cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ермаковский Еган
Ермаковский Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1632/24 орналасқан. Өзен ұзындығы 119 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Амбеж (Верюга тармағы)
Амбеж — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Верюга өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
NGC 6177
NGC 6177 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1791 жылы 28 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6177 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58390, UGC 10428, MCG 6-36-49, ZWG 196.72, KUG 1628+351.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Жәкула Күшікұлы
Жәкула Күшікұлы — Ақсуат ауданындағы алғашқы зиялы, саяси тұлға. Жәкула 1863 жылы Өкпеті өңірінде дүниеге келді. ХІХ ғасырда Еуропалық деңгейде білім алған шәкірт 1881 – 1885 жж Ресей, Омбыда оқыған; Патшалық үкіметтің әскери дәрігері, губерния хатшысы 1885 – 1909 жж Қырғызстан, Пржевальскіде; Халқына қызмет еткен қалаулы болыс қызметін атқарған. (1911 – 1920 жж Семей, Зайсан уезі); Ұлт азаттығын аңсаған саясаткер (1913 – 1933 жж Семей, Аягоз, Тарбағатай, Шәуешек); Аяулы мекенін, мыңғырған малын алдырып, айдауға түскен. (1928 жыл Семей, Әулиеата); 	Қас жауымен қан төгіскен соғыста оққа ұшқан. (1933 ж Шәуешек); Stop hand nuvola.svg
NGC 1714
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 2 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1714 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 85-EN8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Бірінші Валоурун
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Еф-ан-Тернуа
Еф-ан-Тернуа (Œuf-en-Ternois) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62633, пошта индексі — 62130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 256 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Чарльз Буковски
Чарльз Буковски (ағылш. Charles Bukowski; 16 тамыз 1920, Андернах, Германия — 9 наурыз1994, Лос-Анджелес, АҚШ) — америкалық әдебиетші, ақын, жазушы, жорналшы. "Пасық реализм" өкілі. Он алты жинақты қосып алғанда екіжүзден артық әңгімелер, алты роман, отыздан астам поэтикалық кітаптар ауторы.
Ерте жылдары
Чарльз Буковски (туған кездегі аты Генрих Карл Буковски, әкесінің құрметіне аталған) 1920 жылы 16 тамызда Андернах неміс қаласында туған. Анасы Катарина Фетт (немісше Katharina Fett) ұлты неміс болған. Ол тігінші болады. Ал әкесі, неміс ата-тегі бар АҚШ әскерінің сержанты болған. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда қызмет атқарады. Чарльздің ата-анасы 1920 жылы 15 шілдеде үйленеді, біраздан соң ұлдары Чарльз туылады. Экономикалық дағдарыстың салдарынан отбасы 1923 жылы АҚШ-қа, Балтимор қаласына көшеді.
Катарина өздерінің аттары американдық аттарға сай келу үшін өзінің атын «Кейт» деп, ал ұлы Генрихті «Генри» деп өзгертеді. Сонымен қатар фамилияларының аталуы да өзгереді: «/buːˈkɒfski/»- дан «/buːˈkaʊski/» болып ауысады. Әкесі отбасын Калифорнияға көшіру үшін көп еңбек етеді. Олар 1924 жылы Лос-Анджелестің қала маңына орналасады. Генри сүт таситын компанияға жұмысқа орналасады, ал анасы көп уақытқа дейін жұмыссыз болып, үйде отырады. Отбасы қаражаттан қатты қиналады. Генриді неміс ұлттық киіміне киіндіріп, «киімі бүлінбес үшін» басқа балалармен ойнауға тыйым салатын. Құрдастары оны неміс акценті үшін мазақтап, сол себепті олардың қарым-қатынасы нашар болатын.
Жастық шағы мен шығармашылығының бас кезі
Чарльз ел ішінде көп саяхаттап, Жаңа Орлеан, Атланта, Техас, Сан-Франциско және басқа да көптеген қалаларға барған. Жұмыс орны мен тұратын қаласын жиі ауыстыруының суреттемелері оның «Фактотум» романының негізі ретінде алынды. Осы уақытта Буковски өзінің алғашқы шығармаларын басып шығаруға тырысады. Уильяма Сароянның «Отважный молодой человек на летающей трапеции» (1934) әңгімесінің әсерімен Буковски Сароянның шығармаларын басымен айналысатын Story журналына өзінің «Aftermath of a Lengthy Rejection Slip» әңгімесін жіберген болатын. Материалды редакцияда қабылдап, Чарльзге хат жолдайды. Хатта оның әңгімесі 1944 жылғы наурыз айындағы шығарылымда басылатыны айтылады. Еңбек жолын жаңа бастаған автор, толқып, бұл жағдайға қатты қуанып, өз мансабын сәтті бастаған жазушы ретінде суреттейді. Буковски журналды өз көзімен көру үшін Нью-Йоркке келеді, бірақ әңгімесінің журналдың соңғы беттеріне басылып, негізгі бөлігіне кірмегеніне көңілі қалады. Бұл оқиға авторға қатты әсер етіп, ол көп жылдарға жазушылықпен айналысуды тастайды.
Қайтыс болуы
1988 жылдан бастап жазушы қатты ауырады. 1993 жылы аурудың ремиссиясы аяқталып, Буковски ауруханаға жатқызылады. Кейін дәрігерлер бірауыздан оны Сан-Педродағы үйіне шығару жөнінде шешім қабылдайды. Жазушы қатты әлсіреп қолына қалам да ұстай алмайтын жағдайда болып, ол өзінің ажалы жақындағаның сезеді. Буковски шығармашылық кезеңі бойына өзінің ешнарсе жаза алмай қалатын уақытында өлем деп сенген. Өліміне 4 жыл бұрын жазушы: «Егер мен жазуымды тоқтатсам, бұл ажалымның белгісі. Ажалым – бұл менің ақырым» – деп айтқан. Оның иммунды жүйесі толықтай бұзылып, бастапқыда оған пневмания деген диагноз қойылады. Кейін қайтадан ауруханаға емделуге келгенде оған «лейкемия» диагнозы қойылады. 1994 жылы 9 наурызда 73 жасында Чарльз Буковски қайтыс болады.
Бәйге мен классическая музыка
right|thumb|230px|, подробно описанный в романе «Почтамт»
Сен-Крепен-де-Ришмон
Сен-Крепен-де-Ришмон (Saint-Crépin-de-Richemont) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,58 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 223 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Пасуш-де-Феррейра (аудан)
Пасуш-де-Феррейра (аудан) (Paços de Ferreira (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пасуш-де-Феррейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 021 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,99 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1 206,60 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Евлалия.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Хальфинг
Хальфинг (Halfing) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Розенхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2700 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,81 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 87 139. Муниципалитеттің басшысы — Петер Бёк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Күбі
thumb|right|200px|Күбі Күбі – сүт өнімдерін өңдеуге, сақтауға арналған, ағаштан жасалған ыдыс түрі.
Сипаты
Күбі негізінен дөңгелек пішінді, іші қуыс, биік болып келеді. Көбінесе оның түп жағы кең, аузына қарай қиғаштай сүйірленіп бітеді. Күбінің ағаш қақпағы және пішіні әртүрлі болып келетін піспегі қатар жүреді. Бетіне жабылатын дөңгелек қақпағының ортасында піспектің сабы шығып тұратындай ойығы болады. Сыйымдылығы жағынан сабадан әлдеқайда кішілеу ыдыс. Оны көбінесе сауын малы аз орташа ауқаттылар май шайқауға пайдаланған. Күбіні пісуге және ішін тазалап ыстап отыруға  ыңғайлы  болғандықтан  қымыз,  шұбатты баптап дайындауға да пайдаланған. Күн райы ыстық оңтүстік өңірде күбіні көже ашыту, ашымал дайындауға ғана емес, сақтауға қолайлы бұйым ретінде әлі де болса қолданыстық мәнін жоғалтпаған. Күбіге құйылған сүт ашу үшін оның піспегі өткізілген қақпағының аузын мата орамалмен қымтап бітейді. Салқын болса сыртын жауып тастайды. Сүт ашығаннан кейін оны ұзақ уақыт піспекпен піссе, май бөлініп шығады. Осындай майды қалқып алып, қалған іркітін ішуге, құрт даярлауға пайдаланады.
Күбі түрлері және оны жасалуы
Күбіні жасауға қолжетімділігіне қарай жиде, қайың, арша, емен, тал сияқты ағаштар пайдаланылады. Жасалуына қарай ел арасында шауып және құрастырып жасалған екі түрі кең таралған.
Күбінің шауып жасалған түрі
thumb|right|200px| Тұтас ағаштан шабылып жасалған, бүйірі сәл шығыңқы келген, келіге ұқсаған түрі. Мұндай түрлерін жасауға қайың, емен сияқты қатты ағаш таңдалады. Көбінесе тұтас қайың кесіндісінің өзегін ұңғып ойып алады. Шауып жасалған күбінің ауыз ернеуі мен түбіне екі кепіл шығырық кигізіледі. Әркім қалауынша сыртын ою-өрнек салып безендіреді. Шауып жасалған күбі түрі.
Күбінің қиюластырып жасалған түрі
thumb|right|200px| Күбінің қиюластырып жасалған түрі арнайы дайындалған дөңгелек түпке бір-біріне кірігетіндей етіп кертілген жұқа ағаш тақтайшаларды тігінен қиюластыра құрастырылады. Құрастырмалы күбінің сыртынан бірнеше дөңгелек темір құрсау кигізіледі. Осылайша дайын болған күбінің іші тегіс болу үшін алдымен ыстық темірмен қарып, содан соң майлап, түтінмен ыстайды. Сонда шайыры шыққан тақтайшалар өзара ұстасып, бекиді. Күбіні ұдайы тазалап, арша немесе тобылғымен ыстап отырмаса, ақ тағамның дәмі татып кетеді. Қазақстан Республикасының ұлттық мұражайы қорында сақтаулы пісуге арналған күбінің биіктігі 80 см, түбінің шарасы 24 см, аузы онан сәл кішілеу – 15,5 см. Ол тоғыз ағаш тақтайшадан қиюластырылып, сыртынан дөңгелек бес дана темір құрсау кигізілген. Түп жағы бірнеше қабат сым темірмен қосымша құрсауланған. Ол қабығы сылынып, тегістелген, түзу талдан жасалған. Піспегінің басы кіреш пошымды етіп жасалған. Мөлшері – 12х14 см. Оның дәл ортасындағы тесікке ұзындығы 96 см, жұмыр сап бекітілген.
Өңірлер бойынша түрлері
thumb|right|200px| Күбінің пошымы қазақ жерінің әр аймағында әртүрлі болып келеді: оңтүстік-шығыс өңірлерінде таралған күбілер аласа, бүйірі шығыңқы, ең басты ерекшелігі мойын жағы тарлау әрі, аласалау болады. Биік, әрі тұтас ағаштан ойылып жасалған күбілер Орталық Қазақстанға тән. Оңтүстікте аузы мен түбі бірдей болып келетін түрі де кездеседі. Солтүстік өңірде құмыра тәрізді қыштан жасалған аузы тар түрі таралған.
Піспек
thumb|right|200px| Күбі піспегінің басы дөңгелек, ашамай немесе төртбұрыш болып келеді. Оның ортасын ойып, піспек сабы жалғанады да, айналасын айналдыра әртүрлі (қиғаш, ойысты, тік, дөңгелек, үшбұрыш) пішіндегі тесіктер тесіледі. Кейбірінің іші қуысталып ойылады. Осындай ойықшалар ақ тағамды пісу, шайқау кезінде майдың бөлініп шығуының жеделдеуіне мүмкіндік туғызады. Күбі піспегінің бастарының әр алуан түрлері.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Ыдыстар
Семибратская
Семибратская — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кизникей өзенінің сол жағалауынан 1,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Ленгау
Ленгау (Lengau) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Браунау-на-Инне округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 58.1 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BR, ресми идентификациялық коды — 4 04 18.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрих Риппль (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Астана (баскетбол клубы)
Астана — Қазақстанның Астана қаласындағы баскетбол клубы. 2011 жылы "Самұрық-Қазына" қолдауымен құрылды.
2011/12 жылғы маусымда тұңғыш рет Қазақстан чемпионы атанды. 2015 жылға дейін чемпиондықты ешкімге бермеді.
Халықаралық
Азия Чемпиондар кубогы
Ұлттық
Қазақстан чемпионы
Қазақстан кубогы
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша баскетбол клубтары Санат:Қазақстан баскетбол клубтары Санат:2011 жылы құрылған баскетбол клубтары
Спенсэр (Айова)
Спенсэр (Spencer) — Айова штатының Клей округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 26.3 шаршы шақырым. FIPS коды — 19-74280.
Сивиньон
Сивиньон (Sivignon) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Сона және Луара департаментінде орналасқан. Шароль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,5 км² шамасында.
Спенсэр (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 11233 адамды құрады.
Сивиньон
Коммунаның INSEE коды — 71524, пошта индексі — 71220.
Спенсэр (Айова)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Клей округы (Айова)
Сивиньон
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 173 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Боралдай жотасы
Боралдай – Қаратау жотасының оңтүстік-шығысындағы тау сілемі.
Географиялық орны
Жамбыл, Түкістан облыстарында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1813 м (Бөкейтау). Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 70 км-ге созылған, ендірек жері батысында 25-30 км, оңтүстік-шығысында 5-7 км.
Андреа Барцальи
Андреа Барцальи (Andrea Barzagli; 8 мамыр 1981 жыл, Фьезоле, Флоренция, Тоскана) — итальялық футболшы, Италия құрамасының экс-қорғаушысы; 2006 жылғы әлем чемпионы. «Ювентус» клубының бапкер көмекшісі.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Асколи ФК ойыншылары Санат:Кьево ФК ойыншылары Санат:Палермо ФК ойыншылары Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Боралдай жотасы
Геологиялық құрылымы
Тау карбонның әктасты, гранитоидті және интрузивті жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Етегі сұр және қоңыр топырақты, эфемерлі-бұталы биік шөптер басым. Беткейлері мен шатқалдарында Түркістан аршасы, Согдиана шетені, алша, пісте, сонымен қатар жеміс ағаштары шоғырлана өседі. Боралдайда Ақсу-Жабағылы қорығының Қарабастау палеонтологиялық учаскесі орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Бәйдібек ауданы таулары Санат:Жуалы ауданы таулары
Күдері Жолдыбайұлы
Күдері Жолдыбайұлы(1861 – 1931) – халық ақыны. К-нің 1916 жыл, Амангелдінің Торғайды алғаны, Ер туды дастандары, Әлібиге, Ахмет Біржанұлына, т.б. өлеңдері, Хамзамен айтысы, көптеген сықақ-әзілдері сақталған. Көтеріліс тақырыбын арқау еткен бірнеше өлеңдерін П.Н. Кузнецов о Санат:Қазақ ақындары
Бейрезидент
Бейрезидент (non-resident) —
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер
Апокопа
Апокопа (ἡ ἀποκοπή - қысқарту) - сөздің кысқаруына әкеліп соқтыратын соңғы екпінсіз дауыстының түсіп қалуы (или - иль, чтобы - чтоб ).
Дереккөздер
Санат:Риторикалық сөздер
10 қыркүйек
Қыркүйектің 10 — Григориан күнтізбесінде жылдың 253-ші күні (кібісе жылдарда 254-ші). Жылдың аяғына 112 күн қалады.
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:10 қыркүйек мерекелері
Сыртқы сілтемелер
Санат:10 қыркүйек
Айлық жер, айшылық жер
Айлық жер, айшылық жер - атпен жүргенде бір ай (30 күн) шамасында жетуге болатын қашықтықты білдіретін халықтық өлшем. Байырғы кезде ең алыс қашықтық эталоны ретінде айшылық жер, айшылық алыс жол жиі қолданылған. Сондай-ақ, ит өлген жер, ит арқасы қиянда деген тұрақты тіркестер субъективті қабылдаумен байланысты бірде айлық жер, бірде күндік жер деген мағынада да қолданыла береді. Күндік жер атауы, шамамен атпен жүргенде 50-60 шақырым болса, түстік жер 15-20 шақырымдай жер.
Хальсбрюке
Хальсбрюке (Halsbrücke) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Саксония ауданының құрамына енеді.
Айлық жер, айшылық жер
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Хальсбрюке
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5392 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 77 210. Муниципалитеттің басшысы — Йёрг Кине.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Шатырқанаттылар
Шатырқанаттылар - түнгі қабыршақ қанаттылар, мысалға, шалғын шатырқанаты, сабақ шатырқанаты немесе жүгері шатырқанаттысы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Бурахан Бердіқожаұлы
Бурахан Бердіқожаұлы (т.-е. ж. б.), жазушының туысы. Әуезовтің атасы Әуезбен туысады, Әуезге аға болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов
Кахетилер
Дереккөздер
Санат:Халықтар
Бүркітшілік
Бүркітшілік – бүркіт бабтап, саят құратын қазақтың дәстүрлі саятшылық өнерінің бір саласы. Бұл кәсіппен ертеде көшпелі түркі тектес халықтар шұғылданған. Тарихи деректер бойынша Жошы ханның 3 мың бүркітшісі болған. Бүркітті екі түрлі жолмен ұстайды: біріншісі – балапанын ұядан алып, қолдан баулу. Ондай бүркітті қолбала дейді. Екіншісі – бүркітті тағы күйінде ұстап үйрету. Бұлар – тірнек, тастүлек, мұзбалақ сияқты түз құстары. Бүркіт балапанын жем беру арқылы баулиды. Тұғырға отыруға жарасымен томаға кигізіп, балақ бау тағып, қолға қондыра бастайды. Ұшуға жараған кезде етке қант бүркіп, қоян, түлкі, қарсақ сияқты аңдардың терісіне орап, шыжым жіппен сүйретіп жүріп жегізеді, мұны «шырға тарту» дейді. Алдымен жас бөлтірік, көжек, түлкінің күшігі сияқты әлсіз аңдарды тірідей шоқытып ауыздандырады. Бұл – құсты «аңға баулу» деп аталады. Ал түз құсын ең алдымен томағалайды да, ырғаққа отырғызады. Ұйқыдан қалжыраған бүркіт бірте-бірте адамның ыңғайына көне бастайды, сол кезде қолдан жем беріп, дыбыс шығарып, басынан, қанат қырынан, арқасынан, жемсауынан сылап-сипап үйретеді. Түз құстарын елу – алпыс күннен кейін ұшырып, ұсақ аңға салады. Бүркіт біршама қоңды, жемге шабытты, сергек күйде болу керек. Сондықтан әр бүркіттің тегіне, қырандығына, жасына қарай әр жағдайда берілетін жемдері болады. Мысалы, «қан соқта», «жылы жұмсақ», «қызыл», «тоят» деп аталатын жемдер семірту мен түлекке отырғызғанда, құстың еті төмендеп кеткенде беріледі. «Тартпа», «толарсақ» дейтін жемдер бүркітті ширықтыру үшін берілсе, «сарбөртпе» (туралған ет бір – екі рет суға шайылады) құстың етін бір қалыпты ұстау үшін, «ақ жем» (суға сығымдап, қан-сөлі алынған, туралған ет) құстың етін төмендету және ашқарақтануы үшін беріледі. Бүркітшінің түлекті осындай түрлі жеммен баптауын «қайыру» дейді. Наурыз, көкек айларынан бастап, бүркітші құсты тойғыза жемдеп түлекке отырғызады. Ол бүркіт алатын аңдардың жатағын, өрісін, ізін танып, білетін байқампаз да болады. Аңға шығарғанда бүркітшінің жанында аяқ бау, балақ бау, тұғыр, балдақ, томаға, сапты аяқ, биялай, жеңсе бұрау (түлкі бұрайтын айыр бас шыбық), жем қалта, шыжым, пышақ, ине, тарамыс, бөлеу (бүркіт бесігі) сияқты қажетті жабдықтары болады. Бүркітші саятшылыққа бірнеше кісімен шықса, оны салбұрынға шығу дейді.
Дереккөздер
Санат:Құсбегілік Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Саят Санат:Саятшылық
Новодолин кенттік әкімдігі
Новодолин кенттік әкімдігі – Қарағанды облысы Шахтинск қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Новодолинский кенті кіреді. Орталығы – Новодолинский кенті.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 6365 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шахтинск қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Ысқақ Беспаев
Сыртқы сілтемелер
История народов Средней Азии
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Физикалық шама
Шама
Қоршаған ортаның барлық объектілері өздерінің қасиеттерімен сипатталады. Үдерістер мен физикалық денелердің түрлі қасиеттерін сандық сипаттау үшін шама түсінігі енгізілген. Шама - басқа қасиеттердің ішінен ерекшеленетін және белгілі бір әдіспен бағаланатын белгілі бір нәрсенің қасиеті.
Физикалық шама
Физикалық шама деп көптеген физикалық объекттер үшін сапалың тұрғыда ортаң болатын және сандық мәнде ерекшеленетін физикалық объект (құбылыстың, процестің) қасиеттерінің бірі аталады. Осылайша, «қаттылық» қасиеті сапалық тұрғыда болат, ағаш, шыны сияқты материалды сипаттайды, ал қаттылық дәрежесі (сандық мәні) - олардың әрқайсысы үшін әр түрлі шама.
Физикалық емес шамалар
Физикалық емес шамалар деп қоғамдың ғылымдарға қатысты шамалар аталады. Мысалы, философия, социология, экономика және т.б. салаларда қолданылатын шамалар.
Физикалық шамаларды өлшенетін және бағаланатын деп бөлуге болады.
Физикалық шамалардың жіктелуі төмендегі 7-суретте келтірілген. Құбылыс түрлері бойынша олардың түрлері:
Құбылыстар мен үдерістердің түрлі топтарына қатыстылығы бойынша физикалық шамалар бөлінеді:
Басқа шамалардан шартты тәуелсіздігі дәрежесіне байланысты физикалық шамалар жіктеледі:
Бұл белгі бойынша жіктелу туралы төменде толығырақ қарастырылған. Өлшемдерінің болуы бойынша физикалық шамалар бөлінеді:
Өлшемдердің объектісі негізгі және туындыға бөлуге болатын физикалық шамалар болып табылады.
Негізгі шамалар бір-бірінё тәуелді емес, бірақ олар туынды деп аталатын басқа физикалық шамалармен байланысты орнату үшін негіз ретінде қызмет етеді. Эйнштейн формуласындағы негізгі бірлік - масса, ал энергия - бұл туынды бірлік, олардың арасындағы тәуелділікті белгілі формула анықтайды
Негізгі жөне туынды бірліктердің жиынтығы физикалық шамалардың бірліктер жүйесі деп аталады. Бірліктердің бірінші жүйесі болып метрлік жүйе саналады, мұнда ұзындықтың негізгі бірлігі болып метр қабылданған, салмақ бірлігі ретінде - +4°С температурадағы химиялық таза судың 1 см3 салмағы - грамм алынған. 1799 жылы метр мен килограмның алғашқы үлгісі (эталоны) жасалған. Бұл екі бірліктерден басқа метрлік жүйеге өзінің бастапқы нұсқасында аудан (ар - қабырғасы 10 м квадрат ауданы), көлем (стер - бүйірі 10 м-ге тең кубтың көлемі), сыйымдылық (литр - бүйірі 0,1 м-ге тең кубтың көлемі) бірліктері енген.
Осылайша, метрлік жүйеде негізгі және туынды бірліктерге нақты бөлу болған жөң.
Бірлік жүйесі түсінігін негізгі және туындының жиынтығы ретінде ең алғаш рет 1832 жылы неміс ғалымы К.Ф. Гаусс ұсынған. Бұл жүйеде негізгі ретінде мыналар қабылданды:
Бірліктердің бұл жүйесі абсолютті деп аталды.
1881 жылы СГС физикалық шамалардың бірліктер жүйесі қабылданған, оның негізгі бірліктері:
Жүйенің туынды бірліктері: күш бірлігі - килограмм - күш және жұмыс бірлігі - эрг. СГС жүйесін тәжірибеде қолдану қолайсыз болды. Өйткені көптеген бірліктердің арақатынасын анықтау және басқа жүйелерге қайта санау қиындық тудырды.
XX ғасырдың басында итальяндық ғалым Джорджи МКСА деп аталған және әлемде кең таралған тағы бір бірліктер жүйесін ұсынды. Бұл жүйенің негізгі бірліктері: метр, килограмм, секунд, ампер (ток күшінің бірлігі), ал туынды бірліктер: күш бірлігі - ньютон, энергия бірлігі - джоуль, қуат бірлігі - ватт.
Бұдан басқа да ұсыныстар болды. Бұл халықаралық аспектте өлшемдердің бірлігін қамтамасыз етуге тырысуды көрсетеді. Дегенмен, қазіргі уақытта да кейбір елдер өздерінде тарихи қалыптасқан өлшем бірліктерден бас тартқан жоқ. Ұлыбритания, АҚШ, Канадада массаның негізгі бірлігі ретінде фунт саналады, оның мөлшері әр елде әр түрлі. Қазіргі кезде бүкіл әлемде СИ - Халықаралық бірлік жүйесі (SI) кең таралған.
Дереккөздер
Санат:Стандарттау Санат:Метрология Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Физика
Парма (баскетбол клубы)
Парма — Ресейдің Пермь қаласындағы баскетбол клубы. 2012 жылы құрылған. 2016/17 жылдан бері Ресей жоғары дивизионында ойнап келеді.
Жетістіктері
Суперлига-1 дивизион
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша баскетбол клубтары Санат:2012 жылы құрылған баскетбол клубтары Санат:Ресей баскетбол клубтары
Айнабесін
Айнабесін - нағыз бесін, күннің қақ маңдайға келген тұсы, айнабесін - бесін кезінде бесін намазы оқылар шақ. Айнабесін намаздың аталмыш мерзімін басталуын да, шаңқай түс уақытын межелейтін де ұғым болды. Яғни практикалық қолданыстың маңызы да болды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Ислам
Күдеріқожа Көшекұлы
Күдеріқожа Көшекұлы (1820, қазіргі Сырдария ауданы Шіркейлі ауылы – 1858, Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы) – ақын.
Қожа руынан шыққан. Ақындық, әншілігімен жастайынан аты шыққан. Күдеріқожаның өзі өмір сүрген тұстағы атамекеннен ауа көшкен ел мұңын жырлап айтқан «Қарқаралы, қазылық», қалмақтардың шапқыншылығына арналған «Абылай ханның қалмақты аударғанына айтқаны» деген өлең, толғаулары бар. Күдеріқожа айтысқа да қатысқан. Оның Ұлбикемен айтысы (1840 жыл шамамен) қыз бен жігіт айтысының жұмбақ аралас келетін көне түріне жатады, халықтың дүниетанымын, философия ой-түсініктерін білдіреді. Күдеріқожаның бұл айтысын В.В.Радлов жазып алып, «Түркі тайпалары ауыз әдебиетінің үлгілері» кітабына (1870) енгізген. Ақынның «Қарқаралы, қазылық» атты толғауын М.Әуезов пен С.Сейфуллин жоғары бағалап, өздері құрастырған хрестоматияларға кіргізген. Күдеріқожаның осы толғауы және Ұлбикемен айтысы «Бес ғасыр жырлайды»атты жинақта жарияланды (1985).
Дереккөздер
Санат:Қазақ ақындары
Михаил Богданович Барклай-де-Толли
Михаил Богданович Барклай-де-Толли (туған кезіндегі аты - Михаэль Андреас Барклай де Толли, Michael Andreas Barclay de Tolly, 27.12.1761(16 желтоқсан) - 26.05.1818(14 мамыр)) - орыстың әскери қайраткері, әскери министрі, генерал-фельдмаршалы (1814 жылдан), князь (1815 жылдан), 1812 жылғы Отан соғысының батыры.
Ригаға көшіп келген шотландтық әскери қызметкер отбасында туған. Барклай-де-Толли  орыс-түрік соғысына (1787-91), орыс-швед соғысына (1788-90), наполеондық Францияға қарсы одақтық соғысқа қатысып, өзін дарында әскери басшы ретінде көрсетті. 1809-10 ж. Финляндия генерал-губернаторы. 1810-12 ж. әскери министрі, орыс армиясын күшейту жөнінде көп еңбек сіңірді. 1812 жылғы Отан соғысының бас кезінде 1-ші Батальондық армиясының командашысы. Француз әскерлерінің күші басым жағдайында кейін шегінудің дұрыс жоспарын ойдағыдай жүзеге асырып, орыстың екі армиясын  бір жерге шоғырландырды. Алайда 1812 ж. армия мен дворян арасында кейін шегінуге наразылық туды. Сондықтан ол армияны басқаруды М.И.Кутузовқа тапсыруға мәжбүр болды. Бородино шайқасында орыс әскерлерінің  оң қанатына басшылық етіп, қорғаныста зор шеберлік, табандылық пен батылдықтың үлгісін көрсетті. 1812 ж. қыркүйекте науқатығына байланысты армиядан кетті. 1813 ж. ақпанда 3-ші армияның, соңынан орыс-пруссия армиясының қолбасшысы болып тағайындалды. Барклай-де-Толли басқарған орыс әскерлері Кульм түбінде жеңіске жетіп, Наполеонның Лейпциг түбінде жеңіліске ұшырауына ықпал етті. 1814 ж. Парижді алуға қатысқаны үшін фельдмаршал дәрежесіне жоғарылатылды. Ол Инстербургте (Шығыс Пруссияда) қайтыс болды. үрдес өзінің Лифляндиядағы Беклор имениесіне әкелініп жерленді. Зиратының басына ескерткіш-мавзолей (1823 ж., мүсінші В.И.Демут-Малиновский), Санкт-Петербургте Қазан соборының алдында (1837 ж., мүсінші Б.И.Орловский) және Тартуда (1849 ж., мүсінші В.И.Демут-Малиновский) Михаил Богданович Барклай-де-Толлиға ескерткіштер орнатылған.
Дереккөздер
Санат:Ресей генералдары
Фармакогнозия
Фармакогнозия- дәрілік өсімдіктерді, жануар тектес (кейбір топтары) дәрілік шикізатары, кейбір өсімдіктер мен жануарлардан алынатын біріншілік қайта өңдеу өнімдерін зерттейтін фармацевтикалық ғылымдардың бірі.
Тарихы
Фармакогнозия тарихында қзақтығы жөнінен әртүрлі екі периодтарды бөліа қарастыруға болады: біріншісі: - XIX ғасырға дейін, екіншісі- XIX ғасырдан қазіргі уақытқа дейін. Егер фармакогнозияны дәрілер туралы кешенді ғылым ретінде қарастыратын болсақ, бұлай бөлу орынды болар еді.
Оңтүстік Шығыс Азияның халықтарына ежелден-ақ көптеген дәрілік өсімдіктер белгілі болғаню әсіресе, Қытай медицинасы өте ертеден дамыған. Мәліметтерге қарағанда біздің эрамызға дейінгі 3000 жыл бұрын Қытайда 230 дәрілік және улы өсімдіктер, 65 жануар тектес дәрмектер және 48 емдік минералдар белгілі болған.
Тибет медицинасы Индиядан буддизммен бірге (б.э.д VII-VII ғ.) енгізілген Индия медицинасының негізінде дамыған. Көптеген санскритсиялық кітаптар тибет тіліне аударылып, олар осы күнге дейін қолданылып келеді. Әсіресе, “Аюр-ведтер” негізінде құрылған “Джуд-ши” (“Емнің маңызы”) кітабы көбірек танымал.
IC 2029
IC 2029 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14298, ESO 156-33.
Сыртқы сілтемелер
IC 2029 Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Довэр (Нью-Гэмпшир)
Довэр (Dover) — Нью-Гэмпшир штатының Стрэффорд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 29987 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 75.2 км² шамасында. FIPS коды — 33-18820.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Белдіктің шұлығы
Белдіктің шұлығы - автомобиль белдігі контурінің жартылай осьті орнатуға арналган қуысы бар және өзі картер ішіне орналасатын бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Атом және молекула жайындағы түсініктің басталуы
Атом және молекула жайындағы түсініктің басталуы- Бұдан 2500 жылдай уақыт өмір сүрген ертедегі Грецияның Левкипп, Демокрит,  Лукреций сияқты философтары күллі зат өте ұсақ,  бөлінбейтін бөлшектер - атомдардан тұрады деген. Олардың айтуынша, бір заттың екінші заттан айырмашылығы  оларды түзетін атомдардың  санына, түріне  және орналасуына  байланысты. Дүниеде болатын  өзгерістің барлығын  осы  атомдардың қосылуы  және айырылуы  деп түсінеді. Мұндай материалистік  оқу дін жолына қайшы келгендіктен  шіркеудің  қуғынына  ұшырап, ақырында ұмыт болды.
Тарихы
XVI ғасырдың басында француз священнигі П.Гассенди атомды құдай жаратқан деп, атом ілімі мен шіркеу  арасын жақындастыруға  тырысты. 1626 жылы Париж парламенті атомдық ілімді  таратқан   адам жазаға тартылып,  басы  кесілетіндігі туралы заң қабылдады. Бірақ ылымның дамуы, шіркеудің де, шіркеуді қолдаушы үкіметтердің де қатаң тыйым салуына қарамай,  ерте заман атомистикасын , атом-молекула  теориясына  айналдырды. Бұл жөнінде орыстың ұлы ғалымы М.В. Ломоносов еңбектердің  ерекше маңызы болды. М.В. Ломоносов 1741 жылы  шыққан ағашқы  жұмысының бірі "Математикалық химияның  элементтері"  деген еңбегінде  атом, молекула жайындағы  пікірін  ғылыми жүйе  түрінде ұсынды. Ломоносовтың негізгі идеясы - барлық зат ұсақ бөлшектерден тұрады, олардың өзара ілінісетіндік  қабілеттілігі бар, заттың  қасиеті негізінде осы ұсақ бөлшектердің  қасиетіне байланысты.
Дереккөздер
Жалпы химия кітабы, Б.Бірімжанов, Н.Нұрахметов, 1992 Алматы - 18 бет
Орламюнде
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Фармакогнозия
Тарихы
Ибн Синаның замандасы энциклопедист Абу Райхан Бируни 973-1048 жылы Хорезмде туылып, өзінің өмірінің екінші жартысын Индияда түруға мәжбүр болған. Орта ғасырларда Еуропада медицина білімдерінің деңгейі онша жоғары болмаған. Араб медицинасы XII ғасырдан бастап Испания мен Сицилия арқылы Еуропаға ене бастады. Аурухана мен дәріханалар Араб үлгісі бойынша салына бастады. Араб медициналық кітаптары латын тіліне аударылды. Шығыс- Араб дәрілік шикізат ассортименттерін көптеп әкеле бастады.
Фармакогнозияның дамуына орасан зор үлес қосқан Ғылым Академиясы (1724) Ресейде ертеден қолданылып келе жатқан дәрілік өсімдіктердің систематикасын құрып, бұдан әрі дәрілік өсімдік шикізаттарын жоспарлы түрде ққып зерттеуді жолға қойды. Сібірдің өсімдіктері бойынша үлкен және түрлі мәліметтерді Витус Берингтің 1732 жылдан 1743 жылға дейінгі Ұлы Солтүстік экспедициясы кезінде жиналды.
Академик П.С Паллас (1741- 1811) Батыс және Шығыс Сібірді, Заволжьені және басқа да аудандарды зерттеді. Экспедиция мәліметтері бойынша “Описание Российского государства с их изображениями” еібегі жарық көріпб онда дәрілік өсімдіктер туралы көптеген мәліметтер жиналды.
1783-1788 жылдары жарық көрген проф. Максимович- Амбодиктің көп томдық “Врачебное веществословие или описание целительных растений” еңбегінің маңызы өте зор. Мәскеу
Фармакогнозияны оқытуды дамыту жөнінде профессорлар А.Ф. Гаммерман, Д.М. Щербачев, А.Я. Томингас көп еңбек еткен. А.Ф. Гаммерман 6 бөлімнен тұратын фармакогнозия кітабының авторы (6-шы басылымы 1967 жылы жарық көрген).
Фармакогнозиядан көрнекті ғалым В.А. Тихомировтың шәкірті Дмитрий Михайлович Щербачев Москва фармацевтикалық институтының профессоры алғашқы кеңестік фармакогнозия кітабының авторы, химиялық жіктелуіне қарай жасалған алғашқы кітап.
Тарту университетінде кеңес үкіметі кезінде фармакогнозияның дамуына үлкен үлес қосқан Г. Драгендорфтың шәкірті Альма Якобовна Томингас болды. Қазіргі кезде бұл мектепті И.К. Таммеорг басқарып отыр. Орта Азияда фармацевтикалық мектеп Ташкент фармацевтикалық университетінің профессоры Р.Л. Хазанович пен оның шәкірті фарм. ғ.д. Х.Х. Халматовтың басқаруымен құрылған. Сібірдегі ірі фармакогностикалық мектеп ретінде Томскінің Л.Н. Березовская басқарған университеті ең ертеден келе жатқан ірі университет орталығы ретінде бұрыннан келе жатқан дәстүрді ұқыптап сақтаушысы болып саналады.
Фармакогнозия химиялық, биологиялық және медициналық ғылымдар мен дәрілік өсімдіктердің зерттеу обьектісі ретінде күрделі және қорының көп болуына тығыз байланыста дамыды. Бүкілодақтық ғылыми зерттеу химия-фармацевтік институтында (ВНИХФИ) 30- жылдары алкалоидты бөлім жұмыс істеп онда академик А.П. Ореховтың басқаруымен (1881-1939) П.С. Массагетов, Л.А. Уткин және М.Н. Варлаковтардың экспедициясы алып келген дәрілік өсімдіктермен зерттеу жүргізілді. Әдістемелік жағынан түрлі жүйелер мен жіктеулер сынамалардан өтіліп, содан соң бүкіл фармакогностар шикізаттағы негізгі әсер етуші заттар бойынша бірегей жіктеу – химиялық жіктеуге келіп тоқталды.
Дәрілік өсімдіктер бойынша ғылыми зерттеу жұмыстары фармацияның мәселелік комиссиясының қатысуымен координацияланады. Бұл жұмыстардың қорытындысы кезеңдік басылымдарды “Фармация”, “Фармацевтический журнал” – Киев, және “Химико-фармацевтический” журналдарда жарыққа шығарылып отырады. Сонымен қатар, фармацевтік ғылыми зерттеу институттарының, жоғары оқу орындарының, фармацевтік съездер мен конференциялар еңбектерінде көрсетіледі.
11 қыркүйек
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:11 қыркүйек мерекелері
Сыртқы сілтемелер
Санат:11 қыркүйек
Яков Игнатьевич Заяц
Яков Игнатьевич Заяц 1947 жылы 4 қазанда Алматы Қаласында туған. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалык институтын бітірген (1970), инженер-құрылысшы. 1972 жылдан - «ОрталықҚұрылыс» ҚМБ шебері, жұмыс жүргізуші, «АлматыорталыҚҚұрылыс» ҚМБ бас инженері, «УниверситетҚұрылыс» ҚМБ бастығы. 1980 жылдан - Компартияның Алматы Қалалық комитетінің нұсқаушысы, Алматы обкомының нұсқаушысы, бөлім меңгерушісінің орынбасары. 1983 жылдан - Алатау аудандық атқару комитетінің төрағасы. 1989 жылдан - Компартияның Октябрь аудандық комитетінің бірінші хатшысы, аудандық халық депутаттары кеңесінің төрағасы. 1991 жылдан - Алматы Қалалық комитетінің екінші хатшысы; Алматы Қалалық атқару комитеті төрағасының орынбасары. 1992 жылдан - Алматы Қалалық әкімшілігі басшысының орынбасары. 1994 жылдан - ҚР Президентінің Алматы Қаласындағы және Алматы облысындағы өкілі. 1995 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы, ұйымдастырушылық-бақылау бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1998 жылдан - Алматы Қаласы әкімінің бірінші орынбасары. 2007 жылдан - Алматы Қаласының Сәулетшілік және ҚалаҚурылысы департаментінің директоры. 2008 жылдан - зейнеткерлік демалыста. «Құрмет» орденімен, 2 медальмен марапатталған. Үйленген. 2 баласы, 2 немересі бар.
Ершовая Речка (өзен)
Ершовая Речка — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ватинский Еган өзенінің оң жағалауынан 195 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Ершовая Речка (река)
Ергус (Солтүстік Двина тармағы)
Ергус (Иоргус) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Двина өзенінің оң жағалауынан 665 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қиманың статикалық моменті
Қиманың статикалық моменті
Қиманың статикалық моменті- геометриялық сипаттамасы:, бірінші интеграл қиманың x өсіне сәйкес, ал екіншісі у осіне сәйкес статикалық момент деп аталады. С.м. өлшем бірлігі-см3, м3. Қиманың статикалық момент арқалықтың иілуге қарсыласуын сипаттайды. Қарапайым қималар үшін кедергі моменттері.
Тіктөртбұрыш үшін
Тіктөртбұрыш үшін: мұндағы б-ені, h-биіктігі.
Шеңбер үшін
Шеңбер үшін: мұндағы  r,d-шеңбердің радиусы мен диаметрі.
Сақина үшін мұндағы
Сақина үшін,  мұндағы d,Д-сақинаның ішкі және сыртқы диметрлері.
Қиманың өрістік кедергі моменті
Қиманың өрістік кедергі моменті өрістік инерция моменттінің (Ĵp) радиусқа (р) қатынасын білдіреді: Қиманың өрістік кедергі моменті - дөңгелек қима беріктігінің бұралу кезіндегі геометриялық сипаттамасы. Қарапайым қималар үшін өрістік кедергі моментгері:
Шеңбер үшін
Шеңбер үшін: мұндағы R, Д-шеңбердің радиусы мен диаметрі.
Сақина үшін
Сақина үшін:, мұндағы d,Д-сақинаның ішкі және сыртқы диаметрлері.
Кіші кураз
Кіші кураз — Башқұртстанның Калтасин ауданындағы ауыл, Краснохолм ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 203  адамды құрады. Пошта индексі — 452852, ОКАТО коды — 80233847006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
105 Либревиль
Сілтемелер
Санат:Габон футбол клубтары
Скуба (Берсуата тармағы)
Скуба — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бірсуат өзенінің сол жағалауынан 64 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Сұйықтың (газдың) ұйтқыма қозғалысы
Сұйықтың (газдың) ұйтқыма қозғалысы. Сұйық (газ) элементтері күрделі траекториялар бойымен ешбір ретсіз қозғалуы нәтижесінде сол қозғалған сұйық (газ) араласуы жүзеге асатын сұйық (газ) ағысының ерекше түрі. Сұйықтың (газдың)ұйтқыма қозғалысы ламинарлық ағыс өз орнықтылығын жоғалтқан жағдайда туындайды.
Амбеж (Ладом тармағы)
Амбеж — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Падома өзенінің сол жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Контендас-ду-Синкора
Контендас-ду-Синкора (Contendas do Sincorá) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сеабра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 900 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 862,085 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1961 жылы құрылған.
Пасуш-де-Гайолу
Пасуш-де-Гайолу (Paços de Gaiolo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Марку-де-Канавезеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 092 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 138,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Лоба
Лоба — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Краснопреснен ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 78 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың халық саны 234 адам (131 ер адам және 103 әйел адам), 2009 жылға сәйкес, ауылда 135 адам (72 ер адам, 63 әйел адамдар) тұрады.
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
NGC 1710
NGC 1710 — Қоян шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 14 қарашада Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1710 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16396, IC 2108, MCG -3-13-37.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Қоян (шоқжұлдыз)
Бекэр (Миннесота)
Бекэр (Becker) — Миннесота штатының Sherburne округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4538 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-04618.
Диплотен
Диплотен (грек, diploos — қос-қосынан, қосарынан) — жыныс жасушаларының пісіп жетілуіндегі (гаметогенездегі) жасушалардың бөліну түрі — мейоздың ең ұзақ бірінші кезеңі — профазадағы кұрделі құрылымдық өзгерістер жүретін сатысы. Диплотен сатысында пахитенде ширатылып жуандаган біріншілік сперматоциттер немесе овоциттер ядроларындагы жұп гомологиялық хромосомалардың әрқайсысының жанында, интерфазада қорланған ДНҚ мен белоктардан олардың көшірмелері — жаңа хромосомалар түзіліп, олардың саны екі еселенеді де, төрт-төрттен орналасқан тетрадалар пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Ыбырай Алтынсарин ауылы
Ыбырай Алтынсарин (2018 жылға дейін – №96-темір жол айрығы) — Ақмола облысы Целиноград ауданы, Талапкер ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақмол ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 28 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 73 адам (41 ер адам және 32 әйел адам) болса, 2009 жылы 529 адамды (275 ер адам және 254 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Германия қалаларының тізімі
Бұл тізімге Германияның қала мәртебесіне ие елді мекендерінің аттары келтірілген (Stadtrecht, қалалық хұқық). Олардың саны 2076-ға тең (2007 жылдың 1-ші наурызы бойынша).
Германияның тұрғындар саны жүз мыңнан асатын қалаларының саны 80 шақты, солардың ішінде тек үш қаланың — Берлин, Гамбург пен Мюнхеннің тұрғындар саны миллионнан астам.
Я
Санат:Германия Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Елдер бойынша қала тізімдері‎
Шыжым
Шыжым — құс аяғына тағылатын баудың бір түрі. Ол басқа балақбау, шолақ аяқ, тобыршақпен бірге бүркітті қолға үйретуге және көтеріп алып жүруге, тұғырға отырғызғанда байлап қоюға жәрдемін тигізеді. Таспадан ширатылған немесе жіңішкелеп тілген қайыс, есілген қылдан жасалынатын. Шыжымның ұзындығы он шақты құлашқа дейін барады. Құсбегі үшін шыжымның міндеті көп: құсты арқандағандай етіп ұстайды, жаңадан үйретілген құстың қашып кетпеуіне мүмкіндік туғызады, шырғаны орайды, өзі құз-жартастар ұшына шығуға қолданады, тағы басқа істерге пайдаланады.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы, 9 т.
12 қыркүйек
Қыркүйектің 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 255-ші күні (кібісе жылдарда 256-шы). Жылдың аяғына 110 күн қалады.
оңға|150px|[[Алтынбек Сәрсенбайұлы]]
Медеу бөгеті
Медеу бөгеті — тасқынға тосқауыл мақсатында жасалған ғимарат; Алматы қаласынан оңтүстік бағытта 15 км, Іле Алатауының Медеу шатқалында (теңіз деңгейінен 1750 м биіктікте).