cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тельман Наренбаев
Тельман Наренбаев (1939, Атырау қаласы). Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты (1973). ҚазПТИ-ді бітірген (1961). 1962-1973 жылдары - «Қазақстанмұнайгеофизика» тресі Атырау геофизикалық экспедициясының геофизигі, аға геофизигі, партия бастығы, өндірістік- технологиялық бөлім бастығы. 1973-1977 жылдары - «Қазмұнайгазбарлау» басқармасы Атырау геофизикалық экспедициясының бас геофизигі, бас инженері. 1977-1984 жылдары - ҚазНИГРИ тәжрибе-әдістемелік партиясының бас инженері, бастыгы. 1984-1992 жылдары - «Ембімұнайгеофизика» тресінің геофизикалық материалдарды өңдеу жөніндегі геофизикалық партияның бастығы. 1992-1998 - ҚР ¥ҒА аймақтық Батыс бөлімшесінің аға ғылыми қызметкері. Еңбек Қызыл Ту орденімен, медалдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Здравец (Варна облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 319 адамды құрайды.
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату туралы түсінік және оның түрлері
Қылмыстық жауапкершіліктен босату кінәліні жасаған қылмыстан кейінгі барлық құқықтық салдардан босатуды білдіреді. Алайда қылмыстық жауапкершіліктен босату адамды кінәсіз деп тануды білдірмейді, өйткені жасалған әрекет үшін азаматтық-құқықтық жауапкершіліктен, сондай-ақ әкімшілік тәртіптік немесе қоғамдық жазадан босатылмайды. Қылмыстық жауапкершіліктен босату тек қылмыс жасаған адамға ғана қолданылады. Сондықтан да, егер адамның әрекетінде қылмыс белгілері жоқ болса, онда мұндай адам қылмыстық жауапкершілікке тартылмайды. Қылмыстық жауапкершіліктен босатуды сот, прокурор, тергеуші, анықтау органының қызметкері қолдана алады.
Здравец (Варна облысы)
Пошта индексі — 9137. Телефон коды — 05105. ЕКАТТЕ коды — 30627.
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату туралы түсінік және оның түрлері
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде қылмыстық жауапкершіліктен босатудың мынадай түрлері қарастырылған. Шын өкінуіне байланысты қылмыстық жауапкершіліктен босату. Адам мынадай шартпен шын өкінуіне байланысты қылмыстық жауапкершіліктен босатылуы мүмкін: кішігірім немесе орташа ауырлықтағы қылмыс жасау, келтірілген зиянды өтеу, қылмысты ашуға белсенді түрде көмектесу.
Здравец (Варна облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату туралы түсінік және оның түрлері
Қажетті қорғану шегінен асқан кезде қылмыстық жауапкершіліктен босату. Қажетті қорғану — бұл адамның коғамға пайдалы әрекеті. Алайда қажетті қорганудың шегінен асып кетуі қылмыс деп танылады, өйткені, нәтижесінде адамды өмірінен заңсыз айыруға, сондай-ақ оның денсаулығына ауыр зардап келтіруге жол берілуі мүмкін.
Здравец (Варна облысы)
Сыртқы сілтемелер
Здравец
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату туралы түсінік және оның түрлері
Жәбірленушімен татуласуына байланысты қылмыстық жауапкершіліктен босату. Мұндай босатуға егер айыпты адам:
Цукаса Сиотани
Цукаса Сиотани (塩谷 司) — жапон футболшысы, "Әл-Айн" клубы мен Жапония Ұлттық құрамасының қорғаушысы. "Әл-Айн" клубында 2017 жылдан бері доп тебеді. Оған дейін Жапонияның "Мито Холликох", "Санфречче Хиросима" клубтарында ойнаған. Жапонияның үш дүркін чемпионы.
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату туралы түсінік және оның түрлері
Ескіру мерзімінің өтуіне байланысты қылмыстық жауапкершіліктен босату. Қылмыстық жауапқа тартудың ескіру мерзімі деп қылмыс жасаған күннен бастап, сот үкімі заңды күшіне енген кезге дейінгі мерзімді айтады, содан кейін заңда көзделген шартты жағдайларда қылмыстық жауапкершілік жоққа шығарылады. Мұндай босату қылмыс жасалған күннен бастап мынадай мерзімдер өткен жағдайда жүзеге асады:
Цукаса Сиотани
Ұлттық құрамада 2014 жылдан бері ойнап келеді. 2015, 2019 жылдары Азия кубогына қатысқан.
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Жазадан, босату туралы түсінік және оның түрлері
Соттың қылмыс жасаған деп таныған адамын, сот тағайындаған жазадан босату — жазадан босату деп танылады. Қылмыстық заңда жазаны өтеуден мерзімінен бұрын - шартты түрде босату көзделген. Жаза тағайындалған адам жазаны өтеу мерзімі біткенге дейін түзелуі мүмкін, сондықтан жазаны әрі қарай орындау мақсатсыз және қажетсіз болып қалады. Осыған байланысты қылмыстық заңда жазаны өтеуден мерзімінен бұрын — шартты түрде босату институты көзделген, ол бірқатар шартты жағдайлар болғанда адамды жазаны өтеуден одан әрі босатудан көрінеді.
Цукаса Сиотани
Сілтемелер
Санат:Жапония футболшылары Санат:Жапония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Мито Холликох ФК ойыншылары Санат:Санфречче Хиросима ФК ойыншылары Санат:Әл-Айн ФК ойыншылары
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Жазадан, босату туралы түсінік және оның түрлері
Егер айыпты өзіне жүктелген міндеттерді орындамаса шартты түрде мерзімінен бұрын жазадан босату алынып тасталады. Жазаны өтеуден мерзімінен бұрын шартты түрде босатуды алып тастау дегеніміз — сотталушының жазаның өтелмей қалған бөлігін одан әрі өтеуі үшін жаза өтейтін жерге қайтарылуын білдіреді.
Ферно
Ферно (Ferno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Варезе провинциясында орналасқан.
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Жазадан, босату туралы түсінік және оның түрлері
Мерзімінен бұрын шартты түрде босатумен қатар Қылмыстық кодексте басқа да жазадан босатудың түрлері қарастырылған, олар: жазаның өтелмеген бөлігін неғұрлым жеңіл жаза түріне ауыстыру; ауруға шалдығуына байланысты жазадан босату; жүкті әйелдердің және жас балалары бар әйелдердіц жазасын өтеуін кейінге қалдыру, төтенше мән-жайлардың салдарынан жазадан босату мән жазаны өтеуді кейінге қалдыру; айыптау үкімінің ескіру мерзімінің өтуіне байланысты жазаны өтеуден босату.
Ферно
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6701 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 796 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 21010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан босату
Рақымшылық және кешірім жасау
Жауапкершіліктен және жазадан босатудың аралас түрі - рақымшылық және кешірім жасау.
Адамдардың жеке айқындалмаған, белгілі бір санатты кешірім жасау кезінде жазаны одан әрі өтеуден босатылуы не оған тағайындалған жаза қысқартылуы немесе жазаның неғұрлым жеңіл түрімен ауыстырылуы мүмкін.
Рақымшылық қылмыстық құқықтағы гуманизмнің бір көрінісі. Әдетте, біздің мемлекетіміздің тарихындағы атаулы күндерге немесе елдегі белгілі бір оқиғаларға байланысты жарияланады. Қазақстан Республикасының Парламентіне рақымшылық жасау актілерін шығару құкығы берілген. Рақымшылық жасау актісі, ол шығарылғанға дейін және оның заңды күшіне енгеніне дейін қылмыс жасаған адамдарға таралады. Рақымшылық жасау актісіне сәйкес қылмыс жасағаны үшін сотталған адамдар негізгі жаза түрінен босатылуы, оларға тағайындалған жаза неғұрлым жеңіл түріне ауыстырылуы мүмкін, жазасын өтеген адамның рақымшылық жасау туралы актімен соттылығы алынып тасталуы мүмкін. Рақымшылық жасау актісіне қарағанда, кешірім ету — бұл ауыр қылмыс жасағаны үшін соттың айыпталған адамға қатысты жеке кешірім жасау актісі. Кешірім ету актісін шығару назар аударуға және қолдауға тұрарлық ерекше мән-жайларға негізделеді — шын өкіну, ізгілік. Кешірім ету нақты адамдарға қатысты, атап белгіленген бір немесе бірнешеуіне қолданылады. Кешірім ету актісінің нәтижесінде анағұрлым қатаң жазалар (өлім жазасы сияқты) жазаның неғұрлым жеңіл түріне ауыстырылуы не жаза қысқартылуы немесе алынып тасталуы мүмкін.
Кешірім ету құқығы Қазақстан Республикасының Президентіне берілген. Кешірім ету жасалған қылмыстың санаттарымен де, қолданылған жазаның түрімен де шектелмейді.
Сонымен, қылмыстық жауапкершіліктен босату деп, қылмыс жасаған адамды мемлекет тарапынан соттау міндетінен, оның әрекетін теріс бағалау түрінде босатуды айтады. Қылмыстық кодексте қылмыстық жауапкершіліктен босатудың көптеген түрлері қарастырылған. Жазалаудан босату деп соттың үкімімен тағайындалған қылмыстық жазаны өтеу міндетінен айыпты адамды толықтай немесе ішінара босатуды айтады.
Атақ
‎Атақ  — жеке тұлғаларға немесе ұжым, топтарға қандай да бір атқарған қызметі, сіңірген еңбегі үшін берілетін ресми баға. Атақ тағайындау, оны беру және одан айыру тәртібі, сондай-ақ әртүрлі атақ дәрежелеріне байланысты құқықтар мен міндеттер заң және нормативтік актілермен белгіленеді. Құрметті, әскери, ғылыми, арнаулы, жеке, кәсіби, спорттық, академиялық атақ, әртүрлі сыйлықтардың, конкурстардың лауреаттарына берілетін атақ, дипломатиялық атақ т.б. түрлері бар.
Қаратөбе (тау, Мойынқұм ауданы)
Қаратөбе – Желтау тауларының солтүстік-шығыс бөлігіндегі тау.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы Мыңарал стансасынан солтүстік-батысқа қарай 30 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 443 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 3 км-ге созылып жатыр, енді жері 2 км. Солтүстігінде Ортажартас, Үлкентақыр, оңтүстігінде Үлкенжол төбелерімен, шығысында Балқаш көлімен шектеседі.
Өсімдігі
Қиыршықтасты сұр қоңыр топырақ жамылғысында ақ жусан, бұйырғын, қара баялыш, күйреуік басым өседі. Мал жайылымына қолайлы.
Ақтау теңіз сауда айлағы
Ақтау теңіз сауда айлағы, Ақтау порты — Каспий теңізінің оңтүстік-шығыс жағасындағы халықаралық жүк тасымалы жүйесінде аса маңызды орын алатын республикалық мемлекеттік кәсіпорын.
Бүгінгі таңда порт DP World компаниясының серіктесі, Транскаспий халықаралық көлік маршрутының (ТХКМ) қатысушысы, Теңіз порттары мен айлақтардың халықаралық қауымдастығы (ТПАХҚ) мүшесі, “Қазақстан темір жолы” компаниясының тобының мүшесі.
Орналасуы және негізгі бағыттары
Азия және Еуропаның көптеген елдерінің су мен құрлық, темір жол, әуе жолдарының тоғысар торабында орналасқан. Ақтау қаласындағы бұл айлақтан кемелер Каспий теңізі арқылы Астраханға, одан Еділ-Дон каналы арқылы Қара теңізге, одан әрі Жерорта теңізіне, мұхиттарға шыға алады. Ақтау айлағынан шығатын теңіз жолдарының екеуі Иранның солтүстік айлақтарына, біреуі Бакуға жүк жеткізеді. Ақтауға келіп түскен жүк темір жол, автомобиль жолдары арқылы өз елімізге, Сібірге, Шығыс елдеріне тарайды. Қазақстан шетелдерге шикізат, әсіресе мұнай өнімдерін жөнелтсе, республикаға шеттен сан алуан жабдықтар мен тауарлар тасылады.
Көрсеткіштері
1996 ж. Ақтау айлағы 275 мың т құрғақ жүк, 100 мың т шикі мұнай жөнелтті. Қазір 1998 жылына 300 мың т құрғақ жүк, 1,2 мың т шикі мұнай тасылды. Ал оның толық қуаты 700 мың т құрғақ жүк, 6 млн т шикі мұнай. Айлақты жүк өңдеудің озық технол-сымен толық қамтамасыз етудің, кемелердің айлақтағы еркін қозғалысына жағдай жасаудың, жағаға автомобиль, темір жол желілерін тартудың кең тынысты, келелі шаралары жасалған.
Тарихы
Ақтау портының тарихы Маңғышлақтағы уран өнеркәсібі мен мұнай кенорындарының өнімін тасымалдау қажеттілігі туындаған 1963 жылдан басталады. Порт құрылысы басты және қосымша толқын тосқыларын және төрт құрғақ жүк айлағын салудан басталды.
1969-1986 жылдары төрт мұнай құю айлағы мен паром кешені салынды. Ақтау порты арқылы өтетін тасымалдардың басым көпшілігін мұнай тасымалы құрады – 80 жылдардың басында жылына 7 млн.тоннаға дейін жетсе, құрғақ жүктердің тасымалы жылына небәрі 300 мың тоннадан аспады.
КСРО ыдырағаннан кейін Ақтау теңіз порты Каспий бассейніндегі мемлекеттерді өзара байланыстыратын маңызды көлік торабына айналып, тәуелсіз Қазақстанның халық-шаруашылық кешенін дамытуда стратегиялық маңызға ие болды.
1999 жылы Ақтау теңіз порты толық қайта құрастырудан өтті, бұл уақыт порт тарихында шешуші кезеңге айналды. Ақтау портын қайта құрастыруды аяқтау салтанатына Қазақстан Республикасының Президенті Н.А. Назарбаев қатысты.
Райтнау
250px|thumb|Картада орналасуы Райтнау (Reitnau) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Цофинген округінің құрамына кіреді.
Ақтау теңіз сауда айлағы
Тарихы
Бүгінде Ақтау халықаралық теңіз сауда порты – шығыстан батысқа, солтүстіктен оңтүстікке және кері қарай жылына 12 ай және тәулігіне 24 сағат жүк тасымалын қамтамасыз ететін заманауи көп мақсатты терминал. Оның бірнеше көліктік дәліздің қиылысында орналасуы мемлекеттің дауында стратегиялық маңызға ие. Порт қуаттылығын арттыру Қазақстанның әлемдік стратегиялық бағдарламалар шеңберінде халықаралық жүк айналымына қызмет көрсету процесінің белсенді қатысушысы болуына мүмкіндік береді.
Райтнау
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1173 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.79 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4281, пошта индексі — 5057.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ақтау теңіз сауда айлағы
Тарихы
2015 жыл жүктерді Азиядан Еуропаға және Таяу Шығыс елдеріне кедергісіз транзиттік тасымалдауға мүмкіндік беретін мультимодальды көліктік дәлізді құру бойынша жаһандық мемлекеттік жобаның бастауы болды.
Суреттемесі
Ақтау порты Каспий теңізінің шығыс жағалауында бірнеше халықаралық көлік дәлізінің қиылысында орналасқан және түрлі құрғақ жүктерлі, шикі мұнай мен мұнай өнімдерін халықаралық тасымалдауға арналған.
Дереккөздер
Санат:1963 жылы құрылған компаниялар Санат:Каспий теңізі порттары Санат:Қазақстан порттары Санат:Қазақстан темір жолы Санат:Ақтау кәсіпорындары
Ғұн тулары
Ғұн тулары Ғұндар біздің заманымыздың алғашқы ғасырларында Азиядағы үлкен де нағыз қаһарлы мемлекет болды. Олар Қытайда үнемі шапқыншылық жорықтар жасап, жерін басып алып отырды. Ұлы Қытай қорғанының салыну себебі де осы. Сондықтан ғұн туларында жер-дүниені жұтатындай аузын ашып тұрған айдаһар бейнеленген. Кейінірек бұл бейне Қытай империясының туларынан орын алды. Орыс халқының ауыз әдебиетіндегі жағымсыз кейіпкер "Змей Горынычтың" басқыншылар образы ретінде қалыптасуының да түпкі мәні - талай ғасырлар бойы көшпенділерден зардап шегуінде.
Гидравликалық тұтқырғыш заттар
Гидравликалық тұтқырғыш заттар - берілген ауада ғана емес сонымен қатар суда да ұзақ уақыт сақтап қатаюға қабілетті тұтқырғыш заттар.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Санта-Марина
Санта-Марина (Santa Marina) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3292 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 117 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 84070.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santa Marina (Marino).
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Мемфис (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 1 129 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.0 км² шамасында. FIPS коды — 26-52960.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Ай-Пеу
Ай-Пеу — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Негус-Ях өзенінің сол жағалауынан 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Канехлог-Игол
Канехлог-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Глубокий Сабун өзенінің сол жағалауынан 114 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таутүрген минералды суы
Таутүрген минералды суы, Іле Алатауының солт. беткейінде, Түрген өз-нің оң жағалауында орналасқан. 1964 жылдан бальнеол. санаторий жұмыс істеп келеді. Су 1400 м биіктіктен жанартаутекті тау жыныстарының арасындағы тектоник. жарықтардан бұлақ түрінде шығады. Әр бұлақтан шығатын судың өнімд. 0,1 – 0,8 л/с. Қазылған ұңғымалардағы (50 – 503 м тереңдікте) таралған арынды сулардың деңгейі 6 м тереңдіктен жер бетіне 4 м-ге дейін көтеріледі. Олардың өнімд.0,6 – 0,8 л/с, сорғы арқылы 5 – 20 л/с-қа жетеді, температурасы 28 – 35ºС, хим. құрамы сульфатты натрийлі, минералд. 1,3 – 1,4 г/л. Т. м. с-ның шипалық қасиеті құрамындағы фтор (5 – 6 мг/л), бром (6,8 мг/л), иод (0,5 мг/л-ге дейін), радон (10 эман) компоненттеріне байланысты. Мұнда жүйке, тері, аяқ-қол сырқаты, т.б. аурулардан емделуге болады.
Дереккөздер
АТАМЕКЕН: Географиялық энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: "Қазақ энциклопедиясы", 2011. - 648 бет. ISBN 9965-893-70-5
Санат:Қазақстан минералды сулары
Балтық теңізі
Балтық теңізі, (кейінгі латынша mare Baltіcum, ертедегі атауы Варяг теңізі) — Атлант мұхитының Еуропаға еніп жатқан теңізі. Ол Швеция, Финляндия, Ресей, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Германия және Дания мемлекеттері жерлерімен шектеседі. Атлант мұхитымен Дания бұғазы арқылы жалғасады.
Теңіз құрлықтық қайраңда орналасқан, негізгі бөлігінің тереңдігі 40 — 100 м (ең терең жері 470 м), ауданы 419 мың км² Солтүстік жағасы биік жартасты (шхер және фьорд типтес), оңтүстік және оңтүстік-шығыс жағасы жайпақ, құмды (лагуна типті). Ірі шығанақтары: Ботни, Фин, Рига, Куршский, Гданьск, т.б. Ірі аралдары: Аланд, Моонзунд, Борнхольм, Готланд, Эланд, Сааремаа, Хийумаа, т.б. Теңізге Нева, Батыс Двина (Даугава), Неман, Висла, Одра өзендері құяды.
Қыста судың жоғағы қабатындағы температурасы 1 — 3°С, жағасында 0°С-тан төмен, жазда 18—20°С. Батыс бөлігіндегі тұздығы 11‰, орталығында 6 — 8‰. Ботни шығанағының солтүстік бөлігі 210 күн, орталық бөлігі 185 күн; Рига шығанағы 80 — 90 күн, Дания бұғазы 16 — 45 күн қатып жатады; теңіздің орталық бөлігі қатпайды.
Жел бағытының және ауа қысымының тез өзгеруінен су деңгейі кейде 1,5 — 3 м-ге дейін көтеріледі. Теңіздің тәуліктік толысуы 0,04 — 0,1 м. Балтық теңізінде Балтық майшабағы, камбала, салака, Атлант майшабағы, теңіз алабұғасы, Балт трескасы, т.б. тіршілік етеді.
Балтық теңізі Еділ — Балтық су жолы арқылы Каспий теңізмен, ал, Беломор — Балтық каналы арқылы Ақ теңізбен жалғасады. Негізгі порттары: Санкт-Петербург, Таллин, Рига, Калининград, Гданьск-Гдыня, Щецин, Росток — Варнемюнде, Копенгаген, Мальме, Стокгольм, Турку, Хельсинки.
Дереккөздер
Санат:Балтық теңізі
Краби
Краби (กระบ) — Таиландтағы қала, Краби провинциясының әкімшілік орталығы.
Санат:Тайланд қалалары
Пайсанду
Пайсанду (Paysandu) — Уругвайдағы қала, Пайсанду департаментінің әкімшілік орталығы, Уругвай өңіріндегі порт. Халқы 60 мың (1967). Іргесі 1772 ж. қаланған. Ет консервілеу кәсіпорны, кеме верфі бар. Халық санының өсуі:
Дереккөздер
Санат:Уругвай қалалары
Мёккерн
Мёккерн (Möckern) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Йерихов ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 14269 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 168,59 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 86 140. Муниципалитеттің басшысы — др. Удо Рённекке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
NGC 2536
NGC 2536 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан SBc/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1877 жылы 22 қаңтарда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2536 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 22958, MCG 4-20-5, ZWG 119.9, VV 9, KUG 0808+253B, KCPG 156B, ARP 82.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Серралонг
Серралонг (Serralongue) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Сере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66194, пошта индексі — 66230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 249 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,81 адам/км².
Дәмеш Шахабаева
Дәмеш Шахабаев (1905, Сайрам ауданы, Қайнарбұлақ ауылы – 1995, Қазығұрт ауданы, Шарбұлақ ауылы) – Социалистік Еңбек Ері (1958).
Серралонг
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Дәмеш Шахабаева
Дереккөздер
Санат:1905 жылы туғандар Санат:Сайрам ауданында туғандар Санат:1995 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазығұрт ауданында қайтыс болғандар
Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары
Абай күні
Абай күні — Қазақстан Республикасының мерекелік күнтізбесіне енген күн. Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысымен 10 тамыз Абай күні болып белгіленді. Бұл мереке 2020 жылы аталып өтілетін Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойының қарсаңында бекітілді. Мереке ресми демалыс күні болып саналмайды.
Ле-Вье-Бур
Ле-Вье-Бур (Le Vieux-Bourg) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,13 км² шамасында.
Абай күні
Әдебиеттер тізімі
Санат:Қазақстан мейрамдары Санат:10 тамыз
Ле-Вье-Бур
Коммунаның INSEE коды — 22386, пошта индексі — 22800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 748 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,77 адам/км².
Патросиниу-ду-Муриаэ
Патросиниу-ду-Муриаэ (Patrocínio do Muriaé) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Муриаэ экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Ле-Вье-Бур
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Патросиниу-ду-Муриаэ
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
NGC 7009
NGC 7009 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1782 жылы 7 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7009 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 37-34.1, CS=11.5, Saturn nebula.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Есто-Вис
Есто-Вис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ния-Ю өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Гойлдсбороу (Мэриленд)
Гойлдсбороу (Goldsboro) — Мэриленд штатының Caroline округіне жататын АҚШ қаласы.
Қойтас (Абай облысы)
Қойтас (1992 жылға дейін — Саратовка) — Абай облысы Жарма ауданы, Бірлікшіл ауылдық округінің құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған.
Гойлдсбороу (Мэриленд)
Қала тұрғындарының саны 216 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 24-33950.
Қойтас (Абай облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 35 км-дей жерде орналасты.
Халқы
Тұрғыны 31 адам (2009).
Оссерен-Риварет
Оссерен-Риварет (Osserain-Rivareyte) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64435, пошта индексі — 64390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 241 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,74 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Зильдяр
Зильдяр — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №2448 Уязы өзенінің сол жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дёма бастауынан Бочкарёва ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
500 теңге
2006 жылғы үлгідегі номиналы 500 теңгелік банкнотаның сипаттамасы
Бет жағы: басым түсі көкшіл-сұр, басым бейнесі – тігінен. Орталық бөлігінде «Астана-Бәйтерек» монументі бейнеленген. Банкнотаның ортасында қара, көгілдір және көк жолақтарда Қазақстан Республикасының мемлекеттік әнұраны ноталарының фрагменттері ақ түспен бейнеленген, осы жерге номиналдың сандық белгісінің контуры ақ сызықтармен жүргізілген. «Бәйтерек» монументінің сол жағында Қазақстан Республикасының мемлекеттік елтаңбасы көк түспен бейнеленген. Жоғарғы оң жақ бөлігінде Қазақстан Республикасының мемлекеттік туы бейнеленген. Банкнотаның төменгі жағында ашық алақан бейнеленген. Төменгі оң жақ бұрышында тігінен номиналдың мемлекеттік тілдегі әріппен белгісі орналасқан. Мемлекеттік әнұран ноталары астында эмитент банктің атауы мемлекеттік тілде «ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ» орналасқан, оның астында жалған ақша жасау жауапкершілігін ескертетін "Банкноттарды қолдан жасау заңмен қудаланады" деген мемлекеттік тілдегі жазу орналасқан.
1999 жылғы үлгідегі құны 500 теңгелік банкноттың сипаттамасы
150 px|right 500 теңгелік банкнот көлемі 144х69 мм ақ қағазға дайындалған.
ЛБет жағы: негізгі бейне - философ, ойшыл, ғалым Әл-Фарабидің (870-950 жылдары) қырынан салынған портреті. Портреттің оң жағына ою-өрнек әшекейі салынып, металл бояумен орындалған "500" саны интаглио бояуымен алмастырылған және банкнотты қай бұрышынан қарауға байланысты "500" санының бейнесі көрінетін болады. Банкноттың бет жағындағы оң жақ жоғарғы және төменгі бөлігіндегі металл бояумен салынған өрнек "500" саны жазылған микрошрифтке ауыстырылған.
Сырт жағы: негізгі бейне - Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің бір үзігі.
1999 жылғы үлгідегі номиналы 500 теңгелік банкнот
Бет жағы: басым түстер - көк, көкшіл. Оң жағына философ, ойшыл, ғалым Әл-Фарабидің (870 -950 жылдары) қырынан салынған портреті бейнеленген. Сол жағында көкшіл-көк түспен "Қазақстан Ұлттық Банкі" деп жазылған. Портреттің сол жағында су тамғы белгілер: Әль-Фарабидің қырынан салынған суреті бар және ақшаның номиналы жазылған. Портреттің сол жағында металсыздандырылған жіпке "Қазақстан" деп жазылған және "500" саны көрінеді. Портреттің оң жағына алтын бояумен "500" саны екі рет салынған немесе банкнотты қай бұрыштан қарауға байланысты пайда болатын қазақтың ою-өрнегі.
Портреттің оң жағына тігінен қызыл бояумен салынған көлемі әр түрлі реттік нөмір қойылған. Жоғарыда, портреттің оң жағына көлденеңінен қара бояумен реттік нөмір жазылған. Портреттің сол жағына номиналы ірі сандармен және әріптермен көрсетілген, олардың астына Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының қолы қойылып, шығарылған жылы жазылған.
ОСырт жағы: Басым түстер - көк, көкшіл. Негізгі бейне - Қожа Ахмет Ясауи кесенсінің бір үзігі. Кесене бейнесінің оң жағына ақшаның номиналы санмен және жазумен көрсетілген. Жоғарғы сол жағына "Подделка банкноты преследуется по закону" деп жазылған.
1994 жылғы үлгідегі номиналы 500 теңгелік банкнот
Банкноттың орта тұсына басым түсі қызыл болып келетін номиналы жазылған. Номиналдың астына Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының қолы қойылып, купюраның шығарылған жылы жазылған.
Оң жағына Шығыстың ұлы ойшылы Әль-Фарабидің портреті бейнеленіп, портреттің төменгі жағына астына аты және өмір сүрген жылдары жазылған. Портреттің оң жақ бұрышында ою-өрнекпен өрнектелген.
Банкноттың орталық бөлігінің сол жағындағы жоғарғы және төменгі бөліктері қазақтың ою-өрнегімен көмкерілген Әль-Фарабидің тура қарап отырған суретінінің су тамғы белгілері бар, Әль-Фарабидің су тамғы портретінің оң жағында Қазақстан Республикасының елтаңбасы бейнеленген. Нөмір екі рет қайталанады: оң жақ шетінде тігінен және елтаңбаның үстіне көлденеңінен жазылған. Нөмір жеті саннан және сериясын білдіретін екі әріпті префикстен тұрады.
Сыртында сол жағына Қожа Ахмет Ясауи кесенсінің бір үзігі бейнеленген. Төменгі оң жақ бұрышында су тамғы белгінің астында ақшаның номиналы екі түсті етіп санмен және жазумен көрсетілген.
Дереккөздер
Санат:Қазақ теңгесі
Кинопрокат
«Кинопрокат» — мемлекеттік коммуналдық-қазыналық кәсіпорын. Ол 1938 жылға дейін «Қазмемкино» тресінің бөлімшесі, 1938-40 ж. облыстық кино тарату тресі, 1940-92 ж. облысы кино тарату басқармасы, 1992 жылдан «Киновидеопрокат» өндірістік бірлестігі. 1999 ж. ақпаннан қазіргі атымен аталады. Оған Орал қаласындағы Чапаев атындағы кинотеатр және облыс аудандарындағы 28 кино көрсету қондырғысы қарайды.
Алькала-де-ла-Вега
Алькала-де-ла-Вега (Alcalá de la Vega) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 139 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Атаққұмарлық
Амбиция - өзін өзі сүю, өзіне сенушілік, басқа адамдарға деген жағымсыз қатынас, олардың күші мен жағдайларына сенбеушіліктің күшеюі. Амбиция адамдардың жанұяда, ұжымында қатынастарын қиындатады.
Африканың елдерінің халық саны
Африканың елдерідінің халық саны бойынша реттелген тізімі.
Дереккөздер
Санат:Демография бойынша елдерді салыстыру
Салыстырмалы ылғалдылық
Салыстырмалы ылғалдылық — белгілі бір температурада ауадағы су буларының нақты мөлшерінің (серпімділігінің) осы температурада болуы мүмкін су буы мөлшеріне (қаныққан будың серпімділігіне) пайыз есебімен алынған қатынасы. Салыстырмалы ылғалдылық ауаның су буларымен қанығу мөлшерін көрсетеді. Ауа су буларымен қаныққанда cалыстырмалы ылғалдылық 100% құрайды.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
رطوبة نسبية Vlhkost vzduchu Relative humidity Suhteline õhuniiskus fa:رطوبت نسبی Humidité relative Kelembaban relatif Relativa humideso Umidità relativa Santykinis drėgnumas Relatīvais mitrums सापेक्ष आर्द्रता Relatieve luchtvochtigheid Relativ fukt Relativ fuktighet Wilgotność względna Umidade relativa Относительная влажность Relative humidity சாரீரப்பதன் ความชื้นสัมพัทธ์ Вологість відносна 相對濕度
Кіші Уньва
Кіші Уньва (Устинкова Уньва) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уньва өзенінің сол жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құсан Наренбаев
Құсан Наренбаев (1910-1968, Атырау облысы). Атырау мұнай техникумын бітірген (1936). Комсомольск кенорнын ашушы. Ұлы Отан соғысының ардагері. Мәскеудегі өнеркәсіптік академияны тамамдаған. -1935 жылдары - комсомолдың аудандық комиссиясының төрағасы. 1935-1937 жылдары - фабрика-зауыт оқыту мектебі директорының саясат жөніндегі орынбасары. 1937-1938 жылдары - Доссор мұнай өндіру басқармасы комсомол ұйымының хатшысы. 1938- 1939 жылдары - «Ембімұнай» комбинаты Доссор мұнай барлау кәсіпшілігінің бұрғылау шебері. 1939-1941 жылдары - «Ембімунай» комбинаты өнеркәсіптік белімінің жауапты қызметкері, терең барлау бұрғылауы Нармунданақ бөлікшесінің бастығы. 1946-1951 жылдары - Мұнайлы мұнай өндіру басқармасының бастығы. 1951-1960 жылдары - Мақат мұнай өндіру басқармасы мұнай кәсіпшілігінің бастығы. 1960-1965 жылдары - «Атырауэнерго» тресі басқармасының орынбасары. 1960-1968 жылдары - Атырау жылу-энергетика орталығы директорының орынбасары. Еңбек Қызыл Ту орденімен, медалдармен марапатталған.
Мелинген
Мелинген (Mehlingen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кайзерслаутерн ауданының құрамына енеді.
Құсан Наренбаев
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Мелинген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3849 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,92 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 35 026. Муниципалитеттің басшысы — Барбара Хубер-Зехи.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Салт-дәстүр
Салт-дәстүр — әр ұлттың, халықтың діні мен сеніміне, тұрмыс-тіршілігіне, ұлттық құрылым ерекшелігіне сәйкес ғасырлар бойы жинақталып, өмірдің өзі туғызған ғұрыптардың жиынтығы; қауым мен қоғамда қалыптасқан мінез-құлықтың үлгілері. Күнделікті қолданыста бір мәдени топты екіншісінен айыратын және бейресми жолмен реттейтін қабылданған мінез-кұлық ережесіне немесе әлеуметтік әрекеттерді жөнге келтіретін терминге жатады.
Дереккөздер:
Санат:Саясат әлеуметтануы Санат:Салт-дәстүрлер
Қабатты силикаттар
Бұл силикаттардыц ерекше жалпы қасиеттері — пинакоид бойынша жақсы дамыған жымдастығы және осыдан шыққан кристалдардың жапырақты немесе қабыршақ формасы. Кремний иондарының кейбір бөліктері алюминий иондарымен орындарын ауыстырады. Сонда алюминий иондары мен магний иондарының өзара алмасуынан силикат қосындысының валенттігі өзгереді. Соның нәжесінде оған калийдін, сирек те болса натрийдің немесе кальцийдің иондарының кристалдық решеткаға енуіне жағдай туады.
Серпентин
Mg6 [Si4O] (OH)8. Сырт пішіні жыланға ұқсағандықтан серпентинді орысша змеевик деп атайды. Магнийдің орнын темір қоспасы жиі-жиі ауыстырып отырады. Қаттылығы, 2,5—4, меншікті салмағы 2,50—2,65. Сингониясы моноклиндік. Серпентиннің тығыз массаларының қылтаңды сынықтарының әр түрлі реңкі темір мөлшеріне байланысты жасыл және қоңырқ а й жасыл түстерден қ а р а жасылға дейін өзгереді. Хром теміртасының қосылуларына байланысты оның бояуы шұбар болады. Қылтанды серпентинге хризотил және пластинкалы серпентіш-антигорит жатады. Оптикалық солақай, N„=1,571 (1,511), Nm =1,570 (1,502) N р — 1,560 (1,490). Серпентиннің өзгешелігі — бояуы, құрылысы, онша қатты еместігі, жымдастығының жоқтығы және май тәрізді жылтырлығы.
Жаратылысы
Серпентин аса негізді магмалық жыныстар (дунитгер, ііеридотиттер, пироксениттер) ішінде оливин мен тироксемдері көп болса, метаморфизм әсеріне ушырау және тереңдік магмалық ортадан көтерілгеннен (судын ішінде С02 бар болса) кейін салқъіндау фазасыныц бірінде пайда болады. (Mg, Fe )2 Si04 + 2C02 + 4H2 0 = (Mg, F e ) 6[Si4O10](OH)8 + оливин серпентин + 2(Mg, Ғе)С03. Бұдан басқа доломиттер де гидротермалық ерітінділердің ішінде Si02 болу әсерінен серпентинге ауысады. 6(MgCa) (CO3 )2 + 4SiO2 + 4H2O = Mg6[Si4O10 ] - (0Н)8 + 6СаС03. доломит Серпентин көмірлі қышқ ы л судың әсерінен бұзылады, сондықтан жаңа минералдар, магнезит, халцедон, опал пайда болады. Асыл серпентин және кәдімгі серпентин әшекей және сәндік материал есебіне пайдаланылады. КСРО-да серпентиндер Орта және Солтүстік Оралда кең тараған және ол хром темір тасының, магнезиттің, тальктің, асбестің, платинаның және никельдің рудаларына байланысты кездеседі.
Асбест
Бұл жылтырлығы жібек тәрізді, химиялық құрамына Қарағанда серпентинге жақын, талшықты минерал, бірақ құрылысы серпентиннен басқа. Асбест змеевикте желілер және өзектер түрінде кездеседі. Желілердің талшық т а ры түтікше оралған жұқа пластинкалардан тұрады. Мүндай желілердің қалыңдығыОД мм-ден 10слі-ге дейін, тіпті онан да көбірек болады. Асбест басқа минералдан талшық ты құрылысы мен жібектей жылтырлығымен айрылады. Ол жібек сияқты жұқа, иілгіш, солқылдақ , берік жіпке ажыратылады. Амфиболды асбестід талшығынан серпентин-асбестің талшығы өте берік және иілгіш келеді. Жаратылысы. Асбестің тегі толық анық емес, асбест ыстық сумен күрделі өңделуінен пайда болуы мүмкін. Серпентиннеи пайда болған асбестен басқ а (серпентин-асбест немесе хризотил-асбест), құрылысы сондай, бірақ физикалық қасиеттері басқа, амфиболдан шық қ а н қоңыр амфиболды асбвст деп аталатын минерал да белгілі болды. Хризотил - асбест — Mg6 [ S i 4O1 0](OH)8. Аты гректід хризотил — алтынды талшық, асбестус — жанғыш емес деген сөздерінен шыққан. Қаттылығы 2—3, меншікті салмағы 2,2. Оптикалық одқай, 1,555 (1,522), Nр = 1,542 (1,508), ^ - N „ = 0,013, 2У шамамен 30° (басқ а мэлімет бойынша тіпті үлкен). Хризотил-асбест өзінің талшық ты құрылысының, отқ а төзімділігінің және электр мен жылылық ты нашар әткізуінін, арқасында өте кең қолданылады. Мысалы, асбест театрларда қолданылатын отқа төзімді перделер, өрт сөндірушілердің киімдері үшін, үйдің төбесін жабу үшін, автомобильдердің тормоз ленталарын жасау, шарап тазалау ісінде асбесті сүзгілер жасау үшін пайдаланады. құрылыс істерінде асбест, цементке бояуларға қосылады. Совет Одағындағы хризотил-асбестің халықаралық манызы бар ірі кені — Уралдағы Баженов кені. Асбестпен толтырылған желілер серпентиндердің арасында жатады. Хризотил-асбестің Уралда біршама уақ кендері бар. Оның кені Шығыс Сибирьде, Қазақстанда, Кавказда да кездеседі. Хризотил-асбестің халықаралық ірі кені Канададағы Квебек провинциясынан табылған.
Гарниерит
Коллоидты, жасырынды кристалды минерал. Жылтырлығы күңгірт немесе шыны тәріздес. Тығыз агрегат және сауыстанған масса түрінде кездеседі. Кейде бірыңғай топырақты, қуысты массалары көбінесе куысты кварцты тесіп өтеді. Гарниериттің өзгешелігі мен қолданылуы ревдинскитке ұқсас. Гарниерит никельді-серпентитті және оливинді жыныстардың табиғи өзгеріске ұшырауынан шық қ а н заттарға байланысты түзіледі. құрамындағы никель 3%-тен кем болмаса, гарниериттің өнеркәсіптік маңызы бар. Гарниериттің халықаралық маңызды кені Жаңа Каледонияда (Австралияның қасында) бар. КСРО-да гарниериттіц және ревдинскиттің кендері Орынбор облысы Орск-Халиловск ауданында және Қазақстандағы Ақтөбе облысында, сонымен катар Орта Оралда (Уфалей ауданында және Ревда станциясының қасында) кездеседі.
Глаунонит
Аты глаукос — көкшіл жасыл — деген сөзінен шыққан. Химиялық қатынаста глауконит тұрақсыз әрі құрамы да күрделі — темірдің, магнийдің және калийдің сулы алюмосиликаттары — минерал. Жылтырлығы жоқ, қаттылығы 2—3, топырақ түрінде кездеседі. Оның түсі күңгірт жасыл, көкшіл жасыл, сарғыш жасыл. Меншікті салмағы 2,2—2,8. Сингониясы моноклиндік деуге болады. Кристалдық құрылысы биотиттің структурасына ұқсас дерлік. Оптикалық солақай, 2v кішкентай, N =1,610—1,630, Nm мен N„ арасы жақын, Np — = 1,590— 1,600, N g—Np = 0,020—0,030. Жаратылысы.' Глауконит тедіз бассейндерінің түбіндегі кара батпақтан тірі организмдердің қатысуымен пайда болады. Жер бетінде табиғи химиялық езгерісте глауконит лимонитке айналады. Глауконитті ауыл шаруашылығында жер тыңайтқыш ретінде, жасыл бояу есебінде және кермек суларды «жұмсарту» үшін пайдаланады. Совет Одағында глауконит кендері өте кеп. Ол әр дәуірде пайда болған тайыз теңіз су шөгінділеріне байланысты түзілген. Басты кендері Украинадағы Оңтүстік Орыс ойпатында, Моcкваның оңтүстік-шығысындағы Егорьевскіде бар. Еділ бойында, Қазақстанда, Киров облысында және басқа жерлерде де кездеседі.
Слюдалар
Массив тау жыныстарында (көпшілігінде граниттерде), әсіресе, кристалды тақ т а тастарда өте көп тараған жыныс құраушы минералдар. Слюдалы тақ т а тас түгелдей слюдалардан тұрады. Слюдалар өте анық білінетін бір бағытты жымдастығымен сипатталады. Сондықтан олар жұ қ а, серпімді қабыршақтарға оңай ажыратылады. Слюдалардың қаттылығы 2—3, «ейде 4 болады. Кристалдарының сингониясы моноклиндік, көпшілігінде таблетка және призма түрінде кездеседі. Мусковит (калийлі ақ слюда)—KAl2 [Si3A10io](OH)2. Қаттылығы 2—3, меншікті салмағы 2,76—3. Сингониясы моноклиндік. Түсі сарғыш, сұрғылт, ал қызылды немесе жасылсымақ. Жұқа қабыршақ ты түрінде мөлдір. Таза түрлерінен электр тогы өтпейді. Кристалдық бейнесі әдетте таблеткалы, пластинкалы, қимасы жалған алты бұрыш немесе ромб тәрізді. Қоспақтары да жиі кездеседі. Оптикалық солақай, 2v = 45 — 30°, (Si02 кұрамы көбейген сайын төмендейді), N = 1,588—1,615, Nm =1,582—1,611, Nр = 1,552—1,572 (темірдің, ал сонымен қатар хромның құрамдары көбейген сайын арта түседі). Мусковиттің өзгешеліктері — жымдастығының өте анық білі» нетіндігі және бояуыньщ ақшылдығы. Мусковиттің жұқа жапырақшалары флогопиттікінен гөрі өте иілгіш әрі серпімді келеді. Жаратылысы. Мусковит граниттерде және тақта тастарда жыныс күраушы минерал есебінде жиі кездеседі. Ірі кристалдары пегматиттік желілерде кездеседі. Жеке кристалдарыныд салмағы 16 кг-нан асады. Ірі кристалдарынан 1 м2 дейін пластина альшады. Жыныстарының бұзылуына байланысты мусковитуақ қабыршақ т а р тұріне айналады, ОІІЫ серицит деп атайды, ал серицит кейінірек каолинге ауысады. КСРО-да XVII ғасырдан бері қазып шығарып жатқ а н мусковиттің ескілікті кендері Карелиядағы Ақ тедіздің жағаларында бар. Қазіргі пайдаға асырылып жатқ а н нағыз ірі кендері Шығыс Сибирьде — Мама өзенінің бойында (Витим өзенінің саласы), Бирюсинскіде (Солтүстік Саянда) бар.
Флогопит
KMg3[Si3A101o](OH, Ғ)2. Қаттылығы 2,5—3, меншікті салмағы 2,8. Сипгониясы моноклдндік. құрамында айтарлықтай темірі жоқ. Сыртқы түрі мусковитке ұксас. Кейде түссіз. Флогопит мусковиттен мөлдірлігіне, өте ашық бояуына, жұ қ а жапырақтарындағы нашар серпімділігіне қарай айырылады. Флогопит көбінесе кальцитпен жәде апатитпен бірге контактылық пегматиттерде 'кездеседі. КСРО-да флогопиттід өнеркәсіптік кендері Байкал қасындағы Слюдянкада және Шығыс Азияда, Алданда бар. Бмотит — K(Mg, Fe)3[Si3AlO,0](OH, Ғ)2. Аты француз физигі Биотанның (1774—1862) есіміне қойылған. Әте кед тараған минерал. Қаттылығы 2,5—3, меншікті салмағы 2,7—3,1. Сидгониясы моноклиндік. Түсі қара және жасыл қара. Биотиттід өзгешелігі — күдгірт жасыл, қодыр немесе қара түсті болуы және қалың пластинкаларыныд мөлдір еместігі. Ал жұқа жапырақтары мәлдір болады. Кристалдық құрылысы мусковиттің структурасына ұқсас. Кристалдық бейнесі таблетка, жалғад төртбұрышты, кебінесе т а я қ және пирамида тәрізді болады. Кейде ірі кристалдарында зоналык күрылыс байқалады. Сыну ікөрсеткіштері: N„ = Nm= = 1,60— 1,66, Np = 1,56— 1,60, 2v = —5° немесе 0. Биотдт магмалық тау жынысының жыныс құраушы минера- лы. Сонымен қатар ол пегматиттік желілерде де кристалданады, деформацияға үшыраған ірі кристалдары да (Одтүстік Уралда, Ильмен тауларында) кездеседі. Қайталама өзгерістерде Mg меи Ғе-ді жоғалтып мусковитке (жоғарғы температурада) ауысады, не калийден айырылып хлоритке (пеннин) айналады.
Лепидолнт
KLi2Al[Si4O10](OM, Ғ)2. Қаттылығы 2,5—4, меншікті салмағы 2,8—2,9. Сингониясы модоклиддік. Түсі ал қызыл, қызғылт және ашық күлгін. Лепидолит әдетте уақ жапырақшалар түрінде, сирек те болса пластинкалы кристалдар түрінде кездеседі. Тальн —Mg3 [ S i 4Oi0](OH)2. Қаттылығы 1, меншікті салмағы 2,6. Сингониясы моноклиндік. Түсі ақ, ашық жасыл, алма тә- різді сары, ашық сары болады. Жылтырлығы қ ұбылмалы рең- кісі бар шыны тәрізді, ал тығыз түрлері күңгірг келеді. Оптикалық константтары: N g = 1,575—1,590, Np = 1,538—1,545. Оптикалық солақай, 2v — 0°-тан 30°-қа дейін өзгереді. Жылуды және электр тогын нашар еткізеді. 850°-қа дейін қыздырғанда суының жартысы жойылады, бірақ оптикалық константтары аз өзгереді. Температурасы 875—960°-қа жеткенде тез өзгеріп, барлық суы жойылады. құрғатылған затыныд балқ у температурасы 1 200° шамасы. Тальк қолға майдай тиеді және ете жүмсақ келеді. Оның жапырақшалары иілгіш, бірақ серпімді емес. Жаратылысы. Тальк қабатталып, ұяланып кездеседі. Су меи көмір қышқылының магнийлі жыныстарға — периодотиттерғе, пироксениттерге, сонымен қатар қодыр амфиболдарға және басқ а магнийі бар минералдарға әсер етуінің нәтижесінде тальк жердің жоғарғы қыртысында тақ т а тастармен бірге пайда болады. Тальк кебінесе магнезитпен, хлоритпен және басқаларымен қосақталып жүреді. Осы арада тальк түзілетін мынадай екі реакция схемасын кәрсете кетейік: 1) 4(Mg,Fe)2 S i 0 4 + H 2 0 + 3C02—* Mg3[Si4O10][OH]2 + оливин тальк + 3MgC03 + Fe2 0 3 магнезит гематит 2) 3CaMg[C03 ] 2 + 4Si02 + H20—Mg3 [ S i 4O1 0][OH]2 + ; доломит тальк + ЗСаС03 + ЗС02. кальцит Тальк кені КСРО-да Уралдағы Свердловск қасында (Шаброва деревнясы) және Қыштым тауында, Оңтүстік Уралда (Миасста т. б.) кездеседі. Тальк қағаз, фарфор, құрылыс, сонымен қатар резеңке енеркәсіптерінде, бұдан басқ а парфюмер, тері және фармацевті өнеркәсіптерінде өте көп қолданылады. Тығыз тальк отқа төзімді ыдыс жасау үшін пайдаланылады. Ал талькті тас — отқа тезімді кірпіштер үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Химия
Лаурия
Лаурия (Lauria) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 801 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 79 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 175 км² шамасында. Пошта индексі — 85044.
Елді мекеннің қамқоршысы — Beato Domenico Lentini. Жыл сайынғы мерекесі — 25 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Санган
Санган (Sanghen) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Кале округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62775, пошта индексі — 62850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 267 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
«Пингвин» костюмі
«Пингвин» костюмі