cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Құбылу (Кафка)
Талдау
Автор өтіп жатқан оқиғаларға өз қатынасын немесе көзқарасын білдірмейді, керiсiнше болған жайларды ғана суреттейдi. Бұл өзінің тумысынан мағынасы жоқ "бос таңба", бірақ Кафка туындыларының басым көпшілігіне тән. Әңгімеде жалғыз, тастанды қалған, өзін жалған тұлғалар мен мағынасыз тағдырлар алдында кінәлі сезінген жанның трагедиясы жасырынған. Келісімсіз, түсініксіз және орасан зор қақтығыстарға ұшыраған "кішкентай" адамның драмасы "Құлып" пен "Процессте" де соншалықты әсерлі сипатталған. Реалисттік мол ұсақ детальдарды гротескіге айналдыра отырып, Кафка қиял-ғажайып суреттерді толықтыра түсуге шебер пайдаланады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Франц Кафка әңгімелері Санат:Неміс тіліндегі әдебиет Санат:1912 жылғы әңгімелер Санат:Модернизмнің әдеби шығармалары
Қорғаншылық
Қорғаншылық (guardianship; trusteeship) - кәмелетке толмағандардың және сот әрекетке қабілетсіз (әрекет қабілеттілігі шектеулі) деп таныған адамдардың құқықтары мен мүдделерін қорғаудың құқықтық нысаны.
Қорғаншылық 14 жасқа толмаған балаларға, сондай-ақ психикалық аурудың салдарынан немесе ақыл-есінің кемдігінен сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адамдарға белгіленеді.
Қорғаншылық қайтыс болған немесе соттың шешімімен өлді деп немесе хабар-ошақсыз кеткен деп танылған кәмелетке толмаған адамның, әрекетке қабілетсіз немесе әрекетке қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамнын мүлкіне тағайындалады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Ойтья
Ойтья — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Тап өзенінің сол жағалауынан 140 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ураим
Ураим — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/177/487/788 орналасқан. Өзен ұзындығы 74 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Бақытжан Таймасов
Бақытжан Таймасов (1949 жыл 12 желтоқсан, Түркістан облысы, Түркістан қаласы) – техника ғылымдарының докторы (2002), профессор (2003).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Өнертапқыштар Санат:1949 жылы туғандар
Ольга Михаиловна Пилипова
Ольга Михаиловна Пилипова (1.09.1989, Батыс Қазақстан облысы, Мичурин поселкесі) - ХДСШ-і, ҚР бірнеше мәрте чемпионаты, Әлем чемпионатына қатысушысы (2003, АҚШ), Азия чемпионатының жүлдегері (2004,ҚХР), Афиныдағы Олимпиялық ойындар қатысушысы (2004, 17-32-орындар).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан садақ атушылары Санат:Алфавит бойынша садақ атушылар
Тассахара
Тассахара (амер. ағыл. Tassajara) — тау-кен орталығы дзен, аталған осылай географиялық принципі. Орналасқан алқабында Тассахара, Солтүстік Америка. Аумағында орналасқан АҚШ штатындағы Калифорния.
Жапондық атауы — Дзэнсин-дзи, "храмы жүрек Дзен". Принадлежит к буддистской дәстүр Сото. Негізі 1967 жылы мен бірінші буддистским монастырем тысқары Азия. Бірінші аббат Тассахары — роси (буддистік мастер) Сюнрю жастағы бүлдіршіндерді судзуки. Қыркүйек 2011 жылғы аббатом Тассахары болып табылады мастер дзен Жынысы Халлер.
Монастырь тауларда орналасқан Калифорния, ұрады ыстық су көздері. Жазда монашеская қауымы ашады Тассахару қонақтарға қызмет көрсетіп, оны қалай танымал курорт. "Маусымның қонақтар" Тассахаре өтіп, ондаған семинарлар, дәрістер, ретритов. Әрбір күзде монастырь жабылады бару үшін, қамтамасыз ету үшін тәжірибелік жүргізетін дзен қарқынды монашескую тәжірибе түрінде екі дәстүрлі үш айлық кезеңдер практика.
Наталья Брониславовна Румянцева
Наталья Брониславовна Румянцева
1958 жылы 17 желтоқсанда Көкшетау облысы Чкалов ауданының Чкалов ауылында туған. Орыс.
Әкесі - Іііашков Бронислав Яковлевич, зейнеткер, «Көкшетауқұрылыс» тресінің жүргізушісі болған. Анасы - Шашкова Нина Васильевна, зейнеткер, Көкшетау қаласының №13 ОМ мұғалімі болып жұмыс істеген.
Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау педагогикалық институтының филология факультетін бітірген (1980), орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі.
Педагогика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесіне ізденуші. Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Кәсіби мектеп оқушыларының толеранттық мәдениетін тәрбиелеу».
«Ғаламға өзің болып қарсы тұр» (нашақорлықтың алдын алу бойынша жұмыс тәжірибесінен әдістемелік ұсынымдар); «Бірлескен шығармашылық бойынша емтихан» (студенттер арасындағы жаппай шараларды  ұйымдастыру және өткізу бойынша жұмыс тәжірибесінен әдістемелік  ұсынымдар) кітаптарының, «Шпаргалка для родителей» (балаларды өтпелі жас кезеңінде тәрбиелеу жөніндегі әдістемелік нұсқаулар), сондай-ақ облыстық, республикалық, халықаралық деңгейдегі ғылыми-тәжірибелік конференциялар жинақтарындағы 12 мақаланың (олардың ішінде кандидаттық жұмыс тақырыбы бойынша - 7, оқыту мен тәрбиелеудің басқа да тақырыптары бойынша - 5) авторы. 1980 жылдан - Көкшетау қаласының №13 ОМ мұғалімі. 1981 жылдан - Көкшетау қалалық комсомол комитетінің нұсқаушысы. 1982 жылдан - Көкшетау облыстық комсомол комитетінің студент-жастар бөлімінің меңгерушісі. 1986 жылдан - Көкшетау қалалық партия комитетінің насихат бөлімінің нұсқаушысы. 1988 жылдан - Көкшетау қалалық №13 МПТУ директорының оқу-тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары.
1991 жылдан бері - Көкшетау қаласының «№1 кәсіби лицей» ММ директорының оқу-тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары.
Көкшетау қаласының әкімі жанындағы отбасы және әйелдер істері жөніндегі комиссияның төрайымы (1998-2001). Кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия мүшесі (1989 жылдан бері).
«Құрмет белгісі» орденімен (1986); «ҚР білім беру ісінің құрметті қызметкері» төс белгісімен (2008), Көкшетау қаласы әкімінің (2002), Ақмола облыстық білім беру басқармасының (2001, 2003, 2006) құрмет грамоталарымен, ҚР Білім және ғылым министрлігінің грамотасымен және Алғысымен (2004, 2007) марапатталған. «Тәрбие жұмысы» номинациясындағы «Педагогикалық іздеу» республикалық конкурсының жеңімпазы.
Тұрмыс құрған. Жұбайы - Румянцев Юрий Васильонич (1960 жылы туған), азаматтық қорғау жөніндегі арнайы оқу орталығының атқарушы директоры, запастағы полковник. Қыздары - Румянцева Кира Юрьевна (1989 жылы туған), Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті шет тілдер факультетінің студенті, Румянцева Валерия Юрьевна (1993 жылы туған), №13 «ЭКОС» мектеп-гимназиясының оқушьк.м
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Перикл
thumb|right|200px| Перикл, Περικλῆς (б.з.б. 490 ж.ш., Афины, - б.з.б. 429 ж., сонда) – ежелгі грек саяси қайраткері, б.з.б. 444/443-429 жылдары ( 430 жылдан басқа) Афинының стратегі (қолбасшысы).
Жан-жақты білім алған. Б.з.б. 442 жылдан бастап Афины мемлекетін басқарды. Афиныда мүліктік цензаны жойды, қызмет адамдарына жалақы тағайындады.т.б. Перикл тұсында көптеген қоғамдық құрылыстар (Пафенон, Пропилеи, Одеон) салынды.Афины эллиндік әлемнің ірі экономикалық, саяси және мәдени орталығына айналды. Периклдің сыртқы саясаты Афиныны күшті теңіз мемлекетіне айналдыруға бағытталды.
Санат:Тұлғалар Санат:Б. з. д. 490 жылы туғандар Санат:Б. з. д. 429 жылы қайтыс болғандар Санат:Ежелгі грек қолбасшылары Санат:Саясаткерлер
Есенжол Домбаев
Есенжол Домбаев, Есімғали ( 1938 жыл 2 мамыр Атырау облысы Индер ауданы Шолақ Шағыл) — жазушы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі.
Осы ауылдағы Елтай орта мектебін 1956 жылы бітірген соң, Алматыдағы «Қазақфильм» киностудиясында, НИИАТ-та қара жұмысшы болып істеген. 1961 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының театр факультетін бітірген. «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан»), «Ара», «Жаңа фильм» киностудиясында әдеби қызметкер, фельетонист, бөлім меңгерушісі, аға редактор, бірлестік директоры болып қызмет атқарған. ҚазМУ-дің журналистика факультетінде сырттай оқыған.
1957 жылы оның Әліби Жангелдиннің Қазан қаласында діни семинарияда оқып жүрген кезінен жазған «Алғашқы сабақ» атты бір актілі драмасы республикалық бәйгеде екінші сыйлық алды. «Біздің ауылда қызықтар бола береді», «Өтірік әңгіме» атты комедиялары облыстық театрларда қойылған. «Кешегі күннің күркілі», «Тәуелсіздік таңы» (2008) пьесаларын жазды. «Ұрпақ қамы» киносценарийдің авторы.
Н. Гогольдің «Мұрын» повесін, М. Салтыков-Щедриннің «Бір қаланың тарихы» романын, серб сатиригі Б.Нушичтің «Менің өмірбаяным» (О.Әубәкіровпен бірігіп) аударған, болгар сатиригі Чудомирдің «Ескерткіш» деген атпен шыққан әңгімелерін, түрік сықақшысы Ә.Несиннің әңгімелерін қазақ тілінде сөйлеткен.
Дереккөздер
Санат:2 мамырда туғандар Санат:1938 жылы туғандар Санат:Индер ауданында туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан аудармашылары
Хицкирх
250px|thumb|Картада орналасуы Хицкирх (Hitzkirch) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Хохдорф округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Филицзе
Филицзе (Vielitzsee) — Германия Федеративтік Республикасының Бранденбург жерінде орналасқан муниципалитет. Шығыс Пригниц-Руппин ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 546 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 12 0 68 437. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Фишер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бранденбург елді мекендері
Вильвьей
Вильвьей (Villevieille) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30352, пошта индексі — 30250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1650 адамды құрады. Халық тығыздығы — 199,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Басқыншылық
thumb|Әскери база Басқыншылық, агрессия — дербес мемлекеттің егемендігіне, аумақтық тұтастығына және саяси тәуелсіздігіне қарсы басқа бір мемлекеттің не мемлекетаралық әскери одақтастықтың қарулы күш қолдануы, өзге де өктемдік әрекеттерін жасауы. Халықаралық-құқықтық доктринада жанама, экономикалық және идеологиялық Басқыншылық деген де ұғымдар бар. БҰҰ Бас Ассамблеясының 29-сессиясы қабылдаған (1974) Басқыншылық туралы анықтамалары бойынша өз мүшелерін даулы мәселелерді бейбіт жолмен шешуге, қоқан-лоқы жасап қорқытудан және күш қолданудан қалыс болуды, сақтануды міндеттейді. БҰҰ Жарғысының 51-бабы бойынша, Басқыншылық жекелей де, ұжымдасқан түрде де өзін-өзі қорғауға негіз болып табылады. Шапқыншылыққа тап болып, өзін-өзі қорғау бағытында басқыншыларға қарсы қарулы тойтарыс беруші мемлекеттің әрекеті, тіпті, шабуылдық сипатта болғанда да Басқыншылық ретінде қаралмайды. Халықаралық құқықта үшін саяси, материалдық және қылмыстық жауапкершіліктер қарастырылған. Әлемнің бейбітшілік сүйгіш күштері ұжымдық қауіпсіздік жүйесін жасау, жалпыға бірдей және толық қарусыздану, халықаралық шиеленістерді бәсеңдету бағытында белсенді күрес жүргізуде. Басқыншылықтың жалпы жұрт мойындаған анықтамалары басқыншылардың қарулы шапқыншылығын ойдан шығарған сылтаулар арқылы ақтауына заң жүзінде жол бермейді.
Дереккөздер
Санат: Саясат
Куаек
Куаек (Coyecques) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62254, пошта индексі — 62560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 578 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Клайор
Клайор (Clayeures) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,21 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 193 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Клинк
Клинк (Klink) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мюриц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1113 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 56 030. Муниципалитеттің басшысы — Ульрих Хольс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Салинас
Салинас  (Salinas (Alicante)) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альто-Виналопо ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Няр-Ротыпь
Няр-Ротыпь — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ротыпь-Я өзенінің сол жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Сергей Николаевич Савин
Карьерасы
1981 жылы 17 жасында "Қайрат" клубына қабылданды. Бірақ негізгі құрамға ілігуге тым ерте болғандықтан, қосалқы құрамда отырып қалды. 1983 жылы алматылық тағы бір клуб — СКИФ-ке жалға берілді.
1985 жылы "Тракторға" ауысқан соң ғана негізгі құрамда ойнай бастады. Бірақ "Тракторда" да, кейін "Екібастұзда" да, "Металлургте" де мергендігімен көзге түсе алмай, клубтарды жиі ауыстырумен болды.
1992 жылы "Фосфор" сапында Қазақстан чемпионатында және кубок ойындарында жиі алаңға шыққанымен, гол соға алмай, маусым біткен соң карьерасына нүкте қойды.
1998 жылы "Қайрат" екіге бөлінді де, Савин сонда барып азырақ ойнады.
Жетістіктері
Фосфор
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:СКИФ Алматы ФК ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары
IC 4271-1
IC 4271-1 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47334, MCG 6-30-15, ZWG 190.12, VV 355, ARP 40.
Сыртқы сілтемелер
IC 4271,01 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
NGC 3641
NGC 3641 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 22 наурызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3641 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34780, UGC 6370, MCG 1-29-34.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Хайнфельд (Төменгі Аустрия)
Хайнфельд (Төменгі Аустрия) (Hainfeld (Niederösterreich)) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Лилинфельд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3862 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 44,73 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LF, ресми идентификациялық коды — 3 14 03.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альберт Питтерле саналады.
Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1966
Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1966 — 1965/66 жылғы Чемпиондар кубогының шешуші ойыны. 11 мамырда Брюссельде өтіп, "Реал Мадрид" 2:1 есебімен "Партизанды" ұтты.
Сілтемелер
Санат:1966 жылғы футбол Санат:Реал Мадрид ФК ойындары Санат:Партизан Белград ФК ойындары Санат:УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары
Ұрпақ
Қазақ этносы үшін ұрпақтың маныздылығын А.Қайдар былай атап өтті: ... өмірге қазақ болып келіп, қазақ қауымында өсіп-өнген адам ағайын-тумалары мен жекжат-жұрағатына ыждағатпен қарағанмен, қашанда өз кіндігінен тараған ұрпағына өзгеше мəн бергені белгілі. «Ұлымды ұяға, қызымды қияға қондырам» деп, шарқ ұрып, елін жаудан, есігін құрттан, малын жұттан сақтап, білек сыбана еңбек етіп келеді».
Ұрпақты біз үш түрлі, бірақ бір-біріне жақын мағынада түсіне аламыз.
Қазіргі қазақ тілінде ұрпақ сөзі көп мағынаны береді. Мәселен, Қазақ әдеби тілінің 15 томдық сөздігінің 14 томында алты түрлі мағынасын атаған: Бірінші мәні – ұрпақ нақты адамның отбасы. Екінші мағына – келесі ұрпақ. Егер бірінші мағынада аке және оның балалары туралы айтылса, мұнда жалпы акелер және балалар ұрпақтары туралы айтылып тұр. Үшінші мәні – өмір жалғасы, болашағы. Біз үшін ұрпақ сөзінің мәні тек семантикалық құрылымында басты болып келмейді, барлық концептердің блогында: бесік, ұрпақ, бала, ұл, қыз, бірігіп "ұрпақ" мағынасын береді. Қазақтар үшін, ұрпақ - өмірдің жалғасы, мәңгілік өмірді қамтамасыз ету. Сондықтан қазақтар үшін өмірдің мәні, балаларды дүниеге әкеліп, лайықты тәрбие беру. Тұжырымдап келгенде ұрпақ концептінің құндылығы осы мағынаға негізделеді және басқада бірқатар концептердің құрамдас бөлігіне кіреді. Яғни, «туыстық» концептісінің мағынасы келесі ұрпақты тәрбиелеу. Төртінші мағынасы - халық. Осы мағынаға мысал ретінде Т. Молдағалиевтің мынадай өлең жолдары келтірілген. Соққанда қуаныштың желі бұрқап, Жарқырар ұлы Абайдың елі шырқап, Үлкендер бір жиындарда ақыным деп Еске алар шапағатпен мені де ұрпақ. (Т. Молдағалиев. Шақырады)
Біздің ойымызша, мұнда "халық" деген сөзді емес, бізден кейінгі бақытты өмір сүретін ұрпақ мағынасын білдіреді. Өйткені “халық” сөзі – ұрпақ мағынасына қарағанда, тұрақты ұғым. Бесінші мәні – балалар. Бұл мән басқалармен салыстырғанда нақты бірінші ұрпақ мағынасын білдіреді. Иллюстративті материал осы сөздерді растайды. Ұл-қыздарың – ұрпағың, Еркелеп өссін қасыңнан. Атағың артсын, қарағым. Қол үзбей тату досыңнан. (К. Əзірбаев)
Ұрпақ сөзі басқа сөздермен жалғасып фразеологизм құрап мағынасы ауысады. Мысалы: жаңа ұрпақ, жас ұрпақ, сан ұрпақ.
Мұның бəрі арман ғой қанат талар, Алыс емес күнім де аяқталар. Тар кезеңде тартыншақ болғаныма Келетұғын жас ұрпақ аяп қарар. (Т. Молдағалиев. Шақырады)
Ұрпақтан ұрпаққа жалғасу фразеологизмінде ұрпақ сабақтастығын жүзеге асыру шарттары айқын көрінеді. Ұрпақтан-ұрпақ алып жалықпастан, Сондай бір дəстүр барды қалыптасқан. Заманнан заман өткен, жаңарған жұрт, Аққуын айдын көлдің налытпастан, Дəстүрін аттамаған, анық басқан. Сондай бір дəстүр барды жарық шашқан, Бір ұрпақ бір ұрпаққа алып қашқан. (М. Мақатаев. Шығармалары)
Қазақтардың дәстүрлі мәдениетінде ұрпақ болмауы өмірдің мағынасынан айырған қайғы ретінде қабылданады. Бұл ұрпағы жоқ, ұрпақ қалдырмады фразеологизмде анық көрінеді. -Уа, мен Анамын, Өмірге ұрпақ қалдырмай, Өлімге қалай барамын... Жанын қалдырыңдар баланың! (М. Мақатаев. Шығармалар)
Және, керісінше, адам ретінде қазақтардың өмірлік мақсатын ұрпақ өсіру, ұрпақ қамын ойлау, ұрпақ тарату тұрақты сөз тіркестерінде көрсетеді. Бұл келесі Ж. Жақыпбаевтың мысалында көрінеді. Торлама əжім түсірсе күндер ажарға, Тосқауыл бар ма араны жаман ажалға? Өсіріп ұрпақ, өткеріп барлық міндетін; Өтеді ана, кетеді ана мазарға. (Ж. Жақыпбаев. Лейля)
Фразеологизмдердің талдауы ұрпақ сөзінің мағынасын жаңа жағынан көрсетті. - ата-бабаларымыздың өмір салтын объективті бағалауы; - жаңа леп, идеялар, өзгерістер енгізу; - міндетті түрде тілін, мәдениетін, ділін, салт-дәстүрін, тарихын білу. - өскелең ұрпақ тәрбиелеу тұрақты назарды және күшті талап етеді.
Дереккөздер
2. Ахметжанова З.К.,Ерназарова З.Ш. Казахская лингвокультура: язык, человек, этнос. «Издательство Елтаным» Алматы 2016. – 179 бет
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Ұрын бару
Ұрын келу, ұрын бару – күйеу жігіттің айттырылған қалыңдығымен танысу үшін қайын жұртына ең алғашқы бару сапары. Қайын жұрт тарапынан бұл сапар “ұрын бару” атанса, осыған байланысты ұйымдастырылған той-думан “ұрын той” атанған. Қазақ дәстүрі бойынша ата-аналар өзара келісе отырып, балаларын бесікте-ақ атастырған. Сондықтан да 14—15 жасында кәмелетке толып, оң-солын танитындай жағдайға жеткенде жастарды алғаш рет ресми түрде кездестіріп таныстырған. Мұндағы негізгі мақсат — жастардың өзара түсінісіп, үйлену тойына дейін бірін-бірі жақсы білісуіне жағдай жасау. Ұрын келу сапарына күйеудің қасына өнерлі 4—5 жігіт қосып, салтанатты түрде аттандырған. Бұл жолы оларға “ілу”, “өлі-тірі”, “есік ашар” кәделеріне арнап бірнеше мал айдатқан. Бұған қосымша әр түрлі кәделерге арналған маталар, күміс теңгелер, сақина, сырға, орамал сияқты уақ-түйектер де апарылған. Қалыңдық ауылы күйеу мен оның серіктеріне арнап үй тігіп, қуанышпен қарсы алған. 2—3 күнге созылған той-думан (ұрын той) соңында күйеуді отау үйде қалыңдықпен таныстырған. Ұрын келу сапарынан кейін күйеудің жасырын түрде қалыңдықпен кездесіп тұруына тыйым салынбаған. Мұндай кездесуді қалыңдық ойнау дейді.
Әрине «ұрын келудің де кәде-жораларын аз емес. «Сені күтіп жүгіреміз деп ентігіп қалдық» деп «ентікпе» сұрап жеңгелері келеді, «балдыз көрімдік» деп тағы біреулері келеді, тағы да сол сияқты.
«Ұрын той» өткізіліп күйеуге және оның жолдастарына құрмет көрсетіліп, сый тартылып, олар еліне қайтады.0
Құда түскенімен, келісім жасалғанымен күйеудің қыз ауылына «ұрыннан» бұрын келуге хақы жоқ. Егер келе қалса қыздың туыс-туғандары (аға-інілері) қазақ әдет- ғұрыпын бұзғаны, тәртіпсіздігі үшін оны сабап жіберетін заң тағы бар. Демек, құда түсумен бірге оның тәрбиелік ереже-қағидалары тәрбиелік ғұрыптары әдеп пен тәртіпті талап етеді. Күйеу кәделері мен ырымдары тағы бар. Олар мынандай: ұрын кеу, есік ашар, ентікпе, балдыз көріндік, күйеу табақ, сүт ақы, жігіт-түйе, атбайлар, босаға аттар, сәукеле байғазы, жеңгетай, шымылдық байлар, отау жабар, кереге көтерер, уық шаншар, түндік жабар үзік жабар, туырлық, майын тастау, ілу, қыз қашар, шашу қыз көтерер, арқа жатар, қалыңдық ойнау, қол ұстатар, шаш сипатар, көрпе қимылдатар, ит ырылдатар, «кемпір өлді», бақан салар күйеу аттандырар, т.б.
Невис-Паулиста
Невис-Паулиста (Neves Paulista) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ньяндеара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 346 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 232,143 км² шамасында. Халық тығыздығы — 40,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1922 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Нейково (Добрич облысы)
Нейково (Нейково) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Каварна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 95 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9692. Телефон коды — 05746. ЕКАТТЕ коды — 51408.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Ауру туғызатын бактериялар
Ауру туғызатын бактериялар (Болезнетворные бактерии) — көбінесе бір жасушалы болып келетін, тек микроскоппен ғана көруге болатын белок текті ұсақ организмдер.
Ауру туғызатын бактериялар қарапайым, өте тез бөліну жолымен көбейеді, бірақ олардың көпшілігі күн сәулесі, дезинфекциялағыш ерітінділер әсерінен, сондай-ақ қайнатқан кезде тез өледі. Төменгі температураға және суыққа төзімді, өзінің ауру туғызғыштығын толық сақтайды. Ауру туғызатын бактериялар оба, тырысқақ, түйнеме, күйдіргі және т.б. ауруларды туғызады.
Қызылша (өсімдік)
Қолданылуы
Қызылшаның барлық дерлік түрінің тамыры мен жапырағы тағам және мал азығы ретінде қолданылады.
Қызылша туралы тақпақ
Жасағанда борщты,
Қосуға оны борышты.
Бұл көкөніс болмаса,
Қызармайды ол аса
Дереккөздер
Қ 74 Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Көкөністер: Дидактикалық материал.- Алматы, 2011. - 16 б, ISBN 978-601-7237-33-2
Санат:Қызылқұйрық тұқымдасы
Сиэтл
Сиэ́тл (Seattle, тағыда Сиэттл, Сиетл, Сиатл деп кездеседі) — АҚШ-тың солтүстік батысындағы және Вашингтон штатындағы ірі қала, атап айтқанда, ірі теңіз порты. Қала Кинг округының әкімшілік орталығы. Пьюджет (Puget Sound) және Вашингтон көлі шығанақтар жүйесінің арасында орналасқан.
Дуракова (Седуиха тармағы)
Дуракова — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Седуиха өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сиэтл
Қаланың атауы, қаланың негізі қаланбай тұрып осы аймақтағы тұрған кейін көшіп кеткен Қызылтерілі Дуамиш және Сугуамиш ру басылары басшысы Сиэтл (Si'ahl)ден алынған.
Дуракова (Седуиха тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гальваносоққылы теңіз минасы
Гальваносоққылы теңіз минасы (Гальваноударная морская мина) — мина корпусынан шығыңкы қалпақша кемеге тигенде гальваносоқкылы жарғышы іске қосылатын түйіспелі мина.
Дереккөздер
Санат:Миналар
Технологиялық жұмыссыздық
Технологиялық жұмыссыздық - техника мен технологияның жаңа буындарына көшуге, қол еңбегін механикаландыру мен автоматтандыруға байланысты пайда болатын жұмыссыздық; бұл орайда нарықтың көлемі артса, онда сайып келгенде жұмыспен қамтылу да артады, әйтсе де сұраным басқа кәсіптер мен мамандықтардағы қызметкерлерге ұсынылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Жилберто Силва
Жилберту Апаресиду да Силва (Gilberto Aparecido da Silva; 7 қазан 1976 жыл, Лагоа-да-Прата, Минас-Жерайс, Бразилия ), Жилберто Силва (Gilberto Silva) ретінде танымал — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Бразилия ұлттық құрамасында ойнаған.
Карьерасы
2002 жылғы әлем чемпионы. 2005, 2009 жылдары Конфедерациялар кубогының жеңімпазы атанды. Карьерасында "Арсенал" (Лондон), "Панатинаикос" (Грекия), "Атлетико Минейро" (Бразилия) секілді клубтарда доп тепті.
Командалық
Бразилия
«Америка Минейро»
«Арсенал» (Лондон)
«Панатинаикос»
Сілтемелер
Санат:Америка Минейро ФК ойыншылары Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Панатинаикос ФК ойыншылары Санат:Гремио ФК ойыншылары Санат:Бразилия футболшылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Сабытай
Сабытай. Сабытайдан – Жандай, Медет.
Кеспелеуіш машина
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Технология Санат:Құралдар
Сарытерек (Қарағанды облысы)
Сарытерек — Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы ауыл, Сарытерек ауылдық округі орталығы.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 1075 адам (555 ер адам және 520 әйел адам) болса, 2009 жылы 620 адамды (325 ер адам және 295 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргетасы Сарытерек селолық Кеңесі болып 1928 жылы қаланған. Бұрынғы Каганович, Ленин, Үшөзен, Сарыши, Сарытерек колхоздарының негізінде 1950 жылы  ірілендірілген Ленин колхозы болды. 1963-96 жылдары қой өсіретін “Ақтоғай” кеңшарының орталығы болып келді. Соның негізінде Сарытеректе шаруа қожалықтары жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Перес Гальдос
Перес Гальдос Бенито (10.2.1843, Лас-Пальмас, - 4.1.1920, Мадрид) – испан жазушысы, социализм идеяларын қолдаушы. Ол «Алтын фонтан» (1870, орыс тілінде 1881) және «Батыл» (1871) романдарында 19 ғасырдың басындағы рев.уақиғаларды баяндады, кеінгі кезде жазғандарды «Ұлттық эпизодтар» эпопеясына (1 – 46-т., 5 сериялы, 1873-1912) топталды. Перес Гальдос шығармаларының кейіпкері – күрескер испан халқы. Оның бірнеше романдарында «Донья Перфекта» (1876, орыс тілінде 1882, 1956; «Глория», 1876-77, орыс тілінде 1884) өзі өмір сүрген дәуірдің шындығы көрсетілген. 90 жылдары жазған романдарынан орыс жазушыларының, әсіресе Л.Н.Толстойдың әсері сезіледі. Перес Гальдос шығармашылығы 20 ғасырдағы испан реалистік романынң дамуына игі әсер етті.
Дереккөздер
Санат:1843 жылы туғандар Санат:Тұлғалар Санат:Жазушылар Санат:1920 жылы қайтыс болғандар
Бронхоаденит
Бронхоаденит (Bronchoadenitis — бронх бездерінің қабынуы)— Ірі бронх пен трахеяның жанында не оған жақын орналасқан лимфа түйіндерінің қабынуы. Себебі көбіне туберкулез.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Жаншу кернеуі
Жаншу кернеуі (Напряжение смятия) — 1) жаншу кезінде пайда болатын кернеу; 2) сайманмен кішкентай жанасу алаңы бар тетік құрылымында үлкен сығу күшінен пайда болатын кернеу.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Лейф Эриксон
Лейфтың сапарлары туралы мәліметтер «Жирен Эрик туралы сага» және «Гренландтықтар туралы сага» атты манускрипттардан алынған.
Санат:970 жылы туғандар Санат:1020 жылы қайтыс болғандар Санат:Исландия тұлғалары Санат:Саяхатшылар Санат:Американы зерттеушілер
Абылайдың Сарыарқаны азат етуі
«Абылайдың Сарыарқаны азат етуі», ''«Абылай ханның 40 батырымен Сарыарқаны қалмақ ханы Қалдан- Сереннен тартып алған уақиғасы»'', жыр. Хатқа түсірген Жаяу Мұса Байжанұлы. 1940 ж. оның қолжазбасынан баласы Салық көшірген. Он бір буынды қара өлеңмен, араб әрпімен жазылған. Қолжазба ҚР ҰҒА ОҒК-ның қолжазба қорында сақтаулы. Жырдың қысқаша мазмұны: Абылайды хан көтергеннен кейін ол Түркістанды билеп, Сыр бойын мекен етеді. Бұл — Сарыарқаны қалмақ ханы Қалдан-Сереннің алып қойған кезі еді. Енді сол жерді қайтармақ болып Абылай бастаған 40 батыр соғысқа даярланады. Қалмақтар мұны естіп Ереймен тауына көшеді. Қалданның «соғыспай Сарыарқаны тастап кетейік» дегеніне, баласы Шаршы батыр «соғыспай бермеймін» деп, өншең батырларын жинап алып бір тауда тосып жатады. Бұл жерге ішінде атақты Олжабай батыр бар 40 батырымен Абылай да келеді. Қалмақтардың «біз көппіз, сендер азсындар, жеңе алмайсындар» дегеніне, Абылай «қайсысың барсыңдар?» деп сұрағанда Олжабай өз атын атап ұрандап жауға шабады, қырық батыр оған қосылады. Шаршы қорған салып, қалмақ әскеріне зор бекініс жасаған болып шығады. Кырық батырдың тобында Сары Баян, Малайсары, Олжабай, Қазыбек, Қуандық, Қарашолақ, Ақмұрза, Бөгенбай, Жасыбай батырлар болады. Олжабай жекпе-жекке шығып, қалмақ батырын өлтіреді. Одан кейін Олжабай жау ортасында жаяу қалған Малайсарыны аман алып қалады. Кырық батыр Ереймен тауын босатады. Бұл соғысты «Шүршіт қырылған» деп атайды, кейін Баянтауды да босатады. Қалмақтардың қашқан асуын «Жасыбай асуы» деп атайды. Қалмақтар да, қазақтар да бұл соғыста көп қырғынға ұшырайды. Сондықтан соғыс болған жердің атын «Қалмақ қырылған» атапты» деп жыр аяқталады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ жырлары Санат:Қарағанды облысы
Сейсенбі
Бұл күннің өзге тілдердегі атауы
Орыс тілінде "сейсенбі" - "вторник", аптаның екінші күні деп аталады. Хорват тілінде және украин тілінде utorak, вівторок
Армян тілінде (Երեքշաբթի — ерекшабти́), грузин тілінде (სამშაბათი — самшабати) және тәжік тілінде (сешанбе) - барлығында да "сенбіден кейінгі үшінші күн" мағынасын білдіреді.
Латын тілінде сейсенбі атауы - dies Martis («Марс (құдай) күні]]»).
"Сейсенбі" сөзбе-сөз жапон тіліне аударғанда - «от күні» (火曜日).
Сейсенбіге қатысты оқиғалар
1929 жылы 29 қазан - АҚШ-та "Қара сейсенбі" атанды, себебі бұл күні қор нарығында үлкен даурығу туып, бұның аяғы Ұлы дағдарысқа апарып соқты.
Microsoft компаниясы әр айдың екінші сейсенбісінде өзінің түгелге жуық бағдарламалары бойынша жаңартулар жүргізеді. Бірқатар жүйелік Админдер әзіл ретінде бұл күнді "қара сейсенбі" деп те атайды.
Сейсенбі есімдер мен атауларда
Санат:Апта күндері
Хинсдэйл (Массачусетс)
Хинсдэйл (Hinsdale) — Массачусетс штатының Беркшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 872 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 56.2 км² шамасында. FIPS коды — 25-30315.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Яна Артуровна Туниянц
Яна Артуровна Туниянц (1971, Алматы), ХДСШ-і (1989, ЕССШ-і (1997). Әлем чемпионатының қола жүлдегері (1993, Анталья, Түркия), командалық есепте жабық залда өткізілген Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (1997, Стамбул, Түркия) Еуропа Гран-Приінің бірнеше мәрте жеңімпазы және жүлдегері (1991, М.) КСРОчемпионаты (1991, Орал). XIII Азия ойындарының қола жүлдегері (команда 1998, Бангкок). Олимпиялық ойындар 8-орын (Атланта, 1996).
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша садақ атушылар
Санат:Қазақстан садақ атушылары
Олтум
Олтум — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Конда өзенінің оң жағалауынан 869 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Генетикалық тәсіл
ГЕНЕТИКАЛЫҚ ТӘСІЛ  (грек. genesіs — шығу тегі) — әлеуметтік құбылыстар мен процестердің пайда болуын, қалыптасуы мен дамуын талдау жасай отырып зерттеу әдісі. Ол іргелі, бастапқы негіздерге сүйеніп, әр алуан құбылыстардың арасынан зерттелетін нысандарды бөлектеуді, ерекшелей қарастыруды көздейді. Бұл тәсіл 17 ғ-дан бастап ғылымда даму идеяларының, атап айтқанда, математикада — дифференциалды бөлшектеудің, геологияда — Лайель теориясының, космогонияда — Кант-Лаплас болжамының, биологияда — эволюция ілімінің орнығуы нәтижесінде қалыптасты. Орыс социологы М.М. Ковалевский қоғамдық өмір мен әлеум. ин-ттардың шығу тегі жөніндегі мәселелерді зерттеумен айналысатын генетик. социологияны пайдалану идеясын ұсынды. ГЕНЕТИКАЛЫҚ ТӘСІЛ кез келген әлеум. даму процесінің бастапқы жағдайларын, оның басты кезеңдері мен өрбу үрдістерін, негізгі жолдарын айқындауға көмектеседі. Зерттеудің басты мақсаты — құбылыстардың уақыт ағымындағы байланыстарын айқындап, төменгі деңгейден жоғары деңгейлерге өту барысын сипаттау.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 2-том
Силанус
Силанус (Silanus) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Нуоро провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2394 адамды құрайды. Халық тығыздығы 49,83 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 48,04 км² шамасында. Пошта индексі — 08017.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Ньяндеара
Ньяндеара (Nhandeara) — Бразилиядағы қала, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ньяндеара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 084 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 437,42 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1928 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Сан-Висенте-дель-Распеч
Сан-Висенте-дель-Распеч (San Vicente del Raspeig) — Испаниядағы қала. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Алаканти ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
IC 4271-2
IC 4271-2 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3096774, MCG 6-30-15, ZWG 190.12, VV 355, ARP 40.
Қобылан Бөрібайұлы
Қобылан Бөрібайұлы (1760, Павлодар облысы Баянауыл ауданы - 1840, сонда) - ақын. Арқаға аты мәлім Бөрібай ақынның баласы. Арғын тайпасы Сүйіндік руы Құлболды бөлімінен шыққан. "Кедейлік жас кезімде келмеп едің", "Бұл дүние алуан-алуан заман екен", "Шоң биге", "He жаман", "Айхай, кәрілік", "Қадір-құрмет тоқтықта", "Әудем жер", "Заман", т.б. өлеңдері сақталған.
Дереккөздер
Санат:1760 жылы туғандар Санат:1840 жылы қайтыс болғандар Санат:Павлодар облысында туғандар Санат:Қазақ ақындары
Генетикалық код
thumb|200px|Генетикалық код Генетикалық код — тірі организмдерге тән нуклеин қышқылдары молекуласындағы тұқым қуалаушы (генетикалық) ақпараттың нуклеотидтер тізбегі түріндегі біртұтас “жазылу” жүйесі. Бұл — барлық тірі организмдерге ортақ заңдылық.
Генетикалық код туралы қазіргі қалыптасқан көзқарасқа 1960 жылы АҚШ ғалымдары Маршалл Ниренберг, Хар Гобинд Корана және П. Ледердің жүргізген зерттеулері көп әсерін тигізді. Генетикалық код бірлігі — ДНҚ мен РНҚ молекуласындағы 3 нуклеотид (триплет) тізбектерінен тұратын кодон (аРНҚ нуклеотидтерінің триплеттері) болып табылады. Гендегі кодондар тізбегі осы генді “жазатын” (кодтайтын) ақуыздағы амин қышқылдар тізбегін анықтайды. Клеткадағы генетикалық код екі сатыда іске асады:
Генетикалық кодтың бір ерекшелігі, әмбебап екендігі, яғни барлық организмдерде белгілі бір 3 нуклеотид (триплет) белгілі бір амин қышқылдарын “жазады” (кодтайды). Бір амин қышқылы бірнеше триплетпен “жазылуы” (кодталуы) мүмкін. Кодондар арасында “үтір” болмайды, яғни олар бір-бірінен бөлінбеген. Ол бір геннің аймағында белгіленген нүктеден бастап, бір бағытта есептелінеді. 64 кодонның 61-і ақуыз құрайтын 20 амин қышқылдарын “жазады” (кодтайды), ал қалған үш “нонсенс” (мағынасыз) кодондар (УАГ, УАА және УГА) полипептид синтезін аяқтайтын “нүкте” қызметін атқарады. Олар ақуыз биосинтезінінің аяқталғанын білдіреді.
аРНҚтың кодондарды сәйкестiгiнiң кестелерi және амин қышқылдары
thumb|left|upright=1.5|Жазуды сектор варианты, iшкi шеңбер - кодонды 1-шi негiз ( 5'-тен бастап-аяғына дейін)
Дереккөздер
Санат:Генетикалық код
Повуа-де-Эл-Рей
Повуа-де-Эл-Рей (Póvoa de El-Rei) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Пиньел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 74 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,41 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Әйкелқұдық
Әйкелқұдық- кенересі құламас үшін бетіне ортасы тесік үлкен дөңгелек тас қойылған құдық. Әбден қазылып болған құдықтың аузына тастан әйкел деп аталатын қақпақ қиып орнатады да, қақпақтардың ортасынан долы сиятындай дөңгелек тесік қалдырылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Мұрат Бекмұхамедұлы Серкебаев
Мұрат Бекмұхамедұлы Серкебаев  (13 қыркүйек 1940, Алматы) – скрипкашы, дирижер, композитор, Қазақ КСР-інің халық артісі (1991).
Дереккөздер
Санат:13 қыркүйекте туғандар Санат:1940 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан скрипкашылары Санат:Қазақстан дирижерлері Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Қазақстан халық әртістері
Кемсіту, беделін түсіру
Кемсіту, беделін түсіру (impeachment, discredit; Diskreditierungf; discrediter—подрывать доверие) Бәсекелесінің, оның тауары, жұмысы және кызметінің беделін түсіруге, төмендетуге, сенімнен айыруға бағытталған қаса0ана әрекет.
Хакенштедт
Хакенштедт (Hakenstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 577 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 17,08 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 265. Муниципалитеттің басшысы — Мартин Арнольд.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
NGC 3625
NGC 3625 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Қысқы Паралимпиада ойындары 2014
Қысқы Паралимпиада ойындары 2014 (ресми — XI қысқы Паралимпиада ойындары) ресейлік Сочи қаласында 2014 жылдың 7 - 16 наурыз күндері аралығында өтеді. 2011 жылы Паралимпиада ойындарының тұмарлары Күн сәулесі мен қар бүршігі (Лучик және Снежинка) болып таңдалды. Паралимпиада ойындары 2014 жылдың қысқы Олимпиада ойындары өткізілген ареналарда өтеді.
Ұйымдастырушы қаланы таңдау рәсімі
2007 жылдың 4 шілде күні Халықаралық паралимпиада комитеті Сочи қаласын Паралимпиада ойындарының ұйымдастырушы қаласы ретінде таңдады. XI Паралимпиада ойындарының ұйымдастырушы қаласы болуына Сочиден басқа ниет білдірген қалалар ішінде австриялық Зальцбург және оңтүстік кореялық Пхенчхан болған еді.
Күнтізбе
! Наурыз ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Барлық медальдар ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! Наурыз ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16
Орсара-Бормида
Орсара-Бормида (Orsara Bormida) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 420 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 82 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 15010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Martino di Tours.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Қабанбай батыр көшесі (Алматы)
thumb|right|200px Қабанбай батыр көшесі(Алматы) Көшеге қазақтардың жоңғар шапқыншылығына қарсы ұлт-азаттық күресін ұйымдастырушыпардың бірі, батыл қолбасшы, Найман тайпасының Қаракерей руынан шыққан, «Хан батыры» атағына ие болған дарабоз тұлға, дау шешетін бітімгер, далалықтар қоғамында сот жұмысын жүргізген әділ би Қаракерей Қабанбай батырдың есімі (Алматы қаласы әкімінің 23.10.1991 №15/398 шешімі) берілген. Қабанбай батыр (1691-1780) - Қазақ жасақтарын басқарып, Сайрам, Ташкент қалаларын, Шығыс Қазақстан аумағын жоңғарлардан азат еткен. Осы уақыт ішінде жаудан туған жерді азат етудегі 103 шайқасқа қатысып, оның бірде-бірінде жеңілген жоқ. Аса қатал жекпе-жектерде 54 қарсыласын жер жастандырған. Көше Медеу, Алмалы және Әуезов аудандарында орналасқан. Шығыстан батысқа қарай Орманов көшесінен басталып, Верещагин көшесіне дейін созылып жатыр. Мұратбаев, Әуезов, Жароков, Радостовец, Розабакиев көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атаулары: Мещанская, Калинин көшелері. Көшенің ұзындығы - 6200 метр. Көше бойында Абай атындағы опера және балет театры (сәулетшілері: Т.Бәсенов, Н.Простаков), оның демалыс аймағында «Қарлығаш» кафесі, ҚР Ғылым академиясының геология институты, «Целинный» кинотеатры, «Алматы» қонақ үйі, «Есік» рестораны, «Астаналық» супермаркеті, «Достық» кітап дүкені, Республикалық шахмат-дойбы клубы, Алматы қалалық медицина колледжі, т.б. орналасқан. Көшедегі опера театрының демалыс алаңында Жамбыл Жабаевтың (мүсіншісі: Х.Б.Наурызбаев, сәулетшісі: М.Меңдіқұлов), М.Әуезовтің (мүсіншісі: Т.Досмағамбетов, сәулетшісі: М.Меңдіқұлов) ескерткіш-бюстері; ал Наурызбай батыр мен С.Сейфуллин көшелерінің арасындағы қарағайлы скверде М.Фрунзенің (мүсіншісі: А.Исаев, сәулетшісі: И.Белоцерковский), Калининнің (мүсіншісі: Х.Наурызбаев, В.Рахманов, сәулетшісі: А.Ордабаев), ескерткіш-бюстері орнатылған.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Васильева (Снопа тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Рабдовирустар
Рабдовирустар — құрамында РНҚ бар таяқша пішінді вирустар тұқымдастығы. Вириондардың ұзындығы 175 нм, көлденеңі 70 нм. РНҚ сыңар тізбекті, сырты липопротеид қабығына оралған, негативті, м. с, 4000000, оралымды қосжіпті нуклеокапсидтің құрамына кіреді. Торшаның цитоплазмасында өсіп-өнеді. Рабдовирустарға екі туыстық жатады: везикуловирустар (омыртқалылар мен омыртқасыздарды зақымдайды) және лиссавирустар (құтыру ауруының қоздырғыштары) рабдовирустарға бұлардан басқа бір топ өсімдік вирустары жатады.
Дереккөздер
Санат:Рабдовирустар Санат:РНҚ вирустары
Әшірбек Төребайұлы Сығай
Әшірбек Төребайұлы Сығай (Сығаев) (11.1.1947 ж.т., Түркістан облысы Кентау қ. - 28.11.2014) - театр сыншысы, аудармашы, педагог. Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1989). Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының, Тәуелсіз «Платиналы Тарлан» сыйлығының лауреаты. «Құрмет» орденінің иегері. Қазақ ұлттық өнер университетінің профессоры. Кентау, Түркістан қалаларының, Түркістан облысының құрметті азаматы.
Өмір жолы
Қоңырат руының Жетімдер руынан шыққан.
Кітаптары
Әшірбек Сығай келесі кітаптардың авторы:
Аудармалары
Әшірбек Сығай В.И. Ежовтың "Бұлбұлдар түні", О.Ш. Иоселианидің "Арбаң аударылғанша", Ж.Б. Мольердің "Еріксіз үйлену", К.Гольдонидің "Күлкілі оқиға", Ш.Роквидің "Мазасыз әжей", т.б. шығармаларды аударған.
Марапаттары
Әшірбек Сығай Кентау (1997) және Түркістан (2001) қаларының, Түркістан облысының (2014) құрметті азаматы.
Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2000). "Құрмет" орденімен марапатталған (2004). Қазақ және орыс тілдерін біледі.
Әскери атағы - аға лейтенант.
Сүйіп оқитын әдебиеті - У.Шекспир, драмалар.
Үйленген. Жұбайы - Сығай Күләш Дулатбекқызы, үй шаруасымен айналысады. Балалары - Төребай Қанат (1971 жылы туған), Сұңғат (1974 жылы туған), Нұрзат (1985 жылы туған). Немерелері - Ділда (1995 жылы туған), Бахтияр (2005 жылы туған), Бектияр (2007 жылы туған), Іңкәр (2009 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:1947 жылы туғандар Санат:2014 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан педагогтары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан өнер қайраткерлері Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Түркістан облысында туғандар Санат:Профессорлар