cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ашық аспан
"Ашық аспан" ұсынысы (Предложение "Открытые небеса") — Эйзенхауер әкімшілігінің жоспары. Бұл жоспар сенімділікті нығайту және күдіктің немесе дұрыс есепке алмаудың алдын алу үшін әр бас державаға басқа жақтың аймағын әуе арқылы тексеруге құқық беруді қарастырады. (Буш әкімшілігі бұл ұсынысты жаңартты, сөйтіп 1992 ж. 24 наурызда НАТО мемлекеті және Варшава Пакт елдері келісімге қол қойды).
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Пиригелнометр
нобай|350x350 нүкте|Hukseflux фирмасының пиргелиометрі DR01 Пиргелиометр - тікелей күн сәулесі радиациясының үдемелілігін анықтауға арналған, жұмыс принципі жылу сіңірілуі нәтижесінде пайда болатын жылу мөлшерін өлшеуге негізделген, метеорологиялық аспап.
Әрекет принципі Күн радиациясын сіңіру кезінде пайда болатын жылу мөлшерін өлшеуге негізделген.
Сейітжанов атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Пиригелнометр
Пиргелиометр негізінен салыстырмалы аспаптарды-актинометрлерді тексеру үшін қолданылады.
Кейде әдебиетте (әдетте аударма) қате емле — пергелиометрді кездестіруге болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Спорттық топтастыру
Спорттық топтастыру - кеңес одағының спорт жөніндегі мемлекеттік комитетімен орнатылған топтастыру; қатысушылар құрамына қарай жарыстың дәрежесін және спорт деңгейі мен атақтарды берудің шарттарын белгілейді.
Торрозелу
Торрозелу (Torrozelo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сейя муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Серра-да-Эштрела экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 528 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,97 км² шамасында. Халық тығыздығы — 106,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
2028 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:2028 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:2028 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Лобачейяга
Лобачейяга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сеньяга өзенінің сол жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Цуг (кантон)
Цуг (Zug, Zoug, Zugo, Zug, Tugium) — Швейцарияның орталығында орналасқан кантон. Астанасы — Цуг қаласы. Халқы 101 мың адам.
Географиясы
thumb|left|Кантонның әкімшілік бөлінуі. Аумағы 239 км² (кантондар арасында 24-ші орын).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швейцария Санат:Швейцарияның әкімшілік бөлінуі Санат:Швейцария кантондары
Олимпиялық ту
thumb|right|200px|Олимпиялық ту Олимпиялық ту, жиектері әдіптелмеген ортасына бес түсті олимпиялық белгі (эмблема) салынған үлкен ақ орамал. Оның сәні мен көлемі 1914 жылы Прагада өткен ҰОК-тің конгресінде Пьер Де Кубертен сыйлаған туға сәйкес келуге тиіс. 1920 жылдан бастап барлық Олимпиялық ойындардың салтанатты ашылуларында флагштотқа кетеріліп келеді.
Дереккөздер
Санат:Олимпиада ойындары
fa:نمادهای المپیک Olympiarenkaat 올림픽 심벌 Olimpiniai žiedai Mga sagisag ng Olimpiko 奥林匹克五环
Сұйық кристалды дисплей
нобай|Сұйық кристалды теледидар thumb|An LCD screen used as a notification panel for travellers Сұйық кристалды дисплей (СК-дисплей) — тасымалы компьютерлерде, сондай-ақ сандық сағаттарда пайдаланылатын дисплей (бейнебет) түрі. Сұйық криссталдар негізіндегі экран.
СК бар қарапайым аспаптардың (электронды сағаттар, термометрлер, әуен ойнатқыштар ,телефондар және т.б.) монохромды немесе 2-5 түсті дисплейі болады. Жылдам жарық диодты жарықтандырудың пайда болуымен арзан сегментті және түстердің тізбекті жарықтандыруы бар матрицалық алуан түсті СК-лар пайда болды, ол ағылшынша TMOS деп аталады. Қазіргі уақытта алуан түсті кескін әдетте RGB-триад көмегімен адам көзінің бұрыштық қабылдауының шектеулі екендігін пайдаланып жасалынады.
Жалпы сипаттамалар
СКД-де қолданылатын сұйық кристалдардың химиялық формуласы әртүрлі болуы мүмкін. Формулалар патенттелуі мүмкін. Мысал ретінде Merck and Sharp корпорациясымен патенттелген 2-(4-алкоксифенил)-5-алкилпиримидиннің цианобифенилмен қоспасы келтірілген. Осы арнайы қоспаны қамтитын патенттің мерзімі аяқталды.
Дереккөздер
Санат:Беймдеу технологиясы
Деликатес
Деликатес — қолданыстағы көптеген тамақ өнімдерінен ерекше, сирек кездесетін өнімдер тобы. Әр түрлі елдерде бүл түсінік әр түрлі болады. Мысалы, бізде ананас деликатес болса, Латын Америкасында ол жай өнім болып саналады.
IC 4366
IC 4366 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 50230, ESO 384-45, MCG -5-33-42, IRAS14022-3331.
Сыртқы сілтемелер
IC 4366 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Брахми жазуы
Брахми жазуы — үнді буын жазуының ең көне түрінің бірі. Солдан оңға қарай жазылады (екіншісі — кхарошти, оңнан солға қарай). Брахми жазуымен жазылған ең көне жәдігерлер — Ашока патшаның (б.з.б. 272 — 232) Буддаға қатысты жарлықтары. Бұлар, көбінесе, жартастар мен бағаналарға ойып жазылған. Брахми жазуы әліпбиінде буындық таңба саны — 31, дауысты дыбыстар таңбасын — 4 және белгілі бір дыбыстың мұрыннан айтылатынын көрсететін ерекше таңба (анусвара) тағы бар. Брахми жазуының қайдан шыққаны белгісіз. Үнді ғалымдары мұны б.з.б. 3 — 2 мыңжылдықтардан сақталған Мохенджо-Дародан табылған ежелгі үнді жазбасымен байланыстыра қарап, ұлттық мұра деп есептейді. Неміс ғалымдары финикия жазуынан шыққан дейді. Үндістан, Цейлон мен Орталық Азияның кейбір аймақтарында кейінгі замандарда жазылған жазулардың баршасы Брахми жазуынан өрбіген. Лингвистикалық деректер Брахми жазуының түрлері.
Брахми жазылуының негізінде индиялық жазудың үш бұтағы қаланды:
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, II том
Диафилд (Массачусетс)
Диафилд (Deerfield) — Массачусетс штатының Франклин округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4 750 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 86.4 км² шамасында. FIPS коды — 25-16670.
Әуе (теңіз) кемелерінің ұшып келуі (кіруі, кетуі)
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Диафилд (Массачусетс)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Махамбетәлі Ешниязов
Махамбетәлі Ешниязов - Социалистік Еңбек Ері (23 шілде, 1948 ж.), шопан. 1897 жылы Қызылорда облысы Арал ауданында туған
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Александр Петрович Кочерещенко
Анасы - Кочерещенко Елена Александровна, зейнеткер, кадрлар бөлімінің бастығы болып жұмыс істеген. Әкесі - Кочерещенко Петр Тимофеевич, Қызылорда қаласындағы локомотив депосының газ-электр дәнекерлеушісі болып жұмыс істеген.
Қызылорда №9 кәсіптік училищесін бітірген (1978), шебер-фотограф.
Орыс және қазақ тілдерін біледі.
1987 жылдан - Қызылорда қаласындағы тұрмыс  қызметінің фотографы. 1991 жылдан - жеке кәсіпкерлік қызметте (фото  қызметтері). 2000 жылдан - Мәскеу авиация институты филиалының 1-ші дәрежелі технигі. 2002 жылдан - РФ Әскери-ғарыш күштері штабының 68521. ә/б космодромының фото-бөлімінде қызметте.
Парикера-Асу
Парикера-Асу (Pariquera-Açu) — Бразилиядағы қала, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу штатының оңтүстік жағалауы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Режистру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Церий
thumb|100px|Церий Ce|солға Церий (лат. Cerіum; Ce) — элементтердің периодтық жүйесінің ІІІ тобындағы хим. элемент, ат.н. 58, ат.м. 140,116. Сұр металл; тығызд. 6,768 г/см3; балқу t – 798°С. Негізгі минералдары – монацит пен бастнезит.
Церидің тұрақты 4 изотобы бар. Жасанды радиоктивті изотоптарының ішіндегі маңыздысы Се(Т1/2=33,1 күн). Церийді 1803 жылы  швед химигі И.Я.Берцилиус ашқан. Ол бос күйінде1806 жылы церийдің үш хлоридін(Се,Сi) электролиздеу арқылы алынған. Жер қыртысындағы салмақ мөлшері 4,5*10-3%.
Табиғатта негізінен минерал моноцит түрінде, жерде сирек ұшырасатын элементтермен, ториймен бірге кездеседі. Церий - сұр түсті, жұмсақ металл, тығыздығы 6,77г/см3, балқу температурасы 804*С, қайнау температурасы 3600*С. Химиялық активті қосылыстардағы тотығу дәрежесі 3, 4. Ылғал ауада оңай тотығады. Церийді 160-180*С-қа дейін  қыздырғанда қос тотықСеО2 түзе тотығады. Онда сұйытылған қышқылдар да ериді. Жоғары температурада галогендер азот, күкірт, т.б. элементтермен тікелей реаакцияласады.
Олимпиялық филателия
Олимпиялық филателия, 1-ші Олимпиялық ойындар ашылғаннан кейінгі екінші күні 1896 жылы 6 сәуірде алғашқы почта маркасы айналымға түсті. Ерте дүниедегі Эллин атлеттерінің жарыстарын; жұдырықтасу, диск лақтыру, күймемен жарысу, олимпиядағы стадион, Амфора, Гермес, Ника, Акрополь бейнеленген бұл маркалар тек Олимпиялық ойындар ғана емес, күллі спорттық филателияның бастауы болып саналады. Қазақстанда Ғ. Қосановтың, Б. Артаев, О. Шишигина және т.б. олимпиялық чемпиондар мен жүлдегерлердің құрметіне почта маркалары шығарылды.
Церий
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы 9-том
Олимпиялық филателия
Дереккөздер
Санат:Олимпиада ойындары Санат:Пошта
Церий
Дереккөздер
Санат:Химиялық элементтер Санат:Лантаноидтар
Босату бағасы
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Ушаков Симон (Пимен) Федорович
thumb|250px|right|''[[Спас Нерукотворный, 1658 жылы жазылған ]]
Ушаков Симон (Пимен) Федорович(1626, Мәскеу-25.6.1686)-орыс кескіндемешісі. 1648-1664 жылдары Күміс және Алтын палаталарда суретшілік қызмет атқарды. 1664 жылдан Қару-жарақ палатысының жалақылы иконашысы әрі икона шеберханасының жетекшісі. Икона,миниатюра, фреска салды. Мәскеу Кремліндегі Архангель және Успен соборларының (1660) қабырға өрнектерін салушыларға жетекшілік етті. Географиялық карталар мен жобалар сызды, гравюралар мен офорттар жасады. Ол «Өліммен теңдес жеті күнә»(1665) офортының, «Үштік»(1671, Ленинград, Орыс музейі), «Владимир құдай-анасы» (1668, Мәскеу, Третьяков галереясы) туындылары мен « Әсем икона жазбалары жайлы сөз» (1666) атты трактаттың авторы. С.Ф.Ушаков- орыс кескіндемесінде алғашқылардың бірі болып икона бейнесіне өмір шындығына жақын кейіп беру мәселесін көтерген суретші.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Покровка (Ақтөбе облысы)
Покровка — Ақтөбе облысы Мартөк ауданы, Байторысай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мәртөк ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 451 адам (225 ер адам және 226 әйел адам) болса, 2009 жылы 269 адамды (130 ер адам және 139 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мәртөк ауданы елді мекендері
Калонже-де-Сегарра
Калонже-де-Сегарра (Calonge de Segarra) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анойя ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Напарьяшор
Напарьяшор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сула өзенінің сол жағалауынан 276 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әлжан Махмұтұлы Байғурин
Әлжан Махмұтұлы Байғурин (Байғарин, Байғораев) (10.7.1896 жыл, бұрынғы Торғай облысы Қостанай уезі Домбар болысы — 10.10.1938 жыл, Алматы) — Алаш қозғалысының қайраткері, ғалым, дәрігер, педагог.
Дереккөздер
Санат:10 шілдеде туғандар Санат:1896 жылы туғандар Санат:Қостанай уезінде туғандар Санат:10 қазанда қайтыс болғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Алаш қозғалысы мүшелері Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар Санат:КСРО-да ақталғандар
Кайвал
Кайвал — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Антроп өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Магомадас
Магомадас (Magomadas) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Рентгенология
Рентгенология (В.Рентгеннiң атымен) және грек. logos – iлiм] – клиникалық медицинаның рентген сәулесiнiң көмегiмен органдар мен олардың жүйелерiнiң құрамын, қызметiн зерттеп, аурудың рентгендiк диагностикасын қоятын саласы.
Рентгенологиялық зерттеулердiң барлық әдiстерi денеден өткен сәуленi ұстайтын рентгендiк таспа (рентгенографияда); флюоросценттiк экран (рентгеноскопияда); селендiк күйтабақ (электррентгенографияда) немесе кристалдық детекторлар (компьютерлiк томографияда) – сәуленiң сапасы мен шоғырланған рентген сәулесiнiң сандық талдауына сүйенедi. Рентгенологияның маңызды теорема бөлiмi болып – рентгендiк скиалогия (рентгендiк көлеңкелi суреттiң пайда болу заңдылығын зерттейдi) есептеледi.
Қазақстанда Рентгенологияның дамуы 1923 жылдан басталады. Сол жылы Верный (қазіргі Алматы) қаласында бiрiншi рентген аппараты қойылды. Екiншiсi 1926 ж. сол кездегi республика астанасы – Қызылордада орнатылса, 1930 ж. Риддер қ-нда рентген бөлмесi iске қосылды. Қазақстанда Р. саласының дамуына үлес қосқан дәрiгерлер Е.П.Гермайзе, П.А.Пшеничный, И.С.Нестеровский, т.б. болды. Рентгенологиялық бөлiмшелер құрылымының қызметiне Республиканың рентгендiк орталығы (1936–39), Рентгендiк ст-лар (1939–59), ал 1959 жылдан рентгенрадиологиялық бөлiмдер басшылық етедi. 1953 ж. Қазақ мемлекеттік медицина институтында бiрiншi рет Рентгенология және радиология кафедрасы (меңгерушiсi С.Б.Балмұқанов) ашылды. 1964 ж. осы кафедраның қолдауымен Алматы дәрiгерлер бiлiмiн жетiлдiру институтында екiншi Рентгенология кафедрасы ұйымдастырылды. Қазiргi кезде республикадағы медицина академиялар мен университеттер Рентгенология саласы бойынша мамандар дайындайды. Рентгенология саласының дамуына дәрігер-ғалымдар, профессорлар М.Т.Әлиакпаров, А.Ғ.Серғазин, С.Түсiпбеков, Ж.Хамзабаев, т.б. үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Рентгенология
2029 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:2029 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:2029 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қарасу (Аягөздің оң саласы)
Қарасу – Аягөз алабындағы өзен.
Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы ауданы жерімен ағады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 39 км, су жиналатын алабы 899 км2. Арнасының жағалауы толығымен дерлік жарқабақты келген. Онда жыл бойы су болады. Қар, жер асты суларымен толығады. Алабы мал жайлымына пайдалынылады.
Бастауы
Бастауын Ақшал-Сарышоқы тауының оңтүстік етегінен алып, Аягөз өзеніне оң жағынан құяды.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы өзендері Санат:Аягөз су алабы
Ролл
Ролл (нем. rolle — білік) — қағаз дайындауға қажетті талшықты материалдарды қысқа және жұқа етіп ұсақтау үшін қолданылатын машина. Ролл алғаш рет 17 ғасырдың екінші жартысында жасалды. Оны алғашқыда голландер не голлендер деп атады. Роллдың ұсақтағыш тетігі біреуі қозғалмайтын, екіншісі айналмалы барабанға бекітілген екі түрлі пышақтан тұрады. Ұсақтағыш тетік су және ұсақталатын талшықты материал араластырылатын астауға орнатылады.
Үлкен Кузвель
Үлкен Кузвель — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кузвель өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Тальоло-Монферрато
Тальоло-Монферрато (Tagliolo Monferrato) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1546 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 60 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 15070.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Карло Борромео.
Бейімделу
Бейімделу (adapto) техникалық жүйенің сыртқы орта жағдайларының өзгеруіне байланысты ол туралы ақпарат жинау және оны пайдалану арқылы өз қалып-күйлерін (жұмыс істеу алгоритмін, параметрін, құрылымын) өзгертуі ; ағзалардың тарихи даму кезеңіндегі тіршілік ортасына бейімделуі.
Бейімделу — организмдердің әрбір түрге тән белгілі шектері бар ортаның жағдайына бейімделу үдерісі.Түз жануарларының ашық әрі құрғақ кеңістікті ортадағы тіршілікке эволюциялық бейімделуі тез жүгіруге, құрғақшылық жағдайына, т.б. бейімделуі; Қиыр Солтүстікке және басқа да экстремалды аймақтарға тұрақты қоныстану үшін көшіп барған адамның физиологиялық немесе онтогенетикалык бейімделуі ("әдеттенуі"). Бір ұрпақтың жеке физиологиялық бейімделуі фенотиптік бейімделу деп аталады да, бұл ұрпақтан урпаққа көше отырып генотиптік бейімделуге өтеді, ал сұрыпталу барысында — эволюциялық бейімделуге ауысады. Генотиптік және эволюциялық бейімделумен салыстырғанда физиологиялық бейімделу толық жетілмеген. Организмнің бастапқы жағдайға оралуы қайта бейімделу, деп аталады; ортаның өзгерістегі жағдайына ыңғайлануды дизадаптация дейді. Сонымен бірге жаңа әлеуметтік ортаға, мысалы, ауылдан қалаға келген мигранттардың бейімделуі — адамның әлеуметтік бейімделуі жеке қарастырылады.
Бейімделу
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Adaptace (rozcestník) Anpassung Adaptation (disambiguation) Adaptación Adaptatsioon Adaptation Adaptación Adattamento (disambigua) Adapsjon (fleirtyding) Adaptacja Adaptação Adaptácia Adaption (olika betydelser)
Ақтолыс ана
Ақтолыс ана (шамамен 1600 — 55 ж.) — есімі ел есінде сақталған көріпкел және емші. Есімханның замандасы Жарлықамыс батырдың інісі Жалаңның зайыбы. Жасынан көріпкелдік қасиетімен аты шыққан. Ақтолыс ана айтыпты дейтін аңыз-әфсаналар көп. Ақтолыс ананың Ақбикештен бір ерекшелігі — елшілікпен айналысқан. Сондықтан халық оны әрі емші, әрі көріпкелі ретінде құрметтеген. Оның кейінгі ұрпақтарынан Сары мырза (Ресейге қазақ елшілігін басқарып барған елші), Бөрібай батыр, Тауасар батыр, Шаппа би, Қыдырәлі би т. б. қайраткерлер шыққан.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Тарихи тұлғалар Санат:Тарих
Царичино (Добрич облысы)
Царичино (Царичино) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Балчик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 159 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9614. Телефон коды — 05726. ЕКАТТЕ коды — 48982.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Аухаген
Аухаген (Auhagen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Шаумбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1280 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,36 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 57 004. Муниципалитеттің басшысы — Курт Блуме.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Қалта компьютері
Қалта компьютері (Карманный персональный компьютер, коммуникатор, КПК, Personal Digital Assistant, PDA — «жеке санды хатшы», және Handheld computer) — кең ауқымды мүмкіндіктері бар ықшам есептеу құрылғысы. Қалта компьютерін шағын өлшемі үшін көбіне алақандық (наладонник, palmtop) деп те атайды. Алғашында қалта компьютерлері электронды органайзер мақсатында ғана қолданылған болатын. «Классикалық» қалта компьютерінен қоңырау шалуға болмайды және қалта компьютері ұялы телефон болып табылмайды, сондықтан да қазіргі уақытта классикалық қалта компьютерлердің орны ұялы байланыс модульдері орнатылған қалта компьютерлерімен немесе "коммуникаторлармен" алмастырылған.
Санат:Кеңсе жабдықтары Санат:Дербес компьютерлер
Лобачей-Яга (Вельт тармағы)
Лобачей-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вельт өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Синот-Вож
Синот-Вож — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Налима-Ю өзенінің сол жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Философиялық кеңес
Философиялық кеңес (кейде Философиялық кеңес беру, Philosophical counseling, кейде Философиялық практика, немесе Клиникалық философия) - қазіргі заман практикалық философиясындағы қозғалыс. Кәсіп ретінде 1980-ші жылдардан бері дамығанымен, практикасы ("философиялық туытана қызметі" деп те аталады) 1950-ші жылдардан басталған болатын. Кәсіптік философиялық кеңес беруші мамандар әдеттегідей Философия ғылымдарының докторы, немесе магистр дәрежесіне ие болады, олар философиялық түсінік іздеген клиенттерге олардың өмірі, әлеуметтік проблемалары, тіпті психикалық проблемалары туралы өз философиялық кеңестері мен консультациясын ұсынады. Соңғы жағдайда философиялық кеңес психотерапияның орнында, немесе онымен қатар жүруі мүмкін. Бұл қозғалыс көбінесе философияны ізгілік пен жақсы өмірді іздеу ретінде қарастыратын Сократтық дәстүрден бастау алған деп айтылады. Сократтың айтуынша, "философиясыз өмір өмір сүруге тұрмайтын өмір". Оның әйгілі: "Тексерілмеген өмірді сүрудің мәні жоқ" деген нақылындағы өмірді тексеру - философия деп есептеуге болады.
Дереккөздер
Санат:Философиялық әдіснамалар Санат:Философиялық практикалар Санат:Кеңес беру Санат:Психологиялық ем Санат:Философиялық тәрбие
NGC 3713
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3713 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35546, UGC 6511, MCG 5-27-84, ZWG 156,94.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Альгимантас Любинскас
Альгимантас Любинскас - КСРО футболшысы, жаттықтырушы. Қорғаныс шебінде ойнаған. 2011 жылдың қаңтарынан Қызылорданың «Қайсар» футбол командасының 2011-2012 жылғы бас бапкері.
1951жыл ы 4 қарашада Литваның Кибартай қаласында өмірге келген. Сол елдің «Жальгрис» (Вильнюс) командасында ойын көрсетті. Небары 31 жасында 1982 жылы аталмыш ұжымның тізгінін ұстап, бас бапкерлік қызметін бастады. Литваның жастар ұлттық құрамаларына жетекшілік етті. Бірқатар шетелдік клубтарда жаттықтырушы болды.
Санат:КСРО футбол жаттықтырушылары Санат:Литва футбол жаттықтырушылары Санат:КСРО футболшылары Санат:Қайсар ФК жаттықтырушылары Санат:Жальгирис ФК ойыншылары
Үстелдік компьютер
Үстелдік компьютер — әдетте үстел үстіне қойылатын компьютер.
Санат:Дербес компьютерлер
Басықара (ауыл)
Басықара — Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы ауыл, Басықара ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Әйтеке би кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1107 адам (564 ер адам және 543 әйел адам) болса, 2009 жылы 1159 адамды (590 ер адам және 569 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1934 жылы №3 ауылдық кеңес болып құрылған. 1949 жылы ауылдық кеңес тарап, Қарашеңгел ауылдық кеңесіне қарасты болды. 1973 жылы Басықара ауылдық кеңесі болып қайта құрылды. 1997 жылы ауылдық кеңес тарап, 2001 жылға дейін Құмжиек ауылдық округіне қарасты болды. 2001 жылы Басықара ауылдық округі құрылды.
Асқанбай Айжақыров
Айжақыров Асқанбай
Айжақыров Асқанбай (1900 жылы Маңғыстау ауданы, Бозащы ауылында туды – өлген жері басқа) – партия қызметкері.
Біләл Хабаши
Біләл Хабаши (بلال بن رباح) немесе Біләл әл-Хабаши (580-640) Эфиопиялық Мұхаммед (Аллаһның оған игілігі мен сәлемі болсын) сахабаларының бірі болған. Мекке қаласында туылып өскен, Мұхаммед (Аллаһның оған игілігі мен сәлемі болсын) өзі Біләлді Ислам дініндегі бірінші муаззин етіп тағайындайды
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сахабалар
Макгилла университеті
Макгилла университеті (ағылш.  McGill University ) — Канададағы көне және ең танымал университет.
Тарих
left|thumb|174x174px|Инженер Шулиха атындағы кітаптхана. Университетте 30000 студент оқуда, оның 80% канадалықтар. Макгиллада бар- жоғы 21 факультет, 300- ден көп мамандықтар бар. 2010 жылғы  The Guardian газетінің жасаған рейтингіне сәйкес әлем бойынша 19 орында. Канадалық сырттай оқу ең алғаш 100 жыл бұрын айда болды. Дәл сол уақытта, Монреалдағы Макгилла университеті оқудың ішкі процессіне қатыса алмаған мұғалімдерге қарсы еді. 1920 жылы Британдық Колумбия білім басқармасы  шалғай аудандағы тұрғындарға хабарлады және осындай дәрістер ең алғаш рет провинция дәрежесінде пайда болды. 1941 жылы канадалық фермерлер далада алғаш рет радиолы оқу жобасын эфирде көрді. <span class="cx-segment" data-segmentid="40" id="cx2208c5b268b98edf" data-cx-draft="true" data-source="2208c5b268b98edf" data-cx-weight="253" contenteditable="true"> Университет нысандары  сол уақыттағы Макгилла колледжі) бернсайд Плейсте орналасқан, « институт Корольді оқу- әдістемелік даму 10000 фунт стерлингпен бірге, Джеймс Макгиллдың ерігімен 1813 жылы болды. Университеттің ең алғашқы корпусы 1843 жылы салынды.  1821 жылы бой түзеп, 1829 жылы Монреалда (Квебек, Канада) ашылды.
Сілтемелер
Санат:Канада жоғарғы оқу орындары
Шемякина
Шемякина — Ресейдегі өзен. Волгоград облысы, Воронеж облысы, Тамбов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хопер өзенінің оң жағалауынан 230 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер Ворона өзенінің құйылысынан Ворона, Савала және Бузулук өзендерін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Волгоград облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері Санат:Тамбов облысы өзендері
Флавиль
250px|thumb|Картада орналасуы Флавиль (Flawil) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Виль округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9698 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.51 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3402, пошта индексі — 9230.
2030 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:2030 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Француз тілі
right|thumb|Француз тілінің [[Еуропалық одақта және үміткер елдерде таралуы (Белгия халқының 40% үшін француз тілі ана тілі болып табылады, елдің барлығы 88% .)]]
Француз тілі (le français, la langue française) — француз халқының тілі. Үндіеуропа тілдері шоғырының роман тобына жатады. Француз тілі Францияның, Бельгияның (фламанд тілімен бірге), Швейцарияның (неміс, итальян, ретороман тілдерімен бірге), Канаданың (ағылшын тілімен бірге) мемлекеттік тілі болып есептеледі. Сондай-ақ Люксембург, Монако, Андорра елдері, Африка мен Оңтүстік Америка халықтарының (Сенегал, Мали, Гвинея, Конго, Бенин, Гаити, т.б.) ресми және әдеби тілі. Француз тілінде 105 млн-дай адам сөйлейді (2001), оның жартысына жуығы Францияда шоғырланған. Француз тілінің даму тарихы галло-роман (5 — 8 ғасырлар), көне француз (9 — 13 ғасырлар), орта француз (14 — 16 ғасырлар), жаңа француз (17 — 18 ғасырлар) және қазіргі француз тілі кезеңдеріне бөлінеді. Француз тілі
Тарихы
Халықтық ауызекі латын тілінің ерекше француз тіліне айналуын анықтаған процесс VI-VIII ғасырлар аралығын қамтыды.
Ескі француз тіліндегі алғашқы мәтіндер - Страсбург анттары (842) және Әулие Евлалия дәйектілігі (IX ғасырдың аяғы). Орта француз тіліне классикалық латын қатты әсер етті.
1066 жылы Англияны нормандық жаулап алумен француздар (англо-норман тілі, французша заңды тіл сияқты формаларда) Англияда үш ғасыр бойы аристократтардың тілі ретінде тамыр жайды. Француз тілі де әр түрлі крестшілердің ортақ тілі болды және Таяу Шығыстағы крестшілер мемлекеттерінің тіліне айналды.
1539 ж. Ордонанс Вилле-Котренің қаулысы Франциядағы француз тілінің біртұтас мемлекеттік тіл ретіндегі мәртебесін бекітті және жергілікті әкімшілікке барлық әкімшілік құжаттарды рәсімдеу кезінде латынның орнына париждік нормаға сүйенуге міндеттеді. 1635 жылы кардинал Ришельенің француз академиясын құруы тіл тарихындағы маңызды кезең болды. Сәл кейінірек (17 ғасырдың ортасынан бастап) француз тілі халықаралық тіл ретінде қолданыла бастады, бірақ соған қарамастан оның танымал болуының басты шыңы 18 ғасырда келді, дипломатия, ғылым, халықаралық мәдени алмасуда француз тілі латынның орнына келді және әдебиет. Ол Ұлыбритания, Германия, Аустрия, Нидерланд, Италия, Скандинавия елдерінде, Ресейде, Польшада, Венгрияда ақсүйектер мен академиялық ортада қолданылды. Лейбниц, Галиани, II Фридрих, Екатерина II, Казанова сияқты француз емес адамдар өз еңбектерін француз тілінде жазды. Француз тілі бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ресми түрде танылған жалғыз халықаралық тіл болып қала берді.
Еуропа
Франция конституциясына сәйкес, тіл 1992 жылы ресми мәртебеге ие болды. Барлық ресми құжаттар мен шарттар француз тілінде жасалуы керек. Егер жарнамада шетелдік сөздер болса, онда олардың аудармасы берілуге тиіс.
Францияда келесі диалектілер тобы бар:
Қазіргі Францияда диалектілер шектеулі түрде қолданылады; олар әр түрлі сақтау дәрежесімен сипатталады: көптеген аймақтарда кейбір диалект құрылымдарының диалект ауқымының бір бөлігінде немесе басқа бөлігінде сақталуы немесе француз тілінің аймақтық нұсқаларында жергілікті ерекшеліктердің болуы туралы айтуға болады; орталық диалектілер (франси, орлеан және басқалары) әдеби тілмен толығымен алмастырылды; тек солтүстік топтың диалектілері салыстырмалы түрде тұрақты қолданылады (Валлон және Пикард диалектілері өздерінің орфографиясын қолданады ,бұл диалектілерде әдеби шығармалар жасалады, олардағы материалдар мерзімді баспасөзде жарияланады).
Солтүстік Америка
Квебек провинциясының ресми тілі және бүкіл Канада мен Нью-Брансуик провинциясының ресми екі тілінің бірі болып табылады. Квебекте француз тілі туралы Заң мемлекеттік мектептерде ағылшын тілді Канада азаматтарының балаларынан басқа барлық балаларды оқытуды француз тілінде жүргізуді талап етеді.
Таяу Шығыс
20 ғасырдың бірінші жартысында Сирия мен Ливанда француз тілі қолданылды, бірақ кейін араб және ағылшын тілдеріне ауыстырылды. Қазіргі уақытта ол Ливандағы кейбір позицияларын сақтап қалды.
Олимпиялық хартия
Олимпиялық хартия - Олимпиялық ойындардың жарғысы осылай деп аталады. Хартияның негізгі қағидалары 1894 жылы Парижде өткен Халықаралық спорт конгресінде бекітілген. Кейін оған түзетулер мен толықтырулар енгізілді. Бірақ жарғының нөгізгі бағыттары сақталды. Хартия ХОК-тың, ҰОК-тың және халықаралық спорт бірлестіктерінің өзара қатынастарын, ХОК-тың мүшелерін сайлаудың атқару комитеттері мүшелерінің сайлану тәртібін, төрағаның міндеттерін, Олимпиялық ойынға құрама командаларды жіберу қағидаларын, жарыстардың бағдарламасын, мәдени шаралардың өткізу ретін, ойындарға қатысушылардың, ресми өкілдерінің санын, ойындардың ашылу және жабылу салтанатын өткізу, марапаттау рәсімдерін белгілейді. Олимпиялық хартия бойынша ойындар мемлекеттердің арасындағы жарыс емес, жеке адамдардың арасындағы жарыстар болып есептелінеді. Бірақ 1908 жылдан бастап, ХОК ойындар туралы мәліметтерде, есептерде, әртүрлі кітаптарда ресми емес командалық есептер шығарылып жүр.
Француз тілі
Халықаралық маңызы
Халықаралық қатынас құралы ретінде француз тілі әсіресе Еуропада XVII-XIX ғасырдың бірінші жартысында Португалиядан Ресейге дейін кең таралды. Бұл ғылыми әлем мен ақсүйектер сөйлейтін мәдениет пен білімнің тілі болды.
Ярштедт
Ярштедт (Jahrstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Француз тілі
Халықаралық маңызы
Француз тілі ұзақ уақыт дипломатия тілі болды. Француз дипломатиядағы латын тілін алмастырды; француз тілінде толық жазылған алғашқы халықаралық шарт - Раштатт бейбітшілігі (1714). Вена конгресінде келіссөздер француз тілінде жүргізілді; Меттерних өзі французды дипломатия үшін ең жақсы lingua franca деп санады. Дипломатия тілі ретінде француз тілі Версаль келісімі туралы келіссөздерден кейін маңыздылығын жоғалта бастады (дегенмен келіспеушіліктер болған жағдайда француз мәтіні басым болатын).
Ярштедт
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 811 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 20,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 185. Муниципалитеттің басшысы — Уве Бартельс.
Француз тілі
Халықаралық маңызы
Бүгінгі күні халықаралық ұйымдарда француз тілін қолдану жиілігінің айқын төмендеуі байқалды. Француз тілі әлемде өзінің оң пікірін сақтағанымен, ол аз қолданылады. БҰҰ-да Франкофония агенттігі 1995 жылдан бастап бақылаушы мәртебесіне ие. Соған қарамастан, ағылшын тілі жұмыс тілі ретінде басым орын алады, дегенмен БҰҰ-ға мүше 185 мемлекеттің 56-сы Франкофонияның мүшелері және олардың көпшілігі БҰҰ хатшылығынан олармен француз тілінде сөйлесуді сұрайды. Француз тілін шамалы пайдалану көбінесе жұмысқа қабылдау шарттарына (француз тілін білу талап етілмейді), ағылшын тілді ортаның басым болуына және бюджеттің қысқаруына байланысты.
Олимпиялық хартия
Дереккөздер
Санат:Олимпиада ойындары
Француз тілі
Халықаралық маңызы
Француз тілі - ЕО-да ресми тіл. Француз тілінің болашағы оның өзгеріп отырған ЕО-да қандай орын алатынына байланысты. Финляндия, Аустрия, Швецияның ЕО-на кіруі француздардың позициясын одан әрі әлсіретті, өйткені бұл елдер ағылшын тілін қарым-қатынас құралы ретінде қолданады. ЕО-ның кеңеюі барлық мүше елдердің тілдері ЕО — ның ресми тілдері болып табылатын Рим шартының қағидасын сақтай алмауына әкеледі.
Ярштедт
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Француз тілі
Халықаралық маңызы
Атақты француз лингвисті Р. Шодансон үш жұмыс тілін — ағылшын, француз және неміс тілдерін сақтау туралы түбегейлі ұсыныс жасады. Францияның бұрынғы премьер-министрі Л.Жоспеннің айтуынша, «ЕО шеңберінде тілдік әртүрлілік — маңызды міндеттердің бірі. Бұл француз тілінің Еуропада қандай орын алатындығына, әлемдегі тартымды күшін қаншалықты сақтайтындығына байланысты. Ешқандай тіл ЕО институттарындағы жалғыз қатынас тіліне айнала алмайды. Сондықтан Франция француз тілін жұмыс тілі ретінде нығайтуға күш салуда».
Фонетика
Қараңыз: Француз фонологиясы.
Буынға бөлу
Буын саны сөйлеу дыбыстарының дауысты дыбыстарына тең. Буын дауыстыға аяқталса, ашық: lit [li]; және егер ол дауыссызға аяқталса жабық: lire [lir]. Орналасу ережелері: Сөздегі екпін әрдайым соңғы буында болады. Сөйлеу ағынында сөздер ритмикалық топтарға біріктіріледі. Бұл жағдайда екпін тек топтың соңғы сөзінің соңғы буынына түседі.
Сөздерді байланыстыру
Көршілес екі сөздің арасында жалпы буынның пайда болу жағдайлары бар:
Дауыссыз дыбыстар
Француз дауыссыз дыбыстарының көпшілігі қазақ тіліндегі сәйкес дауыссыз дыбыстарға ұқсас. Соңғы қоңыраулар таңқаларлық емес.
Дауысты дыбыстар
Дауысты және дауыссыз дауысты дыбыстар бірдей айтылады.
Дауысты дыбыстардың тарихи (табиғаты бойынша) бойлығы [o], [ø], [ɑ], мұрын жолды дауыстылар [ɑ̃, ɛ̃, ɔ̃, œ̃] тұйықталған буында көрінеді: jaune [ʒoːn], feutre [føːtr], plante [plɑ̃ːt], centre [sɑ̃ːtr]. Тарихи бойлықты көбінесе циркумфлексі бар әріптер көрсетеді: fête [fɛːt].
Кез-келген басқа дауысты дыбыстардың ырғақты бойлықтары соңғы [r, v, ʒ, z, vr] дейін жабық соққы буынында құрылады: dur [dyːr], veuve [vœːv], rouge [ruːʒ], grise [griːz], livre [liːvr].
Жазуы
Шетел сөздерінде қолданылатын әріптер мен әріптер тіркесімдері: k (ағылшын, грек, араб тілдерінде: kilo), w (wagon ), айтылмайтын h (герман, түркі, араб тілдерінде), ch (chœur ), ph (грек тілінде: 'philologue'' ). Лигатуралар латын тілінен енген сөздерде кездеседі: nævus, cæcum , œsophage , Œdipe.
Диакритикасы бар әріптер
A, E, I, O, U, Y, C әріптері бар белгілер белгілі бір айтылымды және сол дыбыстық сөздерді (омофондарды) жазуда ажыратуды білдіреді.
Диакритикасы бар әріптерді диакритикасы жоқ әріптерге ауыстыру — орфографиялық қате. Бастапқы қысқартулар диакритикасыз жазылады: CEE (Communauté Économique Européenne); графикалық қысқартулар оны сақтайды: É.-U. (États-Unis).
Дереккөздер
Санат:Франция тілдері Санат:Роман тілдері Санат:Канада тілдері Санат:Бельгия тілдері
Торайш
Торайш (Tourais) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сейя муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Серра-да-Эштрела экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 561 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,16 км² шамасында. Халық тығыздығы — 70,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Мәншүк Мәметова ескерткіші (Астана)
Мәншүк Мәметова ескерткіші — Астана қаласындағы Кеңес Одағының Батыры, әйгілі жауынгер қыз Мәншүк Мәметоваға арналған ескерткіш.
2018 жылы Астана қаласының 20-жылдық мерейтойына орай Батыс Қазақстан облысының жасаған тартуы еді. Авторы — мүсінші Мұрат Мансұров.
Ескерткіш Жеңіс даңғылы бойындағы «Ақжайық» саябағында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Астана ескерткіштері Санат:Ұлы Отан соғысы ескерткіштері
Сызбанұсқа
Сызбанұсқа - табиғи геологиялық нысанның кішірейтілген масштабта және шартты белгілер арқылы қағаз бетіне түсірілген көлбеу бағыттағы кескіні.
Гипсометрлік сызбанұсқа
Жер қыртысы қимасының зерттеушіге қажетті нақтылы жазықтығын (тау жынысы яки кен қабатының немесе сулы қойнауқаттың табаны яки жабыны, т.с.с.) изогипсалар көмегімен қағаз бетінде кескіндеу. Бұл сызбанұсқаға қосымша ретінде әдетте геологиялық барлау қазындыларының орны және олардың ернеуі мен ұңғысының нақты биіктік көрсеткіштері келтіріледі.
Эргоризонттық сызбанұсқа
Кенорынның геологиялық құрылыс ерекшеліктерін оның әр түрлі деңгейлердегі геологиялық қимасы тұрғысынан ашып көрсететін сызба кескіндер жиынтығы; тау қазындыларының және бұрғылау ұңғымасының көмегімен алынған мәліметтер негізінде жасақталады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Plán (rozcestník) Plan Plan Plan (disambiguation) Plan (desambiguación) Plan Plan Plan Planas Plan Plan Plan (dezambiguizare) План Plan Plan (anlam ayrımı) План
Валюталық түсім
Валюталық түсім / Валюта түсімі — тауарлар мен көрсетілген қызметтер экспортынан (шетке шығарудан), атаулы етілген шетел валютасымен бағалы қағаздар шығарудан, сондай-ақ халықаралық несиеден түскен валюталык ақшалай түсім сомасы. Валюталық түсім жүргізу және билеу тәртібі елдін ұлттық заңдарымен оның ұлттық валютасының режиміне қарай белгіленеді. Мемлекеттік валюталық монополия үстемдік ететін елде Валюталық түсім мемлекеттің қарамағына толық түседі. Толық айырбас- талымды валютасы бар елде Валюталық түсімді тікелей экспортшы билейді. Валютасы шектеулі (валютасы ішінара айырбасталатын) елде Валюталық түсім мемлекет пен экспортшы кәсіпорындар арасында бөлінеді. Вaлюталық жалпы (брутто) түсім және валюталық таза (нетто) түсім түрлеріне ажыратылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Ле-Сулье
Ле-Сулье (Le Soulié) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 40,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34305, пошта индексі — 34330.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Бен Аффлек
Бенджамин Геза «Бен» Аффлек-Болдт (Benjamin Geza «Ben» Affleck-Boldt; 15 тамыз 1972, Беркли, Калифорния, АҚШ) – америкалық актер, сценарийші және кинорежиссер. Өзінің жақын досы Мэтт Деймонмен бірге «Ақылды Уилл Хантиг» картинасының сценарийін жазады. Осы картина арқылы өздеріне кино әлеміне жол ашады. 2005 жылы Дженнифер Гарнерге үйленеді. Екі қызы бар.
Сыртқы сілтемелер
Интервью:
Санат:Оскар сыйлығының иегерлері Санат:BAFTA марапаты иегерлері Санат:Сезар сыйлығының иегерлері Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері Санат:Сатурн сыйлығының иегерлері
Әбу Саийд Абдаллаһ әл-Бәйзауи
Әбу Саийд Абдаллаһ әл-Бәйзауи, Әбу Сайид Абдаллаһ бин Мұхаммед бин Әли Әбу-л-Файр әд-Дин әш-Ширази әл-Бәйзауи (т. ж. б. — деректерде әр түрлі көрсетіледі: 1282; 1286; 1291/99, 1310, 1326) — хадисші, тіл маманы, заңгер, философ, тарихшы. Ширазда, Тебризде қазы болған. Ол “Әнуар әл-тәнзил уә асрар әл-тә уил” (“Дүниенің аян беруі және түсінік сырлары”), “Минһадж әл-усул ила ул-усул” (“Заңтану негіздерін білу жолы”), “Низам әл-тауарих” (“Жүйелі баяндаудың тарихы”) аталатын т.б. бірқатар еңбектер жазған. Соңғы еңбекте “Евфраттан Жейхунға және араб иеліктерінен Ходжент маңына дейін созылған Иран жерінің билеушілері мен патшалар әулеті тарихының қысқаша шежіресі” баяндалған. Шамамен 1275 — 76 ж. жазылған бұл шығарма:
Дереккөздер
Санат:XIV ғасыр Санат:Мұсылман заңгерлер Санат:Мұсылман тарихшылар Санат:Философтар
Дискіенгізгі
нобай| Дискіенгізгі — белгілі тұрпаттағы дискінің құрамын оқу мен жазу үшін пайдаланылатын жадтау құрылғысы.
Дискіенгізгілер бірнеше түрге бөлінеді:
Санат:Ескірген технологиялар
Ервинг (Массачусетс)
Ервинг (Erving) — Массачусетс штатының Франклин округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 467 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 37.3 км² шамасында. FIPS коды — 25-21780.
Монмор (Од)
Монмор (Montmaur) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11252, пошта индексі — 11320.
Илькирш-Граффенстаден
Илькирш-Граффенстаден (Illkirch-Graffenstaden) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,21 км² шамасында.
Монмор (Од)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Илькирш-Граффенстаден
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
IC 4367
IC 4367 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 50266, ESO 325-51, MCG -6-31-21, IRAS14025-3857.
Сыртқы сілтемелер
IC 4367 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Олимпиялық (белгі) эмблема
thumb|right|200px|Олимпиялық (белгі) эмблема Олимпиялық (белгі) эмблема, ХОК бекіткен, өзара айқастырылған түрлі-түсті бес шығыршықтан тұрады. Жоғарғы жағында көк, қара, қызыл үш, төменгі жағында сары, жасыл, екі шығыршық. Олимпиялық белгіге SITIUS, ALTUS, FORTUS! "Тезірек, биігірек, күштірек " деген ұран да енді. әрбір ойындардың өзіне тән белгісі болады. Мұнда міндетті түрде белгіленетін бес шығыршықтан басқа ойындардың өтетін жылы, ойындар өтетін қаланың белгісі көрсетіледі. Мысалы, Рим олимпиадасында қаншық қасқырдың емшегін еміп тұрған Ромул мен Рем, Мехико олимпиадасында ацтектердің күнтізбесі бейнеленген.
Дереккөздер
Санат:Олимпиада ойындары
Андий-цез халықтары
Андий-цез халықтары — Ресейдегі халықтар тобы, Батыс Дағыстандағы жергілікті халықтар. Жалпы саны 48 мыңға жуық адам (2010). Екі топ - Анд және Цез - өздерін аварлармен туыс ретінде санайды.
Тілі
Солтүстік Кавказ отбасының Нах-Дағыстан тобындағы Анд және Цез топшаларының тілдері, көпшілігі диалектілерге бөлінеді. Авар және орыс тілдері де кең таралған.
Діні
Діни ұстанымы - мұсылман-сүнниттер.
Кәсібі
Цез халықтарының негізгі кәсібі мал шаруашылығы, ал Анд халықтары егіншілік пен мал шаруашылығы (ботлихтер арасында бау-бақша). Олардың бір бөлігі жазықтарға (Хасавюр, Кизилюрт және басқа аудандар) көшіп, онда шаруашылықтың жаңа салаларын, атап айтқанда жүзім шаруашылығын игерді. Дәстүрлі қолөнер - биязы маталар тігу, жүннен тоқылған аяқ киімдер  жасау т.б.
Дәстүрлі баспаналары тастан жасалған тұрғын үйлер (мысалы, багулалар, тиндалдар, ботлихтер екі қабатты үйлер, қалғандары көбінесе ауласы бар бір қабатты үйлер).
Дереккөздер
Санат:Ресей халықтары Санат:Дағыстан халықтары
Деневр (Мёрт және Мозель)
Деневр (Deneuvre) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54154, пошта индексі — 54120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 549 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары