cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фишано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 929 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 396 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31.52 км² шамасында. Пошта индексі — 84080.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vincenzo. Жыл сайынғы мерекесі — 5 сәуір.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Нетгау
Нетгау (Nettgau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 340 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 365. Муниципалитеттің басшысы — Роланд Клинглер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Суффленайм
Суффленайм (Soufflenheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Агено округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67472, пошта индексі — 67620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4861 адамды құрады. Халық тығыздығы — 367,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Сөз табы
Сөз табы деп жалпы лексика-грамматикалық сипаттары мен белгілері бәріне бірдей ортақ болып келетін сөздердің тобын атаймыз.
left|Сөз топтары мен таптарының схемасы
Қазіргі қазақ тіліндегі сөздер мынадай 9 сөз табына бөлінеді:
Әдебиет
Санат:Қазақ тілі Санат:Сөз таптары
Владимир Сергеевич Гридасов
Владимир Сергеевич Гридасов (26.09.1941 жылы туған, Алматы облысы Текелі қаласы) – аппаратшы, Социалистік Еңбек Ері.
Өмірбаяны
1969 жылдан Шу тау-кен комбинатында, Каспий аймақтық кен-металлургия комбинатының химия-металлургия зауытында аппаратшы, аппаратшылардың бригадирі болып істеді.
Марапаттары
2 мәрте Ленин, Еңбек Қызыл Туы ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:26 қыркүйекте туғандар Санат:Текеліде туғандар Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Ақтау тұлғалары
Зоммерайн
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1948 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 41,52 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BL, ресми идентификациялық коды — 3 07 24.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Цвиршиц саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Сейітқали Меңдешұлы Меңдешев
Сейітқали Меңдешұлы Меңдешев (16.6.1882 жыл, бұрынғы Ішкі Орданың Қалмақ – Шағыл ауылы – 25.02.1937 жыл, Алматы) – қоғам және мемлекет қайраткері.
Қалмақ төлеңгіт руынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:16 маусымда туғандар Санат:1916 жылы туғандар Санат:Бөкей ордасы ауданында туғандар Санат:25 ақпанда қайтыс болғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстар қатысушылары Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан премьер-министрлері Санат:Қазақстан білім министрлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар
Монингсайд (Мэриленд)
Монингсайд (Morningside) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Кайта-Шор (Кіші Роговая тармағы)
Кайта-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Роговая өзенінің сол жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Монингсайд (Мэриленд)
Қала тұрғындарының саны 1295 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.5 км² шамасында. FIPS коды — 24-53625.
Кайта-Шор (Кіші Роговая тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Монингсайд (Мэриленд)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Кайта-Шор (Кіші Роговая тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Шнайзинген
250px|thumb|Картада орналасуы Шнайзинген (Schneisingen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Цурцах округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1271 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.26 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4318, пошта индексі — 5425.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Қараағашты
Қараағашты (2018 жылға дейін — Максим Горький) — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Майлыкент ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылының шығыс жақ іргесінде, Арыс өзенінің бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1784 адам (876 ер адам және 908 әйел адам) болса, 2009 жылы 1857 адамды (917 ер адам және 940 әйел адам) құрады.
Тарихы
1957 жылы құрылған «Победа» сүт ұжымшарының бөлімшесі болып, 2018 жылға дейін М.Горький ауылы аталып келді.
Дереккөздер
Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Достық (Сарыағаш ауданы)
Достық (2008 жылға дейін — Стаханов) — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Жартытөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаш қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2131 адам (1070 ер адам және 1061 әйел адам) болса, 2009 жылы 3130 адамды (1555 ер адам және 1575 әйел адам) құрады.
Тарихы
1963 жылы құрылған Ленин атындағы көкөніс-сүт кеңшарының бөлімшесі болып, Стаханов ауылы аталып келді. Кеңшар негізінде шаруа қожалықтары құрылған.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, клуб, фельдшерлік-акушерлік пункт жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Пиау
Пиау (Piau) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 998 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 191,378 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1868 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Атланта Юнайтед
«Атланта Юнайтед» (Atlanta United Football Club) — АҚШ-тың Атланта қаласындағы футбол клубы, 2014 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Мерседес-Бенц" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 75 мың адам. Клуб қазіргі күнде Ұлттық футбол лигасында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:АҚШ футбол клубтары
Екібастұз мешіті
Екібастұз мешіті — Екібастұз қаласының жұма мешіті. Мекенжайы: Естай Беркімбаев көшесі 165/56.
Тарихы
Бұл мешіт Павлодар облысындағы аса ірі энергетикалық кешен болып табылатын Екібастұз қаласында бой көтерген. Мешіт жергілікті дін жанашырлары мен іскер топ өкілдерінің бірлесе күш салуымен іргетасы қаланып, 1998 жылы біткен. Мешіт 1998 жылдың 11 қыркүйегінде ашылған. Ашылу рәсімінде мүфти Ратбек қажы қатысқан. Құрылысына және қаржыландыруына Екібастұз қаласының бұрынғы әкімдері Р.Жұматаев, Е.Оразалинов, кәсіпкер Е.Арбиев, ғимарат жобасын жасаған қаланың бас сәулетшісі Ж.Хайдаров, көмір өндіруші АҚ президенттері Р.Гайнуллин мен А.Өтегенов еңбек сіңірді. Сонымен қатар Қ.Ақанов, ағайынды Әбғожиновтар және т.б. азаматтар өз қаржылай үлестерін қосты.
Ғимарат сипаттамасы
Мешіттің ауданы — 2,8 га. Бір үлкен күмбезі бар. Оның шеңберінің диаметрі — 6 м.
Сыртқы көрінісі
Үлкен мұнара биіктігінің 53 метрге жеткізілуінің өзіндік мағынасы бар. Мұхаммед пайғамбарға пайғамбарлық 40 жасында келді. Содан кейін 13 жыл өтіп, Мұхаммед пайғамбар 53 жасында Меккеден Мединеге қоныс аударды. Осы оқиғадан бастап ислами жыл санауы басталды (Һижра). Үлкен мұнара осыны аңғартады.
Мешіттің жылыжайында қыста да, жазда да гүл өсіріледі. Төбесі шынымен жабылған.
Ішкі көрінісі
Жоғары қабаттағы ауыз үйінің ауданы — 324 м². Неке қиюға арналған бөлме бірінші қабатта орналасқан. Сондай-ақ қызметкерлер үшін 8 бөлме бар. Ішкі және сыртқы қабырғалары ұлттық ою-өрнектермен (сарыарқалық қошқар мүйіз үлгісі) өрнектелген.
Үлкен залдың ұзындығы — 24 м, ені — 18 м. Сол залда салмағы 390 кг хрустальды аспашам ілінген. Сонымен қатар үлкен залда Құранның Фатиха сүресі және Бақара сүресінің алғашқы 10 аяты жазылған. Әйелдер залының ұзындығы — 18 м, ені — 6 м.
Дереккөздер
Санат:Ислам сәулет өнері Санат:Қазақстан мешіттері
Мүктікөл
Мүктікөл – Қостанай облысы Жітіқара ауданындағы ауыл, Мүктікөл ауылдық округі орталығы.
Раполла
Раполла (Rapolla) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Мүктікөл
Тарихы
Іргесі 1900 жылдың бас кезінде қаланған. 1932 – 54 жылдары өзімен аттас астық өндіретін ұжымшар орталығы, 1954 – 96 жылдары кеңшар орталығы болып келді. 1996 жылдан кеңшар негізінде мұнда 56 шаруа қожалығы құрылды.
Раполла
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4654 адамды құрайды. Халық тығыздығы 160 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 85027.
Мүктікөл
Дереккөздер
Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
Раполла
Елді мекеннің қамқоршысы — San Biagio. Жыл сайынғы мерекесі — 3 ақпан.
Ам-Уть-Ях
Ам-Уть-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Назым өзенінің сол жағалауынан 120 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ариэль Шарон
Ариэль Шарон (אריאל "אריק" שרון, туған аты  Ариел Шайнерман, Арик деген лақап атпен танымал болған, 1928.2.26 - 2014.01.11) - Израильдің экс Бас Уәлиі (Премьер министр), қоғам және әскери қайраткері. Шарон 2001 жылдың 3- айынан 2006 жылдың 4-айына дейін Бас Уәли қызметін атқарды. 2006.1.4-де қатты сырқаттанып комаға кірді. Содан бері ес-түссіз жатып 2014 жылы қайтыс болды.
Шарон ұзақ уақыт мемлекеттік қызмет атқарғанда Израильде және шетелдерде артынан әртүрлі сөз ерткен саяси тұлға. Әсіресе араптарға ұстанатын қатаң ұстанымымен атаққа шықты. Израиль үкіметі Сабра мен Шатиладағы қырғында Шарон қатысты деген күдікті тексеру жөніндегі Кахан комиссиясын құрып, Палестинаның аталмыш елді мекендеріндегі Ливанның фалангист қарулы топтарының қатысқан кей әрекеттеріне қатысы барын анықтағанды. Осы сылтаумен Шарон Қорғаныс министрі лауазымынан түсіріліп кабинетте портфельсіз (Министрлігі жоқ министр) министр қызметін атқарды.
Шарон Бас уәли болып жұмыстаған жылдары билік басындағы Ликуд партиясында жік шығып, артынан ол өзінің Кадима деген жаңа партиясын құрды. Осылайша Шарон Израильдің Еңбек партиясы немесе Ликуд партиясының қатысы жоқ алғашқы Бас уәли болды. Шаронның орнатқан жаңа партиясы Эхүд Олмерттің басшылығында 2006 жылғы сайлауды жеңіске жетіп, сол кезде Израиль үкіметін құраған коалицияның негізгі одақтасы болды.
Санат:Израиль саясаткерлері Санат:1928 жылы туғандар
Үлгі (Жамбыл ауданы)
Үлгі — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Архангель ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Пресновка ауылынан оңтүстікке қарай 32 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Кристаллография
thumb|right| alt=A.| [[Cristal densite surface.]] Кристаллография (krіstallos – мұз, grafo– жазу) – кристалдар мен кристалл заттар туралы ғылым. Ол кристалл заттардың құрамы мен құрылысын, пішінін, қасиеттерін, олардың өзара және сыртқы ортамен байланысын және кристалдық күйін зерттейді. Геометриялық Кристаллография кристалл заттардың симметриясын, пішінін, кеңістік құрылысының геометриялық заңдылықтарын зерттейді. Физикалық Кристаллография кристалдардың қасиеттерін зерттейді. Химиялық Кристаллография кристалл заттарды құрамымен байланысты қарастырады. Қазіргі кезде химия және физика ғылымдары аралығындағы кристаллографияның салалары жеке ілім – кристаллохимия, кристаллофизика ретінде қарқынды дамуда. Кристаллография жеке ғылым ретінде ‘’17 ғасырдың ортасынан’’ дами бастады. Табиғи кристалдарды зерттеу кристалл бұрыштарының тұрақтылығы, жарықтың кристалдарда қосарлана сынуы, олардың балқу темп-расының тұрақтылығы заңдарының ашылуына себепші болды. Жарықтың кристалл заттар арқылы өтуін зерттеу кристалдардың анизотроптық қасиеттерінің заңдылықтарын тұжырымдауға мүмкіндік берді. Кристалдар симметриясының топтар теориясы мен тензорлық талдауы қазіргі Кристаллографияның математикалық негізі болып саналды. Кристалдардың құрылысын зерттеуде рентгенография, электронография, нейтронография, ядролық магниттік резонанс тәсілдер қолданылады. Кристаллография тәсілдерін белоктар мен нуклеин қышқылдарын зерттеуде қолдану молекулалық биологияның дамуына күшті әсер етті. Кристалдардың пайда болуы және олардың өсу ерекшеліктерін зерттеу Кристаллографияның басты міндеттерінің бірі болып табылады. Мұнда кристалдардың өзін қоршаған ортамен өзара әсерін, атом-молекулалық құрылымы мен қасиеттерінің анизотроптығын ескере отырып, беттік құбылыстардың, фазалық өзгерулердің заңдылықтарын және термодинамикалық жалпы принциптері пайдаланылады. thumb|right| alt=A. Кристалдардың механикалық және акустикалық әсерлерді, температураның өзгеруін, электр тоғын, электрмагнит өзгерісін, түрлі сәулелердің әсерін сезгіштігі сияқты қасиеттері Кристаллографиялық зерттеудің радиотехникаға, электроникаға, оптикаға, акустикаға, материал өндеуге, аспап жасау ісіне кеңінен енуіне мүмкіндік берді. Осыған байланысты жасанды кристалдар алу өндірісі қарқынды дамуда. Кристаллография сұйық кристаллдар мен полимерлердің құрылымы мен қасиеттерін зерттеуде де қолданылады. ..
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Физика Санат:Геология Санат:Химия Санат:Ғылым
Нош
Нош — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обва өзенінің сол жағалауынан 208 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Котыг-Еган (Сабун тармағы)
Котыг-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сабун өзенінің оң жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 150 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 7032
NGC 7032 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 20 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7032 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66427, ESO 74-26, IRAS21109-6829.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Сейілда Икрамұлы Байшақов
Карьерасы
1971 жылы "Қайратқа" ауысты. 27 наурызда "Заря" (Ворошилов) клубына қарсы КСРО кубогында тұңғыш рет қайраттықтар қақпасын қорғады, 12 күннен соң "Зенитке" қарсы ойында тұңғыш рет КСРО чемпионатының жоғары лигасында алаңға шықты. Маусым біткенше 29 кездесуде алаңға шықты.
Тұңғыш голын 1972 жылы 2 тамызда СКА (Дондағы Ростов) қақпасына соқты, бұл ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. Ұзамай клубтың капитаны боп тағайындалды да, бұл қызметті карьерасын аяқтағанша атқарды.
1977 жылы КСРО құрамасы сапында екі кездесуде алаңға шықты. Тұңғыш ойынын 30 сәуірде Мажарстанға қарсы өткізді, бұл ойында КСРО 1:2 есебімен ұтылып қалды. Футболшы сол матчты былай деп еске алады.
.
10 мамырда Грекия құрамасымен ойында да КСРО 0:1 есебімен тізе бүкті. Бұл екі ойын да 1978 жылғы әлем чемпионатының іріктеулері болатын. Екі ойында да Сейілдә 90 минутты толық ойнады. Бірақ бұдан кейін құрамаға қайта шақырылмады.
Футболмен қоштасқан соң келесі жылы "Қайраттың" бас жаттықтырушысы Беца Йожефтің көмекшісі қызметіне тағайындалды. Бұл қызметті 1988 жылға дейін атқарды.
Дереккөздер
Санат:КСРО футболшылары Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншыларыСанат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары
Сейрас
Сейрас (Ceyras) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34076, пошта индексі — 34800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1065 адамды құрады. Халық тығыздығы — 153,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Омар шаяны
Омар шаяны (Homarus) – буынаяқтылар типі, жоғарғы шаяндар класы, онаяқтар шаянтәрізділер отрядына жатад. Омар-лангуст емес, бірақ тақуа шаяндар, және кәдімгі шаяндарға өте жақын туыс. Омардың көлемі кәсіптік мақсатта ауланатын лангусттен анағүрлым кішкентай болады. Калифорния жағалауында омардың екі түрі тіршілік етеді. Олар лангусттерге ұқсас, бірақ шаяндарға туыс.
Құрылысы
Омар тұқымдастардың шымшуыр тәрізді ұзын аяқтары болады,басқа жағынан, олар өзен шаяндарына ұқсас. Нағыз омарлардың бірінші жұп аяғы- өте ұзын,екіншісі мен үшінсісі одан қысқарырақ болады. Жыныстық деформизм қатты байқалады, еркегі ұрғашысынан едәуір үлкен.
Қорегі
Омарлар жыртқыш балықтардан сақтану үшін тастрадың астына тығылады және тасада отырып әрі-бері өткен қорегін ұстауға да ыңғайлы. Жақын келген жәндікті шымшыруын созып жіберіп, іліп алады .Омарлар өз мекенін қүм үйіндімелерімен белгілейді. Омардың еті, уылдырығы,бауыры тағам ретінде қолданылады. Ол-адам ағзасына өте пайдалы таңсық ас.
Қызықты деректер
XIX ғасырда адамдар омарларды қолдан өсірмек болған.Бірақ еш нәтиже бермеді. Омарлардың популяциясы күннен күнге кемуде. Омарлар кейде теңіз қаңлақтарының тамағын тартып алады. Омардың денесін хитинді кутикула жауып тұрады. Ол қорғаныш қызметін атқарады,бірақ үздіксіз өсуіне кедергі жасайды. Сондықтан омар кутикулаы түлеген кезде ғана өседі. Омарлар алғашында 8000-ға дейін ,ересектері 30 мыңға дейін жұмыртқа салады.
Дереккөздер
1100 қызықты деректер"Жануарлар" энциклопедиясы
Санат:Онаяқты шаяндар
II Филипп
ІІ Филипп мынадай мағыналар беруі мүмкін:
Коружаш
Коружаш (Corujas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Маседу-де-Кавалейруш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 213 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,68 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Меңдіғалиев Нұрлан
Меңдіғалиев Нұрлан (1961 жылы туған, Алматы) – спортшы.
Жетістіктері:
Дереккөздер
* Қазақ энциклопедиясы
Аранжан
Аранжан – батыр, палуан. Елді сыртқы жаулардан қорғауда ерлігімен көзге түскен. Досы – күйші Абыл Тілеуұлымен Бесқала ойындағы, Арқадағы елдерді көп аралайды. Абыл «Аранжанның шалқымасы» атты күйін батырдың бір сапардағы кесек қимылына арнап шығарған. Аранжан Жем бойында сапарлап жүргенде кездейсоқ қазаға ұшыраған. Арамжанның күмбез моласы  Солтүстік Үстіртте, Қызылтас қамалының оңтүстік жағына жақын тұста.
Павел Иннокентьевич Беклемишев
Павел Иннокентьевич Беклемишев - 1957 жылы 1 қаңтарда Апматы қаласында туған. Мәскеу авиация институтын бітірген (1979), инженер- механик.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Портленд Тимберс
«Портленд Тимберс» (Portland Timbers) — АҚШ-тың Портленд қаласындағы футбол клубы. 2011 жылы құрылған.
Сілтемелер
Санат:АҚШ футбол клубтары
NGC 2558
NGC 2558 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 13 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2558 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23337, UGC 4331, MCG 4-20-22, ZWG 119.50, NPM1G +20.0168.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Қара жер адамзатқа болған мекен
Абайдың 1891 ж. жазған жұмбақ өлеңі. 1 шумақтан тұрады, Көлемі 4 жол. Ақын жұмбағында жұртына аз да болса білім дарытып, халқын тіршілік үшін күреске үндейді, өмірді танытуға ықпал жасайды. Зерделілікке, зеректікке шақырады. «Адамзатқа мекен болған қара жерде жүз мың түрлі асыл бар» болса соның «ең артығы-темір» (алтын) дейді ақын. Шығарма 11 буынды қара өлең ұйқасымен (-а, -а, - б, -а)жазылған. Ел аузынан жазылып алынып, алғаш рет ақынның 1933 ж.Қызылордада жарық көрген толық жинағында басылды. Туынды басылымдарында текстологиялық ешқандай өзгерістер кездеспейді. Жұмбақ өлең қарақалпақ, ұйғыр тілдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Вайль-им-Шёнбух
Вайль-им-Шёнбух (Weil im Schönbuch) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Штутгарт әкімшілік округіне бағынады. Бёблинген ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9777 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,14 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 15 051. Қаланың басшысы — Вольфганг Лаль.
Кристаллофизика
Кристаллофизика – кристалдардың және басқа анизотропты орталардың физикалық қасиеттерін және оларға сыртқы жағдайлардың әсерін, кристалдардың нақты құрылымын зерттейтін физиканың саласы. Кристалдардың физикалық қасиеттерін сандық түрде сипаттау үшін Кристаллофизикада матрицалық және тензорлық есептеулер мен топтар теориясының математикалық аппараттары қолданылады. Кристалдардың кейбір қасиеттері мысалы, тығыздығы бағытқа тәуелсіз скалярлық шамалармен сипатталады. Кристалдағы көптеген физикалық өрістер, мысалы, электр және магнит өрістері, механикалық кернеулер өрісі – тензорлық (векторлық) өрістерге жатады. Кристалдардың физ. өрістері мен қасиеттері арасындағы байланыс жоғары рангілі тензорлармен сипатталады. Жоғары рангілі тензорлар, мысалы, пьезоэлектрлік эффект сияқты қасиеттерді сипаттайды. Жоғары рангілі тензорлармен сипатталатын физикалық қасиеттер көптеген параметрлер санымен анықталады. Үш клинді кристалдың серпімділік қасиеттерін сипаттау үшін тензордың 21 тәуелсіз құраушыларын анықтау керек.
Анизотропты кристалдық ортаның қасиеттерін сипаттайтын симметрияның 39 кристаллографиялық тобы бар. Мұнда морфологиялық симметрияның 32 нүктелік тобы және шексіз симметрия осі бар 7 шектік нүктелік тобы болады. Шектік топтардың бірі изотропты ортаға сәйкес келеді.
Симметрияның әр түрлі нүктелік топтары үшін жоғары рангілі (5-, 6-, т.б.) тензордың тәуелсіз құраушыларының саны топтар теориясының әдістерімен анықталады. Сондай-ақ кристалдардың физикалық қасиеттері мен текстурасы радиотехникалық, акустикалық, оптикалық әдістермен анықталады. Кристаллофизикада тек анизотропты ортаға ғана тән құбылыстармен (сәуленің қосарланып сынуы, жарық поляризация жазықтығының айналуы, т.б.) қатар изотропты ортада байқалатын құбылыстар (электр өткізгіштік, серпімділік, т.б.) да зерттеледі. Кристаллофизика кристаллографияның бір бөлігі; ол қатты дене физикасы мен кристаллохимия қарастыратын мәселелермен түйісіп жатады. Кристаллофизика кристалдардың құрылымы немесе кристалдық тордағы өзара әсерлесу күштері өзгергенде оның қасиеттерінің өзгерісін зерттейді. Кристаллофизиканың көптеген есептері әр түрлі термодинамика жағдайларда кристалдар симметриясының өзгеруіне тәуелді. Кристаллофизикада кристалдық торлардың әр түрлі ақаулары (бояулық центрлері, вакансиялар, дислокациялар, домендер, т.б.) және олардың кристалдардың физикалық қасиеттеріне (пластикалығы, беріктігі, электр өткізгіштігі, люминесценциясы, мех. төзімділігі, т.б.) әсері зерттеледі. Кристаллофизиканың негізгі мақсаттарының бірі – болашағы бар жаңа кристалдық материалдар алу жолдарын іздестіру.
Абсолюттік құқылар
АБСОЛЮТТІК ҚҰҚЫЛАР — субъективтік құқылар, оны иеленуші тұлғаға белгілі бір міндеттілік жүйеленген адам немесе адамдар тобы қарсы тұрады. Мұндай міндеттілік — АБСОЛЮТТІК ҚҰҚЫЛАРды кемсітетін кез келген іс-әрекетті жасаудан тежеліп қалу, бас тарта білу. Кез келген адам АБСОЛЮТТІК ҚҰҚЫЛАРды бұзуы мүмкін болғандықтан, заң кез келген және әрбір адамнан немесе адамдар тобынан АБСОЛЮТТІК ҚҰҚЫЛАРды қорғайды. АБСОЛЮТТІК ҚҰҚЫЛАРдың санатына мүліктік құқылар (мысалы, меншік құқы), сондай-ақ жеке мүліктік емес құқылар (мысалы, автордың жеке мүліктік емес құқылары, шығарманың авторы ретінде мойындалу құқы, шығарманы өзінің шынайы аты-жөнімен немесе бүркеншек атымен пайдалану құқы, т.б.) жатады. Қазақстан Республикасында АБСОЛЮТТІК ҚҰҚЫЛАР, ең алдымен, азаматтардың Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген негізгі құқылары болып табылады. Жекелеген құқықтық қарым-қатынастарда АБСОЛЮТТІК ҚҰҚЫЛАР салыстырмалы құқыларға ұласып жатады.
Кристаллофизика
Кристалды денелердің ерекшеліктері тек кристалдардың пішінімен шектелмейді. Бұған қарамастан кристалдағы зат толық біртекті. Сондықтан оның беріктік, жылу өткізгіштік, жарыққа қатынас және т.б. физикалық қасиеттері кристалл ішінде әртүрлі бағыттарға сәйкес әрқашан да бірдей бола бермейді. Кристалды заттардың бұл басты ерекшелігі анизотропия деп аталады. Ресейдегі кристаллофизиканың негізін салушылар қатарында Г.В.Вульф, А.В.Шубников, Н.С.Александров бар.
Дереккөздер
Санат:Қатты денелер физикасы
Бозалаң
Бозалаң — Павлодар облысы Шарбақты ауданы, Шалдай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған.
Халқы
Тұрғыны 81 адам (2009).
Санат:Шарбақты ауданының таратылған елді мекендері
Маунт Эйри (Мэриленд)
Маунт Эйри (Mount Airy) — Мэриленд штатының Carroll округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 9 288 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.7 км² шамасында. FIPS коды — 24-53875.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Маневр
Маневр — ұрыс операциясын әзірлеу және жүргізу кезінде алға қойылған мақсаттың өзгеруіне байланысты әскерлерді қайта орналастыру, қару-жарақты қарсыластың аса маңызды нысандарына бағыттап, ұрымтал тұстан қайта нысанаға алу. Маневрдің мақсаты белгілі бір өңірде, бағытта немесе соғыс қимылдары жүргізілетін аймақта қарсыласқа күйрете соққы беру үшін күштер мен қару-жарақты мейлінше тиімді етіп топтау, жинақтау. Маневр әскер күшіне және олар орындайтын міндеттерге байланысты стратегиялық оперативтік немесе тактикалық болып бөлінеді. Маневрді әскери жағдайға байланысты ұрыс, ұрысқа әзірлену немесе жорық ретінде жүргізеді. Ұрыс қимылдары барысында маневрдің қоршауға алу, шегіну сияқты тәсілдері де қолданылады.
Маневр - көліктік құралдың көліктің ағында орналасуын немесе бағытын өзгертуі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Транспорт
Wargame Маневр
Ле-О-Корле
Ле-О-Корле (Le Haut-Corlay) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22074, пошта индексі — 22320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 694 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Түркістан жұма мешіті
Түркістан жұма мешіті — Түркістан қаласында орналасқан жұма мешіті. Қожа Ахмет Ясауи кесенесінен оңтүстікке қарай 160 м жерде, қылуетпен қатар орналасқан. Ол бір бөлмелі, шаршы пішінді, солтүстік және шығыс жақтары қасбеттерімен іргелес бастырмасы бар құрылыс. 1980 жылы мешіт үйі қайта қалпына келтірілді.
Дереккөздер
Санат:Ислам сәулет өнері Санат:Түркістан мешіттері
Саз жапалағы
Саз жапалағы (Asio flammeus) –– жапалақтәрізділер сабына жататын құс. Ұзындығы 33-43 см. арқасының түсі коңыр, ал жиектері ақшыл, құрсағы ашық қызыл-қошқыл, ұзыннан орналасқан дақтары бар. Көздің сыртқы мөлдір қайығы ақшыл-сары. Еуразияда (Оң. басқа) Солтүстік және Оңтүстік Америкада аралдардың көбінде кең таралған ТМД-да батыстан шығыска дейін кездеседі. Ашық ландшафтарды мекендейді. Ұялары жерде 4-9 жұмыртқа салады. Ұсақ кемірушілермен қоректенеді. 1 түр тармағы ХТҚО Қызыл кітабына енгізілді.
Дереккөздер
Санат:Жапалақтәрізділер
Кекен-Васильевка
Кекен-Васильевка — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Кожай-Семен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 352 адамды құрады. Пошта индексі — 452087, ОКАТО коды — 80244835004.
Пьедади-ди-Каратинга
Пьедади-ди-Каратинга (Piedade de Caratinga) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каратинга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 756 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 110,121 км² шамасында. Халық тығыздығы — 52,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ниязова Мүбина Ибраһимқызы
НИЯЗОВА Мүбина Ибраһимқызыэ [25.12.1895, Гурьев облысы (қазіргі Атырау облысы), Теңіз ауданы Ганюшкин а. – 1981, Алматы] – қазақ әйелдері арасынан шыққан алғашқы дәрігерлердің бірі, қоғам қайраткері. 1912 – 17 ж. Астрахандағы әйелдер гимназиясын, Саратов тіс дәрігерлерін даярлайтын мектебін бітірген. 1918 – 20 ж. Ордадағы Қазақтың 1-үлгілі атты әскер полкының дәрігері, 1921 ж. Бөкей губерниясының атқару коммитетіне мүше болып сайланды. 1928 ж. Қазақ АКСР Жоғ. сотының мүшесі болды. 1932 – 36 ж. Шымкент облысы және республикалық Денсаулық сақтау халкомының Ана мен баланы қорғау жөніндегі басқармасының меңгерушісі, 1937 ж. республикадағы мед. оқу орны – Алматы мед. уч-щесін ұйымдастыруға қатысып, оның алғашқы директоры болды.
Санат:Тұлғалар
Август Пальм
thumb|left|200px|Август Пальмнің ескерткіші, Стокгольм Август Пальм (August Palm, — ) — швед жұмысшы қозғалысының қайраткері. Швецияда социализмді алғаш насихаттаушы. Дания, Германия, АҚШ -та да социологиялық насихат жүргізді. Швецияның тұңғыш с.-д. «Фольквильян» (1882—85), «Социал-демократен» (1885—86) газеттерінің негізін салды және редакторы болды. 1887—88 ж. түрмеде отырды. 1907 және 1912 жылдан бастап «Аппель» газетін шығарып, газет бетінде милитаризмге қарсы күрес жүргізді. П. Швепия с.-д. партиясы (ПІСДП) сол қанатының өкілі. Ресейдегі Ұлы Октябрь социологиялық революциясы жеңісін құттықтады.
Санат:Швеция саясаткерлері Санат:Марксистер
Аношкина
Аношкина — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тундрина тармағының оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Онавэй (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 993 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-60680.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Громотуха
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы жерінде. Абсолюттік биіктігі 2495 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылып жатыр.
Жер бедері
Пішіні дөңгелек, оқшау келген тау массиві. Беткейлері тік, солтүстік-батыс, батыс бөліктерінің тау жыныстары жер бетіне шығып жатыр.
Өсімдігі
Таудың шалғынды топырағында субальпілік және альпілік шалғындар өседі.
Дереккөздер
Санат:Алтай ауданы таулары
Шымтезек мүгі
Шымтезек мүгі (Sphagnum) ылғалды, батпақты жерлерде, әсіресе солтүстік ендіктерде кездеседі. Шымтезек мүгін ақ мүк деп те атайды. Ақ мүк дейтін себебі - су жиналатын жапырақтары ақшыл-жасыл түске айналады. Жапырақ көлемінің 2/3 бөлігі судан құралады. Ал құрғақшылық күндері өлі жасушаларының іші ауаға толы болатындықтан, өсімдіктің түсі ақ болады. Бұл мүк сабағының түп жағынан қурап, шымтезек түзетін болғандықтан шымтезек мүгі (сфагнум - латынша атауы) деп аталады.
Шымтезек мүгі - сабағы жиі бұтақталған көпжылдық өсімдік. Негізгі сабағынан таралған жанама бұтақтарының ұштары шоғырланып тұрады. Жасыл мүктен және басқа да мүктерден айырмашылығы - оның ризоиды болмайды. Су мен онда еріген минералды тұздарды сабақ арқылы сіңіреді. Сабағында ақшылдау-жасыл түсті жапырақтары бар. Шымтезек мүгінің жапырақ жасушалары екі түрлі болады:
Шымтезек мүгі, жасыл мүк секілді жынысты және жыныссыз жолдармен көбейеді. Шымтезек мүгі - бірүйлі, қосжынысты өсімдік. Жынысты көбею кезінде аталық жыныс жасушалары сабақтың бұтақтанған жеріндегі жапырақтардың қолтығында жетіледі. Олардың қасындағы жапырақтар қызғылттау түске боялған. Аналық жыныс жасушалары қысқарған сабақтардың бұтақшаларында орналасады.
Аталық және аналық жыныс жасушалардың қосылуынан өсімдік ұрықтанады. Осы ұрықтанған жүмыртқа жасушадан кішілеу қауашақ жетіледі. Оның ішінде көптеген споралар түзіледі. Жыныссыз көбеюі осы споралардан басталады. Споралар пісіп жетілген соң қауашақтан сыртқа шашылады. Жерге түскен споралардан табақша тәрізді өскіншелер пайда болады. Осы өскіншелерде көптеген бүршіктер түзіледі, олардан келешекте шымтезек мүгі жетіледі.
Шымтезек мүгі ылғалы мол жерлерде өседі. Мүктің суды тез сорып, басқа мүшелеріне қарқынды өткізуі топырақтың батпақтануын тездетеді. Сабақтың қураған бөлігі оттек жетіспегендіктен, жартылай ғана ыдырап (шіріп), шымтезек қабатын құрайды. Мүктен бөлінетін ағзалық қышқылдар бактериялардың өсуін тежеп, шымтезектің ыдырауын баяулатады.
Мүктер фотосинтез үдерісінің нәтижесінде ағзалық заттар түзеді және ауаға оттегін бөліп шығарады. Олар құнарсыз топырақтарда алғашқы өсімдіктердің бірі болып өсіп, топырақ түзуге қатысады.
Мүктер ұя салып, балапан шығаратын құстардың қорегі және жауларынан тығылатын орны болып табылады.
Мүктер басқа өсімдіктер секілді қурап, ұсақ ағзалардың көмегімен шіриді. Соның нәтижесінде құнарлылығы жоғары шымтезекті топырақ түзіледі. Мұндай топырақтарға жаңадан өсімдіктер өседі. Шымтезекті батпақтардан шымтезек өндіріп, оны отын ретінде кеңінен пайдаланады. Шымтезектен спирт, карбол қышқылы сияқты шикізаттар алынады.
Мүктер - тұщы су қоры. Батпақты жерлерде мүктер судың жиналуына қатысады.
Шымтезек мүгінің 350-ден астам түрі бар. Ол - бір үйлі өсімдік. Өте ылғалды жерлерде тамырсыз және ризоидсыз, тікелей суды сабағы және жапырағы арқылы сіңіреді. Шымтезек мүгі суды өз салмағынан 20-25 есе көп сіңіре алады. Құрғақшылық кезінде, су болмағандықтан, өлі жасушалардың іші ауаға толады да мүктің түсі ағарып кетеді. Сондықтан ақ мүк деп те аталады. Шымтезек мүгінің сабағы түпкі бөлігінен қурайды. Сөйтіп шымтезек түзеді. Шымтезек мүгі латынша сфагнум деп аталады.
Шымтезек мүгі жынысты және жыныссыз жолмен көбейеді. Жынысты көбеюі споралар арқылы жүзеге асады.
Шымтезек - өте пайдалы өсімдік. Одан шымтезек, шымтезектен спирт, карбол қышқылы, балауыз, парафин өндіріледі. Шымтезек батпақты жерде тұщы судың жиналуына себепкер болады.
Шымтезек мүгі ғаламшардың құрлық бетінде 1 % аумақты алып жатыр. Ол - тек шымтезек көзі ғана емес, тұщы су қоймасы және аумақта судың орнығу тәртібін реттеуші. Жазғы және қысқы жауын-шашынды губкаша сіңіріп, батпақтағы су топыраққа, одан ағып шығып үлкен өзендердің көзіне айналады.
Дереккөздер
Санат:Еуразия флорасы Санат:Мүктәрізділер
Құзғынды
Құзғынды – Сарымсақты жотасының оңтүстігіндегі асу.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Сарытау ауылының солтүстік-шығысында 38 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 2600 м-ден жоғары. Асудан шілде–қыркүйек айларында салт атты адам өте алады. Құзғындыдан Аша, Становая өзендері бастау алады. Кең өзен аңғарлары мен жайпақ жоталар жоғары қарай біртіндеп тар аңғар, құлама беткейлі шатқалдар, қырлы жоталар мен жалдарға ұласады. Тау баурайында қуаңдала өсімдіктері өседі. Бөктерінде сирек орман ағаштары кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы асулары
Рапоне
Рапоне (Rapone) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1203 адамды құрайды. Халық тығыздығы 41 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 82020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Кайта-Шор (Сейда тармағы)
Кайта-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сейда өзенінің сол жағалауынан 123 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Комарево (Варна облысы)
Комарево (Комарево) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Провадия қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 441 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9269. Телефон коды — 05124. ЕКАТТЕ коды — 38114.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Аким Иванович Атмачиди
Атмачиди Аким Иванович (22.09.37, Краснодар өлкесі, Джубга с.) — өндіріс ұйымдастырушысы, инженер-экономист. “Қазақстанның еңбек сіңірген құрылысшысы” (1982).
Атмосферадағы алмасым
Атмосферадағы алмасым, атмосферадағы конвекция — Жер бетіндегі тығыздығы төмен жылы ауаның жоғары көтерілуімен қабаттасса, суық ауа массасының төмен қарай түсуі. Ауа массасының көтерілуі жылдам болады. Ол бірнеше м/сек-тан 20-30 м/сек-қа дейін жетеді. Алмасым әрекеті тропосфераны ғана қамтып қоймай, стратосфераның төменгі қабатын да қамтиды. Температуралық градиент жоғары болса А. а. күшейеді. Жоғарғы көтерілген қабаттың жылдамдығы өте жоғары болған жағдайда алмасымдық будақ бұлт қалыптасады да, сол аймаққа нөсер жаңбыр әкеледі.
Тағы қараңыз
Санат:Атмосфера
Аким Иванович Атмачиди
Дереккөздер
Санат:22 қыркүйекте туғандар Санат:1937 жылы туғандар Санат:Туапсада туғандар Санат:16 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:2013 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан Халық Қаһармандары
Санат:Қазақстан құрылысшылары Санат:Отан орденінің иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген құрылысшылары Санат:Тараз мемлекеттік университеті түлектері
Ной-Кёнигзауэ
Ной-Кёнигзауэ (Neu Königsaue) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 344 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 89 220. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Клар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Физик
thumb|right|[[Альберт Эйнштейн әлемдегі ең ұлы физиктердің бірі болып мойындалған.]] thumb|Физик Физик — ғалым, ғылыми-зерттеу жұмыстарын негізінен физикаға арнайды. Физиктер фундаменталды ғылымдардағы қарапайым бөлшектерден бастап аспан әлемінің тәртібіне дейінгі кең ауқымды проблемаларымен де, сондай-ақ қолданбалы физикамен де жұмыс жасайды.
Атау тарихы
Физикамен айналысатын ғалымды белгілеуге арналған терминнің пайда болуын XIX ғасырдың ортасына жатқызуға болады. Бұл кезеңде физика өзінің зерттеу нысандары мен қолданылатын әдістері бар өз алдына бөлек ғылым ретінде шыға бастады.
Марапаттар мен сыйлықтар (премиялар)
Физиктер үшін ең жоғарғы марапат физика бойынша берілетін Нобель сыйлығы болып табылады. Аталмыш сыйлық 1901 жылдан бері беріледі.
Физикадан алғашқы Нобель сыйлығын 1901 жылы сәулелерді ашқаны үшін Вильгельм Конрад Рентген алды. Кейінірек бұл сәулелер осы тұлғаның есімімен аталды.
Дереккөздер
Санат:Физиктер Санат:Физика
Шупфарт
250px|thumb|Картада орналасуы Шупфарт (Schupfart) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Рейнфельден округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
IC 2995
Сыртқы сілтемелер
IC 2995 Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Қайнатқыш
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Electric heating
Асыл Хадыржанқызы Аренова
Асыл Хадыржанқызы Аренова (1971 жылы туған, Алматы) – ғалым, педагог, ғылым докторы. (2001). Алматы мемлекеттік университетінің педагогика факультетін (1992), экономика факультетін (1998) бітірген. Еңбек жолын Алматы қаласындағы орта мектепте мұғалімдіктен бастаған. 1994 жылы Маңғыстау педагогика колледжінде оқытушы, 1995 жылдан АқтМУ-де оқытушы, аға оқытушы, доцент (2004), кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. Аренова 8 монография, 37-ден астам  ғылыми мақалалар мен әдістемелік құралдардың авторы.
Луна-1
Луна-1 — Айды және ғарыштық кеңістікті зерттеуге арналған кеңестік планета аралық автомат станция.
Бұл станция (зымыранның соңғы сатысымен бірге) екінші ғарыштық жылдамдықты бағындырып, Жердің өзіне тарту аймағын артта қалдырған әлемдегі тұңғыш ғарыш аппараты болды.
1959 жылдың 2 қаңтарында Луна-1 Байқоңырдан ұшырылды, бірақ мақсатына жетпеді. 4 қаңтарда ол Айдан 6000 шақырым қашықтықта өтіп, гелиоцентрлік орбитаға көшті, яғни Күннің серігіне айналды. Дегенмен, аппарат Айда елеулі магнит өрісінің жоғын анықтап алды.
Қазір Луна-1 Жер мен Марс арасындағы орбитамен Күнді айналуда.
Бортындағы ғылыми құрылғылар: магнитометр, Гейгер санауышы, сцинтилляциялық санауыш, микрометеориттер анықтағышы.
Сілтемелер
Санат:Ғарыш станциялары Санат:Ғарыш техникасы
Пальмитин қышқылы
thumb|right|200px| thumb|right|200px| Пальмитин қышқылы, СНз • (СН2) 14 СООН — бір негізді қаныққан карбон қышқылы. Пальмитин қышқылы түссіз кристалл, 63,1° С-та балқиды, 351,5° С- та қайнайды. Суда ерімейді, спирт, бензол, ацетонда жақсы ериді.Пальмитин қышқылы барлық табиғи май құрамында кездеседі. Пальма майының құрамында 32—40%, шошқа майында 30%, сиыр майында 25%, соя майында 6,5% Пальмитин қышқылы болады. Пальмитин қышқылының күрделі эфирі мен жоғары молекулалы спирт балауыз түзеді. Мысалы, Пальмитин қышқылының цетил эфирінен спермацет, мирицилден ара балауызы түзіледі. Пальмитин қышқылының эфирі мен тұзынан сабын, косметикалық препараттар жасалады.
Дереккөздер
Санат:Пальмитиндер
Салық заңнамасы
Салық заңнамасы — салық салу және жинауға қатысты қоғамдық қатынастарды реттейтін нормативтік құқықтық актілердің жиынтық атауы. Салық заңнамасы нақты салық түрлерін төлеу, есептеу, бақылау тәртібін, заңды және жеке тұлғалардың салық төлеу міндетін және салық заңнамасын бұзғаны үшін жауапкершілік шараларын, т.б. белгілейді. Қазақстанның салық заңнамасы Салық кодексінен және осы саланың жекелеген мәселелерін реттейтін нормативтік құқықтық актілерден тұрады (мысалы, ҚР Үкіметінің, Қаржы министрлігінің актілері).
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Тосқауыл
Тосқауыл - 1) қарсыластың кенеттен пайда болуы немесе жылжуы байқалған бағытта бойтасалау үшін немесе әскер қоршауынан шығатын қапталды қамтамасыз ету үшін қарсы қойылатын бөлімше; 2) қазақтардың әскери жүйесінде соғыс барысында ханды ортаға алып, қорғап жүретін бөлікті “тосқауылшы жасақ” деп атаған. 3) доптан тыс ойыншыға қарсыласының жолын кескестеп допқа жеткізбеуге болмайды. Егер шабуыл жасаушы қарсы команданың қорғаушысы алдап өткен жағдайда тосқауыл жасалады деп есептелінбейді. Кездесудің арбитрі екі жақтың ойыншыларына бір-бірлеріне Т. Жасамай еркін ойнауларына мүмкіндік береді.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том.
Санат:Әскери іс Санат:Тарих
Гетероклизия
Гетероклизия (heteros - басқа, өзге + klino - септеймін) - зат есімдердің әр тұрлі септелуі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Толқынның энергиясы
Толқындар өте үлкен энергияға ие. Дүниежүзіндегі мұхиттардың толқындары екі миллионнан үш миллион мегаваттқа дейін энергия өндіруі мүмкін. Қуатты толқындық энергиясы бар жағалаулар АҚШ-тың батысында, Еуропада, оңтүстік Африкада, солтүстік Канадада, Жапонияда, Жаңа Зеландияда және Австралияда орналасқан. АҚШ-тың калифорния жағалауларының толқындық энергияны өндіру қабілеттері күшті. Толқындық энергетикалық қондырғылар Толқындық энергетикалық қондырғылар толқындық энергияны өндіреді. Дүниежүзіндегі ең алғашқы Агукадора Уейв Парк атты толқындық энергетикалық қондырғы Португалияның жағалауында салынды. Мұнда толқындық энергияны түрлендіру үшін Пеламис аспабы пайдаланылады. Пеламис жүйесі бір-бірімен жалғасқан үлкен болат құбырлардан тұрады. Бұл құбырлар бір өзекті шоғырсымдар (кабель) арқылы электр желісіне қосылады.
Мұхиттағы энергия
Мұхиттар Жер бетінің 70%-ын алып жатыр. Ол көп мөлшерде күн энергиясын жұтады, соның арқасында олар таза қайта қайта қалпына келетін әлеуетті энергия көзі болып табылады. Осы энергияның тек 0,2% энергиясын пайдаланғанда, біздің энергияға деген сұранысымызды қанағаттандыруға жеткілікті энергия өндіруге болады. Мұхиттардың энергиясын толқындардан, судың көтерілуі мен қайта қайтуынан алуға болады.
Константин Иванович Гусак
Константин Иванович Гусак (1843 – 1913) – генерал-губернатор.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Уәлиханов ескерткіші
Уәлиханов ескерткіші:
Сілтемелер
Санат:Қазақстан ескерткіштері
Коммунистік еңбек
Коммунистік еңбек - 1. тар мағынада жетілген коммунист қоғамдағы қоғамның пайдасына ақысыз істелетін, нормадан сырт ерікті еңбек; 2. кең мағынада - социалистік қоғамдағы еңбектің коммунистік еңбекке ұласуының алғышарттарының жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Философия
Монтрей (Сена-Сен-Дени)
Монтрей (Montreuil) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена-Сен-Дени департаментінде орналасқан. Бобиньи округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 93048, пошта индексі — 93100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103192 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11568,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :