cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Көшпелiлер немесе дала өркениетi
Қоғамдағы түрлі топтар қызметі
Көшпелі қауымдастықтарда сол қоғам тіршілігіне қажетті барлық мамандық иелері болды. Олар — ұста, өрімші, үйші, ерші, атбегі, сыншы, құсбегі, есепші, бақсы, балгер, т.б. Ұста темірден таға, ауыздық, шалғы, орақ, күрек-сайман соқты. Көшпелі қазақ қоғамында темір ұсталарын, олардың дүниесін, көрігін қасиетті санаған. Сірә, олар отпен, металмен жұмыс істегендіктен қастерлесе керек. Жауынгердің қару-жарағын, сауыт-сайманын соғатын темір ұсталарының қоғамдағы бағасы да жоғары болды. Өрімші тері бұйымдарынан, қайыстаң әр түрлі ат әбзелдерін өрді. Үйші киіз үйдің ағаш сүйегін жасады. Ерші ер шауып, құрады. Атбегі ат баптады, сыншы асыл тұқымды жүйрік аттың сынын анықтап, таңдады. Құсбегі бүркіт, қаршыға, лашын құстарын қайырып, аңға, құсқа салды. Бақсы-балгер ем-дом жасады. Жауырыншы жауырынға қарап бал ашты, жол кесті, болашақты болжады. Әнші, күйші халық көңілін көтерді. Шешен ел атынан дауға түсті. Барымташы елдің басқада кеткен кегін малын тартып, айдап алу арқылы қайтарды. Майрампаз елді күлдірді, ел ішінде әр түрлі күлдіргі әңгіме тудырды. Олар Еуропа елдеріндегі шуттар сияқты, әдетте, хан ордасында, үлкен байлардың қолында жүрді. Майрампаз тауып сөйлейтін, мазақтаушылық қабілеті бар адамдар болды. Олардың орынды сайқымазағын ханның өзі де ренжімей көтерді.
Қазақ жеріне ислам діні енгеннен кейін халықтың басқару жүйесінің идеологиясында қожа-молдалардың рөлі артты. Сопылар мен дәруіштер де өз тәлім-тәрбиелік қызметін атқарды, халықты имандылыққа, тақуалыққа, ынсап-тәубаға шақырды. Жалпы, қазақ жерінде мұсылман діні қызметшілері халықтың әдет-ғүрып, салт-санасымен қатты санасты, соларды мұсылмандық жолмен үйлестіре отырып, өз саясатын жүргізді. Ислам діні мен оның идеологиясы жартылай көшпелі, отырықшы оңтүстік аймақтарда ықпалдырақ болды. Сонымен, көшпелі дәстүрлі қазақ қоғамы өзінің бірнеше сатылы этностық құрылымы бар, саяси-потестарлық, әлеуметтік басқару жүйесі бар, этностың тіршілік қамын түгелдей қамтамасыз ететін нысандары бар қоғам.
Глоссарий
Глоссарий:
Көшпелілік — көшпелі халықтардың тарихи қалыптасқан әлеуметтік-экономикалық даму жүйесі, шаруашылық-мәдени типі.
"Ел" деген ұғымға бүкіл қазақ халқы кіреді, қазақтардың өз түсінігі бойынша, жүздер қандас туысқандыққа негізделген бірлестіктер.
Үш жүздің арғы атасының аты — Қазақ, одан Ақарыс (Ұлы жүз), Жанарыс (Орта жүз), Бекарыс (Кіші жүз) деген үш ұл тарайды, сол үш ұлдан үш жүзді таратады.
Потестарлық билік жүйесі дегеніміз — таптық қоғамға дейінгі және таптық қоғамның бастапқы сатысында сақталатын дәстүрлі билік жүйесі.
Дереккөздер
1.   Қазақстан тарихы: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық / Ә. Төлеубаев, Ж. Қасымбаев, М. Қойгелдиев, т.б. — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2006.
2. Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005
3. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 Санат:Тарих
Перзентхана
Перзентхана — жүкті, босанатын және босанған әйелдерге, жаңа туған сәбилерге перзентханадан шыққанша көмек көрсететін медициналық мекеме. Перзентхананың құрамына стационар және әйелдер консультациясы кіреді. Перзентхананың жұмысы әйелдердің тұрағына және балалар емханасының орналасқан жеріне байланысты құрылады. Себебі, Перзентханадан шыққаннан кейін нәрестенің өсіп-дамуы балалар емханасындағы учаскелік педиатрдың бақылауында болады. Перзентханадағы акушер-гинекологтар тұрғындар арасында санитарлық-ағарту жұмыстарын жүргізіп, жүкті әйелдер мен жас аналарға әлеуметтік-құқықтық көмек көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Медициналық мекемелер
Эшли Тисдейл
Эшли Мишель Тисдейл (Ashley Michelle Tisdale; 2 шілде 1985, Уэст Дил, Нью-Джерси, АҚШ) — американдық актриса, әнші және продюсер. 2006 жылдың 12 ақпанында, Эшли «What I’ve Been Looking For» және «Bop to the Top » өлеңдерімен «Billboard Hot 100 » тізімінде бірінші рет осы 2 өлеңмен дебютке шықты. Бұл өлеңдер бәріне танымал «Классный мюзикл» фильмында болды.
2007 жылы ақпанында «Headstrong» үнтаспасын шығарды. «Guilty Pleasure» деген екінші үнтаспасын 2009 жылы шығарды. «Disney Channel » каналында Тисдейл «Финес және Ферб » мульт-сериалында Кендисс Флинның дауысын сомдады.
Балалық шағы
1985 жылы 2 шілдесінде Нью-Джерси штатындағы Уэст Дил қаласында дүниеге келді. Ата-анасы: Лиза және Майк Тисдейл. Монмут штатындағы Оушен Тауншип қаласында өскен. Эшлидің өзінен үлкен әпкесі бар. Оның аты — Дженнифер Тисдейл, ол да актриса.
Музыкалық кейпі
Эшлидің музыкасында көбінесе поп жанрындағы өлеңдер. Махаббат туралы өлеңдер Эшлидің басты тақырыбы. Өз өлеңдерінде электронды аспаптарды қолданады. Мысалы, электрикалық гитара және барабан. Тисдейл өзініің студиялық үнтаспаларына өлеңдер жазды. Сүйіп тыңдайтын әншілері: Келли Кларксон, The Used, Boys Like Girls, Майкл Джексон, My Chemical Romance, Леди Гага және Ферги. Ал, «AOL» каналының сұхбатында «Мен Pink-тің шығармашылығы мен өмірінің жанкүйері болғанмын. Кэти Перридің поп-рокқа деген сүйіспеншілігін ұнатамын және Пэт Бенатардың музыка сүйіп тыңдаймын. Бұл әйелдерді мен мақтан тұтып, олардан сабақ аламын.» деп айтқан.
Кездескен жігіттері:
Санат:АҚШ әншілері Санат:АҚШ актрисалары
Хибернианс (футбол клубы)
«Хибернианс» (Hibernians Football Club) — Мальтаның Паола қаласындағы футбол клубы, 1922 жылы «Конститушаналс» (Constitutionals FC) деген атаумен құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Хибернианс Стэдиум" аренасында өткізеді.
Сілтемелер
Санат:Мальта футбол клубтары Санат:1922 жылы құрылған футбол клубтары
Рубежка (Жайық тармағы)
Рубежка – Жайық алабындағы өзен.
Географиялық орны
Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданы жерімен ағады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 80 км, су жиналатын алқабы 720 км2. Жалпы Сырт қыратының оңтүстігіндегі қыраттан басталып, Рубёжинское ауылы тұсында Жайық өзеніне құяды. Арнасы жарлы. Жер асты, жауын-шашын суымен қоректенеді. Суы шаруашылық қажетіне пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы өзендері Санат:Жайық су алабы өңірі өзендері
Кеуекті ұлпа
Кеуекті ұлпа (textus spongiosa; лат. textus — ұлпа, spongiosa — кеуекті) — ішінде қуысты ұяшықтары болатын ұлпа. Кеуекті ұлпаға жануарлар қаңқа сүйектерінің кемік заты жатады. Жіліктер басы мен аралас сүйектердегі кемік затты кұрайтын сүйек тақташалары әртүрлі бағытта эсер ететін механикалық күштердің әсерінен, аталған күштер багытына сәйкес бір-біріне түрліше бағытта орналасып, пішіні әртүрлі үсақ үяшықтар құрайды. Бұл ұяшықтарда организмдегі қан жасау мүшесі — сүйектің қызыл кемігінің майы орналасады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Лох Спрингс (Миссури)
Лох Спрингс (Lock Springs) — Миссури штатының Daviess округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 69 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 29-43472.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Сэйнт Мартинс (Миссури)
Сэйнт Мартинс (St. Martins) — Миссури штатының Коул округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.1 км². FIPS коды — 29-65018.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1,023 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Коул округы (Миссури)
Гавиланес
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 629 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Сыз
Сыз — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Сыз өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Батыс Қазақстан облыстық ұлт аспаптар оркестрі
Батыс Қазақстан облыстық ұлт аспаптар оркестрі - Дәулеткерей атындағы өнер ұжымы. Тұсаукесер рәсімі 2001 ж. 27 ақпанда өтті. Орал қаласынндағы Батыс Қазақстан обыстық филармониясы жанынан қүрылды. Оркестрдің көркемдік жетекшісі әрі дирижері Қ.Қажымов. Құрамында 50-ден астам арнаулы жоғары кәсіби білімді мамандар бар. Оркестрдің репертуарында халық композиторлары Құрманғазы мен Динаның, Түркештің, Дәулеткерейдің күйлері, И.Тілендиевтің, К.Күмісбековтің А.Жайымовтың, Е.Брусиловскийдің, С.Мұхамеджановтың, т.б. шығармалары, орыс және Еуропа композиторларының туындылары бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан оркестрлері
Маломир (Ямбол облысы)
Маломир (Маломир) — Болгариядағы ауыл. Ямбол облысына қарасты Тунджа қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 921 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8650. Телефон коды — 04771. ЕКАТТЕ коды — 46783.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Кірпішыбындар
КІРПІШЫБЫНДАР, тахиналар (Tachіnіdae) – қосқанаттылар отрядына жататын қысқа мұртты шыбындар тұқымдасы. Жер шарында кең тараған (5000-дай түрі белгілі). Қазақстанның барлық жерінде кездеседі. Ұзындығы 3 – 20 мм. Мұртшалары қысқа, үш бунақты. Дернәсілдері – басқа жәндіктер мен көпаяқтылардың ішкі паразиттері. Кірпіщыбындың кейбір түрінің аналықтары жұмыртқаларын өз иесінің денесіне (Exorіsta, Phryxe, т.б.), кейбіреулері (Dexіa, Taсhіna, т.б.) иелеріне жақын жерлерге салады. Дернәсілдері иелерін тез тауып алады немесе дернәсілдің иесі жұмыртқаны қорегімен бірге жеп қояды. Кірпішыбындардың дернәсілдері 3 тәуліктен 3 аптаға дейін, ал піллә ішінде жататын қуыршақтары 8 тәуліктен 6 аптаға дейін дамиды. Ересек жәндік қуыршақ қабын түзу тігіс бойымен жарып немесе қуыршақ қабының үстіңгі жағынан дөңгелек қақпақша арқылы сыртқа шығады. Кірпішыбындардың көпшілік түрлері алғашқы жәндік паразиті ретінде зиянды жәндіктерді (мыс., астықтың аса қауіпті зиянкестері: бақашық, бізтұмсық, қандалалар) жойып пайда келтіреді, бірақ орман және ауыл шаруашылықтарының зиянкестері болып табылатын түрлері де көп.
Дереккөздер
Санат:Қосқанаттылар
Йенс Яков Берцелиус
152 × 200px|нобай|Йенс Яков Берцелиус =Й.Я. Берцелиус= Й.Я. Берцелиус (1779 жылы тамыздың 20—да Швеция, оңтүстік Эстерйетлан) - мектеп директорының отбасында дүниеге келген. Бірақ әке—шешесінен ерте айырылып, әрі қарай оқуға қаражат табу үшін жекеменшік мектебінде  мұғалім болып еңбек етеді. 1801 жылы Стоктольмдағы Упсал Университетін хирург мамандығы бойынша бітіріп шығады. Кейін Стоктольм институтында ассистенттік жұмысқа алынады. Сонда жүріп темір руда өндірісімен танысып, жаратылыстану ғылымына көңілі ауады. Жаратылыс байлығына ел игілігіне жарату үшін химия ғылымының соңына түседі. 1808 жылы Берцелиус жоғары оқу орнында химия оқытушы болып жұмыс істейді. Бір жылдан кейін профессор болады. Ол—1818 жылы Швед ғылым академиясының президенті болады. Көптеген ғылымынан  еңбектер жазады. Й.Я. Берцелиустың ерекше еңбегінің бірі—қазіргі кезде қолданылып жүрген 45 химиялық элементтердің атомдық массаларын анықтады.
Санат:Йенс Яков Берцелиус Санат:Ғалымдар
КСРО ІІХК мен ІІМ қызметкерлерінің атақтары мен айырым белгілері
ІІХК мен ІІМ қызметкерлерінің атақтары мен айырым белгілері — КСРО-дағы құқық қорғау органдары мен мемлекеттік қауіпсіздік органдары қызметкерлеріне арнаулы атақтар берудің реттелген жүйесі: КСРО ІІХК және КСРО ІІМ, КСРО МҚХК/МҚМ, сондай-ақ белгіленген нысанды киім үлгісі мен айырым белгілері. ІІХК (МҚХК, ІІМ) басқарушы құрамының барлық қызметкерлері мен өкілдеріне жеке әскери немесе арнайы атақтар барлығына берілмегенін есте ұстаған жөн, тіпті нысанды киім мен айырым белгілерін міндетті түрде кию көзделген құрылымдарда да.
Бұл мақалада 1936-1958 жылдар аралығы қарастырылады.
ІІХК атақтары мен айырым белгілері
Ұлы Отан соғысы басталғанға дейін РКФСР ІІХК және КСРО ІІХК/МҚХК әскерилерден ерекшеленетін айырым белгілері мен лауазымдар/атақтардың өзіндік жүйесін қолданды. Ежовтың кезінде МҚББ мен милицияда әскердегідей, бірақ іс жүзінде әскери атағынан жоғары екі дәреже жоғарыға сәйкес келетін жеке атақтар мен айырым белгілері белгіленді (мысалы, 1940 жылы мемлекет қауіпсіздік/милиция капитаны атағы шамамен әскери подполковник немесе полковнике, мемлекеттік қауіпсіздік/милиция майоры - полковник немесе бригада командиріне, мемлекеттік қауіпсіздіктің/милиция аға майоры - дивизия командирі, сосын генерал-майорға сәйкестендірілді). 1937 жылдан бастап Мемлекеттік қауіпсіздіктің бас комиссары маршалдың айырым белгілеріне ұқсайтын белгілерді (бұған дейін алтын жолағы бар қызыл ілгектегі ірі алтын жұлдыз) тақты. Берия халық комиссары лауазымына тағайындалғаннан кейін, дәлірек айтсақ, 1943 жылға қарай бұл жүйе біртіндеп әскеримен біріктірілді.
Мемлекеттік қауіпсіздік органдары қызметкерлерінің атақтары
1935 жылы 22 қыркүйекте ЖШҚӘ жеке әскери атақтар енгізілгеннен кейін КСРО ІІХК да осындай реформа туралы мәселе туындады. Бастапқы жобада «мемлекеттік қауіпсіздік» (мемлекеттік қауіпсіздіктің бөлімше қолбасшысынан 1-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік қолбасшысына дейін) деген сөздермен толықтырылған әскери қолбасшылық құрамының атағына толығымен сәйкес келетін шендік жүйені қабылдау көзделді, алайда командалық атақтар мемлекеттік қауіпсіздік органдарының басшы құрамының атқарымдарын көрсетпеді, нәтижесінде бұл жоба қабылданбады.
КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1945 жылғы 9 шілдедегі Жарлығы:
КСРО ХКК 1945 жылғы 9 шілдедегі № 1663 қаулысымен келесі әскери атақтар берілді:
Ары қарай генералдық атақ 1954 жылға дейін берілмеді.
КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «Әскери атақтарды жою, жаңа шендерді енгізу және осыған байланысты КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік министрлігінің басшы құрамының нысанды киімі мен айырым белгілерін өзгерту туралы» 1952 жылғы 21 тамыздағы Жарлығы, МҚМ № 0294 1952 жылғы 26 тамызда жарияланған бұйрығымен МҚМ органдарының қызметкерлеріне арналған әскери атақтар қайтадан арнайы атақтармен ауыстырылды. Бұл ретте жоғары басқарушы құрамда қайта куәландыру жүргізілген жоқ.
*) Жоғары басқарушы құрамға қатысты қайта куәландыру жүргізілген жоқ.
1935 жылы
«КСРО ішкі істер халық комиссариаты Мемлекеттік қауіпсіздік бас басқармасының басқарушы құрамның қызметі туралы ереже» (ІІХК 23.10.1935 ж. № 335 бұйрығымен жарияланған). Ол кезекті атақтарды беру тәртібін, қызметкерлерді қызметке тағайындау және босату тәртібін, айырым белгілерін анықтады. Бұл «Ереже...» БК(б)П ОК Саяси Бюросының № П38/148 «Мемлекеттік қауіпсіздіктің бас комиссарына және басқарушы құрамның айырым белгілері туралы» 13.12.1935 ж. шешімімен және КСРО ХКК 12.14.1935 жылғы № 2658 қаулысымен және ІІХК 27.12.1935 жылғы № 396 жарияланған бұйрығымен түпкілікті бекітілді. Айырым белгілердің келесі түрі белгіленді:
Айырым белгілер форма киімі қайырмасының (обшлаг) үстінде екі жеңге тігілген.
Сондай-ақ ІІХК МҚББ ілгектері мен жең танымбелгілері енгізілді, олар қызметкердің басқарушы құрамның белгілі бір санатына жататынын айқындайды. Ілгектер қалақай түсті шұғадан жасалып, ұзындығы 10 см (тігілген кезде — 9 см) және ені 3,3 см болып келетін параллелограмм тәрізді болды. Ілгектер бойлық жолақтың түсімен ерекшеленді (жоғарғы басқарушы құрамға алтын, аға және орта үшін күміс). Жолақ түсі форма киімінің жағасы мен қайырма жиектерінің түсіне сәйкес келді.
Арнайы атаққа үміткерлер МҚББ танымбелгісі, жағасы мен қайырымының жиегі жоқ күміс жолағы бар ілгектерін киген.
4-тарау. АЙЫРМА БЕЛГІЛЕР
18. Мемлекеттiк қауiпсiздiк бас басқармасының және оның жергiлiктi органдарының басқарушы құрамдарына мынадай айырым белгiлерi белгiленедi:
Е С К Е Р Т У. Запастағы және отставкадағы басқарушы құрам ілгектерінде ерекшеленетін жапсырмалары бар ілгектерді (41, 48, 49-баптар) киеді, оның егжей-тегжейлі сипаттамасы КСРО ІІХК осы «Ережені» қолдану туралы нұсқаулығында келтірілген.
