cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пуреза (Кизьма тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Эльсниг (Саксония-Анхальт)
Эльсниг (Саксония-Анхальт) (Elsnigk) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Кётен ауданының құрамына енеді.
Авез (Пюи-де-Дом)
Авез (Avèze) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,07 км² шамасында.
Эльсниг (Саксония-Анхальт)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 719 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 82 080. Муниципалитеттің басшысы — Карл Баукус.
Авез (Пюи-де-Дом)
Коммунаның INSEE коды — 63024, пошта индексі — 63690.
Эльсниг (Саксония-Анхальт)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Авез (Пюи-де-Дом)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 205 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Белёво (Благоевград облысы)
Белёво (Бельово) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Сандански қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2824. Телефон коды — 06076. ЕКАТТЕ коды — 3784.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Рио Ранчо (Нью-Мексико)
Рио Ранчо (Rio Rancho) — Нью-Мексико штатының Sandoval округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 88901 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 190.4 км² шамасында. FIPS коды — 35-63460.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Туя (Чузики тармағы)
Туя — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чузик өзенінің сол жағалауынан 61 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Кеть өзенінің құйылысынан Васюган құйылысына дейін. Өзен саласы — Кеть, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Виттарвиль
Виттарвиль (Vittarville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55572, пошта индексі — 55150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 83 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Бискайя
Бискайя (Vizcaya, Bizkaia, Bizkaia) — Баск елі автономды бірлестігіне кіретін, Испанияның солтүстігінде орналасқан провинция. Административті орталығы — Бильбао қаласы.
Халқы
Халқы — 1,152 млн адам (2009 ж. мәліметтер).
Административті құрылым
Аудандары (комаркалар):
Сілтемелер
Санат:Бискайя
Флоренс Найтингейл
Флоренс Найтингейл (ағыл. Florence Nightingale; 12 мамыр 1820, Флоренция — 13 тамыз 1910, Лондон, Ұлыбритания) — қоғамға өз үлесін тигізген мейірбике. Жыл сайын мамыр айының 12 жұлдызында Халықаралық медбикелер күні (International Nurses Day) атап өтіледі. Бұл күні ақ халатты абзал жанды медбикелерге құрмет көрсетіліп, олардың еселі еңбектеріне алғыс білдіріп жатады. Медбикелердің кәсіби мерекесі дәл осы күні тектен текке атап өтілмейді. Бұл күні Англия елінің азаматшысы, медбике Флоренс Найтингейл (Florence Nightingale) дүниеге келген. Ол Қырым соғысында (1853—1856) өзі сияқты медбикелердің басын қосып, дүние жүзі бойынша тұңғыш қайырымдылық қызметін ашты. Қайырымдылық қызмет аясында олар соғыс кезінде жараланған азаматтарға алғашқы дәрігерлік көмек көрсетіп, ем-дом шараларын өткізген. Медбикелер тәулік бойы Түркия мен Қырым ауруханаларында оққа ұшқан жауынгерлерді емдеп, өлімнен арашалап, аяқтарына тұрғызған. Игі көмектері үшін оларға әр кез құрмет көрсетіліп, орасан зор алғыс білдірілетін. Флоренс Найтингейл ашқан қайырымдылық қызмет арқасында жауынгерлер өлімінің көрсеткіші 42%-дан 2%-ға дейін төмендетілді. Майданнан кейін өз еліне қайтқан Флоренс Найтингейл әскери медицина қызметін құрып, бар жергілікті медициналық мекемелерде ауа желдеткіштері мен су құбырларының орнатылуын талап еткен. 1860 жылы ол алғашқы медбикелердің қайырымдылық мектебін ашты.
Қолданылған әдебиеттер
1.http://massaget.kz/alemtanu/syrly-alem/1859
2.http://www.zhardem.kz/print/news/1305547797.html
Санат:Ұлыбритания қоғам қайраткерлері Санат:Ұлыбритания медиктері
Қызылдала
Қызылдала  — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Қарақозы Әбдәлиев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстікке қарай шөлді аймақта 52 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 863 адам (437 ер адам және 426 әйел адам) болса, 2009 жылы 909 адамды (446 ер адам және 463 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Сен-Сиприян (Шығыс Пиреней)
Сен-Сиприян (Saint-Cyprien) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Перпиньян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,80 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66171, пошта индексі — 66750.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10508 адамды құрады. Халық тығыздығы — 665,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Казгулак
Казгулак — Ресейдегі өзен. Ставропольск өлкесі, Қалмақ Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Айгурка өзенінің сол жағалауынан 93 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Калаус. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мәліметтерді қайта ұйымдастыру
Мәліметтерді қайта ұйымдастыру (реорганизация данных; data reorganization) — жадты немесе мәліметке қатынас құру уақытын пайдалануды оңтайландыру мақсатымен мәліметтердің логикалық және физикалық ұйымдастырылуын өзгерту процесі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Иондық ағынды
Иондық ағынды - химиялық қосылыстардың суда иондар мен еріген тұздардың негізті массасын құрайтындар түрінде (Са2+, Мg2+,	К+, НСО-3, СОз2-, Сl ) су жинау алабынан белгілі бір уақыт ішінде сумен ағып шығуы. Иондық ағындының мөлшері тоннамен өлшенеді (т/тәулік, т/ай, т/жыл). Мұхиттағы Иондық ағындының жиынтық мөлшері — 5,4 млрд т/жыл.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Машат
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Гольцкнехт-Якобсон белгісі
Гольцкнехт-Якобсон белгісі — демді ішке тартқанда кеңірдек тарамының аз диаметрдегі бірен-саран бөгде заттармен бітеліп қалған жағына көкірек қуысы көлеңкесінің жылжуы. Ортаңғы көлеңкенің жылжуы түрткі болып, жылдам дем алғанда күшпен демді ішке тартқанда және жөтел қысқанда рентгенологиялық белгі тым айқын білінеді. Кеңірдек тарамдарының буындарына екі жағынан өкпе ішіндегі және сірі қабық ішіндегі қысым тепе-теңдігін және ауа тазартқыштығының бұзылуы себепші болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Мин Юнги
Мин Юнги (민윤기; 1993 жылдың 9 наурызында дүниеге келді, Suga ретінде көбірек танымал 슈가) — оңтүстік кореялық рэпер, композитор және дыбыс продюсері. BTS бойз-бендінің негізгі рэпері болып табылады. 2016 жылдың тамыз айында өзінің жеке «Agust D» атты микстейпін Agust D сахналық есімімен шығарды.
