cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жайық Шебі
Жайық шебі — Ресей империясының қазақ даласын отарлау үшін 1591 жылы Жайық казак әскерін жасақтауымен бірге құрылған әскери бекініс шебі. Жайық қазақ әскерлерінің этникалық құрамы әр түрлі болды. Алғашқыда (17 ғасыр) Еділден, Доннан, Теректен және басқа да батыс өңірлерден қашқан шаруалар Жайық бойына қоныстанды. Олардың құрамында христиан дінін қабылдаған қалмақтар, башқұрттар, сонымен қатар түркі, моңғол, иран тілдес халықтардың да өкілдері болды. Біртіндеп жайық шебі бекіністерінде қоныс тепкен казактар Ресей мемлекетінің қарулы қолшоқпарына айналды, күшейіп келе жатқан Мәскеу үкіметінің жаулап алу соғыстарына белсене қатысты. 1629 жылы Қырым жорығына, 1677 жылы Чичиринге, 1687 жылы башқұрттарға қарсы, 1684 — 85 жылдары тағы да Қырым хандығына қарсы, 1695 — 96 жыддары Азов жорығына белсене қатысты. 18 ғасарда жайық шебі бойында қоныстанған қарулы, әскери жүйеде қалыптасқан казактар Ресей мемлекетінің сойылын соғушы жазалаушы күшке айналды. 1708 жылы башқұрт халқының көтерілісін басуға, 1711 жылы Кубань ноғайларына, 1714 — 16 жылдары И.Д. Бухгольцтың, 1717 жылы князь Бекович — Черкасскийдің жорықтарына ат салысты. 1742 жылы императрица Елизавета Петровнаның Жайықтың оң жағына казактардың көшіп-қонуына, мал жаюына тыйым салуы жайық шебі казактарына қолайлы болды. Жүздеген жерсізденген казак жанұялары осы өзеннің екі жағасына бұрынғыдан да топтаса қоныстанып, жергілікті қазақтарды байырғы иелігінен ығыстыра бастады. 1783 — 97 жылдары Сырым Датов бастаған көтерілісті басуда жайық шебі казактары басты рөл атқарды. 1811 жылы 11 наурыздағы император Павел І жарлығынан кейін жайық шебі казактарының қазақтарға қысымы күшейді. Жайықтың бойындағы Магнитная, Сахарная, Мергеновская, Жайық қалашықтары қазақтардың өзеннің оң жағасына өтуіне тосқауыл болды. 1833 жылы патша өкіметі арнайы құрған казактар мен қазақтардың арасындағы шиеленісті шешетін комиссия ешқандай нәтиже бермеді. 1868 жылы 21 қазандағы Далалық облыстарды басқаратын “Уақытша ереже” жайық шебінің қазақтарды қудалауына кең жол ашты. 1885 жылы Жайық казактары облыс халқының 27%-ін құрады. Әрбір казактың үлесіне 17 десятина жер кесіліп берілді. Жайық казак әскерінің қарамағында 132868 жылқы, 649547 қой болды. Жайық казак әскері Оңтүстік Қазақстанды, Жетісуды жаулап алуға белсене қатысты. 1905 — 07 жылдары Жайық казактары еңбекшілердің патша үкіметіне қарсы саяси көтерілулерін жаншыды. Кеңес үкіметі тұсында Жайық казак әскері таратылды.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Тарих
Импетиго
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Құнанбаев
Құнанбаев сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Бөлектік
Бөлектік — тау жыныстарының сынғандағы немесе ұсақтанғандағы бөлектерінің формасы.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
Exfoliación Splijting Klov
Колмея (Токантинс)
Колмея (Токантинс) (Colméia (Tocantins)) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мирасема-ду-Токантинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1982 жылы құрылған.
IC 5113
IC 5113 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 5113 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Күлкі
Күлкі — денсаулыққа пайдалы
Таңертең айнадан өз келбетіңізді көріп, жай ғана жымиюдың сол күнгі көңіл-күйіңізге тигізер ықпалы мол.
Күлу – адамдар қатынысының да маңызды бөлшегі екенін ұмытпаңыз. Мысалы езудегі жымиюдың өзі адамның өзіне сенімділігі, еркіндігі, достығы, мейрімділігі, ләззаты, қуанышы, келісімі, тіпті бақытын білдіреді. Ал күлкі иесінің жанына - тыныштық, жылу, деніне - саулық сыйлайды. Күлу мен жымиюдың – ашық, кең, әдемі, сыңғырлаған, әуезді және тағы басқа түрі болады.
Ал Лев Толстой күлкіні әсемдік деп бағалап, оның 97 түрін анықтаған екен.
Адамның күлкісіне қарап оның жандүниесін де бағалаймыз. Мысалы, ашық күлкі иелері бауырмал, ақ көңіл келеді. Психология және медицина саласы мамандары күле білмеген адам депрессия мен тұйықтануға ұшырайтынын анықтаған. Осы тұста қытай даналығы «ашулы жұдырық жымиған жүзге соқтықпайды» дейді.
Ал күлу үшін біз бет пен бастың 15 бұлшықетін қимылдатады екенбіз. Сондықтан күлкі өмірді ұзартатыны да шындық.
Адам жүзіндегі күлкі бүгінде Голливуд жұлдыздарының бір «белгісіне» айналған. Сонымен қатар, өмірде сәтті, бақытты адамдарды да әдемі күлкісіз елестете алмайсыз. Дегенмен, күлкінің де шегін ұмытпаған абзал. Мәселен, орынсыз және шамадан тыс күлкінің ұяты мен зияны да мол. Қазақта мөлдір күлкі, теңгедей сыңғырлаған күміс күлкі бар. Ол сұлуларымызды одан да ажарландыра түседі. Ал халқымыздың «қыздың күлгені-өлгені, жымиғаны-күлгені» дегені қыз баласының  ибасы мен ізетін көрсетеді.
Суфиан әл-Баккали
Суфиан Әл-Баккали (7 қаңтар 1996 жыл, Фес, Марокко) — марокколық жеңіл атлет. 2016, 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты.
2020 жылғы Олимпиадада 5000 метрге жүгіруде чемпион атанды.
2017 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері.
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Марокко жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Марокко Олимпиада чемпиондары Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Айтбай Әлжанов
Айтбай Әлжанов (1927 ж. т., Атырау қ.) — инженер-геолог, геология-минералогия ғылымдарының кандидаты (1974).
Дереккөздер
Санат:1927 жылы туғандар Санат:Атырауда туғандар Санат:Қазақстан геологтары Санат:Геология-минералогия ғылымдарының кандидаттары Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Адрестік маркер
Адрестік маркер (Адресный маркер; address mark) - иілгіш немесе қатты дискінің әрбір секторының басында жазылып, жолдың немесе сектордың нөмірін анықтайтын мәліметтер құрылымы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Қапталған сезімтал жүйке ұштары
Қапталған сезімтал жүйке ұштары   — сыртынан сезгіш қабықпен қапталған сезімтал нейроциттер дендриттерінің соңғы сезімтал тармақтары, яғни рецепторлар. Сыртындағы қабығының құрылысына сәйкес қапталған сезімтал жүйке ұштары өз кезегінде: қапшықталмаған және қапшықталған рецепторлар болып екіге бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Соус Бристол (Мэн)
Соус Бристол (South Bristol) — Мэн штатының Линкольн округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 897 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 61.2 км² шамасында. FIPS коды — 23-70240.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
IC 691
IC 691 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35206, UGC 6447, MCG 10-16-139, MK 169, ZWG 291.70, IRAS11238+5925.
Сыртқы сілтемелер
IC 691 Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Инаниция
Инаниция (inanitio, inanis -, қажу, азу азғындау, әлсірсу) - Ашығуға байланысты немесе тағамды дұрыс қорыта алмау себепті титықтап жүдеу.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Кальчуга
Кальчуга – Қалба жотасының шығыс бөлігіндегі тау.
Географиялық орны
Абай облысы Көкпекті ауданында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1377 м. Күрделі пішінді таудың ұзындығы 11 км, енді жері 9 км.
Геологиялық құрылымы
Жер қыртысы палеозой жыныстарынан түзілген.
Жер бедері
Беткейлері тіктеу, жартасты және қатты тілімденген. Шатқалдарынан Лайлы, Жуандық, Көпірлі, Қайыңды өзендері бастау  алады. Кальчуганың солтүстігінде 10 км жерде Қайындышоқ атты орман алқабы жатыр.
Дереккөздер
Санат:Көкпекті ауданы таулары
Үш жүз сексен жетінші атқыштар дивизиясы
Үш жүз сексен жетінші атқыштар дивизиясы — әскери құрамандағы 1941 ж. тамыз — қарашада Қарағанды, Ақмола облыстарының әскер қатарына шақырылған тұрғындарынан Ақмола қаласында (қазіргі Астана қалысы) құрылды (алғашқы командирі полк. М.А. Сущенко). 1941 ж. желтоқсанда Брянск майданының резервтегі 61-армиясы құрамында Тула қаласының оңтүстік-батысы жағында ұрысқа кірісті. Мәскеу түбіндегі шайқаста неміс фашист әскерлерін талқандауға қатысты, шабуыл операциялары кезінде Ока өзені бойындағы бірқатар селоларды азат етті. 1942 ж. жазында ұзаққа созылған ауыр қорғаныс ұрыстарын жүргізді. 12 тамыздан Батыс майданының 16-армия құрамында болды. Қараша айында жаңа жауынгерлермен толықтырылып, Сталинград бағытында соғысып жатқан 2-гвардиялық армия құрамына енгізілді. Сталинград шайқасына Дон майданының құрамына қатысып, Тормосын ауданын қорғады. 1943 — 44 ж. 4-Украин майданында 51 және 2-гвардиялық армиялар құрамында Қырым мойнағында табан тірескен соғыс қимылдарын жүргізді. Перекоп бекінісі ауданына шешуші шабуыл жасауға қатысты. Қырымды азат етуге сіңірген жауынгерлік ерлігі үшін дивизияға 1944 ж. 11 сәуірде “Перекоптық” деген құрметті атақ берілді. 5 — 9 мамырда Севастопольды жаудан азат етуге қатысты. 1945 ж. көктемде Бухаресті алуға қатысып, соғыс қимылдарын Болгария жерінде аяқтады. Дивизияның құрамы 1945 ж. 22 шілдеде таратылды.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Гихо-де-Авила
Гихо-де-Авила (Guijo de Ávila) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 101 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,46 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 52 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Вангари Маатаи
Вангари Маатаи (Wangari Maathai; сәуірдің 1 1940 — қыркүйектің 25 2011 ) — Кениялық биолог, қоғам қайраткері, 2004 жылғы Нобель бейбітшілік сыйлығының иегері. thumb|right|Маатаи, Вангари Мамандығы бойынша биолог Вангари Маатаи қоршаған ортаны қорғау белсендісі әрі құқыққорғаушы ретінде жұртшылыққа танымал болды. Ол Африка құрлығын шөл далаға айналудан сақтап қалуға бағытталған ондаған миллион ағаш отырғызу науқанын басқарып, "Жасыл белдеу" қозғалысының негізін қалады. Кения парламентінің мүшесі болып сайланды.
2004 жылы Вангари Маатаи Африка әйелдерінің арасынан тұңғыш рет Нобель бейбітшілік сыйлығына ие болған еді. Ол қатерлі ісік дертімен ауырған. Кенияның астанасы Найроби қаласындағы ауруханада 71 жасында Вангари Маатаи қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:1940 жылы туғандар Санат:Кения тұлғалары Санат:2011 жылы қайтыс болғандар Санат:Қатерлі ісік дерті Санат:Бейбітшіліктен Нобель сыйлығының иегерлері
Қайту
Дереккөздер
Санат:География
Аюсаз
Аюсаз — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Ташбулат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 192 адамды құрады. Пошта индексі — 453612, ОКАТО коды — 80201834007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Пыча (Ревун-Шара тармағы)
Пыча (Үлкен Пыча, Үлкен Печа, Пишта) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ревун-Шар өзен тармағының оң жағалауында 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хамза Юсуф
Хамза Юсуф Американдық Ислам ғалымы <!--, and (with Zaid Shakir and Hatem Bazian) is co-founder of Zaytuna College in Berkeley, California, United States. He is a convert to Islam, and is one of the signatories of A Common Word Between Us and You, an open letter by Islamic scholars to Christian leaders, calling for peace and understanding. He has described the 9/11 attacks as "an act of 'mass murder, pure and simple'". Condemning the attacks, he has also stated "Islam was hijacked ... on that plane as an innocent victim". The Guardian newspaper in the United Kingdom reported that he "is arguably the west's most influential Islamic scholar" and added that "many Muslims find his views hard to stomach."
