cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қаршыға
Қаршыға - өте батыл, жыртқыш қыран. Қаз-үйрек, ұлар, дуадақ, қырғауыл, құр, саңырау құрдан бастап, торғай тұқымдастарға дейін ала береді. Жүгірген аңнан ақ қоян, көкше қоян, тиін, тышқан тұқымдастарға дейін ұстайды. Сиректеу болса да, түлкі, қарсақ алатындары да бар. Қаршыға өте кезеген, шабыттап ұшқыш, әр шабытта шалқар көш жерді аралап, кейде жүздеген шақырым жерлерді айналып қайта береді. Қаршығаның ең күшті қаруы өте шебер ұшатындығы, епті, айлалы, оралымды болуы. Қаршығаның дене тұрқы әр түрлі. Ең кішісінің тұрқы - бір қарыс сынық сүйем, ең зоры - төрт сүйем. Кейде одан да үлкені кездеседі. Қанат шалғылары қысқалау, ал ұшқанда доғалдау болып көрінеді. Құйрығы ұзын, қанаты мен құйрығы оның ұшу мәнеріне үлкен өзгешелік туғызған. Ол сағатына 80-90 шақырым қашықтыққа ұша алады. Орман-тоғай арасында, тар жерде, тар аяда, тас шақпақтардың арасында өте епті ұйтқып ұша алады. Аспанда самғап ұшудан гөрі жер бауырлап, бұқпантайлап ұшу мәнері басым. Өз ауына (жеміне) иек артпадан шап беретін қаршыға мінезіне орай қазақ құсбегілері - "қаршыға - құстың ұрысы" деп те атайды.
Көздері сары шегір. Ал кейбірінің көздері қызғылт шегір. Тұмсық, тұяқ мүйіздері қара, танауының тесігі жапсарлау. Саусақтары салалы, сирақ саны ұзын, аңғары биік.
Қаршыға ұясын ылғи да ағашқа салады. Екіден үшке дейін жұмыртқа тауып, бір ай мөлшерінде балапанын басып шығарады. Бір жарым ай шамасында балапандар ұядан ұшады.
Қазақ құсбегілері қаршығаны көп жағдайда тор, тұзақ және басқа әдістермен түзден ұстауды салт еткен. Қаршыға және қаршыға тұқымдастар құсқа, аңға түскенде екі аяғын қару етіп, оны салған жерінен жіберместен, ұстағанының жаны шыққанша,ауыз салмайды. Ал аң-құсты басып отырғанда, одан айыру - қаршыға бабындағы ең үлкен сәт. Мұндайда шошытып, сескендіріп, қорқытып алмау жағына өте мұқият болу керек. Бұл қыран тым шытырлақ, ашушаң, наз мінезді құс. Шошынып, көңілі қалса, өрекпіп, шалқақтап, сырғақтап, ашуы басылмай әуре етеді.
Қаршыға - қолдағы тіршілікке шыдамсыз, ыстық-суыққа төзімі аз, талғамы нәзік, жемді қалай болса, солай былапыт жемейтін құс, ол қомағай емес. Тез алып, тез жеп, тез тояттап, соңырқалап отырғанды ұнатады. Құсбегілер қаршығаны өз ішінен шәулі қаршыға, қара қаршыға, ақ тұнжыр, қара тұнжыр, көк тұнжыр, сырғақ деп жіктейді.
Дереккөздер
Санат:Сұңқартәрізділер Санат:Жыртқыш құстар
Истон (Коннектикут)
Истон (Easton) — Коннектикут штатының Фэйрфилд (Fairfield) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7 490 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 74.1 км² шамасында. FIPS коды — 09-23890.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Қоян беде
Қоян беде (Coronilla) — бұршақтар тұқымдасына жататын өсімдіктердің бір туысы.
Қоян беде біржылдық және көпжылдық шөп болып та, сонымен қатар бұта түрінде де өседі. Жапырақтары — парсыз қауырсынкүрделі. Мұның белгілі түрлері — 20 шақты, онан КСРО жерінде өсетіндері — 9. Бұлардың ішінен біздегі көп кездесетін ала қоян беде (С. varia) — ақ күлгін түсті гүлі бар, улы өсімдік. Көк күйінде оны мал жемейді. Басқа өсімдікке араласқан шөбінің жылқыдан басқа малға зарары жоқ.
Дереккөздер
Санат:Бұршақтар тұқымдасы
NGC 4438
NGC 4438 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 8 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4438 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40914, UGC 7574, MCG 2-32-65, ZWG 70.97, Галактики Очі, Markarian chain, VV 188, ARP 120, VCC 1043, IRAS12252+1317.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Дін философиясы
Ғылым мен техниканың дамуына, адамзаттың шығармашылық мүмкіндіктерінің ашылуына толыққанды жағдай жасаған XX ғасыр да тарих қойнауына енді. Өте ерте заманда-ақ пайда болған дін әлі күнге өз позициясын адамзат санасының басқа түрлерінің алдында бермей келеді. XXІ ғасырда түрлі конфессиялар мен діни ұйымдар ойдағыдай әрекеттесуші институттар ретінде өркениеттің бір саласы болып өмір сүре бермек. Діннің тұрақты сақталып келе жатқаны факт болып табылады.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік алғаннан кейін рухани ояну процесі басталды. Бұл – кең көлемдегі тоқтаусыз процесс. Болашаққа қол созған жарқын істеріміздің, ұдайы алға жетелейтін үмітіміздің маңызды бір бөлігі – діни өрлеу.
Діннің әлемдік деңгейдегі адамзатқа тән ойлау жүйесінен шет қалмайтындығын қазіргі заман болмысы айқын аңғартып отыр, себебі дінсіз қоғам болмайды. Қоғамда діни сана үнемі болып келді. Дін мен қоғам бір-бірінен ажырамайтын феномендер. Өркениетті деп саналатын батыс елдерінде де, бізде де дін мемлекеттен бөлінген, бірақ, ол қоғамнан ажыратылмайды. Дін қоғамдық құбылыс, ал қоғам мемлекеттің субстанциясы. Әлемнің діни жетекшілері 2006 жылы жиылып, діндерге ортақ, адамзатқа ортақ, жалпы өркениетті қоғамға ортақ қандай мәселелр бар және де діндердегі қандай мәселелер өркениеттік жолмен қоғамдарды, елдерді, мемлекеттерді бір-біріне жақындастырады деген өзекті тақырыптар төңірегінде сөз қозғады. Адамзат баласына ортақ дүниелер көп. Біздің ойлау жүйемізде, діни жүйеде не ортақ екен? Ол ортақтық өркениетке, адамзаттың болашағына қалай қызмет етеді екен? Осы мәселелер ізгілік жолындағы адамзат баласын толғандырып отыр. Өйткені, осы кезге дейін біз бүкіл дүние жүзінің халықтарын дін-дінге бөліп, бөлектеп-бөлшектеп келдік. Тіпті өткен тарихтарға көз жүгіртсек, дін үшін қырғын соғыстардан миллиондаған адамдар опат болды, қасірет кешті. Осындай қасіретті азайтуда, не мүлдем жоюда діндер бір ортақ келісімге келе ала ма? Ортақ келісімге келудің уақыты туды. Бүгінгі таңда әркім өзінің діни сеніміне берік бола отырып, ортақ адамзаттық келісімге келу өркениеттік сананы қажет етпек. Өркениеттік сана дегеніміз әрбір адамның өз болмысымен, дінімен, елдік санасымен бірге адамзатқа ортақ мәселелер туралы келелі сөздер айта білуі. Халықтар, елдер арасында, діндер арасында ұрыс-керіс, жанжал емес, бүгінгі бұрқ-сарқ етіп қайнап тұрған XXI ғасырда мәдени сұхбат қажет. Исламды саясаттандыру төңірегіндегі әрекеттер исламның қазіргі қоғамдағы орнын даулы проблемаға айландыруға себепші болып отыр. Негізінде дін мен саясат екі бөлек феномендер. Дін адамның ұятында, арында, яғни оның иманында. Саясат болса, ол адамдардың қауымдасып, ұлт, халық болып, мемлекет құрып өмір сүрудегі тәсілі. Дін саясатқа жанасып кетсе-ақ, өз қадірін жоғалта бастайды. Сондықтан асылы Дін мен Саясат бөлек-бөлек болғаны абзал.
Шегіршіндер
Шегіршіндер — Urticales ретіне жататын өсімдіктердін бір тұқымдасы. Мұның негізгі туысы — шегіршін.
Дереккөздер
Санат:Қарағаштар
Соғу қаруы
Бес қарудың соңғы түрі – соғу қаруы. Бұл қару басының пішініне, қызметіне қарай бірнеше түрге бөлінеді. Ертеден пайда болған басы мен сабы тұтас, түбірлі ағаштан жасалған соғу қаруы – шоқпар. Бастары металдан құйылған қарудың ауыр түрі «күрзі» деп аталады. Соғу қаруының үшінші түрі – әскер басының лауазым белгісіне айналған «бұздыған». Ол – басы бірнеше тілімді, темірден жасалған жеңіл шоқпар. Басы сабына қайыспен, не шынжырмен жалғанған шоқпар – «босмойын». Соғыс кезінде батырлардың жауынгерлік жекпе жегі осы 5 қарумен айқасу (садақпен атысу, найзаласу, қылыштасу, балталасу және шоқпарласу) түрінде өткен. Кәзіргі замандағыдай көшпелі халықтарда әскер құрамы қару түрлеріне қарай бөлінген. 5 қарудың әр түрін жете меңгерген жауынгерлерден арнайы садақшылар, найзагерлер, қылышкерлер, айбалташылар, шоқпаршылар әскери қосындары құрылған. Ал бірнеше қаруды меңгерген, 5 аспап батырлардан ауыр қаруланған гвардиялық бөліктер жасақталған. Бүкіл әскердің ашық майдандағы ұрысы да осы жауынгерлік қару түрлерін қолдануға негізделетін. Шайқас алыс қашықтықтан садақпен атумен басталып, адамдарды, аттары шығынға ұшыраған жау әскермен жақын қашықтықта бетпе-бет айқаста найзаласумен жалғасады. Одан әрі қарай қоян-қолтық шайқаста қылышпен шабысу, айбалта, шоқпар жұмсау арқылы жүргізілген.
Дереккөздер
«Сен білесің бе?» энциклопедиясы./Құраст.: Қ.Ж. Райымбеков, Қ.Т. Байғабылова. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 700 бет. ISBN 9965-26-407-4
Дін философиясы
Діндердің барлығы «әділдік пен махаббат» жолына үндейтінідігі ақиқат. Бірақ, сол әділдік пен махаббатқа білімсіз жету мүмкін емес. Діни білім туралы мұсылман дінтанушысы Абу Хамид Мұхаммед ибн Мұхаммед Әл-Ғазали (1059-1111) былай деген: «Пайдалы біліммен шұғылдану бүкіл басқа істерге қарағанда әлдеқайда жақсы. Пайдалы білім – дүниенің жамандығын, ақыреттегі жағдайдың қауіптілігі мен қорқыныштылығын түсіндіретін білім. Дүниеге беріліп, ақыреттен бет бұрған адамдардың надандығы мен ақымақтығын, олардың бойындағы өркөкіректік, күншілдік, екіжүзділік, өзін-өзі сүюшілік, атаққұмарлық пен мансапқұмарлық, дүниеге құштарлық сияқты жүрек дерттерінің дауасы не екендігін білдіретін білім – пайдалы білім».
Рухани бірлік пен келісім аясында өмір сүру мақсатына жету үшін өркениеттілігіміз бен азаматтық қоғам ретіндегі мәдени дамуымыздың жоғарғы деңгейі болып табылатын толеранттылық (өзгеге төзімділік, қамқоршылық, жұмсақтылық, кішіпейілділік, мейрімділік таныту) қасиетімізді сақтай білуіміз керек. Қоғамның толеранттылығы өздігінен пайда болатын нәрсе емес. Ол – тәрбие арқылы қалыптасатын қоғамдық мінез. Ал мінездің негізі дінде. Дін білім арқылы келеді.
Қазақстан Республикасының Конституциясының 5-ші бабына сәйкес елде дін ұстану бостандығы қалыптасты. Бүгінгі Қазақстан халқы - көп дінді халық. Азаматтардың құқықтарын қамтамасыз ету мақсатында «Діни сенім бостандығы мен діни бірлестіктер туралы Заңы» қабылданды. Демократиялық қоғам құрудың талабына сай осындай іс-шаралар жасалды.
Дін – қоғамдық құбылыстардың ішіндегі ең күрделісі, қаншама ғасырлар бойы адамзат баласы діннің мән-мағынасын ашып көрсетуге талпынып, қаншама ұлағатты істер атқарды. Дін мағынасына анықтамалық теория беру де оңай емес. «Религия» -(дін) терминіне келетін болсақ, латын тілінен аударғанда «байланыс» дегенді білдіреді. Адам Абсолютпен (ең кемел бағдарлаушымен) байланысын сезінеді, бұл адамның табиғатымен бітіскен қасиеті. Барлық діндерге ортақ мүдде – адамдардың бейбіт өмір сүруі. Егер адамдардың құдайға деген сенімдері, дінге деген сенімдері қалыптасса, бейбіт тіршілік ету мәселесі де шешіледі. Дін адамның ішкі жан дүниесінде мейрімділік, шыншылдық, махаббат деген сенім мен үмітті қалыптастырады.
Қазіргі кезеңде адамзатты әлемдік қауымның болашағы қалай қалыптаспақ деген сұрақтар ойландырады. Өткен ғасырда алып мемлекеттер “дүниенің жаңа тәртібін” түзуде бірқатар табыстарға жетті десек те, жер бетінде зұлымдық, адамгершілікке жат құбылыстар азайған жоқ. Адам мәніне дұрыс көзқарас, дегенімен, толық қалыптасқан жоқ. Профессор А.Дж.Тойнби айтқандай: “коммунизм де, капитализм де – бұл екеуі де христиан дінінің некесіз тапқан балалары болып табдылады”. Бұл сөздің астарында болашақ жаңа әлемдік қауымдастық туралы ой қозғамақ әрекеті жатыр. Иудей – христиандық ойлаудың үш мың жылдық тарихы, шығыс діндерінің өткен тарихы біздің санамызда қасиетті бір ғажап тілекті оятады, ол тілек – жаңа адам, жаңа қоғам құру.
“Мұса” антропологиясының маңызды нышандары жүрек, құрсақ, тыныс алу, оларға сәйкес келетін күйлер – күйзелу, үрей, үміт. Дін – бұл “жүрек” туралы ілім. Үнді елінде мұндай қатынас “бахти” (құдайшылдық) деп аталады. Исламда – “абд” (көнгіштік), батыста – “агейп” (құдайға деген махаббат) деп аталады. Мұндай құдайшылдық ғылыми компетенцияның шекарасын ары жылжытады. Дінді ғылыми зерттеу (теология, эгзегетика түрінде), қасиетті тексттерді түсіндіру (философиялық, дінтану, этнография тұрғысынан) – бұл кәдімгі ақылға сыйымды, мүддеге сай қарапайым объектілерден асып түсетін құбылыстарды рационалды түсінуге ұмтылу. Егер ғалым өз зерттеулерін құдайға сыйынып болған соң бастаса, онда оның ғылым және құдаймен сұхбаттасу арасындағы шекараны аттап өте бастағаны. Дінге рухани өмірдің жанды құбылысы ретінде қарау қажет.
Әл-Фарабидің “Қарапайым қала тұрғындары көзқарастары” атты еңбегінде жүрек туралы мынадай ойлар айтылады: “Адамның негізгі қабілеттері: қоректену, сезімдік, елестету, ойлау, ұмтылу – бәрі де жүректе орналасқан. Сондықтан жүрек ең басты орган және ол басқаға тәуелсіз… жүрек туа біткен жылулықтың қайнар көзі”. Жүрек жылуы басқа қабілеттердің жүзеге асуына мүмкіндік туғызады.
Абсолюттің қалыптасуы процесіндегі діннің маңызын Гегель талай рет қарастырған болатын. Оның мындай пікірі болған: “Қабылдап алынған (снятое) өнер дінмен барабар, қабылдап алынған (снятая) дін абсолютті біліммен барабар”.
Діннің мәдениеттегі орнын аша түсу үшін Гегельдің “тарих - бұл еркіндікті ұғыну прогресі” деп қарастырған пікірін талдаудың көмегі бар. Шығыс тек бір ғана еркін адамды білген, ол - патша, басқаның бәрі құлдар. Антикалық Грецияда және Римде қоғамның біршама бөлігі еркін деп есептеліне бастаған. Христиан діні (жаңа дүниеге өту) жаңа принцип орнатты: әлеуметтік жікке қарамай барлық адамдардың еркіндігі мен теңдігі принципі. Бұл принцип алдымен тек дінде ғана қабылданса, кейіннен бүкіл қоғамдық салаларға жайылып кетті.
“Сындарлы он жыл” кітабында Н.Ә.Назарбаев діни экстремизмнің ықтимал қауіп-қатеріне, оның алдын алу шараларына, көпұлтты және көпконфессиялы қоғамымызда бұл мәселеге сергек қарау керектігіне айрықша мән берілген. Қазақстанда үш мыңға жуық діни ұйымдар мен қозғалыстардың басын біріктіретін 40-қа тарта конфессияның барын ескерсек, конфессиялық тұрақсыздықтың да болуы мүмкін екендігін ұмытпауымыздың қажеттігіне назар аударады.
Дереккөздер
Санат:Философия
Айыру қабілетін қамтамасыз ететін графикалық адаптер
Айыру қабілетін қамтамасыз ететін графикалық адаптер (Графический адаптер обеспечивающий разрешающую способность; SuperVGA) - бір мезетте 256 түсті экранға шығарып, онда 1024x768 нүкте арқылы (одан да жоғары) бейнелерді айыру қабілеті бар графиктік адаптер.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Алькориса
Алькориса (Alcorisa) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бахо-Арагон ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3642 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Үлкен Лена-Вож
Үлкен Лена-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Велью өзенінің сол жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сара (Әлшеев ауданы)
Сара — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Трунтайышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 438 адамды құрады. Пошта индексі — 452105, ОКАТО коды — 80202861004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кастелу (Эспириту-Санту)
Кастелу (Эспириту-Санту) (Castelo (Espírito Santo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Оңтүстік Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кашуэйру-ди-Итапемирин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 35054 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 668,971 км² шамасында. Халық тығыздығы — 52,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1928 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
Рекурсивтік қатынау
Рекурсивтік қатынау (Рекурсивное обращение; recursive calling) — программалардың немесе процедуралардың өзіне-өзі қатынауы.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Тюбинген (аудан)
Тюбинген (Landkreis Tübingen) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Тюбинген қаласы. Аудан Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 519,17 км² шамасында. Тұрғыны 216 632 адамды құрайды. Халық тығыздығы 417 адам/км². Ауданның ресми коды — 08 4 16.
Клисурица (Монтана облысы)
Клисурица (Клисурица) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Монтана қауымының құрамына кіреді.
Тюбинген (аудан)
Аудан 15 елді мекенге бөлінеді.
Клисурица (Монтана облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 145 адамды құрайды.
Тюбинген (аудан)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг аудандары
Клисурица (Монтана облысы)
Пошта индексі — 3483. Телефон коды — 09549. ЕКАТТЕ коды — 37304.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Нюдя-Томбой-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Пабло Дорадо
Пабло Дорадо (Pablo Dorado) (22 маусым 1908, Монтевидео — 18 қараша 1978, Монтевидео) — уругвайлық футболшы, шабуылшы. 1930 жылғы әлем чемпионы.
Уругвай құрамасы сапында жеті ойын өткізіп, үш гол соқты. Оның біреуін 1930 жылғы әлем біріншілігінің финалында Аргентинаның қақпасына енгізді.
Сілтемелер
Санат:22 маусымда туғандар Санат:18 қарашада қайтыс болғандар Санат:Монтевидеода туғандар Санат:Уругвай футболшылары Санат:Белья Виста ФК ойыншылары Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Тулатка
Тулатка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 64 өзенінің оң жағалауынан км қашықтықта Үлкен Улуй орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Дархан Сабырханұлы Сабырханов
380px|нобай Сабырханов Дархан – Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі Мұхтар Омарханұлы Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің оқу-әдістемелік жұмысы жөніндегі проректоры.
Дархан Сабырханов  (22.6. 1953 жылдары туған, Мақтаарал ауданы Жаңа дала ауылы ) – ғалым, техника ғылым докторы (1997), профессор (1997). Қазақ политехника институтын (қазіргі Қазақ ҰТУ) бітірген (1974). 1974 – 80 жылдары Шымкент қорғасын завотында электр дәнекерлеуші, инженер, Қазақ химия-технология институтында инжинер, аға инжинер , аспирант. 1980 – 96 жылдары Қазақ химия-технология институтында кіші ғылым қызметкер, салалық зертхана меңгерушісі, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, докторант. 1996 – 2003 жылдары Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік университеті нде химия өндірісі аппараттары мен машиналары кафедрасының меңгерушісі, оқу-әдістемелік бірлестіктің оқу ісі жөніндегі проректоры. 2003 жылдан агроөнеркәсіп факултетінің деканы. 124 ғылым еңбегі; 1 монография, 3 оқу құралы, 18 өнертабысы жарық көрген. Ғылым мен техника саласы бойынша КСРО Мемлекеттік білім беру комитеті сыйлығының лауреаты, Түркістан облысы мәслихатының мақтау қағазымен, «КСРО өнертапқышы», «ҚР білім беру ісінің үздігі» белгілерімен марапатталған.
Еңбек жолы
1953 жылы 22-ші маусымда Оңтүстік Қазақстан облысы Киров ауданы Ш.Ділдәбеков атындағы ауылында туған. 1974 жылы В.И.Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын «Металлургиялық өндірістерді автоматтандыру» мамандығы бойынша бітірді. Қазақ химия – технологиялық институтында 1975 жылдан бастап жұмыс істейді.
1980 жылы 05.17.08 – Химиялық өндірістің процесстері мен аппараттары мамандығы бойынша аспирантураның күндізгі бөлімін бітірді, 1982 жылы кандидаттық диссертация, 1996 жылы докторлық диссертациясын қорғады, 1997 жылдан бастап 05.17.00 – Химиялық технология бағыты бойынша профессор. Сабырханов Д. ғылыми–зерттеу зертханасының меңгерушісі, кафедра меңгерушісі, доцент, профессор, факультет деканы, институт директоры, оқу – әдістемелік бірлестігі және оқу ісі жөніндегі проректоры қызметтерін атқарды.
2008 жылдың қыркүйек айынан бастап Сабырханов Д. университеттің бірінші проректоры болып, 2012 жылдың маусым айынан оқу – әдістемелік жұмысы жөніндегі проректоры қызметін атқарып келеді. Д. Сабырхановпен 1 ғылым докторы, 6 ғылым кандидаты және 5 магистр дайындалды. Ол 200 ғылыми еңбектерді жариялап, алыс шет елдерде баспадан шығарды, 6 оқулық және оқу құралдарын, 25-тен астам әдістемелік жасалымдары жарық көрді. Д. Сабырханов дайындаған оқулықтар мен оқу құралдары университет және Қазақстанның басқа да жоғары оқу орындары білім алушыларының арасында үлкен сұранысқа ие.
Қызметтері
Д. Сабырханов Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Құрмет грамоталарымен, Оңтүстік Қазақстан облысы мәслихатының Құрмет грамотасымен, «Қазақстан Республикасы білімінің үздігі», «ҚР ғылымына қосқан үлесі үшін», «ҚР білімінің құрметті қызметкері» төсбелгілерімен, А. Байтұрсынов медалімен, «КСРО өнертапқышы» атағымен марапатталған. Ол 2006 жылдың «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» мемлекеттік грантының иегері. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Ғылым қорының гранттары, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің экология проблемалары бойынша қолданбалы зерттеулер бағдарламасымен ғылыми – зерттеу жұмыстарын жүргізді. Оның жасаған жылу-салмақ алмасу аппараттары және шаң-газ тазарту құрылғысы Қазақстан, Ресей, Украина және Өзбекстан мемлекеттерінің химия, металлургия, мұнайхимия, энергетика, химия – фармацевтика, құрылыс өндіріс салаларында енгізілді.
Қазақстанның оңтүстік аймақтарына арналған 8 ауыл шаруашылық мамандық бойынша  мамандар дайындауды бастау және университетте агроөнеркәсіп факультетінің ашылуы Д. Сабырхановтың еңбегі. Ол мемлекеттік гранттарды иелену бойынша көшбасшы және университеттің алдыңғы қатарлы құрылымы болып табылатын факультеттің материалдық – техникалық дамуы және қалыптасуына қомақты үлес қосты.
Аймақтарға қажетті азық – түлік өнімдерін өндіру және өңдеу, жеңіл және тоқыма өнеркәсібі, биотехнология, металлургия, электр және жылу энегетикасы, машинажасау мамандықтары бойынша мамандарды дайындаудың бастамашысы болды.
Марапаттамалары
Д.Сабырхановтың басшылығымен қос диплом бірлескен білім беру бағдарламалары бойынша мамандарды оқыту және дайындау ұтқырлығы дамыды. Оның үлкен тәжірибеге бағытталған білім беру бағдарламаларын жасаудағы ғылыми – практикалық тәжірибесінің арқасында Германия, Түркия, Ресейдің жоғары оқу орындарымен бірлескен хабардарлық ыңғайы негізінде 10 бағыттағы бағдарламалары бойынша түлектер Қазақстан және серіктес жоғары оқу орнының дипломдарын алады. М.Әуезов атындағы ОҚМУ-нің Қазақстанның жоғары оқу орындары арасында бакалавриат және магистратураның 13 білім бағдарламалары бойынша алғашқы болып халықаралық аккредитациядан өтуі, оларға Еуропа қауымдастықтарының «Евробакалавр, Евроинженер, Евроинформатик» үздік белгілерінің берілуі және осы оқу бағдарламаларының түлектерінің бәсекеге қабілеттілігін дәлелдеуі Д. Сабырхановтың еңбегінің нәтижесі. Түлектер бекітілген нұсқадағы дипломмен қатар бүкіл әлемде мойындалған ЮНЕСКОмен бекітілген формадағы «Диплом соплиментті» ала отырып, әлемнің еңбек нарығында үстем құқыққа ие болады.
Д.Сабырханов Ұлттық аккредитация және рейтинг агенттігінің (ҰАРА) және Білім беру сапасын бағалау тәуелсіз қазақстандық агенттіктің (БСБТҚА) сарапшысы бола отырып, Қазақстанның білім беру сапасын жоғарылатуға және аккредитация жүйесінің жасалуына қосқан үлесі мол. Қазақстан жоғары оқу орындарының институционалдық және бағдарламалық аккредитациясына қатыса отырып, мамандар дайындау сапасын жоғарылатуға еңбек сіңірді.
Дереккөздер
1. Қазақстан ғалымдары кітабы, 2011ж.
2. ↑http://ardaktylar.kz/
Санат:Қазақстан ғалымдары
Эльцвайлер
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 123 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 36 021. Муниципалитеттің басшысы — Хартмут Юнг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
NGC 145
NGC 145 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBdm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 9 қазанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 145 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1941, MCG -1-2-27, ARP 19, IRAS00292-0525.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Хорнштайн (Бургенланд)
Хорнштайн (Бургенланд) (Hornstein (Burgenland)) — Аустриядағы жәрмеңке. Бургенланд федералды жеріне қарасты Айзенштадт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2914 адамды құрайды (2016). Алып жатқан жер аумағы 37.04 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — EU, ресми идентификациялық коды — 1 03 04.
2002 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Воршиц (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Шірік-Рабат мәдениеті
Шірік-Рабат мәдениеті -Арал теңізі шығысында қоныстанған сақ тайпаларының мәдениеті (б.з.б. 5-2 ғасыр). Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедицияның жұмыстарының барысында 1940 - 1950 жылдары С.П. Толстов, Л.М. Левина, Б.И. Вайнберг зерттеді. Ескерткіштері Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Қызылқұм өлкелерінде, Сырдың ескі анғарларының бірі - Жаңадария алқабында шоғырланған. Шірік Рабат, Бәбіш-Молда, Баланды, Қабылқала, Сеңгірқала, т.б. қалалары, 200-ге жуық күшейтілмеген қоныстары, бұдан басқа зираттары мен ірі жерлеу кешендері, суармалы егіншілікті де жақсы меңгерген тұрғындары Жаңадария мен оның уақытша ағыстарының бойларында оазистік жүйемен қоныстанған. Ирригацияға неғұрлым ыңғайлы алкап жеке оазисті құрайды. Мұнда кала немесе кішігірім қоныс, кейде бекініс орналасқан. Мысалы,Баланды оазисінің ауданы 150 - 200 га болса, Бәбіш-молла қаласының оазисінікі 10 мың га. Жосалыдан оңтүстікке-батысқа карай 180 км жердегі Шірік Рабат қаласы - ең көрнекті ескерткіш. Жаңадарияның жағасындағы биіктігі 15 м төбе үстінің аумағы 600х850 метр жерін алып жатыр. Жалпақтығы 40 м, тереңдігі 4 м ормен қоршалған. Мұндағы үлкен бекіністің ауданы 40 га, екі қатар бекініс жүйесімен күшейтілген. Қаланың орта тұсында ауданы 12 га кіші бекініс бар. Бұлардан басқа бір үлкен кесене, 6 үлкен топырақ обалар және басқа да жерлеу құрылыстары анықталды. Шірік-Рабат мәдениетінің б.з.б. 2 ғасырға қарай даму желісі тоқтаған. Ғалымдардың пікірі бойынша, бұған ең алдымен Сырдария сағасының гидрографиялық жүйесінің кілт өзгеруі, яғни өзен арнасының ауысуы тікелей себеп болған. Шірік-Рабат мәдениеті халқын тарихтағы "дай" ("дах") тайпалары деп санауға негіз бар. Б.з.б. 2 ғасырдан бастап Сырдың суы Аралға Жаңадарияның солтүстік пен шығыска таман жатқан Ескі Қуаңдария арналарымен ақканы белгілі. Осы кезде Жаңадария алқаптары түгелдей босап қалған.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы Санат:Қазақстан археологиялық мәдениеті Санат:Сақтар
Манкент орамы (Астана)
Манкент орамы. Бұрынғы атауы №Зб-4 қысқа көше. «Қараөткел» шағын ауданы. Манкент орамы Жылыой көшесінен басталады. Ұзындығы - 266,7 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Лэйк Сэнт Луис (Миссури)
Лэйк Сэнт Луис (Lake (St. Louis)) — Миссури штатының Сент-Чарльз округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 21.6 км². FIPS коды — 29-40043.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Чарльз округы (Миссури)
Өздігінен тазару
Өздігінен тазару (Самоочищение) — табиғи физикалық, химиялык және биологиялық процестердің нәтижесінде ортадағы (ауадағы, топырақтағы және т.б.) ластағыштардың табиғи ыдырауы. Өздігінен тазарудың ұзақтығы географиялық орналасуға байланысты күрт өзгеріп отырады. Мысалы, өтпелі белдемде және солтүстікте ол баяу жүреді. Көптеген тұрақты ластағыштар үшін табиғаттың Өздігінен тазару қабілеті жоққа тон.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Сазеш-ду-Лорван
Сазеш-ду-Лорван (Sazes do Lorvão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Пенакова муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 814 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,83 км² шамасында. Халық тығыздығы — 45,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Андрей Первозванный (Santo André).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Шон Астин
Көрермендерге Сақиналар әміршісі» (2001-2003) трилогиясындағы Сэмуайз Гэмджи рөлімен танылған. Алғаш экранға 1995 жылы «Оңбағандар» фильмімен шыққан. 1992 жылы үйленген, үш қызы бар. 2004 жылы Джо Лейденмен бірлесіп «Туда и обратно: рассказ актёра» (ағыл. There and Back Again: An Actor's Tale) кітабын жарыққа шығарады. Кітапта Дж. Р.Р. Толкиен роман желісі бойынша түсірілген трилогияның түсірілімі барысындағы өз әсерлері мен сезім толғаныстарын баяндайды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ актерлері
Вожъёль
Вожъёль — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Лоптюга өзенінің оң жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақ оқығандарына ашық хат
«Қазақ оқығандарына ашық хат», Мұхтар Әуезовтің мақаласы. 1920 ж. Қазақ тілі газетінің 5 ақпандағы 15-санында, кейін жазушының 12 томдық шығармалар жинағының 11-томында (17-20-беттер), 20 томдық шығармалар жинағының 15-томында (27-30-беттер) жарияланған.
Әуезов мақалада қазақ оқығандарын кеңес үкіметінің қызметтеріне араласып, халыққа пайдалы жұмыстар атқарысуға үндейді. деп басталады мақала. Осындай жаңа толқынмен заман желі төбесіне үйіріп алып келе жатқан қаһарлы бұлттың қатерлі пішінінен орыстың жуандары қорқып, қашып-пысып жатыр. дейді. Соларға ілесіп қазақтың кейбір оқығандары да бой тасалап жүргенге ұқсайды. Олардың ескі үкіметтің артынан ілесіп қашуының жөні жоқ. деген пікірін ашық айтады. Автор қазақ оқығандарының Ресей жуандарының мойындағыдай күнәсі жоқ болса керек, сондықтан «қашып, бұғудың ешбір есебі жоқ». Кеңес үкіметі «үлкен жазығы бар адамдарды да қатарына кіріп, пайдалы қызметімді істеймін десе, қумайтынын» айтады. Кеңес үкіметінің сол жылдары басшылыққа алған осы саясатын Әуезов тура сол күйінде түсініп, елдің қамын шынымен ойлайтын кісіге халыққа қызмет етер заман енді келді.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов мақалалары
Покатиловка
Покатиловка — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл, Покатилов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 18 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1543 адам (804 ер адам және 739 әйел адам) болса, 2009 жылы 996 адамды (454 ер адам және 542 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1936 жылы астық өсіру ұжымшарының орталығы ретінде қаланған. Оның негізінде 1997 жылдан Покатиловкада және округке қарасты Таран ауылында серіктестік және 4 шаруа қожалығы ұйымдастырылды.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Руслай
Руслай — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура өзенінің оң жағалауынан 502 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Бо (Морбиан)
Бо (Baud) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 48,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56010, пошта индексі — 56150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5868 адамды құрады. Халық тығыздығы — 122,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Капальбио
Капальбио (Capalbio) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Гроссето провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4079 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 109 км² шамасында. Пошта индексі — 58011.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Незов
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 254 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 072. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Ильген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
IC 5247
IC 5247 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69700, ESO 109-20.
Сыртқы сілтемелер
IC 5247 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Марко Фенелус
Марк-Дональд Фенелус (Marc-Donald Fenelus; 22 тамыз 1992 ) — футболшы, Теркс және Кайкос Ұлттық футбол құрамасы мен "Тайнань Сити" клубының шабуылшысы.
Дереккөздер
Санат:Теркс және Кайкос футболшылары Санат:Теркс және Кайкос Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тайнань Сити ФК ойыншылары
Аргентина баспасөзі, радио, теледидары
Аргентина баспасөзі, радио, теледидары — [Аргентинада 1969 жылы жалпы таралымы 4 млн. данадай 300-ден астам күнделікті газет шықты. .
Буэнос-Айресте 20-дан астам газет шығады. Ең ірі газеттері:"Препса" ("la Pronsa", 1869 жылы), "Насьон" ("la Naoion", 1870 жылы); "Расон" ("la Razon", 1905 жылы), "Кларин" ("Clarin", 1945 жылы), прогресшіл журналдары: "Куадсрнос до культура" ("Cuadernas de cultura", 1950 жылы), "Проблемас де экономна" ("Problemas de eco-rioinia", 1962 жылы). АКП органы "Нуостра палабра" ("Nuestra palabra", 1950 жылы) газеті мен "Нуэва эра" ("Nueva era", 1949 жылы) журналы.
КИНО. Аргентина кинематографиясының даму жолы 20 ғасырдың бас кезінен басталады. 1930 жылы режиссер Феррейроның қоюымен алғашқы дыбысты "Гаучоның әні" фильмі экранға шықты. 1933 жылы бастап дыбысты фильмдер үздіксіз қойылып келеді. Аргентина кинематографистері жасап шығарған елеулі фильмдер қатарында "Гаучо соғысы", "Арал адамдары" (режиссеры Л.Деиаре, 1942,1951), "Төгілген ар" (режиссеры —Д.Тинайре, 1952), "Альбенис", "Қасиетті ұран" (режиссеры - Л. Амадори, 1946, 1954), "Лай су ағыны", "Қанды жасық" (режиссеры — У. дель Кэрриль, 1952, 1953), "Көкжиектенген тас құрсау" (режылы Р.Баррето, 1956), "Жоғарғы қабат" (режиссеры — Д.Чернявский, 1961)т.б. бар.
Аргентинаның көрнекті кино қайраткерлері: Л. Торрес, Т. Мерельо, Э. Муиньо, Ф. Луппи, А. Алькон т.б. Буэнос-Айресте Ұлттық кинематография институты жұмыс істейді. "Сервисно офисиаль де радиофусьон" (Servicio Oficial de Radiofusion SOR) Үкіметтік радиохабар тарату қызметін атқарады. Буэнос-Айресте орналасқан. "Асосиасьон де телерадиодифусорас Архентинас" ATA (Asociacion de Teleradiodifusoras Argentinas -ATA). 23 жекеменшік телестудияның Ассоциациясы. Буэнос-Айресте орналасқан.
Френ Христиан Данилович
Френ Христиан Данилович (Christian Martin Joachim Frähn) (23.5.1782, Росток — 16.8.1851, Санкт-Петербург) — шығыстанушы ғалым, философия ғылымының докторы (1805), Петербург ғылым академиясының академигі (1817). 1803 ж. Росток университетін бітірген. 1807 — 1817 ж. Қазан университетінде шығыс тілдерінің профессор және деканы болды. Ол Шығыс нумизматикасының негізін салушы, Азия музейінің негізін қалаушы әрі бірінші директоры (1818 — 1842), сол музейдегі араб, парсы, түркі жазбаларын зерттеуге жетекшілік етті. Әбілғазының “Түрік шежіресі” атты еңбегін латын тілінде бастырып шығарып (Қазан, 1825), оған көлемді алғы сөз жазды. Бұлғар, хазар, башқұрт, т.б. түркі халықтарының тарихы жайында еңбектері бар. Френ Ресейдің шығыстану тарихында елеулі із қалдырды.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Тұлғалар Санат:Философия
Уамиль
Уамиль (Hoymille) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,53 шаршы шақырым шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59319, пошта индексі — 59492.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Эллингтон (Коннектикут)
Қала тұрғындарының саны 12921 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 89.6 км² шамасында. FIPS коды — 09-25360.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Сепи
Сепи (Cépie) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11090, пошта индексі — 11300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 653 адамды құрады. Халық тығыздығы — 98,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Ву Цзяньсюн
Ву Цзяньсюн (мадам Ву атымен де танымал;Chien-Shiung Wu; 31 мамыр 1912, Тайцан — 16 ақпан 1997 , Нью-Йорк) — Қытайдан шыққан американдық физик. Манхэттен жобасына қатысқан. Әлсіз өзара әрекеттесулерде кеңістіктік паритетінің бұзылуын эксперименталды түрде дәлелдеді, бұл эксперимент оның есімімен аталды.
АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі (1958), Қытай Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (1994).
Биография
Мадам Вудың ата-бабалары Тайюань қаласы, Шаньси провинциясынан шыққан, бірақ өзі Цзянсу провинциясының Тайцан қаласында дүниеге келген, 1929 жылы Ұлттық Орталық университетке түскен, 1930-1934 жылдары Нанкин орталық университетінің физика факультетінде оқыған, 1934-1936 жылдары университетте ғылыми жұмыспен айналысқан.
1936 жылы АҚШ-қа Тайюаньдық құрбысы, химик Дун Жофэньмен бірге оқуға кетті. Ву Берклидегі Калифорния университетінде оқуын бітіріп, 1940 жылы физика бойынша философия докторы дәрежесін алды. Екінші дүниежүзілік соғыстың және Қытайдағы биліктің ауысуы салдарынан Ву АҚШ-та қалып, физик Люк Юаньға тұрмысқа шықты. Сексистік шектеулерге байланысты жұмыста қиындықтар туындағаннан кейін, ол күйеуімен бірге шығыс жағалауға көшіп, Принстон мен Колумбия университеттерінде сабақ берді. 1944 жылы ол Манхэттен жобасына қатысып, уранды байытумен айналысты.
1965 жылы Ву-дің "Бета-ыдырау" монографиясы жарық көрді.
1973 жылы Қытайға барды. Осы сапар барысында ата-анасының қабірлері қирап, ағасы мен көкесінің мәдени революция кезінде қайтыс болғандығын білді.
1975 жылы ол Америкалық физикалық қоғамның президенті болды, Ву — бұл лауазымдағы алғашқы әйел еді.
1997 жылы инсульттан қайтыс болды.
Қытайда әкесінің өзіне арнап құрған мектебінің жанында жерленген, осы мектептің ауласында Ву Цзяньсюннің ескерткіші тұр.
Ғылымға қосқан үлесі
1956 жылы Ли Чжэндао мен Янг Чжэньнин Вуға кеңістіктік паритетті сақтау заңын қолданбай салынған әлсіз өзара әрекеттесудің жаңа теориясын тексеру үшін эксперимент жүргізуді ұсынды. Қазіргі уақытта "Ву тәжірибесі" деп аталатын бұл тәжірибе 1956 жылы оның басшылығымен жасалды және Паритет Заңы әлсіз өзара әрекеттесуде жұмыс істемейтінін көрсетті. Алдымен ғылыми қауымдастық бұл нәтижені сенімсіздікпен қабылдады, бірақ Ву тәжірибесіне ұқсас және түбегейлі ерекшеленетін эксперименттердің қайталануы оның нәтижелерін растады. Кейінірек Ли және Ян физика бойынша Нобель сыйлығына ие болды, ал Ву марапатсыз қалды, оны көптеген адамдар сексизмнің көрінісі ретінде қабылдады.
Кейініректе Ву орақтәрізді жасушалы анемияны тудыратын гемоглобиннің молекулалық өзгерістерін зерттеді.
Ву Цзянсюн көпшілік алдында сөйлеген сөздерінде сексизмге жол берілмейтіндігін және әйелдердің ғылыммен айналысуға тең құқығы жайында: "мен әйелдерді ғылым мен техникада жұмыс істеу үшін Интеллектуалды емес деп санайтын адам бар екеніне күмәнім бар"; "менің ойымша, кішкентай атомдар мен ядролардың, математикалық символдардың немесе ДНҚ молекулаларының айырмашылығы жоқ, олармен айналысатын - ерлер немесе әйелдер".
Дереккөздер
Санат:31 мамырда туғандар Санат:1912 жылы туғандар Санат:16 ақпанда қайтыс болғандар Санат:1997 жылы қайтыс болғандар Санат:Нью-Йоркте қайтыс болғандар Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:Алфавит бойынша ғалымдар Санат:АҚШ физиктері Санат:Философия докторлары Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Қытай ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:Инсульттан қайтыс болғандар Санат:Принстон университеті түлектері Санат:Калифорния университеті түлектері
Антитүрлі глобулин
Антитүрлі глобулин —жануарлар организмінде пайда болатын антиденелердің бір түрі. Ол бір жануарға екінші түрлі жануардың қан сарысуын еккенде, бөгде белокқа жауап ретінде пайда болады. Антитүрлі глобулин иммуноферменттік талдау әдісінде пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Де-Шез
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 415 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Нюдя-Япта-Яха
Нюдя-Япта-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Япта-Яха өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Сен-Марсьяль-ле-Вье
Сен-Марсьяль-ле-Вье (Saint-Martial-le-Vieux) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23215, пошта индексі — 23100.
Виктор Алексеевич Щербаков
Виктор Алексеевич Щербаков (5.10.1935 жылы туған, Өзбекстан, Қызылқия қаласы) - гримерші, Қазақстанның еңбегі сіңген мәдениет қызметкері (1975).
Сен-Марсьяль-ле-Вье
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 130 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,85 адам/км².
Виктор Алексеевич Щербаков
1949 жылдан Қазақ академиялық драма театрында еңбек етіп келеді. Арнаулы білім алмаса да, тәжірибесі арқылы осы театр сахнасында қойылған барлық күрделі спектакльдер бейнелерінің гримдерін жасады. Театр группасымен шет елдерде, Қазақстанның қалаларында гастрольдерде болған. Кино саласында да жұмыс істеген.
Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің "Құрмет" грамотасымен марапатталған.
Сен-Марсьяль-ле-Вье
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Виктор Алексеевич Щербаков
Білімі - орта, мамандығы - гримдеуші.
1953 жылдан бері - М.Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының гримдеушісі, Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының оқытушысы,доцент.
ҚР Еңбек сіңірген қызметкері.
Үйленген. Жұбайы - Щербакова Гера Георгиевна, дәрігер болған. Ұлдары - Щербаков Евгений Викторович (1961 жылы туған), ІІМ полковнигі; Щербаков Андрөй Викторович(1963 жылы туған).
Маркус Тюрам
Маркус Тюрам (Marcus Thuram; 6 тамыз 1997 жыл, Реджо-нель-Эмилия, Италия) — франциялық футболшы, Франция Ұлттық футбол құрамасы мен "Боруссия Менхенгладбах" клубының шабуылшысы. Лилиан Тюрамның ұлы.
2015 жылы "Сошо" клубында карьерасын бастады. Екі маусымда 37 кездесуде Франция чемпионатында алаңға шықса да, бір ғана гол соқты. 2017 жылы жазда "Генгамға" ауысты.
2019 жылы "Боруссия" 12 млн еуроға сатып алды. Бұл трансферге әкесі де араласты. Клубтың инфрақұрылымы, жергілікті фанаттардың клубқа қатты берілгендігі Лилиан Тюрамды қатты қызықтырған болса керек.
2020 жылы Чемпиондар Лигасында "Реал Мадрид" қақпасына бір гол соқты.
2016 жылы 19 жасқа дейінгілер арасында Еуропа чемпионы атанды.
Алтай ауданы
Алтай ауданы (2019 ж. дейін Зырян ауданы) — Шығыс Қазақстан облысының солтүстік жағындағы әкімшілік бөлік. Аудан орталығы – Алтай қаласы.
Географиялық орны, жер бедері
Аудан батысында Глубокое ауданымен және Риддер қаласымен, оңтүстігінде Ұлан, Самар аудандарымен және Өскемен қаласымен, шығысында Катонқарағай ауданымен, солтүстігінде Ресей Федерациясының Алтай Республикасымен шектеседі.