cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лептондық заряд
Пайдаланған әдебиет
Санат:Химия
Қазақстанның демократиялық таңдауы
Тарихы
2002 жылдың 29 қаңтарында Болат Әбілов, Әлихан Бәйменов, Ораз Жандосовтар "Ақ жол" партиясының құрылуын мәлімдеді. Олар өздерін радикалды емес, конструктивты оппозиция деп жариялады. Кейін, Әбілов пен Сәрсенбаевтар одан бөлініп, тіркелмеген "Нағыз Ақ жол" партиясын құрды.
Наурыз айында Мұхтар Әблязов пен Ғалымжан Жақиянов қамауға алынды.
2002 жылдың 18 шілдесінде Мұхтар Әблязов 6 жылға бас бостандығынан айырылды. Жақиянов 2002 жылдың 2 тамызында "билікті және лауазымдық өкілеттікті асыра пайдаланғаны үшін" 7 жылға бас бостандығынан айырылды
Қозғалыстың экстремистік деп танылуы
2017 жылдың сәуір айында Мұхтар Әблязов Facebook-тегі парақшасында "Қазақстанның демократиялық таңдауы" қозғалысының қайта құрылуы туралы жариялады.
2018 жылдың наурызында Астана қаласының Есіл аудандық сотының шешімімен экстремистік ұйым деп танылды.
2022 жылдың 7 ақпанында прокуратура Алматыдағы тәртіпсіздіктерден кейін "ҚДТ/Көше" қозғалысын саяси экстремизмге айыптады.
Дереккөздер
Санат:Саяси партиялар Санат:Қазақстандағы тыйым салынған саяси партиялары
Налимная (Ягыл-Ях тармағы)
Налимная — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ягыл-Ях өзенінің оң жағалауынан 78 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
Юань Чжен
Юань Чжен - қытай жазушысы. Тан дәуіріндегі ақын. 779-831 жылдар аралығында өмір сүрген. «Ин-ин туралы» повестінің авторы. Поэзияның жаңғыруы үшін болған қозғалысты жақтаушылардың бірі.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Әдебиет
Калам
right|200px Калам (كلام) - Ислам дініндегі философиялық ілім. Негізін әл-Ашғари (873-935) қалаған. Бұл ілім VIII ғасырда пайда болып, IX ғасырда Орта Азия мен Қазақстанға кең тараған. Калам жолын ұстанушыларды мутакаллимдер дейді. Мутакаллимдер мен философтардың айырмашылығы: мутакаллимдердің ой-тұжырымдарың негізі Ислам принциптері мен осы дінге тән мәселелер болған, ал философтардың ойлары ақыл-парасаттың принциптеріне және антикалық философияның моделіне негізделген.
Дарьино (Партизан ауылдық кеңесі)
Дарьино — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Партизан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1207 адамды құрады. Пошта индексі — 453862, ОКАТО коды — 80241865001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Эстер Марли Конуэлл
Эстер Марли Конуэлл (Esther Marley Conwell; 1922—2014) — американдық ғалым, полимерлер өткізетін жартылай өткізгіштер физикасы бойынша танымал болған. АҚШ Ұлттық ғылыми медалімен марапатталған.
Өмірбаян
Эстер Марли Конуэлл 1922 жылы 23 мамырда Нью-Йоркте дүниеге келді. Ол 1942 жылы Бруклин колледжінде физика бакалавры дәрежесін алды. Конуэллдің магистрлік диссертациясы жартылай өткізгіштерде жарықтың шашырау теориясына арналды, оны Рочестер университетінде Виктор Вайскопфтың жетекшілігімен дайындады. Эстер 1948 жылы Чикаго университетінде Субраманьян Чандрасекардың зертханасында диссертациясын (PhD) қорғады. Аспирантура кезінде ол гидрид-ионның энергетикалық деңгейін есептеді.
Конуэлл 1950 жылға дейін Бруклин колледжінде физика пәнінен сабақ берді, содан кейін Уильям Шокл басқарған Белл зертханасында жұмыс істеді. Ол Германияда электронды тасымалдау теориясында жұмыс істеді. Конуэлл 1960 жылдардың аяғына дейін Силван ғылыми-зерттеу зертханасында электронды тасымалдау бойынша зерттеулерін жалғастырды. 1967 жылы оның "High field transport in semiconductors" атты монографиясы жарық көрді. Xerox-та жұмыс істеу үшін Эстер Конуэлл 1972 жылы Нью-Йорк штатындағы Уэбстерге көшіп келді және олардың оптикалық зерттеу бағдарламасына қосылды. Содан кейін ол квази өлшемді органикалық жартылай өткізгіштердің көлігі мен оптикалық қасиеттерін зерттей бастады. Оның Xerox-тегі зерттеулері компания өнімдерінің айтарлықтай дамуына әкелді. 1898 жылы Конуэлл Рочестер университетінің, Xerox және Eastman Kodak қаржыландыруымен фото-индукцияланған зарядты тасымалдау орталығын ұйымдастыруға көмектесті, содан кейін ол директордың көмекшісі болып жұмыс істеді. Ол университеттің химия факультетінде адъюнкт-оқытушы болды. Конуэлл жазушы Абрахам Ротбергке үйленді, оның ұлы Льюис Ротберг Рочестер университетінде ғалым, химия профессоры болды. 1980 жылы АҚШ Ұлттық инженерлік академиясына, ал 1990 жылы АҚШ Ұлттық Ғылым Академиясына мүше болды.
1997 жылы Конуэллдің көрнекті жетістіктері Эдисон(бірінші әйел) медалімен марапатталды. 1998 жылы Xerox-та зейнетке шыққаннан кейін Рочестер университетінде жұмысын жалғастырды. Ол ДНҚ-да зарядтарды тасымалдау бойынша эксперименттік нәтижелердің теориялық негіздемесін ұсынды. 2010 жылы Конуэлл АҚШ-тың Ұлттық ғылыми медалімен марапатталды. 2014 жылы 16 қарашада Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында жол апатынан қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:Чикаго университеті түлектері Санат:XX ғасыр физиктері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері
Хайльбронн
Хайльбронн (Heilbronn) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 122879 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 99,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 21 000. Қаланың басшысы — Хельмут Химмельсбах.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Қаныша Мұсабайқызы Райысова
нобай|оңға|Райысова Қаныша Мұсабайқызы Райысова Қаныша Мұсабайқызы (10.5.1956 ж.туған, Алматы облысы Бұрынғы Қапал ауданы Қоңыр ауылы) - айтыскер ақын.
