cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жұманияз Әбішев
Жұманияз Әбішев (1929 жылы туған), кен инженері. Қарқаралының түлегі. Мәскеу тау-кен институтын (1953), КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін (1970) бітірген. Қарағанды бассейнінің Федоров көмір разрезінде, «Саранкөмір» тресінің №101 шахтасында инженерлік қызметте болады. 1963 жылдан партиялық жұмыста: Саран қалалық партия комитетінің бөлім меңгерушісі, 2-хатшысы. 1970 жылдан обкомның нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі, 1973-79 ж. Абай қалаткомының төрағасы, 1979 жыддан Абай қалалық партия комитетінің 1-хатшысы. 1992-2002 ж. Абай қалалық, аудандық архивінің меңгерушісі. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Болды да партия...
Өлең
Әуремін мен тыя,
Жұманияз Әбішев
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы Санат:1929 жылы туғандар
Болды да партия...
Өлең
Дауың мен шарынды.
Рихард Белте
Рихард Белте (латыш.Rihards Belte; 1949 жылы 21 қаңтарда дүниеге келген) – совет және латыш актері, театр қызметкері.
Болды да партия...
Өлең
Құрбыдай хош тұттым
Рихард Белте
Өмірбаяны
РихардБелте 1949 жылы 21 қаңтарда Бауский ауданы Панемуне кентінде шаруа отбасында дүниеге келеді. 1967 жылы Ригада 13-кәсіптік техникалық училищесін тәмамдайды. 1972-1975 жылдар аралығында Рига киностудиясыныңкиноактерлік Халық студиясында оқиды. 1974-1991 жылы Лиепайский театрында актерлік қызмет атқарады. 1989 жылдан бастап Лиепайский қуыршақ театрының директоры және көркемдік жетекшісі қызметін атқарады. Актриса Инеса Белтемен некеде тұрған.
Болды да партия...
Өлең
Жасың мен кәрінді.
Рихард Белте
Театрда сомдаған рөлдері
Лиепайский театры
Болды да партия...
Өлең
Жоқтамай, ұмыттым,
Рихард Белте
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:КСРО актерлері Санат:Режиссёр Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Болды да партия...
Өлең
Ортаға көп салдым
Өзімде барымды.
Япырым-ау, неңді алдым,
Сау қоймай арымды?
Ойымнан ой бөліп,
Қозғадың тамырды.
Көңілге тік келіп,
Кетірдің сабырды.
Кеңімді, тарымды
Қарасам пайымдап,
Сөзің сол сарынды.
Өсекке салмаңдар
Ойымды, жарымды.
Өлшеуге алмаңдар,
Ойым бек тарылды.
Ұрыңнан асырдың
Сұм тілді қарынды.
Дереккөздер
Санат:Абай Құнанбайұлы
Акчан
Акчан — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің оң жағалауынан 458 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ондық
Ондық– Түркі қағанаты кезінен орныққан әскери жасақтың ең кіші бөлігі. Әр Ондықтың өз әскери байрақтары болған. Ондықты онбасы басқарған.
Түркілердің әскери құрылымы
Түркілер әскерінің құрылымы Ондық, жүздік, мыңдық, он мыңдық (түмен), яғни он оқ жүйесінен тұрған. Жасақтың ең кіші бөлігі – Ондық. Бұлар үнемі алдыңғы шепте шолғыншылық қызмет атқарған. Әскерді сан жағынан Ондық жүйеге бөлуді көшпелі қазақ халқы 19 ғасырға дейін өзгертпей сақтап келді.
Дереккөздер
Санат:Әскери құрылым
1425 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1425 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1425 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Омыртқалылар
Омыртқалылар, бассүйектілер (Vertebrata, Cranіata) – хордалы жануарлардың тип тармағы. Қазба қалдықтары ордовик – төменгі силур кезеңдерінен белгілі. thumb|[[Акула]] thumb|[[Жолбарыс]] thumb|[[Саламандра]]
Тарихы
Омыртқалылардың арғы тегі теңізде тіршілік еткен төменгі сатыдағы хордалылар (қабықтылар, бассүйексіздер). Нағыз Омыртқалылар тұщы суларда пайда болып, олардың эволюциялық дамуының алғашқы сатылары сонда өткен. Жақсы жетілген қозғалу органдарының нәтижесінде су Омыртқалылары (негізінен балықтар) су қоймаларында тіршілік етіп, кейіннен теңіздерге таралған. Тіршілік еткен су қоймаларында оттектің жеткіліксіз болуы девонда олардың құрлыққа шығуына себепші болды. Алғашқы құрлыққа шыққан Омыртқалылар – ихтиостегилер. Бұлар саусаққанатты балықтардан шығып, қосмекенділердің; ал мезозойда жақсы дамыған бауырымен жорғалаушылардың, триаста сүтқоректілердің, юра кезеңінде құстардың арғы тегі болып саналады. Барлық Омыртқалылардың эволюциялық дамуы олардың дене құрылысының күрделенуімен сипатталады. Дене тірегі – хорда, эволюциялық даму процесінің барысында ересек жануарларда (төменгі сатыдағы балықтардан басқасында) хорда, көбінесе омыртқаға айналады (тип тармағының аты осыдан шыққан). Омыртқалылардың судан құрлыққа шығуына байланысты дене құрылысы күрделілене түсті. Төменгі сатыдағы Омыртқалылардың жүрегі екі камералы болса, жоғары сатыдағы Омыртқалылардың бұлшық етті төрт камералы жүрегі көптеген негізгі (құлақшалар мен жүрекшелер) және қосымша бөліктерден (венозды синус, артериальды конус) тұрады. Қан айналыс жүйесі тұйық біткен. Су Омыртқалыларының (бассүйексіздер, балықтар) тыныс алу органы – желбезек, ал құрлықтағы Омыртқалыларда қос өкпе болады. Көру, есту, сезім және иіс сезу органдары жақсы дамыған. Жүйке жүйесі ми, жұлын және шеткі жүйке түйіндерінен (ганглиялардан) тұрады. Зәр шығару органы – қос бүйрек. Омыртқалылардың барлығы да даражыныстылар, жыныс безі екеу, бірақ балықтарда гермафродитизм байқалады. Кейбіреулері жұмыртқа салып, екіншілері ұрпақтарын тірідей туып көбейеді.
Түрлері
thumb|[[Құстар]] Омыртқалылардың 40 – 45 мыңдай түрі белгілі. Оларды 7 класқа жіктейді: дөңгелекауыздылар, шеміршекті балықтар, сүйекті балықтар, қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар, құстар және сүтқоректілер. Омыртқалылар жер бетінде кең тараған, оларды әлемдік мұхиттардың түбінен бастап, биік таулы аймақтар мен сусыз шөлді жерлерден кездестіруге болады. Омыртқалылардың биосферада алатын орны зор, әдетте бұлар биоценоздағы трофиктік (қоректік) тізбекті аяқтайды. Омыртқалылардың адам өмірі үшін маңызы зор. Өйткені Омыртқалыларға кәсіптік аң және ауыл шаруашылығы жануарларының негізгі көпшілігі жатады. Омыртқалылардың арасында ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы зиянкестері, ауру тарататын түрлері де жетерлік.
NGC 7394
NGC 7394 — Кесіртке шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1829 жылы 12 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7394 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL?.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кесіртке (шоқжұлдыз)
NGC 2901
NGC 2901 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы астроном Ормонд Стоун ашқан болатын және NGC каталогында 2901 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: UGC 5070, 5074 or 5087 ?.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Дінім менің Ислам (кітап)
Дінім менің Ислам — 2001 жылы Алматы қаласы «Информ–А» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Б. Әзірханов. Беттер саны — 136.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-569-01-0.
Прессана
Прессана (Pressana) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2433 адамды құрайды. Халық тығыздығы 143 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17,72 км² шамасында. Пошта индексі — 37040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco. Жыл сайынғы мерекесі — 16 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Карпиноне
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1254 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 39 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 86093.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco.
Крутая (Үлкен Якшанга тармағы)
Крутая — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Якшанга өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бая
Бая (Baja) — Мажарстанның оңтүстігіндегі қала. Дунайдың сол жақ жағалауында орналасқан. Халық саны 37 690 адам (2005 жылғы халық санағы бойынша).
нобай|Қаладағы католиктік храм
Құрлық және өзен сауда жолдарында орналасқандықтан қала жылдам өсіп, маңызды транспорттық орталыққа айналды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қалада бірнеше кәсіпорындар және Дунай арқылы өтетін көпір салынды.
Дереккөздер
Санат:Мажарстан қалалары
Романонес
Романонес (Romanones) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 130 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Лиссабон
thumb|Помбаль, Себастьян Жозе|Маркиза де Помбала ауданы. Лиссабон (Lisboa) — Португалияның астанасы.
Географиялық сипаттама
Атлант мұхитынан 15 км жерде, Тежу өзенінің кең сағасында, Пиреней түбегінің оңтүстік-батыс жағалауындағы қолайлы жерде тұр. Қала аудандары өзен сағасынан Алентежу жағажайларына дейін созылып жатқан Лиссабон жағалауларында орналасқан. Астаналық мегаполистің қазіргі заманғы көп қабатты үйлері шеткі аймақтардағы табиғаты әсем, шағын кенттерге біріккен балықшылар мекендерімен алмасады.
Лиссабонның төңірегіндегі табиғи жағдайлар тіршілік үшін өте қолайлы. Атлант мұхитынан ылғалды ауа ағынының тұрақты келіп тұруы климатты жеткілікті дәрежеде жұмсақ етеді, мұнда қыста жылы (ауа температурасы +9°С белгіден төмен түспейді), ал жазда шамалы ыстық (тамыздағы орташа температура + 24 °С-тан аспайды) болады.
Өсімдіктер дүниесі
Жағалаудагы аудандарда ормандардың аяусыз жойылуына қарамастан, Лиссабонның айналасы өсімдіктер дүниесі бай теңіз жағалауында өсетін қарағай, эвкалипттер, мәңгі жасыл бұталар (маквистер) сақталған. Биік әрі қалың болып өсетін массивтер ландшафтыға қайталанбас әсемдік береді.
Халқы
thumb|[[Алфама ауданы]] Лиссабон — Португалияның ең ірі қаласы, оның 678 мыңнан аса тұрғыны бар, ал Үлкен Лиссабон агломерациясында 2,1 млн-ға жуық адам тұрады. Португалияның астанасы — бір ұлтты қала, оның халқының 97%-ын португалдықтар, тек 3%-ын шетелдік азаматтар құрайды. Солай болса да дәстүрлері мен мәдениеті тек жергілікті тұрғындардың ғана емес Жапония, Үндістан, Африка мен тағы да бірқатар елдер саяхатшыларының ықпалымен қалыптасқан Лиссабонның көп ғасырлық тарихы оған, "қарама-қарсылықтар қаласы" аталуына құқық береді.
Лиссабон тұрғындарының көпшілік бөлігінің тілі белгілі бір дәрежеде испан тіліне ұқсас, бірақ сөздердің айтылуы, жазу ережелерімен ерекшеленетін португал тілінде сөйлейді. Лиссабонды Португалия қалаларының інжу-маржаны деп атайды. Ол көптеген туристерді өзінің тамаша шіркеулері, замоктары, ортағасырлық көшелері және мұрайжайларымен тартады.
Дереккөздер
Санат:Португалия қалалары Санат:Еуропа елордалары Санат:Лиссабон
Томбето (Велико Тырново облысы)
Томбето (Томбето) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 5080. ЕКАТТЕ коды — 72641.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Қалдарбек Найманбаев
Қалдарбек Найманбаев (16.3.1939, Түркістан облысы Мақтаарал ауданы Асықата ауылы – 22.9.2004, Алматы) – жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2001).
Өмірбаяны
ҚазМУ-ды бітірген (1961). 1960 – 92 жылдары “Лениншіл жас” (қазіргі “Жас Алаш”) газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары, “Білім және еңбек” (қазіргі “Зерде”) журналында бас редактор (1970 – 76), авторлық құқық жөніндегі агенттік басшысы (1986 – 87), “Ара – Шмель” журналының бас редакторы (1987 – 88), “Жазушы” баспасының директоры (1988 – 92), Жазушылар одағы басқармасының 1-хатшысы (1991) болды. 1992 жылдан өмірінің соңына дейін Дүниежүзі қазақтары қауымдастығы төрағасының 1-орынбасары қызметін атқарды. Алғашқы повестер мен әңгімелер жинағы 1965 ж. “Даңқ тұғырында” деген атпен жарияланды. “Біз сені күтеміз, Гүлзат” (1986), “Домалақ арыз” (1987), “Жаңа жыл алдында” (1988) атты пьсалары респ. және облысы театрлар сахнасында қойылды. Ол “Көктөбе”, “От пен ойын” романдарында жекелеген адамдар қарым-қатынасы арқылы қоғамдық қайшылықтар сырын ашуға әрекет жасайды.
Шығармалары
Шығармалары шет ел тілдеріне аударылған.Шығармалары: Қоштасқым келмейді, А., 1969 (орыс тілінде 1971); Үміт өткелі, А., 1971; Сол бір түн, А., 1972;Таңдаулы шығармашылық жинағы 2 т., А., 1991.
Дереккөздер
Санат:Тарихи тұлғалар Санат:Әдебиет
Жылулық ұлғаю коэффициенті
Жылулық үлғаю коэффициенті(Коэффициент теплового расширения) — қатгы дененің температурасы бір градусқа өзгергенде көлемінің (үзындығының) өзгеруін сипатгайтын мөлшер.
Дереккөздер
Teplotní roztažnost Thermal expansion Lämpölaajeneminen
Сеад Колашинац
Сеад Колашинац (Sead Kolasinac; 20 маусым 1993, Карлсруэ, Германия) — босниялық және германиялық футболшы.
Клубтық
Балалық шағында Германияның бірнеше клубында ойнап, 2012 жылы "Шальке 04" сапында кәсіпқой карьерасын бастады. 2017 жылдан бері "Арсеналдың" ойыншысы.
Ұлттық құрама
Германияның бірнеше жастағы құрамасында ойнағынымен, 2013 жылы тарихи отанын таңдады. Босния және Герцеговина сапында 2014 жылғы әлем чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Босния және Герцеговина футболшылары Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Төлек ата кесенесі
ТӨЛЕК АТА КЕСЕНЕСІ – орта ғасыр ескерткіші. Жаңақорған ауданы орт-нан 30 км жерде, Қырөзгент пен Қылауыз Ата арасында, Қылышты Ата кесенесімен бір жерде орналасқан. Төлек Ата 11 – 12 ғ-ларда өмір сүрген. Төлек атадан төрт ата Найман тарайды. Ол кісі Қылышты атаға өкіл бала болып тәрбиесін алған. Қылышты ата өзінің қызын беріп, күйеу бала еткен. 1992 ж. Қылышты ата ұрпағы Есқожа Ысқақұлының ұйымдастыруымен екі ата басына кесене орнатылып, ас берілді. Қазір ата басына жұртшылық зиярат жасайды. Төлек Ата к-нің ауданы 6х6 м, биікт. 4 м.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Археология
Эльбурс
thumb|200px|right|Дамаванд тауы Эльбурс тау жүйесіндегі ең биік шыңы thumb Эльбурс ( – Alborz) — Иранның солтүсіндегі тау жоталары, Каспий теңізінің оңтүстік жағалауында; Иран таулы қыратының солтүстік шетін жиектейді. Ұзындығы 900 км. ені 120 км. Биіктігі 2000 – 3500 м болатын бірнеше қатар жоталардан тұрады. Биіктігі 5604 м (Демавенд жанартауы – Иранның ең биік жері). Негізінен әктас пен құмтастан, Демавенд – андезитті лавадан тұрады. Шың басы тегістелген, беткейі тік жарлы. Сефидруд өзені терең шатқал жасап кесіп өтеді. Мұнай және мыс кентастарының кен орындары бар. Батыс беткейінде қалың жалпақ жапырақты орман ағаштары, оңт-нде ксерофитті бұталар өседі. Ортанғы Эльбурс ұлттық саябағы және бірнеше қорықшалар құрылған.
Дереккөздер
Санат:Иран географиясы Санат:Таулар
Заксетен
250px|thumb|Картада орналасуы Заксетен (Saxeten) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Интерлакен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 105 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.2 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 591, пошта индексі — 3813.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Лост Ривэр (Айдахо)
Лост Ривэр (Lost River) — Айдахо штатының Кастер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 22.6 км². FIPS коды — 16-47890.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 68 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Кастер округы (Айдахо)
Жанама дәлелдеме
Жанама дәлелдеме, қылмыстық құқықта — белгілі бір тұжырымды басқа бір тұжырымды жоққа шығару арқылы дәлелдеп, оның дұрыстығын дедукциялық әдіспен логикалық негіздеу тәсілі. Фактімен салыстырғанда Ж. д. — іске қатысы жоқ елеулі факт, бірақ ол іске тікелей қатысты елеулі факт туралы қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Бірқатар Ж. д-лер істегі бір айғақтың шешім қабылдау үшін өте маңыздырақ басқа бір фактіні табуға тікелей қатысы бар екенін байқатады. Айғақтар тізбегі олардың бірінің екіншісіне, үшіншісіне, төртіншісіне, т.б. қатысы негізінде, ең соңында дұрыс шешім қабылдау үшін маңызды фактіні табу жолын көрсетеді. Ж. д-ге негізделген дәлелдеме екінші дәрежелік те, толық емес те дәлелдеме болып саналмайды. Ж. д. арқылы айыпкердің қылмыс жасаған-жасамағандығы, қылмысқа қатысты не қатысты еместігі, қылмысты ойластырып не абайсызда істегендігі сияқты, т.б. маңызды мәселелерді анықтауға болады.
Санат:қылмыстық құқық
Байришер ұлттық саябағы
Байришер ұлттық саябағы - Саябақ Германия мен Чехия прасындағы таулы шекарадағы 120 км2 аумақты алып жатыр, гранит жартастардың биіктігі 730—1450 м. Неғұрлым биік беткейлерінде шыршалы ормандар, одан төменде үйеңкі, шамшат, самырсыннан тұратын аралас ормандар өседі. Саябақтың шекараларында шағын жаңа Шенау қорығы орналасқан. Онда аюлар, жабайы мысықтар, бизондар, сілеусіндер, қасқырлар қорғауға алынған.
Дереккөздер
Санат:Германия ұлттық саябақтары Санат:Чехия ұлттық саябақтары
УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21, В лигасы
Толық мақаласы: УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21
2020/21 жылғы УЕФА Ұлттар лигасының В лигасындағы 16 құрама төрт топқа бөлінді.
1 топ
-
2 топ
-
3 топ
--
4 топ
Санат:2020 жылғы футбол Санат:УЕФА Ұлттар Лигасы 2020/21
Потиу (Оклахома)
Потиу (Poteau) — Оклахома штатының Le Flore округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 8520 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 82.0 км² шамасында. FIPS коды — 40-60350.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
1426 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1426 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1426 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Көру
Көру - көру мүшелерінің және көру таңдағыштарының анализатор жарықты қабылдауы арқылы ағзаңың қоршаған орта нысандары (олардың шамасы, тұрпаты, түсі т.б.) жайлы ақпарат алуы.
Жанақ Сағындықұлы
Жанақ Сағындықұлы, кіші Жанақ (1770 жыл, Шығыс Қазақстан облысы, Абыралы ауданы, Қайнар кеңшары, Жақсы Абыралы қонысы - 1856 жыл, қазіргі Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы “Хан сүйегі” деп аталған жер) — ақын.
Көру
Дереккөздер
Санат:Медицина
جهاز الرؤية Sistema visual Visuelles System Visual system Vida sistemo Système visuel מערכת הראייה Sistem penglihatan Syn Visual system Visual system Syn Зорова система זעהן 视觉系统 Sī-kak hē-thóng
Жанақ Сағындықұлы
Найман тайпасының Матай руының Қамбар(Аталық) бұтағынан шыққан.
Әкесі туралы
Әкесі Сағындық сол өңірге белгілі аңшы болған. 1748 - 58 жылдары қазақ-қалмақ соғысында мергендігімен көзге түскен.
Өзі туралы
Жанақ ауыл молдасынан дәріс алып, хадимше хат танып, діни білім алған. Сағындық құсбегі кейіннен Жанақты Түркістан өңіріндегі Қарнақ медресесінде, Ташкент қаласындағы медреседе оқытқан. Жанақ жас кезінен өнер жолына түсіп, домбыра, қобыз тартып, жыр-дастандарды жатқа білген. Жанақ 1790 - 97 жылдары Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық көтерілісіне қатысып, қозғалыс жаршыларының бірі болған. Туып-өскен жеріне ауылын бастап көшіп, шамамен 1838 - 39 жылдары Ұлытау өңіріне қоныстанады. “Қозы Көрпеш — Баян сұлу” жырының халық арасына көп тараған нұсқасын сонда айтып, шығарған. 1839 жылы Жақсы Абыралыға көшіп келіп, ел-жұртымен табысады. 1846 ж. жазда ел аралаған поляк А. Янушкевич жазған Жанақ — осы кіші Ж. ақын. Жанақ шығармаларының көпшілігі сақталмаған. “Рүстем төреге” толғауы мен біраз өлеңдері ғана жеткен.
Дереккөздер
Санат:1770 жылы туғандар Санат:Абай ауданында (Абай облысы) туғандар Санат:1856 жылы қайтыс болғандар Санат:Бұқар жырау ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақ жыраулары Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстар қатысушылары
Фруттен-Гиссельсдорф
Фруттен-Гиссельсдорф (Frutten-Gießelsdorf) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Фельдбах округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 669 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10.88 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — FB, ресми идентификациялық коды — 6 04 14.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Урбанич (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Суперортикон
thumb|500px|Суперортикон схемасы
Суперортикон — зарядтары шоғырланатын, бейне фотокатодтан екіжақты нысанаға ауыстырылатын және бейне элементтері баяу электрондармен коммутацияланатын электрондық-сәулелік беру құралы. Нысанадан алынған бейнесигнал екінші реттік электрондық көбейткіш көмегімен күшейтіледі. Фотокатодтың 0,1 — 1 лк жарықтануы шамасындағы сигнал/шуыл қатынасы 100-ге жетеді және одан да асады. Күндіз объектіні жарықтандыруды талап етпейді. Студиялық және студиядан теледидарлық беру камераларында пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Петерсхаген
Петерсхаген (Petershagen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Детмольд әкімшілік округіне бағынады. Минден-Люббекке ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25750 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 212 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 70 028. Қаланың басшысы — Марианне Шмиц-Нойланд.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Казейрус
Казейрус (Caseiros) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пасу-Фунду экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 885 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 235,679 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Түзелбай Кірбаев
КІРБАЕВ Түзелбай (01.03.1930, Шу ауданы Ақтөбе а. – 15.04.1978, Көкшетау қ.) – қоғам қайраткері. Мәскеудегі Калинин атынд. түсті металдар ин-тын, Қазақ мемл. а. ш. ин-тын бітірген (1953). Шу ауданында Мойынты – Шу т. ж. құрылысындағы комсомол ұйымының жетекшісі болған. 1953 жылдан бастап Көкшетау облысы, Володар ауданындағы Грачев МТС-ның шеберхана меңгерушісі, бас инженері, директоры, «Заветы Ильича» кеңшарының директоры, Володар ауданы атқару к-тінің төрағасы. 1970 – 78 ж. Көкшетау облысы атқару к-ті төрағасының бірінші орынбасары. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болған. Төрт рет Еңбек Қызыл Ту, Қазан революциясы ордендерімен марапатталған. Шу қ-ндағы бір көше оның есімімен аталған.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 9-том
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Жиырманың жырлары
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-569-61-4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Информ–А баспасының кітаптары
Ақпараттық соғыс
Дереккөздер
Санат:Ақпараттық соғыс Санат:Ақпараттық қауіпсіздік Санат:Киберсоғыс
Трюглебен
Трюглебен (Trügleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Гота ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 369 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 67 069. Муниципалитеттің басшысы — Эрих Эрбах.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Ондық бөлшек
Ондық бөлшек– бөлімі 10 санының бүтін дәрежесі болатын бөлшек (мыс., 1/10=0,1, 909/1009,09). Ондық бөлшек бөлімсіз жазылады, оның бөлімінде қанша нөл болса, алымында оң жағынан сонша сан үтір арқылы ажыратылады. Мысалы,  Егер рационал санның бөлімінің жіктеуінде 2 мен 5 сандары қатынасса, ол цифрларының саны шекті Ондық бөлшекке (мыс., ), ал 2 мен 5 сандарынан басқа да жай сан кездессе, бөлшек ақырсыз периодты Ондық бөлшекке айналады. Иррационал сандар шектеусіз периодсыз Ондық бөлшек түрінде көрсетіледі. Барлық жағдайда да akak-1…a0,b1b2… түріндегі Ондық бөлшек мына түрде жазылады: ak10k+ak-110k-1+…+ +a0+ мұндағы ak, ak-1, …, a0, b1, b2, … – санның белгілі бір разрядына сәйкес 0, 1, 2, …, 9 (ak0) сияқты цифр. Ондық бөлшектің жүйесін 1427 ж. Ғийас әд-Дин ибн Масуд Жәмшид әл-Кәши баяндап жазған.
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат:Сандар
Феррейруш-де-Авойнш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 572 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,77 км² шамасында. Халық тығыздығы — 206,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Владимир Владимирович Личутин
Владимир Личутин Владимирович – орыс, кеңес жазушысы. .
Шығармашылығы
Өзінің көптеген шығармаларын Владимир Литучин қаланың сыртында, Часлово ауылында жазғанды ұнатады. Өзінің шығармаларының прототиптері мен кейіпкерлері ауыл тұрғындары.
Дереккөздер
Санат:Жазушылар Санат:Орыс жазушылары
Ақын Қалқа ауылы
Ақын Қалқа ауылы (2010 жылға дейін — Мұқыры) — Жетісу облысы Көксу ауданындағы ауыл, Мұқыры ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Балпық би ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 6 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2471 адам (1218 ер адам және 1253 әйел адам) болса, 2009 жылы 2777 адамды (1391 ер адам және 1386 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы елді мекендері
Марсияк-Сен-Кантен
Марсияк-Сен-Кантен (Marcillac-Saint-Quentin) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24252, пошта индексі — 24200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 791 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Кіші Няравеча
Кіші Няравеча — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Харбей өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тановып-Чишма
Тановып-Чишма — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Төменгі балтачев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 16 адамды құрады. Пошта индексі — 452836, ОКАТО коды — 80250850010.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Химиялық атаулар
Химиялық атаулар — жеке химиялық қосылыстардың, олардың топтары мен кластары атауларының және сол атауларды құрастыру ережелерінің жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
IC 3407
IC 3407 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41112, UGC 7615, MCG 5-30-5, ZWG 159.5, KUG 1226+280, IRAS12265+2803.
Сыртқы сілтемелер
IC 3407 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Светлопольский ауылдық округі
Светлопольский ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Знаменское, Байсал, Метлишино, Новоникольское ауылдары кіреді. Орталығы – Знаменское ауылы. Округ құрамында болған Янцено ауылы 2019 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1624 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы ауылдық округтері
Лупьян
Лупьян (Loupian) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34143, пошта индексі — 34140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2089 адамды құрады. Халық тығыздығы — 130,56 адам/км².
Алгаир
Алгаир — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің оң жағалауынан 97 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
Құмаршық
Құмаршық (Agriophyllum) - алабота тұқымдастарына жататын бір жылдық шөптесін өсімдік.
Таралу аймағы
Батыс Қазақстан, Атырау, Маңғыстау облыстарында, Оңтүстік Қазақстан аймағының Мойынқұм құмды алқабындағы еспе құмда өседі. Қаратөбе, Жаңақала, Ақжайық, Бөкей ордасы ауданында да жиі кездеседі.
Шаруашылықтағы қолданысы
Құмаршық — мал азығы. Сүрлемге салынады.
Көшпенділер оның тұқымынан ұн жасап нан пісірген, жай ботқа да жасаған.
Тұкымынан май алынады, ол күнбағыс майынан бірде-бір кем емес.
Құм көшкінін тоқтату үшін де егіп өсіреді.
Дереккөздер
Санат:Қызылқұйрық тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
Үлкен Совраж
Үлкен Совраж — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вонил өзенінің оң жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
1427 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1427 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1427 жылы қайтыс болғандар
Риволи-Веронезе
Риволи-Веронезе (Rivoli Veronese) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Төсқайың
Географиялық орны
Аудан орталығы - Күршім ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 234 км жерде.
Риволи-Веронезе
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1980 адамды құрайды. Халық тығыздығы 110 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18,45 км² шамасында. Пошта индексі — 37010.
Төсқайың
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 836 адам (402 ер адам және 434 әйел адам) болса, 2009 жылы 430 адамды (220 ер адам және 210 әйел адам) құрады.
Риволи-Веронезе
Елді мекеннің қамқоршысы — San Benedetto da Norcia. Жыл сайынғы мерекесі — 11 шілде.
Төсқайың
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы елді мекендері
NGC 7402
NGC 7402 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1856 жылы 2 қазанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7402 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69914, MCG 0-58-10, ZWG 379.13, NPM1G +00.0613.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Вильхальм
Вильхальм (Wilhalm) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Кремс-Ланд округінің құрамына енеді.
Кугунер
Кугунер (Кузанер) — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вахтан өзенінің оң жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Вильхальм
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1185 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 51.57 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KR, ресми идентификациялық коды — 3 13 40.
NGC 2897
NGC 2897 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Кугунер
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Вильхальм
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Андреас Ашауэр саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Кугунер
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Шалунен
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 383 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.4 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 549, пошта индексі — 3314.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Кугунер
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вильхальм
Сыртқы сілтемелер
Вильхальм
NGC 2897
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 6 ақпанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2897 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26949, NPM1G +02.0220, near SAO 117736.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Меридиандық циркуляция
Меридиандық циркуляция - 1)	жер шарының немесе оның бөлігінің үстімен меридиан бойынша бағытталған ауа козғалысын құрайтын ауа ағыстары; 2)	меридиан бағытындағы ауа алмасуының атмосфералық үлгісі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Жүзу жарғағының қабынуы
Жүзу жарғағының қабынуы (воспаление плавательного пузыря) – тұқы балықтың жүзу жарғағының қабынуымен сипатталатын жұқпалы ауру.
Қоздырушысы
Аурудың жұқпалы екендігі ешқандай күдік тудырмайды, бірақ оның қоздырушысы осы күнге дейін дәл анықталған жоқ. Әртүрлі зерттеушілер аурудың қоздырушысы вирус, бактерия, саңырауқұлақ, тіпті балдыр деген пікірді жақтайды.
Індеттік ерекшеліктері
Жүзу жарғағының қабынуы көбінесе екі жасар тұқы балықта кездеседі, бір жастағы немесе бірен – саран екі жастан асқан балықтарда да ұшырасуы мүмкін. Сазан бұл ауруға біршама төзімді. Жүзу жарғағының қабынуының жаппай білінуі тек жазда байқалады. Әдетте тоғаның зоогигиеналық жағдайы неғұрлым нашар, тұқы балықтың тығыздығы жоғары болса, ауру соғұрлым зардапты өтеді. Қыста бір жасқа дейінгі балықта ауру созылмалы өтіп, бірте – бірте өле бастайды. Бір жасқа дейінгі және бір жасар балықтарда өлім көрсеткіші 30% - ға дейін, ал товарлық балықта 50% - ға дейін жетеді. Инфекция қоздырушысының бастауы – ауру балық. Судың түбіндегі топырақтан және лайдан жұғады.
Өтуі мен симптомдары
Жасырын кезеңі 30 – 90 күн, cу салқын болғанда 8 айға дейін созылады. Ауру жіті, жітіден төмен және созылмалы өтеді. Жіті өткенде тұқы балық қоректенуін тоқтатып, сыртқы әсерге сезімі жоғалып, қозғалысы баяулайды. Жүзгенде денесі бір жағына ауып, немесе тікейген күйде болады. Құрсағы кеуіп, іркілдеп тұрады, артқы тесігі сыртына айналады. Желбезегі бозарып, денесінің кейбір телімдері қанға кернеледі. Жазда екі жасар балықтардың 80 – 100 % - ы шалдығып, көбінесе жаппай өледі. Тірі қалған балықтарда ауру жітіден төмен немесе созылмалы түрге ауысады. Жітіден төмен өткенде аурудың белгілері бәсеңдеу білініп, аздаған балықтарда ғана байқалады. Созылмалы өткенде оншама білінбейді, кейбір балықтың іші кеуіп, кейіннен басылып қалады. Жазғы жайылым тоғандарында балықтың өлімі оншама білінбейді, ал қыстамада 30 – 60 % тұқы балық өлімге ұшырайды.
Патологоанатомиялық өзгерістер
Екі жасар тұқы балықта жүзу жарғағы күнгірт тартып, қан тамырлары білеуленіп, жүзу жарғағының қабыршағында ноқатты қанталаулар болады. Жүзу жарғағы суланып, қанталап, немесе іріңдеп, өліеттеніп қабынады, оның іші шіріген массаға толып, айналасында іріңді экссудатқа толы қуыс пайда болады. Көк бауыр ұлғайып, қызыл – қошқыл немесе теңбіл түсті болады. Бауыр босаңсып, бозарып, аламыштанады. Созылмалы өткенде бір жасқа дейінгі балықта жүзу жарғағы суланып домбығады, экссудат бірте – бірте қоймалжың немесе быламық массаға айналады. Екі жасар балықтың жүзу жарғағы кішірейіп, қабығы қалыңдап, бұжырланып, кейбір тұстары томпайып немесе жиырылып тұрады. Қан тамырының әр жерінде сұрғылт – қоңыр, қарайған дақтар болады.
Дереккөздер
Санат:Балықтардың инфекциялық аурулары
Сен-Кантен-ле-Шардонне
Сен-Кантен-ле-Шардонне (Saint-Quentin-les-Chardonnets) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,00 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61451, пошта индексі — 61800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 277 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Нокарио
Коммунаның INSEE коды — 2B176, пошта индексі — 20229.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 57 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Топузи (Велико Тырново облысы)
Топузи (Топузи) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5098. ЕКАТТЕ коды — 72847.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Руэда-де-ла-Сьерра
Руэда-де-ла-Сьерра (Rueda de la Sierra) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сеньорио-де-Молина ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 57 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 51,01 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 150 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Эораптор
thumb|Эораптор thumb|Эораптор thumb|right|Эораптор Эораптон — екі аяқпен жүгіретін кішкентай динозавр. Оның қуысты сүйегі, ондаған майда тісі, сопақша келген басы және бес саусақтан тұратын алдыңғы аяқтары табылды. Эораптор әлемдегі ең ежелгі динозаврлардың бірі. Ол шамамен 230-225 миллион жыл бұрын қазіргі Аргентинаның солтүстік - батысында өмір сүрген. Динозаврдың салмағы тым жеңіл болған. «Тіпті ересектерінің өзі 10 келіден аспаған» деп жорамалдайды ғалымдар. Динозавр аяғының ұшымен денесін тік ұстап жүрген екен.
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Марано-Экуо
Марано-Экуо (Marano Equo) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 803 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 105 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 20.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Берш (Төменгі Рейн)
Берш (Bœrsch) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67052, пошта индексі — 67530.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2408 адамды құрады. Халық тығыздығы — 103,13 адам/км².
Ла-Доминле
Ла-Доминле (La Dominelais) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Редон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,45 км² шамасында.
Берш (Төменгі Рейн)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ла-Доминле
Коммунаның INSEE коды — 35098, пошта индексі — 35390.
Берш (Төменгі Рейн)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Ла-Доминле
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1220 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
1428 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1428 жылы туғандар
Прагю (Оклахома)
Прагю (Prague) — Оклахома штатының Lincoln округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2138 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.6 км² шамасында. FIPS коды — 40-60500.
Катуипи
Катуипи (Catuípe) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санту-Анжелу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 661 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 583,24 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1961 жылы құрылған.
Жанартау шынысы
Жанартау шынысы, обсидиан — жанартау лавасының жер бетінде тез суып, кристалданбай қатаюынан пайда болатын тау жынысының Химиялық құрамына қарай ультранегізді, негізді, орта, қышқыл, сілтілі болып бөлінеді. Жанартау шынысы химилық құрамына, суу ортасына байланысты ажыратылады. Құрамында SіO2-нің мөлшері көп, өте тұтқыр, қышқыл риолит лава түрлерінің қатаюы кезінде обсидиан деп аталатын Ж. ш. түзіледі. Ал сирегірек кездесетін SіO2-ге кедейлеу базальттық лавалар шыны түрінде қатып, мөлдір емес қара базальтты жанартау шынысы — тахилит түзеді. Лава сулы ортада қатқан жағдайда жанартау шынысының құрамында су көптеу болады (мыс, пехштейн, яғни шайыртас). Кеуекті жанартау шынысы пемза деген атпен белгілі. Перлит жанартау шынысының құрамында 3 — 5%-ке дейін байланысқан су болады, ол өнеркәсіпте қолданылады. Жанартау шынысының шыны өндірісінде және құрылыс материалы ретінде қолданылады. Кендері Солтүстік Қазақстанда (Торғай), Шығыс Қазақстанда (Семейтау, Тарбағатай, Зайсан), Алматы (Жоламан, Малайсары), Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл облыстарында белгілі.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Геология
Фархадбек Равшанұлы Ырысметов
Фархадбек Равшанұлы Ырысметов (10 тамыз 1981, Шымкент, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.
Клубтық
Фархадбектің ұлты өзбек, Шымкентте дүниеге келген. Жастық шағында Ташкентте де тұрған, 1998 жылы "Достық/Синтез" клубында доп тепті.
1999 жылы карьерасын мәскеулік "Торпедо" клубында бастады. Екі маусым клуб футболшысы атанғанымен, негізгі құрамда ойнай алмады, тек фрам-клуб сапында алаңға шықты.
2001 жылы жазда "Маңқыстау" клубына ауысты. Маусым соңында клубтан кетті.
2005 жылы "Қайратқа" ауысты. 2005 жылы клуб сапында Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері атанды, ал клуб Қазақстан кубогы финалында сүрінді.
2010 жылы "Ордабасыға" ауысты. Шымкенттік клуб сапында Қазақстан суперкубогы иегері атанды.
2014 жылғы маусымды тағы да "Тобыл" сапында, ал 2015 жылды "Қайсарда" өткізді.
2016-17 жылдары тағы да "Ордабасы" сапында доп тепті.
Ұлттық құрамада
Ұлттық құрамаға ресейлік Леонид Пахомов бас бапкер болып тұрған жылдары шақырту алған. Пахомов бапкер «Ертісте» өнер көрсетіп жүрген қорғаушыны Әзірбайжанмен өткен жолдастық кездесуде алаңға шығарады. Одан кейін Сергей Тимофеев, Арно Пайперс секілді бапкерлер де ұлттық құрама жиынына тұрақты түрде қатыстырып тұрды. Бас команда сапында жалпы 35 ойын өткізген.
Бапкерлік
2019 жылы бапкерлік жолын бастап, Шымкенттің "Қыран" клубын жаттықтырды.
2020 жылы "Атырауда" бас бапкер көмекшісі боп қызметке тағайындалды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Каспий ФК ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Сұңқар ФК ойыншылары Санат:Алтай Өскемен ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары Санат:Қыран ФК жаттықтырушылары
Маккэй (Айдахо)
Маккэй (Mackay) — Айдахо штатының Кастер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.2 км². FIPS коды — 16-49240.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 566 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Кастер округы (Айдахо)
Александр Алексеевич Генбач
Александр Алексеевич Генбач(1952 ж.т., Алматы қ.) – техника ғылым доктыры (1992ж.), профессор (1990ж.). Алматы энергетика институтын (1975, қазіргі Алматы энергетика және байланыс институты) бітірген соң осы институтта 1975–1980 ж. стажер, оқытушы, 1981–1986 ж. ассистент, аға оқытушы, 1986–1990 ж. доцент, 1990–1992 ж. Мәскеу мемлекеттік тех. университетінде докторант, 1992–1995 ж. Қазақ мемлекеттік сәулет-құрылыс академиясында (қазіргі Қазақ Бас сәулет-құрылыс академиясы) профессор 1995 жылдан Алматы энергетика және байланыс институтында профессор қызметтерін атқарады. 160-тан астам ғылым мақала мен 6 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары
ar:قالب:معلومات شخصية bg:Шаблон:Биография инфо en:Template:Infobox Biography no:Mal:Infoboks biografi ro:Format:Infobox biografii zh:Template:Infobox Biography
Beretta M9
Beretta 92F Италиялық тапаншаға негізделген. 1978 жылдан 1984 жылға дейін италияндық фирма Beretta америкалық жарыстарға қатысқан. Жарыс барысында бірнеше нұсқасы болған — Beretta 92S-1, Beretta 92SB, Beretta 92SB-F. Beretta 92SB-F тапаншасы 1985 жылы ХМ9 жарысының жеңімпазы болған. Тапаншаның салмағы 0,952 кг, ұзындығы 217 см. 1990 жылдан бастап адамдар қолданысқа ала бастады. Ең алғаш Италия және АҚШ жерлерінде жарық көрген.