cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тарту
Тарихы
220px|left|thumb|Тарту (1866) Тарту — Балтық жағасындағы орналасқан ең көне қалаларының бірі. Бұл жердегі көне адамның тұрақты қонысы V ғасырмен даталанған, ал ескі қаланың орны VI—VIII ғасырлармен. Ескі қала Тарбату (tarvas — эст. 'жабайы өгіз') деп аталған. Осыдан эстон тіліндегі кейінгі атауы — Тарту, сонымен қатар Dörpt, Dorpat немесе Дерпт.
Гуриньен
Тарихы
Санат:Параиба елді мекендері
Тарту
Тарихы
1030 жылы Тарбату қаласы киев князі Ярослав Мудрыйдың жасағымен жауланды. Ярослав қаланы өзінің христиандық есімімен Юрьев деп атады.
1061 жылы қала жергілікті тайпалармен өртенді.
1224 жылы ұзақ уақытты қоршаудан кейін қала неміс серілер-семсершілермен жауланды.
Қаланың атауы немісше Дорпат деп өзгертілді және Дорпат епископтығының орталығына айналды.
1600—1603, 1625—1656 және 1661—1704 жылдары Дорпат Швецияның, 1603—1625 жылдары — Польша мен Литва одағының, ал 1656—1661 жылдары — Ресейдің иесінде болды.
1632 жылы қалада «Густавиан академиясы» (қазіргі кезде — Тарту университеті) ашылды, Швед корольдігіндегі екінші (Уппсала университетінен кейін) жоғары оқу орны.
Тоқырасыздық
Тоқырасыздық - бұйымның белгілі бір уақыт ішінде берілген талапқа сай деңгейде өзінің жұмысқа жарамды қабілетін сақтау қасиеті.
Дереккөздер
Санат:Механика
Тарту
Тарихы
1893 жылы қалаға 1919 жылға дейін сақталған Юрьев атауы қайта берілді.
1919 жылдың қаңтарында эстон әскерлері Қызыл Армияны Юрьевтен шығарып, қысқа мерзім ішінде шамамен 360 адам өлтірілді. Эстония республикасында қала атауы Тарту деп өзгертілді.
1940 жылы Эстонияға кеңес әскерлері енгізіліп және ЭКСР құрылды, сол жылдың 6 тамызында КСРО-ға қосылды. 1940 жылдан бастап Тарту мемлекеттік университеті эстон және орыс тілдерінде білім беретін кеңестік жоғарғы оқу орнына айналды.
1950 жылға қарай қала халқы 55 мың адамға дейін жетті.
Білім беру және ғылым
thumb|right|200px|Тарту университеті. Бас ғимараты (2006) Қалада Тарту университеті (бұрынғы атаулары — Дерпт университеті, Юрьев университеті) орналасқан — Эстонияның жетекші жоғарғы оқу орны, елеулі ғылыми негізге және көмекші мекемелер (Тарту обсерваториясы, Эстонияның гендік қоры және басқалар) жүйесіне ие, сонымен қатар Тарту университетінің Вильяндидегі мәдениет академиясы. Тарту университетіндегі ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-құрастырымдық қызметінің елдегі көрсеткіштер жарты көлемін құрайды. Тартуда Эстонияның жаратылыстану ғылымдар университеті (бұрынғы атауы — Эстонияның ауыл шаруашылығы академиясы) және тағы 9 жоғарғы оқу орны орналасқан.
Қалада Эстонияның биоорталығы, Тарту биотехнологиялық паркі және Тарту ғылыми паркі орналасқан. 2001 жылы негізделген Тарту биотехнологииялық паркі Солтүстік және Балтық елдердің биотехнологиялық кәсіпорындарын және ұйымдарын, сонымен қатар Ғылыми парктердің халықаралық қауымдастығы (IASP) біріктіретін ScanBalt одағының мүшесі болып табылады. 1992 жылы негізделген Тарту ғылыми паркі ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-құрастырымдық қызметімен айналысатын Эстонияның оңтүстігінде орналасқан барлық мекемелермен және ең алдымен Тарту университетімен тығыз байланыстарға ие. 2010 жылы Тарту ғылыми паркінде Балтық елдерінің арасындағы ең ірі нанозертхананың құрылысы басталды.
Бауырлас қалалары
Тарту қаласының бауырлас қалалары:
Дереккөздер
Санат:Эстония қалалары
Қосы батыр
Қосы Батыр Сәмбетұлы (1670, Байзақ ауданының Талас өзенінің бойында, Түймекент аулының маңында – 1760, қазіргі Тұрар Рысқұлов ауданы Мойынқұм ға шектес Әбілқайыр-Сұмқайтты аталатын өңіріндегі қорымға жерленген) – қазақ-жоңғар соғысының айтулы қаһармандарының бірі. Он бес жасында жоңғар қалмақтарымен шайқасқа араласқан. Жиырма бес жасында елге кеңінен танылып «ақ сауытты, алмас қылышты хас батыр-Қосы батыр» атанған. Аңырақай шайқасына шымыр Қойгелді батыр бастап барған қолдың мыңбасысы болған. Жарты ғасыр жаумен жағаласқан Қосы батыр Ұлы жүздің биі – Төле бидің сенімді серіктерінің бірі болғаны жайлы дерек мол. Қосы батыр қалмақтардың тұтқынына түсіп қалғанда оны босатуды сұрап Төле би албан Хангелді батырды елшілікке жіберген. Ел аузында Төле бидің: Хоңтайшылар қонтиып, Қоқаңдай берме Қосыға. Қоқаңдай берсең Қосыға, Ағады қаның жосыла! Өлімнен Қосы қорықпайды, Бар құқайың осы ма?.. – дегені сақталып, беріге жеткен. Қосы батыр жауынгерлік ерліктерімен қоса мәмлегер, елші болып та халқына көп қызмет еткен. Атақты қолбасшы Бөгенбай батыр мен Төле бидің тапсырмасымен кең байтақ қазақ өлкесінің талай түкпірін шарлаған. Бір деректе 1741 ж. Атырау жаққа, Кіші жүз еліне барып, қару-жарақ пен көмекке жасақ алып келгені жайлы айтылады. Қосы батыр ұрпақтары, негізінен, облыстың Байзақ, Шу, Мойынқұм аудандарында, сондай-ақ, Алматы, Оңтүстік Қазақстан, Ақмола облыстарында тұрады. Олардың арасынан батырлар, билер, ақындар, қоғам қайраткерлері көп шыққан. Қойайдар би, Дәуітәлі мен Мәңке билер, атақты Балуан Шолақ Баймырзаұлы, ақындар Бармақ Мықанбайұлы, Үсіпәлі Қалыұлы, Сәрсен Жылысбайұлы – Қосы батыр ұрпақтары. Бертінгі Кеңес Одағының Батыры Ағәділ Суханбаев, көрнекті ұйымдастырушылар, қоғам қайраткерлері Төребай Ақбозов, Жапар Түйебеков, заңгер Оразалы Ақботаев сияқты облысқа, республикаға танымал көптеген азаматтар шыққан. Олардың арасында Парламент Мәжілісінің депутаты, жазушы-журналист А.Бекбосын, ұзақ жыл облыстық деңгейде басшы қызметтер атқарған марқұм Ж.Сапарәлиев, облыстың Шу, Байзақ аудандарының әкімі болған, қазір облыс әкімі ауыл шаруашы. басқармасының бастығы А.