cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Листвяшка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кагджьяно
Кагджьяно (Caggiano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3010 адамды құрайды. Халық тығыздығы 86 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Пошта индексі — 84030.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Мария-да-Фе
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 330 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 203,774 км² шамасында. Халық тығыздығы — 75,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1912 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Хаусалар
Хаусалар - Нигерияның солтүстігін мекендейтін халық, Нигер, Камерун, Гана, Чад, Буркина - Фасо, Бенине, тұрады. Жалпы саны 25,7 млн. адам (2004). Антропол. жағынан әркелкі болғанымен, үлкен негр пішіндес нәсілдің негр тобына жатады. thumb|200px
Тілі және Діні
Чад тобындағылар хауса тілінде сөйлейді. Бірнеше диалектілері (кано, кацина, сокото,, зария, хадеджа) бар. Ислам дінін тұтынады.
Тариxы
Ғалымдардың жорамалдауынша хаусалар этнос ретінде судан тайпалары мен қара нәсілділердің араласуы нәтижесінде қалыптасқан. Ерте заманда және орта ғасырларда хаусалар жерінде Кано, Гобир, Бираи, Кашина,Даура,Кебби, т.б. қала-мемлекеттер болған. Олар 16 ғасырда-да Сонган, кейінірек Борну мемлекеттеріне бағынды. 19 ғасырда Сокото сұлтандығы құрамына кірді. 1903 жылы ағылшын отаршылары басып алды. 1960-70 жылдары Африкадағы отарлық жүйе ыдырып, тәуелсіз мемлекеттер құрылған кезде бірнеше бөлікке бөлініп кеткен.
Шаруашылығы
Хаусалар егіншілікпен (тары, сорго, маниок, ямс, т.б дәнді дақылдар), мал шаруашылығымен (ешкі, жылқы), балық аулаумен айналысты. Металл құю, тоқымашылық, құмырашылық, тері өңдеу, түрлі себеттер тоқу, ағаш ою істерімен де шұғылданды.
Тұрмысы
Баспаналары саз балшықтан дөңгелене көтеріліп, төбесі сабанмен күмбезделе жабылды, сырты сыланды. Ерлер - кең етіп жасалған қалталы көйлек пен шалбар, ал әйелдер белін айналдыра жауып тұратын мата оранады. Күн суытқанда ұзын жамылғыш (ригу) киеді. Ұлттық тағамдары тары, сорго мен ямсқа негізделген.
Сірке суы
Сірке суы — құрғақ жүзім шараптарын табиғи түрде немесе көмірсулар мен спирттерді жасанды жолмен ашытып алынатын өнім. Аспаздықта кеңінен қолданады. Саудаға сірке суы 80%-дық эссенция түрінде немесе 3% және 9% ерітінді күйінде түседі. Барлығын асқазанға зиян болмайтындай 3%- дық ерітінді түріне келтіру қажет. Сірке суларына әр түрлі өсімдіктер тұндырып дәмін келтіреді.
Туынды
Туынды – дифференциалдық есептеулердің x аргументі өзгерген кездегі f(x) функциясының өзгеру жылдамдығымен сипатталатын негізгі түсінігі. Кез келген x үшін қатынасының шегі арқылы анықталатын функция Туынды деп аталады және y, f'(x) түрінде белгіленеді. Туындысы бар функция үзіліссіз. Берілген аралықтың барлық нүктелерінде Туындысы болмайтын үзіліссіз функциялар да болады. “Туынды” терминін (1797) және оның белгіленулерін (1770, 1779) Ж.Лагранж, ал түрінде жазылуын Г.Лейбниц енгізген (1675). x_0 нүктесі тығыздық нүктесі болып табылатын жиынның нүктелері арқылы, ұмтылған кездегі қатынасының шегі асимптоталық Туынды деп аталады. Сонымен қатар тек топологиялық сызықтық кеңістіктердің жағдайда, туындылардың ұғымының шамамен 20 қорытылуы белгілі.
Белгіленген f(x) функциясының туындысы f'(x)-ті іздеп табу амалы ол функцияны дифференциалдау деп аталады. Дифференциалдау ережелері мен туындылардың қасиеттері туралы ілім дифференциалдық есептеу деп аталады. y=f(x) функциясы x_0 нүктесінде үзіліссіз болу үшін ол функцияның сол нүктеде арқылы туындысы болуы жеткілікті.
Сілтеме
Санат:Математикалық талдау Санат:Дифференциалдық есептеу
Шығыс Африка
thumb|200px|Шығыс Африка
Григорьев мұздығы
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы мұздықтары Санат:Іле Алатауы
Шығыс Африка
Шығыс Африка БҰҰ макроаймақтық бөлінісі бойынша Африканың аймағы болып табылады.
Географиясы
Шығыс Африкада 17 мемлекет орналасқан:
Арфа
thumb|Арфа Арфа  (нем. Harte) — ішегін іліп-тартып ойнайтын муз. аспабы. Арфа ертеде Египет және Ассиро-Вавилон елдерінен тараған. Арфа ішегі біртіндеп көбейе келіп, жетілдірілген аспапта 47 ішекке жетті. Орындаушы арфаны тартқан кезде, бұрауын өзгертіп отырады, ол үшін аспаптың аяқ жағындағы жегі баспасы (педаль) пайдаланылады. Арфаның дыбысы жұмсақ, дауыс көлемі контроктаваның до-бемолінен 4-октаваның фадиезіне дейін. Арфа тектес аспапты басқа елден де кездестіруге болады. Мысалы, Хорезм маңындағы Топырақ қаласын қазғанда, сарай қабырғасынан 3 ішекті арфа суреті табылған. 18 ғасыр саяхатшылары П. Даллас, И. Лепехин т.б. қазақтың 7 ішекті жетігенін “лежащая арфа” деп атаған (қ. Жетіген).
