cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бари
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 325000 адамды құрайды (2009). Халық тығыздығы 2801 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 116 км² шамасында. Пошта индексі — 70100.
Елді мекеннің қамқоршысы — Николай Чудотворец. Жыл сайынғы мерекесі — 9 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Рю-ан-Вуавр
Рю-ан-Вуавр (Rupt-en-Woëvre) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,05 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 306 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Тапсырмаларды кезек бойынша үлестіру
Тапсырмаларды кезек бойынша үлестіру (Распределение заданий по очередям) — кезекті басқару программасымен іске асырылатын және кірістік кезектегі оқылған тапсырма үшін қалыптастырылған ақпарат жазбасында тұратын жүйелік енгізу тапсырмасы міндеттерінің бірі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Уссен
Уссен (Houssen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Кольмар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68146, пошта индексі — 68125.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1727 адамды құрады. Халық тығыздығы — 257,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Бірқалыпты айнымалы қозғалыс
Бірқалыпты айнымалы қозғалыс — материалдық нүктенің үдеуі шама жағынан тұрақты болған кездегі қозғалыс ; үдеудi нөл емес вектордың жанында модулға және бағыт бойынша өзгерiссiз болатын қозғалыс. Бірқалыпты айнымалы қозғалыс кезіндегі нүктенің қозғалыс басталған t уақыттан кейінгі және траекторияның доғасы бойымен есептелген оның бастапқы қалпынан s қашықтықтағы υ жылдамдығы:υ = υ0 + wτ t; s =υ0t + wτ t2/2, мұндағы υ – нүктенің бастапқы жылдамдығы, υ және w-нің таңбалары бірдей болғанда бірқалыпты айнымалы қозғалыс үдемелі, ал таңбалары әртүрлі болса – баяуламалы қозғалыс болады.
Синхрон (журналистика)
Синхрон (журналистика) – сюжеттегі небәрі 20 секундқа созылатын сұхбат түрі. Біреудің тілшіге берген сұхбаты, яғни камераға қарап тұрып сөйлеген сөзі. Бейне мен дыбыс үйлесетіндіктен (еріннің қозғалысы), «синхрон» деген ресми техникалық анықтама берілген. Репортаж мәтінінде СНХР деп қысқартылып жазылады.
Санат:Журналистика Санат:Терминология
Кабр
Кабр — мұсылман мавзолейінің жерлеу камерасындағы (макбара) табыт.
Дереккөздер
Санат:Ислам мәдениеті Санат:Діни терминдер
Жарық көздері
Қағида бойынша жарық 2 жолмен шығарылады. Көрінетін жарық сәулелері - ыстық заттардан таралатын жарық. Сәулелену - электрондар үлкен энергиялы күйден төмен энергиялы күйге орын ауыстырғанда шығарылатын жарық. Флуоресценциялы заттар тек энергия жұтқаннан кейін ғана жарқырайды. Атомдар жарық энергиясын жұтқанда не басқа бөлшекпен соқтығысқанда өздері жарық шығара бастайды. Мұндай атомдар қозған атомдар болып саналады. Қозған атомдар шығарған жарықтарды қосымша энергияны өзіне қарай тартады. Атомды қоздыру үшін қажетті энергия мөлшері мен сәулені шығаруға қажетті энергия мөлшері арасында қоздырылған атомдарға тәуелді айырмашылығы болады. Атом энергиясының немесе жарық толқының мөлшері жарық толқынының түсін анықтайды. Түрлі түсті жарық толқындары қабаттасқанда ақ жарықты береді.
Калинин ауданы (Алматы облысы)
Калинин ауданы — 1928-1933 жылдары болған Алматы округінің, Қазақ АКСР-нің және Алматы облысының әкімшілік бөлінісі.
Тарихы
Ленин ауданы 1928 жылы Алматы округінің құрамында Жетісу губерниясының Алматы уезінің Калинин болысы негізінде құрылды. Аудан орталығы Алматы қаласы болып белгіленді. Кейін Талғар ауылы ауданның орталығына айналды.
1928 жылы 17 шілдеде Ленин ауданы Калинин ауданы болып өзгертілді.
1930 жылы 23 шілдеде округтардың таратылуына байланысты Калинин ауданы Қазақ АКСР-іне тікелей бағынышты болды.
1931 жылы 6 қаңтарда Калинин ауданының орталығы Қаскелең ауылына көшірілді.
1932 жылы 20 ақпанда Калинин ауданы Алма-Ата облысына өтті. Ол кезде ауданға №3, №17, Белбұлақ, Таулы Октябр, Қазанның он жылдығы, Қаскелең, Қазақстан, Каменский, Ленин, Жаңа Алексеев, Первомайский, Талғар және Фрунзе ауылдық кеңестері кірді.
1933 жылы Таулы Октябр және Қазақстан ауылдық кеңестері Алматы қаласының әкімшілік бағыныштылығына берілді. Аудан орталығы Ленин станицасына көшірілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның таратылған аудандары
IC 2204
IC 2204 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21581, UGC 3965, MCG 6-17-26, ZWG 177.43, IRAS07380+3420.
Сыртқы сілтемелер
IC 2204 Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Бұланды қорықшасы
Бұланды қорықшасы – республикалық маңызы бар зоологиялық қорықша.
Географиялық орны
Ақмола облысы Бұланды және Біржан сал аудандарының жерінде. Қорықша 1971 жылы құрылған. Аумағы 47 076 га.
Жер бедері, флорасы мен фаунасы
Жер бедері – қыратты, жоталы жазық, кей жерінде аласа гранит жоталар да кездеседі. Жазық жерлердің көпшілік бөлігін қарағайлы орман алып жатыр, онда қайың, көктерек, жеміс-жидек бұталары өседі. Бұланды қорықшасында тұяқты сүтқоректілерден бұлан, марал, елік тіршілік етеді. Бұл өңірде ерте кездерде бұлан көп болған, соған байланысты «Бұланды» аталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қаумалдары Санат:Ақмола облысы географиясы
Валерий Александрович Светов
Валерий Александрович Светов(7.4.1955 жылы туған, Алматы) – химия саласының маманы.
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-ды бітірген (1981). 1978 жылдан ҚазҰУ-дың химия факультінде ғылыми қызметкер, жетекші маман.
Ол 14 ғылыми еңбектің авторы, оның ішінде 5 авторлық куәлік пен 1 патент бар. ҚР Мемлекеттік сыйлығының иегері (2005).
Қазақстан Конституциясына 25 жыл медалі
«Қазақстан Конституциясына 25 жыл» мерекелік медалі — Қазақстан Республикасы Президентінің 2020 жылғы 8 ақпандағы №261 Жарлығымен бекітілген мемлекеттік наградасы.