41. Отставкаға кеткен басқарушы құрам адамдарына нысанды киiм киюге рұқсат етiледi, бiрақ айырым белгiсiз.
Толчавожа
Толчавожа — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Комша өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
КСРО ІІХК мен ІІМ қызметкерлерінің атақтары мен айырым белгілері
1935 жылы
КСРО Ішкі істер халық комиссарының рұқсатымен отставкаға кеткен жеке адамдарға айырым белгілері бар нысанды киім кию құқығы берілуі мүмкін.
Толчавожа
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
КСРО ІІХК мен ІІМ қызметкерлерінің атақтары мен айырым белгілері
1935 жылы
Бұл адамдарға КСРО Ішкі істер халық комиссариаты айырым белгілері бар нысанды киім кию құқығына арнайы куәліктер береді.
Толчавожа
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
КСРО ІІХК мен ІІМ қызметкерлерінің атақтары мен айырым белгілері
1935 жылы
48. МҚББ запастағы басқарушы құрамға нысанды киiм мен айырым белгiлерiн тек оқу жиындарында, қайта даярлау курстарында және уақытша жедел жұмысқа қабылдау кезiнде киюге рұқсат етiледi.
Толчавожа
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
КСРО ІІХК мен ІІМ қызметкерлерінің атақтары мен айырым белгілері
1935 жылы
Қалған уақытта бұл басқарушы құрам адамдарына нысанды киім киюге рұқсат етіледі, бірақ айырым белгілерінсіз.
49. Запастағы адамдарға КСРО Ішкі істер халық комиссарының арнайы рұқсатымен айырым белгілері бар нысанды киімді оқу-жаттығу жиындары мен қайта даярлау курстарынан тыс жерде кию құқығы берілуі мүмкін.
Мәртебесі бойынша Мемлекеттік қауіпсіздік бас комиссары атағы «Кеңес Одағының Маршалы» әскери атағына сәйкес болды (ресми хат-хабар кестелері болған жоқ). 1935-1937 жылдардағы айырым белгі – ілгегінде жолағы бар үлкен жұлдыз, 1937-1943 жылдары ілгегіндегі үлкен жұлдыз (Кеңес Одағының Маршалы сияқты, бірақ ілгегінде мемлекеттік қауіпсіздік органдарының түстері болды), 1943-1945 жылдары Кеңес Одағы маршалдарының иық белгілеріне ұқсас иық белгілер.
1936 жылы
Осыған байланысты 1936 жылы 4 сәуірде КСРО ішкі істер халық комиссары Г.Г.Ягода И.В.Сталин мен В.М.Молотовтың атына жазбахат жолдап, онда ілгектеріне жеке белгілерді қосымша енгізуді ұсынды. Бұл ұсыныс қабылданды. Жаңа ілгектер БК(б)П ОК Саяси бюросының 24.04.1936 жылғы № П39/32 шешімімен және КСРО ХКК № 722 «ІІХК басқарушы құрамның қосымша айырым белгілері туралы» 28.04.1936 жылғы қаулысымен бекітіліп, ІІХК 30.04.1936 жылғы № 152 бұйрығымен енгізілді. Ілгектерге жеңге ұқсас белгілер (алтын және күміс жалатылған металл немесе кестеленген жұлдызшалар, қызыл жылтыр кесілген үшбұрыштар) қосылды, бірақ орналасуы жағынан олардан біршама ерекшеленді.
КСРО ІІХК МҚББ қызметкерлерінің айырым белгілері, 1936 жылғы үлгі*) *) ''Ілгектердегі жұлдызшалар мен белгілер — 1936 жылдың 30 сәуірінен (ІІХК № 152 бұйрығы). МҚ танымбелгісі —— тек сол жақ жеңде.''
1937 жылы
Шынтақ иілісінде:
1937-1943 жж. (Ұлы Отан соғысының басында да)
1936 жылы
КСРО орталық атқару комитеті мен халық комиссарлар кеңесінің 1936 жылғы 26 сәуірдегі «КСРО ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы жеке құрамының арнаулы атақтары мен айырым белгілері туралы» Қаулысымен ІІХК жұмысшы-шаруа милициясы үшін арнайы атақтар белгіленді:
Кесте: 1936 жылғы үлгідегі милиция қызметкерлерінің айырым белгілері.
*) КСРО ІІХК 09.07.1936 жылғы № 381 бұйрығы. **) 1936 жылы 5 желтоқсанда КСРО-ның жаңа Конституциясы қабылданғаннан кейін КСРО Елтаңбасы өзгертілді (таспа орамының саны 11-ге дейін ұлғайтылды). Екі нұсқасы да көрсетілді. Кіші басқарушы құрам мен қатардағы қызметкердің ілгектерінде 1937 жылғы елтаңба бейнеленген. ***) КСРО ІІХК 1939 жылғы 26 сәуірдегі № 219 бұйрығы.
1939 — 1943 жылдары
1939 жылдың жазының аяғында № 524 (24.08.1939) бұйрық ЖШМ жеке арнайы атақтарға арналған жаңа айырым белгілер орнатылды - нысан киімі бойынша Қызыл Әскерде, ІІХК және Мемлекеттік қауіпсіздік әскерлерінде бұрыннан келе жатқанға ұқсас - үшбұрыштар, шаршылар («текшелер», «кубарлар»), тіктөртбұрыштар («шпалдар») және қызыл көмкермесі бар көк түсті жылтырдан жасалған көгілдір (гимнастеркалық және шинелдік) ілгектегі ромбтар. Шындығында, 1936 жылы жеке атақтар енгізілгенге дейін болған белгілердің қайтарылуы болды, айырмашылығы енді бұл белгілер ресми санаттарды емес, атақтардың өзін білдірді.
Осылайша, ЖШМ айырым белгілері ІІХК және ЖШҚӘ құрылымдарында бұрыннан бар белгілермен біріктірілді. Ескі айырым белгілері (саңылаулары және жұлдызшаларыменен) жойылды, оларды тағуға тыйым салынды.
