cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Иван Григорьевич Яненко
Иван Григорьевич Яненко 1933 жылы Павлодар облысындағы Максим Горький ауданының Воскресеновка селосында туды. 1949 жылы Белоцерковтағы ауыл шаруашылығын механикаландыру мектебін бітіріп, «Воскресеновка» ұжымшарында комбайнер болып істеді. 1952-1954 жылдары Кеңес Әскері қатарында қызмет етті. 1955 жылдан 1959 жылға дейін Солтүстік Қазақстан облысындағы Ленин (қазіргі Есіл) ауданының «Явленка» астық кеңшарында комбайнер­-шофер болған. 1959 жылдан «Миролюбов» астық кеңшарында комбайнер болып істеді. 1966 жылы 23 маусымда КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен Иван Григорьевич Яненкоға Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. Оның есімі Қазақ КСР Құрметті алтын кітабына жазылды.
Дереккөздер
Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011.
Санат:1933 жылы туғандар
Тума иммунды жүйе
Санат:Иммунды жүйе Санат:Иммунитет
Толықтауыш
Толықтауыш деп сөйлемде негізінде атау мен іліктен басқа септіктің бірінде тұрып, бір мүшені заттық мағына жағынан толықтыратын тұрлаусыз мүшені атаймыз.Толықтауыш ''кімді? нені? кімге? неге? кімнен? неден? кімде? неде? кіммен? немен? кім (не) туралы? кім (не) жөнінде? не тақырыпты?'' деген сұрауларға жауап береді.
Толықтауыш түрлері
Мазмұны мен тұлғасы жағынан толықтауыш екі түрлі болады: Тура толықтауыш табыс септігіндегі сөзден жасалып, ол үнемі сабақты етістіктен жасалаған мүшелермен көбінесе жақын тұрып байланысады да,соларды толықтырады, оларсыз қолданылмайды. Тура толықтауыштың сұрақтары:кімді? нені? кімін? несін? Мысалы, Мына кітапты дүкеннен алдым.
Жанама толықтауыш салт етістіктен болған сөйлем мүшелерін табыс септігінен басқа септіктерде (барыс, жатыс, шығыс, көмектес) тұрып толықтырады және сөйлемнің кез келген жерінде тұрып байланыса береді. Мысалы, Жанат Жантасқа ұзақ әңгіме айтты.
Толықтауыш болатын сөз таптары
Толықтауыш болатын сөз таптары: Толықтауыш та дара, күрделі және үйірлі болып келеді.
Керосинка
thumb|Керосинді шам Керосинка. Оның бірнеше — білтелі, екі түтікті, бір және екі конфорлы;түрі бар. Білте ретінде ені жалпақ мақта-мата пайдаланылады. Кейбір керосинкалардың конфоркасы қозғалмайтындай немесе бір мезгілде екі астро қоюға болатындай жазылмалы етіп жасалады. Керосинка жанып тұрған кезде май құятын тесігі жабық болуы тиіс, ыс-жалын шықпас үшін білтенің күйген жерін қиып тастап отырады. Керосинканы жағу үшін алдымен білтені тұтандырып, 2—3 минут қыздырады да, содан кейін жалынды ретке еліреді. Керосин біткенше жағудың қажеті жоқ, өйткені білте бүлінеді. Керосинканы өшіру үшін жалынды барынша басу қажет.
Тағы қараңыз
Санат:Жарық көздері Санат:Тұрмыс
Азера (Дордонь)
Азера (Azerat) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24019, пошта индексі — 24210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 416 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,75 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Солоная (Ика тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лангет
Лангет — жұқалап турап қуырған сиыр етінен дайындалатын қою тағам.
Еттен жасалған лангет
Етті жуып, сіңірі мен майынан ажыратып, жұқалап турайды да, аздап жаныштайды. Содан кейін татымына қарай тұздап, бұрыштап, қызып тұрған табадағы майға екі жағына аударыстыра отырып 5-6 минут қуырады. Ет әбден піскеннен кейін оны басқа ыдысқа салып, табаға бірнеше қасық сорпа құйып қайнатады.
Соус қосылған лангет
Жоғардағы әдіс бойынша құырып, содан кейін етті басқа ыдысқа салады. Ет қуырылған табаға 2 ас қасық томат-пюре салып, оны қоюланғанша бұқтырады да, үстіне 1 шай қасық ұн қосып, бір стакан сорпаға араластырып, 4-5 минут қайнатады.
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Силлогизм аксиомасы
Силлогизм аксиомасы - Аристотель тұжырымдаған силлогизмнің негізгі принципі: "Бір нәрсе басқа туралы, яғни бастауыш туралы айтылса, онда баяндауыш туралы айтылғандардың бәрі бастауыш туралы да айтылады". Дәстүрлі формалары логикада Силлогизм аксиомасының мағынасы барлық силлогизмдерді бірінші мүсін силлогизмдеріне (Силлогистика) келтіру операциясына байланысты аңғарылады. Қазіргі формальды логикада силлогизм аксиомасы туралы мәселе барынша кеңірек қойылған міндет - силлогистиканы аксиомалау мағынасында шешіледі.
Куш-Вож (Кіші Роговая тармағы)
Куш-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Роговая өзенінің оң жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Президенти-Бернардис (Минас-Жерайс)
Президенти-Бернардис (Минас-Жерайс) (Presidente Bernardes (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Висоза экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 423 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 236,929 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Бактериологиялық (биологиялық) зақым ошағы
Бактериологиялық (биологиялық) зақым ошағы (очаг бактериологического (биологического) поражения) — адамдар мен жан-жануарларды зақымдайтын бактериологиялық (биологиялық) құралдардың әсеріне ұшыраған аумақ. Бактериологиялық зақым ошағы бактериологиялық құралдарды колданғаннан кейін бірден пайда бола қоймайды, әрбір жұқпалы аурудың жасырын өтетін (инкубациялық) кезеңіне тең болатын біршама уақыттан кейін пайда болады. Бактериологиялық (биологиялық) зақым ошағы микробтар мен олардың сыртқы ортаға орнықтылығының жоғары дәрежеде болуына, жұктырушылардың организмінде көп уақыт сақталу қабілетіне орай ұзақ уақыт жойылмауы мүмкін.
Бактериологиялық (биологиялық) зақым ошағының көлемдері
Қолданылған бактериологиялық қарудың түріне, биологиялык рецептураның сипатына, олардың қолданыну әдісіне, сол жердегі халықтың тығыздығына, адамдардың жұқпалы ауруларды қабылдағыштығына, сондай-ақ метеорологиялык жағдайлар мен жер бедеріне байланысты. Бактериялық құралдардың қолданылуы немесе жұқпалы аурулардың пайда болуы анықталған кезде АҚ бастығының шешімі бойынша зақымданған аумакка карантин немесе обсервация енгізіледі, бүкіл халықтың белсене катысуымен басқа да қызметтерді, арнайы жасақтарды тарта отырып медициналық кызметтің, жануарлар мен өсімдіктерді қорғау қызметінің күш-құралдарымен індетке қарсы және емдік-профилактикалык шаралар жүргізу ұйымдастырылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Поляците (Варна облысы)
Поляците (Поляците) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Дылгопол қауымының құрамына кіреді.
NGC 2579
NGC 2579 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан IV1p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Поляците (Варна облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 821 адамды құрайды.
NGC 2579
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Поляците (Варна облысы)
Пошта индексі — 9239. Телефон коды — 0517. ЕКАТТЕ коды — 57457.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
NGC 2579
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 1 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2579 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 724, ESO 370-*N8, *Grp ?.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Ифанеш
Ифанеш (Ifanes) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Миранда-ду-Дору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1557 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,51 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Ығысу тоғы
Ығысу тоғы - электрлік индукцияның өзгеру жылдамдығына тэуелді және өткізгіштік токқа ұксас магнит өрісін аныктайтын физикалык шама.
Дереккөздер
Санат:Физика
Лиственит
150px|thumb|Лиственит Лиственит — карбонатты-кварцты гидротермалық-метаморфтық тау жынысы; ультранегізді тау жыныстардың өзгерістері нәтижесінде қалыптасады; бұл тау жыныспен көбіне алтын кенорындары байланысты.
IC 3034
IC 3034 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3034 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Әлемдік ақпарат нарығы
Әлемдік ақпарат нарығы – өзінің мәні жағынан тауарлар мен қызметтердің дәстүрлі нарығы болып табылмайды. . Оның сыры мынада – оған стратегиялық сипаттағы саяси, идеологиялық, мәдени-дүниетанымдық себептер бойынша мазмұны әлемдік экономикалық акпараттық қатынастар субъектілері арасында еңбекке мамандану және сонымен ілесе жүретін біріктіру болып табылатын классикалық халыкараралық еңбек бөлінісі тән емес.
Дереккөздер
Санат: Экономика
Ле-Келар
Ле-Келар (Le Caylar) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34064, пошта индексі — 34520.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 439 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Хендрик Антон Лоренц
Гендрик Антон Лоренц (Hendrik Antoon Lorentz; 1853ж. 15 шiлде, Голландия, Арнхем қалаcы. - 1928 ж. 4 қаңтар айы, Лоренц) - атақты голланд физигі. 1970 ж. ол Лейден Университетiне түседi. 1875 ж. Лоренц докторлық диссертацияны қорғап 1878 ж. Лейден Университетiнде оған арнайы ашқан теоретикалық физика кафедрасының профессоры болды. 1881 ж. Амстердамдағы Корольдiк ғылым академиясына мүше болады.
1878 ж. жарияланған «Ортаның құрамы мен тығыздығы мен жарықтың таралу жылдамдығының арасындағы байланыстары жөнiнде» еңбегiнде Лоренц сыну көрсеткiшi мен ортаның тығыздығы арасындағы байланысты қорытып шығарады, оны «Лоренц-Лоренц формуласы» деп атайды, себебi датчан ғалымы, Людвиг Лоренц бұл формуланы Гендрик Лоренцтен тәуелсiз жеке өзi шығарған болатын.
1892 ж. Лоренц «Максвеллдың электромагниттiк теориясы және оның қозғалыстағы денелерге қолданылуы» атты үлкен еңбегi жарық көрдi. Бұл еңбегiнде Лоренц электрондық теориясына жүйелi баяндама бередi. Ғалым оң немесе терiс зарядталған материяның бөлшектерi – ион деп айта кетiп өзiнiң теориясын «Иондық теория» деп атайды. 1899 ж. ол «Қозғалыстағы денелердегi оптикалық және электрлiк құбылыстарының қарапайым теориясы» еңбегiн шығарады, онда ғалым өзiнiң алғашында жарияланған теориясын қарапайымдылайды.
1902 ж. Лоренц және оның оқушысы Питер Зееман Нобель сыйлығының лауреаты болды.
1904 ж. Лоренц негiзге алынатын «Жарық жылдамдығынан төмен жылдамдықпен қозғалатын системадағы электромагниттiк құбылыстар» - атты еңбегiмен танылды. Лоренц екi әртүрлi инерциалды санақ жүйесiндегi уақыт моменттерi мен кеңiстiк координаталарын өзара қосатын формула қорытып шығарды. Лоренц ғалымға электрон массасының жылдамдыққа тәуелдiлiгiн көрсететiн формула қорытып алды.
Лоренц ғылыми академиялар мен ғылыми қоғамдардың көбiне мүше болған. 1925 оны КСРО ғылым академиясына шетел мүшесi болып сайланды. Лоренц физика ғылымының ақсақалы, теоретикалық физиканың ұлы классигi және жанәкесi болып танылды. 1928 ж. 4 қаңтар айында Лоренц дүниеден кетедi. Голландияда бұл күн ұлттық қаралы күн болып жарияланды.
Ермек Нәжікенов
Epмeк Нәжікенов (1950, Атырау қаласы). ҚазПТИ-ді бітірген (1972). 1972-1979 жылдары - Балықшы барлау бұрғылауы басқармасының бұрғышы көмекшісі, бұрғышысы, бұрғылау шебері, бөлікшенің аға инженері, өнеркәсіптік-технологиялық бөлім бастығы, бас технологы.
1982-1996 жылдары - «Атыраумұнайгазгеология» бірлестігінің ұңғымаларды сынау және сынамалау Балықшы мұнай барлау экспедициясының бастығы. 1996 жылдан бері - «ҚазақТүрікмұнай» бірлескен кәсіпорынның бас маманы.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысында туғандар Санат:Мұнайшылар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Ля (нота)
Бірінші октавадағы дыбыс жиілігі: 440 Герц
Ноталық белгілеулер
Ля нотасының орналасуы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Музыкалық терминдер Санат:Ноталар
Вильгельмсфельд
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Атыс
Атыс  — ұрыс тәсілі, жауды жоятын немесе әлсірететін негізгі әрекет. Көшпелі халықтардың ертеден қалыптасқан ұрыс тәсілдері бойынша майдандағы шайқас алдымен садақпен, кейін мылтықпен алыс қашықтықтан атыспен басталған. Атысты арнайы құралған садақшылар қосындары жүргізеді. Атыстың мақсаты — жаудың әскерін, аттарын құрту, шебін бұзу. Садақты ат үстінде тартатын көшпелі елдер әскерінің мергендері атыс кезінде жауды көп шығынға ұшыратқан. Кейде майдан алдындағы батырлар жекпе-жегі де атыс түрінде өтуі мүмкін. Онда батырлар кезекпен атысады да, кезек жасы, жолы үлкенге беріледі, ал екінші адам оққа қасқайып қарсы тұру керек. Сондықтан жекпе-жек атыс асқан батырлықты, жүректілікті қажет етеді. Батырлардың жекпе-жекте атысуы қазақтың эпостық жырларында жиі суреттеледі. Мылтық пен оқ-дәрінің пайда болуына байланысты атыс негізгі ұрыс тәсіліне айналды. Әскери өнерде атыс жүргізу әдістері жан-жақты негізделген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Артиллерия
Дреццо
Дреццо (Drezzo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 994 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 994 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 1 км² шамасында. Пошта индексі — 22020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santi Rocco e Sebastiano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Публицистикалық стиль
Публицистика (латынша: көпшілік, әлеумет)—қоғам өмірі үшін маңызды мәселелерді талқылау деген ұғымда жұмсалады.
Публицистикалық стиль қоғамдық талапқа сай жазылған шығармалардың негізінде қалыптасады. Белгілі бір тілде публицистиканың өз алдына бөлек стиль болып қалыптасуы қоғамдық сананың өскенін, артқанын көрсетеді. Тілдің басқа стильдері сияқты публицистикалық стиль де бірыңғай болып келмейді. Бірқатар лингвистер публицистикалық стильдің жазбаша түріне саяси тақырыпқа жазылған газет, журналдардағы мақалалар, памфлет, очерк т. б. шығармаларды, шешендік сөздер публицистикалық стильдің ауызша түріне жатады.
Қалыптасу кезеңі
Публицистикалық стильдің жазба түрінің ең алғаш қалыптаса бастауы халықтың жалпы мәдениеті мен экономикасына байланысты. Мәдениеті ерте дамыған елдерде публицистикалық жанр ерте қалыптасады. Оған орыс тілі мысал бола алады. Ресейде XVIII ғасырда ең бірінші газет жарық көрді; сықақ журналдар шыға бастайды. Радищевтің “Санкт-Петербургтен Москваға саяхаты” сол кезде жалынды публицистикалық шығарма болып есептелген.
XIX ғасырдың екінші жартысы публицистикаға үлкен өзгерістер енген кез болды. Бұл кезде революцияшыл-демократтар публицистиканы царизмге қарсы күрес құралы етіп жүмсады. В. Г. Белинский, Н. А. Добролюбов, Н. Г. Чернышевский сияқты сыншы-публицистер өздерінің сын мақалаларында қоғамдық құрылысты қатты сынға алып, революциялық идеяны қуаттады. Революциялық публицистиканың ең жоғарғы үлгісі марксистік-лениндік классикалық еңбектер болып саналәды.
Жазба публицистика баспасөз мәдениетінің өркендеп даму дәрежесін көрсетеді. Қазақ баспасөзі — Қазан төңкерісінің жемісі. “Қазақстанда революциядан бұрын баспа орны болған жоқ. Бірен-саран шыққан кітаптарда қазақ тілі бұрмаланып басылып жүрді. Қазақ тілінде ең тұңғыш басылған кітаптың бірі — “Қозы Қөрпеш — Баян сұлу” қиссасы (ең алғаш -1816 жылы басылыпты). Шоқанның, Ыбырайдың, Абайдың т. б. шығармалары Санкт-Петербургте, Қазан мен Уфада, Орынбор мен Ташкентте шыққан. 1913 жылы басылған азын-аулақ кітаптардың ішінде Спандияр Көбеевтің “Қалың мал” романы, “Айна”, “Қарлығаш” деген өлеңдері мен поэмалары Қазанда жарық көрді”.
Публицистикалық стильдің тілдік ерекшеліктері
Лексикада – қоғамдық-саяси терминдер мен сөздердің (митинг, ереуіл, демократия, парламент), эмоциялық баға беруші сөздердің (еңбек озаты, көшбасшы, еңбеккер, дем беруші), экспрессивтік бояуы бар сөздердің (қоян-қолтық, нық қадаммен), фразеологияда – перифразалардың (ақалтын – мақта, күріш; қара алтын – көмір, мұнай; екінші тың – қой шаруашылығы, көгілдір тың – құс шаруашылығы); морфологияда қос сөздердің (қоғамдық-әлеуметтік, бұқаралық-саяси, үгіт-насихаттық); бұйрық рай тұлғасының (орындайық, табысқа жетеміз), синтаксисте – сөйлемдегі сөздердің инверсиялық орын тәртібінің, қаратпа сөздердің, риторикалық сұрақтардың, жай сөйлем бөліктерінің, сан алуан қайталамаларының т.б. жиі қолданысқа түсуі публицистикалық стильдің басқа стильдерден өзгешеліктерін көрсетеді
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтік философия
Әлемдік журналистикадағы төрт қарапайым үрдіс
Әлемдік журналистикадағы төрт қарапайым үрдіс – біріншісі– деректі хабарлау. . Екіншісі — осы дерекке тарихи мағына үстеп, оған талдау жасау. Үшіншісі – сюжеттің дамуын жүйелі көрсету. Төртіншісі – қорытындылау. Егер осы айтылғандар орындалмаса, онда хабардың қорытындысы аудиторияға кері әсер береді.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Металлогения
Металлогения
Металлогения (металдар және грек. geneіa – тегі, тууы, түзілуі) – геологияның кен орындарының қалыптасу және олардың орналасу заңдылықтарын зерттейтін бөлімі.
Тарихы
Терминді алғаш рет 1892 ж. француз геологы Л. де Лоне (1860 – 1938) енгізген. Металлогенияның дамуына ''Л. де Лоне, С.Смирнов, Ю.А. Билибин, И.Магакьян, Қ.Сәтбаев'', т.б. ғалымдар көп еңбек сіңірді. Металлогения жер қыртысының даму тарихындағы магмалық шөгінді жыныстардың жиылу процестері кезінде ірі геологиялық құрылымдарда пайдалы қазындылардың белгілі түрлері түзілуін негізге алады.
Металлогения ғылымы
Металлогения тектоникамен, петрографиямен, литологиямен, пайдалы қазбалар ілімімен тікелей байланысты болып келеді. Металлогендік зерттеулердің негізгі әдістеріне жеке өңірлерді зерттейтін аймақтық металлогендік (''мыс., Алтай, Шу-Іле, Мұғалжар таулары), жекелеген кенді аудандарды зерттеуде қолданылатын кенді бақылаушы факторларды металлогендік талдау (Өспен белдемі) және формацептикалық талдау әдісі т.б. жатады. Қазақстан аумағын металлогендік талдауда ''С.С. Смирнов, Ю.А. Билибин, Н.Г. Кассин, Қ.Сәтбаев'' атап көрсеткен литогенез, магматизм, тектоника, метаморфизм және кен түзілу процестерінің өзара табиғи және тарихи байланысының идеясын негізге алды. Бұл байланыс өз кезегінде тек геологиялық және кендік түзілімдердің формацептикалық талдануы нәтижесінде ғана толық ашылады. Сонымен қатар Қазақстан геологтары геосинклинальдық жүйелерде тектоника, магматизм және кен түзілу процестері әрдайым белгілі тәртіппен өтпейтіндігін, жер тарихында өзара өзгешеліктері көп бірнеше металлогендік дәуірлер болғандығын дәлелдеді. Кенді Алтайдың 1940 – 50 ж. металлогендік карталарын жасау арқылы эндогендік минералдануы зерттелді. Алғаш рет “Қазақстан Металлогениясы” атты 11 томдық еңбек басылып шықты. Қазақстанда Металлогениялық зерттеулерді жүзеге асыруға Қазақстан ұА-ның Қ.И. Сәтбаев атынд. Геологиялық ғылымдар ин-ты жетекшілік етеді.
Пайдаланылған cілтемелер
Билибин Ю.А., Металлогенические провинции и металлогенические эпохи, М., 1955; Магакьян И.Г., Металлогения, М., 1974; Металлогения Казахстана. Металлогенические комплексы и закономерности их проявления. А., 1983.
Қаражан Нәбиев
Қаражан Нәбиев (1912-1986, Атырау облысы). 1938-1972 жылдары - «Доссормұнай» мұнай-газ өндіру басқармасының слесары, үй-турмыс бөлімінің механигі, бу-қазан цехының механигі, бу-су қайнату цехының бастығы. Қазақ КСР Жоғарғы Советінің Мақтау грамотасымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Тәбук шайқасы
Тәбук шайқасы (تحرير غزوة تبوك) мұсылмандар басшысы, Аллаһ елшісі Мұхаммад мен Византия имериясы арасындағы соғыс 630 жылы, бүгінгі күнгі Сауд Арабиясындағы Тәбук деген жерде өтті. Бұл соғыста мұсылмандар саны 30,000 нан асып жығылды.
Құран
Сайфур Рахман Мубаракпури бойынша Тәуба сүресі осы Тәбук шайқасына байланыста түскен. Ислам ғалымы Ибн Кәсир осы жағдайға байланысты Құранның 9:42-48, 9:49 сүрелерін айтты, 9:81 <  және 9:29 оның барлығы Тәбук шайқасына барысында уахи етілді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ислам тарихы
Вель-Игль
Вель-Игль — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тукан өзенінің оң жағалауынан 140 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тартпалы арқан
Тартпалы арқан (Канат тяговый) — тіркеулерді, жартылай тіркеулерді бұзылып немесе батып қалған кезде тасымалдау үшін тартуға арналған арқан.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Йемен қалалары
thumb|343x343px|Йеменнің картасы
Дереккөздер
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Йемен қалалары
Лектог-Игол
Лектог-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лектог-Еган өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Чулпан (Миякин ауданы)
Чулпан — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Сатыев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 35 адамды құрады. Пошта индексі — 452093, ОКАТО коды — 80244865006.
Лектог-Игол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Чулпан (Миякин ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Лектог-Игол
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чулпан (Миякин ауданы)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Табиғи құқық
Табиғи құқық - мемлекеттен тәуелсіз адам табиғаты мен зердесінен туындайтын идеалдық құқық туралы ілім.
Табиғи құқық идеялары антикалық дәуірде пайда болып (Сократ, Пратон және т.б), орта ғасырларда Құдай әмірінің бір көрінісі деп есептелді (Фома Аквинский). Батыс бурж. рев.-лар дәуірінде (17-18 ғ.) Тарихи құқық идеялары кең таралды. Тарихи құқық ілімін қолдаушылар - Гроций, Спиноза, Локк, Руссо, Монтескье, Гольбах, Кант, Радищев және т. б. - оны феодализмді сынау үшін, бурж. қоғамның "табиғилығын" және "кемеңгерлігін" дәлелдеу үшін қолданды.
Дереккөздер
Санат:Құқық
Фильано
Фильано (Filiano) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3293 адамды құрайды. Халық тығыздығы 46,58 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 70,8 км² шамасында. Пошта индексі — 85020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Лайлы ағыс
Лайлы ағыс — суспензиялық ағыс — жүзгіндермен қаныққан, тығыздығы жоғары болатын теңіздер мен мұхиттардың түптеріндегі гравитациялық ағыстар. Жер сілкінуінің өсерінен, қатты ағынды өзен тасқыны кезінде, су асты каньондар- дың жағалық ағыстардың тасқынын өзіне бұрып алған кезде, соңдай-ақ су астындағы жылжыма кездерінде пайда болады.
Лайлы жанартаулар, сальзалар, макалубтар
Лайлы жанартаулар, сальзалар, макалубтар - жер бетіне ұдайы немесе дүркін-дүркін су мен мұнай аралас лайлы массалар мен газ атқылап тұратын әр түрлі пішіндегі геологиялық түзілімдер. Кішігірім лайлы жанартаулар лайлы шоқылар деп аталады. Көбінесе мұнайлы және жанартаулы атыраптарда, сондай-ақ өзен атырауларында болады. Олардың ең ірілері Апшерон (Әзірбайжан), Таман мен Керч тубектерінде, Сахалин аралында (Ресей), Италияда, Испанияда, Жаңа Зеландияда, Орталық Америкада кездеседі.
Лайлы көл
Лайлы көл - түбі пелоидтердің (тұнба немесе лай) қалың қабатымен жабылған көл. Оның органикалық заттары бар минералдық қоспалардан түратын шөгінділері көбінесе адамдарды емдеуге пайдаланылады (мыс., Қырымдағы Сақ пен Мойнақ көлдері, Минералды сулардағы Тамбұқан көлі).
Лайлы-тасты тасқын
Лайлы-тасты тасқын - әр түрлі мөлшердегі тау жыныстарының сынықтары араласқан сұр түсті сазды-лайлы массадан тұратын таулы атыраптардағы маусымдық сел тасқындарының ең көп тараған түрі. Лайлы-тасты тасқын көбінесе гляциалдық селдерге ауысады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Карбонаттарды танымалдау әдістері
Карбонаттарды танымалдау әдістері — дала жағдайында 5%-дық тұз қышқылымен, лабораториялық жағдайда иммерсиялық, бояу, рентген-құрылымдық, химиялык, термиялық әдістермен ажырату.
Карбонатты керіш
Карбонатты таужыныстардағы органикалық қалдықтарды, оолиттерді, сферолиттерді бір-бірімен біріктіретін зат. Құрамы жағынан ол кальцитті, кейде доломитті, сидеритті, саздыкарбонатты болады. Басқа шөгінді таужыныстардан айырмашылығы — карбонатты таужыныстарда керіштену кеуекті және крустификациялық болады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Филлиген
250px|thumb|Картада орналасуы Филлиген (Villigen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Бруг округінің құрамына кіреді.
Бейімделген иммунды жүйе
thumb|right|250px|Электронды микроскопта сканерленген адамның жалғыз [[лимфоциті]] Бейімделген иммунды жүйе (Adaptive immune system, кейде Қабылданған иммунды жүйе деп аталады, Аcquired immune system) — иммунды жүйенің тармақ жүйесі болып, ол арнаулы жүйелік жасушалардан және патогендердің өсімін тосу арқылы патогендердің өзін жою процесстерінен құралады. Омыртқалыларда болатын екі негізгі иммунитет стратегиясының бірі осы кейін қабылданған Бейімделген иммунды жүйе, ал екіншісі Тума иммунды жүйе).
Филлиген
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1932 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.21 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4121, пошта индексі — 5234, 5233.
Бейімделген иммунды жүйе
Бейімделген иммунды жүйе арнайы бір патогенге алғашқы реакциядан соң иммунологиялық жады қалыптастырады да, кейін осы патогенмен байланысқан кезде қарсыжауабын (response) күшейтеді. Бейімделген иммунды жүйенің бұл процесі вакцинацияның негізі болып табылады. Тума жүйе секілді, кейін қалыптасқан жүйе гуморалдық иммунитет құрамдарын да, жасушалық иммунитет құрамдарын да қамтиды. thumb|right|250px|Google Ngram бойынша "Қабылданған иммунитет" бәс. (vs.) "бейімделген иммунитет", екі ұғымның қолданыс бәсекесі.
Филлиген
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Бейімделген иммунды жүйе
Антигендер - бейімделген иммунды қарсыжауапты (response) алып шығатын кез-келген заттарға (мейлі ағзаға бейімделгіш болсын, немесе бейімделмес болсын) қаратылады.
Бейімделген иммунды қарсыжауапты іске асыратын жасушалар лимфоциттер деп аталатын ақ қан жасушалары есептеледі. Антиденелер қарсыжауабы және жасушалық иммундық қарсыжауабы сынды екі негізгі белсенділік В жасушалары және Т жасушалары деп аталатын ұқсаммайтын екі түрлі лимфоциттер арқылы жүзеге асады. Антидене қарсыжауаптарында В жасушалары иммуноглобулиндер деп аталатын ақуыздарды антиденелер ретінде бөліп шығаруға белсендіріледі. Антиденелер қанайналасы арқылы ағып, бөгде антигенмен қосылады да, оны белсенсіздендіріп (inactivate), антигеннің денеге қосылуына жол бермейді.
Қабылданған иммунитетте арнайы патогендік қабылдауыштар (receptor) ағзаның бүкіл ғұмыры барысында "қабылдап отырады", ал тума иммунитетте арнайы патогендік қабылдауыштар сызықты жыныс жасушасында (Germline) әлдеқашан кодталған болады. Қабылданған иммунды жүйенің қарсыжауабы "бейімделгіштік" деп аталады, өйткені ол ағзаның иммунды жүйесін болашақ қиындықтарға дайындайды (дегенмен, ол автоиммунитет қалыптастырғанда ол "бейімделмейтін" болуы да мүмкін).
Дереккөздер
Санат:Иммунология Санат:Иммунды жүйе Санат:Физиология Санат:Иммунитет
Абыл Тілеуұлы
Абыл Тілеуұлы (1777, Маңғыстау — 1864, Маңғыстау, Қаратөбе) — халық арасында кең танылған ақын. Әкесінің есімі — Тілеу, атасының есімі — Өтембет.
Өмірбаяны
Абыл Тілеуұлы - 18 ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген бұрынғы ақын-жыраулардың дәстүрін жалғастырушылардың бірі, суырыпсалма-ақын. Ол Маңғыстауда туып-өсіп, бүкіл Атырау аймағына танылған ақын. Әкесі Тілеудің тұрмысы төмен болған. Адай руының Келімберді бөлімінен шыққан.
Абыл Атырау аймағын, қарақалпақ, түрікмен елдерін аралап, өзі тұтас ақындармен өнер сайыстырған.
Шығармасы
Бұрын әдебиетте Абылдың «Арғымақ атта сын болмас», «Ескерту» дейтін толғаулары ғана мәлім болатын. Ғалым Қ.Сыдиықов 1965 жылы оның өмір жолын, тағы екі-үш толғауын Сәттіғұл ақыннан жазып алған. Абылдың табылған жырлар түгел дерлік 1967 жылы «Қазақ әдебиеті хрестоматиясында», 1972 жылы «Ақберен» жинағында басылып шықты. Одан басқа Абылдың өлең, толғаулары “Ертедегі әдебиет нұсқалары” (1957), “Өсиет-нама” (1982), “19-ғасырдағы қазақ поэзиясы” (1985), “Бес ғасыр жырлайды”, “Жыр-дария” (1995) жинақтарында жарияланған.
Абылдың көп өлеңдері ұмытылған. Бізге жеткені оның өмірінің соңғы кезеңіндегі шығарған арнау ретіндегі толғаулар мен бірлі-жарым нақыл сөз, термелері ғана. Осы бар азды-көпті шығармаларына қарағанда, Абыл өз заманындағы әдебиетке айтарлықтай үлес қосқан талант иесі екенін байқаймыз.
Абылды өзінен кейінгі көп ақындар жақсы білген, өздеріне ұстаз тұтқан. Мұрат, Нұрым, Қашаған, Ақтан, Сәттіғұл сияқты бір топ ақындар легі Абылдың талантына бас иген. Ақын жырлары Қарақалпақстан, Түрікменстан, Иран, Ауғанстан, Түркия елдеріндегі қазақтар арасында да кеңінен мәлім болған. Маңғыстауда өмір сүрген түрікмен шайыры Хатаммен және Есет, Махамбет, Шернияз, Есенбақ сияқты айтулы қазақ ақын-жыраулармен достық қарым-қатынаста болып, ниеттес жүрген. Оның өлеңдері негізінен ауызша таралған. Алғаш баспа бетін көрген толғау - 1924 жылы басылып шыққан «Арғымақ атта сын болмас» атты өлеңі.
Шығармаларының негізгі арқауы—адамгершілік пен елдік, ерлікті дәріптеу (“Сексеннің біз де келдік жетеуіне”, “Отырған қарсы алдымда Қанымайым”, “Қар жауар күн-түн оның қабағынан”). Абыл Хиуа ханы Аллақұл өктемдігіне қарсы бұқара ызасын бейнелеп, ел қорғаған ерлерді жыр еткен (“Сүйінқараны жоқтау”, “Құлбарақ батырға”). “Арғымақ атта сын болмас”, “Естірту”, “Кәрілік” т. б. терме, толғаулары - өмір сырын бейнелейтін көркем ақыл, нақыл, насихатқа құрылған өнегелі, өсиет сөздер. «Сексеннің бізде келдік жетеуіне», «Отырған қарсы алдымда Қанымайым», «Қар жауар күн-түн оның қабағынан» атты шығармаларында хан-сұлтандардың теріс қылығын әшкерелеу, ел қамын жеу, ізгілік, адамгершілік мәселелері сөз болады.
Өмірінің соңғы кезінде Баймағамбет, Қайыпалды сұлтандармен кездесіп, бетпе-бет айтқан батыл сөздеріне қарағанда, ол шындықты айтудан тайынбаған, хан алдында қасқайып тұрып, оның мінін көрсетуге батылы жеткен ақын.
Абыл Тілеуұлы - айтыстың да шебері. Бізге «Балдай қызбен айтысы», «Сушы қызбен сөз жарыстыруы», «Нұрымды сынауы», «Шерниязбен кездесуі» деген айтыстары жетіп отыр.
Абыл - шешендікте алдына жан салмаған, тәжірбиесі мол, көп жасап, сан-саналы өлең шығарып өткен саңлақ ақындардың бірі. Ол - өз дәуірінің елеулі мәселелеріне үн қосып, Сыпыра жырау негізін салған “Қырымның қырық батыры” сияқты батырлық дастандарды дамыта жырлаған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ақындары Санат:1777 жылы туғандар Санат:Қазақ жыраулары Санат:1864 жылы қайтыс болғандар Санат:Маңғыстау облысында туғандар
Әлемдік тарих
"Әлемдік тарих" – жарнама сериалы, режиссері Тимур Бекмағамбетов пен Лена Голубкова, Бақыт Қилыбаевтың сериясы. Тимурдың атына Лена Голубкова былай деді: "Бүгінде кінәліні іздесек, телекөрерменнің көз алдына оны "бірінші бастаған адам" келеді. Бақыт Қилыбаевтың артынан бекерден–бекер басқа еңбектің авторлары да жүрмейді ғой. Олар өз өнімдерін Қилыбаевтың дәрежесіне жеткізгісі келгенмен, дәл ондай бола алмады..
Линимент
Құрамы
Кейінге дейін линименттер жеке арнайы дәрілік қалып ретінде саналды, олар дене температурасында еритін қоймалжың сұйықтық, құрамы бір немесе бірнеше дәрілік зат және негізден тұрады. Линименттердің сұйық жағылмалар түрінде өзіне тән ерекшеліктері бар.
Қолданылуы
Оларды даярлау үшін негіз ретінде жиі өсімдік (күнбағыс, бадам, шабдалы, майсана) майларын, тазартылған терпентин майын, вазелин майын, димексид, метилсалицилат, хлороформ, эсилон және т. б. қолданылады.
Әлемдік тарих
Дереккөздер
Санат:Телевидение
Линимент
Қолданылуы
Линименттерге дәрілік заттарды жағылмадағы принцип бойынша енгізеді, сәйкесінше гомогенді, суспензиялы, эмульсионды және комбинирленген линименттер алады.
Гомогенді препараттар бір бірінде еритін компоненттерден тұратын сұйық қоспалар, бұларды ұшпайтын еріткіштердегі сусыз ерітінділерге жатқызуға болады.
Суспензиялы линименттерді дайындауда дәрілік заттар жағылмада жазылған сұйық компоненттің және ұшпайтын компоненттің біреуімен диспергирленеді. Жағылмалардан суспензиялы линименттер жоғары емес седиментациялық тұрақтылығымен ерекшеленеді. Оны жоғарылату үшін қоймалжыңдар қолданылады, бірінші кезекте аэросил жалпы массада 3-5%. Тұрақтандырылған линимент болып Вишневский бальзамы табылады. Оның құрамы 3 г деготь 3 г ксероформ, 5 г аэросил, 89 г майсана майы. Бірінші майсана майымен аэросилді араластырады, яғни қоюландырады. Жеке ксероформ мен деготьты ысқылайды. Сосын екі линимент бөлімін қосып, біртекті қоймалжың және тұтқыр консистенция алғанша мұқият араластырады.
Эмульсионды линименттер
Эмульсионды линименттер суспензиялы линименттер сияқты тұрақтандыруды қажет етеді. Жеке жағдайда эмульгаторлар линименттер құрамына кіретін ингредиенттердің бір бірімен  әрекеттесуі нәтижесінде.
Атыс секторы
Атыс секторы  — жауды тікелей нысанаға алуға арналған соғыс қаруларын (пулеметті, танкті, зеңбіректі және т.б.) орналастыру тәртібі, оның оңнан солға қарай жергілікті екі белгі затпен шектелген атыс аймағы. Әскери-Теңіз флотында атыс секторы термині акваторияның бір бөлігін немесе шеткі бағыттармен және кеме артиллериясының ең қашық ату нүктесімен шектелген су жағалауларын білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Артиллерия
Виенна (Мэриленд)
Виенна (Vienna) — Мэриленд штатының Dorchester округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 280 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 24-80600.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Сэйнт Игнэйс (Мичиган)
Сэйнт Игнэйс (St. Ignace) — Мичиган штатының Mackinac округіне жататын АҚШ қаласы.
Фронтиспис
Фронтиспис кітаптың титул беті берілген айқарманың (разворот) сол жақ бетіндегі бейнесурет.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Ондық логарифм
right|thumb|380px| Ондық логарифм графигі Ондық логарифм – негізі онға тең логарифм, яғни берілген сан шығуы үшін онның дәрежеленетін дәреже көрсеткіші. Мыс., lg100=2. N санының Ондық логарифмі lgN таңбасы арқылы жазылады. Басқаша айтқанда b санының ондық логарифмы деп ~10^x=b теңдеуі шешімін айтады. Белгіленуі, дегенмен алғашқы екеуі натурал логарифмды білдіруі де мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Логарифмдер
Есеболат
Есеболат — Жетісу облысы Ақсу ауданындағы ауыл, Есеболат ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жансүгіров ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 5 км-дей жерде. Қайрақкөл тауының солтүстік бөктеріндегі, бұта аралас сұлыбас, бетеге, қылқан селеу, жусан өскен қоңыр топырақты қуаң далалық белдемде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1437 адам (748 ер адам және 689 әйел адам) болса, 2009 жылы 1329 адамды (668 ер адам және 661 әйел адам) құрады.
Тарихы
1963—97 жылы қызылша өсірумен айналысатын “Діңгек” кеңшарының орталығы болған. Оның негізінде 1997 жылы шаруа қожалықтары құрылған.
Инфрақұрылымы
Ауылда орта мектеп, дәрігерлік-амбулаторлық пункт, клуб, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы елді мекендері
Арнайы болат
Арнайы болат (Сталь специальная)
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Вильяр-дель-Инфантадо
Вильяр-дель-Инфантадо (Villar del Infantado) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21,71 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Симба (футбол клубы, Дар-эс-Салам)
«Симба» (Simba Sports Club) — Танзанияның Дар-эс-Салам қаласындағы футбол клубы. 1936 жылы құрылған. Әуелі «Куинз» (Queens), деп, сонан соң — «Иглз» (Eagles), «Сандерленд» (Sunderland) деп, ал 1971 жылы қазіргі атауын алды.
Жетістіктері
Танзания чемпионы (17)
Танзания кубогы (3)
КЕСАФА клубтар кубогы (6)
Сілтемелер
Санат:Танзания футбол клубтары
NGC 7063
NGC 7063 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан III2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 19 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7063 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 192.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Қазақстанның әдет-ғұрыптары, ұлттық ойындары
Бесiкке салу
Номиналы - 50 теңге.
Байрд тұмсықбетті киті
Кездесетін жерлері:
Бұл киттер, негізінен, Тынық мұхитының Солтүстік бөлігінде, Алеут аралдарының маңында, Калифорния, АҚШ, Ванкувер, Канада және Жапонияның айналасындғы суларда тіршілік етеді.
Қазақстанның әдет-ғұрыптары, ұлттық ойындары
Бесiкке салу
2006 жылғы 22 желтоқсанда айналысқа шығарылды.
Монетаның бет жағында (аверсінде) орталық бөлігінде ою-өрнек фонында Қазақстан Республикасының елтаңбасы бейнеленген. Төменгі бөлігінде "50" саны және оның астында монетаның номиналын білдіретін "ТЕҢГЕ" жазуы бар. Сол және оң жағында ұлттық ою-өрнектің элементі жалтыратып салынған. Айналдыра мемлекеттік тілде "ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ" және орыс тілінде "РЕСПУБЛИКА КАЗАХСТАН" деген жазба жасалған. Жазбалар нүктелермен бөлінген.
Монетаның сырт жағында (реверсінде) киіз үйдің стильденген жасау-жабдығының фонында бесікке бала бөлеп отырған әйелдің суреті салынған. Жоғарғы бөлігін айналдыра мемлекеттік тілде "БЕСІККЕ САЛУ" деген жазба, төменгі бөлігінде соғылған жылын білдіретін "2006" деген сан жазылған. Монетаны айналдыра моншақ шеңбер өтеді.
Монетаның бет жағындағы және сырт жағындағы бейнелер мен жазулар бедерлі.
Қыры (гурт) бүдірлі, 10 секторға бөлініп бүдірленген.
Монета ақ түсті "нейзильбер" қоспасынан дайындалған.
Диаметрі - 31 мм.
Массасы - 11,17 грамм.
Таралымы - 50 мың дана.
Тұсау кесу
Номиналы - 50 теңге.
2007 жылғы 13 қазанда айналысқа шығарылды.
Монетаның сырт жағында (реверсінде) киіз үйдің стильденген жасау-жабдығының аясында баланың алғашқы қадам жасауына байланысты дәстүр – "Тұсау кесу" дәстүрінің эпизоды бейнеленген. Жоғарғы бөлігін айналдыра мемлекеттік тілде "ТҰСАУ КЕСУ" деген жазба, төменгі бөлігінде соғылған жылын білдіретін "2007" деген сан жазылған. Монетаны айналдыра моншақ шеңбер өтеді.
Монетаның бет жағындағы және сырт жағындағы бейнелер мен жазулар бедерлі.
Қыры (гурт) бүдірлі, 10 секторға бөлініп бүдірленген.
Монета ақ түсті "нейзильбер" қоспасынан дайындалған.
Диаметрі - 31 мм.
Массасы - 11,17 грамм.
Таралымы - 50 мың дана.
Қыз қуу монетасы
Номиналы - 50 теңге.
2008 жылғы қырқүйектің 66 қырқүйекте айналысқа шығарылды.
Монетаның сыртқы жағында (реверсінде) ұлттық ат жарысы ойыны "Қыз қуу" эпизоды бейнеленген. Монетаның жоғарғы бөлігінде айналдыра мемлекеттік тілде "ҚЫЗ ҚУУ" деген жазу, төменгі бөлігінде – соғылған жылын білдіретін "2008" деген сан орналастырылған. Монетаны айналдыра моншақ тізбектері тәрізді жарты шеңбер бейнеленген.
Диаметрі - 31 мм.
Массасы - 11,17 грамм.
Таралымы - 50 мың дана.
Беташар
Номиналы – 50 теңге.
2009 жылғы 20 тамызда айналысқа шығарылды.
Монетаның бет жағында (аверсінде) орталық бөлігінде ою-өрнек фонында Қазақстан Республикасының елтаңбасы бейнеленген. Төменгі бөлігінде "50" саны және оның астында монетаның номиналын білдіретін "ТЕҢГЕ" жазуы бар. Сол және оң жағында ұлттық ою-өрнектің элементі жалтыратып салынған. Айналдыра мемлекеттік тілде "ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ" және орыс тілінде "РЕСПУБЛИКА КАЗАХСТАН" деген жазба жасалған. Жазбалар нүктелермен бөлінген.
Монетаның сыртқы жағында (реверсінде) "Беташар" (қалыңдықтың бетін ашу дәстүрі) ұлттық салт-дәстүр эпизоды бейнеленген. Монетаның төменгі бөлігін айналдыра мемлекеттік тілде "БЕТАШАР" деген жазба бар. Сол жақ бөлігінде соғылған жылын білдіретін "2009" деген сан жазылған. Монетаны айналдыра моншақ шеңбер өтеді. Монетаның оң жақ бөлігінде Қазақстан теңге сарайының тауар белгісі орналастырылған.
Монетаның бет жағындағы және сырт жағындағы бейнелер мен жазулар бедерлі.
Монета ақ түсті "нейзильбер" қоспасынан дайындалған.
Массасы - 11,17 грамм.
Таралымы - 50 мың дана.
Отау көтеру
номиналы – 50 теңге
2010 жылғы 5 тамызда айналысқа шығарылды.
Монеталардың сырт жағында (реверсінде) жаңа отбасының бақыты үшін жаңа отауды – киіз үйді тігу кезіндегі шаңырақты (киіз үйдің төбесін) көтеру кезі бейнеленген. Жоғарғы жағында айналдыра мемлекеттік тілде «ОТАУ КӨТЕРУ» (жаңа отбасын, жаңа ошақ құруды, үйленуді білдіреді) деген жазу және Қазақстан теңге сарайының тауар белгісі бар. Төменгі жағында соғылған жылын білдіретін «2010» деген сан бар.
Диаметрі – 31 мм., массасы – 11,17 грамм.
Қыры (гурты) бедерлі.
Таралымы – 50 мың дана.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Ақша Санат:Экономикалық теория
Байрд тұмсықбетті киті
Қоректенуі
Тұмсықбетті Байрд киті кальмар, сегізаяқ, макрель теңіз шабақтарымен және судың ең терең жерін мекендейтін балықтармен қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Тісті киттер
Тарихи айналым теориясы
Тарихи айналым теориясы — қоғамдық тарих бір кезеңді шексіз қайталаумен болады деген Джамбаттиста Виконың (Giambattista Vico, 1668 — 1744) теориясы.
19-20 ғ. философтар мен социологтар Виконың тарихтағы прогресс идеясын, қоғам дамуындағы заңдылықтарды мойындауын т. б. оның теориясының кейбір жағымды жақтарын жоққа шығарып, адамзаттың әрқашан және үнемі өзінің алғашқы түп қазығына қайтып орала береді дейтін идеясына жармасты (Фридрих Ницше, Освальд Шпенглер). Бұл теорияның қазіргі жақтаушылары П. А. Сорокин, Арнольд Джозеф Тойнби т. б. (Қоғам дамуындағы прогресс пен регресс). Тарихи айналым теориясында тарихи процестің кейбір жақтары абсолюттендіріледі және бұрмаланады (қайталану, сабақтастық т. б.).
Дереккөздер
Санат:Тарих
Додома
Климаты
Қала мен оның төңірегіндегі ауа райы экваторлық муссондық климаттың әсерімен анықталады. Ауаның орташа айлық температурасы қаңтарда +26°С-ты, шілдеде шамамен+17°С-ты құрайды. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері шамамен 1000 мм. Жаңбырлы маусым қараша-мамыр айларының аралығына тура келеді. Іс жүзінде жауын-шашын болмайтын құрғақ кезең маусымнан қазанға дейін созылады.
Флора мен фауна
Қала, негізінен, акациялар мен тікенді бұталар басым өсетін аласа шөпті саванналар аймағында орналасқан. Табиғи өсімдіктер қатарында, сондай-ақ камфорлы лавр ағаштардың қылқан жапырақты түрлері бар. Астананың айналасынан африкалық жабайы жануарлар дүниесінің көптеген өкілдерін: киіктер мен маймылдардың алуан түрлерін, керікті, піл, мүйізтұмсықты, арыстан, леопард, қабыланды, сусиырды, зебраны кездестіруге болады. Мұнда қауырсындары ерекше көптеген құстар, олардың ішінде африкалық түйеқұс да бар.
Халқы
Додома халқының саны 200 мыңнан асады. Астанада африкалық халықтық топтар: ньямвези, чагга, хая, гого, масаилардың, т.б. өкілдері тұрады. Олар бүкіл қала халқының 99%-ын құрайды. Қалғандары арабтар және еуропалық елдерден шыққандардың ұрпақтары болып табылады.
Тілі және діні
Мемлекеттік тілдері — ағылшын тілі (іскерлік салада неғұрлым кең тараған) мен суахили. Додоманың дінге сенетін халкының арасында христиандар (негізінен, католиктер) мен мұсылмандар басым. Астана тұрғындарының шамалы бөлігі жергілікті дәстүрлі наным-сенімдерді ұстанушылар. Додоманың негізі XIX ғасырдың соңында Герман Шығыс Африкасының құрамындағы отарлық қоныстардың бірі ретінде қаланған. XX ғасырдың бірінші онжылдығында осында қоныстанған немістер темір жол бекеті құрылысы мен қаланы елдің ірі елді мекендерімен, оның ішінде экономикалық және мәдени орталығы — Дар-эс-Салам портымен жалғастыратын темір жол салуды бастады.