Кәрентаев және басқалар бар. Еліміз тәуелсіздік алған жылдары ұрпақтары Қосы батырға кіндік қаны тамған жерден – Ақбақайдың көк тасынан қашалған еңселі ескерткіш орнатты. Оның ашылу салтанаты 1998 ж. 28 қыркүйекте өтіп, оған облыстың барлық аудандары мен Алматы, Ақмола облыстарынан ұрпақтары, қонақтар келіп қатысты. Батыр ескерткіші жанынан оның ұрпағы Сапарәлиевтер әулеті өз қаржыларымен сәулетті мешіт-медіресе тұрғызып, елге тарту етті. Қазір бұл жер имандылық ордасына айналып отыр. Қосы батырдың ғажайып ерліктері, өнегелі өмірі қаламгерлердің көптеген шығармаларына арқау болды. Солардың ішінде жетінші ұрпағы болып келетін А.Бекбосын шоқтығы биік шығармалар туғызды. Батырдың тағы бір ұрпағы танымал сазгер, «Дарын» сыйлығының иегері М.Ілиясов А.Бекбосынның сөзіне «Қосы батыр туралы ән – дастан» жазды. Журналист Т.Толқынбайұлы «Мерей» баспасынан «Қосы батыр Сәмбетұлы және оның замандастары мен ұрпақтары» деген жинақ шығарды. Қосы батыр есімі Тараз қаласымен мен Сарыкемер ауданындағы үлкен көшелерге, ұрпақтары тұратын ауылдардың біріне берілген. Т. Толқынбаев
сілтемер
Санат:География
Калининка
Калининка — Ресейдегі өзен. Иваново облысы, Владимир облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Туга өзенінің оң жағалауынан 3,1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Нерль бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Копья (Холуница тармағы)
Копья — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Белая Холуница өзенінің оң жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кирквилл (Айова)
Кирквилл (Kirkville) — Айова штатының Уапелло округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.4 км². FIPS коды — 19-41565.
Лонгей
Лонгей (Longueil) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,73 км² шамасында.
Кирквилл (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 214 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уапелло округы (Айова)
Лонгей
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Гвадалахара (футбол клубы)
Депортиво «Гвадалахара» (Club Deportivo Guadalajara S.A. de C.V.), «Чивас» (Chivas) ретінде де тамынал — Мексикалық әуесқой футбол клубы. 1906 жылы 8 мамырда құрылған.
Мексикалық тағы бір клуб — "Америка" екеуі Мексика чемпионатының жоғары лигасынан ешқашан түскен емес. Айта кетейік, "Гвадалахараның" бітіспес қарсыласы да осы "Америка".
1986 жылы 17 тамызда "Ацтекада" өткен «Америка» — «Гвадалахара» матчsнда төреші Антонио Маркес 71-минутта алаңдағы 22 футболшының барлығына да қызыл қағаз көрсетіп, алаңнан қуған. Себебі, екі жақ болып, жаппай төбелесіп кетіп, төрешіні тыңдамай қойған. Ойын солайша соңына жетпей бітіп қалған.
"Гвадалахара" тек таза мексикалық футболшыларды ғана құрамына қабылдайды.
КОНКАКАФ Чемпиондар Кубогының тұңғыш жеңімпазы (1962)
Сілтемелер
Санат:Мексика футбол клубтары Санат:1906 жылы құрылған футбол клубтары
Тұздықақ
Тұздықақ, Ащықақ – Нарын құмының солтүстік-батысындағы сор.
Жер бедері
Сор солтүстік-батыстан шығысқа, оңтүстік-шығысқа қарай доғаша иіліп созылып жатыр. Ұзындығы 110 – 120 км, орташа ені 15 км, солтүстік-батысында 35 км-ге дейін жетеді. Ойыстау келген сор теңіз деңгейінен 8 м төмен жатыр. Көктемдегі қар суының еріп, осы ойысқа шоғырлануынан пайда болған. Түбінде жұқа тұз қабаты түзілген. Тұзды балшықтың құрамы сульфатты-хлоридті, тұнбасының жалпы минералдары 5 – 10 г/л.
Өсімдігі
Жер бедеріне сорға, тұзға төзімді өсімдіктер тән. Олар: ақсора, тұзбұршақ, қаңбақ, сораң, қарабарақ, т.б. Шеткі бөліктерінде наурызгүл, сарысазан, шағыр, қарасексеуіл, қаражусан, т.б. өсімдік түрлері өседі.
Дереккөздер
Санат:Бөкей ордасы ауданы көлдері Санат:Сорлар
Сәйкес күй
Дереккөздер
Санат:Физика
Тугулымка
Тугулымка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Тюмен облысы, Курган облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пышма өзенінің сол жағалауынан 225 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пышма Белоярск суқоймасынан сағасына дейін, Рефт өзенін қоспағанда бастауынан Рефтинск су торабына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Колоньо-аль-Серио
Колоньо-аль-Серио (Cologno al Serio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 19 409 адамды құрайды. Халық тығыздығы 553 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 24055.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Тұқпай
Тұқпай — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Подстёпный ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 58 адам (29 ер адам және 29 әйел адам) болса, 2009 жылы 177 адамды (84 ер адам және 93 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Атқұйрықтар тұқымдасы
Атқұйрықтар тұқымдасы (Hippuridaceae) – бақажапырақ тұқымдасына жататын қосжарнақты өсімдіктер. Негізінен Солт. жарты шардың салқын және қоңыржай белдеулерінде кездесетін 1 туысы – атқұйрық (Hіppurіs), оның 1 түрі – суқарағайатқұйрық (Н. vulgarіs) бар. Биікт. 15 – 45 (120) см, жалаң, жартылай не әбден суға батып өседі. Тамыр сабағы өрмелегіш, су түбінде тамырланады. Кейбір бұтақтары судан шығып тұрады, сол бұтақтарында гүлдері жетіледі. Жапырақтары шоғырлана орналасады, су бетіндегілері ұсақ, су астындағылары ұзын (ұзындығы 10 см) болады. Гүлдері бір-бірден жапырақ қолтығынан шығады, қос жынысты. Аталығы біреу, оның ірі тозаңқабы бар. Жел арқылы тозаңданады. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, маусым – қыркүйекте жемістенеді. Жемісі – ұсақ, бір тұқымды сүйекше. Олар сумен немесе құстармен таралады. Атқұйрық көптеген су жануарларының қорегі болып саналады.
Sum 41
Sum 41(«сам фоти-уан» деп оқылады) – Эйджакс қаласының канадалық панк-рок-тобы. Ресми түрде топ 1996 жылы ашылған. Қазіргі топ құрамына Дерик Уибли (вокал, ырғақты гитара, пернелі), Джейсон МакКэслин (бас-гитара, бэк-вокал), Том Такер (соло-гитара, бэк-вокал, пернелі), Дэйв Бэкш (соло-гитара, бэк-вокал) және Фрэнк Зуммо (дағыра, бэк-вокал) кіреді. 2013 жылы сәуірде Стив Джож атты дағырашы топтағы мансабын тоқтатты, 2015 жылы жазда топқа жаңа қатысушы ретінде Фрэнк Зуммо келді. Топ жақында топ құрамына Зуммоның орнына Goldfinger тобының  Даррин Пфайфер атты қатысушысы келеді деп айтып кеткен.
Топ 1999 жылы Island Records лейблымен келісімшартқа отырғалы бері 5 студиялық альбомын, 3 концерт альбомын, 2 концерт DVD-ін және 15-тен астам сингл шығарды. Альбомдардың жиынтық сатылымы 10 млн көшірмені құрады. Қазірде "All Killer No Filler" топтың ең сәтті шығарылған альбомы болып табылады. Альбом Канадада үш рет, АҚШ-та бір рет платиналық атанды. «In Too Deep» синглы Billboard чартында 10-орынға тоқталды.
Игеру кезіндегі геологиялық-кәсіптік зерттеулер
Игеру кезіндегі геологиялық-кәсіптік зерттеулер.Өндіріс нысанын игеру барысында жүргізілетін зерттеулер яғни әрекеттер жиынтығы: ұңғымалардың бүкіл категорияларын бұрғылау араларын бақылап отыру; игеру нысанының геологиялық құрылысын түбегейлі зерттеу; қойнауқаттардың сиымдылық сүзбелеушілік параметрлерін нақтылы әдістер көмегімен анықтау; керек болған жағдайда мұнай мен газ қорларын нақтылау; ұңғымалар жұмысының және бүкіл нысанның барша көрсеткіштерін,шоғырдың термодинамикалық жағдайларындағы өзгерістерді, мұнайдың, судың, газдың қойнаулық және беткейлік жағдайлардағы физика- лық-химиялық қасиеттерін қадағалап отыру; қорларды өндіріп алуды бақылау, шоғырды игеру жағдайын бағалау және оны одан әрі жетілдіру жайындағы ұсыныстарды негіздеуге қатысты геологиялық зерттеулердің нәтижелерін кешенді түрде тұжырымдау мақсатында ұңғымалар мен қойнауқаттардың сумен тоғытылуын қадағалап отыру.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Айлық есептік көрсеткіш
Айлық есептік көрсеткіш – Қазақстандағы зейнетақы‚ жәрдемақы‚ өзгедей әлеуметтік төлемдер есептеу үшін‚ сондай-ақ айыппұл санкцияларын‚ салық төлемдері мен басқа да төлемдерді қолдану және есептеу үшін мемлекет жыл сайын белгілейтін есептік көрсеткіш.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан экономикасы
Березовка (Бижбуляк ауданы)
Березовка — Башқұртстанның Бижбуляк ауданындағы ауыл, Аит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 9 адамды құрады. Пошта индексі — 452057, ОКАТО коды — 80212804003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Консейсан (Фару)
Консейсан (Тавира) (Conceição) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Фару округінің құрамына кіреді. Фару муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алгавре регионына қарасты Алгарве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3751 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21,74 км² шамасында. Халық тығыздығы — 172,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алгарве провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фару округінің елді мекендері
MLS
нобай Major League Soccer немесе MLS (ағылшын тілінен аударғанда: Басты футбол лигасы) — АҚШ-тың және Канаданың ең күшті футбол дивизионы. Біріншілікке 16 команда қатысады: 15 американдық команда, біреуі — канадалық.
Қазіргі чемпион (плей-офф жеңімпазы) — «Колорадо Рэпидз».
Біріншілік форматы
Футбол маусымы қарашада жалғасады, нәтижесінде MLS Кубогы өтеді, сонда нағыз чемпион анықталады.
Тарихы
Футбол лигасы 1993 жылдың 17 желтоқсанында құрылған. Бірінші чемпионат 1996 жылы өткізілген.
Командалардың жетістіктері
16 команданың ішінде сегізі регулярлық маусымның жеңімпазы болып аталған, тағы 8 команда Плей-оффта жеңген, 6 команда (Ди Си Юнайтед, Сан-Хосе Эрткуейкс, Лос-Анджелес Гэлакси, Чикаго Файр, Канзас-Сити Уизардс және Коламбус Крю) екеуінде де жеңімпаз болған:
Сайт
Санат:1993 жылдан ұдайы өткізіліп жүрген спорттық жарыстар Санат:Канададағы футбол Санат:АҚШ-тағы футбол Санат:MLS
Монте Виста (Колорадо)
Монте Виста (Monte Vista) — Колорадо штатының Рио Гранд (Rio Grande) округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Кыпа-Отрыкыль-Кикя
Кыпа-Отрыкыль-Кикя — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Толька өзенінің оң жағалауынан 126 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Unity
Unity (бірлік, бірігу):
Кыпа-Отрыкыль-Кикя
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Тарту университеті
нобай|Тарту университеті 2021 Тарту университеті (Tartu Ülikool, 1919 жылдан бастап; Universitas Tartuensis; Universität Dorpat, 1802—93; Дерпт, Юрьев, 1893—18) — Тарту (Эстония) қаласындағы университет.
