cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шірік Рабат археологиялық экспедициясы
Шірік Рабат археологиялық экспедициясы
Осы жылдары үлкен храм, бір шеңбер және тікбұрышты жерлеу құрылыстары зерттелді. Қалашықтың және қорғаныс үйіндісінің әртүрлі бөліктеріне бірнеше шурфтар салынды. 2004-2006 жылдары «Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасы аясында зерттеу жұмыстарын Шірік Рабат археологиялық экспедициясы жалғастырды (Ж.Құрманқұлов).
2004-2006 жылдары қалашық территориясында екі жерлеу конструкциясы және диаметрі шамамен 80 м үлкен шеңбер тәріздес құрылыс қазылды.
Қалашықтың оңтүстік-шығысында орналасқан үй бірнеше бөлмелер мен шаруашылық құрылыстарынан тұрады. Табылған заттар бұл үйдің жерлеу құрылысынан кейінгі кезде, яғни ІХ-ХІІ ғғ. соғылғанын көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Ханжар
Ханжар — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Аксен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 220 адамды құрады. Пошта индексі — 452130, ОКАТО коды — 80202806009.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ла-Аламедилья
Ла-Аламедилья (La Alamedilla) — Испаниядағы қала. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 200 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,34 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Нотареско
Нотареско (Notaresco) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6817 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 187 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 64024.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Конгломерат
Конгломерат — құрамында үлкендігі әр қилы және түрлі жолмен пайда болған құм, жұмырланған қиыршық тас, қой тас сияқты қоспалары бар цементтелген малта тас түрінде кездесетін кесек тау жынысы.
Конгломерат-брекчиялар
Құрамындағы тасмалталар (жұмырлана өңделген кесектер) мен үшкір кесектердің мөлшері бір-бірімен қарайлас, сондықтанда конгломераттар мен брекчиялардың аралығына сәйкес келетін ірі кесекті шөгінді тау жынысы.
Дереккөздер
Санат:Геология
МХСК (стадион)
right|300px| МХСК стадионы (өзб. Markaziy Harbiy Sport Klubi Stadion;) — Өзбекстанның Ташкент қаласындағы футбол стадионы.
Сипаттамасы мен тарихы
1982 жылы салынып, 2008 жылы бұзылған. Сыйымдылығы 16 500 адам. 2012 жылы орнына "Бунедкор" стадионы салынды.
Жүгіру жолдары, жаттығу залдары бар.
2000 жылға дейін МХСК клубының стадионы болды.
Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы да бірнеше кездесу өткізген. 2008 жылы күзде жастар арасындағы Азия чемпионатының да бірқатар ойындары осында өткізілді.
Стадионда 2006-2008 жылдары "Бунедкор" футбол клубы өз алаңындағы ойындарын өткізді.
Сілтемелер
Санат:Стадиондар Санат:Өзбекстан стадиондары
Белотинци (Монтана облысы)
Белотинци (Белотинци) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Монтана қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 610 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3499. Телефон коды — 09540. ЕКАТТЕ коды — 3722.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Баран
Қазіргі түсіндірме сөздігімізде бұл сөз мағынасы — қара қоңыр, қара кер жылқы түсін білдіретіндігі ескертілген. «Алдыңғы ат баран болмай, қылаң болды, Жығылмаса Құлагер қайда деймін» (Ақан сері).
Қазақ тілінде «баран» сөзі тек қана малдың, оның ішінде көбіне жылқының түсін білдіру үшін қолданылады. Осыған қарағанда әрі кейбір тілдердің дерегіне сүйенсек, әңгіме болып отырған сөз тілімізге «кірме» сияқты.
моңғол тілінде: бараан хүрэн — қызыл қоңыр деп түсіндіріледі. «Бараан» тұлғасының «қоқыр» мағынасын беретіндігін осы тілдегі «бараахан» сөзінің «қараңғылау», «күңгірттеу» деп түсіндірілуінен байқау қиын емес. моңғол тіліндегі «бараан» қазақ тіліне ауысқан деп түйін жасауға да болар еді, бірақ парсы тілінің дерегі бұған ерік бермейді. Иран тілінде: порранг — қою боялған қоңыр түс деген түсінікке ие. Бұл сөз парсылардан моңғолдарға ауысты ма әлде керісінше ме, әрине, бұл жағын ашып айту қиын, бірақ оның алғашқы мағынасы малдың түсіне емес, жалпы түстің бір түрін аңғартуға арналғаны бесенеден белгілі. Ойымызды парсы тілінде бұл сөздің өте қою қайнатылған қызыл шайға да арналып айтылуы қостай түседі. Сөйтіп, сөз төркіні парсы тілі де, алғашқы мағынасы — «қызыл қоңыр» болған деп болжам айтпақпыз.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Вила-Верде
Вила-Верде (Vila Verde) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Фигейра-да-Фош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 193 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,76 км² шамасында. Халық тығыздығы — 111,0 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Нативидади (Токантинс)
Нативидади (Токантинс) (Natividade (Tocantins)) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дианополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9764 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3215,903 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1734 жылы құрылған.
Санат:Токантинс елді мекендері
Тяфсора
Тяфсора — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кимжа өзенінің оң жағалауынан 125 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 63 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақстанның жер асты сулары
thumb|right|350px Қазақстанның жер асты сулары — Қазақстан Республикасында жер асты суларының едәуір қоры бар. Оның пайдаланылатын болжамды қоры жылына 55 млрд м³ деп есептеледі. Барланған 456 кен орны мен 122 телімнен жылына 16 млрд текше метр тұщы және тұздылығы аз су қорларын пайдалануға болады деп белгіленген. Жер үсті сулары секілді жер асты сулары да өте-мөте әркелкі болып бөлінген. Бұл қорлардың 70%-нан астамы еліміздің оңтүстік және батыс аймақтарында. Жер асты суларының барланған жалпы қорынан 261 кен орны (57%) мен 71 телім (58%) пайдаланылады. 1996 ж. мөлшермен есептегенде жер астынан алынған 1,5 млрд текше метр судың 66%- ы шаруашылық-ауыз су қажеттеріне, 23%- ы өндірістік-техникалық қажеттерге, жүйелі суармалауға 3,7 және жайылымдарды суландыруға 7,3%-ы пайдаланылды. Тұщы және тұздылығы аз жер асты суларынан басқа Қазақстан Республикасының аумағында минералды сулардың 45 кең орны барланған, оның тиянақталған қоры жылына 11 млн текше метр деп есептеледі. . Қазіргі таңда жер асты сулары пайдаланатын елді-мекендер бар, мәселен Жаңақорғанның 70% жер асты суы құдықты пайдаланады.
Дереккөздер
Жер асты сулары
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Подземни води и извори Woda gruntowa
Соколовка (Шал ақын ауданы)
Соколовка — Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданы, Кривощёков ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Сергеев қаласынан оңтүстікке қарай 24 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 131 адам (64 ер адам және 67 әйел адам) болса, 2009 жылы 68 адамды (36 ер адам және 32 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шал ақын ауданының таратылған елді мекендері
Жүктемелік модуль
Жүктемелік модуль (Загрузочный модуль; load module) — берілген операциялық жүйеде бірыңғай қабылданған пішімдегі байланыстарды редакциялау кезінде объектілік модульден алынған салыстырмалы адрестердегі программалық модуль.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Аңшы бала
«Аңшы бала» — 2012 жылы шыққан Қазақстандық балалар экшн фильмі.
Сюжеті
Он екі жасар қалалық бала Қамбарды ата-анасы жазғы демалыста атасы мен әжесіне жібереді. Бала ауылда ойдағыдай демалып жатады. Самал және басқа да өзімен жасты балалармен танысу, өзенде шомылу, түнгі алау отына пісірілген картоп, жұлдызды аспан астындағы қорқынышты әңгімелер. Түндердің бірінде қашарға қасқыр шабуылдап, Самал асырап жүрген лақты өзімен алып кетеді. Қамбар қасқырды өлтірмек болады. Ересектер тойға кеткенде, ол Самалмен бірге қасқырды аулауға шығады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан фильмдері Санат:2012 жылғы фильмдер
Холт (Миссури)
Холт (Holt) — Миссури штатының Клей округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.9 км². FIPS коды — 29-32752.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 405 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Клей округі елді мекендері
Люссов (Штральзунд)
Люссов (Штральзунд) (Lüssow (bei Stralsund)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы Солтүстік Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 890 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 57 056. Муниципалитеттің басшысы — Ферена Куфаль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Отараева
Отараева — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кемчуг өзенінің оң жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Дойч-Шютцен
Дойч-Шютцен (Deutsch Schützen) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Оберварт округінің құрамына енеді.
Отараева
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Дойч-Шютцен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1156 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — OW, ресми идентификациялық коды — 1 09 03.
Отараева
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дойч-Шютцен
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Вахтер (АҰП) саналады.
Отараева
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Дойч-Шютцен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Дойч-Шютцен
Драйсбах (Вестервальд)
Драйсбах (Вестервальд) (Dreisbach (Westerwald)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 582 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 216. Муниципалитеттің басшысы — Курт Вагнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
NGC 59
NGC 59 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 10 қарашада Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 59 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1034, ESO 539-4, MCG -4-1-26, KDWG 2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Әлеуметтік рөл
Әлеуметтік рөл - белгілі бір әлеуметтік ұстанымға ие жеке адам үшін нормативті қолданатын мінез-құлық үлгісі болып табылатын, салыстырмалы тұрақты және іштей байланысты әрекеттер жүйесі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Functie (positie)
Архангельское (Солтүстік Қазақстан облысы)
Архангельское — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы ауыл, Архангель ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бескөл ауылынан батысқа қарай 8 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1364 адам (661 ер адам және 703 әйел адам) болса, 2009 жылы 936 адамды (455 ер адам және 481 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Айқастырылған сілтеме
Айқастырылған сілтеме (Перекрестная ссылка; the cross reference) — программада пайдаланылатын үқсастырғыш атрибуттарының (типінің, адресінің, анықтау орнының, пайдалану орны тізімінің) жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Келес артезиан алабы
Келес артезиан алабы– Түркістан облысының оңтүстігінде Келес өзені аңғарында арынды жер асты суы бар өңір. Солтүстігінде Қазығұрт, оңтүстігінде Нұратау және Шатқал тауларымен, солтүстігінде Қазығұрт, батысында Шардара дөңестерімен шектеседі. Жалпы аумағы 20 мың км². Алаптағы грунт сулары өзен аңғарларында қалыңдығы 20 – 30 м-ден аспайтын төрттік кезеңнің аллювийлі құм, кесектасты қабаттарында, тау етегіндегі ысырынды конустарда шоғырланған. Минералдылығы 0,3 – 1 г/л. Арыны күшті артезиан сулары бор кезеңінің сенон, турон, сеноман, альб қабаттарында қалыптасқан. Олардың қалыңдығы 20-дан 100 м-ге, тереңдігі 1300 – 1700 м-ге дейін жетеді. Минералдылығы 0,3 – 1,5 г/л, температурасы 30 – 50°С. Ұңғымалардан өздігінен атқылап шығатын судың өнімділігі 1,5 – 50 л/с, тәулігіне 500 – 1200 м2 су алынады. Келес артезиан алабының суы елді мекендерді, мал жайылымдарын, шабындықтарды суландырады. «Сарыағаш» курортының шипалы су көздері осы Келес артезиан алабына негізделген.
Дереккөздер
Келес сөзі қайдан шыққан. Келес -өзені өз бастауын Шарабхана елді мекенінен алады.Шарабхана сөзінің мәні Шар(Чор-төрт)об-су деген мағнаны яғни төрт судың қосылған жері.Бул сулар Жаңа базардан жоғары Уяның суы,Айнатастың су,Қазғұрттың суы,Жаңа базардан төмен Жартөбеден Қаржанның суы қосылады.Шарапханадан жоғары жерде Келес сөзі қолданылмайды. Ал Келес сөзінің мәнін дөп басып айту қыйын. Келес Өзбек тілінде Калас болып айтылады.Мүмкін осы жерде Шарабхана сөзінің мәні Парсы сөзінің "төрт су" деген мағнасына қарап-калас-халас-бітті,таусылды,қутылдық деген тіркестермен бірге Халас таза деген мағнада береді.Осы сөздің негізінде Келес өзеніне қуятын төр бастауда өз басын Қазұрт және Қосмола,Қаржантау сілемінен алатынын ескерсек шын мәнінде Шарапханаға дейінгі жерде судың кереметтей таза болғанын түсіну қыйынға соқпайды.Олай болған жағдайда Келес ---таза судеген мағнаға ие болып шығады.Анығын Алла біледі. Мәделіқожаның, Бул жерден үш жұрт өтіп ед, Парсы дарий,Қызылбас, Ақтабан ,Ноғай Қалмағы-ай-деген сөзінде бір кездері бул өлкені Парсылар жаулап алғанын ескеру керек.Ал Парсы дәуірінен ескерткіш болып Қазақтың сөздік қурамында көптеген сөздер қалған. Сейт-Омар Саттарұлы Сарыағаш қаласы.
Санат:Артезиан алабы
Металлург (стадион, Теміртау)
Металлург стадионы — Қарағанды облысы, Теміртау қаласындағы футбол стадионы. "Шахтер-Болат" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді.
Отынға қосатын зат
Отынға қосатын зат (Присадка к топливу) — қатты немесе сұйық отынға, оны пайдаланудағы қасиетін арттыру үшін немесе жану процессінде түзілетін ластануды азайту үшін қосылатын заттек (бірақ бұдан ортаның ластануы артады).
Металлург (стадион, Теміртау)
1978 жылы "Металлург Теміртау" деген атаумен салынған. 1992 жылы КМК Теміртау боп атауы өзгерді де, бір жылдан соң бұрынғы атауын қайта алды.
Отынға қосатын зат
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Металлург (стадион, Теміртау)
Санат:Стадиондар Санат:Қазақстан стадиондары
Антарктикалық аймақ
Антарктикалық аймақ —
Дереккөздер
Санат:Антарктика
Брянцев елшілігі
Брянцев елшілігі — Петр І жарлығы бойынша Батыс Сібір генерал-губернаторы М.П. Гагариннің жолдауымен 1718 жылдың 21 қаңтарынан 6 тамызға дейін Қазақ Ордасында болған Борис Брянцев бастаған орыс елшілігі. Құрамында Яков Тариштин, Көбай Мамеев, т.б. бар елшілік өз қызметін қазақ — жоңғар қатынасы туралы мағлұматтар жинаудан бастаған. Брянцев елшілігі өздері тоқтаған алғашқы қазақ ауылында мырза Құттыбайдан 1717 жылы Аягөз өзені бойында Әбілқайыр мен Қайыптың 30 мың әскері мен жоңғарлар арасында 3 күнге созылған шайқас болғанын, онда 2 қазақ ақсүйегі өлгенін, ал жоңғарлардан қанша шығын болғанын білмейтіндігін естіп, жазып алады. Брянцев елшілігі Әбілқайыр ханның бауыры Мамаймен, өзге де ықпалды қазақтармен жолыққанда, олар орыстармен бейбіт қарым-қатынасты қалайтындықтарын білдірген. Брянцев елшілігі 4 мамырда Әбілқайыр ордасына келіп, алдымен Бекболат Екешұлы арқылы әкелген сый-сияпаттарын береді. 5 мамыр күні Әбілқайырдың қабылдауында болады. Брянцев елшілігіне Әбілқайыр қазақ-жоңғар мәселесі, сондай-ақ, қазақтардың Ресеймен сауда қарым-қатынасын өркендетуге мүдделілігі, Сібір бекіністеріне тонаушылық жорық жасағандарға шара қолдануға әзір екендігі туралы айтқан. Брянцев елшілігі 25 маусымда Түркістан қаласына келіп, Қайып ханмен кездесіп, екі ел арасындағы даулы мәселелер талқыланады. Қайып хан талас-тартыстарды бейбіт жолмен шешуге, сауда қатынастарын нығайтып, жоңғарларға қарсы орыс мемлекетімен әскери одақ құруға ұмтылатынын мәлімдеген. Бірақ Ресей үкіметі қазақтарға әскери жәрдем көрсетуге асықпады, тек дипломатиялық миссиялармен шектелді. Өйткені, Ресей өкіметі қазақ даласын “Азия елдеріне кіретін кілт пен қақпа” ретінде өз мүддесіне пайдалануды көздеген болатын.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
Кіші Кара
Кіші Кара — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара өзенінің сол жағалауынан 257 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Келлер артезиан алабы
Келлер артезиян алабы - Ақмола облысы Көкшетау қаласы төңірегінде. Мұнда ұңғыма бұрғылау арқылы жүргізілген барлау жұмыстары нәтижесінде олигоценнің майда түйіршікті құм қабаттарында арын күші әлсіз грунт суы бар екені анықталған. Су 25 – 60 м тереңдікте кездеседі. Минералдылығы 1 – 2 г/л. Жеке ұңғымалардан секундына 5 л су шығады. Келлер артезиян алабының суы ауыз су ретінде және түрлі шаруашылыққа пайдаланылады.
Сілтемелер
Санат:Артезиан алабы Санат:Ақмола облысы географиясы
Божырау
Қазіргі түсіндірме сөздігімізде — сылбырлыққа салыну, қожырау деп түсінік берілген. «Бас ие болмаған соң жұмыс божырап кеткен екен» (Б. Тоғысбаев, Алдыңғы.).
Сөз төркінін түркі тілдерінен табамыз. Мысалы, шор тілінде: пөзү — қалғу, мүлгу.
Ертеректе осы тұлғалас сөздің мағынасы қазақ тілінде де «қалғу, мүлгу» мағыналарын беріп, кейін одан «сылбырлық, маужырау» сияқты ауыспалы мағына пайда болып, алғашқы ұғым ұмытылған болуы мүмкін. Тіл дамуының барысында «пөзү» тұлғасы «божы» қалпына дейін өзгеру дағдылы құбылыс. Осы түбірге жұрнақ қосылу нәтижесінде «божыра» етістігі келіп шыққан. Бұл болжам тіл заңдылығына сәйкес: пөзү => бөзү => бозы => божы + ырa => божырa + у => божырау.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Тэёль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ярутка
Ярутка – тік сабақты біржылдық шөп тектес өсімдік. Сабақ жапырақтары отырыңқы, шеті садақ оғының шеті тәрізді тісіті келеді. Ал, ұсақ гүлдері шоқталып өседі. Жемістері – домалақ пішінді ірі, ұрығы майлы миуа. Биіктігі 15-20 см.
Қолданылуы
Ярутка тер мен несептің бөліну мөлшерін арттырады, асқазан қышқылдығын төмендетеді, етеккірдің келуін жеделдетеді. Бұл өсімдіктің құрқылаққа қарсы тұрарлық, жараның жазылуына көмек ететін, микробқа қарсы тұрарлық қысиеттері бар.
Дереккөздер
«Дәрілік өсімдіктер» М. Қожабеков.
Жаманшоқы
Жаманшоқы, Бүркітті – Көкшетау антиклинорийінің солтүстік-батыс шегінде орналасқан шоқылы тау.
Геогрофиялық орны
Солтүстік Қазақстан облысы Есіл және Айыртау аудандары жерінде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 372 метр.
Геологиялық құрылымы
Кейінгі девон кезеңінде (360–390 млн. жыл бұрын) пайда болған. Дальний атты интрузивті кешеніндегі ашық жатқан шағын плутоний. Көбіне орташа және ірі түйірлі сұр, қызғылт сұр биотитті және мүйіз тәрізді биотитті граниттерінен түзілген. Олар табиғат және шаруашылық-тұрмыстық факторлармен бірге осы жерде қалыптасқан жайсыз экология ахуалды айқындайды. Шоқы етегінде орналасқан Горный ауылының суы мен ауасы гамма-сәулелі және радонды, адам денсаулығына қауіпті деп саналады. Сондықтан шоқының аты «Жаман» деп аталған.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы таулары Санат:Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) таулары
Вашингтон (Мэн)
Вашингтон (Washington) — Мэн штатының Кнокс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1345 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 101.5 км² шамасында. FIPS коды — 23-80425.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Футболдан 1962 жылғы әлем біріншілігі
Ерлер арасындағы футболдан 7-ші әлем чемпионаты — 1962 жылы Чилиде өтті. Финалда Бразилия футболшылары Чехословакияны 3:1 есебімен ұтып, қатарынан екінші рет әлем чемпионы атанды.
Чемпионаттың өткізілу ережесі аздап өзгеріске ұшырады. Бұрынғыдай топтық турнирде ұпай тең боп қалған командалар қосымша матч өткізбей-ақ, доп айырмасы арқылы кімнің озғанын анықтайтын болды.
В тобы
-
C тобы
-
Плей-офф
-
1/4 финал
--
3-орын үшін
-
Финал
Санат:Футболдан 1962 жылғы әлем біріншілігі Санат:1962 жылғы футбол
Автогеосинклин
'Автогеосинклин - геосинклиннің бір түрі, платформаның ішкі өңіріндегі, яғни қозғалмалы аймақтармен ешбір байланысы жоқ ойыс қүрылым.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геосинклин
Приньяк-ан-Медок
Приньяк-ан-Медок (Prignac-en-Médoc) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Леспарр-Медок округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33338, пошта индексі — 33340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 232 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,56 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Жоғары техникалық институты (Лиссабон)
Жоғары техникалық институты (Instituto Superior Técnico, қысқаша — IST) — португалдық инженерия, сәулет, ғылым және тенология жоғарғы оқу орны.
Институт 1911 жылдың 23 мамыр күні құрылды, алғашқы жетекшісі — Алфредо Беньсауд (Alfredo Bensaúde).
2013 жылдан бастап Лиссабон Университетінің (Universidade de Lisboa) құрамына кіреді.
Морбек
Морбек (Morbecque) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 44,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59416, пошта индексі — 59190.
Жоғары техникалық институты (Лиссабон)
2013-2014 оқу жылына қарай институт статистикасы:
Морбек
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2678 адамды құрады. Халық тығыздығы — 60,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жоғары техникалық институты (Лиссабон)
Жоғары техникалық институты Еуропаның ең үздік 12 ғылым және технология университеттерін біріктіретін Cluster (Consortium Linking Universities of Science and Technology for Education and Research) құрамына кіреді.
Морбек
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Жоғары техникалық институты (Лиссабон)
Тарихы
1910 жылы Португалияның Білім беру министрлігі Лиссабон индустрия және сауда институтын екі оқу орнына бөлуді шешті: Жоғары техникалық институты және Жоғары экономика және басқару институты (Instituto Superior de Economia e Gestão). Бірінші оқу орнына жетекші ретінде доктор Алфредо Беньсауд шақырылды. Ол 1892 жылдан бастап технологиялық бағытындағы оқу әдісіне шұғыл және түбегейлі өзгертулер енгізуді талап еткен, бірақ 1910 жылғы Португал революциясына дейін оның ұсыныстары әрдайым қабылданған жоқ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Португалия институттары
Кустосса
Кустосса (Coustaussa) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11109, пошта индексі — 11190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 55 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сазды кен
Сазды кен — кен кұрамында кездесетін балшық, топырақ (гумус қабаты) және т. б. Бұлар кен байыту жұмысын қиындатады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Ла-Альбергериа-де-Арганьян
Ла-Альбергериа-де-Арганьян (La Alberguería de Argañán) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 152 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
IC 5169
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68198, ESO 404-36, MCG -6-48-25, IRAS22072-3620.
Сыртқы сілтемелер
IC 5169 Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
Қазақ әдебиетінің тарихы (монографиялық басылым)
thumb|200px|"Қазақ әдебиетінің тарихы" көптомдығының [[мұқабасы]] «Қазақ әдебиетінің тарихы» - қазақ әдебиетінің қалыптасу тарихын баяндайтын 3 томдық 6 кітап. 1960-1967 ж. «Ғылым» баспасы шығарған.
Толығырақ
Бұл басылымдарда қазақ ауыз әдебиетінің және 18-20 ғасырлардағы қазақ жазба әдебиетінің тарихы кеңінен қамтылып, ғылыми түрде жан-жақты баяндалған. Әуезов 1-томның жалпы редакциясын басқарып, «Айтыс», «Ертегілер», «Қозы Көрпеш - Баян сұлу», «Қыз Жібек», «Абай Құнанбайұлы», «Ақылбай Құнанбаев», «Мағауия Құнанбаев» тарауларын жазды. Еңбекте Әуезовтың өмірі мен шығармашылық қызметіне арнайы бөлім беріліп (авторы М. Қаратаев), туындылары кезең-кезеңмен талданған (429-505-беттер). Әуезов жасаған асыл туындылар қазақ әдебиетін озық әдебиеттердің қатарына қосып, қазақ халқының тарихын, өмірін, мәдениетін, талантын, ұлттық характерін жер жүзі оқушыларына танытты деп, ұлы жазушының ерлікке пара-пар еңбегіне әділ баға берген.
Кітапта ежелгі дәуір әдебиеті, қазақ хандығы тұсындағы жыраулық поэзия, 20 ғ-дың бас кезіндегі демократияшыл әдебиет, сондай-ақ, кеңестік кезеңдегі қазақ әдебиетінің 50 жылдық тарихы жанжақты зерттеліп, тұжырымдалған.
1-кітабы
1-томының 1-кітабы (1960, "Қазақ халқының ауыз әдебиеті", жалпы редакциясын басқарған Мұхтар Омарханұлы Әуезов) ауыз әдебиетінің ерте заманнан бастап Қазан төңкерісіне дейінгі тарихын қамтитын тоғыз бөлім мен бірнеше тараудан тұрады. Оған ауыз әдебиеті туралы ғылымның даму тарихы, тұрмыс-салт жырлары, шешендік сөздер, мақал-мәтелдер мен жұмбақтар, батырлар жыры мен лиро-эпос, тарихи жырлар мен айтыс жайындағы зерттеулер енген.
2-кітабы
2-кітабы (1964 ж., жалпы редакциясын басқарған - Мұхамеджан Қожасбайұлы Қаратаев) қазақ кеңес фольклорының тарихын әңгімелейтін алты бөлім мен бірнеше тараудан тұрады. Мұнда қазақ фольклортану ғылымның тарихы, онын даму жолдары, фольклор мен әдебиет, фольклор және музыка, айтыс, халықтық дастандар, мақал-мәтелдер, өлең-термелер, ақындық толғау, жұмбақ жаңылтпаштар, өтірік өлеңдер жайындағы зерттеулер мен ақын, жырау, жыршылар туралы монографиялық тараулар, библиографиялық көрсеткіштер бар.
1-кітабы
2-томынын 1-кітабы (1961, "ХҮІІІ-XIX ғасырлардағы қазақ әдебиеті", жалпы редакциясын басқарған – Қажым Жұмалиев) 18-19 ғ-дағы қазақ әдебиетінің даму жолдары мен әр алуан бағыт-кезеңдерін ашып әңгімелейтін шолу тараулармен қатар сол дәуірдегі ақын-жазушылар творчествосын арнайы талдайтын монографиялық зерттеулерден тұрады. Сондай-ақ қазақ әдебиетінің шығыс әдебиетімен байланысы жеке қарастырылып, 18-19 ғ-дағы қазақ әдебиеті тарихы жайындағы материалдардың қысқаша библиографиясы берілген.
2-кітабы
2-кітабы (1965, "XX ғасырдың басындағы қазақ әдебиеті", жалпы редакциясын басқарған - Ысқақ Тәкімұлы Дүйсенбаев) 20 ғ-дың бас кезіндегі саяси-әлеуметтік, экономикалық өзгерістерді, сондай-ақ, осы кездегі әдеби процестің дамуын ашатын шолу мен 1916 жылғы ұлт азаттық көтерілісіне байланысты туған халық поэзиясын талдайтын тараудан және ақын-жазушылардың шығармаларын арнайы қарастыратын монографиялық бөлімдерден тұрады. Сонымен қатар мұнда 20 ғ-дың басындағы оқу-ағарту жүйесі мен баспасөзге арналған жеке тарау мен сол дәуірдегі қазақ әдебиеті тарихы жайындағы материалдардың қысқаша библиографиясы қамтылған.
1-кітабы
3-томының 1-кітабы (1967, "Қазақ совет әдебиетінің тарихы" жалпы редакциясын басқарған - Мұхамеджан Қожасбайұлы Қаратаев) "Қазақ совет әдебиетінің алғашқы дәуірі", "Отызыншы жылдардағы қазақ совет әдебиеті", "Ұлы Отан соғысы кезіндегі қазақ әдебиеті" деп аталатын шолу тараулармен қатар қазақ кеңес әдебиетінің негізін салушылар: Сәкен Сейфуллин, Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин, І. Жансүгіров, Мұхтар Омарханұлы Әуезов, Сәбит Мұқанұлы Мұқанов шығармашылығы туралы монографиялық бөлімдерден тұрады. Бұдан тыс қазақ кеңес әдебиетінің тарихын бейнелейтін әдеби өмірдің шежіресі де (1917 - 1945) берілген.
2-кітабы
2-кітабы (1967, жалпы редакциясын басқарған - Мұхамеджан Қожасбайұлы Қаратаев) "Ұлы Отан соғысынан кейінгі дәуірдегі әдебиет", "Қазіргі дәуір әдебиеті" атты екі шолу тараудан басқа, қазақ кеңес әдебиетінің көрнекті қайраткерлері Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов, Асқар Тоқмағамбетов, Ғабиден Мұстафин, Тайыр Жароков, Әбділда Тәжібаев, Ғали Орманов, Қасым Аманжолов туралы моногр. бөлімдерден тұрады. Сондай-ак, кітапта әдеби өмірдің шежіресі де (1946-1965) берілген.
"Қазақ әдебиетінің тарихы" баспаға дайындаған Тіл және Әдебиет (1961 жылдан Әдебиет және өнер) институты. Бұл еңбек ғылыми қызметкерлерге, жоғары оқу орындары филология фокультетінің оқытушылары мен аспиранттарға, студенттер мен көпшілік оқырмандарға арналған. "Мәдени мұра" мемлмлекеттік бағдарламасының кітап сериялары бойынша "Қазақ әдебиетінің" 10 томдығы шығарылын жатыр (8 томы жарыққа шыққан).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:Ғылым баспасының кітаптары Санат:1960 жылы шыққан кітаптар Санат:1960 жж. шыққан кітаптар
IC 735
IC 735 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36849, UGC 6775, MCG 2-30-38, ZWG 68.69.
NGC 4375
NGC 4375 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBab/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4375 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40449, UGC 7496, MCG 5-29-80, ZWG 158.100, IRAS12224+2850.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Әлеуметтік орта
Әлеуметтік орта - адамдар тартылған қоғамдық қарым-қатынастармен тұрақты байланыста болатын олардың қалыптасуы, тіршілік етуі, дамуы және іс-әрекеттерінің қоғамдық (материалдың және рухани) жағдайларын қамтитын адамның қоршаған әлеуметтік әлемі (социум).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Ақмол
Ақмол (1954 жылға дейін - №26 нүкте, 2007 жылға дейін - Малиновка) — Ақмола облысы Целиноград ауданындағы ауыл, аудан (2007 жылдан) және Ақмол ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Астана қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 35 км-дей жерде, Жалаңаш көлінің солтүстік-батыс жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 4835 адам (2408 ер адам және 2427 әйел адам) болса, 2009 жылы 5711 адамды (2733 ер адам және 2978 әйел адам) құрады.
Тарихы
thumb|right|150px|Ақмол ауылындағы "Қайғы аркасы" Іргесі 1930 жылы қаланған. 1937 — 54 жылдары Карлаг жүйесіндегі АЛЖИР (Отанын сатқандардың Ақмола әйелдер лагері) орналасқан. 1954 жылдан кеңшардың орталығы, 1965 жылдан «Ақмола» құс өсіретін кеңшардың, ал 1975 жылдан Целиноград құс өсіретін өндірістік бірлестігінің Малиновка ауылдық округінің бірлестігі болған.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, мәдениет үйі, ауданы кітапхана, мектеп кітапханасы, ауданы емхана, АЛЖИР тоталитаризм және саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған музей-мемориалдық кешені мемлекеттік қазыналық кәсіпорны бар.
Кәсіпорындары
«Ақмола Феникс» АҚ, «Бағысов» шаруа қожалығы, «Вилма —2» бірлескен компания, 38 жеке кәсіпкерлік орналасқан. Ауыл арқылы Астана — Қорғалжын автомобиль жолы өтеді. Ең жақын темір жол стансасы — Астана (35 км).
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Шавиньи (Мёрт және Мозель)
Коммунаның INSEE коды — 54123, пошта индексі — 54230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1701 адамды құрады. Халық тығыздығы — 254,26 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Бойдақ
Әдетте, үйленбеген жалғыз, салт басты адамға, сондай-ақ төлдемеген малға да қолданылады. «Сол кісі Ұлжанды ырқына көндіріп ала алатын айлакер, бойдақ жігіт болуы керек» (Ж. Тілеков, Қайнар).
Кейбір түркі тілдерінің деректеріне назар салсақ, «бойдақ» түлғасының түбірі «бой» екендігін аңғару қиынға соқпайды. Алтай, телеуіт тілдерінде «пой» қазақша— «өз», «өзі» мағыналарына ие. Осы мағынадағы сөздерді якут тілінде «бэй», туваларда «бот» тұлғалары бере алады. Түркі тілдеріндегі дыбыс сәйкестіктерін еске алсақ, «бэй», «бот» тұлғаларының «бой» сөзінен сәл өзгешелігі таңдандырмайды. Мысалы, тува тіліндегі «бой»—т~й дыбыстарының сәйкестігі қазақша — аяқ, якутша — атах т. б.
Сөйтіп, «бойдақ» сөзінің түбірі «бой» тіліміздегі «өзі» дегенді ұғындырады екен де, -дақ қазақ тілінде есім сөзден есім тудыратын жұрнақ: мысалы — шаң+дақ => шаңдақ, құм + дақ => құмдақ т. б. Дәлірек айтсақ, бойдақ сөзін түсініктірек болсын десек, «өзі ғана» деп аударуға болады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Ярабайкуль
Ярабайкуль — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Аксен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 10 адамды құрады. Пошта индексі — 452130, ОКАТО коды — 80202806010.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Каштелу-Вьегаш
Каштелу-Вьегаш (Castelo Viegas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Коимбра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 771 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,11 км² шамасында. Халық тығыздығы — 249,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Стефан Первомученик (Santo Estêvão).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Пенна-Сант'Андреа
Пенна-Сант'Андреа (Penna Sant'Andrea) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1714 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 156 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 64039.
Әлеуметтік статистика
Әлеуметтік статистика - қоғамдық құбылыстардың зерттеуіне статистикалық әдіс қолдану.
Ястребинка (өсімдік)
Ястребинка – күрделі гүлдер тұқымдас көпжылдық шөп тектес өсімдік. Оның көптеген өрби өсетін өркендері болады. Жапырақтары тек ғана сопақша, немесе сүйір, ал жоғарғы жағы жасыл, төменгі жағы сұр, немесе ақшыл түсті. Гүл сабақтары жапырақсыз, қарпайым, айтпарлықтай үлкен тек бір ғана зембілі болады. Жемісінің ұзындығы 2 мм, қарақоқшыл түсті өсімдік, май – маусым айларында, кейде күзге дейін гүлдейді. Өсімдіктің өзі қарағайлы орман ішіндегі құмайтты жерлерде, күзді егістікке, бұталар арасында, жайылымдарда өседі.
Химиялық құрамы
Мұнда илік заттар, ащы заттар, шайыр, жалқақ, умбеллиферон (кумарин) флавоидтар болады.
Дереккөздер
«Дәрілік өсімдіктер» М. Қожабеков.
Магниттік-оптикалық дискілердегі сақтауыш құрылғы
220px|нобай|оңға|Магниттік-оптикалық дискінің беті Магниттік-оптикалық дискілердегі сақтауыш құрылғы (magneto-optic disk storage) — ақпарат тасушы магниттік-оптикалық дискі болатын жинақтауыш.
Дереккөздер
Санат:Ақпарат тасығыштар
Альтипланация
Альтипланация — тау жоталарындағы шыңды рельефтің тегістелуі; альтипланация әсіресе қоңыржай, суық климаттық белдеулерде аяз әсерінен үгілудің тағы басқалардың нәтижесінде пайда болады.
Альтипланация (лат. аііих - биік, ріапо — тегістеймін) — солифлюкция, аяздық үгілу және нивация процестерінің біріккен әсерінен биіктаулық және субполюстік алқаптарда жер бедерінін тегістелуі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия Санат:География Санат:Геология
Равануза
Равануза (Ravanusa) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 695 адамды құрайды. Халық тығыздығы 278 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 49 км² шамасында. Пошта индексі — 92029.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Вит. Жыл сайынғы мерекесі — 15 маусым.
Мирко Нишович
Мирко Нишович (Мирко Нишовић; 2 шілде 1961, Земун) — югославиялық байдарка және каноэде есуші, 1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы және күміс жүлдегері.
Назаре (Токантинс)
Назаре (Токантинс) (Nazaré (Tocantins)) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бику-ду-Папагаю экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Мирко Нишович
Үш дүркін әлем чемпионы (1982, 1983, 1985). 1979 жылы Сплитте өткен Жерорта теңізі ойындарында да топ жарды.
Назаре (Токантинс)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5888 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 395,903 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,9 адам/км².
Балювица (Монтана облысы)
Балювица (Балювица) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Берковица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 68 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Йенё Фок
Йенё Фок (мажар. Fock Jenő) (16 мамыр 1916 ж. - 22 мамыр 2001 ж. ) — Мажарстан ның мемлекет және коммунист саяси қайраткер. 1967 жылдан 1975 жылға дейін Мажарстан Халық Республикасы Министрлер Кеңесінің төрағасы қызметін атқарған мажарстан.
Өмірбаян
Ол 1916 жылы 16 мамырда Будапештте машина жасаушы Йено Фок мен Маргит Конның (1894-1947) отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Мажар социал-демократиялық партиясының мүшесі болды және коммунадағы рөлі үшін сегіз айға абақтыға қамалды, ал 1940 жылы 14 айға бас бостандығынан айырылды.
Ол 1931 жылы кәсіподақ жастар қозғалысына қосылды, ал келесі жылдан бастап Мажарстанның заңсыз Коммунистік Жастар жұмысшылары қауымдастығы мен ХРККҰ жұмысына қатысты.
Фок 1932 жылы Мажарстан Коммунистік партиясына қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол 1940 жылдан 1943 жылға дейін коммунистік қызметі үшін абақтыға жабылды.
Мансап
Мажар Халық Республикасы құрылғаннан кейін 1949 жылы 20 тамызда ол 1952 жылдан 1954 жылға дейін коммунистік басқаруға қара металлургия министрі ретінде қатысты. 1957 жылы ол Мажар социалистік жұмысшы партиясының (MSZMP) Орталық Комитетінің хатшысы болды, ал 1961 жылы ол премьер-Министрдің орынбасары болды. 1957 жылдан 1980 жылға дейін ол Орталық комитеті Саяси Бюросы ның мүшесі болды.
1967 жылы 14 сәуірде ол премьер-министр ретінде Дьюла Каллаи дың мұрагері болды. Қызметте болған кезінде ол нарықтық экономика ның кейбір элементтерін енгізуге сәтсіз тырысты.
Бұған дейін MSZMP Орталық Комитеті Янош Кадар дың Жаңа экономикалық механизм (ЖЭМ) деп аталатын Экономикалық реформа жоспарларын жариялады. Реформа кез-келген ЭӨКС еліндегі "соғыстан кейінгі ең түбегейлі өзгеріс" ретінде қарастырылады. 1968 жылдың 1 қаңтарында ресми болған жоспар орталықтандырылған жоспарлаудың тиімсіздігін жеңу мақсатында орталықсыздандыруға үлкен өзгеріс болды. ЖЭМ Иосиф Сталин нің экономикалық жүйесінен алшақтап, кәсіпорынның негізгі мақсаты ретінде кірісті жариялаған саясаттың пайдасына міндетті жоспарланған көрсеткіштер болды.
Жаңа экономикалық саясат "экономикалық жүйені жан-жақты реформалау" болды, компаниялар арасында нарықтық қатынастар орнатты, бағаларды бөлу функциялары ретінде пайдаланды және бағаны ескеретін компаниялар кірісті барынша көбейту үшін пайда көрді және кірісті жаңа инвестицияларды бюджеттеу үшін пайдаланды.
Бұл әрекеттер ЭӨКС мемлекеттері мен Кеңес Одағы ның қарсылығына байланысты сәтсіз аяқталды. Нәтижесінде, 1975 жылы 15 мамырда Фок Дьёрдь Лазар дың пайдасына сайлауға қатысудан бас тартты.
Мамажан Орынбасаров
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Йенё Фок
Мансап
1945-1947, 1958-1967 және 1971-1985 жылдары Мажарстан Ұлттық Жиналысының депутаты болды. Кейінірек ол техникалық және кәсіби қоғамдар қауымдастығының (MTESZ) президенті болды.
Режим өзгергеннен кейін ол оқшау өмір сүрді. Ол 2001 жылы 22 мамырда өмірінің 85-ші жылы үйінде қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:Мажарстан премьер-министрлері
Терең карьер
Терең карьер — жобалау тереңдігі 250—300 м және одан жоғары болатын карьерлер. Терең карьерлер мынандай белгілерімен сипатталады:
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Ә.Х.Марғұлан институтының археологиялық экспедициялары
Ә.Х.Марғұлан институтының археологиялық экспедициялары
Археология институты – көне материалдық және мәдени ескерткіштерді зерттеумен айналысатын ғылым мекеме. 1991 жылы қазан айында Қазақстан ғылым академиясының Тарих, археология және этнол. институты негізінде құрылған. Институтқа Қазақстан ғылым академиясының академигі Ә.Х.Марғұланның есімі берілген. Институт құрамында 5 шығармалары ғылыми-зерттеу тобы жұмыс істейді, ғылыми-зерттеулерді ғылыми кеңес ұйымдастырады, далалық комитет пен жас ғалымдар кеңесі жұмыс істейді. Институт құрамында: тас дәуірі ескерткіштері; қола дәуірі және ежелгі технология; ерте дәуірдегі өнер; урбанизация және көшпенділер мәселелерін зерттейтін топтар мен Археология мұражайы бар. Институттың ғылыми-зерттеу қызметі палеолиттен орта ғасырларға дейінгі археологиялық мәдениеттер мен ескерткіштерді кешенді зерттеу негізінде Қазақстан аумағында болған тарихи процестердің заңдылықтары мен ерекшеліктерін танып білуге, ежелгі замандағы экономикалық, саяси және діни-мифологиялық жүйелерді толық анықтауға бағытталған. Қазақстан аумағында ерте және орта ғасырларда мекен еткен тайпалар мен халықтардың материалдық ескерткіштерін зерттеумен айналысатын 5 экспедиция ұйымдастырылған:
Оңтүстік Қазақстан кешенді археология экспедициясы (жетекшісі К.М.Байпақов)
Орталық Қазақстан археология экспедициясы (жетекшісі Құрманқұлов)
Батыс Қазақстан археология экспедициясы (жетекшісі З.Самашев)
Институт ғалымдары ежелгі палеолит тұрақтарын зерттеу нәтижесінде қазақ жерін адам баласы бір миллион жыл бұрын мекендегенін анықтады. Қазақстан жері сақ, түркі тайпаларының атамекені болғандығы дәлелденді, қазақ этносының қалыптасу процесі түзіліп, Батыс Түрік қағанаты, Түргеш, Қарлұқ, Қарахандар мемлекет бірлестіктерінің тарихы нақтыланып, олардың Орта және Таяу Шығыспен, Орта Азия, Еділ бойы, Орал тауы өңірі, Сібірмен саяси, экономика және мәдени байланыстары ашылды. Қазақ жеріндегі Ұлы Жібек жолының бойы, көшпелілер мен отырықшылар өркениеті, қала мен даланың өзара қатынасы мен ықпалы зерттелді. Орта ғасырдағы Отырар, Тараз, Түркістан, Сарайшық және Талхиз қалаларында жүргізілген қазба жұмыстарының нәтижелері Қазақ мемлекеттігі мен мәдениетінің қалыптасуы, түркі, қыпшақ, қаңлы және қарахан дәуірлерінен бастау алатындығы туралы тұжырым жасауға мүмкіндік берді.
Институт ғалымдары Ақышевтың «Есік обасы», С.М.Ақынжановтың «Орта ғасырдағы Қазақстан тарихындағы қыпшақтар», Байпақовтың «Оңтүстік Жетісудағы қала мәдениеті», ЖЫЛЫК.Таймағамбетовтың «Ш.Ш.Уәлиханов атындағы палеолит тұрағы», т.б. іргелі зерттеулер жарық көрді. Институт мамандары халықар. конференцияларда баяндамалар жасап, Вашингтон, Париж, Токио, Сеул қ-ларында дәрістер оқыды. 1987 жылы Алматыда көшпелі және отырықшы мәдениетінің өзара қатынасы мәселесі жөнінде Халықар. симпозиум өтті.
Институт мамандары ЮНЕСКО-ның «Ұлы Жібек жолы – мәдени қатынас жолы» атты халықар. бағдарламасын жасауға қатысты. Институт антропогенез, көшпенділер мәселелері, урбанизация, мәдениеттану, палеоэкономика бағытында зерттеулер жүргізуде.[1]