cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арша
Арша тұқымдас тармағының уәкілдері
Тұқымдас тармағында жалпы 71 түрі бар.
Дереккөздер
Санат:Қылқан жапырақтылар
Виктимология
Виктимология — криминология бөлімі, қылмыс құрбанының доктринасы, қылмыстық әрекеттің құрбанына айналуы мүмкін жеке немесе топтық құрбандар туралы ғылым. Виктимология латынша vіctіma (құрбан) және грекше - logos (ілім) деген екі сөзден тұрады, яғни құрбан туралы ілім дегенге келеді.
Қылмыс құрбаны туралы ғылым, криминологияның бір бөлімі. Виктимология құрбан болған адамның жеке басын, қылмыскер мен құрбан арасындағы қатынасты, қылмыс пен қылмыскерліктің туындау себебіндегі оның рөлін зерттейді. Виктимология осы негізде қылмыстың құрбанына айналу ықтималдылығын, қылмыс құрбанымен жұмыс істеу тәсілін болжайтын теорияны жасайды; сондай-ақ қылмыс құрбаны болуы мүмкін адамдарды қорғау тәсілі туралы ақпараттар береді.
Дереккөздер
Санат:Криминология
Артиллерияның тірек торы
Артиллерияның тірек торы (Артиллерийская опорная сеть) координаттары және дирекциялық бұрыштары бірыңғай жүйеде жеткілікті дәлдікпен анықталған жергілікті жерде бекітілген нүктелер мен бағыттардың жиынтығы. Артиллерияның тірек торын ракеталық бөлімшелердің, артиллерияның ұрыс реттері элементтерінің координаттарын және бағдарлық бағыттардың дирекциялық бұрыштарын анықтау үшін артиллерияның топографиялық қызмет бөлімшелері жасайды.
Феддеринген
Феддеринген (Fedderingen) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Дитмаршен ауданының құрамына енеді.
Қайшылық заңы
Қайшылық заңы — бірін-бірі теріске шығаратын екі сөйлемнің бір мезгілді бірдей шынайы бола алмайтындығын көрсететін логиканың заңы.
Математикалық жазылуы: бұл жерде: \wedge — конъюнкция белгісі, \neg — терістеу белгісі.
Феддеринген
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Қайшылық заңы
Дереккөздер
Санат:Логика Санат:Математикалық логика
735 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:735 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:735 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Саяси ережелер
Жылдам және мағыналы саяси өзгерістер үрдісінде саяси ережелер түрақсыз, әрі өзінің реттеушілік қызметін жоғалтады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Алессио Таккинарди
Алессио Таккинарди (Alessio Tacchinardi; 23 шілде 1975, Крема) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушылары.
Карьерасы
"Аталанта" клубының түлегі. 1992 жылы кәсіпқой карьерасын бастады. Екі жылдан соң "Ювентусқа" ауысты. "Ювентуста" 10-нан аса маусым өнер көрсетіп, Зинедин Зидан, Антонио Конте, Дидье Дешам, Анджело Ди Ливио, Эдгар Давидс, Джанлука Дзамбротта, Мауро Каморанези секілді футболшылармен тізе қосып ойнап, көптеген жүлделерге қол жеткізді (арасында Чемпиондар лигасы мен УЕФА суперкубогы бар).
2005 жылы "Вильярреалға" жалға беріліп, екі маусым ойнады.
2007 жылы аренда мерзімі біткен соң "Ювентустан" түпкілікте кетіп, "Брешиаға" ауысты.
2008 жылы футболшылық карьерасына нүкте қойды.
2009 жылы бапкерлік жолын бастады.
Жетістіктері
«Ювентус»
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Вильярреал ФК ойыншылары Санат:Брешиа ФК ойыншылары Санат:Италия футбол жаттықтырушылары
Красвиль (Эр)
Коммунаның INSEE коды — 27184, пошта индексі — 27400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Ақы киім
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Санат:Ислам ғылымы
(1014) Земфира
(1014) Земфира — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1924 жылы 29 қаңтарда Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
LabVIEW
LabVIEW (ағылшынша Laboratory Virtual Instrumentation Engineering Workbench) - бұл National Instruments АҚШ фирмасының "G" графикалық программалау тілінде қосымшалар жазу ортасы немесе сол тілде жазылған программалардың платформасы.
(1014) Земфира
А. С. Пушкиннің «Сығандар» поэмасындағы кейіпкердің атымен аталды.
LabVIEW
Санат:Ақпараттану
Елеукен Хамидоллаұлы Ғабдыров
Елеукен Хамидоллаұлы Ғабдыров(25.12.1912, Атырау облысы Индер ауданы - 16.10.1989, Алматы) - ғалым, филология ғылымының докторы (1968). ҚазҰУ-ды бітірген (1944). 1944 - 62 ж. ҚазҰУ- да оқытушы, аға оқытушы, доцент, филология факультетінің деканы, 1962 - 87 ж. Әдебиет және өнер институтында бөлім меңгерушісі, аға ғылымы қызметкер, Қазақстандағы орыс әдебиеті бөлімі­нің меңгерушісі қызметтерін атқар­ған. 1987 жылдан осы институтың ғылыми кеңесшісі. Ғабдыров 60-тан аса ғылыми-зерттеу еңбектерінің авторы.
Дереккөздер
Санат:1912 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар Санат:1898 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ ғалымдары Санат:Орыс әдебиеті
Атитлан
350px|right|Атитлан жанартауы Атитлан- конус пішінді, Гватемс тауларындағы Атитлан көліне жуық маңда орналасқан қалың қабатты жанартау болып табылады.
Бұл жанартау 1469-1853 жылдар аралығында он реттен артық атқылаған болатын. Сондықтан Атитлан белсенді жанартаулар қатарында. Бұл аймақ саяхатшылардың жаяу аралап, қызықтайтын орны болып табылады. Атитлан - Сан-Педро және Толиман аймақтарында орналасқан үш жанартаудың арасындағы ең жасы әрі ең белсендісі. Толиман жанартауы Атитланға жақың солтүстік жағында орналасқан. Ол Атитлан көлінің оңтүстік жағалауынан басталады. Толиман - орталық Америкада созылып жатқан жанартаулар доғасының бір бөлігі. Атитлан жанартауы маңындағы орманда өте сирек кездесетін екі әдемі құс тіршілік етеді. Жанартаудың оңтүстік жағында кальдера бар. Солтүстігінде өсімдіктер көп өседі. Ал оның оңтүстік баурайы құрғақ болып келеді. Онда өсімдіктер жоқ. Тұтқыр лава, күмбез түрінде атқылаған Толиманмен салыстырғанда Атитланның атқылауында пирокластикалық материалдар басым болған. Атитлан - конус тәріздес лава қатпарарынан тұратын құрама жанартау.
Дереккөз
1. Алматы: “Аруна” баспасы. 208 бет. Сер.:“1100 қызықты дерек”.
Санат:Жанартаулар
ФОБ
Фоб (FOB — free on board — бортта азат, франко-борт) — халықаралық саудада тауарды жеткізу мен ақысын төлеу, оның бағасында тасымалдауға, жүк тиеу-түсіруге жұмсалған шығынды есептеу тәртібін айқындайтын жағдай; тиелген және жөнелтуге дайын тауардың бағасы; яғни оның бағасына көлік шығыны мен тауарды кеме бортына жеткізу шығыны енгізіледі.
Фоб шарттарында сатылатын жүктің кеме бортына жеткізілген сәтке дейінгі жай-күйі, оның зақымдануы мен ысырабы үшін сатушының жауапкершілігі көзделеді, мұның өзі сатушы екінші тараптан алатын құжатта — таза коносаментте көрсетіледі. Ал сатып алушының міндеттемесінде кемені жалдау, онда жүкке қажетті орынды қамтамасыз ету, сатушыға кеме келетін мерзім мен порт туралы уақтылы хабарлау, сатушы ұсынатын шоттар мен коносаменттің орнына уағдаласылған нысанда төлем төлеу қамтылады. Сатып алушы тауар бортқа тауар жеткізілгеннен кейін тауардың кездейсоқ опат болуы мен бүлінуі қатерін көтереді, жүктің сақталуы мен тасылуын қамтамасыз етіп, тиісті шығынды өтейді. Тауар көлігімен жеткізілгенде Фоб франко-вагон шартына сай келеді.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық коммерциялық терминдер Санат:Халықаралық сауда
Садирак
Садирак (Sadirac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33363, пошта индексі — 33670.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3455 адамды құрады. Халық тығыздығы — 180,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Гоголь атындағы көше (Алматы)
Көше Орталық демалыс паркінен басталып, Әуезов көшесіне барып тіреледі. Әуезов, Алмалы, Жетісу, Түрксіб, Медеу аудандарын қиып өтеді. Бұрынғы атауы - Штабная көшесі. Көшенің ұзындығы - 6300 метр.
Гоголь көшесінің бойында бұрын ақсүйектер тұрғандықтан, қазір ол жердегі әсем ғимараттар тарихи жәдігер және сәулет ескерткіштері т.б. ретінде қамқорлыққа алынған. Атап айтқанда, Ерлер гимназиясының ғимараты, Кафедралдық собор, т.б. Көше бойындағы ең көрікті мекен - Ұлы Отан соғысында қаза тапқан 28 гвардияшы- панфиловшыларға арналған саябақ. Саябақтың ішінде Даңқ меммориалы мен мәңігілік алау жайып тұр. Сәулетшілері: Т. Бәсенов, Р.Сейдалин, В.Ким. Мүсіншілер: В.Андрющенко, В.Артимович.
Көшеде Қазақ мемлекеттік қыздар институты, Политехникалық колледж, А.П.Чехов атындағы қалалық балалар кітапханасы, «Дастарқан», «Букинист» дүкендері және «Отырар» қонақ үйі орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Жапырақты қырыққабат
Жапырақты қырыққабат (Brassica oleracea L. conv. acephala) - Ежелгі заманнан бері танымал, қырыққабаттылар тұқымдасының өсімдігі, Еуропада, Америкада және Азияда өсіріледі.
Құрамы
100 г жапырақты қырыққабатта – 29 ккал бар.
Құрамында бета-каротин, лютеин, кальций, фосфор, магний, темір және A, B1, B2, B6, C, E және K дәрумендері бар.
Бағалы антиоксиданттар
Құрамындағы антиоксиданттардың арқасында, жапырақты қырыққабаттың ісікке қарсы әрекеті, қатты қабынуға қарсы қасиеті бар, сондай-ақ склероздан сақтайды. Ол оңай сіңірілуіне және құрамындағы көп минералды тұздар мен дәрумендерге байланысты жасы үлкен адамдарға арналған емдәмдерде және балаларға ұсынылады.
Көкөністі жол салушы
Санат:Орамжапырақтар Санат:Көкөністер
Максвелл Джеймс Клерк
thumb|[[Максвелл Джеймс Клерк]] Максвелл Джеймс Клерк (James Clerk Maxwell; 13 шілде 1831 жыл, Эдинбург, Шотландия — 5 қараша 1879 жыл, Кембридж, Англия) — ағылшын физигі, классикалық электродинамиканы жасаушы, статистикалық физиканың негізін салушылардың бірі. Лондон корольдік қоғамының мүшесі (1860). Эдинбург (1847 — 50) және Кембридж (1850 — 54) университеттерінде оқыған. Кавендиш лабораториясын (1871 жылдан оның директоры) ұйымдастырған. Максвеллдің негізгі ғылыми еңбектері электромагнетизм, газдардың кинетикалық теориясы, оптика, серпімділік теориясы, т.б. көптеген мәселелерге арналды. Оның алғашқы зерттеулерінің бірі зат түсін көрудің физиологиясы мен физикасы және колориметрия жөніндегі еңбектері болды (1852 — 72). Максвелл дискісі деп аталған түсті сандық түрде өрнектеуге арналған алғашқы приборды жасады. Сатурн сақиналары бір-бірімен байланыспаған қатты бөлшектерден тұрғанда ғана орнықты бола алатындығын дәлелдеді (1857 — 59); Максвелл Фарадей идеясын дамыта отырып, электро-магниттік өріс теориясын (Максвелл теңдеуі) тұжырымдады; ығысу тогы туралы түсінікті енгізді; электромагниттік толқынның болатындығын алдын ала айтты; жарықтың электромагниттік табиғаты туралы тұжырым жасады. Статистикалық үлестірілуді (кейін Максвелл үлестірілуі деп аталды) ғылыми тұрғыдан дәлелдеді. Газдардың тұтқырлығын, диффузиясын және жылу өткізгіштігін зерттеді. Оптикадан (Максвелл эффектісі), серпімділік теориясынан (Максвелл теоремасы, Максвелл — Кремона диаграммасы), термодинамикадан, физика тарихынан, т.б. еңбектер жазды. нобай|солға|"Тартандық тасап" - әлемдегі ең бірінші түрлі-түсті фотосурет
Мансабы
right|thumb|325px|Максуелл оқыған Эдинбург академиясы
Ғылыми еңбектері
Өзінің алғашқы ғылыми жұмысын Максвелл мектеп қабырғасында орындады, ол овал фигураларды сызудың қарапайым әдісін ойлап тапты. Бұл жұмыс Корольдық қоғамның отырысында баяндалып, оның «Еңбектерінде» басылып шықты. Максвелл Тринити-колледжі кеңесінің мүшесі болған уақытта түстер теориясы бойынша тәжірибе жасаумен айналысқан және де Юнг теориясының әрі Гельмгольцтың негізгі үш түс теориясының жалғастырушы болды. Түстерді араластыру бойынша жасаған тәжірибелерінде Максвелл айрықша құрал – зырылдауықты пайдаланды, оның дискі секторларға бөлініп, түрлі түстерге боялды (Максвелл дискі). Зырылдауықты жылдам айналдырғанда түстер араласады: егер диск түстер спектрі орналасуы бойынша боялған болса, онда ол ақ болып көрінеді, ал егер де оның бір бөлігін қызыл түске, ал екінші бөлігін сары түске бояса, ол тоқсары болып көрінеді; көк пен сарының араласуы жасыл түстің көрінісін берді.
1860 жылы Максвелл түсті қабылдау және оптика бойынша жасаған жұмыстары үшін Румфорд медалімен марапатталды.
thumb|200px|right|Максуелл бейітіндегі бас тасы 1857 жылы Кембридж университеті Сатурн сақиналарының тұрақтылығына арналған ең жақсы жұмысқа байқау жариялады. Бұл құрылымдарды XVII ғасырда Галилей ашқан болатын, әрі бұл құрылымдар таң қаларлық табиғаттың жұмбағы болды: планета табиғаты белгісіз заттан тұратын үш тұтас концентрлі сақиналармен қоршалған болып көрінді. Лаплас олардың қатты бола алмайтындығын дәлелдеді. Математикалық талдау жасау арқылы аксвелл олардың сұйық та бола алмайтындығына көз жеткізіп, мұндай құрылым тек өзара байланыспаған метеориттердің шоғырынан тұрған жағдайда ғана тұрақты бола алады деген қорытындығы келді. Сақиналардың тұрақтылығы олардың Сатурнға тартылуы және планета мен метеориттердің өзара қозғалысы салдарынан қамтамасыз етіледі. Осы жұмысы үшін Максвелл Дж. Адамс сыйлығын алды.
Максвеллдің алғашқы жұмыстарының бірі – газдардың кинетикалық теориясына арналған жұмысы. 1859 жылы ғалым Британдық қауымдастық отырысында молекулалардың жылдамдық бойынша таралуы туралы (Максвелл таралуы) баяндама жасады. Максвелл газдардың кинетикалық теориясын жасап, «еркін жол жүру ұзындығы» түсінігін енгізген ғалым Р. Клаузиустың көзқарастарын ары қарай дамытты. Максвелл газдарды ұйықталған кеңістікте бейберекет түрде қозғалатын, идеал серпімді шарлар жинағының ансамблі тәрізді қарастыру түсінігін ұстанды. Шарларды (молекулаларды) жылдамдықтары бойынша топтарға бөлуге болады, сонымен қатар стационар күйде молекулалар саны, олардың топтан шығуына да, топқа қайта енуіне де қарамастан тұрақты болып қалады. Осындай қарастырудан «бөлшектердің жылдамдық бойынша таралуы заңдылығы ең кіші квадраттар әдісі теориясында бақыланатын қателіктердің таралу заңдылығына сәйкес болады, яғни Гаусс статистикасына сәйкес» деген қорытынды туындайды. Максвелл өзінің теориясы негізінде Авогадро заңын, диффузияны, жылуөткізгіштікті, ішкі үйкелісті түсіндірді.
1867 жылы термодинамиканың екінші бастамасының статикалық табиғатын көрсетті («Максвелл ібілісі»).
1831 жылы, Максвелл дүниеге келген жылы, М. Фарадей электромагниттік индукцияның ашылуына әкелген классикалық тәжірибелер жасаумен айналысты. Электр және магниттік құбылыстардың табиғатына қатысты екі көзқарас болған кезеңнен шамамен 20 жыл өткен соң Максвелл электр және магнетизмді зерттеуге кірісті. А.М. Ампер және Ф. Нейман сынды ғалымдар электромагниттік күштерді екі массаның арасындағы гравитациялық тартылысқа ұқсас деп қарастырып, алшақ әсер ету концепциясын ұстанды. Фарадей болса, оң және теріс электр зарядтарын немесе магниттік солтүстік және оңтүстік полюстерін байланыстыратын күш сызықтары жөніндегі ойды ұстанды. Күш сызықтары барлық қоршаған кеңістікті (өріс, Фарадей терминологиясы бойынша) толтырады да магниттік және электрлік өзара әсерлесуді туындатады. Фарадейге сүйеніп Максвелл күш сызықтарының гидродинамикалық үлгісін құрастырды және Фарадейдің механикалық үлгілеріне сәйкес келетін электродинамиканың сол кезде белгілі болған қатынастарын математикалық тілде өрнектеді. Осы зерттеудің негізгі қорытындылары «Фарадейдің күш сызықтары» атты жұмысында бейнеленген.
1860-1865 жылдары Максвелл электромагниттік құбылыстардың негізгі заңдылықтарын сипаттайтын теңдеулер (Максвелл теңдеулері) жүйесі ретінде құрастырған электромагниттік өріс теориясын жасады: 1-ші теңдеу Фарадейдің электро-магниттік индукциясын білдірді; 2-шісі – ығысу тогы түсінігі негізінде Максвеллдің өзі ашқан, магнитоэлектрлік индукцияны білдірді; 3-шісі – электр мөлшерінің сақталу заңы; 4-шісі – магниттік өрістің құйындық қасиеті. Осы ойларды дамыта отырып, Максвелл мынадай қорытындыға келді: магнит және электр өрістерінің кез келген өзгерістері қоршаған кеңістікті сүзіп өтетін күш сызықтарының өзгеруін туындатуы керек, яғни ортада таралатын импульстар (немесе толқындар) болу керек. Осы толқындардың таралу жылдамдығы ортаның магниттік және диэлектриктік өтімділігіне тәуелді болып, электромагниттік бірліктің электростатикалық бірлікке қатынасымен анықталады. Максвелл мен басқа да зерттеушілердің деректері бойынша бұл қатынас 3,4·1010 см/с шамасын құрайды, әрі ол бұдан жеті жыл бұрын француз физигі А. Физо өлшеген жарық жылдамдығы шамасына жуық болды.
1861 жылдың қазан айында Максвелл Фарадейге өзінің ашқан жаңалығын мәлімдеді: жарық – ол өткізбейтін ортада таралатын электромагниттік қозу, яғни электромагниттік толқындардың бір түрі. Зерттеулердің бұл соңғы сатысы Максвеллдің «Электромагниттік өрістің динамикалық теориясы» атты жұмысында баяндалған, ал оның электродинамика бойынша жасаған жұмыстарын әйгілі «Электр және магнетизм жөніндегі трактат» шығармасында қорытындылады. Электромагниттік өріс теориясы және де одан туындайтын электромагниттік толқындардың болуы жөніндегі қорытындылар Максвеллдің өмір сүрген заманында ешқандай тәжірибелік дәлелдемелері жоқ жай ғана теориялық жағдайлар болып қалғандықтан, оны замандастары көбінде «ой ойыны» ретінде қабылдады. 1887 жылы неміс ғалымы Генрих Герц, Максвеллдің теориялық қорытындыларын толығымен дәлелдейтін тәжірибе жасады.
Өмірінің соңғы жылдары Максвелл Кавендиштің қолжазбалық мұрасын баспаға шығаруға дайындаумен айналысты. Екі үлкен том 1879 жылдың қазан айында жарық көрді.
Ресейдің әкімшілік-аумақтық құрылымы
нобай|500px|right|Әкімшілік-аумақтық құрылымы Ресей Федерациясы құрамына төмендегідей тең құқықты федералдық бірліктер кіреді: :
Әрбір федералдық бірліктің заң шығару, сот және басқа органдары бар. Сонымен қатар Ресей Федерациясы аумағында мемлекеттік биліктің бірыңғай органдары қызмет етеді, жалпыға ортақ Конституция, бірегей азаматтық, ортақ ақша бірлігі және т.б. тағайындалған.
Дереккөздер
Санат:Ресейдің әкімшілік-аумақтық құрылымы Санат:Тізімдер
Зейгарник әсері
Зейгарник әсері (аяқталмаған әрекет әсері) - адам аяқтамаған әрекеттерін жақсырақ есте сақтауында тұратын құбылыс. Педагог ойды аяғына дейін жеткізбей, тәрбиеленушінің өзі оны түсінуі және дербес аяқтауына апарғанында, кез келген пед.ықпалдың тиімділігі артады. Осындай жағдайда бұл ой оқушылармен дербес игерілген тәрізді қабылданады.
Дереккөздер
Санат:Жады
Suspense
NGC 3500
NGC 3500 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1801 жылы 2 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3500 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33277, UGC 6090, MCG 13-8-52, ZWG 351.52, IRAS10582+7528.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Қолсандық
Қолсандық – ұзатылатын қыздарға арнап жасалатын, киім-кешек, әртүрлі заттар салынатын бұйым. Ол бұрындары қыз жасауының құрамына кіретінді. Көлемі шағын, ұзындығы – 45-50 сантиметр, ені 20-30 сантиметр, биіктігі – 15-20 сантиметр болып келеді. Ағаштан жасалып, біртүсті бояумен сырланады. Сән қуған адамдар оның беттеріне нұсқалы, бедерлі оюлар ойғызған, түрлі-түсті бояулармен сан қилы ою-өрнектер салғызған. Оны жасатқанда неше түрлі шұға, асыл тастар, сүйек пен күміс әшекейлермен де безендірткен. Көркемдік ерекшеліктеріне қарай қол сандықтар төрт топқа бөлінеді. Оның бірінші топқа жататын ең тәуірі – сырты түгелдей сүйектеліп әсемделгені. Ақтөбеден табылған осындай қол сандықтың бірі төрт жағы тегіс, қақпақтың төрт жиегі мен төбесі толықтай түйе сүйегінен кесіліп жасалған сан алуан әшекеймен өрнектеліпті. Ал, қол сандықтың жиектеріне қиыстырған сүйек әшекейлердің бетіне қос мүйіз оюлары жүргізілген. Алдыңғы бетіне үш үлкен шаршы ойыстырылып, олардың арасында, астыңғы жағында шебер қиюластырылған сүйек әшекейлердің беттерінде әдемі оюлар бар, астына жез, шұға төселген. Қол сандықтың екінші тобы: бет жағы түрлі-түсті бояулармен өрнектелгені, үшінші тобы: алдыңғы беттері өте күрделілері. Онда өсімдік тектес және геометриялық кескіндер бейнесінде бедерлі оюлар ойылады да, түрлі - түсті бояулармен нақыштар салынады, төртінші тобы: алдыңғы беттеріндегі өсімдік және геометриялық кескіндердің бір-бірімен айқасып жататыны, ақ, қызыл, жасыл, сары, қоңыр түсті бояулармен әрлеу арқылы бір жазықта ойылған оюлардың 2-3 қатар деңгейде ойылғандай етіп көрсетілетіні. Қол сандықтың қас беттері, екі жаны, қақпақтарының төбесі тегіс сүйектеледі.
Дереккөздер
Қ 18 Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық (толықтырылған 2 - басылым). - Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010. - 786 б. ISBN 9965 - 26 - 175 – X
IC 4127
IC 4127 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45089, MCG 6-29-22.
Сыртқы сілтемелер
IC 4127 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Васильевка (Шаран ауданы)
Васильевка — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Писарев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 14 адамды құрады. Пошта индексі — 452637, ОКАТО коды — 80258855009.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Көнту
Көнту — Қызылорда облысы Арал ауданы, Сексеуіл ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Арал қаласынан солтүстік-батысқа қарай 25 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 116 адам (55 ер адам және 61 әйел адам) болса, 2009 жылы 173 адамды (90 ер адам және 83 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы елді мекендері
Құлықтылық
Құлықтылық - адамның дүниеге, басқа адамдарға және өзіне эпикалық көзқарасының негізі формаларының бірі.
Моральмен салыстырғанда Құлықтылықтың нормалары мен максималдары міндетті әрі абсолютты болады. Бұл арада "кісі өлтірме" деген өсиетті "ең жоғары парыздың" және т. б. ешқайсысы бұза алмайды. Адамзат қоғамы тарихының бастауы деп аталған кезеңде әрбір адамның этикалық өмірі Құлықтылықтың абсолютті мүдделері мен моральдің түпкілікті, алайда неғұрлым айқын мақсаты (топтық, таптық және т. б.) арасындағы қақтығыс ретінде көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Этика
Гринвилл (Кентукки)
Гринвилл (Greenville) — Кентукки штатының Мюхленберг округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4398 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.4 км² шамасында. FIPS коды — 21-33022.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Омар мен Тұр күмбезі
нобай|250px| Омар мен Тұр күмбезі — архитектуралық ескерткіш. Маңғыстау облысының Бейнеу ауылынан шығысқа қарай 20 км жерде. 1897 жылы жергілікті тастан тұрғызылған. Сәулетшілері – ағайынды Өмір мен Дүйсен Қаражүсіпұлдары.
1982 жылы Қазақ КСР-нің тарихи және мәдени маңызы бар ескерткіштер қатарына еніп, мемлекет қорғауына алынды.
Сипаттамасы
Күмбез шаршыланып (6,15х5,70 м) келген, биіктігі 8,21 м. Ескерткіштің жалпы құрылымы цилиндр пішінді мойындыққа қондырылған дулыға іспетті күмбезден құралады. Күмбез және мойындық ескерткіштің ұзына бойлық көлденең білігін ұстап тұратын 4 сәндік элементтер арқылы біріктірілген. Қабырғалары тайыз ойынды қуыстармен нақышталып, үш жағынан сәндік тақта орнатылған. Бұл құрылыс алдыңғы бетіндегі негізгі пештақпен үндестік тапқан. Ескерткіштің іші сыртқы архитектуралық шешімге сай нақышталған. Бетіне қашап ою-өрнек, түрлі суреттер (қару-жарақ, етік, кебіс, кебеже, аққұман, самауыр, тостаған, кесе, дастарқан, т.б.) салынып, әр түсті бояулармен сырланған.
Дереккөздер
Санат:Бейнеу ауданы Санат:Маңғыстау облысы сәулеті Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Валлеруа (Мёрт және Мозель)
Валлеруа (Valleroy) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,26 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Ақық тас
Ақық тас - қымбат тас, жалтылдап тұратын, түсі әр түрлі (қызғылт күлгін, қызыл, күреңқызыл) түсті асыл тас. Бұл бағалы таспен ақық көзді қапсырма, ақық моншак, ақықтан көзі бар сырға т.б. зергерлік әшекей бұйымдар жасалады.
Ича (Омь тармағы)
Ича — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Омь өзенінің оң жағалауынан 993 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 136 км-ді құрайды.
Ақық тас
Ақықтың түсі қоңыр қызыл немесе ақ пен қоңыр қызыл түстердің кезектесіп түсетін жолақты, ал кейбіреуінің түсі ақшыл болады (орыс тіліндегі агат, сердолик, халцедон деп аталатын тастардың баламасы ретінде қолданылады). Ақықтан моншақ тізіледі, онымен зергерлік бұйымдар мен ер-тұрман сияқты ат жабдықтары әшекейленеді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ича (Омь тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Омь. Өзен саласы — Омь, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Няхр-Тарка-Яга
Няхр-Тарка-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черная өзенінің сол жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Гони
Гони (Goni) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 556 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 9040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
736 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:736 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:736 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Урляда
Урляда — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урал өзенінің сол жағалауынан 2274 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені бастауынан Жоғарғы Урал су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Шохма (Шуй тармағы)
Шохма — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шуя өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гуаира (Сан-Паулу)
Гуаира (Сан-Паулу) (Guaíra (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жоакин-да-Барра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37 226 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 258,67 км² шамасында. Халық тығыздығы — 29,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1908 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Стивидор
Стивидор -
Вохонка (өзен)
Вохонка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/87/502 орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Ногинск қаласынан Орехово-Зуево қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ореол әсері
«Ореол» әсері - адамдар бір-бірін ақпарат тапшылығы жағдайында қабылдаудың әсері, онда қарым-қатынас серіктесін оң немесе теріс бағалауға ол туралы басқа адамдардан алынған ақпарат елеулі ықпал тигізеді. Жиі тәрбиешінің тәрбиеленушіге қарым-қатынасы осындай ақпаратпен белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Госливиль
250px|thumb|Картада орналасуы Госливиль (Gossliwil) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Бухегберг округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 198 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.98 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2449, пошта индексі — 4579.
Чакалите (Габрово облысы)
Чакалите (Чакалите) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Гави
Гави (Gavi) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4578 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 90 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 51 км² шамасында. Пошта индексі — 15066.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Giacomo il Maggiore.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Могер
Могер (Moguer) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Үлкен Уэльва ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 381 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 204 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 19 км.
Саяси ереуіл
Саяси ереуіл - қандай да бір әлеуметтік топтың немесе таптың саяси билікке қарсы ашық наразылық білдіруі немесе қарулы көтеріліске шығуы жолы. Ол 9йымдасқан немесе 9йымдаспаған, заңды немесе заңсыз түрде жүзеге асуы мүмкін. Мысалы, саясат субъектілері саяси биліктің қандай да бір шешіміне көңілі толмаған жағдайда өздерінің наразылықтарын көшеге шығу арқылы немесе митингіге жиналу арқылы көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Ақыл азу
Ақыл азу - қазақ ұғымында адамның ақылы ойы толысып, парасат пайымы қалыптасқан кезде өсіп шығатын тіс. Алайда, ақыл азу адамның жеке физиологиялық дамуына қарай бірде ерте, немесе кеш шығады. Қазақ ұғымында кәмелетке толған соң 13-ке келгенде «ақылы кірді, азу тісі шықты» деп айтады.
Крашенинников Степан Петрович
thumb|Крашенинников Степан Петрович КрашенинниковСтепан Петрович (31. 10. 1711, Москва, — 25. 2. 1755, Санкт-Петербург) — орыс ғалымы, Камчатканы зерттеушi. Академик (1750). 1724–1732 жылдары Москва славяк-грек-латын академиясында, 1732–1733 жылдары Санкт-Петербург университетiнде оқыды, Екінші Камчатка экспедициясына қатысты (1733–1743). 1733–1736 жылдары Сiбiрге саяхат жасады. 1737–1741 жылдары Камчатка түбегiн зерттедi. Осында жинаған материалдары негiзiнде «Оппсание камчатского народа» «О завоевании Камчатской землицы» деген алғашқы ғылми еңбектерін жазды. Бұл еңбектерiнде Камчатка түбегiнiң географиясы, экономикасы, халқы, әдет-ғұрпы, мәдениеті, тiлi жөінде ғылми құнды деректерді келтіредi. Камчаткада Крашенинников есімімен аталатын арал, мүйiс, түбек, тау, көл бар.
Шайнфельд
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 13 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Антилогарифм
АНТИЛОГАРИФМ (грекше "анти" қарсы және логарифм), ~n с а н ы н ы ң — берілген ~a негіздегі логарифмі ~n санына тең болатын ~N саны: немесе
Дереккөздер
Санат:Математика Санат:Алгебра
Каштаньейра (Транкозу)
Каштаньейра (Транкозу) (Castanheira (Trancoso)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Транкозу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 235 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,85 км² шамасында. Халық тығыздығы — 26,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Педагогикалық тиімділік
Педагогикалық тиімділік - оқу мақсаттарының белгіленген немесе ықтимал мақсаттармен салыстырғанда (мысалы, оқушының оқытылмағандықтан оқытылғандыққа өтуі) іске асу дәрежесі.
Алгебралық логика
Алгебралық логика (Algebraic logic) — логикалық объектілер-кластарды, пікірлерді және басқаларды оқып білу үшін алгебралық әдістерді қолдануға негізделген математикалық логиканың тарауы.
Авиацияны жаппай қолдану
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Алгебралық логика
Тарихи тұрғыдан Алгебралық логика тап алгебрасы және пікірлер алгебрасы ретінде пайда болды. Алгебралық логика пікірлерді олардың тек ақиқаттық мағынасы тұрғысынан қарайды, бұл жерде ақиқаттың бірдей мәніне ие пікірлер бір-біріне папа-пар болып табылады. Пікірлердің өзін білдіретін символдардан басқа логикалық алгебраның бір өрнектерінен басқа өрнектер құрайтын логикалық операциялар үшін де символдар еңгізіледі. Қазіргі кезде Алгебралық логика электрлік және релелік-дәнекер жүйесі теориясында да қолданылады
Дереккөздер
Санат:Логика Санат:Математикалық логика
Әуесқойлық
thumb|Музыкаға әуесқой бикеш
Күрекаяқтылар
180px|нобай|оңға|Antalis vulgaris Күрекаяқтылар (Scaphopoda) — теңіз моллюскілер класы, тек қана теңіздерде, 3000-5000 метрге дейінгі тереңдікте, көміліп тіршілік ететін моллюскалар. Ұзындығы 3 мм-ден (Cadulus amphora) 3-4 см-ге дейін, ал Dentalium elephantinum, D. prelongum-ның ұзындығы 7-8 сантиметр. 2 тұқымдасы, 26 туысы, 1000-ға жуық түрі бар. Ең бірінші рет Dentalium туысын Лаказ-Дютье (1856) және А. Ковалевский (1883) зерттеп, оның барлық мүшелеріне, физиологиялық процестеріне, көбею және өмір сүру кезеңдеріне анықтама берген. Бұл зерттеулер әлі күнге дейін өзінің құнын жойған жоқ. Кейінірек Плате (1892), Дистазо (1905) Dentalium-ның ішкі құрылысына, ал Вильсон (1904) эмбриологиялық даму циклын зерттей келіп, жұмыртқасының бөлшектенуіне және детерминациясына назар аударған.
Әуесқойлық
Әуесқойлық— 1) адам бойындағы ұнамды қасиет, белгілі бір іске ерекше құмарту, қызыға шұғылдану; 2) кәсіби маман болмай-ақ кейбір қызмет саласымен ыждағатты түрде айналысу. Әуесқойлық адамның белгілі бір кәсіпке мамандануына, кейбір саладағы мағлұматын байытуына ықпал етеді, кәсіби шеберлікті меңгеруге алғышарттар жасайды. Дәстүрлі қазақ қоғамында жас ұрпақ бойындағы Әуесқойлықты дамытуға ерекше мән берілген. Нақтылы кәсіпке не өнер саласына ынтасы бар баланы жас кезінен сол кәсіптің не өнердің кәнігі шеберлері жанына алып баулыған. Қас шеберлік өнегесі осы арқылы ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отырған.
Күрекаяқтылар
Құрылысы мен физиологиясы
Күрекаяқтылардың денесі билатеральді симметриялы. Бақалшағы ұзын, біртұтас жабық, ұштарында екі тесігі бар, аздап иілген конус немесе түтік тәрізді. Оның алдыңғы тесігі артқысына қарағанда кеңдеу, шеттері тегіс немесе терең кесілген. Кең алдыңғы тесігінен басы мен аяғы шығып тұрады. Аяғы арқылы моллюска шөгіндіге көміліп, содан ұсақ жануарларды ұстап қоректенеді. Осы жағдайда сүйір болып келген бақалшағының артқы ұшы шөгіндіден биік көтеріліп тұрады. Бақалшақтың үсті тегіс немесе ұзынынан қабырланған, кейде сақиналы қатпарлары да байқалады. Бақалшақтың түсі ашық, ашық-қызыл, жасыл немесе түрлі түсті.
Әуесқойлық
Кеңес одағы
Кеңес Одағы кезінде де Әуесқойлықты дамытуға ерекше мән беріліп, үгіт-насихат жұмысының қуатты бағытына айналдырылды. Білім қоғамы, кітапқұмарлар қоғамы, мәдениет ескерткіштерін қорғау қоғамы (1992 жылдан қазақ тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау қоғамы), т.б. қоғамдық ұйымдар қалың көпшіліктің дүниетанымын, білімге, өз өлкесінің тарихы мен мәдениетіне қызығушылығын тәрбиелеу бағытында жемісті қызмет атқарды. 30-жылдардың аяғында өнерге Әуесқойлықты дамытуға бір орталықтан әдістемелік басшылық жасау үшін Республикасы халық шығармашылық үйі (1998 жылдан бастап қазақ мәдениет және өнертану ғылыми-зерттеу институты) құрылды. Бұл орталықта өнердің әр саласы бойынша әуесқойлар бірлестіктері тұрақты жұмыс істеді. Сурет салумен, ән-күй шығарумен, классикалық немесе ұлттық билермен, кино түсірумен, театр өнерімен айналысатын адамдарға кең жол ашылды. Музыка өнерінде әуесқойлар тұрақты ұжымдар (хор, оркестр, ансамбль) құрып, жергілікті халыққа мәдени қызмет көрсетуде біршама игі істер атқарды.
Күрекаяқтылар
Құрылысы мен физиологиясы
Мантияның қатпарлары да бірігіп біртұтас жабық, түтік тәрізді мантия қуысын жасайды. Ол сыртқы ортамен екі тесігі арқылы байланысады: алдыңғы және артқы. Су артқы тесік арқылы мантия қуысына еніп, мүшелерге оттегін береді де алдыңғы тесігі арқылы сыртқа шығарылады. Сумен бірге қорытылмаған қалдықтар, несеп заттары және жыныс өнімдері де сыртқа шығарылады. Судың айналымы мантияның кірпікшелі эпителияларының бір бағытта жұмыс істеу нәтижесінде жүзеге асады. Аяғы құмды, шөгіндіні қазуға бейімделген. Оның шеткі бөлігі бітеу конус тәрізді болады да, түбінде жұп бүйірлік күрек тәрізді қалақшалары орналасады (кластың атауы да осыдан). Күрека-яқтылардың қозғалуы өте баяу. Әдетте бүйір қалақшаларының жиырылуы нәтижесінде аяғы ұзарып шөгіндіге оңай батады, келесіде қалақшалары жайылып (зәкір тастаған сияқты) аяқтың ұшын бекіткеннен кейін аяғы қысқарып денесін алға қарай тартады. Аяғынын, ұзаруы мен қысқаруы — бұлшықеттерінің жұмысы. Siphonodentaliidae тұқымдасының өкілдерінде аяқтары күшті өзгерістерге ұшырап, өте ұзын құрт тәрізді формаға айналған.
Әуесқойлық
Қазақстан
Қазақстанда мұндай ұжымдардың алғашқыларының бірі — 1924 жылы Петропавл педагогикалық техникумында хормейстер И.В. Коцык ұйымдастырған төрт дауысты қазақ хоры. Әуесқой әншілер мен аспапшыларды біріктірген музыка ұжымдары Республикасы, бүкілодақтық байқауларға қатысып, өзара өнер сайыстары өтіп тұрды. Сондай-ақ, әуесқой театр ұжымдары шағын интермедия, скетчтерден бастап, тұтас спектакль қою дәрежесіне жетті. Әуесқой бишілер үйірмелері де табысты жұмыс істеді. Киноәуесқойлар түсірген көркем, деректі, ғыл.-көпшілік, спорттық, ұжымдық, отбасылық фильмдер теледидардан берілетін табиғат, саяхатшылық, қызықты тосын оқиғалар туралы хабарларда қосымша материал ретінде пайдаланылып жүр. Елімізде әуесқой аңшылар мен балықшылар ерікті одаққа біріккен. Әуезқойлық спорт саласында да кең таралған.
Күрекаяқтылар
Құрылысы мен физиологиясы
Басы жақсы дамыған, оның ұшында ауыз тесігі, ал үстінде екі тері қатпарлары (түрі өзгерген қармалауыштар) орналасқан. Тері қатпарларының шетінен көптеген жіп тәрізді ұзын мұртшалары тарайды. Олардың ұшы қасық тәрізді жуандап, кірпікшелі эпителиімен жабылған. Сонымен қатар, мұртшаларында сілекей шығаратын безі және сезгіш клеткалары шоғырланған. Осыған байланысты мұртшалары сезу мүшесінің ғана емес, сілекейге фораминифераларды және басқа ұсақ жәндіктерді жабыстырып, қорегін ұстау қызметін де атқарады.
Әуесқойлық
Дереккөздер
Санат:Психология
Күрекаяқтылар
Ac қорыту жүйесі
Басының алдыңғы ұшында орналасқан ауыз тесігі ауыз қуысына және жұтқышаққа өтеді. Оның арқа жағында — таға тәрізді жақтары, құрсақ жағында — дәм сезу қызметін атқаратын сезгіш клеткалары және үккіші бар тілі орналасқан. Жұтқыншақ қысқа өңеш арқылы қарынға жалғасады, бұған симметриялы орналасқан жұп бауырдың өзектері ашылады. Ортаңғы, артқы ішегі түтік тәрізді.
Зәр шығару жүйесі
Екі бүйрегі артқы ішектің бүйірінде симметриялы орналасып, аналь тесігінің жанында екі зәр шығару тесігімен ашылады. Зәр шығару қызметін қанның лейкоциттері және паренхима клеткалары атқаруы мүмкін.
Тыныс алу жүйесі
Желбезектері жойылған. Тыныс алуы тері және мантияның қабырғасы арқылы өтеді.
Қан айналу жүйесі
Желбезектерінің жойылуына байланысты жүректің екі жүрекшесі және қан тамырлары да редукцияға ұшыраған. Қан тамырлардың қызметін күрделі синус пен лакуна түтіктері атқарады. Бір камералы жүрек перикардия қуысында орналасқан. Қанның айналуы негізінен жүрекгің, аяқтың және дене бұлшықеттерінің жиырылуына байланысты.
Нерв жүйесі
Сезім мүшелеріне мұртшалары, дәм сезу клеткалары және статоцисталары жатады. Көміліп тіршілік етуіне байланысты көздері жойылып кеткен, бірақ жарық сезу қабілеттілігі жақсы сақталған.
Жыныс жүйесі
Жыныс жүйесі — дара жынысты. Бір ғана жыныс безі арқа жағында орналасып, оң жақтағы бүйрекке ашылады.
Ұрықтануы
Ұрықтануы суда жүреді. Жұмыртқаның бөлшектенуі спиральді, детерминативті, нәтижесінде еркін жүзетін трохофора тәрізді дернәсіл шығады. Личинка 5-6 күннен кейін судың түбіне шөгіп ересек түріне айналады.
Экологиясы және таралуы. Күрекаяқтылар теңіздердің түбінде, шөгінділерде, құмдарда көбінесе көміліп тіршілік етеді. Denta-lium keras, D. leptosceles, D. acutissimum, Cadulus spectabilis тағы басқалары теңізде 3-5 мың метр тереңдікте мекендейді, ал D. striolatum жағалаудан бастап 2 мың метр тереңдікте кездеседі, көбісі 100-200 метр терендікте кең тараған. Ұсақ теңіз жәндіктерімен, әсіресе фораминифералармен қоректенеді.
Күрекаяқтылар класының өкілдері барлық теңіздерде кездеседі, бірақ ең бастылары жылы тропикалық теңіздерде кең тараған. Мысалы, Cadulus fusiformis, Dentalium neohexagonum, D. semipolitum және басқалары Орталық Америка мен Калифорния жаға-лауларында кең тараған. Солтүстік теңіздерде тіршілік ететін Antalis entalis кейде құмайт жерлерде шоғырланады.
(1015) Криста
(1015) Криста — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1924 жылы 31 қаңтарда Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Күрекаяқтылар
Дереккөздер
Санат:Моллюскалар
(1015) Криста
Астероид кімнің құрметіне орай аталғаны белгісіз.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Буланжизм
thumb| [[Француз таңдауларына сайқымазақ 1889]] thumb|left| [[Жорж Буланже]] Буланжизм - 80-жылдары Франңияның саяси аренасында экономикалық дағдарыс пен депрессия жылдары жалпы көңіл толмастық толқынында пайда болған стихиялық қозғалыс. Әскери министр шенінде кек қайтару (реваншизм) және популистік саясат нәтижесінде кеңінен танылып, тұңғыш "генерал-республикандық" атанған генерал Ж.Буланждың есімімен байланысты. Ол өзінің "¥лттық наразылық комитетін" құрып, елде авторитарлы төңкеріс қаупін туғызды. Бұл комитетке бірқатар көрнекті партиялар, тіпті социалистердің бір бөлігі қосылып, бүқаралық сипат алды. 1889-1890 жж. республикандық үкіметтің белсенді араласуы нәтижесінде генерал жалпы және муниципалды сайлауларда күйрей жеңіліс тауып, елден қашуға мәжбүр болады. Буланжизм авантюризмнің, популизмнің және саясатта театрлық әсерді қолданудың символына айналды.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Дін
Фемарн
Фемарн (Fehmarn) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан кент. Шығыс Гольштейн ауданының құрамына енеді.
Кенттің тұрақты тұрғындарының саны 12 942 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 185,45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 55 046. Кенттің басшысы — Отто-Уве Шмидт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Торғай (өзен, Сілеті алабы)
Торғай өзені – Сілеті алабындағы өзен. Кедей өзенінің оң саласы.
Географиялық орны
Ақмола облысы Ерейментау ауданының солтүстігімен ағып өтеді.
Бастауы
Бастауын Одырайтас тауының оңтүстік-батысынан алады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 32 км. Жалпы ұзындығы 21 км-ді құрайтын 6 сала келіп құяды. Қар суымен толысады.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы өзендері Санат:Сілеті су алабы
Пэктусан
350px|right|Пэктусан жанартауы. НАСА суреті, 2003 жылдың сәуірі Пэктусан тауы - Солтүстік Корея мен Қытай арасындағы шекарада орналасқан жанартау ошағы.
Аспанасты көлі - әлемдегі ең биік көл. Ол таудың ұшар шыңында орналасқан. Бұл аймақты корейлер мен маньчжурлықтар өз ата-бабаларының жері деп санайды. Маньчжурлар - ерте дәуірде Қытайдың солтүстік-шығысын мекендеген халық. Баекдусан - Пэктусан тауларының ең биік шыңы. Бұл корей тілінен аударғанда «ақ басты таулар» дегенді білдіреді. Таудың аймақтық тарихы жөнінде көптеген пікірталастар болған. Тау басындағы көл б.з.д. 969 жылы ірі атқылау нәтижесінде пайда болған. Ал атқылау кезіндегі жанартау күлі өте алысқа шашыраған. Зерттеушілер шашыраған күл қалдықтарын Жапониядағы Хоккайдо аралының оңтүстік бөлігінен байқаған. Бұл Кореядағы өң биік тау болып саналады. Таудан Сунгари, Тумен (Думан) және Ялу (Аммок) өзендері бастау алады. Көл шеңбері - 12-14 шақырым, орташа тереңдігі - 213 м, ең төменгі тереңдік өлшемі - 384 м-ді қамтиды. Таудағы магма деңгейі үздіксіз ұлғаюда. Осыған орай тау көлемі жылына жуықтап алғанда 3 мм-ге артып отырады. Тау басында орналасқан көл солтүстікке қарай ағып, сарқырамаға жалғасады. Көлде су жануарларының кей- бір түрлері тіршілік етеді. Көл қазан айынан бастап, маусымның орта түсына дөйін мұз боп жатады. Пэктусан тауындағы Ланггун шыңын үнемі қар басып жатады. Пэктусан тауында жолбарыс, аю, қабылаң қасқыр және қабан сияқты жабайы аңдар кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Оңтүстік Корея Санат:Қытай географиясы Санат:Жанартаулар
Сүйек төсек
Сүйек төсек – ағаш төсектің жақтауларына сүйектен өрнек салған, әшекейленген түрі. Оған қазақ шеберлері түйенің, жылқының жауырын сүйектерін, қабырғаларын пайдаланған. Ол үшін сүйекті майынан тазартады, жұмсарту мақсатында суға салып әбден қайнатады, сосын барып одан әшекейлер дайындайды. Сүйек төсектің жақтауын шекітіп, күміс, түрлі-түсті асыл тастар орнатады.
737 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:737 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Санақ Қалабайұлы Таянов
Таянов Санақ Қалабайұлы (1936 жылы туған, Атырау облысы Есбол ауданы Кулагин ауылы) – мұнайшы. Қаражанбас кен орнын тұңғыш ашушы (1974). Атырау политехникалық техникумы жанындағы мастерлер курсын бітірген (1965). 1958 – 1963 жылдары Индер геологиялық-барлау экспедициясында жүргізуші, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, 1963 –1991 жылдары «Маңғыстаумұнайгазбарлау» кешенді экспедициясында бұрғышы, бұрғылау мастері. Еңбек Қызыл Ту (1971), Октябрь революциясы (1984) ордендерінің иегері. Ақтау қаласының құрметті азаматы (1997).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар