cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Манаши
Бастауы
Бастауын Манашисор сорының солтүстік-батысынан алып, Өліқолтық сорына құяды.
Гидрологиясы
Жоғарғы арнасының жағалау биіктігі 18 м-ге жететін жарқабақты кемерлі, орта ағысында жарлауытты, одан төменде биіктігі 15 м кемерлі-жарқабақты келген. Арнасында жыл бойы су болады. Негізінен жер асты суымен толығады. Суы ащы. Бастау маңында Борқұдық құдығы, одан төменде Көгел тауы орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Бейнеу ауданы өзендері Санат:Каспий теңізі
Девис бұғазы
Дереккөздер
Орысша Уикипедиядан аударылған.
Санат:Алфавит бойынша бұғаздар
Обервиль-Лили
250px|thumb|Картада орналасуы Обервиль-Лили (Oberwil-Lieli) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Бремгартен округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2069 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.35 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4074, пошта индексі — 8966.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Мемлекетаралық Экономикалық Одақтар
Мемлекетаралық Экономикалық Одақтар - әлеуметтік- экономикалық, аумақтық қажеттіліктерге байланысты немесе аймақтық нарықты қалыптастыру, біртұтас экономикалық кеңістік қалыптастыру үшін, кей жағдайларды басқа экономикалық одақтардан қорғану мақсатында құрылады. Мұндай одаққа кірген мемлекеттер сыртқы сауда, өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы, ғылыми-техникалық прогресс, валюта, қоршаған ортаны қорғау салаларында, аймақтық саясатта бірыңғай шаралар жүйесін жүзеге асырады. Бұл тәріздес одақтар интеграцияға кеңінен жол ашады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Сент-Астье (Дордонь)
Сент-Астье (Saint-Astier) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,25 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24372, пошта индексі — 24110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5436 адамды құрады. Халық тығыздығы — 158,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Евсявис
Евсявис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колва өзенінің оң жағалауынан 155 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Солтүстік Америка тұмандығы
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 24 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7000 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: LBN 373, North America nebula.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Ле-Фей
Ле-Фей (Le Fœil) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22059, пошта индексі — 22800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1439 адамды құрады. Халық тығыздығы — 70,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Какао бұршақтары
нобай|Какао жемісі нобай|Ішіндегі какао бұршақтары нобай|Какао бұршақтары Какао бұршақтары — какаоның жемістеріндегі дәндер, әр жемісте 30-50 шақты дән болады.
Олардан какао майы мен какао ұнтағы, ал кейін шоколад дайындалады.
Какао бұршақтарын ферменттеу
Ағаш жәшіктерге салынған бұршақтар үстінен банан жапырақтарымен жабылып, ашық жерде бірнеше күнге қойылады. Жеміс жұмсағындағы ферменттер мен күн сәулесінің өсері және ашытқы микрофлорасы ферменттік-микробиологиялық ашыту процесін 3-6 күн жүргізеді. Бұршақтардың температурасы 50° С- қа дейін көтеріледі. Ашытудың нәтижесінде бұршақ жұмсағындағы қантты заттар спирт пен көміртек диоксидіне айналады. Ферменттеу кезінде какао бұршақтары өнбейтін болады, қабығы жылдам алынады. Бұршақтардың түсі қоңырланады. Ферменттеуден кейін бұршақтар кептіріледі.
Какао бұршақтарынан алынатын өнімдер
Какао бұршақтарынан шоколадты және майлы глазурь, сұйық какао (тартылған какао), какао ұнтағы және ұнталған какаовелла алынады.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар мен сусындар Санат:Шоколад
Смородиновка
Смородиновка — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Большекаркалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 57 адамды құрады. Пошта индексі — 452074, ОКАТО коды — 80244815007.
Дискурсивті сана
Дискурсивті сана - акторлардың әлеуметтік жағдайлар туралы, сонымен қатар, өз іс-әрекеті жағдайлары туралы ауызша пікірін айту қабілеттілігі. «Дискурсивтімен» қатар тәжірибелік білім болады, яғни әрбір актор әлеуметтік әлемге бейімделуді біледі және білуі тиіс, бірақ әрқашан да оны бейнелей алмайды.
Смородиновка
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Дискурсивті сана
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Смородиновка
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Солтүстік Каспий жобасы
Солтүстік Каспий жобасы - Каспий теңізінің қазақстандық секторындағы қайрандық кенорындарды игеру жобасы. 1993 жылдың желтоқсан айында құрамына қазақстандық "Қазақстанкаспийшельф" компаниясы (оператор) және тағы да алты шет елдік компаниялар - "Аджип" (Италия), "Бритиш Газ" (Ұлыбритания),"Би-Пи/Статойл"(Ұлыбритания/Норвегия), "Мобил" (АҚШ), "Шелл" (Нидерландтар) жене "Тоталь" (Франция) - кіретін Халықаралық консорциум құру туралы Келісімге қол қойылды. Консорциумның мақсаты - Каспий теңізі қазақстандық секторындағы жер қойнауының геологиялық құрылысын зерттеу жене ондағы көмірсутектерді игеру туралы кешенді бағдарламаны жүзеге асыру. 1997 жылы Консорциумға қатысушылар өздерінің зерттеу блоктарын таңдау құқығына сәйкес 11 блокты таңдап алды. Бұл блоктардың ауқымында Қашаған, Қаламқас, Қайраң, Ақтоты және Оңтүстік-Батыс Қашаған құрылымдары болды. 1997 жылдың 18 қарашасында Солтүстік Каспий өнімін бөлісу Келісіміне (ӨБК) қол қойылды, бұл Келісім 1998 жылдың 28 сәуірінде күшіне енді. Бұл келісімнің қатысушылары - "Аджип", "Бритиш Петролеум", "Бритиш Газ", "Статойл", "Мобил", "Тоталь", "Шелл", "Қазақстанкаспийшельф". Бұл сегіздің алтауының әрбіреуі өнімнің 1/7 бөлігіне иелілік ететін болды, ал "Бритиш Петролеум" өнімнің 2/21 бөлігіне, "Стстойл" 1/21 белігіне иелік ету құқығын иеленді. Кейіннен Келісімге қатысушылар құрамында мынадай өзгерістер болды. 1998 жылы "Қазақстанкаспийшельф" жобаға қатысудан бас тартты, сөйтіп өз үлесін "Инпекс" жене "Филипс Петролеум" компанияларына 50%-дан сатты. Кейінірек, 2001 жылы "Бритиш Петролеум" жене "Статойл" компаниялары өз үлестерін Келісімнің өзге қатысушыларына сатты. 2005 жылдың басындағы жобаға қатысушылардың құрамы және олардың үлестері төмендегідей: "Аджип", "Бритиш Газ", "ЭксонМобил", "Шелл", "Тоталь-ФинаЭльф" компанияларының әрбіреуі үлестің 16,67% ал "Инпекс" және "КонокоФилипс" компанияларының әрбіреуі 8,33*-дан иеленген. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылдың 25 ақпанындағы Қаулысына сәйкес, "ҚазМұнайГаз" Ұлттық компаниясы" акционерлік қоғамы 1997 жылдың 18 қарашасындағы Солтүстік Каспий өнімін бөлісу Келісімі бойынша Өкілетті Орган болып тағайындалды. Жүргізілген жұмыстар нәтижесінде төмендегі кенорындар анықталды: Қашаған - 2000 жылдың 30 маусымында; Қаламқас-теңіз - 2002 жылдың 3 қыркүйегінде; Оңтүстік-Батыс Қашаған-2003 жылдың 10 тамызында; Ақтоты - 2003 жылдың 2 қыркүйегінде; Қайраң - 2003 жылдың 10 қыркүйегінде. Қазіргі кезде Қашаған кенорынында оны қосымша бағалау және тәжірибелік-өнеркәсіптік игеру жұмыстары жүргізілуде: бағалау және игерім ұңғымалары бұрғылануда, жасанды аралдар салынуда, құрлықта да жұмыстар жүргізілуде, яғни Атырау облысының Ескене кентінің маңында автомобиль жолдары және темір жол торабы салынуда, вахталық кент және мұнай мен газды кешенді түрде дайындау қондырғысы тұрғызылуда. Бір сөзбен айтқанда, Қашаған кенорнын толығымен игеру концепциясын іске асыру жұмыстары жүргізілуде. Солтүстік Каспий жобасының езге кенорындарында да бағалау жұмыстары жалғасуда.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Ат
Ат — жылқының (Equus ferus caballus) көлік немесе жүк тасымал ретінде пайдалану үшін қолға үйретілген түрі.
Қазақ халқының тұрмысында
«Ат — ердің қанаты» дейді қазақ. Аттар кезінде елдің соғыс күші ретінде де бағаланды. «Аттан!», «аттану», «атқа қону», «ат артына бөктеру», «ат жалын тартып міну», «ат жарату», «ат жарыс», «аттан аудару», «атқа шабу», «ат құлағында ойнау», «ат мінгізіп, шапан жабу» т.б. тұрақты тіркестер мен терминдер Аттың қазақ халқының тұрмысында, көшпенділер тіршілігінде қандай рөл атқарғандығын анық аңғартады. Қазақтың батырлар жырында жақсы аттар (Байшұбар, Тайбурыл, Тарлан, Қарақасқа) бейнесі батырлардан, арулардан кем сипатталмаған.
Қазақтар баланы жастайынан атқа баулып, берік болып өсуіне аса көп көңіл бөлген.
Санат:Үй жануарлары Санат:Жылқылар
Лягайка
Лягайка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Полва өзенінің сол жағалауынан 7,9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Де-юре
Де-юре (de iure, de jure) — заң жүзінде мыс, жаңа үкіметтің шетелдермен де-юре мойындалуы. Жиі осы сөз, "фактіде" сөзіне синоним, "де-факто" деген cөзге қарсы ұғым ретінде қолданылады.
Терминология
«Де-юре» және «де-факто» терминдері «формалды» және «практикада» сөздерінің орнына саяси ақуалға сәйкес қолданылады. Ереже тек де-факто бар болуы мүмкін, мысалы, жеткен келісімге оны орындауға міндеттейтін кезде заң болмаған тұста бағынады. Сондай-ақ, ескірген заңның заңдық күшінің жойылуы (désuétude) процессі де бар, бұл кезде практикадағы де-факто формалды түрдегі де-юре бұйрығын ауыстырады. Басқа жағынан, практикада де-юре бар болуы мүмкін және сол елдің құқықтық кеңістігін азаматтарымен мойындалған болуы да мүмкін. «Де-юре және де-факто» ресми ереже ретінде де, тәжірибе ретінде де жұмыс істеуі мүмкін, сондықтан осы екі ұғымды антонимдар ретінде қарастыруға болмайды.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Дипломатия
Айзада Рахымқызы Ешмаханова
Айзада Рахымқызы Ешмаханова (19.10.1949 жылы туған, Қазалы қаласы) – педагог.
Қызылорда педагогикалық институтын (Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті) бітірген (1973). 1973 – 1997 ж. қазіргі Әйтеке би кентінде Ж.Жабаев атындағы 234-орта мектепте химия пәнінің мұғалімі, 1997 – 2003 ж. Б.Мергенбаев атындағы 226-гимназияда дәріс берген.
1980 – 1985 ж. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланған.
Қазақ КСР Халық ағарту ісінің үздігі (1980),КСРО халық ағарту ісінің үздігі белгісімен марапатталған (1984).
Санат:19 қазанда туғандар Санат:1949 жылы туғандар Санат:Қазалыда туғандар Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР білім беру ісінің үздіктері Санат:КСРО білім беру ісінің үздіктері
Лик (Па-де-Кале)
Лик (Licques) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Кале округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,36 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62506, пошта индексі — 62850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1563 адамды құрады. Халық тығыздығы — 85,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Дуэкуэ
Дуэкуэ́ (Duékoué)— Кот-д’Ивуардың оңтүстік-батысында орналасқан қала, әкімшілік орталғы Дуэкуэ департаменті.
Дереккөздер
Санат:Кот-д’Ивуар қалалары
IC 2957
IC 2957 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SB0 (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36653, MCG 5-28-28, ZWG 157.31.
Сыртқы сілтемелер
IC 2957 Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Мемлекеттік аумақ
Мемлекеттік аумақ – жер шарының белгілі бір мемлекеттің иелігіндегі бөлігі.
Мемлекеттік шекараны білдіретін меже ішіндегі әуе кеңістігі мен жер қойнауы, су түбі де сол мемлекеттің аумағына кіреді. Осы кеңістікке тұтастай мемлекеттің билігі жүреді, оған өзге күштердің рұқсатсыз кіруіне мемлекет тыйым салып, өзге мемлекеттерден қорғайды. Сондай-ақ мемлекеттік аумақ - мемлекеттің бес белгісінің бірі, яғни мемлекет болуы үшін оның тәуелсіздігі, билеуші органдары мен әскері, алым- салық жүйесі, құқық жүйесі, сондай-ақ өз аумағы болуы керек. Халықаралық құқық бойынша өзге мемлекет аумағына ешбір мемлекеттің қол сұғуға хақысы жоқ. Мемлекеттер арасындағы соғыс та, негізінен, осы жер үшін таластан туындайды. Сол себепті өз аумағын қорғау - кез келген мемлекеттің басты міндеті. ҚР Конституциясына сәйкес, Қазақстан аумағын қорғау - Республиканың әрбір азаматының қасиетті борышы әрі парызы.
Дереккөздер
Санат:Жер құқығы
Меккенбах (Кирн)
Меккенбах (Кирн) (Meckenbach (bei Kirn)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Кройцнах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 406 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,96 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 33 063. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Вилли Шларб.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Абиа-де-ла-Обиспалиа
Абиа-де-ла-Обиспалиа (Abia de la Obispalía) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 73 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68,01 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 30 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Түркі Авар тілі
Түркі Авар тілі - түркі тілдерінің оғыр (бұлғар) тобының бір тілі. Қазіргі таңда - өлі тілі. VI—IX ғ-да Паннонияда кең таралып, Авар қағанатының жойылуымен бірге тілі де жойылған.
Археологиялық деректер бойынша, аварлар руна жазуларын қолданған. Бірақ табылған қазбалардағы жазулары өте қысқа және мағынасы ашыла алмаған. Диалектті бұрынғы қалпына келтіріп, мағынасын ашуға көмек бола алатын жалғыз дерек - ол қазіргі Венгрияның аймағында табылған Надь-Сент-Миклош қоймасы.
Түркі авар тілі түп нұсқасы моңғол тілдері болуы мүмкін деген де болжам бар.
Санат:Түркі тілдері
Жамбыл ауылдық округі (Қостанай ауданы)
Жамбыл ауылдық округі – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы әкімшілік бірлік. 1998 жылға дейін Притобол ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жамбыл, Алтын дала, Сәмір ауылдары кіреді. Орталығы – Жамбыл ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2983 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қостанай ауданы ауылдық округтері
Кройталь
Кройталь (Kreuttal) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мистельбах округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1378 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21.48 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MI, ресми идентификациялық коды — 3 16 27.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Кцех саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Руавиль
Руавиль (Roiville) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,18 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 129 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Қошқар мұнай кен орны
thumb|350px|Қошқар мұнай кен орны Қошқар мұнай кен орны — Атырау облысы, Мақат ауданында Қошқартұз күмбезінің оңтүстік-шығысынан 17 км, шағын Бекбике кен орнының батысында 20 км жерде орналасқан. 1941-1944 жылдары барлау жұмыстары жүргізіліп, дербес мұнай күмбезі анықталған.
Құрамы
Қошқар мұнайының құрамы:
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Атырау облысы кен орындары
Таун оф Форест Хэйтс (Мэриленд)
Таун оф Форест Хэйтс (Town of Forest Heights) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2585 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.2 км² шамасында. FIPS коды — 24-28725.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Амстердам аралы
Амстердам аралы - Үнді мұхиты нда орналсқан арал. Аралда жанартау орналасқан. Ауданы 58 км². Экватор ға жақын орналасқан. яклиматы жылы, бірқалыпты. Ең биік нүкте сі 867 м. 40 адам тұрады. 1522 жыл дың 18 наурызында ашылған. Жыл мезгіліне байланысты 100-300 адамға дейін келеді.
Дереккөздер
Санат:Франция аралдары Санат:Үнді мұхиты аралдары
Карсан
Карсан (Carção) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Вимиозу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 525 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,6 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Михайлов жер асты су кен орны
Михайлов жер асты су кен орны - Қарағанды қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан. Қарағанды қаласын шаруашылықтық және ауыз сумен қамтамасыз етуге байланысты барланған.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары
Үкілі
Үкілі (1992 жылға дейін — Перьятинка) — Абай облысы Жарма ауданы, Божығұр ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстік-батысқа қарай 36 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
Марин Сити (Мичиган)
Марин Сити (Marine City) — Мичиган штатының St. Clair округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4652 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-51600.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Торы (ру)
Торы, Торықыпшақ — Орта жүз қыпшақ тайпасының тармағы, “бес таңбалы Қыпшақ” аталатын ру-тайпалық одақтың бір бөлігінің аты. Шежірелерде Ұзын, Торы, Қарабалық, Бұлтың, Көлденең руларын топтастыруда бірізділік жоқ. Торы бір нұсқада Қарақыпшақтан таратылатын болса, енді біреуінде Қарамергеннен (Қарадөңнен) өрбітіледі. Бұл жағдай Торының түп-төркіні тереңіректе, әріректе жатқанын аңғартады.
10 ғасырда өмір сүрген Византия императоры Константин Багрянородный еңбегінде венгр, печенег және уз тайпалары туралы айтылады. Уз тайпасы орыс жылнамаларында және соларға сүйеніп жазылған П.В. Голубовский, Н.А. Аристов, С.А. Плетнева, Н.А. Баскаков, А.М. Хазанов зерттеулерінде, көбінесе торки делінеді. Аристов бұл жұртты 12 ғасырда тарих бетінен өшіп кетті деп санайды. Дегенмен, тіл және тарих деректеріне жітірек үңілсек, 10 – 11 ғасырлардағы торық тайпасы мен қазіргі қыпшақтың торы руы бір ел екеніне, тек этноним тұлғасының аздап өзгергеніне көз жеткізуге болады. Бұл өзгеріс – оғыз, қыпшақ тілдеріне тән құбылыс. Оларда 11–14 ғасырлар арасында бірқатар сөздердің ортасы мен аяғындағы қ, к, ғ, г дыбыстарын түсіріп сөйлеу заңдылығы болған. Мәселен, “Ұлық болсаң – кішік бол”, “Қостың кішігі болғанша – иттің күшігі бол” дейтін нүсқаларда сақталған “ұлық”, “кішік” сөздерінің қазіргі қазақ тілінде “ұлы”, “кіші” болып, сол сияқты “құмған”, “кигіз”, “бігіз” лексемаларының “құман”, “киіз”, “біз” болып айтылатыны осы лингвист. заңдылыққа байланысты. Демек, моңғол шапқыншылығына дейінгі тарихта қатар аталатын уз, торық тайпалары Алтын Орда ыдырағаннан кейін ұзын, Торы деген есіммен қазақ халқын құрауға қатынасқаны байқалады. Хазанов торықтардың бір бөлігі 11 ғасырда қыпшақтарға бағынғанын және бара-бара оларға сіңісіп кеткенін жазады. 9–11 ғасырларда оғыз бірлестігіне кірген торықтар көне заманда қай тайпасымен де одақ болған. Мұны қазіргі Торғай өз-нің атынан да көруге болады.
Шежіре бойынша торыдан қитаба, түйішке, көкмұрын, шашты тарайды. Китабадан еділ, бигелді, шоғал, бессары, қара, қайыпберлі, қосай, сартымақ; түйішкеден: ыстыбай, жетім, дәулетбике, мырзабек (көрпе), қойбақ, баянтаңат, назарымбет, женет; шаштыдан шағыр, шегір, байсары, малай, құтым, айдарғазы, бошай; көкмұрыннан қарамойын, лақ (қалғандары беймәлім) аталары өрбиді делінеді. Торыдан таратылып жүрген аталардың ішінде эндогамиялық және экзогамиялық бірлестіктердің бар екенін де ескеру қажет. Қазан төңкерісіне дейін Торы жұрты Торғай, Қабырға, Жыланшық, Сырдария өзендерінің бойын мекендеген. “Әліп таңба Қыпшақтың атағы озған алаштан” (“Қобыланды батыр” жырынан) және “Ой байласам – құдай жоқ, Ой бастасам – Қыпшақ жоқ” деген нақылдардан бұлардың таңбасы әліп – Қ, ұраны – Ойбас екені байқалады.
Y-ДНК анализі
Көкмұрын (N=1) тармағының Y-ДНК гаплогруппасы О3 (N=1). Тағы бір торы қыпшақ R1b1a2 (N=1)
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том.
Санат:Қазақ рулары Санат:Шежіре
Есеница (Варна облысы)
Есеница (Есеница) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Вылчи-Дол қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 363 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9289. Телефон коды — 05137. ЕКАТТЕ коды — 27629.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Мемлекеттік Банк
Мемлекеттік Банк- мемлекет құратын және әдетте, мемлекет пен мемлекеттік органдардың бюджеттеріне қызмет көрсететін, мемлекеттік бағдарламаларды қаржыландыратын және тиісті мемлекеттік ұйымдардың тапсырмасымен түрлі банк операцияларын орындайтын банк. Кейбір мемлекеттерде — бұл орталық немесе ұлттық банкілер.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Мольмерсвенде
Мольмерсвенде (Molmerswende) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Мансфельд ауданының құрамына енеді.
Калориметр
220px|нобай|оңға|Калориметр Калориметр (латынша: calor - жылу, ыстық және метр) — әр түрлі физикалық, химиялық және биологиялық процестер кезінде денелерден бөлінетін немесе олардың қабылдайтын жылу мөлшерін өлшейтін аспап.
Мольмерсвенде
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 256 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 290. Муниципалитеттің басшысы — Хеннри Штрахе.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Фулад (футбол клубы)
Ұлттық
Санат:иран футбол клубтары
Әбу Мұсғаб әз-Зарқауи
Әбу Мұсғаб әз-Зарқауи (أبو مصعب الزرقاوي, шын есімі Ахмед Фазыл ән-Наззал әл-Халаила, أحمد فاضل نزال الخلايلة; 1966—2006) — халықаралық лаңкес, «Таухид және жиһад» жамағаты мен Әл-Қағиданың Ирактағы бөлімшесінің жетекшісі, Ислам мемлекетінің негізін қалаушы.
Америка Құрама Штаттары Ирак мемлекетіне әскерін енгізгеннен кейін бір жыл өткен Әбу Мұсғаб әз-Зарқауи Усама бен Ладенге серт беріп, Әл-Қағиданың осы елдегі бөлімшесін құрды (Қағида әл-жиһад фи билад әр-рафидәйн — «Месопотамиядағы жиһад негізі»). Ирактағы Әл-Қағида (ИӘҚ) шетелдік әскерлерге қарсылық көрсеткен негізгі күшке айналды.
Бұрын Иорданияның шет аудандарының бірінде дүкенші болып жұмыс істеген әз-Зарқауи Сирия жерін кресшілерден азат еткен Нұр әд-Дин Зангиге ұқсауға тырысып бақты. Қатыгез әз-Зарқауиді жек көрген араб шейхтары АҚШ-тан көмек сұрағанымен, олардың мәселесі шешімсіз қалды. Әз-Зарқауидің шииттерге деген зорлық-зомбылығы өршіп кеткенде Усама бен Ладен мен оның жақтастары мазасыздана бастады. Айман әз-Зауаһири (Әл-Қағиданың қазіргі жетекшісі) Интернет желісінде бас шабу бейнежазбаларын жариялауды доғаруды өтінгенімен, Ирактағы баскесерлер оны тыңдаған жоқ.
Әз-Зарқауидің Ислам мемлекетін құру туралы ойы ол 2002 жылы Иракқа келердің алдында пайда болды. Бұл жоспарды әз-Зарқауи 2001 жылы Әл-Қағиданың әскери стратегі Сәйф әл-Әділмен бірге талқылаған болатын. 2004—2006 жылдары осы екеуі болашақ халифат туралы идеяны таратумен айналысты. 2006 жылы Ирактағы Әл-Қағида бұрын көп талқыланған мемлекеттің негізін салуға жақындап қалды. 15 қаңтарда ИӘҚ Ирактағы жиһадилердің 5 тобымен бірігіп, Мәжіліс шура әл-мужаһидин («Мужаһидтер кеңесінің мәжілісі») деп аталатын ұйымды құрды. Сәуір айында әз-Зауаһири бейнехабарлама арқылы Мәжіліске қошемет көрсетіп, үш айдан кейін Ислам әмірлігі құрылады деп үміттенетінін жеткізді, бірақ маусым айында әз-Зарқауи АҚШ әуе күштерінің соққысынан қаза тапты. 12 маусымда ИӘҚ-тың жаңа жетекшісі деп әз-Зауаһиридің «Ислам жиһады» тобының бұрынғы мүшесі Әбу Хамза әл-Муһажир (Әбу Әйюб әл-Мысри ) жарияланды.
Әдебиет
Санат:Ислам мемлекеті Санат:Лаңкестік Санат:Әл-Қағида Санат:1966 жылы туғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар
NGC 2537A
NGC 2537A — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 6 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2537A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23057, MCG 8-15-51.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Ата
Ата  — туыстық қатынасты білдіретін атау.
“Ата”  — көне түркі дәуірлерінде әрі қолбасы, әрі елбасы болған кісілер есіміне жанама қосылатын атау. “Ата” сөзі тіркескен қасиетті орындардың бәрі де сондай адамдардың аттарымен байланысты болып келеді. “А.” — осындай жерді, мекенді киелі рухқа теңеуден шыққан. Демек, ол — ұран тектес сөз. Бұл, әсіресе, ежелден аталар рухына — аруаққа сыйынған түркі қауымдарына тән нәрсе. “А.” — көне замандарда ру, тайпа иелігіндегі белгілі-бір аймақ, өңір болса, бертін келе туған жер, Отан ұғымдарының баламасына айналған. Ол еліміздің, мемлекеттілігіміздің негізі. Аумалы-төкпелі заманда империялық отаршыл және кеңестік қызыл саясат салдарынан шетке ауып кеткен қандас бауырлар Қазақстанның егемендік алуына орай өз А-не қайтып оралуда.
Дереккөздер
Санат:Жеті ата Санат:Ерлер
Корлето-Пертикара
Корлето-Пертикара (Corleto Perticara) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3025 адамды құрайды. Халық тығыздығы 34 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 88 км² шамасында. Пошта индексі — 85012.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco. Жыл сайынғы мерекесі — 16 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
IC 2958
IC 2958 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SB? (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36665, MCG 6-26-30.
Сыртқы сілтемелер
IC 2958 Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Калориялық
Калориялық (Калорийность) - азық өнімдерінің немесе тамақтану рационының энергетикалық құндылығы; 100 грамдағы ккал-мен белгіленеді; бір кг қатты немесе бір текше метр жану газының толық жанғандағы бөлген жылуы.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Сан-Руфо
Сан-Руфо (San Rufo) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Игол-Его
Игол-Его — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Котыг-Еган өзенінің сол жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Солтүстік Қазақстан шөгінді алабы
Солтүстік Қазақстан шөгінді алабы - мезозой-кайнозой шөгінділерінен құралған, солтүстікке қарай жайпақтана құлдилайтын моноклин. Жалпы алғанда шығысында орналасқан Ертіс маңы шөгінді алабымен бірге байтақ Батыс Сібір шөгінді алабының оңтүстік шеті болып табылады. Солтүстік Қазақстан облысында, Сілетітеңіз көлі мен Севастополь терең жарылымының аралығында орналасқан, ауданы 50 мың км²-ге жуық. Алапты зерттеу 2,0 км-ге жуық тереңдікте карбонның терригендік-карбонатты таужыныстарын аршыған Петропавл ойысының Рявкин құрылымындағы бірінші терең ұңғыманы бұрғылаудан басталды. Кейінірек (1940-43 ж.) Асанов, Токуша құрылымдарында 18 құрылымдық ұңғыма бұрғыланды, бұлардың нәтижелері бойынша алаптың геологиялық моделі жасақталды. Протерозой мен төменгі палеозойдың деформацияланған және метаморфтанған таужыныстарынан тұратын кристалдық іргетас жаралымдары терең жарылымдармен тілімдене отырып әр түрлі тереңдіктерге төмендеген жекелеген блоктарға дараланған. Төмендеген блоктардың бетін қалыңдығы 3,0-4,0 км-ге дейін жететін, ортаңғы карбон-пермнің қызыл түсті шөгінділерімен үйлесімсіз жабылған төменгі-ортаңғы девонның және фамен-төменгі карбонның қалың эффузиялық-шөгінді қатқабаты көмкерген. Таужыныстардың мезозой-кайназойлық кешенінен құралған платформалық тыс (>2,0 км) дамудың киммерийілік сатысында қалыптасқан грабендерді (негізінен юра шөгінділері) толтырады. Батыс Сібір шөгінді алабына ұқсас келген бұл алапта мұнайлылықты, газдылықты фамен-төменгі карбон таужыныстарымен, сондай-ақ юра-бор шөгінділерімен байланыстырады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Синфра
Синфра (Sinfra) — Кот-д’Ивуардың орталығында орналасқан қала, әкімшілік орталғы Синфра департаменті.
Дереккөздер
Санат:Кот-д’Ивуар қалалары
Ай-Магромсы
Ай-Магромсы — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Магромсы өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Поль аралы
Сен-Поль аралы - Үнді мұхиты нда орналасқан арал. Амстердам аралы нан 85 км қашықтықта орналсқан, онымен Амстердам архипелагын құрайды. 1200 жастағы жанартау бар. 1991 жылы алғаш рет атылған. Соңғы рет 2009 жыл ы атқылаған. Климат ы Амстердам аралына ұқсас. Қысқы орташа температура 10-11 °С құрайды. Ауданы 8 км². Аралда адам тұрмайды. Тек ғылыми зерттеулер үшін келеді.
Дереккөздер
Орысша Уикипедиядан аударылған.
Санат:Франция аралдары Санат:Үнді мұхиты аралдары
Паса-Винти
Паса-Винти (Passa-Vinte) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Оңтүстік және оңтүстік-батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Андреландия экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 082 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 245,649 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Тайбэй
Тайбэй (, Tâi-pak), ресми Тайбэй қаласы (, Tâi-pak-chhī) — Қытай Республикасы (Тайвань) елордасы. Маңызды саяси, экономикалық және мәдени орталығы.
Экономика
220px|right|thumb|Түнгі Шилинь базары Қытай Республикасы астанасы болып табылатын Тайпей сонымен қатар елдің қарқынды даму мен экономикалық ғажап орталығы болып табылады. Азиялық қаржы дағдарысына қарамастан қала экономикасы шамамен жыл сайын 5 % өсуде, жұмыссыздық жоқтың қасы, ал инфляция өте төмен. 2007 жылға сәйкес номиналдық ЖІӨ шамамен 160 млрд. $ құраған, ал қаланың бүкіл ЖІӨ — шамамен 260 млрд. $. Жан басына шаққандағы ЖІӨ шамамен 48 400$ (АҚШ) құрайды, ал бұл — Азия бойынша 65 453$ құрайтын Жапония астанасы Токиядан кейінгі екінші көрсеткіш. Дегенмен, егер қала маңы аудандары мен қалашықтарын қосса ЖІӨ шамамен 25 000АҚШ $ құрайтын болады.
Тайпей — маңызды өндіріс ошағы. Маңызды өндіріс салаларын электроника және оның компоненттері, құралдар-жабдықтар, жеңіл өнеркәсіп және киім, тамақ өнеркәсібі және т.б. құрайды. Экономикада сауда, транспорт және банк секторлары қарқынды өсіп келеді. Туризм — аз да болса қала экономикасының бір маңызды бөлігі.
Халықаралық қатынастар
===Бауырлас қалалар ===
Абдулазиз Хатем
Абдулазиз Хатем Мохаммед Абдулла (عبد العزيز حاتم محمد عبد الله, 28 қазан 1990 жыл, Доһа, Катар) — катарлық футболшы, жартылай қорғаушы. 2019 жылғы Азия чемпионы. Катар Ұлттық құрамасы мен "Әл-Гарафа" клубында ойнайды.
Карьерасы
Ұлттық құрама сапында 2015 жылдан бері ойнап келеді. 2015, 2019 жылғы Азия чемпионаттарына қатысты. 2019 жылғы Азия чемпионатының финалында Жапония қақпасына екінші голды енгізді. Ойын 3:1 есебімен катарлықтардың пайдасына шешілді. Сондай-ақ Абдуазиз ширек финалда да Оңтүстік Кореяның қақпасына матч тағдырын шешкен жалғыз голды соқққан болатын.
2015 жылдан бері "Әл-Гарафа" клубында ойнайды. Оған дейін Доһаның "Әл-Араби" клубында сегіз маусым бойы ешқайда ауыспай ойнаған.
Дереккөздер
Санат:Катар футболшылары Санат:Катар Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Әл-Араби Доһа ФК ойыншылары Санат:Әл-Гарафа ФК ойыншылары Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Футболдан Ресей суперкубогы 2020
2020 жылғы Футболдан Ресей суперкубогы (орыс. Суперкубок России по футболу 2020) 7 тамызда Мәскеуде өтіп, "Зенит" 2:1 есебімен "Локомотивті" жеңді.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Ресей суперкубогы Санат:2020 жылғы футбол Санат:Зенит ФК ойындары Санат:Локомотив Мәскеу ФК ойындары
Яшьляр
Яшьляр — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Большекаркалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 20 адамды құрады. Пошта индексі — 452094, ОКАТО коды — 80244815009.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 7003
NGC 7003 — Дельфин шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 26 тамызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7003 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65887, UGC 11662, MCG 3-53-8, ZWG 448.27, IRAS20584+1736.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Дельфин (шоқжұлдыз)
Эшген
250px|thumb|Картада орналасуы Эшген (Oeschgen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Лауфенбург округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 869 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.38 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4175, пошта индексі — 5072.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Людвиг ван Бетховен
Людвиг ван Бетховен (Ludwig van Beethoven; 16 желтоқсан, 1770 жыл, Бонн, Қасиетті Рим империясы – 26 наурыз, 1827 жыл, Вена, Аустрия империясы) — немістің ұлы сазгер, дирижері және пианисі, үш Вена классиктерінің бірі.
Өмірбаяны
Бетховен өнердің мақсатын, мәнін барлық қауымға өзінің кеудесіндегі ыстық жалынымен күйдіріп бара жатқан пендеге және бостандыққа деген махаббатын жеткізуде көрген. Бірақ оның өнерінің бүкіл адамзатқа қызмет етуі, ақиқатта зиялы қауымдағы жеке адамдар шеңберіне қызметке айналды. Бұл Бетховен өміріне азапты әсер етті.
Бонндық кезең
left|thumb| alt=A.|Дүниеге келген үйі Людвиг ван Бетховен 1770 жылдың желтоқсанында Германияның Бонн қаласында дүниеге келді. Иоганн ван Бетховен – Людвигтің әкесі – капеллада қызмет етті. Әнші, скрипкашы, клавесинист, ол қабілетті музыкант болғанымен, ішімдікке құмарлығы Людвигтің өміріне ауыр зиян келтірді. Бетховеннің ерте көрінген музыкалық дарынына әкесі жаңа табыс көзі ретінде қарады.
Кейбір мағлұматтарға жүгінсек, 1778 жылы Бетховеннің алғашқы қауымдық концерты өтті. Оқуының хаостығына, жүйесіздігіне қарамастан Людвиг 12 жасында клавесинде, скрипкада, органда еркін ойнады және парақтан жеңілдікпен ноталық мәтіндерді оқи алған. нобай|солға|Бетховен алтыншы симфонияны жазуда Христиан Готлоб Нефе Бонндық капелланың жаңа директоры болып келді. Көптеген зингшпильдер және опералар, өз заманының сергек музыканты, көкірегі ашық, дана, алдыңғы қатарлы адам, Нефе Бетховеннің ұстазына айналды. Ол жас Бетховенді гармония, контрапунктпен таныстырды. Нефеның арқасында 1782 жылы Бетховеннің алғашқы туындылары: Дресслер маршы тақырыбына вариациялар, үш фортепианолық соната, басылып шықты. 13 жастан бастап ол жанұясын қаржыландырушыға айналады. Органшы-Нефеның көмекшісі, сарай маңылық капелланың альтшысы болып қызмет жасайды. Сол кезде Бетховен қала интеллигенциясымен араласып, атаққа ие болады. Бірақ, провинциялық өмірден жалығып, ол 1787 жылы Венаға аттанады. Онда Бетховен Моцартпен кездесіп «Свадьба Фигароның» авторын өзінің импровизациясымен таң қалдырады. Кенеттен шешесі ауырып қалып, Бетховен туған қаласына оралуға мәжбүр болады. Анасының өмірден өткенінен кейін әкесі рухани әлсіреп, төмендеген Бетховен кіші інілеріне қамқоршы болады. Сол ауыр жылдары Елена фон Брейнинг үйіне барып, ол тынығып, шығармашылық жігер алғандай болатын. 1792 жылы Йозеф Гайдн Боннға келгенде, жас композитордың (50 шақты шығарма: фортепианоға арналған кішігірім пьесалар, үш соната, түрлі құрамдық ансамбльдер, екі кантата, кішігірім балет) шығармаларына сүйсініп, Бетховенді Венаға шақырады.
Бонндық кезең Бетховеннің идеялық-көркемдік қалыптасуында маңызды рөл атқарды деуге болады. Оның динамизммен, бағыттылықпен, жігерлікпен көзге түсе бастаған. 1792 жылдың күзінде Бетховен жастықпен қоштасып, Венаға бет алады. Венада өткен алғашқы бірнеше жыл Бетховен өміріндегі ең бақытты шақ болған. Бетховен-пианисттың тамсандырарлық сәті Бетховен-композиторға сара жол ашты. Алайда өз шығармаларын басып шығарар алдында Бетховен Гайдн, Альбрехтсбергер, Сальериден дәріс алып, теориялық білімдерін тексеріп, толықтырып алған. Бетховен пианист және импровизатор ретінде Венаның өнерпаздары арасында көзге түсті. Қиын өзінің өнерінің мәдениет әлемінде орын іздеу жылдары Бетховен үлкен қасіретке душар болып қалады, ол естімейді. Музыкант қайғысына адам қиыншылығы қосылады, ол жас, зиялы қауымның қызы Джульетта Гвиччардиді сүйеді. Вегелерге жазған хаттарында өмірге қуанышты екенін айтып, тағдырдың қаталдығына мойымайтынын ұрандады. Бірақ жаңа соққы дайын тұрады, Дж. Гвиччарди ортасында Бетховен тек кедей музыкант болып саналды. Және есту қабілетінен айырылуы жақындап, біліне бастады. Емшілер кеңесімен Бетховен Гейлигенштад деген жерге денсаулығын дұрыстауға барады. Бірақ емдеу көмектеспей, Бетховен өте қатты қайғыға батады. Ол трагедиялық әсері үлкен Гейлигенштадтық ақыр хат (завещание) деп аталатын ескерткішті сол ауыр күндері жазады. Бірақ адам қасіреті музыкант сәттілігіне әкелді. Қаһармандық симфонияда жеке тұлғалық қиыншылықтарды өмірге деген құштарлық, өнерге деген терең, ыстық махаббат жеңіп шығады. thumb| alt=A.| [[Бонндағы Бетховен монументі.]]
Кемелдену кезеңі (1803-1812)
«Фиделио» - Бетховенның жалғыз операсы. Сахналық жанрларда, және опералық формаларда Бетховен симфонияларда ұрандаған тираниямен күресу және еркіндікке құштарлық идеяларын ашады. Бұл операға француз драматургы Буйидың либреттосын алды. Онда идеалды махаббат пен отбасы беріктігі басты құндылықтар болып табылады.«Фиделионы» жазу жұмысы 1803 жылдық соңына жатады, ал 1805 жылдың күзінде опера «Фиделио» веналық театрдың сазнасында қойылды. Қоғамдағы жағдай пераның сәтсіз қойылуына ықпал етеді. Тек 1814 жылда Венада қайта қойылған «Фиделио» ыстық ықыласқа бөленді. Сәл уақыттан кейін опера Прагада және Берлинде орындалды. Осы жылдары Бетховен Гете поэзиясымен әуес болатын. «Фауст» трагедиясының әсерімен опера жазатын ой туады. Және «Эгмонт» трагедиясына музыка жазады. Венада Бетховеннің аты әйгілі болып оған көптеген тапсырыстар беріледң. Шығармадылық өрлеу шыңдалғанмен жеке өмірі қалыптаспаған композитор жанұялық бақытты аңсайды. Ыстық сезімі жайылы ол Жозефина Деймге (Брунсвиг) хатында жазған болатын. Бетховен қаржылық тұрақтылықты мақсат етіп князға жұмысқы композитор болып тұруды сұраумен хат жазды. Бірақ жауап болмаған соң, ұлы композитор австриядан кетуді ойластырады. Бұны біліп қалған кейбір меценаттар сондай көрнекті композитордың оларды қалдырып кетіп қалуын қаламай, оған зейнетақы төлеп тұруға келіседі. Бірақ бұл шешімнен кейін де ақшадан көрі жұмысы көп болды. Композитр өміріне естімеу көп қиыншылық әкелді. Ол Италияға барып концерттер беруден бас тартуға мәжбүр болды. Ақша жағынан да, қарым – қатынастар да азайып күрделі жағдай туды.
Өмірі мен шығармашылығының соңғы кезеңі.
left|thumb| alt=A.| [[Бетховеннің мазары, Вена.]] Бетховенге бұл әрекеттер бөтен болды, композитор осы жағдайға араласпады, түсінбеді. Осыған қарамастан Бетховен көзінің тірі кезіндегі атағының шыңына тек сол уақытта жетті. Ол әйгілі механик Мельцельдың тапсырысы бойынша «Бита при Виттории» шығармасын жазды. Оның тақырыбы сол кезде модада болған әскери арнаға жататын. «Битва при Виттории» орындалған концертте жетінші симфония да орындалған мен ол біріншінің көлеікесінде қалып қойды. Бетховеннің концерттерінде короналы өкілдер келген, және атағы асқақтағасын операсы да еске түсіп қайта қойылды. Сахнада «Фиделио» орындалғанда Бетховен дирижерлік пультте тұрды, бірақ құлағы естңмегендіктен қателіктер кетіп отырды.
«К далекой возлюбленной» әндер циклы, 1816-1822 жж. арасында фортепианолық сонаталар, квартеттері шығады. Композициясы және музыкалық тілі жағынан күрделі болып келеді. Бетховен класикалық сонатаға сипатты формақұрау заңдылықтарының шегінен шығып, полифониялық бөлімдер қосады, тематизмде орын аустыру жаңа даму әдістеріне әкелді.
Бетховенның бөлесі композитордың қамқорында еді. Оны тірбиелеуге енді үлкен қиыншылықпен табылатын қаржының барлығы кетіп отырады. Ұлы композитор 1827 жылдың 26 науырызында бірнеше ай ауырған соң өмірден өтті.
Дереккөздер
Санат:Германия сазгерлері Санат:Германия музыканттары Санат:Германия пианистері Санат:Германия дирижерлері Санат:Керең музыканттар Санат:XVIII ғасыр сазгерлері Санат:XIX ғасыр сазгерлері Санат:XVIII ғасыр пианистері Санат:XIX ғасыр пианистері Санат:XVIII ғасыр дирижерлері Санат:XIX ғасыр дирижерлері Санат:Людвиг ван Бетховен Санат:Классикалық дәуір сазгерлері Санат:Опера сазгерлері Санат:Германия масондары
Егор-Вань-Шор
Егор-Вань-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Уса өзенінің оң жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Малдыбай газ кен орны
Құрамы
Төменгі серпухов иірімінің зерттелуі аяқталмаған. Оның газдық қалыңдығы 57-63 м, органогендік-кесекті әктастардан базальттық горизонтымен байланысты. Бұл әктастар көршілес Анабай, Амангелді, т.б. кендерде өнімді болып саналады. Төменгі визе шөгінділерінің газ құрамы, %-дық мөлшері: метан 89, этан 0,91, пропан 0,05, н-бутан 0,022, т.б. Төменгі серпухов иірімінің газдары 88,85%-ға дейін метаннан, этан 4%, пропан 1,1%, азот 4,9%, көмірқышқыл 1,15%, гелий 0,085% тұрады. Иірімдердің режимі серпімді газ-арынды.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы кен орындары
Қазақстан КП Алматы облыстық комитеті
Қазақстан КП Алматы облыстық комитеті — Қазақ АКСР (1932-1936) және Қазақ КСР (1936-1991) партия басқармасының аймақтық органы.
Алматы облысы 1932 жылы 10 наурызда Қазақ АКСР-нің алғашқы 6 облысының ішінде құрылды. 1936 жылдың 5 желтоқсанынан бастап — Қазақ КСР құрамында. Орталығы — Алматы қаласы.
Әдебиет
Санат:Алматы облысы Санат:Қазақстан КП аймақтық, облыстық және өлкелік комитеттері
Наталья Тоқтарбайқызы Ақшабаева
Діни көзқарасы - мұсылман.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Хоббиі - саяхат жасау, тоқу.
Сүйіп оқитын әдебиеті - С. Есенин.
Жесір. Жұбайы - Нәсібуллин Марсель Марсұлы (1957- 2006), «ҚазТрансГаз» АҚ ЖЭЖ бастығы болып қызмет еткен. Ұлы - Нәсібуллин Артур Марсельұлы (1987 жылы туған); қызы - Нәсібуллина Анастасия Марсельқызы (1991 жылы туған).
Санат:Тұлғалар Санат:Экономика
Қоңырат (қала)
Қоңырат (Qońırat, Қоңырат, Qo‘ng‘irot, Қўнғирот) — Өзбекстанның солтүстік-батысында, Қарақалпақстан құрамындағы қала. Әмудария атырауында орналасқан, қаладан батысқа қарай 8 км жерде Үстірт басталады.