cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 3936
IC 3936 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3936 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Автономиялы округ
Автономиялы округ - облыс немесе өлке құрамына кірген КСРО-дағы ұлттық - мемлекеттік құрылым. Автономиялы округтар Солтүстік пен Қиыр Шығыстағы азын-аулақ халықтардың қоныстанған жерлерінде құрылған (мысалы, Коми-Перьмдік және Нендік, Ханты-Мансийлік, Чукоткалық т.б.).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Көпқылтанды құрттар
Дереккөздер
Әдеб.: Ушаков П.В., Многощетинковые черви, Л., 1972 – 82.
Қажылық ғибадатының үкімі
Қажылық ғибадатының үкімі
Қажылық ғибадаты шамасы жеткен әрбір адамғаөмірінде бір рет парыз. Қажылықтың парыздығының дәлелдері (Құран, сүннет, ижмағ) 1. Құран «Ол жерге баруға шамасы жеткен барлық адамға Аллаһ үшін Қағбаны зиярат етіп, қажылық жасау парыз». «Қажылықты және умраны Аллаһ үшін тәмамдаңдар». 2. Сүннет Пайғамбарымыз (с.а.у.) былай деген: «Ислам діні бес негізден тұрады: Аллаһтан басқа тәңір жоқ екендігіне және Мұхаммедтің (с.а.у.) Аллаһ тарапынан жіберілген шынайы елші екендігіне куәлік келтіру, намаз оқу, зекет беру, Рамазан оразасын ұстау, шамасы келсе қажылыққа бару» «Күмәнсіз, Аллаһ Тағала сендерге қажылықты парыз қылды, қажылықты орындаңыздар». 3. Ижмағ Ислам ғұламалары шамасы жеткен әркімге қажылық ғибадатының ғұмырында бір рет парыз екендігіне бір пікір білдірген. Қажы ғибадатының парыз болуы үшін қажетті шарттар белгілі бір адамда толық болса, оған дереу қажылық жасау шарт па? Қажы ғибадатының парыз болуы үшін қажетті шарттар белгілі бір адамда толықса, ол кісіге ертерек қажылық жасау парыз. Шамасы келе тұра қажылықты кешіктірген күнәһар болады. Пайғамбарымыз (с.а.у.): «Қажылықты орындауда асығыңыздар! Өйткені, сендердің ешқайсыларың өлімнің қай уақытта келіп жететінін білмейсіңдер» – дейді.
Қажылық ғибадатының парыздығының шарттары
Белгілі бір адамға қажылық ғибадатының парыз болуы үшін төмендегі шарттар орындалуы керек. 1. Мұсылман болу. Мұсылман еместерге қажылық парыз емес. Сондықтан мұсылман емес адам қажылық ғибадатын орындап болғаннан кейін Ислам дініне кірсе, шамасы жеткен жағдайда қайтадан баруы керек. 2. Ақыл – есі дұрыс және балиғат жасына жету. Балиғат жасына жетпеген балалар мен ақыл-есі дұрыс еместерге қажылық парыз емес. Бұл екеуі қажылықты атқарса, сосын бала балиғат жасына жетсе, ақыл есі кем адам жазылса, қажылықты шамалары жеткен жағдайда қайта орындаулары парыз. Жас баланың балиғат жасына дейінгі жасаған қажылығы – нәпіл қажылық саналады. 3. Азат болу. Қажылық ұзақ уақыт атқарылып, ұзақ сапарды талап ететіндіктен тұтқындарға, түрмедегілерге, құлдарға қажылық ғибадаты парыз емес. Өйткені, тұтқындарда ондай мүмкіншілік жоқ. 4. Уақыт. Арафат тауында арнайы белгіленген тұру уақыты мен зиярат тауабы уақытына өмірі жетпеген адам үшін қажылық парыз емес. 5. Қажылық ғибадатын орындауға шамасының жетуі а) Денсаулығы болуы Денсаулығы нашар, алып жүретін адамы жоқ соқыр, ақсақ, сал сияқты ауруларға ұшырағандарға және көлікке өздігінен міне алмайтын қарт кісілерге қажылық парыз емес. ә) Қажетті қаражаты болуы Қажыға барып-келу қаржысын, жолда, қажылықта жейтін азығына және әйел бала-шағасының, жалпы қарауына міндетті адамдардың қажылықтан қайтып оралғанға дейінгі қаражатын көтере алатын адамға қажылық парыз. б) Баратын жолдың сенімді болуы Қажылыққа барудың парыз болуы үшін жол сенімді болуы керек. Баратын жолда соғыс немесе басқа да қатерлі жағдайлар туындаса, қажылыққа бару парыз емес.
Әйелдерге байланысты арнайы шарттар
1. Қажылыққа баратын әйелмен бірге күйеуі немесе махрам туыстарынан біреуі болуы керек. Пайғамбарымыз (с.а.у.) хадис шәрифінде бұйырған: «Әйел адам өзімен бірге махрамы болмаса, үш күннен артық сапар шеге алмайды». Бұл Ханафи мәзһабында. афиғи мәзһабында әйел адамның жанында сенімді бірнеше тақуа әйелдер болса, махрамсыз қажылық жасай алады. 2. Ғиддетті болмауы Қажылыққа баратын әйел күйеуінен талақ немесе күйеуінің қайтыс болуына байланысты шариғаттың белгілеген ғиддет мерзімінде болмауы керек. Өйткені, Аллаһ Тағала мына аятта ғиддет мерзіміндегі әйелдердің үйден шығуларына тыйым салған: «Талақ қылған әйелдеріңді үйден шығармаңдар, олар да шықпасын». Қажылықты басқа уақытта өтеуге болады. Ал ғиддет белгілі уақытқа арналған. Сал ауруына душар болған, денсаулығы нашар қарт, мүгедек адам, жол көрсететін көмекшісі жоқ соқыр адамдар, жанында бірге баратын махрамы жоқ әйелдер, шетелге шығудан мемлекет тарапынан тыйылған, баратын жолында қатерге ұшырауы мүмкін адамдар қажылыққа өздерінің орнына басқа біреуді көздерінің тірісінде жіберуіне немесе өзі дүниеден қайтқаннан кейін өкіл ретінде барып-келулерін талап етулеріне болады.
Қажылыққа кедергі кейбір жағдайлар
1. Әке – шеше Әке-шеше баласының нәпіл қажылыққа немесе умраға баруына бөгет жасай алады. Өйткені, Ислам дінінде әке-шешеге қызмет ету – жиһад. Бірақ парыз қажылыққа бөгет бола алмайды. Парыз қажылықта әке-шешеден рұқсат сұрау – сүннет. 2. Ихсар Дұшпанның бөгет болуына немесе ауру сияқты себептерге байланысты қажылық немесе умра жасау үшін ихрамға кірген адамның қажылықты немесе умраны аяқтамастан, ихрамнан шығуға мәжбүр болуы. Бұндай бөгеттерге мәжбүр боп қалған адамға «мұхсар» делінеді. Мұхсар аталмыш бөгеттердің ашылуы мүмкін болмаған жағдайда ихрамнан шығады. Шыққан жағдайда құрбан шалу міндет.
Дереккөздер
Исаұлы М., Жолдыбайұлы Қ. Ислам ғылымхалы – Алматы, 2010 ж. ISBN 978-601-06-1125-2 «Ислам мәдениеті мен білімін қолдау қоры»
Санат:Ислам Санат:Дін
Минерал түйіршіктерінің жүзінді қалыпта болуы
‘’’Минерал түйіршіктерінің жүзінді қалыпта болуы’’’ — минерал түйіршіктерінің массалары флотациялау және классификациялау процестерінде жоғары бағытталған судың және ауаның гидродинамикалық және аэродинамикалық әрекеттерімен аспалы күйде, жүзінді болуы. .
Дереккөздер
Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі
Катранджии (Габрово облысы)
Катранджии (Катранджии) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 39 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Импульстік модуляция
Модуляция – сигнал берудің  импульстік жүйесінде  тасымалдаушы сигнал  гармоникалық сигналдағыдай  үздіксіз болмай, импульсті болады. Яғни, тасымалдаушы сигнал ретінде периодты, тізбектелген бейнелік  немесе радиоимпульстік сигналдар қолданылады. Осындай тасымалдаушы сигналдар параметрлерінің  ақпараттық сигналдың  өзгеру заңдылығына  сәйкес өзгеруін  импульстік  модуляция деп атайды.
Тасымалдаушы импульстер тізбегінің параметрлері: импульстің амплитудасы, импульстің ұзақтығы, импульстің  жиіктілігі (қайталану уақытының  кері шамасы немесе периодының кері шамасы), импульстің фазасы (пайда болу уақыты). Осы параметрлердің біреуінің өзгеруіне байланысты импульстік модуляция  амплитудалық  импульстік  модуляция (АИМ), жиілік  импульстік модуляция (ЖИМ), кеңдік импульстік модуляция (КИМ) және фазалық импульстік модуляция (ФИМ) болып бөлінеді. Тасымалдаушы испульс тізбегіндегі  импульстің қайталану  жиілігі ақпараттық  сигналдың ең жоғарғы  жиілілігінен  ең кем дегенде екі есе  артық болуы керек. Импульстік модуляцияланған сигналдың  жиіліктік спектрімен анықталады. Испульстік модуляцияланған сигналды байланыс  жолымен қашықтыққа  беру үшін оны  екінші рет жоғары  жиілікті  гармоникалық  тасымалдаушы  сигналмен модуляциялайды. .
Дереккөздер
Санат:Радиотехника
Көп мәнді функция
Көп мәнді функция  – аргументінің бір мәні бойынша бірнеше мән қабылдайтын функция. К. м. ф-лар, көбінесе, бірнеше бір мәнді функциялар арқылы өрнектеледі. Мыс., у2=х қатысымен анықталған екі мәнді функцияны у=+, у=– түріндегі екі функция арқылы беруге болады. у=arcsіn (х) К. м. ф. болып саналады.Комплексті айнымалының К. м. ф-сы аналит. функция теориясында толық түрде қарастырылады. Негізгі элементар аналит. К. м. ф. болып шексіз мәнді функция ln z табылады. Барлық қалған элементар аналит. К. м. ф-лар осы арқылы өрнектеледі. Мыс.,,. thumb|right|«3» элементінде функция екі мән қабыладйды Көп мәнді функция - х аргументінің әрбір мәніне айнымалы у-тің бірнеше (мүмкін ақырсыз көп) мәндерін сәйкестендіру арқылы анықталған функция. Функция ұғымның кеңейтілген түрі.
Жеті басты жалмауыз
Жеті басты жалмауыз — мифтік сананың негізінде туып, көптеген халықтардың фольклорында айтылатын өте көне бейненің бірі. Қай халықтың ертегісінде болмасын жеті басты жалмауыз адамзаттың жауы, дүниедегі зұлымдықтың өкілі ретінде бейнеленеді. Қазақ фольклорында да жеті басты жалмауыз көп жағдайда айдаһар, кейде жалмауыз кемпір бейнесінде суреттеледі. Батыр кейіпкердің жеті басты жалмауызбен шайқасуы барлық елдің ертегілерінде бар. Жеті басты жалмауыз кейбір ертегілердің сюжетінде қаланың немесе ауылдың жанында пайда болып, сол елден бірнеше қой мен бір қызды салыққа алып жеп отырады деп суреттеледі. Елді одан құтқару тек елден ерекше шыққан батырдың қолынан келетіні айтылып, халық фольклорында сол батыр арқылы дүлей күшті жеңу идеясын білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
412 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:412 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Гураге
Гураге (Guragē) — Оңтүстік-батыс Эфиопияда тұратын эфиопиялық семит халықтары. Жалпы саны 2,6 млн. адамды құрайды.
Тілі
Олар эфио-семит тілдерінің оңтүстік топшасының тілдерінде сөйлейді, гурага тілі, кейбіреулерінде эфиопиялық әліпбиге негізделген жазу бар. Оромо және амхар тілдері де кеңінен таралған.
Діні
Дінге сенушілердің діни көзқарастары: сүнниттік мұсылмандар, кейбірі христиандар (монофизиттер>), дәстүрлі наным-сенімдер.
Тарихы
Олар туралы алғаш рет эфиопиялық Негус Амде-Цйон I (1314-44) жылнамасында айтылады. XV-XVII ғасырларда. XV-XVII ғасырларда Гураге христиан діні ене бастаған Эфиопия империясының құрамына кірді. Оромо шапқыншылығымен (XVI-XVIII ғасырлар) империядан бөлініп қалған олар князьдіктерді құрды, кейбіреулері XIX ғасырдың басында 8 тайпаның (Мухер, Чаха, Ежа, Ыннамор, Гието, Гумер, Акилил мен Уолане) одағына біріктірілді. XIX ғасырдың аяғында олар Эфиопияға қосылды, сонымен бірге Себат-бет конфедерациясы қалыптасты.
Өмір салты
Дәстүрлі әлеуметтік ұйымда рулық-тайпалық, жыныстық-жастық және касталық топтарды ауылдық қауымдастықтар біріктіріледі. Ақсақалдардың рөлі маңызды. Неке әдет-ғұрыптары амхарларға жақын. Гурагенің эфиопиялық суперэтникалық қауымдастыққа интеграциясы, амхараның бір бөлігін ассимиляциялауда. Ауыл қауымдастығы негізінен бір патрилинейлік туыстық топты қамтиды. Фольклор, оның ішінде мифология сақталған.
Киімдері - жалпы эфиопиялық үлгідегі киім.
Азық-түліктері – негізінен бәліштер, жарма, соустар. Сусындары - сыра, кофе.
Дереккөздер
Санат:Эфиопия халықтары
Есенов атындағы көше (Алматы)
Есенов атындағы көше. Көшеге қазақ геологы, Қазақ КСР Ғылым академиясының академигі Шахмардан Есеновтің есімі (Алматы қаласы әкімінің 16.07.1996 №236 шешімі) берілген. Есенов Шахмардан (1927-1994) Қызылорда облысында дүниеге келген. 1967-1974 жылдары Қазақ КСР ғылым академиясының президенті қызметін атқарған.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Мақатаев көшесінен басталып Бондаренко көшесіне дейін созылып жатыр. Мәметова, Түрген, Колпаковский, Бөлтірік шешен көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атаулары: Кешенін үзындығы - 2960 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Катлего Мфела
Катлехо Мпела (тсвана Katlego Abel Mphela; 29 қараша 1984, Бритс) — оңтүстік африкалық футболшы, шабуылшы. ОАР Ұлттық футбол құрамасы сапында 2010 жылы әлем чемпионатына қатысты. Сондай-ақ, үш рет Африка Ұлттары кубогында (2006, 2008, 2013), бір Конфедерациялар кубогында бақ сынады.
