cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Циркон
Физикалық қасиеттер
Тетрагондық сингонияда кристалданады, жеке кристалдары төрт қырлы бипирамидалық призма, минералдық агрегаттары сеппе түріндегі түйірлі, колломорфты масса болады. [SіO4]4 мен Zr4+ төрттік ретті ось бойынша кезектесе орналасады, Zr4+ оттектің 8 ионы қоршаған. Цирконның түсі әр түрлі реңді қоңыр, қызыл сары, сары, сұрғылт, алқызыл, қызыл, жасыл. Ультракүлгін, катод сәулелерінен сарғылт, сары жарық шығарады, алмастай, шыныдай жылтыр; қатт. Моос шкаласы бойынша 7 — 8, тығызд. 4,0 — 5,1 г/см3, балқу температурасы t 2600°C, радиоактивтік қасиеті бар, метамиктік күйге ауысады. Қышқыл, сілтілі тау жыныстары мен олардың пегматиттерінде, альбиттерде, карбонатиттерде, шөгінді, метаморфтық тау жыныстарында, қорымдарда кездеседі.
Қолданыс
Циркон эмаль, керамика, фарфор, отқа төзімді кірпіш пен шыны өндірісінде, цирконий мен цирконийдің қос тотығын, гафнийді алуға, қорғасындық тәсілмен абсолюттік жасты анықтауда қолданылады. Бояуы қанық, ақаусыз мөлдір Циркон зергерлік істе қолданылады.
Пайдаланған әдебиет
Санат:Силикат минералдар Санат:Цирконий минералдары
Геннадий Георгиевич Пивень
(1.3.1945 жылы туған) – техника ғылымының докторы (1987), профессор (1988).
Ғылыми еңбектер
250-ден астам ғылыми жарияланымның, 3 монографияның авторы. 54 авторлық куәліктің иегері.
Марапаттар
«Құрмет» орденімен марапатталған. .
Дереккөздер
Санат:1945 жылы туғандар
Пинкара
Пинкара (Pincara) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1281 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 72 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 45020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Лунк-Ях
Лунк-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Негус-Ях өзенінің сол жағалауынан 228 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 55 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Неаполь
Неаполь (Naples; Napoli; Neapolis) — Италияның оңтүстік бөлігіндегі қала. 993 386 тұрғыны бар (2001 жылғы санақ). Астанасы Кампании. Римнен бастап оңтүстік шығысқа қарай Неаполитанды шығанақтың солтүстік жағалауында орналасқан. Біздің дәуірімізге дейін 600 жыл бұрын көне грек отарлары негізін қалаған. Біздің дәуірімізге дейін 4 ғасырда римляндар басып алған. Византиялық империяның құрамына кіріп, сарациндер билігінде болды. 11 ғасырда Сицилиядағы норманндықтардың билеушілерімен басып алынды. 19 ғасырда қос Сицилия корольдығының және неаполитанды корольдығының астанасы болды. 1860 жылғы жорық кезінде Дж.Гарибальди әскері Неапольда тұрақтады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жойқын атыстан кейін кеңес одағы мен Гармания тарапынан жапа шекті. Кейінірек қайта қалпына келтірілгенімен, 1980 жылғы жер сілкінісінен кейін зардап шекті. Неаполь – қаржы, мәдениет орталығы дамыған, ірі кемежай тұрағы мен кәсіпорны жетілген қала. Оның тарихи мәдениеті ретінде ортағасырлық құлыпты, шіркеуді, университеттерді айтуға болады.
Дереккөздер
Санат:Италия қалалары
Николай Куприянович Азаров
Азаров, Николай Куприянович (1941 ж.т., Омбы облысы Калачинск ауданы Сорочино селосы) – ауыл шаруашылық ғылыми докторы (1997).
Омбы ауыл шаруашылық институтын (1971) бітірген. Бүкілодақтық егін шаруашылық ғылыми-зерттеу институтының топырақ физикасы лабораториясының аға ғылыми қызметкері (1971–77), лаборатория меңгерушісі (1977–83), агроталап лабораториясының меңгерушісі (1983–85), жаңа технология және машиналар секторының меңгерушісі (1985–92). 1993 жылдан Қазақ егін шаруашылық ғылыми-зерт. институтының топырақ қорғау лабораториясының, агротопырақтану бөлімдерінің меңгерушісі қызметтерін атқарды. 50-ден астам ғылыми мақаласы жарияланған.
Шығ.: Исследование диогнастических показателей податливости почв ветровой эрозии для отдельного землепользования и крупного региона. А., 1985; Разработка новых технологий посева зерновых и средств механизации с учетом агроландшафта территории землепользования. // Земледелие. 1992.
Санат:Тұлғалар
Санат:1941 жылы туғандар
Газ турбиналы кеме
Газ турбиналы кеме - газ турбина қондырғыларымен жабдықталған кеме. Онда газ турбина, поршеньды газ генераторы болады. Дизельды қондырғылармен салыстырғанда газ турбина қондырғының габатиты шағын, салмағы аз. Оның ілгермелі жасайтын қозғалыс механизмдері жоқ. Оған бу турбинасы сияқты бк қазаны қажет емес. Қуат газ турбиналары кеме қондырғысын жасау бірқатар қиыншылдықтарға (ыстыққа төзімді қорытпалар пйдалану т. б.) кезіктіріп тұр. Соңғы кезде поршінды газ генераторы бар құрама газ турбиналы кеме қондырғылары кеме пйдаланып жүр. Бұл қондырғының тиімділігі дизельды қондырғылардан кем түспейді. Сондай-ақ атом энергиясы арқылы жұмыс істейтін газ турбиналы кеме қондырғыларын пайдалану жолға қойылуда.
Санат:Көліктер
Костер
Костер — үшбұрышты, тікбұрышты және шаршы тор тәрізді ағаштан (металдан) қаланған бекітпе конструкциясы. Олардың ішіндегі қуыстар бос жыныстармен толтырылады немесе ашық қалдырылады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
1002 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1002 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1002 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ансен
Ансен (Anceins) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61003, пошта индексі — 61550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 225 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Ашина хэлу
Ашина хэлу, Ышпара — Батыс түрік қағандығының қағаны (651 — 657). 7 ғасырдыңалғашқы жартысында Батыс түрік қағандығының ішкі бөлігіндегі түрлі қақтығыстарды тиімді пайдаланған Таң патшалығы оның иелігіндегі жерлерге қол сұға бастады. 651 жылы Ашина Хэлу өз қарсыласы Елбілге Шэгуй қағанды жеңіп, Батыс түрік қағандығының бас қағаны болды, Мыңбұлаққа ордасын тікті. 652 жылы Таң патшасы Тайцзун ұйғыр әскерлерімен бірге Ашина Хэлуге қарсы жорық жасады. 657 жылы Іле өзені бойында оны түбегейлі жеңді. Ташкентке қашып барған жерінен жергілікті тұрғындар Ашина Хэлуді Таң патшасына ұстап берді. Сөйтіп Батыс түрік қағандығының Таң патшалығына қарсы күресі сәтсіз аяқталады. Қағандық ендігі жерде бір бүтін мемлекет ретінде өмір сүруін тоқтатты.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Хаким Зийеш
Хаким Зийеш (Hakim Ziyech; حكيم زياش; 19 наурыз 1993 жыл, Дронтен, Нидерланд) — марокколық және нидерландылық футболшы, "Челси" клубы мен Марокко Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы.
