cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ақшыл көк қаргүл
Өсетін жері мен таралу аймағы
Қазақстанда Алтай, Тарбағатай жоталарында, Жетісу, Іле, Қырғыз, Кетпен (Ұзынқара) жотасында, Батыс Тянь-Шаньда кездеседі.
Теңіз деңгейінен 2200-3400 м биіктіктегі альпілік белдеулерде өседі.
Дереккөздер
Санат:Сарғалдақтар тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
Рокфорд (Мичиган)
Рокфорд (Rockford) — Мичиган штатының Kent округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4626 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.8 км² шамасында. FIPS коды — 26-69080.
Апиын соғыстары
“Апиын” соғыстары – Батыс Еуропа елдерінің Қытайға қарсы жүргізген соғыстары. Бірінші “апиын” соғысы 1840 – 42 жылдары болды. Соғысты Англия бастап, Қытайды тәуелді елге айналдыру мақсатын көздеді. 1840 жылы маусым айында басталған соғыстың сылтауы ағылшын отаршыларының контрабандалық жолмен сауда жүргізіп тұрған апиындарың1839 жылы Қытайдың үкімет комиссары Линь Цзэ-сюйдің жоюы болды. Ағылшын және Қытай әскери кемелерінің арасындағы қарулы қақтығыстар 1839 жылдың соңында-ақ басталып кеткен еді. 1842 жылы ағылшындар Сянган (Гонконг) аралын, Динхай, Нинбо, Сямынь, Шанхай, Чжэньцзян қалаларын басып алды және 1842 жылы тамызда Нанкинге таяп келді. Қытай халқы басқыншыларға қатты қарсылық көрсетті (Гуандуньдегі шаруалар қозғалысы). Алайда Цинь үкіметі елді қорғауды ұйымдастыруда қабілетсіздік танытып, халықтың қолдауын пайдалана алмады. 1842 жылы 29 тамызда Нанкин бітіміне қол қойылды.
Екінші “апиын” соғысына (1856 – 60 жылдары) Англиямен бірге Франция да қатысты. Қытайдағы азамат соғысын (Тайпиндер көтерілісі) пайдаланып, Англия 1856 жылы Гуанчжоу ауданында әскери қимылдарын бастады. 1857 жылдың басында оған Франция қосылды. 1858 жылы әскери қимылдар астаналық Ужили провинциясының аумағына ауысты. 1858 жылы мамырда ағылшын-француз армиясы Дагу портын басып алып, Тяньцзинь мен Пекинге қауіп төндірді. Қытай үкіметі Англия және Франциямен кіріптарлық шарт жасасуға мәжбүр болды. Бір жылдан кейін Қытайдан жаңа жеңілдіктер алу мақсатымен Англия мен Франция соғыс қимылдарын қайта бастады. 1860 жылы тамызда ағылшын-француз әскерлері Тяньцзиньді, қазанда Пекинді басып алды. Қытай үкіметіне жаңа кіріптарлық шарттар таңылды “Апиын” соғыстары Қытайдың жартылай отарға айналуындағы маңызды кезең болды.
Дереккөздер
Санат:Соғыс
Трамбле-ан-Франс
Трамбле-ан-Франс (Tremblay-en-France) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена-Сен-Дени департаментінде орналасқан. Ле-Ренси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 93073, пошта индексі — 93290.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена-Сен-Дени департаментінің коммуналары
Райхан Абдуғалиқызы Досжан
Райхан Абдуғалиқызы Досжан (15.3.1962 жылы туған, Талдықорған облысы, Гвардия ауданы, Доланалы ауылы) — тіл білімі маманы, филология ғылыми кандидаты (1993). Талдықорған облысы, Жаркент қаласындағы педагогикалық училищені (1981), Әл-Фараби атындағы ҚазМҰУ-ды (1986) бітірген. 1989 - 1992 жылдары осы университетте аспирант. 1992 жылдан аталмыш университеттің қазақ филология кафедрасында оқытушы. ҚР ҰҒА корр.-мүшесі, профессор М. Серғалиевтің жетекшілігімен "Ж. Аймауытов прозасындағы лексика-синтаксистік қайтапамалар" деген тақырыпта кандидаттық диссертациясын қорғады.
Шығармалары
''Ж. Аймауытов прозасындағы лексика синтаксистік қайтамалар. КДА., А., 1993; Көркем шыгармалардағы лексика-синтаксистік кайталамалар''. А., 1997.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Тұлғалар
NGC 7051
NGC 7051 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 30 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7051 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66566, MCG -2-54-4, IRAS21171-0859.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Понти-Нова
Понти-Нова (Ponte Nova) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Понти-Нова экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 70 344 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 470,338 км² шамасында. Халық тығыздығы — 121,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1866 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Кома-Шор (Сейда тармағы)
Кома-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сейда өзенінің сол жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Гарцено
Гарцено (Garzeno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1029 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 22010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Фрейшеда
Фрейшеда (Freixeda) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Мирандела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 115 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,45 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Спинозо
Спинозо (Spinoso) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Бақытжан Әшімәліұлы Әлпейісов
Бақытжан Әлпейісов (1960 жылы 9 наурызда Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданында туған) — кино, театр және дубляж актері. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2013).
Спинозо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1778 адамды құрайды. Халық тығыздығы 48 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 85039.
Бақытжан Әшімәліұлы Әлпейісов
Марапаттары
Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қазақфильм тұлғалары Санат:Құлагер ұлттық киносыйлығының иегерлері Санат:9 наурызда туғандар Санат:Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры тұлғалары
Спинозо
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Ресей императорларының тізімі
100px|thumb|справа|Ресей империясының діні Титул бүкілресейлік император (импера́торъ всероссíйскій) 1721 жылы қазанның 22 (қарашаның 2) І Петрмен қабылданған және ақпан революциясына дейін өз күшінде болған.
Ванды-Ях
Ванды-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Назым өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Ресей императорларының тізімі
Берілген тізімде хронологиялық ретпен жалпықабылданған императорлар мен патшайымдардың есімдері берілген.
