cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Агрономия
Агротехниканың мақсаты
Топырақтың ылғалдылығын сақтау арқылы құнарлылығын арттыру, оны су мен жел эрозиясынан қорғау, сондай-ақ аз қаржы жұмсап ауыл шаруашылық дақылдарынан мол өнім алу. Агротехника шараларына: Қазақстанда агротехниканы дамытуда Астық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты (Шортанды) ғалымдары көп еңбек сіңірді. Қуаң далада құрғақшылыққа жол бермеу, өнімділігі аз, шалғындар мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту, сортаң жерлерді игеру, Қазақстанның солтүстік облыстарына лайықтап тұқым өсіру жүйесін жасап, өндіріске енгізді; эрозияға қарсы қолданылатын машиналар (сыдыра жыртқыш құралдар, тұқым сепкіштер, тырмалар, т.б.) құрастырды. Агротехниканы шаруашылықтың және ауа райының жылдық ерекшеліктеріне, ауыл шаруашылық ғылыми және озат практикалық жетістіктерге сүйеніп жүргізіледі. Соның нәтижесінде агротехниканы егіннің тұрақты мол өнімін беруін, еңбек өнімділігінің артуын қамтамасыз етеді.
Агрохимия
Агрохимия, агрономиялық химия – топырақ пен өсімдікте өтетін химиялық процестер, өсімдік қорегінің құрамы, сондай-ақ өсімдіктің қоректенуі үшін тыңайтқыш қолдану туралы ғылым; егіншілікті химияландырудың ғылыми негізі. Диқаншылықтың өркендеуіне байланысты пайда болды. Агрохимияның негізін салушылардың бірі – француз ғалымы Жан Буссенго (1836). Ол өсімдіктерге тікелей тәжірибе жасау арқылы табиғатта азот айналымы болатынын болжап білді. Кейін неміс ғалымы Юстус Либих (1840) топыраққа тыңайтқыш шашудың маңыздылығын дәлелдеді, ал Англияда дүние жүзіндегі ең алғаш суперфосфат шығаратын зауыт (1843) салынды. Агрохимияның міндеті: өсімдіктің қоректенуін, өсімдік пен топырақта өтетін химиялық процестерді, тыңайтқыштар мен химиялық заттардың тиімділігін зерттеу арқылы ауыл шаруашылық дақылдарының шығымдылығын арттыру, олардың өнім сапасын жақсарту, топырақ құнарын сақтау және молайту екендігі анықталды.
Дереккөздер
Санат:Агрономия
Аргубли
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Терек Урух өзенінің құйылысынан Малка өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Осетия өзендері Санат:Кабардин-Балқар өзендері
Тюйер
Тюйер (Thuillières) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Нефшато округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,62 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88472, пошта индексі — 88260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 144 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Хондемир
Гиясс-әд-дин ибн Хумам-әд-Дин-әд Хусейни Хондамир (1475, Герат - 1535, басқа деректерде 1536/37) — парсы тарихшысы, Мирхондтың немересі әрі шәкірті.
Әлішер Науаидің қамқорлығында болды. Бастапқыда Темір әулетінің сарай тарихшысы болып, 1507 жылдан кейін Иран шахы Исмаил І-нің қол астында істеді, ал 1528 жылы Үндістандағы Ұлы Моғол империясының билеушісі Бабырдың сарайына ауысып, сонда қайтыс болды.
Хондемирдің басты еңбегі - "Хабиб ас-Сийар" ("Өмірді баяндаушылар досы") - үш томдық "жалпы тарих". Бұл еңбек иран мен оған шектес елдердің 15 ғасырдың соңы мен 1524 жылға дейінгі тарихына арналған. Хондемир - "Дастур әл-Возара" ("Атақты уәзірлер өмірбаянының жинағы") мен "Хумайни-наме" ("Құмайын заңдарының жинағы"), т.б. еңбектерінің авторы.
Дереккөздер
Санат:Тарихшылар Санат:1475 жылы туғандар Санат:1535 жылы қайтыс болғандар Санат:Парсы тарихшылары Санат:Орталық Азия тарихы
NGC 1243
NGC 1243 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Швикерсхаузен
Швикерсхаузен (Schwickershausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан Ауыл. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
NGC 1243
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Швикерсхаузен
Ауылдың тұрақты тұрғындарының саны 372 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,23 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 066. Ауылдың басшысы — Мартина Гремпель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
NGC 1243
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 6 қаңтарда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1243 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Хамбург (Нью-Джерси)
Хамбург (Hamburg) — Нью-Джерси штатының Сассекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3277 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.0 км² шамасында. FIPS коды — 34-29220.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Гдымчай
Гдымчай — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ахтычай өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самур өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақстандағы корейлер
Дереккөздер
Санат:Қазақстан этникалық топтары Санат:Қазақстан корейлері
Секур (Франция)
Секур (Secourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Мец-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57643, пошта индексі — 57420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 204 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Илльшванг
Илльшванг (Illschwang) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Амберг-Зульцбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2086 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 54.15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 71 131. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Пиккель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Литчфилд (Небраска)
Литчфилд (Litchfield) — Небраска штатының Sherman округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 280 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.8 км² шамасында. FIPS коды — 31-28350.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Джустениче
Джустениче (Giustenice) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Савона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 54 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 54 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 17020.
