cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Коммерциялық емес қызметтің ұйымдары мен мекемелерін қаржыландырудың көздері
Мемлекет тиісті функцияларын толық атқарған жерде ұйымдарды ұстауға жұмсалатын шығыстар мемлекеттік бюджеттің қаражаттары есебінен жүзеге асырылады. Бұған мемлекеттік басқару, құқықтық тәртіпті қорғау, орғаныс, ішінара білім беру және денсаулық сақтау жатады. Басқа бағыттарда мемлекет қадағалаушы-үйлестіруші рөлді жүзеге асырады, ал қаржыландыру көздері мемлекеттік арнаулы бюджеттен тыс қорларда орталықтандырылатын шаруашылық жүргізудің барлық субъектілері аударатын қаражаттардың міндетті аударымдары бояып табылады. Бұл, мысалы Қазақстанда 1998 жылға дейін әлеуметтік қамсыздандыруды (Зейнетақы қоры, Әлеуметтік сақтандыру қоры арқылы), медициналық сақтандыруды (Медициналық сақтандыру қоры арқылы) қаржыландыру үшін қолданылды. Қоршаған ортаны қорғауды қаржыландыруда мемлекет ерекше орын алады: өндірістің экологиялық зиянды жағдайлары бар шаруашылық жүргізуші субъектілерінің қаражаттарын жұмылдыру бойынша мәжбүрлеуші іс-шараларды қолданады. Осылайша, өтемақы немесе мекендеу ортасын қалпына келтіру бойынша шараларды қаржыландыру үшін Табиғатты қорғау қоры қалыптастырылады.
Мемлекет әлеуметтік міндеттемелермен кепілдендірілген деңгейлердегі білім беру мен денсаулық сақтауды қаржыландыру жөніндегі шығындарды өзіне алады.
Іргелі ғылыми зерттеулерге жұмсалатын шығындардың басым бөлігі мемлекеттік бюджеттің қаражаттары есебінен қаржыландырылады. Бұл мұндай зерттеулердің нәтижелері дереу нәтиже бере қоймайтындықтан, ұзақ мерзімнен кейін қолданылуы мүмкін болатындықтан барып шығады, ал олардың маңыздылығы қоғамның болашақ дамуы үшін өте айтарлықтай.
Бюджеттік ресурстар сондай-ақ мәдениет пен шығармашылық мекемелерін: кітапханаларды, мұражайлар мен көрмелерді, сарайларды, театрларды, филармонияларды, музыкалық ұжымдарды, ансамблдерді, мемлекеттік теле- және радиостудияларды, киностудияларды және т.б. қолдап отыруға пайдаланылады.
Коммерциялық емес ұйымдарды қаржыландырудың маңызы жағынан екінші көзі көрсетілетін қызметтерден, орындалатын жұмыстардан алатын табыс (түсім-ақша) түріндегі меншікті қаражаттар, сондай-ақ ведомствоға қарасты кәсіпорындарда өнім өндіруден алынған жалпы табыс (пайда), ұйымның меншігіндегі басқа мүлікті пайдаланудан түскен табыстар болып табылады.
Қызмет көрсетуден алынған түсім-ақша ұйымның оларды орындауға жұмсаған шығындарын жабады және ұйымның одан ары өздігінше дамуына жеткілікті таза табысты (пайданы) кіріктіреді. Мұндай әдістермен білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет пен шығармашылық мекемелерінің қызметтеріне деген халықтың қосымша қажеттіліктері қаржыландырылады.
Меншікті көздердің қатарына сонымен бірге ғимараттарды, құрал-жабдықты және ұйымның басқа мүлкін жалға беруден алынатын қаражаттар, мүлік пен ғимараттарды кепілдікке беруден алынатын қаражаттар жатады.
Қаржыландырудың үшінші көзі - банктердің кредиттері. Бұл көзді ақылы қызмет көрсететін ұйымдардын пайдалануы мүмкін, өйткені қарыз қаражаттарын қайтарудың қажеттігі ұйымның кредитті пайдалану уақытынан асып түсетін мерзімі бойынша жақсы жолға қойылған, бірқалыпты жұмыс істеуін керек етеді. Қаржыландырудың бұл әдісі, кредиттік қаражаттардың қамтамасыз етілуі мен өтімділігін кепілдендіретін әдіс ретінде, қарамағында ведомствоға қарасты кәсіпорындары бар ұйымдар үшін аса қолайлы болып келеді.
Қоғамдық бірлестіктер мен ұйымдарды (саяси партиялар, кәсіби, шығармашылық одақтар, азаматтардың діни бірлестіктері, қоғамдық ұйымдар, ассоциациялар және басқалары) қаржыландырудың айрықшалықты әдісі олардың қатысушыларының мүшелік жарналары болып табылады. Олардың қаржылық өзара байланыстары қоғамдық бірлестіктердің өздерінің қызметін ұйымдастыруға байланысты өзгешелігімен және сипатымен бөлектенеді. Қоғамдық бірлестіктерді ұйымдастырудың еріктілігі олардың қаржылық ресурстарының негізгі көзі кіру және мүшелік жарналары болып келетіндігіне соқтырады: оларға бюджеттік қаржыны (салық төлеушілердің табысынан қалыптасатын) пайдалануға рұқсат етілмейді. Қызметтің қоғамдық сипаты бірлестіктер меншігін олардың мүшелерінің жеке-дара табыстар табуға пайдалану мүмкіндігінен айырады. Қалыптасатын қаржылық ресурстар бірлестіктердің жарғысына байланысты шығындарды жабуға жұмсалады.
Материалдық өндіріс сферасының кәсіпорындары мен ұйымдары тарапынан болатын қайырымдылық мақсаттарына аударылатын аударымдар, шетелдік мемлекеттердің, ұйымдардың, компаниялардың, халықаралық ұйымдардың ізгілікті көмегі әлеуметтік бағыттылық, мәдени және шығармашылық ұйымдары мен мекемелерін, қоғамдық ұйымдарды, қорларды қаржыландырудың көзі ретінде қызмет атқарады. Осындай қаржыландырудың алуан түрлілігі ретінде белгілі бір ұйымның немесе қызмет түрінің тұрақтылық белгісімен ерекшеліктенетін демеушілік қаржыландыруы бола алады.
