cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Висока (Кырджали облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
IC 48
IC 48 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2603, IC 1577, MCG -1-3-1, IRAS00410-0827.
Сыртқы сілтемелер
IC 48 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Ле-Бушо (Алье)
Ле-Бушо (Le Bouchaud) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03035, пошта индексі — 03130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 211 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Альгеро
Альгеро (Alghero) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 42289 адамды құрайды (2006). Алып жатқан жер аумағы 224 км² шамасында. Пошта индексі — 7041.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Таль (Санкт-Галлен)
250px|thumb|Картада орналасуы Таль (Санкт-Галлен) (Thal SG) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Роршах округінің құрамына кіреді.
Авай-сюр-Сеш
Авай-сюр-Сеш (Availles-sur-Seiche) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,06 км² шамасында.
Таль (Санкт-Галлен)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Авай-сюр-Сеш
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 696 адамды құрады. Халық тығыздығы — 62,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Ербол Біләл
Ербол Біләл 1979 жылы қазіргі Алматы облысы Сарқанд қаласында туған. 2003 жылы Талдықорған қаласындағы Қ. Байсейітов атындағы музыка колледжін, 2009 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Қазір Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филармониясында әнші.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әншілері
Ағылшындар
Ағылшындар  (English, кейде English people) — ағылшынтілді германдық ұлт, Ұлыбританияның негізгі халқы. Британ империясының бұрынғы отарлары: АҚШ-та, Аустралияда, ОАР-да, Канадада, Жаңа Зеландияда ірі диаспоралары бар.
Тілі
Еуропа нәсілінің атлант-балтық тармағына жатады. Тілі ағылшынша (қ. Ағылшын тілі).
Кәсібі
Ағылшындардың басым көпшілігі қала тұрғындары (90%), өнеркәсіпте, саудада, әлеуметтік қамсыздандыру саласында еңбек етеді. Қалалықтардың жартысы 7 үлкен аймаққа (конурбацияға) шоғырланған, ең ірісі — Үлкен Лондон (6,9 млн.). Ауылдық жерлерде үйлер екі-үш қабатты болып салынады. thumb|оңға|200px|Ағылшынның халықтық ритуалдық биінің қатысушылары
Мәдениеті
Ұлттық киімдері сақталмаған. Ерлер костюмінің ең жақсы үлгілері осында шығарылады.
16 ғасырда пуритан ілімі, аскетизм, діни нормаларды қатаң сақтау еңбексүйгіштікті қалыптастырды. Отбасы культі (менің үйім — менің қамалым) қатаң сақталады. Ұлттық спорт түрлері — футбол, крикет, бокс, хоккей, керлинг қаласы Англия, Ұлыбритания.
Қазақстандағы ағылшындар
Ағылшындар Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың 90-жылдарынан бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы ағылшындардың саны:
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания халықтары Санат:Англия Санат:Германдықтар
Үштаған
Үштаған — елді мекен атауы:
Борд (Атлантикалық Пиреней)
Борд (Bordes) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64138, пошта индексі — 64510.
Тумп-Оул-Я
Тумп-Оул-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Сосьва өзенінің оң жағалауынан 248 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Борд (Атлантикалық Пиреней)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2415 адамды құрады. Халық тығыздығы — 332,19 адам/км².
Тумп-Оул-Я
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Борд (Атлантикалық Пиреней)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Тумп-Оул-Я
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Борд (Атлантикалық Пиреней)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Неро-Яга
Неро-Яга (Яроватая) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Берцано-ди-Сан-Пьетро
Берцано-ди-Сан-Пьетро (Berzano di San Pietro) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Пётр.
Тамала (Хопер тармағы)
Тамала — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хопер өзенінің оң жағалауынан 775 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Навиа-де-Суарна
Навиа-де-Суарна (Navia de Suarna) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Лос-Анкарес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1421 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 242 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 70 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Вожна
Вожна — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солда өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Самоедский
Самоедский — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Новая Кузега өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кемал Қылышдароғлы
Кемал Қылышдарұлы (Kemal Kılıçdaroğlu, айтылуы — Кемаль Кылычдаролу, ;, Баллыджа, Тунджели, Түркия ) — түрік саяси және мемлекеттік қайраткері, экономист. 2010 жылдан бастап (CHP) алтыншы көшбасшысы. Түркиядағы 14 мамыр күні өткен президент сайлауында біріккен оппозиция (Ana Muhalefet) атынан өзінің кандидатурасын ұсынды.
Саясаттағы мансабына дейін Қылышдарұлы мемлекеттік қызметші болған және 1992–1996 және 1997–1999 жылдары Әлеуметтік сақтандыру мекемесінің бас директоры қызметін атқарған. Ол 2002 жылғы жалпы сайлауда Парламентке сайланды және РХП-ның парламенттік тобының жетекшісі болды. Қылышдарұлының саяси ұстанымы социал-демократия деп сипатталады.
Коллере
Коллере (Colleret) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,79 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1682 адамды құрады. Халық тығыздығы — 89,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Б. з. д. 23 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 23 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Гүлзира Бөкейхан
Гүлзира Бөкейхан (1969 жыл, ҚХР ШҰАР Алтай аймағы) - әнші, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.
1999 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Қазір Астана мемлекеттік филармониясында және Президенттік мәдениет орталығында әнші.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1969 жылы туғандар Санат:Алтай аймағында туғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Астана мемлекеттік филармониясы әншілері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
NGC 3761
NGC 3761 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 11 сәуірде Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3761 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35933, ZWG 127.1, NPM1G +23.0266.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Шерлок (телесериал)
«Шерлок» (Sherlock) — Hartswood Films компаниясымен түсірілген британдық телесериал, BBC Wales телетарату корпорациясы тапсырысымен жасалынған. Артур Конан Дойльдің Шерлок Холмс туралы детективтік туындысының сюжеті қазіргі заманға сәйкес үйлестіріліп, сериал хикаятына негіз болған.
2009 жылы көрсетілмеген пилотты эпизодқа тапсырыс берілді, ал 2010 жылдың шілде мен тамыз айында BBC One және BBC HD телеарналарында бірінші маусымның тоқсан минуттық үш эпизоды көрсетілді. 2012 жылдың қаңтар айында үш сериалы екінші маусымы көрсетілді, ал үшінші маусымы 2013 жылға жоспарланған. Қазақстанда сериал Бірінші арна арқылы көрермендерге жол тартты.
Сериал авторлары: Стивен Моффат пен Марк Гэтисс «Дәрігер Кім» және «Джекилл» телесериалдарымен танымал болған. Басты кейіпкер Шерлок Холмс рөлін Бенедикт Камбербэтч, доктор Джон Ватсон рөлін Мартин Фримен сомдаған. Түсірілім Лондон мен Кардиффте жүрген.
Жобаның екі маусымына да киносыншылар тарапынан оң пікірлер айтылып, бірнеше жүлделерге ұсынылған. 2011 жылы «Шерлок» телесериалы BAFTA телевизиялық жүлдесінің «Ең үздік драмалық сериал» санатын иеленді.
Түйін
Артур Конан Дойльдің туындысы — жеке детектив Шерлок Холмс пен оның серіктесі доктор Джон Ватсон туралы хикаят желісімен түсірілген сериал үлкен серпіліс әкелді. XIX ғасырдағы жағдай XXI ғасырға көшірілген: жеке детектив Шерлок Холмс, өзіне пәтер іздеп жүріп, доктор Джон Ватсонмен — Ауғанстаннан оралған әскери дәрігермен танысады. Олар қарт кісі миссис Хадсонның Бейкер-стрит көшесіндегі 221 Б пәтеріне көшіп барады. Шерлок пен Джон Скотланд-Ярдтағы күрделі қылмыстық істерді қадағалау әдісін, анализді, дедукцияны және заманауи технологияларды, соның ішінде интернет пен ұялы телефонды қолдана отырып әшкерелейді.
Идея
Телесериал — викториандық әдебиетті телевизияға бейімдеуде мол тәжірибелері бар Стивен Моффат пен Марк Гэтисстің бірлесе істеген еңбектерінің жемісі,. 2007 жылы Моффат «доктор Джекил мен мистер Хайданың әдеттен тыс таңғажайып оқиғалары»(орыс.) повесіне сүйене отырып түсірілген «Джекилл» телесериалының сценарийшісі болған, ал Гэтисс Чарльз Диккенстің туындыларының арқауымен түсірілген «Мазасыз құрбан» атауымен белгілі «Доктор Кім» телесериалы сценарийінің авторы болған. Идея Моффат пен Гэтисс Кардифф қаласында «Доктор Кім» телесериалымен айналысып жүрген кезде, Дойльдің туындысына қызығып жүргенде, Лондонға бара жатқан пойыздың ішінде туды. Идеяның басты тірегі Шерлок Холмсты өз заманындағы индустриялды кезеңнен арашалау болды. Оның аңшылар бас киімі мен твидті костюмдерін смартфон мен никотинді пластыр ауыстырды. Шерлок Холмсқа қатысты оқиғалар туралы Марк Гэтисс: «Мен бұл туындыны оқымаған адамдарды кездестіргенде, болашақта бұларды не күтіп тұр екен деген ойға қаламын» — деген пікірін білдіреді. Монте-Карлодағы жүлде ұсыну салтанатында Стивен Соффаттың жұбайы, продюсер Сью Вертью екі авторға да экранизациялау сценарийін дайындауды жүктеді.
Шерлок Холмсты телевизияға бейімдеу ісіне Гэтисстің көңілі толмайды, оны «тым әсірелеу әрі іш пыстырады» деп бағалайды. Моффат мен Гэтисс «Шерлоктың» DVD-не берген аудиосұхбатында «Конан» деп тек Конан Дойльді ғана емес, Шерлок Холмс туралы түсірілген фильмдерді де, соның ішінде Granada Television компаниясы түсірген туындаларды да танитындықтарын айтады. .
Кейбір жерлері заманға сай өңделмей, сол қалпымен қалған. Мысалы, Бейкер-стриттегі Холмстың пәтері, оның айналасындағы атажауы Мориарти. Джон Ватсон рөлін сомдаған Мартин Фримен — әскери дәрігер, Ауғанстанда қызметін өтеп келген. Туындыда ол екінші ағылшын-ауған соғысынан кейін демобилизацияланған жаңа Ватсонның кейпін жасаған кезде, Гэтисс былай деді: «Бұл дәл сол аяқталмаған соғыс деп ойладым. Дәл сол жеңілмейтін соғыс.
«Шерлоктың» алпыс минуттық эпизоды 2008 жылы тамызда Эдинбург халықаралық телевизиялық фестивалінде сыншыларға көсетілді және 2009 жылдың екінші жартысына көрсетілімге дайындалды. Алғашқы сериал сәтті шығып жатса, онда оны толық түсіруді қолға алу ойластырылды. 800 000 фунт стерлингке түскен пилотты эпизод БАҚ арасында сәтсіз шыққан туынды ретінде аталынды. BBC алғашқы сериалды көрсетуден бас тартып, және оның форматын өзгертіп, тоқсан минуттық үш сериалға ауыстырды. Көрсетілмеген алғашқы сериал кейінірек DVD форматындағы бірінші маусыммен бірге шығарылды. Сериал авторлары DVD-ге берген аудиосұхбаттарында «BBC алғашғы сериалды мақұлдады, бірақ оның форматын өзгертті» деп айтт. The Guardian тілшісі Марк Лоусонның сөзінше, эпизод толығымен өзгертіліп қайта жазылған, декорация жоспары бойынша ішкі жағы және дыбысы мен даму оқиғасы толығымен жаңаланған.
Актёрлік құрам және кейіпкерлер
thumb|150px|left|Шерлок Холмс рөліндегі [[Бенедикт Камбербэтч]] thumb|right|150px|Джон Ватсон рөліндегі [[Мартин Фримен]] thumb|left|150px|[[Марк Гатисс]] thumb|150px|[[Эндрю Скотт]]thumb|150px|[[Руперт Грейвс]] thumb|left|150px|[[Мэтт Смит (суреттегі) Ватсон рөліне үміткерлердің бірі, бірақ кастингтен өтпей қалды.]]thumb|right|150px|[[Уна Стаббс]]
Моффат пен Вертью Камбербэтчті 2007 жылғы «Күнәні жуу» фильміндегі тамаша актерлігіне қарап, Холмсты сомдауға ұсыныс жасайды. «Камбербэтч, — деп жазадыThe Guardian газеті — эксцентрлі, данышпан еркек ретінде әрі Холмстың техникаға жетіктігі мен Аспергераның жеңіл түрін ескере отырып өзін көрсете білді». Камбербэтч өз сұхбатында: «Холмсты сөздерінің көптігінен және ойлау қабілетінің жүйріктігінен сомдау қиындық тудырады. Ол көрермендер мен оның айналасындағы адамдардан бір қадам алда тұрады. Олар Шерлоктың ойлары түбі қайда апаратынын түсіне бермейді» — деді. . Телепродюсер Пирс Венгер сериалдағы Шерлокқа: «Қазіргі заманғы қуатты суперкейіпкер, ойлау қабілеті жоғары ізкесер, өзінің қылмыскерден бетер қу екенін, полицейлерден, тіпті бәрінен де ақылды екенін дәлелдегісі келеді» — деп баға берді. . 2007 жылдан бастап Лондонда темекі шегуге тыйым салғандықтан, трансляция регламенті бойынша Холмс рөліндегі Камбербэтчке дәстүрлі трубканы никотинді пластырмен алмастыру ұсынылды. Моффат: «Шерлокты бірден «заманауи тұлға» деп айтудың қажеті жоқ, алғашында авторлар оны бұрынғы заманғы адамға да ұқсастырмай жасауды ойластырды» — дейді. Моффат екінші маусымда кейіпкерді Камбербэтчтің «керемет даусын» пайдалану арқылы «айқын викториандық» етті.
Марк Гэтисс The Observer басылымына берген сұхбатында, доктор Джон Ватсонның рөліне актер таңдауда ұжым үлкен қиыншылыққа душар болды деп айты. Сью Вертьюдің сөзіне сенсек, Камбербэтч Шерлоктың рөліне лайықты болды, ал Джон Ватсонға келгенде ондай оңайшылық болмаған. Екінші басты кейіпкердің рөліне Мартин Фримен ұсынылмай тұрып, бірнеше актер бағын сынап көрді. Мартин Фримен бұрын «Галактика бойынша автостоп» фильмімен танылмал болған. Алғашқы айтулы үміткерлердің бірі — Мэтт Смит болды, Моффот оны Ватсон рөлі үшін тым «қағып кеткен» деді, кейінірек оны «Доктор Кім» сериалындағы «он бірінші дәрігер» рөліне қабылдады. Журналист Виктория Торптың пікірі бойынша: «Фримен сомдаған сенімді әрі қабілетті Ватсонның арқасында Холмс өзін жоғары белсенді социопат ретінде санайды» деді. Гэтисс кейіпкердің мінезі дұрыс болғаны жақсырақ дейді: «Шынына келгенде Ватсон есерсоқ емес, Конан Дойль оны әрдайым аңқаулығы арқылы пайдаланды. Тек есерсоқтар ғана айналасын есерсоқтар мен есалаңдар толтырады». Шерлок Джонның өзі сияқты заттарға анализ жасауға басы жетпегенменде, оны өзінің досы ретінде санайды. Моффаттың айтуы бойынша: «Фримен — талантымен қарағанда Бенедиктке қарама-қайшы. Мартин айналасына қарапайым емес адамдарды жинайды, оның ішінде ұшқыр ойлыларда кездеседі. Маған оның реализмі, жасап жатқан істері де ұнайды. Мен оның барлық істеріне сенемін. Әр дубль таңқаларлықтай, әрі қайталанбас сәттер».
Эрведоза (Пиньел)
Эрведоза (Пиньел) (Ervedosa (Pinhel)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Пиньел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Шерлок (телесериал)
Актёрлік құрам және кейіпкерлер
Конан Дойль туындыларында жай ғана «инспектор Лестрейд» деп атайды, және оның бірінші есімі еш айтылмайды, бірақта екінші маусымда Ватсон оны Грег деп атайды, және бұл Холмсты таңғалдырды. Моффат пен Гэтисс айтуы бойынша Лестрейд Конан Дойльдың әңгімелерінде онша көп кездеспейді. Олар оны негізгі нұсқасын «Алты наполеон» әңгімесінен алады: «Холмс оны еш пайдасыз дейді, бірақ ол Скотланд-Ярдтағы ер ақылдысы болатын, ал Лестрейдтің өзі Холмспен мақтанады». Инспектордың рөліне үміткерлердің кейбіреулері кастингтегі қойылымға комедия тұстарды да қолданды, бірақ сериал авторлары Руперт Грейвсті осы рөлге лайық деп таныды.
Скотт бірінші рет бірінші маусымның үшінші «Үлкен ойын» эпизодында Джим Мориарти рөлін сомдады. Сериалда ол өзін Джим деп таныстырады, ал Холмс оны «үйретуші қылмыскер» деп атайды. Моффат былай дейді: «Біз алғашында Мориартиге не қылатынымызды білгенбіз. Мориарти биік мақсатты қылмыскер болмайтын, бірақ өз айтқанынан қайтпайтын адам, және де біз оны адам шошыр кейіпте болғанды қаладық. Кім болса да біреу есалаң болу керек емес пе!». Алдын-ала Моффат пен Гэтисс екі кейіпкердің — Шерлок пен Мориарти — қарсыласуын үш эпизодқа бөлеміз деп ойламаған, «Шерлок Холмстың соңғы ісі»(орыс.) көрінісінде екі қарсыласқан жау бетпе-бет кездеседі, сондықтан бұл міндетті түрде керек екенін кейін барып түсінеді.
Эрведоза (Пиньел)
Ауданның қамқоршысы — Әулие Дух.
Шерлок (телесериал)
Актёрлік құрам және кейіпкерлер
Шерлоктың үлкен ағасының рөлін Гэтисстің өзі сомдады. Моффаттың сөзі бойынша, сериалдағы Майкрофт Конан Дойльдың жазған кейіпкер образына емес, Билли Уайлдердің «Шерлок Холмстың жеке өмірі (фильм)»(орыс.) шығармасындағы Кристофер Лиге көбірек ұқсайды. Бірақ Конан енгізген біршама жерлер сақталған: Майкрофт үкіметтің жоғарғы мүшесі, көп қарым-қатынас жасаспайды, «Диоген» ерлер клубына барады және інісімен айтарлықтай араздастығы жоқ.
Эрведоза (Пиньел)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Шерлок (телесериал)
Актёрлік құрам және кейіпкерлер
Миссис Хадсон — Ватсон мен Холмс тұрып жатқан пәтердің иесі, екеуімен де жақсы қарым-қатынаста. Уна Стаббс өз сөзінде: «Шерлок миссис Хадсонды сыйлайды, жақсы көреді, ал ол Шерлоктың қамын ойлап жүреді, және Джонменде қарым-қатынасы дәл сондай» деп айтады.
Сериалдағы басқа да кейіпкерлер — полиция сержанты Салли Донован және патологоанатом Молли Хупер рөлдерін Винетт Робинсон және Луиза Брили сомдады. Шақырылған актерлер тізіміне кірді: Фил Дэвис таксист пен Джефф Хоупты өлтірген қылмыскерді, Дэвид Неллист Ватсонның курстасы Майк Стамфордты, Джонатан Арис судмедэксперт Андерсонды, Пол Чекер инспектор Диммокты , Зои Телфорд Сараның рөлін , Джемма Чан Су Линь Яоның рөлін , Джон Сешнс Кенни Принстың , Хайдн Гвайнн галерея қараушысы мисс Винчеслас және Дебора Мур Мориартидың тұтқынындағы адамды сомдады. «Белгравиядағы бассыздық» Лара Пюльве Ирэн Адлердің рөлін сомдады. «Бұл әйелдің» шығуы маусымның ең анықтаушы кезеңі деп болжады: «Міне сіздердің айғақтарыңыз: Адлер, ит, Рейхенбах». «Баскервил иті» Рассел Тови Шерлоктың клиенті Генри Найттың рөлін ойнады, ал «Рейхенбах сарқырамасында» Кэтрин Паркинсон журналист Китти Райлидың рөлін ойнады.
Эрведоза (Пиньел)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Шерлок (телесериал)
Түсірілім периоды және кезеңдері
thumb|left|250px|«Рейхенбах сарқырамасы» эпизодының кулминациясы (Қасиетті Варфоломея госпиталының шатыры, 24 тамыз 2011жыл) thumb|right|250px|221 Б пәтерінің рөліндегі Норт-Гоуэр-стриттегі 185 үй Сериалды Hartswood Films компаниясы BBC Wales және бірлескен BBC Worldwide пен Masterpiece үшін түсірген, ал PBS компаниясы қаржы мен түсірілімге жағынан көмек көрсеткен. Пилотты эпизодтың түсірілімі Моффаттың сценарийі мен Коки Гедройцтың режиссёрлігі арқылы 2009 жылдың қаңтар айында Лондон мен Кардиффте өтті. Қаңтардың 20-сының 21-не қараған түні Суонси қаласында Винд-стрит көшесіндегі Холмс пен Ватсон кешкі ас ішкен No Sign атты кафе-барында бірнеше қойылымдар түсірілген. 21 қаңтар күні түсірілімдер Кардиффтегі Ньюпорт-роадта, дәл сол аптада тағы Мертир-Тидвилде болды, ал 23 қаңтарда бірнеше сценалар Лондондағы Бейкер-стрит көшесінде түсірілді, бірақ бұл сериалдағы 221 Б пәтер болғанмен, Норт-Гоуэр-стрит көшесіндегі 185 үй болатын. Түсірілімдер Бейкер-стрит 221 Б үйінде адамдардың және жардағы «Шерлок Холмс» жазуы бар тақташалардың көп болуы да қиыншылық тудырды, бұларды оқшаулау мен жасыру арқылы көрсетпеді.
2009 жылдың шілдесінде 2010 жылдың жаз айларында көрсетілетін тоқсан минуттық үш эпизодына түсірілімдері басталғаны туралы хабарлады. «Шерлок» сериалы түсіріле бастағанда, Моффат өзінің продюсерлік орнын Гэтисс алмастыратынын айтқан, ал өзі «Доктор Кім» жобасымен айналысып кетеді. Түсірілімнің бірінші маусымы 2010 жылдың қаңтар айынан басталды. Пол Макгиган бірінші және үшінші — «Қоңыр қызыл түстегі этюд» пен «Үлкен ойын» эпизодтарының режиссері болды, ал Эйрос Лин — екінші, «Соқыр банкир» эпизодының режиссері болды. Эпизодтар телевизиялық трансляция тәртібімен түсірілді. Декорация Кардифф қаласындағы Hartswood Films компаниясына тиесілі Hartswood Films West компаниясынан алынды. Ол 2009 жылы ашылған және BBC бұны өзінің жобасының бір бөлігі ретінде алуға жоспарлаған. Cценалардың кейбір бөліктері «Доктор Кім» түсіріліп жатқан Upper Boat Studios(ағыл.) түсірілім алаңында түсірілді. Оксфорд университетіндегі океанграфия мектебіндегі зертхана Шерлоктың жеке зертханасы ретінде таңдалды ; мәйітханадағы көріністер Лондондағы Вест-Смитсфилд көшесіндегі Қасиетті Варфоломея госпиталында түсірілді; «Үлкен ойын» эпизодындағы бірнеше көріністер канализацияларда, ал қорытынды көрінісі Бристолдегі бассейнде түсірілді.
thumb|right|250px|Пол Макгиган сериалдағы хабарлама мен блогтағы мәтіндердің экранда көрінуін ойлап тапқан. Суретте: «Белгравиядағы бассыздық» эпизодындағы кадр 2010 жылдың 10 тамызында BBC телеарнасы сериалдың екінші маусымына түсірілім басталғаны туралы мәлімдеді, ал Марк Гэтисс өзінің Твиттер-аккаунттында түсірілімдер 24 мамырдан басталып, 2011 жылдың 24 тамызында аяқталады деп жазды. Түсірілім үшін бұйрабас Камбербэтч өз шашын қара түске бояу керек болды, және де Эос Чатердің жетекшілігімен скрипкада ойнауды үйренуге тура келді. Чатер скрипкамен Бенедикт үшін түсірілім алаңынан тыс жерде бір-екі үзінді ойнайды, ал Бенедикт композиция ырғағына еріп саусағын қозғалтады. Авторлар басты рөлдердердегі кейіпкерлердің басқа да жобалармен айналысып жатқасын бос болмауына және Стивен Моффатта «Доктора Кім» сериалымен айналасып жүруіне байланысты түсірілімдерге арнайы график құруға тура келді. «Баскервил иттері» эпизоды табиғи жағдайда Уэльстегі Лвиндкоед елді мекенінің жанында түсірілді ; түсірілім периоды аяқталғаннан кейін ұжым 500 фунт стерлингті жұмсауына тура келді.
Пилотты эпизодта BAFTA Cymru жүлдесінің иегері дизайнер Рэй Холман костюм жағынан суретші қызметін атқарды. Сериалда Камбербэтч Belstaff(ағыл.) маркасының 1000 фунт стерлингке бағаланатын пальтоны киген. Бірінші маусымның түсірілімі кезінде Холманды Сара Артур алмастырды, және кейіпкер образын жасау туралы өз пікірінде: «Холмс ешқашан сәнге көп мән бермеген, сондықтан мен классикалық костюмнен заманауи киімдерге ауыстым: аяқ сұлбасына сай шалбар және түймесі салынған пиджак киілді. Лондондық фонда жақсы көріну үшін — барлық көрініске сай ұзын пальто мен соған сәйкес көйлек таңдадым».
Авторларға біршама ойландыратын сұрақтарды шешуге тура келді, соның бірі, үйдің айналасына «221 Б» жазуы жазылған тақтайшаларды ілу. Қазіргі уақытта сол үйдің қабырғасында пәтердің номері емес, тек үй номері жазалып тұр, бірақ 221Б — Шерлок Холмс тарихында үлкен рөл атқаратындықтан, авторлар номерлеу әдісінен аулақ болуды шешті. Авторлардың тағы бір идеяларының бірі — басты рөлдегі кейіпкерлер бір-бірін фамилиясымен емес, өз есімдерімен атауы. Көрермендерге хабарламадағы, блог пен сайттағы мәтіндерді оқу үшін, пост-продакшн кезінде Пол Макгиганға хабарламадағы сөздерді бөлек кадр қылып көрсеткенше, бірден экран бетіне шығару туралы ой келді.
Трансляциялар және рейтингтер
Бірінші эпизод 2010 жылы 25 шілдеде BBC One және BBC HD телеарналары арқылы эфирге шықты, ал қалған эпизодтары бір апта аралығында көрсетіліп тұрды. BBC компаниясы 180 астам елдерге трансляциялауға арналған рұқсаттарды сатты, олар дубляж немесе субтитрлармен көрсетіледі. Америка Құрама Штаттарында 2010 жылдың 24 қазаны мен 7 қараша аралығында көрсетілді. Ресейде сериал «Шерлок Холмс» деп өзгертілді және бірінші эпизоды Бірінші арна арқылы 2010 жылдың 18 қыркүйегінде көрсетілді, ал қалғандары — апта сайын көрсетіліп тұрды. Ұлыбританияда «Шерлок» сериалының бірінші маусымының әрбір эпизодын көрермендердің ауқымды көлемі көре бастады. BBC One мен BBC HD телеарнасындағы премьерасында телеарна аудиториясының 28,5 % көрермені, екінші эпизодын — 25,6 % көрермен , ал үшінші эпизодын көрерменнің 31,3 % тамашалады.
2010 жылы 28 тамызда BBC екінші маусымның тоқсан минуттық эпизодтары 2011 жылдың тамызына дейін шығады деп хабарлады, бірақ 2011 жылдың тамызында шығу керек сериалдың екінші маусымы 2012 жылға қалатыны туралы хабарлады. Ұлыбританиядағы бірінші маусымның премьерасы 2012 жылдың 1 қаңтарында BBC One мен BBC HD телеарналарында бір мезетте көрсетілді. Екінші маусымды трансляциялаған тұңғыш шетелдік арна — ресейлік Бірінші арна болды. Маусымның үш сериясы қатарынан британдық премьерадан бір күн кеш 2 қаңтар, 9 қаңтар және 16 қаңтарда көрсетілді. Ал АҚШ-тағы көрсетілімді 2012 жылдың мамырына жоспарланды. Ұлыбританияда екінші маусымның үш сериясы, соның ішінде бірінші сериясы телеарналар аудиториясының 30% көрермендерін, екіншісі — 29 % көрермендерін, ал үшінші — 30 % көрермендерін қызықтырды.
Қазақстандағы трансляция
2014 ж. Қазақстан Ұлттық Телеарнасы сериалдың қазақ тіліндегі трансляциясын тарата бастады.
Басылымдар және байланысты өнімдер
Алғашқы маусымы DVD-ге жазылып 2010 жылы 30 тамызда Ұлыбританияда 2 Entertain компаниясынан, 4 қарашада Аустралиядан және де 9 қарашада АҚШ-та шығарылды. Үш эпизодтан басқа сериалға қатысы бар материалдарда салынған. «Қоңыр қызыл түстегі этюд» сериясына Стивен Моффаттан, Марк Гэтисс пен Сью Вертьюден аудиосұхбаттар алынды, ал «Үлкен ойын» эпизодына — Гэтисстен, Бенедикт Камбербэтч пен Мартин Фрименнен аудиосұхбаттар алынды. Бұлардан басқа DVD-ге 32 минуттты Unlocking Sherlock деген деректі фильмде қосылған, сонымен бірге Коки Гедройц режиссерлік жасаған осы атаулы пилотты эпизодта кіргізілді ; журналист Марк Лоусон: «эпизодтар тізіміне пилотты эпизодты да кіргізгені мақтанарлықтай» деді. Британ фильмдер мен бейне-ойындарға баға беру жүйесіне сенсек, пилотты эпизод 12 certificate рейтингін алды. Ресей мен ТМД елдерінде сериал DVD-де «Флагман Трейд» компаниясы арқылы таралады. Бірінші маусымы 2011 жылдың 1 ақпанынан бастап сатылымға шықты, бірақ бұл эпизодтар орыс тіліне немесе ТМД көлеміндегі басқа тілдерге аударылмаған болатын.
Екінші маусым дискіде Ұлыбританияда 2012 жылы 23 қаңтарда шығарыла бастайды, және осы эпизодтарға арналған аудиосұхбаттарда дискіге бірге жазылуыда мүмкін.
Саундтрек
Сериалдың саундтрегі Хэмпстедтегі Air студиясында Майк Прайс(ағыл.) «Грэмми» лауреаты Дэвид Арнольдпен бірге жазды. Саундтрек жазуға Шерлоктың скрипкадағы бірнеше үзіндісін орындаған Эос Чатерде қатысты. Бірінші маусымына арналған саундтрек Silva Screen компаниясынан 2012 жылдың 30 қаңтарында, ал екіншісі — сол жылдың 27 ақпанында шықты. Екі дискетте 19 композициядан тұрады.
Сын-пікірлер
thumb|right|200px| Шерлок Холмстың сериалдағы образы көрермендер мен дизайнерлер арасында танылмал болды Сериал бірінші эпизодтарынан бастап сыншылардан жақсы пікірлер ала бастайды. The Observer газеті теле-шоуды былай деп атады «мысалға алғанда „Доктора Кім“ сериалына арналған „Уитнейл и Я“ мен „Ультиматумом Борна“ арасындағы түрткі; таң қалудың қажеті шамалы, сериалды „Доктора Кім“ жобасының сценаристері Марк Гэтисс пен Стивен Моффат жазған». The Guardian тілшісі Дэн Мартин өз сөзінде былай деді: «Сынауға әлі ерте, бірақ алғашқы тоқсан минутты үш сериясы өте сәтті шыққан. Шерлок Холмс «шпиондық» мінезді жақсы меңгерген, ол бірақ шпион емес, ойланып табушы емес пе». The Guardian-ның тағы бір журналисті, Сэм Волластон, сюжеттің кейбір тұстары әлі де түсіндірілмей қалды депті. The Independent-тен келген Том Сатклифф: «Шерлок ондай қатты «тапқырлау» болған жоқ, оның образы сериалдағыдан алшақтау болды» деді. Сатклифф жазады: «„Шерлок“ өте ақылды, данышпан, астарлы ойлайды. Ол кез-келген істі өзіне қатты алмайтыны, оны байыппен шешетіні түсінікті… Оның бастапқы әңгімелердегі „Шерлокқа“ ұқсай бермейді, ол өзі басқан әр қадамына сенімді». «Қоңыр қызыл түстегі этюд» эпизодының жоғары рейтингінен кейін BBC компаниясы сериалды әрі қарай түсіруге құлшынысы арта түсті, ал 2010 жылы 10 тамызда «Шерлок» сериалы екінші маусымға ұзартылды.
Танымалдылық
Жаңа Холмстың кейпі көрермендерге ұнай бастаған кезде, Debenhams киім дүкені сериалдағы пальтоны сатылымға шығара бастады, ал сериалдағы Камбербэтч киген пальтоны шығарған Belstaff маркасы сауданы жаңартты. Дизайнер Пол Костелло британдық детективтің киім үлгісінен әсер алып, жүнді пальтолер мен шарфтар коллекциясын шығарды, ал Джон Пирс көптеген тұтынушылар телесериалдағы пальтоны тігуге өтініш білдірді деп айтады. Журналист Алексис Петридистың пікірі бойынша: «Еркектерге неге осылай киінгенді қалайтынын түсінуге болады. Камбербэтч шын мәнісінде әдемі болмағанмен, сериалдағы кейпі көптеген әйелдер қауымын жинайды. Сондықтан британдық еркектер стильінің бетке ұстары — ойдан шығарылған сексуальды психопат. Әрине, ұлы ізкесер кейпі осылай танымал болатыны ешкімге де мәлім болған емес». Британдық сериалдан және режиссер Гаи Ричидің фильмдерінен әсер алған Vogue журналы мен Dolce & Gabbana сән үйі өзінің жаңа коллекцияларын ұсынды.
Басылым мен таратушылар сериалдың бірінші маусымын трансляциялау кезінде Шерлок Холмс туралы кітаптардың сатылымы 180 %-ға өскені туралы хабарлады. Penguin Classics басылымы 2010 жылдың жаз мезгілінде Шерлок Холмс туралы кітаптардың сатылымы 83 %-ға өскенін айтты. Норт-Гоуэр-стриттегі 185 үйдің бірінші қабатында орналасқан, түсірілім кезінде 221 Б пәтері ретінде қолданылған Speedy’s шағын кафесі сериалдың эфирге шыққанынан бастап кафенің тұтынушылар тез көбейе бастағаны туралы хабарлады. Бұдан басқа, BBC Online сериалдағы басты рөлдердегі кейіпкерлердің сайттарын ашты — Джон Ватсонның блогы, «Дедукция теориясы» атымен аталатын Шерлоктың сайты, Молли Хупердің блогы және де бірінші маусымның үшінші эпизодының құрбаны Конни Принстің сайты. Сайттардың жаңару жағынмен бұның алдында "Доктор Кім" жобасымен жұмыс жасаған Джозеф Лидстер(ағыл.) айналысады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Детективтік телесериалдар Санат:Драмалық телесериалдар Санат:Ұлыбритания телесериалдары Санат:BBC телеарнасының телесериалдары Санат:Шерлок Холмс туралы фильмдер Санат:Шерлок Холмс
Зост
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 48 579 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 85,81 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 74 040. Қаланың басшысы — др. Экхард Рутемайер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 18 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Қараған Төбесі
Қараған – Батыс Үстірт кемерінің солтүстік-шығыс бөлігіндегі төбе. Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Төлеп ауылының солтүстік-батысында 80 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 203 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 6 км шамасында созылған, енді жері 2 км. Беткейі жайпақ, сай-жыралармен тілімденген. Етегіндегі тік жарлардың биіктігі 10 м. Беткі қабаты неогендік әктастан түзілген, түпкі қабаттары палеоген мен мезозойдың көлбеу қыртыс шөгінділерінен тұрады. Сортаңды сор топырақ жамылғысында бұйырғын, жусан, баялыш, көкбуын, т.б. өседі.
Сілтемелер
Санат:Маңғыстау облысы географиясы Санат:Төбелер
Михаил Степанович Бейдеман
Бейдеман Михаил Степанович [10.(22).10.1839 – 15.(17).12.1887] – Орыс революционері. Бессарабия губернда дворян отбасынан шықты. 1860 жылы Петербургтегі Константиновск әскери училищесін бітірді. Сол жылы Батыс Европаға эмиграцияға кетті. Италиядағы Гарибальди отрядтарында шайқасты. Лондағы А.И.Герцен баспаханасында (Дубровин) әріп теруші болып істеді. 1861 жылы шілде айында Шаруалар ревормасы (1861) жүргізілетінін және осыған байланысты саяси оқиғалар болып жатқанын естіп, Ресейге оралуға бел байлады. Шекарада «Константин Біріншінің» атынан халықты самодержавиені жоюға шақырған үндеу табылды. Содан қамауға алынып, Алексей равелинінде жеке адамдық камерада 20 жыл отырды. Қазанда ауруханада қайтыс болды. Бейдеманның өмір жолы О.Форштың «тас құрсану» атты романында сипатталады.
Дереккөздер
Санат:1839 жылы туғандар Санат:1887 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар
Тентек суармалау жүйесі
Тентек суармалау жүйесі — Алматы облысындағы Алакөл ауданының жерінде. 1920—1923 жылдары Есіркеп тоғаны, Ақтоған, Қаратоған каналдары қазылды. 1975 жылы Тентек өзенінде бөгет салынып, бұрынғы каналдар ірі суару жүйесіне айналдырылды. Тентек өзенінен басталады (Үшаралдан 15 км жерде). Бас жағында секундына 1260 м³ су өткізеді. Ұзындығы 9,2 км-лік бас каналдан және 1078,5 кмлік су тарату тармақтарынан тұрады. Жүйе негізінде аудан шаруашылыктарының 28 мың га егістік жері суарылады. Басты дақылы — қант кызылшасы.
Статикалық сынау
thumb|Цилиндрический пятикратный образец thumb|Цилиндрический пятикратный образец после разрушения Статикалық сынау (Испытание статическое) — деформация жылдамдығы 10 1 С"' аз болғанда механикалық қасиетті анықтау одісі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Қойбағар (қыстау)
Қойбағар (қыстау) - Шығанақ көлінің оңтүстік-шығысында жатқан қыстау.
Географиялық орны
Павлодар облысы Ақтоғай ауданы Балтасап ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км жерде. Қарасу өзенінің сол жағалауында орналасқан.
Жер бедері мен өсімдігі
Теңіз деңгейінен 100 м биіктікте жатқан қыстаудың жер бедері тегіс жазық келген. Құрғақ даланың қызғылт қоңыр топырағында бетеге, селеу, төскейшөп, сарсазан, қау, т.б. сораң шөптесіндер және өзен аңғарында шалғынды өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Павлодар облысы қыстаулары
Түтін қалқа
Түтін қалқа (дымовая завеса) жасанды жолмен жасалған аэрозоль (түтін немесе түман) бұлты. Қарсыласты жаңылыстыру, өз әскерлерінің қимылдарын және объектілерін бүркемелеу үшін қолданылады. Түтін қалқа түтіндеткіш құты, гранаттар, миналар, снарядтар, бомбалар, түтіндеткіш аппараттар арқылы жасалады. Түтін қалқа орналасуы бойынша — жаппай, қаптал, тылдық, жалған бағытта; қойылу тәсілі бойынша — жылжымалы және жылжымайтын; мақсаты бойынша — жаңылыстыру және бүркемелеу болып бөлінеді. Бүркемелейтін Түтін қалқа үлкен көлемде (түтіндету) тығыз, жартылай тұнық немесе төмен тығыздықта болуы мүмкін. Әскери мақсатта тұңғыш рет Екінші дүниежүзілік соғыста қолданылған.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ачандар
Ачандар (хачан, нгачан) — Қытайдағы шағын халық, Юньнань провинциясында (Дэхун автономиялық округі) тұрады. Нақты саны белгісіз, шамамен 27 700 адам.
Тілі
Тілі сино-Тибет отбасының орталық тобының тілінде сөйлейді (немесе Качин тілінің диалектісі). Диалектілері: ачан, маинта, натсан. Қытай тілі де кең таралған. Жазуы Қытай графикасы негізінде. нобай|оңға|200px|Ачан әйелінің көйлегі
Діні
Діни сенімдері - Хинаяна буддистері.
Тарихы
Ачандардың тарихы қоныс аударудан басталды - олардың бірнеше өзендердің (қазіргі Юньнань провинциясының солтүстік-батыс бөлігі) аймағында өмір сүрген ата-бабалары 13 ғасырда тұрғылықты жерлерін тастап кеткен. Халықтың қазіргі жерлеріне қоныстануы үшін бірнеше қоныстарды ауыстырды. Шамамен XIII ғасырда. бірнеше көші-қоннан кейін ачандар бірте-бірте осы күнге дейін тұрып жатқан жерлеріне қоныстанды. Көрші халықтардан сабақ алған ачандар көп ұзамай металл өңдеуді және суармалы егіншілікті игерді. Тан және Сун патшалары тұсында ачаңдар мекендеген аймақтар Наньчжао мен Дали билігіне бағынды, ал Мин және Цин әулеттері тұсында оларды император сарайы тағайындайтын губернатор-басшылар басқарды. Азаттыққа дейін ачандар феодалдық шаруашылықтың даму сатысында болды, губернаторлар негізінен дай ұлтына жататын, ал жер иелерінің көпшілігі ханьдар болды.
Кәсібі
Негізгі кәсібі - егін шаруашылығы (күріш, жүгері, картоп, көкөніс), халықтың негізгі қолөнері пышақ жасау, тас ою және зергерлік бұйымдар жасау. Әйелдердің дәстүрлі кәсібі – тоқыма және иіру жұмыстары.
Хуса және Ласа аймақтарында ачандардың 10% үшін қолөнер негізгі кәсіп болды. Жұмысшы мал кеңінен пайдаланылды. Ачан аспаптары сол аймақтардағы тайлар мен қытайлықтармен бірдей. Ачандар соқамен үш рет жыртып, суармалы егістіктерін тырмалап, күл, көңмен тыңайтады. Ачан қолөнершілері өнімдері ауыл ішінде ғана емес, оның сыртында да, Қытайдан тыс жерлерде де - Бирмада үлкен сұранысқа ие болды. Ачандар кеншілер, зергерлер, кәрібтас оюшыларымен атағы шыққан.
Өмір салты
нобай|оңға|200px|Ачан қылыштары - Юньнань провинциясының мұражайы Ачандар соңғы жылдарға дейін тапқа дейінгі қоғамдық ұйымның қалдықтарын сақтап келді. Ауыл – туыстардың қонысы – өзінің ақсақалы болған. Бірнеше ауыл бірігіп, өз басшылары (кантоу) болды. Ачан отбасы моногамды, шағын. Жас жұбайлар ата-аналарымен бір-екі жыл тұрып, содан кейін олар бөлініп, өз үйлерін салады. Некенің алдында жастардың танысуы мен кездесулері өтеді. Бір ауылдың жігіттері бос уақытында көрші ауылға келеді, ал қыздар қонақтарды қарсы алуға шығады. Жігіттерге тәттілер беріліп, бірге ән айтылады. Мұндай кездесулер жастардың бір-бірін танып-білуіне мүмкіндік туғызып, өзара келісім болған жағдайда ата-анасына некеге тұруға рұқсат беру туралы өтінішпен жүгінеді. Егер қалыңдықтың ата-анасы келіспесе, онда алып қашу ырымы жасалады. Бірқатар жерлерде адам ұрлау дәстүрлі түрде сақталған және тіпті барлық тараптардың келісімімен жүзеге асырылады. Ұлдары жоқ отбасы, егер кәмелетке толған қызы болса, үйдің есігіне «күйеу баланы үйге шақыру» деген жазуды іліп қояды, бұл жағдайда туған балалары оның атын алады.
Ачан үйлері екі қабаттан тұрады, жоғарғы қабаты тұрғын үй, ол тамақ қоймасы ретінде де қолданылады. Төменгі қабат қора қызметін атқарады, онда сиыр т.б. мал ұсталып шаруашылыққа пайдаланылады.
Әйелдер жеңі тар, алдыңғы жағы тік жейде киеді, тұрмыстағы әйелдер белдемше киіп, тұрмысқа шықпағандар ұзын шалбар киеді, күміс әшекейлер көп. Ерлер киімі - қара шалбар және бекіткіштері бар күрте, басында ұзын қара немесе қоңыр матадан жасалған тақия тәрізді таңғыштар пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Қытай этникалық топтары
Сумен тоғыту түрі
Тоғыту ұңғымаларының игеру нысанының геологиялық-физикалық ерекшеліктеріне сәйкес орналастырылуымен сипатталатын сумен тоғыту әдістерінің бірі. Бұл сумен тоғыту түрінің өкілдеріне шектеусырттық, шектеубойлық және шектеуіштік сумен тоғытуларды жатқызуға болады; бұлардың соңғысының құрамына жатынды "тілгілеп өту" арқылы, аумақтық, таңдамалы түрдегі ошақтық, т.с.с. сумен тоғыту тәсілдері кіреді.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
Балкон
thumb| alt=A.| Балкон. thumb| alt=A.| Балкон.
Балкон (balcus — бөрене) — ғимарат қабырғасының сыртынан немесе ішінен жапсарластырыла, көтеріңкі салынған алаң тәрізді архитектуралық, конструкциялық бөлшек.
Сыртқы балконның сүйеніш қанаттары болады. Қазіргі заманғы соңғы үлгідегі көптекшелі тұрғын үйлердің барлығында дерлік балкон бар. Ішкі балкондар, негізінен, мәжіліс, театр залдарында жиі кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Құрылыс
Азияне
Азияне (Azillanet) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34020, пошта индексі — 34210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 415 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
IC 4432
IC 4432 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51727, ESO 326-25.
Сыртқы сілтемелер
IC 4432 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Ағынан жарылу
Ағынан жарылу
Ағынан жарылу— ішкі сырын бүкпесіз білдіріп, болған істің шындығын немесе өз ойын жасырмай ақтарып салу. Ағынан жарылу — адам мінезіндегі ұнамды қасиет. Ақжарқын жайдарылықты, адал ниет, ақ пейілді, таза ой мен әділдікті білдіреді. Мінезі ақ жарқын адам өзінің ойы мен мақсат-мүддесін, басынан кешірген оқиғаларын, көңіл-күйін жасырмай ашық білдіреді. Ақ көңіл, адал адамның мінез-құлқын қастерлеген халқымыз “Ақ көңілдің аты арымас, тоны тозбас” дейді. Ағынан жарылып сөйлейтін ашық мінезді жайдары адам айналасындағыларға таза ниетімен қарайды. Ондай адамның жанашыр дос-жарандары да көп болады. Оны үнемі құрметтеп өзара сыйласымды қарым-қатынас жасайды. Халық таза ойлы, әділ, адал адамды дос санап, оның туралығы мен шыншылдығына қолдау көрсетеді, өзгелерге үлгі-өнеге етеді. Мұндай қасиет адамның кісілік беделін арттырып, халық арасында құрметке бөлейді.
Сілтемер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том
Санат:Психология
Көкарық (Абай ауылдық округі)
Көкарық — Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы, Абай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Құлан ауылының шығысында 7 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 867 адам (2009).
Ерлан Құжиманов
Ерлан Құжиманов (1969 жыл, Шығыс Қазақстан облысы, Ақсуат ауданы, Социал ауылы) - әнші.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті түлектері Санат:Еуразия ұлттық университеті түлектері Санат:Шәмші Қалдыаяқов атындағы халықаралық байқауының жеңімпаздары Санат:Шабыт жастар шығармашылығы байқауы жеңімпаздары
Соус Хадлэй (Массачусетс)
Соус Хадлэй (South Hadley) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 17 514 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47.6 км² шамасында. FIPS коды — 25-64145.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Анела
Анела (Anela) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 817 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 22 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 7010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Косма және Дамиан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Тюбах
250px|thumb|Картада орналасуы Тюбах (Tübach) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Роршах округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1153 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.99 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3218, пошта индексі — 9327.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Хён Вон Лю
Хён Вон Лю (лақап аты – Панге; 1622 жыл, Сеул – 1673 жыл) – корей ойшылы, тарихшысы, астрономы, сирхакпха қозғалысы басшыларының бірі.
Өмірі
Жаратылыстану және қоғамтану ғылымдарымен шұғылданды. Феодалдық Кореяда тұңғыш рет елді нығайта түсетін реформалар программасын, барлық жерді мемлекет қарамағына беруді, өнеркәсіп пен сауданы дамытуға бағытталған шаралар ұсынды; теңсіздікті жоюды талап етті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1622 жылы туғандар Санат:Кореяда туғандар Санат:Корей философтары Санат:1673 жылы қайтыс болғандар Санат:Корей тарихшылары Санат:Корей астрономдары
Футболдан Словения чемпионаты
Словения бірінші лигасы — 1991 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Футболдан Словения чемпионатының жоғары дивизионы, 10 команда қатысады. Әзірге "Марибор" клубы 15 рет чемпион атанып, алда келеді.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Словения чемпионаты
Нұрлан Сәкенұлы Ақүрпеков
Нұрлан Ақүрпеков бокспен 1983–1994 жылдар аралығында шұғылданған. 1992 жылдан бері Тараз қаласындағы Гидромелиоративті институтында жатықтырушылықпен айналысады.
Бақтияр Артаев
Нұрлан Ақүрпеков Афинада өткен Олимпиада чемпионы, Баркер кубогының иегері, Қазақстанның жеті дүркін чемпионы - Бақтияр Артаевтың жеке бапкері. Нұрлан Ақүрпеков Бақтияр Артаевты 11 жасынан бастап (1995) бастап жатықтырған.
Дереккөздер
Санат:Бокс жатықтырушылары
Тумп-Я
Тумп-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тапсуй өзенінің оң жағалауынан 180 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Салту-Гранди
Салту-Гранди (Salto Grande) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Ассис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ориньюс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2014 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 190 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 189,072 км² шамасында. Халық тығыздығы — 48,8 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері