cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Интерферометр
Сыртқы сілтемелер
Санат:Өлшем құралдары Санат:Физикалық оптика
Мұхтарбай Өтелбаев
Мұхтарбай Өтелбаев (3 қазан 1942 жыл, Жамбыл облысы, Қордай ауданы Қаракемер) – физика-математика ғылымының докторы (1978), профессор (1982), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының академигі (2003). == Өмірбаяны ==
Ғылыми еңбектері
Негізгі ғылыми еңбектері функционалдық анализ және оның қолданыстарына, дифференциалдық операторлардың спектрлік теориясына, функционалдық кеңістік теориясына, есептеу математикасына, шекаралық есептердің жалпы теориясына арналған. 160-тан астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 2 монографияның авторы. 5 патенттің иегері.
Дереккөздер
Санат:3 қазанда туғандар Санат:Қазақстан математиктері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Ғылыми басылымдар
Ғылыми басылымдар-теориялық және эксперименталдық зерттеу нәтижелері және де баспаға ғылыми дайындалған мәдениет ескерткіштері мен тарихи құжаттар шығарылатын басылым.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Уткино (Солтүстік Қазақстан облысы)
Уткино — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Кладбин ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.
Географиясы
Аудан орталығы – Пресновка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде, Питное көлінің жанында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 212 адам (99 ер адам және 113 әйел адам) болса, 2009 жылы 80 адамды (39 ер адам және 41 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) таратылған елді мекендері
Сақина тастау (ойын)
Сақина тастау — бұл ойын көгалды жерде, залда өткізіледі. Ойыншылардың саны 20—25 адамға дейін болады. Олар көгалды жерді қоршалана бір аяғын астына басып, енді бір аяғымен тізерлеп тұруға ыңғайланыш отырысады. Ойыншылардың аралары тым жақын болмауы керек.
Егер ұстап қалса, орнынан тұрушы жаза тартады. Көпшіліктің ұйғаруы бойынша ән, би, күй немес басқа бір білетін өнерін орындап береді. Берілген «жазаны» орындағаннан кейін ол алғашқы ойын бастаған адамның орнына тұрып, ойынды қайта жүргізеді. Ал егер ол ұстатпастан тұрып кетсе, онда ұстай алмай қалған ойыншы жоғарыдағыдай жазаға бұйырылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Геномдық мутациялар
Геномдық мутациялар. Геном деп бір түрге жататын организмдердің хромосомаларының гаплоидті жиынтығын айтады. Хромосома санының ауыткуынан туатын өзгергіштікті геномдық мутациялар дейді. Олардың екі түрі бар:
Полиплоидия
Полиплоидия (грек. "poly" — көп, "haplos" — жеке, "eidos" — түр) деп жасушаның мейоздык бөлінуінің бұзылуы нәтижесінде хромосомалардың диплоидті санының гаплоидтік жиынтыққа еселеніп артуын айтады. Мысалы, бидай өсімдігінің үш түрі бар. Ондағы хромосоманың гаплоидтік жиынтығы 7-ге тең. Тритикум монококкум диплоидті түрінде (2п) 2x7 = 14 хромосома бар. Тритикум дурум тетраплоидті (4x7) = 28 хромосома, ал тритикум вулгаре гексаплоидті түрінде (6x7)= =42 хромосома бар. Полиплоидті өсімдіктерге: тары, алма, алмұрт, өрік, құлпынай, жүзімнің кейбір сорттары, түт ағашы, ананас, банан, балқурай, арахис, мақта, кендір, картоп, қырыққабат, т.б. жатады. Полиплоидті өсімдіктердің хромосомалар санының еселеніп артуына байланысты, олардың фенотиптік касиеттері де өзгереді. Ондай өсімдіктердің, әдетте, бойы биік, жапырағы мен сабағы ірі, өнімділігі мол, сапасы жоғары болып келеді. Қазір өсімдіктердің полиплоидті формаларын жасанды әдіспен алуға болады. Өсімдіктердің түқымына температура, гамма, бетта сәулелер және химиялық косылыстармен әсер ете отырып, көптеген полиплоидті түрлерін алды. Соның ішінде бағалы қант қызылша- сының үшплоидті (Зп), тетраплоидті (4п) сорттары, қаракұмықтың және жеміс-жидек ағаштардың полиплоидті сорттары алынды.
Гетероплоидия
Бұл құбылыс кезінде жасушаның мейоздың және митоздық бөлінуінің бұзылуынан хромосомалар саны өзгеріп, гаплоидтік жиынтыққа еселенбей артады немесе кемиді. Егер генотипте бір хромосома жұп болудың орнына үшеу болатын болса, ондай организмдерді трисомия (2+1) деп атайды. Бұл құбылысты алғаш рет сасық меңдуана өсімдігінде тауып, зерттеген ғалымдар Блэкси жөне Беллинг болды. Трисомия адамдарда, жануарларда және өсімдіктердің кейбір түрлерінде кездеседі. Мысалы, Дауна синдромымен ауыратын адамдар 21 хромосома бойынша трисомиктер болады. Трисомиктердің көпшілігінің тіршілік ету дәрежесі төмен.
Егер хромосома жиынтығында хромосома артық болмай, кем болса (2п-1), ондай организмдерді моносомиктер дейді. Моносомиктердің тіршілік ету дөрежесі төмен, көбінесе өліп қалады. Тернер- Шерешевский синдромымен ауыратын әйелдер (45-хромосома) моносомиктер болып саналады. Өсімдіктерде нулисомия жекелеген хромосомаларды алмастырып, жаңа сорттармактар алу үшін қолда- нылады. Мысалы, бидай селекциясында Чайниз-Спринг сорты. Мүндай будандастырудан алынған будан өсімдіктің мейоз кезінде бивалент түзетін 20 жұп және бір сыңар хромосомасы болады. Осындай зерттеу жұмыстары Қазақстанда профессор H.Л. Удольскаяның басшылығымен Қазақтың ұлттық университетінде жүргізілді.
Онтогенетикалық өзгергіштік
Бұл әзгергіштіктің екі жағы бар. Организмдердің даму онтогенезінде орта жағдайына байланысты белгілер мен касиеттердің өзгеруі тұқым куаламайтын өзгергіштіктің типіне жатса, кейде генотиптің өзгеруі нөтижесінде тұкым куалайтын өзгергіштікке жатады.
Милли-
Милли- мың есе кішірейгендікті көрсететін қосымша.
Дереккөздер
Санат:СИ қосымшалары
Milli-
Майда Масхапқызы Түсіпбекова
Түсіпбекова Майда Масхапқызы (1949 ж.т.) – медицина ғылымының докторы (1998), профессор (1999). Қарағанды мемлекеттік медицина институтын (1973, қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы ) бітірген. №1 Теміртау қалалық ауруханасында дәрігер (1973–74), Қарағанды мемлекеттік медицина академиясында аға лаборант, ассистент, доцент, профессор (1974–2000) болды. 2001 жылдан кафедра меңгерушісі қызметін атқарады. 1997 ж. «Сравнительная патология почек плодов и новорожденных при осложненной беременности у женщин Центрального Казахстана» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 170-тен астам ғылыми жарияланым мен 1 монографияның авторы.
Гастон (Орегон)
Гастон (Gaston) — Орегон штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Майда Масхапқызы Түсіпбекова
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Гастон (Орегон)
Қала тұрғындарының саны 630 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.6 км² шамасында. FIPS коды — 41-28100.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Сүйсіндер тұқымдасы
Сүйсіндер тұқымдасы (Orchidaceae) – көп жылдық даражарнақты шөптесін өсімдіктер. Араларында шырмауықтар да кездеседі. Жер шарына кең тараған. Америка мен Оңтүстік Азияның субтропикті, қоңыржай белдемдерінде кездесетін 700 (кейбір деректерде 800-дей) туысы, 35 мыңнан астам түрі бар. Қазақстанда орман шалғындықтарында, аралас ормандар арасында , батпақтарда, өзен аңғарларында, таулардың етегіндегі көлеңкелі жерлерде 15 туысы, 27 түрі өседі. Жапырақтар бүтін жиекті, кезектесіп орналасқан. Гүлдері зигоморфты (бұрыс), қос, дара жынысты, жеке немесе масақ гүлшоғырына топталған. Гүлсерігі 6 жапырақшадан тұрады, олар екі шеңберде орналасқан. Сыртқы шеңбердегі 3 жапырақша бірдей, ал ішкі шеңбердегі 2 жапырақша сыртқыларының бірімен «дулығалас» болады да, ерін деп аталатын үшіншісі өзіндік пішінімен, бояуымен, түбіндегі терең қапшық тәрізді қуысымен айрықша көрінеді. Аталығы біреу, сирек жағдайда екеу болады. Сүйсіндер тұқымдасының көпшілік түрі өздігінен тозаңданады. Сүйсіндер тұқымдасына жататын өсімдіктердің бір ерекшелігі – тозаңданғаннан тұқымы піскенше екі ай, кейде одан да көп уақыт өтеді. Жемісі- қорапша. Тұқымы өте ұсақ, белоксыз, торлы қабатты. Сүйсіндерді осыдан 1000 жыл бұрын Қытайда қолдан өсіре бастаған. Еуропаға 16-17 ғасырда әкелінген, ал 20 ғасырдың басында оларды оранжереяларда өсіре бастаған. Сүйсіндер тұқымдасына жататын өсімдіктердің көпшілігінің тұқымын тағамға пайдаланады, медицинада дәрі алынады және әсемдік үшін өсіреді.
Дереккөздер
«Қазақстан» Ұлттық энциклопедия. /Бас ред.Б.Аяған. 8 том. Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», Алматы, 2006. Санат:Сүйсіндер
Кіші Дубенка
Кіші Дубенка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еділ өзенінің оң жағалауынан 3431 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Жоғарғы Еділ бейшлотынан Зубцов қаласына дейін, Вазуза өзенін қоспағанда бастауынан Зубцов су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тверь облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
NGC 3003
NGC 3003 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 7 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3003 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28186, UGC 5251, MCG 6-22-13, ZWG 182.21, KUG 0945+336, IRAS09456+3339.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Волькрамсхаузен
Волькрамсхаузен (Wolkramshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Нордхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1036 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 62 059. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Моргенстерн.
Андельфинген (Цюрих)
250px|thumb|Картада орналасуы Андельфинген (Цюрих) (Andelfingen ZH) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Андельфинген округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1722 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.65 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 30, пошта индексі — 8450.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Костичовци (Видин облысы)
Костичовци (Костичовци) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Димово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 91 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3755. Телефон коды — 09341. ЕКАТТЕ коды — 38995.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Хуан Фойт
Хуан Маркос Фойт (Juan Marcos Foyth; 12 қаңтар 1998 жыл, Ла-Плата, Аргентина) — аргентиналық футболшы, "Вильярреал" клубының қорғаушысы. 2019 жылғы Америка кубогының қола жүлдегері.
Командалық
«Тоттенхэм Хотспур»
«Вильярреал»
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Эстудиантес ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары Санат:Вильярреал ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Варднэр (Айдахо)
Варднэр (Wardner) — Айдахо штатының Шошон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.2 км². FIPS коды — 16-85240.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Шошон округы (Айдахо)
Өтешов Тасқара Қаратайұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Кын-Ман-Шор
Кын-Ман-Шор — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иван-Вож өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Айқындығы жоғары теледидар
Айқындығы жоғары теледидар (HD ) немесе HDTV, қысқ. англ.  —   "high definition television" ; Ресейде ресми құжаттарда ТВЧ аббревиатурасы пайдаланылады) — теледидар жүйесі, тігінен және көлденеңінен рұқсат беретін қабілеті ұлғайтылған, стандарттымен  салыстырғанда шамамен екі есе . Осылайша, АЖТ жоғары нақтылығы теледидар стандартты айқындылықтыға қарағанда бейнені жақын аралықтан қарауға немесе үлкен өлшемді экрандарды пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл ретте жол бағанындағы сурет құрылымы байқалмай қалады және бастапқы сюжетте үшін бақылаушыға орташа деңгейін көрінетін бөлшектердің айқындылығы қамтамасыз етіледі, . нобай|440x440 нүкте|АЖТ және әдеттегі дәлдікті шаршы [[Пиксель|пиксельдегі бірдей мөлшерде кезінде суреттер стандарттарының салыстырмалы мөлшерлері. Қызыл түспен 480i, сары — 576i ТД стандартының кадры белгіленген ]]
Дереккөздер
Санат:Айқындығы жоғары теледидар
1625 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1625 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Аузына түкірту
Аузына түкірту – қазақтардың ертеден келе жатқан ырымы. Олар батырлар мен билерге, ақындарға, тағы да басқа атақты адамдарға баласының аузына түкіртіп алатын болған. Түкіргенде оның ырымы ғана жасалады. Бұл ырым баламыз сондай адамға ұқсап, өнегелі болсын дегеннен туған. Баласының аузына бір адамға түкіртсе, жеткілікті.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Жақтың ұсынған ғылыми басылымдары
Жақтың ұсынған ғылыми басылымдары- докторлық диссертациялардың негізгі қорытындыларын басылымға ЖАК-тың ұсынатын басылым тізбегі.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Озерная (Волоста тармағы)
Озёрная (Каменка) — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волоста өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Сүйінші сұрау
Сүйінші сұрау. Өте қуанышты хабарды жеткізуші адам ол үйге «Сүйінші, сүйінші!», - деп кіреді.
