cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Письмянка (Усень тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Адам сезімін баурап алу
Адам сезімін баурап алу - хабарлауға құрылған техника. Мәнісі, экран алдындағы көрерменді ұйыту мәтінін құру және содан кейін оны өзге әдістермен еріту. Хабарлау әдістеріне: 1) сөйлеу - сөз дыбысын өзгерту (қатты-жай); сөйлеу екпінін өзгерту (жылдам, баяу, үзіліс); дауыс ырғағын өзгерту (жоғарылатылған-төмендетілген); дауыс үнін өзгерту (қатты, "сынғыр", жұмсақ, жағымпаздана); 2) визуалды - жұлқынып сөйлеу, пантомимика, дене құрылысының өзгерімі (еңкею, бұрылыс), қолмен, саусақпен әрекет  жасау, қимылды, мәнерді өзгерту; 3) кинестетиқалық - қолды қысу, иықтан, арқадан қағу; жай сүйкесу; 4) араласу - әңгімелесушімен арақатынасты өзтерту (жақындау-алыстау, әңгімелесушіге қарай енкею - әңгімелесушіден алшақтау), сөйлеу, басты бұру. Түрлі аралас қимылдағы белгілер, сөйлеумен салыстырғанда ақпаратты 5 есеге дейін артық береді. .
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Хаттен
Хаттен (Hatten) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ольденбург ауданының құрамына енеді.
Хламидомонада
300px|thumb|[[Электронды микроскоптың астындағы хламидомонада]] Хламидомонада (Chlamydómonas) — жасыл балдырлардың бір өкілі, ол тоқтау суларда тіршілік етеді. Хламидомонаданың жасуша қабықшасы жасунықтан (целлюлозадан) тұрады. Жасушасында цитоплазмасы, ядросы, терең астау тәрізді жасыл түс беріп тұратын хроматофоры бар. Жақсы жетілген екі талшығы, алдыңғы жағында жиырылғыш вакуольі және қызыл көзшесі болады.
Хаттен
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 17 қалалық ауданға бөлінеді.
Хламидомонада
Балдырлар судағы минералды тұздар мен көмірқышқыл газын бүкіл денесімен сіңіреді. Ол күн сәулесі арқылы ағзалық зат түзіп, қоректенеді. Сонымен бірге оттегі газын бөліп шығарады. Оттегімен тыныс алады.
Хаттен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Хламидомонада
Көбеюі
Жыныссыз және жынысты жолдармен көбейеді. Жыныссыз көбейгенде хламидомонаданың жасушасы 2-ге, 4-ке, 16-ға, 32-ге бөлініп, әрқайсысы сонша есе кішірейген хламидомонадаға айналады. Оларды зооспоралар деп атайды. Зооспоралары аналық жасушадан бөлініп, әрқайсысы кәдімгі балдырға айналады.
Жынысты көбею кезінде де жасушадағы цитоплазма бірнешеге бөлінеді. Әрқайсысынан зооспоралардан кішірек жыныс жасушалары — гаметалар пайда болады. Олар талшықтарының көмегімен қозғалып жүріп, екі-екіден қосылып, зигота түзеді. Зиготаның сырты қалың қабықпен қапталып, бұйығу кезеңінен өтіп барып, қайтадан зооспоралар түзіп көбиеді.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер Санат:Хламидомонадалылар
Ауборн (Мэн)
Ауборн (Auburn) — Мэн штатының Андроскоггин округіне жататын АҚШ қаласы.
Адам сөйлеген кездегі үш компоненті
Адам сөйлеген кездегі үш компоненті. Аристотель "Риторика" атты еңбегінде адам сөйлеген уақытта міндетті түрде үш қомпонент қатысады деп жазады. Ол әсіресе, баяндау- шының бет-жүзінің, сөйлеуінің, сөзді тыңдап отырған адам дидарының бір-бірімен үндестігі мен үйлесімділігінің табиғилығын, шынайылығын ерекше атаған. Тыңдаушының өң-әлпетіне көз жүгірткен шешен өз сөзінің қаншалықты әсер еткенін (не керісінше) айқын байқайды. .
Ауборн (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 23 055 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 170.4 км² шамасында. FIPS коды — 23-02060.
Адам сөйлеген кездегі үш компоненті
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Ауборн (Мэн)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Еннери (Мозель)
Еннери (Ennery) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Мец-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57193, пошта индексі — 57365.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1688 адамды құрады. Халық тығыздығы — 233,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Крутец жырасы
Крутец жырасы — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Свияга өзенінің сол жағалауынан 188 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Свияга бастауынан Альшеево ауылына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Петково (София облысы)
Петково (Петково) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Елин-Пелин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 842 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2111. Телефон коды — 0725. ЕКАТТЕ коды — 56006.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Ортоверо
Ортоверо (Ортоверо) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Савона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1451 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 148 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 17037.
Елді мекеннің қамқоршысы — Papa Silvestro I.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
NGC 5365B
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 15 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5365B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 49750, ESO 271-9, MCG -7-29-3, IRAS13555-4343.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Галиакбер
Галиакбер — Башқұртстанның Бурзян ауданындағы          ауыл,       Галиакбер ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 501 адамды құрады. Пошта индексі — 453586, ОКАТО коды — 80219813001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Ут-Ега
Ут-Ега — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ковенская өзенінің сол жағалауынан 135 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пэндер (Небраска)
Пэндер (Pender) — Небраска штатының Thurston округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1002 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.7 км² шамасында. FIPS коды — 31-38750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Шпитталь-ан-дер-Драу
Шпитталь-ан-дер-Драу (Spittal an der Drau) — Аустриядағы қала. Картинтия федералды жеріне қарасты Шпитталь округінің құрамына енеді.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Герхард Кёфер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Картинтия елді мекендері
Вячеслав Евгеньевич Алемасов
Алемасов Вячеслав Евгеньевич (11 шілде 1923 - 15 маусым, 2006) - ресейлік кеңестік ғалым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:11 шілдеде туғандар Санат:15 маусымда қайтыс болғандар
Фрэнсис Конрой
Фрэнсис Конрой (ағылш. Frances Conroy, туған күні 13 қарашаның 1953) — американдық актриса.
Өмірбаяны
Фрэнсис Конрой - Джорджия штатының шағын Монро атты қаласында жеке-кәсіпкерлердің  жанұясында дүниеге келген болатын. Ол Нью-Йорк штатының  Плэйхаус және Джульярд мектебінде драма өнеріне үйренген болатын. Актерлық карьерасын 1970 жылдары әртүлі театрлық қойлымдарда ойнап бастаған болатын. Уақыт өте келе Конрой атақты драмалық қойлымдарда ойнаған болатын.Мысалы: Кішкене түлкілер,Біздің қалашық,Таудан түскен Морган және ол 4 рет Drama Desk премиясының үміткері болған. Кейін Конрой Клиент әрдайым өлі атты фильмде басты рөлді сомдап Эмми және Алтын глобус алған болатын.
Дереккөздер
Фрэнсис Конрой
Гревилле
Гревилле (Grévillers) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62387, пошта индексі — 62450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 377 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Адам сұлулығы
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Ауыр атлетика
Ауыр атлетика — әр түрлі салмақ дәрежелерінде ауыр зат (штанга, гір) көтеріп, күш сынасатын спорт түрі. Ауыр атлетикадан ең алғашқы жарыс 1860 жылы АҚШ-та өтті. Олимпиада ойындарының бағдарламасына 1896 жылы енгізілді. Ауыр атлетикадан әлем (1898 жылдан), Еуропа (1896 жылдан) чемпионаттары өткізіледі. Ауыр атлетика бойынша халықаралық жарыстар штанга көтерудің екі тәсілі (жұлқа және сілке көтеру) бойынша, 52 кг-нан басталатын 10 салмақ дәрежесіндегі спортшылар арасында өтеді. Жұлқа көтеру кезінде штанга кідіріссіз бірден жоғары көтеріледі. Сілке көтеруде штанга алдымен кеудеге алынып, содан кейін жоғары көтеріледі.
Халықаралық ауыр атлетика федерациясының (1920) Қазақстан 1993 жылдан мүше. Қазақстанда ауыр атлетика бойынша алғашқы чемпионат 1937 жылы өткізілді. Қазақстан спортшылары ірі жарыстарға 1954 жылдан қатысады. Теміртаулық Юрий Зайцев (1976, Монреаль), шахтинскілік Виктор Мазин (1980, Мәскеу), ақмолалық Анатолий Храпатый (1988, Сеул), қызылордалық Илья Ильин (2008, Бейжің) ауыр атлетикадан Олимпиада чемпиондары атанған.
Салмақ категориялары
Ереже бойынша салмақ өлшеу рәсімі жарыс бір немесе екі сағат алдында өткізіледі. 2008 жылдың желтоқсан айына қара ауыр атлетикадан келесі салмақ категорияларда жарыстар өткізіледі:
Дереккөздер
Санат:Ауыр атлетика
Ȝearƿung (indryhtu)
Көшбасшылық
қабілеті деген мағынаны білдіреді) – бұл адамдарды өз-өзін белгілі бір мәнерде ұстауына
мәжбүр ету арқылы олардың мінез-қылықтарына әсер ету үшін басқарушының
қолданатын құралы.
Көшбасшы (ағылшынша leader – басқарушы деген мағына білдіреді) – бұл басқа
адамдарды, олардың алғашқы ниеті қандай болғанына қарамастан, өзі қалаған нәрсені
жасауға көндіре алатын адам болып табылады, сонымен қатар топтағы адамдардың
қасиеттері мен қабілеттерін қолдана отырып, оларды көшбасшы мақсатын іске асыруға
бағыттай алады. Көшбасшылықты әдетте ақыл, сауаттылық деңгейі, сенімділік пен
әлеуметтік қатысу, әлеуметтік-экономикалық статус түсініктерімен байланыстырады [1 ].
Көшбасшы мен Басшы деген ұғымдардың мағынасы ажырата білу керек. Басшы –
бұл  жұмысты беруші және сол жұмыстардың орындалуына жауап беруші адам. Бұл
отырады. Ал,  Көшбасшы  адамдарды жандандырады, мақсатқа жетуде  болашақты көр
қасиеті арқылы  адамдарды ортақ мақсатқа бағыттайды [2 ]
Мазмұны:
Көшбасшылық теориялары
Көптеген көшбасшылық теориялары бар. Қазіргі кезде олардың ішінде үшеуін жеке қарастыруға болады:
● Тұлғалық;
● Қылықтық;
● Жағдайлық.
Тұлғалық теория – Оған сәйкес менеджерлердің ең үздіктері белгілі бір жеке қасиеттер топтамасына ие болады. Олардың арасында: ақыл мен білім деңгейі, тартымды сыртқы көрінісі, адалдылық пен инициативтілік, өзіне деген жоғарғы сенімділік.
Қылықтық теория – Бұл теорияға сәйкес басқару түрлерін классификациялауға негіз салған болатын. Ол бойынша тиімділік менеджердің тұлғалық ерекшеліктерімен емес, оның қарамағындағы адамдарға қатысты қылықтардың сипатымен анықталады. Бұл көшбасшылық түсінігін одан әрі тереңдетіп, адамдарды мекеме мақсаттарын орындауға бағыттаған менеджердің мінез-қылықтарына ерекше назар аудартқызды. Оның негізгі кемшілігі басқару түрлерінің белгілі бір жалғыз түрі бар деген тенденцияға негізделу. Алайда тек бір ғана ең тиімді басқару түрі болуы мүмкін емес. Белгілі бір түрдің тиімділігі нақты жағдай мен адамдардың жеке басына тән қасиеттеріне байланысты болады.
Жағдайлық теория – Жағдайлық теория бойынша тиімді басқару үшін менеджердің жеке қасиеттері мен өз-өзін ұстауы нақты жағдайларға сәйкес болуы керек. Көптеген жүргізілген зерттеулер бойынша менеджер-көшбасшы әр түрлі жағдайларда әр түрлі әрекет етуі қажет.
Беделдік формалары
Көшбасшылықтың негізі ретінде беделділік қарастырылады. Көшбасшы рөлі белгілі бір беделділік формасына негізделіп, келесі түрлерден құралады:
● Харизматикалық бедел
● Дәстүрлі бедел
● Рөл мен орын беделділігі
● Құқықтық бедел
● Біліктілік беделділігі.
