cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сондола
Сондола — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ундоша өзенінің сол жағалауынан 0,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 3 км-ді құрайды.
Пьетракупа
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Сондола
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
430 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:430 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:430 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Биокөрсеткіштік изосызық
Биокөрсеткіштік изосызық (Биоиндикаторная изолиния) — ортаның ластануының жалпы қосындыларын немесе химиялық бір элементпен ластануын көрсететін биокөрсеткіш — организмдер мен олардың қауымдастықтарының жауапты реакцияларының біртекті нүктелерін қосатын сызық.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Кметчета (Габрово облысы)
Кметчета (Кметчета) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
Цокка
Цокка (Zocca) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Модена провинциясында орналасқан.
Кметчета (Габрово облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 адамды құрайды.
Цокка
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4640 адамды құрайды. Халық тығыздығы 66 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 69 км² шамасында. Пошта индексі — 41059.
Кметчета (Габрово облысы)
Пошта индексі — 5343. Телефон коды — 06717. ЕКАТТЕ коды — 37366.
Цокка
Елді мекеннің қамқоршысы — Sacro Cuore.
Кметчета (Габрово облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Кіші Мокзыр
Кіші Мокзыр — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің оң жағалауынан 426 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Цокка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Кіші Мокзыр
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Балагуш
Балагуш — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Енгалышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 276 адамды құрады. Пошта индексі — 452156, ОКАТО коды — 80257830002.
Кіші Мокзыр
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Балагуш
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Нурда (Кіші Кокшага тармағы)
Нурда — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кокшага өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Авиациялық бетонбұзғыш бомба
Авиациялық бетонбұзғыш бомба  (АББ) — берік бетонды немесе темір-бетонды қорғанышы бар объектілерді (ұзақ мерзімді фортификациялық құрылыстарды және  бетондалған тасаларды) талқандайтын бомба түрі. Тосқауылмен кездескенде оны өзінің берік корпусымен бұзып өтеді немесе тосқауылға тереңдей тиеді де, содан кейін жарылады. Кейбір бомбаларда тосқауылмен кездесу сәтінде жылдамдықты көбейту үшін қолданылатын реактивті қозғалтқышы болады.
Дереккөздер
Санат:Авиациялық бомбалар
Мұнайгазды алқап
Мұнайгазды алқап - көбінесе аймақтық масштабтағы геологиялық нысандарға сәйкес келетін және бір-біріне іргелес мұнайгазды аудандар мен белдемдерді біріктіретін мұнайгазды провинцияны мұнай геологиясы тұрғысынан аудандастыру бірлігі. Мұнайгазды алқап өз ауқымындағы аудандар құрылысының, оларда мұнай мен газ қалыптасуының және жинақталуының, сол сияқты аталған аудандардың шөгінді тыс қалыптасуы кезіндегі геологиялықдаму тарихының ортақтығымен сипатталады. Мұнайгазды алқаптарды даралау барысында ең алдымен мұнайгазды провинцияның тектоникалық ерекшеліктері (қүрылымдық дербестігі, шөгінді түзілімдерінің көлемі, масштабы т.с.с.), ал екінші кезекте оның геохимиялық және литологиялық сипаттары (тау жыныстары мен шашыранды органикалық заттардың өзгерістері жайлы деректер алуға көмектесетін түзілімдер қалындығы, фациялық сипаттары т.с.с.) сарапталады. Мұнайгазды алқап ішінде алаптық алқаптарды (синклинорийлерді, ойыстарды, ойысымдарды, яғни көмірсутектердің туындау алқаптарын) және алапаралық алқаптарды (дөңестерді, бел-белестерді, яғни көмірсутектердің шоғырлану алқаптарын) жекелеуге болады. Мұнайгазды алқаптардың мұнай мен газ кіріктіруін тектоникалық тұрғыдан қадағалау мүмкіндігі толықтай жүзеге асқан жағдайда олардың шекаралары аймақгықкөтерілімдердің ең көтеріңкі бөлекшелері арқылы (мәселен, көміліп қалған суайырықгар арқылы), немесе аймақтық ойыстардың ең түсіңкі өңірлерінің өстік сызығы арқылы (мысалы, тальвегтер арқылы) жүргізіледі. Аталған шекараларды аймақгық көтерілімдердің баурайлары арқылы да жүргізуге болады, бұл жағдайда мейілінше түсіңкі бөлекшелер (алаптар) және оларды бір-бірінен бөлетін біршама көтеріңкі бөлікшелер (алапаралық өңірлер) дараланатын болады. Соңғы тәсіл бүкіл мұнайгазды алқап аумағындағы мұнайдың немесе газдың қоры біркелкі өңірлерді жекелеп қарауға мүмкіндік береді. Мұнайгазды алқап мысалдары ретінде Ферғана, немесе Париж мұнайгазды алқаптарынын, немесе өзіміздің Каспий маңы мұнайгазды алқабын атауға болады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Понте-да-Барка (аудан)
Понте-да-Барка (аудан) (Ponte da Barca (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-да-Барка муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 308 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,95 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2 429,50 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Карьер ішінде ұсату
Карьер ішінде ұсату — циклді тасқынды технологияның негізгі элементі. Ол шығынды көп керек ететін автокөліктен бас тартып, өзі түсіретін машиналардың санын азайтуға мүмкіндік тудырады, бұл қопарылған тау жыныстарын ұсатқаннан кейін карьерден конвейерлік жүйемен тасымалдауға жағдай жасайды. .
Дереккөздер
Санат:Ашық тау-кен ісі
Жалған жыртқыш кит
Жалған жыртқыш кит Американың Гавай аралдарының Батыс жағалауын, Атлант мұхитының орталық аймақтарын мекендейді. Олар әлемнің қоңыржай жылы суларында тіршілік етеді.