Ғылыми зерттеулерді қаржыландырған кезде гранттар - жеке адам, компания, фирма, халыкаралық ұйым, мемлекет тарапынан белгілі бір бағыттағы ғылыми зерттемелерді, жобаны, ғалымдардың бір тобын немесе жеке ғалымды зерттеуді аяқтап, оның нәтижелерін ендіруге немесе басқаша қолдануға дейін жеткізу мақсатымен өтеусіз қолдау әдісі қолданылады.
Қаржыландырудың аталған көздері коммерциялық емес қызмет ұйымдары мен мекемелерінің ақшалай қаражаттарын әр түрлі үйлесімдерде және аталған көздердің толық жинақталымында қалыптастыруы мүмкін. Мысалы, білім беру жүйесінде аталған көздердің жинақталымы толығырақ, мемлекеттік басқаруда екі-үш көздермен шектеледі. Бірақ кез келген нұсқада - қаржыландырудың қосымша көздерінің көп немесе аз болуы мемлекеттік бюджеттен оның кірістері мен шығыстарының тізімдемесінде қарастырылған қаржыландырудың көлемдері азайтылмайды. Ықпал жасаудың мұндай тұтқасы ұйымдар мен мекемелердің қоғамдық-пайдалы қызметін дамытудағы, олардың жұмысының тиімділігін арттырудағы ұжымның бастамасы мен шығармашылық ізденісін ынталандыруга шақырады.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Шақпақ ата асуы
Шақпақ ата асуы - шағын жота. Шығыстан шыққан Ұлы Жібек жолы ның керуені осы Шақпақ асу арқылы асып Тамтатджға (Түлкібасы) бет алған. Ғалым Е.Фенко 1964 жылы Түрксіб темір жол желісінің бойымен 1300 шақырымдық Арыс бекеті - Алматы - Семей аралығында 1933-1955 жылдары жүргізген жоғары дәлдікті геодезиялық өлшеулер нәтижесінде жердің ең жылдам көтерілуі осы Үлкен Қаратау жотасының Құлантау арқылы өтетін Шақпақ асуында екенін анықтады. Оның орташа мәні жылына 10-12,5 мм болатынын есептеп шығарған. Шақпақ асуының ауа-райы үнемі өзгеріп отырады. Көктем мен күз айларында шығыстан батысқа қарай бірнеше тәулік бойы секундына 35-40 м жылдамдықпен жел соғып тұрады. Мұны осы аймақтағы жұрт "Шақпақтың желі" деп атайды. Бұл кезде жыл құстары төмендеп ұшатындығын байқаған орнитолог ғалымдар құстарға сақина салу орталығы н осы асуға құрды.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы географиясы
Унтерфладниц
Унтерфладниц (Unterfladnitz) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Вайц округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1521 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.83 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WZ, ресми идентификациялық коды — 6 17 53.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Герхард Хюттер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Беттенвилле
Беттенвилле (Bettainvillers) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54066, пошта индексі — 54640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 206 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,47 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Анвиль
Анвиль (Anwil) — Швейцарияның Базель-Ланд кантонында орналасқан коммуна. Зиссах округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 567 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.96 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2841, пошта индексі — 4469.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базель-Ланд елді мекендері
Биологиялық активті заттарды түзуші микроорганизмдер
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Медицина Санат:Медициналық биология
Аян
Аян, аян беру – адамның ұйықтап жатып, Түс (физиология) кезінде оны не күтіп тұрғанын, болмаса қандай әрекеттер жасауы қажет екенін таныс, бейтаныс бейнелердің тікелей немесе әр түрлі ишараттар арқылы сездіруі.
Дереккөздер
Санат:Психология
Рибарруи
Рибарруи (Ribarrouy) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64464, пошта индексі — 64330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 81 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,68 адам/км².
NGC 3367
NGC 3367 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 19 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3367 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32178, UGC 5880, MCG 2-28-5, ZWG 66.11, IRAS10439+1400.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Макс Вертгеймер
Макс Вертгеймер (1880-1943) - неміс психологі, гетштальтпсихологиясының негізін қалап, психологиядағы  асоциативтік бағытты сынға алған. Сананыңи тұтас  образдары (гештальттар)  жекелеген сенсорлы  элементтерге  бөлінбейтінін  эксперимент жүзінде дәледеп,  қабылдаудың  бірқатар заңдылықтарын ашқан. Сондай-ақ шығармашылық ойлау, инстинкт, музыка әуендерін  қабылдау т.б. мәселелерді зерттеген. Негізгі еңбектері: Санат:тұлғалар
Матақ даласы
Матақ даласы – Қарқаралы тауларының солтүстік-батысындағы жазық өңір. Батысы Нұра өзенінің аңғарымен, шығысы Жарлы өзенінің төменгі аңғарымен, солтүстігі – Шадырадыр, Қарағанды, оңтүстігі Жуантөбе (746 м), Егізқызыл тауларымен шектеседі.
Жер бедері
Батыстан шығысқа қарай 50 км-ге, солтүстіктен оңтүстікке қарай 30 км-ге созылып жатыр. Жалпы ауданы 1500 км2. Теңіз деңгейінен орташа биіктігі 600 – 650 м. Жер бедері негізінен жазық.
Климаты
Климаты континеттік. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –16°С, шілдеде 19°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 350 мм. Орта тұсынан шығыстан батысқа қарай Нұраның оң саласы – Матақ, оңтүстіктен солтүстікке қарай Қараөзек өзендері ағады.
Өсімдігі
Далалық сортаң, қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында қызғылт селеу, қылқан селеу, көк шұнақ бетеге, австрия жусаны, қараған, тобылғы, өзен жағаларында қамыс өседі. Жерінің көпшілік бөлігі егін шаруашылығына пайдаланылуға қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан далалары Санат:Қарағанды облысы географиясы
Көтергіш кран
Көтергіш кран (kran) — жүкті көтеру және жылжыту (тасымалдау) процесін циклмен атқаратын жүк көтергіш машина.
Көтергіш кран көпір, ферма, мұнара, платформа, діңгек, жебе не таған тәрізді металл құралымдардан; шығыр, тельфер, шток, рычаг сияқты көтергіш механизмнен; ілгек, траверса (көлденең тірек), қысқыш не шөміш секілді жүк қармағыш жабдықтардан тұрады. Құралымдық ерекшеліктеріне сай көтергіш кран бұлардан басқа қосымша қондырғылармен және механизмдермен жабдықталады.
Бумен жұмыс істейтін алғашқы жүк көтергіш кран Ұлыбританияда 1830 ж., гидравликалық жүк көтергіш кран да осы елде 1847 ж. жасалды. Құралымы мен іс-қимылына қарай бұрылмалы және бұрылмайтын болып ажыратылады.
Дереккөздер
Санат:Машиналар
Монополияга қарсы заңнама
Өндірушілердің еркін бәсекелестігін тұншықтырып, рынокта дара әрекет ететін кәсіпорынның мүмкіндіктерін шектеуге бағытталған нормативтік актілер. Монополияға қарсы заңнама рыноктарды жасырын түрде аумақтарға бөліп алып иемденуге, баға деңгейін жасанды түрде ұстап тұруға, пайданы жасыру үшін компаниялардың бір-бірімен жалған қосылуына қарсы шараларды қарастырады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Будақ жаңбырлы бұлт
Будақ жаңбырлы бұлт, Найзағайлы бұлт - жоғары қарай өрлей дамитын (14 км-лік биікке дейін), нөсер жаңбыр әкелетін найзағайлы, бұршақты, дауыл желді қалың және тығыз бұлттар. Қалың будақ бұлттардан түзіледі, олардан айырмашылығы жоғарғы бөлігі мұз кристалдарынан тұрады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Ланггёнс
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 11876 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 52,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 5 31 009. Муниципалитеттің басшысы — Хорст Рёриг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
503 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:503 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:503 жылы қайтыс болғандар
Гюллесхайм
Гюллесхайм (Güllesheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 669 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,2 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 043. Муниципалитеттің басшысы — Корнелиус Зелигер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Сұлтан Қали
Сұлтан Қали (Сұлтанбай) Қалиұлы (1.5.1943 жылы туған Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Сеңгірбай ауылы) - ақын. Әкесі - Есенаманов Қали, марқұм, жылқышы болып жұмыс істеген. Анасы - Есенаманова Айғаным Күлешқызы, марқұм, жылқышы болып жұмыс істеген.Абай атындағы педагогика училищесінің филология факультетін (Жамбыл қаласы, 1961) және С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін филолог, қазақ тілі мен әдебиетінің мұғалімі мамандығы бойынша (1967) бітірген.
Тараз қаласындағы педагогикалық училищені (1961), Қаз¥У-ды бітірген (1967). 1961 - 62 жылдары Жамбыл облысы Шу ауданындағы №61 мектепте мұғалім, 1967 - 73 жылдары Қазақ радиосының музыка редакциясында әдеби редактор, балалар редакциясында редактор, аға редактор, 1973 - 91 жылдары "Балдырған" журналының жауапты хатшысы, 1991 жылдан "¥лан" газетінің бас редакторы қызметтерін атқарған. Алғашқы мысал өлеңі "Қомағай бақа" 1959 жылы Жамбыл облысы "Еңбек туы" (қазіргі "Ақжол") газетінде жа- рияланған. Қали аудармасымен С.Маршактың "Акымақ тышкан туралы ертегі" (1973), С.Михалковтың "Степа ағай" (1987), Р.Ғамзатовтың "Менің атам" (1969, 1982) поэмалары, Р.Климингтің бірнеше ертегісі "Пілдің баласы" (1983) деген атпен, Б.Момышұлының "Мен әлі сәбимін" повестері мен әңгімелері (1984), "Жанымның жарық жұлдызы" романы (1985) қазақ тілінде жарық көрген. Өлеңдері орыс, украин, өзбек, түрікмен, қарақалпақ, Әзірбайжан, қырғыз тілдеріне аударылған. Қазақстан Журналистер одағы мен Қазақстан Жастар одағы Б.Бұлқышев атындағы сыйлық лауреаты (1997). Қали "Еңбектегі ерлігі үшін" медалімен (1970), Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің грамотасымен (1981), Қазақстан Республикасы Білім министрлігінің Ы.Алтынсарин атындағы медалімен (1983), "ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл" (2001) медалімен марапатталған. "ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері", "Мәдениет қайраткері" атақтары берілген.
Діни көзқарасы - мұсылман.
Хоббиі - сурет салу.
Сүйіп оқитын әдебиеті - «Бұл менің мамандығым, егер әдебиетке деген әуестік болмаса - бұл салада атқаратын ештеңе болмас еді».
Үйленген. Жұбайы - Еренбай Әлия, зейнеткер, Қазақ энциклопедиясы редакциясының ғылыми қызметкері болған. Қыздары - Қали Сағира (1969 жылы туған ), Қали Раушан (1980 жылы туған ); ұлы - Қали Сауран (1971 жылы туған ). Немерелері -Алуа, Айдана, Ақерке, Дінмұхамед.
Буритизал
Буритизал (Buritizal) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итуверава экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 583 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 266,271 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,5 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
IC 3988
IC 3988 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Бивер Дэм (Кентукки)
Бивер Дэм (Beaver Dam) — Кентукки штатының Охио округіне жататын АҚШ қаласы.
IC 3988
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Бивер Дэм (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 3033 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.5 км² шамасында. FIPS коды — 21-04654.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Кеніш апатынан құтқару
Кеніш апатынан құтқару — шахта қызметкерлері мен кен апатынан құтқару бөлімдері орындайтын арнайы жұмыстар. Кеніш апатынан құтқарудағы негізгі міндет – адамдарды құтқару және апат зардабын жою. Бұл апаттарға жер асты өрттері, көмірдің және басқа тау жыныстарының кенеттен опырылуы, тау соққысы, жер үсті, жер асты суларының, қорыстардың кен қазбаларына оқыс құйылулары, т.б. жатады. Құтқару және апатты жою жұмыстарын, негізінен, өте қауіпті шахталар мен нысандарда ұйымдастырылатын, арнайы даярлықтан өткен арнайы жасақтан құрылған әскерилендірілген құтқарушы бөлім жүзеге асырады.
