cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ыбырай Алтынсарин
Ағартушылық еңбегі
Біз надан боп өсірдік, Иектегі сақалды. "Өнер – жігіт көркі" деп, Ескермедік мақалды. Біз болмасақ, сіз барсыз, Үміт еткен достарым, Сіздерге бердім батамды! – деп, жеткіншек ұрпаққа сенім артады.
Бұл өлеңдердегі: жақсы мен жаманды, білімділік пен надандықты салыстыра суреттеу әдісі де жас балаларға оларды айқынырақ таныту мақсатын көздейді. Сондықтан Ыбырай өз дәуірі оқырмандарының ұғымына жеңіл етіп, салыстырулар жасайды. Бұл өлеңдердің көп тіркестері бүгінде мақал-мәтелге айналып кетті. Ыбырайдың "Өзен", "Жаз" деген өлеңдері табиғат көріністерін суреттеуге арналған. Мұндай тұтас лирикалық, пейзаждық өлеңдер Ыбырайға дейінгі қазақ поэзиясында кездеспейді. Оқырмандардың көңілін табиғаттың сұлу көріністеріне аудару арқылы ел сүю, жер сүю, Отан сүюге тәрбиелейтін патриоттық өлеңдер орыстың демократтық, гуманистік әдебиетінің үлгісі болатын. Ыбырай өлеңдері – туған ел табиғатын жырлап, сол арқылы өзінің жас шәкірттерінің бойында табиғатты, Отанды сүю сезімдерін тәрбиелеуге жасаған елеулі қадамы. Екі өлеңінде де Ыбырай табиғат көрінісін жалаң алмай, адамдардың тіршілігімен байланыстыра көрсетеді. Сол арқылы табиғат пен адамның байланысын, табиғаттың адам ісіне, еңбекке, ой-сезіміне тигізер жанды әсерін бейнелейді.
Таулардан өзен ағып сарқыраған, Айнадай сәуле беріп жарқыраған. Жел соқса, ыстық соқса, бір қалыпта, Аралап тау мен тасты арқыраған. Көңілің суын ішсең, ашылады, Денеңде бар дертіңді қашырады. Өксіген оттай жанып жануарлар , Өзеннен рақат тауып, басылады.
Құмарлық анатомиясы
«Анатомия страсти» (сөзбе - сөз «Грей Анатомиясы»,ағыл.  Grey's Anatomy ) — Шондой Раймс шығарған, американдық телесериал. 2005 жылы наурыздың 27-ші жұлдызында ABC каналында алғаш тұсаукесері өтті жәнеде содан бері әлі де 12 маусымы көрсетілуде. Сонымен қатар 2016 жылдың 3 Наурызында бұл сериал 13 маусымға созылған болатын.
Басты сюжетте — көбіне «Сиэтл Грейс» («англ. Seattle Grace Hospital», «SGH») ауруханасындағы интерн, дәрігер және басқа да персонал өмірі жайлы. Іс жүзінде бұл сериалды Лос-Анджелестегі, Калифорния штатында түсіреді.
сериалдың танымалдылығы «жеке машық» атты спин-оффаның тууына әкеліп соқты. Басты рөлде дәрігер Эддисон Монтгомери (Кейт Уолш), оның тұсаукесері 2007 жылы қырқүйектің 27 өткен болатын. Одан басқа өнімдерге 4 альбом өлеңімен, сонымен қатар видеоойын да кіреді. Барлық маусымы  DVD мен Blu-Ray-ге шыққан.
Коммерциялық табыстан да басқа бұл сериал сыншылардың көзқарасымен де ақталды. Сынамалы бөлімі бірден 16,25 миллион телекөрермен жинады. Ал бірінші маусым 22,22 миллион көрерменге ие болды. 2-ші мен 3-ші маусымы одан көп мадақтауларға ие болғанымен, одан кейін кішкене рейтингі төмендеді. Оған карамастан ол ең танымал және жоғарғы денгейдегі драма болып қала берді. Телесериал өте көп марапаттаулар мен ықыласқа бөленді. Марапаттаулардың бірі 2006 жылы ( Алтын глобус «Золотой глобус») Ең үздік телевизиалық драма номинациясында ұтып алды, одан бөлек 2006-2007 жылдары «Үздік драмалық сериал» категориясында «Эмми» сыйлығына ұсынылған. Алайда, «Құмарлық анатомиясы» одан бөлек актерлік шеберлік, сценарийі, техникалық категориядан да көптеген мадақтама алған болатын. Жалпы айтқанда бұл телешоу 2010 жылы ең кірісті телефизиялық шоулардың ішінен ойып тұрып 4-ші орынды алды. Кіріс жарты сағат шоуға  $ 2,67 млн-ды құрады. 2013 жылы «Entertainment Weekly» журналының нұсқасы бойынша сериал «100 аса зор телешоу» тізіміне кірді.
Сейділда Ордалиев
Сейділда Ордалиев (1930 жылғы 5 қыркүйекте Түркістан облысы, Түлкібас ауданы Балықшы ауылы - 1994) - Қазақстан филология ғылымдарының кандидаты.
Ыбырай Алтынсарин
Ағартушылық еңбегі
Ақын тау өзенін нақты әрі әсерлі суреттеген. Бүкіл тіршіліктің "өзеннен рақат тауып" жатқанын нақты сипаттау оқырман көңіліне жағымды сезім ұялатады. "Жаз" өлеңінде көктемгі табиғаттың келісті суреттері бар. "Ұшпақтың күн сәулесі жерге түсіп", "Аспаннан рақымменен күн төнгенде", "Ұйқыдан көзін ашқан жас балаша, жайқалып шыға келер жердің гүлі", "Кеш болса, күн қонады таудан асып, шапаққа қызыл алтын нұрын шашып", т.б. суреттер мен бейнелі сөздер Ыбырайдың табиғат көріністерін сезінуінің тереңдігін, суреткерлігін көрсетеді. Ақын бар тіршілікті көктем күнінің мейірімді шағымен байланыста бейнелейді. Қырдағы жаз көріністеріне сүйсіну, мал бакқан елдің қыстан қысылып шығып, жазда тынысының кеңуі, қуаныш-шаттығы көңілді әсерге бөлейді.
Бір малы шаруаның екеу болып, Қыстаудан ауыл көшер алуан-алуан. Күлісіп, құшақтасар, әзіл етер, Әйелдер көш жөнелтіп кейін қалған. Жүгіріп киік, құлан тау мен қырда, Қуанып ықыласпен келген жылға... Алыстан мұнарланған сағымдары
Шақырып, тұрар күліп: "Кел, – деп, – мұнда..." Бұл өлеңдер арқылы Ыбырай қазақтың жазба әдебиетінде табиғат лирикасын бастады. Оны кейін Абай әлемдік поэзияның биік деңгейіне жеткізді: Еңбекті сүю және қадірлеу – Ыбырай әңгімелерінің негізгі тақырыбы. Оны жазушы шағын әңгімелерде үгіт, өсиет түрінде берсе, кей шығармаларында халықтың қоғамдық санасын тәрбиелейтін реалистік суреттер арқылы бейнелейді. "Өрмекші, құмырсқа, қарлығаш" әңгімесінде Ыбырай ең кішкентай жәндіктердің өзі де тіршілік үшін тыным таппай еңбек етіп жүргендігін көрсете келіп, оларды балаларға үлгі етеді. "Қарлығаш, өрмекші ғұрлы жоқпысың, сен де еңбек ет, босқа жатпа", – дейді. "Атымтай жомарт" әңгімесінде жазушы халық арасындағы Атымтай жомарт туралы аңыздарға жаңаша мазмұн беріп, өзінше қорытады. Атымтайды ол еңбек адамының үлгісі етіп көрсетеді. Еш нәрсеге мұқтаждығы жоқ болса да, Атымтай ылғи жұмыс істейді. "Күн сайын өз бейнетіммен, тапқан пұлға нан сатып алып жесем, бойыма сол нәр болып тарайды. Еңбекпен табылған дәмнің тәттілігі өзгеше болады", – дейді ол. "Әке мен бала" әңгімесінде мынадай бір жай сөз болады. "Бір адам он жасар баласын ертіп, егістен жаяу келе жатса, жолда қалған бір ескі тағаны көріп, баласына айтты: "Анау тағаны, балам, ала жүр", – деп. Бала әкесіне: "Сынып қалған ескі тағаны не қылайын", – деді. Әкесі үндемеді. Тағаны өзі алды да, жүре берді. Қаланың шетінде темірші ұсталар бар екен, соған жеткен соң әкесі кайырылып, тағаны соларға үш тиынға сатты. Одан біраз өткен соң, шие сатып отырғандардан 3 тиынға бірталай шие сатып алды. Сонымен, шиені орамалына түйіп, шетінен өзі бір-бірлеп алып жеп, баласына қарамай аяңдап жүре берді. Біраз жер өткен соң, әкесінің қолынан бір шие жерге түседі. Артынан келе жатқан бала да тым-ақ қызығып келеді екен. Жерге түскен шиені жалма-жан жерден алып, аузына салды. Біраздан соң және бір шие, одан біраз өткен соң және бір шие, сонымен, бала әрбір шие тастаған жерге бір еңкейіп, шие теріп жеді. Ең соңында әкесі тоқтап, баласына шиені орамалымен беріп тұрып: «Көрдің бе, бағана тағаны жамансынып, жерден бір иіліп көтеріп алуға еріндің. Енді сол тағаға алған шиенің жерге түскенін аламын деп, бір еңкеюдің орнына он еңкейдің. Бұдан былай есіңде болсын: аз жұмысты қиынсынсаң, көп жұмысқа тап боларсың; азға қанағат етпесең, көптен құр қаларсың», — деді.
«Бай баласы мен жарлы баласы» атты әңгімесінде Ыбырай еңбекке деген коғамдық, таптық көзкарасты бейнелейді. Көшкен елдің жұртында қалған екі баланың бір тәулік ішінде басынан кешкендерін суреттеу аркылы сол балалардың өмір тануы, тіршілікке икемділігі жайлы мәселеге әлеуметтік мән береді.
Жазушының шығармаға жасы құрбы екі баланы алып, оларды бай мен кедейдің өкілі етіп суреттеуінің сыры да оның идеясынан айқын көрінеді. Жарлы баласы Үсен – тұрмыстың ауыртпалығын көре жүріп, ысылған еңбек адамы. Ауылдары көшіп кетіп, жұртта қалған екі баланың далада тамақ тауып жеуіне, ауылдың калай қарай көшкенін аңғаруына, түнде далада түнегенде ит-құстан сақтануына Үсеннің тапқырлығы мен еңбекқұмарлығы себеп болады. Ал бай баласы Асан – өмір үшін күресудің жолын білмейтін, шыдамсыз, еңбекке икемі жоқ жан. Кісі еңбегімен күн көріп, бейқам болып өскен бай баласының басына күн туғандағы дәрменсіздігін суреттеу арқылы жазушы келешек Үсендер жағында екенін аңғартады. Сөйтіп, жастарға өмірден еш нәрсе үйренбей, жалқау болып өскен бай баласындай болмай, қиыншылыққа төзімді, өнерге бейім, еңбек сүйгіш жарлы баласы Үсендей болып өсуді уағыздады. "Жаздың бір әдемі күнінде бір кісі өзінің баласымен бақшаға барып, екеуі де егілген ағашты көріп жүрді. «Мына ағаш неліктен тіп-тік, ана біреуі неліктен кисық біткен?» – деп сұрады баласы. «Ата-анаңның тілін алсаң, ана ағаштай сен түзу кісі болып өсерсің. Бағусыз кетсең, сен де мына қисық ағаштай болып, бағусыз өсерсің. Мынау ағаш – бағусыз өз қалпымен ескен», – деді атасы. «Олай болса, бағу-қағуда көп мағына бар екен ғой», – деді баласы. «Бағу-қағуда көп мағына барында шек жоқ, шырағым, бұдан сен өзің де ғибрат алсаң болады, сен жас ағашсың, саған да күтім керек. Мен сенің қате жеріңді түзеп, пайдалы іске үйретсем, менің айтқанымды ұғып, орнына келтірсең, жақсы, түзу кісі болып өсерсің», – деді.
Ыбырай «Бақша ағаштары» атты әңгімесінде осылай деп жазды. Яғни тәрбиенің үлкен рөл атқаратынын көрсеткен.
Соның бірі – талап. Талап етіп талпынбаса, адам баласы алға баспаған болар еді. "Талапты ерге нұр жауар" деген халық мақалы да өмір тәжірибесінен туған. Жастық шақ – жігер-қайраттың мол кезі, бойдағы жақсы қасиеттерді жарыққа шығарып қалатын кез, ол үшін талап керек. Талаптан да, өмірден керегіңді ал.
«Талаптың пайдасы» деген әңгімесінде Ыбырай сол идеяны көтереді. I Петр патша шіркеуге барып ғибадат етіп тұрғанда, арт жақта бір баланың сурет салып тұрғанын көріп, қасына келіп, не салып жатқанын сұрағанда бала: «Сіздің суретіңізді салып жатырмын!» – дейді. Петр суретті көрсе, мәз еш нәрсесі жоқ екен. Бірақ ақылды Петр патша ол баланың суретке талабы бар екенің аңғарып, сурет салатын оқуға бергізеді. Кейін сол бала үлкен суретші болады. азушының бұл арадағы көздегені - жас баланың талабын, сол талаптың арқасында неге қолы жеткенін көрсету, кім талап етсе, сол мақсатына жететіндігін дәлелдеу.
Мейірімділік баланың отбасына деген махаббатынан басталады. Әркім алдымен өз ата-анасын, туғандарын жақсы көреді, сыйлайды. Ыбырай ата-ана мен бала арасындағы осындай жылы қарым-қатынасқа ерекше мән береді. «Мейірімді бала» әңгімесінде 13 жасар қыздың әкесінің орнына, өз қолын кесуді сұрағанын жазады. Қыз: «Тақсыр, жұмыс істеп, бала-шағаларын асырайтын атамның қолын қалдырып, мына менің қолымды кесіңіз», – дейді.
Жазушы «Аурудан аяған күштірек» деген әңгімесінде аяғы сынған Сейіт деген бала, ауруы қанша батса да, анасын қиналтпау үшін қабақ шытпағандығы айтылады. «Ауырмақ түгіл, жаным көзіме көрініп тұр, бірақ менің жанымның қиналғанын көріп, әжем де қиналып, жыламасын деп жатырмын», – дейді ол.
Алғашқы әңгімедегі қыз да, соңғы әңгімедегі Сейіт те шын мәніндегі мейірімді қылықтарымен ерекшеленеді, мұның негізінде жалпы адамды сүйетін жақсы сезімдер жатыр.
Дереккөздер
Қазақстан тарихы (XVIII ғасыр — 1914 жыл). Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. 2-басылымы, өңделген. Алматы: Атамұра, 2012. — 344 бет, суретті, карталы.
Пернумия
Пернумия (Pernumia) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3707 адамды құрайды. Халық тығыздығы 285 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 35020.
Сен-Жорж-де-Грозее
Коммунаның INSEE коды — 61391, пошта индексі — 61100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3147 адамды құрады. Халық тығыздығы — 445,75 адам/км².
Пернумия
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Сен-Жорж-де-Грозее
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Алексей Елисеевич Кулаковский
Алексей Елисеевич Кулаковский (16.3.1877, қазіргі Саха Республикасы, Алексеев ауданы - 6.6.1926, Мәскеу)- саха кеңес ақыны, ағартушы, ғалым, саха жазба әдебиетінің негізін салушы.
Ол жан-жакты білімді адам болған. 1897 ж. якут реальдық училищесін бітірді. Алғашқы шығармаларында ("Пушкин поэзиясының ең басты бағалылығы", 1897 т.б.) ол орыс мәдениетінің игі ықпалын суреттеді. А.Е.Кулаковский 1900 жылы саха тіліндегі тұңғыш шығармасы - " Баянайдың дуасы" атты жырын жазды. "Жүз жасаған әженің жыры", "Сараң бай", "Саха қызының бейнесі" т.б. поэмаларында өмір шындығын шыншыл реализм тұрғысынан суреттеді. "Бақсының түсі", "Арақ" т.б. дастандарында патшалық езгіні, отаршылдардың жыртқыштығын әшкереледі.
Дереккөздер
Санат:1877 жылы туғандар Санат:1926 жылы қайтыс болғандар Санат:Саха ақындары Санат:Саха ғалымдары Санат:КСРО ақындары Санат:КСРО ғалымдары
Макрокосмос
Макрокосмос - микрокосмос және макрокосмосты паралелизімі ілімі туралы ежелгі адам және әлем туралы натурфилософиялық тұжырымдаманың бірі болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Философия
NGC 2987
NGC 2987 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 25 наурызда астроном Эдуард Жан Мари Стефан ашқан болатын және NGC каталогында 2987 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27981, UGC 5220, MCG 1-25-17, ZWG 35.47, IRAS09430+0510.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Ринек
Ринек (Rieneck) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Майн-Шпессарт ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2022 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,2 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 77 177. Қаланың басшысы — Вольфганг Кюбер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ырсалы Кәсіпұлы
Ырсалы Кәсіпұлы, Ерсары (т. ж. б. – 15.11.1837, Тастөбе) – батыр, Исатай мен Махамбет бастаған көтерілістің белді мүшелерінің бірі. Ы.Шөрекұлының Исатай-Махамбет дастанында оның атын Ерсары деп көрсеткен. 1837 ж. 21 тамызда Балқы би және Төлеген, Айғани старшындар Исатайды жақтағаны үшін Ы-ның ауылын шауып, адамдарын мертіктіреді. Исатай мен Жәңгір ханның арасын бітістіруге үміттеніп жүрген Орал казак-орыс әскерлерінің атаманы Покатилов осы уақиғаны естігенде “енді бітім болмайды” деп өкінген. Ы. Тастөбе соғысында қаза тапты. Осы хақында Махамбет “Исатай батыр жөнелді-ау, Жөнелмей батыр неғылсын: Ерсары мен Қалдыбай, ажал оғы тап келіп, Екі арыстан тең өлді-ау” деген. Ы-ның Есәлі, Сатыбалды, Байдәулет деген бауырлары да көтерілісшілерді жақтаған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:1837 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ батырлары
Деңгей өлшеуіш
Деңгей өлшеуіш – резервуалардағы, жабық ыдыстардағы сұйық заттардың, тоғандардағы, ұңғымақұдықтардағы судың деңгейін өлшеуге арналған аспап. Оның бірнеше түрлері бар: рейкалы, қалтқылы, гидростатикалық, электрлік, фотоэлектрлік, радиоизотоптық.
Барбареско
Барбареско (Barbaresco) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Деңгей өлшеуіш
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Барбареско
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 662 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 94 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 12050.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni Battista.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Цвизельберг
250px|thumb|Картада орналасуы Цвизельберг (Zwieselberg BE) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Тун округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 258 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.46 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 947, пошта индексі — 3645.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Дарня
Дарня — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мерзкая өзенінің сол жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Жоғарғы Еділ бейшлотынан Зубцов қаласына дейін, Вазуза өзенін қоспағанда бастауынан Зубцов су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хилари Суэнк
Хилари Энн Суонк  -1974 жылы 30 шілде күні Линкольнон, Небраскада туған. Американдық әртіс, екі дүркін «Оскар» және «Золотой глобус» премияларының иегері. Бірінші рөлін ол тоғызда болғанда Мауглиді «Книги джунглей» көрінісінде ойнады. Оның ата-анасы ажырасқаннан кейін ол анасымен бірге Лос-Анджелес, Калифорния штатына көшті.
NGC 7496A
NGC 7496A — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 5 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7496A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70687, ESO 291-7, AM 2309-440, KDWG 274.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Альбуньуэлас
Альбуньуэлас (Albuñuelas) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Валье-де-Лекрин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 982 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 140 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 38 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Пасуш-де-Вильяригеш
Пасуш-де-Вильяригеш (Paços de Vilharigues) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Возела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ауданның қамқоршысы — Әулие Маринья.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Кеңес жазушыларының бүкілодақтық екінші съезі.
Кеңес жазушыларының бүкілодақтық екінші съезі. 1954 ж. 15-26 желтоқсан аралығында Мәскеу қаласында өтті. Бірінші күнгі мәжіліс Кремльдің Үлкен сарайында ашылды. Кейінгі күндердегі жұмысы Одақтар үйінің Бағанды залында жүргізілді. Онда жазушылардың 1934 ж. Одақ көлеміндегі I-съезінен кейінгі 20 жыл ішіңдегі көп ұлтты кеңес әдебиетінің өсу жолы жан-жакты талқыланды. Съезде өзге мәселелермен қатар «КСРО халықтары әдебиеттерінің көркем аудармалары» деген мәселе қаралды. Бұл жөніндегі қосымша баяндаманы П.Антокольский, Әуезов, М. Рыльский үшеуі бірігіп жасады. Соның прозалық аудармалар туралы бөлімін Әуезов әзірлеген («М. О. Әуезовтің өмірі мен шығармашылық шежіресі». А., 1997, 497-бет). Көркем шығармашылықтың бұл күрделі саласындағы бірлескен баяндамашылардың қорытынды қағидалары мен түйіңді тұжырымдары негізінен көп ұлтты кеңес халықтары әдебиеттерінің таңдаулы үлгілерін орыс тіліне аудару тәжірибесін карастырып, жинақтау нәтижесінде жасалды. Баяндамашылар аударма өнерінің жалпы эстетикада ақ таңдақ күйінде калып келгендігіне, оны зерттегенде лингвистикалық тұрғыдан гөрі әдебиеттану ғылымының тұрғысынан келу қажеттігіне, мұның өзі үлкен танымдық мәні бар шынайы шығармашылық қызмет екендігіне назар аударды. Кейбір зерттеушілердің бір тілден екінші тілге аудару ықтималдығы шектеулі дейтін көзқарасының теріс екендігі ескертілді. Мұның өзі сайып келгенде, шеберлік мәселесіне келіп тірелетіні баса көрсетілді. Одақ көлемінде көркем аударманың сапа көрсеткіштеріне салқынын тигізіп, деңгейін төмендетіп отырған елеулі келеңсіздік - олардың басым көпшілігінің ұлт тілдерінен орыс тіліне жолма-жол аударма арқылы тәржімалан атындығы. Бұл кемшілікті жою үшін орталықтағы бірыңғай аударма ісімен шұғылданып жүрген мамандардың ұлт тілдерін игеруі қажет. Онсыз әсіресе поэзия сапасындағы аудармаларда ұлттық ерекшеліктерді, ұлт ақындарының өзіндік қолтаңбасын еркін жеткізу мүмкін емес. Осы орайда қосымша баяндамада түпнұсқа тілін меңгеру аударма өнерін меңгерудің басты шарты ретінде ұсынылды. Қорыта айтқанда, жазушылардын, бүкілодақтық мінберінен көтерілген көркем аудармалык көкейтесті проблемалары әдеби шығармашылықтың бұл маңызды саласын дамытуда белгілі бір асулы кезең болды. Онда ұсынылған қағидалар мен тұжырымдардың басым көпшілігі әлі де өз маңызын жоймай отырғандығы - осының айқын дәлелі. Бұған ұжымдық баяндамашылардың бірі, аударма өнерінің мол тәжірибесін шеккен ұлы суреткер Әуезовтің қосқан үлесі де бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Медынка
Медынка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Суходрев өзенінің оң жағалауынан 7,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Диффузиялық әлует
Диффузиялық әлует — диффузияланатын иондардың қозғалғыштығына сай әр түрлі текті екі ерітіндінің жанасқан жерінде пайда болатын электрлік елуеттердің айырымы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Бащелаченок
Бащелаченок — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/3550/408/18 орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жер меридианы
Тағы қараңыз
Географиялық координаттар
Дереккөздер
Санат:Бойлықтар
Вингероде
Вингероде (Wingerode) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1233 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 107. Муниципалитеттің басшысы — Ингеборг Майер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Культиваторлау
Культиваторлау- жыртылған жердіқабатын аудармай, арам шөбін отап қопсыту. Бұдан топырақтағы ауа,су құрамы жақсарады, микроорганизмдердің тіршілік қабілеті артады, тұқым жаппай өнеді, өсімдік жақсы өсіп жетіледі. Қазақстанға тіркемелі не аспалы культиваторлар қолданылады. Жаппай культиваторлағанда бүкіл егістік жер өнделеді, ал қатар аралық Қазақстанда отамалы және басқа кең қатарлы дақылдардың қатар аралықтары қопсытылады. Жаппай культиваторлау зябь және пар өндеуге қолданылады. Зәбь әдетте көктемде культиваторланады. Жаппай кльтиваторлау кереңдегі топырақ түріне байланысты ә түрліболады.Таза пар мен жартылай парды культиваторлау өсіп келе жатқан арам щөпті тұншықтыру үшін қолданылады. Шаршы-ұялап егілген егіс қатарлары ұзына бойына әрі көлденең культиваторланады. Қант қызышасы қатарларынан қөлденең культиваторларға қызылша сиретіледі әрі шоқталады. Қатарлап себілген егістердің қатар аралықтры ұзына бойына бір бағытта өнделеді.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Жер магниттілігі
Дереккөздер
Санат:Жер Санат:Геофизика
Афонсу Энрикиш (стадион)
Сипаттамасы
Стадион 1930 жылы салынды. Сыйымдылығы — 30146 адам. 2004 жылғы Еуропа чемпионатының екі кездесуі (Дания - Италия және Италия - Болгария) осында өтті.
2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының плей-офф кезеңіндегі екі кездесу осында ойналды.
2004 жылы 25 қаңтар күні "Витория Гимараэш" — "Бенфика" матчында мажарстандық футболшы Миклош Фехер осы стадионда есінен танып құлады да, ұзамай қайтыс болды. Санат:Стадиондар Санат:Португалия стадиондары
Гуапоре (Риу-Гранди-ду-Сул)
Гуапоре (Риу-Гранди-ду-Сул) (Guaporé) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуапоре экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20 079 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 312,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 64,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1903 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Шикізат өндіруші елдердің халықаралық ассоциациясы
Шикізат өндіруші елдердің халықаралық ассоциациясы - рынокқа ұжымдық әсер етудің кең таралған түрі. Өткен ғасырдың 60- жылдарынан бастап 18 шикізат тауарлары бойынша шикізат өндіруші елдердің ассоциациялары құрылып, оларға дамушы елдер мүше болып кірді. Мұнай экспорттаушы елдер ұйымының (ОПЕК) қызметі неғұрлым табысты болып шықты.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Эфиоптар
Эфиоптар (өзд. атауы – итиоп, итъоп) – Эфиопия тұрғындарының жалпы атауы. Көптеген халықтар мен этн. топтардан тұрады. Нақты саны белгісіз. Антропол. жағынан еур. және экваторлық нәсілдердің арасындағы эфиоп тобына жатады. Ғалымдар Эфиоптардың антропол. типі мезолит дәуіріндегі еур-тар мен африкалықтардың араласуынан қалыптасқан болуы ықтимал деп санайды. Семит-хамит отбасындағы тілдерді қолданады. Амхара (амара), гураге, аргобба, харари, тиграй, тигре және бени-амерлердің бір бөлігі семит тілдерінде; галла (оромо), сомали, данакиль (афар), сахо, агау, сидамо, хадья, каффа, беджа, т.б. кушит тілдерінде сөйлейді. Христиан, ислам діндерін қатар ұстанады, фалаша этн. тобы иудаизмді тұтынады. Ең ірі халықтары – галла мен амхара. Ежелгі және орта ғасырлардағы тарихы мардымсыз зерттелген. Тұрмысы мен жосын-жоралғылары, ұлттық мәдениеті Африканың өзге халықтарына өте ұқсас. М. Сапарбайқызы
Сан-Грегорио-да-Сассола
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Papa Gregorio I.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
1609 жыл
Оқиғалар
1609 жылы - неміс астрономы әрі математигі Иоганн Кеплердің (1571 - 1630) планеталардың қозғалыс заңдылықтары туралы «Жаңа астрономия...» деген кітабы жарияланған.
1609-1610 жылдары - итальян физигі әрі астрономы, механигі Галилео Галилей (1564 - 1642) телескоп арқылы Ай бетіндегі теңіздер, таулар мен тау сілемдері деп аталған күңгірт дақтарды бақылаған, Юпитер планетасының 4 серігін ашқан. Құс жолының жұлдыздар шоғыры екенін анықтаған.
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1609 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Курако Михаил Константинович
Курако Михаил Константинович (23.9.1872, Могилев облысы, Краснопольск ауданы),-8.2.1920, Кузнецк)-орыс металлургі, орыс домнашылар мектебінің негізін қалаушы. 1890 жылдан Александров темір зауты мен Брянск акционер қоғамының темір прокаттау зауытында! қазіргі Г.И.Петровский атындағы, Дневпропетровск металлургия заводы), Мариупольск (қазіргі Ильич атындағы) Краматорск т.б. металлургиялық зауттарда жұмы істейтін. Ол домна өндірісіне қатысты көптеген мамандықты меңгерді. 1917 жылы оның басшылығымен Кузнецк мателлургия зауыиының жоюасы жасалды. Домна ісін бірқатар жаңалықтар енгізді. Шихтаны автоматты түрде бөлетін көлбеу көтергіштің және домналық көріктің соны конструкциясын жасады, ауа үрлейтін фурмалық приборды кемелдендірді.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Аналитикалық химия II (Зат мөлшерін анықтау)
Аналитикалық химия II (Зат мөлшерін анықтау) — 2009 жылы Алматы қаласы «Қазақ-Британ техникалық университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. А. Мельдешов, А. А. Алимжанова, редакторы — А. Қ. Далабаева. Беттер саны — 95.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-700-45-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2009 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақ-Британ техникалық университеті баспасының кітаптары
Глебов ауылдық әкімдігі
Глебов ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Денисов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 810 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Денисов ауданы ауылдық округтері
Алаш
Алаш (ежелгі түрік сөзі — бауырластар, қандастар, туыстар) — көне заманда, түркі халықтары бөліне қоймаған қауым кезінде дүниеге келген ұғым.
Орта ғасырлық және одан ерте кезеңдегі деректерде қазақтың өз алдына ел болып хандық құрғанға дейінгі ежелгі тайпаларының ортақ атауы. Алаш аты тарихта кездесетін ең көне атаулардың қатарына жатады. Моңғол — татар — қазақ шежірелерінде Алаш (Алашы) хан туралы айтылады. Кеген тас жазуында (б.з.б. 4 ғ. шамасында) “Қаған алты бөріг алаш(а) ерті” деген жолдар, Алтай тауының Сібір жағында (Тува) Алаш атты өзен, Алаш атты тау сілемдері бар. Алаш атауы бүгінгі күнге дейін түрікмен, қырғыз, қазақ, ноғай т.б. халықтардың есінде сақталған. Кеген тас жазуында “алты бөріг” (“алты қасқыр”) деген сөздің “алты алаш” мағынасын беретіні жөнінде (үйсін, қаңлы, қырғыз, хақас, татаб-татар, сяньби-ғұн тайпалары) ғыл. болжамдар бар. Алаш туралы аңыздарда мал-мүлікке жеке меншік болмаған кездегі қауым тұрмысының сілемі байқалады. “Алаш — алаш болғанда, Ала тай ат болғанда, Таңбасыз тай, енсіз қой болғанда” деп келетін сөздер осыған меңзейді.
Қазақ халқының басын құрайтын ежелгі тайпалардың көпшілігі Оғыз қағанға бағынғанын ескерсек, “Алты Алаш” деген ұғымды оғыздың алты ұлына ерген ел деп те түсінуге болады. Бұл тұрғыдан алғанда Алаш деген ортақ түріктік атау Алтын Орда (Қыпшақ мемлекеті) ыдырағаннан кейінгі кезде қайтадан жаңғырған бауырлас түрік халықтарының басын біріктіру ұраны, ортақ атауы да болған сияқты. Ал, енді қара қазақ шақыратын “Алаш” ұраны “алаш — алаш болғанда, Алаша хан болғанда, бұл қалмаққа не қылмадық” деген сөздер кейінгі Алаша есімімен байланысты деу қисынға келеді. Бұл орайда Саққұлақ би шежіресін, Ә.Диваевтың, Г.Н. Потаниннің, Ш.Уәлихановтың, А.Янушкевичтің, Ш.Құдайбердіұлының, Мұхаметжан Тынышбаевтың ел арасынан жинаған аңыз-әңгімелерін, күнделік жазбалары мен ғыл. мақалаларын атаған жөн. Олардың бірінде —алапес болып туған бала, екіншісінде — алашаға отырғызып көтерген хан, үшіншісінде — Ұлытаудан асырып тастаған баланың әскербасы болғаны, төртіншісінде — қалмақты қорқыту үшін “Алаш” сөзін ұран еткені айтылады. Соның қай-қайсысы да Алаштың хан болғандығын, қара халықты соңынан ертіп, айбарының асқандығын дәріптейді. Ескі шежіре деректерінде Алаш атауы қазақ халқының синонимі ретінде келтіріледі. Мыс., Қадырғали Жалаири өз еңбегінде қазақтың орнына Алаш атауын қолданады. Шежірелердің бірінде Алашқа өзбек, түрікмен, қарақалпақ, қырғыз, қазақ, ноғайды жатқызады. “Қамбар батыр” жырында (“Тамашаға жиылсын, Алты Алаштың баласы”), Бұқар жыраудың Абылай ханға айтқанында (“Он сан Алаш баласын, жұмсап бір тұрсың қолыңмен”), Махамбеттің (“Алты сан Алаш ат бөліп, тізгінін берсе қолыма”) өлеңдерінде Алаш сөзі қазақ атауының баламасы ретінде берілген. “Атамыз — Алаш, керегеміз — ағаш” деген қазақ халқы ұлттық тәуелсіздік жолындағы күресінде ежелгі Алаш ұғымына қайта оралып, оны бостандық пен бірліктің ұраны етіп алды. Соның дәлелі ретінде “Алаш қозғалысы”, “Алашорда”, “Алаш” деген ұғымдарды атауға болады. “Алаш азаматы” деу қазақ халқының ауыз бірлігіне, елдің, жердің тұтастығына меңзейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтар
Стефано Сенси
Стефано Сенси (Stefano Sensi; 5 тамыз 1995 жыл, Урбино, Италия) — Италиялық футболшы, Италия ұлттық футбол құрамасы мен "Интер" клубының жартылай қорғаушысы.
Клубтық
2013 жылы "Чезена" сапында кәсіпқой карьерасын бастады. Бірақ артынша "Сан-Марино" клубына жалға берілді. 2013 жылы 15 қыркүйекте С сериясындағы тұңғыш голын "Комо" қақпасына енгізді.
2015 жылы жазда "Чезенаға" қайта оралды. 5 қыркүйекте В сериясындағы тұңғыш ойынын "Брешиаға" қарсы өткізді.
2016 жылы жазда "Сассуолаға" ауысты.
2019 жылы жазда "Интерге" жалға берілді. Бір маусымнан соң миландық клуб футболшыны түпкілікті сатып алды.
Ұлттық құрама
2018 жылдан бері Италияның негізгі құрамасында ойнайды.
Өскемен қорғасын-мырыш комбинаты
Өскемен Қорғасын-Мырыш Комбинаты («Қазмырыш» ЖШС) – түсті металлургия кәсіпорны. 1942 жылы Орджоникидзе қаласынан көшіріліп әкелінген “Электр-мырыш” зауытының негізінде ұйымдастырылған Өскемен мырыш зауыты мен 1952 жылы іске қосылған қорғасын зауытының біріктірілуі нәтижесінде 1955 жылы құрылған. 1994 жылдан АҚ. Комбинаттың құрамына қорғасын мен мырыш зауыттарынан басқа күкірт қышқыл өндірісі, сирек металдар өндіру цехы және қосалқы өндіріс пен қызмет көрсету желілері кіреді. Кәсіпорын кенді Алтай, Орталық Қазақстан, Орал, Қиыр Шығыс кен металлургия кәсіпорындарының полиметалл шикізаттарын, сондай-ақ Ертіс өңірінің пайдалы 20 компонентінен тұратын шикізатын өңдейді, өнімнің 17 түрін (мырыш, қорғасын, кадмий, алтын, күміс, күкірт, висмут, индий, таллий, селен, сынап, оттек, аргон, азот, теллур, мыс, хлор) шығарады. Оның өнімі аккумулятор, электр-техника, лак-сыр, химия, автомобиль, тоқыма өнеркәсібінде, радиотехникада, а. ш-нда (тыңайтқыш өндіру үшін), өнеркәсіптің басқа да салаларында пайдаланылады.
Евгений Викторович Набоков
Евгений Викторович Набоков (25 шілде 1975, Өскемен, Қазақ КСР) — бұрынғы кәсіби хоккейші, қақпашы, өскемендік хоккей мектебінің түлегі. Ол Қазақстан құрамасы сапында 1994 жылы Словакияда өткен Әлем кубогында (С1 тобы), Ресей құрамасы сапында 2006 жылғы Турин мен 2010 жылғы Ванкувер Олимпиадаларында, 2008 жылы Квебекте өткен Әлем чемпионатында ойнады. Мансабының маңызды бөлігін «Сан-Хосе Шарксте» НХЛ-да ойнады.
Бұрынғы КСРО елдерінің барлық қақпашылары арасындағы ҰХЛ-дағы жеңістер (353) және таза матчтар (59), сондай-ақ Стэнли Кубогында матчтар (86), жеңістер (42) және таза матчтар (7) бойынша рекордшы. Жеңістер мен таза матчтар бойынша ол НХЛ тарихындағы ең үздік 20 қақпашының қатарына кіреді.
Өмірбаяны
Әкесі - Набоков Виктор Дмитриевич. Анасы - Набокова Татьяна Владимировна, экономист.
Шығыс Қазақстан педагогикалық университетінің дене тәрбиесі факультетін бітірген (1996), дене тәрбиесінен жаттықтырушы.
Турин-2006 және Ванкувер-2010 Олимпиадаларында хоккейден Ресей қүрамасы үшін, хоккейден Әлем чемпионаты-2008 Квебекте ойын көрсетті. Бұрынғы КСРО елдерінен шыққан барлық қақпашылар арасында ойналған матчтар (80) және Стэнли кубогы ұтыс ойынындағы жеңіс саны (40) бойынша рекордшы.
Үйленген. Жұбайы - Набокова Табота. Қызы - Эмма (2004 ж. т.); ұлы - Андрей (2007 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан шайбалы хоккейшілері Санат:Ресей хоккейшілері Санат:ҰХЛ хоккейшілері Санат:КХЛ хоккейшілері Санат:Хоккей қақпашылары Санат:ҰХЛ барлық жұлдыздары ойынының қатысушылары Санат:Торпедо Өскемен ХК хоккейшілері Санат:Динамо Мәскеу ХК ойыншылары Санат:Кливленд Ламберджэкс ойыншылары Санат:Сан-Хосе Шаркс ойыншылары Санат:Металлург Магнитогорск ХК ойыншылары Санат:СКА Санкт-Петербург ХК ойыншылары Санат:Нью-Йорк Айлендерс ойыншылары Санат:Тампа Бэй Лайтнинг ойыншылары Санат:Колдер Трофи иегерлері Санат:Қазақстан Ұлттық хоккей құрамасы ойыншылары Санат:Ресей Ұлттық хоккей құрамасы ойыншылары Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпиондары Санат:2006 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының хоккейшілері Санат:2010 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының хоккейшілері Санат:Ресейдің еңбек сіңірген спорт шеберлері Санат:Шығыс Қазақстан университеті түлектері Санат:КСРО шайбалы хоккейшілері Санат:Қазақстан шайбалы хоккей құрамасының ойыншылары
IC 3512
IC 3512 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3512 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Джеймс Пол Марсден
Джеймс Пол Мардсен (James Paul Marsden, 18 қыркүйек 1973, Стиллуотер, Оклахома) - америкалық актер. «Трасса 60» фильмінде Нил Оливер рөлімен және «Икс адамдар» трилогиясындағы циклоп рөлімен танымал болған. Ол Putnam City North High School Оклахома Ситиде білім алды.
Эстакада (Орегон)
Қала тұрғындарының саны 2695 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. FIPS коды — 41-23800.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Файлдық жүйе
Файлдық жүйе (Файловая система; file system) — 1) каталогтар мен файлдарды ұйымдастыру, оларды құру ережесі; 2) операциялық жүйедегі файлдарды ұйымдастырудың көп сатылы (иерархиялық) бұтақ тәріздес құрылымын ұйымдастыру. Файлдармен жұмыс істеудің жалпы құрылымы. Осының көмегімен файлдарды атау, сақтау және өңдеу операциялары орындалады. Ең көп тараған файлдық жүйелер: FAT, HPFS, NTFS және т.б.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Жер параллелі
Дереккөздер
Санат:География
Шабден Ералиев
Шабден Ералиев (1898, Шу өзенінің бойында, Сарысу ауд. - 2 қараша 1928, Форт Шевченко) - кеңес қайраткері. Сауатын ауыл молдасынан ашып, 1911-15 ж. Түркістан жер шаруашылығы училищесін, 1915-17 ж. Ташкенттегі орыс-қазақ  училищесін бітірген.
Еңбек жолы
Еңбек жолын Сарысу ауданының аумағында ауыл шаруашылығы санағын жүргізетін мекемеде тіркеуші болып істеуден бастады. Ұзамай болыстық жер бөлімінің меңгерушісі, одан соң аудандық милиция бөлімінің бастығы міндетін атқарды. 1919 ж. Түркістан майданы саяси басқармасының инспекторы болды. Сол шақта ішкі істер халық комиссариаты курсына оқуға жіберілді. 1921-23 ж. Түркістан милиция басқармасының инспекторы, 1223-25 ж. Ақмола уездік милиция бөлімінің бастығы, Ақмола губкомы бөлім меңгерушісінің орынбасары, губкомның бюро мүшесі болды. 1925-28 ж. Ақмола уездік аткомда әкімшілік бөлімінің бастығы, атком төрағасы болып істеді. Қазақстан Орталық атқару Комитетінің жауапты қызметкері, Адай округтік атком төрағасының орынбасары, ҚазОАҚ мүшесі болды. Дұшпандардың қастандығынан Каспий теңізінде қаза тапты. Форт Шевченкоға жерленген.
Дереккөздер
Санат:1898 жылы туғандар Санат:Сарысу ауданында туғандар Санат:2 қарашада қайтыс болғандар Санат:1928 жылы қайтыс болғандар Санат:Форт-Шевченкода қайтыс болғандар Санат:Қазақ ОАК мүшелері Санат:Ақмола уездік милиция бөлімінің бастықтары
Моноантиклинальды таулар
Моноантиклинальды таулар — ірі тектоникалық біртұтас антиклинальды күмбезден (брахиантиклиналь) тұратын таулы атырап. Мұндай таулы атыраптар бедері эрозияның бір жақты тілімденуінен пайда болады (мыс., Солтүстік Америкадағы Блэк-Хилс тауы, Маңғыстаудың орталық бөлігіндегі таулар).
Мономиктикалық көлдер
Мономиктикалық көлдер— жыл бойында циркуляциясының бір ғана кезеңі бар көлдер. Мономиктикалық көлдер жылы (мыс., циркуляциясы қыста болатын субтропиктік климаттағы көлдер) және суық немесе полюстік көлдер деп бөледі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Үшкөмей (Абай облысы)
Үшкөмей — Абай облысы Көкпекті ауданы, Тассай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Көкпекті ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 63 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 303 адам (167 ер адам және 136 әйел адам) болса, 2009 жылы 218 адамды (111 ер адам және 107 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Көкпекті ауданы елді мекендері
Төменгі Сардык
Төменгі Сардык — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Татар-Улкан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 231 адамды құрады. Пошта индексі — 452767, ОКАТО коды — 80251865007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Виктор Алексеевич Лата
ЛАТА Виктор Алексеевич (31.7.1946 ж., Алматы облысы Қарасай ауданы Қаскелең қаласы) – техехника ғылымының докторы (1995), профессор (1999).
Өмірбаян
Лата В.А. Қазақ политехникалық институтыныңтын (1968, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) бітірген соң Қазақстан ғылым академиясының металлургия және кен байыту ғылымыи-зертхана институтындатында кіші, аға ғылым қызметкер, лаборатория меңгерушісі (1968–96) болды. 1996 ж. Қазақстан ғылым академиясының Ғылым министірлігінің Ғылыми кадрларды аттестациялау департаментінің бас ғалым-хатшысы қызметін атқарды. 1994 ж. «Научные основы, разработка и внедрение электротермической щелочной технологии переработки рудного и вторичного сурьмяного сырья» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады.
Еңбектері
Лата 200-ден астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 4 монографияның авторы.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Ғалымдар
Абайдың суырып салма өлеңдері
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Шымкент хайуанаттар бағы
Шымкент хайуанаттар бағы — Қазақстан Республикасының ең алғашқы зоологиялық парктерінің бірі. 1980 жылы Шымкент қаласында ашылды. Жер көлемі 54 га, оның 34 га аумағында экспозиция орналасқан, жануарлардың саны – 1600 бас(01.01.2013). Зообақта 6 секция жұмыс істейді, онда жануарлардың 185 түрі ұсталады(2012), олардың 20 түрі Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген. Қажетті жем-шөптің 25%-ын хайуанаттар бағы өзінің 30 га жерінен қамтамасыз етеді.
Хайуанаттар бағы күн сайын таңғы 9:00-ден 18:00-ге дейін жұмыс істейді.
Тағы қараңыз
Санат:Шымкент Санат:Қазақстан хайуанаттар бақтары
Жоғарғы Үбі
Жоғарғы Үбі — Шығыс Қазақстан облысының Шемонаиха ауданындағы ауыл, Жоғарғы Үбі ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шемонаиха қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 45 шақырым жерде, Үбі өзенінің сол жағалауындағы бұта аралас балқарағай, самырсын өскен орманды алқапта орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 3174 адам (1686 ер адам және 1488 әйел адам) болса, 2009 жылы 2315 адамды (1142 ер адам және 1173 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1976 жылы Жданов атындағы ауданы мал бордақылау бірлестігі ретінде қаланған. Оның негізінде 1996 жылы 2 шаруа қожалығы құрылған.
Инфрақұрылымы
Орта және орталау мектеп, клуб, кітапхана, отбасылық-дәрігерлік амбулатория, аурухана бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Шемонаиха ауданы елді мекендері
Эфиоп таулы қыраты
thumb|right| Эфиоп таулы қыраты Эфиоп Таулы Қыраты – Африканың солт.-шығысындағы тау массиві, Эфиопия жерінде. Орташа биіктігі 2000 – 3000 м, ең биік жері 4623 м (Рас-Дашан тауы). Эфиоп Таулы Қыратының маңайындағы жазықтықтарға қарағанда біршама көтеріңкі, шығысына тіктеу, батысына баспалдақты беткей жасап тіреледі. Негізін кембрийге дейінгі құмтас, әктас, базальтты лаваның қалың қабаты жапқан кристалды іргетас құрайды. Солтүстік бөлігі жазыққа айналған кристалдық жыныстардан, оңтүстігі лава қалдықтары (амба) бар базальтты үстірттерден тұрады. Батыс және оңтүстік-батыс беткейіне ылғал мол (жылына 1500 мм-дей), шығыс беткейіне азырақ (500 мм-дей) түседі. Эфиоп Таулы Қыратынан Көк Ніл, Атбара, Собат (Ніл алабы), Веби-Шебели, Джубба (Үнді мұхит алабы) өзендері бастау алады, бірақ өзендерінің табалдырықты болуына байланысты кеме жүзуге жарамсыз. Биіктік белдеуге тән топырақ және өсімдік жамылғысы қалыптасқан. 1700 м-ге дейін – колла белдеуі (орташа жылдық ауа температурасы 20С); жел жақ беткейі – тропиктік ормандар, кофе плантациялары, ық жақ беткейі – саванна. 2400 м-ге дейін – война-дега белдеуі (орташа жылдық температурасы 17С); саванна басым. 4000 м-ге дейін дега белдеуі (орташа жылдық температурасы 14С); қылқан жапырақты орман ағаштары таралған, жоғарыда биік таулы дала өсімдігі басым. Сымен, Аваш, Гамбела, т.б. ұлттық саябақтар құрылған. Орталық және шығыс бөлігінде халық жиі қоныстанған. Эфиоп Таулы Қыраты – егін шаруашылығы дамыған ауданның бірі, көптеген астық тұқымдас дақылдардың (қатты бидай, қара бидай, арпа) отаны.
Иедігім
Иедігім — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арғұт өзенінің сол жағалауынан 52 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Клеман Тюрпен
Карьерасы
Төрешілікпен 2006 жылдан бері айналысып келеді. 2010 жылы ФИФА санатындағы төрешілер тізіміне қосылды да, халықаралық матчтарды басқаруға мүмкіндік алды. 2016 жылы Еуропа чемпионатында, Жазғы Олимпиадалық ойындарда , 2018 жылы әлем біріншілігінде қазылық жасады.
1610 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1610 жылы туғандар
Клеман Тюрпен
Сілтемелер
Санат:1982 жылы туғандар Санат:16 мамырда туғандар Санат:Футбол төрешілері Санат:Франция футбол төрешілері
1610 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1610 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бибісара Бейшеналиева
Бибісара Бейшеналиева (Бүбүсара Бейшеналиева; 17 мамыр 1926, Воронцовка, Фрунзе еуропалық кантоны, Қырғыз АСКР — 10 мамыр 1973, Фрунзе) — қырғыз, кеңестік балерина, биші, ұстаз. КСРО халық әртісі (1958). Қырғызстанның алғашқы балеринасы.
Өмірбаяны
1926 жылы 17 мамырда (басқа деректер бойынша — 15 қыркүйек және 8 сәуір) Воронцовка ауылында (қазіргі — Шу облысы, Аламудун ауданындағы Тастөбе) шаруа отбасында дүниеге келген.
1936 жылы он жасында бір топ қырғыз балаларымен бірге Ленинград хореографиялық училищесіне (қазіргі А. Я. Ваганова атындағы Орыс балет академиясы) жіберіліп, А. Ваганованың жетекшілігінде оқыды. 1941 жылы училищені бітірді. 1948-1949 жылдары сол училищеде тағыда А.Вагановада жетілдіру сыныбында оқыды.
1941 жылдан бастап Фрунзе (қазіргі Бішкек) қаласында орналасқан А.Малдыбаев атындағы Қырғыз опера және балет театрының солисті.
Оның он сегіз жыл бойы болған серіктесі Қырғыз КСР халық әртісі Ұран Сарбағышев (1934-2012) болды.
1949 жылдан бастап М.Күреңкеев атындағы Фрунзе музыкалық-хореографиялық училищесінде сабақ берді. (қазіргі Ш.Базарбаев атындағы Бішкек хореографиялық училищесі).
КСРО Жоғарғы Кеңесінің 6-7-шақырылымдарының және Қырғыз КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-5-шақырылымдарының депутаты.
1973 жылы 10 мамырда (басқа деректер бойынша — 11 мамырда ) Бішкек қаласында қайтыс болды. Аларша зиратына жерленді.
Тікелей толатын көлтабан
Тікелей толатын көлтабан — еріген қар суымен және көктемгі тасқын және жауын-шашын, нөсер суларымен толатын көлтабан.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Борис Валентинович Битюков
Борис Валентинович Битюков — совет киноактері. 1951 жылы екінші дәрежелі сталиндік сыйлықтың лауреаты болады.