Биологиялық сипаттамасы
Бұл киттердің терісінің түсі- күңгірт, тамағы мен бауыры ақ түсті болып келеді. Денесі үлкен киттерге қарағанда жіңішке болады. Арқа қанатынң ұзындығы – 30 см. Оның басы кішкентай конус пішінді, тұмсығы болмайды. Арқа қанаты- биік, жүбеқанаттары – дөңес. Бұл киттер 6 метрге дейін өседі. Салмағы- 1,5 тонна. Тіршілік ету ұзақтығы -60 жыл.
Жалған жыртқыш кит өте тез жүзеді. Олар суды шашырата секіріп, белсенділік көрсетеді. Аталықтарының ұзындығы- 5,3 метр, ал аналықтары 4,5 метр шамасында болады. Аталықтары-58, ал аналықтары 62 жылға жуық өмір сүреді. Жаңа туған ұрпағының ұзындығы 2 метрге жуық алыстын қарағанда өз туысы – жыртқыш китке қатты ұқсайды. Дегенмен олардың дене тұрқы жіңішке және көбінесе қара түсті болып келеді. Олар сетінек, сары қанатты тунец, асшаяндармен, сондай-ақ кит тәрізділермен де қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Тісті киттер
Бёбрах
Бёбрах (Böbrach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Реген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1627 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 27,55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 76 118. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Блюмль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Мемлекеттік қазыналық монополия
Бюджеттік табысты молайту мақсатында, көпшілік қолды тұтыныстағы тауарды өндіруге және сатуға, мемлекеттің ерекше құқы болуы.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Османлы мұрағаты
Осман империясы 600 жылдан артық уақыт билік етіп, Балкандардан Орта Шығысқа, Қырымнан Солтүстік Африкаға дейін жалғасқан. Осы күні сол территорияда орналасқан қазіргі 40-тан артық мемлекеттің өткен-кеткенімен байланысты деректер өте құнды әрі маңызды бола отырып, дәл осы мұрағатта сақтаулы. 95 миллионды құраған құжаттардың барлығы дерлік османлыша жазылып алынған.
Санат:Түркия Санат:Түркия кітапханалары Санат:Мұрағаттар Санат:Дыбысталған мақалалар
Цёшен
Цёшен (Zöschen) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1036 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,2 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 88 390. Муниципалитеттің басшысы — Рихард Шаф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Кеңістік механизм
Кеңістік механизм – кинематикалық буындарының қозғалысы ортақ жазықтыққа параллель болмайтын механизмдердің ( жазық механизмнен басқа )жалпы аты. Кеңістік механизмнің техникада жиі пайдаланылатын түрі – сфералық механизмдер (мысалы, конус тәрізді тісті доңғалақты механизм, универсал топсалы механизм т.б. ). Сонымен қатар өзара қиылысқан осьтерді айналдыруға арналған тісті механизмдер (тісті винттік (червякты) беріліс, винттік доңғалақты механизм, гипоидты беріліс т.б.) және жұдырықшалы механизмдер де Кеңестік механизмге жатады. Кейбір приборлар мен механикалық құрылғыларда рычагты Кеңестік механизмдер пайдаланылады.
Дереккөздер
М.Қ.Қаратаев, Қазақ совет энцеклопедиясы. 4 том.
Итиеш
Итиеш — б. з. д. 4-ші мыңжылдықта Төменгі Мысырда билік еткен Нөлдік династияға жататын Ежелгі Мысырлық перғауын.
Ол Палермо тасынан ғана белгілі, әлі күнге шейін оның өмірі туралы дерек жоқ. Оның есімі «Жер жаулап алушы» деп аударылады.
Фуад Гасан оглы Абдурахманов
Фуад Ғасанұлы Әбдірахманов (Fuad Həsən oğlu Əbdürəhmanov; 1915 — 1971) — мүсінші, Әзірбайжан КСР-нің халық суретшісі (1955), КСРО Көркемсурет академиясының корреспондент-мүшесі (1949), екі мәрте Сталин премиясының Лауреаты (1947, 1951), 1962 жылдан бастап КОКП мүшесі.
Ленинградтағы Көркемсурет академиясында М.Г.Манизерде оқыған (1935-40). Абдурахманов Фуад Гасан оглыға 1946 ж. Кировабад қаласында орнатылған Низами ескерткішіне КСРО Мемлекеттік сыйлығы берілді (1947); бұл ескерткіш Бакуде де қойылды (1949).
Мүсінші қолынаң шыққан Чойболса мен Сухэ-батор (мәрмәр, 1954, Ұланбатырдағы зиратта), жазушы С.Виргунның (1961, Баку), ақын Рудакидің (1964 Душанбе) ескерткіштері, 1960ж. Бакуде қойылған "Азаттық" (1950,гипс, КСРО Мемлекеттік сыйлығын алды) және "Шопан" (қола, 1951 Третьяков галереясы) статуялары Абдурахманов Фуад Гасан оглыдың моументалист ші екенін көрсетеді. Ол бірталай портреттік бюсттер де жасаған.
Дереккөздер
Санат:Әзірбайжан мүсіншілері Санат:Бакуде қайтыс болғандар
Надыров Базарбай
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Өзбекстан әншілері
Атсыз
Атсыз, Ғазы Ала әд-Дин Баха әд-Дин Әбу-л-Мұзаффар Хусам Әмір әл-Муминин Атсыз (1095/97 – 1156) – Хорезм билеушісі (1127/28 – 56).
Үлкен Уртазымка
Үлкен Уртазымка — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урал өзенінің оң жағалауынан 1885 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 87 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
IC 3945
IC 3945 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Қарасор (көл, Баянауыл ауданы)
Қарасор — Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы тұзды көл. Майқайың кентінен оңтүстік-батысқа қарай 25 км жерде, теңіз деңгейінен 250 м биіктікте жатыр.
