cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лейро
Лейро (Leiro) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Рибейро ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1833 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 38,3 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Атбасар
Атбасар — қала, Ақмола облысы Атбасар ауданының орталығы (1928).
Географиялық орны
Астана қаласынан солтүстік-батысқа қарай 232 км жерде, Жабай өзенінің (Есілдің бір саласы) оң жағалауына орналасқан.
Тарихы
Іргетасы 1845 жылы қаланған. 19 ғасырдың 40 – 50 жылдары өзі аттас округтың, 1869 жылдан Ақмола облысы Сарысу уезінің орталығы болды. Қазан төңкерісіне дейін мұнда жыл сайын Атбасар (Петров) жәрмеңкесі өткізіліп тұрды. 1928 жылдан аудан орталығына айналды. Ақмола – Қарталы (Ресей) темір жолының салынуы (1940) қаланың одан әрі дамуына қолайлы жағдай жасады. Ұлы Отан соғысы кезінде сырттан көптеген тұрғындар мен бірнеше кәсіпорын көшіріп әкелінді. Тың жерлердің игерілуі қаланы ауыл шаруашылығы шикізатын өңдейтін ірі кәсіпорын орталығына айналдырды.
Халқы
Тұрғындар саны:
Кәсіпорындары
Атбасарда толық механикаландырылған, жаңа техникамен жабдықталған Қазақстандағы ең ірі элеватор, автомобиль, ауыл шаруашылығы техникасын жөндейтін, құрылыс материалдарын шығаратын, т.б. кәсіпорындар жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Ауыл шаруашылығын механикаландыратын және электрлендіретін мамандар даярлайтын колледж, орта және орталау, музыка мектептері бар.
Санат:Атбасар ауданы елді мекендері Санат:Ақмола облысы қалалары Санат:Сібір казак әскерінің елді мекендері
Солтүстік Рассоха (Безмошица тармағы)
Солтүстік Рассоха — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Безмошица өзенінің оң жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Ленгас
Ленгас — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кермись өзенінің оң жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
Санту-Андре (Баррейру)
Санту-Андре (Баррейру) (Santo André) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Баррейру муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Жартыарал Сетубал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11319 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,40 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2.572,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Балықты жару
thumb Балықты жару. Тұз жақсы сіңу үшін сазанды, көксеркені, шортанды, тұздау үшін оның жоғарғы ернінен бастап қақ жара, жоны арқылы омыртқаны жағалай құйрықтың үстіне шығып, ішін тазалайды.
Мазер (Жиронда)
Мазер (Mazères) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33279, пошта индексі — 33210.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Бенедиктбойерн
Бенедиктбойерн (Benediktbeuern) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Бад-Тёльц-Вольфратсхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3561 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 37,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 73 113. Муниципалитеттің басшысы — Георг Раухенбергер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
IC 104
IC 104 — Кит шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Манипуляция
Манипуляция
1. Жалғандық, қулық жолымен фактілерді ауыстыру;
Андре Айю
Андре Айю (André Ayew; 17 желтоқсан 1989, Секлен, Франция) — франциялық және ганалық футболшы. Англияның "Суонси" клубы мен Гана құрамасының шабуылшысы. 2018 жылы Түркияның "Фенербахче" клубына жалға берілді. Карьерасында Франция, Англия, Түркия клубтарында ойнаған. Африка Ұлттары кубогының екі дүркін финалисі (2010, 2015 жылдары)
Манипуляция
Саяси манипуляция - азаматтарды көбінесе өз мүдделеріне қарсы әрекет етуге (немесе тіпті ешқандай әрекет етпеуге) мәжбүр ететін олардың саяси санасы мен мінез-құлқын әлеуметтік баскарудың жасырын тәсілдері мен амалдары.
Андре Айю
Жеке өмірі
Әкесі — Абеди Пеле кәсіпқой футболшы болған, ұзақ жылдар бойы (1981-1998 жылдар аралығында) Гана құрамасында ойнаған. Бауырлары Джордан Айю («Суонси Сити» (Англия) командасында, Абдул Рахим Айю «Европа» (Гибралтар) командасында ойнайды.
Манипуляция
.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Андре Айю
Сілтемелер
Санат:Гана футболшылары Санат:Лорьян ФК ойыншылары Санат:Арль-Авиньон ФК ойыншылары Санат:Суонси Сити ФК ойыншылары Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Фенербахче ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Франция футболшылары Санат:Мюнхен 1860 ФК ойыншылары Санат:Гана Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Оффшорлық компания
Оффшорлық компания — заң бойынша белгілі бір коммерциялық құрылымды елеулі салық жеңілдіктері, сондай-ақ бухгалтерлік есеп пен қисапты жүргізуді барынша азайту көзделген елде кұрылған компания. мұндай компанияларға өз қаражатын өз мүдделері үшін де, компаниялардың меншіктері үшін де билеуге іс жүзінде шектеусіз еркіндік берілген салынатын салықтан босатылады, әдетте болмашы ғана пайдаға коры бар жауапкершілігі шектеулі қоғам ретінде құрылған және оның кеңсесі, байланыс құралдары, қызметкерлер міндетті емес. Олар кез келген елде кез келген қаржы сауда операцияларын жүзеге асыра алады. Оффшорлық компания құруға заңда мүмкіндік беретін негізгі мемлекеттер - Либерия, Ирландия, Щвейцария, Антиль және Виргин аралдары, Панама, Лихштейн, Делавэр (АҚШ), Гонконг, т. б.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Шклов
Шклов (белор. Шклоў) — Беларусь Республикасының Могилев облысында орналасқан. Могилевтен 35 км солтүстікке қарай Днепрдің бойында орналасқан; Могилев - Шклов - Орша автожолының қиылысында. Шкловта 16 425 адам тұрады (2016).
БАҚ
Аудандық газет «Ударны фронт». «Шклов» телекомпаниясы.
Спорт
«Спартак» (Шклов) футбол клубы. Ойындар «Спартак» стадионында өтеді.
Дереккөздер
Санат:Шклов ауданының елді мекендері
Платиндық металдар
Платиндық металдар, платиноидтар — элементтердің периодтық жүйесінің VІІІ тобының екінші және үшінші триадасында орналасқан алты [Рутений (Ru), родий (Rh), палладий (Pd), осмий (Os), придий (Іr), платина (Pt)] химиялық элемент. Алтын және күміспен бірге асыл металдар тобын құрайды. Платиндық металдардың жер қыртысындағы салмақ мөлш. 5љ10-7%. Табиғатта саф күйінде, сулфидті минералдарда кездеседі. Қиын балқитын, тығыздығы үлкен, күміс түстес ақ жылтыр металдар, тотығу дәрежесі +2-ден +6-ға дейін. Химиялық қасиеттері ұқсас, активтіктері төмен. Қыздырғанда оттекпен (RuO4, OsO4, т.б.), аса қатты қыздырғанда галогендермен қосылыс түзеді. Платиндық металдар балқыған күйде көптеген металдармен араласып, қатты ерітінділер және кешенді қосылыстар түзуге бейім келеді. Платиндық металдарды кенді байытып, рафинирлеу арқылы оларды шоғырландырып, реагенттердің көмегімен біртіндеп бөліп алады. Осы әдіспен Қазақстанда түсті металдар өндірісінің қалдықтарынан Платиндық металдар алынады. Платиндық металдар катализатор ретінде, химиялық арнаулы ыдыстар, зергерлік бұйымдар жасауда қолданылады.
Крадольф-Шёненберг
250px|thumb|Картада орналасуы Крадольф-Шёненберг (Kradolf-Schönenberg) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Бисхофсцелль округінің құрамына кіреді.
Платиндық металдар
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Крадольф-Шёненберг
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3215 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.9 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4501, пошта индексі — 9214.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Генри Уильям Эллингем
Генри Уильям Эллингем (Henry William Allingham) – Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан ардагер. 2009 жылдың 19 маусымынан өмірінің соңғы күніне дейін тіркелген әлемдегі ең ұзақ жасаған адамдардың бірі. 2007 жылдың 13 ақпанында Ұлыбританияның екінші, ал Еуропаның үшінші ең кәрі адамы болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаны үшін бірнеше медальмен марапатталған. Ұзақ өмір сүрген ардагер ХIХ, XX және XXI ғасырдағы оқиғалардың куәгері болған. Генри Эллингем 18 маусым 2009 жылы Брайтон қаласындағы ардагерлер үйінде 113 жасында қайтыс болған.
Дереккөздер
Санат:Халықтар
АҚШ үкіметінің экономикадағы рөлі
АҚШ өзіндегі еркін кәсіпкерлік жүйесін басқа елдерге үлгі ретінде ұсынады. Шынында да мемлекеттің экономикалық жетістігі экономикалық еркін бәсекелестік кезінде де, және үкіметтің ондағы кәсіпорындар мен тұлғалардың жұмысына араласпаған жағдайда да, яғни оларға нарықтағы ашық бәсекеде ілгері басуына немесе жеңіліп тынуларына кедергі келтірмеген кезде де, қалыпты болатындығы күмән тудырмай- тын сияқты. Бірақ АҚШ-тағы бизнес қай мөлшерде еркіндікті пайдалана алады? Бүл сұраққа біржақты жауап беруге болмайды. Үкіметтік реттеудің толық жүйесі кәсіпкерлік іс-әрекеттің	кешенді	нормаларын	қалыптастырады. Жыл сайын үкімет мыңдаған жаңа нормалар қабылдап, солардың көмег- імен кәсіпкерге нені істеуге болатынын, нені істеуге болмайты- нын соңғы бөлшегіне дейін боршалап көрсетеді. Алайда, АҚШ-та үкіметтік реттеу бір жолға қойылды деп айтуға ертерек. Соңғы жылдары ол бір салада күшейтілсе, екіншісінде - босаңсыды. Шынында да, АҚШ-тың экономика тарихында үкіметтің бизнес істеріне қалай және қаншалықты терең араласуы жөнінде ұзын сонар пікір талас болғаны рас.
Араласпау саясаты үкіметтің араласуна қарсы тұруда
АҚШ үкіметінің бизнеске арналған саясаты франңуздың ЬаІ8$е2-Ғаіге - «тиіспей қалдыру» деген терминімен бейнеле- неді. Бүл ұғым 18-ші ғасырдағы шотландтық Адам Смиттің экономикалық теорияларынан бастау алады, оның экономика- лық ойлары Американдық капитализмнің өсіп-өркендеуіне айтарлықтай септігін тигізді. Смиттің пікірінше, жеке мүдделер әрекет еркіндігін алу қажет. Нарық еркін және бәсекелестік жағдайында істеген кезде жеке қызығушылықпен дәлелденген жеке мүдделер бірігіп қоғам мүдделеріне пайда әкеледі. Смит үкімет араласуының кейбір түрлерін қолдады, негізінен ол еркін кәсіпкерліктің ережелерін орнату міндетін атқарды. Бұл Смиттің ЬаІ8§е2-іаіге принципін жақтаған пікірі еді, соның арқасында А. Смит жеке адамға көп сенім артатын және билік дегенге күмәнмен қарайтын ел - Америкада беделге ие болды. Алайда Ьаіззег-Ғаіге принципі жеке мүдделердің көптеген жағдайларда үкіметтен көмек сұрауын тоқтата алған жоқ. Темір жол компаниялары 19-шы ғасырда грант ретінде жер және қоғамдық субсидиялар алды. Өндірістің кейбір салалары сырттан келген бәсекелестікке шыдамай, үкіметке тиісті сауда саясатын жүргізу туралы өтініштерін беріп жатты. Жеке мен- шік қолындағы АҚШ-тың ауыл шаруашылығы тұрақты түрде үкіметтен көмек алып тұрды. Өндірістің басқа салалары үкіметтен салық жеңілдігін, тіпті тікелей субсидияларды алып тұрды. Жеке меншік өндірісін үкімет тарапынан реттеу екі түрге бөлінеді экономикалық және әлеуметтік реттеу. Экономика- лық реттеу бағаны басқарады. Ол түтынушылар мен кейбір компанияларды (әдетте шағын бизнестерді) ірі компаниялардан сақтау теориясына негізделген, яғни толық бәсекелестік рынок жағдайын жасау мүмкін емес, сондықтан да тікелей қорғауды жүзеге асыру қиынға соғады. Экономикалық реттеу осы жағ- дайда өзара бытшыт қылатын бәсекелестік деп аталатыннан компанияларды қорғау үшін құрылған. Әлеуметтік реттеу болса тұрақты жұмыс орнын жасау мен қоршаған ортаны қорғау сияқты экономикалық емес мақсаттардай тұрады. Әлеуметтік нормалар қоғамға қажет әрекеттерді қолдап, зиян әкелетін корпоративті әрекеттерге тиым салады. Мысалы, үкімет фабрикалардан тазарту қондырғыларының бар болуын талап етіп, жүмысшылар денсаулығын ойлайтын және оларға төлемақы беріп тұратын компанияларға салық жеңілдіктерін береді. Америка тарихы экономикаға үкіметтің араласуын жақ- тайтындар мен Ьаіззег-ішге принциптерін қолдайтындар ара- сындағы айтысқа толы. Соңғы 25 жылда либералдар мен кон- серваторлар экономикалық реттеудің кейбір түрлерін азайтуға тіпті оны жоюға тырысты. Бұл реттеулер компанияларды бәсекелестіктен түтынушылар есебінен қорғайтынын екі жақ та атап өтті. Алайда, саяси басшылық әлеуметтік реттеу жөнінде өзара үлкен қайшылыққа келді. Либералдар экономи- калық мақсат- мүддені көздемейтін үкіметтік араласуды қол- дады, ал консерваторлар үкіметтің бүл үмтылысынан кәсі- пкерлер арасындағы бәсекелестікті шектеу, яғни өндіріс тиімділігін төмендету талпынысын көрді.
Қоршаған ортаны қорғау
Қоршаған ортаға әсер ететін іс-әрекеттерді реттеу ісін Құрама Штаттары соңғы кездері жетілдіре түсті. Бүл үкіметтің экономикаға әлеуметтік мақсаттарды көздел жаса- ған ықпалы еді. 1960-шы жылдардың басында американдықтарды индус- триалды дамудың экологияға ықпалы мазалай бастады. Мыса- лы, үлкен қалалардағы ауайы автомашиналардан шығатын газ ластайды деп есептеледі. Бүл ластануды экономистер «сыртқы ластану» деп аталатын жиынтыққа жатқызды және оның за- рдабын ластаушы мекеме мойнына алуға тиіс. Нарық күштері бұл мәселені шешуге қабілетті болмағандықтан, экологтар эко- номикалық өсім есебінен болса да әлсіз әлемдік экожүйесін қорғауға үкімет міндетті деп тапты. Ластауды қадағалау үшін көптеген заңдар қабылданды, олардың ішінде 1963 жылы Таза ауа, 1972 жылы Таза су және 1974 жылы қабылданған Қауіпсіз ауыз су туралы сияқты заңдар бар екенін атаған жөн. 1970 жылдың желтоқсанында экологтар өз мақсаттарына жетті. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі қүрылды (ЕРА), бұл агенттік көптеген қоршаған ортаны қорғау федералдық бағ- дарламаларын жүзеге асыратын болды. Аталмыш агенттік ластау нормаларын қалыптастырып, оның орындалуын қадаға- лайды және де ластау көздерін стандарттарға сәйкес қылу үшін кесте жасайды, ластаушылардың талапқа сәйкес өндіріс- ті түзетуі үшін мерзім белгілейді. ЕРА агенттігі ластануды азайтуға бағытталған мемлекеттік және жергілікті билік ор- гандарының, қоғамдық және жеке ұйымдардың, оқу орында- рының зерттеу жұмыстарын үйлестіру мен қолдау өкілеттігіне ие. Агенттіктің аймақтық бөлімшелері қоршаған ортаны қор- ғауға бағытталған аймақтық бағдарламаларға жан-жақты қолдау көрсетеді. Агенттік қүрылғаннан бергі жиналған мәліметтер қорша- ған орта сапасының артқанын көрсетеді; мысалы, ауайы лас- тайтындар саны ел деңгейінде азайды. Алайда, 1990 жылы американдықтардың көпшілігі ауайы ластаушылармен күресу- ге әлі де көптеген күш салу керек деп есептеді. Конгресс Таза ауа заңына маңызды өзгертулер енгізіл, олар президент Джордж Буш (1989-1993) тарапынан мақүлданды. Бүл заңда басқа да шаралармен қатар нарық жүйесіне негізделген жаңар- тулар енгізілді, онда жаңбыр қүрамындагы қышқылдық себеп- кер! күкірт тотыгының мөлшерін қысқарту көзделген. Ласта- нудың бүл түрі мамандардың пікірінше Құрама Штаттарының шығысындагы және Канададағы орман мен көлдерге өте зиян- ды болып табылады.
Алдымызда не күтіп тұр
Әлеуметтік реттеуде либералды және консервативті әдіс- тер қоршаған орта, жұмыс орнының және техника қауіп- сіздігінің проблемаларын шешуде өзара терең қайшылыққа тап болды. 1970-шы жылдары үкімет әлеуметтік реттеуді табанды түрде жүргізді, бірақ республикандық президент Рональд Рейган (1981-1989) 1980-ші жылдары сол реттеулі шектеуге тырысып,	айтқанына	жетті. Ж о л	қатынасының	ұлттық	қа- уіпсіздік басқармасы мен Денсаулық пен еңбекті қорғау бас- қармалары (08НА) сияқты агенттіктердің қоғамда пікір алма- сулары жүріп жатқанына орай реттеу жүмысы бірнеше жыл- дарға	тоқтатылып	қалды. Атап	айтқанда,	Ж о л	қатынасының ұлттық қауіпсіздік басқармасы машина жасаушыларға барлық жаңадан шыққан автомобильдерге пневмо жастықтарды (бүл жастықтарға апат кезінде ауа толып, жүргізуші мен жолаушы- ның өмірін сақтап қалады) орнату жөніндегі федералдық стан- дартты қабылдау немесе қабылдамау турасында пікірталастар жүргізді. Түптел келгенде мұның бәрі қажет болып шықты. 1993 жылы Клинтон басқарған демократтық әкімшілік билікке келгеннен кейін әлеуметтік реттеу жаңа сипатқа ие бола бастады. Бірақ 40 жылдан соң 1995 жылы Конгресті қай- та билеген республикандықтар әлеуметтік реттеулі қорғаныс саласына ауыстырды. Бұл 08НА секілді агенттіктерге реттеу- де жаңа байлық әкелді. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі 1990-шы жылдары қат- ты заң қысым ын ың астында қалып, табиғатты қорғау ісінде қа- таң шаралардан гөрі алдау-арбау саясатын жүзеге асырды. Агенттік автомобиль жасаушылардан және электр шығарушы- ларынан жүмыс барысында ауаға түсетін күйе көлемін азайту- ын талап етті. Сонымен бірге ол су ластануын және зиянды қалдықтардың қоймаларын бақылауға алды. Клинтонның екі мерзім президенттігінде вице-президент қызметін атқарған, қоршаған ортаны қорғауға ықыласты Альберт Тор ЕРА жұмы- сын ғаламдық жылынуды тоқтату үшін ауаны аз ластайтын супер автомашиналарға көшуге бағыттады. Сонымен қатар қызметкерлерден қоғамдық көлікті пайдалануды талап етуді қолдады. Үкімет реттеулі баға механизмдерін пайдаланып жүргізу- ге тырысты, бұл әрекет нарық күштеріне зиян келтірмейді деп есептеді. Ол ауаны ластау кредит жүйесін енгізді, яғни компа- ниялар ауаны ластау кредиттерін бір-біріне сата алатын бол- ды. Мысалы, ластауды нормадан аз жасаған компаниялар өз ластау кредиттерін басқа компанияларға сатып жіберуге құқы- лы. Шенеуніктер бұл әдіс көмегімен ауайы ластау жолында толық бақылау орнатуға болады деп есептеді. Экономикалық дерегуляңия өз маңызын 1990-шы жыл- дардың аяғында да жоғалтқан жоқ. Көптеген штаттар энерге- тика саласындағы бақылауын, реттеуін тоқтатып жатты. Се- бебі қызмет көрсету салалары сан алуан болғандықтан мәсе- ле күрделі сипатқа ие болған еді. Бұдан кейін қоғамдық және жеке меншік энергия көздерін біріктіру қажет еді, ал ол үшін арнаулы қондырғылар жасалуы тиіс, бүл капиталдың жүмса- луын қажетсінетін еді.