Дереккөздер
Санат:Арфа
Лексикография
Лексикография (грек. lexіkos — сөзге қатысты, grapho — жазамын) — сөздік түзудің теориясы мен тәжірибесін зерттейтін тіл білімінің саласы. Сөздіктердің ғыл. әдістемесін жасайды. Сөздіктің теор. мәселелері теоретик. Лексикологияда қарастырылады; ол Лексикология теориясы мен Лексикология тарихына бөлінеді. Лексикология теориясы сөздіктер типологиясын, оның макроқұрылымын (лексиканы сұрыптау мен сөздерді, сөздік-мақалаларды орналастыру принципін, омонимдерді, сөздік қосымшасындағы қосалқы материалдарды, дәйектемелерді, т.б.) және микроқұрылымын (сөздіктегі мақала құрылымын: мағыналарға жіктеу мен анықтама, дәйектеме түрлерін, шартты белгілер жүйесін, фразеологияны, т.б.) зерттейді. Лексикология тарихы сөздіктер мен лексикограф. тұжырымдамалар тарихы және Лексикология мәселелерін шешу тарихы болып бөлінеді. Тәжірибелік Лексикографияға тілді қалыпқа түсіру мен оны үйрету, тіларалық қатынас, лексикол., сөзжасам, стилистика, тіл тарихы бойынша деректер жинау мен өңдеу жатады. Л-ның негізгі түрлері — жалпы аударма терминол. үйренімдік Лексикология және есептеу Лексикологиясы. Инженерлік лингвистикаға жататын есептеу Лексикологиясы қолданбалы тіл білімінде 20 ғ-дың 2-жартысында пайда болып, компьютерлік технологияда қолданыла бастады. Сөздіктер инж.-филол. туындыға айналды. Қазіргі Лексикология теориясы лексиканы белгілі бір жүйеде түсіндіреді, сөздердің лексика-семант. құрылымын көрсетіп, олардың мағынасын диалект. тұрғыда қарастырады. Лексикология лексикол-ға, стилистикаға, грамматика, фонетика және тіл тарихына сүйенеді. Сөздіктердің бірнеше түрлері бар: “Орысша-қазақша сөздік” (1954), “Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі” (1959 — 74), “Орфографиялық сөздік” (1963), “Абай тілі сөздігі” (1968), “Диалектологиялық сөздік” (1969), “Этимологиялық сөздік” (1996), терминол. сөздіктер (“Тау-кен ісі терминдерінің қысқаша орысша-қазақша сөздігі”, 1959; “Орысша-қазақша терминология сөздігі. Экономика, философия”, 1962), т.б.;
NGC 6909
NGC 6909 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Лексикография
Дереккөздер
Санат:Лексикография
NGC 6909
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Балалар мен жасөспірімдер редакциясы
Балалар мен жасөспірімдер редакциясы – 1959 жылы негізі қаланған редакция.
Бұған дейін ол Алматы телестудиясының көркем хабарлар Бас редакциясының құрамында болған еді. Студияның алғашқы балалар мен жастарға арналған хабарына Ж.Смақов, М.Барманқұлов, Р.Қалкенова көп еңбек сіңірді.
Ақтөбе (Астрахан облысы)
Ақтөбе (Ахтубинск) — Ресейдің Астрахан облысындағы қала (1959 жылдан), Ахтубинск ауданының орталығы, темір жол стансасы.
Қаланың негізгі бөлігі Ахтуба өзенінің оң жағасында орналасқан. Халқы - 39 386 (санақ жылы 2013).
Ет комбинаты, консервілеу зауыты, кеме жөндеу және кірпіш зауыттары бар. Басқұншақ көлінде өндірілген ас тұзы басқа аудандарға Ахтубинск арқылы жөнелтіледі.
Сағат белдеуі
Ақтөбе қаласы халықаралық стандарт бойынша Samara Time Zone (STZ) ретінде белгіленген уақыт белдеуінде орналасқан. UTC-ке қатысты жылжу +4:00 құрайды, Мәскеу уақытымен салыстырғанда +1 сағат құрайды. Ақтөбедегі уақыт географиялық уақыт белдеуіне сәйкес келеді.
Географиялық орны
Ақтөбе қаласы Астрахан облысының солтүстік-шығыс бөлігіндегі жартылай шөлді аймақта орналасқан Ақтөбе ауданының құрамына кіреді және Еділ өзенінің сол жағалауында созылып жатыр. Оның аумағы 781 мың га құрайды. Ақтөбе - Ақтөбе ауданының аудан орталығы және Астраханнан 292 км қашықтықта орналасқан. Облыс орталығымен байланыс автомобиль, су, темір жол және әуе көлігімен жүзеге асырылады. Аудан солтүстігінде Волгоград облысымен, шығысында Қазақстанмен, батысында Черноярскпен, оңтүстік-батысында Жантаумен, оңтүстігінде Қарабайлы аудандарымен шектеседі. Аумағы біркелкі, табақша тәрізді ойпаң-шұңқырлы жазық. Еділ және Ақтөбе өзендерінің аңғарларында терең, бірақ қысқа жыралар бар. Жалпы жайылма арналы-көлдері бар үлкен жоталы бедермен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Астрахан облысы қалалары
Бадья-Лек-Шор
Бадья-Лёк-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юн-Яга өзенінің сол жағалауынан 123 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Барвайлер
Барвайлер (Barweiler) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Арвайлер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 418 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 31 008. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Фридрикс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ардалес
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2660 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 106 км² шамасында.
Скалак (Бургас облысы)
Скалак (Скалак) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Руен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 633 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8575. Телефон коды — 05941. ЕКАТТЕ коды — 66706.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Скалак
Храмая
Храмая — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Васюган өзенінің сол жағалауынан 722 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дацио
Дацио (Dazio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 347 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 116 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 23010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Шолпан (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үржар ауылынан батысқа қарай 80 км жерде, Сасықкөлге Тарбағатай жотасына келіп құятын Қарақол өзенінің сол жақ сағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1608 адам (823 ер адам және 785 әйел адам) болса, 2009 жылы 1412 адамды (717 ер адам және 695 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 20 ғасырдың 30-жылдарының бас кезінде ауыл шаруашылықты ұйымдастыруға сәйкес құрылған ұжымшардың орталығы есебінде қаланды. 1966 жылы ұжымшар негізінде “Шолпан” қой кеңшарының және онымен аттас ауылдық кеңестің орталығына айналды. 1996 жылы кеңшар негізінде шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы елді мекендері
Оралған шренкия
Таралуы
Қазақстандық сегіз түрдің бірі, ірі қиыршық тасты беткейлерге және батыс Тянь-Шань, Шу-Іле тауы, Батпақдала және Мойынқұмға (Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл және Алматы облыстары) тән.
Ботаникалық сипаттамасы
Шөптесін көпжылдық тамыры цилиндр тәрізді және биіктігі 40 см-ге дейін.
Сабақтың бас жағындағы бүйір бұтақтары шоғырлана жиналған.сабақ түбіндегі жапырақтары сағатқа, сопақ тақтасы таспа секілді, соңы үшкірленген бөліктерге қауырсынша тілімделген. Сабақ жапаырақтары ұсақ, үш қайтара тілімделген.
Гүлшоғыры – шатыршалар (ені 12 см-ге дейін), сыртқылары кәдімгідей ұзын. Шатыршалар 15 гүлден тұрады,таспа тәрізді бірнеше жарырақшалар орамдарымен қамтылған, гүлдері ақ, бес мүшелі, дара жынысты – ішкілері жеміс салатын, сыртқылары аталықты, шренкия мамырда гүлдейді, жемістері (дөңгеленген ішке қарай еңкейген екі жарты жемісшелерден тұрады) маусымда піседі, сынып қалған сабағымен бірге таралады. Шренкияның бұл түрі басқаларына ұқсап шашыраңқы түрде кездеседі, шілік құрмайды, бірақ шөлдегі тауларда әдемі де анық болып көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер
Оушэн Пайнс (Мэриленд)
Оушэн Пайнс (Ocean Pines) — Мэриленд штатының Worcester округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11 710 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.1 км² шамасында. FIPS коды — 24-58275.
Геодезиялық жұмыстар жүргізудің негізгі принциптері
Геодезиялық жұмыстар жүргізудің негізгі принциптері. Өлшеулер қаншалықты үқыптылықпен жүргізіліп, қолданылатын аспаптар қаншама жетілдірілген болса да, өлшеулердің азды-көпті қателері кетіп отырады. Оған кез-келген шаманы бірнеше рет өлшеген кезде, оңай жеткізуге болады. Бастапқы нүктелерден (пункттерден) алыстаған сайын, өлшеудің дәлдігі азайып, қателіктер көбейе береді. Өлшеудің дәлдігін тек қатенің абсолюттік (орташа квадратық) не салыстырмалы шамаларына қарап қана жобалауға болады. Қателердің ұлғайып-азаюын, дәлдігін арттыра түсу үшін, елімізде өлшеу жұмыстарын сезімтал аспаптар арқылы қажетті дәлдікке сай белгілі әдістермен шебер өлшеуші адамдар (геодезистер, маркшейдерлер) жүргізеді. Геодезиялық жұмыстарды ғылыми түрде жүргізу төмендегі принциптердің міндетті түрде орындалуын қажет етеді: 1. Геодезиялық тірек торларын "жалпыдан жалқыға (нақтылыққа) көшу" деген принциппен әрі қарай дамыту, яғни алдымен геодезиялық бастапқы (тірек) торлары құрылады, олардың координаталары жоғары дәлдікпен табылады да, олар әрі қарай жиілетеді. 2. Өлшеу, есептеу және графиктік жұмыстардың әрбір кезеңдерін міндетті түрде тексере отырып, бастапқы өлшеулер нәтижесінің дәлдігіне көз жетпейінше, кейінгі өлшеулерге кіріспеу.
Дереккөздер
Санат:Геодезия
Үлкен Висим (өзен)
Үлкен Висим — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама суқоймасының сол жағалауынан 787 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Большой Висим (река)
Атюр
Атюр (Atur) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24013, пошта индексі — 24750.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1744 адамды құрады. Халық тығыздығы — 91,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Ғалым Баубекұлы Мәмбеталиев
Ғалым Баубекұлы Мәмбеталиев (26 тамыз 1965, Теміртау, Қарағанды облысы, Қазақ КСР) — Кеңес және қазақстандық хоккейші.
Ойыншы
Теміртау шайбалы хоккей мектебінің тәрбиеленушісі. Негізінен Теміртау және Қарағанды клубтарында ойнады. 1-2 маусымды новосібірлік «СКА», «Урицкий ат. СК» және әлметтік «Нефтяникте» ойнады. Соңғы төрт маусымды «Мостовикте» өткізді.
Жаттықтырушы
Бапкерлік мансабын 2002 жылы туған жері Теміртауда бастаған. Екі маусымнан кейін «Барыс» командасына басшылық етті.
2006/2007 жылғы маусымда «Сарыарқаны» басқарды. Клубпен бірге қола жүлдегер (2006/2007 маусым) және бірінші лигадағы Ресей чемпионатының чемпионы (2007/2008 маусым), Қазақстан чемпионы (2007/2008 маусым) болды.
2009 жылы Қазақстан Ұлттық құрамасын басқарды. Ұлттық құрамамен әлем чемпионатының элиталық кезеңіне өтті. 2010 жылы элитадағы орнын сақтай алмады.
2010/2011 маусымда «2-Барыс» командасын басқарды. Клубпен бірге Қазақстан чемпионатында екінші орынға ие болды.
2011 және 2017 жылдары Қазақстан жастар құрамасын жаттықтырды.
2011 жылдан 2017 жылға дейін «Қар барыстары» жаттықтырушылар штабының мүшесі болды. 2015/2016 маусымда клубпен бірге ширек финалға дейін жетіп, онда «Чайкаға» есе жіберді.
2017/2018 маусымда «Барысты» басқарды.
2018 жылы ұлттық құрамаға қайта оралды. Ұлттық құрамамен әлем чемпионатының элиталық кезеңіне өте алмады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан шайбалы хоккейшілері Санат:КСРО шайбалы хоккейшілері Санат:Қазақстан шайбалы хоккей жаттықтырушылары Санат:«Арыстан» ХК хоккейшілері Санат:«Сарыарқа» ХК хоккейшілері Санат:«Ақ барыс» ХК хоккейшілері Санат:«СКА» Новосібір ХК хоккейшілері Санат:«Нефтяник» Әлмет ХК хоккейшілері Санат:«Зауралье» ХК хоккейшілері Санат:«Барыс» ХК жаттықтырушылары Санат:«Сарыарқа» ХК жаттықтырушылары Санат:«Қар барыстары» ХК жаттықтырушылары
Калийлі дала шпаттары
Калийлі дала шпаттары - катион рөлін калий элементі атқаратын дала шпаттары; ортоклаз, микроклин және сандин деп аталатын түрлері белгілі. Дала шпаттары — [К(AlSi3O8)] моноклиндік санидин, триклиндік анортоклаз.
Дереккөздер
Санат:Геология
Чапараль
right|300px Чапараль (chaparral — емен өскіні) — қуаңшылыққа төзімді, мәңгі жасыл, қатты жапырақты бұталар қауымдастығы. Калифорнияда, Мексикада, Чилиде кездеседі. Оларды өрттен кейін тез қайта қалпына келетіндіктен пирогенді экожүйеге жатқызады. Чапаральда шоқ емен, көкбұта, акация, қылқан жапырақтылар, опунциялар және т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Әбдрахим
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Лисаков темір кен орны
Лисаков темір кен орны - Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданында, Тобыл темір жол стансасынан оңтүстікке қарай 20 км жерде. Кен орны 1937 жылы зерттелген. Ашық әдіспен игеріледі.
