cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Томирис Байсафаның ісі
Тергеу
Істің бас фигуранты - Муртузали Меджидов. Томирис Байсафаның терезеден секірген сәті жоқ. Ал оған дейін және кейінгі кезі бейнебақылауға жазылған. Түсініксіз тұстар өте көп. Томиристің анасының айтуынша, Меджидовтың өзі тергеу барысында оқиғаның үш нұсқасын айтқан. Бірақ олар тергеуде расталмаған. Біріншісі, ол бір қадам жасап, құлап кеткен. Екіншісі, оны итеріп жіберіп, секіріп кеткен. Олай болуы мүмкін емес. Терезенің алды кең онда жай құлап кету мүмкін емес, ал өзі секірсе ештеңеге тимеуі керек болған. Үшінші нұсқа бойынша, ол құлаған кезде Томиристің көзін көрген. Оны көру үшін ол терезеде тұруы керек. Томириске жету үшін оған кем дегенде үш секунд қажет, ал құлаудың өзі 1,7 секундқа созылған. Ол тек терезе алдында тұрса ғана көруі мүмкін еді. Марқұмның анасы "құлау кезінде қосымша үдеу берілген, яғни оны бөтен адам итеріп жіберді" деп қосты.
Оқиға кезінде қыз жігіті Муртазали Меджидовпен сөйлесіп тұрған. Кейін жігіт жазатайым жағдай болғанын айтты. Тергеу барысында ол айғақтарын бірнеше рет өзгерткен. Бірақ қыздың өліміне кәнілі емес екенін айтты. Іс бойынша бірқатар сараптама жүргізілген. Олардың бірінде жасанды адам денесімен тәжірибе жүргізілді. Олар денені Меджидовтың айтуы бойынша 4-ші қабаттан құлатып көрді. Ол бірнеше рет аяғымен және бетімен жерге түскен. Алайда, шын мәнінде, қыз арқасымен құлаған. Сондықтан ауыр жарақаттар алған. Марқұмның туыстары қызды итеріп жібергеніне сенімді. Оның мәйіті де терезеден бірнеше метр жерде жатқан. Мұның бәрі қызы итеріп жібергенін көрсетеді.
Іс
Алғашында Ресейдің тергеу комитеті "Өзін-өзі өлтіру" бабы бойынша іс қозғады. Кейін іс 105-бап "Кісі өлтіру" бабы бойынша қайта сараланып, тағайындалды.
Екі жылдан кейін, 2020 жылы 28 шілдеде бұл іс бойынша Мәскеуде Муртузали Меджидов ұсталды. Тергеу мәліметтері бойынша, Меджидов қызды ұрып, терезеден итеріп жіберген.
2021 жылы 7 маусымда Мәскеудің Никулин сотында алқабилер Меджидовты ақтап алды, олардың үкімінің негізінде сот ақтау үкімін шығарған еді, бірақ Мәскеу қалалық соты үкімнің күшін жойып, істі қайта қарауға жіберді.
2022 жылы 2 қаңтарда Мәскеудің Никулин соты Томирис Байсафаны өлтірді деп айыпталған Муртузали Меджидовтың ісін қайта қарайтыны белгілі болды.
Алқабилер соты басты күдікті Муртузали Меджидовты кінәлі деп тапты. Мәскеудің Измайлов сотының үкіміне сәйкес, Муртузали Меджидов 13 жылға бас бостандығынан айырылды. Дағыстанның бұрынғы вице-премьерінің ұлы енді қатаң режимдегі колонияда жазасын өтейді.
Дереккөздер
Санат:Мәскеудегі кісі өлтіру Санат:2018 жылғы кісі өлімдері
Алтыбайсор
Алтыбайсор – Ертіс алабындағы көл.
Географиялық орны
Павлодар облысы Ақсу қаласына қарасты аумақта орналасқан көл.
Гидрографикасы
Аумағы 13,6 км2. Ұзындығы 6,2 км, ені 3,2 км. Жағалауы тегіс, шығысы сор батпақты, батысы мен оңтүстігінде Кіші және Үлкен Қалқаман көлдері жатыр. Өңір мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу көлдері Санат:Ертіс су алабы
Матинья
Матинья (Matinha) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Солтүстік Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Байшада-Мараньенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22078 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 408,726 км² шамасында. Халық тығыздығы — 54,0 адам/км².
Санат:Мараньян елді мекендері
Венчурлік капитал
Венчурлік капитал – жаңа және тез дамушы фирмаларды қаржыландыратын капитал, сондықтан осы күрделі қаржы жұмсаудың тәуекелі өте жоғары. Жоғары пайда алу үшін, ұзақ мерзімді инвестициялар салынады. Қаражатты салған жақтар инвестициялардың орнына соған сәйкес қаржыландырылатын фирманың үлесін алады. Қолдаулы фирманың сәтті болатына үміттеніп, инвесторлар жоғары тәуекелге барады. Әдетте венчурлік капиталды инновациялық компаниялермен байланыстырылады.
Фирманың дамуына алғашқы қаржы жұмсалғаннан кейін, венчурлік капиталдың инвестициялары басталады. Венчурлік капиталдың бірінші раунды «Серия А» деп аталады. Фирманың акцияларын сату немесе қосылу мен жұтылу арқылы пайда алу үшін, осы раунд керек.
Періштедей инвестициялар және краудфандингтен басқа, шектеулі тарихы бар компаниялар ашық сауда капиталын немесе банктан қарыз ала алмағанымен, венчурлік капиталды пайдалана алады.
Венчурлік капиталисттер шағын және жаңа басталып жатқан компанияларға инвестициялау арқылы өзіне алатын тәуекелдің орнына, олар компания үлесінің үлкен бөлігіне қоса, көбінесе компания шешімдеріне айтарлықтай бақылау алады. Uber, Airbnb, Flipkart, ReviewAdda, Xiaomi & Didi Chuxing секілді стартаптар – венчурлік капиталисттер осы бастапқы этаптағы фирмаларға қаржыландырудан да көбірек үлес қосатын жоғары бағаланатын стартаптар. Олар сонымен қоса фирманың атқарушы директорларына оның бизнес моделіне және маркетинг стратегияларына стратегиялық кеңес береді.
Венчурлік капитал сонымен қоса жеке және көпшілік секторлардың жаңа фирмалар және индустрияларға өрлеу және дамуы үшін бизнес желілер жасайтын интститут құрастыратын жолы. Бұл институт перспективалық жаңа фирмаларды анықтауға және оларға қаражат,техникалық тәжірибе, тәлімгерлік, маркетинг тәжірибе жіне бизнес үлгісін беруге көмектеседі.
Бизнес желісіне кіргізілгеннен кейін осы фирмалар сәтті болуға лайық, себебі олар іздеу желілерінде өнімнің дизайнын жасайтын және оны құрастыратын құрал болады. Дегенмен, венчур капиталисттерінің шешімдері жиі әділетсіз болып табылады, мысалы, жалпы кәсіпкерлік шешімдер секілді өз-өзіне сенушілік және бақылау иллюзиясын көрсету арқылы.
Тарихы
Венчур – адекватты тәуекел және инвестиция бар барысқа конверсияланған келешек. Кейде оқиғаларды қоспағанда, жиырмасыншы ғасырдың бірінші жарымында бай адамдар мен отбасылар жеке капитал салымын жасаған. Мысалы: Уолленбергтер, Вандербилттер, Уитнилер, Рокфеллердер және Уорбургтер. 1938 жылда Лоренс С. Рокфеллер Eastern Air Lines және Douglas Aircraft компаниялары құруын қаржыландыру көмектескен, және Рокфеллердердің көп компанияларға инвестициялары болған. 1938 жылда Эрик М. Уорбург E.M. Warburg & Co. компаниясын ашқан. Ақыр соңында, осы компаниясы Warburg Pincus деп аталды, және оның венчур капиталға және қаржыландырылатын төлеуге инвестициялары болған. 1916 жылда Швецияда Уолленбергтер Investor AB ашқан. Ол бірнеше швециялық компанияларға инвестор болған, мысалы: ABB, Atlas Copco, Ericsson.
Екінші Дүниежүзілік соғысқа дейін даму капиталы негізінде бай адамдардың кәсібі болған. American Research and Development Corporation (ARDC) мен J.H. Whitney & Company компаниялардың негіздеулерінен бастап, нағыз меншікті қаражат инвестициялауы 1945 жылдан кейін келіп шыққан.
1957 жылда Джорджес Дориот, «венчур капиталдың әкесі», INSEAD компаниясын құрған. Екінші Дүниежүзілік соғыстан қайтқан сарбаздардың бизнестеріне инвестицияларын қолдау үшін, «ұң, жылы Ральф Фландерс және Карл Комптонмен бірге Дориот ARDC компаниясын ашқан. ARDC бірінші тек қана бай отбасыларынан қаражат алмайтын компания болған.
Джон Хэй Уитни және Бенно Шмидт 1946 жылда J.H. Whitney & Company жасаған.
Қаржыландыру
Инвестиция жасағаннан дейін, венчур капиталисттер әдетте компаниясын жете зерттейді. Олар инновациялық идея, ойланған бизнес план, әсерлі менеджмент тобы және өсім потенциалы бар компанияларды іздейді. Олардың арасында үлкен өсім потенциалы бар компаниялар барлығынан артық капиталисттерді қызықтырады, себебі олар өз ақшасын қысқа уақытта қайтарғысы келеді.
Инвестициялағанға дейін, венчур капиталисттер дью-дилидженс өткізу керек, себебі инвестициялар – өтімді және ұзақ мерзімді. Жария саудаға тезірек келу үшін, тағы венчур капиталисттер қаржыландыратын компанияға кеңес береді. Әдетте венчур капиталисттер төрт адыммен көмектеседі: идея жасау, стартап, даму және шығу стратегиясы.
Венчур капиталды іздейтін компаниялар жария сауда-аттықта араласпайды, сондықтан олар инвесторлермен басқа жолдардың арқасында кездеседі: конференцияларда, симпозиумдерде немесе самиттерде. Осы іс-шараларында компаниялардың өкілдері венчур капиталисттермен жеке кездеседі және сөйлеседі. Қазір жаңа ғаламтор ресурстары инвесторлармен кездесу мүмкіндігін береді.
Қарыз сияқты көздері үлкен бастауыш капиталға тиісті компаниялар қаржыландыра алмайды, сол себебі олар үшін венчур инвестиция өте маңызды капитал. Болмашы өнімдерді жасайтын компаниялардың осы жағдайға қатысы болады. Мысалы: компьютер бағдарламасы немесе басқа дәлелденбеген құндылығы бар зияткерлік меншік. Демек, бұл тез өсетін технологияге инвестицияларды түсіндіреді.
Компания инвесторлар іздейтін сапалар көрсеткенде, ол венчур капиталды оңай табады.
Қаржыландыру кезеңдері
Әдетте венчур капитал алтын кезеңнен тұрады:
Егін қаржылындару. Компанияның жаңа идеясына капиталды алу үшін, қаржыландыруның ең бірінші раунд өткізіледі.
Өсім. Ерте сатулар және мануфактуралық қаржыландыру. Осы кезеңде венчур капиталисттер жұмысқа қосылады.
Екінші раунд. Әзірге пайда әкелмейтін компаниялар үшін қосымша капитал.
Көбейту. Пайда әкелетін компаниялар үшін жұмысшы капитал.
Венчур капиталисттердің шығуы. Венчур капиталисттер IPO, екінші сату немесе акцияларды сатып алу арқылы қаржыландырудан шыға алайды.
Көпірлі қаржыландыру. Компания венчур капитал алу кезеңдерінің арасында қосымша көздерді іздейді.
Оқ-дәрі әсері
Оқ-дәрі әсері (действие боеприпаса) — ұрыста қолдану кезіндегі оқ-дәрінің шығаратын тиімділігі. Оқ-дәрі әсері — жандырғыш, кумулятивті, жарықшақты, екпінді, фугасты (негізгі оқ-дәрілер), жарықтандырғыш, белгі беруші, кедергі типтес және басқалар (арнайы тағайындалған оқ-дәрілер) болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Венчурлік капитал
Қаржыландыру кезеңдері
Бірінші раунд мен төртінші раундтың арасында қаржыландыратын компаниялар венчур қарызын ізде алайды.
Венчур капиталист
Венчур капиталист – венчур инвестицияларды жасайтын адам, және осы капиталисттер өз басқарушы және техникалық тәжірибемен қаржыландыратын компанияларға көмектеседі. Венчур капиталисттің ең басты қасиеті – әлеуетті пайдалы технологияны білу.
