cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Торғайдағы Амангелді Иманов бастаған ұлт-азаттық көтеріліс
22 қазанда А.Иманов бастаған 15 мың көтерілісші Торғай қаласын қоршауға алды. Қаланы қүрсау бірнеше күнге созылды. Сол арлықта қалаға қарай үш бағыттан генерал — лейтенант А.Лаврентьевтің жазалаушы корпусы келе жатты.Патша жазалаушыларының басым күштері жақындап қалған туралы хабар алып,көтерісшілер Торғайды қоршауын қойды және патша әскерлері отрядтарының алдынан шықты. 16 қазанд А .Иманов бастаған жалпы саны 12 мыңға жуық адамнан құралған сазбаздар Топқойма почта станциясы ауданында подполковник Катоминнің жазалаушы отрядтарына шабуыл жасады.Көтерілісшілердің негізгі бұқарасы адам күшін сақтап қалу мақсатында қараша айының екінші жартысында Торғайда 150 шақырым жерге әкетіліп,Батпаққара ауданында шоғырландырылды. Осы арада 1916 жылы қараша айының екінші жартысынан бастап, 1917 жылы ақпанның орта шеніне дейін жазалаушыларға қарсы партизандық жортуылдар жасалып тұрды. Көтерілісшілер мен жазалаушылардың арасындағы айқастар Татырда, Ақшығамда, Доғал үрпек, Күйікте болып өтті. А.Имановтың штабы орналасқан Батпаққара ауданындағы ұрыстар шиеленісті. Ол ұрыстар 1917 ж ақпан айының екінші жартысында кең құлаш жайды. Сол шайқастарда А.Имановтың көтерілісшілері ақпан буржуазиялық- демократиялық революциясын қарсы алды.
Жетісудағы көтерілісті басу үшін 8750 найзалы 95рота, 3900 қылышты 24 жүздік, 16зеңбірек пен 47 пулемет жіберілді. Жетісуда ондаған қазақ және қырғыз ауылдары жойылды, бейбіт тұрғандар құдалаушылыққа ұшыратылды. Патша өкімет орындары сондарына түскен 300 мың қазақтар мен қырғыздар немесе Жетісудың жергілікті тұрғындарының 1/4 бөлігі Қытайға қашуға мәжбір болды.
1916 жылғы Амангелді Иманов бастаған көтеріліс
Қазақтарды тыл жұмыстарына алу жөніндегі патша Жарлығы Орынборға 1916 жылғы 28 маусымда жетті. Торғай облысының әкімшілігі метрополияның тікелей өкілдігі ретінде патша жарлығын сөзсіз, бұлжытпай орындау жөнінде шешім қабылдады. Алайда халық назарлығы күн санап өсе түсті. Қостанай, Ырғыз, Ақтөбе уездерінде шаруалардың стихиялық бас көтерулері басталды. Көтерілусішілер тау шатқалдарына топтасып, пошта бекеттеріне шабуыл жасады, темір жолды бұзды, болыстык басқармаларды талқандап, болыстарды өлтірді. Көтеріліс Солтүстік Қазақстанның көптеген облыстарын қамтыды.
Торғай уезінде Амангелді Иманов бастаған ірі көтерілісшілер жасағы құрылды. Көтеріліске дейін-ақ Амангелді даладағы халық бостандығын жақтаушы, отарлық тәртіптің бітіспес қарсыласы ретінде танылған еді. Ол бірнеше рет түрмеге де түсті, заңсыз сотталған жерлестерінің ісімен Петербургке те сапар шекті.
1916 жылы шілдеде Амангелді шашыранды қазақ жасақтарын көтерілісшілердің бірыңғай сапына жинай бастады. Көтерілісшілер Амангелдіні көтерілісшілер әскерінің бас колбасшысы — сардарбек, Оспан Шолақты оның көмекшісі етіп, Әбдіғапар Жанбосыновты хан етіп сайлады. Амангелдінің әскері көтерілісшілердің басқа жасақтарынан ұйымдасқандығы және тәртібімен ерекшеленді. Сарбаздар ондық, жүздіктер мен мыңдықтарға бөлінді. Басқару жұмысы штаб міндетін атқарған Әскери Кеңес арқылы жүзеге асырылды. Кеңес жанында барлық әкімшілік мәселелерді шешіп отыратын хатшылық жұмыс істеді, пошта орналасты. Басшы орталық жанындағы әділқазылар алқасы әр түрлі заңдық мәселелерді шешумен, арыздарды, шағымдарды қараумен айналысты. Бейбіт халық пен сарбаздардың арасындағы даулы мәселелерді басшы орталық әрбір мың шаруашылыққа тағайындаған елбегі (әкімшілік жетекшісі) шешті. Көтерілісшілер үшін салықтар мен азық-түлікті жасакшылар жинады, қаражат жөніндегі жұмыстарды арнайы тағайындалған казынашы атқарды.
Көтерілісшілер жасағын мойындаған халық битамал — 4 сомдық салықтан өзге салықтардың барлық түрінен босатылды, пошта жүйесі жолға қойылды. 1916 жылғы қазан айына карай Торғай және Ырғыз уездерінде әрқайсысында 2-3 мың адам болған 20-дай көтерілісшілер жасағы болды. Көтерілісші жасактар үш ірі жасаққа топтасты.
Қазанда көтерілісшілер Қарабұтак селосын қоршап, Қожакөл мен Татыр көлдері ауданында жазалаушы отрядқа шабуыл жасады. 23 қазан күні Амангелді бастаған 15 мың көтерілісші Торғай қаласын қоршады. Қазан әскери округы әскерлерінің қолбасшысы әскери министрге жолдаған хабарында: «Торғай және Ырғыз уездеріндегі жағдайдың тез нашарлап бара жатқанын, Торғаймен тек телеграф байланысы ғана емес, барлық қарым-қатынастың үзілгенін, Ырғыздың коршала бастағанын» баяндады. Сонымен бір мезгілде көтерілісшілердің Торғай мен Ырғызды басып алып, Орынбор—Ташкент темір жолындағы қозғалысты токтатып тастау ойының бар екендігі хабарланды.
Торғай көтерілісшілеріне көрші облыстардың қазақтары қосылды. 1916 жылдың қарашасында көтерілісшілердің саны 50 мыңға жетті. Көтерілісшілер жергілікті отарлык өкімет орындарының жұмысын толыктай дерлік токтатты. Жазалаушы отрядтар көтерілісті баса алмады. Патша үкіметі
Ең соңғы шешімге бел буды. Құрамына майданнан әкелген бөлімдер енген генерал Лаврентьев басқарған арнайы экпедициялық корпус құрылды. Корпус шабуылды бірден үш бағыттан — Қостанай, Ақтөбе мен Шалқардан бастады.
Сәуле Рысбаева
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Торғайдағы Амангелді Иманов бастаған ұлт-азаттық көтеріліс
Көтерілісшілер Торғайды патша әскерлері келіп жеткенше алуға ұмтылды, алайда 6 карашадағы қаланы тікелей шабуылмен алу әрекеті сәтсіз аяқталды. Қала 10 күн бойы қоршауда болды, қоршауды одан әрі соза беру мүмкін емес еді, өйткені калаға жазалаушы экспедицияның негізгі күштері жақындап қалып еді. Көтерілісшілер қоршауды тоқтатып, әскерлерге қарсы қозғалды. 16 қарашада көтерілісшілер Түнқойма пошта бекеті ауданында жазалаушы отрядка шабуыл жасады. Көтерілісшілер шебін күшпен бұзып өткен жазалаушылар отряды сол күні Торғайға кірді.
Қарашаның екінші жартысында көтерілісшілердің негізгі бөлігі Торғайдан 150 шакырымға шегініп, Батпаккара шатқалы ауданында, бір бөлігі Аққұм құмында топтасты. Көтерілісшілер Батпаққарада әскери қимылдарға басшылық жасау мен басып алынған аудандарды баскару жөніндегі Кеңес құрды. Көтерілісшілермен күрес жүргізу үшін Самарадан генерал Мака-ровтың жаңа жазалаушы экспедициясы шығып, оған Орынбордан әскери бөлімдер келіп қосылды. Нашар қаруланғанына қарамастан көтерілісшілер күрестің партизандық әдістерін кеңінен қолданып, жазалаушылардың негізгі күштерінің қолын байлады.
Ақпан революциясының қарсаңында, Қазакстанның басқа облыстарында әскери қимылдар тоқтағанда, Торғай даласында жазалаушылар отрядтары мен көтерілісшілер арасындағы шайқастар жалғасып жатты. 22—24 ақпан күндері көтерілісшілер жазалаушылармен соңғы шайқасын Доғал Үрпек ауданында өткізді. Асқан табандылықпен шайкасқан көтерілісшілер қаланың ішкергі аймактарына ақырындап шегінді. Торғай өзенінің мұзымен ауыл-дарымен шегінген қазақтарды жазалаушы әскер екі жақтан оқ жаудырып, бірнеше жүздеген әйелдер, қарттар мен балаларды, мыңнан аса сарбаздарды өлтірді. Ақпанның соңында Доғал Үрпекті көтерілісшілердің қолында қалдырып, жазалаушылар шегінді.
Шілденің басында Қазақстанның барлық аймақтарында дерлік көп кешікпей қарулы көтеріліске айналған стихиялық бас көтерулер басталды. Халық қаһарының соққысын алдымен тылдық жұмыстарға баратындардың тізімін тікелей жасаушы болыс басқарушылары, ауыл ағамандары және патша әкімшілігінің басқа да төменгі қызметкерлері алды. Қазақтардың метрика куәлігінің жоқтығын пайдаланып, олар тізімге жасы нешеде екенін қарама, өз беттерінше кедейлерді енгізіп, ал байлардың балаларын пара бергені үшін шақырудан босатып отырған. Тізімдер жасау жүиесі іс жүзінде осындай жаппай парақорлық пен қызмет бабын теріс пайдаланушылық туғызды.
Оның үстіне патша өкіметі орындары лауазымды адамдарды, болыстық, селолық және ауылдық басқарушылардың, жергілікті тұрғындардан шыққан полецейлік төменгі шендегілерді, имамдарды, молдаларды, майда несие мекемелерінің есепшілері менбухгалтерлерін, жоғары және орта оқу орындарының оқушыларын,үкіметтік мекемелер шенеуніктерін және дворяндық, құрметті азаматтық құқықпен пайдаланатын адамдарды армияға алудан босатты.
Патшаның қатал жарлығына және жер – жерден оны орындаудағы әіділетсіздік тәсілдерге қатты ашынғн еңбекшілер қолдарына не түссе, сонымен қаруланып патша өкіметінің өкілдеріне, болыстық басқарушыларға, ауылдық ағамандрға, полицерлерге, қазақтарға, шенеуніктерге: «адамдар бермейміз» деген айқаймен тарпа бас салып, сазайын тарттырды. Олар болыс басқарушыларының, ауыл ағамандарының кеңселері мен үйлерін өртеді, осылай ету арқылы тылдық жұмыстарға алынудан арыламыз деп аңғырт ойлап, іс жүргізу қағаздары мен әскерге шақырлатыңдардың тізімдерін жойды.
Сонымен қатар патша үкіметінің жазалау әрекеттері қарқын ала бастады. Ол туралы деректерде сақталып қалған. Мсыалға, қазақтардың таяққа жығылып өлгені жайында Омбыдағы жандарм мекемесі істерінен алынған деректе «14 ағұста тұтқынға алынған қазақтардың артынан оларды босатуды сұранып, Беловск қаласына ылғи жаяу-жалпы қазақтар келген. Ябазарды құр тамашалауға жиналған жұрт әлі де көп еді. Сол арада 600-ден астам қазақ жиналып-ақ қалған еді. Оларды алдауға түсіріп, айналдыра қамап, болыс кеңесінің қорасына апардық та, жалғыз оқ шығын қалмай, таяқ, саржын ағаш, балтамен ғана шаруасын бітірдік. Шала жансыз жатқандарын арбаға артып, қорада өлімші болып жатқандардың үстінен жүргіздік».
Ондағы мақсат, әлі жаны шыға қоймағандарын арбамен таптап, жұмысын бітіру еді. Оның үстіне сол күні дружинаға шыұұан солдаттар да көрші болыстарға барып, қазақты шетінен қырып, шауып, талап келді»
1916 ж көтеріліс қазақ халқының көп ғасырлық тарихында ерекше орын алды. Имперализм мен бірінші дүниежүзілік соғыс жағдайларында А.Иманов пен көтерілістің басқа басшылары халықты өз уақытында Сырым Датұлы, И.Тайманов, М.Өтемісұлы, К.Қасымұлы мен Н.Қасымовтың басшылығмен болған ұлт азаттық қозғалысынан кейін бірінші рет 1916ж көтеріліс кең байтақ өлкенің барлық бөліктерін қамтып, бүкілқазақстандық сипат алды. Көтеріліс отарлауға және импералистік саясатқа қарсы бағытта өрбіді. Халықты ұлттық және саяси азат ету жолындағы көтерілістің басты міндеттерімен салыстырғанда бұл көтерілістің таптық жағы екінші кезектегі мәселе болып шықты.
Қорытынды
1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс тарихымызда халқымыздың басынан өткен ең ауыр тарихи ақтаңғалақ оқиғалардың бірі болды. Көтеріліс барысында, әсіресе, қазақтардың саны Қазақ өлкесінде 446 мыңға, Орта Азияда 121,7 мыңға, Астрахань губерниясында 51,8 мыңға, Ресей империясында 617,5 мыңға азайып кетті.1917 жылы Торғай көтерілісінің талқандалуы аяқталуы барысында 3 мыңдай адам жауапқат тартылып, 201-і өлім жазасына кесілді, 161-і каторға айдалды, жүздеген ауылдар тоналып, өртелді, жазықсыз адамдар атылды.
Көтеріліс бір жағынан жеңіліс тапты, оның өзіндік себептері де көп болды: бытыраңқылық, әскери қарудың жеткіліксіздігі, руаралық қақтығыстардың болуы, жергілікті халық пен қоныстанушылар арасындағы қайшылықтардың болуы, ұлттық демократиялық зиялылар қатарында бірліктің болмауы, қазақ феодалдарының сатқындығы сияқты себептер әсер етті. Екінші жағынан көтеріліс жеңіліс тапқанымен оның қазақ тарихындағы тарихи маңызы зор болды. Атап айтсақ, қазақ халқының таптық саны өсті, Қазақстан халықтары ұлттық мүдделерінің ортақтығын ұғынып, бастары біріксе жеңіске жететініне көздері жетті, патша өкіметін сескендірді; қозғалыс барысында өкімет құрылымы, қарулы күштер, басқару аппараты құрылды; Ресей империясындағы азаттық күрестің шырқау шегі болды.
Тарихымызда осы Торғай көтерілісінің басшы-сардарбегі Амангелді Иманов өзінің тактикасымен, ерекшеліктерімен көзге түсті: ттабанды болып ұзаққа созылуы, билік көтерілісшілердің қолына көшіп, бір орталықтан жүргізілуі ,басқарудың тәртіпке келтірілген жүйесі болды.
Дереккөздер
2. «1916 жыл.Әңгімелер, өлеңдер, дастандар» Алматы «Рауан» 1996
3. «Қазақстан тарихы» Алматы Шың-Кітап,2007
Санат:Тарих
Дюзе
Дюзе (Duzey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,5 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55168, пошта индексі — 55230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 50 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Сырғыма брекчиялары
Сырғыма брекчиялары – субаэрал жағдайларда (суүстілік сырғамалар) немесе сушаралар түбінде(суастылық сырғамалар) сырғымалық процестер пайда болады. Геологиялық қималарда негізінен суастылық-сырғымалық брекчиялар кездеседі, олардың құрамы біркелкі және сыйыстырушы шөгінділермен жасы бір болады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Мереке Көкенқызы Төлекова
Төлекова Мереке Көкенқызы (27 Мамыр 1955 жылы туған, Қарағанды қаласы) – тарих ғылымының докторы (2003), профессор (2008).
Қысқаша өмірбаяны:
1976 жылы ҚазПИ-ді (қазіргі ҚазҰПУ) бітірген. 1981 жылдан осы оқу орнында доцент, профессор қызметтерін атқарады.
«Жетісу өңірі халқының әлеуметтік-демографиялық дамуы (1897–1999)» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 60-тан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Жыңғылды (Маңғыстау облысы)
Жыңғылды (1992 жылға дейін — Куйбышево) — Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданындағы ауыл, Жыңғылды ауылдық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шетпе ауылынан солтүстік-батысқа қарай 45 км жерде, Қаратау жотасының оңтүстік-батыс баурайының жыңғыл мен жусан аралас астық тұқымдас әр түрлі шөптер өскен сұр топырақты шөл белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1939 адам (979 ер адам және 960 әйел адам) болса, 2009 жылы 2278 адамды (1190 ер адам және 1088 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1930 жылы ауыл шаруашылығын ұжымдастыруға байланысты "Куйбышев" атындағы ұжымшар ретінде қаланды. 1969 жылдан қаракөл қойы кеңшары мен ауылдық кеңестің орталығы болды, 1995 жылдан кеңшар негізінде шаруа (фермер) қожалықтары құрылды.
Тұлғалары
Жыңғылдыдан:Есір Айшуақұлы, Айтуған Тайұлы, Елбай Қосымбайұлы, Абыл Тарақұлы, Атанғұл Сүйесінұлы, Шамғұл Ыбырайымұлы, ақын-жыраулар және шешендер: Сам, Құлыш, Қожық, Жаман, Нұрнияз, Алхам, Алшын және т.б. туып өскен.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл бойында 70 шаруа қожалығы тіркеліп, оның 51-і тұрақты жұмыс істейді. Ауылда 2012 жылы шаруа қожалықтары мен жеке қожалықтарда мал басы саны өскен. Атап айтқанда, қой-ешкі 34500-тен 35035 басқа, жылқы 2400-ден 2472 басқа, түйе 1600-ден 1648 басқа өскен. 2012 жылға қарай 15 шаруа қожалықтары 98 гектар жерге бақша дақылдарын өсірген. Сай-Өтес – Бозащы су құбырының бір тармағынан тұщы су келеді.
Инфрақұрылымы
Ауылда 2 мектеп жұмыс жасауда. 2 мектепте 2012-2013 оқу жылында 592 оқушы білім алуда. 2013 жылы С.Нұрниязұлы атындағы мектеп – интернатының 250 балалық оқу корпусы және Есір Айшуақұлы атындағы орта мектепке «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ-ның демеушілігімен жаңа газон төсеніші бар спорт алаңы салынды. 2012 жылы ауылдық аурухана жабылып, дәрігерлік амбулатория болып жасақталды. Бұдан басқа ауылда 1 дәріхана жұмыс істеуде.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы елді мекендері
Құдайқұлов Мұсабек
Құдайқұлов Мұсабек - Социалистік Еңбек Ері (1948), егінші. 1891 жылы Жамбыл облысы, Шу ауданынада туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Құрақ
Құрақтың қыз-келіншектерге үйретері
Құрақ құрау үшін ең алдымен, қажетті материалдар таңдап алынып, олар түрі, түсі, матасына қарай сұрыпталады. Яғни, маталардың барқыт, жібек, сиса, сәтен кесінділері жеке-жеке бөліп алынады. Содан кейін ісмер әйел не бірыңғай барқыттан, немесе бірыңғай жібектен құрақ құрауға кіріседі. Бұл істі бастамас бұрын әрбір түстің бір-біріне сәйкес келуіне, бірін-бірі ашып тұруына айрықша көңіл бөлінеді. Құрақ құрау - қалдық қалдырмау. Ертеде қазақ даласында қымбат маталар тапшы болғандықтан, киім-кешек тігушілер қалған маталардың қиықтарын бір кәдеге жаратуға тырысып, олардан әртүрлі бұйымдар жасаған. Сөйтіп, құрақ құрау өнері дүниеге келген.
Ысырапқорлық – қазақтарға жат қылық. Ежелден-ақ ата-бабаларымыз үнемшіл болып, қолдағы темір, сүйек, ағаш, тері тәрізді заттардың да кесінділерін қажетіне ұқсатып, аяқ асты тастамаған. Ал қолдағыны осылай ұқсатуда қиыстырып құрақ құраушылардан асқан шебер жоқ. Олай болса, құрақ құрау қыз-келіншектерді ысырапқорлықтан тыйып, үнемділікке үйретеді.
Қазір ұлттық салт-дәстүріміз қайтадан жаңғырып, өмірімізге тереңдеп енгендіктен, қазақтың құрақ құрау өнері де қайтадан дамып отыр. Ауылда да, қалада да көптеген қазақ отбасыларының төрінен қайтадан құрақ көрпелер, құрақ тұскиіздер орын ала бастады. Қыз ұзату, келін түсіру тойларында құдағилар бір-біріне құрақтан әдемі ою-өрнек салынған әсем қоржындармен сый-сияпат апаратын болды. Бір ғажабы, қазіргі құрақтардың өздерінен-ақ ондағы тікше, шаршы құрақтарда небір бояу алмасуларының үйлесімді жасалғанын, осы құрақ бояуларының алмасуының, қиюластырылуының келесі құрақтарда қайталанбайтынын аңғарасың. Көгілдір аспан астындағы жасыл жайлауда ақ шаңқан киіз үйлерді тігіп, қызыл, сары, ақ қызғалдақтар жайқалған, жусанының иісі мұрын жарған дархан далада мал жайып, күміс көлдерде шомылып, құстардың үнін естіген қазақ халқы соның бәрін ою-өрнектер, құрақтар арқылы-ақ қандай шебер жеткізе білген десеңші. Құрақтардың мың құбылған сәні мен сұлулығына қарап тұрғаныңда, «Шіркін-ай, қазақтың бұл құрақтары мен ою-өрнегіне тіл бітсе, олар мәңгілік ғұмыр, асыл махаббат, өшпес сұлулық туралы бізге таусылмас сыр мен жыр толғар еді-ау!», - деп те ойға қалатыныңды қайтерсің. Яғни, құрақ құрау, оны тамашалау қыз-келіншектерді сұлулықпен сырласуға, оны өн-бойына сіңіруге, бояулар әлемін танып, түсінуге үйретеді. Ал жаны сұлу адамның ісі де, мінез-қылығы да, сөзі де, отбасы да сұлу.
Әр үйде құрақтан жасалған бұйымдардың болуы – отбасының ұлтжандылығын ғана танытып қоймайды. Бұл қазақ қолөнерінің ежелгі түрінің қайтадан жаңғырып, қазіргі заманмен жарасым тауып отырғанын көрсетеді. Және де құрақтан жасалған бұйымдардың көбеюі шетелдіктерге біздің еліміздің қолөнерінің қаншалықты дамығанын паш етіп, қазақты әлем халықтарына кеңінен танытуға жарқын жол ашып отыр. Қысқы «Азияда» күндерінде шетелдіктердің түрлі ұлттық сувенирлермен бірге құрақ бұйымдарын да көптеп сатып алып жатқанын көргенімізде біз сондай ойға келдік. Яғни, құрақ құрау қыз-келіншектеріміздің жанында ұлтжандылық қасиеттерді орнықтырып, оларды ұлттық қолөнерімізді сүюге, оны дамытуға үлес қосуға тәрбиелейді.
Құрақтағы бояулар сыры
Қазақ қолөнерінің, оның ішінде құрақ бұйымдарының бояуы сан алуан. Халқымыздың ұғымында көгілдір түс-аспанның символы, қызыл түс – оттың, қанның, өмірдің, жасыл түс - өсімдіктің, көктемнің, бастаудың, ақ түс – биіктіктің, аспанилықтың, сары түс – даналықтың, білімнің белгісі. Сол себепті, қиықта бұл түстер бір-бірімен тығыз бірлікте тұрғанында ғарыштың, әлемнің бейнесін бедерлеп, буддистік мандаланың философиялық мағынасынан да артық мән-маңызға, құпия сырға толы екенін байқатады.
Құрақтан жасалатын бұйымдар
Құрақ көрпелердің бір шаршысын бөліп алып, оны орындыққа көрпеше етіп жабуға да болады.
Драп материалдан сәндік доп былай жасалады: Ол 12 әр түрлі бесбұрыш қиықшалардан құралады. Қиықшалардың ішкі бұрышы 72 градустан болуға тиіс. Дұрыс бесбұрыш дегеніңіз осы. Егерде бесбұрыш теңдей болса, доп дөңгеленіп шыға келеді. Шеберлер доптың екі жағын осылай тігіп алған соң оның ортасына синтепонды тығып, томпайтады. Қарапайым да қызық тәсіл.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыстық заттар
Қызыл шие
230*300|thumb|Шие ағашы. Гүлденген ағаштың жалпы түрі Қызыл шие (лат. Сerasus avіum) – раушан гүлділер тұқымдасына жататын жеміс ағашы. Ағаш бөрікбастарының биіктігі 4–8 м (кейде 10–20 м), орталығы діңгектің жуандығы 50–60 см. Гүлдері ірі, ақшыл-қызыл. Ағаштарының өмір сүру ұзақтығы 50 – 80 жыл. Өнімді тікпе көшеттері отырғызылғаннан кейін 4–6 жылдардан соң береді. Гектарынан орта есеппен 80–150 ц өнім алынады. Жемісі ерте піседі (15–25 мамыр аралығында). Жемісі етті, тәтті, ақшыл, ақшыл-қызыл, сары, кейде өте қызғылт, қарақошқыл түсті келеді. Жемісінде 7–15% қант (глюкоза, фруктоза), 0,36–1,13% түрлі қышқылдар, С витамині (дәрумені) болады. Жемістері жасаң күйінде және тосап, шарап, шырын ретінде пайдаланылады. Тұқымында 30%-ға дейін май болады, олар парфюмерияда қолданылады. Еуропа мен Азия елдерінде, оның ішінде Түркия, Иран, Ауғанстан, Қытай, Жапония, Әзірбайжан, Украина, Ресей, т.б. мемлекеттерде, облыс жерінде көп өсіріледі. Негізгі сорттары: Драгана желтая, Бахор, Айгерім, Ләззат, т.б.
Тағы қараңыз
Санат:Биология
Қасабеков Аманжол
Қасабеков Аманжол (5.4. 1943 жылы туған, Кербұлақ ауданы, Бостандық ауылы) — ғалым, философия ғылымдарының докторы (1989), профессор (1990). 1969 ж. М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетін бітірген (1969). 1969-78 ж. Жамбыл педагогика институтында, Алматы зоотехникалық-мал дәрігерлік институтында аға оқытушы болған. 1978-91 ж. ҚазМУ-дің Кәсіби біліктілікті арттыру интының директоры, Алматы архит. -құрылыс институтында филосософия кафультетінің меңтерушісі. 1991-95 ж. ҚазМУ-де философия және политология факультетінің деканы, проректор, директоры болды. 199598 ж. і.Жансүгіров атындағы Талдықорған университетінің ректоры. 1998 жылдан Қазақ гуманитарлық заң университетінде кафедра меңтерушісі.Қасабеков Аманжол (5.4. 1943 жылы туған, Кербұлақ ауданы, Бостандық ауылы) — ғалым, философия ғылымдарының докторы (1989), профессор (1990). 1969 ж. М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетін бітірген (1969). 1969-78 ж. Жамбыл педагогика институтында, Алматы зоотехникалық-мал дәрігерлік институтында аға оқытушы болған. 1978-91 ж. ҚазМУ-дің Кәсіби біліктілікті арттыру интының директоры, Алматы архит. -құрылыс институтында филосософия кафультетінің меңтерушісі. 1991-95 ж. ҚазМУ-де философия және политология факультетінің деканы, проректор, директоры болды. 199598 ж. і.Жансүгіров атындағы Талдықорған университетінің ректоры. 1998 жылдан Қазақ гуманитарлық заң университетінде кафедра меңтерушісі.
Санат:Тұлғалар Санат:Философия
Кудрейка
Кудрейка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Парбиг өзенінің сол жағалауынан 279 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ұзақ жасау
Ұзақ жасау — адамның өмірдің орташа ұзақтығынан едәуір артық жасқа жетуі. Ұзақ жасаушылар деп, 90 жастағы және одан кәрі адамдар саналады. Ұзақ жасаудың негізі физиологиялық қортаюды қамтамасыз ететін бейімделу механизмдерінің әрекеттілігі болып табылады. Ұзақ жасаушыларда қортаю процесі неғүрлым баяу жүреді. Негізгі физиологиялық жүйелердің жас ұлғайған сайын өзгеруі біркелкі жалғасады, организмнің бірқатар жүйелерінің күйі неғұрлым жас адамдардағы осындай параметрлерге шамалас болады (мысалы, қанның морфологиялық және биохимиялық құрамы, жүрек-қан тамырлары, эндокриндік жүйе және орталық жүйке жүйесі күйінің кейбір көрсеткіштері). Ұзақ жасаушыларда жоғарғы нерв қызметінің типі, әдетте, күшті, сабырлы болып келеді. Олар адамға жұғымды, айналасындағы оқиғалар мен құбылыстарға зер салғыш, сергек, ақпейіл болып, жұқпалы ауруларға берік, жоққа барға мазасызданбайтын, өс-жады жақсы, еңбекқор адамдар болады. Ұзақ жасау проблемасындағы ең күрделі мәселелердің бірі — бұл феноменге тұқым қуалаушылық пен орта факторлары ықпалының арақатынасы туралы мәселе. Көптеген геронтологтар ұзақ жасаудың әлеуеттік мүмкіндігі тектік тұрғыға байланысты деп есептейді. Белгілі бір шамада мұның өзі өмір тәжірибесі тұрғысынаң дәлелденген де. Сонымен қатар ұзақ жасаудың әлеуметтік-экономикалық факторларға: материалдық жағдайларға, мәдениет деңгейі мен медициналық қызмет көрсетілуіне, еңбек пен тұрмыс жағдайы мен сипатына, қоғамдағы психологиялық климатқа байланысты екені күмәнсыз. Ұзақ жасаушылардың 50%-ынан астамы ауылдық жерлерде тұрады. Соңғы жылдары қоршаған ортаның ластануының әсері едәуір артып, ұзақ жасаушылар санының азаюы байқалады. Дүние жүзі бойынша, тұтас алғанда, экономикалық жағынан дамыған елдерде ұзақ жасау көрсеткіші едәуір жоғары.
Дереккөздер
Санат:Физика
Вильнев-Сен-Дени
Вильнев-Сен-Дени (Villeneuve-Saint-Denis) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77510, пошта индексі — 77174.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 702 адамды құрады. Халық тығыздығы — 94,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Семей
Қазақстанда қала мәдени астанасы болып саналады, өйткені оның көптеген тұрғындары қазақ мәдениеті мен шығармашылығының негізін салушылар болып табылады. Семей «Қазақстанның тарихи орталығы» деген ерекше мәртебеге ие.
Өңір климаты ерекше географиялық орналасуымен ерекшеленеді, құрылықта, мұхиттардан барынша алыс орналасқан.
Аумақ арктикалық бассейнге ашылған, бірақ Азияның ең биік тау шыңдары оны Үнді мұхитының әсерінен оқшау қалдырған. Климатының шұғыл континентальдылығы жылдық және тәуліктік температуралардың жоғары амплитудасы салдарынан болып отыр. Қыста -45 – қа, жазда +45 –қа дейін жетеді.
Қала халқы 323 721 адам (2019ж. ). Ертістің екі жағасында орналасқан Семей еліміздің ірі де әсем қалаларының бірі болып табылады, жергілікті тұрғындар ғана емес, Қазақстанның «рухани астанасының» қонақтары да осындай пікірде.
Семей Ұлы Отан соғысы жылдарында
1941 жылы облыс аумағында 238 және 8 атқыштар дивизиясы құрылды. Ерлік істері үшін 238-ші атқыштар дивизиясы 1942 жылдың 3 мамырында КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумы Жарлығымен Жауынгерлік Қызыл ту орденімен марапатталды, ал 24 мамырда Халық Қомиссарының бұйрығымен 30-шы гвардиялық болып жасақталды. 1944 жылдың 3 қарашасында 30-шы гвардиялық дивизия «Рижск» құрметті атағы берілді. 1946 жылдың 6 мамырында дивизия таратылды. Өкіметтік марапаттарға дивизияның 13 мыңнан астам жауынгерлері ерліктері үшін ие болды. Дивизия командирлері: полковник Коротков Геннадий Петрович (14 наурыз 1941 ж. – 10 мамыр 1942 ж.); полковник (27 қазан 1942ж. генерал-майор) Кулешов Андрей Данилович (16 мамыр 1942 ж. – 17 қаңтар 1944ж.);  полковник (3 маусым 1944 ж. – генерал-майор) Исаев Михаил Александрович (18 қаңтар – 5 қараша 1944ж., 17 ақпан– 9  мамыр 1945ж.); полковник Фадейкин Иван Анисимович (6 қараша 1944ж. – 16 ақпан 1945жж.). 8-ші атқыштар дивизиясының жолы да даңқты болды. 1941 жылдың желтоқсанынан 1942 жылдың наурызына дейін Семей және Аягөз қалаларында жасақталды. Воронеж түбінен басталған жауынгерлік жол Курскі шайқасына ұласты. 1944 жылдың 5 наурызында дивизияға «Ямпольск» құрметті атағы берілді. Дивизия командирлері: полковник Зверев Григорий Александрович (25 желтоқсан 1941ж. – 1 ақпан 1942 ж); подполковник (1 қазан 1942 ж. генерал-майор) Иванов Иван Иванович (2 ақпан 1942 ж. – 2 маусым 1943ж); подполковник Гудзь Порфирий Мартынович (15 маусым – 26 қазан1943ж); генерал-майор Иванов Николай Иванович (27 қазан – 12 желтоқсан 1943ж); генерал – майор Смирнов Андрей Семенович (13 желтоқсан 1943ж. – 26 қыркүйек 1944ж); полковник Угрюмов Николай Степанович (27  қыркүйек 1944 ж. – 9 мамыр 1945ж).
56 семейліктерге Кеңес Одағының Батыры жоғарғы атақтар берілді (М.Әбеулов, В.В.Буторин, З.Белібаев, В.А.Засядко, М.К.Меркулов, Н.Н.Силин т.б.). 13 адам 3-ші дєрежелі Даңқ орденінің иегерлері болды (Ф.Әділбаев, М.Әубєкіров, П.П. Борков, М.Ф.Кружелев, Ф.Е. Маслин, В.Н.Кондратьев, В.А.Осипов, С.Рубаев, Б.Хайдаров т.б.)
Халық саны
Семей қаласы халқының саны
Мәдени өмір
Семей шаһары Қазақстанның "мәдени астаны" ретінде әйгілі. Қалада Абайдың Семейдегі әдеби-мемориалдық мұражайы, Федор Достоевскийдің әдеби-мемориалдық мұражайы, Ф. Достоевский атындағы Семей мемлекеттік орыс драма театры сынды мәдениет орталықтары бар.
Қаланың көрікті жерлері
thumb|left|Әнет баба атындағы қос мұнарлы тас мешіт (Орталық мешіт) thumb|right| Семейдің аспалы көпірі
Қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуы
thumb|center|800px| Семей автобус құрастыру зауыты Өнеркәсіп. 2011 жылдың қаңтар-маусым айларында қаланың өндірістік кәсіпорындарымен 49,3 млрд. теңге сомасына тауар өнімі өндірілді, бұл 2010 жылдың осындай кезеңіне қарағанда 15,3% артық.
Аграрлы секторда жалпы өнім көлемі 4 499,1 млн. теңгені немесе 2010 жылдың деңгейіне 101,7% құрады.
Ет өндірісі - 6,9%, сүт өндірісі - 2,0% артты.
Бөлшек тауарайналым көлемі 39,8 млрд. теңгені құрады және 2010 жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 15,3% артады, физикалық көлем индексі - 107%.
Шағын бизнестің белсенді кэсіпорындар саны 969 кәсіпорынға дейін немесе 2010 жылдың осындай кезеңіне 10,8% артты.
Негізгі капиталға инвестиция 11 316 млн.теңге сомасында немесе 2010 жылдың деңгейіне 116,1% игерілді.
16 мың ш.м. жеке тұрғын үй енгізілді, бұл 2010 жылдың деңгейінен 182% артық.
Жеке табыс көздері бойынша қала бюджеті 4 466,7 млн. теңге жоспар кезінде 4 518 млн. теңгеге немесе 101,1% орындалды.
Қосымша қорды қарастыру мақсатында, әкімдік пен қала бойынша салық басқармасының бірлескен іс-әрекет жоспар-кестесі бекітілді, оның нәтижесінде 378,5 млн. теңге анықталды, бюджетке нақты 338,7 млн. теңге түсті.
Бюджеттің шығыс бөлігі 10 458,3 млн. теңге жоспар кезінде 10 265 млн. теңге сомасында немесе 98,2% игерілді.
Еңбек нарығындағы жағдай. Халықты жұмыспен қамтуды арттыру үшін 2011 жылы Семей қаласының 2012-2015 жылдарға даму бағдарламасы, Жұмыспен қамту 2020 және Жол картасы бағдарламалары бойынша іс-шаралар қарастырылған.
Жұмысқа орналастыру мәселесі бойынша жүгінгендер қатарынан жұмысқа орналасқандардың үлесі 2011 жылдың қаңтар-маусым айларында 72,4% кұрады, бұл 2010 жылдың осындай кезеңіне қарағанда 8,8 пайыздық пунктке арттық.
2011 жылдың 1 шілдесіне жұмыссыздардың тіркелген саны 1518 адамға есептеліп, өткен жылдың деңгейінде қалды.
Ірі және орта кәсіпорындарда жұмыспен қамтылған қызметкерлердің орта айлық номиналды еңбек ақы төлемі 2011 жылдың қаңтар-маусым айларында 59 153 теңгені құрап 2010 жылдың осындай кезеңіне 13,5% артты.
Дереккөздер
Санат:Семей Санат:Ертіс бойындағы қалалар Санат:XVIII ғасырда құрылған қалалар
IC 2734
IC 2734 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2734 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Кіші Амзя
Кіші Амзя — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тулва өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лозунга
Лозунга — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Васюган өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 52 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Забих Рысқапиев
Забих Рысқапиев (1929, Атырау облысы).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Су тазарту
Су тазарту - сумен жабдықтау көзінен су құбырына берілетін судың сапасын белгіленген мөлшерлік көрсеткіштерге дейін жеткізетін технологиялық процестердің жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Нина Гребешкова
Ни́на Па́вловна Гребешко́ва (род. 29 қарашада 1930, Мәскеу) —кеңес және ресей киноактриса.Ресейдің еңбегі сінген әртісі(2001).
Биография
1954 жылы Нина Гребешкова мемлекеттік кинематография институтың бітірді(В.Белокуров пен В.Ванин шебері).Нина қыз,оқушы пионерші рөлдерден бастаған.ОЛ Иван Пырьевта «Испытание верности» бейнесінде түскен.
1954—1990 жылдары— киноактер театр-студиясының актрисасы.
40 жасында режиссёр Леонид Гайдайға күйеуге шыққан. Ода Оксана қызы мен Ольг немересі бар.
Нина екінші планда ойнаған рөлдерімен әйгілі болып кетті.Ол өзінің күйеуінің Леонид Гайдайдың 11 фильмінде түскен.
Смак
Смак — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Араслан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 555 адамды құрады. Пошта индексі — 453875, ОКАТО коды — 80241815001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Балғын шақ (фильм)
"Балғын шақ" фильмі – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 4 бөлімді, қазақ тіліндегі фильм-концерті (1990).
Бұл Бүкілодақтық және мақсат конкурстардың иегері А.Жұбанов атындағы музыкалық мектеп-интернат оқушыларының өнерін көрсетуге арналған телетуынды. А.Жұбановтың, Құрманғазының, Баккаринидің, Шуберттің, Вивальдидің шығармалары орындалады.
Концертке Е.Қабылбаев, Е.Мыңтаев, Р. Оразбаева, Ә.Ахмадиев, қолданында А.Ибраева, Х.Оңалбаева, Д.Балақұмаров, Е.Қабылбаев, Е.Мыңтаев, А.Дүйсембаев бар камералық ансамбль катысады. Оларды камералық оркестр мен қобызшылар тобы сүйемелдейді. Кадрларда: М.Шаханов, А.Жұбанов, О.Сүлейменов, В.Рознер көрінеді. Режиссері - Ж.Қыстаубаев, операторлары - М.Жантуаров, С.Тәжімұратов.
Дереккөздер
Санат:Қазақтелефильм фильмдері Санат:1990 жылғы фильм-концерттер Санат:Ахмет Жұбанов
Имбе-ди-Минас
Имбе-ди-Минас (Imbé de Minas) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каратинга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 873 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 199,521 км² шамасында. Халық тығыздығы — 34,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Клинтон (Мэриленд)
Клинтон (Clinton) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 35970 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 30.6 км² шамасында. FIPS коды — 24-17900.
Тынвей
Тынвей (Кіші Пинвея, Тинвия) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Тынвей өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Томсон (Миннесота)
Томсон (Thomson) — Миннесота штатының Carlton округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Дорсино
Дорсино (Dorsino) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 430 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 36 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 38070.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Георгий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Амит Сингхал
Амит Сингхал (ағылш. Amit Singhal; 1968 жылы туылған) - Google компаниясының құрметті қызметкері, Google рейтингтік тобын басқарды. Ол Google іздеу бөлімінің бастығы қызметін атқарды. Компаниядан 2016 жылы 3 ақпанда кетті.
АҚШ Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі (2012).
Өмірбаяны
Үндістанда Уттар-Прадеш провинциясында дүниеге келген. 1989 жылы Рурки университетінде (Үндістан) информатика бакалавры дәрежесін алды. Ол АҚШ-тағы Миннесота университетінде білімін жалғастырып, 1991 жылы информатика магистрі дәрежесін алды.
1996 жылы ол Корнелл университетінен Рh.D. дәрежесін алды, онда ол ақпараттық ізденістердің бастаушыларының бірі Джерард салонның жетекшілігімен оқыды. Аспирантураны бітіргеннен кейін ол AT&T ғылыми-зерттеу бөліміне жұмысқа орналасты, онда әр түрлі ақпарат іздеу бағыттарымен айналысты.
2000 жылдан бастап ол Google - да іздеу сапасы бөлімінде жұмыс істейді. New York Times оны Google-дің рейтинг алгоритмдерінің бас талдаушысы ретінде атады. 2001 жылы рейтингтік жүйені толығымен қайта құрғаны үшін құрметті қызметкер атағы берілді.
«India Abroad» газеті оны ең ықпалды 50 үндіамерикандықтардың қатарына қосты.
Отыздан астам ғылыми жұмыстардың және көптеген патенттердің бірлескен авторы.
Афрагола
Афрагола (Afragola) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 62 319 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 3.464 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17,99 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Изгрев (Бургас облысы)
Изгрев (Изгрев) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Царево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 24 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8273. Телефон коды — 0550. ЕКАТТЕ коды — 32514.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
1993 жылы 15 қарашада айналымға шығарылған банкноттар сипаты
50 теңге
150px|right|thumb|50 теңге.jpg 150px|right|thumb|50 теңге.jpg Көлемі 144х69 мм
Сол жағындағы төменгі бұрышына және оң жағына жоғарыға банкноттың номиналы "50" саны көрсетілген. Банкноттың сол жағына Әбілқайыр ханның портреті су тамғы белгімен салынған. Банкноттың сырт жағы қоңыр. Орта тұсына Қазақстанның ежелгі өнерін бейнелейтін жартастағы суреттер бейнеленген.
20 теңге
right|150px|thumb|20 теңге right|150px|thumb|20 теңге Көлемі 144х69 мм
Банкноттың бет жағындағы басым түс - қара қоңыр. Банкноттың оң жағына Абайдың портреті орналастырылып, тігінен қоңыр бояумен оның аты және өмір сүрген жылдары жазылған.
Сол жағындағы төменгі бұрышына және оң жағына жоғарыға банкноттың номиналы "20" саны көрсетілген, ал оның астына оюмен өрнектелген.
Сырт жағындағы негізгі түсі - қоңыр. Орта тұсына Абай Құнанбаевтың шығармалары бойынша бүркіт ұстаған бүркітші бейнеленген.
10 теңге
right|150px|thumb|10 теңге right|150px|thumb|10 теңге Көлемі 144х69 мм
Бет жағындағы басым түс шымқай жасыл. Оң жағына қазақтың ағартушысы Шоқан Уәлихановтың портреті орналастырылып, тігінен оның аты және және өмір сүрген жылдары жазылған. Портреттің сол жағында төменде қазақтың ою-өрнегі бар.
Банкноттың сол жағына су тамғы белгімен Шоқан Уәлихановтың бейнесі салынған.
Банкноттың сырт жағында жасыл түс басым. Банкноттың орта тұсына "Оқжетпес" тауының көрінісі бейнеленген
5 теңге
right|150px|thumb|5 теңге right|150px|thumb|5 теңге Көлемі 144х69 мм.
Банкноттың сырт жағы сарғыш-қызыл түсті. Орта тұсына кесененің кешені бейнеленген.
3 теңге
right|150px|thumb|3 теңге right|150px|thumb|3 теңге
Көлемі 144х69 мм.
Банкноттың бет жағы жасыл-сұр түсті. Оң жағына халық ақыны Сүйінбайдың портреті орналастырылған. Тігінен шымқай жасыл бояумен ақынның аты және өмір сүрген жылдары жазылған. Портреттің сол жағында төменде қазақтың ұлттық өрнегі. Номиналдың астына сол жақ бұрышына ою-өрнекті сурет орналастырылған.
Банкноттың сырт жағы жасыл түсті. Орта тұсында Алатаудың көрінісі.
1 теңге
right|150px|thumb|1 теңге right|150px|thumb|1 теңге Көлемі 124х62 мм.
Құны 1 тенгелік банкноттың бет жағы көк түсті. Банкноттың оң жағына Шығыстың ұлы ойшылы Әл-Фарабидің портреті орналастырылған, тігінен көк бояумен оның аты және өмір сүрген жылдары жазылған. Портреттің сол жағына жоғарыға қазақтың ұлттық өрнегі салынған. Номиналдың астында сол жақ бұрышында ою-өрнекті сурет бар.
Банкноттың сырт жағы қызғылт түсті. Орта тұсына Әл-Фарабидің геометриялық сызбалары мен формулалары бейнеленген.
Сілтемелер
50 теңге, 20 теңге, 10 теңге, 5 теңге, 3 теңге, 1 теңге
Дереккөздер
Санат:Ақша Санат:Қазақ теңгесі
Пегниц
Пегниц (Pegnitz) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Байройт ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 599 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 100,03 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 72 175. Қаланың басшысы — Манфред Тюммлер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 36 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
NGC 2332
NGC 2332 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 28 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2332 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20276, UGC 3699, MCG 8-13-79, ZWG 234,75.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Құрама
Құрама — тайпа, ұлыс. Өзбекстан Республикасы ндағы Шыршық пен Ангрен өзендерін мекендеген, өздерін өзбек ұлтының этнографиялық тобына жатқызатын түркі тілдес ұлыс. “Құрама” термині 15 ғасырдан бастап белгілі болды. Құрама қазақтардың 3 жүзінің тайпалары, ішінара өзбек, қарақалпақ руларының араласуынан 18 ғасырдағы “ақтабан шұбырынды” жылдарынан кейін қалыптасқан. 1897 жылғы санақ бойынша Ташкент уезін 17 мың Құрама мекендесе, 1917 ж. олардың саны 53 мың адамға жеткен. Ислам діні нің cүннит тармағын ұстанады.
Құрамалар 18 ғасырдан отырықшы тірлікке көшіп, егіншілікпен айналыса бастады. Бау-бақша, жүзім өсіру шаруашылықтары елеулі рөл атқарды. Мақта мен күріш өсіреді, қой, ешкі, ірі қара мал ұстайды. 1939 ж. санақ кезінде Құрамалар жеке халық ретінде тіркелді. Бірақ 1959 ж. өзбек ұлтының өкілдері ретінде санаққа кірді. Құрамалардың қазіргі тұрмыстық тілі қазақ және өзбек тілдерін байланыстырушы тіл ретінде қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Халықтар
Санат:Қазақ рулары
Фатуа
Фатуа - ислам дінінде шариғат бойынша керекті мәселелерге, іс жөнінде дін басы мүфтидің, шешімі, тоқтамы қорытындысы. Мұсылман халқы үшін Фатуа - бұлжытпай сөзсіз орындалуға тиіс заң, міндет, парыз. Фатуа әдетте қағида, ереже, нұсқау түрінде жазылып, мұсылмандарға дария етіп, таратылып отырылған.
Больберг
Больберг (Bollberg) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Хольцланд ауданының құрамына енеді.
Красногорское
Красногорское — Қостанай облысы Қамысты ауданы, Арқа ауылдық округінің құрамындағы ауыл. Бұрынғы Красногор ауылдық әкімдігі орталығы.
Больберг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 300 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3.39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 006. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Розенкранц.
Красногорское
Географиялық орны
Аудан орталығы Қамысты ауылынан шығысқа қарай 39 км-дей жерде.
Больберг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Красногорское
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 509 адам (262 ер адам және 247 әйел адам) болса, 2009 жылы 345 адамды (170 ер адам және 175 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қамысты ауданы елді мекендері
Мадан (Смолян облысы)
Мадан (Мадан) — Болгариядағы қала. Смолян облысына қарасты Мадан қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 799 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4900. Телефон коды — 0308. ЕКАТТЕ коды — 46045.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Итаяқ
Итаяқ – Сарыөзен алабындағы өзен.
Географиялық орны
Абай облысы Семей қалалық әкімдігі аумағында. Ұзындығы 35 км, су жиналатын алабы 85 км2.
Бастауы
Бастауын Киікқашқан ауылының шығысындағы шағын тұщы көлден алып, солтүстікке қарай Сарыөзен өзенінің оң жағынан құяды.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі өзендері Санат:Ертіс су алабы
Бенин-пресс агенттігі
Бенин-пресс агенттігі – (АБП) (Agente Benin-Presse АВР) Үкіметтік ақпарат агенттігі. 1973 жылы негізі қаланды. Котонда ораналасқан. 1961 жылы құрылган АБП Дагомей ақпарат агенттігі негізінде ашылды.
"Эузу" газетіне, радио және теледидарына саяси, экон. және спорттық ақпараттар (фотоақпараттан баска) береді, сонымен қатар "Бенин-Пресс энформасьон" апталық бюллетенін шығарады. АФП пен ИТАР-ТАСС, ТАНЮГ және АДН агенттіктерінің шетелдік ақпараттарын пайдаланады. Агенттік штатында: Бас директор, Котонда 9 тілшісі және шет аймақтардағы бөлімшелерінде 5 тілшісі, сонымен қатар техникалық және қызмет көрсетуші тобы бар. Шетелдерде меншікті тілшілері жоқ. Координациялық комитеттің Пулына еңбеген ақпарат агенттіктеріне мүше.