Алматыдағы білім беру университетінің "Бухгалтер-аудит" мамандығын тәмамдап, сол оқу орнының қазақ әдебиеті бөлімін бітірген. 1989 жылдан әр түрлі деңгейдегі жыр сайыстарына қатыса бастаған. Талдықорған қаласындағы "Балалар өнер мектебінің" ақындық, шеберлік, шешендік сөздер пәнінен дәріс беретін ұстаз.
Жүлделері мен марапаттары:
1991 жылы "Қазақ тілі" қоғамының бас жүлдесі, 1993 жылы Қаракерей Қабанбайдың 300 жылдығында ІІІ-орын, Қабылиса жыраудың 300 жылдығында - Бас бәйге, 1996 жылы ЮНЕСКО бойынша өткен Абайдың 150 жылдығында, лауреат, ІІІ-орын, Абылай ханның 280 жылдығында ІІІ-орын, Мұхтар Әуезовтің 100 жылдығында І-орын, Доскей ақынның тойында Бас бәйге, Жезқазғанда Ұлытау күнінде ІІ-орын, Ахмет Байтұрсынұлы мен Міржақып Дулатовтың тойында ІІ-орын, Сұлтанмахмұт Торайғыровтың 100 жылдығында І-орын, Ілияс Жансүгіровтің 100 жылдығында І-орын, Қажымұқан Мұңайтпасовтың 120 жылдығында ІІ-орын, Бақтыбай Жолбарысұлының 155 жылдығында ІІ-орын, 2001 жылы - "Аңырақай - тарихым, Тәуелсіздік - тағдырым" атты республикалық айтыста ІІІ-орын, 2003 жылғы Ә.Қосбасаровтың 80 жылдығында Бас бәйге, 2005 жылы Шоқан Уәлихановтың 170 жылдығында ІІІ-орын иеленді. Қытай Халық Республикасында, Ресейде, Өзбекстанда, сондай-ақ облыс ауқымында өткен айтыстарда бірнеше рет арнаулы жүлделерге ие болды. 2001 жылы Тәуелсіздіктің 10 жылдығына байланысты Елбасының мақтау грамотасымен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:Талдықорған Санат:Тұлғалар
Ниқанбай Иманғалиұлы Омарханов
Ниқанбай Иманғалиұлы Омарханов 1955 жылы 1 қазанда Қарағанды облысы Қарқаралы қаласында туған. Қазақ. Арғын тайпасының Қаракесек руының Бұлбұл бөлімінен шыққан.
Целиноград ауылшаруашылық институтын ауыл шаруашылығын электрлендіру факультетін (1977) ауыл шаруашылығының инженер-электригі мамандығы бойынша; Қарағанды мемлекеттік техникалық университетін (2002) «Экономика және өнеркәсіп пен қаржы-кредит саласында менеджмент» мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1970 жылдан - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы «Нұркен» кеңшарының тракторисі, газ-электр дәнекерлеушісі. 1972 жылдан - Целиноград ауылшаруашылық институтының студенті. 1977 жылдан - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы «Нұркен» кеңшарының бас энергетигі, 1981 жылдан - бас инженері. 1986 жылдан - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы «Бесоба» кеңшары партия комитетінің хатшысы. 1987 жылдан - Қарқаралы қаласы ААӨБ төрағасының орынбасары. 1988 жылдан - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы «Бақты» совхозының директоры. 1994 жылдан - «Агропромтранс» АКК директоры, «Корпорация «Матақ» АҮАҚ президенті, «Матақ» шаруа қожалығының басшысы (Қарқаралы қаласы). 2000 жылдың ақпанынан - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы әкімінің орынбасары. 2000 жылдың сәуірінен - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының әкімі. 2010 жылдың тамызынан бері - Қарағанды облысы Ауыл шаруашылығы басқармасының бастығы. «Ерен еңбегі үшін» медалімен, 3 мерейтой медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санта-Кристина-и-Биссоне
Санта-Кристина-и-Биссоне (Santa Cristina e Bissone) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1853 адамды құрайды. Халық тығыздығы 84 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 27010.
Альтеркюльц
Альтеркюльц (Alterkülz) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 435 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 001. Муниципалитеттің басшысы — Хорст Пойтер.
Лыка (Бургас облысы)
Лыка (Лъка) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Поморие қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 232 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8216. Телефон коды — 05933. ЕКАТТЕ коды — 44425.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Толық бейнесигнал
Толық бейнесигнал (Полный видеосигнал) — құрамына өшіру импульстері енгізілген сигнал.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Ливо
Ливо (Livo) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 883 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 55 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 38020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Ла-Барр-ан-Уш
Ла-Барр-ан-Уш (La Barre-en-Ouche) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27041, пошта индексі — 27330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 964 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
1-Тикзо
1-Тикзо — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосібір облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тикзо өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері :
Крафт рут
Крафт рут  (нақты фамилиясы - Бусениус) (1920 жылы туған) — жазушы. 1970 ж. Қазақстанда болып, «Алатау баурайындағы достар» очеркін («Нойе дойче литератур», 1970, № 8) жазды. Онда автор Абай жөнінде бірқатар мәліметтер келтіріп, неміс ақыны И. В. Гетенің «Бақташының түнгі әні» өлеңін аударғанын (М. Ю. Лермонтов арқылы), сондай-ақ оған өзі ән де шығарғанын айтады. Абай шығарған «Қараңғы түнде тау қалғып» атты бұл ән-өлеңнің әуені халықтарды бір-біріне жақындастырып, достық қарым-қатынас жасауға үлкен қызмет атқаратынын атап көрсеткен.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Раймон Пуанкаре
Раймон Николя Ландри Пуанкаре (Raymond Nicolas Landry Poincaré) (20 тамыз 1860 жылы, Бар-ле-Дюк, — 15 қазан 1934 жылы, Париж) — мемлекеттік француз қайраткері, Франция президенті 1913—1920).
Өмір баяны
Парижде заңгер маманын алып, Пуанкаре алдымен адвокат болып істеді, өзінің дайындық кезенінде ол Жюль Вернаны қорғады, Тюрпеннің жасап шығарған құралын дұрыс қолданбағандықтан, соны жеңіп алды; 1 жылдың ішінде жеке орталық ашып алды.
