cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Траян Марк Улпий
Ерте мансап және ерте билік
Әкесі Марк Ульпиус Траян ақсақал (30 - 100-ге дейін) отбасында Нерон кезінде сенаторлық иелікке қол жеткізген бірінші адам болды. Ол Испанияда римдік қоныстанушылар отбасында дүниеге келген. Оның үлкен әпкесі Ульпия Марсиана Рим императоры Адрианның әкесі претор Публий Аэлиус Адриан Афраның анасы болған. 60 жылы ол Бетика прокуроры болып тағайындалды, 60-жылдардың басында Корбуло басқарған легионның командирі болуы мүмкін, 67 жылы Иудеяның сол кездегі прокуроры Веспасианның қолбасшылығымен X Фретенсис легионының легаты болып тағайындалды.70 қарашадан бастап ол Кападокияда қызмет етті, сол жылы ол консулдық алды, ал 73 жылдың күзінен бастап Сирияда парфиялық шапқыншылық әрекетінің алдын алды. 79/80 жылдары Азия провинциясының проконсулы болды. 117 жылы қайтыс болғаннан кейін ол «divus Traianus pater» құрметті атағын алып, құдайға айналды.
Траянның анасы римдік сенатор Квинт Марций Бареа Сураның және Антония Фурнилланың қызы Марсия (33-100) болды. Оның әпкесі Марсия Фурнилла император Титтің екінші әйелі болды. Марсияның әкесі жағынан атасы Квинт Марциус Бареа болды, ол 26 және екі рет Африканың проконсулы болған.және оның анасы жағынан атасы Авлус Антоний Руфус, 44 немесе 45-те консул болған. 48 жылы Марсия Траянның әпкесі Ульпия Марсиананы дүниеге әкелді. Марсияның құрметіне Траян Солтүстік Африкада Colonia Marciana Ulpia Traiana Thamugadi деп аталатын Тамугади колониясын құрды.
Билікке көтерілу
96 жылы Домициан өлтірілгеннен кейін таққа қарт сенатор Нерва келді. Армия мен преториандық гвардиядағы наразылық және Нерваның әлсіздігі Сенатта саяси күреске негіз болды. Нерв билігінің ең басында преторийлер Домицианның өлтірушілерін өлім жазасына кесуге қол жеткізді. Сенат императордың өліміне дайындала бастады, ал Нерва өз өкілеттігінің көп бөлігін жоғалтты.Нәтижесінде 97 жылдың қазанында Нерваға қарсы легионерлердің көтерілісі басталды, олар жаңа императорды таққа көтеруге тырысты, қазірдің өзінде сарбаздар арасынан. Міне, сол кезде нағыз билік үшін күрес басталды. Осы уақытта Сенатта екі фракция құрылды, олар өздерінің протеждерін Нерв мұрагеріне дейін көтеруге тырысты. Үміткерлердің бірі Нигрин Корнелиус Рим империясының ең қуатты әскерлерінің бірі орналасқан Сирия провинциясының губернаторы болды. Сенаторлардың тағы бір тобы Траянның кандидатурасына бейім болды. Бұл сенаторлар Секст Юлий Фронтин, Луций Юлий Урсус, Гней Домиций Талл, Луций Лициниус Сура және Тит Вестриций Спуриан болса керек. Сол жылы Траян Нигринді басып алу ықтималдығына қарсы Жоғарғы Германия мен Төменгі Моезияның прокуроры болып тағайындалды. Бұл жағдайда өз күшінің қаншалықты әлсіз екенін түсінген Нерва Рим империясының келесі ғасырдағы гүлденуін қамтамасыз ететін жүйені ойлап тапты - оның айтуынша, император (Август деп те аталады) мұрагер мен тең билеушіні тағайындауы керек еді. (Цезарь деп аталады) көзі тірісінде. Оның үстіне Цезарьді таңдау туыстық қатынасқа қарамастан, оның жеке қасиеттеріне қарай ғана жүзеге асырылуы керек еді.Цезарь билігін нығайту үшін оны тамыз айында қабылдады. Преториандықтар Палатин төбесіндегі император сарайын басып алған кезде, Нерва өзінің кейбір шенеуніктерін құтқара алмады. Бірақ ол ақылмен әрекет етіп, Траянды өзінің тең билеушісі және мұрагері (яғни Цезарь) етті. Плинийдің мақтау сөздеріне сәйкес, бұл құдайдың шабыты болды
97 жылдың қыркүйегінде Траян Могонтякта болған кезде Суевилерге қарсы сәтті жорықты аяқтағаннан кейін Адрианнан оны Нерва асырап алғаны туралы хабарды алды. Траян келесі жылы өзінің іс жүзіндегі тең билеушісі Нервамен бірге консул болып сайланды. 27 күннен кейін Римнен келген Адриан Агриппина колониясында (қазіргі Кельн) болған Траянға Нерваның өлімі туралы хабарлады.Траян император атағын, кейіннен (25 қазан) проконсулдық (proconsulare imperium maius) және трибуналық (tribunicia potestas) билігін алды; барлығы 21 рет трибуна болды, бірақ ол Римге дереу оралмады, Германияда уақытша қалуға шешім қабылдады. Онда Траян жоғарғы Рейн мен Дунай арасындағы шекараларды нығайтуды жалғастырумен айналысты. Көктемде Траян Римнің ескі жауы Декебалдың шапқыншылығынан зардап шеккен Паннония мен Моезияны аралап, келесі жылдың қыркүйегінде ғана Римге оралды.Онда ол қалаға жеңіспен кірді. Бір айдан кейін Траян алғашқы конгиарияны - оның инаугурациясының құрметіне әрбір азаматқа ақшалай сыйлықты бөлуді өткізді.
Әскери қызмет
Траян жалпы Рим әскерінің құрылымына елеулі өзгерістер енгізді. Құрылды:
II легиондар Қайғысыз Тражанов пен ХХХ Жеңімпаз Улпиев (екеуі де 105-те екінші Дакиялық жорық үшін, осылайша империя кезіндегі легиондардың жалпы саны максималды - 30-ға жетті);
ала I Ulpia contariorum miliaria және Ulpia dromedariorum, соғыс түйелерінен, римдік дактардың бірнеше бірліктерінен және набаттардың 6 көмекші когорттарынан тұрады;
Фракиядан, Паннониядан, Дакиядан және Ретиядан бастапқы күші 500 болатын жаңа жылқы күзетшісі (equites singulares).
Фрументарий деп аталатындар Кастра Перегринорумда орналасқан барлау бөліміне айналды. Дунай шекарасын нығайту үшін Тражанов білігін тұрғызды. Медициналық қызметте үш жаңа лауазым пайда болды - medicus legionis, medicus cohortis және optio valetudinarii (тиісінше, легион және когорта дәрігері және әскери госпиталь бастығы).
Дациялық жорығы
Траян өз билігінің басында Дунай шекарасында ұзақ уақыт бойы ілулі тұрған елеулі қауіпті біржолата болдырмауға арналған Дакиялық жорыққа дайындала бастады. Бір жылға жуық дайындық жұмыстары жүргізілді – Мозияның таулы аймақтарында жаңа бекіністер, көпірлер мен жолдар салынды, Дунайда тұрған тоғыз легионға Германия мен шығыс провинциялардан шақырылған әскерлер қосылды. Виминацийдегі VII Клаудиан легионының негізінде жалпы саны 200 мың адамға дейін 12 легион, 16 ал және 62 көмекші когортадан соққы жұдырығы жиналды.Осыдан кейін, 101 жылы наурызда Рим әскері Домициан келісімін бұзып, екі колоннаға (батысқа Траян өзі басқарған) бөлініп, Дунайдан понтон көпірі арқылы өтті. Бұл күштерге Декебалдың шамамен 160 000 әскері (соның ішінде 20 000 одақтастар – бастарлар, роксоландар және, мүмкін, бурлар) қарсы тұрды. Римдіктерге қатты соғысуға тура келді; басқыншы Дунайдың Рим жағында табанды қарсылық көрсетіп қана қоймай, сонымен бірге батыл қарсы шабуылға шыққан лайықты қарсыласқа тап болды.
Тибискада әскер қайтадан бірігіп, Тапамға қарай жылжи бастады. Тапастар Дакияның астанасы Сармисегетузенің шетінде орналасқан, онда қыркүйекте қыңырлықпен қарсылық көрсеткен дациялықтармен шайқас болды.
Декебалдың бейбітшілік туралы өтінішін қабылдамай, Траян Дунайдың оңтүстігіндегі шабуылға ұшыраған бекіністерге көмекке келуге мәжбүр болды. Онда оны сәттілік күтіп тұрды - Төменгі Моезия прокуроры Лабериус Максимус Декебаланың қарындасын ұрыс-керіссіз тұтқынға алды, Корнелиус Фуска жеңіліске ұшырағаннан кейін алынған олжалар қайтарылды. 102 жылдың ақпанында Адамклиси маңында қанды шайқас болды, оның барысында Траян өз киімін таңғышпен жыртуды бұйырды. 4 мыңға жуық римдіктер қайтыс болды. Осы пиррикалық жеңістің құрметіне Адамклисиде монументалды ескерткіштер, үлкен кесене, өлгендердің тізімі бар қабір құрбандық үстелі және шағын қорған салынды. Көктемде қарсы шабуыл басталды, бірақ римдіктер көп күш жұмсап, дациялықтарды тауларға қайта лақтырды.
Траян тағы да бейбітшілік туралы бірнеше рет өтінішті қабылдамады және күзде Сармисегетуске жақындай алды. Траян келіссөздер жүргізу туралы үшінші өтінішке келісті, өйткені оның әскері сол кезде шайқастарда таусылды, бірақ Дакиялықтар үшін өте ауыр жағдайлар болды. 102 жылдың күзінің аяғында болса да, Траян да, оның қолбасшылары да күрестің сәтті аяқталғанына сенбеді.Соған қарамастан, желтоқсанда салтанат тойланды және Дакияға арматураны тез жіберу үшін Траян өзінің инженері Аполлодорға Дробета бекінісінің жанында Дунай арқылы үлкен тас көпір салуды бұйырды, бірақ талаптар сақталмағандықтан. келісім-шарт, оның құрылысы жеделдеді, ал күзет легион I «Италика» (легио I «Italica») легионына тапсырылды.
4 маусымда 105 Траян жаңа жорық бастауға мәжбүр болды, бірақ азырақ күштерді – 9 легион, 10 атты әскер, 35 көмекші когорта (барлығы 100 мыңнан астам адам) және Дунай флотилиясын екі жұмылдырды. Соғыстың басында легиондарды Дакияға жылдам жеткізу үшін Дунай арқылы тағы бір көпір салынды. Соғыс нәтижесінде римдіктер қайтадан Орастье тауларына еніп, Сармисегетузаға тоқтады.Елорда Сармисегетузаға шабуыл 106 жылы жаздың басында II көмекші легион мен IV бақытты флавиялық легионның қатысуымен және VI темір легионнан шыққан вексиляциямен болды. Дациялықтар бірінші шабуылды тойтарып тастады, бірақ римдіктер қаланы тезірек алу үшін су құбырын қиратты. Траян бекініске айналған астананы қоршауға алды. Шілдеде Траян оны алды, бірақ ақырында дациялықтар оны өртеп жіберді, дворяндардың бір бөлігі тұтқынға түспеу үшін өзін-өзі өлтірді.
Әскерлердің қалдықтары Декебалмен бірге тауға қашты, бірақ қыркүйекте оларды Тиберий Клавдий бастаған Рим атты әскер отряды басып алды. Декебал өз-өзіне қол жұмсады, ал Тиберий басы мен оң қолын кесіп, оларды Траянға жіберді, ол оларды Римге жіберді. 106 жылдың жазының аяғында Траян әскерлері қарсылықтың соңғы қалталарын талқандап, Дакия Рим провинциясына айналды. Сармисегетузадан алыс емес жерде Дакияның жаңа астанасы - Ульпия Трайана (Colonia Ulpia Traiana Augusta Dacica) құрылды.Жаңа жаулап алынған жерлер империяның, негізінен, оның Балқаннан және жалпы шығыс шетінен қоныс аударушылармен су астында қалды. Олармен бірге жаңа жерлерде жаңа діни культтер, әдет-ғұрыптар мен тіл үстемдік етті. Қоныстанушыларды тамаша жердің байлығы, ең алдымен таудан табылған алтындары қызықтырды. Әскери дәрігер Траян Тит Статилий Критонға сілтеме жасаған марқұм антиквариат авторы Джон Лиданың айтуынша, 500 мыңға жуық соғыс тұтқыны алынған.
Дакиялық жорықтарда Траян дарынды қолбасшылар корпусын құра алды, олардың құрамына Луций Лициниус Сура, Люций Квиет және Квинт Марциус Турбон кірді. Понттың солтүстік жағалауы (Қара теңіз) римдік ықпал аймағына түсті. Босфорға бақылау және ибериялықтарға саяси ықпал күшейді. Императордың салтанаты 107 жылы болды және үлкен болды. Ойындар 123 күнге созылды, оларға 19 мыңнан астам гладиаторлар қатысты. Дакиялық трофейлер бес миллион фунт алтын мен он миллион күмісті құрады. Үндістаннан келген құрметті қонақтар мерекеге салтанатты шара берді.
Шығыс жорығы
Батыста империя өзінің табиғи шекараларына – Атлант мұхитына жетті, сондықтан Траян өзінің сыртқы саясатының ауырлық орталығын Шығысқа ауыстырды, онда Римнің бай және стратегиялық маңызды, бірақ әлі де дамымаған аудандары сақталып қалды.
Дакияны жаулап алу аяқталғаннан кейін Траян өзінің соңғы патшасы II Рабель қайтыс болғаннан кейінгі тартысты пайдаланып, Набатей патшалығын аннексиялады. 106 жылдың аяғында немесе 107 жылдың басында Траян Сирия легаты Авлус Корнелий Пальма Фронтониан бастаған әскерді Арабияның астанасы Петраны басып алу үшін жіберді. Аннексиядан кейін бірден Арабия жаңа Тас Арабия провинциясы болып ұйымдастырылды. Провинцияның бірінші губернаторы Ги Клавдий Север болды, ол бір уақытта Египеттен көшірілген III Киренаика легионының қолбасшысы қызметін атқарды. 111 жылдың басында Клавдий Север Арабия арқылы оңтүстіктен солтүстікке апаратын жолды Нова Трайана арқылы сала бастады. Бұл жол Иорданияда әлі жұмыс істейді. Ал осы уақытқа дейін мамандардың таңданысын оның шөл даламен, яғни анықтамасы бойынша тіршілік болуы мүмкін емес аумақпен дәл сызылғандығы себеп болды.Шын мәнінде, бұл жол адамның тұруына қолайлы климаттық аймақты және сонымен бірге шығыстан провинция мен империяның шекарасын анықтады. Траян Босрадағы жаңа провинцияның астанасын жасауға шешім қабылдады - қала Нова Трайана Бостра болып өзгертілді.
Армян тағына үміткерлерге байланысты ескі жау Парфиямен келіспеушіліктер (парфиялық протеге Партамасирис, Роман - Аксидар болды) жорықтың негізгі кезеңін дайындаудың ұйытқысы болды, оның барысында шабуылға плацдармдар бағындырылды. 112/113 ж. қазанда Парфия патшасы Хосроимен сәтсіз келіссөздерден кейін Траян Италиядан кетіп қалды, сонымен бірге Дак гарнизондарынан қосымша күштер Шығысқа ауыстырылды, осылайша барлығы 11 легион Парфияға қарсы бағытталды.
114 жылы 7 қаңтарда Траян Парфия шапқыншылығынан кейін туындаған тәртіпсіздіктерді жою үшін Антиохияға келді, кейінірек Евфраттың жоғарғы ағысындағы Самосата арқылы солтүстік әскерлер тобының жиналатын жері - Саталаға барды. Партамасиристің Рим билігін ресми мойындауын қабылдамай, Траян тез арада Армян таулы жерлерін басып алды. Солтүстікте Колхида, Иберия және Албаниямен табысты келіссөздер басталды, римдіктерге шығыс Қара теңіз аймағын қамтамасыз етті. Арменияның оңтүстік-шығысындағы Парфия үстемдігін жойып, әскерлер біртіндеп Атропатена мен Гирканияны басып алды. Күзде Арменияның барлық аймақтары мен Кападокияның бір бөлігі Армения провинциясына біріктірілді.
Әскерлер Евфрат пен Тигр бойымен екі колоннада қозғалды, олардың арасындағы байланыс Траян қалпына келтірген ескі арналар арқылы жүргізілді. Вавилонды басып алғаннан кейін Евфрат әскерінің кемелері құрлық арқылы Тигрге жеткізілді, сол жерде әскер бірігіп Селевкияға кірді. Хосрои іс жүзінде ішкі қақтығыстарды жеңе алмады, ал Парфия астанасы Ктесифон көп қиындықсыз алынды, нәтижесінде патша қашуға мәжбүр болды, бірақ оның қызы тұтқынға алынды.Кейінірек, Септимий Север парфия жорығынан кейін Сенаттан оған «divi Traiani Parthici abnepos» - «Парфияның құдай Траянының шөбересі» атағын беруді сұрады.
Ниоба (Фороней қызы)
Ниоба (Νιόβη κόρη του Φορωνέα) — көне грек мифологиясының кейiпкерi. Аргос патшасы Форонейдің  және Теледиканың қызы. Зевс патшасымен төсектес болған алғашқы ажалды жан, әйел. . Кейбір деректерде Инахтың әйелі және  Форонейдің  анасы Алкменаның 16-шы буынындағы ата-тегі. Балалары: Аргос және ( Акусилай бойынша) Пеласг. .
Дереккөздер
Санат:Ежелгі грек мифологиясы
Сақтаған Есмаханов
ЕСМАХАНОВ Сақтаған (18.1. 1929 жылы туған, Сырдария ауданы Ақжарма ауылы) – журналист. Қызылорда педагогикалық училищесін (1950), Қызылорда педагогикалық институтын (Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті) бітірген (1957). 1957 – 1959 ж. Тереңөзек ауданы (Сырдария) Жаңаөріс орталау мектебінде оқу ісінің меңгерушісі, аудан «Еңбек майданы» газетінде жауапты хатшы, облыстық радио комитетінде қызметтер атқарған. 1966 – 1967 ж. облыстық «Ленин жолы» газетінде жауапты хатшы, «Сырдария» газетінде нұсқаушы, 1989 жылы Н.Бекежанов атындағы театрда әдебиет бөлімінің меңгерушісі, 2000 – 2006 ж. облыстық «Нұр» газетінде редактордың орынбасары қызметтерін атқарды. «Үміт», «Алтын бөлек», «Шындық шуағы», «Ильич атындағы совхозда», «Театрға 40 жыл» атты кітаптардың авторы. Есмаханов 2 мәрте облыстық кеңестің, облыстық партия комитетінің, республика Халықтық бақылау комитетінің мақтау грамоталарымен, медальдарымен марапатталған.
Санат:Қазақстан журналистері
Трёкино
Географиялық орны
Аудан орталығы – Перемётное ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 50 км-дей жерде, Ескіқыстау (Старое Зимовье) көлінің солтүстік жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1370 адам (681 ер адам және 689 әйел адам) болса, 2009 жылы 1781 адамды (880 ер адам және 901 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1975 жылы Желаев атындағы ауданы арнайы мал бордақылау шаруашылық бірлестігінің құрылуына байланысты қаланған. 1997 жылы оның негізінде Трёкинода және округке қарасты Володарское, Жайық, Новенькое ауылдарында шаруа қожалықтары құрылды. Округ орталығы болып саналатын ауылда екі мектеп бар. Қадыр Мырза Әлі атындағы қазақ мектебінде 700-ге жуық оқушы білім алса, Трёкин орыс мектебінде 200-дей оқушы бар. Ауылда мемлекеттік, жеке балабақшалардың саны артып келеді. Ауыл маңы мен халық саны да жыл сайын артып келе жатыр.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы елді мекендері Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Трюфели
Трюфели - ерекше жағымды дәмі мен хош иісі бар, пирамидалы немесе ромб тәрізді пішіні бар, емен және бук ағаштары өсетін ормандарда, терендігі 5—20 см жер астында өсетін саңырауқұлақтар. Бұларды арнайы үйретілген шошқалар көмегімен жинайды;
Дереккөздер
Санат:Саңырауқұлақтар
Легияк-де-л'Ош
Легияк-де-л'Ош (Léguillac-de-l'Auche) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24236, пошта индексі — 24110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 886 адамды құрады. Халық тығыздығы — 61,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Оризания
Оризания (Orizânia) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Муриаэ экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 261 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 121,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 59,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1997 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Вылъю (Сыни тармағы)
Вылъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сыня өзенінің оң жағалауынан 126 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Қағаз кескіш машиналар
Қағаз кескіш машиналар-қағаз және полиграфия өнер кәсібінде қағаз кесу үшін қолданылатын машина.Рулон қағаздан шығаруда қағаз жаймасын(полотносын) ұзыннан кесуге айналмалы диск пышақты машина қолданылады. Табақ қағаздар үшін пайдаланылатын машина жайманы алдымен белгілі бір жалпақтықпен ұзына бойымен кеседі де, содан кейін айналмалы барабанға орнатылған екінші пышақпен көлденең қиып отырады. Полиграфия өнеркәсібінде негізінен Қ.к.м-ның бір пышақты және үш пышақты екі түрі қолданылады.Мұнда өңделетін өнім қысқыш құрылғымен қосылып, гильотина тәрізді пышақпен кесіледі.Бір пышақты Қ.к.м. негізінен көлемді қағаздарды кішірейтіп бөлуге және оларды қажетті форматқа сай кесуге қолданылады.Ал үш пышақты машина көбінесе журнал,брошюра,кітап блоктарын үш жағынан кесуге арналған.
Дереккөздер
"Қазақстан". Ұлттық инциклопедиясы 5-том
Глубокий Сабун
Глубокий Сабун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сабун өзенінің сол жағалауынан 328 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 200 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Есенғали Бөкенбаев
Есенғали Бөкенбаев (1921, Адай уезі Айрантақыр – 2002, Жаңаөзен) – ақын.
Глубокий Сабун
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Есенғали Бөкенбаев
Дереккөздер
Санат:1921 жылы туғандар Санат:Қарақия ауданында туғандар Санат:2002 жылы қайтыс болғандар Санат:Жаңаөзенде қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары
Гана баспасөзі
Гана баспасөзі – Ганада жарық көретін басылымдар.
Ганада: «Ганаиен тайме» («Ghanaian Times», 1958), «Дейли грэфик» («Daily Graphic», 1950), «Ивнинг ньюс» («Evening Newes», 1948), «Пайопир» («Pioneer», 1970) күнделікті газеттері; «Санди миррор» («Sunday Mirror», 1953), «Нъю ашанти тайме» («New Ashanti Times», 1948), «Уикли Спектейтор» (Weekly Spectator» 1963), «Бизнес уикпи» («Business Weekly») апталық газеттері шығып тұрады.
Радио және телехабарларына Гана мемлекеттік корпорациясы басшылық етеді. Радиохабары 1961 жылы жергілікті (ақан, ға, эве, нзема, дагбани, хауса) және ағылшын, француз тілдерінде, телехабар 1965 жылы бір бағдарлама бойынша жүргізіледі. Радио және телеорталықтары Аккра қаласында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Гана баспасөзі Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Нұркен-1 қорымы
thumb|right|200px| Қорымдағы жерлеу орны. Қола дәуірі. Нұркен-1 қорымы – көне дәуір ескерткіші.
Зерттелуі, сипаты
1978 – 79 жылдары ҚарМУ археологиялық экспедициясында зерттеу жұмыстарын жүргізді. Заттай деректерді қола және пасталы моншақтар, 1,5 айналымды, алтын жалатылған қола алқа, екіжүзді қола пышақ, жалпы саны 30 шақты ыдыстан қалған қыш сынықтары құрайды. Қышқа штрихталған үшбұрыштар, бұрыштап түсірген шұңқыршалар, иректер, меандр түріндегі оюлар салынған. Өрнекті түсірудегі негізгі техникалық әдістер – тарақ штамппен басу және ойып түсіру. Бір ыдыстың түбіне көне дәуірдің танымал өрнегі – қас таңбасы (свастика) айқын түсірілген. Қазақстанның байырғы тұрғындары – андрондықтарда болған бұл таңба “мәңгілік”, “мәңгі қозғалыс” ұғымын берген. Қорым қышының өрнектегі және ыдыс жасаудағы ерекшеліктерінен андрон қауымдастығының екі мәдениетінің, яғни нұра-федоров, атасу-алакөл мәдениеттерінің аралас белгілері байқалады. Қорым б.з.б. 14 ғ-дан қалған деп есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан обалары Санат:Қарағанды облысы географиясы
Құлажон жер асты су кен орны
Құлажон жер асты су кен орны - Зайсан көлінің солтүстік-батысында Құлажон өзенінің аңғарымен оңтүстік-батысқа қарай созылып жатыр.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Көкпекті ауданы жерінде орналасқан.
Сипаты, құрамы
Жер асты суы арынсыз, ол 0,8-8,5 м тереңдікте жатыр. Су төсеніші Усть-Уба кешеніне жататын құмды-сазды тұнбалардан және мезозойдың үгілу қабатына жататын Павлодар шоғырының сазынан тұрады. Тентек телімінің сулы кешен қабатының қалыңдығы 37 м, Құлажон қабатынікі 48 м. Құлажонның ұңғыма дебиті 6,2-ден 90,9 л/с, Тентекте 4-35,4 л/с. Сулары тұщы, хлорлы-сульфатты натрийлі-кальцийлі. Минералдылығы 0,2-0,8 г/л.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары
Плессан
Плессан (Plaissan) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34204, пошта индексі — 34230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 897 адамды құрады. Халық тығыздығы — 154,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
IC 2931
IC 2931 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2931 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
NGC 6975
NGC 6975 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 23 қыркүйекте Гийом Бигурдан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6975 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65620, NGC 6976, MCG -1-53-15, NPM1G -05.0582, HCG 88C.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Дрюзенайм
Дрюзенайм (Drusenheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Агено округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,73 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4990 адамды құрады. Халық тығыздығы — 317,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Жаманадыр (Павлодар облысы)
Жаманадыр – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағында орналасқан тау. Шідерті мен Өлеңті өзендері аралығында. Абсолюттік биіктігі 443 м. Батыстан шығысқа қарай 7,5 км-ге созылып жатыр, ені 3 км.
Геологиялық құрылымы, жер бедері
Тау ордовиктің ортаңғы және жоғарғы тау жыныстарынан түзілген. Беткейлері көлбеу келген.
Топырағы, өсімдігі
Тау етегінде шала дамыған қою күлгін және ксероморфты топырақтар таралған. Қараған, жусан, т.б. бұталы петрофитті өсімдіктер өседі. Етегі мал және егін шаруашылықтарына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі таулары
Қилыбай Үсенұлы Медеубеков
Қилыбай Үсенұлы Медеубеков ( Шымкент облысы Ленин ауданы Ленинское селосында 15 мамыр 1929 жылы туған - Алматы қаласында 3 мамыр 2015 жылы қайтыс болған) — ғалым, қоғам қайраткері, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1978), профессор (1979), ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі (1996) және Қазақстанның ғылым мен техникаға еңбек сіңірген қайраткері (1997).
К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясын бітірген (1953). Республиканың ғылыми-зерттеу мекемелерінде ғылыми жұмыстарымен айналысып, басшылық қызметтер атқарды. 1997 жылдан бастап Мал шаруашылығы және ветеринария ғылыми-өндірістік орталығында жұмыс жасады. Медеубековтың академик Ә.Еламановпен бірге жүргізген ғылыми-зерттеу жұмыстары нәтижесінде республикадағы биязы жүнді, жоғары өнімді қой тұқымы —  солтүстік қазақ мериносы шығарылды. Ол академик В.А. Больмонттың бастамасымен қолға алынған ағылшынның биязылау кроссбред жүнді қойларын жерсіндіру, сондай-ақ линкольн, ромни-марш, бордер-лейстер бітімдес қойлардың отандық репродукторларын құру жұмыстарын жалғастырды. Оның негізгі ғылыми ізденістері бағалы қой тұқымдарының гендік қорын сақтауға, жетілдіру және көбейтуге, таза тұқымды австралия мериностарының репродукторын құруға, солтүстік қазақ мериносын асылдандыруға және биязылау жүнді, төлді көп беретін қой тұқымын шығаруға бағытталған.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы (1980-1991 жж.), КСРО Жоғарғы Кеңесі Одақтар Кеңесінің депутаты (1979-1990), Ленин атындағы Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының (ВАСХНИЛ) вице-президенті, оның Шығыс бөлімшесі төралқасының төрағасы қызметтерін атқарған.
500-ден астам ғылыми еңбек жазған. Қазақстан Мемлекеттік сыйлық лауреаты (1974). Октябрь революциясы, “Халықтар достығы” және екі мәрте Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Кыйлыбай Үсенұлы Медеубеков(1929 жылдың 15 майының р.) -, қоғамдық және саяси қайраткер, профессор, ауыл шаруашылық ғылымның докторы, академик ұлттық академия ғылым Қазақстан республикасы және россиялық академияның ауыл шаруашылық ғылым қазақстандық ғалым. Жоғарғы ақылдың төрағасы КазКСР(1979-90), қазақ КСР(1975-90 жж.) жоғарғы ақылының депутаты, КСР(1989-91 жж.) жалғаулығының халықтың депутатының, Қазақстанның коммунистік партиясының құрылтайының қатарының уәкілімен және уәкілмен XXVI КОКП және КОКП құрылтайының XXVII құрылтайының сайлады 1948 жыл 10 классты селе Казыгуртского лениндік ауданның бітірді; 1953 жылға өзгелікпен Лениннің және ауыл шаруашылық академияның еңбектің қызыл знамени мәскеулік ордена зоотехникалық факультетін им. К. А. Тимирязевтің бітірді; 1957 жыл - бітір- аспирантураны ойдағыдай кандидаттық диссертацияны қорғады; 1957 жыл - министрлікпен ауыл шаруашылық КСР жалғаулығының ВАСХНИЛ қазақ филиалының әміріне деген оқтаулы болды; 1962 жылдың 17 қазанының болжамды мал шаруашылығымның(КНИИЖ) қазақ ғылыми-зерттеу технологиялық институтының директоры болды; 1978 жыл - докторлық диссертацияны тақырыпқа кроссбредного қой шаруашылығымның "ғылыми негіздері Қазақстанның" оңтүстігінде мал шаруашылығымның бүкілодақтық институтында қорғады; 1979 жыл - 1991 жыл - аттың Ленина ауыл шаруашылық ғылымының бүкілодақтық академиясының вице-президент, төраға ВАСХНИЛ күншығыс аймақтарының төралқасы болып сайланды; 1972 жыл – мүшесі-тілші сайлайды; 1982 жыл - академикпен сайлайды; 1980 жыл - 1990 жыл - қазақ КСР жоғарғы депутаты; 26 наурыздың 1989 - 26 1991 желтоқсаннан - халықтың депутатының халықтың депутат Съезда; 1980 жыл - 1991 жыл - қазақ КСР жоғарғы мәжілісінің төрағасы; 1992 жыл - ауыл шаруашылық ғылымның қазақ академиясының академигімен сайлайды; 1996 жыл - Қазақстан республикасының ғылымының ұлттық академиясының академигімен сайлайды; 1998 жыл - қазақ ұлттық аграрлық университеттің профессоры.
Академик Медеубаев К. У. бір мен өзінің оқушысымен кең ғылыми зертте- ша акклиматизацияға және игерушілікке құндардың қойдың ағылшын тұқымының полутонкорунных мясо-шерстных : линкольн жасады, ромни-марш, бордерлейстер, гемпшир, суффольк, оксфорддаун, шевиот, саутдаун, ал да ша мынадай қойдың меншікті репродукторының жаралған. көпжылдық ғылыми зертте- жеке нәтижелері на тақырыпқа кроссбредного қой шаруашылығымның "ғылыми негіздері бас Қазақстанның" оңтүстігінде в оның докторлық диссертациясының негізіне деген жатты, нешіншіні ол ара 1978 жылы ара мал шаруашылығы бүкілодақтық институт қорға-. Мясо-шерстных қойдың жаралғанының әдістемесі полутонкой кроссбредной жүнмен негізбен осы бағыттың үш жаңа тұқымының шығар- үшін: қазақ мясо-шерстной(МШК) үшпен вниутрипородными үлгілермен(1991 жылы апробирована) послужила Ажырат- үшін акжайиской(1996 жылы апробирована) Қазақстанының юго-западном аймағында - батысшыл аймақ үшін, бұл ел үшін тапшы кроссбредной жүннің өндірісінде асқан халық-сарамжал-саран мағына және Жанаркинская үш тұқымы екі үлгімен(2007 жылы апробирована) - орталықтың Қазақстаны үшін болды. Үшін жемісті қызметті ара ғылым, ауыл шаруашылық өндірістің дамуында, К. У. Медеубеков мемлекеттік және қоғамдық қызметін сыйла- еңбектің қызыл знамени екі орденами, қазанның революциясының орден, халықтың достығының орден, медаль "үшін айбынды еңбек в 1941-45 жж." ҰОС жыл., үшін маңғол халықтың республикасының(1976) "еңбектің өзгелігінің", үшін тыңның жерінің"(1974) "игерушілігін, ұмытылмас юбилей медальпен "60-лет жеңісті 1941-1945 жж." ұлы отандық соғысында. соңмен қолыммен әскердің генералының, советтік жалғаулықтың батырының В. Л. Говорова(2005 г.); 100 жас бер күн академиктің А. И. туғыз- Бараева(2008 г.); Қазақ КСР(1970, 1979 жж.) жоғарғы ақылының мәртебелі сауаттарымен; трижды аттың Ленина(1985, 1990, 1992 жж.) ауыл шаруашылық ғылымының бүкілодақтық академиясының мәртебелі сауатымен. Сыйлықтың лауреаты им. академиктің В. А. Бальмонта. ара 1997 жылы президенттің РК Н. А. жарлығымен К. У. Медеубекову Назарбаевы үшін үлкен үлесті в Қазақстанның аграрлық ғылымының дамуына ғылымның және Қазақстан" республикасының техникасының "еңбек сіңірген қайраткерінің атағы берілді.
Дереккөздер
Санат:15 мамырда туғандар Санат:1929 жылы туғандар Санат:Қазығұрт ауданында туғандар Санат:3 мамырда қайтыс болғандар Санат:2015 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің төрағалары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:КСРО ғалымдары Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторлары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Димитров ауылдық округі
Димитров ауылдық округі – Қостанай облысы Алтынсарин ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Танабай, Воробьёвское ауылдары кіреді. Орталығы – Танабай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1013 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Алтынсарин ауданы ауылдық округтері
Кабеса-Боа
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 469 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25,83 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Мейірхан Сәйдіұлы Адамбеков
Мейірхан Сәйдіұлы Адамбеков (1 шілде 1958, Қарқаралы ауданы, Томар ауылы - 18 қаңтар 2020, Қарағанды) - әнші, Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2000).
Сілтемелер
Санат:1958 жылы туғандар Санат:Қарқаралы ауданында туғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Бағыттау
Бағыттау (наведение) — күштерге (сүңгуір қайықтарға, авиациялык ұшу аппараттарына) немесе қаруға (ракеталарға) козғалыс параметрлері (бағыт, жылдамдық, биіктік жөне т.б.) арқылы берілетін басқару тәсілі. Қозғалыс параметрлері аталған күштерді немесе қаруды жою белгіленген қарсылас объектілеріне бағыттайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Мастик
Мастиктер деп заттың бетіне жағылатын қорғағыш әрі әрлендіргіш рең беретін полимерлік негіздегі заттарды айтады. Жалпы мастиктерді үлкен үш топқа бөледі:
1) органикалық еріткіште әзірленген балауызды мастиктер;
2) сулы мастиктер;
3) сулы-эмульсиялы мастиктер.
Бұл үш топтағылар да қатты, паста және сұйық күйінде өндіріледі. Органикалық еріткіш негізінде дайындалатын балауызды мастиктер паркет едендерді өңдеп тазалау үшін қолданылады. Ол, негізінен, бензин, скипидар, уайт-спирит сияқты органикалық еріткіште әзірленеді. Оларды линолеум, пластиктерге қолдануға болмайды, себебі ерітіп жібереді. Бұлар жақсы жағылады және жылтырайды, кемшілігі — жағымсыз иісі болады. Сулы мастиктер, негізінен, балауызды заттар мен эмульгатордан тұрады. Оны концентрат түрінде өндіреді және басты артықшылығы — негізділігі. Оларды пайдаланар алдында суда ерітеді. Құрамында суы болғандықтан, оларды керісінше ағаш негізді заттарға емес, линолеум мен пластиктерге қолданады. Сулы мастиктердің құрамы, негізінен, балауыз, беттік-белсенді заттар (ББЗ) және судан тұрады. Сулы-эмульсиялы мастиктердің құрамында органикалық еріткіштің мөлшері шамалы болады. Сондықтан онымен кез келген беткейді тазалауға болады. Олардың кейбіреулерінің құрамында бактерицидті заттар болатындықтан, санитариялық-гигиеналық мәні зор, бөлме ішінің ауасын тазартады. Құрылыста, химиялық-технологиялық құралдарды тығыздау үшін, беріктігін арттыру үшін желімдегіш мастиктер колданылады. Олар тұтқыр және құрамында толықтырғыш заттары болғандықтан, желімдерден өзгеше болады. Мастиктердің бәрі де тұрмыста қолданылатын заттарды, еденді, жиһазды тазартып әрі жылтыратып, корғаушы қабат түзеді. Қазіргі кезде жиһаз бетіне ұсак электростатикалық шаң жиналмас үшін мастиктің арнайы антистатик заттар косылған жаңа түрлері, сондай-ақ антикоррозиялық мастиктер, т.б. түрлері шығарылуда.
Дереккөздер
Санат:Химия
Дүниежүзілік көрме (2017)
Экспо 2017 — Қазақстанның елордасы Астана қаласында Халықаралық көрмелер бюросы (ХКБ) ұйымдастырған Халықаралық көрме. Көрме 2017 жылдың 10 маусым мен 10 қыркүйек аралығында өткен. Ұйымдастырушылары таңдаған тақырып - Future Energy (Болашақ қуат). ЕХРО 2017 көрмесіне 115 мемлекет және 22 халықаралық ұйым қатысты. Көрмені тамашалауға 3 млн адам келді.
Тарихы
Экспо 2017 иесі 2012 жылдың 22 қарашасында Францияның астанасы Париж қаласында ХКБ-нің EXPO халықаралық бюросы Бас ассамблеясының 152-ші сессиясы барысында белгілі болды. Жасырын дауыс беру қорытындысы бойынша Астана үшін ХКБ-ның 103 мүше-мемлекеті дауыс берген, ал бельгиялық Льеж қаласы 44 дауыс жинады.
Астана 2017
2011 жылдың 10 маусымында Париждегі Халықаралық көрмелер бюросының штаб-пәтерінде EXPO-2017 жобасының ұлттық үйлестірушісі, Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің жауапты хатшысы Рапиль Жошыбаев ХКБ-нің Бас хатшысы Винсенте Гонсалес Лоссерталеспен кездесті. Кездесу барысында Рапиль Жошыбаев ҚР Премьер-Министрі қол қойылған Қазақстан Республикасының ресми өтінішін тапсырды. Сөйтіп 10 маусымда Қазақстан Астанада  ЕХРО-2017  көрмесін өткізу бойынша сайлау науқанына кірісті. Жыл соңына дейін Қазақстан Республикасының экономикалық даму және сауда Министрлігі өтініш құжаттамасын (көрмені өткізу тұжырымдамасы, техникалық-экономикалық негіздеме, көрмені өткізу жоспары, қонақтардың қауіпсіздігі мен оларды қарсы алу туралы инфрақұрылымдық шешімдер) дайындап оны Халықаралық көрмелер бюросына тапсырады деп күтілуде. ХҚБ талаптарына сай көремені өткізуге белгіленген үш ай ішінде Астана қаласының әлемнің 100 мемлекетінен 3-4 млн адамды қабылдайтындай шамасы болу керек.
Астанадағы ЕХРО-2017 көрмесі ТМД елдері мен Орталық Азия аумағындағы өткізілетін ең алғашқы халықаралық деңгейдегі көрмеге айналуы мүмкін. EXPO-2017 халықаралық көрмесін Астанада өткізу - Қазақстанның негізгі жобаларының бірі. Мұндай ауқымды шараны еліміздің астанасында ұйымдастыру туралы Мемлекет басшысы бастама көтерді.
Халықаралық көрмеден 2 жылдан кейін ЭКСПО-2017 аумағында жаңа IT университеті ашылды, ол «Астана IT университеті» аталды. Жоғары оқу орны ЭКСПО павильондарының бірін иемденді, қазіргі уақытта олар IT технологиялар саласында білікті кадрлар даярлайды. Университетте оқыту тілі - ағылшын тілі. Жоғары оқу орнына 8 білім беру бағдарламасы кіреді, оны 2020 жылы 9шы-сандық журналистика біріктірді. 2020 жылдан бастап білім беру бағдарламаларының тізімі келесідей: бағдарламалық қамтамасыз ету, үлкен мәліметтерді талдау, есептеу техникасы, өндірістік автоматика, медиа технологиялар, киберқауіпсіздік, телекоммуникациялық жүйелер, ақпараттық технологиялар менеджменті және сандық журналистика. Мемлекет жыл сайын университетке Ұлттық бірыңғай тестілеу нәтижелері бойынша талапкерлер арасында бөлінетін мақсатты мемлекеттік гранттарды ұсынады. Мемлекеттік конкурстық гранттарда Ұлттық бірыңғай тестілеудің негізгі пәндерінің бірдей үйлесімі үшін білім беру бағдарламаларының тобын, ал «Сандық журналистика» білім беру бағдарламасы үшін шығармашылық емтихандардың нәтижелері мен Ұлттық бірыңғай пәндердің 2 пәнін таңдау қажет. Тестілеу (оқу сауаттылығы және Қазақстан тарихы) ескеріледі. Сондай-ақ, EXPO 2017 павильоны резидент емес студенттерге арналған студенттер үйі ретінде жабдықталған заманауи тұрғын үй кешенін бөлді.
2011 жылғы 10 маусымда Париждегі Халықаралық көрмелер бюросының (ХКБ) Бас хатшысы Винсенте Гонсалес Лоссерталеске Қазақстан Республикасының ресми өтінімі тапсырылды. Сол сәттен бастап біздің республикамыз Астанада ЕХРО-2017 көрмесін өткізу жөніндегі сайлау науқанына ресми тұрғыда кірісті.
2012 жылғы 14 наурызда Мемлекет басшысы Қазақстанның елордасында ХКБ-нің сарапшылар комиссиясымен кездесу өткізіп, оның аясында ЕХРО-2017 көрмесін өткізу біздің еліміз үшін ұлттық жоба болып табылатынын ерекше атап өтті.
2012 жылғы 12 маусымда Париждегі Халықаралық көрмелер бюросының Бас ассамблеясының 151-ші отырысында Астананың ресми таныстырылымы болып өтті. Жиынның басында делегаттарға Қазақстан Президентінің арнайы бейнеүндеуі жолданды. Нұрсұлтан Назарбаев өз сөзінде Астана жеңіп шыққан жағдайда, жобаның табысты жүзеге асырылуы үшін барынша күш-жігерін жұмсайтынына жеке кепілдік берді. Астана ұсынған көрменің тақырыбы «Болашақтың энергиясы» деп аталады, ол баламалы энергия көздеріне және «жасыл» технологияға арналған.
2012 жылғы 22 қарашада ХКБ-ге мүше 161 елдің өкілдерінің жасырын дауыс беру барысында Астана EXPO-2017 халықаралық мамандандырылған көрмесі өтетін орын болып таңдалды. Астананың өтінімін 103 ел қолдады. ЕХРО-2017 ТМД елдерінде өтетін алғашқы көрме болмақ.Астанадағы бүкіләлемдік көрме 3 айға дейін жалғасатын болады. Оған әлемнің 100-ге жуық елі және 10 халықаралық ұйым қатыса алады. Көрмеге 5 миллионнан астам адам қатысады деп күтіліп отыр.
EХРО-2017 көрмесінің «Болашақтың энергиясы» тақырыбы ең үздік әлемдік энергия сақтау технологиясын, күн, жел, теңіз, мұхит және термалды су тәрізді бүгінде бар баламалы энергия көздерін пайдалануда жаңа әзірлемелер мен технологияны пайдалануға мүмкіндік береді. Астана осы саладағы ең үздік әлемдік әзірлемелер мен трендтер көрсету үшін тиімді алаңға айналуы мүмкін.
Нұр Әлемнің өзі жас инвесторлар стартап-жобалар әзірлеуге, ғылыми өнертабыстарды зерттеуге және бизнес-идеяларын жүзеге асыруға болатын технологиялық инновацияның эпицентрінде орналасқан.
EXPO бүкіләлемдік бірегей көрмесі – маңызы жағынан дүниежүзілік экономикалық форумдармен, ал туристік тартымдылығы бойынша ең танымал әлемдік деңгейдегі спорттық жарыстармен салыстыруға тұрарлық жаhандық ауқымдағы оқиға.1851 жылы Лондонда өткен бірінші Бүкіләлемдік өнеркәсіп көрмесінен бастау алған EXPO халықаралық көрмесі әр жыл сайын зор танымалдыққа ие болып, барлық қатысушыларға әлемнің экономикалық, технологиялық және мәдени жетістіктерімен танысуға тамаша мүмкіндіктер беріп келеді. Көрме сондай-ақ инновациялық идеялар алмасу және болашаққа қатысты ұжымдық көзқарас мүмкіндіктерін сенімді көрсету үшін ерекше алаң болып табылады. ЕХРО көрмесін миллиондаған туристер тамашалайды, сондықтан әрбір ел өз мәдениетіндегі ұлттық өзіндік ерекшеліктерін танытатын және өздерінің экономикалық және технологиялық дамуының деңгейін бүкіл әлемге көрсететін бірегей павильон құруға ұмтылады. Қазақстан 1997 жылдан бастап Халықаралық көрмелер бюросына мүше ел болып табылады және ЕХРО көрмелеріне 2005 жылдан бастап қатысып келеді. Испанияның Сарагоса ЕХРО-2008 көрмесінің қорытындысы бойынша «C» категориялы 104 қатысушы ел ішінде, біздің еліміздің павильоны сыртқы және ішкі рәсімдеу өлшемдері бойынша қола медальмен марапатталды.
2012 жылғы 26 қарашада Мемлекет басшысы «ЭКСПО-2017 Халықаралық мамандандырылған көрмесін дайындау мен оны өткізу жөніндегі мемлекеттік комиссия құру туралы» №436 Жарлыққа қол қойды.
Билеттер құны
Бірнеше түрдегі билеттер сатылды: а) кез-келген күн үшін тіркелген билет - 4000 теңге; б) кез-келген күнге билет - 6000 теңге; в) Кез-келген күннің кешкі билеті - 2000 теңге; г) Жазылым - 25 000 теңге; e) сувенир билеті - 20 000 теңге) Кәмелетке толмағандарға арналған билет - 0 теңге. [9]
«Қазақстан темір жолы» кассаларында билеттер 60% жеңілдікпен сатылды. Күнделікті жұмыс күніне арналған билеттер - 1800 теңге, кез-келген жұмыс күніне - 2000 теңге сатылды.
Басқа кандидаттар
Экспо-2017 көрмесін өткізуге ниет білдірген, бірақ мәлімдемесін уақытында тапсырмаған қалалар:
Символдар
Қуат (күш, билік) - жердегі энергияны білдіреді.
Мөлдір(айқын, таза) - судан алынған энергия.
Сәуле(күн сәулесі) - күннен алынған энергия.
Дереккөздер
Санат:Дүниежүзілік көрмелер Санат:2017 жыл Санат:Астана
Аттракция
Аттракция (латынша: тарту, жақындату) - басқа адамға деген тартымды сезімнің пайда болуы. Бұл профессионалдық педагогикалық жарамдылықтың негізгі көрсеткіші болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Америка дауысы
Америка дауысы ("The Voice of America" "Америка үні") — АҚШ үкіметінің шетелдерге радиохабарын тарату ұйымы. .
Порто-Вальтравалья
Порто-Вальтравалья (Porto Valtravaglia) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Варезе провинциясында орналасқан.
Америка дауысы
1942 жылы ұйымдасқан. АҚШ-тың сыртқы саясатын насихаттаушы негізгі органы Информациялық агенттігіне (ЮСИА) қарайды. Оның Ұлыбритания, ГФР, Грекия, Марокко, Либерия, Филиппин және Окинава аралында (Жапония) аса қуатты хабар жүргізу орталықтары бар.
Порто-Вальтравалья
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2385 адамды құрайды. Халық тығыздығы 159 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 21010.
Бұршақ қосқан қышқылтым щи
Бұршақ қосқан қышқылтым щи (эстон тағамы). Кастрюльге шошқа еті (немесе шпик) мен бұршақ салып, үстіне су құйып, 40 минут қайнатқаннан кейін тұздалған капуста (өте ащы капустаны салқын суға жуған дұрыс), арпа жармасын қосадьі. Дайын болғанша пісіреді.
Порто-Вальтравалья
Жыл сайынғы мерекесі — 15 тамыз.
Бұршақ қосқан қышқылтым щи
300 г шошқа еті мен шпикке: 400 г тұздалған капуста, 200 г кептірілген бұршақ, 80 г мөлшерінде арпа жармасы қажет.
Порто-Вальтравалья
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Бұршақ қосқан қышқылтым щи
Дереккөздер
Санат:Аспаздық
Америка дауысы
АҚШ-тағы және шетелдердегі 109 хабар тарату орталығынан халықаралық өмірдің сан алуан мәселелері жөнінде жаңалық, түсініктеме, музыкалық және әдеби бағдарламалар бойынша тәулігіне 38 тілде хабар беріп тұрады (1970). Хабар жүргізуге эмигранттар мен қашқындарды жиі қатыстырады. "Америка дауысы" хабарлары америкалық өмір салтын мадақтауға баса назар аударады.
Шемонаиха (Берди тармағы)
Шемонаиха — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бердь өзенінің сол жағалауынан 202 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Америка дауысы
Дерекөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Шемонаиха (Берди тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Джэксон (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 33534 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28.7 км² шамасында. FIPS коды — 26-41420.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Виджано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3148 адамды құрайды. Халық тығыздығы 36 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 89,03 км² шамасында. Пошта индексі — 85059.
Демографиясы
Халық санағы:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Рекреация
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
פנאי レクリエーション Razvedrilo
Кувашор
Кувашор — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кува өзенінің оң жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чеви Чейс Вилладж (Мэриленд)
Чеви Чейс Вилладж (Chevy Chase Village) — Мэриленд штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2043 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.1 км² шамасында. FIPS коды — 24-16787.
Мюлау
250px|thumb|Картада орналасуы Мюлау (Mühlau AG) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Мури округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 997 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.52 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4235, пошта индексі — 5642.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Олег Викторович Есырев
Қысқаша өмірбаяны
1961 ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ) бітірген;