cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ресейдегі азамат соғысы
Батыс майданы
Ақтардың әскерлері тек Қиыр Шығыста, Орта Азия мен Қырымда ғана қалғанды. Бірақ 1920 жылдың көктемінде Польшаның сарбазтар өз тауелсіз жариялып Батыс Украинаға басып кірді. Осы кезде Қырымда генерал Врангель армиясы құрылып, күш жинап келе жатты. Қызыл Армияның бірнеше құрамалары Врангельге қарсы күреске аттанды.
Мелидеш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Байшу-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Ресейдегі азамат соғысы
Батыс майданы
Қырым түбегі жіңішке Перекоп мойнағы арқылы құрлықпен жалғасады. Ақ гвардияшылар бұл араны мықтап бекініске айналдырды. Қылтадан өте алмайтын биік қорған салынып, алдынан терең ор қазылды.
Мелидеш
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Ресейдегі азамат соғысы
Батыс майданы
8 қарашада Қызыл Армия бөлімдері Перекопқа тіке шабуылға шықты. Бір тәулектен кейін Перекоп алынды. Қырымды жаудан босату кезеңі басталды.
Қолбасшылар
Қызыл Армия:
Ақ гвардия:
Дереккөздер
Санат:Азамат соғыстары Санат:КСРО тарихы Санат:Қазақстан тарихы
Оң Рассоха (Захарьина тармағы)
Оң Рассоха — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Захарьина өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Сауд Патша Университеті
Сауд Патша Университеті (KSU, جامعة الملك سعود) Сауд Арабиясының Эр-Рияд қаласында орналасқан көпшілік университет. Университет негізін 1957 жылы патша Сауд бин Абдул Ғазиз қалайды, университет алғашында Эр-Рияд Университеті деп аталады. Университет 1982 жылы Сауд Арабиясында кәсіпкер жұмысшылардың санан арттыру мақсатында құрылған.
Бүгінгі күні университетте 37,874 студент дәріс алуда. Университет натуралды ғылымдар, гуманитарлы ғылымдар, кәсіпкерлік және басқа-да мамандықтар бойынша дәріс береді, оқыту ақысыз негізде. Дәрістер ағылшын және араб тілдерінде өтеді.
Сыртқы сілттемелер
Санат:Сауд Арабиясы жоғарғы оқу орындары
Суықтай деформациялау
Суықтай деформациялау (Холодное деформирование) — қайта кристалданудан босаған температурадан томен температурада сыртқы күшпен эсер беріп, дененің түрін өзгертетін процесс.
Гулия (Кырджали облысы)
Гулия (Гулия) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 78 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6926. Телефон коды — 03648. ЕКАТТЕ коды — 18085.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Мұстапа
Мұстапа - Абайдың «Әзім әңгімесі» дастанының кейіпкері, Әзімнің әкесі. Дастанда кәсіп іздеп, дүние көзген Мұстапа Балсура шаһарында суретшілік өнерінің арқасында қаладағы беделді адамдардың біріне айналады. Дастанда Мұстапаның ой-сезімі, мақсат-мұраты, мінез-құлқы жан-жақты ашылған. Ақын шығармасының негізгі нысанасынан ауытқымай, оған баратын жанама тәсіл ретінде қысқа, нақты сюжеттермен Мұстапа өмірінің нақты көзеңдерінен ғана хабар береді.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Ыдырыс Мұстамбаев
Мұстамбаев Ыдырыс (1898, Семей - 1937)- әдебиет сыншысы, публицист, қоғам қайраткері.
Ол 1918-19 ж. Семейдегі гимназияның 6 класын бітірген. Мұстамбаев 1920 ж. ақпанда БК/б/П мүшелігіне қабылданып, Зайсан уезіне қызметке жіберілген. Онда уездік АК қазақ бөлімінің меңгерушісі, уездік ревком мен уездік партия бюросына мүше болды. Семей, Өскемен, Аякөз өңірінде Кеңес өкіметін орнату және нығайту ісіне белсене қатысты. Оралда және Семейде губ. прокурор қызметін атқарды. Мұстамбаев Орынбор қаласыңда өткен Кеңестердің бүкіл Қазақстандық 1-құрылтай съөзінде Қазақстан ОАК-не мүше болып сайланған. 1920-21 ж. Семей губерниялық АК-нің мүшесі, Семей губ. қазақ бөлімінің бастығы және губ. азық-түлік комиссарының орынбасары болып істеген. 1921 ж. соңында Мұстамбаев Орал қаласында губатком, губревком мүшесі, 1922 ж. 26 тамызда Орал губерниясының прокуроры болып тағайындалған. 1928 ж. Қызылордада, 1929-32 ж. Алматыда әр түрлі партия, кеңес органдарында жауапты қызметтер атқарған.
Мұстамбаев Ұлы Абай шығармашылығына арнап «Ұлы ақын Абай» («Қазақ тілі», 1924), «Абай» («Жаңа әдебиет» жур., 1928, №7, №8), «Ақын Абай және оның философиясы», «Ақын Абайдың қазақ әдебиеті тарихында алатын орны» («Советская степь» газ., 1928, №191) деген мақалалар жазған. Мұстамбаев дұрыс пікір қалыптастырып, абайтануға үлес қосқандардың бірі.
Тонга
Тонга (, Tonga ), ресми атауы — Тонга Корольдігі (, Kingdom of Tonga) – Тынық мұхиттың оңт. бөлігінде орналасқан мемлекет. Құрамына Тонга, Вавау, Хаапай, Тонгатапу, т.б. шағын аралдар (барлығы 172) енеді. Жер аум. 748 км2. Халқы 104 мың (2001). Ресми тілі – тонга және ағылшын тілдері. Тұрғындарының 50%-ға жуығы протестанттар, қалғандары католиктер мен жергілікті христиан-сектанттар (мормондар). Елде негізінен полинезиялық-тонгалықтар (98%), сондай-ақ ағылшындар, ағылшын-австралиялықтар тұрады. Мемлекет басшысы – король. Жоғ. заң шығарушы органы – бір палаталы парламент. Астанасы – Нукуалофа қ. (Тонгатапу аралында орналасқан). Ұлттық мейрамы – Тәуелсіздік күні – 4 маусым (1970). Әкімш. бөлініс жағынан 5 округке бөлінеді. Ақша бірлігі – паанга. Тонга – БҰҰ-ға, Британ Достастығына мүше.