Пайдаланған әдебиет
Санат:АҚШ экономикасы
Виль
Виль (Wiehl) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Обербергиш ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25645 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 53,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 74 048. Қаланың басшысы — Вернер Беккер-Блониген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Балықты кесектеу
thumb|[[Сазан]] Балықты кесектеу. Жуылған балықты бөлшектеу. Ірі балықты алдымен омыртқа бойымен екіге бөледі, содан кейін әр бөлікті көлденең кесектейді. Майда бөліктерді көбіне тұтас күйінде пайдаланады. Балықты қуыру үшін өнделген балықты терісімен және сүйегімен, терісін қалдырып сүйегін алып тастайды немесе сүйексіз, терісіз бөлшектейді. Балықты басынан бастап көлденең кеседі.
Дереккөздер
Санат:Балық шаруашылығы
Миллис (Массачусетс)
Миллис (Millis) — Массачусетс штатының Норфолк (Norfolk) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7 891 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.8  км² шамасында. FIPS коды — 25-41515.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Б. з. д. 150 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 150 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 150 жылы қайтыс болғандар
Шортан
thumb|Шортан Шортан (Esox lucіus) — албырттар отрядының өзі аттас тұқымдасына жататын балық; ірі жыртқыш, шортан тәрізділер отрядының бір тұқымы. Қазақстанның барлық табиғи су айдындарында кездеседі. Дене пішіні жебе тәрізді, ұсақ қабыршақтар жапқан, ұзындығы 1,1 м-ге, салмағы 16 кг-ға жетеді, арқа қанаты аналь (құйрықасты) қанатының деңгейінде, басы жалпақ, ұзын жақтарының астыңғысы үстіңгісінен ілгері ұмсынған. Аузы үлкен, онда көптеген тістері бар, тістерінің өткір қырлары артқа қарай иілген, сондықтан оның аузына түскен жемтігі аузынан кері шыға алмайды. Түсі өзі тіршілік ететін ортасына байланысты құбылып отырады, бүйірінде көлденең жолақты ірі қоңыр түсті дақтары болады.
thumb|Esox lucius Шортандар 3 – 5 жасында жыныстық жағынан жетіледі. Сәуір – мамыр айларында тайыз өзендерге, су температурасы 4 – 12°С болғанда уылдырығын (балықтың мөлшеріне қарай 17,5 – 270 мыңдай, диаметрі 3 мм-дей) шашады. Ауа райына қарай, жалпы көбею мерзімі 2,5 айға созылуы мүмкін. Шортан – жыртқыш балық, қорегін шөп арасында жасырынып тұрып, атылып барып ұстайды. Шабақтары майда омыртқасыздармен қоректенеді, ұзындығы 5 см-ге жеткенде жыртқыштыққа көшеді. Бұлар кәсіптік маңызы бар балықтар, дәмді еті үшін көп ауланады.
Тағы қараңыз
Тағамға жастай, тұздап та пайдаланылады және консерві дайындалады.
Дереккөздер
Санат:Шортантәрізділер
Гренобль
Гренобль (фр. Grenoble ) — Францияның оңтүстік–шығысындағы қала және коммуна. Изер департаментінің және Дофине тарихи облысының орталығы. Француз Альпілерінің ірі өнеркәсіптік, ғылыми және университеттік орталығы. Тұрғындар саны — 160 215 адам (2013).
Физика–географиялық сипаттамасы
Гренобль Изер өзенінің бойында, Шартрёз, Бельдон и Веркор үш Альпі тау массиверінің түйіскен жерінде орналасқан. Теңіз деңгейінен биіктігіі — 214 м.
Жаздық максималды температурасы 35 °C болса, қыстық максималды температурасы −10 °C.
Тарихы
III ғ. аллоброгтар бұл қаланың орнына Куларо атты мекен тұрғызған. 380 жылы, рим императоры Грицианның кезінде қала Грицианополь деген атты иеленді. Рим империясы құлағаннан кейін, Киелі Рим империясы құрылғанға дейін қала бургунд әмірліктерінің территориясында орналасты.
1349 жылы бұл жерлер Францияға сатылып кетті.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі өзінің озаттылығы үшін қала Азаттық орденімен және Әскери крестпен марапатталды. 1968 жылы Гренобльде X қысқы ойындары өткізілді.
Көрікті жерлері
Санат:Изер департаментінің коммуналары Санат:Қысқы Олимпиада астаналары
Инстанция
Инстанция - бір-біріне бағынышты мемлекеттік органдар, мекемелер жүйесіндегі саты,буын.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Мир (орбиталық станция)
Мир — Ресейлік орбиталық станция, Жер орбитасында 1986 жылдың 20 ақпанынан бастап 2001 жылдың 23 наурызына дейін болды.
15 жылдың ішінде станция Жерді 86 331 рет айналды.
Модульдері
Станцияның барлығы жеті модулі болған, олар орбитаға 10 жылдың ішінде жеке-жеке жеткізілген еді.
Дереккөздер
Санат:Ғарыш станциялары
Сан-Жуан-ди-Ирасема
Сан-Жуан-ди-Ирасема (São João de Iracema) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Аурифлама экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 725 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 177,906 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,7 адам/км².
Жансұлтан Демейұлы Демеев
Жансұлтан Демейұлы Демеев - Социалистік Еңбек Ері (1956), ауыл шаруашылығы озаты, тыңгер механизатор, ұстаз-тәлімгер. 20 тамызда 1928 жылы Қостанай облысы, Қостанай ауданы, Борисово-Романка селосында туған. ҚазССР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты(1975).
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Алмалы (Бәйдібек ауданы)
Алмалы (1992 жылға дейін — Орловка) — Түркістан облысы Бәйдібек ауданындағы ауыл, Алмалы ауылдық округі орталығы.
Шымбұлақ шаңғы базасы
thumb|right|300px thumb|right|300px|Жазғы Шымбұлақ Шымбұлақ шаңғы базасы — Алматыдан 25 км жерде, Кіші Алматы шатқалының көркем жерлерінің бірінде, теңіз бетінен 2270 м биіктікке орналасқан спорттық тынығу кешені. 1954 жылы ашылды.
Алмалы (Бәйдібек ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шаян ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 41 км-дей жерде орналасқан.
Шымбұлақ шаңғы базасы
1956 жылдан тау шаңғысынан республикалық чемпионаттар өткізіліп тұрады. Елімізде тау шаңғысының дамуына үлкен үлес қосқан осы базада ұзындығы 3100 м 2 аспалы жол спортшыларды 3200 м биіктікке алып шығады. Аспалы жолдардың астындағы 3 мың м-ге созылған, жоғарғы және төменгі нүктелерінің биіктігі 800 м. Шаңғымен шапшаң түсу жолдарының параметрлері халықаралық талаптарға сай. Спортшыларға арналған бір мезгілде 150 адам демалатын тұрғын үйлері, асхана, т.б. бар.
Алмалы (Бәйдібек ауданы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 582 адам (281 ер адам және 301 әйел адам) болса, 2009 жылы 661 адамды (326 ер адам және 335 әйел адам) құрады.
Шымбұлақ шаңғы базасы
Дереккөздер
Санат:Алматы спорт кешендері Санат:1954 жылы соғылған ғимараттар мен құрылыстар Санат:Қазақстандағы шаңғы спорты
Алмалы (Бәйдібек ауданы)
Дереккөздер
Санат:Бәйдібек ауданы елді мекендері
Айдарлы (тау, Бұланды ауданы)
Айдарлы – Ақмола облысы Бұланды ауданы Никольское ауылынан шығысқа қарай 6 – 6,5 км жерде орналасқан биік төбе. Абсолюттік биіктігі 432 м, ұзындығы мен ені 1 – 1,5 км. Айдарлының солтүстігінде Қарашілік тоғайы, батысқа қарай 2 км жерде Есенбек көлі орналасқан.
Жер бедері, өсімдігі
Беткейі жазық, аз тілімденген. Карбонатты қара топырағында шөптесін өсімдіктер өскен.
Дереккөздер
Санат:Бұланды ауданы таулары
Сарыарқа даңғылы (Астана)
Сарыарқа - Қазақстанның орталық және шығыс бөлігін алып жатқан ұлан-ғайыр өлке. Батыс бөлігі Торгай ойпаттарынан басталып, шығыс бөлігі Тарбагатай тауына дейін 1200 шақырымға созылып жатыр. Бұл сөздің мағынасы едәуір ұлғайып, қазір «қазақ даласы», «атамекен» деген ұғымдармен қатар қолданылады.
Бұл даңғылда «Хабар» телекомпаниясы, «Астана» спорт кешені, Қазақ Мемлекеттік медицина академиясы, «Алма» сауда орталығы орналасқан.
Лименда
Лименда (Нимянда, Немянда) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 100 км-ді құрайды.
Сарыарқа даңғылы (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Лименда
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Скауттар
Скауттар, ағылшын-бур соғысы кезінде, XIX, XX ғасырдың шебінде туындаған қол балалар ұйымының (барлаушысы балалардың) мүшелері. Ағылшын полковнигі Баден-Паулв бурларда барлау қызметін балалардың атқаратындығын байқап, ағыл- шынның окупациялық әскерінде де қолбалалар отрядын ұйым- дастыра бастады. Скауттарға отрядтар арасындағы байланысты сақтау мен ұрыс болатын жерлерді барлау тапсырылды. Кейінірек мұндай ұйымдар Англияда, шамамен 1907 ж. бастап өзге де елдерде құрыла бастады. Осы ұйымдардың басты мақсаты - әскери қызметке жастарды дайындау, оларды ұлттық мақсат- мұраттар рухында тәрбиелеу.
Дереккөздер
Санат:Спорт
IC 4501
IC 4501 — Үшарқар-Таразы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52810, ESO 580-25, MCG -4-35-9, IRAS14445-2211.
Сыртқы сілтемелер
IC 4501 Санат:Үшарқар-Таразы (шоқжұлдыз)
Шымтезек
Шымтезектің ыдырау дəрежесі – гумин қышқылдарынан жəне қарашірікке айналмаған өсімдік қалдықтарының ұсақ бөлшектерінен тұратын шымтезектің құрылымы (толық ыдыраған) бөлігінің оның жалпы массасына қатынасын көрсететін сипатама.
Дереккөздері
Санат:Көмір Санат:Отын
Янг Стрит
Янг Стрит (Yonge Street) — әлемдегі ең ұзын көше. 1793 жылы Джон Симко көшенің атауын сэр Джордж Янгтың құрметіне атаған. Канададағы (Торонто) бұл көшенің ұзындығы 1896 км. «Гиннестің рекордтар» кітабына енген. Көше Торонто орталығынан басталып, Кокрейн қаласынан өтіп, Миннесота штатының шекарасымен аяқталады. Көшені бойлай түрлі дүкен, бутиктер, түнгі клубтар мен театр, университет тағы басқа ғимараттар орналасқан.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Әкімшілік-аумақтық құрылыс
Хулалынь-Я
Хулалынь-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ляпин өзенінің оң жағалауынан 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 47 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Қуанған Жұмаханұлы
Қуанған Жұмаханұлы (1951, Моңғолия, Баян Өлгий аймағы, - 23.5.1996, Өлгий қаласы) - ақын, аудармашы, филол. ғыл. канд. (1993).
Хулалынь-Я
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қуанған Жұмаханұлы
Улан Батордағы Моңғолия мемлекітінің университетін (1972), Мәскеудегі Әдебиет институтын (1985) бітірген. Баян Өлгий аймақтық жазушылар одағының хатшысы, "Невада-Семей" Халықаралық қозғалысының Баян Өлгий аймақтық бөлімшесінің төрағасы, осы қозғалыс үні "Заман-ай" газетінің редакторы, өмірінің соңғы жылдарында Баян Өлгий аймақтық "Жаңа өмір" газетінің сарапшысы қызметін атқарған. Моңғол әдебиетінің классиктері Д.Нацагдорж, Б.Ренчин, Б.Явуухулан шығармаларын қазақ тіліне, Ж.Жабаев, Ж.Молдағалиев т.б. қазақ ақындары туындыларын моңғол тіліне аударған.
Хулалынь-Я
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Ала-ди-Стура
Ала-ди-Стура (Ala di Stura) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Б. з. д. 151 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 151 жылы туғандар
Ала-ди-Стура
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 477 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 11 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Пошта индексі — 10070.
Б. з. д. 151 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 151 жылы қайтыс болғандар
Ала-ди-Стура
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі San Grato.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Шығыстану институты
Шығыстану институты, Қазақстан Республикасы Ғылым министрлігінің шығыстану институты – ғылыми мекеме. Бұрынғы ұлттық ғылым акадеиясының Шығыстану секторы және Ұйғыртану институты негізінде 1996 жылы 11 қарашада құрылған. Шығыстану институты ғалым Р.Б.Сүлейменов есімімен аталады. Институттың негізгі қызметінің бағыты – Қазақстанның шығыс елдерімен тарихи, мәдени, әлеуметтік-экономикалық және саяси қарым-қатынасы бойынша іргелі және қолданбалы зерттеулер жүргізу. Институт ғылыми-талдау баяндамаларын, нұсқаулар, мемлекетті мекемелер үшін баяндама-хаттар дайындайды. Үкімет мекемелері мен халықаралық ұйымдарға консалтингтік қызмет көрсетеді. Ол Түркия, АҚШ, Ұлыбритания, Қытай, Ресей, Франция, Жапония, Египет, Иран, Моңғолия, Голландия, Үндістан, Корея, Италия, Германия және т.б. елдердің 30-дан астам ғылыми орталықтарымен шығармаларына байланыс жасайды.
Институтта арабтану, ирантану, түркітану секторларынан тұратын Орта және Таяу Шығыс елдері; Орталық Азия, үндітану, моңғолтану секторларынан тұратын Орталық және Оңтүстік Азия; қытайтану, жапонтану, корейтану секторларынан тұратын Азия-Тынық мұхит аймақтары; халықаралық қатынастарды кешенді зерттеу, т.б. бөлімдер мен қытайтану, ұйғыртану орталықтары бар. Онда Қазақстанық шығыстану: саяси-экономикалық және мәдени байланыстар, Түркі халықтарының рухани таным жүйесіндегі ұйғырлардың мәдениеті мен тарихы, Қазақстан мен Орта Азияның мәдениеті мен тарихы жағдайындағы Шығыс және Батыс Еуропа жазба мәлімет көздері, Қазақстан және Шығыс шет елдерінің саяси және әлеуметтік мәдени мәселелері, тіл, Қазақстандағы дін саясаты, қазақтардың ғарыш туралы танымы, Қазақстандағы мемлекет және ислам (тарихи шолу), Түркі сөздігінің фоно-морфо-лексика-семантикалық құрылымы: саралану мәселелері, т.б. көлемді тақырыптарда ғылыми-сарапшылық зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Институт ұжымында 14 ғылым докторы, 28 ғылым кандидаты қызмет істейді. Институт Қазақстанның жоғары оқу орындарына оқулықтар мен оқу-әдістемеліктерін, “Мәдени мұра” бағдарламасы бойынша “Түрік, араб, парсы, қытай, моңғол әдебиеттеріндегі Қазақстан тарихы” атты 21 томдық жинақ шығарды. 40-қа жуық шетелдік ғылыми-зерттеу орталықтарымен байланыс орнатқан. 2004 ж. институт жанынан ЮНЕСКО-ның “Ғылым және руханилық” кафедрасы ашылды. Институт ғалымдарымен бірнеше ғылыми, ғылыми-көпшілік конференциялар, кездесулер өткізіліп тұрады.
Еңбектер
Соңғы жылдары төмендегідей еңбектер жарық көрді: «Қазіргі заманғы Шыңжаң және оның қазақ-қытай қатынастарында алатын орны», Өтеміш қажының «Шыңғыснамесі», Қожа Ахмет Йасауидің  «Хикметтері»  қазақ және орыс тілдерінде,  «Орта Азия мен Қазақстанды шетелдік зерттеушілер», «Арғы ата-баба есімдері (Көне түркі ономастикасының шығу тегі мен ерекшеліктері)», «XІV–XІX ғасырлардағы Шығыс Түркістан, Орта Азия және Қазақстан тарихы жайында Қытай деректері мен материалдары», «XV–XVІІ ғасырлардағы Қазақстан мен Орталық Азия: тарих, саясат, дипломатия» ; халықар. конференциялар материалдары:  «Жібек жолы және Қазақстан», «Қазақстандық моңғолтанудың өзекті мәселелері: өткені, бүгіні мен келешегі», «Посткеңестік Шығыс елдеріндегі мемлекет және қоғам: тарих, қазіргі заман, болашақ», «Қазақстан – Үндістан: ежелгі заман, орта ғасырлар және қазіргі заман», «Ислам: тарих және қазіргі заман» ; ұлттық орта мектептерге арналған оқулықтар мен оқу құралдары.
Дереккөздер:
Санат:Қазақстанның ғылыми мекемелері
Безгек плазмодиясы
Адамда паразиттік тіршілік ететін безгек плазмодиясыныңн мәтін даму сатысын қарастырсақ. Безгек масасы адамды шаққанда, сілекеймен бірге адам қанына спорозоиттар түседі. Спорозоиттар өте майда 5-8 мкм, құрт тәрізді немесе орақ тәрізді. Олардың құрылысы кокцидиялардың зоиттар құрылысына өте ұқсас, тек коноиды болмайды. Қанға түскен спорозоиттар қан тамырлары арқылы бауырға жиналады. Осы жерде шизогония көбею кезеңі басталады.