Клубтық
2014 жылы "Твентеге" ауысты. 24 тамыз күні алғашқы ойынын өткізді ("НАК Бреда" клубына қарсы). 21 қыркүйек күні "Хераклекске" тұңғыш добын соқты.
2016 жылы тамыз айының соңында "Аякс" қатарын толықтырды. 2 тамыз күні тұңғыш ойынын өткізді.
Ұлттық
Нидерланд жастар құрамасында ойнаған.
2015 жылы өзінің тарихи отанының намысын қорғауға шешім қабылдап, 9 қазан күні Марокко сапында тұңғыш рет алаңға шықты.
IC 3149
IC 3149 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0-a R типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3149 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Заман және руханият
Заман және руханият — 2010 жылы Алматы қаласы «Арда» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Д. Жақан, К. Кенжалин, А. Машақова, жауапты редакторы — С. Қорабай. Беттер саны — 552.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2010 жылы шыққан кітаптар Санат:Арда баспасының кітаптары
Мәтжан Мақсымұлы Тілеужанов
нобай
Мәтжан Мақсымұлы Тілеужанов - ғалым, филилогия ғылымдарының докторы, профессор, әдебиет зерттеушісі, фольклорист. Ол 1927 жылы желтоқсанның 15 жұлдызында Ақтөбе облысы, Ойыл ауданында жарқын дүниенің есігін ашқан. 1932 жылы Ақтөбенің Ойылынан Орал облысының Қаратөбе ауданына қоныс аударған.
Еңбек жолы
1936-1946 жылдары аралығында Қаратөбедегі онжылдық мектепте дәріс алады. Болашақ ғалым 1946-1950 жылдары Орал педагогикалық институтында оқып, осы институтты « үздік» деген бағамен бітірген. Білім алған институтында 1950 жылдан бастап қызмет атқарған. Ғылым жолын ұстанған Мәтжан Мақсымұлы 1953-1956 жылдары Қазақстан Ғылым Академиясының аспирантурасында оқып, 1957 жылы кандидаттық диссертация қорғады. Ғылым кеңістігінде ғалым атанған ұстаз 1961 жылы кафедра доценті аталсы, одан әрі 1982 жылы ғылым докторы аталады.
Ғалымның әдебиет саласына қосқан үлесін елі бағалап, 1986 жылы профессор, 1987 жылы республика жоғары мектебіне еңбегі сіңген қызметкер атағын берген. Ғұмыры қажырлы еңбекке толы болған ұстаз 1962-1982 жылдары қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі қызметін атқарған. 1992 жылы тұңғыш рет «Этнопедагогика және фольклор» кабинетін ашқан ғалым мұнда қолөнер туындылары мен латын графикасында жазылған шығармаларды жинақтаған.
Еңбектері
Мәтжан Мақсымұлының әдебиеттану саласына қосқан еңбектерінің орны зор. Жылдар бойы ауыз, қазақ әдебиетіндегі сатира мен юмор жанрларында зерттеу жүргізіп, 250-ден астам ғылыми проблемалық мақала жазып, шешілмей жүрген шиеленістердің шешімін тапқан. Ғалымның ғылыми қызметтерін ауыз әдебиетін халық арасынан жинақтаған шығармалардан тұратын «Дала дауысы», «Дала мұңы», «Дала арулары», «Сырым Датұлы туралы» еңбектері дәлелдейді.
«Дала мұңы» еңбегі жоқтау табиғаты, қоштасу, жұбату, бата сияқты бөлімдерден тұрады.
«Сырым Датұлы туралы» зерттеу еңбегінде ғалым дана, шешен атамыз Сырым Датұлы туралы хатқа түспей жүрген шешендік тағылымды сөздерін топтастырған.
Мәтжан Мақсымұлының көзі тірісінде өз қайратымен жарыққа шығарып кеткен: «Астарлы әзіл», «Ел әдебиеті», «Халық тағылымы» атты монографиялық, ғылыми-публицистикалық еңбектері, сонымен қоса қазақ әдебиетін оқыту мәселелеріне арнаған қилы тақырыптағы: «XX ғасырдағы қазақ әдебиетіндегі сатиралық шығармалардың көркемдік иірімдері», «Ғабит Мүсірепов әңгімелеріндегі юморды оқыту жөніндегі методикалық ұсыныс», «Махамбет Өтемісов творчествосы туралы қосымша материалдар»,  «Сатира мен юморды мектепте оқытудың кейбір мәселелері», «Сырым Датов және оның шешендік сөздері», «Қазақтың халықтық педагогикасының кейбір мәселелері», «Термелер» деп аталатын еңбектері жоғары дәрежеде жазылған ғылыми зерттеу жұмыстары, ғалымның қажырлы еңбегінің жемісі, күні бүгінге дейін өзектілігін жоймаған құнды еңбектер.
Мәтжан Мақсымұлы - жидашы
Мәтжан Мақсымұлы аға ұстаз болуымен қатар, қазақ қолөнеріне 300-ден астам экспонаттарды, қолөнер бұйымдарын, зергерлік жауһарларын жинаған жидашы. Себебі оған артында қалған мұралары куә. Жидашы ғалым көзі тірісінде жинап кеткен зергерлік бұйымдар М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің басты мұражайында сақтаулы.
Мәтжан Мақсымұлы өз бастамасымен Марокко, Сауд Аравиясы, Египет және тағы да басқа таяу Шығыс елдері мен көршілес елдерге сапар шеккен. Қазақ халқының мәдени мұрасын әлемге әйгілеген ғалым оқушыларымен бірге бірнеше экспедициялар ұйымдастырған.
Профессор 1995 жылы кенеттен сырқатқа шалдығып, дүниеден озады. Қазіргі таңда Орал қаласында ғалым есіміне көше аты берілді.
Стереометрия
нобай| Стереометрия (stereo - кеңістік, metreo - өлшеймін) – элементар геометрияның кеңістіктегі фигуралардың қасиеттерін зерттейтін бөлімі.
