cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стэнфорд университеті
Стэнфорд Университеті (толық аталуы: ағылшын: Leland Stanford Junior University) - АҚШтың Калифорния штатындағы Пало Альтода орналасқан университет. Дүние жүзіндегі ең мықты университеттердің бірі. Университет 1891 жылы Калифорния губернаторы Леланд Стэнфордтың бастамасымен құрылған және университет оның ерте жасында дүниеден озған баласы Леланд Стэнфордтың (кіші) атымен аталған. Стэнфорд жыл сайын 6700 студент пен 8000 аспирантты қабылдайды. Университет бірнеше бөлімге бөлінген, атап айтқанда: бизнес, құқық, медицина, техникалық факультеттері. Аталған оқу орнын бітірген түлектер Yahoo!, Google, Electronic Arts секілді алып компаниялардың негізін қалаушылар болып есептеледі. 2011 жылы QS World University Rankings рейтингісі бойынша Стэнфорд университеті әлемдік рейтингте 11-орынды иеленген еді. Студенттер саны: жалпы 15200 студент оның ішінде 6800-і бакалавриат мамандығында білім алса, 8400-і аспиранттар пен докторанттар.
Қамауға алу
Қамауға алу (imprisonment) - Қылмыстық іс жүргізуде - алдын ала тексеру және қылмыстық іс бойынша соттын іс жүргізу кезеңінде мәжбүрлі түрде бостандығын шектеуден (яғни,тергеу изоляторына қамау) тұратын бұлтартпау шарасының бірі. Соттың шешімі немесе прокурордың санкциясы бойынша қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Стэнфорд университеті
Дереккөздер
Санат:Стэнфорд университеті Санат:Алфавит бойынша университеттер Санат:АҚШ жоғарғы оқу орындары
Фатхнама
Фатхнама, “Фатх-и Хани" (“Жеңіс кітабы немесе жеңіс жыры”) – Мұхаммед Шайбани ханның ерлік жолын өлеңмен баяндайтын тарихи шығарма. Еңбектің авторы Шайбанидың замандасы – Шади. Шығарма Шайбани ханның тірі кезінде, оның тікелей тапсырмасымен жазылған. “Фатхнама” жеке тақырыптармен берілген 74 немесе 78 шағын тараудан және қорытындыдан тұрады. Еңбекті тұңғыш рет ғылыми жүйеге қосқан академия В.В. Бартольд. Одан кейін шығарманы көптеген зерттеушілер тарихи дерек ретінде пайдаланды. Еңбектің Қазақстан тарихын қамтитын тараулары Қазақ КСР-і ғылым академиясының шығарған “15 – 18 ғасырлардағы қазақ хандықтарының тарихы туралы материалдар” атты кітапқа енгізілген. Шығарманың қолжазбалары Санкт-Петербургте, Ташкентте және Душанбеде сақтаулы. “Фатхнама” атты бұдан басқа да бірнеше тарихи, әдеби шығармалар бар (белгісіз автордың, “Иран мен Ресейдің соғысы (1804 – 1813) және 1813 жылғы Гүлстан бейбітшілік шарты”, Ахмад Әли әл-Харавидің поэмасы, мұнда Қарабағанның билеушісі Амир Баїадүр Хаджи ханның (1832 – 1839) ерлігі жазылған.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Фантастика
thumb|200px
Совиак (Жиронда)
Совиак (Sauviac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,15 км² шамасында.
Фатхнама
Сілтемелер
"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"
Фантастика
Фантастика (φανταστική – көзге елестету өнері) — әдебиеттің өмір шындығын қиял тұрғысында әсірелеп бейнелейтін жанры. Ғылыми түсінік жоқ кезде фантастика мифологиялық және діни шығармаларда орын алған (Гомердін "Одиссеясы", Овидийдің "Метаморфозалары", шығыс халықтарының "Мың бір түні" т.б.) ғылымның дамуына байланысты халык қиялынан шыққан тұындылар жарық көре бастады. Мысалы, ғылыми-фантастикалық әдебиетте ғылым мен техниканың перспективалары, адамзаттың табиғат сырларына тереңірек үңілуі өмірдегідей тартымды суреттеліп, басты идеясы ғылымда негіз бар, бірақ әлі іске аспаған жаңалықтармен үштасып жатады. Ғылыми-фантастикалық әдебиет Ф.Бэконның "Жаңа Атлантида" кітабынан (1627) басталады. 17-18 ғасырда планетааралық сапар (Сирано де Бержерак, Ф.Годвин), болашақ туралы шығармалар (С.Мерсье, "2440 жылы", т.б.) жарық көрген. Фантастика саласында Жюль Верннің шығармашылығы ерекше. 19-20 ғасырларда Герберт Уэллстің "Уақыт машинасы" (1895), "Әлемдер соғысы" (1898), А.Х. Дойлдың "Жоғалған әлем" (1912), т.б. фантастикалық романдары жарияланды. Р.Брэдберидің "Марс хроникалары" жинағына енген "Фаренгейт бойынша 451" романы дараланып шықты. Поляк жазушысы Станислав Лем космос кеңістігіне жауапкершілікпен қарау жөніндегі философиялық ой-толғамдары арқылы ("Астронавтар", 1951; "Солярис", 1961; "Тұмау", 1976, т.б. романдары) әлем жұртшылығына танылды. Кеңес әдебиетінде А.К. Толстой фантастика жанрының негізін салды. Қазақ әдебиетінде фантастика халық қиялынан туған хайуанаттар жайлы, қиял-ғажайып, тұрмыс-салт ертегілерінен бастау алады. Мысалы, "Ер Төстікте", "Керқұла атты Кендебайда", "Қырық өтірікте" фантастика жанрының негізгі элементтері кездеседі. Жазба әдебиетте фантастикалық оқиғалар Абай Құнанбайұлының "Масғүт", "Ескендір" дастандарында, С.Ерубаевтың "Келешек соғыс туралы" повесінде, М.Әуезовтың "Дос - Бедел дос" және "Елу жылдан соң" пьесаларында да бар. Қазақ кеңес әдебиетінде фантастика 1950 жылдан басталады. А.Машановтың "Жер астына саяхат" повесі (1957) республикада ғылыми-фантастикалық әдебиеттің тууына ұйтқы болды. М.Сәрсекеевтің "Ғажайып сәуле" (1959), "Көрінбестің көлеңкесі" (1960), Т.Сұлтанбековтың "Көшпелі алтын" (1964), «Лұхман Хакім» (1966), Ш.Әлімбаевтың "Данышпандық альфасы" (1967). Т.Шахановтың "Көгілдір мұнаралар" (1968), Т.Сүлейменовтің "Жұлдыз адамы" (1969), "Әл-Фараби көпірі" (1968), Ә.Мархабаевтың "Ғарыштағы қымыз" (1972) повестері қазақ фантастикасына елеулі үлес қосты. Соңғы кезде жарық көрген Т.Әбдіковтің "Айтылмаған ақиқат" (1980), М.Гумеровтың "Жұмбақсәуле" (1981), С.Ғаббасовтың "Кәусар" (1985), Н.Кенжеғұлованың "Қиын шешім" (1985), Р.Бектібаевтың "Ионосферадағы алаң" (1988) атты жинақтарында болашақ өзгерістер туралы болжамдар бейнеленеді. Фантастикалық шығармалар кинода елеулі орын алады.
