cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Башқұрт көтерілістері
Дереккөздер
Санат: Тарих Санат:Башқұртстан Санат:Көтерілістер
Ареял
Ареял (Areial) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Агресте-Парайбано мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Эсперанса экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6012 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,935 км² шамасында. Халық тығыздығы — 177,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1961 жылы құрылған.
Санат:Параиба елді мекендері
Цумпано
Цумпано (Zumpano) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1846 адамды құрайды. Халық тығыздығы 231 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 87040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Ахметфайыз Жүсіпұлы Тажетдинов
(1882, Бөкей ордасы — 1984, сонда) — ағартушы-педагог, өлкетанушы, Бөкей ордасы музейін ұйымдастырушы, Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімі (1948). 1905-1913 ж. Ордадағы 4 кластық қалалық училищеде және оның жанындағы 2 жылдық педагогикалық курста оқыған. 1917 ж. патшалық Ресей армиясы қатарына алынып, Царицын қаласындағы 115- жаяу әскер полкында қызмет істеді. Сол жылы жазда оны Тифилис уезінің Горс қылысындағы прапорщиктер даярлайтын мектепке оқуға жібереді. Әскерден оралған соң (1918 ж.) Ордадағы татар мектебіңде орыс тілінен сабақбереді. 1918-21 ж. Қазақтың 1-улгілі атты әскер полкінде взвод командирі. 1921-1922 ж. Орда татар мектебінің, 1922-1924 ж. Жиделі мектебінің меңгерушісі, 1928-1962 ж. Орда мектепинтернатының мұғалімі болған. 1962 ж. зейнет демалысына шығып, өзі жинаған 55 экспонатпен қоғамдық негіздегі тарихиөлкетану музейін ашқан. 1967 ж. музей мемл. қарамағына алынып, өзі оның алғашқы директоры болып бекітіледі. Т. Ленин орденімен (1949) марапатталған.
Эркхайм
Эркхайм (Erkheim) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Нижний Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2908 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 78 136. Муниципалитеттің басшысы — Петер Вассерман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Нақты (жанды) бейне
Нақты (жанды) бейне (Реальное (живое) видео; live video) — мультимедиалық жүйенің нақты уақыт мерзімінде жұмыс істеу қабілеттілігі, мысалы, бейнефильмдер көрсету.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Мерв (футбол клубы)
«Мерв» («Merw» futbol kluby) — Түрікменстанның Мары қаласындағы футбол клубы, 1991 жылы құрылған.
Түрікмен ССР
Түрікмен КСР чемпионаты
Түрікмен КСР кубогы
Түрікменстан
Чемпионат
Кубок
Суперкубок
Сілтемелер
Санат:Түрікменстан футбол клубтары
Эзгей
Эзгей — сүт және уыздан дайындалатын бурят халқының сыры. Бір шелек қайнап жатқан сүтке 3—4 л уыз құйып ірітілгенше қайнатады. Қою сүзіндіні екі тақтаның ортасына салып сығымдайды. Егер сүт жоғары майлы болса (6—7%) онда сүт пен уыздың арақатынасы 2:1 етіп алады.
Қысқы Азия ойындары 2017
2017 жылғы Қысқы Азия ойындары 8-ші Қысқы Азия ойындары. Олар Саппоро және Обихиро қалаларында, Жапонияда орналасқан. Бұл ойындар бастапқыда 2015 жылға жоспарланған, алайда, Азия Олимпиадалық Кеңесі Бас Ассамблеясы Сингапурда 2009 жылғы 3 шілдеде комитет ойындарды Қысқы Олимпиада ойындарынан бір жылға дейін алға көшіруге шешті. Ойын 19 ақпан ашылу салтанатымен басталады (бұдан бір күн бұрын керлинг және шайбалы хоккей жарыстары басталады) және жабылу салтанаты 26 ақпанға дейін созылады.
Саппоро және Обихиро қалалары қожайындары 31 қаңтар 2011 жылы аталды, жалғыз қатысушы қалалар ретінде. Өткізу келісім-шартқа Жапония Олимпиада комитетінің президенті Цунэкаду Такеда қол қойды. Бұл Саппорода өтіп жатқан үшінші, Жапонияда өтіп жатқан төртінші рет іс-шара. Бұрын ойындар 1986 және 1990 жылдары жапон қалаларында өткізілген. Алғашқы Қысқы Азия ойындарының өткізгенге дейін қала, сондай-ақ Қысқы Олимпиадалық ойындар 1972 иесі және 1991 жылғы Қысқы Универсиаданы қабылдаған.
Ұсыныс
31 қаңтар 2011 жылғы Саппоро ойындарын өткізу құқығына ие болды. Шешім "ОСА Бас Ассамблеясының" 2011 қысқы Азия ойындары Қазақстанның Астанасында өткен кезде жарияланған. Ұсыныс қаланың мэрі Фумио Уэдамен жарияланды, 2011 жылғы 15 қаңтарда, басқа ешқандай қала ұсыныс білдірген жоқ. Жалпы құны болжам бойынша, ¥3,5 миллиард.
Орындар
нобай|The Hotel Nikko North қонақүйі және жылдам конькилі бәсекелестер үшін Обихиро олимпиадалық деревнясында нобай|220x220 нүкте|Мианомори стадионы шаңғымен трамплиннен секіру бәсекесін ұйымдастырады нобай|220x220 нүкте|Тсукисаму Гимназиум хоккей бойынша жарыстарға арналған
Эстафета
нобай|Одори Паркі Саппоро алау жағу рәсімі өтеді
Ашылу салтанаты
солға|нобай|220x220 нүкте|Саппоро Доум ашылу салтанаты өтеді
Қатысушы елдер
нобай|220x220 нүкте|30 қатысатын Азия ҰОК Картасы. Австралия және Жаңа Зеландия көрсетілмеген
Медаль кестесі
<span class="legend-text" style="border:solid 1px #AAAAAA; padding:1px .6em; background-color:#ccccff; color:black; font-size:95%; line-height:1.25; text-align:center;"> Қабылдаушы ел
Аралкөл
Гидрографикасы
Аумағы 5,2 км2. Көл теңіз деңгейінен 139,3 м биіктікте жатыр. Дөңгелек пішінді көлдің ұзындығы 2,6 км, ені 2,5 км, жағалау бойының ұзындығы 9,0 км.
Қысқы Азия ойындары 2017
Талисман
оңға|нобай|Ezomon, ресми бойтұмары.
Дереккөздер
Санат:Қысқы Азия ойындары
Аралкөл
Жағалау сипаты
Жазық жерде орналасқан көлдің жағалауын ну қамыс басқан. Батысында қарағай, қайың, терек өскен орман жатыр. Суы мал ішуге жарамсыз. Айналасы шабындыққа пайдаланылады.
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) көлдері
IC 1601
IC 1601 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3287, ESO 474-44, MCG -4-3-32, AM 0053-242, IRAS00531-2425.
Сыртқы сілтемелер
IC 1601 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Накисбаев Владимир Иванович
Накисбаев Владимир Иванович (29.1.1951 жылы туған, Ресей, Примор өлкесі, Артемов ауданы Кневичи с.) – әскери қайраткер, генерал-майор. Қазақ химия-технология институтын (1973), Мәскеу гуманитарлық институтының филиалын (2002) бітірген. Еңбек жолын 1973 жылы Қаратау кен-химия комбинатында электр слесарьларының бригадирі болып бастаған. 1974–76 жылдары «Қазхимремстроймонтаж» тресінің 1-жөндеу-құрылыс монтаж басқармасының инженері, бөлім бастығы болып істеді. 1977–87 жылдары Қазақ КСР Министрлік Кабинеті жанындағы МҚК-нің Шымкент облысы басқармасының үкіметтік байланыс бөлімінің инженері, уәкілетті өкілі, аға уәкілетті өкілі, 1988–95 жылдары осы басқарманың Батыс Қазақстан облысындағы өкілі болды. 1999 жылдан ҚР ҰҚК-нің Оңтүстік Қазақстан облысы департаментінің бастығы. 2-дәрежелі «Даңқ» орденімен (2005), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Конституциясына 10 жыл», т.б. көптеген медальдармен марапатталған. «Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің ардагері» (2003), «Ұлттық қауіпсіздік комитетінің құрметті қызметкері» (2004).
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Санат:1951 жылы туғандар
Гродеков ауылдық округі
Гродеков ауылдық округі – Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Гродеково, Қызылдихан ауылдары кіреді. Орталығы – Гродеково ауылы.
Халқы
Тұрғыны 6167 адам (2009).
Ауылдық округте Гродеково арта мектебі, Қызылдихан бастауыш мектебі, ауылдық клуб, кітапхана, дәрігерлік амбулатория, "Сенім" емдеу оралығы, "БМ" ЖШС-і бар.
Ауыл маңы табиғаты
Талас өзені - Қырғыз Алатауынан бастау алады, тереңдігі 1,3-2 м. Гродеково ауылын 3,5 км-дей бойлай ағады. Ауылдық округтегі Түйте каналы мен Кож каналы ауылды көріктендіруге, көгеріштендіруге өз үлесін қосып келген су жүйелері. Костянкин тоғаны - "ХХІ партсъезд" шаруашылығын ұзақ жылдар басқарған, білікті басшы А.Л.Костянкин есімімен аталады. Талас өзенінің сағасында қолдан жасалған тоған. Суды Талас өзенінен алады. Егістікті суғаруға да кеңінен пайдаланады. "Талас" шекара қақпасы - Қырғызстан Республикасымен шекарада орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) ауылдық округтері
Космология
thumb|200px| alt=A.| НАСАның жасаған суреті. Космология, ғарыш ілімі – Ғаламның біртұтастығы және оның астрономиялық бақылаулар арқылы танылған бөлігі жайлы ілім; астрономияның бір бөлімі.
Космологияның тұжырымдары (Ғаламның модельдері) физиканың заңдары мен астрономиялық бақылаулардың деректеріне, сондай-ақ адамзат қоғамының әр түрлі дәуірлеріндегі философия принциптерге сүйенеді.
Алғашқы космологиялық түсініктер
thumb|200px| alt=A.| [[Клавдий Птолемей.]]Алғашқы космологиялық түсініктер өте ерте заманда адамдардың дүниедегі өз орнын анықтау, түсіну әрекеттерінен шыққан. Бәрінен гөрі Демокриттің, Пифагордың, Аристотельдің (б.з.б. 5–4 ғ-ларда) ежелгі дәуірдегі философия мектептерінің Космологиялық көзқарастары қатаң логикалық талаптарды қанағаттандырды. Астрономия, т.б. жаратылыстану білімдерінің жинақталуы нәтижесінде және Ғалам туралы әр түрлі философия пайымдаулардың негізінде дүние құрылымын тұтас алып қарастырудың ең алғашқы әрекеті – дүниенің геоцентрлік жүйесі (Птолемей) жасалды. Бұл жүйенің негізгі Космологиялық идеялары: Жер қозғалмайды әрі ол Ғаламның кіндігі, Ғалам кеңістік бойынша шектелген, «аспан» мен «жердің» табиғаты бір-бірінен мүлдем алшақ. Кейінірек (16 ғ-да) астрономия мен жаратылыстану ғылымында төңкеріс болған дүниенің гелиоцентрлік жүйесі (Н.Коперник) жасалды. Птолемей және Коперник жүйелерінің бір-бірінен түбегейлі айырмашылықтарына қарамастан, олар Күн жүйесі шеңберіндегі мәселелерді ғана қамтыды. Астрономияның әдістері мен бақылау құралдарының дамуы барысында Жердің ғарыштағы рөлі төмендеп, бүкіл Күн жүйесінің өзі «жұлдыздық әлемнің» – Галактиканың кішігірім бір бөлігі екенін көрсетті. Күн осы орасан зор жүйедегі 100 млрд-тан астам жұлдыздың біреуі екендігі анықталды. Кейін Галактика сияқты орасан зор түзілімнің Ғаламда өте көп болу мүмкіндігі жайлы болжамдар айтыла бастады (И.Кант, т.б.) Қазіргі кезде Ғалам үшін галактикалар жиыны, яғни Метагалактика қабылданды. Ғылыми Космология өзінің даму барысында ньютондық Космология және релятивистік Космология деп аталатын екі үлкен кезеңді басынан кешірді. И.Ньютоннан бастап Космология мәселелері жалаң ойлау нысанасы емес, нақты физикалық есеп түрінде қойылды және оларды шешу үшін математикалық жаңа тәсілдер кеңінен қолданылды. Космология мәселелері бүкіләлемдік тартылыс күштері арқылы басқарылатын массалардың шексіз жүйесінің сипаты жайлы есептерді шешуге саяды. Массалар жүйесі үшін жұлдыздар жүйесі қабылданады және онда таза механикалық көзқарас үстем.
Релятивистік космология
thumb|200px| alt=A.| [[Альберт Эйнштейн.]]Қазіргі космология тартылыстың релятивистік теориясы (А.Эйнштейн, 1916) мен галактикадан тыс астрономияның (20 ғ-дың 20-жылдары) пайда болуына байланысты дамыды. Релятивистік Космологияның алғашқы даму кезеңінде Ғалам геометриясына (төрт өлшемді кеңістік пен уақыттың қисықтығы және Ғаламның не кеңістіктің мүмкін болатын тұйықтығы) ерекше назар аударылды. Ал релятивистік Космологияның екінші кезеңі орыс ғалымы А.А.Фридманның еңбектерімен (1922–24) байланыстырылады. Ол өзара тартылыста болатын заттармен толған Ғалам (қисайған кеңістікте) тұрғылықты күйде бола алмайды, яғни Ғалам не ұлғаяды не сығылады деп тұжырымдады. Бұл принциптік жаңа тұжырым америкалық астроном Э.Хабблдың қызыл ығысу заңы (галактикалардың бір-бірінен қашықтауы) ашылғаннан кейін (1929) ғана дәлелденді. Енді Ғалам механикасы мен оның «жасы» (Ғалам кеңеюінің ұзақтығы) туралы мәселелер алға қойылды. Релятивистік Космология дамуының үшінші кезеңі «ыстық» Ғалам моделін жасаудан басталады. Бұл модельді америкалық физик Г.(Дж.)Гамов 20 ғ-дың 40-жылдарының 2-жартысында құрастырды. Гамов моделінде негізгі назар Ғалам физикасына, яғни Ғаламның ұлғаюының әр түрлі сатысындағы заттардың күйлері мен Ғаламдағы өтетін физикалық процестерге аударылды.
Космологияда тартылыс заңымен қатар термодинамика заңдары, ядролық физика және элементар бөлшектер физикасы да ерекше рөл атқарады. Біртекті, изотропты Ғалам теориясының негізіне мынадай екі қағида (постулат) алынады: Соңғы тұжырым Космологиялық қағида деп аталады. Бұл екі қағида Ғалам дамуының жалпы сипаты жөнінде тұжырым жасауға мүмкіндік береді. Бірақ олар Ғаламның бастапқы күйі жөніндегі сұраққа жауап бере алмайды. Ғаламның бастапқы күйінің берілуі релятивистік Космологияның үшінші қағидасы болып есептеледі. 20 ғ-дың 60–70-жылдары «ыстық» Ғалам (бастапқы температурасы жоғары деп есептелетін) моделі ғалымдардың көпшілігі қабылдаған модель болды. Өте жоғары температурада (T>1013 K) ерекше (сингулярлы) күйде тұрған Ғаламда молекула не атом ғана емес, тіпті ядроның өзі де бола алмайды, онда тек әр түрлі элементар бөлшектердің (фотондардың, нейтринолардың, т.б.) қоспасы ғана болады.
Қазіргі космология
thumb| alt=A.| Астрономия.Ғалам дамуының әр түрлі сатысына сәйкес келетін мұндай элементар бөлшектер қоспасының құрамын (әр түрлі температурадағы) элементар бөлшектер физикасының негізінде есептеуге болады. Космология теңдеуі біртекті, изотропты Ғаламның ұлғаю заңын, сондай-ақ, Ғаламның ұлғаю процесі кезіндегі физикалық параметрлерінің өзгеруін анықтауға мүмкіндік береді. Температурасы шамамен 3 Кельвинге жуық ғарыштық сәуле – қалдық (реликт) сәуленің табиғаты да «ыстық» Ғалам моделімен түсіндіріледі. Қорыта айтқанда, қазіргі космология моделі бойынша Ғалам біртекті, изотропты, ыстық әрі ұлғаюда деп қарастырылады. Сонымен релятивистік космология бақыланып отырған Ғаламның қазіргі күйін түсіндіре алады, сонымен бірге ол бұрын белгісіз құбылыстарды да болжауға мүмкіндік береді. Дегенмен, космологияның дамуы жаңа, қиын әлі де шешімін таппаған мәселелерді алға қоюда. Мысалы, тығыздығы ядро тығыздығынан да бірнеше есе жоғары заттардың күйін зерттеуге тіпті жаңа физикалық теория қажет болып отыр. Космологияның дамуы нәтижесінде Ғаламның жалғыз болу мәселесі де алға қойылды. Қазіргі космология аясында Метагалактиканы жалғыз деп айтуға болады. Ғаламдағы зарядтың симметриясыздығы (ассимметриялығы) мәселесі де шешімін тапқан жоқ. Біздің ғарыштық кеңістікте (мысалы, Күн жүйесі мен Галактикада, мүмкін бүкіл Ғалам шегінде) заттың сандық мөлшері антизаттың сандық мөлшерінен әлдеқайда көп болып отыр. Ал космологияның галактикалық шоғырлар мен жекеленген галактикалардың түзілу мәселелері қазіргі кезде табысты шешілуде. Дегенмен, космологияның кейбір мәселелері (ерекше күйдегі Ғалам, ғарыштық модельдерді таңдау, т.б.) әлі де шешімін тапқан жоқ.
Қазақстандағы космологиялық зерттеулер
Қазақстанда космологиялық зерттеулер 20 ғ-дың 60-жылдарынан Астрофизика институты мен ҚазМУ-да (қазіргі ҚазҰУ) жүргізіле бастады. Ұлғайған Метагалактиканың шектелмеуі жайлы идея одан әрі (Г.М.Идлис) дамытылды. Гравитация тұрақтысы әлсірей беретін галактикалар жүйесінің динамикалық ерекшеліктері (Т.Б.Омаров) анықталды. Космологиялық сәуледен пайда болатын қосымша күштер ескеріле отырып, ұлғайған Метагалактикадағы галактикалар типтес жүйенің динамикасы (Омаров, Т.С.Қожанов) зерттелді. Жазық космологиялық модельде гравитацияланатын тозаң тәрізді материядағы екі дене есебінің жалпы шешімі табылды, сондай-ақ осы есептің релятивистік нұсқасы қарастырылды. Басқаша айтқанда, Ғаламның біртекті емес моделі негізінде ірі масштабты ғарыштық галактикалар жүйесінің бақыланатын қасиеттерін сипаттайтын метрика (Омаров) құрылды. Тартылыстың релятивистік теориясындағы нүктелік массалардың қозғалу заңдылықтары (М.М.Әбділдин, З.Х.Құрмақаев) қарастырылды. Сондай-ақ біртекті емес кіші өлшемдегі жүйелердің құрылысы мен дамуы жөнінде теориялық болжамдар (Қожанов) жасалды. Сызықты емес, Желі теориясы (string theory) құрылып, оның Ғаламның ерте кездегі динамикасына әсері (Омаров, Л.М.Чечин) зерттелді. Біртекті емес ұлғайған Ғаламның қалай пайда болғанын түсіндіретін теория ұсынылды, сондай-ақ біртекті емес кіші өлшемдегі жүйелердің құрылымы мен дамуы жөнінде теор. болжамдар жасалды.
Дереккөздер
Санат:Космология Санат:Астрофизика
Жоғарғы Авзян
Жоғарғы Әужен — Башқұртстанның Белорет ауданындағы ауыл, Жоғарғы Әужен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2351 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Израильдің орталық округі
thumb|right|150px|Израиль картасындағы округтің орналасуы (қызыл түспен белгіленген) Орталық округ (מחוז המרכז, мехоз а-мерказ) — Израильдегі алты әкімшілік округінің бірі. Округ құрамына Шарон облысының басым бөлігі кіреді. Орталық округінің әкімшілік орталығы — Рамле, ең ірі қаласы — Ришон-ле-Цион. Аумағы — 1 293 км².
Жаныспай (Ақмола облысы)
Жаныспай — Ақмола облысы Есіл ауданындағы ауыл, Жанысбай ауылдық округі орталығы. Іргесі 1954 жылы қаланған.
Израильдің орталық округі
Халқы
Пайыздық ара салмағы бойынша:
Жаныспай (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Есіл қаласынан солтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде.
Израильдің орталық округі
Халқы
(Ескерту: 4 %-ың көпшілігі — аралас отабсылардан шыққан орыстар және украиндар, еврейлермен туыстық байланысы бар, сонымен қатар Қайтып келу туралы заңы бойынша еврейлер ретінде мойындалмайтын аралас қанды адамдар).
Жаныспай (Ақмола облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 819 адам (408 ер адам және 411 әйел адам) болса, 2009 жылы 465 адамды (225 ер адам және 240 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, клуб, фельдшер-акушерлік пункт, диірмен, наубайхана бар. Жаныспайдың жанынан Алматы – Қостанай автомобиль жолы өтеді. Ең жақын темір жол стансасы – Ковыльное (6 км).
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Ақмола облысы) елді мекендері
NGC 784
NGC 784 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан SBd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 20 қыркүйекте Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 784 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7671, UGC 1501, MCG 5-5-45, ZWG 503.74, KUG 0158+285, IRAS01584+2836.
Майкл Делл
Майкл Сол Делл (Michael Saul Dell, 23 ақпан 1965 жыл, Хьюстон) - Dell компаниясының негізін қалаушы және басшысы. Өзінің кәсібін қолдан жасаған заттардан бастағанымен де, 2018 жылы Форбс журнал бойынша дүние ең бай адамдар қатарынан 39 орынды иеленді.
Өмірбаяны
Делл тіс жөндеуші еврейлердің отбасында туып өскен. Хьюстондағы Memorial High School (Техас штаты) мектебінде білім алған, бірақ ата-анасы одан көпті күтпеген еді. Он екі жасына келгенде өзінің ақылдылығын көрсете бастайды. Демалысқа шыққанда поштада жұмыс жасап, өзінің тілге шеберлігінің арқасында он екі жасар Майкл $2000 қолына алды. Ол ең бірінші рет Apple II компьютерін 15 жасында көреді. Майкл тікелей сатылымды қолданған: жас жұбайылардың аттары мен мекен-жайларын біліп, құттықтау хатын жіберіп отырған. Ал сыйлық ретінде екі апталық тегін жазылуды ұсынған болатын. Мектепті бітірісімен, Остиндегі Техас университетіне түседі де, болашақта дәрігер болуды көздеген. Оқу барысында PC’s Limited компьютерлерін сататын компания ашады. Компания үлкен көрсеткіштерге жеткендіктен, Делл университеттен кетіп, осы кәсіпті қолына алады. Болашақта компания үлкен жетістіктерге жетіп, Майкл 2005 жылы ең бай адамадар қатарынан АҚШ бойынша 4 орынды, дүние жүзі бойынша 18 орынды иеленсе, оның баспанасы ең үлкен үйлер қатарында 15 орынды иеленеді.
Дереккөздер
Санат:АҚШ кәсіпкерлері
Падрони (Колорадо)
Падрони (Padroni) — Колорадо штатының Логан округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 97 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 08-56695.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Барқын, Қайраң
Барқын, Қайраң - суқойманың (теңіз, көл) немесе ағынның түбіндегі өзге бөліктерімен салыстырғанда тайыз болатын телімі
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Көкбөрі
Көкбөрі
Көкбөрі сөзінің шығу тарихы
Түркі тайпалары мекен еткен ұлан ғайыр далада қасқырдан басқада жан- жануарлардың мол болуына қарамастан ең басты тотем етіп нақ осы аңды алуының өзіндік себептері айқындалды. Қытай жылнамасындағы Үйсіндердің патшасы Кун-Мо туралы дерекке осы деректің «Қазақтың көне тарихы» атты кітаптағы нұсқасына сондай-ақ, ел арасында кең таралған Ашина туралы мифтерге салыстыра талдау жасалады.
Уақыт өте келе бөрі  нагуалға, яғни  жеке  адамдардың  жебеуші рухына айналады. Ел аузында атақты Қаз дауысты Қазыбектің  жиені  Абақ керей Жәнібектің,  Есет батырдың  жебеуші  көк  бөрілері болған деген аңыз  бар. Керей Жәнібек ұйықтаған  кезде үстінде  екі бөлтірік  ойнап жүрсе, Есет батырдың езуін  арлан  жалап тұрады екен.Бұл  жерде  ел үмітін ақтаған  батырлардың  аруағын үстем  етіп  көрсету  үшін  оларды  ең киелі ұғым  көк  бөрімен  байланыстырғанын айта кетпекпіз. Бұл батырлардың бойындағы ерен күшпен қайсарлық жоғарғыдан, Тәңірдің өзінен бастау алып тұр. Ал, бөрілер- сол Тәңірінің ерекше ілпипатын жеткізуші.
Қасқыр туралы наным- сенімдердің ел санасына терең бойлағаны сонша, ата-бабаларымыз бауыр еті-балаларына бұл «киелі жануардың» есімін беруді әлі күнге дейін үрдіс етіп келеді.Бұған ел арасында кең таралған Бөрібай, Бөріқұл, Бөлтірік, Қасқырбай, Бөрі тәрізді есімдер мысал бола алады.Түркі халықтарына ортақ мұра «Алпамыс батыр» жырындағы басты кейіпкердің әкесінің Байбөрі аталуы да осындай үрдістің бір көрінісі болып табылмақ.
1237- 1238 жылы  Алтынорда  әскербасыларының  бірі  болған Бөрінің,  1664  жылы дүниеге  келіп, көрсеткен ерліктерінің арқасында  Матай елінің  ұранына  айналған  Бөрібай  Жаубөрі  ұлының, алашты  аузына қаратқан Бөлтірік  шешендердің  есімдері  де батыр, қайсар  болған деген  ұғымнан  туындаған. Ал, олардың атына заты  сай  болып  өсуі  сөздің магиялық  күшіне  иланып, «баланың  болашақ  тағдырына азан шақырып  қойған есімі  тікелей ықпал  етеді» деген сенімнің  растығын  дәлелдегендей  еді.
Түркі халықтарының  фольклорында  қасқыр бейнесі  түрлі  жанрларда:  ғұрыптық  поэзияда,  эпостық  жырларда, паремеологияда,  халықтық  прозада  алуан  қалыпта  кездеседі. Көк бөрі, көкжал  қасқыр  деп  адамға дос, қамқоршы  бейнені  суреттейді.
Қара мен  ақты, күн мен түнді, жақсылық  пен жамандықты  салыстыра  көрсету, әсіресе, дуалистік  мифтер  мен  аңыздарда  жиі  кездеседі. Көк бөрі адамдар  қысылған  шақта ғайыптан  пайда  болып,  көмекке  келеді. Адам мен  қасқырдың  арасындағы  туыстық  қатынастан  гөрі  достық  қатынас  басым  сипатталады.
Көк бөрі  бейнесі- көк  Тәңірмен  астасып  жатыр.
Қасқырдың адам  түсіне  кіруі  және  оны  жору  туралы  мәліметтерді  қорыта  келіп,  көршілес  халықтар  бөріні  түркі  тайпалардың  символы  ретінде  қабылдағанын  да  байқадық. Генелогиялық мифтерге,  ел  арасында кең  таралған  ырымдар  мен  ғұрыптарға,  халықтық  ем-  домдарға, арбау  өлеңдері  мен эпос,  шежірелерге  талдау  жасау  барысында  көк    бөрінің  түркі  халықтарының  фольклорында  киелі  жануардың  қатарына  жоғарғы  Тәңірлік   құдіреттің   деңгейіне  дейін  көтерілгенін  көреміз.
Көріп отырғанымыздай,  бөрі  символикасының  астары  тереңде жатыр. Жұмысты жазу  барысында  қасқыр  бейнесінің  төмендегідей  басты  функциялары  анықталды:
1.Түркі халықтарының  ілкі  ата- бабасы  болып  табылады.
2.Тұтастай  бір  халыққа  қысылған  шақта  көмекке  келеді  (қол  бастайды,  жол  көрсетеді  т.б)
3. Дәрменсіз сәбилерді  асырап  өсіреді.
4.Жеке адамдардың  нагуалына (жеке  тотем)  айналады.Осы  функцияларына  сәйкес, ол  батырлық  пен  қайсарлықтың, қайраттылық  пен  тапқырлықтың  символы  ретінде  бейнеленеді.
Мақалада қолданылған материалдар
1.Жалын журналы
Санат:Түркі тарихы Санат: Қасқырлар‎
Үлкен Просница
Үлкен Просница (Просница) — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вятка өзенінің сол жағалауынан 715 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 72 км-ді құрайды.
Өнеркәсіп иелерінің ұлттық ассоциациясы
thumb|right|200px| Өнеркәсіп иелерінің ұлттық ассоциациясы (ӨИҰА) немесе National Association of Manufacturers (NAM) — АҚШ монополистерінің аса ірі ұйымы. 1895 жылы негізі қаланды. 30 мыңға тарта фирманы біріктіреді. АҚШ-тың қоғамдық және саяси өмірінде елеулі роль атқарады. Басшылық органдарына директорлар кеңесі, президент, тұрақты, регионалдық және құрметті вице - президенттер тобы, мемлекет маызды мәселелерді зерттеп, үкімет органдарына ұсыныстар енгізіп отыратын 20-ға жуық тұрақты комитет кіреді. ӨИҰА-ның Нью-Йорктегі штаб-пәтерінің бірнеше регионалдық орталықтары жұмыс істейді
Үлкен Просница
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Өнеркәсіп иелерінің ұлттық ассоциациясы
Дереккөздер
Санат:Ұйымдар Санат:АҚШ қоғамдық ұйымдары
Үлкен Просница
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Обер-Мёрлен
Обер-Мёрлен (Ober-Mörlen) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Веттерау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5813 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 37,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 40 018. Муниципалитеттің басшысы — Зигберт Штеффенс.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Термиттік қоспа
Термиттік қоспа (therme қызу, жылу) — алюминийдің кейбір металлдардың (көбіне темірдің) тотықтарымен қосылған ұнтақ қоспасы. Термиттік қоспа жанғанда 3000° С-дан аса температура пайда болады. Термиттік қоспа әскери істе артиллериялық өртегіш снарядтар мен өртегіш авиациялық бомбалардың тұтандырғышы ретінде қолданылады. Олар орманда, елді мекендерде, кемелерде және басқа объектілерде өрт шығарады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Холстэйн (Айова)
Холстэйн (Holstein) — Айова штатының Айда округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.8 км². FIPS коды — 19-36840.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1396 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Айда округы (Айова)
Саздақ
Саздақ — құм-сазды түйірлерден тұратын болбыр шөгінді тау жынысы. Саздақта көлемі 0,01 мм-ден ұсақ саз түйіршіктер (30 — 50%), қалғанында 0,01 мм-ден үлкендеу құмайт пен құм түйірлері (50 — 70%) кездеседі. Құрамындағы саздың мөлшеріне байланысты саздаққа 7-ден 17-ге дейін пластикалық қасиет тән. Саздақтың дөңбектасты, ұсақ құмды және шаң-тозаң тәрізді түрлері кездеседі. Дөңбектасты саздақтың жаратылысы мореналық, селдік, делювийлік болып, ретсіз орналасқан дөңбек тастардан құралады. Ұсақ құмды саздақ кейбір қасиеттерімен лссқа ұқсас, бірақ көп қабатты, сазды, құмды, кейде қиыршық түйірлер түрінде болуымен ерекшеленеді. Олар өзен-көлдерде және тасқын суларда қалыптасады. Шаң-тозаң тәрізді саздақ мұзды-сулы алаптарда қалыптасып, жұқа қабаттар түзеді. Қазақстан жерінде саздақтар антропогендік континенттік шөгінділерде кездеседі.
Дереккөздер:
Санат:Шөгінді тау жыныстары
Иватандар
Иватандар (өз атауы: батан) — Филиппиндегі этнолингвистикалық топ, Филиппин таулы халықтарының бөлігі. Жалпы саны 25 мың адамды құрайды.
Тілі
Иватан тілінде сөйлейді, диалектілері: Батан (Солтүстік Иватан), итбаят және сабтан (Оңтүстік Иватан). Олар сондай-ақ тагал және ағылшын тілінде сөйлейді.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі – суармалы жаңбырлы егіншілік (таудағы күріш, тамыржемісті дақылдар, жүгері, қант қамысы, көкөністер), мал шаруашылығы (буйвол, карабао бұқалары), балық аулау. Тоқу, керамика, өсімдік талшықтарынан тоқу, қайық жасау, балық аулау құралдарын жасау дамыған.
Өмір салты
Дәстүрлі әлеуметтік құрылым - бұл ауылдық қауымдастық. Туыстық есеп екі жақты. Неке билокальды немесе неолокальды. Қалыңдық бағасы мен күйеу жігіттің мүлкін көрсету әдет-ғұрыптары, рухтарға деген дәстүрлі нанымдар, отбасылық рәсімдер сақталған.
Дәстүрлі елді мекендері жинақы, тұрғын үйлері жиі тайфундар мен жер сілкіністеріне бейімделген: тас (негізінен жағалауда), бір немесе екі бөлмелі және тік төбесі бар қамыстан жасалған, ол ұзын тіректермен нығайтылған.
Дәстүрлі ерлер киімі – жейде мен шалбар, әйелдердікі – ұзын жеңі бар кең күртеше және ұзын белдемше; бас киімдері – шөптен тоқылған конус тәрізді қалпақ. Әйелдер көптеген зергерлік бұйымдарды пайдаланады.
Дәстүрлі тағам өсімдік негізінде: (күріш, тәтті картоп, көкөністер, балық).
Фальк
Фальк (Falck) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Буле-Мозель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57205, пошта индексі — 57550.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Профиль (Пшиша тармағы)
Профиль (балка Профиль) — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пшиш өзенінің сол жағалауынан 109 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пшиш өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нестериоидты қабынуға қарсы құрал
(NSALDs, non-steroidal anti-inflammatory druds), қабынуды, лихорадканы және ауруды (анальгетиктер) азайтатын дәрілік зат. Бұлардың көпшілігі дәрігердің нұқауынсыз сатылады және көпке созылмаған ауруларда қолданылады. Аспирин де НҚҚҚ болып табылады, бірақ жалпы бұл термин барынша жаңа дәрілерге байланысты қолданылады, ибупрофен және оған ұқсас заттарды (мысалы, напроксен, кепопрофен), аспиринге ұқсас, жұтқыншақтағы жырықты жинақтайды. Олардың жаман әсер ететіндері аз, бірақ аспиринге сезімталдығы жоғары адамдарға қолдануға болмайды.
Санат:Ғылым Санат:Медицина Санат:Фармацевтика Санат:Нестериоидты қабынуға қарсы құрал
Хабито-Сё
Хабито-Сё — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/НАДЫМ/153/128 орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Малон
Малон (Malón) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Тарасона-и-эль-Монкайо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 379 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.61 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 93 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Кинтуш
Кинтуш (Quintos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Бежа округінің құрамына кіреді. Бежа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 310 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 139,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,2 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бежа округінің елді мекендері
Теңгеру
Теңгеру - механизмдерді тепе-теңдік қалыпқа келтіру.
Дереккөздер
Санат:Механика Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Санта-Катарина-да-Фонте-ду-Бишпу
Санта-Катарина-да-Фонте-ду-Бишпу (Santa Catarina da Fonte do Bispo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Фару округінің құрамына кіреді. Тавира муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алгавре регионына қарасты Алгарве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 085 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 118,98 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алгарве провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фару округінің елді мекендері
Змейно (Тырговище облысы)
Змейно (Змейно) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Омуртаг қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7945. ЕКАТТЕ коды — 31262.
Катарыль-Кы
Катарыль-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ТАЗ/354/159 орналасқан. Өзен ұзындығы 75 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Эпи
Эпи… (грек. ері – үсті, маңы, кейін) – қандай да болмасын бір нәрсенің үстінде (мыс., эпителий, т.б.), маңында (мыс., эпицикл) екендігін не бір нәрседен кейін (мыс., эпигенез) орналасқандығын көрсететін күрделі сөздердің бастапқы бөлігі.
Өнер өнер үшін
«Өнер өнер үшін»  (l'art pour l'art) — көркемөнердің саясат пен қоғамдық талап - тілектерге бойұсынбай, "тәуелсіз" болуын жақтайтын эстетикалық концепция.
Алғашқы рет «Өнер өнер үшін» деген сөйлем Франция басылымдарында 1833 жылы пайда болған, алайда бұл концепйияны танымал еткен мадам де Сталь өзінің «Германия жайлы» (1813) атты эссесінде және Виктор Кузен (1792—1867) Сорбоннада оқыған философиялық лекцияларында жариялаған. Бұл концепцияның жақтаушысы Теофиль Готье болды, өзінің «Мадемуазель де Мопен» (1835) романының кіріспе сөзінде осы коцепция туралы айтқан.
"Өнер өнер үшін" идеясы 19 ғасыр ортасында теорияға айналды. Ол көбінесе буржуазиялық қоғамдық қатынастардадағы меркентелизмге қарсы әрекет ретінде пайда болды. 19 ғасыр аяғында бұл концепция бірден эстетизмге бой ұрды және адамгершілікке симайтын идеяларды уағыздады. Біздің заманымызда ол идея эклектикалық эстетика теорияларының қатарына жатады. Қазақ әдебиетінде "Өнер өнер үшін" идеясы 19 ғасыр аяғында (Шәңгерей Бәкеев шығармаларында) және XX ғасыр басында (М.Жұмабаев, Б.Күлеев туындыларында) бой көрсетті
Дереккөздер
Санат:Өнертану
Бұрхан Әметшаев
Бұрхан Әметшаев (1908, Созақ ауданы, Қайнар ауылы – 1964). Социалистік Еңбек Ері (23.7.1948).
Қоңырат тайпасының Құлшығаш руынан шыққан.
Еңбек жолын 1930 жылы жұмысшы болып бастаған. 1935 жылдан «Қайнар», «Сызған» ауылдарында жылқышы болды. Ол жылқы шаруашылығын өркендету ісіне ерекше еңбек сіңірген жан.
Дереккөздер
Санат:1908 жылы туғандар Санат:Созақ ауданында туғандар Санат:1964 жылы қайтыс болғандар Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері
Калән мұнарасы
Калән мұнарасы - Орталық Азия архитектурасының көрнекті ескерткіштерінің бірі, Бұхарадағы (Өзбекстан) мұнара мен мешіттің атауы. Калән мұнарасы (1127) алғаш Қарахан әулетінен шыққан Арслан ханның әмірімен 12 ғасырда тұрғызылды. Бұл көркемдігі жағынан өте сұлу жасалған мұнара – ағаштан салынған (қасында үлкен мешіті бар, 12 ғасыр) алып кешеннің бір бөлігі. Кейін ағаш мұнара құлап, жанындағы мешітті басып қалған. Оның орнынан шақпақ кірпіштен, ғаныш лаймен ұстастырып қаланған қазіргі мұнараның өте берік болу жағы қарастырылған. Биіктігі 60 м мұнараның 10 м-дейін жер астына жіберілген. Мұнараның сырты айналдыра тегістелген қалақ кірпіштермен көмкеріліп, нақышты жазуы бар түрлі түсті плиткалармен өрнекті белдеу жүргізілген. Мұнара жанындағы Калән мешіті өзінің аумақтылығымен (130-80 м), ауласындағы күмбездер галереясының нақыштылығымен көз тартады. Калән мұнарасы мен мешіт Мір Араб медресесімен (1536) қосылып Бұхара қаласының орталық ансамблін құрайды. “КАЛЕВАЛА” (Kalevala) – карел-финн халқының эпосы. Балтық жағалауындағы финн тайпаларында пайда болып, кейінірек карел халқына тараған. “Калән” бірнеше жырлардан тұрады. Алғаш зерттеп, оның тұтас жыр екендігін анықтаған және біріктіріп (1835 жылы, 32 жыр; 1859 жылы, 50 жыр) бастырған Э.Ленрот (1802 – 1844) болды. “Күлән” эпосында халыққа гүл, егін егуді үйреткен ақылды Вяйнямейнен, шебер ұста Ильмеринен, ер жүрек батыр Лемминкяйнен, өз қожасы көрсеткен азапқа төзбей, күш жұмсауға көшкен Куллерволар арқылы карел-финн халқының тарихы мен салт-санасы, арман-мүддесі бейнеленді. “Калән” орыс, ағылшын, неміс, француз, швед, жапон, т.б. халықтардың тіліне аударылған.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том
Санат:География
Отре (Вогез)
Отре (Autrey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88021, пошта индексі — 88700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 302 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Мәліметтерді автоматтық өңдеу
Мәліметтерді автоматтық өңдеу (Автоматическая обработка данных; automatic data processing) — адамның қатысуынсыз, мәліметтерді автоматтық түрде өңдеу. Өңдеудің техникалық құралы компьютер немесе басқа құрылғы болуы мүмкін.
Аруэйрас
Аруэйрас (Aroeiras) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Агресте-Парайбано мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Умбузейру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19118 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 374,674 км² шамасында. Халық тығыздығы — 51,0 адам/км².
Челико
Челико (Celico) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3196 адамды құрайды. Халық тығыздығы 33 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 98 км² шамасында. Пошта индексі — 87053.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Иллуа
Иллуа (Illois) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76372, пошта индексі — 76390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 323 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Карл Васильевич Нессельрода
right300px|thumb|Карл Васильевич
(Карл Роберт) (Nesselrode, Karl (Robert Vasilyevich), Count) (13 желтоқсан 1780 жыл, Лиссабон,Португалия – 23 наурыз 1862 жыл, Санкт-Петербург), граф, орыс мемлекеттік қайраткері, мәмлегер, канцлер (1845 жылдан).
1801 жылдан мәмлегерлік қазметте. 1822-1856 жылдары Ресей империясының сыртқы істер министрі. Оттоман империясының Ункяр-Искелесий келісімшартына қол қоюға (1833) және бұғаздар жөніндегі келісімге (1841) қол жеткізген. 1848 жылы Венгер көтерілісін басуға байланысты Австро-Венгрия әскери көмек көрсету шарасын бастаған. Балкандағы орыс әсер етуін күшейту жөніндегі оның саясаты Ресейдің халықаралық аренадан шығып қалуына және Ресей Қырым  соғысының  шиеленісе түсуіне әкеп соқты. Париж бейбітшілік келісімшарты аяқталған соң, 1856 жылы жұмыстан босатылған.
Биографиясы
Нессельроде Карл Вильгельм немiс, Пруссия және Ресейде, Франция, Голландия, Австрияда қызмет көрсеттi. Анасы оның ата-тегiмен еврей болды және дiни наным бойынша протестант болған. Олардың ұлы Карл  Лиссабонда ағылшын кемесiнде дүниеге келдi, әкесі оның орыс елшiсі болған. Карл протестант болды және өмiр ақырына дейiн сол сияқты орысша сөйлеуге дұрыс үйренбедi. Iле-сала туулардан кейiн ол орыс флотына мичманмен болып жазылды. Оны Берлин гимназиясындағы үйренулерiнен кейiн 1796ж. әскерге Санкт-Петербургке келдi сонан соң I-шi Павл императорымен оған флотқа бiрiншi тағайындалуға рақым еткен; онда да осында да ол еш қабiлеттiлiктердi бiлдiрмедi және орнынан түсуге тез жiберiлдi.
Павел өлiмдеріен кейiн оны I-шi Александра таққа кiру туралы хабар қағазы бар герцогтiң ауласына вюртембергке жiберiдi. Ол Штутгарттан Берлинге ауыстырылды, сонан соң елшiлiктiң хатшысымен Гаагаға ауысты. Ол Германиядағы уақытында Меттернихпен танысты, сонда Дрезденде және танысуы достықтың тығызырағамын сонда австриялық елшiмен бұл тез өттi. Нессельроде Меттернихта төменнен жоғарыға қарады; соңғысы данышпан дипломатпен оны сықылданды, оның кеңестерi - әрдайым құтқарушы; Меттерних өз кезегiнде өз оқушысының әлсiздiктерiмен жақсы пайдалана алды. Нессельроде барлық ары қарай саясаттың негiзгi ойымен Австриясы бар одақ тылтиды.
Жанұясы
Бала-шағасы:
Дереккоөздер
Санат:13 желтоқсанда туғандар Санат:1780 жылы туғандар Санат:Лиссабонда туғандар Санат:23 наурызда қайтыс болғандар Санат:1862 жылы қайтыс болғандар Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар Санат:Ресей графтары Санат:Ресей мемлекеттік кеңесі мүшелері Санат:Ресей сыртқы істер министрлері Санат:Ресей мемуаршылары
Дик Адвокат
Карьерасы
Ширек финалда Нидерланд Бразилиядан 2:3 есебімен ұтылып қалды. Осы кездесуден соң қызметтен босаған Дик арада сегіз жыл өткен соң қайтадан құрама тізгінін ұстады. 2004 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінен құрама іркілмей өтті. Бірақ финалдық турнирде тағы кібіртіктеді, бірінші турда Германиямен тең ойнап, екінші турда Чехиямен ойнады. 19-минутта Нидерланд 2:0 есебімен алға шықты. Бірақ екінші таймда Пауль Босвельт пен Арьен Роббенді алмастырды да, Нидерланд 2:3 есебімен ұтылып қалды. Ойыншыларды сәтсіз алмастырғаны үшін ашынған көпшілік оны сынның астына алды, тіпті елден кетуін талап етті. Ақыр соңында Нидерландтың премьер-министрінің өзі дауға араласып, бапкерді қорғауға мәжбүр болды. Бұл турнирде Нидерланд жартылай финалға дейін жетті.
2005 жылы Корея құрамасының тізгінін ұстады. Бірақ 2006 жылғы әлем чемпионатында бұған дейінгі өз отандасы Гус Хиддинктің табысын қайталай алмады, құрама екі турдан соң төрт ұпай жинап, екінші тұрғанымен, үшінші турда Швейцариядан ұтылып, жарыстан шығып қалды.
2010 жылы Дик Ресей құрамасына бапкер боп тағайындалды. Бірақ 2012 жылғы Еуропа чемпионатында құрама топтық турнирден аса алмады.
2014 жылы Сербия құрамасына бас жаттықтырушы боп тағайындалды, бірақ үш кездесуде бір ғана ұпай жинаған соң, ол қызметтен тез босады.
2017 жылы 9 мамырда 69 жасында үшінші рет Нидерланд құрамасына бас жаттықтырушы болды. Бірақ құрама 2018 жылғы әлем чемпионатына жолдама ала алмады.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:АДО Ден Хааг ФК ойыншылары Санат:Спарта Роттердам ФК ойыншылары Санат:Утрехт ФК ойыншылары Санат:Рода ФК ойыншылары Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары Санат:Харлем ФК жаттықтырушылары Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:ПСВ ФК жаттықтырушылары Санат:Рейнджерс ФК жаттықтырушылары Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК жаттықтырушылары Санат:БАӘ Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Зенит ФК жаттықтырушылары Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:АЗ Алкмаар ФК жаттықтырушылары Санат:Ресей Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Сербия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Сандерленд ФК жаттықтырушылары Санат:Фенербахче ФК жаттықтырушылары Санат:Утрехт ФК жаттықтырушылары Санат:Спарта Роттердам ФК жаттықтырушылары Санат:Фейеноорд ФК жаттықтырушылары
Циклоп
Сипаттамасы
Денесі баскөкірек пен құрсаққа айқын бөлінген. Көкірек бөлімі 5 бунаққа, құрсақ бөлімі 4 бунаққа бөлінген. Көкірек бөлімінде 4 жұп аяқтары бар. Бесінші жұбы түрөзгеріске ұшырап, жойылып кеткен. Аяқтарының көмегімен қозғалады: артқа, алға, бір бүйіріне қарай. Бұл қозғалыстар қорек аулауын жеңілдетеді. Желбезектер болмағандықтан, бүкіл денесімен тыныс алады.
Көбеюі
Циклоптар дара жынысты. Аналық циклоптың құрсағының екі жағында жұмыртқа қалталары болады. Осы қалталарда жұмыртқалар дамиды. 6 аяқты дернәсілдер дамығанша ересек циклоптың денесіне жабысып тұрады.
Таралауы
Циклоптардың ішінде жыртқыштары да, өсімдікпен қоректенетіндері де бар. Қазақстанда өсімдікпен қоректенетіндері кең таралған. Олар жасыл және көк-жасыл балдырлармен қоректенеді. Жыртқыш циклоптар паразит құрттардың дернәсілдерімен және ұсақ шаяндармен қоректенеді. Су тартылып қалғанда, мұз қатқан жағдайда циклоп бездерінен бөлінген сұйықтыққа оранып, қатты қорғаныштық қабық түзеді. 3 жылға дейін тіршілігін сақтап қалады. Суда оттек азайса да, күкіртті сутек көбейіп кетсе де тіршілігін жоймайды. Осы қасиеттеріне байланысты циклоптар кең таралған.
Дереккөздер
Қызықты биология. 2-бөлім: Жануарлар дүниесі (омыртқасыздар). - Алматы: "Таймас" баспа үйі, 2007. - 136 бет. Сәтімбеков Р., Әлімқұлова Р.
Санат:Ескекаяқты шаянтәрізділер
Эрлабрунн
Эрлабрунн (Erlabrunn) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Вюрцбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1656 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 79 128. Муниципалитеттің басшысы — Гюнтер Мут.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
NGC 7349
NGC 7349 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Франк Муллер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7349 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69488, ESO 603-4, MCG -4-53-29.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Эггенштайн-Леопольдсхафен
Эггенштайн-Леопольдсхафен (Eggenstein-Leopoldshafen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Карлсруэ әкімшілік округіне бағынады. Карлсруэ ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 15 820 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 15 102. Муниципалитеттің басшысы — Бернд Штобер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Небя-Яха
Небя-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нгэва-Яха өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.