cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каспий теңізі
Табиғаты
<hr style="background-color:#2e8b57"/> <p style="text-indent: 25px;"> Теңізге құятын өзендер мен қоректік заттың мол тасымалдануына байланысты, Каспий теңізі балыққа бай, итбалық та көп кездеседі. Итбалық теңіздің бір кезде Солтүстік Мұзды мұхитпен байланыста болғанын көрсетеді. Балықтар мен итбалықтың үлкен кәсіптік маңызы бар. Ең бағалы балықтарға бекіре (бекіре, шоқыр, қортпа) тұқымдастары жатады. Дүние жүзінде жыл сайын ауланатын бекіре тұқымдас балықтың 80%-ынан астамы Каспий теңізі үлесіне тиеді. Каспийде ауланатын бекіре тұқымдас балықтардың Қазақстан үлесіне 40%-ы тиеді. Каспийде өсімдіктердің 500 түрі, балық пен жануарлардың 769 түрі мекендейді. Мұнда балықтың 55 түрі кездеседі. Бағалы балық — қортпа (белуга) үзындығы 6-7 м-ге, ал салмағы 1800 кг-ға дейін жетелі, 100 жылға дейін тіршілік етеді. Бекіренің (осетр) ұзындығы 2,3 м, салмағы 100 кг-ға дейін барады. Шоқырдың (севрюга) үзындығы 2,2 м-ге, салмағы 40-80 кг-ға дейін жетелі. Каспийде олардан басқа сазан, көксерке, сыла, майшабақ, т.б. ау даналы. <p style="text-indent: 25px; text-align: justify;">Каспий жағалауында қазіргі кезде құстардың 260 түрін кездестіруге болады. Тек Каспийдің шығыс жағалауында жыл сайын кәсіптік маңызы бар 2 млн құс қонақтайды. Кей жылдары суда жүзетін 3 млн-дай құс қыстап шығады. <hr style="background-color:#2e8b57"/>
Экологиясы
<hr background-color:#5da130"/>
Жағалауындағы қалалар мен құрылыстар
<hr style="background-color:#2e8b57"/> <p style="text-indent: 25px; text-align: justify;">Ақтау қаласында теңіз суын тұщыландыратын қуатты қондырғы орнатылған. Каспий теңізінің Ақтау порты заман талабына сай қайта жөнделіп, жабдықталды, теңіз айдағы кеңейтілді. Теңіз флоты құрылды. Басқа елдермен сауда қарым-қатынастар порт арқылы жүзеге асуда. Үзындығы 150 м, биіктігі 10 м болатын ең үлкен «Астана» атты су кемесінің жылына 2 млн тонна құрғақ өнімдер мен 10 млн тонна мұнай және мұнай өнімдерін тасуға мүмкіншілікбар. <hr style="background-color:#2e8b57"/>
Каспий маңы халқы
<hr style="background-color:#2e8b57"/> Каспий теңізі және оның су айдыны Каспий маңы елдері, оның ішінде Қазақстан экономикасы үшін үлкен маңызға ие. Бұл жер қойнауында әр түрлі флора мен фаунасы бар бірегей су қоймасы, оның ішінде көмірсутектердің айтарлықтай қоры шоғырланған. Жағалау аймағындағы әлеуметтік-экономикалық дамуға теңіз және жағалау аумағының гидрометеорологиялық режимі, ең алдымен, теңіз деңгейінің жағдайы айтарлықтай әсер етеді.
Каспий теңізінде балық аулау кәсібі жақсы дамыған. Теңізден бекіре тұқымдастары, майшабақ, табан, торта, көксерке, сазан, килька көптеп ауланады. Каспий теңізі қара уылдырық өндірілетін су айдындары арасында дүние жүзі бойынша алдыңғы орындардың бірінде. Итбалық аулау ертеден жолға қойылған. Каспий теңізі өңірі көптеген Еуразия халықтарының этнография және мәдени бастауының маңызды бір ошағы саналады, яғни тарихи-мәдени өлке болып табылады. Каспий өңірінің тоғыз жолдың торабы болуы ондағы этногенетикалық үрдістерге айтарлықтай әсерін тигізді. Ғылымға сүйенсек, Каспий өңірінде осыдан 1 млн. жылдай бұрын адамдардың арғы тегі – гоминидтер пайда болған. Каспийдің шығыс жағалауындағы үңгірлер мен даланың аңғарлық аумағында, аңшылар мен балықшылардың алғашқы қауымдық құрылыс қоныстарының іздері кездеседі. Үстірттің оңтүстік-шығыс аймағында неолит тұрғындарының ескерткіштері табылды. Қола дәуірінде Андронов мәдениеті және Қима мәдениеті қалыптасты. Біздің заманымыздан бұрын 8-мыңжылдықтан б.з. 1-мыңжылдығының бірінші жартысы аралығында Еділ мен Жайық өзендері аралығын отырықшы әрі көшпенді тайпалар қоныс етті. Солтүстік-Шығыс Каспий өңірінде көшпелілердің ежелгі дәуірдегі тарихи ескерткіштері сақталған. Біздің заманымыздан бұрын1-мыңжылдықта Арал-Каспий өңірінде сақ, сармат, каспи тайпалары және оған туыстас тағы басқа тайпалар қоныстанған. Қарабұғазкөл жағалауындағы біздің заманымыздан бұрын5 – 7 ғасырларға жататын кесенелер массагет тайпалары мәдениетінің озық үлгілері болып табылады. Ежелгі грек тарихшысы Страбон: “Каспий теңізі жағалауында тұратын көшпелілерді дайлар деп атайды” деп жазады.
<hr style="background-color:#2e8b57"/>
Тарихы
<p style="text-indent: 25px; text-align: justify;">6 ғасырдың орта тұсында Каспий өңірі Батыс түрік қағанатының иелігінде болды. Орта ғасырларда Каспий өңірі халықаралық  сауда-дипломатиялық қатынастар торабы болды. Каспий өңірінің ортағасырлық тарихында хазарлар, қыпшақтар үлкен рөл атқарды. <p style="text-indent: 25px; text-align: justify;">Шыңғыс хан империясы құрылғаннан кейін теңіздің солтүстік, солтүстік-шығыс бөлігі Алтын Орда иелігіне көшті. Алтын Орда ыдырап, оның орнында пайда болған Қырым хандығы, Ноғай ордасы, Астрахан (Қажы-Тархан) хандықтарын жаулап алған Ресей империясы Каспий өңірін де иемдене бастады. Ресей мен Парсы елдері арасындағы алғашқы келісім – Решт келісімі болды. Ондағы келісімде Каспий теңізіне және Кура мен Аракс өзендерінде Ресей еркін сауда және кеме қатынасын қолдануына мүмкіндік алды. Кейін теңіз айдыны демаркацияланып, біраз бөлігі Ресейге қарады. 1813 жылы Гүлстан келісімінде, одан кейін Түрікменшай келісімінде (1828) Ресейге Каспий теңізінде толық әскери флот құруына рұқсат берілді. Парсылар тек сауда және кеме қатынасымен шектелді. Кеңес Одағы Каспий теңізі-ндегі монополиялық құқықтан бас тартып, 1921, 1935 және 1940 жылдардағы Кеңес – Иран келісімінде Каспий теңізінде кеме қатынасын жүзеге асыруға екі ел тең құқықты деп саналды. КСРО ыдыраған соң (1991), Каспий теңізі жағалауындағы бес мемлекет (Әзірбайжан, Иран, Қазақстан, Ресей, Түрікменстан) Каспий теңізі мәртебесін айқындауға ұмтылды. Осыған орай,2002 жылы 23 – 24 сәуірде Ашғабатта Каспий жағалауы мемлекеттерінің алғашқы саммиті өтті. Ашғабат кездесуінде бірде-бір құжатқа қол қойылмағанымен, бес мемлекет басшыларының жоғары дәрежелі басқосуы түйінді мәселені байыптылықпен шешу ісіне қосылған елеулі үлес болды. Ең бастысы, проблеманы талқылау барысында оны қалай да шешудің қажеттілігіне деген мүдделі пікірталас өріс алды. Тұңғыш рет проблема барынша ашық қойылып, егжей-тегжейлі талқыланды. Қазақстан ұстанған бағытты Ресей де, Әзірбайжан да қолдады.
Дереккөздер
Санат:Каспий теңізі
Трейдер
thumb Трейдер (trader – саудагер) – істі өз қаражаты есебінен және жауапкершілікті өз мойнына ала отырып жүргізетін, дербес шешім қабылдайтын, бизнесті жеке өзі басқаратын тұлға (жеке кәсіпкер). Трейдинг - трейдердің тікелей жұмысы: нарықтағы жағдайды талдау және сауда мәмілелерін жасау.
Дереккөздер
Санат:Қаржы
Trader
Деминутив
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика Санат:Фонетика
Ам-Букр
Ам-Букр (Hames-Boucres) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Кале округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62408, пошта индексі — 62340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1367 адамды құрады. Халық тығыздығы — 106,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Чура (Чураев ауылдық кеңесі)
Чура — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Чураев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 973 адамды құрады. Пошта индексі — 452350, ОКАТО коды — 80243880001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Антисептикалық құралдар
Антисептикалық құралдар. Ауру туғызатын микроорганизмдерді құртады немесе олардың өсіп-өнуін тоқтатады. Жара-жарақатқа, дененің күйген жеріне микроорганизмдерді түсірмеу, сондай-ақ терінің іріңді ауруларын емдеу; бөлмелерді, киім-кешекті және науқас адамды күткенде қолданылатын заттарды дезинфекциялау үшін қолданылады. Медицинада қолданылатындары: хлор қоспалары (хлорамин, пантоцид және басқалары), йод қоспалары (йодтың спирт ерітінді сі, Люголь ерітіндісі, йодоформ және басқалары), сутегі тотығы, марганец қышқылды калий, кейбір қышқылдар (бор, салицил, карбол қышқылдары) және негіздер (мұсатыр спирті, ас содасы), сынап қоспалары (сулема, сынап майлары және басқалары), күміс қоспалары (лянис, протаргол және басқалары), қорғасын, алюминий қоспалары (Буров сұйығы және бабалары), спирттер мен спирт тұнбалары, формалин, қарамай, кейбір бояғыштар (метиленді көк, гауһар көк және бабалары). Сыртқы ауруларға қолданылатын антибиотиктер (грамицидин т. б.) мен кейбір өсімдіктерде, мысалы сарымсақта, пиязда, ақжелкенде, календулада және басқаларында болатын фитонцидтер антисептикалық заттардың ерекше тобын құрайды.
Кейбір антисептикалық құралдар (мысалы, этил спирті, сірке және сүт қышқылы), сонымен қатар азық-түлік тағамдарын консервілеу үшін пайдаланылады. Ол үшін адамға зиянсыз мөлшерде ерітінді түрінде азық-түлікке қосылады. Олар (мысалы, сірке су) азық-түліктің сақталуына көмектеседі, дәмі мен иісін жақсартады.
Дереккөздер
Антисептика
Санат:Тұрмыс
Антисептичні засоби
Ла-Невиль-дю-Боск
Ла-Невиль-дю-Боск (La Neuville-du-Bosc) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27432, пошта индексі — 27890.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 548 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
OTAU TV
Даму жоспарлары
KazSat-2, 86,5°E 2011 жылғы жазында ұшырлып іске қосылғанда, сондағы төрт теледидарлық (көтеріңкі қуатты) транспондерге теледидарлама мен радио хабарын тікелей тарату ұлттық желісін көшіруі қарастырылуда.
Желінің беріктігін көтеру үшін Астана қаласында сақтық қабылдау-тарату жерсеріктік стансасын құру жоспарланған. Қазақстандық мазмұнын үлкейту жобасына сай, отандық DVB-S2/MPEG-4 қабылдағыштарды өндіру істері жасалынып жатыр.
Хабар тарату ұлттық желісінің жазылушыларының санын анағұрлым көбейту болжамында 2011—2014 жылдар арасында 300—350 мың қоңдырғы, басқаша айтқанда 6,3 мыңнан 54 есе өсу
Хабар тарату параметрлері
2011 ж. наурыздың 6 жағдайы бойынша :
Шартты қатынау жүйесі
Авторлық және сабақтас құқықтарды ұстану үшін және ақылы дестеге қатынауды жабу үшін, сонымен қатар заңсыз қайта таратудан аман болу үшін, барлық арналар (соның ішінде отандықтар да) NDS VideoGuard Express шартты қатынау жүйесі арқылы кодталады, бұл күйде қатынау смарт-картасы қабылдағыштың теңдессіз электронды нөміріне байластырылады.
Жүйеде мазмұнды кооперативті шифрлау үшін DVB SimulCrypt архитектурасы қолданылады, бұл бірнеше операторларға бір шифрлау алгоритмін пайдлаланып әртүрлі шартты қатынау жүйелерін қосуға мүмкіндік береді.
Ұсынылған қабылдау жабдықтамасы
Қабылдау жабдықтамасына ең төменгі талаптары бойынша қабылдағыштарда ISO 7816 стандартына сай смарт-карта интерфейсі (слоты) болуы жөн. Қабылдағыштың қазақша, орысша және ағылшынша мәзірлері болуы қажет, сонымен қатар осы тілдердегі пайдалану жөніндегі нұсқаулар болуы жөн. Бағдарламалық жасақтаманың жаңартылуы жерсерік арқылы Over-the-Air Download (OtAD) режімінде өтеді. Егжей-тегжей талаптар «Казтелерадио» торабындағы спецификацияларда жарияланған
HDTV-қабылдағыш спецификацияларында Full HD сай 1920 × 1080i ажыратылымдық талаптары, HDCP хаттамасы қолдауымен HDMI порты болуы т.б. талаптар бар. Сонымен бірге, NDS VideoGuard Express шартты қатынау жүйесімен ықпалданған CI+ интерфейсті CAM модулдері пайдаланылуы мүмкін.
Конвертері (аз шуылы күшейткіш, АШК) кіріс жағынан сызықты полярлануы бар 10,7—11,7 / 11,7—12,75 GHz радиожиіліктер ауқымдарында жұміс істейтін болу керек. Оффсет түрі антенна айнасы ең кемінде 900 × 1000 mm көлемінде.
Барлық жабдықтамада шығарушы зауыты берген шығу тегі куәліктері және Қазақстан Респуликасының сәйкестік куәліктері болу қажет, ал қабылдағыштарда сонымен қоса «Казтелерадио» Акционерлік қоғамына тағайындалған NDS VideoGuard Express шартты қатынау жүйесі ықпалдану туралы авторландыру хаты болу жөн.
Ұлттық жерсеріктік хабар таратудың аймақтық жабуы бойынша хабарларды аймақ ортасында ең кемінде 600 мм, аймақ шетінде 1200 мм дейін көлеміндегі айнасы бар Intelsat 904, 60°E жерсерігіне бағытталған антенналар кабылдайды.
Қызмет көрсетуі
Қызметке алғаш жазылатын зейнеткерлер мен халықтың әлеуметтік қорғалмаған санаттары үшін, ғарыштық ТД құрылғыларының жинағын сатып алу үшін шығындар тиісті әкімдіктермен компенсацияланады.
Ғарыштық телерадио тарату қызметтерін көрсету келісімшартының шарттарына сәйкес абоненттерге (Қазақстан Республикасы) аумақпен ғана шектелген, абонент құрылғыны жария көрсету мақсатында қолдана алмайды.
Ағымдағы уақытта (2011 жылғы наурыз-сәуір) ғарыштық телерадио тарату қызметі заңды түрде "Қазақстандық телекоммуникациялар" АҚ атынан көрсетілуде. "Қазтелерадио" АҚ және "Қазақстандық телекоммуникациялар" АҚ біріктіру рәсімі аяқталғаннан соң, қызметтер "Қазтелерадио" АҚ атынан ұсынылатын болады.
Қабылдау құрылғыларын орнату және «OTAU TV» қызметтеріне қосылу авторластырылған диллерлер желісі арқылы жүргізіледі.
DVB-S2 «OTAU TV» дестелері
Дестелер құрамы 2011 ж. наурыздың 18 бастап қолданудағы ресми тізімі бойынша беріледі.
Дестелер тізбектемесі ауысуы мүмкін, бұл Қазақстан Республикасында телерадиохабарларын дамыту мәселесі жөніндегі комиссиясы өткізетін отандық арналардың «ашық қатынау дестесіне» қосылу бәйгесі нәтижелері бойынша, сондай-ақ мағлұматты пайдаланудың бағдарлама беруші шарттары бойынша атқарылады. «Ашық қатынау дестесі», құрамында 37 отандық телерадиоарналар бар, соның ішінде облыстықтар да, толығымен «Негізгі» дестесіне кіреді және жазылушыларға тегін. «Үнемді», «Қалыпты» және «Екшенді» дестелері ақылылық тұғырында «шартты қатынау дестелеріне» кіреді. Әр кейінгі дестеге алдыңғы дестенің арналары енгізіледі.
Жаңа арналарды таратуға арнап, сонымен қатар HDTV және 3DTV  үшін, транспондерлер қорының бір бөлігі кейінге қалдырылған. 2011 жылында «ашық қатынау дестесіне» жаңадан құрылатын «Мәдениет» арнасы және тәулік бойы ақпарат беретін «Caspionet 24» арнасы кіреді, 2012 жылы — «Білім арнасы» кіреді; тағы да жаңа «Мәдениет радиосы» кіреді. Отандық арналардың лицензиялық тазартылған халықаралық нұсқаларын қай мерзімде ашық таратылуы басталатын туралы еш ақпарат жоқ.
Дестелерден тыс арналар
Дестелерден тыс «Инфоканал» арнасы тегін таратылады, бұл арна жазылушыларды хабардар ету және промо әрекеттерді ұйымдастыру үшін тағайындалған. Сонымен қатар бонус есебінде дестелерден тыс арналар уақытша таратылады.
HDTV арналар сынақ режімінде беріліп тұр. Қаныққан көрсету үшін HD Ready не Full HD белгілері бар теледидарды, Dolby Digital 5.1 дыбыс жүйесін және HD қабылдағышты пайдалану ұсынылады.
Сыртқы арналар (ашық қатынау)
Intelsat 904, 60°E жерсерігінің осы Spot2 сәулесі арқылы тағы басқа DVB-S не DVB-S2 (кодталмаған) арналарын қабылдауға болады.
Ресми торабы
Жүйенің otautv.kz қолдау торабында жазылушы мен делдалдың «Жеке ісбөлмелері» бар. Бұдан басқа ақпараттар да бар, соның ішінде: хабар таратудың аймақтық жабуы, дестелер құрамы, төлеу тәсілдері, жазылушы келісімі.
Сілтемелер
Санат:Жересеріктік теледидарлама операторлары
Геодезия жұмыстары
Геодезия жұмыстары - бөлу жұмыстары, құрылыс-құрастыру жұмыстарының дәлдігін бақылау және салынып жатқан үймереттер мен ғимараттардың орнынан жылжуы мен деформациясын бақылау кіретін құрылыс алаңында орындалатын жұмыстар кешені.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Галина Максимовна Иванова
Иванова Галина Максимовна (15.7.1927 жыл, Ресей, Саратов қаласы) – микробиолог, биология ғылымдарының докторы (1969), профессор (1976).
Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын (1948, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) бітірген соң осы институтта ассистент, доцент, профессор, кафедра меңгерушісі болып қызмет атқарған.
1968 жылы «Антигенные связи и изменчивочть некоторых патогенных бактерий» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған.
Негізгі ғылыми еңбектері микробиология және вирусология мәселелеріне арналған.
2 өнертабыстық патенті, 2 авторлық куәлігі бар.
Дереккөздер
Санат:15 шілдеде туғандар Санат:1927 жылы туғандар Санат:Саратовта туғандар Санат:Қазақстан микробиологтары Санат:Биология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті оқытушылары Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университетінің профессорлары
Шақа ауылдық округі
Шақа ауылдық округі – Павлодар облысы Аққулы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Шақа, Шоқтал ауылдары кіреді. Орталығы – Шақа ауылы. Округ құрамында болған Байымбет ауылы 2017 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 910 адамды құрады.
Жеңіс Ермағанбетқызы Ысқақова
Жеңіс Ермағанбетқызы Ысқақова (1966 жылы 9 мамырда Қызылорда облысы Сырдария ауданы Тереңөзекте туған) — эстрада әншісі. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2005).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Республикалық эстрада цирк колледжі түлектері
Мёлин
250px|thumb|Картада орналасуы Мёлин (Möhlin) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Рейнфельден округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9355 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18.79 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4254, пошта индексі — 4313.
Честэртаун (Мэриленд)
Честэртаун (Chestertown) — Мэриленд штатының Kent округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5043 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.3 км² шамасында. FIPS коды — 24-16225.
Шардара (қала)
нобай
Шардара — Түркістан облысындағы қала (1968 жылдан), Шардара ауданының орталығы.
Географиялық орны
Облыс ортасы – Түркістан қаласынан оңтүстікке қарай 279 км-дей жерде, Сырдария өзенінің оң жағын ала, Шардара бөгенінің солтүстік жағасында орналасқан. Қаланың аумағы 21,24 мың км2.
Халқы
Тұрғыны:
Тарихы
«Шардара» – көне парсы тілінен аударғанда «Төрт қақпа» дегенді білдіреді. Шардара қаласының аумағында 8 ғасырда егіншілігі, қолөнері, мәдениеті дамыған отырықшы тұрғыны бар үш қала-қамал болған: Бірінші Ақтөбе, Екінші Ақтөбе, Жаушықұмтөбе. 1959-68 жылдары "Сырдария" кенті аталып келді. Қала Мелдеби, Қызылжар, Абай, Төменгі тоғай, Өтеғұл мөлтек аудандарынан тұрады.
Кәсіпорындары
Шардарада «Шардара су электр станциясы» ААҚ, «Шардара мақта» АҚ, «Қазақстан мақтасы» корпорациясының филиалы, «Мырзакент» АҚ, «Шардаранан» АҚ, құрылыс материалдар комбинаты, «Шардара су-жылу жүйелері» ЖШС, «Будан» ЖШС, «Талапты» ӨК, «Шардарабалық», орман шаруашылығы, Шардара мемлекеттік қазыналық балық өсіру кәсіпорны, «Автосервис» орталығы, асфальт зауыты, т. б. кәсіпорындар қала экономикасын көтеруде.
Инфрақұрылымы
Шардарада орталығы емхана, туберкулезге қарсы диспансер, санитарлық-эпидемиологиялық стансасысы жұмыс істейді. Білім беру, мәдениет саласы бойынша кәсіптік-техникалық мектеп, жалпы білім беретін, музыкалық, спорт мектептері, мәдениет үйі, орталығы кітапхана, «Ұлы Отан соғысында қаза тапқандар» мемориалдық ескерткіші бар.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы қалалары Санат:Шардара ауданы елді мекендері
Айрон Вуд (Мичиган)
Айрон Вуд (Ironwood) — Мичиган штатының Gogebic округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6293 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17.0 км² шамасында. FIPS коды — 26-41060.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Медет Дүйсенов
Медет Дүйсенов (1948 жылы 4 желтоқсанда туған, Маңғыстау ауданы Қаражанбас ауылы) – ақын, журналист, жазушы, өлкетанушы. Маңғыстау ауданының Тұщықұдық орта мектебін 1966 жылы бітірген. 1983 жылы ҚазМУ-дың (қазіргі ҚазҰУ) журналистика факультетін тәмамдаған. Еңбек жолын Таушық кентінде кітапхана меңгерушісі болудан бастаған. Бұрынғы Мұнайлы ауданы «Мұнайлы жаңалығы», «Мунайлинская ночь» газеттерінде арнаулы тілші болды. Қазір облысы радио-телевизия хабарларын тарату орталығына қарасты мекеменің қызметкері. Бірнеше рет аудан, облыстық айтыстарға қатысып, жүлделі орындарды иеленген. Дүйсеновтің алғашқы өлеңдері жас ақындардың «Балауса» жинағында (1978), жеке кітабы «Бастау» сериясымен 1979 жылы жарық көрді. «Аңсар» (1986), «Жанымның жапырақтары» (1988) жинақтарына жыр топтамалары енді. Мерзімді баспасөзде «Туған жер құдіреті» деген поэмасы жарияланған. Медет ән шығаратын сазгер ретінде танымал. «Түлеген түбек», «Күтемін сені, көктемім», «Ақша бұлт», «Жан жарым», «Ақ қайыңдар», «Жан ана», «Маңғыстау мұнайшыларының маршы», тағы басқа әндерінің, «Бастау» (1979), «Ғашық жүрек» (2001), «Құлбарақ батыр» (2007), «Таушық жерінің көне тарихы» (2007), «Үдектің үнсіз мұнары» (2007), "Жанарда жанған жұлдыздар"(2013) кітаптарының авторы. 2011 жылы "Қазақстан Республикасының Тəуелсіздігіне 20 жыл" мерекелік медалімен марапатталған. Ол-Қазақстан Жазушыларының VII сьезіне, 1983 жылы жас ақын-жазушылардың республикалық кеңесіне қатысты.Медет- Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Динамик
Динамик
Дыбыс жиілігінде электр тербелістерін дыбыстық толқындарға айналдыру үшін динамик қолданылады. Оның құрылымы электродинамикалық микрофонның құрылымына ұқсас, тек қана катушканың орамы үлкен ток күшіне есптелген жуандау сымнан жасалады және диафрагмасы біраз үлкен болады. Динамиктің катушкасынан дыбыс жиілігіндегі айнымалы токты өткізгенде, оған тұрақты магнит өрісі жағынан Ампер ңүші әсер етеді. Бұл күштің әсерінен катушка айнымалы токтың жиілігімен тербеледі және онымен байланысқан диафрагманы тербелтеді. Диафрагманың тербелісі ауаның қысымын периодты өзгертіп, дыбыс толқындарын тудырады.
Онса-ди-Питанги
Онса-ди-Питанги (Onça de Pitangui) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пара-ди-Минас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 958 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 247,052 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Нина Михайловна Иванова
Иванова Нина Михайловна (1958 жылы туған) – химиялық ғылыми докторы (2006).
Қарағанды мемлекеттік университеттін (1981) бітірген соң осы университеттте инженер, кіші ғылыми қызметкер (1981–91), Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының Органикалық синтез және көмір химиясы институтында ғылыми, жетекші ғылыми қызметкер (1991–2001) болды. 2002 жылдан лаборатория меңгерушісі қызметін атқарады.
Иванова Нина Михайловна 100-ден астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 2 монографияның («Структурные и реакционные особенности ацетиленовых соединений в квантово-химическом представлении», 2004; т. б.) авторы.
Ақмаржан Қайратқызы Қалмырзаева
Ақмаржан Қалмұрзаева (25 желтоқсан 1995 жыл, ) — қазақстандық акробат-фристайлшы, 2018 және 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына қатысты.
2022 жылғы Қысқы Олимпиадада финалдық кезеңге жолдама алды. Бірақ финалда сәтсіз өнер көрсетіп, 11-орында қалды.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша фристайлшылар Санат:Қазақстан фристайлшылары
NGC 6978
NGC 6978 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 20 шілдеде астроном Альберт Март ашқан болатын және NGC каталогында 6978 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65631, MCG -1-53-17, HCG 88A, IRAS20499-0554.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Лабетс-Бискай
Лабетс-Бискай (Labets-Biscay) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,79 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 154 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Вуч-Юра-Ю
Вуч-Юра-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адзьва өзенінің сол жағалауынан 283 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Шарап (өзен)
Шарап — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Новосибир суқоймасының (Обь өзені) сол жағалауынан 3071 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Трейлер
thumb|right|150px thumb|right|150px Трейлер (ағылш. traіler – сүйреу) – ауыр салмақты, бөлінбейтін жүктерді тасымалдауға арналған тіркеме. Трейлер тиеу биіктігі төмен сатылы рамадан тұрады. Жолға түсетін меншікті күшті азайту мақсатында, Трейлерлер бірнеше осьті, көп дөңгелекті болып жасалады. Трейлердің жүккөтергіштігі 20 – 60 т аралығында. Бірақ кейбір энергетикалық қондырғыларды (қуатты генераторлардың, турбиналардың бөліктері және т.б.) тасымалдау үшін жүккөтергіштігі 100 т және одан да жоғары Трейлерлер жасалады. Трейлердің платформасы металл төсемнен және борттық білеуден тұрады, қайырмалы траптармен, жүкті түсіру және тиеуге арналған механизммен жарақтандырылады.
Сілтеме
Tráiler
Баниюльс-сюр-Мер
Баниюльс-сюр-Мер (Banyuls-sur-Mer) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Сере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 42,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66016, пошта индексі — 66650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4686 адамды құрады. Халық тығыздығы — 110,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Қусақ жер асты су кен орыны
Кен орны Қусақ және Ақтайлақ, сондай-ақ Данабұлақ өзендері аңғары бойымен 55-70 км-ге созылып жатыр. неоген сазының құмындағы орта төрттік кезеңінің қазіргі аллювийлі шөгінділерінің сулы қабатында шоғырланған. Су сыйыстырғыш тау жыныстары саздақ және сазды, сондайақ қиыршықтас аралас құмнан тұрады. Жер асты суы арынсыз, 2-6 м тереңдікте жатыр, оның орташа қалыңдығы 8-15 м. Ұңғымалар дебиті 5-26 л/с. Жер асты суының минералд. 1 г/л-ден аспайды. Құрамы жағынан суы гидрокарбонатты, гидокарбонатты-сульфатты калцийлі және сульфатты-натрийлі. Жер асты суы негізінен жауын-шашынның грунт қабатында сүзілуінен толығады. 1990 ж. кен орнында пайдаланылатын қоры қайта бекітілді.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы географиясы Санат:Шығыс Қазақстан облысы географиясы Санат:Қазақстан гидрографиясы
Хадиша Дүйімбаева
Хадиша Дүйімбаева (1945 жылы туған, Маңғыстау ауданы Ұланақ ауылы) – тігінші. 1961 – 95 жылы Форт-Шевченко қаласындағы халықтың тұрмыстық қажетін өтеу комбинатында тігінші. Дүйімбаева өзінің күндік жоспарын ұнемі асыра орындап отырған. 10 жыл қалалық кеңестің депутаты болған. Еңбек Қызыл Ту(1976) орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1945 жылы туғандар
Барқыт тәрізді пеларгония
Пеларгония-қазтамақтар тұқымдасына жататын өсімдіктер. Оның үлкен 4 топ құратын алуан түрлі гибридті формасы кезігеді.
Ірі гүлді пеларгония
Ірі гүлді пеларгонияның ақ, қызғылт-қызыл және қара-қоңыр немесе ақ түстен бастап қызыл- күлгін, тіпті қараға дейін, немесе көп түсті, құбылмалы болып келетін түрлері кезігеді. Сүйір жапырақтары қазтаңдайланып біткен, өткір тікенектері бар.
Аймақтық пеларгония
Аймақтық пеларгонияның жапырағы әдемі, түрлі-түсті, ал гүлі қарапайым ғана болып келеді.
Хош иісті пеларгония
Хош иісті пеларгонияның жапырағында эфир майы бар, сондықтан оның өзіне тән ерекше иісі болады. Жапырағы ашық көк, гүлі ұсақ ақ және күлгін түсті.
Дереккөздер
Санат:Қазтамақтар
Финкен
Финкен (Fincken) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мюриц ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Геологиялық орта
Геологиялық орта - литосфераның жоғарғы бөлігі, адам шаруашылық қызметінің инженер маңызды бөлігі жұзеге асады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Ми жұлын сұйығы
Ми жұлын сұйығы  немесе ликвор (liquor cerebrospinalis,  цереброспинальды сұйықтық, жұлын сұйығы) — ми қарыншаларында, жұлын-сұйықтық жолдарында, ми және жұлынның субарахноидты кеңістігінде айналатын сұйықтық.
Функциялар
Ми мен жұлынды механикалық әсерден қорғайды, тұрақты интракраниальды қысым мен су-электролиттік гомеостаздың сақталуын қамтамасыз етеді, Қан мен ми арасындағы трофикалық және метаболикалық процестерді қолдайды, метаболизм өнімдерінің шығуын қамтамасыз етеді. Цереброспинальды сұйықтықтың ауытқуы вегетативтік жүйке жүйесіне әсер етеді.
Қалыптасуы
Ересек адамда ми омыртқа сұйықтығының жалпы көлемі 140-тан 270 миллилитрге дейін болады. Жұлын сұйығының негізгі көлемі ми қарыншаларында тамырлы плексустардың безді жасушалары (эпендимоциттер) белсенді секрециясы арқылы түзіледі. Күніне 600-700 миллилитр сұйықтық бөлінеді, яғни жұлын сұйығы бір тәулікте шамамен 4 рет толығымен жаңартылады. Ұйқы кезінде глимфатикалық жүйе жұлын сұйығының қалыптасуына айтарлықтай үлес қосады. Цереброспинальды сұйықтықтың пайда болуының басқа механизмі — қан тамырларының қабырғалары мен қарыншалардың эпендимасы арқылы қан плазмасын терлеуі.
Айналым
Жұлын сұйығы мида қалыптасады: тамырлы плексустың эпендиальды жасушаларында (50-70 %), қан тамырларының айналасында және қарыншалық қабырға бойында. Содан кейін, цереброспинальды сұйықтық бүйір қарыншалардан Монро саңылауына (қарыншааралық тесік) айналады), содан кейін үшінші қарыншаның бойымен, Сильвиев су құбыры арқылы өтеді. Содан кейін ол төртінші қарыншаға өтеді, Мажанди мен Лушканың саңылаулары арқылы ми мен жұлынның субарахноидты кеңістігіне шығады. Жұлын сұйығы веноздық синустың қанына және өрмелі қабықтың түйіршіктері арқылы реабсорбцияланады.
Дені сау адамның жұлын сұйығының көрсеткіштері
(әр 100—150 мл үшін)
Дереккөздер
Санат:Мидың жұлын сұйығын өткізу жүйесі Санат:Биологиялық сұйықтар
Біріккен араб әмірлігінің спутниктік теледидары
Біріккен араб әмірлігінің спутниктік теледидары – БАӘ-нің жеті әмірлігінде өз хабар тарату арнасы бар теледидар.
Қазіргі кезде елде төрт спутниктік арна жұмыс істейді. Отан елеулі қаржы кетеді. 1992 жылы Әмірлікте араб дүниесіндегі бірінші Dubai спутник арқылы тәулік бойы хабар тарататын арна құрылды. Оның хабарларының 70%-ы араб, 30%-ы ағылшын тілдерінде трансляцияланады. Бұл арна казіргі заманғы коммуникациялық технологиямен жабдықталып, араб космостық теледидарының неғұрлым беделді кызметіне айналды. 1993 жылдан бастап арнаның хабарларын бүкіл Еуропа көре алады.
Еуропалық телеаудиторияға шығуды EUTELSAT2-F1 спутниктік байланысы қамтамасыз етті. GALAXY-7 және INTELSAT K-H14 спутниктерінің коммуникациялық мүмкіндіктері аркасында әмірліктің басты спутниктік арнасы өзінің дабылын американ құрлығына тарта алады. Арнаның хабарларын бес құрлық түгел көре алады. Спутниктік хабар тарату аймағының көлемі бойынша Dubai тек қана CNN-нен қалыс қалады. Қазіргі кезде бұл арна көрермен үшін бәсекелеседі. Dubai бүкіл арабтық спутниктік кызметке айналуды және әлемдік аудиторияны жинауды алдына мақсат етіп отыр.
Бұл арна ақпараттық және публицистік бағдарламаларды ұсына отырып, батыс телеқызметтерін ықпалынан арылтуға күш салады. Хабар таратуда жарнамаға да орын беріледі. Араб космостық кызметі арасында жарнамадан түсетін табыс жөнінен бесінші орынды иеленеді. Біріккен Араб Әмірлігінде Abodabi екінші спутниктік арнасы өз кызметін 1992 жылдан бастады, хабарларын ARABS AT А1 спутнигі арқылы трансляциялайды. Оның хабарлары араб әлемін қамти отырып, Еуропаның оңтүстігіне, Африканың солтүстігі мен орталық бөлігіне дейін жетеді. Абу-Дабиден берілетін ақпараттық, драмалық, бағдарламалар, көркем фильмдер мен спорт хабарлары 7 сағат бойы жүргізіледі. Әмірліктің бағдарлама саясаты араб мәдениетін дамыту, аймақтағы мәселелерді бірлесе шешу, бүкіл араб әлемін біріктіруді көздейді. Бұл арнаның шетелдерде өз тілшілері бар.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Куб (Вильва тармағы)
Куб — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вильва өзенінің сол жағалауынан 73 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Веноза
Веноза (Venosa) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Бурга
Бурга (Burga) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Маседу-де-Кавалейруш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Веноза
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12147 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 72 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 169 км² шамасында. Пошта индексі — 85029.
Бурга
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 88 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,35 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Веноза
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco. Жыл сайынғы мерекесі — 16 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Орино
Орино (Orino) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Варезе провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — S. Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сиккатив
Сиккатив- сыр-бояу материалдарының (олифа, майлы бояу мен лактар) тез кебу үшін пайдаланылатын зат. Лак, сыр материалдарына сиккативті белгілі бір мөлшерде (бояу мен олифа салмағының 2-3%-нен артпауы керек) ғана қосу керек. Сыр не олифаға көрсетілген нормадан артық сиккатив қосуға болмайды, өйткені бұл сырдың сапасын төмендетеді. Олифа жасау үшін майды химиялық өңдеуден өткізіп (мысалы, 270 – 280˚С-та жарым-жартылай полимерлеп) сиккатив (майда еритін, кебуді жеделдететін заттар) қосады, кейде олифаны еріткішпен сұйылтады.
Жергілікті жер
Жергілікті жер - барлық элементтерімен:
Ол ұрыс жағдайының ең маңызды элементтерінің бірі болып табылады. Жергілікті жер бедерлерінің ерекшелігіне байланысты:
Жергілікті жердің ұрыс қимылдарына әсер ететін қасиеттерін тактикалык қасиеттер деп атайды. Жергілікті жерді ұрыс қимылдарын жүргізуде және дайындауда оны неғүрлым жақсы пайдалану мақсатында жағдайды бағалау барысында қолбасшылар (командирлер) мен штабтар жанжақты зерттейді. Жергілікті жерді топографиялық және арнайы карталар, аэросуреттер, әскери-графикалық сипаттамалар, барлау мәліметтері және баска да мәліметтер бойынша зерттейді және бағалайды. Бүркемелеу және бакылау шарттарын бедер сипаты мен табиғи бүркемелер (бақылаудаң оптикалық және радиотехникалық құралдардың көмегімен жасырынатын) сыйымдылығына байланысты аныктайды. Жергілікті жерді зерттеу және бағалау мәселелерімен әскери топография мен әскери география айналысады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қорасан түркі тілі
Қорасан түркі тілі  - солтүстік-шығыс Ирандағы түріктілдес азшылықтың тілі. Түркі тілдерінің оғыз тармағына жатады. Түркімен тіліне, өзбек тілінің хорезм (оғыз) диалектіне қатты ұқсас. Лингвисттар Қорасан түркі тілін әзірбайжан тілі мен түрікмен тілдерінің арасында болғанымен екеуінің де диалекті деп санамайды.
Иранда Қорасан түркі тілінде 400 мыңдай адам сөйлейді. Олар көбіне Боджнурд, Себзевар, Гучан және Мешхед қалаларының тұрғындары. Өзбекстанда Хорезм облысында және Қарақалпақстанда, Түркменстанда Дашогуз велаяты және Лебап велаятының тұрғындары сөйлейді.
Дереккөздер
Санат:Түркі тілдері
Көк тұман - алдындағы келер заман...
«Көк тұман - алдындағы келер заман...» — Абайдың 1896ж. жазған өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақты 9 шумақтан тұрады. Шығарма Абайдың адамдық, ақындық ақыл-ойы толысып, Шығыс пен Батыстан да аларын алып, аяғын төл мәдениет пен әлем мәдениетіне тең басып тұрған кезінде туған. Өлеңнің өзек еткен көкейкесті мәселесі - тіршіліктің мән-мағынасы, өтпелілік пен мәңгіліктің арақатынасы. Туындыдағы қанатты ой, ыстық лепті сезім, салқын сана сарабына, философиялық парасатқа кәміл ұласқан. Тіпті өлеңде қиялдық келбет, фантастикалық сипатта ұшырасады. Келер заманға үмітті сәуле етіп көп қадалған көз-болашақ барлаушысындай.
Рас, ақын жылдар бойы көп күндерді айдап келе жатқан көк тұман арасынан келешек келбетін көріп, анық кескіндемейді. Ол уақытты да өткінші санап, тән мен жан ара қатынасын саралауға кіріседі.
Ақыл мен жанмен өзім, тән менікі,
«Мені» мен «менікінің» мағынасы екі.
«Мен» өлмекке тағдыр жоқ әуел бастан,
«Менікі» өлсе өлсін, оған бекі.
«Іші - алтын, сырты - күміс, сөз патшасы»
осынау өлеңнің мәйегі осы шумаққа шоғырланып, кешегі мен бүгінгі, болашақтағы тіршілікке сөуле түсіріп тұрғандай. Бұл тұрғыдағы ақынның ой толғағы, даналық пайымдаулары әлемдегі ең озық кемеңгерлермен үндесіп, даусыз ұлылықтың үлағатын насихаттайды. Ол «Көп азығы - ғаделет пен мархамат» жағында, бірақ халыққа әйтеуір көп қой деп илікпейді, оқушысын тек саналы, сапалы«белек көпке көмектесуге» шақырады. Себебі «саяз жүзер сайқалдар ғапыл қалар», хақиқат та, дін дағы» өмірдің тереңінде. Өлең 11 буынды қара өлең үлгісінде кестеленген. Алғаш рет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланды.
Шығарма ағылшын, башқұрт, белорус, қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, татар, тәжік, түрікмен, үйғыр тілдеріне аударылған.
Өлең
Көк тұман — алдыңдағы келер заман,
Үмітті сәуле етіп көз көп қадалған.
Көп жылдар көп күнді айдап келе жатыр,
Сипат жоқ, сурет те жоқ, көзім талған.
Ол күндер — өткен күнмен бәрі бір бәс,
Келер, кетер, артына із қалдырмас.
Арғысын бір-ақ алла біледі рас.
Ақыл мен жан — мен өзім, тән — менікі,
"Мені" мен "менікінің" мағынасы — екі.
"Мен" өлмекке тағдыр жоқ әуел бастан,
"Менікі" өлсе өлсін, оған бекі.
Шырақтар, ынталарың "менікінде",
Тән құмарын іздейсің күні-түнде.
Әділеттік, арлылық, махаббат пен —
Үй жолдасың қабірден әрі өткенде.
Малға сат, пайдаға сат қылығыңды,
Ылайла ылай оймен тұнығыңды, —
Сонда өмірден алдамшы бола алмассың,
Ол білдірмей ұрламақ қызығыңды.
Адам ғапыл дүниені дер менікі,
Менікі деп жүргеннің бәрі оныкі.
Тән қалып, мал да қалып, жан кеткенде,
Сонда, ойла, болады не сенікі?
Мазлұмға жаның ашып, ішің күйсін,
Харекет қыл, пайдасы көпке тисін.
Көптің қамын әуелден тәңірі ойлаған,
Мен сүйгенді сүйді деп иең сүйсін.
Көптің бәрін көп деме, көп те бөлек,
Көп ит жеңіп көк итті күнде жемек.
Қайда көрсең, болып бақ соған көмек
Әркімнің мақсаты өз керегінде,
Біле алмадым пысығын, зерегін де.
Хақиқат та, дін дағы тереңінде.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Жаманадыр (Ақмола облысы)
Жаманадыр – Ерейментау ауданындағы тау.
Географиялық орны
Ақмола облысы Ерейментау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 17 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 457 м. Қарабұлақ өзенінің аңғары Жамандырды Байғұлы тауынан бөліп тұрады. Тау солтүстіктен оңтүстікке қарай 6-7 км-ге созылған, енді жері 3,5 км. Батыс беткейі тік құламалы, бұлақтар кездеседі, шығыс беткейінің етегінен 1,5-2 км жерде Теңіз көлі жатыр.
Өсімдігі
Қара-қоңыр топырағында бетегелі-сұлыбасты-бозды өсімдіктер өскен. Кей жерлерінде қараған және тобылғы шоқтары кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы таулары
Барақ байдың жұрты
Барақ байдың жұрты - Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Сарысу ауылдық округіне қарасты Көктабан қыстауы жанындағы жер атауы.
Мұнда 18-ғасырдың ортасынан бастап 20-ғасырдың 30-жылдарына дейін Тама елінің батыры Барақ Бигелдіұлы мен оның ұрпақтары мекен еткен. Барақтың өзі мыңғырған жылқының егесі болған көрінеді. Ұрпақтары да малды, бай-қуатты жандар екен. Осы жер олардың көктемде мал төлдететін орыны болған. Одан соң жаз шыға Сарысу өзені бойына көшіп кететін болған. Күзге қарай Бетпақдала асып Шу өзені бойын қыстау үшін көшіп отырған. Сондықтан да егесіз қалған жерді сырт ел Барақ байдың жұрты атандырған. Бұл жерде қазір Сарысу ауылдық округіне қарасты шаруа қожалықтарының малшылары жайлап жатыр. Мұнда Барақ Бигелдіұлының және оның бірқатар ұрпақтарының мазары бар.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы географиясы
Мартинсхёэ
Мартинсхёэ (Martinshöhe) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кайзерслаутерн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1703 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,92 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 35 203. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Шпренгард.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Қартбай Бекемұлы Бержанов
Қартбай Бекемұлы Бержанов ( 20 желтоқсан 1924жылы, Батыс Қазақстан облысы, Ақжайық ауданы, Сайқұдық ауылында дүниеге келген - 23 ақпан 1975жылы, Алматы қаласында қайтыс болды) — ғалым, педагогика ғылымының докторы (1965 жылы), профессор (1967 жылы). Қазақ Педагогикалық Инститтутты (1947 жылы, қазіргі Қазақ Ұлтық Педагогика Университеті) және аспирантурасын (1950 жылы) бітірген. Осы институтта оқытушы, доцент (1947 — 55 жылдары),Алматы обкомында бөлім меңгерушісі (1955–57 жылдары), Қазақ Қыздар Педагогикалық институтының проректоры, кафедра меңгерушісі (1957–61 жылдары), ҚазПИ-де доцент (1961–67 жылдары), ҚазМУ-да (1967–75 жылдары, қазіргі ҚазҰУ) кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1965 жылы «Халық ағартудағы орыс-қазақ ынтымағы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Жоғары оқу орындарының студенттеріне арнап қазақ тілінде тұңғыш “Педагогика тарихы” оқулығын жазған. Ғылыми-зерттеу жұмысының негізгі бағыты Қазан төңкерісіне дейінгі Қазақстандағы оқу-ағарту ісіне және кеңес дәуіріндегі (1917—41 жылдары) Қазақстан мұғалімдерінің қоғамдық, мәдени-ағартушылық қызметін зерттеген.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы", 2 том
Санат:Тұлғалар
Седелья
Седелья (Sedella) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Аксаркия-Коста-дель-Соль ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Райфа Латыфовна Иванова
Иванова Райфа Латыфовна (1936 жылы туған, Ресей, Омбы облысы Тара қаласы) – медициналық ғылыми докторы (1986), профессор (1986).
Семей мемлекеттік медициналық институтын (1959, қазіргі Семей мемлекеттік медициналық академиясы) және Новокузнецк қаландағы Дәрігерлер білімін жетілдіру институтының аспирантурасын (1968) бітірген. Еңбек жолын телімдік дәрігерліктен (1959–62) бастаған Иванова Райфа Латыфовна кейін Семей мемлекеттік медициналық институтында ассистент, доцент (1968–83). 1983 жылдан кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
140-тан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Габриэль Батистута
Габриэль Омар Батистута (Gabriel Omar Batistuta; 1 ақпан 1969, Реконкиста, Санта-Фе, Аргентина) — аргентиналық футболшы, Аргентина Ұлттық футбол құрамасының шабуыл шебінде ойнаған.
Командалық
Габриэль Батистута Ренкониста қаласында дүниеге келді. Ол бала кезінде баскетболды да, волейболды да жақсы ойнаған. Бірақ есейе келе футболды таңдап, ең әуелі "Нюэллэ Олд Бойз" клубының селекционерлерінің көзіне түсті. Футболшылық ғұмырын осы клубтан бастады.