cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әлеуметтік лингвистика
Әлеуметтік лингвистика социолингвистика ( soci(etos)коғам, lingua - язык) тіл білімі, әлеуметтану, әлеуметтік психология, этнография ғылымдарының түйіскен аралығында туып дамыған тіл білімі саласы. Онын негізгі объектісі — тілдің функционалды жағын зерттеу. Қарастыратын басты мәселелері: тілдің қоғамдык табиғаты, әлеуметтік кызметі, тіл болмысының қатынастық түрлері (әдеби тіл, ауыз екі сөйлеу тілі, жергілікті диалектілер, койне, пиджиндер), тілдің әлеуметтік сипаттағы түрлері (жаргон, арго, кәсіби тіл), билингвизм, диглоссия, пиджинделу, креолдену, мультилингвизм процестері. Әлеуметтік лингвистика үшін аса қажетті мәселелердің қатарында тілдің (тілдердің) өмір сұру формасынан туатын тілдік жағдайлар, тіл мен мәдениеттің байланысы, тіл саясаты тағы басқа жатады. Тілдің әлеуметтік табиғатына алғаш көніл аударған 19 ғасырда П. Лафарг, А. Мейе, А. Соммерфельт, 20 ғасырда Прага структурализмі, Женева мектебінің өкілдері тағы басқа анкета арқылы байқау, интервью алу, статистикалык әдіс тағы басқа қолданған.
КСРО-да әлеуметтік зерттеулердің негізгі 20 ғасыр 20—30 жылдарында салынған (Л. П. Якубинский, В. В. Виноградов, Б. А. Ларин, В. М. Жирмунский, Е. Д. Поливанов тағы басқа). 60—70 жылдары тіл саясаты мен онын практикалық мәселелерін қазіргі қоғам талабына сай шешудің өзектілігіне, қоғамдық құбылыс ретінде тіл табиғатың теренірек зерттеу мақсатына байланысты тілдің әлеуметтік мәселелеріне қызығушылық артты.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Пеньяпарда
Пеньяпарда (Peñaparda) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Реболлар ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Шазме
Шазме (Chazemais) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03072, пошта индексі — 03370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 465 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Антузеде
Антузеде (Antuzede) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Коимбра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Урвиль-ан-Ко
Урвиль-ан-Ко (Ourville-en-Caux) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76490, пошта индексі — 76450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1108 адамды құрады. Халық тығыздығы — 112,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Комюс
Комюс (Comus) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11096, пошта индексі — 11340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Графикалық бекет
ГРАФИКАЛЫҚ БЕКЕТ (Графическая станция; graphig station) — графикалық ақпаратты өндеу жүйесін қүруға арналған программалық аппараттық құралдар кешені (автоматтандырылган -жобалау жүйесін Коса есептегенде).
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
IC 623
IC 623 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ермек Жеңісұлы Әбиев
Ермек Жеңісұлы Әбиев (1.6.1960, Алматы - 13.7.1985, Пушкинские Горы қаласы қазіргі Санкт-Петербург қаласының маңы) - суретші.
Дереккөздер
Санат:1 маусымда туғандар Санат:13 шілдеде қайтыс болғандар Санат:Павловск политехникалық техникумы түлектері Санат:Репин атындағы институт түлектері Санат:Қазақстан суретшілері Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері
IC 623
Сыртқы сілтемелер
IC 623 Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Эксетер (Миссури)
Эксетер (Exeter) — Миссури штатының Барри округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.1 км². FIPS коды — 29-23122.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 707 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Барри округы (Миссури)
Ермек Беделбайұлы Көшербаев
Ермек Беделбайұлы Көшербаев (2 мамыр 1965 жыл, Алматы) — қазақстандық мемлекеттік және қоғамдық қайраткер, дипломат, 2023 жылдың 16 маусымынан бастап Шығыс Қазақстан облысы әкімі.
Өмірбаяны
1965 жылы 2 мамырда Алматы қаласында дүниеге келген. Арғынның ішінде Қаракесек Есбалақ руынан шыққан.
1988 жылы Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін тарих мамандығы бойынша, шет тілінде сабақ беретін тарих пәнінің мұғалімі, ал 1993 жылы сәуірде КСРО Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясы халықаралық қатынастар және сыртқы саясат мамандығы бойынша бітірген.
Еңбек жолын 1988 жылдың тамыз айында Қазақ КСР Сыртқы істер министрлігінде жасырын іс жүргізу жөніндегі аға инспектор болып бастады.
1988 жылдың қыркүйегінен 1989 жылдың қазанына дейін — Қазақ КСР Сыртқы істер министрінің көмекшісі болды.
1989 жылдың қарашасынан 1990 жылдың маусымына дейін — Қазақ КСР Сыртқы істер министрлігі Баспасөз және ақпарат басқармасының бірінші хатшысы болды.
1990 жылдың маусымынан 1991 жылдың қыркүйегіне дейін — Қазақ КСР Сыртқы істер министрлігі Консулдық бөлімнің бірінші хатшысы.
1993 жылдың мамырынан тамызына дейін — Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Азия елдері басқармасының бірінші хатшысы.
1993 жылдың тамызынан желтоқсанына дейін — Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Мемлекеттік хаттама басқармасының бірінші хатшысы.
1994 жылдың маусымынан 1996 жылдың қаңтарына дейін — Қазақстан Республикасы Президенті Аппараты басқармасының халықаралық бөлімінің кеңесшісі.
1996 жылдың қаңтарынан сәуіріне дейін — Қазақстан Республикасы Президентінің Хаттама қызметі басшысының міндетін атқарушысы.
1997 жылдың тамызынан қазанына дейін — көпжақты ынтымақтастық департаментінің Азиялық қауіпсіздік бөлімінің меңгерушісі, Алматы қ.
1997 жылдың қазанынан 1999 жылдың қарашасына дейін — Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің көмекшісі.
2000 жылдың қаңтар-мамыр аралығында — «Нұрсұлтан Назарбаев Білім қоры» қоғамдық қоры директорының коммерциялық және жалпы мәселелер жөніндегі орынбасары.
2000 жылдың мамырынан қазанына дейін — «Нұрсұлтан Назарбаев Білім қоры» қоғамдық қоры директорының бірінші орынбасары.
2000 жылдың қазанынан 2001 жылдың қаңтарына дейін — «ҚазТрансОйл» Ұлттық мұнай тасымалдау компаниясы» жабық акционерлік қоғамының баспасөз қызметінің жетекшісі.
2002 жылдың наурызынан 2003 жылдың желтоқсанына дейін «ҚазМұнайГаз» Ұлттық компаниясы» жабық акционерлік қоғамы бірінші вице-президентінің кеңесшісі және президент аппаратының жетекшісі болып жұмыс істеді.
2003 жылдың желтоқсанынан 2004 жылдың мамырына дейін — «Рауан Медиа Групп» акционерлік қоғамының бас директоры.
2004 жылдың мамырынан тамызына дейін — «Отан» Республикалық саяси партиясы Орталық аппараты басшысының бірінші орынбасары.
2004 жылдың тамызынан 2005 жылдың сәуіріне дейін — «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы президенті кеңсесінің меңгерушісі.
2005 жылдың сәуірінен 2006 жылдың мамырына дейін — «Атамекен» Қазақстан кәсіпкерлері мен жұмыс берушілерінің ұлттық одағы» заңды тұлғалар бірлестігі атқарушы директорының бірінші орынбасары.
Сенадор-Жозе-Порфириу
Сенадор-Жозе-Порфириу (Senador José Porfírio) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алтамира экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Ермек Беделбайұлы Көшербаев
Өмірбаяны
2006 жылдың мамырынан 2007 жылдың ақпанына дейін — «Отан» республикалық саяси партиясы орталық аппаратының жетекшісі.
Сенадор-Жозе-Порфириу
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10285 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14 374,090 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0.7 адам/км².
Тарихы
Қала 1961 жылы құрылған.
Ермек Беделбайұлы Көшербаев
Өмірбаяны
2007 жылдың қарашасынан 2008 жылдың сәуіріне дейін — «KazEnerqy» мұнай-газ және энергетикалық кешен ұйымдарының қазақстандық қауымдастығының атқарушы директоры, Астана қ.
Сенадор-Жозе-Порфириу
Тарихы
Санат:Пара елді мекендері
Ермек Беделбайұлы Көшербаев
Өмірбаяны
2008 жылдың сәуірінен 2009 жылдың ақпанына дейін — «Rauan Media Group» АҚ бас продюсері, Астана қ.
2009 жылдың ақпанынан 2010 жылдың шілдесіне дейін — «Ертіс» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» Ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының басқарма төрағасы, Семей қ.
2010 жылдың шілдесінен қыркүйекке дейін — Шығыс Қазақстан облысы әкімі орынбасарының міндетін атқарушысы.
2010 жылдың қыркүйегінен 2012 жылдың қазанына дейін — Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары.
2012 жылдың қазанынан 2014 жылдың желтоқсанына дейін — Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары.
2014 жылдың желтоқсанынан 2016 жылдың қазанына дейін — Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы вице-министрі.
2016 жылдың қазан – 2018 жылдың мамыр аралығында — Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің жауапты хатшысы.
2018 жылдың мамырынан 2019 жылдың қаңтарына дейін — Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің жауапты хатшысы.
2019 жылдың қаңтарынан 2020 жылдың қаңтарына дейін — Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары.
2020 жылдың 29 қаңтарынан 2023 жылдың 16 маусымына дейін — Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі.
2023 жылдың 16 маусымынан бастап — Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің басшысы.
Қазақ, орыс, ағылшын, кәріс тілдерін біледі.
Отбасы
Ол Тұңғыш президенттің қызы Дариға Назарбаеваға құда болып келеді.
Ораз Кәкеев
1937 жылы Зайсан ауданы, Кеңсай ауылында  туған. Әнші,  актер,   режиссер,   импровизатор, КСРО   Мәдениет  Министрлігінің үздік  қызметкері, Қазақстанға еңбегі сіңген мәдениет қайраткері. 1955 жылы  М.Әуезов   мектебін  бітіріп, кәсіптік-техникалық  училищеге   түсті. Сол  жылы училище атынан республикалық әншілер конкурсына қатысып, жеңімпаз атанды (17 жаста еді). Жюри мүшелері Е.Серкебаев, Б.Төлегенова консерваторияға қал деп ұсыныс жасады. 1958 жылы әскери борышын өтеу  үшін   Белоруссияға   Брест   қамалына   келеді. Әскери  округтік   әншілер   байқауында   жеңімпаз атанып,   Александров   атындағы  ән-би   ансамбліне шақырылады. 1961 жылы  Зайсан   халық  театрының режиссері болып, театрда  көркемөнерпаздар өнерін дамытып, спектакльдер   қояды.
1963  жылы   Ақжар-Зайсан  бірігіп,  яғни    екі    аудан Республикалық юнкурста жеңімпаз атанып Москваға жолдама алады. М.Әуезовтың «Қарагөзінде» - Сырым, Ш.Айтматовтың «Жәмиласында» - Оспан бейнелерін сомдады. Кремль сахнасында жасаған 2 образ да Москва жұртшылығын дүр сілкіндірді. Осы еңбсгі жоғары бағаланып, Қазақ ССР Жоғарғы Советінің «Құрмет» грамотасымен 23 жасында ардақталды. Кинофильмге түсті. 1970-1972 жылдары  Марқа   өңірінің  өнерін   көтеріп,   «Халық театры» - атағын алуға көп тер төгеді. 1973 жылы Алматыдағы ішкі істер ансамблінде әнші болып үлкен табысқа жетіп, алғысқа бөленді. 1974 жылдан өмірінің соңына дейін (2002 жыл) Зайсан театрында режиссер болды. «Айнакөл» ансамблін құрып, «халықтық» атаққа жеткізді. 1974 жылы алғаш рет Зайсан өңірінде ұмыт болған ата-баба дәстүрін жалғап, жаңа салт «Беташар» жасады. Оны үнемі үйлену тойлардың бәрінде айтып, үгіттеп көптеген шәкірттеріне үйретті. 1973 жылы облыстық қазақша күреске қатысып, ауыр салмақтан 93 кг-да 1 орынды жеңіп алды. 1984 жылы Кенен Әзірбаевтың туғанына 100 жыл толуына орай өткізілген ақындар айтысында термеші ретінде бас жүлдені алды. 1987   жылы   Москвада   өткен  15 республика қатысқан   ән-би мерекесі   фестиваліне қатысып, ВДНХ-ның медалімен және лауреат медалімен марапатталды. 1988   жылы мамырда Болгар Халықтық Республикасында қазақ ұлт аспаптар оркестрі құрамында ән салды (Пловдив, София қалаларында). 2001 жылы Қазақстан Президенті Н.Назарбаевтан алғысхат алды. Жұбайы Күлзипа да өлкемізге танымал әнші болды.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.
2. http://kitaphana.kz/
Санат:Қазақстан әншілері
IC 5043
IC 5043 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65355, ESO 187-14, «little CrB» 3.
Зонгзи
Зонгзи - қытай ұлттық тағамы. Тайваньда етті нұсқасы "бахтзанг", сонымен қатар веге- тариандық лаос және Вьетнам нұсқалары бар. Бұл тағам қытай күнтізбесінің бесінші айының бесінші күні мейрамына дайындалады. Салмаларын дайындау үшін міндетті түрде жабысқақ күріш қолданылады. Салмалары тәтті, мысалы, сары үрме бұршақ езбесі немесе тәтті емес, шошқа етінен, саңырауқұлақтардан, жұмыртқадан да дайындалуы мүмкін. Кейбіреуі салмасыз дайындалып қою шырын немесе қантпен беріледі. Оларды пирамида түрінде ішіне салма салып жасайды, сырты- нан лотос, жүгері немесе банан жапырақтарын орайды. Тағамды буда бірнеше сағат пісіреді.
Санкт-Гильген
Санкт-Гильген (Sankt Gilgen) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Зальцбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3753 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 98.67 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SL, ресми идентификациялық коды — 5 03 30.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вольфганг Планбергер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Локоаль-Мандон
Локоаль-Мандон (Locoal-Mendon) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 39,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56119, пошта индексі — 56550.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Баршыкент мазары
Баршыкент-Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы орта ғасыр қаласы. Қақпасы батысқа қараған қала Сырдарияның сол жақ бетінде орналасқан. Сығанақ халқының Жошы әскерінен ұырғын тапқанын етсіген қала тұрғындары Жошы қолына айтарлықтай қарсылық көрсетпеген. Баршыкент туралы деректер әр қилы. Қорғанның ішінен құм басқан үш ірі құрылыстың ізі байқалған. Күйдірілген қышын жергілікті халық тасып кеткен. Қорғанның шығысында 400 қадамдай жердегі өзеннің кеуіп қалған арнасын Баршындария деп атаған. Қала маңына жақын жерде мазар бар. Мазар қорғанның батыс жағында, қала қақпасынан 280 қадамдай жерде орналасқан. Тұрған жері биік құм. Күмбезі бар мазар есігінің сыртындағы жазудың ("ғұммал жай лаһат"), яғни, "ғұммал" - тыныштық, "лаһат" - жалаңаш деген ұғым беретінін ғалым Ә.Қоңыратбаев оқыған.
Санат:Қалалар
Восток (стадион)
Восток стадионы — Өскемен қаласындағы футбол стадионы. 2015 жылға дейін "Восток" клубының өз алаңындағы ойындарын өткізетін аренасы боп келді. 2015 жылы "Восток" пен "Спартак" бірігіп, "Алтай" клубы құрылды да, стадионда "Алтай" командасы ойнайтын болды.
Сипаттамасы
1963 жылы құрылысы аяқталып, пайдалануға берілді. Сыйымдылығы 8500 адам. Шығыс және батыс жағында трибуналары, жүгіру жолдары бар.
Концерт алаңы ретінде де пайдаланылады.
2010 жылы күрделі жөндеуден өтті.
Дереккөздер
Санат:Стадиондар Санат:Қазақстан стадиондары Санат:Өскемен спорт кешендері
Конкомба
Конкомба (бекпокпам, кокомба, комба, коквамба, пангпана, бассари, тоботе) — Гананың солтүстік аймақтары мен Тогодағы Оти өзенінің жоғарғы ағысында тұратын халық. Жалпы саны 300 мың адамды құрайды. Ганада 200 мың адам, Тогода 100 мың адам. Туыстас халықтар: бассари, гурма, дагомба, касена. Келесі субэтникалық топтарға бөлінеді: бемокпим, бечабоб, бегбим, бенафиаб, беквом, т.б.
Тілі
Тілі - конкомба тілі. Жазуы латын әліпбиіне негізделген. Сонымен бірге Ганада чви, хауса және ағылшын тілдері, Тогода басари және француз тілдері де таралған.
Діні
Көбінесе дәстүрлі нанымдарды ұстанады, шамамен 15% христиандар (католиктер мен протестанттар, англикандар, пресвитериандар), сүнниттік мұсылмандар да бар.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, тары, құмай, күріш, жүгері, бұршақ дақылдары), мал шаруашылығы, аңшылық және балық аулау. Қолөнерден – ұсталық, керамика, тоқу, тоқымашылық дамыған.
Нузье
Нузье (Nouziers) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,33 км² шамасында.
Конкомба
Өмір салты
Дәстүрлі қоғамдық ұйымның негізін ауыл қауымдары, көп балалы отбасылар, патрилиндік рулар және жас топтары құрайды. Неке қонысы вирилокальды, полигиния кең таралған. Негізгі фольклорлық жанрлар – әндер, ертегілер, мақал-мәтелдер.
Олар конустық шатыры сабанмен жабылған дөңгелек ағаш үйлерде тұрады.
Ерлер жеңі қысқа ұзын жейде (ақ немесе ақ-қара жолақ), әйелдер белбеулі белдемше киеді.
Нузье
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 244 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,03 адам/км².
Конкомба
Өмір салты
Негізгі тағамы - жарма және бұқтырылған ботқа, балық, сүт, ет пайдаланады.
Нузье
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Конкомба
Дереккөздер
Санат:Гана халықтары Санат:Того халықтары
Нузье
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Суруч
Суруч ( Suruç) – Түркиядағы Шанлыурфа иліндегі қала және аудан. .
Ежелгі заманнан бері адамдар осы жерді мекен еткен. Қала көптеген мемлекеттердің құрамында болып, 1517 жылы Осман империясының иелігіне өтеді.
1918 жылы қаланы британдықтар, 1919 жылы француздар басып алады. 1923 жылы 11 сәуірде қала шетелдік әскерлерден тазаланып, Түркия Республикасының құрамына кіреді.
Дереккөздер
Санат:Түркия қалалары
Владимир Петрович Бочкарев
Владимир Петрович Бочкарев (28.12. 1932 жылы туған) - ғалым, Қазақстан Инженер Академиясының мүшесі (1992).
1955 жылы Қазақ тау-кен және металлургия институтын (қазіргі Қаныш Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ) бітіріп, гидрогеология және инженер геология мамандығы бойынша Қазақ КСР Ғылым Академиясының қазіргі Қаныш Сәтбаев атындағы Геологиялық ғылымдар институтына қызметке орналасқан. Осы кезден бастап Сәтбаевтың басшылығымен инженер геология жұмыстарын Ақмола облысының кеңшар, МТС, элеватор салатын жерлерінде жүргізген.
Бочкаревтің көрнекті ісі болып саналатын Ертіс-Қарағанды суландыру арнасының Шідерті өзені арқылы өтетін нұсқасы Сәтбаевтың тікелей басқаруымен жасалып, осы бойынша құрылыс жұмыстары жасалған. Сәтбаевтың ұсынысымен канал Жезқазған қаласына дейін тартылатын болып, оның Нұра-Сарысу (100 км) бөлімін Бочкарев басқарған топ зерттеген. Кейінгі 20 жыл шамасында Бочкарев Арал, Каспий, Балқаш көлі бассейндерінің геоэкологиялық модельдерін жасады, таулы геожүйесінің су-энергетикасын, табиғи ресурстарды кешенді пайдалану проблемаларын зерттеді, геологиялық күрделі жағдайда зілзала және селді аудандарда инженер құрылыстар салу негіздерін анықтады. Чехословакия (1966), Перу республикаларында (1972-78) Бочкарев қазақстандық тәжірибесін пайдалана отырып, суландыру кешендерінің жобасын дайындаған.
Геология, инженер геология проблемаларына арналған халықаралық конгрестерде баяндама жасап, сол конгрестердің медальдарымен марапатталған. Бірнеше ғылым кеңестердің, ғылым журналдардың алқа мүшесі болған, 110 ғылым мақала, 6 монография жазған.
Дереккөздер
Санат:28 желтоқсанда туғандар Санат:1932 жылы туғандар Санат:Қазақстан гидрологтары Санат:Қазақстан Инженерлер академиясы мүшелері Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:Сәтбаев атындағы Геологиялық ғылымдар институты қызметкерлері
Салақ, бөлек-салақ
Салақ, бөлек-салақ. Қос сөз қүрамындағы бүл «салақтың» мағынасы тілімізде «ұқыпсыз» сезінің синонимі ретінде қолданылатын «салақтан» тіпті өзгеше. Оның «белек» сөзімен қосарлана айтылуының өзінде де мән бар. Дәлірек айтсақ, осы сөзбен мағыналас болуы мүмкін. Ойымыздың орынсыз емес екендігін моңғол тілдеріндегі деректер қостай түседі. моңғолша «салах», қалмақ тілінде «салх» түлғалы сөздер біздің тіліміздегі «бөліну», «ажырау» сияқты үғьімдар орнына жұмсалады. Бұл деректер тіліміздегі қос сөздің екінші сыңары — «салақ» төркіні моңғол тобындағы тілдерден екендігін ашса, мағынасы—«бөлек» сөзімен сәйкестігін аңғартады. Деректің осы түрін еске алсақ, «бөлек-салақ» деген қос сезіміздің мағынасы —«''бөлек-бөлек»-пен бірдей.
Танхаузен (Бавария)
Танхаузен (Бавария) (Thannhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Гюнцбург ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6168 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 74 185. Қаланың басшысы — Йоханнес Шроп.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Эндотелий-хорионды ұрықжолдас
Эндотелий-хорионды ұрықжолдас (эндотелио-хориальная плацента) — жыртқыш жануарларда болады. Алланто-хорион бүрлері жатыр кілегейлі қабығының эпителий қабаты мен дәнекер ұлпалық өзіндік тақташаны бұзып, оның терең қабаттарындағы қан тамырларының (капиллярларының) эндотелий қабатымен тікелей жанасады. Плацентаның бұл түрінде, іштөлі ұрық кабықтарының бүрлері енесінің қан тамырлары қабырғаларымен тығызырақ жанасады да, іштөлі организмі қоректік заттар және оттекпен молырақ қамтамасыз етіледі.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Қайыршылар
left|thumb|250px|Римдегі үйсіз цыган әйел thumb|250px|[[Клошар (Clochard), Париж, 1898]] thumb|250px Қайыршылар - өзінін тек биологиялық тіршілік етуді қамтамасыз ететін физикалық қажеттіліктерін ғана қанағаттандыра алатын; қайыр сүраумен күн көретін; жиынтық табысы өмір сүру минимумынан екі есе аз адамдар.
Химия дамуының негізгі кезеңдері
Мұнымен қатар алхимия дәуірі ғылымның дамуына кедергі жасады:
Норвэй (Мэн)
Норвэй (Norway) — Мэн штатының Оксфорд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4611 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 123 км² шамасында. FIPS коды — ?.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Мұнай тудырушы таужыныстар
Мұнай тудырушы таужыныстар - Литогенезінің процессінің жекелеген сатысы барысында өз бойындағы органикалық заттар ; есебінен мұнай қалыптастырған және қолайлы геологиялық-геохимиялық жағдайлар әсерінен сол мұнай массаларының көршілес өңірлерге жылыстауын қамтамасыз еткен таужыныстар жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Этнохороним
Этнохороним (ἔθνος, «халық» + χῶρος, «жер/аймақ» + όνυμα, «аты»), этникон — топониммен белгіленген, бір жерде өмір сүретін халықтың атауы. Мысалы, Астана — астаналық(тар), Алматы — алматылық(тар), Семей — семейлік(тер), Талдықорған — талдықорғандық(тар), Аягөз — аягөздік(тер).
Қазақ тілінде этнохоримге байланысты белгілі бір ереже жоқ. Бірақ жер аты жуан дауысты буынмен аяқталса, -лық/-дық жұрнақтары жалғанады (мысалы: Қазақстандық, Қытайлық). Ал жер аты жіңішке дауысты буынмен аяқталса, -лік/-дік жұрнақтары жалғанады (мысалы: Ресейлік, Аягөздік)
Кейде этнохороним жердің тарихи атауына байланысты қойылады.
Қызықты мәліметтер
Кейде жер аты мен этнохороним әртүрлі болады. Мысалы:
Сыртқы сілтеме
Санат:Этнология
Санто-Стефано-ди-Сессанио
Санто-Стефано-ди-Сессанио (Santo Stefano di Sessanio) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 114 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 3,44 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33,14 км² шамасында. Пошта индексі — 67020.
Жыл сайынғы мерекесі — 3 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Юмп-Седэ-Яха
Юмп-Седэ-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адер-Паюта өзенінің сол жағалауынан 243 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
Қабдікәрім Ыдырысов
Қабдікәрім Ыдырысов (28.8.1928, Павлодар облысы Ақтоғай ауданы – 15.10.1978, Алматы) – ақын. Павлодар педагогика училищесін (1948), ҚазПИ-ді (ҚазҰПУ) бітірген (1962). 1948 – 52 ж. Павлодар облысы атқару кадетінде нұсқаушы, аға нұсқаушы, 1952 – 57 ж. “Қазақстан пионері” (қазіргі “Ұлан”) газетінде бөлім меңгерушісі, 1957 – 61 ж. “Жазушы” баспасында аға редактор, 1961 – 65 ж. “Қазақ әдебиеті” газетінде жауапты хатшы, 1965 – 72 ж. Қазақстан Жазушылар одағының хатшысы, 1972 – 75 ж. Қазақ КСР-і Мемлекеттік кітап палатасының, 1975 – 78 ж. “Жалын” баспасының директоры болды. Тұңғыш өлеңдері 1947 жылдан жариялана бастады. “Өмір гүлі” (1955), “Саяхатта” (1959), “Ол кезде он үште едік” (1961), “Үйелмелі-сүйелмелі” (1962), “Жасырынбақ” (1963), “Әрқашан күн сөнбесін” (1965), “Аршында балақай” (1968) поэзиялық жинақтары жас жеткіншектерге арналған. “Әке жолы” поэмасы (1963), “Шуақты күндер” (1969), “Жарқын жағалау” (1977), тағы басқа жыр кітаптары туған жерге деген пәк сезімді толғаса, “Армысың, Сауд Арабиясы” жинағында (1974) халықтар достығын жырлады. “Ойлайық та ойнайық” пьесалар (1968), “Ел жатса да, енекем жатпайды” әңгімелер (1970) жинақтары басылып шықты. Ян Дрданың “Май күндерінде” повесін, О.Гончардың “Қоңырау” романын, Гарсиа Лорканың “Қасіретті қайыңдар”, И.Куприяновтың “Вьетнам жұлдызы” пьесаларын, А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, К.Л. Хетагуров, Н.Хикмет, М.Луконин, тағы басқа ақындардың көптеген өлеңдерін қазақ тіліне аударған.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы, 9 т.
NGC 4275
NGC 4275 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4275 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39728, UGC 7382, MCG 5-29-58, ZWG 158.73, ARAK 358, IRAS12173+2753.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Баховица (Ловеч облысы)
Баховица (Баховица) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1046 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5567. Телефон коды — 06912. ЕКАТТЕ коды — 2935.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Кіші Мача
Кіші Мача — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мача өзенінің оң жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кіші Рассоха (Кіші Цема тармағы)
Кіші Рассоха — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Цема өзенінің сол жағалауынан 0,3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Күзексай
Күзексай — Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы, Ақтүйесай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Кішкенекөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 32 км-дей жерде, Теке көлінің батысында 8 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 288 адам (171 ер адам және 117 әйел адам) болса, 2009 жылы 167 адамды (90 ер адам және 77 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Уәлиханов ауданы елді мекендері
Теміртапшылық анемия
Теміртапшылықты анемия – қан сарысуында, сүйек кемігінде, деподағы темірдің төмендеуі, осының нəтижесінде гемоглобин, əрі қарай эритроциттер түзілуінің бұзылыстары салдарынан тіндердегі трофикалық бұзылстармен мінезделетін ауру.
Диагностика
Диагностикалық критерийлері. Әйелдерде Hb<120 г/л деңгейінің төмендеуі, <130 г/л - ерлерде; бұл кезде анемия пойкилоцитоз, анизоцитоз, сарысулық темірдің төмен деңгейі жəне жалпы жоғары платентті темірбайланыстырушы қабілетімен қосарланған эритроциттердің полихромазиясымен жүретін гипохромды гиперрегенераторлы мінезде болады.
Дереккөздер
Санат:Аурулар Санат:Гематология
Өтеген батыр ескерткіші
Өтеген батыр ескерткіші – қазақ халқының жоңғар шапқыншылығына қарсы күресінде қол бастаған батыры Өтеген Өтеғұлұлына қойылған ескерткіш. 1999 жылы батырдың 300 жылдығына орай Қордай атындағы Мәдениет сарайы алдына қойылған. Оның мүсіншісі – Д.Жолшиев, архитекторы – М.Ким. Ескерткіш биіктігі 7 м болатын іргетастың үстіне қойылған. Мыстан жасалған мүсіннің биіктігі 4,1 м.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мүсіндері
Орта Сібір таулы үстірті
Орта Сібір таулы үстірті — Солтүстік Азияның орта бөлігіндегі физика-географиялық аймақ. Шығыс Сібірде, Ресейдің Красноярск өлкесі, Иркутск облыстары мен Саха (Якутия) жерінде. Солтүстігнде Солтүстік Сібір ойпаты, шығысында Орта Якут ойпаты, Лена өзені, оңтүстігінде Шығыс Саян жотасы, Байкал алды, Байкал сыртымен шектеседі. Жерінің аумағы 4 млн. км². Сібір платформасына сәйкес келеді. Үстірттер (Вилюй, Тунгус, т.б.) мен бұйраттардан (Енисей, Ангара, т.б.) тұрады. Орташа биіктігі 500 – 900 м. Ең биік жері Путорана үстіртінде (1701 м) көпжылдық тоң кең тараған. Климаты тым континенттік. Қаңтарда жылдық орташа температурасы –18°С, ең төменгісі –65 – 68°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 200 – 500 мм, Путоранада 700 – 800 мм. Ірі өзендері: Тунгуска, Ангара, Хатанга, т.б. Негізінен балқарағай, қарағай ормандары, солтүстігінде тундра, оңтүстігінде орманды дала алқаптары тараған. Кен байлықтарынан: көмір, темір, мыс, никель кентасы, алтын, алмас, графит, тас тұзы, табиғи газдың мол қоры бар.
Дереккөздер
Санат:Сібір Санат:Ресей географиясы
Дуплекс (жылжымайтын мүлік)
thumb|200 px|Германия, Любектегі дуплекс Дуплекс - бұл үйлер санатына жататын және таунхаусқа өте ұқсас жылжымайтын мүліктің түрі, бірақ ол екі отбасынан артық емес тұруға бейімделгендігімен ерекшеленеді. Әдетте, дуплекстің екі бөлігінің де жеке шығуы бар және екі, кейде үш қабаттан тұрады. Мұндай тұрғын үйде тек төбесі мен бір ортақ қабырғасы ортақ.
Ресейде
Ресейде дуплекстердің құрылысы танымал емес, бірақ олар орын алса, олар таунхаустар деп аталады.
АҚШ-та
Алғашқы дуплекстер Солтүстік Америкада пайда болды. Қазіргі уақытта Америка Құрама Штаттарында бірнеше қосымша сорттар бар: жартылай жеке үй және дуплексті пәтер. thumb|150 px|АҚШ-тағы дуплекс (мұндай үйлерді жартылай жеке үй деп те аталады)
Туркияда
Түркияда дуплекс – көпқабатты пәтер, ол көпқабатты үйдің кез келген қабатында (жоғарғы қабаттан басқа) орналасуы мүмкін және көшеден бөлек кіреберісі жоқ. Ерекшелік - бірінші қабаттағы м2, оның ауладан жеке кіруі бар. Орташа ауданы 100-ден 200 шаршы метрге дейін. Пентхаустар беделді және қымбат нысандар болып саналады. Олар ғимараттың соңғы қабаттарында салынған және үлкен террассалары бар. Олар шатырда тікелей бассейнмен, қысқы бақпен, барбекю алаңымен және т.б. Аумағы әрқашан 100 м2-ден асады.
Басқа елдерде
Ұлыбританияда және бірқатар басқа елдерде дуплекстер өте танымал, бірақ Солтүстік Америкадан айырмашылығы, олар ішкі баспалдақтары бар көп қабатты тұрғын үйлердегі екі қабатты пәтерлер. Дуплексті жоғарғы қабаттардан басқа кез келген қабатта орналастыруға болады. Жоғарғы қабаттарда мұндай дуплекс қазірдің өзінде пентхаус деп аталатын болады.
IC 624
IC 624 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31426, MCG -1-27-26.
Сыртқы сілтемелер
IC 624 Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Әбубәкір Боранқұлұлы
Әбубәкір (Кердері) Боранқұлұлы (1861-1903), ақын. Зираты Жабасай қорымында. Кіші жүз Жетіру тайпасының Кердері руынан шыққандықтан, ел арасында «Кердері Әбубәкір» атанған. Бабасы - Таран тұқымынан, өнерпаздар көп шыққан. Өз әкесі Боранқұл қолөнер шебері әрі сауықшы адам болған. Ер шауып, ағаштан туйін түйіп, тыным таппай, шоқандап отыратындықтан, жеңгелері «Шоқан» атаған. Ел арасындағы осы лақап атымен бірқатар зерттеушілер Әбубәкірді Шоқанұлы деп келді. Әбубәкір ауыл молдасынан сабақ алып, кейін Орынбор, Троицк қалаларындағы мектеп, медреселерді бітірді. Тұзтөбе, Орал, Ақтөбе, Ор, Орынбор маңындағы елдерде бала оқытты, дін шариғат жолын ұстады. Сауатты, сергек, шешен, ақындық өнерді ардақ тұтатын Әбубәкір біраз жыл ел әкімдерінің қасында жүріп, хатшылық қызметтер атқарды. Сарыарқа, Оңтүстік және Батыс Қазақстан өңіріндегі ақын, жырауларды жақсы білген. Шығармалары 1902, 1905 ж. «Әдебиет қазақия, яки Әбубәкір молланың сөздері» деген атпен екі дүркін жарияланған. Өлең-толғаулары ел арасына кең тараған. Туындылары өлең, толғаулар, хат-өлеңдер, арнаулар, айтыстар, шежіре-жырлар түрінде келеді. Өлең толғауларында заман, адам, дін, өнер, ғылым, әдет-ғурып, имандылық, мінез-дағды туралы тебіренді, дәуір бағдарын байқап, халқымыздың бағзы тұрмыс-тіршілігі мен хал-жағдайын жырлады. Өлең, толғаулары «Үш ғасыр жырлайды» (1965), «Бес ғасыр жырлайды» (1985, 1989) жинақтарында жарияланған. «Қазағым» аталатын жеке жинағы 1993 ж. жарық көрген. Әуезов «Әбубәкір өмірі мен шығармалары» жөнінде зерттеу-мақала жазған. Ол зерттеуі М. Жолдыбайұлымен және Ә. Қоңыратбайұлымен бірігіп жазған «XIX ғасыр мен XX ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің оқу құрамы» деген кітапта жарияланған (7-сыныпқа арналған, А,, 99-102-беттер, 1933).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Адрестерді санауыш
Адрестерді санауыш (Счетчик адресов; the counter of addresses) — ақпараты тізбектелген уақыт сәтінде бірлікке өсетін жад адресіне сәйкес келетін орталық процессордың регистрі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Yo Canto
Yo Canto — Испанияның тумасы, әрі әншісі Хулио Иглесиасаның дебютты студиялық альбомы. Альбом 1969 жылы жарық көрді. Пластинка Испанияның үздік альбомдар кестесіне ілінді және сонда 15 күн бойы ілініп тұрды. Альбомдағы барлық әндердің композиторы Хулио Иглесиас болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша альбомдар
Десант қайығы
Десант қайығы — өткелден өтуге арналған десант құралы; кішкене кеме. Олар үрмелі, жайылмалы, алмалы-салмалы және тұтас (корпусы пластмассадан және жеңіл құймадан) болуы мүмкін. Суда ескектер немесе аспалы мотор көмегімен жүзеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Күн өту және ыстық өту
Күн өту және ыстық өту - организмге қызу өтуден пайда болатын сырқат. Балаларға, етженді адамдарға, жүрек-қан тамырлары ауруымен және эндокринді аурулармен ауырған адамдарға қызу өткіш келеді. Әсіресе, шақырайған сәулеге басты қыздырғанда күн өтеді.
Жалпы сипаттама
Күн өту көбінесе, ыстық қапырық ауадан және күн көзінде көп жүруден болады. Әсіресе ыстыққа төзімсіз немесе ауыр дене еңбегімен айналысатын (құрылыс алаңдарында жұмыс істейтін) адамдарға күн жиі өтеді. Сондай-ақ күн сәулесімен нашар шағылысатын қара-қоңыр түсті киім немесе ауа өткізбейтін және тердің булануына бөгет жасайтын киім де организмге ыстық өтуіне себепші болады. Жабық бөлмеде де жоғары температурада және ауаның ылғалдылығы жоғары болғанда да (ыстық цехтарда жұмыс істегенде) ыстық ұруы мүмкін.
Алдын алу
Күн өту және ыстық өтудің алдын алу үшін ауа райының ыстық кезінде жеңіл, қимыл-қозғалысқа бөгет жасамайтын ашық түсті киім кию қажет; басқа бас киім (ши қалпақ, панама, жалбағай, күнқағар) кию немесе ашық түсті орамал тарту керек. Шақырайған күн көзіне шығарда, ұзақ жол жүрер алдында тамақты тоя жемеу керек, күн көзінде ұйықтауға болмайды. Жағажайда дем алғанда кезде сақ болған дұрыс, ұзақ уақыт бойы күн көзінде жүруге және қапырық бөлмеде отыруға болмайды.
Дереккөздер
Санат:ДенсаулықСанат:Медицина
Новатор
Новатор - ғылымға, техникаға, өндіріс ұйымына алдыңғы қатарлы, прогрессивті идеяларды енгізуші, жаңашыл, суырып салма.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Байғұс
Бұл сөздің қазіргі мағынасы — бишара, бақытсыз сияқтыларды ұғындыратыны бәрімізге мәлім. «Кімге батар ол байғұс тартқан күйік» (Абай). Сөз төркіні парсы тілі. Онда: биһуш — санасыз, сезімсіз мағынасын береді, Иран тіліндегі түбір — һуш. Ал «би» түбір алдында келетін, біздегі «-сыз, -сіз» қосымшасы орнына жүретін буын, «Байғұс» сөзін қазақша айтсақ — санасыз, сезімсіз болмақ.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Хаби Алонсо
Хабьер Алонсо Олано (Xabier Alonso Olano), Хаби Алонсо есіммен танымал (Xabi Alonso; 25 қараша 1981, Толоса, Баск елі) - испан кәсіби футболшысы, футболдан Испания ұлттық құрамасының экс-жартылай қорғаушысы.
Алонсо голды алыс дистанциядан салу қабілетімен ерекшеленеді. 2006 жылдың қаңтарында Англия Кубогі матчнінің «Лутон Таун» командасына қарсы ойында, ол екі рет алыс дистанциядан гол соқта, оның біреуін 60 метр қашықтықтан соқты. 2006 жылдың қыркүйегінде, Ағылшын Премьер-Лигасында Алонсо аланның өз жағынан «Ньюкасл Юнайтед» клубына қарсы ойында тағы бір гол соғады.
Дереккөздер
Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Испания футболшылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Реал Сосьедад ФК ойыншылары Санат:Эйбар ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Пеньяранда-де-Бракамонте
Пеньяранда-де-Бракамонте (Peñaranda de Bracamonte) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Пеньяранда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6744 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,96 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 40 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Әліпби жазу
Әліпби жазу алфавитное письмо — бір дыбысты бір әріппен белгілеп жазу. Кейде оны дыбыс жазуы деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Булдак
Булдак — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура өзенінің оң жағалауынан 306 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Ансан
Ансан (Ançã) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Кантаньеде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2579 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18,11 км² шамасында. Халық тығыздығы — 142,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora do Ó).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Анестезин
Анестезин. Ауыздың шырышты қабығы ойылған, жараланған, тіл қабынған кезде ауруын бәсеңдету, тіс тканьдерінің сезімталдығын азайту үшін ұнтақ күйінде себіледі немесе май түрінде жағылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Жаңа агенттер
Жаңа агенттер - шағын бизнес өкілдері және өзін-өзі жұмыспен қамтитын халық.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Жағалық қорғау күштері
Жағалық қорғау күштері — шекарашылармен бірге Қазақстан Республикасының шекарасын қорғайтын әскери бөлім. Басты міндеті Қазакстанды теңізден болатын агрессорлардың шабуылынан қорғау. Ол жаңа катерлермен, қаружарақтың жаңа түрлерімен толыктырылуда.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Оакфилд (Мэн)
Оакфилд (Oakfield) — Мэн штатының Аростук округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 732 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 93.5 км² шамасында. FIPS коды — 23-54385.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Коста-Рика мини-футбол құрамасы
Коста-Рика мини-футбол құрамасы — Халықаралық мини-футбол жарыстарында Коста-Риканың намысын қорғайтын құрама. Бес рет әлем чемпионатына қатысты. Төрт рет Солтүстік Америка чемпионы атанды.
Сілтемелер
Санат:Солтүстік Америка мини-футбол құрамалары Санат:Коста-Рикадағы мини-футбол
Эдремит
Эдремит ( E dremit, гректің Адрамитон Αδραμυτιον) – Түркиядағы Балыкесир иліндегі қала және аудан. .
Халық саны 12 835 мың адам (2009 жылғы халық санағының нәтижесі). Қаланың теңіз деңгейінен орташа биіктігі – 32 м. Қаладағы тарихи мұражайдағы археологиялық олжалармен бірге көне, құнсыз мылтықтардың жиынтығы сақталған. 1231 жылы селжұқтардың салған Курсунлу мешіті көне археологиялық ескерткіштер қатарына жатады.
Эдремит шығанағының жағалауында Эолия кезіндегі көне Антандрос қаласының қираған орны бар. Қала теңіз жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан.
Ида тауының орталық бөлігінде, Эдремит ауданының орталығында 21 300 га аумақты алып жатқан Каждаги ұлттық паркі орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Түркия Санат:Қалалар
Мухаммад Саид Тантауи
Мухаммад Саид Тантауи (محمد سيد طنطاوى) (Қазанның 28 1928 – Наурыздың 10, 2010) - Ислам дүниесіндегі айтулы тұлғаның бірі, әлемдегі ең көне және ең ірі “Әл-Азхар” ислам университетінің ректоры, Мысырдың бас муфтиі болған.
Шейх Мухаммад Саид Тантауи лаңкестікке қарсы идеологиялық күреске айрықша мән берген және өзі соның басында болған қайраткер еді. Оның пікірінше, ислам әділет­сіздікпен, басқын­шылық­пен, жазықсыз адамдарды қырып-жоюмен үйлеспейді.
Мұндай пікірді ислам діни қайраткерлерінің көбі айтады, бірақ сол араб, мұсылман елде­рі­нің талайында бар лаңкестік ұй­ымдарға қарсы пәрменді күрес жүргізе қоймайды, ислам оларды қолдамайды деумен шектеледі. Ал Тантауи болса, лаңкестерді айып-тау­мен қатар, өзінің құзыры жет­кен дәрежеде әкімшілік, діни мекемелерден лаңкестерге қарсы пәрменді күрес жүргізуді талап етіп отырды.
Жоғары биліктік, рухани қызметтері
Ол 1986 жылы Мысыр елінің бас мүфтиі болып сайланды, ал 1996 жылы президент Хосни Мү­бә­рәктің жарлығымен атақты “Әл-Азхар” университетінің рек­торы, сондай-ақ Каирдегі атақты “Әл-Азхар” мешітінің ұлы имамы болып тағайындалған.
Ислам атын жамылған лаң­кестік ұйымдар негізінен осынау қасиетті дінді ұстанған елдерде әрекет етеді. Билік орындары мен діни құрылымдар сөз жүзінде оларды айыптаған болып, олар­мен исламның жолы бір еместігін мәлімдеумен шектеліп жүргені де белгілі. Кезінде Саддам Хусейн сияқты диктатор экстремистік ұйымдарды ашық қолдап, шахид­тер­ге ескерткіш орнатқанын да жұрт ұмыта қойған жоқ.
Тантауи ашық лаң­кестермен қатар, экс­тремистік ба­ғыт­тағы ұйым­дарды да қатты сынға алды. Сол үшін де ол фун­да­менталистер мен радикалды діндарлар тарапынан қатты сынға ұшырап жүрді. Соған қарамай, ис­лам­ның тазалығы үшін, оның атын жамылған экстремистік күш­термен күресін тоқтатқан емес. Бәлкім, оның жүрек тал­ма­сынан қайтыс болуына да сол кү­рес­тің жүйкеге тиген әсері себепші болған шығар.
Ерекше тоқталатын бір жай, Тантауи ислам әлеміндегі әйел­дердің құқы мен бостандығы үшін батыл күрес жүргізген қайраткер. Біршама ислам елдерінде ресми талаптарда әйелдердің құқы, оның қоғамдағы орны шектеулі екені белгілі. Тіпті көп жерде соңғы кезге дейін әйелді сүндеттеу (хитана) жүзеге асып келді. Тан­тауи­дай үлкен беделді қайрат­кердің мақұлдауы арқасында ғана денсаулық сақтау министрінің оған тыйым салу жөніндегі жарлығы жүзеге асты.
Көп жерде, тіпті Қазақстанда да, қыздардың бетін жауып тұратын орамал (никаб) тартуы жөніндегі мәселе айтарлықтай дауға барып тіреліп жатады. Түркияда ол мемлекеттік, саяси деңгейге дейін көтерілді. Ал Тантауидің өзі басқаратын “Әл-Азхар” ислам университетінде никабпен жүруге тыйым жөніндегі пәтуасын ерлік санасақ, оған қарсы консерваторлардың шулап қарсы шығуын да түсінуге болар.
Тантауи исламға қарсы әрекет­тердің барлығына қарсы пәр­менді күрес жүргізді. Данияда Мұ­хаммед пайғамбарды әж­уа­лаған карикатура жарияланғанда БҰҰ-ға дейін хат жазып, ұлы дінге ара түскені бар. Ең бастысы – ол өздерінің жосықсыз әрекеттерімен ислам дінінің беделін түсір­ген­дерге қарсы белсенді күреске шықты. Мұндай қадамға бару көп адамның қолынан келе бермейді.