Фатхнама
Сілтемелер
Санат:Тарих Санат:Тарихи шығармалар
Совиак (Жиронда)
Коммунаның INSEE коды — 33507, пошта индексі — 33430.
Фантастика
Дереккөздер
Санат:Әдебиет жанрлары
Совиак (Жиронда)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 342 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,67 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Эрвин Пискатор
Эрвин Пискатор (Erwin Piscator; 17 желтоқсан 1893, Грайфенштайн (Гессен), — 30 наурыз 1966, Штарнберг) — XX ғасырдың ең атақты неміс режиссері, театр теоритигі, коммунист.1920—1921 ж, Берлинде «Пролетар театрын» ұйымдастырып, труппамен бірлесіп жазған «Ресей күні» (1920) пьесасын қойды. Бұл спектакль Советтік Ресейді қолдауға үндеді. 1923—24 ж. Орталық театрға жетекшілік етіп, М. Горькийдің «Тоғышарлары» мен Р. Ролланның «Келер уақытын» сахнаға шығарды. Бұдан кейін «Фольксбюне» театрында режиссер болып, Горькийдің «Шыңырау түбіндесін» (1927) және прогресшіл неміс драматургтарының пьесаларын қойды. Берлинде Пискатор театрын ұйымдастырды. Оның репертуарына империалистер мен соғысқа қарсы жазылған Э. Толлердің, Ф. Вольфтің, В. Н. Билль-Белоцерковскийдің пьесалары орын алды. 30 жылдары Халықаралақ жұмысшы театр одағы атқару комитетінің мүшесі, ал 1934 ж. президенті болды. Пискатор творчествосы 1920— 30 жылдардағы антифашист драматургия мен революция театрдың дамуына зор ықпал жасады. Ол тұңғыш рет саяси театрдың негізін салып, спектакльдерінде кинохрониканы, фотомонтажды, жаңа сахналық конструкцияларды кең пайдаланды. Нацистер өкімет басына келгеннен кейін (1933) шетелге кетуге мәжбүр болды. 1935 жылға дейін КСРО-да, одан кейін Францияда, АҚШ-та тұрды. 1947 жылдан Мангейм, Мюнхен т. б. қалаларда спектакльдер қойды. 1962 жылдан Батыс Берлиндегі «Фрайе фольксбюне» театрының Көркемдік жағын басқарды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Германия тұлғалары Санат:Германия драматургтері
ХБ Торсхавн
ХБ Торсхавн — Фарер аралдарының Торсхавн қаласындағы футбол клубы, 1904 жылы құрылды. Елдегі ең жүлделі клубтардың бірі. 24 рет Фарерлер чемпионатында топ жарды. Өз алаңындағы ойындарын Торсхавн қаласындағы "Гундадалур" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 5000 адам.
Еурокубоктерде
2020 жыл, қазан
Сілтемелер
Санат:1904 жылы құрылған футбол клубтары Санат:Фарер аралдары футбол клубтары
Кюрценуз
Кюрценуз (Kurtzenhouse) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,58 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67252, пошта индексі — 67240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 980 адамды құрады. Халық тығыздығы — 273,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Гамбургер
нобай|Гамбургер Гамбургер − сэндвичтың бір түрі, құрамына екі бөлке нан және олардың ортасына салынатын котлет кіреді. Етке қоса, гамбургердің ингридиенттеріне бірнеше алуан-түрлі дәмдеуіштер, кетчуп, майонез, қияр, қуырылған пияз және қызанақ кіреді.
Тарихы
Гамбургердің бастапқы аты Германияның екінші үлкен қаласы − Гамбург қаласының атынан шыққан, көп бөлігі Америкаға қооныс аударды. Неміс тілінде «Hamburger» сөзі «Гамбург тұрғыны» деп аударылады.
1921 жылы Канзасе-де White Castle компанисясы ашылып, оның бас тағамы гамбургер болды.
Санат:Тағамдар Санат:Америкалық асхана Санат:Фаст фуд
Гаданкур (Эр)
Гаданкур (Gadencourt) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27273, пошта индексі — 27120.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Бектау
Бектау сөзі мынадай мағыналарда қолданылуы мүмкін:
Бидай қаракүйесі
Бидай қаракүйесі — күйе саңырауқұлақтары тарататын өсімдік ауруы. Әр түрлі өсімдіктерге қаракүйенің белгілі бір түрі түседі. Бидай мен қара бидайдың қаракүйесі ірі споралардан тұрады. Бидай қаракүйесі астық масақтанып, дән сала бастағанда байқалады. Ауруға шалдыққан өсімдіктердің масақтары тікірейіп, аса иілмейді, реңі қаракүйенің әсерінен ақшыл-сұр, сұрғылт тартып тұрады. Астықты орған кезде, піскен күйе саңырауқұлақтары жарылып, споралары шашылады. Ол бастырылып жатқан дәннің бетіне, жапыраққа келіп қонады. Бидай қаракүйесінің ауру қоздырғышы дәнмен ілесіп, күзде немесе көктемде егілген тұқыммен бірге өне бастайды. Өсіп-өнген бидай қаракүйесі болашақ масақта шоғырланып, дәнді қаракүйеге айналдырып жібереді. Бидай қаракүйесінің қоздырғышы өсімдік қалдықтарында 3 — 4 жылға дейін тіршілік қабілетін жоймайды. Бұл ауруға шалдыққан бидайдың бойы 2 — 3 есе аласа келеді. Ауруды болдырмау үшін бидай тұқымын себер алдында инсектицидтермен өңдеу керек.
Ауру туғызатын саңырауқұлақтар
Ауру туғызатын саңырауқұлақтар (Болезнетворные грибы) — өсімдік текті өте ұсақ ағзалар. Олардың көбею жолы мен құрылысы бактерияларға карағанда өте күрделі. Ауру туғызатын саңырауқұлақтардың көпшілігі споралар аркылы тарайды, үлкендігі 2-3 микрон болады. Ауру туғызатын саңырауқұлақтар кептіргенге және күн сәулесі әсеріне аса төзімді келеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
NGC 3667B
NGC 3667B — Crater шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 27 наурызда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3667B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35034, MCG -2-29-26.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Тринита-д'Агульту-э-Виньола
Тринита-д'Агульту-э-Виньола (Trinità d'Agultu e Vignola) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ольбия-Темпио провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2134 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 16 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 136 км² шамасында. Пошта индексі — 7038.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Кернеу циклінің амплитудасы
Кернеу циклінің амплитудасы (Амплитуда напряжений цикла) — кернеу циклінің өзгермелі құрамының ең үлкен сандық оң мөлшері.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
IC 4307
IC 4307 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48032, MCG 5-32-43, ZWG 161.88, NPM1G +27.0421.
Сыртқы сілтемелер
IC 4307 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Луйтла-Дуймун
Луйтла-Дуймун, (фар.: Lítla Dímun) — Шотландия мен Исландия арасында орналасқан он сегіз шақты Фарер аралдарының ішіндегі ең кішкентайы болып саналады. Данияның тәуелді аймағы. Аралдың аумағы - 0,8 шаршы шақырым болса, Раван аталатын ең биік нүктесі 414 метрді құрайды. Арал адамның өмір сүруіне арналмаған. Төбесінен бұлтпен қоршалған.
Изяк
Изяк (Үлкен Изяк) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфа өзенінің оң жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 72 км-ді құрайды.
Луйтла-Дуймун
Адамдар Луйтла-Дуймунда ешқашан тұрақтаған емес. Ол жердің негізгі тұрғындары - арқарлар мен таутекелер.
Изяк
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Павловск су торабынан қала типті Шакша ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Луйтла-Дуймун
Арал өсімдікке өте кедей. Мұнда шамамен сегіз түрлі өсімдік қана бар.
Қызықты деректер
Санат:Елсіз аралдар Санат:Фарер топаралының аралдары
Изяк
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері
Шеміршек-сүйекті балықтар
Бұл класс тармағына сүйекті балықтар тобының ертедегі және қарапайым құрылысты түрлері жатады. Шеміршекті-сүйектілердің көп белгілері шеміршекті балықтарға ұқсайды және қаңқаларының сүйекті жерлері көп емес. Ол скелет сүйектері терінің жамылғы сүйектерінен пайда болған. Шеміршекті сүйекті балықтар көбінесе су түбінде тіршілік етуге бейімделген. Шеміршекті-сүйекті балықтарда, шеміршекті балықтардың мына белгілері сақталған: рострумының болуы, сондықтан ауыз тесігі көлденең саңылау секілденіп басының астыңғы бетінде орналасқан. Құйрық қанаты гетероцеркальды, жұп қанаттары горизонтальды орналасқан, ішегінде қатпарлы қақпақшалары және жүрегінің, артериялды конусы болады: Сонымен қатар кей-бір сүйекті балықтарға тән белгілері де бар: қаңқасының сүйекті бөлімі және желбезек қақпақшаларының болуы, желбезек аралық перделерінің жойылуы, торсылдақтарының болуы, уылдырықтың ұсақ қатты қабығы болмауы және ұрықтанудың сыртта болуы т. б.
Шеміршекті-сүйекті балықтардың систематикасы
Қазір тіршілік ететін шеміршекті сүйекті балықтардың бекіре тәрізділер деп аталатын бір ғана отряды бар. Соның екі тұқымдасына тоқтап кетейік. Бекірелер тұқымдасының рострумы үшкір, аузы кішкене, ересектерінің тісі болмайды. Орыс бекіресі — Қара теңізбен Каспий теңіздеріне тараған. Біздің солтүстік өзендерде және мұзды мұхиттың өзен сағасында — Сібір бекіресі кездеседі, амур бекіресі Амур өзенінде тіршілік етеді. Қызыл балық — Азов теңізінде, Қара теңізде және Каспий теңізінде тіршілік етеді. Бекірелерге ұқсас стерлядь деген балық, Каспийдің, Қара теңіздің және Солтүстік мұзды мұхиттың өзендеріне тараған. Бекірелердің ерекше бір туысы-қортпа балықтың екі түрі бар. Оның біреуі — европалық қортпа Каспий теңізінде, Қара теңізде, Адриатика теңізінде мекендейді. Ұзындығы 9 м, салмағы 1400 кг-ға дейін жетеді. Екінші бір түрін калуга немесе Қиыр Шығыс белугасы деп атайды. Ұзындығы 4 метрдей, салмағы бір тоннадан асатын, 100 жылдан аса тіршілік ететін балық. Бұлар Амур өзенін мекендейді. Сырдария мен Амударияны ғана мекендейтін жалған қалақша тұмсықтылар деген ерекше түрі кездеседі. Олардың тұмсықтары жалпақ, ұзын болады. Ұсақ, салмағы бір килограмдай болатын, кәсіптік маңызы жоқ ағзалар.
Шеміршекті-сүйекті балықтардың экологиясы
Шеміршекті сүйектілердің бірқатары тұщы суда тіршілік етеді де, кейбір түрлері өткінші балықтар болып саналады. Стерлядь пен америкалық көл бекірелері көп миграция жасамай өздерінің барлық өмірін тұщы суда өткізеді. Қортпа, орыс, сибирьлік бекірелер және қызыл балықтар теңіз жағалауына жақын жерлерінде тіршілік етеді де уылдырық шашу үшін өзендерге шығады. Мысалы, қортпа балық Еділ өзені мен жүзіп отырып, Куйбышев қаласының тұсына дейін келеді, ал Жайық өзенімен жүзетіндері Чкалов қаласының тұсына дейін жүзіп жетеді. Сол сияқты түкті бекіре деген түрі Арал теңізінде семіріп, ал көбейер кезінде тұқым шашу үшін Амурдария мен Ходжейлі қаласының тұсына, Сырдария мен Чиназдың тұсына дейін жоғары көтеріледі. Стерлядьтердің жыныс бездері 4-5 жасында, орыс бекірелерінікі 8-15 жасында жетіледі. Уылдырықтарының мөлшері сүйекті балықтармен салыстырғанда әлде қайда аз болады. Мысалы, стерлядьтер 10—70 мың уылдырық, сибирь бекіресі 50—500 мың, орыс бекіресі 70—400 мың, калуға 500— 4 500 мың уылдырық шашады. Көпшілігі жануарлар тектес азықпен қоректенеді. Қортпа балық-жыртқыш, олар басқа балықтарды, кейде жас тюленьдермен де қоректенеді. Бекірелер моллюскалармен, стерлядьтер насекомдармен қоректенеді. Бекіре тұқымдас балықтардың кәсіптік маңызы өте зор. Каспий теңізі мен Қара теңізде ауланады.
Тағы қараңыз
Бекіре тәрізділер Санат:Сүйекті балықтар
Үлкен Семізкөл
Үлкен Семізкөл – Алматы облысы Балқаш ауданындағы ағынды көл. Іле өзенінің атырауында, Семізкөл елді мекенінен оңтүстік-батыста 3 км.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен биіктігі 345 м, ауданы 10,91 км2, ұзындығы 5,6 км, ені 3,5 км, жағалық сызығы 19,9 км. Көл Іленің Ақсары және Балатопар суына толған қырқааралық ойпауыттағы батпақтар арасында орналасқан. Қазаншұңқыры шеңбер тәрізді, табаны бұдыр, кей жерлері лайлы. Жағалауы мен айналасындағы батпақтарда құрақ өседі. Көл негізінен Іле тармағындағы өзендер суымен толығады. Балыққа бай.
Дереккөздер
Санат:Іле су алабы Санат:Балқаш ауданы көлдері
Санта-Комба (Сейя)
Санта-Комба (Сейя) (Santa Comba (Seia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сейя муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Серра-да-Эштрела экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 741 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,72 км² шамасында. Халық тығыздығы — 63,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Хетеборн
Хетеборн (Heteborn) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Кведлинбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 383 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 14,94 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 170. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Конев.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Бедарье
Бедарье (Bédarieux) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34028, пошта индексі — 34600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6564 адамды құрады. Халық тығыздығы — 235,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Фонематикалық есту
Фонематикалық есту− адамның сөздік дыбыстарды талдау мен біріктіруге қаблеттілігі. Фонематикалық есту анатомиялық- физиологиялық механизмінде дыбыстарды ажыратуда басты рөлді "Вернике" орталығында (мидың үлкен жарты шарының үштен бір бөлігіндегі қыртыс иірімдері) орналасқан есту- сөйлеу бөлігі атқарады. Оның зақымдануы немесе жетілмеуі адамның тілдік дыбыстарды ажырата алмау қабілетсіздігіне апарып соғады. Ана тіліне деген фонематикалық есту балаларда айналастындағылардың ауызша сөйлеуін қабылдау және қабылданатын үлгіге сәйкес өзіндік сөйлеу барысында қалыптаса бастайды.
Дереккөздер
Санат:Психология
Лерна гидрасы
нобай|Антонио дель Поллайоло. Гераклдың лерней гидрасымен айқасы
Гераклдың екінші ерлігі
Геракл қасына Иолайды ертіп, Афинаның кеңесін тыңдап, мыстан жасалған қарумен жарақтанып, Лернаға аттанды. Гидра Лерна көлінің маңын мекен етіп, Аидтың жерасты патшалығына баратын жолды күзетіп отыр екен. Геракл батпақ арасындағы үлкен төмпешікке қарай аттанды. Оның жанында жартылай ағаштармен жасырынған үңгірдің аузы бар болатын. Үңгірден қаһарлы дыбыс шығып тұрды. Артынша сыртқа ұзын мойынды бірнеше бас шығады. Геракл құбыжықтан да шапшаң қимылдап, гидраға өзінің жебелерін ата бастайды. Гидра ашуланып, құйрығымен батырды құлатпақ болды. Алайда батыр тапжылмай, бір орында тұра берді. Геракл өзінің шоқпарымен гидраның бастарын бірінен кейін бірін құлата бастады. Артынша ол бір бастың орнына тағы да екі бас пайда болғанын байқады. Гидраға да көмек жетіп келіп, Гера жіберген шаян Гераклдың қимылдауын қиындатты. Осы уақытта оған көмекке досы Иолай келді. Ол шаянды алысқа лақтырып, оны өлтірді. Иолай гидраның бастарын өртей бастады, сол уақытта ол жерден екі бас шығуын тоқтатты. Гидра Зевстің ұлына қарсы тұра алмай, әлсірей бастады. Бір уақытта гидраның соңғы, өлмейтін басы да ұшып түсті. Геракл оны терең жерге көмді де, үстінен ауыр жартаспен басып қойды. Кей деректерде Ефрисфей Гераклдың бұл ерлігін оған Иолай көмектескендіктен, санамай койған деп те жазылады.
Марқозы Имам күмбезі
Марқозы Имам күмбезі, Көктонды ата мазары – архитектуралық ескерткіш. Кентау қаласының маңындағы Шобанақ ауылының бейітінде. Шикі кірпіштен қаланған. Орта Азия сәулет өнеріне тән дәстүрлі портальды-күмбезді үлгімен тұрғызылған. Ұзындығы 12 м, ені 9 м. Мұнара ішінен бұрандалы баспалдақ жасалған.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Түркістан облысы
Бокстан орта салмақта әлем чемпиондарының тізімі
Бокстан орташа салмақта чемпион — атақ, спортшы-боксшыларға беріледі.
Қазіргі уақыттағы орташа салмақтағы лимит 160 фунт (72,57 кг).
Сілтемелер
*Орташа Орташа Санат:Бүкіләлемдік бокс кеңесінің чемпиондары Санат:Бүкіләлемдік бокс ассоциациясының чемпиондары Санат:Халықаралық бокс федерациясының чемпиондары Санат:Бүкіләлемдік бокс ұйымының чемпиондары
Терез
Терез — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Леушин Туман көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аманжолов Сәрсен көшесі (Алматы)
Көшеге қазақ тіл білімінің негізін қалаушылардың бірі, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан ғылым академиясының корреспондент-мүшесі Сәрсен Аманжоловтың есімі (Алматы қаласы мәслихаты мен әкімшілігінің бірлескен 26.12.2003 № 5/767 шешімі) берілген. Аманжолов Сәрсен Аманжолұлы (1903- 1958) Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Егінсу ауылында дүниеге келген. Оның қазақ тілінің грамматикасына арналған зерттеу еңбектері бүгінгі күн үшін де маңызды болып саналады.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Бөгенбай батыр көшесінен басталып, Садовый көшесіне дейін созылып жатыр. Қабанбай батыр, Шевцева, Воронихина, Лазо көшелерімен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 750 метр.
Паранапанема
Паранапанема (Paranapanema) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Бауру мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Аваре экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1859 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Поццоль-Гроппо
Поццоль-Гроппо (Pozzol Groppo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 389 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 28 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 15050.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Речвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Речвиль (Retschwil) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Хохдорф округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 172 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.55 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1038, пошта индексі — 6285.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Хуан Чуфан
Хуан Чуфан – Қытай пианиношысы. 1982 жылы 20 маусымда дүниеге келген. Музыкалық білімін Шэньян консерваториясында бастаған. Кертистік институтты және Джульяр мектебін тәмамдаған. 2005 жылы Кливленд халықаралық пианиношылар конкурсында жеңіске ие болады. Сол жылы Ван Клиберн атындағы конкурстың жеңімпазы болып танылады.
Професор-Златарски (Добрич облысы)
Професор-Златарски (Професор Златарски) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Тервел қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 9487. Телефон коды — 05751. ЕКАТТЕ коды — 58685.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Аржентона
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11718 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25,40 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Истон (Массачусетс)
Истон (Easton) — Массачусетс штатының Бристоль (Bristol) округіне жататын АҚШ қаласы.
Булавки
Булавки — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Липецк облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ягодная Ряса өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Истон (Массачусетс)
Қала тұрғындарының саны 23 112 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 75.5 км² шамасында. FIPS коды — 25-20100.
Булавки
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Воронеж өзенінің бастауынан Матыра өзенін қоспағанда Липецк қаласына дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Истон (Массачусетс)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Булавки
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шамғали Харесұлы Сарыбаев
Шамғали Харесұлы Сарыбаев (11.3.1893, қазіргі Батыс Қазақстан облысы Орда ауданы — 5.4.1958, Алматы) — ғалым, қазақ тілі әдіснамасының негізін салушылардың бірі, пед. ғыл. канд. (1943), доцент (1947).
Тополевская көшесі (Алматы)
right|thumb|Қайындар Көшеге Тополовская атауы, бойындағы ағаштың ерекшелігіне қарай (Алматы қаласы атқару комитетінің 27.11.1957 №26 шешімі) берілген.
Шамғали Харесұлы Сарыбаев
Байұлы тайпасының Байбақты руының Бұғанай бөлімінен шыққан.
Тополевская көшесі (Алматы)
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Молотов көшесі. Көшенің ұзындығы - 1900 метр.
Шамғали Харесұлы Сарыбаев
Ұрпақтары
Ұлдары: Болат Сарыбаев - танымал музыка аспаптарын зерттеуші, Шора Сарыбаев - лингвист-ғалым. Немерелері: Талғат Болатұлы Сарыбаев - композитор, Қайрат Шораұлы Сарыбаев - дипломат.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Тұлғалар
Тополевская көшесі (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Сирия
Сирия (سوريا), толық атауы — Сириялық Араб Республикасы (الجمهورية العربية السورية, аль-Джумхурийя аль-Арабийя ас-Сурийя) — Батыс Азиядағы мемлекет, Таяу Шығыс елдерінің бірі. Жер аумағы 185,2 мың км2, астанасы — Дамаск қаласы. Мемлекет басшысы — президент, үкімет басшысы — премьер-министр. Жоғарғы заң шығарушы органы — Халық кеңесі (бір палаталы парламент). Әкімшілік жағынан 14 мухафазға (провинцияға) бөлінеді. Ақша бірлігі — Сирия фунты. 1945 жылдан Біріккен Ұлттар Ұйымының және Араб мемлекеттері Лигасының мүшесі.
Географиясы
Сирия аумағының көпшілік бөлігі үстіртті. Елдің батыс бөлігі қос тау тізбегінен тұрады, бұларды Сирия опырығы (Әл-Габ ойысы) бөліп жатыр. Батыс тізбегі Ансария жотасынан, шығыс тізбек Аз-Завия тауларынан, Антиливанның шығыс беткейлерінен және бұның оңтүстік жалғасы Аш-Шейх (Хермон) жотасынан (биіктігі 2814 м) қалыптасқан. Оңтүстік-батысын Ад-Друз (биіктігі 1803 м) вулкандық массиві, оңтүстік-шығысын Сирия шөлі, солтүстік-шығысын Жазире үстірті алып жатыр.
Басты өзендері Евфрат (Сирия шегіндегі ұзындығы 675 км), Әл-Аси, Тигр. Ірі көлі — Хоме. Жері құмды саздақты, қиыршық тасты, сұр, қызыл қоңыр, өзен аңғарлары шалғынды, сортаң топырақты болып келеді. Жалпақ жапырақты, мәңгі жасыл ағаштар, бұталар өседі. Жазықтық шөлді бөлігінде қасқыр, қорқау қасқыр, тұяқты сүтқоректілерден бөкен, жабайы есек, таулы өңірде аю, қабан, орман мысығы, безоар ешкісі кездеседі. Бауырымен жорғалаушылар, кеміргіштер мекендейді.
Пайдалы қазбалары
Пайдалы қазындылары — мұнай, темір, марганец, мыс кентастары, хром, күкірт, фосфорит, қоңыр көмір.
Климаты
Климаты субтропиктік және теңіздік. Қаңтардың орташа температурасы 12°С, тамызда 27°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 700 — 1500 мм.
Ежелгі Сирия
800px|thumb|center| [[Пальмира қаласының атақты шөлі (Б.д. I—II ғ.)]] thumb|[[Рим театры, Босра қаласы]] Сирия жерін адамдар тас дәуірінен бастап мекендеген. Сирия тарихы б.з.б. 4-ші мыңжылдыққа жатады. Археологтар Сирияның әлем мәдениетінде үлкен үлесі барын дәлелдеген.
Б.з.д. 2400-2500 жылдары Семит империясы, орталығы Эбла Қызыл теңізден Кавказ артына дейін созылып жатқан. Эбла тілі семит тілдерінің ішіндегі көнесі болып есептеледі. Эбла кітапханасында 1975 жылы 17 мыңға жуық балшықтан жасалған тақтайшалар бар. Б.з.д. XXIII ғ. империяны Аккад жаулап алды. Астанасын жермен жексен етті. Кейін Сирия жеріне ханаан тайпалары кіріп келді. Ханаан тайпалары жайлап алған соң Б.з.д. 64 Сирия жері Рим империясы қол астында болды. Б.з.д. XVI ғ. XVI ғ. аралығында Сирияның оңтүстігінде басында Египет перғауынынна бағынышты болған Дамас қаласы болған.
Пальмира
Пальми́ра (Παλμύρα, арамейше көшірме, калька תַּדְמוֹר, Тадмор, «пальма қаласы») — бұрынғы гүлденіп тұрған қала, бүгіндері ежелгі римдік соңғы дәуірінің сәулетінің маңғаз құрылыстарының қалдықтарымен аты шыққан Сириядағы кедей елді мекен. Бұл жер 34.55917°N, 38.27361°W(Ферро аралынан), шөлдің бір шұратты жерінде, Дамаск пен Евфрат арасында, біріншісінен 240 км солтүстік-шығысқа қарай, ал екіншісінен 140 км қашықтықта.
Араб халифаты, Османлы империясы тұсында
thumb|Сұлтан Ғази Абдуль-Мәджид I thumb|Президент [[Әдиб әш-Шишакли]]
Француз мандаты
Бірінші Дүниежүзілік Соғысан кейін Османлы империясы ыдырады. 1920 жылы орталығы Дамаск болып Сирия Араб Патшалығы құрылды. һашимиттер тайпасынан шыққан Файсал патша болып сайланды. Файсал кейін Ирак патшасы болды. Сирия тәуелсіздігі ұзаққа созылмады. Бірнеше айдан соң француз әскері Сирияға кіріп келді. Француз әскері Сирия әскерін 23 шілде күні Мейсалун асуында жеңді. 1922 жылы бұрынғы Түркия доминионы Ұлыбритания мен Франция арасында бөлінді. Ұлыбритания Иордания мен Палестина жеріне иелік етті. Ал қазіргі Сирия территориясы, Ливан Францияның иелігіне өтті.
1930 ж. Франция мандатын құптайтын, прзедиент сайлайтын, бірпалаталы жаңа конституция қабылданды.
1936 ж. Сирия мен Франция арасында Сирияның тәуелсіздігін қарастыратын келісімшартқа қол қойылды. Дегенмен Франция 1939 ж. Франция оны ратификациялаудан бас тартты. 1940 ж. Францияны неміс әскерлерінің оккупациялауына байланысты Сирия мемелкетінің басшылығы генерал Денцтің қолына өтті.
1941 жылы 27 қыркүйекте Франция Сирияға тәуелсіздігін берді. Француз әскері Екінші Дүниежүзілік Соғыс біткенше Сирия жерінде қалды. 1945 ж. 26 қаңтарда Сирия Германия мен Жапонияға қарсы соғыс ашқанын жариялады. 1946 ж. француз әскерлері Сириядан шығарылды.
Жаңа тарихы
thumb|Президент [[Башар әл-Асад жұбайы Асма әл-Асадпен бірге]]
Осман империясы тұсында
Сирия Египеттің қоластынан 1517 ж. босады. 1517 ж. Осман сұлтаны Селим І Сирияны басып алды. Осман империясы тұсында Сирия 14 провинция-мухафазаға бөлінде. Әр мухафазаны губернатор-мухафиз басқарды. Мухафиздар тікелей Ыстамбұлға бағынды. XVIII ғасырда Сирия жеріне Наполеонның әскерлері келді. 1833 жылы египеттік Мұхаммед Әли Сирияны бағындырғанымен, 1840 жылы Түркияға қайта берді.
Қазіргі президенті
Башар әл-Асад (بشار حافظ الأسد, Bashar Hafez al-Assad, 11 қыркүйек 1965 жылы Дамаскіде туған. Сирияның — 16-шы президенті. 17 шілде 2000 жылы таққа отырды. . 2007 жылы қайта сайланды.
2000 жылы желтоқсан айында Башар әл-Асад Асма Фауаз әл-Ахрасқа үйленді. Асма сириялық сүнниттерден болатын құрметті тайпаның қызы. Ол — экономист, компьютерлер технологиялары жөнінде маман. Ұлыбританияда туылып, тәлім алған. Асад онымен Лондонды іс-тәжірибеед жүрген уақытта танысқан.
Халқы
thumb|330px|Сирияның халқы демографиясы thumb|330px|Халықтың орналасу тығыздығы
Этникалық құрамы
Халқы 16 млн. 729 мың (2001). Негізінен сириялық арабтар, олардан басқа күрдтер, армяндар, түрікмендер, шеркестер, сығандар тұрады. Сириялықтар, сириялық арабтар — ұлт, Сирияның негізгі халқы. Саны 6,4 млн. жуық. Сондай-ақ 200 мыңнан астам Сириялықтар басқа елдерде (негізінен Оңтүстік Америкада) тұрады. С-дың аз ғана бөлігінде ру-тайпалық құрылыс сақталған (неғұрлым ірі тайпалар — федаан, хадедийин, мавали, бени халед, умур). Негізгі кәсібі — егіншілік, жартылай көшпелі мал шаруашылығы
Астанасы мен Ірі қалалары
thumb|210px|left|Дамаск, 1837 жыл. thumb|rihgt|210px|Дамаск XIX ғ. соңы.
Астанасы Дамаск қаласы. Дамаск, Шам — Сирияның астанасы (1943 жылдан), ежелгі мәдениет орталығы. Дамаск туралы алғашқы жазба деректер б.з.б. 16 ғасырлардан бастап кездеседі. Қала Дамаск патшалығының орталығы (б.з.б. 11ғ,—б.з.б. 732 ж.), кейіннен Ассирия, Жаңа Вавилон, Ахемен әулеті, А. Македонский, Селевеки әулеті, Рим, Византия мемлекеттетерінің құрамында болды. 635 ж. қаланы арабтар жаулап алған соң, халифаттың астанасына (671—770) айналды. Аббас әулеті түсында астана Бағдат қаласына көшкен соң да, Дамаск діни, ғылыми-мәдени орталық ретіндегі мәртебесін жоғалтқан жоқ. 9—13 ғасырлар аралығында кала ор түрлі мұсылман мемлекеттерінің, 1260—1516 ж. мәмлүктердің, 1401 ж. Әмір Темір иелігінде болды. 1516— 18 ж. Осман сүлтандығының құрамында, 1920—43 ж. Францияның мандатты территориясы. Сирияның астанасы. Дамаскдегі "Баб әс-сағир" (Кішкене қақпа) бейітінде ғүлама ғалым Әбу Насыр әл-Фараби жерленген. Дамаск — қазіргі дүние жүзі астаналарының ішіндегі ең ежелгісі. Оның арабша атауы Димашқ немесе әш-Шам. "Димашк" сөзінің шығу төркіні жөнінде көптеген пайымдаулар бар. Дамаск жөніндегі ең алғашқы еске алулар Египет перғауындарының XVIII әулетінің құжаттары мен аккад тақташаларында кездеседі. Онда кала Димаску немесе Димашка деп аталған.
Арамей құжаттарында Дамаск Дурмешек және Думмешек деп аталған. Дамаск ескі Өсиеттің бірінші кітабында маңызды қолөнер және мәдени орталық ретінде еске алынады. Кейінірек Дамаск аталып кеткен қоныс Солтүстік Арабия шөлдерінен жайылымдар басып алуға шыққан көшпелі арамей тайпаларының кезінде жоғары гүлдену дәрежесіне жетті. Дамаск, Сури, яғни Сирия еліндегі арамейлердің ең ірі орталықтарының біріне айналды.
Дамаск орасан тарихи және мәдени құндылыққа ие, өйткені мұнда ежелгі және ортағасырлық архитектураның ескерткіштері сақталған. Кейбір орамдар Селевкілер дәуірінде (б.з.д. 312—64 жж.) салынған, көшелері тік бұрышты жоспарланған болып келеді. Римдіктер жаулап алған кезеңнен қала қамалдарының, қақпалардың орны, монументті арқаның құлаған қалдықтары мен коринфтік бағаналары бар Дамаск Юпитерінің қасиетті ғибадатханасының қалдықтары сақталған.
Тілі
thumb|rihgt|[[Әулие Анания храмы Дамаск]] Сирия араб тілінің сириялық диалектісінде сөйлейді. Ресми тілі — араб тілі. Елдің солтүстігінде күрд тілі қолданылады. Сонымен бірге Армян тілі, Адыг (черкес) тілі және Түрікмен тілі де қолданыста бар. Біршама аудандарда ежелгі Арамей тілінің диалектілері қолданылады. Шет тілдерінің қатарында — Орыс тілі, Француз тілі және Ағылшын тілі қолданылады.
Діні
Тұрғындарының 90%-ы мұсылмандар, қалғандары христиандар (православтар, католиктер, марониттер, т.б. Мұсылмандардың 87 % — сунниттер, қалған 13 % — әләуилер және исмаилиттер, сонымен бірге шииттер де бар. Олар 2003 жылғы Ирак соғысынан кейін көбейді. Христиандардың жартысы сириялық православтар, 18 % — католиктер (Сирия католик шіркеуі және Мелькит католик шіркеуі). Сондай-ақ Армян апостол шіркеуі және Орыс православ шіркеуі бар.
Дамскідегі Умәуилер мешіті
900px|center|Umayyad Mosque Yard
Әкімшілік бөлінуі
Сирия 14 мухафазға бөлінеді, мухафазаны министрлер кабинеті бекіткен соң ІІМ тағайындайды. Әр мухафазада жергілікті парламент бар. Кунейтра мухафазасын 1973 Израиль басып алған. біршама бөлігі БҰҰ иелігінде. 400px|right
Білім саласы
Сирия университеттері
Транспорты
thumb|right|300px|[[Дамаскідегі Хижаз теміржол вокзалы]]
Автомобиль жолдары
Сирия тасжолдарының жалпы ұзындығы 36 377 км. Олардың ішінде:
Әуе жолдары
Аэропорттарының саны — 104 (1999), оның ішінде бетонды қаптамамен — 24. 3-і халықаралық статусқа ие. Мемлекеттік авиакомпаниясы — Syrianair. Сирия араб әуежолдары (مؤسسة الطيران العربية السورية; англ. — Syrian Arab Airlines / Syrianair) — сириялық авиакомпания, Дамаскіде орналасқан.
Құбыр транспорты
Жалпы құбыр магистралінің ұзындығы 1304 км, оның ішінде 515 — мұнай құбырлары.
Теңіз транспорты
Негізгі порттары Жерорта теңізінде: Тартус, Латакия, Банияс. Тартуста Ресей базасы орналасқан ВМФ Ресей. .
Қазақстан мен Сирия қарым қатынасы
Қазақстан Республикасы мен Сирия Араб Республикасы арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастар 1992 жылғы 28 наурызда орнатылды. Қазақстан мен Сирия арасындағы өзара қатынастарға қазіргі уақытта еліміздің Египеттегі Елшілігі жетекшілік етеді. 2007 жылғы сәуір айынан бастап Дамаск қаласында Қазақстанның Консулдығы жұмыс істейді.
2007 ж. қарашада ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Дамаскіге жасаған бірінші ресми сапары екі ел арасындағы барлық салалардағы ынтымақтастықты жандандыруға елеулі серпін берді. Сапар қортындысы бойынша ҚР Сыртқы істер министрлігі мен САР Сыртқы істер министрлігі арасындағы Саяси консультациялар жөніндегі декларацияға, ҚР Үкіметі мен САР Үкіметі арасындағы Білім және ғылым саласындағы ынтымақтастық жөніндегі келісімге, ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі мен САР Ауыл шаруашылығы министрлігі арасындағы Өзара түсіністік, сондай-ақ Астана мен Дамаск арасындағы әріптестік қарым-қатынастар орнату меморандумдарына қол қойылды. Сапар шеңберінде Қазақстан-Сирия Іскерлік кеңесінің бірінші отырысы өткізілді.
Қазақстанға САР бұрынғы Сыртқы істер министрі Фаруқ Шарааның (1992 ж. наурыз), САР Экономика және сауда министрі А.Лютфидің (2005 ж. тамыз), Сирияның қазіргі Сыртқы істер министрі Уалид әл-Муаллимның (2007 ж. қыркүйек) сапарлары болды. Өткен жылдар ішінде Сирияда ҚР Парламенті Мәжілісінің Төрағасы Ж.Тұяқбай (2004 ж. маусым), ҚР Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрі М.Құл-Мұхаммед (2003 ж. мамыр), ҚР Мәдениет және ақпарат министрі Е.Ертісбаев (2006 ж. маусым), ҚР Индустрия және сауда министрі Ғ.Оразбақов (2007 ж. шілде) болып қайтты. Екі елдің мәдени саладағы өзара іс-қимылында Дамаскіде жерленген қазақ халқының көрнекті ұлдары – ғалым, ойшыл Әбу Наср Әл-Фараби мен Египет пен Сирияның ХІІІ ғасырдағы билеушісі Сұлтан Аз-Захир Бейбарыстың тарихи мұраларына қатысты тақырып ерекше орын алады.
2007 ж. қазанда ҚР Үкіметі мен САР Үкіметі арасындағы Дамаск қаласында Әл-Фарабидің тарихи-мәдени орталығының және кесенесінің құрылысын салу, Сұлтан Аз-Захир Бейбарыс кесенесін қалпына келтірудегі ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Келісімге сәйкес, ҚР Үкіметі Әл-Фарабидің тарихи-мәдени орталығының және кесенесінің құрылысын салуға 29,6 млн. теңге және Сұлтан Аз-Захир Бейбарыс кесенесін қалпына келтіру құрылысына 54,2 млн. теңге қаражат бөлді. Екі ел арасындағы тауар айналымы 2008 жылы 33 млн.308,2 мың АҚШ долл. құрады (негізінен экспорт). 2009 ж. қаңтар мен мамыр айлары аралығындағы екіжақты сауда мөлшері 5,435 млн. АҚШ долл. жетті.
2009 жылы 13 сәуірде Дамаск қаласында ҚР-ның Египеттегі Елшісі Бахтияр Тасымов Сирия Сыртқы істер министрі Уалид Әл-Муаллимге Қазақстанның Сирия Араб Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқару жөнінде Сенім грамоталарын тапсырды.
Қазақстан мен Сирия арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық
Қазақстандық компаниялар Сирия нарығына үлкен қызығушылық білдіруде. Сол себепті екі үкімет жаңа сауда-экономикалық келісімге қол қоюы тиіс. Ал 1992-жылы қол қойылған келісім бұрынғы маңызынан айрылды.
Өз кезегінде Сирия Араб республикасының экономика және сауда министрі Амер Лютфи Қазақстан жағына тоқыма және азық-түлік өнеркәсібі саласында бірлескен кәсіпорындар құруды ұсынды.
Сыртқы сілтемелер
*
Силикон алқабы
thumb|right|220px|[[Стэнфорд университеті]] thumb|right|220px|Силикон алқабындағы ірі компаниялардың орыны thumb|right|220px|Алқап Силикон алқабы (Silicon Valley) — АҚШ Солтүстік Калифорниядағы Сан-Франциско шығанақ районының оңтүстік бөлігіне орналасқан, әлемдік жоғары технологиялар мен инновациялардың орталығы ретінде танымал аймақ. Географиялық тұрғыда бұл өңір шамамен Санта-Клара алқабына сәйкес келеді. Сан-Хосе - Силикон алқабындағы ең үлкен қала, ол Калифорнияда үшінші, ал АҚШ-та оныншы қала есептеледі; Силикон алқабындағы басқа ірі қалалар: Саннивейл, Санта-Клара, Редвуд-Сити, Маунтин-Вью, Пало Альто, Менло-Парк және Купертино қатарлылар. Брукингс институтының мәліметі бойынша, Сан-Хосе Метрополитен районы жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша әлемде үшінші орында (Швейцарияның Цюрихі мен Норвегияның Ослосынан кейін) тұрады.
Атауындағы "Силикон", яғни латын тілінен аударғанда "Кремний" сөзі кремний негізіндегі MOSFET транзисторлары мен интегралды микросхемаларға маманданған аймақтағы тапқырлаушылар мен өндірушілерге қатысты қалыптасты. Кезекте бұл өңірге әлемдегі ең ірі жоғары технологиялық компаниялары шоғырланған, олардың арасында Fortune 1000-дағы 30-дан астам ірі бизнестің штаб-пәтері және мыңдаған стартап компаниялар орналасқан. Силикон алқабы АҚШ-тағы барлық венчурлік капиталдың үштен бір бөлігін иелейді, бұл оның жоғары технологиялық инновация үшін жетекші хаб және стартап экожүйе болуын белгілеген. Силикон алқабында кремний негізіндегі интегралды микросхемалар, микропроцессорлар және микрокомпьютерлер, жаңа Бағдарламалаулар және смартфон, iPhone секілді ақпарат технологиялары жоғары деңгейде дамыған, зерттейтін және өңдіретін компаниялар тығыз орналасқан. 2013 жылғы жағдай бойынша облыста шамамен ширек миллион ақпараттық технологиялар жұмысшылары жұмыс істейді.
Адам мен компьютер технологиялары арасындағы тұлғалық байланыстар себепті, көптеген компанияның штаб-пәтері Кремний алқабында туризмдік ыстық нүктеге айналды.
Атаудың пайда болуы
Силикон алқабы атауының танымал болуына Дон Хефлердің еңбегі сіңген. Ол алғаш рет 1971 жылы 11 қаңтарда бұл атауды «Электроника жаңалықтары» апталық сауда газетінде жарияланған "АҚШ Силикон алқабы" мақаласында қолданады. Дегенмен, бұл терминнің жаппай қолданысқа енуіне содан кейін тағы он шақты жыл кетті. 1980-ші жылдардың басында бұл термин кең қолданыс тапты, бұл дәл тұтыну нарығына енгізу үшін IBM PC және көптеген бағдарламалық өнімдерді таныстырылып жатқан кез болатын. Мұндағы алқап сөзі Санта Клара алқабын білдіреді. thumb|right|150px|[[Пало-Альтодағы "Силикон алқабының туған жеріндегі" гараж. Мұнда Билл Хьюлетт пен Дэвид Паккард 1938 жылы аудио осциллятор жасай бастады (2016 ж. түсірілген фото).]]
Тарихы (1970ж дейін)
thumb|right|150px|"Силикон алқабының туған жері" гаражын сипаттайтын белгі, 2016 ж. thumb|right|150px|[[Фредерик Терманге арналған мемориялды автомагистраль белгісі]] Силикон алқабы бірнеше факторлардың тоғысуы арқылы дүниеге келді. Олардың арасындағы маңыздылары ретінде университеттік білікті ғылыми зерттеу базасын, мол венчурлік капиталды, сондай-ақ АҚШ қорғаныс министрлігінің тұрақты тапсырыстарын айтуға болады. Стэнфорд университетінің бастамашылығы алқаптың алғашқы дамуында аса маңызды рөл ойнады. Бұл элементтер тоғыса келе өркендеу мен табыстың негізін қалады.
Стэнфорд университеті
Стэнфорд университеті, оның филиалдары және түлектері өңірдің дамуына зор үлес қосты. Соның бірі, мысалы Ли Де Форесттің "Audion" деп аталатын вакуумдық түтікшені және Hewlett-Packard (HP) осциллографтарын ойлап тапқан жұмыстарын айтуға болады.
Аса қуатты аймақтық ынтымақтастық сезімі Силикон алқабының көтерілуімен бірге жүрді. 1890-шы жылдардан бастап Стэнфорд университетінің басшылары өз миссиясын "американдық батысқа" қызмет ету деп санады және соған сай оқыту қалыптастырды. Сондай-ақ, американдық шығыстық мүдделердің қаржы құйып, техника енгізіп, американдық батысты ашуға талпынуы өз-өзін қамтамасыз ететін жергілікті өнеркәсіптер құруға жетеледі. Осылайша, Силикон алқабы дамуының алғашқы 50 жылында регионализм Стенфорд мүдделерін осы аймақтағы жоғары технологиялық фирмалармен сәйкестендіруге көмектесті.
Дүниежүзілік екінші соғыстан кейін Стэнфорд университеті инженерия институтының деканы ретінде Фредерик Терман оқытушылар мен түлектерді өз компаниясын ашуға шақырды. 1951 жылы Терман Стэнфорд индустриалды паркін құруға бастамашы болыды, (Бұл парк қазіргі Стэнфорд зерттеу паркі болып, ол Эл Камино Реалының оңтүстік батысында, Пэйдж Милл Роудты қоршап тұр, әрі тау бөктерінен Арастрадеро жолына дейін созылып жатыр), сөйтіп университет өз жерінің бір бөлігін жоғары технологиялық компанияларға жалға берді. Терман көптеген компаниялардың өсіп жетілуіне себеп болды, өңір Силикон алқабына айналғанға дейін Hewlett-Packard, Varian Associates, Eastman Kodak, General Electric, Lockheed Corporation және басқа да жоғары технологиялық фирмалар Стэнфорд университеті кампусы айналасында өсіп-өнді. thumb|left|100px|[[Уильям Шокли]] 1956ж Джон Бардин және Уолтер Хаузер Браттайнмен бірге тұңғыш транзисторды тапқырлаушылардың бірі болған Уильям Шокли Пало Альтодағы ауру анасына жақын тұру үшін Нью-Джерсиден Калифорниядағы Маунтин-Вьюге көшіп, "Shockley Semiconductor Laboratory" (Шокли жартылай өткізгіштер зертханасы) құрды. Шоклидің жұмысы кейінгі онжылдықтар бойы электрониканы дамытушылар үшін таған болды. Фредрик Терман мен Уильям Шокли әдетте "Силикон алқабының атасы" деп аталады.
1955–1985 жылдары Стэнфорд университетінде қатты дене технологиясын зерттеу мен дамыту Белл телефон лабараториясы, Shockley Semiconductor, Fairchild Semiconductor және Xerox PARC қатарлы жекеменшік корпорациялар қалыптастырған индустриалды инновацияның үш толқынына ілесіп іске асты. 1969 жылы Стэнфорд ғылыми-зерттеу институты (қазіргі SRI International) ARPANET-ті құрайтын төрт түйіннің бірін ұйымдастырды, бұл қазіргі интернеттің алғашқы нұсқасы еді.
Жаңа мекемелер
1970-жылдары, силикон алқабында көптеген жартылай өткізгіштік, компьютер технологияларымен және компьютерге қатысты бағдарламалық жасақтамалармен айналысатын көптеген мекеме жұмыс істейді. Нарық өте үлкен, арзан болды.
The growth was fueled by the emergence of the venture capital industry on Sand Hill Road, beginning with Kleiner Perkins in 1972; the availability of venture capital exploded after the successful $1.3 billion IPO of Apple Computer in желтоқсан 1980.
Ерекше мекемелер
Thousands of high technology companies are headquartered in Silicon Valley. Among those, the following are in the Fortune 1000:
Additional notable companies headquartered (or with a significant presence) in Silicon Valley include (some defunct or subsumed):
Silicon Valley is also home to the high-tech superstore retail chain Fry's Electronics.
Қалалары
Силикон алқабында орналасқан қалалар тізімі: