cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гауһаршад
Өмірбаяны
1535 жылы III Василий қайтыс болғаннан кейін үкіметтің ауысуы Қазанда да байқалды, Ресей елшілері өздерінің беделінің едәуір бөлігінен айрылып, Шығыс партиясының ықпалы артты. Гауһаршад ханбикенің үкіметі, мүмкін, өзін орыс қамқорлығынан босатып, тәуелсіз саясат жолына түсуге шешім қабылдады. Қазан саясатының бұрылысы сарай төңкерісімен бірге жүрді, Жанғали 1535 жылы 25 қыркүйекте түсініксіз жағдайда өлтіріліп, Сафа Герей хан тағы да таққа отырды.
Ханбике мен Болат бек бастаған саяси шеңбер билікте қала берді, бірақ билікке келімсек Қырым басшылары да келді. 1541 жылы Қазаннан келген елшілер ықтимал төңкерісті қолдау туралы Мәскеуде құпия келіссөздер жүргізді. Алайда, Мәскеуде мықты үкімет болған жоқ - 1542 жылы қаңтарда кінәз Ф. Бельскийдің құлауымен және Шуй кінәздерінің билікке келуімен Қазанға қарсы жоспарланған жорық кейінге қалдырылды. Гауһаршад шеңбері ханмен ымыраға келіп, Мәскеумен татуласуды талап еткен сияқты. Алайда, 1545 жылы Ресей үкіметі Қазанға қарсы үлкен және нәтижесіз жорық жасады. Мүмкін, орыстар оппозицияның ішкі қолдауына сенген шығар, бірақ оның орындалуы орын алған жоқ. Соған қарамастан, орыстардың жорықтарынан кейін ханбике шеңбері жеңіліске ұшырады. Осыдан соң, Гауһаршад ханбике пен Болат бек туралы айтылмайды. Бұлардан кейін үкіметке қарсы оппозицияны Бейұрған сейіт, Қадыш бек және Шора Нәрікұлы басқарды.
Аңыз
Ол татар халқының жадында ақылды және білімді әйел ретінде қалды.
Дәреже кітабында Гауһаршад татар әрпін білетіндігі және «оған Қазан қаласында, Мәскеу елшілерінің алдында, Қазанды жақын арада орыстар иемденеді деп алдын ала болжаған көптеген жын-перілер сиқыры үйретілген» делінген. Аңыз бойынша, Гауһаршад ханбике Қазан патшалығының тізе бүккенін көргісі келмеді және орыстардан кек алуға бел буып, Қабан көліне қарай ұмтылды, сонда әлі күнге дейін жүзушілерді көл түбіне тартады.
Әдебиет
Санат:Қазан хандығы Санат:Ханбикелер
Горово (Бургас облысы)
Горово (Горово) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Сунгурларе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8469. Телефон коды — 05571. ЕКАТТЕ коды — 17049.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Палеозоология
Палеозоология (палео… және зоология) – геологиялық өткен дәуірлерде тіршілік етіп, өліп біткен қазба жануарлардың құрылысын, таралуын, өзара және осы кездегі жануарлармен туыстық қатынасын зерттейтін ғылым: палеонтология мен зоология саласы. Қазақстанда қазба жануарлардың жекелеген қалдықтары 18 ғасырдың 2-жартысында табылды. Палеозоология саласындағы жүйелі зерттеулер кеңес дәуірінде басталды. Қазақстан Ғылым Академиясының Зоология институты (омыртқалы жануарлар бойынша), Геология институты (омыртқасыз жануарлар бойынша), т.б. ғылыми ортлыққа айналды. Республикада антропоген сүтқоректілерінің атласы жасалып, гиппарион және антропоген фаунасы, еттұмсықтылар туралы деректер жүйеге келтірілді; көне дәуірде Қазақстанда тіршілік еткен тасбақалар табылған жерлер жөнінде мәліметтер жиналды. Трилобиттер, брахиоподтар, басаяқты моллюскалар жөніндегі зерттеулер қорытылды. “Қазақстан фаунасы мен флорасының тарихы жөніндегі материалдар” атты көп томдық жинақ жарық көрді. Палеозоология жетістіктері корреляц., стратиграфиялық сұлбалар мен геологиялық карталар жасау үшін пайдаланылады. .
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Тарих
Тимур Тахирович Кападзе
2002-2015 жылдар аралығында Өзбекстан құрамасы сапында ойнады. Ол ойнаған жылдары "Шарджа" мен "Инчхон Юнайтедтен" өзге клубтары өз мемлекетінің чемпионы атанды.
Командалық
«Нефтчи» (Фергана)
«Пахтакор»
«Ақтөбе»
«Локомотив» (Ташкент)
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Бунедкор ФК ойыншылары Санат:Пахтакор ФК ойыншылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары‎ Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Нефтчи Ферғана ФК ойыншылары Санат:Локомотив Ташкент ФК ойыншылары Санат:Өзбекстан футбол жаттықтырушылары Санат:Инчхон Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Шарджа ФК ойыншылары
Мәтін
Мәтін (текст; text) — 1) баспаға шығаруға арналған пішімді немесе бастапқы түрдегі бедербелгілік мәліметтер бөлшегі; 2) хабардың алмастыру хаттамасының ерекшеліктерімен байланысы жоқ ақпарат бөлігі; 3) бастапқы программаның жазбасы. Объектілік немесе жүктемеленетін модульдің бөлігі.
1) мәтіннің барлық элементтері өзара байланысты (өзара байланысқан) (құрылымдық поэтика тезисі).
2) мәтін элементтерінің арасындағы байланыс қайталанып, өзгеріп отыратын бірліктер мотивтер ретінде айқындалады. (Мотивті талдау тезисі);
З) мәтінде кездейсоқ ештеңе жоқ (психоталдау);
4) мәтіннің әрбір жекеленген және үстірт кәрінісінің (мәнінің) астында мифологиялық сипаттағы терең, әмбебап заңдылықтар жатыр (К.Т. Юнгтің аналитикалық психологиясы);
5) мәтін шындықты суреттемейді, ол онымен өзара күрделі қарым-қатынасқа түседі (аналитикалық философия және тілдік актілер теориясы);
6) бір мәтіндегі ақиқат нәрсе, басқасында жалған болып шығуы мүмкін ( мүмкін дүние (нәрсе) семантикасы);
Құдияр
Құдияр, Худияр хан (туған-өлген жылы белгісіз) – Қоқан хандығының билеушісі. Үш мәрте таққа отырған (1845 – 58; 1862 – 63; 1865 – 75). Билікке қыпшақ тайпасының көсемі Мұсылманқұлдың көмегімен келіп, тәжіктерді сарай маңынан ығыстырып шығарады. Бірақ 1852 жылы Мұсылманқұлды биліктен тайдырып, өлтіртті. Сарай билігі қайтадан тәжіктердің қолына көшті. Қыпшақтар көтеріліс жасап, Құдиярды тақтан тайдырды. Сарай төңкерістерін пайдаланып, ол тағы да 2 рет билікке келді. Ішкі тақталасына қоса ол Бұхара әмірлігімен, қазақ руларымен үздіксіз соғыс жүргізді. Осыны пайдаланған Ресей өкіметі хандықтан бүкіл Оңтүстік Қазақстанды және аса маңызды стратегиялық маңызы бар Ташкент қаласын тартып алды. 1862-65 жылы Бұхара әмірлігі екі рет Қоқан қандығын басып алды. Құдияр тек Ферғана аймағына ғана билік жүргізді. 1868 жылдан бастап Қоқан хандығы Ресей бодандығына өтті. Құдияр жауларына өте қатал болды. Мысалы, Ұра-Төбені басып алғанда жауларының кесілген басынан мұнара тұрғызғандығы жайлы ел ішінде айтылады. Соғыс шығындары толығымен халықтан салық ретінде жинап алынды. Кезекті халық көтерілісі кезінде Құдияр тақтан түпкілікті айрылып, Ташкенттегі орыс әскеріне қашуға мәжбүр болды. Осыдан кейін көп ұзамай Қоқан хандығы жойылды.
Мәтін
7) мәтін — қатып-семіп қалған мән емес, ол автор мен оқырман және мәдени контекст арасындағы сүхбат (Бахтин поэтикасы).
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Құдияр
Дереккөздер
Санат:Тарихи тұлғалар Санат:Өзбекстан тұлғалары
Шолья (өзен)
Шолья — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Башқұртстан Республикасы, Удмуртия Республикасы, Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/259 орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Воткин су торабынан Төменгі Кама су торабына дейін, Буй (бастаудан Карманов су торабына дейін), Иж, Ик және Белая өзендерін қоспағанда. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Антиль ағысы
Антиль ағысы  — Атлант мұхитындағы Антиль аралдарының солт.-шығысынан басталып, Багам аралдары арқылы өтетін жылы ағыс. Ағыстың жылд. 1-1,5 км/сағ. Судың беткі температурасы ақпанда 24-250С, тамызда 27-280С, тұзд. 36,5-37(. Қыс кезіндегі циклон әсерінен ағыстың аумағы үлкейіп, қарқыны күшейеді. Ағыс Антиль және Багам аралдары аймағында бірнеше иірім жасап, Флорида жылы ағысы арқылы Гольфстримге жалғасады. Ағыстың қалыптасуына пассат желдері мен жердің өз осінен айналу күші әсер етеді.
АНТИЛ АҒЫСЫ - Үлкен Антил аралдарының солтүстік жағын орай ағатын мұхит ағысы, Солтүстік пассаттық ағыстың тармағы. Флорида ағысымен қосылғаннан кейін Гольфстрим ағысын құрайды.
Дереккөздер
Санат:Ағыстар
Алексей Консовский
Алексей Анатольевич Консо́вский (1912—1991) — кеңес актері.Ресейдің халық әртісі(1976).
Биография
Алексей Консовский 15 (28) қантарда 1912 жылы Мәскеуде туған.
1933 жылы Всеволод Мейерхольд атындағы театр техникумың бітірді, және 1935 жылға дейін сол театрда жұмыс істеген.
1935—1936 жылдары — Н. П. Хмелёвтің жетекшілігі бойынша студияның әртісі, 1937—1938 жылдары — Мәскеу ТРАМның актері, 1938—1939 жылдары — ЛТК, 1940—1943 жылдары —  «Союздетфильм» киностудияның әртісі,  1943—1950 және 1953—1986 —  Моссовет атындағы МАДТнің әртісі, 1950—1953 жылдары —  М. Н. Ермолова атындағы МДТнің әртісі. В. В. Алтайскаямен бірге неккеде тұрады.Қызы бар- Светлана.
Алексей 20 шілдеде 1991 жылы қайтыс болған.Ол Мәскеуде Ваганьковский зиратында жерленген.
Дереккөз
1. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9,_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%90%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87
Санат:1912 жылы туғандар Санат:Ресей актерлері Санат:1991 жылы қайтыс болғандар Санат:Ваганка зиратында жерленгендер
Тохатчи (Нью-Мексико)
Тохатчи (Tohatchi) — Нью-Мексико штатының McKinley округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1037 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16.3 км² шамасында. FIPS коды — 35-78440.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Антинейтрино
Антинейтрино   — нейтриноға қатысты антибөлшек. Нейтринодан лептондық зарядының таңбасымен және спиральдылығымен ерекшеленеді. А. — массасы нөлге тең, спині 1/2-ге тең бейтарап элементар бөлшек. Тәжірибе нәтижелері А-ның электрондық А. (е) және мюондық А. (е ) деп аталатын екі түрі болатынын көрсетті.
Санат:Қарапайым бөлшектер Санат:Антизаттар
Аграрлық өнеркәсіп
Аграрлық өнеркәсіп - ауыл шаруашылығына қатысты өнеркәсіп орындары.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Вюрцбург
Вюрцбург (Würzburg) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Вюрцбург ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 133 799 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 87,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 63 000. Қаланың басшысы — Георг Розенталь.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 13 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Кисмондо
Кисмондо (Quismondo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1675 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 50 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Жақсылық Арзымбетов
Жақсылық Арзымбетов (1947, Төле би ауданы Әңгір-Ата ауылы – 1998, Сарыағаш ауданы) – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1994). Алматы халық шаруашылығы институтын бітірген (1969). Мамандығы бухгалтер-экономист-қаржыгер. Еңбек жолын Қазығұрт (бұрынғы Ленин) ауданында Жданов атындағы кеңшарда экономист болып бастаған. 1987 – 91 ж. облыстық шаруалар одағы мен ұжымшарлар кеңесі басқармасында тексеру-нұсқаушы, ұжымшар істерін ұйымдастыру, экономикалық нұсқау бөлімдерінің бастығы қызметтерін атқарды. 1991 – 94 ж. «Жақсылық» коммерциялық шаруалар банкінің төрағасы, 1994 ж. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің несие-салық саясаты жөніндегі комитетінің банк жүйесі жөніндегі қосымша к-тінің төрағасы, ҚР Ұлттық банк басқармасының мүшесі болып сайланған. 1995 ж. ҚР мемлекеттік экспорт-импорт, несие беру банк департаментінің директоры қызметіне тағайындалды. Сонан кейін облыстық мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі аумақтық комитетінің төрағасы болды.
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Острокодтар
Острокодтар — палеонтологияда: бақалшақты шаяншалардың қосалқы класы. Бұл шаяншалар — өте ұсақ, кейде тіпті микроскоппен ғана көруге болатын жәндіктер; мүйіз тектес заттардан немесе әктастардан тұратын косжармалы бақалшақтармен қапталған; теңіз суында және тұщы сулы алаптарда тіршілік еткен; ерте силур кезеңінен бері белгілі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Карай (өзен)
Карай — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2169/652/134 орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Владимир Викторович Яворский
Томск политехникалық институтын бітірген (1973). Қарағанды политехникалық институтында доцент (1978–2001, қазіргі Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті) болып жұмыс істеді. 2001 жылдан осында кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
«Методы моделирования взаимосвязи и параметров функционирования многоуровневых организационных структур непроизводственной сферы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 140-тан астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 5 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:1950 жылы туғандар Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Томск политехникалық институты түлектері Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті оқытушылары Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университетінің профессорлары
Nikon
Nikon (Nikon Corporation,株式会社ニコン, Kabushiki-gaisha Nikon – суреттерді өңдеу үшін оптика мен электронды жабдықтар дайындайтын жапон компаниясы. Nikon Mitsubishi Groupтың құрамына кіреді. 1917 жылы 25 шілдеде Nippon Kogaku K.K., атауымен жарыққа шыққан, 1988 жылы атауы өзгертілген. Президенті — Мичио Кария (Michio Kariya.
Тарихы
Nikon Corporation 1917 жылы оптикалық жабдық шығаратын 3 компанияның (Seisakusho, Iwaki Glass Co, Fujii Lens)  бірігуінен пайда болған. Алғашында атауы Nippon Kogaku Kokyo K.K. деп аталған. Компания Жапонияның әскери флотына оптикалық приборлар өңдеумен айналысқан. 1931 жылы Nikkoru (Nikkor) обьективтердің жаңа сауда белгісі жарыққа шығады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде компания 19 зауытқа дейін көтеріледі. Ол кезде қызметкерлер саны 23 мыңға дейін жеткен. Компания Жапония армиясына дүрбі, перископ және дәлдегіштер дайындаумен айналысқан. Екінші дүниежүзілік соғыстан соң компания алғаш рет екі объективті орта пішінді (6х6 см) фотоаппарат өндіріп шығарады. 1946 жылы жаңа 35 мм-лік Nikon брендті фотоаппарат  шығарылады. Nikon компанияның атауына айналады. 1948 жылы Nikon I фотоаппараттары Гонконгқа экспорттала бастайды. 1950 жылы Nikon S фотоаппараты жарық көреді. 1950 жылдың шілде айынан 1951 жылдың қаңтарында өткен Корей соғысында америка тілшісі Дэвид Дуглас Дункан (David Douglas Duncan)] болған оқиғаны осы фотоаппаратпен суретке түсіреді. [[1957 жылы жаңа Nikon SP атты қашықтықтан түсіретін фотоаппарат шығарыла бастайды. Фотоаппарат сапасы жағынан Leica және Carl Zeiss өнімдерімен салыстырылады. Көп уақыт өтпестен, компания бір объективті әйнек камералар ойлап табады. 1959 жылы Nikon F жарық көреді. Осы камераны шамамен 30 жыл бойы кәсіби фотографтар қолданып келген.  1961 жылы 8-мм-лік Nikorekkusu-8 камерасы өндіріледі.
1962 жылы компания Токия обсерваториясына 91 см-лік телескоп рефлектор ойлап шығарады. 1974 жылы Kiso обсерваториясында 105 метрлік Шмидт телескопы тұрғызылады. 1963 жылы су астын түсіруге арналған объективтері ауыстырылатын Nikonosu фотоаппараты өндіріледі. 1980 жылы NASA ғарыш ұшуына қатысқан Nikon F3 фотоаппараты жарық көреді. 1982 жылы жаңа түрлі түсті S-100 видео камера ойлап табылады.
АҚШ-та Nikon Precision Inc. компаниясы жұмыс істейді. Компания жартылай өткізгіш өнеркәсіп жабдықтарын сатумен айналысады. 1986 жылы телекамераларға арналған объективтер өндіріле бастайды. 1988 жылы Nikon F4.фотоаппараты жарық көреді. 1990 жылы Таиландта компанияның бөлімшесі ашылады. 1991 жылы зауыт салынады. 2000 жылы осы зауытта шамамен 2000 адам жұмыс істесе, 2004 жылы бұл көрсеткіш 8000 қызметкерге жеткен. 1995 жылы Fujifilm компаниясымен бірігіп фотоаппараттың жаңа прототипін шығарады. 1997 жылы шағын Coolpix-100 сандық фотоаппараты, ал 1999 жылы Nikon D1 жарық көреді. 1996 жылы – Nikon F5, 2004 жылы — Nikon F6 фотоаппараттары жарық көреді. 2006 жылы компания пленкалы фотоаппараттарды шығаруды азайтады. Cosina компаниясымен бірігіп, келісімшарт бойынша Nikon F6 және Nikon FM10 кәсіби фотоаппараттардың шығарылымын жалғастырады. 2007 жылы Nikon D3 фотоаппаратын өндіру жұмыстары басталады. 2008 жылы тамыз айында нарыққа Nikon D90 камерасы шыға бастайды. 2010 жылы Nikon D3100 өндіріледі. 2011 жылы жаңа Nikon D5100 камерасы пайда болады. 2010 жылы фотоаппараттарға арналған Nikkor объективтері 55 миллион, ал 2011 жылы 60 миллион данамен шығарылған.
Қызметі
Компания фотоаппаратура мен фотожабдықтар: сканер, дүрбі, микроскоп, өлшеуіш жабдықтар шығарумен айналысады. Фотокамераларға арналған объективтер Nikkor сауда белгісімен өндіріледі. 2008 жылдың 31 наурыздағы көрсеткіш бойынша компанияда шамамен 25 мың қызметкер жұмыс істеген. 2010 жылғы мәлімет бойынша дүниежүзі бойынша Nikon 12.6%-бен Canon және Sony компанияларынан кейінгі үшінші орынды иеленген. Өнімдері
Дереккөздер
Санат:Nikon Санат:1917 жылы құрылған компаниялар Санат:Токио қор биржасында листинг акциясы бар компаниялар
Сканлон (Миннесота)
Сканлон (Scanlon) — Миннесота штатының Carlton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 991 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-58936.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Гранозан
Гранозан — дәнді, майкене дақылдардың, қант қызылшасының кінәраттарына қарсы, тұқымдарын дәрілеуге қолданылатын препарат.
Ұлттық есепшоттар жүйесі
Дереккөздер
Санат:Экономика
IC 2681
IC 2681 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2681 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Жаңа Уралка
Жаңа Уралка — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Отрадин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 219 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Маке (Атлантикалық Пиреней)
Маке (Macaye) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64364, пошта индексі — 64240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 545 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Тулу (халық)
Тулу — Үндістандағы халық, Тамилнад штатының батысындағы Тулува ауданында, сондай-ақ Махараштра, Карнатака және Керала штаттарының іргелес аймақтарында тұрады. Жалпы саны 1,9 миллион адам (1992).
Тілі
Тілі - дравидтер отбасының тулу немесе тулува тілі. Жазуы каннада немесе малаялам әліпбиі негізінде.
Діні
Ресми діні - индуизм, бірақ ежелгі нанымдарға табыну таралған.
Кәсібі
Негізгі кәсібі – егіншілік (күріш, кокос пальмасы, көкөністер, жемістер, дәмдеуіштер). Майдагерлік кәсіпшіліктен кокос пальмасы өнімдерін өңдеу және саздан жоғары сапалы жабынқыш жасау ерекше дамыған. Көптеген тулулар плантацияларда, қалаларда зауыттарда жұмыс істейді және флотта қызмет етеді.
Дереккөздер
Санат:Үндістан этникалық топтары
Пуансеттия
Пуансеттия (Euphorbia pulcherrima) – сүттіген тұқымдасына жататын өсімдік.
Өсімдік туралы
Отаны Орталық Америка. Табиғатта мәңгі жасыл біржарым метрлік бұтақты өсімдік. Қазақстанда бөлме гүлдері ретінде өсіреді. Сабақтары тік жуан болады. Жапырақтарының пішіні үйеңкіге ұқсас келеді. Гүлдері майда сары түсті болады. Гүлдеріне қарағанда гүлсағақтары әдемі болады.Гүлсағақтары жапырақтарына ұқсас болып келеді, бірақ түсі қызыл, сары, күлгін түрлері бар. Желтоқсан айында гүлдейтіндіктен, көбінесе қызыл түстісі үлкен сұраныста. Сондықтан халық арасында “жаңа-жыл жұлдызы” деген атауы бар. Пуансеттияның басқа гүлдерден айырмашылығы, бұл өсімдікті гүлдету үшін  жарықты азайтып, қараңғыда көбірек ұстау керек. Жаңа-жылға қарсы гүлдеуі үшін, қыркүйек айының соңына қарай, өсімдікті қораппен жауып, қараңғыда 12-14 сағаттан  екі ай, гүл бүршіктері шыққанға дейін ұстау қажет.
Жарығы
Жарықтың жақсы түскенін қалайды. Бірақ, тіке түскен күн сәулесінен қорғау қажет.
Жылуы
Қыста гүлдеу мерзімінде 14-16 ºС төмен болмағаны абзал. Гүлдеп болғаннан кейін, демалу кезеңінде  салқын жерде, ал басқа уақыттарда 18-25 ºС өсе береді.
Суғарылуы
Демалу кезеңінде сирек суғарады.
Ылғалдылығы
Су бүркіп ылғалдандырып тұру қажет.
Қоректендірілуі
Күзден көктемге дейін, 14-15 күнде бір рет толық минералды тыңайтқышпен қоректендіреді.
Аурулары
Ақ ұнтақ құрты, трипс және өрмекші құрты, кенемен ауруы мүмкін.
Көбейтілуі
Қалемше арқылы көбейтеді.
Дереккөздер
Қ 74 Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Жемістер: Дидактикалық материал. - Алматы, 2011. - 16 б;ISBN 978-601-7237-31-8
Санат:Сүттігендер
Ригова
Ригова — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Охтома өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Домниц
Домниц (Domnitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Заале ауданының құрамына енеді.
Ишимское (Ақмола облысы)
Ишимское — Ақмола облысы Жақсы ауданындағы ауыл, Есіл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жақсы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 57 км-дей жерде, Есіл өзенінің оң жағасында, бетеге, селеу, көде, айрауық өскен қызғылт қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан.
Домниц
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Ишимское (Ақмола облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1711 адам (828 ер адам және 883 әйел адам) болса, 2009 жылы 1277 адамды (627 ер адам және 650 әйел адам) құрады.
Домниц
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Ишимское (Ақмола облысы)
Тарихы
1957 жылдан “Ишимский” астық кеңшарының орталығы болып келді. Оның негізінде 1997 жылдан ауылда “Есіл” серіктестігі және бірнеше шаруа қожалықтары ұйымдасқан.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, дәрігерлік амбулатория, клуб, кітапхана т.б. тұрмыс қажетін өтейтін мекемелер бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Жақсы ауданы елді мекендері
Брец
Брец (Brez) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 738 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 41 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 38021.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
NGC 6745-2
NGC 6745-2 — Лира шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1879 жылы 24 шілдеде Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6745-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 200361, UGC 11391, ZWG 229.13, IRAS19000+4040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Лира (шоқжұлдыз)
Шамшатыр тұқымдасы
Тұқымдаста 900 түр бар (8-9 туыс). Мәңгі жасыл немесе жапырақтары қысқа қарай түсіп отыратын ағаштар мен бұталар. нобай Олар жер бетінің, негізінен қоңыржай климатты және субтропикалық елдерінде, кеңінен таралған. Жапырақтарының түсіп отыртын, қосалқы жапырақшалары болады. Жапырақтары тұтас немесе қауырсынды қалақты және кезектесіп орналасады. Гүлдері ұсақ, көріксіз, дара жынысты немесе қос жынысты, актиноморфты, дихазиялы, жиналып сырға, масақ немесе шоқпарбастар түзеді. Кейде дихазиялары бір гүл қалғанға дейін редукцияға үшырайды. Аналық гүлді плюска қоршап тұрады. Гүлсерігі 6-мүшелі, бос орналасқан, аналығы 3-6 ұялы, соған сәйкес аналықтың мойныда (столбик) сонша болады, гүлтүйіні төменгі. Атальпс, гүддің гүлсерігінің түп жағы біріккен болып келеді және әртүрлі түске- сарыға, қоңыр-қызылға, жасылға боялған. Гүлсерігінің саны не 3+3, не болмаса 5—7, аталықтарьшың саны гүлсеріктерінің санымен бірдей (кейде көптеу) болады.
Емен туысы
Емен туысы (дуб). Дүние жүзі бойынша 300 түрі бар; БОР-дың флорасында 19 түрі, ал Қазақстанда 1 ғана түрі кездеседі. Табиғи жағдайда солтүстік ендіктің қоңыржай климатты елдерінде, сиректеу субтропикада кеңінен таралған. Ағашы әртүрлі ағаш бұйымдарын жасауға және құрлыс материалдары ретінде аса құнды болып табылады. Жалпақ жапырақты орманның (дубрав) негізгі компоненті. Діні жуан болып келетін, биіктігі 40 м. дейін баратын, әдетте бөрікбасы жан-жаққа тармақталып тұратын үлкен ағаш.
Шамшат туысы
Шамшат туысы (бук). Барлығы 10 түр; БОР-дың флорасыңца 3 түрі бар. Олар солтүстік ендіктің қоңыржай климатты зоналарыңда өседі. Ылғалдығы жеткілікті, қүнарлы топырақта, буктер өнімділігі жоғары орман алқабы түзеді. Құнды ағашынан басқа, жаңғақ төрізді жемісі малға жем болады. Гүлдерінің формуласы. БОР-дың территориясында, Карпат тауыңда және оның Украинаға қарайтын етегінде еуропа бугі (бук европейский) (213-сурет). Кавказда, Қырымда шығыс бугі (бук восточный) өседі.
Санат:Ботаника
Бад-Зульца
Бад-Зульца (Bad Sulza) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан қала. Веймар ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2973 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10.61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 004. Қаланың басшысы — Йоханнес Хертвиг.
Отты кесектер көшкіні
Отты кесектер көшкіні - жанартау күлдерінің, газ аралас ыстық лава кесектері мен жақпартастарының жанартау етегіне қарай жаппай құлдилауынан туындайтын көшкін. Отты кесектер көшкіні әдетте жанартау көмейінен сығыла көтерілген тұтқыр лава денелерінің бірте-бірте биіктеп барып, құлауы нәтижесінде қалыптасады. Синонимі: ладу (ладус).
Бад-Зульца
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
NGC 2273B
NGC 2273B — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан SBd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1867 жылы 15 қыркүйекте Duner Nils Christoffer астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2273B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 19579, UGC 3530, MCG 10-10-13, ZWG 285.5, IRAS06421+6023.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Антинейтрон
Антинейтрон  — нейтронға қатысты антибөлшек. Ол — массасы нейтрон массасына тең, спині 1/2-ге тең электрлік бейтарап бөлшек. А. мен нейтронның магниттік моменттері абсолют шамасы жағынан тең де, таңбалары жағынан қарама-қарсы болады. А-ды алғаш рет 1956 ж. Б. Корк, Г. Ламбертсон, О. Пиччони және У. Венцель (АҚШ) тәжірибе жүзінде антипротон шоғын зат ішінде шашырату нәтижесінде алды. Антипротон нысана ядромен соқтығысқанда ядро құрамындағы протонның біреуіне өзінің теріс зарядын береді (немесе оның оң зарядын алады). Осы процесс кезінде нейтрон—А. жұбы түзіледі. А. басқа ядроның нейтронымен не протонымен аннигиляттанады (аннигиляттану кезінде іздері бір нүктеден шығатын бір не бірнеше зарядталған бөлшектер пайда болады). А-ның пайда болғаны оның аннигиляттануы арқылы білінеді.
Санат:Қарапайым бөлшектер Санат:Антизаттар
Шатыргүлділер
Шатыргүлділер сабы (Apiales) — гүлді өсімдіктер класының сабы, сабқа 7 тұқымдасқа кіретін 3 мыңнан аса түр (300 туыс) жатады. Бұрынғы одақтас республикалардың флорасында 800-дей түрі, ал Қазақстанда флорасында 230 түрі кездеседі.
Олар жер шарының барлық жерінде, негізінен солтүстік ендіктің қоңыржай жөне құрғақ климатты зоналарында, сонымен бірге тропикалық елдердің тауларыңда кеңінен таралған. Көптеген алқаптарда, өсімдіктер қауымдастығының негізгі компоненттері болып табылады, әсіресе климаты кұрғақ аудандарда. Өмірлік формалары: негізінен көпжылдық шөптесін өсімдіктер, сиректеу бұталар немесе жартылай бұталар. Сабағының іші қуыс, биіктігі 4 м, ал диаметрі 6 см дейін барады. Жапырақтары көп жағдайда кезектесіп орналасады, жапырақ қынапшасы және тілімделген тақтасы болады. Гүлшоғыры күрделі шатыр, сиректеу қара-пайым шатыр, немесе шоқпарбас түрінде болады. Гүлдері актиноморфты немесе бір гүлшоғының деңгейінде аздап зигоморфгы, 5 мүшелі. Тостағанша жапырақшалары редукцияға ұшыраған және 5 тіс немесе көмкерме түрінде болады. Күлтесі үстіңгі жағыңда аздаған ойығы бар 5 жеке жапырақшалардан тұрады. Аталығының саны 5, олардың жіпшелері аталықтың ішкі шеңберінен түзілетін нектарниктің дискісіне бекініп тұрады. Гинецейі ценокарпты, 2 жеміс жапырақшасынан тұрады, гүлтүйіні төменгі 2 үялы. Гүлінің формуласы мынадай. Осы үлкен және кең таралған тұқымдастың туыстарының барлығы бір-біріне өте жақын. Ол бұлардың сыртқы ұқсастығынан, әсіресе вегетативтік органдарының құрылысынан айқын байқалады. Тұқымдастың классификациясын жасағанда жөне анықтағанда, жемісінің құрылысы ең маңызды рөл атқарады. Жемісі пісіп жетілген кезде, екі ашылмайтын (қақырамайтын), бір дәнді жартылай жеміске бөлінеді. Мүндай жемісті тұқымша деп атайды, ол екіге бөлінген карпофораның басында ілініп тұрады. Тұқымшаның сыртыңда 5 тікесінен орналасқан қабырғалары болады. Жеміс қапта оларға, бес өткізгіш шоғы сәйкес келеді. Бұл алғашқы қабырғалар. Олар барлақ түрлерде айқын байқалмайды. Қабырғаларының арасында бороздкалары орналасады, олардың арасында май жолдары болады. Кейде бороздкалардың орнына, екінші реттік қабырғалары пайда болады. Олар алғашқы қабырғалардан, жеміс қаптарында өткізгіш шоқтарының болмаумен оңай ажыратылады. Май жолдары тұқымша жағыңда да болады. Бірақ ол әдетте, жемістің қақырайтын жағынан басталады. Жемістің қақырайтын жағындағы бөлігіндегі, дәннің эңдоспермінің үсті жалпақ немесе дөңес, орақ тәрізді немесе ойыс болуы мүмкін. Бұл жемістің көлденен кесіңдісінен жақсы байқалады. Көптеген түрлері ертеден овощтық, жем шөптік және қош иісті өсімдіктер ретінде өсіріледі. Олардың кейбіреуле-ріңде, организмге қатты әсер ететін, улы алколоидтар болады. Олар мал шаруашылығына үнемі қауып туғызады.
Сәбіз туысы
нобай|оңға Сәбіз туысы. Сәбіздің 60-тай түрі бар. Көпжыддық, 2-жыддық және 1-жылдық шөптесін өсімдік. Еуропада, алдынғы Азияда (Жерорта теңізі облысы), Африкада, Австралияда,  Жаңа Зеландияда, солтүстік жөне оңтүстік Америкада кеңінен таралған. БОР-дың флорасыңда жабайы сөбіз деген бір ғана түр кездеседі. БОР территориясында ол Запорожьеге дейін барады. Тамаққа пайдаланатын сорттарының ұзын, сиректеу қысқа, ашық сары немесе қызғыш-сары түсті тамыржемістері болады. Малға беретін сорттарының тамыр жемістерінің түсі ақ немесе ақшыл-сары болып келеді және салмағы 2 кг-ға дейін барады. Одан басқа сөбіз, витамин өндірісінде, аса қажетті шикізат болып табылады. Тамыржемісінде каротин (провитамин А) және С, В, В2 дәрумендері жиналады.
Боршевик туысы
Дүниежүзі бойынша 70-тей түрі бар, БОР-дың флорасыңда 36 түрі, ал Қазақстанда 2 түрі кездеседі. Табиғи жағдайда қоңыржай климатты облыстарда және Европаның, Азияның, Африканың, солтүстік Американың тауларында өседі. Мал азығы ретіңде перспективті өсімдік, көп мөлшерде көк балауса береді. БОР-дың көптеген жерлерінде себіледі, кейбір түрлері улы өсімдіктердің қатарына жатады. нобай|оңға Сібір борщевигі (борщевик сибирский) — биіктігі 1 м-ден асатын өсімдік, жапырақтары үлкен қауырсынды тілімделген болып келеді. Кәдімгі борщевик (борщевик обыкновенный) — биіктігі 1 м-ге дейін баратын көпжыддық шөптесін өсімдік. Жапырағы үш-құлақ болып келеді және улы өсімдіктердің қатарына жатады.
Утамыр туысы
Утамыр туысы (вех). Бұл туыстың 20-дай түрі бар, олар негізінен солтүстік Америкадан кеңінен таралған өсімдіктер. БОР-дың флорасында кәдімгі утамыр (вех ядовитый) деген жалғыз түрі бар, ол сабағының биіктігі 50—80 (150) см жететін, жоғарғы жағы бұтақтанып келетін өсімдік. Жапырақтары 2 рет қауырсыңды тілімделген, үзын сағақты болады, тамырсабағы жекелеген камераларға бөлінген, улы алколоидтар жинайды (цику-тотоксин, цикутин). Осы өсімдіктен ауылшаруашылық жануарларының улануы жиі кездесіп отырады.
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер Санат:Қос жарнақтылар
Құдық
Құдық – гидротехникалық құрылыс. Елді мекенді ауыз сумен қамтамасыз ету және жер суландыру үшін пайдаланылады. Археологиялық зерттеулерге қарағанда құдық қола дәуірінде қазыла бастаған. Мысалы, Солтүстік Қазақстандағы Шағалалы қонысынан қазылған құдықтар анықталған. Дәстүрлі қазақ қоғамында табиғи су көздері жоқ шөл және шөлейт өңірлерде құдық көптеп қазылды. Сонымен қатар құдық мұнай, т.б. сұйықтарды өндіру, жер бетінен атмосфералық және беткей суларды аластау (топырақты кептіру) және жер асты суларының режимін зерттеу мақсатымен де қазылады. Құдық— жерасты суларын, мұнайларды, басқа да сұйықтарды өндіру, жер бетінен атмосфералық және беткейлік су ларды аластау, топырақты құрғату, немесе жерасты суларының режімін зерттеу мақсатыңда әдейі қазылатын қазынды. Қолданылуына қарай құдықтар грунт, артезиан, кәріздеу және бақылау болып 4 түрге бөлінеді. Құдықтар қазылу әдістеріне қарай шахталы (шегенді) және құбырлы деп аталады.
Құдық төлқұжаты
Құдықтың қазылу уақыты, кұдьіқ оқпаны өткен таужыныстардың кимасы, судың дебиті, оның физикалык және химиялық сипаты және т.б. деректер тіркелетін құжат. Синонимі: тіркеу парағы.
Дереккөздер
Санат:Гидрология Санат:Құдықтар
Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 2-сайланым депутаттары
1999 жылғы парламент сайлауында сайланды
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 2-сайланым депутаттары
Археологиялық карта
Археологиялық карта – белгілі бір аймақтағы археология, мәдени, ғұрыптық, тағы басқа ескерткіштердің орналасуына, пайда болған дәуіріне архитектураерекшеліктеріне, зерттелуіне жан-жақты ғылым сипаттама беретін арнаулы жинақ. археологиялық карта археология зерттеулердің барлау және қазба жұмыстарының қорытындылары бойынша жасалады. Осыған байланысты белгілі бір өңірдің археологиялық картасы сол өңірді археология тұрғыдан зерттеудің жай-күйін көрсетеді.
Рекале
Рекале (Recale) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Казерта провинциясында орналасқан.
Археологиялық карта
Археологиялық картаға енген ескерткіштер мемлекет қамқорлығына алынып, заңмен қорғалады. Қазақстандағы кейбір археология ескерткіштер 19 ғасырда әр түрлі археологиялық карталарға енген. Еліміздің археология ескерткіштерінің біртұтас археологиялық картасын жасау ісі 50-жылдары К.А.Ақышевтің жетекшілігімен басталып, 1960 жылы «Қазақстанның археология картасы» жинағы (орыс тілінде) баспадан шығарылды. Оны әзірлеуге көрнекті археолог-ғалымдар Е.И.Агеева, Г.А.Кушаев, А.Г.Максимова, Т.Н.Сенигова, А.М.Оразбаев, Г.И.Пацевич, М.К.Қадырбаев қатысқан. Жеке облыстар бойынша дәуір-дәуірімен жүйеленіп жасалған бұл археологиялық картаға 5 мыңнан астам ескерткіш енгізілген. Жинақ соңында библиография және география көрсеткіштер берілген. 20 ғасырдың 80-жылдары Қазақстанның әрбір аймағына арналған археологиялық карталар жасау қолға алынды.
Рекале
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7264 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 2380 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 81020.
Археологиялық карта
Оның Оңтүстік Қазақстан облысы аумағындағы ескерткіштерді қамтитын алғашқы томы «Свод памятников истории и культуры. Южно-Казахстанская область» деген атпен 1994 жылы баспадан шықты.
Сілтемелер
Санат:Археология Санат:Карталар
Рекале
Елді мекеннің қамқоршысы — S.Antimo Martire. Жыл сайынғы мерекесі — 11 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Төкешева Бағира
Төкешева Бағира (18 Сәуір 1950 жылы туған, Жамбыл облысы Мерке ауданы Т.Рысқұлов ауылы) – медицина ғылымының докторы (2002).
Қысқаша өмірбаяны:
1972 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медициналық университеті) бітірген. 1972–1976 жылдары Жамбыл облысы Тараз қалалық ауруханасында дәрігер. 1976 жылдан Қазақ кардиология ғылыми-зерттеу инстиутында ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді.
«Немедикаментозные методы в комплексном лечении больных инфарктом миокарда» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. «Жүрек инфарктін емдеуде физикалық факторлардың қолданылуы» монографиясы бар.
Дереккөздер:
Санат:1950 жылы туғандар
Нұрлан Мырқасымұлы Оразалин
Нұрлан Мырқасымұлы Оразалин (1947 жылы 13 маусымда Алматы облысы Ұйғыр ауданы Диқан ауылында туған) — ақын, драматург, мемлекет және қоғам қайраткері. Қазақстан жазушылар одағының төрағасы. Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2002). Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (1998). Алматы облысының құрметті азаматы.
Шығармашылығы
Г.Свиридовтың "Жанкешті сапар" романын, Р.Тагор, А.Балақаев, Р.Гейдар, Х.Каллау, А.Петрашкевич пьесаларын қазақ тіліне аударған."Зеленая огонь" өлеңдері орыс тілінде жарық көрді. Шығармалары "француз", "ағылшын", "қытай", "түрік", "болғар", "өзбек", "қырғыз", "украин" т.б. тілдерге аударылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан драматургтері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Алматының құрметті азаматтары Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары
Фрей-Лагонегру
Фрей-Лагонегру (Frei Lagonegro) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Песанья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 963 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 168,79 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,6 адам/км².
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Регу
Регу (Rego) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Селорику-де-Башту муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Әбдуәлі Жақсыбаев
Әбдуәлі Жақсыбаев (23.1.1933 жылы туған, Түлкібас ауданы Амансай ауылы) – облыстық денсаулық сақтау саласының ардагері. Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген (1956). 1956 – 61 жылдары Сарыағаш ауданы санитарлық-эпидемиологиялық стансасының бас дәрігері. 1962 – 64 жылдары медициналық қызметкерлері кәсіподағының Шымкент облыс(ы) комитетінің төрағасы. 1964 – 87 жылдары облыс(ы) денсаулық сақтау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, меңгерушісі. 1987 – 2000 жылдары Шымкент қаласында туберкулезге қарсы санитарлық шараларды батыл жүзеге асырып, аурулар санын азайтуға қол жеткізген. Облыста медициналық оқу орындарын ашуға мол үлес қосты. 1974 – 86 жылдары аралығында 5 рет халық депутаттары облыс(ы) кеңесінің депутаты, Қазақстан Компартиясы облыс(ы) комитетінің мүшесі болды. Еңбек Қызыл Ту орденімен (1971, 1981), Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен (1966,1983) марапатталған. Шымкент қ-ның (1997), Түлкібас ауданының (2004) құрметті азаматы..
Сілтемелер
Санат:1933 жылы туғандар
Құйма
Құйма– металды, металл қорытпаларын, пластмассаларды, шыныны, т.б. заттарды балқытып, қалыпқа құйып жасалатын бұйым немесе дайындама. Құйманы легирленген шойыннан, көміртектік және легирленген болаттан, түсті қорытпалардан (мысалы, алюминий, т.б.) әзірлейді.
Дереккөздер
Санат:Қорытпалар
Яромаска
Яромасска — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Башқұртстан Республикасы, Удмуртия Республикасы, Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама өзенінің оң жағалауынан 284 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Воткин су торабынан Төменгі Кама су торабына дейін, Буй (бастаудан Карманов су торабына дейін), Иж, Ик және Белая өзендерін қоспағанда. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сен-Сюльпис-де-Грембувиль
Сен-Сюльпис-де-Грембувиль (Saint-Sulpice-de-Grimbouville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,32 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27604, пошта индексі — 27210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 182 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Жаға аккумуляциясы
Жаға аккумуляциясы - толқындар мен олар туындататын ағыстардың әрекетінен толқын алаңында тасындылардың жиналуы. Тасындылардың жаға бойлык аккумуляциясы немесе су астындағы жаға беткейінің шайылу процесінде су түбінен шығарылуы нәтижесінде пайда болады. Жаға аккумуляциясы су үстілік жоне су астылық (түбілік) турлеріне бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Табиғат
Левски (Плевен облысы)
Левски (Левски) — Болгариядағы қала. Плевен облысына қарасты Левски қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 338 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5900. Телефон коды — 0650. ЕКАТТЕ коды — 43236.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Плевен облысының елді мекендері
Кастеллетто-ди-Брандуццо
Кастеллетто-ди-Брандуццо (Castelletto di Branduzzo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1090 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 95 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 27040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Буассей (Дордонь)
Буассей (Boisseuilh) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,90 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 121 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Граматиково (Бургас облысы)
Граматиково (Граматиково) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Малко-Тырново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 382 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8370. Телефон коды — 05958. ЕКАТТЕ коды — 17693.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Тоум-Адэлино (Нью-Мексико)
Тоум-Адэлино (Tome-Adelino) — Нью-Мексико штатының Valencia округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2211 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.7 км² шамасында. FIPS коды — 35-78685.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Анжелла Атжомартқызы Мырзамәдиева
'Анжелла Атжомартқызы Мырзамәдиева (30.9.1954 жылы, Алматы қаласы – 18.7.2008, Алматы қаласы) – медицина ғылымдарының докторы (1996), профессор (2002). Алматы мемлекеттік медицина институтын (1979, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген. ҚР Ұлттық ғылым академиясының Адам және жануарлар физиологиясы институтында, кіші аға (1979–96), бас ғылыми қызметкер (1996) болып қызмет істеді. «Роль стабилизаторов и тканевых регуляторов гемато-лимфатическом обмене белка» тақырыбында докторантуралық диссертация қорғаған. 100-ден астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 1 монографияның авторы. 5 патент пен авторлық куәліктің иегері.
Cілтемелер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Остайм
Остайм (Ostheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Рибовилле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,16 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1598 адамды құрады. Халық тығыздығы — 195,83 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Гайленкирхен
Гайленкирхен (Geilenkirchen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 28253 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 83,23 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 70 012. Қаланың басшысы — Андреас Боргхорст.
IC 2682
IC 2682 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2682 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Антиоксиданттар
thumb|right|350px Антиоксиданттар  (грекше: antі — қарсы және oxіs — қышқыл) — тотығуға қарсы және оны тежеу үшін қолданылатын заттар; ағзаның қартаюын бәсендететін қышқылдану процестерін баяулататын химиялық заттар.
Олар полимердің тозуын, тағамдық майлардың ашуын, жанармайлар мен техникаға қажетті майлардың қоюлануын, қоқыстануын азайту үшін қажет.
Антиоксиданттар аталған мақсаттарға 0,01-0,001% мөлшерінде қолданылады. Табиғаты әртүрлі қаныққан және қанықпаған табиғи және синтетикалық органикалық қосылыстар ферменттердің, оттектің және тотығу — тотықсыздану қасиеті төмен иондардың әсерінен асқын тотықтар түзеді де үздіксіз тізбекті реакцияға түсіп, тотыға отырып ыдырайды. Бұның бәрі бос радикалдардың пайда болуы нәтижесінде әрі қарай ыдырау процестерінің тізбектеле жүруіне себеп болады.
Антиоксиданттар бос радикалдармен әрекеттесіп, өздері тұрақты бос радикалдарға айналады да тізбектеле өршіп, тотығу реакциясын тоқтатады не тежейді. right|thumbТабиғи Антиоксиданттарға витаминдер, ал синтетикалық Антиоксиданттарға әртүрлі ароматты қосылыстар жатады.
Дереккөздер
Санат:Антиоксиданттар Санат:Тағам қоспалары
Сифорс (Миннесота)
Сифорс (Seaforth) — Миннесота штатының Redwood округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 86 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-59098.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары