cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эвтрофтану
Бұл табиғи процесті антропогендік іс-әрекеттер жеделдетуі мүмкін. Биогенді құрауыштар суқоймаларға су және ауа жолдары арқылы түседі. Суқоймалардың эвтрофтануының негізгі себептеріне топырақ эрозиясы, ауыл шаруашылығында минералды тыңайтқыштардың көп қолданылуы, фосфорлы детергенттердің (әсіресе ары активті синтетикалық заттектер) кең қодданылуы, мал шаруашылығының калдықтарының қалай болса солай тасталуы, қышқыл жаңбыр тудыратын қасиеті бар ауаға тасталатын заттектерді және т.б. жатқызуға болады. Суқоймаларындағы эвтрофтану процесін сипаттайтын негізгі жағдайларға мынадай себептерді жатқызуға болады: 1) су қабатында еріген оттек мөлшерінің азаюы; 2) биогенді элементтер (азоттың, фосфордың, калийдің) концентрацияларының жоғарылауы; 3) органикалық заттектердің қалқыма бөлшектері санының көбеюі; 4) су түбіндегі шөгінділерде фосфордың шоғырлануы; 5) судың лайлануына байланысты күн сәулесінің сулы ортаға өтетін мөлшерінің азаюы; 6) судағы балдырлар популяцияларының өзгеруі (өте ұлы заттектер бөлетін түрлерге ауысуы); 7) фитопланктон әралуандылығының азаюына қарамастан олардың биомассасының әдеуір мөлшерде көбеюі.
Эвтрофикацияның су айдынының биогеоценозына әсері
Судың жоғарғы қабатында биогенді заттардың концентрациясы орын алады, бұл осы аймақта микрофлораның (ең алдымен фитопланктонның, сондай-ақ балдырлардың-өсінділердің) белсенді дамуын және зоопланктонның фитопланктонмен қоректенетін массасының ұлғаюын тудырады. Мұндай өсу судың мөлдірлігін төмендетеді, күн сәулесінің ену тереңдігі азаяды, жарықтың жетіспеуі нәтижесінде су маңындағы өсімдіктердің өлімі басталады. Су түбіндегі су өсімдіктерінің өлу процесі осы өсімдіктер мекендейтін жерлерді қалыптастыратын немесе олардың қоректену тізбегіндегі жоғары буын болып табылатын өзге де организмдердің өлуіне әкеп соғады.
Судың жоғарғы қабатының температуралық режиміне өсімдіктердің (әсіресе балдырлар) биомассасының ұлғаю белсенділігі тәуелді. Түнгі уақытта бұл өсімдіктерде фотосинтез болмайды, бірақ белсенді тыныс алу процесі жалғасады. Жазда жылы күндердің алдында судың жоғарғы горизонттарында оттегінің құрамы төмендейді және осы горизонттарды мекендейтін және оттегіні талап ететін аэробты организмдердің өлімі байқалады ("жазғы замор" деп аталады).
Өлген ағзалар су айдынының түбіне түсіп, аэробты бактериялармен ыдырайды. Алайда гипоксиядан зардап шегетін судың түбіндегі өсімдіктер оттегі өндірісін тиісті деңгейде қамтамасыз ете алмайды. Ал егер эвтрофалық су айдынының жалпы биоөнімділігі ұлғаюын ескерсек, өндіріс пен оттегіні тұтыну арасындағы тепе-теңсіздік артады. Оттегінің жетіспеушілігі өссе, бұл оттегіге мұқтаж су түбіндегі өсімдіктердің өліміне әкеледі. Ұқсас құбылыс қыста таяз су қоймаларында байқалады.
Оттегіден айырылған топырақта фенолдар мен күкіртті сутегі сияқты күшті улардың және метан сияқты күшті парник газының пайда болуымен өлшенген организмдердің анаэробтық ыдырауы жүреді. Нәтижесінде эвтрофикация процесі су айдынының флорасы мен фаунасы түрлерінің көп бөлігін жояды, оның экожүйесін толығымен бұзады немесе өте қатты трансформациялайды және судың санитарлық-гигиеналық сапасын, тіпті суға түсу мен ауыз сумен қамтамасыз ету үшін оның толық жарамдылығына дейін қатты нашарлатады. Су тіпті оттегінің төмен деңгейіне байланысты батпақты болуы мүмкін.
Антропогенді эвтрофтану
Фосфор мен азоттың негізгі антропогендік көздері: өңделмеген сарқынды сулар (әсіресе мал шаруашылығы кешендерінен) және Тыңайтқыштардың егістіктен шайылуы.
Көптеген елдерде су қоймаларының эвтрофикациясын азайту үшін натрий ортофосфаты бар кір жуу ұнтақтарында пайдалануға тыйым салынды. Атап айтқанда, 2010 жылдың басынан бастап ЕО елдерінде фосфаты 0,3-0,5 граммнан асатын тұрмыстық кір жуу ұнтақтарын пайдалануға біртіндеп шектеу енгізілді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
NGC 3487
NGC 3487 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 5 наурызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3487 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33195, UGC 6092, MCG 3-28-47, ZWG 95,89.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Эрфде
Эрфде (Erfde) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2006 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 33,95 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 59 024. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Свацинна.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Елбай Қосымбайұлы
Елбай Қосымбайұлы (1900, Маңғыстау өңірі, Жыңғылды, Тұщыбек аймағы, Қабырға мекені – 1931, Маңғыстау ауданы, Жыңғылды ауылы) – суырыпсалма ақын, қолөнер шебері.
1931 жылы Адай көтерілісі кезінде қайғылы қазаға ұшырады.
Еңбектері мен шығармалары
Өлеңді жасынан серік еткен Қосымбайұлынан «Мал баққан қара шаруа», «Жарандар, құлақ салыңыз», «Мен жүйрік топтан озған», «Елбайдың термесі»'' атты шығармалары кейінгі ұрпаққа жеткен. Бұдан басқа «Беттескенде», «Ұмтыл, алға», «Надандық», «Жақсылық пен жамандықтың сипаттары», «Тәкаппар менмен туралы», тағы басқа өлең-жырлары белгілі.
Елбай ерші, етікші, өрімші, ою-өрнексалушы, құдықшы, шығыршы болған; безендіріп тамдар да салған. Ол кеңес өкіметін әділдік орнатушы деп қабылдап, өз шығармаларымен оның насихатшысы болды, тіпті В.И. Ленинге арнаған жырын өрнектеп мола қабырғасына жаздыртып қалдырған.
Дереккөздер
Санат:1900 жылы туғандар Санат:Маңғыстау ауданында туғандар Санат:1931 жылы қайтыс болғандар Санат:Маңғыстау ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан ақындары Санат:Адай көтерілісінің қатысушылары Санат:Адай көтерілісінде қаза тапқандар
Гуарантан (Сан-Паулу)
Гуарантан (Сан-Паулу) (Guarantã (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Бауру мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бауру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 903 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 461,795 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,9 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Назқоңыр
«Назқоңыр» әні – қазақтың 100 әнінің біріне кіретін халық әні. ХIХ ғасырдың бірінші жартысында Сегіз сері өзінің ақындық, әншілік, композиторлық, күйшілік, батырлық, палуандық өнерімен қазақтың баға жетпес өлеңдер қатарына «Назқоңыр» әнінің сөзін де, өлеңін де шығарып өз үлесін қосқан. Бұрын бұл ән халық аузынан кетпейтін, қазір де жүрегімізде сол заманның естелігі ретінде қалды. Сегіз серінің өлеңдерінің көпшілігі негізінен махаббат лирикасына жатады. Мәселен, «Алқоңыр», «Әйкен – ай», «Гауһартас», «Ғайни», «Еңлік – ай» (Илигай), «Көкем - ай», «Қызға сәлем», « Мақпал», «Назқоңыр», «Сәулем – ай» және т. б. Осы өлеңдерінің ішінде бізге ең кең танылып, қазақ эстрадасында жиі шырқалатын әні – «Назқоңыр».
Тарихы
«Назқоңыр» әні Омбы қаласындағы ауқатты отбасынан шыққан Мүкарамма атты сұлуға арналады. 1833 жылы жаз айларында Мұхамедқанапия Омбыға, үйіне қайтады. Жасы 21-ге келіп қалды, сөйтіп өзіне тең келетін жар іздемекші болады. Осы уақытта Ахметқали деген ауқатты кісінің Мүкарамма атты қызын бір көргеннен-ақ сүйіп қалады да, Қызылжарда оқып жүргенде шығарған өлеңінде сипаттаған сұлудың бейнесін танығандай болады. Мүкараммаға ғашықтық сезімін «Арман» өлеңімен білдірмекші болады. Сөйтіп олар жиі кездесіп, тату-тәтті ғұмыр кешеді. Әрине, Мүкарамма ауқатты отбасынан болған соң әкесі оған Мұхамедқанапиямен кездесуіне тыйым салады да, кедергі болудың бір жолын қарастырады. Сөйтіп Мүкарамманы туысының үйіне жібереді. Бірақ Мукарамма оны қатты сүйеді, сондықтан қай жерге бара жатқанын айтып кетеді. Мұны естіген Мұхамедқанапия Мүкараммаға барар жолда «Назқоңыр» әнін шығарады.
Сөзі
Ай қабақ,алтын кірпік, қызыл ерін, Кел десең неге аяйын аттың терін. Сарығаш сазға біткен секілденіп, Қай жерде отыр екен бұраң белім.
Базардан алып келген күміс құман, Жігітті адастырған қалың тұман. Арадан қыл өтпестей тату едік, Біздерге қастық қылған қай антұрған. Һә лә ләку лиләй ! Лилә ләку лилай! Һә лә ләку лиләй! Лилә ләку лилай!
Ай қабақ,алтын кірпік, қызыл ерін, Кел десең неге аяйын аттың терін. Сарығаш сазға біткен секілденіп, Қай жерде отыр екен бураң белім.
Һә лә ләку лиләй ! Лилә ләку лилай! Һә лә ләку лиләй! Лилә ләку лилай!
Көркем қыз шақырған соң жуықтайын, Басқаны неге соған жуытайын. Өзіңе ықыласым ауғаннан соң, Қалайша сәулем сені ұмытайын. Һә лә ләку лиләй ! Лилә ләку лилай! Һә лә ләку лиләй! Лилә ләку лилай!
Изимка
Изимка — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Нуреев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 94 адамды құрады. Пошта индексі — 452633, ОКАТО коды — 80258845005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
715 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:715 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Саяси диалог
Саяси диалог - [грек, dialogos - әңгіме, әңгімелесу] - саяси қызметтің бағдарламасы мен тетіктерін қалыптастыруға, келісімге қол жеткізуге мүмкіндік беретін субъектілердің саяси ойлау стилі, баға беру, көзқарасын білдіру тәсілі. Саяси диалог демократиялық саяси жүйенің даму шарты, себебі бүл қоғамның көппартиялық жүйелігін білдіреді.
Саяси диалогтың келесі түрлері бар:
Саяси диалогтың мақсаты
Саяси диалогтың мақсаты - оппонент ұстанымын анықтау, саяси келісім, бітімге келудің негізін қалау. Саяси диалог құрылымына келесі элементтер кіреді:
Дереккөздер
Санат:Саясат
Сеха (өзен)
Сеха (Белые Камышки) — Ресейдегі өзен. Иваново облысы, Владимир облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/87/135/87 орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Ковров қаласынан Уводь өзенін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ассемини
Ассемини (Assemini) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25 343 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 204 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 117,5 км² шамасында. Пошта индексі — 09032.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Пётр. Жыл сайынғы мерекесі — 7 сәуір.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Каландр
thumb|Calender machine for electrode pressing in Lithium-ion battery manufacturing Каландр (calandre – қақтау, яғни қысып өңдеу, жылтырату) – біліктер жүйесінен (2-ден 20-ға дейін) тұратын машина (не оның бөлігі). Каландрда материалдарды (мата, қағаз, резина, т.б.) қысып өңдейді. Каландр біліктері аралығынан өткен, өңделетін материал тығыздала, тегістеле және жұқара түседі, сондай-ақ, материалдарға ою-өрнек басылады, сурет салынады. Өрнектеуіш Каландрдан өзгесінің біліктері теп-тегіс жұмыр болып келеді, көбінесе, металдан жасалады. Каландр тігін, қағаз және резина өндірістерінде полимерлі қабыршақ және пластмассадан бұйымдар жасауда да қолданылады. Суретте көрсетілген 3 білікті Каландр, негізінен, резина өңдеуге арналған.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
Дереккөздер
Санат:Полиграфия Санат:Полимерлер Санат:Машина
Сәуле
"Сәуле" - "Ақ жол" газетіне қосымша 1924 жылы Ташкент қаласында жастарға арналып шыққан әдеби альманах.
Оның 6 нөмірі жарық көрді. Альманах казак, қырғыз, қарақалпақ жастарын әдебиет нұсқаларымен таныстырды. Махамбет Өтемісұлының "Мұнар күн", "Толарсақтан саз кешіп", Әскер жиып аттандык", 44 Ау, Қызғыш құс" деген өлеңдерін түңғыш рет жариялады. Сонымен бірге Ығылман Шөрековтің, Нарымбет, Мцрат ақындардың толғау-жырларын, Л.Толстойдын "Жеті қарақшы" әңгімесін жариялады.
Ақтал ау
Ақтал ау - қазақ ұғымында құтпан малды аталық қуатынан қан шығармай айыру, яғни пішу тәсілі. Малдың аталық қуатынан айыратын ақтау тәсілінің тарту, жаншу, мыту, біздеу деген түрлері бар. Бұлар да өз кезегінде бірнеше түрге бөлінеді. Тарту - қозы, лақты пішудің қан шығармай жасалады, яғни ұманың сыртынан ұрықтүтігін тартып үзеді. Қозы-лақты пішуге өте ыңғайлы болғанымен, бұл тәсілді ірі малға қолдану қиынға соғады. Аталық енінің бауын (ұрық түтігін) саусақпен ілмектеп тарту немесе қысқышпен жаншығаннан соң 30-45 күн бойы без құрамындағы гормондар мен биологиялық белсенді заттар төлдің денесіне сіңіп биоактивизатор міндетін атқарады, яғни жас организмнің өсімін жеделдететін маңызы бар, - дейді зерттеуші Ш.Әлғалиүлы. Біздеу - қан шығармай жасалатын пішу, яғни ақталаудың бір тәсілі. XIX ғ.-дың 20-30 жылдары қазақтар бұқаны «біздеу» тәсілімен ақтаған. Яғни кәдімгі бізді 20-30 мәрте пісіп, уызын (ұрығын) ағызған. Алайда, бұл аса дөрекі тәсіл және оның машақаты да көп болды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Енг-Сос
Енг-Сос — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысконсын-Я өзенінің оң жағалауынан 90 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Угорелец (Габрово облысы)
Угорелец (Угорелец) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Севлиево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5465. Телефон коды — 067305. ЕКАТТЕ коды — 75037.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Атысты басқа жаққа ауыстыру
Атысты басқа жаққа ауыстыру (Перенос огня) — 1) атыс бекінісін ауыстырмай бір нысана бойынша атысты доғарып, оны екінші нысанаға ауыстыру. Атыс жеке пулеметтен, зеңбіректен, танктен немесе толық бөлімшемен (артиллериялық топпен) жүргізілуі мүмкін. 2) Нысананы жою мақсатында артиллериялық атыс жүргізу үшін нұсқау беру тәсілдерінің бірі. Атысты басқа жаққа ауыстырудың бұл түрі тұтқиылдан ату үшін атыспен дәлдеу кажетсіз немесе мүмкін емес болған жағдайларда қолданынады. Атысты басқа нысанаға ауыстыру жалған немесе шынайы реперден жүзеге асырылады.
Петр Васильевич Радионов
Петр Васильевич Радионов (1925 жылы туған, Қостанай облысы Федоров ауданы Пешковка ауылы) – ветеринария ғылымының докторы (1991), профессор (1994).
Ғылыми еңбектер
1990 ж. «Заболевание овец, вызываемое ассоциацией кишечных цестод и клостридий и принципы его профилактики» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 80-нен астам ғылыми жарияланымның авторы.
Эксперименталды алаң (сынақ алаңы)
Эксперименталды алаң (сынақ алаңы) - ізденіс қызметін ұйымдастырудың ерекше үлгісі, нұсқасы қатаң анықталмаған (тек қана идеясы, жалпы көрінісі бар) білім беру, тәрбиелеу және оқушылардың дамуы тәжірибелерінің жаңа қағидасы сол іс-әрекеттің барысында қалыптасады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Карапиту
Карапиту (Carapito) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Агиар-да-Бейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 511 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,45 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Ғалиябану Махметқызы Кертаева
Ғалиябану Махметқызы Кертаева (3.9.1946 жылы туған, Павлодар облысы Павлодар ауданы Ефремовка ауылы) – педагогикалық ғылымының докторы (2005), профессор (2008). «Болашақ мұғалімнің деонтологиялық даярлығын қалыптастыру» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Кертаева 80-нен астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 2 монографияның («Ұстаз қызметіндегі педагогикалық деонтология», А., 2002; «Рахат» мектебі: жаңа ғасырға – жаңа мектеп», Павлодар, 2005), т.б. оқу құралдарының авторы.
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар
Тентек төре
Тентек төре(туған-өлген жылы белгісіз) – Оңтүстік қазақтарының Қоқан хандығына қарсы 1821 жылғы көтеріліс басшысының лақап есімі. Көтеріліс бүкіл Оңтүстік Қазақстанды қамтып, Шымкент, Сайрам, т. б. мықты бекіністерді басып алды. Қоқандықтар көтерілісті күшпен басты. Тентек төре – қазақ сұлтаны; қысқаша Рүстем төре.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері Санат:Шыңғыс ханның ұрпақтары Санат:Төрелер
Мазара (Миндяка тармағы)
Мазара — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Миндяк өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені бастауынан Жоғарғы Урал су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Альтенберг-Линц
Альтенберг-Линц (Altenberg bei Linz) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Урфар округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4257 адамды құрайды (31 желтоқсан 2007). Алып жатқан жер аумағы 36 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — UU, ресми идентификациялық коды — 4 16 02.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фердинанд Кайнедер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Мемлекеттік бағдарлама
Мемлекеттік бағдарлама -ресурстар, орындаушылар, ғылыми- зерттеу, өндірістік, әлеуметтік-экономикалық, ұйымдық және басқа шаралар. Мемлекеттік бағдарлама экономиканы тікелей реттеу құралы ретінде мемлекетті дамытудың басым міндеттерін шешуге бағытталады. "Мемлекеттік бағдарлама" ұғымының мағыналық ауқымы кең. Ол мемлекеттік бюджет мүмкіндіктерін ескере отырып, түрлі шараларды қаржыландыру кезінде қолданылады. Мысалы, "Нұрлы көш" және т.б.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Қаржы
IC 4114
IC 4114 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4114 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Теткиш
Теткиш — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сеньдега өзенінің сол жағалауынан 7,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жалаңаш (Қызылорда облысы)
Жалаңаш — Қызылорда облысы Арал ауданындағы ауыл, Мергенсай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Арал қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 59 км-дей жерде, Үлкен Сарышығанақ көлінен солтүстік-батысқа қарай орналасқан.
Тарихы
Бұл жерді "Жамбыл", "Бірлестік" деп те атайды. Бұрын "Жамбыл", "Бірлестік" балық колхоздары бірігіп, осы жерде "Жамбыл" колхозы құрылған. 1997 жылы Жамбыл өндірістік кооперативі болып қайта құрылған. Жалаңашқа Мергенсайдағы, Үшшоқыдағы, Сарықұмдағы тұрғындар көшіп келіп, Жалаңаш ауылы болып қайта құрылған. Ауыл маңында ешқандай ағаш, өсімдік өспейтіндіктен, «жалаңаш жел өтіндегі мекен» мәнінде қойылған атау.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы елді мекендері
716 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:716 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:716 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Артиллерияны қайта бағындыру
Артиллерияны қайта бағындыру (Переподчинение артиллерии) — жоғарғы бастықтың үкімімен артиллериялық бөлімшені, бөлімді, құраманы бір командирдің (қолбасшының) қарамағынан екіншісіне беру. Ол әскерлердің қажет топтарын құру мақсатында, ал ұрыс қимылдары барысында өзгерген жағдайға және әскерлердің жаңа міндеттеріне сәйкес жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Гарднер ризантелласы
Дереккөздер
Санат:Сүйсіндер Санат:Аустралия флорасы Санат:Адам атымен аталған өсімдіктер
Ағыш би
Ағыш би — маңғыт көсемі, 1502-1504 жж. Мұса қайтыс болғаннан кейін Ноғай Ордасын басқарып, ноғай ордасының биі болған Жамқұршының ұлдарының бірі. Ағыш «ұлыстың билеушісі», яғни, дұрысын айтқанда, маңғыт ұлыстарын басқарды. Алайда, әкесі Жамқұршы қайтыс болғаннан кейін бұл лауазымды Ағыштың немере ағасы Мұсаның ұлы Алтақар алады.
Санат:Ноғай Ордасы
Экстериоризация
Экстериоризация (exterior - сыртқы) - ішкі, психикалық іс-әрекеттен сыртқы, заттық іс-әрекетке ауысу процесі.
Экстериоризация — ішкі ақыл-ой әрекетінің сыртқы іс-әрекеттерге айналуы. Іс-әрекет бірлігі ретінде интериоризация ұғымына кері байланысты түсіндіреді. Іс-әрекеттің қос жоспарлығының бір жағын талдап түсіндіруде психологтар пайдаланады. Мәселен, сөйлеу кезінде айтатын сөздердің ішкі сөйлеммен құрастыру процесін айтуға болады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Әскери Жаттығу
Әскери жаттығу– әскери құрамалардың, бөлімшелердің, басқару органдарының және арнаулы әскерлердің жауынгерлік дайындықтарын тексерудің негізгі тәсілі. Әскер түрлерінің әзірлігін, ұрыс жүргізу және басқару, өзара байланыса қимыл жасау тәсілдерін байқау және жетілдіру мақсатын көздейді. Әскери жаттығу ауқымына байланысты стратегиялық (шұғыл-стратегиялық) әскери жаттығу, шұғыл (шұғыл-тактикaлық) әскери жаттығу және тактикалық әскери жаттығу; мақсатына қарай тексерістік әскери жаттығу, зерттемелік әскери жаттығу, тәжірибелік әскери жаттығу; жаттығушылар құрамына байланысты командалық-штабтық әскери жаттығу және жалпыәскерлік әскери жаттығу; ұйымдастырылуына байланысты бір сатылы әскери жаттығу, екі сатылы әскери жаттығу, көп сатылы әскери жаттығу тағы басқа болып бөлінеді. Сондай-ақ Қарулы Күштерде арнайы тапсырмалар жүктелетін арнаулы әскери жаттығулар өткізіледі. Мысалы, мотоатқыштар мен танк әскерлері жалпы әскери-тактикалық әскери жаттығу, ракеталық және артиллерия әскерлері атыстық әскери жаттығу, Әскери-әуе күштері (ӘӘК) ұшу-тактикалық және авиациялық әскери жаттығу, Әскери-Теңіз Флоты (ӘТФ) жалпы, жеке, кемелік және тағы басқа әскери жаттығулар өткізеді. Әрбір әскери жаттығу соңында талдау жасалады.
Әскери жаттығу (Военное учение) —	соғысты ұйымдастыру және жүргізу тәсілдерін үйрету мақсатымен ротадан бастап батальонда, полкте, құрамада, т.б. өткізіледі. Әскери жаттығулар роталық, батальондық, полктік, құрамалық, т.б. болып аталады. Әскери жаттығулар жалпы әскерлік және арнаулы (инженерлік, байланыстық, тылдық, т.б.) болып бөлінеді. Әскери жаттығулар көлеміне қарай тактикалық және оперативтік, ал жүргізілу өзгешеліктеріне қарай бір жақты және екі жақты болады. Әскери жаттығулар көбінесе кешенді тақырыптарда өтеді. Ол соғыс қимылдарының бірнеше түрін қамтиды және жағдайдың жедел өзгеруіне байланысты күндіз де, түнде де бірдей өтуін талап етеді. Әскери жаттығулар әскерлерді, әскер бөлімдерін және әскер түрін соғыс тәртібіне келтіріп, офицерлердің, сержанттардың, қатардағы жауынгерлердің тактикалық білімін жетіддіріп, тәжірибесін молайтады, Қарулы Күштердің қабілеттілігін арттырып, ұрысқа әрқашан дайын болуын қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Дайындық
Санат:Әскери іс
Энцо Феррари
Энцо Ансельмо Феррари (Enzo Anselmo Ferrari) - әлемдегі ең үздік автомобиль брендтерінің біріне айналып үлгерген Ferrari компаниясыныӊ негізін қалаушы. Оның көліктері көркем дизайнымен, қолайлығы және жылдам қозғалтқышымен әйгілі. Энцо өзінің туындысында әдемілік пен жылдамдықты біріктіре алған. туған кезінде Феррари тегін иемденген елден ерек Энцо жасы тоқсанға келгенше көлік жарыстарына деген қызығушылығын жоғалтқан емес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кәсіпкерлер
Осман нұсқасы
Мұхаммед пайғамбардың өлімінен кейін сахабалар өздері білген әдіске сәйкес жеті түрлі оқитын болған. Бірақ Ислам діні әлемге таралып, мұсылмандардың қоластына көптеген жаңа жерлер енгесін, сол сахабалар дінді қабылдағандарға Құранды өз әдісімен үйретіп, ол оқушы Құранның басқа әдіспен оқылуын естігенде жанжалдар пайда бола бастады. Мысалға Ирактың мұсылмандары Құранды Абдуллаһ ибн Масғұдтың әдісімен, ал Шамның тұрғындары Убәй ибн Кағбтың әдісімен оқитын болған.
Һижра жыл санағы бойынша 14 немесе 15 жылы халифа Османның әскерлері Арменияны бағындыруға аттанады. Халифаның әмірімен Ирақ пен Шамны әскерлері бір-бірімен қосылады. Ирақ әскерлерінің құрамындағы әл-Мадаинның әскерінің қолбасшысы болған Хузайфа ибн әл-Йаман осы жерде жиналған қолдың арасында Құранды оқу әдісінің кесірінен болған жанжалдың куәгері болады.
Соғыстан қайтқан соң, Хузайфа өз үйіне кірместен халифа Осман ибн Аффанға барып, болған жайтты айтады: Мен Арменияның шекарасында шайқастым. Шам өлкесінің тұрғындары Құранды Убәй ибн Кағб оқыған сияқты оқиды да, Ирақтың тұрғындары естімеген заттарды айтады. Ал Ирақтың тұрғындары Құранды Абдуллаө ибн Масғуд оқыған сияқты оқиды да, Шамның тұрғындары естімеген заттарды айтады. Сосын олар бір-бірін күпірлікте айыптайды. Жанжалдардан қорыққан халифа Осман Зәйд ибн Сабитке, Абдуллаһ ибн әз-Зубайрға, Сағид ибн әл-Асқа, Абдуллаһ ибн әл-Харис ибн Һишамға Хафса бинт Омарда сақталған Әбу Бәкр кезінде жиналған Құран нұсқасын көшіріп, таратуға әмір етеді. Ол парақтарды көшіріп болғаннан кейін, Осман түпнұсқаны Хафсаға қайтарып, жиналған Құранды түрлі аудандарға жіберіп, оған сәйкес емес Құран нұсқаларын өртеп жіберуге бұйырады.
Османның бұл шешімі тек атақты да сыйлы сахабалармен болған келісімнен кейін іске асты. Әли ибн Әбу Талиб айтқан: Осман туралы тек жақсылық айтыңдар. Аллаһпен ант етемін, ол Құран парақтарымен істеген ісін тек бізбен ақылдасқаннан кейін ғана іске асырды. Ол бізге айтты: «Бұл оқылу туралы не айтасыңдар? Маған сендердің кейбіреулерің өзінің оқуы басқа оқылулардан артық деп айтатыны туралы қауесет жетті. Бұл сөздер күпірлік болуға жақын». Біз айттық: «Сен не ұсынасың?». Ол айтты: «Мен адамдарға өзгешелік пен қарама-қайшылықтар болмауы үшін (Құранның) бір нұсқасын қабылдауын ұсынам». Біз айттық: «Сенің ұсынысың қандай жақсы!»
Ақыр соңында Зәйд ибн Сабиттың және басқа да сахабалардың атқарған үлкен еңбегінен кейін Құран бір қалыпқа келіп, оның жалғыз оқу әдісі болып құрайыштардың диалекті танылады. Осман жинаған Құран нұсқаларының саны жөнінде әртүрлі пікірлер бар: олардың саны төрт, бес немесе жетеу болған деген пікірлер бар. Ибн Әбу Дәуд Әбу Хатим әс-Сиджистанидің мынадай сөзін жеткізген: «Құранның Мекке, Шам, Йемен, Бахрейн, Басра және Куфа үшін жазылған және Медине қаласында қалған жеті нұсқасы жазылды».
Тағы қараңыз
Санат:Құран тарихы
Альберто Джилардино
Альберто Джилардино (Alberto Gilardino; 5 шілде 1982, Биелла, Пьемонт) — италиялық футболшы, шабуылшы, қазір футбол жаттықтырушысы. 2006 жылғы әлем чемпионы.
Карьерасы
2004 жылы Афина Олимпиадасына қатысып, қол жүлдегер атанды, 2006 жылғы әлем чемпионатына қатысып, топтық кезеңнің алғашқы екі ойынында (Гана және АҚШ құрамаларына қарсы) және жартылай финалда Германиямен ойында алаңға шықты. Бұл ойында Дель Пьероға нәтижелі пас шығарды да, Италия 2:0 есебімен ұтып, финалға шықты.
Екі рет Конфедерациялар кубогына (2009, 2013), 2010 жылғы Әлем чемпионатына қатысты.
Ұлттық құрамадағы соңғы матчтарын 2013 жылы күзде өткізді.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Эллас Верона ФК ойыншылары Санат:Парма ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Дженоа ФК ойыншылары Санат:Болонья ФК ойыншылары Санат:Гуанчжоу Эвергранд ФК ойыншылары Санат:Палермо ФК ойыншылары Санат:Эмполи ФК ойыншылары Санат:Пескара ФК ойыншылары Санат:Специя ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Италия футбол жаттықтырушылары Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Футболдан құрлықаралық кубок 1994
Футболдан құрлықаралық кубоктың
Сілтемелер
Санат: Футболдан құрлықаралық кубок Санат:1994 жылғы футбол Санат:Милан ФК ойындары Санат:Велес Сарсфилд ФК ойындары
Механикаландырылған құрал
thumb|200px|Механикаландырылған құрал Механикаландырылған құрал (Механизированный инструмент) — қандай да бір энергия көздерін (механикалық, электрлік) пайдаланумен жұмыс істейтін құрал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Мұхамбетқасым Қойшыбайұлы Шәкенов
Мұхамбетқасым Қойшыбайұлы Шәкенов (4.5.1942 жылы туған, Сарысу ауданы Жаңаарық ауылы) – қоғам қайраткері. Алматы зоотехникалық малдәрігерлік институтын (1964) мал дәрігері мамандығы бойынша бітірген. 1964 – 1965 жылдары Сарысу ауданы «Коммунар» кеңшарында мал дәрігері болды. 1965 – 1973 жылдары Свердлов, Жамбыл аудандарында, Қазақстан ЛКЖО ОК-і және Бүкілодақтық ЛКЖО ОК-і аппараттарында жауапты қызметтер атқарды. 1978 жылы СОКП ОК-нің жанындағы Жоғары партия мектебін сырттай оқып бітірді. 1973 – 1984 жылы Жезқазған облысы комсомол комитетінің 1-хатшысы, Ақтоғай ауданы атқару комитетінің төрағасы, Жаңаарқа ауданының партия комитетінің 1-хатшысы қызметтерін атқарды. 1984 – 1993 жылдары Шымкент облысы (қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысы) Қызылқұм (қазіргі Отырар) ауданы партия к-тінің 1-хатшысы және ауданы кеңестің төрағасы, Қазақстанның тарихи және мәдени ескерткіштерін қорғау қоғамы орталық кеңесінің төрағасы болып істеді. 1993 – 1995 жылдары ҚР Президенті және Үкіметі аппаратының бөлім меңгерушісі, ҚР Жоғагы Кеңесі аппаратының басшысы болды. 1995 жылдан ҚР Үкіметінің аппаратында бөлім меңгерушісінің орынбасары, 1996 жылдан ҚР Үкіметінің бас инспекторы болып қызмет істейді. Шәкенов қажырлы еңбегі үшін екі рет Еңбек Қызыл Ту орденімен, «Ерен еңбегі үшін», т.б. медальдармен, бірнеше Құрмет грамоталарымен марапатталған. Ол Қазақтың тарихи және мәдени ескерткіштерін қорғау қоғамы ОК-нің құрметті мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қарағанды облысы
Санкт-Освальд-Ридльхютте
Санкт-Освальд-Ридльхютте (Sankt Oswald-Riedlhütte) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Фрайунг-Графенау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3043 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 40,28 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 72 143. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Фогль.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы - Қазақстан Республикасының Президенті қызметке тағайындайтын және қызметтен босататын Қазақстан Республикасының лауазымды тұлғасы.
Мемлекеттік хатшы өз қызметін Қазақстан Республикасы Президентінің тікелей басшылығымен жүзеге асырады, оған есеп береді және бақылауында болады.
Мемлекеттік хатшы қызметінің құқықтық негізін Қазақстан Республикасының Конституциясы, заңдары, Қазақстан Республикасы Президентінің өзге де актілері құрайды.
Өкілеттігін іске асыру
Мемлекеттік хатшының қызметін ұйымдық-құқықтық, ақпараттық-талдау және өзгедей қамтамасыз етуді Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі жүзеге асырады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан
Экстернат
Экстернат - оқушылардың оқу орнының курсын сабақтарға қатыспаусыз дербес оқып, кейін осы курс бойынша емтихан тапсыруларына негізделген оқыту жүйесі. Оқушылар экстерндер деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Тросна
Тросна — Ресейдегі өзен. Орлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ока өзенінің сол жағалауынан 1465 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока бастауынан Орёл қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әскери Комиссариат
Әскери комиссариат (Военный комиссариат) — әскери жұмылдыруды дайындау, жүргізу, Қарулы Күштердің мүдделеріне сәйкес адам және халық шаруашылығы ресурстарын есепке алу, жастарды әскери қызметке даярлау, әскери қызметке шақыруды ұйымдастыру, оқу-жаттығу жиындарын жүргізу т.б. жұмыстармен шұғылданатын әскери мекеме.
Дереккөздер
Орган
Санат:Әскери іс
Мәншүк Мәметова ауылдық әкімдігі
Мәншүк Мәметова ауылдық әкімдігі – Ақмола облысы Целиноград ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Мәншүк Мәметова ауылы кіреді. Орталығы – Мәншүк Мәметова ауылы.
Тарихы
Ауылдық округ 2000 жылы құрылды. 2017 жылға дейін Мәншүк ауылдық округі, 2023 жылға дейін Мәншүк ауылдық әкімдігі деп аталды.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы ауылдық округтері
Кумбрес-де-Энмедио
Кумбрес-де-Энмедио (Cumbres de Enmedio) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Уэльва ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Гленвью Хиллс (Кентукки)
Гленвью Хиллс (Glenview Hills) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 337 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-31402.
Ақторық
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Гленвью Хиллс (Кентукки)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
5-учаске
5-учаске — Атырау облысы Индер ауданы, Өрлік ауылдық округі құрамында болған таратылған ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Индербор кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 188 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы халық саны 178 адам (105 ер адам және 73 әйел адам) болса, 2009 жылы тұрғылықты халқы болмады.
Дереккөздер
Санат:Индер ауданының таратылған елді мекендері
Нядей-Ю
Нядей-Ю — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Море-Ю өзенінің оң жағалауынан 151 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
NGC 3489
NGC 3489 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 8 сәуірде астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3489 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33160, UGC 6082, MCG 2-28-39, ZWG 66,84.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
717 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:717 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:717 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сағадат
Сағадат – парсының «Саадат» (سعادت — бақыт) деген сөзінен шыққан. Исі мұсылман жұртына ортақ есім. Қазақ халқы баласының бақытты болуын, саналы ғұмырында тек жақсылыққа жолығуын қалап осы есімді береді. Сағадат – басқаны айтпағанда, қазақ арасында сирек кездесетін есімдердің бірі.
Санат:Қазақ есімдері
Сагадат (имя)
Гуарарапис
Гуарарапис (Guararapes) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Арасатуба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арасатуба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 435 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 256,07 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,8 адам/км².
Узуните (Габрово облысы)
Узуните (Узуните) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5343. ЕКАТТЕ коды — 75099.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Эгеркинген
250px|thumb|Картада орналасуы Эгеркинген (Egerkingen) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Гой округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2978 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.93 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2401, пошта индексі — 4622.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Баллао
Баллао (Ballao) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Смайылхан Құлжанов
Смайылхан Құлжанов (1884-1969) - Тобықтының Қожа әулетінен.
Баллао
Елді мекеннің қамқоршысы — Мария Магдалина.
Смайылхан Құлжанов
Шыңғыс облысының 1917-1919 ж. сайлауында № 8-ауылдық халық сотының кандидаты болды. Смайылхан арабша оқып, жаза білетін сауатты, салауатты кісі болған. Ол алғаш рет ауылда киіз үйде «Еңлік-Кебек» пьесасы қойылғанда, Кеңгірбай бидің ролін ойнаған. Абайдың «Мына үйде отыр Разақ...» деген өлеңін абайтанушылар Смайылханнан жазып алған. 1939 ж. Қазақстан ғылым академиясының экспедициясына Абайдың баласы Ақылбайдың «Зұлыс» деген дастанын жатқа айтып берген.
Бұл туралы М. Мағауиннің «Жоғалған поэма тарихынан»(«Жалын»журн., 1975, N2 1)атты зерттеу еңбегі жарық көрді. Смайылхан Совет үкіметі кезіңце қудалауға ұшырап, Шығыс Қазақстан облысы, Глубокое аулына көшіп кетіп, сонда қайтыс болған. Оның ақын туралы естелігі Абайдың Семейдегі әдеби-мемориал. мұражайыңда сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қызыл-Чулпан
Қызыл-Чулпан — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Нуреев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 31 адамды құрады. Пошта индексі — 452633, ОКАТО коды — 80258845006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Баллао
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Таих
Таих — Ресейдегі өзен. Иваново облысы, Владимир облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 1Лух өзенінің сол жағалауынан 61 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Ковров қаласынан Уводь өзенін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жаль-Нюр-Соим
Жаль-Нюр-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Енгота-Ю өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Өзектілік қағидасы
Жердің затымен төмендегі негізгі үш түрлі ішкі процестер үнемі жүрген және қазір де орын алып отыр:
Сыртқы үрдістер Жердің қозғалмалы екі қабаты - гидросфера мен атмосфераның әсерлерінен жүреді.
Ауа мен судың әсерінен тау жыныстары мен судың арасында химиялық алмасу үрдістері жүріп, жыныстардың ішкі байланыстарына зақым келтіріп, олардың ыдырауына, бұзылуына әкеліп соғады. Бұл химиялық қарым - қатынас тау жыныстырында ауаның әсерінен үнемі жүріп отырады. Ауа мен су үздіксіз қозғалыста болады. Жердің бетімен қозғала отырып, олар бұзылған тау жыныстарын да қозғалысқа келтіреді. Тау жыныстарының бұзылу процестері ауырлық күшімен тікелей байланыста болғандықтан, ауа мен су оларды Жердің жоғары орналасқан аймақтарынан төмен орналасқан аймақтарына қарай тасымалдайды. Ерте ме, кеш пе, бұл бұзылу өнімдері бірінің үстіне бірі тұрған қабаттар түрінде қалыптасады.
Ертерек түскен қабаттар кешірек түскен қабаттардың астында қалып, қысым мен ауырлық күшінің әсерінен көп шақырымдық шөгінді жыныстарды құрайды.
Магмалық жыныстар сұйық магманың атылып шыққаннан кейін  салқындап, суынуы нәтижесінде пайда болады.
Метаморфоздық жыныстар - қатты жыныстардың балқымай, шөгінділерге айналуы нәтижесінде пайда болған қайта өңделген жыныстар.
Жердің бетінде жыныстардың көрсетілген үш түрі – шөгінді, метаморфозданған және магмалық жыныстар кездеседі. Олар Жердің бетінде әртүрлі себептермен – вулкандардың атқылауы, таулардың түзілуі, сондай ақ балқыған магманың жердің терең қабаттарында орналасқан жыныстарды сыртқа шығаруы нәтижесінде пайда болады.
Өзектілік (актуализм) қағидасы. Шотландиялық ғалым Джеймс Хаттон (1795) жыныстар құрамындағы заттардың айналымы жайлы теориясын негізге ала отырып, өзектілік қағидасын ойлап шығарып, оның мынадай екі ережесін ұсынды:
Континенттер эволюциясы. Мобилизм теориясы. Литосфералық плиталар
Жер қатты деген түсінік адамдардың санасында берік орын тепкен, сол себепті болар материктердің алып мұздар секілді ағып жүретінін және үнемі қозғалыста болатындығы түйсіну қарапайым сана үшін  әлі де өте күрделі.
Дүние жүзінің географиялық картасына қарайтын болсақ, континеттердің жағалаулары үлкен су кеңістіктерімен қоршалғандығын және континенттерді бір біріне жақындатқанда жағалаулары дәлме – дәл келетінін байқауға болады. Шынымен де, жердің тарихының өте ертедегі кезеңдерінде бұл континенттер біртұтас болған деп айту да негізсіз емес. Кейінірек олар бөлініп, әлі күнге дейін Атлант мұхитын кеңейтіп жан-жаққа қарай жылжу үстінде.
Материктердің қозғалатындығы туралы идеяны Х1Х ғасырдың екінші жартысында А.Снайдер-Пеллегрини, америкалық геолог Ф.Тейлор (1910) және неміс геофизигі А.Вегенер (1912) ұсынды. Жер эволюциясы теориясының ішінде мобилизм теориясының пайда болуы А.Вегенердің есімімен байланысты, ол бұл теорияны 20 жылдардың соңына дейн толыққанды зерттеп қалыптастырды. Мобилизм теориясының қазіргі кезде төрт түрлі – геоморфологиялық, геологиялық, палеонтологиялық және палеоклиматологиялық фактілер тобына негізделіп,  дәлелденген.
Қазіргі кезде, Жердің қабығы алты негізгі литосфералық плиталардан – Евроазиялық, Африкалық, Индо-Австралиялық, Тынық мұхиттық, Америкалық және Антарктикалық плиталардан тұратыны анықталды. Олардың араларында кішігірім плиталар орналасқан. Бұл плиталар салыстырмалы түрде тұрақты. Себебі олар тұтқыр жабысқақ мантияның үстінде сырғып қозғалады. Мантияның заттары терең қабаттардағы жоғары температуралардың әсерінен болатын конвекциялық ағыстардың нәтижесінде үнемі қозғалыста болып тұрады.
Плиталар арасындағы шекаралар геологиялық белсенді аймақтар болып саналады. Олардың біреулері бір-біріне қарама-қарсы бағытта қозғалып жатса, екінші біреулері бірінің үсітіне бірі шығып, үшіншілері жан жаққа жылжып, тағы да басқалары бір - біріне қарама қарсы бағыттарда қозғалып жатады. Тап осы Пангеяның палеозой эрасынын соңындағы құрлысы литосфералық плиталардың шекараларында жер сілкінулер мен вулкандар атқылауы байқалады.Литосфералық плиталардың ажырау жылдамдықтары әртүрлі, мысалға: Атлант және Тынық мұхиттың солтүстік бөліктерінде бұл жылдамдық жылына 2-2.5 см. болса, Тынық мұхиттың шығыс бөлігінде 10-12 см – ге тең. Геологтардың мәлімдеуі бойынша, осы тектоникалық белсенділіктің жоғары кезеңдерінде магматизм де жоғарылайды. Вулкандардан бөлінген жыныстардың жастарын анықтау арқылы қысқа миллиондаған жылға ғана созылған тектоникалық-магмалық кезеңдердің анағұрлым ұзақ, 150-500 млн жылға созылған салыстырмалы тыныштық күйдегі эралармен кезектесіп отыратындығы дәлелденді. Жердің алғашқы миллиард жылындағы тіршілігі (катархей эрасы) туралы ешқандай геологиялық мәліметтер жоқ. Болжамдар бойынша, катархей эрасында базальтты лавалар атқылаған күшті вулкандар нәтижесінде алғашқы атмосфера, мұхит және мұхитқа ұқсас жер қабығы пайда болған. Шөгінді жыныстардың граниттену процестері бұдан 3.5-2.7 млрд жыл бұрын болашақ континенттердің ядроларының түзілуіне себеп болған.
Континенттердің мезозой эрасының ортасындағы күйі
Келесі кезеңде, бұдан 2.7-1.7 млрд жыл бұрын жер қабығының гранитті-гнейсті қабаты және ертедегі платформалар пайда болған. Қазіргі кезде олар он түрлі блок түрінде– Европалық (Орыс), Шығыс Сібір, Қытай-Кореялық, Таримдік, ндістандық, Африко-Аравиялық, Солтүстік-Америкалық, Оңтүстік-Америкалық, Австралиялық және Шығыс-Антарктикалық болып сақталған.
Бұдан 1.5 млрд жыл бұрын Мегагея атты суперконтинент пайда болған, ол қазіргі Бүкіләлемдік мұхиттың 2/3 бөлігін құрайтын бір ғана мұхитпен қоршалған болатын. 1.4 млрд жыл бұрын Мегагеяның бөлінуі нәтижесінде жаңа қозғалмалы қабаттар пайда болып, платформалар шөгіп, теңіз құрылықты баса бастаған.