Жалпы мәлімет
Эстонияның жетекші жоғарғы оқу орны, елеулі ғылыми негізге және көмекші мекемелер (Тарту обсерваториясы, Эстонияның гендік қоры және басқалар) жүйесіне ие, сонымен қатар Тарту университетінің Вильяндидегі мәдениет академиясы. Тарту университетіндегі ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-құрастырымдық қызметінің елдегі көрсеткіштер жарты көлемін құрайды.
Тарту университетінде 18 300 студент білім алып жатыр, 3200 адам қызмет атқарады (соның ішінде 165 профессор, 500 ғылыми қызметкер).
Факультеттері және кафедралары
Сонымен қатар университет құрамына 5 колледж кіреді.
Сілтемелер
Санат:Тарту университеті Санат:Эстония университеттері
Финнинг
Финнинг (Finning) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ландсберг-на-Лехе ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1670 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 81 120. Муниципалитеттің басшысы — Фриц Хаф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
IC 1660
IC 1660 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан OCL (розпилене скупчення) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 51-SC24.
Сыртқы сілтемелер
IC 1660 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
№178 мамандандырылған лицей
№178 мамандандырылған лицей — Алматы қаласы, Алатау ауданы, Ақбұлақ ықшам ауданы, Суаткөл көшесі, 41 үйінде орналасқан коммуналдық мемлекеттік мекемесі. 2012 жылы 1 желтоқсанда Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті күнінде ашылған. Лицейде Тұнғыш Президентіне арналған мұражай жұмыс істейді.
Лицей өз жұмысын 2012-2013 оқу жылдың 3-ші тоқсанында, 795 оқушы, 30 сынып комплектісімен, 74 пән мұғалімдермен бастады. Мектеп 2011 жылы салынды. Жалпы ауданы 12547,2 м². Қазіргі уақытта мұғалімдер саны 161 болса, ал оқушылар саны 1992, оның ішінде 5-9 сынып 1469, 10-11 сынып 523 оқушы. Лицейге оқушылар да, пән мұғалімдері де конкурстық емтихан негізінде қабылданады. Лицейдің 8 жылдық тарихында 400-ге жуық «Алтын белгі» иегері, лицей түлектерінің 97% мемлекеттік грантқа ие болып отыр. 2020 жылы білім ордасы «Алматы қаласының орта білім беретін үздік ұйымы» байқауының жеңімпазы, Қазақстандағы оқу орындарының арасында «Республиканың үздік лицейі» номинациясы бойынша І орынды иеленді. Оқушылардың жан-жақты дамуына үлкен мән берілетін лицейде соңғы үш жылдың ішінде республикалық, халықаралық пәндік олимпиадалар мен ғылыми жобаларда 161 оқушы жеңімпаз/жүлдегер атанса, 10 оқушы авторлық құқықпен қорғалған жұмыстарға ие болды. «Елбасы Медалі» жобасында лицейдің 9 оқушысы қола медаль иегері атанды.
Лицей төлқұжаты
нобай|оңға|300px|2014 жылдағы лицей
Мекеме атауы: «№ 178 мамандандырылған лицей» коммуналдық мемлекеттік мекемесі 2020 жылдың 14 желтоқсандағы Алматы қаласының әкімі Б.Сағынтаевтың №4/370 қаулысы негізінде Алматы қаласы Білім басқармасының «№ 178 лицей» КММ атауы Алматы қаласы Білім басқармасының «№ 178 мамандандырылған лицей» коммуналдық мемлекеттік мекемесі болып өзгертілді.
«№ 178 мамандандырылған лицей» КММ- мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламалары негізінде әзірленетін жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, оқытудың жоғарғы тиімділігін қамтамасыз ететін инновациялық педагогикалық технологияларды іске асыру үшін құрылған заңды тұлғаның мәртебесіне ие ұйым.
Лицей директоры
150px|нобай|оңға|Әбдімәжит Өтеш Өтеш Әбдімәжит Қоңырбайұлы — № 178 лицейдің алғашқы директоры. Лицейді 2013 - 2017 жылдары басқарды. Педагогикалық өтілі 34 жыл. Оқушыларды олимпиадаға дайындау ісіндегі жетістіктері үшін Білім Министрлігінің Құрмет грамоталарымен марапатталған. 1999 жылы білім беру саласындағы ерекше еңбегі үшін «Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі» белгісімен, Ы.Алтынсарин төс белгісімен, 2009 жылы «Құрмет» орденмен және «Қазақстанның 20 жылдығы» медалімен марапатталған. 1997 жылдан бері мектеп директоры қызметін атқарды. 1997 - 2000 жылдары Алматы қаласы Республикалық физика-математика мектеп-интернатында директор. 2000 жылы ауыстыру бойынша №141 мектепте, 2003 жылы Дарынды балаларға арналған №173 физика-математика лицейіне директор болып тағайындалды. 2010 жылы №126 физика-математика мектеп-лицейінің директоры болып сайланды. Ол Алматы қаласында физика-математикалық мектептерді ашуға ат салысып келді. Алатау ауданындағы №178 физика-математика лицейіне 2013 жылдың қаңтар айында Әбдімәжит Қоңырбайұлы директорлыққа шақырылды. Ә.Қ.Өтештің оқу процесін дұрыс жолға қоюының арқасында оның басқарған мектептері Алматы қаласы бойынша алдыңғы қатарда көрініп келеді. 2017 жылы 17 қарашада Өтеш Әбдімәжит Қоңырбайұлы 60 жасқа қараған шағында кенеттен жүрек сырқатынан қайтыс болды.
Шадиев Қайратбек Хамзаханұлы — №178 мамандандырылған лицейдің директоры, Қазақстан педагогикалық ғылымдар Академиясының мүшесі, экономика ғылымдарының кандидаты, жоғары деңгейдегі педагог-шебер. Ізденімпаз ұстаз Орта білім мазмұнын жаңарту шеңберінде «Физика» пәні бойынша педагог кадрлардың біліктілігін арттыру курсының білім беру бағдарламасы бойынша тренері, АҚШ-тың Экономикалық Білім беру жөніндегі Ұлттық Кеңестің тренері, Junior Achievement Worldwide халықаралық бағдарламалары бойынша әдіскер-мұғалім. Педагогикалық еңбек жолын қатардағы мұғалім қызметінен бастап, лицей басшысы деңгейіне көтерілді. Білікті педагог, іскер басшы бүгінде лицейде қалыптасқан оқу-тәрбие үдерісін одан әрі биікке көтеріп, ұйымшыл әрі кәсіби білікті ұжымымен бірге «мамандандырылған лицей» дәрежесіне қол жеткіздірді. Әрдайым білім беру жүйесіне жаңалық енгізіп, өркендеу жолында үлесін қосып жүретін Қайратбек Хамзаханұлы лицейде мұғалімдердің оқушыларға саналы тәрбие, сапалы білім беруін назарға ұстап, бәсекеге қабілетті болуын сақтап келеді. Ол – республикалық «Үздік педагог-2014» байқауы, «Үздік ұстаз-2015» тәуелсіз қоғамдық байқауы, Инновациялық-педагогикалық идеялар жөніндегі VII Республикалық фестивалінің жеңімпазы, «Үздік сындарлы сабақ», «Үздік авторлық бағдарлама» республикалық конкурстарының жүлдегері атанды. Іскер басшы, тәжірибелі педагог ретінде Шадиев Қ.Х. білім беру саласындағы ерекше еңбегі үшін ҚР БҒМ-нің «ҚР білім беру ісінің үздігі» (1997ж.), «ҚР білім беру ісінің құрметті қызметкері» (2011ж.), «Ы. Алтынсарин» төсбелгісімен және Құрмет грамоталарымен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:Алматы мектептері
Оптикалық күш
thumb|alt=A|Оптикалық күш Оптикалық күш – оське қарағанда симметриялы болатын линза лар мен линзалар жүйесінің жарық сәулесін сындыру қасиетін сипаттайтын шама. Жүйенің оптикалық күші – оның фокус аралық қашықтығына кері шама: F=n’/f’=n/f, мұндағы n’ және n – жүйенің екі жағында орналасқан орталардың сыну көрсеткіштері, f’ және f – жүйенің бас жазықтықтан бастап санағандағы алдыңғы және артқы жақтағы фокус аралықтары. Жүйенің оптикалық күші неғұрлым көп болса (фокус аралық қашықтық азайған сайын), жүйе соғұрлым жарық сәулесін күштірек сындырады. Оптикалық күш диоптриямен (м1) өлшенеді. Ол жинағыш жүйелерде оң, ал шашыратқыш жүйелерде теріс таңбалы болады. Оптикалық күш ұғымы көз диоптрикасында және көзілдірік оптикасында жиі қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Физика
Гейзенберг қатынасы
Гейзенберг қатынасы -аныкталмағандык катынасын караңыз.
Дереккөздер
Санат:Физика
Торре-де-Коэльейруш
Торре-де-Коэльейруш (Torre de Coelheiros) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Эвора округінің құрамына кіреді. Эвора муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эвора округінің елді мекендері
Көнеккеткен ауылдық округі
Көнеккеткен ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы әкімшілік бірлік. Бұрын Фурманов ауылдық округі деп аталған. 2013 жылға дейін Теректі ауданы құрамында болған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Көнеккеткен, Қамыстыкөл ауылдары кіреді. Орталығы – Көнеккеткен ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1194 адамды құрады.
Қонақ (фильм)
«Қонақ» (ағылш.The Host) –режиссер Эндрю Никколдың фильмі, Стефани Майердің аттас романының экрандалуы. Басты рөлдерде Сирша Ронан, Макс Айронс және де Джейк Абель ойнады. АҚШ-та тұңғыш көрсетілім 2013 жылдың 29 наурыз күнінде болса, Қазақстанда 28 наурыз күні болды.
Желісі
Іс – әрекет болашақ уақытта орындалуда. Ғаламшардың тұрғындары басқа ғаламшар тұрғындарымен басқыншылықта тұр. Олар өздерін «Жандар» деп атайды және адамдар денелерін жаулап алуда. Адамдардың көпшілігі басылып алынды. Жердегілер аурылар мен бақытсыздыққа ұшырауда. Мелани атты қыз да зардап шегушілердің қатарында. Оның денесіне басқа ғаламшардық Жиһанкез отырғызылып, қазір Меланидің ақыл – ойында күрес болуда. Алайда екі ағза достасып, ортақ ойға келеді. Жиһанкез жер адамдарының психологиясы мен іс– әрекеттерін түсінуге тырысып, ақырында өзгереді.
Қызықты деректер
Джейк Абель бұрында Сирша Ронанмен бірге басқа да бір фильмде түскен. Сирша, Сьюзи Сэлмон рөлін ойнаса, Джейк, Брайан Нельсон рөлін ойнапты. Бұл «Аяулы сүйектер» фильмінде болды.
Ротор (футбол клубы)
«Ротор» — Ресейдің Волгоград қаласындағы футбол клубы. 2015 жылы қаржы қиындықтарына байланысты ешқандай турнирге қатыса алмады. Артынша "Ротор-Волгоград" деген атаумен қайта құрылып, үшінші дивизионда ойнай бастады. 2018 жылы атауы қайта "Ротор" боп өзгерді. 2020 жылы премьер лигаға қайта оралды.
Ұлттық
КСРО/Ресей чемпионаты
Ресей бірінші лигасы
Екінші лига
Үшінші лига
КСРО Бірінші лига кубогы
РСФСР чемпионаты
Еурокубоктер
Интертото
УЕФА кубогы
Сілтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары Санат:1923 жылы құрылған футбол клубтары
Моевкалар
Моевкалар - шағалапар, (Rissa), шағала туысы. 2 түрі таралған: Солтустік Атлантикада, моевка, және Тынық мұхитта, қызыл аяқты Моевка, немесе Беринг теңізінде говорушка. Колония құрып, теңіз жағалауындағы тік жартастарда ұя салады. Басқа шағаларға қарағанда балапандары толық қанаттанып ұшқаншарда қалады. Көбею кезеңінен басқа кезде үйір құрып теңіз бойында көшіп-қонып жүреді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Экскурсия құрылымы
«Экскурсия» (excursio) латын тілінен аударғанда «серуендеу» деген мағынаны білдіреді. Экскурсия - жеке тұлғаның уақытша болатын елдегі (жердегі) туристік ресурстарды танымдық мақсатта жиырма төрт сағаттан аспайтын уақытқа барып көруі.
Экскурсия негізінен 3 бөлімнен тұрады: кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды. Экскурсия білім алудың негізгі формасы. Сондықтан экскурсия өткізген уақыты бойынша емес, тақырыбы бойынша жүйеленген. Экскурсияның бірнеше түрлері бар. Олар: тарихи, кәсіптік, табиғи, архитектуралық, әдеби және т.б. Алғашқы экскурсияға себепші болған өткен ғасырлардың қоғамдық өмірі. Сол кезде жиі діни, әулие жерлерге қажылық жасаумен байланысты болды. Жалпы айтқанда, экскурсиялар мемлекеттің түрлі кезеңдерінде әр түрлі функцияларды атқарған. Ол ғасырдың қызығушылығына байланысты болған. Экскурсиятанудың пән ретінде дамуы Совет Одағында педагогика, өлкетану, мұражайтану, туризмнің дамуымен тығыз байланысты болды. Өткен ғасырлардың белгілі мұғалімдері экскурсияны оқу процесінің белсенді түрі деп санаған. Сондықтан экскурсия алғашында мектептерге енгізілген. Табиғатқа шығу, айналамен тануда, экскурсияның маңызы зор. Кейіннен оқу экскурсияларымен қатар оқудан тыс экскурсиялар пайда бола бастады. Бірақ олар алғашында өте аз, тек қана бай адамдардың қолына жеткен. Олар сол кезде Крымға, Кавказға, шет ел курорттарына саяхат жасаған.Экскурсия кезінде білім алу мақсаты XVIIIғ алдыңғы қатардағы прогрессивті адамдар қойған. Ол үшін түрлі қоғамдық бірлестіктер құрып, қаржы мәселелерін ірі демеуші арқылы шешкен. «Экскурсия» сөзі латын тілінен пайда болған. Орыс тіліне XIXғ енгізген. Басында бұл сөз «әскери шапшаңдық», кейіннен «серуенге шығу», «жорық» деп белгіленген.
Кіріспе
Кіріспе әдетте 2 бөлімнен тұрады. Оның мақсаты- экскурсовод пен топ арасында байланыс орнату, экскурсанттардың назарын тақырыпқа аудару. Кіріспе көрікті, эмоционалды, қызықты, 5-7 минут арлықты қамтуы керек.
Негізгі бөлім
- Ұйымдастырушылық ( экскурсиялық топпен танысу және де экскурсанттарды жолдағы қауіпсіздік, өзін ұстау ережелерімен және маршрут кезінде таныстыру). Осы бөлімде экскурсовод хабардар етеді:
- Ақпараттық ( тақырып жөнінде қысқаша мәлімет, маршруттың ұзақтығы, бару және қайту уақыты, санитарлық аялдамалар және де экскурсияның аяқталу орны). Негізгі білім нақты экскурсиялық объектілер негізінде көрсету мен баяндаудың бірлігінен құрылады. Оның мазмұны бірнеше тақырыпшалардан тұрады, олар объектілерде және тақырыппен байланысты болуы қажет. Ондай тақырыпшалардың саны 5-12- дейін болады. Сонымен қоса, экскурсия құрудағы маңызды мәселе болып, объектілерді таңдау, яғни тақырыптың мазмұнын ашатындарды ғана таңдап алу және де олар тақырыпшаларға байланысты болуы керек.
Қорытынды
Негізгі бөлім сияқты экскурсиялық объектілермен байланысты болмайды. Ол уақыт бойынша 5-7 минутты алу керек және 2 бөлімнен тұру керек.
1-сі – экскурсияның негізгі мазмұнының қорытындысы, тақырып бойынша қорытынды, экскурсияның мақсатын жүзеге асыру.
2-сі- басқа экскурсиялар жөнінде мағлұмат, яғни олар берілген тақырыпты кеңейте және тереңдете алуы керек. Қорытынды негізгі бөлім, кіріспе сияқты өте маңызды.
Экскурсияның қызықты болуы өте маңызды. Дегенмен де, ол туристерге  қажетсіз мағлұматпен толықпауы қажет, материалды ұсыну әдісі де қиын блмауы керек, оны керісінше оңай әрі түсінікті игерілетіндей дәрежеде жасалуы керек. Осыған байланысты экскурсия тақырыптары тек қана белгілі бір экскурсанттар тобына сай болу керек( үлкен кісілер және балалар, жастар, қала немесе ауыл тұрғындары, гуманитарлық профессия жұмысшылары, шетелдіктер және т.б.). Мұндайды экскурсиондық қызмер көрсетуге дифференциалдық әдісті қолдану деп атайды. Ол тұтынушының қызығушылықтарын ғана емес, олардың мақсаттарын ескеруі тиіс. Егер экскурсия фольклорлық тур шегінде көрсетілетін болса, онда негізінен көрсету мен баяндауда көбінесе осы өңірдің тарихына, ескерткіштеріне, ұлттық ерекшеліктеріне көп көңіл бөлу қажет. Егер де экскурсия іскерлік турдың программасына кірген болса, онда көбінесе іскерлік және қоғамдық орталықтарға көп көңіл бөлу қажет. Экскурсиондық қызмет көрсетуді курорттық аймақтарда ұйымдастырған кезде, негізінен экскурсиондық серуендеуді, яғни олар ( табиғи ландшафтыларды, ескерткіштерді, объектілерді тамашалау) көбірек жасау қажет.
Дереккөздер
Санат:Туризм
Нимекс Корпорациясы
Нимекс Корпорациясы – бірлескен кәсіпорын. 1994 жылдан жұмыс істей бастады. Шаруашылық және фермерлік қожалықтарға несие береді, мақта ұрығымен, тыңайтқыштармен, жанар-жағармаймен қамтамасыз етеді. Сондай-ақ мақта өнімдерін ішкі және сыртқы саудаға шығарады. Корпорация қарамағында екі зауыт бар. Жетісай мақта өңдеу зауыты 2001 жылы іске қосылған, ал Шардара мақта өңдеу зауыты 2002 жылдан жұмыс істейді. Екеуі де жылына 60000 тонна мақта өңдей алады. Әрқайсының 600 жұмысшысы бар.
Сабколянг-Яха
Сабколянг-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Game Boy
Game Boy(Жапон тілі. ゲームボーイ Гэ:му Бо:й) — Nintendo компаниясы шығаратын портативтік ойын приставкасы. Бірінші Game Boy 1989 жылы әлемге әйгілі қалталы ойын" Nintendo Game and Watch" жалғасы ретінде шыққан; Бұл ойын жүйесі ең алғашқы танымал ойын болды соған қарап көптеген компаниялар осы ойынның табысын қайталағысы келді бірақ ол ешкімнің қолынан келмеді. Қандай да бір себептен Game Boy ойындарының сатылымы төмендесе Nintendo Game Boy ойынның жаңартылған түрлерін шығара отырып сатылымды қайта көтеріп отыратын. 1996 жылының караша айында Game Boy Pocket жарық көрді, ол өзінің алдынғы моделінен экранның үлкендігімен және мықты ААА батареяларымен өзгешелігі болған. Кейін түсті экранмен қамтамасыз етілген Game Boy Color шықты, одан кейін Game Boy Advance сатуға шыққан.
Шығарылған модельдері:
Ойындары:
Санат:Ойын платформалары
Беннинген-на-Неккаре
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5793 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 18 006. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Вартон.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
NGC 831
NGC 831 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 18 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 831 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 8241, ZWG 413.49, KUG 0206+058.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Нұсқағыш
right Нұсқағыш (Указатель; indicator, pointer) — 1) қ. Сілтеме. Егер мәліметгер құрылымында кейбір А элементінің өрісінде В элементінің адресі бар болса, онда А-да В-ға нұсқағыш бар немесе А В-ға нұсқайды деп айтады; 2) мәндері адрестер болып келетін программадағы айнымалы. Кейбір программалау тілдерінде (мысалы, Си) нұсқағыштың мәліметтер типі болады. Нұсқағыш типі айнымалыларының мәндері айнымалылардың, массивтердің және т.б. программа объектілерінің адресі міндетін атқарады. Нұсқағышпен адресті алу операциясы мен жанама адрестеу операциялары байланысты. Си-де адресті алу операциясы & символымен белгіленеді. Егер осы символдан кейін айнымалы атауы тұратын болса, онда мұндай операцияның нәтижесі көрсетілген айнымалының адресі болып табылады. Мысалы, ptr=&Snmm; ptr нұсқағыш Snmm айнымалысының адресін телиді. Жанама адрестеу операциясы * символымен белгіленеді. Егер осы таңбадан кейін айнымалыға нұсқағыш жалғасса, онда операция нәтижесі нұсқағыштағы бар адрес бойынша жадта орналасқан шама болады. Мысалы, егер ptr=&3iuT операторынан кейін x=*prt операторын орналастырсақ, онда х айнымалысы Snmm айнымалысы қандай мән алса, сондай мән алады. Нұсқағыш пен арифметикалық операцияларға ұқсас басқа да операциялар орындалады. Нұсқағыш ішкі программаға мәліметтер жеткізуді программалау, көпөлшемді жиымдармен жұмыс істеу кезінде және т.б. көп мүмкіндіктерді ашады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Datatyp
Острец (Тырговище облысы)
Острец (Острец) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Тырговиште қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 433 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7743. Телефон коды — 06029. ЕКАТТЕ коды — 54345.
Гуржан
Гуржан (Gurjão) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Борборема мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Карири-Ориентал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2985 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 343,21 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Параиба елді мекендері
Кофферат ауруының жинақты белгісі
Кофферат ауруының жинақты белгісі — мойынның тұтасып сал болуымен жиі қосылатын диафрагманың бір жақты сал болуы (іштен туған немесе туғанда пайда болған).
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Шауэнбург
Шауэнбург (Schauenburg (Gemeinde)) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Кассель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 10256 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 30,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 33 023. Муниципалитеттің басшысы — Урзула Гиммлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Вилла-Сан-Джованни
Вилла-Сан-Джованни (Villa San Giovanni) — Италиядағы қала, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Реджо-Калабрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13084 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1090 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 89018.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Иоанн Креститель. Жыл сайынғы мерекесі — 24 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Кирон (Айова)
Кирон (Kiron) — Айова штатының Кроуфорд округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.5 км². FIPS коды — 19-41610.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 273 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Кроуфорд округі елді мекендері
Мексикандық қасқыр
Мексикандық қасқырдың түсі сұр немесе қою сұр болып табылады. Мексикалық қасқыр бұғы, бұлан, мүйізді қой, бөкен, қоян, жабайы шошқа лар мен кеміргіш термен тамақтанады. 1960 жылы өмір сүрген соңғы белгілі мексикандық қасқыр өлтірілді. 90-шы жылдардан бері мексикалық қасқыр тұрғындарын бұрыннан бар мекендейтін жерлерде қалпына келтіруге арналған мексикалық бағдарлама жұмыс істейді.
Санат:Қасқырлар Санат:Солтүстік Америка сүтқоректілері
NGC 5807
NGC 5807 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Вирофле
Вирофле (Viroflay) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Версаль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,49 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78686, пошта индексі — 78220.
NGC 5807
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Вирофле
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15909 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4558,45 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ханс-Георг Гадамер
Ганс Георг Гадамер (Hans-Georg Gadamer, 11.02.1900, Марбург-13.03.2002, Гейдельберг) — неміс философы, Қазіргі заман батыс философиясында айырықша ықпалға ие ойшылдардың бірі, Мартин Хайдеггердің шәкірті, герменевтик. Ол экзистенциализмге және Вильгельм Дильтей шығармашылығына сүйене отырып, кез келген белгісіз іс біздің сенімдерімізді қайта қарау болып табылады деп пайымдайды. Гадамердің ең басты шығармасы «Ақиқат және әдіс» (1960, Truth and Method, Wahrheit und Methode) болып, ол ХХ ғасырда көп зерттелген, философия мен мәдениеттің түрлі салаларына айырықша ықпал еткен кітаптардың бірі. Оның философиясының рухы мен өмір тәжірибесі мынадай бір мәселені айғақтайды: сұхбат және түсіну осыболмыстың мүмкін болған болмыс тәсілі.
Ғұмырбаяны
1923 жылы Фрайбург университетіне барып, өзі ұлықтайтын сүйікті ойшылы Мартин Хайдеггерден тәлім алады. Фрайбургте ол бірнеше ай ғана тұрса да, бірақ бұл оның өмірі мен философиялық бағытана үлкен әсер етеді. Содан былай ол өзін ылғи да Хайдеггердің оқушысы санады. Ол Хайдеггерден феноменология әдіснамасын игеріп, онтологиялық ой жүгіртуге бейімделіп, өзінің алғашқы кездегі неокантшылдық ұстанымдарынан бас тартады.
1929 жылы Гадамер Марбург университетінде сабақ өту құзырына ие болды. 30 жылдардың алғашқы кездерінде ол көп уақыттарын ғылыми баяндама жасауға арнады. Үшінші Рейх тұсында оның саяси белсенділігі әлсіреді. Бірақ, ол Хайдеггерден өзгеше түрде нацизмге үзілді-кесілді қарсы болды.
1937 жылы 10 жыл бұрын ұсынған профессорлық өтініші қабылданып, 1939 жылдан бастап Лейпциг университетінде профессорлық қызметке ие болады. 1945 жылы философия кафедрасының меңгерушісі, кейін екі жыл университет ректоры міндетін атқаррады. Бұл жылдары ол қызмет қарбаластығы салдарынан қысқа мақалалар және өлеңдер жазумен шектеледі.
1947 жылы Гадамер Франкфурт университетінің философия кафедрасы тарапынан профессорлыққа ұсыныс етілді. 1949 жылы Гейдельберг университетіне барып, экзистенциализмнің көрнекі өкілі Карл Ясперстің орнында жұмысын жалғастырды. Тек 1960 жылы 60 жасында өзінің ең әйгілі кітабы «Ақиқат және әдіс» кітабын жариялайды. Кейінгі 40 жылдық өмірінде ол өзінің негізгі кітаптарын арт-артынан жазады және көптеген маңызды тұлғалармен сұхбаттар өткізіп, іргелі баяндамалар жасап, мол атақ-даңыққа бөленді. 2002 жылы 102 жасында қайтыс болғанға дейін ол Гейдельберг университетінің құрметті профессоры болады.
Таным және түсіну
Гадамердің ойынша, нәрсе түсінілгенде ғана оның болмысы тәжірибемізден өткен есептеледі. Демек тіл дегеніміз түсінуге болатын болмыс, немесе, болмыстың түсінілуі тек тілде ғана мүмкін. Бірақ, тіл ол жай белгі емес, ерекше үлгі. Ол дүние түпнұсқасының үлгісі. Демек осынау үлгіні тану дүние түпнұсқасын бізге паш етеді де, ол қатаң мағынада біздің дүниетанымымызды қалыптастырады.
Таным көкжиегіміздің (Horizont) "басқамен" бірігуіне және толығуына қол жеткізу үшін біз герменевтикалық шеңберге кіруіміз керек. Бұл шеңберде мәтін әлемдік түсінудің көрінісі ғана, ал түсіну дегеніміз мәтіндерге герменевтикалық синтез жасаудай ерекше рухани күй болып табылады.
Гадамер мәтін — тексті ақырғы реалдылық деп жариялап, оны философиялық пайымдау объектісіне айналдырды. Герменевтикалық тәсіл арқылы жеке тұлғаның ішкі дүниесіне, философиялық ой ирімінің тылсым қатпарларына үңілуге болатынын кейінгі ғалымдар дәлелдеп жүр. Мысалы, ұлы Абай шығармаларына герменевтикалық талдау жасау арқылы оның әдеби-философиялық шғармаларындағы ашылмаған терең қатпарларын ашуға болады. Ал, Гаддамер өзінің әйгілі "АҚиқат және әдіс" кітабында герменевтиканы жай әдіс қана емес, маңыздысы адамның болмыс үлгісіне енуі деп пайымдайды. Демек біз Абай шығармаларын талдау барысында жай ғана оның идеяларымен ғана емес оның ғұмырының ішкі тынысына, болмысының ішкі арқауына бойлай аламыз. Егер біз өз болмысымызға герменевтикалық үңілу жасай алсақ, біз тіпті өзіміздің өзімізге бейтаныс қырымызға дейін назар аудара алуымыз мүмкін. Демек, герменевтика болмысты танудың ғана емес, табудың да өзгеше бір жолы есептеледі.
Таным әдетте екі жақтылықты қажет етеді, біріншіден, зерттейтін нәрсеге "іштей ену", екіншіден, одан "тысқары кету". В. Дильтей мұның біріншісіне ғана маңызды деп мән беріп, екіншісіне көңіл аудармады. Сондықтан да оның «Түсіну» теориясы өміршең бола алмады. А. Дильтейге қарағанда Түсіну теориясында шындыққа Гадамер жақынырақ барды. Ол зерттеушіні, түсіндірушіні, талдаушыны бір жақты текст авторының тарихи жағдайына қойып, оның өзінің тарихи шекарасын ұмытуын мақсат тұтпады. Гадамер әлеуметтік тарихи-мәдени көкжиектерді (Horizont) жақындатуды ұсынды. Гадамер өз еңбектерінде «зерттеуші» мен «зерттелушінің» бірі-бірінің алдынан қарама-қарсы шықпайынша, бірігіп біртұтастанбайынша шынайы түсіну болмайтындығын айтады. Түсінудің негізгі мақсаты ақиқат түбіне жету болатын болса, ол ақиқатқа өзінің (зерттеушінің) нақты тарихи жағдайы мен өткен (зерттелуші) әлемнің диалогы, бітпес сұрақтарға берілген шексіз жауаптар қатынасы арқылы ғана жетуге болады.
Герменевтика
XXғ. мен XXI ғ. басындағы әлемдегі саяси-әлеуметтік шындық, экономикадағы күрделі өзгерістерге бағынышты болды. Еуропа монополистік капитализм деңгейіне көтерілді. Ұлттық айырмашылықты жоққа шығаратын әлемдік өнеркәсіп және сауда-саттық ерекше дами бастады. Философияда ескі мәселелермен айналысумен қатар заманның талабына сай олрға жаңаша қарап, жаңаша шешуге ұмтылыстар пайда болды. XIX аяғы мен XX ғасырдың басында көптеген философиялық бағыттарда "Нео" деген қосымша сөз жалғанады, ол ілімдерінің бір философиялық жүйеден шыққанын, яғни тектес екенін, екінші жағынан бір-біріне қарама-қарсы екенін көрсетеді, классикалық философия үлгісінен айырмашылығына көңіл аударады.
Гадамер герменевтикасында "тіл дегеніміз түсінілетін болмыс" мағынасы айқындалды. Кез келген тануда алдын-ала "алғытүсінік" (Vor-verständnis) болу керек, соның арқасында әрі қарай бірдеңені тануға болады. Ал "алғытүсінік" болмаса, онда таным мүлде жоғалады. Бұл дәстүрдің, түсініктің қозғаушысы тіл болады, себебі оның ішінде жанама куәліктер, алғытүсініктер жатыр. Онсыз таным мүмкін емес. Тану тіл арқылы, оның ішіндегі алғытүсініктер арқылы болады. Субьект сырттағы жағдаймен тікелей араласпай, жанама куәліктерді пайдаланып, тілдің өзіндегі дұрыс таным жолына шығады. Түбінде бұл бағыт Декарттың метафизикасына қарсы шығып, субьектінің орнына тілдің өзін қояды.