Сілтемелер
Санат:Оңтүстік Африка Республикасы футболшылары Санат:Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Страсбур ФК ойыншылары Санат:Реймс ФК ойыншылары Санат:Суперспорт Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Мамелоди Санднауз ФК ойыншылары Санат:Кайзер Чифс ФК ойыншылары
Уатер Вэллей (Кентукки)
Уатер Вэллей (Water Valley) — Кентукки штатының Грэйвс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 316 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.6 км² шамасында. FIPS коды — 21-80832.
Цукуба университеті
Цукуба университеті - Жапониядағы Цукуба қаласында орналасқан жоғарғы оқу орны.
Тарихы
Цукуба университетінің тарихы 135 жылдан бұрын басталады. Болашақ педагогтарды дайындап шығаратын бұл жоғары оқу орны алғашында Токиода орналасқан, сосын Токио мемлекеттік педагогикалық университеті болды. Кейін 1973 жылдың қазан айында Цукуба қаласына ауыстырылып, қайта ұйымдастырылып, Цукуба Университеті деген ат алды. Аталған ЖОО-ның мақсаты - білім мен зерттеу. Сонымен қатар, Токио қаласы маңында орналасқан Цукуба университеті өзінің әсем табиғатымен ерекшеленеді. Мұнда білім алуға келген шетел азаматтарының саны бойынша, аталған университет басқа мемлекеттік ЖОО-лармен салыстырғанда, екінші орында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жапония университеттері
Кристаллогидраттар
Кристаллогидраттар – құрамына су молекулалары кіретін кристалдар. Термодинамикалық жағдайға байланысты зат өзіне судың бірнеше молекуласын қосып алып кристалдануы мүмкін. кристалогидраттың құрамындағы суды кристаллогидраттық су деп атайды. Көптеген кристалогидраттардағы катион төңірегіне су молекулаларының белгілі бір саны жиналып, кешенді ион түзеді. Тотияйынды қыздырса, тор бұзылып кристалл түссіз ұнтақ мыс сульфатына айналады. Кристалогидратдың құрамына кіретін зат пен кристалдық су молекулаларының арасындағы байланыс әр түрлі. Олардың көпшілігі құрамындағы суды тез жоғалтып, ‘’ұнтаққа айналады’’. Кейбіреулерінің құрамындағы суды бөлу үшін қатты қыздыру керек. ‘’Кейбір газ’’ тәрізді заттардың судағы ерітінділерін белгілі бір температураға дейін суытқанда да кристаллогидрат түзіледі. .
Дереккөздер
Санат:Физика
Есептегіш
Есептегіш, электр есептегіш — тұтынылған электр энергиясын есептеуге арналған өлшеуіш құрал. Тұрмыста жиілігі I 50 Гц, бір фазалы 220 В немесе 127 В айнымалы кернеуге арналған есептегіш пайдаланылады. Электр энергиясы киловатт-сағатпен өлшенеді. Есептегіштің тұтынылған газдың, суық және ыстық судың мөлшерін анықтайтын түрлері болады.
Ангелька
Ангелька — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каранелга өзенінің оң жағалауынан 4,1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Қаражусан мен Бөртежусан
Ботаникалық сипаттамасы.
Қазақстанда жусанның 20 – дай түрі өседі. Олардың ішінде азықтық және дәрілік қасиеттері жағынан қара жусан, бөрте жусан және құм жусаны – шағырдың маңызы зор. Қара жусан мен бөрте жусан биктігі 30 – 45 см, көп жылдық шөп тектес өсімдік. Оның сабақтары тік өседі, жоғары жағында бұтақшалары көп болады. Жапырақтары күңгірт жасыл түсті, кезектесіп орналасқан, гүлдері майда, сары түсті. Өсімдік шілде– тамыз айларында гүлдейді.
Табиғатта таралуы.
Қара жусан мен бөрте жусан қазақстанның оңтүстік, батыс, орталық облыстарының далалы аймақтарында жиі өседі. Кейбір аудандарда ондаған, жүздеген гектар жерді алып жатады. Қара жусан сор және сортаң жерлерде көп кездеседі. Дәрілік шикізат ретінде жусан сабағының жоғары жағы орылып алынып, көлеңке жерде кептіріледі.
Химиялық құрамы.
Қара жусан мен бөрте жусанның құрамында 7 – 8% нәруіз, 4 - 5% май, 26 - 28% клечатка бар. Сондай – ақ жусан шөбінің құрамында абсинтин, анабсантин деп аталатын гликозидтер, флавноидтар, эфир майлары, аскорбин қышқылы, фитонцидтер, каротин және басқа да заттар бар.
Қолданылуы.
Жусан қойға таптырмайтын азық болып саналады. Оны жаздың алғашқы айлары мен күз, қыс айларында қой, жылқы, ешкі өте сүйсініп жейді. Сөйтіп тез семіреді. Мал дәрігерлігі практикасында жусан шөбі малдың тәбетін ашу, асқазан – ішек жұмыстарын жақсарту үшін қолданылады. Сондай – ақ ол ішектегі гельминттік құрттарды да түсіре алады. Дәрілік мақсатпен жусан шөбі жаңа гүлдеген кезде, ал азықтық мақсатмен күзде әбден жемісі піскен кезде орылады. Жусан шөбінің тұнбасы 1:10 қатынаста жасалып бұзауға, құлынға – 150 – 200 мл, қозыға – 25 – 50 мл мөлшерінде күніне 3 рет ішкізіледі. Ал ірі қараға – 300 – 350 мл, саулыққа – 75 – 150 мл мөлшерінде ішкізіледі. Күнделікті малға берілетін жемге майдаланған жусан шөбін қосып, малдың ас қорытуы жақсарып, тез қоңданады.
Циста
Микроорганизмдар
Қарапайымдарда (талшықтылар, тамыраяқтылар, споровиктер, инфузориялар) қорғаныш цистасы, көбею цистасы деген түрлері бар. Қорғаныш цистаның қабығы қалың, қоймалжың-кілегейлі не қатты, хитин тәрізді заттардан құралған, кейде минералданады. Цистаның бұл түрі қолайсыз жағдайларда (су тартылу, су қату) пайда болады. Паразит организмдерде иесі организмнен шығарда пайда болып, сыртқы ортада тіршілік қабілетін сақтап (кейде бірнеше жылға дейін, мыс., Colpoda туысы 16 айға дейін, Oіcomonas — 5,5 жылға, Perіdіnіum cіnotum түрі 16,5 жылға дейін) иесіне түседі. Көбею ццистаның қабығы жұқа, көбею кезінде ғана пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Бактериялар
Рикардо Джусти
Рикардо Омар Джусти (Ricardo Omar Giusti; 11 желтоқсан 1956 жыл, Альбарельос, Санта-Фе) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаушы. Өткен ғасырдың 80-жылдарындағы Аргентинаның ең үздік жартылай қорғаушыларының бірі. Аргентина Ұлттық футбол құрамасы сапында 1986, 1990 жылдары әлем чемпионатына, 1983, 1987, 1989 жылдары Америка кубогына қатысты.
1986 жылғы әлем чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары Санат:Архентинос Хуниорс ФК ойыншылары Санат:Индепендьенте ФК ойыншылары Санат:Унион Санта-Фе ФК ойыншылары
Жерді пайдалану
Жерді пайдалану — қоғамдағы адамдар мен әлеуметтік топтар арасында қалыптасқан әлеуметтік және экономикалық қарым-қатынастар формаларының бірі. Оның жүйесі мен түрлері өндірістік қатынастардың тарихи дамуы мен ауысуына байланысты өзгеріп отырады. Жерді сол қоғамда қабылданған заңдарға сәйкес пайдаланады. Қоғамдық еңбек бөлінісінің дамуы (егінші, мал бағушы тайпалардың бөлініп шығуы) және осыған байланысты отырықшылыққа көшу алдымен рулардың, тайпалардың және қауымдардың арасында, содан соң жеке жанұялардың арасында жер бөлінісін туғызды. Мұның өзі жерді пайдаланудың тұрақты формаларының құрылуына әкелді. Егістік жер, мыс., қауым меншігіне қалғанымен, әр егінші өзіне пайдалануға берілген егістікті өз күшімен өңдейтіндей етуі үшін қауым мүшелерінің арасында жер дүркін-дүркін қайта бөліске салынып тұрды. Қазақстанның табиғи-климаттық ерекшеліктеріне қарай жер әр түрлі дәрежеде, көбінесе, егіншілік, жайылымдықтар мен шабындықтар үшін пайдаланылады. Ол үшін жерді құнарландыру мәселесін қолға алып, жер байлығын мал өсіру мен егіншілікте тиімді пайдаланудың маңызы ерекше.
Жер аграрлық экономиканы шектеуші фактор болып табылады. Сондықтан жерді пайдалану және жерді иемдену аграрлық қатынастар жүйесінің негізін құрайды. Иемдену деген әлі толық меншік емес. Иемдену қатынастарындағы меншік объектері, тікелей иемденетін объект емес, олар шаруашылық жүргізудің шарты болып табылады. Жерді пайдалану одан да қарапайым қатынас. Бұл екі жағдайдан тұрады: жерді өндіріс құралы ретінде қолдану және жасалған өнімді иемдену. Қолдану, пайдалану иемденудің жалпылама шарты болып табылады. Жерге меншік формасы қандай болмасын, иемдену және пайдалану, жерде шаруашылық жүргізу үшін қажет болып табылады.
Натуралдық аграрлық өндірістен тауарлыққа көшкенде, меншік формасы шешуші шарт болып табылмайды. Жерге жеке меншік, өндірістің басқа факторларына жеке меншіктен көп кейін қалыптаскан және осы күнге дейін ол жетекші рөл атқармайды. Көп елдерде жерге меншік ұлттық деңгейде болып отыр және жоғарғы меншік иесі мемлекет болып табылады. Шығыс, Африка, Көне Азия, Америка, Ресей халықтары аграрлық экономиканың әмбебап кезеңінен өткен. Бұларда жерді пайдалануға негізделген, ауыл шаруашылық егістік қауымының мемлекеттік жүйесі қалыптасқан. Экономикалық теорияда осы болмыс «азиялық өндіріс тәсілі» деп аталады. Германдар, франктер, кельттер жерді жергілікті тайпалардан күшпен алып, оған жеке меншік орнатқан. Осы халықтарда индивидуалдық қауымдар, жерге жеке меншік болуына және оны жалға алуға (аренда — иемденудің бір формасы) негізделген.
Нарық шаруашылығының дамуына жерге жеке меншік «осылай әсер етеді» деп кесіп айтуға болмайды. Жердің тауар айналымына енгізілуі, оны басқа ресурс тәрізді сатып алуға мүмкіндік береді. Аграрлық нарықтың дамуына жердің сатып алу-сатылуы өте жаман ықпал етеді - жермен айналысу қиынға түседі. Жерге жеке меншіктің болуы, аграрлық экономиканы капитализациялауға кедергі болады: ол капиталдың еркін ағымына шек қояды.
Жердің меншік иесі өзінің жерінде капитал қолданған үшін ақы төлеуді талап етеді. Бұл кәсіпкердің табысын төмендетеді. Нарық экономикасы тұңғыш рет Нидерландияда қалыптасқаны бекер емес — бұл елде барлық жер дәстүрлі түрде мемлекет меншігінде болған. Бүгін нарық экономикасы жоғары дамыған көп елдерде жер мемлекет меншігінде болып отыр.
Сыртқы сілтемелер
Бір жылдан астам мерзімге жерді пайдалануға құқығы
Дереккөздер
Санат:География Санат:Жер Санат:Экономика Санат:Экономикалық теория Санат:Бизнес
Аспазия (Сан-Паулу)
Аспазия (Сан-Паулу) (Aspásia (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жалис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 789 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 69,394 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,8 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Авиациялық басқарылатын ракеталар
thumb|150px Авиациялық басқарылатын ракеталар   — әуе, су үсті және жер үсті нысаналарын жоюға арналған автономды және  автономды емес басқару жабдығы бар ракета. Оларды қолдану, яғни жіберу ұшақтан және тіқұшақтан жүзеге асырылады. Авиациялық басқарылатын ракеталарға "Әуе — Жер", "Әуе — Әуе" класты ракеталары жатады.
Дереккөздер
Санат:Зымырандар
Веркуша
Веркуша (Лесная Веркуша) — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Тула облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Осётр өзенінің сол жағалауынан 181 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Кашира қаласынан Мәскеу өзенін қоспағанда Коломна қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен мені не етесің?..
«Сен мені не етесің?..» — Абайдың 1889 ж. жазған өлеңі.
Қанша қасірет шексе де «мен елейін, сен сау-ақ бол» деп, шын сүйген асықтың айнымайтынын, шегінісіп қайтпайтынын білдіреді. «Сені керсем, ләм-мим деп бір сез айтар халім жоқ» деп, бәрін махаббатына жеңдіріп, алдағы күнге үміт артады. Бұл сүйіктісінен айрылып қалса да, оны көңілінен өшіре алмайтын, қалаулысына өмір бақи сүйіп ететін, антына берік адамның сөзі, жан қалауы.
Өлең мазмұны ғана емес, түр жағынан да өзгеше, қазақ поэзиясында бұрын-соңды кездеспеген, әзірге табыла қоймаған жаңа үлгіде жазылған. Бұл Абай әкелген жаңа поэзияның соны ұйқасы. Одан Шығыс классиктері - Науаи, Сағди, Фзули, Хафиз үлгісі ғана емес, Еуропа, орыс поэзиясының, әсіресе М. Ю. Лермонтов лирикасының әсері айқын байқалады. Бұл өлеңнің құрылымдық түрін Абайдан соңғы қазақ ақындары да онша үлгі етіп, жалғастырып әкете алған жоқ. Өлеңді Абайдың көңіл-күй лирикасының қатарына жатқызсақ та, «Айттым сәлем, қалам қас...» пен «Қиыстырып мақтайсыз...» деп аталатын шығармаларынан өзгеше, бұл ғашық жанның ғазелмен айтатын мұң-зары, эпистолярлық туындылардың қазақ топырағындағы озық үлгісі. Ақын езінің құбылмалы, қобалжулы көңіл-күйін, айтпақ ойын дәл жеткізетін соны да шебер түр тапқан. Әр сезіне ерекше мағына, салмақ салған Абай оны 14 жол сайын бір қайырып, керемет келісіммен үйлестірген. Ақын бүл елеңінде тұңғыш рет әр жолдың буын, ырғақ өлшемдерін де өзгерткен: кейбір жолдар 4-5 сөзден құралса, белгілі бір заңдылықпен, 4-, 6-жолдарда бір сөзден-ақ келіп отырады.
Әннің екі түрі, сәл ғана әуен-ырғақ өзгерістері болмаса, бір- бірінен онша алшақтамайды. Абайдың бұл әні өзгеше ырғағы, шумағы және ұйқасы бар өрнек тудырған туындыларының бірі болып есептеледі. Ол қазақ поэзиясында да, әнге салған өлең елшем-өрнегі бойынша да оқшау тұрған дүние. Әннің ырғақ желісі ондағы екпіндік оралымдардың емін-еркін құбылып отыруына мейлінше сәйкестендіріліп құрылған. Өлең өлшемі ұзынды-қысқалы, көлемі жағынан бірінен бірі мүлде алшақ тармақтар бір шумақ шеңберіне түйіскен. Алайда муз. ырғақ пен әуен жүйесі логикасының композициялық құрылысы - сол өлең ернектерін 4 жолдық шумақ мөлшеріне ықшамдап, реттеп, 6 буынды (3+3), 11 буынды (4+4+3), 6 буынды (4+2) және 8 буынды (4+4) өлең өрнегінің тармағын қалыптастырып, аралас буынды ән-өлең түрін көрсетіп отыр. 1935 ж. ән үлгісі 5/4; 4/4; 3/4; 5/4; 5/4; 3/4 муз. өлшеммен құрылса, 1984 ж. үлгісі - 6/4; 4/4; 4/4; 4/4; 6/4 ырғақ-өлшемге сәйкес келеді. Ақынның бүл әніне комп. Д. Д. Мацуцин фортепианолық сүйемел жазған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Светлуха
Светлуха — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Подломка өзенінің оң жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Василий Васильевич Струве
Василий Васильевич Струве (21.1.1889, Санкт-Петербург – 15.9.1965, сонда) – шығыстанушы, тарих ғылымдарының докторы, КСРО ғылым академиясының академигі (1935). Шығыс елдері ежелгі тарихын зерттеу жөніндегі кеңес мектебінің негізін қалаушы. 1907 жылы Петербург университетінің Тарих және филология факультетінің тарих бөліміне түсіп, онда көне грек және латын тілдерін, ал белгілі ресейлік египтолог Борис Тураевтың басшылығымен көне египет тілін оқыды. Ол египет жазуының барлық түрлерін, соның ішінде демотик жазуын еркін меңгеріп алды. Ол университетті 1911 жылы бітіріп, ғылыми жұмысын сонда жалғастырды, ал 1913 жылы Адольф Эрманның жетекшілігімен египет тілін терең зерттеу үшін Германияға барды. 1916 жылы Ресейге оралғаннан кейін ол Петербург университетінде приват-доцент болып қабылданып, 1920 жылы профессор болды. 1918 - 1933 жылдары Эрмитаждың Мысыр өнері мен мәдениеті бөлімін басқарды. Университетте лекторлық қызметте жүріп-ақ ол орыс семиттанушысы академик Павел Коковцовтың жетекшілігімен аккад тілін, көне еврей тілін және басқа семит тілдерін үйрене бастады. Шумер тілін ол өз бетімен үйреніп, меңгеріп алды.
1937 – 40 жылдары КСРО Ғылым Академиясының Этнография институтының, 1941 – 50 жылы КСРО ғылым академиясының Шығыстану институтының директоры, 1959 жылдан осы институттың (1960 – 69 жылы Азия халықтары институты) ежелгі шығыс бөлімінің меңгерушісі, Ленинград (Санкт-Петербург) мемлекеттік университетінде ежелгі шығыс кафедрасының меңгерушісі болды. Ол ежелгі Грекия, Мысыр, Шумер, Вавилон, Ассирия, Урарту, Иран, Палестина, Кіші Азия, Солтүстік Қара теңіз жағалауы және Орталық Азияның тарихы мен мәдениеті жөнінде көптеген зерттеулер мен оқулықтар жазды. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталған.
Шығармалары
Әдеб.: Список трудов В.В. Струве, Древний мир, М., 1962; 80 лет со дня рождения В.В. Струве, Л., 1969.
Дереккөздер
Санат:Ресей тарихшылары Санат:КСРО тарихшылары Санат:Марксистер
Көзге шел қаптау
Көзге шел қаптау - адамның көзінің қарашығын айнала шығатын ақ түстік дақтардан болатын ауру атауы. Кейбір өңірлерде ақшел, көздің ағы, көз сүйелі деп те атайды. Бастабында ақ дақпен басталған ауру асқына келе үлкейіп шелге ұласып адамның көз жанарына жұқа ақ май қабыршығы өсіп, көз көруін нашарлатады. Бұл ауру қартайған шақта өршитін адам көзінің қарашығын айнала шығатын көзсақина, көзтағаннан өзгеше. Ертеде дер кезінде байқаса көзінің ішінде қалы, көз айналасында меңі бар қасиеті бар адамға бірнеше күн қатарынан таңертең үрлетсе жазылып кетеді делінген. Қазақ емшілігінде көзін ақмырза шел басқан адамды таңертең ерте ашқарында әйелдер бірінің көзі бірі үш мәрте үрлеп емдеген. Егер ауру асқынып кеткен болса, молданы шақыртып, жеті күн қатарынан кешке күн еңкейіп бара жатқан кезде үрлеп емдеген. Ондайда алдымен 49 түйір кызыл бидай (кейде арпа) дәнін алып, әр күн сайын жеті түйірін қолына алады да, ауырган көзге каратып отырып, дұғасын айтып үрлеп «сүф, сүф» деп дем салып үрлейді. Әр түйірін оқып болған сон, су құйған табаққа салып отырады. Жеті түйірін бірдей үрлеп біткеннен соң бажайлап қараса көзге жабысқан «пәлені» өзіне жабыстырып алған астық түйірі су бетіне толық қалқып шықпай сәл батып турады дейді. Ондайда, қазақтар аурудың беті қайтты деп санайды және емдеуді таңдап алған дән түйірі біткенше жалғастырады. Емделген адамның басын қара түсті орамал немесе жаулықпен жауып жатқызып қояды. Күн батқанша жарыққа шықпаған дұрыс дейді. Мұндай көздің ауруларын емдейтін тәуіптердің ертеде атағы алысқа кетеді және төңіректегі адамдар арнайы келіп немесе алып кетіп ем қабылдаган. Емдеуші тәуіпке ақы ретінде ақтыққа қоса шама-шарқы мен аурудың ауыр-жеңілдігіне қарай сый-сияпат ұсынған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
XXVI олимпиялық ойындар (ағылш: Games of the XXVI Olympiad) — 20 шілде - 4 тамыз 1996 ж. Атланта, АҚШ, бұл ойындарға 196 мемлекеттен 10 774 спортшы қатысты. Олардың 7060-ы ер кісілер, 3684-і әйелдер.), бұл тәуелсіз мемлекет ретінде Қазақстанның өз алдына құрама команда жасақтап қатысқан тұңғыш жазғы олимпиялық ойындары еді.
Қазақстан
Бұнда біздің жас мемлекеттің спортшылары өнер көрсеткен 196 елдің құрама командаларының арасында жалпыкомандалық ресми емес есепте 22-ші орынға ие болды.
Бұл олимпиялық ойындар сияқты әлемдегі ең үлкен форумда әлі халықаралық тәжірибесі аз жас мемлекеттің үлкен табысы болатын. Бұл жолы құрметіне тәуелсіз еліміздің мемлекеттік туы көтеріліп, әнұраны орындалды. Қай кезде де Қазақстан спортының даңқын шығарып келе жатқан боксшылар болатын. Атлантада Болат Жұмаділов күміс медальға ие болды.
Болат Ниязымбетов пен Ермахан Ибрайымов қола медальдарды қанағат тұтты. Василий Жиров бір жекпе- жектен кейін екінші жекпе-жек сайын бабына ене түсіп тоқтаусыз келе жатты. Ақтық бәсекеде оның алдында қарсыласы Әлемнің чемпионы АҚШ-тың Антонио Тревер тұрды. 12:9 есебімен жеңіске жеткен В. Жиров, чемпион атанып қана қоймай, әділ- қазылар алқасының шешімімен ойындардың ең үздік боксшысына берілетін Вал Баркердің кубогіне ие болды. Қазақстандық бессайысшы Александр Парыгин Атланта ойындары қаһармандарының біріне айналды.
Медальдар
[[Image:1996 Summer Olympic games countries.png|thumb|Атланта 1996 Жазғы Олипиада ойындары қатысушылары Көк = Алғашқы рет қатысқандар.
Жасыл = Алдында қатысқандар.
Сары Ойын өткізушң қала (Атланта)]] thumb|Спортшылар саны
Сілтемелер
Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары Санат:АҚШ-тағы спорт
Сестола
Сестола  (Sestola) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Модена провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2646 адамды құрайды. Халық тығыздығы 51 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 52 км² шамасында. Пошта индексі — 41029.
Жыл сайынғы мерекесі — 6 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Кіші Пайдугина
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3301
NGC 3301 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 12 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3301 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31497, NGC 3760, UGC 5767, MCG 4-25-35, ZWG 124.45, IRAS10341+2208.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Монторио-ней-Френтани
Монторио-ней-Френтани (Montorio nei Frentani) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 478 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 15 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Пошта индексі — 86040.
Кипр
Табиғаты
Кипр Еуропадан Таяу және Орта Шығысқа, Солтүстік-Шығыс Африкаға баратын теңіз және әуе жолдары бойында аса қолайлы аймақта орналасқан. Жері, негізінен, таулы: солтүстік жағалауын Кирения (1023 м) және Карпас (364 м) жоталары алып жатыр. Кипрдің орталық және оңтүстік бөлігін Троодос қыраты алып жатыр. Аралдың ортасында тауаралық Мезаория (200 м) жазығы бар. Климаты субтропиктік және жерортатеңіздік. Жазы ыстық (25 – 35оС), қысы жылы, жаңбырлы (10 – 15 оС). Жауын-шашынның жылдық мөлшері жазық жерлерде 300 – 500 мм, ал таулы аймақтарда 1000–1300 мм. Өзендері шағын, көктемгі жауын суымен тасып отырады. Территориясының 20%-і орман, көбінесе, мәңгі жасыл ағаштар мен бұталар өседі.
Тарихы
Кипр аралы ұзақ уақыт бойы Рим, Византия империяларына, Венецияға бағынды. 400 жылдай Осман сұлтандығының құрамында болды. 1878 жылдан Ұлыбританияның отарына айналып, 1959 жылғы Цюрих және Лондон келісімдеріне сәйкес, тәуелсіздікке ие болды (1960). Оның территориялық тұтастығына Ұлыбритания, Түркия, Грекия үкіметтері кепілдік берді. Түркия мен Грекия аралда өздерінің шектеулі Қарулы Күштерін ұстауға құқылы болды, әрі Ұлыбритания үкіметі аралдан 99 миль жерді өзіне сақтап қалып, онда 2 ірі әскери база (Данелия және Акротири) ұстады. Арал тұрғындары тәуелсіздік алғанымен, екі ірі этникалық топ – гректер мен түріктердің арасында үнемі әскери қақтығыстар болып тұрды. 1974 ж. шілде айында аралдағы грек әскерлері Грекия үкіметінің қолдауына сүйене отырып, мемлекеттік төңкеріс ұйымдастырып, Кипрді Грекияға қосуға әрекет жасады. Бұған жауап ретінде Түркия үкіметі жергілікті түріктердің сұрауы бойынша, аралға әскер кіргізіп, ел аумағының 37%-ын басып алды. Нәтижесінде гректер мен түріктер бір-бірінен түпкілікті бөлініп, 1974 – 75 ж. аралдың грек тұрғындары елдің оңтүстігіне, ал түріктер солтүстігіне жиналды. Этникалық қақтығыстарды болдырмау және екі жақты татуластыру мақсатында 1964 жылдан бері аралда БҰҰ-ның арнайы әскерлері тұрады, әрі мұнда БҰҰ Бас хатшысының Кипр мәселесі бойынша төтенше өкілдігі орналасқан. Кипр – БҰҰ (1960), Еуропа Кеңесі (1964) және Британ Достастығының мүшесі. 1972 жылдан Еуропалық одаққа қауымдасқан мүше. 1987 ж. осы ұйыммен кедендік одақ құру жөнінде арнайы хаттамаға қол қойды, ал 1998 жылдан бері толық мүшелікке өту жөнінде келіссөздер жүргізуде. Елдің басты сауда серіктестері: Батыс Еуропа мемлекеттері мен араб елдері.
Аралдың түрік тұрғындары 1989 ж. 15 қарашада Солтүстік Кипр түрік республикасының құрылғанын ресми түрде жариялады. Ел президенті болып Р.Денкташ сайланған (1995 ж. қайта сайланды). Қазіргі күні Солтүстік Кипр түрік республикасы әскери-қаржылық жағынан Түркия үкіметіне сүйеніп отыр. 1983 жылдан елде түрік ақшасы (лира) жүреді. 1983 ж. Түркия мен Солтүстік Кипр түрік республикасы арасында экономикалық келісім жасалып, 1990 ж. құжаттық бақылау алынып тасталды. 1997 ж. 20 маусымда осы екі ел басшылары экономикалық, қаржылық және ішінара қауіпсіздік, қорғаныс, сыртқы саясат салалары бойынша интеграциялану жөнінде бірлескен декларация қабылдады.
Мұнда емендер, кипаристер, алеппо қарағайлары өседі. Аралда тұрақты өзендер жоқ. Қой, ешкі және шошқа жайылатын жайылымдар құрлық ауданының 10%-ын алып жатыр. Басты ауыл шаруашылығы дақылдарына бидай, картоп, темекі, бадам мен кипр шарап жасаушылары пайдаланатын жүзім жатады. Аралда жылдық орташа температурасы 20,5°С болатын жылы жерортатеңіздік климат орныққан. Троодостың кейбір жерлерінде 1050 мм-ге дейінгі мөлшерде жауын-шашын түскенімен, орташа жылдық деңгейі 500 мм-ден аспайды.
Кипр ежелгі Эгей мәдениеті орталықтарының бірі болды. Ол әр түрлі уақытта әр түрлі мемлекеттердің қарамағында болды. Б.з. 395 жылынан бастап ол Византия империясының құрамына кірді. Кейінірек оны арабтар мен кресшілер жаулап алды. 1571—1878 жылдары оған Осман империясы қожалық етті. 1878—1959 жылдары Кипр Ұлыбританияның отары болды. Халықтың 78%-ға жуығын кипрлік гректер, 18%-ға жуығын түріктер құрайды.
Кипр Ұлыбританиядан өз тәуелсіздігін 1960 жылы алды. Алайда 1963 жылы кипрлік гректер мен түріктердің арасында қарулы қақтығыстар болып өтті.
Ал 1974 жылы Түркия аралға баса-көктеп кіріп, оның үштен бірін құрайтын солтүстігіне бақылау орнатып, 1983 жылы "Солтүстік Кипр Түрік республикасын" құрды. Бірақ бұл республиканы дүниежүзілік қауымдастық таныған жоқ.
Кипр бөлшектенген күйінде қалып отыр, онда 1964 жылдан бастап БҰҰ-ның бейбітшілік сақтаудың тұрақты күштері орналасқан. Кипрдің өнеркәсіптік орталықтарының басым бөлігі түрік аумағында орналасқанмен, әсіресе туризмнің арқасында экономика аралдың оңтүстігінде дамуда. 2000 жылы аралда 2,7 млн-дай адам демалды.
Кипр Халқы
Кипр халқы бірнеше ғасырлар бойы екі этникалық топтан тұрады: гректер мен түріктер. Арал бөлінгеннен кейін киприот-гректердің басым көпшілігі оңтүстікте, ал түріктер солтүстікте тұрады. Жалпы халық саны шамамен 900 мың адамды құрайды, оның ішінде гректер — 650 000, түріктер — 160 мың. 1974 жылғы соғыстан кейін шамамен 180 мың грек киприоттары қашып кетті немесе күштеп оңтүстікке көшірілді. 42 мыңға жуық түрік солтүстікке көшті. Тек БҰҰ тағайындаған әкімшіліктің жанындағы Ларнака округінің Пила ауылында халықтың екі тобы тұрады. Сондай-ақ киприот-марониттердің және киприот-армяндардың шағын қауымдары бар. 2020 жылғы жағдай бойынша Кипр Республикасының халқы 896 000 адамды құрайды. 2019 жылғы жағдай бойынша БҰҰ бағалауы бойынша Кипр Республикасында 191 922 көшіп келуші немесе ел халқының 16% - ы тұрған.
Өнеркәсіп
Жалпы ұлттық өнімдегі өнеркәсіптің үлесі 18% құрайды. Өнеркәсіптік өнім құнының 1/3 бөлігі өндіруші өнеркәсіпте және 2/3 бөлігі Өңдеу өнеркәсібінде жасалады. Шағын кәсіпорындар басым. Көптеген ірі кәсіпорындар, әсіресе тау-кен өндірісі, шетелдік капиталға (негізінен ағылшын) жатады. Мыс кенін (16,3 мың тонна, металл құрамы бойынша, экспорт), темір пириттерін (57,6 мың тонна, экспорт), хромиттерді (41,3 мың тонна), асбесті (23,3 мың тонна, экспорт), тұзды, гипсті, мәрмәрді өндіру жүргізілуде. 2010 жылы тау — кен өнеркәсібінің жалпы өнім көлемі 90,4 млн еуроны құрады, саладағы жұмыспен қамтылу-585 адам.
Электр станциялары (жалпы қуаты 204 мың кВт) тасымалданатын мұнаймен жұмыс істейді; 1971 жылы 564 млн кВт * сағ электр энергиясын өндіру тамақ өнімдері (шарап жасау — 1971 жылы 49,4 мың тонна, зәйтүн майы — шамамен 1 мың тонна, жеміс және көкөніс консервілері және т. б.), темекі, тоқыма, былғары-аяқ киім және т. б. дамыған басқа өнеркәсіп. Цемент өндірісі (1971 жылы 303 мың тонна), мұнай өңдеу зауыты. Қолөнер өндірісі дамыған (керамика, металл бұйымдары және т.б.).
Кипр өнеркәсібінде көптеген экспортқа бағытталған салалар бар. 2010 жылы экспорттың жалпы көлемі 475,4 млн еуроны құрады, бұл 2009 жылмен салыстырғанда 20,7% - ға артық. Басқа елдерге жеткізілетін тауарлардың негізгі топтары маңыздылығы бойынша: фармацевтикалық өнімдер, сусындар мен тамақ өнімдері, электроника, қайта өңдеу өнеркәсібі өнімдері, машиналар мен жабдықтар, металдар және химия өнеркәсібі өнімдері. Сондай-ақ, Кипр жиһаз, киім, былғары бұйымдар мен автомобиль аксессуарларын экспорттайды.
Транспорт
Британдық отаршыл билік аралда теміржол салды. Ол 1905 жылы ашылды және 39 станция мен аялдамадан тұрды, оның ішінде Фамагуста мен Никосия. 1951-1952 жылдары төмен өтелуіне байланысты жабылды.
Кипрдегі автожолдар негізгі, қосалқы асфальтталған, ауылдық және автомагистральдарға (motorway) бөлінеді. Қозғалыс — сол жақ. Негізгі 4 жол ларнакадан Лимасолға дейін Оңтүстік жағалаумен өтіп, Никосияға апарады.
Кипр Республикасында екі халықаралық әуежай бар, Пафос (қаладан 16 км) және Ларнака (қаладан 2 км). Аралдың грек бөлігіне қызмет көрсеткен Авиакомпания-Кипр Эйрвейс (ағылш. Cyprus Airways) 2015 жылдың 9 қаңтарында банкрот деп танылды.
2016 жылдың шілдесінде Кипр Үкіметі Charlie Airlines Ltd стартап-авиакомпаниясының жеңісін жариялады. Cyprus Airways брендін 10 жыл бойы пайдалану құқығына арналған конкурста. Charlie Airlines ресейлік S7 Airlines авиакомпаниясының бірлескен кәсіпорны (40 %) және жергілікті кипрлық инвесторлар консорциумы (60 %)нысанында құрылды.
Charlie Airlines Санкт-Петербург пен Тель-Авивтің Ларнакамен тұрақты байланысын іске қосты. Сондай-ақ, грек Родос пен Ираклионға рейстерге Билеттер сатып алуға болады. Сонымен қатар, Кипрмен Греция, Ресей және Ұлыбританияны байланыстыратын рейстер жарияланды.
Ларнака әуежайы 1975 жылы ашылды және ішінара Ұлыбритания бұрын әскери база ретінде пайдаланған аумақта орналасқан. Ірі теңіз порттары-Лимасол және Ларнака. Солтүстік Кипрде қазіргі порт-Фамагуста..
Валюта
2008 жылдың 1 қаңтарына дейін ұлттық валюта кипр фунты (CYP) болды. 1 CYP шамамен 2 АҚШ долларына тең болды және 100 центке бөлінді. Банкноттарда үш тілде — Ағылшын, Грек және түрік тілдерінде жазулар болған.
"Фунт" (pound) сөзінің баламасы-Кипрде әдетте түрік тілінде қолданылатын "лира".
¼, ½ Және 1 пиастр монеталары енгізілді. Пиастраның төрттен бір бөлігін декардың киприот гректері (декадан - "он") деп атады, өйткені он жұп, ½ пиастра — икосара ("икоси" — жиырма) болды. Сондай-ақ, 3, 4½, 9, 18 пиастр, 1 және 2 шиллинг монеталары шығарылды.
1955 жылы Кипр ондық жүйені енгізді, фунтты 1000 миллге бөлді ("мың"). 5 миллдегі Монета "пиастра" (шамамен аналог), ал 50 милльде — "шиллинг" (дәл аналог) деп аталды. 1983 жылы қосымша 100 центке ("жүзінші") бөлу енгізілді. Ең аз монета 5 миллей болып қалды, ½ цент деп аталды, содан кейін жойылды.
2008 жылғы 1 қаңтардан бастап еуро үшін 0.585274 CYP тіркелген бағамы бойынша Еуроға көшу жүзеге асырылды. Бұл туралы шешімді Еурокомиссия 2007 жылғы 16 мамырда (Мальтамен бірге) қабылдады, оны Еуропарламент 2007 жылғы 20 Маусымда және Еуроодақ басшылары 2007 жылғы 21 Маусымда растады. Айырбастау бағамы 10 жылдың 2007 шілдесінде Еуроодақтың қаржы министрлерінің жиналысында анықталды.
Фунт 2008 жылдың 31 қаңтарына дейін заңды айналымда (қолма-қол ақшамен) қалды. Банкноттарды банк мекемелері 2008 жылдың 30 маусымына дейін қабылдады.
Толық валюта айырбастау 2009 жылғы 31 Желтоқсанда (монеталар) және 2017 жылғы 31 Желтоқсанда (банкноттар) аяқталды.
Кипрдің ең ірі банкі — Bank of Cyprus.
Оффшорлық сектор
Басшылығы Кипрде орналасқан, сондай-ақ тиімді басқаруы Кипрде жүзеге асырылатын компания Кипрдің салық резиденті болып танылады (директорлардың көп саны, мысалы, 3-тен 2-і Кипрдің салық резиденттері, жақсырақ азаматтары болуы, сондай-ақ Директорлар кеңесінің барлық кездесулері мен мәмілелер бойынша шешімдер қабылдауы және т. б. Кипрде қабылдануы жеткілікті). Кипрде 183 күннен артық тұрған адам салық резиденті-жеке тұлға болып танылады. Ресей Федерациясы мен Кипр Республикасы арасында 1998 жылы қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімге қол қойылды, оған 2010 жылғы 7 қазандағы хаттамамен елеулі өзгерістер енгізілді.
Кипр-Халықаралық салықтық жоспарлауда қолданылатын ең танымал холдингтік юрисдикциялар мен юрисдикциялардың бірі. ЕО-дағы корпоративтік салықтың төмен мөлшерлемесінен басқа, бағалы қағаздарды сатудан түскен кірістер, пайыздар және алынған дивидендтер салықтан босатылады. Шетелге төленетін пайыздар, дивидендтер және роялти үшін көзден салық алынбайды. Кипрде қосарланған салық салуды болдырмау туралы, оның ішінде Ресеймен және ТМД-ның басқа елдерімен жасалған шарттардың кең желісі бар.
Компанияларды құру, олардың жұмыс істеуі және таратылуы "компаниялар туралы" Кипр Республикасының Заңымен реттеледі (The Companies Law, Cap. 113). Кипр Республикасында тіркелген компанияны сатып алудың негізгі себебі Кипр Республикасының 2002.07.15 № 118(I)/2002 "табыс салығы туралы" Заңының 8 "босатылу" Б.22 Т. сәйкес бағалы қағаздарды сатудан кірістер салық салудан босатылады. Кипр Республикасында Бағалы қағаздар деп акциялар, облигациялар, мемлекеттік облигациялар немесе Кипрда да, сол сияқты кез келген өзге юрисдикцияда құрылған компаниялар немесе өзге заңды тұлғалар қатысушыларының үлестері (вексельдер оларға жатпайды) түсініледі.
Ең танымал және кең таралған түрі-акциялармен шектелген жеке компания (жеке компания шектеулі серіктестік). Бұл ретте кипрлық компаниялар көбінесе холдингтер, Топтың қаржылық компаниялары, инвестициялық компаниялар, халықаралық сауда компаниялары, лизингтік компаниялар, роялти бар схемаларда компаниялар ретінде пайдаланылады. Сонымен қатар, Кипрде компанияны тіркеу бағалы қағаздарды сатудың ең қарапайым, қол жетімді және тиімді нұсқасы болып табылады.
Дереккөздер
*
Ядролық каротаж
Ядролық каротаж - «Радиоактивтік каротаж» терминінің синонимі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Санта-Колома-де-Фарнерс
Санта-Колома-де-Фарнерс  (Santa Coloma de Farnés) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сельва ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11948 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 70,68 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 18 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Банда (халық)
Банда — Орталық Африка Республикасында (Убанги мен Шари өзендерінің аралығында), Конго Демократиялық Республикасында, сондай-ақ Камерунда тұратын халық. Саны 1 300 000 адамнан асады.
Тілі
Банда халқы банда тілінде немесе убангу тілдері деп аталатын Нигер-Конго отбасына жататын тілдерде сөйлейді.
Діні
Бандалардың көпшілігі жергілікті дәстүрлі нанымдарды сақтайды, аз бөлігі христиандар.
Кәсібі
Негізгі кәсіптері – тропиктік қолмен атқарылатын ауыспалы егіншілік (тары-элевсин, жүгері, күнжіт, құмай, жержаңғақ, сиыр бұршақ, маниок, мақта), бау-бақша, мал шаруашылығы. Аралас дақылдар тән. Еңбек құралдары – балта, кетпен. Ағаш ою, керамика өнері дамыған, ыдыстар геометриялық оюлармен көмкерілген.
Өмір салты
Дәстүрлі қоғамдық ұйымның негізін үлкен отбасы қауымдастығынан тұратын ауылдық қауымдар құрайды. Туыстық есеп патрилинейлік болып табылады. Неке вирилокалды.
Бандалар үлкен ықшам ауылдарда тұрады. Тұрғын үйлері төртбұрышты, қаңқалы, тоқылған қабырғалары балшықпен сыланған және биік пирамидалық сабан төбесі бар.