Ыдырыс Мұстамбаев
Дереккөздер
Санат:1898 жылы туғандар Санат:Семейде туғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әдебиет сыншылары Санат:Қазақстан прокурорлары Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Абайтанушылар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары
Тонга
Табиғаты және климаты
Тонга аралдарының тізбесі су асты таулы жоталар үстінде орналасқан. Ең биік жері – 1031 м (Као аралында). Шығыс бөлігі терең сулы шұңғылмен қоршалған. Батыс тізбегі таулы жанартаулы аралдардан (ұз. 700 км), шығыс бөлігіндегі әктасты тізбегі атолдардан және маржанды аралдардан тұрады. Климаты тропиктік, теңіздік. Орташа айлық темп-расы 20 – 26С. Жылдық жауын-шашын мөлш. 2000 мм. Жері құнарлы, қызыл топырақты келеді. Аралдарда қалың ылғалды тропиктік орман өседі. Негізгі орман массиві – жанартаулы аралдарда. Жануарлар дүниесі кедей. Құстардың 30-дан астам түрі, жылан, кесіртке, теңіз тасбақасы мекендейді. Тонга аралдарын полинезиялықтар ежелден мекендеген.
Тарихы
thumb|left|[[King of Tonga|Тонганың король (1845–1893)]]
Экономикасы
Экономикасының негізгі саласы – а. ш. Басты дақылдары – банан, кокос пальмасы, ванил бобы ағашы, копра, цитрус, ананас. Қшкі қажетке батат, маниок, ямс, таро, бақша дақылдары, көкөніс, манго егіледі. Қрі қара, шошқа, ешкі өсіріледі. Ұй құстарын өсіру мен балық аулау кәсібі дамыған. Өнеркәсіпте а. ш. шикізатын қайта өңдеу кәсіпорындары, ағаш кесу з-ттары, тігін фабрикалары жұмыс істейді. Темір, мыс, мырыш, күміс кен орындары ашылған, мұнай орындары барлануда. Туризм негізгі табыс көзі болып табылады. Автомобиль жолының ұз. 680 км. Басты теңіз порты (сауда орталығы) – Нукуалофа және Нейафу. Экспортқа копра, тропик. жемістер, сыра, теңіз өнімдерін, киім-кешек, шағын экскаваторлар шығарады. Сырттан тамақ өнімдері, өнеркәсіп тауарлары, машиналар мен көлік құралдары, минералдық майлар әкелінеді. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы мөлш. 2790 АҚШ долл-ы. Негізгі сауда серіктестері АҚШ, Жапония, Ұлыбритания, Австралия, Жаңа Зеландия, Фиджи аралдары.
Дереккөздер
*
Жазықтықтардың параллель еместігі
Жазықтықтардың параллель еместігі(Непараллельность плоскостей) — жазықтықтардың нормаланған бөлімше аралығында алынған ең үлкен және ең кіші арақашықтықтарының айырмашылығы параллелдіктен ауытқуын анықтайды.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Аманат
Аманат (أمانة hostage) - адамның азат етілуіне мүдделі адамдарды, әлдебір талаптарды орындауға көндіру мақсатымен, күш қолдану арқылы ұсталып отырған адам. Мемлекетті, ұйымды немесе азаматты мәжбүрлеу мақсатында жасалып, аманат ретінде адамды ұстап алу мен ұстау немесе аманат адамды азат етудің шарты ретінде қандай да бір әрекетті жасаудан өзін тежеу, қылмыстық заңнама бойынша қоғамдық қауіпсіздікке қарсы қылмыс болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Құқық Санат:Заң
BBC One
BBC One — BBC телерадиокомпаниясындағы басты телеарналардың бірі. Ол 1936 жылы 2 қаңтарда BBC Television Service атауымен өз жұмысын бастады. Телеарнаның жылдық бюджеті 1,2 миллиард фунт стерлингті құрайды.
BBC Onе Ұлыбританиядағы ең танымал арналардың бірі, көрермендер үлесінің 20% осы арнаға тиесілі. 2007 жылы "Жылдың ең үздік телеарнасы" санатындағы Broadcast Awards жүлдесі бұйырылды.
Дереккөздер
Санат:Телеарналар
Корнашница
Корнашница — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ямская өзенінің сол жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таудаған
Таудаған (Celtis) – кенепшөп тұқымдасына жататын ағаш. Қазақстанда Жетісу (Жоңғар), Іле, Күнгей Алатауында, Батыс Тянь-Шаньда тараған. Тастақты тау баурайында, жартас бетінде өсетін туыспен аттас бір түрі (кавказ таудағаны ) бар. Биіктігі 4 – 7 м. Діңі жылтыр, қабығы сұр түсті. Жапырағы қыртысты, жұмыртқа пішіндес, кезектесіп орналасқан, жиегі бүтін не ирек болады. Гүлі қос жынысты не дара жынысты, бір-бірден жапырақ қолтығында орналасқан, аталығы төртеу. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, қыркүйекте жеміс салады. Жемісі – шар тәрізді сүйекше, жеуге жарамды. Таудағанның діңі қатты әрі мықты, ағаш бұйымдарын жасауға пайдаланылады. Жас жапырағын мал жақсы жейді. Қабығы тері илеу үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Кенепшөптер Санат:Ағаштар
Оттерталь
Оттерталь (Otterthal) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Нойнкирхен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 573 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 6,16 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — NK, ресми идентификациялық коды — 3 18 20.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Майерхофер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Зардыхан Қинаятұлы
Зардыхан Қинаятұлы - (1940 жылы туған, Моңғолия, Қобда ауданы - 23 қарашада 2016 жылы Алматыда дүниеден өтті) – ғалым, тарих ғылымының докторы (1987), профессор (1991).
Өмірбаяны
Моңғолия мемлекеттік университетін, Мәскеу қоғамдық ғылымдар академиясын бітірген.
1990 – 92 жылдары Моңғолия үкіметі басшысының орынбасары және Моңғолия Парламенті төрағасының орынбасары қызметтерін атқарған.
Моңғолияның жаңа Конституциясын және сол елде жүргізілген саяси-экономикалық реформалардың құқықтық негізін жасаушылардың бірі. 1994 жылы Қазақстанға қоныс аударған. Ғылыми-зерттеу еңбектері ұлттану және ұлтаралық қатынастар мәселесіне арналған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:1940 жылы туғандар
VI—VII ғасырдағы қалалық тұрғын үй
thumb|right|350px|[[Халифат|Араб халифаты Али мен Омейяд әулеттерінің билігі]]
VI—VII Қалалық тұрғын үй. Қазба жұмыстары Оңтүстік Қазақстанның ертедегі орта ғасырлардағы қалалық тұрғын үйі туралы түсінік алуға мүмкіндік берді. VI—VII ғасырлардың бірінші жартысына үйлердің екі үлгісі тән. Бірінші үлгідегі үй - бір бөлмелі, тік бұрышты жоспармен салынған. Осындай көлемі 43 шаршы метр болатын үйлердің бірінде ұзындығы 4 метрлік иілген дәліз бар. Кіреберісі тамбур пішіндес. Батыс және солтүстік қабырғаларын бойлай ортасына қарай шығыңқы келген сөрелі сокілер орнатылған. Сәкілердің ені 1 м, шығыңқы жері — 1,2 м, биіктігі 40-45 см. Кіреберістің қарсы алдынан ортаға ернеулері балшықпен сыланған көлемі 1x1,5 м болатын тік бұрышты жер ошақ қазылған. Кіреберістің сол жағында, тамбурда қалыңдығы 0,3 м қабырғада көлемі 0,2x0,2 м болатын екі камин (қабырғадағы ошақ) орналасқан. Оңтүстік-шығыс бұрышы саз қалқамен бөлінген, бүл — шаруа- шьшық бөлімі, өзінше бір ас пісіретін алаң. Жайдың еденінен тік бұрышты төрт шұңқыр — тіреуіш бағаналардың орны тазартылды. Төбесінен, жарық түсетін әрі түтін шығатын тесік жасалған болса керек. Сонымен бірге түтін есіктен де шыққан, сондықтан да ошақ пен каминдер есікке жақын тұр.
Бұл үлгідегі үйлердің сәкілері: екі қабырғада «Г» тәрізді және үш қабырғаны жағалата «П» тәрізді етіп салынуымен ерекше; орталығында екі сатылы шығыңқы жері бар. Жер ошақтың түрі тік бұрышты, сопақ немесе алдыңғы жағы дөңгелек болып келеді. Ошақтардың шет жағы қышпен қала- нып қоршалған. Тұрғын үйді жылыту үшін де, тамақ асу үшін де пайдаланылған ашық үлгідегі ошақтар Оңтүстік Қазақстан мен Орта Азияның орта ғасырлардағы тұрғын үйінде кен таралған. Каминдер қабырғаларға ойып жасалған сфералық қуыс болып табылады, олардың түбіне ернеуі аласа тұтқалы табалар қойылған. Жер ошақтар мен каминдердің атқаратын міндеті әр түрлі: біріншілері — үйді жылыту және ас пісіру үшін, екіншілері нан пісіру үшін пайдаланылған. Үйлерде ұн тартуға арналған жалпақ диірмендер бар. Азық-түлік қорларын сақтауға арналған кеспектер мен көзелер бұрыштарға қойылған сәкілердің үстінде тұр. Сонымен бірге күйдірілмеген балшықтан жасалған кеспек тәрізді және астау тәрізді ыдыстар қойма ретінде пайдаланылған.
Әрбір үйде мінажат орны кезікті. Әдетте ол кіреберіске қарама-қарсы, сазбалшықтан жапсырып жасалған сопақша медальонды бұрыш болып келеді. Оның астында кішкене бұрышты тақыт — күл қабаты жапқан мехрап орналасқан. Үйлердің көлемі 12 шаршы метрден 45 шаршы метрге дейін өзгеріп отырады. Төбені жабу сипаты үйдің көлеміне байланысты болған. Үлкен үйлердің төбесі төрт бағанмен тірелген, орташаларында бір баған тіреуіш ретінде пайдаланылып, оған ұзынынан бір немесе айқасқан екі діңгек тірелген. Көлемі кішкене үйлердін төбесін қабырғалар ғана ұстап тұрған.
Екінші үлгідегі үйлер — тізбектеле салынған екі бөлмелі. Екінші бөлме - қойма — бастапқы бөлмеден мықты қабырға арқылы сегменттеу жолымен бөлінген. Қойма үйдің артқы, алдыңғы жақтарында, кейде бүйір жақында болуы мүмкін. Қоймалардың көлемі 8 шаршы метрден аспайды. Тұрғын үйлердің екі үлгісі де VI — VII ғасырлардағы Оңтүстік Қазақстан үшін дәстүрге айналған, олардың алдыңғы үлгілері б. з. б. I мыңжылдықтың аяғынан бастап аңғарылады. VII ғасырдың екінші жартысы — VIII ғасырдын алғашқы жартысындағы тұрғын үйлер Құйрықтөбе қаласының орнын қазу жұмыстарынан мәлім. Көлемі 63,8 шаршы метр болатын бір бөлмелі үй аршылды. Оған деңгейі еденнен жоғары сырттан кіретіндіктен кіреберісі жалпақ пандус түрінде жасалынған. Есік қуысында есік пен табалдырықтық жақтауы сақталып қалған. Кірер есік үйден «көрініп тұратын қабырғамен» бөлінген. Бөлменін үш жағына биіктігі 0,4 метрдей сәкілер салынған. Оңтүстік және батыс қабыр- ғалары жағындағы сәкілердің ені — 1 м, солтүстік жағындағысы — 0,7 м. Батыстағы қабырғаның ортасында шығыңқы белдеуі бар, оның ұзындығы 2,4 м, ені 1,35 м. Екі белмелі үйлер қосымша бөлмесі болуымен сипатталады, ол, қойма болса керек. Махалладағы осындай бір үйдіңтұрғын жайының көлемі 28шаршы метр, қоймасы 16,8шаршы метр болады. Тұрғын жайдың оңтүстік жағындағы қабырғасында ені 1,7 м сәкі бар. Бөлменің ортасында жер ошақтың күйген орны сақталған. Қойманың ішкі көрінісі сақталмаған, бірақ онда, Көк-Мардандағы үйлердің қоймаларындағы сияқты, астық қорын сақтауға арналған орындар мен ыдыстар болса керек. Қазақстанның оңтүстігіндегі ертедегі ортағасырлық тұрғын үй сан ғасырлық дамудың нәтижесі болып табылады. Оларды көрші аудандармен салыстырғанда оларға тән бірқатар ұқсастықтар байқалады. Оған VII — VIII ғасырлардағы соғдылардың Гарадани-Хисор қонысындағы бір және екі бөлмелі үйлер жақын. Пенджикент үйлеріндегі төрт тіреулі жайлардың жоспарлануы Көк-Мардандағы төрт тіреулі, ал сәкілері шығыңқы белдеулерімен ерекшеленетін үйге ұқсас келеді. Көк-Мардандағы тұрғын үйді оңтүстік-батыс Ферғанадағы тұрғын үйлермен, Хорезмнің афригидтік үйлерімен салыстырғанда белгілі бір ұқсастық байқалады. Этнографиялық жағынан осыған ұқсас тұрғын үйлер Памирде сақталған. Дегенмен де, Орта Азияның солтүстік аудандарының ертедегі орта ғасырларындағы тұрғын үйлермен ұқсастығына қарамастан, Оңтүстік Қазақстанның тұрғын үйінде б. з. б. I мыңжылдықтың бірінші жартысындағы Сырдария мәдениетінің дәстүрлі белгілері сақталады. Бұлар — Қазақстанның оңтүстігінде мейлінше таралған тізбектеп жоспарлау, тік бұрышты және сопақша ашық ошақтар, нан пісіру үшін пайдаланылған арнаулы шаруашылық аландары, астына мехрап жасалған мінажат орындары. Бұдан кейін үйлердщ салынуы мен ішкі көрінісі түрін өзгерте отырып, одан әрі сақталды және Оңтүстік Қазақстанның орта ғасырлардағы қалаларының үйлерінде дамытыла түсті.
Қоныстар әзірше жеткілікті зертгелген жоқ. Жетісуда Құлан өңірінде (Луговое қала жұрты) бірнеше жайлардан, тұрғын үйлер мен қора-қопсылардан, сондай-ақ жүзім шырынынан шарап пен тәтті тағамдар өндіретін шеберхана кешенінен тұратын аула ішінара қазып-аршылды. Ауланың қабырғалары күйдірілген балшық блоктармен ұзын шикі кірпіштерден қаланған.
Қорғаныс құрылыстары
Әзірше олар да жеткіліксіз зерттелген. Оңтүстік Қазақстанда Құйрықтөбе қамалының бекіністі дуалын зерттегенде оның күйдірілген балшық блоктарынан қаланып, ені 2,7 м болғанын көрсетті. Оның бұрыштарына ішкі жағында шағын орындары бар жартылай дөңгелендіріп мұнаралар салынған. Зерттеушілердің пікірінше, алдынғы орта ғасырлардағы замоктар мен қалалардың дуалдары қабырға ішінде жоғарғы жағынан қалқалап жабылған алаңкайды алмастыратын галереялары жоқ іргелі ғимараттар болған. Құйрықтөбе сарайындағы салтанат залының ішкі көрінісі бейнеленген күйдіріп өрнектелген тақтада замок дуалы нақ солай көрінеді. Жетісудың оңтүстік-батысындағы Қызылөзен қаласы орнының бекінісі мейлінше ерекше. Шахристанға да, қамалға да, зиратқа да бекініс тұрғызылған. Дуалдарға мұнаралар мен қағпалардың алдына құрылыстар салынған.
Шахристанды сыртқы жағынан ені 50 метрге дейін жететін ор қоршап жатыр. Шахристанның бекініс дуалын көлденеңінен қазғанда мынадай құрылым анықталды: сазбалшықты түғырға биіктігі 2,5 м болатын күйдірілген балшық блоктан дуал тұрғызылған. Оның ені — 2,5 м, биіктігі 5 м етіп қа- ланған жері сақталған. Ішкі жақтағы бекіністі дуал алдында құрылыс салынбаған бос алаң қалдырылған.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақстан тарихы
IC 79
IC 79 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4082, MCG -3-4-11, DRCG 4-16.
Варбург
Варбург (Warburg) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Детмольд әкімшілік округіне бағынады. Хёкстер ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 23436 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 168,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 62 036. Қаланың басшысы — Михель Штиккельн.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 16 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Ақтерек (тау)
Ақтерек – Қарқаралы тауының оңтүстік-шығыс сілемі.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының шығысын алып жатыр.
Жер бедері
Қарқаралы, Жиренсақал тауларынан Ақтерек Қаратоқа тауаралық аңғарымен бөлінген. Солтүстікке ұштасатын 2 қыраттан тұратын тілімденген жартасты тау массиві солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 16 км-ге, батыс қырат оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылып жатыр, енді жері 6 км. Абсолюттік биіктігі 1185 м, солтүстіктен оңтүстікке қарай созылған шығыс қыраттың абсолюттік биіктігі 1230 м.
Геологиялық құрылымы
Ақтерек девон жыныстарының орта және жоғарғы тас көмір гранитоидтарынан және пролювийлік шөгінділерден түзілген.
Топырағы, өсімдігі
Тауаралық аңғарларда таулық қара, беткейлерде қызыл қоңыр және таудың қызыл қоңыр топырағы, беткейлерден жоғары жалаңаштанған түпкі жыныстарында қарағай ормандары, арша тоғайлары өскен. Етектегі беткейлер мен тауаралық аңғарларда қайың, ақтерек, көктерек, қарағай ормандары мен шілік аралас дәнді, түрлі шөпті-бұталы өсімдік басым.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Паркур
Паркур французшадан parkour,parcours, parcours du combattant - деген сөздерінен қысқартылған арақашықтық, тосқауыл жолақ деген мағынаны білдіреді. Паркур - бөгеттерден асу, бағындыру ұғымынан туған көркемөнер спорттың бір түрі. Бұл спорт дене бұлшық еттерінің мықты дайындығын, тез шапшандықты және экстремалдылықты талап ететін спорттың бір түрі. Негізін қалаушылар Себастьян Фукан, Давид Белль. Бұл өнер бүкіл әлемде кеңінен тарап, жастар арасындағы бүгінгі әуесқой спортқа айналды. Паркурдың басқа спорттан ерекшелігі - көптеген тосқауылдарды бағындыруда. Ағаштардан, үлкен қабатты үйлер мен ғимараттардан, қабырғалардан неше түрлі дене қимылын қолдану арқылы секіру.
Сілтемелер
Орыс Уикипедиясындағы "Паркур" мақаласы
Санат:Спорт
Сұңқар тектестілер
Сұңқар тектестілер, жыртқыш құстардың ішінде сұңқар тектестілердің саны аз емес. Ғылыми деректерге қарағанда сұңқар тектестілердің 58 түрі бар екен. Ал, ТМД елдерінде соның 10 түрі, Қазақстанда 8 (лашын, сұңқар, ителгі, бөктергі, ақтырнақ, қаршыға, тұйғын, тұрымтай, жағалтай, күйкентай) түрлері бар.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Боев Сергей Николаевич
нобай|оңға|alt=Кеңес гельминтологы Сергей Боевтың суреті Боев Сергей Николаевич (17 ақпан 1905 жылы, Орал қаласында туған — 12 мамыр 1987 жылы, Алматы қаласында қайтыс болған) — ғалым, малдәрігерлік ғылымының докторы (1953 жылы), Қазақстан Ғылым Академиясының академигі (1954 жылы), Қазақстанның еңбегі сіңірген ғылыми қайраткері (1947 жылы). Саратов зоотехника-малдәрігерлік институтын бітірген (1932 жылы). 1932 — 54 жылдары Қазақ малдәрігерлік ғылыми-зерттеу институтының лаборатория меңгерушісі, директордың орынбасары (1954 — 55 жылдары). 1956 — 80 жылдары Зоология институтында лаборатория меңгерушісі, 1980 — 87 жылдары сонда ғылыми кеңесші болды. Негізгі ғылыми еңбектері үй малдары мен тұяқты жабайы аңдарда кездесетін гельминттерді зерттеуге арналған. Ол малда болатын құрттардың, әсіресе, тұяқты жануарлардың өкпесіндегі жұмыр құрттардың (нематодалар) түр сипатын, жүйеленуін зерттеді. Өкпе құрттарының 11 жаңа түрін ашты, туыстас, тұқымдас жіктеулерін жетілдірді; қойдың, сиырдың, түйенің, шошқа мен бұғының ас қорыту органдарында болатын құрттар терең зерттеліп, олармен күресу шаралары белгіленді. Ол тұңғыш рет ішек-қарын құрттарынан сақтану мақсатында малға фенотиазин дәрісін тұзбен, жеммен қоса пайдалану тәсілін ұсынды. Қазақстанда кездесетін трихинеллез, көп камералы эхинококкоз ауруларының табиғатын зерттеді. Гельминтологияда егіз-қосарлы түрлерді, табиғи ошақты аурулардың пайда болуының теориялық мәнін ашуға көп үлес қосты. 2 рет “Құрмет Белгісі” орденімен марапатталған, К.И. Скрябин атындағы сыйлық лауреаты (1980 жылы). нобай|оңға|Сергей Боев пен оның әйелі жерленген орын. Алматы, Орталық зират
Шығармалары
1. "Определитель паразитических нематод" -Мәскеу, 1952;
3. "Основы нематодологии" -Мәскеу, т.25, 1975; т.26, 1976;
4. "Трихинеллы и трихинеллез" — Алматы, 1978;
Сілтемелер
1. "Боев Сергей Николаевич"
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Атланта (телесериал)
Атланта - американдық комеди-драматикалық телесериал, режиссері және басты рөлде Дональд Гловер. Сериал өз өмірлерін және отбасыларының өмірін жақсарту мақсатында Атланта рэп-сахнасына жол тартқан екі ағайынды бауырлар туралы. FX телеарнасы пилоттық 10 бөлімді сезонға 2015 жылдың қазан айында тапсырыс берген. Сериал тұсаукесерінен екі аптадан соң, 6 қыркүйек 2016 жылы,  FX Атланта екінші сезонға создырылғаны туралы хабарлады.
Дереккөздер
Санат:2016 жылы шыққан АҚШ телесериалдары
Борис Леонидович Пастернак
Борис Леонидович Пастернак  (10 ақпан 1890, Мәскеу - 30 мамыр 1960, Переделкино, Мәскеу облысы) – орыс совет жазушысы. Мәскеу университетінің тарих және филология факультетінде оқып білім алды (1909-1912). Алғашқы өлеңі 1913 жылы жарияланды. Тұңғыш өлеңдер жинағы – «Бұлттағы егіздер» 1914 жылы жарық көрді. Пастернактың шығармашылық жолы бір келкі емес. Әр түрлі ағымдар мен идеялық адасушылықтың ықпалында болды. Оның ертеректегі «Кедергіден жоғары» (1971), «Менің серігім - өмір» (1922) т.б. поэзиялық кітаптарында символизмнің әсері бар. Пастернактың шығармашылығы өрлеу жылдарында жазған шағармалары – «Дендеген дерт» (1924-1928) поэмасында Ленин образын бейнеледі, «Лейтенант Шмидт» (1926-1927), «Тоғыз жүз бесінші жыл» (1925-1926) поэмаларында бірінші орыс революциясы кезеңін тартымды суреттеді. Бұл шығармаларды кезңнде Максим Горький ұнамды бағалады. «Қайта өркендеу» (1932), «Әдепкі сапарларда» (1943) т.б. поэзиялық және прозалық туындыларында Пастернак үлкен суреткер ретінде танытылды. Пастернак – шебер аудармашы. Пастернак КСРО Жазушылар одағы мүшелігінен шығарылды. Ол өзіне берілген Нобель сыйлығынан (1958) бас тартты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері
Ессе (Иль және Вилен)
Ессе (Essé) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35108, пошта индексі — 35150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1107 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
IC 4474
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1687216.
Сыртқы сілтемелер
IC 4474 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Бодандық
thumb|right|300px|5 отарлаушы елдің 1550 жылғы территориясы Бодандық (Colony, Бодан) — еркінен айырылу, тәуелділік, кіріптарлық. Ерте дәуірлерде құқықтық категория ретінде қалыптасқан бұл атау қазақ ұғымында “отарлану”, “өзге мемлекетке бағынышты болу” деген мағыналар береді.
Әдетте 'колония' сөзі отаршылдардың перспективасы тұрғысынан айтылатын ұғым болып, ол "бөтен елдің территориясын басып алу және бақару" дегенді білдіреді. Ал, 'бодан', яғни 'бодандық' отарланушылар перспективасы бойынша айтылған ұғым болып, "бөтен елдің территориясына айналу, бөтен ел жағынан басқарылу" дегенді білдіреді.
Ұлттар бодандығын туғызған отаршылдық адамзат тарихындағы аса ауыр соғыс қылмысы есептеледі. Отаршылдық себебінен бодан халықтарға жасалған геноцидтер мен байлықтарын тонау, мәдениетін бүлдіру салдарынан адамзат мәдениеті әлденеше рет кері шегінді, аса ауыр трагедияларға себепші болды. Дегенмен, отаршылдық жабайы санасы әлі де кейбір миллитаристік және шовинистік түсініктегі елдер мен халықтарда дәріптеліп, тіпті кейбір қазіргізаман соғыстарының негізгі себебі болып отыр.
Жер шарындағы барлық ұлттар тарихта кем дегенде бір, не бірнеше рет өзге ұлт-елдердің қандайда бір экономикалық, саяси, мәдени және рухани бодандыққа ұшырағаны мәлім. Бодандық жарақатын жазып, жалғасты ұлттық бірлігін сақтау бодандықтан құтылған тәуелсіз ұлттар үшін ең үлкен сынақ есептеледі.
Бодандық тарихы
Адамзат қоғамының дамуы барысында бодандық қарым-қатынастың сан алуан түрі пайда болды. Мысалы, орта ғасырларда бір феодалдың екіншісіне (сеньорға) жеке басының тәуелділігі “вассалдық жүйе” деп аталды. Әсіресе, 8 — 9 ғасырларда Батыс Еуропа елдеріндегі агр. Қарым-қатынастардың күрт өзгерістерге толы даму қарқыны вассалдық жүйені әлеум. ин-т ретінде жетілдіре түсті.
Мысалы, Франк мемлекетінде корольдер мен ірі феодалдар адалдықпен қызмет еткен ұсақ шонжарларға табан ақы ретінде феодті (жер телімін) немесе басқалай күнелтіс көзін уақытша бөліп берді. Ал, вассалдар өз есебінен әрі кесімді мерзім бойына сеньорларға әскери қызмет етуді, сондай-ақ, сотқа, жиынға барғанда нөкер жиып беруді, тұтқынға түскен жағдайда “жәрдем” (auxіlіum) төлеуді, т.б. міндеттеріне алды. Ал сеньорлар феодтарды пайдалануға берумен ғана шектелмей, өзінің вассалдарын және оның дүние-мүлкін қорғауға тиіс болды. Өзара келісімшарт “оммаж” деп аталатын айрықша рәсіммен бекітіліп, вассал сеньорға адал қызмет ететіндігі туралы ант (фуа) берді. Жерге меншіктің иерархиялық сатыларында (король — ірі феодал — ұсақ феодалдар) пайда болып, кемелдене бастаған вассалдық жүйе кейін экон. қарым-қатынастан гөрі саяси, әсіресе, әскери одақ мазмұнын иеленді. Батыс Еуропа елдерінде жеке адамдардың арасында қалыптасқан вассалдық жүйе мемлекетаралық қарым-қатынас аясына да ене бастады, өзге мемлекетке вассалдық тәуелділікке енген елдер пайда болды.
