cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Молдова
БҰҰ, ЕҚЫҰ, Еуропа Кеңесі, ДСҰ, ТМД, ГУАМ мүшесі. Еуропалық Одаққа кіруге ресми үміткер.
Кампу (Барселуш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 992 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 396,8 адам/км².
Запасное (Қостанай облысы)
Запасное — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Костряков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Кампу (Барселуш)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Запасное (Қостанай облысы)
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 211 адам (100 ер адам және 111 әйел адам) болса, 2009 жылы 167 адамды (78 ер адам және 89 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Дәрігер Хаус
Сериалдағы медицина
Сериалдың негізгі тақырыбы медицина болғанымен, оқиғалар детективтік сипатқа ие. Мысалы ретінде дәрігер Хаустың диагноз қоюда көмегі тиюі мүмкін айғақтарды табу мақсатында науқас үйінде тінту жүргізуін келтіруге болады.
Өтеген Боқаев
Үтеген Боқаев 1940 жылы - Атырау облысында туған. Гурьев мұнай техникумын бітірген.
1957-2004 жылдары - «Құлсарымұнай» МГӨБ Қосшағыл мұнай кәсіпшілігінің электр цехында электр монтерінің оқушысы, электр монтері, шебер, цех.
2004 жылдан - зейнеткер.
1970 жылы -«Еңбектегі ерлігі үшін»
1986 жылы «Еңбек ардагері» медалдарымен марапатталған.
Дәрігер Хаус
Дереккөздер
Санат:АҚШ медициналық телесериалдары Санат:2004 жылы шыққан АҚШ телесериалдары
Молдова
Халқы
Негізгі халқын молдовандар құрайды (70%). Сонымен бірге, украиндар, орыстар, ғағауыздар, еврейлер, болгарлар, т.б. тұрады. Негізгі ұстанатын діні – христиан дінінің православие тармағы.
Қалнияз Шопықұлы
Қалнияз Шопықұлы (1816, Самқұмы, қазіргі Маңғыстау облысы – 1902, Тәжікстан, Гиссар алқабы) – жырау. Адай руынан шыққан қазақ жырауы.
Өмірбаяны
Ежелгі ерлік дастандарды,«Ақтабан — шұбырынды», Исатай-Махамбет көтерілісі оқиғаларын, көне жыраулар мұрасын ести өседі. Атырау, Хиуа өңіріне тараған әдеби мұралардан өнеге алады. Хиуа хандарының Маңғыстау, Үстірт қазақтарына басқыншылық шабуылдары мен патша үкіметінің отарлаушылық саясаты Қалнияздың ел қорғауға үндейтін жырлар толғап, көне ерлік дастандарды насихаттауына ерекше әсер етеді. Қалнияз өз дәуіріндегі Хиуа хандары басқыншылығына қарсы күрескен Балуанияз бен Қармыс Толеп пен Амантүрлы, Қожалақ пен Қарақұл, Сүгір мен Тұрмамбет, Балта мен Дәуіт сияқты батырлар бастаған жорықтардың көбіне қатысып, жауынгерлерді өлең, толғауларымен ерлікке үндеген. Патша үкіметінің 1868 жылғы «Уақытша ережесіне» наразылық білдірген Маңғыстау қазақтарының бірқатар ауылдарымен бірге Қалнияз да Хорезм өңіріне барады. Бұл мекенге де көп тұрақтамай, 1870—1880 жылдар аралығында табын Адайбек, Қосқұлақ Көтібар, Бегей Тай жандармен бірге бірқатар адай, табын ауылдарын бастап Тәжік жеріне өтіп, одан көшіп Ауғанстанның Төрiбағлан деген жеріне тоқтайды. Бірақ, жергілікті әкімдердің талауына көне алмай, Есембет Бердібек батыр ұрпақтары Балжігіт, Жанжігіт және Бәли Марқабай батырлардың ұрыса көшуімен сол ауылдардың бірқатары қайтадан Тәжік жеріне келеді. Бұқар әміріне қарайтын бұл аймақты қоныс ету үшін Байбақты Нұрмағанбет, Қырықмылтық Жарғанқажылар қызмет етеді. Сөйтіп, бұрын елсіз жатқан Себістан, Саңлақ, Көләп, Қарған Сарайкемер, Қара тау, Теректі, Төлеу тау сияқты жерлерді заңды мекен етеді. Вахш, Пәндік сияқты дариялы, Теректі сияқты қолайлы қоныста отырса да, Қалнияз елді аңсап, бірқатар ауыл елге қарай Душанбе, Гиссар бетіне көшеді. Қалнияз сол Гиссар алқабында 1902 ж. 83 жаста дүние салады. Балалары қайтадан Теректі тауындағы елге қосылады.
Молдова
Мемлекеттік құрылым
нобай|369x369 нүкте|Президент сарайы, Кишинев
Қалнияз Шопықұлы
Шығармашылығы
Қалнияздың «Ер Қармыс» жыры, «Жаскелеңмен айтысы», «Көтібар бөтен кісім бе?» деген толғаулары Маңғыстау, Атырау, Қарақалпақстан, Түрікменстан жеріндегі қазақтар арасына кеңінен тараған. Аталған шығармалары және «Сүгір батырға айтқаны», «Батыр да Балуанияз, Қар мысы бар» аталатын өлең, толғаулары Маңғыстау, Үстірт жерінде, «Амантұрлы батыр қазасын естіртуі», «Қожалақ батырға айтқаны», «Ер Көней», «Билерге», «Қара бір сөзге келгенде» жырлары Хорезм өңірінде, «Ожырай Тәжібай ақынмен айтысуы», «Аңсадым аға, жеңге, ағайынды», «Қалнияз едім күнінде», «Ата қоныс Нарында» толғаулары тәжік аймағында жүргенде туған. Қалнияз жырлары халық тағдыры, елді, жерді сақтау сияқты өз дәуірінің ең көкейкесті мәселесіне арналған. «Ер Қармыс» дастаны, Қожалақ, Сүгір, Ер Көней батырларға арнаған толғаулары осы тақырыпта. Ақынның Көтібар ауылында және билермен кездескенде айтқан толғаулары да оның шеберлігі мен ақпа-төкпе жыраулығын танытады. «Ер Қармыста» жырау Ер Қармыс, Ер Төлеп батырларды шебер бейнелеген. Қалнияз ақпа-төкпе ақындығымен қатар, айтулы Әнші, күйші де болған. «Қалнияздың жорық күйін», «Қалнияздың жыр күйін» Орта Азия жеріндегі қазақ өнерпаздары жиі орындайды Қалнияз Сыпыра жыраудан басталып, Абыл мен Қарасай, Қарыз бен Нұрым жырлап ұластырған «Қырық батыр» аталатын батырлық жырларды айтушылардың бірі болған. Ол —екіталай кезенде ақылшы болып ел бастаған, елі мен жерін қорғар күн туғанда қолына найза алып жорық жыршысы боп қол бастаған жауынгер жырау. Қалнияздың Күлшар, Қожа Бимағамбет, Қортан атты балаларының ішінде Қортан (1868— 1952) әке жолын қуып ақын, жыршы болып тәжік жеріндегі қазақтарға атағы кең тараған. Қалнияз жырлары «Аламан» (Ташкент, 1926), «Ақберен» (Алматы, 1972), ХІХ ғасырдағы қазақ поэзиясы (Алматы, 1985) жинақтарында жарияланған.
Молдова
Президент
Президент Молдова мемлекетінің басшысы болып табылады.
Қалнияз Шопықұлы
Дереккөздер
Санат:Қазақ жыраулары
Молдова
Президент
Молдова президенті азаматтардың тікелей жасырын еркін дауыс беруі арқылы сайланады. 2000-2016 жылдар аралығында президент парламент депутаттарының жасырын дауыс беруі арқылы сайланды. Көптеген наразылықтар мен бір топ депутаттардың Конституциялық сотқа жолдаған өтінішінен кейін 2016 жылдың 4 наурызында парламентке президентті сайлау құқығын беретін Конституцияға өзгерістер енгізу туралы заң конституциялық емес деп танылды.
Ескі Майлин
Ескі Майлин — Абай облысы Аягөз ауданы, Майлин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Молдова
Президент
2020 жылдың 15 қарашасында президент және тәуелсіз кандидат Игорь Додон сайлаудың екінші турында 57,27% дауыс жинаған «Әрекет және ынтымақтастық» партиясының жетекшісі Майя Сандудан жеңіліп қалды. нобай|368x368 нүкте|Молдова парламенті
Ескі Майлин
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аягөз қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 3 км-дей жерде.
Молдова
Парламент
Елдің ең жоғары заң шығарушы органы – бір палаталы парламент (101 орын).
Берлин Кенжетайұлы Иришев
Өмірбаяны
1973 жылдан бастап Алматы халық шаруашылығы институтында сабақ береді. 1990-1992 жж. Қазақстанның Сыртқы экономикалық байланыстар банкінің (Қазсыртэкономбанкі) басқарма төрағасы. 1992-1994 жж. «Alem Bank Kazakhstan» басқарма төрағасы. 1994-1995 жж. Қазақстанның Мемлекеттік экспорттық-импорттық банкінің (Эксимбанкі) басқарма төрағасы. 1995-1996 жылдары Қазақстан Республикасы Президентінің экономика кеңесшісі. 1997 ж. - «Экономиканы қайта құрылымдау мен шетелдік капиталды пайдаланудың инвестициялық стратегиясы» докторлық диссертациясы (Мәскеу, 1997 ж.). 1996-2002 жылдары Франциядағы Қазақстан Елшілігінің Министр-кеңесшісі Төтенше және Өкілетті Елші дәрежесінде. 1996 жылдан бастап Францияда тұрады. 2005 жылдан - «Parlink Consulting» компаниясының басқарушы серіктесі (Париж).
Ескі Майлин
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 196 адам (103 ер адам және 93 әйел адам) болса, 2009 жылы 186 адамды (112 ер адам және 74 әйел адам) құрады.
Мон-деван-Сассе
Мон-деван-Сассе (Mont-devant-Sassey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55345, пошта индексі — 55110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 115 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,99 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Молдова
Еуропа Одағы
Молдова 2014 жылдың 27 маусымында Брюссельде Еуропалық Одақпен Қауымдастық туралы келісімге қол қойды.
Берлин Кенжетайұлы Иришев
Отбасы және жеке өмірі
Бірінші әйелі — Алма. Ұлдары — Азамат (1967 ж. туғ.) пен Алмаз (1976 ж. туғ.)
Каролиновка
Каролиновка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Теренсу өзенінің сол жағалауынан 60 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Берлин Кенжетайұлы Иришев
Отбасы және жеке өмірі
Иришев, Алмаз Берлинұлы (1976 жылы 17 шілдеде Алматыда туған, ажырасқан, балалары Данияр мен Әмір). - Sky Bridge Group консалтингтік компаниясының президенті.
Каролиновка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Берлин Кенжетайұлы Иришев
Отбасы және жеке өмірі
Иришев, Азамат Берлинұлы (1967 жылы 7 шілде туған) - «Sky Bridge Capital» басқарма төрағасы (Әйелі - Мадина Жаңабекқызы Биешова. Балалары - Диас, Ілияс, Ажар, Диана).
Екінші әйелі — Элеонора. Балалары — Алан (1995 ж. туғ.) мен Алина (2000  ж. туғ.), Париждегі жеке католиктік мектепте оқиды.
Ол гольф, тау шаңғысы және велосипед тебуді ұнатады. Мушкетерлер ассоциациясының мүшесі және Франциядағы қазақстандықтар қауымдастығының президенті.
Дереккөздер
Санат:Жаңа экономикалық университеті түлектері Санат:Қазақстан дипломаттары Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан кәсіпкерлері
Молдова
Еуропа Одағы
2014 жылы Еуропалық комиссияның «ЕО-ға мүше елдермен және Шенген келісіміне қатысушы елдермен визалық режимді ырықтандыру» директивасын бекіту қарым-қатынастағы маңызды кезең болды.
Молдова ЕО-ға кіру туралы өтінішке 2022 жылдың 3 наурызында қол қойды. 2022 жылдың 23 маусымында Молдоваға ЕО басшылары ресми түрде кандидат мәртебесін берді.
Географиясы
Шығыс Еуропа жазығының Днестр мен Прут өзендері аралығында орналасқан. Жері жоталы, жазықты келеді. Орталығын Кодра қыраты алып жатыр. Ең биік нүктесі – Баланешты тауы (429 м). Днестр өзенінің оң жағалауы – Днестр маңы қыраты (биіктігі 250 – 345 м), сол жағалауы – Подоль қыратының қиыр шеті және солтүстігінде Солтүстік Молдовия жазығына ұласады. Молдованың оңтүстігіндегі Оңтүстік Молдовия жазығы Қара теңіз маңы ойпатына жалғасады. Климаты – қоңыржай континенттік; қысы қысқа, қары жұқа, жазы ұзақ, ыстық келеді. Жаздағы орташа температура 22°С (шілде айында 40°С-қа дейін), қыстағы орташа температура –3 – 5°С (қаңтар айында –30°С-қа дейін). Жылдық жауын-шашын мөлшері 370 – 500 мм. Өзендері – Қара теңіз алабына жатады. Ірі өзендері – Днестр (Молдова жеріндегі ұзындығы – 657 км), Прут (Молдова жеріндегі ұзындығы – 695). Ірі көлдері – Белеу, Драчеле, Ротунда және т.б. Кеме қатынасы жақсы дамыған. Аумағының 75%-ы қара топырақты, 9%-ы орманды алқап болып келеді. Әктас, гипс, шынылық құм (әйнек), мұнай-газ, т.б. табиғи байлықтар бар.
Табиғаты
Климаты қоңыржай континентті. Жазы ұзақ әрі ыстық. Қысы қысқа әрі жұмсақ. Жылына түсетін жауын-шашын мөлшері аз (солтүстікте – 500 мм, ал оңтүстікте 400 мм-ге деін). Сондықтан егістер қолдан суландыруды қажет етеді. Топырақ-климат ресурстары республиканың негізгі табиғи байлығы болып саналады. Климаттың температуралық режимі және құнарлы қара топырағы бау-бақша және жүзімдіктер өсіруге өте қолайлы. Аумағының 80%-ы ауыл шаруашылығының үлесіне тисе, оның 12%-ын гүл плантациялары, бақтар мен жүзімдіктер алады. Денстр, Прут өзендерінің және оның салаларының Молдова шаруашылығында маңызы өте зор. Олар су мен энергияның негізгі көзі болып табылып қана қоймай, кеме қатынасында да қолданылды. Республика аумағы пайдалы қазбаларға өте кедей. Мұнда тек құрылыс материалдар өндірісіне керекті шикізаттар қоры ғана бар. Молдовада отын ресурстары аз болғандықтан оны ТМД-ның республикаларынан тасымалдайды.
Халқы
Молдова халқы өте тығыз орналасқан республика. Мұндағы халықтың орташа тығыздығы 1км жерге 119 адамнан келеді. Тұрғындарының негізгі бөлігін молдовандар (64%) құрайды. Басқа ұлттардың ішінен орыстар (14%), украиндар (13%) басым. Олар Днестірдің сол жақ жағалауында көп қоныстанған. Елдің оңтүстігіндегі гагауыздар (3,5%) тұрады. Халықтың үлкен бөлігін ауыл тұрғындары (54%) алады. Соңғы онжылдықта өнеркәсіптің өркендеуіне байланысты қала тұрғындарының саны да өсіп отыр. Кишинев, Бельцы, Бендеры сияқты қалалардағы халқының саны 100 мың адамға жетті.
Экономика
Артықшылықтары: Төмен инфляция (3,3%). Салыстырмалы түрде жоғары экономикалық өсу (орташа еуропалық деңгейден жоғары) және мемлекеттік қарыздың төмендігі (орташа еуропалық деңгейден төмен). Еуропа елдерімен салыстырғанда әлі де салыстырмалы түрде арзан және жақсы білімді, жұмыс күші.
Әлсіз жақтары: нашар ресурстық база. Сыбайлас жемқорлықтың жоғары деңгейі. Нарықтық реформаларды баяу ілгерілету. Инфрақұрылымға және ҒЗТКЖ-ға төмен инвестиция. Ең үлкен проблема – туу деңгейінің төмендігі мен халықтың әлемнің басқа, бай елдеріне көп эмиграциялануының салдарынан еңбекке қабілетті жұмыс күшінің жыл сайын өсіп келе жатқан тапшылығы және зейнеткерлер санының артуы.
2020 жылдың 1 мамырынан бастап ең төменгі жалақы 2935 лейді (146,21 еуро) құрайды. 2022 жылдың 1 сәуірінен бастап ең төменгі жалақы 3500 лей (€172,97) құрайды.
Туризм
Қолайлы географиялық орналасуына қарамастан, Молдова әлі де Еуропадағы ең аз саяхаттайтын ел болып табылады, бірақ ол туристерге баруға ұсынылған үздік 10 елдің қатарына кіреді. Қауіпсіздік рейтингінде Молдова 133 елдің ішінде 59-орында.
Шарап өнеркәсібі
Елде шарап өнеркәсібі жақсы дамыған. Оның 147 000 га жүзімдік алаңы бар, оның 102 500 га коммерциялық өндіріс үшін пайдаланылады. Елдегі шарап өндірісінің басым бөлігі экспортқа шығарылады. Көптеген отбасылардың ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан өз рецептілері мен жүзім сорттары бар. 3 тарихи шарап аймағы бар: Valul lui Traian (оңтүстік-батыс), Ștefan Vodă (оңтүстік-шығыс) және Codru (орталық) қорғалған географиялық шараптарды өндіруге арналған. Mileștii Mici - әлемдегі ең үлкен шарап жертөлесі. Ол 200 м-ге созылып, 2 миллионға жуық бөтелке шарапты сақтайды.
Қысқаша тарихы
Молдова жерін адамзат төменгі палеолит дәуірінде мекендеген. 6-ғасырдан бастап, алғашқы мемлекеттік бірлестіктер құрыла бастады. 10 – 12-ғасырларда бұл өлкеге көшпелі печенег, қыпшақ тайпалары келді. 13-ғасырдың ортасы мен 14-ғасырдың 1-жартысында Молдова жері Алтын Ордаға бағынды. 14-ғасырдың 2-жартысында тәуелсіз Молдавия князьдығы құрылды. Ол 15 – 18-ғасырларда Осман империясына тәуелді болды. 18-ғасырдағы орыс-түрік соғыстарынан кейін Молдова Ресей империясының қол астына кірді. 1917 – 18 ж. Молдовада Кеңес өкіметі орнады. Бірақ, елдің негізгі бөлігі — Бессарабия Румынияның қол астында қалды. Азамат соғысы біткеннен кейін, 1924 ж. Украин КСР-інің құрамына енген Молдован АКСР-і құрылды. 1939 ж. жасалған Кеңес – герман келісім шарты бойынша 1940 ж. Қызыл Армия бөлімдері Бессарабияны Румыниядан тартып алды. 1940 ж. 2-тамызда осы Бессарабия жерін қоса отырып, тұтас Молдован КСР-і құрылды. 1941 – 44 ж. Молдованы неміс-фашист әскерлері басып алды. 1944 – 90 ж. Кеңес Одағы құрамында болды. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін, Молдова тәуелсіз мемлекетке айналды.
Мон-деван-Сассе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Молдова
Географиялық орны
Елдің отын-шикізат базасы жоқ, пайдалы қазбаларды сырттан тасиды. Өнеркәсіптегі жетекші сала – тамақ өндірісі (жалпы өнеркәсіптегі үлесі – 50%). Шарап, жеміс, көкөніс қалбырлау, эфир майын өндіру алдыңғы қатарда. Машина жасау (автотіркемелер, ауыл шаруашылығы машиналарын жинақтау және т.б.), химия және жеңіл өнеркәсіп салалары жұмыс істейді. Қант, темекі, шарап секілді жеңіл өнеркәсіп өнімдері өндіріледі және бидай, жүгері, қант қызылшасы, жеміс-көкөністер өсіріледі. Ет-сүт өнімдерін өндіру де жақсы жолға қойылған. Сыртқы саудада тамақ өнімдері мен шарап шығару басым. Негізгі импортталатын тауарлар қатарында отын, шикізат, машиналар, химия өнімдері және т.б. бар. Басты сауда серіктестері – Ресей, Украина, Беларусь. Ресейдегі Молдова елшілігі Қазақстандағы Молдова елшілігі қызметін қоса атқарады.
Молдова — бұрынғы кеңестік республикалар ішіндегі ең кіші және халық ең тығыз қоныстанған республика. Оның теңізге шығатын жолы жоқ және Еуропаның ең кедей елдерінің қатарына жатады.
Молдованы екі жағынан Украина қоршап тұр, ал батысында Румыниямен шектеседі. Елдің негізгі аумағын орташа биіктігі теңіз деңгейінен 140 м-ден аспайтын төбелі, ойпатты жазықтар алып жатыр. Батысында Реут пен Пруг өзендерінің аралығында биіктігі 340 м-ге дейін жететін орманды Кодру үстірті орналасқан. Молдова аумағының 35%-ынан астам бөлігін жалпақ жапырақты ормандар қамтыған. Өзендердің ең ұзыны — Днестр Шығыс Молдова арқылы ағып өтіп, Украина жерінде Қара теңізге құяды.
Шаруашылығы
Молдованың шаруашылық кешендеріндегі алдыңғы орынды ауыл шаруашылығы, тамақ өнеркәсібі, машина жасау және жеңіл индустрия алады. Сонымен қатар электр энергетикасы мен құрылыс материалдарын дайындау өнеркәсібі де дамыған. Тамақ өнеркәсібі әр түрлі шаруашылығы өнімдерін өңдеумен тығыз байланысты. Оның консервілеу, қант, шарап жасау, май шайқау және темекі сияқты салалары бар. Бау-бақша дақылдарын консервілеу өнеркәсіптері тасымалдауға қиындық туғызады. Өндірістердің көбі республиканың оңтүстік-шығыс шоғырланған. Зауыт Кишинев, Кагул, Тирасполь, Бендеры сияқты ірі қалаларда салынған.
Қант щығаратын зауыттар Молдованың солтүстігінде, яғни қант қызылшасы көп егілетін жерлерде орналасқан. Олардың ең ірілері – Дондюшаны, Бельцы, Рыбницы сияқты қалаларда шоғырланған.
Май шайқайтын (эфир майын, жүгері мен күнбағыстан өсімдік майын алатын) өнеркәсіптер ел аумағында біркелкі орналасқан. Қазіргі кездегі ең ірі зауыттар Бельцы мен Бендеры қалаларында жұмыс жасайды.
Шарап жасау – шаруашылықтың көне саласы болып табылады. Шарап пен коньяк шағаратын кәсіпорындар жүзімдіктері көп аудандарда (орталық және оңтүстік Молдова) орын тепкен. Ал ең ірі шарап-коньяк комбинаттары :Кишинев пен Тираспольде.
Машина жасау – соңғы жылдары қалыпстақандығына қарамастан, мұнда тракторлар (Кишинев), қызан жинайтын комбайндар (Бельцы), ауыл шаруашылығына және тамақ өнеркәсібіне қажетті құралдар шығаратын зауыттар мен электроника (Кишинев) қарқынды дамуда. Машина жасау өнеркәсібі.
Жеңіл өнеркәсіп шеттен әкелінетін шикізатты қолданады. Тоқыма өнеркәсібінің кәсіпорындары мақта мата (Тирасполь комбинаты) және жібек мата (Бендеры) шығарады. Кілем тоқитын үлкен комбинат та (Унгены) жұмыс жасайды. Сонымен қатар тігін, тоқыма, былғары аяқкиім фабрикалары (Кишинев, Тирасполь) бар. Құрылыс материалдары өнеркәсібі жабынқыш (черепица), бақалшықтардан түрлі блоктар, шифер, темір-бетон сияқты құрылыс өнімдерін шығарады. Электр энергетикасы республика экономикасында үлкен рөл атқарады. Днестр өзеніне Дубоссар СЭС-і, ал Прут өзеніне Румыниямен бірлесе отырып СЭС салынған. Аса қуатты Молдова ГРЭС-і Днестровск қаласының маңында жұмыс жасаса, ал Кишинев, Тирасполь мен Бельцы қалаларында сырттан әкелінетін отынды пайдаланатын ЖЭО бар.
Дереккөздер
Санат:Молдова Санат:Посткеңестік елдер
Голешово (Благоевград облысы)
Голешово (Голешово) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Сандански қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 56 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2818. Телефон коды — 0746. ЕКАТТЕ коды — 15583.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Коченьга
Коченьга (Кочинга) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухона өзенінің сол жағалауынан 219 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Отец-Паисиево (Пловдив облысы)
Отец-Паисиево (Отец Паисиево) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Калояново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 272 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4207. Телефон коды — 031706. ЕКАТТЕ коды — 54465.
NGC 1991
NGC 1991 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL+EN типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 2 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1991 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: NGC 1974, ESO 85-SC89.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Гарделеген
Гарделеген (Gardelegen) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 23971 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 68,00 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 135. Муниципалитеттің басшысы — Конрад Фукс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Бокла
Бокла (Үлкен Бокла) — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мочегай өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дәнек
‎ Дәнек  (Caryopsіs) – астық тұқымдасы өсімдіктердің қақырамайтын бір тұқымды құрғақ жемісі. Жемістің сыртындағы жеміссерігі өте жұқа жарғақ тәрізді, тұқым қауызымен тұтасып бітісіп кеткен. Өсімдік түріне қарай дәнектің пішіні дөңгелек (шар тәрізді – тарыда), жіңішке ұзынша цилиндр тәрізді (көде немесе бозда). Бамбук дәнегінің жеміссерігі қалың шырынды немесе жаңғақ тәрізді қатты, тұқымымен бірікпеген. Бидай мен қарабидай дәнегінің сырты жылтыр, қабыршақсыз, арпа, сұлы, күріште гүлқабыршағымен қапталған. Айрауық, қамыс дәнектерінің сырты үлпекті, боз дәнегінде қауырсынды өскіншесі болады. Ұрық дәнектің эндоспермасындағы борпылдақ, қатты ақуыз және маймен қоректенеді. Дәнектің сыртындағы үлпектері мен қауырсынды өскіншелері алысқа таралуға көмектеседі. Дәнек – тамақ өнеркәсібінің негізі, бидай,арпа, жүгері, тары, күріштен – ұн, жарма жасалады, қауызы малға азық.
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы
Рамазан Ёзджан
Рамазан Ёзджан (түр.Ramazan Özcan28 маусым 1984, Хоэнемс, Австрия) — тегі түрік, австрия футболшысы, «Бешикташ» клубының қақпашысы. 2003 жылы Рамазан кәсіби мансабын «Аустрия» (Лустенау) клубынан бастаған. 2006 жылы үшінші қақпашы ретінде «РедБулл Зальцбург» командасының құрамында болған. 2007/2008 жылдары «Хоффенхайм», ал 2011 жылы 2 жылға «Ингольштадт» клубымен келісімшартқа отырған. Австрия ұлттық құрама командасының ойыншысы.
Санат:Тұлғалар
Труба
thumb Труба (tromba – труба) – жоғары регистрлі үрлемелі музыкалық аспап. Жезден жасалады. Жалпы тұрқы (мундштуксыз) 465 – 470 мм. Трубаны ертеде дабылшы ретінде аңшылықта, жаугершілікте, салтанатты жиын-тойларда пайдаланған. Трубаның түрлері: пикколо, альт, бас. Труба үрлемелі аспаптар оркестрінде, симфониялық оркестрде қолданылады, сондай-ақ жеке де (соло) ойналады. Тұтас ағаштан, қола я болмаса күмістен қысқа әрі түзу етіп жасалған Трубалар кезінде Ежелгі Мысырда, Ассирияда кең таралған. Осы тақылеттес музыкалық аспап ежелгі гректер мен римдіктер арасында да белгілі болды. Орта ғасырларда кезбе музыкашылар Трубада ойнап өнер көрсетіп отырған, әсіресе, олар Қайта өркендеу дәуірінде сарайларда өз өнерімен кеңінен танылды.
Дереккөздер
Санат:Саз аспаптары Санат:Италия мәдениеті
Қалпақ
Қалпақ – ерлердің дәстүрлі бас киімі. Негізгі материалы – киіз. Қиынды төрт сайдан құралып, күмбез пішінді, етегі қайырылатын болып тігіледі. Екі жақ күнқағары айыр болып тігілгендерін айырқалпақ деп атайды. Оның бір жағы – байлық, келесісі – билік деген мағына береді. Мұндай Қ-тар қымбат маталардан тігіліп, алтын не күміс жіптермен кестеленеді. Ерте кезде оларды хан, сұлтан, би, ауқатты қазақтар киген. Ақ киізден сәндеп тігілген ақ қалпақ қазақ, қырғыз, қарақалпақ халықтары арасында кең тараған. Кейде мұны да айырқалпақ, киіз қалпақ деп атай береді. Оны ақ қозының күзем жүнінен, кейде түбіт қосып басқан жұқа киізден жасайды. Қайырылған күнқағары алды арты кейде жырық болып келеді. Сайлары қосылған тігістері мен етегі қара барқытпен көмкеріледі де, төбесі нәзік ою-өрнектермен сәнделеді. Төбесіне, сәнді болу үшін, нәзік жіптер арқылы жалғанып, қысқа шашақ тігіледі. Қ-тың түр-түсі киюшінің жас ерекшеліктерін де білдіреді. Ақ киізден тігілген Қалпақ – жеңіл. Оның ыстықта күн өткізбейтін, ал салқында суықтан қорғайтын қасиеті бар.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Мұңлы
Мұңлы – Сарыарқаның орталық белігіндегі тау.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы жерінде, Шалқия кенішінің солтүстігінде 2 км жерде. Оңтүстік-батыстан солтүстік- шығысқа 10 км-ге созылып жатыр, ені 3 км. Абсолюттік биіктігі 790 м.
Жер бедері
Солтүстік және солтүстік-шығыс беткейі жайдақтау келетін екі ұсақ шоқыдан тұрады, етегінде қорым тастың мол үйіндісі бар. Солтүстік беткейінде бұлақтар мен өзен-жылғалар бар.
Өсімдігі
Ашық қызыл қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге, боз, бұталар еседі. Жайылымдық жер және қыстау ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы таулары
Карапелле
Карапелле (Carapelle) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Фоджа провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6046 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 236 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 71041.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Кари
Кари — Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Кариев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 563 адамды құрады. Пошта индексі — 452946, ОКАТО коды — 80237810001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Риббесбюттель
Риббесбюттель (Ribbesbüttel) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Гифхорн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2129 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 51 022. Муниципалитеттің басшысы — Хайнрих Штигхан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Ле-Соле
Ле-Соле (Le Soler) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Перпиньян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66195, пошта индексі — 66270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6802 адамды құрады. Халық тығыздығы — 657,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Байқоңыр (футбол клубы)
Байқоңыр футбол клубы — Қазақстан чемпионаттарында сынға түсетін футбол клубы. Қазақстан бірінші лигасында өнер көрсетеді. Қызылорда қаласынан. Өз алаңындағы ойындарын "Локомотив" стадионында өткізеді.
Қазақстан бірінші лигасында
2017 жылы шамалы дұрысырақ өнер көрсетіп, бірінші лигада бесінші орынға көтерілді. Бұл жолы 24 ойында 33 ұпай жинады.
2018 жылы қайтадан 9 орынға түсіп кетті.
Құрамы
2022 жылғы 13 қазандағы жағдай бойынша
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футбол клубтары
Каень
Каень (Cahaignes) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,54 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 354 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Кенжекөл
Кенжекөл — Павлодар облысы Павлодар қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Кенжекөл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан оңтүстікке қарай 6 км-дей жерде, Ертіс өзенінің оң жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2848 адам (1358 ер адам және 1490 әйел адам) болса, 2009 жылы 3978 адамды (1957 ер адам және 2021 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1970 жылы КСРО-ның 50 жылдығы атындағы асыл тұқымды қой кеңшарын және Павлодар кеңшар-техникумын ұйымдастыруға байланысты қаланды.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, мәдениет үйі, кітапхана, фельдшер-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль және темір жол арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар қалалық әкімдігі елді мекендері
Фил Найт
Фил Найт (Phil Knight) — американдық кәсіпкер, Nike компаниясының негізін қалаушылардың бірі. Форбс журналының 2020 жылғы ең бай адамдар рейтингте  40,8 млрд. доллар байлығымен (маусым 2020) 40-шы орынды иеленді
Орегон университетінің және Стэнфорд бизнес мектебінің түлегі. 2006 жылы ол Стэнфорд бизнес мектебінің тарихындағы ең үлкен жеке қайырымдылық жасады. 2016 жылы ол Knight-Hennessey Stanford стипендиялық бағдарламасына 400 миллион АҚШ доллар бөлді.
Найт Портландда, Орегон қаласында дүниеге келген. Орегон университетін бітіргеннен кейін әскерге шақырылды. Бір жылдық қызметтен кейін ол Стэнфорд бизнес мектебіне түсіп, ол жерде 1962 жылы магистратураны бітірді. Оқуды бітіргеннен кейін ол бүкіл әлем бойынша саяхатқа аттанды, Жапонияда Найт Tiger брендінің спорттық аяқ-киімін АҚШ-та сатуды шешті.
Америка Құрама Штаттарына келгеннен кейін, Найт Портландда есепші болып жұмыс істеді. Шамамен бір жыл өткен соң, ол Tiger алғашқы үлгілерін алды және оның жаттықтырушысы Билл Бауэрмен байланысқа шықты. Олар кейіннен Nike болған «Blue Ribbon Sports» компаниясын негізін қалады. Бастапқыда ол Азия елдерінде кроссовкаларға тапсырыс беруге және оларды АҚШ нарығында сатуға мамандандырылды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ кәсіпкерлері Санат:Nike Санат:АҚШ қаржыгерлері Санат:АҚШ миллиардерлері
Канал Фалтон (Огайо)
Канал Фалтон (Canal Fulton) — Огайо штатының Stark округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5479 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.4 км² шамасында. FIPS коды — 39-11304.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Эрику-Кардозу
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 496 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 701,458 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,8 адам/км².
Денгеле
Денгеле́ (Denguélé) — Кот-д’Ивуардың солтүстік-батысында орналасқан облыс.
Эрику-Кардозу
Санат:Баия елді мекендері
Денгеле
Әкімшілік бөлім
3 департаментке бөлінеді:
Санат:Кот-д’Ивуар әкімшілік бөлінісі
Қарабұлақ (Майлин ауылдық округі)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аягөз қаласынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 17 адам (2009).
Санат:Аягөз ауданының таратылған елді мекендері
Қаражал (Қосмұрын тауы)
Қаражал – Қосмұрын тауларының шығысындағы шоқылы тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы Ағадыр кентінің оңтүстік-батысында 3 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 827 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 14 км-ге созылып жатыр, енді жері 5 км шамасында.
Жер бедері
Шығыс беткейі тіктеу, солтүстік-батысқа қарай тізбектелген шоқылар аласарып, жазыққа ұласады. Салыстырмалы биіктігі 75 – 80 м.
Геологиялық құрылымы
Девон жүйесінің ортаңғы және төменгі бөлімінің жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Сортаңдау қоңыр топырақ жамылғысында жусан, бетеге, боз, сұлыбас, бұталар өседі. Етегіндегі бұлақтардың маңы мал жайылымына қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы таулары
Қалпе
Қалпе - ислам дінінің Имам Ағзам Әбу Ханифа мазһабындағы атақтардың бірі.
Түркі халықтары арасында мужтаһид ғалымдар (ислам ғалымдары) қалпе арқылы сипатталады. Қазақ қоғамында қалпе деп күнделікті күйбең тіршілікке араласпайтын, ел ішінде сый-құрметке ие болған, шариғат заңдарын қатаң орындайтын діндар, тақуа адамды айтады. Қазақ халқында дін білгірі, алым (ғалым) ретінде, әрі діни жырлар мен қиссалар шығарып, ақын-шайыр ретінде танылған қалпелер көп болған.
Дереккөздер
Санат:Діни лауазымдар Санат:Ислам терминдері
Максим Павлович Низовцев
Максим Павлович Низовцев (,, Қазақ КСР, КСРО) — кеңестік және қазақстандық футболшы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының экс-жартылай қорғаушысы.
Карьерасы
Ұлттық құрамада 16 ойын өткізіп, 2 доп соққан.
2009 жылы бапкерлік ғұмырын бастап, кезінде өзі ойнаған Калиниградтың "Балтика" жастар командасын екі жылдай жаттықтырды. Низовцевті "Тобылға" бапкер ретінде шақыру жайлы да сөз қозғалған болатын бірақ, команда директоры Николай Панин "Низовцевтің бапкерлік лицензиясы жоқ, сол себепті де клубқа жаттықтырушы бола алмайды" деп ол идеяны қуаттамады.
Басқа да фактілер
Әкесі Павел Низовцев те кәсіби футболшы болған. Қостанайдың "Автомобилист" клубында ойнаған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қостанайда туғандар Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Восток ФК ойыншылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Сокол Саратов ФК ойыншылары
NGC 6449
NGC 6449 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 19 сәуірде Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6449 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60762, UGC 10965, MCG 9-29-20, ZWG 278.20, IRAS17429+5649.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Холловэй (Миннесота)
Холловэй (Holloway) — Миннесота штатының Swift округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 92 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-29672.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Береке (Ақмола облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 75 адам (34 ер адам және 41 әйел адам) болса, 2009 жылы 28 адамды (14 ер адам және 14 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аршалы ауданының таратылған елді мекендері
Кротон
Кротон (Croton) – сүттіген тұқымдасына жатады. Отаны – Оңтүстік-шығыс Азия мен Тынық мұхит аралдары. Соңғы кездерде бөлме гүлдерінің ішінде, әдемі жапырақтары үшін үлкен қолданыста. Сабағы тік, көп болып тармақталып өседі. Жапырақтары үлкен, көлемді, қатты, қалың, жылтыр болып келеді. Жапырақтарының пішіндері әр қилы болып келеді. Түрлеріне қарай жасыл, сары, қызғылт, аралас ала түстері бар. Үй жағдайында сирек гүлдейді. Гүлі ақ түсті майда болады. Кротон күтімді қажет ететін нәзік өсімдік. Жел өтінде тұрып қалса, немесе суық сумен суғарса жапырақтарын тастап жібереді.
Жарығы
Алакөлеңкеде де, жарықта да жақсы өседі.
Жылуы
Қысы-жазы жылуды қалайды. Суық ауадан жапырақтары түсіп қалады.
Суғарылуы
Жазда жиірек, қыста сирек суару керек.
Ылғалдылығы
Жоғары ылғалдылықты қалайды. Жапырақтарына су бүркіп шаң тозаңнан тазартып тұрған абзал.
Қоректендірілуі
Көктем-жаз айларында әдемі жапырақты өсімдікке арналған тыңайтқышпен айына бір рет қоректендіріп тұрған жөн.
Дереккөздер
Санат:Сүттігендер
IC 2347
IC 2347 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2347 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Жалған капитал
Жалған капитал – ішкі құны жоқ, бірақ табыс әкелетін капитал, немесе материалдық-заттық және рухани құндылығы жоқ‚ несие капиталынан өзгеше түрде ақша емес капитал. Ол өндіріс үдерісінде тікелей әрекет етпейді, өздігінен табыс жасамайды‚ бірақ оны алуға септігін тигізеді. Әдетте ол мүліктік сипаттағы құқықтар түрінде болады.
Жалған капитал- белгілі бір табыс табуға құқық беретін әр түрлі бағалы қағаздар (акциялар, облигациялар, аманат қағаздары және т.б.).
Жалған капитал ұғымын Карл Маркс несие капиталын атқарым-капиталдан оқшаулануымен байланысты пайда болатын ақша капиталының түрленген нысаны ретінде талдау барысында тұжырымдады. Жалған капитал несие жүйесі мен қаржы делдалдығының дербес қызмет аясы ретінде дамуы нәтижесінде дүниеге келді. Ол несиені капитал ретінде пайдаланады. Бірнеше нысаннан тұрады. Ешқандай нақты құндылықпен қамтамасыз етілмеген “несие белгілерін” айналысқа шығару жолымен несие бере отырып, банкілер оларды “пайыз әкелетін капиталға” айналдырады. Несие эмиссиясы жолымен банкінің қандай капиталына айналуы тұрғысынан ол жалған болып табылады.
Жалған капиталдың басқа нысаны – мемлекеттік қарыз облигациялары түрінде ұсынылған “мемлекеттік борыш капиталы”, бұл облигациялар иелеріне белгілі бір табыс әкеледі, әйтсе де мемлекетке несиеге берілген ақшалай сома нақты капитал ретінде жұмыс істемейтіні былай тұрсын, тіпті әлдеқашан-ақ жұмсалып қойған болуы мүмкін. Бұл орайда облигациялардың өзі табыс алуға құқық беретін меншік титулдары ретінде сатып алу және сату объектісі бола береді.
Жалған капитал “борыштың тауарға айналуы” нәтижесінде құралады, яғни түрліше борышқорлық куәліктер бағалы қағаздар нарығында “тауар-капитал” ретінде дербес айналысқа түседі, оның бағасы капиталданып, табыс әкеледі және несие пайызының нормасымен реттеледі. Жалған капиталдың нарықтық құны оның әкелетін табысына тікелей тәуелді және несие капиталының деңгейіне кері тәуелді.
Жалған капиталдың дамуының басты үрдісі – бұрын шығарылған бағалы қағаздарға қатысты тұрғыдан қайталама, туынды болатын бағалы қағаздардың жаңа түрлерінің пайда болуы, мысалы, инвестиция компаниялардың акциялары, қаржы фьючерстері, опциондар, варранттар.
Жалған капиталдың қазіргі кезеңдегі ерекшелігі – қаржы құралдарының кеңінен таралуы, оларға жинақ ақша сертификаттары мен инвестиция сертификаттар, боналар, айналыстағы басқа да несие қарулары жатады. Бағалы қағаздар нарығының жаңа қаржылық өнімдеріне түрлі компаниялардың, мемлекеттің және қаржы-несие мекемелерінің өздерінің борыштарын секьюриттеу де жатады. Бағалы қағаздарға жұмсалым нарықтық экономикасы дамыған елдерде ақша капиталының қорлануының неғұрлым кең таралған нысаны болып табылады. Мұның өзі несие жүйесінде, оның инвестицияттық және атқарымдық құрылымында тиісті өзгерістер туғызуда: банкілермен қатар бағалы қағаздарды инвестициялаумен айналысатын мамандандырылған қаржы-несие мекемелері жедел дамып келеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері Санат:Қаржы
Вермеццо
Вермеццо (Vermezzo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3091 адамды құрайды. Халық тығыздығы 515 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 20080.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сейшелдіктер
Сейшелдіктер (Сейшел Аралдарының креолдары) — Сейшель аралдарының негізгі халқы. Саны 58 мың адам. Сейшелдіктер Шығыс Африка мен Мадагаскардан (Малагаси) келген француз қоныстанушылар мен құлдардың ұрпақтары, сонымен қатар арабтармен, үндістермен және қытайлармен араласқан.
Тілі
Елдегі ресми тілдер – ағылшын және француз тілдері. Бірақ елде креол тілі кеңінен қолданылады - француз тілінің ерекше диалектісі. 1981 жылдан бастап бұл тіл қайта жаңғырып, ресми дерлік мәртебеге ие болды. Қазір оны бұқаралық ақпарат құралдары және баспа беттерінде көбірек қолдануда.
Діні
Халықтың басым бөлігі – 94% – христиан дінін ұстанады, олардың басым көпшілігі – католиктер (82,2%). Христиан дінінен басқа, Сейшел аралдарында индуизм, ислам, англиканизмтараған. Сонымен бірге көптеген жергілікті тұрғындар сиқыр күші мен рухтарға сенеді.
Кәсібі
Жергілікті қолөнершілердің өнімдерінен танымалдары:
Өмір салты
нобай|оңға|200px|Кокос жинау Сейшельдіктердің мәдениеті негізінен дәмдеуіштер плантациялары бар аралдарда өз колонияларын құрған француз және британдық колонизаторлардың әсерінен құрылды. Сейшельдіктер керемет мейірімді және сезімтал халық, олар асығыстықты ұнатпайды, шыдамды және ашық. Олар ешқашан агрессия көрсетпейді.
Сейшельдіктердің үйлену тойлары - өмірдегі маңызды кезең, сондықтан мерекеге ең көп адамдарды шақыру әдетке айналған. Салтанатты тойлауға шамасы келмейтін адамдар әдетте азаматтық некеде тұрады.
Ең кең таралған - «сега» халық биі. Белгілі бір ырғақпен жамбас, иық, аяқты қимылдатып, ырғақты, жалынды әуенмен билейді. Тағы бір ұлттық би – сокве. Оның қойылымы – ерекше киімдері бар нағыз театрландырылған қойылым. Бишілер жапырақ маскаларын киіп, олармен киімдерін безендіреді. Француз скрипкасы мен банджо би үшін музыка ретінде пайдаланылады. Дәстүрлі музыкалық аспаптар – барабан, гитара, там-там. Ысқылы аспаптар да кең таралған.
Қайтыс болған туыстарын «дандотияға» (өлгендердің зұлым рухтары) айналудан сақтау үшін жергілікті тұрғындар жерлеу рәсімін түні бойы таң атқанша ашық табыттың жанында өткізеді. Күн сайын, кешке жұмыстан кейін ауланы сыпыру дәстүрі бар, содан кейін жергілікті нанымдар бойынша олар түнде «дандотия» биіне жиналады. Олар өте ырымшыл, олардың арасында мақтау қабылданбайды: егер сіз адамның шашын мақтасаңыз, жақын арада олар түсіп кетеді деп есептеледі.
Теңіз өнімдері және әсіресе балық жергілікті асханада үлкен маңызға ие. Жергілікті тағамдардың тағы бір маңызды ерекшелігі - дәмдеуіштердің көптігі. Сейшел аралдарындағы ең көп таралған тағамдардың бірі – күріш қосылған балық - "пвасон ек дири". Сондай-ақ күрішке әртүрлі көкөністер немесе тропикалық жемістер - банан, манго, киви қосады. Балық дәстүрлі түрде тұтас беріледі. Басқа тағамдар әдетте кішкене табақтарда беріледі: шошқа етінің бөліктері немесе карри соусындағы тауық еті, көкөністер, жемістер, соустар, шөптер. Сусындар арасында дәмдеуіштер қосылған қарапайым қара шай, олар көбінесе салқындатылған кофе ішеді. Алкогольді сусындардың ішінде «калу» - ашытылған кокос шырыны, жалбыз тұнбасы болып табылатын «зитронель» және жоғары беріктігімен ерекшеленетін қант қамысынан жасалған «бака» ерекше саналады.
Дереккөздер
Санат:Сейшель аралдары
Курское (Қостанай облысы)
Курское — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Костряков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 286 адам (138 ер адам және 148 әйел адам) болса, 2009 жылы 242 адамды (122 ер адам және 120 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Үлкен Хара-Матолоу
Үлкен Хара-Матолоу — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хара-Матолоу өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дәнел
‎ Дәнел, альдрованда (Аldrovanda) – шықшөптер тұқымдасына жататын жәндікқоректі су өсімдіктер туысы. Еуразияның, Австралияның, Африканың тұщы суларында өсетін 1 түрі бар. Қазақстанда өзен-көл бетінде қалқып жүретін 1 түрі – бүршікті дәнел (А. vesіculosa) бар. Биіктігі 5 – 10 см, тамырсыз жіп тәрізді сабақтары су бетінде қалқып жүреді. Жапырақтары 7 – 9-дан шоғырланып, жалпақ сағағының ұшында ұзын біз тәрізді болып жетіледі. Гүлдері ұсақ ақ түсті, жәндіктермен тозаңданады. Негізінен қыстап қалған бүрлері арқылы көбейеді. Ол бүрлерді су құстары таратады. Шілде – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – қақырап ашылатын қорапша. Тұқымы ұсақ, өте көп.
Дереккөздер
Санат:Шықшөптер
Надир шах Мұхаммед
Надир шах Надир шах Мұхаммед (9.4.1883, Дехрадун қаласы, Үндістан – 8.11. 1933,Кабул) –Ауғанстанның билеушісі (1929 – 33). 1919 жылы Ауғанстанда болған ұлт-азаттық қозғалыста көрнекті рөл атқарды. 1919 жылы Аманулла хан Ауғанстанның тәуелсіздігін жариялағаннан кейін надир шах Ауғанстанда әскери министр (1919 – 24), Ауғанстанның Париждегі елшісі (1924 – 26) қызметтерін атқарды. 1926 жылы қызметтен кетіп, Францияда тұрды. 1929 жылы отанына қайта оралған соң Бачаи Сакаоға қарсы күресті басқарды. Сол жылғы қараша айында Ауғанстанның королі болып жарияланды. Қастандықтың құрбаны болды. Надир шах Афшар-1638-1747 жылдар аралығында өмір сүрген,Иранды билеген шах.Хорасанның Дерегез деген жерінде дүниеге келген.Оны Надир-кули бек деп те атаған. Надир шахтың жаулап алушылық соғыстарының нәтижесінде Армения,Әзірбайжан,Грузия,Дағыстан,Ауғанстан,Белуджстан,Хиуа және Бұхар хандықтары провинция ретінде бірігіп,үлкен империя құрылды. Надир ирандардың ақша соғу жүйесін өзгертіп,"надери" деп аталатын тиындар соқтырды. == Дереккөздер ==
Дереккөздер
Санат:Ауғанстан тұлғалары Санат:1883 жылы туғандар Санат:1933 жылы қайтыс болғандар
Кедровка (Абашева тармағы)
Кедровка (Кіші Кедровая) — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Абашева өзенінің оң жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ла-Корунья (провинция)
Ла-Корунья (La Coruña, A Coruña) — Галисия автономды бірлестігіне кіретін, Испанияның солтүстік-батысында орналасқан провинция. Административті орталығы — Ла-Корунья қаласы.
Географиясы
Территориясы 7950 км². (32-ші орын).
Салмақтау
right|thumb|150px Салмақтау - таразы көмегімен дене массасын анықтау тәсілі.
Ла-Корунья (провинция)
Халқы
Халқы — 1,127 млн адам (2005 ж. мәліметтер).
Салмақтау
Дереккөздер
Санат:Механика
Қызылқия
Елді мекен:
Ла-Корунья (провинция)
Сілтемелер
Санат:Ла-Корунья
Салмақтау
Дереккөздер
Balança (instrumento)
Арианизм
thumb|Арий Ариандық ағым - христиан дініндегі ертедегі ағым. Христиан діні әке-құдай, бала-құдай, қасиетті рух-құдай үшеуі бір тұтас қасиетті үштікті (троица) құрады деп қарайды.