cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Есей би
...Есей Алдамұратұлы Ысты, Ошақты, Дулат, Иса, Мұса елдерінде би болған. Ол аумалы-төкпелі заманда көшпелі халықтарды қоныстандыруға елеулі еңбек сіңірген. Жетісу, Шу, Талас өзендерінің, Шымкент, Ташкент, Түркістан, Сырдария бойларын түгел аралаған. Сыртқы (жоңғар, қоқан т.б.) шапқыншылығынан тоз-тоз болып кеткен елдің басын біріктірген.
...Есей атамыз батыр тұлғалы, халық қамын ойлайтын қайырымды, мейірімді кісі болыпты. Сонау бір заманда Түркістан шаһары қазақ хандығының орталығы болып дүрілдеп тұрған кезде өз мекені Қаратаудың теріскейінен (Жамбыл облысы) ары-бері өте жүріп, бір қонысқа тұрақтай алмай көшіп-қонып жүрген көшпенділерді көріп, Есей ата орталықтағы өкімдерге сөзін өткізе отырып, біраз елді осы күнгі Ойық станциясына, Қарасу, Сасық, Үлкен Бөген өзендері жағасына орналастырып, отырықшы елге айналдыру жолында баға жетпес еңбек сіңірген, қамқоршы болған екен".
Бұл естелікті жазып отырған сол Есей бидің ұрпағы Әбу Әбдірайымұлы, ол еңбек және соғыс ардагері, Түркістан облысы, Бәйдібек ауданы, Шаян селосында тұрады.
Есей би әсіресе, Төле би төңірегінде көп жүрген. Екеуі туыстық жағынан да, шешендік билік жағында бір-бірін қадірлеп сыйлаған. Демек, екеуінің ойы бір жерден шығып тұрған. Төле мен Есейдің кейінгі ұрпақтары мынадай бір әңгімені айтады:
Ташкент шаһарындағы қазақ, өзбектер басы Төле биден бастап көңілдегі бетке ұстар тәуірлерін қонаққа шақырады. Бұл меймандықта Есей би болмай қалады. Есей қасына ерткен би, қосшылармен Жетісу, Балқаш жағын аралап сапар шегіп кеткен екен.
Қас қағым сәтте қайрат көрсетеді.
Есей би, жанып тұрған жалын ғой,
Жалпы өзбекке мөлім ғой, - депті.
Есей әрі батырым, әрі ақылым,
Елдің сүйеніші - Есей
Ешкімге есесін жібермейтін,
Халықтың тіреніші - Есей
Сөзге шешен ақыным.
Жауды бүлдіретін де - Есей
Жауға алдырмайтын,
Дауды тындыратын да - Есей,
Бұл әңгімені Өтеев Серпен мен Бейсенбаева Қалипа, Бөлішев Имберді, Төстікенов Усібөлі, Айболов Түрғанбайдан жазып алушы Тоғабай Бегалиев 1945 ж.
Кейбір деректерге қарағанда, Есей батыр Түркістан төңірегіндегі көптеген игі жақсы ел басшылары, батыр, хан, билермен бірге үзеңгілес жүрген. Оның Төле би, Қабанбай, Бөгенбай батырлармен бірлесе қимылдап жауға қарсы күрескен ерліктері ел жадында қалған. "...Түркістанның жағдайын естіп жол-жөнекей қазақ батырларын өзімен бірге ерте келген Қабанбай бірден халық жасақтарын үйымдастыруға бел шеше кірісіп кетеді. Олар бірнеше мыңдаған адамды жасақтап үлгерісімен, халық қарсылықтарына ұшырап, арындары қайта бастаған жаудың бетін қатты серпіп тастайды. Осылай сөл-саябыр тапқан жағдайды жақсы пайдаланған Кабанбай батыр Қожа Ахмет Иассауи ғимаратының алдына жиналған қалың жұртқа Айшыбек батырды басшы етіп қалдырады да, өзі кідірместен Кіші жүз қазақтарынан қалың қол жинап келуге аттанады". .
Арқа, Аягөз жағынан Түркістанға бет алған Қабанбай, Бөгенбай батырлар өздерінің қолымен жол-жөнекей Жетісу, Шу, Талас, Боралдай бойын билеп тұрған тұстасы Есей биге соғып бас қосқан. Сөйтіп олар жоңғар шапқыншыларын қалай жеңудің жолдарын қарастырған. Сол жолы Есей би де ел жігіттерін жинап, өзі де атқа қонған. Олар жолындағы Бөген, Шаян, Арыстанды, Қарабас өзендері және Төрткүл бойындағы елдерден жігіттер жинап жасақтарын толықтырған. О л елдердің Жарықбас батыр, Досай би оның інісі Қосай тағы бірқатар ер азаматтары оларға қосылған. Бөрі Түркістанға қарай бет алған. Есей бидің шыққан тегі, ел үшін сіңірген еңбегі жөнінде жоғарыда аталған Т. Бегалиев, Ә. Әбдірайымов. С. Ғаббасовтың ой-пікірлерін толықтыра түсетін тағы бір дерек табылып отыр. Енді сол естелік - дерекке назар салайық:
Зиябек Рүстемов
Зиябек Рүстемов - Орта Азия мен Қазақстанның партия, совет қызметкері, журналист. 1917 жылдан Компартия мүшесі. Кедей шаруа отбасында туған.
Есей би
- Мен туғанда атымды азан шақырып Дәулетберді қойыпты. Дәулетберді арғы бабамыз екен. Ол кісі атақты Есей бидің мың басы бопты. Қаратаудың терсікей, күнгейіндегі қалың елді билеген Есей би бұрыннан мекендеп келген Төрткүл даласына мал, жаны сыймай сонау Шу, Талас жағына қоныс аударғанда Дәулетбердіні де бірге ала кетіп, Сарысу бойындағы ауылдарға мың басы етіп қояды. Ол екеуі ағайынды кісінің баласы екен. Ертедегі қариялардан қалған шежіре бойынша Ысты Жауатардан Қосмағамбет, Досмағамбет тарайды. Әкесі екеуіне енші үлестіргенде Қосмағамбетке ойық, Досмағамбетке тілік ен салып береді. Содан екеуінен тараған үрім-бұтақ Ойық, Тілік атанып кетеді. Сол Ойықтан Қызылқұрт, Көкшекөз (шын аты Орбай), Аузыүсіген (Зорбай), Сөтек рулары өрбиді. Қызылқұрттан Алдамұрат одан Есей. Ал Құралайдан Қойшыбай одан Бәйгел одан Досай, Қосай, Дәулетберді бабаларымыз тарайды. Сонда Есей мен Досай, Қосай, Дәулетберді тетелес туыс болып шығады ғой...
Зиябек Рүстемов
Шаңышқылы тайпасының Сұрым руынан шыққан.
Есей би
Бұл шежіре - естелікті жазып қалдырған сол Есей, Досай, Дәулетбердінің ұрпағы Дәулетберді Әбдіұлы. Ол кісі көп жылдар бұрын Шаян ауданынын Жүзімдік МТС-ында бас бухгальтер боп істеген.
Зиябек Рүстемов
Еңбек жолы
Зиябек Рүстемов еңбек жолын мұғалімдіктен бастады. Оңтүстік Қазақстандағы тұңғыш ауыл шаруашылық коммунасын ұйымдастырушылардың бірі. Ташкенттегі Орта Азия Коммунистік университетін бітірген. Ол оқудан қол үзбей жүріп, "Кедей айнасы" журналын ұйымдастыруға ат салысты, оның бас редакторы болды. Қостанай округ "Ауыл" газетінің редакторы, Орта Азия радио орталығынң редакторы, "Қызыл Қарақалпақстан" газетінің бас редакторы; Зиябек Рүстемов 1932-1936 ж. БКП ОК Орта Азиялық бюолсының нұсқаушысы, Өзбекстандағы Беговат аудандық, Маргелан қалалық комитеттерінің , Термез ауаткомының председателі т.б. жауапты қызметтер атқарды. Зиябек Рүстемов - журналист әрі ақын. Оның жалынды публистикалық мақалалары, фельетондары, әңгімелері мен очрктері, өлеңдері республикалық, өлкелік газет-журналдарда үздіксіз жарияланып тұрды. Оның таңдамалы өлеңдер жинағы жарық көрді. Зиябек Рүстемовке туған жері - "Келес" ауылында ескерткіш орнатылған.
Есей би
Есей, Досай, Қосай, Жарықбас, Жиеншора, тәрізді ерлердің ел қамқоры болған батырлыты жөнінде ел арасында аңыздар көп. Солардың бірі былай айтылады.
Зиябек Рүстемов
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары
Есей би
Қаратаудың қойнауындағы Ақтастыда болған соғыста Жарықбас пен Жиеншора аздаған жігіттерімен жоңғардың қаптап келе жатқан қалың қолының жолын бөгеп, Түркістанға қарай өткізбей қойган. Мергендер таудың жар-құзына бекініп алып ойда, өзен жағалап келе жатқанжоңғарларды баудай түсіре берген. Амалы құрыған жау кері шегінген. Бір қақтығыста Жарықбас бір топ жаудын ортасына түсіп қалады, сонда ол көбісін сойылға жығып аттарын айдап кетеді.
Жоғарыда аталған естелік - мақаласында Таластық Тоғабай Бегалиев: "Есей билердің ішіндегі ен шабыттысы еді. Именбей турасөйлеп, дауды тез бітіретін шешен еді", - деп отыратын Үсіпөлі атамыз, - деп жазады. Шынында, ел арасында Есей би айтыпты дейтін бітімді, кесімді тапқыр шешен сөздер, нақыл, мақал-мәтелдер, ойлы образды тіркестер аз кездеспейці. Бірер мысал келтірейік:
Есей бидің тапқырлығы
Есейдің жастау кезі болса керек. Ол бірде саудагер, бақалдың үстінен түсіпті. Әлгі саудагер "ананы, мынаны әкеп беремін" деп, жұрттың тоқты-торым, тана-торпағын жинап әкете беріпті. Сонда Есей "бұл саудагердің сөзін алма бөзін ал, егер бермесе өзін ал" депті. Содан былай қарай, ол ауылға алдамшы саудагер қулар жоламайтын бопты.
Есей жолаушылап келе жатса, алдынан бір жалшы шығыпты.
көрсете гөр, Балдызга құсалықпен қор боп жүрген, - Сорлап жүрген. Еш жерден пана таппай, Зарлап жүрген, - деп мұңын білдіреді.
- Биеке, келгеніңіз мұндай жақсы болар ма? Мынау байдан сауыс сұрай келіп ем, өңкей қотыр ешкісін көгендетіп отыр. Есей би ол байдың үйіне бұрылмастан көген басына барыпты. Қараса, оншақты қотыр ешкі көгендеулі тұр дейді. "Аттан түсіңіз, қонақ болыңыз" деген әлгі байта: "Мен саған қонақ болмаймын: әуелі анау қойшыңа саусын бер, саусын берсең, сауын бер, қотырыңды қайтып ал, өзің емдеп жазып ал!" депті де, жүріп кетіпті.
Есейдің қырғыздан алған әйелінің әкесі сегіз ағайынды болған дейді. Қырғыздар оларды "сегіз сері" ауылы деп атайды екен. Сол қайын семсының үлкен ағасы 63 жасында 20 жастағы кедейдің қызына құда түседі. Жас қызды Шоңбай малға жығып үшінші тоқалдыққа алмақшы болады. Ағайындарының "мұның әбестік, ақылға кел, бүлдіршіндей баланың басынғаны" дегеніне көнбейді. Қыз да шалға тигісі келмейді, келісімін бермейді. Әбден амалы таусылган қыз Есей жездесіне хат жазады:
- Қызы едім мен кедейдің, Жезде Есей жәрдеміңді?
Есей келіп әңгіме кеңес басталады. Халық Есейдің аузына қарайды. Шалдың алпыстан асқандағы желігуін жақтырмаған Есей:
- Бай мен бай құда болса,
Бір-біріне зорға жүрер.
Арасында жорға жүрер,
Көрі мен жас жараспас
Кедей мен кедей кұда болса,
Біріне-бірі қараспас, -
Арасында дорба жүрер.
Бұл сөзіме таласпас, - дегенде Шоңбай:
- Мақұл ғой, Есей күйеу, айтқаныңның бері жөн сөз. Өзімде ұялып отырмын, - деп райынан қайтыпты. Қыз азаттық алып, кейін өз теңіне қосылыпты дейді ел.
Есей айтыпты дейтін мынау нақыл сөздер да экспедиция кезінде ел аузынан алынған-ды:
Двоенка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Медведица бастауынан Терса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Есей би
Есей бидің тапқырлығы
Өсек сөзге керең бол. қабады.
Басқаның ақшасын заңсыз пайдаланғаны үшін жауапкершілік
Басқаның ақшасын заңсыз пайдаланғаны үшін жауапкершілік- ақша міндеттемесін орындамау салдарынан біреудің ақшасын заңсыз пайдаланғаны не оларды төлеу мерзімін өткізіп жібергені, не оларды негізсіз алғаны немесе басқа адамнын есебіне сақтағаны үшін тұрақсыздық айыпұлын төлеу тиіс.
Есей би
Есей бидің тапқырлығы
Кедеймін деп налынба,
Басқаның ақшасын заңсыз пайдаланғаны үшін жауапкершілік
Басқаның ақшасын пайдаланғаны үшін айыппұл, егер заңнамада немесе шартта айыппұл сомаларын есептеудің өзге тәртібі белгіленбесе бұл ақша сомасы несие берушіге төленген күнге дейін өндіріліп алынады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Есей би
Есей бидің тапқырлығы
Жалақор өз жазасын өзі табады.
Арыңцы сатып жалынба.
Ағайынмен жауласпа,
Бұл атацнан қалған арық	Басың азаяды.
Көршіңмен дауласпа,
Асың азаяды.
Бота өліп қалады, батадан бағың
Етегің түріп елге жет, жанады.
Терің төгіп еңбек ет.
Сөйтіп, Есей кім деп жүрсек, ол сонау жаугершілік заманда бытырап жүрген қазақтын басын біріктіріп, қоныстандырған ел қамқоры, сыртқы жаудан елін қорғаған атақты Абылай, Төле би, Қабанбай, Бөгенбай сияқты ел басы, халық батырларының үзеңгілес замандасы боп шықты.
Есей биден тараған ұрпақтар бүгінде Жамбыл облысының Талас және Шымкент облысының Бәйдібек, Түлкібас аудандарында еңбек етеді. Естелік айтушылардың сөзіне Караганда Есей би алты әйел алған өсіп-өнген жан көрінеді. Метейін деген бәйбішесінен Жолбарыс батыр, екінші әйелі Жомарттан Сармырза, Жұлдыз, Жұмыр, Көзжаман, үшінші әйелі Мырзабикеден Қалмақшы, Өтеп, Құлболды, төртінші әйелінен Есмұрат - лақап аты Күсей. (Осы күнгі Бөйдібек ауданының Бөген совхозында тұратын Күсей - Тазша деп аталатын ел сол Күсейден таралған болуы мүмкін). Есей, Есмұрат қартайған шагында сол жерге келіп мекен еткен деген сөзде бар. Есейдің бейіті сол Боген совхозына жақын жерде. Есей бидің соңғы екі әйелі қырғыз бен өзбек жұртынан. Олардан өсіп-өнген ұрпақтар да сол өңірде тұрады.
Мінекей, Есей би осындай өсіп-өнген өнегелі елдің түп атасы, ел қамқоры, ел басшысы, қазақтың айтулы азаматтарының бірі бопты.
Дереккөздер
Санат:Қазақ би-шешендері
NGC 4193
NGC 4193 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4193 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39040, IC 3051, UGC 7234, MCG 2-31-53, VCC 97, IRAS12113+1326, ZWG 69,91.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Чивиталупарелла
Чивиталупарелла (Civitaluparella) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 402 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 66040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Лисец (Кюстендил облысы)
Лисец (Лисец) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кюстендил қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2547. Телефон коды — 07929. ЕКАТТЕ коды — 43815.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Митик-Яха
Митик-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хейм-Паюта өзенінің оң жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Бүрме балақ
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Графикалық тура қиылыстыру
Графикалық тура қиылыстыру — жер бетіндегі Р нүктесінің планшеттегі орнын бастапқы нүктелерден (А және В) тура көздеу арқылы анықтау.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Санта-Барбара (Лориньян)
Санта-Барбара (Лориньян) (Santa Bárbara) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лориньян муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Махлаба
Махлаб
Махлеб (махлаб, магалебті шие, магалебка, Антипка) —ароматты дәмдеуіш, жабайы шие Prunus mahaleb дәнінен жасалған(Киелі Люси немесе Магалеб шиесі). Шие сүйектерін бөліп тастайды, сонда ұрығын алуға болады. Ұрығы немесе дәні өте кішкентай 5мм және жұмсақ, шайнауға болады. Оның хош иісі ащты миндаль немесе шиені еске түсіреді. Махлабты өте үлкен үақыт аралығында Орталық Шығыспен көршілес елдерде қолданып келеді. Грецияда дәмдеуішті μαχλέπι (махлепи) деп атайды және ашытқы қамырларда және жаңа жылда василопита бәлішінде қолданады. Арменияда бұл дәмдеуіш грекиялық цурекке ұқсас, чорек атты ұлттық пасхальді нанға қосылады. Орталық Шығыста немесе Кіші Азияда махлабалар ромадан тәттілеріне қолданады. Кипрде дәмдеуіш μέχλεπι (мехлепи) деп аталады және пасхальді сыр бәліштеріне қолданады.Оның аты φλαούνες (флаонес). Турцияда дәмдеуішті погача атты нан кере етеді. Египетте ұнтақталған пахлабты балмен,кунжу, жаңғақпен араластырып,десерт ретінде нанға жағып жейді Әр түрлі елдерді оның атаулары да өзгеше — mahlab, mahalab, mahleb, محلب, محلب, מהלב, mahlep, mahalep, μαχλέπι, μέχλεπι, mahlepi, machlepi или makhlepi.
Санта-Барбара (Лориньян)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1414 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,51 км² шамасында. Халық тығыздығы — 188,3 адам/км².
Махлаба
Сілтемелер
MacMillan, Norma, ed. (October 2010), The Illustrated Cook's Book of Ingredients (1st American ed.), Dorling Kindersley, с. 354, ISBN 978-0-7566-6730-6 Mariod Abdalbasit Adam, Ibrahim Ramlah Mohamad, Ismail Maznah, Ismail Norsharina Antioxidant activities of phenolic rich fractions (PRFs) obtained from black mahlab (Monechma ciliatum) and white mahlab (Prunus mahaleb) seedcakes // Food Chemistry. — 2010. — Vol. 118, № 1. — P. 120–127. —
Санта-Барбара (Лориньян)
Ауданның қамқоршысы — киелі Варвара (Santa Bárbara).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Мерьель
Коммунаның INSEE коды — 95392, пошта индексі — 95630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4417 адамды құрады. Халық тығыздығы — 831,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Вирусты анахронизмдер
Вирусты анахронизмдер— вирустардың белгілі бір антигендік түрлерінің мезгілсіз, яғни өз індет мерзімінен тыс уақытта шығуы. Мысалы, грипп вирустарының А(НОШ) түрі адамдар арасында А(НШ1) ал, А (НШІ) түрі А (НЗЫ2) түрі таралған кезеңдерде табылуы. Бұл орайда әлемге әйгілі болған жағдай — грипп вирусының А(НШ1) түрі жоқ болып кеткеніне 20 жыл өткесін 1977 ж. қайтадан оралуы.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Халлунген
Халлунген (Hallungen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Вартбург ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Кларксон Валлэй (Миссури)
Кларксон Валлэй (Clarkson Valley) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 7.1 км². FIPS коды — 29-14176.
Тимменроде
Тимменроде (Timmenrode) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Вернигероде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1068 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,28 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 335. Муниципалитеттің басшысы — Христа Леземан.
Кларксон Валлэй (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Ориуэла-дель-Тремедаль
Ориуэла-дель-Тремедаль (Orihuela del Tremedal) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Альбаррасин ауданында (комарка) орналасқан.
Наталия Сац атындағы орыс мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театры
Наталия Сац атындағы орыс мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театры – Қазақстандағы жастар мен балаларға арналған театр ұжымы. Өнер ордасы Алматыдағы жасөспірімдер театрының базасында құрылды. Театрдың құрушысы да, алғашқы басшысы да Наталия Ильинична Сац – 1918 жылы әлемде алғаш балалар театрын ашушы және әлемде алпысқа жуық балалар театрының негізін салушы өнер қайраткері болып саналады.
Ориуэла-дель-Тремедаль
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 564 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 71.40 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 62,2 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Наталия Сац атындағы орыс мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театры
Тарихи кезеңдері мен қойылымдары
Театр бастауында Сергей Эйзенштейн, Николай Черкасов, Вера Марецкая, Владимир Луговский сияқты тағы да басқа Қазақстан өнерінің тарихында жарқын із қалдырған мәдениет қайраткерлері тұрды. Театрдың әрбір даму кезеңі жаңа ізденістерімен ерекшеленді. Н. Сацтан қалған дәстүрді режиссерлер И. Барон, А. Мадиевский, В. Жезмер, Е. Прасоловтар әрі қарай жалғастырып, театр репертуарының мазмұнын кеңейтті.
Алғаш рет қазақ труппасы 1947 жылы 2 ақпанда А. Н. Островскийдің “Мысыққа күнде той бола бермес”, ал орыс труппасы 1945 жылы 7 қарашада Е. Шварцтың “Қызыл телпек” (басты рөлдерде Аққағаз Мәмбетова, Тұрсын Жармұхамедовалар ойнады) спектакльдерін қойды. Театр шымылдығы ресми түрде 1948 жылы 4 шілдеде А.Н. Толстойдың “Алтын кілт” спектаклімен (режиссер Сац) ашылды. Жас ұжымның мектеп бағдарламасымен сәйкес алғаш қойған пьесалар мен аңыз-ертегілер инсценировкалары: М. Ақыжанов пен Қ. Бадыровтың “Алтын сақасы” (1948, режиссер Н.В. Молчанов; 1953, режиссер С. Шәріпов; 1965, режиссер Мен Дон Ук), Ш. Құсайыновтың “Нұрлы тас” (1951) пен “Алдар Көсесі” (1954, екеуінің де режиссер А. Тоқпанов), Қ. Сатыбалдиннің “Аягөз аруы” (1954, режиссер М. Қосыбаев), Л.В. Соловьевтың “Қожанасыры” (1949, режиссер И.С. Барон). Театрда Сац (1947–50), А.Тоқпанов (1950–54), Қосыбаев (1954–59), В.И. Добронравов (1959–62), Ғ. Хайруллина(1962–64), Мен Дон Ук (1964–68), В.С. Пұсырманов (1968–76), М. Байсеркенов (1976–82) сынды бас режиссерлермен қатар И.Г. Бальхозин, Э.Д. Гейдебрехт, А.И. Ненашев, Д. Сүлеев, В.В. Теляковский, С. Үмекенов, т.б. театр суретшілері жемісті еңбек етті.
Театр труппалары мектеп пен отбасының байланысы, жастардың жауынгерлік және еңбектегі ерлігі, достық қарым-қатынасы, арман-махаббаты жайлы тәлім-тәрбиелік мәні зор шығармаларды сахнаға шығарды. Олар: М. Иманжановтың “Жас өмірі” (1949, режиссер Молчанов), Құсайыновтың “Көктем желі” (1953, режиссер Тоқпанов) мен “Есірткен еркесі” (1954, режиссер Қосыбаев), Ш. Байжановтың “Әлия Молдағұловасы” (1954, режиссер Т. Дүйсебаев), Б.Л. Горбатовтың “Әкелердің жастық шағы” (1950, режиссер Б. Коврижных), т.б. қойылымдар.
Жаңа үрдістер
1985 жылы Қазақ ССР мәдениет министрлігінің 24 ақпан күні шыққан №50 бұйрығымен Қазақстанның балалар мен жасөспірімдер театры екіге бөлінді: 1995 жылы Наталия Сац есімі берілген орыс театры; сондай-ақ, танымал қазақстандық жазушы әрі драматург Ғабит Мүсіреповтің есімі берілген қазақ театры. Біраз уақытқа дейін қос ұжым бір шаңырақ астында жұмыс істеп, сахнада қойылымдарды кезегімен қойып жүрді. 1995 жылы театрға Н.И. Сац атындағы академиялық театр мәртебесі берілді.
2000 жылы жасөспірімдер театры бұрын мәдениет сарайы болған Алматы қаласының қағаз-мақта комбинатының ғимаратына көшіп барды. Жаңа жерде Б. Преображенский Ю. Поляковтың «ЧП районного масштаба», Э. Казакевичтің «Двое в степи», Б. Пастернактың «Доктор Живаго», М. Булгаковтың «Белый крест», О. Сүлейменовтің «Страсть скифа – справедливое несчастье», А. Пушкиннің «Прими собранье пестрых глав..», Шекспирдің «Гамлет», Гогольдің «Беспримерная конфузия» спектакльдерін сахнаға шығарды. 2006 жылдан театрдың ғимаратында Камералық сахна жұмыс істеп келеді. Театрдың қалыптасуына РСФСР-дің еңбек сіңірген өнер қайраткері Б. Гронский үлес қосты. Оның басшылығы кезінде театр классикалық және қазіргі заманғы драматургияның үздік туындыларын сахналады. Б. Гронскийдің өзі Л. Гераскинаның «Аттестат зрелости», Т. Габбенің «Золушка», В. Розовтың «Страницы жизни», А. Арбузовтың «Годы странствий», В. Лавреневтің «Разлом» спектакльдерін сахнаға қойды. Сондай-ақ режиссер, Қазақ ССР еңбек сіңірген қайраткері Евгений Александрович Прасолов К. Треневтің «Гимназисты», Я. Райнистің «Вей, ветерок!», Д. Фурмановтың «Мятеж» (бұл спектаклге 1968–87 жылдары Мәскеуде өткен балалар мен жасөспірімдер тетарларының бүкілодақтық фестивалінде І дәрежелі диплом берілді), А. Кузнецовтың «Взрослые дети» сияқты тамаша туындыларды сахналағанымен есте қалды. Орыс труппасының бас режиссері, Қазақ ССР-інің еңбек сіңірген қайраткері Абрам Львович Мадиевский Б. Горбатовтың «Юность отцов», А. Арбузовтың «Таня» және «Иркутская история» тәрізді қызғылықты спектакльдерді қойды.
Бүгінде театрдың репертуарында «Сказка о царе Салтане» (А. Пушкин),  «Муха-Цокотуха» (К. Чуковский), «Зайка-зазнайка» (С. Михалков), «Золотой чай» (С. Козлов), «Сказка про Нолик, без которого не наступит завтра» (Г. Данатаров), «Сказка о золотом троне, голубом цветке и старой домбре» (Е. Прасолов), «Волшебная лампа Аладдина» (О. Емельянова), «Две Бабы-Яги» (Р. Сеф, Н. Карелина), «Красная Шапочка» (Е. Шварц), «Белоснежка», «Талисман», «Закат» (И. Бабель), «Горе от ума» (А. Грибоедов), «Ромео и Джульетта» (У. Шекспир), «Белое облако Чингисхана» (Ч. Айтматов), «Тимур и его команда» (А. Гайдар), «Кошкин дом» (С. Маршак) сияқты спектакльдер бар.
Театр труппасын бірнеше жыл бойы Қазақстанның еңбек сіңріген өнер қайраткері Рубен Андриасян басқарып келді. Ол Эдмон Ростанның "Сирано де Бержерак", Анатолий Алексиннің "Жас гвардия", Борис Васильевтің "Тізімде көрсетілмеген", Анатолий Чеховтың "Кішкене комедиялар", Владимир Варфоломеевтің "Қасиетті мен күнәһар", Василий Аксеновтің "Сиқырлы шөп" сынды тамаша туындыларын сахналады. 1986 жылы театрдың көркемдік жетекшісі әрі бас режиссері болып Борис Преображенский тағайындалды. Қазіргі таңда театрдың жетекшісі – Надежда Горобец.
Режиссерлер
Н.И. Сац (1945 – 50), Б.Г. Гронский (1951 – 56), Е.А. Прасолов (1956 – 58, 1970 – 74), А.Л. Мадиевский (1958 – 62), В.Л. Шкляр (1962 – 63), В.И. Пучкин (1964 – 66), Г.М. Жезмер (1966 – 70), Р.С. Андриасян (1974 – 83), Б.Н. Преображенский (1984 жылдан) театр труппасының бас режиссерлері болумен бірге оның көркемдік жағын да басқарды.
Суретшілер
А.А. Алексеев, Е.Г. Маркова, А.А. Пашков, А.Г. Ридаль, Т.Е. Сидоров, И.Г. Бальхозин, Э.Д. Гейдебрехт, В.В. Теляковский, Ф.И. Ткаченко, Д.В. Павлюк (1988 жылдан), т.б..
Бас актерлер
Евгений Жуманов, Дмитрий Скирта, Наталья Бардина, Владимир Крылов, Ольга Коржева, Ирина Арнаутова, Наталья Лунина, Алма Рулас және т.б..
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары Санат:Алматы театрлары
Үкіметтік емес халықаралық ұйымдар
Үкіметтік емес халықаралық ұйымдар - мемлекетаралық келісім негізінде емес, жеке немесе заңды тұлғалардың бірігуі нәтижесінде құрылган, қызметі үкіметгің ресми сыртқы саясатынан тыс жүргізілетін ұйымдар. Мұндай ұйымдарға мынадай белгілер тән: мақсаттары міндеттерінің халықаралық сипаты; құрылтайшылықтың жеке, яғни мемлекеттік емес сипаты; олардың қызметінің ерікті түрде жүргізілуі. Міне, сондықтан да мүндай ұйымдарды халықаралық қатынастардың "жаңа акторларына" жатқызады. Мемлекеттің беделі мен күшіне сүйенетін үкіметаралық ұйымдардан айырмашылығы үкіметтік емес ұйымдар ықпал етудің құралы ретінде халықаралық қоғамдық пікірге сүйенеді, ал мақсатқа жетудің жолдары үкіметаралық ұйымдарға (ең алдымен БҰҰ-на) және қандай да бір жекелеген мемлекеттерге қысым көрсетумен анықталады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Зэръю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жазбалы қоғамдар
Жазбалы қоғамдар - материалдық тасымалдаушыларда дыбыстарды тіркейтін және әріптерді меңгерген қоғамдар.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Спикер
Спикер - бірқатар парламенттік мемлекеттердегі парламент басшысының немесе палата басшысының аты. Мысалы, АҚШ-та өкілдер палатасының спикері, Ұлыбританияда қауымдастар палатасының спикері дейді.
Дереккөздер
Санат:Парламент
Белен (Пара)
Белен (Пара) (Belém) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Белен агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Белен экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Спикер
Дереккөздер
Speaker Presidente della Camera dei Deputati
Белен (Пара)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1408847 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1065 шаршы шақырым шамасында. Халық тығыздығы — 1322,3 адам/шаршы шақырымына.
Тарихы
Қала 1616 жылы құрылған.
Санат:Пара елді мекендері
Ахки-Чу-Шамиля
Ахки-Чу-Шамиля (Шаудан) — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хулхулау өзенінің сол жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Аргун өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Азайып бара жатқан түр
Азайып бара жатқан түр (Сокращающийся вид) — әлі де дарақтары кездесіп, өр жерлерден кәрінгенімен, табиғи және адам әрекетінен жойылып бара жатқан түрлер қатарына қосылу қаупі бар түр. А.б.ж.т. міндетті түрде Қызыл кітапқа тіркеледі.
Дереккөздер
Санат:Экология
Тимур Камалұлы Досымбетов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Хью Грант
Хью Грант (Hugh Grant), толық аты: Хью Джон Мунго Грант (ағыл. Hugh John Mungo Grant; 9 қыркүйек 1960 жыл, Лондон) – британдық актер.
Бүрме тігіс
Бүрме тігіс - матаның шетін жинай тіккенде қолданылатын тігіс түрі. Мысалы, желбіреуіктерді, қос етектерді, бүрмелі жағаларды тіккенде қолданылады.
Бүрме тігістер екі қатар жүргізіледі, иненің әрбір шаншымы сиректеу келеді де, жіптің бүре тартылуымен жиырыла тігіледі. Бүрілуінің үлкендігіне қарай сиыр тіс, бұзау тіс, қой тіс деген түрлері бар.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Қызыларай көшесі (Астана)
Қызыларай көшесі Қарқабат, Балқантау, Құндызды көшелерімен қиылысып, Обаған көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 1250,4 м. Бұрынғы атауы №43 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Қызыларай - Сарыарқаның шығысындағы тау. Қарқаралы тауының оңтүстігінде 80-90 шақырым жерде. Абсолюттік биіктігі - 1550 м. Батыстан шығысқа қарай 60-65 шақырым, ені 15-20 шақырым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Бейімделгіштік
Бейімделгіштік (Адаптируемость; adavtive rate) — модемнің немесе басқа телекоммуникациялық құрылғылардың телефон желісінің өзгеруі негізінде мәлімет жөнелту жылдамдығының өзгеруіне карай тез бейімделуі.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Айналым қаражаты
Айналым қаражаты — кәсіпорындар мен шаруашылық ұйымдарының өндіріс циклі барысында толық пайдаланылатын қаражатының бір бөлігі.
Оған ақшамен бағаланған материал, шикізат, отын, энергия т.б. қажетті заттар жатады. Ол сонымен қатар аяқталмаған өндірісті жалғастыру үшін, дайын өнім қорын жасау үшін де жұмсалады. Айналым қаражатының бір бөлігі өндіріс саласында, екінші бөлігі айналымға түседі. Күнделікті өндіріс жағдайында оның бір бөлігі материалдық заттар қорына айналса, тағы бір бөлігі банк есепшотында, кәсіпорын кассасында жинақталады. Құрылым барысына қарай айналым қаражаты кәсіпорынның меншікті қаржысы мен несие қаржысы (банктен уақытша қажетті өтеу үшін алған) болып бөлінеді. Айналым қаражаты кәсіпорынның пайдасы есебінен өсіп отырады. Оны пайдалануды жақсарту, айналымын жеделдету өндіріс тиімділігін арттырудың басты факторларының бірі. Өндірістік қорлардың ауыспалы айналымының кез келген кезеңінде айналым қаражаты жетпей қалса онда өндірістің үздіксіз өнім шығаруы бұзылады. Қазақстанда 90-жылдары өнеркәсіп салаларына экономикалық шетелдік инвестициялардың мол тартылуы кәсіпорындардың айналым қаражаты тұрақтандыруға, игеруге жағдай жасады.
Сілтемелер
Санат:Экономикалық жүйелер
Петр Иванович Рыбаков
Петр Иванович Рыбаков - қазақстандық зоотехник, ауыл шаруашылық ғылым кандидаты. 1944 жылдан КОКП мүшесі. Петр Вологда сүт шарушылығы институтын бітірген. 1936 жылдан Алматы мемлекет тұқым мал рассаднигінде селекуионер-зоотезник, аға зоотехник, директор. 1942 ж. АЛматы облысы жер бөлімінде зоотехник, басқарма батығының  орынбасары, ауыл шаруашылық тресінің директоры, Ауыл шаруашылық басақармасының бастығы, 1958-65 ж. Алматы облысы атқару комитеті председателінің орынбасары, Қаз.КСР. ауыл шауашылық өнімдерін өндіру және дайындау министрінің орынбасары, 1965-70 ж. Қаз.КСР. Министрлігі Советінің қызметкері. 1970 жылдан Алматы зоотехника-мал дәрігерлік институтында кафедра меңгерушісі. Алатау сиырын шығарудағы селекциялық жұмысқа белсене қатысқаны үшін оған КСРО мемлекет сыйлығының лауреаты  атағы берілді.
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары
Әл-Райян (футбол клубы)
«Әл-Райян» (نادي الريان) — Катардың Әл-Райян қаласындағы футбол клубы. 1967 жылы «Райян» және «Нусур» клубтарының бірігуінен құрылған.
Треорантек
Треорантек (Tréhorenteuc) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56256, пошта индексі — 56430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 110 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Сұлтан Шәріпұлы Оразалинов
Сұлтан Шәріпұлы Оразалинов (30.4.1941 жылында туған, Шығыс Қазақстан облысы Аякөз қаласы) - жазушы, сыншы, теледраматург, өнертану саласының профессорі (2003). Қазақстанның еңб. сің. мәдениет қызметкері (1981), "ҚР еңб. сің. қайраткері" (2001), Халықаралық телевизия және радио академиясының (JATR) акад. (2003). ҚазҰУ-ды бітірген (1964). 1964 - 1984 жылдары Қазақ радиосы мен телевизиясында бас редактор қызметін атқарды. Қазақ телевизиясының әдеби-драмалық бағдарламалар бас редакциясын тұңғыш рет ұйымдастырып, он бес жылдан астам басқарды. Олардың ішінде "Сұхбат", "Қымызхана", "Кезде- су", "Шүғыла", "Айтыс", "Халық қазынасы", т.б. хабарлар циклі мен "Кек", "Отырар ойраны", "Өлім фа- брикасы", "Қашқын" т.б. телеқойылымдары халыққа кеңінен танылды. 1984 - 1986 жылдары Қазақстан Орталық партия к-тінде нұсқаушы, көркем әдебиет бөлім меңгерушісі, 1986 - 1993 жылдары республикалық "Өнер" баспасының бас редакторы, 1993 - 95 жылдары ұлт саясаты жөніндегі Мемл. к-т төрағасының бірінші орынбасары, 1997 - 1998 жылдары ҚР Білім және Мәдениет Мин- нің Тіл саясатын үйлестіру департаментінің директоры, 1998 - 2000 жылдары  ҚР энергетика, индустрия және сауда мин-нің Авторлық құқық жөніндегі агенттігінің директор қызметтерін атқарған. 2000 жылдан ҚР әділет мин-нің авторлық қүқықтар жөніндегі к-тің төрағасы. Ол Респ. терминология және ономастикалық комиссия төрағасының бірінші орынбасар (1993 - 97), Қазақстан Халықтар Ассамблеясы кеңесінің (1994 - 97 ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік Ұлттық саясат жөніндегі кеңест ҚР Мемл. сыйл. беру жөніндеу комиссияның (1993- 98) мүшесі болды. Ондаған әдеби-зерттейтін мақалалары, монографиясы, орыс және шет ел жазушыларының романы, повестерін қазақшалаған кітаптары жарық көрген. Халықаралық әдеби сыйл. лауреаты (1995), РҚ Президентінің "Алтын Барыс" белгісімен марапатталған (2001).
Оркестрлеу
Оркестрлеу - музыкалық шығарманы оркестрге лайықтап жасау немесе партитураға түсіру.
Дереккөздер
Санат:Өнер
Подгорица
Жалпы сипаттамасы
Подгорица – Черногорияның әкімшілік, экономикалық, және өнеркәсіптік орталығы, сол сияқты көліктік торабы.
Подгорица өзеннің құйылысында, шұрайлы жер, жазық (Черногорияға аса сай боп келмейтін) далада орналасқан. Өзінің атауымен қала оның тарихи орталығын аспандататын бірнеше биік емес төбелерге міндет артады, олардың«Горица» деп аталады.
Тарихы
Заманауи Подгорицаға алғашқы қоныстану тас ғасырында-ақ болған еді. Біздің заманымызға дейін мұнда иллириялық тайпалар өмір сүрген болатын, кейін бұл жерді римдіктер басып алды. Олар қаланы Бирзиминиум (Birziminium) деген атаумен негізін қалады.
Подгорицадан 3 км арақашықтықта Диоклей атты римдіктер қаласының қираған үйіндісі жатыр. Римдік император Диоклетиан (жобалап алғанда, оның есімі «диоклеец») осы жердің тумасы болып есептелген. Кейін славяндар кезінде Диоклей атауы Дукляға айналды. Осылай барлық аудан аталып кетті.
V ғасырда мұнда славян тайпалары орналасты. Олар өз мемлекеттерінің негізін қалады, үнемі Византиямен соғыса жүріп, жағалауда тұрған Рибница атты өзен атауымен аталған қаланы тұрғызды. Алғашқы рет бұл атау Неманичей династиясындағы сербтер королдігінің басқарушылығы кезеңінде еске алынады. Қаланың маңыздылығы Адриятия теңізіне, ары қарай Батыс елдерге алып келетін сауда жолының орналасуымен анықталады. Подгорица атауы алғашқы рет 1326 жылы Котор мұрағатындағы сот құжаттарында кездетіріледі. Қала Дубровник пен Сербияның арасында, ол уақыттың өзінде жанды сауда жүргізілгендіктен бай болды.
thumb|300px|right|Қалалық кеңес
Черногория және Югославия Патшалығы
1878 жылы Берлин конгресінен кейін, Подгорица Черногория князьдігіне қосылып, Османлы басқармасының төрт ғасырының аяқталуын және Подгорица мен Черногорияның жаңа дәуірінің басталуын белгіледі. капитал концентрациясының алғашқы нысандары жолдар барлық көрші қалаларға салынды кезде, 1902 жылы көрген, және темекі Подгорица алғашқы маңызды коммерциялық өнім болды. Содан кейін 1904 жылы Зетска деп аталатын жинақ банкі бірінші маңызды қаржы институтын құрды, және ол жақын арада Podgorička Bank-ға айналады.
Бірінші дүниежүзілік соғыс Черногорияның жаңадан жарияланған Патшалығының ең үлкен қаласы болған Подгорица үшін серпінді дамудың аяқталуын белгіледі. елдің қалған сияқты еді Подгорица 1916 жылғы 1918 Аустрия-Мажарстан, иеленді.
1918 жылы одақтастар босатылғаннан кейін, Черногория Сербия Патшалығы мен біріктіріліп, сербтер, хорваттар мен словендердің Корольдігіне кіргендіктен, дау-дамайсыз Подгорица Ассамблеясы Черногорияның мемлекеттілігінің аяқталуын белгіледі. Интервар кезеңінде Подгорица халқы 13 мыңға жуық болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Подгорица ауыр зардап шеккен. Қала соғыс кезінде 70-тен астам рет бомбалады, оны жермен соқтығысып, 4,1 мыңнан астам адам қаза тапты. 1944 жылғы 19 желтоқсанда қала босатылды. 90-шы жылдары Югославияның ыдырауымен қайта қалпына келтірілді және Сербия мен Черногория федералды мемлекетке кірген 1992 жылғы 2 сәуірде Подгорица есімі қалпына келтірілді.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Подгорица ауыр зардап шеккен. Қала соғыс кезінде 70-тен астам рет бомбалады, оны жермен соқтығысып, 4,1 мыңнан астам адам қаза тапты. 1944 жылғы 19 желтоқсанда қала босатылды. 90-шы жылдары Югославияның ыдырауымен қайта қалпына келтірілді және Сербия және Черногория федералды мемлекетке кірген 1992 жылғы 2 сәуірде Подгорица есімі қалпына келтірілді.
Халқы
thumb|right|100px|Подгорица құрылысы
Экономикасы
thumb|300px|right| Черногориядағы Орталық Банк
IC 519
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24389, ZWG 32.51, NPM1G +02.0193.
Сыртқы сілтемелер
IC 519 Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Бақыт Әшімова
Қызылорда қыздар педагогикалық училищесін (1956), Алматы консерваториясын (1963, А.А. Леонтьеваның класы бойынша) бітірген. Консерваторияны бітірген жылы Қазақ академиялық опера және балет театрына қабылданған.
Әшімова осы театрда ұзақ жыл шығарм. еңбек етіп, көптеген опералардағы меццо-сопранолық рөлдерді нәзік лирикалық иірімдермен байытты. Олар: Дүрия, Қамқа, Дана, Жаңқа (Е. Брусиловскийдің “Қыз Жібегі” мен “Ер Тарғынында”), Қарлығаш, Люба (А. Жұбанов пен Л. Хамидидің “Абайы” мен “Төлеген Тоқтаровында”), Аналық (М. Төлебаевтың “Біржан—Сарасында”), Тоғызақ (Н. Жигановтың “Алтыншашында”), Ларина (П. Чайковскийдің “Евгений Онегинінде”), Сузуки (Дж. Пуччинидің “Чио-чио-санында”), Шәмсия (З. Исмагиловтың “Құдашасында”) рөлдері Әшімова сомдауында мүлде жаңа қырынан ашылды. Ол Нұрсұлу, Ана (С. Мұхамеджановтың “Айсұлуы” мен “Жұмбақ қызында”), Балым (Е. Рахмадиевтің “Қамар сұлуында”), Алқа (Ғ. Жұбанованың “Құрманғазысында”) партияларын сахнада тұңғыш рет орындады. Әшімова өнерінің екінші қыры — камералық әншілігі. Ол Н. Тілендиевтің “Куә бол”, “Махаббат мұңы”, “Күндер-ай”, “Жүрегім менің”, “Саржайлау”, “Сөнбейді, әже, шырағың” және Рахмадиевтің “Бала ғашық”, “Сағындым еркем”, “Күзде” әндерін алғаш рет орындап, қалың жұртшылықтың ықыласына бөленді.
Ұмытыла бастаған бірқатар халық әндері Әшімова орындауында қайта жаңғырып, қазіргі заманмен үндес өнер туындасына айналды. Сондай-ақ, замандас қазақ композиторларының әндерін (Б. Құрманғаливтің “Ардағым”, Ш. Қалдаяқовтың “Шынарым”, Ә. Бейсеуовтың “Алтыным”, Ә. Молдағайыновтың “Алғашқы ұстазым”, қаласының Жақановтың “Алматы кешінде”, т.б.) де  Әшімованәзік нақышпен, терең сезіммен, тыңдаушыларға жеткізді. Әшімова орындаған әндер бірнеше дүркін жеке күйтабаққа жазылып шықты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:8 қарашада туғандар Санат:1937 жылы туғандар Санат:Қарасай ауданында туғандар Санат:21 тамызда қайтыс болғандар Санат:2012 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері
Ходгдон (Мэн)
Ходгдон (Hodgdon) — Мэн штатының Аростук округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1240 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 103.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-33385.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жуантөбе (тау, Қызылорда облысы)
Жуантөбе – Қызылорда облысы Қармақшы ауданында орналасқан тау. Арал қарақұмында. Байқоңыр қаласынан солтүстікке қарай 135 м жерде, құмды алқапта. Абсолюттік биіктігі 136 м.
Жер бедері
Төбесі доғал, жалпақ төбе. Маңында Айыртабан, Құмқайнар, Боқай, т.б. құдықтар кездеседі. Солтүстігінде биіктігі 118 м болатын Үштағантөбе тауымен шектеседі.
Өсімдігі
Сұр топырағында сексеуіл, қарабарақ, жыңғыл өседі.
Дереккөздер
Санат:Қармақшы ауданы таулары
Сен-Илер-дю-Буа (Жиронда)
Сен-Илер-дю-Буа (Saint-Hilaire-du-Bois) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,5 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33419, пошта индексі — 33540.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 89 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Дотация
Дотация (dotatіo — сый, сияпат, жәрдем көрсету) — кірісінен шығысы асып түсетін кәсіпорындарға және кейбір аймақтарға мемлекет тарапынан берілетін жәрдем ақша. Кәсіпорындарға дотация беру, бір жағынан, оларды банкротқа ұшыраудан құтқарады, екінші жағынан, кейбір тұтыну тауарлары мен ақылы қызметтің бағасын көтеруге жол бермейді, өйткені бағаның бір бөлігі дотация есебінен бюджет қаражатынан өтеледі. Алайда дотация мемлекеттік бюджетке ауыр жүк болып, оның тапшылығын туындатады, бұл өз кезегінде кейде қосымша ақша эмиссиясын жасауға, одан барып инфляцияның өсуіне әкелуі мүмкін. Дотация экономикасында мемлекеттік-әкімшілік басқару тәсілі басым елдерде кеңінен қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Қызылой көшесі (Астана)
thumb|250px|Астана Қызылой көшесі Өлеңті көшесінен басталады. Ұзындығы - 308,8 м. Бұрынғы атауы Инициативный көшесі. «Энергетик» тұрғын алабы.
Қызылой - газ кені. Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы, Байзақ газ кен орнынан батысқа қарай 35 шақырым жерде орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
IC 4939
IC 4939 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64131, ESO 143-8.
Сыртқы сілтемелер
IC 4939 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Фирма атауы
Фирма атауы — коммерциялық ұйым болып табылатын зани тұлғаның атауы. Фирма атауы фирманың азаматтық айналымға басқа қатысушылардың арасында даралануына мүмкіндік береді. Фирма атауыда кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысаны нұсқалуға, оның ерекшелігі бейнеленуге тиіс. Мысалы, серіктестіктің фирмалык атауында ең болмаса, бір толық серіктің есімі енгізілуге тиіс. Біртұтас кәсіпорындардың және заңда көзделген жағдайларда басқа да коммерциялық ұйымдардың атауында заңи тұлға қызметінін сипаты нұсқалуға тиіс. Фирма атауына шындыққа сай келмейтін немесе шатастыруға бейім деректерді енгізуге тыйым салынады, ол жаңа, бұрыннан пайдаланылып жүрген атаудан өзгеше болуға тиіс. Фирма атауына құқық жеке бастың мүліктік құқығына жатады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Дөдеге
Дөдеге– киіз үйдің үзігінің шетін бастыра, айналдыра тігілетін киіз әшекей. Сән-салтанат үшін тігіледі. ұимараттарға, тұрғын үйлерге әшекейлік реңк беру үшін оның күмбезін айналдыра жүргізілген жолақ, жақтау немесе жиектеме де дөдеге деп аталады. Қожа Ахмет Иасауи ғимаратының қатпарлы күмбезінің мойындығы шыр айналдыра, жыланкөз өрнекпен көмкеріліп, әшекейленген.
Қоректі орталар
Қоректі орталар — микроорганизмдер, және әртүрлі торша өсінділері өсіп-өнетін азығы бар орта. Кұрамында бейорганикатұздары, кішімолекулалы синтетикалық заттар және кан сарысуының компоненттері бар. Қоректі орталар белгілі түрлерінің өзі бірніеше жүз.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Тектоникалық таулар
Тектоникалык таулар — жер қабығының радиальды, вертикальды және горизонтальды қозғалуынан пайда болған жер бетінің биік бөліктері. Тектоникалық таулар бес түрге бөлінеді: 1) қатпарлы дислокациялары басым қатпарлы таулар (мыс.: Юра); 2) жагпа жазықтар мен шарьяждардың қатысуы арңылы түзілген жамылғы таулар; 3) қатпарлы жаңпарларды бір-бірінен бөлшектеп тұратын жарыңтары басым ыдырамақатпарлы таулар; 4) тек ыдыраудан түзілген жақпарлы таулар; 5) бұрынғы қатпарлардың немесе ыдырай қатпарланған құрылымның тау бұзылғаннан кейін қайтадан әрбір жақпарларға бөлінуінен түзілген қатпарлы жақпарлы таулар (мыс.: Алтай).
Дереккөздер
Санат:География
Монперу (Дордонь)
Монперу (Montpeyroux) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24292, пошта индексі — 24610.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары