cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гранитогорск
Халқы
Гранитогорскде гранит өндіретін карьер, автомобиль жөндейтін кәсіпорын, Қазақ Минералдық шикізаттар ғылыми-зерттеу институтының экспедициясы, негізгі мектеп, мектеп-интернат, аурухана, т.б. мекемелер бар.
Тарихы
1932 жылы Ташкент геология институтының "Гранитная гора" деп аталатын экспедициясы зерттеп қорғасынның орнын тапқан. Сөйтіп, қорғасын кенін тапқан экспедицияның есімі берілген. 1945 жылы Гранитогорск шахтасы жұмыс істей бастады. 1949 жылы шахтаның жұмысы қызған шақта елді мекен құрылды. Мұнда орыс ұлтының өкіледрі көп болды. 1945-1953 жылдары бұл кәсіпорын Қырғызстан Республикасының Қарабалтадағы аса құпиялы тау-кен комбинатына қарады. 1952 жылы Гранитогорск поселкелік кеңесі ашылып, Қазақстанға қарады. 1997 жылы кент Андас батыр ауылдық округіне қарады.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан кенттері
Б. з. д. 695 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 695 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 695 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Татвилэр (Миссисипи)
Татвилэр (Tutwiler) — Миссисипи штатының Tallahatchie округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1364 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.5 км² шамасында. FIPS коды — 28-75040.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Грейдер
thumb|right|Нивелирлеу автоматикасымен жабдықталған автогрейдер Грейдер (grader, grade – тегістеу, түзеу) – алаңдар мен еңістерді жайғастыру (планировка) және профильдеуге, грунт, қар және борпылдақ құрылыс материалдарын тегістеу мен жылжытуға арналған тіркелмелі немесе өзі жүретін машина.
Өзі жүретін грейдерлерді автогрейдер деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Сәулет және құрылыс
Шевченко көшесі (Алматы)
right|thumb|Тарас Григорьевич Шевченко Көшеге әйгілі украин ақыны, суретшісі Тарас Григорьевич Шевченконың есімі (1957 жылы) берілген. Шевченко Тарас Григорьевич (1814-1861) Киев губерниясы Звенигород уезі Соринцы селосында дүниеге келген. Ол - «Кобзарь» (1840), «Гайдамактар» (1842) туындысының авторы.
Көше Медеу, Алмалы аудандарында орналасқан. Көше Кіші Алматы өзенінен басталып, Розыбакиев көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Айманов, Жароков, Әуезов, Манас, Д.Қонаев көшесінен С. Мұқанов көшесіне дейінгі аралықта трамвай жолы салынған. Бұрынғы атауы - Лагерь көшесі. Көшенің ұзындығы - 5850 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Сьон (футбол клубы)
«Сьон» — Швейцарияның Сьон қаласындағы футбол клубы, қазіргі күнде Швейцария суперлигасында ойнайды. 1909 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Турбийон" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 16 500 адам.
Сілтемелер
Санат:Швейцария футбол клубтары
Арбанатс
Арбанатс (Arbanats) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33007, пошта индексі — 33640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1052 адамды құрады. Халық тығыздығы — 138,42 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Естиварей (Алье)
Коммунаның INSEE коды — 03111, пошта индексі — 03190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1085 адамды құрады. Халық тығыздығы — 96,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Mail.Ru Group
Mail.Ru Group — интернет-жобадағы инвестицияға маманданған, Ресейлік инвестициялық топ. 2010 жылға дейін Digital Sky Technologies (DST) инвестициялық компаниясының бір бөлшегі болған, кейін ол екі компанияларға бөлініп кетті, біріншісі Mail.Ru Group (ресейлік активтер) және DST Global (Ресейден бөлек активтер). Штаб-квартирасы Мәскеуде орналасқан.
Тарихы
2010 жылдың 16 қыркүйегінде инвесткомпания Digital Sky Technologies (DST) өз атауын «Mail.ru Group» деп ауыстырды. . Компания құрмына өтті: Mail.ru, Одноклассники, ICQ, «В контакте» желісінің мониторингі, ОСМП, e-port, және басқа да ресейлік активтер.
2010 жылы қарашада Mail.ru Group Лондондық қор биржасында IPO өткізді. Биржада бизнестің $5,71 млрд бағалауымен компанияның 16,8% акциясы қойылды. 2011 жылдың мамыры бойынша Mail.ru Group-тың нарықтық капитализациясы $6,63 млрд құрады.
Қосылу мен жұтылу
2008 жылы жазда Tiger Global Management-тен 15-пайыздық акцияны сатып алғаннан соң, қор Mail.Ru-дың акция пакетінің қорытындысын (50,55 %) алды.
2010 жылдың 28 сәуірінде қор хат алмасу жүйесі ICQ-ны алу жөнінде AOL-мен келісім жасады. Келісім бағасы 187,5 миллион америкалық долларды құрады. Келісім сол жылдың шілде айында аяқталды.
2010 жылдың 31 сәуірінде қор Одноклассники әлеуметтік желісіне толықтай бақылау жасау құқығына ие болды.
2012 жылы 26 сәуірде Mail.Ru Group 1 дана инвесторлар тобын 34 млн долларға, 12 миллион ғаламдық депозитарлық қолхат сатты. Келісім бағасы 408 миллион долларды құрады. .
Меншік иесі
2010 жылдың аяғы бойынша компания иесі : Әлішер Османов (45,4 % дауыс, 26,7 % кәдімгі), Naspers (35 % дауыс, 30,8 % кәдімгі), Tencent (0,6 % дауыс, 8,3 % кәдімгі), Юрий Мильнер (2,9 % дауыс, 1,7 % кәдімгі), Григорий Фингер (10,3 % дауыс, 6,1 % кәдімгі), Михаил Винчель (4,2 % дауыс, 2,5 % кәдімгі).
26.04.2012 бойынша Mail.Ru Group корпоративтік сайтына сәйкес акционерлік капитал құрылымы: New Media Technologies және аффиллирдік құрылымдар - 25,3%, Naspers - 29,0%, GDR ұстаушылары - 30,1%, Tencent - 7,8%, құрушылар, директорлар және қызметшілер - 7,7%, соның ішінде басдиректор және директорлар кеңесінің төрағасы Дмитрий Гришин - 1,8%. .
Басшылық
Mail.ru Group-тың құрушысы, бас директоры және директорлар кеңесінің төрағасы — Дмитрий Гришин болып табылады. Ал Юрий Мильнер DST Global-дың бас директоры.
Қызметшілік
Digital Sky Technologies тікелей және/немесе бақылау компаниялары арқылы басқарады:
Қарақай
Қарақай — Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл, Қарақай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1311 адам (664 ер адам және 647 әйел адам) болса, 2009 жылы 1535 адамды (808 ер адам және 727 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Акросома
Акросома (acrosoma; acros — үшы, шеткі; soma — дене) — сперматозоид басының алдыңғы бөлігінде орналасқан оймақ тәрізді құрылым. Ол — құрылысы күрделі өзгерістерден өткен Гольджи кешенінің туындысы. Акросома ішкі және сыртқы жарғақтан және олардың арасындағы гидролаза ферменттеріне толған денешіктен тұрады. Ұрықтану кезінде сперматозоид акросомасы жұмыртқа жасушасының (овоцит) сыртқы қабығын құрайтын жасушалардың желімдегіш гликозамингликандарын (мукополсахаридтерін) ерітетін гиалуронидаза, протеаза, арильсульфатаза, акрозин ферменттерін бөледі. Нәтижесінде овоцит цитоплазмасына, оның мөлдір аймағы арқылы сперматозоидтың басы мен мойынының енуіне толық мүмкіндік туады.
Дереккөздер
Санат:Органеллалар
Люневиль
Люневиль (Lunéville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54329.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19937 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1220,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Барень
Барень (Baraigne) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11026, пошта индексі — 11410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 142 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Крученая (Татарка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кума өзені Отказнен су торабынан Зеленокумск қаласына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек, Дон және Еділ өзендері аралықтарындағы ағынсыз аудандар.
ОФИ (футбол клубы)
Клуб 1925 жылы құрылған. Құрамында әр жылдары Роланд Гомес (Коста-Рика), Дерек Боатенг (Гана) секілді атақты футболшылар да ойнады.
Сілтемелер
Санат:Грекия футбол клубтары
Алғашқы операторлар кітапханасы
Алғашқы операторлар кітапханасы  (Библиотека исходных операторов; source statement library) — DOS жоне TOS жүйелерінде — кітапханашы каталогтаған кітаптар (мысалы, макроанықтамалар) жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Сан-Джорджо-Канавезе
Сан-Джорджо-Канавезе (San Giorgio Canavese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2544 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 125 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 10090.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Георгий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Жануарлар морфологиясы
Жануарлар морфологиясы — (грекше morphe-пішін) денесінің пішіні мен құрылысы, олардың жекеше және тарихи эвоюциялық дамуы туралы ғылым.Биология ғылымының үлкен де ең көне саласы. Морфология ғылымының даму тарихы адамзат қоғамдарының, олардағы ғылымдардың, әсіресе, жаратылыстану ғылымдарының даму тарихымен тікелей байланысты. Жануарлар организмі мүшелерінің, олардың құрылымдық бөліктерінің морфологиялық құрылысын зерттеу тарихын ғылыми тұрғыдан үш кезеңге бөледі:
Кітапхана жұмысының ағымдағы жоспары
Кітапхана жұмысының ағымдағы жоспары - белгілі бір уақытқа (ай, тоқсан, жыл) нақты жұмыс мазмұны, көлемі, уақыты, жауапты орындаушысы анықталып алғы жоспардағы, тапсырманы нақты дәлелдеп көсететін ағымдағы жоспарлау құжаты. Жедел (оперативті) жоспар деп те аталады.
Жануарлар морфологиясы
2) микроскопиялық кезең — үлкейткіш линзалар жүйелерінен жасалған оптикалық микроскоптың дүниеге келуі — морфологиялық зерттеулердің ауқымын кеңейтіп, жануарлар организмі мүшелерінің бұрын қаруланбаған көзге көрінбейтін тым майда жаңа құрылымдарының (ұлпалар мен жасушалардың) құрылысын анықтап, терең зерттеуге мүмкіндік берді. Морфологиялық зерттеулерде микроскопты бірін-ші болыл 1625 жылы Стеллутти қолданды;
Кітапхана жұмысының ағымдағы жоспары
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Адам мен жануарлар физиологиясы
Адам мен жануарлар физиологиясы (φύσις — табиғат, λόγος — ілім) — жануарлар организмінің, оның жеке клеткалары, тіндері мен органдарының, қызмет жүйелерінің тіршілігі туралы ғылым. Оның негізгі мақсаты – адамның мұқтажына, талабына сәйкес үй хайуанаттарының тіршілік әрекеттерін зерттеп, олардың өнімділігін, өнімінің сапасын арттыру. Қазақстанда физиол. зерттеулер Алматы зоотех.-малдәрігерлік (қазіргі Қазақ агр. ун-ті) ин-тында (1929), Алматы мемл. медицина (қазіргі Қазақ мемл. медицина ун-ті) ин-тында (1931), ҚазМУ-да (қазіргі ҚазҰУ-да) (1934) физиология кафедралары ашылғаннан кейін басталды. Сондай-ақ Қазақстан ғылым академиясының Адам және жануарлар физиологиясы ин-ты (1944 жылға дейін КСРО ғылым академиясының Қазақ бөлімшесінің физиология секторы), бірқатар респ. жоғары оқу орындарының тиісті кафедралары шұғылданады.‎
Жануарлар морфологиясы
3) электронды микроскопиялық кезең электронды микроскопты, Германияда бірінші рет құрастырып, ал оның жетілдірілген моделін 1933 жылы шығарды. Солтүстік Америкада бірінші электронды микроскопты 1932 жылы Торонто университеті физика факультетінің оқымыстылары Пребус, Хилье және Бартон жасаған. 1930 жылдардың ішінде-ақ, электронды микроскоп көптеген ғылыми-зерттеу жұмыстарына пайдаланыла бастады. Биология саласында электронды микроскоп 1946 жылдан бері, ал гистологияда 1950 жылдан бастап кеңінен қолданылып, жануарлар организмі мүшелері мен ұлпалары жасушаларының тым ұсақ та нәзік (субмикроскопиялық) құрылысын зерттеуге толық мүмкіндік берді.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Морфология
Самодива (Кырджали облысы)
Самодива (Самодива) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 264 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6878. Телефон коды — 03674. ЕКАТТЕ коды — 65214.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
NGC 4025
NGC 4025 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Косово ұлттық театры
Косово ұлттық театры  — Косоводағы опера театры, Косово Республикасының ішінара мойындалған мемлекетінің астанасы Приштина қаласында орналасқан. Косово ұлттық театры Косоводағы жалғыз мемлекеттік театр болып табылады. Оны Косовоның мәдениет, жастар және спорт министрлігі қаржыландырады. 1989 жылға дейін театрда 400-ге жуық премьера мен 10 мың қайталау қойылды, оған 3 миллионнан астам көрермен қатысты.
NGC 4025
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Косово ұлттық театры
Тарихы
Косово ұлттық театры 1945 жылы Призрен қаласында құрылды және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Косоводағы алғашқы кәсіби театр болды. Бастапқыда ол губерниялық халық театры деп аталды және партизан спорт орталығында орналасты. Бұл нысанның сахнасы өте шағын болды және театрға арналған орынның талабына сай келмеді. Косоводағы алғашқы кәсіби театрдың негізін салушылар Павле Вугринак, Милан және Кика Петровичтер театрда жұмыс істеуге дайын жас талантты актерлерді жинап, Шефкет Муслиуды театр директоры етіп сайлады. Театр 14 адамнан тұратын труппаны жинап, 2 премьера қойғаннан кейін оның ресми құрылған күні – 1945 жылдың 7 қазанында жарияланды. Театрдың алғашқы ресми премьерасы «Қант тостаған» (shqip. Topi i sheqerit) болды, одан кейін тағы 16 сәтті премьерасы және Косовоға гастрольдік сапары өтті. 1946 жылы театр Приштинаға ауыстырылды, онда ол жаңа театр нысанының құрылысына байланысты өз қызметін тоқтатуға мәжбүр болды. Бұл кезде жас актерлер басқа театрларға көшті. Екі жылдан кейін, 1949 жылы 1 мамырда Сербияның Білім және мәдениет министрлігі театрдың қайта жанданғанын ресми түрде жариялады. Милютин Янсич театрдың жаңа директоры болып тағайындалды. Театрға жаңадан келген әртістер көп болды, бірақ кәсіби режиссерлер болмағандықтан, олардың екеуі (Абдуррахман Шала мен Мухаррем Кена) Добрица Раденковичтің қолынан тәлім алып, табысты әрі атақты театр режиссерлеріне айналды. Кейінгі жылдары театрда Косоводағы театр қызметін дамытып, театрды өте маңызды өнер институтына айналдырған Азем Шкрели және Рамиз Келменди сияқты өте қабілетті бас режиссерлер болды. 90-шы жылдардан кейін Косовода қатыгез серб оккупация шаралары болды, бұл театр қызметіне де әсер етті. Соғыстан кейін бұл театрдың атауы бірден Халықтық провинциялық театрдан Косово ұлттық театры болып өзгертілді. |оңға|200px| 1981 жылдан бастап Косово соғысы аяқталғанға дейін театр сербтердің саяси қысымының басшылығымен жұмыс істеді. Жұмыстан шығарылған әртістердің көпшілігі еңбек жолын қатарлас театрларда жалғастырса, кейбіреулері бүгінде Ұлттық театрдың кәсіби ұжымының қатарында. Соғыстан кейінгі 10 жыл ішінде театр көптеген халықаралық және республикалық көрмелер мен фестивальдердің отаны болды. Әлеуметтік толқулар мен саяси қысымдарға қарамастан, Косово Ұлттық театры Нови Садтағы «Стержа фестивалі», Сараеводағы «Кіші эксперимент кезеңі» және басқа да фестивальдерде көптеген шығармашылық сыйлықтарға қол жеткізді. Ұлттық театр халықаралық шоуларды Приштина сахнасына шығаруға мүмкіндік беретін көптеген іс-шараларды ұйымдастырады.
NGC 4025
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Косово ұлттық театры
Қойылымдары
Ұлттық сахнадағы қойылымдардың ішінде албан авторларының драмалары мен әлем классиктерінің шығармалары басым болды. Приштинада қойылған ең танымал пьесалардың тізіміне Шекспир пьесалары (« Король Эдип»), Хенрик Ибсеннің (Пер Гюнт) шығармалары, сондай-ақ қазіргі заманғы авторлардың (Патрик Барлоу, Том Стоппард) пьесалары кіреді. 2020 жылдың 3 сәуірінде COVID-19 індетіне байланысты Косово Ұлттық театры тікелей эфир жүйесінде өз қойылымдарын көрсете бастады. Интернетте көпшілік назарына ұсынылған алғашқы спектакль - режиссер Алтин Башидің режиссері Гьерджи Фиштидің «I ligu për mend» комедиясы болды.
Дереккөздер
Санат:Приштина Санат:Косово мәдениеті
Қазіргі кездегі пирамидалар
Пирамидалар — феодалдық дәуірдегі христиандардың сәулет өнерінде кейде Сансальвадордағы Овидий готикалық шіркеуінің мұнарасы сияқты пайдаланылады. Пирамидалардың қазіргі заманда да үлкен рөлі бар.
Лувр пирамидасы
right|thumb|Түнде жанып тұрған Лувр пирамидасы Лувр пирамидасы — Францияның астанасы – Парижде орналасқан. Лувр пирамидасы – мұражайға кіреберіс қызметін атқаратын 20,6 метрлік шыны құрылыс.
Трансамерикалық пирамида
left|thumb|Трансамерикалық пирамида Трансамерикалық пирамида — Сан-Франциско көкжиегіндегі ең биік және ең танымал зәулім үй болып табылады.
Арена Пирамидасы
Арена Пирамидасы — Теннеси штаты, Мемфисте орналасқан. Дүниежүзіндегі ең ерекше құрылыстардың бірі. Бұл 32 қабатты пирамида – әлемдегі үшінші ең үлкен пирамида болып табылады. right|thumb|Арена пирамидасы
Уолтер пирамидасы
Уолтер пирамидасы — АҚШ-тың Калифорния штатындағы кампуста Лонг-Бичте орналасқан. Калифорния Мемлекеттік университетінің баскетбол және волейбол командаларының үйіне айналған Уолтер пирамидасы 18 қабатты, көк түсті пирамида болып табылады.
Люксор пирамидасы
right|thumb|Люксор пирамидасы Люксор пирамидасы — АҚШ-тың Лас Вегас қаласында орналасқан. Төбесінен жарық сәулесі шығатын 30 қабатты құрылыс болып табылады.
Суммум пирамидасы
Суммум пирамидасы — Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында орналасқан. Суммум пирамидасы Суммум философиясына нұсқаулар жасау және қазіргі заманғы мумиялауға қатысты рәсімдер жүргізу үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Пирамидалар
Витезслав Галек
Витезслав Галек (сондай-ақ Виктор, Винценц) (5 сәуір 1835 жыл (1835.04.05), Одоленсвассер – 8 қазан 1874 жыл, Прага) – чех ақыны, драматург, жазушы, журналист, әдебиет сыншысы және публицист.
Ян Нерудамен бірге заманауи чех поэзиясының негізін қалаушылар болып саналады. 1861 жылдан бастап «Národní listy» журналында редактор болады. Витезлав жеңіл және оптимистік стилімен танылады. Өкпе қабынуынан қайтыс болған.
Көгедайдың елшілігі
Көгедайдың елшілігі – 18 ғасырдың 90-жылдары Қытайға барған қазақ елшілігі. Ұлы жүз ханы Ханқожа 1790 ж. өзінің інісі Жолшымен бірге Көгедайды Қытайдың Цинь (Чиң) әулеті империясына елшілікке жіберген. Император Цяньлун Көгедайға “гун” (гүң), яғни “князь” деген лауазым шенін берген және оған қос көзді меруертпен төбесі әшекейленіп, қауырсын тағылған бөрік сыйлаған.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Санат:Тарих
Мәдениет каналы
Мәдениет каналы – Сырдарияның сол аңғарында орналасқан. Қызылжарма ауылы тұсынан солға бөлінетін канал, 1961 жылы салынған.
Гидрологиялық сипаты
Су өткізгіштігі 44 м3/с, ұзындығы 87,2 км, бойындағы гидротехникалық құрылыстардың жалпы саны 44. Канал суы Мәдениет ауылының 27872 га егістігін, бау-бақшасын және шабындық жерлерін суғарады және суландырады. Бұдан басқа 899-бекет жанында, Қызылжарма ауылы тұсында ұзындығы 384,7 км, су өткізгіштігі 226 м2/с болатын сол жағалық үлкен канал бар.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы каналдары
Гранататқыш
Гранататқыш - гранат лақтырғыш жеңіл кару. Үш түрі бар.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бейнарықтар
Бейнарықтар (Mergus) — үйрек туыстастарына жататын ірі және ұсақ үйректер туысы.
Тұмсықтары ұзын, жіңішке, шеттерінде өткір ұсақ көртікшелер орналасқан. Ол балықтарды мықтап ұстауға мүмкіндік береді. 7 түрі белгілі, олардың 4 түрі ТМД кеңістігінде таралған. Бейнарықтар орманды, тундрадан далалық аймақтарға дейін, Памирде 4300 м биіктікке дейін балыққа бай өзен-көлдерді мекендейді. Ұрғашылары балапандарын шығарып, өрбітеді. Балықпен қоректенеді.
Аңшылық құстар. Қабыршақты бейнарық КСРО Қызыл кітабына енгізілген. Ертіс өңірінде, қабыршақты бейнарық және басқалары, қыстамаға ұшарда кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Бейнарықтар Санат:Үйректер тұқымдастары Санат:Құс түрлері Санат:1758 жылы зерттелген жануарлар
Әндіжан (футбол клубы)
«Әндіжан» («Andijon» futbol klubi / «Андижон» футбол клуби) — Өзбекстанның Әндіжан қаласындағы футбол клубы. 1964 жылы құрылған.
Өзбекстанның екінші дивизионында (Про-лига) өнер көрсетеді.
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футбол клубтары
Вой-Вож (Вежая тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вежаю өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Солтүстік/Оңтүстік Парс
Солтүстік/Оңтүстік Парс — әлемдегі ең үлкен газ кен орны. Солтүстік/Оңтүстік Парс Катарда және Иранда орналасқан. Солтүстік/Оңтүстік Парс 1991 жылы ашылған.
IC 331
IC 331 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Солтүстік/Оңтүстік Парс
Солтүстік/Оңтүстік Парстің геологиялық қоры 28 трлн м3 газ және 7 млрд тонна мұнай бар. Жылына 40 млрд. м3 газ береді. Жылына 20 млн. тонна мұнай береді.
Санат:Катардың мұнай және газ кен орындары Санат:Иранның мұнай және газ кен орындары
IC 331
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13119, MCG 0-10-3, ZWG 391.5, IRAS03296+0005.
Сыртқы сілтемелер
IC 331 Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Дәрі-дәрмек
thumb|right|200px| Дәрі-дәрмек - емдік немесе алдын ала емдеу мақсатында қолданылатын заттар немесе олардың қоспасы, ауруды емдеу және аурудан сақтандыру үшін қолданатын шипалы заттар.
Тарихы
Дәрі-дәрмек адам баласына ертеден белгілі. Біздің жыл санауымыздан 4-5 ғ. бұрын грек дәрігері Гиппократ еңбегі жұртшылыққа кеңінен тараған. Бұдан кейінгі медициналық еңбектер Рим дәрігері Галеннің есімімен тығыз байланысты. Оның пікірінше, табиғатта дайын тұрған дәрі-дәрмек жоқ, бірақ өсімдік пен жануар организмінде  сол дәрі-дәрмектерді  жасауға өте қажетті заттар бар. Гален сол шипалы заттарды бөліп ала бастады. Сөйтіп дәрі-дәрмек жасау технологиялық әдісі күрделене берді. Атақты азиялық ғалым-дәрігер Ибн Синаның ғылыми мұра еңбегінде дәрі-дәрмек мәселелеріне зор мән берілген.
19 ғ-дың ортасында Фармокология ғылымы дамыды. Осыған байланысты аспирин, фенацитин, кокаин, ұйықтататын, сезімсіздендіретін дәрі-дәрмектер т.б. шыға бастады.
Дәрі-дәрмектін қолдануына байланысты жіктелуі
Қолдануына байланысты дәрі-дәрмек бірнеше топқа бөлінеді. Мысалы, антибиотиктер, антисептикалық дәрі-дәрмектер, қызу басатын дәрі-дәрмектер, наркоз дәрілер, т.б. Бұл жіктелуді фармокологиялық жіктелуідеп атайды.
Бұдан басқа дәрі-дәрмектер қолдану тәсіліне байланысты (ішке, сыртқа, тамырға құйылатын, бұлшық етке салынатын т.б.), шығару қалыпына байланысты (ұнтақ, таблетка, пилюля, микстура, тұнба, тұндырма, ерітінді, паста, крем, май тәрізді т.б.), т.б. жіктеледі.
Дәрі-дәрмектің жасалуы
Дәрі-дәрмектер фармацевтика зауыттарында жасалады, дәріханаларда дайындалады.
Дәрі-дәрмектің әсері
Дәрі-дәрмектің науқас адамға әсер ету күші оның құрамына және науқастың жасына, жалпы жағдайына байланысты.
Дәрі-дәрмектерді қолдану шарттары
Дәрі-дәрмектерді дәрігердің рұқсатымен белгілі мөлшерде тамақтану алдында немесе кейін пайдалану керек. Бір науқасқа белгіленген дәрі-дәрмекті басқа адам пайдалануға болмайды. Дәрігерді рұқсатысыз пайдаланған дәрі-дәрмек адам организміне зиян келтіреді. Дәрі-дәрмекті үйде сақтағанда, балалар ала алмайтын жерге қою қажет. Пайдалану мерзімі өткен дәріні тастау керек.
Дәрі-дәрмек сот медицинасында
Сот медицинасында дәрі-дәрмектер адамдарға психикалық немесе физикалық әсер ету қабілетіне ие болды. Өз-өзіне қол салу мен өлтіру кезіндегі өлім себебі сапасына дәрі-дәрмек үлесінің маңызы зор болғанымен, бірақ барлық осындай жағдайларда денсаулыққа зиян келтіру немесе өлімге душар ету негізгі мақсат болып табылмайды. Негізгі сарын өзінікі сияқты, өзге біреудің мінез-құлқына,допинг немесе есірткіні пайдалана отырып, белгілі бір деңгейде әсер ету арқылы, оны психотропты немесе есірткілік заттардың көмегімен бағынышты, тәуелді немесе еркінен айыру көзделеді. Дәрі-дәрмектер тудырған әсерлер, көп жағдайда басқа қылмыстық әрекеттер кезінде, әсіресе автокөлік қылмыстарында маңызды рөл ойнайды. Бұл жағдайда дозаны асыра қолдану, не оның болмауы немесе шұғыл қажет дәрі-дәрмекті бермеу елеулі маңызға ие болады.
Дәрі-дәрмекпен улануды техникалық криминалистикалық дәлелдеу.
Дәрі-дәрмекпен улануды техникалық криминалистикалық дәлелдеуі көп қиындықтармен тығыз байланысты. Оқиға орнында табылған дәрі қораптары мен улану белгілері кұнды деректер бере алады. Әйтсе де көп жағдайларда, материалды соттық-химиялық зерттеу кезінде белсенді заттар мөлшерінің тым аз болатыны соншалықты, зиянын тигізген компонентті ұзақ уақытқа созылған, күрделі сараптаулар нәтижесінде ғана байқап, анықтау мүмкін болады.
Агеда (аудан)
Агеда (аудан) (Águeda) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Агеда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11357 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,61 км² шамасында. Халық тығыздығы — 411,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Аурано
Аурано (Aurano) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие апостол Матфей.
Б. з. д. 696 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 696 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Біріккен ұлттар ұйымының босқындар ісі жөніндегі жоғарғы комиссарының басқармасы (БЖҚБ)
Біріккен ұлттар ұйымының босқындар ісі жөніндегі жоғарғы комиссарының басқармасы (БЖҚБ) - босқындар мен қоныс аударушыларды қорғау ісін жүзеге асырып, әлеуметтік мәселелерді құқықтық тұрғыдан реттеумен айналысатын халықаралық ұйым. Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясын 1949 ж. 3 желтоқсандағы № 319 (IV) қарарына сәйкес құрылды. Штаб-пәтері Женева қаласында. Ол босқындар бас сауғалап келген мемлекеттің келісімімен сол елде өзінің өкілдігін аша алады. Жоғарғы комиссар Экономикалық және әлеуметтік кеңес арқылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясына өз қызметі туралы есеп береді. 1995 ж. тамызда Қазақстанда осы басқарма өкілдігі ашылып, нақты шаралар бойынша Үкіметпен бірлесе жұмыс істеуге кірісті. Әсіресе, көші-қон легін халықаралық стандарттарға сай реттеу бағытында мемлекеттік органдарға жан-жақты көмек көрсете бастады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Милысай (Ақтөбе облысы)
Милысай — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы, Аралтоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстікке қарай 120 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 399 адам (194 ер адам және 205 әйел адам) болса, 2009 жылы 322 адамды (164 ер адам және 158 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Әйтеке би ауданы елді мекендері
Жануарлар экологиясы
ЖАНУАРЛАР ЭКОЛОГИЯСЫ– экологияның бір саласы. Бұл салада экожүйедегі популяцияның тіршілік ету заңдылықтарын анықтап, жануарлардың қоршаған ортаға бейімделуі зерттеледі. Қоршаған ортада болып жатқан антропогендік факторлар – жануарлар тіршілігін өзгертіп, тіпті кейбір түрлерінің жойылып кетуіне әкеледі. Қоршаған ортаға адамның тигізген іс-әрекетінің нәтижесінде, сондай-ақ технол. қалдықтар мен радиоактивтік заттардың, әр түрлі табиғатта болып жатқан апаттардың әсерінен ауа, ландшафт құрамының бұзылуы, топырақтың ластануы – жануарлар әлемі мен өсімдіктер дүниесіне елеулі өзгерістер әкеледі. Мыс., 20 ғ-дың 50-жылдарындағы Қазақстандағы тың және тыңайған жерлерді игеру нәтижесінде сол аймақта тіршілік ететін омыртқасыз жануарлардың 70%-ы жойылып кетті. 20 ғ-дың 60-жылдарынан бастап, Арал т-нің тартылуына байланысты бағалы балықтар (сазан, қаяз, ақмарқа, т.б.) құрып кетті. 1999 – 2000 ж. Каспий т-не өндіріс қалдықтарының төгілуі Каспий итбалығының жаппай қырылуына әкелді. Омыртқалы жануарлардың 136 түрі және омыртқасыз жануарлардың 96 түрі Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген (1996; 2006). Осыған орай Ж. э. – қазіргі заманның бірден-бір актуальды проблемаларының бірі. Ж. э. саласындағы зерттеулермен Қазақстан ғылым академиясының Зоология ғыл.-зерт. ин-ты, ҚазҰУ-дың, Қарағанды, Алматы мемл. ун-ттерінің, Қазақ мемл. агр. ун-тінің арнайы кафедралары шұғылданады.‎
Рувини
Рувини (Rouvignies) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59515, пошта индексі — 59220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 670 адамды құрады. Халық тығыздығы — 207,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Лямпа (Вагран тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосьва өзені бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Аңды ұрып алу
Аңды ұрып алу - аңшылықтың қарапайым түрі. Тазы ерткен аңшы қолына шойыл, шоқпар, дойыр сияқты ұру құралдарымен қаруланып, жүйрік атқа мінеді. Аң аулауға өрімі жуан, дойыр, өзегіне қорғасын қосып өрген сабы ұзын бұзаутіс және дырау қамшылар аң ұруға аса қолайлы болды. Балуан Шолақтың дойыр қамшысы «қашқан қасқырды қуып жетіп, онымен жоннан тартқанда, қабырғаларының көбесі, омыртқалары сөгіліп кетеді екен. Қашаган жылцылардыц ңандайы болса да, цабыргаларын қуалай тартып өткенде етпетінен түсетін көрінеді», — деп жазды С.Мққанов. Саятта, ұрыс-соғыстарда қамшымен олжа түсірген қамшыгерге өзіне тиесілі олжаның сыртында «қамшы сыбағасы» деген арнайы олжа берілген. Жыртқыш, күшті аңдарға шоқпарды қолданды. Аңшылыққа арналған шоқпарды тасжарған, қайың, терек сияқты берік ағаштан басын домалақтап, сабын қысқалау етіп жонып, малдың майына суарып (қайнатып) дайындайды. Түйе терісімен қаптаған босмойын шоқпар, алты-сегіз қырлы шоқпар, тақымға басатын сапты шоқпар, жең ішінде жүретін жең шоқпар деген түрлері болды. Берік ағаштан, басын жуандау, сабын ұзын етіп жасаған шоқпардың бұл түрлері аңды қуып жетіп талмау жерінен ұрып түсіруге қолайлы болды. Шоқпардың да, сойылдың да ұзындығы тұтынушының бойынан аспауы тиіс. Реті келсе, терісін бүлдірмеу үшін аңды соққан кезде тұмсығынан ұруға тырысады.
Лямпа (Вагран тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Аңды ұрып алу
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Нойкирхен (Плайссе)
Нойкирхен (Плайссе) (Neukirchen/Pleiße) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Цвиккау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4217 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 93 300. Муниципалитеттің басшысы — Хуберт Байер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Бидесхайм
Бидесхайм (Biedesheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Доннерсберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 628 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 33 006. Муниципалитеттің басшысы — Херман Маттерн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Пирис-ду-Риу
Пирис-ду-Риу (Pires do Rio) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Оңтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пирис-ду-Риу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 26733 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1076 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1922 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Үлкен Урзуга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендері Золотица өзеннің солтүстік шығыс шекарасынан Солтүстік Двина өзенін қоспағанда Воронов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Кариока мұнай кен орны
Кариока-Сугар-Лоаф — Бразилияның ең үлкен мұнай кенорны. Кариока-Сугар-Лоаф 2007 жылы ашылған.
Кариока-Сугар-Лоафтің геологиялық қоры 11 млрд тонна мұнай.
Санат:Бразилияның мұнай және газ кен орындары
Шертер көшесі (Астана)
Бұрынғы атауы №65 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Шертер көшесі Манас даңғылынан басталып, Дауылпаз көшесінде аяқталады. Балталы, Арқат қысқа көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 408,5 м. Шертер - екі немесе үш ішекті болып келетін музыкалық аспап. Ертедегі шертерлер ағаштан ойылып, шанағы терімен қапталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Уытсыздық
Уытсыздық - ауру қоздырғышының макроорганизмде инфекция тудыру қабілетін жоғалтуы.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Үлкен Лай
Үлкен Лай — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лай өзенінің сол жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Түйемойын шаппа
Түйемойын шаппа – өңір. Солтүстік Үстірттегі Маңсуалмас қонысының оңтүстік-батысынан солтүстік-шығысына қарай созылып жатыр. Жан-жағы тік, жарлы, Маңсуалмастан төмен орналасқан. Үстірттен сайлармен бөлінген. Түйемойын шаппаның пішіні түбекке келіңкірейді. Үсті – тегіс, шөбі – шүйгін, көбінесе бұйрығын мен жусан, аздап күйреуік өскен. Іргесіндегі Үшсайдың суы тұщы. Құдықтары мен бұлақтары өңірге жайлы қоныс сипатын береді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Тарих (Геродот)
Геродоттың «Тарих» еңбегі
Дереккөздер
Санат:Ежелгі Грекия әдебиеті Санат:Тарих Санат:Африка тарихы
Ян Коллар
Ян Коллар (29 шілде 1793 жыл, Мошовце – 24 қаңтар 1852 жыл, Вена) – словак саясаткері, ақын,философ және лютеран дін қызметкері, поэзиядағы панславизмнің негізін салушы. .
Кедей отбасында туған. 1821 жылы Прага қаласында 76 сонеттен тұратын "Básnè Jana Kollara" атты өлеңдер жинағын басып шығарады.
1824 жылы "Slavy Dcera" деген атпен 150 сонеті, ал 1832 жылы 600 сонеті жарық көреді. Сонымен қатар, журналдарға трактаттар жазған. Прага қаласынан шыққан "Spisy Jana Kollàra" атты 4 томдық кітабы автобиографиялық туынды. Кейбір сонеттері поляк, неміс, француз және ағылшын тілдеріне аударылған, сондай-ақ Н.В. Бергтің орыс тіліне аударған сонеттері де бар.
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар Санат: Саясаткерлер Санат: Философия
Дөңгелек ауыздылар
Дөңгелек ауыздылар — қапжелбезектілер, жақсыздар класына жатады. Денесі жыланбалыққа ұқсас, шырыш шығаратын бездерге бай терісі тақыр. Аузы, шеміршекті шеңбер ұстап тұрған, сорғыш май құйғышқа ұқсайды. Тістері мүйізді. Тілінің қаңқасы болғандықтан, тескіш мүшеге айналған. Миы, омыртқалы жануарлар миына тән, бір—біріне жалғасқан бөлімдерден тұрады. Зәр шығару органы, мезенефриттік бүйректер. Жыныс мүшелері дара және олардың арнайы жыныс түтікшелері жетілмеген. Ұрғашылары шашқан уылдырықтары суда ұрықтанып, дамиды. Д.а., жыртқыштар және балықтар эктопаразиттері. 2 отряды бар: тілтістер және біртанаулар.
Дереккөздер
Санат:Биология
Батутта секіру
thumb|Батутта секіру сәті Батутта секіру — серіппелі тор үстінде ойналатын спорттың бір түрі. Батут — резеңке немесе болат серіппемен төрт бұрышты кермеге тартылған тор. 1930 жылы америкалық Нильсон ойлап тапқан. Торының көздері 25х25 см, жалпы ауд. 5х1,5 м, еденнен 1,2 м биіктікке орнатылады. Халықаралық федерациясы 1964 жылы құрылған (40 ел мүше, 1991), сол жылдан дүние жүзі, 1968 жылдан Еуропа чемпионаты өткізіледі. КСРО-да 1971 жылдан, Қазақстанда 1980 жылдан жеке спорт түрі болып қалыптасты.
Дереккөздер
Санат:Батутта секіру
Сал-серілер киімі
нобай|оңға|Сал серілер киімі Көшпенді өркениеттің барша салтанатының көрінісі болып табылатын сал-серілер қазақтың дәстүрлі мәдениетінің бар мәйегін бойына сіңіре отырып, қазақ қоғамында ерекше мәртебеге ие болды. Олар әрі әнші, әрі сазгер, әрі ақын болумен қатар ән-күй, фольклор үлгілерін таратушылар болып табылады. Ойын-сауық, той, көпшілік орталарда жиі бой көрсететін сал-серілер киімін ерекше сәнді болғанын қалар, елден ерекше киімдерді әдейі тапсырыспен тіккізген, себебі оларға халық, әсіресе сұлу қыздар ерекше назар аударған. Олардың жұрт назарын өзіне аударту үшін небір күлкілі, сайқымазақ, ақылға сыймсыз киім үлгілерін ойлап тапқан. Олардың үстіне киген киімі күнделікті халық киген киім түрлерінен ерекшеленген. Егер олар киген киімді халық кисе, оны кимей тастап, қара құрым киізден киім тігіп киюге дейін барған. Бірақ қара құрым киізге қымбат мата аралыстырған, құндыз батсайымен әдіптеткізген.
Сал-серілердің киімдерінің тағы бір ерекшелігі жөнінде қазақ халқының тұрмыс-салты, әдет-ғұрпына қатысты құнды материалдар жинаумен шұғылданған Әбубәкір Ахметжанұлы Диваев өзінің қолжазбаларында төмендегідей суреттеген: «''Киімдердің кең пішілетіндіктері соншалық, шалбарының балағына бір кісі кіріп шығардай болған. Барқыт шапан кисе, бір жақ өңіріне жібек салдырады, сегіз сайлы қалпағының әр сайы әр түстен болады. Бірі ақ, бірі көк болса, бір сайына құрым шоқпыт, оның сыртын айналдыра бат құндыз ұстатып, жағасына қара ешкі терісін салады. Жұрт күлу үшін киімнің әр жеріне әдейілеп түлкі, мәлін, жылан терісі секілді көзге тосын көрінер нәрселер тағып, екі иығына үкі аяқтарын моншақ қосып қадап қояды''». нобай|Сал мен сері
Ел аузында салдардың паң жүрісі тәкаппар мінезі, киім кеісі, сән-салтанаты хақында аңыз-әңгімелер көп. Мәселен Жетісу өңірінде «Дурен салдың белбеуіндей ұзын» деген мәтел сөз сақталған. Бұл Ілені кешіп өткенде белбеуінің бір ұшы арғы жағада, екінші ұшы бергі жағыда қалатын Дәурен сал туралы көзкөргендердің естелігінің жаңғырығы.
Тұтыну бюджеті
Тұтыну бюджеті – отбасының кірісі мен шығысының теңгерімі (орташа статистик. теңгерім), ол отбасының түрлі топтарының қалыптасқан тұрмыс деңгейін сипаттайды.
Дереккөздер
Санат:Қоғам
Жасталап (Атырау облысы)
Жасталап — Атырау облысы, Құрманғазы ауданындағы ауыл. Шортанбай ауылдық округінің құрамына кіреді. Аудан орталығы Құрманғазы ауылынан батысқа қарай 45 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 431 адам (217 ер адам және 214 әйел адам) болса, 2009 жылы 351 адамды (165 ер адам және 186 әйел адам) құрады.
Тарихы
1930 жылдары Жасталап ауылында артель құрылған. Соңынан «Жасталап» балықшы колхозы болды. Егін шаруашылығымен айналысқан. Байда селолық советіне қарады. «Жасталап» колхозына 1957-1958 жылдары Ботақан ауылдық советі мен Алға колхозын қосып ірілендірді. Бұл жерге балық аулау үшін бірнеше ондаған жас отбасылар келіп, қоныс тебеді. Сөйтіп, ауыл үлкендері жастарға игі баталарын беріп, ауылға «Жасталап» атауын қойған.
Дереккөздер
Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері
Жаңаарқа қойы
Жаңаарқа қойы – қылшық жүнді қазақы қой тұқымы. 1992 жылы Жезқазған облысы Жаңаарқа ауданының «Жеңіс» асыл тұқымды қой з-тында жергілікті қазақы қой тұқымынан күрделі будандастыру арқылы шығарылған. Қошқарларының тірідей салмағы 95 – 100 кг, саулықтары 60 – 65 кг. Жаңа туған қозылары 3,8 – 4 кг, кейде 5,7 кг тартады. Енесінен айырғанда қозыларының салмағы 39 – 41 кг-ға дейін жетеді. Әр қойдан орта есеппен 2,9 – 3,1 кг жүн қырқылады. Жүні ақ және ақшыл түсті. Әр жүз саулықтан 85 – 90 қозы алынады. Жаңаарқа қойы жаздың аптап ыстығы мен қыстың үскірік аязына шыдамдылығымен ерекшеленеді. Жаңаарқа қойы күтімді көп қажет етпейтін, тез жетілгіш қой. Орталық және Шығыс Қазақстан облыстарының шөлді және шөлейт аудандарында өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Қой тұқымдары
Шекспир көшесі (Алматы)
right|thumb|Уильям Шекспир Көшеге бүкіл әлемге танымал ағылшын драматургі, ақын 1564-1616 жылдары өмір сүрген Уильям Шекспирдің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.06.1966 № 215 шешімі). Берілген. Оның «Гамлет», «Отелло», «Асауға тұсау» т.б. өзге де пьесалары әлем әдебиетінің алтын қорынан орын алған.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Терешкова, Леонов, Беляев, Куусинен атындағы көшелермен қилысады. Көшенің ұзындығы - 500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Әл-Закум мұнай кен орны
Әл-Закум — Біріккен Араб Әмірліктерінің ең үлкен мұнай кенорны. Әл-Закум 1965 жылы ашылған.
Әл-Закумның геологиялық қоры 10,7 млрд тонна мұнай. Жылына 28 млн. тонна мұнай береді.
Санат:Біріккен Араб Әмірліктерінің мұнай және газ кен орындары
Аспаптық жүйе
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Тайлэртаун (Миссисипи)
Тайлэртаун (Tylertown) — Миссисипи штатының Walthall округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1910 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.9 км² шамасында. FIPS коды — 28-75160.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Иностранцевия
thumb|Иностранцевия thumb|left|200px|Иностранцевия Иностранцевия (Inostrancevia) — аң тiстiлер отряд тармағына жататын өліп бiткен аң тәрізді бауырмен жорғалаушылар туысы. Тұрқы 3 метрге дейiн, ит тістері үлкен және қылыш тәрізді болған. Сүйек қаңқасы жақсы қозғалуға бейім. Иностранцевияның қазба сүйектерін орыс ғалымы В. А. Амалицкий Солтүстік Двивада жоғарғы перм шөгіндісінен тапқап. Орыс геологы А. А. Иностранцевтің есімімен Иностранцевия деп аталған.
Мәдіқожа
Мәдіқожа (Диуана)  – әулие. 17 ғасырдада Сыр өңірінде өмір сүрген оқымысты, көріпкел әулие, керемет иесі болған жан. Белгілі шежіреші Ләтиф Әбдіқайымұлының деректері бойынша Мәдіқожа Түркістан өлкесіндегі Қожа Ахмет Иасауиден кейінгі екінші тұлға. Ол кісінің кереметі Киік, Бүркіт, Жолбарыс бейнесінде болған. 10 мың қолмен Жоңғар қалмақтарын бастап Балқаш пен Қаратауды, Түркістан, Сайрам, Ташкентті басып алған жоңғар хандығының билеушісі Қалдан Серенді тоқтатып, кереметімен қазақ жерін баспайтындай етіп, бетін қайтарған. Мәдіқожа бабаның Мәді (Махди) деген атпен бізге жетуінде де бабаның даңқын арттыра түскен үлкен тарихи сыр жатқандай. Бұл сөз араб тілінде – жарылқаушы, құтқарушы деген мағына береді. Ол кейбір діни ағымдарда «жасырын имам» (көрінбейтін имам) деген ұғымды беріп, ақыр заманның алдында қайта шығып, елде теңдік, шындық орнататын тұлға ретінде, кейін «махдизм» деген ілімге айналған. Сондықтан бабамыздың Мәді деп аталуы – оның халықты ұлы да игі істерге бастайтын тарихи тұлға болуымен дәлелденеді. Нұралы Өсерұлының, Мұхамеджан Тынышбаевтың, Қазақстан ҰҒА жанындағы Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының жетекші қызметкері И.К. Ерофееваның ғылыми-зерттеу еңбектерінде Мәдіқожа туралы деректер бар. Мәдіқожадан (Диуана) Қожжан, Қылыш, Пірзада, Бақмұхаммед атты ұлдары тарайды. (Диуана) Бабаның ұрпақтары Сырдария ауданының Жетікөл елді мекенінде Мәдіқожаға арнап ескерткіш пен мешіт ашты.
Хан моласы қорымы
Хан моласы қорымы (19 ғасырдың ескерткіші) – Қабырға өзенінің Өлкейек өзеніне құяр сағасынан 4 км жерде. А.Левшиннің, Н.Рычковтың деректері бойынша бұл қорымда Кіші жүз ханы Әбілқайыр жерленген.
Мәдіқожа
Сілтемелер
Санат:XVII ғасыр Санат:Сопылық
Хан моласы қорымы
«Хан моласы» қорымын зерттеу үшін ғылыми экспедиция 1-ші рет 1987, 2-ші рет 1998, 3-ші рет 2003 жылы келіп, тексеру жұмыстары тиянақты жүргізіліп, 600-ге жуық қабір жерлеу орны бар екені анықталған. 2007 жылдың тамыз айында С.Е.Әжіғалиев (этнология ғылымының меңгерушісі, тарих ғылымдарының докторы, ғалым) бастаған құрамында Тұрғанбаева Л.Т., Новиков А.С. (геофизик), Біләлов С.Ө. (Москва этнография тарих институтының студенті) бар ғылыми топ тарихи орында болып, Әбілхайыр хан жерленген қорым туралы тың материалдармен толықтырды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан зираттары
Б. з. д. 697 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 697 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Әуегеологиялық түсірім
Әуегеологиялық түсірім - Әуеден көзбе-көз қадағалау және әуебейнетүсірім көмегімен алынған бейнесурет құжаттарын саралау нәтижесінде жүзеге асатын геологиялық карталау әдісі.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
2024 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
XXXIII жазғы Олимпиада ойындары 2024 жылдың 26 шілдесі мен 11 тамыз аралығында өтеді. Франция, Париж қаласы, 2017 жылдың 13 қыркүйегінде Перудің Лима қаласында өткен ХОК-тің 130-шы сессиясында 2024 жылғы Олимпиада ойындарының қабылдаушы қаласы болып бірауыздан сайланды. Бұрын 1900 және 1924 жылдары Олимпиада ойындарын өткізген Париж Ұлыбритания астанасы Лондоннан (1908, 1948 және 2012) кейін үш рет Олимпиада ойындарын өткізген екінші қала болады.
Сондай-ақ, 2024 жыл Париж-1924 ойындарының жүз жылдығымен, сонымен қатар Франция өткізген алтыншы Олимпиада ойындарымен атап өтіледі.
Талисмандары
Париж-2024 Олимпиада және Паралимпиада ойындарын ұйымдастыру комитеті 2022 жылдың 14 қарашасында талисмандарды таныстырды. Олар мәндік тарапта Фрижи болды.
Фрижи-бұл кішкентай фригиялық қалпақшалар. Олар еркіндіктің, инклюзивтіліктің және адамдардың үлкен және ақылға қонымды істерді жақтау қабілетінің мықты символы ретінде қызмет етеді. Фрижи қызыл, ақ және көк түстермен боялған. Олардың кеудесінде Париж-2024 ойындарының логотипі орналасқан. Фрижилердің көздері "Француз кокарды" түрінде жасалған - ұлттық француз ою-өрнегіне айналған үш түсті розеткаға ұқсас болып табылады.
Спорттық бағдарлама
Париж-2024 Олимпиада ойындарының бағдарламасы 32 спорт түрінен тұрады.