cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Александр Михайлович Бутлеров
Химиялық құрылыс теориясын құру
Осылайша, 1858 ж. А. М. Бутлеров Ш. Ф. Жерар түсініктерінің шегінен өте елеулі тармағында шықты: ол күрделі бөлшектерде белгілі бір атомдардың топтастырылуы мүмкінкіндігі туралы айтты, әрі себебін топтың химиялық ұқсастығынан көрді. Осы сөздерде химиялық құрылыс теориясының негізгі идеяларының бірінің мәні жатты. Химиялық құрылысидеясының неғұрлым дамыған нысаны А. М. Бутлеровтың үш жылдан соң "Заттардың химиялық құрылымы туралы" баяндамасында баяндалды, ол сөзді неміс жаратылыссынаушыларының және дәрігерлерінің Шпейерде (19 қыркүйек 1861) съезіеде химия секциясы оқыған лекциясында сөйледі және сол жылы неміс келесі — орыс тілдерінде жарияланған. Бұл баяндамада бәрінен бұрын айтылғандай, химияның теориялық жағы нақты дамуына жауап бермейді, атап айтқанда, типтердің біліксіздік теориясы айтылды. А. М. Бутлеров бұл ретте беталды терістеуге жете қойған жоқ еді; ол бұл теория типтері маңызды еңбегі бар екенін әділ нұсқаған болатын. Алайда, типтік формулалар ауысу және ыдырауемес ықтимал реакциялардың тек бағытын көрсеткен болатын, өздерін қосылу реакциялары (мысалы, йодты этилдің этилен және йодты сутегіден түзілуі) білдіре алмады. Өйткені зат бірнеше бағыттар бойынша бөлшектене алады, Ш.Жерар және оның жақтастары бір заттар үшін бірнеше ұтымды формулалар қолданылуын растай алмады. Бутлеров баяндамасында Жерарға қарсы пікірін былай бекітті, бөлшектердің ішіндегі атомдар орналасуын үкім ету мүмкін емес ... дененің механикалық құрылымын үкім ету керек. Бутлеровтың сыни қарауы мынандай сөздермен қорытындыланды: Жерар теориясы атом бірлік тұжырымдамасына жол беруге тиіс уақыт келеді (яғни, біздің қазіргі заманғы тілінде — атомдардың валенттілігі туралы).
Негіздері осы теория тұжырымдалған сондықтан: Осы постулатом тікелей немесе жанама байланысты және барлық қалған ережелері классикалық теориясы химиялық құрылысы. Бутлеров белгілейді жолын анықтау үшін химиялық құрылысы және тұжырымдайды ережелері, олар болады, бұл ретте басшылыққа алады. Артықшылық ол береді синтетикалық реакциялар жүргізілетін жағдайларда радикалдар, оларға қатысатын сақтайды өзінің химиялық құрылысы. Алайда Бутлеров предвидит мен мүмкіндігі қайта топтаудың актілерінде, кейіннен "жалпы заңдар" шығарылады және осы жағдайлар үшін. Қалдырып мəселесі предпочтительном формулалар түрінде химиялық құрылысы, Бутлеров айтқан болатын, олардың мағынасында: "... қашан сделаются белгілі жалпы заңдары байланысты химиялық қасиеттерін тел олардың химиялық құрылымының болса, онда мұндай формула білдіру болады барлық осы қасиеттері".
Бутлеров алғаш рет түсіндірді құбылыс изомерии бірге изомерлері, бұл қосылыстар бар бірдей қарапайым құрамы, бірақ әр түрлі химиялық құрылымы. Өз кезегінде, тәуелділік қасиеттерін, изомерлер және жалпы органикалық қосылыстардың және олардың химиялық құрылысы түсіндіріледі болғанымен, олардың передающегося бойында байланыстардың өзара әсері атомдар", нәтижесінде атомдар байланысты, олардың құрылымдық ортасын иемденеді әртүрлі "химиялық мәні бар". Осылайша, салынған базасында химиялық құрылымының ұтымды формуласы, деп атап өткен А. М. Бутлеров, мәндес:Осы мағынада, әрбір дене үшін тек бір ұтымды формула қол жетімді, және химиялық құрылымынан денелердің химиялық қасиеттері бойынша жалпы заңдар белгілі болған кезде, онда мұндай формула барлық осы қасиеттерін білдіретін болады. Олардың ағымдағы мәндеріндегі типтік формуласы, осыдан кейін қолданыстан шығып қалуы тиіс. Мәселе осы формулалар ғылымның қазіргі жағдайы үшін тарлығында!Өзі Бутлеровым және әсіресе оның шәкірті В. В. Марковниковым және А. Н. Попов бастаған бұл жалпы ереже конкретизировано түрінде көптеген ережелері"". Қазірдің өзінде XX ғасырда бұл ережелер, барлық тұжырымдамасы өзара әсері атомдар, электронды түсіндіру.
Үшін үлкен маңызы бар, эмоциясын химиялық құрылымының алған болса, оны эксперименталды растау жұмыстарға өзінің Бутлерова және оның мектеп. Ол предвидел, содан кейін дәлелдеді болуы позициялық және қаңқалық изомерии. Алып үшіншілік бутил спирті, ол білді талдау керек оның құрылымы және дәлелдеді (оқушылармен бірге) болуы изомерлер. 1844 Бутлеров предсказал болуы екі бутандар және үш пентанов, ал кейінірек және изобутилен. Өткізу үшін идеялар теориясы химиялық құрылысы арқылы бүкіл органикалық химия, Бутлеров шығарды " 1864-1866 Өтті 3 шығарылымы "Кіріспе толық зерттеу органикалық химия", 2-ші басылым болып шықты 1867-1868 неміс тілінде.
А. М. Бутлеровтың химиялық құрылыс теориясы заманауи мәні.
Содан бері А. М. Бутлеров өз теориясын құрды химиялық құрылымының органикалық қосылыстардың артық уақыт өтті, жүз елу жыл. Бұл ғылым жалпы және органикалық химия, атап айтқанда жасады орасан жетістіктері. Әрине, сұрақ туындайды: қандай орын бутлеровской теориясы қазіргі заманғы органикалық химияның? Бұл сұраққа жауап қиын, бұл өзі А. М. Бутлеров емес белгілеп берді теориясын химиялық құрылысы пункті үшін-тармағында: ол рассеяна көптеген жарияланымдарда, пронизывает барлық оның ғылыми шығармашылығы. Туралы көптеген жақтарында теориясы химиялық құрылысы бізде қазірдің өзінде сөйлеу. Тырысамыз енді салыстыру жүргізу үйлер теориясы, оның қазіргі, жетілдірілген нұсқасы.
Педагогикалық қызметі
Бутлеровтың үлкен еңбегі — орыс мектебінде бірінші химияны құру. Оның тірі кезінде оқушылар Қазан университетінде В. В. Марковников, А. Н. Попов, А. М. Зайцев иеленді профессор кафедрасының оқытушысы. Оқушы Бутлеров бойынша Петербург университетке ең танымал В. Е. Тищенко, А. Е. Фаворский, М. Д. Львов және И. Л. Кондаков. Әртүрлі уақытта бутлеровтік зертхана жұмыс істеді тәжірибеден өтуші Е. Е. Вагнер, Д. П. Коновалов, Ф. М. Флавицкий, А. И. Базаров, А. А. Кракау, А. П. Эльтеков және т. б. көрнекті орыс химиктер. Ерекшелігі Бутлерова басшысы ретінде болды, ол үйреткен үлгі — студенттер әрқашан өздері бақылауға, над немен және қалай жұмыс істейді профессор.
Қызықты фактілер
Сонымен химия, Бутлеров көп көңіл бөлді және практикалық мәселелері, ауыл шаруашылығы, бақ, ара шаруашылығы, ал кейінірек, сондай-ақ өсіру шайдың Кавказ. Болды, негізін қалаушы және бірінші бас редакторы,"Орыс Пчеловодного Парағы". Бірі бола отырып, ұйымдастырушылар Орыс қоғамның жерсіндіру-жануарлар мен өсімдіктер, дамуына зор үлес қосқан, бау-бақша шаруашылығы және ара шаруашылығы. Жазылған атындағы кітабы "Пчела, оның өмірі мен басты қағидалары толкового ара" ұстадым 10 переизданий революцияға дейін, ақысын, сондай-ақ, кеңес үкіметі кезінде. оңға|нобай|209x209 нүкте|[[Пошта маркасы, КСРО, 1951 жыл]] Бутлеров туралы есте қалдыру тек Кеңестік билік тұсында іске асты; оның еңбектерінің академиялық басылымы жүзеге асырылды.
Дереккөздер
Санат:18 қыркүйекте туғандар Санат:27 қыркүйекте туғандар Санат:29 тамызда қайтыс болғандар Санат:Чистополь уезінде туғандар Санат:Алексеев ауданында (Татарстан) қайтыс болғандар Санат:Императорлық Қазан университеті түлектері Санат:Императорлық Қазан университетінің профессорлары Санат:Императорлық Қазан университеті ректорлары Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының толық мүшелері Санат:Ресей империясы химиктері Санат:XIX ғасыр химиктері Санат:Бестужев курсы оқытушылары Санат:Санкт-Петербург мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Ломоносов сыйлығының (Ресей империясы) иегерлері Санат:Қазан университеті түлектері
Вырбак (Шумен облысы)
Вырбак (Върбак) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Хитрино қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 314 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Хоэнберг (Төменгі Аустрия)
Хоэнберг (Төменгі Аустрия) (Hohenberg (Niederösterreich)) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Лилинфельд округінің құрамына енеді.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хайнрих Пройс саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Бұлшықет талшығы
Бұлшықет талшығы (myofibra; грек, mys — бұлшық ет және fibra — талшық) - бұлшықеттің паренхимасын құрайтын көпядролы бейжасушалық құрылым — симпласт. Бұлшықет талшығы — сыртынан қабықшамен (сарколеммамен) қапталған. Оның саркоплазмасының (цитоплазма) шеткі жағында, сарколеммаға жақын орналасқан ұзынша келген көптеген ядролар болады. Бұлшықет талшығы саркоплазмасында адам мен барлық жануарлар жасушаларына тән органеллалармен қатар, жиырылу қызметін атқаратын арнайы органеллалар — миофибриллалар (протеин миожіпшелері) болады. Олар бұлшықет талшығы цитоплазмасының орта түсында орналасады. Миофибриллалар кезегімен орналасқан актин (жіңішке протеин жігішесі) және миозин (жуан протеин жіпшесі) миофиламенттерінен құралған. Актин миофиламенттері кезегімен орналасқан ақшыл түсті (изотропты), миозин күңгірт түсті (анизотропты) дискілер түзетіндіктен, бұлшықет талшығында көлденең жолақтар байқалады. Бұлшықет талшығының ұзын дығы қаңқа бұлшық еттерінің ұзын дығына сәйкес: бірнеше мм-ден ондаган см-ге дейін, ал оның диаметрі 10 мкм-ден 80 мкм-ге дейін жетуі мүмкін. Бұлшықет талшықтары эмбриондық даму кезінде ортаңғы ұрықтық жапырақша — мезодерманың миотомы миобласттарынан дамиды.
Тағыда қараныз
Бұлшықет ұлпасы Бұлшықет
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Вэнтсвилл (Миссури)
Вэнтсвилл (Wentzville) — Миссури штатының Сент-Чарльз округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 37.3 км². FIPS коды — 29-78442.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 29070 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Чарльз округы (Миссури)
Бихевиоризм
Бихевиоризм (behaviour - іс-әрекет, Behaviorism) - іс-әрекет дағдысының мәні мен адам психологиясындағы кызметін түсіндіру. Биховиоризм ілімі ХХғ. басында АҚШ-та пайда болған психология ағымы. Олар еш негізсіз, нақты дәлелсіз психологиялық болжаулық теорияларға қарсы шығып, адамның іс-әрекет дағдысын тіке күзету және нақты өлшеу арқылы адам психологиясын анықтауға болады деп есептеді. Олар ішкі толғанысқа сенбеді, тәжірибелік нақты зерттеу әдіснамаларын ұсынды.
Биховиоризм ерік еркіндігін құр қиял деп есептеді, адамның барлық ісін тума қасиеті және тәжірибе ортасы белгілейді, тума қасиеттер тәжірибе ортасында ашылады, не өзгереді, адамдардың барлық тәжірибесін сыртқы қажеттілікке талпыну аңсары белгілейді, сондықтан әрекет дағдысын жақсарту мен күшейту адам өмірінде өзгеріс туғызады деп есептеді.
Биховиоризм негізінен әдіснамалық өзгешелікке мән береді. Биховиористер бойынша бір адамның әрекетін күзету мен талдау жасау сол адамның психологиялық күйін түсінудің кілті деп есептейді. Психология тек әрекетті зерттеумен айналысуы керек, әрекетсіз сана, әрекетте бейнеленбейтін психологиялық сана түсініксіз нәрсе. Оны ғылыми түрде зерттеу мүмкін емес. Сондықтан олар кейде тіпті өздерін психологиямен айналысушы емес, "әрекетті анализдеуші", "әрекет ғылымымен" шұғылданушы деп атайды.