Комштица (София облысы)
Комштица (Комщица) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Годеч қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 67 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2255. Телефон коды — 07199. ЕКАТТЕ коды — 38186.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Ойя-де-Уэска
Ойя-де-Уэска (Hoya de Huesca) — Испания ауданы (комарка), Арагон автономды бірлестігіне қарасты Уэска провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттер
Санат:Уэска аудандары
NGC 5823
NGC 5823 — Circinus шоқжұлдызында орналасқан III2m типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Циркуль (шоқжұлдыз)
Оно-Сан-Пьетро
Оно-Сан-Пьетро (Ono San Pietro) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 985 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 73 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 25050.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Alessandro.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сорум-Пахт-Юган
Сорум-Пахт-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иш-Юган өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Омания
Омания (Omaña) — Испания ауданы (комарка), Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Леон провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттер
Санат:Леон аудандары
Биляги-Ком
Биляги-Ком — Ресейдегі өзен. Солтүстік Осетия-Алания Республикасы, Кабардин-Балқар Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урух өзенінің сол жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Терек Урух өзенінің құйылысынан Малка өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Осетия өзендері Санат:Кабардин-Балқар өзендері
Синюхина Александра Николаевна
Синюхина Александра Николаевна — 1931 жылы Алматы қаласында туған. . КСРО Орталық статистика басқармасының есепшілер кадрларын дайындау жөніндегі курсын өндіріс саласындағы есепші мамандығы бойынша бітірген (1970). Алматы мемлекеттік тоқыма фабрикасында 1950 жылдан бастап жұмыс істеген.
А.Н. Синюхина "Қайнар" баспасында 1972-1986 жылдар аралығында бухгалтер, аға бухгалтер болып, негізгі өндіріс пен негізгі қорлардың есебін жүргізіп, сауда ұйымдары мен тапсырыс беруші тұлғалардың арасындағы қаржылық қарым-қатынастарды қадағалап отырды. Қазақ КСР Баспасөз комитетінің құрмет грамотасымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Санат:Журналистика Санат: Тұлғалар
Фампу
Фампу (Fampoux) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62323, пошта индексі — 62118.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1090 адамды құрады. Халық тығыздығы — 126,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Зейнолла Серікқалиұлы
Серікқалиұлы Зейнолла (1938-2004) -Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Нұржау ауылында туған. . Әл-Фараби атындағы қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің филология (журналистика) факультеты (1960), Абай атындағы Қазақ педагогика институтынын аспирантурасын (1968) бітірген, "Қазіргі қазақ тарихы романының кейбір мәселелері" тақырыбында кандидаттық диссертация қорғаған (1969). Төлеңгіт руынан шыққан.
"Пионер", "Жұлдыз" журналдарында, Жазушылар Одағында, "Социалистік Қазақстан" газетінде, М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және Өнер институтында жауапты қызметтер атқарды (редактор, бөлімдер меңгерушісі, жауапты хатшы, т.б.), ҚазМҰУ-да арнаулы курстар жүргізді.
"Қазақстан" баспасының, Қазақ КСР Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінің бас редакторы, ҚР Парламентінің бөлім меңгерушісі болып істеді. 2001 жылдан "Раритет" баспа компаниясының бас редакторы болды.
Дүниетану даналығы" ҚР Білім және ғылым министрлігінің арнаулы бағдарламаларына енгізіліп (1994), жоғары оқу орындарына — мұғалімдерге, филология, журналистика, Өнер факультеттері студенттеріне оқу құралы ретінде ұсыньлған. Жекелеген мақалалары неміс, татар, орыс, түрік тілдерінде жарияланған.
Р.Ролланның "14 шілде", А.Штейннің "Толас", Н.Мирошниченко мен Э.Бобровтың "Қара маржан" пьесаларын (Қызылорда, Семей, Торғай, Жамбыл облыстық драма театрлары сахнасында койылған), В.Г.Короленконың әңгімелерін, венгр әңгімелерін аударған, көп томдық "Өнердің ықшам тарихын" (Б.И.Ривкин. "Антик Өнері", 1988), "Мәдениет және өнер" сөздігі терминдерін (2000) қазақ тіліне аударушылардың бірі.
Қазақстан Жазушылар одағы Басқармасының мүшесі (X, XI, XII съездерде сайланған), Сын кеңесінің төрағасы. Жазушылар Одағының Халықаралық қауымдастығы Тексеру комиссиясының мүшесі (М., 1992-1999), Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы әдебиет, Өнер және сәулет саласындағы ҚР Мемлекеттік сыйлықтары жөніндегі комиссиясының мүшесі (1992 жылдан), Біріккен ұлттар ұйымына жәрдемдесу Қоғамдастығы Басқармасының мүшесі болды.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамотасымен (1988), "Тәуелсіздіктің он жылдығы" медалімен марапатталған. 1997 жылы Семей (Шығыс Қазақстан) облысы "Абай ауданының құрметті азаматы" атағы берілген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Санат:Журналистика Санат: Тұлғалар
Ежелгі Македония
Ежелгі Македония (Μακεδονία) — Балқан түбегінде орналасқан ежелгі мемлекет.
Табиғат жағдайы мен халқы
Македония Грекияның солтүстігінде - Балқан түбегінде орналасқан. Оның солтүсті-шығыс бөлігі биік таулармен қоршалған, ал оңтүстік-батыс бөлігі жазық болып келеді. Македония таулары Балқан түбегінің солтүстік бөлігіндегі ең биік тау сілемін құрайды. Ежелгі дүниеде Македония көп уақыт Грекия дан оқшау тұрған. Оның жазық жері ауыл шаруашылығына өте қолайлы болды. Македония жерінде өмір сүрген тайпалар - гректер емес еді. Олар фракиялық тектен шыққандар болып есептелді.
II Филиптің ішкі жəне сыртқы саясаты
II Филипп (б.з.б. 382-336 ж.) патша - Македонияның бірінші ірі мемлекет қайраткері. Ол өте іскер, ақылды патша болды. II Филипп Македонияда өзінің өкімет билігін нығайтып, монархия құрған. Ол елде əкімшілік жəне əскери реформаларды жүзеге асырды.
II Филипп аса ірі жəне жеңімпаз əскер жасақтады. Македонияның атты əскерлері тек ақсүйектерден тұрды. Шаруалар мен бақташылардан жаяу əскер қүрды. Əскерді гректердің үлгісімен "фаланга" түрінде сапқа тұрғызды. Əр сапта 16 қатардан жауынгер болған. Барлық жауынгерлер қатал белгіленген тəртіп бойынша сапқа тұруға жəне əскери басшылардвң бұйрықтарын бұлжытпай орындауға тиісті болды. Əрбір жаяу əскер дулыға, с сауыт, қалқан, қанжар жəне ұзын найзамен қаруланды.
Ескендір Зұлқарнайының Кіші Азияға жорығы
Б.з.б. 334 жылы грек-македон əскерлері Кіші Азия жеріне енді. Парсылар бұл кезде атты жəне жаяу əскерлерін Граник өзенінің жағасына орналастырды. Олардың мұндағы мақсаты Ескендір əскеріне тосқауыл жасау еді. Бірақ та парсы державасында бірлік болмады. Парсылар жаулан алған халықтар тарапынан өкіметке қарсы наразылықтар туған еді. Ал мұндай жағдайлардың бəрі македондықтардың Азия жеріне баса-көктеп кіруіне қолайлы болды.
Александр өз əскерімен Граник жағасына келді. Оның 30 мың жаяу жəне 40 мың атты əскері болды. Граник өзенінің бойында б.з.б. 334 жылы Александрдың əскері парсылардың əскерін талқандады. Шайқас македондықтардың жеңісімен аяқталды. Бұл жеңістен кейін Ескендірге Кіші Азияның ішкі бөлігіне қарай жол ашылды. Кіші Азияның кейбір қалалары Александрға соғыссыз бағынды, ал кейбіреуін қарудың күшімен алуға тура келді. Сөйтіп, бүкіл Кіші Азия Ескендірдың қолына өтті.
Парсы патшасын жеңуі
Александр əскері мен III Дарий патшаның əскері аралығындағы ең ірі шайқас Исса қаласының түбінде болды. Бұл шайқаста Александр əскерін шабуылға өзі бастап шықты. Шайқас атты əскерлердің қақтығысуымен басталды. Александр парсы патшасының қос дөңгелекті арбасына тікелей шабуыл жасады. Үрейі ұшқан парсы патшасы III Дарий қаша жөнелді. Парсылардың македондықтарға қарсы соғысы екі-ақ сағатқа созылды. Македондықтар жаяу əскерін тұтқынға алып, патшаның отбасын да қолға түсірді.
Б.з.б. 332 жылы Александр əскерімен Египетке келді. Египеттіктер Александрды парсылардан азат етуші ретінде қарсы алды. Жаршылар Александрды салтанатты түрде қарсы алып, Құдай деп жариялады. Ол бүкіл Египетті өзіне соғыссыз-ақ бағындырды. Патша Ніл өзенінің атырауына қаланың іргесін қалады. Бұл қала "Александрия" деп аталды.
Дереккөздер
Санат:Дүние жүзі тарихы Санат:Ежелгі Македония
Әбдуллино (Бураев ауданы)
Әбдуллино — Башқұртстанның Бураев ауданындағы          ауыл,      Кузбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 56 адамды құрады. Пошта индексі — 452955, ОКАТО коды — 80218831002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Жырға (әшекей)
thumb|right|300px|Жырға. Жеке коллекциядан. Жырға – әйелдердің қымбат баскиімдеріне, соның ішінде, әсіресе, сәукелеге тағылатын, ұзын шынжырға бекітілген шұбыртпалы сәнді салпыншақ немесе әртүрлі асыл тастардан жасалған моншақтардың атауы.
Сипаты
Баскиімнің керегесіне тағуға лайықтап күмістен тоқылған ұзын шынжырдың жоғары қатарына бірнеше жерден түйреуіш тағылады. Шынжырдан төмен қарай көптеген салпыншақтар ілініп бекітіледі. Кейбір үлгілерінде екі қатар тізбектелген салпыншақтар арасына үш-төрт жерден көз салынған табақшалар орналастырылады. Жырға әдетте, көп салпыншақтан құралып, әр түсті асыл тастардың жарқырауық сәулесімен құбылып, адамның бет-бейнесін ажарландырып, бет моншақ, шұбыртпа, жақ, алқа тәрізді тізіліп, бас киімнің етегін шашақтап тұрады. Малынып сәнденуді білдіретін «ырғалып-жырғалып» дейтін сөз осындай әшекейдің ерекшелігіне байланысты қалыптасса керек. Сондай-ақ, сәукеленің шұбыртпасын, сырғаның салпыншағын, ілгектің (қапсырма) төгілмелі моншақ әшекейлерін де жырға деп атау кездеседі.
Әшекейлерінің сәнділігі
thumb|right|200px|Жырғалы сәукеле (фрагмент). Ұлыбритания (Лондон) музейі қорынан. thumb|right|200px|Жырға. Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейі қорынан. thumb|right|200px|Жырға (фрагмент). Қостанай облыстық тарихи-өлкетану музейінің қорынан. Ерекше қымбат жасалған сәукеленің маңдай тұсындағы, сондай-ақ екі жағы мен артындағы асыл тастардан жасалған моншақтар мен салпыншақтарды да айырықша сәнділікпен төгіліп тұратындығына байланысты жырға деп атайды. Мұндай сәукеленің ең жоғарғы тұсы, әдетте, құйма күміспен қапталады. Сәукеленің өн бойына ерекше салтанат пен әсемдік беріп тұруына байланысты осы құйманы да жырға деп атай береді. Ал, сәукеленің өзі құйма сәукеле немесе жырға сәукеле деп те аталады. Осындай салтанаты мен сәнділігі ерекше үйлескен сәукеле қазір Ұлыбритания музейі қорында сақтаулы. Музей қызметкерлерінің айтуынша, бұл сәукеле қорға 1926 жылы Алматы облысына қарасты Кеген өңірінен алыныпты. Сәукеленің күмістен және асыл тастар тізілген моншақтарының ұзындығы 1 метрге жуық, ал сәукеленің биіктігі 83 см. Оның жоғарғы тұсындағы құймасы таза күмістен жасалып, алтынмен апталған.
Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану мұражайы қорында сақталған, ХІХ ғасырдың аяғында жасалған жырға – ұзынша жыланбауыр шынжырға бес жерден түйреуіш өткізіліп жасалған. Ұзын шынжырға 23 тізбек бекітіліп, 8 тізбекке екі-екіден үкіаяқ, 3 төртбұрышты көз (ақық) салынған табақшасы бар шынжырлы қозалар ілінген. Әрбір шынжырлы салпыншақтың ұшына жебе тәрізді қозалар бекітілген. Үкіаяқ пен табақшалар арасына жебе тәрізді қозалар ілінген. Әр табақшаның шетін айналдыра ширатылған сыммен жиектеп, ортасына ашамай пішінінде сіркеліп өрнек салынған.
Қостанай облыстық тарихи-өлкетану мұражайы қорындағы жырға ұзындығы 56 см. Күмістен қалыптау және ширату тәсілімен жасалған қоза, үкіаяқ, түсті шыныдан көз салынған қас тәрізді әшекейлерден тұрады. Ол әшекейлер күміс шығыршықтармен байланысқан үш қатардан тұратын шынжырлар мен шығыршықтарға бекітілген. Бірінші қатардағы күміс шынжырға баскиімнің керегесіне бекітетін 5 ілгек, шынжырдың өн бойына үш жерден шыны көзді, сіркелеп түсірген оюы бар қас орнатылған. Жырғаның екінші үшінші қатарының әрқайсысына он-оннан үкіаяқ аталатын әшекейлер тізіліп, олар бір-бірімен шығыршықтар арқылы байланыстырылған. Олардың арасында шыныдан көз салынған көлемді үкіаяқтар да бар. Үшінші қатардағы үш қас пен он үкіаяқтың әрқайсысының астына үш жерден шығыршық дәнекерленіп, оларға ұшында жебе тәрізді қозасы бар күміс шынжырлар өткізілген. Бір-біріне тізілген сияқты болып көрінетін қозалар тізбегі жырғаның төртінші қатарын құрайды.
Қолданыстағы мәні
Жырғаның қолданылу мақсаты мен құрамдас бөліктерінің этномәдени мазмұны әйелдердің бас киіміне тағылатын бұл әшекейлік бұйым көне наным-сенімнен туындайтын түрлі сыртқы әсерлерден, атап айтақанда, тіл-көзден және зиянкес күштерден қорғау, сақтандыру қызметін атқарғанын аңғартады. Сондай-ақ, мұндай әшекейді ауқатты адамдар мен лауазымды кісілердің қыз-келіншектерінің мәртебесін, әлеуметтік орнын білдіретін бұйымдардың бірі ретінде де қарастыруға да болады.
Әдебиеттер
Санат:Қазақ мәдениеті Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Зергерлік Санат:Қолөнер Санат:Ұлттық киімдер
Хопатконг (Нью-Джерси)
Хопатконг (Hopatcong) — Нью-Джерси штатының Сассекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 15147 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32.0 км² шамасында. FIPS коды — 34-32910.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Аманбаев айыл аймағы
Аманбаев айыл аймағы (Аманбаев айыл аймагы) ― Қырғызстанның Талас облысы Айтматов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Аманбаев, Ақжар, Құрғақ Маймақ, Сулы Маймақ айылдары кіреді. Орталығы ― Аманбаев айылы.
Халқы
2009 жылы айыл аймағында 9596 адам тұрған.
Дереккөздер
Санат:Айтматов ауданы айыл аймақтары
Ронкаль-Саласар
Ронкаль-Саласар (Roncal-Salazar) — Испания тарихи ауданы, Наварра профинциясында орналасқан.
Муниципалитеттер
Санат:Наварра аудандары
Акбаш (Дымка тармағы)
Акбаш — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дымка өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ик бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ордзивекки
Ордзивекки (Orzivecchi) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Наурызым-Қарасу өзені
Наурызым-Қарасу, Балкелді – Ақсуат көлі алабындағы өзен. Алабының 25-30 % егістікке жыртылған. Қалған бөлігінде табиғи өсімдіктер (негізінен астық тұқымдас) өседі. Мал жайылымына қолайлы.
Географиялық орны
Қостанай облысының Науырзым ауданының жерімен ағады. Ұзындығы 85 км, су жиналатын алабы 1210 км². Жалпы ұзындығы 58 км болатын 15 саласы бар. Ірілері: Кіндіксай, Шеткіаша, Смоляная, Ақансай т.б.
Гидрологиясы
Төменгі ағысы мен сағасы жазық. Арнасында жыл бойы дерлік су болады. Негізінен жер асты және көктемгі жауын-шашын суларымен толығады.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы өзендері
NGC 1245
NGC 1245 — Персей шоқжұлдызында орналасқан III1r типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 11 желтоқсанда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1245 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 389.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Бақайыр айыл аймағы
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақбасат, Қарасай айылдары кіреді. Орталығы ― Ақбасат айылы.
Халқы
2009 жылы айыл аймағында 5052 адам тұрған.
Дереккөздер
Санат:Айтматов ауданы айыл аймақтары
Швобфельд
Швобфельд (Schwobfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 121 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 085. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Мюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
NGC 5458
NGC 5458 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан GxyP (галактика бөлігі) типті галактика бөлігі.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1851 жылы 27 сәуірде Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5458 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: HII in M 101.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Генерчай
Генерчай — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Самур өзенінің оң жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самур өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Скалковская Нина (Нина Платонова)
Скалковская Нина (Нина Платонова) — 1927 жылы 11 қыркүйекте Солтүстік Қазақстан облысының Явленко селосында туған. . 1950 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітіреді. Мектепте мұғалім, "Жазушы" баспасында аға редактор, Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтында доцент қызметтерін атқарған. Педагогика ғылымдарының кандидаты. Шығармашылықпен студент кезден айналысты. "Литература Казахстана" алманағында, "Советский Казахстан" журналында Көптеген очерктері, рецензиялары, мақалалары жарияланды.
Сорум-Помут
Сорум-Помут — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Помут өзенінің оң жағалауынан 147 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Скалковская Нина (Нина Платонова)
1957—1958 жылдары Абайдың, Жамбылдың, Ш.Уәлихановтың, І.Жансүгіровтің, Б.Майлиннің, С.Сейфуллиннің, С.Торайғыровтын өмірі мен шығармашылығы жөніндегі очерктері жеке-жеке кітап болып шықты.
Сорум-Помут
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Скалковская Нина (Нина Платонова)
І.Есенберлин, Т.Ахтанов, Қ.Жумаділов, М.Мағауин, Б.Аманшин, М.Хамраев шығармаларын, Б.Кенжебаевтын "Султанмахмут Торайғыров" монографиясын, "Ұйғыр сықақтарын", Қазақстан жас жазушыларының "Прощаться не хочу" (1970) повестер мен әңгімелер жинағын, "Қазақ Халық ертегілерін" (2 томдык, 1963), "Қазақстандық Совет Одағынын батырларын" (2 том) аударды.
Сорум-Помут
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Скалковская Нина (Нина Платонова)
Аударма кітаптары бірнеше дүркін Москеуде "Художественная литература", "Советский писатель" баспаларынан қайта басылып шыкты."1941-1945 жж Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін", "Ұлы Отан Соғысы ардагері" медальдарымен марапатталған.
Сорум-Помут
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Скалковская Нина (Нина Платонова)
Дереккөздер
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Санат:Қазақстан жазушылары Санат:1927 жылы туғандар Санат:Солтүстік Қазақстан облысында туғандар
Лоджпоул (Небраска)
Лоджпоул (Lodgepole) — Небраска штатының Cheyenne округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 348 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.2 км² шамасында. FIPS коды — 31-28420.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Костадинкино (София облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 56 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2060. ЕКАТТЕ коды — 41191.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Такуаньер
Такуаньер (Tacoignières) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78605, пошта индексі — 78910.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1040 адамды құрады. Халық тығыздығы — 328,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Үлкен Касалкун
Үлкен Касалкун — Ресейдегі өзен. Солтүстік Осетия-Алания Республикасы, Кабардин-Балқар Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лескен өзенінің оң жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Терек Урух өзенінің құйылысынан Малка өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Осетия өзендері Санат:Кабардин-Балқар өзендері
Ильммюнстер
Ильммюнстер (Ilmmünster) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Пфаффенхофен (Ильм) ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2102 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13.89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 86 130. Муниципалитеттің басшысы — Антон Штайнбергер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Санто-Доминго
Этимологиясы
Қаланы Христофор Колумбтың інісі Бартоломео 1496 жылы жексенбілік күні құрды және оның құрметіне Санто-Доминго — «Киелі Жексенбі» (domingo — «жексенбілік күн») деп аталды. 1936-1961 жылдары Доминикан Республикасының сол кездегі билеушісі Р.Трухилионың құрметіне орай Сиюдад-Трухилио — «Трухилио қаласы» (ciudad — «қала») деп аталды. 1961 жылы Трухилио өлтірілгеннен кейін Санто-Доминго есімі қалаға қайтарылды.
Табиғи жағдайлары
Санто-Доминго Доминикан Республикасының оңтүстігінде, Гаити аралының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Қала Кариб теңізінің жазық жағалауын алып жатыр. Климаты ылғалды және тропиктік. Ауаның орташа айлық температурасы жыл бойына +24-тен +27 ° C-қа дейін өзгереді. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері шамамен 1460 мм құрайды. Жауын-шашынның мол маусымы мамырдан қарашаға дейін созылады, бірақ жыл сайын емес. Сол кезеңде дауылды жел жиі болады. Желтоқсан - сәуір айларында жауын-шашын мөлшері аз. Табиғи өсімдік жамылғысы өте сирек және саванна аймағына тән ұсақ жапырақты бұталармен ұсынылған.
Тарихы
thumb|right|280px|Санта-Мария-ла-Менор соборы Санто-Доминго 1498 жылы 5 тамызда әйгілі теңізші Христофор Колумбтың інісі Бартоломео Колумбпен Осама өзенінің жағасында құрылды. Қала алғашында Жаңа Изабелла деп аталды, бірақ кейін Санто-Доминго деп Әулие Доминиктің құрметіне аталды.
Санто-Доминго - еуропалықтар құрған Американың ең көне тұрақты қонысы. XVI ғасырда бұл қала Жаңа әлемдегі барлық испан отарларының астанасы болды, ал испан королінің резиденциясы осы жерде орналасты. Алайда испандықтар Перу мен Мексиканы басып алғаннан кейін аралдағы отарлық иеліктер, соның ішінде Гаити отаршылдар үшін бұрынғы маңыздылығын жоғалтты. ХVІІІ ғасырда Африкадан қара құлдар Санто-Доминго портына жеткізіле бастады, өйткені Гаити аралының плантацияларында жұмыс күші қайта пайда болды.
1794 жылы Гаитидегі африкалық құлдардың көтерілісінен кейін аралдың бүкіл территориясы көтерілісшілердің қолына өтті, испандықтар Санто-Доминго қаласынан кетуге мәжбүр болды. 1795 жылы Базельде жасалған келісім бойынша қала Францияның иелігіне өтті.
1801 жылы Санто-Доминго құлдықты жоюды және аралдың француздардан тәуелсіз болуын жақтайтын Гаити революционерлерінің қарулы топтары тұтқындады. 1803 жылы бастапқыда жеңіліске ұшырап, бірақ кейін күресті жалғастырған көтерілісші халықтың шабуылында, француз отарлаушылар Гаитиден кетуге мәжбүр болды. 1804 жылы аралдың тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін испандықтар оның шығыс бөлігіне меншік құқығын сақтап қалды және Санто-Домингоға қоныстанды.
1844 жылы Санто-Доминго Доминикан Республикасының астанасы мәртебесін алды. Алайда, елде республикалық басқару орнағаннан кейін де, Гаитидің астанасында және басқа да елді мекендерінде халық көтерілістері мезгіл-мезгіл болып отырды, өйткені Испания ел аумағына қол сұғуды тоқтатпады.
1916 жылы қаланы АҚШ әскері басып алды. Оккупация кезеңі 1924 жылға дейін созылды, ол кезде Доминикан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданды.
1936-1961 жылдары Санто-Домингоға елде диктаторлық билікті жүзеге асырған Доминикан Республикасының Президенті Р.Трухилионың құрметіне Сиюдад-Трухилио атауы берілді.
1930 жылы Санто-Доминго қаланы және оның айналасын соққан қатты дауылдан қатты зардап шекті. Келесі онжылдықтарда астананың сәулеттік келбеті қалпына келтірілді. 1940-1950 жылдары қала экономикасы айтарлықтай жоғары деңгейде болды, мұнда жаңа жолдар төселді, өнеркәсіптік кәсіпорындар салуға, сондай-ақ денсаулық сақтау мен халық ағарту жүйесін дамытуға үлкен қаражат салынды.
1950 жылдары Санто-Доминго тұрғындары арасында Р.Трухилионың диктаторлық саясатына наразылық күшейе бастады. 1956, 1959, 1960 жылдары қалада басқарушы элита өкілдеріне қарсы жаппай қарулы көтерілістер болды. 1965 жылы астананы революциялық көзқарастағы көтерілісшілердің әскері басып алды, олар елде конституциялық тәртіпті енгізуді және Санто-Домингода орналасқан американдық әскерлердің қолдауына жүгінген реакциялық хунтаның билігін құлатуды талап етті. 1960 жылдардың аяғында елдегі саяси жағдайды реттеу нәтижесінде астана өнеркәсібі тиімді дами бастады, бірақ инфляция мен жұмыссыздыққа байланысты халықтың өмір сүру деңгейі айтарлықтай төмен деңгейде қалды. 80-жылдардың ортасында Санто-Доминго жергілікті тұрғындардың бағаның бақылаусыз өсуіне және сыбайлас жемқорлықпен айналысатын биліктің экономикалық саясатына наразылығынан туындаған жаппай азаматтық толқулармен ерекшеленді. 1990 жылдары орталық үкімет сыбайлас жемқорлықпен күресу және экономикалық дағдарыстан шығу бағдарламасын ұсынды, оны жүзеге асыру Санто-Домингоның экономикалық өмірі үшін үлкен маңызға ие болды.
Тұрғындары, тілі, діні
Санто-Доминго тұрғындары 5 000 000-нан асады және барриода 3 000 000-ға жуық есептелмеген тұрғындар тұрады, олардың көпшілігі Гаити босқындары. Қала тұрғындарының 70% -дан астамы мулаттар, шамамен 20%-ы қара нәсілділер, қалғаны еуропалықтар. Әдетте, қоғамның жоғарғы қабаттарының өкілдерінің көпшілігі еуропалық тектен шыққан. Мемлекеттік тіл — испан тілі. Католиктер елордада сенушілер арасында басым (95%-дан астам).
Көлік
2008 жылы 27 ақпанда Санто-Доминго қаласында қалалық метрополитеннің бірінші желісінің ресми ашылуы өтті. Метро екі жолдан тұрады, оның біреуі Уинстон Черчилль даңғылы мен Тәуелсіздік даңғылының қиылысында басталып, Мирабал апалы-сіңлілер даңғылында аяқталады. Жолақы - 30 песо.
Мәдени маңызы
Санто-Домингодағы архитектуралық құрылымдар готика, араб және роман стилі элементтерін, сондай-ақ ренессансты біріктіреді. Отаршылдық дәуірінде қалада Росарио ғибадатханасы салынды (1496 жылы); Осама бекінісі (Батыс жарты шарда бірінші, 1507 жылы); Торе-дел-Оменах мұнарасы (1507 жылы); Каса-дел-Алмиранте сарайы (1514 жылы); 1514 жылы Христофор Колумбтың ұлы Диего салған Алкасар қамалы; Каса-де-Энгомбе сарайы (1535 жылы); 1922 жылға дейін Христофор Колумбтың мазары тұрған Санта-Мария ла Менордың католиктік соборы (1520 жылы); сонымен қатар Сан-Николос пен Сан-Франциско шіркеулері (XVI ғасыр). XVI ғасырдан бастап Санто-Доминго тұрақты жоспар бойынша салынған. Санто-Домингодағы қала қабырғалары бір жарым ғасырдан астам уақыт - 1543 жылдан 1702 жылға дейін салынған. Астананың архитектуралық бағдарларында кішігірім тас ғимараттарға негізделген монастырлар мен ауруханалар жатады. Қала аумағында испан жаулаушылары бекіністерінің қалдықтары сақталған. 1990 жылдан бастап отаршыл Санто-Доминго қаласы ЮНЕСКО-ның қорғауында.
thumb|left|275px|Қаланың спутниктен бейнесі 1913 жылы Санто-Доминго қаласында театр ғимараты, ал 1943 жылы «Ярагуа» атты үлкен қонақ үй салынды.
thumb|right|275px|Қаланың тарихи орталығы 1930 жылғы жойқын дауылдан кейін салынған қазіргі заманғы тұрғын үй және кеңсе ғимараттары, әдетте, темірбетон блоктардан жасалған. 1992 жылы қалада Колумб шамшырағы салынды (ол 1496 жылы салынған ескі шамшырақтың орнында орналасқан). Сол жылы мұнда Санта Мария ла Менор соборынан көшірілген Христофор Колумбтың күлімен көмілген қабір орналастырылды. Санто-Доминго - Батыс жарты шардағы алғашқы университет қаласы. Астанада 1538 жылы семинария негізінде ашылған Америкадағы ең көне Санто-Доминго университеті орналасқан. Студенттерді оқыту 1558 жылы Испания Филипп II басшылығымен басталды. Алдымен университет Фома Аквиннің есімімен аталды және Доминикан монастырының қарауында болды. Университетте медицина, заңгерлік, философия және теология төрт факультет ашылуы керек еді. Мұнда шетелдік студенттер: Панама, Куба, Мексика, Венесуэла және басқа елдерден де келе бастады. Қазіргі уақытта университетте студент қалашығы салынған. Қаланың тарихи орталығы ЮНЕСКО-ның бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Миллионер қалалар Санат:Санто-Доминго
Лимия (комарка)
Лимия (Comarca de La Limia, Comarca de A Limia)  — Испания ауданы (комарка), Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Оренсе аудандары
Валерий Павлович Баранник
Сыртқы сілтемелер
Санат:1922 жылы туғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар
Сливинская Нина Александровна
Сливинская Нина Александровна — 1945 жылы Ресей жеріндегі Новосибир облысы, Чулым қаласында туған. . Томскінің мемлекеттік университетін бітірген (1969).
Орыс тілі мен әдебиетініңмаманы. Еңбек жолын Междуреченск қалалық комитетінде бастаған. "Кайнар" баспасында 1970 жылы қызметке түрып, әуелі корректорлар бюросына жетекшілік етіп, 1974 жылдан аға редакторлық жұмысқа жоғарылатылған. Осы орында 1996 жылға дейін отырған.
Н.А.Сливинскаяның редакторлық етуімен кезінде баспадағы біраз құрделі басылымдар жүзеге асырылды. Атап айтсак, "Жомартжер", "Қазақстанның астық шаруашылығы", "Еліміздің астық қоймасы" т.б. кітаптар кең танымал болды. Ал "Жемістерді ұзақ мерзімге сактау", "Зәмзәм суының кілті", "Алатаудың арғы беті" секілді арнайы басылымдар республика аралық көрмелерде аталып отті.
Журналистер Одағының мүшесі, тәжрибелі баспагер Н.А.Сливинская қолжазбалардың сауатты дайындалып, оқырман талабын қанағаттарлық дәрежеде шығуына ерекше мән берді, безендіру, өзге де техникалық жұмыстарға белсенді араласты.
Н.А.Сливинская әртүрлі дипломдармен, мақтау қағаздарымен, "Баспасөз уздігі" белгісімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Санат:Журналистика Санат:Тұлғалар
Бад-Гроспертольц
Бад-Гроспертольц (Bad Großpertholz) — Аустриядағы жәрменкелік коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гмюнд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1566 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 82.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GD, ресми идентификациялық коды — 3 09 10.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Манфред Артнер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Кампет-е-Ламолер
Кампет-е-Ламолер (Campet-et-Lamolère) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Мон-де-Марсан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40062, пошта индексі — 40090.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 346 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Арелга
Арелга (Яр-Елга) — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Усень өзенінің сол жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ик бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бектұрсын Аманқұлұлы Қалиев
Бектұрсын Аманқұлұлы Қалиев (1969 жылы, Шорнақ ауылы Түркістан ауданы, Түркістан облысы) - ғалым, филология ғылымдарының кандидаты, доцент, лингвист.