Медальмен наградтау қағидалары
1. Осы Қағидалар «Қазақстан Конституциясына 25 жыл» мерекелік медалімен (бұдан әрі - мерекелік медаль) наградтау тәртібін регламенттейді.
3. Мерекелік медальмен наградтауға ұсыныстарды Қазақстан Республикасының Президентіне Қазақстан Республикасы Парламенті Палаталары, Үкіметі, Конституциялық Кеңесі, Жоғарғы Соты, министрліктері, өзге де орталық мемлекеттік органдары, Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларының, облыстардың әкімдері, сондай-ақ қоғамдық бірлестіктер енгізеді.
4. Мерекелік медальды Қазақстан Республикасының Президенті тапсырады.
Мерекелік медальды Қазақстан Республикасы Президентінің атынан және оның тапсырмасы бойынша:
1) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы;
5. Мерекелік медальды тапсыру салтанатты жағдайда жүргізіледі және наградталушының жеке өзіне тапсырылады. Тапсыру алдында Қазақстан Республикасы Президентінің наградтау туралы Жарлығы жария етіледі.
6. Наградталушыға мерекелік медальмен бірге белгіленген үлгідегі куәлік табыс етіледі.
7. Мерекелік медаль кеуденің сол жағына тағылады, Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары болған жағдайда олардан кейін орналасады.
8. Мерекелік медальдың тапсырылғаны туралы белгіленген нысандағы хаттама толтырылады, ол медаль тапсырған адамның қол қоюымен және тапсыру жүргізген органның мөрімен бекітіліп, Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне жіберіледі.
Сипаттамасы
«Қазақстан Конституциясына 25 жыл» мерекелік медалі (бұдан әрі – мерекелік медаль) белгіден және тағаннан тұрады.
Мерекелік медальдың белгісі алтын түстес жезден жасалады, диаметрі 34 мм дұрыс шеңбер болады.
Мерекелік медальдың беткі жағында (аверсте) бірінші көріністе Қазақстан Республикасының Конституциясын білдіретін, ортаңғы бөлігінде Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы орналасқан ашылған кітаптың бейнесі жасалған. Кітаптың астында көгілдір эмальмен құйылған «25 ЖЫЛ» деген жазу орналасқан. Аверстің барлық реңі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туымен түстес эмальмен құйылған. Шеңбердің ішінде аверстің шетін бойлай «ҚАЗАҚСТАН КОНСТИТУЦИЯСЫНА» деген жазу бар. Аверстің төменгі бөлігінде ұлттық ою-өрнек бейнеленген. Мерекелік медальдағы барлық бейнелер мен жазулар шығыңқы әрі жылтырақ.
Мерекелік медаль құлақша мен шығыршық арқылы ені 32 мм және биіктігі 50 мм алты бұрышты тағанмен жалғасады.
Тағанның сыртқы жағында бұйымды киімге бекітетін визорлы бекіткіші бар түйреуіш орналасқан.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан медалдары
Анатолий Ефимович Шпаков
Шпаков Анатолий Ефимович (1937 жылы туған) – медицина ғылымының докторы (1988), профессор (1990). Қарағанды мемлекеттік медицина институтын (1961, қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы) бітірген. 1961 жылдан осы институтта ассистент, доцент, кафедра меңгерушісі, декан, профессор қызметтерін атқарды. Ғылыми еңбектері гигиена және пидемиология мәселелеріне арналған. 80-нен астам ғылыми жарияланым мен 1 монографияның авторы.
Владимир Андреевич Стеклов
Владимир Андреевич Стеклов (28.12.1863, 9.01.1964, Нижний Новгород қаласы - 30.05.1926, Қырым, Ленинградта жерленген) - кеңес математигі, академик (1912). 1919-26 жылдары КСРО ғылым академиясының вице-президенті.
Харьков университетін бітірген (1887). 1889 - 1906 жылдары Харьков университетінің механика кафедрасында (1896 жылдан профессор), ал 1893 - 1905 жылдары Харьков технология институтында жұмыс істеді. 1906 жылы Петербург университетінде қызметке ауысты. Оның инициативасымен ҒА - ның жанынан физика - математика институты (1921) ашылды. Бұл институт 1934 жылы екіге бөлініп, оның біріне (КСРО ғылым академиясының Матем институтына) Стеклов есімі берілді.
Дереккөздер
Санат:9 қаңтарда туғандар Санат:1863 жылы туғандар Санат:Төменгі Новгородта туғандар Санат:30 мамырда қайтыс болғандар Санат:1926 жылы қайтыс болғандар Санат:Қырымда қайтыс болғандар Санат:Ресей империясы математиктері Санат:КСРО математиктері Санат:Ресей математиктері Санат:XIX ғасыр математиктері Санат:XX ғасыр математиктері Санат:Ресей империясы механиктері Санат:КСРО механиктері Санат:Ресей механиктері Санат:XIX ғасыр механиктері Санат:XX ғасыр механиктері Санат:Санкт-Петербург мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының толық мүшелері Санат:Ресей ғылым академиясының (1917-1925) толық мүшелері Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері Санат:Ресей ғылым академиясының вице-президенттері Санат:Нижегород дворяндық институты түлектері Санат:Харьков университеті түлектері Санат:Харьков университеті оқытушылары Санат:Әдебиетшілер мүйісінде жерленгендер Санат:Украина ғылым академиясының толық мүшелері
Шприц
right|200px|thumb нобай Май құты, шприц - цилиндр мен өзекті поршеннен тұратын жанармай сияқты сұйық заттарды сығымдап шығаруға арналған құрал.
Баспақ-май сауытқа арналған құты
Баспақ-май сауытқа арналған құты - баспақ-май сауытқа қою майлағышты сығымдап еңгізуге арналған құрал.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Төменгі Тюкунь
Төменгі Тюкунь — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Камышлин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 306 адамды құрады. Пошта индексі — 453024, ОКАТО коды — 80235825008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Михаил Афанасьевич Стельмах
Михаил Афанасьевич Стельмах(24.05.] 1912 жыл, Винницк облысы, Дьяковцы селосы) - украин кеңес жазушысы, Социалистік Еңбек Ері (1972).
Өмірі
Кедей шаруа отбасысында туған. Винницк педагогикалық институтын бітірген (1933). 1945 - 53 жылдары УССР ҒА Өнер тану, фольклор, этнография институтында жұмыс істеді.
1936 жылдан шығармалары жариялана бастады. Оның
7-ші шақырылған КСРО Жоғары Кеңесінің депутаты.
Сыйлықтары
3 рет Ленин ордені және басқа 4 орденмен, медальдармен марапатталған.
Тұрақты ток машинасы
thumb|250px Тұрақты ток машинасы - айналыс механикалық энергияны тұрақты токтың энергиясына (генератор ретінде) және керісінше тұрақты токтың энергиясын механикалық энергияға (қозғалтқыш ретінде) түрлендіретін электр машинасы.
Тұрақты ток машинасы қайтымды, яғни әрі генератор, әрі қозғалтқыш ретінде жұмыс істей алады. Мысалы, электрлендірілген жылжымалы құраманың (электровоздардың) тартым қозғалтқыштары және қуатты тұрақты ток электр жетектерінің электрлік қозғалтқыштары осы негізде жұмыс істейді. Тұрақты ток машинасы негізгі магнит өрісі параллель, тізбектеле және аралас қоздырылатын, сондай-ақ тұрақты магниттері бар түрлерге ажыратылады. Ол айналу жиілігін біртіндеп, үнемі әрі кең алқапта реттей алады. Тұрақты ток машинасы өнеркәсіптің электрқозғалтқышының айналыс жиілігін қатаң сақтау және кең аралықта өзгерту қажет болатын саласында кеңінен қолданылады. thumb|right|200px|Тұрақты ток генераторы Оның жұмыс істеу принципі магнит өрісінде зәкірді айналдырғанда оның орамасында ЭҚК-нің индукциялануына негізделген. Тұрақты ток генераторы коллекторлы және коллекторсыз түрге ажыратылады. Прокат стандарының, аэродинам. құбырлардың желдету қондырғыларын, ірі экскаваторлардың реттелінетін электр жетектерін, дербес тұрақты топ тораптарын қоректендіруге арналған қорек көзі ретінде, сондай-ақ автоматты реттеу жүйелерінде (мысалы, тахогенераторларда) қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электротехника
Колин Доннелл
Колин Доннелл (Colin Donnell; 9 қазан 1982, Сент-Луис, Миссури штаты, АҚШ) — америкалық актёр.
Өмірбаян
Колин Доннелл Сент-Луис қаласында туған. Отбасында екі ағасы болып, өзі жастайынан өнерге шебер болып өсіп, мектептегі қойылымдарда ойнайды. Он жеті жасында Колин гитараны ойнауды үйреніп, мектепті бітіргенде концертте алғаш рет сахнаға шықты. 2005 жылы Колин Индиана Университетін бітіргеннен кейін оның сахнадағы мансабы басталған еді.
Мансабы
Колин бірнеше рет «Мама Мия» және «Злая / Wicked» сияқты белгілі мюзиклдармен гастрольге шыққан. Бұл еңбегінің арқасында 2011 жылы алғаш рет «Пэн Американ» телесериалында ойнайды. Ал 2012 жылы «Стрела» телесериалында ойнауға мүмкіндік алады.
Штанга
Штанга - қатаң метал шыбық.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Шунгит
Шунгит – саф элементтер класына жататын минерал. Оның құрамында (93 – 98%) аморфты көміртек пен дисперстенген графит бар. Түсі қара, жылтырлығы металл сияқты, қатт. Моос шкаласы бойынша 3 – 4, тығызд. 1,8 – 2,0 г/см3, электр тогын жақсы өткізеді. Интрузиялық тау жыныстарының битумдық шөгінділерге әсер етуі кезінде жаралады. Шунгит зергерлік іс пен емдік мақсатта кеңінен қолданылады. Қазақстанда Алматы облысында кен орны бар.
Урро (Пенафьел)
Урро (Пенафьел) (Urrô (Penafiel)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Шунгит
Дереккөздер
Санат:Химия Санат:Минералдар
Урро (Пенафьел)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Терможелім
Терможелім (термоклей) — материалға балқыған күйінде 100°С астам температурада жағылып, салқындағанда 1-2 секундта қататын желімдеу композициясы. Кітап блогін тікпей желіммен бекіту үшін және дәптерлерді тігетін терможіп құрамын жасау үшін пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Тапсырмалардың айнымалы санымен мультипрограммалау
Тапсырмалардың айнымалы санымен мультипрограммалау (Мультипрограммирование с переменным числом задач; multipro¬gramming with a variable number of task) — уақыт өткен сайын орындалатын тапсырмалардың саны өзгеріп отыратын өңдеу кезінде компьютер ресурстарын динамикалық үлестіруді қамтамасыз ететін операциялық жүйенің жұмыс режімі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кіші Таврежка (Шенчуг тармағы)
Кіші Таврежка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шенчуга өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Эльба (Миннесота)
Эльба (Elba) — Миннесота штатының Winona округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 152 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.3 км² шамасында. FIPS коды — 27-18386.
Бөгеуілден қорғанушылық , бөгеуілге орнықтылық
Бөгеуілден қорғанушылық, бөгеуілге орнықтылық (Помехозащищенность, помехоустойчивость; Jam — protution, jam — resistance). Радиостанциялардың бөгеуілдер әсері бар жағдайда тұрақты жұмыс істеу қасиеті. Бөгеуілге орнықтылық пайдалы сигнал мен бөгеуілдердің арасындағы айырмашылықтарды қолдануга негізделген, ол сигналды іріктеудің бір немесе бірнеше түрлерін пайдалану арқылы мүмкін болады. Антеннаның бағытталу диаграммасында бөгеуілдер көзіне бағытталған провал қалыптасатын кездегі кеңістіктік іріктелу аса эффективті болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Бұланды ауданы
Бұланды ауданы  — Ақмола облысының орталық бөлігіндегі әкімшілік аудан. Солтүстігінде Бурабай, солтүстік-шығысында Біржан сал, шығысында Ақкөл, оңтүстігінде Астрахан, оңтүстік-батысында Атбасар, батысында Сандықтау аудандарымен шектеседі. 1930 жылы Қарағанды облысы Щучинск ауданының аумағы екіге бөлініп, орталығы Вознесенка ауылы болып Макинск ауданы құрылған.
Тарихы
1936 жылы 29 шілдеде Солтүстік Қазақстан облысының, 1939 жылы 14 қазанда Ақмола облысының қарамағына берілді. 1957 жылы аудан орталығы Вознесенка ауылынан Макинск қаласына көшірілді. 1963 жылы қаңтар айында аудан таратылып, 1964 жылы қайта қалпына келтірілді. 1997 жылы 14-қарашадан бастап Бұланды ауданы болып аталады. Аудан орталығы — Макинск қаласы, 1928 жылы ауыл болып негізі қаланып, 1945 жылы аудан бағыныстағы қала мәртебесі берілді.
Әкімшілік-аумақтық құрылымы 1 қаладан, 11 ауылдық округке біріккен 36 ауылдан тұрады. Жер аумағы 5,4 мың км².
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 41387 адам (20308 ер адам және 21079 әйел адам) болса, 2009 жылы 34815 адамды (16801 ер адам және 18014 әйел адам) құрады.
Оның ішінде Макинск қаласында 17,8 мың адам (2008). Ұлттық құрамы: орыстар (44,80%), қазақтар (35,19%), немістер (6,24%), украиндар (4,82%), ингуштар (2,29%), беларустар (1,78%), татарлар (1,51%), басқалары (3,37%) (2009). Халқының тығыздығы 1 км²-ге 7,3 адамнан келеді.
Ауылдық округтер
Аудандағы 38 елді мекен 1 қалалық әкімдік пен 11 ауылдық округке біріктірілген:
Жер бедері, климаты
Орманды дала мен дала белдемінде орналасқан аудан жерінің көпшілігін Көкшетау қыратының оңтүстік өңірі алып жатыр (абсолюттік биіктігі 300 — 500 м). Жер бедері Есіл өзенінің аңғарына қарай еңістеу келген, ұсақ шоқылы, белесті жазық. Климаты тым континенттік, қысы суық, қары аз, жазы біршама ыстық әрі құрғақ. Ауаның көп жылдық орташа температурасы қаңтарда –17°С, шілдеде 20°С, жылдық жауын-шашын мөлшері 350 — 400 мм.
Өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Топырақ жамылғысында қара, қызыл қоңыр топырақ басым. Қызғылт селеу, бетеге, жусан, өлеңшөп, тобылғы, т.б., өзен жайылмалары мен көл жағалауында қамыс, астық тұқымдасты қалың шалғын, ұсақ шоқыларында шоқ қарағай, қайың, терек, түрлі бұта өседі. Даласында қасқыр, түлкі, қоян, сарышұнақ, аламан тышқаны, ормандарында саңырау құр, құр, көлдерінде су құстары мекендейді. Аумағының шамамен 35 мың га жерін орман алып жатыр. Аудан жерінен Аршалы өзені және оның салалары Қоңыр, Жолболды, Қайрақты өзендері ағып өтеді. Үлкен көлдері: Шошқалы, Алакөл, Байтөбет, Шортанды, Жарлыкөл, Қызылмола. Жалпы аумағы 1975 га-ға жететін 24 су қоймасы бар, оның екеуі тоған, біреуі бөгет.
Шаруашылығы
Ауданда кесектас өндіретін «Булаев тас карьері» ЖШС-і, станоктарға, машиналарға, ауыл шаруашылық машиналарының жылжымалы құрамаларына арналған бөлшектер шығаратын «Макинск механикалық-құйма зауыты» ЖШС, пенобетон шығаратын «Макин» ЖШС, тұрмыстық қызмет көрсету комбинаты, типография, машина сынау станогы, агроөнеркәсіптік және арнаулы шаруашылық бірлестіктері бар. Бұрынғы әртүрлі салада мамандандырылған кеңшар, ұжымшар, агробірлестіктер негізінде ауданда астық, картоп егетін, сүтті, етті-сүтті ірі қара мал, шошқа, жылқы өсіретін өндірістік кооперативтер, акционерлік қоғамдар, шаруа қожалықтары құрылған. Ауыл шарушылығы жерінің аумағы 485 мың га (1998), оның ішіндегі егіндік жер 62,5%, жайылымдық 36,1%, шабындық 1,4%. Егін шаруашылығының басты бағыттары: астық, көкөніс, картоп, жемшөп өсіру. Мал шаруашылығымен айналысатын 85 заңды тұлға, 1417 жеке кәсіпкер, 141 фермерлік шаруашылық тіркелген.
Инфрақұрылымы
Ауданда 14 клуб, 30 кітапхана, 40-тан астам жалпы білім беретін мектептер (екеуі мектеп-бала бақша), музыкалық мектеп, балабақшалар, кәсіптік-техникалық училище, 30 тарихи ескерткіш, 5 монумент бар. Денсаулық сақтау мекемелерінен аудандық аурухана, емхана, 8 ауылдық дәрігерлік амбулаториялар, жедел жәрдем стационарлар, 3 фельдшерлік-акушерлік, 24 фельдшерлік пункттер халыққа қызмет көрсетеді. Балалар шығармашылығы үйінің жанынан құрылған «Бұланды ауданының тарихы» музейі, балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі, шаңғы базасы, спорт алаңдары бар. Қазақ тілінде «Бұланды таңы» және орыс тілінде «Вести Буланды» қоғамдық-саяси газеттері жарық көреді. 2005 жылы атақты балуан, композитор Балуан Шолаққа арнап мемориалдық кешен орнатылды. Аудан жері арқылы 343,7 км автомобиль жолы өтеді, оның 31 км республикалық, 110 км облыстық, 202,7 км аудандық маңызы бар. Алматы — Астана — Петропавл темір жол және Астана — Көкшетау автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Бұланды ауданы
Мүмкін жанама кернеу
Мүмкін жанама кернеу, Құрылмаларды қираудан сақтау үшін онын элементтеріне түсіруге болатын жанама кернеу. [τ] - деп белгілейміз, сонда созылымды материал үшін : морт материал үшін мұндағы τА және τδ -бұралу, ығысу кезіндегі ағу жөне беріктік шектері, nA,nδ -беріктжтің мүмкін қор коэффициенттері.
Санат:Физика Санат:Терминология
Футболдан Қазақстан Суперкубогы 2017
Футболдан Қазақстан Суперкубогы 2017 — 2016 жылғы маусымдағы Қазақстан чемпионы "Астана" мен Қазақстан Кубогының жеңімпазы "Қайрат" клубтары өзара кездескен матч. 2017 жылы 4 наурызда "Астана Аренада" өтті. 2:0 есебімен алматылықтар жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Қазақстан Суперкубогы Санат:Қайрат ФК ойындары Санат:2017 жылғы футбол Санат:Астана ФК ойындары
Әулиекөл ауылдық округі
Әулиекөл ауылдық округі – Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Әулиекөл ауылы кіреді. Орталығы – Әулиекөл ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 11692 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Әулиекөл ауданы ауылдық округтері
Шампаньяк-де-Белер
Шампаньяк-де-Белер (Champagnac-de-Belair) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24096, пошта индексі — 24530.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 699 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Эппинг
Эппинг (Oepping) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Рорбах округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1592 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — RO, ресми идентификациялық коды — 4 13 25.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вильхельм Пайнбауэр (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Қарағанды патриот әйелдері атындағы балалар үйі
Қарағанды патриот әйелдері атындағы балалар үйі, 1944 ж. Қазақстан К (б) П Қарағанды облыстық комитетінің әйелдер арасында жұмыс жүргізу бөлімінің бастамасы бойынша Чистяковода ашылды. Қараша айында облыстағы өнеркәсіп пен ауыл шаруашылық озат-әйелдері слетінде С. М. Киров атындағы шахтаның әйелдер кеңесі ұсынысымен Донецк облысы Чистяково қаласында балалар үйі құрылысына қаржы жинау туралы барлық облыс әйелдеріне үндеу қабылданды. 1,5 айда жеке қорлары есебінен 1307 мың сом ақша жиналды. Әйелдер алтын-күміс бұйымдарын, бағалы заттарын беріп, көмірді тиеу және түсіруде уақытынан 3-4 сш артық жұмыс істеді. Жиналған ақшаға 150 орынды балалар үйі салынды. Қарағанды әйелдері патриоттық әділ істері үшін Мемлекеттік Қорғаныс к-гі төрағасынан алғыс телеграмма алды. Алғашқыда балалар үйі «Общественница Қарағанды», кейін Қарағанды патриот әйелдері атындағы балалар үйі деп аталды. 1944 ж. қарашада Қарағанды облысының делегациясы балалар үйінін ашылуынақатысты. Құрамында Қазақстан К(б)П облыстық комитеті әйелдермен жұмыс жөніндегі бөлімінің меңгерушісі Ф.Қ. Дәненова; №45 шахта әйелдерінің төрағасы А. И. Спипина; К О. Горбачев атынд. шахта жұмысшысы П. 3. Позднякова; №1 шахта балабақшасының меңгерушісі П. К. Комарова; С. М. Киров атыңц. шахтаның кеншісі Қ. Құлжанова; Балқаш мыс қорыту з-тының жұмысшысы К. Г. Сажина болды. Делегация мүшелері балаларға сыйлықтар тапсырды. 1984 ж.тамыздаТорез қаласында еліміздің көптеген қалаларынан келген балалар үйінің бұрынғы 90 тәрбиеленушілері мен Қарағанды делегациясының кездесуі болды. Делегацияны Ф.К. Дәненова басқарды. Торез қаласындағы балалар үйі — соғыс жылдарыңдағы ескерткіш, Донбасс пен Қарағанды шахтерлерінің достығы мен бауырластығының белгісі. Қарағанды облыстық Мемлекеттік мұрағатында балалар үйіне арналған құжаттар қоры сақталған.
Дереккөздер
Санат:Балалар үйі
Тилтон (Нью-Гэмпшир)
Тилтон (Tilton) — Нью-Гэмпшир штатының Белкнап округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3567 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.0 км² шамасында. FIPS коды — 33-77060.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Жаңа Петровка (Кармаскалин ауданы)
Жаңа Петровка — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Камышлин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 30 адамды құрады. Пошта индексі — 453024, ОКАТО коды — 80235825009.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Халықаралық спутник байланысы ұйымы
Халықаралық спутник байланысы ұйымы (ИНТЕЛСАТ) - халықаралық үкіметаралық ұйым, 1971 ж. қол қойылған және 1973 ж. күшіне енген екі құжаттың - ИНТЕЛСАТ туралы келісім мен ИНТЕЛСАТ туралы пайдалану келісімінің негізінде құрылды. Бірінші құжатқа мемлекеттер (тарапынан) атынан, екінші құжатқа мемлекеттер атынан немесе олар тағайындаған ұлттық ұйымдардың (қатысушылардың) атынан қол қойылған. Ұйымға 150-ден астам мемлекет мүше. Оның жұмысына қатысу шарты - халықаралық электр байланысы одағы мүше болу. Негізгі мақсаты - коммерциялық негізде байланыс спутниктерін және әлемнің барлық аудандарында қоғамдық хат-хабар алысу қызметін көрсетудің жоғары сапасы мен сенімділігін қамтамасыз ету үшін қажетті ілеспе жабдықтар беру. Бұл құралдар ұйымның меншігінде болуы не оның жалдауы мүмкін. Басқарушы органдары - тараптардың Ассамблеясы, қатысушылар кеңесі, басқрушылар кеңесі және атқарушы орган. Ассамблея - ИНТЕЛСАТ-тың басты басқарушы органы. Ассамблеяның кезекті сессиялары 2 жылда 1 рет шақырылады.
Игорь Яковлевич Крутой
Дереккөздер
Санат:29 шілдеде туғандар Санат:1954 жылы туғандар Санат:Гайворонда туғандар Санат:Ресей сазгерлері Санат:КСРО сазгерлері Санат:XX ғасыр сазгерлері Санат:XXI ғасыр сазгерлері Санат:Ресей музыка продюссерлері Санат:КСРО музыка продюссерлері Санат:XX ғасыр музыка продюссерлері Санат:Ресей әншілері Санат:XX ғасыр әншілері Санат:XXI ғасыр әншілері Санат:Ресей телепродюссерлері Санат:XX ғасыр телепродюссерлері Санат:XXI ғасыр телепродюссерлері Санат:3 дәрежелі Отан алдындағы қызметі үшін орденінің иегерлері Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері Санат:Ресей Федерациясы халық әртістері Санат:РКФСР-дің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Санат:Украина халық әртістері Санат:Лениндік комсомол сыйлығының иегерлері Санат:Музыкалық индустрия тұлғалары Санат:Ресей музыка менеджерлері Санат:Еврей қоғамдық ұйымдарының қайраткерлері Санат:Жұлдыздар фабрикасы (Ресей) Санат:Юрмаланың құрметті азаматтары Санат:КСРО пианистері Санат:Ресей пианисттері Санат:XX ғасыр пианистері Санат:XXI ғасыр пианистері Санат:КСРО клавишниктері Санат:Ресей клавишниктері Санат:XX ғасыр клавишниктері Санат:XXI ғасыр клавишниктері Санат:КСРО баянистері Санат:Ресей баянистері Санат:XX ғасыр баянистері Санат:4 дәрежелі Отан алдындағы қызметі үшін орденінің иегерлері Санат:Ресей ІІМ сыйлығының иегерлері Санат:Николаевск педагогикалық институты түлектері
Монтаназо-Лобмардо
Монтаназо-Лобмардо (Montanaso Lombardo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1524 адамды құрайды. Халық тығыздығы 169 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 26836.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Узинген
Узинген (Usingen) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Жоғарғы Таунус ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13406 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 55,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 34 011. Қаланың басшысы — Маттиас Дрекселиус.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
IC 2205
IC 2205 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21773, ZWG 148.15, NPM1G +26.0122.
Сыртқы сілтемелер
IC 2205 Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Бловиль
Коммунаның INSEE коды — 50059, пошта индексі — 50480.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
NGC 6326
NGC 6326 — Ara шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 26 тамызда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6326 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 338-8.1, ESO 228-PN1, AM 1716-514, CS=13.5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Ara (шоқжұлдыз)
Шумер
Шумер – Месопотамия ойпатының оңтүстігінде орналасқан ежелгі тарихи аймақ. Ол Тигр мен Евфрат өзендерінің аралығында, қазіргі Ирак аум-ның оңтүстік бөлігінде болған. Қазіргі күнге жеткен жазба деректер бойынша Шумерді — біздің заманымыздан бұрын 3-мыңжылдықтың соңында негізінен шумерлер және аздаған мөлшерде шығыс семиттер – аккадтар мекендеген. Аккадтар шамамен — біздің заманымыздан бұрын 2400 жылы Аккаде қ-ның негізін қалады. Осы уақыттан бастап Шумердің солтүстік облысы Аккад деп атала бастады. Джемдет-Наср және одан да ертеректегі Урук пен эль-Обейд археол. мәдениеттеріне тән ескерткіштер шумерлердің бұл аймақты біздің заманымыздан бұрын 5 – 4-мыңжылдықта мекендей бастағанын дәлелдейді. Шамамен біздің заманымыздан бұрын 3-мыңжылдықта Шумерде алғашқы мемлекеттік құрылым қалыптаса бастады. Зерттеушілер сына жазуы пайда болып, орныққан б.з.б. 2700 – 2300 жылы аралығын ерте әулеттік кезеңге жатқызады. Ол кезде бұл аймақта сыртында үлкен отбасылық қауымдар өмір сүрген көптеген қала-мемлекеттер құрылды. Ондағы негізгі халық толық құқық-ты қауым мүшелері мен оларға тәуелді қалалық ғибадатхана тұрғындары еді. Қалаларда дәулетті қауымдық ақсүйектер пайда болды. Шаруашылық жүргізу өзен суы және су қоймаларына жиналған жауын-шашын суын пайдаланып, егіншілікпен айналысуға негізделді. Сондықтан негізгі каналдар мен суландырылған жерлер үшін үздіксіз соғыстар жүргізіліп тұрды. Кейбір жекелеген қала-мемлекеттердің әскери көсемдері (ертеректегілерінен неғұрлым белгілері б.з.б., 28 – 27 ғ-лардағы Киштің, Уруктың І-әулетінің, кейіннен Ур, Лагаштың билеушілері, т.б.) көршілес қалаларға кезекпе-кезек үстемдік ете бастады. Қалалардың өз ішінде де билік үшін күрес жүріп жатты. Бұл күрестің неғұрлым белгілі көрінісі Лагаштағы б.з.б. 24 ғ-дағы Урукагинаның (Уруинимгинаның) реформалары болды.
Ерте әулеттік үлгідегі соңғы билеуші Лагашпен көршілес Умманың, кейіннен Уруктың билеушісі болған Лугальзагисси еді. Аккад патшасы Ежелгі Саргонға Умма, Урук пен Лагашты және Шумердің басқа да тәуелсіз мемлекеттерін бағындырудың сәті түсті. Ол Месопотамияда “дүниенің 4 мемлекеті патшалығын” (Аккад әулеті, б.з.б. 24 – 22 ғ.) құрды. Бұл мемлекет таулық кутий тайпаларының соққысынан құлады. біздің заманымыздан бұрын 22 ғ-дың соңында кутийлерді Урук патшасы Утухенгалем талқандады. Ол қайтыс болғаннан кейін билік Урдың ІІІ әулеті және “Шумер мен Аккад патшалығының” негізін салушы Ур-Наммға көшті. Бұл мемлекет аса көп шенеуніктер мен бақылаушылар аппаратымен басқаратын алып патшалық иеліктерге негізделді. Ондағы қызметшілер іс жүзінде құлдық жағдайға жеткізілді. Соның салдарынан қауымдардың шаруашылық, саяси және мәдени өмірі құлдырап кетті. Урдың ІІІ әулеті кезінде құдайлардың храмдары бір үлгіге келтірілді, патшалар көздерінің тірісінде құдайлармен теңестіріле бастады. біздің заманымыздан бұрын 2000 жылдар шамасында Урдың ІІІ әулеті батыс семит тайпалары – амориттер мен таулықтар – эламиттердің соққысынан құлады. Шумердің бұдан кейінгі тарихы Вавилон тарихымен тығыз байланысты. right|thumb|400px|Ежелгі Қосөзен аймағы
Шумер мәдениетті
Шумер тарихи аймағында, шамамен біздің заманымыздан бұрын 3400 жылы қалыптасқан. Бұл мәдениеттің жарқын көріністері Эриду, Лагаш, Урук, Ур, т.б. қалаларда жүргізілген археол. қазба нәтижесінде анықталды. Кейін қазба жұмыстардың нәтижесінде бұл өркениет Шумер мәдениетті аталып, ғылыми айналымға енді. Мәдениетті егін ш-мен айналысқан халық қалдырған. Оларда қолөнер бұйымдарын жасау, металл өндіру, сәулет өнері мен мүсін жасау зор қарқынмен дамыды әрі осы жерде әлемдегі алғашқы жазулардың бірі пайда болды (қала Шумер жазуы). Археол. жұмыстар барысында күнделікті тұрмысқа қажетті құрал-саймандар, құмыра сынықтары, қару-жарақ түрлері, зергерлік бұйымдар, қолөнер туындылары аршып алынған. Олардың техникасы мен жасалу технологиясы өзіндік ерекшелігімен көзге түсіп, Шумер мәдениеттінің бірегейлігін нақтылайды. Шумер мәдениеттінің Элам, Мысыр, Үнді өркениеттері сияқты көне замандағы мәдениеттерге тигізген ықпалы зор болды. Шумер мәдениеттін қалдырған халықтардың саяси бірлігін қала-мемлекеттер құраған. Түрлі қалалардан Энки, Энлиль, Наннар, т.б. құдайлардың бейнелері, мүсіндері табылған. Шумер мәдениетті көрші елдердің ықпалына азды-кемді ұшырағанымен, өзіндік сипатын ұзақ уақыт сақтап тұрды.
Шумер жазуы
Шумер жазуы, ертедегі Шумер мемлекетінде қолданылған. Оны Оңтүстік Қосөзеннің (Евфрат пен Тигр) бойында (қазіргі Ирак) біздің заманымыздан бұрын 2-мыңжылдықта өмір сүрген тайпалар пайдаланған. Зерттеушілердің пайымдауынша, бұл жазу мен тілінің басқа тілдермен туыстығы дәлелденбеген. Қазіргі ғыл. деректер бойынша Шумер жылы дүние жүзіндегі ең ежелгі жазу болып саналады. Оның алғашқы түрі сурет түрінде, заттың ерекше белгілерін кескіндеу арқылы жазылған. Кейін бір сөзді нақты таңбамен жазуға көше бастаған. Осыған орай Шумер жазуы жылы бірнеше кезеңге бөлінеді: 1) классик. Шумер жазуы жылы (біздің заманымыздан бұрын 23 – 21 ғ-лар); 2) жаңа Шумер жазуы жылы (біздің заманымыздан бұрын 21 ғ.); 3) кейінгі Шумер жазуы жылы (біздің заманымыздан бұрын 2-мыңжылдықтың бас кезі). Шумер жазуы жылы туралы құнды зерттеулер жүргізген И.М. Дьяконов оның аккад тілімен қатар кітаби тілдің негізін қалағанын, график., лексик. және грамматикалық ерекшеліктері болғанын анықтаған. Ғалым шумерлік 100-ден аса сөздерді алып, олардың грамматикалық құрылымын, сөз таптарының мағынасы мен қызметін, сөздердің орын тәртібі мен синтагмат. ерекшеліктерін көрсетті. Шумер жазуы жылдарын Хоммельден кейін түркі тілдерімен салыстырған О.Сүлейменов ұқсас сөздердің кездейсоқ еместігін дәлелдеді. Ол Шумер жазуы жөн түркі терминдерімен салыстыра отырып, сәйкес келетін сөздердің дені: 1) Тәңірге; 2) адамға; 3) табиғатқа; 4) мәдениетке қатысты екенін зерделеп, ондағы жүйелілікті анықтаған. Ол шумер және түркі жазуларының жақындығын нақты тілдік деректер арқылы негіздей келіп, оның генетик. жақындық емес, мәдени жақындығының болуында деп, мағыналық, тұлғалық, ұғымдық жағынан жақын шумер мен түрік сөздерін салыстырады. мысалы, ада – ата; ама – аба, ана; амар, мар – мара, мала, бала; ер – ер; думу – тума, од – от, уш – үш, т.б. Автор Шумер жазыу жылдарындағы материалдар арқылы ежелгі замандағы түркі тілінің сөзжасамдық жүйесінің кейбір сызбалық жүйесін анықтауға болатындығын, шумерлердің дайын терминдерді қабылдап, өз сөзжасамдық жүйесімен түрлендіргенін, зат есім мен етістік арасындағы байланыстың генетик. тектілігі болғанын анықтай түсті. Жазу тарихында Шумер жазуы жылы басқа жазулардың (аккад, вавилон, ассирия, т.б.) қалыптасуына негіз болған.
Дереккөздер
Санат:Шумерлер Санат:Тарих Санат:Ежелгі Қосөзен мемлекеттері
Сарманқожа
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Қоскөл ауылының оңтүстік-батысында 52 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Ең биік жері 130 м шамасында. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-ге созылған, енді жері 5 км. Ұялы төбелерден, белесті құм жалдардан тұрады. Жер асты суларының жоғарғы деңгейі 2-3 м тереңдікте кездеседі. Солтүстігінде Ботабайқұм, оңтүстігінде Қосалбай, шығысында Ақсақалбелгі құмдары бар.
Өсімдігі
Сусыма құм мен сортаң аралас қоңыр топырақ жамылғысында еркек шөп, жусан, ақ селеу, жүзгін, қияқ, шағыр, т.б. өсімдіктер өседі. Алабы мал жайылымы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау облысы құмдары
Юрманга (Төменгі Тойма тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бұланмүйіз
Бұланмүйіз  (Bongardia) – бөріқарақаттар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер. Қазақстанда Қызылқұмның, Түркістанның, Қаратаудың сазды қырқаларында, сортаң жерлерде, жол, арық бойлары мен тау бөктерлеріндегі егістік жерлерде өсетін 1 түрі – сары Бұланмүйіз (chrysogonum) кездеседі. Оның биіктігі 30 – 50 см. Тамыртүйіндері бұдыр (жуандығы 3,5 см). Ұзын жапырақтары (8 – 15 см) тамыр түбінен басталып, жерге жайылып өседі. Сабағы жапырақсыз. Гүлдері сары, шашақ гүлшоғырына топталған. Наурыз – сәуір айларында гүлдейді, жемісі – дәнек. Қорапшасы жұқа, қабықты. Бұланмүйіздің тамыртүйіні крахмалға бай, ол тағам ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Бөріқарақаттар Санат:Қазақстан табиғаты
Кіші Томай
Кіші Томай — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лохта өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Умбра, пентумбра және антумбра
thumb|right|200px|Умбра, пентумбра және антумбра Умбра, пентумбра және антумбра — аспан денелері сияқты үлкен өлшемді денелердің әсерінен пайда болған көлеңкелер және шалакөлеңкелер.
Умбра немесе толық көлеңке - бұл көлеңкенің ортасында орналасқан неғұрлым қараңғы бөлігі. Оның қараңғы болуының себебі бетке бағытталған жарыққа дене толығымег бөгет жасайды.
Пенумбра немесе шалакөлеңке - бұл көлеңкенің жарығырақ бөлігі. Ол жарық бөгет болған денеден өтіп, бетке жеткенде пайда болады. Шалакөлеңкедегі адамды көруге болады. Сонымен қатар жарық көзі толық не жартылай жабылған кезбе ауданды шалакөлеңке деп атауға да болады. Яғни, толық көлеңке шала көлеңкенің түрі болып табылады.
Кейде көлеңкенің 3 бөлігінде бақауға болады. Оны антумбра деп атайды. Бұл бөгет жасайтын дене жарық көзінің центрінде орналасқан сияқты болып көрінетін аудан. Егер жарық жолына бөгет жасайтын денені жарық көзіне жақындатсақ, онда шалакөлеңкенің ауданында оның нақты өлшемін көруге болады.
Дереккөздер
Санат:Оптика Санат:Бейнелеу өнері Санат:Фотография
Топырақтану
Топырақтану (Почвоведение) — топырақтарды: олардың генезисін, даму тарихын, құрамы мен қасиеттерін, географиялық таралуын, сондай-ақ топырақты оңтайлы пайдалану мен оның құнарлылығын арттырудың жолдарын зерттейтін ғылым. Топырақтану ғылымының негізін орыс ғалымы В.В.Докучаев қалады. Оның Петербургте басылып шыққаң «Орыстың қара топырағы» (1883 ж.) атты еңбегінде топырақтың дүрыс анықтамасы, оның қасиеттері туралы ғылыми негізделген түсініктер берілген. В.В.Докучаев топырақ түзілу процесінің бес факторға байланысты екенін анықтады. Оларға: бастапқы аналық жыныстар,ауа райы, жер бедері, уақыт және өсімдіктер мен жануарлар жатады.Кейін ғылыми зерттеулердің нәтижесіне байланысты бұларға су (топырақ суы, жерасты суы) және адамның шаруашылық әрекеті қосылды. Топырақ жеке әртүрлі өлшемдегі қатты бөлшектерден тұрады. Қатты бөлшектер сумен және ауамен қоршалған. Сондықтан топырақты үш фазалы жүйе ретінде қарастырады. Топырақтың жоғарғы беті борпылдақ. Мүның қүрамында көптеген өлі органикалық заттар бар (өсімдіктер қалдығы,қарашірік). ü Бүл қарашірікті аккумулятивті А қабаты. ü Тереңірек, өте тығыз иллювиалды өтпелі В қабаты жатыр. ü Оның астында топырақ түзуші - С қабаты орналасқан.Барлық топырақтар бір-бірінен осы генетикалық қабаттарымен ажыратылады. Әр түрлі топырақтың генетикалық қабаттары қалыңдығымен,түстерімен, қүрылымымен, морфологиялық қасиеттерімен ерекшеленеді.Топырақтың қалыңдығы санмен көрсетіледі. Мысалы, кейбір топырақтарда А қабаты небары 0-5 см, ал кейбіреулерінде 0-50 см болады. Топырақтың типтеріне байланысты А, В, С қабаттары бірнешеге бөлінуі мүмкін. Топырақ қабаты тереңдеген сайын аэрация нашарлайды. Оттегінің мөлшері азайып, көмір қышқыл газы мен органикалық заттардын ыдырауы кезінде бөлінетін басқа да газдардың мөлшері артады. Топырақтың жоғарғы қабаттарында өсімдікке қажетті фосфор, калий, азот, кальций және басқа заттар жинақталған. Топырақтың әртүрлі қасиетіне (қышқылдығы, тұздылығы, ылғалдылығы) байланысты өсімдіктерді көптеген экологиялық топтарға бөлуге болады. Мысалы, топырақтың қышқылдығына байланысты: рН 6,7-ден төмен қышқыл топырақта өсетін ацидофилді түрлер (сфагналы батпақ өсімдіктері); 2) рН 6,7-7,0 топырақта өсетін нейтрофилдер (көпшілік мәдени өсімдіктер); 3) рН 7,0-ден жоғары топырақта өсетін базифилді өсімдіктер(аққурай).Механикалық құрамы (топырақ түйіршіктерінің мөлшері) бойынша топырақ құмды, құмдақ сазды және саз топырақ болып бөлінеді.Сазды топырақ Құламаларда тұрақты және су бұзып кетуіне қарсы келе алатын топырақ; жолдың негізі үшін жақсы материал болып табылады. Құмайт топырақ Ылғалды және құрғақ күйінде байланысы жақсы топырақ: құрғақ және тым ылғалды жерлерде жолға себуге пайдаланады.Шым тезекті топырақ Ылғалдылықтың тұрақсыздану кезінде көлемдік өзгерістерге зор бейімі бар, қатты сығылатын орамды грунт, жол себуге қолданылмайды.
Дереккөздер
*
Германия Ұлттық футбол құрамасы
Футболдан Германияның Ұлттық Құрамасы (Die deutsche Fußballnationalmannschaft) — Германияның атынан 1908 жылдан бері халықаралық жарыстарға қатысып келе жатқан команда. Ерлер құрамасы әлемнің төрт дүркін, әрі Еуропаның үш дүркін чемпионы атанып, қазіргі кезде әлемнің ең мықты және ең сәтті командаларының бірі саналады. Құраманы басқарушы ұйым - Германия Футбол Одағы.
Тарихы
Неміс футбол одағы 1952 жылы құрылды, сол себепті ГФР құрамасы 1950 жылғы әлем чемпионатына жіберілмеді. 1954 жылы құрама соғыстан кейін тұңғыш рет әлемдік додаға қатысты. Оларды чемпион атанады деп ешкім күтпеді, себебі, топтық турнирде сол кезеңнің ең күшті командасы Мажарстаннан 3:8 есебімен ойсырай ұтылған-ды. Алайда Мажарстанмен финалда қайта жолыққан немістер бастапқы 8 минутта екі гол жіберіп алғанымен, матч біткенше үш гол соғып, тұңғыш рет әлем чемпионы атанды. Бұл табыс Германия құрамасының болашақтағы толассыз жетістіктерінің бастамасы боп саналды.
1964 жылы құраманы 28 жыл бойы баптаған Зепп Гербергердің орнына келген Хельмут Шён тіпті табысты болды. Құрама 1966 жылы әлем чемпионатында күміс жүлде, төрт жылдан соң қола жүлдені иеленді. 1972 жылы финалда 3:0 есебімен КСРО-ны ұтып Еуропа чемпионы атанды. 1974 жылы өз елдерінде өткен әлем чемпионатында ешкімге дес бермей, алтын алқаны өздері тақты. 1976, 1980 жылдары өткен Еуропа чемпионатында тағы да финалға шықты, әуелгісінде Чехословакия шабуылшысы Антонин Паненканың қитұрқы пенальтиі бұларды қапы қалдырса, соңғысында Бельгияны 2:1 есебімен ұтып Еуропада екінші рет топ жарды.
Жетпісінші жылдары құрама тек бір ғана ірі турнирде жүлдесіз қалды, 1978 жылы Аргентинада өткен әлем чемпионатында екінші топтық турнирде Нидерланды мен Италия оздырып, үшінші орында қалып қойды.
Сексенінші жылдары да табыссыз қалмады, қатарынан үшінші рет әлем чемпионатының финалына шықты - 1982, 1986, 1990. 1982 жылы финалда Италиядан ұтылды да, Юпп Дерваль командадан кетіп, орнына Франц Беккенбауэр келді. Беккенбауэр дәуірінде құрама 1990 жылы чемпион атанды.
Келесі чемпиондықты Германия халқы 24 жыл күтті. 2014 жылы Бразилияда өткен әлем чемпионатында финалда Аргентинаны 1:0 есебімен ұтып, алтын жүлдені олжалады. Арада бір жыл өткен соң Ресейдегі Конфедерациялар кубогында кліең жастардан құралған ұжыммен ойнаса да бұларға тең келер қарсылас табылмады. Германия бұл жолы да топ жарды.