IC 3945
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қарасор (көл, Баянауыл ауданы)
Гидрографикасы
Аумағы 4,7 км2, ұзындығы 3,2 км, енді жері 1,8 км, жағалау бойының ұзындығы 7,8 км. Көлдің жағалауы жазық, кейбір жерлерінде қамыс шоғырлары кездеседі. Батысынан шағын өзен құяды. Суы қараша айында қатып, сәуірде ериді. Жағалауы - шабындық.
IC 3945
Сыртқы сілтемелер
IC 3945 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
431 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:431 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:431 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Өмірзақ Махмұтұлы Сұлтанғазин
Өмірзақ Махмұтұлы Сұлтанғазин(1936 – 2005) – физика-математика ғыламдарының докторы (1973), Қазақстан ғылым академиясының академигі (1983).
Уақ тайпасынан шыққан.
Қазақстанда сәулеленудің тасымалдану теориясы ғылыми мектебінің негізін салған. Т. Мұсабаев пен Т.Әубәкіров қатысқан Халықаралық ғарыш станциясының (1991, 1994, 1998, 2001) құрылысына қатысқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1936 жылы туғандар Санат:2005 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан физиктері Санат:Қазақстан ғалымдары
Сен-Брессон (Гар)
Сен-Брессон (Saint-Bresson) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Виган округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30238, пошта индексі — 30440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 60 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Рулиха (ауыл)
Рулиха — Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданы, Каменев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шемонаиха қаласынан оңтүстікке қарай 18 км-дей жерде, Тал өзенінің оң жағасында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1962 жылы сүт өндіру бағытындағы “Аврора” кеңшарын ұйымдастыруға байланысты қаланған. 1963 жылы мұнда №24 кәсіптік-техникалық мектеп ашылды. 1996 жылы кеңшар таратылғаннан кейін оның негізінде шаруа қожалығы құрылды.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1336 адам (641 ер адам және 695 әйел адам) болса, 2009 жылы 1083 адамды (539 ер адам және 544 әйел адам) құрады.
Африка Ұлттары Кубогы 2000
Африка Ұлттары Кубогы 2000 — Футболдан Африка чемпионатының 22-ші турнирі. 2000 жылы Гана мен Нигерияда өткізілді.
Құрғақ сүт
Құрғақ сүт — ұзақ мерзім сақталуы үшін кептірілген сүт ұнтағы. Құрғақ сүтті тез арада жоғары температурада кептіру қондырғыларында дайындап, төл азығы мен адам тағамына қосыңды ретінде пайдаланады.
Сүтті құрғату тәсілі
Көшпелі дәуірде қазақтар да сүтті түгінен айырылған тері арқылы құрғатқаны туралы Ақселеу Сейдімбек айтады: Теріні түгінен айырудың мұндайда екі-үш түрлі тәсілі қолданылады. Бірі – и салу тәсілі. Тек иі өтіп кетпейтіндей, идің быршыған дәмі мен өткір иісі теріге сіңбейтіндей болуы керек. Екіншісі – теріні жібітіп отырып, өткір ұстарамен түгін қырып тастайды. Үшіншісі – сойылған малдың жас терісін ағын суға салып қойса, төрт-бес күнде түгі сыдырылып түсіп қалады. Осындай тәсілдердің бірін қолдану арқылы дайын болған түксіз теріні суға салып, шуашы мен шайырынан айырылғанша әбден сапсып жуады. Ақжемденіп, май-сөлінен арылған тері шүберектей болып тазарған кезде сөреге жая салады. Келесі күні қой-ешкіні қосақтап жібереді де мол етіп сүт сауады. Ол сүтті мүмкіндігінше үлкен қазанға құйып, әлгі теріні соған салады да, астына маздатып от жағады. Біраздан соң тері салған сүт шымырлап қайнай бастайды. Қайнаған сайын қойыла береді. Қойылған сайын сүттің бар маңызын тақыр тері бойына тарта береді. Бір мезгілдер болған кезде сүт қойыртпақтанады. Тері болса, ағара бөртіп, әбден ісінеді. Содан, қойылған сүт сарқыла таусылып, енді сарғайып күйеді-ау дегенде от үзіледі де, тері қазаннан алынады. Сол бетінде теріні сөреге жайып тастайды. Тері түнімен жел қағып тобарсып, сол күні түске дейін кеуіп-ақ қалады. Түс қайта тағы да қой-ешкі қосақталып, тағы да қазан сүтке толады. Тағы да қазан астына жайнатып от жағып, әлгі сүтсіңді болған теріні тағы да қазанға салып қайната бастайды. Осы жағдай үшінші рет қайталанады. Сол кезде сүт сіңген терінің қалыңдығы бармақ елі болып, өн бо йына уыз сүттің маңызы тұтылады. Мұнан соң, үшінші рет жайылған тері тобарсып кебе бастаған кезде шиыршықтап орайды да, маңызы ұшып кетпес үшін қарынға немесе бүйенге салып, ауызын буып тастайды.
Дереккөздер
Санат:Сүт Санат:Сүт өнімдері
Уайт Плэйнс (Кентукки)
Уайт Плэйнс (White Plains) — Кентукки штатының Хопкинс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 800 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.0 км² шамасында. FIPS коды — 21-82722.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
XXIII жазғы олимпиада ойындары (ағылш: Games of the XXIII Olympiad) — АҚШ астанасы Лос-Анджелес қаласында 1984-ші жылғы шілденің 28-і мен тамыздың 12-і аралығында өтті.
1980 жылғы Мәскеуде өткен олимпиадаға АҚШ бойкот жасап қатыспағандықтан, бұл жолы КСРО бастаған бірнеше соцалистік елдер Лос Анжелеске келмеді.
Олимпиадаға 140 елден 6829 спортшы қатысты.
Сілтемелер
Санат:1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары Санат:АҚШ-тағы спорт
Талатбек Әкімов
Талатбек Әкімов (1936, Өз­бекстан, Ташкент облысы жоғары Шыршық ауданы) - әдебиет зерттеуші, филология ғылымының кандидаты (1993). ҚазҰУ-ды бітірген (1967). Ауыл шаруашылығында, Жезқазған геологиялық барлау экспедициясында жұмыс істе­ген. 1968 - 1992 ж. Әдебиет және өнер институты жанындагы "Әуезов үйі" ғылымының-мәдени орталығында кіші ғылыми қызметкер, 1993 жылдан аға ғылымының қызметкер. Әкімов ұзақ жылдар бойы М.Әуезов мұрағатын зерттеумен айналысып келеді. Ұлы жазушы өмірі мен шығармашылығы жайлы елуден астам ғылыми мақалалар мен "даналық мәйегі" зерттеу кітабыныц авторы. М.әуезовтің 20 томдық шыгармалар жинағының, 50 томдық шығармалар жинағының алғашқы 3 томының ғылыми түсініктемелерін жазып, баспаға әзірлеуге қатысты. "М.О. Әуезовтін қолжазба мұрасы" ғылыми сипаттамасы (1977) мен "М.О. Әуезовтің өмірі мен шығармашылығы шежіресі" кітабын (1997) құрастырушылардың бірі.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Каротаж шығыры
Каротаж шығыры - каротаж жұмырсымын бұрғылау ұңғымасы оқпанына түсіріп-шығару үшін әдейі орнатылатын қондырғы; санинадан, оралым барабанынан, сол барабанды қозғалтқыштан және тежегіштен тұрады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Вольфскиршен
Вольфскиршен (Wolfskirchen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67552, пошта индексі — 67260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 350 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Брион (Лозер)
Брион (Brion) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48031, пошта индексі — 48310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 99 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Мимивирус
thumb|250px|Электронды микроскоп астарындағы мимивирус
Аталу этимологиясы
«Мимивирус» атауы вирусқа «микроб атын жамылғыш» (mimicking microbe virus) осы атаудан негіз алып берілген. Бұлай аталу себебі, бірнеше жылдар бойына бұл вирусты микроағза деп ойлап келген микроағза. Вирус деп есептемеген себебі, өлшемі өте үлкен болған, ақуыз жіпшелері болған, әрі олар өздігінен Грам әдісі бойынша боялу қабілетіне ие болған.
Ашылу тарихы
APMV ең алғашқы рет 1992 жылы Acanthamoeba polyphaga амебасында табылған, оның атауы да осыған ұқсас, және ол легионеллезді қоздырғыш болып есептеледі. Вирус Грам тәсілі бойынша бояу кезінде препараттан табылған, сондықтан оны бактерия ретінде есептеп Bradfordcoccus деп атаған. Атауы табылған жердің географиялық орнына тура келеді, яғни (Брэдфорд, Англия). Бактерияға жасалған сәтсіз тәжірибелерден кейін, бактерия холодильникте 10 жыл жатқан болатын. Кейінірек, бактерияны Франция қаласына жөнелтеді, осы орайда бұл микроағзаның бактерия емес, алып вирус екендігі анықталды. 2003 жылы «Science» журналында тәжірибие нәтижелерін жариялады.
Классификациясы
Мимивирус тегі Mimiviridae жатады. Бұл вирустардың басты ерекшелігі, ірі өлшемдері мен күрделі геномдардың молекулярлы сипаттамасына сай екендігі. Мимивирус ақуыздарының қатары геномның орын басуы кезінде реакцияға түседі, ақуыздар қатары бір-біріне өте ұқсас гомологенді ақуыздар вирустардың шығу тегін бірден білдіреді. Сонымен қатар, мимивирус геномы көптеген ақуыздар санын кодтап оларды эукариотты бактерияларға ұқсас етеді. Бұл гендер мимивирусқа негізгі вирустар мен паразиттердің геномдарынан берілгені белгілі. Mimiviridae тектес вирустар Халықаралық Вирустар Таксономиясының комитетімен (ICTV) ешбір жасаққа тіркелмеген.
Капсид және сыртқы қабықшасы
thumb|right|250px|Мимивирустың сыртқы қабатының құрылысының. Түсі орталық капсидтан арақашықтығын анықтайды: сұр — 0—180 нм, қызыл — 180—210 нм, қызылдан көкке дейінгі түстік боялу — 210—270 нм. Шкала — 100 нм thumb|right|250px|Мимивирустың ақуыз жіпшелері. A, B — сыртқы қабаттағы жіпшелері, [[күшті атомды микроскопия; С — мимивирусD — ішкі қабаттағы ақуыз жіпшелері]] Мимивирустың шамамен 400-500нм иксаэдрлы диаметрі болады. Капсид 80-120нм ұзындықтай ақуыз жіпшелерімен қапталған. Ал ғылыми деректер бойынша вирион мысалға келтірілген, оның өлшемдері 400ден 800нм-ге барады. Мимивирустың негізгі ақуыз капсиді L425 генінің жемісі болып аталады, ол 2 доменнен құралады. Бұл ақуыз капсидтің бірліктерін құрайды, олар гомотримерлі капсомер деп аталады. Капсомерлер «түймедақ» тәрізді гексоганальді орналасады. 6 капсомер аралықтарындағы бос кеңістіктерін толықтырып тұрады. Сонымен қатар капсидтің құрамына L410 құрылымдық ақуызы да кіреді.
Капсидтің бір төбесінде жұлдыз тәрідес құрылым байқалады, олардың сәулелері 5 үшбұрышты жақтарда қиылысады. Әрбір сәулесі шамамен 50нм енінен, 40нм қалыңдықтан, 200нм ұзындықтан құралады. Біздің мимивирусымыз гексоганальді болғандықтан оның жұлдыз тәріздес құрылымы ақуыздардан құралады, және ол капсид ақуызының құрылымына ұқсамайды.
Мимивирустың сыртқы қабаты байқалмайды, сондықтан ол зарядталған жасушаны экзоцитоз жолымен тастап кетпейді.
Нуклеокапсид
Мимивирустың құрылымындағы негізгі ерекшеліктері оның бактерияға да, вирусқа да ұқсайтындығы. Мысалы, мимивирустың капсид қабатынан кейін 2 тығызэлектрлі қабаттары орналасқан, оалр жасушалық мембрананы құрайды. Мембрананың астында қалыңдығы 7нмге жететін ақуыз қабықшасы орналасқан. Ақуыз қабықшасының ішінде екіқатарлы вирустың ДНКсы орналасқан. Осы аталып кеткен элементтердің барлығы да нуклеокапсидті құрайды. Нуклеокапсидтің қабырғалары капсид қабырғаларынан 30нмге ғана кем.
Құрылымдық емес ақуыздар және РНК
Құрылымдық ақуыздардан басқа вириондарда басқа да қызмет ететән функционалды топтар бар:
Жасушаның бастапқы таратушысы
Ең алғашқы мимивирусты таратушы егесі амебасы болып табылады. Тек қана және    қоздырушылары болып табылады.
Репликация циклі
thumb|right|250px|Вирустың пайда болуы, оның ДНКсы Мимивирус 24сағаттық литикалық өмірлік циклдан құралады. Ал оның жалпы өмір сүру мүмкіндігі эклипс фазада 4-5 сағат екендігі анықталды. Өмірлік циклдің барлық кезеңі жасушаның цитоплазмасында өтеді.
Амебаның қозуы қысқаша мына сценарий бойынша жүзеге асырылады:
Патогенділік
Мимивирус адамдарда пневмония тудыруы мүмкін деген гипотеза бар. Біріншіден, мимивирус адамдардың макрофагасын жұқтыра алады, олар фагацитоз кезінде жасушаларға еніп ол жерде реплицияға ұшырайды. Екіншіден, пневмониямен ауру науқастарды зерттеу барысында мимивирусқа қарсы тұра алатын антиденешіктер бар екендігі анықталған. Алайда мимивирус өте күшті иммуногендерден құралады.
Сілтемелер
Санат:Биология Санат:Вирустар
Карл-Хайнц Ферстер
Карл-Хайнц Фёрстер (Karlheinz Förster; 25 шілде 1958, Мосбах) — германиялық футболшы, қорғаушы. 1980 жылғы Еуропа чемпионы. 1982, 1986 жылдары әлем чемпионатына қатысты (екеуінде де күміс жүлдегер атанды).
Жетістіктері
ГФР
«Штутгарт»
«Олимпик Марсель»
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары Санат:Штутгарт ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Аттан
Аттан сөзінің бірнеше мағынасы бар:
Дереккөздер
Санат:Айрық беттер
Норманвиль (Эр)
Норманвиль (Normanville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27439, пошта индексі — 27930.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1095 адамды құрады. Халық тығыздығы — 119,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Әт-Тәкуир сүресі
29 аяттан тұрады.
Ақирет күнінің сипаттамалары айтылады.
Арабша жазылуы
بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ
Аяттың жуық аудармасы
Халифа Алтай бойынша: Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын.
Сілтемелер
Санат:Құран сүрелері
Көркем ақжапырақ
Көркем ақжапырақ (Jurinea eximia) – астралылар, ақжапырақ туысына жататын көп жылдық өте сирек кездесетін эндемик өсімдік.
Таралу аймағы
Қаратаудың Жолсай қонысында таудың тасты шатқалдары мен құздардың жарылған жерлерінде өседі.
Биологиялық сипаттамасы
left|200 px Биіктігі 15 – 45 см, өсімдікті қалың түк жауып тұрады. Сүректенген тамырының топырақ бетіндегі бөлігін қалың тамыр түбінен шығатын жапырақшалары жауып жатады. Сабағы тік, көп жапырақты. Сабақ бойындағы жапырақтары ұзын сағақты, сопақша, ланцет тәрізді болады. Қанық қызғылт гүлі дара себет гүлшоғырында жетіледі. Тұқымынан көбейеді. Маусым – шілде айларында гүлдеп, шілде – тамызда жемістенеді. Жемісі – тұқымша, оның қысқа қылшықты айдаршасы болады. Көркем ақжапырақ – гүлі өте әдемі сәндік өсімдік. Жылдан-жылға санының азаюына байланысты қорғауға алынып, Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Беспақов Кебек атындағы көше (Алматы)
Көшеге Жетісуда Кеңес ұкіметін орнатуға белсене қатысушылардың бірі болған, Атаман Дутовтың әскерімен соғысқан жауынгер Кебек Беспақовтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 21.11.1990 № 1/31 қаулысы) берілген.
Көркем ақжапырақ
Сыртқы сілтемелер
Санат:Күрделігүлділер
Беспақов Кебек атындағы көше (Алматы)
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Никольски көшесінен басталып Жұмабаев көшесіне дейін созылып жатыр. Кешенін ұзындығы - 300 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Цистерна
thumb|right|200px|Автокөлiк - әуежайдағы жер майы бар цистерна Цистерна (сіsterna — су бөгені) — сұйықты сақтауға арналған ыдыс; сұйық және ұнтақ заттарды тасымалдауға немесе сақтауға арналған ыдыс.
Ол тастан, бетоннан не темір-бетоннан (жерге қазылып орналастырылған) немесе металдан (ірге тасқа орнатылатын) жасалады. Кейде цистерна автомобильге, темір жол арбасына орнатылып, ол арқылы сұйық заттар (бензин, керосин, сүт, спирт, т.б.) тасымалданады. Автомобиль Цистернасының сыйымдылығы 1,5 — 5 м3, ал темір жол цистернасының жүк көтергіштігі 60 — 120 т болады.
Сильс
Сильс (Sils) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сельва ауданында (комарка) орналасқан.
2018 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5356 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 30,32 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Әзизхан Маниязов
Сілтемелер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Постуа
Постуа (Postua) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Қойгелді Аухадиев ауылдық округі
Қойгелді Аухадиев ауылдық округі — Абай облысы, Көкпекті ауданындағы әкімшілік бірлік. 2006 жылға дейін Куйбышев ауылдық округі деп аталды.
Постуа
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 594 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 37 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 13010.
Қойгелді Аухадиев ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Преображенка, Үкіліқыз, Черноярка ауылдары кіреді. Орталығы – Преображенка ауылы. Округ құрамында болған Кіші Бөкен ауылы 2019 жылы таратылған.
Постуа
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Maria Addolorata.
Қойгелді Аухадиев ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2155 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Көкпекті ауданы ауылдық округтері
Полевая Веркуша
Полевая Веркуша — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Тула облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Веркуша өзенінің оң жағалауынан 3,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Кашира қаласынан Мәскеу өзенін қоспағанда Коломна қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бананал
Бананал (Bananal) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Вали-ду-Параиба-Паулиста мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бананал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 185 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 616,32 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1783 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Ольга Васильевна Шишигина
thumb|right|250px|Ольга Васильевна Шишигина
Ольга Васильевна Шишигина (1968 жыл Алматы, Қазақстан) - қазақстандық жеңіл атлет, спринтерші, Сидней олимпиадасының чемпионы (2000), Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері.
Биографиясы
Шишигина Ольга Васильевна 1968 жылдың 23 желтоқсанында Алматы қаласында туған.
Жеңіл атлетикамен (Кедергілерден 100 метрлік спринтерлі орғу) 1978 жылдан бері шұғылданады.
1985 жылы КСРО құрама командасы сапына кірген.
1986 жылдан Кеңестер Одағының көптеген чемпионаттарына қатысқан және одан бірнеше дүркін жүлделерге ие болған.
1992 жылы ТМД елдерінің "Жастар ойыны" жарысының таңдаулы төрттігіне енген (Донецк қаласы).
1994 жылы Санкт-Петербург қаласында өткізілген ойында Халықаралық дәрежедегі спорт шебері нормативін орындаған.
1994 жылғы Жапонияның Хиросима қаласында өткен Азия ойындарында жеңімпаз болған, осыдан кейін оған "Қазақстан Республикасының спортқа еңбек сіңірген шебері" атағы берілген.
1995 жылдардағы жазғы (Гетеборг, Швеция) және қысқы (Барселона) әлем чемпионаттарының күміс медаль иегері. Одан кейін 1999 жылғы жабық жайда өткен (Маэбаши, Жапония) әлем чемпионатында алтын жүлде мен 2000 жылғы Сидней олимпиадасындағы жеңісі.
2007 жылы Канаданың Эдмонтон қаласында өткен әлем чемпионатында күміс жүлдені иеленді. Содан кейін спортшы жарақат алуына орай үлкен спортпен қоштасты.
2002 жылы Қазақтың мемлекеттік туризм және спорт Академиясын бітірген. Қазақтың мемлекеттік туризм және спорт Академиясының жеңіл атлетика кафедрасының меңгерушісі.
Дереккөздер
Санат:23 желтоқсанда туғандар Санат:1968 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан әйелдері спортта Санат:Қазақстан Олимпиада чемпиондары Санат:Қазақстан жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан Азия чемпиондары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шеберлері Санат:Жеңіл атлетикадан Азия ойындары чемпиондары Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары Санат:Қазақстанның Азия ойындары чемпиондары
Вернер Арбер
2011 жылы 14 қаңтар Папа ғылым академиясының мүшелерінің меңгерушісі атанды. Ол осы лауазымға ие болған бірінші протестанттық.
Сілтемелер
Санат:Швейцария микробиологтары Санат:Молекулярлық биологтар Санат:Швейцария генетиктері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Нобель сыйлығының лауреаттары Швейцария Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Папа ғылым академиясының мүшелері
Тузис
250px|thumb|Картада орналасуы Тузис (Thusis) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Хинтеррайн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2592 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.81 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3668, пошта индексі — 7430.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Лекси
Коммунаның INSEE коды — 54314, пошта индексі — 54720.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2958 адамды құрады. Халық тығыздығы — 493,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Кіші Якынр
Кіші Якынр — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Якынр өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сұлукөл қойы
thumb|right|200px| Сұлукөл қойы– жүнді-етті биязы жүнді қой тұқымы. Тұқым Қостанай облысының Әулиекөл ауданында жергілікті қылшық жүнді қазақы қойларды биязы жүнді жаңакавказ, рамбулье, прекос, аскания қойының қошқарымен күрделі будандастыру арқылы шығарылған. Сұлукөл қойының сүйегі мықты, жүні қалың.
Дереккөздер
Санат:Қой тұқымдары
Понти-ди-Лима
Понти-ди-Лима (Ponte de Lima) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понти-ди-Лима муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Атташе
Атташе (attaché — сөзбе-сөз: бекітілген)
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
NGC 3330
NGC 3330 — Vela шоқжұлдызында орналасқан II2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ән-Назиғат сүресі
46 аяттан тұрады.
NGC 3330
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ән-Назиғат сүресі
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
NGC 3330
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 29 сәуірде Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3330 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 806, ESO 168-SC11.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Vela (шоқжұлдыз)
Шахта ішінде тасымалдау
Шахта ішінде тасымалдау — жер асты және жер бетіндегі пайдалы қазындылар мен әр текті жүктерді: бекітпелер, жарылғыш заттар, кеңістікті толтыратын материалдар, құрал-саймандар, бос жыныстар және т. б., сонымен қатар адамдарды тасуға арналған. Жер астындағы тасымалдау жұмысы жазық, көлбеу және тік жүргізілген қазбаларда орындалады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Соника
Соника — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волошка өзенінің сол жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Сұраншы
Сұраншы(1815 – 1864) – батыр. Ұлы жүз шапырашты ішінде есқожа руынан. Арғы атасы – Қарасай батыр. 1848 – 60 ж. Қоқан билеушілерінің Жетісу басып кіруіне қарсы күресті. 1864 – 65 ж. Ресей әскері сапында Ұзынағаштан Сайрамға дейінгі қазақ ауылдарын азат етуге қаты
Эсттер
ЭСТТЕ – көне тайпалар, эстондардың арғы ата-бабалары. Эстондар ұлттық атауын осы тайпадан алған. “Эсттер” термині алғаш рет Тациттің “Германия” деген еңбегінде кездеседі. Бұл автордың пайымдауынша Эсттер летто-литван халықтарының арғы тегі немесе Оңт.-Шығыс Балтық бойындағы “жақұтты жағалауды” мекендеген басқа тайпалардың аталары болса керек. Орыс жылнамаларында бұл тайпалар чудь, чухондықтар деп аталған. Негізгі тобы кейіннен эстондардың құрамына кірді. 17 ғ-дан бастап Эсттер сөзін “Эстондар” термині ығыстыра бастады. Эсттер этнонимі 19 ғ-дың ортасынан бастап көне атау ретінде ғыл. айналымға енді.
Монжибо
Монжибо (Montgibaud) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Брив-ла-Гаярд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19144, пошта индексі — 19210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 231 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
432 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:432 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:432 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кәсіпорны
Шаруашылық жүргізу құқығына негізделген; оралымды басқару құқығына негізделген кәсіпорын (қазыналық кәсіпорын). Мемлекеттік кәсіпорынның мүлкі бөлінбейді және оны салымдар (жарналар, үлестер) бойынша, соның ішінде кәсіпорын қызметкерлері арасында бөлуге болмайды. Мемлекеттік кәсіпорындардың фирмалық. атауында онын мүлкін меншіктенуші көрсетілуге тиіс. Мемлекеттік кәсіпорынның құқықтық ережесі Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінде және өзге де заңнамалық актілерде белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Шомбал жатын
Шомбал жатын құрамы жағынан біртекті немесе әртекті, бірақ мұнайды (газды) өз бойынан өткізуге қабілетті таужыныстардың (әдетте карбонатты таужыныстардың) қомақты көтерілімінен кұралған тұтқыштағы көмірсутектер жатыны. Мұндай жатындар өздерінің жабынында мұнай мен газды өткізбейтін таужыныстармен шектелсе, төменгі бөлігі табиғи жерасты қорқоймасының басым бөлігін тоғытқан су массаларынан тұрады. Шомбал жатындардың су-мұнай немесе газ-су жапсарлары жатынды оның бүкіл аумағында кесіп өтеді және бұл жағдай таужыныстардың қат-қабатталу сипатына тәуелді емес.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Тектоникалық плитаралар
Тектоникалық плиталар
Жердің тектоникалық плитасы туралы теорияға сүйенсек, жердің сыртқы қабаты бірнеше плитадан тұрады. Бұл плитарлар Жер қыртысы мен мантияның үстіңгі қабатын қамтиды. Тектоникалық плиталар мантияның беткі қабатына жылжып жүреді. Бұл теория Жер туралы қарапайым тұжырымға негізделген.
Еділ Сисембаев
1942 – 57 жылы «Елтай» және «Иманов» кеңшарларында малшы, 1957 – 90 жылы Форт-Шевченко қаласында кәсіпорын жұмысшысы, тас кесетін комбайнер-машинист болды.
«Халықтар достығы» орденімен (1986), «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған (1974).
Тектоникалық плитаралар
Плиталардың ажырауы
Екі мұхит асты плитасы бір-бірінен алшақтап кеткенде магмадан жаңа мұхит қыртысы түзіледі, бұл құбылысты "спрединг" деп атаймыз (ағылшын тілінен алғанда "spreading" - "созылу", "кеңею" деген мағына береді.)
Плиталардың жақындасуы
Екі плита соқтығысқан кезде олардың сыртқы қабаттары сыпырылып түсіп қалады, нәтижесінде плиталардың көлемі кішірейе береді. Осылайша, субдукция аймағы (мұхит түбі мантияға қарай тереңдейді) пайда болады. Соқтығыс нәтижесінде пайда болған траншеялар бірігеді. Ол "плитарлардың бөліну шекарасы" деген атпен танымал. Плиталардың бір бүйірлеп жылжуы. Екі плита бір-біріне қарама қарсы жылжып, соқтығысқан кезде жер сілкінеді. Плиталар жылжып келе жатқанда бір-біріне тиіп кетіп, соғылып қалады.