Құрылысы мен сипаты
Кенді қабаттың қалыңдығы 4 – 40 м. Кен гидрогетит және гидрогетит-сидерит-лептохлорит түрлеріне бөлінеді. Бұл минералдар қалыңдығы 4-24 м көлбеу кен денесін құрайды. Олардың шекарасы сынамалау әдісі бойынша анықталады. Аралары кенсіз тау жыныстары орналасқан төрт өнеркәсіптік кенді телімдерге бөлінеді:
Минералдары
Кенде кентастың бастапқы және үгілген түрлері бар:
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы кен орындары Санат:ArcelorMittal Теміртау
Корунна (Мичиган)
Корунна (Corunna) — Мичиган штатының Shiawassee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3381 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.1 км² шамасында. FIPS коды — 26-18300.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
IC 2855
IC 2855 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2855 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Доңызтау кесенелер тобы
thumb|right|200px|Доңызтау Доңызтау кесенелер тобы – діни қорым ескерткіштері.
Үстірттің солтүстік жағындағы шеткері биігі төңірегінде 19 – 20 ғасырлардың басында қалыптасқан қорым және мұнда одан тыс ғибадатхана, мешіт, тұрғын жайлары бар тұрғылықты елді мекен болған. Олардың ішінде Үлкен Жыбысқы, Ақсай, Сүлікті, Ащыайрық, Тұщыайрық, Бесбай, Сұлтан ақын, Қайнар, Қыңқар ата, Арыс әулие деп аталатын кесенелер бар. Көпшілігі тілінген тастан салынып, әктас, құмтас, өңделмеген және күйдірілген кірпіштермен өрілген. Кесене ескерткіштерінің басым бөлігі безендірілуі жағынан ескі үлгіде әрі қарапайым жасалған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан зираттары Санат:Маңғыстау облысы археологиялық ескерткіштері
Грозный қойы
Грозный қойы – биязы жүнді қой тұқымы. Австралия мериносын жергілікті қой тұқымымен будандастыру арқылы 1938 – 51 ж. Дағыстанда шығарылған. АКСР-дің «Червленый буруны», Қалмақ АКСР-інің «Черноземельский» асыл тұқымды қой з-ттарында, Чешен – Ингуш АКСР-інің «Щелковский» мал тұқымы кеңшарында шоғырланған. Қазақстанда аз, солт. мериносын шығаруда пайдаланылады. Қошқары 90 – 100, саулығы 46 – 55 кг тартады. Қырқылатын жүн мөлшері тиісінше 12 – 17 және 5,5 – 7,0 кг. Таза жүн түсімі 45 – 50%. Жүнінің ұзындығы 8,0 – 8,5 (кейде 13) см, жіңішкелігі 64 – 70 сапаға жатады. 100 саулықтан 130 – 140 қозы алынады.
Дереккөздер
Санат:Қой тұқымдары
Листвениттену
Листвениттену — гидротермалды ерітінділердің әсерінен ультранегізді (негізінен серпентиниттер) және негізді тау жыныстарының өзгеру процесі. Оның нәтижесінде листвениттер (метасоматик. тау жынысы) түзіледі. Қазақстанда Л. ультранегізді тау жыныстары тараған белдемдерде Санат:Тау жыныстары
Мэмэлигуцэ
thumb|right Мэмэлигуцэ (молдаван тағамы). Жүгері ұнын қайнап жатқан тұзды суға салып, араластыра отырып, 7—10 минут қайнатады. Дастарқанға қоярда сары май немесе өсімдік майып, брынза немесе қаймақ қосады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Брондау
Брондау — қонақ үйдегі бөлмелерге және жергілікті жерге алдын-ала тапсырыс беру. Бөлмелерді брондау қызметімен бөлім менеджерлері немесе қабылдау қызметі және орналастыру бөлімі айналысады. Яғни осы бөлімшелерге клиенттерден брондау туралы өтініштер түсіп отырады. Көп жылдық қонақ үйде қызмет еткендер ойын-сауық жоспарларын жақсы ұйымдастыра алады. Оларға: спорттық жарыстар, құрылтайлар, фестивальдер және т.б. іс-шара өткізу кезінде қонақ үй орындарына сұраныс өсе түседі.
Брондау қызметінің міндеттері
-	қабылдау мәлімдемесі және оларды өңдеу;
-	қажетті құжаттарды құрастыру: күнделікті кесте құру (апта, ай, квартал, жыл) – номер қорының жылжу картасы.
Мәлімдеуді қабылдау сымтетік, факс, телекс, пошта, хат немесе телеграмма, компьютерлік жүйемен брондау арқылы жүзеге асырылады. Әр мәлімдеме келесі хабарламаны қамту керек:
-	келушілердің күні мен уақыты;
-	кетудің күні мен уақыты;
-	қонақтар саны;
-	номер категориясы (люкс, апартамент, эконом-класс, бизнес-класс);
-	номер қызметі (ванна, душ, теледидар, мұздатқыш, сейф, мини-бар және т.б.);
-	тамақтандыру қызметі (тек теңғы ас, жартылау пансион, толық пансион);
-	баға (бағаны көрсеткенде, қонақ неге төлегенін анықтап көрсету керек);
-	есептесушісінің аты жөні (немесе фирманық аты);
-	төлем түрі (қолма-қол ақшасыз есеп);
-	ерекше жағдай (мейрамханада столды алдын-ала брондау, трансферт, номерде жануарды алып келуге мүмкіндік беру және т.б.).
Брондау қызметіндегі қызметкердің мәлімдемені өңдегеннен кейін қонаққа растау немесе қабыл алмау жіберіледі. Мәлімдемені растау – ол арнайы хабарламандыру, қонақтың қонақ үйде орналасуына мүмкіндігі. Әдетте, хабарламада растаудың номері, қонақтың келетін және кететін күні, тапсырыс берген номердің категориясы, қонақ саны, кровать саны және арнайы келісілген талаптар көрсетіледі. Орналасу детальдарын растау үшін, және де даулы мәселелерді болдырмау үшін, қонақ келген кезде хабарламаның өзімен бірге болғаны дұрыс.Қонақ үй кәсіпорыны мәлімдемені кепілді растау үшін көп қолданады. Ол дегеніміз, егер клиент кешігіп келетін болса немесе мүлдем келмесе, клиент кепілдемеретінде брондауға алдын-ала төлем төлейді. Ондай кепілдеме, ең алдымен орналасудың бір күндігін немесе барлық мерзімге алдынала 50 немесе 100% шамасында ақы төлеу болып табылады. Сонымен қатар, клиент өз карточкасының номерін хабарлау керек. Бірақ, сол қонақ үй орналасқан мемлекет заңында қонақ үймен бекіткен брондау тәртібінен клиенттің тапсырыстан бас тарту туралы қатаң нормалар болу қажет.
Брондау жасаған қонақтардың келмеуінен шеккен зиянын төмендету үшін, қонақ үй келесі шешімді қабылдады:
-	Қонақтың келмеуі қосалқы шығын болып есептеліп баға саясаты есепке алады;
-	Есептің айып төлеуін қонақ үй көрсетеді (номерге кеткен шығынның бағасы);
-	Брондаған кезде алдын ала төлеу немесе кредиттік карта номері туралы хабарламаны талап етеді;
-	«Қос брондау» -ды қонақ үй қолданады, басқаша айтқанда брондалған бар орынды үстінен қайта брондау (5%, 10%, 15%).
Брондалған орынды үстінен қайта брондау жүйесі ұқыпты ойластырылып, нақтылы реттелу керек. Егер қонақ үй алған тапсырыстың міндетін орындай алмаса, ол клиенттерді жоғалтуға тәүекел етеді, сонымен қатар, туристік компаниялармен іскерлік қатынасты үзеді.Кейбір менеджерлердің ойынша, тапсырыс орындай алмай қалғанша, ең жақсысы номерлерді бос қалдыру. Бұл менеджер тек орынды бос қалдырумен шектеледі. Бірақ көбінесе бұлардың  номерлері бос қалып кетеді екен. Факттің дәлелдеуі бойынша, кепілдемесіз брондаған қонақтар шамамен 20%  құрады, ал 5% тапсырысы кепілденгендер брондалған орынды қолданбайды. Брондалған орынды үстінен қайта брондау саясаты қонақтың келмей қалу жағдайын қысқартады. Бірақ ол үшін брондау   түрлеріне қарай, келмейқалу саясатын білу қажет, атап айтқанда, бұрын брондауға тапсырыс берген нөмірлердің  жалпы санынан қанша пайызын олар нақты қолданғанын анықтау үшін түрлі топтағы клиенттерді зерттеу қажет. Сөйтіп, зерттеудің бірі мынаны көрсетті, алдын ала брондауға қарағанда, келуге дейін бір күн бұрын немесе келген күні брондау, келмей қалу шкаласында жоғары көрсеткішті көрсетті. Брондау жасаған клиенттердің сегментін және брондау уақытының түрлерінің  анализі брондалған  орынды үстінен қайта брондау саясатының моделін құруға мүмкіндік береді. Кейбір қонақ үйлер қонақтың брондаған орнын өзіне беруден бас тартып, моральды шығынына компенсация жасамайды. Бірақ кейбіреулер басқа қонақ үйден бірнеше суткіге орын тауып, кейіннен қонақтың осы жерге қайтып келуіне жағдай жасайды. Олар, осы өзгертілген мәселелерді туыстарына хабардар етуіне, қонаққа сымтетікпен тегін сөйлесуге рұқсат береді. Клиенттің басқа қонақ үйде амалсыздан тоқтағаны үшін, менеджерлер оған келесі қайтып келгенде нөмірді бірнеше тәулікке тегін ұсынады) . Қонақ үй үшін, қонақтар үшін номерді алдын-ала брондаған жөн.Қазіргі уақытта көптеген туристік фирмалар келісімді белгілі бір анықталған қонақ үйлермен жүргізгенге ұмтылады. Әдеттегідей клиенттерді әкеліп отырған туристік фирмаларға қонақ үй тұруға төленетін төлем ақыларға, тамақтануға және әртүрлі қызметтерге жеңілдік жасап отырады. Келісімде қонақ үй мен туристік фирманың арасында белгіленеді:
- туристерді орналастыру жөніндегі арыз қандай срокты қамтиды;
Айналу моменті
Айналу моменті (Вращающий момент) — айналып тұрған дененің бұрыштық жылдамдығын өзғертетін сыртқы әсердің өлшемі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Брондау
Брондау қызметінің міндеттері
- қонақ үйде орынды немесе номерді брондау әдістерінің бірнеше түрі бар. Олар:
- жазбаша;
Туынды сөз
Туынды сөз – сөзжасам саласының негізгі ұғымы. Қазақ тілінің сөздік құрамында қолданылып жүрген қазіргі атау сөздердің бәрі дерлік туынды атаулар. Қазіргі қазақ тіліндегі бір буынды ат, ақ, су, жақ, тау, т.б. атаулардың өзі Туынды сөз ретінде танылады. Бұл сөздер тұлғалық жағынан өзгермегенмен, мағыналық құрылымы семантикалық сөзжасам негізінде дамыған. Сондықтан да бұл атаулар іштей көпмағыналылыққа, антонимдік сыңарлар мен синонимдік қатарларға жіктеледі.
Брондау
Брондау қызметінің міндеттері
- ауызша;
- компьютерлік.
Әр брондауға арыз және тапсырысқа аннуляциялар тіркелуі қажет. Егер брондау жөніндегі менеджерлер тапсырысты уақытысында жоймаса, номер қате түзелмейінше ешкімге берілмей, бос тұра береді. Арыз тек қана фирмалық бланкте бекітілсе ғана номерге тапсырыс беріліп, төленеді. Номерді брондауға арыз тастаған ұйымның міндетті түрде реквизиттері болуы керек, яғни ұйымның аты, мекен-жайы, телефоны, факс, банктегі шоттық номері. Кез-келген жағдайда арыз келесі жағдайларда болу керек:
- күн және номер категориясы;
- қонақ үйде тұру уақыты;
- келетін қонақтың фамилиясы;
- төлем формасы (қолма-қол немесе қолма-қол емес шот, ұйымның атынан).
Телефонда брондау қызметі
Телефонда брондау қызметін айдаланғанда клиентпен қарым-қатынас жасағанда өте ұқыпты болу керек, бұл сөйлесуден клиент өзіне қонақ үй туралы әсерін, қарым-қатынасын қалыптастырады. Клиент телефон соққанда, ол көп күтпей, яғни 5 гудок барғанға дейін алу керек. Трубканы қонақ үй жайында ақпаратты жақсы меңгерген қызметші көтеру керек. Отельдерде телефонмен номерлерге тапсырыс алу арнайы бланктермен жүзеге асырылады. Телефонмен брондағанды жазбаша түрде көрсетілуі керек.
Брондаудың компьютерлік түрі
Брондаудың компьютерлік түрі қонақ үй және клиенттер үшін үлкен мүмкіндіктер ашады. Әлемдік тәжірибеде компьютерлік брондау жүйесінің мынандай түрлері белгілі: -	бір тізбекке кіретін қонақ үйлерді біріктіретін ұжымдық брондау жүйесі; -	екіншісі тізбекке кірмейтін, тәуелсіз қонақ үйлерді біріктіретін брондау жүйесі. Желі арқылы брондау жасағанда тапсырыс басқа қалада орналасқан қонақ үйде жасалуы мүмкін. Автоматтандырылған желінің артықшылығы тізбекке кіретін кез – келген қонақ үйге жасалынады, бір қалада орналасқан. Қонақ үйден орынға бронды компьютерлік желі арқылы жасауды телефон арқылы жасауға болады. Компьютерлік желіде отырған диспетчер қонақ үймен байланысып брондау мүмкіндігін жасайды. Бұл әдіс ыңғайлы емес, себебі көп уақытты қажет етеді.
Маман
Маман — ұйымның инженерлік-техникалық, экономикалық және басқа да жұмыстарымен айналысатын қызметкері. Маман, әдетте, жоғары немесе арнаулы орта білімді болады. Атап айтқанда, агроном, бухгалтер, геолог, инженер, математик, механик, техник, физиолог, суретші, экономист, энергетик, мұғалім, дәрігер, т.б. Мамандардың негізгі міндеті – өздеріндегі арнаулы кәсіби даярлық негізінде жекелеген өндірістік, әлеуметтік немесе басқарушылық мәселелер бойынша шешімдердің нұсқаларын, ұсыныстар әзірлеу, қорытынды жасау және орындау. Қайсыбір істі егжей-тегжейлі білетін қызметкерді де, белгілі бір мамандықтың өкілін де маман деп атайды.
Виатодуш
Виатодуш (Viatodos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 027 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,01 км² шамасында. Халық тығыздығы — 505,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Бриуз
Коммунаның INSEE коды — 61063, пошта индексі — 61220.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
NGC 2441
NGC 2441 — Керік шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 8 тамызда Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2441 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 22031, UGC 4036, MCG 12-8-15, ZWG 331.17, IRAS07460+7308.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Қазақ (этноним)
Қазақ — Қазақстан Республикасы жергілікті халқының атауы. Екі жүз жылдай уақыт бойы зерттеушілер “қазақ” терминінің шығу төркінін түсіндіруге және оның семантикасын ашуға әрекет жасауда. Алайда, Қазақ сөзін түсіндіретін түпкілікті пікір қалыптаса қойған жоқ. Қазақ сөзіне үндес терминдер Қазақстаннан шалғай аймақтардан да кездескен. Ғалымдар Византия императоры Константин Багрянородныйдың (10 ғ-дың орта шені) Кавказдың солт.-батысында жатқан “Казахия елі” деп айтқан мәліметтерін келтіреді (Н.М. Карамзин, А.Вамбери, т.б.). Осының негізінде Қазақ халқы 10 ғ-дан бастап белгілі болған деген тұжырым жасалды. Бірақ, түпнұсқада (грекше) “з” әрпі емес, “с” әрпі берілген. Демек, ел атауы касахия деп оқылуға тиіс. В.Минорский Константин Багрянородный хабарын түсіндіре келе, Касахия деп касогтар айтылатынын дәлелдеді. Қазахия және Қазақ халқы атауына зерттеушілер мұсылман дүниесінің жазба деректемелерін де тартты. Мысалы, араб тарихшысы Әбу-л-Хасан Әли әл-Масудидің “Өсиет және қайта қарау кітабы” деген шығармасында Кубань өз. маңындағы кавказ халықтары мен тайпаларының атаулары арасында кашак этн. қауымы – әл-касакия жазылған. Неміс шығыстанушысы И.Маркварт бұл екі терминнің бір ғана этнос – касогтардың атауын беретіндігін анықтады. Авторы белгісіз парсы тілді “Худуд әл-алам” деген геогр. еңбекте Қара т. жағалауында орналасқан Касаг қ. туралы (этн. қауым емес) деректер келтірілген. “Повесть временных лет” шығармасында Святослав (965) пен Мстиславтың (1022) касогтармен жүргізген соғыстары туралы мәліметтер бар. Касог термині алғаш 8 ғ-дың аяғы – 9 ғ-дың басында монах Епифанийдің шығармасында ауызға алынады. Бұл ақпардан касах, касахия, касак, кашак, касог атаулары алдыңғы орта ғ-лардағы белгілі бір шағын кавказ тайпасын (немесе тайпалар бірлестігін) білдірудің әр алуан түрлері болғаны байқалады. Қазақ этнонимінің касог, касахия (казахия) атауымен байланысы туралы пікір мейлінше декларативтік сипатта, олардың арасындағы тарихи сәйкестік әлі де болса зерттелуі тиіс.
Лосиха (Каракан тармағы)
Лосиха — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каракан өзенінің сол жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Қазақ (этноним)
Қазақ этнонимын шығу тегі
Қазақ этнонимының туу тарихы ұзақ уақыт бойы зерттеушілердің қызу айтыстарына айналды. Түсіндіретін түпкілікті пікір алайда қалыптасқан жоқ. Қазақ сөзіне үндес терминдер Қазақстаннан шалғай аймақтардан да кездеседі.
Лосиха (Каракан тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақ (этноним)
Қазақ этнонимын шығу тегі
Қазақ деген термин ертедегі екі тайпалық (каза және саха) одақтардың атынан шыққан. Олар сонау ықылым заманда алып одақ құрып сонау Мысырға дейін жаулап алған. Сонда Каза-саха деген қала салынған.
Кавказ болжамы
Кейбір ғалымдар (Н. М. Карамзин, А. Вамбери т.б.) Шығыс Ромей империясының императоры Константин «Қызылтуған» (10 ғ. орта шені) берген мәліметтер бойынша Казахия елін Кавказдың солтүстік-батысында орналастырады (Қырым хандығы мезгілінде Қарачу немесе Қарачай деп белгілі аймақ). В. Минорский Константин хабарында Казахия деп касогтар айтылатынын дәлелдейді. Араб тарихшысы Әбу-л-Хасан Әли әл-Масуди «Өсиет және қайта қарау кітабі» шығармасында Құбан өзенінің төңірегіндегі тайпалар арасында әл-касакия тайпасын көрсетеді. Неміс шығыстанушысы И. Маркварт бұл екі сөз бір ғана этнос — касогтардың атауын береді деді. Парсы тілді «Худуд әл-алам» жоғрапия туралы кітапта Қара теңіз жағалауында Касаг қаласының орналасуын деректейді. Көне Русьтегі жазылған «Повѣсти временныхъ лѣтъ» жылнамасында Святослав (965) пен Мстислав (1022) князьдері касогтармен соғыс жасайды. Ал касог терминін, алғаш рет 8 ғ. аяғы — 9 ғ. басында монах Епифаний келтірілген. жоғарыдағы мәліметтерге қарағанда касах, казахия, касак, кашак, касог алдыңғы орта ғасырларда Кавказдағы шағын тайпа, немесе тайпалар бірлестігін білдіретін алуан түрлері болғаны байқалады. Қазақ этнонимінің жоғарыда көрсеткен касог, т.б. атауларымен барлық жағынынан байланысы әлі де зерттеу борышы боп тұр.
Моңғол болжамы
Фин алтайшысы Г. И. Рамстедт және А. А. Семёнов қазақ терминін «Қасиетті жылнамада» (13 ғ.) хасаг-терген арба ұғымы бар сөз тіркесінен шығарады. Ал Қазақстанды қоныстаған түркі тайпалар осы қоссөзді пайдаланғанына ешбір тарихи мағлұмат табылмаған.
Енесай болжамы
Әйгілі түркітанушы В. В. Радлов Енесай өзенінің төңірегіндегі көнетүркі мұраларынан көнетүркіше: қазғақым оғлым — «менің асырап алған ұлдарым» деген тіркесті тапқан. Қазғақ және қазақ сөздерінің дыбыс және мағына ұқстастығына сүйеніп, В. П. Юдин ғ дыбысы соңыра түсіп қалып, қазақ терминіне айналды деп болжам шығарған. Бұл көзқарас түркі тілдерінің тарихи фонетикалық заңдылықтарымен үйлеспейтідіктен, мамандар тарапынан қолдау табылмады.
Қарлық болжамы
И. Маркварт шығыс мәтіндерден үш қарлық тайпасын хасактар (хаски) деп оқыған. Бірақ, В. Минорский басқа мұсылман деректерімен салыстырып, қарлықтардың тайпалық атауының мәтін аралық оқылуына елеулі түзету жасады. Бұл ретте, хасактардың орнына баскил деген конъюнктура енгізілді. Араб саяхатшы Әбу Дулаф «Рисалас» («Жазба») шығармасындағы харлұқ сөзін хазлақ деп оқып Н. Н. Пантусов та қателікке ұшырады.
Парсы болжамы
Парсы-тәжік әйгілі Фирдоусидің Шахнама дастанында қазақ халқы және қазақ хандары туралы айтылған екен. Кейбір ғалымдар, А. Левшиннен бастап, нағыз қазақ халқының құрылуын 10 ғ. жатқызады. Дастанда қазақ терминіне қатысты ешқандай маңызды ақпар жоқ екендігін көптеген шығыстанушылар (С. Г. Кляшторный, Т. И. Сұлтанов т.б.) атап көрсетті.
Қыпшақ әлеуметтік болжамы
Кейбір деректерде бұл термин әлеуметтік мәнінде қолданылған «қазақлық» «қашақ» деген атаудан шықты дейді. «Қазақ» термині 1245 жылы Мамлүк мемлекетіндегі қыпшақтардың ортасында жазылған ерте қыпшақ жазба ескерткіштерінде (түрік-араб) сөздігінде кездеседі. Мұнда «қазақ» деген сөз басы бос кезбе деген мағына береді. Бұл семантикалық ұғым бойынша «қазақ» терминіне әлеуметтік мағына беріледі, яғни еншісі бөлек, үлкен ұлдардың ата шаңырақтан бөлініп уақытша ру, тайпалардан кетіп, күнкөріс үшін әскери жорықтарға қатысуын санаған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Автоклавты қатаюдың тұтқырғыш заттары
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Том Холланд
Томас Стэнли Холланд (Thomas Stanley Holland; туылды: 1 маусым, 1996; Лондон, Англия, Ұлыбритания) — ағылшын киноәртісі, Лондондағы «BRIT School» мектебінің түлегі. «Marvel кинематографиялық әлемінде» Өрмекші-адамның рөлін ойнап, сондай-ақ 2012 жылы «Мүмкін емес» фильмінде ойнап үлкен танымалдылыққа ие болды.
Өмірбаяны
thumb|Холланд (ортада) 31 наурыз, 2010 жылы «Билли Эллиот» мюзиклінің бесжылдығында thumb|Холланд 2010 жылы, 31 наурызда Холланд 1996 жылы 1 маусымда Лондонда, Кингстон Апон Темс ауданында дүниеге келді. Әкесі Доминик Энтони Холланд — комик, жасушы, анасы Николь Элизабет Фрост — фотограф. Том үш інісі бар: Патрик және Сэм, Гарри егіздері. Әкесі жағынан атасы мен әжесі Мэн аралында және Ирландияда дүниеге келген. Бастауыш және орта білімін 2008 жылдан бастап Уимблдон католиктік колледжінде алды. 2012 жылы BRIT School-дің студенті атанды.
2008-2010 жылдары «Билли Эллиот» мюзиклінде Биллидің рөлін сомдап, би және актерлік қабілетін дамытты. Том 2015 жылы 23-маусымда «Өрмекші-адам » фильмінің басты рөлін орындайды деп жарияланды. Алғашқы дебюті «Капитан Америка: Азамат соғысы » фильмінде болды.
Жеке өмірі
Қазіргі таңда Холланд Лондонда тұрып жатыр. Бірнеше қызы болған, барлық махаббат дастаны сәтсіз аяқталды.
Сілтемелер
Санат:Ұлыбритания бишілері
Листинг
Листинг(ағылш. lіst – тізім) – ЭЕМ-да алынған бағдарламаларды өңдеу нәтижелерінде болатын әріпті-цифрлық ақпарат; қағазға бағдарлама мәтінінің басып шығарылуы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Самбет Саттаров
Самбет Саттаров(1925-1990) — Ұлы Отан Соғысының, партия, совет, шаруашылық жұмысының ардагері. 1925 жылы наурызда Шымкент облысы, Келес ауданындағы "Абай" атындағы Колхозда дүниеге келді. Әкесі-Құлбаев Саттар, анасы-Құлбаева Нұржамал, 1929 жылдан өмірінң соңынадейін колхозшы-шаруалар болған. Әскер қатарынан 1946 жылы 27 мамырда АҒА ЛЕЙТЕНАНТ шенімен ауылға оралды.
Ұлы Отан соғысы жылдарында көрсеткен жан қиярлық ерліктері АЛЕКСАНДР НЕВСКИЙ, Ұлы Отан соғысының 1-ші және 2-ші дәрежелі, Қызыл Жұлдыз және 1990 жылы Ұлы Отан соғысының 1-ші дәрежелі Орденімен екінші рет наградталды. Сондай-ақ «1941-1945 ж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін», « Варшаваны Азат еткені үшін», «Берлинді алғаны үшін» және тағы басқа 15 медальмен марапатталды. Осы наградаларға қосымша, шайқастарда көрсеткен ерліктері үшін Бас Қолбасшы Сталиннің жеке өзінен 5 рет Алғыс хат алған.
1962-1970 жылдары Келес ауданындағы Қазақ ССР 40 жылдығы атындағы совхоздың №2 бөлімшесінің басқарушысы, 1970-1972 жылдары Бірлік селолық советінің төрағасы, 1972-1980 жылдары Коммуна совхозының №1 бөлімшесінің басқарушысы, Ленин жолы селолық советінің төрағасы, 1980 жылдан 1987 жылы зеәнеткерлікке шыққанға дейін Бірлік селолық советінің төрағасы болып қызмет істеген.
1954 жылдан 1987 жылға дейін аудандық советтің депутаты болып сайланған, 1952 жылдан 1987 жылға дейін селолақ советтердің депутаты болды.Аудандық партия комитетінің мүшелігіне де бірнеше рет сайланған.
1990 жылы дүние салды.
Жұбайы Меруерт екеуі 10 ұл-қыз өсіріп, тәрбиелеген. Жұбайы «Ардақты ана» атағын алған.
1991 жылдың мамыр айында С. Саттаровтың ерлігі мен қызметіне орынды баға бере отырып, халық депутаттары Келес аудандық советтің Саттаров туып өскен Ошақты селолық советіне қарасты Орджоникидзе атындағы бөлімшені Сәмбет Саттаров атындағы бөлімше етіп атау жөнінде шешім қабылдады.
Трансгрестік
ТРАНСГРЕСТІК, трансгрессия (лат. transgressіo – өту, жылжу) – тектоникалық қозғалыстар әсерінен жер қыртысының төмендеуі немесе Дүниежүзілік мұхит деңгейінің көтерілуі нәтижесінде теңіздің құрлықты басу процесі. Трансгестік – регрессияға қарама-қарсы процесс. Трансгестік кезінде теңіз суының кішігірім шегінулері мен толысулары кезектесіп отырады, бірақ соңғылары тым басым болады. Трансгестік шөгінділерінің қимасы төменнен жоғары қарай таяз сулық фациялардың терең сулық фацияларға алмасуымен сипатталады. Каспий теңізінде төменгі антропогендік баку, жоғарғы антропогендік хазар, жоғарғы антропогендік хвалын Трансгестіктері болған. Хвалын Трансгестікі кезінде солтүстік ендіктің 51градусына жетіп, Каспий маңы ойпатын түгел жапты.
РПГ-7
Жұмыс жасау реті
Гранатаатқыштан ату кезінде капсюль-тұтандырғыш бойктың соққысынан іске қосылады және оқ-дәрі зарядын тұтатады. Ұнтақ зарядының жануы кезінде пайда болған газдар трассерді тұтатады, турбинаның көмегімен Анарға айналмалы қозғалыс береді және оны бастапқы жылдамдығы 120-140 м/с болатын бөшке каналынан шығарады.
Граната оқпан арнасынан ұшып шыққаннан кейін тұрақтандырғыштың қауырсындары ашылады, жарғыш шайқалады және жебенің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қашықтықта реактивті қозғалтқыштың ұнтақ заряды тұтанады. Гранатаның жылдамдығы 300 м/с-қа дейін артады.гранатаны кедергімен (мақсатпен) кездестіргенде, жарғыш іске қосылады, содан кейін жарылыс заряды. 4-6 С. ұшудан кейін, егер граната нысанаға сәйкес келмесе немесе жарғыш істен шықса, өздігінен жойғыш іске қосылады.
Гранатометтен атудың қайтарымы жоқ. Бұған ұнтақ газдарының шүмек пен баррель розеткасы арқылы кері ағуы арқылы қол жеткізіледі. Бұл жағдайда пайда болатын реактивті тарту граната осі бойымен алға бағытталған, осылайша қайтару Күшін теңестіреді.
Сілтемелер
Санат:Қарулар
NGC 6904
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 18 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6904 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Vulpecula (шоқжұлдыз)
Тайбұға
Тайбұға (сіб. тат. Тайбука кан 1201-1290) — хан, Батыс Сібірді басқарған, Сібір ханы Он-Сом ханның (Уаң хан дәрежесі болған) ұрпағы. Хандық құрған мерзімі 1220 - ? жылдар.
Тайбұға кезеңі
Шыңғыс ханның Тайбұғаға Батыс Сібірден жер бөліп бергендігін ескерсек, оның Орта Азияны жаулауға өзімен бірге келген керейттерге осы аймақтан жер үлесін беруін тарихшылар жоққа шығармайды.
Батыс шежірелері Тайбұға есімін Есілде ерте феодалдық Сарғаш мемлекет-княздігінің пайда болуымен және Тура өзенінің бойынан Чимги-Тура қаласының салынуымен байланыстырады. Тайбұғаның орнын басушы мирасқорлары мұрагерлері Түмен және Сібір хандығына қожалық ету үшін Шыңғысхан әскерлерімен ұзақ уақыт бойы күрес жүргізді.
Тайбұға Ібір-Сібір аймағын өз иелігіне алғаннан кейін Тобылдың бір сағасы Тұра өзеніне Төмен өзені құяр тұсқа Чыңғы (Чымға) деген қала салады. Тайбұға тұқымы бұл өңірде XV ғасырдың соңғы ширегіне дейін билік жүргізді.
Дереккөздер
Санат:Алтын Орда хандары Санат:Сібір хандығы Санат:Тайбұғалықтар
Пинакоид
Пинакоид (грек, pinax — тақта) — екі параллель жақтан тұратын кристалдың қарапайым пішіні. Символы (100) — бірінші, (010) — екінші, (001) — үшінші пинакоид, орта сингонияларда (001) мен (0001) пинакоид негізгі пинакоидтер деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Өндірістік фактор
Өндірістік фактор — әсерінің негізі кез келген өндіріс болып табылатын фактор. Табиғат үшін ол техногендік, адам үшін өндірістік орта факторы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Лемма
Лемма (грек. lemma — ұйғару, жорамалдау) — әр түрлі тұжырымдарды дәлелдеу барысында қолданылатын көмекші сөйлем. Лемма терминін ежелгі грек геометрлері енгізген; әсіресе, Архимед еңбектерінде жиі кездеседі.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Леммалар