cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Муджахидтер
Муджахидтер (араб тілінде – әділ, қасиетті іс, сенім үшін күрескер) – 1905 ж. Иранда құрылған құпия саяси ұйымның мүшелері. Олар 1905 – 11 ж. Иран революциясы (әсіресе 1908 – 09 ж. Тебриздегі көтеріліс пен 1909 ж. Решттегі төңкеріс) кезінде белсенді рөл атқарды. Ұйым мүшелері негізінен халықтың кедей топтары мен ұсақ өндіріс өкілдерінен құралды. 1907 ж. қабылданған Муджахидтердің бағдарламасы шаһқа тиесілі жерлерді кәмпескелеуді, билеушілер иеленіп отырған жерлерді құнын төлеп сатып алуды, оларды шаруаларға үлестіріп беруді, 8 сағаттық жұмыс күнін, кедейлерден алынатын салықтарды жоюды, т.б. талап етті. Муджахидтер төңкерісшілерінің негізгі қарулы күштері – федаилар жасағын құрып, “Гуммет” социал-демократиялық тобы арқылы Закавказье большевиктерімен байланыста болды. 1911 ж. төңкерісті басып-жаншу кезінде муджахидтер ұйымы таратылды. Муджахидтер Алжирдегі 1954 – 62 ж. ұлт-азаттық соғысқа қатынасып, француз отаршыларына қарсы тәуелсіздік жолында күресті.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Мур (Монтана)
Мур (Moore) — Монтана штатының Fergus округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 186 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.6 км² шамасында. FIPS коды — 30-51550.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Микронезия
Микронезия (μικρός «микро-» және «аралдар») — Океаниядағы шағын аралдар тобының жалпылама атауы. Гилберт, Мариана, Маршалл және де басқа (барлығы 1500-ға жуық арал) аралдардан тұрады. Микронезиядағы құрғақ жердің жалпы аумағы өте кішкентай, сондай-ақ халық саны да үлкен емес. Бірақ теңіз экономикалық аймақтары өте зор.
Географиясы
Микронезия жалпы аумағы 2,6 мың км²-ді құрайтын шамамен 1500-ге жуық арал кіреді. Микронезиядағы ең үлкен жеке орналасқан арал — Гуам аралы (541,3 км²) болып табылады.
Елдер және аумақтар
Микронезия келесі елдерден және тәуелді аумақтардан тұрады:
Мемлекеттік құрылысы
Қазіргі кезде Микронезия бірнеше мемлекеттен тұрады.
Микронезия Федерациялық Штаттары — 4 штаттан тұрады (Понпеи, Кусаие, Чуук, Яп), бір аттас аралдарда және маңдағы аралдар топтарында орналасқан: Кусаие және Понпеи, және Яп және Чуук (Трук) аралдар топтары. Халқы — 107, 9 мың адам (2008). Астанасы — Понпеи (халқы 7 мың адам) аралында орналасқан Паликир қаласы. Ресми тілі — ағылшын. Мейрамдар: 3 қараша — Тәуелсіздік күні. Экспортирует копраны, бұрышты, балықты, кокос майын, халық өнеркәсіп бұйымдарын экспорттайды. АҚШ-пен еркін қауымдастырылған.
Маршалл аралдары. Халқы — 56, 4 мың адам (2003). Астанасы — Маджуро, 25, 4 мың адам (2004). Тілдер — маршалл және ағылшын. Діні — протестантизм және католицизм. Экспорт: копра, кокос майы, балық, маржандар. Открыты в 1529 жылы испандық А. Сааведрамен ашылған, кейін Гилбертпен және Маршаллмен зерттелген. Мейрамдар: 1 мамыр — Конституция күні.
Кирибати — 5 млн шаршы км акваториясындағы 33 маржан аралы. Гилберт, Феникс, Лайн, Банаба (бұрынғы Ошен) аралдар тобынан тұрады. Халқы — 98 мың адам (2009). Астанасы — Оңтүстік Тарава, 40, 3 мың адам (2005), Тарава аттолында орналасқан. Ең биік нүктесі — Саммит, 81 м. Ресми тілі — ағылшын, бірақ барлығы кирибати (тунгаруан) тілінде сөлейді. Діндер — протестантизм, католицизм. Алғашқы болып аралға Кирос 1606 жылы келген, Д. Байрон, Д. Гилберт және Д. Маршалл зерттеген. Гилберт құрметіне арнап арал атауын Крузенштерн берген. Экспорт: копра, балық. Мейрамдар: 21 шілде — Тәуелсіздік күні.
Палау (Белау) — жалпы аумағы 458 шаршы километрді құрайтын 328 аралдан тұрады, ең үлкені — Бабелтуап, ең биік нүктесі — 217 м. Халқы — 20, 9 мың адам (2008). Астанасы — Бабелтуап аралындағы Нгерулмуд, 391 адам. Ресми тілі — ағылшын, палау. Діндер — католицизм, протестантизм. Мейрамдар: 1 қазан — Тәуелсіздік күні. Аралға алғашқы болып испандықтар XVII ғасырда келген. 1889 жылы аралдар Германияға сатылды. Экспорт — копра және тунец.
Науру — жеке маржан аралы, көтерілген атолл. Науру мемлекетін құрайды. Аумағы — 21 км². Халқы — 11, 3 мың адам (2009). Ресми астанасы жоқ, ел үкіметі Ярен округінде орналасқан. Ресми тілдер — ағылшын тілі және науру тілі. Солтүстік Мариана аралдары. Халқы — 86, 6 мың адам. Астанасы — Сайпан, 62, 4 мың адам (2000). Ең биік нүктесі — 965 м. Ресми тіл — ағылшын. Діні — католицизм. Магелланмен ашылған, XIX ғ. соғына дейін испан колониясы ретінде болған, 1899 жылы Германияға берілді, қазір — АҚШ-қа тиесілі. Экспорт: халық тұтыну тауарлары, азық-түлік.
Гуам — Мариана аралдар тобының құрамындағы арал; биіктігі 405 м-ге дейін жетеін үстірт. АҚШ-қа тиесілі. Халқы 173, 5 мың адам (2007). Астанасы — Хагатна, 1, 1 мың адам (2000). Тілдер — ағылшын, Чаморро. Губернатор басқарады. Діні — католицизм. Экспорт: киім, сусындар, темекі, электроника. Мейрамдар: наурыздың алғашқы дүйсенбісі — Гуам күні, 21 наурыз — Азат ету күні. Арал Магелланмен 1521 жылдың 6 наурыз күні ашылды, 1565 жылдан бастап — Испания колониясы, 1898 жылдан бастап — АҚШ-қа тиесілі.
Дереккөздер
Санат:Микронезия Санат:Аралды мемлекеттер
Қарабек
Қарабек – Арқарлы тауларының оңтүстік-батысындағы шоқылы тау.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы Шалқия молибден кен орнынан оңтүстік-батысқа қарай 52 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 450 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 4 км-ге созылып жатыр, енді жері 2 км шамасында. Оқшауланған шоқылы таудың беткейі көлбеуленіп жазыққа ұласады.
Өсімдігі
Ашық қоңыр, сұр топырақ жамылғысында боз жусан, қара жусан, баялыш, бұйырғын, сораң, т.б. шөптесіндер өседі.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы таулары
Нұрбақыт Қабдыкәрімова
Нұрбақыт Қабдыкәрімова (03.11.1948 - 17.04.2020 ) - Социалистік Еңбек Ері (1982), ауыл шаруашылығы озаты, механизатор. 3 қараша 1948 жылы Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Ақжол ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Дубров
«Дубров» - 1985 ж. құрылған жергілікті қамқорлықтағы ботаникалық қорықша. Жайық өзеннің сол жағалауындағы 6 км2 (Терекгі ауд.) жерді алып жатыр. Мұнда емен, көктерек, қайың тоғайы, сирек кездесетін бұта түрлері, қызыл тал өседі «Дубров»-та жойылып бара жатқан 30 шақты өсімдік түрі қамқорлыққа алынған.
Каракас (футбол клубы)
«Каракас» (Caracas Fútbol Club) — Венесуэланың Каракас қаласындағы футбол клубы, 1967 жылы құрылған. Венесуэладағы ең жүлделі клубтардың бірі. Чемпион атанудан да, кубокты жеңіп алудан да Венесуэла рекордшысы.
Соркөл (көл, Ойыл алабы)
Соркөл – Ойыл өзенінің сағасындағы тұзды көл.
Географиялық орны
Атырау облысы Қызылқоға ауданы Қаракөл ауылының оңтүстігінде 2 км. жерде.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 58 м биіктікте жатыр. Аумағы 3,5 км2. Ұзындығы 3,9 км, енді жері 1,2 км. Ойыл аңғарында жатқан көл жағалауы жазық, сирек қамыс шоғырлары кездеседі. Жаз айларында Соркөл және оның атырабы сорға құрғап сорға айналады. Негізінен көктемгі қар, жауын-шашын суларымен толысады.
Тегістік ауылдық округі
Тегістік ауылдық округі — Алматы облысы Райымбек ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тегістік ауылы кіреді. Орталығы – Тегістік ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1493 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Райымбек ауданы ауылдық округтері
Нино Ферре
Нино Ферре (Nino Ferrer, шын есімі Нино Агостино Артуро Мария Феррари) – актер, әнші, джаз музыканты. 1934 жылы 15 тамызда Генуяда (Италия) дүниеге келген. Әкесі – итальян, анасы – француз болған. 5 жасына дейін Жаңа Каледонияда тұрған. Анасы екеуі Францияға келген уақытта Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталады. Осыдан кейін олар Италияда қиыншылықта өмір сүреді. 1947 жылы отбасымен бірге Париж қаласына көшіп барады. Нино этнология және көне археологиямен айналысады, сонымен қатар сурет салып, фортепиано, гитара, кларнет, тромбон аспаптарын жақсы меңгереді. 1998 жылы 86 жасында анасы қайтыс болады. 1 айдан соң, 1998 жылы 13 тамызда Нино Ферре өзін-өзі жүрегінен атып бақилық болады. Әндері: «Mirza» (1965), «Les Cornichons» (1969), «La Maison près de la Fontaine», «Le Sud» (1972).
Дереккөздер
Санат:Әншілер Санат:Тұлғалар
Кристина Асмус
Кристина Игоревна Асмус (шың фамилиясы Маясникова; 14 сәуір 1988 жыл, Королев, Мәскеу облысы) — Ресейлік театр- және киноактрисасы. «Интерны» сериалында бас кейіпкерлердің бірі дәрігер Варя Черноустың рөлін орындағаннан кейін атағы шыққан.
Өмірдерек
Кристина Игоревна Асмус 1988 жылы 14 сәуірде Королев қаласында Игорь Львович пен Рада Викторовна Маясниковтің отбасысында туды, Кристинаның үш әпкесі бар: Екатерина, Ольга, Карина.
Кристина Асмус спортпен шұғылданған. Спорт гимнастикасымен айналасып спорт шебері атағына қол жеткізді. Оқушы кезінде Е.Махониннің «А зори здесь тихие…» көрінісінде «МЕЛ» театрында ойнады.
Актриса мамандығын кішкентай кезінде «Дикий ангел» телесериалын көргеннен кейін таңдаған.
2005 жылы МХАТ мектебіндегі К.А.Райкин курсына түскен. 2008 жылы Кристина Асмус Щепкин атындағы театр училищіне атақты актер Борис Клюевтың курсына түсті. Киноактрисаның дебюты «Интерны» сериалында дәрігер Варя Черноустың рөлінен басталды. 2013 жылы «Дублёр» фильмінде басты әйел рөлін ойнады, ал 2014 жылы «Лёгок на помине» фильмінде ойнады
Сыртқы сілтемелер
Санат:1988 жылы туғандар Санат:Ресей актрисалары
Куйку-Яха
Куйку-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пяку-Пур өзенінің сол жағалауынан 501 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қаржаубай жотасы
Қаржаубай – Баршақұм құмының солтүстік-батысындағы жота.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Арал және Ақтөбе облысы Шалқар аудандары жерінде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 109 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 19-20 км-ге созылып жатыр, енді жері 7 км.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 109 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 19-20 км-ге созылып жатыр, енді жері 7 км. Солтүстігінде Бозғынбай, батысында Дәулетжаға төбелері, шығысында Қалмас жотасы, оңтүстігінде Жыланбас құдығы орналасқан. Сұр, сортаң топырақ жамылғысында жусан мен бұта аралас эфемерлі өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы таулары Санат:Шалқар ауданы таулары Санат:Қазақстан жоталары
2-ші Түркмен
2-ші Түркмен — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Мукас ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 175 адамды құрады. Пошта индексі — 453643, ОКАТО коды — 80206834009.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Радиацияның шекті (қауіпсіз) дозасы
Радиацияның шекті (қауіпсіз) дозасы — әскери қызметінің бір рет немесе қатарынан бірнеше мәрте ]]сәулелену алғандағы ұрыс қабілеттілігін жоғалтпаған радиация мөлшері. Адамның бір рет (бір күн бойы) радиациялық сәулеленуінің рауалы дозасы 50 Р-ге тең, ал дүркін-дүркін (10 күнгі жиынтық доза) сәулелену кезіндегі рауалы доза 100 Р-ге тең.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Конфессия
Конфессия (confessio — ғибадат) немесе дінге сену — белгілі бір діни ілімінің шегіндегі дінге сенушілік ерекшеліктері, сонымен қатар осы дінді ұстанатын ізбасарлардың бірлесуі.
Басқа атауы — діни деноминация
Конфессия термині түрлі христиан шіркеулерін (мысалы, православие, католицизм және протестантизмнің көптеген нұсқаларын) сипаттау үшін жиі қолданылады. Сонымен қатар осы термин Иудаизмның тарамдарын (ортодоксалдар, консерваторлар, реформаторлар және реконструкторлар) сипаттау үшін қолданылады, және кейде Ислам (сүнниттер және шейіттер) тарамдары үшін.
Конфессиялар үлгілері
Санат:Конфессиялар
Барра-ди-Гуабираба
Барра-ди-Гуабираба (Barra de Guabiraba) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Агресте-Пернамбуку мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Брежу-Пернамбукану экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13384 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 114 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1893 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Хёберсбрун
Хёберсбрун (Höbersbrunn) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мистельбах округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3681 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 51.6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MI, ресми идентификациялық коды — 3 16 12.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Хёберсбрун
Білеме
Білеме — сабы бар, ұзынша келген қайрақ тас. Онымен пышақ, балта, шалғы, т.б. саймандарды қайрауға болады. Тілімізде білеме қайрақ сөзінің баламасы ретінде қолданылады.
Надо-Яха (Нгарка-Хорта-Яха тармағы)
Надо-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нгарка-Хорты-Яха өзенінің сол жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
NGC 4786
NGC 4786 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 17 сәуірде астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 4786 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43922, MCG -1-33-46.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Арлингтон (Айова)
Арлингтон (Arlington) — Айова штатының Файет округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.7 км². FIPS коды — 19-02845.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Файет округы (Айова)
Пестерь
Пестерь — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кильмезь өзенінің оң жағалауынан 235 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санта-Мария-дель-Тьетар
Санта-Мария-дель-Тьетар (Santa María del Tiétar) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Аренас-де-Сан-Педро ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Ортаңғы құлақ
Ортаңғы құлақ (среднее ухо); (auris media, аuris—құлақ, media — ортаңғы) - самай сүйегінің дабыл қуысында орналасқан құлақ бөлігі. Ортаңғы құлақты бір-бірімен буындар және бұлшықеттер арқылы қозғалмалы байланысқан есту сүйекшелері (балғаша, төс, жасымықша, үзеңгіше) мен дабыл жарғағы құрайды. Қалындығы 0,1 мм дабыл жарғағы дабыл қуысын сыртқы құлақтан бөліп тұрады. Ол сыртынан көпқабатты жалпақ эпителиймен қапталған. Дабыл жарғағының негізін жұқа талшықты дәнекер ұлпасының қабаты (коллаген талшықтары пластинкасы) түзеді. Ішкі бетін жалаң қабат жалпақ эпителий астарлайды. Балғаша сүйекте: тұтқа, мойын және бас бөліктері болады. Балғаша тұтқасы дабыл жарғағына жалғасады. Балғашаның бас бөлігі буын арқылы төс сүйекшесімен байланысады. Төс сүйекшесі: денеден және екі аяқшадан құралған. Оның қысқа аяқшасы дабыл қуысының қабырғасына бекиді, ал ұзын аяқшасы жасымықша сүйекшеге, ол өз кезеңінде буын арқылы үзеңгіше сүйекшемен қозғалмалы байланысады. Үзеңгіше сүйек: бас бөлігінен, аяқшалардан және табаннан тұрады. Оның табаны ішкі құлақтың кіреберіс терезесіндегі жарғаққа жалғасады. Дабыл қуысы есту түтігі арқылы жұтқыншақ қуысымен қатысады. Ортаңғы құлақ сыртқы құлақтың есту жолы арқылы келген ауа толқындарын, дабыл жарғағы мен қозғалмалы есту сүйекшелерінің тербелмелі қозғалыстарының көмегімен, ішкі құлақтағы ұлудың кіреберіс бөлігіне жеткізеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Oor
Кисаман
Кисаман (Quissamã) — Бразилиядағы муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатында орналасқан. Солтүстік Рио-де-Жанейро мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Макаэ экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 376 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 715,877 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1989 жылы құрылған.
Санат:Рио-де-Жанейро елді мекендері
Ритнордхаузен (Зангерхаузен)
Ритнордхаузен (Зангерхаузен) (Riethnordhausen (bei Sangerhausen)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зангерхаузен ауданының құрамына енеді.
IC 1191
IC 1191 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ритнордхаузен (Зангерхаузен)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
IC 1191
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 57152, DRCG 34-133.
Сыртқы сілтемелер
IC 1191 Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Волья (Тавда тармағы)
Волья — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тавда өзенінің сол жағалауынан 385 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Уш (Айфель)
Уш (Айфель) (Usch (Eifel)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 67 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 129. Муниципалитеттің басшысы — Херман Брюк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Сталинге сыйлық (фильм)
Сталинге сыйлық — 2008 жылы шыққан тарихи фильм.
Шығу тарихы
Фильмнің идеясын кезінде актер Меңтай Өтепбергенов жүрген жерінде айтып жүріпті. Режиссер Конопольскиймен бірігіп осы идеяны жүзеге асырмақ болып, олар біраз жұмыс та жасапты. Мәскеуден Павел Константинович Финді шақырып, ол тұтас сценарийін жазып шығады. Қаражат қолбайлау болып, фильм сценарийі тағы екі-үш жыл «шаң басқан архивте» жатып қалады.
Кейіннен продюсер Әлия Увальжановаға «Сталинге сыйлық» туралы идеяны айтқанда ол қаржы табу мәселесін бірден қолға алады. Нәтижесінде Борис Чердабаев сценарийді толайым сатып алып, фильмнің барлық шығынын өз мойнына алады. Осы кезде «фильмді кім түсіреді?» деген мәселе кесе көлденеңдейді. Б.Чердабаев Рүстем Әбдірашевке жауапкершілікті жүктегенімен, сценарий авторы П.К.Финнің Рүстемге деген күмәні басым болады. Алайда «Қаладан келген қызды» көріп шыққаннан кейін Финнің көзқарасы өзгеріп, «Сталинге сыйлықты» қазақ режиссеріне сеніп тапсырады...
Марапаттары
Жыл сайынғы өткілетін «Синемас Азия» фестивалінде бүкіл Азия елдерінен қатысқан жүздеген картинаның ішінен небәрі 11 фильмді іріктеп, фестивальге лайық деп тауыпты. Сол 11-дің ішінен бас жүлдені жеңеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан драма фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:Ресей драма фильмдері Санат:Польша драма фильмдері Санат:Израиль драма фильмдері
Альвеолдық қысым
right|thumb| alt=A.|180 px|[["Жақ сүйегінің тіс еніп тұратын қуыс ішіндегі ауаның қысымы"]]
Альвеолдық қысым — жақ сүйегінің тіс еніп тұратын қуыс ішіндегі ауаның қысымы, тыныс алу жиынтығының кезеңдеріне байланысты тұрақсызданады: дем шығаруда ауа қатысты болады, демді ішке тартқанда ауаға қатысты болмайды. Тыныс алу кезеңдерінің алмасу кезінде ауа тең болады. Бірқалыпты дем алуда альвеолдық қысым 3—5 см су бағанының ішінде тұрақсыздана-ды. Жылдам дем шығаруда 1000 см су бағанының молшеріне жетуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Осмар (Шумен облысы)
Осмар (Осмар) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Велики-Преслав қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 9879. Телефон коды — 05334. ЕКАТТЕ коды — 54273.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Күшейткіштің шуыл коэффициенті
Күшейткіштің шуыл коэффициенті (Коэффициент шума усилителя) — транзистор (шам) шығысындағы шуыл қуаттарының қосындысының транзистор (шам) шығысында тек сигнал есебінен алынатын қуатқа қатынасымен анықталатын шама: К= (Рг + Р )/Р
Дереккөздер
Санат:Электроника
Кесу үрдісі
Кесу үрдісі (ор. процесс резания) — бұйымға қажетті пішім және өлшемдер беріп, сонымен қатар беттерінің белгіленген сапаларын қалыптастыру мақсатымен кескіш құралмен ағаштан жасалған дайындамалардың беттерін жаңқа ретінде кесіп алып тастау үрдісі. Кесу үрдісі ағаш кесу білдектерінде немесе қолмен іске асырылады. Ағаш материалдарын кесу технологиялық үрдістердің түрлері: жақтаулар мен, таспалы және дөңгелек аралармен аралау; цилиндрлі, конусты, шетжақты, ойықты жоңғылау; тесу; жону; аршылау т.б.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Серравалле-ди-Кьенти
Серравалле-ди-Кьенти (Serravalle di Chienti) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Мачерата провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1151 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 96 км² шамасында. Пошта индексі — 62038.
Елді мекеннің қамқоршысы — Лючия.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Джеймс Томсон
Джеймс Томсон (1822 жылы 16 ақпан, Белфаст — 1892 жылы 8 мамыр, Глазго) - британдық инженер, әрі физика ғалымы.
Өмірбаяны
Джейм Томсон кіші інісі Кельвин тәрізді Әкесі 1832 жылы математика профессоры атағын алған Глазго университетінде білім алады. Ол жерді бітіргеннен соң, азаматтық құрылысқа зең қояды және жақсы жұмыс істей отырып әр түрлі құрылыстық мекемелерде білім алады, бірақ денсаулығының физикалық ауырлықтарға төзе алмайтындығына байланысты барлық жұмыстан бас тартады. Сондықтан ол 1843 жылы өз өмірін теоретикалық жұмысқа және механикалық ашылуларға арнайды. 1851 жылы Джеймс Бельфаст қаласына қайтып оралады. 1857 жылдан Бельфаст корольдік колледжінде азаматтық құрылыс пен топографияның профессоры, сосын 1873 жылы механика профессоры, бірақ 1889 жылы көз ауруына байланысты жұмытан шығады.Өзі гидродинамика және Турбин теориясымен атақты, ал физикада қысымның түсірілуімен температураның өзгеруін зерттеу және термодинамиканың бастауымен қысымның және ауытқымылы температураның арасындағы байланысты анықтау жұмыстарымен белгілі.
Дереккөздер
Санат:XIX ғасыр ғалымдары Санат:1822 жылы туғандар Санат:1892 жылы қайтыс болғандар Санат:Британдық ғалымдар
NGC 437
NGC 437 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 22 қазанда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 437 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4464, UGC 788, MCG 1-4-5, ZWG 411,9.
Алексеев ауылдық округі
Алексеев ауылдық округі — Павлодар облысы Шарбақты ауданында болған әкімшілік бірлік. 2019 жылы Александров ауылдық округімен біріктірілген.
NGC 437
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Алексеев ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алексеевка, Құрқамыс ауылдары кірді. Орталығы – Алексеевка ауылы болды. Округ құрамында болған Бөріктал, Николаевка ауылдары 2017 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1162 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шарбақты ауданының таратылған ауылдық округтері
Зат мөлшері
Зат мөлшері \nu - берілген денедегі молекулалар саны 12 грамм көміртектегі атомдар санынан қанша есе артық болатынын көрсететін физикалық шама: Зат мөлшерін мольмен өлшейді. 1 моль - 12 грамм көміртекте қанша атом болса, сонша молекуласы бар заттың мөлшері.
Брахма, Брама
right|150px Брахма, Брама - брахманизмде және индуизмде құдай субстанциясы барлығының бастауы, «әлемдік жан».
Зат мөлшері
Дереккөздер
Санат:Физикалық шамалар
Брахма, Брама
Дереккөздер
Санат:Философия
Абсолют ылғалдылық
Абсолют ылғалдылық – бір текше метр ауа көлеміндегі су буының мөлшері (граммен). Абсолют ылғалдылық - (Абсолютная влажность; лат. absolutus — толық, сөзсіз, шексіз) — ең жоғары ылғалдылық, ауа көлеміндегі су буының мөлшері, тығыздығы г/м3 өлшенеді. Атмосферадағы aбсолют ылғалдылық қыста қүрлықтар үстінде 0,1—1,0 г/м3-ден (биік ендіктерде) 30 г/м3 жоне одан да жоғары (экваторлық белдемде) болады. Кейде абсолют ылғалдылықты су буының серпімділігі деп те атайды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Веджа
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Телойнш (Вила-Пока-де-Агиар)
Телойнш (Вила-Пока-де-Агиар) (Telões (Vila Pouca de Aguiar)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Вила-Пока-де-Агиар муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 630 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 45,35 км² шамасында. Халық тығыздығы — 35,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иса Мәсіх.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Серж Генсбур
' Серж Генсбур' (Serge Gainsbourg, шын есімі – Люсьен Гинсбург, Lucien Ginsburg; 1928-1991) – ақын, композитор, әнші, автор, актер, режиссер. . Көркемсурет колледжінде білім алған. Жастайынан барда фортепиано ойнап, ақша таба бастаған. 1950 жылдың соңында Серж Генсбур лақабын алады. 1967 жылы Бриджит Бордоға арнап бірнеше ән жазған. Биркинмен қосылып айтқан әні әлемге таралады. Жүрек талмасынан қайтыс болған. Париждегі Монпарнас зиратында жерленген. Түскен фильмдері: «Ce sacré grand-père», «Le Pacha», «Je t’aime moi non plus», «Charlotte For Ever»;
Дереккөздер
Санат: Актерлер Санат: Тұлғалар
Радиокомитеттің қазақ хоры
Радиокомитеттің қазақ хоры- республикадағы тұңғыш профессионал ұлттық көркемөнер ұжымдарының бірі (1933-1947). Б.А.Орловтың бастамасымен құрылды. Хор ұжымы құрамында (18-20 адам) өнерпаз халық таланттары: хор әншілері 3. Жұбатова, Қ. Байжанов, Мұстафина,Битенова, солистер Қ. Мұстафин, Ж.Қартабаева,Қ .Бабақов, домбырашы Баязитов, қобызшы Мықтыбаев, бассейннің шахталары мен кеншілерінің жұмысшылары т. б. болды. Хордың репертуарында Е.Брусиловский, А. Затаевич, М. Ержанов, В. С. Пирогова өндеген қазақдың халық әндері(«Ахау бикем», «Жеңеше-ай», «Маусымжан»),сондай-ақ орыс, кенес, шетел композиторларының қазақ тіліне аударылған («Полюшко», «Отан туралы ән» әндері, «Снегурочка», «Евгений Онегин», «Аида» т. б. опералардан хор) өндері болды.Радиокомитеттің қазақ хоры музыкалық хабарлар, такқырыптық концерттер, скетчтер ұйымдастырды, бұлар радио арқылы беріліп, шахталар мен кәсіпорындарында қойылды. Хор Алматы және Мәскеу қаларында болған халық шығармашылығының республикалық және бүкілодақтық олимпиадаларына бірнеше рет қатысты: 1937 ж. Қазақстан Қ(б) П-нын 1-съезі делетаттарының және 1938 ж. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінін сайлауы карсаңындағы науқанға қатысушылардың алдында концерт қойды. Хор 2 рет (1936, 1938) Мәскеуде өнер көрсетіп, Бүкілодақтық радиодан, Колонналы залда, Одактар үйінде, зауыт және фабрика клубтарында концерт берді; 26 қазақ әнін тонфильм мен грампластинкаға жаздырды. Сондай-ақ хор ұжымы еліміздің көптеген қалаларында гастрольде болды.1935-1940 ж. хордың репертуары қазақтын 250 халық және қазіргі әндерінен құралды. Ұлы Отан соғысы жылдары бүкіл шаруашылық-саяси шараларға белсене ат салысып, еліміздегі барлық маңызды оқиғаларға үн қосып отырды. 1943-46 ж. Қарағанды бассейнінің 16 мыңкеншісінің, Нұра,Қаркаралы және Қу аудндарының 10 мың еңбеккерлерінің алдында концерт қойды. Табысты шығармашылык жұмысы және Қарағанды қаласының шахтерлері мен Қарағанды облысының еңбекшілеріне мәдени қызмет керсету ісіне сіңірген еңбегі үшін хорға қатысушы Қ. Байжановқа,3. Жубатовага ҚазақКСР-нің халық артисі Ж.Тоғандықовқа, А. Әлиеваға, А. Мұсабековаға, В. С. Пироговаға Қазаа КСР-нің еңбек сіңірген артисі атағы берілген.
Дереккөздер
Санат:Өнер
Орден
Орден (нем. оrden, лат. ordo – сап, дәреже, топ) – 1) Рим папасы бекітетін (6 ғасырдан) ерекше жарғы бойынша қызмет еткен монахтық, діни-рыцарлық бірлестіктер; кейбір құпия ұйымдардың атауы, мысалы, масон Ордені. Діни-рыцарлық ордендер Батыс Еуропада 12 ғасырдан құрыла бастады. Палестинада крест жорығы кезінде (Иоанниттер, Тамплиерлер, Неміс Ордендері), Испания мен Португалияда арабтармен күрес кезінде (Калатрава, Алькантар Ордендері) пайда болды. 13 – 14 ғасырларда Батыс Еуропа ордендер саны күрт көбейді. Кейбіреулері 10 мыңдаған рыцары, орасан зор жері бар қуатты ұйымға айналды (мысалы, Ливон, Тевтон ордендері). Олар бастапқыда христиан дінін тарату, қасиетті жерлерді қорғау және ұлт-азаттық мақсатта құрылған Рим папасына бағынышты діни-әскери ұйым болып саналып, оның мүшелері монах антын қабылдады. Мүшелері бір түсті әрі бірдей нысанда крест тігілген айрықша киім киді. Олар бара-бара жер кеңейту, баю жолына ауды. Кейінірек Ордендер мемлекет басшыларының билігіне көшіп, 14 – 16 ғасырларда ақсүйектерді ынталандыру қызметін атқарған сарай ордендері құрылды. Мұндай ордендердің де ерекше көркем киімі және айырым белгісі болды. Сол айырым белгілері келе-келе мемлекеттік сыйлық сипатын алды.
2) Мемлекет және қоғам алдындағы айрықша азаматтық және әскери қызметі үшін берілетін құрмет белгісі. Қазақстан ордендері тәуелсіздік алғаннан кейін пайда болды;
Дереккөздер
Санат:Сыйлықтар Санат:Марапаттар Санат:Елтаңба элементтері Санат:Геральдика
Orden und Ehrenzeichen
Ингуштар
Ингуштар (өзд. атауы – галгай) немесе инғұштар – Ресей Федерациясы құрамындағы Ингуш Республикасының байырғы халқы.
Халқы
Жалпы саны – 385,5 мың адам (2010). Антропологиялық жағынан ингуштар еуропалық нәсілдің балқан – кавказдық түріне жатады. Нах-Дағыстан тілдері тобына жататын ингуш тілінде сөйлейді. Мұсылман дінінің сүннит тармағын ұстанады. Ингуштер – Солтүстік Қапқаздағы вайнах халықтарының бірі. Бүгінде аталмыш халықтың өкілі болып табылатын қарабұлақтар Түркия мен Таяу Шығыста мекендейді. Әйтсе де, кейде оларды ингуштерден бөлек этнос ретінде қарастырады.
Тарихы
Б.з. І ғасырында ежелгі грек географы Страбон өз еңбегінде солтүстік қапқаздық «гаргарейлер» деген халықты көрсетеді. Бұл ингуштердің өз тіліндегі атауы «галгаи» сөзіне ұқсас болғандықтан ғалымдар аталған халықтың тарихы сол кезеңнен бастау алады деп топшылап жүр. Ерте кезде ингуштар жеке-дара рулық-тайпалық топ болып, таулы, үстіртті өңірді қоныстанып келген. Джерах, ореппин (кистин), галгай, цорин және мецкаль деген бірлестіктер атаулары тарихтан белгілі. Ингуштардың жазыққа қоныстануы 16 – 17 ғасырлардан басталып, әсіресе 19 ғасырдың 30 – 60-жылдары кең өріс алды. Жазықтағы алғашқы қоныстары – Тар аңғарындағы Ангуш ауылы. 1924 жылы Ресей Федерациясы құрамында Ингуш автономиялық облысы құрылды. 1934 жылы ингуштарды өздеріне тілі мен мәдениеті жағынан туыстас шешендермен біріктіріп, Шешен-Ингуш автономиялық республикасы құрылды. Алайда 1944 жылы шешен мен ингуш халықтарының конституциялық құқығы бұзылып, Қазақстанға жер аударылды. Тек 1957 жылы ғана автономиялық республика қайта қалпына келтіріліп, шешендер мен ингуштар өз отанына қайтарылды. Қазіргі Ингушетия – Ресей Федерациясы құрамындағы дербес республика. thumb|right|Ұлттық киім киген ингуш әйелі
Тілі мен діні
Өз тіліндегі атауы	Ингуш, галгаи
Мекен ететін аймағы	Ресей (Ингушетия, Солтүстік Осетия), Қазақстан
Тілі	Ингуш тілі
Діні	Мұсылман-сүнниттер
Туысқан халқы	Бацбилер, шешендер
Исламға дейін ингуштер христиан дінінде болды. Кейбір дерек көздерінде христиан діні ингуш жеріне Х ғасырда келген деп көрсетілген. ХҮІ ғасырда аймаққа Шешенстан мен Дағыстан арқылы Ислам діні тарала бастады. Әйтсе де, ХІХ ғасырда ғана Ислам діні ресми түрде бекітіліп, ингуштердің негізгі діні болып қабылданды.
Басты діни мейрамдар: Маулид Аннаби — раби аль-авваль айының 12 күні аталып өтетін Мұхаммед пайғамбардың туған күні. Дұға оқу, қайыр садақа беруден басқа бұл күні Мұхаммед пайғамбарды мадақтайтын өлең оқылады; Лей-лят Әл-Қадыр — тағдыр шешілетін, тілеу тілейтін түн, Рамазан айының 27 не қараған түн (ингуш тілінде «лейлатыл кадри бийс»). Бұл түні Мұхаммед пайғамбарға Құран түскен. Жыл сайын осы түні Алла әр адамның тағдырына байланысты шешім қабылдайды, дұға оқу арқылы тілеген тілектерін қабыл алады.
Шаруашылығы
Ингуштардың негізгі кәсіптері – егін шаруашылығы (негізінен, жазық жерлерде), мал шаруашылығы (таулы жерлерде). Жүзім, бау-бақша шаруашылығы да бар. Дәнді дақыл, жүгері, көкөніс өсіріледі. Малдан қой, сиыр, буйвол, жылқы асырайды. Көптеген ингуштар сакля деп аталатын бір жақ қабырғасы жарға тірелген екі-үш қабатты үйлерде тұрады. Қазіргі мекен-жайлары кірпіштен, тастан, ағаштан қаланған шатырлы үйлер.
Мәдениеті
Ингуштардың ұлттық киімі шешен, осетин халықтарының киіміне ұқсас. Ерлер басына черкес киеді. Әйелдер кең етекті ұзын көйлек киіп, орамал тартады. Ингуштардың ұлттық киімінің дәстүрлі кавказ ұлттарының киімдерінен айырмашылығы болған жоқ. Тек ерлердің тарихи әскери амунициясы мен әйелдердің «кур-харс» деп аталатын бас киімі ғана ерекшеленеді. Ерлердің киімі — газырлы черкеска («бустами-чуки»), салтанатты жағдайлар мен әскери уақытта киюге арналған. Газырлар оқу-әдірлер, қолдан жасалған оқтарды сақтауға арналған қобдиша ретінде пайдаланған. Ерлердің күнделікті киімі белі қиғаштанып келген жағасы жоқ бешмет болып табылады. Қысқы уақытта бешметті черкесканың сыртынан киген. Жорыққа шыққанда сыртынан башлыкы бар («палчык») бурку («тукул-ферт») киген. Қысқы бас киім папаха («холгыз-кий»), жұмыс істеген киетін бас киім — шапка («кертыттул кий») болған. Жазда ыстық күндері үй жағдайында дайындалған жүннен жасалған шляпа («беген-кий») киген. Ерлер жейделерінің жең ұшы қабаттама, жағасы-тік, жіптен жасалған түймеден тігілген. Сонымен қатар бос шаровар, аяғына қоныш киіп жүрген. Белдеріне күміспен безендендірілген жіңішке белбеу таққан. Әйелдердің киімі салтанатты жағдайларда киетін, күнделікті, арнайы және қаралы күндері киетін киімдерден тұрған. Мерекеге және үйлену тойына киілетін киім («чуки») өте қымбат, алтын және күміс жіптермен тігілген. Белбеу, бас киім, күмістен жасалған алқа кіретін арнайы жинақпен бірге киген. Бұрынғы заманда «кур-харс» деп аталған бас киім болған.
Тағамдар ингуш тілінде «шу» деп аталды. Құрметті тағам арнайы сойылған қой етінен, егер қонақ асығыс болса, күрке тауық немесе тауық етінен дайындалады. Етті ірі етіп турап, картоп, көк шөптен дәмдеуіштер қосады. Дәстүр бойынша келген қонаққа арнайы мүшелер: жартылай бөлінген малдың басы, төс, жамбас беріледі. Етке қосып сорпа, жұмыртқа, көк шөп дәмдеуіштері негізінде дайындалған тұздық, одан кейін қонақтың тілегі бойынша сорпа береді. Бұдан басқа етке табаққа салып жүгері немес бидай ұнынан жасалған тұз қосылмаған қамырдан пісірілген («халтымыж») үзік кеспе береді. Ас үстінде ингуш халқы дәстүрінің ұстанымдарына негізделген ерекше әдеп сақталады. Екінші тағамға, шайға үйде дайындалған халва, күріш пен мейіз, өрік, қара өрік қосылған тәтті палау, түрлі ұннан жасалған тағамдар: бәліш, құстіл («зокаж») және т.б ұлттық сипаттағы тағамдар ұсынады.
Ингуштардың бай фольклоры бар. Ингуш халқы ауыз әдебиетіне, эпостық жырларға өте бай. Сондай-ақ, ән мен би өнері де өте жоғары деңгейде дамыған. Қазақстанда Ингуш ұлттық-мәдени орталығы жұмыс істейді. Ұлттық музыкалық ансамбльдері, т.б. өнер ұжымдары бар.
Дәстүрлі музыкалық аспаптарына: үш шекті балалайка («дахчин пандыр»), саз-сырнай, зурна, шекті аспап («чендырг») и дауылпаз («фатт») жатады.
Қазақстандағы ингуштар
1943 жылдың қазан-қараша айларында Кеңес өкіметі мен Қызыл Армияға қарсы террористік әрекеттер ұйымдастырмақ болды деген айып тағылып, осыған орай ингуштар Қазақстанға 1944 жылдың ақпан айынан бастап күштеп көшірілді. Қазақстанда 15 мыңнан астам ингуштар тұрады (2013).
Сілтемелер
Санат:Вайнахтар Санат:Кавказ халықтары Санат:Мұсылман халықтары
Білеу
Білеу — шалғы, орақ жануға қолайлы, ұшы сүйірлеу, сабы бар жұмыр қайрақ.
Білеу — көлденең қиындысының геометриялық өлшемдері ұзындығына қарағанда кіші келетін дене.
Дереккөздер
Санат:Механика Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Альвеолдық ауа
right|thumb| alt=A.|180 px|[["Альвеолдық ауа"]]
Альвеолдық ауа — өкпе альвеолдарын толтырып тұрған жөне қан мен газ алмасуға тікелей қатысатын ауа.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Кіші Хариусная (Усьва тармағы)
Кіші Хариусная — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Усьва өзенінің сол жағалауынан 206 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Бай мен жарлы баласы (әңгіме)
Бай мен жарлы баласы - 1897 жылы Ыбырай Алтынсарин жазған балалар әңгімесі.
Ол дүниенің көптеген тіліне аударылған.
Қысқаша мазмұны
Екі бала Асан мен Үсен болған. Асан бай баласы, ал Үсен жарлы баласы.Бір күні ел көшкенде қыр астында ойнап жүріп,ескерлемей, екеуі жұртта қалыпты. Сонда олардың саяхаты басталады. Жолында Асан қайта-қайта жылады, ал Үсен әрқашан оны тыныштаган. Саяхатында олар үйрек пен балық аулады. Соңында олар моланы тауып, ата-аналарының ауылын табады.
Шығарма кейіпкерлері
Асан - Байдың баласы. Үсенмен далада жалғыз қалған. Өте қорқақ, жылауық бала. Сапарада Үсенге бірнеше рет көмектескен. Ол өте ерке бала.
Үсен - Жарлы адаманың баласы. Асанмен ойнағанда, далада жұртта қалыпты. Сапарда Асанға аса көмектескен. Үсен оған өмірді үш рет сақтаған. Ол өте білімді. тапқыр бала.
Санат:Қазақстан әдебиеті
Қараберік
Қараберік – Күршім жотасының оңтүстік-батысындағы шоқылы тау.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Қалжыр ауылының оңтүстік-батысында 37 км жерде орналасқан. Қара Ертіс өзенінің аңғарында.
Өсімдігі
Сортаңды сұрғылт қоңыр топырақ жамылғысында сарсазан, қарабарақ, сексеуіл, т.б. шөптесіндер өседі.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы таулары
Қызылсеңгір
Елді мекендер:
Тау:
Дефляциялық қазаншұңқырлар (ойыстар)
Дефляциялық қазаншұңқырлар (ойыстар) - борпылдақ материалды желдің үрлеп әкетуінен пайда болған бедердің теріс пішіні. Беткейлерден еріген қар, нөсер, жаңбыр суларымен сілтіленген немесе ағып келген тұздардың жиналған жерінде пайда болады. Құрғаған сорларда тұзды-минералды шаң түзіледі. Үрленген қазаншұңкырлардың көлденеңі бірнеше метрден ондаған км-ге, тереңдігі 150 м-ге дейін барады. Ең ірі және терең қазаншұңқырларды үгілу ойыстары деп атайды (мысалы, Орталық Азиядағы Турфан ойысы).
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Нашуа (Монтана)
Нашуа (Nashua) — Монтана штатының Valley округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 325 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.7 км² шамасында. FIPS коды — 30-52900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Сүлікті
Сүлікті (Сүлүктү) — Қырғызстанның Баткен облысындағы облыстық бағыныстағы қала. Халық саны (2009) — 24,7 мың адам. Қырғызстандағы ірі көмір кен орындарының бірі болып табылады.
Географиясы
Қала Түркістан жотасының солтүстік сілемдерінде, теңіз деңгейінен 1380 метр биіктікте, облыс орталығы Баткен қаласынан 150 км батысқа қарай (Сүлікті — Тәжікстан Республикасының Соғд облысындағы Лейлек ауданы — Баткен трассасының бойында), республика орталығы Бішкек қаласынан 950 км қашықтықта орналасқан.
Тарихы
Сүлікті — Орта Азиядағы көне көмір өндірісі орталықтарының бірі. Көмірді өнеркәсіптік игеру 1868 жылы басталды. Сүліктінің пайда болуы осы уақытпен есептеледі.
1934 жылы 20 тамызда БОАК Президиумы «Қырғыз АКСР-нің Фрунзе қаласы мен Қызылқия және Сүлікті жұмысшылар кенттерін аудан құрамынан бөлініп, Қырғыз АКСР ОАК-не тікелей бағыныстағы дербес әкімшілік-шаруашылық бірліктер болып ерекшеленген елді мекендер тізіміне қосу жөнінде» қаулы етті.
1940 жылы қала мәртебесі берілді, қазіргі уақытта Сүлікті облыстық бағыныстағы қала болып табылады.
нобай|оңға|Сүліктідегі қыс
Сілтемелер
Санат:Қырғызстан қалалары Санат:1868 жылы құрылған елді мекендер Санат:Алфавит бойынша елді мекендер
Луис Арконада
Луис Мигель Арконада Эчарри (Luis Miguel Arconada Echarri, Luis Miguel Arkonada Etxarri; 26 маусым 1954, Сан-Себастьян, Баск) — испаниялық футболшы, қақпашы.
Қатысқан турнирлері
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Реал Сосьедад ФК ойыншылары
Ланденве
Коммунаның INSEE коды — 29109, пошта индексі — 29840.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1394 адамды құрады. Халық тығыздығы — 103,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Бельрю
Бельрю (Belrupt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88052, пошта индексі — 88260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 107 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,71 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Альвеола қапшығы
right|thumb| alt=A.|180 px|[["Альвеола қапшығы"]]
Альвеола қапшығы — альвеолды өзектің көмескі ұшы болып табылатын өкпе ацинусының құрылымдық компоненті, альвеола қапшығының кенересі көп қабатты альвеолдардан түзілген.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Екібастұз көміршілерінің ереуілі
Екібастұздың алғашқы молдасы қанжығалы руынан болғандықтан, ол қазақ десятниктеріне молданы қаржас руынан сайлауды үсынып, қазақтар арасына іріткі салады. Көтерілісшілер өзара жақ-жақ болып екіге бөлінеді. Көтерілістің алғашқы мақсаты жайына калады. Кейін олар Ақсу пристаны жұмысшыларына қосылып, уезд, облыс әкімдеріне хат жолдап, қоғамнан жұмысшыларға тиесілі қаржыны төлеуді талап етеді. Сол жылдың күзінде жергілікті үкімет органдары Екібастұз жұмысшыларының талабын қанағаттандыру үшін 25,5 мың рубль бөлуге мәжбүр болады. Екібастұз көміршілерінің ереуілі саяси сипатта болмағанымен, қазақ жерінде жүмысшылардың топтасып бас көтеруінің алғашқы көрінісі болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Жұмысшы қозғалысы
Овер-Сен-Жорж
Коммунаның INSEE коды — 91038, пошта индексі — 91580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1200 адамды құрады. Халық тығыздығы — 92,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Қалыпсыздықтар түйіні
Геофизикада: физикалык табиғатының ортақтығымен сипатталатын, геологиялық табиғаты да ұқсас деп есептелетін екі немесе бірнеше қалыпсыздық, жолақтарының тоғысуы нәтижесінде қалыптасатын күрделі құрамды және кең ауқымды қалыпсыздықтар алаңы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Радиоактивті бұлт ізімен залалдану
Радиоактивті бұлт ізімен залалдану — ядролық жарылыс кезіндегі радиоактивті бұлттың козғалысы жолылда түсетін радиоактивтік заттармен жергілікті жердің, сондай-ақ сол жердегі объектілер мен адамдардың залалдануы. Жергілікті жердің залалдану алқабының көлемі мен деңгейі ядролық жарылыс қуаты мен түріне, жарылыс орталығына дейінгі қашықтыққа және із осіне, сонымен бірге метеорологиялық жағдайларға, жергілікті жер бедеріне және жарылыстан кейін қанша уақыт өткеніне байланысты болады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Радиоактивтілік
Серж Лама
Серж Лама (Serge Lama, шын есімі Серж Шовье, Serge Chauvier) – Франция әншісі. . 1943 жылы 11 ақпанда Бордо (Франция) қаласында туған. Оны елге танымал еткен – «Je suis malade» әні. 1971 жылы Серж Лама Енивровидее байқауында Францияның намысын қорғаған. Байқауда «Un jardin sur la terre» (Жердегі саябақ) әнін орындап, оныншы орынға ие болған. Классикалық жанрдағы әндерді орындаған. Әндері: «L’humanité», «Bel Air», «La voix de son maitre», «4 chansons d’Emile Stern et de Serge Lama», «La voix de son maître», «La voix son maître», «D’Aventures en aventures», «Et puis on s’aperçoit», «Superman», «Je suis malade»,  «Chez moi» т.б.
Дереккөздер
Санат: Француз әншілері
Санат: Тұлғалар
Кыль-Каль-Чор
Кыль-Каль-Чор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еркал-Надей-Пур өзенінің сол жағалауынан 341 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.