cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Диссоциация
Диссоциация (dіssocіatіo – бөліну, ажырау) – молекулалардың, радикалдардың не иондардың молекулалық массасы аз бірнеше бөлшектерге ыдырауы. Әсер ету сипатына байланысты электролиттік, термиялық фото диссоциация болып ажыратылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Анықтамалық буклет
Анықтамалық буклет  (Справочный буклет; reference booklet) — программалық бұйымның негізгі сипаттамалары жайында мағлұматтары бар анықтама.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Сему
Санат:Медицина Санат:Аурулар
Үшкіл жүйке
Үшкіл жүйке (тройничный жүйке); (nervus trigeminus, лат. nervus — жүйке, trigeminus — үшкіл) — мидан шығатын ең ірі аралас жүйке (V-жұп). Ми көпірінен сезімтал және қозғалтқыш түбіршіктер: көздік, жоғарғыжақ және төменгіжақ жүйкелер болып шығып, қосылып бір жүйке бағанын түзеді. Көздік жүйке — көздік аумағын, мұрынның иіс сезу бөлігінің кілегейлі қабығын, маңдай, самай, қабақ терілерін жүйкелендіретін сезімтал жүйке. Оның құрамында көзжасы безінің қызметін реттейтін парасимпатикалық жүйке талшықтары болады. Жоғарғыжақ жүйкесі бастың жоғарыжақ аумағын, мұрын қуысының, тандайдың, жоғарғы еріннің кілегейлі қабықтарын жүйкелендіретін сезімтал жүйке. Төменгіжақ жүйкесі — самай және төменгіжақ аумағына сезімтал, шайнау бұлшық еттеріне қозғалтқыш жүйке талшықтарын беретін аралас жүйке.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Б. з. д. 961 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 961 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 961 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Всеволод Михайлович Гаршин
thumb|Гаршин Всеволод
Гаршин Всеволод Михайлович (14.2.1885,Екатеринослав губерниясы-5.4.1888, Петербург)- орыс жазушысы. Тұңғыш шығармасы 1876 жылы басылды. «Төрт күн» (1877), «Қорқақ» (1879), «Қатардағы солдат Ивановтың естеліктерінен» (1883) деп аталатын әңгімелерінде соғысқа қарсылық бейнеленген. Ол «Қызыл гүл» (1883) әңгімесінде әділетсіздікке қарсы күресті тұспалдай суреттеді. Оның негізгі тақырыбы- әлеуметтік теңсіздік, халыққа қызмет ету, адамның азаттығы үшін күресу. Бірақ бұлардан торығушылық сарыны аңғарылады. Оның творчествосын Л.Н.Толстой, М.Е.Салтыков-Щедрин, И.С.Тургенев жоғары бағаланған. Оның «Төрт күн», «Сигнал» деген шығармалары қазақ тіліне аударылған.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Ахмедбек Темірболатұлы Цаликов
Ахмедбек Темірболатұлы Цаликов (1882, Владикавказ қ. — 1928, Париж қ.) — Ресей империясындағы мұсылман халықтарының азаттығы жолында күрескен саяси қайраткер. Бірінші орыс революциясы жылдарында меньшевиктер партиясымен байланыс орнатып, осы партияның “Наше дело” және “Возрождение” атты газеттерін шығаруға ат салысты. Кейіннен төртінші Мемлекеттік Думадағы мұсылман депутаттарымен бірге отарлық езгідегі мұсылман халықтарының мүддесін қорғау жолында түрлі іс-шараларды жүзеге асыруға қатысты. Мұсылман фракциясы жанында құрылған бюроға төрағалық етті және осы фракцияның органы болып табылатын “Сөз” газетін С.Жантөринмен бірге шығарды. 1917 ж. Бүкілресейлік мұсылмандар кеңесінің төрағасы болып сайланды және “Известия Всероссийского мусульманского совета” атты газеттің бас редакторы қызметтерін атқарды. Кеңестік билік орнағаннан кейін эмиграцияға кетті. Францияда жүріп, Мұстафа Шоқай секілді қайраткерлермен тығыз байланыста болып, кеңестік биліктің орыс емес халықтарға байланысты жүргізіп келе жатқан саясатын сынға алған мақалалар жариялап тұрды.
Ciлтемелер :
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IX том
1830 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1830 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1830 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Түбек
thumb|300px|[[Хорватиядағы түбек]] Түбек — теңізге немесе көлге сұғына орналасқан құрлықтың бөлігі. Түбектер өзінің пайда болуы жөніндө материктік, аралдық болып екі түрге бөлінеді: 1) Материктік түбектерге — Апеннин, Пиреней тағы да басқа түбектер жатады, себебі олар Еуропа материгімен бірдей уақытта пайда болды; 2) Аралдық түбектердің бірі Үндістан түбегі, себебі ол Азия материгі құрылғанда, оның оңтүстігінде орналасқан бөлек құрлық — арал болды; кейінгі геологиялық дәуірлерде ғана ол материкпен жалғасты. thumb|300px|Араб түбек
Әдебиет
Санат:Географиялық терминдер Санат:Түбектер
Абе
Абе (фр. Habay, нем. Habich, люксемб. Habech) — Бельгияның коммунасы. Коммунаның округі - Виртон.
Географиясы
Абе Арденна облысының қиылысуында орналасқан, Гом және Земель Арлона. Комуна 10 ауылдың 6 бөлігінен тұрады. Бельгияның және Люксембургтың шекараларынаң 5 км және Арлонадан 15 км орналасқан. Абедаң Рюль өзеңі және Семуа құйылуы ағады.
Коммунаның ортақ ауданы - 103,64 км². Оның 35,10 % - ауылшаруашылық аудандар, 53,09 % - ормандар, 8,27 % - құрылыс ошағы.
Халқы
нобай|Коммунаның халқы XIX—XXI ғасырда Коммунаның халқы 2015 жылда 1 қаңтарда 8297 адам тұрды, оның 50,1 % - ер адамдар, 49,9 % - әйел адамдар. Жас бойынша : 0-17 жас — 26,71 %, 18-64 жас — 59,62 %, 65 жастаң жоғары — 13,67 %. Орташа жас - 36 жас. Бір адамға орташа табыс 14273 € (2009 жыл).
Санат:Бельгия елді мекендері Санат:Люксембург провинциясының коммуналары
Бораннан малды қорғау
Бораннан малды қорғау - боранды күнде қатарынан бірнеше күн соққан күшті желден малды қорғау, паналату. Ертеде мезгілсіз соққан бораннан малды ықтататын қолайлы орын болмаған жағдайда, киіз үйде отырған бақташылар жақын отырған екі киіз үйдің арасын ұзын бақанмен көлденең қосып, ұзын үш бақанның басын буып, тіреу жасап, оған туырлық киізді жауып, ықтасын қылып, қой-ешкіні паналатқан, кейде түйе, сиырды бірге қосып иірген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Шырын Нарымбаева
Шырын Нарымбаева (1922, Жаңақорған ауданы Қандыарал ауылы – 1983, сонда) – еңбек ардагері. Еңбек жолын Ақүйік аудандық кеңесіне қарасты «Бірлік» ұжымшарында диқан болып бастады. Алғашында бидай егіп, кейіннен мақта және жүгері дақылдарын егумен айналысты. Стахановшылар қозғалысына қатысып, мол өнім алған. Ақүйік аудандық кеңесінің төрайымы болып қызмет атқарған. 1951 – 55 жылдары Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланды.
Сілтемелер
"Сыр елі энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Андрей Робертович Анкудинов
Андрей Робертович Анкудинов (1962 жылы 2 қазанда Омбыда дүниеге келген) – совет, орыс театр және кино актері.
Андрей Анкудинов он сегіз жасынан бастап киноға түсе бастады. 1982 жылы А.В. Луначарский атындағы ГИТИС-те Мемлекеттік театр өнері институтын тәмамдайды. Оны Мәскеу Сатира театр Академиясына және Кіші Бронна театрына бөледі, алайда болашақ актер Ленинградқа кетуді жөн санайды. Фонтанкадағы Санкт-Петербург Жастар театры және Н.П. Акимов атындағы комедия театрында актерлік қызмет атқарады. Сонымен бірге Андрей Анкудинов ән де айтады. 1994 жылы НТВ арнасынан «Лучшие из лучших» хабарын жүргізеді.
Дереккөздер
Санат:КСРО актерлері
Гетероциклді қосылыстар
Гетероциклді қосылыстар циклге көміртек атомдарынан басқа да элементтердің атомдары кіретін қосылыстар. Ондай атомдарға азот, күкірт, оттек және т.б. элементтердің атомдары жатады. Гетероциклді қосылыстар мейлінше көп және әр алуан.
Көміртекпен бірге цикл құруға қатысатын элемент атомдары гетероатомдар деп аталады. Олардың санына байланысты моно-, ди-, три-, және т.б. гетероатомды қосылыстар болады.
Гетероциклді қосылыстар табиғатта көп таралған (витаминдер, алкалоидтар, пигменттер және жануарлар мен өсімдіктер клеткаларының құрамды бөліктері). Азотты гетероциклді қосылыстардың биологиялық процестерде маңызы зор. Бес мүшелі, алты мүшелі қосылыстар тұрақты болады. Осы қосылыстарға тоқталамыз.
Пиррол
300px
Пиррол тас көмір шайырының құрамында болады, сондықтан одан фракциялық айдау арқылы алынады. Өндірісте фуран мен аммиакты әрекеттестіріп алады. Пиррол — түссіз сұйықтык, суда нашар ериді, ауада тез тотығып, қоңырайып кетеді. Пирролда екіншілік азот атомы (NH тобы) бар, екіншілік аминдерге ұқсас болғанымен, негіздік қасиеті әлсіз, қышқылдармен тұрақты түз түзбейді. Себебі, азот атомының жұп электроны ароматты-электронды жүйе құруға қатысады.
Пиримидин молекуласында екі азот атомы бар, алты мүшелі гетероцикл. Оның сақинасы көптеген биологиялық маңызды заттардың құрамына (нуклеин қышқылы, дәрі-дәрмектер, кейбір витаминдер) кіреді. Пиримидиннің оттекті туындылары — урацил, тимин және цитозин:
500px
Бұларды жалпы атаумен пиримидин негіздері деп атайды.
Олар нуклеин қышқылдарының құрамына кіреді (РНҚ, ДНҚ) және олардың гидролизі кезінде түзіледі.
Пиримидин (1) және имидазол (2) сақиналарынан тұратын күрделі гетероциклді қосылысты пурин деп атайды:
Пурин топтары көптеген қосылыстардың нуклеин қышқылы құрамына пурин негіздері — аденин (А), гуанин (Г) түрінде кіреді:
400px
Дереккөздер
Санат:Гетероциклды қосылыстар
Пеннапьедимонте
Пеннапьедимонте (Pennapiedimonte) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 669 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 548 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 47 км² шамасында. Пошта индексі — 66010.
Елді мекеннің қамқоршысы — қасиетті Антоний, қасиетті Бригита, қасиетті Рокко.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Бахрейн
Бахрейн, толық ресми атауы — Бахрейн Мәліктігі (مملكة البحرين — Мамлякат аль-Бахрейн) — Оңтүстік-батыс Азияда, Парсы шығанағындағы Бахрейн аралдарын алып жатқан мемлекет. Жері - 695 км². Халқы - 1 млн. 343 мың адам (2014 жыл). Астанасы – Манама (160 мыңдай адам). Ірі қалалары: Мұхаррәк, Рифаа, Иса. Мемлекеттік тілі – араб тілі. Халқы ислам дінін ұстанады.
Мемлекеттік құрылысы
Бахрейн әмірлігі — конституциялық монархия. Мемлекет басшысы әрі қарулы күштердің бас қолбасшысы - Әмір. Заң шығару билігі 1973 жылы қабылданған конституциясы бойынша Әмір мен Ақылшылар Кеңесінің қолында. Кеңес мүшелерін (30 мүше) Әмір тағайындайды. Атқару билігі Министрлер Кеңесіне жүктелген. Саяси партиялар мен кәсіподақтар қызметіне тыйым салынған.
Географиясы
Мемлекет аумағы 33 аралдан тұрады. Аралдардың ең ірілері: Бахрейн, Мұхаррәк, Умм-Наасан, Ситра, Хауар. Жері жазық, шөлді болып келеді.
Климаты
Климаты тропиктік және субтропиктік. Орташа температурасы қыста 18°С, көктемде 25°С, жазда 40°С, күзде 28°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 90 мм.
Экономикасы
Бахрейн әмірлігі экономикасының негізі - мұнай мен табиғи газ. Жыл сайынғы жиынтық ішкі өнімнің 70%-ін мұнай қамтамасыз етеді. Барланған мұнай қоры - 27 млн. тонна, газдың қоры - 240 млрд. м3. Мұнай өңдеу, алюминий өндіру, кеме жасау зауыттары бар. Бахрейн әмірлігінде 11 электр станциясы жұмыс істейді. Жыл сайынғы жиынтық ішкі өнім - 5 млрд. доллар шамасында. Ауыл шаруашылығы оның 1%-ін ғана құрайды. Көкөніс, құрма, цитрусты жеміс-жидектер, жүзім өсіріледі. Тамақ өнімдерінің көбісін сырттан сатып алады. Бахрейн әмірлігі - Таяу және Орта Шығыстағы ірі қаржы орталығы. Басты порттары: Манама, Сальман және Ситра. Негізгі сауда серіктестері: Сауд Арабиясы, АҚШ, Ұлыбритания, ГФР, Австралия, Жапония.
Саясаты
Сыртқы саясаты Таяу Шығыстағы жанжалдарды реттеуге, Парсы шығанағында бейбітшілік орнатуға бағытталған.
Қазақстанмен қатынасы
Қазақстан Республикасы мен Бахрейн Корольдігі арасындағы дипломатиялық қатынастар 1992 жылғы 28 мамырда орнатылды.
Екіжақты қатынастар тарихындағы маңызды оқиға ретінде Н.Ә.Назарбаевтың 1997 жылғы Бахрейнге ресми сапарын атауға болады. Сапар барысында сауда-экономикалық ынтымақтастық пен Инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау туралы келісімге қол қойылды. 2002 ж. Бахрейн Корольдігіне ҚР Ұлттық банк делегациясы сапар жасады.
Қазақстанда Бахрейн Корольдігі Сауда-өнеркәсіп палатасының (1998 ж.) және бахрейн компанияларының делегациялары (1999 ж.) сапармен болды.
ҚР Индустрия және сауда министрі Ә.Исекешев Манамаға 2009 ж. қазан және желтоқсан айларында сапар шекті. Бахрейннің жоғары лауазымды тұлғаларымен өткен кездесулер барысында Қазақстанда ислам банкингі жүйесін дамытуда техникалық көмек көрсету мен осы салада тәжірибе алмасу, сондай-ақ қазақстандық мамандарды әзірлеу туралы уағдаластықтарға қол жеткізілді.
2010 ж. 15-16 наурызда Астанада өткен «Kazakhstan Islamic Finance Conference» атты форумға Бахрейн Премьер-министрінің арнайы өкілі мен кеңесшісі, Азия Ислам Банкінің басшысы Абдалла Хасан Сейф қатысты.
Қазақстан мен Бахрейн арасындағы тауар айналымының көлемі 2011 жылы 1 млн. долл. құрады.
Қазақстан-бахрейн қарым-қатынастарының шарт-құқықтық базасы Дипломатиялық қатынастар орнату туралы Бірлескен коммюникемен шектелген.
Гвадрамиро
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 165 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,48 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 74 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Эддингтон (Мэн)
Эддингтон (Eddington) — Мэн штатының Пенобскот округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2052 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68.7 км² шамасында. FIPS коды — 23-22535.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жазғы Азия ойындары 1990
Негізгі іс-шаралар
Ойындар кезінде 7 әлемдік рекорд орнатылды (садақ атудан 6, велоспорт бойынша 1) және Азия бойынша 89 жазба, 1 әлемдік рекорд және 11 Азия рекорды қайталанды.
Қытай Халық Республикасы алтын медальдардың 60% -ын және барлық медальдардың 34% -ын жеңіп алды.
11-ші Азия ойындарының құрметіне 1988, 1989 және 1990 жылдары маркалардың үш серия шығарылды.
Ойындар тұмары
Ойындарының ресми бойтұмары үлкен панда Паньпань болды.
Ойындардың нәтижелері
1990 Санат:1990 жыл Санат:1990 жыл Қытайда
NGC 4145A-1
NGC 4145A-1 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4145A-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38778, MCG 7-25-46, ZWG 215.48, KUG 1208+400, A 1208+40, VV 814.
Лек-Везъю
Лёк-Везъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вишера өзенінің сол жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
NGC 4145A-1
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Лек-Везъю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 467
IC 467 — Керік шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 467 Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Ата-ана құқығынан айырудың салдары
Ата-ана құқығынан айырудың салдары (consequences of parental rights deprivation) - ата-ана құқықтарынан айыру балалармен туыстық фактісіне негізделген барлық құқықтардан, оның ішінде одан асырауға қаражат алу, сондай-ақ балалары бар азаматтар үшін белгіленген жеңілдіктер мен мемлекеттік жәрдемақылар алу құқықтарынан айырылуға әкеп соғады.
Ата-ана құқығынан айыру ата-аналарды өз баласын асырау міндетінен босатпайды, ол баланы біреудің асырап алуы арқылы тоқтатылады.
Егер сот ата-аналардың ата-ана міндеттерін орындаудан жалтарғанын анықтаса, балаларынын өздерінің еңбекке жарамсыз, кемекке мұқтаж ата-аналарын асырап-бағу жөніндегі міндеттерінен босатылуы мүмкін.
Балалары ата-ана құқықтарынан айырылған ата-аналарына алимент төлеуден босатылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Паранаиба
Паранаиба (Paranaíba) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. Шығыс Мату-Гроссу-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Паранаиба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38692 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5402,778 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,16 адам/км².
Тарихы
Қала 1838 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
IC 4888
IC 4888 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4888 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Төлеген Бойтанов ауылы
Төлеген Бойтанов ауылы — Түркістан облысы Отырар ауданы, Маяқұм ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2020 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шәуілдір ауылынан солтүстік-батысқа қарай 34 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 294 адам (145 ер адам және 149 әйел адам) болса, 2009 жылы 35 адамды (16 ер адам және 19 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Отырар ауданының таратылған елді мекендері
Згур-ляр
Згур-ляр — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аварское Койсу өзенінің оң жағалауынан 73 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы заң
Дереккөздер
Санат:Заң
Вой-Вож (Кыръюга тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кыръюга өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Борау
Борау - ағаш үй тұрғызу. Ағаш үйді балташылар бөренелерді қиып, жонып, екі бетін тегістеп, екі шетін кертіп ойып, бір-біріне кіріктіріп ұстастыру арқылы тұрғызған. Үй борап біткен соң, еденін тақтайдан салып, қабырғаларына сылақ жүргізіп, әктеп ағартып қояды. Ал соқпа, сазды сабанмен араластырылған материалдан үй тұрғызуды үй салу деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Мина (Амадора)
Мина (Амадора) (Mina) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Амадора муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18915 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,76 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6853,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Maria).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Пайдалы қазбалар
құрылыстық — гранит, мрамор, утас, құм тағы басқалар;
химиялық шикізат — күкірт, калий тұзы, апатит, графит тағы басқалар;
отқа төзгіш шикізат — қара, түсті және сирек металл кендері тағы басқалар;
Орналасу жағдайы бойынша бұл қабаттың, желілік тағы басқалар болып бөлінеді.Жердің минералды ресурстарын, яғни шикізат пен энергия қорларын пайдалану, адамзат өркениетінің барлық сатыларында дамуының негізі.
Табиғи ресурстар
Табиғи ресурстар қалпына келетін және қалпына келмейтін деп екіге бөлінеді:
Көптеген қосылыстар мен материалдардың өндірісі үшін негізгі шикізаттардан басқа, соңғы өнімнің құрамына кірмейтін, бірақ өндірістік процеске белсенді қатысатын қосымша заттар: отын, су, атмосфералық ауа, өршіткілер, еріткіштер, балқымалар, тұрақтандырғыштар, тежегіштер және т.б. қажет. Оларды қолданғаннан кейін де іске жаратуға болады.
Пайдалы қазбалар – химиялық өнеркәсіп шикізаты
Химиктер үшін кендер және бос жыныс ұғымдарының маңызы ерекше. Кен орындарындағы пайдалы қазбалардың құрамында бағалы минералдар мен бос жыныстар болады. Бірақ кейде бір минералдың өзі (минералдық қосылыс) пайдалы компонент немесе бос жыныс болуы мүмкін. Мысалы, флюорит, оптикалық өнеркәсіптің шикізаты үшін пайдалы, ал түсті металдар кендерінде – бос жыныс минералы болып табылады.
Кен және бос жыныста бөгде заттар мен серіктес элементтер болады. Оларды пайдалы және зиянды деп екіге бөледі. Пайдалы бөгде заттар бағалы компоненттермен бірге концентраттарға өтіп, олардың құнын көтереді.
Қайта өндіру процесінде қолданылмаған, сол қалпында сұранысқа түспейтін шикізатты қалдықтар деп атайды. Олар көбінесе, екіншілік ресурстарды түзеді. Өңдеуге және өндірісте қолдануға қажетті жағдайға жарамды жинақталған екіншілік ресурстарды – техногендік кен орындары деп атайды. Шикізатты максималды қолдануға және қалдықтарын өндірістің қосымша өнімдері мақсатында іске жаратуға бағытталған шикізаты өңдеу технологиясын қалдықсыз технология деп атайды. Шикізатты және оның компонеттерін өңдеу кезіндегі шығын технологиялық тәртіп пен өндіріс мәдениеті көрсеткіштерінің бірі болып табылады.
Пайдалы қазбалардың физикалық құрылымы бойынша типтері
Халық шаруашылығында қолданылатын табиғи минералды заттар пайдалы қазбалар деп аталады, ал олардың жер қыртысында немесе жер бетінде жинақталуы – кен орындары деп аталады. Пайдалы қазбалар физикалық құрылымына қарай бірнеше типке бөлінеді: Оларды қолдану саласы бойынша 5 топқа бөледі:
Кен орнының маңызы
Кен орнының өнеркәсіптік құны минералдың өңделу күрделілігіне және бөгде заттардың сипатына тәуелді. Геологиялық және географиялық жағдайларға байланысты анықталатын кен орындарының қолайлы орналасуының үлкен мағызы бар. Кен орнының маңызды сипаттамаларының бірі «шөгу тереңдігі» болып табылады. Беттік және онша терең емес кен орындары салыстырмалы түрде арзан ашық карьерлі жолмен өңделеді. Тереңде орналасқан кен орындарын игеру үшін қымбат шахта қондырғылары қажет. Кен орнының экономикалық құндылығы климат жағдайына, жол торабының болуына және тұтынушыдан қашықтығына байланысты. Өнеркәсіптік өнімдердің өндірісіне қолданылатын табиғи материалдар «шикізат» деп аталады. Әр түрлі кен орындарындағы шикізаттардың табиғи сапасы бірдей емес, сондықтан бөлінетін пайдалы компоненттердің бағасы да әр түрлі. Көптеген өндірістерде шикізат ретінде басқа өндірістердің қалдықарын немесе өнімдерін қолданады.
Пайдалы қазбалардың түрлері
Жасалыну эволюциясына байланысты барлық пайдалы қазба магмалық, жауындық және метаморфтық болып бөлінеді. Олардың Жер бетінде орналасуында да белгілі бір заңдылық бар. Бір мекенде жинақы күйде табылатын пайдалы қазбалар магмалық болып есептелінеді. Бұл руданың магмадан және одан бөлінетін ыстық су қоспасынан қалыптасатынын білдіреді. Магма Жер қыртысына дейін көтеріліп, қатты күйге өзгеріп отырады. Магманың қозғалысқа енуі, яғни жер бетіне көтерілуі тектоникалық қозғалыс тың әсерінен болады. Нақтырақ айтар болсақ, Жер қыртысының әр қабатынан біркелкі көтеріле, Жер бетіне жақындайды.
Пайдалы қазбаларды өндіру жолдары
Пайдалы қазбаларды өндіріп алудың бірнеше жолы бар. Бірінші, ашық түрде руда табылған мекенді алқапқа айналдырып, қазып алу. Бұл экономикалық тұрғыдан өте үнемді тәсіл болып келеді. Себебі бұл жолмен қазуға салыстырмалы тұрғыдан көп техникалық жабдықтар қажет болмайды. Көмір қазып алудағы шахта тәсілі біршама көп қаржыны талап етеді. Сондықтан көмірдің бағасы қымбаттау болып келеді. Ал мұнайды алу тәсілі де өте тиімді ойластырылған. Оны мамандар труба арқылы сорып Жер бетіне шығарады. Одан бөлек, сораппен (насос) шығару жолы да кең қолданысқа енген. Айта кетсек, пайдалы қазбаларды өндіруде қолданылатын ерекше әдіс-тәсілдер де бар. Олардың бірі геотехнологиялық әдіс деп аталады. Аталған әдіс көбіне руданы өндіруде қолданылады.
Ол үшін: Осы жолдармен, пайдалы қазбалардың өндірілу көлемін алдағы уақытта артуына емес, тиімді қолдануына мән беру керек. Себебі шамадан тыс пайдалы қазбалардың өндірілуі Жердің тартылу күшіне де өз әсерін бермей қоймайды. Айта кетсек, Жер бетіндегі үлкен болған кен орындар негізінен солтүстік жартышарда орын тепкен. Демек, көп өтпей екі полюстің тепе-теңдігін сақтап тұрған Жердің салмағы өзгеруі мүмкін. Ал Жердің салмағы өзгетерін болса, гравитацияның ауытқып кетуі де ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Пайдалы қазбалар Санат:Тау-кен өнеркәсібі
Арқалан
Өнерпаз болсаң, арқалан.
Сен де — бір кірпіш дүниеге
— деген өлеңіндегі «арқалан» сөзінің, сырт көзге, мағынасы әркімге де акық, түсінікті сияқты. Осы күндері баспадан шыққан түсіндірме сөздіктерімізде де, бұл сөздің түсінігіне келгенде, жұртқа мәлім мағынадан аса алмаған. 1959—1961 жылдары шыққан екі томдықта Абай өлеңіндегі «арқалан» сөзіне «біреуге сену, сүйену» деп түсінік берілсе, «Абай тілі сөздігінде» (1968):
Ал 10 томдық «Қазақ тілінің түсіндірме сөздігінің» бірінші томында (1974):
Аркалан — арқа сүйеу, сену.
Абай осы өлеңінің соңында:
«Мақтанды іздеп, кайғы алма...» десе, «арқалан» сөзі дәл бұл жерде «масаттан, мақтан» мағынасы орнына қолданылып отыр деуге ауыз бармайды. Міне, осындай пікір таласы үстінде ертедегі түркі жазба ескерткіштері дерегінің пайдасын қолма-қол көреміз. Өткен дәуірдегі түркі тілдерінде «арқаланның» біз білетін мағынасымен қоса екінші ұғымы да болған. Ол — ізден, іздену: «біліг чіндә ерсә сіз арқаң» — «даналық Қытайда десе де, сіз іздеңіз». Сөйтіп, Абай «арқаланының» мағынасы «ізден» дегенге нұсқайды. Егер өлең желісін ой таразысына салсақ та, елегінен өткізсек те, өз пікірімізге, көңіліміз кәміл сене түседі. Өйткені «ізденбей», тек «мақтану, масаттанумен» жүрген өнерпаз дүние «кетігін тауып, кірпіш болып қалана қоюы» екіталай. Бұл жерде біз жазба ескерткіштегі бір сөзді тауып алып, ойымызға арашашы болсын деген ниетпен, жармасудан аулақпыз. «Арқа» сөзінің «ізде» мағынасы қазіргі кездегі тофа, тува, алтай іспеттес түркі тілдерінде сақталғандығымен де дәлелдейміз.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Nur.kz
NUR – қазақстандық интернет порталы. 2009 жылдың 4 наурызынан бастап ашылды. Портал қазақстандық интернеттің ең танымал бетіне айналды.
Айына 2 500 000 нан астам қазақстандық уақыттарын порталда өткізеді. Шамамен 250 000 адам сол күнделікті осы интернет бетінде өңдеме жасайды. Соңғы, 2012 жылы потралға 300 000 астам адам тіркелді. Санат:Қазнет
Цунами
Цунами (津波 ) — мұхит түбіндегі жер сілкінуден пайда болатын сұрапыл толқын. Биіктігі ашық мұхитта 1 метрден аспайды; құрлықтағы тар шығанақтарда 50 метрге дейін барады. Толқынының таралу жылдамдығы 400 — 800 км/сағатқа дейін. Мысалы: адамзат тарихындағы Цунамимен байланысты ең ірі апат - 2005 ж. Оңт.-Шығыс Азияда болды.
Индонезия жағасындағы жер сілкіну күші 8,9 баллға жетіп, соның нәтижесінде биіктігі 10 метрден астам цунами тарады. Таудай су толқындары жолындағы елді мекендерді шайып әкетті. Цунамидің жойқын күшінен 300000 адамның өмірі қиылды. Ғаламат су толқындары жер сілкінудің эпицентрінен 6000 км қашықтықтағы Африка жағалауына дейін жетті.
Цунами негізінен Тынық мұхит жағалауында (Ресейдің қиыр шығысында, Жапонияда, Оңт.- Шығыс Азияда, Оңт. Америкада) жиі қайталанады. 20 ғасырдыңдың 40 — 50-жылдарында АҚШ-та, Жапонияда және КСРО-да халықты алдын ала сақтандыратын Цунами қызметі құрылды. Болжам Цунами толқынының жер сілкіну эпицентрінен таралу жылдамдығын есепке алуға негізделген.
Цунами дегеніміз не?
Жерасты жер сілкінулері цунами деп аталатын орасан зор толқындардан болады. Бұл толқындар  сағатына 800 км жылдамдықпен қозғалады, ашық тенізде  көрінбеуі де мүмкін. Алайда судың таяз жерінде 30 метр биіктікке дейінгі алып су қабырғаларына айналып, жолындағының бәрін қирата отырып, құрлыққа қарай бағыт алады. Оның алдын алу жүйесі Тынық мұхиты бассейнінде 1948 жылы әзірленді, цунамидың көпшілігі осы жерде болады. Толқын соққысына дейін бірнеше сағат ішінде адамдар қауіпті аудандардан шығарылып, цунами зардаптарын азайтуға болады. нобай|цунами
Дереккөздер
* Санат:Табиғат апаттары Санат:Мұхиттану
Арка-Парны-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Джерман (Кюстендил облысы)
Джерман (Джерман) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Дупница қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1360 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2648. Телефон коды — 03678. ЕКАТТЕ коды — 20763.
Джуве
Джуве (балка Джуве) — Ресейдегі өзен. Қалмақ Республикасы, Ростов облысы, Ставропольск өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хагин-Сала өзенінің сол жағалауынан 5,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Маныч бастауынан Калаус және Егорлык өзендерін қоспағандаПролетар су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Татул (Китата тармағы)
Татул — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Китат өзенінің сол жағалауынан 9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Бирнэс Милл (Миссури)
Бирнэс Милл (Byrnes Mill) — Миссури штатының Джефферсон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 13.2 км². FIPS коды — 29-10240.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2910 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Джефферсон округы (Миссури)
Штасфурт
Штасфурт (Staßfurt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 28 605 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 58,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 89 310. Қаланың басшысы — Мартин Кризель.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Эбенау
Эбенау (Ebenau) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Зальцбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1343 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17,15 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SL, ресми идентификациялық коды — 5 03 07.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йоханнес Швайгхофер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Атыс қуаты
Атыс қуаты (Огневая мощь) қарулы күштер мен әскер түрлерінің (күштерінің) қару-жарақ үлгілері (кешендері) мен құрылымдарының қарсьшасты атыс арқылы жою мүмкіндіктері. Жекелеген қару (кешен) үлгісінің Атыс қуаты атыстың қашықтығымен және дәлдігімен, ұрыстық ату жылдамдығымен, оқ-дәрінің қирату күшімен анықталады. Бөлімдердің, кемелердің, құрамалардың, бірлестіктсрдің атыс қуаты олардағы қару-жарақтың саны мен сапасына байланысты. Қару-жарақтың барлық түрінің ату мүмкіндігі мен дүркіндете ату сапасы да бөлімдердің, кемелердің, құрамалардың, бірлестіктердің атыс қуатының көрсеткіші болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Автоматтық іріктеу
Автоматтық іріктеу (Автоматический отбор; automatic selection) — адамның тікелей қатысуынсыз берілген белгі бойынша жиым элементтерін автоматты түрде сұрыптау.
Дереккөздер
Cанат: А
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ирндорф
Ирндорф (Irndorf) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тутлинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 772 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,56 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 27 027. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Цер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
1831 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1831 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1831 жылы қайтыс болғандар
Жиренайғыр (өзен)
Жиренайғыр – Іле алабындағы өзен.
Географиялық орны
Алматы облысы Жамбыл ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 133 км, су жиналатын алабы 1130 км2.
Бастауы
Бастауын Жетіжол жотасының солтүстік беткейінен алып, Жиренайғыр темір жол бекетінің солтүстігіндегі (6 км) Қопа өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Арнасы тар, жағасы – тік жарлы. Қар және мұздық суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы 0,43 м3/с. Басты салалары Қастек, Самсы, Дегерес, Шиен. Бау-бақша, егін суғаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Іле су алабы Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) өзендері
Геофизикалық аномалия
Геофизикалық аномалия - Жердің физикалық өрісі (магниттік, гравитациялық, электрлік, геотермиялық және тағы да басқалары) мәндерінің қалыптағы жайынан ауытқуы. Жер қыртысының құрамы мен құрылысының әртектілігіне, пайдалы қазбалар кен орындарының болуына және Жердің ішкі құрылыстарына және тағы да басқалары байланысты.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Борлат
Борлат - қызыл түсті жұқа мата. Киім-кешекті ою-өрнекпен сәндеуге, сол сияқты киіз үйді сәндеп жабуға қолданылатын мата.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Дистилдеу
ДИСТИЛДЕУ – сұйық қоспаларды бір-бірінен бөліп алу әдісі. Ол сұйық қоспа құрамының одан түзілетін бу құрамынан айырмашылығына негізделген. Дистилдеу бөліп алатын сұйықтықты алдымен біртіндеп буландырып, артынан буды қайтадан конденсаттау арқылы жүзеге асырылады. Нәтижесінде бөліп алынған (айдалған) фракция (дистиллят) қайнау температурасы төмен, ұшқыштығы жоғарылау, ал айдалмаған сұйықтық (ыдыстың түбінде қалатын) қайнау температурасы жоғары, ұшқыштығы төмендеу құрамдас бөліктерге ажырайды. Егер бастапқы қоспадан бір фракция (әдетте қайнау температурасы ең төмен не қайнау температуралары бір-біріне жақын бірнеше сұйық заттардың қоспасы) айдалса, оны жай дистилдеу, ал бірнеше фракция бөлініп алынса, фракциялық дистилдеу деп аталады. Дистилдеуді іске асыратын қондырғы жылытатын ыдыстан және дистиллятті жинайтын бір не бірнеше ыдыстардан тұрады. Дистилдеу, көбінесе мұнайдың құрамдас бөліктерін бір-бірінен бөлу үшін не суды онда еріген минерал тұздардан, т.б. заттардан тазарту үшін қолданылады.
Олефир Станислав Михайлович
Олефир Станислав Михайлович – (Украина КСР запорожская облысы, Пологи ауылында 2 қыркүйек 1938 жыл- Ленинград облысы, Приозерск 16 мамыр 2015) – совет және орыс жазушысы, Россия жазушылар кенесінің мүшесі.
Биография
Олефирдің кітаптардың көпшілігі Қашық Солтүстіктің табиғаты мен өміріне арналған. Сонымен қатар туындылар ҰОС кезінде өткізілген балалық шақ жайлы баяндайды.
Олефир Станислав Михайлович өмірден 2015 жылдың 16 мамырында өтті.
Константин Александрович Анисимов
Константин Александрович Анисимов (1966 жылы 22 мамырда Ленинградта дүниеге келген) – орыс театр актері.
Константин Анисимов актерлер отбасында туған, оның атасы, әжесі, әкесі және анасы актер болған. Жас кезінде футбол ойнаумен шұғылданған, «Звезда» атты зауыт командасы атынан ойнаған. Оқуға тапсыратын кезінде актер мамандығын таңдап, Ленинград мемлекеттік музыка және кинематография театр институтына құжаттарын тапсырады. 1987 жылы Жоғарғы оқу орнын тәмамдағанынан кейін Ленин комсомолы атындағы Ленинград театры тобына қабылданады.
Дереккөздер
Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері
Борық
Борық сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Нұртай Ерназар
Нұртай Ерназар - 1956 жылы 5 мамырда Түркістан облысы, Созақ ауданы, Шолаққорған ауылында дүниеге келген. 1981 жылы ҚазМУ-дің филология факультетін, 1992 жылы аспирантурасын бітірген. Қазақстан Жазушылар одағында, «Жұлдыз», «Ақ желкен», «Маңмаңгер» журналдарында, «Жас қазақ» газетінде, «Өнер» баспасында редактор болып қызмет істеген. 1998 жылдан «Шапағат-Нұр» исламтану журналын ашып, Бас редактор қызметін атқарыл келеді. «Тел Арна» баспаханасының директоры.
Шығармашылығы
«Қарлығаш», «Тобылғы күзде гүлдейді», «Үзілмейтін ән», «Тоқсан толғау», «Жетінші дауыс», балаларға арнап «Мақтаншақ қаз», «Аңдар жиыны» секілді жыр жинақтарының, екі кітаптан тұратын «25 Пайғамбар», «Дін — ұлт тірегі» секілді діни прозалық кітаптардың авторы. Сондай-ақ «Тәубаға келу жолдары», «Суннаны сақтау қажеттілігі», «Улы тұлғалар Ислам жөнінде» секілді діни кітаптарды және шешен, қырғыз, татар ақындарының шығармаларын тәржімалаған. Бір топ әндер мен күйлер дің авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:1956 жылы туғандар
Водиньи
Водиньи (Vaudigny) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,94 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 48 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Сергей Николаевич Сериков
Сергей Николаевич Сериков (1904, Ресей, қазіргі Саратов облысы Аткарск ауданы Үлкен Еқатириновка а. 26.6.1951, Бішкек қ.; Алматыда жерленген) - актер, әнші, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1947). 1934 ж. Украинаның жылжымалы музыкалық комедия театры студиясын бітірді. Тобыл, Орынбор (1934 - 37) мен Қостанай (1937 - 38) театрларында қызмет етті. 1939 жылдан өмірінің соңына дейін М.Ю. Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театрының құрамында актер болды. Ол Сорокин (Б.Войтехов пен Л.С. Ленчтің "Павел Грековында"), Қазан (М.Әуезовтің "Қара қыпшақ Қобыландысында"), т.б. көптеген рольдерді орындады. С. радиожұмысына да қатысты.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Тұлғалар
Геофизикалық карталар
Геофизикалық карталар - жердің гравитациялық, магниттік, геотермиялық және тағы да басқалары өрістерін бейнелейтін карталар.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Жылыой көшесі (Астана)
Жылыой көшесі Арна, Имантау, Атырау көшелерімен, Манкент орамын қиып өтеді. Ұзындығы - 609,4 м.
Жылыой - Атырау облысының шығысында орналасқан аудан. Жерінің аумағы - 29,4 мың шаршы шақырым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Малала Юсуфзай
Мала́ла Юсуфза́й (пүшту ملاله یوسفزۍ‎; 12 шілде 1997, Мингора) — білімнің әлемнің барлық әйел қауымына қол жетімділігін жақтап сөйлейтін пәкістандық құқық қорғаушы. 2012 жылдың 9 қазанында Техрик-и-Талибан Пәкістан атты террористік қозғалыстың жауынгерлерінің қолынан  құқық қорғау саласындағы әрекеттері үшін ауыр жарақат алды. 2013 жылы Анна Политковская атындағы және Сахаров атындағы сыйлық алды (премия).
2014 жылы Кайлаш Сатьяртхимен бірге "балалар мен жастарды басуға қарсы күрестері мен барлық балалардың білім алуға деген құқығы үшін күрескендері үшін" әлемдік Нобель сыйлығының лауреаты атанды. Ол Нобель сыйлығының ең жас лауреаты болып табылады.
Малала блогы
2009 жылдың басында, өзі 11 жаста болған кезінде BBC-ға жазған блогы арқасында әлемге танымал болды. Ол блогында талибтардың Сват жазығын басып алмақшы болғаны туралы, талибтардың басулары кезіндегі өз өмірі туралы, сонымен қатар қыздардың білім алуының жоғарылауы жөніндегі өз пікірін айтады. 2009 жылдың соңында пәкістандық әскерилер үлкен деңгейде жауынгерлерге қарсы іс жүргізді, ал бұл талиптардың Сват жазықтығынан кетуіне алып келді.
Малала өміріне қастандық
2012 жылдың 9 қазанында Малала Юсуфзай мектеп автобусымен үйге қайтып келе жатқанында автобусты бетперде киіп алған және қолдарында қарулары бар адамдар тоқтатты. Әскерилердің бірі автобусқа кіріп, барлық балалардан "Малала деген кім?" деп сұрап жатты. Малаланың кім екенін анықтаған соң, талиб қызға оқ қадады. Оқ Малаланың басы, мойыны арқылы өтіп, иығын тесіп өтті, салдары Малаланың артында отырған қыздардың да жарақат алуына әкеліп соқты. Кейін ауыр жарақат алған Малала Пешавар қаласындағы әскери госпитальға жеткізілді. Ол комада жатты, оның сауығуына деген үміт болған жоқ деуге де болады.
Малаланың жағдайы жақсара бастаған кезде, пәкістанның үкіметі оның Ұлыбританияға ұшуын өз қолына алды.
2013 жылдың 4 қаңтарында Малала Бермингемдегі ауруханадан шықты.
Жетістіктері
Өзінің 16 жасқа толған күнінде (туған күнінде ), яғни 12-шілдеде Малала БҰҰ-ның штаб-пәтері Нью-Йоркте сөз сөйледі.
Малала төмендегі ұлттық және халықаралық құрметке лайық болды(кейбіреулері): •	2011 Халықаралық Балалар Бейбітшілік сыйлығы(номинация) •	2011 Ұлттық Жастар Бейбітшілік сыйлығы •	Қайсарлығы үшін берілген Анна Франк сыйлығы, 2012 қаңтар •	Ситара-э-Шуджаат, Пәкістанның 3-үлкен азаматтық қайсарлық сыйлығы,, 2012 қазан •	Foreign Policy журналы, 100 жаһандық ойшылдар, 2012 қараша •	2012 Time журналы Жыл адамы - тізім •	Тереза шешей атындағы мемориалдық әлеуметтік тепе- теңдік үшін берілген сыйлық, 2012 қараша •	Бейбітшілік пен Қоғамдық әрекеттері үшін берілген Рим сыйлығы, 2012 желтоқсан •	Симона де Бовуар сыйлығы, 2013 қаңтар •	Time-ның "Әлемдегі 100 Ең Ықпалды Адамдар", 2013 сәуір •	Джонатан Йео жазған Малаланың портреті(Лондондағы Ұлттық Портрет Галереясы) (2013) •	2013 Британия мақтанышы(Қазан) •	2014 Нобельдің Бейбітшілік сыйлығы
Автобиографиясы
2013 жылдың 8 қазанында Лондонда Малаланың автобиографиясы шықты. Тура сол күні «Талибанның» атынан шыққан Шахидулла Шахид пәкістандық The Daily Nation газетіне берген сұхбатында: «Бізде тағы бір мүмкіндік пайда болса, біз оны өлтіреміз. Ислам әйелдерді өлтіруге қарсы, бірақ олардың соғыстарындағы біздің дінімізге қарсыларды жақтайтындарға арнап нормаларды, ережелерді сақтамасақ та болады».
2014 жылы Малаланың кітабы Қазақстанға келіп жетті.
Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AE%D1%81%D1%83%D1%84%D0%B7%D0%B0%D0%B9,_%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0
https://en.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai
Жиренайғыржал
Жиренайғыржал – Алматы облысы Балқаш ауданы Қаншеңгел ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 20 км жердегі қоныс. Сымбылшағыл төбешігінің солтүстік-шығысында орналасқан. Тауқұм құмдарының аумағында. Жер бедері төбелі, сай-жыралы келеді. Теңіз деңгейінен орташа биіктігі 400 м.
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы қыстаулары
Б. з. д. 962 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 962 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 962 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
960te p.n.e. Dècada del 960 aC 960s BC Años 960 a. C. K. a. 960ko hamarkada fa:دهه ۹۶۰ (پیش از میلاد) 960-luku eaa. Années -960 Decennium 97 a.C.n. 960-ти п.н.е. 960-an SM 960-е до н. э. 960-e pne. 60. roky 10. storočia pred Kr. 960-an SM 960-talet f.Kr. Mil. av. 960-lar 960 nga dekada UC 前960年代
Нәкен Қойшыұлы Қырықбаев
Нәкен Қойшыұлы Қырықбаев (29 қыркүйек 1975 — 5 сәуір 2015) — қазақ футболшысы, қақпашы, футбол жаттықтырушысы.
Карьерасы
Үлкен футболдағы карьерасын 1993 жылы "Намыс" футбол клубының сапында бастаған. 1994-2008 жылдар аралығында ол еліміздің жеті клубының сапында өнер көрсетті – "Қайрат", "Қайнар", "Қайрат-2", "Тараз", "Восток", "Қайсар" және "Жамбыл".
2012 жылдан бастап бапкерлік қызметке ауысып, бірінші лигадағы үш клубтың қақпашыларын жаттықтырды – "Лашын", "Гефест" және "Мақтаарал".
Нәкен Қырықбаев – спорт шебері. Қазақстан ұлттық құрамасының сапына ілігіп, үш ойын өткізген.
Ол "Тараз" клубының тарихында пенальти тойтарудан рекорд жасаған. Оның бұл рекорды әлі жаңартылған жоқ.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Намыс ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Восток ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары Санат:Мақтаарал ФК жаттықтырушылары
Альфавирустар
Альфавирустар — тогавирустар тұқымдасына кіретін туыстық. Альфавирустар табиғи омыртқалыларда жасырын ауру тудырады. Адамда қызба және энцефаломиелит ауруларын тудырады. Типтік уәкілі — Синдбис вирусы. Барлығы 20 астам вирус. Масалар арқылы тарайды.
Дереккөздер
Санат:Тогавирустар
Перано
Перано (Perano) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1656 адамды құрайды. Халық тығыздығы 276 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 66040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Қауіпті жағдайда қалдыру
Қауіпті жағдайда қалдыру-қылмыстық заңнамалар бойынша өміріне немесе денсаулығына қауіпті жағдайдағы және сәбилігіне, қарттығына, науқастығына немесе өзге де дәрменсіз құйінің салдарынан өзін- өзі сақтап қалу шараларын қабылдау мүмкіндігінен айырылған адамды көрінеу көмексіз қалдыру көрініс табатын қылмыс. Егер кінәлі кісінің ол адамға көмек көрсету мүмкін болған және ол адамға қамқорлық жасауға міндетті болған не оны өміріне немесе денсаулығына қауіпті құйде өзі қалдырған жағдайда кінәлі қылмыстық кодекс бойынша жауаптылыкқа тартылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Арле (Нор)
Арле (Arleux) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,10 км² шамасында.
1832 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1832 жылы туғандар