Өмірбаяны
Мин Юнги 1993 жылдың 9 наурызында Тэгу қаласында дүниеге келді. Оның ағасы бар.
Мансабы
2013 жылы 13 маусымда Мин Юнги BTS тобының мүшесі ретінде «2 Cool 4 Skool» альбомындағы «No More Dream» трекімен сахнаға шыққан болатын. Ол BTS тобының барлық альбомдарындағы бірнеше өлеңнін сөзін және музыкасын жазған.
Жеке мансабы
Мин Юнгидің ең алғашқы жеке микстейпі 2016 жылдың 16 тамызы күні Agust D сахналық есімімен шықты. «Agust D» және «Give it to Me»  видеоклиптары YouTube канылына шығарылған болатын. Бұл видеоклиптер 12 сағаттан аз уақыт ішінде 1 миллионннан астам көрермен жинаған.
Толықформатты альбомдары
Санат:Оңтүстік Корея әншілері
Александр Сергеевич Пушкин
Александр Сергеевич Пушкин (6 маусым 1799 жыл, Мәскеу, Ресей – 10 ақпан 1837 жыл, Санкт-Петербург, Ресей) — Ресей ақыны, классикалық орыс әдебиетінің негізін салушы.
Өмірдерек
thumb|left|200px Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен өнерпаздық жолы азаттық, адамгершілік идеялары үшін аянбай күресу жолы болды. Сөз өнерін дәуірінің озат тілек-мақсаттарымен ұштастыра білуі оған әдебиетте тың жол табуға, бүкіл елдің, орыс халқының әдебиетін жаңа арнаға бұрып, әдебиетті жаңаша тұрғыда дамытып, өркендетуіне мүмкіндік берді. Александр Сергеевич Пушкиннің шығармашылығы бір жарым ғасырға созылған орыстың ұлттық әдебиетінің қалыптасу кезеңін аяқтады.
Александр Сергеевич Пушкин 1799 жылы 6 маусымда Мәскеуде дүниеге келген. Ол дворян отбасында туылып, балалық шағын Мәскеуде өткізген.
12 жасынан Царское селода (қазіргі Пушкин қаласы) лицейде оқып, ақындық шеберлігін шыңдай түсті. Лицейді аяқтаған соң Петербургке қоныс аударып, әдеби-қоғамдық өмірге белсене араласты.
Ресейде отаншылдық, азаттық идеялары кең қанат жайды. Халықтың еркіндігін, бостандығын темір құрсаумен шырмаған патшалық құрылысқа наразылық үдей түсті. Патшаға қарсы күреске шығып, батыл қимылдаған революцияшыл декабристер ескі дүниені дүр сілкіндірді. Ол болашаққа, азаттық идеясының жеңетіндігіне кәміл сенді. Декабристер көтерілісінен кейінгі жылдарда Пушкин Ресейдің әр аймағында күн санап қанат жайып, күш алып келе жатқан шаруалардың революциялық қозғалысына үнемі көз тігіп, көңіл аударды, оған үлкен үміт артты. Жаңашыл, алғыр ойлы, күрескер ақын халықтың тарихын, әдебиетін, аңыз-ертегілерді, ескі жыр-дастандарды жақсы білді, қалыптасқан бай әдеби дәстүрлерден де іргесін аулақ салған жоқ. М. В. Ломоносовтың ірі қоғамдық мәселелерді толғай білгені, Карамзиннің адамның жан сезімін әсерлі суреттеуі, В. А. Жуковский өлеңдеріндегі ерекше әуездік, сыршылдық, И. А. Крыловтың қарапайым адамның мінез-әрекетін дәл бейнелеуі, А.С. Грибоедовқа тән қоғамдық өмірді суреттеудегі шынайылық, сыншылдық, К.Ф. Рылеев поэзиясындағы отаншылдық, адамзаттық әуен, революциялық сарын - бұлардың бірі де Пушкинге жат емес екенін ап-айқын аңғарамыз. Бірақ ақынның өз тұлғасы осы аталған ақын, жазушылардың біріне де ұқсамайды. Өйткені ол орыс әдебиетіне дәуір талабына сай тың ақындық ой-сөзім әкелді, орыстық ұлттық көркем ой жүйесін керемет өнерпаздық күш жұмсап, мүлдем басқаша қалыптастырды. Сондықтан Пушкиннің терең толғайтын ойшылдығы да, лирикадағы сезімталдығы да, шебер суретшілігі де, оның шығармаларындағы отаншылдық, азаттық аңсау идеялары да, революциялық жалын-леп те бәрі-бәрі де бұрынғыдан өзгеше, жаңаша сипатта танылады.
Осы жылдары «Свобода», «Чаадаеву», «Деревня» секілді өлеңдерін, «Руслан и Людмила» атты тұңғыш поэмасын жазды. Кишинев, Одессадан кейін патшалық Ресей үкіметі Пушкинді әдеби-мәдени ортадан алыс жатқан Михайловское селосына жер аударды. Бұл тұста қаламгер өлеңмен жазылған «Евгений Онегин» романы мен «Граф Нулин», тағы басқа көптеген өлеңдер мен сын мақалаларын (1824), «Борис Годунов» (1825) тарихи трагедиясын жазды. Орыс халқының тұрмыс-тіршілігіне, халықтық сөз қорына дендей енген А. С. Пушкин шығармалары енді көркемдік-реалистік арнаға бет бұрды. Халықтың тұрмыс-тіршілігін, әдет-ғұрпын, адамдардың әр алуан мінез-құлқын терең бейнелеген «Евгений Онегин» романы «орыс өмірінің энциклопедиясы» (В. Белинский) атанды. А.С. Пушкин шығармаларының бір қыры — тарихи таным, «Борис Годунов», «Полтава», «Медный всадник» және тағы басқа да туындысы арқылы ол әрі ақын, әрі тарихшы ретінде танылды.
А. С. Пушкин Орынбор, Орал қалаларында болған кезінде (1833) қазақтың лиро-эпостық жыры «Қозы-Көрпеш — Баян сұлуды» жаздырып алып, осы тақырыпта шығарма жазуды жоспарлады. Құран сүрелерін өлеңмен жырлады.
Пушкин сан алуан жанрлық түрлерді еркін меңгерді. Әр қилы лирика өлең, поэма, әңгіме, повесть, тарихи роман, өлеңмен жазылған роман, ұсақ та, кесек те драмалық шығарма - міне, осылардың қайсысын қолға алса да, ол үлкен көркемдік шеберлік танытты. Сол дәуірдегі орыс әдебиетінің Пушкин араласпаған, ол қол тигізбеген, үлкен ықпал жасамаған, елеулі із қалдырмаған бірде-бір саласы болған жоқ. Осынша қыруар еңбегін ол небәрі 20 жылдай уақыт ішінде атқарып шықты.
thumb|right|200px thumb|left|200px Пушкин поэзиясының бұрынғы әдебиеттен ерекшелігін айқын танытатын қасиет - ондағы азаматтық, революция идеялардың қуаттылығы. Ақын Отанды сүю сезімін, «қасиетті бостандықты» аңсаушылықты айрықша қастерлеп, тебіреніп айтады. Айдауда жүрген декабрист-ақындармен өзінің пікірлестігін, ниеттестігін жасырмай, үнемі жария етіп отырады. Ол күрес жолынан еш ауытқып, айнымайды. Тек ол азаттыққа жету жолындағы күрестің жаңа мүмкіндіктерін іздейді. Қоғамдық мүддені, әр азаматтың қоғам алдындағы, халық алдындағы міндетін Пушкин енді дәл өз кезеңінің, өз дәуірінің тілек-талаптары тұрғысынан қарап, терең түсінуге ұмтылады.
Ол өзінің тұңғыш поэмасы «Руслан мен Людмилаға» ежелгі аңыз-оқиғаны арқау етіп жазғанда, немесе «Кавказ тұтқыны», «Цыгандар» дастандарында орыс адамын әр елде, әр түрлі ортада алып суреттегенде өз заманының ең күрделі қоғамдық мәселелерін қозғай білді. Соңғы дастаннан адам өмірдегі күрес-тартыстан шет қала алмайды деген тұжырымды өте-мөте аңғарамыз. Пушкин халықтың тарихи тағдыры жайлы толғанғанда оны өз дәуіріндегі қоғамдық өмірдің түйіндерін шешу міндетімен ұштастырады. «Борис Годунов» драмасындағы тарихи дамудың бетін, үлкен-үлкен кезеңдерін белгілейтін ең басты күш - халық, халықтың мүддесі, ниет-тілегі деген тұжырым - жазушының өз заманына жалғастырыла айтылған шындық.
thumb|right|200px Оның аса кесек көркем туындыларының бірі «Евгений Онегин» - шын мағынасында халықтық шығарма. Мұндағы басты кейіпкерлер төменгі таптан шыққан адамдар емес екені рас. Бірақ ең маңызды нәрсе Онегин мен Татьяна, Ленский мен Ольга - осылардың қай-қайсысы болсын қарапайым халыққа қаншалықты жақындығы тұрғысынан бағаланады, олардың халық мүддесін түсіне білуі - артықшылығы болса, халықтың ой-түсінігінен алшақтығы - осалдығы болып шығады. Мұны кезінде В.Г. Белинский ете қисынды дәлелдеп керткен болатын. Ол өз романында халықтың өмірін мейлінше толық, жан-жақты суреттейді, дворяндар мен шаруалардың өзара қарым-қатынасын да айқын көрсетеді. Халықтың күнделікті тұрмыс тірлігін, әдет-ғұрпын, әр алуан адамдардың мінез, іс-әрекетін, табиғат көрінісін, бәрін де терең және көркем бейнелегендіктен бұл шығарма шын мәнінде «орыс өмірінің энциклопедиясы» (В. Г. Белинский) болды.
