cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ольшанка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Ольшанка — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Якорь ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Бескөл ауылынан солтүстікке қарай 23 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 311 адам (156 ер адам және 155 әйел адам) болса, 2009 жылы 329 адамды (167 ер адам және 162 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Вагнер ЖӘК
"Вагнер" жекеменшік әскери компаниясы немесе Вагнер тобы (ЧВК «Вагнер», Группа Вагнера) — ресейлік кәсіпкер және олигарх Евгений Пригожин құрған және оның бақылауындағы анық емес құқықтық мәртебесі бар ресейлік мемлекеттік емес қарулы құрылым. Бірқатар елдерде террористік ұйым болып табылады.
2014 жылы құрылғанынан бастап топ Украинада, содан кейін Сирияда жұмыс істеді. Топта ауыр техника, артиллерия және әскери авиация бар.
БҰҰ мен Франция Вагнердің содырларын Орталық Африка Республикасындағы зорлау мен тонау үшін айыптайды Еуропа одағы және басқа да бірқатар елдер ЖӘК-ға қарсы санкциялар енгізіп, топты Украинаның аумақтық тұтастығы мен егемендігіне нұқсан келтірді, Сирия мен Ливиядағы жағдайды тұрақсыздандырды және адам құқықтарын өрескел бұзды деп айыптады.
Қалыптастыру Ресейдің күш құрылымдарымен келісе отырып, кез-келген жауапкершілікке тарту қиын параллель немесе көлеңкелі қарулы құрылым ретінде әрекет етеді. ЖӘК Вагнер мен оның жетекшісі Пригожин Ресейдің Украинамен соғысында маңызды рөл атқарды. 2023 жылдың мамырында Пригожин оны жалдамалы әскерлердің Украинаның Бахмут қаласын басып алғанын мәлімдеді. Бұл көптеген адамдардың өмірін қиды және Ресейдің символдық жетістігі. Ақ Үйдің бағалауы бойынша, 2023 жылдың ақпан айының ортасына қарай ЖӘК Украинада 30 мыңға жуық адам қаза тауып, жараланды.
Тарихы
Вагнер тобы алғаш рет Украинада 2014 жылы пайда болды, онда ол Қырымды қосуға қатысты. Сондай-ақ, топ 2014 жылы Украинаның Луганск облысында Ресей қолдаған сепаратистермен күресуде белсенді болды.
Бірінші және екінші шешен соғыстарының ардагері Дмитрий Валерьевич Уткин топ құрды. 2008 немесе 2013 жылға дейін Уткин 2-ші тәуелсіз бригаданың арнайы күштерінің 700-ші жеке отряды ГРУ арнайы күштері бөлімшесінің подполковнигі және бригада командирі қызметін атқарды.
2013 жылы әскери қызметтен босатылғаннан кейін ол бүкіл әлем бойынша қауіпсіздік және оқыту миссияларына қатысқан және қарақшылықтан қорғауға маманданған ресейлік әскери ардагерлер құрған Moran Security Group жеке компаниясында жұмыс істей бастады. Сол жылы Moran Security Group аға менеджерлері Азаматтық соғыс кезінде Сирияда "мұнай кен орындары мен құбырларды қорғау" үшін мердігерлерді іздеумен айналысатын Гонконгта орналасқан Славян корпусын құруға қатысты. Уткин өзінің апатты миссиясынан аман өтіп, Славян корпусының мүшесі ретінде Сирияға жіберілді. Кейіннен, 2013 жылдың қарашасында Ресейдің Федералды қауіпсіздік қызметі "Славян корпусының" кейбір мүшелерін заңсыз жалдамалы қызметі үшін қамауға алды.
Foreign Policy-тің 2021 жылғы есебінде "Вагнер" атауының шығу тегі белгісіз екендігі атап өтілді. Басқалары бұл топтың атауы Уткиннің "Вагнер" қоңырау белгісінен шыққан дейді, мүмкін Уткин үшінші рейхке деген құштарлығы үшін таңдаған неміс композиторы Ричард Вагнердің құрметіне (Вагнер Адольф Гитлердің сүйікті композиторы болған). Осылайша, кейбіреулер оны нео-нацист деп санайды, ал экономист Уткиннің бірнеше нацистік татуировкасы бар деп хабарлайды. "Вагнер" тобының мүшелері Уткин-родновер, алғашқы славян дінінің жақтаушысы дейді. Азаттық радиосы Инсайдерлерге сілтеме жасай отырып, Вагнер тобының басшылығы славяндық ата-баба сенімінің, қазіргі заманғы пұтқа табынушылық жаңа діни қозғалыстың ізбасарлары екенін хабарлады. 2017 жылдың тамызында Түрік газеті Yeni Safak Thing компанияның номиналды басшысы болуы мүмкін деп болжады, ал Вагнердің нақты басшысы басқа біреу болды.
Журналистер одан жасақты қаржыландыру көздері туралы бірнеше рет сұрады, бірақ Пригожин әрқашан былай жауап беретін: "Вагнер" Батыс демократиясының азаптарынан және көз жасынан жиналған ақшадан қаржыландырылады.
2022 жылдың желтоқсанында Америка Құрама Штаттарында "Вагнер" тобындағы адам саны есептелді. АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің стратегиялық коммуникациялар үйлестірушісі Джон Кирбидің айтуынша, бұл 50 мың адам.
"Украиндағы Вагнер операциясын қаржыландыру 100 миллион доллардан артық шығынды құрайды»", - деп баға берді Ақ үй өкілі оның ай сайынғы шығыны жайлы.
Пригожин Украинадағы әскери операцияларға қатысу үшін тұтқындарды жинағаны белгілі. 2023 жылдың наурыз айының соңында Пригожин 5 мыңнан астам тұтқынға рақымшылық жасалып, компаниямен келісім-шарт аяқталғаннан кейін босатылғанын айтты. Пригожиннің айтуынша, жауынгерлердің 0,5 пайыздан азы шайқастарға қатысқаннан кейін колонияға оралады. 2023 жылдың ақпанында Пригожин енді тұтқындарды жасақ қатарына қабылдамайтынын мәлімдеді.
2022 жылы Жасақ қатарға қосылғысы келетіндерге айына қолдарына 240-тан 300 мың рубльге дейін (1,3 - 1,6 миллион теңге) және бонустар берілетініне уәде бергені белгілі болды. Сыйақы - 150-ден 700 мың рубльге дейін (3,7 миллион теңгеге дейін). Сонымен қатар, әлеуметтік төлемдер қарастырылған: жарақат алған жағдайда - 3 миллион рубль, қайтыс болған жағдайда - 5 миллион рубль. Жау техникасын немесе адам күшін жойған кезде 50 000-нан 300 000 рубльге дейін қосымша төлем төленеді.
Ұйымдастыру
2016 жылдың басында Вагнерде 1000 қызметкер жұмыс істеді, олардың саны кейінірек 2017 жылдың тамызына қарай 5000-ға, ал 2017 жылдың желтоқсанына қарай 6000-ға дейін өсті. Ұйым Аргентинада тіркелген және Санкт-Петербург пен Гонконгта кеңселері бар деп хабарланды. 2022 жылдың қарашасында Вагнер Санкт-Петербургтің шығысындағы ЖӘК Вагнер орталығында жаңа штаб пен технологиялық орталық ашты.
2017 жылдың қазан айының басында УҚҚ 2017 жылы Вагнерді қаржыландыру 185 миллион рубльге (3,1 миллион доллар) ұлғайтылғанын және Вагнерде қырыққа жуық Украина азаматы жұмыс істегенін, ал қалған 95 пайызы Ресей азаматтары екенін айтты. Бір украиналық Сирияда 2016 жылдың наурызында Вагнер қатарында действий кезінде қаза тапты және сол көктемде үшеуі қайтыс болды деп хабарланды. Армяндар, қазақтар мен молдовандықтар да Вагнерде жұмыс істеді.
2017-2019 жылдар аралығында Суданда, Орталық Африка Республикасында, Мадагаскарда, Ливияда және Мозамбикте мердігерлерін орналастырғаннан кейін, 2019 жылдың соңына қарай Вагнер Африканың 20 елінде, соның ішінде Эсватини, Лесото және Ботсванада кеңселері болды. The Intercept мәліметтері бойынша, 2020 жылдың басында Blackwater жеке әскери компаниясының негізін қалаушы Эрик Принс Ливия мен Мозамбиктегі операциялары кезінде Вагнер тобына әскери қызмет көрсетуге ұмтылды. 2021 жылдың наурызына қарай Вагнер ЖӘК Зимбабведе, Анголада, Гвинеяда, Гвинея-Бисауда және Конго Демократиялық Республикасында орналастырылды.
Financial Times газетінің хабарлауынша, Вагнер тобы біртұтас заңды тұлға ретінде емес, "Concord Management and Consulting" және "Concord Catering" сияқты "Concord group [Пригожин] – ке әртүрлі дәрежеде жақындығы бар өзара әрекеттесетін компаниялардың тармақталған желісі"ретінде өмір сүреді. Бұл абстрактілі құрылым Батыс үкіметтерінің Вагнердің қызметін шектеу жөніндегі күш-жігерін қиындатты деп айтылады.
Кадрларды іріктеу және оқыту
Компания өз қызметкерлерін Ресейдің Қорғаныс министрлігінің базасында, Краснодар өлкесі, шалғайдағы молкин ауылының маңында оқытады. Базадағы казармалар ресми түрде Ресейдің Қорғаныс министрлігімен байланысты емес, сот құжаттарында олар балалар демалысы лагері ретінде сипатталады. Ресейлік "өте құпия" ай сайын жарияланған есепке сәйкес, "Вагнерге" қызметкерлерді жалдаған ұйымның тұрақты атауы жоқ және Мәскеуге жақын Красногорскідегі Павсино әскери қалашығының жанында заңды мекен-жайы болған. 2021 жылдың желтоқсанында new Lines журналы Украинаның аналитика және қауіпсіздік орталығының зерттеушілері анықтаған Вагнердің 4184 мүшесі туралы деректерді талдап, Вагнер жеке әскери мердігерінің орташа жасы қырық жаста екенін және ЖӘК он бес түрлі елден келгенін анықтады, бірақ олардың көпшілігі Ресейден келген.
ЖӘК жаңа жалдаушылары оқу-жаттығу жиынына келгенде, оларға енді әлеуметтік медиа қызметтерін және басқа интернет-ресурстарды пайдалануға рұқсат етілмейді. Компания қызметкерлеріне фотосуреттерді, мәтіндерді, аудио және бейнежазбаларды немесе оларды оқыту кезінде алынған кез келген басқа ақпаратты желіде орналастыруға рұқсат етілмейді. Оларға Ресейде немесе басқа елде болғанына қарамастан, олардың орналасқан жері туралы ешкімге хабарлауға рұқсат етілмейді. Ұялы Телефондар, планшеттер және басқа байланыс құралдары ротада қалады және белгілі бір уақытта олардың командирінің рұқсатымен беріледі.
Төлқұжаттар мен басқа құжаттар тапсырылады, ал оның орнына компания қызметкерлері жеке нөмірі бар атаусыз жетон алады. Компания құпиялылық туралы Келісім 10 жыл мерзімге жасалған жағдайда ғана жаңа қызметкерлерді қабылдайды және құпиялылық бұзылған жағдайда компания қызметкермен келісімшартты сыйақы төлемей бұзу құқығын өзіне қалдырады. Украинаның қауіпсіздік қызметінің (УҚҚ) мәліметтері бойынша, ресейлік әскери офицерлерге әскерге шақырылушылар үшін саптық дайындық нұсқаушылары рөлі беріледі. Оқыту кезінде ЖӘК айына 1100 доллар алады.
Ұйымның халықаралық статусы
2023 жылдың қаңтарында АҚШ Қаржы министрлігі Украинадағы соғысқа, жаппай өлім жазасына, зорлауға, балаларды ұрлауға және ОАР Мен Малидегі физикалық қорлауға қатысқаны үшін Вагнер ЖӘК-ны трансұлттық қылмыстық ұйым деп жариялады. Сондай-ақ, АҚШ-тың санкцияларына "Вагнер" ЖӘК-мен байланысты құрылымдар кірді.
2023 жылдың 30 қаңтарында Канаданың Қауымдар палатасы Канада үкіметін Wagner Group компаниясын террористік ұйымдар тізіміне енгізуге шақырды.
2023 жылдың ақпанында Ұлыбританияның ішкі істер министрлігі "Вагнер" ЖӘК-на террористік ұйым мәртебесін беруді қарастыра бастады.
2023 жылы 14 наурызда Литва диетасы бірауыздан Вагнер тобын террористік ұйым деп тану туралы қаулы қабылдады
Жебе
thumb|right|200px|Жебелер. Жақтың оғының жебелері: қозыжауырын (1), сауытбұзар (2), доғал жебе (3), ысқырғыш жебе (4). Найзаның (5) және сүңгінің (6) жебелері. Жебе – жақ оғының, найза мен сүңгінің зақым салуға арналған негізгі конструктивтік элементі. Қарудың түріне және қызметіне қарай жебенің пішіні әртүрлі болып келеді. Бөлек жасалып сапқа орнатылатын басты конструктивтік элемент ретінде жебе жақтың оғында, найзада тас дәуірінен қолданыла бастады. Жебелерді жасауға әр кезеңдерде әртүрлі материалдар қолданылды. Тас дәуірінде жебе шақпақ тастан жасалса, кейін көшпелі халықтарда сүйектен, мүйізден, металдан (мыстан, қоладан құйылып, темірден соғылып) жасала бастады.
Атауы туралы дерек
Көне магиялық наным-сенімдерден (мысалы, сөз магиясына сенуден) туындап, кәсіби істе (соғыста, аңшылықта) қолданылған тілдік (лингвистикалық) тыйымдарға байланысты бұрынғы кезде «жебе» атауы жақтың оғының өзінің атауының орнына эвфемистік (жанама) атауы ретінде қолданылды. Яғни көне магиялық әрекеттің, метонимиялық қатынастарға негізделетін, «бөлігі бүтінді ауыстырады (Pars pro toto)» қағидасы бойынша бөліктің атауы бүтіннің атауына көшірілді. Кейін бұл эвфемизм көркем әдебиетте ауыспалы мағынада қолданылатын көркем сөздің (поэтикалық троптың) бір түрі – метонимия, синекдохаға айналып, халық ауыз әдебиетінде де «жебе» сөзі «садақтың оғы» деген мағынада қолданыла береді. Көшпелі түркі-моңғол халықтарында жебдей ұшқыр, өткір болсын деп ер адамдарға Жебе есімін де қойған. Шыңғыс ханның ең сенімді төрт ноянының, атақты қолбасшыларының бірінің есімі Жебе болған. Жазбаша тарихи дерек көздерінде йисут тайпасынан шыққан, есімі Хиркутай болған бұл ноянға садақ атудағы аса мергендігі үшін бұл есімді Шыңғысханның өзі бергені айтылады.
Заманауи жебе сипаты
thumb|right|200px|Оқтардың масақтары (фрагмент). ҚР ҰМ экспозияция залынан. Жебе өзектен (желіден), қанатжалаушалардан, ұшынан және қалпақшадан тұрады. Өзек бір материалдан немесе желімдетіп (2-3 түрден) жасалады. Жебенің ұшы әруақытта алмалы-салмалы, әдетте металдан жасалған болады. Қалпақша да алмалы-салмалы жылдам алынып, салынып желімделіп жебемен жалғасады. Осы арқылы жебенің ұзақ қызмет етуі қамтамасыз етіледі. Қалпақшада бағыттаушы саңылау адырнаға қондыру үшін тереңдігі 5-6 мм. (5), ені 2,5- 3,0 мм ойық болады. Жебенің қанаты (жалаушасы) құс жүнінен (қыранның, қаздың, үнді тауығының) немесе жасанды материалдардан (пластмассадан) жасалып, тұрақтандыратын қызмет атқарады. Бағыттаушы қауырсынның бірі қалақшадағы адырна үшін жасалған ойыққа желімделеді және ашық түспен боялады. Жебе бірнеше белгілер бойынша сұрыпталады: неге арналғандығына (аңшылық, спорт); жасалған материал бойынша (ағаштан, металдан, пластмассадан, аралас); формасы бойынша (цилиндрлі, конусты, сигар тәрізді); қанаты (қауырсын жалаушасы) бойынша: жалаушалардың саны бойынша (3-тен 6 данаға дейін); жалаушалардың материалы бойынша; жебе ұшы бойынша: спорттық (барлық уақытта металдан, цилиндрлі, үшкірленген); аңшылық (ағаштан, металдан, пластмассадан, пішіні мен қайралуы түрліше). Жебеге қойылатын негізгі талаптар: түзулігі, қаттылығы, қауырсынының сапалылығы мен ерітінділігі, жеңілдігі (метал қалыпты жебе 20-25 г, ал ағаш жебе 30 г дейін болады және ауырлық орталығы дұрыс орналасуы тиіс (жебенің геометриялық орталығынан 5-10 см алда болады). Жебенің ұзындығы шамамен мергеннің кеудесі мен алға шығарылған қолдың ортаңғы саусақтары ұшының аралығына тең болады.
Виларинью
Виларинью (Vilarinho) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Лозан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 172 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25,13 км² шамасында. Халық тығыздығы — 86,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Кеселбайламды қоспалар
Кеселбайламды қоспалар - Минералдық шикізатпен тығыз байланыстағы, алайда сол шикізатты пайдалану барысында кәдеге аспайтын құрамбөліктер; шикізат құрамында молынан ұшырасуы, сөйтіп оны тасымалдау және өндірісте пайдалану шараларының құнын құрт қымбаттатуы ықтимал (мысалы, қазба көмір құрамындағы құл және күкірт мөлшері).
Дереккөздер
Таужыныстар
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Йеннерсдорф
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4255 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 37.92 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JE, ресми идентификациялық коды — 1 05 04.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Эскерлер
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Уильям Гарвей
Гарвей (Harvey) Уильям (1578-1657 ж.ж.) — қазіргі кездегі физиология мен эмбриология ғылымдарының негізін қалаған ағылшын дәрігері.
Жұмыстары
Гарвей 1628 жылы жарық көрген "Жануарлар жүрегі мен қанның қозғалысы туралы анатомиялық зерттеу" атты еңбегінде жануарлар организмі қанайналымы жүйесінде үлкен қанайналым шеңберінің болатындығын тәжірибе жүзінде дәлелдеп, ірі қан тамырлары — артериялар мен веналардың арасында, оларды өзара байланыстыратын тым жіңішке қан тамырларының болатындығы туралы болжам айтып, қанайналым ілімі туралы дұрыс ғылыми тұжырым жасаған.
У. Гарвей 1651 жылы шыққан "Жануарлардың пайда болуы" деген еңбегінде "Omne vivum ex ovo", яғни "Барлық тіршілік тек жұмыртқадан" деген өз тұжырымын айтып, морфологияның эмбриология саласының қалыптасуына атсалысты.
1633 жылы У. Гарвей жануарлар эмбриологиясы жөніндегі ауқымды еңбегін жарыққа шығарды. Аталған ғылыми көзқарастары үшін У. Гарвей Галеннің кезінен бері қалыптасқан ғылыми тұрғыдағы замандас ғалымдар мен шіркеу қызметкерлерінен көп қудалау көрді.
Медицинаға қосқан үлесі
Уильям Гарвей - ағылшын дәрігері, анатом. Қанайналымның тұйық екенін алғаш рет дұрыс түсіндірген. Үлкен қанайналым шеңберінің болатынын ашқан ғалым. Ол физиология ғылымының негізін салушы ғалым.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Дебет
Дебет (лат. debet – ол борышты) – бухгалтерлік есепшоттарының сол жақтағы бөлігі. Бухгалтердің есеп шоттарында шаруашылық операциялары екі қайтара жазу тәсілімен тіркеледі‚ бұл орайда олардың әрқайсысының сомасы бір мезгілде екі шот бойынша – бірінің дебеті‚ екіншісінің кредиті бойынша жазылады. Актив шоттарда дебет бойынша басқа кәсіпорындар мен жекелеген тұлғалардың осы кәсіпорынға берешегі‚ яғни дебиторлық берешек дейтін көрсетіледі. Дебеттік қалдық актив және актив-пассив шоттарда болады.
Ақшаның, тауар-материалдық құндылықтардың‚ т.б. қозғалысының жай-күйін тіркеу үшін пайдаланылатын шоттардың дебетнде әр айдың басында осы құндылықтардың бар-жоғы және ай бойына келіп түсуі көрсетіледі. Қаражат көздерінің жай-күйін және түсуін тіркеуге пайдаланылатын шоттардың дебетінде осы көздердің азаюын туғызатын операциялар көрсетіледі. Бухгалтерлік есепте әрбір операция екі рет: бір шоттың дебетінде және екінші шоттың кредитінде жүргізіледі. Активте дебет көбеюді, ал пассивте – азаюды білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Ілебай
Ілебай - 18 ғасырға жататын мазар. Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Ақкөл ауылының жерінде. Зерттеу жұмыстарын 1945 жылы Қазақстан Министр Кеңесі жанындағы республикалық архитектура басқармасының экспедиция (Г.И. Пацевич), 1949 жылы Жамбыл облысы мұражайының экспедиция (Л.И. Ремпль) жүргізген. Iлебай күйдірілген кірпіштен салынған шаршылы құрылыс. Төбесі көтеріңкі жалғыз күмбезден тұрады. Қабырғаларының сырт жағы тегіс те, іш жағы сүйір қуыстарға бөлінген. Мазар ішінен ретсіз жатқан оннан астам адам сүйектері бар екі ашық табыт табылған.
Тюбете
Тюбете — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Чебенлин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 390 адамды құрады. Пошта индексі — 452120, ОКАТО коды — 80202864006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Активтендіру
Активтендіру (Активизация; activation) - программаны негізгі жадқа жүктеу арқылы оны жұмыс істейтін қалып-күйге келтіру.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Белбұлақ
Географиялық орны
Аудан орталығы - Талғар қаласынан батысқа қарай 18 км-дей жерде, Белбұлақ өзенінің жағалауында, Іле Алатауының бөктерінде жатыр. Тауға тән қызыл-қоңыр және қоңыр топырақ қалыптасқан. Онда әр түрлі астық тұқымдас өсімдіктер өседі. Жеміс ағаштары және жеміс-жидек шаруашылығымен айналысатын бірнеше шаруа қожалығы мен өндірістік кооперативтер жұмыс істейді.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 6657 адам (3198 ер адам және 3459 әйел адам) болса, 2009 жылы 8510 адамды (4209 ер адам және 4301 әйел адам) құрады.
Басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданы елді мекендері
Тентексай (Түркістан облысы)
Тентексай — Түркістан облысы Келес ауданы, Бозай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Абай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 59 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 698 адам (339 ер адам және 359 әйел адам) болса, 2009 жылы 544 адамды (275 ер адам және 269 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы елді мекендері
Кордиерит
right|thumb|КОРДИЕРИТКордиерит(француз геологы П.Кордьенің құрметіне аталған), иолит, дихроит – күрделі алюмосиликаттарға жататын силикаттар класының минералы. Химиялық формуласы (Mg, Fe)2 Aі3[AlS5O18]. Ромбылық сингонияда кристалданады. Жеке кристалдары призма, ал агрегаттары бұрыс пішінді шоғырлар, түйірлер пішіндес болады. Кордиерит түссіз, кейде сарғылт, ақшыл көк, күлгін, қоңыр түсті, қаттылығы 7 – 7,5, меншікті салмағы 2,6 – 2,8 г/см3, морт сынғыш. Кордиерит гнейстерде, кристалдық тақтатастарда, жапсарлық метаморфталуға шалынған магмалық жыныстарда кездеседі. Түсі әдемі, мөлдір. Ақаусыз Кордиерит зергерлік өнерде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Силикат минералдар Санат:Магний минералдары Санат:Алюминий минералдары Санат:Темір минералдары
Манчиано
Манчиано (Manciano) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Гроссето провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7207 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 19 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 372 км² шамасында. Пошта индексі — 58014.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Leonardo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Қызмет қөрсету тарифі мен бағасы
Қызмет қөрсету тарифі мен бағасы – халықтан, кәсіпорындар мен ұйымдардан көрсетілетін қызметтерді пайдаланғаны үшін алынаты ақы.
Түрлері
Түрлері: жүк және жолаушы көлігінің тарифі – жүктер мен жолаушылардың тасымалдағаны үшін көлік ұйымдары жүктерді жөнелтушілерден және халықтан алатын ақы (қ. Тариф); коммуналдық қызметтер көрсету тарифі – суды, газды, жылу және электр энергиясын пайдаланғаны үшін төленетін ақы.Пәтерақы тұрғын жайларды пайдаланғаны үшін ай сайын алынатын ақы, оның шамасы белгілі бір қала үшін тұрғын алаңның 1 м2 үшін белгіленген ақы мөлшерлемесін, тұрғын үйдің пәтерақы бағасын ескере отырып белгіленеді. Халыққа тұрмыстық қызмет көрсететін кәсіпорындардың тұрмыстық қызметтер көрсету бағасы еркін болады, яғни сұраныс пен ұсыныстың ықпалымен қалыптасады. Қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындары өнімінің бағасы тағам мен аспаздық мәзірді дайындайтын осы кәсіпорындар қызметінің ерекшелігімен айқындалады. Байланыс (пошта, телефон, телеграф) қызметін көрсету тарифінде қызмет көрсету шығыны ғана емес, сонымен бірге жекелеген қызметтердің әлеуметтік мәні де ескеріледі. Пошта байланысы көрсететін қызметтің тарифі бірқатар өлшемдерді ескере отырып сараланған, олар: жөнелтімнің (хаттың, сәлем-сауқаттың) салмағы, жөнелтім түрі (жай, тапсырысты, бағалы), жеткізілетін жердің қашықтығы. Сәлем-сауқат жөнелтуге арналған қызмет қөрсету тарифі мен бағасы қашықтық белдеуі бойынша 1 кг салмақ үшін белгіленген. Ақша аударымы үшін ақы аударылатын сомаға және аудару тәсіліне (пошталық, телеграфтық) қарай айқындалған. Телеграмма тарифі сөз санына қарай белгіленген және жеткізудің жеделдігіне (жай, жедел) қарай сараланған. Халықаррлық телефонмен сөйлесу тарифі сөйлескен минутқа қарай белгіленген және тарифтік белдеу бойынша сараланған. Жергілікті телефон желісі көрсететін қызмет үшін ақы абоненттердің санаттары бойынша сараланған: жеке пайдаланудағы пәтер телефондарының абоненттері және телефонды ұжымдық пайдалану абоненттері (мекемелер, кәсіпорындар, ұйымдар). Сымсыз байланысты (интернетті, ұялы телефондарды) пайдалану үшін бағаны қызмет көрсетуші компаниялар белгілейді.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Дампьерр-Сен-Никола
Дампьерр-Сен-Никола (Dampierre-Saint-Nicolas) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76210, пошта индексі — 76510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 516 адамды құрады. Халық тығыздығы — 130,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Выкомша
Выкомша — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вашка өзенінің сол жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Говернадор-Линденберг
Говернадор-Линденберг (Governador Lindenberg) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Колатина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 057 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 359,613 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1998 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
IC 5256
IC 5256 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан SBd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69820, ESO 76-28, FAIR 611.
Сыртқы сілтемелер
IC 5256 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Қазжуа
Қазжуа (Gagea) – лалагүлдер тұқымдасына жататын көпжылдық шөптесін өсімдіктердің бір туысы. Жіңішке таспа тәрізді жапырағы, сары немесе сарғыш жасыл гүлдері болады, көктемнің басында өсіп, көп ұзамай қурап қалады. Көктемде мұны мал сүйсініп жейді (көбінесе қой мен сиыр). Қазжуаның 100 шақты түрі бар. Негізгі түрлері: ауған қазжуасы (G. afghanica) — бойы 10—30 см, бұл көбінесе Түркменстанның құмдауыт жерінде өседі. Мал мұны, әсіресе, көктемнің аяғында өте сүйсініп жейді. Сары қазжуа (G. lutea) — сабағының ұзындығы 10—30 см; бұл Ресейдің европалық бөлігінің, Кавказдың, Сибирьдің, Орта Азияның орманды, шілік бұталы жерлерінде өседі; мұны қой мен ешкі ғана жемейді. Пиязшық қазжуа (G. bulbifera) — мұның бойы 5—20 см, сабағы жіңішке; шар немесе жұмыртқа тәрізденген пиязшығы бар өсімдік. Малдың қай түлігі болса да жақсы жейді. Кіші қазжуа (G. minima) — сабағының ұзындығы 8—18 см шөптесін өсімдік. Бұталардыц арасында, өзектерде, көлеңкелеу теріскей беткейлерде өседі. Мұны әсіресе көктем кезінде қой, ешкі, сиыр жақсы жейді, түйе жемейді. Аласа қазжуа (G. pustilla) — бойы 5—12 см болатын майда өсімдік, түйеден басқа малдың барлығы да мұны көктемде жақсы жейді. Әсіресе асыранды қаздың сүйкімді жемі. Тор қазжуа (G. reticulata) — көбінесе Кавказ бен Қырымның даласында өседі; қой мен ешкі жейді.
Тағы қараңыз
Қызыл кітапқа тіркелген өсімдіктер
Дереккөздер
Санат:Лалагүлдер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Алуа (Солтүстік Қазақстан облысы)
Алуа — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Возвышен ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2019 жылға дейін таратылған "Александров ауылдық округі" құрамында болған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Булаев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 75 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 214 адам (115 ер адам және 99 әйел адам) болса, 2009 жылы 146 адамды (81 ер адам және 65 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы елді мекендері
Куланго
Куланго (комбио немесе коламбо, колано, нкорамфо, нгорафо, логон, тегесие) — Кот-д’Ивуардың солтүстік-шығысында және Гананың кейбір бөліктерінде тұратын халық. Негізінен Комоэ мен Қара Вольта өзендерінің арасында тұрады. Жалпы саны 290 мың адам. Кот-д'Ивуарда 240 мың адам және Ганада 50 мың адам.
Анастасия Михайловна Белинская
Анастасия Михайловна Белинская (1937 жылы туған, Үштөбе станциясы) — ғалым, медициналық ғылыми доктор 1960 жылы Алматы мемлекеттік медициналық институтын бі¬тірген. Еңбек жолын Алматы жедел жәрдем қызметінде дәрігер болудан бастады. Республикалық клиникалық және эксперименталды хирургия ҒЗИ-нда патоморфология лабораториясында қызмет атқарды.
Куланго
Тілі
Тілі мен мәдениеті жағынан куланго халқы Лобиге жақын. Тілі куланго тілі.
Діні
Көпшілігі жергілікті дәстүрлі наным-сенімдерді (табиғат күштеріне табыну) ұстанады, кейбірі мұсылмандар.
Тарихы
Куланголар Манде-диула мен абронның ықпалында болған аймақтың автохтонды халқы. Кулангтың саяси институттары болған жоқ. XVII—XVIII ғасырларда Дагомба құрған Бунаның алғашқы саяси құрылымына тәуелді болса, XVIII-XIX ғасырларда аброн оманының Джаман (Бондуку) халқының (төменгі тап) негізін құрады. 1880 жылдары Уасулу "империясының" құрамына кірді.
Кәсібі
Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, тары, құмай, фонио, күріш, таро, тәтті картоп, бұршақ, жүгері) және ірі қара және ұсақ мал өсіру. Ерлер жерді тазартумен айналысса, әйелдер егін егу, жинаумен айналысады. Қолөнерден ағаш мүсіндер, сырланған керамика жасау, төсеніш, қоржын, сөмке тоқу жақсы дамыған.
Өмір салты
Дәстүрлі әлеуметтік ұйымның негізін ақсақал бастаған көп балалы отбасылардан тұратын ауыл қауымдастықтары, рулық ұйым, құпия одақтар құрайды. Туыстық есеп матрилиналық болып табылады. Некеден кейінгі қоныс вирилокалды, құпия одақтарға кіру кезінде инициация рәсімдері қолданылады.
Фольклорлық жанрлардың ішінде әндер, ертегілер мен мақал-мәтелдер кең таралған.
Елді мекендері шашыраңқы орналасқан. Тұрғын үйлері дөңгелек, қабырғалары саман немесе қыш кірпіштен қаланған, төбесі биік конустық (рафия пальма жапырақтарының жапырақшаларынан жасалған, үстіңгі жағы қамыспен жабылған). Тұрғын үйдің жанында қосалқы құрылыстар, мал қоралары, астық қоймалары, асхана бар.
Дәстүрлі киімдердің орнын еуропалық киімдер алмастыруда.
Дереккөздер
Санат:Кот-д’Ивуар халықтары Санат:Гана халықтары
Энш
Энш (Ensch) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Трир-Саарбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 470 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 35 019. Муниципалитеттің басшысы — Лотар Шеттер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ларэдо (Миссури)
Ларэдо (Laredo) — Миссури штатының Гранди округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 29-40736.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 250 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Гранди округы (Миссури)
Тылы
Тылы — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы көлі атауы жоқ у с. Куракова орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Ғылым мен ғылыми мекемелер (Павлодар облысы)
Ертістің Павлодар өңірінде жоғары білім берудің пайда болып, дамуы ғылымның дамуына пәрменді әсерін тигізді, Павлодар жерінен сандаған ірі ғалымдар шықты. ХІХ ғасырдың екінші жартысында Павлодар өңірінде Н.Ф. Костылецкий, Г.Н. Потанин, Ф.И. Усов, М.Ж. Көпеев жұмыс істеді. XX ғасыр Қ.И. Сәтбаев бастаған павлодарлық ғалымдар легін шығарды. Ертістің Павлодар өңірінің 150-ден астам тумасы академик, ғылым докторы атанды. Алайда 60-жылдарға дейін барлық ғалымдар өлкеден тыс жерлерде қызмет етті. 1954 жылы облыста 3 ғылым кандидаты болды. 1960-жылдары Павлодарда 2 ғылыми-зерттеу мекемесі – облыстық мемлекеттік мұрағат пен облыстық өлкетану мұражайы жұмыс істеді. Оларда өлкетану материалдары жинақталып, өңделді. Алайда белгілі ғылыми бағыты, іргелі ғылыми өнімі болмады.
Тылы
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ғылым мен ғылыми мекемелер (Павлодар облысы)
Павлодардың аграрлық-өнеркәсіп орталығы ретінде дамуы жобалау-зерттеу, жобалау-конструкторлық және басқа мекемелердің пайда болуына әкелді. Топырақты эрозиядан қорғау жөніндегі облыстық станция тың жерлерді өңдеу технологиясын жасап, ендіруде көп іс тындырды (жұмыс жетекшісі Г. Берестовский Мемлекеттік сыйлық алды). 1967 жылы станцияның құрамынан агрохимия зертханасы бөлініп шығып, ғылыми-өндірістік мекеме – ауыл шаруашылын химияландырудың облыстық жобалау-зерттеу станциясына айналды. Оның міндеттерінің бірі – жем-шөптің нәрлік құнарын, сапасын зерттеу, жем-шөп өндіру мен пайдаланудың прогрессивті технологияларын жасау және т.б.
Тылы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Ғылым мен ғылыми мекемелер (Павлодар облысы)
1963 жылы «Ертіс» кеңшарының негізінде облыстық ауыл шаруашылығы станциясы құрылып, оған ауыл шаруашылығы өндірісі технологиясын жетілдіру бойынша зерттеу жүргізу жүктелді. Станция облыстың солтүстік аудандарының ерекшелігін ескере отырып, топырақ қорғау технологиясы жасап, өндірді, картоптың элита және сортты тұқымдарын шығарып, шаруашылықтарды қамтамасыз етті. 1966 жылдан Павлодарда автоматтандыру және механикаландыру жобалау-конструкторлық технологиялық институты (ПКТИАМ) жұмыс істейді. Институт жұмысының негізгі бағыттарының бірі – құрастыру өндірісін автоманттандыру мен механикаландырудың типтік құралдарын ғылыми зерттец мен жасау. 1972 жылы ПКТИАМ «Октябрь» заводымен «Құрастырмалы механизмдер» ҒПМ құрып, бірқатар жобалап, тіпті КСРО-дан шет елдерге де енгізді.
1960 жылдан Павлодарда жоғарғы оқу орны ғылыми дами бастады. 1971 жылдың соңында Павлодардың 2 институты мен 4 ғылыми-өндірістік мекемесінде 73 ғылым кандидаты еңбек етті. 1963 жылы ПИИ-да тұңғыш ғылыми конференция болып, ғылым кандидаттары Ф.К. Бойко, Я.А. Файнберг жеке ғылыми зерттеулерінің нәтижесі жөнінде бірегей баяндама жасады. Ғылыми конференциялар жүйелі, 70-жылдардан ЖОО-аралық деңгейде өткізіліп тұрды. 60-жылдардан бастап индустриалды институт кәсіпорындардың тапсырмалары бойынша ғылыми тақырыптар жасауға белсенді араласты. 1968 жылға қарай олардың құны 84 мың сомға жетті. 1982 жылға қарай шаруашылық шартты жұмыстар көлемі 1,5 млн сомға жетті. Сол жылы ғылыми жасалымдарды енгізуден экономикалық тиімділік 2,5 млн сомды құрады. Ғылыми зерттеулер нәтижесінде ПИИ-де 1970-1985 жылдары 2 докторлық, 85 кандидаттық диссертация қорғалды. Педагогикалық институтта осындай іске кірісті, бірақ мамандық бағытына қарай мемлекеттік бюджеттік зерттеулер, соның ішінде оқыту әдістемесі басым болды. Оқытушылар жазған мектепке арналған оқу құралдары республикалық баспаларда жарияланды. Ғылыми жұмыс нәтижелері бойынша орта есеппен жылына 5 адам кандидаттық диссертация қорғады. 1985 жылы жоғары оқу орындарында 206 ғылым кандидаты мен 2 доктор болды.
80-жылдардың 2-жартысында Ертістің Павлодар өңірінің ғылыми өмірінің жаңа кезеңі басталды. Білімнің гуманитарлық салаларына назар аударылып, тарих, этнология, социология, политология, ең алдымен өлке тану мәселелеріне қызығушылық артты.
Г.Н. Потанин атындағы облыстық өлкетану мұражайы мен облыстық мемлекеттік мұрағат ғылыми-өлкетану жұмысына белсенділікпен кірісті. Өткізілген өңірлік конференциялардың қорытындылары бойынша мұражай Ертіс өңірі мен шектес Қазақстан, Ресей аудандарының тарихы жөніндегі баяндамалардың мәтіндерінің жинағын шығарды. Мұрағат «Павлодар-Экибастузский ТПК», «Из историй совестких немцев Павлодарского Прииртышья», «Письма военных лет», «Из истории Русской Православной церкви в павлодарском Прииртышье», «Из истории ислама в Павлодарском Прииртышье» құжаттар жинағын «Забвению не подлежит», «Растрельные списки. Книга скорби» монографияларын дайындап, басып шығарды.
Облыстың ғылыми қызметінде С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің орны ерекше. Профессор-оқытушы құрамының 2000 еңбегі (2001-2003 жж.), соның ішінде 55 монографиясы жарияланды, 4 ғылыми журнал – «Вестник ПГУ», «наука и техника Казахстана», «Биологические науки Казахстана», «Өлкетану-Краеведение» шығады. 2001 жылдан бастап жасалған ғылыми-зерттеу жұмыстарының шаруашылық шарттарының көлемі ұлғайып, 18 млн теңгені, мемлекеттік бюджеттік қаржыландыру көлемі 7 млн теңге құрады. 70 өнертабысына өтініш беріліп, 30 патент алынды. Студенттік ғылыми-зерттеу жұмысы 10 ғылыми жоба енетін «Прометей» бағдарламасы және Павлодар облысы әкімінің гранты арқылы өткеріледі.
«Дала даналары», «Кереку-Баян өңірінің тұлғалары», «Наскальные рисунки края Кереку-Баян» фотоальбомдары, «Ученые Павлодарской области», «Павлодарская область: календарь инторических событий и дат» кітаптары, Ертістің Павлодар өңірінің тарихы, 65 томдық Павлодар облысының тарихнамасы, Кереку-Баян кітапханасы «Рухнама» сериясының 30 кітабы, 5 томдық «История Павлодарского Прииртышья» студенттер мен магистранттардың ғылыми жұмыстарының жинағы – «Ертістің Павлодар өңірін этномәдени зерттеулер» бағдарламасының өткерілу нәтижесі.
Жалпы ғылым Ертістің Павлодар өңірінде таза академиялық, жоғары оқу орнының шеңберінен шығып, әлеуметтік құбылысқа айналды.
БІЛІМ БЕРУ, ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМИ МЕКЕМЕЛЕР (Павлодар облысы)
Гастроцель
Гастроцель сыртқы ортамен алғашқы ауыз тесігі — бластопор арқылы қатысады. Бластопорды шектейтін ернеулер орналасу орындарына байланысты жоғарғы (дорсальдық), төменгі (вентральдық), оң және сол бүйірлік (латеральдық) болып ажыратылады.
Дорсальдық ернеу бластомерлерінен (жасушаларынан) — хорда, ал вентральдық және латеральдық ернеулердің жасушалары материалдарынан ортаңғы ұрық жапырақшасы — мезодерма қалыптасады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Эрратиктік қойтастар
Эрратиктік қойтастар (erraticus — кезеген) — ежелгі мұздықтармен едәуір қашықтыққа (мысалы, Еуропада Скандинавиядан) тасымалданған кейбір тау жыныстарының қойтастары; қазіргі табылған жерінде болмайтын тау жыныстарынан тұрады. Олар мұздық арқылы тасымалданып, мұздық ерігеннен кейін сол жерде шөгіп қалады. Эрратиктік қойтастарды таралуы бойынша олардың түпкі тау жыныстарынан ежелгі мұздықтың қозғалу бағытына сәйкес тасымалдау жолын анықтауға болады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Сергей Елефертович Лебедев
Сергей Елефертович Лебедев ( Sergey Elefertovich Lebedev /Сергей Елефертович Лебедев ; 31 қаңтар 1969) — кеңес және өзбек футболшысы, жартылай қорғаушы және шабуылшы ретінде ойнады. Ол Өзбекстан құрамасының экс-футболшысы.
Клубтық
Еңбек жолын "Турбина Брежневте" бастады, содан кейін Кировтың "Динамосында" ойнады. 1989-1999 жылдар аралығында Ферғана «Нефтяник» / «Нефтчи» командасында ойнады.
Соколка (Карсунка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сергей Елефертович Лебедев
Клубтық
2002 жылы ол «Нефтчиге» оралды, сол жылдың 9 тамызында Өзбекстан кубогының финалында «Пахтакорға » қарсы ойында екі бірдей автогол соғып алды, ойын 3:3 есебімен тең аяқталды
2004 жылы «Согдиана» командасында ойнады, 2005 жылы "Металлургтің" намысын қорғады. Кәсіби карьерасын 2006 жылы 37 жасында «Нефтчиде» аяқтады.
Соколка (Карсунка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сергей Елефертович Лебедев
Клубтық
2014 жылы «Нефтчиде» жаттықтырушының көмекшісі болып жұмыс істеді
Құрама
Өзбекстан құрамасы сапында 33 кездесуде алаңға шықты.
Соколка (Карсунка тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Сергей Елефертович Лебедев
Құрама
1994 жылы құрама сапында Азия ойындарының чемпионы болды.
Қамқалы орамы (Астана)
Қамқалы орамы Бұрынғы атауы №І34 қысқа көше. Қамқалы орамы Сарыарқа ауданындағы орам. Ұзындығы - 201,3 м.
Сергей Елефертович Лебедев
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:КСРО футболшылары Санат:Нефтчи Ферғана ФК ойыншылары Санат:Согдиана ФК ойыншылары Санат:Металлург Бекабад ФК ойыншылары Санат:Футболдан Азия ойындарының чемпиондары Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары
Қамқалы орамы (Астана)
Қамқалыдағы «қамқа» сөзі түркілерге иран тілінен ауысқан. Қамқалы атауы «құндызды» сөзіне пара-пар. Зер талшықтары қосылып, тоқылған жібек матаны айтады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Нойбранденбург
Нойбранденбург (Neubrandenburg) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан қала.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 65282 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 85,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 02 000. Қаланың басшысы — Пауль Крюгер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Жез
thumb Жез — мыстың мырышпен және басқа қосымша элементтермен қорытпасы. Құрамында 50%-ға дейін мырыш және басқа да элементтер араласқан мыстың қорытпасы. Жездің құрамына алюминий, қалайы, никель, т.б. элементтер де кіреді. Жез таза мыс сияқты иілгіштігі жоғары, бірақ одан берік болады. Құрамында 20%-ке дейін мырыш бар жез атмосфералық жегідесіне төзімді. Күрделі (легирленген) Жездің беріктігі және коррозияға төзімділігі өте жоғары болады. Құрамында 1,0 — 1,5% Sn бар жез (немесе теңіздік жез), алюминийлі жез (құрамында 0,4 — 2,5% Al бар; түсі алтынға ұқсайды) және никельді жез (12 — 16,5% Nі бар) теңіз суына төзімді келеді. Жез — коррозиядан қорғауды қажет етпейтін құралымдық материал. Жай жез құбырлар мен күрделі пішінді жұқа қабырғалы бұйымдар, күрделі жез кеме жасауда (буды конденсациялауға арналған құбырлар, тісті дөңгелек, т.б.); никельді жез химиялық машина жасауда; алюминийлі жез (құрамында 15% Zn, 0,5% Al бар) зергерлік бұйымдар жасауда пайдаланылады. Балқаштағы түсті металдар өңдейтін зауыт — жез өндіретін еліміздегі ең ірі металлургиялық өндірістердің бірі.
Дереккөздер
Санат:Мыс қорытпалары Санат:Мырыш қорытпалары
Нядэйседа-Яха (Хэбидя-Яха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Ариньо
Ариньо (Ariño) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Андорра-Сьерра-де-Аркос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 925 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 86 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Зәңгі
Зәңгі – Қытайда тұратын қазақтар арасында қолданылған ең төменгі әкімшілік лауазым. Ресей империясы кезіндегі “старшын” лауазымымен дәрежелес. “Зәңгі” сөзі қытай тіліне тунгус-маньчжур халықтарының құрамындағы сібе-солақ тайпасының диалектісінен ауысқан. Шағын руды билеген Зәңгі лауазымы Цинь империясы кезеңінен (1616 – 1911) бастап қолданыла бастаған. Алғашқыда жоғарыдан тағайындалып қойылған. 20 ғ-дың басында шар тастау жолымен сайланатын болды. Қытайдағы Іле аймағында тұратын қазақтар болысты ақалақшы деп атаса, Шәуешек пен Алтай аймағында тұратын қазақтар үкірдай деп атаған. Бір ақалақшы немесе бір үкірдай қарамағында адам санына қарай бірнеше Зәңгі болған.
Дереккөздер
Санат:Қытай тарихы Санат:Лауазымдар
Епие-ле-Лувр
Епие-ле-Лувр (Épiais-lès-Louvres) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95212, пошта индексі — 95380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 78 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,81 адам/км².
Александрия шамшырағы
Александрия шамшырағы — “Әлемнің жеті кереметінің” бірі саналатын, б.з.б. 280 ж. салынған архитектуралық құрылыс. Александрия шамшырағын Ніл аңғарына таяу, Фарос аралының шығыс бөлігіне Мысыр патшасының (Птоломей әулетінің өкілі) бұйрығымен Книдтік Сострат тұрғызған. Кейінгі ұрпаққа өз атын қалдырғысы келген сәулетші шамшырақтың мәрмәр қабырғасына “Книдтен шыққан Декстифонұлы Сострат, теңізшілердің амандығы үшін құтқарушы-құдайларға бағыштайды” деп жазған. Бірақ патшаның қаһарынан қорқып жазудың үстін сылап бетіне әміршінің атын жазған. Уақыт өте келе сылақ түсіп қалып, ел сәулетшінің өз атын білді.
Александрия шамшырағы өз заманындағы өнер мен ғылымның ғажайып үлгісі болып табылады. Биіктігі 120 м шамасындағы үш қабатты мұнараның бірінші қабаты орасан зор шаршы көлемде әктастан тұрғызылған. Екінші қабат сегіз қырлы мұнарадан тұрады, оның сегіз қыры белгілі сегіз желдің бағытына қарай орналастырылған. Бізге жеткен деректерден осы екінші қабатта флюгер желдің бағыты мен жылдамдығын анықтайтын құрал) міндетін атқарған ескерткіш-мүсіндердің болғаны анықталды. Мәрмәрмен қапталған мұнара зәулім шамшырақпен аяқталады. Осы үшінші қабат гранит колонналар тіреп тұрған күмбезбен жабылған. Күмбез басына өте алыстан анық көрініп тұрған теңіз құдайы Посейдонның 7 метрлік қола мүсіні қойылған. Александрия шамшырағы өзінің негізгі міндеті — теңізшілерге жол көрсетуден басқа, бекініс қызметін де атқарған. Құрылыстың ішінде ауыз су құйылған күбі сақталған. Ішкі бұрама баспалдақ арқылы алауға жанармай беріліп тұрған. Темір айналарды шебер қолдану нәтижесінде алау оты бірнеше еселеніп, өте алыстан көрінетін болған. Александрия шамшырағы 14 ғ-да жер сілкінісінен қираған.
Александрия маягы
Александрия маягы керемет көрініс болды: ол түнде жарық шашып, кемелерді су астындағы жартастарға соғылып қалмауларынан сақтандырып тұратын. Әлемнің жеті кереметінің ең соңғысы болып салынған маяктың практикалық пайдасы да болды, ол әрі бекініс, әрі қарауыл мұнарасы болды. Жүз жылдар бойы Фарос әлемдегі адамдар тұратын ең биік құрылыс қатарына жатты. Ол 1700 жыл бойы тұрған ол осы кезге дейін салынған маяктардың ішіндегі ең биігі болып табылады.
Салыну себептері
Александр Македонский Александрия қаласының негізін б.з.б. 332 ж. қалады. Алғашында бұл шағын балықшылар тұратын ауыл болатын, оның жағасындағы жартастарға үнемі кемелер соғылып апат болған. Қаланың өсіп, дамуына байланысты қалаға келетін кемелердің портқа шығынсыз жетулері үшін маяк қажеттілігі туған. Б.з.б. 229 ж. Александрдың мұрагері Птолемей Сотер жақын жердегі Фарос аралында маяктың құрылысын бастайды. Бұл 20 жыл мезгілге созылады.
Маяктың құлауы
Ақырында Александрияны арабтар басып алып, қала құлдырап, төмендеп кетті, кеме тоқтайтын жерді батпақ басты, Фаростың енді қажеті болмады. Жер сілкіністерінің тербеліс салдарынан ғимарат қирап, біртіндеп теңізге құлаған.
Ғажайып фактілер
• Фарос кереметтердің қатарына шамамен біздің заманымыздың 6-ғасырында енгізілген.
• Бір жазушының айтуына қарағанда, маяктың биіктігі "360 фатом" – көп қабатты үйлерден де биік болған.
• Бір дерекке байланысты Фаростың құрылысына "800 талант" күміс жұмсалған. Бұл қазіргі 6,4 млн долларға барабар.
• Кейбірлеулердің пайымдауынша, ең бас жағындағы айна 1250 км Византиядан (Стамбул) келген сигналдың сәулесін түсіріп тұрған.
• 20-ғасырдың 90-шы жылдары француз археологы Жан-Ив Эмперер және оның командасы су астынан маяктың қалдықтарын, сонымен бірге мүсіндер тапқан, мүмкін бұл мүсіндер маякта болған шығар.