Қазақстан бодандығы
18 ғ-дың алғашқы жартысында Қазақ хандығы сыртқы-ішкі саяси жағдайы күрт шиеленісті. Жоңғарларды ақыры жеңгенімен, бірақ орыс шапқыншыларына әлсіреген Қазақ хандығы төтеп бере алмады. Ордада билік таласы күшейді, кейбір әлсіз хандар сырттан қолдаушы табу арқылы билікке қол жеткізгісі келді. Мысалы, Әбілқайыр хан Ресей бодандығына кіруге ұмтылады. 1731 жылы ол Кіші жүз ханы Әбілқайыр мен Орта жүздің кейбір руларын билеген Сәмеке хан Ресей бодандығын қабылдады.
Олар Бодандық актісі арқылы Ресейдің әскери-саяси қолдауына ие боламыз деп дәмеленді, тіпті орыстардың отаршылдығы аясында тұрып, елдің ішкі дербестігін, сыртқы тәуелсіздігін сақтап қалуды көздеді.
Бірақ, Қазан, Астрахан, Қырым хандықтарын күйретіп, Ноғайлы мен Сібір жұртын тоз-тоз қылған Ресей империясы сюзерендік рөлмен шектеліп қалмай, қазақ даласына да метрополиялық үстемдік орнату мүмкіндігін барынша пайдаланып қалуға тырысты. Сөйтіп, Петр І тұсында мемлекеттің сыртқы саясаттағы стратегиясы ретінде белгіленген жоспарды іске асыруға — Қазақстан арқылы Орта Азияға, Иран мен Ауғанстанға, Қытай мен Үндістанға шығу әрекетіне жан-жақты әзірлікпен кірісті.
Мәселен, Орынбор экспедициясының бастығы И. Кирилловқа берілген нұсқауларда Ресей империясының Қазақстанды отарлау саясатының басты бағыттары — хандықтар иелігіндегі территорияны басып алу, әскери экспансияны өрістете отырып, халықты бір-біріне айдап салу арқылы қоғамды ішінен ыдырату мақсаты айқындалды.
1847 жылы қазақтың соңғы ұлы ханы Кенесары хан Ресейдің тапсырмасымен қырғыздар арасында өлтірілген соң, Қазақ хандығы жойылып, ел тұтастай Ресейдің құрамына енді.
1867 ж. және 1868 ж. қабылданған “Уақытша ережелер” бойынша қазақ елінің дәстүрлі әкімш.-саяси құрылымының соңғы буыны — аға сұлтандар мен сұлтан-правительдер биліктен шеттетіліп, елді басқару тетігі жергілікті патша әкімшілігінің — әскери губернаторлардың құзырына берілді. “Орал, Торғай, Ақмола, және Семей облыстарын басқару туралы Уақытша ереженің” 210-бабында “қазақтар жайлаған жерлердің барлығы мемлекеттік жер” деп жариялануы дәстүрлі ел билеу жүйесін жоғалтып, әкімш.-территориялық тұтастығынан айырылған қазақ халқын отаршылық қыспаққа алуды, құнарлы жерлерін тартып алып, шөл-шөлейтті ендіктерге ығыстыру әрекетін заңдастырды.
Сырым Датұлы, Есет Көтібарұлы, Исатай Тайманов, Жанқожа Нұрмұхамедұлы, Жоламан Тіленшіұлы, Кенесары Қасымұлы, т.б. бастаған көтерілістер мемлекет тәуелсіздігін қайтару жолындағы бүкілхалықтық қозғалысқа айналды. Патша өкіметі азаттық идеясын аяусыз жазалап, репрессиялық тәсіл-дермен тұншықтырып отырды.
Ұлттардың түрмесі болған Кеңес өкіметінің тұсында отаршылдық саясат жымысқы түрде жалғаса берді және аса қандықол саясат ұстанды. 1917 ж. 5 — 13 желтоқсанда Орынбор қ-нда Екінші Жалпықазақ съезінде “Алашорда” мемлекетінің негізін қалау туралы арнаулы қаулы қабылданғанымен, “қызыл империя” қазақ халқының тарихи таңдауына — саяси-мемл. дербестікке жетуіне жол бермеді.
1991 жылдың 16 желтоқсанында Қазақстан ресми түрде мемл. тәуелсіздігін жариялап, азат ел ретінде әлемге танылып, өзге елдермен дербес дипломат., экон., т.б. қарым-қатынастар жасау мүмкіндігіне ие болды.
Отарлау саясаты
Отарлау саясаты - - жергілікті халықты тұралатып, қанаумен жүргізілетін, күшті державаның соғыста жеңілген өзге ел мен халыққа аумақтық бақылау орнату саясаты мен іс-әрекеті. Еуропа отаршылдығы әлемдік экономиканы меңгерді, өйткені, отар елдер метрополияларда капиталдың жинақталуына және олардың тауарларын өткізуге қолайлы нарық туғызды. Сауданың бұрын-соңды болмаған кеңеюі нәтижесінде әлемдік нарық қалыптасты, ал, экономиканың дамуы Жерорта теңізінен Атлантикаға ойысты. Көптеген еуропалық портты қалалар (Лиссабон, Севилья, Лондон және т.б.) сауданың күшті орталықтарына айналды. Еуропаның аса бай қаласы Антверпен болды, онда сауданың толық еркіндігі тәртібінің арқасында ірі көлемдегі халықаралық сауда және несие шаралары жүргізілді. Сауданың дамуы жеке банктермен қатар Бүкіл Еуропада кеңінен таралған қоғамдық банктердің құрылуына қолайлы жағдай туғызды. ХIХ-XX ғғ. басында әлемнің аумақтық бөлінісінен кейін әлемдік отарлық жүйе - ең алдымен Африка, Оңтүстік-Шығыс Азияның отар, тәуелді елдеріне әлемдік державалардың үстемдік жүйесі қалыптасты.
Негізгі отарлаушы елдер Ұлыбритания, Испания, Франция, Ресей, Германия, АҚШ, Бельгия, Италия, Жапония болды.
Ұлыбритания әлемнің аса ірі отарлық державасы бола тұра, Үндістанға, Африкаға, Америкаға, Австралияға және Жаңа Зеландияға үстемдік етті.
АҚШ - Кариб бассейнінде, Тынық мұхитында, Орталық Америкада және Қиыр Шығыста билік құрды.
Француз экспансиясы Африка мен Үндіқытайға жүрді;
Германия Африкада отарларға ие болды;
Жапония - Маньчжурияны, Кореяны, Қытайды және Оңтүстік-Шығыс Азияны отарлады.
Дереккөздер
Санат:Отарлау
Ла-Форе-дю-Парк
Коммунаның INSEE коды — 27256, пошта индексі — 27220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 509 адамды құрады. Халық тығыздығы — 66,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Сарысай (өзен, Ырғыз алабы)
Сарысай – Ырғыз алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Шалқар, Ырғыз аудандары жерімен ағады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 52 км, су жиналатын алабы 741 км2. Бастауын Қарашолақ тауының солтүстік беткейіндегі бұлақтардан алып, Ырғыз өзеніне 1 км жетпей Шабаған қыстауы тұсында тартылып қалады. Аңғары кең. Жауын-шашын, жерасты суларымен толығады. Су тапшыжылдары арнасы құрғап қалады.
Дереккөздер
Санат:Ырғыз ауданы өзендері Санат:Шалқар ауданы өзендері Санат:Ырғыз су алабы
Емил Пейчев Боев
Емил Пейчев Боев (7.7. 1932 ж.т.) — болгар түркологы.
София университетінің түркология бөлімін бітірген (1956). 1960 жылдан бері сонда оқытушы. Қыпшақ тобындағы түркі тілдерін, оның ішінде қазақ тілін зерттеген. 1967 жылдан бері София университетінде қазақ тілінен сабақ береді. Болгариядағы түрік мектептеріне арналған түрік тілі оқулықтары авторларының бірі. Болгариядағы түрік тілінің родол диалектілерін жан-жақты зерттеумен бірге, “Варна татарларының тіл өзгешеліктері” (1964), “Болгар тіліндегі түрік тілінің әсерімен енген бұрынғы түркизмдер” (1965), “Болгар тілі мен түркі тілінің арақатынасы” (1968), “Болгар тілі мен қазақ тіліне ортақ сөздер” (1970), т.б. еңбектер жариялады.
Дереккөздер
Санат:7 шілдеде туғандар Санат:1932 жылы туғандар Санат:Болгария түркітанушылары Санат:София университеті түлектері Санат:София университеті оқытушылары Санат:Қазақ тілін зерттеушілер
Нангапарбат
350px|нобай|оңға|Нангапарбат Нангапарбат әлемдегі ең биік тоғызыншы тау. Оның қар басқан бет- кейлерін ба- тыс жақта орналасқан құрғақ Инда жазығынан тамашалап, керемет әсер алуға болады. Нангапарбат Пәкістанның солтүстік аймақтары мен Гималай тауларының батыс жағында орналасқан.
Нангапарбат атауы «Жалаңаш тау» деген мағынаны білдіреді. Бұл таудың негізгі бөлігі оңтүстік-батыстан солтүстік- шығысқа созылып жататын узын жота болып табылады. Жота мұз бен тастан құралған ірі бөлік болып табылады.
Нангапарбатқа алғаш рет 1953 жылы 3 шілдеде герман- австриялық команда мүшесі, австриялық альпинист Герман Буль көтерілген болатын. 1984 жылы Нангапарбатқа француз альпинисті Лилиян Баррард өзінің жұбайы Морис Баррардпен бірге шықты. Морис Баррард аталған тауға алғаш көтерілген әйел ретінде тарихта қалды. Нангапарбаттың үш беткейі бар.
Нангапарбат «кісі өлтіруші» деген атпен де белгілі. Себебі ол өлім қаупі жо ғары таулар қатарына кіреді. Нангапарбаттың негізгі шыңының биіктігі 8126 м-ді құрайды.
Нангапарбат тауы жергілікті түрғындар үшін қайғы мен сәт- сіздіктің белгісіндей еді. Себебі 1895 жыл- дан бастап аталған тауға шығу кезінде талай альпинист қаза тауыпты. Тек 1953 жылы ғана альпинистер Нангапарбатқа сәтті көтерілген екен.. Нангапарбат көлемі бойынша Пәкістандағы К-2 шыңынан кейін екінші орында.
Неффьес
Неффьес (Neffiès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34181, пошта индексі — 34320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 950 адамды құрады. Халық тығыздығы — 87,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Балиро
Балиро (Baliros) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64091, пошта индексі — 64510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 369 адамды құрады. Халық тығыздығы — 101,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Көндіктіру
Көндіктіру (Акклиматизация) - табиғи қауымдастықты адамға пайдалы түрлермен байыту мақсатымен жануарларды немесе өсімдіктерді жаңа аудандарға көшіру процесі немесе организмнің тіршілік етудің жаңа немесе өзгерген жағдайларына бейімделуі (бұл кезде олар барлық сатыларын өтеді, тіршілікке тұрақты ұрпақ береді). Өсімдіктерді көндіктіру кезінде абиоталық (температура және ауа ылғалдылығы, жауын-шашын мөлшері, топырақ типі және т.б.), жануарларда биоталық (жауларының болуы, мекен ету орны мен азыққа бәсекелестер) факторлардың маңызы зор. Біздің елімізде қымбат терілі аңдардан ондатра (Солтүстік Америкадан), сазкомшат (Оңтүстік Америкадан), америкалық су күзені және т.б. көндіктірілген. Өсімдіктерден америка үйеңкісі, Канада шыршасы; Еуропада — талшын және ақ акация көндіктірілген. Алайда, жаңа түрді орналастыру, әдетте, экологиялық тепе-теңдікті бұзады, қалыптасқан қоректік тізбекті өзгертеді, жергілікті түрлерді ығыстырып шығарады. Сондықтан көндіктіру мақсатымен түрлерді жаңа мекен ету орнына орнықтыру сак болуды, көндіктірілген түрлердің ғана емес, олар үшін жаңа табиғи ортаның да мүмкін болатын салдарын есептеуді қажет етеді.
Суытқыш
Суытқыш  (Холодильник литейный) — қүймалардың кернеулі бөліктерінің сууын жылдамдату және бағытты қатаюын реттеу үшін қолданылады. Суытқыштар ішкі және сыртқы болып ажыратылады.
Көндіктіру
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Суытқыш
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Сұлушаш (поэма)
Сұлушаш — Сәбит Мұқановтың 1928 жылы драмалық оқиғаға құрылған поэмасы.
Қысқаша мазмұны
Поэмада қазақ ауылындағы әлдінің озбырлығы мен әлсіздің көрген қорлығы, әсіресе адамның бас бостандығының жоқтығы, яғни байдың кедейге не айтса сол болатындығы, екі жастың бір-біріне деген соншалықты махаббаты суреттелген. Туындының бар оқиғасы Алтай мен Сұлушаштың төңірегіне құрылған. Яғни осы екі жастың сүйіспеншілігі, бір - біріне деген махаббаты жырланады. Поэма Сұлушашты Алтайдан айырудан басталады. Бұл екеуінің бірін - бірі жан - тәнімен жақсы көрген, бар жүрек лүпілімен бір - біріне ұмтылған адал , албырт сезімдерін феодалдық қара күш аяққа таптап жаныштайды. Поэманың кейіпкерлері Сұлушаш пен Алтай екі түрлі әлеуметтік ортадан шыққан. Сұлушаш атақты Тілеуберді байдың ерке өскен қызы болса, Алтай — сол байдың екі құлының баласы, байдың малын бағып жүрген жалшы жігіт. Өмірден көрген қиындығы мен таршылығы Алтайдың намысшыл, жігерлі, күшті болып өсуіне ықпал етеді. Оның бойында тағдырдың әділетсіздігіне қарсылық, наразылық ерте оянады. Бірақ қоғамдағы салт-сана тәртібі екеуінің қосылуына жол бермейді. Өйткені бірі—байдың қызы, бірі— құл мен күңнің баласы. Армандарына жету жолында жастар көп қиындықтар көреді. Озбырлардан қанша қысым көрсе, олар өз сезімдері жолында бастарын тәуекелге байлайды. Махаббатқа адалдық оларды неге болса да тайсалмай қарсы тұруға жетелейді. Алтай мен Сұлушаштың озбыр топтан қашып  шығып, қол ұстасып  иесіз тауды паналаған кездерінде, ашығьп-тарыққанда оларға осы сезім қуат береді. Алтайдың жанында сенімді серігі Қайсар болады. Сол тау басында Сұлушаш жолбарысқа тап болып, таудан секіреді. Алтайды сүйгенінен айырады. Ақырында қуғын - сүргін көрген Алтай мен Сұлушаш қайғыдан құса болып, азапта өледі. Ақын халық арасындағы аңызды алып, екі жастың орындалмаған арманын, сол кездегі қоғамдық теңсіздікті суреттейді. Сонымен қатар қазақ даласындағы өткен әділетсіздікті әшкерелейді. Кіршіксіз таза екі жанның арманына жете алмай, қыршын кетуі шынайы баяндалады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ әдебиеті Санат:Поэмалар
Шэрбон (Массачусетс)
Шэрбон (Sherborn) — Массачусетс штатының Миддлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4 119 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 41.9 км² шамасында. FIPS коды — 25-61380.
Халық тығыздығы бойынша елдер тізімі
450px|thumb|Халық тығыздығы (адам / км²) елдер бойынша Бұл кестеде халық тығыздығы бойынша елдер тізімі көрсеткіші азайу бағытында тіркелген.
Санат:Демография бойынша елдерді салыстыру
Ликсозен
Ликсозен (Lixhausen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67270, пошта индексі — 67270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 334 адамды құрады. Халық тығыздығы — 101,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Жүсіпбек Аймауытов көшесі (Астана)
thumb|150px|[[Жүсіпбек Аймауытов]] Жүсіпбек Аймауытов көшесі Сәкен Сейфуллин көшесінен басталып, Ықылас Дүкенұлы көшесінде аяқталады. Қарағанды, Әлібі Жангелдин, Иван Панфилов көшелерімен, Бөгенбай батыр даңғылын қиып өтеді. Ұзындығы - 1100,9 м.
Жүсіпбек Аймауытов (1889-1931) - жазушы, драматург, аудармашы, зерттеуші, публицист. «Қартқожа», «Ақбілек» романдары мен «Күнікейдің жазығы» повесі, «Шернияз», «Ел қорғаны», «Мансапқорлар» пьесаларының авторы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Санта-Бранка
Санта-Бранка (Santa Branca) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Вали-ду-Параиба-Паулиста мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жозе-дус-Кампус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 009 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 275,004 км² шамасында. Халық тығыздығы — 54,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1832 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Перфугас
Перфугас (Perfugas) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2488 адамды құрайды. Халық тығыздығы 41,27 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 60,29 км² шамасында. Пошта индексі — 07034.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Константинос Панаги
Константинос Панаги (Κωνσταντίνος Παναγή; 8 қазан 1994, Никосия, Кипр) — кипрлік футболшы, Кипр Ұлттық футбол құрамасы мен "Омония" (Никосия) клубының қақпашысы. 2016 жылдан бері Ұлттық құрамада ойнап келеді.
Карьерасы
Карьерасын 2010 жылы "Олимпиакос" (Никосия) клубында бастады.
2012/13 жылғы маусымда "Олимпиакос" екінші дивизионға түсіп кетті де, 2013/14 жылғы маусымда қайта орала алмады, Жоғары дивизонда ойнағысы келген Панаги 2014 жылы "Омонияға" ауысты.
Сілтемелер
Санат:Кипр футболшылары Санат:Кипр Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Олимпиакос Никосия ФК ойыншылары Санат:Омония Никосия ФК ойыншылары
Қаракемер (Ойыл ауданы)
Қаракемер — Ақтөбе облысы Ойыл ауданы, Ойыл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Хабарицкая Виска
Хабарицкая Виска — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің оң жағалауынан 369 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Қаракемер (Ойыл ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ойыл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 16 км-дей жерде.
Хабарицкая Виска
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қаракемер (Ойыл ауданы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 212 адам (104 ер адам және 108 әйел адам) болса, 2009 жылы 631 адамды (317 ер адам және 314 әйел адам) құрады.
Хабарицкая Виска
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қаракемер (Ойыл ауданы)
Дереккөздер
Санат:Ойыл ауданы елді мекендері
NGC 3799
NGC 3799 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBb/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Карбальеда-де-Вальдеоррас
Карбальеда-де-Вальдеоррас (Carballeda de Valdeorras) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вальдеоррас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1866 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 222,69 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Тау Жүйесі
thumb|300pxТау жүйесі – шығу тегі ортақ, тізбек түзе орналасуы белгілі бір заңдылыққа бағынатын тау жоталары, тау тізбегі, тау сілемі, тау торабы, таулы қыраттар, тауаралық және тауалды ойпаңдарының жиынтығы. Тау жүйесі – эпиплатформалық тау белдеуі мен геосинклиналды белдеудің мегабедері. Мысалы: Альпі-Гималай қатпарлану белдеуінде Памир мен Гималай, Орал-Моңғол қатпарлану белдеуінде Тянь-Шань Тау Жүйесі көзге түседі.
Колумбиялықтар
180px|thumb 180px|thumb 180px|thumb Колумбиялықтар – Оңтүстік Америкадағы Колумбия мемлекетінің байырғы халқы. Жалпы саны – 34,5 млн. адам (1992).