thumb|left|200px Ол сол дәуірде жеке адамның қоғамдағы орны қандай деген мәселені «Мыс салт атты» дастанында, әңгімелерінде әр жағынан алып қарастырады, ол «Мыс салт атты» және «Полтава» дастандарында тарихи тақырыпты кеңінен қозғап, Ресей мемлекетінің қуаты артқанын сүйсіне жырлайды. Ақын біраз шығармаларында халықтың ертек-аңыздарын өзінше өрнектеп, халықтық поэзиядағы көркемдік ой-сөзімінің нәрін теңдесі жоқ ақындық шеберлікпін жеткізіп береді. Қарапайым халықтың, орыс шаруаларының тағдырын Пушкин «Дубровский», «Капитан қызы» сияқты шығармаларында шебер бейнелеген. Сонымен қатар ол «Пугачев тарихы» атты еңбек жазды. «Капитан қызы» және «Пугачев тарихы» романын жазар алдында ол қыруар тарихи деректер жинады, архив материалдарын зерттеді, көтеріліс болған жерлерді аралап, Қазан, Симбирск, Орынбор, Орал қалаларында болды. Көтерілісті көзімен көрген адамдардың естеліктерін, ел арасында сақталған жыр, әңгіме-аңызды жазып алды. Мұның бәрі Пушкинге шаруалардың патшаға қарсы көтерілісін, оның басшысы Пугачевтің бейнесін суреттегенде - тарихи шындықты айнытпай дәл көрсетуге мүмкіндік берді. Ол Пугачевті халықтың тап ортасынан шыққан нағыз қарапайым адамға тән қасиеттерін - ерлігін, батылдығын, ақылдылығын, қайырымдылығын сүйсіне сипаттайды. Жазушының Пугачев бастаған көтеріліске орыс шаруаларымен бірге басқа халықтар өкілдерінің - башқұрт, қазақ кедейлерінің де қатысқанын суреттеуі сүйсінерлік. Пушкин езі айтқандай, патшалық қатал заманда азаттықты, бостандықты қасиеттеп, жырлады. Ол шығармаларында халық өмірін мейлінше кең қамтып, бұқара халық пен үстем тап өкілдерін, әртүрлі топтардың адамдарын, олар өскен, өмір сүрген ортаны, табиғат құбылыстарын - бәрін де молынан бейнелейді. Оның шығармаларында лирика сезім қандай нәзік, әсерлі болса, не нәрсенің де көрініс-кейпін, бояу-түсін сөзбен мүсіндейтін суреткерлік те сондай кемеліне келген. Мұнда ірі әлеуметтік, тарихи мәселелердің тереңдігі түйінін табуға жүйріктік, қоғамдық-саяси ой-пікірлердің өткірлігі, отты лебі оқушысын баурап алады.
thumb|left|200px Пушкин әдебиетті жаңа мазмұн, тақырып идеяларымен байытып қана қойған жоқ, сонымен бірге ол әдебиеттегі өмірді суреттеу әдісін де, бейнелеу тәсілін де өзгертіп, түрлендірді. Кемеңгер ақын орыстың нағыз халықтық, ұлттық әдеби тілін қалыптастырып, жүйеге келтіру міндетін де ойдағыдай іске асырды. Пушкиннің бұл еңбегі күні бүгінге дейін маңызын жойған жоқ. Пушкин орыс тілінің бірнеше саладағы, яғни дәстүрлі болған кітаби тіліндегі, күнделікті сөйлеу тіліндегі, бай ауыз әдебиетіндегі сөздік қорын екшеп, саралап, көркем әдебиетте мейлінше мол қолдануға жол ашты. Әдеби тіл жалпы халықтық тілдің нәрі мен сөлін бойына әбден сіңіргенде ғана көркемдік қуаты артып, мөлдір таза, керемет бай тіл бола алатынын ұлы жазушы жақсы түсінді. Ол халық тілінің байлығын қалай пайдаланудың, тілді қалай өңдеп, ұстаудың тамаша үлгісін көрсетті. Оның шығармаларынан орыс тіліндегі сөздің терең мағыналылығы, бейнелілігі мен суреттілігі, тартымды әсемділігі мен қарапайымдылығы айқын сезіледі.
Қазақстанның көптеген қалаларында орыстың ұлы ақынына арналып ескерткіштер орнатылып, көшелер, мектептерге есімі берілді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:6 маусымда туғандар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:10 ақпанда қайтыс болғандар Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар Санат:Орыс ақындары Санат:Ресей ақындары Санат:XIX ғасыр ақындары Санат:XIX ғасырдағы орыс жазушылары Санат:XIX ғасыр жазушылары Санат:Ресей драматургтері Санат:XIX ғасыр драматургтері Санат:Ресей әдебиет сыншылары Санат:XIX ғасыр әдебиет сыншылары Санат:Ресей аудармашылары Санат:XIX ғасыр аудармашылары Санат:Ресей тарихшылары Санат:XIX ғасыр тарихшылары Санат:Ертегішілер
Ынтымақ ауылдық округі (Жамбыл облысы)
Ынтымақ ауылдық округі – Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Мәдімар ауылы кіреді. Облыс әкімінің 12.06.2001 жылғы №839 қаулысымен құрылған. Орталығы – Мәдімар ауылы.
Халқы
Тұрғыны 2015 адам (2009).
Рахматулло Фузайлов
Рахматулло Каюмович Фузайлов (16 тамыз 1978 жыл, Душанбе) — тәжікстандық және ресейлік футболшы. Кейін бапкерлікпен айналысты. Ағасы Хаким Фузайлов та футболшы.
Карьерасы
Карьерасында Тәжікстан, Өзбекстан, Ресей клубтарында ойнады. Футболшылық ғұмырында команданы өте көп ауыстырды, әсіресе, 2004 жылы "Шинниктен" (Ярославль) кеткен соң ешқандай клубта бір жылдан артық тұрақтай алмады. Карьерасын 2012 жылы ЦСКА-Памир клубында ойнап жүріп аяқтады.
2016 жылы азырақ уақыт осы ЦСКА-Памир клубына бапкерлік жасады.
Тәжікстан Ұлттық құрамасы сапында 1997-2010 жылдары ойнады.
Сілтемелер
Санат:Тәжікстан футболшылары Санат:Ресей футболшылары Санат:Тәжікстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тәжікстан футбол жаттықтырушылары Санат:Динамо Душанбе ФК ойыншылары Санат:Динамо Самарқан ФК ойыншылары Санат:Шинник ФК ойыншылары Санат:Алания ФК ойыншылары Санат:Лада ФК ойыншылары Санат:ЦСКА-Памир ФК ойыншылары Санат:Регар-ТадАЗ ФК ойыншылары Санат:ЦСКА-Памир ФК жаттықтырушылары
Тараз қалалық әкімдігі
Географиялық орны
Солтүстік-батысында, батысында және оңтүстігінде Жамбыл ауданымен шектессе, солтүстік-шығысында Байзақ ауданымен шектеседі.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тараз қаласы кіреді. Орталығы - Тараз қаласы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 320634 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы қалалық әкімдіктері
Лохнесс құбыжығы
thumb|right|200px|Нессидің мүсіні Лохнесс құбыжығы (Loch Ness Monster; Несси, Nessie; Nessitera rhombopteryx) — шотландық Лох-Несс көлінде үлкен құбыжық мекен етеді деген қалалық аңыз. Криптозоология ғылымы дәл осы құбыжық сияқты басқа да дәлелдебенген құбылыстарды зерттейтін жалған ғылым.
Аңыз
1933 жылдың 4 тамызнда Courier үнқағазы Лондон тұрығы Джордж Спенсэр және оның әйелінің сөздеріның негізінде жазылғын мақалада "айдаһарға ұқсас ешқашан көрмеген және тарихқа енбеген жануар" деп суреттеледі. Бұл беймәлім жануарды олар Лох акөлінің маңындағы жолда аузына жануар тістеп өтіп бара жатқандығынан көреген.Сол сияқты мақалалар кеңінен көптеп басылып,көп ұзамай ұлттық кейін халықаралық үнқағаз беттеріне "құбыжық-балық", "теңіз алыбы" немесе "айдаһар" деп шыға бастады. Кейінірек ол - Лохнесс Құбыжығы деп аталып кетті. 1933 жылдың 6 желтоқсанында Хью Грей жасаған жорасал бойынша құбыжқтың суреті Daily Express үнқағазында басылып шығады.
Дереккөздер
Санат:Шотландия Санат:Криптозоология
Әбдрезяк
Әбдрезяк — Башқұртстанның Кигин ауданындағы ауыл, Арслан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 40 адамды құрады. Пошта индексі — 452507, ОКАТО коды — 80236810002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қайық
Қайық – ескекпен, желкенмен немесе қозғалтқыш күшімен қозғалысқа келтірілетін суда жүзуге арналған шағын қатынас құралы. Қайық адамзат баласына ерте заманнан белгілі. Голландиядағы Пессе (Дренте аймағы) деген елді мекеннен археологиялық жұмыстар барысында ұзындығы 3 м орта тас (мезолит) дәуіріне жататын моноксил қайық табылған. Неолит және қола дәуірлерінде үлкен теңіздер мен мұхит жағалауларын мекендеген халықтар күнделікті тұрмыста су жануарларының терілерімен қапталған ағаш немесе сүйек қаңқалы қайықтарды пайдаланған. Қазіргі кезде қайық көбіне спорттық және кәсіптік мақсаттарға пайдаланылады. Әскери кемелердің кейбір түрлерінің атауында қайық сөзі кездеседі. Мысалы, сүңгуір қайық, канонерлік қайық, ұшатын қайық – гидроұшақ.
Дереккөздер
Санат:Адам күшімен қозғалатын көліктер Санат:Транспорт
NGC 1948
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 6 қарашада Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1948 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 85-SC85.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Сан-Франсиску-ду-Конди
Сан-Франсиску-ду-Конди (São Francisco do Conde) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Салвадор агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салвадор экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 829 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 266,631 км² шамасында. Халық тығыздығы — 111,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1697 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
IC 2303
IC 2303 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2303 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Росвэлл (Нью-Мексико)
Росвэлл (Roswell) — Нью-Мексико штатының Chaves округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 48 366 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 75.0 км² шамасында. FIPS коды — 35-64930.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Кухарский Владислав Павлович
Владислав Павлович Кухарский - 1946 жылы 3 мамырда Алматы облысының Талғар қаласында туған. Әкесі - Кухарский Павел Андреевич, марқұм, «Алматы» кеңшарының бас мал дәрігері болып жұмыс істеген. Анасы - Кухарская (Кравцова) Анна Борисовна, марқұм, балабақшаның шаруашылық меңгерушісі болып жұмыс істеген. Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтын бітірген, дене шынықтыру және спорт оқытушысы. Орыс және ағылшын тілдерін біледі.
Әскери атағы - сержант.
Діни көзқарасы - діндар.
Саяси қайраткeр ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оптимистік».
Хоббиі - салауатты өмір салты, саяжай.
Галли (Миннесота)
Галли (Gully) — Миннесота штатының Polk округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 66 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-26270.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Кухарский Владислав Павлович
Үйленген. Жұбайы - Кухарская (Пугина) Елена Константиновна (1947 жылы туған), зейнеткер. Қыздары - Галина (1972 жылы туған), Светлана (1975 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Майра Ғалымжанқызы Әбдірахманова
Майра Ғалымжанқызы Әбдірахманова (1956 жылы туған) – медицина ғылымдарының докторы (2003).
Қарағанды мемлекеттік медицина институтын (1979, қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы) бітірген. Қарағанды қаласындағы диагностикалық орталықта дәрігер-невропатолог (1990–1998), Еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар ұлттық ортасында кіші ғылыми қызметкер (1998–2002), ал 2002 жылдан Қарағанды мемлекеттік медицина академиясында кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
Дереккөздер
Санат:1956 жылы туғандар Санат:Қарағанды облысы тұлғалары Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Медицина ғылымдарының докторлары
Суды фотометрлік талдау
Суды фотомертлік талдау- судың химиялық құрамын талдау әдістерінің онда еріген заттардың мөлшері мен сәулеленудің жұтылуы арасындағы байланыстылыққа негізделген жиынтығы. Суды фотомертлік талдау спектрдің көрінетін, ультракулгін және инфрақызыл түрлеріндегі өлшеулерді қамтиды. Фотометрлік талдауда талданылатын материалдың сынамасынан өткен сәулелену шамасын оның алғашқы шамасымен немесе эталондық үлгісінің сәулелену шамасымен салыстырады.
Дереккөздер
{{wikify
{{Суретсіз мақала}}
Санат:Геология
{{Geology-stub}}
Үлкен Кендас
Үлкен Кендас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мрас-Су өзенінің сол жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Беласица (Благоевград облысы)
Беласица (Беласица) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Петрич қауымының құрамына кіреді.
Қаратау (Жамбыл ауданы)
Қаратау — Жамбыл облысы, Жамбыл ауданы, Айша бибі ауылдық округі құрамындағы ауыл. Ауыл Қаратау тауының қойнауында жатқандықтан Қаратау елді мекені деп аталады.
Беласица (Благоевград облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1102 адамды құрайды.
Қаратау (Жамбыл ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аса ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 35 км-дей жерде.
Беласица (Благоевград облысы)
Пошта индексі — 2881. Телефон коды — 07423. ЕКАТТЕ коды — 3294.
Қаратау (Жамбыл ауданы)
Халқы
Тұрғыны 635 адам (2009).
Беласица (Благоевград облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Қаратау (Жамбыл ауданы)
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) елді мекендері
Урья (Парабель тармағы)
Урья — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Парабель өзенінің сол жағалауынан 190 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Кеть өзенінің құйылысынан Васюган құйылысына дейін. Өзен саласы — Кеть, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ишкома (Шомокса тармағы)
Ишкома — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шомокса өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Атайнш (Вила-Верде)
Атайнш (Вила-Верде) (Atães (Vila Verde)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Верде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 616 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,98 км² шамасында. Халық тығыздығы — 206,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Әбілханқызы Күләш
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Дурная (Сестра тармағы)
Дурная — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сестра өзенінің сол жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Ырғыз бастауынан Сулак су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қаражар ұрысы
Қаражар ұрысы, 1916 ж. Жезқазған-Ұлытау өңіріндегі жергілікті халықғың патшалық тәртіпке қарсы көтерілісі. Көтерілісті басу үшін 1916 ж. 14 тамыз күні Атбасардан сапында 400-дей әскері бар полковник Иванов Ұлытауға қарай шықғы. Әскер Терісаққанды бойлай жүріп сегіз күннен кейін Қоскөлге, одан әрі Қарсақбайға жетті. 12 қыркүйекте Қарсақбайдан шығыска таман 60 км жерде жазалаушы әскер барлаушылары мен сарбаздар арасында алғашқы қақтығыс болды. Қазақтар 2 адамынан айырылды. Жазалаушы өскердің негізгі күші Жезқазғанға келіп, 6-7 күн тынығуға тоқтады. Қазақ сарбаздары ауылдарын Сарысу, Баятсай, Бетпақдала, Қызылжыңғыл жаққа суыт кешіріп жіберіп, жауды Қаражарда күгіп алмаққа бекінді. Қаражарды тандап алынуында оның стратегиялық маңыздынығы жапы. Осы ұрысқа қатысқан Жандәулет Ахметов ''«Қаражарды тандап алуымыздың өзінде мән бар еді. Бүйраттау екі өзенінің қосылған жері, қаулап ескен ну орман, калың камыс, біздің тұтқиылдан айқасқа араласуымызға қолайлы еді»'' деп есіне алады. Осы шайқаска 1500-дей қазақ сарбаздары әзірленді. Көтерілісшілердің жоспарынан хабардар болған Иванов әскерімен 19 қыркүйекте Қаражарды бетке алды. 23 қыркүйек күні таң ата екі қол Қаражарда кездесті. Иванов 20 қазақты пулеметпен ортаға калдырып, қалған өскерін екіге бөліп, қазақтарды қос қапталдан қоршауға алмаққа бекінді. Ұрыс бірнеше сағатқа созылды. Әскер саны аз болғанымен қаруы мықты өскердің кардай боратқан оғына төзбей сарбаздар шегініп кетті. Сарысуды бойлай он шақырымдай сарбаздардың ізіне түскенімен ешкімді таба алмай жазалаушылар кейін қайтты. Омбы Әскери округінің штаб бастығы А. Таубе Бас пттаб бастығы П. Аверьенковка 4.10.1916 ж. жөнелткен жеделхатында Қаражар ұрысы туралы айта келіп қазақтар жағынан: Осы ұрысқа катысқан сарбаздар Ш. Далабаев, Ж. Үстабаев, Ж. Ахметовтер естеліктерінде 17 сарбаз ғана ажал құшты деп жазады. Қаражардан оңтүстік-батысқа таман Жариін деп аталатын жерге осы ұрыста қаза тапқан сарбаздар жерленіп, халық ол жерді «Шейіт» атап кеткен. Қаражар ұрысы Жезқазған мұражайындағы диорамада бейнеленген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Мандурия
Мандурия (Manduria) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Таранто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 31 742 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 163 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 197 км² шамасында. Пошта индексі — 74024.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Саббьонета
Саббьонета (Sabbioneta) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Мантуя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4260 адамды құрайды. Халық тығыздығы 115 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 46018.
Кианкиз
Кианкиз (балка Кианкиз) — Ресейдегі өзен. Ставропольск өлкесі, Қалмақ Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Янкуль өзенінің оң жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Крислово (Пловдив облысы)
Крислово (Крислово) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Марица қауымының құрамына кіреді.
Кианкиз
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Крислово (Пловдив облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 894 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4137. Телефон коды — 03122. ЕКАТТЕ коды — 47086.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Пурзинка
Пурзинка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Подюга өзенінің оң жағалауынан 97 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Пуппинг
Пуппинг (Pupping) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Эфердинг округінің құрамына енеді.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Леонхард Венцельхюмер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
NGC 6411
NGC 6411 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1861 жылы 27 қазанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6411 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60536, UGC 10916, MCG 10-25-68, ZWG 300.52.
Құсмұрын кен өрісі
Құсмұрын кен өрісі – Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданындағы Баршатас ауылынан батысқа қарай 110 км жерде орналасқан алтын-мыс полиметалл кен орындарының шоғыры. Кен өрісін 1938 жылы А.Машанов және геолог Р.Мұхаметжанова мыс минералдары (малахит, азурит, хризоколла, т.б) бар барит желілерінің жер бетіне шығып жатқан сынықтары мен ұнтақтары арқылы ашты.
Геологиялық құрылымы
Түзілуі бойынша Орал мен Алтайдың колчеданды кентастарына ұқсас бұл кендер Ақбастау антиклинорийінің оңтүстік-батыс қанаты мен солтүстік Балқаш синклинорийінің ұштасқан жерінде, ордовиктің жанартаутекті-шөгінді жыныстарында қалыптасқан. Ақбастау кенін сыйыстырушы жыныстар тектоникалық қозғалыстарға байланысты меридиандық бағыттағы тақтатастану процестері әсеріне шалынған. Құсмұрында сульфидті және колчеданды кентастардан құралған екі кен қабаты бар. Кентастардың кейбір бөлігі бүтіндей сульфидтерден құралады, ал кейде олар тарамдалған және сеппелі күйде кездеседі.
NGC 6411
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Құсмұрын кен өрісі
Минералдары, құрамы
Негізгі кездесетін минералдары: пирит, сфалерит, галенит, борнит, ковеллин, т.б. Олардан мыс, мырыш, қорғасын, алтын, күміс күкірт, барий, т.б. алуға болады. Сондай-ақ Құсмұрында бұларға қоса сирек элементтерден селен, теллур, кобальт, таллий, т.б., ал Ақбастауда молибден, кадмий, сүрме, күшәла, галлий кездеседі. Кендердегі тотығу белдемінің тереңдігі 15-40 м-ге дейін жетеді. Құсмұрынның тотыққан кентастары түгел барланған. Оның кені карьер қазу әдісімен өндіріледі. Бұл кендерден алтын мен күміс алынады.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары
Майтөбе (бекініс орны)
Майтөбе – ежелгі бекініс орны. Бабата ауылының батыс жағында 7 км жерде. М-ні 1953 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі Е.И. Агеева) зерттеген. Бекіністің айналасы дуалмен қоршалған. Қазір дуалдың құлаған орны төбе болып жатыр. Төбе үстінен теріп алынған құты, сапты аяқ, керсен, көзенің сынықтарына қарағанда Майтөбе тұрғындары 11–15 ғасырларда өмір сүрген.
Сілтемелер
Санат: Қазақстан тарихы Санат:Түркістан облысы Санат: Қазақстан аумығындағы ежелгі бекініс орындары {{wikify}
Күрд мәдени орталығы
Күрд мәдени орталығы - "Барбанг" ("Рауан") қауымдастығының облыс филиалы. Алғашқы төрағасы — техникалық ғылымдары докторы, профессор У.Садықов. Мақсаты — күрд тілін, әдет-ғұрпын, мәдениетін жаңғырту және халықтар арасындағы достықты нығайту. Облыста 20 мыңнан аса күрд ұлтының өкілі тұрады. Қарасай ауданында "Курдистан", Талғар ауданында "Бахча-Гулан" (Гүл әлемі) атты ән-би ансамбльдері бар.
Қарашай-Шеркес автономиялы облысы
Қарашай-Черкес Автономиялы облысы, Қарашай-Черкесия – РКФСР-дің Ставрополь өлкесі құрамында. 1922 ж. 12 қаңтарда құрылды. Жері 14,1 мың км². Халқы 352 мың (1972). Әкімшілік жағынан 7 ауданға бөлінеді; 3 қаласы, 8 қ.т. поселкесі бар. Орталығы – Черкесск қаласы.
Табиғаты
Қарашай-Черкес Үлкен Кавказдың солтүстік беткейін, Эльбрустың батысы мен солтүстігін ала, оңтүстігінде Бас немесе Су айырық жотадан бастап, солтүстігінде Кавказдың етегіне дейінгі аралықта орналасқан. Солтүстігін Бүйір жота (ең биік жері – Эльбрус шыңы, 5642 м) алып жатыр. Бас жотада Пшиш (3790 м), Домбайөлген (4046 м), Гвандра (3984 м) шыңдары бар. Басты асулары – Клухор және Марух. Климаты биіктік белдеулерге байланысты өзгеріп отырады. Қаңтар мен ақпанның орташа температурасы тау етегінде -5 0С, биік жерінде -10 0С. Шілде мен тамыздың орташа температурасы тау етегінде 21 0С, тауда 8 0С.Аязсыз мерзім солтүстігінде 182, оңтүстігінде 50-75 күнде созылады. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 550-2500 мм. Эльбрус пен Бас жотаның жалдары мен шыңдарын мұз басқан. Басты өзендері – Кубань және оның салалары (Теберда, Үлкен Зеленчук және Кіші Зеленчук, Уруп, Үлкен Лаба). Өзендері электр энергиясын алуға, егін суаруға пайдаланылады. Облыстың солтүстігіндегі қара топырақты өңірлер оңтүстікке қарау тау орманының қоңыр топырағына және таулық шалғын топыраққа ауысады. Тау етегінде далалық өсімдіктер, таулы бөлігінде жалпақ жапырақты (шамшат, емен т.б.), өзен аңдарғарларының жоғарғы жағында қылқан жапырақты (қарағай, шырша, май қарағай) ағаштар және субальпілік, альпілік шалғын өседі. Орманы 344 мың га. Орманды және биік таулы өңірде аңдардан коңыр аю, сілеусін, орман мысығы, тау және орман сусары, жабайы шошқа, бұғы, елік, тур және ұлар, құр т.б. құстар кездеседі.
Денсаулық сақтау ісі
Облыста 1972 ж. 3,2 мың төсектік (1 мың тұрғынға 8,9 төсек) 41 аурухана болды; 561 дәрігер (628 тұрғынға 1 дәрігер) жұмыс істеді. Тау климатымен емдейтін Теберда курорты, Архыз емханасы т.б. бірнеше санаторийлер мен демалыс үйлері бар. Теберда өзенінің бас жағында әйгілі домбай алқабы – КСРО-дағы туризм мен альпинизмнің оқу және жаттығу орталығы бар. Облыста туризм мен алтпинизм жақсы дамыған. Көпке әйгілі туристік маршруттардың бірі – Кубань өзенінің аңғарын бойлай, оның Теберда өзенімен қосылысқан жеріне дейін, одан әрі Клухор ауданынан өтіп, «Северный приют» турбазасына, одан соң Кодори өзені аңғарын бойлай жүріп, Сухумиге дейін барады. Кубань өзені аңғарынан 60-тан астам туристік және альпинистік маршруттар басталады. Теберде тауында альпинистер көпшілігіне мәлім Домбайөлген қабырғасы (биіктігі 1500 м) бар.
Баспасөзі, радиохабары
Облыстық газеттері: қарашай-балқар тілінде «Ленинни байрағы» («Ленин туы», 1924 жылдан), қабарда-черкес тілінде «Ленин нур» (1923 жылдан), ноғай тілінде «Ленин йолы» (1938 жылдан), орыс тілінде «Ленинское знамя» (1918 жылдан), абазин тілінде «Коммунизм алашара» («Коммунизм нуры», 1938 жылдан). Облыстық радиохабары қарашай-балқар, қабарда-черкес, абазин, ноғай және орыс тілдерінде бір бағдарлама бойынша хабар береді.
Дереккөздер
Санат:РКФСР
Эльстер (Эльба)
Эльстер (Эльба) (Elster (Elbe)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Виттенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2599 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 085. Муниципалитеттің басшысы — Петер Мюллер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Махачқала
Махачқала (МахІачхъала,, , Махачкъала, Махӏачкъала, Магьачкъала, Махачкала, Магьачкъала, Мягьяжгъала, Mahaçqala, , , ХӀинжа-гӀала) — Ресейдің оңтүстігінде (Кавказда), Каспий теңізінің жағасында орналасқан қала. Дағыстан Республикасының астанасы. Солтүстік Кавказ аймағындағы халық саны бойынша үшінші қала және Солтүстік Кавказ федералды өңіріндегі ең үлкен қала.
Махачкала қаласының қалалық округін құрайды. Миллионға жуық адам тұратын Махачқала-Каспий агломерациясының өзегі болып табылады.
Этимологиясы
Қаланың негізі 1844 жылы Петровский бекінісі ретінде қаланды. Бұл атау аңыз бойынша, 1722 жылы парсы жорығы кезінде бұл жер I Петр әскерінің лагері болғандығына байланысты болды. 1857 жылы қала Петровск деп аталды. 1918 жылдың наурызынан сәуіріне дейін, сондай-ақ 1918 жылдың қарашасынан 1920 жылдың наурызына дейін азамат соғысы кезінде большевиктерге қарсы күштердің бақылауында болған қала имам Шәмілдің құрметіне Шәмілқала деп аталды. 1922 жылы Махачқала деп өзгертілді; атауы Дағыстандағы Кеңес өкіметін ұйымдастырушылардың бірі - Магомед Әли (Махач) Дахадаевтың (1882-1918) құрметіне берілген. Бұл атау «Махач» - «Магомед» есімінің қысқартылған түрі, ал қала болса «шаһар, бекініс» деген сөзден шыққан.
Ертедегі тарихы
Кезінде ғұндар, парсылар, арабтар «Дағыстан дәлізін» иелену үшін күресті. Бұл дәлізді иелену үшін күрес тарихындағы маңызды рөлді қазіргі Махачқаладан жақын жерде орналасқан Тарқы қаласы ойнады. Оны «Таргу» деген атпен алғаш рет VIII ғасырда армян тарихшысы Левонд атап өткен.
Тарқы XV ғасырдан бастап әлемнің ең көне қалаларының бірі Дербент қаласына керуен жолы өтетін сауда орталығы ретінде белгілі. Орта ғасырлардан бастап елді мекен Ынжы (Инжи, кейінірек Анжы) деген атпен белгілі.
Ресей империясының құрамында
1844 жылы Ынжыарқа таулы адырларында Петровское бекінісі салынды, ол 1722 жылы парсы жорығы кезінде I Петрдің осы жерлерде болғаны жайлы естелік ретінде осылай аталды. 1857 жылы қала мәртебесін алып, Петровск атауын алды.
1870 жылы жасанды айлақ пен порт салынды.
Қаланың алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорны 1876 жылы салынған сыра зауыты болды. 1878 жылы алғашқы баспахана жұмыс істей бастады. Кейінірек екі темекі фабрикасы салынды.
XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында қаланың қарқынды дамуы басталды. Дондағы Ростов—Баку темір жолы салынды, оның бойымен Петровск-Портқа пойыз қозғалысы ашылды.
thumb|left|200px|XX ғасырдың басындағы Махачқала 1897 жылға қарай қала халқының саны төрт есе өсіп, 8,7 мың адамнан асты.
1900 жылы қаладағы ең ірі кәсіпорын «Каспий мануфактура» акционерлік қоғамының қағаз иіру фабрикасының (кеңес кезінде III Интернационал атындағы фабрика) құрылысы аяқталды.
1914 жылы шағын мұнай өңдеу зауыты салынды. Халық саны өсіп, 24 мың адамнан асты, қала халық саны бойынша да, экономикалық маңызы жағынан да Дағыстан қалаларының арасында бірінші орынға шықты. Темірхан Шора қаласы Дағыстан облысының әкімшілік-саяси орталығы болып қала берді.
1915 жылдың аяғында қаланы таулы Дағыстанмен байланыстыратын Петровск — Темір Хан Шора теміржол желісі іске қосылды.
XIX ғасырдың аяғы — XX ғасырдың басында Петровскіде мұнай өңдеу мен бөшке жасау зауыттары, қағаз иіру және темекі фабрикалары, темір жол шеберханалары салынды.