Харизматикалық бедел – Мықты жеке қасиеттерге негізделеді. Бұл жердегі көшбасшы харизматикалық беделділікке ие немесе ең кемі сол харизматикалық беделділіктің бар болғаны туралы сезім қалыптастырады, ол туралы әдетте «тума көшбасшы» деп айтады;
Рөл мен орын беделділігі – Тұлғаның жеке бір қасиеттерімен емес, әлеуметтік ортада алатын орнымен және рөлімен анықталады. Беделділіктің бұл түрінде адамдарға берілетін билік оның алатын орны мен титулына байланысты болады. Көп уақытта көшбасшының жетістікке жетуі мен табысты болуы билікке ие болу мен басқаларды басқару қабілетіне қарай анықталады;
Құқықтық бедел – Беделділіктің ең формальды түрлерінің бірі, өйткені ол белгілі бір ережелер шеңберіне негізделеді;
Біліктілік беделділігі – Оның негізі ретінде басқарушының тәжирибесі, білімі мен ерекше қабілеттіктері қарастырылады.
Көшбасшы міндетті түрде беделді тұлға болуы керек, алайда сонымен қатар басқа да маңызды қасиеттер де бар. Олардың ішінде басты қасиеттердің бірі – қасындағы адамдармен қарым-қатынас жасай алуы, ол әдетте сенімділікпен қатар жүреді. Адамдармен сөйлескен әрбір кезді көшбасшы олардың сенімділігіне ие болу іске асырылған немесе айырылып қалған мүмкіндік ретінде қарау керек. Ең алдымен ол үлкен әріпті психолог бола алуы тиіс. Адамдармен сөйлесу, қарым-қатынас жасау арқылы оларды іске, қызмет етуге ынталандыру кезінде оның гумандылығы байқалады. Айналадағы адамдарға әсер ете алатындай көшбасшы болу тек оның еркі мен қолда бар билігіне ғана тәуелді болмайды, оған деген жол жоғарғы түсінушілік пен өзін-өзі басқарудан құралады.
Көшбасшының тағы бір ерекшеліктердің бірі – алдына мақсат қойып, оған жете алуы. Ол өзінің нені нақты қалайтынын жақсы білуі керек және оны іске асыру үшін керекті қадамдарды алдын ала жоспарлай алуы қажет. Ол мақсаттар жұмысқа, қарым-қатынастарға, өзін-өзі дамытуға немесе материалды нысандарға бағытталса да, ең бастысы үдеріс әр уақытта бірдей жүреді. Белгілі бір мақсатқа жету үшін көшбасшыға мәселелерді шешіп, соған сәйкес шешімдер шығару керек. Болашаққа мақсаттарды құру мен оларды орындауға бағытталған адамның ұмтылысы оның бойында керекті қасиеттерді сіңіртеді, белгілі бір әрекеттерге ынталандырады. Сондай-ақ ол неғұрлым тезірек тиісті шешім қабылдаса, соғұрлым оның жұмысы өнімді болады. Мақсатқа жету кезінде көшбасшы сабырлы және дипломатты болуы керек. Ол қасиеттер өзіне деген сенімділікпен және жақсы жасалынған жұмысты көре алумен қатар жүруі тиіс. Екінші жағынан, ол қайсарлығымен де танылу керек, басқа жағдайда жоғарыда айтылған қасиеттер әлсіздіктің белгісі болып қалмақ.
Көшбасшылықтың фундаменталды қағидаларының бірі ұйым ішінде басқалардан өзіне деген жақсы қарым-қатынас пен жақсы жұмыс орнын күтуі болып табылады. Егер бұл күтулер жиі орындалып тұрса, онда оның нәтижелері де жақсы болады. Ол күтулердің орын алмауы мен әр кездегі сенімсіздік нәтижесінде адам бойында жағымсыз сезімдер туады. Көшбасшының тағы бір оң қасиеті – оның қайсарлығы болып табылады.
Көшбасшы жұмысы үш бағыт бойынша жүруі тиіс:
● Топ қажеттіліктері – топты белгілі бір тапсырманы орындау үшін құру, сақтау мен ынталандыру, топтық жұмысты марапаттау;
Егер көшбасшы жұмысын осы үш элементке негіздесек, онда оның басты мақсаты нақты жағдай шартында қойылған мақсатқа жету үшін адамдар арасындағы ең жақсы балансқа жету болып табылады.
Көшбасшының орындайтын функциялары.
Егер көшбасшы төменде көрсетілген үш функцияны орындап жүрсе, онда оны көшбасшы деп толығымен атауға болады:
● Бағыттаушы;
● Ұйымдастырушы;
● Ынталандырушы.
Бағыттаушы рөлдің негізін қарастыратын болсақ, көшбасшы іскерлік тапсырмаларды қойған және қабылдаған кезде, анықтағанда, жұмыстың ой мен стиліне аса мән беруі қажет. Көшбасшы қойылған мақсатқа жету үшін топты біріктіріп, топтық жұмысты жақсы бақылай алу керек. Бұл Ұйымдастырушы рөлінің негізі. Ынталандыру рөлі ретінде қойылған тапсырмалардың маңыздылығын түсінуін, өзінің ісін сыртқы дүниемен қатынас кезінде қорғауы қарастырылады. Егер көшбасшы өзінің рөлін сәтті атқарғысы келсе, бұл үш рөлді бір-біріне ажыратып қолдана алмайды.
Жоғарыда аталғаннан түйіндесек, көшбасшы белгілі бір жеке қасиеттер жинағынан құрылуы қажет, оның бір бөлігі туылғаннан берілсе, екінші жартысы күндегі жұмыс барысында қалыптастыра алады. Көшбасшылықтың негізінде басқару мен әсер ету жатыр. Әсер етудің астарында бір индивидтің екінші индивидтің мінез-құлқына, әрекеті мен сезіміне өзгеріс енгізе алуы жатыр. Билік – басқалардың әрекетіне әсер ету мүмкіндігі. Ол мекеменің сәтті жұмыс істеуі үшін қажетті шарт болып табылады. Биліксіз ұйым да, тәртіпте жоқ.
Басқару және билік
Билік менеджерге өз қарамағындағы адамдардың іс-әрекетіне бұйрық беруге, оларды мекеме мақсаттарына бағыттауға, пайда болған дауларды шешуге мүмкіндік береді.
Биліктің ұйымдастырушылық үдеріс ретіндегі анықтамалары:
● Билік, оны әлеуетті қолдай алатын адамдарда бар, яғни ол тек қолданылған кезде ғана болады деген сөз емес. Мысалы, егер қызметкер ереже бойынша жұмыс істеп жатса, онда басшыда оған қарай өзінің билігін қолдануға қажеттілігі жоқ;
● Билік өзара тәуелділік функциясы болып табылады, яғни билік қолданған және кімге қолданғаны арасында өзара тәуелділік бар. Неғұрлым бір адам басқа адамға тәуелді болса, солғұрлым билік біреуінде көп, ал екіншісінде аз болады;
● Билік абсолютті емес, яғни бағынышты адамның да шешім қабылдау мүмкңндігі бар.
Билік – әлеуметтік үдеріс. Билік теориясы ұйымдағы адамдар мен топтардың өзара әрекетке түсуіне бағытталған зерттеулерге негізделеді. Қызметтік билік қызметтің өзінен емес, оған қарасты қызметкерлерден келетін билік. Негізгі формалары: мәжбүр ету, ынталандыру, ресурстарға ие болу мен байланыс билігі.
Жеке билік – басшының жақын болуы мен мақсаттардың ортақ болуына негізделген бағынышты адамдар тарапынан құрметті, жақсы мен адал қарым-қатынас деңгейі. Менеджердің басты мақсаты ұжымның еңбектерін ортақ бір мақсатқа жету үшін бағыттау болып табылады. Билік диапазоны оның басқалардың әрекеті мен сезіміне әсер ете алу деңгейімен анықталады.
Билік түрлерінің негізгілері:
1. Мәжбүр етуге негізделген билік. Орындаушы басшының оған берілген құқықтар негізінде оны жазалай алатындығына сенеді және нәтижесінде өзінің белгілі бір қажеттілігіне кері әсерін тигізетін немесе өзін ыңғайсыз жағдайда қалғандай сезінуге алып келетінін біледі.
2. Марапаттауға негізделген билік. Орындаушы басшының өзінің қажеттіліктерін өтеп, қанағаттандыра алатындығына сенеді.
3. Эксперттік билік. Орындаушы әсер етуші оның қажеттіліктерін қанағаттандыра алатын белгілі бір қабілеті бар екендігіне сенеді.
4. Эталонды билік. Әсер етушінің сипаттамалары мен жеке қасиеттері орындаушы үшін өте тартымды болып, ол сол қасиеттерге ие болғысы келеді.
5. Заңды билік. Орындаушы басшының бұйрық беруге құқығының бар болуына және оның міндеті оған бағыну екендігіне сенеді. Заңды билік түрін әдетте дәстүрлі деп те атайды.
Формальды және шынайы билік
Формальды билік – адамның жұмыс істейтін ұйымының ішіндегі қарастырылатын басқару құрылымында қандай орын алатындығына байланысты берілетін қызметтік билік болып табылады. Ол оған тура немесе жанама түрде бағынатын адамдар санымен немесе басқа адамдармен ақылдасуынсыз және олардың рұқсатынсыз қолданыла алатын материалды ресурстар қорымен өлшенеді. Бұл кезде билік пен басқару қызметтік иерархия ретінде кез келген ұйымның басқару құрылымын құрайды. Формальды билікпен қатар ұжым ішінде формальды емес билік түрлері де кездеседі. Өз кезегінде бұл кезде формальды билік пен шынайы билік арасындағы межені ажырату тым қиынға соғады.
Шынайы билік – қызметтік, басқаларға әсер ету мен беделділіктің билігі. Ол адамның алатын ресми орнына ғана емес, сонымен қатар ресми емес қарым-қатынастар жүйесіндегі орнымен немесе оған еркін түрде бағынғысы келетін адамдар санымен де, оның басқа адамдарға қатысты тәуелділігімен де анықталады. Шынайы билік әрдайым алатын қызметіне сәйкес бола бермейді. Бағынуға деген дайындылық айтылған бұйрықтың мен тапсырманың мәнін түсінетіндігіне, сол қызметті немесе істі жасай алу қабілеттілігінің бар болуымен, қызметкерлердің құндылықтарымен және алдына қойған мақсаттарымен де анықталады.
Басқару түрлері
Басқару түрлері деп белгілі бір қағидалардың, тұрақты және сәйкес тапсырмалар мен мәселелерді шешу әдістерінің жиынтығы қарастырылады. Басқару түрлері ұйымның құндылық жүйесімен, мәдениет сипаты мен жұмысты жүргізу ерекшеліктерімен анықталады. Менеджер үшін басқару түрлері ішнде тез бейімделу мен нақты жағдай кезінде қарамағындағы адамдардың ерекшеліктерін ескере отырып басқару маңызды болып келеді.
Басқару түрлерінің демократиялық, авторитарлы және либералды түрлері жеке-жеке қарастырылады:
Демократиялық стиль - басқарудың ғылыми қағидалары мен қызметкерлердің қабілеттерін максималды түрде қолданудан құралатын басқару түрі. Бұл басқару түрін қолданатын менеджер қарамағындағы адамдарға дос ретінде қарап, пайда болған мәселелерді өзі жалғыз емес, оған бағынатын адамдарға хабарлап, олармен бірге ақылдасып шешуге ұмтылады және оларды үнемі керекті ақпаратпен қамтамасыз ете отырып, жақын арада өтуге тиіс кедергілері мен белестерін ескертіп тұрады. Бұндай менеджер қызметкерлер тарапынан түсетін әр түрлі сын-пікірлерге дұрыс, сабырлы түрде әсер етеді. Ол бірге жұмыс істейтін адамдармен әрдайым жақсы қарым-қатынаста болуды мақсат етіп, олардан биік екендігін көрсетпеуге тырысады, яғни өзінің артықшылыған байқатпай, өзін солар секілді қарапайым жұмысшы ретінде ұстайды. Басқарудың бұл түрі қызметкерлерге олардың біліктілік пен атқаратын функциясына сәйкес белгілі бір тапсырмалар мен мәселелерді шешуде дербестік береді.
Демократиялық билікті қолданған менеждер өзінің қызметтік жұмысы барысында тек ең қиын әрі маңызды, күрделі сұрақтар мен мәселелермен айналысады, қалғанын өзінің қызметкерлеріне тапсырады. Демократ-менеджер әрбір адамның жеке қасиеттерін ескеріп, оның кәсіби және интеллектуалды әлеуетін арттыруға жағдай жасайды. Ол қызметкерлердің жұмыс істеу кезіндегі міндеттерін неғұрлым тартымды етіп, оларды басқарушылық үдеріске қосу арқылы, ұйымның мақсатына жету кезінде өзінің ойларын еркін жеткізе алуы үшін толық жағдай жасайды.
Бұл билік түрін қолданатын басшы айтылған мәселелер бойынша қызметкерлердің ойын тыңдап, бөліп алынған маңызды бөліктерін өндірістік жоспарды орындау кезінде және мақсатқа жету жолында қолдану үшін ең жақсыларын ерекшелеп алады. Ынталандыру мақсатында жиі түрде марапаттау шараларын қолданып, керісінше жазалау шараларына неғұрлым сирек көңіл аударады, тек ерекше бір жағдай орын алмаса. Қызметкерлер де, өз кезегінде, басқарудың бұндай түрімен толығымен келісіп, олардың көңілінен шығады. Сәйкесінше, белгілі бір күрделі жағдай туған кезде басшыға ол сұрақты шешу үшін өзінің көмегін тигізуге тырысады.
Демократиялық стиль басым, көп қолданылып келетін ұйымдар мен мекемелерде міндеттердің жоғарғы децентрализациясымен, сонымен қатар қызметкерлердің басқарушылық шешімдерді қабылдаудағы жоғарғы белсенділігімен және өнімді жұмыс істеуге қажет қолайлы жағдайдың жасалуымен сипатталады. Ол бойынша уақытында және жоғарғы дәрежеде жасалынған жұмыс нәтижесі басшылық тарапынан соған сәйкес марапаттауға ие болады.
Биліктің авторитарлы стилі басқарудың қызметкерлерге әсер ету кезінде басшы тарапынан біржақтық әдістерінің қолданылуымен сипатталады. Пайда болған сұрақтар мен өндірістік мәселелердің басым бөлігін менеджер өзі шешеді, яғни қызметкерлермен ақылдаспай, олардың бұл мәселе туралы ойларын ескермейді және олармен күнделікті қатынасты сол арқылы шектеп отырады. Оларды жазалау немесе марапаттау бойынша шешімдерді қабылдағанда, ол тек қана өз ойымен санасады. Ұжымдағы орын алған ақпараттарды барлығына айтуды қажет емес деп түсінеді. Ондай менеджерді сыртқы белгілерінен де тануға болады, яғни оған белгілі бір қасиеттер тән болады, оның ішінде: авторитарлы басқару стилін қолданатын адам өте сирек күлімсірейді, әрдайым бір нәрсе туралы ойлап, қызметкерлер алдында қабағын түйіп алып жүреді. Өзіне қасында жүретін адамдар тарапынан айтылған сын-пікірлер мен ойларға назар аудармайды, әсіресе егер ол пікірлер оның ойымен сәйкес келмесе, ол сынды ұнатпайды.
Автократ менеджерге тән қасиеттердің ішінде сонымен қатар әдетте басқаларға бұйрық беруге деген, оларды басқаруды жақсы көретіндігі, адамдардың ол берген бұйрықтарға мойынсынуы мен тыңдауы оған белгілі бір жағымды әсер етеді. Айтуға ұратын жақтардың бірі: бұндай адамдар бойында кейде өз-өзін айналадағы адамдардан, басқалардан артық екендігі туралы сезімнің пайда болу қаупі тұрады. Ол жоғарыда айтылғандай, өзіне деген сын-пікірлер мен ойларды қабылдамау мен біліктілігін жоғарылатпау ниетіне алып келеді. Алдағы уақытта бұл жағдай жұмыстың ары қарай жүруіне, даму үдерісінің тоқтауына немесе басшыға қарайтын қызметкерлермен қарым-қатынастағы қарапайымдылықтың жоғалуына алып келуі әбден мүмкін. Әрине, осындай жағдайлардан кейін де қызметкерлердің биліктің авторитарлы түрін қолдап жатқан басшыға деген қатынасы теріс күйде болады. Нәтижесінде ұжым ішінде қолайсыз моральды-психологиялық климат қалыптасып, болашақта орын алуы қаупі бар даулар үшін алғышарттар жасалынады. Авторитарлы биліктің «жеңіл» түрде байқалатын ұйымдарда да өзіне тән ерекшеліктері болады. Оның ішінде ерекше айтып өтуге тиіс жақтары: бұл қасиеттері байқалатын авторитарлы стильде басшы белгілі бір мәселе немесе орын алған өңдірістік сұрақ бойынша өзіне бағынышты адамдарға қажетті ақпарат беріп, ол мәселе бойынша олардың ойларын мен пікірлерін тыңдап шығады, алайда бұл кезде оларға шектелген еркіндік береді. Әдетте басқалардың пікірлері қаншалықты дұрыс болса да, ол өзі таңдаған шешімді қабылдайды. Бұл билікте жазалау шаралары сирек қолданылады. Қорыта келгенде, авторитарлы стильді қолданудың тиімді жақтарымен қатар теріс әсерлері де бар. Егер басшының мақсатқа жету жолындағы қабылдауға керекті шешімдерді талқылау кезінде ол мәселе бойынша білімі мен тәжирибесі мол болса, онда қызметкерлердің пікірлеріне құлақ аспай қойылған мақсатқа жетуге болады. Алайда бұл кезде қызметкерлердің көңіл-күйлері керекті дәрежеде болмай, жиі ашулану, ызалану секілді қасиеттерге ие болады. Нәтижесінде қызметкерлер мен басшы арасында түсінбеушіліктер пайда болып, өз кезегінде, белгілі бір уақытта орын алған дауға, жанжалдар мен келіспеушіліктерге алып келуі мүмкін. Басшысы осы стильді қолданатын қызметкерлердің әдетте жұмысқа деген мотивациясы төмен дәрежеде болады. Басқарудың бұл түрі кей кезде жоғары өнімділікті қамтамасыз етсе де, ұжым ішінде тиімді еңбек етуге деген құлшынысын төмендетеді.
Өзінің басқару үдерісінде және қызметкерлермен қарым-қатынас жасау барысында биліктің демократиялық және авторитарлы түрлерін де қатар қолданатын басшы либералды стильді қолданады. Оның да өз алдына сай келетін кемшіліктері мен артықшылықтары болады. Басқарудың бұл түрін қолданатын басшы жұмыс барысында нақты жағдайға сәйкес билік түрін қолдана алады. Қызметкерлермен жақсы қатынаста болады, кейбір сұрақтар бойынша олармен ақылдасып, пікірлеріне назар аударады. Мақсатқа жету жолында олардың белсенді болуын талап етіп, жақсы жұмыс пен ұмтылыс нәтижелерін үнемі марапаттап, әр түрлі шаралармен ынталандырып отырады. Ал керек кезде шешімді өзі қабылдап, қызметкерлерге керекті бұйрықтар мен тапсырмалар бере алады. Олардан өзін жоғары ұстамай, олармен достық қатынаста жүреді. Нақты жағдайға бейімделген басқарудың бұл түрі бүгінгі күнде кей ұйымдарда ғана қолданылады. Ең жиі қолданылатын билік түрлері сәйкесінше авторитарлы немесе демократиялық стиль болып табылады.
Менеджерлер үшін басқару стильдерін қолдану алдында мынадай критерияларды ескергені жөн:
● Басшы қарамағында жұмыс істейтін қызметкерлердің керекті ақпаратты білуі мен тәжірибесінің бар болуы;
● Басқарушылық шешімге қойылатын талаптардың деңгейі;
● Қызметкерлердің мекеме жұмыстарына қатысу деңгейі;
● Менеджердің шешім қабылдағаннан кейінгі оның қолдау табу мүмкіндігі;
● Орындаушылардың мақсаттарға жетудегі қызығушылығы;
● Басқарушылық шешімді қабылдағаннан кейін қызметкерлер арасында даулардың пайда болу мүмкіндігі.
Басқарудың белігілі бір түрін қолдану кезінде менеджер оны сәйкес өңдірістік жағдаймен салыстыруы тиіс. Мәселен, экстремалды жағдайлар орын алғанда, белгілі бір мәселені шешу үшін қызметкерлермен ақылдаса отырып, шешім қабылдауға уақыт жетпей жатса, онда бұл кезде авторитарлы басқару түрін қолдану тиімдірек болып табылады. Егер керісінше қолайлы жағдай болса, онда сәйкесінше басқарудың демократиялық түрін және де оның артықшылықтарын қолдануға болады, ол кезде қызметкерлер де пайда болған қиындыққа және кездейсоқ жағдайларға байланысты өздерінің ойларымен пікірлерін қоса алады.
Нақты жағдайдағы оптималды басқару түрін қолдану үшін менеджердің сәйкес тәжірибесінің бар болуы қажет, сонымен қатар көшбасшы орын алған жағдайдың сипаты мен ерекшеліктерін  нақты түсіну мен жұмыс істейтін қызметкерлердің әрқайсысының жеке қасиеттерін білуі шарт. Жалпы айтқанда, адамның тек оның жеке қасиеттерін ғана ескере отырып, одан болашақта қаншалықты жақсы көшбасшы шығатыны туралы айту қиын болады. Уақыт өте келе ғалымдар адамның тек жеке мінез-құлқына негізделуге болмайтынын анықтаған. Керісінше, ол қасиеттер қай кезде және қандай ортада пайда болғандығына ерекше көңіл бөліп, көшбасшыны және оның қабілеттерін, олар пайда болған кездегі көшбасшылық рөлін де ескеру қажет. Осы мәселені зерттеген ғалымдардың теориясы бойынша шебер көшбасшы дегеніміз әдетте «ұлы адам» емес, ол керек кезде, тиісті орында табылған адам деп танылады [1 ].
Көшбасшылықтың жағдайлық теориясы
Көшбасшылықтың адамның жеке қаситтері мен олардың пайда болу жағдайларын да ескеретін бірнеше теориялар бар. Олардың ішінде ең танымалы – Фред Фидлердің (Fiedler) көшбасшылықтың жағдайлық теориясы (contingency theory of leadership) болып табылады. Ол теория бойынша көшбасшының тиімділігі оның тапсырма мен қарым-қатынастарға қарай бағытталу деңгейі бойынша және оның қол астындағы топты басқара алуы мен оған әсер ете алу деңгейімен анықталады. Фидлер ұсынысы бойынша көшбасшыларды екі үлкен топқа бөлуге болады. Бірінші топ көшбасшылары басым түрде мақсатқа бағытталған, екінші топтағылар қарым-қатынасқа бағытталған. Мақсатқа бағытталған көшбасшы (task-oriented leader) жұмыс жақсы, тиянақты орындалсын деп бақылайды. Бұл кезде қызметкерлердің сезімдері мен қызығушылықтары ескерілмейді. Бұл стильдің артықшылықтары – шешімдерді қабылдау жылдамдығы, ортақ мақсатқа ие болуы мен қызметкерлерді қатаң түрде басқару. Өз кезегінде, қарым-қатынасқа бағытталған көшбасшы (relationship-oriented leader) қызметкерлер арасында пайда болатын қатынастарға ерекше қызығушылық танытады. Ол жұмыс тиімділігін адам қатынастарын жақсарту арқылы көтеруге мақсат қояды. Оның ішінде қызметкерлердің жұмыс барысында бір-біріне көмектесуін марапаттайды және олардың белгілі бір мақсатқа жету кезіндегі жасалынатын маңызды шешімдерге қатысу дәрежесінің жоғарғы олуын бағалайды, сонымен қатар қарамағындағы жұмыс істейтін адамдардың көңіл-күйі мен қажеттіліктеріне ерекше назар аударады. Одан кейінгі жасалынған зерттеулер барысының нәтижесінде, – әрине, жұмыстың жақсы жасалғанымен қызметкерлер арасындағы қарым-қатынастарға да ерекше көңіл бөлетін көшбасшылар бар екендігі анықталған болатын.
Фидлердің ойы бойынша бұл екі типті көшбасшылардың бір-бірінен артық тиімді жағы жоқ. Барлығы орын алған жағдай мен оның сипатына байланысты ғана болмай, сонымен қатар көшбасшының өзіне қарасты топқа әсер ете алуы мен басқара алу деңгейіне де тәуелді болады.
Мақсатқа бағытталған көшбасшылар бақылау деңгейінің өте жоғары немесе өте төмен кезде болуында тиімді болады деп анықталған. Бақылау жоғары болған кезде қызметкерлер жайдары болып жүреді. Ол кезде қызметкерлер жақсы көңіл-күйде болады, олардың бұл уақыттағы эмоционалдық жағдайы туралы алаңдаудың еш қажеті де болмайды. Осы жағдайда көшбасшы алдына қойған мақсаттарға жету жолында үлкен жетістіктерге жете алады. Егер бақылау деңгейі төмен болса, тапсырмаға бағытталған көшбасшыға орын алған жағдайды түзету үшін қызметкерлер жұмысын одан да жақсы ұйымдастыруға болады. Ол өзіне берілген міндеттерді қолданып, басқаларға бұйрық беру арқылы ортада пайда болған жайсыздық пен түсініксіз жұмыс ортасын болдырмау мақсатында белгілі бір тәртіпті енгізе алады.
Бақылау деңгейі орташа болған кезде ең тиімді көшбасшылар қарым-қатынасқа бағытталған көшбасшылар болып табылады. Олар керек кезде ұжым ішіндегі даудың алдын алып, жұмыстың ары қарай жүруіне оңтайлы жағдайлар жасайды.
Қолданылған әдебиеттер мен дереккөздер:
[1] Е. Семак. ЛИДЕРСТВО И РУКОВОДСТВО. В чем сходства и различия? http://cgac.com.ua/polezno-ponyat/liderstvo-i-rukovodstvo-v-chem-shodstva-i-razlichiya дереккөзінен 04.11.2015 алынған.
[2] О.И. Елизарова. Организация производства и менеджмент (2011). http://hi-edu.ru/e-books/xbook846/01/part-021.htm дереккөзінен 21.10.2015 алынған.
[3] И. Молчанов. Основы лидерства (2004). http://psyfactor.org/lib/lider2.htm дереккөзінен 21.10.2015 алынған.
Морсанкс
Коммунаның INSEE коды — 40197, пошта индексі — 40110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4607 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Адамгершілік алтын діңгек
“Адамгершілік алтын діңгек”- Қарағанды студиясы жоғары оқу орындары студенттері мен ғалымдарды, әр сала мамандарын, жастарды қатыстыра отырып, тәрбиенің, жалпыұлттық идеологиянын қайнар көзі - ақын-жыраулардың термелерінде, үлгі, өсиет-нақылдарында, ұлттық салт-дәстүрімізде деген қағиданы өсқелең ұрпақ арасына кеңінен насихаттау мақсатында ұйымдастырылған хабар. Режиссері - Иқен Құрманбетова. .
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Овраг Песковатка
овраг Песковатка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Терса өзенінің оң жағалауынан 171 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Терса. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Фиксанал
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
NGC 1294
NGC 1294 — Персей шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 17 қазанда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1294 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 12600, UGC 2694, MCG 7-7-76, ZWG 540.117, IRAS03184+4111.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Ухыт-Юган
Ухыт-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сорум-Амня өзенінің сол жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Адамдар және оқиғалар
“Адамдар және оқиғалар”- Қарағанды студиясының қоғамдық-саяси, өндірістік, шығармашылық т.б. тақырыптарды қамтитын хабары. Күнбе-күн екі тілде ұдайы беріліп отырды. Бұл хабардың тартымдылық күші оқиғалардың жер-жерден берілуінде, тақырыптардың сан алуандығында, әуендік тұрғыдан ырғақты  көркемдігінде еді. .
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Фуад Таги оглы Алескеров
Сыртқы сілтемелер
Санат:23 қаңтарда туғандар
Фризенхайм (Баден)
Фризенхайм (Баден) (Friesenheim (Baden)) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Ортенау ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Расселл Хорнсби
Расселл Хорнсби (ағыл. Russell Hornsby; туған. 1974, Окленд, Калифорния, АҚШ) — американдық тетар және теледидар актеры. Әлемге көбінесе "Гримм" телесериалындағы детектив Хэнк Гриффин ролімен әйгілі.
Өмірбаяны
Расселл Хорнсби Калифорния штатындағы Беркли қаласындағы Киелі Мария колледжінде футболшы болған. Ол көкетемдегі «Меруерт қаласының сиқыршысы» мюзиклында қорқыныштының ролін иеленді. Осыдан кейін театрмен қызығып кетіп қалған мектептің мюзиклдарына қатысып шықты. Мектепті бітірген сон Бостон университетінде театр сабағын оқып шығады. Хорнсби институтын аяқтаған сон Оксфорд университетінің Британдық академиясында театрал өнерін оқуды жалғастырды.
Рангазарка
Рангазарка — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Милля өзенінің сол жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Престине
Престине (Prestine) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 376 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 23 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 25040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Apollonio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Хатторф (Гарц)
Хатторф (Гарц) (Hattorf am Harz) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Остероде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4234 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 56 008.
Аугуста (Мэн)
Аугуста (Augusta) — Мэн штатының Кеннебек округіне жататын АҚШ қаласы.
Хатторф (Гарц)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Аугуста (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 19 136 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 150.9 км² шамасында. FIPS коды — 23-02100.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Джордж Стефенсон
Джордж Стефенсон — ағылшын өнертапқышы, инженер-механик.1781 жылы 9 мусымда Уилэмде дүниеге келген. Паровозды ойлап табу арқылы күллі әлемге аты шыққан. Ол темір жолдың "атасы" саналады. Ол таңдаған темір жолдың ені 1435 мм, әлі күнге дейін көптеген еуропалық елдерде стандарт болып табылады. Джордж барлық балалық шағын 1748 жылы Уилэм мен Тайн өзен байланыстырып салынған темір жол бойында өткізді. 18 жасында өздігімен жазу мен оқуды үйреніп,паровоз механигі мамандығының иесі атанды. 1802 жылы көмір өндіру шахтасында машинист болып жұмысқа алынды. 1802 жылы әйелі Фенни Роберт атты алғашқы ұл баланы дүниеге әкелді. Келесі он жылды ол бу қозғалтқышын зерттеуге жұмсады. 1812 жылы паровоздармен қызмет көрсетуді тоқтатып,өздігінен жасауға кірісті. 1815 жылы Хемфри Дэвимен бір үақытта "Лампа Джорди" деп аталып кеткен кенді шам ойлап тапты. Әлі күнге дейін қай шамның алғаш шығарылғандығы белгісіз. Көмірдің жер бетіне шығарылуын жеңілдету үшін алғашқы бумен жұмыс жасайтын көлік ойлап тапты. Ал 1814 жылы өзінің алғаш локомотивін дүниеге әкелді. Ол жалпы 30 тонна көтере алатын еді. Көлігін Ватерлоо кезіндегі Наполеонмен шайқасында ерлік танытқан Пруссия генералы Гебхард Леберехта фон Блюхердің атына "Блюхер" деп қойды. 1821 жылы Стоктон мен Дарлингтон арасын байланыстыратын темір жолын салуға кірісті. Дегенмен, Стефенсон 1848 жылы 12 тамызда Честерфилде дүниеден өтті. 1825 жылы жасалған"Локомоушн" паровозы әлі күнге дейін Дарлинг мұражайында сақтаулы тұр.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритыния өнертапқыштары
Петерсбург (Небраска)
Петерсбург (Petersburg) — Небраска штатының Бун округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 374 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 31-38995.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Адамдарға қуаныш сыйлаған
“Адамдарға қуаныш сыйлаған” - "Қазақтелефильм" студиясының 5 бөлімді, орыс тілінде, ақ-қара түсті фильмі (1971). Фильм Қазақстан Тұтыну кооперациясына қарасты, ескі "Ауылдық дүкен" жүйесінің орнына келген, жаңа бағыттағы сауда дүкенінің жұмысы туралы. Режиссер-операторы - В.Лукашевский. .
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Филдс сыйлығы
Филдс сыйлығы - Халықаралық математикалық одақтың жас математиктерді ірі ғылыми жетістіктері үшін марапаттайтын сыйлығы. Төрт жылда бір рет беріледі. Сыйлақ қорын канадалық математик Джон Чарлз Филдс (1863-1932) тағайындаған. Тұңғыс рет 1936 ж. Осло қаласында өткен халықаралық математикалық конгресте берілді. Ақшалай сыйлыққа қоса алтын медаль тапсырылды.
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Михайловский жырасы
Михайловский жырасы — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Свияга өзенінің сол жағалауынан215 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Свияга бастауынан Альшеево ауылына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Петрич (София облысы)
Петрич (Петрич) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Златица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 249 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2085. Телефон коды — 07188. ЕКАТТЕ коды — 56137.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Петрич
Брайтенфурт-Вин
Брайтенфурт-Вин (Breitenfurt bei Wien) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мёдлинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5552 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MD, ресми идентификациялық коды — 3 17 03.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрнст Херциг (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Алтын резерві
thumb|right|200px|Әлемдегі ең үлкен алтын кеспегі, 250 kg. Toi museum, Жапония. Алтын резерві (Gold reserve) - әр елдің мемлекеттік орталық банкі ие болған жалпы алтын қоры. Ол жеке тұлғалардың және үкіметтік емес ұйымдардың алтыны мен қағаз және басқа ақша-байлығын қамтымайды.
Алтын Резерві туралы деректер мен талдаулар
thumb|right|300px|1900 жылдан бергі [[АҚШ-тың ресми алтын резервінің өзгерісі, жасыл түсті. (Алтын бағасы - сары түсті жолақпен)]] 1950ж. Жапонияның алтын резерві 6 тонна ғана болған екен. Ал, бүгіндері ол 765 тонна алтынымен әлемде алдыңғы 8 орында тұр. Дегенмен Жапонияның алтын қоры бұдан әлдеқайда көп. Өйткені оларда банктен алтын сатып алуға тиімді жағдай жасалған. Сондықтан ұлттық байлықтың қомақты бөлігі халықтың қолында, халықтың жеке мүлкі ретінде сақталуда.
1952ж. АҚШ алтын резерві 20663 тонна болған екен. Ал, 1968ж. АҚШ алтын резерві 10000 тоннадан төмен түсіпті.
Әлемде қазір 160 000 тонна алтын бар көрінеді. Олар төрт түрлі нұсқада сақталуда: 1.Әшекей бұйымдар 50.5%；2. жеке қаржы күйінде18.7%；3. Әр елдің банкінде сақталғаны 17.4%；4.Өндіріс, химия, электроника саласында қолданылғаны13.4%. Әлем елдерінің жалпы алтын қоры кезекте 32687.833 тонна.
Көптеген елдердің алтыны өз елінде емес, шетелде, әсіресе АҚШ, Франция, Англия... елдеріндегі Алтын банктерде сақталуда. thumb|right|300px|Әлем елдерінің кісі басындық алтын үлесі картасы, 2011 Нью-Йорк Федералды резервтік банкі (Federal Reserve Bank) әлемдегі ең үлкен алтын сақтайтын банк болып, онда әлемнің 80 шақты елінің шамамен 5000-7000 тонна алтын резерві (әлемдегі жалпы алтын қорының ширегі) сақталуда. Мысалы Италия алтын қорының жартысы Рим қаласында, жартысы осы Нью-Йорк федралды резервтік банкінде сақталуда. Бұл банк Нью-Йорк қаласы Бостандық көшесі 33 те орналасқан. Оның 12 қабатты Итальяндық үлгідегі гранит ғимаратының астында 25 метр тереңдікте (теңіз деңгейінен 15 метр терең) көп елдің алтыны жарқырай тізулі тұр. Онда 120 шақты бөлім, әр бөлімде жүздеген бөлме бар. Әр бөлім әртүрлі елдерге тән. Бірақ онда жұмыс істейтіндердің өзі қайсы бөлім қайсы елдікі екенін мүлдем білмейді.
Бірақ АҚШ алтын резервінің бәрі түгел Нью-Йоркте емес. Жартысына жуығы Кентукки штатындағы Луисвиллден ондаған шақырым алыстағы Форт Нокс әскери базасында сақталуда. Бұл жер АҚШ -тағы ең қатты қорғалатын өңір есептеледі. thumb|right|350px|Алтын кристал, хлор газын қолданып химиялық реакция арқылы синтетикадан жасалған, тазалығы 99.99% Әлемдегі екінші алтын сақтайтын банк - Англия Банкі. Бұл банктің алтын сақтайтын қоймасы Лондонда болғанымен, жер астындағы орны құпия, ал оның ауыр кілтінің өзі бір метр ұзын екен)) Кілтті дәу құлыпқа салғаныңызбен де алып есік ашылмайды, сіз ондағы микрофонға құпия сөзді айтуыңыз керек.
Алтын десе жұрттың есіне бірден Швейцария банкі түседі. Бірақ ол үшінші орында тұр әрі онда сақталған алтын резерв қоры белгісіз.