Безгек плазмодиясының даму сатысы
Безгек масасы ауру адамның қанын сорған кезде оның ішегіне қанмен бірге макро- және микрогаметоциттер түседі. Масаның ішегінде макрогамонттар (макрогаметоциттер) пісіп жетіліп макрогаметаға айналады, ал микрогамонттардың (микрогаметоциттердің) ядросы көпке бөлініп, пісіп-жетіліп қозғалғыш майда микрогаметаларға айналады. Микрогаметалар және макрогаметалар қосылып зигота түзіледі. Зигота қозғалғыш келеді, сондықтан оны оокинета деп атайды. Оокинета масаның ішек қабырғасына еніп қозғалуын тоқтатады да, сыртына тығыз қабықша шығарып ооцистаға айналады. Ооцистаның ішіндегі ядро бөлінеді, мұның саны бірнеше мыңға жетуі мүмкін. Әрбір ядро жұқа цитоплазмамен қапталынып, мыңдаған (10000-ға дейін) спорозоиттар түзіледі. Ооцистаның көлемі өсіп, мыңдаған спорозоиттар пайда болғаннан кейін жарылады. Қозғалғыш спорозоиттар безгек масасының аралас қуысына түсіп, гемолимфа ағынымен сілекей бездеріне жиналады. Маса адамды шаққанда оның қанына сілекеймен бірге спорозоиттар түседі. Даму кезеңі әрі қарай жалғасады. Сонымен безгек плазмодиясының тіршілік кезеңі өте күрделі және олар иесін алмастырып отырады, жыныссыз көбею адам қанында, ал жынысты көбею безгек масасының ішегінде өтеді. Плазмодияның негізгі иесі безгек масасы, ал адам аралық иесі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Сортаң топырақ
thumb| |right| Сортаң топырақ, қоңыржай орманды дала, дала, құрғақ дала және шөлді дала белдемдерінде кездеседі. Сортаң топырақтың құрамында хлоридтер, сульфаттар, натрий, кальций, магний карбонаттары көп болады. Сор топырақтар мен Сортаң топырақты шатастыруға болмайды, олардың айырмашылығы Сортаң топырақтың беткі қабатында суға тез еритін тұздар жоқ, ондай тұздар кезінде бұл топырақтарда болған. Табиғи жағдайлардың өзгеруімен топырақ бетіндегі суға тез ерігіш тұздар топырақ бетінен жуылып-шайылып, топырақтың төменгі қабаттарына кеткен. Осы шайылу кезінде тұздар құрамындағы натрий катионы топырақтың сіңіру кешеніне қаныққанша сіңіп қалған. Құрғақ кезде бұл топырақтар қатты қатып, өңдеуге мүмкіндік бермесе, ылғал тиген кезде нағыз балшықты қабатқа айналып, су өткізбейді. Осы жайсыз физикалық қасиеттерінің нәтижесінде мұнда өсімдіктер өсіп, өнім бермейді. Сортаң топырақ сорлардың (күшті тұзданған), сортаңдардың (неғұрлым аз тұзданған) негізін құрайды. Сортаң топырқты қолдан жақсартпайынша оларды ауыл шаруашылығына пайдалану тиімсіз. thumb| |right|Қазақстанда сортаң топырақ өте кең тараған, негізінен терістік және орталық белдемдерде белдемдік топырақтармен араласып, кешенді түрде орналасқан.
=Пайдаланған сілтеме=
Лобейра
Лобера (Lobeira) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Баха-Лимия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 994 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Спорттық машықтану
Спорттық машықтану, (ағыл. - "training") - жоғары нәтижеге жету мақсатында спорттық жаттығуларды қайталап орындау. Спорттық машықтану мазмұны біртіндеп кеңейе түсті және XX ғасырдың 30- жылдарынан бері қарай спорттық тәсілге, амалға үйретуді оларды жетілдіруді дене қасиеттерін дамыту, ерікті тәрбиелеуді біріктіретін жоспарланған процесс есебінде түсіндіріліп келеді. Бұл ретте табыстарға жетуге ғана бағытталған. Жүйесі педагогикалық процесс есебінде дене дайындығының (жалпы, арнайы), әдістік және тәсілдік шеберлікті меңгерудің, моральдық және ерік қасиеттерін тәрбиелеудің білімін алудың органикалық үйлесімділігіне құрылады. Спорттық машықтанудың барысында осы негізгі компоненттер бірінен соң бірі, бірыңғай өзара байланысқан процесс есебінде бір мезгілде іске асырылады. Бұл ретте шұғылданушылардың жынысына, жасына жекелеген спорт түрлерінің арнайы ерекшеліктеріне, дене және спорттық дайындықтың деңгейіне және жаттығу кезеңдеріне байланысты қойылған міндеттерді шешу үшін құралдар мен жаттығулар іріктеп алудың арақатынасының өзгеруі мүмкін. Осы негізгі қағидаларды қолдануға ізденісті тұрғыдан келу бапкердің педагогикалық шеберлігінің негізін құрайды, жоғары шеберліктегі спортшыларды ойдағыдай дайындауды қамтамасыз етеді. Тәрбиелеудің, үйретудің және дене қасиеттерін дамытудың тұтас есебінде, Спорттық машықтануға тән кейбір қағидалар және жалпы педагогикалық принциптер негізінде жүзеге асады. Олардың қатарына жан- жақтылық, саналылық, реттілік, жекелілік сияқты т.б. қағидалар жатады. Спорттық дайындық - дене және ерік қасиеттерін, шеберлікті дамытып, жетілдіру жатады. Спорттық машықтанудың басты құралы есебінде қарастырылатын, дене жаттығуларын тұрақты орындаудың арқасында жүріп жатады. Олар төмендегідей үш негізгі топтарға бөлінеді. 1.	Спортшы маманданатын спорт түріндегі жаттығулар 2.	Спортшының жалпы дене дайындығының мақсаттарында қызмет ететін жан-жақты дамытатын жаттығулар; Таңдап алған спорт түрінде қолдануға келетін дене қасиеттерін дамыту үшін, сондай-ақ әдістер мен тәсілді жақсы меңгеру мақсатындағы арнайы жаттығулар. Спорттық машықтанудың қазіргі жүйесінде арнайы жаттығулар жетекші спортшылардың жаттығу тәжірибесінде кеңірек қолданыла отырып, елеулі орынға ие болуда. Арнайы жаттығулардың жәрдемші қимыл-қозғалыстардың "байланысуы" мен жекеле¬ген бөліктері үйретіліп, тұрақталады. Осымен бірге әдістерді қайталауда да дене қасиеттерінің дамуына себепші болады.
Спорттық машықтанудың басты әдісі - жаттығу, яғни қимылды немесе қозғалысты қайталап орындау әдістік-тәсілдік, моральдық, ерік және ілімдік секілді дайындықтың құралдары мен түрліше міндеттеріне қатысты одан әрі дами түседі. Спортшыны тәрбиелеу, Спорттық машықтану жүйесінде моральдық жене ерік дайындығына маңызды мән беріледі. Ол спортшының барлық жолында - оның алғашқы қадамдарынан спорттық шеберліктің шыңын бағындырғанша іске асырылады. Спорттық машықтану жоспарлау - бұл болашағы көпжылдық жоспарлау. Онда спорттық машықтану ғылыми негізделген жоспарлауға ерекше мән беріледі. Жас спортшылармен жүргізілетін жұмыстың келешегін жоспарлау өте маңызды, өйткені ол өсіп келе жатқан жас ұрпақтың дамуы мен өсу заңдылықтарын есептей отырып жаттығу барысын соларға ыңғайлап құруға мүмкіндік береді.
Державинск
Державинск — Ақмола облысы Жарқайың ауданындағы қала, аудан және Державинск қалалық әкімдігі орталығы. Іргесі 1956 жылы қаланған, 1966 жылға дейін кент болды.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Көкшетау қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 318 км-дей жерде, Есіл өзенінің сол жақ аңғарында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 7869 адам (4114 ер адам және 3755 әйел адам), 2009 жылы 6309 адамды (2960 ер адам және 3349 әйел адам) болса, 2020 жылы 5789 адамды (2716 ер адам және 3073 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарқайың ауданы елді мекендері Санат:Ақмола облысы қалалары
NGC 3817
NGC 3817 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 18 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3817 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36299, UGC 6657, MCG 2-30-12, ZWG 68.28, HCG 58C.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Лея (Цна тармағы)
Лея — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цна өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Ока су алабы өңірі өзендері
Санту-Андре (Сантьягу-ду-Касен)
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алентежу-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10696 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 74,32 км² шамасында. Халық тығыздығы — 143,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Байшу-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Бірлік (Жаңақорған ауданы)
Бірлік — Қызылорда облысының Жаңақорған ауданындағы ауыл, Ақүйек ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Жаңақорған кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде орналасқан. Сұр жусан, баялыш, күйреуік, т.б. өсімдіктер өсетін шөлді белдемде жатыр. Ауылдық округке Қызылмақташы, Қосүйеңкі және Аққұм ауылдары қарайды. Бірлік ауылы тұсынан Қызылорда — Шымкент автомобиль жолы өтеді.
Тарихы
Іргесі 1929 жылы қаланған. 1930 жылы наурызда "Бірлік" калхозы құрылды. Алғашқыда бұл колхоз Тақыркөлде құрылуы тиіс болатын, бірақ Қызылауыз Оспан деген кісі колхозды Көлтоған бойына орнатуға ықпал етті. Оспан 1937 жылы С.Қожановпен таныс болғаны үшін ұсталып, инжекенге айдалды. 1933 жылы бастауыш мектеп ашылып, 1934 жылы халықтың асарымен мектеп үйі салынды. Қызыл Отау үйі клуб салынды. 1957 жылы калхоз "Бірлік" совхозына айналды. Бұрынғы «Бірлік» қой шаруашылығы кеңшары негізінде мал шаруашылығына маманданған 10 шаруа қожалығы құрылған.
Халқы
Тұрғыны 2422 адам (2009 жылдың мәліметі). Код КАТО — 434035100.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жаңақорған ауданы елді мекендері
Саяси-құқықтық статус
Саяси-құқықтық статус — жалпы адам құқығы жеке тұлғаға нақты бостандықтар мен әлеуметтік игіліктерге кепілдік беретін саяси қатынастар жүйесінде бекітілген ережелер мен қағидаттар жиынтығы.
Адам құқығын қорғау — ұлттық құқықтық тәртіптің маңызды міндеттерінің бірі. Бірақ адам құқығын қамтамасыз етуде әртүрлі қоғамдар мүмкіндігі әрқалай. Бұл үрдіске нақты мемлекеттің тарихи, ұлттық, мәдени, саяси және әлеуметтік дамуының тағы басқа да ерекшеліктері ықпал етеді.
Аралтөбе (Семей)
1880 жылдардан бастап Абайдың екінші әйелі Әйгерімнің қыстауы қоныс тепкен. Абай Аралтөбеде 10 жылдай тұрып, шығармашылықпен белсене айналысты. Ақын шығармаларының дені осындағы қыстауда жазылды. Соның ішінде Аралтөбе Пушкин, М. Лермонтов, И. Крыловтан аударған өлеңдер де бар. Аралтөбе Семейге ұрымтал әрі бекет жолының бойында болғандықтан, Абай әдейі таңдап алған. Баласы Ақылбайдың қыстауы да Аралтөбеден үш-төрт шақырым жердегі Тышқан деген бұлақтың басына орналасқан. Әуездің мекені - Бөрілі Аралтөбеден 7- 8 шақырымдай ғана қашықтықта жатыр. Аралтөбенің көріністері мен табиғат суреттері Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясында барынша қанық бейнеленген. Абайдың бәйбішесі Ділдә мен Әйгерімнің зираты осы Аралтөбеде.
Саяси-құқықтық статус
Тарихы
Ең алғаш адам құқығы АҚШ конституциясы мен "Адам мен азамат құқығы туралы" Француз Декларациясында заңдастырылды. Бүгінгі күні адам құқықтары Біріккен Ұлттар Ұйымының негізгі бес құқықтық құжаттарында анықталып, оларға кепілдік берілген. Олар: "Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы" (1948), "Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы Пакт" (1966), "Азаматтық және саяси құқықтар туралы Пакт" (1966) және соңғысына қарасты екі Факультативті хаттама.
Жоғарыда көрсетілген халықаралық құжаттар адамның құқықтары мен бостандықтарының нақты бір мемлекет еркіне байланысты емес екендігін көрсетеді. Сонымен, бұл құжаттарда адам мемлекетпен тең билік субъектісі ретінде мойындалады. 1948 ж. Бас ассамблеяда қабылданған "Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы" адам құқы саласындағы міндеттерді дамыту жөніндегі үлкен жетістік болып табылады. Егер осы "Декларацияға" сүйенер болсақ, онда "әр адам осы декларацияда баянды етілген құқықтар мен бостандықтарды толық жүзеге асыра алатын әлеуметтік және халықаралық тәртіпке құқылы".
Аралтөбе (Семей)
Абайдың қолжазбалары мен үй жиһаздарын 1927 ж. Жағыпар Мағауияұлы тәркіден жасырып, Аралтөбедегі зираттың қасына көмген. Ол асыл мұра қолды болып кеткен. 1950 ж. М. Әуезов Қ. Мұқаметханов, Қ. Аманжолов, И. Жағыпароваларды арнайы Аралтөбеге жіберген. Бірақ тығылған қолжазбалар табылмады. Қазір Аралтөбеде Ділдә мен Әйгерімнің ақ ұлутастан тұрғызылған сағаналары бар.
Саяси-құқықтық статус
Түрлері
Адам құқығын кең мағынада екі жақты қарастыруымызға болады: теріс (негативті) және оң (позитивті). Бірінші топтағы құқық пен бостандықтар мемлекет пен басқа адамдардың тұлғаның жеке ісіне араласуына мүмкіндік бермеуге бағытталған, яғни жеке тұлғаның индивидтік бостандығының негізін құрайды. Бірінші топтағы құқықтар мен бостандықтар мемлекеттен қандай да бір ресурстарды, күштерді жүмсауды қажет етпейді. Бұл жердегі ең басты талап - жеке тұлғаның ісі мен мүддесіне кедергі жасамау, оған араласпау. Мұндай құқықтар қатарына адамның либералдық құқықтарының барлығын жатқызуымызға болады.
Позитивті құқықтарға келер болсақ, олар мемлекеттің жеке тұлғаға қандай да бір нақты әлеуметтік игіліктерді беру жауапкершілігіне негізделеді. Бұл жағдайда құқықтар кепілдігі мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық даму деңгейіне тәуелді болады.
Аралтөбе (Семей)
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы