cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Философия
Шығыс Азия философиясы
Қазіргі жапондық ойлау батыстың күшті ықпалында дамыды, олардың қатарында батыстың ғылымын үйрену (Рангаку) тобын және Еуропалық Ағартушылық ойлардан бастау алатын модернистік Мейрокуша интеллектуалды қоғамын айтуға болады. ХХ ғ-да мемлекеттік синтоизм және жапон ұлтшылдығы пайда болды. Киото мектебі - ықпалды және өзгеше жапондық философия мектебі болып, ол батыс феноменологиясы мен Доген (Dogen) секілді ортағасырлық жапондық буддалық философиядан дамыды.
Үндістер философиясы
Мезоамерикада ацтек философиясы интеллектуалды дәстүр болып, оны тламатини (мағынасы: 'бір нәрсені білетіндер') деп аталатын жеке адамдар дамытқан; олардың идеялары әртүрлі Ацтек Кодекстерінде (Aztec codices) сақталған. Ацтектердің дүниетанымы тым өзгергіш әрі "тайғанақ" әлемде баланста өмір сүру жолын іздейтін түпкілікті әмбебап энергия немесе күш тұжырымдамасына негізделген, ол Ометеотль (Ōmeteōtl, 'Қос космостық энергия') деп аталады.
"Теотл" (Көбінесе "Құдай" деп аударылады) теориясын пантеизмнің бір түрі ретінде қарастыруға болады. Ацтек философтары метафизика, эпистемология, құндылықтар және эстетика теорияларын дамытты. Ацтектер этикасы бейне "орташа жақсылық қажет" делінетін Науа (Nahua) мақалындағыдай, барлық іс-әрекетте үйлесімділік пен балансқа негізделген тлататилизтлиді (tlamatiliztli "білім", "даналық") іздеуге бағытталған.
Инк өркениетінде элиталық философ-ғалымдар тобы болды, олар "Амактакуна" (Amawtakuna) деп аталды, олар Инктердің білім беру жүйесінде дін, дәстүр, тарих және этика мұғалімдері ретінде маңызды болды. Янантин (Yanantin) мен Масинтин (Masintin) андтық ойлаудың негізгі тұжырымдамалары, олар үйлесімді бүтіннің өзара тәуелді бөліктері ретіндегі қайшылықтарды (мысалы, еркек/әйел, қараңғы/жарық) қарастыратын "бірін-бірі толықтыру" теориясын қамтиды.
Философиядағы әйелдер
thumb|right|200px|Марониялық [[Киниктер|киник философ Гиппархияны бейнелейтін қабырға сурет. Фарнезина Вилла бағы, Терме мұражайы, Рим]]
Философиялық дискурста негізінен ер адамдар басым болғанымен, әйел философтар да тарихта философия пәнімен айналысқан. Антикалық философия мысалына Марониялық Гиппархия (бзд. 325 ж-дары белсенді болған) және Кирендік Арета (бзд.V-бзд.ІV ғғ. белсенді болды) қатарлыларды айтуға болады. Кейбір әйел философтар ортағасырда және жаңа дәуірде белгілі болды, бірақ ХХғ және ХХІғ-ға дейін оларды ешқайсысы Батыс каноны құрамына енбеді, ал Батыс канонына енгендер Элизабет Энском, Арендт Ханна, Симона де Бовуар, Сьюзен Лангер және Айн Рэнд қатарлылар. <section end="women-in-philosophy-intro" />
1800 жылдардың басында, Ұлыбритания мен АҚШ-тағы кейбір колледждер мен университеттер әйелдерді қабылдай бастады, олардан әйел академиктер шыға бастады. Осыған қарамастан, АҚШ Білім министрлігінің 1990 жылдардағы есебі бойынша, тек бірнеше әйел ғана философия саласында көрінген, философия гуманитарлық ғылымдар арасындағы төмен гендерлік-пропорционалды салалардың бірі болып табылады. Кей зерттеулер бойынша, әйелдер философия факультетінің 17%-дан 30%-ға дейінгі бөлігін құрайды.
Философияның тармақтары
Философиялық сұрақтарды әртүрлі салаларға топтастыруға болады. Бұл топтастырулар бойынша философтар ұқсас тақырыптар жиынтығына назар аудара алады, әрі сол сұрақтарға қызығушылық танытатын басқа ойшылдармен өзара байланыс жасауға мүмкіндігі болады.
Тармақтарға төмендегідей бөлуді толық деуге болмайды, әрі басқа түрлі бөлулерді де жоққа шығармайды. (Мәлім бір Философ бәлкім Кант эпистемологиясын, немесе Платон эстетикасын, немесе жаңа дәуір саяси философиясын зерттейтін арнайы маман болуы мүмкін). Сондай-ақ, бұл философиялық ізденістер кейде өзара бір-бірімен және басқа ғылым, дін немесе математика секілді ізденіс салаларымен қабаттасып жатады. thumb|right|170px|Бірегей өнер - [[Леонардо да Винчидің Мона Лиза туындысы, 1503–1506 жж]]
Эстетика
Эстетика дегеніміз "өнер, мәдениет және табиғаттың сыни рефлексиясы". Ол өнердің табиғатын, сұлулық пен талғамды, шаттануды, эмоционалды құндылықтарды, сезінуді және сұлулықты жарату мен бағалауды қарастырады. Оны нақты түрде сезімталдықты, немесе сезімтал-эмоционалды құндылықтарды зерттеу деп есептеледі; оны кейде сезім мен талғам туралы тұжырымдау деп атауға болады. Оның негізгі тармақтары - өнер теориясы, әдебиет теориясы, кино теориясы және музыка теориясы. Өнер теориясынан мысал ретінде мысалы, белгілі суретшінің, немесе көркемөнер қозғалысының туындысының астарында жатқан негіздік қағидаларды білу, мысалы Эдвард Мунктің "Айғайын", немесе кубизмдік эстетика секілділер. thumb|right|200px|[[Деонтологиялық ойларға толы Құтадғу білік дастанының авторы Жүсіп Баласағұни, ХІ ғ.]] thumb|right|150px|Ізгілік этикасын дәріптеген [[Марк Аврелий]]
Этика
Этика, кейде мораль философиясы деп аталады, ол жақсы мен жаман қылықты, дұрыс пен бұрыс құндылықтарды, сондай-ақ ізгілік пен пасықтықты зерттейді. Ол негізінен қалай жақсы өмір сүруге болатынын зерттейді және моралдық стандарттарды мен нормаларды анықтауды қамтиды. Сонымен қатар, ол "өмір сүрудің ең жақсы тәсілі бар ма?", немесе "жалпыадамзаттық мораль стандарты бола ма?", егер болса, "оны қалай түсінуге болады?" дегендерді түсіндіреді. Этиканың негізгі тармақтары нормативтік этика, метаэтика және қолданбалы этика қатарлылар.
Этиканың "моралды не құрайды?" дегенге қатысты үш негізгі көзқарас:
Эпистемология
thumb|right|250px|Білім=Ақиқат+Сенім
Эпистемология - білімді зерттейтін философияның тармағы. Эпистемологтар білімнің ортақ қайнарын, соның ішінде қабылдау тәжірибесі, пайым, естеліктер және айқындау мен анықтауды зерттейді. Ол сондай-ақ ақиқат, сенім, дәлелдеу және пайымдау қатарлылардың табиғаты туралы сұрақтарды зерттейді.
Білімге тұтастай, немесе жартылай күмәнмен қарайтын философиялық скептицизм бүкіл философия тарихының қызығуын туғызған тақырып есептеледі. Ол Сократқа дейінгі философияның алғашқы кезінде пайда болды әрі батыстық ежелгі философиялық скептицизм мектебінің негізін қалаушы Пиррон арқылы жоғары деңгейге жетті. Ол жаңа заман философтары Рене Декарт пен Дэвид Юмның еңбектерінде ерекше орын алады және қазіргі эпистемологиялық пікірталастардың басты тақырыбы болып келеді.
Трыстиково (Варна облысы)
Трыстиково (Тръстиково) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Аврен қауымының құрамына кіреді.
Философия
Эпистемология
Ең танымал эпистемологиялық пікірталастардың бірі эмпиризм мен рационализм арасында болды. Эмпиризм сенсорлық тәжірибе арқылы бақыланатын дәлелдерді білім көзі ретінде дәріптейді. Эмпиризм тәжірибе арқылы алынатын апостериори біліммен байланысты (мысалы, ғылыми білім). Рационализм білімнің қайнар көзі ретінде пайымға баса назар аударады. Рационализм априори біліммен байланысты, ол тәжірибеге тәуелді емес (мысалы, логика және математика).
Трыстиково (Варна облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 593 адамды құрайды.
Касас-де-лос-Пинос
Касас-де-лос-Пинос (Casas de los Pinos) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
Трыстиково (Варна облысы)
Пошта индексі — 9134. Телефон коды — 05102. ЕКАТТЕ коды — 73393.
Философия
Эпистемология
Заманауи эпистемологиядағы негізгі бір пікірталас білім қалыптасуындағы сенім алғышарты туралы болып, ол ақиқат пен негіздеуді қамтуы мүмкін. Негізінен Геттиер проблемасын шешуге талпыныс осы пікірталасқа алып келді. Қазіргі пікірталастардың тағы бір кең таралған тақырыбы - регресс проблемасы болып, ол кез-келген сенім, тұжырымдама, немесе ойтүйінге (proposition) дәлел, немесе негіздеу ұсынған кезде пайда болады. Мәселе сонда, негіздеу қайнарының қандай болуына қарамастан, ол қайнарға негіздеу жасалмаған болады (бұл жағдайда ол сенімнің кездейсоқ, еркін фундаменталы деген сөз), немесе одан ары қандай да бір негіздеу жасалуы мүмкін (бұл жағдайда негіздеу когерентизмдегі секілді дөңгелек пайымдауға айналады, немесе инфинитизмдегі секілді шексіз регресс туғызады).
Трыстиково (Варна облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Философия
Метафизика
Метафизика шындықтың ең жалпылық ең қасиеттері туралы ізденіс болып, ол болмыс, уақыт, объекттер және олардың қасиеттері, тұтастық пен бөліктер, оқиғалар, процесстер, себептілік, сана мен дененің өзара байланысы қатарлыларды анықтайды. Метафизика космология мен онтологияны қамтиды, алдыңғысы ғаламның құрылымы мен тарихын тұтастай зерттесе, кейінгісі болмысты (being), бар болуды (existence) және ғұмырдың мәнін (еssence) зерттейді.
Касас-де-лос-Пинос
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 531 адамды құрайды.
Философия
Метафизика
Метафизикадағы маңызды пікірталас реализм мен идеализм арасында жүреді, алдыңғысы, сана қабылдауынан тәуелсіз өмір сүретін нақтылықтар (entities) бар деп есептейді; ал кейінгісі бойынша, шындық ойша құрастырылған, яғни материалсыз.
Касас-де-лос-Пинос
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Философия
Метафизика
Метафизика бірегейлік (identity) тақырыбын да айқындайды. мән дегеніміз заттың бойындағы түпнұсқа қасиеттер желісі болып, ол мәлім объектіні фундаменталды түрде соның өзі етеді, онсыз зат өз бірегейлігін жоғалтады; ал акцидент заттың бойындағы болса да, болмаса да болатын қосымша қасиеттерді білідреді, онсыз да объект өзінің жеке басын сақтай береді. Даралық (Particulars) дегеніміз нақты, уақыт-кеңістікте бар деп есептелетін, сан секілді абстракт объектілерге қарама-қайшы қасиеттер; ал Ортақтық, яғни универсалия мәселесі, ол көптеген даралықтардың бірлігі, мысалы "қызару", немесе "жыныс" секілділер. Ортақтық пен абстракт объект секілді болу формалары (егер болса) таласты тақырып болып келеді.
Логика
Логика - пайымдау мен аргументті зерттейтін философия саласы.
Дедуктивті пайымдау дегеніміз берілген арнайы алғышарттар бойынша сөзсіз қорытынды шығару. Тұжырымдау қағидасы растау алғышарты (modus ponens) қатарлы тұжырым жасауға қолданылатын қағидалар, ол бойынша мысалы: "А" рас болса, "егер А болса, онда В болатын" болса, онда "В" рас екенін тұжырымдауға болады.
Философия туралы дәстүрлі түсініктер
философия — адамзат баласының сонау ықылым заманнан басталған білімі, қоғамдық сананың формасы, болмыс пен танымның жалпы заңдылықтары туралы ілім. Кез-келген адамды әлем, қоршаған орта, қоғам, дін, діл, білім, саясат, мәдениет секілді мәселелер бей-жай қалдырмайтыны айдан анық. Міне, осы іспеттес мәселелер философия пәнінің негізгі қарастыратын бөлімдері болып табылады. Философия сөзі грек тілінен аударғанда - даналыққа деген махаббат мағынасын білдіреді. Б.з.д. 7-6 ғ.ғ. Ежелгі Үндістан, Қытай және Грекия жерлерінде бір уақытта пайда болады. Мәліметтерге сүйенсек, «философия» терминін алғаш қолданған Антика дәуірінің атақты пәлсапашысы (философы) және математигі Пифагор.
Философия дүниеге көзқарастың бір түрі. Дүниеге көзқарас - дүние туралы жалпы пікірлер жиынтығы және адамның әлемдегі орны жайлы көзқарасы. Тарихи тұрғыда қарайтын болсақ, дүниеге көзқарас үш негізгі типтен тұрады: Мифологиялық, діни, философиялық.
Философияның пайда болуы адамзат баласының білім деңгейі мен ой-санасының едәуір дамуына байланысты әлемді ғылыми тұрғыда түсінуімен орайлас дүниеге келді.
Сан қырлы табиғат құбылыстарының мәнісін түсінуге тырысқан ойшылдардың философиялық көзқарастары - философия ғылымының беташары іспеттес болды. Алғашқы философиялық ойлардың формасы натурфилософиялық бағытта дамыды.
Философия пәні қоғамның дамуымен тығыз байланыста бола отырып, рухани өмірдің барлық қырларын қамтыды. Философияны алғаш рет ерекше теориялық білім ретінде жинақтап дәлелдеген ерте грек философы Аристотель (б.з.д. 384-322 ж.ж.).
Философияның өз алдына ғылым болып қалыптасу барысында қарастыратын мәселелеріде айқындала түсті: Онтология - болмыс туралы ілім (немесе дүниенің бастамасы жайында); гносеология - таным туралы ілім; Аксиология - рухани құндылықтар туралы ілім; Праксиология – адам шығармашылығы туралы ілім; Антропология - адам туралы ілім; Логика - дұрыс ой-қорыту жөніндегі ілім.
Философия пәнінің зерттейтін сұрақтары: болмыстың өмір сүру жағдайы, материя, оның формалары, сана және санасыздық, адам, оның өмірдегі мәні мен әлемдегі алатын орны, жан, адамның рухани өмірі, қоғам, табиғат, өркениет, экология, дүниені танып білу, қозғалыс, диалектика және оның заңдары.
Философияның негізгі мәселесін (ойлау мен болмыстың ара қатынасы туралы) сөз еткенде бұл сұрақтың екі жағы бар екенін ажырата білу керек.
бірінші жағы: дүниенің негізі, бастамасы не - идея, рух па әлде материя ма деген онтологиялық (болмыс туралы ілім) сұрақ қояды.
екінші жағы: адам баласы дүниені танып-біле ала ма әлде танып-біле алмай ма деген гносеологиялық (таным туралы ілім) мәселе көтереді.
Философияның онтологиялық мәселесіне байланысты философияда негізгі екі бағыт пайда болды. Олар материализм және идеализм.
Онтологиялық сұрақ - дүниенің бастамасы не, дүниенің негізі материя не сана, рух па деген деген сұрақ төңірегінде мәселе қозғаса, ал гносеология - дүниені танып-білу мүмкін бе әлде мүмкін емес пе деген сұрақ қояды.
Материалистік бағыт-дүниенің негізі кез-келген бір материядан тұрады, материя-санаға тәуелсіз реалды өмір сүретін, өзіндік заңдылықтармен дамуға қабілетті деп тұжырымдайтын пікір.
Материя — адамның санасынан тыс, тәуелсіз өмір сүретін және санада бейнеленетін (сана арқылы сипаттауға болады) обьективті шындық. Материя әлемде нақты өмір сүретін шексіз көп обьектілер мен формалардың субстанциялық негізі болып табылады.
Материалист - философтардың қатарына саналатындар: Демокрит, Фалес, Анаксимандр, Анаксимен, Эпикур, Бэкон, Локк, Спиноза, Дидро, Герцен, Чернышевский, Маркс, Энгельс, Ленин т.б.
Идеализм - философияның негізгі мәселесін шешудегі материализмге қарама-қарсы бағыт, яғни материя мен сана қатынасында дүниенің бастамасы ретінде сананы (идеяны), рухты жақтайтын көзқарас.
Идеализм екі түрлі пікірге бөлінеді:
- Объективті идеализм (Платон, Лейбниц, Гегель),
- Субъектвті идеализм (Беркли, Юм).
Обьективті идеализм өкілдерінің тұжырымдауы бойынша тек қана реалды идея ғана бар, идея - алғашқы, барлық қоршаған орта, шындық - «идеялар әлемі» және «заттар әлемі» болып бөлінеді. «Идеялар әлемі» (эйдос) әлемдік зердеде өмір сүреді, заттар әлемі - өзіндік тіршілігі жоқ, жекелеген заттар Жаратушыға ғана тән құбылыс, «идеялар әлемі» санадан тәуелсіз өмір сүреді, себебі, адамның ойы, идея тіпті табиғаттың өзі абсолюттік идеяның, дүниежүзілік, әлемдік рухтың бір бөлшегі ғана, яғни дүниенің негізі - о дүниелік сана, «абсолютті рух». Обьективті идеализм әдетте теологиямен бірігіп кетеді де, діннің өзіндік бағыт алған философиялық негізі болып табылады.
Уақыт өте келе дүниенің бастамасы мәселесіне байланысты философияда бірнеше пікірлер қалыптаса бастады. Олардың қатарына: монизм, дуализм деизм саналады.
Дуализм (лат. Duo - екеу) –монизмге қарсы, дүниенің негізі екі бастамадан тұрады, екеуі бірін-бірі толықтырып отырады деп тұжырымдайтын пікір. Негізін салған Р.Декарт.
Деизм - (лат. Dues - Құдай) дүниенің негізін Құдай жаратты, бірақ, адамның іс-әрекетімен қоғам өміріне араласпайды деп тұжырымдау. Негізін салған 17 ғ. Ағылшын философы, лорд Чербери.
Философияның негізгі сұрағының екінші жағы дүниені танып-білу мәселесі екендігі жоғарыда айтылған болатын. Бұл мәселені қарастыру барысында қарама-қарсы көзқарастар пайда болды, олар философиядағы гностицизм және агностицизмдік көзқарастар.
Гностицизм (гр. gnostos - білім) дүниені танып-танып білу мүмкіндігіне сенетін, мойындайтын ілім. Адамның санасы, зердесі дүниенің барлық қыр-сырларын танып-біле алады деп тұжырымдайтын философиялық көзқарас.
Агностицизм (гр. а - теріске шығару, ал gnostos - білім) - дүниені танып-білу мүмкіндігін теріске шығаратын ілім. Терминді алғаш ағылшын жаратылыс зерттеушісі Гексли енгізді.
Дүниеге философиялық көзқарастың мәні онтологиялық және гносеологиялық мәселелерді қарастырумен ғана анықталып, шектелмейді. Әлемді философиялық тұрғыдан қараған кезде танып-білудің қандай әдіс қолданылатындығын естен шығармауымыз керек. Егер философия тарихына жүгінетін болсақ, бір-біріне қарама-қарсы екі ойлау әдісі-диалектика мен метафизикалық әдістерін аңғарамыз.
Диалектика (гр. Diolegomai - әңгімелесу, пікірлесу) – обьективті шындықтың, табиғаттың, қоғамның, ойлаудың даму заңдылықтарын зерттейтін ілім. Антика дәуірінің өзінде-ақ дүниенің, тіршіліктің өзгермелілігін мойындап, шындық атаулыны үнемі дамып, өзгеріп отыратын процесс ретінде қабылдады. Осы жағдайларға байланысты кез-келген нәрсенің бірлігі мен қарама-қайшылықтар күресінің қатынасын көрсетуде диалектиканың маңызы зор (Гераклит, Пифагоршылдар).
Метафизика. Ерте заманда бұл сөз өмірдегі барлық нәрсенің түп негізі туралы ілім деге мағынаны білдірген. 16 ғасырдан бастап «Метафизика» терминімен қатар сол мағынада «Онтология» терминіде қолданылды.
Дереккөздер
Санат:Философия
Куарто-д'Альтино
Куарто-д'Альтино (Quarto d'Altino) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7993 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 274 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 30020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Michele Arcangelo.
Ток күші
Ток күші. Амперметр - Электр тогын өлшеу және салыстыру үшін ток күші деген арнайы шама енгізіледі. Көлденең қимасының ауданы S өткізгіште электр өрісінің әсерінен кейін заряд тасымалдаушылар қандай да бір жылдамдықпен қозғалады деп алайық. Барлық заряд тасымалдаушылардың қозғалысы реттелген болғандықтан, өткізгіш бойымен электр тогы жүреді. Бұл кезде әр секунд сайын өткізгіштің кез келген қимасы арқылы электр мөлшері деп аталатын қандай да бір заряд өтеді. Өткізгіштің көлденең қимасы арқылы қандай да бір уақыт аралығында тасымалданатын электр мөлшерінің сол уақыт аралығына қатынасын ток күші деп атайды: I=q/t. Халықаралық бірліктер жүйесінде (SI) ток күші ампермен (А) өрнектеледі: 1А=1КЛ/1с  1ампер = (1Кулон/(1 секунд)). Ампер - негізгі бірліктердің бірі. Оны тәжірибе жүзінде тогы бар екі параллель өткізгіштің өзара әрекеттесуі күштері бойынша анықтаған француз ғалымы А.Ампердің құрметіне осылай атаған. 1 ампер - вакуумде бір-бірінен 1 м қашықтықта орналасқан, көлденең қимасының ауданы өте аз, шексіз ұзын түзу екі өткізгіштің бойымен өтетін тұрақты тоқ күші. Мұндай тоқ ұзындығы 1 м өткізгіштердің әрбір кесіндісінде 2*10-7 Н-ға тең өзара ірекеттесу күшін тудырады. Әлсіз және күшті тоқтарды өлшеу үшін тоқ күшінің үлестік және еселік бірліктерін қолданады: 1 мА= 10-3 А; 1 мкА= 10-6А; 1кА =103А. Біздің үйіміздің жарықтандыруға қолданатын қыздыру шамдарының ток күші, олардың қуатына сәйкес 7-ден 400 мА-ге дейін болады. 1А ток күші адам өміріне қауіпті. 1А ток күшінің бірлігі арқылы электр зарядының бірлігі немесе 1Кл электр мөлшері анықталады. I=q/t болғандықтан, q=It. I=1A, t=1c деп алып, электр зарядының бірлігін аламыз:  1Кл=1А*1с. 1Кл ток күші 1А болғанда 1с уақыт аралығында өткізгіштің көлденең қимасы арқылы өтетін электр зарядына тең. Ток күші өлшейтін құралды амперметр деп атайды. Амперметрдің шартты белгісі.-А-. Амперметрді ток күшін өлшейтін құралмен тізбекпен қосады. Амперметрде екі қысқыш бар: "+",  "-". : "+" қысқышын ток көзінің оң полюсінен келетін өткізгішпен жалғайды.
Санат:Физикалық шамалар
Зәйд ибн Арқам
Зәйд ибн Арқам — Бану Умаяд билігі уақытында сахих мұслимдағы Аллаһ тағала тұғырында салмағы көп екі нәрсе тұралы хадисті айтқан сахаба. Осы Зәйд ибн Арқамның үйінде исламның бастапқы уақытында сахабалар жиналып намаздарын оқып жүрді, дәл осы үйде исламның екінші халифы Омар исламды қабылдады.
1941 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1941 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1941 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
1941 жылы 22 маусым таңғы сағат 4-те фашистік Германия КСРО-ға шабуыл жасады.Ұлы Отан соғысы басталды.
Олимпиада стадионы (Лондон)
Олимпиада стадионы (Olympic stadium) — Лондондағы стадион. Оның сыйымдылығы – 80 000 адам. Бұл жағынан ол атақты «Уэмбли» (90 000) мен «Туикенем» (82 000) стадиондарынан кейінгі үшінші арена болып табылады. Мұнда жеңіл атлетика жарыстары мен Олимпиада ойындарының ашылу-жабылу салтанаттары өткізіледі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стадиондар Санат:Лондон стадиондары Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Иллион
Иллион (Hillion) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22081, пошта индексі — 22120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4082 адамды құрады. Халық тығыздығы — 164,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
NGC 2638
NGC 2638 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 21 қаңтарда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2638 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24453, UGC 4534, MCG 6-19-16, ZWG 179,18.
Вайценкирхен
Вайценкирхен (Waizenkirchen) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Грискирхен округінің құрамына енеді.
Арх
250px|thumb|Картада орналасуы Арх (Arch) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Бюрен округінің құрамына кіреді.
Вайценкирхен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3653 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 34.2 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GR, ресми идентификациялық коды — 4 08 31.
Арх
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1570 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.4 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 381, пошта индексі — 3296.
Вайценкирхен
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Доплер (АҰП) саналады.
Арх
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Вайценкирхен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Шемейная
Шемейная — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Полуденный Кондас өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Абдумалик Муталович Мирахмедов
Абдумалик Муталович Мирахмедов -- өзбекстандық кәсіпкер, ATK Holdings-ның негізін қалаушы.
Өмірбаяны
1977 жылы 6 тамызда Өзбек ССР-ының Ташкент қаласында дүниеге келді. Шешесі Зухра Насруллаевна Мирахмедова — дәрігер-микропедиатр, әкесі — Муталь Халилович Мирахмедов, кәсіпкер, білімі бойынша шығыстанушы.
Орыс, ағылшын, өзбек, қытай тілдерін біледі. 2000 жылы Эссекс университетінің экономика факультетің аяқтады.
Мансабы
2001 – 2003 жылдары ENRC (Eurasian Natural Resources Corporation) шығаратын ферроқорытпаларды Еуропа және Жерорта теңізі елдеріне щвейцариялық эксклюзивті ферроқорытпаның дистрибьюторі Alloy 2000 компаниясында сатуға жауапты болды. Бірінші болып ферроқорытпаны Қытайға сата бастады. 2004 – 2010 жылдары ENRC China компаниясының басшысы болды.
2010 – 2015 жылдары ENRC Marketing AG компаниясында сату бойынша вице-президент, ал кейіннен ENRC Marketing AG және ENRC Logistics–де CEO, Лондондағы ENRC PLC бас офисындағы атқару комитетінің мүшесі.
Оның тікелей қатысуымен ENRC Қазақстан, Африка және Бразилияда активтері бар, темір кені, көмір, ферроқорытпа, түсті металдарды (алюминий, мыс, кобальт) қоса алғанда, минералды ресурстар өндіру саласындағы бұрынғы Кеңес Одағының жетекші компаниясы болды. Осы периодта компанияның әлемдік айналымы айтарлықтай өсіп 7 млрд USD жетті.
ATK Holdings
2016 жылы Trafigura компаниясымен бірге ең ірі халықаралық шикізат трейдингі команияларының бірі ATK Holdings компаниясының негізін қалады. Trafigura ATK Holdings—тың 1% акциясын иеленеді, Мирахмедовте 49% және ол бас директор (CEO) болып табылады.
ATK Holdings пайдалы қазбаларды ТМД территориясында негізгі өндірушілерден (мысалы УГМК, УК «Заречная» және KAZ Minerals) сатып алып әлем бойынша экспортттайды. ATK Holdings Trafigura компниясының стратегиялық партнері болып табылады. ATK Holdings Ресейде өзінің филиалы (ООО «АТК Евразия») арқылы жұмыс жасайды.
Абдумалик Мирахмедов Қазақстан және басқа да ТМД елдерінің ауылшаруашылық секторында (мал шаруашылығы, егіншілік) және жоғары технологияға маманданған қорларда белсенді инвестор болып табылады.
Отбасы
Үйленген, төрт баласы бар.
Сілтеме
Санат:Өзбекстан кәсіпкерлері Санат:ENRC
Біраз сөз қазақтың түбі қайдан шыққаны туралы
Біраз сөз қазақтың түбі қайдан шыққаны туралы - Абайдың тарихи танымының өресі мен өрісін танытатын қазақ халқының түп негізінен деректер беретін зерттеу. Жанрлық жағынан алып қарағанда тарихи очерк арнайы зерттеу мақала деуге болады. Абай бұл еңбегін жазғанда оның қолында халқымыздың түп негізінің шығу шежіресіне жол сілтейтін орыс, қытай, араб, парсы тілдерінде жазылған әдебиеттер болған. Сондықтан да ол өзі сөз еткен мәселе төңірегінде ой тарқатқанда, әдеттегідей, «мен бұл жөнінде бұдан басқаны естімедім» демейді, «кермедім» дейді. Ал Абай қолданысындағы «көрмедімнің» «оқымадымды» алмастырып тұрғаны өзінен-өзі түсінікті. Сондай-ақ оның: «Дін исламға кіре алмай қалған, осы күнде Күншығыс Сібірінде қазақтың ағайындары бар», «Енисейск гүбірнеде Минусинскі уезде «ясашынай татар» атында халық бар», «сол қырғыздарды қытайлықтар «брут» деп атайды», «абыз», демек, әуелде шаман дініндегілердің өз молласына қоятын аты екен», «сол арабтар көшпелі халықтарды «хибаи» деп, «хүзағи» деп атапты», «Бұланай деп Гималайды айтқаны ма, Үндүкеш тауы ма?» тәріздес сол кез түгілі осы заманның оқыған қазағының өзінің бәрінің бірдей ойласа ойына, жазса қаламына іліне бермейтін, ғылыми мәні мол көптеген деректері де, Жошы мен Шағатай ұрпақтарының аты-жөнінің және олар болған жердің атауларының дұрыс көрсетіліп, оқиғалардың дәл берілуі де ақынның жазба материалдарға сүйенгенін көрсетеді. Тек бір өкініштісі - Абай «мен мыналарды оқыдым» деп еш жерде айтпаған. «Бабырнамадан» басқа «мына деректі мынадан алдым» деп ешбір шығарманың атын көрсетпеген. Соған қарамастан, Абай мақаласы — халқымыздың тарихын ғылыми жолға салу бағытында жасалған алғашқы қадамдардың бірі. Сондықтан да оның төл тарихымыз үшін алар орны ерекше. Мұндағы Абай айтқан ойлар мен тұжырымдардың ғылымдық құндылығымен бірге саяси әлеуметтік мәні де зор. Еңбекте «Есте жоқ ескі мезгілде, моңғолдан бір татар аталған халық бөлінген екен. Қытайлар оны «татан» деп жазады. Асыл түбі қазақтың сол татар» деген жолдар бар. Бас-аяғы үш-ақ сөйлемнен тұратын осы хабарламада, Абай айтқан, есте жоқ ескі замандарда Орта Азияны мекендеген халықтардың тұтас тарихы жатыр. Абай қандай шығарма оқысын, нені естісін, солардың ішінен қажеттісін ғана сүзіп алған да, оны өз қалыбына салып, өз өлшемімен пішіп, өз үлгісінде қолданған.
Қырғызға қырғыз деп ұйғыр хандарының бірі ат қойса керек
Абай өзінің еңбегінде «Қырғызға қырғыз деп ұйғыр хандарының бірі ат қойса керек» десе, бұл да оның осы оқиғаны, яғни қырғыздардың ұйғырларды атамекенінен бостырып, батысқа қарай қуғанын білетіндігіне айғақ. Халқымыздың көне тарихының бастауынан мол мағлұмат беретін қытай жылнамаларының дерегін Бичурин аудармасы арқылы оқып білген Абай өзіне тән шыншылдықпен ондағы әр жаңа ой түйіндеулеріне сын көзімен қарап, ой елегінен өткізгені хақ. Оның «моңғолдан бір татар аталатын халық бөлінген екен» деп, өзі оқыған деректерден қорытып ой түйгеніне қарағанда, Бичуриннің қытай жылнамаларындағы дунху мен хунну параллелін Хондемир мен Әбілғазы Баһадүр ханның тарихтарындағы татар мен моңғол параллелімен салыстырып, дунху дегеніміз - татар, хунну дегеніміз моңғол (Бұл арада көне моңғол мен кейінгі 12 ғ-да шаңырақ көтерген моңғол империясының атын шатыстыруға болмайды) деген пайымдауын құп алғанын, хуннудан дунху, яғни моңғолдан татарлар бөлініп шыққан деген тарихи деректі ақиқат деп мойындағанын көруге болады. Мұның бәрі ақынның Бичуриннің еңбегін шұқшия оқығандығын дәлелдейді. Қалайда ақынның Бичурин кітабын оқығаны анық. Оны Абай мақаласында келтірілген, қытай жылнамасынан алынған деректер де дәлелдей түседі. Өйткені ол кезде Абай пайдаланған қытай жылнамаларының дерегі тек Бичурин еңбектерінде ғана жазылған.
Құтайба ибн Мұслим жорықтары
Абай айтып отырған Құтайба ибн Мұслим 8 ғ-да Орта Азия мен Шығыс Түркістанды жаулап алып, ислам дінін қарудың күшімен қырып-жойып, зорлықпен ендірген арабтардың әскери қолбасшысы, арабтардың шығыстағы әміршісі Хажжат ибн Жүсіп тарапынан сенім көрсетіліп тағайындалған Қорасан өлкесінің билеушісі. Ол туралы жазылып қалдырылған жазба деректер мол. Тарихшы ат-Табаридің арабтардың басқыншылық тарихының ізін суытпай жазған шығармасы, НаршаҺидің дүниенің жаратылуынан 15 ғ-ға дейінгі дәуірді қамтыған жеті томдық «Бұхара тарихы» назарға ілігеді. Наршаһи еңбегінде Абай сөз етіп отырған Құтайба жөнінде аса көп деректер береді. Абайдың «Құтайба атты кісі Қашқарға шейін келіп, халықты исламға көндіргенде бұлар мұсылман болдық депті. Сөйтсе де, бұрыннан бақсы-балгерлерге иланып, отқа, шыраққа табынатын әдеттерімен исламға тез түсініп кете алмапты. Ол кезде шала-пұла хат таныған кісі болса, оны «абыз» дейді екен. Ол «абыз» демек, әуелде шаман дініндегілердің өз молдасына қоятын аты екен. Дүниеде не нәрсенің себебіне кезі жетпесе, сол нәрсені құдай қылып түр деп, дін тұтынатұғын әдеттерінің сарқынын біз де кей жерде көргеніміз бар: келін түскенде үлкен үйдің отына май құйып, «От ана, май ана, жарылқа!» дегізіп, бас ұрғызған секілді, «өлген әруаққа арнадық» деп шырақ жаққан секілді, жазғытұрым, әуел бұлт күркірегенде қатындар шөмішімен үйдің сыртынан ұрып, «Сүт көп, көмір аз» деген секілді» тұжырымдары Абайдың тарихи таным өрісінің биіктігін танытады. Қ. Салғараұлы.
Дереккөздер
Санат:Абай шығармалары
Қызыл-Баржау
Қызыл-Баржау — Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл, Жаңа кулев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 44 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Карсонвилл (Мичиган)
Карсонвилл (Carsonville) — Мичиган штатының Sanilac округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 502 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-13620.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Нунеш
Нунеш (Nunes) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Виньяйш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 187 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,53 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Мемлекеттік тәртіп
Мемлекеттік тәртіп — қарым-қатынастардың мемлекет белгілеген тәртібі, бұл тәртіпке сәйкес оның барлық өкімет пен басқару органдары, кәсіпорындар мен ұйымдар, лауазымды адамдар мен азаматтар өздеріне жүктелген міндеттер мен қызметтерді уақытылы әрі дәл орындауға тиіс. Қаржы, жоспар, шарт, өндіріс, еңбек тәртібі түрлеріне бөлінеді.
Эллинген (Баден-Вюртемберг)
Эллинген (Баден-Вюртемберг) (Öllingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Альб-Дунай ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 517 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 25 092. Муниципалитеттің басшысы — Александер Бухеле.
IC 3086
IC 3086 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Л
thumb|left|110px|
thumb|right|400px| Л, л — кириллицаға негізделген әліпби әрпі.
Қазақ тілінің төл сөздерінде көбінесе сөз ортасы мен соңында кезледі, кірме сөздер мен кейбір қазақ сөздерінің басында  "Л" жазылғанымен, айтылуда оның алдына  қысаң дауыстылардың бірі қыстырыла дыбысталады. Мысалы, "лақ" - "ылақ", "лаж" - "ылыж".
Дереккөздер
Санат:Кириллица
Миля
Миля (mіle, mіlіa passum – мың римдік қос қадам) – бірліктердің метрлік жүйесіне енбейтін кең таралған ұзындық бірлігі. Ол негізінен теңіз ісінде қолданылады.
Ресейде және басқа көптеген елдерде, халықар. гидрографиялық конференцияның шешімі бойынша (1929 жыл), теңіз Милясы 1 меридиан доғасының ұзындығына – 1,852 км-ге тең; ұлыбританияда 1 теңіз Милясы = 1,853184 км.
Құрлықтағы (уставтық) 1 Миля = 1,609344 км (бұл АҚШ - та да қолданылады).
Географиялық Миля (mіle) экватордың 1/15 бөлігіне немесе 7,4204 км-ге тең.
Байырғы орыс Милясы = 7,46760 км.
Миля - ұлттық метрлік емес өлшемдер жүйесінде таралған ұзындық бірлігі.
Ағылшын милясы - ұзындық мөлшері, 1,61 километрге тең.
Есен Елеукен
Есен Елеукен (Есентүгел Елеукен Баймұханбетұлы) — 1973 жылы 5 желтоқсанда Ақтөбе облысы Шалқар ауданында туған. Мыңдаған жастарды бір арнаға тоғыстырған Жайдарман қозғалысының көшбасшысы, «Қазақстан КВН Одағы» Республикалық жастар қоғамдық бірлестігінің Президенті. Құрмет орденінің иегері (2016).
Миля
Дереккөздер
Санат:Қашықтық өлшем бірліктері Санат:Орыс өлшеу жүйесі Санат:Ағылшын өлшеу жүйесі Санат:Литва Ұлы княздігі өлшеу жүйесі
Есен Елеукен
Отбасы
Отбасылық жағдайы – Үйленген, бір қызы бар.
Герман филологиясы
Герман филологиясы — герман тілдерін өзара салыстыру жағынан немесе тарихи тұрғыдан зерттеумен айналысатын тілтанудың саласы.
Герман тілдерінің тарихы туралы зерттеулер тілдің ертеректегі құжаттары табыла бастаған 15-ші — 16-шы ғасырлардан бастап жүргізіле бастады. Бір жағынан бұл сол кездері ұлтшылдықтың пайда болуымен байланысты болса, екінші жағынан жалпы қызығудың латын, грек тілдерінен халықтық тілдерге қарай ауысуы себепті болды. Соның нәтижесінде, мысалы, Адам ата герман тілінде сөйлеген деген жорамалдар пайда болды. 1603 жылы Мельхиор Голдьаст орта жоғарғы неміс тіліндегі өлеңдер және оларды тілтану тұрғысынан түсіндіретін комментарий шығарды. Кейінірек ол көне жоғарғы неміс тілінде жазылған бенедиктин монахтарының ережелер жинағын да сондай кітап етіп шығарды. Англиядағы Коттонның өз жинағындағы қолжазбаларды зерттеуі көне ағылшын тілінің зерттеулерінің бастамасы болды.
17-ші ғасырда жүргізілген тілтанушылық зерттеулердің басты бағыты сөздіктер құрастыру болды (классикалық тілдер болсын, халықтың сөйлейтін тілдері болсын).
Герман филологиясы толыққанды академиялық зерттеу бағыты ретінде 19-шы ғасырдың басында қалыптасты. Оның қалыптасуына Якоб Гримм секілді тілтанушылар үлес қосты. 19-шы ғасырда өмір сүрген маңызды ғалымдардың арасынан Һенри Суитті және Маттиас Лексерді атауға болады.
Қазіргі университеттердің ұйымдасу ерекшеліктеріне байланысты герман филологиясы бойынша зерттеулер ортағасырлық ағылшын, ортағасырлық неміс тілі мен мәдениетін зерттеулерімен байданысты жүргізіледі. Тек аздаған университеттер ғана салыстырмалы герман тілтануын жеке сала ретінде жүргізе алады.
Санат:Лингвистика
Жасанды интеллект
Жасанды интеллект (ЖИ, artificial intelligence, AI) — интеллектуалды компьютерлік бағдарламалар мен машиналар жасау технологиясы әрі ғылым.
"Жасанды интеллект" терминінің пайда болуы
"Жасанды интеллект" сөзін алғаш рет 1956 жылы Дартмут университетінде өткен конференциясының преамбуласында Джон Маккарти қолданған. Маккартиге сәйкес "жасанды интеллектіні" зерттеушілер нақты проблеманы шешу үшін адамдарда байқалмайтын интеллектіні зерттеуіне болады.
Өзінің анықтамасын түсіндіру барысында: "Әзірше біз бүтіндей қандай есептеуіш процедураларды интеллектуалды деп айта алатынмызды білмейміз. Сол себепті интеллект сөзін әлемде мақсатқа жету үшін қолдандылатын әдістердің есептеуіш бөлігін ғана түсініп жүрміз".
Сонымен қатар, интеллект тек қана биологиялық феномен деген де көзқарастар бар.
Шындығында, жасанды интеллект Джон Маккартиге дейін де қолданылған. Тек оған дәл осы атау берілмеген болатын. Мысалы, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Алан Тюринг есімді ағылшын математигі немістің құпия ақпаратын бұзып, оны шифрдан шығаратын машина құрастырады.
Алан Тюринг соғыс кезінде Германияның әскери-теңіз флотының хабарламаларына криптоанализ жасайтын ағылшын үкіметінің Hut 8 атауына ие тобына жетекшілік еткен. Ол немістердің Энигма аппаратының кодын бұзып, мыңдаған адамның өмірін сақтап қалады. Соғыстан кейін ағылшын ғалымы алгоритмдік анализ жасаумен айналысып, 1950 жылы компьютер интеллектінің деңгейін анықтайтын тест әдісін жасап шығарады. Тюринг тесті бүгінгі күнге дейін қолданылады.
Сыртқы сілтемелер
* Санат:Сана философиясы
Талды (Шет ауданы)
Талды — Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл, Талды ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Талды өзенінің бойында, аудан орталығы - Ақсу-Аюлы ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде.
Голден Лион
Голден Лион ФК (Golden Lion FC) — Мартиниканың Сент-Джозеф қаласындағы футбол клубы. 1947 жылы құрылған.
Талды (Шет ауданы)
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 1095 адам (559 ер адам және 536 әйел адам) болса, 2009 жылы 864 адамды (443 ер адам және 421 әйел адам) құрады.
Голден Лион
Сілтемелер
Санат:Мартиника футбол клубтары
Талды (Шет ауданы)
Инфрақұрылымы
Округтің елді мекендерінде (Жаңажұрт, Берекеші ауылдары) 3 мектеп, фельдшер-акушерлік пункт, отбасылық дәрігерлік амбулатория, мәдениет үйі, кітапхана, бар. Округ жерінде Қаз ОАК-тің алғашқы мүшелерінің бірі Қойшыбаев Шаян, ақын Жәкен Байтуов, Смағұлов Зейнекеш (ауданның әйелдер Кеңесінің төрайымы 1941-1945 ж.ж), 1946 жылы Ленин орденін алған белгілі шахтер Кішкентаев Ілияс тұрып, өмір сүрген. Ауыл басқа елдермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Қарағанды темір жол станциясы 110 км.
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы елді мекендері
Көшкінбай Қалиев
Көшкінбай Қалиев(1932, Атырау облысы Қызылқоға ауданы – 1992) – бұрғылаушы. Доссор училищесін бітірген (1948). 1953 жылы Маңғыстауға келіп, Түбіжік, Тасбас, Қызан, Қошақ, Жетібай, Өзен кен орындарында, кейін Қаражанбас, Қаламқас кен орындарында жұмыс жасады. Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесінің депутаты, Ленин орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1932 жылы туғандар Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Орадур-Сен-Жене
Орадур-Сен-Жене (Oradour-Saint-Genest) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 37,9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87109, пошта индексі — 87210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 395 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,42 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Мыңжапырақ
Мыңжапырақ (Achillea) – астралылар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік.
Өсетін жері мен таралу аймағы
Қазақстанның барлық облыстарында жазық жерлердегі шалғындарда, ашық ормандарда, жол жиегінде, сондай-ақ, егістік алқаптарда арамшөп ретінде өсетін 11 түрі бар. Соның ішінде жиі кездесетіні - кәдімгі мыңжапырақ (Achіllea mіllefolіum). Оның биіктігі 5 – 20, кейде 60 см-дей болады. Сабағы тік, жапырақтары қауырсын тәрізді, жиегі тілімденген, жатаған тамырлы. Ақ, қызғылт түсті гүлдері себет гүлшоғырына топталған. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, жеміс салады. Кәдімгі мыңжапырақ – дәрілік өсімдік.
Арыстанғалиев Алтыбай
Арыстанғалиев Алтыбай (15.5.1948 жылы, Атырау облысы Қызылқоға ауданы Жасқайрат ауылы – 21.8. 2007 жылы, сонда) – еңбек ардагері. Мәскеу Қазіргі заман гуманиталық институтының Атырау бөлімшесін сырттай бітірген (2005 жылы). 1965 – 84 жылдары “Қызыл Ту” кеңшарында трактор жүргізуші, бригадир болды. 1984 – 97 жылдары осы шаруашылықта ферма меңгерушісі, 1997 – 2003 жылдары “Айбар” шаруа қожалығының төрағасы, 2003 – 06 жылдары “Жас қайрат” АҚ-ның президенті болған. 2007 жылдан Тайсойған ауылдық округінің әкімі болды. Ол қой тұқымын асылдандыру бағытында көп жұмыстар атқарған. Арыстанғалиев “Атыраулық” етті-майлы елтірілі қаракөл қой тұқымы авторларының бірі. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері (2005 жылы).
Дереккөздер
Санат:1948 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар Санат:2007 жылы қайтыс болғандар Санат:Атырау облысы тұлғалары Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Зәйнаб бинт Әли
Зәйнаб бинт Әли (زينب بنت علي) — Әли ибн Әбу Талибтің қызы. Мұхаммадтың Фатима  арқылы немересі.
Босгерар-де-Маркувиль
Босгерар-де-Маркувиль (Bosguérard-de-Marcouville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27092, пошта индексі — 27520.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 579 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Ленно
Ленно (Lenno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1782 адамды құрайды. Халық тығыздығы 198 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 22016.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Каменная (Балинской тармағы)
Каменная — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Балинская өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кіші Корлик 2-й
Кіші Корлик 2-й — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Корлик өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мемлекеттік қазына
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Петрогриф
Падаланылған әдебиеттер
Санат:Тарих
Фридрих Энгельс
Жастық шағы
Фридрих Енгелс Пруссия патшалығының Райн провинциясындағы Бармен қаласында дүниеге келді. Оның әкесі мата өндірісімен шұғылданған кәсіпкер болатын, кейін Енгелстің онымен қарым-қатынастары жиі-жиі күрделі болып отырды. Отбасылық жағдайына байланысты Енгелс мектепті тастап, 1838 жылы Бремендегі сауда үйінде жалақы алмайтын кеңсе қызметкері болып жұмыс істеуге жіберілді. Осы кезде Енгелс неміс пәлсапасына ықпалы зор болып отырған Гегел ілімімен таныса бастады. 1838 жылдың қыркүйек айында ол «Бремишес конверсационсблатт» басылымның 40 санында «Бәдәуи» атты поэмасын жариялады. Ол басқа да әдеби және журналистік шығармалармен шұғылданды. 1841 жылы Енгелс Пруссия әскеріне артиллерия бөліміне әскери қызмет атқаруға енді. Бұның себебінен ол Берлинге жіберіліп, онда ол университет лекцияларын тыңдап, жас һегельшілермен жақын қатынас орнатып, Райнише Цайтунг газетінде мақалалар жариялап жүрді. Өмір бойы Енгелс өзінің рухани дамуы үшін неміс пәлсапасына  қарыздар екенін айтып жүрді.
Англия
thumb|200px|Фридрих Енгелстің Примроуз Хиллдағы үйі
1842 жылы 22 жасар Енгелс әкесі акционерлерінің бірі болып табылатын «Ермен және Енгелс» текстиль фирмасында жұмыс істеу үшін Англиядағы Манчестер қаласына жіберілді. Енгелстің әкесінің сондағы үміті баласының қалыптасып келе жатқан радикал көзқарастарын өзгертпей ме деген болатын. Манчестерге жол жүріп бара жатқан кезде Енгелс Райнише Цайтунг газетінің редакциясына барып, сонда Карл Маркспен бірінші рет кездесті. Манчестерде Енгелс Мери Бернс деген жас әйелмен танысып, Мери Бернс 1862 жылы қайтыс болғанға дейін екеуі өзвара тығыз қарым-қатынас орнатты. Мери Енгелсті Манчестермен таныстырып, ағылшын жұмысшы табы туралы көп мағлұмат берді. Екеуінің қарым-қатынасын өмірлік серіктестік деп атауға болатын, олар ресми түрде неке қиысқан жоқ, себебі Енгелс отбасын табиғатқа қарсы және әділетсіз деп санап, отбасы ұғымына мүлдем қарсы болды.
Париж
Англиядағы табысты өткен уақытынан кейін Енгелс 1844 жылы Германияға қайтуды ұйғарады. Жол жүріп бара батып, ол Парижде кідіріп, бұрыннан бері хат жазысып жүрген Карл Маркспен кездеседі. Маркс пен Енгелс 1844 жылғы тамыздың 28-інде «Пляс дю Пале» алаңындағы «Кафе де ла Режонс» кафесінде кездесті. Екеуі сол кезден бастап өмірлерінің соңына дейін жақын досқа айналады. Ақыры Енгелс Марксқа «Киелі отбасы» деген кітап жазуға көмектесу үшін Парижде ұзағырақ уақытқа қалады. Бұл кітапта жас һегелшілдер мен ағайынды Брунолар сынға алынады. Енгелс одан бұрынырақ сол жылы Маркс пен Арнолд Руге бірлесіп шығаратын журналға мақалалар жазды.
Брюссель
1845 пен 1848 жылдардың арасында Енгелс пен Маркс Брюссельде тұрып, қаланың неміс жұмысшыларын ұйымдастырумен айналысты. Сонда келе салысымен олар құпия жұмыс істейтін неміс коммунистік лигасының мүшелігіне кірді. Лига оларға коммунизм идеяларын түсіндіретін бір шығарма жазуды тапсырды. Соның нәтижесінде «Коммунистік партияның манифесі» пайда болды. Ол алғаш рет 1848 жылғы ақпанның 21-інде жарияланды.