Құрылым
Венчур капитал фирмасының құрылысы – әріптестік. Оның бас серіктестері кеңес және менеджментпен айналысады. Тағы АҚШ-та венчур капитал фирмасын шектеулі жауапкершілік компаниясы сияқты құруға болады. Мұндай жағдайда, фирмасының менеджерлері басқарушы мүшелері болады, және венчур капиталға инвестициялайтын қорлары шектелген серіктестері болады. Олардың бірлері: жеке зейнетақы қоры, университеттік салымы, сақтандыру компаниясы және т.б.
Түрлер
Венчур капиталист фирмалар олардың әдістерінде айырылады. Көп әр түрлі ықпалдар бар. Олардың бірлері:
Бизнес жағдайы. Кейбір капиталисттер тек қана жаңа ойларға инвестициялайды, бірақ басқалар өскісі келетін компанияларды қолдайды.
Біраз капиталисттер тек қана айқын кәсіптерге инвестициялайды.
Біраз капиталисттер өз жерлерде жұмыс істеу артығырақ деп есептейді, бірақ басқалар халықаралық деңгейде жұмыс істейді.
Венчур капиталисттердің болжалдары айырылады. Мысалы, кейбір капиталисттер тезірек өсімге үміттенеді.
Қордың құрылысы
Венчур капитал қорлардың көпшілігі он жыл қолданылады. Алайда, кей-кейде өтемпаздықты іздейтін компанияларға бірнеше жылдарға ұзарту алуға болады. Әдетте инвестициялардың кезеңі 3-5 жылдар созылады. Осыдан кейін капиталисттердің назары менеджмент және кезектегі портфолиоға жасайтын инвестицияларға көшеді. Сексеніші жылдарда Силиконды Алапта осы өрнек тараған, бірақ бұл іздер тек қана компаниялардың жоғарылуында жасалған.
Шарттың бойнша, сондай қорларда инвесторлардың айқын міндеті бар. Венчур капитал қоры оның мүшелерді инвестициялау үшін байланысқанда, күрделі қаржы жұмсалымы басталады. Егер жауапкершілігі шектеулі серіктестер осы талапқа жауап бермесе, оларға үлкен айыппұл күтеді.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестерден қаржыларды алуы бірнеше айлардан бірнеше жылдарға созыла алады. Қор барлық қаржыларды алғанда, қор жабық деп есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Венчурлік капитал
Орыс жерлерінің Мәскеу төңірегіне бірігуі
Орыс жерінің экономикалық және саяси дамуы. Моңғол-татар үстемдігі орыс жерінің шаруашылығын күйзеліске түсірді. Феодалдық бытыраңқылық сақталды, жеке кінәздер халықтан салық жинап, Моңғол жаулап алушыларына алым төлеп отырды. XIV-XV ғасырлар аралығында орыс жерінде феодалдық қатынас тереңдеп, ауыл шаруашылығында өндіргіш күштер дами бастады. Өндіргіш күштің дамуына егін шаруашылығының жаңаша, үш танапты әдіспен жүргізілуі, мал санының өсуі, қолөнердің дамуы, біртіндеп тауарлардың артық өндірілуі әсер етті. Су диірмендерінің күшімен ұн көп өндіріле бастады. Су күшін тек ауыл шаруашылығында ғана емес, қалалардағы цехтық өндірісте де пайдалана бастады. XIII-XIV ғасырлар аралығында орыс жерінде феодалдық жер иеліктері күшейе бастады. Феодалдар қауымдық жерді тартып алып, шаруаларды кіріптарлыққа түсірді. Шіркеулер де ірі жер иелеріне айнала бастады. Шіркеудің саяси биліғі артып, Алтын Орда ханынан бірқатар жеңілдіктер алып отырды. Ірі шіркеу шаруашылықтары құрылды. XIV-XV ғасырларда жеке феодалдармен қатар, мемлекеттік жер иеліктері де болды. Мемлекеттік жерде жұмыс істейтін шаруаларды «қаралар» деп атады. Олар мемлекеттің пайдасына, кінәз қазынасына алым төледі, қала бекішстерін салуға және жөндеуге қатысты. Жәмшік қызметін, сонымен бірге үй ішілік жұмыстарды да атқарды. Бұлардан басқа «үйреншіктілер», «құны өтелгендер», «келімсектер», «қарыздарлар», «жартыкештер» (түсімнің жартысьш төлеушілер) т. б. тәуелді шаруалар тобы болды.
Феодалдар шаруаларды басыбайлы етуге тырысты. Жер иеленудің жаңа шартпен ұстау формасы қалыптасты. Кінәз өзіне қызмет еткені үшін ерекше шартпен феодалдарға жер иелігін - поместье беретін болды. Поместье иелері помещиктер деп аталды. Помещик алған жер иелігі үшін кінәзға әскери қызмет атқаруға міндеттенді. Феодалдың қызметі тоқтатылған жағдайда, кінәз поместье жерін алып қоюға ерікті болды. Қала және қолөнердің дамуы. Моңғол-татар шапқыншылығы жылдарында киратылған калалар қалпына келтіріліп, өндіріс пен сауданың орталығына айнала бастады. Қаланың өсуі қолөнердің қайта дамуына қолайлы жағдай жасады. Ежелгі шағын темір балқытатын пештер жұмысы жетілдіріліп, қалаларда темір қүю ісі дамыды. Қолөнердің дамуының арқасында қалада ауыл адамдарына қажетті бұйымдар көптеп өндіріле бастады. Зергерлік, құмыра жасау кәсібі кең дамыды. Феодалдық қалалар біртіндеп ірі сауда орталығына айнала бастады. Орыс жерінің ірі қалалары - Мәскеу, Тверь, Кострома, Новгород, Псков, Смоленск, Витебск қайтадан көтеріліп, ірі орталықтарға айналды. Орыс саудагерлері өздерінің тауарларын Алтын Орда астанасы Сарай-Бату қаласына апарып сатып, олардан шетел, әсіресе Үнді, Иран, Қытай тауарларын сатып алып отырды. Әрбір орыс қаласында сауда-саттық орындары көбейе бастады. Бұл феодалдық қатынастың орнығып, шаруашылықтың өркендеуіне, орыс жеріндегі ішкі байланыстың дамуына, натуралды томаға-тұйық шаруашылықтың ыдырап, ақша-тауар қатынасы қалыптаса бастауына мүмкіндік жасады. Бұл процесс орыс жерінің бірігуіне алғышарттар тудырды. Саяси басқару жүйесі. Моңғол-татар үстемдігі жылдарында орыс жерінің саяси басқару жүйесінде айтарлықтай өзгерістер бола қойған жоқ. Бытыраңқы орыс жері бірнеше удельдік кінәздіктерден тұрды. Кінәздіктермен қатар, ұлы кінәздіктер құрылды. Мәскеу, Тверь, Рязань үлы кінәздіктеріне үлестік кінәздіктер (өзіндік жер үлесі бар шағын кінәздіктер) бағынышты болды.