Дицген Иосиф
Дицген Иосиф (1828-88) - Германияның аса көрнекті социал-демократиялық философ-жазушыларының бірі. Өздігінен білім алған философ Д. Фейербах материализмінің ықпалында болды және материалистік диалектиканы өз бетімен ашты. Германияда, Ресейде және Америкада тұрып, жұмыс істеді. Дицгеннің негізгі еңбектері - "Адамның ой еңбегінің мәні" (1869), "Философия аквизиті" (1887) - негізінен гносеологияға арналған. Дицген бойынша, сана - мәңгілік өмір сүріп, қозғалыста болатын материяның, "универсумның" идеалдық жемісі. Сананы таратушы - ми - "әлемдік тұтастықтың" бір бөлігі. Сананның мазмұны - табиғи және қоғамдық болмыс. Таным сезімдік және абстрактік формада жүзеге асырылады; ол - салыстырмалы ақиқаттан абсолютты ақиқатқа қарай қозғалыс процесі. Канттың агностицизмін текке шығара келіп, Дицген осы екі формада да адамның танымы сыртықы дүниенің тәжірибе арқылы тексерелетін бейнесі деп пайымдады. Ол қозғалыстағы "универсумды" қарастыра келіп, қайшылықтар да даму көзі болады деп санады. Алайда Дицгенның диалектикасы ғылыми жүйе болып қалыптасқан жоқ, ол диалектиканы таным теориясы ретінде толық аша алмады (дегенмен бұл салада да бірқатар ойлар айтты). Мұның өзі Дицгенді релятивизм мен тұрпайы материализмнен шегініс жасауға материалдық пен идеалдықты қойыртпақтауға әкеліп тіреді.
Эдмилсон
Жозе Эдмилсон Гомеш Мораис, Эдмилсон (José Edmílson Gomes Moraes ретінде танымал; 10 шілде 1976 жыл, Такуаритинга, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы.
2000-07 жылдары Бразилия Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған.
2002 жылғы әлем чемпионы. Үшінші турда Коста-Риканың қақпасына соққан голы чемпионаттағы үздік голдардың ондығына енді.
Клубтық карьерасында "Барселона" сапында табысты болды. 2006 жылы Чемпиондар Лигасын, 2005-06 жылдары Испания кубогын ұтып алды. Сондай-ақ, "Лион" сапында да қатарынан үш рет Франция чемпионы атанды.
Иуха
Иуха немесе Хаиу — б. з. д. 4-ші мыңжылдықта Төменгі Мысырда билік еткен Нөлдік династияға жататын Ежелгі Мысырлық перғауын.
Ол Палермо тасынан ғана белгілі, әлі күнге шейін оның өмірі туралы дерек жоқ. Оның есімінің мағынасы белгісіз.
Пинки түбіндегі шайқас
Пинки түбіндегі шайқас (ағыл. Pinkie; 10 қыркүйек 1547 ж.) — XVI ғасырдағы ағылшын-шотланд соғысындағы соңғы шайқастарының бірі.
Бұл шайқас сондай-ақ Ұлыбританияның дәуірлеу кезеңіндегі алғашқы шайқасы болып есептеледі, себебі бұнда жаяу әскер, артиллерия және атты әскердің әрекеттері белсенді үйлестірілді. Шайқас Шотландияның толық жеңілісімен аяқталды.
Шайқас алдындағы әскери іс-әрекет
1546 ж. кардинал Битонды шотландтық радикал протестанттардың өлтіру нәтижесінде Сент-Эндрюс қамалы жау қолына өтті. Джеймс Гамильтон Арран графы бастаған Шотландия үкіметі бүлікшілерге қарсы тұра алмай, Франциядан көмек сұрауға мәжбүр болды. Француз экспедициялық корпусы 1547 жылдың шілдесінде қамалды босатып, бүлікшілерді тұтқындады. Бұл шотландтық протестанттарды қолдайтын және Англия мен Шотландия арасындағы ынтымақтастығына қанағаттанбаған Англияның араласуына себеп болды. Қыркүйектің басында 1547 жылы Англияның қорғаушысы Сомерсет герцогы Эдвард Сеймурдың қолбасшылығымен ағылшын әскері Шотландияның жеріне басып кірді. Лотиананың бойымен жылжыған ағылшындық әскер 9 қыркүйекте Эдинбургтан шығысқа қарай Эск өзенінің маңында жаудың әскерімен кездесті.
Екі жақтың жағдайы
Ағылшын әскерінің күші 17 мыңдай адам болды. Бұл әскердің құрамына дәстүрлі ұзын садақ пен найзамен қаруланған жасақтан басқа, жүздеген неміс жалданбалы әскер, ірі артиллериялық бірлік және 6 мыңға жуық атты әскер, Дон Педро де Гамбоа бастаған итальяндық атты аркебузирлер кірді. Жағалаудың бойымен ағылшын флоты қозғалды.
Арран графының шотландық әскері саны жағынан ағылшындардан басым болғанымен, сарбаздары қарсыласына қарағанда нашар қаруланған және атты әскері мен артиллерия жағынан ағылшындардан айтарлықтай әлсіз болды. Алайда, шотланд әскерлерінің негізгі жетіспеушілігі бұл ұйымшылдықтың болмауы: Королева Мария Стюарттың кәмелет жасында болмауы кезеңіндегі әртүрлі беделді топтар арасындағы ұзақ уақытқа созылған билік үшін талас, протестанттар мен католиктер арасындағы қақтығыстар, халықты біріктірудің мүмкін еместігіне алып келді. Шотланд әскерінің басшылығында Арран, Ангус және Хантли секілді саясат жағынан ынтызарлығы әртүрлі графтар шайқас кезінде өз бөлімшелерінің әрекеттерін үйлестіре алмады. Шотландияның регенті, бас қолбасшы Арран графының беделі сол уақытта жеткілікті жоғары болмады
Шотландықтар Ферт-оф-Форт шығанағының сол жағына табан тіреп, Эск өзенінің батыс жағалауында орналасты. 9 қыркүйекте шотландық атты әскер саны жағынан көп ағылшындардың атты әскеріне шабуыл жасап, жеңіліске ұшырады. Сол уақытта, Сомерсет артиллериясының бір бөлігін шотландтық лагерьге қарайтын биіктікте орналастырды. Арран графының рыцарлық жекпе-жек арқылы шайқастың нәтижесін шешу туралы ұсынысы қабылданбады.