cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Даун синдромы
Эпидемиология
Даун синдромы сирек патология емес – 700 босануға шаққанда 1 жағдай анықталады. Қазіргі кезде пренаталді диагностика арқасында Даун синдромымен туылатын балалар саны 1100 босануға 1 жағдайға дейін азайды. Даун синдромымен ауыратын балалар туылу жиілігі 1:800 немесе 1000. 2006 жылы ауруларды бақылау мен алдын алу орталығы АҚШ-да 1:733 деп бағалады (жылына 5429 жаңа жағдайлар). 95 % 21-жұп хромосома трисомиясының себебінен. Даун синдромы барлық этникалық топтар мен экономикалық кластарда кездеседі. Анасының жасы Даун синдромымен бала көтеруге әсер етеді. Анасының жасы 20-24 жас болса, ықтималдылығы 1:1562, 35-39 жас болса, 1:214, ал 45 астан асса 1:19. Ықтималдық анасының жасына сәйкес өскенімен, 80 % аур балалар 35 жасқа дейінгі аналарда туылады. Соңғы зерттеулер (2008 жылғы мәлімет бойынша) Даун синдромы жыныс жасушалары қалыптасуы мен/немесе жүктілік кезіндегі кездейсоқ оқиғаларға (мутация) байланысты болуы мүмкін деп көрсетті.
Патофизиология
Даун синдромы – 21-жұп хромосомадағы генетикалық материалдың толық (трисомия есебінен) немесе жартылай (транслокация есебінен) қосымша көшірмелерінің болуымен сипатталатын хромосомалық патология. Даун синдромы адамдардан басқа, маймылдар мен тышқандарда анықталған. Трисомия Трисомия – қалыпты жағдайдағы жұп хромосоманың орнына үш гомологтық хромосоманың болуы. Даун синдромымен балаларды көбіне жасы келген әйелдер босанады. Мұның нақты себебі белгісіз, бірақ анасының жұмыртқа жасушаларының жасына байланысты деген болжам бар. Трисомия мейоз кезінде хромосомалардың ажырамауы себебінен болады. Қарама-қарсы жыныстың гаметалары бір-бірімен қосылғанда эмбрионда әдеттегі 46 хромосома орнына 47 хромосома түзіледі. 21-хромосома трисомиясы 95 % жағдайда Даун синдромының себепшісі болып табылады. 88 % жағдайда трисомия аналық гаметалар ажырамауынан, ал 8 % жағдайда аталық гаметалар ажырамауы себебінен болады. Мозаицизм Трисомия ата-анасының жыныс жасушалары (гамета) қалыптасуы кезіндегі хромосомалардың ажырамауы себебәнен пайда болады, сондықтан нәресте организмінің барлық жасушаларында осы аномалия болады. Ал мозаицизм ұрық жасушаларында дамудың ерте сатыларында пайда болады, соған байланысты кейбір тіндер мен ағзалардың ғана жасушаларының кариотипі өзгеріске ұшырайды. Даун синдромының мұндай даму нұсқасы «мозаикалық Даун синдромы» (46, XX/47, XX, 21) деп аталады. Даун синдромының мұндай нұсқасының ағымы жеңілірек (өзгерген тіндердің ауқымы бойынша) болады, бірақ пренаталді диагностикасы қиындықтар туғызады. Робертсон транслокациялары Даун синдромына әкелетін 21-хромосомадағы қосымша материал ата-анасының біреуінің кариотипіндегі Робертсон транслокациясы әсерінен болуы мүмкін. Бұл жағдайда 21-хромосоманың ұзын иығы басқа хромосоманың иығына бекиді (жиі 14- [45, XX, дер (14; 21) (q10; q10)]). Робертсон транслокациясы бар адамның кариотипі қалыптыға сәйкес келеді. Репродукция кезінде қалыпты мейоз 21-хромосома трисомиясына бейім болады. Даун синдромына әкелетін транслокацияны отбасылық Даун синдромы деп атайды. Бұл Даун синдромы дамуында әйел жасының емес, екі ата-анасының да рөлі бар. Даун синдромының мұндай нұсқасы 2-3 % жағдайда кездеседі.
Даун синдромының түрлері
91 % жағдайда аурудың тұқым қуалайтын нұсқасы кездеседі – мейоз кезінде хромосоманың ажырамауы себебінен 21-хромосоманың толық трисомиясы. 5% жағдайда мозаицизм кездеседі. Қалған жағдайларда 21-хромосоманың спорадикалық немесе тұқым қуалайтын транслокациясынан дамиды. Науқастардың фенотипі 21q22 трисомиясымен анықталады. Ата-анасында қайта Даун синдромымен ауру бала туылу қаупі 1 %.
Диагностика
Жүкті әйел нәрестедегі бұзылыстарды анықтауға зерттеуден өтуіне болады. Босануға дейінгі стандартты зерттеулердің көбісі нәрестедегі Даун синдромын анықтай алады. Мысалы, УДЗ-де синдромның спецификалық белгілері көрінеді. Даун синдромымен бала туылу қаупі жоғары отбасыларға генетикалық тестілермен (амниоцентез, хорион биопсиясы, кордоцентез) генетикалық кеңес жүргізіледі. АҚШ-та инвазивті және инвазивті емес зерттеу әдістері жасына қарамастан барлық әйелдерге жасалады. Егер әйелдің жасы 34-тен асса және инвазивті емес әдістер өзгерістер көрсетпесе, инвазивті әдістерден бас тартқан жөн. Амниоцентез бен хорион биопсиясы инвазивті әдістерге жатады, себебі әйел жатырына әр түрлі инструменттер енгізеді, бұл кезде жатыр қабырғасын, ұрықты зақымдау немесе түсік тастау қаупі болады. Өорион биопсиясы кезіндегі түсік тастау қаупі - 1 %, амниоцентез кезінде – 0,5%. Инвазивті емес әдістерді бірінші триместрдің соңында және екінші триместрдің басында өткізеді. Ең сенімді зерттеудің өзінде алынған нәтижелердің шынайылығы 90—95 %, жалған оң нәтижелер ықтималдылығы 2-5%. Қазіргі кезде амниоцентез ең сенімді зерттеу әдісі болып табылады. Зерттеуді жүргізу үшін әйелден амнион сұйықтығын алып, ондағы түлеген ұрық жасушаларын зерттейді. Лабораториялық зерттеулер бірнеше аптаға созылады, бірақ дұрыс нәтиже ықтималдылығы 99,8 %.
Даун синдромына тән негізгі белгілері:
•	«жалпақ бет» - 90%
•	брахицефалия - 81%
•	нәрестелер мойнындағы тері қатпарлары - 81%
•	эпикантус (көз ойығының медальді бұрышын жауып тұратын вертикальді қатпар) - 80%
•	буындардың аса қозғалмалығы - 80%
•	бұлшық ет гипотониясы - 80%
•	шүйденің жалпақтығы - 78%
•	аяқ-қолдың қысқалығы - 70%
•	брахимезофалангия (ортаңғы фалангалардың әлсіз дамуы себебінен барлық саусақтардың қысқаруы) - 70%
•	8 жастан асқанда катаракта анықталуы - 66%
•	ауыздың ашық болуы (бұлшық еттер тонусы төмен болғандықтан және таңдайының ерекше құрылысына байланысты) - 65%
•	тіс аномалиялары - 65%
•	доға тәрізді (готикалық) таңдай - 58%
•	жалпақ танау - 52%
•	жүлгелі тіл - 50%
•	алақан қыртысының көлденең орналасуы (маймыл алақаны) - 45%
•	қысқа қалың мойын - 45%
•	жүректің туа біткен ақауы - 40%
•	қысқа мұрын - 40%
•	страбизм (қыли көз) – 29%
•	кеуде торының деформациясы - 27%
•	нұрлы қабат қырымен орналасқан пигменттік дақтар-Брушфильд дақтары - 19 %
•	эписиндром - 8%
•	он екі елі ішектің стенозы немесе атрезиясы - 8%
•	туа біткен лейкоз – 8%
Даун синдромы диагнозы қанды кариотипке зерттеу негізінде қойылады. Тек сыртқы белгілеріне қарап диагноз қою мүмкін емес.
Этикалық мәселелері
2002 жылғы мәліметтер бойынша, Ұлыбритания мен Еуропада нәрестеге «Даун синдромы» диагнозы қойылған жүктіліктің 91—93 % үзілген. 1989-2006 жылдар аралығында нәрестесінде пренаталді «Даун синдромы» диагностикаланған жүкті әйелдердің 92 % жүктілікті үзуге шешім қабылдаған. Сондықтан көптеген дәрігерлер мен этика мамандарын осы мәселенің этикалық аспектілері алаңдатады. Этика бойынша медицина маманы Рональд Грин нәрестенің ата-анасы өз ұрпағын «генетикалық зақымнан» қорғауы қажет деп санайды. Даун Синдромы Ассоциацияның жетекшісі Клэр Райнер Даун синдромын пренаталді диагностикалау мен ауру бала туылатынына сенімділік болған кезде жүктілікті үзу қажет деп санайтынын айтады: -Өкінішке орай, ауытқулары бар адамдарды қарау адам күші, энергиясы мен басқа ресурстар, соның ішінде ақшаның жоғары шығынын талап етеді. Медиктер мен этика жөніндегі мамандардың бір тобы Даун синдромымен байланысты жасанды түсіктердің көбейіп кеткеніне алаңдайтыны туралы айтады. Мысалы, консервативті журналист Джордж Уилл бұл жағдайды «аборт арқылы евгеника» деп атады. Питер Сингер былай дейді: -Гемофилия да, Даун синдромы да науқастар үшін олардың өмірін бақытсыз ететіндей соншалықты ауыр емес. Келесі жүктілікте сау бала босанамын деген оймен Даун синдромы бар нәрестелі жүктілікті үзу - нәрестені алмастырылатын зат ретінде қабылдау. Егер сау баласы бар ана ауру нәрестеден бас тартса, ол ана өзін ақтау үшін сау балаға дұрыс қарау мақсатында әрекет еткенін келтіре алады.
Даун синдромымен баланың/ересектің дамуы
Ақыл-ойы мен сөйлеу қабілеті бұзылысының көріну дәрежесі тек туа біткен факторларға ғана емес, баламен қаншалықты оқу-дамыту жұмыстары жүргізілуіне де байланысты. Даун синдромы бар балаларды арнайы әдістерді қолданып оқыту нәтижелері жаман емес. Қосымша хромосоманың болуы бірқатар физиологиялық ерекшеліктердің дамуына алып келеді, сондықтан мұндай балалардың дамуы баяуырақ. Бала оқуда қиналса да, жүріп, сөйлеп, оқып, жазып үйрене алады. Даун синдромымен ересектердің өмір ұзақтығы 50 жастан аса. Осы синдроммен ауыратын көп адамдар некеге отырады. Ер адамдарда сперматозоидтар саны аз, сондықтан Даун олардың көбі бедеу болады. Ал әйелдердің етеккірі ретті келеді, 50 % науқастар бала босанады. Даун синдромымен науқас әйелдердің 35-50 %-ында Даун синдромы бар балалар туылады. Даун синдромымен ауыратын науқастар қатерлі ісік ауруына сирегірек ұшырайды деген болжам бар. Алайда мұндай адамдар басқалардан жиірек кардиологиялық ауруларымен (туа біткен жүрек ақаулары), Альцгеймер ауруымен, жедел миелоидтық лейкозбен ауырады. Олардың иммунитеті әлсіз, сондықтан бала кезінде жиі пневмониялармен жиі ауырып, бала жұқпалы ауруларын ауыр көтереді.
Когнитивті дамуы
Даун синдромы бар балаларда жиі сөйлеумен қиындықтар туады. Сөзді түсіну мен сөз қайтару арасында кідіру болады. Сондықтан баланың ата-анасына баланы логопедке алып барып тұру ұсынылады. Кіші моториканың дамуы кідіреді. Кейбір науқас балалар 2 жасында жүрсе, кейбіреуі 4 жасында аяқ басады. Бұл үрдісті тездету үшін физиоем мен емдік дене шынықтыру тағайындалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Клиникалық психология Санат:Аурулар Санат:Психикалық аурулар
Мәселені шешу ұқсастырғышы
Мәселені шешу ұқсастырғышы (''идентификатор задачи; task identifier) — орындалатын немесе орындалуға дайын мәселеге тіркелетін символдық код.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сэйнт Джэймс (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 4605 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-57040.
Меркурий (дүкен)
«Меркурий» - Орал қаласындағы сауда үйі, шаруашылық есептегі дүкен. «Меркурий»-дің жалпы ауданы 15.960 м², оның ішінде қойма белмелерінің ауданы 3.580 м², сауда алаңы 5.282 м². Сауда үйінде 23 секция, 3 қойма, 1 асхана, 1 кафе, 1 десерт- бар, 1 кондитер цехы бар.
Дереккөздер
Санат:Батыс Қазақстан облысы
Құмар Досов
Досов Құмар (1932-1991, Атырау облысы). Доссор кәсіптік училищесін бітірген (1948). 1948-1952 жылдары — Доссор, Қаратон МКБ-сы бұрғылау цехында бұрғышының көмекшісі, бұрғылау жұмысшысы. 1952-1956 жылдары — Кеңес Армиясы қатарында азаматтық борышын өтеген. 1956-1961 жылдары — Қаратон, Қошқар МКБ-да мұнай өндіру операторы, ұңғыны жер асты жөндейтін аға оператор. 1961-1987 жылдары — «Ембімұнай» бірлестігі Байшонас мұнай кәсіпшілігінде үңғыманы жер асты жендеу бригадасында аға оператор. 3-дәрежелі Еңбек Даңқы орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Универбация
Универбация - аналитикалық конструкцияларда сөз тіркестерімен айтылатын мәндер кешенінің бір (жай, туынды немесе күрделі) сөзбен айтылуы. Салыстырыңыз: «бірыңғай» мен «бір ың ғайда».
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Пайдалы қазындыларды өндіру
Пайдалы қазындыларды өндіру — пайдалы қазындыларды қазу нәтижесінде оларды жер қойнауынан шығару. Пайдалы қатты қазындыларды — жер асты, ашық және ұңғы тәсілдермен, сұйық және газ тәрізді қазындыларды шапшытып шығару немесе тартып шығару, тұздық пен ерітіндіні — буландыру немесе басқа әдістер арқылы өндіреді. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Бедолло
Бедолло (Bedollo) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Madonna di Caravaggio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
UTC+6:00
UTC+6 — Гринвич орташа уақытынан 6 сағатқа ығысқан уақыт белдеуі. нобай|350x350 нүкте|Қазақстандағы уақыт бөлінісі нобай|350x350 нүкте|Әлем картасындағы UTC+6 уақыттық белдеуі нобай|350x350 нүкте|Ресейдегі UTC+6 уақыт белдеуі тек [[Омбы облысы|Омбы облысынан тұрады]]
Жыл бойы
Санат:Уақыт белдеулері
Қошқаркөл
Қошқаркөл (Ұялы) – Алакөл және Сасықкөлдің аралығындағы көл.
Географиялық орны
Жетісу облысы Алакөл ауданы жерінде орналасқан. Теңіз деңгейінен биіктігі 349,8 м.
Гидрографикасы
Ауданы 120 км2, ұзындығы 18,2 км, ені 9,6 м, орташа тереңдігі 4,07 м, су жиналатын алабы 20,8 мың км2. Көлге Жіңішке өзені құйып, Ұялы өзені ағып шығады. Сыртқы пішіні жарты шар тәрізді. Түбі жазық, тұнбалары біркелкі. Суы тұщы, гидрокарбонат класына жатады. Қошқаркөл жауын және жер асты суымен толығады.
Өсімдігі, жануарлары
Жағалауы қамысты. Су ішінде балдыр, мүйізжапырақ, қарақұмық өседі. Көлде балдырдың 64 түрі, балықтың 8 түрі бар. Батыс және оңтүстік жағалауында ондатр, үйрек, қаз, аққу, шағала, тағы басқа аңдар тіршілік етеді.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы көлдері Санат:Алакөл су алабы
Буатрон (Орн)
Буатрон (Boitron) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61051, пошта индексі — 61500.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Мұса Жалал
Мұса Жалал (1927-2007) - 1 желтоқсанда Алматы облысы, Жаркент қаласында туған. 1932 жылы отбасымен ҚХР-на көшіп барып, Құлжа қаласында мектеп бітіріп, «Іле» газетінде тілші, қалалық партия комитетінің үгіт-насихат бөлімінде қызмет атқарған.
Еңбек жолы
1955 жылы туған еліне оралды. 1964 жылы Қазақ Ұлттық Университетінің журналистика факультетін бітірген. 1957 жылдан бастап ұйғыр тілінде шығатын республикааралық «Коммунизм туғи» және «Йеңи һаят» газеттерінде көп жыл бөлім меңгерушісі болған. 1989 жылы Қырғызстан Жазушылар одағында ұйғыр әдеби кеңесін құрып, бес жыл ұйғыр секциясын басқарды. 1969 жылдан КСРО Жазушылар одағының мұшесі. Әдебиетке 1950 жылдан араласқан. Шығармалары қазақ, қырғыз, орыс, өзбек тілдеріне аударылған. Көптеген қазақ, өзбек, қырғыз жазушыларының бірталай шығармаларын ұйғыр тіліне аударған. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен марапатталғап.
Еңбектері
Шығармалары:
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:1927 жылы туғандар Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері
Тұрманбет
Тұрманбет Пұсырманұлы (туған-өлген жылы белгісіз) – би. Ағартушы, ел билеуші М.Бекмұхамбетовтың атасы. Кіші жүздегі шеркеш руының қойыс атасынан шыққан. Пугачев бастаған шаруалар соғысын қолдап, патша әскеріне қарсы соғысқан. Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалысқа белсене араласып, оның алғашқы және соңғы кезеңінде Сырымды қолдады. Хандық өкіметтің орнына құрылған жаңа құрылым – Байұлы Бас Ордасына бас ағаман (старшина) болып сайланды. Қозғалыстың орта шенінде Сырыммен келіспеушілігін танытты. Негізінен отаршылдықтан құтылуды жақтады.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Тұлғалар
Айыр өркешті түйе
Айыр өркешті түйе (Camelus bactrianus) — түйе туысына жататын сүтқоректі. Дене ұзындығы 250-360 см, биіктігі 180-210 см. Жабайы айыр өркешті түйе (1877) Н. М. Пржевальский ашқан Моңғолия шөл даласында ғана кездеседі. Қазақстанда 18 ғасырға дейін жойылмай ұсақ үйір құрып тіршілік еткен. Сирек кездесетін жануар саны 400-600-ден аспайды. Үй жануарлары ретінде Орталық Азияда және Қазақстанда өсіріледі. Жабайы айыр өркешті түйе қолдағылардан айырмашылығы өркештері кішіріктеу және аяқтары ұзын.
Айыр (қос өркешті) түйе — сірі табандылар отрядының түйе тұқымдасына жататын ашатұяқты сүтқоректілердің бір түрі. А.т. екі өркеші бір-біріне жаналас, арасына екі кісі еркін орналаса алатындай алшақ орналасқан. А.т. негізгі мекендеген ортасына қарай Қазақстандық, Моңғолиялық, Астрахандық (қашақа), Орта Азиялық, т.б. болып бөлінеді. Бұлардың ішінде кең тарағаны қазақстаңдық қос өркешті түйе - қазақы бактриан. А.т. Қазақстанда өсірілетін түйенің 95 пайызын құрайды. Өте жүндес, шудалы болғандықтан, суыққа төзімді, шөлейт, қуаң далалы өңірде өсіруге жақсы бейімделген. Тірілей салмағы - 500-650 кг, таза ет шығымы — 60-62%. Әр інгеннен 7 айда орта есеппен майлығы 5,5% 1200 кг сүт сауылады, таза жүн түсімі 80-85% 6-7 қг жүн қырқылады. А.т. шамамен 35-40 жыл жасап, жұмыста 20-25 жыл пайдаланылады. 2-3 жасында жынысы жетіледі, бірақ інгені (бұзбашасы) алғашқы рет 3-4 жасында қайытылады, бурасы 5-6 жасында келеге шағылысқа түсіріледі. Буаз а.т. інгені 410 күн көтеріп, екі жылда бір жалқы боталайды. А.т. тұқымын асылдандыру жұмысымен Қазақтың ғылыми-зерттеу қаракөл шаруашылығы институты айналысқан.
Дереккөздер
Санат:Сірітабандылар
Максим Иванович Иванов
Иванов Максим Иванович (4. 11.1895, Варыпаевка селосы, қазіргі Ресей, Саратов облысы Аткарск ауданы – 11.4.1962, Алматы қаласы) – ветеринария ғылыми докторы (1938), профессор (1939), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылыми қызметкері (1945).
Саратов малдәрігерлік институтын бітірген (1926). Қазақ малдәрігерлік ғылыми-зертеулік институтында ғылыми жетекші (1935–38), Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтында (1938–62, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университетті) кафедра меңгерушісі, ғылыми кеңесші болып жұмыс істеген. Оның ғылыми жұмыстары негізінен малдың жұқпалы ауруларына арналған. Ол алаөкпе ауруын анықтау, оны емдеу және одан сақтану әдістерін тауып, Қазақстанда эпизоотиялық лимфангрит, бруцеллез, төл ауруларының ит шумасын, Ауэски ауруын жою жұмыстарына қатысты; республикада бірінші болып қойдың брадзот тәрізді ауруын, энтеротоксемия және қылау ауруларын, ешкі кебенегі мен пастереллезін анықтаған.
Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.
Визица (Бургас облысы)
Визица (Визица) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Малко-Тырново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 84 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8369. Телефон коды — 05958. ЕКАТТЕ коды — 11051.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
NGC 2264
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 23 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2264 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 495, LBN 911, Christmas Tree/Conus neb.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Monoceros (шоқжұлдыз)
Юх-Вой-Юган
Юх-Вой-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лесми-Юган өзенінің сол жағалауынан 143 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Септември (Пазарджик облысы)
Септември (Септември) — Болгариядағы қала. Пазарджик облысына қарасты Септември қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 590 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4490. Телефон коды — 03561. ЕКАТТЕ коды — 66264.
Буатрон (Сена және Марна)
Буатрон (Boitron) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77043, пошта индексі — 77750.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 389 адамды құрады. Халық тығыздығы — 75,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Михаил Тихонович Кошелев
Михаил Тихонович Кошелев (18.12.1923–15.01.1945) – Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, жаяу әскер.
Өмірбаяны
1923 жылы Ақтөбе облысы Солдатск селосында туған. Солтүстік–Батыс, Батыс, Оңтүстік–Батыс, 2–ші және 3–ші дәрежелі Украин майдандарындағы соғысқа қатысты. Екі рет жараланып, контузия алды. 1945 жылдың қаңтарында қаза тапты.
Марапаттары
Сержант М.Т.Кошелев 1944 жылы үшінші, екінші дәрежелі және 1945 жылы 28 сәуірде бірінші дәрежелі «Даңқ» орденімен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері
Ботроп
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 118900 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 100,7 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 5 12 000. Қаланың басшысы — Петер Нётцель.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Шағырлы Жыланшық
Шағырлы Жыланшық өзені – Ұлы Жыланшық алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерімен ағады.
Бастауы
Ұлытаудың батыс беткейіндегі бұлақтар суының қосылуынан түзіледі. Бекшан қыстауынан жоғарырақ Ұлы Жыланшық өзеніне оң жағынан кұяды.
Гидрологиясы
Ұзындығы 98 км. Кішігірім 4 саласы бар, ірілері: Балта, Шақабай. Жағасы көпшілік бөлігінде биік, тік жарлы келеді. Көктемгі еріген қар және жер асты суымен толысады. Сәуірде тасиды, жаздың ыстық айларында жекеленген қарасуларға бөлініп кетеді. Өзен аңғарында жайылымдық және шабындық жерлер мен қыстаулар бар. Өзен суы ауыз суға және мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Торғай су алабы Санат:Ұлытау ауданы өзендері
Сидоровка (Сива тармағы)
Сидоровка — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Башқұртстан Республикасы, Удмуртия Республикасы, Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сива өзенінің оң жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Воткин су торабынан Төменгі Кама су торабына дейін, Буй (бастаудан Карманов су торабына дейін), Иж, Ик және Белая өзендерін қоспағанда. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Төлеген Досниязов
Досниязов Төлеген (1963, Атырау облысы). Жаңаөзен мұнай техникумын бітірген (1988).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Алтынбек Сәрсенбайұлы
Алтынбек Сәрсенбайұлы (12 қыркүйек, 1962 жыл, Қайнар ауылы, Райымбек ауданы, Алматы облысы — 11 ақпан 2006 жыл, Талғар ауданы, Алматы облысы) — Қазақстанның мемлекет және қоғам қайраткері, дипломат, журналист. Қазақстанның Ресей Федерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі (2002-2003), Ақпарат және қоғамдық келісім министрі (2004),"Ақ жол" саяси партиясының негізін қалаушылардың бірі.
Өмірбаяны
Ұлы жүздің Албан руының Шоған абыз ұрпағы, Алжан тармағынан.
Саясат
2003 жылдан бастап А.Сәрсенбайұлы өз еркімен Президентке отставкаға шығуға арыз беріп, қоғамдық-саяси қызметпен айналысты. 2003 жылдың қараша айында «Ақ жол» Демократиялық партиясының ІІІ съезінде бірауыздан тең төраға етіп сайланды. 2005 жылдың сәуірінен «Нағыз Ақ Жол» Қазақстан Демократиялық партиясының тең төрағасы. Алтынбек Сәрсенбайұлы — бірнеше кітаптар мен монографиялар авторы, саяси ғылымдар докторы. {| Ел азаматтарының бақытты һәм бақуатты өмір сүруі үшін күрестік... Бәріне де уақыт пен халық төреші
Өлімі
2006 жылдың 11 ақпанында Алтынбек Сәрсенбайұлын көмекшісі Бауыржан Байбосынов және жүргізушісі Василий Журавлевпен бірге Алматы қаласының сыртында Қазақстанның ұлттық қауіпсіздік комитетінің арнайы тобы офицерлерінің қатысуымен жасалған қастандықтың нәтижесінде қаза болды.
2006 жылдың 13 ақпанында сағат 11-ден 40 минут уақытында Алматы облысы Талғар ауданындағы "Көктөбе" ауылы мен "12 бригада" ауылдарының арасындағы ауыл аралық жолдың шетінде оқ тиген жарасымен Алтынбек Сәрсенбайұлының, оның жүргізушісі (Василий Журавлёв) және күзетшісінің (Бауыржа́н Байбосы́н) мәйіті табылды.
Қызметтестері бұл өлімді саяси тұрғыдан өлтірілген өлім деп атады, және бұл өлімге жауапты жоғарғы билік деп айтты.
Отставканың себебі, Қазақстанның ақпараттық агенттіктері Сәрсенбаевтың өліміне ҰҚК-нің сол кездегі қызметкерлері қатысқанын хабарлағаннан кейін туындаған айғай-шуға байланысты болды.
Қозы-Көрпеш Карбусов пен Владимир Божконың өтінішінен басқаларының отставкасы қабылданды. Владимир Божко ҰҚК-нің төрағасының міндетін атқарушы болған еді.
Алтынбек Сәрсенбайұлы қоры
Алтынбек Сәрсенбайұлының қазасынан кейін достары, шәкірттері Алтынбек Сәрсенбайұлы атындағы қор құруды ұйғарады.
Рақымжан Қошқарбаев
Рақымжан Қошқарбаев (1924 —1988 жж.) – Берлиндегі Рейхстагқа жеңіс туын тіккен қазақ азаматы, Халық қаһарманы (1999).
Алтынбек Сәрсенбайұлы
Сілтемелер
Санат:12 қыркүйекте туғандар Санат:1962 жылы туғандар Санат:Райымбек ауданында туғандар Санат:11 ақпанда қайтыс болғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар Санат:Талғар ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан мәдениет министрлері Санат:Қазақстанның Ресейдегі елшілері Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер Санат:Өлтірілген саясаткерлер Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Рақымжан Қошқарбаев
Өмірбаяны
Лейтенант Қошқарбаев Берлин операциясы кезінде асқан ерлік көрсетті. 30-сәуірде ол жауынгер Григорий Булатов екеуі Кеңес әскерлері арасынан Рейхстагқа алдымен жетіп, жеңіс туын тікті. Соғыстан кейінгі жылдары Эльба бойындағы кеңестік оккупациялық әскер бөлімінде қызмет атқарды. thumb|300px|Рақымжан Қошқарбаев кешесіндегі С. Ғылмани атындағы мешіт. Рақымжан Қошқарбаевтың Ұлы Отан соғысында алғашқылардың бірі болып, Берлинде Рейхстагтың үстіне қызыл туды тікті.
Әскерде
Ол осындай алғашқы, жартылай әскери және қатаң шынығумен 1942 жылы 18 жасында әскер қатарына келді. Көкшетаулық полктегі әскери қызметтің жағдайы аса ауыр болды, қала мұндай ірі әскери бөлімді орналастыруға дайын емес еді, казармаға, асханаға, сабақ өткізуге, штабқа және басқа да әскери үйымдар мен әскери қызметкерлерге арналған үйлер болмады. 1943 жылдың жазында біздің полктен офицерлік училищеде оқытуға сержанттардың бір тобы іріктеліп алынды, Рақымжан осы топқа ілігіп, Ресейдің Тамбов қаласынан қоныс аударып, Фрунзе қаласына орналасқан офицерлік училищеге келеді. Рақымжан училищенің қоғамдық өміріне белсене араласты және партия мүшелігіне кандидат болып қабылданды. Бүл жағдай салтанатты түрде өткізілді, оның әскери қызметке деген адалдығы мен ынталылығы, жақсы әскери және дене шынықтыру даярлығы да аталды. Училищені 1944 жылдың қазан айында тәмамдап, оған кіші лейтенант шені берілді. Р.Қошқарбаев бірінші Беларусь майданының 3-ші пәрменді армиясына біз 1944 жылғы қараша айының ортасында келіп жеттік. Армия штабы Брест маңындағы Седле стансасына орналасыпты.
Майданда
Рақымжанның майдандағы соғыстарға қатысуы мерзімді баспасөзде және көркем әдебиетте жан-жақты жазылды. Берлиннің өзінде болған соғыстарда ол өзінің взводымен ең алдыңғы шептерде болды, Шпрееге — соңғы сулы бөгетке және Король алаңына — "Гитлердің үйіне" бірінші болып жетті. "Бірінші" дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен марапатталды. Одер өзенінен өтудегі қанды шайқастан кейін оны партия мүшелігіне қабылдады. Ал партия билеті аса маңызды бекіністі және саяси маңызды мақсатқа жетудің мадақтау белгісі ретінде "Гитлердің үйінде" табыс етілді. Осында "Гитлердің үйінде" барлау взводының командирі, лейтенант Қошқарбаевқа Рейхстагқа Қызыл туды тігу туралы тарихи жауынгерлік бұйрық берілді. Жалауды оған батальон командирі Давыдов және саяси жетекші Васильченко табыс етті. "Гитлер үйі" мен Рейхстагка дейін арақашықтық 360 метр ғана, бірақ ол жан-жағынан оқжаудырылған ашық алан, үстінде еді. Лейтенант Қошқарбаев өзінің солдатгарымен бұл қанды метрлерді толассыз атылған оқтың астында 7 сағатта, жерге жабыса еңбектеумен өтті. Рейхстагқа ол Григорий Булатов деген солдатпен бірге жетті және бұйрықты орындап, Рейхстагтың фронтанына туды тікті. Бүл сәуірдің 30-ы күні 18 сағат 30 минутта болған еді. Алайда Р.Қошқарбаевтың ерлігін дәлелдейтін құжаттар Кеңестік саясаттың салдарынан құпия сақталды. 1958 жылы 21 ақпанда "Лениншіл жас" газетіне К.Қазыбаевтың "Рейхстагқа ту тіккен қазақ" очергі жарық көргеннен бастап қазақ халқы Р.Қошқарбаевты батыр деп қабылдады. Тарихи ерлік жайындағы бұл хабар бүкіл әскери бөлімдерді шарлады, баспасөзде кеңінен хабарланды. Бұрынғыдай мұнтаздай, денесі тіп-тік, келбетті жігіт қалпы. Омырауын жауынгерлік "Қызыл ту", "1 дәрежелі Отан соғысы" ордендері, "Берлинді алғаны үшін", "Варшаваны азат еткені үшін" медальдары ажарландырып түрды. "Жауынгерлік Қызыл Ту" ордені Рейхстагқа ту тіккені үшін беріліпті. Халық қаһарманы атағы Р.Қошқарбаевқа 2001 жылы берілді. Ал Рақымжан 1988 жылы дүниеден өткен еді. Батырдың жұлдызын тапсыру сәтіне Қошқарбаевтың жары Рахила, қызы Әлия жөне майдандас досы Ж.Жанасов шақырылды. Награданы тапсыру кезінде еліміздің Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қошқарбаевтың батырлық ерлігіне барынша жоғары баға берді, оның тәрбиелік және патриоттық мәнін атап айтты.
Соғыстан кейін
Рақымжан Қошқарбаев Алматы қаласындағы Совет аудандық халық депутаттары Кеңесінің депутаты болып үш рет сайланды. Қошқарбаев соғыс ардагерлері комитетінің қазақ бөлімшесінің президиумының мүшесі, кеңес-герман достығы қоғамының мүшесі болды. «Целиноград қаласының құрметті азаматы», «Балқаш қаласының құрметті азаматы», «Арқалық қаласының құрметті азаматы» атақтарымен марапатталған.
Фашизм жеңілісінің 30 жылдығына байланысты Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
1988 жылы 10 тамызда қайтыс болып, Алматы қаласындағы Кеңсай зиратында жерленген.
Мадақтамалары
№:035 бұйрығымен: 22.04.1945 ж. 79-атқыштар корпусы үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рахымжан Қошқарбаев Одер өзенінен өту кезінде соғысқаныы үшін 1-дәрежелі «Отан соғысы» орденімен марапатталады.
№: 121 соққы армиясының Қарулы Күштерінің бұйрығымен: 18.06.1945 ж. 150-атқыштар дивизиясының 674-атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі, лейтенант Рақымжан Қошқарбаев Берлиндегі және Рейхстагтағы шайқастар үшін Қызыл Ту орденінің иегері болады. Оның барысында ол взвод жауының 200-ден астам солдаты мен офицерін жойды, 184 солдатты, қызметшілері бар 14 далалық зеңбіректерд3, 27 ауыр пулеметті тұтқынға алды.
№ 119 бұйрығымен 28.10.1945 ж. 674-ші атқыштар полкі үшін 150-атқыштар дивизиясының 674-ші атқыштар полкінің атқыштар взводының командирі лейтенант Рақымжан Қошқарбаев «Берлинді алғаны үшін» медалімен марапатталды.
1985 жылы 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 7 мамырдағы жарлығымен оған қайтыс болғаннан кейінгі ең жоғары ерекшелік дәрежесі – Халық Қаһарманы атағы берілді.
Естелік
Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1989 жылғы 17 сәуірдегі «Ұлы Отан соғысының ардагері Р.Қошқарбаевтың есімін мәңгі қалдыру туралы» қаулысымен Целиноград облысындғы (қазіргі Ақмола облысы) Целиноград ауданындағы "Қосшы" ауылындағы орта мектепке оның есімі беріледі.
Қазақстан Республикасының басты қаласында, Астанадағы даңғылға Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді.
Ақмола облысындағы бұрын Романовка деп аталған ауылдың атауы Рахымжан Қошқарбаев ауылы болып өзгертілді.
Р.Қошқарбаев тұратын Алматы қаласындағы Достық даңғылындағы №42 үйде және өмірінің соңына дейін жұмыс істеген «Алматы» қонақүйінің кіреберісінде мемориалдық тақталар орнатылды.
Сондай-ақ, Алматы қаласы Алатау ауданындағы «Өжет» шағын ауданындағы көшеге Рақымжан Қошқарбаевтың есімі берілді.
Ескерткіштер
Астана қаласында Бауыржан Момышұлы мен Рақымжан Қошқарбаев даңғылдарының қиылысында ескерткіш орнатылды. 2015 жылы Жеңістің 70 жылдығына орай Целиноград облысының аудан орталығы Ақмол ауылында жерлестер Целиноградтық Рақымжан Қошқарбаев пен Талғат Бегелдиновке бюсттер орнатылды.
Отбасы
Әйелі - Яхина Рахил Сейтахметқызы, ұлты - татар. Қызы - Қошқарбаева Әлия Рахымжанқызы.
Тағы қараңыз
Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері Санат:Қазақстан әскерилері Санат:КОКП мүшелері Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер
Кілт аймағы
Кілт аймағы (Область ключа; key area) — кілт өрісіне бөлінетін жад аймағы.
Бөлменің жоғарғы аймағы
Бөлменің жоғарғы аймағы- қызмет атқарылатын аймақтан немесе жұмыс аймағынан жоғары орналасқан бөлме аймағы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Мон-Луи (Шығыс Пиреней)
Мон-Луи (Mont-Louis) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Прад округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 0,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66117, пошта индексі — 66210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 278 адамды құрады. Халық тығыздығы — 712,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
NGC 6736
NGC 6736 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан E2 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 8 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6736 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62792, ESO 104-37, AM 1902-653.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Қоян Биі
Қоян Биі– қазақ биі. Құрманғазының “Ақсақ құлан” күйінің сүйемелімен орындалады. Музыкалық өлшемі 2/4. Ырғағы екпінді. Биді атақты халық бишісі Зәрубай Құлсейітов Қоянды жәрмеңкесінде үстел үстінде тізілген шыныларды құлатпай (қоян қимылдарын бейнелеп) 40 минут билеп, жүлде алған. Бұл би 1928 – 30 ж. Зәрубай бишінің орындауында Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының концерттік бағдарламасында көрсетіліп тұрды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Өнер
Фария-Лемус
Фария-Лемус (Faria Lemos) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Муриаэ экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 978 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 165,654 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24 адам/км².
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Мұғалжар желі
Мұғалжар желі– Мұғалжар тауы атырабындағы дауылды жел. Мұғалжар желінің әсері Батыс Қазақстан, Атырау облыстарында және Ақтөбе облысында жерінің оңтүстігінде байқалады. Жел осы өңірге солтүстік-батыс және батыстан келетін циклонға Арал теңізінің солтүстік-шығыс жағалауындағы ойпат ауасының сорылып тартылуынан және өте кең аймақтағы орография элементтердің әсерінен кейде күшті дауылға айналады. Шығыс, оңтүстік-шығыс бағытта соғатын желдің жылдамдығы 20 – 30 м/с, кейде 50 м/с-қа жетеді. Мұндай жел жылына 30 шақты рет қайталанады. Көбіне Қазақстан жеріне Сібір антициклоны (қаңтар – наурыз және қараша – желтоқсан айларында) қарлы боран әкеледі, ал көктемде жауын-шашынның көбірек түсуіне әсер етеді.
Дереккөздер
“Қазақ энциклопедиясы – VI том”
Санат:География
Сан Хуан (Нью-Мексико)
Сан Хуан (San Juan) — Нью-Мексико штатының Rio Arriba округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 592 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.5 км² шамасында. FIPS коды — 35-68705.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Оқыту процесін белсендіру
Оқыту процесін белсендіру - оқу процесінің барлық буындарында оқушылардың белсенді, дербес теориялық және тәжірибиешілік іс-әрекетін қамтамасыз ететін оқу жұмысының әдістері мен ұйымдастырушылық формаларын жетілдіру.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Либерия Ұлттық футбол құрамасы
Либерия Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Либерияның намысын құорғайтын құрама. Басқарушы орган - Либерия Футбол Қауымдастығы. ФИФА және КАФ мүшесі.
Тарихы
Құрама 1960 жылдардың ортасында әлемдік құрлықтық ұйымдарға мүше болды. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Африка Ұлттары кубогына екі рет қатысып, екеуінде де топтық турнирден аса алмаған.
1987 жылы Шығыс Африка кубогында финалға дейін жетіп, Гана құрамасынан 1:2 есебімен ұтылып қалды.
1995 жылы африкалықтар арасынан әлемнің үздік футболшысы атанған Джордж Веа Либерия құрамасының өкілі.
Сілтемелер
Санат:Либерия Ұлттық футбол құрамасы
Делиц-ам-Берге
Делиц-ам-Берге (Delitz am Berge) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 967 адамды құрайды (2006). Алып жатқан жер аумағы 7,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 2 61 010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Қанның ұюы
Тромбоциттердің басты қызметі — қанның ұюына қатысуы. Қан тамырлары жарақаттанғанда әдетте жараның бетін т р о м б деп аталатын қойылған қап түйіршігі тез жабады. Біраздан соң ол тығыздалып, жараны бекітеді. Егер қанның мұндай қасиеті болмаса, кішкентай жарадан тоқтаусыз қан ағып, адам әлсіреп, тіпті өліп гс кетер еді. Қанның ұюы күрделі ферментативті құбылыс оны шамамен 3 кезеңге бөлуге болады: 1 — қанда және ұлпада тромбопластиннің пайда болуы; 2 тромбопластиннің тромбинге айналуы; 3 – тромбиннің әсерінен плазмадағы фибриноген белогының ерімейтін ф и б р и н жіпшелеріне айналып, жараның бетінде тор құруы. Осы торға эритроциттер мен лейкоциттер тұрып қалады да, т р о м б пайда болады. Тромб сығылып, сарысудан арылады. Жараның беті қабыршақтанып қатым, жараланған тамыр бүтінделеді. Кейіннен қатқан қан қабыршағы түсіп қалады. Қанның ұюына эритроциттердің құрамындағы және қан плазмасындағы бірнеше ферменттер мен кальций иондары, бауырда түзілетін К витамині қатысады
Жаңа туған сәбидің қанының ұюы өмірінің алғашқы күндері, әсіресе 2-ші күні, баяу болады, ал 3-ші күннен бастап 7-ші күнге дейін жылдамданып, ересек адамдардың қанының ұю уақытына жақындайды. Дегенмен қанның ұю уақытында баланың жеке басының қасиеттеріне байланысты аздаған айырмашылық болады. 5,5-6 жаста қанның ұюы 1-2 минөттен кейін басталып, 3-4 минөтте анқталады. Сонымен қатар, алғашқы күндері мөлшері аз громбопластин 3 аптада ересектердегідей болады, ал қанының плазмасындағы фибриногені анасының қанындағы мөлшерден біршама аз болады. 1 жастан 12-14 жасқа дейін қанның ұюы на қатысатын факторлар шамамен дұрыс қалыпта болады, бірақ өзгермелі келеді. Қанның ұю қасиетіне ықпалы бар эндокриндік жүйе мен жас оспірімдердің организміндегі функциялық басқа өзгерістер аяқталған соң, қанның ұюы 50-60 жасқа дейін тұрақталады. Организмдегі қан қорлары. Көкбауыр денедегі қанның қоры. Тыныштық кезінде көкбауыр қанға толып, аумағы үлкейеді. Бұлшық еттер жұмыс істей бастағанда қан кокбауырдан жұмыс істеп жатқан бұлшық еттерге тасымалданады. Эритроциттердің ыдырауы бірнеше мүшелерде болады, соның ішінде көкбауыр да бар. Мұны мен бірге, көкбауырда лейкоциттердің бұзылуын тежейтін факторлар да бар, дегенмен, мұнда да біраз лейкоциттер ыдырайды.
Елле-Кулан-Игай
Елле-Кулан-Игай — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кулан-Игай өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Біздің Отан (газет)
Біздің Отан газеті 1976 жылдың желтоқсан айынан бастап шет елдерде тұратын қазақтармен байланыс орнату мақсатында шыға бастаған. Газет негізінен қазақтар ең көп шоғырланған Қытай Халық Республикасыдағы қандастарға арналғандықтан солар қолданып жүрген төте жазумен (араб графикасы негізінде) шығарылып, айына 2 рет жарық көрді. Газет А3 форматта 4 бет болып, әлемнің 30-ға жуық еліне 40 мың тиражбен тарады. Бұл газет Мәскеудегі “Отан” қоғамының Қазақстандағы бөлімшесінің атынан шықты. 1990 жылы “Отан” қоғамының қазақстандық бөлімшесі “Қазақстан” қоғамы болып қайта құрылды да, осыған байланысты “Біздің Отан” газеті “Шалқар” атауына өзгертіліп, көлемін кеңейтіп, апталық газетке айналды. 1976 — 86 жылы газеттің алғашқы редакторы, белгілі журналист Мұса Дінішов болды. 1986 — 96 жылы газетке Уақап Қыдырханұлы, 1996 — 98 жылы Әділғазы Қайырбеков редактор болды. Газет 1999 — 2000 жылы жабылып, 2000 жылдан “Шалқар-2” деген атпен қайта шықты. Қазіргі редакторы — Жаңыл Әпетова. “Шалқар” газеті өз беттерінде шет елдегі қазақ диаспорасының мәселелері, оралмандар жағдайы, көші-қон, әдебиет, мәдениет, дін, тарих және этнография, тағы басқа тақырыптарды көтеріп отырады. А3 форматпен 6 бет болып, аптасына бір рет жарық көреді.
Дереккөздер
Сурет:Біздің Отан газетінің 1988 жылғы басылымы
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Қазақ тілді газеттер Санат:Араб графикасындағы газеттер
Портела
Портела (Portela) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 635 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,51 км² шамасында. Халық тығыздығы — 253 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Маринья.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Миньано-Монте-Лунго
Миньано-Монте-Лунго (Mignano Monte Lungo) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Казерта провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3310 адамды құрайды. Халық тығыздығы 64 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 52 км² шамасында. Пошта индексі — 81049.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Марат Бақытжанұлы Бекетаев
Марат Бақытжанұлы Бекетаев (29 тамыз 1977, Шымкент) — Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің кеңесшісі.
Өмірбаяны
Қазақ мемлекеттік заң институты заңгер мамандығы бойынша тәмамдады (1998). Лондон экономика және саяси ғылымдар мектебі (2000).
Сілтемелер
Санат:Қазақстан әділет министрлері Санат:Қазақстан заңгерлері
Айтбай ауылы (Қостанай облысы)
thumb|Құмкешу ауылдық округінің аймақтық картасы Айтбай ауылы — Қостанай облысы Амангелді ауданы, Құмкешу ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Амангелді ауылынан батысқа қарай 41 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғылықты тұрғындары болмады, 2009 жылы тұрғындар 88 адамды (43 ер адам және 45 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Амангелді ауданы елді мекендері
Анновка (Куюргазин ауданы)
Анновка — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Ленин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 5 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сэйнт Джозэф (Миннесота)
Сэйнт Джозэф (St. Joseph) — Миннесота штатының Stearns округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6534 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.8 км² шамасында. FIPS коды — 27-57130.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Анна (газет)
“Анна”  — әйелдерге арналған бейүкіметтік газет.
Құрылтайшысы — “Алтын Орда” баспасы. 1991 ж. маусым айынан Алматыда орыс тілінде шыға бастаған. Көлемі — 8 бет, қалыбы — А3. Таралымы — 50-60 мың дана. Негізінен Қазақстанға және Қырғызстанға таралған. Газетте ақпараттық-бәзілдік сипаттағы көшірме материалдар жарияланған. 1992 ж. экон. себептерге байланысты шығуын тоқтатты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Орыс тілді газеттер
Михей (музыкант)
Сергей Евгеньевич («Михей») Крутиков (11 желтоқсан 1970, Ханжёнково, Макеевка, Донецк облысы, УССР — 27 қазан 2002, Мәскеу) — әнші, композитор.
Сілтемелер
Санат:Ресей сазгерлері
IC 2662
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2662 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Камарена
Камарена (Camarena) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
Аулебен
Аулебен (Auleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Нордхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1060 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19.45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 62 001. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Лудвиг Вебер.
Камарена
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Аулебен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Түркістан қаласының тарихи-мәдени этнографиялық орталығы
Тарихи-мәдени этнографиялық орталық — Түркістан қаласында орналасқан тарихи-этнографиялық мұражай, қазақ халқының мұрасы мен рухани қазынасының қайнар көзі саналатын этноорталық.