cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қарағанды облысы әдебиеті мен өнері
Бейнелеу және қолданбалы сән өнері
20 ғ-дың 40-жылдардың аяқ шенінде Қарағандыда суретшілер серіктесгігінің (КазИЗО) қалалық белімшесі ашылды. Көркемөндіріс шеберханасы ұйымдастырылып (1957), онда суретшілер П.К. Антоненко, П.С. Андриюк, Р. Есіркеев, П.И. Реченский, Ю.В. Гуммельт.б. жұмыс істеді. Қарағандыңағы кейінгі кездегі белгілі суретшілер А.П. Билык, В.И. Крьшов, А. Бегалин, С.М. Саносян және т.б. Қарағанды қаласында Қазақстан суретшілер одағының облыстық ұйымы құрылды. 60-жылдары кескіндеме-сызба сурет, мүсін, монументті-бейнелеу өнері жедел дамыған кезең болды. Қарағанды суретшілерінін шығармалары тақырып, жанр, стильдік бағыт жағынан алуан сипат алды. Монументгі мүсін саласында Қарағандыда Н.Әбдіров(1958), «Шахтердаңкы» (1974) ескерткіштері, «Мәңгілік от» (1978), Қарқаралылық (1970) және Теміртаулық (1974) жауынгерлерге арналған мемориалдық ескерткіштер, Абай қаласында Абай (1974), Егіндібұлақ ауылында Тәттімбет (1984) ескерткіштері бой көтерді. Тәуелсіздік жылдары Қарағандының сөулетшілері мен мүсіншілері Астана қаласындагы «Үш би» ескерткішін (1999), «Отан корғаушылар» архитектуралық-көркемдық композициясын (2001) салуға, Бұкар жырау кесенесін (1993), Қарағандыда Бұқар жырау (1993), Егіндібұлақта Қаз дауысты Қазыбек би (1995) ескерткішін орнатуға ат салысты. Жезказғанда К. Сәтбаевтың (1999), Балқашта М. Русаковтың ескерткіші, Ұлытауда «Қазақстан мемлекеттігінің тұтастығы мен халықтар бірлігі» монументі (2005) бой көтерді.
Жеке табыс салығы
2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап салық төлеушінің табыстарына 10 пайыздық мөлшерлеме белгіленген. Қазақстан Республикасындағы көздерден және одан тысқары жерлергі көздерден алынған дивидендтер түріндегі табыстарға 5 пайыздық мөлшерлеме бойынша салық салынады.2006 жылдан Қазақстанда қолданылып келе жатқан практика жеке табыс салығын үйлесімді салуға жеткізді.
Қарағанды облысы әдебиеті мен өнері
Бейнелеу және қолданбалы сән өнері
Өнер зертгеу саласында Орталық Қазақстанда Е. А. Бөкетов атыңдағы ҚарМУ-дің бейнелеу өнері және дизайн кафедрасы ғылыми орталық болып саналады. Кафедрада Суретшілер одағының 8 мүшесі, Дизайнерлер одағының 7 мүшесі жұмыс істейді. Сарыарқаның қолданбалы қолөнері мен Қарағанды суретшілерінің шығармаларының өркендеуіне жүйелі ғылыми пікір айтып, конңепңия қалыптастырып жүрген кәсіби өнертанушы мамандар, ғалым-зертгеушілер, ғылыми монографиялардың, сыни-шығармашылық басылымдардың, мақалалар мен очерктердің, қаталоттар мен буклеттердің авторы: профессор, педагогика ғылымдарының докторы, ҚР СО мүшесі Ж.Ш. Балкенов («Халық мұрасындағы ұлттық орнек және рең», 1994; «Әдіптеу» 1998;«Өрнек өнері арқылы болашақ мұғалімдерді көркем шығармашылыққа дайындау», 2001;); педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор, ҚР СО, мүшесі Л .Р. Золотарева («Кдзакстан бейнелеу әнері», 2000; «Қала тарихы Қарағанды суретшілерінің шығармашылығында», 2004; «А.К. Бегалин шығармасы халықаралық жобада», 2005; «Мұражайтану», 2006), философия ғылымдарының кандидаты, доңент, ҚР Дизайнерлер одағының мүшесі Ж.Ш. Резин, («Үлтгық өнердегі ұлттык идея», «Қазіргі дизайн және этномәдениет», 2006), Қомытов Ж. К., С.Ж. Бодықов («Орталық Қазакстандағы кәсіптік бейнелеу өнері») т.б., ҚР СО және ҚР ДО мүшелері И.М. Баграмов, А.П. Құрымбаев, М.С. Калмаханов, т.б. қолданбалы өнерден түрлі халықаралық, республикалық және аймақтық конкурстарға қатысып, халыққа кең танылды.
Жеке табыс салығы
Дереккөздер
Санат:Салықтар
Құқықтық мәдениет
Құқықтық мәдениет — белгілі бір мемлекеттік діни, этникалық қауым мүшелері қабылдаған, олардың қызметін реттеу үшін пайдаланылатын құндылықтар, құқықтық идеялар, сенім-нанымдар, мінез-құлық қалыптары, құқықтық дәстүрлер жүйесі. Бір мемлекет шеңберінде бірнеше құқықтық мәдениет болуы мүмкін. Әсіресе бұл көп ұлтты, көп дінді қоғамдарға тән. Көп ұлтты Қазақстанда қазақы әдет-ғұрыптық, салт-дәстүрлік құқықтық мәдениеттен басқа орыстардың, т.б. ұлттардың әдет-ғұрыптық, салт-дәстүрлік құқықтық мәдениеті, мұсылмандық, христиандық, т.б. діни құқықтық мәдениет қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Қарағанды облысы әдебиеті мен өнері
Бейнелеу және қолданбалы сән өнері
Облыста «Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында көне ескерткіштерді есепке алу, қорғау, Ұлы Жібек жолы тарихи орталықтарын қалпына келтіру, түркі тілдес мемлекеттердің мәдени мұрасын сақтау және дәстүрін жалғастыру, солардың негізінде туризм инфракұрылымын құру бағытында кең көлемді жұмыстар жүргізілуде (2006).
Қазан көшесі (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Петр Атоян (стадион, Орал)
'''П.А. Атоян атындағы стадион''' — Орал қаласындағы ірі спорттық нысандардың бірі. Салынған уақыты - 1927. Сәулетшісі - С.Прудкова. Мұнда жасөспірімдер арасында допты хоккейден біріншілігі өткізілді (1989).
Қарағанды облысы әдебиеті мен өнері
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы Санат:Қазақ мәдениеті Санат:Қазақстан әдебиеті
Петр Атоян (стадион, Орал)
Дереккөздер
Санат:Қазақстан стадиондары Санат:Стадиондар
Динамикалық бағдарламалау тілі
Динамикалық тіл - мәлімет типтерін анықтауға, синтаксистік анализ жасауға және инструкцияларды (кодты) қолма-қол компиляция жасауға мүмкіндік береді. Динамикалық бағдарламалау тілдері жасақтамаларды (приложение) тез-арада дамытуға мүмкіндік береді. Динамикалық бағдарламалау тілдеріне: Perl, Tcl, Python, PHP, Ruby, Smalltalk, JavaScript жатады.