Бұл сөз тосынан естілсе де үй ішіндегілерді шошындырмай, қайта қуантады. Сол кезде үй иесі: «Қалағаныңызды алыңыз» дейді немесе ол риза болатындай бір жақсы сыйлық береді. Сүйінші алудың сөкеттігі жоқ.
Филумения
thumb|right|Шведтік сіріңкенің этикеткасы, 1903 жыл thumb|right|Сіріңке
Филумения (philuménie) – сіріңке қорапшаларының әр түрлі этикетка ларын және коллекция жасаушылар үшін арнайы шығарылатын бланк этикеткаларын белгілі бір принцип, тақырып бойынша мақсатты түрде жинау, зерттеу және жүйелеу; коллекциялаудың кең тараған түрлерінің бірі.
Сіріңке этикеткаларын жинау әрекеті ол алғаш шыққан уақытан-ақ (Англия да, 1805 жылы) пайда болып, бүкіл дүние жүзінде кең етек алды. Сіріңке этикеткалары әдетте тақырыптық принцип бойынша жүйеленеді, мысалы коллекцияда мынадай бөлімдер болуы мүмкін: тарих (оның ішінде – атаулы даталар), экономика мен өнеркәсіп, транспорт, флора, фауна, бейнелеу өнері, сәулет өнері, театр және кино, спорт, көрнекті адамдардың портреттері және т.б. Этикеткалардың жиналуына қарай коллекцияның тақырыптық бөлімдерінде жеке салалар, мысалы транспорт бөлімінде – авиация, автомобиль,темір жол, теңіз қатынасы және басқа бөлімшелер пайда болады.
Сіріңке қорапшасындағы этикетканы ажыратып алу үшін қорапшаның бетін бірнеше секунд қайнап тұрған суға батырып алады. Сосын этикетканы таза таза қағаз парағына қойып кептіреді, сосын әрқайсысын мұқият жазып, бірнеше сағат ауыр нәрсемен бастырып қояды. Осыдан кейін этикетканы альбомға орналастыруға болады. Оны міндетті түрде арнаулы жапсырманың көмегімен жапсырады (почта маркасы қағаздарының қиығын пайдалануға да болады), өйткені әдеттегі желім бояудың өңін түсіріп,этикетканы бүлдіреді. Альбомның парақтарын тігуге немесе ажырамастай етіп бекітуге болмайды, коллекцияны құндақта немесе папкада сақталатын жеке парақтарға орналастыру тиімді. Бұл қарап көру үшін де ыңғайлы.
Сілтеме
[[Санат: С, от, сіріңке, Филумения]]
Аустралия ұлттық кітапханасы
Аустралия Ұлттық Кітапханасы (ағл. National Library of Australia) – мемлекеттегі ең ірі кітапхана.
Аустралия Ұлттық Кітапханасы 1960 жылы парламент кітапханасы негізінде құрылған. 1968 жылдан бастап кітапхана жаңа ғимаратта жұмыс жасайды.
Кітапхана міндетті көшірме құқығына ие. Сонымен қатар кітапхананың Pandora Archive атты ғаламтор-архиві құрылған.
Дереккөздер
Санат:Елдер бойынша кітапханалар
Гландон
Гландон (Glandon) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87071, пошта индексі — 87500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 814 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Альхама-де-Гранада
Альхама-де-Гранада (Alhama de Granada) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альхама ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6097 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 433 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 58 км.
Санат:Гранада елді мекендері
Қазақ даласында өмір сүрген ежелгі тайпалар
Арийлер мен турлар
Арийлер мен турлар (б.з.б II мыңжылдықтың бірінші жартысы-I мыңжылдықтың бас кезеңі) - қазақ жерінде өмір сүрген ең ежелгі тайпалар болып табылады. Олар- көшпелі өмір салтын ұстанған алғашқы малшылар. Негізінен, бұл тайпалар жылқы малын баққан, сонымен бірге өгіз,  сиыр, қой, түйе ұстаған. Алыс көшпелі жайылымдарға төрт дөңгелекті киіз күймелі арбамен көшіп жүрген. Осы кещде киіз үйлер пайда болған. Арийлер мен турлар түсті металл өндіріп, қару - жарақ соққан. Арийлер мен турлар әскери адамдарды құрметтеп, қадір тұтқан. Әскери адамдар құралайды көзге атқан мерген, батыр болған. Ұрыстарда айбалта мен пышақ қолданған. Олар ағынды аттар жегілген әскери арбаларды пайдаланған. Көшпелі малшылар бұл арбаларды, басқа халықтарда болмағандықтан, мақтан еткен. Металл өңдеуді біліп, еңбек және соғыс құралдарын соққан, ал байлар өздеріне алтын мен күмістен әсемдік бұйымдар жасаған. Күнге, айға, отқа табынған. Қоршаған әлемді жақсылық пен жамандыққа бөлген.