1943 жылы
1943 жылдың 9 ақпанындағы КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «ІІХК және полиция басқарушы құрамдарының шендері туралы» жарлығымен милицияның басшы құрамы үшін жаңа арнаулы атақтар (қатардағы қызметкерлер атақтары өзгеріссіз қалды) белгіленді:
1947 жылы
1947 жылы 17 маусымда КСРО Министрлер Кеңесінің № 2104-556сс құпия қаулысымен КСРО МҚМ құрамында Теміржол және су көлігінің Басты қорғаныс басқармасы (БҚБ) құрылды. Жергілікті бөлімдер Орталық басты басқармаға бағынды. 1947 жылдың 19 маусымынан кейін көлік милициясы ТУ-дан МҚМ жаңа БҚБ өтті, оның негізінде екі жедел-әскери бөлімше құрылды: теміржол көлігіндегі МҚМ күзет корпусы және су көлігіндегі МҚМ күзет дивизиясы. Көлік милициясы дербес құрылым ретінде қызметін тоқтатты. МҚМ жүйесіне көшумен көлік милициясы әскери қызметші мәртебесін алып, милицияның арнаулы атақтарынан әскери атақтарға қайта куәландырудан өтті.
Милиция қызметкерлерінің нысанды киімінің өзгеруіне байланысты айырым белгілерінің — иық белгілердің сыртқы түрі өзгертілді. Шен жүйесі өзгеріссіз қалды.
1952 жылы
Көлік милициясы (КСРО МҚМ БҚБ) қызметкерлеріне арналған әскери атақтар барлық қызметкерлерді милицияның арнайы атақтарына қайта куәландыру арқылы жойылды.
КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1952 жылғы 21 тамыздағы Жарлығы:
Арнайы атақтардың бұл жүйесі 1973 жылғы 23 қазанға дейін созылды, КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының «ішкі істер органдарының қатардағы қызметкер және басқарушы құрамдарының арнаулы атақтары туралы» Жарлығымен КСРО ЖКТ 02.09.1943 жылғы Жарлығының, сондай-ақ КСРО ЖКТ 21.08.1952 ж. және 24.10.1966 ж. Жарлықтарындағы 1-баптарының күшін жойды, КСРО ІІМ милиция қызметкерлерінің кейбіреуі жойылып, жаңа арнаулы атақтар берілді.
Өрттен қорғаушылар
1934 жылдан бастап КСРО ІІХК құрамында өрт сөндіру бас басқармасы (ӨСББ) құрылды, оның құрамына а) 1920 жылдан бастап РКФСР ІІХК және оның коммуналдық-шаруашылық басқармаларының құрамына кіретін қалалық өрттен қорғау бөлімшелері, ал 1931 жылдан бастап РКФСР (және басқа одақтық республикалар) Коммуналдық шаруашылық халық комиссариаты кірді. Бұл құрылым жаңа Халық комиссариатында өз атауын сақтап қалды. Сонымен қатар, ә) өз міндеттерін ерекше маңызды және өртенгіш нысандарда орындаған, БМСБ бағынған, әскерилендірілген өрт сөндіру (ӘӨС) бөліктері ІІХК қалды.
Бұл ретте мекемелік өрт сөндіру өз халық комиссариаттарына бағынышты болып қала берді.
1936 жылғы үлгідегі айырым белгілері
1936 жылы 16 маусымда КСРО ІІХК № 285 бұйрығы шықты, онда ІІХК ӘӨС ресми санаттары үшін жаңа форма мен айырым белгілері белгіленді. Ұқсас айырым белгілер, бірақ аспаптың түсі басқа, МӨС үшін де бекітті.
Лауазымдар қызыл жылтырдан жасалған металл белгілермен белгіленді — жұлдызшалар (жоғары басқарушы құрам), бесбұрыштар (аға басқарушы құрам), шеңберлер (орта басқарушы құрам) және жартылай шеңберлер (кіші басқарушы құрам).
Сонымен қатар, лауазымдық санаттан басқа әрекеттік жүктемені білдірмеген қызыл күрең жиегі бар секпіл түсті ілгектерімен көрсетілген (өлшемі стандартты, шамамен 33-тен 100 мм-ге дейін). Жоғары, орта және аға басқарушы құрамның ілгектерінде өрт сөндіру қызметінің күміс металдан жасалған танымбелгілері (айқастырылған балта және алқагүлге орнатылған үстемеленіп тұрған жалынды алауы бар жазылма кілт), кішіге - ақ металдың өртке қарсы қызмет белгілері, қатардағы қызметкерде – мамандығы бойынша белгілер – балташы (айқастырылған балталар), оқпаншы (айқастырылған оқпандар), стендерлер (өрт сорғыш) болды. Қатардағы қызметкер және кіші басқарушы құрам ілгектерінің ортасында (13 мм) кең сары саңылау болды, орта басқарушы құрамда — саңылаудың ортасында күміс сабан, аға басқарушы құрамда — саңылау шеттерінде екі күміс сабан, жоғарғы басқарушы құрамда — үш күміс сабан (саңылаудың шетінде және ортасында) болды.
Айырым белгілер келесі мағынаны білдірді:
Белгілер нысанды киімдегі жеңнің төменгі жағына тағылды.
Мәскеу қаласының 1936 жылғы 13 қыркүйектегі «ІІХК № 285-36 бұйрығымен жарияланған ІІХК ӘӨС киім үлгісіне өзгерістер енгізу туралы» бұйрығы.
КСРО ОАК Төралқасы комиссиясының 16.08.1936 жылғы шешіміне сәйкес ІІХК ӘӨС үшін белгіленген нысанды киім үлгісіне келесі өзгерістер енгізілді (ІІХК 16.06.1936 № 285 бұйрығы):
1938 жылғы үлгідегі айырым белгілері
''Мәскеу қ. ІІХК 1938 жылғы 15 сәуірдегі № 250 «Әскерилендірілген өрт сөндіру бөлімінің жеке құрамына жаңа нысан киімін енгізу туралы» бұйрығы''
1938 жылдың сәуір айынан бастап КСРО ІІХК әскерилендірілген өрт сөндірудің, мектептердің және өрт сөндіру аппаратының жеке құрамы үшін қосымша сипаттамаға сәйкес нысанды киім қолданысқа енгізілсін.
КСРО ішкі істер халық комиссарының орынбасары дивизия командирі Чернышев.
а) Басқарушы құрам мен қатардағы қызметкердің гимнастеркалары мен шинелдердегі ілгектеріне қолданыстағы 35X105 мм өлшемдегі гимнастерка ілгектер белгіленді.
ә) Ілгектер ені 2,5 мм, бір-бірінен 7 мм қашықтықта тігілген қызыл күрең түсті көмкерме мен сары түсті ұзын бойлық жолақтары (ортасында) секпіл түсті аспап шұғасынан тігіледі.
б) Жоғарғы, аға және кіші басқарушы құрам ілгектеріне екі жолақ тағылады.
в) Орта басқарушы құрам мен қатардағы қызметкерлер ілгектеріне бір жолақ тағылады.
г) Барлық қызметкерлердің ілгектеріне француз кілтімен айқастырылған балташадан тұратын белгі тағылады. Жоғарғы басшы құрам үшін — алтын түсті, басқалары үшін — күміс түсті.
Басқарушы құрам ілгектеріне айырым белгілерін тағылады
а) жоғарғы: 12-санат — 3 алтын түсті жұлдызша; 11-санат — алтын түсті 2 жұлдызша; 10-санат — 1 алтын түсті жұлдызша;
ә) аға: 9-санат — 3 күміс түсті жұлдызша; 8-санат — 2 күміс түсті жұлдызша; 7-санат — 1 күміс түсті жұлдызша;
б) орта: 6-санат — 4 күміс түсті жұлдызша; 5-санат — 3 күміс түсті жұлдызша; 4-санат — 2 күміс түсті жұлдызша; 3-санат — 1 күміс түсті жұлдызша;
Кіші басқарушы құрам мен қатардағы қызметкерлер ілгектеріне айырым белгілері тағылмайды.
Танымбелгіні орта, аға және жоғарғы басқарушы құрам жейденің, пәлтенің және шинелдің сол жақ жеңінде (шынтақтан жоғары) тағады.
Танымбелгі крахмалданған кенептің үстіне керілген секпіл түсті аспап шұғадан жасалған және айқастырылған балташа, француз кілті менен алаудан тұратын шірге қойылған өрт-техникалық белгі (алтын жіппен кестеленген) шірінен (күміспен кестеленген жапырақтардан жасалған) тұрады.
1939 жылғы үлгідегі айырым белгілері
''Мәскеу қ. 26.02.1939 ж. «ІІХК № 250-38 ж. бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» бұйрығы''
КСРО ІІХК 1938 жылғы 15 сәуірдегі № 250 бұйрығына мынадай өзгерістер енгізілсін.
''Өрт сөндіру бөлімінің жоғарғы басқарушы құрам үшін берілген үлгілерге сәйкес ілгектеріне үш жолақ тағылады (бұрынғы екі жолақтың орнына). КСРО ІІХК барлық ӘӨС жеке құрамдары, мектептері мен өрт сөндіру аппараттары үшін жейде, пәлте және шинелдің сол жақ жеңінде (шынтақтан жоғары) танымбелгіні тағу — тоқсатылсын.''
КСРО Ішкі істер халық комиссарының орынбасары дивизия командирі Чернышев.
*) КСРО ІІХК № 489 бұйрығы
Дереккөздер
Санат:КСРО ІІХК Санат:КСРО ішкі істер министрлігі
Көпстанциялы қатынау
Көпстанциялы қатынау (Многостационный доступ; multiple access). Бір арналы қатынауға үлкен станцияның бір уақытта назар аудару мүмкіндігі. Арналарды тіркеу мүмкіндігі арқылы қатынау өдісінің үш түрін ажыратуға болады: Бөлек бағыныңқы класына кеңейтілген спектрі бар сигналды қолдану негізіндегі қатынау әдісіне бөлінген.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Шведше Уикипедия
Шведтілді Уикипедия (Svenskspråkiga Wikipedia, 2006 жылға дейін Шведше Уикипедия, Svenska Wikipedia) — Уикипедияның швед тіліндегі бөлімі. Ол 2001 жылдың мамырынан бастап жұмыс жасап келеді.
Санақ
2023 жылдың 1 күніне сәйкес Шведше Уикипедияда  мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал  қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны -.
Шведше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.September.2023 яғни бүгінгі көрсеткіш).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уикипедия бөлімдері Санат:2001 жылы пайда болған сайттар Санат:Швед тілі Санат:Герман тілді Уикипедиялар
NGC 4650B
NGC 4650B — Центавр шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 26 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4650B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42983, NGC 4661, ESO 322-72, MCG -7-26-40, DCL 183.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Розетка құрау
Розетка құрау — иммунокомпонентті торшалардың бетіне қызыл қан түйіршіктерінің жабысуы. Розетка құрау — бұл ерекше, жай көзге көрінбейтін, торшалардың бетіне жабысқан бөлшектер розетка тәріздес бейне береді. Розеткалардың мынандай түрлерін ажыратады:
Жоңғылау
right|175px Жоңғылау — кескіш құрал — жоңғыш айналмалы өнделетін дайындама ілгерілемелі қозғалыстармен жаңқа алып тастау арқылы металдар мен металл емес материалдарды өңдеу. Ағаш материалдарды және металдарды өңдеуде кескіш құрал жоңғыға айналма, ал өңделетін дайындамаға ілгермелі қозғалыстарды берумен жаңқаны алып тастау үрдісі.
Дереккөздер
Санат:Ағаш өңдеу
Ибн Фадлан
Деректері
X ғасырдың басында Батыс Қазақстан жерімен араб саяхатшысы ибн Фадлан жүріп өткен. Ол Бағдаттан шығып, Еділ өзені жаіалауынан Бұлғар хандығына жол салды. Бұл жол Үстірт арқылы Жем, өзендерінің бойымен өтіп , Поволжьеге әкелді. Одан әрі Еділ бойымен жалғасты. Ибн Фадлан түркі тілдес оғыз тайпаларының, печенег және башқұрттардың этнографиясы , рухани мәдениеті мен тыныс-тіршілігі жайлы бағалы да таптырмас деректер жинады. Осы еңбектері арқылы біз X ғасыр басындағы түркі тайпаларының тарихымен біршама таныстық. Ибн Фадлан оғыздарды бай көшпенді малшылар ретінде сипаттайды. Олардың кейбіреулерінде 100 мың қойы, енді біреулерінде 10 мың жылқысыболған. Оғыздардың бабалар аруағына, Тәңірге табынған. Үйленер алдында қалың малға түйе, жылқы және ұсақ малдар төлеген деп баяндайды.
Сергей Тимофеевич Юдин
Юдин Сергей Тимофеевич (1916, қазіргі Сандықтау ауданы Новоромановка ауылы – 1983, Черкасск қаласы) – Кеңес Одағының батыры. Талдықорғанда орталау мектепті бітірген. 1934 жылдан жергілікті қант з-тында, орман шаруашылығында жұмысшы болған. 1937 жылдан Кеңес Армиясы қатарында. Хасан к-ндегі шайқасқа қатысқан. 1939 кіші лейтенанттар курсын бітірген соң, Сахалин аралындағы 79-атқыштар дивизиясы 157-атқыштар полкінде взвод командирі, атқыштар ротасы командирінің орынбасары, командирі болған. Милитаристік Жапонияға қарсы шайқастарда айрықша көзге түскен. 1953 жылдан запаста, Черкасск консерві комб-нда жұмыс істеген. КСРО ордендері, медальдарымен марапатталған.
Ибн Фадлан
Таң қалдырған нәрсе
Түрік мергендерінің ат үстінде шауып бара жатып ұшкан қазды атып түсіруі араб саяхатшысын таң қалдырған.
Сергей Тимофеевич Юдин
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Кеңес Одағының батырлары
Ақжайық орман шаруашылығы
Ақжайық орман шаруашылығы - Ақжайық ауданындағы орман мен тоғайды зерттеу, есепке алу, өсіру және уақтылы жаңартып отыру, оларды өрттен, зиянкестер мен түрлі аурулардан қорғау, т.б. жұмыстармен айналысатын шаруашылық. 1981 ж. ұйымдастырылған. Жалпы ауданы 33,384 га, оның орманы мен тоғайы бар жерінің ауданы 13,768 га. 2,5 мың га жерге қорғағыш талдар отырғызылған. Терек, тал, үйеңкі, сондай-ақ жиде, жыңғыл, қарақат, т.б. өседі. Жалпы ағаш сүрегінің қоры 1 млн 559 мың м3. Шаруашылықта жылына 1516 мың м3 ағаш сүрегі дайындалады. Оның бір бөлігі отын ретінде пайдаланылады. Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан орман шаруашылығы
Лиана
Лиана (французша lier - байлау) - өздігінен тік көтеріле алмайтын, бірақ маңындағы ағаш, бұта, құрылыстарға ілініп, шырмалып немесе өрмелеп тез өсетін ағаш, бұта, шөптесін өсімдіктер.
Лианаға көбіне гүлді өсімдіктер, папоротниктің кейбір түрлері, жалаңаш тұқымдылар жатады. Лиананың ілініп өсетіндерін өрмелегіш өсімдіктер, оралып өсетіндерін шырмалғыш өсімдіктер деп атайды. Лианалар күн аз түсетін тропик, субтропик ормандарда 2000 түрі, Закавказье, Уссурий өлкесінде таралған. Лиананың арам шөп (егінжай шырмауығы, шырмауық таран), қолдан өсірілетін (жүзім, құлмақ, бұршақ, т.б.) және әсемдік үшін өсірілетін түрлері бар. Құлмақтан ашытқы (нан, сыра) жасалады, жемісі (жүзім, бұршақ, т.б.) тамаққа пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ботаника
Томсон
Ол компьютер бағдарламаларын зерттей отырып, олардың жаңа нұсқаларын ойлап табады. Компьютер жүйесін зерттеу бойынша әлемде 21 орында тұрса, электроника саласы бойынша экспортқа өнім шығаруда 5 орын алады. Францияда және шетелдерде 190 зауыты бар. Оның зауыттарында 129 мың адам еңбек етуде.Күнделікті тұрмыстағы электротехника, электроника (теледидар, бейнемагнитофон, теле және радиоаппаратура, кабель, үй компьютерлері, радио және телебайланыс жүйелеріне жабдықтар, т.б.), авиация мен флотқа электрондық жабдықтар т.б.шығарумен айналысады. Жылдық айналымы 10 млрд долдлар көлемінде.
Тұрсын Қ., Нұсқабайұлы Ж. Теледидар сөздігі – тележурналист анықтамалығы. Оқу құралы. –Алматы, «Білім», 2001. – 380 бет. ISBN 9965-09-033-5
Дереккөздер
Санат:Журналистика
Пеленгтеу
Пеленгтеу (Пеленгация) — техникалық құралдар көмегімен кандай да бір объектінің (нысананың) багытын (пеленгін) анықтау. Пеленгтеу мүмкіндігі қоршаған фондағы электрмагниттік немесе акустикалық тербелу спектріндегі объектінің (нысананын) контрастына себепші бәлады. Қолданылатын контрастың (тербелу спектрінің) физикалық табиғатына байланысты дыбыстык, визуалды, жылулық пеленгтеу және радиопеленгтеу түрлеріне бөлінеді. Дыбыс кәзін дыбыстық пеленгтеу (артиллерия зеңбірегінін атысы бойынша, сүңгуір кайықтардың өзгеше шуылы бойынша) өуе кеңістігінде акустикалық пеленгтегіштер, ал су ортасында гидроакустикалық (шулыпеленггегіш) станциялар арқылы жүзеге асады. Визуальдык пеленгтеу оптикалык аспаптармен жасалады. Қаркынды инфрақызыл (жьшу) сөулелерінің көзі (ұшақтар, кемелер және т.б.) болып келетін жьшу пеленгтеу (объектілері) ушін жылу иеленгтегіштері қызмет етеді. Радиоэлектрон|Радиоэлектронды]] құралдармен (РЭҚ) жабдықталған объектілерді (нысаналарды) пеленгтеу радиопеленгтегіштермен жүзеге асады және радионавигация деп аталады. Радиопеленгтеумен жер үсті және кемелік байланыс станцияларының, РЛС және т.б. өздерінің сәулелері бойынша РЭҚ түрған жерлерін анықтауға болады. Объектінін бағыты РЛС кәмегімен де анықталады. Сондай-ақ, визуальдық пеленгтеу және радиопеленгтеу жер үсті бағдарларының пеленгі бойынша кеменің (үшақтың) орнын анықтау үшін кеме жүргізуде және аэронавигацияда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Интерфейстік машина
Интерфейстік машина (Интерфейсная машина; interface computer) — есептеу желісі тораптарының (түйіндерінің) әрекеттестігін жүзеге асыратын компьютер.
Сабау
Сабау — жүн сабайтын құрал. Сабауды бұтақсыз түзу талдан, қара мойылдан, майысқақ теректен, жыңғылдан маусым — шілде айларында дайындап, қабығын алып кептіреді. Ұзындығын 120 см етіп, екі ұшын тегістеп, тұжырады. Сабаудың диаметрі 2 см-дей, бас аяғы бірдей. Сабау жүн сабаушылардың санына қарай әр кісіде екі-екіден болады, жүнді екі сабаумен қос қолдап сабайды. Сабайтын жүннің астына тулақ төселеді.
Дафла
Дафла (өз атауы – ниси, ниши) — Үндістан мен Бутандағы халық. Жалпы саны 40 мың адам. Үндістанда 20 мың, Бутанда 20 мың адам.
Тілі
Олар қытай-тибет отбасының орталық тобының дафла тілінде сөйлейді. Диалектілер: апа, танаг (немесе тананг), таген.
Діні
Сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенім.
Кәсібі
Негізгі кәсіптері қолмен атқарылатын егіншілік (құрғақ күріш, тары, жүгері) және мал шаруашылығы (митхан бұқалары, ешкілер, шошқалар). Аңшылық пен балық аулау, қолөнер арасында қамыс пен бамбук өңдеу, керамика дамыған.
Өмір салты
Патрилиндік туыстық топтар (10 отбасыға дейін немесе одан да көп) ұзын үйінділерде (ұзындығы 45 м-ге дейін) тұрады, жеке шағын отбасылар басқа үйлерге оңай қоныс аударады. Көп балалы отбасына бұрынғы құлдық соғыс тұтқындарының ұрпақтары кіреді, олардың мәртебесі еркін қауымдастық мүшелерінен ерекшеленеді.
Дәстүрлі ерлер киімі – мақтадан жасалған таңғыш мата және иығына шөптен өрілген жапқыш. Басына бамбуктан тоқылған дулыға киеді. Әйелдер шөптен өрілген белдемше мен жамылғы киеді. Зергерлік бұйымдардың ішінде ең танымалы моншақтар.
Дереккөздер
Санат:Үндістан этникалық топтары Санат:Бутан халықтары
Мұрагерлер
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Наследник (право)
Бауыржан Момышұлы ескерткіші (Тараз)
Бауыржан Момышұлы ескерткіші - Тараз қаласының орталығында, Жамбыл облыстық қазақ драма театрының алдына 2000 жылы қойылған.
Қоршаған архитектура кеңістік ортамен үйлесіп, төңірегіндегі ғи-мараттардың сәнін арттыра түседі. Мүсіншілері Д.Әлдеқов, Н.Рүстемов, архитекторлары С.Дембай, Н.Баекеев. Гранит тұғырға орнатылған қола мүсін халық батыры Бауыржан Момышұлының батыл кейпін ашқандай, айрықша қөз тартады. Мүсіннің биіктігі 4,6 м, тұғыры 3,3 м. Шыңдалған мыстан құйылған мүсін, көлемі үлкен тұғырмен, оның етегінде жалтыратылған қызыл граниттен жайыла төселген баспалдақтармен мейлінше үйлесімділік тауып тұр. Тұғырдың бетінде гранит тақташаға Батырдың жұлдызы салынып, "Бауыржан Момышұлы" деп жазылған.
Дереккөздер
Санат:Тараз ескерткіштері Санат:2000 жылы пайда болғандар
Достық ауылдық округі (Бәйтерек ауданы)
Достық ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік. Бұрын Фурманов ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Достық, Красный Урал, Чувашинское ауылдары кіреді. 2013 жылы округке қарасты болған Жалын ауылы Макаров ауылдық округіне берілген. Орталығы – Достық ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4272 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы ауылдық округтері
Гексахром
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Фабулит
Фабулит — жасанды минерал, стронций титанаты. Химиялық формуласы: SrTіO3. Құрамы жағынан перовскитке жақын, 1953 жылдан өндіріліп келеді. Моос шкаласы бойынша қатт. 6, тығызд. 1,513 г/см3, изотропты, морт сынады, сәуле сындыру көрсеткіші 2,41. Рентген сәулесін өткізбейді, ультракүлгін сәулемен әсер еткенде люминесценция құбылысы байқалмайды. Фабулит негізінен зергерлік бұйымдар жасау үшін пайдаланылады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Химия Санат: Минералдар
Лукмос
Лукмос — Ресейдегі өзен. Рязань облысы, Тула облысы, Липецк облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мостья өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Проня бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сарытөбе (тау, Ерейментау таулары)
Сарытөбе – Ерейментау тауларының солтүстік-шығыс бөлігіндегі тау.
Географиялық орны
Ақмола облысы Ерейментау ауданы Қоржынкөл ауылының оңтүстік-шығысында 7 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 403 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 1,5 км-ге созылған, енді жері 1 км. Беткейі көлбеу, етегінде қиыршықтас үйінділері шоғырланған. Солтүстігінде Майкөл көлі, оңтүстігінде Найзатас, батысында Мейірман, шығысында Боқан қыстаулары бар.
Өсімдігі
Таудың қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, сұлыбас, селеу, жусан, боз, сирек көктерек, қайың, т.б. өседі. Мал жайылымына қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы таулары
Туйтом-Ю
Туйтом-Ю — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вашка өзенінің сол жағалауынан 238 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гаршино (Солтүстік Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 73 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 598 адам (313 ер адам және 285 әйел адам) болса, 2009 жылы 428 адамды (225 ер адам және 203 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Несеп-жыныс жүйесі
Несеп-жыныс жүйесі (мочеполовая система); (systema urogenitalis, грек, systema — жүйе, urina — зәр, несеп; genitalia — жыныс) — адам мен жануарлардың филогенезі (ұзақ тарихи даму) мен онтогенезінде (жеке даму тарихы) зәр бөлу және көбею мүшелерінің біртұтас қалыптасқан жүйесі. Несеп-жыныс жүйесі өз кезеңінде несеп бөлу және көбею (аталық, аналық) мүшелері жүйелеріне бөлінеді. Организмнің онтогенезінде бастапқы бүйрек (пронефрос) өзегінен ұрғашы дарақтарды жыныс жолдары (жатыр түтігі, жатыр, қынап), ал аралық бүйрек (мезонефрос) өзегінен еркек дарақтардың жыныс жолдары (тұқым әкеткіш өзекшелер, ен қосымшасының өзегі, шәует жолы, несеп жыныс өзегі) дамиды. Несеп-жыныс жүйесі мүшелерінің эпителий қабаттары мен бездерінің паренхималары мезодерманың нефрогонадотомынан, ал дәнекер ұлпалық стромалары мезенхимадан дамиды.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Лома Линда (Миссури)
Лома Линда (Loma Linda) — Миссури штатының Newton округіне жататын АҚШ қаласы.