cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Санохта
Санохта (Белая Санохта) — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Керженец өзенінің оң жағалауынан 146 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бельви (Италия)
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Agostino.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Жерасты суларының алабы
Өз аумағында сулы қойнауқаттар (арынды сулары бар горизонттар мен кешендер және сутіректік қабаттар), ал беткі бөлігінде грунт суларының субалаптары орналасқан, негізінен қатпарлы іргетас (алап төсенішін) көмкерген шөгінді таужыныстардан тұратын ірі ойыс құрылым (ойыс, синеклиза). Әдетте артезиандық алаптар жерасты суларының алабының жеке түрі ретінде қарастырылады. Артезиандық алаптардағы арын қалыптастыратын көз рөлін гидростатикалық қысым атқарады деп есептелінеді. Алайда бүгінгі таңда арын қалыптастыру механизмдері әр түрлі болуы мүмкін екендігі дәлелденіп отыр. Олай болса, "артезиандық алап" термині жаңаша мазмұнды иеленіп отыр деп тұжырымдауға, сондықтан бұл түсінікті жерасты суларының алабы түсінігінің шартты түрдегі синонимі деп есептеуге болады. Бұл түсініктің байырғы синонимдерінің бірі — “гидрогеологиялық алап”.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
IC 4229
IC 4229 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 46717, UGC 8404, MCG 0-34-32, ZWG 16.62, IRAS13198-0209.
Сыртқы сілтемелер
IC 4229 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ла-Нусиа
Ла-Нусиа (La Nucía) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Марина-Баха ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18225 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21,36 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Болат Исатайұлы Қырғызбаев
thumb|Болат Исатайұлы Қырғызбаев Болат Исатайұлы Қырғызбаев (17 ақпан, 1959 жыл, Талдықорған облысы, Жаркент қаласы) - Генерал-майор.
Безмошица
Безмошица — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пеша өзенінің оң жағалауынан 116 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 73 км-ді құрайды.
Болат Исатайұлы Қырғызбаев
Отбасы
Үйленген. 5 баласы бар.
Безмошица
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Болат Исатайұлы Қырғызбаев
Дереккөздер
Санат:17 ақпанда туғандар Санат:1959 жылы туғандар Санат:Жаркентте туғандар Санат:Қазақстан генерал-майорлары Санат:КСРО жоғарғы шекара училищесі түлектері Санат:Фрунзе атындағы Әскери академия түлектері
Безмошица
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Калькхорст
Калькхорст (Kalkhorst) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1843 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 51,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 113. Муниципалитеттің басшысы — Дитрих Найк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Анатолий Павлович Саранин
Анатолий Павлович Саранин (22.03. 1947), ҚазКСР- інің ЕСЖ-сы (1980) 1970-77 жылдары Қаз КСР-і оқу министрлігінің жеңіл атлетикадан аға жаттықтырушысы, 1977-87 ж. КСРОспорт комитетінің жеңіл атлетика белімінің бастығы, спорт комитеті терағасының орынбасары, "Білім беру ісінің үздігі (1974)", "Республикаға еңбек сіңірген қайраткер".
Дереккөздер
Санат:КСРО жеңіл атлетика жаттықтырушылары
Қара-Құм (кәмпит)
"Қара-Құм" — "Қызыл Қазан" кондитерлі зауыты шығаратын, шоколадты кәмпит маркасы. Ол КСРО уақытында да басқа да зауыттармен шығарылған.
Сипаттамасы
Кәмпит жаңғақ пралинесіне какао және майдаланған вафельден жасалады. Құрамына шекер, қант ұнтағы, май какаосы, сары май, қуырылған миндалин, жапырақты вафли және ванилин т.б. кіреді. 100 грамм кәмпитте 511-522 килакалория болады.
"Қара-Қум" Бренді
Алғашында "Қара-Құм" Таганрогты кондитерлік фабриканың маркасы болған.
2007 жылға дейін барлық зауыттар мен фабрикалар кеңес тауарларын 1992 жылға дейін өтеусіз лицензиямен дайындайтын. Алайда, заңға "РФ азаматтық кодексінің төртінші бөліміне істер қосу" туралы өзгетулер енгізілген соң, барлық өңдірушілер бұндай мүмкіндіктен айырылды. Сондада көптеген кеңес өңдірушілер бренді "Бірыңғай кондитерлер" ұйымына тіркелді, содан соң бірнеше басқа да компанияларға тым көп ұқсастық үшін жиі қуыным жазды. Брендке деген құқығы бар "Қара-Құм" 2012 жылы «Оркла Брэндс Россия» атты Норвегиялық коцернмен арасында жанжал туған болатын. Бірнеше жылғы сот талқылауынан кейін компаниялар әлемдікке шықты. «Оркла Брэндс Россия» "Бірыңғай кондитерлерге" 70 млн рубль компенсация төледі де 2 айға "Қара-Құм" кәмпитін шығаруға лицензия алды.
Одан да басқа түсініспеушіліктер көптеген компаниялармен болып тұрды.
Сайым Балуанұлы Балмұқанов
Сайым Балмұқанов Балуанұлы (20.9.1923 жылы туған, Ақтөбе облысы Темір ауданы Қалмаққырған ауылы) — ғалым, медицина ғылымдарының докторы (1959), профессор (1961), Қазақстан ғылым академиясының академиясы (1967), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961). Алматы медицина институтын (қазіргі Алматы мемлекеттік медицина университетін) бітірген (1943). 1946—1953 жылы Хирургия институтының аспиранты, ғылым қызметкері, бөлім меңгерушісі, 1953—1960 жылы Алматы медицина институтында рентгенолгия және радиология кафедрасының меңгерушісі, 1960 —1962 жылы Өлкелік патол. ғылыми-зерттеу институты директорының орынбасары, 1962—1995 жылы Онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтында директордың орынбасары, директоры (1969 — 1974), лаборатория меңгерушісі болды. 1996 жылдан осы институттың құрметті директоры. Балмұқановтың негізгі ғылыми еңбектері онкология және радиология, сәулемен емдеу мәселелеріне арналған. Балмұқанов қатерлі ісікті анықтау, одан сақтану әдістерін жетілдіру, уытты ісіктерді хирургиялық жолмен және жаңадан шыққан радиомодификаторларды пайдаланып, сәулемен емдеу әдістерін тапты. Осының нәтижесінде әйелдер кеудесіндегі қатерлі ісік ауруынан айығып кету көрсеткіші, басқа органдарға түскен қатерлі ісіктің айығып кету көрсеткішіне қарағанда 1,5 есе жоғары болады. Ол республикада клиникалық онкология және радиологияның жаңа бағыттарын қалыптастырып, оларды одан әрі дамытты. Балмұқанов 1954—1960 жылдары Семей ядролық полигонындағы жарылыстардың жергілікті тұрғындар денсаулығына әсерін зерттеуге қатысты. Бірақ бұл мәліметтер 1990 жылдан кейін ғана жарық көре бастады. Ол — дүние жүзі дәрігерлерінің “Ядролық соғысты болдырмау” халықаралық қозғалысының қазақстандық ассоциациясының төрағасы. Халықаралық Бейбітшілік сыйлығының лауреаты (Жапония, 1997), 2 мәрте Ленин орденімен марапатталған.
Беромюнстер
250px|thumb|Картада орналасуы Беромюнстер (Beromünster) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Зурзее округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Азаматтық қорғаныс құрамалары
Азаматтық қорғаныс құрамалары — азаматтық қорғаныс бастықтары жұмысшылар, қызметшілер және басқа тұрғындар есебінен жасақтайтын жалпы және арнайы мақсаттағы жасақтар, топтар, буындар мен бригадалар. Азаматтық қорғаныс құрамалары әскери емес және корғаныс шараларын жүргізуге, құтқару, талқандалған ошақтарды жедел калпына келтіру, және аппаттар мен күтпеген қатерлердің зардаптарын жоюға арналады.
Талқандалған ошақтардағы құтқару мен оларға алғашқы медициналық көмек көрсету шараларын жүргізеді. Құрама командирі бөлімшені тікелей немесе штаб арқылы басқарады. Қарсыластың шабуыл каупі төнгенде және азаматтық қорғаныс сигналы бойынша құрама ұрысқа дайындық қалпына келтіріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ескі кудаш
Ескі кудаш — Башқұртстанның Яңауыл ауданындағы ауыл, Ескі кудашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 386 адамды құрады. Пошта индексі — 452816, ОКАТО коды — 80259885001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
936 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:936 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Пут
Пут — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бисерть өзенінің сол жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Энгервицдорф
Энгервицдорф (Engerwitzdorf) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Урфар округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8600 адамды құрайды (1 желтоқсан 2007). Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — UU, ресми идентификациялық коды — 4 16 05.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Шимбёк (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Көктөбе (Шу ауданы)
Көктөбе — Жамбыл облысы, Шу ауданындағы ауыл, Жаңақоғам ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Төле би ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 9 км-дей жерде, Шу өзенінің оң жағалауында, бетеге, боз, жусан, бұта аралас шалғынды сұр, сортаңды сұр топырақты шөлейт белдемде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1970 жылы Жамбыл атындағы қызылмия өсіру кеңшары ретінде қаланған. Оның негізінде 1997 жылдан Көктөбеде 123 шаруа қожалығы, 1 өндірістік кооператив ұйымдасты.
Инфрақұрылымы
2 орта мектеп, клуб, кітапхана, фельдшер-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар.
Санат:Шу ауданы елді мекендері
Һошуров Илахун
Һошуров Илахун (1941 ж. т.) - ұйғыр ақыны. Һ. Абайдың «Не іздейсің, көңілім, не іздейсің...», «Жүрегім, ойбай, соқпа енді...», «Жақсылық ұзақ тұрмайды...», «Ғашықтың тілі-тілсіз тіл...», «Бір сұлу қыз тұрыпты хан қолында...»т. б. өлеңдерін ұйғыр тіліне аударған. Ол аударған 20-ға тарта өлең «Абай» (1987 ж.) жинағына енгізілді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мушагата (Форнуш-де-Ал
Мушагата (Форнуш-де-Ал (Muxagata (Fornos de Algodres)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Форнуш-де-Ал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Талгат Сафич Таджутдинов
Талгат Таджуддин (Tälgät Tacetdin; Тәлгать Таҗетдин, Талгат Сафич Тадзетдинов, Tälgät Safa uğlı Tacetdinev; Тәлгать Сафа улы Таҗетдинев; 12 қазан 1948, Қазан) — Ресей орталық мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Ресейдің жоғарғы мүфтиі.
Биография
1966 жылы Бұхарадағы «Мир Араб» медресесіне түсіп, жоғары діни білім алып 1973 жылы үздік аяқтады.
1978 жылы Каирдағы ал-Азхар университетінде білім алды. 1973жылы Қазан соборлы мешітінің екінші имам-хатыбы болып сайланды, ал 1978 жылы бірінші имам-хатыбы болды.
1980 жылдың 19 маусымында Еуропалық КСРО және Сібір мұсылмандарының діни басқармасының мүфтиі және төрағасы болып сайланды.
1990 жылыдың мамыр айында КСРО мұсылмандар діни басқармаларының жиналысында (1991 жылға дейін 4еу болды) КСРО мұсымлман ұйымдарның халықаралық байланыстары басқармасының (1991 жылдан бері мұсылман ұйымдарының сыртқы байланыс ассоциациясы) төрағасы болып сайланды. Қазіргі уақытқа дейін осы қызметте.
1990 жылы 6-8 маусымында Үфіде КСРО-ның Еуропалық бөлігі және  Сібір мұсылмандарының V съезінде қайрадан ЕСМДБ мүфтиі және төрағасы болып сайланды.
thumb|left|254px|фотографияда (солдан оңға): Пандито Хамбо лама [[Аюшеев, Дамба Бадмаевич|Дамба Аюшеев, Жоғарғы мүфти Талгат Таджуддин, Мәскеу және бүкіл Ресей Патриархы Алексий II және президент Владимир Путин, 2001 жыл.]]
1992 жылы VI Ресей мұсылмандарының төтенше съезінде ЕСМДБ құрылымын ЕТМД-ға түрлендіру туралы шешім қабылданды. Ірі діни аймақтық орталықтар (мухтасибаттар) мұсылмандар діни басқармаларына (қазір елуден астам мүфтияттар) түрлендірілді және Жоғарғы мүфти шені (саны) енгізіліп бұл сан Талғат Таджуддиновқа берілді.
Ресей Президенті жанындағы діни бірлстіктермен ынтымақтастық кеңесінің мүшесі, Ресейдің дінаралық кеңесінің президиумының мүшесі, ТМД-ның дінаралық кеңесінің президиумының мүшесі, Ресей Федерациясының ұлттық әскери қорының қамқоршылар кеңесінің мүшесі болып табылады.
2003 жылы мамыр айында Реейдің ОМДБ-сын Қасиетті Русьтің ОМДБ-сы деп атын өзгертуді ұсынды. Және де Ресей Федерациясының территориясында католик епархиясын құруына қарсы шығып мынандай мәлімдеме жасады: «...Қазірдің өзінде көптеген ғасырлар бойы дәстүрлі конфессиялардың бірыңғай діни кеңістік бар: православие, ислам, иудаизм және  буддизм, сондықтан басқа діни басшыларды  оның ішінде папаны  шақырғанда біз міндетті түрде дінаралық даулы мәселелерді  ескеріп, біздің елдегі православтар және мұсылмандар арасындағы жақсы қарым-қатынасты естен шығармауымыз керек».
1989 жылдан бастап Мүфти Таджуддинов жыл сайын Булгар (Спасск ауданы, Татарстан) қаласына «Изге Болгар Шокер Джиены (Святой блажыларственный Собор в Булгарах)» қажылық сапар жасайды. Іс шара еділ бұлғарларының яғни қазіргі татарлардың ата-бабаларының Ислам дінін Булгар қаласында Алмуш ханның 922 жылы қабылдағанының мүшелтойына арналған. Жиналыс Ресейден тыс елдерге де тарап халықаралық дәрежеге жетті. Мысалы Булгар жиналыс-2015-ына 20 дан астам елден 50 мыңға жуық адам қатысты.
Қазіргі уақытта Талгат Таджуддин Ресей Федерациясының мұсылмандарының ЮНЕСКО-дағы, Ислам конференциясы ұйымындағы, Мұсылмандардың Еуропа лигасындағы және тағы басқа ірі халықаралық ұйымдардығы ресми өкілі болып табылады.
Жоғары мүфти Талгат Таджуддин ттар халқының бұлғарлардан шығу көзқарасын қорғайды және ол бірнеше рет татарларға бұлғарлар (еділ бұлғарлары) деген тарихи атын қайтару қажеттігін мәлімдеді. Осындай мәлімдемелерді ол БАҚ, телевидение, интернетте және жеке сөйлеулерде айтады.
Мысалы 2001 жылы Софиядағы халықаралаық конференцияда былай деді: «Бізді негізі бұлғар болғанымызға қарасмастан татар деп атайды... Ал болгарлар бұлғарлардың жақын туысы. Біреуі Еділ бойында қалып, басқалары Дунайға кетіп сондағы славяндармен араласқан». Бұл мәлімдеме орталық болгар теледидарынан көрсетіліп, жергілікті газеттерде жарияланды. Ақпарат Ресей БАҚ құралдарында да жарияланды. Мысалы 03.10.2001 жылы «Российская газета»-да.
2015 жылдың 24 желтоқсанында Талгат Таджуддин өзінің орнына Татарстан мүфтиі Камил Самигуллинді қойып ауазымынан кететінің мәлімдеді. Бұл туралы ол Мұхаммедтің туған күніне (Мавлид ан-Наби) арналған Болгардағы іс шарада журналисттерге айтты. .
Бірақ 2016 жылдың 20 ақпанында Үфідегі Мұсылмандардың орталық діни басқармасының кеңейтілген президиум отырысында К.Самигуллинның бас тартуына байланысты фарман-жарлықтың Самигуллинды лауазымға тағайындау бөлігінің күшін жою туралы шешім қабылданды. Сөйтіп Т. Таджуддин өз орнында қалды. .
Отбасы
Үйленген, екі қызы және үш ұлы бар.
Сілтемелер
Санат:Ресей мүфтилері
Тоқ ішек диверкулиттері
Тоқ ішек  дивертикулы
Дивертикулдар  тоқ  ішектің  әр   түрлі бөліктерінде   әрқалай  орналасуы  мүмкін. Сигматәрізді  ішекте  дивертикулдар  науқастардың   30 %   кездеседі,  ал  тоқ ішектің  төмендеген бөлігінде  13%,  көбінесе   осы бөліктерде   дивертикулдар   38 %  жағдайларында   кездеседі. Тоқ  ішектің   проксимальды  бөлімдерінде  дивертикулез  сирек   кездеседі:   көлденең  бөлігінде   5 %, жоғарлаған   бөлігінде 6 %,  ал   соқыр  ішекте  науқастардың  3 %.
Этиологиясы
Дивертикулдар тоқ  ішектің   бұлшықет  қабатындағы  дистрофиялық  өзгерістер   салдарынан,  оның моторикасының бұзылысынан  және   дәнекер тінінің   туа   және   жүре   пайда  болған  әлсіздігінен,  ішек қабырғаларындағы  тамырлық  өзгерістерге  байланысты  туындайды. Ішек   бұлшықеттерінің   дистрофиясы   көбінесе  қарт адамдарда  жалпы дегенеративті  процестердің   болуымен, ишемиялық  бүзылыстар  салдарынан  атеросклероз   дамуымен жүреді. Сонымен қатар,  дәнекер тінінің  туа   пайда  болған  әлсіздігі   коллаген  синтезінің   бұзылысынан  құрсақ  қабырғаларының  қалталануына әкеледі. Тоқ ішектің, әсіресе, сол  жақ   бөлігінің   спазмы,   ішектің   ішіндегі   қысымның   жоғарлауынан   бұлшықет   талшықтары   бір- бірінен   ажырап   дивертикулдардың   түзілуіне  әкеледі.
Клиникалық жіктелуі
1. Симптомсыз дивертикулез.
2. Дивертикулез клиникалық  көріністермен;
3. Асқынған дивертикулез:
Клиникалық көріністері
Ауырсыну көбінесе  сол  жақ  мықын  аймағында  орналасқан   және   сол  жақ  мезогастри   аймағында  спастикалық  сипаттағы  ауырсыну  тоқ ішектің  нәжіс  массасымен  толуынан  туындайды. Дефекациядан кейін ауырсыну  синдромы  азаяды. Кей науқастарда  осы  бөліктерде сыздаған  ауырсыну  сезімі  болады. Іштің пальпациясында  ауырсыну  ошағының  орналасқан  жерін  анықтауға  болады. Ауырсыну синдромының  ұзақтығы   бірнеше  күн,  апталардан  ұзақ  уақыт   тұрақты  ауырсыну  болғанға  дейін   созылуы  мүмкін.
Нәжістің бұзылысы  іштің  қатуы  түрінде  көрінеді. Сонымен қатар,  науқастар  ішінің   желге  толуына  шағымданады. Кей кездерде   іш  қату  мен  іштің  өтуі  кезектесуі  мүмкін. Тәбеттің төмендеуі,  жүрек  айну,  құсу  болуы  мүмкін. Қабыну  процесі  айқын   болғанда  температура  субфебрильді  болады,  іштің  ауырғаны  күшейеді,  лейкоцитоз  бойқалады. Іштің  ауырсыну  ұстамалары  жұмысқа  қабілеттілігінің  бұзылуына  әкеледі.
Асқынулары
Клиникалық көрінісі асқынулар кезінде айқын  көрінеді. Дивертикулит (дивертикулдың қабынуы) өте жиі кездеседі. Дивертикулдың қабынуы  нәжіс  массаларының  дивертикулада  тұрып  қалуынан  дамиды  және ол  ішек  қабырғаларының  дистрофиясына,  эпителидің  барьерлік  қасиетінің  жоғалуына,  патогенді  ішек микрофлорасына әсер етеді. Дивертикуланың  гиперемиясы мен  ісінуі  салдарынан    ішектің  серозды  қабығы фибринмен жабылады, осыдан  қабыну  өзгерістері  өте айқын  болады,, тіпті  тоқ  ішектің  қабынған  сегментінің  ішкі  саңылауы  кішірейіп   кетеді   де ішек ішіндегі  заттар   жылжымайды.
Іш қуысында  қабыну  процесінің  пайда  болуы,  дивертикул  қабырғаларының  бүтіндігінің  бұзылуы  ішекмаңы  инфильтратының немесе  абсцесінің пайда болуына  әкеледі. Қабыну ісігі  сол  жақ  мықын  бөлігінде  сол жақ  латеральды  канал  проекциясында  орналасып, қатерлі  ісік  тудыруы  мүмкін. Инфильтрат салдарынан  ішек  саңылауының  тарылуы  жүріп, нәжістің  жүрмей  қалуы,  желденуі,  жүрек  айну мен  құсуы болады.
Дивертикулдың бос  құрсақ  қуысына   перфорациясы   перитонитке алып  келеді,  ал  сигма  тәрізді  ішектің   шарбысына  ашылса,   құрсақарты  флегмонаны  тудырады. Егер ірің  құрсақ  қабырғасының   терісіне  қарай    немесе маңындағы  органдарға  қарай  ашылса  ішкі  және сыртқы  жыланкөздер  пайда  болады. Жыланкөздер өздігінен  жабылмайды  және  хирургиялық  емді  қажет  етеді.
Диагностикасы
Тоқ ішектің  моторлы-эвакуаторлы белсенділігін анықтау   үшін   тоқ ішектегі  заттардың   жылжуын  барий  сұйықтығын пероральды енгізу арқылы   рентгенограмманы  3, 9, 34, 48 сағ.аралығында жүргізеді.
Колоноскопия
Колоноскопия (фиброколоноскопия, колонофиброскопия) — тоқ ішекті  анықтаудың  эндоскопиялық әдісі.
Емі
Консервативті. Симптомсыз дивертикулез  кезінде  арнайы  ем жүргізілмейді. Науқасқа  асқынулары  туралы және  қауіптілігі туралы  толық  мәлімет  беру  керек. Профилактика түрінде  іш  қатуы  болмау  үшін  диета  тағайындайды. Іш қатуына  бейімділік  болған  жағдайда  слабительный  препараттар, дұрысы  майлы препараттар. Қарт адамдарда  іш  қату  атониямен  және  ішек  қабырғаларының  дистрофиясымен  байланысты  болса  майлы  слабительный заттарды  өсімдік  клетчаткаларына  бай диетамен  байланыстырып қолдану  керек.
Қабыну асқынуларыы  болған  жағдайда (дивертикулит, ішекмаңы  инфильтраты)   емдеу  тактикасы   өзгереді. Науқасты ауруханаға  жатқызады. Интоксикация кезінде нәжістік  массаны  жібіту  үшін  вазелин  майы  мен  шлаксыз  диетаны  тағайындайды. Кең спектрлі антибиотиктер,  спазмолитиктер  тағайындайды  .. Операцияны қабыну  процесі  басылғанда  жасау  керек. Егер науқастың  жағдайы  емге  көнбесе   және   интоксикация   жоғары  болса,  перитонит  белгілері  болса   хирургиялық  кірісулер  — абсцесті  ашу,  қабынған  сегментті  резекциялау  және  уақытша стома  қою  жүргізіледі.
Қан кетулерді  80 % жағдайында  консервативті  жолмен  тоқтатуға  болады (гемостатикитер, инфузионды терапия,  төсектік  режим, ирригоскопия ). Бұндай шаралардың  эффективтілігі  болмаса  операция  —  тоқ ішектің  сегментін  қан  аққан  тамырымен бірге  алып  тастау  қолданылады (әдетте  сол  жақтық  гемиколэктомия).
Болжамы
Уақытында анықтап,  емделсе  жақсы  нәтиже  береді. Ал іріңді асқынулар  тез  дамыса ауру  болжамына  күдік  туғызады.
Дереккөздер
1. Г.Е. Остоверхов, Д.Н.Лубоцкий, Ю.М. Бомаш “Курс оперативной хирургии и топографической анатомии”.
2. В.В. Кованова “Оперативная хирургия и топографическая анатомия”.Москва “Медицина”, 1985
3. Анатомия человека: Т1. И.Борзяк, Л.и.Волкова, Е.А.Добровольская и др.: под.ред.М.Р.Сапина.-М.:Медицина,1997
4. М. Г. Привес, Н. К. Лысенков, В. И. Бушкович Анатомия человека — 9-е изд.. — Москва: Медицина, 1985. — С. 275-282. — 110000 экз.
Санат:Аурулар
Ұлы жазықтар
thumb|Миссисипи өзені Ұлы жазықтар (Great Plains) - Оңтүстік Канаданы алып жатқан, Сеңгір таулары мен Миссисипи өзенінің арасындағы кең алқапты қамти отырып, оңтүстікке қарай созыла түседі.
АҚШ-та Ұлы жазықтарда Солтүстік Дакота, Оңтүстік Дакота, Монтана, Вайоминг, Колорадо, Небраска мен Канзас штаттары, сондай-ақ неғұрлым оңтүстік штаттар: Оклахома, Нью-Мексико мен Техас орналасқан. Өте ежелгі заманда Ұлы жазықтардың көпшілік бөлігін ішкі теңіз алып жатқан, шөгінді жыныстар жер бетінің астында горизонталь қабаттар түзеді. Климатына Тынық мұхиттан желмен келетін ылғалды жібермейтін Кордильера таулары үлкен әсер етеді. Қыста қар аз түседі, жазы құрғақ, нөсер жауындар сирек жауады, күшті желдердің әсерінен шаңды дауылдар болып тұрады. thumb|left|Солтүстік Дакотадағы бизон ескерткіші
Бұрынғы замандарда Ұлы жазықтар жалпы саны 50 млн-нан асатын бизондардың алып үйірлері жайылып жүрген, дүние жүзіндегі Ұлы далалардың бірі болған. Бұл далалардың даңқы құнарлы топырағымен шықты, ол XIX ғасырдың басынан бастап қарқынды түрде жыртыла бастады. Ұзақ жылдар бойы жыртқыштықпен пайдалану және шаңды дауылдар топырақтың эрозияға ұшырауына әкеп соқты. Алайда шаруашылықтың қазіргі заманғы технологиясы мен суландырудың нәтижесінде солтүстік америка далалары қыруар мал үшін жайылым, сондай-ақ бидай, қара бидай, арпа тәрізді дақылдар мен жоңышқа себілетін егіс даласы ретінде тиімді пайдаланылуда. Мұнда дүниежүзілік нарыққа шығарылатын бүкіл астықтың 75%-дан астамы өсіріледі. Дегенмен бұл аграрлық штаттарда өнеркәсіптің дамуы мен пайдалы байлықтарын өндіруге де үлкен көңіл бөлінеді. Мысалы, Оңтүстік Дакотадан алтын өндіріледі, ал Солтүстік Дакота, Небраска мен Канзаста мұнай мен газдың ірі кен орындарын игеру жұмыстары жүргізілуде.
Дереккөздер
Санат:АҚШ үстірттері Санат:Канада үстірттері Санат:Ұлы жазықтар
Жамель Бенламри
Жамель Бенламри (جمال الدين بن العمري, 25 желтоқсан 1989 жыл, Алжир) — алжирлік футболшы, қорғаушы. 2015 жылдан бері Алжир Ұлттық футбол құрамасында ойнайды. 2019 жылғы Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы. Карьерасында Алжир, Франция, Катар және Сауд Арабиясы клубтарында ойнаған.
Сілтемелер
Санат:Алжир футболшылары Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары Санат:Катар СК ойыншылары Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары Санат:Әл-Шабаб Эр-Рияд ФК ойыншылары
Паблик скулз
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология Санат:Педагогика
Öffentliche Schule Public school 公立学校 Overheidsschool Offentlig skole Szkoła publiczna Public school 官立學校
Бисёнэн
Бисёнэн (美少年 бисё:нэн — әдемі бала) — мінсіз әдемі жас баланы білдіретін жапон сөзі. Жапониядан тыс жерлерде отакулармен (аниме мен манга табынушылары) аниме мен мангадағы ер кейіпкерлердің стереотипті үлгісін атау үшін қолданылады. Көбінесе сёдзё, сёнэн-ай және яой жанрларында қолданылады.
Бисёнэн сипатына сай келетін кейіпкер әдеттегіде жас, нәзік әдемілігі бар, бұлшықеттері дұрыс білінбейді. Көбінесе көңіл аударылатын және пайдасыз сыпайы киім киеді, ерекше түсті шашы бар. Шығарманың сюжетіне байланысты бисёнэннің мінез-құлқы әртүрлі болуы мүмкін.
Жапониядағы әдемілік туралы рекше түсініктерге байланысты бисёнэннің стереотипі жапон қыздарының арасында кеңінен таралған.
Дереккөздер
Санат:Жапон бұқаралық мәдениеті Санат:Аниме және манга терминдері мен түсініктері Санат:Аниме және манга кейіпкерлері Санат:Жапон талғамы
Үлпершек
ҮЛПЕРШЕК —
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Асхана Санат: Тағамдар
Меркуш-Йоль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тікенқанаттылар
Бұлардың қанаттарының бөліктері жеке-жеке ажыратылмаған үшкір тікен сияқты. Теңіздерде және тұщы суларда тіршілік етеді. Жүзу торсылдағы ішекпен қатыспайды. екінші біреулері теңіздерде, үшінші түрлері өзендерден теңіздерге өрістеп шығатын жартылай өткінші балықтар болып есептеледі. Ірілерінің салмағы 10—12 кг болатын кәсіптік маңызы үлкен балыктар. Алабұға (Регса) — біздің еліміздің өзендерімен көлдерінде кең тараған отырықшы организмдер. Бұлар ұсақ балықтармен, омыртқасыздармен қоректенеді. Орта есеппен алабұғалар 10— 12 жыл жасайды. Салмағы 1 кг, дене мөлшері 50 см болады. Кейбір жерлерде кәсіптік маңызды объект болып саналады. Таутан (Асегіпа) балығының кәсіптік маңызы жоқ.
Дереккөздер
Санат:Балықтар
Газпана
Газпана (Газоубежише) — арнайы жасалған қорғаныс ғимараты немесе герметизацияланған және сүзгілі желдеткіш қондырғылармен жабдықталған орын. Газпана жердің, ауаның улы және радиоактивті заттармен залалдануы кезінде жеке құрамды жаппай қыру құралдарынан корғауға арналған.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Сирша Ронан
Өмірбаяны
Сирша Ронан актер Пол мен Моника Ронындардың отбасында, Нью – Йоркте туылды. Оының екінші есімі – Уна – әкесі жағынан апасысына арналып қойылған. Мектепке барудың алдында әкесімен бірге “Ыблыс меншігі”, “Вероникаға аңшылық” сияқты фильмдерде түскен.
Үлкен кинодағы сынапқа шығу рөлу, Джо Райттың “ Өтелу ” (2007) драмасында болған, ол болашақ жазушы, жас өспірім қыздың ойнады. Осының арқасында Сирша “Оскар” сыйлық ақысында әң үздік екінші жоспар актрисасы ретінде номинацияланды, осымен қатар оның “Алтын Глобус”, BAFTA сияқты марапаттары бар. Осы сәтте ол “Мен ешқашан сенікі болмаймын” (2007) және “Эмбер қаласы : Қашу ” фильмдеріндегі рөлдердерге ие болды.
2009 жылы Ронан, Питер Джексонның “Аяулы сүйектер” жұмысындағы басты рөлге ие болды. Бұл Жазушы Элис Сиболдтың аттас романаның экрандауы болып табылады. Фильмнің кейіпкері, 14 жасар жас келіншек Сюзи Сэлмон, жаман адамның құрбаны болды. Демі таісылғаннан кейін, Сюзи туған туысқандарының тағдырын о дүниеден бақылап отыруда.
2011 жылы Сирша Ронан Джо Райттың “Ханна : шұбасыз қару ” жауынгерлік фильмінде басты рөлге ие болды. 2013 жылы ол Стефани Майердің “Қонақ ” атты романының аттас экрандауында басты рөлде түседі. Дәл осы жылы Сирша Кевин Макдональдтың “Мен енді қалай сүйемін ” фильмінде басты рөлдердің бірін ойнауда. Осыдан кейін ол көптеген рөлдерге ие болып, фильмдерде түседі.
Дереккөздер
Санат:1994 жылы туғандар
Сейітқазы Асылсейітұлы Кешуов
Сейітқазы Асылсейітұлы Кешуов (28.12.1951 жылы туған, Ақтөбе облысы Көксу ауданы) – техника ғылымының докторы (1994), профессор (1996).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1951 жылы туғандар
Ақтөбе (Талас ауданы)
Ақтөбе — Жамбыл облысы Талас ауданы, Қызыләуіт ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаратау қаласының солтүстік-батысында 31 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 1057 мың адам (2009).
Санат:Талас ауданы елді мекендері
Омар (Кампонг Мелака) мешіті
Омар мешіті (немесе Омар Кампонг Мелака мешіті; Қытай: 奥玛甘榜马六甲回教堂) Сингапурдағы Кенг Шоу Сингапур Ривер Планнинг ареа, Сингапурдың орталық ауданында орналасқан мешіт.
Мешітті салу 1820 жылы басталған, дәл осыдан бір жыл бұрын Британдықтар осы аралға сауда нүктесін орнатқан еді.
Сыртқы сілттемелер
Санат:Сингапур мешіттері
Олив Хилл (Кентукки)
Олив Хилл (Olive Hill) — Кентукки штатының Картер (Carter) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1813 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 21-57918.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Куприн атындағы көше (Алматы)
thumb|right|200px Куприн атындағы көше Көшеге XX ғасырдағы әйгілі есімдер қатарын толықтырған орыс жазушы-реалисі, шығармалары орыс әдебиетінің алтын қорына кірген Александр Иванович Куприннің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 10.01.1961 №1 шешімі) берілген. Александр Иванович Куприннің (1870-1938) Ресейде дүниеге келген. Ол - «Молох», «Поединок», «Гранатовый браслет», т.б шығармалардың авторы. Көше Әуезов ауданында орналасқан. Лавский көшесінен басталып, Карпатов көшесіне дейін созылып жатыр. Курчатов, Бурабай, Күрек көшелерін қиып өтеді. Көшенің ұзындығы - 780 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Өзен жайылмасы
Өзен жайылмасы, қысқыша Жайылма. дегеніміз судың тасуын айтамыз
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы Санат:География
Ине (1988)
Фильмнің тұсаукесері 1988 жылы 16 қыркүйекте Алматыда және 1989 жылы ақпанда Мәскеуде өтті. Басты рөлдерді рок-музыканттар — Виктор Цой («Кино») және Петр Мамонов («Му дыбыстары») сомдады, олар үшін бұл фильм дебют болды. Фильмдегі актерлердің көпшілігі шын мәнінде өздерін ойнады, өйткені олардың есімдері де, кейіпкерлерінің есімдері де бірдей болды.
Картина 1989 жылы кеңестік кинопрокаттың көшбасшысы болды, ал Виктор Цой, «Советский экран» журналы бойынша, сол жылдың ең жақсы актері деп танылды. Ресейлік киносыншы Александр Павлов бұл фильмді дүниежүзілік кинематографияның 120 мінәжаттық фильмдерінің тізіміне қосып, мінәжаттық фильм деп санайды.
Фильмде КСРО-да алғаш рет Арал теңізінің қайғылы тағдыры тақырыбы қозғалды.
Желісі
Моро танысы Спартак (Александр Баширов) қарызға алған ақшасын қайтару үшін Алматыға келеді. Ол бейресми жолдастарымен кездесіп, «Спартакқа» келген екі рэкетирмен мәселені шешу арқылы беделге ие болады. Моро өзінің ескі досы Динада (Марина Смирнова) тұрақтайды. Оның мінез-құлқын, оғаш таныстарын бақылай отырып, ол оның нашақор болып кеткенін түсінеді.
Моро Динаны құрғап бара жатқан Арал теңізінің жанындағы жойылып бара жатқан ауылдағы үйіне апарады. Ол Динаның жасырын әкелген морфин ампулаларын тығып қояды, денесі «сынудан» өткен соң қыз есін жинайды. Моро мен Дина теңіз жағасына барып, шексіз шөлге тап болады.
Үш адам Мороны көшеде тоқтатып, шетке шығып, бүкіл банда күтіп тұрған жақта әңгімелесуді сұрайды. Моро ампулаларды қайтарудан бас тартады да, төбелесте бүкіл топты жеңеді. Үйге келген Моро Динаның қолындағы резеңке сақинаны тағы байқайды - қыз қайтадан есірткі қабылдауды бастаған. Моро және оның адамдары хирург Артурға келеді: алдымен ол өзін суға батып жібермекші болады, бірақ кейін ол Мороға Динаға нашақорлықтан арылуға көмектесуге тырыспақшы екендігін сендіреді. Сөзін аяқтағаннан кейін Артур Моро мен оның адамдарының жоғалып кеткенін байқады. Моро Динаны қайтадан теңізге алып кетеді. Сол жерден кетіп бара жатып, ампулаларды отқа лақтырады.
Қыстың кешінде елсіз саябақта өтіп бара жатқан адам Мородан темекі сұрап, оның асқазанына екі рет пышақ сұғып алады. Тізерлеп отырған Мороның артынан қарап тұрғанын байқаған өлтіруші саябаққа кіріп жоқ болып кетеді. Моро әрең тұрып, темекісін тұтатып, басқа жолмен кетіп қалады.
Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:КСРО драма фильмдері Санат:Арал теңізі Санат:1988 жылғы фильмдер Санат:1988 жылғы КСРО фильмдері
Футболдан құрлықаралық кубок 1960
Футболдан құрлықаралық кубоктың тұңғыш жарысы. Испанияның "Реал Мадрид" және Уругвайдың "Пеньяроль" клубтары ойнады. Екі ойын қорытындысында 5:1 (0:0, 5:1) есебімен жеңіске жеткен "Реал Мадрид" турнирдің тұңғыш жеңімпазы атанды.
Сілтемелер
Санат: Футболдан құрлықаралық кубок Санат:Реал Мадрид ФК ойындары Санат:Пеньяроль ФК ойындары Санат:1960 жылғы футбол
Сен-Сернен (Од)
Сен-Сернен (Saint-Sernin) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11365, пошта индексі — 11420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Айнымалы кернеу
Айнымалы кернеу (Напряжение переменное) — мөлшері бойынша өзгеретін кернеу.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Түзілімдену алабы
Шөгінділер (тұнбалар) түзілуін қамтамасыз ететін әр түрлі (қазіргі және көне) су қоймалары — мұхиттар, теңіздер, көлдер, лагуналар т.с.с.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
Владимир Андреевич Сорокин
Владимир Андреевич Сорокин (12.02.1948, Алматы қаласы), СШ-і, ҚР-ның ЕСЖ-сы (1975). 1975-82 ж. арасында шаңғымен тұғырдан секіруден мемлекеттік жаттықтырушы.
Дереккөздер
Санат:13 ақпанда туғандар Санат:1948 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан спорт шеберлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушылары Санат:Шаңғымен трамплиннан секіруден жаттықтырушылар
Ксенофан Колофонский
Ксенофан Колофонский (Xenophanes) - (б. з. б. 6-5 ғ.) - ежелгi грек ақыны әрі философы. «Кревофан, Зенон және Горгии жайындағы» трактатқа қарағанда, Элей мектебінің негiзiн салушы. Ксенофон— элегияның авторы. «Силла» деген пародияларында Ксенофан антропоморфизмді сынап: «Егерде бұқа, жылқы, арыстанның адамдай қолы болып, онымен сурет салса немесе шығарма жазатын болса, онда жылқылар құдайды жылқыға ұқсатып, бұқалар құдайды бұқаға ұқсатып бейнелеген болар едi ... » деп, мұндай мифологияны саналы түрде бекерге шығаруға ұмтылды. Ксенофан философиялық ойлары кейiннен теологиялық тұрғыдан түсiндiрiлдi.
937 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:937 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:937 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Тоқырау
Тоқырау(stagnum - ақаба, тымық су) - Экономикалық өрлеудің тоқтау сатысы, экономикадағы, өндірістегі саудадағы, т.б. іркіліс. Көбінесе дағдарыстың синонимі ретінде пайдаланылады. Тоқырау термині не сұранымның белгілі бір факторына (күрделі жұмсалым, экспорт, тұтыну), не жалпы экономикалық белсенділікке, демек, өндіріске де қолданылады. Екінші жағдайда тоқырау атап айтқанда, әдейі реттеу, Мысалы, экономика "тым қызып кетіп", соның салдарынан инфляциялық қиындықтар туындаған кезеңнен кейін оны саналы түрде тұрақтандыру сатысы болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Марапоама
Марапоама (Marapoama) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Нову-Оризонти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 536 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 113,345 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1993 жылы құрылған.
Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы
Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы - американдық философ және психолог У.Джеймс пен неміс психологі Г.Лангенің XIX ғасырдың 80-90-жылдарында бір-бірінен бөлек ұсынған теориясы. Бұл теория бойынша эмоциялардың пайда болуы еріксіз қозғалу саласындағы, сондай-ақ жүрек, қантамыр, секреторлық қызметтің саласындағы өзгерістердің сыртқы әсерлерінен туындайды. Эмоциялық күйініш-сүйініштер осы өзгерістермен байланысты түйсіктердің жиынтығы болып шығады. Джеймстің ойынша, "жылағандықтан мұңаямыз, дірілдегеніміз қорыққандықтан, күлетіндіктен қуанамыз". Г Джеймс эмоцияларды перифериялық өзгерістердің кең тобымен байланыстырса, Ланге қантамыр-қозғалу жүйесімен-иннервация күйімен және тамырлардың саңылауымен байланыстырды. Осылайша, әдетте, эмоцияның салдары деп қарастырылатын перифериялық органикалық өзгерістер олардың себебі деп жарияланды. Джеймс-Лангенің эмоциялар теориясы эмоцияларды жаратылыстық тұрғыдан зерттеуге келетін объектіге айналдыруға әрекеттену болды. Алайда эмоцияларды тең денелік өзгерістермен байланыстырып, бұл теория эмоцияларды қажетсінулер мен түрткілерге қатысы жоқ, адаптивтік мағынасы, реттеушшік функциясы жоқ құбылыстар қатарына қосты. Эмоциялардың ерікті реттелуінің проблемасы бұл орайда қарапайымдандырылып баяндалады: жағымсыз эмоцияларды, мысалы, ашулы жағымды эмоцияларға тән қимынды әдейілеп жасаса, басуға болады деп есептеледі. Бұл теорияға психологиядағы қарсылықтар эмоцияларды перифериялық өзгерістерден туындайтын түсініктердің жиынтығы деп механистік түсінушілік; жоғарғы сезімдер табиғатын түсіндіру тұрғысында болды. Физиологтардың сыны жануарларға жасалған эксперименттерден алынған мәліметтерге негізделді (Ч.С.Шеррингтон, У. Кеннон және т.б.). Олардың ең бастылары сол бір ғана перифериялық өзгерістердің өздері алуан түрлі эмоциялар кезінде, сондай-ақ эмоциялармен байланысты емес күйлер кезінде болып жататынын көрсетеді. Л.С.Выготский бұл теорияны организмдегі өзгерістерден туындайтын "төменгі", элементар эмоцияларды бейне ешқандай материалдық негіздері жоқтай көрінетін "жоғарғы", ақиқат адами күйініш-сүйініштерге (эстетикалық, зияттық, адамгершілік және т.б.) қарсы қойғаны үшін сынады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Еуропа чемпиондары кубогы 1971/72
Еуропа чемпиондары кубогы 1971/72 — Еуропа чемпиондары кубогының 17-ші маусымы, "Аякс" қатарынан екінші рет жеңімпаз атанды.
Сілтемелер
Санат:1971 жылғы футбол Санат:1972 жылғы футбол Санат:Еуропа чемпиондары кубогының маусымдары
Қазақстан Республикасының ұлттық мұрағаттары
Қазақстан Республикасының ұлттық мұрағаттары — Қазақстан Республикасының және қазақ халқының тарихи, мәдени, саяси құжаттары (мәтіндер, суреттер, келісімдер және т.б. құжаттар) мен деректерінің жиынтығы сақталатын мұрағаттар қоймасы.
Тәуелсіз Қазақстан мұрағаттар тарихы
Қоғамның рухани, мәдени, ғылыми, әлеуметтік-құқықтық қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Қазақстан халқының тарихи-мәдени құжаттық мұраларын сақтайтын мұрағаттар — Қазақстанның мемлекеттік нысандарының бірі.
Қолжазбаларды сақтап қалатын мұрағат мекемелерінің құрылу тарихы Қазақстанда ХVII ғасырдан басталады. Бұл туралы ресми құжаттар да сақталған. Соның бірінде: «Бөкей губерниясының мұрағаты Бөкей ордасы кезінен, яғни 1794 жылдан бастап ұйымдастырылды», деп жазылған.
Кеңес кезеңінде республикада мұрағат құру ісі, дәлірек айтқанда, 1918 жылғы “РКФСР-де мұрағат ісін қайта ұйымдастыру және орталықтандыру туралы” декретіне сәйкес жүзеге асырылды. Аталған декрет бойынша барлық мекемелердің істері мен құжаттарын сақтау мақсатында Бірыңғай мемлекеттік мұрағат қоры ұйымдастырылды. Оны және мұрағаттарды басқару үшін мұрағат ісінің Бас басқармасы құрылады.
1921 жылы 5 сәуірде Қазақ Өлкелік Бас архиві ұйымдастырылды. 1998 жылы 22 желтоқсанда Ұлттық мұрағат қоры және мұрағаттар туралы Қазақстан Республикасының заңы бекітіліп бұл заң Қазақстан Ұлттық мұрағаттары мен мұрағат қорының тарихының жаңа кезеңі басталғанын дәлелдеді. Осы тарихи кезеңнен бастап біз АРХИВ деген сөзді МҰРАҒАТ деген сөзбен ауыстырып қолдана бастадық. Кеңестік дәуірде жүйелі қалыптасқан мемлекеттік мұрағаттарда құнды құжаттардың орналасуының принциптері белгіленіп, нақты жүйеге келді. Әсіресе 50-ші жылдары КСРО Бас мұрағат басқармасының өкімімен қорларды шоғырландырудың ортақтыландыру принципіне сәйкес орталық және бірқатар облыстық мұрағаттардан құнды тарихи қорлар Одақтық орталық мемлекеттік мұрағаттарға алынды. Қазақстан мұрағаттары тарихы кезеңдердің қиындықтарына қарамастан Қазақстанның мұрағат қорларында қазіргі таңда 15 миллионнан астам істі құрайтын құжаттар сақталуда.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты «Бөкей ордасы өлкелік мұрағаты»
1994 жылы бізідің мемлекеттік мұрағатшылар Астрахан мұрағатынан «Бөкей архиві Ішкі Қырғыз Ордасында (қазақ) 1794 жылы ұйымдастырылып, оның кезінде өмір сүрді» деген дерек тапты. Бұл деректеме Қазақстан мұрағат тарихын 2 ғасырға бір-ақ көтерді. Сөйтіп Қазақстан мұрағатының екі ғасырлық тарихы әлемге танылды. 1917 жылға дейінгі Ішкі Ордадан басқа аймақтағы Қазақстан тарихына байланысты деректер патша үкіметінің Орынбор, Түркістан, Дала генерал губернаторлықтары мен шекара комиссиясында Ішкі министрлігі, Жер және халық ағарту министрліктерінде тағы басқа ведомстволық архивтерде сақталды. Ол құжаттардың бір азы 1921 жылдан Қазақстан мұрағаттар қорына өтті. Яғни 1921 жылы 5 сәуірдік Қазақ Өлкелік бас архив ұйымдастырылып, ол 1922 жыл күзінде Өлкелік Орталық архив деп аталды.
1921 жылы алғаш ұйымдастырылған Орталық өлкелік мұрағат тарихи маңызды құжаттарды жинау, сақтау ісімен айналысып, бүгінде Орталық мемлекеттік мұрағаттың негізін құрап отыр.
Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік мұрағаты - еліміздегі өзінің қорында 1 миллион 500 мыңдай істер сақтап отырған ең ірі де жан-жақты мұрағат және республикадағы кеңес дәуірі кезеңі құжаттарының бірден-бір қоймасы. Кеңес кезеңіне дейінгі құжаттар негізінен патшалық отарлау әкімшілігі ұйымдарының:
Кеңестік дәуір кезеңі
Мұрағатта кеңес дәуіріне дейінгі кезеңнің барлығы 770-тен астам қорлары сақталуда. мұрағаттың ең көне құжаттары Семей кедені қорында сақтаулы 1732 жылғы құжаттан басталады және қор құжаттарында Жоңғар, Қытай және Орта Азиялық хандықтармен сауда қатынасының тарихы орын алған. Кеңес дәуіріне дейінгі кезең құжаттарының хронологиялық шегі XVIII ғасырдың аяғынан 1917 жылға дейінгі кезеңді қамтиды.
Қараусыз қалған революцияға дейінгі тарихи құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету мұрағаттардың негізгі міндетіне алынды. Ұлттық мұрағат қоры ұлттық құндылық ретінде бекітілген заңмен мойындалған тарихи, әлеуметтік, ғылыми, экономикалық, саяси және мәдени маңызы бар барлық мұрағаттардың, мұрағат қорларының және документалды ескерткіштердің жиынтығы болып табылады. Себебі тарих қана ұрпақтар үндестігін жалғастырып, уақыттар арасындағы өзара байланыстар мен өзара әрекеттесуді қамтамасыз етеді. Бөкей хандығы тарихымен тығыз байланысты алғашқы ұлттық құндылықтардың ошағына айналған мұрағаттар бірнеше дәуірлік сан қилы тарихты бастан өткерді.
Төңкеріске дейінгі дәуірде Қазақстан тарихына қатысты шашыраңқы тарихи маңызды құжаттар негізінен ведомстволық мұрағаттарда орналасты. Кеңестік дәуірдің алғашқы жылдарындағы саяси жағдайлар бірқатар маңызды тарихи құжаттардың Қазақстанмен шекаралас республикалар мен облыстарда қалып қоюына себеп болды.
Мұрағат құжаттарын пайдалану
Мұрағат құжаттарын пайдалану мәселесінде мұрағаттардың кеңестік дәуірде алдымен Коммунистік партияның мүддесіне қызмет атқарып, тек кеңестік жүйе ыдырығаннан кейін барлық пайдаланушыларға бірдей қызмет ете бастағаны белгілі. Бүгінде еркін қол жеткізуге болатын мұрағат құжаттарын кез келген пайдаланушы өз мақсатына ашық пайдалана алады. мемлекеттің аса құпия мағлұматтары бейнеленген құжаттарды оның қауіпсіздігін қорғау мақсатында пайдалануға шек қойылған. Мұрағат құжаттарымен жұмыс істеуде арнайы қабылданған ережелерді, яғни ақпаратты іздестіруде анықтамалық аппаратты пайдалануды, көне мәтіндерді оқи білу қажет.
Тарихи деректерді кеңінен пайдалану мәселесінде барлық мұрағаттардың ақпараттық қызметі интеграциялануы маңызды болып табылады. Ақпаратты пайдалану мүмкіндіктерін кеңейтетін осы бағыт кең көлемді ақпаратты жылдам алуды қамтамасыз етеді.
Қоғамның білімге деген қажеттіліктері қазір жаңа тасушылардағы ақпараттарды қабылдауға мүмкіндік береді. «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында шетелдерде Қазақстан тарихына қатысты жазба деректерді іздестірумен айналысатын археографиялық комиссиялар нәтижелі жұмыстар атқарды.