Іс-қағаз жүргізуші дъяк және гюдьячий деген қызметтер қалыптасты. Бұл ар бюрократтық кеңсе қызметкерлеріне айналды. Моңғол-татар шапқыншылығына аз ұшыраған солтүстік-батыс орыс жерінің боярлық басқару жүйесі сақталынды. Негізгі мәселелер боярлар думасында шешілді, сонымен қатар әкімшілік, кеңсе және сот мәселелері шіркеу архиепископтарының қолында қала берді. Новгород пен Псков жерінде бюрократтық сот әкімшілігі қалыптасып, бірқатар сот заңдары шығарылды. Орыс жерінің саяси билігі біртіндеп Мәскеу кінәздігіне ауыса бастады. Бұл процесс Мәскеукінәздігінің күшеюіне, орыс жерін біріктіруге негіз қалады.
Мәскеу кінәздігінің күшеюі
thumb|left|thumb|Мәскеу кінәздігінің картасы XIII ғасырдың аяғы мен XIV ғасырдың басында орыс жерінде бірлік болмай, Моңғол-татарларға бағынышты болып қала берді. XIV ғасырдың басынан бастап ежелгі орыс жерінің шет аймақтары әлсіреп, орталығы - Мәскеу, Тверь кінәздіктерінің орманды және өзендермен коршалған жері жау шапқыншылығына аз ұшырады. Мәскеу қаласы ірі қолөнер орталығына айналды. Орталықта, қолайлы жерге орналасқан Мәскеу кінәздігінде шаруашылық, сауда тез дамып, халқы да көбейе берді. Шет аймақтағы орыс жерінен қашқандар осында келіп паналады. Мәскеу кінәздігі орыс халқын біріктіріп, Моңғол-татар езгісінен азат ету жолында шешуші күрес бастады. Александр Невскийдің баласы Даниил 1301 жылы Коломнаны, 1303 жылы Смоленск жері мен Можайск кінәздігін Мәскеу кінәздігіне қосып алды. Мәскеу кінәздігінің жері екі есеге ұлғайды. Мәскеу өзені түгелдей кінәздік жеріне карады, бұл сауданың өсуіне жағдай жасады.
Мәскеу кінәздігі күшейген сайын оның көрші Тверь кінәздігімен арасындағы күресі шиеленісе түсті. Тверьде 1327 жылы Алтын Орданың алым-салық жинаушыларына қарсы халық бас көтергенде, Мәскеу кінәзі Иван Калита (1325-1340 жылдары кінәздік құрды) осы оқиғаны өз мүддесіне пайдаланып калды. Алтын Орда жасақтарымен бірге Тверь көтерілісін басуға қатысқан Иван Калита Алтын Орда ханы Өзбектің сеніміне ие болады. Алтын Орда пайдасына орыс жерінен алым-салық жинау жөнінде ханнан құқық алған Калитаның қолына қыруар қаржы жиналады. Мәскеу кінәзіне енді көптеген жергілікті кінәздер төуелді бола бастайды. 1328 жылы Иван Калитаұлы кінәз атағын алады. Жиналған салықтан Мәскеу жерін күшейту үшін Иван Калита өзіне көп калдырып отырған, сондықтан оны халық «Қалталы Иван» деп атаған. Ол шіркеуді өз жағына тартып, орыс жеріндегі бар діни билікті Мәскеу шіркеуіне бағындыра бастады. Митрополит Владимирден Мәскеуге көшіп, Мәскеу кінөздігінің саяси түрғыда күшеюіне үлкен ыкпал етті. XIV ғасырдың орта шенінде Алтын Ордадағы билік үшін бақталастық күшейіп, мемлекет әлсірей бастады. Мәскеу кінәздігінің күшеюі орыс жерінің бірігуіне, Алтын Орда өктемдігінен құтылуға қолайлы алғышарт қалыптастырды.
Алтын Орданың құлауы
XIV ғасырда Алтын Орданы билеген Жәнібек хан өлгеннен кейін хан тағына таласқан феодалдық қырқыс өрши түсті. III Иван кезінде Мәскеу кінәздігі күшейіп, орыс жері біріге бастады. Алтын Орда ханы Мамай өзіне бағынбай бара жатқан орыс жерін уысынан шығармау үшін жорыққа шығып, 1380 жылы Куликово даласында жеңіліске ұшырады. Куликово шайқасынан кейін де Мәскеу кінәздігі Алтын Ордаға салық төлеп, бағынышты болып қала берді. Алтын Орда ханы Тоқтамыс екі жылдан кейін 1382 жылы орыс жеріне тағы бір қанды жорық ұйымдастырып, Мәскеу каласын өртеп кетті. 1480 жылы Ахмет хан Орыс жеріне соңғы рет шабуыл жасап, Угра өзенінің бойында орыс әскерлерімен кездесті. Екі жақ бір-біріне қарама-қарсы келіп, орыстар кері шегініп кетті, Ахмет хан Ордаға қайтып оралды. 1481 жылы Алтын Орда ханы Ахмет Сібір ханы Ибақтың колынан қаза табады.
Куликово шайқасы
350px|left|thumb|right|Куликово шайқасы 1378 жылы Мамай бастаған Моңғол-татар әскерлері Рязань жеріндегі Вожа өзенінің бойында біріккен орыс әскерінен жеңіліске ұшырайды. Тұңғыш рет Мәскеу кінәзінің басшылығымен орыс күштері жеңіске жетіп, елдің бірігуі қажет екенін түсінді. Алтын Орданың орыс жеріне әлсірей бастаған үстемдіғін қайта қалпына келтіру үшін Мамай Руське 1380 жылы аса көп әскер аттандырады. Ол Руське карсы Литва кінәзі Ягайломен одақ құрады. Мамайдың калың қолына қарсы күресу үшін Мәскеу кінәзі Дмитрий Иванович әскер жинап, Коломна арқылы Дон өзеніне қарай бағыт алады. Ондағы ойы Литва кінәзі Ягайло әскері мен Мамай қолының бірігуіне жол бермеу еді. Осы мақсатпен Дмитрий Ивановичтің әскерлері 7 қыркүйектің түнінде Дон өзенінен өтіп, Непрядва сағасына, екі өзен аралығындағы Куликово даласына келіп орналасады. 1380 жылы 8 қыркүйекте ертеңгісін шайқас басталды. Бұл шайқас ең ірі шайқастардың бірі болды. Шайқасқа орыс жағынан 120-150 мың, Моңғол-татарлар жағынан да осы шамада адам қатысады. Бұл шайқас туралы тарихи құжатта былай деп жазылған: '''«Күн тұман болатын, тұман ашылғаннан кейін сағат таңертеңгі алтыда екі жақтың әскерлері қарама-қарсы тұрды. Бір уақытта екі жақ бір-біріне қарама-қарсы жүріп, ұлы шайқас басталып кетті. Алғашқы шайқаста татар әскері ішке қарай кіріп, орыс өскерлерінің қатарын сиретіп тастады, бірақ сағат тоғызда үлы кінәздің өзі шайқасқа араласып, қырғын шайқаста екі жақтан да көп адам өлді, Мамайға уақытында көмектің келмеуі татар әскерлерін кейін шегінуге мәжбүр етті. Бұл шайқаста ұлы кінәз ерлігімен жасағын таңғалдырып, аман-есен жауын жеңді».''' Куликово шайқасы орыс әскері үшін де оңайға түскен жоқ, бірақ халықтың қолдауы, бірлік пен ерлік жеңіс ікелді. Кінәз Дмитрийге осы шайқаста жеңген ерлігі үшін халық Донской деген атақ берді.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Дүние жүзі тарихы Санат:Ортағасырлар
Зина Зиябекқызы
Зина Зиябекқызы (17.1. 1952 жылы туған, Төле би ауданы Қызыл әскер ауылы) – сауыншы. 1967 жылдан 1 май кеңшарының «Комсомолдың 50 жылдығы» жастар бригадасында сауыншы болып істеді. 1970 – 75 жылдары облыстық кеңестің депутаты, 1980 жылы және 1985 жылы екі мәрте Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды. «Құрмет белгісі» (1976), Еңбек Қызыл Ту ордендерімен (1981), Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен (1981) марапатталған.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Анге Постекоглу
Ангелос «Анге» Постекоглу (Άγγελος Ποστέκογλου; 27 тамыз 1965 ,Афина) — аустралиялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы, "Тоттенхэм Хотспур" клубының бас бапкері.
Тегі грек, Афинада дүниеге келген. 5 жасында отбасы Аустралияға көшіп өтты.
Сілтемелер
Санат:Грекия футболшылары Санат:Аустралия футболшылары Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Аустралия футбол жаттықтырушылары Санат:Саут Мельбурн ФК жаттықтырушылары Санат:Брисбен Роар ФК жаттықтырушылары Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Иокогама Ф Маринос ФК жаттықтырушылары Санат:Селтик ФК жаттықтырушылары Санат:Саут Мельбурн ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК жаттықтырушылары
Изохрона
Изохрона - 1. Сейсмикалық толқындардың теңдес уакыт аралығында келіп жеткен нүктелерін бір-бірімен жалғайтын сызықтар. 2. Радиологиялық тәсілдер көмегімен анықталған тау жыныстары көнелігінің теңдес мөлшерлерін белгілейтін нүктелерді өзара жалғастыру нәтижесінде нақты жержылнама тұрғысынан алынатын түзу сызық.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Фонтанэлл (Айова)
Фонтанэлл (Fontanelle) — Айова штатының Адайр округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.3 км². FIPS коды — 19-28290.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 692 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Адайр округы (Айова)
Сіз кімсіз, Ка мырза?
«Сіз кімсіз, Ка мырза?» — толық метражды көркем фильм. 2010 ж. Қазақфильм және Изарус-Фильм студиялары шығарған.
Сюжеті
Пойыздағы бір қарт кісінің жанында ашық жарқын, әңгімешіл жігіт отырады. Бірақ жүзі жылы көрінгенімен оның ішінде не ойы бар екенін ешкім білмейді. Бұл адамның қауіпті екенінен ел-жұрт бейхабар.
«Сіз кімсіз, Ка мырза?» фильмі ұзақ уақыт өзге елде түрмеде отырып, еліне оралған бұрынғы кәсіби барлаушының өмірі туралы. Кинода достық, сезім, ізгілік пен зұлымдық тайталасымен қатар, қылмыс әлемі, есірткі бизнесінің адамдар тағдырына әсері және онымен күрес сияқты көкейтесті мәселелер көтеріледі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан атыс-шабыс фильмдері Санат:Қазақстан шытырман оқиғалы фильмдері Санат:Ресей атыс-шабыс фильмдері Санат:Ресей шытырман оқиғалы фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері
Өзеннің түсуі
Өзеннің түсуі
Өзеннің түсуі-ағын мөлшерінің күрт өзгеруінен туатын өзендегі мұз жамылғысының бұзылуы.
Жеке айдындарғы мұз кесектері өзендермен ағып шығады, немесе өз орнында ериді.Өзендерде өзеннің түсуі нәтижесінде сең жүру процесі қалыптасады. Еуропада солтүстіктен оңтүстікке қарай ағатын өзендер (Волга, Дон) және Қазақстандағы Жайықта өзеннің түсуі сағалық бөліктерінен, Сібір өзендері керісінше алдымен жоғары ағысында басталады.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Өзендер
Иммунды терапия
Иммунды терапия — ауруларды емдеудің түрі. Ол үшін гомеостазды қалпына келтіру немесе иммунитеттің жеке жүйелерінің қызметтерінің орнын уақытша баса тұруға бағытталған иммунологиялық әдістері қолданылады.
Басдаль
Басдаль (Basdahl) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ротенбург-на-Вюмме ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1461 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,34 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 57 004. Муниципалитеттің басшысы — Ульрих Эленд.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Тузлукуш
Тузлукуш — Башқұртстанның Белебеев ауданындағы ауыл, Тузлукушев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 377 адамды құрады. Пошта индексі — 452036, ОКАТО коды — 80209837001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қаулау
thumb|қалауған |[[коррозия]] Қаулау (Обрастание) — сулы ортадағы имараттарды, заттарды және денелерді (кит денесінің үстін, кеме корпусын, порт имараттарын, қабырғаларды, құбырларды және т.б.) өсімдік, жануар және микроскоптық организмдердің қаптауы.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Хамелова-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 1488
IC 1488 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2800840.
Вила-Велья-ди-Родан (аудан)
Вила-Велья-ди-Родан (аудан) (Vila Velha de Ródão) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Вила-Велья-ди-Родан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2056 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 90,41 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora da Conceição).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Рублиха
Рублиха — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мугай өзенінің оң жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тагил өзені Төменгі Тагил қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Жәнібек (Батыс Қазақстан облысы)
Жәнібек — Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданындағы ауыл, аудан және Жәнібек ауылдық округі орталығы, темір жолы стансасы.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Орал қаласынан батысқа қарай 440 км жерде, ақ жусан аралас шөл бидайық, көкпек, бұйырғын өскен, сортаң, cop келген қоңыр, бозғылтқоңыр топырақты шөлейт белдемде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 7580 адам (3783 ер адам және 3797 әйел адам) болса, 2009 жылы 7460 адамды (3663 ер адам және 3797 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Жароков атындағы орта мектеп, А. Оразбаева атындағы орталау мектеп, жалпы білім беретін мектеп-интернат, мәдениет үйі, ауданы аурухана, отбасылық-дәрігерлік амбулатория, т.б. мекемелер бар. Жәнібекте Азамат соғысы мен Ұлы Отан соғысында қаза тапқандарға обелиск-ескерткіш, Қазақстан партия және мемлекеттік қайраткері Алма Оразбаеваға мемориал-тақта, Кеңес Одағының Батыры Мәншүк Мәметоваға, әскери-саяси басшы Х.Халиуллин және қазақ ақыны Тайыр Жароковқа ескерткіштер орнатылған. Ауыл арқылы Астрахан-Саратов темір жолы өтеді. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль және темір жол арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Жәнібек ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері Санат:Қазақстанның қала статусынан айырылған елді мекендері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Бюльштедт
Бюльштедт (Bülstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ротенбург-на-Вюмме ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 732 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,53 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 57 010. Муниципалитеттің басшысы — Фридхельм Иммиг.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Рига бітім шарты (1921)
нобай|оңға Рига бітім шарты – РКФСР, УССР және Польша аралында соғысты тоқтату, екі жақтың қарым-қатынасын қалыпқа келтіру туралы 1921 ж. 18 наурызда жасалған шарт.
Тарихы
нобай|солға|Польша делегациясы 200px|нобай|оңға Польша реакцияшыл топтары мен Антанта империалистері бастаған 1920 ж. совет-поляк соғысы барысында РКФСР бейбіт бітімге келу жөнінде бірнеше рет ұсыныс жасады. Алайда Антантаның арандатуымен Польша үкіметі уақыт ұту мақсатымен келіс сөз жүргізу үшін қисынға келмейтін шарттар ұсынды. 1920 ж. 25 сәуірде поляк әскерлері тағы да шабуылды үдете түсті. Бірақ қызыл Армия қарсы шабуылға шықты. Англияның сыртқы істер министрі Керзон уақытша басып алған Ресей жерін өз пайдасына шешу мақсатымен Антанта державалары өкілдерінің атынан нота жолдады. Кеңес үкіметі 12 шілдеде бұл нотаға келіспей, тек Польшамен ғана бітім шартын жасасатындығын білдірді. , тамызда Англия Қызыл Армияның алға жылжу шабылуын тоқтадуды талап етті. 1920 ж. 12 қазанда Ригада бейбіт келісімнің алғашқы шарттары жасалды. 18 қазанда соғыс тоқтатылды. 5 ай келіс сөзден соң Рига бітім шартына қол қойылды. Онда Польшаға Украина мен Белоруссияның батыс аймақтары берілді. ЕКі жақ бір-бірінің ішкі істеріне қол сұқпауға, бір-біріне қарсы арандатушы ұйымдар мен топтар құрмауға келісті. Польша өз еліндегі орыстарға, украиндықтар мен белорустарға ұлттық мәдениетін, тілін дамытуға, дінін сақтауға толық құқық беруге міндеттенді. РКФСР мен Украина жеріндегі поляктарға да сондай құқық сақталатын болды. Соғысқа байланысты болған шығындарды өндіріп алудан екі жақ  та бас тартты. Саяси тұтқындарды. Босатып, азаматтардың еліне қайтуына мүмкіндік берілді. Шартта экономикалық, құқықтық мәселелерді ретке келтіретін ұсыныстар да жасалды.
Дереккөздер
Санат:Польша Санат:Украина тарихы Санат:Бітімгершілік келісімдер Санат:1921 жыл
Босфор бұғазы
Босфор бұғазы, Қаратеңіз бұғазы — Қара және Мәрмәр теңіздерін жалғастыратын, Еуропа мен Азия құрлықтары аралығындағы су айдыны. Ұзындығы 30 км, орташа ені 2 км, фарватерінің ең таяз жері 20 м. Жағасы биік, тік жарлы. Табиғи қойнауларының ішіндегі ең қолайлысы — “Алтын мүйіз” қойнауы (Еуропалық бөлігінде). Жағалауында Түркияның ең ірі қаласы — Стамбұл орналасқан. Боспор бұғазының экон. және стратегиялық маңызы зор. Бұғаз арқылы ТМД елдерінен, оның ішінде Қазақстаннан әлемдік рынокқа мұнай, астық, түсті металдар, т.б. өнімдер тасымалданады.
Санат:Түркия бұғаздары Санат:Атлант мұхиты бұғаздары Санат:Ыстанбұл
NGC 4371
NGC 4371 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4371 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40442, UGC 7493, MCG 2-32-33, ZWG 70.57, VCC 759.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Отау жабар
Отау жабар
Отау жабар — қазақ халықының ұлттық бұйымы: бұрын ұзатылатын қалыңдықтың отауын тіккенде, оның киіз жамылғышын жапқаны үшін әйелдердің куйеу шешесінен алатын кәдесі.
Отау жабар кәдесін куйеу аулында отау тігуші әйелдер қызды ертіп әкелген адамнан да алады. Кәде ретінде көбінесе көйлектік мата немесе ақша беріледі де оны кәде сұраушы әйелдер өзара бөлісіп алады.
Дереккөздер
Санат: Қазақ салт-дәстүрлері Санат: Отбасы
Морфомүсін
Морфомүсін (грекше morphe – пішін, түр және латын sculptura – мүсін), Жер бетінің салыстырмалы шағын бедерінің формалары (сай, жыра, өзен аңғары, төбе, мореналық қырқалар, жағалық шағылдар, карстық шұңқырлар, т.б.), морфоқұрылымның бөлшектері жатады. Бұлардың пайда болу кезеңінде сыртқы – экзогендік (жел, су тасқыны, күн энергиясы) процестер басты орын алады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Бьянки
Бьянки (Bianchi) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1543 адамды құрайды. Халық тығыздығы 48 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 87050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Біртал
Біртал — Ақмола облысы Есіл ауданы, Интернациональный ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Есіл қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 66 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 472 адам (235 ер адам және 237 әйел адам) болса, 2009 жылы 230 адамды (115 ер адам және 115 әйел адам) құрады. .
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Ақмола облысы) елді мекендері
Жер геологиясын ғарыштан зерттеу
Жер геологиясын ғарыштан зерттеу - геологиялық және геофизикалық деректерді автоматты ғарыш аппараттары, жасанды жерсеріктері, адам басқарган ғарыш кемелері және орбиталдық бекеттер көмегімен алу және өңдеу, сол сияқты осы мағлұматтарды Жердің құрылыс және даму заңдылықтарын ұғыну, пайдалы қазба кендерін іздестіру, жаһандық және аймақтық құрылымдарды зерттеу, геологиялық карталау, бүгінгі таңда етек алған физикалық-геологиялық процестерді бағдарлау т. с. с. келелі мәселелерді шешуге кеңінен қолдану.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Лавра (Шижма тармағы)
Лавра — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шижма өзенінің сол жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Котельнич қаласынан, қала типті ауылдағы Аркуль Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Казылгах
Казылгах — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Башкаус өзенінің оң жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
Үстеулі сөз тіркесі
Үстеулі сөз тіркесі орыс наречное словосочетание — басынкы сынары үстеу сөз болып келетін сөз тіркесі. Үстеу сөздер есімді тіркестердің де, етістік тіркестердің де күрамында кездеседі. Үстеулі сөз тіркесінде негізінен мезгіл үстеулері зат есім, сын есім, сан есімдерге және бар, жоқ сөздеріне катысты болып, кабыса байланысады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Диатомдар
Диатомдар - (грек. diatome — екіге жарылған) — палеонтологияда: бір клеткалы балдырлар; протопласттан тұратын клеткасы кремнийлі сауытшамен көмкерілген; теңіз суларында да, тұщысуларда да әр түрлі температуралар жағдайында тіршілік ете алады. Бұл балдырлар сауытшаларының жнынтықтары есебінен "диатомиттер" деп аталатын кремнийлі таужыныстар қалыптасады; юра кезеңінен бері белгілі. Синонимі: диатомдық балдырлар.
Дереккөздер
Санат:Геология
Кедендік декларация
Кедендік декларация - декларанттың кедендік мақсаттар үшін қажетті кедендік шекара арқылы өткізілетін тауарлар мен көліктік құралдар туралы, олардың кедендік режимі мен басқа мәліметтердің, белгіленген пішімдегі дәл деректер мәлімдемесі. Кедендік декларация ұсынылатың тауармен бірдерлікте беріледі. Кедендік декларацияны беру кедендік органға қажетті құжаттарды ұсынумен ілесе жүруі тиіс. Кедендік декларацияда көрсетілген ақпараттарды тексеру мақсатымен кедендік орган косымша мәліметтерді сұратуға құқықты.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Терминативтік
Терминативтік - белгілі нәтижеге жетуге бағытталған белгілі шектікті жобалайтын іс-қимылды білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Регальбуто
Регальбуто (Regalbuto) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Энна провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7709 адамды құрайды. Халық тығыздығы 46 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 169 км² шамасында. Пошта индексі — 94017.
Елді мекеннің қамқоршысы — Вит.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
NGC 694
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1861 жылы 2 желтоқсанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 694 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6816, UGC 1310, MCG 4-5-20, MK 363, 5ZW 122, IRAS01481+2144, ZWG 482.24.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Кіші Хоста
Кіші Хоста — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хоста өзенінің оң жағалауынан 4,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Қара теңіз су алабының өзендері Шепси өзені су алабының батыс шекарасынан Псоу өзеніне дейін (РФ мен Грузия шекарасы). Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Қаратеңіз су алабындағы өзендер.
Нусс
Нусс (Nousse) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40205, пошта индексі — 40380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 274 адамды құрады. Халық тығыздығы — 70,8 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Шоқай датқа
Шоқай Датқа Қарабекұлы – Қаратау өңірінде, ортағасырлық гүлденген қала болған Саудакентте 19 ғасырда өмір сүрген белгілі тарихи тұлға.
Ол қара қылды қақ жарған әділдігімен, ауыздыға сөз бермес шешендігімен кеңінен танылған, жастайынан ел басқару ісіне араласып, рулар мен тайпалар арасында ғана емес, көрші жатқан туыстас елдер арасында мәмілегерлігімен аты шыққан қайраткер. Шоқай датқа 19 ғасырдың басында Саудакентте өмірге келген. Тарихымыздан белгілі, 19 ғасырдың екінші жартысына дейін Қазақстанның оңтүстік, оңтүстік-шығыс аймағы Қоқан хандығының ықпалында болды. Қаһарлы Қоқан ханы болған Омар, одан кейін Құдияр қазақтарға олардың арасынан шыққан беделді, ел арасында қадірі асқан ықпалды тұлғалар арқылы басшылық жасады. Қаратаудың теріскейіндегі қазақ елінің беделді, билікке араласа бастаған жас Шоқайына Қоқан билеушілерінің қалауы түсіп, оған хан сарайының лауазымды қызметі – датқа атағы берілді. Шоқай датқа Қарабекұлы Құдияр ханға және оның шылауындағы зорлықшыл топқа емес, өзінің халқына қалтқысыз адал қызмет етті. Сол замандағы оңтүстік өңірінің тарихи тұлғалары Сапақ датқа, Бөлтірік шешен, Байзақ датқа, Жәкел датқа, Майкөт ақын, басқа да белді азаматтармен қарым- қатынаста болды. Ел бірлігіне, халықтың болашағына байланысты мәселелерді солармен ынтымақта шешіп отырды. Ол Кенесары хан Шу бойына келгенде онымен дәмдес, тұздас болды. Оған қолдау көрсетті. Қырғыз, қазақ арасындағы дау-дамайларды шешуге араласты. Қоқан хандығында қызметте жүріп Шоқай датқа қазақ халқының дербес дамуын, тәуелсіздігін армандады және осы жолда күресті, өмірін арнады. Ол орыс халқымен экон. және әскери бірлікті жақтаған прогрессивті қайраткер болды. Оңтүстік қазақтарын Ресейге бірігуді жүзеге асырған тұлға да Шоқай датқа. Бұл жөнінде нақты тарихи дерек бар. Полковник Черняевтің өзінің басшылығына жолдаған хатында Қоқан хандығына да ықпалы зор, қазақтар арасында да зор беделге ие Шоқай датқа Қарабекұлымен осындай келісім болғандығын жазады. Шоқай датқаның орыстармен ынтымаққа баруын қатыгез Қоқан ханы кешірмейді. Кейбір деректер бойынша, Шоқай датқа кезекті бір сапардан оралғанда қоқандықтардың үзеңгісіне у жаққанынан қайтыс болады. Шоқай датқа – еліне, жеріне өлшеусіз қызмет жасаған, артында сөзі мен ісі қалған ірі тарихи тұлға. Оның өмірі мен қызметі қазақ елі тәуелсіздік алғаннан кейін ғана зерттеліп, жарық көре бастады. Шоқай датқа жайлы мемл. «Дарын» жастар сыйлығының лауреаты, ақын М.Ыбыраев дастан жазды. Жазушылар Б.Әбілдаұлы хикаят, Д.Шалқарбаев пьеса, М.Төлепбергенов, Ж.Миллионов зерттеу мақалалар арнады. 2001 ж. Алматыда «Үш қиян» баспасынан журналист Ж.Миллионовтың құрастыруымен және Шоқай датқаның тікелей ұрпағы, кәсіпкер Серік Аппазовтың демеушілігімен тарихи танымдық «Шоқай датқа» кітабы шықты. Сол жылы Саудакент а-ндағы өзінің кесенесі жанына Шоқай датқаның еңселі ескерткіші орнатылды. Оның 200 жылдығы Сарысу ауданы көлемінде кеңінен аталып өтті. Шоқай датқаның туған жері Саудакент а-ндағы кесенесі 19 ғ-да салынған, респ. мәндегі сәулет өнерінің үздік үлгісі болып саналатын бағалы тарихи ескерткіш. Ол мемл. қорғауға алынған.
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих
Нұра (Нұра ауданы)
Нұра (2017 жылға дейін — Киевка) — Қарағанды облысы Нұра ауданынындағы кент, аудан және Нұра кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Қарағанды қаласының солтүстік-батысында 210 км жерде, Үлкен Құндызды өзені сағасында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1898 жылы қаланған. 1928 жылдан аудан орталығы, 1964 жылы кентке айналды.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 6807 адам (3253 ер адам және 3554 әйел адам) болса, 2009 жылы 5956 адамды (2797 ер адам және 3159 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан кенттері
Сен-Жан-Тролимон
Сен-Жан-Тролимон (Saint-Jean-Trolimon) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Кемпер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29252, пошта индексі — 29120.
Котучи-Яга
Котучи-Яга — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Татляга-Яга өзенінің сол жағалауынан 68 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 80 км-ді құрайды.
Сен-Жан-Тролимон
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Котучи-Яга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Сен-Жан-Тролимон
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Котучи-Яга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ньюпорт
Нью́порт (Newport) — Ұлыбританияның Уэльс аймағындағы орналасқан қала.Провинцияның үшінші ірі қаласы (Кардифф және Суонсиден кейін).
Қала Уэльстің оңтүстік бөлігінде орналасқан.Кардиффпен батысында, Кайрфилли мен Торвайн облыстарымен солтүстігінде, Монмутшир графтығымен шығысында шектеседі.
Қала 1 097 000 халқы бар Кардифф-Ньюпорт агломерациясының құрамына кіреді.
2011 жыл бойынша қаланың шамамен 90%-ы - ақтар, 5,5%-ы - азиаттар, 1,7%-ы қара нәсілділер 1,1%-ы мулаттар және 0,5%-ы метистер.
Бауырлас қалалары
🇩🇪 Хайденхайм-на-Бренце, Германия (1980) Кутаиси, (1989) 🇨🇳 Гуанси-Чжуан автономдық ауданы, Қытай (1996)
Матойнс
Матойнс (Matões) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Шығыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кашиас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27257 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1858,007 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,7 адам/км².
Тарихы
Санат:Мараньян елді мекендері
Өкпедегі тесікті туберкулез
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Юрий Игорьевич Иванов
Карьерасы
"Спартак" (Мәскеу) клубының түлегі. Бірақ "Спартактың" негізгі құрамында бір рет те алаңға шыға алмай, деңгейі төмен клубтарға ауысып кетті. Тек 1988 жылы "Қайратқа" ауысқан соң ғана КСРО жоғары лигасында ойнауға мүмкіндік алды.
"Қайрат" сапындағы тұңғыш ойынын 1988 жылы 8 мамырда КСРО федерациялары кубогында "Нефтчиге" қарсы өткізді, бұл ойын 4:4 есебімен тең аяқталды. Алты күннен соң "Жальгириске" қарсы ойында тұңғыш рет КСРО жоғары лигасында алаңға шықты.
1989 жылы Павлодардың "Трактор" клубына ауысты.Тұңғыш ойынын 9 мамырда "Мелиоратор Қызылорда" клубына қарсы өткізді.
1990 жылы Латвияның "Даугава" клубына ауысты.
1991 жылы "Пардаугава" қатарын толықтырды.
1992 жылы Ресей премьер лигасында ойнайтын "Кубань" клубына ауысып, сол жылы карьерасын аяқтады.
Сілтемелер
Санат:Мәскеуде туғандар Санат:КСРО футболшылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары Санат:Пардаугава ФК ойыншылары Санат:Даугава Рига 1944 ФК ойыншылары Санат:Кубань ФК ойыншылары
Лон Три (Колорадо)
Лон Три (Lone Tree) — Колорадо штатының Дуглас округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4 873 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.5 км² шамасында. FIPS коды — 08-45955.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Санта-Энграсиа-дель-Хубера
Санта-Энграсиа-дель-Хубера  (Santa Engracia del Jubera) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Логроньо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 180 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 86,07 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 27 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Квак Тхэ Хви
Квак Тхэхви, Квак Тхэ Хви (곽태휘; 8 шілде 1981 жыл, Чхильгок, Корея Республикасы) — оңтүстік кореялық футболшы, қорғаушы.