cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Судомля
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Молога өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Долно-Войводино (Хасково облысы)
Долно-Войводино (Долно Войводино) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Хасково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 249 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6389. Телефон коды — 03719. ЕКАТТЕ коды — 22589.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Мал шаруашылығы
thumb Мал шаруашылығы — ауыл шаруашылығының мал өнімдерін өндіру үшін мал өсірумен айналысатын саласы. Мал шаруашылығы халықты азық-түлікпен (сүт, май, ет, т.б.) жеңіл және тамақ өнеркәсіптерін шикізатпен (жүн, тері, ет өнімдері қалдықтары, т.б.) ауыл шаруашылығы өндірісін күш-көлік (ат, өгіз, түйе, т.б.) және тыңайтқышпен қамтамасыз етеді. Мал шаруашылығы өнімдері мен оның қалдықтарынан мал азықтары (майы алынған сүт, ет-сүйек және сүйек ұндары, т.б.), дәрі-дәрмектер мен биологиялық белсенді (активті) заттар (емдік сарысулар, гормонды қосылыстар, т.б.) алынады. Мал шаруашылығы салаларына сиыр, қой, ешкі, жылқы және түйе шаруашылықтары жатады.
Ірі қара өсіру
Ірі қара өсіру қоңыржай белдеудің табиғи және мәдени жайылымдармен жақсы қамтамасыз етілген орман, орманды дала, дала аймақтарында жақсы жолға қойылған. Дүниежүзі бойынша ірі қараның мал басы 1,3 млрд-қа жетіп отыр. Өндірілетін сүттің барлығын дерлік, ал еттің 35%-ын осы ірі қара малы береді. Интенсивті сүтті және етті-сүтті бағыттағы мал шаруашылығы дамыған елдерге тән, оларда мал қолда да, жайылымда да бағылады. Өнімділік өте жоғары болғандықтан, бұл шаруашылық саласы жылдан-жылға өркендеуде. Етті бағыттағы мал көбінесе қоңыржай және субтропиктік белдеулердің неғұрлым құрғақ аудандарында таралған. Онда экстенсивті отарлап жайылымда бағу және көшпелі мал шаруашылығы басым келеді. Дүниежүзінде етті ең көп өндіретін елдер қатарына АҚШ, Қытай, Бразилия, Аргентина және Ресей жатады.
Сүт өндіру бағытындағы ірі қара өсіру көбінесе қала маңы мен халық тығыз қоныстанған аудандарда дамыған. Әсіресе Еуропа мен Солтүстік Американың орман зонасында орналасқан елдерде жақсы жолға қойылған. Сүт өндіруден АҚШ, Ресей, Үндістан, Бразилия және Батыс Еуропа елдері ерекше көзге түседі. Жайылымдық жерлер мен шөптесін өсімдіктердің жеткілікті болғанына қарамастан, Африкада, әсіресе оның тропиктік аймақтарында ірі қара саны өте аз. Оның басты себебі — ұйқы ауруының қоздырғышын тарататын цеце шыбыны. Сондықтан да мұнда бұл ауруға шалдықпайтын ірі қарадан зебу өсіріледі.
Шошқа шаруашылығы
Шошқа шаруашылығы дүниежүзілік ет өнімінің 40%-ға жуығын береді, қазір оның саны 0,8 млрд-тан асып отыр. Ірі қарамен салыстырғанда күй талғамайтындықтан және тез өсіп-өнетіндіктен бұл шаруашылық адамдар тығыз қоныстанған аймақтарда кең тараған. Дүниежүзіндегі шошқа санының жартысына жуығы Азияға, оның ішінде, ең алдымен, Қытайға келеді. (Азияның кандай елдерінде шошқа мүлдем өсірілмейді, оның себебі неліктен?) Сонымен қатар АҚШ, Бразилия, Германия, Ресей, Польша елдерінде де шошқа шаруашылығы жақсы дамыған.
Қой шаруашылығы
Қой шаруашылығының дүниежүзіндегі аса ірі аймағы — Аустралияның шөлейтті аудандары. Қойдың басым көпшілігі жеке иелерге немесе компанияларға қарайтын ірі қой шаруашылығында өсіріледі. Ондай шаруашылықтар "шипстейшнз" деп аталады. "Шипстейшнз" ондаған, кейде тіпті жүздеген мың гектарды алып жатады. Оның ең үлкенінің ауданы 2 мың км²-ден асады. Мұнда бір мезгілдегі қой басы 10—20, тіпті 50—100 мыңға дейін жетеді. Қой бүкіл жыл бойы табиғи жайылымдарда жайылып бағылады. Көбінесе жоғары сапалы жүн беретін биязы жүнді қой тұқымы — Аустралия мериносы өсіріледі. Гоулберне қаласында осы қойға "Үлкен Меринос" деп аталатын ескерткіш орнатылған.
Басқа да шаруашылықтар
Жоғарыда аталған мал шаруашылығының кең тараған басты салаларынан басқа табиғат жағдайларының ерекшеліктеріне сәйкес Африка мен Азияның шөлді аудандарында түйе мен ешкі өсіру, Орталық Азияның таулы аудандарында қодас өсіру, солтүстіктегі тундра зонасында бұғы өсіру сияқты шаруашылықтар да кездеседі. Сонымен қатар омарта шаруашылығы, жібек құртын өсіру, аңдардың кейбір түрлерін (әсіресе терісі бағалы аңдар: түлкі, сусар, бұлғын және т.б.), крокодил мен түйеқұс (страус) өсіру сияқты арнаулы шаруашылықтар да бар.
Мал шаруашылыры барынша дамыған аудандарда экологиялық проблемалардың туындайтыны белгілі жайт. Мал тұяғының әсерінен топырақ эрозиясы жүруде, жайылымдардағы өсімдік жамылғысы жұтандануда, тіпті жойылуға жақындауда. Ал ірі интенсивті мал шаруашылығы жинақталған жерлерде (ірі қара, шошқа бордақылау және құс семірту) топырақ, су және ауа да ластануға ұшырауда.
Қазақстандағы мал шаруашылығы
thumb Мал шаруашылығының тарихы осыдан 10 мың жылдай бұрын жабайы жануарларды қолға үйрету кезеңінен бастау алады. Алғашқыда мал шаруашылығы табиғи сипатта дамығандықтан малдардың өнімділік бағыттары мен тұқымдары санын ұлғайтуға жеткілікті жағдайлар болмады. Мал тұқымдарын шығарудың қарқын алуы мал шаруашылығы өнімдерін өндіру тауарлары сипат алған капиталистік қатынастардың өркендеуімен тығыз байланыста жүрді. Мыңдаған жылдық тарихы бар мал шаруашылығының Қазақстанның экономикалық, әлеуметтік және мәдени дамуындағы орны ерекше болды. 20 ғасырдың басына дейін адамдардың әл-ауқаты мен тұрмыс тіршілік деңгейі түгелге жуық мал шаруашылығының өркендеу деңгейімен анықталды. Қазақстан жерінде мал шаруашылығы ежелден жайылым ауыстырып отыруды талап ететін көшпелі жүйе бойынша дамығандықтан негізінен қой, ешкі, жылқы және түйе өсірілді. Салыстырмалы түрде күтімді және құнарлы азықтарды көп қажет ететін сиырдың кеңінен таралуы, сондай-ақ, қазақ халқы төрт түлік мал санатына қоспайтын шошқа өсірудің қолға алынуы 19 — 20 ғасырларда Ресейден орыс шаруаларының қоныс аударып келе бастауымен тығыз байланысты. Сол кездерде Орталық Қазақстан аймағындағы мал шаруашылығы ерекшеліктерін анықтау мақсатында жүргізілген зерттеулер нәтижесі мал түрлері үлес салмағының төмендегідей болғандығын көрсетті.
Қазақстанда 1916 жылы 18,4 млн. бас қой мен ешкі, 4,3 млн. жылқы, 733 мың түйе, 5,0 млн. бас сиыр өсірілді. 1918 — 21 жылы Азамат соғысы мен бірнеше рет қайталанған жұт нәтижесінде мал саны 1916 жылмен салыстырғанда 3 еседен аса төмендеді. 1923 — 29 жыды аралығында ауыл шаруашылығын игеруге бағытталған жан-жақты шаралар барысында мал саны қайтадан 1916 жылғы деңгейге жеткізілді. Алайда, 1930 — 33 жылы ауыл шаруашылығын жаппай ұжымдастыру науқанында жіберілген өрескел қателіктер салдарынан мал басы 10 еседен аса қысқарды. Республика мал шаруашылығын қалпына келтіруде 1932 жылы Орталық комитет қабылдаған “Қазақстан мал шаруашылығы туралы” шешімінің маңызы зор болды. Әрбір отбасыға 100-ге дейін қой-ешкі, 8 — 10 сиыр, 3 — 5 түйе мен 8 — 10 жылқы ұстауға рұқсат берілді.
Қазақстанда ауыл шаруашылығы мен өндірісті жоспарлы түрде дамыту, жаңа жерлерді игеру және отырықшылық өмір салтының берік орнығуы Мал шаруашылығының жаңа бағыттары — сүтті және етті мүйізді ірі қара мал шаруашылығын, биязы және биязылау жүнді қой шаруашылықтарын, қаракөл қойы шаруашылығын өркендетуге кең жол ашты. 1934 — 90 жылы аралығында ұжымдық және кеңестік шаруашылықтар жұмысының жүйелі ұйымдастырылуы Мал шаруашылығының барлық салаларын айтарлықтай жоғары қарқында дамытуға мүмкіндік берді. 1990 — 92 жылы Қазақстанда малдың 51, оның ішінде 18 қой, 11 мүйізді ірі қара, 13 жылқы, 3 түйе тұқымдары мен тұқымдық топтары өсірілді. Олардың жартысына жуығы 12 қой, 4 сиыр және 3 жылқы тұқымы Қазақстан ғалымдары мен Мал шаруашылығы саласы мамандарының бірлескен жемісті еңбегі нәтижесінде шығарылды. Осы мал тұқымдарының гендік қорын тиімді пайдалану, зоотехникалық талаптарға сай азықтандыру мен бағуға негізделген технологиялардың кеңінен қолданылуы жыл сайын 1,5 млн. тонна ет (сойыс салмағымен), 5,5 млн. тонна сүт, 100 мың тонна (табиғи) жүн және 1700 мың данаға жуық қаракөл елтірісін өндіруді қамтамасыз етіп келді. 1990 — 2000 жылы ауыл шаруашылығын реформалауда жіберілген кемшіліктер салдарынан мал саны күрт кеміді, оның ішінде сиыр 2,4, қой мен ешкі 3,7, жылқы 1,7, түйе 1,5 есеге азайды. Нәтижесінде негізгі мал шаруашылығы өнімдерін өндіру көлемі 2,5 — 3,0 есеге дейін қысқарды.
Бұл ауыл халқының әлеуметтік жағдайының күрт нашарлауына алып келді, республика бойынша жан басына шаққанда ет және ет өнімдерін тұтыну мөлшерінің 73 кг-нан 40 кг-ға, сүт және сүт өнімдерінің 311 кг-нан 208 кг-ға дейін төмендеуіне әкеліп соқты (ғылыми негізделген мөлшерден 2 еседей аз). Ел экономикасының тұрақталуына байланысты, 2000 жылдан бастап Мал шаруашылығында оңды өзгерістер орын ала бастады. 1999 — 2000 жылдармен салыстырғанда (3-кесте), 2004 жылы сиыр 24,0 — 22,7%-ға, оның ішінде аналық сиырлар 16,0 — 15,4%-ға, қой мен ешкі 16,0 — 15,4%-ға, жылқы 5,4 — 7,2%-ға, түйе 18,0 — 17,6%-ға көбейді. Бұл ретте ірі қарамен (сиыр, жылқы, түйе) салыстырғанда, уақ малдар саны (қой, ешкі) 20 ғасырдың 90-жылдарының басында тез кеміген болса, ал қазір қарқындырақ артып отырғандығы байқалады. Бірінші жағдай реформаның алғашқы жылдарында уақ малдың баспа-бас есеп айыру құралы ретінде қолдануға тиімді болғандығымен, ал екінші жағдай олардың өсімталдық қасиеттерінің жоғарылығымен түсіндіріледі.
Қалыптасуы
Қазақ жері — мал шаруашылығы қалыптасқан ең көне аймақтардың бірі. Жабайы жануарларды қолға үйрету неолит дәуірінен басталды. Ең алғаш қолға үйретілген үй жануарлары — қой мен ешкі. Қойдың арғы тегі — арқар (муфлон), ал ешкінікі — таутеке. Қой мен ешкі мөлшермен б.з.д. 8—7-мыңжылдықтарда қолға үйретілген деп есептеледі. Осы кезге жататын Жерорта теңізі маңайындағы тұрақтарда қой мен ешкінің сүйегі табылған.
Сиыр тұқымының дәл қай жерден шыққаны әлі аныкталмаған. Дегенмен де қолға үйретілген сиырдың да ең көне заманғы сүйегі б.з.д. 7-мыңжылдыққа жатады, ол Оңтүстік Анадолы жерінде (Түркия) табылған. Б.з.д. 6—5-мыңжылдықта Месопотамия жерінде мал шаруашылығы болғандығы бүгінде дәлелденген.
Қазіргі мал шаруашылығы
thumb Қазіргі уақытта барлық сиырдың 87,3%-ы жеке меншікте, 6,2%-ы шаруа қожалықтарында, 6,5%-ы мемлекеттік ауыл шаруашылығы мекемелерінде жинақталған. Бұл көрсеткіштер қой мен ешкі түліктері бойынша 80,2; 12,3 және 7,5%-ға, жылқы түлігі бойынша 83,8; 10,6 және 5,6%-ға, түйе түлігі бойынша 75,7; 11,3 және 13,0%-ға сәйкес келеді. Ауыл шаруашылығы мекемелерінің шаруа қожалықтарына (ӨК, АҚ, т.б.) бөлінуінің артықшылығы ретінде 2000 жылдан бастап жеке және шаруа қожалықтарында орынсыз мал шығынына жол берілмеуі нәтижесінде соңғы 3 — 4 жылда түлік түрлері бойынша мал санының орташа өсімі 3 — 10%-ға, ет, сүт өнімдерін өндіру 3 — 6,5%-ға тұрақты артып келеді.
Бүгінгі таңда әр елдің ұлттық өндірістері негізінде дүниежүзілік біртұтас тауарлы ауыл шаруашылығы қалыптасып келеді. Өндірілген жалпы өнім мөлшері жөнінен Қытай, АҚШ, Жапония, Аустралия сияқты елдер жетекші орын алады. Жан басына шаққанда ауылшаруашылық өнімдерімен қамтамасыз етілу дәрежесі жөнінен Батыс Еуропаның дамыған елдері мен Канада, АҚШ, Жапония және Аустралия ерекше көзге түседі. Дамушы елдерде бұл керсеткіш өте төмен, тіпті жалпы өнімді аса көп өндіретін Қытай мен Үндістанда ол Канада және АҚШ-пен салыстырғанда 5—6 есе төмен.
Сол себепті ауыл шаруашылығының алдында әлі де оңтайлы шешімін таппаған мәселелер баршылық. Ең бастысы — халықты сапалы, құнарлы әрі арзан азық-түлікпен қамтамасыз ету; айналадағы ортаны ластанудан қорғау және табиғат байлықтарын пайдалануды, жетілдіру.
Тукта
Тукта — Башқұртстанның Балтачев ауданындағы ауыл, Ескі Балтачев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 143 адамды құрады. Пошта индексі — 452980, ОКАТО коды — 80208831005.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 5746
NGC 5746 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 24 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5746 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52665, UGC 9499, MCG 0-38-5, ZWG 20.12, KCPG 434B, IRAS14424+0209.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Хасуй-Яха (Мессо-Яха тармағы)
Хасуй-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мессо-Яха өзенінің оң жағалауынан 146 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 55 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Аққұдық (Сырым ауданы)
Аққұдық — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Бұлдырты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан солтүстікке қарай 47 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 521 адам (257 ер адам және 264 әйел адам) болса, 2009 жылы 476 адамды (244 ер адам және 232 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Кулиндэр (Айова)
Кулиндэр (Cylinder) — Айова штатының Пало-Альто округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.2 км². FIPS коды — 19-17985.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 110 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Пало-Альто округы (Айова)
Каникаттини-Баньи
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7510 адамды құрайды. Халық тығыздығы 501 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 96010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Архангел Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Сопос
Сопос — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №1250 атауы жоқ өзен орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Мамания мектебі
“Мамания” мектебі, “Қарағаш” мектебі, “Медресе мамания”, Қазақстанда (қазіргі Алматы облысы Ақсу ауданының Қарағаш деген жерінде) 20 ғасырдың басында жұмыс істеген.
Тутыга
Тутыга — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ромовица өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Мамания мектебі
Жетісудың атақты байы Маман балалары Тұрысбек, Сейітбаттал және Есенқұл қажылар 1899 жылы ұйымдастырып, 1903 — 04 жылы салып бітірген. Мектептің құрылыс жобасы, оқу бағдарламасы, ішкі ережелері Уфадағы “Медресе-Ғалияның” оқу-тәжірибесіне негізделді. Көптеген ру басшылары “орысша оқыған соң балаларымыз діннен шығып кетеді” деп, балаларын оқуға бермегендіктен, алғашқы жылдары мектепте, негізінен, Маманның балалары мен қыздары және олардың малшы-жалшыларының балалары оқыды. Мектепте арнаулы оқу орындарын бітірген қазақ, татар мұғалімдері сабақ берген. Сабақ ана тілінде жүргізілді. Орыс тілі 4-кластан бастап жеке пән ретінде оқытылды. Мектепте діни сабақпен қатар жаңа пәндер (география, есеп, орыс тілі, ана тілі,т.б.) оқытылды.
Тутыга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка Вятка қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сиды-Яха
Сиды-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яку-Неме-Яха өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Тутыга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мамания мектебі
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы мектептері
Сиды-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тутыга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сиды-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
NGC 602
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 1 тамызда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 602 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 29-SC43, in SMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Hydrus (шоқжұлдыз)
Аргентина коммунистік партиясы
Аргентина коммунистік партиясы  – 1918 жылы 6 қаңтарда құрылған. Бұл – Ұлы Қазан социалистік революциясының ықпалымен Аргентинада революциялық қозғалыс күшейген кез еді. Партия алғашқыда Интернационалдық социалистік партия деген атпен Аргентина социалистік партиясының сол қанаты өкілдерінің съезінде ұйымдасты. Съезд партияның Жарлығы мен «Принциптер декларациясын» бекітті, Манифест қабылдады. Манифесте Ресейдегі социалистік Революциямен ынтымақтас жаңа партияның құрылғаны жария етілді. Партияны құрушылар: Луис Эмилио Ркабаррен,викторио Кодовилья, Аугусто Кун, Энрике мюллер, Родольфо Гиольди тағы басқа 1919 жылы сәуірде Интернационалдық социалистік партияның 2-съезі болып өтті; мұнда 2-интернационалмен байланысты үзіп, Коминтернге қосылу жөнінде шешім қабылданды. 1920 жылы Аргентина коммунистік партиясы бұқарамен байланысты едәуір кеңейтіп, ұйымдық жағынан нығайды. Партияның кәсіподақтарға ықпалы күшейді. 1922 жылы партияның бастауымен елде тұңғыш бір тұтас кәсіподақ орталығы – «Уньон синдикаль Аргентина» құрылды. Партия идеологиялық жағынан нығайды. 7-съезде қалың еңбекші бұқарасын Аргентина коммунистік партиясының төңірегіне топтастыруға бөгет болған солшыл топтар идеялық жағынан талқандалып, партиядан шығарылды. 8-съезде партия алдағы уақытта Аргентинада болатын революцияны буржуазиялық-демократияны аграрлық, антимпералистік революция деп белгіледі.
Дереккөздер
Санат:Елдер бойынша коммунистік партиялар Санат:Аргентина тарихы Санат:Аргентина коммунистік партиялары
Науру әнұраны
"Науру әнұраны" (науру тілінде — Nauru Bwiema (Науру, біздің отанымыз)) Науру Республикасының ұлттық әнұраны.
Сөздері және музыкасы
Сөздер авторы — Маргарет Хендри (Margaret Hendrie), композиторы — Лоуренс-Генри Хикс (Laurence Henry Hicks).
Әнұран 1968 жылы Науру өз тәуелсіздігін алғаннан кейін қабылданды.
Науру тіліндегі мәтін
Nauru bwiema, ngabena ma auwe. Ma dedaro bwe dogum, mo otata bet egom. Atsin ngago bwien okor, ama bagadugu Epoa ngabuna ri nan orre bet imur. Ama memag ma nan epodan eredu won engiden, Miyan aema ngeiyin ouge: Nauru eko dogin!
Сыртқы сілтемелер
Науру Санат:Наурудың ұлттық нышандары Санат:Ұлттық әнұрандар
IC 1375
IC 1375 — Кіші Ат шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66603, ZWG 401.15, NPM1G +03.0550.
Сыртқы сілтемелер
IC 1375 Санат:Кіші Ат (шоқжұлдыз)
Кризистік нүкте
Кризистік нүкте– күй диаграммасындағы кризистік күйге сәйкес келетін 'нүкте'. Бұл нүктеде сұйықтық пен оның буының арасындағы айырмашылық толығымен жойылады. Сұйықтықтың осы нүктеге сәйкес келетін температурасы, қысымы және көлемі: кризистік температура (Тк), кризистік қысым (рк) және кризистік көлем (Vк) деп аталады. .
Дереккөздер
Санат:Физика
Ткаченко Гавриил Кириллович
Ткаченко Гавриил Кириллович (29 Наурыз 1922, Ақмола облысы Шортанды ауданы Николаевка ауылы – 4 Сәуір 1980, Алматы қаласы) – медицина ғылымының докторы (1964), профессор (1965). Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері (1961), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1972).
Қысқаша өмірбаяны:
1942 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медициналық университеті) бітірген. 1942–1949 жылдары осы оқу орнында ординатор, ассистент. 1949–1964 жылдары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Клиникалық және эксперименталды хирургия ғылыми-зертеу институтында аға ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі. 1975–1980 жылдары директоры. 1965–1975 жылдары Алматы дәрігерлер білімін жетілдіру институтында кафедра меңгерушісі. 1964–1980 жылдары Қазақ КСР-і Денсаулық сақтау министірлігінің бас хирургі қызметтерін атқарған.
Еңбектері және жетістіктері:
«О первичной обработке случайных ушибленно-рваных ран и открытых переломов конечности (клинико-экспериментальное исследование)» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Негізгі ғылыми еңбектері жарақат, туберкулез, т.б. ауруларды хирургиялық жолмен емдеу мәселелеріне арналған. 2 рет Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ақсораң полиметалл кен орны
Ақсораң полиметалл кен орны - Қарағанды облысы Шет ауданының жерінде орналасқан.
Минералдары, құрамы
Шақпақтасты әктастардың созылым бағытына сәйкес жатқан қабатша, линза пішінді кен массасының қабаттарындағы галенит, сфалерит, халькопирит, пирит сияқты кен минералдары сеппе, сеппе-тарам, тамыршалар түрінде тараған. Кенді емес минералдардан кварц, волластонит, кальцит бар. Кенді ашық әдіспен қазып алуға болады.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары Санат:Полиметалл кендері
Анатексистiк граниттүзiлу
Анатексистiк граниттүзiлу - таужыныстардың балқуынан гранитоидтердің қалыптасу процесі. Мұнда таужыныстардың жалпы құрамы сақталады, тек диффузиялық жолмен химиялық элементтер ішінде қайта таралады. Анатексистік гранитоидтердің құрамы бастапқы жыныстардың құрамына және балқу процесінің максимал температурасына байланысты. Таужыныстың бастапқы құрамына байланысты анатексистiк граниттүзiлуде температураның өсуімен граниттік балқыма гранодиориттікке ауысады. Анатексистiк граниттүзiлуде анатексистік граниттер, гранодиориттер, плагиограниттер, кварцты диориттер қалыптасады. Анатексистiк граниттүзiлу жапсар-анатексистік және ультраметаморфогендік болады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Бургхаун
Бургхаун (Burghaun) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Фульда ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6419 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 65,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 31 002. Муниципалитеттің басшысы — Александер Хоман.
Алту-Алегри-ду-Мараньян
Алту-Алегри-ду-Мараньян (Alto Alegre do Maranhão) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Шығыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кодо экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 24 121 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 420,874 км² шамасында. Халық тығыздығы — 57,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1996 жылы құрылған.
Санат:Мараньян елді мекендері
Бадаран
Бадаран  (Badarán) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Нахера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 626 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,69 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 37 км.
Қала қамқоршысы киелі Роке болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Лар (Бентхайм)
Лар (Бентхайм) (Laar (Grafschaft Bentheim)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Графство Бентхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2169 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 51,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 56 012. Муниципалитеттің басшысы — Ян Хиндрик Цваферинк.
Чурова (Шексна тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Шексна өзені бастауынан (сонымен қатар Ақ теңізінен) Череповец су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері
Дарвинизм
Ламаркизмге қарсы қойылуы
Дарвинизм терминін ұсынған Thomas Henry Huxley оны ламаркизмге қарсы қойған. Ламаркизм бойынша эволюцияның негізгі қозғаушы күші — организмдердің барлығына тән іштей мінсіздікке талпынысы деп есептейді.
Дереккөздер
Санат:Эволюция Санат:Терминология
Марктграйц
Марктграйц (Marktgraitz) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Лихтенфельс ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1275 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 78 143. Муниципалитеттің басшысы — Йохен Партаймюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Рафаэль Санти
thumb|Рафаэль Санти, Раффаэло Санти (6.4.1483, Урбино — 6.4.1520, Рим)
Рафаэль Санти, Раффаэло Санти (6.4.1483, Урбино — 6.4.1520, Рим) — италиялық кескіндемеші әрі архитектор, қайта өркендеу дәуірінің аса ірі шеберлерінің бірі.
Сарай суретшісі Джованни Сантидің отбасында туған. Италиялық кескіндемеші П.Перуджиноның шәкірті. Алғашқы шығарм. кезеңінде Леонардо да Винчи, Микеланджело, Д.Браманте өнері ықпалында болды. “Рыцарьдың түсі” (Лондондағы Ұлттық галереяда) мен “Мадонна Конестабиле” (Санкт-Петербургтегі Эрмитажда; екеуі де 1500 — 02 ж. ш.) атты алғашқы туындыларынан-ақ талантты суретшінің өзіндік қолтаңбасы аңғарылды. Осы жылдары ол Перуджино шеберханасын тастап, “Марияның некелесуі” (1504, Миландағы Брера галереясы) атты діни сюжеттегі картинасы мен “Кілт тапсыру” композициясын бітірді. 1504 ж. кескіндемеші Флоренцияда жұмыс істеп, өнердің әйгілі үлгілерімен танысты әрі анатомия, перспектива заңдылықтарын оқып үйренді.
thumb|Бозбала кезінде салған авто-портрет деп саналады Адам бойындағы қастерлі мейірімділік пен сезім кәусарлығын, табиғат тылсымын паш еткен Рафаэльдің көптеген альтарлық образдары (“Грандука мадонна”, Флоренциядағы Палатина галереясында; “Шалғындағы мадонна”, Венаның Тарихи-көркемсурет мұражайында, 1504 — 08; “Шоқындырушы Иоанн және нәрестемен отырған мадонна” немесе “Бақ күтуші сұлу”, 1505, Париждегі Луврде) шеберге өшпес даңқ алып келді. 1508 ж. Рафаэль Римге шақырылып, папа Юлий ІІ оған Ватикан сарайын безендіруді жүктеді. Рафаэльдің ең нәтижелі еңбегі болып табылатын Ватикан сарайы салтанат залының жазбаларында суретші негізгі жоспарға (католик шіркеуі мен Рим папасын мадақтауға) шырмалып қалмай, адамның табиғи және рухани күш-қуатының жан-жақты өсуін, өмір шапағаты мен еркіндік мұратын асқан суреткерлікпен бейнелей білді. Рафаэль 1506 — 11 ж. делла Саньятура Станцысындағы (залындағы) туындыларында адам қызметінің төрт қырын — дін ілімін, философияны (“Афины мектебі”), поэзия (“Парнас”) мен заң ғылымын (зиялылар мен шіркеу құқығы тарихынан алынған “Даналық, Өлшем және Күш”) және діни сюжет пен мифтік көріністерді негізгі арқау етті. 2-залдағы (д’Элиодоро станцысы, 1511 — 14) “Элиодорды аластау[”, “Апостол Петрдің қараңғы зынданнан босанып шығуы” атты тарихи аңыз тақырыбындағы фрескалары сәуле мен көлеңке ұтымдылығы және колорит байлығы арқылы дарынды суретшінің тағы да бір қырын танытты. 3-залдағы (дель Инчендио станцысы, 1514 — 17) драм. шиеленіске толы фрескалары, Сикст капелласы үшін жасалған шпалерлер топтамасы (1515 — 16), Римдегі Фарнезе вилласындағы еңбектері Р-дің озық туындыларының бірінен саналады. Юлий ІІ (1511 ж. ш., Флоренциядағы Уффици галереясы), Донна велата (1513 ж. ш., Палатина галереясы), Б.Кастильоне (1515 — 16, Лувр) портреттері мен мадонналарында (“Альба мадонна”, 1510 — 11 ж. ш., Вашингтондағы Ұлттық галерея; “ди Фолиньо мадонна”, 1511 — 12 ж. ш., Ватикан пинакотекасы; “Секстин мадоннасы”, 1515 — 19, Дрезден сурет галереясы) кейіпкерлердің басты мінез ерекшеліктері мен табиғи пәк сезімдерін шынайы шеберлікпен суреттеді. Іайта өркендеу дәуірі өнеріне тән басты қасиеттерді (өмір құбылыстарын, әсемдік пен сұлулық идеалын гуманистік тұрғыдан тану) бойына сіңірген Рафаэль шығарм. өнер тарихынан өшпес орын алып, өзінен кейінгі көптеген шәкірттері мен ізбасарларына жол салды. Өмірінің соңғы кезеңінде өтініш-тапсырманың өте көп түсуіне байланысты шәкірттеріне (Джулио Романо, Дж.Ф. Пенни, т.б.) сырттай бақылау жасаумен ғана шектелді. Браманте қайтыс болғаннан кейін Р. әулие Петр соборында бас архитектор қызметін атқарып, Браманте бастаған құрылысты аяқтады. 1509 жылдан Римдегі Сант-Элиджо дельи Орефичи шіркеуін, Киджи капелласы (1512 — 20) мен палаццоларды және Флоренциядағы Пандольфини құрылысы жобасын жасады.
Жердің өз көлемін ұлғайтуы жайлы болжам
Жердің өз көлемін ұлғайтуы жайлы болжам – жер планетасының геологиялық уакыт тұрғысынан даму процесі оның өз көлемін ұлғайтуымен ұштаса өрбійді деп дәріптейтін болжам.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Қызару
thumb|150px Қызару (ἐρυθρός). Шырышты қабықтың қабынудан қызарып таңбаланып өзгеруі. Көлемі 1,5 см үлкен болса эритема, одан кіші болса ротеола деп аталады. Қызаруға күйік, қытылша, скарлатина т. б. аурулар кезіндегі ауыз қуысында байқалатын қызыл дақтар, қызарған таңбалар жатады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Ақсорлы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құдықтары
Капитал экспорты
Капитал экспорты - капиталды шетелге шығару, оны монополиялар мен мемлекеттер монополиялық пайданы молайту, экономикалық және саяси жайғасымды нығайту мақсатымен ақша немесе тауар нысанында шығарады.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Ротациялық болжам
Ротациялық болжам – жердің тектоникалық даму ерекшеліктерін планетаның өз осінен айналуына тигізер сырт күштердің әсерімен түсіндіруге тырысатын болжам.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Нұрғали Құлшыманұлы Мамыров
Мамыров Нұрғали Құлшыманұлы (27.9.1938 ж.т., Алматы облысы Кеген ауданы Алғабас ауылы) — экономист-ғалым, экономика ғылымының докторы (1978), профессор (1980), академик(2003).
Ұлы жүздің Албан тайпасынан шыққан.
ҚазМУ-ды бітірген (1961). Алматы халық шаруашылық институтында (1982 — 87), Республика “Мемсәулетқұрылыс” басқарушы қызметкерлері мен мамандарының біліктілігін арттыру мектебінде ректор (1992 — 93), Жамбыл жеңіл өнеркәсіп технология институты Алматы бөлімшесінің директоры (1993 — 94) қызметтерін атқарған. 1994 жылдан Т.Рысқұлов атындағы Қазақ мемлекеттік басқару академиясының (2001 жылдан Қазақ экономика университеті) ректоры. Зерттеу еңбектері өндірістің экономикалық және әлеуметтік тиімділігін арттыру мәселелері, сондай-ақ Қазақстан экономикасы негізіндегі нарықтық экономиканың өзекті мәселелеріне арналған. Ш.Уәлиханов атындағы сыйлық иегері (2002). Халықтар достығы, Парасат ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан экономистері
Зүбайра Байырбекова
Зүбайра Байырбекова (8.3.1909, Қоғам ауылы - 1.8.1991, сонда) — жергілікті басшы, мақташы. "Қоғам" ұжымшарын басқарған. 1935 жылы Мәскеу қаласында өткен Бүкілодақтық ауылышаруашылық көрмесіне катысқан. Ленин, "Құрмет белгісі" (1935) ордендерімен, бірнеше медальмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 1-шақырылымының депутаттары
Санту-Антониу-ди-Лисбоа
Санту-Антониу-ди-Лисбоа (Santo Antônio de Lisboa) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пиу-IX экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 395,799 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1964 жылы құрылған.
Санат:Пиауи елді мекендері
Елеусіз Байырбеков
Елеусіз Байырбеков (1892, Созақ ауданы, Қаратау әкімшілік аймағы, Бақырлы мекені — 1944, Отырар ауданы, қазіргі Д.Алтынбеков ауылы) — ақын.
Сыр өңірінің белгілі ақындарымен кездесіп, өнер жарыстырған. "Ұлы Совет сайлайық" атты өлеңі "Ел жүрегі" (1937) жинағында жарияланды.
1934 жылы Қазақстан жазушыларының 1-ші съезіне, 1939 жылы халық ақындарының республикалық слетіне қатысқан.
"Өзгерген өмір" дастанында ("Пернедегі термелер", Алматы, 1965) 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысын, ел басына түскен тауқыметті баяндады. Ал "Ұйысты ойдан ел көп, қырдан-дағы", "мекенім Раң еді, таудан ары", "Замана сарыны", "Жаралы жауынгер", т.б. шығармалары Отырар руханияты музей-кітапханасының қорында сақтаулы тұр.
Дереккөздер
Санат:1892 жылы туғандар Санат:Созақ ауданында туғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Отырар ауданында қайтыс болғандар
Кантен-сюр-Еско
Кантен-сюр-Еско (Cantaing-sur-Escaut) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,48 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 433 адамды құрады. Халық тығыздығы — 66,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Науру елтаңбасы
Наурудың мемлекеттік елтаңбасы үш бөліктен тұратын қалқан тәрізді. Өрілген алтын фонның жоғарғы бөлігінде фосфордың алхимиялық нышаны суреттелген, таяу уақыт бұрын аралдағы экономиканың негізін фосфориттер құрған. Өрілген фон Науру халқын білдіреді. Астынғы он жақта (геральдикада жақтар иеленуші жағынан анықталады) — мұхит толқындарының үстіндегі сырықта отырған фрегат құсы бейнеленген. Астынғы сол жақта — көк фондағы калофиллум гүлінің бұтағы. Қалқан пальма жапырақтарымен және фрегат құсының қауырсындарымен қоршалған. Он екі бұрышы бар жұлдыз Науру туынан алынған. Жоғарғы бөлігінде орналасқан лентада жергілікті тілдегі елдің атауы жазылған. Астынғы бөлігіндегі лентада елдің ұлттық ұраны God’s Will First («Біріншіден құдайдың еркі») жазылған.
Елтаңба суреті 1968 жылы Наурудың тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін жарыққа шығарылды; ресми түрде 1970-ші жылдары ғана қолданыла бастады.
Науру Санат:Наурудың мемлекеттік нышандары
Сен-Сюльпис-де-Фавьер
Сен-Сюльпис-де-Фавьер (Saint-Sulpice-de-Favières) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Етамп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91578, пошта индексі — 91910.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 324 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Омар Сыздықов
Омар Сыздықов (1936 жыл 1 ақпан, Оңтүстік Қазақстан, Арыс) – педагогика ғылымдарының докторы (2002). ҚР педагогика ғылымдары (2005) және Халықаралық ақпараттандыру академияларының (2003) академигі. ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2006). Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнертапқышы (1970).
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Педагогтар Санат:Қазақстан ғалымдары
Ләззат Кемербекқызы Байболова
Ләззат Кемербекқызы Байболова(19.1.1967 жылы туған, Алматы қаласы) – инженер-технолог, техника ғылымның докторы (2007). Жамбыл технол. институтының Алматы бөлімшесін қоғамдық тамақтанудың инженер-технологы мамандығы бойынша (1989, қазіргі Алматы технологикалық университеті) бітірген. Алматы қаласындағы көпшілік тамақтану кәсіпорындарында инженер-технолог (1989–1994), Алматы технология университетінде оқытушы, доцент (1994–2008) болды. 2009 жылдан Қазақ ұлттық аграрный университетінде бас ғылыми хатшы қызметтерін атқарады. «Бүтін үлесті және комбинирленген ет өнімдері технологиясының ғылыми-практикалық негіздері» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Байболова 130-дан астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 7 өнертабыс пен 3 патенттің авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Балықжойғы
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Грин Тауншип (Нью-Джерси)
Грин Тауншип (Green Township) — Нью-Джерси штатының Сассекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3599 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42.2 км² шамасында. FIPS коды — 34-27420.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Қожантау
Қожантау – Шошқакөл көлінің оңтүстік-шығысындағы аласа тау.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы Айнабұлақ ауылының оңтүстігінде 4 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 626 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 2,5 км-ге созылған, енді жері 1 км. Солтүстігінде Аршаты, оңтүстігінде Қаратас, батысында Суықбастау, шығысында Қараоба таулары бар.
Өсімдігі
Сұр, бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында боз жусан, қара жусан, баялыш, сораң, т.б. өсімдіктер өседі. Етегі мал жайылымы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы таулары
Дакс
Дакс (Dax) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,70 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40088, пошта индексі — 40100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21003 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1066,14 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Футболдан Өзбекстан кубогы 2018
Дереккөздер
Санат:Футболдан Өзбекстан кубогы Санат:2018 жылғы футбол
Геологиялық болжамдар
Геологиялық болжамдар – жердің алғашқы жаралу себептерін, оның ішкі құрылыс ерекшеліктерін, тектоникалық, қозғалыстар табиғатын және планетаның геологиялық даму заңдылықтарын жасақтауға көмектесетін болжамдар жиынтығы.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Сайөтес
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шетпе ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 140 км жерде, Батыс Жаркемер үстіртінің шетіне таяу орналасқан.
Өтес – Солтүстік Үстірт шатқалының Қайдақ шығанағына қарап жатқан сай басы. Сайда бірнеше тұщы сулы құдық бар. Құдықтың оңтүстік бетіндегі қыр үстіндегі мола да Өтес атымен аталады.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1918 адам (943 ер адам және 975 әйел адам) болса, 2009 жылы 2272 адамды (1163 ер адам және 1109 әйел адам) құрады.
Тарихы
1964 жылы Мақат-Маңғыстау темір жолының салынуына байланысты Өтес кенті құрылды. Ол біраз жылға дейін Үстірттегі геофизикалық барлаушылардың, құрылысшылардың базалық орталығы болып тұрды.
Қазіргі жағдайы
Қазір Сайөтесте мұнай айдау стансасы және темір жол мен автомобиль жолы тасымалдарын жүзеге асыратын кәсіпорындар мен мекемелер жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Дикарион
Дикарион (di - қос және karion - жаңғақ, жаңғақ ядросы) - бір торшадағы гаплоид аталық және аналық ядроларының жақындасқан жұбы; қалталы және базидиалды саңырауқұлақтарда жыныстық процесс кезінде пайда болады; дикарион ядроларының қосылуы, қалта мен базидияның қалыптасуы кезінде жүреді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Сидэ-Яха
Сидэ-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/140/105 орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Академиялық есу
thumb|360px|Бүкіл сегіз түрлі қайықтың түрлері, алтауы [[Олимпиялық ойындар|Олимпиялық ойындардан]] нобай Академиялық есу — есу спортының бір түрі. Академиялық есу спорты 19-ғасырдың 1-жартысында Ұлыбританияда пайда болды. Халықаралық федерациясы 1892 жылы құрылды. Оған 71 ел мүше (1991). Академиялық есу 1900 жылдан Олимпиада, 1962 жылдан дүниежүзілік, 1893 жылдан Еуропалық ойындар бағдарламасына енгізілген. Қазақстанда спорттың бұл түрі алғаш 1968 жылы Теміртауда жолға қойылды. Ал 1974 жылдан бастап республика спортшылары халықаралық жарыстарға қатыса бастады. КСРО құрама командасы сапында жарысқа қатысқан В.Дебеслов дүние жүзі чемпионы (1978), А.Бакарасев (1979), Т.Котлярова (1979), Н.Баранова (1989 жылы) Дүние жүзі чемпионаттарының, С.Демиденко “Достық ойындарының” қола жүлдегерлері (1984) атанды.
Сілтемелер
Санат:Академиялық есу
Ескі якше
Ескі якше — Башқұртстанның Балтачев ауданындағы ауыл, Ескі Балтачев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 560 адамды құрады. Пошта индексі — 452980, ОКАТО коды — 80208831002.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Халел Досмұхамедов көшесі (Астана)
thumb|right|[[Халел Досмұхамедов]] Бұрынғы атауы Перспективный көшесі. «Шұбар» тұрғын алабы. Х.Досмұхамедұлы көшесі Атасу көшесінен басталып, Сарайшық көшесінде аяқталады. Р.Қошқарбаев, Ә.Ермеков, Қарашаш көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1089,8 м.
Халел Досмүхамедұлы - Алаш қозғалысының қайраткері, дәрігер, ұстаз, ғалым. 1894 жылы Орал әскери-реалдық училищесінің даярлық класына қабылданып, оны 1902 жылы үздік бітірген. 1917 жылы Ресейдегі Ақпан төңкерісінен кейін қазақ даласында жалпықазақ сиездерін ұйымдастырып, оны өткізуге ат салысты. 1917 жылы желтоқсанда 2-жалпықазақ сиезінде жарияланған Алашорда үкіметінің -Үлт Кеңесі құрамына сайланды. Алаш қайраткерлерімен бірге бірінші кезекте халықты бүліншіліктен қорғайтын ұлттық әскер - халық милициясын жасақтаұға, Алаш қорын қүрұ ісіне күш сал ды. «Мұрат ақын сөзі», «Исатай - Махамбет», «Аламан» жинақтарын шЫғарды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
IC 1376
IC 1376 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 1376 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Цефей (шоқжұлдыз)
thumb|right|270px|Цефей шоқжұлдызы Цефей (лат. Cepheus) — Солтүстік полюс маңында орналасқан шоқжұлдыз. Ежелгі грек мифологиясындағы Эфиопия патшасы Цефейдің атында аталды. Ол ІІ ғасырда Клавдий Птолемей белгілеген 48 шоқжұлдыздың, қазіргі заманғы 88 шоқжұлдыздың бірі.
Ол Кіші Аю, АйдаҺар, Аққу, Кесіртке, Қарақұрт және Керік шоқжұлдыздары аралығында орналасқан.
Сонымен қатар, Цефейде ғаламатжарық Квазар S5 + 81 0014 бар және 40 млрд күн массасына ие аса жойқын қара құрдым бар. Бұл қара құрдымның шамасы Құс жолының өзегіндегі Қара құрдымға қарағанда 10 000 есе үлкен болып, қазірге дейін белгілі болған ең ғаламат қара құрдым есептеледі.
Цефейдің көптеген жұлдыздарын жай көзбен байқауға болады, олардың ішіндегі ең жарығы 3-көрінерлік жұлдыздық шамада жалтырап көрінеді. Цефей шоқжұлдызында айнымалы жұлдыз — Цефейдегі δ орналасқан. Цефеидтер деп аталатын айнымалы жұлдыздар класының аты осы жұлдызға байланысты шыққан. Цефей шоқжұлдызы Қазақстан аумағында жыл бойы көрініп тұрады.
Мифология
thumb|right|300px|Жартастағы Андромеда, Гюстав Доре Цефей шоқжұлдызы Эфиопия патшасы Цефейдің атында аталған. Ол әйгілі ару Ионың (Io) арғы атасы есептеледі.
Грек мифологиясы бойынша, Андромеда сол Эфиопия патшасы Цефей мен ханшайым Кассиопеяның (Cassiopeia) қызы. Кассиопея өзінің сұлулығымен таңырқата берген соң теңіз Құдайы Посейдонның әйелі Амфитританың қызғанышына ұшырайды. Амфитрита Посейдонға өш алып беруді талап етеді, Посайдон теңіз құбыжығын жіберіп Эфиопияның қыспақта қалтырады. Цефей Құдайларға жалбарынады. Құдайлар оған оған құтқарылудың бір ғана мүмкіндігі Андромеданы құрбандыққа шалу деген ұсыныс береді.
Әйгілі ағылшы ақыны Жорж Байрон өзінің «Цефей қызы» делінетін өлеңінде бұл туралы Андромеданың аузымен былай деп жырлайды: - деп, шарық ұра жырлайды.
Андромеда әке-шешесі жағынан темірмен байланып Посайдонның теңіз құбыжығы өтетін жолдағы тасқа байлап қойылады. Кейін Горгон Медузаны өлтіріп, басын кесіп келе жатқан батыр Персей сол жерден өтіп бара жатып Андромеданы көреді де, Медузаның басы арқылы жыртқыштарды тасқа айналдырып, теңіз құбыжығын өлтіріп, оны құтқарып алады.,
Андромеда мен Персей той жасаған кезде Цефейдің інісі Цефейге де көнбей бүлік салады. Үлкен қақтығыс болып Персей көптеген адамдарды қырып, көп сандысын тасқа айналдырады.
Ciлтемелер :
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Астрономия Санат:Цефей (шоқжұлдыз)
Машиналық тәуелсіздік
Машиналық тәуелсіздік (Машинная независимость; computer-independent program) — компьютердің бір типі үшін әзірленген программаны басқа типті компьютерде өзгеріссіз орындауға мүмкіндік беретіндей программалық құралдарды жасау принципі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кумеада
Кумеада (Cumeada) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Сертан (Каштелу-Бранку) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 573 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,10 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Анна.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Франкавилла-Анджитола
Франкавилла-Анджитола (Francavilla Angitola) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Вибо-Валентия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2357 адамды құрайды. Халық тығыздығы 84 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 89815.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Foca. Жыл сайынғы мерекесі — 5 наурыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Долно-Големанци (Хасково облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 515 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6358. Телефон коды — 037423. ЕКАТТЕ коды — 24949.
Сорьянка
Сорьянка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тавда өзенінің сол жағалауынан 352 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.