cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мәкен Төрегелдин
Мәкен Төрегелдин (1923 жылы туған), кенес, партия қызметкері, өлкетанушы, еңбек ардагері. Ұлытаудың түлегі. 1939-1942 жылдары Қарсақбай мыс қорыту зауытыңда жұмысшы. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1946-48 жылдары Қарсақбай орта мектебінде мұғалім, кейін аудандық комсомол комитетінін хатшысы, аудандық комитетінде жауапты хатшы, ауыл шаруашылығы басқармасының бастығының 1-орынбасары, жоспарлау комиссиясының төрағасы, «Жетікоңыр» кеңшарының директоры, 1970-1985 жылдары Жезді аудандық партия комитетінің 1-хатшысы болды. 1986-89 жылдары облыстық мұражайдын Жезді калашығындағы өлке тарихын тану бөлімінің меңгерушісі, 1989 жылдан осы бөлімнің негізінде ұйымдасқан Тау-кен және балқыту ісі тарихы мұражайының директоры. Осы мұражайдың ұйымдасуына қыруар тер төкті. 1-, 2-дәрежелі Отан соғысы, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталған. Жезді, Ұлытау аудандарының құрметті азаматы.
Әл-Ғашия сүресі
26 аяттан тұрады.
Арабша жазылуы
بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ
==Аяттың жуық аудармасы == Халифа Алтай бойынша: Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атыман бастаймын. (Мұхаммед Ғ.С. әлемді) қаптайтын қияметтің хабары саған келді ме?
Сан-Просперо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4444 адамды құрайды. Халық тығыздығы 131 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 41030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Prospero. Жыл сайынғы мерекесі — 7 сәуір.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Үбі
Үбі — Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданы, Зевакин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шемонаиха қаласынан оңтүстікке қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 941 адам (450 ер адам және 491 әйел адам) болса, 2009 жылы 851 адамды (437 ер адам және 414 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шемонаиха ауданы елді мекендері
Гемотрансфузия
thumb|300px|Жылжымалы қан құю станциясы.
Гемотрансфузия — адам ағзасындағы биологиялық сұйықты немесе қанды донордан рецепиентке құюдың дербес, басқа жағдайы.
Технология
thumb|300px|Қан құюға арналған аппарат Тамырға эритроциттердi, лейкоциттерді, ақуыздарды жеткізу үшін қан препараттарын қолданып жүргізіледі (қиын жағдайларда - күре тамыр арқылы). Гемотрансфузия технологиясы дамымаған болған кезде қанды рецепиентке толықтай құятын еді. Технология дамыған кезде қанға тек қана оның компоненттерін құю мүмкіндігі пайда болды (мысалы: эритроциттер, лейкоциттер, плазма, тромбоциттер).
Адамның иммундық жауабына жауап беретін лейкоциттер трансфузияда көп қолданылмайды.
Құю бірден немесе донордың қанын алдын ала ыдысқа құйып алып іске асырылады.
Тексерілмеген қанды құю кезінде донордың бойындағы небір ауру қоздырғаштары рецепиентке өтіп кетуі мүмкін. Сондықтан қан әрқашан текеруден өткізіледі.
Донор және қабылдаушының қаны ы факторларға сәйкес болуы керек:
Қан қанның группасының сәйкес келуi өте қатал қадағаланады. Сонымен қатар резус фактор да сәйкес келуі керек. Бірақ осыдан 30 жыл бұрын терiс резус-факторлы бiрiншi топты қан әмбебап қан деп есептелінген. Бұл пiкiр агглютиногеннің ашылып белгілі болуымен қате деп мойындалды.
Қазіргі кезде әмбебап қан жоқ болса да, қан алмастырушылар бар. Оны «көгiлдiр қан » деп атайды. Міндетті түрде қан тобы және резус-факторы ескеріледі.
Қан допингі
Аутогемотрансфузия - адамның өз қанын өзіне қайта құю. Бұны доппинг ретінде санап, тиым салғанына қарамастан спортта пайдалану көп кездеседі. Осы арқылы бұлшық еттерге оттектiң жеткiзуiн жылдамдатып, ағзалардың өнiмдiлiгiн күшейтеді.
Дереккөздер
нобай|Шыны қан құюдың ежелгі әдісінде қолданылған. Монографиялар
Арнайы баспа өнімдері
Публицистика
Санат:Қан
Альваро Перейра
Альваро Даниэль «Палито» Перейра Барраган (Álvaro Daniel Pereira Barragán; 28 қараша 1985, ) — уругвайлық футболшы, "Ривер Плейт" клубының қорғаушысы.
Дереккөздер
Санат:Уругвай футболшылары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Кильмес ФК ойыншылары Санат:Архентинос Хуниорс ФК ойыншылары Санат:ЧФР ФК ойыншылары Санат:Порту ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары Санат:Эстудиантес ФК ойыншылары Санат:Хетафе ФК ойыншылары Санат:Серро Портеньо ФК ойыншылары Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Глазго университеті
Глазго университеті (Universitas Glasguensis) - Шотландияның Глазго қаласында орналасқан ескі оқу орындарының бірі.
Тарихы
Глазго университеті 1451 жылы құрылған. Ұлыбританиядағы ең ескі университеттер ішінде төртінші орында. Университет студенттері физик лорд Кельвиннің, экономист Адам Смиттің, теледидар пионері Джон Брайдтың және тағы басқа көптеген ғылым қайраткерлерінің ізбасарлары болып саналады. Аталған оқу орнының алты түлегі Нобель сыйлығы лауреаты, біреуі премьер-министр болды. Сонымен қатар, University of Glasgow медицина мектебіне әйелдерді қабылдай бастаған елдегі тұңғыш оқу орны. .
Академиялық мамандықтар
Экономика, ағылшын тілі мен әдебиеті, биологиялық ғылымдар, өнер және дизайн және т.б.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шотландия жоғарғы оқу орындары Санат:Ұлыбритания жоғарғы оқу орындары
Еди
Коммунаның INSEE коды — 64084, пошта индексі — 64330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 145 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,45 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Ареяс (Сан-Паулу)
Ареяс (Сан-Паулу) (Areias (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Вали-ду-Параиба-Паулиста мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бананал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 834 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 306,566 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,5 адам/км².
Тарихы
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Фунт стерлинг
Тағы қараңыз
Санат:Ұлыбритания экономикасы Санат:Фунт Санат:Еуропа валюталары
Ужердь
Ужердь (Ужерды) — Ресейдегі өзен. Тула облысы, Калужа облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ока өзенінің оң жағалауынан 1094 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Калуга қаласынан Протва және Нара өзендерін қоспағанда Серпухов қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Құрт көже
Құрт көже – тағамдық қуаты мол жеңсік ас. Ол көбінесе қыста дайындалады. Қазақтар мұны қыстың қымызы деп дәріптейді. Өйткені құрт көже әрі тамақ әрі сусын.
Әзірлеу әдісі
Құрт көжені әзірлеу үшін қажетті мөлшердегі суға ұн сеуіп қайнатып алады .Суды онша суытпай құртты салып, қолмен езе бастайды. Езілген құрт белгілі бір уақыттан кейін қоюланып ашқылтым әдемі дәм енеді. Оған сөк немесе күріш қосып, қайтадан бір қайнатып алады. Ыстық көжеге май немесе шыдық қосып оның дәмін келтіре түседі.
Пайдалы тағам
Бұрын қыста далада, сапарда жүретін , елден алыстағы малшылар мен жылқышылар құртты мол дайындап алатын болған. Көженің қызуы суыққа да бермейді. Құрт көжені езгеннен қалған ұсақ немесе жартылай бөлінгендерін малта деп атайды. Жылқышылар қыста малтаны қалтасына салып жүріп тамақ әрі сусын есебінде қолданған.
Нақыл сөз
Батыр ақын Махамбеттің «Алты малта ас болмай, әр түйірі ат болмайды» деген сөзі малта қасиетін бейнелейтін сөз.
Дереккөздер
"Жеті қазына" ; Принт баспасы
405 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:405 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:405 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сан-Фелиу-де-Гишольс
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21975 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,92 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 105 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Цетлинген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 325 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,72 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 585. Муниципалитеттің басшысы — Дорис Бенекке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
NGC 3311
NGC 3311 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 30 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3311 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31478, ESO 501-38, MCG -4-25-36, AM 1034-271.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Newsweek
Newsweek (Ньюсуик, аудармасы «жаңалықтар апталығы») — АҚШ-тағы апта сайын шығатын журналдардың «үлкен үштігіне» кіретін америка апта сайын шығатын журналы. Аталмыш журнал тираж (3160 мың дана) бойынша «Тайм» журналынан кейінгі екінші орында.
1933 жылы журнал негізін қалаған «Тайм» журналының бұрынғы редакторы Томас Мартин. 1937 жылы Newsweek-ке Today журналының редакциясы қосылады. 1961 жылы журналды «Вашингтон пост» газетінің иемденушісі Филипп Грэм өз қолына алады.
Дереккөздер
Санат:Журналдар
Тұрғанжан Төлебаев
Тұрғанжан Төлебаев-тарих ғылымдарының докторы,профессор. Екінің бірі бара бермейтін ежелгі және ортағасырлық қазақ тарихының күрделі мәселелерін зерттеуге үлкен үлес қосып келеді. Ол қазақ этнологиясы мәселелері туралы да зерттеулер жүргізіп жүргізіп,талай еңбектер жазған. Қытай аумағындағы қазақтардың тарихын зерттеу барысында, қазақ тарихының географиялық аумағын кеңейту қажеттігін дәлелдеп,таңғалдырған атаулы кісі. Осыған орай бағытталған  ауқымды да, терең зерттеулерлерден бастау алып қытай, жапон, орыс және т.б. тілдерді еркін меңгеріп, ол тілдердегі дерек көздерін шебер пайдалана алғаны тамсандырды. Н. Мұхаметханұлы «Қазақ тарихынан зерттеулер», «Тарихи зерттеулер» , «ХVIII-XX ғасырлардағы қазақ-қытай байланыстары» , «Қытайдағы қазақтардың қоғамдық тарихы» , «Қазақ тарихының өзекті мәселелері» , «Дипломатиялық қатынастар және қытайтану мәселелері» , «Қытайдың сыртқы саясаты және Қазақстанмен қатынасы» сияқты оннан астам  еңбектері мен 250-ден аса мақа­лалары бар.
Радова
Радова — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нименьга өзенінің сол жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Бишкази
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Альма Мария Малер-Верфель
Альма Мария Малер-Верфель (нем. Alma Maria Mahler-Werfel, туғ.Шиндлер, нем. Schindler); (1879 жылдың 31 тамызында Венада туылып —1964 жылдың 11 желтоқсанында Нью-Йорк қаласында қайтыс болған) —композитор Густав Малер, суретші Оскар Кокошка, архитектор Вальтер Гропиус және жазушы Франц Верфель тектес шығармашыл тұлғалардың әйелі мен өмірлік серіктесі, XX ғасырдың алғашқы жартысының мәдени сахнасында белгілі болған, австриялық өнер және әдебиет өкілі.
=Өмірбаяны= Альма Шиндлер жас кезінде өзі өнермен айналысқан: жеті жыл бойы Альма Вена оқытушысы  Адель Радницкиден фортепианода ойнап үйренді. Оның Новалис, Гейне, Рильке және т.б. ақындардың өлеңдеріне жазған он жеті шығармасы сақталып қалған. Өзінің күллі өмірін атақты шығармашылықпен айналысатын тұлғаларды қолдауға арнап, көптеген еуропалық және американдық өнер адамдарымен тату болды. Оларға жататындар: Леонард Бернстайн, Бенджамен Бриттен, Франц Теодор Чокор, Эжен д’Альбер, Лион Фейхтвангер, Вильгельм Фуртвенглер, Герхарт Гауптманн, Гуго фон Гофмансталь, Макс Рейнхардт, Карл Цукмайер, Юджин Орманди, Морис Равель, Отто Клемперер, Ганс Пфицнер, Генрих Манн, Томас Манн, Альбан Берг, Эрих Мария Ремарк, Франц Шрекер, Бруно Вальтер, Рихард Штраус, Игорь Стравинский, Арнольд Шёнберг.
Густав Климт атты суретші 17-жасар Альманың жүрегін жаулауды армандады.
Альманың Александр фон Цемлинский есімді композитормен романы болған, бірақ ол өзінен әлдеқайда үлкен болған Вена операсының директоры, композитор Густав Малерге тұрмысқа шығады. Бұл некеден ол Анна есімді қыз табады.
Малер әлі өмір сүріп жатқан кезде Альма Баухаустың негізін қалаған, архитектор Вальтер Гропиуспен бірге болып, Малердің өлімінен және суретші Оскар Кокошкомен болған махаббатынан соң, ақырында Гропиуске тұрмысқа шығады. Қысқа некеден олардың Манон есімді қыздары дүниеге келеді. Альманың замандастары оны билікті сүюші, материалисттік антисемитикалық, жыныстық қатынасқа тәуелді, қауіпті, өзінің танымал өмірлік серіктестерін пайдаланған әйел ретінде сипаттайды. Жазушы Гина Каус «Альма – мен танитын адамдардың ішіндегі ең жаманы» дейді. Иван Голльдің әйелі Клэрдың ойынша «Альма Малерге үйленген адам – өлуі тиіс», ал Альманың құрбысы Мариэтта Торберг Альманы бір уақытта ұлы әйел мен клоакадай санйтынын айтты.
Альма Малер-Верфельге қатысты қоғамдық пікір бір келкі болған жоқ. Альма өзін шығармашылыққа шабыттайтын муза ретінде санаса, кейбір замандастары солмен келісті. Берндт В. Весслинг атты Альманың өмірбаяншыларының бірі Альма Малер-Верфельді «тарихтағы осы жүзжылдықтың символикалық бейнесі» деп суреттеді. Клаус Манн Альманы неміс романтикасының интеллектуалды музасымен және «франциялық „grand siècle“-нің тәкәппар және көз шағылыстырғандай әйелімен» салыстырды.
Гропиуспен ажырасқаннан соң ол Франца Верфель жазушысының әйелі болды, олмен бірге АҚШ-қа қоныс аударды. Өзінің өмірінің тарихын ол «Менің өмірім» атты автобиографиясында қалдырған.
=Кинодағы Альма= 1974 жылы Кен Расселдің «Малер» атты фильмінде Альманың рөлін Джорджина Хейл сомдады. 2001 жылы Альма Малер туралы биографиялық «Желмен некелес» (ағл. Bride of the wind) атты фильмін автралиялық кинорежиссер Брюс Бересфорд түсірді. Басты рөлде — Сара Уинтер, Малер — Джонатан Прайс, Кокошка — Венсан Перес, Гропиус — Симон Верховен болды. Сол 2001 жылы «Семья Манн. Роман века» атты телехикая экран әлеміне өмірге келді, Альманың рөлін Франк Ведекиндтің немересі Карола Ренье сомдады. =Дереккөздер=
Санат:Аустрия тұлғалары
Ыдыры сСадыбеков
Садыбеков Ыдырыс (1852, бұрынғы Верный уeзi, Үлкен Алматы болысы - 1918, сонда) -  рубасы, дәстурлі қазақ қоғамының кайраткері. Teгі Дулат руының Ботбай тармағындағы Жанқойлық атасынан шыққан, 1886-89 және 1889-91 жылы Верный уезіне карасты Үлкен Алматы болысының баскарушысы болған. Ал 1892 жылы шарда оның орнына туған ағасы Хуснитдин болып таққа сайланған. Ағайынды Садыбековтер орыс зиялыларымен, әкімдерімен тікелей араласа жүріп, замана ахуалын ерте аңғарған, сол кездегі қазақ қоғамының дәстүрлі шаруашылық жүргізу қалыбы мен күнелтіс амалын өзгертпесе, байырғы тұрғындардың ата-қонысынан айырылып, құнарсыз жерлерге ығыстырылу қаупін ерте түсінген. Сондықтан олар қарауындағы ел-жұрттың тұрғын үй салып, егін егуге, ауыл маңын арық, тоғандармен суландыруға жұмылдырған. Осындай кереген саясаттың, ілкімді ic-әрекеттің арқасында олар Ресей үкіметінің 1905-10 жылдар аралығындағы орыс-украин шаруаларын Жетісу жеріне жаппай коныстандыру науқанында кезінде руластарының ата-қоныстарын "жер бөлу қорына" енгізуден арашалап калған. 1910 ж. қараша айында Үлкен Алматы тұрғындары сол кезден болыс Кенжебек Нұрбаевтың қатысуымен арнаулы съезд өткізіп, отырықшылыққа көшу туралы шешім қабылдаған. Болыстық съезд шешімі жергілікті патша үкіметіне жеткізу міндеті жүктелген Садыбеков пен Ш. Хуснитдинов 5-ауыл тұрғындары атынан Жетісу облысының әскери губернаторына жазған өтініште: "Біздің ата-қонысымыз Қаскелең өзенінің оң жағасындағы Қарасу өзеніне құяр тұсын алып жатыр. Біз бұл жерге тал отырғызып, ағаштан уйлер салдық, малдың жем шебіне жоңышқа өcipin, 1300 десятина алқапқа егін ектік. Егістікті суару үшін Қарасу өзенінен арықтар қазып, тоған жасадық. Суару жүйесін жасауга өз қаражатымыздан 7000 рубль ақша жұмсалды. Бұл жерге осыдан 90 жыл бұрын өмір сүрген батыр атамыз Қарауыл жерленген, сондықтан үйреніскен қонысымызды - қыстау, жайлау, шабындық жерімізді өзімізде қалдыруларыңызды өтінеміз" деп жазған. 1911 ж. орталықпен жол катынасын жеңіддету мақсатында өзен арқылы келіп, жол салуға да өз қаражаттарын жұмсаған. 1924 ж. Үлкен Алматы болысының ақпар-есебі бойынша Садыбековтың жер қожалығында 144 шаруашылық жұмыс істеген. Ыдырыс қаздырған арықтар мен тоған әлі күнге шейін шаруашылық кажеттері үшін пайдалануда. Елге сыйлы, беделді Садыбековтi жергілікті патша әкімшілігі де құрметтеп, сый-сияпат көрсеткен. 1918 ж. қайтыс болған оның мүрдесі ауыл манындағы Қарауыл қорымына жерленген.
Сал ағызу
right|250px|thumb Сал ағызу — ағаштардың қалқымалығын пайдаланып, оларды көлік құралдарына тиемей тасымалдау. Кей жағдайда сал ағызуды тіркемелеп сүйреу қолданады. Сал ағызу тізбекті сал ағызу, бөренені жеке дара ағызу, байланыстыра ағаш ағызу және кемемен ағаш тасымалдау болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы Санат:Полиграфия
Стампа
250px|thumb|Картада орналасуы Стампа (Stampa) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Малоя округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 586 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 94.82 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3775, пошта индексі — 7605.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Арнак-Помпадур
Коммунаның INSEE коды — 19011, пошта индексі — 19230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1226 адамды құрады. Халық тығыздығы — 81,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Монага
Монага — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кокшага өзенінің сол жағалауынан 116 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Парада (Аркуш-де-Валдевеш)
Парада (Аркуш-де-Валдевеш) (Parada (Arcos de Valdevez)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Аркуш-де-Валдевеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 321 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,85 км² шамасында. Халық тығыздығы — 173,5 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Есенжанов көшесі (Алматы)
Есенжанов атындағы көше. Көшеге қазақтың көрнекті жазушысы Хамза Есенжановтың (1908-1975) есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 28.01. 1976 №ЗЗ шешімі) берілген. Есенжанов Хамза (1908-1975) Орал облысының (Қазіргі Батыс Қазақстан облысы) Чапаев ауданында дүниеге келген. Оның «Ақ Жайық», «Жүнісовтер трагедиясы» т.б. шығармалары халық арасына кең танылған.
Көше Әуезов ауданында орналасқан. Аносов көшесінен басталып Варламов көшесіне дейін созылып жатыр. Тұрғыт Озал, Түркебаев, Айвазовский, Тілендиев көшелерін қиып өтеді. Бұрынғы атаулары: Кешенін ұзындығы - 1100 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Тік қазбалар
Тік қазбалар — тік бағытта жүргізілетін қазбалар. Оған жататындар: шахты оқпандары, тұйық оқпандар, өрлеме (восстающий), шурфтар, ұңғылар және тағы басқада тік қазбалар. .
Дереккөздер
Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі
Карали (Габрово облысы)
Карали (Карали) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5343. Телефон коды — 06717. ЕКАТТЕ коды — 36292.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Мұнайгазконденсатты шоғыр
Мұнайгазконденсатты шоғыр. Өзіне тиесілі газдарында газ түріндегі С5+ жоғары құрамды көмірсутектер біршама мол ұшырасатын мұнай-газ шоғыры. Синонимі — мұнай-қабыршақты газконденсатты (конденсатты) шоғыр.
IC 3
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 836, MCG 0-1-38, ZWG 382.32, NPM1G -00.0003.
Сыртқы сілтемелер
IC 3 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Бургвиндхайм
Бургвиндхайм (Burgwindheim) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Бамберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1379 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 37,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 71 122. Муниципалитеттің басшысы — Хайнрих Талер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ольчененго
Ольчененго (Olcenengo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santi Quirico e Giulitta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Кіші Куржина
Кіші Куржина — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Левая Куржина өзенінің сол жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Төрт қиықты юбка
1 — үшбұрыш:Көлденең катет 3,5 шалу X 40 cм = 140 шалу; тік катет — 5 қатар X 56 cм = 280 қатар немесе 140 бөлік. 140 шалу : 140 бөлік — 1 шалу. 140 рет 1 шалудан қысқартады.
Кіші Куржина
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Төрт қиықты юбка
2 - үшбұрыш:Көлденең катет — 3,5 шалу X 14 cм = 49 шалу; тік қатет — 5 қатар X 68,5 cм = 342 қатар.342 қатар : 49 шалу = 6 қатар (48 қатар— қалдық). 48 рет 7 қатар аттатып (6 қатар + 1 қалдықтан), 1 рет 6 қатар аттатып, 1 шалудан қосады.
Кіші Куржина
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Төрт қиықты юбка
3 -үшбұрыш:Көлденең катет—3,5 шалу X 11 cм = 38 шалу; тік катет —5 қатар және 2 cм — 10 қатар немесе 5 бөлік. 38 шалу : 5 бөлік —7 шалу (3 шалу — қалдық). 3 рет 8 шалудан (7 шалу + 1 қалдықтар, 2 рет 7 шалудан қосады.
4-үшбұрыш:Көлденең катет—3,5 шалу X 10,5 == 37 шалу; тік катет —4 cм X 5 қатар = 20 қатар немесе 10 бөлік. 37 шалу : 10 бөлік —3 шалу (7 шалу — қалдық). 7 рет 4 шалудан 3 шалу + 1 қалдықтар, 3 рет 3 шалудан қосалқы.
5-үшбұрыш:Көлденең катет — 3,5 шалу X 8 cм = 28 шалу; тік катет—5 қатар X 4 cм—20 қатар немесе 10 бөлік; 28 шалу : 10 бөлік = 2 шалу (8 шалу — қалдық). 8 рет 3 шалудан (2 шалу + 1 қалдықтар, 2 рет 2 шалудан қосады.
6-үшбұрыш :Көлденең катет—8 cм—28 шалу; тік катет — 5 қатар X 4,5 cм = 22 қатар немесе 11 бөлік 28 шалу : 11 бөлік = 2 шалу (6 шалу —- қалдық). 6 рет 3 шалудан (2 шалу + 1 қалдықтар, 5 рет 2 шалудан қосу керек. 7 - үшбұрыш :Көлденең катет — 8 cм —28 шалу;тік катет —5 қатар X 6 cм = 30 қатар немесе 15 бөлік.28 шалу : 15 бөлік = 1 шалу (ІЗ шалу — қалдық).13 рет 2 шалудан (1 шалу 4" 1 қалдықтар, 2 рет 1 шалудан қосу керек. 8-үшбұрыш:Көлденең катет—3,5 шалу X 11 cм = 38 шалу;тік катет—5 қатар X 3 cм = 15 қатар,14 қатар немесе 7 бөлік алынады. 38 шалу : 7 бөлік = 5 шалу (3 шалу — қалдық). 3 рет 6 шалудан (5 шалу )- 1 қалдықтар жаққа барлық инелер жұмыс қалпына қайтарылған кезде, сол жақ шеттен алдыңғы бойдың ортасынан жоғарғы рельске 1 инеден жылжыту керек. Оң жақтан 7 қатар аттатып, 1 шалудан қоса отырып (2-үшбұрыштың есебі) тоқыманы әрі қарай жалғастырады, ал сол жақтан жоғарғы рельске 1 инеден (1-үшбұрыштың есебін қараңыз) жылжытып отыру керек. Оң жақ шеттен 342 қатар тоқылып, 49 шалу қосылған кезде, осы жақтан бел сызығы бойынша жоғарғы рельске 6, 5, 5, 6, 5, 5, 6 инені (8-үшбұрыш); 3, 2, 2, 3, 2, 2, 3, 2, 2, 3, 2, 2, 2 инені (9-үшбұрыш) жоғарғы рельске жылжытып, сол жақтан тоқыма біткенше 1 инеден жоғарғы рельске жылжытып отыру керек.
Бірақ 200 инелі машинаға барлық шалулар еыймайды (208 ине керек), сондықтан қиық екі бөліктен тоқылады. Оң жақта соңғы ине қалған кезде, сол жақтан алдының ортасынан ,8 ораулы оң шалуды босатады. Бұл үшін оң жақтан жоғарғы рельске жылжытылған 8 инені жұмыс қалпына келтіреді. Қосымша жіппен бірнеше қатар тоқиды. Оң жақ шеттен барлық инені солға қарай ауыстырыл, босаған инелерге іледі. Барлық инелер жоғарғы рельске жылжытылған кезде бел сызығы бойымен 68 инені жұмыс қалпына келтіріп, негізгі жіп үзіндісімен 1 қатар тоқиды, шамамен 20 қатар қосымша жіппен тоқиды да, 1 қатарлы негізгі жіптің үзіндісімен тоқиды. 68 инені жоғарғы рельске жылжытып екінші қиықты айнадағы көрінісіндей етіп, яғни бел сызығымен 9 және 8 үшбұрыштар есебі бойынша оңға қарай барлық инелерді жұмыс қалпына қайтара отырып, алдыңғы бойдың орта сызығы бойынша 1 инеден қайтару керек. Тоқыманың оң жағынан барлық инелер жұмыс қалпына келтірілген кезде шалулардың шетін жинақтап азайта беру керек. Егер машинаға барлық шалулар сыймаса, оң жақтан 8 шалуды қысқартыл, машинаның оң шетінен 8 инені босатыл, шалуларды машиналық оң шетіне ауыетыру керек, ал босаған инелерге бұрын босатылған ораулы шалуларды қайтару керек.Екінші қиықты айнадағы көрінісі бойынша тоқи беру керек. Етек сызығы бойынша инелерді 7, 6, 5, 4, 3 үшбұрыштардың есебімен жоғарғы рельске жылжытады. Оларды жұмыс қалпына келтіріп, 1 қатар тоқыған соң шалуларды бекітеді. Бұл сызық бойынша қосымша жіппен тоқылған жолақты қиын тоқыманы екіге бөледі. Белдік "байлайды. Оң жағынан бел сызығы бойынша шалуларды инелерге іледі, бірақ әр сегізінші инені бос қалдырыл, ине доғасымен толтырады. 30 қатар тоқып, инеге бірінші қатарлық шалуларын іліп қайырады, кеттельдеу үшін 4 қатар тоқып, тоқыманы қосымша жіппен бітіреді. Юбканың екінші жартысы белдігімен тоқылып біткен соң, белдіктерді іш жағынан булап, тік трикотаж тігісімен тігеді, жолақтың ашық шалуларын кеттель тігісімен бекітеді. Юбканың етегін жіпті 2 қабаттан ілмекпен бос жіпті шалулармен 3—4 қатар тоқиды. Ілмекпен тоқылған ені 1 см жолақты теріс жағына аударып, тоқыманың екінші бетіне өткізбей тігу керек.
Пуловер
Жіптің салмағы 400 г, (4 қабатталған № 32/-) негізгі жіп—240 г, әсемдейтін бірінші жіп —130 г, сондай екінші жіп —30 г. Шалу өлшемі: 1 см —3,4 шалу; 1 см —5 қатар, негізгі тоқу түрі — шұлықшы. Екі әр түрлі түрлі-түсті жолақтармен әсемделеді; 16 қатар — негізгі жіппен, 8 қатар — бірінші әсемдегіш жіппен, 2 қатар — екінші әсемдегіш жіппен те қылады. Жеңін екі тәсілмен тоқиды; бөлек тоқылған ман-жеталар тоқыма дайын болған соң тігіле-ді. Мойын ойындысы сүйір етіп шыға-рылып, бөлек тоқылған бейкамен өңделеді, манжеталар мен бейка екінші әсемдегіш жіптен тоқылады. Пуловердің етегі қайы-рылады.Есебін шығару үшін жеңі тұтас пішілген киімнің үлгісін пайдалану қажет. АВС бақылау үш борышының өлшемдері: шалулардың көлденең катеті АС —10 см, қатарлардың тік катеті БС —13,6 см. Көлбеу сызықтардың есебін шығару керек:
1-үшбұрыш (артқы бойдың етек сызығы есептеледі); көлденең катет —3,4 шалу X 20 см = 68 шалу; тік катет —5 қатар X 15,2 см = 76 қатар немесе 38 бөлік; 68 шалу : 38 бөлік = 1 шалу (30 шалу — қалдық).8 рет 1 шалудан, 30 рет 2 шалудан (1 шалу + 1 қалдықтар қысқартады.
2-үшбұрыш (бүйірдің төменгі етектей бел сызығына дейінгі сызығы есептеледі); көлденең катет — 3,4 шалу X 8 см = 27 шалу;
тік катет —5 қатар X 16 см = 80 қатар. 80 қатар : 27 шалу = 2 қатар (26 қатар — қалдық). 26 рет 3 қатар аттатып 1 шалудан (2 қатар + 1 қалдықтар, 1 рет—2 қатар аттатып 1 шалудан қысқартады.
3—үшбұрыш (артқы бойдың етектей кеуде сызығына дейінгі орта сызығы есептеледі);көлденең катет —3,4 шалу X 20,5 см = 70 шалу; тік катет —5 қатар X 28 см = 140 қатар немесе 70 бөлік. 70 шалу : 70 бөлік = 1 шалу. 70 рет 1 шалудан қысқартады. 4—үшбұрыш (бел сызығынан кеуде сызығына дейінгі бүйір сызығы есептеледі): көлденең катет —3,4 X 12,5 см = 42 шалу; тік катет —-5 қатар X 12 см = 60 қатар немесе 30 бөлік.42 шалу : 30 кезең = 1 шалу (12 шалу— қалдық).18 рет 1 шалудан және 12 рет 2 шалудан (1 шалу 1 қалдықтар қысқартады.
5-үшбұрыш (тілік түсетін сызық есептеледі) ;көлденең катет —3,4 шалу X 3,5 см = 12 шалу;тік катет—5 қатар X 2,4 см = 12 қатар немесе 6 бөлік. 12 шалу : 6 бөлік—2 шалу. 6 рет 2 шалудан қысқартады. 6 —үшбұрыш (кеуде сызығынан мойын ойындысына дейінгі артқы бой сызығы есептеледі);көлденең катет —3,4 шалу X 12,5 см = 42 шалу; тік катет —-5 қатар X 16,8 см = 84 қатар немесе 42 бөлік. 42 шалу : 42 бөлік = 1 шалу. 42 рет бір шалудан қысқартады. 7 — үшбұрыш (нықтық қиғаш сызығына дейінгі жеңнің көлбеу сызығы есептеледі); көлденең катет—3,4 шалу X 5 см = 17 шалу; тік катет —5 қатар X 16 см = 80 қатар. 80 қатар: 17 шалу—4 қатар (12 қатар — қалдық).12 рет 5 қатар аттатып 1 шалудан қыеқартады.(4 қатар + 1 қалдықтар, 5 рет 4 қатар аттатып 1 шалу ды қысқартады. 8 — үшбұрыш (нықтық қиғаш сызығының көлбеу сызығы есептеледі); көлденең катет —3,4 шалу X 7 см = 24 шалу. тік катет —5 қатар X 9,5 см = 48 қатар немесе 24 бөлік.24 шалу; 24 кезең— 1 шалу. 24 рет 1 шалудан қысқартады. 9-үшбұрыш (артқы бойдың мойын ойындысының иықтағы көлбеу сызығы есептеледі) ;көлденең катет —3,4 шалу X 5,5 см = 18 шалу; тік катет—5 қатар X 1,2 см = 6 қатар немесе 3 бөлік. 18 шалу : 3 бөлік = 6 шалу.3 рет 6 шалудан қысқартады. 10-үшбұрыш (артқы бойдың мойын ойындысының ортасындағы көлбеу сызығы есептеледі) ;көлденең катет —3,4 шалу X 3,5 см = 12 шалу; тік катет —5 қатар X 2,8 см = 14 қатар немесе 7 бөлік;12 шалу : 7 бөлік—1 шалу (5 шалу — қалдық). 5 рет 2 шалудан, 2 рет 1 шалудан қысқартады. 11-үшбұрыш (жең тілігінің көлбеу сызығы есептеледі): көлденең катет—3,4 шалу X 3,5 см — 12 шалу.тік катет—5 қатар X 1,5 см = 8 қатар немесе 4 бөлік.12 шалу : 4 бөлік = 3 шалу.4 рет 3 шалудан қысқартады. 12-үшбұрыш (қолтық ойындысынан жең ұшына дейінгі жеңнің орта сызығы есептеледі) ;көлденең катет —3,4 шалу X 12 см = 41 шалу. тік катет —5 қатар X 37,6 см = 188 қатар. 188 қатар : 41 шалу = 4 қатар (24 қатар — қалдық).24 рет 5 қатар аттатып 1 шалудан (4 қатар + 1 қалдықтар, 17 рет 4 қатар аттатып 1 шалудан қысқартады. 13-үшбұрыш (жең ұшының көлбеу сызығы есептеледі);көлденең катет —3,4 шалу X 8,5 см = 28 шалу;тік катет—5 қатар X 3 см = 15 қатар немесе 7 бөлік.29 шалу : 7 бөлік = 4 шалу (1 шалу — қалдық).1 рет 5 шалудан (4 шалу + қалдықтар,6 рет 4 шалудан қысқарту керек. 14-үшбұрыш (жеңнің ішкі жағының көлбеу сызығы есептеледі).көлденең катет —3,4 шалу X 24 см = 82 шалу;тік катет —5 қатар X 39 см = 195 қатар. 195 қатар : 82 шалу = 2 қатар (31 қатар — қалдық).51 рет 2 қатар аттатып 1 шалудан және 31 рет 3 қатар аттатып (2 қатар + 1 қалдықтар, 1 шалудан қысқартады. 15-үшбұрыш (алдыңғы бойдың мойын ойындыеының сүйір тілігі есептеледі): көлденең катет—3,4 шалу X 21, 5 см = 72 шалу; тік катет —5 қатар X 12,8 см = 64 қатар немесе 32 бөлік.72 «шалу : 32 бөлік = 2 шалу (8 шалу — қалдық) . 24 рет 2 шалудан, 8 рет 3 шалудан (2 шалу + 1 қалдықтар қысқартады. Артқы бой. Машинаның сол жақ шетінен қосымша жіппен 68 шалу терін алу керек.
Артқы бойды негізгі жіппен тоқып бастайды, 16 қатар тоқырай соң жоғарыда көрсетілгендей жіптерді кезектестіре тоқиды. Сол жақтан барлық инелер жұмыс қалпына келтіріліп болған кезде артқы бойдың орта сызығы бойынша сол жақтан бастап, 1 инеден жоғарғы рельске жылжытады. 80 қатар тоқырай соң оң жақтан негізгі жіптің үзіндісінен 42 шалу теріп алып, 1 қатар тоқиды да, 42 инені жоғарғы рельске жылжытып қояды. Келесі 60 қатарла 42 инені жұмыс қалпына былайша қайтару керек: 6 рет 1 инедей, бұдан кейін 12 рет 2 және 1 инені кезектестіре қайтарады. Бұдан кейін оң жақтан тілік үшін жоғарғы рельске 6 рет 2 инедей жылжыту керек. Оң жақтан жылжытылған 12 инені жұмыс қалпына келтіру керек. Негізгі жіптің үзіндісімен 1 қатар және қосымша жіппен бірнеше қатар тоқу керек.
12 шалуды бастап, оң жақтан қосымша жіптен 58 шалу теріп алу керек, бірнеше қатар тоқырай соң артқы бойды әрі қарай тоқиды. Орта сызық бойымен сол жақтан жоғарғы рельске 1 инеден жылжытып, ал оң жақтан жеңнің орта сызығы тұсынан 12 рет 5 қатар, 5 рет 4 қатар аттатып,1 шалудан қысқартады. Бұл қысқартуды 2 рет 5 қатар, 1 рет 4 қатар, соңында 2 рет 5 қатар аттатып, кезектестіре тоқырай жөн.
Иықтық қиық сызығы бойынша 24 рет 2 қатар аттатып, 1 шалудан қысқартады, мойын ойындысының шетінен оң жақтан жоғарғы рельске 3 рет 6 инеден, 5 рет 2 инеден және 2 рет 1 инеден, ал сол жақтан 1 инеден жылжытып отыру керек. Мойын ойындысы бойынша жылжытылған 30 инені жұмыс қалпына қайтарыл оңнан солға қарай негізгі жіп үзіндісімен 1 қатар тоқып, 20 қатар қосымша жіппен тоқып, сосын тағы 1 қатар негізгі жіп үзіндісімен солдан оңға қарай тоқу керек. Артқы бойдың екінші жартысын мұның айнадағы көрінісіндей тоқу керек яғни мойын ойындысының шеті бойынша инелер жұмыс қалпына қайтарылады, орта сызық бойымен де солай, нықтық қисық сызығымен, жеңнің орта сызығымен шалулар қосылып, қолтық ойындысы сызығында шалулар босатылып, тілік сызығында шалулар қосылады, ал бүйір мен етек сызығында шалулар қысқартылады. Кенді тоқып бітіру үшін тоқыманың теріс жағынан қолтық ойынды сы 58 шалудан, оған қоса тіліктен 12 шалуды инеге иіліп түзу сызық шығарады. Тілік пен жеңнің ішкі шетінің сызығы оң жақта ал жеңнің орта сызығы — сол жақта орналасады. Тілік-тің 12 инесін жоғарғы рельске жылжытып,4 рет 3 инеден жұмыс қалпына келтіру керек, бұдан соң 11 рет 1 шалудан қысқартыл, 1 рет 2 қатар, 1 рет 3 қатар аттатып кезектестіре қысқартады, сондай-ақ 2 рет 2 қатар, 1 рет 3 қатар, 20 рет кезектестіре қысқартады да ең соңында 1 рет 3 қатар аттатып қысқартады. Осы кезде сол жақтан 8 рет 1 шалудан, 1 рет 4 қатар, 1 рет 5 қатар, 1 рет 4 қатар, 1 рет 5 қатар, 1 рет 4 қатар аттатып кезектестіре қысқартыл, ең соңында 3 рет 5 қатар аттатып қысқартады. Сол жақтағы қолтық ойындыеы сызығынан 178 қатар тоқылған соң, сол жақ шеттен жоғарғы рельске 6 рет 4 инеден, 1 рет 5 инеден жылжыту керек. Жең ұшы негізгі жіппен 1 қатар. Қосымша жіппен бірнеше қатар тоқып, шалуларды ашық қалдырады. Екінші жең де осылай тоқылады. Өңір. Артқы бойды тоқығандай бастайды. 216-қатардан кейін сол жақ шеттен жоғарғы рельске 7 рет кезектестіре отырып, 3, 2, 2, 2, инені жылжытады. Тоқыма аяқталған соң 72 инені жұмыс қалпына келтіріп, оңнан солға қарай негізгі жіппен 1 қатар тоқылады (сол жақта жіптің ұзын ұшын қалдырады), 20 шақты қатар қосымша жіппен және 1 қатар солдан оңға қарай қал-дырылған жіп ұшы мен тоқиды. Алдының тоқылуын айнадағы көрінісіндей қайталау керек.
Тоқылған бөліктерді қолмен «машина тігісі-мен» тігіп біріктіреді. Манжеталарды тоқиды. Әр манжета үшін 55 шалудан терін алып 30 қатарлан тоқиды, қайтарылған соң кеттельдеу үшін тағы 4 қатар тоқиды.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
406 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:406 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:406 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мысыр
Мысыр (مصر – Mir; масрише: Máṣr), ресми түрде Мысыр Араб Республикасы — Африка құрылығының солтүстік-шығысын және Азиядағы Синай түбегін алып жатыр.
Географиясы
Бүгінгі Мысыр – Африканың солтүстік-шығысында орналасқан ірі араб елі. Оның аумағының бір бөлігі - Синай түбегі - Азияда жатыр. Екі құрлықтың арасындағы шекара Суэц каналының бойымен өтеді. Мысырдың миллион текше километрден асатын аумағының 96% - бұл сирек кездесетін шұрайлы жерлерден тұратын шөлді дала, ал шөлді даланың аумақты бөлігі –құмды емес, таулы болып келеді. Қалған бөлігінде 70-миллиондық тұрғыны бар елдің 9 пайызды әлі күнге дейін өмір сүріп жатқан Нілдің алқабы мен атырауы. Тіпті ежелгі грек тарихшысы Геродот «Египет – Нілдің сыйы» деп айтқан болатын. Ұлы өзеннің арнасы мың жарым километрге созылып, оңтүстіктен, Суданмен жалғасып жатқан шекарасынан солтүстікке, Жерорта теңізінің жағалауына дейін, шығыс Арабия шөлейтін Батыс Ливия шөлейтінен бөліп жатыр. Нілдің бойындағы «тіршілік жолағының» арнауы оңтүстігінде бір километрден Каир ауданына дейін 20-25 километрге дейін жетеді. Құнарлы алқапты жан-жағынан шөл дала қоршаған.Бұл шөл далада су жоқ болғандықтан, адам өте сирек ұшырасады.Әдетте ондай бірен-саран кездесетіндер-көшпелі бәдәуилер.Негізгі малы-түйе,қой,ешкі.
Шөлейт жерлерінің өзі: құм, құм төбелер, көшпенділердің тілдерінде ғана атауы түсінікті – сарыдан, қою сары секілді күлгін түске дейінгі небір түстердің түрлері аса бір әсерде қалдырады.
Тарихы
thumb| alt=A.|Папирусқа салынған сурет thumb| alt=A.|Гелиополиядағы киелі ағаш және ежелгі Мысыр құдайлары Ежелгі Мысыр – Африканың солтүстік-шығысында Ніл өзені бойында құрылған ертедегі мемлекет. Мысыр жерін адам баласы палеолит дәуірінен мекендей бастаған. Неолит кезеңінен климат өзгеріп, бұрынғы саванналарды құм басып, адамдар Ніл өзені бойына жинала бастады. Б.з.б. 4-мыңжылдық шамасында Ніл өзені бойына жиналған тайпалар (протосемит, бербер, кушит, т.б.) өзара араласып, Мысыр халқы қалыптасты. Халық санының күрт өсуіне, аңшылық пен балық аулау кәсіптері арқылы тамақ табудың қиындауына байланысты мал шаруашылығы мен егіншілік дами бастады. Қоғамның әрі қарай дамуы нәтижесінде алғашқы мемл. бірлестіктер пайда болды. Олардың арасынан екі мемлекет іріктеліп шығып, елдің оңтүстігінде жоғарғы Мысыр, ал солтүстігінде төменгі Мысыр патшалықтары құрылды. Б.з.б. 3-мыңжылдық шамасында жоғарғы Мысыр билеушісі Менес (Мена) төменгі Мысырды басып алып, елді біріктірді.
Ежелгі патшалық (б.з.б. 2800 – 2250) үшінші әулеттің билікке келуімен басталды. Ауыл шаруашылығы, қолөнер, айырбас сауда мен құрылыс жұмыстары жетілдіріліп, жерге жеке меншік пайда болды. Перғауын мен мемлекеттік аппараттың билігі күшейтілді, тұрақты әскер құрылды. Құл еңбегін кеңінен қолдана отырып, перғауындарға арналған пирамидалар салынды.
Мысырдың бірінші бөлінуі б.з.б. 2250 – 2050 жылдары болды. Жер көлемінің тым ұлғайуына байланысты жергілікті тайпа көсемдерінің билігі күшейіп, нәтижесінде б.з.б. 23–22 ғасырларда Мысыр бірнеше ұсақ иеліктерге бөлініп кетті. Ұсақ мемлекеттер өзара қырқыса бастады. Дегенмен сауда мен қолөнердің дамуы елдің бір орталыққа бағынуын қажетсінді. Сөйтіп, б.з.б. 21 ғ-дың ортасына таман ел қайтадан бірікті.
Орта патшалық (б.з.б. 2050 – 1700) 12-ші әулеттің билік басына келуімен тікелей байланысты. Өсақ иеліктер қайтадан бір орталыққа біріктірілді. Суландыру жұмыстары, қолөнер, сауда бұрынғысынан да өркендеді. Сириямен, Крит аралдарымен сауда байланыстары жақсарды. Бұл кезеңнің соңына таман орт-тың билігі әлсіреп, перғауындар арасында билік үшін күрес басталды. Мысырдың екінші рет бөлінуі кезінде (б.з.б. 1700 – 1580) елге солтүстік-шығыстан гиксос тайпалары шабуыл жасап, мемлекеттің көпшілік бөлігін басып алды да 110 жылдай билік құрды. Мысыр перғауындары тек елдің оңтүстік жағында үстемдік етті. 15–17 әулеттен шыққан перғауындар елден басқыншыларды қуып шығу үшін үздіксіз соғыс жүргізгенімен, тек 18-әулеттің тұсында ғана Мысыр толық азат етілді.
Жаңа патшалық (б.з.б. 1580 – 1070) кезеңінде қола мен темірден әр түрлі бұйымдар (соқа, жіп иіретін құралдар, дөңгелек, шыны-пиала, т.б.'') шығарылды. Қазіргі Сирия, Палестинаға жасалған жорықтар нәтижесінде он мыңдаған тұтқындар құлға айналды. Арбакештер әскері пайда болды. Перғауындар – I Тутмос, III Тутмос, II Аменхотеп заманында Мысырға Сирия, Палестина, оңтүстікте Ніл өзенінің бастауына дейінгі жерлер қосылды және Вавилон, Хетт патшалықтарымен дипломатиялық қарым-қатынас орнады. Елдің күшейген тұсы — III Аменхотеп (б.з.б. 15 ғ-дың 1-жартысы) заманы деп саналады. Б.з.б. 15 ғасырдың 2-жартысынан бастап Сирия үшін хеттермен, кейін "теңіз халықтарымен" және ливиялықтармен үздіксіз соғыс жүргізілді. Нәтижесінде б.з.б. 11 ғ-да елдің саяси-экон. жағдайы қатты нашарлап кетті.
Кейінгі патшалық (ливия-парсы) кезеңінде (б.з.б. 1070 – 332) ел қайтадан бір орталыққа біріктіріліп, экономика әрі қарай дамыды, металл ақшалар пайда болды. Бірақ кейін Мысыр. қайтадан ыдырай бастап, б.з.б. 671 жылы Ассирияның қол астына қарады. Дегенмен I Сайс Псамметих (б.з.б. 663 – 610) тұсында ел азат етілді. Оның мұрагері II Нехо Грекиямен және Жерорта теңізінің шығыс жағалауын мекендеген мемлекеттермен тығыз сауда байланысын орнатты. Бірақ б.з.б. 525 жылы елді парсы патшасы Камбис жаулап алды. Парсы билеушілері елдегі биліктерін сақтап қалу үшін Мысыр абыздарына көп жеңілдіктер жасады.
Грек-рим кезеңі (б.з.б. 332 – б.з. 395) Мысырды Ескендір Зұлқарнайын жаулап алуымен басталды. Аса ірі сауда және мәдени орталық – Александрия қаласының негізі қаланып, бұдан басқа да көптеген сауда және қолөнер орталықтары құрылды. Орта Азия, Үндістанға дейінгі елдермен байланыс орнатылып, Мысыр жерінде Батыс және Шығыс мәдениеттері біріктірілді. Алғашқы патшалықтар тұсында перғауын сарайларында арнайы мектептер ашылып, болашақ шенеуніктер даярланды. Мектептерде 5 – 16 жас аралығындағы ер балалар оқып, 12 жастан бастап әр түрлі мекемелерде көшірмеші, хатшылық жұмыстарды атқарды. Мектептерде сауатты жазу мен есепке баса назар аударылып, қосымша гимнастикалық жаттығулар, суда жүзу, өзін-өзі дұрыс ұстау үйретілді. Діни мектептерде астрономия мен медицина оқытылды. Ақсүйектердің балаларына әскери білім берілді. Математика ғылымы алгебра мен геометрияға бөлінді. Қарапайым алгебра есептері шешіліп, пирамидалар геометриялық жолмен салынды. Мысыр абыздары жұлдыздарды зерттеу арқылы жылды 3 маусымға (сулы-жаңбырлы, егінді, құрғақ) 12 айға бөлді. Әр айда 30 күннен болды. Ал қалған 5 күнді жылға қосты. Уақытты есептеу үшін құм және су сағаттары қолданылды. Елді мекендердің алғашқы карталары мен қалалардың жоспары жасалынды. Анатомия мен хирургия да жақсы дамып, өлген адамдардың денесі бальзамдалды, хирургиялық аспаптар пайда болды. Бұған қоса адам емдеуде магия, сиқыршылық, кері дуалап оқу әдістері кеңінен қолданылды. Денені мумиялау, дәрі-дәрмек, түрлі-түсті бояулар жасау арқылы химия ғылымы да дами бастады. Мысыр теңізшілері перғауындардың бұйрығы бойынша алыс елдерге саяхат жасады. Грек-рим мәдениеті келгенге дейін Мысырда нақты тарихи оқиғалар тек жартастағы жазулар мен аңыз-әңгімелер арқылы ғана сақталып отырған. Мысыр мәдениеті ежелгі дәуірде антик. мәдениеттің, кейіннен Еуропа және мұсылман мәдениеттерінің бастауы болды. Гректер Мысырды ежелгі данышпандар елі деп атап, оларды өздерінің ұстаздары санады.
VII ғасырда Мысырды арабтар жаулап алды. Мұнда араб тілімен бірге өз діндерін – Исламды таратты. Мысыр 1952 жылғы революциядан кейін ғана шын мәніндегі ерікті мемлекетке айналды. Оған дейін көп жыл бойы Ұлыбритания үкіметі қол астында еді. Республикада 1952 жылғы революциядан соң көптеген зауыт, фабрикалар салынды.
Экономикасы
Барлық еңбекке жарамды тұрғындардың 30% ауыл шаруашылығымен айналысады. Өнеркәсіпте тоқыма фабрикалары мен азық-түлік өндіру жөніндегі кәсіпорындарының маңызы зор. Хелундағы орзан зор металлургиялық комбинаттын өздерінің мол жерасты қазба байлықтары шикізатпен қамтамасыз етеді. Электр энергиясын ең алдымен Асуан гидростансасы береді. Табиғи газдың ірі жерасты қоры бар.
1979 жылдан шетел капиталдарының құйылуы анағұрлым өсті. Елдің барлық аудандарын бірімен-бірін жалғастырып жатқан жол құрылысы кеңейді, мектептер, емханалар салынды, сымтетік байланысы жаңартылып, кеңейді. Мысырдық фунт тұрақты валютаға айналды. Туризм индустриясы қарқынды дамуда - ондаған жаңа қонақ үйлер бой көтерді, Қызыл теңізде жаңа курорт орталықтары құрылды, көптеген ежелгі ескерткіштер қалпына келтірілді.
Музыкасы
Мысырдың бізге жеткен музыкалық аспаптары біздің заманымыздан бұрын 3 мың жыл жылдыққа саяды. Қабыт қабырғаларына, бедерлеп түсірген әншілердің, музыканттардың бейнелері музыканың ерте заманнан бастап дамығанын көрсетеді. Мысыр музыкасы ең алғашқы жеке дауыс түрінде қалыптасқан. Алғаш көп дауысты музыка Жаңа патшалық дәуірінде  туғанға ұқсайды. ЕАР-ды мекендеген елдерде сақталып келген музыкалық аспаптардың төркіні Ежелгі Мысырда жатыр.
Табиғаты
Ніл алқабында Мысырдың бай өлкесі мен атырауында жердің әрбір текше метрі барынша пайдаланылады. Мұнда бидай, арпа, қарақұмық, күріш, жүгері, мақта, қант құрағы, көкөністер, зәйтүн мен дәмдеуіштер өсіріледі. Орман, тоғайлар мүлдем жоқ, бірақ та Нілдің жағалауында құрма пальмалары өседі. Жеміс ағаштары, банан плантациялары мен жүзімдер Нілдің шұраттары мен атырауында өздерін өте тамаша сезінеді. Жерорталық жағалауларда негізінен пальма тығыз өскен жағажайлар, Синай түбегінде – көлденеңінен кесілген жатқалдар, барлық түске боялған тау реңжердері көз тартады. Шөлейттің ортасында шоқ тоғайлары мол өскен шұраттар, плантациялар мен мол өнімді дәнді дақылды егістіктері бар жасыл аралдар.
Мемлекеттік құрылымы
Мысыр Араб Республикасының Басы және оның қарулы күштерінің жоғарғы бас билеушісі президент, “раис” деп аталады. Бұл лауазымды Хосни Мүбарак атқарады.
Парламенттің бес жылға сайланған 448 депутаты (тағы 10 президент сайлайды) бірдей үлесте шаруалар мен жұмысшылардың атынан сайланғандар. Билік етуші Хосни Мүбарак төрағалық ететін Ұлттық-демократиялық партия. Шураның (Парламенттің жоғарғы палатасы) 210 мүшесі кеңесу функциясын атқарады, олардың ішіндегі 57-ін мемлекет басшысы тағайындайды.
1971 жылғы Конституция – ислам мемлекеттік дін деп жариялады. Аймақтардың губернаторлары мен үлкен қалалардың әкімдерін зор өкілеттілік пен жауапкершілік тақты.
Халқы
Бүгінгі күні Мысырдың тұрғындары 104 млн. адамнан асады және жыл сайын 1,3 млн. өсіп отырады. Каирда қазір 17 млн. адам өмір сүріп жатыр, бұл дегеніміз 50-ші жылдардағы барлық елдің тұрғындарының саны. Ежелгі египеттіктердің арабтанған ұрпақтары тұрғындардың 99% құрайды. Этникалық азшылықты нубийлықтар, сонымен қатар бедуиндер және өзге де көшпелі тайпалар құрайды. Тұрғындардың 80% - шаруалар (феллахтар)
Тілі
Мысырдағы өзара сөйлесу тілі араб тілінің бір диалектасы, ресми тілі – “жоғары” араб тілі деп аталатын тіл. Арабтар оңнан солға қарай жазады.. Бірақ сандары солдан оңға қарай жазылып, оқылады. Мысырда ағылшын тілі білімі өте көмектеседі. Қалалар мен курорттық орталықтарда тұратын көптеген арабтар ағылшын тілінде тілдесе алады; жол көрсеткіштерінде және көше атауларында жие-жие ағылшын және латын шрифтері пайдаланылады.