cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гелий
Оның мұндай қасиетін 1938 ж. П.Л. Капица ашқан. Не І қатты қайнаса, Не ІІ баяу қайнайды, бұл ерекшелік Не ІІ-нің өте жоғары жылу өткізгіштігімен байланысты. Сұйық 3Не (ферми-сұйықтық) абсолюттік нөл температура мен 3,4 МПа қысымда аса аққыштық қасиетке ие болады. Сұйық Гелий басқа сұйықтықтарға қарағанда қалыпты қысым мен 0°К температурада қатпайды, оның кристалдануы үшін өте жоғары (2,5 МПа астам) қысым қажет. Газ күйіндегі Гелий пластмассадан, шыныдан және кейбір металдардан жасалған қоршаулардан жеңіл өтіп кетеді. Гелийді табиғи газдар қоспасын арнаулы аппараттарда төмен температурада басқа газдардың барлығын сұйылтып барып алады.
Доқтырхан Тұрлыбек
Шығармашылығы
Отызға жуық деректі бейнефильмдердің авторы.
Гелий
Газ күйіндегі Гелий металдарды жоғары температурада кесу, пісіру, балқыту процестерінде; жартылай өткізгіштер өндіруде, тағамдарды консервілеуде қолданылады. Сұйық Гелий ғылыми-зерттеу жұмыстарында төмен температурадағы процестер үшін салқындатқыш ретінде және өте төмен температураны өлшейтін термометрлерді толтыру үшін пайдаланылады.
Доқтырхан Тұрлыбек
Шығармашылығы
Жамбыл атындағы сыйлығының иегері.
Гелий
1868 жылдың 18 тамызы француз ғалымы Пьер Жансен, гунтур Үнді қаласында толық күн тұтану кезінде, бірінші рет күннің хромосферасын зерттеді. Жансенде спектроскопты Күн тәжінің спектрін тек тұтылғанда ғана емес, әдеттегі күндері де байқауға болатындай етіп баптай алды.
Жыланды (тау, Павлодар облысы)
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 584 км. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 2,5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Беткейлері жайпақтау, оқшауланған тау массиві.
Гелий
Келесі күні Күн протуберанцтарының спектроскопиясы сутегі — көк, жасыл-көгілдір және қызыл сызықтармен қатар-Жансенмен және оны d натрий сызығына байқаған басқа астрономдармен алғаш қабылданған өте жарқын сары сызықты анықтады. Жансен бұл туралы дереу француз Ғылым Академиясына жазды. Кейіннен күн спектріндегі ашық-сары сызық натрий сызығымен сәйкес келмейді және бұрын белгілі химиялық элементтердің ешқайсысына тиесілі емес.
Жыланды (тау, Павлодар облысы)
Геологиялық орны
Жоғарғы кембрий кезеңінің шөгінділерінен түзілген.
Өсімдігі
Бозғылт топырақ жамылғысында жусан, боз, селеу, бетеге, бұталы өсімдіктер өседі. Баурайы мал жайылымына пайдаланылады.‎
Дереккөздер
Санат:Баянауыл ауданы таулары
Хильдбургхаузен
Хильдбургхаузен (Hildburghausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан қала. Хильдбургхаузен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 901 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 72,94 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 69 024. Қаланың басшысы — Штеффен Харцер.
Ворскла (футбол клубы)
Ворскла — Украинаның Полтава қаласындағы футбол клубы. 1955 жылы 5 қаңтарда құрылған. Өз алаңындағы ойындарын А. Бутовск атындағы стадионда өткізеді, сыйымдылығы 24 000 адам. Қазіргі күнде Украина жоғары лигасында өнер көрсетеді.
Сілтемелер
Санат:Украина футбол клубтары
Меркиш-Одерланд (аудан)
Меркиш-Одерланд (Landkreis Märkisch-Oderland) - Германия ауданы. Аудан орталығы — Зелов қаласы. Аудан Бранденбург жерінде орналасқан. Жер аумағы 2128 км² шамасында. Тұрғыны 190,9 мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 90 адам/км². Ауданның ресми коды 12 0 64.
Аудан 55 елді мекенге бөлінед.
Қалалар мен қауымдар
(30 желтоқсан 2010)
Сыртқы сілтемелер
www.maerkisch-oderland.de
Санат:Бранденбург аудандары
IC 4988
IC 4988 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4988 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Суперантиген
нобай| Суперантиген — макрофапармен өңделген антиген. РНҚ-антиген кешенін жасайды, алғашқы антигенге қарағанда иммуногендік қабілеті күшті болады.
Дереккөздер
Санат:Вирусология Санат:Иммунды жүйе Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Неостратотип
Неостратотип - Жекелеген ратыграфиялық бірліктің (бөліменің) бұрын дараланған стратотипін алмастыра алатын жаңа стратотип. Стратиграфиялық қиманың өзімен іргелес түстарын салыстыра зерттеуге қажетті алғашқы стратотип аймағына мүмкіндігі мүмкін болмаған жағдайда ғана (аталған аймақ су астында бұрынғы стратотап қимасы өндірістік жарылыстардан жапа шеккенде, өндірістік қазындылармен залалданғанда, немесе өндірістік ғимараттар қалғанда, тағы сол сияқты) неостратотип қимасы жаңадан жасақталатын болады. стратотип бұрынғы стратотип орналасқан ауданда ғана даралануы тиіс, литологиялық-фациялық ерекшеліктері де бұрынғы қиманы айна-қатесіз қайталауы шарт.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Валлендорф (Луппе)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 957 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 88 375. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Йоахим Помиан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Аралас типті жинауыштар
Қуыс кеңістіктері екі немесе үш қуыс түрлерінен тұратын жинауыштар; геологиялық-кәсіптік тәжрибеде жарықшақты-қалыпты, жарықшақты-ұралы, жарықшақты-қалыпты-ұралы, ұралы-қалыпты жинауыштар болып бірнеше түрлерге жіктеледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Синтия Линн Бризил
Синтия Линн Бризил (ағылш. Cynthia Lynn Breazeal, 15 қараша 1967 жылы туған, Альбукерке, АҚШ) – Массачусетс технологиялық институтының медиа-өнер және ғылымдар кафедрасының доценті, медиа зертханасында Personal Robots тобының басқарушысы. Сонымен бірге Jibo компаниясының негізін қалаушы және бас ғалымы болып табылады. Синтия робототехника мен адам-роботтардың өзара әрекеттесуін зерттеген ғалым, өнертапқыш болып табылады. «Designing Sociable Robots» деген еңбегі бар. Оған қоса, журналдарда және конференцияларда автономды робототехника, жасанды интеллект, адам-роботтардың өзара әрекеттестігі және роботтарды оқыту бойынша 100-ден астам рецензияланған мақалаларын жариялады. Автономды роботтар, аффективті ойлау және ойын-сауық технологиясы саласындағы бірнеше редакциялық кеңестерде қызмет етеді. Сонымен қатар Бостондағы Ғылым Музейінің бақылаушысы қызметін атқарады.
Өмірбаяны
Синтия өзінің оқу жолында да белсенділік танытты. 1989 жылы Санта-Барбарадағы Калифорния университетінде Электротехника және Компьютерлік инженерия бойынша бакалавр дәрежесін, 1993 жылы магистр дәрежесін және 2000 жылы Массачусетс технологиялық институтында Электротехника және Информатика ғылымдарының докторлық дәрежесін алды.
Синтия Бризилдің зерттеулері жеке роботтардың әлеуметтік интеллектуалды, адамдармен өзара әрекеттесетін және адамдармен қарым-қатынас жасайтын технологияларын дамытуға бағытталған.
Марапаттары
Синтия Бризил бүгінде көрнекті жаһандық инноватор ретінде танылады. Ол Ұлттық Инженерлік Академиясының Gilbreth Lecture сыйлығы және ONR Young Investigator сыйлығымен марапатталған. Technology Review-дің "TR100/35" сыйлығын иеленіп, TIME журналының 2008 жылдың ең жақсы өнертапқышы және коммуникация саласындағы National Design марапаттарының финалисті ретінде танылды. Сондай-ақ, оның жұмысы жоғарғы ғылыми конференцияларда көптеген үздік мақала марапаттарына ие болды. 2014 жылы Fortune журналының ең перспективті кәсіпкері ретінде танылды, L’Oreal USA Women in Digital NEXT Generation сыйлығын иеленді. Сол жылы әлеуметтік робототехника мен адам-роботтардың өзара әрекеттесуіне қосқан үлесі үшін Джордж Р.Стибицке арналған Computer & Communications Pioneer сыйлығын алды.
Мараканан (Пара)
Мараканан (Пара) (Maracanã) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салгаду экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Қособа (Сырым ауданы)
Қособa — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы ауыл, Қособа ауылдық округі орталығы.
Мараканан (Пара)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 046 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 780,724 км² шамасында. Халық тығыздығы — 37.2 адам/км².
Қособа (Сырым ауданы)
Географиялық орны
Aудан орталығы – Жымпиты ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 25 км-дей жерде.
Мараканан (Пара)
Тарихы
Санат:Пара елді мекендері
Қособа (Сырым ауданы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 896 адам (461 ер адам және 435 әйел адам) болса, 2009 жылы 653 адамды (352 ер адам және 301 әйел адам) құрады.
Тарихы
1961-1997 жылдары қой өсіру кеңшарының орталығы болды. Оның негізінде 1997 жылдан Қособaда және округтегі Жырақұдық ауылында ӨК және 64 шаруа қожалығы құрылған.
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Чанчахис-Цкали
Чанчахис-Цкали (ჭანჭახისწყალი) — Грузиядегі өзен. Өзен сағасы Андаки өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Дереккөздер
Санат:Грузия өзендері
Қысқы Азия ойындары 2007
VІ қысқы Азия ойындары' Чаңчун қаласында, Қытайда Қаңтардың 28 мен Ақпанның 4, 2007 жылы өтті. Бұл ойындар Қытайда осымен екінші рет өтуі; алғашқысы Харбинде 1996 жыды өтті.
Спорт түрлері
Алтыншы Азиадада барлығы 47 медаль он спорт түрлері бойынша жарысқа салынды.
Қатысқан елдер
Осы ойындарға алғашқы рет Азия Олимпиялық Кеңесі мүше елдерінің барлығы өз өкілдерін жіберді. Келесі 25 Ұлттық Олимпиялық комитеттер өз спортшыларын жіберген, споршылар саны да берілген:
Келесі елдер спортшыларсыз өкілдерін жіберген:
Медаль кестесі
Жергілікте команда бөлектеніп жазылған.
References
Санат:Қысқы Азия ойындары Санат:2007 жыл спортта
Санат:Қытайдағы спорт
Үлкен Пыя
Үлкен Пыя — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пыя өзенінің сол жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фалерас
Фалерас (Faleyras) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33163, пошта индексі — 33760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 397 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Манчестер (Мэн)
Манчестер (Manchester) — Мэн штатының Кеннебек округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2465 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 58.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-43080.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Әмірбай Оразов
Әмірбай Оразов- (1935, Атырау облысында туған). Бүкілодақтық сырттай оқитын политехникалық институтын бітірген (1969). 1953-1955 - Ескене мұнай кәсіпшілігі басқармасының электр цехында электр монтері. 1969-1976 - Ескене, Байшонас мұнай кәсіпшіліктерінде меңгеруші. 1976-1996 - «Доссормұнай» МГӨБ-да бастықтың орынбасары, бас инженер, бастығы. 1996 жылдан зейнеткер. «Құрмет Белгісі» орденімен және медальдармен марапаттталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Сан-Мамеде (Лиссабон)
Сан-Мамеде (Лиссабон) (São Mamede) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лиссабон муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6004 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,6 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10073,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Киелі Мамеде (São Mamede).
Коллармеле
Коллармеле (Collarmele) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Сан-Мамеде (Лиссабон)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Әбу Талиб
Санат:Әли әулеті Санат:619 жылы қайтыс болғандар Санат:Мұхаммед жанұясы
Сан-Мамеде (Лиссабон)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Коллармеле
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1026 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 43,27 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23,71 км² шамасында. Пошта индексі — 67040.
Жыл сайынғы мерекесі — 10 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Атбасар мыс ici және оның перспективалары (мақала)
Атбасар мыс ici және оның перспективалары - Қаныш Сәтбаевтың мақаласы. Алғаш рет 1928 жылы «Қазақстанның халық шаруашылығы» журналының № 9-10 сандарында жарияланды. Кейін ғалымның 2007 жылы «Оңтүстік полиграфия» баспа үйінен шықкан шығармалар жинағының 2-томына енді. Бұл мақала 4 тараудан тұрады: өндірістік жайы, Атбасар ісінің перспективасы, отын, тасымал жағдайы. Мақалада екі сурет берілген, бірінші сурет Қарсақбай комбинатының кәсіпорны, екінші сурет — Атбасар түсті металл тресі кәсіпорнының орналасу нобайы.
Сәтбаев еңбегінде 1919- 25 жылдарға дейін Жезқазған консервацияда болғанын,
Ташкент темір жолындағы Жосалы станциясынан кәсіпорынқа дейін кара жол қосады, жолдың қашықтығы 375 шақырым.
Соңғы бөлімдерінде Атбасар мыс ici перспективасының кентастық база, отын, көлік жағдайлары, ауданның жалпы экономикасы жайлы жазған.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары‎
Алғашқы адамдар тобыры
Алғашқы адамдар тобыры — адамдардың тас дәуіріндегі тіршілік үшін бірлесіп күресу қажеттілігінен туған алғашқы тобы. Археологияда төменгі және орта палеолит дәуірін, антропологияда архантроптар — питекантроп, синантроп, атлантроп, Гейдельберг адамдарының өмір сүрген кезеңін қамтиды. Б.з.б. 1,9 млн — 36 мың жыл аралығында үңгірлерде өмір сүрген, отты пайдалана білген. Тастан, ағаштан, сүйектен құралдар, қарулар жасаған. Табиғатқа толық тәуелді болған Алғашқы адамдар тобырына ұжымдасу адамдарға қорғануды, шабуыл жасауды, аң аулауды, жиын-терін жүргізуді, ұрпақ жалғастыруды үйретті. Рудан бұрынғы бұл әлеуметтік құрылымның өзгешелігі — қоғамдық қатынастар қалыптаспаған, әлсіз болды, қауым-үй шаруашылығы болмады, туысқандық қатынас тым қарапайым сипат алды. Сонымен қатар бұл құрылымға неке байланыстарының біршама реттелгендігі тән. Алғашқы адамдар тобырының мекендері Қазақстанда Сарыарқадан, Батыс және Оңтүстік Қазақстаннан, Жетісудан, Балқаштың солтүстік өңірінен табылды.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Қазақстан қалалары
IC 570
IC 570 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28407, MCG 3-25-32, ZWG 92.60, NPM1G +15.0261.
Сыртқы сілтемелер
IC 570 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Буилер әулеті
Буилер әулеті, Бувейхилер, Батыс Иран мен Иракты 935 – 1055 жылдар аралығында билеген. Негізін ирандық Зиярилер әулетінің қолбасшылары болған үш ағайынды – Ахмед, Әли және Хасан салған. Олар 935 жылы Бағдатты бағындырып, Аббас әулетінен саяси билікті тартып алды. Сөйтіп іс жүзінде дербес билеушілерге айналып, өз әулеттерінің атынан мемлекетті Буилер мемлекеті деп атады. Ал Аббас әулетінің өкілдері халифа атағын өздерінде сақтап қалғанымен, тек дін істерімен ғана айналысатын болды. Буида әулетінің өкілдері 10 ғасырдың 2-жартысынан бастап шаһиншаһ атағын иеленді. Буилер әулетінің көрнекті өкілі – Адуд әд-Даула (949 – 983) уақытша болса да барлық дербес иеліктерді бір мемлекетке біріктірді. Оның кезінде Буилер мемлекетінің астанасы – Ширазда, Бағдатта, т.б. қалаларда үлкен құрылыстар салынып, суару тармағы кеңейтілді. Иқтаға берілген жерлердің көлемі артты, ислам дінінің шииттік бағыты қамқорлыққа алынды. Бірақ 10 ғасырдың соңы мен 11 ғасырда елде билік үшін талас басталып, мемлекет әлсіреп кетті. 1029 жылы мемлекеттің шығыс бөлігін Махмұд Ғазнауи өзіне бағындырды. 1055 жылы елге салжұқтардың баса-көктеп кіруі Буилер әулетінің билігін түпкілікті жойды.
Дереккөздер
Санат:Иран тарихы Санат:1055 жылы таратылғандар Санат:Иран Санат:Мұсылман әулеттері Санат:934 жылы құрылғандар
Торревелилья
Торревелилья (Torrevelilla) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бахо-Арагон ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,4 км² шамасында.
Қуаныш Құлынтаев
Қуаныш Құлынтаев (1941 жылы туған, Түпқараған ауданы, Таушық ауылы) – еңбек ардагері. Ауылшаруашылық механикаландыру училищесін бітірген (1960). 1960 жылы Маңғыстау аудандық өндіріс комбинатында жұмысшы, 1962 – 76 жылдары «Жетібаймұнайгазбарлау»  экспедициясында  жүргізуші, ұңғымаларды зерттеу операторы, «Жетібай» бұрғылау кеңсесінде моторист, жылжымалы бу қондырғысы агрегатының машинисі, 1976 – 80 жылдары Маңғыстау  ауылшаруашылық суландыру мекемесінде мастер, 1980 – 2004 жылдары «Маңғыстаумұнайгаз» бірлестігіне қарасты «Бозащы» технологиялық көлік басқармасында машинист, «Қаламқас» кен орнында оператор болды. «Құрмет белгісі» (1986) орденімен марапатталған.
Торревелилья
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Қуаныш Құлынтаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Төкен Молдақынов
Төкен Молдақынов (22.4.1948 ж.т., ҚХР, Іле-Қазақ ауданы) - әнші, Қазакстанның еңбек сіңірген артисі (1992). Алматы консерваториясын (казіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) (1972), ҚазҰУ-ды бітірген (1986). 1966 - 1967 ж. Алматы облысы Ұйғыр ауданы мәдениет үйінде әдіскер, 1967 -1969 ж. Алматы эстрада-цирк студиясының студенті, 1972 - 1991 ж. Жамбыл облысы филармониясының әншісі, 1992 - 1994 ж. Жамбыл мәдениет училищесінің директоры, 1995 - 1998 ж. облысы мәдениет департаментінің бастығы қызметін атқарды. 1998 жылдан мемлекеті "Ежелгі Тараз ескерткіштері" тарихи-мәдени қорық мұражайының директоры.
Дереккөздер
Т Тұлға
NGC 4230
NGC 4230 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 5 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4230 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Полянка-То-Яха
Полянка-То-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хейм-Паюта өзенінің сол жағалауынан 77 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Вероника Чен
Вероника Чен (Verónica Chen, ақпан 1969, Буэнос-Айрес) – Аргентина кинорежиссёрі, сценариші, продюссер. Әдебиет пен кино салаларында оқыған. Қысқаметражды бірнеше фильм түсірген.
Полянка-То-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Вероника Чен
«Шылым шегушілерге вагон» атты толықметражды фильмі жоғары бағаланған (2001 ж). 2005 жылы «Бамбук» атты продюссерлік фирманың негізін қалайды. «Vagón fumador» (2001 ж), «Agua» (2006 ж), «Fronteras argentinas: Por la razón o la fuerza» (2007 ж) фильмдері кинофестивальдерде жүлделі орындарды иеленген.
Полянка-То-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Синтетикалық тілдер
Дереккөздер
Санат:Лингвистикалық тілдер
Lingva tipologio
Дипуатэр (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Хенри округы (Миссури)
Шраддха Капур
Шраддха Капур (1987 жылы 3 наурызда дүниеге келген) - хинди тілінде фильмдерде жұмыс істейтін үнді актрисасы. Ол елдегі ең танымал  және ең жоғары жалақы алатын актрисалардың тізімінде бар. Ол 2014 жылдан бері ' Үндістанның 100 атақты тізіміне енген және Forbes Asia 2016 жылғы 30 жасқа дейінгі 30 жастан асқандар тізімінде көрсетілген.
Актер Шакти Капурдың қызы, ол өзінің актерлік мансабын 2010 жылы « Жасөспірім Патти » фильміндегі қысқаша рөлден бастады және оны Лув Ка The End (2011) жасөспірімдер драмасындағы алғашқы басты рөлімен жалғастырды. Капур коммерциялық табысты романс Aashiqui 2 (2013) фильмінде әншіні сомдау арқылы табысқа жетті, ол үшін ол Filmfare Award сыйлығына «Үздік актриса» номинациясын алды. Келесі жылы ол Вишал Бхардвадждың « Хайдер » (2014) драмасында Офелияға негізделген кейіпкерді сомдады. Капур романтикалық триллердегі Ek Villain (2014), ABCD 2 би драмасы (2015) және Baaghi (2016) экшн фильміндегі басты рөлдерді сомдады. Нашар алынған фильмдер сериясынан кейін оның ең көп табыс әкелген шығарылымдары « Стре» (2018) комедиялық қорқынышты фильмі, « Саахо » экшн-триллері (2019) және « Чхичхор» (2019) комедиялық драмасымен келді.
Фильмдерде ойнаудан басқа, Капур өзінің бірнеше кино әндерін орындады. Ол бірнеше брендтер мен өнімдердің атақты индоссері, 2015 жылы ол өзінің жеке киім желісін шығарды. солға|нобай| Капур өзінің дебюттік фильмінде эпизодтық рөлде ойнаған әкесі Шакти Капурмен бірге.
Маклериат
Маклериат — биржа қызметі. Маклериат мәміле жасасу кезінде делдалдық және өкілдік міндеттер атқаратын маклерлерден тұрады. Оны аға маклер басқарады, ол биржаның барлық маклерлерінің қызметін бақылайды және баға белгілеу комиссиясына міндетті түрде кіреді.
Дереккөздер
Санат:Сауда
Терригендік жинауыштар
Минералдық құрамы әр түрлі, саздылық дәрежесі де түрліше, дәнекерлеуші затгардың құрамы мен сипаты жағынан да түрліше болып келетін, әдетте қалыпты немесе қалыпты-жарықшақты типтерге жататын терригендік таужыныстардан — құмдардан, құмтастардан, құмайттастардан — тұратын жинауыштар.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Сапарево (Кюстендил облысы)
Сапарево (Сапарево) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Сапарева-Баня қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 407 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2645. Телефон коды — 0707. ЕКАТТЕ коды — 65379.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Жартылай жеңіл шарап
Жартылай жеңіл шарап — асханалық шараптар. Жүзім шырынына спирт қоспай ашы- тудың арқасында алынады. Жартылай жеңіл шараптың құрамында 9—14% табиғи ашудың арқасында пайда болатын спирт және 0,3%-дан аспайтын кант болады. Жартылай тәтті асханалық шарапта 9—12% спирт, 3— 8% ашымаған қант бар.
Дереккөздер
Санат:Шараптар
Жыланды (тау, Жақсы ауданы)
Жыланды – Ақмола облысы Жақсы ауданының оңтүстік-батысындағы тау. Есіл өзенінің оң аңғарынан 8 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 358 м. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созыла орналасқан. Ұзындығы 8 км-ге жуық, енді жері 3 км-дей. Салыстырмалы биіктігі 33 м. Беткейлері тіктеу келген сай-жыралармен тілімденген. Шығысында тас қиыршықтары кездеседі. Оңтүстігі мен шығысында шағын тоғандар салынған. Таудың оңтүстік-шығысын бойлай автомобиль жолы өтеді.‎
Өсімдігі
Өсімдік жамылғысы негізінен бетеге, көкпек, баялыш, ши, селеуден тұрады.
Уильям Генри Брэгг
Сэр Уильям Генри Брэгг (Sir William Henry Bragg; 2 шілде 1862, Уигтон, Камберленд, Англия, Ұлыбритания — 1942 жылы 12 наурыз, Лондон, Англия, Ұлыбритания) — ағылшын физик, 1915 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (ұлы У. Л. Брэггпен бірге).
Лондон корольдік қоғамының мүшесі (1907) және президенті (1935—1940), Париж Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (1938; 1922 жылдан корреспондент).
Ерте өмір
нобай|250x250 нүкте| Маркет-Харбородағы гимназия XIX ғасырдың елуінші жылдарының аяғында Роберт Джон Брэгг, 25 жаста, Теңіз сауда флотынан зейнетке шықты, ол тапқан ақшасына Камберлендте, Уигтонға жақын, Уэствордта орналасқан Стоунрейс фермасын сатып алды. Мұнда қоныстанып, егіншілік өмірін бастады. 1861 жылы ол приход діни қызметкерінің қызы Мэри Вудқа үйленді, ал бір жылдан кейін, 1862 жылы 2 шілдеде оның ұлы Уильям Генри Брэгг дүниеге келді, ол кейінірек Лондон Корольдік қоғамының президенті болды. Жеті жасында Брэгг анасынан айырылды, содан кейін ол әкесімен бірге Лестершир штатындағы Маркет-Харборо қаласына көшіп келді, онда оның екі ағасы тұратын. Ол алдымен ағасы Уильям Брэгг қалпына келтірген жергілікті гимназияда және 1875 жылдан бастап Мэн аралындағы Кинг Уильям колледжінде оқыды.
Бұл оның анасы туралы айтқан сөздері: «Ол есімде жоқ, өйткені ол менің 7 жасымда қайтыс болды. Ол жағымды және мейірімді әйел болса керек. Бірде есімде, мен асхана үстелінде отырған едім, ол қамырды жайып жатқанда, мен кенеттен ысқыра алатынымды байқадым: біз бір-бірімізге мұқият қарадық, және осы қызықты сәтте мен өзімнің жаңа шеберлігімді мақтан тұттым...». Уильям жеті жасында оқыған мектеп туралы ол былай деп жазды: «Уильям ағай 1869 жылы Маркет Харбородағы ескі гимназияны қалпына келтіре алды. Оның күрделі архитектурасы бар, ағаш бағандардың үстінен көтерілген, астында май сататын дүкен болды. Тағайындалған басшы, оның аты Вуд, қабілетті адам болды, мектеп өсті. Ұзақ үзілістен кейін мектеп ашылғанда 6 оқушының бірі едім. Ағамның осы мектеппен байланысы болғандықтан болар, ашылғаннан кейінгі бірінші курстың аяғында мені жылына 8 фунт төлеп жіберді. Мотивация ретінде — ол кезде оқуға ниет білдіргендер 6-дан астам болды — олар мені таңдады, мен оның не екенін әлі білмей оқушы болдым... Мектеп жақсы болатын, мен оны тез бітірдім; 1873 жылы мен колледжге түстім, ең жасы екенмін. Мен үшінші курсқа қабылдандым, мен одан әрі өтуге болады деп ойладым, бірақ ережелер шіркеу тарихын де тапсыра алмағандарға келесі сыныпқа өтуге тыйым салды — мен теңдей грекшеден де құладым».
Тринити колледжі
1880 жылы, Уильям он жеті жасында, Кембридждегі Тринити колледжіне түсуге тырысты, ол қоғамдық емтиханда көзге түсті, бірақ тым жас деп саналды және тағы бір жыл мектепке оралуды ұсынды. Келесі жылы тағы да тырысты, бірақ өзін онша жақсы көрсете алмады, соған қарамастан былтырғы еңбегі ескеріліп, шағын курстарға жазылды.
Келесі жылы ол тағы да сәтсіз әрекет жасады, бірақ өткен еңбегінің арқасында студент болып таңдалды. Брэгг өз жазбаларында өзінің тоқырауын мектептердегі діни сезімнің өсуімен байланыстырды — ұлдар мәңгілік қарғыс пен тозақ отынан қорқып, құтқарылу үшін не істеу керектігі туралы қатты алаңдады. «Бұл шынымен қорқынышты жыл болды», — деді Брэгг және ол діндар адам болғанымен, ол: «Көп жылдар бойы Киелі кітап мен оқымауға тырысатын кітап болды», — деді. Бұл сөздер оның қайтыс болғанға дейін бір жыл бұрын берілген «Ғылым және дін» тақырыбындағы Риддел мемориалдық лекциясына арналған жеке жазбаларынан алынған; ол сондай-ақ былай деді: «Мен Киелі кітап мәтіндерін әдеби түсіндіру жылдар бойы қатты азап пен қорқыныш тудырған жалғыз жас емеспін». Және бұл сезімдер оның көптеген тыңдаушыларына таныс болды.
Тринити колледжіне түсіп, 1882 жылы ол номиналды стипендиат атанды, ал 1884 жылы ол — бакалавр емтиханының бірінші бөлігін өте жақсы бағамен тапсырған үшінші табысты түлек болды.
Мұғалімдік қызметке өтініш беру
Ол Кембриджде оқуын жалғастырып, емтиханның үшінші бөлігіне келіп, дәрістерге, соның ішінде 1884 жылы Cavendish Professor атағын алған Дж. Томсон оқығандарына да қатысты. 1885 жылдың аяғында Брэгг курсындағы кетіп қалған үздік студент Горац Ламбтың орнына, Томсон Шеффардтан Аделаида университетінде математика мен физикадан сабақ беруге тырысқысы келе ме деп сұрады. Алайда Шеффард өз кандидатурасын ұсынбады, ал Брэгг өз бағын сынап көруді ұйғарды. Басқа екі кандидатпен бірге ол сайлаушылардың, бас өкіл сэр Артур Блайстың, Дж. Дж. Томсонның және Хорас Ламбтың алдына шықты және тиісті кіріспе курсынан кейін кеңсеге сайланды. Томсонның Брэггтың Аустралиядағы лауазымды табыс етудегі рөлі, Томсонға 1936 жылы 17 желтоқсанда Маэстроны сексен жасқа толған туған күнімен құттықтау хатында сипатталған: «Мен сізге өзімнің жеке құттықтауларымды қосуға еркіндігін алуым керек. Осыдан елу жыл бұрын мен сізбен бірге осы жолды жүріп өттім, ол жолда сіз оқытушы, мен тыңдаушы болдым. Сіз байқаусызда мені лекциядан кейін телеграф кеңсесіне жүгіріп барып, Лэмб босатқан лауазымға өтініш беруге итермелейтін сұрақ қойдыңыз».
Брэгг қуанды. Жылына 800 фунт стерлинг жалақысы, сол жылдардағы өте лайықты табыс еді, оның сол жаста күткенінен және басқа елге көшкенде ойлағанынан әлдеқайда жоғары болды.
Университет өмірі
Алғашында оған Аустралиядағы өмір ұнады. «Аустралияға келу күн сәулесі мен таза, қуаттандыратын ауа сияқты болды», — деп жазды Брэгг. Ол ең алдымен айналасындағылардың бәрімен, әсіресе Тоддтармен достасады. Чарльз Тодд, отбасы басшысы, Оңтүстік Аустралия үкіметінің пошта меңгерушісі және астрономы болды; 1889 жылы ол Лондон корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, ал кейінірек Сент Майкл және Сент Джордж орденінің рыцарь командоры болды. Келгеннен кейін үш жылдан кейін Брэгг Тоддтың қызы Гвендолинге үйленді. Олардың бақытты некеден үш баласы — Уильям Лоуренс, кейінірек сэр Лоуренс Брэгг; Роберт, Дарданеллдегі Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан және Гвендолин, кейінірек Олбани Кэрол ханым — Аустралияда дүниеге келді.
Аустралияда Брэгг эксперименттермен айналыса бастады — Англияда ол дерлік жасамаған нәрсе. Рентген рентген сәулелерін ашқаннан кейін көп ұзамай (1895) Брэгг Аделаидада бірінші рентген түтігін құрастырды, ол бүкіл Аустралияда бірінші болуы мүмкін. Ол әлі де түпнұсқалық зерттеулер жүргізуге тырыспады және өзінің әлеуметтік ұстанымына сәйкес Аделаида қоғамында танымал ұстаз және жақсы дос ретінде жағымды және пайдалы өмір сүруге дайын екеніне күмәнданбады. Қырық жасында Брэгг жеткілікті педагогикалық тәжірибе жинақтаған және сыни сезімі жақсы дамыған. Ол жетілген ойшыл болды, бірақ зерттеу деуге болатын ештеңе істемеді. Оның жетілгендігі мен спектакльдердегі ұзақ жаттығулары ол өзінің жаңалығын ашқан кезде өте пайдалы болды.
Университеттегі ғылыми қызмет
1904 жылы қаңтарда Аустралиялық ғылымды дамыту қауымдастығы Жаңа Зеландияның Данидин қаласында жиналып, Брэгг астрономия, математика және физика салаларында қауымдастықтың президентін тағайындауға қарсы болды. Радиоактивтілік саласындағы алғашқы ашылулар кезінде барлық назар физикаға аударылды және электронды ұстауға арналған зерттеулер Кавендиш зертханасында және басқа да көптеген жерлерде жүргізілді. Жаңа аймақтағы қызықты ашылулар түгін тартсаң май шығатын сияқты төгілді. Атап айтқанда, Леннардтың екінші атақты мақаласы жарияланды, онда катодтық сәулелердің заттың жұтылуы көрсетілген. Брэгг өз үндеуіне радиоактивтілік және электронның қасиеттері туралы мақала жазды және кейіннен элементар бөлшектердің затқа ену мәселесіне қатты қызығушылық танытты. Ол кезде атом оң зарядталған аймаққа бөлінген электрондар саны ретінде (Томсон моделі) немесе бір-бірімен тығыз байланысты оң және теріс зарядтардың моделі ретінде — бейтарап жұптар түсінігі (Леннард моделі) ретінде ұсынылды. Бейтарап жұптар ұғымын кейінірек Брэгг басқа байланыста қолданды. Бұл теорияда салыстырмалы күшті локализацияланған электростатикалық күштер айтарлықтай әлсіреген үлкен кеңістікпен бөлінген. Леннард тәжірибелеріндегі электронды сәуленің шашырауы күш орталықтары арқылы өтуіне байланысты ауытқу эффектісі болып табылады.
Бұл жағдайда, Брэггтің пайымдауынша, альфа бөлшектері массасына байланысты жұқа фольга қабаты арқылы іс жүзінде бағытын өзгертпей ұшып өтуі керек, бұл жағдайда электронды сәуле үшін жарамды экспоненциалды заң альфа-бөлшек үшін жарамсыз. сәуле. 1904 жылы өзінің сөзімен айтқанда, «ортадағы х қашықтықты жүріп өткен сәулелену мөлшері exp(ax) өрнегіне пропорционал деп айту дұрыс болмас еді, мынаны айтқан дұрыс: (1) Берілген қашықтықты жүріп өтетін бөлшектердің саны оның критикалық мәнге жеткенше оның ұзындығына тәуелді емес, содан кейін күрт төмендейді. (2) Берілген қашықтықтан өтетін бөлшектердің энергиясы қашықтық ұлғайған сайын бірте-бірте азаяды және сол критикалық табалдырықта 0-ге дейін төмендейді. (Бұл оқиға ерекше атап өтілген, себебі ол Брэггтің типтік айқындылығы мен дәлдігін, қазіргі мәселенің мәнін қарапайым тілмен жеткізу қабілетін көрсетеді. Ол өз ойларын қарапайым және түсінікті түрде білдіруге болатын күймен шектей алмайынша, ол өзін орынсыз сезінді)»
Бірнеше айдан кейін, ол сұраған радий бромиді оның иелігінде болған кезде, Клеманның ассистенті ретінде ол альфа-бөлшектердің диапазонын және осы бөлшектердің жасаған иондану мәселелерін және заттардың тоқтау күшін классикалық зерттеулерін бастады. Өлшеу құралы ретінде газ бен пластина арасындағы ауаның жұқа қабатында пайда болған иондануды өлшейтін электрометрді пайдаланып, альфа-бөлшектердің диапазонының шегін және радийден алынған олардың жолындағы иондану өзгерістерін анықтады. Резерфорд теориясына сәйкес радий, радон, радий А және радий С бөлшектеріне сәйкес 4 диапазондағы өнімдерімен тепе-теңдікке жетті, осылайша расталды. Клеманның көмегімен ол заттың «ұстау күшін» тапты, ол шамамен атом салмағының квадрат түбірімен пропорционалды. Бөлшектерді зат жұтқанда пайда болатын құбылыстың күрделілігін ескере отырып, мұндай ереже элементтердің барлық диапазонында сақталса, қызықты және қисынды болар еді. Ол Резерфордпен қасиеттері әртүрлі тәсілдермен тәуелсіз алынған бөлшектермен жұмыс жасау туралы оңай сөйлесті.
Ол сондай-ақ бета және гамма-сәулелену арқылы материядан қағылған екінші реттік электрондардың қасиеттері мен мінез-құлқына альфа-бөлшектермен жасалған ионданудың әсері туралы іргелі зерттеулер жүргізді. Электрондарды, ол бета сәулелену немесе қайталама бета сәулелену деп атады. Бета-сәулелері бойынша кейбір эксперименттерде ол Джон Мадсенмен жұмыс істеді. Брэггтың теориялық көзқарастарын дамыту үшін гамма-сәулелердің әсерінен жойылған екінші реттік электрондардағы тәжірибелер маңызды болды. Олар бета-сәулелердің жылдамдығы қарқындылыққа емес, олардың «сапасына» тәуелді екенін анықтауға мүмкіндік берді, бұл соңғысының ену қабілетінің өсуімен, сондай-ақ бета-сәулелердің жылдамдығымен байланысты. оларды шығаратын атомға тәуелді емес. Садлер және басқалар көрсеткен бұл нәтижелер ерікті рентген сәулелерінің әсерінен кейін зат шығаратын бета бөлшектеріне қолданылады. Көп жағдайда Брэгг рентген сәулелерінің корпускулярлық теориясына деген көзқарасын осындай эксперименттерге негіздеді, оның кейінгі эксперименттері көрсеткендей, өзгерістерді қажет ететін көзқарастар. Бөлшектер мен толқындық қасиеттердің қатар өмір сүруінің парадоксы Брэггтың сүйікті тақырыбы болды, оған кейінірек ораламыз. 1904 жылдан 1908 жылға дейін аралықта Аделаидада тез және сәтті жүргізілген іргелі зерттеулер оның бүкіл физика әлемінде бірінші дәрежелі зерттеуші ретінде беделін тез арада орнатты.
Англияға оралу және ғылыми тану
Ол 1907 жылы, ол өзінің алғашқы түпнұсқалық басылымын оқығаннан кейін 3 жылдан аз уақыт өткен соң Корольдік Қоғамның мүшесі болып сайланды. Оны Резерфорд ұсынды. Ескі дүниеде профессор атануы сөзсіз еді. 1908 жылы ол Лидстегі физика профессоры лауазымына шақырту алды, бұл оны Англияға қайтарды. Аустралиядағы 22 жылдық резиденциясы кезінде Брэгг сенімді адам және жақсы дос ретінде беделге ие болды. Ол Аделаидамен бірнеше рет байланыста болды және өмірден ләззат алды. Соңғы жылдары ол әрқашан Оңтүстік Аустралия туралы үлкен сүйіспеншілікпен айтатын.
Лидсте Брэгг алдымен зертханада оқуды ұйымдастырумен толығымен айналысты және, әрине, ол іс жүзінде ешқандай эксперимент жасамады. Ол рентген сәулелері мен бета-бөлшектердің корпускулярлық сипатқа ие екендігі туралы көзқарастарын дамытып, магниттік және электрлік өрістерде тартылыстың жоқтығын қарапайым сәулелер өзінің табиғаты бойынша бейтарап дуплет — қара жамылғы бар оң заряд түрінде электрон деген гипотезамен түсіндірді, өз зарядын бейтараптандыру және Брэггтің баурап алатын сөздерімен айтқанда, бұл сурет бұдан былай қанағаттанарлық болмаса да, ол кванттық теорияда қалыптасқан сәулеленудің көптеген қасиеттерін ескерді. Атап айтқанда, Брэгг көптеген эксперименттер қарапайым бета немесе гамма сәулелері шын мәнінде таралатын толқын емес, белгілі бірліктер екенін көрсетті деп сендірді. Дуалистік теория катодтық сәулелердің рентген сәулелеріне айналуының және рентген және гамма-сәулелердің электрондардың бөлінуінің әртүрлі аспектілерін де жалпы түрде сәтті түсіндірді. Бұл қазіргі заманғы теорияларда маңызды рөл атқаратын радиацияның бөлшек екендігіне назар аудару үшін пайдаланылды.
Брэгг екінші реттік сәулеленумен жұмыс жасай отырып, рентген сәулелерінің иондаушы күші бағытты емес деген қорытындыға келді, өйткені екінші реттік электрондар біріншілік рентген сәулелері арқылы бөлінеді. Ол бұл маңызды фактіні бірінші болып бекітті және нәтижелері 1911 жылы жарияланған Портермен бірлесіп жүргізілген эксперименттермен бұл тұжырымдарды растады.
Лауэ, Фридрих және Книпингтің ашқан жаңалығы 1912 жылы маусымда кристалдан өткен кезде рентген сәулелерінің дифракцияланатынын жариялады, бұл физика әлемінде сенсация тудырды. Брэгг бұл құбылысқа қатты қызығушылық танытты, өйткені ол осы жылдың қараша айындағы «Nature » санында былай деп жазды: «Доктор Туттон жаңа эксперимент рентген сәулелерінің толқындық және бөлшектер теориясы арасындағы айырмашылықтарды көрсетуге мүмкіндік беруі мүмкін деп ұсынды. Оның болжамының дұрыстығына еш күмән жоқ. Егер эксперимент рентгендік сәулелену мен жарық табиғатының бірлігін дәлелдеуге көмектесетін болса, онда бейтарап жұптар теориясы сәулелену әрекетінің барлық фактілерін түсіндіруде негізсіз болады. Екінші жағынан, рентген сәулелерінің қасиеттері квазибөлшектік теориямен жақсы сипатталған, ал жарықтың дәл қасиеттерін дәл осылай түсіндіруге болады. Туындаған мәселе, менің ойымша, бұл теориялардың біреуімен шешілмейді, бірақ екеуінің де мүмкіндіктерін қамтитын басқа теория арқылы шешілуі мүмкін.»
Лауэ үш өлшемді тор туралы ойлау нәтижесінде жасаған дифракциялық нүктелер теориясы өте күрделі болды және үш өлшемді кеңістіктегі толқындардың интерференциясы туралы болжамдарды қамтиды. Сол жылы Брэгг атомдардың параллель қабаттарынан немесе дифракция нүктелерінен толқындардың шағылуын ескере отырып, бұл құбылыстың қарапайым түсіндірмесін берді, олардың әрқайсысы толқын ұзындығы бағынатын сәулелену үшін шағылыстыратын беттер ретінде әрекет ететін параллель кристаллографиялық жазықтықтардың жиынтығы болып табылады. Брэгг заңы λn= 2d sin α, мұндағы d — параллель кристаллографиялық жазықтықтар арасындағы қашықтық, α — түсу бұрышын толықтыратын бұрыш. Осылайша, бұл кристаллографиялық беттер неғұрлым тығыз болса, соғұрлым күшті шағылысу, яғни жоғары индекстері бар жазықтықтар әлсіз шағылысады. Брэгг осы құбылысты түсіндіру бойынша оның ұлымен бірге рентгендік шағылысумен тәжірибе жасай бастады, содан кейін 1913 жылдың басында олардың бірінші бірлескен жұмысы шықты, бұл рентген сәулелерін пайдаланып кристалдарды талдау ғылымының негізін қалады.
Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін (1914) Брэгг тағы бес классикалық жұмыс жазды, олардың бірінде гауһар тастардың құрылымы бойынша ол ұлымен бірге жұмыс істеді. Оның жұмыс істеген тақырыптарының ішінде: Рентген спектрометрінің жалпы технологиясы, әртүрлі сәулелердің жұтылу сипаттамалары және олардың әсері, күкірт пен кварцтың құрылымы, жалпы энергия мәселелері. Пирспен бірге жүргізілген зерттеулер оларды Брэгг-Пирс заңына әкелді, оған сәйкес, егер жиіліктер абсорбциялық үзіліс пайда болатын жолақтан төмен болса, онда атомның жұту коэффициенті атом санының төртінші дәрежесіне және толқын ұзындығына пропорционал болады. қуаты 5/2. Алғашқы тәжірибелерде Брэгг сәулелерді анықтау және тіркеу үшін ионизациялық камераны пайдаланды. Алғашқы жұмысында Брэгг өлшеудің осы түріне байланысты қиындықтарды жеңуді үйренді және ол ұлымен бірге ионизация спектрометрін қолдану арқылы тамаша табысқа жетті. Фотографиялық әдісті осы уақытта Мозель өзінің классикалық зерттеулерінде қолданды, Брэгг оны кейінірек қолдана бастады.
Брэгг пен оның ұлы Лоуренстің 1913-1914 жж. үлкен маңызы бар ғылымның жаңа саласы — рентген сәулелерінің көмегімен кристалдық торды талдаудың негізін қалады. Рентген сәулелерінің іргелі зерттеулерінде олардың кристалдардағы дифракциясы арқылы Лауэ және оның әріптестерінің арқасында олардың толқындық қасиеттері расталды. Сондай-ақ, рентген сәулелерін кристалдардың құрылымын жүйелі зерттеу құралы ретінде пайдалану Брэггтың арқасында ғана мүмкін болды. Оның еңбегі 1915 жылы физика бойынша Нобель сыйлығымен атап өтілді, ал кейіннен 1928 жылы Лейпцигте ресми түрде мойындалды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі іс-шаралар
1914 жылы кенеттен басталған соғыс кристалдық торды зерттеу бойынша қажырлы жұмыс пен эксперименттер үшін Лидстегі Брэггты тапты. Университетте ол ғылым данышпаны саналып, тіпті проректорлық қызметті де атқарды. 1915 жылы ол гамма-сәулелерімен жұмыс істеуді жалғастырды, сонымен қатар шпинель типті кристалдар туралы мақала жариялады. Осы жылы ол Лондон университеттік колледжінде физика профессоры атағын алды, бірақ бірте-бірте әскери оқиғаларға араластырылды.
1915 жылдың шілдесінде өнертабыстар және зерттеулер комитеті құрылды, ол Адмиралтейтке флотқа пайдалы ғылыми әзірлемелерді ұйымдастыру және қолдау туралы сараптамалық қорытынды беретін және Брэгг оған мүше болды.
Сүңгуір қайықтар барған сайын үлкен қауіп төндірді және су астындағы объектілерді акустикалық іздеу әдістері қажет болды. Брэггқа Адмиралтияның сүңгуір қайықтарға қарсы бөлімі жүзеге асыратын су астындағы дыбыс көздерін анықтау әдістерін әзірлеуге жетекшілік ету тапсырылды. 1916 жылы сәуірде Хоксридждегі «Адмиралтей» ғылыми-зерттеу орталығы директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары болып тағайындалды. Адмиралтада Брэгг әртүрлі мәселелерге тап болды (толығырақ мәлімет алу үшін Дж.Дж. Томсонның «Еске алулар мен ой толғауларын» қараңыз) және ол 1917 жылы басқа физиктерге жетекшілік ете бастаған Гарвичтегі Parketson Quay жеке зертханасын, соның ішінде AORankine салуға мәжбүр болды. Брэгг және оның әріптестері әзірлеген гидрофон, су астындағы дыбысты қабылдау құрылғысы сүңгуір қайықтардан қорғаныста маңызды рөл атқарды. Оны кейінірек Брэгг өзінің Корольдік институттағы Рождестволық лекциялары негізінде жазған кітабында «Дыбыстар әлемінде» сипаттады, оның екеуінде 1919 жылы 13 маусымда «Инженерия» журналында ұсынылған баяндамалар бар. Сүңгуір қайықтарға қарсы жұмыс сериясы бойына, көптеген әдістер мен құралдар әзірленді, олар кейінірек пайдалы болды. Ғылыми танудан басқа, өзінің әскери әзірлемелері үшін Брэгг 1917 жылы Британ империясының ең үздік орденімен және Үлкен Крест командоры атағын алды, ал 1920 жылы Ұлы Крест рыцары құрметіне ие болды. Сол 1920 жылы Кембридждегі Тринити-колледжінің құрметті мүшесі болды. Бұл оқиға оған ерекше ұнады.
Лондон университеттік колледжінде жұмыс істейді
Соғыстан кейін Брэгг Лондон университетінің колледжінде физика профессоры ретінде бұрынғы жұмысын жалғастырып, бірден зерттеуге бет бұрды. Ол Бекхерстті атап өтуге болатын бірнеше жас зерттеушілерді жинап, Корольдік институтта кристалдық тордың құпиялары ашылғаннан кейін өзінің ғылыми мектебін сонда құрды.
1921 жылы Шерер, Асберри және сәл кейінірек Мюллер мен Мисс Ярдли (ерлі-зайыпты Лонсдейл ханым) оған қосылды. Сол күндері Брэгг басқа адамдардың жұмысын бақылап қана қоймай, өз қолымен эксперименттер орнатты, бірінші мүмкіндікте спектрометрге отырды. Университет колледжіндегі ғылыми мансабының басында ол ескі сыналған ионизациялық камераны пайдаланды, бірақ бірте-бірте фотопластинаның пайдасына одан бас тартты. Колледжде құрал-жабдықтар бастапқыда тапшы болды, Брэгг және оның студенттері, атап айтқанда, Мюллер мен Шерер жаңа құрылғыларды жасай бастады. Олар жіппен және газбен толтырылған рентгендік түтіктерді пайдалануды үйренді, өзін-өзі тазартатын түтіктерді енгізді, олар кейінгі жылдары өте сұранысқа ие болды. Өйткені, сол кезде вакуумдық сорғылар әлі де тиімді емес еді, ал жіптері бар түтіктер өте проблемалы құрал болды. Бұл жұмыс ғылыми-өндірістік зерттеулер департаментінің жомарт грантымен қолдау тауып, нәтижеге өте риза болды.
Университет колледжінде Брэгг органикалық қосылыстардағы кристалдық торды алғаш рет кездестірді. Бұған дейін монокристалдармен жұмыс істеп, ұнтақ әдісін қолданған. Ол нафталин және оның туындылары туралы зерттеулердің нәтижелерін 1921 жылы Физика қоғамына президент ретінде ұсынды, оның кеңсесіне ол бір жыл бұрын сайланды. Ол өз жұмысында бензол немесе нафталин сақинасы өзінің мөлшері мен қасиеттерін қосылыстан қосылысқа дейін сақтайтын нақты өмірдегі құрылым деген пікірге сүйенді. Органикалық химиктердің бақытына орай, оның зерттеулері гипотезаны растады. Бұл жұмыс кейін Корольдік қоғамға ұсынылатын органикалық қосылыстардың әртүрлі кластарын зерттеу сериясының бастамасы болды. Брэгг сонымен қатар мұздың құрылымы туралы болжам жасады және Альпі клубының жыл сайынғы қабылдауында жұмсақ балауыздан жасалған модельді ұсынды, ол онымен қызған кезде байланыстардың неге әлсірейтінін түсіндірді.
Рождестволық лекциялар
1919 жылы елеусіз болып көрінетін оқиға орын алды, ол соған қарамастан Брэггтың кейінгі өміріне қатты әсер етті — ол Корольдік институтта Рождестволық лекцияларды («жас аудиторияға бейімделген лекциялар курсы») оқыды. Курс «Дыбыстар әлемі» деп аталды. Оны оқып шыққан Брэгг жақсы лектор ретінде танылып қана қоймай, өзінің тамаша қасиеттерін көрсетті, зерттеу нысанын жаңа қырынан көрсете білді. Ол оқыған алты лекция «Дыбыс дегеніміз не», «Дыбыс және музыка», «Қаладағы дыбыстар», «Елдегі дыбыстар», «Теңіздегі дыбыстар», «Соғыстағы дыбыстар» деп аталды. Саусақпен түсіндіріп, жастарға әсер ету қабілеті оны қалың ортада танытты.
Рождестволық лекцияларды оқу Брэггтың институттағы алғашқы міндеттерінің бірі болды. Ол оларды Лукрецийдің атақты поэмасының атымен атады — «Заттардың мәні туралы» және атомдар, газдар, сұйықтықтар және кристалдық құрылым туралы айтып, осы кәсіпке барлық шеберлік пен ерекше тартымдылықты салды. Ол әрқашан осы дәрістер дайындалған жас аудиторияны таң қалдырды. Ол 1925 және 1931 жылдары екі рет «Ескі қолөнер және жаңа білім», «Жарық ғаламы» тақырыптарында дәріс оқыды. Алғашқы дәрістер оның ғылыми зерттеулерге деген практикалық қызығушылығын ашады, оны кейінірек ол 1928 жылы Глазгодағы Британдық қауымдастықта сөйлеген «Өнеркәсіп және ғылым» сөзінде айтты. »
Атқарған лауазымдары
1920—1922 жылдары Уильям Генри Брэгг Лондон физиктер қоғамының президенті, ал 1925—1927 жылдары — физика институтының президенті болды.
Бәлкім, лектор ретіндегі табысты тәжірибесінің арқасында ол 1923 жылы марқұм Сер Джеймс Девардың орнына дәріс беруге тағайындалды. Осы кезеңде ол Корольдік институтта Fullerian Porfessor of Chemistry, ондағы зертхананың директоры, үй басшысы, Деви-Фарадей ғылыми зертханасының директоры қызметтерін атқарды. Fullerian Professor — бұл нақты жауапкершіліктері жоқ лауазым. Қоғамның үздіксіз және ақаусыз жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін тек палата басшысы жауапты болды. Деви-Фарадей зертханасының негізін доктор Людвиг Монд қалаған. Осылайша, Брэгг Англиядағы барлық ғылыми қызметті басқарды. Мұндай лауазым, әрине, болған жоқ, бірақ біртұтас әкімшіліктің болуы әлдеқайда жеңіл және ыңғайлы болды.