Жаңабазар
Жаңабазар — Түркістан облысы Қазығұрт ауданындағы ауыл, Жаңабазар ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қазығұрт ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 27 км-дей жерде, Қазығұрт жотасының солтүстік баурайынан бастау алатын Келес өзенінің жағалауындағы бұта аралас бидайық, боз, көде өскен сұр, қоңыр топырақты тауаралық дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2656 адам (1330 ер адам және 1326 әйел адам) болса, 2009 жылы 2854 адамды (1457 ер адам және 1397 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1957 жылы осы маңда қой шаруашылығын дамытуға байланысты қаланды. 1997 жылға дейін “Коммунизм” кеңшарының орталығы болып келді. Оның негізінде Жаңабазарда шаруа қожалықтары мен серіктестіктер жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, дәрігерлік-амбулаторлық пункт, клуб, т.б. мекемелер бар. Ауыл маңында орман-тоғайы бар әсем келген тау шатқалдары орналасқан. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Шильма
Шильма — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кундыш өзенінің сол жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Билер сайысы
Билер сайысы билердің даудамай мен билік үстінде айтатын үтқыр сөздері. Билер сайысы терминін алғаш рет М.Әуезов "Әдебиет тарихы" зерттеу еңбектерінде (1927) арнайы әңгіме етіп, ғылым айналымға енгізді. Ғалым билер сайысының шығу төркіні мен таралуын сөз ете отырып, оны төрт түрге жіктейді: бірдей сөз сайысуы шарт емес, кейде билік бір ғана жақтан да айтылады.
Айбол Әнуарұлы Бекмұхамбетов
Айбол Әнуарұлы Бекмұхамбетов (1962 жылы 1 ақпанда Ақтөбеде туған) — қазақстандық инженер - ұшқыш. Техника ғылымдарының кандидаты (2005). «Халықаралық Алматы әуежайы» АҚ президенті. ҚР Еңбек сіңірген авиаторы (2005).
Марапаттары
Санат:Қазақстан ұшқыштары Санат:Техника ғылымдарының кандидаттары Санат:Қазақстан инженерлері
Динар Жүсіпәліқызы Нөкетаева
thumb|Динар Жүсіпәліқызы Нүкетаева Динар Жүсіпәліқызы Нөкетаева (4 қараша, 1964 жыл, Талдықорған облысы, Алакөл ауданы, Арқарлы ауылында туған) - қоғам қайраткері.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің химия]факультетін (1985) химия пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша; Өмірбек Арысланұлы Жолдасбеков атындағы заң институтын бітірген, юриспруденция бакалавры.
Отбасы
Ұлдары -Түймебаев Дінмүхамед Бақытжанұлы (1986 жылы туған), Түймебаев Нұржан Бақытжанұлы (1989 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:4 қарашада туғандар Санат:1964 жылы туғандар Санат:Алакөл ауданында туғандар Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Нұр Отан мүшелері Санат:Қазақстан аудандық мәслихаттарының депутаттары Санат:Жамбыл аудандық (Алматы облысы) мәслихатының хатшылары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің III шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері
Сафар (Сафар ауылдық кеңесі)
Сафар — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Сафар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1033 адамды құрады. Пошта индексі — 452151, ОКАТО коды — 80257855001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Макроэкономикалық модель
Макроэкономикалық үлгі — мемлекет экономикасының біртұтас организм ретінде жұмыс істеуін көрсететін экономикалық математикалық үлгі. Макроэкономикалық модель ұлттық табыс, жалпы күрделі жұмсалым, т.б. осы сияқты ірі ауқымда біріктірілген көрсеткіштерді, әдетте, құндық көрсеткіштерді қамтиды. Макроэкономикалық модельдің микромодельмен ара жігі айқын ажыратылмаған. Айталық, экономиканың секторларға (қоғамдық өндіріс бөлімшелеріне), салалар мен аймақтарға ажыратылуы ескерілетін үлгілерді бір авторлар микромодельдерге жатқызса, екінші бір авторлар макроэкономикалық модельге жатқызады. Макроэкономикалық модель экономика дамуының неғұрлым жалпы заңдылықтарын теориялық тұрғыдан талдау үшін пайдаланылады. Ол сондай-ақ экономиканы жоспарлау мен басқару жүйесінде негізгі үлгі бола алады. Мұндай жекелеген үлгілерге жалпы ішкі өнімнің немесе ұлттық табыстың өндіріс факторларына байланысты екендігін сипаттайтын макроэкономикалық өндірістік функциялар, ұлттық табыстағы қорлану нормасы мен тұтыну нормасының арақатынасын оңтайландыру үлгілері жатады. Батыста болжау үшін пайдаланылатын эконометрик. Макроэкономикалық модельдер арасында Клейн-Голдбергердің үлгілері, АҚШ-тағы Брукинг, Уортон үлгілері, Голландия үлгілері, Канада үлгісі кеңінен танымал.
Чучекса
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Малуша (Габрово облысы)
Малуша (Малуша) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5304. ЕКАТТЕ коды — 49655.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Гештальттерапия
Дереккөздер
Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
ح
Ха (ﺡ) Араб әліппесінің алтыншы әрпі, қазақша дауысталуы х̣а̄’.
Сандық мәні - 8.
Сілттемелер
Санат:Араб жазуы
Het Ḥet Heth Ḥet Heth Chet Het Heth
Нифонт Иванович Долгополов
Нифонт Иванович Долгополов (1857- 1922) - халықшыл-революционер. Харьков университетінің медицина факультетінде оқыған, 1878 жылы студенттердің толқуына белсене қатысқаны үшін қамауға алынып, полицияның ашықтан-ашық бақылауыңда болатын шартпен Батыс Сібірге жер аударылған. 1880 жылы ол Тобыл губерниясының Қорған қаласына келіп емдеу қызметімен айналысуға тыйым салынуына қарамастан, қала тұрғындарына тегін дәрігерлік көмек көрсетеді. 1882 жылы Қорғаннан қуылған ол 1884 жылы маусым айыңда Семейге келіп, полицияның ашық бақылауыңда жер аударылу мерзімі біткенге дейін болады. Абай онымен Семейдегі айдауда болған (1884-86 жылы) кезеңінде өте жақын танысты. Олардың достық байланысын Абай замандастарының белгілі естеліктері, олардың өмірбаянын алғаш зерттеушілер, соңдай-ақ Семей облысы архив басқармасының қорындағы деректер дәлелдейді. 1885 жылы жазында ауырып қалған ол Семей генерал-губернаторынан Абай аулына барып емделіп қайтуға рұқсат сұрайды:
«Менің денсаулығым қатты бұзылды... Жоғары мәртебелі Сізден осыған байланысты Шыңғыс болысына - Өскенбаев Құнанбай аулына баруыма... рұқсат беруіңізді сұраймын, 1885 жылғы 4 маусым Н. Долгополов» (ҚР ОМА, 15-қор, 2-тізім, 88-іс, 69- парақ).
Абайдың Долгополовпен және басқа орыстың саяси жер аударылғандарымен достығы, ақынның дүниетанымының революция-демократтар идеясы рухында қалыптасуына игі әсер етті. М. Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясындағы Абайдың досы, саяси жер аударылған Федор Иванович Павловтың тарихи прототипі - Долгополовтың бейнесі.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ремалар
Ремалар (Rémalard) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61345, пошта индексі — 61110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1275 адамды құрады. Халық тығыздығы — 61,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Көтергіш күш
Көтергіш күш — сұйық не газ ішінде қозғалған денеге сол орта тарапынан әсер ететін күш. Дене қозғалысына перпендикуляр және ауырлық күшін теңгеретін К. к. ауада одан әлдеқайда ауыр дененің (мыс., ұшақтың) ұшуына мүмкіндік береді. Бұл күштің шамасы атака бұрышының (ұшақ қанатының астыңғы беті мен оның ұшу бағыты арасындағы бұрыш) мәні бойынша сипатталады. Алғашқыда бұл бұрыш өскен сайын (ұшақ қанатының кейбір пішіндері үшін 15-қа дейін) К. к-тің шамасы да артады. Атака бұрышы белгілі бір шамаға жеткен соң, қаптай аққан ағынның қанаттың үстіңгі қабатынан үзілуіне байланысты К. к. күрт төмендейді. К. к-тің шамасы (F) былай анықталады: F = cyS2/2, мұндағы су – К. к-тің өлшемсіз коэфф-і,  мен S – дененің жылдамдығы мен дене бетінің ауданы,  – ортаның тығыздығы. К. к-тің пайда болу себебін алғаш рет 1904 ж. орыс ғалымы Н.Е. Жуковский түсіндірді (қ. Жуковский теоремасы). К. к. терминін кейде гидростатикалық К. к. ретінде де пайдаланады. Бұл жағдайда оны сүйемелдеуші күш деп атайды.
Санат:Аэродинамика Санат:Механикалық қозғалыс
Auftrieb
Авиациялық есептеу құрылғылары
Авиациялық есептеу құрылғылары - оперативтік тактикалық міндеттер(ату, бомба тастау) мен қарсыластың ұшақтарын, навигациясын, бомбалаушыларын табумен, ұшақтарды ұшыру мен қондыруды басқару, авиацияны жабдықтау және т.б. міндеттерімен байланысты математикалық және логикалық тәуелділікті шешуге арналған, әр түрлі авиациялық жүйенің құрамды бөлігі болып саналатын электронды есептеуіш машиналары мен есептеу-шешу аспаптары. Авиацияның есептеу кұрылғылары жер үсті, кемерлік, жан-жақты және арнайы болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Вальдеманко-дель-Эстерас
Вальдеманко-дель-Эстерас (Valdemanco del Esteras) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кастилия — Ла-Манча ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 241 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 142,46 км² шамасында.
Манфред Кальц
Манфред Кальц (Manfred Kaltz; 6 қаңтар 1953 жыл, Рейндегі Людвигсхафен, ГФР) — германиялық футболшы, қорғаушы. 1980 жылғы әлем чемпионы.
Жетістіктері
Германия
«Гамбург»
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Гамбург ФК ойыншылары Санат:Бордо ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Авентин блогы
Авентин блогы   (Secessione dell'Aventino)   -  Италиядағы антифашисттік оппозиция партиялары мен саяси топтарының жетекшісі Джакомо Маттеоттиді өлтіргенен кейін құрылды. Авентин блогына Халықтық (католиктік), Республикалық, Социалисттік партияның өкілдері мен партияда жоқтар кірді. Оппозиция депутаттары парламенттен шығып, "Оппозициялық фракциялар комитетін" ұйымдастырды. Бұл "Авентин блогы" деп аталды.
Аркадий Вольфович Хохман
Аркадий Вольфович Хохман (1915, Кишинев, Молдова - 2008 Алматы қаласы), ҚазКСР-інің ЕСЖ-сы. Бухарестегі жаттықтырушылар мектебін бітіріп, Бухарестің 2-ші дивизиондағы "Маккаби" командасында 1938-40 жылдары ойнады. 1940 ж. Бессарабия және Кишинев қаласы. КСРО-ның құрамына енгеннен кейін "Д" командасының жастар және Өзбекстанның ф-лдан құрамасына енді. 1944 ж. Алматыға келді. 1955-65 жылдары республиканың футболшылары одағын басқарды. Т. Сегізбаев, С. Есімбеков, Б. Каретников, Л. Остроушко, В. Чеботырев, В. Шведков, А. Жүйков, В. Дышленко, В. Еркович сияқты және т.б. белгілі футболшыларды тәрбиеледі.
Авентин блогы
Ол конституциялық тәртіпті қалпына келтіруді, Муссолиниді өкімет басынан тайдыруды талап етті. Компартия алғашқыда осы блокқа қосылды. Оны фашизмге қарсы белсенді күреске шақырды. Бірақ бұл талап қабылданбады. Сонан   соң компартия Авентин блогынан шықты да, фашизмді әшкерелеу үшін парламентке қайта оралды. Авентин блогының енжар саясаты мен әлсіздігін пайдаланып, Муссолини елдегі буржуазиялық демократияның барлық қалдықтарын жойды да, 1926 ж. Авентин блогына тыйым салды.
Аркадий Вольфович Хохман
Дереккөздер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Алфавит бойынша футболшылар Санат:КСРО футбол жаттықтырушылары
Авентин блогы
Дереккөздер
Санат:Италиян фашизмі
Еренгем (Па-де-Кале)
Еренгем (Heuringhem) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62452, пошта индексі — 62575.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1299 адамды құрады. Халық тығыздығы — 224,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Айжігіт қалпе кесенесі
Айжігіт қалпе кесенесі – сәулет өнерінің ескерткіші. Мойынқұм ауданы Құмөзек елді мекенінен солтүстікке қарай 30 км жерде. 1902 жылы Кемпірбай шебер салған. Айжігіт қалпе – осы өңірге белгілі болған әулие. Жұрт әлі күнге дейін басына түнеп, тәубә етеді. Кесененің Бетпақдалада сирек кездесетін көлемді құрылыс ретінде архитектор маңызы зор. Шикі кірпіштен қос күмбезді етіп тұрғызылған. Солтүстік-шығыс бүйірінен және артқы жағынан екі қоршау салынған. Айжігіт қалпе солтүстік-батыс қоршаудың ішіне жерленген, бұл кесенемен байланыспайды, кіретін жағы да бөлек. Күмбезді ғимараттың өзі екі бөліктен тұрады. Кесенеге соның кішісі арқылы кіреді және осы кіші бөлік әулиеге түнеуге келгендер ас-суын әзірлейтін бүйірдегі қоршаумен жалғастырады. Зиярат етушілер үлкен күмбезді бөлікте түнейді.
Сағалық жал
Сағалық жал - өзен сағасының айналасында су таяз тұстарда тұнбаның шөгуінен пайда болатын жал.
Айжігіт қалпе кесенесі
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Кесенелер Санат:Қазақстан кесенелері
Сағалық жал
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Жеңіс семсері
Жеңіс семсері — 2012 жылы "Қазақфильм" шығарған балалар фильмі. Слоган : «Жас жүрек, батыр ерлігі»
Сюжет
Жасқаншақ бала Айтуар ойнап жүріп ерекше семсер тауып алады. Семсердің иесі Арыстан батыр тіріліп семсерін іздеп келеді. О дүниеден батырмен бірге жоңғар шаманы семсерді іздеп келеді. Семсердің құдіреті шайқаста көмектесетін еді.
Санат:Қазақстан фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері
Дечич (футбол клубы)
«Дечич» — Черногория футбол клубы. Базасы Тузи қаласында орналасқан. 1926 жылы құрылған.
Сілтемелер
Санат:Черногория футбол клубтары Санат:1926 жылы құрылған футбол клубтары
Поньжевая (Березовка тармағы)
Поньжевая — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Березовка өзенінің оң жағалауынан 77 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
504 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:504 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
خ
х̮а̄’ (ﺥ) Араб әліппесінің жетінші әрпі, қазақшы дауысталуы х̮а̄’. Көбіне қазақ тіліне транскрипцияланғанда [х] деп жазылып отырады.
Сандық мағынасы - 600.
Сілттемелер
Санат:Араб жазуы
Агура-Хиллз
Агура-Хиллз (ағылш.  Agoura Hills ) — Лос-Анджелес округіндегі қала, Калифорния штаты, АҚШ.
<font color="#0645ad">200 жылғы  халық санағы бюросының санауы бойынша, қаланың халық саны 20 537 адамды құрады.
Сілтемелер
Санат:Калифорния қалалары
Тұнғатаров Италмас
Тұнғатаров Италмас (1854, Түркістан облысы Алғабас ауданы "Шалдар" ауылы "Қызыл көпір" бөлімшесі - 1919, сонда) - ақын. Шығармалары жинақталып жарияланбаған. "1916 жыл туралы", "Түйемен айтысқаны" (1918), "Қалбыр болысқа", "Елеусізге айтқаны" (1919), "Түйесін іздеп жар салғаны", т.б. шығармалары, өзі жырлап айтып жүрген "Шора батыр", "Қамбар батыр", "Шылым-Шеризат", т.б. қисса-дастандары Орталылық ғылыми кітапхананың қолжазба қорында сақтаулы.
Кәдімгі тасшыбжық
Кәдімгі ТАСШЫБЖЫҚ (Oenanthe oenanthe) - тасшыбжық туыстылардың ең танымал өкілі.
Биологиялық сипаттама
Орташа денелі (20-30 г), жоны - ақшыл сұр, бауыры - ақ, қанаты - қара және құйрығы қара-ақ түсті. Тұмсығынан көзі арқылы бастың екі жағына «ноқта» деп аталатын жалпақ қара жолақ созылады. Аяғы - сымбатты, жіңішке қара реңді және тұмсығы да - қара. Ересек аталықтың кейпі осындай. Аналығының реңі осыған ұқсастау, алайда тым қарама- қарсы түсті емес, ноқтасындағы қара түс қошқылдау қоңыр түске алмасқан. Жерде жақсы жүгіреді, бір орында тұрып алып, мезгіл-мезгіл «иіліп», қүйрығын шыбжыңдатады. Бұл қасиет - тасшыбжықтардың барлығына тән әрекет. Сонымен бірге қатты шиқылдаған «и-чекчек» деген үнді бірнеше рет қайталайды. Әуені - жай ғана шиқылдау. Ұшып жүргенде құйрықастының ақ түсі айқын көрінеді. Шөбі аласа (құрғақ дала, шөлейт үлескісінде жиі-жиі), сондай-ақ биік таулардың тасты үлескілерінде де тіпті елді мекеннің шетінде де (әсіресе - қираған орын, молалар) ашық кеңістікте қоныстанады. Кәдімгі тасшыбжықтар ұяларын кемірушілердің қалдырып кеткен індеріне және тастардың астына салады, топырағы жұмсақ болса, өздері де ін қазып алады. Қомақты ұяны жүннің қалың қабатын астарлап, жылылайды. Салындыдағы 4-6 бозғылт-көгілдір жұмыртқаларды аналығы 11 - 14 күн басады. Балапандарды ата-енелері бірлесіп ұяда - 15 күндей және олар ұядан ұшып кеткеннен кейін шамамен бір аптадай қоректендіреді (қауіп төнген жағдайда балапандар ұяға оралады). Ұялас балапандар тарқап кеткен кезде кәдімгі тасшыбжықтар жеке-дара өмір сүреді.
Таралуы
Бүкіл Еуропада кең таралған десе де болады. Қазақстанда ең сусыз құмды шөлден басқа барлық жерде ұялайды. Көктемде - наурызда, нағыз сібірлік өңірлерде наурыздың басына қарай ұшып келеді. Қазақстаннан қыркүйек-қарашада қыстауға ұшып кетеді.
Дереккөз
Санат:Тасшымшықтар Санат:Еуразия құстары
Николай Александ­рович Аристов
Николай Александ­рович Аристов(1847 — өлген жылы белгісіз) — этно­граф. 1864 жылы Қазан университетінің заң факультетін бітірген. 1864-68 жылдары Тобыл губерниялық басқармасында қызмет атқарды. Содан соң Түркістан өлкесіне келіп, Жетісу облыстық генерал- губернаторлығында Құлжа істері жөніндегі кеңсе меңгерушісі (1868-81), кейін әскери губер­натор көмекшісі (1881-89) қызметтерін атқарды. 1870 жылы Құл­жа сапарына шығып, "Матери­алы для Туркестанского края" кітабының 3-басылымында (1870-87) Жетісу өңіріне катыс­ты құнды мәліметтер жариялады. Аристов халық шежіресіне сүйеніп, рулық бірлестіктердің таңбаларын зерттеді, тарихи деректер мен жаңадан дамып келе жатқан антропологиялық зерттеулерді негізге ала отырып, Ұлы жүз қазақтары мен қырғыздардың этникалық құрамының тарихын жазды. "Түркі тайпалары мен халықтарының этникалық құрамы туралы және олардың адам саны жөнінде мәліметтер" деп аталатьш еңбегінде түркі тай­палары мен халықтарының әүұлемдік тарих сахнасына шығу кезеңіненбасгап, 19 ғасырдың аяғына дейінгі тарихы, этникалық кұрылымы, орналасуы, халқының саны, Қазақстанның Ресеймен, басқа да елдермен қарым-қатынасы туралы деректер берілген.
Грунец
Грунец — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Тула облысы, Калуга облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Зуша өзенінің сол жағалауынан 174 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 7 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Орёл қаласынан Белёв қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орёл облысы өзендері Санат:Тула облысы өзендері Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Ока су алабы өңірі өзендері
Бор қағидалары
Бор қағидалары, Бор постулаттары – даниялық физик Бордың атомның орнықты (стационар) күйін және спектрлік заңдылықтарын түсіндіруге арналған негізгі болжамдары (1913). Сутек атомының сызықтық спектрін (Бальмер-Ридберг формуласы), атомның ядролық моделі мен жарық сәулесінің квантты шығарылуы мен жұтылуын түсіндіру мақсатында Нильс Бордың 1913 жылы тұжырымдаған жорамалдары:
Мұндағы En және Em осы стационар күйлердiң энергиясы, ал \nu\ – Планк тұрақтысы. Екінші қағида немесе сәуле шығарудың жиіліктік шарты: атом бір орнықты күйден екінші бір сондай күйге ауысқанда ғана жарықтың бір фотонын жұтады не шығарады. Шығарылған не жұтылған фотонның энергиясы (һν) екі орнықты күй энергияларының (En және Em) айырымына тең (һν = мұндағы ν – шығарылған не жұтылған сәуле фотонының жиілігі, һ – Планк тұрақтысы).
Атомдардың энергетикалық күйлерiн энергия деңгейлерi арқылы белгiлеп, сәуле шығару және жұту үрдiстерiн көрнектi түрде көрсету ыңғайлы.
Санат:Атомдық физика
Жұғу (әлеуметтік психологияда)
Жұғу (әлеуметтік психологияда) - эмоциялық күйдің бір индивидтен екіншісіне берілу процесі; мағыналық әсердің өзінен не оған қосымша берілуден басқа,байланыстың психофизиологиялық деңгейде берілуі. Әр түрлі ырықтылық дәрежесінде болуы мүмкін. Кері байланыс болғандай жағдайда жұғу циркуляциялық реакция түріне түсіп,өзара индукция күшімен ұлғая береді. Мұндай реакция әсерлі бұқаралық акциялар,шешендердін  сөйлеуін, т.б. кезінде болады.
Дереккөздер
Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Жақты — жақсыздық категориясы
Жақты-жақсыздық категориясы — сөйлемдегі субъектінің болмыстағы объектіге қатынасы арқылы көрінетін семантикалық-синтаксистік категория. Жақты-жақсыздық категориясы — кұрамындағы жақты сөйлемнің қашан да нақты жақты (индивидті) білдіруінен (мен кетіп барамын, "мен" субъектісі), ал жақсыз сөйлемнің нақты жағы, субъектісі жоқтығынан (тезірек жету керек) білінетін қарама-қарсылықтан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Сибауәйһи
Әбу Бишр Амр ибн Осман ибн Қамбар, Сибәуәйһи (سيبويه) деген лақаппен танымал араб тілінің имамы, наху ғылымының шейхі, бітетін шегі (шамамен 760- шамамен 797). Ол алғашқы боп наху ілімін жеңілдетіп, жеткізген адам. Оның араб тілінің емлесіне арналған «әл-Китаб» деп аталған кітабы бар. Бұл кітапта араб тілінің қағидалары алғашқы рет жиналып, реттелген. «Адамдар наху ғылымында бұл кітап сияқты (кітап) жазған жоқ».
Тағы қараңыз
Санат:Араб тілі ғалымдары
Угольница
Угольница — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Подлесная өзенінің оң жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Қазақтардың Орталық Азияға көшуі
Қазақстанның оңтүстігі мен оңтүстік-шығыс аймақтарынан бүгінгі Орталық Азиядағы барлық мемлекеттер жеріне жаппай көшуі 1930 жылдың көктемінен басталды. 1930 жылы және 1931 жылдың тамызыңа дейін Қазақстанның 27 ауданынан Орталық Азия елдеріне 15 960 қазақ шаруа қожалықтары көшіп кетті. Бұл елдерге көшіп келген қазақтардың саны толастамады. Сонымен бірге ол жақтарға барған қазақтардың бір жерге тоқтап, тұрақтануы да киын болғандықтан, бір елден екіншісіне өтіп кетуі де кездесіп отырды. Мұның бәрі Орталық Азиядағы жекелеген республикалардағы босқын қазақтардың саның дәл анықтауға кедергі келтірді. Қазақстанның Қазалы, Арал, Шалқар, Темір, Ақтөбе және т.б. аудандарыңа жақың орналасқан Қарақалпақ автономиялы республикасына көшкен қазақтардың бір бөлігі одан әрі тұрікмен және өзбек жерлеріне де қоныс аударып отырды. Қаракалпақ жеріне де С.Меңдешев бастаған уәкілдер жіберілді. Бұл жердегі қазақтар жағдайының барған сайын нашарлап бара жатқаның, жергілікті өкімет органдарының оларға әділетсіздік пен кудалау кәрсетіп отырғанын көргеннен кейін босқындарды кері қайтару шаралары қолға алынды. Қырғызстан жеріне көшкен қазақтардың ауыр халыБішкек темір жол станциясындағы жағдайдан көрінді. Мұнда 1933 жылы 19-23 соуір аралығында 860 адам жиналды. Станцияда күн сайын 6-7 өлген адам табылып отырды. Ал өзбек жеріпе ауа көшкен қазақтар, негізінен, қалаларға шоғырланды. Ашаршылықтан қашып аласұрған олардың да жағдайы адам төзгісіз ауыр еді. Мұндағы қазақтарды елге қайтару жұмыстарын Қазақстанның Халық Комиссарлар Кеңесі төрағасының орынбасары Ө.Қулымбетов басқарды. Өзбекстан ұкіметі 1933 жылы қаңтарда Өзбек Қызыл жарты ай қоғамыңан 515 мың сом ақша бөліп, баспанасыз босқындарды тамақтандыру орындары ң ашуды тапсырды. Егер Ресей жеріне босқан қазақ орыс шовинизмінің тепкісін кәріп, дәрменсіздіктен хор болған болса, Қарақалпақ жеріндегі табаны тесіліп, маңдайы таска тірелген, аштықтан бүралған босқын қазақ жергілікті қарақалпақтық шолақ белсенділердің ұлтшыл қудалауының азабың тартты. Кейбір жергілікті өкімет органдары және жергілікті қызметкерлер босқын қазақтарға «үрлық жасады» деген жалған айып тағып, оларды өздерінше соттады, ұрып-соғып, ауыр жазалады. Қазақ басқыңдары елге екі түрлі жолмен күрлық арқылы, яғни Тақтакөпір жерімен және су жолымен-Арал теңізімен қайтты. Алғашқы жолмен 1933 жылдың желтоқсаныңа дейін 257 шаруа қожалықтары 258 жылқы мен түйені, 320 кой мен ешкіні, 422 есекті айдай жүрді. Ал Арал теңізімен 8000 адамнан тұратын 2500 отбасы қайтып оралды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Траверсетоло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8546 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 143 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 54 км² шамасында. Пошта индексі — 43029.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Көтергіш құралым
Көтергіш құралым  – ғимараттар мен құрылыстардың беріктігін әрі орнықтылығын қамтамасыз ететін және салмақ әсерлерін қабылдайтын негізгі құрылымдық элемент (арқалық, ферма, жақтау, арка, күмбез, қабырға, т.б.). К. қ. сыртқы мех. әсерлерге қоса өзінің салмағын да табанына түсіреді. К. қ. өзінің үстінен түскен күштің қысу әсерлерін қабылдайтын тік құралымды (қабырға, тіреуіш, баған, т.б.) және ию мен созу әсерлеріне арналған көлденең құралымды (панель, арқалық, шатырлық фермалар, т.б.) болып екіге ажыратылады. Геом. пішіні бойынша К. қ. сызықтық (баған, арқалық, т.б.), жазық (панель, тақта, төсем, ферма) және кеңістіктік (күмбез, қабықша, кеңістіктік блоктар) болып та бөлінеді. К. қ. бетоннан, темір-бетоннан, табиғи не жасанды тастардан, кірпіштен, болаттан және ағаштан жасалады. К. қ-дар тікелей құрылыс алаңында (мыс., кірпіш қабырға, тұтас темір-бетонды құралымдар) немесе з-тта дайындалған элементтерден (ірі панельдер мен блоктардан, қаңқадан, фермалардан, т.б.) құрастырылады. Ғимараттардың (үйлердің) К. қ-ына қабырға, іргетас, арқалықтар, аралық қабырғалар, шатырлық фермалар, т.б. жатады.
Топтық талдама
Топтық талдама - Күрделі және көптүрбөлшекті жүйені жеке-жеке түрбөлшектерге (компонент) емес, өздерінің сыр-сипатындағы ұқсастыққа орай бір-бірінен анық ерекшеленетін талдау топтарына даралап алып жүзеге асырылатын зерттеу әдісі. Таушайыртану ілімінде Топтық талдама термині үш мағынада ңолданылады.
Көтергіш құралым
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Топтық талдама
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Кенішбай Жұбандықұлы
Кенішбай Жұбандықұлы (1885, Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы Белағаш ауылы – 1956, сонда) – халық ақыны. Бала кезінен өлең шығарып аты шыққан. Кенішбай – айтыстарға көп қатысқан төкпе ақын. Бақтыбай, Тазабек секілді ақындармен, Ажарбике, Нақбала, Мақпал, Ажар, Ғайша сияқты ақын қыздармен айтысқан. Мысал, сықақ өлеңдерімен адам бойындағы келеңсіздіктерді сынап отырады (“Байдың үйіне қонуы”, “Түйе намаз”, т.б.). Кенішбайдың кеңестік дәуірде жазған өлеңдері үнемі газет беттерінде жарияланып тұрды. Кеңестік кезеңнің аумалы-төкпелі кезінде елдегі өзгеріс, жаңалықтарды өз шығармаларына арқау етті (“Жеткенде ақын болдым он бес жасқа”, “Жарқылдап терезесі күнмен ойнап”, “Асудан халқым асқанда”, т.б.). Шығармалары Орталық ғылыми кітапхананың қолжазбалар қорында сақтаулы тұр.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ақындары
Көпқабатты жатынның тиімді көлемі
Ұғымның бірнеше түсінігі белгілі:
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Маңырақ ауылдық округі
Маңырақ ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Маңырақ, Дәулетбай, Жалғызтөбе ауылдары кіреді. Орталығы – Маңырақ ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1850 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Тарбағатай ауданы ауылдық округтері
Мұхаммед Әли (айрық)
Мұхаммед Әли:
Бедфорд (Кентукки)
Бедфорд (Bedford) — Кентукки штатының Тримбл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 677 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 21-04816.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
NGC 3366
NGC 3366 — Vela шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.