Ванды-Ях
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей императорларының тізімі
Сондай-ақ тізімде келесі ақпараттар бар: императордың аты-жөні, портреті, мемлекет елтаңбасы, басқару жылдары және ақпарат қайнарлары көрсетілген.
Ванды-Ях
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ресей императорларының тізімі
Даталар жаңа және ескі мәнерлерде көрсетілген.
Ванды-Ях
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ресей императорларының тізімі
Генеалогиялық ағашы
Бұл жерде тек атақты өкілдер көрсетілген.
Танзания қалалары
Танзания қалалары (Сities in Tanzania) — Танзания елінің ірі қалаларының тізімі. World Gazeteer интернет-сайты бойынша халқы 12 000 асатын 200 қала бар.
Танзания қалаларының тізімі
right|thumb|319x319px|Танзанияның қалалары
Сыртқы сілтемелер
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Танзания қалалары
Кысом Юголь-Еган
Кысом Юголь-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сороминская өзенінің оң жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Меликур
Меликур (Mélicourt) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27395, пошта индексі — 27390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 97 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Вильора
Вильора (Víllora) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Серрания-де-Куэнка ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 148 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68,88 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Сырға
Сырға – сән үшін тағылатын зергерлік бұйым. Сырға тағу бүкіл дүние жүзі халықтарына тән әдет. Сырғаны көбіне әйелдер құлаққа тағады, кейбір елдерде мұрынға тағу да (Үндістан мен Африкада) кездеседі. Сырға неолит заманында сүйектен, мүйізден, қола дәуірінде металдан жасалған. Біздің заманымыздан бұрынғы 2 ғасырдан бастап алтын, күмістен асыл тас орнатылып жасалған Сырғаның өте сәнді түрлері шыға бастаған. Қазақтарда Сырғаның шығыршық Сырға, шарбақ Сырға, ай Сырға, сояу Сырға, қоңырау Сырға, иықты Сырға, күмбезді Сырға, төбе Сырға, салпыншақ Сырға, жалпақ сырға тағы басқа бар.
Ежелгі сырғалар
Сырғалар басында әйелдердің емес, ер адамдардың бұйымы болатын. Қазірдің өзінде 7 мың жыл бұрын табылған сырғалар еркектердікі. Сырғаны Ежелгі Римде құлдар тағатын болған. Бай гректар (әйелдер) меруерті бар сырғаларды қуана таққан, себебі бұл олардың молшылықтарын көрсетіп тұрған. Мысырдағы молаларды зерттеген кезде, зергерлік бұйымдардан алтын сырғалар ең көп табылатын болған.
Орта ғасыр
Орта ғасырдағы Еуропада сырға таққан ерлер не сәнді болған, не қуғынға ұшыраған. Мысалы, XIII католик шіркеуі денені өзгертуге тыйым салған болатын. Ол кезде шіркеудің ықпалы көп боатын. Сондықтан көбісі сырға тағуды қойды. Ал қарақшылар, ұрылар мен цыгандар сырғаны шешуге асықпады. Барлығының белгілі бір себептері болатын. Цыгандар ер балаға сырға тағатын егерде оның алдында бір бала мерт болса немесе ол үйіндегі жалғыз бала болса. Ұрылар сырғамен шіркеуден қорықпайтындықтарын дәлелдеп тұрған. Қарақшыларда сырға олар жаулап алған кеменің белгісі болатын.
Қазіргі уақытта
Қазіргі заманда сырғалар түрі бойынша ерекшеленбейді және әйелдерге де, ерлерге де сырға киюге мүмкіндік береді. Сондай-ақ асыл тастары бар алтын сырғалар сән әлемінде өз орнын жоғалтпайды: цитрин қолданылған сырғалар, хризолит қолданылған сырғалар, гауһар тастар қолданылған сырғалар.
Дереккөздер
Санат:Сән
Полуденная (Чикман тармағы)
Полуденная — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чикман өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тесла
Тесла (тесла) - (электротехника саласындағы өнертапқыш Tesla (1856-1943) құрметіне қойылған) — бірліктердің халықаралық жүйесіндегі магниттік индукция бірлігі. Белгілеуі — Т; 1 тесла көлденең қиманың ауданы 1 м2 арқылы өтетін 1 Вб магниттік ағынның магниттік индукциясына тең.
Дереккөздер
Санат:Аспаптар
Вестерштеттен
Вестерштеттен (Westerstetten) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Альб-Дунай ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2203 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 25 135. Муниципалитеттің басшысы — Херман Кригер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Турги
250px|thumb|Картада орналасуы Турги (Turgi) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Баден-Аргау округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2830 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.55 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4042, пошта индексі — 5300.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ниязбай Дербісов
Ниязбай Дербісов (1927, Маңғыстау ауданы Қаратөбе – 1997, Таушық ауылы) – еңбек ардагері.
Өмірбаяны
1947 – 1952 жылдары әскер қатарында болған.
1952 – 1958 жылдары МТС-те механик, 1958 – 1985 жылдары Маңғыстау ауданы кәсіптік техникалық училищесінде оқытушы, директордың шаруашылық жөніндегі орынбасары болып қызмет жасаған.
Марапаттары
Еңбек Қызыл Ту орденімен (1971), «Ерлік еңбегі үшін» медальімен марапатталған. КСРО «Білім беру ісінің үздігі».
Әуесқой бокстан Азия чемпионаты
Әуесқой бокстан Азия чемпионаты Азия елдерінің бокс әуесқойлары үшін аса маңызды жарыс болып табылады. Алғашқы чемпионат 1963 жылы Тайландтағы Бангкокта өтті.
Ерлер
1994 жылдан бастап
Сыртқы сілтемелер
Санат:Азия чемпионаттары *
Рьявиль
Рьявиль (Riaville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,36 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55429, пошта индексі — 55160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 43 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Сен-Жан-Пла-де-Кор
Сен-Жан-Пла-де-Кор (Saint-Jean-Pla-de-Corts) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Сере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,62 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2014 адамды құрады. Халық тығыздығы — 189,64 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Тауфкирхен на Праме
Тауфкирхен на Праме (Taufkirchen an der Pram) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Шердинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2900 адамды құрайды (1 сәуір 2009). Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SD, ресми идентификациялық коды — 4 14 26.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Сен-Феликс-де-Лодез
Сен-Феликс-де-Лодез (Saint-Félix-de-Lodez) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,38 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1128 адамды құрады. Халық тығыздығы — 257,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Теңіз лимоны
Теңіз лимоны (немесе Пелтодорис нобилис, Peltodoris nobilis, кейде Жалған теңіз лимоны, Дорд мырза) — Discodorididae тұқымдасына жататын, алуантүсті теңіз жалаңаш шырышы бір түрі, доридті нудибранк, теңіз бауыраяқтыларының бақалшақсыз жұмсақденелілері.
Бұл түр бұрын Анисодорис (Anisodoris) тұқымына жатқызылған болатын және ұзақ уақыт бойы Анисодорис нобилис ретінде белгілі болған. Кейіннен ол Диаулула нобилис (Diaulula nobilis) ретінде белгілі болды.
Бұл жануарға қол тиген кезде жағымды цитрус (citrus) иісін тарқатады, және бұл (оның сары түсімен бірге) «Теңіз лимоны» деген атынынан хабар береді. Оның диетасына күлгін бақалшақты губкалар - Микале жабысқағы (Mycale adhaerens).
Сипаттамасы
Бұл нудибранктердің түсі өзгерісшең, яғни өте сарғылтымнан қою сарыға дейін, тіпті қошқыл қоңырға дейін өзгереді. Желбезек розеткасының ұштары аздап ақ түске боялады.
Арқасы (dorsum) бүртікшелермен жабылады. Арқада бірнеше қара дақтар болады, бірақ ешқашан бүртікшелерде дақ болмайды. Бұл қара дақтар бірінен екіншісіне қарағанда әр түрлі болады.
Теңіз лимоны теңіз жануарларында әдетте 200мм-ге (8 дюймге) дейін өседі.
Кале (Франция)
Кале (Calais) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Кале округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 33,5 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62193, пошта индексі — 62100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 74336 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2218,99 адам/км².
Тахауи Ахтанов
Тахауи Ахтанов (1923—1994) 25 қазанда Ақтөбе облысының Шалқар ауданы, Шетырғыз ауылында туған.
Кале (Франция)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Тахауи Ахтанов
Әлімұлы тайпасының Шекті руынан шыққан.
Кале (Франция)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Тахауи Ахтанов
1940 жылы Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтына оқуға түседі. Екінші курста оқып жүргенде өзі сұранып майданға аттанады. Алғашқы әдеби көркем шығармалары өлең, очерк түрінде майдан газеттерінің беттерінде жарияланды. 1948 жылы әскер қатарынан босағаннан кейін, әдеби еңбекпен айналысады. Алғашқы өлеңдері "Жастар дауысы" деп аталатын ұжымдық жинақта жарық көрді. Осы кезде оның әдеби-сын мақалалары молырақ басылып, алғашқы монографиялық зерттеу еңбегі жарияланды. Әйтсе де, жазушының өнімді де жемісті еңбек еткен жанрлары - проза мен драматургия.
Баспасөз бетінде алғаш жарық көрген әңгімесі - "Күй аңызы". 1956 жылы "Қаһарлы күндер" атты романы жарық көрді. "Дала сыры" повесі үшін (өңделіп, толықтырылып, "Боран" романына айналды) авторға 1966 жылы Қазақ КСР-нің Абай атындағы Мемлекеттік сыйлығы берілді. 1968 жылы жазылған "Сәуле" драмасы, одан кейінгі "Боран", "Ант", "Әке мен бала" драмалары да қазақ сахнасының өміршең туындыларына айналды. "Махаббат мұңы", "Күтпеген кездесу" драмалары, "Арыстанның сыбағасы", "Күшік күйеу" комедиялары қазақ, орыс және туысқан халықтар сахнасында көрінді. А.Н. Толстойдың "Азапты сапарда" трилогиясын, М. Горькийдің әңгімелерін қазақ тіліне аударды.
"Көркем әдебиет" баспасында редактор, бөлім меңгерушісі, киностудияда сценарий бөлімінің бастығы. "Әдебиет және искусство" - "Жұлдыз" журналының редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының хатшысы, көркемөнер бас басқармасының бастығы, республикалық кітап палатасының директоры сияқты жауапты қызметтер атқарды.
II дәрежелі Отан соғысы орденімен, екі рет Қызыл Жұлдыз, Еңбек Қызыл Ту, "Құрмет Белгісі" ордендерімен марапатталған. Қаламгерге Қазақстанның Халық жазушысы атағы берілген.
1997 жылы Ақтөбе қаласындағы драма театрына жазушының есімі берілді.
Сілтемелер
Санат:Қазақ жазушылары
Асан Әбдірұлы
Асан Әбдірұлы (1937 жылы туған, Маңғыстау ауданы,Оңды ауылы – 2006, Ақтау қаласы) – журналист, Журналистер одағының мүшесі.
Хорсшу-Бенд (Арканзас)
Хорсшу-Бенд (Horseshoe Bend, Arkansas) — АҚШ-тың Аризона штатындағы таға тәріздес меандр.
Сілтемелер
Санат:География
Кинорежиссёр
thumb thumb Кинорежиссёр — кино өнеріндегі негізгі профессияларының бірі, киноларда қойылатын ойындардың көркемдік жағын ұйымдастырушы.
Тағы қараңыз
Санат:Кинопрофессиялар Санат:Кинорежисёрлер
ചലച്ചിത്ര സംവിധായകന്‍ Reżyser
Сөйлем
Сөйлем - біршама аяқталған ойды білдіретін  сөздер, сөздер тобы.
Тиянақталған ойды ауызша да, жазбаша да білдіруге болады. Ауызекі сөйлеуде сөйлем мен сөйлемнің арасында кідіріс (пауза) болады. Жазуда бір сөйлем екінші сөйлемнен нүкте, сұрау және леп белгілерінің бірімен айырылады.
Сөйлемдер айтылу мақсатына және дауыс ырғағына қарай хабарлы, сұраулы, лепті, бұйрықты болып төртке бөлінеді.
Хабарлы сөйлем
ХАБАРЛЫ СӨЙЛЕМ — сөйлемнің бір түрі. Хабарды, ақпаратты баяндау мақсатында айтылады.
Хабарлы сөйлемнің негізгі грамматикалық белгілері:
Хабарлы сөйлем деп біреу я бірдеме туралы хабарлай айтылған сөйлемді атаймыз.
Хабарлы сөйлемді айтқанда, оның аяғында дауыс бәсеңдейді. Жазуда хабарлы сөйлем соңына нүкте қойылады.
Сұраулы сөйлем
Сұраулы сөйлем деп біреу я бірдеме жайында білу мақсатымен сұрай айтылған сөйлемді атаймыз.
Сұраулы сөйлем соңына сұрау белгісі қойылады.
Лепті сөйлем
Лепті сөйлем деп ерекше көңіл күйіне, сезімге байланысты (қуану, ренжу, таңдану, аяу, бұйыру және т. б.) айтылған ойды білдіретін сөйлемді дейміз.
Лепті сөйлем ішіндегі сөздер түгелімен (әсіресе баяндауышы) көтеріңкі дауыспен айтылады. Лепті сөйлем соңынан леп белгісі қойылады.
Лепті сөйлем ішінде сұраулық мәнді сөздер де аралас келуі мүмкін. Мұндайда сөйлем соңында леп белгісі мен сұрау белгісі қатар қойылады. Егер сұрау мағынасы басым айтылса я сұрау мәнді сөздер бұрын айтылса, сұраулық бұрын (?!) қойылады, леп мағынасы басым айтылса я леп мәнді сөздер бұрын айтылса, лептік бұрын (!?) қойылады.
Әдебиет
=Сөйлем= Сөйлем – тілдің грамматикалық заңдылығы негізінде қалыптасқан синтаксистік бірлік, адамдардың қарым-қатынас жасауы үшін жұмсалатын тілдік категория. Сөйлем сөзден, сөз тіркесінен өзіндік коммуникативтік қасиетімен ерекшеленеді. Сөздер мен сөз тіркестері сөйлем құраудың материалы, оның құрамдас бөлшегі болып табылады. Сөйлем предикаттық қатынасты, модальдылықты, біршама аяқталған ойды білдіреді және оның айтылу интонациясы болады. Предикативтілік сөйлемнің барлығына тән, ал модальдылық әр сөйлемде түрліше көрініс табады, айтушының қатынасын білдіреді. Модальдылық лексикалық және грамматикалық тәсілдер арқылы жүзеге асады, объективті және субъективті болып бөлінеді. Ал интонация сөйлем мүшелеріне қатысты көрініс тауып, ішкі элементтерге сай құбылып отырады. Сөйлемнің мағыналық, құрылымдық ерекшелігін білдіреді. Интонацияның құбылуына сөздердің орын тәртібі, демеуліктер, модаль сөздер, одағайлар, қыстырмалар, қаратпалар, т.б. себеп болады. Жақ категориясы да сөйллемнің негізгі арқауы саналады. Сөйлемнің құрамы, құрылысы, мағынасы әр түрлі келеді.
Синтаксистің нысаны ретінде сөйлем мен сөз тіркесі өзіндік белгілерімен ерекшеленсе де, кей жағдайда бастауыш пен баяндауыштың сандық, жақтық жағынан қиыса байланысуы оларға тән ортақ белгілерді танытады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика Санат:Синтаксис Санат:Лингвистика Санат:Орфография Санат:Лексика
Мыңжасар Жалғасбаев
Мыңжасар Жалғасбаев (1.1.1944, Арал ауданы Шөмішкөл ауылы) – инженер.
Еңбегі
Жалғасбаев Қызылорда облысы жеңіл және жүк автомобильдері саласының дамуына айрықша үлес қосты. Оның басшылығы бойынша «КАЗНИПИАТ» мекемесімен бірлесе отырып салынған Қызылорда қаласындағы «Камаз автоорталығының» жобасы бірқатар ТМД мемлекеттерінде пайдаланылған.
Марапаттары
Жалғасбаев одақтық, республикалық дәрежедегі Құрмет грамоталарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1 қаңтарда туғандар Санат:1944 жылы туғандар Санат:Арал ауданында туғандар Санат:Қазақстан инженерлері
Әлеуметтік қауіпсіздік
Әлеуметтік қауіпсіздік,
1) мемлекетті және халықты әлеуметтік салада қорғау, әлеуметтік құрылымның және қатынастардың дамуы, қазіргі және болашақ ұрпақтың алға басу қажеттіліктеріне сай адамдардың өмір сүру салты жәнеәлеуметтену жүйесі бойынша іс-шаралар жиынтығы;
2) қоғамның әлеуметтік саласы мен мемлекеттің құлдырау туғызатын немесе оның кері кетуіне ықпал жасайтын қауіп-қатерден қорғалуы. Ә.қ. нысандарына адамдар, олардың заңды мүдделері (қажеттіліктері), бірлігі, қарым- қатынастары; адамның әлеуметтену жүйесі (білім алуы, тәрбиеленуі, әлеуметтік-мәдени тұрмысы) тіршілікті қамтасыз ету инфрақұрылымы (денсаулық сақтау, сауда, қамту және т.б.), өмір сүру салты жатады.
Дереккөздер
Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс: Энциклопедиялық анықтамалық. / Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы»,2011. – 640 б. Қазақша-орысша, орысша-қазақша.ІSBN 9965-893-69-1
Санат:Азаматтық қоғам
Вьедма
Вье́дма (Viedma) — мұзды өзен,Патагонияда орналасқан Аргентины және Чили шекарасында. Вьедма мұздығынан өзіне қажетті су мөлшерін қамтамасыз етеді, бастауы батыс жақта оның ұзындығы 5км. Қоңырлау цветін жіне шөптің жоғы осы мұздықтың кесірі.
Вьедма өзенінен Ла-Леона өзені ағады, сөйтіп Аргентина өзендеріне құяды және сосын Рио-Санта-Крус өзені арқылы Атлант мұхитына қарай ағады.
Бірақ өзеннің көптеген бөлігі Аргентинада орналасқан,оның батыс жағалауы Чили аймағына дейін барады.
Вьедма өзені Лос-Гласьярес саябағына кіреді. Солтүстік батыс жақта атақты шын орналасқан (3375 м).
Дереккөздер
Санат:Аргентина өзендері
Ақпарат
Ақпарат (informatio — түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты. Көп адам бұл жайлы Білім дәуірі немесе білім қоғамы тудырған Ақпарат дәуірі туралы айта бастады; ақпараттық қоғам, ақпараттық технологиялар, тіпті информатика, ақпарат ғылымы және компьютер ғылымы назарға көп түсуде, ал “ақпарат” сөзі білдіре бастаған мағыналары ұқыпсыз пайдаланылуда.
Ақпараттың тарихы, анықтамалары
Ақпарат - адамның өзіне қарағанда әлдеқайда көне құбылыс. Табиғат әлдеқашан өсімдіктер мен тірі организмдерде жұмбақталған (кодталған) ақпаратты өзінің даму барысында беріп отырған. Ал, жануарлар мен құстардың тілі ақпаратқа бай. Адамдар өздерінің алғашқы қадамдарынан бастап-ақ ақпарат беру мен сақтаудың жаңа құралдарын іздеуде және табуда. Бұған жартастағы суреттер де, "Жазбалар ғибадатханасындағы" Майя өркениетінің иероглифті тақталары да, ежелгі египеттіктердің абак тастары мен жасырын хабарларды жіберуге арналған дискілері де дәлел бола алады.
"Ақпарат" термині латынның түсіндіру, баяндау, мәлімет деген ұғымдарды білдіретін "informatio" сөзінен шыққан. Бұл терминнің кең тарағанына қарамастан, ақпарат түсінігі ғылымдағы ең көп пікірталас тудырған түсініктердің бірі болып табылады. Қазіргі кезде ақпарат түсінігінің дәл анықтамасы жоқ, көптеген жағдайларда ол интуициялық болып келеді және оған адам әрекетінің әр түрлі салаларында әр түрлі мағына беріледі.
Бірінші теория (К. Шенон) сандық-ақпараттық тұрғыдан тұрғыдан қарастырады да, ақпаратты оқиғаның анықталмағандығының (энтропияның) өлшемі ретінде айқындайды. Ақпарат көлемі, қандай жағдайда болмасын, оны алу ықтималдылығына тәуелді: хабар неғұрлым ықтимал болып табылса, оның ақпараты соғұрлым аз болады. Бұл теория ақпараттың мағыналық жағын ескермесе де, хабарды оңтайлы кодтау мен ақпаратты өлшеуге негіз болды да, байланыс техникасы мен есептеуіш техникасында өте пайдалы болып шықты. Бұдан басқа, ол ақпараттың жаңалығы, хабардың жеделдігі сияқты маңызды қасиеттерін көрсету үші өте қолайлы Ақпаратты осы тұрғыдан түсінгенде - бұл анықталмағандықтың алынуы немесе мүмкін баламалар жинағынан таңдап алу нәтижесі.
Ақпарат хат ретінде
Ақпарат – қарастырылатын жүйе қалпы. Хабар – заттанған ақпарат. Ақпарат жіберушіден қабылдаушыға бағытталған хабардың сапасы болып табылады. Ақпарат әрқашан бірнәрсе (параметр өлшемі, оқиғаның болғаны, т.б.) туралы. Осылай қарастырылған ақпарат мағынасы ұқыпты болуы шарт емес. Ол ақиқат немесе жалған, тіпті сүюдің дауысы болуы мүмкін. Тіпті үзілісті шудың байланыс арнасын толтыруы, түсініспеушілік әкелу мүмкіндігі осы мағынасы бойынша ақпарат болып есептеледі. Дегенмен, жалпы айтсақ, ақпарат мөлшері көбейген сайын хабар дәлірек болады. Бұл модель белгілі жіберуші және кем дегенде бір қабылдаушы бар деп есептейді. Осы модельдың көптеген толықтырмаларында жіберуші мен кем дегенде бір қабылдаушының ортақ тілі барын жорамалдайды. Ақпараттың өзгеше маңызды анықтамасы оны қабылдаушы түсінетіндей жіберушіден шыққан хабар деп анықтайды. Бірақ, белгілi жіберуші болуын талап ететін “ақпарат - хат” моделі ақпараттың қоршаған ортадан, байқау, өлшеу, т.б. арқылы, алынатын нәрсе болуы мүмкіндігіне мән бермейді. Ақпарат ұғым ретінде контекстіне байланысты көптеген мағына білдіреді, дегенмен ол әдетте мағына, білім, тапсырма, байланыс, бейнелеу, сезіну дегендермен тығыз байланысты. Қысқа қайырғанда, қабылданған және түснікті хабар. Дерек хақында айтылса, ақпарат деп әлдебір түйін жасауға болатындай ақиқаттар жиынтығын қарастыруға болады. Оқу, тәжірибе немесе тапсырмалар арқылы ақпарат алынатындықтан, оның т.б. түсініктемелері болуы мүмкін. Қалай болғанда да ақпарат деректерді өңдеу, реттеу және оларды қабылдаушыға жаңа білім болатындай ұйымдастыру нәтижесі болып табылады. Байланыс теориясы нәтиженің (шығыстың) анықсыздығының сандық өлшемі болып табылады. Мысалға, “мыңдаған биттерден тұратын ақпарат” деп айта аламыз. Байланыс теориясында жиі Клод Шеннонның есімімен байланысты ақпарат энтропиясы деген ұғым пайдаланылады (төменде қара). Ақпараттың келесі бір түрі Фишер (R.A. Fisher) енгізген ұғым – Фишер ақпараты. Бұл статистиканы бағалау теориясында және жалпы ғылымдарда пайдаланылады. Байқалмайтын параметр (unobserved) жайлы хабардың алып жүретін ақпарат мөлшері Фишер ақпараты болып табылады. Оны жүйені сипаттайтын ықтималдық функциясы ілімінен есептеп шығуға болады. Мысалы, қалыпты (normal) ықтималдық функциясы бойынша Фишер ақпараты заң variance керісі болып табылады. Ықтималдық заңы туралы ілімсіз Фишер ақпараты қалыпты (normal) ықтималдықпен тарайтын деректің екінші моментіне керісінен есептеуге болады. Тіпті ақпарат пен деректер бір-бірімен алмастырылып жиі қолданылатынына қарамастан, олар екі түрлі ұғым. Деректер байланысы жоқ ақпараттар жинағы болып табылады және сәйкесінше өңделмейінше, пайдасыз болып табылады. Өңделу барысында өзара жетерліктей байланыс табылса, және олардың маңызы бар болса ғана ол ақпарат санатына ауысады. Сондықтан жәй деректер түрлі мақсаттарға пайдаланылуы мүмкін. Яғни деректер әлдебір ақпарат қамтылмайынша, жарамсыз болады.
Ақпарат энтропиясын өлшеу
Ақпаратқа хабар ретінде қарау 1948 жылғы Клод Шеннонның әйгілі "Байланыстың Математикалық Теориясы" атты мақаласынан кейін қалыптасты. Мақала Байланыс теориясының негізін қалады және ақпарат ұғымына техникалық мағына беріп қана қоймай оған мөлшерін анықтады. Егер құрылғы бірдей ықтималдықпен N хабардың бірін жіберсе, онда “жиыннан хабар таңдалған кездегі ақпарат мөлшері” екі негіздегі логарифм N-ге тең (Бұл мөлшер өздік-ақпарат деп аталады). Сол мақалада Шеннон былай жалғастырады: Логарифм негізін таңдау ақпаратты өлшеу өлшем бірлігіне сәйкес келеді. Егер негізі 2 болса нәтижесінде ақпарат бірлiктері бинарлық сандар, немесе қысқаша Тюки (J. W. Tukey) енгізген биттер болар еді. Екі бірқалыпты дәрежесі бар құрылым, мысалы – реле, бір бит ақпарат сақтай алады. Осындай N құрылым N бит сақтай алады…[1] Алгоритмдік байланыс теориясы ақпаратты өлшеудің қосымша жолын береді. Қысқаша қайырғанда, бұл тәсіл ақпарат мазмұнын белгілер тізімінің болжамдығына негіздеп өлшейді, немесе басқаша айтқанда бағдарлама арқылы тізімді есептеу қаншалықты оңай: тізімнің ақпарат мазмұны ең қысқа осы тізімді есептейтін бағдарламаның биттер саны болып табылады. Төмендегі тізімнің алгоритмдік өлшемі өте аз болар еді, өйткені ол - оңай болжауға болатын құрылым, және құрылым ретінде жалғасқанымен өлшемі өзгермейді. Шеннон ақпараты тізімнің әр белгісі үшін, олар статистикалық кездейсоқ болғандықтан, дәл осындай ақпарат өлшемін берер еді, ал әр жаңа белгі өлшемін үлкейтер еді. 123456789101112131415161718192021 Адамдық көзқараспен қарағанда дәстүрлі ақпарат теориясы мен алгоритмдік ақпарат теорияларының шектеулері бар. Мысалға, хабар мазмұны дегенде Шеннон “Жиі хабарлардың мәні бар… бұл байланыстың семантикалық жағы инженерлік мәселелерге маңызды емес. Маңызды жағы – нақтылы хабардың ықтимал хабарлар жиынының таңдалып алынған бірі болғандығында” (екпін түпнұсқадан сақталған). Ақпарат теориясында сигналдар процесстердің бөлігі болып табылады, субстанция емес; олар бірнәрсе істейді, олардың арнайы мәні жоқ. Алгоритмдік ақпарат теориясы мен ақпарат теориясын бірге пайдалана отырып ең кездейсоқ сигнал қалай тәржімеленсе де ең ауқымды ақпаратты қамтиды, әрі сығыла да алмайды деген тұжырымға келуге болады. Майкл Редди (Micheal Reddy) "математикалық теория 'сигналдары' 'алмаса алатын құрылымдар' деп байқаған. Сигналда еш хабар жоқ, онда тек мүмкін болатын хабарлар жиынынан бір хабарды таңдау қабілеті бар." Ақпарат теориясында "жүйе әр ықтимал болатын таңдаумен жұмыс істей алатындай жобалану керек, тек таңдалғанмен емес, себебі жобалану кезеңінде ол хабар беймәлім болған ".
Дереккөздер
<references group="3.Ермеков Н.Т., Стифутина Н.Ф. Информатика.Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. -Алматы: "Мектеп" баспасы, 2004. -224 б. ISBN 9965-33-206-1" />
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология Санат:Ақпарат Санат:Әскери іс
Поп-музыка
Поп-музыка (pop-music, popular music) — қазіргі заманның музыка бағыты.
Поп-музыкасының жаппай мәдениетінің негізгі ерекшеліктері - аспаптық бөліктің қарапайымдылығы, ырғақ, вокалға баса назар аударылады. Поп-музыкадағы композицияның басты және жалғыз түрі - ән.
Поп-музыкада еуропоп, латын, синтопоп, дискотека, би музыкасы және басқалары сияқты қосалқы элементтер бар.
Санат:Музыка жанрлары Санат:Поп-музыка
Барлаушы ұшқыш аппарат
Барлаушы ұшқыш аппарат, Жер атмосферасында немесе ғарыштық кеңістікте ұшуға арналған техникалық құрылғы, ол ТЖ туындаған және жай кезде бақыланатын аймақтың (су айдынының) табиғаты жағдайын және техносфералар нысандарының жай-күйін барлауға және оның мониторингін жасауға арналған аппараттар.
Дереккөздер
Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс: Энциклопедиялық анықтамалық. / Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы»,2011. – 640 б. Қазақша-орысша, орысша-қазақша.ІSBN 9965-893-69-1
Чулалонгкорна
Ұлы Чулалонгкорна Тайландтағы Чакри әулетінің бесінші патшасы болған. Ол Сиамның ұлы патшаларының бірі саналады. Оны сондай-ақ тайлықтар «сүйікті ұлы патша» деп атаған екен. Чулалонгкорна патша 1853 жылы 20 құркүйекте Бангкокта дүниеге келген. Монгкут патша мен Дибсиринди патшайымның ұлы. 1868 жылы 1 қазанда әкесінің мұрагері ретінде таққа отырды, дегенмен бас министр Чао Прайя Си Сужнавунсэ төрт жыл регент кызметін атқарады. Чулалонгкорна 1910 жылы 23 қазанда қайтыс болды. Бұл күн ұлтық мереке ретінде тойланды. Чулалонгкорна үкіметке бөлмелік жүйе енгізу, әкімшіліктің жартылай феодалдық аймағын заманауи провинциялар мен аудандарға бөліп басқару жаңартулар енгізді. Таиландта алғашқы теміржол Чулалонгкорна патшалық құрған тұста – 1896 жылы ашылды. Теміржол Бангкоктан Аютхайға дейін жүргізілген болатын.
Дереккөздер
1100 қызықты деректер. Калыбай Салтанат (талқ) 22:03, 2014 ж. сәуірдің 18 (ALMT)
Әнес Дидаров
Әнес Дидаров (1934 жылы туған) – түйеші. Еңбек жолын 17 жасында белгілі малшы Зылиқаның қарамағында түйе бақташылығынан бастады. Содан бері түйе түлігін өсірумен шұғылданып, тұрақты табыстарға жетіп келеді. Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1980) болды. Дидаровтың есімі Қазақ КСР-інің «Құрмет» кітабына жазылған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Алтай Жұмабайұлы Орманбаев
Алтай Жұмабайұлы Орманбаев(1934 жылы туған) – экономика ғылымының докторы (2004), профессор (1994). ҚазМУ-ды (1956, қазіргі ҚазҰУ) бітірген соң Алматы қаласындағы ауыр машина жасау зауытында (1956–1962) жұмыс істеді. Алматы халық шаруашылық институтында (1963–1970, қазіргі Қазақ экон. университеті), ҚазМУ-да кафедра меңгерушісі (1970–1972); 1972 жылдан декан қызметін атқарды.
Луна-4
Луна-4 — Айды және ғарыштық кеңістікті зерттеуге арналған кеңестік ғарыш аппараты.
1963 жылдың 2 сәуірінде Луна-4 Байқоңырдан ұшырылды. Ол Ай бетіне қонып, зерттеулер жүргізеді деп жоспарланған еді. Бірақ 5 сәуірде аппарат есептелген ұшу траекториясынан ауытқып, Айдан 8336 шақырым қашықтықта өтеді.
Кептіру
Кептіру (киім-кешек немесе кір жаю). Аз ғана киім-кешекті кептіру үшін ұзына бойында сырық басы киілетін ұялары бар екі қада орнатады. Ұяға көлденең сырық, басы кигізіледі (қалауынша). Олардың жоғарғы ұшынан төмен қарай бірнеше жерден жасалған саңылауларына диаметрі 2 ем таяқшаларды кесе-көлденең іліп қоюға болады.
Киім-кешек кепкен соң, кедергі келтірмес үшін сырықты суырып алып қояды. Кір жаюға арналған алаңға әдетте бірнеше жерден екі қатар бағаналар орнатады. Қатар аралығы 6—8 м қашықтықта болғаны жөн. Әр қатардағы бағаналардың жоғарғы жағы бір-бірімен арқалық арқылы жалғасады. Бағаналар мен арқалықтар ағаштан немесе металл трубалардан жасалып, металл тоттанбауы үшін майлы не басқа бояумен сырлан ады. Арқалық арасына бір-бірінен 0,35—0,5 м қашықтықта кір ілуге арналған жіп кереді. Кейде арқалықты ілмекті етіп жасайды, бұл жіпті тез керіл, жинап алуға мүмкіндік туғызады. Қажетіне қарай мұндай 2 немесе 3 ілгішті қатар орнатады. Ілгіштердің қасына кір салынған шылапшын мен корзинаны қоятын (0,5 м) сандықтан ар қойған жөн. Ағаштан жасалған жаңа кір қыстырғышты алдын-ала жақсылан қайнатыл алған жөн. Өйтпеген күнде кірде шайыр дағы қалуы мүмкін. Сондай-ақ кір келтіруге арналған электр кептіргіштер де шығарылады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Сэйнт Михаэлс (Мэриленд)
Сэйнт Михаэлс (Saint Michaels) — Мэриленд штатының Talbot округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1193 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.4 км² шамасында. FIPS коды — 24-69825.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Уылдырық
thumb|Балық пен уылдырық Уылдырық –
Санат: Биология Санат: Балықтар
Сапарбек Сұлтанұлы Беркетов
Сапарбек Сұлтанұлы Беркетов (16 тамыз 1933 жылы, Алматы облысы Іле ауданында туған) – техника ғылымдарының кандидаты (1976 жылы).
NGC 2580
NGC 2580 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан II2m типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 5 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2580 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 709, ESO 431-SC6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Күлән Ақанқызы Жамханова
Күлән Ақанқызы Жамханова - 1962 жылы 18 қаңтарда Алматы қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Есжанов Ақан Байқоржынұлы, марқұм, «Қазгидромет қызметтің» бас инженері болып жүмыс істеген. Анасы - Есжанова Күлфаран, зейнеткер. Қазақ еңбек және әлөуметтік қатынастар академиясын бітірген (2004), заңгер. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Алматының мемориалдық жылнамасы» (2002), «Біздің замандастарымыз. Гүлфайрус Ысмайылова» (2004) кітаптарының; «Тарих және мәдениет ескерткіштері» каталогының (2003); «Алматының саябақтары мен гүлзарлары 1916-1968 жылдары» (2005), «¥лы ерліктеріңіз тарихта қалады» (2005) «Алматының саябақтары мен гүлзарлары 1917-1991» (2008) құжат жинақтарының жауапты редакторы. Бұқаралық ақпарат қүралдарындағы Алматы қаласының мұрағат қызметінің жұмысы, құжаттаманы үйымдастыру туралы мақалалардың авторы.
Жетістіктері
«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен; ҚР Мәдениет, туризм және спорт министрлігінің, Алматы қаласы әкімінің құрмет грамоталарымен; Мұрағаттар мен қүжаттаманы басқару жөніндегі комитеттің грамоталары және алғыс хаттарымен; «¥лы ерліктеріңіз тарихта қалады» кітабын шығарғаны үшін Сталинград шайқасының біріккен ардагерлер кеңесінің Алғыс хатымен марапатталған.
Тұрмыс құрған. Жүбайы -Жамханов қуанышбек Көпесұлы, жабдықтау жөніндегі менеджер. Қыздары - Жамханова Раушан, Жамханова Жанел.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Роквуд (Мичиган)
Роквуд (Rockwood) — Мичиган штатының Wayne округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3289 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. FIPS коды — 26-69180.
Ванкыр-Ягун
Ванкыр-Ягун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің сол жағалауынан 160 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарғалы қорықшасы
Қарғалы қорықшасы – республикалық маңызы бар зоологиялық қорықша.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Жаңақорған мен Шиелі аудандарының аумағында орналасқан. Аумағы 13,3 мың га.
Флорасы
Жер асты суы көздерінің жақын орналасуы әсерінен әр түрлі шалғынды-батпақты және бұта өсімдіктеріне бай: сексеуіл, жыңғыл шоғыры, сонымен қатар қамыстың нуы кездеседі.
Қорықша маңызы
thumb|left|150px|Қырғауыл Мұнда Жетісу қырғауылы жиі ұшырасады. Қорықша осы бағалы құсты қорғау, санын көбейту және оның Оңтүстік Қазақстанның, сонымен қатар Қазақстанның басқа да аудандарының әр түрлі ландшафтық жағдайларына бейімделуіне қолайлы жағдай туғызу мақсатында құрылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қаумалдары Санат:Қызылорда облысы географиясы
Қажар
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Константин Дмитриевич Ушинский
thumb|right|Мәскеу университетіндегі Константин Дмитриевичке арналған ескерткіш тақта Константин Дмитриевич Ушинский [19.2.(2.3.)1824, Тула – 22.12.1870 (3.1.1871) Одесса, Киевте жерленген] – орыстың педагог демократы, Ресейде ғыл. педагогиканың негізін қалаушы.
1844 ж. Мәскеу университетінің заң факултетін бітірген. 1846 – 49 ж. “Современник” және “Библиотека для чтения” журналдарында қызмет істеді. 1854 ж. Гатчинодағы жетім балалар ин-тында орыс тілі және заң пәндерінің оқытушысы, 1855 – 59 ж. класс инспекторы, 1859 ж. Смольный ин-тының инспекторы қызметтерін атқарды. Ол шетел және орыс мектептерінің озат тәжірибелеріне сүйене отырып, Ресейдің оқу-тәрбие ісіне түзетулер мен өзгерістер енгізуді қуаттады. Сабақтардың бағдарламасын өзгертті. Оқытудың тиімді әдістері мен жолдарын енгізуді, азаматтардың бас бостандығын жақтады. Осы зерттеулерінің нәтижесінде “Педагогикалық әдебиеттердің пайдасы туралы”, “Қоғамдық тәрбиенің халықтық негізі туралы”, “Мектепті құрайтын үш мәселе” атты еңбектерін жазды. Бірақ У-дің демокр. көзқарасы патша чиновниктеріне ұнамай, 1862 ж. шетелге кетуге мәжбүр болды. 1862 – 67 ж. шетелдерде мектеп істерін зерттеумен айналысты. У-дің пед. қызметі басыбайлылық құрылыстың дағдарысы, қоғамдық-демокр. қозғалыстың өрлеуі, онда рев.-демокр. бағыттың қалыптасу кезеңдерінде өтті. Сол себепті, оның пед. жүйесінің негізгі өзегі білім беру мен оқытудың жүйесін демократияландыру болды. Тәрбиенің халықтығы, халықтың тарихи процестегі шығарм. күші мен білім алу құқығын қорғау идеясы У-дің пед. жүйесінің негізіне айналды. Ол басыбайлылыққа қар-сы болды, баланы жазалап оқытуды айыптады. Оқытудың сыныптық жүйесін қуаттады. Білім беру ісі мен тәрбие ісін қатар жүргізу керектігіне, оқытуың көрнектілігіне, білімнің тәжірибемен байланысына ерекше мән берді. Оқытудың дидакт. негізін қалап, педагогика ғылымын ең озық ғыл. дәрежеге көтеруді, оны әрі ғылым, әрі өнер деп бағалауды ұсынды. Ол мектептегі тәртіп мәселесіне баса көңіл бөлді, оқушыны үнемі қорқыту, жазалау әдісімен оқытуға қарсы болды. Баланы саналы тәртіпке үйретуге зер салды, мұғалім мектепте басты тұлға деп санады. Мұғалімнің жеке басының үлгісіне мән берді. Ол үнемі оқып, өз білімін арттырып отыруы керек, мұғалім оқуын тоқтатқан күні ұстаздық беделінен айрылады деді. У-дің Ресейдегі пед. ісі бүкіл ұстаздар қауымына үлгі-өнеге болды, прогресшіл педагогиканың дамуына зор ықпал етті. Оның жолын қуушы прогресшіл педагогтар тек ішкі Ресейде ғана емес Кавказ бен Орт. Азияда, соның ішінде Қазақстанда көптеп шықты. У-дің жолын қуушылардың бірі белгілі қазақ ағартушысы Ы.Алтынсарин болды. >
Дереккөздер
Санат:2 наурызда туғандар Санат:1824 жылы туғандар Санат:Тула облысында туғандар Санат:3 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:1871 жылы қайтыс болғандар Санат:Одесса облысында қайтыс болғандар Санат:Ресей педагогтары Санат:Ресей ғалымдары
Понту-Шики
Понту-Шики (Ponto Chique) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Солтүстік Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Монтис-Кларус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 462 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 602,367 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,3 адам/км².
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
IC 3020
IC 3020 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1452566, NPM1G +14.0307.
Полуторная
Полуторная — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама суқоймасының (Косьвин шығанағы) оң жағалауынан27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Владимир Николаевич Вуколов
Владимир Николаевич Вуколов 1950 жылы 10 сәуірде Талдықорған облысы Сарқант ауданы Сарқант ауылында туған. Орыс.