Biography
Hamza Yusuf was born to two academics in Washington State and raised in Northern California. In 1977, he became Muslim and subsequently traveled to the Muslim world and studied for ten years in the United Arab Emirates, Saudi Arabia, as well as North and West Africa. Later he traveled to West Africa and studied in Mauritania, Medina, Algeria, and Morocco under such scholars as Murabit al Haaj; Baya bin Salik, head of the Islamic court in Al-'Ain, United Arab Emirates; Muhammad Shaybani, Mufti of Abu Dhabi; Hamad al-Wali; and Muhammad al-Fatrati of Al Azhar University in Cairo, Egypt. After more than a decade abroad, he returned to the United States and earned degrees in nursing from Imperial Valley College and religious studies at San José State University.
Hamza Yusuf is a co-founder of Zaytuna College, located in Berkeley, California. He is an advisor to Stanford University's Program in Islamic Studies and the Center for Islamic Studies at Berkeley's Graduate Theological Union. He also serves as a member of the board of advisors of George Russell's One Nation, a national philanthropic initiative that promotes pluralism and inclusion in America. In addition, he serves as vice-president for the Global Center for Guidance and Renewal, which was founded and is currently presided over by Abdallah Bin Bayyah, one of the top jurists and masters of Islamic sciences in the world.
Hamza Yusuf has promoted Islamic sciences and classical teaching methodologies throughout the world. He has also been an advocate for social justice, peace, and conviviality among peoples and places. For several years, he has argued that the "them versus us" problem is fundamentally flawed, and, in R. D. Laing’s term, a “knot” that will destroy people if they do not extricate themselves from it.
Hamza Yusuf has served as an advisor to many organizations, leaders, and heads of state. He has been an innovator in modern Islamic education, founding the highly imitated Deen Intensives, and with Ibrahim Osi-Efa, he started the first Rihla program in England, which has been running for over fifteen years. Dozens of young Muslims who were influenced by his call to reviving traditional Islamic studies in the West went to the Muslim lands in the nineties and early part of the current decade to study, many of who are now teachers in their own right.
With Eissa Bougari, Hamza Yusuf initiated a media challenge to the Arab world that resulted in a highly successful cultural religious program that he hosted for three years and was one of the most watched programs in the Arab world during Ramadan. Cambridge Media Studies stated that this program had a profound influence on subsequent religious programming in the Arab world. He has also been interviewed on BBC several times and was the subject of a BBC documentary segment The Faces of Islam, ushering in the new millennium, as it aired at 11:30 pm on December 31, 1999. Hamza Yusuf has been an outspoken critic of American foreign policy as well as Islamic extremist responses to those policies. He has drawn criticism from both the extreme right in the West and Muslim extremists in the East. He told The Guardian: "Many people in the west do not realise how oppressive some Muslim states are – both for men and for women. This is a cultural issue, not an Islamic one. I would rather live as a Muslim in the west than in most of the Muslim countries, because I think the way Muslims are allowed to live in the west is closer to the Muslim way. A lot of Muslim immigrants feel the same way, which is why they are here."
He and colleagues founded the Zaytuna Institute in 1996, which has established an international reputation for presenting a classical picture of Islam in the West and which is dedicated to the revival of traditional study methods and the sciences of Islam. Hamza Yusuf currently resides in Northern California with his wife and five children.
Hamza Yusuf has also authored several encyclopedia articles and research papers. His published books include The Burda (2003), Purification of the Heart (2004), The Content of Character (2004), The Creed of Imam al-Tahawi (2007), Agenda to Change our Condition (2007), and Walking on Water (2010).
Hamza Yusuf is the first American lecturer to teach in Morocco's prestigious and oldest university, the University of Al-Karaouine in Fes. He is married and has five children, all boys.
Critical reception
Jordan's Royal Islamic Strategic Studies Centre currently places him 42nd on its list of the top 500 most influential Muslims in the world. The magazine Egypt Today described him as a kind of theological rock star, "the Elvis Presley of western Muslims." Recently, Hamza Yusuf was ranked as "the Western world's most influential Islamic scholar" by The 500 Most Influential Muslims, edited by John Esposito and Ibrahim Kalin, (2009).
Тағы қараңыз
Санат:Ислам Санат:Ислам дінін қабылдағандар Санат:Дағуа
Малка-Желязна (Ловеч облысы)
Малка-Желязна (Малка Желязна) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Тетевен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 139 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5729. Телефон коды — 06909. ЕКАТТЕ коды — 46437.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Ашгиль жікқабаты, Ашгилл
Дереккөздер
Санат:Геология
Монтемор-у-Велью
Монтемор-у-Велью (Montemor-o-Velho) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Монтемор-у-Велью муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2853 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 114,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Михайловка (Мамлют ауданы)
Михайловка — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы, Дубровин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Мамлют қаласынан батысқа қарай 41 км-дей жерде, Михайловка көлінің жанында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 830 адам (395 ер адам және 435 әйел адам) болса, 2009 жылы 615 адамды (304 ер адам және 311 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мамлют ауданы елді мекендері
Альтенбург (аудан)
Альтенбург (Landkreis Altenburger Land) - Германия ауданы. Аудан орталығы — Альтенбург қаласы. Аудан Тюрингия жерінде орналасқан. Жер аумағы 569,08 км² шамасында. Тұрғыны 105 557 адамды құрайды. Халық тығыздығы 185 адам/км². Ауданның ресми коды — 16 0 77.
Аудан 43 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия аудандары
NGC 35
NGC 35 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 21 қарашада Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 35 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 784, MCG -2-1-33, NPM1G -12.0011, IRAS00086-1217.
Қайраң жағалар
Қайраң жағалар — кемерлері теңізге қарай бірте-бірте батып бара жатқан саяз жағалар. Қайраң жағалар ойпатта, биікте, жақпар тасты да болады.
Дереккөздер
Санат:География
Иттинген
Иттинген (Uettingen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Вюрцбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1892 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 79 196. Муниципалитеттің басшысы — Карл Меккелайн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Құдайлар мен жай адамдар туралы мифтер
Дафнис пен Хлоя туралы миф
Афродита ғашықтарға көмектескен, біраұ махаббат пен адалдық антын бұзғандарды жазалап отырған. Афродита бақташылық әндерінің шығарушысы саналатын бақташы Дафнисті қатал жазаға тартқан. Дафнис өзінің ғашығы Хлояға берген сеертін бұзған екен. Құдай әйел сол үшін оны соқыр етіп тастайды. Мифтің басқа бір нұсқасында Афродита оны жартасқа айналдырады.
Еуропаның ұрлануы
Грек мифі бойынша, Зевс Финикия патшасының Еуропа атты сұлу қызына ғашық болады. Олбұқаға айналып, қызды ұрлап алады да, Еуропаны арқасына отырғызып Крит аралына жүзіп келеді. Еуропадан үш ұл туады: Минос, Сарпедон және Радамант. Минос Криттің патшасы болады, оның сарайы Кносста орналасқан.
Қарғысқа ұшыраған Тантал
Зевстің ұлы Тантал олимптік құдайлардың жиналыстары мен той – думандарына қатысу құқына ие болған. Ол құдайлардың тамағын ұрлап, құпия шеешімдеерін жариялап қойып, құдайларды ашуландырып алады. Құдайлар бәрін білетіні рас па екен дееген оймен, ол өзінің ұлы Пелопсты өлтіріп, денесінен тамақ пісіреді де, жеуге береді. Құдайлар бұл тағамнан бас тартады да, жасаған барлық қылмыстары үшін Танталды жер асты патшалығында мәңгі азап шегуге үкім шығарады. Оның төбесіне жеміс-жидек, ал өзін мойыннан төмен суға батырған. Сонымен қатар оның төбесінде құлай жаздаған таулар тұрған. Ол қарны ашып жеміс- жидек жерде немесе ауызы құрғап су ішкісі келгенде жеміс жоғары қарай, ал су төмен қарай түскен. Аңыз бойынша, Афродита Уранның қан тамшыларынан туған. Қан теңізге тамып, Кипр аралының жанында теңіз көбігіне айналған, сондықтан да Афродитаны Киприда деп те атайды. Құдай әйел сол көбіктен пайда болыпты.
Фолькертсхаузен
Фолькертсхаузен (Volkertshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Констанц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2948 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 35 081. Муниципалитеттің басшысы — Альфред Муттер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Пабло Неруда
Пабло Неруда (исп. Pablo Neruda — негізгі ат ретінде қолданылған лақап аты; шын аты-жөні: Рикардо Элиэсер Нефтали Рейес Басоальто, исп. Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto;12 шілде 1904—23 қыркүйек 1973) — чили ақыны, дипломат және саяси қайраткер, Чили Республикасынының сенаторы, Чили Орталық Коммунистік паритя комитетінің мүшесі. «Халықтар арасындағы бейбітшілікті нығайтқаны үшін» Халықаралық Сталиндық сыйлықтың (1953) және әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының иегері (1971).
Шығармашылығы
Неруда Пабло 10 жасында өлең жаза бастайды, 20 жасында бақытсыз сүйіспеншілікке толы, баршаға танымал «Двадцать поэм о любви и одна песня Отчаяния» (1924) еңбегін басып шығарады. 1927 жылы құрметті елші болады, кейінірек Чилидің атынан бірнеше азиялық және латынамерикандық мемлекеттерде өкілдік етеді; өмірінің соңында Францияның елшісі болады. Азияда болғанда өзінің әлеуметтік әлсіреуін және жеке басының жалғыздығын талдаған "Мекенжайым — Жер» (1933, 1935, 1947) атты өлеңдер жинағын бастайды. 1945 жылы сенатор болып сайланып, Коммунистик партияға қабылданады; кейін үкімет оңдардың тарапын қолдаған кезде, өмірін қуғын-сүргінде өткізеді. Америка континенті туралы оның «Көпшілік ән» (1950) атты үлкен эпикалық поэмасын У.УИТМЕН ерекше атап өтеді және бұл туынды оның саяси пайымдауларының ең мықтысы болды. «Оды изначальным вещам» (1954) әдеттегі, күнделікті құбылыстарды сипаттайды. 1971 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты атанады.
Дереккөздер
Санат:Чили ақындары Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері
Грин Сити (Миссури)
Грин Сити (Green City) — Миссури штатының Салливан округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.8 км². FIPS коды — 29-29134.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 657 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Салливан округы (Миссури)
Лапшиха (өзен)
Лапшиха — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Улуй өзенінің сол жағалауынан 62 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Кедейлік
right|thumb right|thumb right|thumb Кедейлік – жеке адамның, отбасының немесе әлеуметтік топтың қажетті игіліктер құнын өзі төлей алмайтын экономикалық жағдайы, яғни өзінің өмірлік қажеттерін қамтамасыз етуге жағдайының жетіспеуі немесе негізгі тұрмыстық қажеттерін қанағаттандыру мүмкіндіктерінің жоқтығы. Кедейлік салыстырмалы түрде белгілі бір қоғамдағы тұрмыстың деңгейіне, қоғамдық байлықтың бөлінуіне байланысты болатын процесс. Оның пайда болуының негізгі себептері – саяси, экономикалық және демографиялық жағдайлар, саяси-экономикалық дағдарыс, жұмыссыздық, жалақы мен зейнетақының күнкөріс минимумынан төмендігі, халықтың әлеуметтік тұрғыдан нашар қорғалуы.
Кедейліктің асқынуы халық бұқарасының жаппай қайыршылануына апарып соқтыруы мүмкін. Кедейлік, материалдық жоқшылық рухани кедейлікке ұласады. Мұның салдары елде түрлі қылмыстың етек алуына, азғындыққа апарып соқтырады.Кедейлік әлемнің барлық елдерінде бұрын да болған, қазір де бар. Жер шары халқының саны 1960 жылы 3 миллиардтан көбейіп XXI ғасыр басында 6 миллиард адамды құрап отыр. Соңғы 30 жылда шектен шыққан кедейлікте өмір сүретін адамдар үлесі екі есеге азайды. Бүкіл әлемде азаматтардың көпшілігі өзін және өз отбасын жеткілікті деңгейде қамтамасыз ете алатын жағдайға жетті. Алайда, халық санының артуына байланысты мұқтаждықта өмір сүретіндер саны, кедейлікпен күрес жөніндегі екіжақты және көпжақты бастамаларға қарамай, сол күйінде өзгермей отыр - 1,2 миллиард адам қазіргі әлемде кедейліктің сипаты әртүрлі: ашаршылық, таза ауыз судың және қарапайым санитарлық жағдайдың жоқтығынан жапа шегуші балалар, өз отбасын қамтамасыз ету мүмкіндіктері жоқ ересектер. 1,2 миллиард астам артық адам бір күнде бір доллардан кем ақшаға өмір сүруде 800 миллион адамнан аштық зардабын шегуде. Кедейлік мәселесі қара ниетті басқарудың, саяси тұрақсыздықтың, қақтығыстардың, жұқпалы індеттердің және табиғи апаттардан қорғансыздықтың негізінде қоғамның әлеуметтік-саяси құлдырауы салдарынан қиындай түсуде. 1990-шы жылы әлемнің көптеген аймақтарында кедейлік деңгейі біршама төмендегеніне қарамастан, Африкада (әлемнің ең кедей 20 елінің 18-і осында орналасқан) кері үрдіс байқалуда. 2010 жылы қарай 435 миллион Африкандықтар азық-түліктің жетіспеушілігіне ұшырауы мүмкін деген болжам бар. 2000 жылы әлемдік қауымдастық 2015 жылы дейін кедейлікті жартысына дейін қысқарту міндеттемесін қойды. Бұл мақсатқа жету үшін 2005 жылы "Үлкен сегіздік елдері" Африкаға қажетті ресурстарды бөлу жөнінде саяси міндеттемелер қабылдады. Кедей оңтүстік - жер құрлығының оңтүстік кеңістігін жайлаған (әдетте, солтүстік жартышарының 30-шы параллелінен оңтүстікке қарай) және индустриалды дамыған елдерден әлеуметтік-экономикалық деңгейі бойынша артта қалған тәуелсіз елдер тобы.
Кедейліктің жалпы индексі
Кедейліктің жалпы (бір жанға шаққандағы) индексі - кедейлер санынын тұрғындар санына қатынасы (бұл еларалық зерттеулерде кедейшілік деңгейін көрсетуші ретінде қарастырылады).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы Санат:Қазақстан Республикасының Экономикасы Санат:Саясат Санат:Экономика
Малқара (ауыл)
Малқара — Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы, Қаратерек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан оратлығы – Кішкенекөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 87 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Уәлиханов ауданы елді мекендері
Әли әл-Лами
Әли әл-Лами — Бағдатта белгілі шиит саясаткері, бұрынғы билеуші «Баас» партиясынан тазарту комиссиясының жетекшісі.
Әли әл-Лами жетекшілік еткен комиссия бұрынғы диктатор Саддам Хусейн басқарған «Баас» партиясында лауазымды қызмет атқарған адамдар Ирактың саяси тірлігіне араласпауын қадағалайтын.
Әли әл-Лами қастандық құрбаны болды.
2011 жылы мамыра айында Қаланың шығыс бөлігінде оның автокөлігіне белгісіз біреулердің атқан оғынан әл-Лами мен жүргізушісі қаза болған.
Дереккөздер
Санат:Ирак саясаткерлері Санат:2011 жылы қайтыс болғандар
Берта Исааковна Вейц
Берта Исааковна Вейц (1899, Ресей, Гродно қаласы - 1986) - геология-минералогия ғылымдарының доктары (1964).
Константин Флегонтович Котов
Константин Флегонтович Котов (26.12.1922, Атырау қаласы – 12.3.1982, Алматы қаласы) – заң ғылымының докторы (1962), профессор (1966), Қазақстан Әділет министрлігінің жанындағы құқықтық насихат жөніндегі үйлестіру-әдістемелік кеңестің мүшесі болды. Негізгі ғылыми-зерттеу жұмыстары ұлттық-мемлекеттік құрылыс, конституциялық құқық мәселелеріне арналған.
Берта Исааковна Вейц
Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың замандасы, әріптесі.
Константин Флегонтович Котов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Берта Исааковна Вейц
Дереккөздер
Санат:1899 жылы туғандар Санат:Гроднода туғандар Санат:1986 жылы қайтыс болғандар Санат:Геология-минералогия ғылымдарының докторлары Санат:Санкт-Петербург тау-кен институты түлектері Санат:Қазақстан геологтары
Даосизм философиясы
thumb|Лао-цзы Даосизм ежелгі Қытайдың рухани өміріндегі ерекше орын алатын феномен. Оның негізін қалаушысы болып Ли Эр (Лао Дань) есімді ойшыл есептеледі. Философия тарихында ол Лао-цзы (Кәрі философ немесе Кәрі бала) атымен танымал. Шамамен алғанда б.д.д. 6 ғасырда өмір сүріп, Лао-цзы Конфуцийдің аға замандасы болып табылады. Бірақ, екі ұлы ойшылдардың көзқарастарының бағыттары екі түрлі болып табылады. Конфуций этикалық және саяси-әлеуметтік мәселелерді қарастырса, Лао-цзы философиясының ортасында табиғат, космос және адам мәселелері тұрды. Даосизмнің негізгі қайнар көзіне “Дао дэ цзин” (“Жол мен Игілік туралы кітап”) жатады. Сонан соң “Чжуан-цзы”, “Ле-цзы”, “Хуайнань цзы” трактаттарын тілге тиек етуге болады. Қосынды түрде алғанда даосизм әдебиеті (“Дао цзан”) 4,5 мыңнан астам томдарды қамтиды. Даосизм философиясының өзекті ұғымдарына дао, дэ және у-вэй жатады. Философиялық тұрғыдан алғанда “дао” ұғымы екі негізгі мағына білдіреді. Біріншідан, дао әлемнің түпнегізі, субстанциясы ретінде танылады. “Дао дэ цзин” кітабындада оған мынадай сипаттама берілген: дао заттардың күретамыры, ол - жаратушы, ол- өзгертуші күш болып табылады. Бұл мағынада даосизм данышпандары даоны көбінесе бос кеңістік ретінде қарастырған: ол- барлық нәрсені (вмещая) көріктендіретін ” әлем анасының” жатыры тәріздес. Барлық заттар Даодан бастама алып, ең соңында оған қайта оралады. Екіншіден, “дао” сөзі тікелей “жол” деп аударылады. Аталмыш мағынада дао жаратылыс заңы ретінде қолданылады. «Ұлы дэнің (асыл қасиет) мазмұны тек даоға ғана бағынады. Дао денесіз. Дао тұманды және анық емес. Бірақ оның тұмандылығы мен анық еместігінде бейнелер бар. Ол тұманды және анық емес. Бірақ оның тұмандылығы мен анық еместігінде заттар жасырынылған. Ол терең және қараңғы. Бірақ оның тереңділігі мен қараңғылығында нәзік бөлшектер жасырынылған. Бұл нәзік бөлшектер жоғары шындыққа және нақтылыққа ие» Даосизм ілімінде «У-вей» принципі дәріптеледі. Бұл ілім бойынша табиғи күйге араласпаған жөн, табиғилық заңымен үндестікті сақтау құпталады. «Ең жақсы ел билеуші – халық оның бар екенін ғана білетін билеуші. Халықтан өзін сүюді және асқақтатуды талап ететін билеушілер нашарлау. Халық олардан қорқатын билеушілер одан да нашар, ең жаман билеушілер – оларды халық жек көретін билеушілер. Сондықтан да сенімге лайық еместерге адамдар сенбейді. Кім терең ойлы және сөздерінде ұстамды, істерін табысты жүзеге асырады – халық оны табиғилықтың ізімен жүреді дейді». Қорыта айтқанда, даосизм философиясы адамның табиғи негізін айқындап, оның әлемде алатын орнын белгілейді. Ал адамның әлеуметтік қасиеттерін конфуцийшілдік философиясы қарастырады. Даостардың этикалық идеалы – Шэнжень, яғни“аса данышпан”. “Шэнжень” – жоғарғы дэ мен Дао адамы. Даосизм ойшылдары адамды сырқы дүние анықтай алмайтынына сенімді. Адам - өзінің ішкі дүниесінің арқасында ғана - адам. Конфуций, керісінше, адамға сыртқы, қоршаған ортадағы, қоғамдағы моральдық ережелерді ұсынады. Сондықтан бұл екі мектеп қайшылықтарға тап болды. Дегенімен олар бірін-бірі толықтырды да.
Дереккөздер
Санат: Қытай философиясы
Балқан одағы (1912)
thumb|1912 жыл Балқан одағы (1912) - Болгария, Сербия, Грекия және Черногория арасындағы Түркияға, шын мәнінде, Австрия-Венгрияға қарсы бағытталған саяси-соғяс одағы. Балкан одағы 1912 ж. наурыз-қазан айларында бірнеше соғыс конвенциялары мен келісімдер, шарттар жасасу нәтижесінде құрылды және Австрия-Венгрия мен Германияның  Балқандағы экспансиясын  Балқан одағы арқылы тоқтатуға тырысқан Ресейдің Балқандағы экспансиясын, Балқан одағы құру идеясын  Англия мен Франция үкіметтері де қолдады. Балқан одағына қатысушы мемлекеттер 1912 ж. қазанда Түркияға қарсы соғыс ашып, көп ұзамай оны жеңіспен аяқтады. Сол жеңістен кейін Македонияны бөлісуге келісе алмаған Сербия, Грекия және  Болгария арасында болған талас-тартыстың күшеюі Балқан одақтастарының ала ауыздығын туғызып, олардың өзара соғысуына (1913) әкеліп соқты  да, Балқан одағы ыдырады.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:1912 жылы құрылғандар Санат:Әскери-саяси одақтар
Әжіғали Әлімаханов
Әжіғали Қабесұлы Әлімақанов (1949 ж. т.,Орынбор обл.) - мұнай-газ өңдеу саласындағы білікті маман. Мәскеу политехникалық институтын (1976), Мичиган университетін (АҚШ; 1996) бітірген. 1970—93 ж. Гурьев мұнай айыру зауытында операторлықтан партия комитеті хатшысына дейінгі еңбек жолынан өтті. Гурьев қалалық кеңесі төрағасының орынбасары, төрағасы болды, Гурьевке өзінің байыргы Атырау есімін қайтару жөніндегі мәселеге белсене атсалысты (1992 ж. қалалық кеңес сессиясында қала қайтадан Атырау атанды). 1993 жылдан «Теңізшевройл» қазақ-американ бірлескен кәсіпорнының бас менеджері. Халықтар достығы орденімен марапатталған.
Керейіт
Керейіт — (кэраид — христиандар) Кіші жүздің Жетіру бірлестігіне кіреді.
Керейт – қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре деректері бойынша, Кіші жүз құрамындағы жетіру бірлестігіне кіреді. Керейттен Ақсақал, Бозаншар рулары тарайды. Керейт тайпасының тарихы көне жазба ескерткіштерде 7 ғ-дан белгілі. Онон, Керулен, Арғұн өзендерінің аумағын жайлаған қабырғалы Керейт хандығымен сабақтастырыла қаралады. Бұл ретте сол заман оқиғаларын қағазға түсірген Рашид әд-Диннің, Қыдырғали бектің, Әбілғазы ханның еңбектерінде хандық аты да, оны құраған тайпа атауы да Керейт деп аталады. Шыңғыс ханнан ығыса отырып, Ертіс, Обь бойын теріскейге қарай жайлаған, кейін Орта жүз құрамына енген Керейттер уақыт өте келе, байырғы атау соңындағы “т” қосымшасын айтпайтын болды. Ал өзбектердің, қырғыздардың құрамына кірген Керейттер, Кіші жүздегі өз руластары сияқты бастапқы көне атауларын сақтап қалды. Соған қарағанда Кіші жүз құрамындағы Керейттер Шыңғыс хан жорығымен бірге Орта Азияға жетіп, сол елдерді Шыңғыс хан империясының құрамына қаратуға ат салыса жүріп, осы аймаққа тұрақтап қалған. Кейін олардың бір бөлігі өзбектің, екінші бөлігі қырғыздың, үшінші бір тобы Кіші жүздің құрамына енді. Ұраны – Ақсақал, таңбасы: й, // – шылбыр.
Шығу тегі
Орта жүздегі керейлерден тараған. Тарихи атажұрты Батыс Моңғолияда. 4—13 ғғ. — христиандық дінінде болған.
Керейіттер туралы алғашқы деректер XII ғасырдың басына жатады. Онон, Керулен өзендерінің бойында және Бұйырнұр көлінің жағалауында, яғни Моңғолия аумағында, деп жазады Рашид ад-Дин, керейіт тайпасы мекендеді. Алайда, бұл тайпа аталған уақыттан едәуір ертеректе өмір сүрген деп санау керек, өйткені XII ғасырға қарай ол Шыңғысханға қарсы тұрған аса қуатты күш болған. XIII ғасырдағы керейіттер туралы мәліметтерді біз Г. Рубруктің, Плано Карпинидің, одан соң Марко Полоның жазбаларынан табамыз. Бұл арада осы тайпаның саяси тарихын қарастырып жатудың қажеті жоқ, бұл біздің міндетімізге кірмейді. XIII ғасырдың басында керейіттердің Ванханы Тоғырыл қаза тапқаннан кейін керейіттердің Шыңғысхан билігіне көшіп, оның империясы құрамына кіргенін ғана айтып өтпекпіз. Керейіттердің қазіргі Қазақстан аумағына келуі туралы мәселенің айқын еместігі сияқты, бұл тайпаның содан кейінгі тарихы да айқын емес. Біздіңше, керейіттерді Шыңғысхан талқандап, оларды монгол мемлекетінің құрамына енгізгеннен кейін олар монғолдардың батысқа жасаған жаулап алушылық жорықтарына қатысқан да, сонда мекендеп қалған тәрізді. Мұхаммед Хайдардың деректеріне қарағанда, XIV ғасырдан бастап, керейіттердің қайсыбір бөлігі Моғолстан моголдарының құрамына кірген. XV ғасырда керейіттер өзбек тайпалар одағының құрамына, ал кейініректе қазақ халқының құрамына енген. Ш. Уәлихановтың мағлұматтарына қарағанда, қазақ халқы құрылғаннан кейін керейіттер Ұлы жүздің құрамына кірген, ал көп үзамай олардың негізгі бұқарасы одаи бөлініп шығып, өзбек туыстарыиа кеткен. Керейіттердің қазақтарда қалған шағын бөлігі жетіру ұрпақтарына қосылған. Керейіттер туралы енді Кіші жүзге кіретін ру ретіндегі келесі мағлұматты XVIII ғасырдың орта шеніндегі А. Тевкелевтен, ал содан соң А. Левшиннен табамыз. Бұл ру неғұрлым кейінгі зерттеулердің еңбектерінде де үнемі кездесіп отырады.
Керейіттердің этникалық тегі туралы мәселе өте маңызды. Бұл жөнінде зерттеушілерде бір пікір жоқ. Рашид адДин өз шығармасында XIII ғасырда керейіттер түркі тілдес емес, қайта монгол тілдес болған деп көрсетеді. Нақ осы автор басқа бір жерде керейіттердің шыққан тегі туралы мәселеде оншама үзілдікесілді айтпайды. Ол «ертеректе монғол атын алмаған» халықтар арасында керейіттер де болды деп жазады. Ал бұдан әріректе «керейіттер өздеріп мақтапу үшін монғолдар деп атай бастады», ал ерте кезде «бұл атауды мойындамайтын» деп көрсетеді. Бұл пікірді былай деп түсіну керек: монғолдар үстемдік еткен кезеңде олардың бодандары, соның ішінде керейіттер де өздері монғолдар болмағанымен, жаулап алушылардың этникалық атауын қабылдаған. Ш. Ш. Уәлиханов, В. В. Бартольд керейіттерді әбден айқын монголдарға жатқызған. ГруммГржимайло да керейіттердің түріктерден шықңанына күмән келтіреді. Г. Н. Потанин, Н. А. Аристов, X. Ховорс және басқалар мүлде қарамаңарсы көзқарас ұстанды. Мысалы, Г. Н. Потанин олардытүріктер, Шыңғысхан кезінде ғана «өздерінің атақ алуы үшін» монғолдар деп атай бастаған деп санайды. Бірбірімен байланысы болмаса да, X. Ховорс иен А. А. Аристов бір мезгілде керейіттердің түріктерден шыққаны туралы пікірге келген. X. Ховорс өз пайымдауын керейіт хандарының түрік есімдері мен атақтарын көрсетуге негіздеген. Керейіттердің шығу тегі туралы С. Аманжолов та соншалықты айқын көзқарас ұстанды, ол «керейлер (керейіттер В. В.) ешқашанда монғолдар болған жоқ және монғолдар деп аталған емес» деп жазды. Ал одан әрі: «Монғолдар шапқыншылығы кезінде батысқа қоныс аударуға мәжбүр болған бөлігі (керейлердің В. В.) керейіттер деп аталды, ал бұрынғы жерінде қалғандарының бәрі өз атауларына «іт» жалғауын қабылдамады». Бізге бұл мәселені інешуді екі тұрғыдан қарастыру қажет тәрізді. Біріншіден, керейіттер мен керейлерді бір тайпа деп санау дұрыс па: өйткені бір зерттеушілер оларды бір тайпа деп санауға бейім, ал басқалары олай емес. Екіншіден, керейіттердің монғолдарға немесе түріктерге жататындығы туралы мәселе біріншісімен тығыз байланысты және белгілі бір дәрежеде соған тәуелді.
Керейіттер туралы айта келіп, X. Ховорс оларды керейлермен ешбір байланыстырмайды. ГруммГржимайло керейлер цюйлинь, ал керейіттер кэле (хэре) деп аталатын «ЦзиньЛяо Юань саньшиюйцзе» («Цзииь, Ляо және Юань әулеттерінің тарихтарында кездесетін байырғы халық атауларын түзетулер сөздігі») сияқты деректемеге сілтеме жасай отырьш, оларды әр түфлі тайпалар деп санайды. М. Тынышбаев пен С. А. Аманжоловтың батысқа кеткен керейлер керейіттер деп атала бастаған деген пікірін, біздің пікірімізше, онша дәл емес дегеннен бастайық. Біз деректемелерден шығыста, атап айтқанда, Монғолияда да керейіттер мекендегенін білеміз. Біздің бұрын көрсеткепіміздей, бұл жөнінде Рашид адДин, Рубрук, Марко Поло және П. Карпини айтады. «Қасиетті аңызда» (§ 96, 104, 105, 126 және басқа) керейіттер (кэлеити) туралы айтылады. Басқа да бірқатар деректер мұны айқын дәлелдейді. Мәселен, «Юаньшиде» Онханның серігі Хасан кэлеи (керейіт) тайпасынан шыққан делінген. Керейіттер кэлеи туралы «Синь Юаньшиде» де айтылады. Демек, керейіттердің ІНыңғысхан талқандан, батысқа кеткен керейлерден шыққандар болуы мүмкін емес, өйткені олар Моиғолияда сонау XII ғасырда, мүмкін, одан да бұрын болар, мекендеген.
Керейіттердің болғаны және олар мекендеген жер жөнінде Н. Д. Мартин хабарлайды, ол керейіттер Толе, Орхон, Онгон өзендері бойынша көшіп жүрген және шығысында наймандармен шектесіп жатқан деп жазады. Біз Н. Д. Мартиннің керейіттер мекендейтін жер деп Рашид адДин айтқан жерлерді атайтынын көреміз. Бұл пікірді «Юаньши» де растайды, онда «Ванхан алқашқыда (бір кезде) осы жерлерде тұрды» делінген. Бұл арада Енисейдің оңтүстікбатысында, қырғыздардың оңтүстікшығысында, ТаннуОланың солтүстігінде жатқан Цзяньчжоу Кемчжаут аймағы айтылып отыр.
Сонымен, бізге белгілі деректемелердің бәрінде керейлер емес, керейіттер туралы айтылады. Бұдан шығатыны: көптеген зерттеушілердің айтып жүргеніндей, керейлер мен керейіттерді бір деп санауға, керейіттер керейлердің «батысқа кеткен» бөлігінен шыққап деп есептеуге болмайды.
Біз XXIII ғасырларда керейлер болған жоқ, керейіттер болған, олар өздерін Шыңғысхан талқандағанға дейін ертедегі феодалдық күшті мемлекет еді, ал «олардың көсемдері құдіретті патшалар болған» деп сапаймыз. Керейіттерді Шыңғысхан талқандағаннан кейін олардық бір бөлігі Ертістің томенгі ағысын бойлай қашын, оның мүмкін болған жерінде орын тепкен. Керейіттердің бір болігі Ертістің батыс жағына, содан соң одан да әрі қарай бет алған. Олардың көбісі өздерімен көршілес Алтай халықтарының құрамыиа кірді. Бірқатары тіпті басқа халықтардың құрамыида да өздерінің бастанқы этиикалық атауын сақтап қалғаи. Керейіттердің Ертіс бойымен, содан соң Сөлтүстік Қазақстан даласына кеткен болігі өз атауындағы «іт» жалғауын жоғалтып, «керей» деп атала бастаған да, содан соң дербес керей тайнасы ретінде қазақ халқының құрамына кірген.
Керейіттерді біз доолос тайпасы қырғыздарының арасынан да көреміз. XIX ғасырдың аяғы XX ғасырдың басында Кіші жүзге кірген керейіт руының шыққан тегі туралы мәселе бізге қысқаша алғанда осылай сияқты.
Камбий
Камбий (cambium - айырбасу, ауысу) — құрылым ұлпасындағы жасушаның бірқатарлы қабаты және де бұл қабатта галотұқымды, екібөлікті өсімдіктердің сабақтары мен тамырларында қосымша, ксилема және флоэма элементтері жиналады, әрі мұрыншаның жуандап өсуін қамтамасыз етеді. Камбий прокамбиден түзіледі. Кейбір бір бөліктілер мен қырыққұлақ тұқымдастарында да кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Өсімдік ұлпалары
Изья-Шор (Кара тармағы)
Изья-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара өзенінің сол жағалауынан 201 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Қысқа ерін үзбесі
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Қайраң
Қайраң — әдетте, ағысқа қарсы бағытталған және ағыс бойынша тік құлама, жалпақ беткейлі болып келетін өзен арнасының жал түріндегі телімі немесе жазық жер өзендерінің таяз сулы бөлігі. Олар өзендердің бұрылыс аралықтарында, арналардың ұлғайған тұсында және оның салалары сағасына жақын жерде пайда болады. Топырағы борпылдақ шөгінділерден түзілген. Қайраң кеме қатынасына қолайсыз. Арнаны су ағыны мен тасынды шөгінділері біркелкі шаймауынан пайда болады. Жайылманың ұлғайған тұсы мен құйылыстардың сағаларында жиі кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Қоштасу
Қоштасу
Қоштасу, қоштасу өлеңі– қазақтың дәстүрлі салт жыры. Ел-жұртымен, туған туысымен, сүйген жарымен, ата-анасымен, жүйрік атымен, қыран құсымен, т.б. Қоштасу бар. Қоштасу өлеңі эпос, дастандарда көп кездеседі. “Қозы Көрпеш – Баян сұлу” жырындағы Таңсық қыздың “Балталы, Бағаналы ел аман бол” деп басталатын Қоштасуы ел арасында кең тараған. “Елім-ай” өлеңі кіндік қаны тамған жерінен айрылған халықтың ауыр күйзелісін, қайғылы көңіл-күйін білдіретін шығарма. М.Әуезовтың жіктемесі бойынша Қоштасу жырлары:
а) жермен, елмен Қоштасу (Ай, Таңсық өлеңдері);
ә) Сарыарқамен Қоштасу (Күдері Қожаның Қарқаралыдан кетерде айтқаны);
б) өмірдің өткен шағымен Қоштасу (Сабырбай ақынның қызы Қуандыққа айтқан сөздері, Кемпірбайдың Әсетпен қоштасуы);
в) Өтіп бара жатқан заманмен Қоштасу (Қаратоқа Есет бидің еңкейген шағындағы өлеңі, Тезек төренің “Сексен” деген әні) сияқты түрлерге бөлінеді.
Қоштасу өлеңдерін түрлерге жіктеу әдебиеттану ғылымында қазіргі күнге дейін өзекті мәселелердің бірінен саналады. Қазақ халқының “Қыз Жібек”, “Ер Тарғын”, “Қобыланды батыр”, т.б. лиро-эпостық және батырлық жырларында Қоштасудың көркем үлгілері кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Кедейлік шегі
Кедейлік шегі– адамның ең төмен деңгейдегі қажетін қанағаттандыратын табыс шегі. Ол әр елдің экономикалық мүмкіндігіне қарай белгіленеді. Кедейлік шегі Қазақстан бойынша тоқсан сайын, сондай-ақ аймақтар деңгейінде Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен анықталады және аз қамтылған азаматтарға әлеуметтік көмек көрсету үшін өлшем болып табылады.
IC 5115
IC 5115 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66882, ZWG 426.60.
Сыртқы сілтемелер
IC 5115 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Комбинаду
Комбинаду (Combinado) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дианополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4268 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 209,613 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,4 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Соус Томастон (Мэн)
Соус Томастон (South Thomaston) — Мэн штатының Кнокс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1416 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 45.3 км² шамасында. FIPS коды — 23-72585.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Үш жүз он алтыншы атқыштар дивизиясы
Үш жүз он алтыншы атқыштар дивизиясы, қ. Сегізінші гвардиялық атқыштар дивизиясы.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том