cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Драматургия
Әуезовтің үлесі
Ұлттық драматургияның пайда болып, қалыптасуы мен дамуына ерекше еңбек сіңірген ұлы қаламгер Әуезов 20 ғасырдың 20-жылдары “Еңлік — Кебек”, “Ел ағасы”, “Бәйбіше — тоқал”, “Қарагөз” пьесаларын жазып, сахнаға шығарды. Бұлардың барлығында да өткен замандағы қоғамның әлеуметтік қайшылықтарын суреттеп, сан қилы кейіпкерлердің қайталанбас бейнелерін жасады. Күні бүгінге дейін сахнадан түспей келе жатқан “Еңлік — Кебек” халық жырының негізінде жазылып, бірнеше өңдеу мен жөндеулерден кейін ұлттық драматургияның қайталанбас көркем, классикалық дүниесіне айналды. Трагедияның түпнұсқасы 1923 жылы жеке кітап болып басылып шықты. 20-жылдардағы драматургияның көркемдік шоқтығы биігі “Қарагөз” — махаббат пен жеке бастың бостандығы жолындағы күресті суреттейтін шығарма. Трагедия ауыз әдебиетінен ұтымды пайдаланған “жар-жар”, “беташар”, айтыс және басқа өлең-жырлар ерекше көрік, поэтикалық мазмұн береді. Фольклорлық материалды пайдаланып жазылған осы пьесалар отандық драматургия жанрының дамуына ерекше ықпал етті. Драматургияның тақырыптық аясы кеңейіп, сюжет пен тартыс ұйымдастырудың, кейіпкер бейнелерін сомдаудың, диалог пен монолог құрудың тың үлгілері жасалған, көркем-идеялық мазмұны терең пьесалар театр репертуарын байыта түсті. Қазақстан топырағында өтіп жатқан күрделі де сан қилы саяси-әлеуметтік құбылыстарды бейнелеп, өткір тартысқа, жаңа тіршілік жолындағы айқасқа құрылған Майлиннің “Майдан”, Ғ.Мүсіреповпен бірігіп жазған “Амангелді”, І.Жансүгіровтің “Кек”, “Түрксіб”, “Біздің жігіттер”, Әуезовтің “Түнгі сарын”, т.б. пьесалар жазылып, сахнада қойылды. Бұлардың кейбіреулері партиялық идеологияға ыңғайлап жазылғанымен, тарихи шындық арқауы үзілмей, шынайы бейнелеу тапқан.
Қазақ драматургиясының өркендеуі
20 ғасырдың 40 — 50-жылдары ұлттық драматургия жаңа белеске көтерілді. Бұрынғы тарихи-күрескерлік тақырып М.Ақынжановтың “Исатай — Махамбет”, Сәбит Мұқановтың “Күрес күндерінде”, Әуезов пен Ә.Тәжібаевтың “Ақ қайың”, Әуезовтің “Абай” трагедияларында жалғасын тапты. Ұлы Абайдың өмірі мен қазақ халқының өткен ғасырлардағы әлеуметтік болмысын суреттейтін “Абай” трагедиясы отандық драматургияның көркемдік қуатының молдығын көрсетіп берді. Сондай-ақ, Әуезовтің “Қарақыпшақ Қобыланды”, Мүсіреповтің “Қозы Көрпеш — Баян сұлу” пьесалары күрделі жанрдың өзіндік ерекшелігін меңгерудің үлгісіне айналды. Ұлы Отан соғысы кезінен бері қойылып келе жатқан “Қарақыпшақ Қобыланды” драмасы сахнада халқымыздың бостандық жолындағы күресін бейнелейтін қаҝармандық тақырыпты орнықтырды. “Қозы Көрпеш — Баян сұлу” — отандық драматургияда махаббат тақырыбын әлемдік үлгі дәрежесіне көтерген күрделі пьеса. Осы жылдары күнделікті тірліктің маңызды мәселелерін қозғаған Ш.Хұсаиновтың “Марабай”, аңыз-ертегінің негізінде жазылған “Алдаркөсе” комедиясы жарық көрді. Қазақ халқының әр кезеңдегі ұлы қайраткерлеріне арналған Мүсіреповтің “Ақан сері — Ақтоқты”, Ақынжановтың “Ыбырай Алтынсарин”, Мұқановтың “Шоқан Уәлиханов”, Тәжібаевтың “Майра” пьесалары да отандық драматургияның ірі жетістіктері болды. Ұлы Отан соғысы мен одан кейінгі кезеңдегі өмір болмысын суреттейтін Әуезовтің “Сын сағатта”, Ә.Әбішевпен бірігіп жазған “Намыс гвардиясы”, Әбішевтің “Достық пен махаббат” пьесалары халқымыздың басына түскен ауыр кезеңдерді бейнелейді. 20 ғасырдың 60 — 70 жылдары драматургия еліміз өміріндегі елеулі әлеуметтік мәселелерді көтерген тың шығармалармен толықты. Осы кезеңде қазақ драматургиясына өз қолтаңбалары бар Қ.Мұқамеджанов, Қ.Байсейітов, Қ.Шаңғытбаев, Т.Ахтанов, С.Аянбеков, С.Жүнісов, Ә.Тарази (Ә.Әшімов), т.б. бір топ драматургтер келіп қосылды. Драматургияның басқа жанрларымен бірге комедиялық шығармалар театр репертуарларынан берік орын алды. Мұхамеджановтың “Бөлтірік бөрік астында”, “Құдағи келіпті”, “Қуырдақ дайын”, “Өзіме де сол керек”, Байсейітов пен Шаңғытбаевтың “Беу, қыздар-ай!”, “Ой, жігіттер-ай!”, Ахтановтың “Сәуле”, Әбішевтің “Армандастар”, “Нұрлы жаңбыр”, Хұсаиновтың “Сырымбет саласында”, Жүнісовтің “Ажар мен ажал”, Таразидің “Күлмейтін комедия”, т.б. шығармалар жазылып, сахнада қойылды. 20 ғ-дың 70 — 80-жылдары қазақ драматургтері қатары О.Бөкеев, Н.Оразалин, Қ.Ысқақов, Б.Мұқаев, О.Бодықов, Д.Исабеков, А.Сүлейменов, Т.Әбдіков, И.Оразбаев, С.Балғабаев және т.б. жаңа таланттармен толықты. Бұлардың шығармаларында өз замандастарының ой-арманы, өмірлік көзқарасы терең бейнеленді. Бөкеевтің “Құлыным менің”, “Текетірес”, Оразалиннің “Шырақ жанған түн”, “Тас киіктер”, Ысқақовтың “Таңғы жаңғырық”, Мұқаевтың “Қош бол менің ертегім”, Исабековтің “Әпке”, “Мұрагерлер”, Сүлейменовтің “Қыздай жесір — штат қысқарту”, “Жетінші палата”, “Кек”, т.б. шығармалар отандық драматургияны әр қырынан байытқан елеулі туындылар ретінде бағаланды.
Тәуелсіз Қазақ драматургиясы
Қазақстан Республикасы дербес мемлекетке айналған соң бұрын айтуға, жазып жариялауға жабық болып келген көптеген тарихи құбылыстар, ұлттың мақтанышы болған ұлы қайраткерлер өмірі мен қызметі драма шығармалар арқауына айнала бастады. Ысқақовтың “Жан қимақ”, Оразбаевтың “Шыңғыс хан”, “Естайдың қорланы”, С.Сматаевтың “Той үстінде топалаң”, Б.Әбілдаұлының “Төле би”, О.Дастановтың “Әзірет Сұлтан”, А.Бекбосыновтың “Соңғы сезім” Таразидің “Алатау сынды алабым”, М.Байсеркеновтың “Абылай ханның ақырғы күндері”, Ә.Кекілбаевтың “Абылай хан”, Шахимарденнің “Томирис” пьесаларында халқымыздың басынан кешкен сан қилы тағдыры тарихи дәлдікпен, ерекше көркемдік қуатпен бейнеленген. Ал Сүлейменов пен Мұқаевтың “Заманақыр”, Р.Мұқанованың “Мәңгілік бала бейне” пьесалары экология тақырыбын, әлемге әйгілі болған Семей полигонының қазақ халқына әкелген трагедиясын суреттейді.
Дереккөздер
Санат:Театр өнері Санат:Драматургия
Мұхамедназар Гапуров
Мұхамедназар Гапурұлы Гапуров (Muhammetnazar Gapurowiç Gapurow, 15 ақпан 1922 жыл, Чарджау, қазіргі Лебап уәлаяты – 13 шілде 1999 жыл, Ашхабад) — кеңестік мемлекеттік, партиялық қайраткер, Түрікмен КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы (1963–1969), Түрікменстан Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы (1969–1985) және Ұлы Отан соғысының ардагері.
1954 жылы Чарджоу педагогикалық институтын сырттан оқып бітірген Гапуров 1944 жылдан 1991 жылға дейін КОКП мүшесі болған. 1943–1944 жылдары мектепте оқу ісінің меңгерушісі, директоры, 1948-1956 жылдары Шаржау облысы БЛКЖО комитетінің бірінші хатшысы, Түрікменстан ЛКСМ ОК-нің хатшысы, 1963–1969 жылдары Түрікмен КСР Министрлер Кеңесінің хатшысы, КОКП XXII- және XXIV-съездерінің делегаты. Партияның XXIII-съезінде КОКП ОК мүшелігіне кандидат, XXIV-съезінде КОКП ОК-нің мүшелігіне сайланды. VI-VIII-сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты, 5 мәрте Ленин орденімен және басқа да түрлі кеңестік медаль-ордендермен марапатталған.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Шолпаната
Халқы
Тұрғыны:
Географиясы
Ыстықкөл жағасының солтүстігінде орналасты. Қаракөл қаласының облыстық орталығынан 145 шақырым жерде, республиканың астанасы Бішкек қаласынан 265 шақырым жерде орнын тапты. Қала өзінің ақ құмды жағажайларымен және мөлдір сулы көлдерімен белгілі.
Тарихы
Ұлы Жібек Жолының бағыттарының бірі осы көне қоныс арқылы өтетін. Чолпон-Ата атауы қырғызшадан аударғанда «Чолпон» (таңғы Шолпан жұлдызы) және «ата» (әке) дегенді білідіреді. Бұл топонимнің этимологиясына байланысты бірнеше аңыз бар. "Чолпон-Ата" ның өзге де мағынасы- аты аңызға айналған киелі Шопан атаның (қой қамқоршысы) бұрмалауынан жасалған.
Туризм
Чолпон-Атада 11 мыңға сәйкес адам тұрады. Алайда, жаз айларында қаланың халқының саны күрт үлкейеді. Оған Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстанның басқа облыстарынан келген туристер тармағы себеп. Соңғы жылдарда Ыстықкөлге келген Ресей азаматтарының саны өсуде, негізінде, Сібір туристерінің арқасында. Туристерге арналған әртүрлі демалыс орындары, пансионаттар және қонақ үйлер қызмет көрсетуде. Олардың көбі сонау совет замандарынан бері сақталған. Оған қоса, түнеу үшін орынды жеке секторда табуға болады. Ол жерлерде пәтер мен үйлерді жалға беру – қала халқының басты табысы болып саналады. Онымен қатар, туристік инфрақұрылым елеулі үлес қажет етуде.
Ағартушылық пен салты
Чолпон-Атада 2 жалпы орта білім беретін мектеп бар: Киров атындағы мектеп пен Осмонов гимназиясы. Барлығы 2350 бала білім алуда, 135 мұғалім оқытады. Қалада тағы да 2 мектепке дейінгі балаларға арналған мекемеде 220 балаға жуық тәрбие алып жатыр. 2002 жылы жетім балаларға арналған «SOS-Kinderdorf – Балалар ауылы» ашылған еді. Осындайдың бәрінен басқа, қалада көптеген білім бері орталықтары бар. Қазіргі таңда қалада 3 кітапхана, 1 кинотеатр, 1 тарихи-өлкетану музейі және «Рух-Ордо» жеке музейлік кешені қызмет көрсетүде.
Назар аударарлық орындар
Қаланың басты назар аударарлық орындарының бірі Ыстықкөл көлі мен Ала-Тоо таулы жоталары. Чолпон-Атада 1979 жылдан бастап Ыстықкөл мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы жұмыс істейді. Музейдің экспозициясында көнеден XX ғасырға дейін келе жатқан жердің тарихына арналған топтамасы көрсетілген. Чолпон-Атаның маңайында туристерге Чон-Кой-Суу мен Чолпон-Ата аңғарларын көруге мүмкіндік бар.Ол жерлерде сан алуан петроглифтермен қатар қорған обалары бар.
Санат:Қырғызстан қалалары
Алетта Джейкобс
Өмірбаяны
Алетта Джейкобс 1854 жылы кішкентай голландиялық ауылда дүниеге келген. Отбасындағы 11 баланың сегізіншісі болды. 1867 жылы Алетта бастауыш сынып оқуын сәтті аяқтады, бірақ ол кезде Саппемерде(оның туған жері) қыздар жоғарғы мектепке қабылданбады. Кейін 1867 жылы білімін аяқтап, қолөнер бұйымдарын жасауды үйренді. Ол кезде қыз балалар орта мектепті бітірген соң тек қыздарға арналған пансионда оқу мүмкіндігі болды. Сондай мекемелердің бірінде 2 апта оқыды. Дегенмен бұл Аллеттаға «ақымақтық» және уақытты бос өткізу болып көрінді. Білімін жалғастыру үшін Джейкобс тігінші болып жұмыс істеді және анасы оған француз, неміс тілдерін үйретті.
Алетта оқуды өз бетімен жалғастырып, 1870 жылы емтихан тапсырды. Осының арқасында химиялық зертханада ассистент болып жұмыс істеді. Мұнан кейін ол Нидерланд министрі, либерал Йохан Рудольф Торбекке университетке түсуіне рұқсат беруін сұрап хат жазды. Торбеке Алеттаның әкесі Авраам Джейкобсқа жауап ретінде хат жазып, Гронинген оқуға ресми түрде рұқсат берді. Алетта өзінің білім алу үдерісіне жауапкершілікпен және оптимизммен қарады. 1879 жылы 8 наурызда ол жоғары дәрежелі медициналық білім алған алғашқы голландиялық әйел, бір жылдан соң докторлық дәрежеге ие болған алғашқы әйел болды.
Алеттаның медицинаға қызығушылығы мен сүйіспеншілігі дәрігер әкесінен берілген. Ол қызын өзімен бірге жиі жұмысқа апарған, Алетта болса оның науқастарға көмектескенін бақылаған. Дәл осы жәйттер оны әкесінің жолын қууға шабыттандырды. Сонымен қатар әкесі Алеттаға сол кезде Нидерландыда тек ер адамдардікі саналатын ғылымдарды: латын, грек тілдерін, математика және химия пәндерін оқытты.
Медицина
Доктор дәрежесін алған соң Алетта докторлық жұмысын үлкен қызығушылықпен бастады. Пациенттермен жиі байланыста болған Алетта олардың күнделікті түрлі кемсітушілікке тап болатынын түсінді. Көп ұзамай әйелдерді кедергісіз сауда саттыққа салу мен жеңгетайлық туралы білді. Науқастарын қорғау үшін оларға жүктіліктен және жыныстық жолмен берілетін аурулардан сақтану үшін контрацепцияларды берді. 14 жыл бойы аптасына бірнеше рет жезөкшелікпен айналысатын әйелдерге, кедейлер мен балаларға ақысыз кеңестер өткізді. Адамдарға гигиена мен бала күтімінің негіздерін үйретті. Сонымен қатар диафрагма(әйелдерге арналған контрацепция) сапасын арттыру үшін жұмыс жасады. Бұл идея қоғамды дүр сілкіндірді және оны өмірге қарсы деп айыптады. Алетта «ең қиыны сынмен, әсіресе Сэм ағамның аузынан шыққан сынмен күресу» деп жазды.
Әйелдердің репродуктивтік және жыныстық құқықтарын қорғау үшін Джейкобс сынға қарамастан, осал жағдайдағы әйелдер үшін тегін клиника ашты. Ол Нидерландыда алғашқы отбасын жоспарлау орталығын құрды. Басқа істерімен қатар Алетта әйелдердің еңбек жағдайларын жақсарту үшін күрескен. Ол кезде Нидерландыда дүкен иелері 10 сағат бойы аяғынан тұруға мәжбүр болды. Бұл әйел денсаулығына зиян тигізді, соның ішінде гинекологиялық проблемаларға әкелді. Алетта әйелдерге үзіліс кезінде демалатын орындықтар берілуін талап етті. Бірнеше ондаған жылдар өткен соң, бұл мәселе заңмен реттелді. Джейкобстың қызметі оған ұлттық одақ мүшелерімен достасуға мүмкіндік берді. Оның көшбасшысы гигиена, бала күтімі және ана туралы дәрістер оқуға арнайы бөлмелер бөлуді ұсынды.
Пациенттермен жұмыс істеу кезінде Алетта көптеген әділетсіздіктердің куәсі болды. Мұның барлығы оны әлеуметтік белсенділікпен және суфражизммен айналысуға алып келді.
Суфражистік қозғалысы және активизм (белсенділік)
Докторлық дәрежесін алғаннан соң Алетта Лондонға көшті. Мұнда ол репродуктивті құқықтар мен жалпыға бірдей сайлау құқығының белсенділері мен феминистер кездесулеріне бара бастады.
1887 жылы Халықаралық әйелдер альянсына қосылып, суфражизм қозғалысына белсенді түрде қатысып, кейінірек Керри Кэттпен танысты. Кэттпен бірге әйелдерді саяси құқықтар үшін күресте қолдау үшін әлемді шарлады. нобай|Гаагадағы интернационалдық әйелдер кеңесінің отырысы
Алетта басқа елдердің суфражистерімен одақтасып, теңдік идеясын әлемдік деңгейде таратты. Оның еңбегі 1919 жылы голландиялық әйелдер сайлауда жеңіске жеткенде нәтиже берді. Кэттқа жазған хаттарының бірінде: «Құрметті Керри, мен өз өмірімді бекер өткізбегеніме сенімдімін. Біз өз міндетімізді орындадық, келер ұрпаққа әлемді біздікінен жақсырақ күйде тапсырып бара жатырмыз» деп жазды.
Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында Джейкобс соғысты тоқтату үшін өзінің бүкіл әлемдегі таныстарының кең желісін пайдалануға тырысты. 1915 жылы ол Гаагада Халықаралық әйелдер кеңесінің отырысын ұйымдастырды. Бұл форумға әр елден 1136 әйел қатысты және соғысты тоқтату жолдарын талқылады. Бірнеше шешімдер қабылданып, Бейбітшілік пен бостандық үшін әйелдер халықаралық лигасы құрылды. Гаагадағы кездесуден кейін Алетта әйелдер бастамашыл тобымен бірге Еуропаны аралап, соғысушы елдердің басшыларымен кездесіп, татуласуға ықпал етуге тырысты. 1915 жылы Америка Құрама Штаттарына сапар шегіп, президент Вильсонды халықаралық қақтығысты шешуге көмектесуге көндірудің әрекетін жасады(сәтсіз болса да). Алетта 1929 жылы тамызда қайтыс болғанға дейін теңдік пен бейбітшілік үшін күресті жалғастырды.
Кейінгі өмірі
Джейкобс Амстердамнан Гаагаға 1919 жылы суфражизм бойынша жеңіске жеткеннен кейін көшті. Суфражизм қозғалысынан соң келген халықаралық беделінің арқасында Джейкобстың контрацепция аясындағы жұмысын АҚШ-тағы Маргарет Сангер сынды белсенділер жалғастырды. 1922-1923 ж.ж. Джейкобс Мэри Деннетт құрған ерікті ата-аналар лигасының консультативтік кеңесінде қызмет етті. Келесі жылы ол VPL-нің Нью-Йоркте өткен жыл сайынғы конференциясының құрметті қонағы болды.
Қаражатының көп бөлігін нашар инвестицияға жоғалтқан Джейкобсты оның досы Миен ван Вульфтен Пальте-Бруз ван Гроену қолдады. 1923-1924 ж.ж. ол өзінің өмірбаянын жазу үшін 46 Ван Эрсенстраттағы үйінде жұмыс істеді. Отбасылық достары оны өз үйлеріне тұруға ұсыныс жасағанымен ол одан бас тартты. Өмірбаянын жазуды аяқтаған соң Бруан ван Гроену отбасымен тұрды. Қайтыс болғанға дейін Халықаралық Әйелдер Кеңесі, Халықаралық Әйелдер Альянсы және WILPF конференцияларына қатысты.
Дереккөздер
Санат:Аудармашылар Санат:Суфражистшілер Санат:Пацифистер
Аферезис
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ретт Батлер
Ретт Батлер (Rhett Butler) (кейіпкер) – Маргарет Митчеллдің «Унесённые ветром» романындағы басты кейіпкерлердің бірі.
Қоғамдық тәртіптерді елемейтін, әдеміше келген, нәзік жандылардың арманы болған бай жігіт. Романдағы басты кейіпкер Скарлет О’Хараның шынайы махббаты, оны түсінетін, құрметтейтін жалғыз адам. Алайда онымен бірден тіл табысып кетпейді. Скарлеттің жүрегін жаулау үшін біраз уақыт өтеді. Фильмдегі Рэтт Батлердің рөлін Кларк Гэйбл сомдаған.
Дереккөздер
Санат: Әдебиет
Бекзада
Бекзада - ежелгі әкімшілік билік жүйесінде бектердің дәурені жүріп тұрған кезде қалыптасқан ұғым болуы керек. Кейін көшпелі қоғамдағы айырықша аристократиялық әлеуметтік категорияның атауына айналды. Бекзада билік жүргізбеген, өз әкесінен өкімет басқаруды да мирас етпеген. Бекзада текті, ақсүйек, зиялы т.б. ұғымдарды да білдіреді.
Дәстүрлі ұғымда бекзадалық қасиет ең алдымен текке тартады. Сондай-ақ алған тәрбиесі мен көрген өнегесі асыл тектіліктің нетізінде бекзадалыққа ұласады. Бекзада көпшіліктен озық ақыл-парасатымен, мінезіндеті ірілік, дарқандығымен, жүріс-тұрысындағы өзгеше мәнерімен ерекшеленеді. Қазақ ұрпағын бекзадалыққа баулыған. Бектермен қарым-қатынаста болып, асқақ арман, биік мұратпен тәрбиелеген. Мысалы, Ақтанберді жырау былай дейді:
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Қостақыр
Қостақыр (2008 жылға дейін — Қазақстанның 60 жылдығы) — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Қызылқұм ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен оңтүстікке қарай 3,5 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Стоманци (Кырджали облысы)
Стоманци (Стоманци) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 237 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6873. Телефон коды — 03674. ЕКАТТЕ коды — 69482.
Бекі
Бекі сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Зулэбъю
Зулэбъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вишера өзенінің оң жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Б. з. д. 817 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 817 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 817 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бэлл (Миссури)
Бэлл (Belle) — Миссури штатының Мэрис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.3 км². FIPS коды — 29-04150.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Мэрис округы (Миссури)
Ортақ құқық
Ортақ құқық (ағыл. common law; нем. gemeines Recltt, allgemeines Lanilrecht) - құқық көзіне сот өнегесі танылуымен сипатталатын құқықтар жүйесі.
Заңдар — қатынастардын жекелеген салаларын реттейді, бірақолар бірыңғай жүйеге топтастырылмайды, заңмен реттелмейтін барлық жайлар, сондай-ақ заңдарды түсіндіру, оларды қолдану, жалпы құқықпен анықталады.
Ұлыбританияда (Шотландиядан басқа), АҚШ-та (Луизиана штатынан басқа), Канадада (Квебектен басқа) Австралия, Жаңа Зеландия мен ағылшындардың құқықтық жүйесін қабылдаған және бұрын ағылшын колониялары болған кейбір басқа елдерде әрекететеді.
Полиген
thumb|right|Полигеннң медицинада қолданылуы Полиген немесе Фактор жиынтығы немесе Тұқым қуалау (polygene, polygène) — тұқым қуалаудың бір түрі. Полиген көбінесе Фенотиптік қасиетке өзара әрекет жасайды. Локустық аллель гендері қазіргі күнде де биология мамандарына белгісіз.
Париж бітім конференциясы
Париж бітім конференциясы   (1919 – 20) – 1-дүниежүзілік соғысты қорытындылауға арналған халықаралық конференция. 1919 жылы 18 қаңтар – 1920 жылы 21 қаңтар аралығында өтті. Оған соғысқа қатынасушы барлық елдердің 1000-нан астам өкілі қатысты. Негізгі мәселелер тек АҚШ, Франция, Ұлыбритания, Италия және Жапония мемлекеттерінің басшылары мен сыртқы істер министрлері қатысуымен қаралды, ал қалған елдердің өкілдері жалпы мәселелерге ғана жіберілді. Коференцияның нәтижесінде Германиямен және оның одақтастарымен жасалған бітімдерге қол қойылды.
Тарихы
1)	1919 жылы 28 маусымда Версальда қол қойылған бітім 1914 – 18 жылдардағы 1-дүниежүзілік соғысты ресми аяқтады. Бітімге бір жағынан, Германия, екінші жағынан, АҚШ, Англия, Франция, Италия, Жапония және олармен одақтас мемлекеттер қол қойды (қ. Версаль бейбіт келісімі). 2)	 1919 жылы 10 қыркүйекте Сен-Жермен сарайында Австриямен бітім жасалды. Австрия империясы жойылып, оның құрамындағы жерлер Чехославакияға, Югославияға, Италия және Румынияға өтті. Австрияның әскери күштері 30 мың адамға қысқартылды. 3)	 1919 жылы 27 қарашада Болгариямен бейбіт бітімге қол қойылып, оның біраз жерлері Румыния, Югославия, Грекияға берілді. Болгарияға теңіз флотын ұстауға тыйым салынды, әскери салық төлеуге, қарулы күштерін 20 мыңнан артық ұстамауға міндеттеді. 4)	 1920 жылы 4 маусымда Венгриямен бейбіт бітім жасалды. Ол біраз жерлерін Чехославакия, Румыния, Югославияға беруге, әскер санын 30 мыңға төмендетуге тиіс болды. 5)  1920 жылы 10 тамызда Севр (Париж маңында) бітімі іс жүзінде биліктен айырылған     Түркияның Стамбұлдағы үкіметімен жасалды. Осман империясы өз аумағының 3/4-нен айырылды. Бұғаздар (Дарданелл және Босфор) ашық деп жарияланып, сауда және соғыс кемелерінің еркін өтуіне құқық берілді. Түркияның теңіз флоты қатты шектеліп, әскери күш 50 мың адамға қысқартылды. Бұл бітімді Мұстафа Кемал (Ататүрік)  бастаған революциялық үкімет мойындамады. Кейін Грекия – Италия интервенциясы сәтсіздікке ұшырағанда, Анкарадағы Түркия үкіметі 1923 жылы 24 шілдеде Лозанна бітім шартына қол қойып, негізгі аумағын сақтап қалды, бірақ араб елдерінен, Жерорта теңізіндегі көптеген аралдардан бас тартты. Батыс мемлекеттерінің қысымына байланысты Мосул аймағының тағдыры Ұлттар лигасына тапсырылып, ол 1926 жылы Иракқа берілді. Бұғаздар мәселесі батыс елдерінің мүдделеріне сәйкес шешілді. Париж бітім конференциясы Еуропада бейбітшілік орнатуға жарамады. Оны көп ұзамай тұтанған 2-дүниежүзілік соғыс дәлелдеді.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Брситол (Мэн)
Брситол (Bristol) — Мэн штатының Линкольн округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Кампелуш
Кампелуш (Campelos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Торриш-Ведраш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Геодезиялық сыртқы белгілердің типтері
Геодезиялық сыртқы белгілердің типтері - сыртқы геодезиялық белгілердің құрылысына қарай бөлінуі. Олар: турлар, пирамидалар, қарапайым және күрделі белгілер болып бөлінеді. Турлар жартасқа орнатылған тастан, кірпіштен немесе бетоннан салынған бағандар. Пирамидалардың биіктіктері 5 м-ден 10 м-ге дейін болады, егер бақылайтын белгі көрінбейтін болса, онда қарапайым белгі, кей кезде 15 м-ден — 50 м-ге дейін жететін күрделі пирамидалар тұрғызылады. Барлық пирамидаларда аспап орнатылатын және өлшеу жұмыстарын жүргізетін үстелше болады.
Кампелуш
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 708 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,20 км² шамасында. Халық тығыздығы — 111,9 адам/км².
Геодезиялық сыртқы белгілердің типтері
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Кампелуш
Ауданның қамқоршысы — Антоний Падуанский (Santo António).
Тарихы
Аудан 1945 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Гапоншылдық
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Ақкөл орамы (Астана)
Бұрынғы атауы №11 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Ақкөл орамы Таскескен көшесінен басталып, Құмкент көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 202,4 м.
«Ақкөл» деп көл атауына байланысты айтылған. Сондай-ақ республикамыздағы бірнеше елді мекендердің атауы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
IC 4821
IC 4821 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62830, ESO 184-17, IRAS19054-5505.
Сыртқы сілтемелер
IC 4821 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Гурман (Ходзи тармағы)
Гурман — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ходзь өзенінің сол жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сент-Ави-Сеньер
Сент-Ави-Сеньер (Saint-Avit-Sénieur) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,40 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24379, пошта индексі — 24440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 446 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Колошма
Колошма — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Суда өзенінің оң жағалауынан 184 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Суда бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Әулекілік
thumb|Әулекілік
Негізгі жасушалар
Негізгі жасушалар (главные клетки) — организм мүшелерінің құрамында кездесетін және белгілі бір қызметтер атқаратын торшалар. Қарынның кардиальды және фундальды (қарын түбі) бездер құрамындағы негізгі жасушалар қарын сөлі құрамына профермент пепсиноген мен фермент химозин, сүт протеинін ыдырататын фермент ренин бөліп шығарады. Қалқаншамаңы безіндегі ашық түсті негізгі жасушалар паратирин гормонын бөледі. Гипофиздің алдыңғы бөлігіндегі солғын түске боялған (хромофобты) негізгі жасушалар — жетілмеген жас камбиальды жасушалар. Олардан гипофиздің алдыңғы бөлігіндегі гормондар түзетін базофилді, оксифилді клеткалары дамып жетіледі. Эпифиздің ашық түсті негізгі жасушалары (пинеалоциттер) серотонин, мелатонин және протеинді гормон пинеальды антигона- дотропин бөліп шығарады.
Уруана
Уруана (Uruana) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Орталық Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13712 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 522,127 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,0 адам/км².
Әулекілік
Дереккөздер
Санат:Мінез-құлық
Уруана
Тарихы
Қала 1937 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Барбалос
Барбалос (Barbalos) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Франсия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 85 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 37,56 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 45 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Дәлен
Дәлен (Osmorhiza) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Көбінесе тау беткейлерінде, қылқан жапырақты және аралас ормандардың, бұталардың арасында өседі. Қазақстанда қылтанды дәлен (O. arіstata) деген түрі бар. Оның биікт. 30 – 80 см. Тік сабағы жіңішке, жылтыр болады. Үшқұлақты, қауырсынды күрделі жапырақшаларының жиектері терең ойықталып, тіс тәрізді иректелген. Майда гүлдері жай, кейде күрделі шатырша гүлшоғырын құрайды. Бір шатыршаға топталған 10 гүлдің 4-і ғана жеміс береді. Тұқымынан көбейеді. Маусым – шілде айларында гүлдеп, тамызда жемісі пісіп-жетіледі. Жемісі – ұзынша келген ұршық пішіндес, ұзындығы 20 – 25 мм, ені 2 мм. Қылтанақты дәлен өте сирек (тек Үбі жотасында) кездесетін өсімдік. Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер
Устрицалық вешенка
Устрицалық вешенкасын өсіру
Устрицалық вешенкасын өсіретін 2 тәсіл бар – не полиэтилен пакетіне салынған сабанға, не жарылған дөмбек ағашында.
Полиэтилен пакеттегі сабанға өсіру
Алдымен сабанды дайындайсыз. Сабанды егі алдында жұққыштығын жою керек. Жұққыштығын жоюдың 2 әдеті бар.
Субстраттың (сабандың) егуы былай істеледі – үлкен қапшыққа біресе сабанды, біресе ұсақталған егу субстратын қабат-қабатқып салады. Егу субстраттың 1 орамасы 15–20 кг сулы сабанға жетеді, ол көлемі 50х100 см пакеттің ішіндегі сабанға сәйкес. Пакетті толтырып алған соң оны жабу керек (байландар). Пышақпен пакетті мөлшері 10 жерде тіліп алыңыз, әр тесіктін мөлшері 3–5 см. Егер Сіз егетін материалды құрғақтау жерде өсірем десеңіз, тілінген жер азырақ болуы керек (керегі болып жатса, соңыра оларды көбейтуге болады). Егілген соң пакеттерді жартылай көленкелі жерге қою керек (оған күн сәулесі тура туспеу керек). Өсірушін ең идеалды температура 15–20 °С. Температура көтерілген сайын, саңырауқұлақтың өсуі тездете түседі (әрине, онымен бірге сабандың нәрлі заттардың азаюы да жылдамдайды). Сондықтан, Сізге қанша вешенка керегіне қарай температураны корректілеу қажет. Саңырауқұлақтардың шығымы оның қажеттілігінен асып бара жатса, оны суықтау жерге қөшірініз. Демек, саңырауқұлақ қөбірек қажет болса оны жылы жерде ұстау керек. Вешенка өнімділік 2–3 ай ішінде береді, содан кейін пакеттегі нәрлі заттар таусылады. Жаңа культураны дайындауы керек (ол үшін жаңа сабанды ескі сабанға егуге болады). Бір орамадан 2–4 кг саңырауқұлақтарды жинауға болады.
Кесілген ағашта өсіру
Устрицалық вешенкасы табиғатта жапырақты ағаштардың үстінде өседі. Сондықтан оны ұзындығы 30–80 см жарылған дөмбек ағаштарда өсіруге болады. Ол үшін жапырақ ағаштар түрлерінің бәрі де келе береді (қылқан жапырақ ағашы болмауы керек!). Кесілген ағаш жарты жылдан артық сақталмау керек. left|thumb|Ағашта өскені. Жарылған ағаш дөмбектерін егу үшін талай әдістер бар. Саңырауқұлақтын талшықтары ағаштың ішінде өсуі үшін егілген материал ағашқа тиып тұру керек.
Ағашта тесіктерді немесе арамен кесіктерді жасаңыз, содан соң оған егу субстратын саласыздар. Егілген ағашты қапқа саласыз да саңырауқұлақтардың талшықтары өсуі үшін 2–3 айға сонда қалдырасыз. Үстінде мицелий өскен ағаштарды бақтын көленкелі жағындағы топырақтын ішіне 1/3 бөлігін салыңыз. Құрғақтық кезде су шашып тұрыңыз. Жарылған ағаш дөмбектерінен саңырауқұлақтарды 2–5 жыл жинауға болады (ол ағаштың жұғымдылығына байланысты)
Б. з. д. 818 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 818 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 818 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
NGC 4093
NGC 4093 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 4 мамырда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4093 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38323, MCG 4-29-21, ZWG 128.24, NPM1G +20.0306.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Бекі (ауру)
Бекі — шілдеде орман-тоғайда жайылған жылқыларда кездесетін ауру. Жаздың ыстығында қозып, түнде толастап, күндіз ауыртатын, шоқтық, қол, арқа, сауыр тәрізді етті бөлігінен қан тамшылап білінетін ауру. Жылқышылардың айтуынша, тай құнандар сақаумен, кәрі жылқылар бекімен ауырған. Мұны кейбіреулер қанның тазаруына жорыса, емшілер оны ой жердеті бөгелектен, қара ала шыбыннан жұғатын ауру дейді. Оны дауалау үшін қабыршақтанған жараның аузын тіліп қанын ағызып, айранның сары суымен жуып тазалайды да, тезектің ыстық күлін сеуіп отырған.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар аурулары
Ықтималды болжай əсерлену
Ықтималды болжай əсерлену деп келесi құбылысты түсiнемiз: адам миы болашақ оқиғаларды алдын ала болжастыру қабiлетiне ие. Осыдан тұлға басталған iсəрекеттiң бағдарын, қарқындылығы мен ақырғы нəтижесiн күнi бұрын жоспарлайды. Əлi қолда жоқ бүтiн затты оның бөлектерi бойынша ойда белгiлi бiр формаға келтiрiп, жанжақты сипаттамасын бере алады.
Қажеттілігі
Оқиғалар мен құбылыстарды дəл болжастыру қажеттiгi адамдардың өзара түсiнуi мен бiрiнбiрi қабылдауында өте қажет. Мысалы, адамға тəн белгiлi бiтiстерi бойынша оның əлi белгiсiз, бiрақ онда болуы тиiс қасиеттерiн де анықтауымыз мүмкiн: батыр адам əрқашан адал да аңғал болатынына ешбiр күмəнданбаймыз, сондайақ, қорқақ əрдайым өтiрiкшiл, мəдениеттi ойөрiсi кең, қайырымды үйiршең, сенгiш, өшпендi адам əрқашан тұйық, күмəншiл келедi. Егер өмiр жағдайлары адамның əлi белгiсiз қасиеттерi жөнiндегi бiздiң болжамымызды растайтын болса, онда болжастыруға деген бiздiң сенiмiмiздi бекiте түседi не керiсiнше де болуы мүмкiн. Адамның болжастыру қабiлетiне өмiрлiк тəжiрибе өзi түзетулер енгiзiп, нақтылап барады.
Қолданылған әдебиеттер
Б 12 Жантану негіздері. (Жалпы психология). Жоғарғы оқу орындары студенттеріне арналған дəрісбаяндар жинағы. Алматы, 2006.—306 бет.
Санат
Жантану негіздері
IC 392
IC 392 — Орион шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 15973, UGC 3158, MCG 1-13-1, ZWG 420.2, VV 665, IRAS04438+0324.
Сыртқы сілтемелер
IC 392 Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Дзуки ұлттық саябағы
Дзуки ұлттық саябағы  (Dzūkijos nacionalinis parkas) — Литваның басты көрікті жерлерінің бірі болып табылатын ұлттық саябақ. 1991 жылы қазіргі Друскининкай қаласының маңында құрылған. Дзуки қорығының жалпы ауданы шамамен 550 шаршы метрді құрайды. Еуропалық Одаққа қосылғаннан кейін ұлттық парк құстар мен тіршілік ету ортасын қорғау жөніндегі директиваларға, Natura 2000 нысандар желісіне қосылды. 2011 жылдан бастап Дзуки ұлттық паркі Чепкеляй қорығымен бірге ең құнды жабайы табиғат аумақтарының Еуропалық желісіне (PAN parks) кірді.
Сипаттама
Қорық табиғи ландшафт пен қарағайлы ормандарды сақтау үшін құрылған. Ұлттық саябақтың көп бөлігі Варена аймағына жатады, ал оның әкімшілік орталығы Марцинконис қаласында орналасқан. Дзуки ұлттық саябағы өзінің сұлулығымен, бай флорасы мен фаунасымен әйгілі. Ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 168,2 м биіктікте және Дальгякальнис деп аталады, ал ең төменгі нүктесі Крикштонис (теңіз деңгейінен 66 м биіктікте). Саябақта көптеген бұлақтар, Нямунас аңғары, шағын көлдер, саябақтың барлық дерлік аумағын (91%) алып жатқан бай ормандар бар.
Өзендер мен батпақты алқаптар
Дзуки ұлттық паркінің аумағында 48 көл, 30 өзен мен бұлақтар бар. Дзукидің өзендері жыл бойы сулы, суы суық және мөлдір, мысалы:
Скроблас, Мяркис, Нямунас, Повилнис және Мустейка өзендерінің аңғарлары құм массивтері мен қалың ормандарымен, сондай-ақ эрозиялық геоморфологиялық ансамбльдерімен есте қалды: Лишкявос, Страуес, Уцекос және Пакрикштес. Ұлттық саябақта сондай-ақ, мысалы, құстар мен жануарларды тартатын Имишкиу, Диджбалес және Делино сияқты батпақтар да бар. Саябақтың өз аумағында 1 га-дан асатын 77 батпақты алқаптар бар. Олардың жалпы көлемі 1504 гектарды құрайды. Жалпы ауданы 530 га болатын тағы 15 сулы-батпақты алқаптар өңделді (құрғатылды). Саябақтың ең маңызды батпақты алқаптары: қабылдау қабілеті жоғары батпақты алқаптар, Мустейки қыраты (Пасталик), Баканаускас батпағы, аралық типтегі шалғынды батпақтар (Капинжкестегі), Бижай батпағы, Кракинис батпақтары мен қамыстары, ойпаңды және аралық батпақтар.
Флорасы
нобай|оңға|250px|Саябақ көрінісі Көптеген туристер Дзуки ұлттық саябағына «борт» деп аталатын қуыс қарағайлар болып табылатын ежелгі омарта шаруашылығының жәдігерлерін көру үшін келеді. Қорықта осындай 21 ағаш бар – олардың барлығы табиғи мұра нысандары. Жалпы, Дзуки саябағының аумағы 10 орман алқабына бөлінген, онда 200-ден астам адам жұмыс істейді. Қорғалатын аумақ Еуропаның ұлттық саябақтар федерациясының құрамына кіреді. Ормандар бүкіл қорықтың 90%-дан астамын алып жатыр және ауданы 472,83 шаршы метрді құрайды.
Ұлттық саябақта мүктің 210 түрі табылды: 40 қыналар, 149 жасыл мүк. Саябақта үнді өсімдіктерінің 754 түрі өседі. Көбінесе бұл астра тәрізділер, қоңырау тәрізділер, вичьи өсімдіктері.
Сәулет ескерткіштері
Саябақтың аумағында тас мұнарасымен белгілі Лишкявос қамал қорғанының қирандылары бар. Оның жанында XVIII ғасырда салынған Қасиетті Троица шіркеуі мен Доминикандық монастырьді көреуге болады. Ғибадатхананың ішінде рококо стилінде жасалған және Литвадағы ең әдемі саналатын 7 алтарь бар. Қорықтағы этномәдени ауылдар да бар - Зярвинос, Мустейка және Линежерис. Өзінің төл дәстүрлерімен, өз театрымен танымал Жюру, Пувочю, Мардасаво елді мекендері де қызығушылық тудырады. Юоненай ауылында ерекше орналасқан қой тасты үйінділер орны бар, ол бұл жерде бір кездері астрономиялық пункт болғанын көрсетеді. Сол сияқты саябақ партизан блиндаждары, Крест шоқысы және Казимерайтис баспанасының қалдықтарымен танымал.
Дереккөздер
Санат:Литва ерекше қорғалатын табиғи аумақтары
Шилісай
Шилісай — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Благодар ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 62 адам (36 ер адам және 26 әйел адам) болса, 2009 жылы 73 адамды (38 ер адам және 35 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе қалалық әкімшілігінің таратылған елді мекендері
Черезоле-Реале
Черезоле-Реале (Ceresole Reale) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 158 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 2 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 98 км² шамасында. Пошта индексі — 10080.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Николай.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Аптығу, асығып-аптығу
Қос сөздің алғашқы сыңары — «асығудың» мағынасы әркімге аян және түсіндірме сөздікте дәл берілген. Сондай-ақ екінші сыңарының да мағынасы, түсіндірме сөздікте, «асып-сасу, алқыңу,демігу» дегенге нұсқайды. Біздің байқауымызша, «аптығу» сөзі жүйесі басқа тілдердің бірінен, дәлірек айтсақ, парсы тілінен ауысқан сияқты. Бұл тілде: абатил (кітаби сөз)—әбігер, босқа әурелену мағынасын ұғындырады. Бір қызығы, «аптығу» сөзі араб, парсы сөзі екендігі ие Е. Бекмұхаметовтың, не Н. Оңдасыновтың жоғарыда аталған еңбектеріне енбеген. Сондықтан да біз мұны сөз төркінін ақтарту үшін әдейі сөз етіп отырмыз. «Абатил» сөзінің қазақ тілінде «аптығу» тұлғасына дейін өзгеруі, біріншіден, тіліміздегі дыбыс заңдылықтарына сәйкес болса, екіншіден, қос сөзге тән қасиет — екінші сыңарының алғашқыға ұйқаса айланысуынан деуге болады. Сөйтіп, қос сөздің екінші мағынасы «асығу» іс-қимылынан туатын нәтиже — әбігерлену, босқа әуреленуді ұғындырып тұр.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Бел
Бел сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Өлке зираты
Өлке зираты - Сарыарқаның орта тұсындағы зират, яки қорымдардың жиынтығы. Сағаналары мен төрт құлақ қабірлері алыстан көрінгенде алғаш көрген адамға ұзақтан сағымданып қалаға ұқсап көрінеді. Сондықтан болса керек, бұл өлкені зерттеген ғалымдар "Мертвый город", "Өлі қала" деп атап кеткен екен. Бұл өңір Жақсылық-Алшын (Шеркеш) руының атақты байы Жүндібайдың қысы-жазы отыратын мекені болған. Жүндібайдың Отыншы, Өлке, Мақан деген балалары болған. Айтуға қарағанда Отыншының үш мың жылқысы болған. Ол жылқыларын түр-түсімен бөліп, түгендейтін болған. Ал, ортаншы баласы Өлкеге орташа дәулет біткен. Бірақ, ол мейлінше сақы болып, келген мейманды күтуге ерекше көңіл аударған. Сонымен бірге қолынан өнері тамған ұста болыпты. Осы сақылығының арқасында Өлкенің аты елге танымал болады. Жердің аты да Өлкенің есімімен ататалатын болған. Мақан серілігімен, батырлығымен ел есінде қалған. Мұңлы-Қулының тауының қар суы сай-салалармен тасып, осы жерге Қоржын-Қақта жиналатын болған. Қақтың суы ол дәуірде қысы-жазы тартылмайды екен. Жайылымы шүйгін, тұрақты суаты болғандықтан Отыншы мен Өлке қысы-жазы көшпей бір орында отырған. Өлкенің "Қара бидайық" деген соны жайылымы төрт түлік малға қолайлы өріс болған. Өлкенің өзі соққан ағаш үйі болған (бұл жақта там деп моланы айтады, ал тамды ағаш үй деген). Малын, оның терісі мен жүнін Қараөткел базарына апарып сатып қажетті бұйымдар алып отырған. Өлке өте сыпайы, сері мінезді жан болыпты. Ол қонағына қымызды бір түрлі ыдыспен берсе, тамақты, сорпаны басқа түсті бірыңғай ыдыспен береді екен. Өлке серіктерімен ел аралағанда астыларына бір түсті ат мініп, ер тоқымы, киген киімдері де бірыңғай киінген. Алсай-Қуандық елінің атақты мырзасы Өлкені сынамақ үшін жүз серігімен қонақ болып келеді. Өлке қонақ кәдесін жасап, тағамның бірнеше түрін әзірлейді. Және оларды бір түсті ыдыспен беріп, екінші тағам бергенде басқа түсті ыдыспен берген екен. Өлкенің қонақжайлылығана риза болған мырза: "Өлке деп атын келте қойған екен. Өзен екенсің" депті. Отыншы, Өлке, Мақан 19 ғасырдың соңы, 20 ғасырдың басында өмір сүрген. Өлке ағасы Отыншыдан бұрын өмірден өткен екен. Отыншының басшылығымен Өлкенің басына көрнекті етіп, көркем кесене тұрғызылады. Кесене біткеннен кейін Отыншы туған-туыстары мен баласы Сыздыққа: "Менің қабірімді Өлкенің аяқ жағына қойып, шағын төртқұлақ белгі орнатсаңдар болғаны" деген екен,. Мұның себебін сұраған туыстарына: "Өлке маған тірісінде теңдік бермеді, өлгенде теңдік берер деймісің" депті, інісін ризалықпен еске алып.
Өлке жайлауында қазіргі кезде қарағанды мен Оңтүстік Қазақстан облысының малшылары мал бағады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан зираттары
Креволадоссола
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4711 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 121 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 28865.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие апостол Пётр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Куербак
Куербак (Елистратушка) — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Китат өзенінің сол жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 65 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Кларк Гейбл
Уилльям Кларк Гейбл (William Clark Gable; 1 ақпан 1901жыл — 16 қараша 1960 жыл) – америка актері.
1939 жылы шыққан «Gone with the Wind» фильміндегі Ретт Батлер рөлімен көпшілікке кеңінен танымал. 1930-40 жылдардағы киножұлдыз және секс-символ, «Голливуд Королі» деген атаққа ие болған. Ол бес рет үйленген болатын. 1931 жылы оның қатысуымен бірден 13 фильм шығады. Соңғы жұмыстары: «Run Silent, Run Deep», «The Misfits». Көптеген сыйлықтарға ие болған. Кларк 1960 жылы тура түсірілім алаңында қайтыс болған.
Фильмдері
«Это началось в Неаполе» (1960)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оскар сыйлығының иегерлері
Сент-Андре-дю-Буа
Сент-Андре-дю-Буа (Saint-André-du-Bois) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33367, пошта индексі — 33490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 391 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Құқықтық мінез-құлық
Құқық нормаларымен қарастырылған және белгілі бір заңдық салдарларға апарып соғатын, азаматтар мен лауазымды тұлғалардың әлеуметтік маңызды мінез-құлқы. Құқықтық тәлім-жосық құқыққа сай немесе құқыққа қарсы (қоғамға қарсы) болады. Мемлекет құқық нормасында, құқыққа сай құқықтық тәлім-жосыққа кепілдік береді, жағдай жасайды және қорғайды, сондай-ақ құқыққа қарсы тәлім-жосықты (құқық бұзушылық пен қылмыс) жазалаудын алдын алу шараларын қарастырады.
Құқықтық мінез - құлық – адамның құқық нормаларына сәйкес мінез-құлқы. Құқықтық мінез - құлық экономикалық, әлеуметтік, саяси идеологиялық қоғамдық қатынастардың жай-күйіне ықпал жасап, дамуына септігін тигізеді. Құқықтық мінез - құлық негізінде борышты, қоғамдық қажеттілікті сезінуден, қоғамдық мүддемен сабақтас жеке мүддеден туындайтын ниет жатады және ол адам санасы мен еркінің бақылауында болады. Ал құқыққа қарсы жағымсыз мінез-құлыққа пайдакүнемдік, өзімшілдік, зорлықшыл пиғыл сияқты теріс қылықтар жатады. Құқықтық тұрғыдан нақты тәртіпке келтірілген мінез-құлық қана құқықтық мінез - құлық болып саналады, ал рұқсат етуші не тыйым салушы құқық нормаларында қарастырылмаған мінез-құлық құқықтық мінез - құлыққа жатпайды. Құқықтық мінез - құлық мемлекет тарапынан қадағаланып отырады. Жағымды, оң мінез-құлыққа құқықтық кепілдік беріледі, ал құқыққа қарсы жағымсыз, теріс мінез-құлық үшін адамға құқықтық жауапкершілік жүктеледі.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Ыджыд-Сунаёль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Илия Гарашанин
Гарашанин Илия (16.1.1812-16.6.1874)- серб мемлекет және саяси қайраткері. Ауқатты саудагердің баласы. 1837 жылы князь Милош Обренович әскерінің қолбасшысы, полковник. Уставты даттаушылардың Обнеровичттер әулетіне қарсы күресіне белсене қатысты. Ішкі істер министрі (1843-1852,1858-1859),премьер және сыртқы істер министрі болды. Ол Югославия халықтарын Түркия үстемдігінен азат етуді, сол халықтарды Сербия монархиясы туы астына біріктіруді көздеген программа жасады. Бұл программаны іске асыру жолында Черногория, Грекия, Румыния мемлекеттерімен шарт жасасты.
Дереккөздер
Санат:Серб ұлтшылдары
Пёль
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2697 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 36,59 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 78 490. Муниципалитеттің басшысы — Фридхард Кауль.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Еннри (Валь-д'Уаз)
Коммунаның INSEE коды — 95211, пошта индексі — 95300.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Орыс қауымдастығы
Орыс қауымдастығы – облыста және Тараз қаласында тұратын орыс халқы өкілдерінің мәдени-қоғамдық ұйымы.
Құрылуы
1992 жылы Тараз қаласында құрылған. Төрағасы С.А.Чаутина.