cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уильям Генри Брэгг
Деви-Фарадей зертханасы
Девар қайтыс болған кезде сексен жасында еді. Ол қайтыс болғаннан кейін Брэгг бүкіл ғылыми процесті, мысалы, кристалдық торды зерттеуге бағытталған Деви-Фарадей зертханасындағы жұмысты қайта құруға мәжбүр болды. Ол өзімен бірге Ренгрен сәулелерімен жұмыс істеуге арналған аспаптарды жасап жатқан Мюллер университет колледжінен Шерерді де алып кетті. Олар сонымен қатар макромолекулалармен жұмысты жалғастырды, бұл ғарыштық топтар теориясын одан әрі дамытуды талап етті. Брэггтың жеке жетекшілігімен Мюллер май қышқылдарымен жұмыс істеді, органикалық химия саласында ол сол кездегі зерттеудің өте танымал тақырыбы болды. Оның ұлы сол кезде бейорганикалық қосылыстардың кристалдық торымен айналысқан. Лабораторияның басқа қызметкерлерінің арасында кварц құрылымында жұмыс істеген J.D.Bernal, R.E.Gibbs, бүкіл зертхананың тірегі болған мисс Ярдли (кейінірек Лонсдейл ханым), өзімен танымал мисс C.F.Elam (кейінірек Типер ханым) бар, металдар бойынша жұмыс, университет колледжінен келген және тірі организмдердегі кристалдық торды зерттеген W.T.Astbury, мысалы, шаштар мен қабықтардағы, сәл кейінірек келіп, антрацен мен нафталиннің кристалдық торын зерттей бастаған J.M.Robertson кристалдық тордың құрылымын анықтау үшін Фурье-талдау әдістерін әзірледі. Сол аз уақыт ішінде зертханада басқа да көрнекті тұлғалар жұмыс істеді. Ол тез арада әлемге әйгілі ғылыми орталыққа айналды. Брэгг бұдан былай зерттеуіне бұрынғыдай көп уақыт жұмсай алмады, бірақ оның дана басшылығы мен түйсігі арқасында жұмыс қайнап жатты.
Корольдік институттың басшылығы
Брэггтың басшылығымен институтта көптеген маңызды өзгерістер болды. 1929 жылы Корольдік институт ғимаратын толық қайта құру басталды. Ғимараттың сол кездегі өзекті қауіпсіздік талаптарына, соның ішінде өрт қауіпсіздігіне сай келмейтіні белгілі болды және барлық дәрісханалар соны ескере отырып қайта салынды. Брэгг қайта құру процесіне өзі қатысты. Ол 1936 жылы ғимаратты кейінгі қайта құруға да белсене қатысты. Деви-Фарадей зертханасы да айтарлықтай жаңартылды. Атап айтқанда, Мюллер құрастырған алып рентген генераторы орнатылды. Ол сынақ үлгісін айналдыра алды, суды салқындата алды және 50 киловатт электр қуатын тұтына алды. Сонымен қатар, 5 киловатт тұтынатын кішірек құбыр орнатылды. Жоғары қуат өлшеу процесін жылдамдатуға, экспозиция уақытын қысқартуға және құрылғының ажыратымдылығын жақсартуға мүмкіндік берді. Бұл кішірек үлгілермен, сондай-ақ органикалық қосылыстармен жұмыс істеуге мүмкіндік берді.
Брэгг физикадағы озық идеяларды ұстанды және олардан пайда тапты. Тіпті соңғы зерттеулерінде математикалық есептеулердің барлығымен айналыса алмаған кезде де, ол өз пікірінше ең пайдалысын таңдап, оларға жасыл жарық берді. Мысалы, 1928 жылы ол Шредингерді өзі әзірлеген толқын механикасы бойынша лекциялар курсын оқуға шақырды. Ол жаңа ғана әлемге айтқан Климан мен Мадсенмен өткен тәжірибелері туралы мақтанышпен оралды және былай деді: «Мойындауым керек, біз жүргізген эксперименттер Эйнштейннің корпускулярлық гипотезасын растайды деп ойлаймын....Оған дейін мен рентген мен гамма-сәулелердің бұл мәселеге еш қатысы жоқ деп сенетінмін. Ол ойды мына сөздермен аяқтады: «Енді атомдар, электрондар, толқындық қозғалыстар, энергиялар, моменттердің барлығы шындық екені анық болды. Бірақ бәрі осы ма? Мүмкін, толқындық сипат тек фотондарға немесе басқа бөлшектерге де тән шығар? Біз тек күте аламыз ». Ол Дэвидсон, Гермер және Томсонның электронның толқындық табиғаты бойынша жүргізген тәжірибелері туралы айтқаны анық.
Корольдік институтта Брэгг бірнеше рет жаңа әзірлемелерге қызығушылық танытты. Жақсы мысал — оның сұйық кристалдармен жұмысы. 1933 жылы Корольдік қоғамда осы мәселе бойынша Фарадей қоғамымен пікірталас жүргізе отырып, ол қабатты кристалдарға қызығушылық танытты, содан кейін Дюпин циклидтері тұрғысынан бірнеше бірдей қашықтықта орналасқан қабаттардың орналасуын қарапайым және талғампаздықпен түсіндірді. Осыдан кейін ол ешқашан сұйық кристалдармен айналысқан жоқ. Бұл мысал оның кеңістіктік қиялын және оны қолдану қабілетін көрсетеді.
Кейінірек Брэгг іргелі зерттеулер жүргізу жақсы болар еді деген қорытындыға келді, мысалы, HAJahn WHJChilds-пен бірге метан спектрін талдауға арналған математикалық аппаратты жасады. Брэгг бұрын-соңды мұндай зерттеу жүргізбеген еді, бірақ ол әрқашан қолдау көрсетті.
Өмірінің соңына дейін оны интенсивті рентген сәулесінде монокристалдарда байқалатын қосымша шағылысу немесе көлеңкелі диффузия деп аталатын құбылыс қызықтырды. Бұл құбылыс мезгіл-мезгіл байқалды және 1939 жылы GDPreston мақаласын жариялады, онда бұл әсер мұқият зерттеліп, кристалдық құрылымдағы ақаулардың әсерімен түсіндірілді. Осыдан кейін миссис Лонсдейл мен Х.Смит органикалық және бейорганикалық кристалдардағы бұл құбылыстың жан-жақты талдауын жариялады және Брэгг үнемі зерттеу барысына қызығушылық танытты. Бұл құбылыс және, атап айтқанда, оның түсіндірмесі оған өте қызықты болды. Ол мұны кристалдардағы жылулық қозғалыспен түсіндіретін теорияларға қанағаттанбады және Престонның кристалдардағы ақаулар туралы идеяларына негізделген қарапайым теорияны алға тартты. Брэгг осы тақырып бойынша бірнеше мақала жазды, олар шын мәнінде оның қайтыс болғанға дейін жазған соңғы мақалалары болды. Олар ол қайтыс болғаннан кейін жарияланды.
Қоғамдық қабылдау
1930 жылы Брэгг британдық ғылымдағы ең маңызды тұлғалардың бірі ғана емес, сонымен бірге ұлттық қаһарманға айналды. Сол жылы Корольдік қоғам оған мүмкін болатын ең жоғары құрмет Копли медалін табыс етті. 1916 жылы оған Румфорд сыйлығы берілді. Ол он алты британдық және шетелдік университеттердің құрметті докторы, жетекші шетелдік қоғамдардың мүшесі болды. 1931 жылы «Құрмет белгісі» орденін алды. Қандай да бір көрнекті ғалым дәріс оқыса, соларға Брэггты шақырып, ол мүмкін деп тапса келіскен. Оның мұндай оқиғаларға қалай қуанғанын айтып жеткізу қиын. Осыдан кейін ол шынайы қарапайымдылықпен алғыс пен құттықтауларға ие болды. Ол өзінің ерекше жандылығын ешқашан жоғалтқан емес, ол әрқашан көрермендерге не қызықты екенін білетін.
1935 жылы Брэгг 73 жасында Корольдік қоғамның президенті болып сайланды. Оның беделі, өкілдігі, өзін-өзі сыйлауы, кемеңгерлігі, кең дүниетанымы және лайықты сөз таба білу қабілеті оны осы лауазымға тамаша үміткер етті. Оның мейірбандылығы мен қарапайым қарым-қатынасы оны жас буынға ұнаттырса, аға буынға дәстүр мен тарихты құрметтейтіні, Тринити колледжімен тығыз байланысы да өз үлесін қосты. Мінезінің арқасында ол фашистік Германияның ғалымдарымен байланыс орната білді, елдер арасындағы өзара түсіністікке қол жеткізуге көп еңбек сіңірді.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі іс-шаралар
Соғыс оны көптеген міндеттермен кездестірді, бірақ ол жаңасынан қашпады. Көп ұзамай ол Корольдік қоғамның президенті және Корольдік институтта көптеген жобалардың директоры ғана емес, сонымен қатар азық-түлік полициясы жанындағы ғылыми комитеттің төрағасы, ғылыми кеңесшілер комитетінің төрағасы, Ұлыбритания консулдығы жанындағы ғылыми комитеттің төрағасы болды. Сонымен қатар, ол ғылыми-өндірістік зерттеулер бөлімінің мүшесі болды, сонымен қатар басқа да бірқатар қызметтерді атқарды, барлық жерде ол бар жақсылығын берді. Жетпіс жетіге келген әрбір адамның қолынан мұндай көп жұмыс келе бермейді. Оның радиодағы дауысы жүз мыңдаған адамдарға үміт сыйлады. Ол әскери ұшқыштарға ғылым негіздерін үйретуге қатты қызығушылық танытты және тіпті оларға көмектесу үшін «Электромагнетизм тарихы» кітабын жазды. Әрине, ол елдегі барлық ғылыми қызметті әскери салаға көшірмекші емес еді, бірақ үкімет талап етті. 1940 жылы ол Корольдік қоғамның президенті қызметінен кетті, сонымен қатар басқа да қызметтерді қалдырды, бірақ Корольдік институтта әлі де көптеген міндеттер болды.
Ол ерлікпен және борыш сезімін нығайта отырып, соғыстың ең қиын кезеңін бастан өткерді, бірақ оның достары оның үшін қаншалықты ауыр болғанына жасырын өкінішпен қарады. Күн сайын оның күш-жігері одан да қымбатқа түседі. Оның жүрек ауыруы дамып, физикалық күш салудан аулақ болуға мәжбүр болды, бірақ оның жас санасы әлі де оныкі еді. Рентген сәулелерінде байқалатын жаңа құбылысқа деген қызығушылығымен байланысты соңғы мақаласын ол 1941 жылы жазып, «Nature» журналында жариялады. Сейсенбіде, 1942 жылы 10 наурызда бұл қайсар ардагер төсекке жатып, екі күннен кейін қайтыс болды.
Брэгг керемет мансапқа ие болды. 40 жасқа дейін ол ешқашан өз зерттеулерімен айналысқысы келген жоқ. Алайда, сәл кейінірек, аз уақыттың ішінде ол көп нәрсе жасағаны сонша, оның есімі көп ұзамай сол кездегі физиканың барлық салаларында белгілі болды. Бірнеше жыл бойы ол мұқият эксперименттер жүргізді және олардың көмегімен рентген сәулелерінің корпускулалық табиғатын дәлелдеді және түсіндірді. Одан әрі олардың толқындық сипатын көрсетті. Өмірін кішіпейіл жастан бастап, ел қайраткері ретінде аяқтады.
Брэгг отбасын бағалады, балаларымен бірге болды және сәл кейінірек немерелерімен бірге ол бұрынғыдай бақытты болды. Ол талантты ұлының мансап жолына белсене араласты. Жаңа кездесуді алған ол бұған шынайы таңданыспен және қуанышпен жауап берді. Ұлының рыцарьлығы кезінде, ол сэр Лоренс атанған кезде, әкесі қатты қуанды. Сондай-ақ оның бақытының көзі қызы болды.
Брэгг өмірінде дін маңызды рөл атқарды. Оның қатаң догматикалық көзқарастары болмады, бірақ сонымен бірге ол тақуа адам болды. Әңгімелесуде ол қаншалықты салмақты әңгіме болса да, адамдардың осал тұстарынан аулақ болуға тырысатын. Мен көп нәрсе туралы айтпауды жөн көрдім. Ол үлкен діни төзімділікке ие болды және басқа көзқарастағы адамдармен дауласпайтын. Оның кейбір ой-пікірлері «Ғылым мен сенімде» кездеседі.
