cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Испандық партия
Тарихы
Испандық партия — гроссмейстерлер партияларында қолданатын ең танымал дебюттерінің бірі. «Испандық партияны» ашқан деп Руи Лопес есептеледі  (шетелдік әдебиетте бұл дебют оның құрметіне «Руи Лопес қорғанысы» деп аталған), бірақ бұл дебют  туралы алғаш рет  в XV-XVI ғасырдың  испандық  шахматшысы  Хуан Лусенның еңбегінде айтылады. Дебютті схемалар күрделілігімен алуантүрлңлңгң сипаттайды. Оған көптеген талдаулар арналған. Дебют теориясын өңдеуде көп еңбек сіңірген В. Стейниц, К. Яниш, М. Чигорин, М. Маршалл, З. Тарраш, А. Алехин, М. Эйве, П. Керес, В. Смыслов, И. Болеславский, И. Зайцев, С. Фурман, А. Карпов, Г. Каспаров және тағы басқа әйгілі шахматшылар.
Сілтемелер
Санат:Ашық дебюттер
Үлкен Средняя
Үлкен Средняя — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Средняя өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Люляково (Добрич облысы)
Люляково (Люляково) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Генерал-Тошево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 550 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9525. Телефон коды — 05737.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Огюст Роден
thumb|right|200px|Огюст Роден thumb|150px| Роден Огюст Франсуа Огюст Рене Роден (12 қараша, 1840, Париж — 17 қараша, 1917, Медон, Париж маңы) — француз мүсіншісі.
Дереккөздер
Санат:12 қарашада туғандар Санат:1840 жылы туғандар Санат:Парижде туғандар Санат:17 қарашада қайтыс болғандар Санат:1917 жылы қайтыс болғандар Санат:Медонде қайтыс болғандар Санат:Құрметті легион орденінің ұлы офицерлері Санат:Франция мүсіншілері Санат:Франция мемуаршылары
Ольена
Ольена (Oliena) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Нуоро провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7564 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 45,98 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 165,37 км² шамасында. Пошта индексі — 08025.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Ақсұңқар көшесі (Алматы)
thumb|Ақсұңқар көшесіндегі пейзаж Көшеге қасиетті қыран құстың санатына жататын Ақсұңқар шартты атауы. Көшеге Ақсұңқар атауы (Алматы қаласы мәслихатының 2.07.2008 №115 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.07.2008 № 3/552 қаулысы) берілген. Көше Әуезов ауданындағы «Құрылысшы» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1000 метр.
Сеяк (Коррез)
Сеяк (Seilhac) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19255, пошта индексі — 19700.
Ақсұңқар көшесі (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Сеяк (Коррез)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1721 адамды құрады. Халық тығыздығы — 66,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Серік Смайылұлы Қирабаев
Серік Смайылұлы Қирабаев (23 наурыз, 1927 жылы Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданы, Жаңаарқа кентінде туған) - ғалым, Филология ғылымының докторы, профессор. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының иегері. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі. Қазақстанның және Қырғызстанның Еңбек сіңірген ғылым қайраткері. Қазақстан білім беру ісінің Құрметті қызметкері.
Нойенкирх
250px|thumb|Картада орналасуы Нойенкирх (Neuenkirch) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Зурзее округінің құрамына кіреді.
Серік Смайылұлы Қирабаев
Жеке өмірі
Әскери атағы - отставкадағы капитан. Үйленген. Жұбайы - Бейсенова Әлия Сәрсенқызы,ҚР ҰҒА академигі. Ұлдары - Қирабаев Нұр, философия ғылымдарының докторы, профессор; Қирабаев Әлім, ҚР СІМ Америка департаменті директорының орынбасары.
Нойенкирх
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5868 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26.25 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1093, пошта индексі — 6016.
Серік Смайылұлы Қирабаев
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Ыбырай Алтынсарин медалінің иегерлері
Үрімжі
Географиялық орналасуы
Үрімжі Азия–Еуропа құрлығының кіндігіне, Тянь-Шань(Тәңір таулары) орта бөлігінің солтүстік бөктеріне, Жоңғар ойпатының оңтүстігіне орналасқан. Үрімжінің үш жағын тау қоршаған, солтүстігі көсілген тұнбалы сектор пішінді жазық, шамамен теңіз деңгейінен 680–920 м. биік. Үрімжі дүние бойынша теңізден ең алыс жатқан қала. Тарихы 1755 ж. Чиң(清代) үкіметі қазіргі Үрімжінің Жюжяуан деген жеріндегі Миң көне қаласында бекініс-қорған салғызып, әскер тұрғызды, әрі оған «Үрімжі» деп ат қойды.
1763 ж. қала атын “Дихуа” деп өзгерткен. 1884 жылы Шыңжаң өлке болып құрылды да, Үрімжі өлке орталығы болып белгіленді.
Үрімжі мұхиттан ең алыс орналасқан ірі қалаболып саналады.
Шаруашылығы
Үрімжі Қытайдың батысқа ашылған маңызды қақпасы әрі сыртпен экономикалық, мәдени ауыс-күйісінің терезесі болып отыр. Осы кезде Үрімжі әуежайы халықаралық және ішкі 61 әуе жолын ашты, ал ел іші-сыртына 17 пар қос бағытты пойыздар қатынайды. Үрімжі Шыңжаң пошта–телеграф коммуникациясының торабы. Еуразия коммуникациялық оптикалық кабельдері, GSM сандық ұялы байланысы бар.
Үрімжі Шыңжаңның өнеркәсіп базасы, онда мұнай мәнерлеу, металлургия, электр қуаты, көмір, тоқыма өнеркәсібі, құрылыс материалдары, механикаларды тірек еткен, химия өнеркәсібі, былғары өңдеу, баспа, азық-түлік, пластик тұтыну бұйымдары, жиһаз жасау сияқтыларға арналған біртұтас өнеркәсіп жүйесі бар. Үрімжі қаласының ауыл шаруашылығы көкөніс, жеміс-жидек, орманшылық, шөп, гүл сияқты сан алуан шаруашылық түрі біріккен қала маңы ауыл шаруашылық арнасына жатады.
Тарих
Орта ғасырларда Үрімші аймағында Юйлунг (Урум) деп аталатын түрік тайпасы өмір сүрген және бұл жерде Ұлнтай (Үрімтай) деген қала болған. Үрімжі атауы Үрімтай сөзінен шыққан деген пікір бар. Кейбір ғалымдар Үрімші моңғол тілінен аударғанда «Көркем жайлау» дегенді білдіреді дейді. XVI ғасырда моңғол ойрат тайпасы шығыстан қоныс аударып, Үрімші аймағына қоныстанды. 1755-57 жылдары Цинь патшалығы (清帝国）Жоңғар хандығын жойып, 1759 жылы бүкіл Шығыс Түркістанды жаулап алып, Тянь-Шань аймағында өз билігін орнатты. 1763 жылы Цинь династиясы Үрімжідегі қазіргі Хуң Шань қаласының (Қызыл тау) маңына бекініс салып, оны “Ди Хуа” деп атады (ашу, ағарту, және еске түсіріңіз). Содан бері қала құрылысы үздіксіз болды. 1758 жылы Цинь үкіметінің Абылай хан келісімімен Үрімжіде қазақтар үшін арнайы базар ашылды. Сол жылы Қабанбай батыр бастаған қазақстандық сауда делегациясы сауда жасау үшін Үрімші базарына жылқыларды айдап барды. Содан кейін Үрімші біртіндеп Қытайдың батысындағы басты сауда қаласына айналды. Батыс Қытайдағы мұсылмандар көтерілісі жеңіліске ұшырағаннан кейін 1884 ж. Ди Хуа - Шыңжаң провинциясының орталығы. ретінде белгіленген. Үрімжі тұрғындары көбейіп, қала құрылысы артты. 1945 жылы Гоминдан үкіметі Үрімшіге ресми қала мәртебесін берді. Қала 5 округтен және бірнеше ауылдық әкімшіліктерден тұрды. 1949 жылы қыркүйекте Үрімжідегі Гоминдан үкіметі Қытай Коммунистік партиясына бейбіт жолмен бағынды. 1955 жылы Үрімшіде Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданы құрылды. Үрімжі қаласының қала құрылысы мен мәдениеті 1980 жылдардан бастап қарқынды дамып келеді. Қалада ауыр және түсті металлургия, тракторлар, автомобиль жөндеу, химия, цемент, жеңіл және тамақ өнеркәсібі, су және электр станциялары, университеттер, педагогикалық, мұнай, а. ш. Институттар бар. Көмір Атырауда өндіріледі. Бүгінгі таңда Үрімші Қытайдың батыс бөлігіндегі маңызды халықаралық сауда-экономикалық орта болып табылады. Үрімші сонымен қатар Қытайдағы қазақтардың мәдени орталығы. Шыңжаң қоғамдық ғылымдар академиясы мен Шыңжаң университетінде қазақтың тарихы мен мәдениетін зерттейтін ғалымдар бар.
БАҚ - Қытайда қазақ тілінде шығатын саяси, әдеби және ғыл. басылымдар “Шыңжаң газеті”, “Ұлттар ынтымағы”, “Шұғыла”, “Шет ел әдебиеті”, “Мұра”, “Шыңжаң қоғамдық ғылымы”, “Тіл және аударма” сияқты мерзімді басылымдар және “Шыңжаң халық баспасы”, “Шыңжаң оқу-ағарту баспасы”, “Шыңжаң жастар-өрендер баспасы”, “Шыңжаң ғылыми-техника баспасының” қазақ редакциясы бөлімдері шығаратын әртүрлі кітаптар жарық көреді. Шыңжаң халық радиосының қазақ бөлімі, Шыңжаң телеарнасы қазақ тілінде үш арнамен күн сайын хабар таратады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Қытай қалалары Санат:Миллионер қалалар Санат:Шыңжаң Ұйғыр аутономиялық ауданы
Монс Кальпе
«Монс Кальпе» — Гибралтар футбол клубы, 2013 жылы құрылған.
2019/20 жылы тұңғыш рет Ұлттық лигада ойнады.
Сілтемелер
Санат:Гибралтар футбол клубтары
VII — IX ғасырдағы сәулет өнері ескерткіштері
thumb|250px|Ежелгі Тараз қаласы
Сәулет өнері ескерткіштері — оны жасаған қоғамнын өмірі туралы аса бай ақпарат көзі. Өнердің және құрылыс техникасының ескерткіштері болумен қатар, олар дәуірдің эстетикалық нормалары, идеологиясы туралы, ғылыми-техникалық мүмкіншіліктің дамуы туралы, мәдени қарым-қатынастар туралы, құрылыс қоленерінің ұйымдастырылуы мен деңгейі туралы айқын түсінік береді.
Оңтүстік Қазақстан мен Жетісуда қазіргі кезге дейін сақталған архитектуралық құрылыстар саны көп емес және мұсылмандық орта ғасырлар дәуірімен шектелген. Сондықтан сәулет енері тарихының жалпы проблемаларын шешу, архитектуралық-көркемдік бейне эволюциясын ашып көрсету, сәулет өнері дамуының зандылыктарын зерттеу көбінесе сәулет енері ескерткіштерін археологиялық зертгеуге байланысты.
Сәулет өнері археологиялық қазба жұмыстарында табылған ескерткішерде, тіпті тас дәуірі ескерткіштерінің өзінен-ақ ұшырасып, одан кейінгі кезендерде барған сайын ұлғая береді. Ол адамның материалдық және рухани мәдениет сапаларын біріктіретін жасампаздық қызметінің ерекше түрі — «пайданың, беріктік пен әсемдіктің» ұштастырылуы болып табылады.
Діни сәулет өнері
Қалаларда еңселі ғибадатхана және діни ғимараттар болған. Ақбешім мен Суябтан екі будда ғибадатханасы толық қазып ашылды, олардың мерзімі VII ғасырдың аяғы — VIII ғасырдың басы деп белгіленді. Бірінші Акбешім ғибадатханасы тік бұрышты етіп жоспарланған. Көлемі 76x22 м. Ол мінажат ететін орын мен галереядан тұрады, оларға аула жақтан үш орамды баспалдақ апарады. Мінажат орны жанындағы сегіз бағаналы залдың төбесі тегістеліп жабылған. Шығыс жағына тұрғылықты және шаруашылық мақсатындағы қақпалы құрылыстар орналасқан. Олардың жүйесіне шаршьшап жоспарланған кішкене шіркеу қосылған. Дәліздің қабырғаларын бойлай жасалған туғырлар мен сокілерге мүсіндер қойылынты. Кіреберістегі целлада екі жағында сатылы екі тұғыр тұр, оларға аяғын салбыратып отырған Будданың мүсіндері қойылған болса керек. Мінажат орнының еденінен иконостастың Будда бейнеленіп, алтын жалатылған қаңылтырлары (9) табылды. Жетісудың несториан-христиандары ғибадатханаларының архитектурасы жөнінде Ақбешім қала орны шахристанының солтүстік-батыс бөлігінен аршылған шіркеуден аңғаруға болады. Жоспарлануы жөнінде бұл — кіреберісі арқамен көркемделген тік бұрышты ғимарат. Оның көлемі 36x15 м. Үй ұзын жағынан батыстан шығысқа қаратылған; батыс жағында аула бар, оның қабырғаларын бойлай бастапқыда жаппа жасалған. Шығыс жағында шіркеудің өзі орналасқан.
Зороастрийлік діни құрылыстар да мәлім. Ғибадатхана мақсатындағы бір кешен, тегінде, зороастралық жерлеу салтын өткізуге және қасиетті от жағуға байланысты болса керек, ол Қызылозен қаласы жұртының батыс бөлігіне орналасқан.
Бейнелеу өнері
Сарайлардың салтанатқа арналған және діни орындары көбінесе қабырғаларына сурет салып, бұйымға және алебастрға, ағашқа ою салу арқылы безендірілген. Қостөбенің сарай кешенінен оюланған саз бұйымдар, өрнектер мол кездесті. Сондеудің ең жақсы сақталған түрі — саз сылақтың қалың қабатын көркемдеп оймыштау. Бөлмелердегі қабырғаларды оймыштау өсімдік және геометриялық түрдегі өрнектерді қамтиды. Қабырғаларға арнайы бейнелер мотивтері жиі салынған, олардың ішінде сабағына ілініп тұрған бүлдірген, құлпынай жемістері де, ірі інжулер қатарлары да, ішінде шеңбері бар қос қабатты ромб тәрізді торлар да ұшырасады. Қабырғалардың жоғарғы жағы сабағы бар әдемі гүлдермен, жапырақтармен, гүл қауыздарымен безендірілген. Оюланған белдікте шиеленіп шырматылған жапырақтар, сабақтар, үлкен медальон түріндегі өрнектер бар. Еден мен сәкілердегі оюланған бұйымдардың кесектерінде шиеленіп шырматылған қызыл беделер, көп бұтақты пальметтер, інжу салынған қос қабатты дөңес шеңберлер, жапырақтары, сабақтары және шоқталған жүзімі бар, салмақты жүзім шыбығы мотивтері сақалған. Өсімдік және геометриялық өрнектердің мұндай мотивтері Афрасиаб, Варахша сарайларының, қамалдардың, бай тұрғын үйлерінің сонделуінен жиі кездеседі.
Tұрғын үй архитектурасы
Монументті тұрғын үй архитектурасына Жетісу қалаларының төңірегіндегі аумақтарда тұрғызылған қамалдар жатады. Олар қолдан биіктетіліп (кейде табиғи биіктерді пайдаланып) жасалған биік аландарға тұрғызылған еңселі үйлер. Құрылыстар көптеген жартылай қараңғы жайлары, дәліздері бар бір немесе екі қабатты болған. Әдетте төменгі қабатында ұзынша 6—8 бөлмелі болып, олардың қабырғаларының қалындығы екі метрге дейін жеткен және одан да қалың жасалған. Төменгі қабаттарына төбесіндегі арнаулы саңылаулар арқылы немесе шырағдандармен жарық түсірілген. Екінші қабатқа пандус немесе кішкене аспалы көпір апарған, ал одан баспалдақпен төменгі қабаттың бөлмелеріне түсуге болады. Қамалға әдетте сазбалшықпен қоршалған кең аула түйіседі. Дуалдың үстіне әдетте сатылы жақтаулар орнатылған, оқ атуға болады. Құрылыстың бүкіл болмысын оның тұрғын жай ғана емес, қорғаныс құрылысы да болғанын көрсетеді. Тараздан, Қызылөзен қаласының жұртынан, Құлан, Ақбешімнен қамалдар қазып-аршылды. Олар жоспарлануы мен құрылысының құрылымы жағынан да ұқсас. Қостөбе, Қүйрықтөбе жөне Баба-Ата қала жұрттарының қамалдарын қазған кезде қызықты материал- дар алынды.
Қостобе қала жұрты Талас аңғарында жатыр және Жамукет қаласы деп саналады. Ол жартылай тік бұрышты етіп жоспарланған, биіктігі 15 метрге дейін жететін, жоғарғы алаңшасының көлемі 30x30 м болатын қамалдан тұрады. Оның қасында шахристан мен рабад (келемі 450x450 м) және ұзын дуалмен қоршалған аумақ орналасқан. Негізгі қазба жұмысы қамалда жүргізілді. Қамал құрылысының ансамбліне сарай кешені кірген. Оның құрылысы VI ғасырдан IX ғасырдың басына дейін созылған. Құрылыс екі кезенде жүргізілген: бірінші кезеңі - VI — VIII ғасырларда, екінші кезеңі - VIII ғасырдан IX ғасырдың басына дейін. Құрылысты қайталап салу кезінде сарайдың ішкі жайларының жоспарлануы, бекіністі дуалдардын орны өзгертілген. Барлығы 20 үй орны аршылды, олардың ішінде тұрғын бөлмелер, діни сипаттағы орындар, қонақ қабылдауға арналған салтанат жайлары, шаруашылық бөлмелері, сондай-ақ айналма дәліз бар.
Үйдің жалпы жоспары бөлмелердің екі тобының жиынтығы болып табылады, олар: үлкен залдардың орталық тобы және оның солтүстік жағынан шектесіп жатқан, орталық топқа қызмет көрсету мен оны қорғау міндетін атқарған шағын жайлардың шеткі тобы. Бүкіл ансамбльді айналасын төбесі жабық айналма дәліз қоршап жатыр.
Архитектуралық кешеннің орталық құрылымы бөлу залының тік бұрышты бөлмесі (9,5x8,2 м) болган. Оның оңтүстік-шығыс жағында қызметшілерге арналған бөлме болды. Бөлу залының шыгыс жағында салтанатты «гоф- рирленген зал» орналасқан, оған ауланың ашық алаңшасы жапсарласып жатыр. Ортадағы болу залының солтүстік-батыс және солтүстік жағында діни жоралғылық орындар орналасқан. Көлемі 40 шаршы метрге жуық діни- жоралғылық салтанат залы ағаштан ойып әсем безендірілген. Онын ортасында ғұрыптық ошағы бар жартылай дөңгелек үлкен сәкі түр. Көлемі нақ сондай деуге болатын екінші діни-жоралғылық залдың да ортасында ошақты жартылай дөңгелек сәкі бар, алайда бұдан безендірілген іздер байқалмады. Сарайлардағы осыған ұқсас ғибадатхана кешендері Ташкент алқабындағы Қаңқа қамалынан, Мыңғұрық, Юнусабадтағы Ақтепе қалаларының жұрттарынан табылды. Ортадағы бөлу залының батыс жағында көлемі 40 шаршы метр болатын үлкен тұрғын зал орналасқан. Үйлердің орталық тобының солтүстік жағында қосалқы міндеттер атқарған орындар бар. Демалатын және тамақ ішетін орындар кешеннің солтүстік бөлігінде, не сарайға жақын бөлек тұрған үйде орналасқан болуы мүмкін деп шамаланады.
Сарайлардың жалпы композициялық шешімі залдардың атқаратын рөлін ескере отырып, биіктігі op түрлі болуын көздейді, мұның өзі сыртынан қарағанда көлемінің қызықты панорамасын жасаған. Мәселен, Қостөбедегі сарай үйі де биіктігі жағынан бейне бір үш денгейлі етіп құрастырылған. Кешеннің ең биік және еңселі орны — белу залы — бірінші жоғарғы деңгей, содан соң оның айналасын неғұрлым аласа залдар жартылай қоршап тұр және солтүстік жағында үшінші деңгей — бірқатар шеткі орындар бар. Биіктікті деңгейлері бойынша осындай тәсілмен болу арқылы бүкіл кешеннің бірегей композициясы жасалған. Шығыстың сәулет өнерінде сарай ғимараттары жоспарларының сыртқы түрі осы объектілерге ұқсас болып келуі кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақстан тарихы Санат:Сәулет өнері Санат:Ескерткіштер
Харвич (Массачусетс)
Харвич (Harwich) — Массачусетс штатының Барнстэйбл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 12 386 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 85.9 км² шамасында. FIPS коды — 25-29020.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Пиньейру (Агиар-да-Бейра)
Пиньейру (Агиар-да-Бейра) (Pinheiro (Aguiar da Beira)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Агиар-да-Бейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 287 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,66 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Сәуле Хатиятқызы Барлыбаева
thumb|right|200px| thumb|[[гимнастика]] Сәуле Хатиятқызы Барлыбаева(11.11.1956 ж.т., Алматы қ.) – тарих ғыл. докт. (2005), проф., Көркем гимнастикадан Халықар. дәрежедегі спорт шебері (1995), Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы (1972–1977), КСРО чемпионы (1976). ҚазМУ-ды (1979, қазіргі ҚазҰУ), Мәскеу мемл. ун-тін (1992) бітірген. Қазақ телевидениесінде журналист, редактор, спорт шолушысы (1979–1983), ҚазҰУ-да оқытушы (1983–2000), кафедра меңгерушісі (2000–01), осы ун-тте телерадио кешенінің директоры. «История развития информационного общества в сторанах Юго-Восточного Азии (на примере Малайзии и Сингапура)» деген тақырыпта докт. дисс. қорғады. Б. 130-дан аса ғыл. еңбектің, оның ішінде 4 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Риу Аве
Тарихы
Rio Ave клубы 1939 жылы құрылды. Клубтың чемпионаттағы ең үздік нәтижесі (5-ші орын) 1981-82 жылғы маусымда болды. Екі жылдан клуб алғаш рет Кубок финалына шықты (1:4 есебімен Порту клубына жеңіліп қалды).
2014 жылы Португалия Кубогының финалына дейін жетіп, клуб 2014-15 жылғы маусымда УЕФА Еуропа Лигасына жолдама алды.
Сілтемелер
Санат:Португалия футбол клубтары
Нирын-Я
Нирын-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пунга өзенінің сол жағалауынан 182 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Жазғытұры (кітапша)
«Жазғытұры» - «Жазушы» баспасынан 1975 ж. жарық көрген суретті кітапша. Суретші О.Нұршумаев ақын өлеңін қазақ аулының көктемгі көріністерімен көркем безендірген. Кітапшаның соңында Абайдың «Жаз» өленінің 15 жолы қосымша берілген. Мектеп жасына дейінгі балаларға арналған. Көлемі 2,12 б.т., 47 мыңдана болып басылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
984 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:984 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:984 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Швейцар
Швейцар (Schweizer (szwajcar) – «Швейцария тұрғыны» деген мағынаны білдіреді) – есік алдында тұрып қонақтарды қарсы алатын адам. Әдетте қымбат мейрамханалар мен қонақүйлерде және бизнес орталықтарында қызмет атқарады. XVIII ғасырларда Ресейге көптеген швейцариялықтар қоныс аударып, біразы қонақүйлерге үй қызметшісі болып жұмысқа орналасады. Осыған орай қонақүйлерде қызмет атқаратын адамдарды швейцар деп атау қалыптасып, «швейцар» термині кәсіптің түрі ретінде таныла бастайды. Швейцардың міндеті – келушілерге есік ашу, сонымен қатар жүктерін лифтке немесе көлікке дейін апару, такси шақыру т.б.
Швейцар - қонақ үйге келетін қонақтарды есік алдында күтіп алатын қызметкер. Ол әдетте қонақ үйлер, қымбат мейрамханалар мен бизнес-орталықтарда болады. Қонақ үйдің швейцары өте үлкен жауапкершілікке ие - ол қонақтарды күтіп алады. Осы швейцарлардың көрсеткен қызметінен келген қонақтардың қонақ үй жайлы оң не теріс әсерде қалатыны басталады. Сондықтан да, оларды "қонақ үйдің жаны" деп те атайды. "Швейцар" атауы Ватикан қаласындағы Рим папасын күзететін гвардия атына байланысты қойылды дейді. Тек кейбір қонақ үйлерде швейцар мен администратор қызметі бір адамға жүктеледі. Ірі қонақ үйлерді бұл екі қызмет түрі қатаң бөлініп, белгілі бір жауапкершіліктері мен қызметтерге ие болады. 3* және одан да жоғары жұлдызды қонақ үйлердің көбісі швейцарларды екі кезекке шақырады: күндізгі және түнгі. Потенциалды швейцарларға қойылатын талаптарға негізінен, белгілі бір жас аралығы мен зиянды қасиеттерінің болмауын жатқыздырады. Қонақ үй желілерінде сонымен қатар олар ағылшын тілін өте жоғары дәрежеде білуі керек. Швейцар мен күзетуші деген екі қызметті шатыстырмауға тырысу керек: әрине швейцар фойедегі қажетсіз қонақтардың болмауын қадағалайды, дегенмен оның негізгі маңызды қызметі ретінде қонақтарды күтіп алу болып табылады.
Профессионалдық функциялары
Швейцар функцияларына келген қонақтарға есік ашу мен тұрушылардың санын реттеу мен оларға келген жүктер мен заттарды жеткізіп отыру болып табылады. Сонымен қатар, ол өзге де көптеген қызметтерді жүзеге асыра алады: мысалы, тұрушыға оның жүгін машинаға немесе таксиге дейін жеткізіп беру және т.б. Қазіргі заманда кез-келген мейрамхана не қонақ үйде міндетті түрде швейцар қызметі бар, және оған деген сұраныс тек жыл сайын өсуде.
Қазіргі заманғы швейцар
Нью-Йорк қаласының лифтшілері мен швейцарлар кәсіподақ мүшесі болып табылады. 1991 ж. олар өте кең көлемде ереуіл ұйымдастырып, оның тағы бір толқыны 1992 ж. бола жаздады.
Дереккөздер
Pförtner Doorman (profession) Portero Vahtimestari Vaktmästare
Жатай Жұмаділов
Жатай Жұмаділов (1930 жыл 24 наурыз, Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Саудакент – 1996 жыл, Жамбыл қаласы) – еңбек ардагері.
Марапаттары
Еңбек Қызыл Ту орденімен, бірнеше медальдармен марапатталған. «Қазақ КСР Халық ағарту ісінің үздігі» атағына ие болды.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысында туғандар Санат:Жамбыл облысы тұлғалары Санат:1930 жылы туғандар Санат:1996 жылы қайтыс болғандар Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
IC 4257
IC 4257 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қоқиқаздар
Қоқиқаздар (Phoenicopterus) — құстардың қырлы төсті құстар тармағының қоқиқаздар тұқымдасына жататын құстар туысы, дене бітімі ерекше, тұмсығы имек, сирек кездесетін құстар.
Қоқиқазтәрізділер сабы (Phoenicopteriformes) және қоқиқаздылар тұқымдасының (Phoenicopteridae) жалғыз туысы. Қызыл қанат деп те аталады. Қорғалжын қорығындағы Теңіз көлінде ғана ұялап, жұмыртқалайды. Ол басын суға батырып, түбін қопарып, судағы жәндіктерді аузына толтырып сүзіп алып қоректенеді. Ұя жасауға да су түбіндегі тұнбаны пайдаланады.
Ұшып бара жатқан қоқиқаздың қанаттары лапылдап жанған оттың жалынына ұқсас болғандықтан оларды кей халықтар “от немесе жалын құс” деп те атайды. thumb|left|200px|Кіші қоқиқаз
Түрлері
Қоқиқаздардың алты түрі белгілі, олар – үлкен қоқиқаздар, кіші қоқиқаздар, чилилік қоқиқаздар, Джеймс қоқиқазы, Анд қоқиқаздары және америкалық қоқиқаздар. Биіктігі 1,5 м-ге дейін жететін үлкен қоқиқаз осы тұқымдастың ішіндегі ең үлкені болса, кіші қоқиқаз ең кішкентайы болып табылады.
Дене бітімі
Қоқиқаз – қырлы төсті құстар тобының отряды. Алғашқы қазба қалдықтары эоцен, ал осы күнгілері жоғарғы олигоцен кезеңінен белгілі. Қоқиқаз дүние жүзіндегі бойы ең биік және аяқтары мен мойны ұзын құстар. Дене бітімі жұмыр. Дене тұрқы ірі әрі жабайы қаздарға ұқсас, сондықтан қоқиқазды халық арасында қызылқаз деп те атайды. Қораздары мекиендерінен ірілеу. Бойының биіктігі 91 – 120 сантиметрдей. Қораздарының салмағы 4,5 килограмм, ал мекиендерінікі – 3 килограммдай. Қанаттарының ұзындығы 35 – 49 сантиметр. Ересек қоқиқаздардың қауырсындарының түсі ақ, қызғылт, ұштары қара, ұзындығы 11-16 сантиметр, тұмсықтарының екі жақ жиегіндегі тілімденген “тісшелері” қоректенген кезде сүзгіштік қызмет атқарады.
Тұмсықтары
Қоқиқаздардың тұмсықтарының пішіні өте ерекше болып келеді. Тұмсықтары орта тұсында төмен қарай майысып иілген. Басқа құстарға қарағанда, олардың тұмсықтарының төменгі жағы үстіңгі жағымен салыстырғанда үлкенірек болады. Мұндай ерекшелік олардың су мен батпақта қорек табуына көмектеседі.
Ұялары мен жұмыртқалары
Қоқиқаздар ұяларын таяз суларда батпақтардан конус тәрізді төбешік жасау арқылы соғады. Аналық қоқиқаздар бір немесе екі жұмыртқа салады. Әдетте, жұмыртқалары аппақ болады. Жұмыртқаны еркегі де, ұрғашысы да кезектесіп басады. Жұмыртқа 26-31 күн аралығында жарып шығады. Олар балапандарын 75 күнге дейін қоректендіріп күтеді.
Тіршілік етуі
Қоқиқаз топтанып тіршілік етеді. Тұмсығы орта тұсынан бірден төмен қарап иіледі де қойқиып тұратындықтан “қоқиқаз” деп аталған. Мойнының пішіні латынның “S” әрпі тәрізді. Жіліншігі сирағынан 3 еседей ұзын. Саусақтарының арасы терілі жүзу жарғағымен байланысқан. Негізінен тропиктік және субтропиктік аймақтарда тіршілік етеді. 4 тұқымдасқа бірігетін 3 туысы, 6 түрі бар. Олардың көпшілік түрі экваторға жақын белдеулерде кеңінен таралған. Орталық және Оңтүстік Америкада, Африкада, Еуразияда көптеп кездеседі. Қоқиқаздың кей түрлері (кіші, джеймс қоқиқаздары) қоныс ауыстырмай бір орында тіршілік етеді.
Қазақстанда Теңіз, Шалқартеңіз көлдері мен Каспий теңізінің солтүстік-шығыс жағалауында, Асаубалық, Қоқай, Есей, Қорғалжын, Сұлтангелді, Үлкен және Кіші Қаракөл су айдындарында қызғылт қоқиқаздар (roseus) кездеседі.
Өсуі
Қоқиқаздар жүздеп, мыңдап бір мыңға ұя салып, жұптарын жазбайды. Ұядағы 2-3 жұмыртқаны кезектесіп басып шығарады да алғашқы екі айда құрамы дәрумендерге бай құс сүтімен асырайды. Жеген тамақтарын асқазанында өңдеп, тұмсығын балапан аузына апарғанда 23-ы қаннан тұратын ашық қызыл түсты сұйықтық тамшылап ағады екен. Бұның сыры әлі күнге дейін ашылмаған. Ересектері ұшып кеткенде балапандарға қарауға қалған 1-2 тәрбиеші қоқиқаздардың мыңдаған балапанды жүзуге апарып, ұясына қайтаруды адамдарды таң қалдырмай қоймайды.Қоқиқаздар 3 жаста жыныстық жағынан жетіледі. Жұптарын жазбай таяз су жағалауына сазбалшықтан, құмнан және су өсімдіктерінің қалдықтарын араластырып ұя салады. Ұясының беткі жағы жалпақ, түбі конусқа ұқсас сүйірлеу әрі су бетінен 15–20 сантиметрдей шығып тұрады. Ұясына бір, кейде екі жұмыртқа салып, оны қоразы мен мекиені кезектесіп басады. 30–32 күннен кейін балапандары ұядан ұшады. Балапандары тез өседі, жақсы жүзіп, сүңги де алады.
Жыл құсы
Қоқиқаздар – жыл құсы. Қазақстанға наурыз – сәуір айларында ұшып келіп, қазан – қарашада Иран, Ауғанстан, Пәкістан аумағына қоныс аударады. Қоқиқаздар шаянтәрізділермен, ұлулармен, жәндіктердің дернәсілдерімен, балдырлардың және су өсімдіктерінің тұқымдарымен қоректенеді. Олардың тіршілігі үшін суы таяз әрі тұзды су айдындары өте қолайлы. Саны жылдан жылға азайып барады. Қазақстанда 15–18 мыңдай қоқиқаз ұя салады деп есептелінеді (2002).
Қорғау
Қазақстанда қоқиқазды қорғау мақсатында Қорғалжын қорығы ұйымдастырылған. Қоқиқаз АҚШ-тың, Ұлыбританияның, Швейцарияның, Германияның зоология бақтарында қолда өсіріліп көбеюде. Қоқиқазды атуға мүлде тыйым салынған. Халықаралық табиғат қорғау одағының және Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Қоқиқазтәрізділер Санат:Құс түрлері
Ақтамберді көшесі (Алматы)
Көше Әуезов ауданындағы «Қалқаман-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1600 метр.
Мань-Ух
Мань-Ух — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ух өзенінің сол жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лек (Гар)
Лек (Lecques) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30144, пошта индексі — 30250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 410 адамды құрады. Халық тығыздығы — 78,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Киттендорф
Киттендорф (Kittendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Деммин ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 365 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 52 042. Муниципалитеттің басшысы — Инге Майшак.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Сүйіндік (ауыл)
Сүйіндік — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы ауыл, өзімен аттас ауылдық округтің орталығы. Аудан орталығы – Құрманғазы аулынан солтүстік-батысқа қарай 340 км жерде, Каспий маңы ойпатының солтүстік-батыс жағында орналасқан.
Сипаттама
Іргесі 1957 жылы тың жерлерді игеру кезінде ұсақ ұжымшарларды біріктіру негізінде қаланған. 1957 – 1996 жылдары асыл тұқымды қой өсіретін өзімен аттас кеңшардың орталығы болған.
1996 жылы кеңшар негізінде Сүйіндікте және округтегі Батырбек, Егінқұдық, Жалғызапан, Үштаған ауылдарында “Сүйіндік” АҚ және бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Халқы
thumb|солға|250px|Сүйіндік. Полиция бөлімі 1999 жылы тұрғындар саны 2470 адам (1244 ер адам және 1226 әйел адам) болса, 2009 жылы 2113 адамды (1054 ер адам және 1059 әйел адам) құрады.
Ауыл көшелері
thumb|солға|250px|Сүйіндік ауылы
Дереккөздер
Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері
Татьяна Витальевна Охлопкова
thumb|Татьяна Витальевна Охлопкова Татьяна Витальевна Охлопкова
1950 жылы 26 шілдеде Шымкент облысы Мақтаарал ауданы Славянка ауылында туған. Орыс.
Әкесі - Запорожский Виталий Яковлевич, марқұм. Анасы -Запорожская Нина Тимофеевна, марқұм.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1974), тарихшы, тарих пен қоғамтану пәндерінің оқытушысы.
Сайлау үдерісіне қатысушыларға арналған әдістемелік көмекші құралдардың, ақпараттық-анықтамалық материалдардың, ҚР-дағы сайлау үдерісі туралы газеттердегі бірқатар мақала мен жарияланымның авторы.
КОКП мүшесі (1971-1991).
1969 жылдан 1976 жылға дейін - Қазақстан ЛКЖО Маңғышлақ облысы Шевченко қалалық комитетінің іс жүргізушісі, комсомол ұйымдары бөлімінің нұсқаушысы, хатшысы. 1979 жылдан - пластмассаларды қайта өңдеу жөніндегі «Қызыл Ту» өндірістік бірлестігінің техникаға оқыту жөніндегі инженері. 1980 жылдан - Алматы қаласы Әуезов аудандық халықтық бақылау комитетінің инспекторы. 1982 жылдан - Алматы қаласы Әуезов аудандық партия комитеті ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы. 1984 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы қалалық комитеті жалпы бөлімінің нұсқаушысы. 1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы Алматы қалалық комитеті ұйымдастыру бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1989 жылдан - Қазақстан Компартиясы ОК жалпы бөлімінің нұсқаушысы. 1990 жылдан - ҚазКСР Президенті Кеңсесінің Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімінің сектор меңгерушісі. 1991 жылдан - ҚазКСР Президенті Аппаратының Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімі Қабылдау бөлмесінің меңгерушісі - сектор меңгерушісі. 1991 жылдан- ҚР Президенті Әкімшілігі және Министрлігі Кабинеті Қабылдауының меңгерушісі - Азаматтарды былдау және хаттар бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1994 жылдан - ҚР Министрлер Кабинеті істері Басқармасының Азаматтарды қабылдау және хаттар бөлімі меңгерушісінің орынбасары.
1995 жылдан бері - ҚР Орталық сайлау комиссиясының мүшесі.
«Құрмет» орденімен (2006), «Қазақстан Конституциясының 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2пі(| «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен м:і" патталған.
Тұрмыс құрған. Жұбайы - Охлопков Юрий Васильевич (1947 жылы туған), зейнеткер. Ұлдары - Юрий (1974 жылы туған), Станислав (1977 жылы туған). Немерелері - Анастасия, Мария.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орталық сайлау комиссия мүшелері
Петрер
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 34634 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 104,26 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Сюнда
Сюнда — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Павлов суқоймасының (Сюндин шығанағы) сол жағалауынан 236 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Әшірбек Сейілханұлы Көпіш
right|thumb нобай|оңға|Әшірбек аға 17/V/2013 "[[Ғылым ордасы" РМК-ң халықаралық музейлер күнін атап өтуіне орай құттықтау сөзін сөйлеуде]]
Көпіш Әшірбек Сейілханұлы (1947 жылы туған, Қордай ауданы Керу ауылы) – жазушы, қаламгер, қайраткер. Қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-ді бітірген (1970). Осы жылы республика «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан») газетінде еңбек жолын бастады. 1970 – 1977 жылы «Лениншіл жас» (‘’«Жас Алаш»’’) газетінде кіші әдеби қызметкер, аға әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі; 1978 – 1987 жылы «Пионер» («Ақ желкен») журналының жауапты хатшысы; 1987 – 1994 жылы Қазақстанда жаңадан ашылған «Арай» – «Заря» журналдарының бас редакторы; 1994 – 1995 жылы Қазақстан теледидарының Бас директоры, 1995 – 1996 жылы «Қазақстан радиосы және теледидары» республика корпорациясының президенті болды. 1996 жылдан республика «Өнер» баспасының директоры. 1985 жылы «Дөңгеле, Күн, дөңгеле», «Таудан түскен тұман» хикаяттары жеке кітап болып шықты. «Дөңгеле, Күн, дөңгеле» повесі өзінің туған ауылы – Керу, оның тамылжыған табиғаты мен ауыл адамдарының өміріне арналған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Керу ауылы Санат:1947 жылы туғандар
Борвиль
Коммунаның INSEE коды — 54085, пошта индексі — 54290.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Жаздым үлгі жастарға бермек үшін
Жаздым үлгі жастарға бермек үшін — Абайдың Қазақтың Біріккен мемлекеттік баспасынан 1945 ж. жарық көрген таңдамалы өлеңдер жинағы. Мектеп оқушыларына арналған. Құрастырған – М.Балақаев. Кітап құрастырушының ақын өмірінен қысқаша мағлұмат беретін шағын алғысөзімен ашылады. Жинаққа енген ақын өлеңдері мүмкіндігінше мазмұнына қарай жіктеліп, «Насихат өлеңдер», «Өнер-білімге шақыратын өлеңдер», «Жаратылыс суреті», «Өткен күннің келбеті», «Жұмбақтар» деген тақырыптарға топтастырылған. Кітап көлемі З,5б.т., 10 000 дана болып басылған.
Дереккөздер
Санат:Абай шығармалары
Авру
Авру (Avroult) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62067, пошта индексі — 62560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 539 адамды құрады. Халық тығыздығы — 112,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Морнезе
Морнезе (Mornese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Nicola da Tolentino.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Гаривей
Гаривей — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тобыш өзенінің оң жағалауынан 254 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ялокша
Ялокша — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Керженец өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
СарыАрқаАвтопром
СарыАрқаАвтопром — Қостанай қаласындағы автомобиль құрастыру зауыты. «Asia Auto» компаниясымен қатар 2021 жылы елдегі нарық үлесі 61% құраған Қазақстандағы екі ірі жеңіл автокөлік құрастыру зауытының бірі болып табылады.
Сипаттамасы
Кәсіпорын КСРО кезінде 1980 жылдардың соңында салынған және 2000 жылдары банкротқа ұшыраған бұрынғы Қостанай мотор зауытының ғимараттарында орналасқан, оның негізінде «AllurAuto» тобына кірген «СарыарқаАвтоПром» жеңіл автокөліктері мен «АгромашХолдингтің» ауылшаруашылық техникаларын құрастыру зауыттары құрылды.
2012 жылдан бері жұмыс істейді, 2021 жылға қарай өндірістік алаңы 86 мың м², 1,6 мыңнан астам жұмысшысы болды.
Негізгі қызмет түрі — үшінші тұлғалардың мүддесі үшін келісім-шартты құрастыру. Бұл қызмет мүдделері үшін құрастыру жүргізілетін компанияларға ҚҚС және қайта өңдеу үшін алымдарды төлеуден жалтаруға, саланы дамыту және оқшаулау бойынша міндеттемелерсіз жеңілдетілген автонесие бағдарламасын пайдалануға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы кәсіпорындары Санат:Қазақстан кәсіпорындары
Орлеанс (Массачусетс)
Орлеанс (Orleans) — Массачусетс штатының Барнстэйбл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6 341 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54.6 км² шамасында. FIPS коды — 25-51440.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Лувини-Кенуа
Лувини-Кенуа (Louvignies-Quesnoy) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59363, пошта индексі — 59530.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 957 адамды құрады. Халық тығыздығы — 113,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Кенжебек Шәкенов
Кенжебек Шәкенұлы Шәкенов (1924 жылы 22 ақпан, Шығыс Қазақстан облысы Жарма ауданы – 2001 жылы 30 желтоқсан, Алматы) — қазақ Ұлы отан соғысқа қатысушы, сержант.
Өмірбаян
1924 жылы 22 ақпанда туған. 7-сыныпты бітірген соң «Боко» руднигінде әуелі кара жұмысшы, кейін ауысым шебері болып істеді. 1942 жылдың тамызында Кеңес әскері қатарына шақырылып, 1943 жылы Ташкенттегі пулемет училищесін бітірген соң майданға аттанды.
62-гвардиялық атқыштар дивизиясы құрылып болысымен, Днепр жағалауына жылжып келді де, 2-Украина майданының 37-армиясы құрамына енгізілді. Днепр бойында кескілескен шайқастар болып жатты. Осы уақыт ішінде 184-гвардиялық атқыштар полкі Днепрдің оң жағалауына етіп, қолайлы бекініске орнықты. Келесі күні таң ата полк шабуылға көшті. Жауынгерлік күзетте болған пулеметші Шәкенов жаудың 3 рет жасаған шабуылын тойтарып, 17 әскері мен офицерін және ірі калибрлі пулеметін жойды. ¥рыс кезінде 2 рет жараланды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары Санат:Тұлғалар Санат:Кеңес Одағының батырлары
Монти-Апразивел
Монти-Апразивел (Monte Aprazível) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ньяндеара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 085 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 482,934 км² шамасында. Халық тығыздығы — 39,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1929 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Процессинг
Процессинг — трансляция мен транскрипцияның алғашқы туындыларын қызмет ете алатын молекуларға айналдыратын реакциялар жиынтығы. Процессинг кезінде РНҚ алғашқы туындыларының екі шетіндегі азот негіздерінің артық тізбектері кесіліп тасталады. Эукариот торшаларында процессинг ерекше түрі — сплайсинг табылған, мұндайда кодталған мәліметі жоқ (интрондар) РНҚ молекула-туындысының белгілі бір жерлері кесіліп алынады, ал генетикалық мәлімет таситын (экзондар) жерлері бір-бірімен жалғанып РНҚ-ң жетік түрін жасайды. Процессингке алғашында полипротеин-туындысы түрінде түзілетін басқа да ақуыздар ұшырайды. Бұл жағдай олардан активті ақуыз алу үшін қажет.
Жалған агглютинация
Жалған агглютинация — бактериялардың, эритроциттердің, лейкоциттердің т. б. жүзінді бөлшектердің жабысып, тұнуы. Бірақ мұндай агглютинация антиген мен антиденелердің арнайы байланысынан емес, тұздар концентрациясының, рН, температураныц өзгеруінен немесе басқа факторлардың әсерінен туады.
Жалған вириондар
Жалған вириондар — өз нуклеин қышқылының орнына торшаның нуклеин қышқылын енгізіп алған вириондар. Олардың жануарлар жұқпалы аурулардағы орны белгісіз. Дегенмен кейбір жануарлар вирустары тобында (мысалы полиомавирустар) жалған вириондар саны көбірек болады.
Жалған түрлер
Жалған түрлер — бір вирустың нуклеин қышқылы мен екінші туыстас вирустың ақуыз қабығынан тұратын вириондар. Олар аралас зақымданған торшаларда пайда болуы мүмкін. Бұл жағдай әсіресе сыртқы ақуыздарың кодтайтын бір немесе бірнеше гендерін жоғалтқан ақау вирустардың биологиялық қасиеттерін сақтауға көмектеседі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Гейнсборо
Гейнсборо
thumb| right Гейнсборо (Gaіnsborough)Томас (14.5.1727, Канада, Садбери, — 2.8.1788, Лондон) — ағылшын суретшісі. 18 ғ-дағы ағылшын портрет өнерінің ірі өкілдерінің бірі. 1740 жылдан Лондонда француз суретшісі Ю. Гравлодан оқыған. Кейіннен Садбериде, 1750 жылдары Ипсуичте, 1759 жылдан Батеде, 1774 жылдан Лондонда жұмыс істеді. ГЕЙНЕ шығарм. жолын алғашында табиғат көріністерін салудан бастады (“Корнард орманы”, 1748, Ұлттық галерея, Лондон). Әйгілі “Көгілдір бала” (1770 ж.ш., Хантингтон галереясы, Сан-Марино), “Гердита” (1781, Лондон), т.б. портреттері адамның ішкі сезімдерін нәзік жеткізуімен ерекшеленеді. Г-ның жұп портреттерінде (Р. Эндрюстың жұбайы екеуінің портреті, 1749 ж.ш., Тейт галереясы, Лондон; “Суретшінің қыздары”, 1759 ж.ш., “Таңертеңгі серуен”, 1785, Ұлттық галерея, Лондон) жақын, бауырлас кісілердің бір-біріне деген ыстық ықыласы бейнеленген. ГЕЙНЕ, сондай-ақ романтикалық сазда салынған, ауыл тұрмысын бейнелейтін “Базарға бара жатқан пәуеске” (1786, Тейт галереясы, Лондон) атты нәзік түстердің үйлесімділігімен ерекшеленген картинаның авторы.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 2-том
Айхштет
Айхштет (Eichstätt) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Айхштет ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 835 адамды құрайды (31 желтоқсан 2009 жыл). Алып жатқан жер аумағы 47,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 76 123. Қаланың басшысы — Арнульф Ноймайер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері Санат:Германия қалалары
NGC 3601
NGC 3601 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Адриан (футболшы)
Карьерасы
Карьерасында Испанияның бірнеше клубтары мен Англияның клубтарында доп тепті. "Ливерпуль" сапына 2019 жылы жазда "Вест Хэм Юнайтедтен" ауысты.
2019 жылғы УЕФА Суперкубогында "Челсимен" ойында матчтан кейінгі пенальтилер сериясында бір соққыны қайтарып, матч қаһармандарының бірі атанды.
Жетістіктері
Ливерпуль
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
985 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:985 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:985 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Үкі
Үкі - негізінен орманды мекендеп, жемін көбіне түнде аулайтын жыртқыш құс. Басы үлкен, көздері бақырайған, қауырсындары жұмсақ. Ұшқанда дыбыссыз қанат қағады. Ұясын жасыруға болатын жерге салады. Жұптарын өмір бойы сақтайды. Дене мөлшеріне қарай 2-12-ге дейін жұмыртқа басады.
Бармақ ақын
thumb|Туып-өскен жері Бармақ ақын, Бармақ Мықанбайұлы (1866, қазіргі Жамбыл облысы Шу ауданы — 1942) — ақын. Жамбылдың шәкірттерінің бірі.