1886 жылы депутат болып сайланып партиялардың арасында танымал болды. Салық жөніндегі нұсқаушы болып алынды; 1895 жылы Дюпюи бөлімшесінде министр болып тағайындалды. 1897 жылдан президент орынбасарына өзінің даусын берді. Арнайы газет шығарды: «Du Droit de suite dans la propriété mobiliére» (1883). 1903 жылдан сенатор; в 1906 жылдан шеткі істер министры болды.
Дереккөздер
Орысша уикипедия
Санат:Франция президенттері
Итумирин
Итумирин (Itumirim) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Лаврас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1943 жылы құрылған.
Пирк
Пирк (Pirk) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Нойштадт (Вальднаб) ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1794 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 74 146. Муниципалитеттің басшысы — Михель Бауэр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Pirk
Сан-Жуан-Батишта-де-Айран
Сан-Жуан-Батишта-де-Айран (São João Baptista de Airão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ауданның қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Квалиа
thumb|right|300px|Қызылды көру. Қызылды көру. A. Күн сәулесі алмаға түседі. Кейбір [[толқын ұзындығы|толқын ұзындықтары алма қабығындағы химиялық заттардан шектеледі. B. Шағылысқан толқын ұзындығы қарашық арқылы өтіп, көз артындағы конус жасушаларын қоздатады. C. Конустар көзге түскен толқын ұзындығы туралы кодталған ақпарды миға жібереді. Мына мысалда L-конустары өте қоздаған, M-конустары аздап қоздаған, ал S конустары мүлдем қоздамаған. Ми бұл кодты "қызыл" сезімі етіп аударады.]]
thumb|right|250px|[[Бүлдірген реңінің кері квалиасы]] Квалиа (qualia) — сана философиясында субъективті зерделік тәжірибенің жеке-дара елестері (сана үлгілері) ретінде қолданылатын термин. Квалиа термині quālis сын есімі сөзінің көпше (qualia) түрінен шыққан болып, мәлім арнаулы мысалға қатысты "қандай үлгі", "қандай түр" секілді мағыналарды береді, мысалы, "мына бір алманың дәмі қандай" деген секілді. Мұндағы мәлім бір алманы адам жеген кездегі адамға сезілген дәмінің адам миындағы үлгісі, не елесі - оның квалиасы деген сөз.
Тоссак-ла-Бийер
Тоссак-ла-Бийер (Taussac-la-Billière) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,62 км² шамасында.
Квалиа
Квалиа мысалдары ретінде бас аурудан қалыптасқан, адамның өзіне аңғарылатын мәлім "ауырсыну" сезімі, шараптың "дәмі", сондай-ақ кешкі аспанның қызарып "көрінуі" секілділерді айтуға болады. Сезімнің сапалық белгісі ретінде квалиа әдетте "ұстанымдық көзғарасқа" қарама-қайшы болып келеді, өйткені ұстаныдық көзқарас тікелей бастан өткеру мен бастан кешіруге емес, түрлі тәжірибе туралы адам нанымдары бойынша қалыптасады. Бұл тұрғыда квалиа шындықтың санадағы тіке ізі болса, ал ұстанымдық көзқарас нану негізіндегі перспективаның туындысы; мысалы "Ол жеңемін деп ойлады" деген сөйлем ұстанымдық көзқарасқа қатысты айтылған, әркез оның миындағы квалианы білдірмейді.
Тоссак-ла-Бийер
Коммунаның INSEE коды — 34308, пошта индексі — 34600.
Квалиа
Дереккөздер
Санат:Сана философиясы Санат:Психология
Тоссак-ла-Бийер
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 453 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Вэйверли (Миннесота)
Вэйверли (Waverly) — Миннесота штатының Wright округіне жататын АҚШ қаласы.
Лу Фуянь
Лу Фуянь - қытай жазушысы. ІХ ғасырда Тан дәуірінде өмір сүрген. Қытай әдебиетінде оның алар орны ерекше. «Желаяқ және сиқыршы» новелласының авторы. Ол шығарманың сюжеті Рюноскэ Агутагаваның «Ду Цзычунь» әңгімесінде қолданылған.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:Тұлғалар
Бекет Қарашин
right|thumb Бекет Қарашин - 1953 жылы 23 қазанда Атырау облысы, Индер ауданында туған. 1970—1972 жылдары Алматы қаласында құрылыста жұмыс істеген. 1979 жылы ҚазМУ-дің философия-экономика факультетін тамам даған.1979 — 1993 жылдары Қарағанды жоғарғы милиция мектебінде оқытушы болып қызмет етіп, Мәскеуде, Таулы Қарабақта, Жаңа Өзенде тыныштық пен тәртіп сақтау істеріне араласқан. 1983—1986 жылдары Қазақ ССР Ғылым академиясының философия және құқық институтының аспирантурасында оқыған. 1993 жылдан Атырау қаласында тұрады. Қазір «Алшы» әдеби-тарихи, мәдени қорының құрылтайшысы, «Наргис» ААҚ Бас директоры, «Атырау-Ақпарат» агенттігінің әдеби қызметкері.
Ақын Махамбет Өтемісұлының өлеңдерін орысшаға аударып, «Жыр — Жебе» («Стихострелы») деген атпен шығарған. «Бейбарс: эпоха и личность», «Испытание лука и лиры», «Менің Қазақстаным», «Тюрк и Я», «Скиф и Я», «Слова» кітаптарының авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Индер ауданы тұлғалары Санат:1953 жылы туғандар
Рьельвес
Рьельвес (Rielves) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 757 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 20 км.
Семен Федорович Голопятов
Голопятов Семен Федорович (15 ақпан 1918 жылы, қазіргі Ғ.Мүсірепов ауданы Раисов селосы – 8 желтоқсан 1987 жылы, сол ауданда Рузаев селосында) – 3­-дәрежелі «Даңқ» орденінің толық иегері. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Тракторшы, механизатор болып жұмыс істеді. 1936-­1938 жылдары Қызыл Армия қатарына алынып, 1941 жылдан Ленинград майданының 310­-атқыштар  дивизиясының  860­-артиллерия полкінде зеңбірек көздеушісі болды.
Дереккөздер
Санат:1918 жылы туғандар Санат:1987 жылы қайтыс болғандар Санат:Даңқ орденінің толық иегерлері
Жасур Мелиевич Нарзикулов
Жасур Мелиевич Нарзикулов (13 сәуір 1984 жыл, Жызақ, Өзбек КСР, КСРО) — өзбекстандық және қазақстандық футболшы, қақпашы.