Сақтар
Сақтар (б.з.б I мыңжылдық- б.з I ғ.)- қазақ жерінде өмір сүрген ежелгі тайпа. Олар Солтүстік Үндістан, Ауғаныстан, Орта Азия мен Қазақстан, Шығыс Түркістан жерлерін мекен еткен. Сақтар, негізінен, мал өсірумен айналысқан. Әсіресе, жылқы малын көптеп өсірген, өйткені жылқыны жоғары бағалаған. Сақтар ат құлағында ойнайтын шабандоз, әрі ат үстінде садақ тартып, атқанын мүлт жібермейтін мерген болған. Мұндай өнерде оларға ешкім тең келе алмаған. Олардың аттары да таң қаларлықтай жүйрік болған. Бірде парсылар патшасы сақтардың бір сарбазының астындағы атына қызығып, айырбас ретінде оған өзінің байлығын ұсынған екен. Бірақ сарбаз одан бас тартқан көрінеді. Уақыт өте келе отырықшылыққа көшкен. Жер өңдеп, егін шаруашылығымен шұғылданған. Бекіністі қалалар мен шағын елді мекендер салған. Сол бір алыс кезеңде олар өз мемлекеттерін құрған. Сақтар қоғамында әскери адамдар- жауынгерлер ерекше құрметке ие болған. Батырлығымен, мергендігімен көзге түскен адамдардың арасынан патша, көсем сайланған. Оларда әйелдер мен қыздар да ержүрек болған. Соғыс өнерін жетік біліп, еркектермен бірдей соғысқан. Мысалы, Томирис патшайым ақылы мен айласы, батырлығы арқасында парсы әскерін жеңгенін тарихтан білеміз. Сақтарда қолөнер мен зергерлік өнер жақсы дамыған. Олар әр алуан жануарларды: бұғыны, жылқыны, түйені, бұланды, барысты, тауешкіні өте шебер бейнелеген. Киімдерін жануарлар бейнесі бар алтын жапсырмалармен сәндеген. Шошақ төбелі бас киім, шекпен, шалбар және етік киген. Олар темірді қорытып, еңбек және соғыс құралдарын жасаған. Табиғат күштері мен аспан шырақтарыга, әсіресе, Күн мен отқа табынған. Көшпелі қоғамдағы тұңғыш жазу сақтарда пайда болған. Сақтардың сауатты болғанының бір айғағы- Есік қорымындағы "алтын адаммен" бірге көмілген күміс тостағанның түбіне түсірілген таңбалар. Ол - Қазақстаннан табылған ең ескі жазу.
Үйсіндер
Үйсіндер (б.з.б II-V ғ.)- ежелгі дәуірде Қазақстанның оңтүстігінде өмір сүрген тайпалар. Үйсіндер батысында Шу, Талас өзендерінен бастап, шығысында Тянь-Шянь тауының шығыс сілемдеріне дейінгі, солтүстігінде Балқаш көлінен бастап, оңтүстігінде Ыстықкөлге дейінгі аумақты жайлаған. Астанасы- Шығу (Чигучен- Қызыл алқап) қаласы Ыстықкөлдің жағасында орналасқан. Үйсіндер батыл әрі жауынгер халық болған. Ұрыстырда шыңдалған ондаған мың атты әскері қай кезде де жауларымен соғысуға дайын тұрған. Қуатты көршілерінің өзі оларды мойындап, құрметпен қараған. Үйсіндердің шаруашылығы аралас болған, яғни көшпелі мал шаруашылығымен де, отырықшылықпен бе айналысқан. Жылқы, қой, ешкі, сиыр, түйе асырған. Халықтың бір бөлігі малмен жайлауға көшкенде, қалғандары жер өңдеп, егін еккен. Тары, бидай, арпа өсірген. Көкөніс, жеміс- жилек отырғызған. Жаьайы алма, өрік, жүзім жинаған. Үйсіндерде темір қорытып, пышақ, қылыш,  орақ соғатын ұсталар ағаштан немесе қыштан ыдыс-аяқ жасайтын қолөнершілер, асыл тастармен безендіріп әшекейлік бұйымдар жасайтын асқан шеберлер болған. Соның бір айғағы- үйсіндер дәуірінде жасалған алтын тәті (диадема). Ол аң, құс және адам бейнелерімен безендірілген. Бұл бейнелер неше түрлі өсімдік өрнектерімен көмкерілген. Үйсіндердің байлығы жылқымен өлшенген, байлары үйір-үйір жылқы өсірген. Ақсүйектері жібек матадан киім киген. Алтын және мыстан соғылған мөрлер ұстаған.
Қаңлылар
Қаңлылар (б.з.б II-V ғ. )- Қазақстан жерін мекендеген ежелгі тайпалардың бірі. Олар шығысында- Талас пен Шудың төменгі ағысы аралығындағы, оңтүстігінде- Ташкент ойпаты, солтүстігінде- Сырдарияның төменгі ағасы аралығындағы аумақта өмір сүрген. Орталығы (астанасы)- Битянь қаласы болған. Қаңлылар көне түркі тілінде сөйлеген. Қаңлылар мал бағып, суармалы егін шаруашылығымен шұғылданған. Олар, негізінен, жылқы мен қой өсірген. Танаптарда тары, арпа, бидай еккен. Қауын, қарбыз өсірген. Сырдария аңғарының тығыз тоғайларында жабайы аң - құстарды аулаған. Сонымен қатар балық аулау кәсібімен де айналысқан. Қаңлыларда қолөнер ісі жақсы дамыған. Олар темір өңдеуді де білген, одан еңбек құралдары мен қару- жарақ дайындаған. Саз балшықтан құмыралар жасаған. Қаңлылардың бекініс қалалары, қолөнер және сауда орталықтары болған. Ежелгі қаңлылардың жері арқылы Ұлы Жібек жолы өткен. Шетел көпестері мен жергілікті саудагерлер өздерінің бұйымдарын, азық-түлік пен тауарларын күміс және мыс теңгелерге сатқан.
Ғұндар
Ғұндар (б.з.б. III ғ.-б.з. V ғасырлары аралығында өмір сүрген) - ежелгі түркі тілдес тайпалар. Қытай жазбаларында кездесетін тарихи атауы- гунну (хунну). Олар бастапқы кезде Солтүстік Қытай, Моңғолия, Байкал өңірлерін қоныс еткен. Б.з.б III ғасырдың соңына таман ғұндар бірігіп, әскер түзеп, мемлекет құрған. Жаулау жорықтарының нәтижесінде ғұндар б.з.-дың I ғасырларында Батысқа қарай бет түзеген. Жолай көптеген тайпаларды бағындырып, һздеріне қосып алған. Орталық және Шығыс Қазақстан жерлерін өздеріне қаратқан. Б.з.-дың IV ғасырында ғұндар басқа да көшпенді тайпалармен бірге оңтүстік орыс даласына жеткен. Дунайдан асып, Венгрияға дейін барып қоныстанған. Ғұн мемлекетін билеген әміршіні (қаған немесе шаньюй) деп атаған. Ғұндар жиырма төрт ру-тайпаға бөлінген. Ақсүйектер тайпасына осылардың тек төртеуі ғана жатқан. Шаньюйлердің барлығы - Мөде, Хуханье, Чжичжи (Шөже) және т.б ең бай ақсүйектерден шыққан. Әр ру-тайпаны рубасылар билеген. Сондай-ақ әр рудан бір-бірден түменбасылар белгіленген. Олар тәңірқұттың ұлдары, інілері немесе жақын туысқандары болатын. Түменбасылар қағанға бағынға. Олар жылқы, қой, сиыр, өгіз өсірген. Халықтың бір бөлігі егін шаруашылығымен шұғылданып, тары, арпа еккен. Ғұндардың қалалары мен қоныстары болған. Оларда әскери іс жоғары деңгейде дамыған. Сансыз көп әскері қара, ақ, жирен, ала тұсті өте мықты аттар мінген. Қылыш және қысқа семсермен қаруланып, садақты шебер атқан. Ғұндар жыл сайын халық пен мал санағын жүргізіп отырған. Олардың өз жазулары, заңдары мен ұстанған салт-дәстүрлері болған. Ғұндарда зергерлік өнер қарқынмен дамыған. Ғұн зергерлері өз бұйымдарын, негізінен, алтыннан. Олардың алтыннан әшекей бұйым жасау шеберліктерінің шыңдалғаны сондай, қолдарынан шыққан кейбір бұйымдар бүгінгі шеберлердің ең таңдаулы туындыларымен бәсекеге түсе алады.
Кейден ауылдық округі
Кейден ауылдық округі – Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Кейден, Аққұм ауылдары кіреді. Орталығы – Кейден ауылы. Округ құрамында болған Қауық (Кәуік) ауылы 2018 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1387 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жаңақорған ауданы ауылдық округтері
Вольмерсдорф (Төменгі Аустрия)
Вольмерсдорф (Төменгі Аустрия) (Wollmersdorf) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Хорн округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1278 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 53.45 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HO, ресми идентификациялық коды — 3 11 04.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Крестан саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вольмерсдорф (Нижняя Австрия)
Модификациялық өзгергіштік
Генотиптері ұқсас, бірақ әр түрлі орта жағдайларында өсіп дамитын организмдердің фенотиптері түрліше болып қалыптасады. Дарақтардың осылайша фенотипті жағынан әр түрлі болып өзгеруін модификациялық өзгергіштік деп атайды.
Модификациялық өзгергіштіктің өзі белгілі бір реакция нормасымен шектеледі, яғни организм белгілерінің өзгеруінің белгілі бір шамасы болады. Мысалы, сиырдың үш қасиетін алайық: оның сүттілігі азығы мен күтіміне тығыз байланысты. Дұрыс рацион құрып, қажетті мөлшерде азықтандыра отырып оның сүтін молайтуға болады. Бұл тез және көп өзгеретін қасиет. Ал сүтінің майлылығы сүттілікке қарағанда азық және күтім жағдайларына аз мөлшерде байланысты және ол сиырдың тұқымына тән біршама тұрақты қасиет. Дегенмен, құнарлы азық беру арқылы оны да аздап өзгертуге болады. Анағұрлым аз өзгеретін, тұрақты белгі — сиырдың түсі. Бірақ сиыр жүнінің түсін сыртқы орта жағдайларына мүлдем байланыссыз деуге болмайды, ол да аздап болса өзгереді. Бұдан біз қандай белгі-қасиет болсын сыртқы ортаның әсерінен белгілі бір мөлшерде модификациялық өзгергіштікке ұшырайтындығын көреміз.
Модификациялық өзгергіштік организмнің көбею жолдарына, қандай биологиялық түрге жататындығына және өсу ортасына байланысты. Ол жер бетіндегі барлық тірі организмдерде болады.
Модификациялық өзгергіштік генотиптің өзгеруіне байланысты емес, сондықтан олар тұқым қуаламайды.
Дереккөздер
Санат:Эволюциялық биология
Қазіргі заман зерттеу әдістері
Қазіргі заман зерттеу әдістері — 2005 жылы Алматы қаласы «Қазақ-Британ техникалық университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Д. А. Мырзақожа, А. А. Мирзаходжаев. Беттер саны — 246.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-9242-0-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2005 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақ-Британ техникалық университеті баспасының кітаптары
Саты ауылдық округі (Алматы облысы)
Саты ауылдық округі — Алматы облысы Кеген ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Саты, Құрметі ауылдары кіреді. Орталығы – Саты ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1648 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Кеген ауданы ауылдық округтері
Ғылыми ережелер
Ғылыми ережелер - ғылыми жүмыстың мәнін анықтайтын теориялық түжырым.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Әбужан Өтениязов
Дереккөздер
Ю. Мальченко
Санат:Әдебиет
NGC 7511
NGC 7511 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Ат күші
Ат күші немесе а.к. — қуаттың ескірген, жүйеден тыс өлшеу бірлігі. Келесі белгіленулері бар: HP (hp), PS, CV, pk.
Алғашқы рет бұл шаманы Джеймс Уатт өзінің бу қозғалтқышы қуатын өлшеуге пайдаланған. Адамдар арбаларды тарту үшін жылқыларды пайдаланғандықтан, бұл сол кезде көптеген адамдар түсінетін энергия мөлшері болды. Адам шамамен 0,1 ат Күшін (75 Вт) сақтай алады, бірақ қозғалтқыш әлдеқайда көп қуатты сақтай алады. Шағын қозғалтқыштар 10 ат Күшін (7,5 киловатт) шығара алады, ал реактивті қозғалтқыш 1000-нан астам ат Күшін (750 киловатт) шығара алады. Ғылымда өзінің нақты шама еместігінен көп қолданбайды, дегенмен аутоиндустриясында кеңінен пайдаланылады.
Ағымдағы анықтаулары
Санат:Өлшем бірліктері
IC 3522
IC 3522 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан IBm (аралас бұрыс галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41865, UGC 7737, MCG 3-32-72, DDO 136, VCC 1585.
Сыртқы сілтемелер
IC 3522 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Кадрин
Кадрин (мүмкін хадран — таутан сөзінен шыққан) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Қатын өзенінің оң жағалауынан 324 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 95 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таш-Кичу
Таш-Кичу — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Тюменяк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 61 адамды құрады. Пошта индексі — 452772, ОКАТО коды — 80251870007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Nickelodeon
«Nickelodeon» — бұл балалар және жасөспірімдер телеарнасы. 1977 жылы АҚШ-та құрылды. 1979 жылғы 1 сәуірден бастап бүкіл Құрама Штаттарда хабар тарату басталды. 2017 жылдың 1 маусымынан бастап компания «Ник» деп өзгертілді. 2022 жылдың басынан бастап, Қазақстан аумағында Nick және Nick Jr. арналары толықтай қазақ тілінде жүргізіледі. Көрсетілетін жобаларды Cinema Tone Production дубляж студиясы қазақ тіліне аударады.
Тарих
Nickelodeon арнасы құрылды және алғаш рет 1979 жылы 1 сәуірде Нью-Йорктегі Буффалодағы Warner Cable кабельдік желісінде іске қосылды. Арна аудиторияны, мысалы, Warner Cable компаниясының басқа желілерінде, сондай-ақ еліміздің басқа жеткізушілерінің кабельдік желілерінде кеңінен таратты.
Соған қарамастан, балалардың шоу-рейстерін өндіру қымбат болғандықтан, ал пайдасы жақсы болмағандықтан, 1983 жылдан бастап арнада жарнама болды. Жарнамалардан түсетін табыс 1984 жылға дейін арнаға шығуға көмектесті, содан кейін айтарлықтай құлдырау басталды. Арна жылына кемінде 10 миллион доллар жоғалтты, көбінесе жаңа шоулардың тым сәтті болмағандықтан. Рейтингтегі соңғы орындарға ие болғанда, арна теледидардан шығуы мүмкін. Осыған байланысты арна басшылығы ребрендингке шешім қабылдады. Дизайнерлер Фред Сайберт пен Алан Гудман ескірген логотипін сәнді «блобпен» ауыстыруды ұсынды, сондай-ақ арнаның имиджін жасаған аниматорларға, дизайнерлер мен «жаңғырту» арналарын өндірушілерге көмектесті. Ребрендингтен алты ай өткен соң, арна балаларға арнап ойын-сауық жүйесінде бірінші орындарға ие болды, болашаққа арналған резерв құрды және Дисней сияқты алыптармен сау бәсекелестікті қамтамасыз етті.
1990 жылдың маусым айында өзінің жеке телевизиялық студиясы және отбасылық атақты Nickelodeon Studios ашылды. 1991 жылы тамызда арнада өзінің алғашқы анимациялық сериясы - «Oh, these kids!», Doug, Ren және Steamp шоуларын шығарды. Жаңа анимациялық сериялар сәтті өтті, сондықтан арна жаңадан жариялады. Жақында телеарна мультхикая Рокко-ны жаңа өмірі шығарды, ол да сыншылардың жақсы рейтингтерін алды. 1993 жылы наурызда Nickelodeon өзінің жаңа логотипін енгізді және 1993 жылдың 4 шілдесінде оны 3D-де ұсынды. Биылғы жылы «Nickelodeon Magazine» балалар журналының алғашқы шығарылымы жарық көрді. 1993 жылы Ұлыбританиядағы Nick UK телеарнасы іске қосылды, екі жыл бойы Nickelodeon Аустралия және Nickelodeon Германия арналары іске қосылды.
Интернет дәуірінің басталуымен Nickelodeon Online және Nick.com-ды 1995 жылдың қазанында іске қосты
Санат:Балалар телеарналары Санат:АҚШ телеарналары
Сант'Оресте
Сант'Оресте (Sant'Oreste) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3800 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 86 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 44 км² шамасында. Пошта индексі — 60.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Edisto.
Юкатан түбегі
Юкатан түбегі — Орталық Америкадағы Мексика шығанағы мен Кариб теңізінің аралығында. Көпшілік бөлігі Мексикада (Юкатан штаты), оңтүстік-шығыс бөлігі Гватемала мен Белизге қарайды. Юкатан түбегі Орталық Америка мойнағындағы құрлықтың ең енді өңірін құрайды. Мұнда Атлант мұхиты мен Тынық мұхитты бөліп жатқан құрлықтың ені 860 км-ге жетеді. Ауданы 180 мың км шамасында. Жер беті негізінен ойпатты, тек оңтүстік-шығысы ғана аласа таулы (Майя тауы, 1122 м). Түбек оңтүстігіндегі Мексика Кордильерасының жалғасы болып табылатын Сьерра-Мадре тауларымен қоса тектоникалық тұрғыдан жас қозғалмалы алапқа жатады. Жер сілкіну жиі қайталанады. Жер бетіне неоген әктастары кең көлемде шығып жатады. Соған орай ылғалды климат жағдайында карст жер бедері пішіндері кең тараған. Мексика шығанағына қараған солтүстік және батыс жағалары аласа, лагуна сипатты. Кариб теңізіне қараған жағасы жарқабақты, маржан кемертастарымен жиектелген. Климаты тропиктік пассаттық, ыстық. Жыл бойы температура бірқалыпты. Ең салқын ай мен ең ең ыстық айлардың орташа температураларының айырмасы 3 – 5С. Жылдық жауын-шашын мөлшері солтүстігінде 500 мм-ден, оңтүстігінде 2000 мм-ге дейін. Карст құбылысының кең таралуына байланысты беткі ағыс дамымаған. Жауын-шашын мол түсуіне қарамастан су тапшы. Орталығы мен оңтүстігінде еуропалықтар келгенге дейін мәңгі жасыл тропиктік орман өскен. Қазіргі кезде көп жерде олардың орнын цитрус плантациялары басқан. Солтүстігінде ксерофитті бұталар мен сирек ормандар таралған.
Санат:Мексика түбектері Санат:Юкатан
Умаита (Риу-Гранди-ду-Сул)
Умаита (Риу-Гранди-ду-Сул) (Humaitá (Rio Grande do Sul)) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Трес-Пасус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 668 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 135,246 км² шамасында. Халық тығыздығы — 34,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1959 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Пау Торрес
Пау Франсиско Торрес (Pau Francisco Torres; 16 қаңтар 1997 жыл, Вильярреаль, Испания) — испаниялық футболшы, Испания Ұлттық футбол құрамасы мен "Вильярреал" клубының шабуылшысы.
Карьерасы
2018/19 жылғы маусымды "Малага" сапында арендада өткізді.
Дереккөздер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Вильярреал ФК ойыншылары Санат:Малага ФК ойыншылары Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Үлкен Шиверта
Үлкен Шиверта — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ябаган өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Социометрия
Социометрия 1934 жылы ЯЛ. Морено "Who Shall Survive?" деген еңбегінде енгізіп, әу бастан әлеуметтік құрылымды түсіндіруге "социодрама" көзқарасының бір бөлігі ретінде сараланған ұғым. Социометрия топ ішіндегі адамдардан алынған, араласуда берілетін артықаіылықтарға (немесе көбіне құқықтық параллельдер кімнің кіммен араласатыны) қатысы бар ақпаратты белтілі бір базис пен алға қойылған мақсат аясында жүйеғе келтіреді. Зерттеудің алғашқы сатынарында Мореноның түзеу мекемесіндетілердің арасындағы даудан қашу үшін жатын бөлмедегі орындарды ауыстыруына тура келді. Сөйтіп, алғашқы қолданылуында әлеуметтанушылық тест (мысалы, достарын атап шығу) оның тікелей нәтижесін алуға бағытталса, Қазір Бұл сирек қолданылады. Тандаудың әлеуметтанушынық баламаларының жол берілетін саны белтіленген ("ең жақсы үш досыңызды атаңыз") немесе белтіленбеген ("қанша қаласаңыз, сонша есім атаңыз") болуы: сондай-ақ ол күн ілгері айқындалған болуы немесе байланыстың беріктігін білдіруі мүмкін. Бастапқыда социометриялық мәліметтерді талдау тандаудың алынған нәтижелері мен таңдаудың берілген баламаларының санына және тиісінше көп артықшынықка ие болған немесе ештеңе алмаған "жұлдыздар" мен "жақпайтын адамдар" секілді өзгешелеп тұратын қорытынды ерекшеліктерге шоғырландырылды. Мәліметтер социограмма деп аталатын сызықты диаграммаға нүктелер мен сызықшалар тұрінде бейнеленеді, онда бөрінен көп тандалған адамдар ортаға, ал сыртка тебілген адамдар шетке орналастырынады. Социометрия топтық күрынымды байыптау үшін білім беруде және баска шағын топтар ортасында қолданынады. "Sociomietry" атты ғылыми журнал шығарылады. Баска бір әдісте ол желілік әдістермен талдауға қатысты болады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Юйгу Шад
Дереккөздер
Санат:Тарих
Пьяццола-суль-Брента
Пьяццола-суль-Брента (Piazzola sul Brenta) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 669 адамды құрайды. Халық тығыздығы 257,8 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 41,38 км² шамасында. Пошта индексі — 35016.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Кіші Итомля
Кіші Итомля (Козловка) — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еділ өзенінің сол жағалауынан 3347 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Жоғарғы Еділ бейшлотынан Зубцов қаласына дейін, Вазуза өзенін қоспағанда бастауынан Зубцов су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
ArcaBoard
Дизайн
Ховербордтың салмағы 80 келіден жоғары, көлемі - 145x76x15 сантиметр. Жылдамдығы сағатына 20 шақырымға дейін жетеді. ArcaBoard тақтайын смартфонның көмегімен және өз денеңді басқарғандай басқаруға болады.
Өндірушілердің мәліметінше, тақтай әуеғарыш өнеркәсібінде қолданылатын материалдарынан жасалған. Ол 2016 жылдың сәуір айында сатылымға шығады, бағасы шамамен - 20 мың доллар.
"Біз бұл өнімді 2015 жылы шығарып, "Болашаққа қарай-2" фильмінің сәуегейлігін пайдаландық десем де болады. Басынан бастап біз сатып алуға болатын және жеңіл қолданылатын көлік түрін жасап шығарғымыз келді. Біз өзге көптеген компаниялардың да бұл технологияны жасап шығаратынына сенімдіміз, себебі ол өкінішке қарай қымбат тұрады. Біз өнімнің сапасын төмендеткіміз келмейді - ол ұшатын көлік құралы және оны арзандата да алмаймыз. Бірақ алдағы жылдарда оның бағасын төмендете аламыз деп ойлаймын", - деді құрылғыны жасап шығарған Думитру Попеску.
Төрттік жүйе
thumb|[[Мұздықтар]] ТӨРТТІК ЖҮЙЕ, антропоген жүйесі (кезеңі) – Жердің геологиялық тарихының қазіргі өтіп жатқан кезеңі және стратиграфиялық шкаланың соңғы жүйесі.
Сипаттама
Төрттік жүйе кезеңінің ұзақтығы шамамен 0,6 – 1,0 млн-нан 2,5 – 3,5 млн. жылға дейін созылады.
Тарихы
Төрттік жүйе атауын ғылымға 1829 жылы француз ғалымы Ж.Денуайте енгізді. Төрттік жүйені жіктеу принципінің алғашқы стратиграфикалық шкаласын 20 ғасырдың басында ауылыПенк пен Э.Брюкнер жасаған (1909). 1832 жылы ағылшын геологы Ч.Лайель ең жас теңіз шөгінділерін плейстоцен, төрттік жүйенің жоғарғы бөлімін голоцен деп атаған. Плейстоценде климат салқындап, құрлықтың басым бөлігін мұз басуына байланысты ‘‘мұздық’’ кезеңі деп атайды. Органикалық дүние дамуының тарихындағы ең маңызды оқиға – адамның пайда болуы осы кезеңде өткендіктен, ауылыП.Павлов бұл жүйені антропоген деп атауды ұсынған (1922).
Құрылымы
1932 жылы халықаралық комиссия (МЧКЕ) Төрттік жүйені 4 мүшеге жіктеуді ұйғарды: Төрттік жүйенің жануарлар мен өсімдіктер дүниесі қазіргі органикалық әлемге ұқсас. Олардағы өзгерістер климаттың күрт өзгеруімен байланысты: мұзбасу кезінде суыққа төзімсіз түрлер экваторға қарай жылжыса, мұзбасу процесіндегі аралық жылымықтар кезінде кері қайтқан. Жылу мен суықтың жиі алмасуы жануарлар мен өсімдіктердің бейімделуін туғызды, ал бейімделе алмағандар жаппай қырылды. Бұл өзгерістер днепр мұзбасуы (мұздың қалыңдығы қазіргіден үш есе көп) кезінде қарқынды өтті. Плиоценнің соңы мен төрттік жүйенің басында Шығыс Еуропаның онтүстігінде жылу сүйгіш жануарлар: мастодонттар, Оңтүстік пілдері, Громов пілі, гиппарион, семсер тісті жолбарыс, этруск мүйізтұмсығы, т.б. өмір сүрген. Осы кезде Батыс Еуропаның оңтүстігімен Қазақ даласында бұл жануарлардан басқа гиппопатамдар мен түйеқұстар болған. Плейстоценнің соңы мен голоценнің басындағы қатал климатта өмір сүрген мамонттар, жүндес мүйізтұмсықтар және үлкен мүйізді бұғылар жойылып кеткен.
Мұзбасу әсері
thumb|left|180pxМұзаралық жылымық кездерінде климат қазіргіге ұқсас, кейде шамалы жылылау болды. Мұзбасу атмосфераның жалпы айналысына әсер етті. Мұздықтарға жақын аймақтарда климат құрғақ болды да, қоңыржай белдеудің орманды белдемі кішірейіп, тундра белдемі кей жерлерде даламен шектесіп жатты (плейстоценде). Төрттік жүйенің ең басты биологиялық оқиғасы – адамның қарқынды дамуы. Төрттік жүйенің табиғи жағдайларын сипаттағанда екі факторға назар аударылады:
Мұзбасу орталықтары
Құрлықтық мұзбасулар солтүстік жарты шарды қамтыған. Мұзбасу орталықтары Балтық және Канада қалқандарында орналасқан, оларды басқан мұз қалыңдығы 3 км-ге жеткен. Қалың мұз теңіз суы есесінен пайда болғандықтан мұздану кезінде мұхит деңгейі 80 – 120 м-ге дейін төмендеп, мұзаралық жылымық кезінде орнына келіп, эвстатиктік ауытқуларға ұшырап отырған. Мұхит деңгейінің төмендеген кездерінде Солтүстік Еуразия мен Солтүстік Американың материктік қайраңы көп таяздап, кейде құрғап та отырды. Осының салдарынан Британ аралдары бірнеше рет Еуропамен қосылып, Берингов бұғазы арқылы Азия мен Америка арасында пайда болған “көпірмен” Еуразияға бұғылар, Америкаға мамонттар өткен. Соңынан бұл бұғаз арқылы Американы адамдар қоныстана бастады. Үлкен мұз жабындары Еуропада солтүстік ендіктің 50 градусына, ал солтүстік Америкада 40 градусынақа дейін жеткен. Мұз қалқаны Альпі, Карпат, Кавказ, Тянь-Шань, Алтай, Орал, Гималай, т.б. таулар мен жоталарды етегіне дейін басып жатқан. Оңтүстік жарты шардағы мұзбасу Антарктида мұзының қалыңдығын екі есеге арттырып, Оңтүстік Америка, Африка, Австралия тау массивтерін ғана жапқан.
Мұзбасу сатысы
Альпі үшін жасалған климатостратиграфиялық шкаланың эталоны бойынша (1909 жылы жасалған) 4 мұзбасу сатысы ажыратылады: Басқа аудандардағы мұзбасулар осы сұлбамен салыстырылады. Мысалы, Шығыс Еуропадағы бастапқы төрттік варяг және ока мұзбасулары гюнц және миндельге, ал төрттік пен соңғы төрттіктегі днепр мен валдай мұзбасулары рисс және вюрм мұзбасуларына сәйкес келеді. Ең қуатты мұзбасу днепр мен москва мұзбасулары. Төрттік жүйеде Каспий теңізінің деңгейі де көп өзгеріске ұшыраған. Ең үлкен трансгрессия кезінде оның ауданы екі есе артып, деңгейі 100 м-ге көтерілген. Плейстоценде ол мұхиттың ешқандай әсері жоқ алып көлге айналған. Төрттік жүйенің басталуынан ортаңғы плейстоценге дейін Қазақ жерінің оңтүстік аймағы тау жоталарының астынан келген жылу мен Үнді мұхиты алабынан соққан жылы әрі ылғалды ауа массаларының ықпалында болып, Қаратау, Алатау бөктерлері және Сарыарқа даласының онтүстігіндегі қолайлы табиғи жағдайлар қалыптасып, сақталып қалды. Төрттік түзілімдермен байланысты қазба байлықтарын бірнеше генетикалық топқа бөлуге болады: Әсіресе, темір кендерінің маңызы зор. Мұхиттың терең сулы алаптарында темір, марганец және мыс-ванадий тасберіштері, экваторлық және тропиктік белдеулерінің морылу қыртысында кобальт, никель, мыс, марганец және отқа төзімді саздар шоғырланған. Құрылыс материалдары лигнит пен шымтезек дамыған. Мұндағы жер асты суларының да маңызы жоғары, олар әлемдік тұщы су қорының 70%-ын құрайды.
Сілтеме
Санат:Геология
Kỷ Đệ tứ
Рорбах
Рорбах (Rohrbach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Пфаффенхофен (Ильм) ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5601 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 86 149. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Хубер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Пева (Моимента-да-Бейра)
Пева (Моимента-да-Бейра) (Peva (Moimenta da Beira)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Моимента-да-Бейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 513 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,92 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері