cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Малазгирт түбіндегі шайқас
Шайқас
thumb|right|300px|Византия (қызыл) және селжүк (жасыл) әскерлерінің орағытуы «Ислам энциклопедиясына» сәйкес, Византия шекарасын селжүк жорықтарынан қорғау үшін император IV Роман Диоген 1071 жылдың көктемінде Константинополден шығып, шығысқа қарай кетіп, Аһлат пен Малазгирт армян бекіністерін нығайтуға кірісті.
Малазгиртті Диоген басып алды, ал келесі күні оның сарбаздары селжүк әскерін байқады. Генералдардың бірі атты әскер жасағымен барлауға жіберілді, өйткені Роман бұл Алып Арсланның бүкіл әскері емес деп есептеді. Бірақ жасақ жеңіліп, қолбасшысы тұтқынға түсті.
25 тамызда Византия әскері мұсылмандардың орналысқан жеріне шабуыл жасады. Сол қанатты Никифор Вриенниос басқарды, оң қанатты - Феодор Алиат, орталықта императордың өзі болды, ал қосалқы күштер Андроник Дуканың қолбасшылығында болды. Түріктер төрт шақырымға созылған жарты айдай сап құрды. Олардың садақшылары гректерге шабуыл жасады, жарты айдың ортасы баяу шегініп, ал оның қанаттары византиялықтарды қоршауға көшті.
Византиялықтар атысты батылдықпен төтеп беріп, екінші күннің соңында Алып Арслан тұрағын басып алды. Алайда, садақшылар ең көп зақым келтірген оң және сол қанаттар жекелеген жауынгерлердің шегініп қашып жүрген селжүк атты әскерін ұрысқа еліктіруге тырысуынан тәртіптен айырылды. Роман оң қанатқа негізгі күштердің шегінуін жабуды бұйырды, бірақ бұйрық дұрыс түсінілмеді. Қосалқы әскер қолбасшысы Андроник Дука көмек көрсетудің орнына императордың өлімі туралы қауесет тарата бастады. Оң қанат дереу жеңіліске ұшырады, өйткені түркі тайпаларынан құралған оғыздар мен бешенектердің жасағы селжүктер жағына өтіп кетті, ал кейбір армян контингенттері қашып кетті. Орталықтың қалғаны, оның ішінде император мен Вариаж гвардиясы қоршауға алынды. Ұрыста Роман жараланып, Алып Арсланның тұтқынына түсті. Ол бір апта сұлтанның тұтқында болды. Император 10 миллион алтын мөлшеріндегі төлемге келіспеді, сондықтан Алып Арслан бұл соманы 360 мың жылдық төлем мен 1,5 миллион алтын алғытөлемге дейін қысқартты. Роман өзінің Константинополге аман жету үшін өзінің қызын сұлтан ұлдарының біріне тұрмысқа берді.
Салдары
Малазгирт түбіндегі жеңілістен кейін тұтқында болған IV Роман Диогеннің жиырма жасар өгей ұлы, Х Константин мен Еудокия Макремболитиссаның ұлы, Андроник пен Константин ағайындылармен бірге империялық титулға ие VII Михаил Дука таққа отырды. Ғалым тарихшы Микаил Пселл оның тәрбиесіне жауапты болды.
Қайтыс болды деп саналған IV Романның жеңілгені туралы хабарды алған сарай қызметшілері Еудокия мен үлкен ханзада Микаил Дуканың регентігін жариялады, бірақ іс жүзінде мемлекетті Романның жауы кесар Иоанн басқарды. IV Романнан елордаға жақында келуі туралы қолмен жазылған хат келген кезде, патшайымнан күйеуінің тақтан айырылғаны жайлы жариялауын талап етті. Патшайым бұдан бас тартты, оны сарайдан қуып, әйел монахқа айналдыру үшін шашын алды. VII Микаил Дука Парапинак император атанды.
Константинопольден жіберілген әскерлермен бірнеше сәтсіз қақтығыстардан кейін Роман киликиялық Адана қаласына бекінді, оны Андроник Дука (1072 ж.) тақтан бас тартып, шашын қырықтыру талабымен қоршауға алды. Бұл үшін оған VII Микаил атынан үш митрополиттер растаған жеке қауіпсіздікті уәде етті. Роман алданды: көзден айырды, ол көп ұзамай көзден айыру кезінде алған жаралардан қайтыс болды.
Аумақтық өзгерістер
Шайқастың тікелей нәтижесі - Армения мен Кіші Азияның шығысын Византия империясының біржола жоғалтуы және Кіші Азияның оңтүстік-шығысында Византиядан тәуелсіз армян Филарет Варажнуни мемлекетінің құрылуы болды. Селжүктердің жеңісі оғыздар мен түрікмен тайпаларына Кіші Азияның тереңдігіне жол ашты, ал келесі 10 жыл ішінде түркі көшпенділердің ұмтылуынан түркілер түгелдей дерлік түбекті басып алды.
Ұрыс нәтижесінде Арменияның көп бөлігі селжүктердің қолына түскеніне қарамастан, олар бүкіл елді жаулап ала алмады. Лори мен Сүнік патшалығы мен Арменияның солтүстік-шығысындағы Хашин ұлысы сияқты бірқатар кішігірім армян мемлекеттері, сонымен қатар оңтүстік-батыстағы Сасун, Мокк және Васпураканның бір бөлігіндегі ұлыстар жаулық жағдайында XI және XII ғасырларда жалғасын тапты.
Дереккөздер
Санат:Селжүк-Византия соғыстарының шайқастары Санат:Муш (ил)
Программалау әдіснамасы
Программалау әдіснамасы (Методология программирования; programming methodology) — программаларды құрастыру жөне жөндеу принциптері мен тәсілдерінің жиынтығы.
Итаньянга
Итаньянга (Itanhangá) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Солтүстік Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алту-Телис-Пирис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 337 адамды құрайды.
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Құрманғазы  (2018 ж. дейін Ганюшкин (Ганюшкино) ) — Атырау облысы, Құрманғазы ауданындағы ауыл, аудан және аттас ауылдық округтің әкімшілік орталығы.
Географиясы
thumb|300px|left|Ганюшкинге кіре беріс ([[Атырау бағыты жағынан)]] Ауыл Еділ өзенінің саласы — Шарон (кейбір деректер бойынша Шора) өзенінің бойында орын тепкен. Облыс орталығы Атырау қаласынан 245 км, Ресейдің Астрахан қаласынан 113 км қашықтықта орналасқан.
Халқы
2010 жылдың 1 қазандағы дерек бойынша Ганюшкинде 12830 адам тұрады. Соның басым көпшілігі (94%) — қазақтар.
2023 жылдың қаңтарында тұрғындар саны 14672 адамды (7352 ер адам және 7320 әйел адам) құрады.
Плесси-Сен-Бенуа
Плесси-Сен-Бенуа (Plessis-Saint-Benoist) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Етамп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,16 км² шамасында.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Тарихы
Астрахан мұрағатынан алынған деректер бойынша ауыл құрылған жылы (1793 немесе 1789—1793 ж. аралығы) Ганюшкинде 15 үй болған, оның ішінде 38 ер, 41 әйел, барлығы 79 адам тұрған, ал 1871 ж. 53 үйде 358 адам тұрған, олардың ішінде 229 ер, 179 әйел болған.
Плесси-Сен-Бенуа
Коммунаның INSEE коды — 91495, пошта индексі — 91410.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Тарихы
1917-1922/23 жылдардағы азамат соғысы кезінде Ганюшкин ақтардан қызылдарға және керісінше бірнеше рет ауысып, қолдан-қолға өткен. 1919 ж. 23 қарашада Ганюшкин Қызыл әскер құрамына біржолата өтті. Жергілікті танымал қоғам қайраткері Нұғыман Манаевтың ұйымдастыруымен Ганюшкин — әуелі болыс орталығы, содан соң 1922 ж. уез орталығы, ал 1928 жылдан бастап аудан орталығы болды.
Плесси-Сен-Бенуа
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 307 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,52 адам/км².
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Тарихы
2018 жылы сәуірде ауыл есімі Ганюшкиннен Құрманғазы болып өзгертілді.
Плесси-Сен-Бенуа
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Дыбысжазба студиясы
нобай|Микшерлік пульт пен монитор орналасқан дыбысжазба студиясының басқару бөлмесі. Артқы жақта дыбысжазба бөлмесі.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Әкімшілік бөлінуі
Ауыл Үлкен және Кіші Ганюшкин, Самаркин, Бұзаусылан (Безымянный), Рембаза, Құрылысшылар ауылы (ПМК), РТС, Кіресті (Красиловка), Жапырық (Ягодный) деп аталатын мөлтек аудандардан тұрады.
Плесси-Сен-Бенуа
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Дыбысжазба студиясы
Дыбысжазба студиясы — дыбыстты жазу және өңдеуге арналған арнайы бөлме немесе ғимарат. Дыбысжазушы студия және аудиостудия деген атаулармен де белгілі.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Әкімшілік бөлінуі
Мөлтек аудандардың аталу тарихы төмендегідей:
Дыбысжазба студиясы
Дыбысжазба студиялары музыка, фильмдердегі, телевидениедегі және мультфильмдердегі әртістердің дауыстарын, диалогтарды, дыбыстық эффектілерді және осы фильмдерге арналған музыканы (саундтрек) жазу үшін қолданылады.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Әкімшілік бөлінуі
Үлкен және Кіші Ганюшкин — екі аралдың атауы 18 ғасырда ағайынды Ганюшкиндер келіп орналасуына орай осылай аталған. Бұл туралы алғашқы мәлімет 1759 жылы болған.
Дыбысжазба студиясы
Ғимарат
Дыбысжазба студиясының ғимараты дыбысинженер бөлмесі, жазба, музыкалық аспаптар және кей жағдайда тыңдау бөлмелерінен тұрады. Кейде үлкен және шулы қондырғыларды (мысалы, магнитофон) арнайы бөлек бөлмеге орнатады.
Дыбысжазба мен жазылып отрыған материалды бақылайтын бөлмелерге арнайы талаптар қойылады: дыбысты өткізбеу және дыбыс жұту.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Әкімшілік бөлінуі
Самаркин — Көпес Ганюшкин берген атау делініп жүр. Самар беті мағынасында. thumb|оңға|400px|Жапырық (Ягодный) мөлтек ауданы Бұзаусылан — ертеде айналасының барлығын су қоршаған арал болған, осы аралға тұрғындар бұзауларын қайықпен шығарып, шөпке жайған. Әрі қарайбұл арал Бұзаусылан деп аталған.
Дыбысжазба студиясы
Ғимарат
Дыбыс жұтуға қабырғалар мен төбеге арнайы дыбысты жұтатын материалдарды бекіту арқылы қол жеткізіледі. Бұл материалдар белгілі бір жиіліктегі дыбыс толқындарын жұтудың (өшіру) жоғары көрсеткіштеріне ие және жаңғырықты (табиғи реверберация) жоюға мүмкідік береді. Нәтижесінде жазбаның түріне байланысты әр бөлмеге өзінің арнай материалдары қолданылады. Мысалы, вокалдық жазба өтетін бөлмелерге поролон, мақта, ковролин және/немесе олардың комбинациясы қолданылады (бұл материалдар 3 КГц-тен 9-10 КГц диапазонындағы дыбыстарды жақсы жұтады), алайда бұл материалдар барабан және контрабас сияқты аспаптардың жазбасы өтетін бөлмелерде қолданылмайды (себебі мұнда төмен және субтқмен жиілікті жұтатын композиттік материалдар қажет).
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Әкімшілік бөлінуі
Рембаза — Кіші Ганюшкиннің бір бөлігі. 20-ғасырдың 30-жылдарынан бастап, шағын кеме, қайық, мотор, балықшылыр жарақтарын өңдейтін база, шеберхана орналасуына байланысты атап кеткен.
РТС (Механизатор ауылы) — өткен ғасырдың 50 - жылдары трактор, автокөлік жөндеу станциялары орналасуына байланысты шыққан атау.
Дыбысжазба студиясы
Жабдықтар
Студияны жабдықтау негізінен дыбысты ұстайтын (микрофондар, дыбыс түсіргіштер), өңдейтін (микшерлер, сигналды процессорлар, компрессорлар, комьютерлік плагиндер, және т.б.), жазатын (DAT-магнитофондар, қатқыл дискілер, аналогтық дыбысжазба құрылғылары) және ойнататын (студиялық мониторлар, студиялық акустика) құрылғылардан тұрады.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Әкімшілік бөлінуі
ПМК (Құрылысшылар ауылы) — Орысша «Передвижная механизированная колонна» сөзінен шыққан. 1960 жылы ауданда алғаш рет жылжымалы механикаландырылған құрлысшылар колоннасы құрылуына байланысты шыққан атау.
Дыбысжазба студиясы
Жабдықтар
Студиялық мониторлар — дыбысжазба студиясының ажырамас бөлігі. Олар дыбысты ойнатумен қоса дыбыс мониторингін жүргізуге мүмкіндік береді. Мониторинг — студияның маңызды құрамдас бөлігі. мониторинг үшін студиялық құлаққап және студиялық мониторлар (студялық акустикалық жүйе) қолданылады.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Әкімшілік бөлінуі
Кіресті — жер аты. Бастапқы аты Қызылжар болуы мүмкін, азамат соғысы кездеріндегі деректерде Красиловский бугор аталған. Орыс молаларының көп болуына байланысты «кресты, крест», кейін дыбыстық өзгеріске ұшырап, Кресті атауына ие болған.
Дыбысжазба студиясы
Микрофондар
Микрофондар акустикалық толқынды электрлік немесе сыйымды тербеліске конвертациялауға мүмкіндік береді. Қазіргі таңда барлық дыбысжазба студияларында негізінен конденсаторлық, таспалық және динамикалық микрофондар қолданылады. Олар өздерінің жиіліктік және динамикалық сипаттамаларымен, сезімталдылығымен және бағытымен ерекшеленеді. Конденсаторлық және таспалық вокалдық микрофондар үлкен жиіліктік және динамикалық диапазон мен жоғары сезімталдылыққа (тез жауап беруге) ие үлкен мембраналарға ие. Олар микрофон корпусына вибрациялардың әсерін жоюға арналған арнайы резеңке тұпқоймаға қойылады.
Аспаптық микрофондарды әрбір орындаушы өз талғамына қарай өзі таңдайды. Ысқақты-ішекті аспаптарды жазу үшін көбінесе белгілі жиіліктерде сезімталдығы жоғары, әрбір аспаптың дыбыс ерекшеліктерін жеткізу мақсатында тығызбағытталған конденсаторлы микрофондар қолданылады.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Ескерткіштері
thumb|солға|250px|Әкімшілік үйі алдындағы Құрманғазы мүсіні Ауылда қазақтың атақты күйшісі Құрманғазыға, Кеңес Одағының Батыры Александр Афанасьевке, азамат соғысы мен Ұлы Отан соғысына қатысқандарға ескерткіш, интернационалист-жауынгер Бауыржан Бегалиевке ескерткіш тақталар орнатылған.
Дыбысжазба студиясы
Микшерлік пульт
Микшерлік пульт көптеген аудио кірістер мен шығыстардан, коммутаторлардан тұратын құрылғы болып табылады. Қажетті гармониядағы барлық дыбыс көздерін жинақтауға мүмкіндік береді. Барлық дыбыс көздері көптеген дыбыс өңдеу сатысынан өтеді: алғыкүшейткіш, эквализация, панорамалау, балама дыбыс көздерімен жинақтау және т.б. Сонымен қатар осылай өңделген дыбыс коммутация панелі көмегімен микшердің басқа аудио шығысына қайта бағыттала алады. Аудио кіріс/шығыстардың күрделі жүйесі аудиосигналды ағынды түрде өңдеуге және нәтижесінде оны ортақ микске қосуға мүмкіндік береді. Микшерлік пульт дыбысжазба студиясының жүрегі іспеттес қондырғы болып табылады.
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Ескерткіштері
Ұлы Отан соғысында қаза болғандарға орнатылған «Ер есімі- ел есінде 1941-1945 жылдары» атты ескерткіш обелискілер, Данқ орденінің үш бірдей иегері Ғизат Мұқашұлы Әліповке, Кеңес Одағының Батыры Филипп Савельевич Мазуровқа, халық қаһарманы Хиуаз Доспановаға, Кеңес Одағының Батыры Мұқат Мұсаевқа орнатылған гранит белгілері бар. Сонымен қатар Ауған жеріндегі соғысқа 1979-1989 жылдар аралығында 95 интернациалист жауынгер жерлестерге арналған ескерткіш, Тәжік -Ауған шекара аймағында қатысқан 1992-2001 жылдар аралығында ауданнан қатысқан 53 жауынгерге ескерткіш, Ауған шекарасындағы жауынгерлік іс-қимылға және әскери қақтығыстарына қатысушылардың құрметіне ескерткіш, «Қуғын-сүргін құрбандары мәңгілік жадымызда» 1930-1940 жылдар аралығында 30-ға жуық жерлестерге арналған ескерткіш орнатылған.
Чудотвориха
Чудотвориха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сунгай өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Дыбысжазба студиясы
Виртуалды микшерлік пульт
Микшерлік пультті алмастыра алатын, арнайы құрылғылармен жабдықталған компьютер. Мультимедиялық студия классикалық дыбысжазба студияларына арзан және жақсы алмастыру болып табылады. Олар көпарналы студиялық классты дыбыс карталарымен және арнайы бағдарламалық жасақтамалармен жабдықталған және шебер қолында компьютер қуатты дыбысжазба студиясына айнала алады. Cubase және Adobe Audition сынды виртуалды микшерлерде классикалық аналогтық микшерге ұқсас функциялар жинағы бар.
1890–1930 жылдар
нобай|Акустикалық (механикалық) дыбысжазба, 1920 жыл. Акустикалық дыбысжазбалар дәуірінде (микрофондар, электрондық дыбысжазба мен күшейткіштер пайда болғанға дейін) алғашқы дыбысжазба студиялары сыртқы шудан оқшауланған бөлме ретінде болған. Бұл дәуірде дыбысжазба кез келген ыңғайлы орындарда өтетін, мысалы, дыбысжазбаны портативті құрылғылар көмегімен жергілікті би бөлмесінде өткізуге болатын.
Бұл кезеңде кәсіби дыбысжазбалар дискіде тікелей кесу әдісі бойынша жүргізілген. Орындаушылар акустикалық мүйіз (музыкалық фонографтың үлкейтілген түрі) қасында топталып тұрып әнді орындайтын. Дауыстарды және/немесе аспаптардың дыбыс энергиясы акустикалық мүйіз арқылы көрші бөлмеде тұрған механикалық айналғыш кескіш құрылғыға берілетін, мұнда сигналдар кескіш көмегімен цилиндрде немесе дискі бетіне науалар жасау арқылы жазылатын.
1940–1970 жылдар
1930-жылдары электрондық дыбыжазба кең тарағанымен, дыбысжазба әлі дискіде тікелей кесу әдісімен жүргізіліп келді. Бұл кезеңнің басында дыбысжазба студиялары негізінен үлкен симфониялық оркестрлер мен ансамбльдердің концерттерін жазумен айналысқан болатын. Кейінрек дыбысинженерлері үлкен залдардағы акустикасының дыбысжазбаға жағымды әсерін анықтап, дыбысжазбалар негізінен жанды дауыспен жүргізілетін болды. Қазіргі таңда қарапайым болып табылатын кішігірім бөлмелерде дыбысжазбаны жүргізу тәсілі тек 1960-жылдары кең етек жайды.
XX ғасыр ортасындағы дыбысжазба студияларының технологиялық мүмкіндіктері дыбысжазбаны тек музканттардың топтарына жүргізуге мүмкіндік берді, әрбір музыкантты бөлек жазу мүмкін болмады, сол себепті музыканттар мен микрофонды қоюдың арнайы стратегиялары ойластырылды. Дыбысжазбадағы мұндай әдіс қазіргі күнге дейін кейбір кинотуындылардың жазбасында қолданылады.
1960-жылдарға дейін студияларда жазба бөлмелерінің дыбыс өткізбеуі нашар болды, динамиктер жетіспеді. Бұл проблемалар кейінрек жоғары сапалы құлақсаптардың пайда болуымен шешілді. Осы кезден бастап музыканттардың дыбысжазба кезінде құлақсаптарды қолдануы қалыпты жағдайға айналды.
1970-жылдарда пайда болған сандық дыбысжазба кезеңіне дейін дыбысжазбалар винилді дискілерге және магнитті ленталарға, кассеталарға жазылатын. 1950-жылдары бір кассетаға 8, 1968 жылы 16, 1970-жылдары 32 ән жазуға мүмкіндік туды.
1980 жылдан қазірге дейін
1980-жылдарда сандық дыбысжазба кең етек жайды. 1982 жылы компакт диск стандартты мақұлданды. Осы жыыл Sony көпарналы студиялық дыбысжазба жасауға арналған DASH форматын ұсынды.
Қазіргі таңда көптеген студиялар сандық дыбысжазба қондырғыларын қолданып келеді. Мұнда жазылатын әндер санының шегі микшерлік пульттің немесе компьютердің мүмкіндіктерімен шектеледі.
Дереккөздер
Санат:Дыбысжазба Санат:Дыбысжазба студиялары
Енга-Яха (Трыб-Яха тармағы)
Енга-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Трыб-Яха өзенінің сол жағалауынан 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)
Әлеуметтік және мәдени нысандары
Құрманғазы ауылында 3 қазақ мектебі, 1 орыс мектебі, сондай-ақ Ганюшкин мектеп-интернаты бар. Сонымен қатар орталық аурухана, мәдениет үйі, емхана, мұражай, басқа да мекемелер орналасқан. Сонымен қатар спорт кешені, телекоммуникация бөлімі, «Казпошта» мекемесі, аудандық кітапхана жұмыс жасайды.
Шаруа қожалықтары мен кәсіпкерлік
«Атырау Жарық» АҚ, Құрманғазы Газ шаруашылығы, «Кұрманғазы жолдары» мекемесі, көптеген кәсіпорындар, мейрамханалар, кафелер, асханалар, сауда орындары орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері
МЕГА Астана
нобай|оңға|МЕГА Астананың логотипі Мега Астана-Астана қаласындағы сауда-ойын-сауық орталығы. 2007 ж. 25 қазандағы орталықтың ашылу салтанатына ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаев қатысты. MEGA Astana өз ішіне қызмет түрлерінің тұтас кешенін қамтиды, олар:азық-түлік гипермаркеті, тұрмыс техникасы мен электроника супермаркеті, балалар ойын-сауық орталығы, 6 залды кинотеатр-мултиплекс, боулинг, скалодром, әлемге әйгілі сауда маркаларының 70 дүкені, банк бөлімшелері, химиялық тазарту қызметі, ателье және басқалары. нобай|солға|МЕГА Астана шаһары MEGA Astana – MEGA CCO торабындағы үшінші сауда-ойын-сауық орталығы болып отыр. Қазақстанда MEGA Astana сауда маркасының дамуымен MEGA Astana холдингі айналысады.
Дереккөздер
А 37 Астана:Энциклопедия.-Алматы: «Атамұра», 2008.-576 бет.
Хольцлайтен (Хаг қауымы)
Хольцлайтен (Хаг қауымы) (Holzleiten (Gemeinde Haag)) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Амштеттен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5310 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 54.77 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — AM, ресми идентификациялық коды — 3 05 14.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Штурм (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Зинджантроп
Зинджантроп(Zіnjanthropus, Australopіthecus boіseі) – ежелгі адамдардың арғы тегі болып саналатын австралопитектердің бір түрі. Зинджантроп қаңқасының қалдығын алғаш рет 1959 жылы ағылшын антропологы Л.Лики (1903 – 1972) Шығыс Африкадағы Танзания мемлекеті аумағынан (Серенгети үстірті маңы, Олдувай қойнауы), ежелгі тау жыныстарының бірінші қабатынан тапты. Оны ғалымдар Шығыс Африка адамы (Zіnjanthropus boіseі) деп атады (“зиндж” арабша Шығыс Африка деген ұғымды білдіреді, бұған осы ғалымдардың антропологиялық қазба жұмыстарын қаржыландырған ағылшын кәсіпкері Ч.Бойстың құрметіне “бойсей” сөзі қосылып аталды). Қаңқасы табылған Зинджантроп өкілінің жасы 1,8 – 1,75 млн. жыл деп анықталды. Бас сүйегі арқылы ғалымдар Зинджантроп екі аяғымен тік жүріп тіршілік еткен, миының көл. 530 см3 болған деп қорытынды жасаған. Зинджантроптың бас сүйегі бұрын табылған австралопитектердің бас сүйегіне ұқсас, жақ сүйектері ерекше үлкен, тістері ірі, маңдайы тайқы, әрі бас сүйегінде айқын көрініп тұрған қыры болған. Оған шайнау бұлшық еттері бекіген. Осындай белгілері Зинджантроптардың қатты өсімдіктермен қоректенгендігін аңғартады. Зинджантропты азу тістерінің аса ірілігіне байланысты “шағушы” деп те атайды. Олардың денесі ірі гориллаға ұқсас, бойының ұзындығы 160 – 170 см, беті жалпақ. Зинджантроптың қаңқа қалдығы табылған жерден қарапайым тастан жасалған құралдар да шыққан.
Дереккөздер
Санат:Тарих
IC 1144
IC 1144 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 56216, UGC 10069, MCG 7-33-1, MK 491, ZWG 223.6, NPM1G +43.0315.
Сыртқы сілтемелер
IC 1144 Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Пикап
нобай|316x316 нүкте|Заманауи пикап Пикап - жеңіл автомобильдің шассиіне орналастырылған жүкке арналған ашық платформалы және жүргізуші кабинасы бар, жүк платформасынан стационарлы қалқанмен бөлінген жүк тасымалдаушы шанақ.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Көлік бөлшектері
Зат мөлшері. Авогадро саны. Молярлық масса
Химия ғылымында сандық қатынастар жиі колданылады. Мысалы, затта қанша моллекула бар, ал молекулаларда қанша атом болады деген сұрақтардың шешімін табу үшін химияда «моль» деген түсінік қолданылады.
Моль - зат мөлшерінің өлшемі, ол ν ("ню") грек әрпімен белгіленеді. Сендер физика курсынан «Авогадро саны» деген түсінікпен таныссыңдар:
NA
= 6,022 141 29(27) моль−1
Олай болса 64 г мыста, 18 г суда, 44 г көмірқышкыл газындағы құрылымдық бөлшектердің саны 12 г көміртекте болатын атомдар сандарымен бірдей, сондықтан моль дегеніміз - құрамында 12 г көміртекте болатын атомдар санына тең құрылымдық бөлшектер (атомдар, молекулалар) болатын заттың мөлшері.
Заттың 1 молінің массасын молярлық масса деп атайды, ол М әрпімен белгіленеді, өлшемі г/моль. Оның сандық мәні салыстырмалы молекулалық массаға тең.
Дереккөздер
Санат:Химия
Қажыәкпар Имашев
Қажыәкпар Имашев (1921 жыл, Жаңақала ауданы - 1940 жыл) - ақын.
Ақындық болмысы
Өлеңдері 1938 жылдан баспасөз бетінде жариялана бастаған. 1939 жылы республикалық ақын - жазушылар слетіне қатысқан. Шығармаларының ішіндегі белгілі туындыларының бірі - "Сұңқар" поэмасы. Мұнда ер жүрек ұшқыш қыздардың Мәскеу - Қиыр Шығыс арқылы қонбай ұшу сапарындағы батылдық істерін жариялайды.
Дереккөздер
Санат:Ақындар
Виктория Манчестер университеті
Виктория Манчестер университеті (Manchester, (Victoria) University of), Манчестердегі (Англия) мемлекеттік университет. .
Э.РЕЗЕРФОРД Манчестердегі атом физикасы бойынша зерттеулерді басқарды, сондай-ақ мұнда 1940 жылы алғашқы компьютерлердің біреуі құрастырылды. Университет бакалавр дәрежесі мен көптеген пәндер бойынша басқа да кәсіби дәрежелер береді.
Дереккөздер
Санат:Жоғарға оқу орындары
Зиялылық
Зиялылық, зияткерлік, интеллигенттік (ағылшынша іntellectualіsm, французша іntellectualіsme, немісше іntellectualіsmus) – адамның жоғары мәдениеттілігінің, ақыл-парасаты мен адамгершілік қасиеттерінің жиынтығын білдіретін ұғым. Зиялы тұлғаның ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды тарихи тұрғыдан түйсініп, бағалай білуінен, әлемдік және ұлттық мәдениет туындыларын талғампаздықпен белсенді игеруінен, бойындағы махаббат, ізгілік және әділеттілік сезімдерінің молдығынан, басқа жанға, жалпы адамзат баласына сүйіспеншілігінен, өзінікінен өзге ой-пікірге төзімділігінен, т.б. қасиеттерінен аңғарылады; қара Интеллигенция.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Оффида
Оффида (Offida) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Асколи-Пичено провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5318 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 108 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 49 км² шамасында. Пошта индексі — 63035.
Елді мекеннің қамқоршысы — La Croce Santa.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Дхронеккен
Дхронеккен (Dhronecken) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бернкастель-Витлих ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 127 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 31 019. Муниципалитеттің басшысы — Детлеф Йохем.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Вэствуд (Миссури)
Вэствуд (Westwood) — Миссури штатының St. Louis округіне жататын АҚШ қаласы.
Қоңыр балдырлар
Қоңыр балдырлар (Рһаеорһусеае) — бұл көбінесе теңіз суында өсетін қоңыр түсті балдырлар. Қоңыр балдырлардың 900 шамалы түрі (200 туысы) бар. Бұлар 6 отрядқа бөлінеді олар: эктокарптықтар, сфацеляриялықтар, кутлериялықтар, диктиоталықтар, ламинариялықтар, фукустықтар. Қоңыр балдырлардың кейбір түрі тамаққа пайдаланылады, ламинарияны медициналық диетада қолданады, теңіздің жиегіне толқынмен шығып қалған қоңыр балдырлар тыңайтқыш ретінде пайдаланылады. Мұның күлінен калий тұзы мен иод алынады. Сонымен қатар қоңыр балдырлардан: ацетон, сірке қышқылы, спирт және басқалар өндіріледі. Қоңыр балдырлар (Pha- eophyta), балдырлардың бір бөлімі.
Қоңыр балдырлар табиғатта кең тараған. 2 класқа, 14 қатарға бірігетін 240 туысы, 1,5 мыңға тарта түрі белгілі. Қазақстанда Каспий және Арал теңіздерінде бір-бірден 2 түрі анықталған. Бұлардың тұщы суда өсетін 3 туысынан басқаларының барлығы теңіз өсімдіктері. Барлық теңіздерде әр түрлі тереңдікте (200 метрге дейін) өсе береді. Көпшілігі тереңдігі 6–15 метр жерлерде кездеседі. Қоңыр балдырлар көп клеткалы, өте майда микроскопиялық түрлерден тұрады, талломдарының ұзындығы 50 метрге жететін өте ірі түрлері (макроцистис, пелагофикус) де бар.
Клетка құрамында фукоксантин және әр түрлі ксантофилл пигменттерінің көп болуына байланысты түсі әдетте сарғыш-қоңыр. Қоңыр балдырлардың құрылысы күрделі түрлерінің (саргассум) талломдары бұтаққа ұқсас жапырақ тәрізді қырлы табақшалардан тұрады. Қоңыр балдырдың, әдетте, барлық түрлері су түбіне немесе басқа балдырларға ризоидтары арқылы бекіп тұрады. Олар вегетативтік, жыныссыз және жынысты жолдармен көбейеді. Қоңыр балдырлар – судағы негізгі органикалық зат түзуші болып саналады. Одан альгинаттар (жасанды жібек алу үшін қажет тұз) алынады; маннит, йод, микроэлементтер өндіріледі. Медицинада қанның ұюына қарсы, организмнен радиоактивті заттарды шығаруға арналған препараттар жасауға, әр түрлі тағамдар дайындауға (ламинария, алария, ундария) пайдаланылады.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Балдырлар
Вэствуд (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Психологиялық соғыс
Психологиялық соғыс- әр түрлі әдістермен адамдарды психологиялық "өңдеу" және саяси диверсия (саяси, әскери, экономикалық қоқан-лоқкы, әр түрлі арандату, қорқыту, шектен тыс жалған информация т.б.) жүргізу. Сенімсіздік туғызуға тырысқан елдер кез келген жолмен адамдардың көңіл-күйіне, көзқарасына, сезіміне барынша теріс әсер етуге тырысып бағады. Саяси және идеологиялық диверсияларды дайындау мен іске асыруға мемлекеттердің арнайы қызметтерінің белсенді катысуы, олардың үгіт-насихат орындарымен тығыз әрекеттестігі психологиялық соғысқа тән ерекшелік болып табылады.
Тарихи жағдайларға байланысты психологиялық соғыс әдістері өзгеріп отырады. Шындықты бұрмалау, ұлттық араздықты қоздыру, діни және басқа да ғұрыптарды өршіту жолымен іштен шалуға бағытталған Бұлдіру әрекеттерінің неғұрлым қара ниет әдістері қолданылады. Бұл мақсатта бұқаралық ақпарат құралдары, туризм, сауда, ғылым, мәдени және т.б. байланыстар түгел жұмылдырылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Атымъятоип
Атымъятоип — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Атымъя өзенінің сол жағалауынан 54 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Қарамөңке ғибадатханасы
Қарамөңке ғибадатханасы — (Бейнеу ауданының шекарасында) Бейнеу -Маңғыстау теміржол тармағының Үстірт стансасынан оңтүстік-батысқа қарай 10,5 шақырым жерде орналасқан. Ескерткіш типологиясы бойынша Байте тобына жатады.
Қарамөңке ғибадатханасының орталық элементі — жоспарда жомалақ қабырғалары құлаған бұл мәдени құрылыс жерлеу ескерткіші емес. Бұл жерде жерленгеннің және жерлеу құрылыстарының қалдықтары да көрінбейді (сүйек, заттар); сонымен қатар, оттың, үлкен шеңбер қабырғаларымен шектелген жер үсті құрылыстары байқалмады.
Шеңбер қабырғаның сыртқы беті тақта тастармен жақсы өңделген, ішкі кеңістік көрінбек үшін қабырғадағы саңылауы ұсақ тастармен бекітілген. Қабырғаның негізгі көлемі бір қатар етіп қалап, тұрғызылған. Кейбір жерлерде цокольдағы тақта тастар қосымша екінші тастармен (ішінен) қаланған. Екі қаламаның үстінен үлкен тақта тас қойылған, сол себеппен қалама қайта бір қатарға айналған.
Шеңбер қабырғамен қоршалған ішкі кеңістікте дәліс "дромос" арқылы өткен; ішінде ішкі кеңістікті екіге бөліп тұратын тас қоршау орналасқан.
Тас мүсіндердің қалдықтарымен қатар тас табылды. Осындай құрбандық табақ-тостаған Бәйте 3 аумағында да табылған.
Ғибадатхананың басты құрылымына 8 тас үйіндісі, 2 тас қаландысы, 5 тас құрбандық ыдыс немесе оның сынықтары, бір стела-меңгір, 80-ге жуық үлкен және орташа антропоморфты тас мүсіндердің қалдықтары қосылады.
Оның және бір ерекшелігі, басқада Үстірттегі ғибадатханалар сияқты мұнда заттай олжалардың, сүйек және жерлеу орнының болмауы б.з.д. 4-2 ғғ. жатқызылады. Ескерткіштердің жасын анықтау тас мүсіндегі қылыш пен қанжарларға қарап қойылады. Қазіргі жер бетінен табылған қиыршық тастардың ғибадатханаға еш қатысы жоқ. Ғибадатхана шамамен б.з.д. 4-2 ғғ. аралығңында қызмет еткен. Басқада Батыс Үстірт ғибадатханалары сияқты көшпелі ел өмірінен қалған ескерткішті, мәдениеті және этномәдениеті жағынан сармат немесе сақ-массагеттер болуы да әбден мүмкін
Гервиль (Сен-Маритим)
Гервиль (Guerville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76333, пошта индексі — 76340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 457 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Әдеби әдіс
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Субхангүл
Субхангүл — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Уршак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 91 адамды құрады. Пошта индексі — 453477, ОКАТО коды — 80205861005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Куберак
Коммунаның INSEE коды — 33133, пошта индексі — 33890.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Кончита Баутиста
Кончита Баутиста (исп. Conchita Bautista, 1936 жылы 27 қазан да дүниеге келген)-испандық әнші, актриса және тележүргүзуші. Өз елін екі рет қатарынан Евровидениеде ең бірінші Испания өкілі ретінде 1961 жылы Estando Contigo әнімен (9 орын) және 1965 жылы  ¡Qué bueno, qué bueno! әнімен (ең соңғы, 15-ші орын) таныстырды.
Сопота фестивалінің "Балалайка" әнімен сый-сыяпатының игері және көрермендердің  көзайымы болып келеді.
Сілтемелер
Санат:27 қазанда туғандар Санат:1936 жылы туғандар
Плуиде
Плуиде (Plouider) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Брест округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29198, пошта индексі — 29260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1937 адамды құрады. Халық тығыздығы — 81,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Интернационалист жауынгерлер ассоциациясы
Интернационалист жауынгерлер ассоциациясы - ауған-кеңес соғысы ардагерлерінің ұйымы.
Ұйымның құрылуы мен мақсаты
1990 жылы Орал қаласында құрылған. Негізгі мақсаты - әлеуметтік-экономикалық бағдарламалар мен әскери-патриоттық жұмыстарды орындау, ауған соғысы ардагерлері мен запастағы жауынгерлерінің құқықтары мен мүдделерін қорғап, оларға жан-жақты қолдау көрсету.
Дереккөздер
Санат:Ұйымдар
Мохуба
‘‘‘Мохуба’’’ (туған, өлген жылдары белгісіз) – ‘‘Муюн’’ (Мужун) мемлекетінің негізін салушы. Моңғол тілді тайпалар одағы – ‘‘дунхудің’’ құрамына кірген сяньби тайпасының бас билеушісі (ван) болған. Мохуба қол астындағылармен бірге Оңтүстік Манчжурия даласынан Ішкі Қытайға қоныс аударып, Ляоси округіне (қазіргі Пекин маңы) орналасты. Бұл сяньбилердің прототүркі тілдес ‘‘сюнну’’ (хунну, ғұн) тайпалары есебінен күшеюі арқасында жүзеге асты. Сол заманда Ішкі Қытайда жастар арасында ‘‘буяйо’’ (сөзбе-сөз: “жүргенде тербеліп тұратын”) бас киімін кию сән болған. Осы бас киімге байланысты Мохуба қарамағындағы көшпелі ел де Мохуба Буяйо деп аталған. Кейін “буяйо” сөзінің айтылуы өзгеріске ұшырап, ‘‘Мужунға’’ айналған.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Илия-Блысково (Шумен облысы)
Илия-Блысково (Илия Блъсково) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Шумен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 484 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9813. Телефон коды — 05312. ЕКАТТЕ коды — 32706.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Бромданған су
БРОМДАНҒАН СУ-химиялық құрамындағы бромның мөлшері 25 мг/дм3-ден артық, шипалық қасиеті бар табиғи су. Мұндай сулардың құрамында броммен қатар басқа да микроэлементтер (йод, органикалық заттар және т.б.) кездеседі. Батыс Қазақстанның мұнайлы-газды аудандарында жер асты суларындағы бромның мөлшері 800-880 мг/дм3-ғе дейін жетеді. Емдеу, демалу орындарында бромданған сулар көбінесе жүйке жүйесімен байланысты ауруларды емдеуге пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ехэнэче-Яха
Ехэнэче-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Гыдан шығанағы орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
NGC 4745B
NGC 4745B — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 24 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4745B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43529.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Донголар
Донголар (өз аты; доу донго) — бима-сумбан халықтарына жататын Индонезия халықтарының бірі. Жалпы саны 50 мың адам. Донголар Сумбава аралының шығысындағы таулы аймақта тұрады. Донголар аралдың байырғы халқы болуы мүмкін. XVII-XVIII ғасырларда. Бима сұлтандығына қарады.
Тілі
Тілі - бима тілі.
Діні
Дінге сенушілер дәстүрлі сенімдерді ұстанады.
Кәсібі
Донголар қолмен атқарылатын егін шаруашылығымен (күріш және түйнектер) айналысады. Олар ірі жануарларды найзамен, ал құстар мен маймылдарды үрлейтін мылтықпен (сумпитан) аулайды. Бұрын жағалауда өмір сүрген, балық аулаумен айналысқан, бұған жылына бір рет қатаң сақталатын тасбақаларды аулау дәстүрі дәлел.
Өмір салты
Отбасы кішкентай. Некеге дейінгі жыныстық қатынасқа рұқсат етіледі. Әр ауылда кездесуге арналған үйлер бар. Ата-анасы ресми некеге тұрғанға дейінгі балалар ананың үйінде тұрады.
Елді мекендері шоғырланып орналасқан, ортасында ата-бабадан қалған қасиетті орындар орналасқан және рәсімдер орындалатын алаң бар. Тұрғын үйлері қаңқалы-бағаналы, қадалы, жерге тік түсетін шатырдың астында.
Ерлердің киімдері иық пен жамбасты жауып тұратын кең матадан тұрады. Әйелдер матадан қысқа белдемше немесе каин киеді.
Азық-түлік – негізінен көкөністер, қайнатылған жарма және тамыр дақылдары. Мереке күндері ет жейді.
Дереккөздер
Санат:Индонезия этникалық топтары
Бүркеншік ат
Бүркеншік ат, лақап ат, псевдоним (грек. pscudos — жалған, опута — есім) — автордың өзінің шын есімін ауыстырып қолданатын ойдан шығарылған есімі. Бүркеншік атқа қоғам қайраткері, жазушылар, суретшілер мен артистер түрлі себептердің салдарынан иек артқан: цензураның ізіне түсуінен жасырыну үшін, авторлық және шығарма бағасын айқындау үшін қолданған (әдеби маска). Сондай-ақ, алғашында өзінің суреткерлік қарымына сенімі нық болмаған жағдайда, аттас адамдар кездескенде де Бүркеншік ат қолдануы мүмкін.
Бүркеншік ат түрлерінің елуден астам түрі бар. Мәселен, автордың туған жерін меңзеуі, (мысалы, Ә. Тарази), арғы тегін білдіру үшін (Мұстафа Өзтүрiк), т.б. қолданылуы мүмкін.
Бүркеншік ат әлем халықтарына кеңінен тараған. Мысалы, Дж.Свифтің 70-тен, В. Скоттың 160-тан астам Бүркеншік аттары болған. Кез келген автор Бүркеншік атпен шығарма жазуға хақылы.
Бүркеншік ат авторлық құқық бойынша қорғалады және автордың келісімінсіз оның Бүркеншік атын жария етуге ешкімнің хақысы жоқ. Өткен ғасырдың ортасында Россияда Козьма Прутков деген жазушы есімі пайда болды. Ал оның шығармалары өзінше бір қызық дүние еді. Козьма Прутков қандай мәселені толғамасын (расында да ол ерекше бір паңдықпен терең толғанғанды, әсіресе ақыл айтқанды өте жақсы көретін), оның жазғандарынан көтере әсірелеу мен даңғойлық лебі есіп тұратын. Оған ішек-сілесі қата күлген оқырман қауым, апыр-ау, Козьма Прутков деген есуас кім болды екен деп таң-тамаша болатын. Ал шындығында, Козьма Прутков деген ешқашан өмірде болып көрген жан емес-ті. Өздері ойдан шығарған осы атпен үш жас ағайынды А.М. және В.М. Жемчужниковтар баспа бетіне өз шығармаларын жариялайтын болған. Керенаулықты, топастық пен тоғышарлықты әжуалау үшін бұл үшеуі өздеріне ортақ Козьма Прутков деген бір бүркеніш ат жамылған-ды. Осыған тағы бір мысал.Сендердің біраздарың Кукрыникстердің ғажайып сатиралық суреттері, сондай-ақ ірі картиналарымен таныс болуларың мүмкін. Ал Кукрыникстер - бұл да совет суретшілері М.В. Куприянов, П.Н. Крылов және Н.А. Соколовтың бүркеншік аты.
Бүркеніш атты, яғни ойдан шығарылған лақап атты көбінесе өнер адамдары: жазушылар, ақындар, суретшілер мен артистер жиі қолданады.
Өнер адамдарын бүркеніш ат жамылуға мәжбүр ететін жайттар өте көп болуы мүмкін. Ол олардың өз еркі, өз құпиясы. Ал енді бұл құпияны олардың өз рұқсатынсыз ешкімнің ашуға, әйгілеуге хақысы жоқ.
Сендер талай рет бүркеніш атпен ұшырасқан да шығарсыңдар. Бірақ оның бүркеніш ат екенін әр кез біле беру кімге де болса оңай емес. Мысалы, Максим Горький - жүзіне белгілі есім. "Чук пен Гек", "Көгілдір шәшке", "Тимур және оның командасының" авторы Аркадий Петрович Голиковтың жұртшылыққа танымал болған бүркеніш аты - Гайдар. "Гайдар" монғолша - "әрқашан алда жүретін сарбаз" дегенді білдіреді. Осынау асқақ ат жазушы әрі Революция солдатына жарасымды-ақ!
1905 жылғы Бірінші орыс революциясынан бірнеше жыл бұрын Ефим Александрович Придворовтың өлеңдері жарық көре бастады. Ол оны Демьян Бедный деген бүркеніш атпен жариялады. Ақынның мұндай атты таңдай себебі - өзінің кедей ақыны, жұмысшылар мен шаруалар ақыны екенін аңғарту еді.
Дереккөздер
Санат:Лақап аттар Санат:Есімдер Санат:Авторлық құқық Санат:Кісі есімдері
Летевка
Летевка (Латос, Латое) — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Рязань облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вад өзенінің сол жағалауынан 157 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мордовия өзендері Санат:Рязань облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Ока су алабы өңірі өзендері
Үлкен тоспаұлу
Үлкен тоспаұлу - суы тұщы тоғандарда су түбінде мекендейді. Тұрқы жетпіс миллиметрге дейін жетеді. Оның денесінің алдыңғы бөлігінде екі қармалауышы және бір жұп көзі болады. Тоспаұлудың тұлғасын бақалшақ қаптайды, бақалшақтың кең аузынан бүкіл бауырын алып жататын аяғы байқалады. Бақалшақ бірнеше рет бұратылып, ұшы үшкірленіп бітеді. Ол мүйізтектес заттан түзіледі.
Бұл ұлудың денесі бас, тұлға және аяқтан құралып, бір-бірінен айқын бөлінбейді. Аяғы бүкіл құрсақ бөлігін қамтитындықтан, тоспаұлу бауыраяқты былқылдақденелі жәндік деп аталады. Ұлудың басындағы қармалауыштардың түбін ала екі көзі болады, баспен жалғасқан тұлғаның алдыңғы жағында ерекше қатпар - шапанша тұлғаны қаптап жатады.Ал ұлудың денесі мен шапанша аралығындағы бос орын шапанша қуысы деп аталады. Бастың астыңғы жағынан ұлудың аузы көрінеді.
Мүшелер жүйесі
Тоспаұлу негізінен өсімдіктекті азықпен қоректенеді. Асқорыту жүйесі: ауыз, жұтқыншақ, өңеш, қарын, ішек, аналь тесігі. Ұлудың жұтқыншағында, тіл деп аталатын астыңғы бөлігін ала ұсақ тісшелер - үккі болады. Сол үккілердің көмегімен тоспаұлуы су өсімдіктерінің сабақтарындағы жұмсақ ұлпаларды қырып жейді.
Үлкен тоспаұлуы өкпемен тыныс алады, сондықтан әлсін-әлсін су бетіне шығып, тыныс тесігі арқылы өкпесіне ауа толтырып алады. Өкпенің қабырғасындағы қантамырларда оттегін сіңіріп, көмірқышқыл газын бөлу арқылы газ алмастырады. Түссіз қан ұлу денесіне жүректен шыққан қантамырлар арқылы бірден таралып, мүшелер арасындағы аралықтарға құйылады. Үлкен тоспаұлудың жүрегі екі бөліктен тұрады: құлақша мен қарынша. Жүрек екі бөлігін кезек - кезек жиыру арқылы ірі қантамырлар мен қанды айдайды да, одан соң қылтамырларға бөлініп, мүшелер аралығына таралады. Бұл қанайналымның ашық жүйесі деп аталады. Ұлуларды қанайналымның ашық жүйесі қызмет атқарады.
Үлкен тоспаұлуының күрделі құрылысты бүйрегі бар, сол бүйрек арқылы өткен қан улы заттардан айырылып, бүйректегі сүзінді аналь тесігінің жанындағы тесік арқылы сыртқа шығарылады.
Үлкен тоспаұлудың жүйке жүйесі - дененің әрбір үлескісінде орналасқан бес жұп жүйке түйіндерден тұрады. Түйіндердің өзара жалғасуынан жүйке бағанасы түзіледі де, бүкіл мүшелерге тармақталады. Терідегі бытыраңқы орналасқан сезімтал жасушалар мен қармалауыштар үлкен тоспаұлудың сипап сезу қызметін атқарады. Сонымен қатар, тоспаұлуда тепе-теңдік мүшесі де бар, ол - ішінде әктенген ұсақ денешігі бар көпіршік және сезімтал түкті жасушалар. Ұлудың денесі қалпынан өзгерген кезде көпіршіктегі әкті денешік орнынан жылжып, тітіркенуді денеге жеткізеді.
Үлкен тоспаұлу - гермафродит жәндік, жыныс жасушысынан жұмыртқажасушасы мен сперматазоид бөлінеді де, айқаспалы тәсілмен ұрықтанады. Тоспаұлу су өсімдіктерінің сабағына жұмыртқалап, жұмыртқадан жетілген жас тоспаұлушалар өрбиді.
Зеквай
Зеквай — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вала өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қаратерең (түбек)
Қаратерең – Арал теңізінің шығыс жағасындағы түбек.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Арал ауданының жерінде жатыр.
Сипаты
Түбек солтүстігінде Көкарал түбегінің оңтүстік-шығыс жарқабақты мүйісіне 1 – 2 км-дей жақын тұстан басталып, оңтүстік-батысқа қарай 30,0 км-ге созылып жатқан қырат. Қаратереңнің шығыс жағындағы жарқабақты биік бөлігін «Тастақ» деп атайды. Ертеректе Сырдария өзені осы Тастақ шыңына тірелгенде арнасын оңға жылжытып, Қаратерең қыратын солтүстік жағынан кесіп өтіп, батыс бағытпен Арал теңізіне құйған. Сол тұста Сырдария өзенінің бір тармағы оңтүстікке бұрылып, Ақкөл және Кәртіма қолтықтарын суға толтырып, Қаратерең қыратының оңтүстік-батыс мүйісін айналып, солтүстікке қарай «Құйылыс» өзегі болып аққан. Сөйтіп қырат Сырдария өзенінің атырау ішіндегі аралы болған. Бертін келе Арал теңізінің деңгейі төмендеген соң түбекке айналған.
Дереккөздер
Санат:Арал теңізі түбектері Санат:Қызылорда облысы географиясы
Нова-Игуасу
Нова-Игуасу (Nova Iguaçu) — Бразилиядағы муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатында орналасқан. Рио-де-Жанейро агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Рио-де-Жанейро экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.