Карьерасы
Карьерасын 2006 жылы "Ордабасыда" бастады. 2007 жылы "Ақтөбеге" ауысты. 2007 жылға дейін Жасұлан Декханов (1987 жылы туған) боп ойнады да, 2008 жылғы маусым барысында оның шын аты жөні Жасур Нарзикулов екендігі, жалған құжатпен жүргендігі анықталып, Қазақстан чемпионаттарынан мүлде шеттетілді. Сондай-ақ Қазақстан құрамасында ойнауға тиым салынды.
Сол даудан соң Жасур Өзбекстанға кетіп, 2011 жылы ғана Қазақстанға оралды. 2011 жылғы маусымның екінші жартысын "Қайсарда" өткізіп, 2012 жылы "Ақтөбеге" қайта келді. Бірақ негізгі құрам Андрей Сидельниковтен босамай, алаңға жиірек шығу мақсатында "Таразға" ауысып кетті.
2015-2017 жылдары "Атырауда" ойнады. 2018 жылы "Ордабасыға" қайта оралды.
Командалық
"Атырау"
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Әндіжан ФК ойыншылары Санат:Машал ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары Санат:Қызылқұм ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары
Көрермен
Көрермен — түрлі көркем өнер туындыларын театр, кино, телевизия, т.б. арқылы зейінге алып, қабылдайтын қауым. Олар әр түрлі эстетикалық талғамның, өзіндік көзқарастың иелері.
Әдеби процесте жазушы, ақын, суретші тұлғасын оқырмандар қауымынсыз елестету қиын десек, жалпы өнерде де, соның ішінде кино өнерінде, театр өнерінде де творчестволық процестің өзгешелік сипаттарын, көркем туындылардың қоғам өміріндегі атқаратын қызметін анық түсініп білу үшін оларды жұртшылықтың, көрермен қауымның қалай қабылдап, қандай әсер алып отырғанына назар аудару шарт. Көрермендердің талап-тілегін, талғамын өнер иесі еске алмай, есептеспей отыра алмайды. Халық қабылдамаған көркем шығарманың өмірі ұзақ болмайды. Көрермендердің білім деңгейі, өмір тәжірибесі, талғамы, әрине, әр алуан. Көркем өнер туындылары қоғамдағы ең озат ой-пікір, талап-талғамдарға сай болуы керек. Көрермендер көркемдік туындыларды қабылдаушы, өз игілігіне асырып, пайдаланушы ғана емес, оған баға беретін, сыншы да. Көрермендердің әр алуан пікірлері жинақтала келе, қоғамдық, халықтық пікір қалыптасады. Бұл орайда маман сыншылардың да атқаратын қызметі елеулі. Қандай да болсын өнер туындысының төңірегінде әр түрлі бағалар, пікір таласы болуы ықтимал. Көрермен қандай нәрсені ұнататыны, оған шығарманың қалай әсер ететіні де түрліше болып келеді. Әркім өзінің эстетикалық талғам деңгейіне орай пікір түйеді. Өнер шығармалары көрерменнің жан дүниесіне қозғау салып, идеялық-тәрбиелік міндет атқарады. Сонымен бірге көрермен пікірлері, халықтың өнерге деген тілек-талаптары, көркемдік талғамы көркем өнердің дамуына бағыт сілтейді, өнер иелерін творчестволық жаңашылдыққа бастайды.
Дереккөздер
Санат:Қоғам Санат:Өнер
Сәкі
thumb|right|200px|Тәжіктер сәкісі Сәкі — дем алуға, тамақтану үшін аулада жасалатын орын. Сәкі жаз айларында ас-су кабылдап, әңгіме-дүкен құрысып, демалатын орын болып есептеледі Ол тақтайдан жасалып, едені жерден тізе көлемінде көтеріңкі болып келеді. Кей өңірлерде көлеңке болуы үшін өсіп тұрған ағаш саясына салынып, төбесі жабылмайды. Ал төбесі бар сәкі жасалар болса, төрт бұрышынан биік қадалар қағылып, төбесі тақтайлармен көлбей жабылады. Төрт жағы ашық қалдырылатын түрі бар. Кейде ауыз жағынан басқа үш қабырғасы отырған кісі бойындай биіктікте әртүрлі материалдармен жабылатын түрі де бар. Төбесі жабық сәкіде жаз күндері түнде ұйықтауға да болады.
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Дәстүрлі халық құрылысы
Рамалық антенна
Дереккөздер
Санат:Электроника
Раиса Семеновна Демченко
Демченко Раиса Семеновна (1 қаңтар 1919 жылы туған, Алматы қаласы) – техника ғылымымдарының кандидаты (1982).
Мәскеу түсті металдар және алтын институтын бітірген (1945). Ресей және Қазақстанның түсті металлургия кәсіпорындары мен ғылыми-зерттеу институттарында жұмыс істеді (1945–57). Қазақстан Ғылым Академиясының Металлургия және кен байыту институтында кіші ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер болды (1957–87). 1987 жылдан зейнеткер.
Ғылым жұмыстарының негізгі бағыты түсті металдар металлургиясының физика-химия негіздеріне арналған. Іргелі зерттеу жұмыстарының нәтижелері қорғасынның шала өнімдері мен қайта өңделетін шикізаттарды қайта өңдеудің электртермиялық тәсілдерін жасауда пайдаланылып, Қазақстан, Ресей және Украина кәсіпорындарында қолданыс тапты.
Қазақ КСР-і Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1972).
Дереккөздер
Санат:1 қаңтарда туғандар Санат:1919 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Техника ғылымдарының кандидаттары Санат:Мәскеу түсті металдар және алтын институты түлектері Санат:Құрылыс материалдары ғылыми-зерттеу және жобалау институты қызметкерлері Санат:Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Смядово (Шумен облысы)
Смядово (Смядово) — Болгариядағы қала. Шумен облысына қарасты Смядово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 202 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9820. Телефон коды — 05351. ЕКАТТЕ коды — 67708.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
NGC 6842
NGC 6842 — Vulpecula шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 28 маусымда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6842 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 65+0.1, Sh2-95, CS=16.0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Vulpecula (шоқжұлдыз)
IC 2783
IC 2783 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3091445, NPM1G +09.0255.
Сыртқы сілтемелер
IC 2783 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Юрбанья
Коммунаның INSEE коды — 66219, пошта индексі — 66500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 26 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
NGC 2356
NGC 2356 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан II2p типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 16 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2356 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: NGC 2355, OCL 496.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Ибраһим (Османлы сұлтаны)
Ибраһим (5 қараша 1615 — 12 тамыз 1648) — Османлы мемлекетінің 18-ші сұлтаны, Ислам халифатының 83-ші халифі.
Ибраһим сұлтанатында османлылар Крит аралын жаулап алды, бірақ одан маңыздырақ жаулауларға қол жеткізе алмады. Сұлтан телі болды, және билік анасының қолында болды. Көсем сұлтанның мемлекеттік істерде дұрыс шешімдер қабылдауына қарамастан, османлыларға сол кезде әскери қуат керек болды. Сонымен қатар османлыларға ғибрат бола алатын қуатты билеуші қажет еді. Бірақ қыз қуып жүрген Ибраһим әскердің лайықты қолбасшысы да, мемлекеттің қуатты билеушісі де бола алмады.
Өмірбаяны
Ибраһим 1615 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны I Ахмет пен Көсем сұлтанның шаңырағында дүниеге келді. Ибраһим сұлтандық отбасысындағы ең кіші бала болатын. Шаһзада телі адам болған және таққа ешқандай қауіп төндірген жоқ. Сондықтан оның ағалары II Осман мен IV Мұрат елде билік құрғанда, өлім жазасына кесілмеді. Ағасы IV Мұрат османлы әулетіндегі ең соңғы сұлтан болуға ниеттенді, сол себепті өз ажалы келген кезде інісі Ибраһимді өлім жазасына кесуді бұйырды. Алайда соңғы кезде анасы Көсем сұлтан баскесерлерге кедергі болып, кіші баласы Ибраһимді ажалдан құтқарды. Ал IV Мұрат қалтырау ауруынан қайтыс болды. Османлы сұлтандығының келесі сұлтаны болып Ибраһим жарияланды.
Билеген жылдары
Ибраһим телі болғандықтан, мемлекеттік істермен айналыса алмады. Сондықтан оның анасы Көсем сұлтан регент болып тағайындалды. Райкот атты мәмілегер жаңа сұлтанның келбетін былай сипаттады:
Ибраһим билік құрғаннан кейін Османлы флотының Азау қоршауы әсерінен казактар сол қаланы қираған қалпында қалдырып кетті. Ал Михаил Федорович Ибраһимге елші жіберіп, османлылар мен орыстардың достық қарым-қатынасына қайтып келуін ұсынды.
Бірақ Ибраһим мемлекеттік істермен айналыспай, көбінесе өз уақытын гаремде өткізді. Сұлтанда тоғыз әйел және мыңдаған күңдер болатын. Соның ең беделдісі Тұрхан Қадиша сұлтан. Ол келешекте Аңшы Мехметтің уәлиде сұлтаны болады, және сұлтан билеген жылдарының басында онын регенті болады.
1641 жылдың қысында Ибраһим сырқаттып қалды. Сол кезде онын бір де баласы болған емес. Ал Көсем сұлтан бастаған османлы билігі жеміссіздігіне қапаланды. Алайда Ибраһим тез сауығып, өз жеміссіздігі жайлы өсекті жойды. Себебі, 1642 жылдың 2 қаңтарында сұлтанда Мехмет атты алғашқы бала туды. Келешекте бұл бала османлы сұлтаны IV Мехмет болады. 1640-1644 жылдары елді валиде Көсем сұлтан мен садрағзам Қара Мұстафа паша биледі. Алайда 1644 жылы садрағзам өлім жазасына кесіліп, келесі садрағзам болып Сұлтанзада Мехмет паша тағайындалды. Ол I Сүлеймен мен Хүррем сұлтанның неменесі болған еді. Бірақ, шын мәнісінде, бұл тағайындау сұлтанның тәлімгері Жынжы қожаның арқасында болды. Жынжы қожа Сұлтанзада Мехмет паша арқылы сұлтанның барлық істерін шешіп отырды, ал Көсем сұлтанның билігі өте қатты әлсіреді. Оның үстіне Ибраһимге Тұрхан сұлтанның ықпалы күшейді. 1644 жылы Көсем сұлтан мен Тұрхан сұлтан арасында ұрыс болғаннан кейін Ибраһим әйелін жақтап, анасын Ескі сарайға жіберді, ал өз әпкелерінің иеліктерін өз әйелдеріне сыйлады. Тіпті әпкелерін әйелдерінің кәнизактарына айналдырды.
Мехмет шаһзада туған соң, әдет бойынша, сұлтан балаға емізулі ананы белгіледі. Емізулі ана болып қара әтектердің басшысы Сүмбіл ағайдың күңі тағайындалды. Бұл күңді Сүмбіл ағай парсы күңсатарынан сатып алды. Сол кезде ағай күңді пәк деп санаған, алайда ол жүкті екені мәлім болды. Сондықтан Сүмбіл ағай күңді сарайдың бас қызметшісінің үйіне жіберіп, күң сол үйде өз баласын аман-есен туды. Сүмбіл ағайдың осы балаға деген құштарлығы сонша — оның гаремде өсуіне қол жеткізді. Ибраһим де бұл баланы өз баласынан гөрі жақсы көрді. Тұрхан сұлтан қызғаныштан бұл бала мен оның анасына қастандық жасады. Ал сұлтан өз әйелінің осындай қылығына ызаланып, өз баласы Мехмет шаһзаданы суатқа лақтырды. Қуанышқа орай, шаһзада өлген жоқ, бірақ маңдайында үлкен тыртық пайда болды.