Дереккөздер
Санат:Стереометрия
Онтесильяс
Онтесильяс (Hontecillas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Манчуэла-конкенсе ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 77 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 34,7 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 52 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
NGC 7164-2
NGC 7164-2 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Вендлинг
Вендлинг (Wendling) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Грискирхен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 803 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 12.9 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GR, ресми идентификациялық коды — 4 08 34.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ульрих Баумгартнер-Флотцингер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Маусымдық су көздерін ауыл шаруашылығына пайдалану
thumb|200px|right|[[Ауыл шаруашылық]] Маусымдық су көздерін ауыл шаруашылығына пайдалану — заңды ұйымдар мен азаматтардың шабындық жерлерге, жайылымдарға және көлдетіп суару учаскелеріне су қаптату үшін қар суын, жаңбыр суын мен тасқын суын пайдалану. Қар суын, жаңбыр суын және тасқын суын тоқтату арнайы су пайдалану тәртібінде жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Пыктыгы-Игол
Пыктыгы-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Глубокий Сабун өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
2-ші Идельба
2-ші Идельба — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Таймеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 383 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — 80247855003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қытайдағы шаған мәдениеті
Қытайдың "шаған мәдениетінің" айнасы  ретінде болған шаған  суреттері, жай  бұқараның әдемі  армандарын  аңғартады. Олар армандаған  әсем  қиялдарын  осындай  нақышты  суреттер  мен, жазу үлгісімен  өрнектеп,  оны  өмірге  сыналап  енгізіп,  тіршілігін  сәнге  бөлеп, күндерін  үмітке  толтырады.Шаған  суреттері- Қытай фольклорлық  өнерінің  бастау  көзі, Қытайдың дәстүрлі  сызбаларынан   туындаған  фольклорлық  өнер жанры.
Райффельбах
Райффельбах (Reiffelbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Кройцнах ауданының құрамына енеді.
Қытайдағы шаған мәдениеті
Толығырақ
XIV ғасырдан бастап  шаған  суреттері өркендей  бастады. Ағаш ойма  суреттерінің құлпыра  түсуіне  байланысты, шаған  суреттерін  салу  ресми  өнер  саласына  айнала  бастады.Ағаш  ойма  суреттерінің  тақырыбы  екіге  бөлінді: Бірі,  әулие пірлер,оның  төркіні Чин, Хан   дәуірінің  күзетші  әулие  суреттерінен  бастау  алады. Енді екінші  біреуі, думанды  көрініс  суреттері. Ол жұрттың  аңсаған  арманын  бейнелеп,  кең  таралды. Сол себепті  суретшілер  тобы  көбейді. Шаған суреттері  дәуірлік  ерекшелікті  аңғартып, өмір  шындығына  жанасты. Жер-жерлердің  фольклорлық   шаған  суреттерінің   үлгісі  сан  қилы  болғанмен,  түсінің  ұзын  ырғасы  жайнаған  қызыл  түсті  негіз  етеді. Мазмұндық бейнелеу  үлгісі  жағынан,  қайбірі  аса   нәзік  те ерішімді  болып, өңірлер  мен нысандар  деңгейінің түрлше  болуына  қарай өзіндік  ерекшелік  танытады.
Райффельбах
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 240 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 33 084. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Штибиц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Зергерлік бұйымдар
thumb|right thumb|right Зергерлік бұйымдар (негізінен сәндік безендіру заттары)— асыл металдарды (алтын, күміс, платина және палладийді) әшекейлеп өңдеудің, сондай-ақ түсті металдарды (жез, мельхиор т. б.) қорытудың, олардың бетіне, алтын, күміс жалатудың; көп жағдайда қымбат тастармен, эмальмен т. б. безендірудің нәтижесінде алынатын бұйымдар.
Зергерлік бұйымдардың сынамасы
Әдетте таза, асыл металдардан зергерлік бұйымдар жасалмайды. Оларға қажетті механикалық қасиеттер дарытып, тиісті түс алу үшін түсті металдар қосады, мәселен алтынның күміс және мыспен қорытпасын, кемде палладиймен, кадмиймен, никельмен, мырышпен қорытпасын; күміс пен платинаның мыспен қорытпасын, палладийдің күміспен және никельмен қорытпасын үстемелейді. Қорытпадағы асыл металдың құрамы оның сынамасын айқындайды. Көптеген елдерде сынаманы белгілеудің метрлік жүйесі қабылданған (КСРО-да ол 1927 жылдан бері енгізілген), ол бойынша сынама қорытпаның мың салмақтық бірлігіндегі асыл металдың бөлшек санымен белгіленеді.
1927 жылға дейін Ресейде сынаманы белгілеудің мысқалдық жүйе деп аталатын (96 мысқалдай тұратын орыс фунты негізінде) жүйесі болды. Мұнда сынама қорытпаның 96 бірлігіндегі асыл металдың салмақ өлшемімен белгіленетін.
АҚШ-та, Ұлыбритания мен Швейцарияда караттық жүйе қабылданған. Бұл бойынша асыл тастың 1000-сынамасы 24 шартты бірлікке сәйкес келеді.
Кестеде КСРО-да қалыптасқан метрлік өлшем келтіріліп, олардың мысқалдық және караттық жүйеге аударылуы көрсетілген.
Зергерлік және басқа бұйымдар дайындауға рұқсат етілетін асыл металдар қорытпасының сынамасы заңды түрде белгіленіп, мемлекет кепілдігінде болады. Бұл үшін бұйымдар сынамалық бақылаудан өтіп, оларға сынама таңбасы қойылады. Бұйымдарта таңба салу үшін түрлі елдерде суреті мен пішіні әр түрлі бақылау белгілері қолданылады; КСРО-да ол эмблемадан (бесжұлдыз аясындағы орақ пен балға) және метрлік жүйенің үш белгілі санынан тұрады.
Гауһар тасты әсемдік бұйымдарды дайындау үшін ақ алтын деп аталатын қорытпа кеңінен пайдаланылады, оның құрамы мынандай; 583 сынамалы алтын қорытпасында күміс 23,7—28,7%, палладий— 13,0—18,0% немесе никель 17,0% мырыш 8,7%, 16,0%; ал 750- сынамалы алтын қорытпасында — күміс 7,0—15,0%, палладий 14,0%-ке дейін, никель 4,0% мырыш 2,4% немесе никель 7,5—16,5%, мырыш 2,0—5,0%, мыс 15,0%-ке дейін болады.
Бағалы және сәндік тастар
Зергерлік істе бойында табиғи асыл тастардың барлық қасиеті бар синтетикалық лағыл, сапфир, александрит тастары кеңінен қолданылады. Тиісті температура мен қысымда гауһар, аметист, алтын жалқынды топаз және басқа бағалы тастардан жасалатын иттрийлік — алюминийлік гранаттар да кең таралған.
Зергерлік бұйымдарды күту
Зергерлік әшекей ұйымдарында адам денесі терлегеннен пайда болатын қоңыр дақ қалмауы үшін әшекейлерді шешіп алысымен фланельмен құрғатыл сұрту керек. Түрлі шаруа істегенде және химикаттарды пайдаланарда жүзік, білезік және басқа зергерлік бұйымдарды шешіп қояды. Әсіресе алтын жалатқан бұйымдарды сақтықпен тұтыну керек. Әшекей заттарын сынап пен күкірт негізінде жасалған косметикалық бұйымдарды пайдаланғанда да (сынап алтынмен қосылса амальгома түзеді, бұдан бұйымдардың бетіне ақ дақ түседі, ал күкірт алтын мен күміске қосылса, қара түсті күкірттік қосылыстар түзеді) шешіп қойған жөн. Алтын және күміс бұйымдарға тиген йод та Қоңырқай дақтар қалдырады. Зергерлік бұйымдарды қорапшасында, құрғақ жерде сақтау керек. Әсіресе күннің ультракүлгін сәулелерінің әсерінен белгілі бір дәрежеде болуының түрін жоғалтатын аметисті, түсті топ азды (алтын жалқындыдан басқасын), інжу мен ақықты ұқыптал сақтау қажет.
Егер тас қондырылып асыл металдан жасалған немесе тас қондырылмаған әшекейлік бұйымдардың жылтыр өңі тайса, оны жұмсақ тіс щеткасымен 72 стакан суға 1 шай қасық мүсәтір спиртін қосып сабынды суға жуу керек. Одан соң бұйымды таза жылы сумен шайып жіберіп, әбден құрғағанша фланельмен сүрту қажет. Алтын жалатқан бұйымдарды щеткамен неғұрлым сирегірек жуған жөн. Інжу, ақық, малахит пен янтарь ылғалға төзімсіз келеді. Осындай тасты және фольгаға қондырылған жасанды тасты бұйымдарды, сондай-ақ тастары желімдел жапсырылған әшекей заттарын қатты ластанғанда этил спирті қосылған сабынды суға (1:1) көп ұстамай шайып алу керек; янтарьды фланельмен ғана, ал қалған тастарды этиль спиртімен сүртіл тазартуға болады. Күмістен жасалған ірі бұйымдарды (мәселен ыдыс-аяқтар мен бөлменің ішкі әшекейлері) «Ювелирная» пастасымен тазартуға болады.
Тым қатты ластанған бұйымдарды зергерлік шеберханаларда таз арттыру керек.
Металл әрлеу
Платина, алтын және күміс әшекейлер үшін әрлеудің көптеген тәсілдері бар. Ең көп тараған әрлеу тәсілдері - жылтыратылған, сәтен / күңгірт, күңгірт және нақышталған. Жылтыратылған беті бар зергерлік бұйымдар өте көп таралған және шығылыстыру қабілеті жоғары металға жылтыр көрініс береді. Атласты немесе күңгірт әрлеу зергерлік бұйымдардың жылтырлығы мен шағылысуын азайтады, бұл, әдетте, гауһар тас сияқты асыл тастарды ерекшелеу үшін қолданылады. Күңгірт әрлеу зергерлік бұйымдарға текстуралы көрініс береді және материалды (егеуқұм қағазға ұқсас) металға ысқылап, «қылқалам жақпаларын» қалдырады. Соғылған әрлеу, әдетте, зергерлік бұйымдарға толқын құрылымын беру үшін, соғылған әрлеу әдетте дөңгелектелген болат балғаның көмегімен және балғамен соғу арқылы жасалады. Өте қымбат әшекейлердің айрықша бір белгісі – оларда кемінде 18К (алтын үшін) болады. Кейбір зергерлік бұйымдарға жылтыр, шағылысатын көрініс беру немесе қалаған түске қол жеткізу үшін жабын жағылады. Стерлингтік күмістен жасалған зергерлік бұйымдар 0,999 сынамалы күмістің жұқа қабатымен жабылуы мүмкін (балқыту ретінде танымал процесс), сонымен қатар родий немесе алтынмен қапталуы мүмкін. Арзан металдардан жасалған зергерлік бұйымдар барынша тартымды әрлеу үшін күміспен, алтынмен немесе родиймен жабылуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Зергерлік Санат:Әшекейлер
Қайырды Назырбаев
Қайырды Назырбаев (т. 2 қазан 1947) — қазақ жазушысы, ақын, баспагер, журналист. Қазақстан Журналистер және Қазақстан Жазушылар Одақтарының мүшесі.
Өмірбаяны
1947 жылы 2 қазанда Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданы, Таңба (қазіргі Еңбек) ауылында колхозшы-шаруаның отбасында дүниеге келді. Еңбек сегіз-жылдық мектебін бітірген соң, Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы (қазіргі Әбдікерім атындағы) Шыңғыстай орта мектебін аяқтады. «Өрел» совхозында шопан, мәдениет қызметкері, Еңбек сегіз-жылдық мектебінде мұғалім болып жұмыс істеген. 1980 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің журналистика факультетін тамамдаған.
Еңбек жолы
Өлең жазуды  мектеп  қабырғасында  жүргенде  бастаған. Оның өлеңдері  мен  әңгімелері  аудандық «Еңбек  туы», «Арай», Шығыс Қазақстан  облыстық  «Коммунизм туы», республикалық  «Лениншіл жас», «Социалистік Қазақстан» газеттерінде, «Қазақстан  әйелдері», «Жұлдыз» журналдарында  жарияланды. 1968 жылдан бастап Шығыс Қазақстан облыстық «Коммунизм туы» газетінде әдеби қызметкер, Катонқарағай, Үлкен-Нарын және Зырян аудандары бойынша меншікті тілші, 1969 жылы Күршім аудандық «Коммунистік еңбек» — «Коммунистический труд» газеттерінде аудармашы, Шығыс Қазақстан облыстық телевидение және радио хабарын тарату комитетіне редактор, 1980—1990 жылдары Катонқарағай аудандық «Арай-Луч» газетінде редактор-дың орынбасары, редактор, 2000 — 2002 жж. Астанадағы мемлекеттік «Елорда» баспасында редактор болып жұмыс істеген. 2002 жылы «Аударма» баспасы қүрылғаннан бері осы баспаның Бас редакторы, директоры қызметін атқарған. Қазір Астанадағы «Нұра-Астана» баспасының директоры.
Еңбектері
Өлеңдері мен әңгімелері аудандық, республикалық газет-журналдарда жарияланған. Ақынның өлеңдері 1999 жылы Астанадан шыққан «Ағажай, Алтайдай жер қайда?!» атты ұжымдық жинаққа енген. «Алтайдың алтын алқасы», Забила Алпысованың «Ұстаз тағылымы», Шерхан Мұртазаның «Ақындар мен әкімдер», «Соғыстық соңғы же сірі», « Қаратай елінің ақындары», «Ел ішіндегі бір қақпайлар» атты жинақтарын құрастырып шығарған. Астанада 2006 жылдан бастап шыға бастаған «Әлем әдебиеті» журналының алқа мүшесі. «Нобель сыйлығының лауреаттары», «Шытырман оқиғалар және фантастика», «Жыржауһар», «Әлем әдебиеті», «Тарих. Таным. Тағдыр.», «Әлем әдебиеті кітапханасы», «Қазақ халқының философиялық мұрасы» серияларымен шыққан кітаптарды ұйымдастырушысы.
2007 жылы «Фолиант» баспасынан өзінің «Таудағы таңба» атты жеке кітабы жарық көрген. Баспасөз саласындағымінсіз қызметі үшін халық депутаттары Шығыс Қазақстан облыстық Кеңесінің грамотасымен, Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Шығыс Қазақстан облысы тұлғалары Санат:1947 жылы туғандар
Балтабай ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақбастау, Ақтоғай, Балтабай, Бірлік, Еңбек, Күш, Өрнек ауылдары кіреді. Орталығы - Балтабай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 8510 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы ауылдық округтері
Нерчейю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Восточный Иктым
Шығыс Иктым — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иктым өзенінің сол жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мошкевич Виктор Сергеевич
Мошкевич Виктор Сергеевич (8.10.1928 ж.т., Украина, Харьков) – аллерголог-дәрігер, медицина ғылымының докторы, (1975), профессор (1977). Харьков медицина институтын (1952) және Харьков Шет тілдер институтын (1950) бітірген. 1953 жылдан Қазақстанда, Алматы облыстық ауруханасында, қазіргі Гигиена және эпидемиология ғылыми-зерттеу орталығында ҚазөМУ-де, Ядролық қару салдарынан зардап шеккендерге арналған Медициналық-сауықтыру орталығында дәрігерлік, ғылыми және педагогикалық, басшылық қызметтер атқарды. Қазір Алматы қалалық аллергия орталық жетекшісі. Негізгі ғылыми еңбектері аллергология және иммунология мәселелеріне арналған. Ол капиллярлық-перифериялық (шеткі) қан айналысы бұзылуының диагностикасын анықтайтын жаңа әдіс – фотоплетизмографияны ойлап тауып, өндіріске енгізді. Соның нәтижесінде тыныс жолының аллергиялық ауруларын анықтайтын жаңа аспап – фотоплетизмографты жасап, оны клиникалық және ғарыштық медицинаға (Байқоңыр қаласында, 1980) енгізді. Тыныс алу жолдарының аллергиялық ауруларын арнайы шектелген (локалды) аллергендермен иммунды терапия арқылы емдеудің әдісін ұсынды (Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, 1980). 1995 жылдан осы әдіспен емдеу Қазақстанның барлық аллергиялық кабинеттеріне енгізілді. Аллергияға қарсы қолданылатын жаңа препарат – иммунды глобулинді жасап, оны апробациядан өткізіп, өндіріске енгізді (КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, 1990). Поллиноз ауруын емдейтін жаңа препарат – антиполлин жасап, өндіріске енгізді. Ол жаңалықтары мен өнертабыстары үшін 10 патент алған. Шығармалары: Фотоплетизмография, Мочевина, 1980; Клиническая иммунология и аллергия, А., 1992; Поллиноз, А., 2004.
Cілтемелер
Санат:Медицина Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1928 жылы туғандар
Мұздағы мотожарыс
Тарихы
1924 жылдан бастап түрлі елдерде мотоциклді мұз үстімен жылдам жүруге икемдемек болған. Норвегия, Финляндия және Швецияда қатып қалған теңіз үстімен шағын жарыстар да ұйымдастырған. Нәтижесінде скандинавиялық жарыскерлер арасында алғашқы халықаралық жарыстар да ұйымдастырыла бастады. Бастапқыда жарыс үшін тау жарысына арналған мотоциклдерді пайдаланған болатын. Артынан арнайы мұз үстінде жүруге арналған, берік бұдырлары бар мотоцикл құрылғылары шығарыла бастады.
Кеңес Одағы тұсында мотоциклдің дөңгелегіне орнатуға болатын бұдырлы құрылғыларды алғаш құрап шығарған инженер-спортшы Николай Иванович Закревский болды. 1938 жылдың наурыз айында хоккей матчының үзілісі аралығында «Динамо» стадионында алғаш рет мұз үстінде дөңгелегінде бұдыры бар мотоциклмен жылдам жүру көрінісін көпшілік назарына ұсынған мотоцикл спортының спортшысы Сергей Бучин еді. Бұл ғажайып көрініс көремендердің көңілінен шықты. Мұздағы мотожарыстың арнайы жарысы КСРО-да 1939 жылы 13 наурыз айында Мәскеу мұзды ипподромында өткен болатын. Ал 1959 жылы Мәскеуде алғашқы ресми чемпионаттың бастауы болды.
Мұздағы алғашқы мотожарыстың дербес чемпионаты 1966 жылы өткізілген болатын, ол уақытта жеңісті атақты совет мотогонщигі, кейіннен 6 дүркін әлем чемпионы атанған Габдрахман Қадыров өз қанжығасына байлаған болатын.
2003 жылдан бері спидвей бойынша үздік нәтижеге Ресей федерациясының командасы ие болып келе жатыр.
Мұздағы мотожарысқа арналған мотоциклдер
Бүкіл әлемдегі барша көрерменді мұздағы мотожарыс барысында өзіне тартатын ерекше фактор – жүргізушінің мұз бойымен стадионды бойлай ерекше құрылғыда зулауы. Ол тек қана мұздағы мотожарысқа арналған көлік. Мұз мотоциклімен супербайк немесе кростық мотоцикл тәрізді қала ішінде жүру мүмкін емес. Оның тежегіші өте ыңғайсыз, және жанармайы – спирт. Техникалық жүйеге жүгінсек, мотоциклдің құрғақ салмағы (жанармайсыз, майсыз) 110 кг. Қозғалтқыштың ең төменгі көлемі - 500 куб.см., қозғалтқыштың қуаты – секунтына 60-64 л. Тегіс жолдарда мотоцикл сағатына 100 км-мен жүреді. Трансмиссия ішіне арнайы екісатылы беріліс қорабы енеді. Мұз үстінде жүруге ыңғайлы болуы үшін мотоцикл дөңгелегі 28 мм-ге дейін жететін бұдырлармен жабдықталған. Алдыңғы дөңгелекте 130, ал артқы дөңгелекте 150-170 бұдырға дейін болуы мүмкін.
Галерея
Санат:Қысқы спорт
Қалама бекітпе
Қалама бекітпе — жер асты тәсілімен тазалап қазып алу барысында төбені ретімен құлату үшін қолданылатын бір-бірінен белгілі қашықтықта орналастырылған немесе дайындық қазбаларында штректерді сақтау мақсатымен пайдаланылатын қалама тәріздес бекітпелер. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Инфантилизм
Инфантилизм (лат. балалық, ақыл-ой дамуының кері кетуі, тежелуі) — адам психологиясының қалыпты жағдайынан ауытқуы. Жасы егде тартқан кей адамдардың ой-өрісі мен іс-әрекеті балаға ұқсап, өздерін бала сияқты сезінуі. Кәдімгі адамдар шынайы өмірді нақты түсініп, есейген сайын ақыл-ойы толыса берсе, инфант адамдар өз қиялымен, еш уайымсыз, ешбір жауапкершіліксіз өмір сүреді. Олар әрдайым өзгелердің көмегіне, кеңестеріне мұқтаж. Бұл дертке шалдыққан адамдардың өмірге көзқарасы бала кезіндегідей болып, ақыл-есі кері кетеді.
Инфант адамдардың ақыл-есін жанған шырпыға теңесек те болады. Олардың сана-сезімі тез шоқтанып, жарқырап жанады да, тез сөніп қалады. Алайда мұны инфант адамдар сезіне қоймайды, олар өмірінің “бәрі осылай уайымсыз болу керек» деп қабылдайды және ешқашан өздерін кінәлі санамайды. Неміс социологы, психолог Карл Густаф Юнгтың айтуынша, инфант адамдар жас бала сияқты өзінің де, өзгенің де жағдайын терең түсінуге қабілетсіз болады. Оларға ең бастысы - өз қызығушылықтары мен қажеттіліктерін қанағаттандыру болып табылады.
Бір сөзбен айтқанда, инфант адамдар өзгелердің жағдайларын, қайғы-мұңын, қуанышын түсінбейді, керісінше, «адамдар мені түсінбейді», деген ойда болады. Осылайша мұндай адамдар айналадағы өмірді көрмей, білмей тек қиялымен өмір сүреді. Инфантилизмге шалдыққан жандардың кейбірі тіпті, өздерін де танымайды, білмейді, біреуді елестетіп сол менің өзім деп сезінеді.
Атамның әңгімесінде айтқан кісіні жұрт жасына жетпей алжыды деп ойласа керек. Бала секілді қылық танытқанымен, жүріс-тұрысы дұрыс,он екі мүшесі сау адамды қалай алжыды деп айтамыз? «Жас күнінде бір бала, қартайғанда бір бала» деп адамдар көбінесе ондайға онша мән бермейді. Әрине, жасы келген үлкен қарт кісінің алжуы табиғи жағдай. Алайда, қарттардың балалық мінезін алжығандық деп қарастыруға  болмайды.
Алжығандық деп біз – альцгеймер ауруын айтар едік. Бұл ауру мен инфантилизм дерті мүлде бөлек, екеуінің айырмашылығы жер мен көктей. Альцгеймер дертіне шалдыққандар ақыл-естен айрылғандар. Олар тіпті, не істеп не қойғандарын білмейді, әрдайым біреудің қамқорлығында болуы керек. Ал инфант адамдар ақыл-есі дұрыс, бірақ бала кезінен ой – өрісі жетілмей қалғандар. Сондықтан инфантилизм мен альцгеймер дертін шатастыруға болмайды.
Қоршаған ортаға, айналасына, өмірге баланың көзімен қарау, балалық пәк сезім мен шынайы көзқарас, әрине, жаман емес. Дегенмен, жасы келген егде адамның балалық әдеті, өз өміріне жауапкершіліксіз, немқұрайды, бейжай қарауы ыңғайсыз, ерсі емес пе. Ресейдегі МГППУ-дың профессоры, психология ғылымдарының кандидаты Андрей Копьевтың пікірінше, көптеген адамдар, инфатилизм дерт екенін ажырата алмайды екен. «Бұл үстірт пікір: сен не инфатилсың, не прагматиксың .Ең маңыздысы инфант болу емес, тек бойыңда балаға тән шынайы, жақсы әдептерді сақтай отырып, өмірді, адамдарды, қуанышты сол қалпында қабылдап, өмірді нақты шынайы көре білу», деген ой түйеді Андрей Копьев.
Негізінде, әрбір адам қандай да бір дәрежеде инфант деуге болады. Тек біреуде инфантилизм көбірек, енді біреуде аз болуы да мүмкін. Көп жағдайда әйел адамдардың инфантилизм ауруына шалдыққанын  байқай қоймаймыз. Өйткені, қыз бала бойжеткенше әке-шешесінің қамқорлығында еркелеп, ештеңеден тарықпай өседі. Артынша, жасы келгенде тұрмыс құрады. Сол кезде жас кезіндегі ата-анасын күйеуі алмастырып, соның қамқорлығында болады. Қазіргі таңда күйеуіне сеніп, жұмыс істемей,  өз қажеттіліктерін қанағаттандырып, үйде отыратын әйелдер көптеп кездеседі. Жалпы ер азаматтар әйел адамға әрдайым қамқор көзқараспен қарайды. Сондықтан әйелдердің күйеуіне еркелеп, оның табысын шашып өмір сүретін болса, бұл инфантилизм екені анық. Мұндай әйелдер ойын-сауыққа, той -думанға құмар болады. Қолына ақша түссе, сол сәтінде көк тиын қалдырмай ұстап жібереді. Өзінің де, күйеуінің де, балаларының да өзіне ұнамаған киім-кешегін, тіпті төсек жабдықтарына, жиһазына дейін қоқысқа лақтырғысы немесе өртеп жібергісі келіп тұрады. Мұндай әйелдер тіпті баласын да күтіп бақпай, үй жағдайын ойлай бермейді. Тіпті, киім-кешекті балаларына ғана емес өзіне ғана алғысы кеп тұрады. Егер мұндай әйелдердің ұлдары ержетіп, үйленсе, оның әйеліне, яғни келініне күн көрсетпейді. Еш себепсіз ұлына әйеліңнен ажырап, «одан құтыл!» деп талап етіп, ұрсып-зекіп мазалайды. Кемшілігін айтқанға ашуланып, өз қылығын мойындамайды. Отбасындағы кемшіліктің бәрін күйеуінен, отбасының өзге мүшелерінен көріп, ұрыс шығаруға әуес болады. Егер мұндай инфант әйелдер ішімдікке үйір болса, оның дерті тіпті күшейіп, соңында маскүнем болуы қиын емес. Сондай-ақ мұндай әйелдер шамадан тыс жомарт, ақкөңіл, сенгіш, адал, өзгенің сөзіне тез еретін қасиетімен де ерекшеленеді. Сондықтан мұндай әйелдерге дертін ұғындырып мойындатар болса, еңбек етіп сауығуы әбден мүмкін.
Ал, ер адамдардың инфант болуы ерсі көрінетін құбылыс. Өйткені ер адамның мойнына артылған жауапкершіліктер көп. Мысалы, отбасын асырау, жұмыс істеп балаларын жеткізу. Ал, жасы егде тартқан ер адамның ата-анасы мен әйеліне сеніп, бала секілді қылықтар көрсеткені өрескел кемшілік болмақ. Жалпы ер адамдардың инфантилизмге шалдығуы әйелдерге қарағанда сирек кездеседі. Олар тұрмысқа қабілетсіз болғандықтан, әйелімен ажырасып жалғыз өмір сүруге бейімделеді.
Мояньчжо
Мояньчжо, Мойын-шор (туған жылы белгісіз – 759ж.) – ұйғыр қағанатының билеушісі (746 – 759ж.ж). Әкесі Пейло қаған 745 ж. Ұйғыр қағанатын құрып, саяси-әскери билікті өз қолына алды. 746 ж. Пейло қаған өлгеннен кейін, билікке Мояньчжо келді. Ол мемлекетті нығайтып, көрші елдермен дипломатиялық қатынас жасады. Орталық Азия мемлекеттерімен және Қытаймен әскери-сауда келісімін орнатып, ұйғыр қағанатын күшейтті. Мояньчжо тұсында бірнеше әскери жорықтар жасалып, Тува жері жаулап алынды. Ұйғыр қағанаты қуатты мемлекетке айналды, 757 ж. Қытай империясы өз ішіндегі Ань Лу-шань бастаған көтерілісті басуға Мояньчжодан көмек сұрады. Мояньчжо кезінде ұйғыр қағанаты саяси-әскери бағытта ғана емес, рухани-мәдени жағынан да дамыды.
Инфантилизм
Ал енді инфантилизмнің түрлеріне тоқтала кетсек. Оны ғалымдар үш түрге бөліп қарастырады.
Мояньчжо
Дереккөздер
Санат:Тарих
Инфантилизм
Бірінші, физиологиялық инфантилизм. Бұл адам ағзасының табиғи даму үрдісінен ауытқып, дамуының тежелуі. Инфантилизм адамның психикасын ғана емес, физиологиялық тұрғыда бүкіл ағзасына де әсер етеді. Ең алдымен адамның миының, нақтырақ айтқанда мидың гипофиз безі мен гипоталамустың нашарлауынан болады. Мидың дәл осы құрылысынан тарайтын гормондардың жеткіліксіздігі сана- сезімнің дамуын тежейді. Сонымен қатар, қалқанша безінің жұмысының нашарлауы да адамға осындай әсер береді. Инфантилизм адам ағзасының белгілі бір бөлігіне ғана әсер ете алады. Мәселен, әйел адам жүкті болған кезде туындаған қиыншылықтардан да инфант болуы мүмкін. Сондықтан жүктілік кезінде денсаулыққа барынша көңіл бөлген дұрыс.
Екінші, психологиялық инфантилизм. Бұл адамның ішкі жан дүниесінің сана-сезімінің дамып жетілуінің орнына, күннен-күнге кері кетіп, адамның рухани тығырыққа тіреліп, ой-санасын түрлі-түрлі елестер торлап алып, бір түсініксіз халге бой ұрып, өмірінің мәнін түсінуден қалады, ажал жақындап қалғандай сезініп, тұла бойын үрей мен қорқыныш билейді. Сол кезде, бұрынғы жастық шағындағы қызықты кездерді, уайымсыз жайдары өмірді есіне алып өзін жұбатқан болады. Жастық шағындағы қызықтарды қиғысы келмей, соны көзге елестетіп, сол кездегі қалпына оралуды ойлайды. Адам психологиясының тоқырауы деген осы. Орыс психологы  Борис Новодержкиннің  пікірінше, қазіргі заманда  көптеген  адамдар психологиялық инфатилизм  дертіне ұшыраған. Олар өмірде кездесетін ауыр жағдайларға, тіпті, өлімге қатысты болса да немқұрайды қарайды.
Инфантилизмнің тағы бір түрі - психикалық инфантилизм. Бұл да психологиялық инфантилизм іспеттес. Көбінесе, психологиялық инфатилизмде адам кейде өз бетінше шешім қабылдай отырып, ойын өзгерте алады, алайда бастапқы ойын еш өзгеріссіз қалдыруды жөн көреді. Ал, психикалық инфантилизмге шалдыққан адамдар қандай жағдай болмасын, өз бетінше шешім қабылдауға жоқ, ойын өзгерте алмайды.
Инфатилизм – шын мәнінде зиянды дерт, алайда, көптеген егде тартқан адамдар шалдыққан бұл дертті қазіргі өмірде ауру деп айта қоймаймыз. Ол көбінесе еріншектіктен, жалқаулықтан, өзімшілдіктен пайда болуы мүмкін. Өйткені есейген адамдар өздерін бала сияқты әлсіз етіп көрсеткісі келеді. Ал мұндай кісінің балалыққа тән қылықтары ешқандай жақсылық емес, керісінше оғаш құбылыс.
Инфант болуды қорқыныш пен үрейдің зардабы деп айтсақ та болады. Мысалы, «мен ізденіп, еңбектенсем де еш нәтижеге жете алмаймын», «мен кіналы боламын » деген небір үрей олардың бойын билейді. Кейде, егде адам өзінің жас ерекшелігін, яғни кәрілікті мойындағысы келмей, жасаруға тырысуынан да осындай күйге ұшырауы мүмкін. Алайда, кейбір дені сау, жан-дүниесі жастыққа құштар адамды инфантпен шатастыруға болмайды. Бұл екеуі екі бөлек ұғым. Инфант – нақты өмір қиыншылықтары мен жауапкершілігін өз мойнына алғысы келмеуі, іштей рухани жағынан дамуды қаламауы, яғни шынайы өмірден бас тарту болып табылады. Инфант адамдар – мақсаты мен арманын жоғалтқан жандар деуге болады. Мұның бастау алуы, әрине, сол балалық шақтан, келе- келе пайда болады. Көбінде, теріс тәрбиеден пайда болады және де адам санасына білінбей сіңе береді. Егер ата-анасы баласын, жасы 30-дан асса да өз қамқорлығына алып, қиындықтармен күресуге бейімдемей, жауапкершілікті мойнына алудан шектесе, әрине, мұндай жағдайға үйренген кез-келген жан өз бетімен өмір сүріп үйренбесе, инфантилизмге шалдығуы әбден мүмкін. Абайдың «тамағы тоқтық, жұмысы жоқтық аздырар адам баласын» деген сөзінің мәнісі де осыған саяды. Мұндайлар қазақша айтқанда, арамтамақ болуға әбден бейімделеді.
Ата-ананың бала бойындағы қалыптасып келе жатқан құштарлықты жойып, өзін тыңдауын ғана талап етуі, ал егер бағынбаса, күштеп көндіру дұрыс емес. Бала тек ата-анасы қалағандай болуы міндетті емес. Әркім өз өмір жолын қалыптастыруға құқылы. «Cенің қалағаның болмайды, ата-анаң неге рұқсат берсе, сол ғана болады, өйткені ата-анаңдыкі әрдайым дұрыс» дегендей сөздерді жиі естиміз. Нәтижесінде, бала өз қалауы бойынша адамдарымен сөйлесе алмайды, өзі қалаған іспен айналыса алмайды Сөйтіп ата-ана инфантил бала тәрбиелеп жатқанын байқамай да қалады.
Орыс психологы Юлия Люцтің айтуынша, инфантилизмге ұрынбаудың шарты қазіргі қоғамның біздерге таңып қойған өмір сүру стереотипінен бас тартып, адамның өзінің шын қалауын таба білуі және қоғамның тарапынан тайсалмай, үрей мен үмітсіздікті жеңіп, өмірдің мәнін өз бетімен түсіне білу. Психологтар инфант адамдар әлем бойынша қоғамға қауіпті деп есептейді. Сондықтан бұл дертке немқұрайды қарауға болмайды. Егер де инфат жандар, өзінің ауру екенін түсініп мойындап, одан сауыққысы келсе, бұл дерттен жазылып кетуі мүмкін. Оларға тек, ақыл-кеңес беріп, еңбек етуге, өз мінін сезінуге үнемі көмектесу ғана қажет. Сондықтан инфант дертіне ұшырағандарды «ауру қалса да әдет қалмайды » деген түсінікпен өмір бойы дертінен айықпайды деп жүре бермей, қалайда емдеу жолдарын іздестіріп, психологтардың, педагогтардың ақыл- кеңесіне жүгініп, еңбекке араласуға, үй шаруасымен айналысуға, жауапкершілікті мойнына алуға ағайын- туғандары, жора – жолдастары көмектессе көп ұзамай мұндай адамдар қалыпты адамдар қатарына қосылып кетеді.
Санат:Психология
Василий Петрович Зименок
Василий Петрович Зименок (1934 жылы туған), кен қазушы, Социалистік Еңбек Ері (1971), КСРО-ның құрметті шахтері (1970).
1956 жылдан Қарағандыда — «Ленин көмір» тресінің №20 бис шахтасында, 1958 жылдан «Ақтас» шахтасында кен қазушы, 1963 жылдан бригадир. Кен қазудын жоғарғы карқынына кол жеткізді, жоспарлы тапсырма мен социалистік міндеттемелерді едәуір асыра орындап, еңбекте ерлік көрсетті. 1973 жылдары ол жетекшілі кеткен бригада дайындау казбаларын үдемелі әдіспен Кен қазу жөнінде бастама көтеріп, айына 350 кума м қазба дайындап берді.
КОКП 24-съезінің, Қазақстан Компартиясы 14-съезінің делегаты, 9-сайл. КазКСР Жоғ. Кеңесінің, 11-сайл. КСРО Жоғ. Кеңесінің депутаты.
2 мәрте Ленин орденімен марапатталған. «Шахтер данқы» белгісінің иегері.
Дереккөздер
Санат:1934 жылы туғандар Санат:КСРО құрметті шахтерлері Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазақстан шахтерлері
Алгебраның негізгі теоремасы
Тарихы
Бұл теореманы алғаш рет 1608 жылы неміс математигі Петер Роте (1580 - 1671), 1629 жылы голланд математигі Альбер Жирар (1595 - 1632), 1637 жылы француз математигі Рене Декарт (1596 - 1650) қазіргі кездегі тұжырымнан өзгеше түрде мазмұндаған.1743 жылы швейцар математигі Леонард Эйлер (1707 - 1783) нақтылап қазіргі тұжырымға мәндес түрде былайша тұжырымдаған: коэффиценттері нақты сандар болатын сызықтық және квадраттық (2-дәрежелі) көбейткіштерге жіктеуге болады.1748 жылы француз математигі Жан Д'Аламбер (1717 - 1783) алгебраның негізгі теоремасының алғашқы дәлелдемесін жариялаған.1751 жылы Л.Эйлер дәлелдемесі шыққан.1799 жылы неміс математигі Карл Гаусс (1777 - 1855) бұл теореманың алғышарсыз дәлелдеген.
Дереккөздер
Математика әлемі: Жалпы орта білім беретін оқу орындарының(мектеп, гимназия, колледж, лицей) оқушылары мен студенттеріне және математика әуесқойлары мен көпшілік оқырмандарға арналған математикалық пәндік энциклопедия.Нұрқанат Көбенқұлұлы.
Санат:Алгебра Санат:Сандар теориясы Санат:Алгебра теоремалары Санат:Көпмүшеліктер Санат:Өрістер теориясы
Канал тазартқыш машина
Канал тазартқыш машина— мелиорациялық жүйедегі тоғандар мен каналдардағы тұнбаны, өсімдіктерді, каналдардың бұзылған ернеулерін тазалайтын машина. Каналтазартқыш машинаны трактор немесе арнаулы машиналарға тіркейді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Қарасай үңгірі
Қарасай үңгірі – Қаратау жотасының оңтүстік беткейіндегі карсты үңгірлердің бірі.
Географиялық орны
Түркістан облысының Бәйдібек ауданы жерінде, Кентау қаласының оңтүстік-шығысында 6 км жерде орналасқан.
Сипаты
Үңгірдің ұзындығы 200 м, ені 15 м, биіктігі 20 м. Ортаңғы палеозой дәуірінің әктасты қабатты судың шаюынан пайда болған. Мұнда бірнеше бүйірлік үңгір, тармақталған қуыстар және әр түрлі бейнедегі сүңгілер (сталактиттер) бар. Туристік экскурсия жасауға, сондай-ақ спелеологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізуге қолайлы орын.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан үңгірлері Санат:Түркістан облысы географиясы
Доңғалақтық қалпақ
Доңғалақтық қалпақ - декоративтік қалпақ, доңғалақтың күпшегін кірлеуден корғайды.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Хановэр (Мичиган)
Хановэр (Hanover) — Мичиган штатының Jackson округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Нуик
Нуик (Nouic) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 35,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87108, пошта индексі — 87330.
Сеньора-ду-Порту
Сеньора-ду-Порту (Senhora do Porto) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуаньяйнс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Нуик
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 532 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,8 адам/км².
Сеньора-ду-Порту
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 385 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 382,256 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,9 адам/км².
Нуик
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сеньора-ду-Порту
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Нуик
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Сеньора-ду-Порту
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
1003 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1003 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1003 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Прозерпио
Прозерпио (Proserpio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 909 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 455 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 22030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері