cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
Финалдық турнирге жолдама алған
Қазіргі уақытта тек қабылдаушы командалар іріктеуден өтті. 45 орын бос қалды:
Семей орманы (резерват)
Семей орманы – мемлекеттік табиғи орман резерваты.
Құрылуы мен мақсаты
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман және аңшылық шаруашылығы комитетінің жекелеген мемлекеттік мекемелерін қайта ұйымдастыру туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 22 қаңтардағы № 75 қаулысымен Беген, Бородулиха, Бөкебаев, Долон, Жаңасемей, Жарма, Канонер, Морозов, Жаңашулбі және Семей ормандары мен жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемелерді біріктіру арқылы құрылды. Ауданы 662 167 га. 2005 жылы құрамына Үржар ауданы әкімінің 27 қазандағы № 908 қаулысы негізінде тұрақты орман орналастыруға берілген 1610 га жер, 2008 жылы Семей қаласы әкімінің 14 тамыздағы комиссиясының қорытындысына сәйкес Знаменка ауылдық округінің босалқы жерінен 1725 га жайылым енгізілді. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 21 шілдедегі № 807 қаулысымен резерваттың жалпы ауданы 804,2 га жері Бұлақ СЭС-ін салуға берілді. Қорықты құрудағы мақсат – маңызды қорғаныш функцияларын атқаратын және ерекше экологиялық, ғылыми, мәдени және рекреациялық құндылығы бар Ертіс өңірінің бірегей жалды ормандарын сақтау және қалпына келтіру.
Географиялық орны
Абай облысының Абай, Аягөз, Бесқарағай, Бородулиха, Жарма, Үржар аудандары жерінде орналасқан. Географиялық тұрғыдан қорық аумағы Ертіс жазығы, Көкпекті-Шар ұсақ шоқылары мен Шыңғыстау таулары шегінде орналасқан.
Флорасы
Аумағы дала, орман, шөл, бұталы, шалғынды және батпақты өсімдік түрлерінің бірегей үйлесімімен сипатталады. Жалды ормандарында жоғарғы сатылы өсімдіктер флорасының 201 тұқымдасы мен 61 тұқымның 344 түрі өседі. Олардың негізін жабық тұқымдылардың 340 түрі құрайды, оның ішінде: қос жарнақтылар - 80,59% (274 түр), дара жарнақтылар - 19,41% (66 түр). Өсімдіктері орманға тән. Қарағай, қайың және көктерек ормандарының далалық белдеуінде орналасуы бұл аумақта суқорғау мен эстетикалық маңызы зор. Ормандар құмда және жер асты сулары жақын жерде кең таралған. Мұндай аумақтардың әдетте жер бедері – қарағай немесе көктерек-қайың ормандары мен құмды далалардың кезектесуі. Орман түзетін негізгі түрлер: қарағай, қотыр қайың және көктерек. Шөп қабатында дәнекті астық тұқымдастар – қауырсынды қау және бетеге, сондай-ақ Маршалл жусаны мен дала жусандары басым. Батпақты жерлерінде – қияқ, қамыс, қосбас, гигрофитті өсімдіктер.
Фаунасы
Қорықтағы омыртқалы жануарлардың фаунасы 354 түрден тұрады; оның ішінде дөңгелекауыздылар – 2, балықтар – 25, қосмекенділер – 4, бауырымен жорғалаушылар – 16, құстар – 234, сүтқоректілер – 83 түр. Дала зонасында жалды орман өскен құрғақ қауырсынды-бетегелі далалардың субзонасында бұлан, елік, жабайы шошқа, қасқыр, түлкі, қарсақ, шақылдақ кеңінен таралған. Құстардың ішінде бозторғай, сұр шіл, дала қыраны, дала құладыны, су қоймаларында суда жүзетін құстар басым. Жарма тармағының аумағында арқар, сілеусін, сасықкүзен, аққалақ, суыр, қоңыр аю кездеседі. Қазақстанның Қызыл кітабына енген түрлер: қара дегелек, ителгі, ақбас тырна, лашын, жыланшы бүркіт, қызылжемсаулы қарашақаз, жалбағай, арқар. Қорық аумағында 7 отрядқа жататын балықтың 25 түрі бар. Оның ішінде Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген төрт түрі – таймен, сылан, сібір бекіресі және балқаш алабұғасы. Резерватта Қазақстан жерінде мекендейтін қосмекенділердің 12 түрінің ішіндегі құйрықсыз қосмекенділер отрядынан 4 түр кездеседі – жасыл құрабақа мен кәдімгі құрбақалар, көлбақа және сүйіртұмсық бақалар. Бауырымен жорғалаушылардың 2 отрядының 16 түрі кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан резерваттары Санат:Абай облысы географиясы
Перде
Перде — терезелерді, есіктерді, қуыстарды перделеуге, бөлменің бір жағын екіншісінен бөлуге арнап матадан тігілген бұйым. Перделердің есік терезеге арналғаны, бөлмені екіге бөліп тұратын сырғымалы шымылдық сияқты түрлері болады. Олар мақта-матадан, репс, жібек, жүн мата, мақпалдан тігіледі. Перденің бірнеше түрі бар. Гардиндер — жалтырақ немесе айшықты жұқа маталардан, тюльден, шілтерден жасалып, терезеге тұтылады. Олар көбіне ақ немесе ашық түсті, біртегіс яки суретті, кестелі, апликациялы маталар болып келуі мүмкін. Әдетте гардиндер сол тұтылған күйі ашылмайды, бөлмені шаңнан, тікелей түскен күн сәулесінен қорғайды. Шторлар — жарық өткізбейтін маталардан жасалған қалың Перделер. Оның түрмелі және сырмалы түрлері бар. Сырмалы шторлар біркелкі тігінен жиырылып тұрады. Бөлме биік болса, штордың жоғары жағын желбіршектермен сәндеуге болады. Пішініне қарай желбіршек біртегіс немесе бүрмелі (фасонды) болып келеді. Оның ұзындығы терезенің немесе есік биіктігінің 1/5-не тең болуы қажет. Шторлар кешкілік сыртқы жарықтан, күн сәулесінен және көшенің шуынан қорғауға арналған. Партьерлер — жарық өткізбейтін қалың матадан есікке (бөлменің іш жағынан) тұтатын Перде Олар жалғас бөлмелерден түсетін жарықтан және шудан қалқалайды, сондай-ақ есіктің жақтауларын жасырып, бөлмеге сән беріп, үлкейтіп көрсетеді. Үндістан, Қытай, Франция және Италия үшін жібек - перделердің дәстүрлі материалы болды, ал Англия мен Шотландия үшін - жүн. Орталық Азия мен Америка елдеріне келетін болсақ, мұнда мақта, Андта жүн (альпака), ал Солтүстік және Шығыс Еуропада зығыр пайдаланылды.
Санат:Тұрмыстық заттар Санат:Терезе
Мойылды көшесі (Астана)
Мойылды көшесі (Астана) — бұрынғы атауы №14 көше. «Көктал» тұрғын алабы. Мойылды көшесі Ақмола көшесінен басталып, Наурыз көшесінде аяқталады. Ақтөбе көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 514,4 метр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Шахбокс
right|thumb|Шахбокс матчы right|thumb|Шахбокс матчы, Берлин, 2008 Шахбокс — шахмат пен бокстың қосындысынан туған қоспалы спорт.
Тарихы
Аталған спорт түрі ресми түрде 2003 жылдан бері өткізіліп келеді. Шахбокстың концепциясы алғаш рет Энки Билалдың «Froid-Équateur» роман-комиксінде пайда болды. Кейінірек голландиялық перформансшы Ипе Рубинг кітаптағы қиялды іске асыруға бел буды. Ол шахмат пен боксты бір комикстік кітапта біріктіру идеясын көргеннен кейін шахбоксты ойлап тапты. Шахбокста шахмат және бокс турнирлері айналымға түседі және оның ұраны: «Шайқас – алаңда болады, ал жауынгерлер – шахмат тақтасына түседі».
Ережелері
Кездесу 11 раундтан тұрады. Тақ санды раундтарда – қарсыластар шахмат ойнап, ми «жарыстырса», жұп санды раундтарда қолғап түйістіріп, физикалық күштің көмегіне жүгінеді. Шахматта әрбір ойыншыға 12 минуттан беріледі. Ал бір шахмат раунды 4 минуттан болса, бокс раундтары 3 минуттан.
Ойын шахмат үстелі орналастырылған рингтің ішінде өтеді. Екі шахматшы да боксшылар секілді киініп, сайысқа шығады. Ойын барысында сөйлеуге, қарсыласын ұруға тыйым салынған.
Жеңімпаз кездесуде болған нокаутқа, техникалық нокаутқа, мат қою немесе қарсыластардың бірінде шахмат партиясы уақытының бітуіне байланысты анықталады. Егер де қарсыластар шахмат ойынында тең түсіп, бокста нокаут болмаса, кездесу тағдыры бокстағы ұпай санымен шешіледі. Ал егер де бокс та тең нәтижемен аяқталса, онда жеңіс қара фигуралармен ойнаған спортшыға беріледі. Боксшылар салмақ дәрежесіне бөлінеді, ал халықаралық қауымдастық түрлі турнирлер ұйымдастырып тұрады.
Сілтемелер
Санат:Спорт түрлері Санат:Шахмат Санат:Бокс Санат:Көпсайыс
Кудкерк-Бранш
Кудкерк-Бранш (Coudekerque-Branche) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59155, пошта индексі — 59210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22588 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2471,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Сен-Пе-д'Арман
Сен-Пе-д'Арман (Saint-Pey-d'Armens) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33459, пошта индексі — 33330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 263 адамды құрады. Халық тығыздығы — 62,62 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Эдуард Миллс Парселл
Эдуард Миллс Парселл (Edward Mills Purcell; 30 тамыз 1912, Тейлорвилл, Иллинойс, АҚШ — 7 наурыз 1997, Кембридж, Массачусетс, АҚШ) — американдық физик, «дәл ядролық магнитті өлшеудің жаңа әдістерін және онымен байланысты ашылымдарды жасағаны үшін» 1952 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының иегері (Феликс Блохпен бірге).
АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (1951), Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшесі (1989).
Өмірбаяны
Ол Пердю университетінде электротехника мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Гарвард университетінде физика бойынша магистр және докторлық дәрежелерін алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде MIT— де СТЖ радарды жасау бойынша радиациялық зертханада жұмыс істеді. Соғыстан кейін Гарвардқа оралды. 1945 жылы ол өзінің әріптестері Паунд және Торримен бірге ядролық магниттік резонанс (ЯМР) құбылысын ашты. ЯМР ғалымдарға материалдардың химиялық құрылымы мен қасиеттерін анықтаудың талғампаз және дәл әдісін берді және қазір физика мен химияда кеңінен қолданылады. Ол сондай-ақ XX ғасырдың ең маңызды медициналық жетістіктерінің бірі — ЯМР бейнелеудің негізі болып табылады. ЯМР ашқаны үшін Парселл мен Блох Нобель сыйлығына ие болды.
Оның астрономияға да өз үлесін бар — алғаш рет ғарышта бейтарап сутегінің радиошығарылуын тіркеді (толқын ұзындығы 21 см радиация), соның арқасында ол алғаш рет Құс жолының спиральды иықтарын көре алды. Бұл әдіс радиоастрономиядағы ең маңыздыларының бірі болып табылады. Сонымен қатар, ол қатты дене физикасына елеулі үлес қосты — спин жаңғырығы релаксациясын, ядролық магниттік моменттің релаксациясын және теріс спин температурасын зерттеу арқылы. Норман Рамсеймен бірге ол бірінші болып бөлшектер физикасындағы CP-симметриясының дұрыстығына күмән келтірді.
Ол президенттер Дуайт Эйзенхауэр, Джон Кеннеди және Линдон Джонсонның ғылыми кеңесшісі болды.
1970 жылдан 1971 жылға дейін Америка физикалық қоғамының президенті болды.
Американдық философиялық қоғамының, АҚШ Ұлттық ғылым академиясының (1951), Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі. Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшесі (1989).
Ғылыми, ағартушылық және азаматтық қызметі үшін бірқатар марапаттарға ие болды. 1979 жылы Ұлттық ғылым медалімен (АҚШ) марапатталды.
1992 жылы «Адамзатқа ескертуге» қол қойды.
Кванттық оптика мен нанотехнологияның дамуымен Парселл есімі эмиттердің белгілі бір кеңістік режимімен байланысын сипаттайтын Парселл факторы сияқты тұжырымдамамен жиі аталады.
Сілтемелер
Санат:Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Гарвард университеті түлектері Санат:Массачусетс технологиялық институты оқытушылары Санат:Физиктер Санат:АҚШ физиктері Санат:XX ғасыр физиктері
Хановэйто-Се
Хановэйто-Сё — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тиутей-Яха өзенінің сол жағалауынан 166 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
NGC 286
NGC 286 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 2 қазанда Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 286 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3142, MCG -2-3-34, NPM1G -13.0038, AM 0051-132, PRC C-4.
Шәкен жұлдыздары
"Шәкен жұлдыздары" — халықаралық кинофестиваль.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық байқаулар Санат:Кино
Хагхэсвилл (Миссури)
Хагхэсвилл (Hughesville) — Миссури штатының Pettis округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Изгрев (Ямбол облысы)
Изгрев (Изгрев) — Болгариядағы ауыл. Ямбол облысына қарасты Елхово қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 8717. Телефон коды — 047201. ЕКАТТЕ коды — 32576.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Даралылық
Даралылық - жеке индивидтің өзінің ұстанымы мен мұдделерін коғамның мүддесіне, адамдар тобына қарама-қарсы қоюында көрінетін тұлганың ерекшелігі, дүниетану типі. Моральдік-психологиялық тұрғыда бұл белгі эгоизмге жақын.
Дереккөздер
Санат:Адам Санат:Терминология
ΙΙ Хассан мешіті
ΙΙ Хассан мешіті немесе ΙΙ Хассанның Ұлы мешіті – Мароккодағы Касабланка қаласында орналасқан мешіт.
Ол Атлант мұхитының жағалауында орналасқан. Құрылыс жұмыстары 1986-1993 жылдар аралығында жүрді. Жоба авторы – Мишель Пинсо. Мешіт 25 000 адамға арналған және қасындағы аймаққа 80 000 адам намаз оқи алады. Жалғыз мұнарасының биіктігі 210 м.
Ол әлемдегі ең биік діни құрылыс болып табылады. Мешітті қайырымдылық қорынан жиналған 800 миллион долларға салды. Мешіт ΙΙ Хассан корольдің кезінде салынды. Құрылыс жұмысына 2500 құрылысшы және 10 000 жуық суретшімен басқа мамандар шақырылды. Құрылыс материалдардың барлығын қаланың маңындағы аймақтардан әкелінді.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша мешіттер
Ырғыз-Торғай резерваты
Ырғыз-Торғай резерваты — Ақтөбе облысы, Ырғыз ауданында орналасқан мелекеттік резерват. “Ырғыз-Торғай” табиғи резерватын құ­рудағы негізгі мақсат — киік санын кө­бей­ту. Резерват ашылған кезде, яғни 2007 жы­лы осы аумақта 7 мыңға жуық киік болған. Қазіргі кезде 138763 бас киік бар.
Резерват территориясы географиялық ерекшелігіне байланысты екі учаскеге бөлінген. Олар “Атан басы” және “Ала­көл” жүйелері. “Атан басы” жүйесі тоғыз жолдың торабында орналасқан. Оңтүстігі Қызыл­ор­да, шығысы Қарағанды, сол­түстігі Қостанай облыстарымен шектеседі.
Резерват шекарасына 7 шақырым сайын арнайы белгі қойылған. Онда ““Ырғыз-Торғай” мемлекеттік табиғи резерваты ерекше қорғалатын аймақ. Кіруге тыйым салынған” деп жазылған.
Санат:Қазақстан резерваттары Санат:Ақтөбе облысы
Джон Ларрокет
Джон Ларрокетт (John Larroquette;, Жаңа Орлеан, Луизиана, АҚШ) — америкалық театр және кино актёрі, бес мәрте «Эмми» (1985, 1986, 1987, 1988, 1998) сыйлығының, «Тони» және «Драма Деск» (2011) сыйлығының лауреаты, «Алтын глобус» (1988) сыйлығының номинанты.
Биографияcы
Актёрдың толық аты-жөні — кіші Джон Эдгар Бернард Ларрокетт (John Edgar Bernard Larroquette Jr.). Ол 1947 жылы Луизиана штатының Жаңа Орлеан қаласында теңізшінің отбасында дүниеге келген. Балалық шағында кларнет пен саксофонда ойнаған. 1973 жылы Ларрокетт Голливудке қоныс аударды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тони сыйлығының иегерлері Санат:Эмми сыйлығының иегерлері
Миятамыр
Миятамыр (Glycyrrhіza uralensіs) – бұршақ тұқымдасы, мия туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда далалы жерлерде, сортаңды шалғындарда, тоғайлардың арасында кездеседі. Биіктігі 50 – 110 см-дей, сабағын шырынды түктер жапқан. Жапырағы қандауыр тәрізді (ұзындығы 10 – 25 см). Күлте жапырақтары көк түсті, ақ жолақты болады. Гүлі сарғыш, түтік тәрізді (ұзындығы 14 – 25 см). Маусым айында гүлдеп, шілде – тамызда жеміс салады. Тұқымы (саны 3 – 9) бүйрек тәрізді, қоңыр түсті болады. Миятамырдың тамырында глицерин, глюкоза, глюкозидтер, сахароза және минералды тұздар бар. Медицинада дәрі-дәрмек жасауда, тамақ өнеркәсібінде (мысалы, сыра ашытуда, тағы басқа) қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Историзм
Историзм (тарихи сөз) — атап білдіретін заттары мен құбылыстары өмірде жоқ, көнеріп қолданудан шығып қалған сөздер мен тұрақты сөз тіркестері. Историзм лексиканын пассив қабатына жатады. Историзм көне замандарға да (адырна, кіреуке, алдаспан, қыдыра жалды қыл құйрық, сұр жебе, бабай түктішашты әзиз), таяуда өткен заманға да (саужой (сауатсыздыкты жою), қаратаяқ (зиялы), шабарман, болыс) байланысты болуы мүмкін. Историзм ғылыми әдебиеттерде терминдік мағынада, көркем әдебиеттерде тарихи бейне, бояу жасау үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвистика
Винс Эдвардс
Винс Эдвардс (Vince Edwards, туған кездегі есімі Винсент Эдвард Зойно Vincent Edward Zoino) (9 шілде 1928 жыл — 11 наурыз 1996 жыл) — америкалық актёр, режиссёр және әнші, 1950-60-жылдары кино саласындағы және телевидениедегі атқарған қызметтері оның атағын асқақтатты.
Көбінесе Эдардс америкалық публиктерде 1961 жылдан бастап  1966 жылға дейін АВС телеарна көрсеткен "Бен Кейси" телесериалындағы "әдемі және тұйық", "жарық және теңдесі жоқ жас нейрохирург" бейнесімен даңқы артты.
Жас кезінде Эдвардс профессианал жүзгіш болды және ол Олимпиадаларға қатысуды арман етті. Бірақ, аяқ астынан жасалған аппендицитті жою операциясы оның арманының күл талқанын шығарды, Осыдан кейін ол актерлік шеберлігін шыңдауға бел буды. Эдвардс университетте қалды. Мұның себебі: Америкалық драма өнерінің академиясына түсу еді. Осыдан кейін ол «Парамаунт Пикчерзде»  арнайы актер болды.
Эдвардстың қатысумен түсірілген үздік картиналар қатарына спорттық комедия «Әлем мистері» (1951), нуар фильмв «Өлтірус» (1956), «Келісіп өлтіру» (1958) және «Қорқыныш қаласы» (1959), сонымен қатар әскери драмалар қатарына жататын «Жеңімпаздар» (1963) және «Пері бригадасы» (1968).
Өмірінің ерте жылдары
Винс Эдвардс 9 шілдеде 1928 жылы Нью-йорктық Бруклин районында итальяндық эмигранттар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі тасшы болды. Өзінің егіз ағасы Энтони екеуі үйдің кенжелері болды. Кішкентай кезінен Эдвардс театр мен өнерге қатты қызығатын.
Дереккөздер
Санат:АҚШ актерлері Санат:1928 жылы туғандар Санат:1996 жылы қайтыс болғандар Санат:9 шілдеде туғандар Санат:11 наурызда қайтыс болғандар
Сед-Ель (Оңтүстік Мылва тармағы)
Сёд-Ёль (Сед-Иоль) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оңтүстік Мылва өзенінің сол жағалауынан 81 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сабаншы
Сабаншы (Otocolobus manul немесе Felis manul) — жыртқыштар отрядының мысықтәрізділер тұқымдасына жататын аң.
Дене мөлшері үй мысығындай, тұрқы 52 — 65 см, салм. 4 — 5 кг. Үлпілдек жүні ашық сұр, қоңырқай түсті, арқасында көлденең жіңішке 6 — 7 қара жолағы болады. Құйрығы келте, арқасындағы 8 қара жолағы анық көрінеді. Құлақ қалқандары өте кішкентай, самайында шоқша сақалы бар. Шөл далада тіршілік етеді. Інін жартас арасына салады, ірі кеміргіштердің індерін де мекендейді. Ақпан — наурыз айларында мауығып, сәуір — мамырда мысықтайды (2 — 8 аралығында). Қорегі — кемірушілер (тоқалтістер, шақылдақтар), торғайтәрізді құстар. Жемін ымыртта, түнде аулайды. Сабаның кәсіптік маңызы шамалы болғанымен ғылыми мәні құнды. Саны өте аз, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.
Статус
III-ші санат. Барлық таралу аймағында сирек кездесетін түр. Ресейдің, Қырғызстанның, Түркменстанның Қызыл кітаптарына енегізілген.
Генофондысын сақтау үшін таксонның маңызы
Қазақстан фаунасында туыстың 6 түрінің бірі, ал дүниежүзілік фаунада туыстың 30 түрінің бірі.
Таралуы
Түрдің ареалы Закавказье, Алдыңғы және Орталық Азияны қамтиды. Қазақстанда сабаншы Маңғышлақ, Үстірт, Қызылқұм, Сарыарқа, Тянь-Шань, Жоңғар Алатауы, Тарбағатай, Сауыр, Қалба және Оңтүстік Алтайда таралған. Барлық жерде оқта-текте ғана жолығады. Таралу аймағы қысқаруда.
Мекендейтін жерлері
Тасты шөлейтті қыраттар, биік тау жоталары, кеміргіштер көп болатын жазық далалар.
Саны
XX ғ. Ортасына дейін Сарыарқада, шығыс және батыс Жоңғар Алатауында едәуір болды; осы аудандардан дайындау мекемелеріне оншақты оның терісі тапсырылып тұрды. XX ғ. 80-шы жылдары Жоңғар Алатауында сабаншы сирек кездесетін болды. Тек Тентек және Жаланты өзендері мен Сарыбөктер маңында бірең-сараңы ғана кездесті. Басқа аудандарда соңғы отыз жыл ішінде 1 мысық Шелек селосында, біреуі – Қапшағайда, екеуі – Үлкен Бөгеті тауында, бірі – Сөгеті ойпатында кездесті. Бұл мысықтың саны Алтайда, Ресейде, Өзбекстанда да азая түсуде.
Негізгі шектеуші факторлар
Браконьерлік, іштен өлуі, жұт жылдар, өрттер.
Қолда өсіру
Хайуанаттар бағында ұсталады және жақсы көбейеді.
Қорғауды керек ететін шаралар
Ерекше қорғалатын табиғи территориялар ұйымдастыру, браконьерлермен күресу, өртті болдырмау.
Зерттеу үшін ұсыныстар
Сабаншының негізгі таралған аудандарын (қыста) және экологиясын зереттеу қажет.
Дереккөздер
Санат:Мысықтәрізділер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген сүтқоректілер Санат:1776 жылы зерттелген жануарлар Санат:Азия сүтқоректілері
Хильперсдорф (Трайсмауэр қауымы)
Хильперсдорф (Трайсмауэр қауымы) (Hilpersdorf (Gemeinde Traismauer)) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5827 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 43.14 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 1 943.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Горт (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Хильперсдорф (Община Трайсмауэр)
Дегдарлық және құлдық мораль
thumb|right|200px|[[Фридрих Ницше]] Дегдарлық мораль және құлдық мораль (master and slave morality) - идеясы (master–slave morality) Фридрих Ницшенің «жақсы мен жаман сыртында» және «Мораль шежіресі» кітаптарында кең көлемде айтылып, жан-жақтылы тұжырымдалған негізгі этикалық идеясы есептеледі. Дәстүрлі этика ережелеріне аяусыз соққы беріп, ауыр сын айтқан Ф.Ницше дәстүрлі христиандық этика мен ақылға сену бағытын түгел сынап, түрлі этикалық образдарға талдау жасай келе екі түрлі мораль болады деген қорытынды шығарды, олар: үстемдердің, қожайындардың, таңдаулыларды Дегдарлық этикасы және әлсіздердің, бейшаралардың, топас-тоғышарлардың Құлдық этикасы. Бұл жерде Мендік құндылық, өмірлік ұстаным, адамаралық байланыс және болашақ секілді төрт негізгі түйін тұрғысынан этикаға талдау жасап, Дегдарлық пен құлдықтың моралдық өзгешелігін айқындаған.
Құлдық және дегдарлықтың белгілері
Дегдарлық мораль іс-әрекетті өлшеуі Құлдық моральдың іс-әрекетті өлшеуіне ұқсамайтын өлшем қолданады. Дегдарлық моралдың ережесі - өзін кесету (менмендік), асқақтық, белсенділік; Құлдық моральдың ережесі өзін терістеу (өзін қор санау) кішпейілдік, ерегесу, жанашырлық. Кімнің қандай моральда болуын оның тегі мен әлеуметтік орны белгілемейді, оның өз әрекетіне қарата ұстанған көңіл-күй мағынасы белгілейді. Үлкен бір тиран да құлдық моральдың адамы болуы мүмкін, егер оның бүкіл іс-әрекеті өшпенділік пен кектенуге құрылса. Ф.Ницше дегдарлық моральды дәріптегенімен, құлдық моральды ілікке алғысыз деген жоқ, ол құлдық моральдың қайсарлығы мен кейбір рухынан үйрену керек деп есептеді. thumb|right|200px|"Құлдар кісен дауысын сағынады. (Ф.Ницше)
Моральдың Ницшелік мағынасы
Ф.Ницше қаламындағы "Мораль" сөзі де жалпылық түсініктен сәл өзгеше. Негіздік морал бүкіл дүниетанымға сіңген және бүкіл дүниетанымыңды түсіндіретін нәрсе. Ол өзінің ерекшелігімен бүкіл мәдениеттің өзгеше тірегін құрайды. Ондағы тіл, оның ережесі, оның дағдысы, оның пайымдау-суреттеу тәсілі, оның құру-құрастыру амалы түгелдей мәдениет үшін метафизикалық құрамдар есептеледі, - осының бәрі дегдарлық және құлдық моралдар ортасындағы қайшылық пен күрестің нәтижесі есептеледі.
Дегдарлық мораль мен Құлдық моральдың айқын айырмашылығы
thumb|right|400px|Парсы құлы
Мәселенің Ницше жағынан қойылуы
Ф.Ницше батыс философиясындағы гуманизм дәстүріне талдау жасап, әлсіздерге күш көрсету мен оларды бөзек етуге барша адам, тіпті Ф.Ницшенің де келіспейтінін ашық айтты. Ф.Нитцшенің моральды сынауы бұл түрдегі жабайылық пен зұлымдыққа қаратылған емес. Дегенмен, моралдың салыстырмалылығы ф.Ницше үшін негізгі арқау болды.
Ф.Ницше Дегдарлық моральдың басты ерекшелігі ретінде құрметтілік, асқақтық, керемет болу және өз-өзіне сенімділікті алды. Бұл Ницшенің басқа идеяларымен астасып жатыр: Кемел тіршілік қуаты, құдіретті үстемдік еркі, ерекше Мендік құндылық, адал өмір мәмілесі және тасқындаған жасампаздық-шығармашылық!
Дегдарлық моральдың көзімен қарағанда әлсіздер, жалаңдар, бейшаралар, көз алдағы мүддесін ғана ойлаушылар, күдікшілдер, өзін қор санаушылар, топас-тоғышарлар мен жалқау-масылдар, бұралқылар, жағымпаздар түгелдей көзге ілуге тұрмайтын нашар нысандар есептеледі. Дегдарлар үшін осындай қара бұқара түкке тұрғысыз, тек өздері ғана сенімді және адам деген атқа лайық есептеледі. Құлдар көзімен қарағанда бұның бәрі керісінше көрінеді. Олар бүкіл өмірге пессимизмдік (түңілу және торығу) көңілмен қарайды, тіршілкке сенбейді, күштілердің күшінің жақсылық әкелетініне күдіктенеді, күшті, ықпалды, жігерлі адамдарға өшігеді, оларды "жамандар", "жамандық туғызушылар" деп балағаттайды, сөйтіп жақсылық-жамандық өлшемінің құлдық нұсқасы пайда болады.
Екі түрлі моральдың негізгі төрт ерекшелігі
Ф.Ницшенің бұл екі түрлі мораль идеясы сыни түрде этиканың жаңа көкжиегіне жол сілтейді. Ал, бұл екі түрлі этикалық ұстанымның төрт түрлі ерекшелігі бар:
Дегдарлық морал бойынша, дегдар өзін құндылықтың жаратушысы ретінде сезінеді, өзін растау және "Мен Менмін" дегенге негізделіп асқақ рух қалыптастырады. Ал, құлдар "Құдайдың өмір сүруін этикалық арқау етіп", егер "Құдай болмаса, өмірді елестету мүмкін емес" деп есептейді. Олардың өздік құндылығы "сыртқы" нәрсе арқылы анықталады, олар басқаға (Құдайға, не басқаға) және "Мен емеске" негізделіп өзін айқындайды. Олар айналасына өшпенділік танытады; құндылыққа өз себебінен емес, ішкі құштарлық бойынша емес, мәжбүрленіп талпынады; олардың өмірі біреу үшін өмір сүріп жүргендей жүк болып сезіледі және айналасынан өш алу арқылы рухани жайсыздығын азайтып, өмір себебін алдамшы жауапбен қанағаттандырады. Құлдық моральдың қалыптасуына қарама-қайшы сыртқы орта ілесіп жүреді, физикалық тұрғыдан алғанда ол (құлдық мораль иесі) сыртқы өзі жеңе алмайтын қарсы күштің себебінен болады. Ал, Дегдарлық мораль өз себебінен өзі қалыптасады, ол адам баласы асқақ, биік және жігерлі түрде қалай болуы керек болса, солай болудың нәтижесі, ол өзін жеке, дербес, тәуелсіз еркін адам сезінудің нәтижесі. Дегдарлық этиканың өзін растауы ішкі күшті тіршліік еркі мен үстемдік еркінің қоздыруының нәтижесі болып, ішкі тұғыры берік болғандықтан, ол үздіксіз ізденеді, бейшараларды көзге ілмейді, биіктен өз асын іздейді, өзін "Мен мен едім, мен едім" деп растайды, кесетеді! 2) Өмірге мәмілесі: адал, не жасанды
Өмірге мәмілесі тұрғысынан Құлдық моральдың ең басты ерекшелігі — жасандылық! "Әлсіздер міндетті түрде жасанды болады" — дейді Ф.Ницше, "олар өйткені ештеңеге де шынайы қарауды қаламайды", шынайы қарауға қауқары да бола бермейді. Жақсы көрінгісі келушілердің жасандылығын санап тауысу қиын, олар бейшара көрініп, мейірбан көрініп, береген көрініп саналы-санасыз түрде барлық ойынды ойнайды ... Ф.Ницше қиялы бойынша Дегдарлар этикасы адалдықтың шынайы үлгісі. Әрине, шынайы адал болу өмірде қиын, мысалы Ф.Ницшенің сөзі бойынша "Адалдық сөзін Сократтың, христиан дінінің этикасынан таба алмайсың; ол біздің ең негізгі кейінгі мораль талабымыздың өзі, әрине кемелденген жоқ және ылғи қате түсініліп, бұрмаланып жатады, тіке жолықтырып сезіну де қиын! Қайткен күнде де ол енді талап етіліп жатқан нәрсе. Біз оны кейде суарамыз, кейде оны тұншықтырамыз, бәрі де біздің қалауымыздағы нәрсе". Ф.Ницшенің Адалдыққа сонша мән беріп, соған қарсыларға аяусыз сын айтқаны оның барлық кітабынан, әсіресе «Заратуштра осылай деді» кітабынан да көрінеді. Тіпті рухани жақта адал, бірақ әркекетте ағымға ілесіп, жұртқа бейімделіп кеткендерге де Ф.Ницше қатал сын айтады. Өйткені бұл ағымға ілесіп жүргендерге қарағанда өмірге әлдеқайда залалды деп түсіндіреді.
3) Адамаралық байланыс: Құрметтеу, немесе мүсеуреу thumb|left|400px|[[Абылай хан]]Ницше не үшін мейірбандықты құлдық моральға жатқызды және оған ауыр сын айтады? Алдымен, Ф.Ницшенің пікірінше, азаптар ұқсамайды, бірдей шамадағы жағдайда болмаса, сен басқалардың азабын негізінен сезіне алмайсың, сен тек өз азабың мен мұңыңды ғана шындап түсінесің, демек сенің мейірбандық арқылы басқаларадың азабына ортақтасуың айналып келгенде өз азабыңа жаның ауыруы ғана, немесе өтірік жасандылық қана! Сосын, Ницше ойынша, басқа бір адамға жанашырлық өзін жәні соны бейшара, әлжуаз сезіну болып, тек сол азапқа төтеп бере алу қабілеті болмаған кезде, оны рухани жігері әлсіз қортық ретінде жанашырлық, мейірбандық танытып, соны мүсеурей бастайды. Мұнда мүсеуреу мен жанашырлық бір түрлі садақа секілді нәрсе, бірақ оны сен бере алмайсың, тек басқалардың құрметін қолға келтіру үшін оған жанашырлық жасағандай, жаның ашығандай, мейірбан болғандай қалып танытасың. Бұл егер қарсы жақ жігерлі адам болса намысын тырнайды. Үшіншіден, мейірбандық делінген көмек-жәрдем істері адамдардың өз қуанышын паш етуінің бір амалы ғана. Өзіміздің жақсылығымыз бен көмегіміз арқылы өзімізді рахат сезінеміз және қуанамыз, бұл айналып келгенде өзімшілдіктің, қарсы жақты пайдаланып өзінің рахатын іске асыру амалы, қарсы жақты бір түрлі жақсылықпен қорлау амалы. Егер жанашырлығымызды ол қабылдамаса, онда көңіліміз түсіп, өшпенділігіміз басталады, "мен сөйтіп тұрғанда оның былай болуы не деге жаман" деп. Мұнда Ф.Ницше мейірбандықтың өзіне емес, оның жасанды түріне, оның адалсыз ауыру түріне, оның әсіреленген түріне, оның қарсы жақтың намысын тырнайтын өшпенділік түріне қарсы тұрады. Басқаларды құрметтемей, сыйламай тұрып өзін керемет санап жанашырлық танытудай жалған көмек амалына қарсы сын айтады. Ф.Ницше былай деген болатын: "Мен сыйлықты жақсы көремін, достарыма сыйлық жасауға құштармын. Бөтендер мен кедейлер менің ағашымдағы жемісті өзі үзіп алғысы келеді, бұл әрине менің олардың алдында қымсынбауыма көмектеседі. Ал, қайыршыларды қуып жіберу керек," оларға еш құрмет жоқ.
4) Болашақ тұрғысынан: Жарату, немесе дағдылану
Дегдарлық мораль салауатты да, салиқалы тіршілік күшіне негізделеді. Оның үстемдік еркі толық, кемел Мендік болмыстық негізі бар және адал адамаралық ұстанымы бар. Бұл қасиеттер оның болашақты керемет көркем елестетуге, ертеңге үміткер қарауға, жасампаздықпен, шығармашылықпен, жаратумен айналысуға мүмкіндік береді. Ал, қорқақ, ұялшақ, тартыншақ, жасанды, кекшіл, ерегескіш құлдар шындықпен бетпе-бет келуге жүрексінеді, болашаққа үмітсіз қарайды, ертеңін қараңғы елестетеді. Осылардың бәрі олардың рухани әлемін шырмап, бейне апиын секілді мастандырып, салдандырып, белсенділігі мен құштарлығын тонап, оңайға, арзанға жүгіртіп, жайлыға еміндіріп, бейне кәртейген диқан секілді кезектегіге өле қанағаттанып, көнелікке тастай бекінеді. Ф.Ницше құлдық моральға назаланады, өйткені ол тобырлық этиканың үстемдігіне илектеніп, шектемеге арқандалып, ештеңеге адамдық, азаматтық таныта алмайды. Ол бейне арқасына Айқыш арқалап, айқышқа шегеленген күйде өмір сүріп жүргендей бейшара күй кешеді. Жасампаздар, жаратымпаздар маужырлыққа қарсы тұрып, тасқындаған рухпен өз құштарлығына берілгенде, санасын азат еткенде жаңағылар оларды "жаман" деп қарғай бастайды, жамандай бастайды. Сондықтан Жаратымпаз адамдар, дегдар адамдар тәуекелшіл болуы, түрлі қатер мен қауіптен қорықпауы, түрлі өсек пен қаралаудан именбеуі, жеңімпаз түрде өзін өз ісінің құрбаны етуге төзе білуге тиіс. Жеңіс төзгендікі, әркез арқасына айқыш асқан құлдардікі емес.
Құлдық санадан арылып Дегдарлыққа өту үшін
Әрине, Ф.Ницшенің Дегдарлық моралы білгенін істеу этикасы емес, тежемді, адал, жігерлі этикалық жол ұстану, ол түрлі кедергілерге батыл қарсы шығатын, әділетсіздікпен айқасатын адамдық қасиетке бай мораль. Ол мына төрт мағынада айтылады:
1) Жұртшылық пікірі үшін өз жеке пікірінен баз кешетін елқалайкөштікке қарсы мораль
Құлдық моральдың ең басты ерекшелігі жеке пікірге жол бермей, баршаға ортақ жаттанды пікірлердің дес алуы үшін ыңғай беру, бөтен пікірге өле өшігу. Ол әркімнің "өзі болуына" қарсы, әркім сол ортақ жаттанды түсінік бойынша жүруі керек деп есептейді. Жекені мойындамайды, тобырлық бірлікті дәріптейді.
2) Ойы мен сөзі, іші мен ісі бірдей болу Дегдарлық моральдың басты талабы
Ішінде бір түрлі, сыртында бір түрлі, тек формашылдыққа салынған, өзін де, өзгені де алдау құлдық моральдың – дендеп кеткенінің көрінісі. Дегдарлардың ең басты ерекшелігі — олар сөзінде тұрады, іші мен сыртында жасанды бөтендік болмайды, сөзі ойын айтады, ісі ішіне түйгенін іске асырады. "Керемет жасанды алдамшылықтан келіссіз шынайылық артық". Қай жерде бармақ басты, көз қысты, жең ұшынан жалғасқан жасандылық дәурендейді, сол жерде құлдардың өзара иек сүйеген, шындықты бұрмалаған, ақиқатты бұзған, адамдықты бүлдірген сұрқиялығы мәреге жетеді.
3) Шынайы жанашырлықты жасандылыққа айырбастмайық
4) Жаратымпаздық —Тәңірінің адамзатқа сыйлаған ең ұлы сыйы
Есікті бекітіп алып көне тәпсірді жаттай беруге болмайды, басқалардан үйрену керек, төңіректе қандай жақсылық болып жатқанын, басқалардың не жасап, не шығарып жатқанын байқау керек. Бірақ тек үйренумен шектелмей, ең маңыздысы өзінікін шығару керек. Өмірдің мағынасы өзіңе тән шығармашылықпен айналысу. Кім өзінікін жасайды, сол дамиды, (мысалы "made in china" қытайды дамытқаны секілді). Өзіне тән нәрсені жасауға құлшынбаған халықтың болашағы жоқ, өзіне тән жаңалық ашпаған адамның ғұмыры өзінің өлуімен ғана шектеледі. Тек жасампаздық, шығармашылық, жарату ғана адамды ұлы етеді, биік етеді, дұрыс етеді. Ал, қалғанының бәрі масылдықтың бір түрі ғана.
Дереккөздер
Санат: Философия Санат:Фридрих Ницше
Северная Песъю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Павлово (Батыс Қазақстан облысы)
Павлово — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданы, Махамбет ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Перемётное ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 309 адам (162 ер адам және 147 әйел адам) болса, 2009 жылы 228 адамды (124 ер адам және 104 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы елді мекендері
Азобірігу
Азобірігу — диазоний тұздарымен ароматты аминдер, фенолдар және құрамдарында белсенді метилен тобы бар басқа да қосылыстар арасында азоқосылыстар түзе жүретін реакциялар.
Бастірек
Бастірек - жеңіл көлік жүргізушісінің немесе жолаушысының карақұсын сақтандырып тіреп отыруға арналған автомобиль орындығының бір бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері
Жұмысшы
Жұмысшы– кәсіпорынның (фирманың, мекеменің, т.б.) материалдық құндылықтар жасаумен және өндірістік қызметтер көрсетумен, жүк тасымалдаумен тікелей айналысатын жұмыскері. Өндірістік процеске қатысу сипатына қарай негізгі Жұмысшы және көмекші Жұмысшы болып бөлінеді.
Сілтеме
Санат: Экономика, Қоғам
Ташлыкуль (Кебячев ауылдық кеңесі)
Ташлыкуль — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Кебячев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 263 адамды құрады. Пошта индексі — 453486, ОКАТО коды — 80205819006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Талисман
Талисман, тұмар, амулет, оберег — сиқыршылық бұйым, оның басты міндеті иесінің қорғанышы болу немесе оның сиқыршылық әсерлерінің тиімділігін өсіру. Тұмар сәттілік әкеліп, қауіп-қатердің алдын алып, көңіл-күйді асылдандыра алады. Сол сияқты қожайынына жаман жөнге салынған тұмар, маңызды қауіп-қатер әкелуі мүмкін,сонымен қатар бөтен тұмарлардан да сондай әсер болады.Тұмар болып кез келген бұйымды атауға болады, зергерлік әшекейлерден бастап жәй тастың бөлшегі немесе ағаштың қабығына дейін. Бірақ көбіне осы тұрғырдан оған қымбат және жартылай қымбат тастар лайық.Тастарды ерекшеліктеріне байланысты таңдаудағы кең тараған әдіс астроминерологиялық тұрғыдан гороскоп сараптамасы. Ол адамның мінезінің әр тұстарын күшейтуге немесе азайтуға бағытталған, және энергетикалық қорғаныс орнатады.
Талисман(тұмар) бұйымы
Тұмар әлдебір кейіпкер немесе жануар болуы мүмкін. Спорттық командалар және музыкалық топтар тұмар ретінде әлдебір кейіпкерді қолданады. Сол топтардың символы, әшекейі, рухы - «тұмарда».
Тұмар ретінде адамдар артефакты қолдануы мүмкін (адам қолымен жасалған заттар, көбінесе теріні, ағашты, әшекей бұйымдарын қолданылады), сол сияқты табиғи заттарда болуы мүмкін (мысалы түбірлер, янтарьдің сынығы, қабыршақ, ерекше тастар). Кейбір тұмарлар нақты қауіп-катерлерге немесе жағдайларға (мысалы,жарыста жеңіске жетуге) жасалынады, басқалары (ладан, крестер) кез келген жағдайда көмек үшін кейбір тұмарлар дуагермен дуаланады  (сиқыршымен,мыстанмен,бақсымен және тағы басқалар) немесе уағыздаушы қастерлеген, басқалары — олай емес (мысалыр,бақытқа таға).
«ТҰМАР», «Бойтұмарт», «Оберег», «Апотропей» терминдерінің айырмашылықтары
Тұмар, бойтұмар, оберег, апотропей сөздері көбіне синоним реінде қолданады,көптеген сөздіктерде солай жазылған.Бірақ кейбір сөздіктер мағыналарын реңдете көрсетеді:
Бойтұмар(Амулет)
Бойтұмар(Амулет) (лат. amuletum) — ырым бойынша иесін апаттардан қорғау қасиеті бар бұйым. Ожегов және Ушаков сөз мағыналық сөздіктерінде, амулет адамның бойында болуы керек.
Апотропей
Апотропей (ескі грек. бәлені қайтару) — ерте заманда мал-жанды тұрғын үйлерін жамандықтан қорғайтын қасиеті бар сиқырлы бұйым. Үлкен кеңес энциклопедиясында( БСЭ) мысал ретінде адам бойында тасылатын амулет қана емес, сол сияқты аңдардың бастары бейнеленген архитектуралық рельефтерді де жатқызады.
ТҰМАР (Талисман)
ТҰМАР (Талисман) (ескі грек. telesma — арнау,сиқырлар) — ырым бойынша бақыт, құт, береке, жақсылық әкелетін бұйым. Сол сияқты оған тән сиқырлық қасиетімен пәле-жаладан сақтандырады. Ожегов және Ушаковтың сөздіктерінде тұмарды бойда сақтау керек, немесе иесінің жанында әрқашан болу керек деп жазылмаған. Сондықтан Тұмар — жалпы ұғым: ол қорғап, сақтандырып қана қоймай, табыс та әкелуі мүмкін; тұмарлардың бірін бойында ұстайды, қалғандары басқаша болуы мүмкін (мысалы, аң тұмарлар да жиі кездеседі).
Түстерді аулайтын амулет
Түстерді аулайтын амулет (ағыл. dreamcatcher; dream catcher; оджибве asabikeshiinh, «өрмекші» сөзінің қалпын сипаттайтын сөз ұғымы немесе bawaajige nagwaagan ‘түстерге арналған тұзақ’) — үнді халқының ойлап тапқан дәстүрлі тұмары. Ол ұйықтап жатқан адамдарды ашулы аруақтардан қорғайды. Жаман түстер арнайы жасалынған өрмекші торында шатысып өтпей қалады, ал жақсы түстер ортасындағы тесігі арқылы өтіп кетіп ұйықтаған адамға жете алады.
Әр түрлі фантастикалық, ойдан шығарылған көркем шығармалардың авторы және сиқыршылық туралы нұсқауларда осы сөздер синоним ретінде қолданылуы мүмкін. Әдетте бұл сөздердің сөздікте жазылған мағынаны білдіру міндетті түрде берілмеген, мағанасына да әртүрлі болуы әбден мүмкін. Шет тілдерде де amulet пен talisman синоним сөздер ретінде кездесуі мүмкін,бірақ та мағанасы жағынан айырмашылықтардың бар болуын да ескеру міндетті түрде кажет.
Дереккөздер
http://www.tvoison.ru/dream_catcher.shtml
http://www.mifograd.ru/egipet.html#a1
http://www.soultones.com/dream.html
Санат:Талисмандар
Раполано-Терме
Раполано-Терме (Rapolano Terme)) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Сиена провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4771 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 57 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 83 км² шамасында. Пошта индексі — 53040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Дева Мария.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Ер жету
Қазіргі тілімізде екі сөзден қалыптасқан тұрақты тіркес сияқты көрінгенмен сөз төркінін іздестіре келгенде алғаш бір сөз ғана болғандығына көз жеткізу қиынға соқпайды. Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінен мынаны оқимыз: «ерэт» немесе «ерэдз» тұлғалары «еркек қалпын игеру, ерлерге ұқсау» (ДТС, 176). Қазіргі біздің түсінігіміздегі «азамат болу» сияқты тіркес те көрсетілген мағыналардан онша алшақ кетпейді. Ескерткіштегі «ерэт» немесе қазіргі қолданылуымыздағы «ер жет» тіркесінің қайсысы да тек ер балалардың үлкейіп, есеюіне арналған. Дәл осы мағына жағына табан тірей отырып, бүгінгі қолданылып жүрген «ер жет» тіркесінің төркіні «ерэт» деуімізге толық мүмкіндік бар. Оның тіркес болып қалыптасуы қазақ тілі заңдылығынан туған: ерэт => арйэт => ериет => ержет => ер жет + у => ер жету. Жазба ескерткіштегі тұлғаға жақын дыбыстық құрам тува тілінде сақталған: элаэди. М9нда тек л ~ р дыбыс сәйкестігі ғана байқалады (ерэт>элээди). Ал моңғол тілінде біздегідей сөз тіркесіне айналған: эрийн цээнд хурэх.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Күреңот
Күреңот (Epilobium) – өзімен аттас тұқымдасқа жататын бір және көп жылдық шөптесін өсімдік немесе шала бұта.
Биіктігі 50 – 180 см, тамыры жуан. Сабағы тік. Өсімдіктің сыртын түк жапқан. Шеті иректелген жапырақтары қандауыр пішіндес, кезектесіп орналасқан. Дара гүлдері қызғылт, қара қошқыл түсті, жапырақ қойнауында орналасқан. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – қорапша. Тұқымы бүртікті қоңыр, дөңгелек. Күреңоттың тамыры жеуге жарамды, оның құрамында крахмал, қант көп. Балауса жапырақтары сабағының ұшында жетіледі, оны кептіріп шай орнына ішуге болады. Сабағын, жапырақтары мен гүлдерін емдік мақсатта пайдаланады. Күреңот шөбінің тұнбасын бас ауырғанда, ұйқы қашқанда және жатыр ауруларын емдегенде ішеді. Сондай-ақ Күреңот – шірнелі мал азықтық өсімдік.
Табиғатта таралуы
Қоңыржай және салқын аймақтарда кездесетін 50-ге жуық түрі белгілі. Әсіресе Күреңоттар Жаңа Зеландияда өте көп өседі. Қазақстанның барлық аймақтарындағы қылқан жапырақты және аралас ормандарда, тоғайда, сулы, ылғалы мол жерлерде көп кездеседі. Құрғақ, құмды жерлерде, орман шеттерінде, жолдар мен арна бойында өседі. Күреңоттың 14 түрі бар. Ең жиі тарағаны – түкті Күреңот (E. hіrsutum).Күреңот таудың күнгей беткейлеріндегі шабындықты, орман арасындағы алаңдарда, кесілген ағаш орындарында өседі. Айталық, Шығыс Қазақстан облысының кейбір жерлерінде күреңот биік болып өседі. Тіпті олардың арасынан атты кісі көрінбей кетеді.
Химиялық құрамы.
Оның құрамында илік заттар, С витамині, херофиллин деп аталатын алкаллоид бар. Күреңоттан жасалған дәрілік препараттардың нерв жүйесін тыныштандыратын, түрлі қабынуларға қарсы әсер ететін қасиеттері бар. Дәрілік шикізат ретінде жапырағын шілде – тамыз айларында жинап, көленке жерге кептіреді де, ағаш жәшіктерге немесе қағаз қаптарға салып сақтайды.
Мал дәрігерлігінде қолданылуы.
Халық емшілері бұл өсімдіктің тұнбасымен малдың асқазан – ішек ауруларын емдеген, ал адамның асқазанына, ішегіне жара түскенде, бас ауырғанда күреңоттың жапырағын шай секілді демдеп ішкізген. Оның тұнбасын жасау үшін қайнатылған 0,5 литр суға 30 грамм кептірілген жапырақ салып, 20 минут тұндырады. Бұзауларға, құлындарға 50 – 100 грамнан күніне үш рет ішкізіледі.
Дереккөздер
https://halykemi.wordpress.com/about/
Санат:Күреңоттар
Беседас
Беседас (Becedas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Барко-де-Авила-Пьедрахита ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 286 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 94 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Самарбай
Самарбай – Теңіз-Қорғалжын алабындағы тұйық көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Егіндікөл ауданы Ұзынкөл ауылының солтүстік-шығысында 9 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 326 м биіктікте жатыр. Аумағы 3,8 км2, ұзындығы 2,5 км, енді жері 2,2 км, жағалау бойының ұзындығы 7,9 км.
Униан-дус-Палмарис
Униан-дус-Палмарис (União dos Palmares) — Бразилиядағы муниципалитет, Алагоас штатында орналасқан. Шығыс Алагоас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серрана-дус-Киломбус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Самарбай
Жағалау сипаты
Көл жағалауы жайпақ, қамыс, құрақ өскен. Суы тұщы. Батысында Қоскөл, Жарлыкөл, оңтүстігінде Ұзынкөл көлдері бар. Көктемгі еріген қар, жер асты суларымен толысады. Қарашаның аяғында суы қатып, сəуір айында ериді. Көл төңірегі егістікке, біраз бөлігі жайылым ретінде пайдаланылады. Суына мал суарылады.
Униан-дус-Палмарис
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 59 503 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 426 км² шамасында. Халық тығыздығы — 139,6 адам/км².
Самарбай
Дереккөздер
Санат:Егіндікөл ауданы көлдері Санат:Теңіз-Қорғалжын артезиан алабы
Униан-дус-Палмарис
Тарихы
Қала 1831 жылы құрылған.
Санат:Алагоас елді мекендері
Алексей Степанович Хомяков
Алексей Степанович Хомяков|right|thumb Алексей Степанович Хомяков (1804-1860) - орыс діни философы, публицист және ақын, славянофилдердің негізін салушылардың бірі. Христиандық шіркеудің табиғатын адам мен қоғамдық процестермен байланыстыруға талпынды. «Соборлық» ілімді уағыздады. Осы ілім кейінгі орыстың діни философиясына негіз болды. Ресей коғамының даму ерекшелігі орыс шаруа қауымдастығы мен және православия дінімен тығыз байланыста деп білді.
Ландума (халық)
Ландума (ландума, тиапи (коколи)) — Гвинеяның теңіз жағалауында тұратын халық. Жалпы саны 21 мың адамды құрайды.
Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі наным-сенімдер, бір бөлігі – сүнниттік мұсылмандар, католиктер.