Өнерде
Санат:12 тамызда қайтыс болғандар Санат:5 қарашада туғандар Санат:Османлы империясының сұлтандары
Өнеркәсіп капиталы
Өнеркәсіп капиталы – қосымша құн өндіру үшін алдын ала төленген капитал. Оның құрылымы айналыс кезеңінен де, өндіріс кезеңінен де құралады. Ол материалдық және бейматериалдық өндірісі капиталдық негізде ұйымдастырылған кез келген салада: тек өнеркәсіпте ғана емес, сонымен бірге ауыл шаруашылығында да, құрылыста да, көлікте де, қызметтер көрсету саласында да жұмыс істейді. “Өнеркәсіп капиталы” ұғымын ғылдық айналымға К.Маркс енгізді (Капитал, 2-том). Өнеркәсіп капиталы қозғалысының формуласы: А – Т…Ө…Т*–А*. Өнеркәсіп капиталы өзінің қозғалысын ақшадан (А) бастайды, өнеркәсіп капиталының ауыспалы айналымының бұл сатысында өндіріс үдерісін (Т) жүзеге асыруға қажетті жұмыс күші мен өндіріс құрал-жабдығы сатып алынады, сөйтіп, құн өндіру мұқтажына алдын ала төленетін капиталды ұлғайту үдерісі жүзеге асырылады. Екінші саты – өндіріс үдерісі (Ө). Мұнда жаңадан тұтыну құны жасалады және алдын ала төленген капиталдың құны көбейеді; бұл сатыда өнеркәсіп капиталы өндіргіш капитал нысанына айналады. Үшінші саты алдын ала төленген капиталдың көбейген құнынан құралатын өндірілген тауарды сату үдерісін – қосымша құнды (Т*), яғни осы тауардың ақшаға айналуын (А*) қамтиды. Бұл сатыда өнеркәсіп капиталы тауар капиталы нысанына айналады. Өндірілетін өнім заттық сипатта болмайтын, ал өндіріс үдерісі уақыт жағынан тұтыну үдерісімен сәйкес келетін бейматериалдық өндіріс саласында өнеркәсіп капиталы қозғалысы біраз басқаша түрде болады: А–Т…Ө*–А*. Өнеркәсіп капиталы 15 – 16 ғасырларда капиталдың алдындағы нысандары болып табылатын тауар қатынастарының – сауда, несие қатынастарының дамуы, феодалдық қатынастардың ыдырауы нәтижесінде, капиталдың бастапқы қорлануы, жұмыс күшінің тауарға айналуы барысында пайда болды. Өнеркәсіп капиталы дамудың төрт кезеңінен өтті, олар: жай капитал кооперация, мануфактура, феодалдық өнеркәсіп, ғылымында зерттеулер мен өнеркәсіптік өндіріс ұйымдық және технология жағынан ұштастырылған ғылымдық-өндірістік кешендер. Өнеркәсіп капиталының пайда болуына орай өндіріс үдерісі алғаш рет капиталдың қозғалысқа түсу сәтіне айналады; мұның өзі оған қуатты даму серпінін береді: ол пайданы иемдену міндетін ғана емес, сонымен бірге оны жасау міндетін де атқарады. Ғылымның (ең алдымен қолданбалы ғылымның) дамуы, ғылымда өндіріс кезеңінің өнеркәсіп капиталы қозғалысының үдерісіне енгізілуі капиталдың айрықша міндетіне айналады. Өнеркәсіп капиталы қозғалысына күрделі, жаңа сапалы жұмыс күшінің ұдайы қалпына келтірілуі үдерісінің енгізілуі өнеркәсіп капиталы қозғалысындағы басқа бір жаңа құбылыс болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы Санат:Экономика
Трелеверн
Трелеверн (Trélévern) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22363, пошта индексі — 22660.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1390 адамды құрады. Халық тығыздығы — 200,29 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Налимья (Васюган тармағы)
Налимья — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Васюган өзенінің сол жағалауынан 782 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аралбай Оңғарбекұлы
Аралбай Оңғарбекұлы (1854, қазіргі Маңғыстау облысы, Қарақұм ауылы  – 1914, сонда) – ақын. Мұсылманша білім алған, шығыс әдебиеті нұсқаларымен жақсы таныс болған. Жас кезінен темірші-ұсталық, етікшілік, аңшылық, балықшылық сияқты кәсіптермен айналысады, тас қашап, зират ескерткіштерін жасаған. Аралбайдың қолынан шыққан сәулетті ескерткіштердің үздігі – Қарашүңгіл зиратындағы Бырттың мазары.
Өмірбаяны
Аралбай қазіргі Маңғыстау облысының Бейнеу ауданы аймағындағы Қарақұм өңірінде дүниеге келіп, Каспий теңізінің шығыс жағалауындағы Айрақты, Қарнау және Қаракұм деген жерлерде ғұмыр кешкен. Бейіті Қарақұм өңіріңдегі Қарашүңгіл қорымында. Аралбай Адайдың Келімберді – Мұңал – Жаулы – Жары – Жетімек деген әулеттерінен шыққан. Жетімектің Ырсалы деген бөлімінен.
Жұрт жайлауға – Үстірт үстіне, Жемнің жоғарғы басына, Ойыл бетіне көшкенде, Аралбай денсаулығына орай теңіз жағасындағы Айрақтыны қыстап, жайлап отыра берген. Жалғыз баласы Берекет 1904 жылы жиырма бес жасында дүние салады. Академияның ғылыми кітапханасындағы бір жазбада (401-бума, 1-дәптер. 1947 ж. Гурьев экспедициясы жинаған): ''Аралбай баласы екеуі бір байға жалданып, шыңырау кұдық қазған. Арқан үзіліп, тас құлап, баласы кұдық ішінде өлген'' – делінеді. Аралбайды етене білетін Қайшыбай, Мұса, Қибатғардың бәрі-бәрі де мұндай әңгіменің жаңсақтығын айтады. Олардың айтуынша, ақынның баласы ауырып өледі. Аралбайдың өз өлеңдеріне зер салсақ, тіл-көз тиді-ау дегендей. Берекет өлгесін, келіні Меңешті төркіндері алып кетеді. Жастай жабысқан ауру азабы, жалғыз баласы Берекеттің қасірет-кайғысы, келіні Меңештің екі немересімен қолынан кетуі ақынға аса ауыр тиеді. Көп ұзамай ақын атасын қимай, келіні Меңеш қайтып оралады. Меңеш өле-өлгенше атасын күтіп, Берекеттен калған екі баласы Балықбай, Башақбайларды бағып отыра берген, қартайған шағында Құлсары кентінде баласы Башақбай қолында дүние салған.
Аралбай мен Қашаған ақын тұтас, замандас болған. Олар бірін-бірі құрметтеп,бірінің басына іс түскенде екіншісі қасынан табылып, маңдайынан сүйіп жұбататын, жігерлендіріп, қайғысына жан жүрегімен ортақтасып отырған. Қашағанның баласы қайтқанда барып жұбатып отырып апасы Алтынзереге айтқаны бұл сөзге дәлел.
Дереккөздер
Санат:1854 жылы туғандар Санат:Бейнеу ауданында туғандар Санат:1914 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан сәулетшілері
Тюндюк (Тулва тармағы)
Тюндюк — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тулва өзенінің сол жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Самаровка
Самаровка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Партизан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 45 адамды құрады. Пошта индексі — 453862, ОКАТО коды — 80241865003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Толық ішкі шағылудың шектік бұрышы
Толық ішкі шағылудың шектік бұрышы (crical angle of full internal reflection) — сынған сәуле оптикалық тығыздығы төмен ортаға өтпей, екі ортаның шекарасымен сырғанай бастайтын түсу бұрышы. Оны n1/n2 формуласы арқылы табуға болады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Поллена-Троккья
Поллена-Троккья (Pollena Trocchia) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 326 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 1643,2 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8,11 км² шамасында. Пошта индексі — 80040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giacomo. Жыл сайынғы мерекесі — 25 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Кенжебай Сатанов
Кенжебай Сатанов (1936, Атырау облысы). Атырау политехникалық техникумын бітірген (1958).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Облыстық радио-телевизия орталығы
Облыстық радио-телевизия орталығы, радиотелехабар бағдарламаларын, телевизиялық бейнелер түзуге, оқиға өтіп жатқан жерден ретрансляция жасауға және тікелей хабар беруге арналған. 1958 ж. пайдалануға берілді. Ауд. З00 м2 және 80 м22 студиясы, көру залы, телевизия мен радионың аппаратстудия кешендері, кино өндірісі, энергетика және арнаулы жарық өндірістік-шаруашылық цехтары бар. ПТС-ті, «Мәскеу» телевиз. аппаратурасын, «Электрон-2 М» аппаратында видеомагнитофондық жазбаны, тех. бөлмелерін қайта кұру телевизиянын одан әрі дамуына себін тигізді. 1984 ж. «Перспектива» ПТС-ЦТ, «Лотос» сияқты 3-буынның түрлі түсті телевизиялық аппараттары, «Кадр-ЗП» бейне магнитофоны орнатыдды, студия павильондарында жарық приборлары мен акустикалық плиталар ауыстырылды. Казіргі замаңғы моно-стерео хабар аппаратурасы пайдаланылады. Радио-телевизия орталығыныңтех. мүмкіндіктері Қарағанды Еңбек Қызыл Ту орденін тапсыруға арналған салтанатгы жиналысты (1984) түсті бейнемен тікелей көрсетуге жағдай туғызды. 2000 жылдан техникалық аппарат қайта кұрылып, цифрлыр хабар беруге көшірілді. «Раnаsоnіс» фирмасының АСБ- 5А (2004) жаңа жабдықтары алынды. 2005 ж. НLЕ желілік емес монтаждық жеті стансасы, «АIR» аппараты құрастырылды. 2003 ж. Қазақ телекоммуникация кызметі Карағанды филиалының «КАТЕЛКО» спутник байланыс жүйесі РРЛ пайдалануға берілді. Спутниктік жүйе көмегімен «Қазақстан» РТРК» АҚ Қарағанды филиалының бейнесигналы облыс бойынша бір көлемінде таратылды, республиканың кез келген телевизия жүйесінің арнайы тілшілері бағдарламалар қабылдап, жібере алады.
Хамитбек Мұсабаев
Мұсабаев Хамитбек - 1953 жылы 7 қазанда Қостанай облысы, Аманкелді ауданының орталығы Аманкелді селосында туған. 1970 жылы орта мектепті аяқта-ған соң, Аманкелді ауданындағы «Қарасу» совхозында еңбек жолын бастаған. 1979 жылы Қазақ университетінің журналистика факуль-тетін тамамдаған.
Еңбек жолы
1972 жылдан Аманкелді аудандық газеті редакциясында қызмет істейді. 1972 жылдан 1975 жылға дейін тілші, 1975-1977 жылдары бөлім меңгерушісі, 1977-1981 жылдары жауапты хатшы, 1981-1990 жылдары редактордың орынбасары болып жұмыс атқарған. 1990 жылдан бастап редактор және 2002 жылдан облыстық "Қостанай таңы" газетінің Аманкелді ауданы бойынша менішкті тілшісі. Бipнеше рет ауылдық және аудандык кеңестердің депутаты болды. 1990-1992 жылдар аралығында аудандық партия комитетінің бюро мүшесі болып сайланды. 1994-2000 жылдар арасында 6ipiнші шақырылған Торғай және Қостанай облыстары мәслихаттарының алғашқы депутаттарының 6ipi болып сайланды. 1983 жылы жас ақын-жазушылардың республикалық «Жігер» фестивалінің лауреаты атанды. Қазақстан Республикасы Жазушылар одағының мүшесі, Қазақстан Республикасы журналистер одағының мүшесі, Қостанай меценаттар клубы «Қазына» сыйлығының лауреаты (2006). Қазір Аманкелді аудандық "Аманкелді арайы" газетінің бас редакторы болып қызмет етеді.
Еңбектері
1983 жылы жас ақын-жазушы-лар мен өнер иелерінің республикалық «Жігер» фестивалінің лауреа-ты атанып, 2003 жылы Қостанай облысы әкімінің сыйлығын алған. 2006 жылы Қостанай облысы меце-наттары клубының тәуелсіз «Қазына» сыйлығын алған, 2006 жылғы республикалық «Елім менің» фести-вальінің лауреаты. Ақынның өлеңдері мен поэмалары 1973 жылдан бастап аудандық, облыстық және республикалық баспасөз беттерінде жарияланып тұрады. «Торғай топырағы» (1991), «Ақжол» (1992), «Ахаң-Жахаң ізімен» (1993), «Алашорда арманы» (1995), «Таразы» (2003), «Наркескен» (2006) атты жыр жинақтары жарық көрген.
Аралбалық
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Хамитбек Мұсабаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қостанай облысы Санат:1953 жылы туғандар Санат:7 қазанда туғандар
Қызылорда
Қызылорда – Қазақстанның оңтүстігіндегі қала, Қызылорда облысының әкімшілік, экономикалық және мәдени орталығы (1938 жылдан). Сырдария өзенінің оң жағалауында орналасқан. Тұрғыны 278 581 адам (2023). 8 әкімшілік-аумақтық бірліктен тұрады: Қызылорда қаласы, Тасбөгет, Белкөл кенттері, Қосшыңырау, Қызылжарма, Қызылөзек, Ақсуат, Ақжарма ауылдары. Қала теңіз деңгейінен 126-130 м биіктікте жатыр. Қала аумағы өзенді бойлай оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай төртбұрышты пішінде созылып жатыр. Жер аумағы 3683 га. Қаланың 17,0 га аумағы теміржол тораптарына, 165 га аумағы көліктік көшелерге, 19 га аумағы талы жоқ қала бақтары мен демалыс орындарына, 51 га алқабы шөлді-шөлейітті орындар үлесіне тиеді. Геологиялық тұрғыдан Қызылорда аумағы Тұран эпигерциндік платформасы үстінде жатыр. Палеозойда қалыптасқан бұл жазықты кейде "Сыр ойысы" деп те атайды. Ойыстың шеткі иіндері палеозойлық қатты метаморфты жыныстарға толған. Ойыстың көлденең ені 400 км. Орталығында палеозойлық тау жыныстары 600-900 м тереңдікте жатыр. Кейіннен ойыс мезозой, одан кейін кайнозой жыныстарымен жабылған. Шөгінді қабат үшке бөлінеді. thumb|left|Қызылорда вокзалы Ең жоғарғы қабатының қалыңдығы 10-15 м. Бұл толығымен аллювийлі шөгінді жыныстар. Келесі құмды қабаттың қалыңдығы 50-80 м. Олар негізінен көтеріңкі немесе құмды төбелер бөліктерінде жатыр. Үшінші қабат палеогеннің аяғындағы (олигоцен) теңіз саздары мен құм тастарынан тұратын жасыл-сұр түсті жыныстардан тұрады. Қабат 50-80 м тереңдікте жатыр.
Қала Қамысқала атты елді мекенде 1817 жылы салынған. Қоқан хандығының кезінде Ақмешіт бекінісі болып қаланды. 1853 жылдың тамызынан басқыншы, генерал В.А. Перовскийдің атымен бекініс Перовск форты аталды. 1867 жылы Перовскіге қала мәртебесі беріліп, уезд орталығына айналды. 1901-06 жылдары Орынбор – Ташкент теміржолының салынуына байланысты қала халқы қарқындап өсті. Кеңес өкіметі Қазақстанда ең бірінші осы Перовскіде, 1917 жылы 30 қазанда (12 қараша) орнады. 1922 жылы қаланың Ақмешіт аты қайтарылғанымен, 1925 жылдың сәуірінде Қызылорда деп қайта өзгертіліп, Қазақ АКСР-інің астанасы мәртебесі берілді (1929 жылға дейін).
Қалада 1926 жылы 13 қаңтарда Қазақ драма театры (М.Әуезов атындағы Қазақтың мемлекеттік академия театры) ашылды. Денсаулық сақтау, білім беру орындары көбейді. 1938 жылы облыс орталығына айналды. XX ғасырдың 30-жылдары қалада электр станциясы, диірмен, наубайханалар, балық өңдеу, күріш, кірпіш зауыты жұмыс істеп тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары аяқ-киім фабрикасы, ет комбинаты, астық өнімдері комбинаты, сүт зауыты, целлюлоза-картон зауыты, тоқылмайтын маталар фабрикасы іске қосылды. 1956 жылы қала іргесіндегі Тасбөгет кенті жанынан су бөгеті салынды. 1974 жылы «Қызылордакүрішмаш» зауыты іске қосылды. Көптеген оқу орындары мен мәдениет ошақтары ашылды. 1996 жылы 8 қазанда ҚР Президентінің жарлығымен «Қызылорда арнайы экономикалық аймағы» (АЭА) құрылды. Оның бағдарламасы негізінде қалада жекешелендіру, акционерлендіру, инвестиция тарту секілді жұмыстар жүргізілді. Түрлі меншіктік жүйелер жасалып, шағын және орта бизнес кәсіпорындары мен мекемелері құрылды. Өнеркәсіп, сауда, байланыс қатынастары реттелді. Экономиканың жандануы мемлекет және қала бюджетіне түсетін қаржы сомасын арттырды. thumb|250px| [[Айтбай мешіті|Айтбай мешіті]]
Қалада күріш машиналарын шығаратын «Қызылордакүрішмаш» АҚ, Құрылыс материалдары мен құралдар комбинаты, эксперименттік механикалық және тәжірибелік жөндеу-механикалық зауыттары, тоқылмайтын маталар, аяқ-киім фабрикалары, сонымен бірге астық өнімдері және азық-түлік, тағам бағытында «Береке-нан», «Балық», «Жайна» «Ісмер», «Қуат» АҚ-тары жұмыс істейді. Қалада «Айдан», «Аңсар», «Айжан», «Бабас», «Бастау және К», «Бейбарыс», «Сыр шарабы», «Темірхан», «Яксарт» және т.б. ӨК, АҚ-дар мен кәсіпорындар елге қызмет көрсетеді. Қаладағы көлік қатынасын «Маршрут», «Қатынас» АҚ-тары, «Жаңа талап» ӨК-і жүргізеді. Кейінгі жылдары қаланың архитектуралық келбеті жаңарып, тарихи орындар қайта жаңғыртылды. Жаңа әуежай, Аквапарк, Сарқырама каналы, Жағажай, төрт жұлдызды «Самал» қонақүйі, «Еуразия» кешені салынды. Саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған ескерткіш, Қорқыт ата, Абылай хан, Амангелді Иманов, Мұхтар Әуезов мүсіндері орнатылған. «Қызылорда таймс» (1994), «Ақмешіт ақшамы» (1997), «Новая Кызылорда» (1998) газеттері шығады. Білім беру және мәдениет саласы бойынша қалада 50-ден аса жалпы білім беретін мектеп, 5 колледж, 3 кәсіптік-техникалық мектеп, Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті, «Сейхун» академиясы, Экономика, экология және құқық университеті, Гуманитарлық университет бар. Аймақтық агроэкология ғылыми-зерттеу институты облыста ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізеді. Облыстық мемлекеттік архив, драма театры, «Сыр сұлуы» халық ән-би ансамблі, филармония, көркемөнерпаздар шығармашылық үйі, облыстық халық шығармашылығы мен білім беру және мәдени жұмыстардың ғылыми-әдістемелік орталығы т.б. бар.
Тарихы
thumb|left|Қорқыт ата кешені Қызылорда қаласының қалыптасу тарихы бұрынғы маңызын жоғалтпай, тек аты ғана бірнеше рет өзгергенімен (Ақмешіт – 1818 жылы, Перовск – 1853 жылы, қайтадан Ақмешіт – 1922 жылы, Қызылорда – 1925 жылы), әр кезеңде Сыр бойы атрабының әлеуметтік және мәдени орталығы болып қалыптасты.
Ақмешіт 1818 жылы Қоқан хандығы кезінде Сырдария бойында алғаш қорған ретінде салынған. Оның ішіндегі ақ кірпіштен өрілген мешіттің түсіне сай бекініс Ақмешіт деп аталды.