cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абай және Ғабит Мүсірепов
Абай қазақ поэзиясына кіргізген толып жатқан түрлерге жан-жақты тоқталады. «Ауыз әдебиетке жақын жағдайдан есейген реалистік поэзияға бір-ақ қарғу - бұл революциялық адым!», - деп бағалайды автор Абайдың жаңашылдығын. Қазақтың жаңа реалистік поэзиясын қалыптастырып, өркендетіп әкетуге Абайға әрі Пушкин, әрі Лермонтов болуға тура келгендігін айта келіп, Мүсірепов орыс классиктері мен Абай шығармашы- лығындағы үндестікті былайша түсіндіреді. «Қазақ поэзиясына сатира Абаймен кірді. Абай сатирасының ту ізі Салтыков, Некрасовқа қабысып жатады. Реалист ақын Абай реалист Пушкинмен, кекті Абай кекті Лермонтовпен үндес. Алған тақырыбын суреттеуі, дүние сезінуі, әр өлеңнің өзіне тән екпіні, жылата алар мұңы, ширата алар кектілігі, орыс ха- лқының ұлы классиктерімен үңдес келіп отырады. Абайда еліктеу де жоқ, «қарыз алу да жоқ, табыну да жоқ, поэзиясының орнын сол Пушкин, Лермонтовша ұғыну бар»(Заман және әдебиет, 1982, 272- б.). Абайда еліктеу жоқ, үндестік барын дәлелдейтін бірнеше өлеңді мысалға келтіреді. Абайдың «Жазы», «Қысы», Пушкин, Некрасовта көздесетін «Жаз» бен «Қыстарға» үндес екенін жан-жақты талдайды.
Пушкиннің «Ақыны» мен Абайдың «Ақын» дейтін өлеңін салыстырады. Екі Ұлы ақынның бірінен-біріне ауысқан бір ауыз сөз жоқтығына, бірақ бірдей сөз бар екеніне оқырманның көзін жеткізе тұжырымдайды. Ал «Жүрегім менің-қырық жамау...», «Алыстан сермеп...», «Қартайдық, қайғы ойладық...», «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым...», «Көңлім қайтты достан да, дұшпаннан да...», «Ішім өлген, сыртым сау...»т. б. Өлеңдері арқылы Абайдың Лермонтовпен тоғысатын, Лермонтовша толғанатын, үндес келетін сипатына тоқталады. Абай мұрасының орыстың классикалық әдебиетіне қатысты тұстарын осылайша талдай келіп, Мүсірепов ақынның ерекше ұлы еңбегі - төменгі сатыда тұрған әдебиетті ең жоғарғы сатыға шыққан реалистік әдебиетке қосуында, революция Ұлы адымында деп бағалайды. Абайдың әдебиеттегі өсиеті - шындық, шеберлік, адам баласына ортақ гуманизм, өліңді, Отанынды сүю деп саралайды. Абайдың Өзық ойының қайнар көздерінің қайда жатқаны айқындалады. Марғау заманда, қараңғылық жайлаған елдің қақ ортасында өмір кешкен Абайдың өз ортасынан оқшаулана биіктеп кетуіндегі, кең далада бірінен-бірі айнымай өтіп жатқан сұрықсыз да, серпінсіз өмір шеңберінен үзіліп оза шығуындағы заңдылықтарға талдау жасайды.
Абай әрі Ұлы, әрі ұлттық ақын деп түйіндейді. Өйткені Ұлы ақындардың орны, тарихи мәні бар өзгерістерге, туған елінің бір сатыдан бір саты жоғары өрлей беруіне қай көзде бастаушы, қай көзде қостаушы бола білгеніне байланысты екенін айта келіп, бұл тұрғыдан Абай көзқарастарында ұлы жазушы Лев Толстоймен сарындастық барлығын айтады. Абай да, Толстой да, ескірген заманды, озбырлықты, шен құмарлықты, патшалық құрылысты, оязды, азып бара жатқан жастарды т.б. сынайды. Абайдың өз заманына сәйкес идеялық бағыт-бағдар, ағартушылық күрес жолдарыноның «соқтықпалы, соқпақсыз» кешкен өмірімен байланыстыра отырып, прогрессивті озық тұлғасы туралы былайша баяндайды: «Шыққан ортасының, заманының қалың шытырман қайшылықтары мен қараңғылығына қарамастан, Абай өз дәуірінің прогресті ақыны екенін, қазақ халқының озық ойлы екенін көрсетіп кетті. Абай заманындағы қазақ халқының алдында тұрған тарихи сұрау - болашағының кіммен бірге екендігінде еді. Абай соған тура жауап беріп, «Орыс халқымен бірге!» деді. Абай осы әділ жауапты берді.
Орыстың революцияшыл-демократтарының Абай жүрегіне терең орнаған ойы оның осы жауабында деуіміз керек. ''«Дала өмірінің мешеу ескілікке қамалып, ұзақ қаңтарылып қалған кезінде Абай берген жалғыз жауап ел алдындағы тас кедергіні жұлып тастағанмен бірдей еді. Бұл- ең алдымен, даланың кертартпа феодалдарына қарсы, ғасырлар бойындағы әдеттерге қарсы ашық айтылған бұқара тілегі, ел тілегі»'' (Заман және әдебиет, 1982, 277-6 ). Абай поэзиясының көркемдік қуаты мен терең ойлы болмысын сөз еткенде, Мүсірепов оны ақын өлеңдеріндегі мазмұн мен тұрдің бірлігінде, тұтастық сипатында екенін нақты мысалдармен дәлелдеп береді. Абай өзінің ақындық арман жолында әлемдік әдебиет үлгілерінен сусындап, ғибрат алды, өнеге сіңірді десек, оның алғашқы кездескен поэзиялық мектебі ортағасыр- лық Шығыс екені белгілі. Алайда эволюция есу үстінде Абай батыс әдебиетін, оның ішінде орыстың реалистік поэзиясын өнеге тұтуы, мектеп етуге жөн сілтеуі, бұл сипат ақын шығармашылығында айқын көрінетіндігі жөнінде жан-жақты талданады. «Жол-жөнекей» атты жазбада «Қазақ әдебиетіне» басылған «Абайдың сенатқа жазған арызы» туралы ойларын ортаға салған. Тұңғыш рет басылып отырған Абайдың бұл арызы арқылы көп шындыққа көз жеткізуге болатын, талай қатенің бетін ашатын құнды материал екеніне баға береді.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Вой-Вож (Үлкен Шердыны тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Шердын өзенінің сол жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Калдаш-ди-Сан-Жоржи
Калдаш-ди-Сан-Жоржи (Caldas de São Jorge) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Санта-Мария-да-Фейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2728 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,70 км² шамасында. Халық тығыздығы — 580,4 адам/км².
Виново
Виново (Vinovo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Калдаш-ди-Сан-Жоржи
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Виново
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 595 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 768 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 10048.
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Варфоломей.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Тор Вергата Рим университеті
Тор Вергата университеті (Università degli Studi di Roma Tor VergataUniversità degli Studi di Roma Tor Vergata) — құрылу кезеңі бойынша Рим дегі екінші университет.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Мартфельд
Мартфельд (Martfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дипхольц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2775 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 51 026. Муниципалитеттің басшысы — Марлис Плате.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Марат Қорқытұлы Байзақов
Марат Қорқытұлы Байзақов 1952 жылы 6 шілдеде Гурьев облысының Махамбет кентінде туған.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:1952 жылы туғандар
Сапалиев
САПАЛИЕВ Иван Григорьевич (1912 ж. т., Шығ. Қазақстан. обл., Самар ауд., Московка с.) – Совет Одағының Батыры (16. 10. 1943). КОКП мүшесі. С. Ұлы Отан соғысы алдында Самар аудандағы Жұмба кен орнында жұмыс істеді. 1942 ж. Қызыл Армияға шақырылып, Москва, Воронеж, Курск, Новгород, Киев, Варшава түбінде жаумен щайқасқа қатысты. 322-атқыштар дивизиясы саперлар батальонындағы бөлімше командирі С. өз жауынгерлерімен Сейм ө-нде ерлік көрсетті. С. бастаған бір топ жауынгер жаудың борап тұрган оғына қарамастан Днепрден жүзіп өтті. Гитлершілерге тұтқиылдан шабуыл жасап, өз бөлімшелерінің өзеннен өтер жолын қорғады. Елге жеңіспен оралған С. он жыл Жұмба руднигінде еңбек етті. Ленин орденімен марапатталған, қазір пенсияда.
Әдебиет
Совет Одағының қазақстандық Батырлары, 2-т., А., 1969, 213 - 14-б.
Фациялардың жылыстауы
Фациялардың жылыстауы - шөгіндену алабының фациялық өнімдерінің оның петрографиялық горизонттарының алмасуына байланысты бір бағытта бірте-бірте жылыстауы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Б. з. д. 296 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 296 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 296 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Тобыш Нияз Қартбайұлы
Тобыш Нияз Қартбайұлы (1957 жылы туған, Иран, Гонбед Каус қаласы) – педагог, аудармашы. Тегеран университетін бітірген (1979). 1991 жылы Тегеранда жыл сайын өтетін «Фәжр» музыкалық фестиваліне Ирандағы қазақ жастарын қатыстырған. Қазақстан елшілігі жүргізген Иран қазақтарын туған отанына оралтуға белсене араласқан. 1995 жылы Маңғыстауға қоныс аударып, қазір Ш.Есенов атындағы Ақтау университетінде оқытушы. Шығыс әдебиетінің әйгілі туындыларының бірі «Тотынама» кітабын [(2005, көне түркі (Шағатай тілінен), Әбіш Қожаның қолжазбаларын (2005)] аударды. Жоғары оқу орындарына арналған ағылшынша-қазақша сөздіктің (2006), ағылшынша-қазақша грамматиканың (2007) авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Сыртқы экономикалық саясат
Сыртқы экономикалық саясат — елдің үкіметі экспорт пен импорт, кеден бажы, тарифтер, шетел капиталын шектеу, тарту және капиталды шетке шығару, сыртқы қарыз, басқа елдерге экономикалық көмек беру, бірлескен экономикалық жобаларды жүзеге асыру саласында жүргізетін саясат.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Бала тілеу
Бала тілеу - перзентсіз ата-ананың, бала көтере алмай жүрген әйелдің әулие, қасиетті адамның зиратының басына барып, тілеуханаға түнеп, мал сойып, құдайы таратып, бала тілеп, мінәжат ету рәсімі.
Дәстүрлі қазақ қоғамында әйелдер Бибәтимаға жалбарынып: «Пірім, бибі Бәтима, өзің қолдай гөр, сақтай гөр» деп сыйынады. Бибі Бәтима Мұхаммед (с.ғ.с.) пайғамбардың қызы, халық ұғымында қысылғанда жәрдем, қиналғанда көмек берер әулие адам.
Қазақтың халық ауыз әдебиеті үлгілерінде, оның ішінде байырғы эпостық жырларда ата-анасының осындай әулие-әнбиелердің басына мал атап, қорасанға қой атап, сыйынып жалбарынудың нәтижесінде ел қорғаны болған батырлардың, еңселі ерлердің дүниеге келгендігі баяндалады. Бала сұраушы әйел жақсы нышанды түс көрсе ниеті қабыл болады деп ырымдайды. Қызылорда облысындағы экспедициялық ізденіс барысында төмендегідей мәліметті кездестірдік. Жаңақорған ауданындағы Қорасан ата бейітінің басында түнеген бір әйелдің түсінде сақалды, ақ киімді шал келіп үстіне құндыз шапан жауып кеткен. Көп ұзамай, бір ұлды, бір қызды болып, үй-іші берекеге толған деседі.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Томазо Мазаньелло
Неаполь көтерілісі
Көтеріліс негізінен испан билеушілеріне қарсы бағытталды. Көтерілісшілер салық құжаттарын өртеп, вице-король сарайын қоршады да, Мазаньеллоны Неаполь халқының капитаны деп жариялады. Оларға Калабри, Апули және Абруцц, көптеген оңтүстік итальян қалаларының тұрғындары қосылды. Вице-король келісімге келуге мәжбүр болды, бірақ Неаполь капитанын өлтіруді ұйымдастырды. Көтерілісті 1648 жылы испан әскерлері басты.
Дереккөздер
Санат:1620 жылы туғандар Санат:1647 жылы қайтыс болғандар Санат:Италияда туғандар Санат:16 шілдеде қайтыс болғандар Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері Санат:Италия қоғам қайраткерлері
Нортгемптон
Нортгемптон (ағыл. Northampton [nɔrˈθæmptən]) — Ұлыбританиядағы қала, Нортгемптоншир ағылшын графтығының әкімшілік орталығы. Тұрғыны - 225 700 адам (2017). thumb|right|200px|Қаланың Нортгемптонширдегі жағдайы thumb|right|200px|Barratts аяқ киім фабрикасы
География
Қала Нен өзенінің маңында орналасқан.
Саясат
Ірі қала болғанымен, Нортгемптон біртұтас муниципалдық құрылым мәртебесін алмады.
Сілтеме
Санат:Англия қалалары Санат:Нортгемптон
Пейсын
Пейсын — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вымь өзенінің оң жағалауынан 188 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бұлғашы
Бұлғашы, бұлғыншы — орта ғасырлардағы түркі тектес тайпа. Оның “булагачин” (“бұлғын аулаушылар”) деген атауы 12 ғасырдың аяғы мен 13 ғасырдың басында алғаш рет белгілі болды және бұл тайпаның сол кездегі аты емес, кәсібін ғана білдірді. Тайпаны Шыңғыс хан бағындырып және оған осы дәстүрлі шаруашылық міндетін жүктегеннен кейін, сол замандағы әдет бойынша “булгачин” атауының күші жойылды. Ертедегі Бұлғашылардың айналасында тек нағыз түркі тайпалары — барғұт (ежелгі түркіше байырқу), кури (ежелгі түркіше құрықандар), теле (телес) (түркілердің сол қанаты) тұрған; Бұлғашылар Барғожын — Тоқымды (“Баргуджин — Тоқум” аймағын — Байқал көлінің алабын) қоныстанған, ал бұл жерлерде ежелгі заманнан түркі тайпалары, негізінен, құрықандар мен байырқулар тұрған. Мұның бәрі Бұлғашының моңғол тайпасы еместігін дәлелдейді. Рашид әд-Дин (14 ғасыр) “Жами ат-тауарих” атты шығармасының арнаулы тарауында булагачин мен кәрәмучин тайпалары туралы былай деп жазды: “Бұлардың екеуі де сол Барғожын — Тоқым аймағында, қырғыздар елінің қиыр шетінде өмір сүрді дейді. Сондай-ақ, ол Иранда Хулагу әулеті билік жүргізген заманда “бұл тайпалардың әмірлері де, әмір еместері де белгілі және атақты болмағанын” хабарлайды. Бұлғашы Шыңғыс хан әскерімен бірігіп, олардың батысқа жасаған жорығына қатысқан. Темірдің Моғолстанға жорығы туралы деректемелерінде Бұлғашы (түркіше булгаши деген атпен) моңғол тайпаларының бірі ретінде тағы да аталады. Моғолстанның билеушісі Уәйіс хан өлгеннен кейін Бұлғашы бұл елден кетіп, Түркістанға, Әбілхайыр ханның қол астына қоныс аударды. Қазір Бұлғашы ұрпақтары қырғыздар ішінде кездеседі.
Дереккөздер
“Қазақ энцклопедиясы II том”
Санат:Тарих
Щучья Виска (Чеша тармағы)
Щучья Виска (Снатрейтозе, Сиатрейтозе) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чеша өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 3866
NGC 3866 — Crater шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы Common Andrew Ainslie астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3866 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36621, NGC 3858, MCG -1-30-29.
Моль (Алье)
Моль (Molles) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03174, пошта индексі — 03300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 813 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Мұқыр Ниязов
Мұқыр Ниязов (1925 жылы туған, Атырау облысы Қызылқоға ауданы) – ауыл шаруашылығы саласының маманы, соғыс ардагері. Жоғары партия мектебін бітірген (1964). 1943 – 45 жылдары Ұлы Отан соғысына, 1945 – 49 жылдары Жапон, Корея соғысына қатысқан. 1955 – 59 ж. Маңғыстау ауданы мәдениет бөлімінің, 1959 – 64 жылдары ауданы жол бөлімінің меңгерушісі, 1965 – 69 жылдары партком хатшысы, 1969 – 86 жылдары Ақтөбе, Оңды ауылдық кеңестерінің төрағасы қызметтерін атқарған. 1-дәрежелі Отан соғысы орденімен, «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы тұлғалары
Мчедлишвили Шалва Захарович
Мчедлишвили Шалва Захарович (1925 ж.т.) - Грузия Жазушылар одағының мүшесі. 15 өлең жинағы жарық көрген. 1956 ж. Қарағанды медицина институтында оқи жүріп, қазақ тілін үйренеді. 1988 ж. Дүние жүзілік классиканың аударма нұсқалары жарияланатын «Саундже» («Қазына») журналына Абайдың 12 өлеңін грузин тіліне аударып бастырды, сол жылы «Дроша» («Қызыл ту») журналында Абайдың аударған бір топ өлеңі мен қарасөздері жарияланды. 1988 ж. Мчедлишвили аударуында Тбилисидегі «Накадули» баспасынан Абайдың «Зымырайды уақыт» деген өлеңдер жинағы грузин тіліңде тұңғыш рет жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Куннилингус
Куннилингус (cunnus — әйелдің сыртқы жыныстық мүшелері + lingo — жалау; синонимдері — кумбитмака, ламбитус, ланет) — оралды секстің бір түрі, клитор мен сарпайға (вульва) еріндермен, тілмен немесе тіспен әсер ету арқылы әйелді сексуалды қоздыру.
Тағы қараңыз
Санат:Оралды секс
Шатыркөл (Қырғызстан)
300px|thumb| Шатыркөл (Чатыр-Көл) — Орталық Тянь-Шаньдағы ағынсыз көл, Қырғызстан жерінде.
Дереккөздер
Санат:Нарын облысы көлдері Санат:Ағынсыз көлдер
Сент-Етьенн-о-Кло
Сент-Етьенн-о-Кло (Saint-Étienne-aux-Clos) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19199, пошта индексі — 19200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 233 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Ұңғыманың қисаюына енгізілер түзету
Ұңғыманың қисаюына енгізілер түзету. Инклинограммалар көмегімен анықталатын, құрылымдық тұрғызымдар үшін мәліметтер дайындау барысында ұңғыманың тік бағыттағы тереңдігін анықтау мақсатыңда қисайған ұңғымадағы танымал қойнауқат немесе өзге бір таңдалған қойнауқат бетінің көріністі тереңдік көрсеткішінен алынып тасталатын шама.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Достық вексельдер
Достық вексельдер (accomodation bill;) Негізі нақты коммерциялық мәміле болып табылмайтын векселдер; кәсіпкерлер бір-бірінен ақша алу мақсатымен, бұл векселді банкке есепке қою аркылы беріледі. Векселге қол қоятын адам, оның кепілгері болады. Егер акцептант мұндай вексель бойынша төлей алмаса, тәлем үшін жауап кершілік кепілгерге өтеді.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Хара балдырлары
Хара балдырлары (Charóphyceae) әлемде жалғыз балдырлар мен жоғарғы класс өсімдіктерінің қасиеттерін бойына сақтап қалған ежелгі өсімдіктердің бірі.
Хара балдырлары
Хара балдырларының (харофиттер) сыртқы көрінісінде басқа балдырлармен салыстырғанда көп ерекшеліктер бар. Сыртқы көрінісіне қарап суда өсіп тұрған қырықбуын екен деп қаласын. Шын мәнінде, қырықбуынға сырттай ұқсағанымен оған ешқандай қатысы жоқ.
Биологиялық сипаттамасы
Хара балдырларында сабақ та, жапырақ та, тамыр да болмайды, тармақталып жан-жағына таралып жататын нағыз көп жасушалы талломы болады. Хара балдырлары тоғандарда тұрып қалған көлшіктерде ізбесі (әк) молырақ суларда қалың болып ұйылып өседі. Су түбіне түссіз өсінділері- ризоидтары арқылы бекінеді. Талломның биіктігі 20-30см, кейде 1 метрден де асып кетеді. Талломы буын және буынаралығынан тұрады, буындарында жіп тәрізді, жіңішке тарамдалған өсінділері топтанып орналасады. Талломындағы жасушалары біркелкі емес, бірі ұзын, екіншісі қысқа. Басқа балдырлардын тағы бір айырмашылығы жыныс мүшелері көп жасушалы. Атылық жасушаы-антеридий, аналық жасушасы-оогоний деп аталады. Олар топтанып орналасқан талломның қолтығына (антеридиі үстіңгі жағына) бекінеді.
Негізгі қасиеті
Хара балдырларының ооспораларында крахмал мен май тамшылары көп болады, сондықтан су құстарына өте құнды қорек болып есептелінеді.
Дереккөздер
Санат:Балдырлар
Беғазы кешені
thumb Беғазы кешені - қола дәуірінің соңғы кезеңіндегі тайпа көсемдері мен дін басыларының бейіттері. Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы, Ақтоғай кентінің оңтүстік-шығысында 40 қм жерде, Беғазы қорымының солтүстік-шығыс жақ шегінде орналасқан. 1947, 1952 жылы Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі Ә.Марғұлан) зерттеген. 6 қоршаулы обалардан тұрады. Барлығы қазылған Құрылыстары бір-біріне ұқсас. Тек көлемдері әр түрлі. Сыртқы көлемі 4x4 м-ден, 9, 6x9, 6 м-ге жетелі, пішіні шаршы, кісі қойылған бөлмесінің көлемі 2, 2x2, 2 м-ден, 6Х6 м. Екі жағы үлкен қақпақ тастармен көмкерілген, қабырғаларының қалыңдығы 1,8 -3,6 м, биіктігі 0,4 - 1,1 м. Барлығының шығыс жағынан ұзындығы 1,8 - 9 м, ені 0,75 - 4 м дәліз салынған.
Беғазы кешендерінен қола шаш түйреуіш, жуалдыз, моншақтар, тас қайрақ, өрнектелген және өрнегі жоқ сүйек түтікшелер, жебенің үш қола ұшы табылған. Бұл заттар, әсіресе, жебенің екі қанатты, үш қанатты ұштары Беғазы кешенінің б.з.б. 9-8 ғасырларда салынғанын көрсетеді. Осы кезенде мұндай ірі кешендердің салынуы (Дөндібай, Бүғылы, Ақсу-Аюлы, Сангру) құрылыс ісінің жоғары дәрежеде ұйымдастырылғанын, оған қойылған кісілердің сол қоғамдағы орнының ерекше болғанын айғақтайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті Санат:Қарағанды облысы
Вьянки
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Дон РФ мен Украина шекарасынан Калитва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ростов облысы өзендері
Константин Григорьевич Макаревич
Константин Григорьевич Макаревич (25 қаңтар 1922, Шадринск, қазіргі Қорған облысы — 17 маусым 2017, Алма-Ата) — кеңестік және қазақстандық гляциолог. Енгізді елеулі ғылыми үлес насихаттауға, гляциология. 1956 жылдан 1992 жылдар аралығында басқарды кеңестік гляциологиялық экспедицияға арналған мұздық Тұйықсу мен негізін салған гляциологиялық станциялары "Тұйықсу Т1". 20-дан астам жыл болды ресми өкілі Кеңес Одағының батыры, екінші Дүниежүзілік қызметке мониторинг мұздықтардың (WGMS). Автор 200-ден астам ғылыми мақалалар, монографиялар, елтану және автобиографических кітаптар мен очерктер. Оның есімі екі мұздық және екі асуының в Іле Алатауы және Жоңғар Алатау. Ардагер Ұлы Отан соғысы, капитан.
Өмірбаяны
Константин Григорьевич Макаревич қаласында дүниеге келген Шадринске уезінің Екатеринбург губерниясының, қазіргі ұлы Қорған облысы. Әкесі, Григорий Никитич, жұмыс істеді, бас технолог, тамақ өнеркәсібінің айналысты сыртқы сауда жеткізумен ; анасы, Лидия Николаевна, бухгалтер-экономист.
Бірнеше жылдан кейін отбасы көшіп айында Свердловск (қазіргі Екатеринбург). Оқыған мектебінде, одан кейін тау-кен-металлургия техникумында мамандығы бойынша "пайдалы қазбаларды байыту". Белсенді айналысты, әртүрлі спорт түрлерімен ойнаған қақпашы үшін футбол командасын Свердлов "Спартак", барған туристік-альпинисттік қойды. Алды белгішесі Үздігі ГТҰ.
Аяқталуы техникумының тоқтату шақырумен әскерге 1941 жылы қазан айында. Армиялық дайындауды 1941 жылы өтті 20-шы әуе-десанттық бригада Республикасының аумағында Немістер Волга, роталық химинструктор. Кейін тарату бригада жіберілді 26-ы жеке курсанттық бригадасын, командирі болып қызмет атқарды жалын взвод, соғысқан Калинин майданында қатысқан Мәскеу шайқасы. Жалындар тиімсіз болды және взвод жаяу әскер болды. К. Г. Макаревич жіберілді корпустық, содан кейін әскери офицер-артиллерист курстар. Бітірген 1-ші Киев қызыл-әріп артиллериялық училищесін Красноярск, взвод командирі болды барлау 837-ші артиллериялық полкінің 307-ші атқыштар дивизиясы. Қатысқан Великолукская шабуылдық операцияның, Курск шайқасы, Беларусь операциясы, босату Польша, Кенигсбергская операциялар. Қатысқан 13 рейдтерде сүйемелдеу бойынша дивизионных топтардың барлаушылардың. Марапатталған, екі мәрте "Қызыл Жұлдыз", екі мәрте "ұлы Отан соғысы" ІІ дәрежелі медальмен, соның ішінде "Кенигсбергті алғаны Үшін". Бітірген өзінің майдандық өмірбаяны атағы лейтенант, 21 сәуір 2000 жылғы Қазақстан Республикасының қорғаныс Министрлігі атағы берілді капитан. Кітап естеліктер, К. Г. Макаревич атты "Об участии в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг" шықты 2015 жылы жеңістің 70 жылдығына арналған Ұлы Жеңіс. 2016 жылы шыққан екінші редакциясы мемуарлар.
Бастап 1944 жылғы мүшесі ВКП(б) 1952 жылы партиясы деп аталды КОКП. Әскерден келген соң 1946 жылы оқуын жалғастырды Орал мемлекеттік университеті. А. М. Горький " Свердловск алдымен физмате, содан кейін география факультетінде оқыды. Университетті бітіргеннен кейін оқуын жалғастыруға ұсыныс алды аспирантурада Қазақ КСР Ғылым Академиясының. Наурыз айында 1956 жылы кандидаттық диссертациясын қорғады бағалау бойынша еріген мұздықтардың өзені бассейнінің Лепсі, алғаш рет режимдік есептеу сипаттамалары мұздықтардың бақылаулардың деректері бойынша температуралық тау-кен метеостанцияда . Бұл есептеу әдісі қолданыла бастады тек араға 10 жыл.
Өз әйелі Валентина мемлекеттерге ұзақ жылдарға әсер етті Макаревич (қыз. Старченко) кездесті альплагерде Талғар 1950 жылы. Валентина атты еңбек, тыл Ұлы Отан соғысы кезінде, оқытушы, химия Жоғары оқу орындарында. Некеде өмір сүрген 66 жыл ішінде дүниеге келгендер бала — Андрей мен Алиса.
Константин Григорьевич Макаревич өмірден озды 17 маусым 2017 ж. Жерленген Алматыда қалалық зиратта даңғылы мен Рысқұлов, Қазақстан.
Альпинистік қызметі
К. Г. Макаревич жасаған отыз көтерілу, сегіз, сонымен қатар покорены алғаш рет бола отырып, сол уақытта "ақ дақтардың" топографиялық карталарда. Бірінші тәжірибе көтерілукезінде альплагерде "Цветмет" (қазіргі "Талғар") шыңына Юбилейная көшесі 1Б күрделілік санатының әрқайсысы 1940 жылы, бұл оған берілді белгішесі "Альпинист КСРО I сатысы". 1946 жылы әскер қатарынан босағаннан кейін, шақырту алды позиция стажер-нұсқаушы бастығының альплагерде "Цветмет". Аяқталғаннан кейін альпинистік маусымының қайтып Свердловск оқуға 1948-1952 жж. дейін университет бітірген. Бұл уақытта жасаған көптеген таулар " шыңына жеттік арналған шыңдары әр түрлі санаттағы қиындықтар.
Алматы да орнатты байланыс Секторының география Қазақ КСР (қазіргі География Институты, ҚР БҒМ). Алғашқы практикалық білім зерттеуде мұздықтардың кезінде алынды альпинисттік көтерілу. Кейінірек лагерінің базасында "Талғар" (бывш. Цветмет) атты екі спорттық-ғылыми экспедициялар: бір басына әкеледі Иссыкского шатқалының (1950 жылы), екіншісі — мұздықтар Оң Талғар және Жарсая (1952 жыл). 1950 жылы жасалды, бірқатар көтерілу атауы жоқ шыңына басшылығымен Константин Григорьевич, бір шыңы аты берілді "Сегіз құрметіне шыңы" алғашқы он сегіз алғашқы таймерлер, киінген осы атауға дейін 1952 жылғы, атауы өзгертілді "Көкбұлақ  шыңы".
Ғылыми-зерттеу қызметі
Астам уақыт бойы 40-жылдық ғылыми-зерттеу қызметін айналысты негізінен зерттеумен балансының массасын мұздықтардың есептегенде, бұл аспект маңызды бағыты гляциология. Сондай-ақ, ол былай деп зерттеу мұздықтардың маңызды аспектісі болып табылады ұлттық қауіпсіздік, елдің бірі бола отырып, стратегиялық ресурстары, тұщы су аридті жағдайларда.
Аясында Халықаралық Геофизикалық Жыл 1957-1958 жж. (ХГЖ) белсенді бастамашысы қосу гляциологиялық зерттеулер секторының география Институтының гляциология қатарына мекемелер үшін халықаралық алмасу бақылаулар мен олардың жарияланымдар аясында ХГЖ. Атынан әкімшілік және ғылыми жетекшінің қалыптастырды тобын зерттеу үшін, тұратын 35 адам. Мазмұны жүргізілген кезеңде ХГЖ зерттеулер Тұйықсу мұздық жан-жақты атындағы баяндалған "жинағында Жалпы сипаттамасы зерттеу. Заилийский Алатау" 1962 жылы.
К. Г. Макаревич деп санаған мұздық массасының балансы тығыз байланысты биіктігі шекарасы тамақтану мұздығының базасында содан есептелген сипаттамалары мұздықтардың және болжанған әсері климаттық факторлардың Тянь-шаньда мұздықтар процесі .Негізінде көпжылдық туралы деректерді шоғырландыру, семуінің және баланс массасын мұздықтардың жасалды маңызды қорытынды туралы жүйелі түрде қысқарту мұздықтар, сондай-ақ әлеуетті қауіптілік процесін жеделдету еруі салдарынан ауырлататын антропогендік әсер ету. Мәселен, бақылаулардың деректері бойынша 1957 жылғы мұздық жоғалтып, шамамен 57 млн м3 мұздың. 2009 жылғы жағдай бойынша есептеулерге сәйкес Макаревича 50 жыл ішінде мұздық кейін шегінді 700 метр және сақтау кезінде қарқынын семуінің мұздық жоғалып кетуі мүмкін қазірдің өзінде арқылы 120 жыл. Мәселелерімен айналысқан жетілдіру бойынша тиімділікті бақылау режиміне мұздықтар. Көп назар аударған мәселелері кеңістіктік өзгерістер мұздықтар, ішкі және сыртқы масса алмасу, разработав радиогеодезический алу тәсілі "кспресс деректер жылдамдығы мен салмағының өзгеру мұздық. Сондай-ақ, зерттеумен айналыстым пульсирлеу мұздықтардың, оларға жатқызылды мұздықтар Корженевского, Шокальского, Үгінділер, Кассина, Конституция, Оңтүстік-шығыс Талғар таулы тізбектері Іле Алатауының. нобай|Тұйықсу Т1 Станциясы. Үй бақылаушылар 1970-ші жылдары белсенді қатысты зерттеулерде жылуфизикалық қасиеттерін жасанды құрылған мұз мұз айдынында "Медеу". Зерттеу міндеті мүмкіндігі белгілі бір температурасын сақтау мұз қамтамасыз ету үшін оңтайлы сырғу өзгермелі ауа-райы жағдайларында, сондай-ақ әсері күн радиациясының және термиялық күйі-жасанды мұз. Авторларының бірі болып табылады патент тәсілі бойынша құрылған мұз айдынының, "Медеу".
Ерекше назар зерттеу аударылды Орталық Тұйықсу мұздық, атанған өкілі мұздық жарияланатын жинақтарында Дүниежүзілік қызметінің мониторингі мұздықтардың (Швейцария) үшін орталық азия аймағы. Оның арқасында, тұрақты зерттеу  Орталық Тұйықсу мұздық жүргізіледі 1956 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін. Материалдар бойынша тұрақсыз болып тұр мұздықтардың шығарылатын, кезеңділігі 5 жылда сайтында орналасқан Дүниежүзілік Қызметінің Мониторингі Мұздықтар. Сайтта сондай-ақ қол жетімді бюллетеньдер Балансының массасын мұздықтардың және Жыл сайынғы зерттеулер өзгерістерге мұздықтардың шығаратын 2 жылда бір рет.
Ғылыми-көпшілік және әдеби қызметі
Ең маңызды ғылыми-көпшілік еңбектер өмір болды автобиографиялық кітап — "Жизнь, посвященная ледникам" (қаз. Өмір атты муздықтар), жарияланған жарыққа 2004 жылы, екінші басылымы 2016 жылы шықты. Сондай-ақ, соңғы бір ғылыми-көпшілік еңбегі "Фотоатлас мұздықтардың Іле Алатау (Іле Алатауы, Солтүстік Тянь-Шань)" жарық көрген 2011 жылы жарыққа шықты және шығады 3 қайта басу қамтылған ретроспективтік суреттер мұздықтардың Тянь-шань көрсететін жағдайы, мұздану, осы өңірде XX ғасырдың бас кезінде. Кейбір суреттерді Макаревича жарияланды буклет, арналған жобасы "Музыка ледника".
Басқа ғылыми қызмет жазған мемуарлары "Воспоминания об участии в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг" (қаз. 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысына қатысу туралы естеліктер) арналған әскери қатысты. 2001 жылы жазған " кітабын туралы эссе неміс өмір "Ах, Берлин", араға бір жыл салып шығарды пысықталған нұсқасын атты Берлин көзімен саяхатшы авторлық бірлестікте өзінің қызы — Уварова, Алиса Константиновна. Эссе авторы "Жылқылар Әнұран" атты баға жетпес көмек жылқы игеруге таулы Қазақстандық шындық газеттерінде жарияланған бірінде шығарылымы "Материалдар Муздықтар Зерттеулер ".
2014 жылы жарық көрген кітабы "атты Өмір Тұйықсу мұздығының. Өткені, бүгіні және болашағы" деректер келтіріледі жарты ғасыр бақылау мұздық, оның режимін өзгерту морфометрических соғады, гидрологиялық режимі мен ішкі және сыртқы масса алмасу, сондай-ақ рекреациялық бағалау мұздан жасалған бассейнінің.
Библиография
Өзінің ғылыми және әдеби қызметі шығарып, 200-ден астам ғылыми сипаттағы жарияланымдар, монографиялар, очерктер мен кітаптар. Олардың арасында:
Дереккөздер
Санат:Қазақстан альпинистері Санат:Орал мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қазақстан мемуаршылары Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл медалінің иегерлері Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 65 жыл медалінің иегерлері Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері (КСРО) Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалінің иегерлері Санат:Жуков медалінің иегерлері Санат:Алфавит бойынша жазушылар Санат:Алматыда жерленгендер Санат:25 қаңтарда туғандар Санат:17 маусымда қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:КОКП мүшелері
Төлеген Байзақұлы Байзақов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:1944 жылы туғандар
Балакіс
Балакіс - сулы жерді, өзенді мекендейтін бұлғын тәріздес жәндіктің жұмсақ түбітті ұлпасы. Оны аңның түсіне байланысты қаракіс деп те атаған. Бұрынғы кезде ауқатты адамдар кіс ұлпасын жөргек орнына пайдаланған. Осы үрдіс жөнінде халық ауыз әдебиетінде біраз мәліметтер кездеседі. Әйгілі Ш.Уәлиханов нұсқасындағы Едіге жырында балакіске байланысты төмендегідей жолдар бар:
''Сен туғанда, Нұрадын, ''Қара кіске бөлеттім. ''Ал қара кіс батад деп, ''Бала кіске бөлеттім. ''Алтыннан шүмек ойдырттым, ''Күмістен түбек қойдырттым. ''Хан қасында туды деп, ''Атыңды Нұрадын қойдырттым... (Едіге жыры)
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
КОНКАКАФ чемпиондары кубогы 2007
КОНКАКАФ Чемпиондары кубогының 44-ші жарысы.
Дереккөздер
Санат:КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы Санат:2007 жылғы футбол
Масбатеньо
Масбатеньо – бисайлық тілдердің бірі. Көбінесе Филиппиндық Масбате провинциясында таралған.
Фонетика
Масбатеньо 16 дауыссыз дыбыстардан тұрады:  p, t, k, b, d, g, m, n, ng, s, h, w, l, r, у. Және 3 дауысты дыбыстан тұрады: : i, a, және u/o. О и u дыбыстары – аллофондар, u әрқашан буынның басында, кейде соңында қойылады. О әрқашан буын соңында қойылады.
1-ден 10-ға дейінгі сандар
1 — isad/usad
2 — duwa/duha
3 — tolo
4 — upat
5 — lima
6 — unom
7 — pito
8 — walo
9 — siyam
Дереккөздер
Орыс уикипедиясынан аударылған.
Әулиета
Әулиета - 5 - 8 ғасырлардан сақталған ежелгі ғимарат қалдығы. Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Қарағаш орманынан оңтүстік-батысқа  қарай 4 км жерде. 1947 жылы Орталық Қазақстан археологиялық экспедиция (жетекші. Ә. Марғұлан) зерттеген. Құрылыс қисық шаршы тәріздес,  қабырғаларының  ұзындығы. 29,2x29 метр, биікт. 2,5 метр. Маңайында биікт. 0,6 - 1,5 метр, диаметр. 10 - 18 метр болатын төбешіқтер бар.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Б. з. д. 297 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 297 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 297 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Агуас-ди-Линдоя
Агуас-ди-Линдоя (Águas de Lindóia) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Кампинас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ампару экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 240 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 60 км² шамасында. Халық тығыздығы — 320,7 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
IC 163
IC 163 — Тоқты шоқжұлдызында орналасқан SBdm (ергежейлі спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6675, UGC 1276, MCG 3-5-18, ZWG 460.28, IRAS01465+2027.
Сыртқы сілтемелер
IC 163 Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Бұлқыншақ
Жасалу жолдары
Оны жасау үшін жылқының сан терісін шашасына дейін бітеу сойып алады да саба әзірлегендей жолдардан өткізеді. Сан жағына сопақшалау етіп тері тігеді, ол пайдаланғанда астынғы жағына келеді. Аузына ағаштан, тоздан тығын жасайды да, ішіне күл толтырып, тығындап, көлеңкеге кептіреді. Әбден кепкен тері қатайып көнге айналады. Содан соң күлін төгіп тастап, ыдысты ыстайды. Әрі қарай шаймен жуып, ішіне бірнеше күн ашыған айран құйып қояды. Оны «шикі дәмін алу» деп атайды. Одан кейін пештің ысын (күйесін) жинап алып, оны суға шылап, теріні біраз уақыт соған салып қояды. Оны «құрымдау» дейді. Содан соң ыдыстың ішіне қайнаған сұйық май құйып шайқап алып, әрі қарай пайдалана беруге болады. Бұлқыншақты керегенің басына бауынан іліп қояды. Салт атпен жүргенде ердің алдыңғы қасына іледі немесе қанжығаға байлайды. Жаяу адам иығына асып жүреді. Бұл ыдыс малшы қауымның ыстық күндерде айран, шалап, қойыртпақ құюына мейлінше қолайлы.
Дереккөздер
“Қазақ энцклопедиясы II том”
Санат:Ыдыстар
Вегетативтік
Вегетативтік (вегетативный); (лат. vegetativus — өсімдік, өсімдікке тән) — өсімдік организміне тән зат алмасу мен көбею қызметтерін атқаратын адам мен жануарлар организмдеріндегі жасуша бөліктеріне, мүшелерге немесе мүшелер жүйелеріне байланысты қолданылатын атау.
Мысалы, жүмыртқа жасушаларының сарыуызы көп жиналған төменгі полюсін вегетативтік полюс деп атайды. Сол сияқты, адам мен жануарлар организмдеріндегі зат алмасу мен көбею қызметтерін атқаратын мүшелер жүйелерін жүйкелендіретін жүйке жүйесінің бөлімін вегетативті жүйке жүйесі дейді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
IC 4571
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 56106, ESO 99-11, IRAS15440-6710.
Сыртқы сілтемелер
IC 4571 Санат:Оңтүстік Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Балақ
Балақ сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Лозовое (Астрахан ауданы)
Лозовое — Ақмола облысы Астрахан ауданы, Первомай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Астраханка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 18 км-дей, облыс орталығы – Көкшетау қаласынан 224 км-дей жерде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1936 жылы қаланған.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 413 адам (200 ер адам және 213 әйел адам) болса, 2009 жылы 397 адамды (195 ер адам және 202 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Негізгі мектеп, кітапхана, клуб, фельдшер-акушерлік пункт, сауда нүктелері, дәріхана, наубайхана, шаруа қожалығы, ауыл шаруашылығы бірлестігі бар. Жақын жерден Алматы – Екатеринбург автомобиль жолы өтеді. Жақын темір жол станциясы – Жалтыр (72 км).
Дереккөздер
Санат:Астрахан ауданы елді мекендері
Миллвилл (Массачусетс)
Миллвилл (Millville) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Нұрияш Ниязова Нұрбергенқызы
Нұрияш Ниязова Нұрбергенқызы (1941 жылы туған, Түрікменстан, Қошоба кенті) – ұлттық киім тігудің шебері. Маңғыстау өңіріне 1967 жылы келіп, қазақтың ұлттық киімін тігумен айналысады. 1983 жылы Ақтау қаласында тұңғыш ұлттық киімдер салонын ашқан. Қазір мұндай салондар Астана, Жаңаөзен қалаларында жұмыс істейді. Ниязованың қолынан шыққан сәнді ұлттық киімдер ҚР Президентінің оркестрі, «Наз» ансамблінің, т.б. өнер ұжымдарының концерттік киімі болып саналады. «Технология» оқулығы (телавт.), «Сұлулық академиясы» кітабының авторы. Еңбек даңқы орденімен (1976), «Ерен еңбегі үшін» медалімен (1970) марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Шпальт (қала)
Шпальт (қала) (Spalt (Stadt)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Рот ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5002 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 55,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 76 147. Қаланың басшысы — Удо Вайнгарт.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 18 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Эйяфьядлайокюдль
Эйяфьядлайокюдль (немесе Эйяфьядлайокудль Eyjafjallajökull) — Исландиядағы алтыншы ең ірі мұздығы. Исландияның астанасы Рейкьявик қаласынан шығысқа қарай 125 км (77 миль) қашықтықта орналасқан. Осы мұздықтың астында (және көршілес Мюрдальсйокудль мұздығы бөлігінің астында) жалқы есімсіз, баспасөзде жай Эйяфьядлайокюдль деп аталынатын, конустық пішінді жанартау орналасқан.
Шыңның биіктігі 1666 метр, мұздық аумағы шамамен 100 км². Жанартау кратерінің диаметраі 3—4 км (2010 жылға дейін мұздықтармен жабулы болған). Жанартауды қалқан тәрізділерге жатқызады.
Ең жақын ауыл Скоугар, мұздықтың оңтүстік аяқтауында орналасқан. Скоугафосс танымал сарқырамасы орналасқан мұздықтан, өз бастауын Скоугау (Skógá) өзені алады.
Тарихы
Шамамен екі жүз жылдай жанартауды ұйықтап жатқан деп санаған. 1821 жылдың 19 желтоқсанынан бастап 1823 жылдың 1 қаңтарына дейін, бір жыл бойы атқылаған. Жанартаудың атқылауы нәтижесінде Эйяфьядлайокюдль мұздығы апатты күйге ұшырады. Атқылау күші VEI шкаласы бойынша — 2 баллды құрады, тефра көлемі — 4 м³.
Жанартаудың соңғы атқылауы жергілікті уақыт бойынша сағат 22:30 және 23:30 аралығында, 2010 жылдың 20 наурызында басталды. Нәтижесінде мұздықтың шығыс бөлігінде шамамен ұзындығы 0,5 км-ге дейін жететін сынық пайда болды. Күлдің үлкен көлемді атылуы туралы деректер тіркелмеген.
Жанартау атқылауының қарқындылығы VEI шкаласы бойынша — 4 балл.
Атауы
Исланд тіліндегі Eyjafjallajökull сөзінің аудармасы — аралды таулардың мұздығы дегенді білдіреді. Атауы келесі үш сөзден құрылған:
Американдық лингвисттердің зерттеуі бойынша, мұздықтың атауын Жердің тек қана 0,005 % тұрғындары айта алады. Исланддық әнші Элиза Гейрсдоттир Ньюман «Эйяфьядлайёкюдль» сөзін жаттауға көмектесетін өлеңді шығарды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Белсенді жанартаулар Санат:Исландия жанартаулары Санат:Исландия мұздықтары
Анықтамалық аңдатпа
Анықтамалық аңдатпа - құжаттың айқын емес бас тақырыбын нақтылай және (немесе) анықтамалық мақсатты көз деп, библиографиялық сипаттамада жоқ қосымша мәліметтерді (көбіне нақтылы) хабарлай отырып беретін андатпа (қысқаша мазмұндама).
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Тау
thumb|200px|Тау Таулар – рельефтің оң формасы, айқын беткейлері мен етегі немесе таулы елдегі шыңы бар рельефтің оқшауланған күрт көтерілуі. Шыңның табиғаты бойынша шыңдар, күмбездер, тақталар және басқа таулар ерекшеленеді. Су астындағы таулардың шыңдары аралдар болуы мүмкін. Тектоноденудациялық таулар мен вулкандар туралы айтады.
Таулар алып жатқан көлеміне, құрылымына,жасына қарай: Жота, Тау Жүйесі, тау массиві, таулы қырат, таулы үстірт, тау сілемі болып бөлінеді. Аралықтарындағы аласа көтерілімдер, оларды бөліп тұратын ойпауыттардың (тауаралық ойпаңдар, тау аңғарлары, т.б.) бір-бірімен үйлесуінен тілімделеді. Таулар жерсілкінулер мен жанартау атқылауынан жиі көтеріліп, әдетте тектоник аймақтарда қалыптасады. Пайда болуына қарай тектоник таулар – қатпарлы немесе қатпарлы-жақпарлы құрылымды, бірнеше км-ге көтерілуімен және жер бедерінің қарқынды қалыптасуы мен терең тілімделуімен ерекшелінеді; эрозиялық Таулар – неотектоникалық көтерілімдерге ұшыраған, өзен аңғарларымен және уақытша ағын сулармен тілімделген, жер бетінің үстірт тәріздес көтеріңкі бөлігі; жанартаулық Таулар – жас таулы аймақ немесе көне платформалық құрылым үстіндегі жанартаулық конус, жоғары көтерілген лавалық жабынды таулар болып бөлінеді. Таулар бедерінің негізгі элементтері – шыңы, басы, жоны, беткейі, етегі, өзен аңғарлары. Жазық жер бедерінен айырмашылығы тілімделуінің айтарлықтай тереңдігі мен уатылуы, барлық табиғат жағдайларының ала-құлалығы мен қарама-қарсылығының күшеюі. Таулы аумақтың негізгі геогр. заңдылығы – ландшафтың биіктік белдеулілігі (биіктік белдемділік) анық көрінеді. Тауларды биіктігіне қарай аласа (1000 м-ге дейін), орташа (1000 – 3000 м), биік таулар (3000 м) деп бөледі. Дүние жүзіндегі ең биік тау – Гималайдағы Джомолунгма (Эверест) (8848 м), Қазақстандағы ең биік тау – Хантәңірі (6995 м).
Оқшау таулар
Оқшау (арал) таулар – кең жазықта жеке-дара немесе топтала орналасқан оқшауланған таулар мен қыраттар. Салыстырмалы биіктіктері 100 м-ден 1000—2000 м-ге дейін болады. Пайда болуы жағынан қуаңшылық климатты, тектоникалық тұрақты аймақтарда қирағаннан кейін сақталған немесе жергілікті тау түзілу нәтижесінде (мысалы, жаңа тектоникалық процестер нәтижесінде пайда болған жақпар таулар, лакколитті таулар) түзілген тау жұрнақтарына жатады.
Таулар жайлы факттар
Килиманджаро мен Кения таулары экваторға жақын орналасқан. Әйтсе де, олардың басын қар басып жатыр.
Дереккөздер
Санат:Таулар
Робелла
Робелла (Robella) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Assunzione della Vergine Maria.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Каняк (Кырджали облысы)
Каняк (Каняк) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Черноочене қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 208 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6695. Телефон коды — 03691. ЕКАТТЕ коды — 36066.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Растрлық формат
WWW жүйесінде (World Wide Web) стандарттар ретінде негізінен екі формат – GIF және JPEG қабылданған. Тағы бір формат – PNG (Portable Network Graphics) – мүмкін болатын болашақта қосылатындығы туралы түсініктемелерді қарастырады. Ол растрлық форматтар болып табылады. Мұнда бейнелер жеке нүктелермен – растрлармен суреттеледі. Экран үшін нүктелер пиксельге эквивалентті.
Әрбір пиксельмен сандық сипаттама байланысады, ол оның жалпы тақталық түсін (егер бейне ақ қара түсті болса) немесе түсті (түрлі түсті бейнелер үшін) суреттейді.
JPEG (JPG)
Көп түсті және жартылай түсті бейнелер, алап қарастыратын болсақ фотографиялар негізінен JPEG форматында сақталады. Бұл атау негізінен жасап шығарушылар тобының аталуынан шыққан: Joint Photographic Experts Group – фотографиялар бойынша біріккен эксперттық топ.
JPEG форматында сақтау кезінде сығу дәрежесінің анағұрлым жоғары мәніне қол жеткізуге, яғни СІҒ формарына қарағанда жоғары дәрежеде сығуға қол жеткізуге болады. Бірақ ол үшін елеулі мөлшерде ақы төлеу қажет болады. Күшті сығу картинаға жол берілмейтін ауытқуларды беруге дейін жетуі мүмкін. Файлдың әрбір сақталуы, тіпті сығу дәрежесі үлкен болмайтын болса да, картинаға өзіндік ауытқу үлесін қосуы мүмкін. Осы операцияны көп ретті қайталау бейненің елеулі шамада деградациялануына алып келуі мүмкін.
Фотографияларды барлық ақпараттарды сақтауға мүмкіндік беретін форматтарда өңджеңіз, атап айтатын болсақ– TIFF, BMP және т.б. Әруақта бейне түпнұсқасының көшірпмесін сақтауға әдеттеніңіз. Тек қана өңделуден шыққан бейненің бір жола жасалған нұсқасын ғана JPEG форматында сақтауды жүргізіңіз.