cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ричард Гамильтон (математик)
Өмірбаяны
2011 жылы Ричард Гамильтонге және Деметриосу Кристодулу Шығыстың Нобель сыйлығы аталатын Шао жүлдесі математика саласы бойынша $1 000 000 көлемінде берілді. Ричард Гамильтон Пуанкаре гипотезасының математикалық теориясын жасағаны үшін марапатталды, өз кезегінде Григорий Перельман оны дамытып, дәлелдеуде қолданды.
Треффельштайн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ричард Гамильтон (математик)
Сілтемелер
Санат:Йель университеті түлектері
Коз-де-Клеран
Коз-де-Клеран (Cause-de-Clérans) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24088, пошта индексі — 24150.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Амантау (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Нұра кентінен онтүстік-батысқа қарай 97 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1963 жылы қаланған.
Шаруашылығы, инфрақұрылымы
Жерінің жалпы ауданы 57,1 мың га. 12 шаруа қожалығы мал өсірумен және егін шаруашылығымен айналысады. Ауылда мектеп, мәдениет үйі, балабақша, кітапхана т.б. әлеуметтік-тұрмыстық мекемелері бар. Өзге елді мекендермен ауыл автомобиль жолдары арқылы байланысады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданының таратылған елді мекендері
Уэйн Руни
Уэйн Марк Руни (Wayne Mark Rooney; 24 қазан 1985 жыл, Ливерпуль, Англия) — англиялық футболшы, шабуылшы. Карьерасында ұзақ жылдар бойы "Манчестер Юнайтед" және Англия Ұлттық құрамасы сапында ойнаған, бірнеше әлем және Еуропа чемпионаттарына қатысқан.
Клубтық карьерасы
Он жасында "Эвертонның" балалар клубына қабылданды. 2002 жылы 17 жасында Англия Премьер лигасындағы тұңғыш ойынын өткізді, 20 сәуір күні "Саутгемптонға" қарсы ойында тізімге ілінді, бірақ алаңға шықпады. Келесі маусымда 17 тамыз күні "Тоттенхэмге" қарсы ойында алаңға шықты, ал тұңғыш голын 2 қазан күні Англия футбол лигасында "Рексем" қақпасына соқты.
19 қазан күні, 17 жасқа толуына бес күн қалғанда "Арсенал" қақпасына алыстан теуіп гол соқты да, премьер лигадағы голдарының есебін ашты. Осы ойнда "Арсеналдың" 30 ойынға созылған жеңіліссіз сериясы тоқтады.
"Манчестер Юнайтед" сапындағы тұңғыш ойынын 28 қыркүйекте Чемпиондар лигасында "Фенербахчеге" қарсы ойында алаңға шықты. Бұл ойында Руни хет-трик жасады. Осылайша ол Чемпиондар лигасында хет-трик жасаған ең жас футболшы боп тіркелді.
2005/06 жылғы маусымда Руни Англия чемпионатында 36 гол соқты (бұл өзінің жеке көрсеткіштері арасындағы рекорды). 2007 жылы жазда 10-нөмірлі жейде Руниге берілді.
2017 жылы 21 қаңтарда "Манчестер Юнайтед" сапындағы 250-ші голын соқты да, Бобби Чарльтонды артқа тастады. Сол жылы 24 мамырда соңғы рет клуб сапында алаңға шықты. УЕФА Еуропа Лигасының финалындағы "Аякске" қарсы ойында матч соңында алаңға шықты, бұл ойында "Манчестер Юнайтед" 2:0 есебімен жеңіске жетті.
2017 жылы шілдеде "Эвертонға" қайта оралды. 12 тамызда алғашқы ойынын "Сток Ситиге" қарсы өткізіп, гол да соқты.
2018 жылы маусымда АҚШ-тың "Ди Си Юнайтед" клубына ауысты.
2020 жылы 1 қаңтар күні "Дерби Каунтиге" ауысатын боп келісім шарт жасасты.
Ұлттық құрама
2003 жылы 12 ақпан күні Англия құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді.
2004 жылғы Еуропа чемпионатында топтық кезеңде Швейцарияның қақпасына екі гол соқты.
2006 жылғы әлем чемпионаты қарсаңында жарақат алғанымен, турнирге дейін түзеліп үлгерді. Құрама ширек финалда Португалиядан пенальтилер арқылы сүрінді, осы ойында Руни алаңнан қуылды. Руни чемпионатта гол соға алмады.
2010 жылғы әлем чемпионатында да Руни гол соға алмады, ал құрама 1/8 финалда Германиядан ойсырай ұтылды.
2012 жылғы Еуропа чемпионатында дисквалификацияның кесірінен топтық кезеңнің екі ойынына қатыса алмады, үшінші турдағы Украинамен ойында алаңға шығып, ойын тағдырын шешкен жалғыз голды соқты.
2014 жылы 28 тамызда Руни құрама капитаны боп тағайындалды.
2016 жылғы Еуропа чемпионатына Руни капитан ретінде барды. 1/8 финалда Исландияның қақпасына бір гол соқты, бірақ Англия 1:2 есебімен ұтылып қалды.
2017 жылы 23 тамызда Руни құрама сапындағы карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді.
2018 жылы 15 қарашада соңғы ойынын АҚШ-қа қарсы жолдастық кездесуде өткізді.
Бентос
thumb|right Бентос (грекше βένθος — теңіз тереңдігі) — су қоймаларының түбіндегі организмдер жиынтығы. Өсімдіктер бентосы (фитобентос) тайыз жағалау зонада орналасады; жануарлар бентосы (зообентос) барлық тереңдікте болады. Бентос — көптеген балықтардың жемі. Мұхиттар мен теңіздердің, құрлықтағы суқоймасының түбіндегі саз-топырақ бетінде және арасында тіршілік ететін организмдер жиынтығы.
Түрлері
Бентос фитобентос (өсімдік) және зообентос (жануарлар) болып бөлінеді. Зообентос жануарларының мынадай түрлері бар: инфауна – грунт арасында тіршілік ететіндер (көпқылтанды құрттар, қос жақтаулы моллюскілер, тікенектерілілер т.б.); онфауна – грунт бетінде тіршілік ететіндер (моллюскілердің көпшілік түрі, шаянтәрізділер, т.б.); эпифауна – су түбінде грунтқа бекініп тұратындар (губкалар, гидроидтар, маржандар, мшанкалар, т.б.). Теңіз түбінің 1 м2 ауданына келетін Бентос биомассасы бірнеше мг-нан (терең суларда), ондаған кг-ға жетеді (тайыз суларда). Тұщы суқоймаларында Бентостар теңіздегіден аздау және оның құрамы біркелкі келеді. Мұнда қарапайымдылар, азқылтанды құрттар, сүліктер, су жәндіктерінің дернәсілдері болады. Өсімдік Бентосының негізін балдырлар (оның ішінде көкжасыл балдырлар, хара балдырлары) және кейбір гүлді өсімдіктер (шылаңдар, тұңғиықтар, т.б.) құрайды. Бентостармен көптеген балықтар, ескекаяқтылар қоректенеді. Олар тамақ және жеңіл өнеркәсібінде пайдаланылады.
Қосымша
Бентос, түптік фауна - теңіз және материктік суқоймалардың түбінде және грунтында, негізінен, жағаға жақын тұстарда мекендейтін организмдер жиынтығы. Фитобентос (өсімдік Бентосы) және зообентос (жануар, бентосы) деп бөледі.
Дереккөздер
Санат:Мұхиттану Санат:Биология
Галэна (Миссури)
Галэна (Galena) — Миссури штатының Стоун округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.8 км². FIPS коды — 29-26254.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 451 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Стоун округы (Миссури)
Сангиньейра
Сангиньейра (Sanguinheira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Кантаньеде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2158 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,69 км² шамасында. Халық тығыздығы — 77,9 адам/км².
Унлинген
Унлинген (Unlingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет.
Сангиньейра
2000 жылдан бастап Сангинхейра Фаринхейраның астанасы болып саналады.
Унлинген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2429 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 26 121. Муниципалитеттің басшысы — Рихард Мюк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Сангиньейра
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Иван Александрович Антипов
Карьерасы
"Ақжайық" клубының түлегі. 2013-18 жылдары осы клубта доп тепті. 2019 жылы қаңтар айында "Жетісуға" ауысты. Ал 2019 жылы жазда "Атырау" қатарын толықтырды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Ақжайық ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары
Жалаладдин Руми
Мавлана Жалал ад-Дин Мухаммад Руми (, مولانا جلال الدین محمد رومی, Mevlânâ Celâleddin Mehmed Rumi), әдетте Жалаладдин Руми немесе Мевляна атымен белгілі (30.09.1207, Балх, Хорезмшах мемлекеті — 17.12.1273, Конья, Коний султанаты) - ұстаз, аты әйгіді ақын-суфий. 2007 жылы ЮНЕСКО деңгейінде ұлы ақынның сегіз жүз жылдығы тойланады. Осыған байланысты 2007 жыл Моулави Руми жылы деп жарияланды.
Ұстаз ақын
Моулави, Моулана деген атты Жалаладдин Румиге оның шәкірттері берген. Арабшадан аударғанда «моулави» менің ұстазым, «моулана» біздің ұстазымыз деген мағынаға ие. Моулави Руми ақындықтан бұрын ұстаз ретінде танымал. Кәдімгі ел ішінде, жиын-той, жамағат арасында уағыз айтып, жөн көрсетіп, жол сілтеп отыратын ел ағасы, ғұлама.
Ақынның әкесі Баһоаддин Валед те сондай ірі ұстаздың бірі еді. Моңғол шапқыншылығы тұсында өмір сүрген Моулавидің әкесі туған жері Бәлхтан кетуге ұйғарған. Бәлхтан шыққан жолда Нишапур қаласында Моулави Фаридаддин Аттарды кездестіреді. Аттар сонда жас Жалаладдинге өзінің «Асрарнама» кітабын сыйлап, батасын береді. Бәлхтан шығып, қажылық сапарын өтеген Баһоаддин Валед біраз уақыт Сирия жерінде тұрып, кейіннен Конияға келіп тұрақтап қалады.
Тәбризи
Моулави Орта жастан асқан шағында Шәмс Тәбризимен жолығады, бұл оның өміріне де, шығармашылығына да ерекше із қалдырды. Тәбриздік Шәмсуддин Мұхаммад Ибн Әли Ибн Малекдод Моулавидің өмірін толығымен өзгерте алған жан. Жалаладдин Руми Шәмс Тәбризиді өзіне ұстаз тұтады.
Моулавидің өлеңдеріне қарағанда, Шәмс Тәбризи көрген түсті де біліп, оның себебі неден екенін айтып беретін сұңғыла болған екен.
Тәбриздік Шәмс — адам жанын зерттеуші, емдеуші, кез келген дертке дауа тапқан жан. Көпшілікке сөйлеген сөздері әдетте түсініксіздеу көрінетін Шәмс — Моулави үшін кемелдікке жеткен толық адамның нағыз өзі, идеал болды. Шәмсті Моулавидің өзіне ұстаз тұтқанын шәкірттері түсіне алмайды. Оларға өз ұстаздарының басқаны ұстаз тұтуы, ол аз болса, өзі белгісіз адамның алдында қызмет етіп жорғалап жүргенін көру ауыр тиеді. Көре алмаушылық пен күндеуге шыдамаған Шәмс бір рет кетіп қалады. Моулави шарқ ұрып іздеу салады. Димашық — Дамаскіде жүрген жерінен тауып алып, жалынғандай болып қайтарып алады.
Екінші кездесу де ұзаққа созылмайды. Өзі кетпейінше Моулавиге басқалардың тарапынан тыныштық болмайтынын сезген Шәмс бір түнде ешкімге айтпастан тағы да кетіп қалады. Бұл жолы Моулави қанша іздесе де оны таба алмайды. Бір деректер бойынша, Шәмсті кетуге мәжбүрлеген ақынның шәкірттері болса керек. Ал тағы да бір деректерде Моулавидің кенже ұлының Шәмстің түбіне жеткені айтылады. Қалай болғанда да, Моулави Шәмсті кездестірген соң, рухани түлеуге ұшырағаны анық. Моулави Шәмсті кездестірмей тұрғанда да өлең жазатын болған.
Бірақ Шәмс ғайып болған соң жазылған жырлар Румиге әлемдік әдебиеттен орын ойып беріп, даңқ сыйлағаны анық.
«Семаъ»
Моулавидің Шәмспен кездесуінен кейін қалдырған мұрасының бірі - "семаъ". «Моулавие» сопылық мектебінің негізін қалаған Моулави Руми жаратқанға жалбарынып Шәмсті жоқтап жүріп, ақырындап айналып басталатын, бірте-бірте үдете түсетін, соңынан бас айналып, талып түсетін жағдайға дейін шырқ айналып қозғалатын «семаъ» үрдісін қалыптастырды.
Семаъ — би емес, «семаъ» сөзінің өзі арабшадан аударғанда «тыңдау» деген мағынаны береді. Ал Моулавие мектебінен бермен қарай семаъ — адамның жан тербелісін, жан айғайын, ішкі сезімін сырнай күйімен үндестіре жеткізетін таңғажайып қимылдар жиынтығы ретінде қалыптасты. Ол сырттай қарағанда шарқ ұрып айналған биге ұқсайды. Семаъ сайып келгенде, тәннің емес, жанның шарықтауымен үндесіп жатыр.
Моулави мектебінің алып келген жаңалығы — семаъ арқылы жанның тәнді өзіне бағындыруы болып табылады. Семаъ найсыз орындалмайды.
Най — қамыстан жасалатын сырнай. Моулави сызылтып тартқан сырнай үнімен семаъның серпіліс күйіне түсіп, шыркөбелек айналып жүріп, алты кітаптан тұратын «Маснави маънави» шығармасын жырлап шыққан. Семаъға түскенде айтқан ақынның өлеңдерін алғаш оның Салахаддин атты мүриді, кейін Хисамуддин есімді хатшысы қағазға түсіріп отыратын болған.
Моулавие мектебі де, семаъ да әлі күнге жалғасын келе жатыр. Түркияда 1924 жылы Ататүрік оған тыйым салғанымен, ол елуінші жылдардан бермен қарай қайтадан жаңғырды.
Румидің нақыл сөздері
Тірі кезіңде өл, өлместен бұрын тіріл.
Біреудің сөзін қайталау түсінгендіктің белгісі емес.
Достыққа дұшпандық қылғандар адам оңбас. Ақылды адамдармен дос болыңыздар.
Ақымақ дос ақылды дұшпаннан да қауіптірек екенін біліңіз.
Өлген соң мені молалардан іздемеңіздер, ғалымдардың жүрегінен іздеңіздер.
Кейбір нәрсе қарапайым адамға мыс болып көрінгенімен, қадіріне жететін адам оның алтын екендігін біледі. Бұл әлем құдды тау сияқты.
Дегенмен жұртшылық ол сезімдерінөзі басқара алмайды.
Егер адам баласы өз өзгерісінің себебін анық біле алмаса, қалайша өзін-өзі танымақ? Мысалы он адам бір үйге кіруге талпыныс жасаса, оның тоғызы ғана мақсатына жете алуы мүмкін.
Қалған бір адам "тағдыр солай" деп, қол қусырмай, өз кемшіліктерін іздегені жөн. Ғылымды үйрету үшін алдымен соны түсінетін орта керек.
Қанша ақылды сөздер айтылғанымен, ол сөз жетім қалса, одан не пайда? Құлақ, ауыз, мұрын секілді фигуралар бірігіп адамды құрайды деп айтып жүрміз.
Тек дене рахатының соңынан қууға ұялыңыз. Жан рахаты қараңғыдағы жарқыраған күн іспетті сізді бақытты етер.
Жаңа нәрсеге қол жеткізгің келсе, пайдасыз ескі нәрселерден құтыл. Біреудің қайғысының үстінен бақыт құру мүмкін емес.
Ақылсыз адам қайғысын тілінің кесірінен жиып алады. Қайғыға тап болсаңыз, пайдасыз балағаттаудың орнына одан шығудың жолын іздеңіз.
Отбасындағы ер мен әйел тең дәрежеде қарым-қатынаста болуы керек.
Санат:30 қыркүйекте туғандар Санат:Вахшта туғандар Санат:17 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:Коньяда қайтыс болғандар Санат:Қоғамдық игілік жазушылары Санат:Парсы ақындары Санат:Тәжік ақындары Санат:Парсы философиясы Санат:XIII ғасыр ақындары Санат:XIII ғасыр философтары Санат:Түркия ақындары Санат:Тәжікстан философтары Санат:Ауғанстан сопылары Санат:XIII ғасыр сопылары Санат:Иран сопылары
Тимофеевка
Санат:Айрық беттер
Ақтайлақ
Өзен, көлдер:
Газтурбиналы автомобиль
Газтурбиналы автомобиль - газтурбиналы қозғағышы бар автомобиль.
Дереккөздер
Санат:Автомобиль
ХІ-ХV ғасырлардағы Русьтегі ағарту ісі және ғылым мен білім
Қоғамдық ой
Кінәздің, әрбір ірі каланың жылнамасы болды, оған өтіп жатқан оқиғалар жазылды. Кінәздер бір-бірімен жиі жауласатын, ал кінәз жылнамашылары өз кінәзін ақтауға, оның қарсыласын қаралауға тырысты. Кейбір жылнамашылар өз жазбалары дәлелді болуы үшін кінәз мұрағатындағы нақты көшірмелерін дерек ретінде келтіріп отырды. Бұрынғы қысқа хабарлардың орнына (кейде жылына бір жол) енді жылнамашылар көбіне оқиғалардың күн сайынғы желісін сипаттай отырып, шайқастар, дипломатиялық келіссөздер туралы егжей-тегжейлі есептер жазды. Алайда ХІІ-ХІІІ ғасырлардағы жылнамашылар өз уақыты мүддесінен асып кете алмады, кейде әділетсіз, өзімшіл болды. Соған қарамастан жылнамалар біз үшін аса маңызды тарихи дерек болып табылады. Біріншіден, оқиғалар мен тарихи қайраткерлер туралы хабарлайды, екіншіден, жылнамалар сол кездегі коғамдық ойды білдіреді. Авторлары кінәздерді тамаша адамдар етіп көрсететін кінәздік тұрғыдан жазылған жылнамалар да бар. Боярлар тұрғысынан жазылған жылнамаларда боярлар Думасымен есептеспейтін кінәздер датталады. Қала халқы мүддесі тұрғысынан жазылған жылнамалар да кездеседі. Шіркеу қызметкерлері жылнама жазғанда барлық тарихи оқиғалардың «құдайдың құдіретіне» байланыстырды. Осы идея барлық ортағасырлық жылнамаларға тән. Қарапайым халықтың мүддесін көздейтін сөзді біз жылнама беттерінен өте сирек кездестіреміз. Владимирдегі 1192 жылғы өрт туралы жазу міне осындай: «қаланың жартысы жанып кетті, өртке ұшырап, аш-жалаңаш және баспанасыз қалған адамдарды дәулеттілер малай етіп алды». Жылнамашы мұндай құлдыққа салуға қарсы шығады. XII ғасырдың аяғында Новгород кінәзіне жазған жалбарынуында Даниил Заточник қызмет дәрежесі төмен адамның үмітін білдіреді. «Даниил Заточниктің сөзі» үлкен шеберлікпен құрастырылған даналық сөздерден тұрады. Кінәз билігі туралы ол жаксы лебіз білдіреді. «Емен тамырының көптігімен күшті, сол сияқты біздің каламыз сенің басқаруыңмен күшті». Өзі жөнінде ол: «Киімім жұпыны болғанымен, ақылға баймын, қиялым көкте қыранша қалықтайды» дейді. Өзінің көп оқып, көп білетіндігін Даниил Заточник былайша түсіндіреді: «Мен, кінәз, теңіздің арғы жағасында болғаным жоқ, философтардан (профессорлардан) дәріс алғаным жоқ, бірақ әр гүлге қонып, ұясын балға толтыратын ара сияқты, мен де көптеген кітаптардан сөз бен даналық нәрін жинадым».
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Дүние жүзі тарихы Санат:Ортағасырлар
Бюксьер-ле-Мин
Бюксьер-ле-Мин (Buxières-les-Mines) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 46,95 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1077 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Түркістан музыкалық драма театры
Түркістан музыкалық драма театры – 2021 жылы Түркістан қаласында жаңадан салынған театр.
Артықтық
Артықтық  (Избыточность; redundancy) — 1) жүйенің сенімділігі мен қорғалғандығын жоғарылату үшін оған енгізілетін қосымша құралдар. Олар аппараттық, ақпараттық, алгоритмдік болып ерекшеленеді; 2) ақпараттың комбинаторлық саны энтропиядан аспайтындай шама.
Түркістан музыкалық драма театры
Театр тарихы
2018 жылдың 18 маусымында Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан облысы болып қайта құрылып, оның орталығы болып Түркістан қаласы таңдалды. ҚР Президенті Hұрсұлтан Назарбаев 2018 жылдың 28 қыркүйегі күні "Түркістан қаласын түркі әлемінің мәдени-рухани орталығы ретінде дамыту жөніндегі бас жоспардың тұжырымдамасын мақұлдау туралы" №762 қаулысына қол қойып, Түркістан қаласының жаңа дәуірі басталды. Бас жоспарған енген объектілердің арасындағы Түркістан музыкалық драма театрының құрылысын Ақтөбе облысы сый ретінде салып беретін болды. Мердігер ретінде BI Group компаниянсы таңдалды. Театр құрылысы 2019 жылы басталып, 2021 жылы аяқталды.
Артықтық
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Түркістан музыкалық драма театры
Театр тарихы
Театрдың директоры әрі көркемдік жетекшісі болып 2021 жылдың 16 сәуірде белгілі продюсер Айнұр Көпбасарова тағайындалды.
Театр актерлері
Айгерим Шарипбек, Фархат Садвакасов, Али Марат, Азат Мыңбаев, Ақ-Сұлтан Әнуарбек, Музафар Ғалымжанұлы, Шерхан Саматұлы, Ислам Жұматай, Рамазан Өмірзақ, Мерей Құдайбергенов, Қадіржан Төреханов, Болатбек Оспан, Нұрым Алжаппаров, Айя Дарибаева, Арайлым Сатыбалдиева, Нурсулу Бекжанова, Алуа Төрегелді, Аида Серикова, Қаныш Кенжеәлі, Джозеф Рахимбаев, Актан Асылбашов, Ильяс Джарылкасын, Рустам Шайхов, Еламан Әбдіқалық, Дастан Саттар, Елдос Оспанов, Бақытнұр Дүйсенбаева, Камила Алимжанова, Акылай Сыдыгалиева, Гулжанат Каламғазина, Алина Ормонбек, Аяжан Медетхан, Амина Смаилова, Айбек Боранбаев, Темірлан Еркінғалиев, Данияс Нұрқабденов, Досымжан Арқабеков, Нұрсұлтан Бермаханов, Ұланғасыр Елғонды, Мао Сакаи.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары Санат:Түркістан
Анықтамалық өлшем
Анықтамалық өлшем (Размер справочный) 1) анықтамадан алынған өлшем; 2) анықтамалық өлшем деп, бұйымды жасағанда қолданбайтын, бірақ сызбаны оқып түсіну үшін жеңілдік беретін өлшемді айтады. Анықтамалық өлшем мынадай таңбамен белгіленеді "*".
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Биолиттер
Биолиттер — организмдерінің тіршілік әрекетінен пайда болатын минералдар мен тау жыныстары.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
Зымыран (құс)
Зымыран (Alcedo atthis) – көкқарғатәрізділер отрядына жататын Зымырандар тұқымдасына жататын Зымырандар туысынын құсы. Дене тұрқы 10 – 45 см, қанатының ұзындығы 8 см-дей, салмағы 27 – 38 г. Аталығының мөлшері аналығынан ірілеу болады. Денесінің жоғарғы бөлігі қара көк түсті, басында қара және көгілдір түсті көлденең жолақтар анық көрінеді. Тамағы мен мойнының айналасы ақ, жемсауы көгілдір, бауыры жирен түсті. Тұмсығы қара, аяқтары қызыл болады. Негізінен ұсақ балықтарды жейді, одан басқа ұсақ жәндіктермен, әсіресе, инеліктердің дернәсілдерімен қоректенеді. Зымыран – жыл құсы. Ұяларын ағаштың қуысына, індерге салады. Жылына кейбір түрлері 2 – 3 мәрте көбеюге қатысады. 2 – 7 жұмыртқа салып, оны аталығы мен аналығы 21 күндей кезектесіп басады. Балапандарын тек аналығы жемдейді. Зиянды жәндіктерді жеп пайда да келтіреді.
Сипаттамасы
Зымыран - жоны металл жылтырлы, көк жасыл, бауыры қызғылтсары, тамағы ақ, кішкене денелі (35 г шамасында ) құс. Оңтүстік Еуропа, Африка, Оңтүстік Азияда қоныстанады. Қазақстанда бірінен-бірі алшақ екі алқапта: Сырдариядан Алтайға дейінгі оңтүстік- шығыста және Жайық алабында ұялайды. Ағаш-бұталы өсімдіктері бар өзендер мен көлдерді бойлай орнығады. Ұясы тереңдігі бір метрге дейін жететін інде орналасады.
Ұя бөлігі деп аталатын іннің кеңдеу жерінде аналығы домалақтау келген төрт-он ақ жөмыртқалар тауып, оларды басады. Жұмыртқадан үш аптадан кейін қызылшақа балапандар шығады. Балапандарды аталық және аналық төрт аптаға жуық ұяда қоректендіреді. Ейде алаш балапандар өргізген соң сол ұя бөлігінде екінші ет жұмыртқалап, балапан өргізеді. Сәуірдің соңында- мамырдың басында ұшяп келіп, қазанның ортасына дейін ұшып кетеді, ал кейбіреулері Қазақстанның оңтүстігінде қыстап қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Көкқарғатәрізділер
Мэйхью Генри
Мэйхью Генри (Mayhew, Henry) (1812 жыл, Лондон — 25 шілде 1887 жыл, сол жерде) — ағылшын журналисті әрі әлеуметтанушысы. .
Юриспруденцияны оқыған, алайда көп ұзамай журналистикаға келеді. 1841 жылы ПАНЧ атты аса табысты журналдың негізін қалайды. Жарқын әрі жан-жақты жазушы, «Лондонские рабочие и лондонские бедняки» (1851—62) еңбегімен анағұрлым танымал, онда Ч.ДИККЕНС пен басқа да жазушыларға әсер еткен Лондон ауданындағы жұмысшылардың бейнесі бейнеленеді. Пьеса, фарс, ертегі және романдар жазған, кейбіреуін ағасы Август Септимус Мэйхьюмен (1826-75) бірігіп жазған.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: АҚШ
Баллей
Баллей ( Ballei ) - орта ғасырларда рыцарь ордендеріне жататын аумақтық иеліктер (Тамплиерлер, Йоанниттер, Тевтондық ордендер және т.б.). Балледе бақылауды балей командирі жүзеге асырды (Тевтондық орденде - ландкомтур). Балли құрамына бірнеше командирлер кірді.
Кейде баллейлерді байлар деп атайды ( baillage ) немесе bailiwicks (bailiwick ) - латынның baiulus сөзінен шыққан сөздер, бастапқыда - «портер». Рыцарь орденінің иеленуі ретіндегі ұпайлар ұғымын сәйкесінше ортағасырлық Франция мен Англиядағы аумақтар ретіндегі кепіл және бейливиктермен шатастырмау керек.
Әдебиет
Санат:Рыцарлық ордендер Санат:Pages with unreviewed translations
Боғмала
Боғмала (Actіnomycosіs), актиномикоз — актиномицет бактериялары тудыратын малдың (адамда сирек) созылмалы жұқпалы ауруы. Ірі қарада жиі, қой мен ешкіде, жылқыда, шошқада сирек кездеседі. Аурудың қоздырушысы — сәулелі саңырауқұлақтарға жататын бір топ микроорганизмдер. Сау малға ауру малдан немесе сыртқы ортада өсіп-өнетін қоздырушылармен бүлінген сабаннан, шөптен жұғады. Әсіресе, құрғақшылық жылдары сабан мен шөп тым қатайып, малдың аузын жарақаттағанда ауру жиі байқалады. Ауруға жақтың, тілдің, жұтқыншақтың сөл бездері шалдығады. Ауырған сиырдың жақ сүйегінде томпайған ісік пайда болып, кейін ол іріңдеп, тесіледі. Кейде желін, бауыр, өкпе, т.б. мүшелерін де зақымдауы мүмкін. Емдеу үшін құрамында йод бар дәрілер және антибиотиктер қолданылады, егер ауру асқынбаса, оны хирургиялық жолмен сылып тастайды.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Медицина
Реформизм
Реформизм (réformisme) немесе реформашылдық — революцияның қажеттілігін жоққа шығаратын, таптық ынтымақтастығын жақтайтын және рефорлар көмегімен капиталистік қоғамды «жалпыға ортақ игілік» және әлеуметтік әділеттік қоғамына айналдыруды көздейтін немесе бірқатар реформалар жасау жолымен буржуазиялық қоғамдық жүйе шегінен шықпай оның «социализмге» эволюциялық «енуін» қамтамасыз етуді көздейтін саяси ағым.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Пируэт
Пируэт (ріrоuеttе) - бишінің бір орнында толық айналуын (немесе бірнеше айналуын) анықтайтын балет ұғымы. Ол денеге айналыс қозғалысын тудыратын түрлі әдістер арқылы іске асырылады. Жеке пируэттер бір-бірімен би адымдары (қ. Па) арқылы байланысады. Мүндай жағдайда биші кезекті пируэт қатарын орындай отырып бір түзудің бойымен немесе шеңбер жасай қозғалады.
Иван Антонович Костин
Иван Антонович Костин (17.6.1917, Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы Петровка ауылы – 2006) – биология ғылымының докторы (1975). Ғылыми еңбектері қауіпті зиянкестерді, әсіресе, дендрофаг қоңызын және басқа да ағаш діңін мекендейтін жәндіктерді жою шараларын зерттеуге арналған. 28 ғылыми еңбектің, оның ішінде 2 монографияның авторы. 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Роббинстон (Мэн)
Роббинстон (Robbinston) — Мэн штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 525 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 87.3 км² шамасында. FIPS коды — 23-63275.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Ақсүйек (ойын)
thumb| Ойын үстіндегі жастарАқсүйек ойыны — қазақтың ұлттық ойындарының бірі.
Ойын барысы
Жігіттер мен қыздар жиналып, жаздың айлы түнінде ашық далада ойнайды. Ақсүйек ойнына малдың ақсөңкелеп қураған жілігі немесе қабығы аршылған, ұзындығы екі қарыстай жұмыр ақ таяқша пайдаланылады. Жиналғандар екі топқа бөлінеді. Ойынды бастау жеребе тастау арқылы анықталады. Содан кейін ойын бастаушы ақсүйекті бар пәрменімен алысқа лақтырады. Жастар таяқты іздеуге кіріседі. Оны тапқан ойыншы өз серіктеріне дыбыс беріп, сөреге қарай жүгіре жөнеледі. Серіктері оның тосқауылға тап болмауына көмектеседі. Қарсыластары қалайда ақсүйекті тартып алудың амалын жасап бағады. Ақсүйекті тартып алса, өздері де біріне-бірі қол жалғап, сөреге жетуге ұмтылады. Бұл тартыста ақсүйекті сөреге жеткізген топ жеңген саналады. Ойын шапшаңдыққа, ұйымшылдыққа баулиды. Ақсүйек бірін-бірі ұнатқан жастардың оңаша кездесуіне дәнекер де болған. Ертеде «Ақсүйек» ойынын той-томалақ жасаған үй иелері ұйымдастыратын. Ондай кезде алдымен айтыс, ән-жырға кезек тиеді. Үлкендер жағы жастарға тәлім айтып, қисса-дастандар оқитын болған. Соңында, тықыршып тұрған жастардың ойынына кезек тиеді. Ақан сері Ақтоқтысымен, Абай Әйгеріммен, Біржан Ләйлімен ақсүйек арқылы табысқан деседі.
Ал заманымыздың белгілі композиторы Алтынбек Қоразбаев ұлттық ойын жайлы ән де шығарды: Қызыл бешпент үстінде, Қынама бел шашбаулым. Алтыбақан тебуге Сұранайын мақтаулым, шашбаулым. Ай толықсып аспанда Туған кезде, шашбаулым. Ойнаймын деп Ақсүйек Қуана бер мақтаулым, шашбаулым.
Ақсүйек айлы түндерде ойналатын жастардың кен, таралған дәстүрлі ойыны. Ақсүйек ойынында лақтырылатып сүйектің өзі «ақсүйек» деп аталады. Бұл ойынды ай жарық түндері, көбінесе жаздыгүні қыз бен жігіт, бозбалалар ауыл сыртында ойнайды. Мал келіп, қораланып болғаннан кейін күзеттүнінде ауыл шетінде ойын басталады. Ойынға ертеде ірі қараның жілігі пайдаланылған.
Ақсүйек ойынының бірінші нұсқасы
Ойыншылар екі жақтан жарты шеңбер жасап жиналады. Ойыншылар саны алты адамнан кем болмауы керек (И.И.Ибрагимов). Кейде суйек орнына сиырдын қылшығынан құмға езіліп жасалған жүн доп қолданған. Келісім бойынша бір ойын жүргізуші таңдалып алынады. Ол бір таяқты кезектесіп «ұстасу» арқылы ойыншылар екі топқа бөлінеді де ойынды бастайды. Екі топтың да ойыншылары киімдерін шешіп, екі жаққа үйіп кояды. Содан кейін ойын бастаушы ақсүйекті немесе жүн допты алады да, барынша алысқа лақтырады. Сүйек лақтырылған соң оны іздеп жан-жаққа жүгіреді. Ойынға қатысушылар Ақсүйекті лақтыруға оны ұстап алуға немесе түскен жерінен тауып алып, үюлі тұрған қарсыластарының киімдеріне барып бір-бір заттан алып кетуге тырысады. Ал, қарсыластары болса, оларға кедергі жасап сүйекті немесе допты тартып алып, оз қарсыластарының киімдеріне қарай умтылады. Қарсыластары сүйекті немесе шарды бір-бірлеріне лақтырып беру арқылы қарсыластарының тымақ немесе аяқкиім сияқты заттарын алып өз жақтарына қашып келуге тырысады. Осылай ойын бір жақ жеңгенше жалғаса береді. Сөйтіп А.-ті қай топтың ойыншысы сөреге жеткізсе, қарсы топтағыларға жеңілген есебінде айып салынады. Ойын кезінде басқа сүйекті пайдалануға болмайды.
Ақсүйек ойынының екінші нұсқасы
Екі топқа бөлінген ойыншылар өз араларынан бір адамды «қарақшы» ретінде сайлап алады. Ойын басшысының біреуі ақсүйекті алады да, оны барынша алысқа лақтырады. Екі топтың ойыншылары теріс қарап тұрады да, лақтырылған сүйектің жерге түскен дыбысы естілгенге дейін орындарынан қозғалмай турады. Сүйек жерге түсе салысымен, сол жакка қарай екі топтың да ойыншылары түгел іздеп тауып әкелуге кіріседі. Сүйекті тауып алған адам үш рет «Ақсүйек» деп айқайлайды да «қарақшыга» қарай жүгіреді. Басқалары болса, А.-ті тауып алған адамға қарай жүгіріп, онан тартып алмаққа умтылады. Егер ала алмай қалса, онда ол өзі барып «царацшыга» тапсырады. Содан кейін екінші топтың ойын басшысы сүйекті лақтырады. Қайсы топ сүйекті көп лақтырса, сол топ жеңген болып саналады. Алдын ала ақсүйекті қанша рет лактырулары керек екендігін келісіліп алынады. Жеңгендер жеңілген топты мазақтап, «Алай аттым, бұлай аттым, ақсүйекті жалат- тым» деп қолдарын соға мазақтайды. Ақсүйек ойынында отқа табыну, табиғаттың жандануы және табиғат мезгілдерінің ауысуы, осыған орай, шаруашылық маусымның ауысуы көрініс тапты.
Дереккөздер
Санат:Терминология Санат:Мәдениет Санат:Ойын-сауық
Графикалық редактор
ГРАФИКАЛЫҚ РЕДАКТОР (Графический редактор; graphics editor) -
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Billedmanipulation Retouche d'image Digitale beeldbewerking Fotomanipulasjon Bildbehandling การประมวลผลภาพดิจิทัล
Фазалық түрлену
Фазалық түрлену - Химиялық қосындылардың химиялық құрамын өзгертпей-ақ өз құрылымы мен қасиеттерін өзгерту процесі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Салауат-совхоз
Салауат-совхоз — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы қыстақ, Бурангул ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ритуал
Ритуал - салт жоралары, әдетғұрып түрі, символикалық жүріс-тұрыстың күрделі формасы, белгілі әлеуметтік және мәдениеттік құндылықтарды көрсететін реттелген іс-әрекеттің жүйесі.
Планеталық геоморфология
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Ритуал
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Сәдуақас Хасенұлы Боқаев
Дереккөздер
Санат:1907 жылы туғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:КСРО математиктері Санат:Қазақстан математиктері
Асыл Тұрсынбекұлы Шубай
Асыл Тұрсынбекұлы Шубай 1971 жылы 4 желтоқсанда Алматы қаласында туған. Қазақ.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1971 жылы туғандар
Дөңгелек қалың
Л.Ф. Баллюзектің пікірінше, Д. қ. - бар-жоғы 10 бас малы гана бар ең кедейлердің арасындағы мөлшер. Ол бүл көрсетілген қалыңмал түріне келесідей мысал келтірді: 100-ден 150 аралығындағы ірі қара малдың саны ең жоғары топты қүрады, оны ірі байлар берген. 75-100 мал басын қүрайтын қалыңмалды дәулеттілер төледі. Орта¬шалар баламалы цалыңга 20-40 мал басын атаган. Ең ке¬дейлер Д. қ.-ға 7-ден 9 бас ірі қара мал берді. Уақыт өткен сайын, ягни эрбір ұрпақ ауысқан сайын қалыңмалдың бастапқы күрамы мен түрі үнемі өзгеріске үшырап от¬ырды. Д. қ.-да царамал, басжацсы, сүтацы, тоймал, ілу сияқты калыңдықтың қүны деп есептелетін кәде-сыйлар қарастырылмаған десе де болады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Іле көмір алабы
thumbІле көмір алабы, Төменгі Іле көмір алабы, Алматы облысы Балқаш ауданы Бақанас кентінен солт.-батысқа қарай 160 км жерде Іле өз-нің Балқашқа құяр сағасында орналасқан. Алапты “Волковгеология” өндірістік бірлестігі ашқан (1973). 1981 – 87 ж. осы мекеме І. к. а-на барлау жүргізіп, нақты қорын есептеді. Алапта Төменгі Іле, Балатопар, Орта Бақанас және Керіөлең кен орындары бар. Олардың ішіндегі ең ірісі – Төменгі Іле кен орны. Көмірлі түзілімдердің жасы бастапқы-ортаңғы юралық, қалыңд. 50 – 200 м болатын 4 циклге бөлінеді. І, ІІ және ІІІ циклдер тек Төменгі Іле ойысының батыс жарылымдарында тараған. І цикл түзілімдерінде қалыңд. 0,2 – 1,1 м, саны 7 – 10-ға дейін қоңыр көмір линзалары мен қабатшалары кездеседі. Негізгі жұмыстық көмір қабаты ІV циклдің жоғ. жағында орналасып, ойыстың барлық алаңында (ауданы 560 км²) таралған. Қабаттың қалыңд. 1 – 2 м-ден 58,3 м-ге дейін, жатыс тереңд. 160 – 330 м. Ойыстың орт. және оңт.-шығыс бөліктерінде 240 км² алаңдағы қабаттың құрамында тау жыныстары жоқтың қасы (1%-ға жетпейді) және құрылысы қарапайым болып келеді. Көмірлі шоғырды қалыңд. 60 – 80 м, құрамы құм-гравийлі тау жыныстары мен саз қабатшаларынан тұратын ортаңғы юралық түзілімдер жауып жатыр. Балатопар кен орнында қабаттың қалыңд. 21,8 м, жатыс тереңд. 180 – 230 м; Кертбел (Жиделі) ойысында – 22,4 м, тереңд. 400 – 430 м; Орта Бақанаста – 14,1 м, тереңд. 540 – 560 м болады. Алаптың көмірі қоңыр (маркалары Б1 – Б3), фюзен типті, өз бетінше жануға қабілетті, нашар тақталанады. Ылғалд. 23,8 – 44%, күлділігі 10 – 25% (орташа 15,94%). Көмірінің жалпы қоры 10,9 млрд. т. Төменгі Іле кен орнынан ашық және шахталық әдістермен көмір өндіріледі.
Пайдаланылған cілтемелер
Ә. Байбатша
====
Санат:Тарих
Зырянов кенді ауданы
Зырянов кенді ауданы – Шығыс Қазақстан облысындағы (Кенді Алтай) бір топ полиметалл және мыс кендері шоғырланған өңір. Бұл өңірдегі алғашқы қорғасын кенін 1791 жылы орыс геологы Г. Зырянов ашқан. 1795 жылдан үздіксіз кен өндіріліп келеді.
Геологиялық құрылымы, сипаты
Мұнда ең ірі Зырянов кенінен басқа ондаған кішігірім кен орындары бар. Олар әр түрлі генетикалық және морфологиялық типке жатады. Бірқатары (Зырянов, Путинцев, Грехов, Богатырев, Малеев, Сажаев, тағы басқа) ортаңғы девонның құмтас, алевролит, тақтатас, эффузив, пирокластық жыныстар бойына орналасқан. Бұл жыныстар ендік бағытқа созылған Зырянов антиклиналін құрайды. Кен денелері осы антиклиналь бойында Березовка және Маслянка шоғырлары арасындағы жарылымдар мен қабатаралық қуыстарда көлбеу бұрыш, линза пішіндес болып түзілген. Кен құрамында мырыш, қорғасын, мыс бар. Майда кен орындарының (Бұқтырма, Долинное тағы басқа) қоры шамалы, кені кедей.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары Санат:Полиметалл кендері
NGC 4317
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 13 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4317 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Рикки Субагжа
Рикки Субагжа (Ricky Subagja; 27 қаңтар 1971 жыл, Бандуң, Ява аралдары) — индонезиялық бадминтоншы, 1996 жылғы Олимпиада чемпионы (Рекси Майнакимен бірге жұптасып). 1993, 1995 жылы әлем чемпионы атанды. Төрт рет Азия ойындарында топ жарды.
Санат:Алфавит бойынша бадминтоншылар Санат:Индонезия бадминтоншылары Санат:Бадминтоннан әлем чемпиондары Санат:Бадминтоннан Олимпиада чемпиондары Санат:Индонезия Олимпиада чемпиондары Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Бадминтоннан Азия ойындары чемпиондары Санат:Индонезияның Азия ойындары чемпиондары
Иван Андреевич Булыгин
Иван Андреевич Булыгин - совет физиологы, беларус физиологтары мектебінің негізін салушы. БССР ғылым академиясының акадимигі, биология ғылымдар докторы, профессор, БССР-інің еңбек сіңірген ғылым қайракері. 1940 жылдан КПСС мүшесі. 1931 ж.
Қазақ қыздарының ұлттық бас киімі
thumb|left|360px|Бөрік. Қазақ қыздар үшін бас киім кию міндетті болмаған, бірақ XIX ғасырдың ортасынан бастап мұндай бас киімді кигендері байқалады.
Иван Андреевич Булыгин
Қызмет жолы
Ленинград мал дәрігерлік институтын бітірген. 1948-1950 ж. КСРО Мед. ҒА-да, 1950-1953 ж. КСРО ғылым академиясының Ленинградтағы физиологиялық институтында аға ғылыми қызметкер. 1953 жылдан БССР ғылым академиясының физиологиялық институтының директоры және жалпы физиологиялық лабороториясының меңгерушісі. 1969 жылдан БССР ғылым академиясының Биология ғылымдары бөлімінің  академик-секретары. Негізгі еңбектері ми және жұлынның рефлекторлық қызметін және оған ішкі органдардағы орталыққа тепкіш нервтердің  әсерін зерттеуге арналған. Миды зерттеу жөніндегі Халықаралық қоғамның мүшесі, БССР физиологтар қоғамының председателі, Бүкіл Одақтық  физиологтар қоғамының президиум мүшесі.
Қазақ қыздарының ұлттық бас киімі
Зерттеушілердің мәліметтері бойынша қыздардың "скуфьясы" үшкір болған және ер адамдардың тақияларынан көп ерекшелігі болмаған. Қыздардың тақиялары қыздық дәуреннің белгісі іспетті асқан ұқыптылықпен, зерлі тігістен басқа да әртүрлі моншақтармен, күміс теңгелер, маржан тастармен әшекейленетін болған. Төбелеріне жіп шашақтар, ұсақ моншақтар немесе тұмар ретінде үкі тағылған.
Қыздардың тақиясын қызыл, күлгін, жасыл, тағы басқа бір түсті шұға, барқыт, мауыты сияқты кездемелерден, өңді маталардан қабаттап сырып тіккен. Тақия төбесі, әлбетте, төрт сай немесе дөңгелек келеді. "Таңдай", "ирек", "қабырға" тігістермен сырылып, жібек, алтын, күміс,, зер жіптермен кестеленіп, моншақ асыл тастармен безендіріледі. Үкінің үлпілдек қауырсынын әсемдік үшін және тұмар ретінде тақияның төбесіне қадайды. Үкі қадалған тақия қазақ қыздарының ерекше ұнатып киетін баскиімі болған.
Қыздардың киетін тақияларын Маңғыстауда "телпек", шығыс Қазақстанда "кепеш" деп атайды.па, жақ алқа тәрізді тізіліп, баскиімнің етегін шашақтап тұрады.
Қыздар кепеші - Қыздар кепешінің қабырғасы (керегесі) биік, төбесі дөңгелек формада жасалған. Ою-өрнектердің қай түрімен де әшекейлеуге, жылтырақ таналар, моншақ түйреуіш, маржан, меруерт тізбелермен көркемдігін арттырады. Төбесіне торғын жібек шашақ төгіліп немесе, үлпілдек үкі қадалады.(Халел. Н.Ұлттық мирас).
Сораба - қыздар киетін тақия тәріздес баскиім. Кәдімгі тақиядан айырмашылығы артында салпыншағы бар, қабырғасының айналасына шашақ тағылады, бақсылардың баскиіміне, күләпараға, сәукелеге ұқсас солардың элементтерін қамтыған баскиім. Қыздарға көз сұқтан сақтану үшін "ырымдап" кигізеді. Содан да: "Қыздар киер сораба, салбыратып шашағын, жаман жігіт бүлдірер өз отбасын, ошағын", - деген халық өлеңінде үзінділер кездеседі.
Жырға - әйелдердің сәнді баскиімі, асыл тастармен, ақық моншақтармен әшекейленіп тігіледі. Ол, әдетте, көп салпыншақты, түсті меруерт тастардың жарқырауық сәулесімен құбылып, адамның бет-бейнесін ажарландырып, бет моншақ, шұбырт
Бөрік - аң терісінен тігіліп, жиегіне жұрын жүргізіліп, жұқа жүн не жібек материалмен тысталған құлақсыз келген, ерлер де қыздар да киетін баскиім. Оның жазғы қысқы түрлері болады. Жаздық бөрік, аң терісінен жұқа әрі жеңіл етіп тігіледі. Қыстық бөрік астарына жүн, мақта сырып салып, барқыт, пүліш, атлас сияқты маталармен тысталады.
Қазақта бөріктің әр руға тән өзіндік үлгілері болған. Қарақалпақ, қырғыз, башқұрт, татар, ұйғыр, орыс т.б. халықтар да бөрік киген. Ол халықтарда тебетей //төбетей аталатын бас киімі туралы сөздіктерде Даль "татарская ермолка" десе, Дмитриев "шығыс қалпағы", Қ.Жұбанов " төбе-верх, голова+тей-суффикс" дейді. В.В. Радлов : "Татар: түбәтәй, түбә-верхушка" деп дәлелдейді.(Опыт словаря тюркских наречии.) Бұл турасында тілші Ә.Алмауытова: "Уәждділік негізінен туынды сөздерге тән болғандықтан, тебетей туынды сөзінің уәжі адамның бұл киімді төбесіне киетін қызметімен байланысты сияқты", - дейді.
Қыздарға арналған бөрік сырты мақпал, пүліш, барқыт сияқты қалыңдау, қымбат бағалы матамен тысталып, тігіледі. Жиегін қымбат бағалы аң және мал терілерімен көмкереді. Соған сай ерекше бағаланатын ерекше кәмшат бөрік, құндыз бөрік, жанат бөрік, қарсақ бөрік, сусар бөрік, түлкі бөрік, күзен бөрік және оқалы бөрік, деп аталатын түрлері ертеректе әркімнің ұнатып киетін баскиімі болғанға ұқсайды.
Бөріктің жұрындалған терісіне қарай сан алуан түрге бөліп атайды: алтай қызыл бөрік, қамқа бөрік, қазақы бөрік, қарқаралы бөрік, құлын бөрік, құндыз бөрік, құрайыш бөрік, құс бөрік, мари бөрік, нар өркеш бөрік, ноғай бөрік, оқалы бөрік, сәукеле бөрік, шеркеш бөрік, шоқты бөрік, шоппаш бөрік т.б. түрлері бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ұлттық киімдері
Марк Вильмотс
Марк Вильмотс (Marc Wilmots; 22 ақпан 1969, Донгельберг, Бельгия) — бельгиялық футболшы, шабуылшы, жаттықтырушы. Бельгия және Кот-Д'Ивуар құрамаларын жаттықтырды.
Ойыншы карьерасы
1990-2002 жылдары Бельгия құрамасында ойнады. 1998 жылғы әлем чемпионатының екінші ойынында Мексиканың қақпасына екі доп соқты.
2002 жылғы әлем біріншілігінде топтық турнирдің үш ойыннында да гол соқты. 1/8 финалда Бразилияның қақпасына соққан таза голын төреші түсініксіз себептермен есептемей тастады.
Карьерасында төрт бірдей әлем чемпионатына қатысты. "Мехелен", "Стандард", "Бордо", "Шальке" клубтарында доп тепті.
Бапкер карьерасы
"Шальке" клубында ойнап жүріп, 2003 жылы футболшылық карьерасын аяқтады да, келесі жылы бапкерлікті де осы клубты жаттықтырудан бастады.
2017 жылы Кот-Д'Ивуар құрамасының бас жаттықтырушысы боп тағайндалды. Бірақ 2018 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуінде құрама финалдық турнирге жолдама ала алмады да, ол қызметтен де босады.
Сілтемелер
Санат:Бельгия футболшылары Санат:Стандард Льеж ФК ойыншылары Санат:Мехелен ФК ойыншылары Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары Санат:Шальке-04 ФК жаттықтырушылары Санат:Бордо ФК ойыншылары Санат:Сент-Трюйден ФК ойыншылары Санат:Сент-Трюйден ФК жаттықтырушылары Санат:Кот-д'Ивуар Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Бельгия футбол жаттықтырушылары Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Әліби Жангелдин көшесі (Астана)
Әліби Жангелдин көшесі (Астана) - Ә.Жангелдин көшесі Сарыарқа даңғылынан басталып, Жеңіс даңғылын, Желтоқсан, Бейбітшілік, М.Әуезов, С.Торайғыров, Ш.Айманов, Ж.Аймауытов, Р.Қошқарбаев көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 2575 м. Әліби Жангелдин (1884-1953) - мемлекет қайраткері. Торғайдағы кәсіптік училищеде, Қостанайдағы екі сыныптық орыс-қазақ училищесінде оқыған. Ә.Жангелдин Ресей патшасының 1916 жылғы маусым жарлығына қарсы Торғай қазақтарының көтерілісін қолдап, Торғай қаласын қоршауға қатысты. РКФСР Халық комиссарлар кеңесінің шешімімен Торғай облысының төтенше соғыс комиссары болып тағайындалады. 1922 жылы Орынбордан шығып Торғай, Атбасар, Ақмола, Павлодар, Семей бағытында жол жүріп өткен Ә.Жангелдин басқарған қызыл керуен Азамат соғысынан зардап шеккен халық шаруашылығын қалпына келтіру, ауылдарда мәдени ошақтар ашу, мектеп, аурухана жұмыстарын жандандыру ісінде бірқатар шаралар атқарды. Бұл көшеде ҚР Төтенше жағдайлар жөніндегі министрлік орналасқан.
Монтебелло-Ди-Бертона
Монтебелло-Ди-Бертона (Montebello di Bertona) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1120 адамды құрайды. Халық тығыздығы 53 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 65010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Королёв Евгений Евгеньевич
Евгений Евгеньевич Королёв (14 ақпан 1988 жыл, Мәскеу, КСРО) — орыс теннисшісі, 2010 жылдың қаңтар айынан бастап Қазақстанның намысын қорғайды.
Королёв – Анна Курникованың туған жиені, олардың аналары апалы-сінілі болып келеді. Әкесі Евгений ұлы Евгенийды 4 жастан өзі тенниске бағыттап үйреткен. Үш тілді толық меңгерген : ағылшын ( жеті жастан таныса бастаған), неміс, орыс тілдері.
2010 жылдың қаңтар айынан бастап Қазақстанның намысын қорғайды. Сол сәтте Королёв әлемнің 53-ші ракеткасы болған, және де Ресейдің 4-ші ракеткасы болған жағдайы бар. Королёвқа дейін Қазақстан Республикасы жалауының астында Андрей Голубев, Михаил Кукушкин, Юрий Щукин, Ярослава Шведова, Галина Воскобоева  деген алғашқы ресейліктер теннис алаңында өнер көрсетіп жұрген.
Спорттық карьерасы
Төрт жастан Лужникида теннис ойнауды бастаған, 6 жасында Лариса Преображенская тобына түсіп Мәскеу қаласы Ширяев алаңындағы ең әйгілі корттарда жаттыққан. 10 жасында отбасымен Германияға қоныс аударып, осы уақытқа дейін әкесі Евгений басқаруымен, және де ағасы Алексеймен жаттығады. 15 жастан бастап Германияда челленджерлерге қатысып кәсіби турларда ең бірінші жеңіс сандарын жинай бастады. Ең қадыр тұтатын теннисшылардын ішінде Пит Сампрас, Андре Агасси, Стефан Эдберг. 2005 жылдан кәсіби теннисшы болды.
Евгений Королёвтың челленджер турнирларында 5 рет жеңіске жетті (3 рет Ахенде жеңген):
2009 жылдың наурыз айында американың Делрей-Бичеде карьерасында алғаш рет, квалификациядан өтіп АТП турнирында финалға шықты, әйтсе де іріктелген сеткада 1-ші орында болып өнер көрсетіп жатқан америкалық  Марди Фишке 5-7,  3-6 есебімен ұтылды. АТП турында осы финал 100-ші болып есептелді ( 47 жеңіс – 53 жеңіліс ).
Қызықты фактілер
2010 жылдың 10-шы қаңтарына дейін Королёв қазақстандық теннисшы болуға шешім қабылдағанына қарамастан ( Ресей Федерациясының президенті Шамиль Тарпищев осы жайлі спорттық басылымдарға хабарлаған), 2010 жылдың 15-ші қаңтарындағы Тарпищевпен ұсынылған спорт, туризм министрының орынбасары Г.П. Алёшинмен мақұлданған «2010 жылға теннистен Ресей Федерациясының спорттық  құрама  командасына кандидаттар тізіміне» Королёв  №6-шы болып негізгі құрамына кірген.
Очью
Очью — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 161 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Михаил Михайлович Токарев
Михаил Михайлович Токарев - (23.8.1948 ж.т., Семей қ.) - актер, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі. 1970 ж. Новосибирск театр училищесін, ҚазҰУ-ды бітірген. 1973 жылдан Орыс академия драма театрының актері. Театр қайраткерлері одағының вице президенті қызметін атқарған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Арагуатинс
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 936 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2297,3 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,03 адам/км².
Тарихы
Қала 1989 жылы құрылған.