cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тидорлықтар
Тілі
Тілі - тидоре тілі. Жазуы XVII ғасырдан араб негізінде, XX ғасырдан латын әліпбиіне негізделген.
Діні
Дінге сенушілер: сүнниттік мұсылмандар.
Тарихы
16 ғасырдың 20-жылдарында испан отаршылары Тидор аралында орнықты. 17 ғасырдың 60-шы жылдары испан отаршылдарын голландтар ығыстырды, олар 1667 жылы Тидор сұлтанды аралды басқару құқығын Голландиялық Ост-Индия компаниясына беру туралы келісімге қол қоюға мәжбүр етті. 1680 жылы жаңа отаршылдар өздерінің сұлтандарын тағайындап, ақыры аралды және оның тұрғындарын бағындырды. 19 ғасырда Тидор аумағы Тернате аралының резиденциясының бөлігі болды.
Кәсібі
Қазіргі тидорилықтар копра өсіреді, егіншілікпен (тамыр дақылдары, түйнектер, көкөністер, күріштер) және балық аулаумен айналысады.
Дереккөздер
Санат:Индонезия этникалық топтары
Қарауыл Байкүшіқұлы
Қарауыл Байкүшіқұлы (1715 ж.ш., Іле ауданы —1807 ж.ш., сонда) — би. Тегі Дулат руының Ботбай тармағынан шыққан. Жаугершілік замаңда ел билігіне араласып, әділдігімен аты шыққан. Оның туып-өскен жерінде қазіргі Іле ауданындағы Қаскелең өзенінің оңтүстік беткейінде "Қарауыл" ауыл болған. Ол 1934 ж. шыққан "Алматы округының схемалық картасында" көрсетілген. Қазір "Қарой" деп аталатын сол ауыл маңындағы қыратта зираты бар. Ұрпақтары негізінен Алматы облысында тұрады.
Манаш Қабашұлы Қозыбаев
Манаш Қабашұлы Қозыбаев (16 қараша 1931 жылы, Қостанай облысы, Меңдіқара ауданы - 30 қазан 2002 жылы, Алматы) — ғалым. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі. Тарих ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының (1995), ҚР тұңғыш президентінің мемлекеттік бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының (1997) және Ш.Уәлиханов атындағы мемлекеттік сыйлықтың (1970) иегері. Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1986). Қостанай облысының Құрметті азаматы.
Әдебиеттер
Санат:16 қарашада туғандар Санат:30 қазанда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының иегерлері Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Либенсвиллер
Либенсвиллер (Liebenswiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Мюлуз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68183, пошта индексі — 68220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 196 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Чищева
Чищева — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колва өзенінің сол жағалауынан 354 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты; су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ферғана жотасы
Ферғана жотасы - Орталық Тянь-Шаньдағы тау жотасы, Қырғыстан жерінде. Ферғана аңғарын Ішкі Тянь Шаньнан бөліп тұрады. Ұзындығы 200 км, биіктігі 4680 м. Көлденең қимасы ассимериялы: оңтүсік-батыс ьеткейі ұзын және тегіс, солтүстік-шығыс беткейі - тік және қысқа. Негізінен диабаздың қабат аралық интрузиялары қиып  өткен тақта тас, құм тас, әк тас және конгломераттардан түзілген. Ферғана жотасының оңтүстік-шығыс бөлігінде жалпы ауданы 111 км2 156 мұзбасу орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Тәңір тауы Санат:Қырғызстан географиясы
Жылулық құбыр
Жылулық құбыр — үлкен жылу қуаттарын температураның аз өзгерістері жағдайында бере алатын құрылғы. Жылулық құбыр сұйық жылу тасымалдағышпен ішінара толтырылған герметикалық құбырдан тұрады. Сұйық жылу тасымалдағыш Ж. қ-дың бір ұшында буланып, жылуды сіңіреді, ал құбырдың екінші ұшында конденсацияланып жылу береді. Бу қозғалысы булану және конденсация аймақтарында қаныққан будың қысымдары айырмасы есебінен жүреді. Сұйықтың кері бағыттағы қозғалысы ауырлық күштің әрекетінен немесе жылулық құбырдың ішкі қабырғаларында орналасқан капилляр құрылым арқылы жүзеге асырылады. Ж. қ. энергетикада, ғарыш техникасында, т. б. қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Физика
Чёрч Рок (Нью-Мексико)
Чёрч Рок (Church Rock) — Нью-Мексико штатының McKinley округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1077 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.2 км² шамасында. FIPS коды — 35-15370.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Бейке
Бейке — Башқұртстанның Кушнаренк ауданындағы ауыл, Ескі курмашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 198 адамды құрады. Пошта индексі — 452248, ОКАТО коды — 80240877006.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ключики (Абай облысы)
Ключики — Абай облысы Бородулиха ауданы, Жаңа Шүлбі ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бородулихадан оңтүстік-шығысқа қарай 39 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 70 адам (2009).
Санат:Бородулиха ауданының таратылған елді мекендері
NGC 2193
NGC 2193 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 3 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2193 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 86-SC57, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
IC 2582
IC 2582 — Antlia шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Оскар (киножүлде, 1937)
<div style="float: right; font-size: smaller; background-color:#FAEB86; padding: 15px; margin-left: 5em; margin-bottom: 2em; width: 258px" align="center"> << 8-ші марапаттау рәсімінің жеңімпаздары мен номинаттары 10-шы >>
IC 2582
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30880, ESO 436-28, MCG -5-25-6, IRAS10268-3005.
Сыртқы сілтемелер
IC 2582 Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
Оскар (киножүлде, 1937)
Номинанттар және жеңімпаздардың толық тізімі
Жеңімпаздардың есімдері қалың шрифпен белгіленген.
Сілтемелер
Санат:Оскар марапатын тапсыру рәсімдері Санат:4 наурыз оқиғалары Санат:1937 жылғы наурыз Санат:1937 жыл Калифорнияда Санат:Лос-Анжелес тарихы
Пайнэсвилл (Миннесота)
Пайнэсвилл (Paynesville) — Миннесота штатының Stearns округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2432 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.4 км² шамасында. FIPS коды — 27-49966.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Майалап
Майалап — Қостанай облысы Қостанай ауданы, Надеждин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тобыл қаласынан солтүстікке қарай 57 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Қостанай ауданы елді мекендері
Татарка (Увелька тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Увелька. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері
Аудандық денсаулық сақтау бөлімі
Аудандық денсаулық сақтау бөлімі, 1935 жылы құрылған. Алғашқы басшысы — Мәткәрімов. Мекеме аудан азаматтарының салауатты өмір салтын ұстануына ықпал жасайды, аудандағы емдеу-сауықтыру мекемелерінің жұмысын үйлестіреді, қадағалайды, бақылайды. Қазір Аудандық денсаулық сақтау бөлімі қарамағында 9 аурухана, 40 отбасылық-дәрігерлік емхана және осыған қарасты 32 фельдшерлік- акушерлік пункт бар.
Бақты (тау, Қарағанды облысы)
Бақты, Боқты – Сарыарқадағы тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысының Қарқаралы ауданында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1176 м (Ақтау тауы). Солтүстіктен оңтүстікке қарай 30 км-ге созылған, ені 15—17 км.
Жер бедері, геологиялық құрылымы
Көптеген аласа таулар мен шоқылар тобынан тұрады. Орта және жоғары тас көмір гранитоидтерінен түзілген. Шығысынан Түндік өзені, батысынан Сарыбұлақ, сондай-ақ, жазда тартылып қалатын бірқатар кішігірім өзендер бастау алады.
Топырағы, өсімдігі
Беткейлері қызыл қоңыр топырақты. Онда қарағайлы сирек ормандар, арша, аңғарларында қайың, терек, жусан, бетеге, қылқан селеу, сұлыбас аралас қараған, тобылғы өседі.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы таулары
I Сәлім
I Сәлім (10 қазан 1465 — 22 қыркүйек 1520) — Османлы мемлекетінің 9-шы сұлтаны (1512-1520), Ислам халифатының 74-ші халифі (1516-1520), ақын, қолбасшы.
Османлы тарихындағы ең ұлы жаулаушылардың бірі болып саналады. Сонымен бірге ол өзінің қатігездігімен ерекшеленеді. Еуропа патшалары одан қорқып, онымен соғыс жүргізуден қашқақтайтын. Қол астындағы уәзірлері оның бір қарағанынан үрейленетін. Бірақ оның қатігездігі мемлекетке өте үлкен пайда әкелді: жаулаулар нәтижесінде жер ауданы екі жарым есеге ұлғайды (2 375 000 км²-ден 6 557 000 км²-ге дейін), ірі олжалар арқасында қазына толды, парсы елінен айдап әкелінген өнер адамдары Ыстанбұлға көшірілгеннен соң османлы өнері күрт дами бастады, Сәлім 1516 жылы "халиф" атағын алғаннан соң, Османлы мемлекеті халифат ретінде ислам әлемінде ең беделді елге айналды.
Өмірбаяны
нобай|солға|250px|I Сәлім тұсындағы Османлы мемлекеті
I Сәлім тұсында османлылар жаппай соғыстар жүргізді. Сол кезде сефевид шаһы I Ысмайыл Иран, Ирак, Ауғанстан және Орта Азияны жаулап алып, Таяу Шығыстағы беделін арттырды. Алайда I Сәлім одан үрейленбей, сефевидтерге соғыс жариялады.
1513 жылы Анадолыдағы 7-ден 70 жасқа дейінгі 35-40 мың шииттерді қырып тастады. Себебі, анадолылық шииттер сефевидтермен ортақ діни көзқарастарға байланысты бірігіп, османлыларға қарсы шығулары әбден мүмкін еді.
1514 жылдың мамырында I Сәлім Таяу Шығысқа аттанды. Сивас пен Эрзурумға соқпай өтіп, I Ысмайыл иеліктеріне басып кірді. Қызылбасылар ашық шайқастан қашқақтап, османлы жауынгерлерін шаршату үшін оларды елдің тереңдігіне кіргізе берді.
нобай|солға|250px|Жауыз Сәлім
23 тамыз 1514 жылы Шалдыран шайқасында сұлтан шаһты ойсырата жеңді. Екі аптадан соң I Сәлім сефевидтік елорда Тебризге басып кірді. Бірақ жұтты қыстан қорыққан жаңа шеріктер сұлтаннан отанға оралуды сұрады. Османлылар Ереван, Карс, Эрзурум, Сивас және Амасья арқылы өтіп, шаһтың қазынасын және гаремін алып, Константиниеге мыңдаған шебер қолөнершілерді өзімен бірге алып келді.
Жолда османлылар өзіне Диярбақыр, Битлис, Хасанкейф, Мийяфарикин және Нежти жерлерін өзіне қаратты. Алайда I Сәлім бұл жерлерден кеткен соң, I Ысмайыл бұл жерлерді қайтадан өзіне қайтарып, Диярбақырдағы османлы гарнизонын жыл бойы қоршады.
1515 жылы Елбістанды билеген Алаеддин сұлтанның басын алып, Зүлқадір әулетін жойды. Одан кейін сұлтан Мысыр жорығына дайындала бастады. I Сәлім Диярбақырды сефевид қоршауынан арылтып, Кочхисар шайқасында сефевидтерді қайтадан жеңді. Сұлтаннан Күрдістанды жаулап алуға рұқсат алған Ыдырыс атты күрд Мардин, Диярбақыр, Синжар және Қосөзенді жаулады. Осыдан кейін I Ысмайыл өмірінің соңына дейін османлылармен соғысудан қашқақтады.
Мәмлүк сұлтаны Кансух Гури Күрдістанды жаулап алуға кедергі бола бастады. I Сәлім мәмлүк сұлтанымен бітімге келуге үміттенді. 1516 жылдың шілдесінде османлы елшілігі Каирге келіп, мәмлүктердің қантын сатып алуды талқылады. Бірақ 1516 жылдың 5 тамызында османлылар мәмлүк шеркештеріне шабуыл жасады.
24 тамыз 1516 жылы Марж Дабик шайқасында османлылар мен мәмлүктер шайқасты. Бұл шайқаста соңғы сөзін османлы артиллериясы айтты. I Сәлім үлкен зеңбіректерін арбалардың арасында жасырып, керек кезде шығарып, оқ атуды бұйырды. Сөйтіп шеркештер жермен жексен етілді, ал Кансух Гури шайқас кезінде қаза тапты. Мәмлүк тағын Тұман бей иеленді.
29 тамыз 1516 жылы өзіне "Екі киелі қаланың қызметкері" (яғни Мекке мен Мединенің) деген атақ алды. Қыркүйекте османлылар қарсылықсыз Сирияға, ал 9 қазанда Дамаскіге кірді. Қарашаның соңында I Сәлім Палестина жорығын Ғазаның жаулауымен тәмамдады. Тұман бей жаңа әскер жасақтады, алайда бұл әскер 25 желтоқсан күні Бейт Шеан шайқасында талқандалды.
1517 жылдың сәуірінде I Сәлімге Мекке мен Мединенің кілті беріліп, күллі Хижаз османлылардың иелігіне айналды. Венеция Кипр аралы үшін алым-салық төлей бастады. Тіпті Йеменді жаулап алған мәмлүк жасағы сұлтанға бағынды.
1518 жылы османлылар Мажарстанмен бітім шартқа келді. Ал Алжир билеушісі Қызыр Қайыреддин паша 1519 жылы сұлтанның вассалы болды.
Өнерде
Санат:10 қазанда туғандар Санат:1470 жылы туғандар Санат:22 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:1520 жылы қайтыс болғандар Санат:Османлы империясының сұлтандары
NGC 6670-1
NGC 6670-1 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 31 шілдеде Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6670-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62033, UGC 11284, MCG 10-26-44, ZWG 301.31, 7ZW 812, IRAS18329+5950.
Чугор (Уролка тармағы)
Чугор — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уролка өзенінің сол жағалауынан 97 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты; су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Альбуццано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2256 адамды құрайды. Халық тығыздығы 150 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 27010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Мәліметтердің уақытша жинағы
Мәліметтердің уақытша жинағы (временный набор данных; temporary data set) — жеке тапсырманы орындау үшін әзірленетін және жүйеде оның аяқталуына дейін ғана бар болатын мәліметтер жинағы.
Жаңатаң (Павлодар облысы)
Жаңатаң — Павлодар облысы Аққулы ауданы, Жамбыл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Мәліметтердің уақытша жинағы
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Жаңатаң (Павлодар облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аққу ауылынан солтүстік-батысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 550 адам (272 ер адам және 278 әйел адам) болса, 2009 жылы 352 адамды (182 ер адам және 170 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққулы ауданы елді мекендері
Қызыладыр (тау, Қызыларай тауы)
Қызыладыр – Қызыларай және Үшқайың тауларының аралығындағы тау.
Жер бедері
Солтүстіктен оңтүстікке қарай 15 км-ге созылып жатыр, енді жері 4 км. Абсолюттік биіктігі 864 м. Беткейі көлбеу, сай-жыралармен тілімденген бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады.
Геологиялық құрылымы
Девон жүйесінің жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Шала дамыған  бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, боз, сұлыбас, бетеге, бұталар өседі. Бұлаққа бай. Тау аңғарында қыстаулар бар. Атырабы жайылым, шабындық ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Цеолиттену
Цеолиттену — цеолит пайда болатын гидротермалық метасоматоз процесі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Бактериясыздандыру
200px|thumb|Әртүрлi антибиотиктерге бактерияларының сезгiштiгiне тест. Шыны аяқтың бетiне әртүрлi антибиотик тамақ берiлген дисктер қойған бактериялар өсетiн айналшақтап жүр. Диск мөлдiр аймақ айнала - бактериялардың өсуi антибиотиктiң әсерiмен басқан. Бактериясыздандыру - физикалық, химиялық және биологиялық табиғи агенттердің бактерияларды жою қасиеті.
Дереккөздер
Санат:Медицина
抗生素
Мозила
Мозила — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура өзенінің сол жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Қозыбай Нәупілұлы
Қозыбай Нәупілұлы (1822, Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Маманай мекені – 1914, Көлденең Есіл бойы) – шешен. Шақшақ батырдың ұрпағы, әкесі Нәупіл Сегіз Серінің ағасы. Тура айтатын әділ билігі үшін ел арасында есімі аңызға айналып, “Арқаның арыстаны” атанған. Он жасында Болатнайдағы (қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Новорыбинка ауылы) медреседе оқып (1832), оны 1835 жылы бітіріп шыққан. 1853 – 58 жылы Ресейдің отаршылдық саясатына қарсы Есет Көтібарұлы бастаған шаруалар көтерілісіне қатысқан. Қартайған шағында тоғыз ұлының көмегімен 150 адам еңбек ететін шеберхана ашқан. Онда зергерлікпен, ұсталықпен, тігіншілікпен айналысқан, сондай-ақ жұмысшылар аңшылықты, егіншілікті, балық аулауды да кәсіп еткен. Патша өкіметі саясатына қарсы адам ретінде 12 жылға Семей у-не жер аударылған (1898). Нақақтан жапа шеккен шешенді Абай Құнанбайұлы, Түсіп Алшынбайұлы бастаған Семей өңірінің адамдары құрметпен қарсы алған. Ол Ысқақ Құнанбайұлы, қаракесек Ақайдың Хасені сияқты болыстарға кеңесші болған. Қозыбай өмірінің бұл кезеңі туралы ел аузында сақталған аңыз әңгімелер өте көп. Айдауда жүрген Қозыбай Абайдың көмегімен уезд бастығынан мерзімінен бұрын кешірім алып, үш жылдан соң еліне оралған. Оның нақыл сөздері ел арасына кең тараған. Қозыбай мұрасы жайлы әдебиетші ғалымдар Б.Адамбаев, Т.Сүлейменовтер зерттеді.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы
Санат:Әдебиет
Монтанья
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1482 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 82 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 39040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Айгүл Ізтелеуқызы Әбуғалиева
Айгүл Ізтелеукызы Әбуғалиева (20.08.1959 жылы туған, Алматы қаласы) – биолия ғылымның докторы (1994), профессор (2000). ҚазМУ-дың биолия факультетін (1981, қазіргі ҚазҰУ) және Қазақ Егіншілік ғылыми-зертеу институтының аспирантурасын (1984) бітірген; осы институтта кіші ғылыми қызметкер (1981–1983), ғылыми қызметкер (1985–1987), лаборатория меңгерушісі (1988–1989; 1991–2002), аға ғылым қызметкер (1989–1992),Қазақ ұлттық аграрный университінде профессор (2000–2002), Қазақстан Республикасың Ауыл шаруашылықтын министрилігінің ғылыми-өндірістік ортасының директоры (2002–2004) және 2005 жылдан лаборатория директоры әрі меңгерушісі қызметтерін атқарады. «Компоненты глиадина и субьединиц глютенина в селекции пшеницы на качество зерна» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Әбуғалиев 300-ден астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 5 монографияның, т.б. авторы, 4 патенттің иегері.
Дереккөздер
Санат:20 тамызда туғандар
Водовка
Водовка — Ресейдегі өзен. Смоленск облысы, Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Гжать өзенінің оң жағалауынан 68 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вазуза бастауынан Зубцов су торабына дейін, Яуза өзенін қоспағанда Карман су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Партенштайн
Партенштайн (Parthenstein) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Лейпциг әкімшілік округіне бағынады. Лейпциг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3657 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 34,96 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 3 83 250. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Кречель.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Коронел-Мурта
Коронел-Мурта (Coronel Murta) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Жекитиньонья мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арасуаи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 092 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 813,853 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Мезоатом
Мезоатом - атомдық қабықша электрондарының біреуі теріс зарядталған мюонмен немесе мезонмен алмасқан атом.
Клеро теңдеуі
Клеро теңдеуі – y=xy'+f(y') түріндегі 1-ретті жай дифференциалдық теңдеу (мұндағы f – берілген дифференциалданатын функция). Бұл теңдеуді тұңғыш рет француз математигі әрі астрономы А.Клеро (1713 – 1765) қарастырған (1734). Клеро теңдеуі шекті түрде интегралданады. Клеро теңдеуінің жалпы шешімі: y=Cx+f(С)          (*) түріндегі түзулер үйірі, мұндағы С – кез келген тұрақты. Клеро теңдеуінің мұндай жалпы шешімінен басқа: x=–f '(p), y=–pf''(p)+f (p) түріндегі ерекше шешімі де болады (мұндағы p – параметр) және ол (*) түзулер үйірінің орауышы болып есептеледі. Клеро теңдеуі – Лагранж теңдеуінің дербес түрі.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том
Санат:Дифференциалдық теңдеулер
Надеждин ауылдық округі (Қостанай облысы)
Надеждин ауылдық округі – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Воскресеновка, Майалап, Надеждинка ауылдары кіреді. Орталығы – Надеждинка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1958 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қостанай ауданы ауылдық округтері
Тунга-Юган
Тунга-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сайыась-Юган өзенінің сол жағалауынан 167 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Новайш (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Новайш (Вила-Нова-ди-Фамаликан) (Novais (Vila Nova de Famalicão)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 898 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,13 км² шамасында. Халық тығыздығы — 794,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Плоски (Благоевград облысы)
Плоски (Плоски) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Сандански қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 624 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2810. Телефон коды — 07439. ЕКАТТЕ коды — 56839.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Ақ жол партиясы (Қырғызстан)
«Ақ жол» (Ак Жол) — Қырғызстандағы бұрынғы саяси партия. Оны 2007 жылғы парламент сайлауына қатысу үшін 2007 жылы 15 қазанда Қырғызстан президенті Құрманбек Бакиев құрған. Ол елдің саяси жүйесіне үстемдік етті және елдегі ең ықпалды партия болып саналатын.
2007 жылғы сайлауда «Ақ жол» 90 орынның 71-ін алып, парламентке өткен үш партияның бірі болды. Алайда революциядан кейін кезектен тыс сайлау өткен соң, партия барлық мандаттарынан айырылды. Содан бері ол Парламентке кірген жоқ.
Дереккөздер
Санат:Қырғызстан саяси партиялары
Винтерборн
Винтерборн (Winterborn) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Доннерсберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 185 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 33 083. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Тамерус.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Кочити (Нью-Мексико)
Кочити (Cochiti) — Нью-Мексико штатының Sandoval округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 528 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.1 км² шамасында. FIPS коды — 35-16560.
НЕК
НЕК (Nijmegen Eendracht Combinatie) — Нидерландтың Неймеген қаласындағы футбол клубы. 1900 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Гофферстадионда" өткізеді. Қазіргі күнде Нидерландтың бірінші дивизонында (екінші деңгейдегі) ойнайды.
Сцинтилляциялық есептегіш
thumb Сцинтилляциялық есептегіш - эсері бөлшек сцинтилляторға түскен кезде пайда болатын жарық жаркылын электрондық тіркеуге негізделген зарядталған бөлшектер детекторы.
НЕК
Тарихы
1900 жылы "Неймеген" және "Эндрахт" клубтарының бірігуімен құрылды.
Сцинтилляциялық есептегіш
Дереккөздер
Санат:Физика
НЕК
Тарихы
2016/17 жылғы маусым қорытындысында жоғары дивизионнан түсіп қалды.
Ең жоғары жетістігі ретінде жоғары дивизиондағы (Эредивизи) 2002/03 жылғы 5-орынды айтуға болады. Төрт рет Нидерлад кубогының финалына шыққан.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футбол клубтары
Потапенково
Потапенково — Абай облысы Бородулиха ауданы, Жаңа Шүлбі ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бородулихадан оңтүстік-шығысқа қарай 45 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 49 адам (2009).
Санат:Бородулиха ауданының таратылған елді мекендері
Бердіқұл Әбдіәзімұлы Рыскелдиев
Бердіқұл Әбдіәзімұлы Рыскелдиев  (1953 жылы туған, Шардара ауданы) – ғалым, техника ғылымдарының докторы (2002).
Дереккөздер
Санат:1953 жылы туғандар Санат:Шардара ауданында туғандар Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Семей ет және сүт өнеркәсібі технологиялық институты түлектері Санат:Алматы технологиялық университеті оқытушылары
Питтфо
Питтфо (Pittefaux) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Булонь-сюр-Мер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62658, пошта индексі — 62126.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Британдық Вирджин аралдары
Жалпы архипелаг үшін Виргин аралдары мақаласына барыңыз және АҚШ-тың тәуелді аймағы үшін Америкалық Вирджин аралдары мақаласын көріңіз.
Британдық Вирджин аралдары (БВA) (British Virgin Islands (BVI)) — 36 аралдар мен шағын аралдар тобы (жалпы ауданы 153 шаршы шақырым), Америкалық Вирджин аралдарынан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Тек 16 аралдары мен шағын аралдары елді мекен.
Астанасы — Род-Таун, Тортола аралында орналасқан. Барлық аралдарының халқының саны 25 мың адам, дегенмен 90 % Тортола аралында шоғырланған.
Британдық Вирджин аралдары — Британдық теңіз ар жағы аумағы. БВА ресми тілі — ағылшын.
Негізгі валютасы — АҚШ доллары (1959 жылдан).
* Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар
Қадыржан Қабиденұлы Әбуев
Қадыржан Қабиденұлы Әбуев (26.12.1938 жылы туған, қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы Қызыл әскер аулы) – тарих ғылымдарының докторы (2002), профессор (2003), Қазақ КСР-і Халық ағарту ісінің үздігі (1978), Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2008).
Петропавл педагогикалық институтының тарих-филология факультетін бітірген (1962).
Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданы және Көкшетау облысы Володар аудандағы орта мектептердің директоры (1962–1964),
Көкшетау облысының комитетінде нұсқаушы (1964–1965),
Көкшетау мемлекеттік университетінде аға оқытушы (1972–1974), декан (1974–1976), ал 1976 жылдан кафедра меңгерушісі болып қызмет атқарды.
8 монография мен 120-дан астам ғылыми мақаланың авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті түлектері
Шөгінділік дифференциация
Шөгінділік дифференциация — су жиналу алаңдарынан шайылған заттардың миграция жолында судан бір-бірінен бөлінуі және ретімен шөгуі; бұл процесс шөгінді тау жыныстарыда әркелкі болады: механикалық түрінде тасымалданған бөлшектер өлшемі мен меншікті салмағы бойынша жіктеледі; химиялық түрінде еріген заттар ортаның Еһ және Рһ көрсеткіштерінің өзгеруі ықпалынан ретімен шөгеді. Дегенмен бұл сұлбадан көп ауытқулар орын алады, ол жалпы литогенездің күрделілігі мен нақты жағдайлардағы ортаның ерекшеліктеріне байланысты. Шьш мәнінде, литогенездегі басты рөлді заттың фазалық өзгерулері атқарады. Олар бастапқына мору қыртысында немесе жанартау ошағында, содан кейін заттың миграциясы процесінде, аяғында диагенезде болады. Дифференциациялану құбылысы екінші дәрежелі мәнге ие болады және көбінесе аз байқалады. Сушара бірнеше көзден қоректенгенде, алапта заттың жіктелуі емес, араласу құбылысы айқын білінеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
NGC 2189
NGC 2189 — Орион шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 19 наурызда Safford Truman Henry астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2189 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Протез
thumbПротез (prothesis) — жасанды мүше. Жарақаттанған, зақым тиген, жетіспейтін органдарды жасапды бөлік мүше (тіс; таңдай, жақ ) арқылы қызметі мен косметикасып ескере отырып, ез қалпына келтіру.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Пис (Миннесота)
Пис (Pease) — Миннесота штатының Mille Lacs округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 242 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-50056.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Фреель (Кот-д'Армор)
Фреель (Fréhel) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Динан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,64 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1532 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Ибрагим (Кушнаренк ауданы)
Ибрагим — Башқұртстанның Кушнаренк ауданындағы ауыл, Ескі курмашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 156 адамды құрады. Пошта индексі — 452248, ОКАТО коды — 80240877007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Банно-Вильганьон
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 628 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Суперлига (футбол)
Суперлига (ағыл. The Super League) — 2021/22 жылғы маусымнан бастап өткізілетін болған Еуропаның топ клубтары сынға түсетін турнир. Бірақ кейін қарсы тараптың тым көптігінен және біраз клубтардың бас тартуы себебінен өткізілмейтін болды.
Әзірше суперлигаға қатысуға ниет білдіргендер 12 болды, бірақ 21 сәуірде тоғыз клуб қайта бас тартты. Алдағы уақытты 20-ға жетуі мүмкін.
Сипаттама
Ресми емес мәліметтер бойынша, 20 команда 10 командадан тұратын екі топқа бөлінеді. Командалар Суперлиганың бір маусымында 18-23 матч өткізеді деп жоспарлануда.
Негізін қалаушылар
21 сәуірде "Реал Мадрид", "Барселона", "Ювентус" үшеуінен басқасы лигадан шығып кетті.
Сілтемелер
Санат:Футбол Суперлигасы Санат:Футболдан халықаралық клубтық жарыстар
Жарылысты қатқылау
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Ферриер-ла-Веррери
Ферриер-ла-Веррери (Ferrières-la-Verrerie) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,58 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 213 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
IC 2583
IC 2583 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31033, MCG 4-25-27, ZWG 124.32, ARAK 247.
Сыртқы сілтемелер
IC 2583 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
NGC 6672
NGC 6672 — Лира шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1879 жылы 24 шілдеде Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6672 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Лира (шоқжұлдыз)
Ұшу эшелоны
Ұшу эшелоны (Летный эшелон) — әуе бойынша жаңа аэродромдарға орналастырылатын авиациялық бөлім мен құрамалардың күштері мен құралдары. Ұшу эшелоны жаңа аэродромға алдын ала жауынгерлік міндетті орындап болғаннан кейін қонуы, сондай-ақ жауынгерлік міндетті орындамай-ақ қонуы мүмкін. Соңғы жағдайда ұшу эшелонынын құрамында жер үсті эшелоны келгенге дейін жаңа аэродромда басқаруды ұйымдастыруға және жауынгерлік ұшуларды қамтамасыз етуге қажетті мөлшерде штаб офицерлері мен техникалық құрам болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жамантұз (Уәлиханов ауданы)
Жамантұз — Сілеті алабындағы көл. Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы жерінде.
Сілеті өзенінің сағалық аңғарының сол жағында, теңіз деңгейінен 65,9 м биіктікте жатыр. Аумағы 29,8 км², ұзындығы 9,9 км, енді жері 4,8 км, жағасының ұзындығы 26,8 км. Жауын-шашын және Қыздың Қарасуы, Семізбай өзендерінің суымен толығады. Жағасы жайпақ, құмды, батпақты келеді.
Қараша – сәуір айлары аралығында мұзы қатады. Суы тұзды, көктемде мал ішуге жарамды. Алабын шабындық ретінде пайдаланады.
Санат:Есіл су алабы көлдері Санат:Уәлиханов ауданы көлдері
Мәліметтердің физикалық ұйымы
Мәліметтердің физикалық ұйымы (физическая организация данных, physical data organization) — сақтау ортасында мәліметтердің байланысы мен орналасуын ескеретін мәліметтер ұйымы. Ол сақтау құрылымын, мәліметтер жиынтығын, ұйымдастыру типін, мәліметтер сипаттамасын, қатынас құру әдістерін қамтиды.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Зәкәрия Жүсіпқалиұлы Сисенғалиев
Зәкәрия Жүсіпқалиұлы Сисенғалиев (23 шілде 1957 жыл, Жаңақала ауданы, Мұқыр ауылы) — қазақ ақын, журналист.
Өмірбаяны
«Әнім сенсің, Жаңақала» атты өлеңдер жинағы (А., 2001) шыққан. Сисенғалиевтің 30-дан аса өлеңіне Әсет Бейсеуов, Базарбай Жұманиязов, Донеділ Қажымов, Т.Шәмелов, т.б. композиторлар ән жазған.
Дереккөздер
Санат:23 шілдеде туғандар Санат:1957 жылы туғандар Санат:Жаңақала ауданында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан журналистері
Қызыладыр (тау, Балқаш көлі)
Қызыладыр – Қызыларай таулары мен Балқаш көлі аралығындағы тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Нарманбет ауылының батысында 45 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 735 м. Салыстырмалы биіктігі 85 м. Оңтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай доға тәріздес 8 км-ге созылған, енді жері 3 км. Беткейі көлбеу, сай-жыралармен тілімденген. Етегінде қорымтас үйінділерінің мол қоры шоғырланған. Солтүстігінде Қаракенелі, батысында Малдыбай таулары орналасқан.
Өсімдігі
Таудың қиыршықтасты қоңыр топырақ жамылғысында бетеге. селеу, боз, жусан, баялыш, көкпек, аңғарында терек өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Чудова (Колва тармағы)
Чудова — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колва өзенінің сол жағалауынан 6,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты; су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Олейруш (Гимарайнш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 510 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,22 км² шамасында. Халық тығыздығы — 158,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Сан-Висенте.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Эммануэль Сведенборг
Сведенборг Эммануэль (Emanuel Swedenborg, туған кездегі аты Эммануил Сведберг, Emanuel Swedberg; (29 қаңтар 1688, Стокгольм — 29 наурыз 1772, Лондон) — швед натуралист-ғалымы, көйіннен мастик және теософ., . Сведенборг өзінің математикалық, механикалық, астрономиялық, кен ісі бойынша еңбектерімен белгілі. Петербург ғылым академиясының құрметті мүшесі болды. Сведенбургтың философиялық еңбектері алғашқы кезде лейбництік-вольфтік сипаттағы рационализм рухында тұжырымдалды. Жүйкесінің жұқаруы мен галлюцинация салдарынан Сведенборг мистикаға ұрынды. Сведенборг өзін "көріпкел" деп есептеп, маған Христің өзі аян берді-міс деп Библияны аллегориялық түрде түсіндіруге кірісті. Сведенборгтың мистицизмі мен оккультизмі Канттың "Көріпкелдің қиялдары..." еңбегінде сынға алынды. Сведенборгтың жолын құұшылар Германияда, Францияда және Ресейде, әсіресе масон ұйымдарында болды.
Негізгі шығармашылығтары:
т. б.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1688 жылы туғандар Санат:1772 жылы қайтыс болғандар
Санат:Ғалымдар Санат:Математиктер Санат:Швеция философтары
Нұрбану Әділбекқызы Әбуева
Нұрбану Әділбекқызы Әбуева(25.11.1969 жылы туған, Өзбекстан,Бұхара қалада) – саясаттану ғылымның докторы (2008), профессор (2008). ҚазҰПУ-ды бітірген (1998). 2008 жылдан ҚазҰПУ-дың халықаралық ынтымақтастық басқармасының бастығы болып қызмет атқарады. «Қазақстан Республикасы мемлекеттік басқармасының жаңашалану жағдайындағы саяси элита» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Әбуеваның 100-ден астам ғылыми жұмыстары шетелдік және отандық басылымдарда жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жамбыл (Аққулы ауданы)
Жамбыл — Павлодар облысы Аққулы ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 755 адам (379 ер адам және 376 әйел адам) болса, 2009 жылы 755 адамды (375 ер адам және 380 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққулы ауданы елді мекендері
Жас аңғар
Жас аңғар (Молодая долина) - морфологиялық дамуының алғашқы сатысында тұрған, өзі тар, беткейлері тік, бойлық кескіні тегістелмеген, жайылмасы мен террасалары болмайтын аңғар; мұндай өзеннің "аңғар" және "арна" деген ұғымдары бір-біріне сәйкес келеді.
Наллес
Наллес (Nalles) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1634 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 136 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 39010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Жаңатаң
Санат:Айрық беттер
Альбарреаль-де-Тахо
Альбарреаль-де-Тахо (Albarreal de Tajo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 725 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 21 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Коронел-Пашеку
Коронел-Пашеку (Coronel Pacheco) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 640 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 130,287 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Мотокурка
Мотокурка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пинега өзенінің оң жағалауынан 513 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Ноғайбай би ауылдық округі
Ноғайбай би ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін "Надеждин ауылдық округі" деп аталды. 2019 жылы құрамына Мағжан ауылдық округінен 1 және қысқарған "Қарағанды ауылдық округінен" 1 елді мекен қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Беняш, Дүйсеке, Еремеевка, Қарағанды, Надёжка, Ноғайбай ауылдары кіреді. Орталығы – Надёжка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2719 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы ауылдық округтері
Радиохимиялық талдау әдістері
Радиохимиялық талдау әдістері — радиоактивті элементтер мен олардың жекелеген изотоптарының құрамы мен мөлшерлік катынастарын осы заттарға тән радиоактивті сәулелерді және ядролық өзгеріс өнімдерін зерттеу нәтижесінде анықтау.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ертарғын Кәкімбекұлы Астаев
Астаев Ертарғын Кәкімбекұлы - 1950 жылы 2 қазанда Алматы облысы Талғар ауданының «Калинин» ұжымшарында туған. Қазақ.
Әкесі - Астаев Кәкімбек (1924 ж. т.), зейнеткер, 1-ші топты ҰОС мүгедегі. Анасы - Астаева Жаңыл (1926 ж. т.), зейнеткер.
Алматы халық шаруашылығы институтының сауда экономикасы факультетін (1975) экономист мамандығы бойынша; «Әулие-Ата» университетінің заң факультетін (2003) заңгер мамандығы бойынша бітірген.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
«Нүр Отан» ХДП мүшесі (2003 жылдан).
1968 жылдан - Алматы облысы Талғар ауданының «Калинин» ұжымшары шопанының көмекшісі. 1970 жылдан - Алматы облысы Талғар ауданы «Қазгипросушаруашылығы» институты топографиялық отрядының жүмысшысы. 1971 жылдан - Алматы халық шаруашылығы институтының студенті. 1975 жылдан - Алматы облысы Талғар аудандық тұтынушылар одағының экономисі, тауар сатушысы. 1977 жылдан - Алматы облысы Талғар ауданы Таулы Октябрь кеңшары жұмысшылар кооперативі төрағасының орынбасары. 1979 жылдан - Алматы облысы Талғар қаласы автодүкендер бірлестігінің директоры. 1984 жылдан - Алматы қаласы Мәскеу аудандық Азық-түлік саудасы одағының директоры. 1989 года - Алматы қ. Мәскеу аудандық Халық депутаттары кеңесі атқару комитеті төрағасының орынбасары. 1992 жылдан - Алматы қалалық мемлекеттік мүлік жөніндегі аймақтық комитеті төрағасының бірінші орынбасары. 1993 жылдан-«Әлемсистем» қаржы-инвестициялық компаниясының вице-президенті (Алматы). 1996 жылдан - Алматы қ. Алатау аудандық әкімінің орынбасары. 1997 жылдан - «Кемер» АҚ бірінші вице-президенті (Алматы). 1998 жылдан - Тараз қаласы әкімінің бірінші орынбасары, әкімнің орынбасары, әкімнің м.а. 2009 жылдан - Тараз қаласының әкімі.
2010 жылдың қарашасынан бері - Жамбыл облысы Жамбыл ауданының әкімі.
Алматы қаласы Мәскеу аудандық Халық депутаттары кеңесі атқару комитетінің депутаты (1989-1992).
«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына Южыл» (2005), «Ерен еңбегі ушін» (2007) медальдарымен марапатталған.
Діни көзқарасы - «Исламды ұстанамын, дініне қарай кемітіп, шеттетуге қарсымын».
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М.К. Ататүрік.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикасы мықты, өркендеуші мемлекет».
Хоббиі - туризм.
Сүйіп оқитын әдебиеті -тарихи романдар.
Үйленген. Жұбайы - Астаева Мария (1954 ж. т.). Қызы- Астаева Дина Ертарғынқызы (1986 ж. т.); ұлы - Астаев Талғат Ертарғынұлы (1980 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:Тараз әкімдері