cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ортипорио
Ортипорио (Ortiporio) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B195, пошта индексі — 20290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
IC 3052
IC 3052 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39031, VCC 93.
Сыртқы сілтемелер
IC 3052 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Раул-Соарис
Раул-Соарис (Raul Soares) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Понти-Нова экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 808 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 771,469 км² шамасында. Халық тығыздығы — 39,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1925 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
NGC 7066
NGC 7066 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 31 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7066 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66747, UGC 11741, MCG 2-54-25, ZWG 426.54, 2ZW 130.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Нұрмағамбет Сағынайұлы
Нұрмағамбет Сағынайұлы (1848, Ақмола облысы Ақсу кеніші – 26.12.1925, сонда, Қарабұлақ өңірі) – қазақ меценаты. Халық арасында “Паң Нұрмағамбет” атанған. Асыл тұқымды жылқы шаруашылығымен айналысқан ірі бай, саятшы, ұлттық этнографияны жаңғыртушы.
Нұрмағамбет 1891 жылы Ресейдің болашақ патшасы Николай ІІ Омбы қаласына келгенде, оның құрметіне ұйымдастырылған көрмеге жақсы жабдықталған ақ киіз үй тігіп, 1000 жылқыны сыйға тартқан. 20 ғасырдың басында бұл киіз үй Нижний Новгородта өткен Бүкілресейлік көрмеге, Париж қаласындағы көрмелерге қойылған. Қазір Санкт-Петербургтегі Эрмитажда сақтаулы. 1898 жылы ол Дала өлкесінде жылқы өсіруді үлгілі дамытқаны үшін патшадан күміс, кейіннен алтын медаль мен алтын сағат алған. Нұрмағамбет 4 рет қажылыққа барған. 1908 жылы Меккеге қажылық сапарға барғанда Шам (Дамаск) шаһарынан қазақ елінен қажылыққа келушілер үшін арнайы үй сатып алған. Ол имандылықты насихаттап, ауылында ағаштан мешіт тұрғызған. Нұрмағамбеттің үш жүздің басын қосып, әкесі Сағынайдың жылында берген асы айрықша мол, салтанатты болуымен тарихта қалған. Осы аста Ақан серінің атақты Құлагері мерт болған. Нұрмағамбет Алаш көсемдері Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Дулатов басқарған ұлт ісіне қаржылай көмек көрсеткен. Ол жайлы Ш.Уәлихановтың еңбектерінде, С.Сейфуллиннің “Тар жол, тайғақ кешу” романында айтылады. 1995 ж. оның қабірінің басына күмбезді кесене тұрғызылды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қазақ телевизиясы. Энциклопедия
'''Қазақ телевизиясы. Энциклопедия''' — 2009 жылы Алматы қаласы «DIGITAL MEDIA ASIA» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Қ. Тұрсын, аударған Ә. Нұрайдар. Беттер саны — 640.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7089-12-2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2009 жылы шыққан кітаптар Санат:DIGITAL MEDIA ASIA баспасының кітаптары
Максималды ағын
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Армада (Мичиган)
Армада (Armada) — Мичиган штатының Macomb округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1573 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — 26-03520.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Чураш (Байгиде ауылдық кеңесі)
Чураш — Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл, Байгильдин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 182 адамды құрады. Пошта индексі — 452443, ОКАТО коды — 80245805010.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Металлургия пеші
Металлургия пеші — жылуды басқа энергия түрлерінен алып, оны өңделетін затқа беретін, сыртқы ортадан оқшауланған құрылым.
Металлургия пешіне металл бұйымдарды термиялық және химия-термиялық өңдеу үшін (қыздыратын және салқындататын) пайдаланылатын күрделі агрегаттар жатады. Өнеркәсіптік пештердің дымқыл заттарды (кендерді, шикіқұрамды, концентратты, т.б.) кептіруге (кептіру пеші), ерітінділерді буландыруға (буландыру пеші), материалдардың агрегаттық күйін өзгертпестен қыздыруға (қыздыру пеші), заттардың механикалық қасиеттерін өзгертуге (күйдіру пеші), металдарды сұйық күйге ауыстыруға, яғни балқытуға арналған (балқыту пеші) түрлері бар. Өңделетін материалдарға жылу беру әдістеріне қарай пештер тікелей жылу бөлетін (жалынды және электр пеші), жанама әдістермен жылу бөлетін (муфель пеші), жылуы өңделетін материалдар ішінде бөлінетін (конвертер пеші) және электр энергиясын пеш ішінде жылуға айналдыратын (индукциялық пеш) пештерге бөлінеді. Бұл пештерден басқа арнайы әдістермен қыздырылатын пештер де (мыс, плазмалық, оптикалық, гелиопеш, автогенді, т.б.) бар. Кейбір пештерге оларды жасаушы өнертапқыштардың есімдері берілген (Мартен, Ванюков пештері).
Дереккөздер
Санат:Металлургиялық пештер
NGC 2591
NGC 2591 — Керік шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1866 жылы 12 тамызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2591 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24231, UGC 4472, MCG 13-7-1, ZWG 349.29, ZWG 350.1, IRAS08307+7811.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Сол Парнока-Ю
Сол Парнока-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Парнока-Ю өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Вычь-Ях
Вычь-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік тармағының оң жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 80 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Каньо
Каньо (Cagno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1865 адамды құрайды. Халық тығыздығы 622 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 22070.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Юстаритс
Юстаритс (Ustaritz) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64547, пошта индексі — 64480.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5966 адамды құрады. Халық тығыздығы — 182,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Мильонико
Мильонико (Miglionico) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Матера провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2632 адамды құрайды. Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 88 км² шамасында. Пошта индексі — 75010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pietro. Жыл сайынғы мерекесі — 29 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Граха-де-Иньеста
Граха-де-Иньеста (Graja de Iniesta) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Манчуэла-конкенсе ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 461 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,22 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 90 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Витербо
Витербо (Viterbo) — Италиядағы қала, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Витербо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 60 537 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 148,63 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 406,28 км² шамасында. Пошта индексі — 1100.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Остерволе
Остерволе (Osterwohle) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 496 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 395. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Бангеман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Ақдала ауылдық округі (Түркістан облысы)
Ақдала ауылдық округі – Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігіндегі әкімшілік бірлік.
Металлургия
Металлургия (грек. metallurgeo – руда өндіремін, металл өңдеймін; metallon - рудник, металл және ergon - жұмыс) — ғылымның, техниканың, өнеркәсіптің кеннен немесе басқа да материалдардан металл алу процестерін, сондай-ақ металл қорытпаларға олардың химиялық құрамы мен құрылымын өзгерту арқылы қажетті қасиеттер беру процестерін қамтитын саласы.
Ақдала ауылдық округі (Түркістан облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақдала, Ақын Жақып, Пәкентай Арапов, Тақыркөл, Тоғайлы ауылдары кіреді. Орталығы – Ақдала ауылы. Округ құрамында болған Онтам ауылы 2021 жылы таратылған.
Металлургия
Металлургиялық процестер
Металлургиялық процестер:
Ақдала ауылдық округі (Түркістан облысы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3330 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арыс қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Металлургия
Тарихы мен даму жолдары
thumb|left|280px|[[Шығыс Қазақстан облысы, Шемонаиха ауданы, Усть-Таловка селосының жанындағы Артемьев кеніші (жылына 1,5 млн.т мыс, мырыш және қорғасын кенін өндіреді).]]
Қара металлургия
Қазақстан қара металлургиясының байлығы мен болашағы – темір кентастары. Оның негізгі қорлары Қостанай, Қарағанды  және Жезқазған облыстарында шоғырланған. Қара металл шикізатының базасы Соколов-Сарыбай тау-кен байыту өндірістік бірлестігі мен Лисаковск комбинатында өндіріледі (жылына 36 миллион тонна).
Түсті металлургия
Түсті металлургия — кен шикізаттарын өндіру мен өңдеуден бастап, дайын өнім алуға дейінгі түсті металдар мен олардың қорытпалары өндірісін қамтиды. Республикада түсті металлургия шикізатынан сирек және шашыраңқы металдарды ажыратып алу мәселесінен маңызды нәтижелер алынды (Е.И. Пономарева, О.А. Сонгина). Түсті металдардың вакуумдық металлургия саласы жақсы жолға қойылды (Р.А. Исакова).
Галламды металлургия
Галламды металлургия — су ерітінділерінен галламдарды (галлийдің электрлік теріс зарядталған басқа металдармен сұйық қорытпасы) химиялық жолмен қалпына келтіру арқылы металдар мен олардың қосылыстарын алу процестерін зерттейді. Металлургияның бұл жаңа саласы дүние жүзінде алғаш рет Қазақстанда 1960 жылдары ''В.Д. Пономарев, А.И. Зазубиннің'' басшылығымен жасалды. Алюминий галламындағы сілтілі ерітінділерден алынған галлийдің цементтелуін зерттеу жөнінде үлкен ғылыми жұмыстар жүргізілді (Пономарев, Е.А. Шалабина, Т.Д. Остапенко). Металлургияның бұл әдісі көптеген шет елдерде (АҚШ, Канада, Жапония, т.б.) патенттелді. Плазма металл бетін тазалауда және әр түрлі беттерді металмен қаптау технологиясында, термоядролық зерттеулерде, плазма химиясында, т.б. қолданылады. Плазма металлургияда қиын балқитын металдар мен олардың қосылыстарын алуда аса қажет. Оның артықшылықтары – түсті және сирек кездесетін металдарды алу кезінде жоғары температура (10000 – 20000 К-ге дейін) алуға және газды ортаның құрамын басқаруға мүмкіндік береді; қыздыру мен балқыту плазмалық доға арқылы жүзеге асырылады. Қазақстанда металлургия саласы бойынша “Металлургия және кен байыту институты”, Химия-металлургия институты, ҚазақӨТУ нәтижелі табыстарға қол жеткізіп келеді. Металлургия ғылымының дамуына өз үлестерін қосқан қазақстандық ғалымдар: ''Х.К. Аветисян, Е.А. Букетов, А.Қонаев, В.В. Михайлов, И.Онаев, В.Д. Пономарев, М.А. Соколов, А.Л. Цефт, Б.Бейсембаев, А.И. Зазубин, С.Қожахметов, Р.А. Исакова, Е.И. Пономарева, Л.П. Ни, т.б.''
Дереккөздер
Санат:ҒылымСанат:Металлургия
Фоль
Фоль (Folles) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87067, пошта индексі — 87250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 538 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ауқатты
Ауқатты  — Жамбыл облысының Қордай ауданындағы ауыл, Ауқатты ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қордай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде, Шу өзеніне таяу, қыратты белдемде орналасқан. Жақын темір жол стансасы - Отар (130 км).
Халқы
Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Шугнандар
Тілі
Шугнан тілі үндіеуропалық тілдер отбасының  иран (памир) тармағындағы шығыс тобының шугнан-рушан ішкі тобына жатады. 1931 жылы латын әліпбиі негізінде жазу пайда болды. Бірнеше жылдан кейін әліпби өзгерді. 1938 жылға дейін оқулықтар, кітаптар, газеттер шығарды. Одан кейін 1980 жылдардың соңына дейін бұл тілде жазба тіл болған жоқ. Бүгінде кириллица негізіндегі әліпби шектеулі қолданыста. Шугнан жазуы Ауғанстанда 2000 жылдары дами бастады. Мұнда араб әліпбиі негізінде жазу жасалды. Балаларға және оқуға арналған әдебиеттер шығарыла бастады. Бірақ 20-ғасырдың басындағы шугнан мәтіндерінің араб қарпімен жазылғаны туралы деректер бар.
Діні
Дінге сенушілер – мұсылман-шииттер (исмаилит).
Кәсібі
Шаруашылықтың негізі суармалы егіншілік болды (дәнді дақылдар, бұршақ дақылдары), тары суару үшін роликті әдіс қолданылды. Жоғары биіктікте мал шаруашылығы дамыды. Ұсақ және ірі қара мал, қодастар өсіріледі. Әйелдер қолөнерінен қолмен қыш жасау, жүн иіру, түрлі - түсті жүннен шұлық тоқу, өрнекті киіз басу дамыды.
Өмір салты
Неке қию рәсімінің ерекшелігі: қалыңдыққа тостаған беріп, оған өкіл адамы (вакиль) су құйып, үйленуге келісімін білдіріп, су ішіп, басын изейді. Күйеу жігіт қалыңдықты үйге кіргізіп, ол қайын енесінен сыйлық алғанша отырмайды.
Жерлеу рәсімі: марқұмды жерленген жерге апарған киіз үш күн бойы басқа қажеттіліктерге пайдаланылмайды. Адам қайтыс болғаннан кейін үшінші күні халифа арнайы тазарту дұғаларын оқиды, содан кейін ғана үй шаруашылығында қолдануға рұқсат етілді. Жерлеу рәсімінен кейін және зираттан қайтқаннан кейін барлық ер адамдар марқұмның өздеріне тигізетін зиянынан тазарту үшін дәрет алады. Шугнанда марқұмды қайтыс болғаннан кейін үшінші күні еске алу дәстүрі бар. Үйінде адам қайтыс болған соң ошақтың шетіне үш түн қатарынан жанып тұрған шырақтар қойылады. Өлгеннен кейінгі үшінші күні, күн батқанда, марқұмның үйінде еске алу шарасы өтеді, оған оның барлық көршілері мен таныстары келеді. Өлгендерге дұға оқиды, ал халифа мақтадан ұзын фитиль жасап, құран сүрелерін оқиды.
Қазақстандағы шугнандар
Қазақстан Республикасындағы 1999 жылғы  халық  санағы  бойынша  бұл этностың 21 өкілі тіркелген, бұдан бұрынғы халық санақтарында бұл этностан  өкіл белгіленбеген (бұл этностық сананың  жаңғырып, өз ұлты туралы еркін мəлімдеу мүмкіндігі тууымен байланысты).
Дереккөздер
Санат:Тәжікстан халықтары Санат:Ауғанстан халықтары
Сырая Скопкартная
Сырая Скопкартная (Құрғақ Скопкартная) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чаньва өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вольпертсхаузен
Вольпертсхаузен (Wolpertshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Штутгарт әкімшілік округіне бағынады. Швебиш-Халль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2033 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 27,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 27 099. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Зильберцан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Мальядаш
Мальядаш (Malhadas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Миранда-ду-Дору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Мал шаруашылық ағындылары
thumb|[[Сиырлар]] Мал шаруашылық ағындылары - Өзен, көл аңғарларына орналасқан көптеген мал фермалары суқоймаларды ластайтын негіздер болып табылады. Малдарды суаруды жеңілдету үшін, әдетте, мал фермаларын су көздерінің жағасына немесе жақын жерге орналастырады. Сұйық қалдықтар көп жинайтын орын болмаған жағдайда, бұл қалдықтар жаңбыр суымен оңай жуылып, су көздерін ластайды. Кішігірім өзендерде, фермадан төмен орналасқан алқапта табиғат қорғау шаралары болмаған жағдайда су лайланып иістенеді және балық қырылады. Мал шаруашылық қалдықтары, олардың құрамында ауру қоздырғыш ішек құртының жұмыртқалары (гельминттер) және патогендік микроорганизмдердің болуымен де қауіпті. Әсіресе, шошқа кешендерінің қалдықтары аса қатерлі болады.
Мальядаш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 399 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,53 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Баянды (Маңғыстау облысы)
Баянды – Маңғыстау облысы Мұнайлы ауданындағы ауыл, Баянды ауылдық округі орталығы.
Ё
thumb|left|110px|
Баянды (Маңғыстау облысы)
Географиялық орны
Ақтау қаласының солтүстік-батысында 11 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 867 адам (453 ер адам және 414 әйел адам) болса, 2009 жылы 2046 адамды (1088 ер адам және 958 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1973 жылы Қазақ КСР-і ауыл шаруашылығы министірлігінің бұйрығымен мал дайындайтын және бордақылайтын арнаулы шаруа бірлестігі болып құрылды. 1981 жылы жаңадан құрылған Мұнайлы ауданына қараған.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы саласында 43 шаруа қожалығы мен жеке қожалықтары бар. 2016 жылдың 2-жартысындағы есеп бойынша 4310 бас қой, 1198 ешкі, 1036 жылқы, 1126 бас түйе, 93 бас сиыр малдары болды. Ауыл аумағында құс фабрикасы жұмыс жасап тұр.
Дереккөздер
Санат:Мұнайлы ауданы елді мекендері
Ё
thumb|right|400px| Ё, ё — кириллицаға негізделген әліпби әрпі.
Жазуда екі дербес дыбыстың (й+о) қосындысын белгілейтін графикалық таңба. "Ё" орыс тілінен және орыс тілі арқылы басқа тілдерден келген кейбір сөздерде ғана кездеседі (мысалы, ёлка, слёт, заём, самолёт т.б.). .
Дереккөздер
Санат:Кириллица
Митхун Чакраборти
Сыртқы сілтемелер
Санат:Үндістан актерлері
Мырзаханова
Мырзаханова Маржан Нұркенқызы (1968 жылы туған, Қарағанды облысы Қарқаралы қаласы) – медицина ғылымдарының кандидаты (1999), доцент (2006). Семей мемлекеттік медициналық институтын (1994), Алматыдағы Адам және жануарлар физиологиясы институтының аспирантурасын (1999) бітірген. Қарағандыдағы «Фемида» заң академиясының Көкшетау филиалында оқытушы, доцент (2000 – 04), Көкшетау мемлекеттік университетінде кафедра меңгерушісі (2004 – 06) болып жұмыс істеген. 2006 жылдан Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінің доценті. 1 монографияның, 12 ғылыми-әдістемелік құралдың, 30 ғылыми мақаланың авторы.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Тұлғалар
Металогика
Металогика (грек. meta – кейін) — әр түрлі логикалық теориялардың құрылымы мен қасиеттерін зерттейтін логика саласы.
Металогика дедуктивтік ғылымдардың (әсіресе математиканың) негізін зерттеуге байланысты пайда болған. Металогикада зерттелетін теориялар ретінде логикалық есептеулер алынады. Нәтижесінде формальды дәлелдеулердің әр түрлі теориялары, ұғымдардың анықталуы теориясы, модельдер теориясы, формальданған тілдердегі ақиқаттылық теориясы, т.б. теориялар жасалынады.
Металогика екі бөлімнен тұрады:
Металогиканың жаңа бөлімі болған логик. семантиканың негізі поляк ғалымы А.Тарский (1902 – 88) мен австриялық Р.Карнап (1891 – 1970) еңбектерінде қаланды. Металогиканың дамуы формальданған тілдердің қасиеттерін құру және Металогиканың негізгі ғылыми нәтижелеріне американдық ғалым А.Черчтың кейбір есептеулер предикаттары үшін мәселе шешудің мүмкін еместігі туралы дәлелі мен Тарскийдің қайсыбір есептеулер үшін ақиқаттылықтың предикатын сол есептеулердің құралдарымен түсіндіруге болмайтындығы туралы дәлелі жатады. Металогиканың дамуы формальданған тілдердің құрылымын зерттеумен тығыз байланысты.
Дереккөздер
Санат:Логика
Равна-Гора (Варна облысы)
Равна-Гора (Равна гора) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Аврен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 230 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9124. Телефон коды — 05105. ЕКАТТЕ коды — 61128.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Сити оф Стерлинг Хэйтс (Мичиган)
Сити оф Стерлинг Хэйтс (City of Sterling Heights) — Мичиган штатының Macomb округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 129699 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 95.0 км² шамасында. FIPS коды — 26-76460.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Малталар
thumb|Малталар Малталар — аққан сумен немесе теңіз, көл толқындарымен мүжіліп, жұмырланған, өлшемі 10—100 мм аралығындағы тау жынысы сынықтары. Қазіргі заманғы және ертедегі шөкпе кабаттарда жиі кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Зымыран тұқымдастар
Зымыран түұымдастар(alcedinnidae) - көкқара отрядына жататын саны едәуіір көп құстар тұқымдасы. Кішкене және орташа денелі (10-500г), басы - үлкен, дене бітімі мығым, мойны және құйрығы қысқа, тұмсығы - қуатты және түзу құстар. Бұлардың өңі өте ашық, жасыл, көк, қоңыр, металл жылтыры түстер үйлескен, кейде ақ-қара түсті болып келеді. Зымыран тұқымдастарда 86 түрді біріктіретін 14 туыс бар. Қазақстанда бар болғаны бір түрі ғана өмір сүреді.
Дереккөздер
Санат:Көкқарғатәрізділер
Ынталы (Алакөл ауданы)
Ынталы — Жетісу облысы Алакөл ауданындағы ауыл, Ынталы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үшарал қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 13 км-дей жерде, Тентек өзенінің жағалауында, ши, жусан аралас, бетеге, боз, селеу, көде өскен тауалдының қоңыр, бозғылт қоңыр топырақты шөлейт белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 723 адам (377 ер адам және 346 әйел адам) болса, 2009 жылы 529 адамды (262 ер адам және 267 әйел адам) құрады.
Олардың 80-ге жуық отбасы Қытай Халық Республикасынан көшіп келген оралмандар болды. Орта мектебінде 200-ге тарта ғана оқушылар білім алып, 40-қа жуық оқытушы мамандар жұмыс жасады. Ал, ауыл тұрғындары болса, егіншілікпен, мал шаруашылығымен, сондай-ақ, жанама кәсіп көздерімен де шұғылданды. Шағын ауылда 70-ке жуық адамды жұмыспен қамтамасыз етіп отырған мал фермасы жұмыс жасады.
Ауылда екі соғыс ардагері, екі тыл ардагері, бес бірдей көп балалы - күміс алқа иегері, екі алтын белгі иегері болды. Шағын ауылда мәдениет ошақтары да, арнайы әкімшілік орындары да, бес бірдей шағын азық-түлік дүкендері жұмыс жасады. 2009 жылғы мәлімет бойынша халық саны 529 адам.
Ауыл аудан орталығынан 20 шақырымға қашық. Ауыз суы таудан келетін табиғи суды пайдаланса, егіншілікті атақты Жетісудың алғашқы өзені тебіндеген - Тентек өзені ауылдың мақтаныштарына айналып отырған байлық көзі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы елді мекендері
Ақдала ауылдық округі (Балқаш ауданы)
Ақдала ауылдық округі — Алматы облысы Балқаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақдала ауылы кіреді. Орталығы - Ақдала ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1761 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы ауылдық округтері
Вёльфлинсвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Вёльфлинсвиль (Wölflinswil) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Лауфенбург округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 872 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.51 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4182, пошта индексі — 5063.
Қоғамның қаймағы
«Қоғамның қаймағы» — американдық кинокомедия, режиссёрі Вуди Аллен, өзінің сценарийі бойынша 2016 жылы түсірген фильм. Фильм премьерасы 11 мамыр 2016 жылы конкурсттан бөлек түрде Канн кинофестивалінде. болып өтті.
Суреттеме
1930 жылдар. Жас жігіт Нью-Йорктан Голливудқа келіп, кино саласынан жұмыс таппақ болады. Лос-Анджелесте біреуге ғашық болып, зиялы қауым мен қоғамның қаймағы жиналатын оқиғалардың ортасына тап болады.
Толтырушы керіш
Толтырушы керіш - кеуектік керіштің түрі; онда бастапқы керіш шала не түгел шайылып, орнына жаңа керіш пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Тау жыныстары
Түбір
Түркі тілдерінде түбір өзгермейді, ал славян тілдерінде өзгеріске түсіп отырады. Түркілік түбір негізінен бір, кейде екі буынды болып келеді. түбірдің негізгі ерекшелігі ретінде толық мағыналылығы, тұлғалық сипатының өзгермеуі, әрі қарай бөлшектеуге келмейтіндігі аталады. Дәстүрлі түркітануда түбір “формадан мазмұнға” принципі негізінде қарастырылатындықтан, оның тұлғалық дамуы сөз болады. Н.А. Баскаков әуелгі түбірдің сипаты “Дс.Д.Дс.” (Дс. – дауыссыз, Д. – дауысты) тұлғасында, Г.И. Рамстедт “Д.” түрінде, В.Котвич, Э.В. Севортян, А.Н. Кононовтар “Д.Дс.Д., Д.Дс.” жүйесінде болған деп пайымдайды. Өзге түркі тілдеріндегі секілді қазақ тіліндегі түбір құрамы негізінен бір буынды. Түркі тілдеріндегі бір буынды түбірлер толық мағыналы болғандықтан, жеке атау ретінде анықталып, сөз тіркесінде, сөйлем жүйесінде, мәтінде жұмсала береді. Түбір термині тілді тарихи-динамик. тұрғыдан зерделеуде өзгеше, қазіргі тілдің статик. жайын анықтауда басқаша қарастырылады. Тарихи тұрғыда Т. түбіртектерге (силлабофонемаларға) бөлшектенеді, мағынасы синкретті болады. Түбірдің “әрі қарай бөлшектеуге келмеуі” – шартты ұғым. Мыс., қазіргі тіліміздегі тау, тас, тіл, сөз, кел, анық, асық, айт, бала, баға, тұр, жүр, жатыр, оқы, т.б. сөздер түбір ретінде танылады, ал тарихи даму жүйесінде бұл сөздер морфтарға жіктеледі. Түбір туынды сөз жасаудың негізгі ұйтқысы саналады. Түбір – негізгі морфема, өйткені өзге (көмекші) морфемада лексик. мағына болмайды. Түбір жеке тұрып та, граммат. жағынан түрленіп те семантик. дербес сөз болады, жеке сөздің қызметін атқара алады.
Бұл айтылғандар - дара түбірлер. Бұдан басқа екі сөздің қайталануы арқылы жасалған түбірлер (тау-тау, қора-қора), сөздердің бірігуінен жасалған түбірлер (белбеу, басқұр), сөз тіркестері арқылы жасалған түбірлер де (он екі, қара сұр) болады. Егер түбір өздігінен ешқандай қосымшасыз жеке тұрып, белгілі бір мағынаға ие болса, оны негізгі түбір деп атайды. Егер түбірге қосымша қосылып, жаңадан түбір сөз жасалса, онда оны туынды түбір деп атайды. Ал осы туынды түбірден әрі қарай тағы да екінші бір сөз жасалса, онда мұны туынды сөз деп атайды. Мысалы: мал (негізгі түбір) мал-шы (туынды түбір), мал-шы-лық (туынды сөз).Сондай-ақ, сөздердің бірігуі, қосарлануы, тіркесуі (құрама), қысқартылуы арқылы жасалған сөздер күрделі сөздер делінеді. Тек қана түбірдің өзінен болған сөздер мен түбірге жұрнақ жалғану арқылы жасалған туынды түбірлер және туынды сөздер жалаң сөздер деп аталады.
Ғылыми грамматикада жеке түбір сөздерді, сөздің мағыналы бөлшегін негізгі морфема дейді де, қосымшаны көмекші морфема дейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
NGC 7077
NGC 7077 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 11 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7077 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66860, UGC 11755, MCG 0-54-28, MK 900, NPM1G +02.0497, ZWG 375.47, ARAK 549.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Сәулежол
thumb|right|220px|Сәулежол шоғыры
Сәулежол - жарықты белгілі бір бағытта таратуға арналған оптикалық жүйе элементі.
Конструкциясы бойынша линзалық, талшықты, планарлы, жолақты және т.б. сәулежол деп бөледі. Сәулежол интегралдық оптика жүйелерінде, оптикалық ақпаратты өңдеу мен таратуға арналған құрылғыларда, өте кіші оптикалық сәуле көздерінде, жарық модуляторларында кеңінен қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника Санат:Оптикалық заттар
Эшлей (Мичиган)
Эшлей (Ashley) — Мичиган штатының Gratiot округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 526 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.7 км² шамасында. FIPS коды — 26-03740.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Густая Речка
Густая Речка — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лооль-Ях өзенінің сол жағалауынан 85 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Негізгі дайындық
Негізгі дайындық - балалар мен жасөспірімдерге білім беру жүйесінде қол жеткізілген және ересектерге білім беру жүйесінде оны арттыру үшін негіз ретінде қабылдайтын кәсіптік және әлеуметтік біліктілік деңгейі.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Мақта шикізатын мақта талшығына өңдеудегі технологиялық регламент
Мақта шикізатын мақта талшығына өңдеудегі технологиялық регламент — 2011 жылы Алматы қаласы «Print-S» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — И. Үмбетаев, О. Биғараев, аударған Т. Ильясов. Беттер саны — 146.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-289-036-5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Print-S баспасының кітаптары
NGC 2607
NGC 2607 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 24 желтоқсанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 2607 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24038, UGC 4473, MCG 5-20-25, ZWG 149.51, KUG 0830+271, NPM1G +27.0202.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Бақылау алқабы
Бақылау алқабы (полоса наблюдения) — қарсыластың күштері мен құралдары, топтастығы және оның өзгерістері, іс-қимыл сипаттары т.б. туралы мәліметтер алу мақсатында, сондай-ақ басқаруға қажетті мәліметтерді алу мақсатында бақылау жүргізілетін жергілікті жер (оның үстіндегі әуе кеңістігі) алқабы. Бақылау алқабы оң және сол жақтарынан жергілікті жер затгарымен (бағдарлармен), терендігі бойынша қолданылатын бақылау құралдары мүмкіндіктерімен шектеледі.
Бақылау арқылы барлау
Қарсыластар мен жергілікті жерге барлау жасаудың ұрыс қимылдарының барлық түрлерінде жүргізілетін бір тәсілі. Мотоатқыштар бөлімшелерінде бақылау арқылы барлау ұрыс алаңының барлық, белдеуіндегі және қапталдағы қарсыластар мен жергілікті жерді неғұрлым жіті барлауды қамтамасыз ететіндей болып ұйымдастырылады. Түнде және көру мүмкіндігі шектеулі басқа жағдайларда бақылау тындау аркылы толықтырылады. Бақылау арқылы барлауды бөлімше командирлері жүргізеді, сонымен бірге батальонда бірекі барлау посты, ал роталарда бір-екі бақылаушы тағайындалады.
Бақылау журналы
Қарсыластың қимылдары мен оның орналасқан объектілерін бақылау нәтижелері көрсетілген есеп акпараттық құжат. Ұрыстың барлық түрлеріндегі бақылау постыларында жүргізіледі. Оған: бақылау уакыты мен күні, кай жерде не байқалғандығы, бақылау нәтижесі туралы кімге, қашан, қандай жолмен баяндалғаны жазылады.
Бақылау посты
Барлау органы. Ол 2-3 бақылаушыдан тұрады. Барлауды бақылау аркылы жүргізуге арналады.
Бақылау пункті
Қарсыластың, өз эскерлерінің іс-әрекетін және жергілікті жерді (акваторияны) бақылау үшін арнайы жабдықталған орын. Бақылау арқылы барлау жергілікті жерде (окоптарда немесе жабык құрылыстарда, ағаштарда, биік ғимараттарда, т.б.), сондай-ақ, жылжымалы етіп (танкілерде, жаяу әскер ұрыс машиналарында, бронетранспортерлерде, тікұшақтарда) орналастырылады. Бақылау арқылы барлау атқаратын міндеттеріне сәйкес бақылау және барлау аспаптарымен жабдықталады. Бақылау арқылы барлаумен бақылауды үзіліссіз (тәулік бойы) штаб командирлері мен офицерлері және бақылаушылар жүргізеді; бақылау нәтижелері бақылау журналына тіркеледі. Ұрыстың кейбір кезеңдерінде құрамалар мен бөлімдердің бақылау арқылы барлаумен әскерлерді басқаруды жүзеге асыруға болады. Жер үсті артиллериясында, кажет жағдайда, негізгі бақылау пунктінен басқа алдыңғы қатардағы және қапталдағы бақылау пункті жабдықталады. Алдыңғы бақылау пункті қарсыласты барлауға, жалпы әскери бөлімшелермен тығыз бірлескен қимылдар жасау және артиллерия атысын дәлдеу үшін құрылады. Қапталдағы бақылау пункті, негізінен, нысананы белгілеу, атыс нәтижелерін бақылау және атысты түзеу (дәлдеу) үшін қызмет етеді. Қорғаныста қарсыласты жаңылдыру үшін жалған бақылау пункті құруға болады. Ұлы Отан соғысында және одан кейінгі кезеңде бірлестіктерде, жалпы әскери құрамалар мен бөлімдерде бақылау пункті басшылық пункттің күштері мен құралдарынан құрылды және оның элементі болып табылды.
Бақылау секторы
Қарсыласты, өз әскерлерін (күштерін) және жергілікті жерді (акваторияны, әуені) бақылау, объектілерді (нысаналарды) табу және тану үшін бақылаушыға (бақылау пунктіне, радиолокациялық станциялардың есептобына, атқыш-зенитшіге және т.б.) тағайындалған кеңістік бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Сол Фома-Ю
Сол Фома-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Фома-Ю өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Аун Сан
250px|thumb| Аун Сан (13.2.1915, Намау — 19.7.1947, Рангун) — Бирманың саяси қайраткері, ұлттық тәуелсіздік үшін күрес жетекшілерінің бірі. 1937 ж. Рангун ун-тін бітірген. Жастайынан отаршылдарға қарсы қозғалысқа қатысты. Жапонияда т.б. елдерде Бирма армиясы үшін әскери кадрлар даярлау жұмыстарымен айналысты. 1942 ж. Бирманы жапон әскерлері басып алғаннан кейін тәуелсіз Бирма ұлттық армиясының қолбасшысы, Халық бостандығы антифашистік лигасының президенті болып тағайындалды. 1945 ж. наурызда жапон басқыншыларына қарсы күреске басшылық жасады. Жапония жеңілгеннен кейін (1945) Бирмада қайтадан өз үстемдігін қалпына келтірген ағылшындарға қарсы күреске жетекшілік етті. 1947 ж. қаңтарда Лондонда ағылшын өкіметімен Бирмаға тәуелсіздік беру туралы келіссөз жүргізіп, Бирманың Құрылтай жиналысын өткізуге келісім алды. 1947 жылдан бастап Аун Сан «өтпелі үкіметтің» басшысы болды. Тәуелсіз Бирма конституциясын жасап, мемл. тұтастығын нығайтуға, экон-н қалпына келтіріп, дамытуға белсене қызмет етті. Аун Сан кертартпа топтардың қолынан қаза тапты. Бирма халқы оны ұлттық батыр ретінде қастерлейді.
Сол Фома-Ю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Айдарбек Сейпелұлы Сапаров
Айдарбек Сейпелұлы Сапаров 1966 жылы 12 маусымда Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданы Красное ауылында туған. Қазақ. Омбы ауыл шаруашылығы институты зоотехника факультетін (1992) зооинженер мамандығы бойынша; М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің мемлекеттік және жергілікті басқару факультетін (2006) «Мемлекеттік басқару» мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1983 жылдан - Солтүстік Қазақстан бухгалтерлер мектебінің оқушысы (Петропавл қаласы). 1984 жылдың тамызынан - Калинин атындағы кеңшардың есөпшісі (Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданы Надежка ауылы). 1984 жылдың қазанынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1987 жылдан - Омбы ауыл шаруашылығы институтының студенті. 1992 жылдан- Калинин атындағы ҚС таратушы зоотехнигі, коммерциялық директоры (Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданы Надежка ауылы). 1995 жылдан - «Ноғайбай» ЖШС директоры, бас директоры (Петропавл қаласы). 2003 жылдан - «Азық-түлік корпорациясы АҚ» Солтүстік Қазақстан облыстық өкілдігі директорының орынбасары, 2005 жылдан - бірінші орынбасары (Петропавл қаласы). 2006 жылдың наурызынан - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі Солтүстік Қазақстан облысы бойынша облыстық аймақтық басқармасының бастығы, 2006 жылдың қыркүйегінен - облыстық аймақтық инспекциясының бастығы (Петропавл қаласы). 2006 жылдың қарашасынан - Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданының әкімі. 2008 жылдан - Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев атындағы ауданының әкімі. 2010 жылдың сәуірінен бері - Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің ауыл шаруашылығы жөніндегі орынбасары. «Құрмет» ордөнімен (2008), «Астананың 10 жылдығы» медалімен (2008) марапатталған. Үйленген. Жұбайы - Сапарова Ботагөз Кенжебайқызы (1971 жылы туған), «Сейпіл» КШ басшысы. Ұлдары - Сапаров Нұрсұлтан (1992 жылы туған), Сапаров Айсұлтан (1995 жылы туған); қызы - Сапарова Сұлушаш (1993 жылы туған).
Сол Фома-Ю
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Айдарбек Сейпелұлы Сапаров
Дереккөздер
Санат:1966 жылы туғандар Санат:Мағжан Жұмабаев ауданында туғандар
Меңіреу көкек
Меңіреу көкек(Cuculus saturatus) - кәдімгі көкекке өте ұқсас, көбінесе кәдімгі көкек екен деп қалатын көкек. Оны тек "ту-ту-ту" деген бәсібектің күңгірт дауысын ғана ажыратуға болады. Меңіреу көкек Еуразияның ескі, қалың, күңгірт және ылғалды ормандарында қоныстанады. Қазақстанда тек қана Алтайда өсіп жетіледі. Қалған аумақтардан ұшып өту кезінде кездесуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Көкектәрізділер
IC 3053
IC 3053 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sab R типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3053 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Толық су алмасу уақыты
Толық су алмасу уақыты - артезиан алабының қалыптасу барысында таужыныстардағы жер асты суларының толық алмасатын уақыт аралығы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия
Граха-де-Кампальбо
Граха-де-Кампальбо (Graja de Campalbo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 120 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,3 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Амангелді Бәйкенұлы Жақыпбеков
Жақыпбеков Амангелді Бәйкенұлы (1939 – 2006) – қайраткер. Мәдениет қайраткері. Боровской орман техникумын (1960), Абай атындағы КазПИ-ді (қазіргі ҚазҰПУ-ды, 1968), Жоғары партия мектебін (1974) бітірген. 1963 жылдан комсомол жұмыстарында, Көкшетау облысы партия комитетінде бөлім меңгерушісі (1974 – 83), Көкшетау облысы мәдениет үйінің бастығы (1983 – 88), облысы партия комитетінің бөлім меңгерушісі, аппарат жетекшісі, Көкшетау облысы әкімшілік басшысының орынбасары, облысы тіл басқармасының бастығы, Алматы құқық және нарық академиясы бөлімшесінің (1988 – 2003), мемлекеттік тілді оқыту орталығының директоры (2003 – 06). «Құрмет белгісі» ордені, медальдармен марапатталған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Ғылым
Ауғандықтар
thumb|right|Ауғанстан [[жас-жыныстық пирамидасы, 2020]] Ауғандықтар, Ауғанстандықтар немесе Ауғандар — Ауғанстан халқы. Ең ірі этникалық топтарының ішінде пуштундар, тәжіктер, хазарлар, өзбектер, нұрыстандықтар, чараймактар, түрікмендер, белудждер мен т.б. бар. Саны 20,5 млн. адамға тең, оның ішінде 5 миллионы Кеңес–Ауған соғысы, одан кейін орын алған ішкі жанжалдар салдарынан Пәкістан, Иран, сонымен қатар АҚШ, Канада және т.б. елдерде тұрып жатқан босқындар (1996).
Халықтың 89,7%-ы сунниттік исламды ұстанады және ханафилік исламға жатады, ал 10-15%-ы шииттік исламды ұстанады. Қалған 0,3% сикхизм және индуизм сияқты басқа діндерді ұстанады. Парсы (дари) және пушту тілдері елдің ресми тілдері болып табылады. Дари тілі басым көпшілігі үшін ұлтаралық лингва франка ретінде қолданылады. Көптілділік бүкіл елде, әсіресе ірі қалаларда кең таралған.
Абдухаккор Тургунович Марифалиев
Абдукаххор Тургунович Марифалиев (өзб. Abduqahhor Turg'unovich Marifaliyev; 10 мамыр 1971) — өзбекстандық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.
Ауғандықтар
Тілі
нобай|оңға|200px|Ауылдық ауғандар Ауғандықтадың 38%-н пуштундар құрайды, олар дуррани, гильзай, хоттак, уәзір, африд, шинвар, моманд, юсуфзай, хужан, сафа, кака сияқты тайпалар мен тайпалық одақтарға бөлінеді. Бұлардың барлығы да Үлкен Еуропа расасының үнді-жерорта теңізі нәсіліне жатады, Үндіеуропа және дари (тәжік) тілдер шоғырының иран тобына жататын пушту (пашто) тілдерінде сөйлейді. Этногенезі толық анықталмаған, негізінен үнді, тәжік, түркі халықтарының араласуы барысында қалыптасқан. Елдің батыс және солт.-батыс уәлаяттарында тәжіктер (25%), солтүстігінде — өзбектер (6%) мен түрікмендер, орталық бөлігінде — хазарейлер (19%), Герат, Гор уәлаяттарында — чаар-аймақтар тұрады. Қалған этникалық топтардың (нуристандықтар, белуджілер, қырғыздар, қазақтар, қарақалпақтар т.б.) әрқайсысының саны 100 мың адамнан аспайды. Ауғандықтадың 10%-ы ғана қалаларда орналасқан.
Монтальбано-Йонико
Монтальбано-Йонико (Montalbano Jonico) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Матера провинциясында орналасқан.
Ауғандықтар
Діні
нобай|оңға|200px |Герат қаласындағы жұма мешіті Ел дамуының әртүрлі кезеңдерінде Ауғанстан мемлекетіндегі діннің рөлі мен орны өзгерді. 20 ғасырда ислам мемлекеттік идеологияның тіректерінің біріне айналып, билеуші ​​топтың қызметінде болды. Бүгінгі күнге дейін елдің құқықтық жүйесі мұсылмандық құқықтық отбасына жатады және шариғат құқықтың барлық салаларына ықпал етеді. Себебі, ислам діні өз ұстанушысының өмірінің барлық саласын реттеп отырады және күнделікті өмірде «діни» және «зайырлы» бөліктерге бөлінбейді.
Абдухаккор Тургунович Марифалиев
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Сохибкор ФК ойыншылары Санат:Пахтакор ФК ойыншылары Санат:Навбахор ФК ойыншылары Санат:МХСК ФК ойыншылары Санат:ПАОК ФК ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Локомотив Ташкент ФК ойыншылары Санат:Өзбекстан футбол жаттықтырушылары Санат:Футболдан Азия ойындарының чемпиондары Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары Санат:Дустлик ФК ойыншылары
Монтальбано-Йонико
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7679 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 60 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 132 км² шамасында. Пошта индексі — 75023.
Ауғандықтар
Діні
Исламды жалпы халықтың 90%-дан астамын құрайды. Олардың шамамен 71%-ы сунниттік исламды ұстанады, ал 19%-ы шииттік исламды ұстанады. Индуизм, сикхизм, буддизм, зороастризм де кең таралған, езидтер сияқты көптеген әртүрлі синкретикалық нанымдар бар.
Монтальбано-Йонико
Елді мекеннің қамқоршысы — San Maurizio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Ауғандықтар
Тарихы
нобай|оңға|200px|Нұристан провинциясындағы Аранас ауылының көрінісі Ауғандар мен Ауғанстан туралы ертерек сілтемелер Геродотта және басқа да ежелгі грек тарихшыларында, кейінірек VI-VII ғасырлардағы үнді және қытай деректерінде кездеседі. Араб және парсы деректерінде ауғандар туралы алғашқы сенімді мәліметтер X-XI ғасырларда ғана кездеседі, онда олар Газниден Үндістанға дейінгі таулы аймақтардың тұрғындары деп аталады.
Ауғандықтардың өз атауы - «паштун» (немесе «пахтун»), одан Үндістанда кең таралған ауғандықтардың атауы - «патан» шыққан. Ортағасырлық ирандық және ортаазиялық деректерде ауғандарға қатысты тек «ауған» термині қолданылған. Моғолстан мемлекеті мен үнді тайпаларының гүлденген кезінде түркі халықтарының да қатысқаны туралы деректер бар. Ал бұл процесте пуштундарды кеңірек «ауған» ұғымынан бөліп қарау мүмкін емес. Міне, сондықтан: ауғандар туралы алғашқы ескерту үнді астрономы Вараха Михирдің (6 ғ.) кітабында кездеседі, өйткені орта ғасырларда ауғандар Үндістанға белсенді түрде көптеп көшіп, онда мемлекеттік құрылымдар құрды.
Ауғанстанның ең ірі тайпалық бірлестігі – Дуррани (1,5 миллионнан астам адам), бұрын Абдали деп аталған, 2 тармаққа бөлінеді – зирак (тайпалар: попалзай, алкозай, барақзай, атсакзай) және панджпао (тайпалар: нұрзай) болып бөлінеді.
Кәсібі
нобай|оңға|200px|Ауыл шаруалары егісте Ауғандықтардың негізгі кәсібі – егіншілік пен мал шаруашылығы. Егіншілік негізінен арықтар мен жер асты сулары арқылы суарылады. Дәстүрлі құралдары – кетпен, шот. Дәнді дақылдар – бидай, арпа, тары, жүгері, бұршақ дақылдары (вика, бұршақ, жасымық, бұршақ). Бау-бақша дақылдарынан сәбіз, шалқан, пияз, баклажан, салат, шпинат, қырыққабат, қауын, қарбыз, техникалық дақылдардан – мақта, мал азықтық дақылдардан – беде, жоңышқа, майлы дақылдардан – күнжіт, мақсары, т.б.
Орман, аңшылық, әр түрлі қолөнер – ұсталық, мыс, ағаш ұстсы, зергерлік өнер, тері мен киіз басу, жүн және жібек тоқу және тағы басқалар кеңінен таралған.