cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қиылысты лицензия
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Кота
Кота (Cota) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Визеу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 281 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Пьетра-ди-Верде
Пьетра-ди-Верде (Pietra-di-Verde) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,79 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 120 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Тілеубай (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 245 адам (122 ер адам және 123 әйел адам) болса, 2009 жылы 264 адамды (133 ер адам және 131 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
1366 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1366 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1366 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Салмақтық анализ
Салмақтық анализ - бастапқы заттан элемент күйінде немесе құрамы белгілі қосылыс түрінде бөлініп алынған компонеттің дәл массасын өлшеп табуға негізделген сандық анализ әдістерінің бір түрі. Салмақтық анализдің тұндыру және айдау әдісі бар. Тұндыру әдісінде навесканың біраз мөлшерін өлшеп алып, суда ерітеді. Анықталатын элементті немесе ионды тиісті реактив жәрдемімен ерітіндіден тұнбаға түсіреді.
Санат:Химия
Фарадей заңы
Фарадей заңдары — электролиздер арқылы электр тогы өткенде электродтарда бөлінетін не ыдырайтын заттардың мөлшерін (массасын) анықтайтын электролиз процесінің негізгі заңдары. Ол заңдарды 1833 — 34 ж. ағылшын ғалымы М.Фарадей ашқан. Фарадейдің 1-заңы былай тұжырымдалады: Электролит арқылы ток өткенде электродта бөлініп шыққан заттың массасы (т) ток күшіне (Қ) және ток жүрген уақытқа (t) пропорционал, яғни т=kҚt, мүндағы k — электролиттегі заттың электрхимиялық эквиваленті деп аталатын пропорционалдық коэффициент Фарадейдің 2-заңы электрхим. эквиваленттің шамасын анықтайды: k=1M/Fn=A/F, мұндағы п — ионның заряды (валенттігі), A=kFz, электролиттегі заттың химиялық эквиваленті, яғни элементтің электрхимиялық эквиваленті оның химиялық эквивалентіне пропорционал. Фарадей заңының математикалық өрнегі электролиз кезінде бөлінетін заттың массасын, электрхимиялық және химиялық эквиваленттерін дәл анықтау үшін пайдаланылады.
Санат:Электрлік Санат:Электрохимия
Андрей Анатольевич Богомолов
Андрей Анатольевич Богомолов 11 сәуір 1977, Семей, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы.
Клубтық
Семей футболының түлегі. 1993 жылы "Елім-ай" сапында өнер көрсете бастады. Тоғыз маусым ойнап, үш рет Қазақстан чемпионы атанды.
2002 жылы астаналық "Жеңіске" ауысып, бір маусым ойнады да, келесі жылы қайтадан туған клубына оралды.
2004 жылы "Қайратқа" ауысты. "Қайрат" сапында жүріп УЕФА Чемпиондар лигасының іріктеуіне қатысты.
2007-2009 жылдары "Ақтөбеде" ойнады. 2007 жылы 2 тамызда еурокубоктердегі жалғыз голын сырт алаңда "Маттерсбург" қақпасына енгізді. Бұл ойында "Ақтөбе" 2:4 есебімен ұтылып, жарыстан шығып қалды.
Ұлттық құрама
2002 жылы 7 шілдеде Алматыда өткен Эстонияға қарсы жолдастық кездесуде ұлттық құрамадағы дебютін өткізді (1:1).
2003-04 жылдары Леонид Пахомовтың кезінде жолдастық кездесуге шақырту алып, төрт ойында құрама намысын қорғады. Пахомов кеткесін құрамада ойнаған жоқ. Соңғы ойынын 2004 жылы 21 ақпанда Кипрге қарсы өткізді (1:2).
Орынбасу реакция
Бұл реакция типіне жай заттар мен күрделі заттардың әрекеттесіп, жаңа жай және күрделі заттар түзуі жатады. Оған темір шегіні мыс хлоридінің ерітіндісін батырғанда жүретін химиялық реакция мысал бола алады. Көкшіл ерітіндідегі мыс атомы темірдің әсерінен ығысып шегенің бетіне қонады. Ал ерітіндінің бастапқы көкшіл түсі солғын тартып, жачылдау түске айнала бастайды, өйткені түзілетін өнім – темір хлоридінің түсі жасылдау. Олай болса, химиялық реакция теңдеуін былайша қрнектеуге болады:
Андрей Анатольевич Богомолов
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары Санат:Жеңіс ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Сұңқар ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары
Орынбасу реакция
=Дереккөздер= Химия 8 сынып оқулығы
LaFerrari
LaFerrari (сондай-ақ Ferrari F70/F150 белгілі) — гибридтік суперкар, италиялық Ferrari фирмасының бірінші сериялық гибридтік автомобилі. Шектеулі сериясымен 2013 жылы шығарылды.
Жабрей-ле-Борд
Жабрей-ле-Борд (Jabreilles-les-Bordes) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87076, пошта индексі — 87370.
LaFerrari
Шанақ
LaFerrari негізінде карбон материалдың 4 түрінен тұратын монокок жатыр және массасы 70 кг Enzo-ға  қарағанда 20%-ға жеңілірек, компанияның Scuderia Ferrari — жарыс бөлімшесімен әзірленген. Шанақ аэродинамикасын көбейтетін керекті уақытта қысқыш күшін ұлғайтатын белсенді элементтер қамтамасыз етеді. Ізбасарымен Салыстырғанда шанақты бұрау қаттылығы 27% - ға артты, ал иілу — 22%. Масса қатынасы 41 / 59 % құрайды, артқы ості артық салмағы бар етіп компания арнайы жасап шығарған, осындай арақатынасты оңтайлы деп тапқан. Сондай-ақ, ауырлық орталығы, 35 мм-ге төмендеді.
Жабрей-ле-Борд
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 272 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,28 адам/км².
LaFerrari
Аспа және тежегіштер
Алдынан LaFerrari екі көлденең сырықты аспа, артында — көп көлденең сырықты аспа. Белсенді амортизаторлар құрамында қос соленоидтар және магнетореологиялық сұйықтық бар. Жақсы басқарылуын қамтамасыз ететін электронды-басқарылатын артқы дифференциал E-Diff 3, тайғанауға қарсы жүйесі және электрондық орнықтылық бақылауы  бар. Басқа да көптеген суперкары, LaFerrari көлемі 398 мм алдыңғы және артында 380 мм карбон-керамикалық Brembo тежегіштерімен жабдықталған. Шиналар — Pirelli P-Zero, өлшемі алдында 265/30 R19 және артында 345/30 R20 .
Жабрей-ле-Борд
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
LaFerrari
Қозғалтқыш және БӨП
Күш қондырғысын LaFerrari Ferrari FXX алды, алайда, көлемі 6262 см3 12 цилиндрлік атмосфералық бензинді қозғалтқышта, 2 электромотор жұмыс істейді. Бензин қайтарым агрегаты 800 а. к.-мен шектелген, ал күштік қондырғылардың жиынтық қуаты 963 а. к. және 900 Н•М құрайды. Бірінші электромотор 7-жылдамдықты роботталған трансмиссияға кіріктірілген екі Ілінісумен тікелей артқы доңғалақтарға қызмет етеді, екіншісі — қосалқы жабдықтарды нәрлендіреді. Литийлі-ионды аккумуляторлар панельдер еденінде орналасқан және салмағы 60 кг. Олардың зарядтау, егер ол қазіргі уақытта пайдаланылмайтын болса рекуперативтік тежеу және қозғалтқыштың тарту күшін қамтамасыз етеді.
Жабрей-ле-Борд
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
LaFerrari
Динамикалық сипаттамалары және салон
Фьоранон трассасын компанияның әрбір автомобилі жүріп өтеді, LaFerrari кемінде 1 минут 20 секундта өтеді, бұл Enzo Ferrari нәтижесінен 5 секундке жылдам. 200 км/сағ жылдамдықты автомобиль 7 секундте алады, ал 300-ге дейін — 15 секундте.
Сілтемелер
Санат:2010 жж. автомобильдері Санат:Алфавит бойынша көліктер
Электрмагнит
Электрмагнит (электр... және магнит) – сыртына оралған сым арқылы ток жүргенде ферромагниттік өзекшесінде күшті әрі шоғырланған магнит өрісі пайда болатын жасанды магнит. Ол электр машиналары мен аппараттарында, т.б. магнит өрісін жасау үшін қолданылады. Мөлшері өте үлкен Э. зарядты бөлшек үдеткіштерінде пайдаланылады. Тұрақты ток Э-інің магнит өткізгіші құйма болаттан, ал айнымалы ток Э-інікі электртех. болаттан дайындалады.
Санат: Магниттер Санат: Физика
Александр Дмитриевич Авдеев
Александр Дмитриевич Авдеев (1888 жылы туған, Премь губерниясының Осин уезі) – совет мемлекеті және партия қайраткері. 1905 жылдан Компартия мүшесі. Қазан революциясы мен азамат соғысына қатысты. РК (б) П ОК-ның Қазақстан партия ұйымын нығайтуға жіберген партия қызметкерлерінің бірі. 1920 жылы Қырғыз (Қазақ) революциялық-соғыс комитетінің және РК (б) П Қазақ облысы Бюросының мүшесі. 1920 – 24 жылдары Қазақ облысы Соғыс халық комиссары. РК (б) П-нің қазақстандық 1, 2, 3-конференцияларының делегаты болып, облыстық партия комитетінің құрамына және президиум мүшелігіне сайланды. Советтердің Бүкіл қазақстандық І-съезінің делегаты, Қазақ Орталық Атқару Комитетінің (ОАК) мүшесі, РК (б) П 12-съезінің делегаты. 1924 жылы қыркүйекте РК (б) П ОК қарамағына шақырылды. Мұнан кейінгі өмірі жайлы деректер белгісіз.
Дереккөздер
Санат:1888 жылы туғандар Санат:Қоғам қайраткерлері Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері
Мадилл (Оклахома)
Мадилл (Madill) — Оклахома штатының Marshall округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3781 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.6 км² шамасында. FIPS коды — 40-45750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Айлигенберг
Айлигенберг (Heiligenberg) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67188, пошта индексі — 67190.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Жылтырату тампоны
Жылтырату тампоны (Әрлеу тампоны) (Тампонполировальный) — бөлшектерді қүрастыру процесі кезінде жылтыратуга арналған микроүнтақты қажақ жағылған киіз немесе матадан жасалған материал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Жария құқық
Жария құқық — бұл мемлекеттік істер саласы, яғни, мемлекеттің билік пен бағыныштылық, субординация негізінде құрылған барлық жария институттарының жария билік ретіндегі құрылысы мен қызметі.
Дереккөздер
Санат:Құқық
Буль-Кайпан
Буль-Кайпан — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Буль-Кайпан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 737 адамды құрады. Пошта индексі — 452848, ОКАТО коды — 80250820001.
Кластық құрылым
Кластық құрылым – сынықты шөгінді тау жыныстары құрылымының жалпылама аты. Сынықтарының ірілігіне қарай псефиттік, псаммиттік,алевриттік,пелиттік түрлері бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Садық ахун
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Жалға беру
Жалға беру (arrendare жалға беру) — мүлік (жер, т.б.) иесінің өз мүлкін басқа кісіге өзара келісім бойынша, ақыға уақытша пайдалануға беруі.
Жалгерлік — шаруашылықты жүргізудің бір формасы. Мұнда жалға беруші мен жалгер арасындағы шарт негізінде жалгерге жерді, табиғат қорларын, кәсіпорындарды, олардың бөлімшелерін уақытша пайдалануға, сондай-ақ, дербес шаруашылықты жүргізуге қажетті басқа да мүліктерді белгілі бір мерзімге тиісті ақысын төлетіп иеленуге және пайдалануға береді.
Жалға беру шаруашылықтың барлық салаларында кеңінен тараған және меншіктің барлық түрлерінде қолданылады.
Жалға берушілер ретінде — меншік иелері атынан мүлікті Жалға беруге өкілетті орындар мен ұйымдар болуы мүмкін.
Жалгер бола алатындар — заңды құқықты мекемелер мен кәсіпорындар, жеке тұлғалар, бірлескен кәсіпорындар, басқа мемлекеттер мен халықар, ұйымдардың қатысуымен құрылған ұйымдар мен бірлестіктер, сондай-ақ, басқа мемлекеттер мен халықар ұйымдардың өздері жалгер бола алады.
Жалгерлер еріктілік негізінде ассоциациялар, одақтар, консорциумдар, концерндер, т.б. бірлестіктер құрады, олардың қызметін қаржыландырады және қабылданған жарғыға сәйкес олардың құрамынан еркін шыға алады. Қазақстан Республикасында жалға беру арнайы заңдармен реттеледі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Оғыз тілі
Оғыз тілі, көне заманда түркі тайпалары арасында кең тараған, қазір өлі тіл саналады. Тарихи еңбектерде кейде ғұз тілі, ұз тілі деп те аталған. 7 – 8 ғасырларда балбал, сынтастарда жазылған көне түркі жазба ескерткіштерінің Селенга және Орхон бойынан табылған бір тобы (Онгин, Құтлық қаған, Күлтегін, Тоныкөк) осы оғыз тілінде жазылған. 11 ғасыр жәдігерлігі М.Қашқаридың “Диуани лұғат ат-түрк” еңбегінде бұл тіл ерекшелігінің көбірек сақталғандығы байқалады. Оғыз тілі, әсіресе, қыпшақ тіліне жақын келіп, түрікмен, Әзірбайжан, гагауыз, түрік, т.б. тілдердің қалыптасуына негіз болған.
Көне оғыз тілінің өзіне ғана тән фонетика және грамматика ерекшеліктері болды. Олар фонетикада:
Грамматикада:
Дереккөздер
Санат:Өлі тілдер
Бағдад Омарқызы Сүлеева
Сүлеева Бағдад Омарқызы [1947 ж.т., Сверлов(қазіргі Байзақ) ауд.] - ғалым, медицина ғылымының докторы(1995). 1971 жылы Алматы медицина институтын бітірген.
Еңбек жолы
1971-79 ж. Қазақстан ҒА көз аурулары ғылымдарын зерртейтін институтта кіші, аға ғылымының қызметкер, 1985-89 ж. бөлім бастығы, 1989 ж. осы институт директорының ғылыми жұмыстар жөніндегі орныбасары. 100-ден аса ғылыми еңбектірдің авторы.
Дереккөздер
Тұлғалар
Санат:1947 жылы туғандар
Авель
Дереккөздер
Санат:Мифология
Ямбо-То-Се
Ямбо-То-Сё — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лапко-Се өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
NGC 7356
NGC 7356 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 4 қазанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7356 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69530, UGC 12159, MCG 5-53-10, ZWG 495.14, NPM1G +30.0479.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
IC 3367
IC 3367 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40812, ZWG 158.109, NPM1G +27.0364.
Сыртқы сілтемелер
IC 3367 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Амангелді Құрбанұлы Саданов
Аманкелді Құрбанұлы Саданов (28 мамыр 1951 жыл, Талап ауылы, Жаңақорған ауданы, Қызылорда облысы) — жалпы микробиология, микроорганизмдер экологиясы және топырақ биотехнологиясы салалары бойынша ірі ғалым. Биология ғылымдарының докторы, профессор, академик. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Микробиология және вирусология ғылыми-өндірістік орталығының бас директоры.
Білімі, қызмет жолы мен еңбектері
Н.В. Гоголь атындағы Қызылорда педагогика институтының (қазіргі Қызылорда Мемлекеттік университеті) биология факультетінің түлегі. Ленин атындағы Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының Шығыс бөліміне қарасты В.Р. Вильямс атындағы Қазақ егіншілік ғылыми-зерттеу институтының аспирантурасын және Мәскеу қаласындағы М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің топырақ биологиясы кафедрасының докторантурасын бітірген. 1982 жылдан 1994 жылға дейін ҚазССР ҒА Микробиология және вирусология институтында еңбек етті. А.Қ. Саданов кандидаттық (1984) және докторлық (1995) диссертациялық жұмыстарының зерттелуі барысында Қазақстан үшін ең маңызды жаңа ғылыми бағыт – топырақ биотехнологиясын және топырақ микробиологиясын зерттейтін ғалымдарды біріктіре отырып, ғылыми өз мектебін қалыптастырды.
1994 жылдан бастап А.Қ. Саданов Қазақ ауыл шаруашылығы институтының экология кафедрасының профессоры (1994-1995) қызметіне ауысып, одан кейін аталған кафедраның меңгерушісі (1995-2001) болып қызмет етті (кейіннен – Қазақ Ұлттық аграрлық университеті).
2004 жылы ҚР Үкіметінің Қаулысымен құрылған ҚР Білім және ғылым министрлігіне қарасты «Биологиялық зерттеу орталығы» РМК Бас директоры болып тағайындалды. Орталықтың құрамына биология саласы бойынша 9 ғылыми институттар енді. Аталған орталық жоғары оқу орындары мен биологиялық ғылыми-зерттеу институттарының ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру және үйлестірумен айналысуды қамтамасыз етті.
1998 – 2010 жылдары аралықтарында А.Қ. Саданов Қазақ ұлттық аграрлық университеті мен Микробиология және вирусология институты жанындағы кандидаттық, кейіннен докторлық диссертация қорғау жөніндегі диссертациялық кеңестің төрағасы болып сайланды.
2010 жылы А.Қ. Саданов ҚР БҒМ Ғылым комитетінің «Микробиология және вирусология институты» РМК-на Бас директор болып тағайындалды, ал 2018 жылдың мамыр айынан бастап «Микробиология және вирусология ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС (бұдан әрі – Орталық) құқықтық мұрагері болып табылады.
А.Қ. Саданов жалпы микробиология, микроорганизмдер экологиясы және топырақ биотехнологиясы салаларының ірі маманы бола тұра, микробиология мен вирусологияның түрлі маңызды бағыттары бойынша да іргелі және қолданбалы зерттеулерін дамытуға ерекше назар аударды. Бұнымен қоса, А.Қ. Садановтың ғалым және Орталықтың Бас директоры ретінде басты ұстанымдарының бірі «ғылыми зерттеу – технологияны әзірлеу – өндіріске енгізу және оларды коммерцияландырудың» толық циклін жүзеге асыру. Бұны толықтай жүзеге асыру үшін Орталық жанынан ең жоғары заманауи технологиялық жабдықтармен жабдықталған биологиялық және медициналық препараттар шығаратын «Өнеркәсіптік микробиология» микробиологиялық зауыты ашылды. Республикамызда алғаш рет А.Қ. Садановтың тікелей жетекшілігімен ауыл шаруашылығы, қоршаған ортаны қорғау, медицина және ветеринария салаларына арналған 8 жаңа отандық биопрепараттардың («Ризовит-АКС» биотыңайтқышы, «Фосфобацирин-АС», «Фитобацирин», «Казбиосил» биопрепараттары, «Полилактовит» пробиотигі, «Бентобак» пробиотикалық азықтық қоспасы, «Бакойл-KZ» препараты, «Розеофунгин-АС» антибиотигі) технологиялары әзірленіп, олардың өндірісі ұйымдастырылды. Жыл сайын аталған зауыттан 40-50 тонна әртүрлі биопрепараттар шығарылып, сатылымға жіберіліп отыр.
Көп жылдық жүргізіп келген іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулерінің нәтижелеріне көз жүгіртсек, оның авторлығымен 1036 ғылыми еңбектері жарық көрген, оның ішінде 620 ғылыми мақалалары, 24 монография, жоғары оқу орындарына арналған 39 әдістемелік құралдары мен оқулықтары даярланып, 155 авторлық куәлік пен патент, тауар белгілері алынған. Оның жетекшілігімен 40 кандидаттық және 17 докторлық диссертация қорғалды.
А.Қ. Саданов Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясы президиумының мүшесі және академигі, Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссияның мүшесі және ҚР Үкіметі жанындағы Биологиялық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі қеңестің мүшесі.
NGC 2855
NGC 2855 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 19 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2855 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26483, MCG -2-24-15, UGCA 161, IRAS09190-1141.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Дзевио
Дзевио (Zevio) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Тоскана. Жыл сайынғы мерекесі — 14 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Көп томдық шығармалар жинағы
Көп томдық шығармалар жинағы — 2011 жылы Алматы қаласы «Ел-шежіре» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Қайым Мұхамедханов. Беттер саны — 384.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Ел-шежіре баспасының кітаптары
Шалим (Кама тармағы)
Шалим — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама өзенінің сол жағалауынан 1530 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ралиновци (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5098. ЕКАТТЕ коды — 62133.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Яккун-Ях
Яккун-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің оң жағалауынан 711 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 97 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аяз би (ертегі)
Аяз би - қазақ ертегісі.
Ертегідегі Жаман – қазақ ауыз әдебиетіндегі ел басшысының үлгілі бейнесі. Ол – қарапайым, парасатты, адал, шыншыл, көреген, тапқыр, кішіпейіл, іззетті, көпшіл, қайырымды, қанағатшыл. Бұл қарапайым халық бұқарасының «елді осындай адам басқарса» деген арманынан туған бейне.
Аяз би туралы айтылатын ертегі-аңыздардың бәрінде дерлік Жаман қойшының Мадан хан сынынан өтуі, үйленуі, ханның күншіл, ақылсыз қырық уәзірін өлімнен құтқаруы, оның даналығын, достыққа адал, сертке беріктігін, әділдігін мойындаған хан өз тағын беруі сөз болады. Жаман хан болғаннан кейін де жыртық тоны мен жаман тымағын хан сарайы босағасына ілдіріп қояды. «Кей-кейде хандық тақтың буымен көңілім тасып, асып бара жатқандай болсам, соған көзім түседі де, тез тәубама келемін» дейді екен. Сөйтіп ол жыртық тоны мен жаман тымағын көрген сайын тәубасынан жаңылмай, өзіне-өзі: «Аяз би әліңді біл, құмырсқа жолыңды біл» деп отыратын болған.
Өмірдегі реалды нәрсенің өзін әдейі өзгертіп көрсету – ертегі жанрының өзіндік қасиеті болғандықтан, ертегіші де оның мазмұнын барынша әсірелеп көрсетуге, сырлы да ғажайып етіп көрсетуге күш салады. Мәселен, «Аяз би» ертегісіндегі ханның әлсіз, жоқ-жітік, жаман қойшының ақыл-парасатын мойындап, оған хандық тағын сыйлап беруі өмірде әсте болуы мүмкін емес жағдай. Бірақ ертегіші осылай баяндайды, тыңдаушы оған иланады. Өйткені ертегіні айтушы да, тыңдаушы да өмірде бір рет болса да солай болғанын қалайды, соны армандайды. Қысқасы, Аяз биді өмірде болған тарихи тұлға дегеннен гөрі, халықтың «ел басқаратын адам осылай болу керек» деген арманынан туған  Арман ханы, ел билеушіге тым ертеде ескерткен  халық даналығы мен асқақ мұратының көрінісі деген орынды.
Санат:Әдебиет Санат:Қазақ ертегілері
Чиангмай
Чиангмай - Тайландтың солтүстігінде орналасқан кала.
Санат:География
Электрмагниттік өріс
thumb|right|200px| Электрмагниттік өріс – электр заряды не магниттік моменті бар бөлшектердің өзара әсерін жеткізетін (тарататын) физикалық өрістің бір түрі. Ол координаттардың екі векторлық функциясы – электр өрісінің кернеулігі (Е) мен магнит өрісінің кернеулігі (Н) кейде магнит индукциясы (В) арқылы сипатталады. Электрмагниттік өрістің дербес түріне қозғалмайтын электр зарядының жасайтын таза электр өрісі және тұрақты тогы бар қозғалмайтын өткізгіштердің не тұрақты магниттің жасайтын таза магнит өрісі жатады. Алайда бұл өрістердің әрқайсысы басқа бір инерц. санақ жүйесімен салыстырғанда таза электр өрісі не таза магнит өрісі бола алмайды. Электрмагниттік өріс электр және магнит өрісі деп шартты түрде ғана бөлінеді. Бір-біріне қарағанда әр түрлі инерц. санақ жүйесінде қозғалатын Электрмагниттік өрістің белгілі бір нүктесіндегі Е мен Н векторларының мәні әр түрлі болады. Айнымалы электр және магнит өрістері бір-біріне тығыз байланысты, олар біріге отырып айнымалы Электрмагниттік өрісті құрайды. Қозғалмайтын ортадағы Электрмагниттік өрістің заңдары Максвелл теңдеуімен сипатталады.
Халықаралық құқықтың негізгі қағидалары
Халықаралық құқықтың негізгі қағидалары деп оның негізін, іргесін қалайтын халықаралық құқықтың әмбебап, көпшілікпен мойындалған, негіз қалаушы, императивтік нормаларын айтады.
Дереккөздер
Санат:Құқық
Қызылтаң (ортағасырлық қала орны)
Қызылтаң, қақпақ – ортағасырлық қала орны. Қазығұрт ауданы Қақпақ ауылының оңтүстік шығыс жағындағы биік жотаның бауырында. 1982 ж. Шымкент педагогикалық институтының археологиялық отряды (жетекшісі А.Н. Подушкин), 1992 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясының Келес отряды (жетекшісі Д.А. Талеев) зерттеген. Түрік дәуірінде гүлденіп тұрған бұл қала Шаш пен Исфиджабтың арасын байланыстыратын сауда жолының бойындағы шекаралық бекет қызметін атқарған. Араб деректерінде Келес өзенін бойлай Сабылық немесе Сайлық тауынан Сырдарияға дейін салынған қорғаныс дуал болғандығы айтылады. В.В. Бартольдтың пікірінше бұл дуал Қызылтаң маңынан өткен. Ал түрік және араб деректерінде жиі айтылатын темір қақпа, яғни Шаштан шығысқа қарай шығатын қақпа сол дуалдың бойында, осы қаланың тұсында болса керек. Өйткені Ташкент пен Сайрамның, кейіннен Шымкенттің арасындағы негізгі байланыс жолы 20 ғасырдың 50-жылдарына дейін Шыршық, Қызылтаң, Тұрбат, Алтынтөбе, Бекларбек ауылдары арқылы өткендігін жергілікті тұрғындар растайды. Шығыстан батысқа қарай созылған қаланың орталық бөлігінің ауданы 110х75 м, биіктігі 10–11 м. Батыс және солтүстік жағы тік. Солтүстік-батыс жағынан кіретін қақпаның екі шетінен салынған мұнаралардың орындары сақталған. Қызылтаң шахристаны қамалды үш жағынан (шығыс, оңтүстік, батыс) қоршап жатыр. Жер қазу, үй салу жұмыстары кезінде оның көптеген бөліктері бұзылған. Жалпы ауданы 2–3 га. Шахристан сыртында қарапайым халық тұрған қаланың бөлігі, рабаттың құрылыс қалдықтарының бедерлері де жақсы сақталған. Қызылтаңның жобасын түсіру барысында жиналған заттардың сипаты 6–13 ғасырлар арасында мұнда қалалық мәдениет өркендегенінен хабар береді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Түркістан облысы
Экономикалық бостандықтың конституциялық кепілдіктері
Экономикалық бостандықтың конституциялық кепілдіктері – Қазақстан Республикасының Конституциясында көзделген еркін экономикалық қызметтің болуы мен дамуын қамтамасыз ететін заңи қағидалар, тәсілдер мен құралдар кешені. ҚР Конституциясына сәйкес әркімнің кәсіпкерлік қызмет және заңда тыйым салынбаған басқа да экон. Қызмет үшін өзінің қабілет-қарымы мен мүлкін еркін пайдалануға құқығы бар. Монополиялауға және жосықсыз бәсекеге бағытталған экон. Қызметке жол берілмейді. Жеке меншік құқығы заңмен қорғалады. Әркім меншігінде мүліктің болуына, оны жеке дара да, басқа тұлғалармен бірлесіп те иеленуге, пайдалануға, билеуіне құқылы. Жеке адамның мүлкін соттың шешімінсіз ешкім де айыра алмайды. Тек алдын ала және тең бағамен орны толтырылған жағдайда ғана мемлекеттің мұқтаждары үшін мүліктен мәжбүрлеп айыруға болады. Мұралану құқығына мемлекет кепілдік береді. Азаматтар және олардың бірлестіктері жерді меншіктенуге құқылы. Жерді және басқа табиғат ресурстарын меншіктенушілер олардың осы меншіктенуі қоршаған ортаға зиян келтірмейтін болса және өзге тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзбайтын болса, оларды иеленуіне, пайдалануына және оларға өкім жүргізуіне болады. Жерді пайдалану шарттары мен тәртібі Қазақстан Республикасының Жер кодексі негізінде айқындалады. Қазақстанда адамның және азаматтың құқықтары мен бостандығын, соның ішінде экон. Құқықтары мен бостандығын да мемл. Қорғауға конституциямен кепілдік берілген. Әркім өзінің құқықтары мен бостандықтарын заңда тыйым салынбаған барлық тәсілдермен қорғауға құқылы. Конституциялық құқықтар мен бостандықтар сот арқылы қорғалады. Мемл. Билік органдары мен жергілікті өзін өзі басқару органдарының, қоғамдық бірлестіктер мен лауазымды адамдардың шешімдері мен әрекеті (әрекетсіздігі) жөнінде сотқа шағынуға болады. ҚР-ның халықар. Шарттарына сәйкес әркімнің құқықты қорғаудың мемлекет ішіндегі барлық құралдары сарқылған жағдайда адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғау жөніндегі мемлекетаралық органдарға жүгінуге құқығы бар. Әркім мемл. Билік органдары немесе олардың лауазымды тұлғалары заңсыз әрекетпен (әрекетсіздікпен) келтірген зиянның өтемін алуға құқылы.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Хайлэй (Айдахо)
Хайлэй (Hailey) — Айдахо штатының Блейн округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 8.2 км². FIPS коды — 16-34390.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 6200 адамды құрады.
Полерн
250px|thumb|Картада орналасуы Полерн (Pohlern) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Тун округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 259 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.67 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 936, пошта индексі — 3638.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Омбрадос
Омбрадос (Hombrados) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сеньорио-де-Молина ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 32 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 38,04 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Табарц (Тюринген орманы)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4031 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 67 064. Муниципалитеттің басшысы — Маттиас Клем.
1367 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1367 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1367 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мух
Мух (Much) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Рейн-Зиг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 14893 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 78,08 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 82 036. Муниципалитеттің басшысы — Альфред Хас.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Салма алу
Салма алу - қазақтың ертеден белгілі ұлттық ойынының бірі. Салма алу сарбаздарды шабандоздыққа, ептілікке үйрету әдісі ретінде шыққан.Бұл ойында қошқар не тайынша денесі, салмағы сондай ауыр зат салынған қап қазылған шұңқырға тасталады. Бұл салма деп аталады. Жігіттер шауып келе жатып салманы іліп алып кетуге тиіс. Аттың шабысын бәсеңдетуге тізгінін тежеуге, тоқтатуға болмайды.
Санат:Ұлттық ойындар Санат:Мәдениет
Одақ
Одақ – 1) әлеуметтік топтардың, жеке адамдардың бірлестігі; 2) мемлекеттік бірлестік (мысалы, бұрынғы Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы, АҚШ, Чехословакия, Югославия, т.б.); 3) қоғамдық бірлестіктер [саяси партиялар, кәсіподақтар, шығармашылық (мысалы, Жазушылар одағы, Суретшілер одағы, Сазгерлер одағы)]; 4) ортақ бір мақсатқа арналған келісім, шарт (мысалы, Антанта, НАТО, Еуроодақ, т.б.).
Босорока
Босорока (Bossoroca) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санту-Анжелу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 652 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 596,22 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1965 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Талапты ауылдық округі
Талапты ауылдық округі – Түркістан облысы Отырар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Көкмардан, Шытты, Сарыкөл, Ынталы ауылдары кіреді. Орталығы – Көкмардан ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5245 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Отырар ауданы ауылдық округтері
Кора (Армамар)
Кора (Армамар) (Coura (Armamar)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Армамар муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 65 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,17 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Тырду немесе балшықшы құстар
Тырду немесе балшықшы құс – мамандар бұл құсты бір есе балшықшыларға, біресе дуадақтарға жатқызады. Шындығында екі отрядтың да белгілері бар. Бұл дене пішіні орташа құс (салмағы 300-400 грамм). Кішкенек дуадаққа ұқсастығы үлкен бадырайғын көздері бар. Күндіз ашық жерде жатады, қауырсынының теңбілді қоңыр сұр бояуы сыртқы ортамен бірдей болып тұтасып кеткендіктен, тек, үлкен сары көзінен ғана жақын жерден байқауға болад. Күндіз тыныш, бірақ түнде, әсіресе күйлеу кезеңінде, жиі шыңқылдаған дыбыс шығарады. Жақсы ұшады, бірақ ұшар алдында дуадақтар секілді екпін алады. Жәндіктермен қоректенеді, сонымен қатар кесірткелер мен ұсақ кеміргіштерді де ұстайды. Үнемі суатқа ұшады. Жеке жұп болып қоныстанады, тек Маусымдық ұшу кезінде топқа жиналады. Екі қоңыр теңбілді жұмыртқаларын топыраққа, ешқандай шұңқырсыз салады. Аналығы басады, аталығы жақын жерде жүріп қауіп төнсе ескертеді. Мұндай жағдайда аналығы жиырма – отыз метр ұядан кетіп, сонан соң ұшады.Қазақстанға ұшып келіп, Қазанда ұшып кетеді.
Санат:Татреңтәрізділер
Файстриц-Книттельфельд
Файстриц-Книттельфельд (Feistritz bei Knittelfeld) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Книттельфельд округінің құрамына енеді.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Ринг (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Винцирль-Оллерн
Винцирль-Оллерн (Wienzierl bei Ollern) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Йозеф Унглер округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6866 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 61.59 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — TU, ресми идентификациялық коды — 3 21 31.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Унглер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Александр Владимирович Багрянцев
Александр Владимирович Багрянцев - 1974 жылы 20 қаңтарда Алматы қаласында туған. Орыс.
Әкесі - Багрянцев Владимир Анатольевич, электр орамашы. Анасы - Багрянцева Галина Александровна, бухгалтер.
Әскери атағы - сержант. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Ең керемет». Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия. Үйленген. Жұбайы - Здор Маргарита Викторовна, режиссер. Ұлы - Здор Федор Олегович (1992 жылы туған); Қыздары - Багрянцева Апександрина Апександровна (1999 жылы туған), Багрянцева Маргарита Апександровна (2001 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:1974 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан актерлері
Варакошка
Варакошка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Варакша өзенінің оң жағалауынан 8,1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 5,100 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кострома облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Мангум (Оклахома)
Мангум (Mangum) — Оклахома штатының Greer округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3010 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.5 км² шамасында. FIPS коды — 40-46050.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Ойл сервис компани ЖШС
«Ойл сервис компани» ЖШС – «Маңғыстаумұнайгаз» акционерлік қоғамының сервистік қызмет көрсететін кәсіпорны. 2001 жылдың наурыз айында үш мекеменің – «Бұрғышы», «Шегендеу», «Ұңғымаларды күрделі жөндеу және химияландыру» мекемелерінің қосылуы негізінде құрылды. Әрқайсысының ұзақ жылдық тарихы бар бұл ұжымдар Маңғыстау түбегінің мұнай кен орындарын ашып, игеруде өз үлестерін қосты. Атап айтқанда, Жетібай, Асар, Шығыс Жетібай, Оңтүстік Жетібай, Қаражанбас, Қаламқас, Құмкөл, т.б. кен орындары осы ұжымдардың күшімен қазылып игерілді. Серіктестік Қаламқас пен Жетібай кен орындарындағы жұмыстарды «Жетібай Сервис» және «Қаламқас Сервис» екі өндірістік басқармасы арқылы атқарады. Әр басқармада ұңғымаларды күрделі жөндеу, жер асты жөндеу, бұрғылау, технологиялық көлік автотізбектері, мұнай өндіру процестерін технологиялық химияландыру цехы, орталық өндірістік қамту базасы жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кәсіпорындары Санат:Маңғыстау облысы
Жабайы алма ағашы
Жабайы алма ағаштары арасында Недзвецкий алмасының – Орта Азиядан тараған, бөрікбасы шатыр тәріздес, қызыл түсті әдемі жапырақтары бар, тек қана сәндік, балды, аязға және құрғақшылыққа төзімді түрлері бар.Айтарлықтай мол гүлдеуі және жеміс беруі бұл алма ағашын көгалдандыруда және бағбандықта баға жетпес өсімдікке айналдырады.
Жабайы алма ағаштары мыңдаған жылдар бойында экологиялық күрделі тау жағдайында дамығандықтан, мәдени сұрыптарды қалпына келтіру және олардың өнімділігін арттыру жолында алғашқы селекциялық материал ретінде жоғары бағаланады. Тянь – Шаньның аз зерттелген шатқалдарында селекция үшін таптырмайтын, әлі де аз зерттелген түрлері өсіп тұр.
Ортаазиялық аймақта жабайы алма ағаштары негізінен Тянь-Шаньда өседі. Оны көбіне батыс Тянь-Шаньнан, Іле және Жоңғар Алатауынан кездестіруге болады.
=Дереккөздер= Химия 8 сынып оқулығы
1368 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1368 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1368 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Прибрежный ауылдық округі
Прибрежный ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Прибрежное, Тепличное, Шаховское ауылдары кіреді. Орталығы – Прибрежное ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2696 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы ауылдық округтері
Бала құқықтары мен бостандықтарын қорғау жөніндегі халықаралық ұйымдар
Бала құқықтарын қорғаудың арнайы халықаралық тетіктері мен құралдары бар. БҰҰ-ның жанында Балалар қоры (ЮНИСЕФ) құрылған, ол бүгінгі таңда балаларға халықаралық көмек көрсетудің басты тетігі болып отыр.
Қазақстанда С. А.Назарбаеваның басшылығымен “Бөбек” балалар қоры құрылған, ол бала құқықтарын қамтамасыз етумен айналысады.
Дереккөздер
Санат:Құқық
Екіжүзді (DC Comics)
Екіжүзді (Two-Face) — DC Comics әлеміндегі супержауыз, Бэтменнің жауы. Оның басқа кейіпкерлерден айырмашылығы: 1) бетінің сол жағы толықтай күйіп кетті; 2) ол барлық мәселелерді күміс тиын лақтырумен шешеді. Тиынның бір жағы өзі секілді күйіп кеткен. Тиынды өз құрбанының тағдырын шешу үшін лақтырады: егер күйген жағы түссе — өлім, егер күймеген жағы түссе — бәрі бір өлім, бірақ созылмалы өлім болуы мүмкін. Екіжүздінің барлық нәрселері екіжақты: беті, шашы, денесі, киімі, тиыны, тіпті мінезі (кей кезде жақсылық жасайды, кей кезде жауыздық танытады).
Екіжүзді IGN бойынша "Комикстардың 100 үздік жауыздары" рейтингісінде 12 орын алады.
Компьютерлік ойындарда
Санат:DC Comics кейіпкерлері Санат:DC Comics суперзұлымдары Санат:1942 жылы пайда болған комикс кейіпкерлері
Оғыздар
thumb|right|400px|Оғыздар. Каспий мен Арал теңізі аралығындағы алқапта Оғыздар  (ежелгі түркіше – оғуз; қазақша – оғыз) —— орта ғасырларда Орталық Азияда өмір сүрген түркі тілдес тайпалар. Оғыздар атауын бірқатар зерттеушілер алғашқыда «тайпалар», «тайпалар бірлестігі» деген ұғымды білдірген деп есептеді.
Оғыздар жайлы деректер түрлі жазба ескерткіштерде, шежіреде, жыр, аңыз әңгіме үлгілерінде ғұз, оғыз деген атаулармен ертеде орта ғасырлардан басталғаны белгілі. Оғыз атауының ұлыстық, тайпалық этнонимге айналуы түркі халықтарына ортақ «Оғызнама» жырындағы басты кейіпкер Оғыз қаған есімімен тікелей байланысты. Жырда ол барша түркі ру-тайпаларының арғы атасы етіп көрсетіледі. Уақыт өте келе оның есімі этностық атау мағынасына айналған.
7 ғасырдың басында Түркі қағандығы құрамында тоғыз оғыз одағы пайда болды. Орхон руна жазуында Шығыс Түркі қағандығы (6 – 8 ғасырлар) құрамына кірген Оғыздар тайпалары Шығыс Моңғолияны мекендегендігі айтылады. Н.Я. Бичурин өзінің «Ерте кездері Орта Азияны қоныстанған халықтар жөніндегі мәліметтер» жинағында «Шығыс Түркі қағандығы кезінде Ашина ұрпағының «түркі» атымен (қайта аталып) оғыз-түркі тайпа одағының әкімшілік бірлігі болды» деп жазады.
Оғыздар шамамен 8 ғасырдың орта шенінде Жетісудан Қаратау бөктері мен Сырдарияның төменгі ағысы алқаптарына жылжи бастаған. Қырғыздар шабуылынан 840 жылы Ұйғыр қағандығы ыдырап, оған тәуелді түркі-оғыздар қарлұқтармен болған қақтығыс нәтижесінде 9 ғасырда батысқа қарай ығысты. 9 – 10 ғасырларда Оңтүстік және Батыс Қазақстан аумағында Оғыздар этносы бірте-бірте қалыптасып орнықты. Оғыздардың этностық құрамына Сырдария алқабы мен Арал-Каспий далаларын мекендеген ежелгі этностық топтар (негізінен, түркіленгендер) мен Жетісу, Сібірдің көшпелі және жартылай көшпелі рулары мен тайпалары енді. Оғыздар бірнеше тайпаға, тайпалар руларға бөлінді.
Махмұт Қашқаридың (11 ғасыр) деректерінде оғыздардың алғашқы 24 тайпадан, кейін 22 тайпадан құралғаны айтылады. Олар: қынық, қайығ, байундур, йуа-йыуа, салғур, афшар, бәктілі, бугдуз, байат, йаз-ғыр, аймур, қарабөлук, алқабөлук, ігдір, урәгір-йурәгір, тутырқа, улайундлуғ, тугәр-тігер, бажанақ, чувулдар, чәбич, чаруқлуғ. Жетекші руы – қынық. Оғыздар бұзұқ (бузук), ұшұқ (учук) болып екіге бөлінді. Олар тиісінше оғыздар әскерлерінің оң және сол қанаттарына кірді. Осы топтардың әрқайсысы теңдей екі топқа бөлінген 24 тайпадан құралды.
9 ғасырдың соңы мен 10 ғасырдың ортасында Арал теңізі, Каспий теңізі және Сырдарияның төменгі алқаптарында Оғыз мемлекеті құрылды. Мемлекет орталық Янгикент (Жаңакент) қаласы болды. Махмұт Қашқари оғыздардың Сабран (Сауран), Сіткун (Сүткент), Суғнақ (Сығанақ), Қарнақ, т.б. қалалары болғандығын айтады.
11 ғасырдың ортасында шығыстан келген қыпшақтар оғыздар мемлекетін талқандады. Оғыздардың бір бөлігі батысқа кетіп, оңтүстік орыс далаларына қоныс тепті. Салжұқтар басқарған басқа бір бөлігі алдыңғы Азия елдерін жаулап алды. Оғыздардың солтүстік-батыстағы бөліктері бертін келе Еділдің төменгі бойындағы татарлармен, оңтүстік Оралдағы башқұрттармен сіңісіп кетті.
Сырдария, Арал алқаптары мен Солтүстік Каспий маңын мекендеген Оғыз тайпалары қазақ тарихында айтарлықтай із қалдырған. Оғыздардың 11-13 ғасырларда Кавказ бен Кіші Азияға өтіп кеткен оңтүстік тобы әзірбайжан, түрік, гагауз халықтарының этногенезінде маңызды рөл атқарды. .
Этникалық және тайпалық құрамы
Ертедегі оғыз тобының орныға бастауы Батыс Жетісумен байланысты. Оғыздардың тарихи аңыздары да осы пікірді қуаттайды, оларда оғыздардың алғашқы ата-бабаларының бірінін Ыстықкөл маңында болғаны айтылады. Бұл арада жетісулық (ежелгі оғыз- дық) рулық-тайпалық бөліністер еске алынып отырса керек, олар кейін қалыптасқан оғыз тайпалар одағына кірген болатын. Атақты Оғыз ханның Таластан Еділге дейінгі аралықтағы жерлерді жаулап алғаны туралы тарихи аңыздарда, онын әскерлерінде өздерін «октуғра-оғызбыз» деп атайтын бірнеше мың үйдің болғаны айтылады. Бұл атаудағы «оқ» деген термин назар аудартады, ол «жебе», «ру», «тайпа» деген ұғымдарды білдірген. Айтарлықтай бір жай сол, неғұрлым кейінгі кезде жебе белгісі ұшұқтардық — огыз әскерінің сол қанатына жататын бір фратрияның эмблемасы болды.
Печенегтермен ұзақ уақыт шайқасу тайпалардың оғыз одағының саяси топтасуына себепші болды. Оғыз конфедерациясы кірме элементтердің Оңтүстік және Батыс Қазақстанның байырғы тұрғындарымен араласуының нәтижесінде құрылды. Оның құрамына қанғар-печенегтердің біразы және Сырдария аңғарының, Арал маңының және Каспийдің солтүстік төңірегінің, басқа да далалық тайпаларының біразы енді. Бұлар арғы тегі үнді-еуропалық және фин-угорлық болғанымен, бара-бара түріктенген тайпалар еді. Олардың бірсыпырасы Арал теңізінен Каспийдің шығыс жағалауына дейінгі даланы мекендеген аландар, астар болды. Тегінде, Батыс Арал өңірінің дала халқы да осындай аралас халық болса керек, онда оғыздарға дейін VIII — IX ғасырларда бажғарлар, нұқардалар және бажналар мекендеген. Осы топтардың арасындағы тығыз қарым-қатынастың арқасында этникалық және мәдени жақындасу жүзеге асты. Қалаларда басқа жақтан келіп қоныстанушылар саны оғыздардың отырықшы топтарынан көп болса керек. Мәселен, X ғасырда Жанкент, Жент, Хора тұрғындары негізінен алғанда «мұсылмандар» болған, ал ол кезде оғыздардың негізгі бұқарасы, соның ішінде олардың билеушілері де әлі ислам дініне кірмеген еді.
X ғасырда оғыз мемлекетінің астанасы Янгикент немесе Жаңа Гузия деп аталатын қала болды. Оғыз державасының саяси орталығы ретінде Янгикенттің тандап алынуына көптеген жағдайлар себеп болады. Бұлардың ішіндегі ең бастысы оның Азияның ірі егіншілік өңірлерімен, Хорезммен және Мауараннахрмен түйісіп жатқан жердегі географиялық орны болды. Янгикент кимек даласы арқылы Сарысу, Қаракеңгір, Есіл және Нұра бойларына баратын маңызды керуен жолының үстінде болды, Сығанақ пен Оңтүстік Оралға баратын сауда жолы осы қаланың үстінен өтетін еді. Басқа да ертедегі феодалдық саяси бірлестіктер сияқты оғыздар мемлекеті де тұтас топтасқан мемлекет болған жоқ. Әл-Идриси оғыздарда, хандар болар, бірнеше «патшалардың» болғаны туралы айтады. Ірі бірлестіктерді басқарған бұл көсемдердін ордалары бекіністі орындар болды, оларда қазына және азық-түлік сақталды. Оғыз хандары өздерінің иеліктерін қорғау үшін арнайы әскери отрядтар құрды, ал соғыс шыққан және шапқыншылық жасалған кезде балашағасы мен мал-мүлкін алып, қамалдарға тығылды.