Бұдан басқа, бихевиоризмнің теориялық негізін салуға ат салысқан Л. Блумфилд (АҚШ). Бихевиоризм психологиялық бағыттардың бірі негізінде туған, бірақ психологияның ой-сана жайындағы зерттеулерін мойындамайды. Бихевиоризм дескриптивті лингвистикада (Б. Блок), трансформациялық-генеративтік грамматикада (Н. Хомский)тағы басқа кездеседі.
Сілтемелер
Санат:Психология Санат:Философия Санат:Лингвистика
Соловьёво (Шығыс Қазақстан облысы)
Соловьёво — Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданындағы ауыл, Соловьёв ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Алтай қаласынан оңтүстікке қарай 15 км жерде, Берёзовка өзенінің сол жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1531 адам (740 ер адам және 791 әйел адам) болса, 2009 жылы 1301 адамды (584 ер адам және 717 әйел адам) құрады.
Сан-Марчелло
Сан-Марчелло (San Marcello) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Анкона провинциясында орналасқан.
Соловьёво (Шығыс Қазақстан облысы)
Тарихы
Іргесі 1957 жылы Алтай қаласын сүт өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында құрылған кеңшардың орталығы есебінде қаланды. Кеңшар негізінде бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Сан-Марчелло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1988 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 78 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 60030.
Соловьёво (Шығыс Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Алтай ауданы елді мекендері
Сан-Марчелло
Елді мекеннің қамқоршысы — Papa Marcello I.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Самар ауылдық округі (Қарағанды облысы)
Самар ауылдық округі — Қарағанды облысы Абай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Самарка, Огороды ауылдары кіреді. Орталығы – Самарка ауылы. Округ құрамында болған Бородиновка, Изумрудное, Пруды ауылдары 2023 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1205 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) ауылдық округтері
Инструкция, нұсқау
Инструкция, нұсқау - көбінесе, бұйымды қалай пайдалану керек, немесе қимылды, әрекетті қалай орындау керек екендігін түсіндіретін техникалық құжат түрі.
Юк
Юк — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысола өзенінің оң жағалауынан 163 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үлкен Киалим
Үлкен Киалим — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Миасс өзенінің сол жағалауынан 535 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Миасс өзені бастауынан Аргазин су торабына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Спирометрия
Спирометрия — өкпенің көлемін өлшейтін аснап, спирометр көмегімен өкпенің басқа көлемін және өкпедегі өмір сыйымдылығын өлшеу.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Осип Эмильевич Мандельштам
Мандельштам Осип Эмильевич (Mandelshtam, Osip (Emilycvich)) (15 қаңтар 1891 жыл, Варшава — 27 желтоқсан 1938 жыл, Вторая Речка лагері, Владивостоктың маңы), орыс ақыны әрі сыншысы. .
Бухгалтерлік баланс
Санат:Экономика Санат:Бухгалтерлік есеп
Осип Эмильевич Мандельштам
Алғашқы поэмаларын 1910 жылы басып шығарды. Ресей символизмінің мистикасын да, абстракциясын да жоққа шығарған акмеист ақындардың лидері, зияткерлік талғампаз, бейсаяси өлеңдер жазған, олар «Tristia» (1922) жинағына енген.
1934 жылы И.В.СТАЛИН туралы эпиграммасы үшін қамауға алынады. Осыдан кейін іштей қайғыға түскен ақын керемет лирикасының бірі - «Воронежские тетради» шығармасын жазады, 1938 жылы қайта қамауға алынады, қамауда отырып, 47 жасында дүниеден өтеді.
Оның еңбектерінің көпшілігі Сталиннің өліміне дейін Кеңес Үкіметінде жарық көрмеген, 1960 жылдың ортасына дейін Ресей мен басқа мемлекеттің ұрпақтарына танымал болмады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Васюдолова-Яха
Васюдолова-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ево-Яха өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әбуханов Ғабдірахим
Әбуханов Ғабдірахим (25.2.1912, Жәнібек ауданы, Ұзынкөл а. - 28.4.1995, Орал) - ғалым, филология ғылымдарының кандидаты (1955), Қазақстан жоғары мектебіне еңбек сіңірген қызметкер, бес рет қайта басылған «Қазақ тілі» оқулығының авторы. 1939 ж. Орал педагогика институтын үздік бітіріп, осы оқу орнының оқытушысы болған. 1944 ж. Жымпиты орта мектебінде директор, 1944-46 ж. Орал қаласындағы Мұғалімдердің білімін жетілдіру институтты директорының орынбасары. 1952-55 ж. ҚазМУ-дің аспирантурасында оқыған. 1955-58 ж. Ақтөбедегі Н. Байғанин атындағы педагогика институттың ректоры, 1958-75 ж. Орал педагогика институтында кафедра меңгерушісі, проректор болған. Бірнеше орденмен, медальдармен марапатталған.
Жемсау (ауру)
Жемсау (зоб) ауруы — бұл қалқанша безінің әнтек зораюынан пайда болатын тамақтағы ісік немесе түйін.
Көп жағдайда зоб диетада, аста йодтың жетіспеушілігінен пайда болады Жүкті әйелдің организмінде йодтың жетіспеушілігі баланың өлі тууына немесе ақьш-есі кем, мылқау боп тууына себепші болуы мүмкін. Мұндай жағдай анасы жемсау боп ауырмаса да болуы мүмкін. Зоб пен кретинизм ауруы көбіне жердің қойнау қабатында, су мен аста йод құрамы аз болып келетін таулы аймақтарда жиі кездеседі. Таулы аймақ тұрғындары үнемі бір өңкей азықпен, мәселен, маниока сияқты организмді зоб ауруына шалдықтыруға бейім тағамдармен көп тамақтанбауы қажет.
Зобты қалайша алдын алып емдел жазуға және кретинизмді қайтіп болдырмауға болады: Зоб ауруы көп тараған аймақта тұратын адамдардың барлығы ішіп-жемінде йодталған тұзды қолданулары қажет. Бүл зобтан алдын-ала сақтандырғыш әрі оны емдеп жазатын дәрмек те болып табылады (қатайып, беріштеніп кеткен жемсауды тек қана хирургиялық жолмен алып тастауға болады, бірақ мұның қажеттілігі жоқ).
Егер йодталған тұзды таба алмасаңыз, йод ерітіндісін қолданыңыз. Бір тамшы йодты бір стақан суға ерітіп, күн сайын 1 стақаннан ішіп отырыңыз. Алайда сақ болыңыз: йодтың дозасын аңдамай арттырып жіберген жағдайда уланып қалуыңыз мүмкін. Йодтың артық дозасы болып кетсе (бір стақан суға қосылатын йод 1 тамшыдан артық болып кетсе), ауруды одан әрі қоздырып жіберу қаупі бар. Йод құйылған құтыны баланың қолы жетпейтін жерде ұстау керек. Жалпы йодтың өзінен гөрі йодталған тұз қолдану анағұрлым қауіпсіз де ыңғайлы.
Зобқа қарсы қолданылатын үйдегі емдік нәрселердің көпшілігінің әсері әлсіз болып келеді. Бұларға қарағанда, құрамында йод мөлшері көп краб және басқа да теңіз жәндіктері мен өсімдіктерінің зоб ауруын емдеп-жазуға немесе оны болдырмауға тигізетін пайдасы зор. Сондықтан да асқа жеуге болатын теңіз балдырын қосып отырса да пайдалы. Дегенмен де зобтан құтылудың ең оңай жолы йодталған тұзды қолдану болып табылатынын қайталап айтамыз.
Зобты қалай болдырмауға болады
Әрдайым йодталған тұзды қолданыңыз. Йодталған тұз ас тұзымен салыстырғанда қымбаттырақ, бірақ одан анағұрлым пайдалырақ.
Егер сіз зоб ауруы көп таралған аймақта тұрсаңыз және осы аурумен ауыруға организмнің бейімділігін сезініп, тіпті алғашқы белгілері пайда бола бастаған жағдайда ең алдымен капуста мен маниока жеуді тоқтатыңыз.
Дереккөздер
ISBN 5-615-01453-9
Осы кітаптың кез келген бөлігін коммерциялық емес мақсатта көшіруге және таратуға басып шығарушылар арнайы рұқсат берген. Сол үшін оларға көп-көп рақмет!
Заря Свободы
Заря Свободы – газет, Жетісу облыстық жұмысшы, солдат және шаруа депутаттары кеңесінің органы. Верныйда 1918 жылдың 8 наурызынан 20 маусымына дейін күн сайын шығып тұрды. Барлығы 80 саны жарық көрді. 1918 жылдың 21 маусымынан “Вестник Семиреченского трудового народа” деген атпен шыға бастады. Алматы облысы Огни Алатау газеті өз тарихын “Заря Свободыдан” бастайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Орыс тілді газеттер
Соус Гринфилд (Миссури)
Соус Гринфилд (South Greenfield) — Миссури штатының Dade округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 136 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.4 км² шамасында. FIPS коды — 29-68888.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Алмалы ауылдық округі (Атырау облысы)
Алмалы ауылдық округі — Атырау қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік. 2020 жылға дейін Махамбет ауданы құрамында болған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алмалы, Береке ауылдары кіреді. Орталығы – Алмалы ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3208 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Атырау қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Бейметалл пайдалы қазбалар
Бейметалл (бейруда) қазбалар - құрамынан металдар өңдірілмейтін, табиғаты мен сипаты жағынан сан түрлі пайдалы қазба түрлерінің үлкен тобы.
Бұл қазбалар халық шаруашылығындағы қолданылу салаларына орай бірнеше түрлерге бөлінеді: химиялық шикізаттар — апатит, фосфориттер, барит, минералды тұздар, күкірт, гипс т. с. е.; отқа төзімді шикізаттар — отқа төзімді саздар, тақтатастар, магнезит, талькті тас т. б.; электротехникалық пьезооптикалық жылу және дыбыстұмшалаушы, мұқалмас, қышқылға және сілтіге төзімді шикізаттар — слюдалар, флюорит, пьезокварц, корунд, хризотил және амфибол-талшықтастар, тальк, диатомит т. б.; құрылыс материалдары — граниттер, базальттар, диабаздар, ізбестастар, мергелдер, саздар, құмдар, кесектастар т. с. е.; асыл, зергерлік және техникалық тастар — алмас, замартас, ақық, халцедон т. б. Тау жыныстары мен минералдардың кейбір түрлері көп жағдайда әртүрлі салаларда колданылуы мүмкін.
Қолданылуы
Қазіргі кезде бейметалл пайдалы қазбалар өздерінің жетекші пайдалы қасиеттері мен өнеркәсіпте қолданылуының басты бағыттары бойынша үш топқа бөлінуі мүмкін: 1) индустриялық шикізат: асыл, әшекей және техникалық тастар - алмас, лағыл (рубин), жақұт (сапфир), зүбаржат (изумруд), табас (топаз), анартас, малахит, ақық, т.б.; пьезооптикалың және электротехникалық шикізат - пьезокварц, исланд шпаты, оптикалық кварц, оптикалық флюорит, мусковит, флогопит; жылу- және дыбысоқшаулауыш, қышқыл және сілтітөзімді, сонымен қатар оттөзімді материалдар мен металлургиядағы қоспа шикізат - графит, асбест (хризотил мен амфибал), тальк, магнезит, флюорит, ауыртас (барит), витерит; табиғи оптағыш-жұтқыштар (сорбенттер) - цеолит, бентонит, т.б.; 2)  химиялық және агрономиялық шикізат: минералдық тұздар -  калийлі, калий- магнийлі, [[астұз , натрий сульфаты, табиғи сода; фосфор шикізаты - апатит пен фосфорит; күкірт пен бор шикізаты; 3) кұрылыс материалдар өнеркәсібі үшін минералдық шикізат: жеңіл бетон толтырғыштар мен жылуоқшауағыш материалдар өндірісі үшін - көбіктас (пемза), жанартау және әкті туф, диатомит, трепел, опока, перит, вермикулит; құрылыстық және қаптама тас - магмалық, шөгінді және метаморфтық таужыныстар; байланыстырушы материалдар өндірісінің шикізаты - карбонат таужыныстар, гипсит пен ангидрит; құрылыстық құм мен құм-гравий материал;  керамикалық шикізатсаз бен каолин, далашпат, пегматит; шыны шикізаты; тасқұю шикізаты; минералдық пигменттер. Индустриялық шикізатқа біріктірілген пайдалы қазбалар - айрықша физикалық қасиеттері бар (жылуға төзімді, оттөзімді, қаттылыгы жоғары, пьезоәлектрлік және оптикалық қасиеттері бар, т.б.) минералдар мен таужыныстар. Олар табиғи күйінде немесе байытылғаннан кейін пайдаланылады.  Химиялық және агрономиялық кен құнды  химиялық элементтер мен қосылыстар айырып алу үшін терең өңдеуден өтеді. Ал үшінші топқа жататындар - құрылыс материалдары өнеркәсібінде табиғи күйінде, сонымен қатар термикалық немесе физикалық - химиялық өңдеуден кейін қолданылатын тау-жыныстар. Бұл бөлінген топтардың шекарасы қатаң емес. Көп мақсатта қолданылатын бейметалл пайдалы қазбалардың жекелеген түрлері (барит, магнезит, гипс, ангидрит, флюорит, кварц, далашпат, нефелин, т.б.) жіктелімнің әр түрлі тобына жатқызылуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Пайдалы қазбалар
Солянка (Бабка тармағы)
Солянка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бабка өзенінің оң жағалауынан 122 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Елтай (Түлкібас ауданы)
Елтай — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Кемербастау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 18 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
NGC 363
NGC 363 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 28 қарашада Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 363 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3911, MCG -3-3-23, NPM1G -16.0038.
IC 1117
IC 1117 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55003, ZWG 106.37, NPM1G +15.0475.
Сыртқы сілтемелер
IC 1117 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Уалбай Утмаханбетұлы Өмірбаев
Уалбай Утмаханбетұлы Өмірбаев (1960 жылы 7 мамырда Түркістан облысы, Ордабасы ауданы, Төрткүл ауылында дүниеге келген) — Қазақстандық математик-алгебраист, физика-математика ғылымдарының докторы.
Футболдан Қазақстан Кубогы 2021
Футболдан Қазақстан Кубогы 2021 — Қазақстан кубогының 29-шы маусымы, 28 клуб бақ сынасты.
Уалбай Утмаханбетұлы Өмірбаев
1973-1977 жылдары Алматыдағы Республикалық физика-математика мектебінде оқыған. 1977-1982 жылдары Новосібір мемлекеттік университетінің механика-математика факультетінің студенті болған. 1982-1985 жылдары Новосібір мемлекеттік университетінің аспирантурасында білім алған. 1986 жылы кандидаттық диссертациясын профессор И. П. Шестаковпен ИМ СО РАН (Новосибирск қаласы) сәтті қорғап шықты. 1995 жылы 01.01.06 — математическалық логика, алгебра және сандар теориясы мамандығы бойынша докторлық диссертациясын қорғайды. Бүгінгі күні (2006—2008 жж.) «Көп мүшелік алгебрасы, Пуассон алгебрасы және бос алгебраларды дифференциялдау және автоморфизмдер» атты ғылыми жобаға басшылық етуде.
Еңбек жолы
Еңбек жолын 1986-1989 жылдар аралығында әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың жоғары алгебра кафедрасының ассистенті болып бастаған. 1989-1991 жылдары ҚазҰУ-дың аға оқытушысы, 1991-1995 жылдары доценті атанған. 1995 жылы ғылым докторы дәрежесіне қол жеткізген. 1995-2001 жылдары М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетіндегі информатика кафедрасының меңгерушісі болған. 2001 жылдан бастап ЕҰУ-да алгебра және геометрия кафедрасының меңгерушісі қызметін атқарып жүр. 2007 жылдан бері Детройттағы Уейн университетінде сабақ береді.
Футболдан Қазақстан Кубогы 2021
1/4 финал
21 тамыз - 22 қыркүйек
Уалбай Утмаханбетұлы Өмірбаев
Еңбек жолы
1993-2007 жылдар аралығында Испанияның Овиедо, Канаданың Манитоба, Бразилияның Сан-Паулу, АҚШ-тың Вашингтон, Мичиган, Кливлен, Майами университеттерінде, Францияның Марсель-Люмини атындағы математика орталығында, Германияның Макс Планка атындағы математика институтында дәріс оқыған.
2001 жылы жапон математигі М.Нагатаның, 2004 жылы ағылшын математигі П.Конның есебін шешкен.
Марапаттары
Күні бүгінге дейін талантты жас ғалымдарға арналған және ғылымның дамуына зор үлес қосқаны үшін Мемлекеттік стипендияларына,
Отбасы
Үйленген, 4 баласы бар.
Ғылыми жұмысы
"Еркін алгебралардың, көпмүшелік алгебралардың және Пуассон алгебраларының Автоморфизмдері мен саралануы"тақырыбында ғылыми жобаның (2006-2008 жж.) жетекшісі болды. Нәтижесінде, кеңестік американдық математик Леонид Макар-Лимановпен бірге Пуассонның бос алгебраларын таза алгебралық тұрғыдан жүйелі түрде зерттеу басталды (бұрын Пуассон алгебралары тек геометриялық және физикалық тұрғыдан белсенді түрде зерттелген).
Бүгінгі таңда-ЕҰУ алгебра және геометрия кафедрасының профессоры. Л.Н. Гумилева.
У.У. Өмірбаевтың докторлық диссертациясы КСРО корреспондент-мүшесі Михаил Каргаполовтың шешілмеу дәрежесі > 2 еркін шешілетін топтарға кіру мәселесінің шешілмейтіндігі туралы мәселесін шешуге арналды. 2001 жылы ол И. П. Шестаковпен бірге Масаоши Нагатаның 3 айнымалыдан көпмүшелік алгебраларында жабайы автоморфизмдердің болуы туралы оң гипотезасын шешті. 2004 жылы Ө. Ө. Өмірбаев ағылшын математигі П. Конның еркін ассоциативті алгебралардың автоморфизмдері туралы белгілі мәселесін шешті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан математиктері Санат:Республикалық физика-математика мектебінің түлектері Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан физиктері Санат:Еуразия ұлттық университеті оқытушылары
Футболдан Қазақстан Кубогы 2021
1/2 финал
6/7 қараша - 20/21 қараша
Сілтемелер
Санат:2021 жылғы футбол Санат:Футболдан Қазақстан Кубогы
Привольное (Тахтаброд ауылдық округі)
Привольное — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Тахтаброд ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 95 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 206 адам (109 ер адам және 97 әйел адам) болса, 2009 жылы 28 адамды (15 ер адам және 13 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Физикалық заң
Физикалық заң - бір физикалық шаманың екіншісінен сандық немесе сапалық объективті тәуелділігі тәжірибеде табылған немесе теория жолымен тағайындалған тәжірибелік берілгендерді жалпылау.
Дереккөздер
Санат:Физика
Видикон
Видикон (video — кору) - нысанасы фоторезисторлардан тұратын электрондық сәулелік құрал. Оптикалық объектив арқылы объектіден түсетін жарық әсерінен нысанада оның бейнесіне сәйкес зарядтардың қайта орналасуы (потенциалдық бедер) жүзеге асырылады. Нысана бетін электрондық сәулемен сызғылау арқылы потенциалдық бедерге сөйкес электр тогы (бейнесигнал) алынады. Көбіне өндірістік теледидарда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Айерс синдромы
Айерс синдромы — айқын білінбейтін, диффузды, цианоз, ентігу, полицитемиямен және жүректің оң жағының едәуір гипертрофиясы бар өкпе гипертензиясымен сипатталатын симитомокомплекс.
Куяба
Куяба (Cuiabá) — Бразилиядағы қала, Мату-Гроссу штатында орналасқан. Оңтүстік-орталық Мату-гроссу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Куяба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Айерс синдромы
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Куяба
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 526 831 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы шамамен 3 538,167 км². Халық тығыздығы — 148,9 адам/км².
Тарихы
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Мандер Карел ван
Мандер Карел ван (Mander, Karel van) (мамыр 1548 жыл, Мёлебеке, Фландрия, Испандық Нидерланд — 2 қыркүйек 1606 жыл, Амстердам), голландтық суретші, ақын әрі жазушы. .
Ақсүйектер отбасында дүниеге келді, ұзақ уақыт бойы саяхат жасағаннан кейін, 1583 жылы Харлемге қоныстанып, X.Гольциуспен және Корнелис ван Харлеммен (1562—1638) бірігіп, табыскер сурет академиясының негізін қалайды.
15-16 ғасырларда 175-ке жуық голландтық, фламандтық және неміс суретшілерінің өмірбаянынан тұратын «Книга о художниках» (1604) атты еңбегімен танымал, ДЖ. ВАЗАРИДІҢ «Жизнеописания» еңбегі Италия үшін қандай дәрежеде болса, бұл еңбек Солтүстік Еуропа мемлекеттері үшін сондай дәрежеде болды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Зарина
Зарина (көне иран. — zaranya, сақ. — zarnya, парс. زرینه‎ («алтын», «алтын киетін») (б.з.б. IV ғасырдың аяғы – V ғасырдың басы) – ежелгі сақ тайпасын билеген патшайым. Ол туралы тарихи деректер ежелгі дүние тарихшылары Диодор (б.Заринаб. 90 – 21), Ктесий жазбаларында кездеседі. Зарина есімі ежелгі Ассирия, Мидия елдерінің Азиямен байланысы тұсында айтылады. Мидия өзін бағындырғысы келген Парфия мемлекеті үшін сақ тайпаларымен соғысады да, Мидия ханзадасы Стриангия Заринаны жаралайды. Екі жақ та үлкен зардап шегеді. Ақыры олар келісімге келіп, дос әрі одақтас болуға уағдаласады. Осы оқиғалар тұсында сақ тайпасын басқарған патша Зарина болатын. Ол өзінің батылдығы, сұлулығы және ақылдылығымен дараланған. Сақ жеріне көз тіккен көрші патшалардың талайын жеңіп, ел тұрмысын жақсартқан, көптеген қалалар салдырған. Зарина тағдырына байланысты туған “Зарина және Стриангия” атты жыр да бар. Оның мазмұны бізге толық күйінде жетпесе де, қаҺармандық эпос рухындағы туынды екені анық. Зарина өлгенде ел-жұрты оның басына үшбұрышты пирамида орнатып қастерлеген. Орыс тарихшысы В.Н. Татищев (1686 – 1750) құрастырған сөздікте Заринаның сом алтыннан жасалған ескерткіші жәйлі дерек бар. Заринаның ерлік істері көне түркі тарихы мен әдебиетіндегі “Қырық қыз”, “Баршын қыз” секілді жыр-дастандар мазмұнына келіп ұласады.
Зарина патшайым жайлы аңыз
«Зарина патшалық құрған кезде қырық қыздан тұратын әскер жасақтайды. Қырық қыз ерлерше киінетін болған. Үстеріне сауыт, бастарына дулыға, аяқтарына етік киіп, Зарина патшайымды қорғап жүріпті. Қырық қыздан құрылған атты әскер кез келген уақытта Зарина патшайымды қауіп-қатерден, пәле-жаладан сақтап қалуға тиісті болатын.
Бір күні Зарина патшайымды қорғап жүретін қырық қыздың бірі Арнагүл жау тыңшысының қолына түсіп қалады. Отыз тоғыз қыз Арнагүлді іздеп тауға шығады, тоғайды да кезеді. Бірақ таба алмайды. Жау тыңшылары Арнагүлді тұтқындап, қол-аяғын байлап, аузына шүберек тығып, патшасына алып барады.
«Зарина жастайынан атқа мініп, соғыс өнеріне машықтанған дала сұлуы, патша қызы еді. Бір күндері Зарина соңына нөкер қыз-келіншектерін ертіп, кең далаға аң аулап, көңіл көтеріп қайтуға шығады. Алдынан құланның үйірі қашып, оны қуып, қызықтап, байқаусызда алыстап кетіп қалады. Бір төбеден бір төбеге асып, құлан қуып жүргенде, алдынан қаз-қатар тізілген жау әскері көрінеді. Олар Заринаның әйел екенін танымайды, дулыға киген жас жауынгерді қолға түсіру үшін қоршай бастайды. Зарина өжеттікпен қоршауды бұзып өтеді. Соңынан жау әскерінің батыры қуады.
Ханзада Заринаны бір көріп қайту үшін жиілетіп ұлы сақтар даласына келіп тұратын болады. Бір күні Заринаның күйеуі Мөрмөрдің қолына түсіп қалады. Ол қолындағы тұтқынын өлтірмекші болады. Мидия ханзадасын өлтірсе, екі елдің арасында жанжал туып, соғыс басталатынын сезген Зарина Мөрмөрді райынан қайтарғысы келсе де, күйеуі оған көнбейді. Зарина нөкерін жұмсап, араша түспекші болғанда, тайталасқан Мөрмөр байқаусызда жараланып, ұзамай қансырап өледі.
Мидия ханзадасы еліне кетерінде Заринаға сөз салып, басқоспақ ниетін білдіреді. «Екі патшалықты біріктіріп, бір ел болайық», – дейді. Зарина жауабын бірден бермей: «Бір жылдан кейін анығын айтамын», деп қала береді.
Арада бір жыл өтеді. Заринаның да мидиялық көркем жігітті ұнатып қалған сыңайы бар. Жүрегі лүп-лүп етіп, соны ойлайды. Қара көзіне мұң толып, алысқа қарайды. Бір күндері болғанда көп әскермен атқа қонып, Мидияның шекарасына жақындайды. Арғы жақтан ханзада күтіп тұр екен. Зарина сабырлы, салқындылықпен былай дейді:
– Армысың, сүйіктім!
Мен сені ғана ұнатамын. Бірақ әйелің бола алмаймын. Оның себебі, екеуміз қосылсақ, сен хан боласың, мен ханым боламын. Менімен қоса артымдағы елім де саған бағынышты болады. Мен сүйгеніме қосылып, бақытты болғаныммен, елім тәуелсіздігінен айырылып, бақытсыз болады. Мен үшін елімнің еркіндігінен артық ештеңе жоқ. Қош, сүйіктім!
Осы сөзді айтып бола бергенде, Заринаның қара көзінен жас тамып кетті. Ханзада мұңға батып, басын төмен салады. Екеуі:
– Қош!
– Қош! – десіп, қимай-қимай тарасады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Сақтар
Лили Санелма Каэлас
Лили Санелма Каэлас, дүниеге келгендегі есімі Люйдик (Lili Sanelma Kaelas; 30 қаңтар 1919, Пярну, Эстония — 9 желтоқсан 2007, Гётеборг, Швеция) — эстон тектес швед археологы.
Өмірбаяны
Лили Каэластың ғылыми қызығушылығының негізгі саласы неолит кезеңі болды. Ол швед және шетелдік журналдарда жарияланған бірқатар ғылыми мақалалардың авторы. Лили Каэлас кең халықаралық ғылыми байланыстарды қолдады, атап айтқанда, өзінің американдық әріптесі Мария Гимбутас мен 1967-1968 жылдары Калифорния университетінің арнайы шақыртылған оқытушы болды. Ол сонымен қатар Гетеборгтағы халықаралық археологиялық көрмелердің бастамашысы және ұйымдастырушысы болды. Сонымен қатар, Лили Эстониядағы саяси жағдайға қызығушылық танытып, кеңестік Эстония туралы жиырмаға жуық кітаптар мен брошюралар шығарды (оның ішінде "басып алынған Эстония", 1956 ). 1964 жылы күйеуі Александр қайтыс болды, ал 1974 жылы ол тарихшы және саясаткер Nyströmмен отбасы құрды.
1974 жылы Лили Каллас Гетеборг корольдік ғылым және өнер қоғамының құрметті мүшесі, сонымен қатар Британдық тарихқа дейінгі археология қоғамының "Қарабайыр Қоғам" құрметті мүшесі болды. 1981 жылы ол "Гетеборг Қаласы" еңбегі үшін марапатқа ие болды. 1983 жылы Лили Каэлас зейнетке шықты. 1993 жылы ол қайтадан жесір қалды. 2000 жылдардың басында ол археологиялық зерттеулерді қолдау үшін Лили Каэлас қорын құрды "Лили Каэла археологиялық зерттеулер қоры", оның атынан жас археологтарға стипендия төленді.
Лили Каэлас 2007 жылы 9 желтоқсанда Гетеборгта қайтыс болды. Ол өзінің үй мұражайы ретінде бірнеше жылдар бойы жинаған өнер коллекциясы қазіргі уақытта Эстония өнер мұражайында және Таллиндегі қолданбалы өнер мұражайында сақтаулы тұр.
Сілтемелер
Санат:Әйел ғалымдар Санат:Археологтар
Радиация
thumb|right|400px|Үш түрлі иондалған радиацияның қатты затты тесіп өткендегі салсытырмалы мүмкіндігінің иллюзиясы. Әдетте [[Алфа бөлшегі (α) қағаз парағында тоқтайды. Бета бөлшегі (β) алюмин тақтада тоқтайды. Гамма радиациясы (γ) қорғасын тақтаны тесіп өткенде әлсірейді.]] Радиа́ция:
Жалпы түсінік
Радиация көп адамдар үшін өте қорқынышты термин құсап сезіледі. Іс жүзінде радиация деген не?
Радиация - дегеніміз энергияның толқын және бөлшек (өте ұсақ) түрде ауаға және денеге (физикалық дене) таралуы.
Пангерманизм
Пангерманизм - қуатты Германия мемлекетін құру және дүние жүзіне үстемдік орнату үшін немістер мекендеген жерлерді және аймақтарды "тарихи отанына" қосу жолымен барлық немістерді біріктіру идеясына негіздеген Германиядагы (XIX ғасырдың аяғындағы) саяси доктрина.
Радиация
Жалпы түсінік
Радиация бірнеше топқа бөлінеді:
Электромагниттік радиация, мысалы, микротолқындар (тамақ жылытатын пеште болады), инфрақызыл сәулесі (лаборатория да көп қолданылатын инструментте болады), күн сәулесі, ултракүлгін сәулесі, рентген сәулесі және гамма радиация.
Бөлшекті радиация - бұған алфа радиация, бета радиация және нейтрон радиациясы жатады. Акостик радиация- ултрадыбыс толқындары, дыбыс толқындары жатады.
Гравитациялық радиация - гравитациялық толқындардан пайда болады.
Демек біздің айналамыз толған РАДИАЦИЯ.
Қандай радиация зиянды?
Энергиясы 10 eV (электрон вольт) тан жоғары болатын радиация өте зиянды. Бұндай сәулелер немесе толқындар денеде өзгеріс тұғызады.
Ондай зиянды радиацияға жататындары: α, β, және γ сәулелері, Рентген сәулесі.
Бұл сәулелер қайдан шығады?
Рентген сәулесі біз медицинада үнемі қолданылатын Рентген апаратыннан шығады.
Рубков
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 674 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 086. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Хёккер.
Радиация
Жалпы түсінік
Ал α, β, және γ сәулелері біріншіден күннен шығады да жерге өте аз мөлшерде жетеді. Екіншіден атомдық номері 84 тен үлкен (Tc мен Pm ді қоспағанда) барлық металдар радиоактивті болып келеді.
Рубков
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Датцерот
Датцерот (Datzeroth) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Нойвид ауданының құрамына енеді.
Радиация
Радиация әсері
thumb|right|250px|Радияция түрі мен деңгейі қорғалмаған адам үшін қауіпті екенін білдіретін халықаралық радияция символы. Бүкіл табиғатта, яғни жарық пен дыбыста жалпы түрдегі радияция болады. Олар адам денесіне соншылық қауіпті болмайды. Қоршаған ортаның адам организміне теріс әсер ететін факторларының бірі радиация болып табылады. Радиация адамның клеткалары мен органдарының түрлі функцияларына зиянды әсер етеді. Радиация әсер еткенде клеткалардың шапшаң бөлінуі, құрылымы мен құрамының өзгеруі мүмкін. Радиациялық сәулелену тұқым қуалаушылық аппаратын өзгертуге, яғни мутацияға душар етуі мүмкін.
Жайпақ басу
Жайпақ баспа  — полиграфиялық тәсілмен таңба түсірудің бір түрі. Мұнда қағазға басылатын және басылмайтын бөліктер болады. Олар форма бетіне біртегіс орналасады. Бұл тәсіл су мен майдың өзара араласпайтынына, бір-біріне жұқпайтынына негізделген. Жайпақ баспа қалыбының таңбасы түсетін бөліктеріне май жағылады да, ал таңбасы түспей ашық қалатын бөліктері арнаулы қосынды затпен өңделіп, дымқылданып тұрады. Сондықтан майлы бояу қалыптың қажетті бөліктеріне ғана жұғады да, дымқыл аралықтарын таза күйінде қалдырады. Қалып бетіне бояу біркелкі қалыңдықпен жайылады. Жайпақ баспаға арналған қалыпты су мен майлы құрғақ зат жақсы жұғатын материалдардан жасайды. Оған литографиялық тас, мырыш, алюминий, т.б. жатады. Жайпақ баспаның көне түрі — литография 1798 жылы Германияда жасалған. 19 ғасырдың соңында литографияның ротациялық тәсілі пайда болды. Ал 1904 жылы жайпақ баспаның офсетті баспа дейтін түрі шықты. Офсетті баспа кескінді дәл беретін болғандықтан кең тарады да, литография қолданудан шығып қалды.
Радиация
Радиация әсері
Соңғы он жыл ішінде радиациялық сәулеленудің табиғи фоны көтерілді. Бұл кейбір елдерде ядролық қарулардың өндірілуіне, ядролық энергетиканы пайдалануға, уран өндіруді көбейтуіне, радиация қалдықтарының дұрыс сақталмацуына байланысты болып отыр. Осыған байланысты барлық тіршілік иелеріне - өсімдіктерге, жануарларға, адамдарға нақты қауіп төнді. Мутация көлемі ұлғайды, тұқым қуалайтын әр түрлі аурулар, дамуында түрлі кемістіктері бар (қатерлі аурулары, сәлелік аурулары және тағы басқа) ауру балалар мен адамдардың саны ұлғайды. Табиғаттың барлық жерлерінде табиғи радиабелсенді сәулелері болады. Барлық тірі организмдер сияқты адамға да табиғи сәулелердің әсері тиеді. Сәулелердің артық мөлшері адам организмде ауытқуларды және әр түрлі ауруларды туғызады. Сондықтан адам радиосәулелердің мүмкіндік мөлшерін анықтай алуы тиіс. Оны дозиметр деп аталатын арнайы құралмен өлшейді. Сәулелердің артық мөлшері организмнің ауруға қарсы мүмкіндігін төмендетеді, тыныс алу, көз, тері және тағы басқа ауруларға себеп болады.
Датцерот
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 233 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,00 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 38 010. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Цан.
Радиация
Радиациялық ластану
Қазіргі кезеңнің өзекті мәселелерінің бірі – радиациялық ластану болып қалып отыр. Радиактивті ластанумен күресу тек алдын алу сипатында ғана болады. Себебі табиғи ортаның мұндай ластануын нейтралдайтын биологиялық ыдырату әдістері де, басқа да механизмдері де жоқ. Қоректік тізбек бойынша тарала отырып (өсімдіктерден жануарларға) радиоактивті заттар азық-түлік өңімдерімен бірге адам ағзасына түсіп, адам денсаулығына зиянды мөлшерге дейін жиналуы мүмкін. Радиоактивті ластану – қоршаған ортаны өте қауіпті әсер әкелетін физикалық ластанудың түрі. Бұл ластану адам денсаулығы мен тірі организмдерге радиациялық сәулелену арқылы зиянды әсер жасайды. Қазіргі уақытта дамыған елдерде ядролық энергетиканың дамуына байланысты қоршаған ортаның радиациялық ластануы үлкен қауіп тудыруда. Ластанудың бұл түрі химиялық кейін екінші ортаға шықты. Радиациялық ластанудың мынадай топтарға бөледі:
Жайпақ басу
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс құралы Санат:Полиграфия
Ділназ Мұратқызы Ахмадиева
Ділназ Мұратқызы Ахмадиева (20 қараша 1980, Алматы) — қазақстандық әнші, актриса. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2012).
Өмірбаяны
1980 жылы 20 қарашада Алматы қаласында туған.
Радиация
Радиациялық ластану
1) Радиоактивті заттардың бөлінуінің нәтижесінде пайда болатын альфа - (гелий ядросы), бетта –(жылдам электрондар) бөлшектердің және гамма – сәулеленулердің әсерінен болатын радиациялық ластану (физикалық ластану түрі);
Датцерот
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Радиация
Радиациялық ластану
2) Қоршаған ортадағы радиоактивті заттардың мөлшерінің көбеюіне байланысты болатын ластану (химиялық ластану түрі). Ортаның радиациялық ластануына атом қаруын сынау аз үлесін қосқан жоқ, ол радионуклидті жауын-шашынның түсуіне әкелді. Радионуклидтер – бұл элементтердің электрондарды атомдардан шығарып, оларды басқа атомдарға оң және теріс йондар жұбын түзуімен қосаға қабілетті радиобелсенді сәулелену шығаратын изотоптары. Мұндай сәулеленуді иондаушы деп атайды. Кейбір заттарда барлық изотоптар радиобелсенді болып табылады. Атап айтқанда, оларға технеций, прометий, сондай-ақ Д.И.Менделеев кестесінің полоний басталып трансурандылармен бітетін барлық элементтері жатады.
Ділназ Мұратқызы Ахмадиева
Өмірбаяны
Әкесі - Ахмадиев Мұрат Абдуреимұлы, ҚР Халық әртісі, Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісінің депутаты. Анасы - Әшімова Ризвангүл Магаметқызы, актриса, телеарна дикторы болып жұмыс істеген.
Радиация
Радиациялық ластану
Гелий ядроларының (альфа –сәулелену) немесе жылдам электрондардан (бетта – сәулелену) тұратын бөлшектер ағынын корпускулалық сәулелену деп атайды. Электромагнитті иондаушы сәулелену – бұл гамма - сәулелену мен оған жақын рентгендік сәулелену. Альфа және бетта-сәулелену организмнен тысқары тұрып та оған әсер ете алады. Иондаушы сәулелену жоғары дамыған ағзаларға, бірінші кезекте – адамға аса күшті әсер етеді. Оған микроағзалар төзімдірек келеді. Эксперименттік зерттеулер белсенділігі 3,7-1014 Бк (10 мың Ки) гамма сәулеленудің (кобальт-60, цезий-137) қуатты көздерінің қасында жоғарғы топтағы бірде-бір өсімдік немесе жануар тірі қалмайтындығын көрсеткен. Түрлі радинуклидтердің организмге әсері аса сан алуандығымен ерекшелінеді, әйтсе де жалпы алғанда, оларға мутагенді және бластомогенді эффект тән. Мысалы, 131-иодтың аз мөлшерінде қалқанша бездің қызметі бұзылады, ал көп мөлшерінде – зиянды ісіктер түзіледі. Радиациялық ластанудың көздері. Радиациялық қауіптердің әсерлері шыққан тегі бойынша табиғи және антропогенді болып бөлінеді. Табиғи факторларға қазба рудалары, жер қабаттарындағы радиоактивті элементтердің бөлінуі кезіндегі сәулелену және т.б. жатады. Радиациялық өндіруге және қолдануға, атом энергиясын өндіруге және ядер қаруын сынауға байланысты жұмыстар жатады. Сонымен адам өміріне өте қауіпті радиациялық антропогендік әсерлер адамзаттың мына іс-әрекетімен тығыз байланысты: • Атом өнеткәсібі;