Жетістіктер
Брэгг өзінің ғылыми жұмысында радиоактивтілік және рентген сәулелері құбылыстарымен айналысты. Мысалы, ол көзге дейінгі қашықтыққа байланысты сәулеленудің жұтылу және иондалу әсерін зерттеді.
1913 жылы Брэгг ұлымен бірге бір жыл бұрын М. фон Лауэ. кристаллдардағы атомдар параллель жазықтықтардың тобын құрайды деп есептей отырып, әке мен бала радиациялық толқын ұзындығына, кристалдың параллель жазықтықтары арасындағы қашықтыққа және дифракция максимумы байқалатын бұрышқа қатысты формуланы ұсынды. Дәл осындай шартты сол жылы орыс кристаллографы Ю. В. Вульфр ашты, ал отандық ғылыми әдебиеттерде Вульф-Брэгг теңдеуі деп аталды (Батыс әдебиетінде Вульф атауы қолданылмайды). Бұл теңдеу рентгендік дифракциялық талдаудың негізін құрады. Брэгг дифракция заңын сипаттайтын теңдеуден басқа дифракциялық заңдылықты жазуға арналған бірінші құрылғыны жасап, ұлымен бірге рентген сәулелерінің дифракциялық сұлбасын кристалдардың құрылымын анықтау әдісінің негіздерін жасады. Бұл құралды пайдалану Брэггтерге көптеген қарапайым кристалдардың құрылымын құруға мүмкіндік берді, олардың біріншісі NaCl болды.
Бұл жұмысы үшін У. Г. Брэгг, ұлы У. Л. Брэггпен бірге 1915 ж. «рентген сәулелері арқылы кристалдарды зерттеудегі қызметі үшін» физика бойынша Нобель сыйлығы.
Естелік
1970 жылы Уильям Генри Брэггтың құрметіне Айдағы кратер аталды.
Кастеллаццо-Новарезе
Кастеллаццо-Новарезе (Castellazzo Novarese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 260 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 26 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 28060.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Fermo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Сот құрылысы
Сот құрылысы –
=Пайдаланған сілтеме=
Санат:Мемлекеттік билік Органдары
Жыланды (қыстау)
ЖЫЛАНДЫ– Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданы Аягөз қ-нан шығысқа қарай 17 км жерде, Берікқара тауының солт.-батысында орналасқан қыстау. Жер бедері сайлы-жыралы келген. Қыстау жанынан Қарағанды өз-нің бірнеше салалары бастау алады. Ж-ның маңында Ханкелді, Сарышоқы қыстаулары орналасқан.‎ Санат:Қыстаулар
Қоқан Оразов
Қоқан Оразов - (1907-1984 жж, Атырау облысында туған).
Азимуттық үйлесімсіздік
Азимуттық үйлесімсіздік - тау жынысының астасу қызыктығының қарама-қарсы жақтарына орналасқан қабаттардың еңістену мен бағыты бір-біріне сәйкес келмеуімен сипатталатын үйлесімсіздік.
Қоқан Оразов
Өмірбаяны
Ембі ардагері. 1936-1940 жж - бұрғышының көмекшісі, Іскене мұнай кәсіпшілігінің бұрғылау цехнының бұрғышысы. 1940-1963 жж - бұрғышы, «Қазақстанмұнай барлау» тресінің мұнай лы, Түгрекшан, Жаңасу, СарыҚұм, Көктөбе мұнай барлау жөніндегі бұрғылау шебері.
Азимуттық үйлесімсіздік
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Қоқан Оразов
Марапаттары
Ленин (1952ж), [[Еңбек Қызыл Ту ]] ордендерімен (1946ж), медалдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Белгілеу
Белгілеу (Наметка) —
Белгілеу (математика)
Белгілеу — математикалық объектілерді әріптер, цифрлар және математикалық арнайы белгілер арқылы шартты түрде өрнектеу, сонымен қатар оларды орналастыру ережесі.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника Санат:Математика
Атбасар - Терісаққан ауданындағы мысты құмтас геологиясының кейбір өзіндік ерекшеліктері туралы (мақала)
Атбасар - Терісаққан ауданындағы мысты құмтас геологиясының кейбір өзіндік ерекшеліктері туралы – Қаныш Сәтбаевтың еңбегі. Қазақ КСР Ғылым Академиясы хабаршысы, геология сериясы» журналында 1954 жылы (18-шығарылымы) жарық көрген.
«Қаныш Сәтбаев. Тандамалы еңбектер» бес томдығының 1-томына енген («Ғылым», Атбасар, 1967). Бұл еңбегінде ғалым ең алдымен, аудан геологиясының зерттелу жағдайына тоқталып, одан кейін аудандағы мыс кенінің түрлері мен ерекшеліктеріне ғылым талдау жасайды, оны игеру жолдарын көрсетеді. Соңында аталған мәселе бойынша төрт тармақтан тұратын қорытынды шығарады.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары‎
Жансүгір батыр
Батырдың өмірбаяны
Жансүгірдің батырлық атағы Үш жүздің баласына жан¬жақтан жау анталап, түстіктен Қоқан қоқаңдап, теріскейден орыстың назары ауа бастаған кезде шығады. Осындай бір кезде Баубектің ескі досы Қараман батыр жасағымен келіп: «Мына жорыққа сарбаздарыңа бас етіп кімді жібересің?» – деп алдынан өтеді. Баубек ұлы Жансүгірді атапты. Содан бұл жасақ құба қалмақпен болған шайқастарда үлкен жеңістерге жетеді. Жансүгір батырлығымен көзге түседі. Басына бақ қонып, абыройы аспандай бастайды. Жансүгірдің жанында өзімен аталас Төлебайдан тараған Мыр¬затай, Жиестен Сарыбай сияқты үзеңгілес серіктері болады. Бұл батырлар елін де, жерін де жауға бермей, тек бірлікті, татулықты ойлаған. Жансүгірдің тағы бір жанындағы досы – Нұрым атты ақын кісі. Нұрым ақынның негізі – естек. ХVІІІ ғасырдың соңы – ХІХ ғасырдың бас кезінде Есіл бойына келіп орнаған естектерді қуып тастағанда қазаққа үйленген бір естек ағайын қалып қойыпты. Содан туған Нұрым, қазақтың жиені, жас күнінен батырдың жанында айырылмас дос болып өскен. Алғашқы жастық жалын, лапылдаған жігер көңілдерін көкке өрлеткен кездерінде Әлмембет Мырзабай батыр, Жансүгір батыр, Нұрым ақын үшеуі Кенесары Қасымұлы қол жинап жатыр дегенді естіп, соған барып қосылады. Ол жорыққа шықса да, елде болса да, іргелес қонып, бірге жүріпті.
Оның қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы Аралағаш ауыл маңайында Тереңкөл көлінің жағасында, құбыла бетіндегі шоқ теректің бауырында мешіті болыпты. Нұрым дүниеден өтерінде өзін жерлейтін жерді айтып осы жерді көрсетеді. Кейін Жансүгір батыр өлерінің алдында өсиет етіп, өзін досының жанына жерлетіпті. Бүгінгі күні Жансүгір батырдың жерленген жері Петропавл-Астана тас жолының жиегінде Аралағаш ауыл маңындағы  Тереңкөл жағасында ұрпақтары Сексен Исаұлы, Ескендір Мырзатайұлы ауыл ақсақалдар орны жоғалмасын деп қолдан құйып, бір белгі қойыпты. Ол сол қалпы әлі тұр. Бүгінгі күні Жансүгір батырға ескерткіш турғызу жөнінде мәселені шешу үшін мемлекеттік органдардың өкілдерінен, Аралағаш селосының тұрғындарынан, аудандық мәслихаттың депутаттарынан, округтің ауыл шаруашылық тауар өндірушілер басшыларының санына тұратын ұйымдастырушылық комитеттен Бабамыздың басына кесене орнату жұмысы жүргізілуде.
Дереккөздер
Аралағаш ауылының мұражайынан алынған деректер
Авиацияның жаппай шабуылы
Авиацияның жаппай шабуылы — белгілі бір уақыт ішінде шектеулі аудандардағы обьектіге немесе обьектілер тобына әр түрлі құрамдағы ұшақтардың үлкен тобының шабуыл жасауы.
Ескендір бей
Ескендір бей, Георгий Кастриоти (Skënderbeu, Gjerdj Kastrioti; 6 мамыр 1405 жыл — 17 қаңтар 1468 жыл) — албан халқының османлы басқыншыларына қарсы азаттық күресінің басшысы, Албанияның ұлттық қаһарманы.
Өмірбаяны
Османлы сұлтан II Мехметке қарсы күресте даңқы шықты. 1443 жылдың қарашасының орта шенінде 300 сарбазымен османлы әскери шатырын тастап, Дибраға келді. Ерікті шаруалардан әскери жасақтарын құрды. Круяға келіп кірді де, 28 қарашада Кастриоти князьдігінің басшысы болып жарияланды. Петреля, Стелюши, Торчан бекінісінен османлы гарнизондарын қуды. Халық жасақтарынан тұрақты әскер құрып, албан феодалдарын біріктіру жолына күрескен болатын. Ескендір бейдің басшылығымен албан халқы өз үстемдігін қайта орнатпақ болған османлыларға 24 жыл бойы тойтарыс берді. Дарынды мемлекет қайраткері Ескендір бей Венеция мен Рим Папасының пайдақорлық саясаты мен албан феодалдарының алауыздығынан туған ішкі және сыртқы саяси зор қиыншылықтарды жеңе білді.
Дереккөздер
Санат:6 мамырда туғандар Санат:17 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:Албания тарихы Санат:Безгектен өлгендер Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері Санат:Кастриоттар әулеті Санат:Ақша белгілеріндегі тұлғалар
Палаталдану II
Палаталдану II - тіл алды дауыссыздарының әсерінен көршілес г, к, х дауыссыздарының жұмсаруы. Славян ата тілінде көне үш палаталдану пайда болып дамыды сөйтіп славян тілдерінде әр түрлі нәтиже берді. Бірінші палаталдану, тіл арты г, к, х дыбыстарының и, е, ять, кіші юс, ь тіл алды дауыстыларының алдында ызың ж, ч, щ дыбыстарына өзгеруімен байланысты. Мысалы, око- очи, страхъ- страшенъ. Бірінші палаталдану ескі славян тілінде және тіл дыбыстарының ызыңдармен г//ж, к//ч, х//ш алмасу түрінде орыс тілінде көрініс тапқан. Екінші палаталдану, бірінші палаталдану кешірек пайда болды. Ата славян тілінде дифтонгтарды жоғалтқаннан кейін пайда болып, ять, и дыбыстары алдында қолданылды (дифтонтгардан шыққан). Екінші палаталдану тіл арты г, к, х дыбыстары ызың (сүзілмелі) з', ц', с' дыбыстарына ауысқан. Бір жағынан, екінші палаталдану нәтижелері оңтүстік және шығыс славян тілдерінде, батыс славян тілдерінде де әр түрлі болған және басқа жағынан этимологиялық талдау арқылы ғана қалпына келтіруге болатын. Екінші палаталдану іздері қазіргі орыс тілінде айқын түрде сақталмаған. Мысалы, көпше түрдегі атау септік формасы друзья, түбір морфемалар цвет- және звезд-. Екінші палаталдану нәтижелерін бергендіктен үшінші палаталдану кейде екінші палаталдану түрленуі ретінде қарастырылады. Бірақ ол тіл алды і, е, кіші юс дауыстыларынан кейін қолданылған. Мысалы, месяц, витязь, князь. Үшінші палаталдану нәтижелері анағұрлым алуан түрлі. Қазіргі орыс тілінде этимологиялық талдау жолымен қалпына келтіріледі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Өздік индукция
Өздік индукция – өткізгіш контурдағы ток күші өзгергенде сол контурда индукциялық ЭІК-нің пайда болу құбылысы. Өздік индукция эл.-магн. индукцияның дербес түрі. Контурдағы ток өзгергенде осы контур қоршап тұрған бет арқылы өтетін магнит ағыны өзгеріп, со-ның салдарынан контурда өздік индукцияның ЭІК-і (E) пайда болады. Өздік индукцияның ЭІК-нің бағыты Ленц ережесімен анықталады: тізбектегі ток күші өскенде өздік индукцияның ЭІК-і (E) токтың көбеюіне кері, ток күші кемігенде токтың азаюына кері әсерін тигізеді. Eтізбектегі токтың өзгеру жылдамдығына (dі/dt), контурдың индуктивтігіне L пропорционал:. Индуктивтік коэфф. L-дің өлшем бірлігі – Гн (генри). Тізбек тұрақты ток көзіне қосылғанда немесе одан ажырағанда E пайда болып, ондағы ток күшінің лезде өзгеруіне мүмкіндік бермейді. Бұл кезде пайда болатын E ток көзінің ЭІК-нен бірнеше есе артық болуы мүмкін. Айнымалы ток тізбегіндегі орамада өздік индукция әсерінен пайда болатын ток күші оған берілген кернеуден фаза бойынша /2-ге қалып отырады. Өздік индукция құбылысы электртехника мен радиотехникада маңызды рөл атқарады. Орамаға тізбектеп жалғанған конденсатордағы заряд таңбасы өздік индукция әсерінен үздіксіз өзгеріп, тізбекте еркін эл.-магн. тербеліс пайда болады. , 7том
Пайдаланған әдебиет
Санат: Физика
Хильдебрандсхаузен
Хильдебрандсхаузен (Hildebrandshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Унструт-Хайних ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 425 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,08 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 64 025. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Блюмель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
IC 4989
IC 4989 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64476, ESO 143-19.
Сан-Мартинью (Синтра)
Сан-Мартинью (Синтра) (São Martinho) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Синтра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5907 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,28 км² шамасында. Халық тығыздығы — 243,3 адам/км².
Марапанин
Марапанин (Marapanim) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салгаду экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Сан-Мартинью (Синтра)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Марапанин
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 141 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 791,959 км² шамасында. Халық тығыздығы — 35,5 адам/км².
Санат:Пара елді мекендері
Васильевка (Кожух тармағы)
Васильевка (Васильевка 2-ші) — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кожух (Үлкен Кожух) өзенінің сол жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Маплтон (Мэн)
Маплтон (Mapleton) — Мэн штатының Аростук округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1948 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 89.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-43255.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
IC 571
IC 571 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28445, MCG 3-25-35, ZWG 92.63.
Сыртқы сілтемелер
IC 571 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Қарқаралы 2
Қарқаралы 2-қола дәуірін-дегі қоныс орны.
Қарағанды облысы Қарқаралы қаласынан 12 км жердегі Қарқаралы өзеннің оң жағалауындағы Қарқаралы 1 қонысының жанында.
Мұнда 1955,1962 жылдарында Орталық Қазақстан археологиялық эқспедициясы (жетекшісі Ә.Марғүлан) зерттеу жүргізген.
1-ші үй орынының аумағы 12x20 м. Оны жартылай жертөле қатарына жатқызуға болады. Қабырғаларының жоғары бөлігі ағаш бәренелерден тұрғызылса керек. Жертөленің солтүстік-шығыс бұрышында диаметрі 3 м, тереңдегі 35 см дөңгелек келген ошақ орны аршылды.
Чернобыль апаты
Чернобыль апаты — Украинадағы Чернобыль атом электр станциясында, 1986 ж. сәуір айында АЭС-тің 4-энергоблогында болған апат. Чернобыль апатының нәтижесінде Украинаның елеулі аумағы мен Ресейдің Брянск және Калуга облыстарының аумағы радиоактивтік ластануға ұшырап, адамдар өміріне қауіп төнді. АЭС-тен радиусы 30 км. жерде тұратын халық басқа жерлерге көшірілді. 1986 жылдың қараша айына дейін апатқа ұшыраған блок залалсыздандырылып, оғашталды. Апатты залалсыздандыруға Қазақстан азаматтары да тартылды.
Қарқаралы 2
3-ші үй орны да қүрылысы жағынан 1 және 2-ші жертөлелерге ұқсас. Сақталған аумағы 112м2. Бұл жертөлелердің едені сазбен сыланып, табаны тақтаймен бекітілген. Төбесін және қабырғаларын ұстап тұратын тіреуіштер орнатылған. Далалық зерттеу жұмыстарының нәтижесінде қыш ыдыс сыныптары, тас кетпендер, үй жануарлары мен жабайы аң сүйектері, сүйектен жасалған ұршық және сүзғіштер, жер өңдейтін саймандар, садақ ұшы, қоладан жасалған пышақтар, т.б. табылған. Бұл заттар ескерткішті кейінгі қола кезеңіне (б.з.б. XII - X ғасырлар) жатқызуға мүмкіндік береді. Мұнда өмір сүрген тұрғындар тау-кен ісі-мен шұғылданып, сонымен қатар мал, егін шаруашылықтарымен айналысқан.
Чернобыль апаты
right|400px Радиоактивті түтін аймақтан асып, 10-нан аса мемлекеттің 145 мың шаршы шақырым жерін ластады, кем дегенде 5 миллион халық зардап шекті. Оның зардабы қаншалықты ұзаққа баратыны әлі белгісіз қалып отыр. thumb|250px|«Мир» станциясынан түсірілген Чернобыль АЭС территориясы, Сәуірдің 27 1997 Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы апаттан төрт мыңдай адам қаза тапты деп хабарлады. Бірақ, ядролық энергия нысандарына қарсылық танытушылар 100 мың адам құрбан болды
Қарқаралы 2
Дереккөздер
Санат:Археология
Чернобыль апаты
Апат себебі
АЭС пайдалану ережелерінің өрескел бұзылуы оның персоналымен жасалған, осы тұрғыдан алғанда:
Дереккөздер
Санат:КСРО тарихы Санат:Экологиялық апаттар
Лимерзель
Лимерзель (Limerzel) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56111, пошта индексі — 56220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1297 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Лисандро Алонсо
Лисандро Алонсо (Lisandro Alonso, 2 маусым 1975, Буэнос-Айрес) – Аргентина кинорежиссёрі, сценариші, продюссер.
Буэнос-Айрестегі кинематография Университетін тәмамдаған. 1995 жылы алғашқы қысқаметражды фильмін түсіреді. Бірнеше жыл бойы режиссердің көмекшісі болып қызмет атқарады. 2001 жылы толықметражды фильмін жарыққа шығарады. Көбінесе тәжірибесі жоқ орындаушылармен жұмыс істейді. 2001 жылы «La libertad» фильмі Ослода өткен «South Festival» сыйлығын алады. 2004 жылы «Los muertos» фильмі Лимада, Туринде, Венада, Ереванда өткен кинофестивальдерде марапаттарға ие болады.
Эми Луиза Джексон
Эми Луиза Джексон (1992 жылы 31 қаңтарда дүниеге келген) - негізінен тамил, хинди және телугу тілдерінде үнді фильмдеріндегі жұмысымен танымал британдық актриса және модель. Бұрынғы жасөспірімдер әлемі аруы Джексон он бестен астам фильмге түскен. Ол АҚШ-тағы дебютін 2017 жылы Warner Brothers компаниясының DC Comics Supergirl телевидениесінде Имра Ардин/Сатурн қызы ретінде жасады. Джексонның ең көрнекті рөлдеріне оның « Мадрасапаттинамдағы » Эми Уилкинсон (2010), экшн фильміндегі « Сингх Ис Блиинг» (2015) фильміндегі Сара және Үндістанның ең қымбат фильмі <i id="mwFQ">2.0</i> (2018) фильміндегі Нила рөліндегі дебюті кіреді.
Ол Ананда Викатан кино сыйлығын, SIIMA сыйлығын және Лондон Азия кинофестивалінің жүлдесін жеңіп алды. Ол The Times of India журналында ' 2014 жылдың ең қалаулы әйелдері», сондай-ақ «2012 жылдың ең перспективалы жаңадан келген әйелдері» тізімінде көрсетілді.
Модельдік мансабы
Мисс Teen Liverpool және Miss Teen Great Britain байқауларында жеңіске жеткеннен кейін Джексон 2009 жылы «Әлем аруы » атағын жеңіп алды, нәтижесінде АҚШ-та модельдік келісімшарт жасалды. 2009 жылы Джексон өзінің модельдік мансабын солтүстікте орналасқан Boss Model Management модельдік агенттігінде бастады, содан кейін Лондондағы Models 1 агенттігімен келісімге келді. Ол 2010 жылы Ливерпуль аруын жеңіп алды. Ол 2010 жылы «Англия аруы » атағы үшін сайысқа түсіп, Джессика Линлейге екінші орынды иеленді. Санат:Тірі тұлғалар Санат:1992 жылы туғандар
Параметриялық теңдестіру тәсілі
Параметриялық теңдестіру тәсілі — есепті жанама жолмен шешуде қолданылатын теңдестіру. Бірінші кезекте таңдалған анықталатын шамалардың жуықталған мәндеріне түзетулер табылады, содан соң олар арқылы теңдестірілетін шамаларға (қажет болса) түзетулер анықталады. Шешу бірнеше варианттармен жүргізілуі мүмкін: бірсыпыра анықталатын шамаларды шығарып, түзетулердің параметриялық теңдеулерін түрлендіруі арқылы; барлық түзетулер теңдеулерін бір салмаққа келтіру арқылы; жалған салмақты енгізу арқылы және т.б.
Үлкен Цема
Үлкен Цема — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цема өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 62 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Линьероль (Од)
Линьероль (Lignairolles) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11204, пошта индексі — 11240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Валльхаузен (Хельме)
Валльхаузен (Хельме) (Wallhausen(Helme)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зангерхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2643 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 440. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Хиншинг.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Торрелакарсель
Торрелакарсель (Torrelacárcel) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Үлкен Теруэль ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 223 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35,41 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Адамның жасы
Адамның жасы - белгілі бір уақыт аралығында адам денесіндегі мүшелер мен жүйелердің біртіндеп қалыптасып, ересек ағзаға айналу шамасы.
Адамның өмірі шартты түрде бірнеше жас шамасына бөлінеді. туған күннен 14 жасқа дейін — балалық кезең; 15 жастан 18-ге дейін — балиғатқа толу кезеңі; 18 жастан 60-қа дейін ересек кезең болады. Одан кейін қартаю кезеңі басталады. Әрбір кезеңнің өзі адамның жас шамасына қарай бірнеше бөлінеді. Мысалы балалық кезең: сәбилік, мектеп жасына дейінгі, бастауыш сынып, орта сынып және жоғарғы сынып кезендері деп бөлінеді.
Адамның жас шамасьша қарай бөлінуі, әсіресе, медицина үшін маңызы зор. Өйткені әрбір жас шамасының кезеңі өзіне тән ерекшелігімен айқындалады. Атап айтқанда, адамның бойының өсуі, ішкі мүшелерінің қалыптасуы сол жас шамасының кезеңіне байланысты болады.
Дереккөздер
Санат:Денсаулық Санат:Медицина
Гвинея
Гвинея, Гвинея Республикасы (République de Guinée) — Батыс Африкада орналасқан мемлекет. Жер аумағы 246 мың км². Халқы 7,4 млн. (1995). Негізгі халқы: фульбе, малинке, сусу, кисси, кпелле, т.б. Астанасы — Конакри қ. Ресми тілі — француз тілі. Халқының 70%-і мұсылмандар, 25%-і пұтқа табынушылар, қалғандары христиандар. Гаусс — республика.
Үкіметі
Елді президент басқарады. Заң шығарушы органы — бір палаталы парламент.
Географиясы
Гаусс жері түгелімен субэкваторлық белдеуде орналасқан. Аласа және орташа таулы үстірттер көп. Жері боксит, алмаз, алтын, т.б. кендерге бай. Климаты экваторлық, муссондық. Жылдық орташа температура 20 — 25°С аралығында. Жауын-шашынның орташа мөлшері 1200 — 2000 мм. Жері құнарлы. Мәңгі жасыл ормандар мен саванна өсімдіктері өседі.
Тарихы
XV ғасырдың орта тұсынан бастап Гаусс жағалауына португалдықтар келіп, алтын, піл сүйектерін, қымбат ағаштары мен құлдарды Еуропаға, кейіннен Америкаға таси бастады. Олар XVI — XVIII ғасырларда жергілікті тайпалар арасындағы алауыздықтарды пайдаланып, өз биліктерін орнатуға тырысты. 1865 — 76 ж. бұл өңірде француздар бірнеше қамалдар тұрғызып, Англия мен Германияны елден ығыстырып шығарды. Олар елдің ең құнарлы жерлерінде кофе, банан, ананас, мақта өсіруді жолға қойды.
Алғашқы өндіріс орындары (тау-кен саласында) 1930 жылынан ғана пайда бола бастады. 1958 жылы 28 қыркүйекте өткізілген референдумда Гаусс халқы Франция конституциясын қабылдамай, ел тәуелсіздігіне дауыс берді. Сол жылы 2 қазанда Гаусс тәуелсіз мемлекет болып жарияланды. Гвинея демократиялық партиясы және оның жетекшісі Секу Туренің басшылығымен жер, өндіріс орындары, шетелдік компаниялар мен банк жүйелері мемлекет меншігіне алынды.
1984 ж. қантөгіссіз мемл. төңкерісі болып, алдыңғы конституция күшін жойды. Мемлекеттік монополия шектеліп, елге шет ел капиталының енуіне жағдай жасалды. 1991 ж. өткізілген жалпы ұлттық референдумда жаңа конституция қабылданып, елде президенттік басқару, бір палаталы парламент қызметі енгізілді. Қоғамды демократияландыру шаралары жүзеге асырылуда.
Экономикасының негізі — тау-кен өнеркәсібі (боксит, алтын, алмас), қымбат ағаштар, т.б. экспорттың 96%-ін құрайды (1995). Дүние жүзіндегі боксит қорының 2/3-і осында шоғырланған. Халықтың 70%-і а.ш-нда (мақта, темекі, кофе, банан, күріш,мал ш.) жұмыс істейді. Дегенмен, азық-түлік өнімдері тапшы болғандықтан, сырттан әкелінеді. Негізгі сауда серіктестері: Франция, Италия, Жапония. Гаусс БҰҰ-ның, Африка одағының, Ислам конфедерациясы ұйымының, т.б. халықаралық және аймақтық ұйымдардың мүшесі.
Гвинеяда үлкен минералдық, гидроэнергетикалық және ауылшаруашылық ресурстары бар, бірақ әлі де экономикалық жағынан дамымаған ел болып қала береді.
Гвинеяда боксит (әлемдік қордың жартысына жуығы), темір рудасы, алмаз, алтын және уран кен орындары бар.
Ауыл шаруашылығында жұмысшылардың 75%-дан астамы жұмыс істейді (ЖІӨ-нің 24%).
Күріш, кофе, ананас, шабдалы, нектарин, манго, цитрус жемістері, тапиока, банан, картоп, қызанақ, қияр, бұрыш, інжір және басқа да көкөністер мен жемістер өсіріледі. Ірі қара, қой, ешкі өсіріледі.
Өнеркәсіп (ЖІӨ-нің 38%) – боксит, алтын, алмаз, темір рудасын өндіру, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу.
Дереккөздер
*
Уақыт қатары
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
NGC 4221
NGC 4221 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1832 жылы 3 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4221 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39266, UGC 7288, MCG 11-15-40, ZWG 315,29.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Эми Майнцер
Эми Майнцер (Amy Mainzer; 1974 жылдың 2 қаңтарында дүниеге келген) — астрофизикалық аппаратураға және инфрақызыл диапазондағы зерттеулерге маманданған америкалық астроном. Оның ғылыми қызығушылықтары астероидтар, қоңыр ергежейлер, планеталардың атмосферасы, шаң дискілері, жұлдыздардың пайда болуы, жер үсті және ғарыштық құралдарды жобалау және құру.
Өмірбаяны
NASA Реактивті қозғалыс зертханасының қызметкері. Эми Майнцер Wide-Field Infrared Survey Explorer жобасының ғылыми жетекшісінің орынбасары және NEOWISE жобасындағы кіші планеталарды зерттеу жөніндегі бас зерттеуші. Эми Майнцер "Спитцер" телескопы үшін датчик жобалаған. Қазір ол Жерге жақындаған астероидтарды бақылайтын телескоптың құрастыруымен айналысады.
Эми Майнцер Стэнфорд университетінде физика саласындағы бакалавриатты (1996) және Калифорния технологиялық институтында астрономия саласындағы магистратураны (2000) үздік бітірген. Лос-Анджелестегі Калифорния университетінде астрономия докторы дәрежесін алды (2003).
Сонымен қатар, ол "The Universe" сияқты танымал ғылыми сериалдарда комментатор ретінде History Channel арнасында жұмыс істеген.
Астероид (234750) Amymainzer оның есімімен аталған.
Сілтемелер
Санат:Калифорния технологиялық институтының түлектері Санат:Стэнфорд университетінің түлектері Санат:Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің түлектері Санат:NASA қызметкерлері Санат:Әйел астрономдар Санат:Астрономияны танымал етушілер
Теннессин
thumb|left|100px|Теннесссин Tennessine (Ts) Теннессин (лат. Tennessine; Ts) — Менделеевтің Периодтық кестесінің 17 топ, 7 периодтың химиялық элементінің уақытша атауы, уақытша символы – Uus. Реттік нөмірі – 117, атомдық массасы – 294. Тұрақсыз радиоактивті элемент. Ең тұрақты изотопты 294Uus (жартылай ыдырау мерзімі 78 мс). Табиғатта кездеспейді.
Алынуы
Алғашқы рет 2009-2010 жылдары Ресейдің Дубны қаласындағы Біріккен ядролық зерттеу институтында алғашқы рет алынған.
2010 жылдың 5 сәуірінде "Physical Review Letters" ғылыми журналына Менделеев кестесінің номері 117-ші элементі ашылғаны туралы мақала қабылданған. Эксперименттің нәтижесінде жаңа элементтің 6 атомы тіркелген: бес 293Uus және бір 294Uus.
117-ші элементтің синтезі үшін келесі реакциялар қолданған:
2012 ж. маусым айында эксперимент қайталанды. Бұл эксепериментте тіркелгені - 5 ядро 293Uus. thumb|left|200px|117-ші элемент - Унунсептийдің ыдырау кезеңдерінің реттілігі
Сыртқы сілтемелер
Санат:Химиялық элементтер
Хусәйн ибн Әли
Хұсайын, әл-Хусаин ибн Әли Әбу Абдуллаһ әш-Шаһид (626 — 10.10. 680) — Әзірет Әлінің Фатимадан туған кіші ұлы. Ағасы әл-Хасан 669 ж. қайтыс болғаннан кейін әулеттің басшысы ретінде Куфадан Мединеге қайтып оралды. Омейя әулетіне қарсы әрекет етуші куфалықтар Хұсайынды халифа Йазидке қарсы көтерілісті басқаруға шақырды. Куфалықтардың шақыруын қабыл алған Хұсайын алдымен өзінің немерелес інісі Мүсілім б. Акилді көтерілісті ұйымдастыра беруге жіберіп, шағын қолмен Меккеден жорыққа шығады. Мүсілім қаза болып, бұл хабарды естіген Хұсайын алған бетінен қайтпай сапарын жалғастырды. Хұсайынның шағын қолы Кербала қаласы орнаған Нинауа деген жерде аялдап жатқанда халифаның Омар б. Сад бастаған төрт мың қолы келіп жетті. Хұсайын өзінің шағын қолымен жауға қарсы шықты. Жау қолынан қаза тапқан Хұсайынның басы Дамаскідегі халифаға жеткізілді. Кербаладағы бұл қайғылы оқиға замандастарына қатты әсер етіп, Хұсайын мұсылман әлеміндегі аты аңызға айналған ұлы тұлғаға айналды. Шииттердің Кербаладағы аза тұту рәсімдері де осы оқиғамен байланыстырылады.
Дереккөздер
Санат:Ислам тұлғалары Санат:680 жылы қайтыс болғандар Санат:626 жылы туғандар
Лусио
Лусимар Феррейра да Силва (порт. Lucimar Ferreira da Silva; 8 мамыр 1978 жыл, Бразилиа) — бразилиялық футболшы, қорғаушы. 2002 жылғы әлем чемпионы.
Карьерасы
Карьерасында Бразилияның, Германияның, Италияның, Үндістанның футбол клубтарында ойнады. Ең табысты болған кездері "Бавария" мен "Интерде" ойнаған жылдары. Әсіресе 2010 жылы бірнеше жүлде иегері атанды: Чемпиондар Лигасының жеңімпазы, Скудетто иегері, Италия кубогының иегері, Клубтар арасындағы әлем чемпионы.
"Бавария" сапында ойнап жүріп үш рет Германия чемпионы атанды.
Үш әлем чемпионатына қатысты: 2002, 2006, 2010. 2002 жылы әлем чемпионы атанды. Лусио осы турнирде құраманың негізгі ойыншыларының бірі болды.
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Байер 04 ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары Санат:Гоа ФК ойыншылары Санат:Бразильенсе ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Шаро-Аргун
Шаро-Аргун — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аргун өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 86 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Грозный қаласынан Аргун өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Коллелонго
Коллелонго (Collelongo) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1443 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 25,28 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 57,09 км² шамасында. Пошта индексі — 67050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Атбасар түсті металдар тресі (Атбасцветмет)
Атбасар түсті металдар тресі (Атбасцветмет) - КСРО Халық шаруашылығы Жоғарғы Кеңесіне (ВСНХ КСРО) қарасты Басметалл (Главметалл) басқармасының өндірістік-аумақтық құрылымы.
Бүгінгі жүйемен айтқанда, бұл Қарағанды, Ақтөбе және Ақмола облыстарының әлденеше аудан, елді мекендерін қамтыған, бір шеті мен бір шеті мың шақырымдай кеңістікке орналасқан орасан зор өндірістік кешен еді. Трестке осы өңірдегі 2 мыс зауытын қайта салып, жедел мерзімде іске қосу жүктелді. Соған орай тиісті қаржы, тасымал құралдары және жабдықтар босатылды. Бірақ тасымал құралы негізінен ат пен түйе қомы болып қалды, жұмыскер күші де сайын даланың негізгі тұрғындары арасынан қабылданды, тек инженер-техниктер ғана КСРО-ның әр түкпірінен шақырылды.
Дереккөздер
Санат:Геология
Шеранс
Шеранс (Chérence) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,74 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 147 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
По-Яха
По-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адер-Паюта өзенінің сол жағалауынан 253 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Скрино (Кюстендил облысы)
Скрино (Скрино) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Бобошево қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 2663. Телефон коды — 07046. ЕКАТТЕ коды — 66888.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Сандық тәсіл
Сандық тәсіл — сандарға элементар операцияларды шекті рет қолдана отырып, матем. есептерді жуық түрде шығару тәсілі. Мұндай элементар операцияларға әдетте жуық түрде орындалатын арифмет. амалдар, сондай-ақ көмекші (қосымша) операциялар (аралық нәтижелерді жазу, таблицалардан таңдау, т.б.) жатады. Сандар санаудың белгілі бір позиц. жүйесінде (мыс., ондық, екілік, т.б.) цифрлардың шекті жиынтығы арқылы көрсетіледі. Сонымен Сандық тәсілде сандық түзу сандардың дискретті жүйесімен (торымен), үздіксіз аргумент функциясы тордағы аргумент мәнінің таблицасымен, ал үздіксіз функцияларға қолданылатын талдау операциялары тордағы функция мәндерінің алгебр. операцияларымен ауыстырылады. Сандық тәсіл матем. есептерді есептеуіш машина арқылы орындалатын есептеулерге де келтіреді;
Пайдаланылған cілтемелер
қ. Жуық формула, Квадратуралық формулалар, Дөңгелектеу, Интерполяция.
Санат:Математика
Әбділабад
Әбділабад — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы таратылған ауыл, Қаратөбе ауылдық округі орталығы болған. 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына енген. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Еңбекші ауданындағы тұрғын үй массиві.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан оңтүстікке қарай 22 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 2043 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданының таратылған елді мекендері
Обершикур
Обершикур (Auberchicourt) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,12 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59024, пошта индексі — 59165.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4628 адамды құрады. Халық тығыздығы — 650,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Ламбейшор
Ламбейшор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лая өзенінің оң жағалауынан 164 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оденсе (футбол клубы)
«Оденсе» (Odense Boldklub) — Данияның Оденсе қаласындағы футбол клубы, қазіргі күнде Дания суперлигасында ойнайды.
Ұлттық
Дания чемпионаты
Кубок
Еурокубоктер
Интертото
Сілтемелер
Санат:Дания футбол клубтары
Дэллвуд (Миссури)
Дэллвуд (Dellwood) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.7 км². FIPS коды — 29-19018.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 5025 адамды құрады.
Жыландыбұлақ (өзен)
Жыландыбұлақ – Ащысу өзені алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Бұқар жырау және Павлодар облысы Баянауыл аудандарының жерінде.