Қызметтік жолы
Филология ғылымдарының кандидаты, академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті қазақ тіл білімі кафедрасының доценті. 1990-1995 жылдары академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінде білім алып, филология факультетін үздік дипломмен бітірген. 2007 жылы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде «Абай өлеңдеріндегі ұйқастың фономорфологиялық құрылымы» атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғаған. 1995-2001 жж. Қарағанды мемлекеттік университетінде оқытушы, 2001-2008 жылдар аралығында аға оқытушы қызметін атқарды. 2008 жылдан ҚарМУ-дың қазақ тіл білімі кафедрасының доценті болып жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысында туғандар Санат:Тілтанушылар Санат:4 ақпанда туғандар
Бюсьер (Йонна)
Бюсьер (Bussières) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Аваллон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,62 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89058, пошта индексі — 89630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
USB
нобай|USB логотипі USB (ю-эсби, ағыл.  Universal Serial Bus  — "әмбебап бірізді шина") — жүйелі интерфейс деректерін беру үшін есептеу техникасындағы орташа жылдамдықты және баяу жылдамдықты перифериялық құрылғылар. USB символы төрт геометриялық фигура: үлкен шеңбер, кіші шеңбер, үшбұрыш және ағашқа ұқсас блок-схемада ұштарында орналасқан, квадрат.
USB шинасына әзірлеу ерекшеліктері USB шинасын әзірлеушілер мен өндірушілердің жабдықтарын біріктіретін USB Implementers Forum (USB-IF) халықаралық коммерциялық емес ұйымының шеңберінде жүргізіледі.
USB шинасына перифериялық құрылғыларды қосу үшін төрт желілі кабель пайдаланылады, бұл ретте екі сымдар (витая бу) дифференциальном енгізу үшін деректерді қабылдау және жіберу үшін, екі сым — перифериялық құрылғыларды қоректендіру үшін  пайдаланылады. Кірістірілген қоректендіру желілері арқасында, USB перифериялық құрылғыларды меншікті қорек көзінсіз (тұтынатын құрылғы желілері бойынша USB қорек шинасының ең үлкен ток күші, 500 мА, USB 3.0 — 900 мА, USB 3.1 5А дейін аспауы тиіс) қосуға мүмкіндік береді.
USB 1.0
Ерекшелік 1996 жылы 15 қаңтарда шығарылды.
Техникалық сипаттамалары:
USB 1.1
Ерекшелік 1998 жылдың қыркүйек айында шығарылды. 1.0 нұсқасы табылған проблемалар мен қателіктер түзетілді. Жаппай таралған алғашқы нұсқасы.
USB 2.0
Ерекшелік 2000 жылдың сәуір айында шығарылды.
USB 2.0 USB 1.1 High-speed режимін енгізуге байланысты (логотиптегі — "HI-SPEED" белгісі ) ерекшеленеді.
USB 2.0 құрылғылары үшін үш жұмыс режимі реттелген:
Келесі түрлендірулері
USB сипаттамаларының келесі түрлендірулері - Хабарламалар туралы инженерлік өзгерістер ( — ECN) шеңберінде жарияланады. ECN ең маңызды бірі модификациялары USB 2.0 қабылдау ерекшеліктерінде ұсынылған, USB Implementers Forum сайтында қол жетімді.
USB 3.1
нобай|Қосу шығарылатын колодки жұп разъемов USB аналық төлем ASUS P5Q SE
USB Type-C
нобай|USB Type-C разъемі
Әдебиет
Санат:Ақпараттық технологиялар Санат:Компьютер құрылғылары
Жазудың шығуы
thumb|right|200px| thumb|right|200px| thumb|right|200px|
Әріптер мен алфавит
Суреттер, шартты сызықтар мен таңбалардың әрқайсысы бір сөзді білдірді. Жаңбыр деп жпзу үшін аспанды білдіретін жұлдыз бен суды біріктіре, қосып жазды. Әрбір заттар, өсімдіктер мен жануарларды таңбалар арқылы бейнеледі. Сондықтан таңбалар саны өте көп болып кетті. Сондықтан жазуды қарапайымдау ету жолдары мен тәсілдері іздестірілді. Таңбалармен жаза жүріп, кейбір адамдар ол таңбалардың дыбыстық мәнң бар екенін байқады. Мысалы су таңбасы енді с әріпіне айналды, ал тау таңбасы т әріпін берді.Осылайша әріптер пайда бола бастады.Әріптер жазуды жеңілдетті, әрі тезірек жазуға мүмкіндік берді. Енді оларды жүйеге келтіріп, дыбыстық ерекшеліктеріне қарай реттеді.Сөйтіп, әріптердің алфавиттік жүйесі -әліпби пайда болды.
Алғашқы жазу құралдары
Адамдар алғаш тасқа жазды. Бірақ тастағы жазу жақсы сақталғанымен, оған қашап жазу қиындау еді. Әрі алып жүру де ауырлық ететін. Кейбір саз балшықты аймақтарда балшыққа жазу да болды. Ол үшін балшықтан тақтайша жасап, таяқамен батыра отырып жазатын. Мысқа ойығқырап та жазған. Кең таралған жазу материялы  тері болды. Әсіресе, бұзаудың терісін өңдеп, үстіне қалам сияқты қысқа шыбықпен бояуды пайдалана отырып жазды. Кейінірек жазу үшін арнайы қара және көк түсті сия жасау пайда болды. Әр түрлі маталарға кестелеп жазу да болған. Қағазды алғаш ойлап тапқан қытайлықтар еді. Қағаз кейіннен кең таралған негізгі жазу материялына айналды.
Дереккөздер
Санат:Жазу тарихы
Бақиян айыл аймағы
Бақиян айыл аймағы (Бакыян айыл аймагы) ― Қырғызстанның Талас облысы Айтматов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бақиян, Тамшыбұлақ, Қамаш айылдары кіреді. Орталығы ― Бақиян айылы.