Visual Basic кейбір Динамикалық бағдарламалау тілідері сапаларына ие.
Санат:Бағдарламалау тілдері
Мурос (Сардиния)
Мурос (Сардиния) (Muros) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 754 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 67 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 7030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Б. з. д. 80 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 80 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 80 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Баньоль (Од)
Баньоль (Bagnoles) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11025, пошта индексі — 11600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 211 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Эрматинген
250px|thumb|Картада орналасуы Эрматинген (Ermatingen) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Кройцлинген округінің құрамына кіреді.
Мұса Аюбайұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Эрматинген
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2705 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.4 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4646, пошта индексі — 8272.
Әл-Ағша
Әл-Ағша (?-629). Толық есімі – Әбу Басир Маймун бин Қайс бин Жандал. Йамамада Манфуха ауылында туған. 629 жылы қайтыс болған. әл-Ағша (اَلأَعْشَى) әл-Кабир, әл-Ағша Қайс деген аттарымен әйгілі болған. Лақабы Саннажатул араб. «Ламия» атты қасида кітабы жазылған. .
Өмірінен қызықты деректер
Өлеңдерінде шараб жайлы көп жырлаған. Қартайған шағында Мұхаммед пайғамбар жайлы естиді. Оған арнап қасида шығарады. Пайғамбармен кездесу үшін шықанда Құрайштықтар оның мұсылан болуынан қорыққан. Құрайштардың басшылары Әбу Суфян: «Мұхаммед пен оның достары келгенде арабтың отты өлеңдерін жаудырып, қарсы шығатын адамға 100 түйе беріледі дейді. Бұны естіген әл-Ағша түйелерді алып кері қайтады. Қайтар жолында түйеден құлап, мойны үзіледі. Әл-Ағшаның өлең жазу стилі, атағы замандастары Имрул Қайс, Зуһайр, әл-Набиғалармен салыстырылады. Өлеңдері мақтау кейде даттау болып келген. Мақтауға байланысты әл-Мухаллақ оқиғасы бар. Мухаллақ арабтың ең пақыр, кедей адамы болған. Өсіріп отырған сегіз қызы болса керек. Кедей болған соң арабтардың ешбірі оның қыздарын айттырып келмейді әрі қыздары отырып қалған көрінеді. Бір күні Мухаллақтың әйелі күйеуіне үйге әл-Ағшаны шақырып қонақ қылайық деген ұсыныс айтады. Мухаллақ қолындағы жалғыз түйесін сойып әл-Ағшаны қонаққа шақырады. Мухаллақтың үйінде қонақ болған әл-Ағша ол жайында қасида шығарады. әл-Ағшаның қасида арабтардың арасына тарап, қыздарына құда түсіп келгендер көбейіп, барлық қызына күйеу табылады. .
Дереккөздер
Санат:Араб ақындары Санат:629 жылы қайтыс болғандар
Әлеуметтік мұқтаждарға аударым
Әлеуметтік мұқтаждарға аударым - өнім өндіретін, бейөндірістік аяда жұмыстарды орындайтын, қызметтер көрсететін қызметкерлердің еңбекақысына жұмсалатын шығыннан ұйымның заңнамада белгіленген тәртіпке сәйкес мемлекеттік сақтандыру органдарына, зейнетақы қорына, медициналық сақтандыру қорына міндетті және ерікті жарналар бойынша аударатын шығыны. Осы қаражат есебінен ұйым науқастығына, науқасты күтуге, құрсақ көтеруге және бала тууға байланысты еңбекке жарамсыздық парағы бойынша ақы төлейді; сәбиді 3 жасқа толғанға дейін күтуге жәрдемақы, төлеу үшін жәрдемақы, шипажайлар мен демалыс үйлеріне жолдар, диеталық тағамның, басқа да сауықтыру шараларының зейнетақы төлемін төлейді.
Әскердің маневрлілігі
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
NGC 3793
NGC 3793 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3793 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Жумель (Эр)
Жумель (Jumelles) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27360, пошта индексі — 27220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 310 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Шлюз
Шлюз– өзендегі, арнадағы не порттағы кемені суының деңгейі одан жоғары не төмен келесі басқа арнаға ауыстыруға арналған гидротех. құрылғы. Ол бойлық қабырғалар мен қақпалардан құралған камера түрінде болады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Блез Паскаль
нобай|Блез Паскаль Блез Паскаль (Blaise Pascal, [blεz pas'kal]; 19 маусым, 1623 жыл, Клермон-Ферран, Франция — 19 тамыз, 1662 жыл, Париж, Франция) — 17-ші ғасырда өмір сүрген француз математигі, механигі, физигі, пәлсапашысы, дінтанушысы және әдебиетшісі. Француз әдебиетінің классигі. Математикалық анализдың, ықтималдық теориясының, кескіндік геометрияның негізін салушылардың бірі, гидростатиканың негізгі заңының авторы. thumb|left|200px|Паскал үшбұрышы
Биографиясы
Паскаль Францияның Овернь провинциясына кіретін Клермон-Ферран қаласында дүниеге келген. Әкесі Этьен Паскаль салық басқармасының төрайымы, математик, Марен Мерсенн ұйымының мүшесі болған. Анасы Оверняның сенешальының (лат. Senex және көнегерман Scalc — үлкен қызметші )қызы Антуанетта Бегон. Паскальдар отбасында үш бала болған: Блез және оның қарандастары Жильберта мен Жаклин. Блездың анасы оның жасы 3-те болғанда өмірден өткен.1631 жылы Паскаьдар отбасы Парижге қоныс аударады.
Блез дарынды тұлға болып өсті. Әкесі Этьен математикадан жақсы хабардар болғандықтан оған білім берумен өзі айналысқан. Этьен Паскаль бұрын белгісіз болған алгеблалық қисықты ашқан және зерттеген, кейіннен ол қисық " Паскаль ұлуы" деген атқа ие болды. Сонымен қатар ол Ришельё жасаған ұзындықты анықтауға бағытталған комиссия құрамына кірген. Марен Мерсенн және Жерар Дезаргпен дос болған.
Этьен Паскаль тақырыптың күрделілігін баланың ақыл-ой қабілеттеріне сәйкестендіру принципін ұстанған. Оның жоспары бойынша Блез ежелгі тілдерді 12 жастан бастап, ал математиканы 15-16 жастан бастап үйренуі керек болған. Оқыту әдісі жалпы ұғымдар мен ережелерді түсіндіруден, содан кейін жеке мәселелерді зерттеуге көшуден тұрған. Сонымен, сегіз жасар баласын барлық тілдерге ортақ грамматика заңдарымен таныстыра отырып, әкесі оны ұтымды ойлауға үйретуді мақсат еткен. Үйде математика мәселелері бойынша үнемі әңгімелер жүргізіліп, Блез оны осы тақырыппен таныстыруды өтінген. Математика ұлының латын және грек тілдерін үйренуіне кедергі келтіреді деп қорқатын әкесі болашақта оны осы тақырыппен таныстыруға уәде берген. Бірде ұлының геометрия деген не екендігі туралы тағы бір сұрағына Этьен бұл дұрыс пішіндерді сызып, олардың арасындағы пропорцияларды табудың тәсілі деп қысқаша жауап беріп, оған осы саладағы барлық зерттеулерге тыйым салған. Алайда Блез жалғыз қалып, еденге түрлі пішіндерді салып, оларды зерттей бастаған. Геометриялық терминдерді білмей, ол сызықты "таяқша" және шеңберді "сақина"деп атаған. Әкесі осындай тәуелсіз сабақтардың бірінде Блезді кездейсоқ көрген кезде, ол шошып кеттеді: пішіндердің аттарын да білмейтін бала Евклидтің үшбұрыштың бұрыштарының қосындысы туралы 32-ші теоремасын өз бетінше дәлелдеген. Осыдан кейін Досы Ле Пайердің кеңесі бойынша Этьен Паскаль өзінің алғашқы оқу жоспарынан бас тартып, ұлына математика кітаптарын оқуға рұқсат берді. Демалыс кезінде Блез Евклид геометриясын оқыйды, кейінірек әкесінің көмегімен Архимед, Аполлония және Паппа, содан кейін Десарг жұмыстарына көшкен.
Блез Паскальдың құрметіне аталған
Санат:Француз физиктері Санат:Француз математиктері Санат:Франция философтары Санат:Христиандар Санат:1623 жылы туғандар Санат:1662 жылы қайтыс болғандар Санат:19 маусымда туғандар
Шанақ
Шанақ - арнайы жабдықтауды немесе жүктерді жолаушыларды, жүргізушіні орналастыратын автомобиль бөлігі.
Ейгюранд
Ейгюранд (Eygurande) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19080, пошта индексі — 19340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 711 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Санту-Эспедиту (Сан-Паулу)
Санту-Эспедиту (Сан-Паулу) (Santo Expedito (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Президенти-Пруденти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Президенти-Пруденти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 751 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 93,913 км² шамасында. Халық тығыздығы — 29,3 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Фернан-Ферру
Фернан-Ферру (Fernão Ferro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Сейшал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Жартыарал Сетубал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10753 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25,26 км² шамасында. Халық тығыздығы — 425,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Арсений Владимирович Шнитников
Шнитников Арсений Владимирович(1873 – 1957) – зоолог, биол. ғыл. докт. (1934). Жетісудың табиғатын, жануарлары мен өсімдіктер дүниесін зерттеп, Жетісу сүтқоректілері, Жетісу құстары, Қазақстан аңдары кітаптары жарық көрген. Жетісу (Жоңғар) Алатауы мен Іле Алатауындағы 2 мұздық Ш. есім
Санат:Қазақстан зоологтары
Силвестре Варела
Силвестри Мануэл Гонсалвиш Варела (Silvestre Manuel Gonçalves Varela; 2 ақпан 1985, Алмада) — португалиялық футболшы, «Кайсериспор» (Түркия) клубы мен Португалия Ұлтттық футбол құрамасы жартылай қорғаушысы.
2010-15 жылдары Португалия құрамасында ойнады. 2010 жылғы әлем чемпионатына жарақатының кесірінен бара алмады.
Жетістіктері
Порту
Каламандрана
Каламандрана (Calamandrana) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1688 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 132 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 14042.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Әлеуметтік гигиена
Әлеуметтік гигиена - әлеуметтік факторлардың халықтың денсаулығына әсерін зерттейтін медицина саласы. Денсаулық сақтаудың теориялық негізі болып саналады.
Тасбөгет кенттік әкімдігі
Тасбөгет кенттік әкімдігі – Қызылорда қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Иіркөл ауылы кіреді. Орталығы – Тасбөгет кенті.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 18987 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Фольгосо-де-Каурель
Фольгосо-де-Каурель (Folgoso do Courel) — Испаниядағы қала. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кирога ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1196 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68,16 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Пеша
Пеша (Pescia) — Италиядағы қала, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Пистойя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17 421 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 221 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 79 км² шамасында. Пошта индексі — 51017.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Мұқыр болысы
Мұқыр болысы - Абай заманындағы Семей облысының әкімшілік белігі. Абай мұнда 80 жылдары болыс басқарушысы болған. 1898 жылғы сайлау көзінде үлкен жанжал туып, Абайға қастандық жасалған. Абайдың «Сенатқа хатында» бұл оқиға жан-жақты баяндалады. Болыстың адамдарының екі ұдай болып бөлініп, дау-жанжал шыға берген соң, белгіленген сайлау екі рет өтпей қалып, болыс басқарушысы әскери губернаторының бұйрығымен тағайындалады.
Дереккөздер
Санат:Семей облысы болыстары‎ Санат:Абай энциклопедиясы
Іздеу жүйесі
Іздеу жүйесі — мәліметті Интернеттен іздеу мүмкіндігін ұсынатын веб-торап. Іздеу жүйесінің басым бөлігі мағлұматты Әлемдік өрмек сайттарынан іздейді, алайда файлдарды ftp-серверлерден, тауарларды интернет-дүкендерінен, сондай-ақ мәліметті Usenet жаңалықтар тобынан іздей алатын жүйелер де бар. Соңғы уақытта түрлі XML-деректер ішінде RSS технологиясына негізделген іздеудің жаңа түрі пайда болды.
Альбатрос (поэма)
Альбатрос — В.И. Лениннің бейнесін жасауды көздеген Сәкен Сейфуллиннің 1932 жылы жазылып, 1933 жылы басылып шыққан поэмасы.
Іздеу жүйесі
Net Applications компаниясының деректеріне сүйенсек, 2007 ж. желтоқсан айында Google-дың нарықтық үлесі дүние жүзі бойынша 77.04 %, Yahoo — 12.46 %, MSN — 3.33 %, Microsoft Live Search — 2.57 %, AOL — 2.12 %, Ask — 1.38 %, AltaVista — 0.13 %, Excite — 0.07 %, Lycos — 0.02 %, All the Web — 0.02 % [1] пайызды құрайды.
Альбатрос (поэма)
Поэма әр түрлі көлемдегі 21 тарауға бөлініп, олардың әрқайсысына ат қойылған, ең қысқа тарауы 2 шумақтан, ең ұзақ тарау 14 шумақтан құралған.
Іздеу жүйесі
СomScore компаниясының аналитикалық деректері бойынша 2007 жылдың желтоқсан айында барлық іздеу сайттары 66 млрд 221 млн іздеу сұратуларын өңдеген екен. Яндекс осы статистикаға кірген және ол 9-ыншы орында тұр.
Альбатрос (поэма)
Қысқаша мазмұны
Поэма елі үшін күрескен қаһармандар жайында болады. Жаңа өмір мұраттары үшін сан майданда салған ерлерді Альбатросқа теңейді.Туған елін сол қайсар құс Альбатрос іспетті жарқылдап, дұшпанға жай түсірер қайратты болуын тілек етеді. Сонымен қатар патша өкіметі құлағанымен,отаршылдықтың бір күнде оп - оңай тоқтай қалмағанын ақын поэтикалық картиналар,жанды образдарыды бейнелер арқылы әрі ықшам,әрі көркем етіп сипаттайды. Шығармада сол уақытта болған шайқастар көрінісін көрсетеді. Пьесада Асылбеков, Әйтиев, Жангельдин, Тәтімов, Ярмұхамедов сияқты күрескерлердің ерліктерін пафоспен жырласа, Антанта сойылын соғушы Юденич, Дутов, Колчак секілділердің сорақы қимылдары мазақ етіледі.
Іздеу жүйесі
Іздеу (және әлеуметтік граф)
Іздеу құралдарына жеңіл қосылатын функцияны әлеуметтік граф деп атайды. Вебсайттар, блогтар және т.б. профильдер сияқты белгіленген кезде, іздеу құралдары оларды метаберілгендерді алу мақсатында қарастыра алады. (Мысалы достарға байланысты және т.б.). Іздеу құралдары желіні индексациялау үшін өте жақсы, өйткені, әлеуметтік ақпарат пен адамдарды көлбеу іздеудің қосылуы қиын мақсат болып саналмайды. Іздеу құралдарына әлеуметтік іздеу, адамдарды іздеу мүмкіндіктері міндетті түрде қосылады.
Жаңартулар
Достар мәртебесін қадағалау мүмкіндігінің ыңғайлылығы Facebook жетістік себептерінің бірі. Бұл мүмкіндік ашық желіге тасымалдана алады. RSS және iCall стандартты форматтары арқылы кез келген қолданушы жаңартулар мен оқиғалар енгізе алады. Достарының жаңартуларын қадағалап отырғысы келетін әр бір тұтынушы бұл іс әрекетті санау құрылғысы немесе сұрау жасау арқылы жүзеге асыра алады. Бұл стандартты тәжірибе болып қалыптаса бастады. Өйткені, бағдарламалық қамсыздандыруды жасаушылардың жаңа және бұдан да артық осы ақпаратты қадағалап көрсетудің әдістерін құрудың үлкен және көп мүмкіндіктері болады.
Альбатрос (поэма)
Дереккөздер
Санат:Сәкен Сейфуллин шығармалары Санат:Қазақстан әдебиеті
Іздеу жүйесі
Әлеуметтік желілер теориясы туралы
Әлеуметтік желілер қазіргі теориясының басын 1954 жылы Рэй Соломонофф пен Анатолий Рапопорт салды. Ал 1959 – 1958 жылы венгер математиктері Пол Эрдос және Альфред Реньи әлеуметтік желілердің пайда болу принциптерін сипаттайтын мақала жазды. Дункан Уоттс және Стивен Строгаг әлеуметтік желі теориясын дамытып, кластеризация коэффициенті түсінігін, көптеген басқа да ұлы ашулардың қатарына енгізді. Мұндағы кластеризация коэффициенті – бірыңғай емес топтар арасында жақындық дәрежесі.
1959 жылы әлеуметтік желілер термині “Адамдар қарым қатынастары” атты жиынтыққа кірген, Манчестер мектебінің әлеуметтанушысы Джеймс Барнстың “Норвеждік аралдар кірістерінің класстары мен жиынтықтары” атты жұмысында енгізілген. Ол 30-шы жылдары ойлап табылған визуалды диаграммалар (бөлек жақтар - нүкте түрінде, ал олардың арасындағы байланыс - сызықтар түрінде ұсынылды) көмегімен адамдар арасындағы өзара байланысу социаграммалар көмегімен жүзеге асыру зерттеулеріне қосымшалар енгізіп оларды толықтырды.
Іздеу жүйелері нарығы
Google — нарық үлесі 68,69 % әлемдегі ең сұранысқа ие іздеу жүйесі. Bing екінші орынға ие, оның үлесі 12,26 %.
Әлемдегі ең көп сұранысқа ие іздеу жүйелері :
Азия
Шығыс Азия елдерінде және Ресейде Google - ең танымал іздеу жүйесі емес. Қытайда, мысалы, ең көп танымал болып табылады.
Оңтүстік Кореяда, патенттелген Naver іздеу порталын халықтың шамамен 70%-ы пайдаланады Yahoo! Japan және Yahoo! Taiwan — тиісінше Жапония мен Тайваньдағы ең танымал іздеу жүйесі, .
Ресей және орыс тілді іздеу жүйелері
Яндекспен Ресейде пайдаланушылардың 50,9% қолданады (Google — 40,6 %).
2015 жылдың маусымындағы Liveinternet деректері бойынша орыс тілінде іздеу сұрауларының :
Кейбір іздеу жүйелері сыртқы іздеу алгоритмдерін пайдаланады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Интернет Санат:Ақпараттық технологиялар
Виктор Александрович Малышев
Виктор Александрович Малышев (1923, станция Тимашево, Кинель-Черкасск ауданы, Самара облысы – 22.12.1993, Зеленоград) – Кеңес Одағының батыры, запастағы подполковник.
Әскери-саяси академияны бітірді (1974). 2-дүниежүзілік соғыс қарсаңында Ақмола қаласында тұрған. 1942 жылы қаңтар айында әскер қатарына алынып, майданға жіберіледі. Сержант Малышев 99-гвардияның атқыштар дивизиясының 300-гвардиялық атқыштар полкінде пулеметшілер тобының командирі болды. Лодейное Поле қ. (Ленинград облысы) жанындағы Свирь көлінен өту кезіндегі шайқаста ерекше көзге түскен. Мәскеу облысында тұрған (1989-1993).
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:18 наурызда туғандар Санат:1923 жылы туғандар Санат:Кинель-Черкасск ауданында туғандар Санат:22 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1993 жылы қайтыс болғандар Санат:Зеленоградта қайтыс болғандар Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері Санат:Зеленоградта жерленгендер
Горно-Кыпиново (Кырджали облысы)
Горно-Кыпиново (Горно Къпиново) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 309 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6871. Телефон коды — 03678. ЕКАТТЕ коды — 16821.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Фёрде
Фёрде (Voerde) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Везель ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 37406 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 53,49 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 70 044. Қаланың басшысы — Леонхард Шпитцер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Тауарих-и Хорезмшахийа
'“Тауарих-и Хорезмшахийа”' (“Хорезм шахтарының тарихы”) – жалпы тарих бойынша жазылған түркі тіліндегі шығарма. 1864 ж. Хорезм билеушісі Хасан-Мұратбектің бұйрығымен оның ұлы Мұхаммед Жүсіп-бекке арналып жазылған. Онда Қазақстанның орта ғасырлар мен жаңа заман тарихы бойынша көптеген мәліметтер бар.
Б. з. д. 81 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 81 жылы туғандар
Фадеев көшесі (Алматы)
thumb|right|Александр Александрович Фадеев Көшеге орыс жазушысы Александр Александрович Фадеевтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 28.08.1957 № 31 шешімі) берілген. Фадеев Александр Александрович (1901-1956) Калининск облысында дүниеге келген. Ол КСРО Жазушылар Одағының төрағасы қызметін атқарған. А.А.Фадеев - «Молодая гвардия» романының авторы.
Аспа аңғар
Аспа аңғар (Висячая долина) — 1)табаны негізгі аңғардың табанынан биік орналасқан қапталдық аңғар. Көпшілік жағдайда бір кездерде мұз құрсану болған тауларда кездеседі. Негізгі астауларды тереңдету нәтижесінде қалыптасады; 2) жағалау жарқабағында, теңіз деңгейінен біршама биіктікте күрт аяқталатын аңғар. Теңіз абразиясының нәтижесі.
Фадеев көшесі (Алматы)
Көше Алмалы ауданында орналасқан. Райымбек, Рысқұлов даңғылдары, Маганадский, Бөкеев, Соқпақбаев көшелерімен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 1850 метр.
Б. з. д. 81 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 81 жылы қайтыс болғандар
Аспа аңғар
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Фадеев көшесі (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Б. з. д. 81 жыл
Түсініктемелер
*
Тауарды электрондық әдіспен сәйкестендіру
Тауарды электрондық әдіспен сәйкестендіру – көпшілік қолды тауарларды сәйкестендірудің көптеген елдер қабылдаған бірыңғай компьютерлендірілген жүйесі. Тауарларды нөмірлеудің халықаралық “EAN” қауымдастығы 1977 ж. тауарларды кодтаудың еуропаның жүйесін (EAN) күшіне енгізді. “EAN” тауарлық нөмірі 13 саннан (EAN-13) және символдан – алма-кезек күңгірт және ашық жолақтар түріндегі тік бұрыштан тұратын сызықшалы код болып табылады. Көлемі шағын тауарларға 8 саннан тұратын (EAN-8) қысқа код соғылады. Сызықшалы код символы тауар туралы сәйкестендіруші ақпараттың сканермен есептеуге арналған‚ атап айтқанда‚ тауар топтамасына қызмет көрсетуді – түгендеуді‚ есептеуді‚ тауардың қозғалысы мен босалқы қорларын бақылауды ыңғайлы етуге‚ өнімді қоймаға жинауды оңайлатуға‚ т.б. арналған. Тауардың нөмірі сызықшалы код символының астына орналасқан 13 немесе 8 сан түрінде соғылады. Онда елдің коды (алғашқы 2 немесе 3 сан)‚ дайындаушының коды (одан кейінгі 4 немесе 5 сандар)‚ тауардың коды (одан кейінгі 5 сан) шифрленген. Кейбір елдердің кодтары: 00-09 АҚШ – Канада‚ 30 – 37 Франция‚ 40 – 43 Германия‚ 48 Қазақстан‚ 49 Жапония‚ 50 Ұлыбритания мен Солтүстік Ирландия‚ 52(0) Грекия‚ 54 Бельгия мен Люксембург‚ 80 – 83 Италия‚ 84 Испания‚ 86(9) Түркия‚ 93 Австрия.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Ұлтшылдық
Ұлтшылдық (кейде Национализм, Nationalism) — саяси және ұлттық бірліктер сәйкес келуі керек дейтін, ұлттық бірлік пен дамуға талпынатын, ұлттық идентити мен құқықты қорғайтын саяси принцип.
Ұлтшылдық - географиялық және кейбір елдерде демографиялық аймақтың маңыздылығын анықтайтын және сонда бірге тұратын халықтың ортақ салт дәстүріне және/немесе ұлысына тәуелсіздікті қалайтын ортақ топтық сезім. Басқа сөзбен, ұлтшылдық - жеке адамның өз ұлтына қарата мақтаныш және жауапкершілік сенімі немесе дамыту және құқық қорғау идеологиясы деп айтуға болады. Ұлтшылдық ұлттық сәйкестендіруді тұспалдайды, оған қарама-қарсы патриотризм әлеуметтік шарттастықты және мемлекеттің қадамдары мен шешімдерін қолдайтын жеке адамның мінез-құлқын білдіреді.
Саяси немесе әлеуметтік көзқарастардан қарағанда, ұлтшылдықтың пайда болуы туралы және оның негізгі ұғымдары туралы екі көзқарас бар. Бірінші, примордиалистік көзқарас ұлтшылдықты ежелгі эволюциялық беталыс жағынан көріп, адамдар туған туыстан құрайтын бөлек топтарға бөлінеді деген ойды қолдайды. Келесі, модернистік көзқарас ұлтшылдықты, өзінің бар болуы үшін қазіргі қоғамда құрылымдық жағдайлардың болуын талап ететін, жаңа құбылыс деп санайды.
Осы екеуіне альтернативтік көзқарас ортақ теориясында табылады. Осы теория бойынша ұлтшылдықтың құрылысы біздің заманымыздан шыққан, бірақ оның мағынасы мен cубъективті қамтуы примордиалистік сезімдеріне байланысты.
Ұлт - сөзінің өз мағыналары өте көп, сондықтан ұлтшылдық деген сөздің бірнеше бағыттары бар.
Кейбір мемлекеттерде азаматтық тек қана бір этникалық, мәдени, діни, немесе өздерін жеке куәландыратын топқа қана жататын ұғым. Алайда, мемлекет көпұлттық саясатты енгізсе ұлттық азшылықтар өздерінің ұлттық жеке қасиеттерін еркін түрде білдіре алады. Тарихи даму тұрғысынан, ұлттық бірегейлік қабылдануы ықпалды топтардың, олардың белгіленген әлеуметтік тапсырыс және олардың мүшелерінің сол әлеуметтік тапсырыстың тәжірибесі арасындағы сәйкессіздіктен, қалыптасқан дәстүрлі ұғымдарымен қанағаттандырылмағанның нәтижесінде болған, өз жағынан бұл жәйт ұлтшылдар шешуге тырысатын аномия жағдайға келтірді. Аномия нәтижесінде қоғам немесе қоғамдар біріккен бірлестікті құру үшін өздерінің жеке ұғымдарын жаңадан талдайды да оның ішінде жарамды элементтерін қалдырады, ал жарамсыз элементтерін жояды. Бұл даму ішкі құрылымдық мәселелерінің нәтижесінде немесе бар топтың немесе топтардың басқа қоғамдастықтарға қарай нараз болуынан, әсіресе оларды шетелдік державалар басқаратын болса немесе басқарады деп ойласа, пайда болды.
1983 жылы бұл анықтаманы Э. Геллнер ұсынды және ол әлі күнге дейін қолданыста. Көрсетілген "бірліктер" ұлттық мемлекет пен ұлтқа сәйкес келеді. Бұл идеалға жетудің екі негізгі жолы бар. Ұлттық ту, ұлттық әнұран және басқа ұлттық рәміздер ұлттық қоғамадастықтың өте маңызды бейнелері деп саналады.
Тарихы
18-ші ғасырдағы Англияда ұлттық қоғамдық саланың пайда болуынан және кешенді, ел-кең экономиканың пайда болуынан, ағылшын адамдар олардың отбасыларымен, қала немесе провинцияларымен ұқсататынын тоқтатты, енді олар бүкіл елмен анықтауды бастады. Танымал патриоттық ұлтшылдық ерте пайда болды, шамалы 18-ші ғасырдың ортасында, оны дамыту үшін Британдық үкімет және сол уақыттағы жазушылар мен зиялылар белсенді үлес қосты. Ұлттық рәміздер, әнұрандар, аңыздар, тулар мен мысалдар ынталы құралып, қабылданды. Одақ туы бір ұлттық ретінде қабылданды; Томас Арне «Rule, Britannia!» (“Басқар, Британния!”) деген патриоттық әнін 1740-шы жылы жазды, және карикатурашы Джон Арбутнот ағылшын ұлттық рухың бейнесі ретінде Джон Булл деген кейіпкерді 1712-ші жылы ойлап тапты.
18-ші ғасырдың аяғында Американдық және Француз революцияларының кесірінен саяси селкілдіктер патриоттық ұлтшылдықтың ықпалын таратуын күшейтті. Ультра-ұлтшылдық саяси партиялары Француз революциясынан кейін Франция жерінде таралды.
Пруссияда туған Йоханн Готфрид Гердер (1744-1803жж.), осы жаңа діннің түрінде пайғамбар болған және ұлтшылдық деген жаңа ұғымды еңгізген. Гердер немістердің сана сезімінде өздерінің тамырларымен мақтаныш сезімін тудырды және халыққа жолдауында тіл туралы сөйледі, өйткені оның ойынша тіл ұлттың ойын және мәдениетін көрсетеді. Ол ұлт және отан сүйгіштік деген түсініктерге аса үлкен мағына беріп отырды – "патриоттық рухын жоғалтқан адам өзін және өз туралы бүкіл әлемдерді жоғалтты", "белгілі бір мағынада әрбір адамның жетілдіруі ұлттық " деп оқытқан.
Ұлтшылдықтын саяси дамуына және халық егемендігі үшін соққы болған Еуропадағы ұлттық/этникалық революциялардың басталуы, мысалы 1821-1829 жылдардың арасындағы Грекия тәуелсіздік соғысы. Сол кездерден бастап, ұлтшылдық тарихтағы ең мықты саяси және әлеуметтік күштерінің бірі болды, бәлкім ең көріңкі ықпалы Бірінші Дүниежүзілік әсіресе Екінші Дүниежүзілік соғыстарында білінді. Ұлтшылдықтың ұғымдары сауаттылық, білім және байланыс құралдар арқылы таралды: Бенедикт Андерсон айтқандай "Белгілі бір тіл емес, баспасөз тілі ұлтшылдықты ойлап шығарады"
Себептері
Ұлтшылдықтың пайда болуының себептерін екі басты ойшылдар тобы зерттейтін:
1	модернисттік көзқарас ұлтшылдықты, өзінің бар болуы үшін қазіргі қоғамда құрылымдық жағдайлардың болуын талап ететін, жаңа құбылыс деп санайды
2	примордиалисттық көзқарас ұлтшылдықты ежелгі эволюциялық беталыс жағынан көріп, адамдар туған туыстан құрайтын бөлек топтарға бөлінеді деген ойды қолдайды
Роджер Мастерс Саясат Негіздері (1989ж.) деген еңбегінде ұлтшылдықтың түсініктері, модернисттік және примордиалисттық, екеуі де адамның немесе топтың ұлттық ұғымындағы ортақ мүдделерінің үш деңгейі бар екенінде келіседі:
1	топ аралық деңгейде, адамдар бәсекейлестік немесе жанжал жағдайға түссе басқа топтарға шабуыл жасау үшін немесе өз тобын агрессиялық топтардан қорғау үшін бір топқа бірігеді
2	топ ішіндегі деңгейде, жеке күшімен қиын болғандықтан, адамдар бір бірімен ынтымақтастық құрып, ортақ мүдделерді қорғайды, сонда топқа жататын адамдар пайда көреді
Этникалық немесе ұлттық топтардың мәдениетінің дамуында көсбасшылық немесе элита топтардың жүріс-тұрысы, әсірісе айтылған топтардың мобилизация кезінде көсбасшылық топтар өз жарамдылығын сынайтын кезінде, маңызды ықпал етеді.
Примордиалисттық түсіндіру
Примордиалисттық көзқарас эволюция теориясында құрылған. Ұлтшылдықтың эволюциялық теориясы, эволюция нәтижесінде адам өзін әр түрлі топтармен, ұлттың негізіне жататын этникалық немесе басқа топтармен, байланыстырғандықтан ұлтшылдық дамыған деп ойлайды. Роджер Мастерс Саясат Негіздері-нде этникалық және ұлттық топтардың құрылуын примордиалисттық түсіндірумен көрсетеді: топтың ішіндегі байланыс қайталанбас, эмоциялық, зор және ұзақ болады, өйткені ол туытсық қарым-қатынаста құрылған және ортақ ата-бабаларымен ынталандырылған.
Ұлтшылдыққа примордиалисттық эволюциялық көзқарас Чарльз Дарвинның, кейін Джон Тооби мен Леда Космидес жетілдірген, эволюциялық теориясынан жаралған. Эволюция теориясындағы түйінді ойы - бүкіл биологиялық ағзалардың анатомиялық ерекшеліктері және оларға тән мінез-құлық үлгілері өзгерістерден өтеді. Дарвинның табиғи іріктеу теориясы ағзалардың эволюциялық өзгерістердің механизмы болып, адам қоғамдардың дамуын, ерекше айтқанда қоғамдардың мүшелерінің психикалық және психологиялық белгілерінің дамытуын, суреттейді.
Психикалық және психологиялық белгілерінің эволюциялық дамуына қатар, Дарвин және басқа эволюциялық теоретиктар қоршаудың тәртіпке әсер ететіне ерекше көңіл аударды. Біріншіден, ата-бабалар ежелгі кезден тұратын аймақтар болады, олар адамның немесе топтың психикалық күйіне, мұра ретінде келіп немесе отбасының және туыстардың арасында жүргеннен кейін, әсер етеді де нақты мінез-құлықтың дамуына келтіреді. Ұлттық топтарда ата-бабалардың қоршаған орталарының болуы патриоттық қозғалыстарды жарату сияқты психологиялық ниеттерге себеп болады. Дереу орталар деп аталатын жағдайлар кезек болса, олар адамда немесе топда сол жәйттарға сай психикалық жауаптарды тудырады. Ұлттық топтардың үлгісін алсақ, ұлттың шекарасына жақын шетел әскер дайындықтарды байқаса, ұлт өкілдері қосылып, өзінің әскери күштерін шетелге қарсы көтеруі мүмкін. Нақты орталарда адамдар дереу емес шынайы немесе ойдан шығарылған жағдайлар мен бірге дереу жағдайларды ажыратады, сонымен адам жие кездестіретін субъективтік және объективтік компоненттерден құралған жәйттар адам шешімдеріне әсер етеді. Нақты орталардың өздері адамды, сол кездегі және келешекте болуы мүмкін жағдайларға қаратқызып, шешім қабылдауға мәжбүр етеді. Ұлт және ұлтшылдық саясаттардың мәнмәтінінде, саяси көсбасшының қолы қойылған халықаралық шарт негізінде мейірімді тілекпен емес бірақ көсбасшының өз еліне келешекте пайда әкелер деп сеніміне байланысты немесе ұлттың абыройы көтерледі деген үмітпен қабылданғаны мүмкін. Өз жағдайларымен риза емес елдердің саясаттарында нақты ортаның рөлі бар (мысалы, осыған ұқсас, адам немесе топ өзін пайдаланған болып сезсе және оны ашық білдіртсе, бұл жағдайға шешім табылады, алайда бұны ашық айтпай жүре берсе, олардың мәселесіне ешкім мән бермейді). Басқа елдердің қасерінен, өзінің жағдайын ұнатпайтын елдер ұлтшылдықты анықтайтын нақты ортаның әсеріне түседі.
Бұл көптеген тарихи жағдайларда кездеседі, мысалы Американдық және Француз революциялары. Кезінде өздерінікі болғанын қайтару үшін, өз даралығын, салт-дәстүрлерін жоғалту қорқыныш және экономикалық теңсіздік, адамдардың бірлестіруіне себеп болды. Мемлекет жасамау керек әрекеттерін істесе де істемесе де, мемлекеттің тұрғындары ол олардың екенін анық білді, кем болғанда олар оның екенін білді. Мемлекет олардан не талап ететінін білді, және олар өз борыштарын құқықтарының бір шарты ретінде қабылдады. Демек, олар міндеттердің және құқықтардың негізгі алаңдарын білді. Қысқаша, жеке және топтық ұмтылуға жол ашқан ұжымдық қызығушылық пен мақсаттың басым болуы. Осы сезімнің жоғалтуы біздің сияқты қоғамымыз үшін ауыр қаза болар, өйткені оның орнына әлі ештене табылмады.
Пьер ван ден Берг Этникалық Феномен-де (1981ж.) этностың және этникалық топ ішіндегі отбасындағы биологиялық арақатынас, туыстықтың, ұлттық ұғымы үшін маңыздылығына ерекше көңіл аударады. Ван ден Бергтін айтуы бойынша, отбасылық сезімдер ұзақ, зор, эмоциялық және келістілік байланыстарды тудырады, олар этникалық топтың ішінде пайдалынады. Ван ден Берг генетикалық қарым-қатынасты отбасылық топтардың арасындағы ұзақ қатынастары үшін негізі деп санайды, өйткені генетикалық байланыс алып тасталынбайды және ұрпақтан ұрпаққа таратылып кете береді. Ван ден Берг ортақ ата-текті этникалық топтардың арасындағы шекаралардың негізі ретінде көреді, себебі көбінесе адам этникалық топқа қосылмайды, ол оның ішінде туылады. Бергтің ескертуі бойынша, туыстық қатынастың сезімі және ниеттестігі шынайы туыстықты талап етпейді, биологияда емес, сезімде қана құрылған қатынастардың болуы да мүмкін. Осымен қатар, ондай этникалық ынтымақтастық сезімдер көбінесе шағын, тұтас топтарда пайда болады, алайда үлкен және таралған топтарда бұндай байланыстар аз болады.
Примордиалисттық эволюциялық теориясының функционалисттық түсіндірмелері бар. Функционалисттардың айтуы бойынша, адамдар немесе топтар арқылы табылған ресурстардың үлестіруі көп уайым туғызғандықтан, этникалық және ұлттық ұйымдар пайда болды. Бұл мәселе клан топтың құрылуымен шешілді. Клан өз қатарына кім кіретінін және ресурстардың үлестіруін шектерін белгілейді. Функционалисттық талдау этникалық және ұлттық ұйымдарының жасалуына генетикалық туыстықты талап етпейді де басқа да себептерді қабылдайды. Бірінші себебі, осы ұйымдар өзінің ерекшелігі мен бірлігін отбасылық және туыстық лимиттардан арттырады, өйткені өзара альтруизм, бір-біріне көмектескендіткен екеуіне де пайда тигізеді. Осы беталысты өзінің Ынтымақтастықтың Эволюциясы (1984ж.) деген кітабінде Роберт Аксельрод баяндап берді. Екіншіден, адамдардың бірлескеніне себеп болатын қорғаныс және тірі қалу мәселелері. Бір одақтың басқа жау одағынан қорқынышы, адамдар арасындағы ниеттестікті ұлғайтады. Соғыстың Генетикалық Тұқымы (1989ж.) деген кітапта, авторлары Р. Пауль Шоу және Юва Вонг алдында айтылған феноменды ксенофобияның бастамасы деп ойлайды; ксенофобияны аңшы жинаушы қоғамдарда бірінші пайда болған деп санайды.
Модернисттік түсіндіру
Модернисттердің ойы бойынша, ұлтшылдықтың және ұлт құру барысының қазіргі заманның мемлекеттерінде дамыған және гүлдегені үшін келесі шарттар керек: индустриялдық өзін-өзі қамтамасыз ететін экономикасы, өзінің билігін және қоғамның біртұтастығын сақтай алатын ортақ жоғарғы өкімет, орталықтандырылған тіл немесе кішірек топтардың ішінде көпшілігі түсінетін орталықтандырылған тіл. Модернисттіктердің ескертуі бойынша, осы жағдайдың мүмкіншілігі тек қана қазіргі заманның қоғамында бар, өйткені дәстүрлі қоғамда: қазіргі уақытқа сай индустриялдық мықты экономикасы жоқ, бөлінген бишілік, бірнеше тілдердің болуы адамдар арасындағы қарым-қатынастардың құруына кедергі болады.
Халықтардың құрылуына буржуазиялық көтеріліс және индустриалдық экономика керек деп Карл Маркс жазған. Қазіргі заманғы мен дәстүрлі салыстырмасын Маркс Индиядағы Британдық колониалдық билігіне қолданды. Индия үшін Британдық билігі жақсы деп ойлады, себебі Индия өркендеу бастады да “феодолизмның” “ауылдық идиотизмнан” құтылды. Алайда, Маркстың теориялары дәуірлес академиялық ойға және мемлекеттердің жетілуіне аз әсер етті.
Ұлттың және ұлтшылдықтың модернисттік түсіндіруін дамытқан көрнекті тұлғалардың арасында: Карлтон Джозеф Хантли Хаес, Генри Майне, Фердинанд Тоннис, Рабиндранат Тагоре, Эмайл Дуркхайм, Макс Вебер, Арнольд Джозеф Тойнби және Талькот Парсонс.
Генри Майне тарихи өзгерістердің және адам қоғамының дамуының зерттеулерінде "статус" және "контракт" қоғамдарының айырмашылығын тапты. Біріншілердің құрылысы отбасыға қатысуымен және жеке кісінің өз рөлінің атқаруымен сипатталады. Екіншілерді заманауи қоғамдар деп атайды, оларда әлеуметтік қатынастар рационалды, адам үшін пайда тигізетін, шарттармен құрылған. Майне қоғамның дамуын дәстүрлі, статус құрылысынан заманауи, контракт ұйымына көшуінен көрді.
Фердинанд Тоннис Gemeinschaft und Gesellschaft (1887ж.) деген еңбегінде gemeinschaft (қауымды) дәстүрлі қоғамдарда кездесетін эмоциялық құштарлықта негізделген, ал Gesellschaft (қоғам) заманауи жақсыз қоғам деп жазған. Дәстүрлі ұйымдардың сырластығын мақтап, ол заманауи қоғамдардың жақсы жақтарын ойда сақтап, олардың, араласпаушылыққа келтіретін, суық және жақсыз сипаттарын білдіртті.
Эмайл Дуркхайм Тоннистың қатынаспау туралы материалын нығайтып, заманауи және дәстүрлі қауымдардың айырмашылығын “органикалық” және “механикалық” пікірлестіктің түрлерлінде көрді. Механикалық тілектестікте ортақ пікірді қолдау үшін әдет-ғұрып, әдет және қуғын қажет болды. Бұған қарама-қарсы, органикалық ниеттестікте жат болып кетуін туғызатын әлеуметтік саралауында негізделген еңбектің бөлінуі. Дуркхаймның айтуы бойынша, дәстүрлі қоғамдағы әлеуметтік интеграция әлеуметтік тәртіпті қабылдайтын авторитарлық мәдениетін талап етеді. Қазіргі қоғам интеграцияны еңбектің бөлінуден екі жақты артықшыларда көреді, бірақ заманауи қалалық өмірдің жақсыз сипаты қатынаспаушылықты және аномияны туғызды.
Макс Вебердың түсінігі бойынша, қазіргі мемлекеттердің дамығаны үйірімпаз, жаңа дәстүрді немесе рационалды-құқықтық жүйесін қабылдаған, жаңа жоғарғы мемлекет билігін орнатқан, жетекшісінің арқасында өтті. Вебердің үйірімпаз көсбасшылық ұғымы көптеген ұлтшыл үкіметтердің негізіне салынды.
Ризорджименто және Түпкі ұлтшылдық
Ұлтшылдықтың әркелкі түрлері бар, олардың ішінде Ризорджименто және Түпкі ұлтшылдық. Ризорджименто ұлтшылдығы либералдық мемлекеттің құрылуын қаласа (мысалы, Италиядағы 19 ғасырдағы Ризорджименто және соған ұқсас Грекиядағы, Германиядағы, Польшадағы қозғалыстар, немесе Американдық ұлтшылдық), түпкі ұлтшылдық халықтың егемендігіне және мемлекет құрылуына жеткеннен кейін пайда болады. Альтер мен Браунның айтуынша, түпкі ұлтшылдықтың жарқын мысалдары - Муссолинидің Италиясы және нацистік Германия.
Түпкі ұлтшылдықты сипаттайтын маңызды қасиеттердің арасында анти-жекешілдік, статизм (азшылық идеологиясының жоспарлары), радикалдық экстремизм, және агрессивті-экспансиялық милитаризм. Түпкі ұлтшылдықтың ұғымын көбінесе фашизмға ұқсатады, бұған -стан олардың арасында бірнеше келісреушіліктер бар. Егер мемлекеттің тәуелсіздігі әскери күштерімен жүзеге асырылған болса, онда әскери рухы мықты болады да жаңа елдің қорғанысын және өміршеңдігін қамтамасыз ету мақсатында қуатты әскер керек деп сенім туады. Осындай елде түпкі ұлтшылдықтың пайда болуы әбден мүмкін. Сондай-ақ, осындай тәуелсіздік үшін күрес сәттілікке айналса, халықтың арасында ұлттың астамшылық сезімдері экстремалдық ұлтшылдыққа әкелуі мүмкін.
Азаматтық ұлтшылдық
Азаматтық ұлтшылдық ксенофобиялық ұлтшылдыққа қарама-қарсы болады да азаттық, төзімділік, теңдік, және жеке құқықтар деген либералдық құндылықтарына сәйкес келеді. Эрнест Ренан және Джон Стюарт Милл ең бірінші либералдық ұлтшылдар болып саналады. Либералдық ұлтшылдар көбінесе ұлттық сәйкестің құнын жоғары бағалайды, өйткені адамдарға мәнді және автономиялық өмір сүру үшін, бұдан бөлек демократиялық саясаттардың қызметін тиісті атқару үшін керегі ұлттық сәйкестік.
Азаматтық ұлтшылдық рационализмның және либерализмның дәстүрлеріне сай, дегенмен этникалық ұлтшылдыққа қарсыластырылады. Эрнест Ренанның "Ұлт деген не?"-дегі "күнделікті референдум"-ға ұқсас, азаматтық елде әр адам мүшелікті өз еркімен қабылдайды. Азаматтық-ұлттық мұраттар Құрама Штаттардың және Францияның өкілі демократияның дамуына әсер етті (1776-шы жылғы Құрама Штаттары Тәуелсіздік Декларациясын, сондай-ақ 1789-шы жылғы Адам және Азаматтың Құқықтары Декларациясын қараңыз).
Кейбір авторлар, ұғымдардың екі мәнділік болғандықтан, этникалық ұлтшылдық және азаматтық ұлтшылдық арасындағы айырмашылықты бұзады. Олардың сенімдері бойынша, Эрнест Ренанның парадигматикалық жәйті негізінде дәріптеушілік және неміс салтына қарсы емес, оның шеңберінде түсіндірілуі керек. Мысалы, олар айтқандай, Ренанның "Ұлт деген не?"конференциясында берілген дәлелдері оның өз ойларына қарсы келеді. Бұл азаматтық ұлтшылдықтың ұғымын тек қана Франко-Пруссия соғысындағы Эльзас пен Лотарингияның жоғалтуында қолдануға болады.
Этникалық ұлтшылдық
Ұлтшылдық бір халықтың немесе елдің басқалармен салыстырғанда басымдылықты білдірмесе де, кейбір ұлтшылдар этноцентрикалық артықшылықты және/немесе этноцентрикалық протекционизмді қолдайды. Ұлттық тазалығы
Кейбір ұлтшылдар белгілі бір топтарды арасынан шығарады. Басқа ұлтшылдар ұлттық қоғамды этникалық, тілдік, мәдениеттік, тарихи, немесе діни жақтарынан (немесе олардың қиыстырулармен) анықтағаннан кейін, кейбір азшылық топтарды өз елінің бір бөлігі ретінде санамайды. Кейде ұлттық анықтауы үшін мифтік туған жер халық тұратын шын аймақтан гөрі маңызды.
Сол қанатты ұлтшылдық
Сол қанатты ұлтшылдық (кейде социалисттік ұлтшылдық деп танымалы, бірақ ұлттық социализмнен бөлек) әр сол қанатты саясаты мен ұлтшылдықты қоса атқаратын саяси қозғалыс болып саналады.