cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Халықаралық оқушы қабілетін бағалау бағдарламасы
Тексеру жүйесі
PISA жобасы тексерудің үш бағытының (математика, ғылым, оқу) біріне айырықша мән беріп, үш жылдық кезеңмен жүргізіледі. 2012 жылы негізгі бағыт «математикалық сауаттылық» болды.
PISA зерттеуі 15 жастағы оқушылардың мектепте алған академиялық білімі мен тұрмыс, үйрену дағдысын тексеріп, өз білімі мен қабілетін түрлі өмірлік жағдайлар мен әлеуметік ауқымда тиімді қолдану қабілетін анықтауға бағытталған.
Қойылатын және көзделетін талаптар
PISA жобасының оқушылардың функционалдық сауаттылығын бағалау басыңқылығы үш бағыт бойынша жүреді. Олар оқу біліктілігі, математика және жаратылыстану ғылымдарындағы біліктілік. PISA зерттеуінде ойлау, дәйектеу, мәселе (сұрақ) қоя білу және шеше білу, модельдеу, нәтижелерді ұсынудың түрлі әдістерін пайдалану секілді қабілеттер бағаланады. Осылайша, халықаралық емтиханға қатысушылардың оқу біліктілігі әрекеттің үш оқу-танымдық түрі бойынша анықталады. Олар жаңарту, қолдану және пайдалану.
Зерттеудің үш бағыты бойынша оқушылар сауаттылығын бағалау технологиясы - PISA жобасы қатысушылардың алған білімін қаншалықты экстраполяция (құбылыстың бір бөлігін байқаудан алғна қорытындыларды оның екінші бөлігінде қолдануға саятын ғылыми зерттеу әдіснамасы) жасап, оларды мектептен тыс қолдана алатынын, мәселелер туралы дербес ой жүгіртіп, өзіндің таңдау жасай алуын анықтауға мүмкіндік туғызады. Осы тұрғы заманауи экономикалық тұрмыста академиялық білімді жоғары кәсіби деңгейде қолданатын қоғамды қолдайтыны туралы айғақты көрсетеді.
Анықталатын деңгейлер
Функционалды сауаттылықты бағалау технологиясы әлемдегі 60-тан астам елдің 15 жастағы оқушыларын алты деңгейде анықтайды. Ең жоғарғы көрсеткіш 5- және 6- деңгей. Ол бойынша оқушы өз бетінше ойлау, талдау және өз болжамын ұсыну қабілеті. Сосын, 4- және 3- деңгей: жаңа ақпарат алу үшін бар білімі мен қабілетін қолдану мүмкіндігі. Сосын, 2- деңгей: қарапайым оқудан тыс жағдайда бар білімі мен дағдыларын қолдану мүмкіндігі. Сосын 1- деңгей: таяз білімнің төмендігі деңгейі мен тапсырмаларды табысты орындаудың аздығы.
Зерттеудің барлық үш бағыты бойынша қабілеттілік жиынтығы мен білімді қолдану мүмкіндігіне қойылатын нақты талаптар анықталған. Демек, PISA жобасы оқушыны сыни бағалау мен сындарлы ойлау моделіне жетелейді.
Маңызы
PISA-2012 халықаралық зерттеуінің мәліметтері 15 жастағы қатысушының функционалдық дайындық деңгейін салыстыруға мүмкіндік беріп қоймай, нақты факторлардың оқыту тиімділігіне тигізетін әсерін анықтауға да мүмкіндік береді. Зерттеу тест тапсырмаларын орындау табыстылығы қосымша фондық ақпаратпен бірге жүреді. Тек оқушыларға ғана емес, сонымен бірге білім беру ұйымының әкімшілігіне де сауалнама жүргізу PISA жобасына қатысушылардың жетістіктеріндегі өзгешелікті түсіндіруге мүмкіндік береді.
Бағалауды жүргізетін және бағалауға ат салысатын ұйымдар
PISA-2012 халықаралық жобасын іргелі халықаралық ғылыми ұйымдармен бірлесе отырып Консорциум және ЭЫДҰ жүзеге асырады. Консорциумға сонымен қатар педагогикалық зерттеудің Австриялық Кеңесі (ACER), білім беру саласындағы зерттеулердің Жапония ұлттық институты (NIER) және Американдық ұйым (WESTAT) кіреді.
Қатысушылар
Бағалауға қатысатын баланың жасы 15 жас 3 айдан – 16 жас 2 ай аралығында болуы шарт етіледі. Нешінші сынып оқығаны маңызды емес. Сондай-ақ оқушылар өз үйінде емес, міндетті түрде академиялық білім беру орталығында (мектепте) оқитын болуы шарт. Әрине, әр елдің халық саны түрліше болғандықтан, бағалау қорытындысына белгілі бір қосымша факторлар әсер ететіні белгілі.
Өткізілуі
2009 жылы 65 мемлекет пен районның 15 жастағы 470 мың оқушы бағалауға қатысты және 2010 жылы 50 мың оқушы бағалауға қатысты.
Ал, KeyQuest статистикалық базасы халықаралық мәліметтер бойынша 2012 жылдары ЭЫДҰ-ға мүше 34 елде және 31 серіктес елде 15 жастағы білімгер саны жалпы 28 миллион екенін анықтаған. Осылар ішінен PISA-2012 халықаралық бағалауына 15 жастағы 510 мың оқушы қатысты.
Қазақстанда
Қазақстан оқушыларының PISA нәтижелері өзге елдермен салыстырғанда әлдеқайда төмен, ал 2012 жылға және 2015 жылға қарағанда 2018 жылы қатты құлдырап кеткені байқалады. Бұл Қазақстан оқыту саласындағы сапасыздық, жүйесіздік, біліксіздік және жемқорлық дерттерімен қатысты, екі тілмен, тіпті үш тілмен жас балалар миын шатастырудың табиғи жемісі. Сондай-ақ ағылшын тілініңдегі ең жаңа білімдердің ҚР балаларына қолжетімді болмағаны да өз әсерін көрсеткен. Білім саласын басқарушылардың бытпырақ реформалар жасап, негізгі мәселелерді көлегейлеуі мен айналып өтуі де нәтиженің төмендегіне өз үлесін қосқан. Сосын кейінгі жылдары Қазақстан қоғамындағы діни әсірешілдіке бой ұру да ғылым саласы мен әдебиет және математика саласын игеруге кедергі келтіргені анық. Жалпы 15 жастық Қазақстан балаларының ылғи қайталанған бұл төмен көрсеткіші еліміз дамуына өте кереғары рөл ойнайтыны анық. Бұдан шығу үшін дамыған елдердің тәжірибесін қолданумен қатар, балалардың жаппай ғылымға, әдебиетке және мәдениетке бой ұруына қозғау салатын жаңа тәсілдер ойластыру, әсіресе жаңа технологияның ғылым мен әдебиет үйрететін тетіктерін қарастыру да өте маңызды.
2012 жылы бағалауға қатыстыру үшін халықаралық сарапшылар 5948 Қазақстандық оқушыны іріктеп алған болатын. Олардың ішінен 218 білім беру ұйымдарынан (әр мектептен 35 оқушыдан) 5808 білімгер нақты қатысты. Тест барысында мектептен кетіп қалуға байланысты, денсаулыққа байланысты, басқа да себептерге байланысты 140 бала қатыспады. Зерттеуге қатысқандардың ең көп үлесі ОҚО және Алматы облыстарында болды (44 және 27 білім беру ұйымы).
Винер-Нойдорф
Винер-Нойдорф (Wiener Neudorf) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мёдлинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8809 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MD, ресми идентификациялық коды — 3 17 25.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Христиан Вёрлайтнер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Шыбыншы Венерина
Шыбыншы Венерина (Dionaea muscipula) — жыртқыш өсімдіктердің Droseraceae тұқымдасының Дионея монотипті тегінің биологиялық түрі. thumb|left|200px Бұл өсімдіктің атауы - өсімдіктер мен махаббаттың патшайымы Венераның құрметіне берілген. Табиғатта өрмекші, құрт-құмырсқа және ұлулармен қоректенеді. Негізінде бұл өсімдіктер АҚШ-тың Атлантикалық жағалауындағы (Флорида штаты, Оңтүстік және Солтүстік Каролина, Нью-Джерси) ылғалды климатта өседі. Сондай-ақ, бөлме өсімдігі ретінде де өсіруге әбден болады.
Дереккөздер
Санат:Шықшөптер Санат:Жыртқыш өсімдіктер
NGC 1399
NGC 1399 — Fornax шоқжұлдызында орналасқан E1 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 1 мамырда астроном Джеймс Данлоп ашқан болатын және NGC каталогында 1399 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13418, ESO 358-45, MCG -6-9-12, AM 0336-353, FCC 213.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Fornax (шоқжұлдыз)
NGC 5083
NGC 5083 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 14 маусымда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5083 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 46413, UGC 8367, MCG 7-27-59, ZWG 217.28, IRAS13167+3951.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Грамаде (Смолян облысы)
Грамаде (Грамаде) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Рудозем қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 166 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4968. Телефон коды — 0306. ЕКАТТЕ коды — 17676.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Касьма
Касьма — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иня өзенінің сол жағалауынан 465 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 99 км-ді құрайды.
Тоң ауданы
Тоң ауданы (Тоң району) — Қырғыз Республикасындағы Ыстықкөл облысының батысында орналасқан әкімшілік бірлік.
Әкімшілік орталығы — Боқонбаев ауылы.
Касьма
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тоң ауданы
Халқы
2009 жылғы Қырғызстан халық санағы деректері бойынша қырғыздар 49130 аудан тұрғындарының ішінен 48136 адамды құрайды (немесе 98,0 %), орыстар — 838 адам (1,7 %), басқалары — 156 адам (0,3 %).
Касьма
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тоң ауданы
Елді мекендері
Тоң ауданының құрамына 9 айылдық (селолық) округ, 30 айыл (ауыл) кіреді :
Дереккөздер
Санат:Ыстықкөл облысы аудандары
Олий Мәжілісінің Заң шығару палатасы
Өзбекстан Заң шығару палатасы (Oʻzbekiston Qonunchilik palatasi), ресми атауы – Өзбекстан Олий Мәжілісінің Заң Шығару палатасы (Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi ) — Өзбекстан Республикасы Олий Мәжілісінің төменгі палатасы. Палата 150 мүшеден тұрады; дәл қазір оның 89-ы Үкімет коалициясының және 61-і оппозицияның ішінде.
Сайлау барысы
Сайлау күніне он сегіз жасқа толған Өзбекстан Республикасының азаматтары сайлау құқығына ие. Сайлау күніне жиырма бес жасқа толған және Өзбекстан Республикасында кемінде бес жыл тұрған азаматтардың Заң шығару палатасына сайлануға құқығы бар.
Заң шығару палатасына сайлау өткізу үшін бір жүз отыз бес аумақтық сайлау округі құрылады. Заң шығару палатасына сайлау өткізу үшін бір жүз отыз бес аумақтық сайлау округі құрылады. Әр округтен бір депутат сайланады. Заң шығару палатасының депутаттарын сайлау бойынша сайлау округтерін Орталық сайлау комиссиясы құрады. Бұл Қарақалпақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің (Парламентінің), Облыстық әкімдіктердің және Ташкент қаласының ұсынысымен жасайды. Сайлау округтерiнiң тiзiмдерiн олардың шекаралары мен сайлаушылар санын көрсете отырып, Орталық сайлау комиссиясы сайлауға кемiнде жетпiс бес күн қалғанда жариялайды.
Дереккөздер
Санат:Өзбекстан үкіметі Санат:Өзбекстан мемлекеттік құрылымдары
Бірлік ауылдық округі (Жетісу облысы)
Бірлік ауылдық округі  – Жетісу облысы Панфилов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Берю (Йонна)
Берю (Béru) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Аваллон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,17 км² шамасында.
Бірлік ауылдық округі (Жетісу облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алтыүй, Нәдек, Шежін ауылдары кіреді. Орталығы – Алтыүй ауылы.
Берю (Йонна)
Коммунаның INSEE коды — 89039, пошта индексі — 89700.
Бірлік ауылдық округі (Жетісу облысы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5709 адамды құрады.
Берю (Йонна)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 73 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,12 адам/км².
Бірлік ауылдық округі (Жетісу облысы)
Дереккөздер
Санат:Панфилов ауданы ауылдық округтері
Берю (Йонна)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Боттенбах
Боттенбах (Bottenbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Оңтүстік-батыс Пфальц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 722 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 40 205. Муниципалитеттің басшысы — Гельмут Шмитт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Хойхельхайм-Франкенталь
Хойхельхайм-Франкенталь (Heuchelheim bei Frankenthal) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Пфальц ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Бингер (Оклахома)
Бингер (Binger) — Оклахома штатының Caddo округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 712 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 40-06200.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Толпар
Толпар — Башқұртстанның Гафурий ауданындағы          ауыл,       Толпар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 255 адамды құрады. Пошта индексі — 453065, ОКАТО коды — 80221840001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бельбеф
Бельбеф (Belbeuf) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Руан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76069, пошта индексі — 76240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2041 адамды құрады. Халық тығыздығы — 311,13 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Лапова (Моржевка тармағы)
Лапова (Липовка) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Моржевка өзенінің сол жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кошкина
Кошкина — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тым өзенінің сол жағалауынан 641 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4957
NGC 4957 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E3 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4957 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45253; UGC 8178; MCG 5-31-124; ZWG 160.130.
Уэрта-Сур
Уэрта-Сур (Huerta Sur) — Испания ауданы, Валенсия автономдік бірлестігіндегі, Валенсия  провинциясының құрамына кіреді.
Муниципалитеттер
Санат:Валенсия аудандары
Специя
Специя (La Spezia) — Италиядағы қала, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Ла Специя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 95 641 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1861,1 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 51,39 км² шамасында. Пошта индексі — 19100, 19121—19126, 19131—19139.
Елді мекеннің қамқоршысы — Святой Венерий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Флис (Тироль)
Флис (Тироль) (Fließ) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Ландек округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3006 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 47.56 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LA, ресми идентификациялық коды — 7 0 604.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ханс-Петер Бок саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Грохотно (Смолян облысы)
Грохотно (Грохотно) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Девин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 906 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4815. Телефон коды — 030417. ЕКАТТЕ коды — 17957.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Кедровка (Еловка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Иня. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бірлік ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Бірлік ауылдық округі  — Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бірлік, Ақбалшық, Үшкемпір ауылдары кіреді. Орталығы – Бірлік ауылы
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1771 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жаңақала ауданы ауылдық округтері
Диджеридо
Диджеридо (didjeridoo немесе didgeridoo, жергілікті атауы «yidaki») — аустралиялық аборигендерлердің үрлемелі музыкалық аспабы, ежелгі музыкалық аспаптарының бірі. Аспаптың ежелгі уақытта жасалғаны сонша, аспаптың авторы кім екенінен хабардар адам жоқ. Көптеген музыкатанушылар диджеридо аспабын жел тұрғанда ғана дыбыс шығаратын музыкалық аспатардың ең алғашқысы екенін айтады. Қызығы - «Бритиш Медикал Джорнал» басылымының соңғы зерттеуі бойынша осы аспапты ойнаған адам ұйқы кезінде қорылдау мен тыныс алудың уақытша тоқтап қалуынан айығады екен.
NGC 1387
NGC 1387 — Fornax шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 25 желтоқсанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1387 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13344, ESO 358-36, MCG -6-9-7, IRAS03350-3540, FCC 184.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Fornax (шоқжұлдыз)
Жуссак
Жуссак (Jussac) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Канталь департаментінде орналасқан. Орияк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 15083, пошта индексі — 15250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1853 адамды құрады. Халық тығыздығы — 100,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Канталь департаментінің коммуналары
Дюм
Дюм (Dumes) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Мон-де-Марсан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40092, пошта индексі — 40500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 268 адамды құрады. Халық тығыздығы — 108,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Химик
thumb|right|300px|Ұлы химик [[Дмитрий Иванович Менделеев]] Химик — элементтердің өзгеруі, олардың бір-біріне әсері, көптеген формулалармен және сынауықтармен жұмыс істейтін ғалым.
Сипаттамасы
Химияда ғылым ретінде бірнеше бөлімдер бөлінеді: агрохимия, биохимия, физикалық химия, фотохимия, нанохимия және басқалар. Тиісінше, мамандар алдына қойылған міндеттер де әр түрлі:
Қандай мамандықтар бойынша білім алу керек
Химиктер жоғары және орта арнаулы оқу орындарында даярланады. Колледжден немесе мектептен кейін сіз химиялық өндіріс бойынша жұмысқа тұра аласыз - мысалы, техник-технолог. Университет түлектерінің кәсіби мүмкіндіктері кең: олар жауапты және жоғары ақы төленетін орындарға жүгіне алады. Оқу орнын таңдамас бұрын, қалай болғанда да, сізді қызықтыратын бағыт туралы шешім қабылдаған жөн. Мүмкін болатын нұсқалар: «биотехнология», «химиялық технология», «фундаменталды және қолданбалы химия», «геохимия», «фармацевтикалық химия», «мұнай химиясы» және басқалар.
Міндеттер ауқымы
Көп жағдайда химиктер зертханаларда жұмыс істеуге мәжбүр болады, олар ғылыми-зерттеу институттарының, металлургиялық немесе фармацевтикалық зауыттардың, химиялық немесе тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарының, тау-кен байыту фабрикаларының және басқа ұйымдардың құрылымдық бөлімшелері болуы мүмкін. Маман құрал-жабдықтармен, барлық заттармен және реактивтермен зертханалық жұмыс техникасын зерделеуге міндетті, өйткені химиялық қосылыстармен әрекеттесу қауіпті және қауіпсіздік шараларын сақтауды талап етеді. Инженерлік мамандықтардың химиктері өндіріс орындарында тікелей жұмыс істейді және өндіріс технологиясының сақталуын бақылайды, шикізаттың, материалдардың, жартылай фабрикаттардың, дайын өнімнің сапасын бақылайды, ақауларға жауап береді, оның себептерін анықтайды және жояды. Жалпы айтқанда, химиктің міндеттері: Химия фундаменталды ғылым болғандықтан, кәсіби міндеттердің ауқымы оның жұмыс істейтін саласына байланысты айтарлықтай өзгеріп отырады.
Криволуцкая
Криволуцкая — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пасал тармағының оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хойхельхайм-Клинген
Хойхельхайм-Клинген (Heuchelheim-Klingen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Оңтүстік Вайнштрассе ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 924 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,38 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 37 040. Муниципалитеттің басшысы — Карлхайнц Рукштуль.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Гжель керамикасы
thumb|right|200px|Гжель керамикасы Гжель керамикасы — орыс халқының қолөнерінің дәстүрлі керамика жасау әдісі. Өзінің ерекшелігімен, стилімен айқындалады. Көп ғасырлар бойы Ресейде бұл өнер "гжель" деген атпен аталып келе жатыр. Қазақ өнеріндегі саз балшықтан жасалынған көзешілік өнері сияқты, бұл өнер түрі де дəл осы жолмен жасалады.
Гжель бұйымдарның бояуы көк және ақ түсті болады. Бұл тамаша түстер ерекше қанық болады. Кез-келген жанды қайран қалдыратын гжель өрнектері бір-біріне ұқсамайды. Оның əрбір салынған бөлігі бірін-бірі айқындап, əрлеп, байыта түседі. Гжель бұйымдары көбіне өсімдік өрнектерімен əшекейленеді.
Лапова (Усолка тармағы)
Лапова — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Усолка өзенінің оң жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Блэйр (Оклахома)
Блэйр (Blair) — Оклахома штатының Jackson округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Зириклы (Гафурий ауданы)
Зириклы — Башқұртстанның Гафурий ауданындағы          ауыл,       Толпар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 28 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Гранд Айланд (Небраска)
Гранд Айланд (Grand Island) — Небраска штатының Hall округіне жататын АҚШ қаласы.
Цамбуна
thumb|right|200px|Кикладтар мен Додеканес аралдарының әр түрлі цамбундары. Цамбуна (tsambouna; τσαμπούνα) — ежелгі грек музыкалық аспабы. Бұл гректердің аспабының шыққанына 2 мың жыл уақыт болыпты. Мүштігінен үрлейтін бұл аспап ешкі терісінен жасалады.
Гранд Айланд (Небраска)
Қала тұрғындарының саны 48520 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 73.3 км² шамасында. FIPS коды — 31-19595.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Цамбуна
Ал аспаптың басқа жағында саусақтармен ойнайтын арнайы түтігі бар. Қосымша түтігінің жоқ болуымен цабуна волынка аспабына да ұқсайды.
Санат:Музыкалық аспаптар
Боксберг (Айфель)
Дереккөздер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Киик
Киик — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иня өзенінің оң жағалауынан 216 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Түп ауданы
Түп ауданы (Түп району) — Қырғызстан Республикасының Ыстықкөл облысының солтүстік-шығысында орналасқан әкімшілік бірлік.
Әкімшілік орталығы — Түп ауылы.
Халқы
2009 жылғы Қырғызстан халық санағы деректері бойынша 58786 аудан тұрғындарының ішінен қырғыздар 51578 адамды құрайды (немесе 87,7 %), қазақтар — 3624 адам немесе 6,2 %, орыстар — 2571 адам немесе 4,4 % - ға, балқарлар — 209 адам немесе 0,4 %, украиндар — 174 адам немесе 0,3 %, қалмақтар — 171 адам немесе 0,3 %, өзбектер — 139 адам немесе 0,2 %, басқалары — 320 адам (0,5 %).
Елді мекендері
Түп ауданы құрамына 12 айылдық (ауылдық) округ, 35 айыл (ауыл), 1 қала типтес кент кіреді :
Тарихы
1962 жылы Түп ауданына Қарақол (Пржевальский) ауданы қосылды.
Дереккөздер
Санат:Ыстықкөл облысы аудандары
NGC 5121A
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 26 маусымда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 5121A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 46960, ESO 382-61, MCG -6-30-1, AM 1322-370.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Бірлік ауылдық округі (Шу ауданы)
Бірлік ауылдық округі  — Жамбыл облысы, Шу ауданындағы әкімшілік бірлік. Құрамына Бірлік ауылы кіреді. Орталығы – Бірлік ауылы
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5049 адам.
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы ауылдық округтері
Ронкур (Мозель)
Коммунаның INSEE коды — 57593, пошта индексі — 57860.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 768 адамды құрады. Халық тығыздығы — 114,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Уэскар (комарка)
thumb|right|200px| thumb|right|200px| thumb|right|200px| Уэскар (Comarca de Huéscar) — Испания ауданы, Андалусия автономдік бірлестігіндегі, Гранада  провинциясының құрамына кіреді.
Муниципалитеттер
Санат:Гранада аудандары
Ханг
Ханг (Hang) немесе хонг— соқпалы музыкалық аспап. Бұл музыкалық аспап өмірге келгеніне небәрі сегіз жыл болған. Бұл аспап Швейцарияда жасалған. Ханг металл дабылдың араласуынан жасалған. Металдан құралған бұл бұйымды ойнау үшін таяқшалардың қажеті шамалы. Аспапта ойнау үшін саусақтарыңыз бен алақаныңызды дайындай беріңіз. Жергілікті диалект тілде «hang» «адам қолы» дегенді білдіреді. Сондықтан да ол «ханг» немесе кей жерлерде «хонг» деп те аталады.
NGC 1389
NGC 1389 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 19 қаңтарда астроном Иоганн Фридрих Юлиус Шмидт ашқан болатын және NGC каталогында 1389 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13360, ESO 358-38, MCG -6-9-10, FCC 193.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Гудевица (Смолян облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4792. Телефон коды — 03028. ЕКАТТЕ коды — 18068.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Бусто-Арсицио
Бусто-Арсицио (Busto Arsizio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Варезе провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 83 483 адамды құрайды (2017). Халық тығыздығы 2722,86 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 21052.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель. Жыл сайынғы мерекесі — 24 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Құрқопа
Құрқопа — Қарағанды облысы Осакаров ауданы, Маржанкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Осакаровка кентінен оңтүстік-батысқа қарай 56 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 151 адам (73 ер адам және 78 әйел адам) болса, 2009 жылы 73 адамды (37 ер адам және 36 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы елді мекендері
Шыны гармон
Шыны гармон — сирек кездесетін музыкалық аспап. Еуропа елдерінде 17 ғ-дың ортасынан бері қолданылған. 1761 жылы Бенджамин Франклин Шыны гармонның өз нұсқасын дүниеге келтірген. «Менің басқа өнертабыстарыма қарағанда шыны гармонның орны бөлек», - деген екен автор. Шыны гармон үшін көптеген сазгерлер музыка шығарған. Осы сайманды қатты ұнатқан Моцарт екі шығармасын (Адажио до мажор, KV 356 және Адажио және рондо, KV 617) осы аспапқа арнап жазған екен.
Хойпельцен
Хойпельцен (Heupelzen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 263 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 051. Муниципалитеттің басшысы — Бернд Оксенбрюхер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Блэнхард (Оклахома)
Қала тұрғындарының саны 7670 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28.8 км² шамасында. FIPS коды — 40-06700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Винервальд
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2462 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 48.16 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MD, ресми идентификациялық коды — 3 17 26.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Михель Кришке саналады.
Бірлік ауылдық округі (Қызылорда облысы)
Бірлік ауылдық округі — Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бірлік ауылы кіреді. Орталығы – Бірлік ауылы.
Дереккөздер
Санат:Қазалы ауданы ауылдық округтері
Кубдымо
Кубдымо — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тым өзенінің оң жағалауынан 761 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Утяк
Утяк — Башқұртстанның Гафурий ауданындағы          ауыл,       Утяк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 657 адамды құрады. Пошта индексі — 453053, ОКАТО коды — 80221843001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Абли
Абли (Ablis) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Рамбуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,92 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3247 адамды құрады. Халық тығыздығы — 125,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Ферроль (комарка)
Ферроль (Comarca de Ferrol, Comarca de Ferrol)  — Испания ауданы, Галисия автономдік бірлестігіндегі, Ла-Корунья провинциясының құрамына кіреді.
Муниципалитеттер
Санат:Ла-Корунья аудандары
Левашка (Ваймуга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Баельваль
Баельваль (Bailleulval) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62074, пошта индексі — 62123.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 274 адамды құрады. Халық тығыздығы — 70,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ключевая (Березовая тармағы)
Ключевая (Каменка) — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Березовая өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Иня. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Брахбах
Брахбах (Brachbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2393 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,36 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 012. Муниципалитеттің басшысы — Петер Хуссинг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
NGC 1403
NGC 1403 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1403 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13445, ESO 482-25, MCG -4-9-41, NPM1G -22.0085.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Фолло
Фолло (Follo) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Ла Специя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6176 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 267 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 19020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Ромен-о-Буа
Ромен-о-Буа (Romain-aux-Bois) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Нефшато округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88394, пошта индексі — 88320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 45 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Мысықтар клавесині
Мысықтар клавесині (Katzenklavier) — тірі мысықтар қолданылған көпдауысты музыкалық аспап, фортепианоның бір түрі. Испания королі Филлип II осындай сорақы музыкалық аспаптың иесі болған екен. Аспап ұзын жәшіктен және бөлек-бөлек он төрт кесілген қалқадан тұрады. Әр бөлікте алдын ала таңдалған мысықтар отырғызылады. Мысықтарды іріктеу үшін оларды алдымен «тыңдаудан» өткізеді. Бөліктерге отырғызылған мысықтардың құйрығын клавиатураға қыстарады. Клавиатура ойнай бастағанда бақытсыз жануарлар тесіктен бастарын қылқитып алып жаны шығып дауыс шығарады. Осы дауысты әуен санаған олар табиғи музыканың ләззатына бататын көрінеді.
NGC 4997
NGC 4997 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1877 жылы Шерберн Уэсли Бернгем астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4997 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45667, MCG -3-34-5, near SAO 157759.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Флирш
Флирш (Flirsch) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Ландек округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 967 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 31.05 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LA, ресми идентификациялық коды — 7 0 605.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Блюджакет (Оклахома)
Блюджакет (Bluejacket) — Оклахома штатының Craig округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 274 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 40-06950.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Грант (Небраска)
Грант (Grant) — Небраска штатының Perkins округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1225 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.9 км² шамасында. FIPS коды — 31-19910.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Бірлік ауылдық округі (Түркістан облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бірлік, Жаңатіршілік, Ащысай, Құрөзек, Мәдениет, Қосөткел, Үшағаш ауылдары кіреді. Орталығы – Бірлік ауылы. .
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5111 адам.
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы ауылдық округтері
Бұжақ Ордасы
thumb|right|290px|Украина картасында орналасқан Бұжақ жері Бұжақ ордасы (сондай-ақ Ақкермен ордасы, Белгород ордасы, Белгород-Днестровский қ. атауына сәйкес) — XVII ғасырдың басында пайда болған Бұжақ аймағына қоныстанған ноғайлардың автономды қалыптасуы. Орда көсемі (серәскер) Османлы сұлтанының тәуелді мемлекеті болған Қырым ханына бағынды.
Тарихы
Ноғайлар Бұжақта 1484 жылы сұлтан II Баязиттің Молдавия кінәздігіне қарсы жорығынан кейін, Прут-Днепр өзенаралығының оңтүстік бөлігі Осман империясының Силистрия санжағына кірген кезде пайда болды. Бұл жерлердің бір бөлігі мұнда өзінің бағыныштылары - Солтүстік Кавказ даласынан келген татарлар мен ноғайларды қоныстандырған Қырым ханына берілді. Бұжақ ордасының гүлдену кезеңі XVII ғасырға сәйкес келеді, бұл кезде қалмақтар шапқыншылығынан қашқан көшпелі түркітілдес ноғайлар да қоныстанды. Осы және басқа топтардың араласуы нәтижесінде бұжақ татарлары пайда болды, кейінірек олар Дунай татарлары деп аталды. Сол кезде Бұжақ татарлары Қырым ханы әскерінің негізгі соққы беретін күштерінің бірін құрды, олар құлдыққа сату үшін тұтқындарды тонау және тұтқындау мақсатында көрші мемлекеттерге үнемі шабуылдар жасады. Бұжақ ордасының алғашқы басшысы және негізін қалаушы - Қантемір (1637 ж. қай.); тарихшы В .В. Трепавлов орданың 1620 - 1630 жж. қалыптасқан жылдары деп қарастырады. Православиелік Молдавия кінәздігі мен мұсылман бұжақ ноғайлары арасында шекара қақтығыстары көп болды, екеуі де Осман империясының тәуелді мемлекеттері болғанына қарамастан, мүмкіндігінше екі жақтың да мүдделерін сақтауға мәжбүр болды.
Димитрий Қантемір өзінің «Молдава сипаттамасында» (1727) жазды :
Қырым хандығы жойылғанға дейін Бұжақ ордасы қосарлы - Қырым ханы мен түріктің Очаков уәлаятына бағынышты болды. Орда билеушісі Қырым хан әулиеті Герейлер өкілдерінің бірі тағайындалды; оның Бұжақ ордасының сұлтаны атағы және серәскер шені болды. Орданың резиденциясы мен астанасы Қаушан қаласы болды.
Түрік авторларының айтуынша, 1758 жылдың күзінде Бұжақ ордасы Молдавия кінәздігіне жойқын шабуыл жасады. Сол жылы бұжақ ноғайлары көрші Едисан ордасына қарсы жорыққа шықты. Осы уақытта Бұжақтағы ноғайлардың жалпы саны 50 000 адамға жетті, ал Жабайы өріс шекараларының қысқаруы, отаршыл қоныстардың өсуі жағдайында көшпелі мал өсіруге арналған жайылымдық жерлердің жетіспеушілігі айқын болды. 1781 жылы татарлардың (ноғайлардың) Кишиневке жасаған шабуылы туралы деректер сақталған. 1787-1791 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде бұжақ ноғайларының бір бөлігі Дунай арқылы, бір бөлігі Очаковқа қоныс аударды, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін түріктер оларды Едисан ордасының бір бөлігімен бірге Бұжаққа қайтарып жіберді. Нәтижесінде, шамамен есептеулер бойынша, 1794 жылы Бұжақта шамамен 40 000 ноғай өмір сүрді. 1806-1812 жылдардағы орыс-түрік соғысында Бұжақ ордасы, негізінен, Осман империясының жағына шықты. Бұжақ ноғайларының көп бөлігі орыс әскерлерінің қысымымен 1807 жылы Османлы империясының шегіну шекарасынан кейін оңтүстікке қарай Бұжақтан қашып, Дунай арқылы өтіп, 1878 жылға дейін түріктердің билігі жалғасқан Добруджа аймағына көшті. Бухарест бейбітшілігінің (1812) нәтижелері бойынша қаңырап қалған Бұжақ Ресейге қосылды. Ресей үкіметі Молочная өзеніне (Азов теңізі) қоныс аударған Бұжақ ордасының соңғы қалдықтары (шамамен 3900 адам) 1812 жылы Түркияға ат басын бұрды.
thumb|right|280px|XVIII ғасырдың басында Солтүстік Қара теңіз аймағы мен бұжақ татарларының қоныстану аумағы Тарихқа шолу жасасақ, 1806-1807 жылдардағы қыста Бұжақ татар ордасының жойылуы Ресейдің Жабайы өріс көшпелілері - Алтын Орда мен оның мұрагерлеріне қарсы ғасырлық күресінің аяқталғанын көрсетті.
Дереккөздер
Санат:Молдавия кінәздігі Санат:Ноғайлар тарихы Санат:Қырым хандығы Санат:Бұжақ
2001 Mars Odyssey
2001 Mars Odyssey — 2001 жылы Марсқа ұшырылған және бүгінгі күнге шейін істеп тұрған америкалық ғарыш кемесі.
Гылыбово (Смолян облысы)
Гылыбово (Гълъбово) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Баните қауымының құрамына кіреді.
2001 Mars Odyssey
Аппараттың өлшемдері 2,2 x 2,6 x 1,7 м. Негізгі миссиясы — Марс геологиясын зерттеп, минералдарды табу.
Гылыбово (Смолян облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 532 адамды құрайды.
2001 Mars Odyssey
Сілтемелер
Санат:NASA Санат:Марсты зерттеу Санат:Ғарыш техникасы
Гылыбово (Смолян облысы)
Пошта индексі — 4938. Телефон коды — 030256. ЕКАТТЕ коды — 850.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Матуш Беро
Матуш Беро (Matúš Bero) — словакиялық футболшы, Словакия Ұлттық футбол құрамасы мен "Витесс" клубының жартылай қорғаушысы.
Сілтемелер
Санат:Словакия футболшылары Санат:Словакия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тренчин ФК ойыншылары Санат:Трабзонспор ФК ойыншылары Санат:Витесс ФК ойыншылары
Игенчеляр (Утяк ауылдық кеңесі)
Игенчеляр — Башқұртстанның Гафурий ауданындағы          ауыл,       Утяк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 97 адамды құрады. Пошта индексі — 453053, ОКАТО коды — 80221843002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Шене (Йонна)
Шене (Cheney) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Аваллон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89098, пошта индексі — 89700.
Серәскер
Серәскер (سرعسكر, Serasker) — түрік әскерлерінің бас қолбасшысы.
Шене (Йонна)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 267 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,87 адам/км².
Финистерре (комарка)
Финистерре (Finisterre, Fisterra)  — Испания ауданы, Галисия автономдік бірлестігіндегі, Ла-Корунья провинциясының құрамына кіреді.
Шене (Йонна)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Серәскер
Этимологиясы
Парсы тілінен енген екі бөліктен тұратын сөз сер - бас, ал араб тілінде әскер - сарбаз, жауынгер, осылайша - сарбаздардың басы.
Финистерре (комарка)
Муниципалитеттер
Санат:Ла-Корунья аудандары
Шене (Йонна)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Серәскер
Осман империясы
XVI ғасырдың аяғынан бастап, сұлтандар әскерді жеке басқаруды тоқтатқаннан кейін, бұл атаққа әскерге жауапты ұлы уәзірдің орынбасарлары ие болды. Олар екі және үш бұншық пашалардан сайланды, олар орыс генерал-аншефына сәйкес келді. Әскердегі реформадан кейін - Түркияның соғыс министрі (1826-1908 жылдары). Кабинет иерархиясында Ұлы уәзір мен Шейх әл-Исламнан кейінгі үшінші орынды иеленді.
Серәскерлер тізімі :
Қырым хандығы
Қырым хандығында Ноғай ордасының - Едисан, Бұжақ, Жедішкөл (немесе Седішкөл), Жембойлық мырзалары серәскер деп аталды. Олар үлкен жорыққа Қырым ханының негізгі әскеріне қосылған әскерлерді басқарды. Олар көбінесе тәуелсіз саясат жүргізді, хан тағына үміткерлерді қолдады.
Басқа жағынан, Қырым ханы бұл қызметтерге кіші ұлдарын жиі тағайындайтын. Кейбіреулері ноғай жақтастарына арқа сүйеп, кейіннен хан болды. Негізгі ноғай ордасының серәскерлері Қырым хандығының Күшік диванының (Кіші диван) құрамына кірді.
Дереккөздер
Санат:Қырым хандығы лауазымдары Санат:Османлы империясының қарулы күштері Санат:Түрікше титулдар
Қоқысшылар қаласы
thumb|300px|Қоқысшылар қаласы көшелері Қоқысшылар қаласы немесе Маншият-Насир (منشية ناصر, Manšīyat Nāṣir) — Мысыр елінің астанасы Каир қаласының маңындағы христиан кварталдарында орналасқан қала. Бұл аудан 1969 жылы қала әкімшілікгі қоқысшыларды бір жерге орналастыру идеясынан пайда болған. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек бұл қаланың 40 000 тұрғыны бар екен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каир Санат:Мысыр географиясы
Хойцерт
Хойцерт (Heuzert) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 133 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 240. Муниципалитеттің басшысы — Бертольд Шмидт.