cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Құмай тазы
Құмай тазыларға қатысты наным-сенім
Бау қарғыға тағылған қысқа тұйық бау болып келеді де оған екі-үш құлаш ұзын қайыс бау, шылбыр тағылады. Оның ұшын тіліп немесе тұйықтап тобыршақ тиек салып қояды да ат үстінде жетектеген кезде оған қосымша бау жалғап, ұзындығын 5-6 құлаштан кем етпейді.
Тазы иттерді той, ас, үлкен басқосуларға жүйрік ат, алғыр қыранымен бірге алып барады. Мұндайда әлбетте тазының қарғыбауын жаңалап алмастырады. Онымен бірге ит "сыбағасына" қарық болатыны белгілі. Әйгілі тазы күшігіне ақ отаудың сол жағынан мамық төсектен орын бергені жайында әңгімелер кездеседі. Оған тіптен құлынды бие беріп алады. Оны барынша мәпелеп өсіріп, арасында кәнігі тазымен аңға қосып "ауыздандырып" баулып бір сонарда өзгелермен жарысып аңға қосады. Алғаш аң алған кезінде "тырнақ алды" деп аталатын той жасайды.
1910 жылдары Зайсан елінде Шәкен болыс деген аңшы Марқакөл жақтағы Қаратай елінің бір жылда жетпістен асқан түлкі, оннан астам қасқыр алған Сартұйғын деген тазыға қызығып жүреді екен. Шәкеннің немере інісі сол жылдары қатты боранда жылқы бағып жүріп үсіп өледі, жаңа үйленген ажарлы Бағди есімді қалыңдығы қалады. Бағдиға Қаратай елінің биінің баласының жасырын келіп жүргенін сезіп қалған болыс: "Жесір ерден кетсе де, елден кетпейді",- деген заңға қарамастан, дереу келісім жасап, өзінің келінін Сарытұйғын тазыға айырбастап алады.
Тазы мәселесін алғашқылардың бірі болып зерттеген А.Слудский дерегі бойынша қазақтар Қараталда тазыны қалыңдыққа берілетін құнға, яғни 47 байталға сатып алатын болған. Жақсы тазының құны аттың құнынан да кем түспеген. Таза қанды тазылар Бөкей Ордасында да өсірілген және құны өте қымбат сол кездегі ақшамен 50 сомға тең келген. Кейінде ел кедейленген кезде аң алатын иттің қарапайым күшігін бір құлынды биеге сатып алған жайлар кездескен.
Атақты жүйрік аттармен қоса тазы иттер де ру мен ел арасындағы мәмілеге, бітімгершілікке себеп болған. ''"Кенесары хан қырғыздармен алғашқы ұрыстардың бірінде Ақыртөбе деген жерде Бүрге батырдың Қалша деген ұлы бастаған 700 жігітін жеңіліске ұшыратып Қалшаны тұтқынға алады. Қырғыздың Солты, Сарбағыш, Құсшы рулары кеңесіп, Қалығұл батырды басшы қылып елші жібереді. Кенесары әрі-бері ойланып: "Мақұл, мен Қалшаларыңды босатып берейін, сендер Солты Есқожаның баласы Баястанның Көкдауыл деген тазысын беріңдер,- дейді. Сол уақытта Көкдауыл тоғыз қасқыр алып, қазақ-қырғызға аты шыққан ит екен. Тазыны көріп Кенесары сүйінгеннен хан тәжін Қалшаға кигізіп жіберген деген қырғызда әңгіме бар".''
Залал
Залал, құқықта – азаматтық құқық бойынша бір жеке не заңды тұлғаға екінші бір жеке не заңды тұлғаның құқыққа қарсы әрекетімен келтірген ақшалай зияны.
Құмай тазы
Құмай тазыларға қатысты наным-сенім
Арыс маңында Байғабыл бай (1870-1953 жж.) конфискацияға ұшырап, қолында Ұшар, Алғыр атты қос тазысы мен 7-8 қақпаны қалғанда ашаршылық жылдарында (1929-1931 жж.) солармен аң аулап, елді асыраған. Бұл туралы бір ауылды ашаршылықтан құтқарған тазыны халық: Құмай тазы Ұшар-ай, Киік көрсе ұшар-ай, - деп ілтипатпен еске алып отырады.
Залал
Залал келтіру сипатына қарай бірнеше түрге бөлінеді:
Құмай тазы
Құмай тазыларға қатысты наным-сенім
Қазан төңкерісінің алдында орыс зерттеушілері қазақ даласында 10 мыңға жуық тазы бар деп жазады, қазір тазылардың саны қайта жаңғыра отырып, шамамен 500-ге жетті деседі Интернет материалдары дерегі.
Дереккөздер
Санат:Ит тұқымдары
Вэйверли (Миссури)
Вэйверли (Waverly) — Миссури штатының Лафайетт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.9 км². FIPS коды — 29-77866.
Залал
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі бойынша құқығы бұзылған жеке не заңды тұлға, заңда немесе шартта көзделген болса, өзіне келтірілген Залалдың толық өтелуін талап ете алады.
Вэйверли (Миссури)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 806 адамды құрады.
Залал
Мемлекеттік билік органдырының, өзге мемлекет органның немесе жергілікті өзін-өзі басқару органының заңнамаға сай келмейтін акт шығаруы салдарынан, сондай-ақ, осы органдардың лауазымды адамдарының әрекетімен (әрекетсіздігімен) азаматқа немесе заңды тұлғаға келтірілген Залалдарды мемлекет немесе жергілікті мемлекет. Органдар өтеуге тиіс;
Вэйверли (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Лафайет округі елді мекендері
Залал
Залалдың бір бөлігі – айыппұлдар, өсімпұлдар, тұрақсыздық айыптары, ақаулы өнім шығарудан және қаңтарылып бос тұрудан болатын шығасылар өнімнің өзіндік құнына кіреді. Олардың кейбіреулері – қоршаған ортаны қорғау талаптарын сақтамағаны, табиғат ресурстарын белгіленген лимиттен тыс пайдаланғаны, пайданы жасырғаны үшін салынған айыппұлдар, бюджетке төленуге тиіс басқа да айыппұлдар мен санкциялар кәсіпорынның қарамағында қалған пайда есебінен өтеледі.
Көктөбе (Қордай ауданы)
Көктөбе — Жамбыл облысының Қордай ауданы, Сұлуторы ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Залал
Келісімшарт талаптарын бұзған тарап контрагентке осы бұзудан келтірілген Залалдың орнын толтыруға міндетті. Зардап шегуші тарап келісімшарттың бұзылуынан туындаған зардаптарды көкейге қонымды тәсілдермен азайтуға тырысуы тиіс.
Көктөбе (Қордай ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 45 км-дей жерде.
Залал
Мұндай қағида нарықтық экономикасы дамыған елдерде, атап айтқанда, Америка мен Ұлыбританияда қолданылады; ал Германияда, мысалы, келісімшарт қасақана бұзылса, ықтимал болжалды Залалдың қандай мөлшерде болатынына қарамастан, барлық нақты Залалдың міндетті түрде өтелуі талап етіледі. Қазақстанда да осы соңғы үлгі қолданылады.
Көктөбе (Қордай ауданы)
Халқы
Тұрғыны 317 адам (2009).
Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Залал
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Носса-Сеньора-да-Консейсан (Вила-Реал)
Носса-Сеньора-да-Консейсан (Вила-Реал) (Nossa Senhora da Conceição (Vila Real)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Вила-Реал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 846 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,4 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2307,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Аудан 1960 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Пионер-2
Пионер-2 – ортағасырлық қалашық орны.
Орналасуы
Пионер-1 қалашығынан оңтүстікке қарай 50 м жерде, терең сай жиегінің сол жағында.
Зерттелуі
1988 жылы ҚазМУ (қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) археологиялық экспедиция (жетекшісі М.Елеуов) ашып, зерттеді. Қазіргі орны бұрыштары әлемнің төрт бұрышына бағытталған, көлемі 24×24 м, биіктігі 2 м, төбешік. Бұрыштарында мұнаралар орналасқан және олар жан-жағындағы жазық жерлерден 2 м-дей биік. Қалашықтың орталығы бөлігінде көлемі 1×1 м, тік қазба (шурф) түсірілді. Одан көлемі 0,5 м мәдени қабат аршылды. Қазба жұмысы кезінде табылған қыш ыдыстар сынықтары, қалашықты тұрғындары 10 – 12 ғасырларда мекен еткен деп жорамалдауға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Салидат Зекенқызы Қайырбекова
Салидат Зекенқызы Қайырбекова (1961 жыл 1 тамыз, Қарағанды облысы — 2016 жыл 3 шілде, Астана) — мемлекет және қоғам қайраткері, ҚР Денсаулық сақтау министрі.
Өмірбаяны
Арғын тайпасы Қуандық руының Тоқа бөлімінен шыққан. .
2002 жылы Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін «құқықтану» мамандығы бойынша бітірген.
2001–2006 жылдары – Қазақ мемлекеттік медицина академиясының қоғамдық денсаулық және денсаулық сақтауды басқару кафедрасының ізденушісі.
1984–1998 жылдары Қарағанды облысының медицина ұйымдарында дәрігер-невропатолог, Қарағанды көп бағдарлы емдеу-диагностикалық бірлестігі бас дәрігерінің орынбасары болып жұмыс істеді.
1998–2001 жылдары – Қарағанды облыстық денсаулық сақтау басқармасының медициналық көмекті ұйымдастыру бөлімінің бастығы, Қарағанды облыстық еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасының № 5 медициналық-әлеуметтік сараптама комиссиясының төрайымы.
2001–2004 жылдары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің бөлім бастығы, басқарма бастығы, Емдеу-профилактикалық жұмыс департаменті директорының орынбасары, Министрліктің Аппарат басшысы қызметін атқарды.
2004–2006 жылдары Қазақ мемлекеттік медицина академиясының проректоры болды.
2006–2008 жылдары – Қазақстан Республикасының Президенті Әкімшілігінің әлеуметтік-экономикалық талдау бөлімінің бас сарапшысы, бас инспекторы, әлеуметтік-экономикалық мониторинг бөлімінің сектор меңгерушісі.
2008 жылғы 4-желтоқсаннан бастап Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық қызмет көрсету саласындағы бақылау комитетінің төрайымы.
2009 жылғы 5-қазаннан бастап Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық қызметке ақы төлеу комитетінің төрайымы. Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен 2010 жылғы 23 сәуірінде Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрі болып тағайындалды.
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен 2010 жылғы 7 қазанда Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрі болып тағайындалды.
2014 жылдың тамызынан - 2015 жылғы 9 қазанға дейін - Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму бірінші вице-министрі. 2015 жылғы 13 қазанда Салидат Қайырбекова «Ұлттық медицина холдингі» АҚ басқарма төрайымы қызметіне тағайындалды. Медицина ғылымдарының докторы.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы түлектері Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан денсаулық сақтау министрлері Санат:Инсульттан қайтыс болғандар
Залымдық
Залымдық – адам бойындағы ең ұнамсыз қасиеттердің бірі. Рақымсыздық, қаскөйлік, арамдық, адамға қастандық жасаудан тартынбау сияқты әрекеттер арқылы көрініс беріп, көпшіліктің жек көру, жиіркену, қарғыс айту сезімін тудырады. Залымдық тірі жанға жаны ашымайтын қатыгездікпен астасып жатады. Кез келген қоғамда залымдық әрекет көпшілік тарапынан айыпталып қана қоймай, оған қарсы әлеуметтік және құқықтық ықпал ету шаралары қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Ахмет Неджип Фазыл Кысакүрек
Ахмет Неджип Фазыл Кысакүрек – Түрік жазушысы, ақын және ойшыл .
Дереккөздер
Санат:Түркия жазушылары Санат:Журналистика
Дальхайм (Рейнхессен)
Дальхайм (Рейнхессен) (Dalheim (Rheinhessen)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Майнц-Бинген ауданының құрамына енеді.
Қазақтың қылшық жүнді құйрықты қойы
Қазақтың қылшық жүнді құйрықты қойы – ет-май өндіру бағытында шығарылған ежелгі қой тұқымы.
Дене пішіні бір-біріне ұқсас, тек өнімділігіне және өсірілетін өңіріне қарай бөлінетін 22 тармағы белгілі. Дене бітіміне байланысты 3 топқа бөлінеді. Ірілеріне: орташаларына: ұсақтарына: Бұл тармақтардың ішінде дене бітімі мығым, ет, жүн түсімі жоғары, түбіті қалыңырағы – еділбай қойы.
Дереккөздер
Санат:Қой тұқымдары
Молебка (Сылва тармағы)
Молебка (Үлкен Молебка) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сылва өзенінің оң жағалауынан 250 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Керенсия
Керенсия (Querência) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Канарана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 682 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17 850,249 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,6 адам/км².
Тарихы
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Шамальер-сюр-Луар
Шамальер-сюр-Луар (Chamalières-sur-Loire) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43049, пошта индексі — 43800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 451 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ас-Сулами
Ас-Сулами Әбу Абд а р - Р а х м а н Мұ х а м м е д б. Х у с а и н (937 немесе 942 - 1021) - сопылық ілімнің хорасандық мектебінің ірі өкілі, көптеген классик, сопылық шығармалардың авторы.
Нишапурда сопылықпен ежелден дәстүрлі байланыстағы шаңырақта дүниеге келген ас-Сулами хирканы өз әкесінен алды. Хадистер мен фикһті ас-Сулами ас-Сибги, әл-Асамм, ад-Даракутни және басқалардан үйренді.
Сопылық тәлімгерлерінің арасында ас- Саррадж, ан-Насрабази, ас-Сулуки, т.б.болды.
ас-Сулами Иракта, Сирияда, Хиджазда және Халифаттың оңтүстік обласында болды. Көп уақытын Бағдатта еткізді. Нишапурға оралғаннан кейін өзінің үлкен үйі мен кітапханасын соттардың қарамағына берді. Бұл игілікті іс ас-Сулами қайтыс болғаннан кейін де жалғасты.
Ол негізін қалаған сопылық тұрағы атын иеленді. ас-Сулами 100ден астам шығарма жазған. Соның 30-ға жуығы сақталып, қазіргі кезге дейін жетті. ас-Суламидің тафсирі шииттік және сопылық эзотеризмнің түбірінің ортақтығын және жақындығын дәлелдеп берді. ас-Сулами жаңадан туындай бастаған сопылық ғылымының дем берушісі және оны біліктілікпен байытушылардың бірі болды. Сопылықтың Ислам аясында өмір сүру құқығын қорғай отырып, ол мұны дәлелдеу үшін Құранға, Пайғамбардың (с.а.у.) суннасына, ертеректегі сунниттік бедел иелерінің өмір салты мен айқын пікірлеріне жүгінді.
ас-Суламидің өмірбаянын зерттеушілер оның сунна саласына қатысты кең ауқымды білімпаздығын мойындай отырып, ол туралы «сопылар үшін сапасыз хадистер жасады» және «сенімсіз жеткізуші» деген пікірде болды. Ханбалшыл ибн әл-Джаузи ас-Суламиді қатты сынады. ас-С.улами көптеген шәкірттерді тәрбиеледі. Солардың арасынан оның ісін жалғастырушы әл-Құшайри мен тәлімгердің хадистерін тыңдаған хорасандық әйгілі тарихшы-ғалым әл-Байхакиді айрықша атауға болады.
«Бірқалыпты», іс-жүзіндегі сопылықтың идеологы ретінде ас-Сулами ас-Сарраджи мен әл-Құшайридің арасындағы байланыстырушы буын іспетті болды. Соңғысынан ас-Сулами дәстүрі әл-Ғазалиге ауысты. Ол «Табакаттың» авторын жоғары бағалады және тіпті оның сопылық Тафсирлерін ақтал алды.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Бар, Ит. Бар! (мультсериал)
'''«Бар, Ит. Бар!»''' (Go, Dog. Go!) — Америкалық-Канадалық компьютерлік мультсериал. 2021 жылдың 26 қаңтарында шығарылған. DreamWorks Animation және WildBrain Studios шығарған. Әзірлеген Адам Пельцман, басты рөлдерді орындаған Микела Люси, Каллум Шоникер, Кэти Гриффин, Мартин Роуч, Таджа Исен, Лион Смит, Джуди Маршанк, Патрик МакКенна және Линда Баллантайн. Бұл мультсериал Паустон атты қалада түсірілген.
Сілтемелер
Санат:АҚШ мультсериалдары Санат:Канада мультсериалдары Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар
Жарықтар, жарықшақтар
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
انهيار (خواص المواد) Sprödbruch Fracture Fractura (geología) Fraktura fa:شکست Haurasmurtuma Rupture (matériau) Fractura mecánica שבר (הנדסה) Rupto Frattura (meccanica) 断口 Plaisa Breuk (mechanica) Przełam Трещина Ruttura (lu rùmpiri) Bali
Аркахаслёта
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 357
NGC 357 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 357 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3768, MCG -1-3-81.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2005
Шайбалы хоккейден әлем чемпионаты 2005 Аустрия, Инсбрук, Вена қалаларында өтетін 69-ші шайбалы хоккейден әлем чемпионаты. Бұл Аустрияда жетінші рет өткізілетін чемпионат.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шайбалы хоккейден әлем чемпионаттары
Гаструляция
Гаструляция — гаструлану, ұрықтың іштегі дамуы барысында бластула жасушаларының одан әрі көбеюімен, өсуімен, жетіліп бағытты орын ауыстыруымен және сапалы айырмашылықтар мен өзгерістердің жүруімен сипатталатын күрделі биохимиялық және морфогенетикалық процесс.
Эмбриогенездің гаструляция кезеңінің алғашқы кездерінде бластуланың бірқабат жасушаларынан тұратын бластодермадан екі қабат ұрық жапырақшаларынан құралған ұрық — гаструла дамиды. Оның сыртқы ұрық жапырақшасы — эктодерма (грек, ektos — сыртқы; derma — қабық, тері), ішкі ұрық жапырақшасы - энтодерма (грек, endon - ішкі және қабық). Энтодермамен қапталған қуыс - алғашқы ішек (гастроцель), ал гастроцель қуысының сыртқа қарай ашылған тесігі - алғашқы ауыз (бластопор) деп аталады. Гаструляцияның соңғы кезеңінде эктодерма мен энтодерманың аралығында хордомезодермалық өскін жетіліп, кейінірек одан хорда және мезодерма (грек, mesos — аралық, ортаңғы және қабық) дамып жетіледі.
Гаструланың дамып жетілуі бластуланың құрылысына байланысты. Сондықтан, әртүрлі жануарларда гаструляция процесі түрліше жүреді. Гаструляцияның төрт түрі ажыратылады: инвагинация — қынаптану, эпиболия — қаптап өсу, иммиграция — ішке көшу, деламинация — жасушалар қабаттарына жарылып ажырау.
Гаструладан кейінгі кезең - мүшелердің пайда болуы органогенез деп аталады.
Мостовая (Чумыша тармағы)
Мостовая (Үлкен Мостовая) — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чумыш өзенінің оң жағалауынан 538 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Сагинав (Миссури)
Сагинав (Saginaw) — Миссури штатының Newton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 297 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 29-63902.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Мангал-кавья
Мангал-кавья (mangal-kavya),БЕНГАЛИЯДА Құдайдың немесе Құдай-ананың құрметіне арналған өлең түріндегі шығарма. . Мангал-кавьяның көбінде жергілікті құдайдың бірі бүкіл әлемге танымал болғандығы жөнінде баяндалады. Өлеңдер көбінесе мадақталатын құдайлардың мерекесінде орындалады. Кейбір өлеңдердің танымалдылығы соншалық, олар ауыл тұрғындарының сауық-кешінде орындалатын болған.
Өлеңнің көптеген нұсқалары бар, өйткені әрбір әнші өз қалауына қарай мазмұнын өзгертуі мүмкін. Өлеңдердің көбі қарапайым шумақ нысанында жызылған; онда ағаш, дала, өзен тәрізді әдеттегі жер бейнелері қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Наным-сенімдер
NGC 4712
NGC 4712 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1832 жылы 28 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4712 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43368, UGC 7977, MCG 4-30-21, ZWG 129.25, KUG 1247+257A, IRAS12471+2544.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
IC 1106
IC 1106 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 54375, ZWG 49.66.
Сыртқы сілтемелер
IC 1106 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Достарға тілек
«Достарға тілек» («Слово к друзьям »)- жазушы Мұхтар Омарханұлы Әуезовтің мақапасы. Советтік Қазақстанның 40 жылдығына орай «Советская культура» газетінде 1961 жылы 24 маусымда жарияланған.
Қ.Жандарбеков бастаған бір топ мәдениет қайраткерлерімен бірігіп жазған. Коммунистік партияның жетекшілік етуімен Қазақстанның ауыл шаруашылығы, экономика, саясат сапасыңдағы жетістіктерін тізіп айтып өтеді. Қазақстанның басты жетістігі - индустрияның, келік-тасымапдың дамуы, тың және тыңайған жерлерді игеру, ғарышты меңгеру, ғарышқа алғашқы адамның қазақ жерінен ұшуы т. б. барлық халықтың мақтанышына айналды дейді. Мақаланың басым бөлігі «коммунизмге апаратын даңғыл жолда» белсенді қызмет етіп жатқан әдебиет пен өнер қайраткерлеріне арналған. Авторлар біздің шығармаларымыз партияның биік идеялары мен жалынды нұсқауларынан нәр алып, жігерге-жігер қосады дей келіп, қарапайым халықты Отанға қызмет ету жолында барлық күш-жігерін, қажыр-қайратын аямай жұмсауға шақырады. Сонымен бірге сәулетті өмір құрушы еңбекшілер: құрылысшы, тың игеруші, ауыл шаруашылық мамандары жайлы жазылған шығармапардың аз екендігіне баса назар аударады. Себебі оқырман қауым біздерден бүгінгі таңда таңдауы мол тақырыптарға жазылған шығармаларды көптеп күтуде дейді. Сөйтіп қаламгерлер жұртшылық назарын заман тапабына сай, әдебиет пен өнердің езекті меселесіне аударады. Мақалаға Ә., Ш. Айманов, Қ. Жандарбеков, Е. Серкебаев, Ә. Қастеев қол қойған.
Нумана
Нумана (Numana) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Анкона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3663 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 337 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 96 км² шамасында. Пошта индексі — 60026.
Елді мекеннің қамқоршысы — Cristo Re e San Giovanni Battista.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Шұбаршөп
Шұбаршөп, соссюрея (Saussurea) – астралылар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. 300 түрі белгілі.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер
Төлеш Әбдірахманов
Төлеш Әбдірахманов (1878, Жәнібек ауданы, Ақоба ауылы - 1966) — шопан, Социалистік Еңбек Ері (23.7.1948).
1929 жылдан Сталин атындағы ұжымшарда, кейін Жәнібек кеңшарында шопан, аға шопан болып еңбек етті.
Өмір өткелдері телехикаясы
Фильм аты: Өмір өткелдері
Шыққан жылы: 2013
Жанр: Драма, Сериал, Телехикая, Комедия
Рөлдерде: Ербол Идрисов, Жания Джуринская, Рахман Омар, Асылбек Боранбай, Омар Кикимов, Дария Жүсип, Мерей Маханов
Суреттеме: Анасынан жастайынан айырылған өжет қыз амалсыздан кәсіпкер әкесінің дүкеніне түнеп шығады. Санаулы күнге демалуға келген Айсұлу әкесінің ауыр жағдайын көріп, оның қасында қалуға шешім қабылдайды. Туған еліне бес жылдан кейін оралған қыз бизнес пен өмірде әкесінің жан достарының сатқындық жасағанына көзі жетеді. Енді оның өмірлік мақсаты - өнер мен музыка емес, осы бір қиын жағдайда әкесінің бизнесімен бірге оның абыройы мен намысын да құтқарып қалу болады. «Қазақстан» Ұлттық арнасының арнайы тапсырысымен түсірілген «Өмір өткелдері» телехикаясының қоюшы режиссері - Нарын Ерлан. Фильмнің қоюшы операторы Хасан Қыдыралиев, композиторы Қуат Шілдебаев. Рөлдерде танымал өнер жұлдыздары Рахман Омаров, Асылбек Боранбай, Дария Жүсіппен қатар, Ербол Ыдырысов, Омар Қиқымов, Жанат Тінбаев, Мерей Маханов, Ғани Құраш т.б актерлар ойнайды.
Дереккөздер
1. http://megafilm.clan.su/news/aza_sha_filmder/2-0-17
Санат:Қазақстан телесериалдары
Нора (Португалия)
Нора (Португалия) (Noura) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Мурса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 647 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,06 км² шамасында. Халық тығыздығы — 46,0 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Аудан 1224 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Ихсан
Ихсан- сопылық дүниетанымда ең жоғары құлдық мақамы. Аллаһты көрмесең де көріп тұрғандай құлдық ету. Бұл мақамда адам Аллаһтың есімдері мен сипаттарын көз алдында елестетіп, терең ойға батып, оған бар ынтасын жинап қарау арқылы ішкі ашылуға, рухани шабытқа қауышады. Осы мақамда құл Хақтың сипаттарымен сипатталғандай, басирет нұры арқылы Жаратушының мақамын көреді. Бұл көру - Аллаһты хақиқат жолымен емес, йақин (ішкі таным) арқылы көру. Ихсанға жетудің бірінші мәртебесі Ислам, екіншісі Иман, үшіншісі Ихсан Ислам - форма, Иман - мән, Ихсан - ақиқат болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Хофкирхен (Санкт-Валентин қауымы)
Хофкирхен (Санкт-Валентин қауымы) (Hofkirchen (Gemeinde Sankt Valentin)) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Амштеттен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9130 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 45.61 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — AM, ресми идентификациялық коды — 3 05 31.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Манфред Миснер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Сидни Шелдон
460 × 300px|нобай|оңға|Сидни Шелдон Сидни Шелдон (ағыл.Sidney Sheldon, толық есімі Сидни Шехтель 1917ж 11 ақпан — 2007ж 30 қаңтар) — АҚШ жазушысы және сценарисі. . 1937-2007 жылдар аралығында үздіксіз шығармашылықпен айналысқан. Криминалдық драмалар, детективтер, махаббат туралы романдар жазған. 1947 жылы «Оскар» жүлдесін алған.
Өмірбаяны
Сидни Шелдон 1917 жылы 11 ақпанда чикаго, иллинойс штатында еврей жанұясында дүниеге келген. Әкеcі зергерлiк дүкенде жұмыс iстеген. Оның анасы Натали Маркустың ата-анасы Одесса маңындағы шағын ауылдан Америкаға қоныс аударады.10 жасында оның алғашқы өлеңдер жинағы жарияланады. Оның карьерасы 1937 жылы Голливудта “B” санатының фильмдерiне сценарий жазудан басталады. Ол екiншi дүниежүзiлiк соғыстың алғашқы жылдарында авиацияда қызмет көрсетедi. Оның бөлiмшесi 1941 жылы таратылғаннан кейін, Шелдон азаматтық өмiрге оралып студиялар үшiн сценарий жазуды жалғастырды. Оның сценарийлерін MGM және Paramount Pictures сатып алды. Шелдон 1963 жылдан бастап сенбестiк мәлiмдiлiкке жететiн телесериалдардың сценарийлерін жазуға кірісті. 1970 жылы Шелдон өзінің бiрiншi «Масканы үзу» романын жазғаны үшін Эдгар По сый ақысын алады. Оның Романдары 56 тiлге аударылып, 300 миллионнан артық тиражбен 100ден астам елдерде басып шығарылған жәнеоның жазған сценарийлері бойынша 25 фильм түсірілген.Оның есiмi «бестселлер» сөздiң синониміне айналған. Шелдон Сидни әдебиетке және кинематографияға сіңірген зор еңбегі үшін  голливудтың даңқты саяжолында атаулы жұлдызды иемденді. Одан басқа, оның есiмi Гиннес рекордтар кiтабына тіркелген: Шелдон - әлемде  ең жиі аударылатын автор.
Сыртқы сілтемелер
'''*"мен өлтіргім келетінін сеземін". Жазушымен сұхбат''' Санат:1917 жылы туғандар Санат:2007 жылы қайтыс болғандар Санат:АҚШ жазушылары Санат:АҚШ Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлері Санат:АҚШ жебірейлері
Сол жақ
СОЛ ЖАҚ – киіз үй кеңістігінің дәстүрлі бөліктерінің бірі. Еуразиялық көшпелілердің (қазақ, моңғол, тыва, алтай, түрікмен, қарақалпақ, ноғай, қырғыз, т.б.) дуалистік дүниетанымы бойынша киіз үйдің іші екі бөлікке – ер және әйел (төрден қарағандағы оң және сол) жақтарына бөлінеді. Үй іші бөліктерінде отбасы және қоғам мүшелерінің әлеуметтік мәртебесі мен жас, жыныстық ерекшеліктеріне байланысты қалыптасқан дәстүрлі орындары белгіленген. Сол жақта ыдыс-аяқ пен тағам қоятын асадал, сөре сияқты үй заттары мен бұйымдары тұратындықтан ол “қазан-аяқ жақ” деп те аталады. Осыған сай Сол жақ“әйелдер жағы”, яки әйелдер отыратын орын болып саналады. Ыдыс-аяқтардан жоғары үй иесі әйелінің төсегі орналасады. Үйге кіргенде ерлер өз жағы “оң жаққа” өтіп, әйелдер “сол жаққа” өтіп, жоғарыдан төмен жасына қарай отырады. Бұл бөлініс күнделікті тұрмыста, әсіресе, той мен ас беру сияқты, т.б. түрлі салтанатқа қатысушы көпшілік халық жиналғанда қатаң сақталып отырған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат: Тарих
Санат:Киіз үй
Гвереца
Гвереца (Colobus guereza) — жуанденелілер туысына жататын маймылдардың бірі.
Гверецаның тұрқының ұзындығы — 70 см, құйрығынікі — 60 см. Түгі қара барқыт тәрізді әдемі болады, сондықтан да жергілікті ел оны терісі үшін аулайды. Гвереца Тропикалық Африканың ормандарында болады. Олар 6-10-нан топтанып жүріп тіршілік етеді, ағаштың бүршігін, жапырағы мен жемісін, жидегін жейді. thumb|left|250px|Гвереца
Дереккөздер
Санат:Приматтар
Алқатерек
Алқатерек (1993 жылға дейін — Чистяковское) — Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданындағы ауыл, Алқатерек ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Алқатерек аудан орталығы — Талшық ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 44-км-дей жерде, жусан, бетеге т.б. өскен далалық белдемде орналасқан.
Инфрақұрылымы
Ауылда мектеп, емхана, фельдшер-акушерлік пункт, клуб бар. Тұрғындары облыс, аудан орталықтарымен және елді мекендермен темір жол, автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1142 адам (593 ер адам және 549 әйел адам) болса, 2009 жылы 904 адамды (463 ер адам және 441 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы елді мекендері
Манго
Жемісі буддалық Тхеравад салтанаты кезінде пайдаланылады. Ұзақ уақыт тіршілік ететін ағаштың биіктігі 15-18 м дейін жетеді, қияқ жапырақтары әрі ұсақ, қызғылт, хош иісті гүлдері бар.
Дереккөздер
Санат:Сумахтар
Дабыл сүйек
Дабыл сүйек (лат. bulla tympanica) — бассүйек мойындырық өсіндісінің алдында, шүйде сүйек денесінің латеральды жағында, тастық бөліктің төменгі бетін ала орналасқан қуысты жұқа сүйек. Оның алдыңғы төменгі жағында ет өсіндісі шығып тұрады. Осы өсіндінің медиальды жағында ет түтік өзегінің тесігін көруге болады. Ет-түтік өзегі ішіндегі ұзынынан өтетін перде аталмыш өзекті өз кезегінде бірнеше өзектерге бөледі: таңдай шымылдығын кергіш бұлшық еттің жартыайшықты өзегі және есту түтігінің жартыайшықты өзегі. Бүлардың біріншісі арқылы аталған бүлшық еттің сіңірі өтеді, ал екінші өзек жүтқыншақтың қуысын дабыл сүйегі қуысымен жалғастырып тұрады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Ырешаель
Ырешаёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лек-Кэм өзенінің оң жағалауынан 0,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Векилски (Шумен облысы)
Векилски (Векилски) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Никола-Козлево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 81 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9941. Телефон коды — 05320. ЕКАТТЕ коды — 10330.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Қазақтың қатпарлы өлкесі
Дереккөздер
Санат:Сарыарқа
Тазы итті баулу, үйрету, қайыру
Тазы күшігін баулу, үйрету
Тазыны күшіктей алса, үйретуге жеңіл әрі ыңғайлы болады аңшының өз икеміне жарарлықтай етіп тәрбиелейді. Тазыны үйрету, баулу көптеген халықта ортақ немесе бір-біріне ұқсас қырлары көп құбылыс. Ол негізінен төрт сатыдан тұрады: дайындау немесе бой үйрету, бойсындырып дағдыға үйрету, арнайы баулу және оларды әбден бойға сіңіру.
Алғашқы саты тазы күшігінің екіден алты ай аралығын қамтиды және қарғыбауға үйретумен ерекшеленеді. Күшіктерге бір ай толған соң тазыға тән белгілері біліне бастайды: тұмсықтары сүйірленіп, белі тіктеніп, құйрықтары "ою- құйрықтана" бастайды, аяқтары тақыр, құлақтары салпаң құлақтанған, құлағында шашақтарының нышаны бар, төсі шынтағына жетіп тұрады. Осы кезден үйретуге қолға алады. Тазы күшігіне үйдегі кез келген адамның айқайлап, жекуіне болмайды. Қарғыға, тұмсыққапқа, жетекке үйреткенде де аса ұқыптылықты талап етеді. Олар күшіктің бір жеріне батып, қорқытатындай болмауы керек 1,5-2 айлығында мойынына жұмсақ шүберек байлаудан бастайды да, бірте-бірте оны нағыз қарғыбаумен алмастырады да ойнағанда т.б. қимыл-әрекеттерде оның әсеріне көндігіп, дағдыланатындай болуы керек.
Алты-жеті айлығында иесінің әсіріне толық бағынатындай етіп "баулиды". Күшікке қойған өз атына және қарғыға, жетекке жүруге үйрету - кезекті жаттығу жұмыстарының алғашқыларының бірі. Ең әуелі түлкінің құйрығымен ойнатып үйретуден бастайды. Егер осы кездетазығатән қылықтанытып, онымен әуестенсе, онда күшігіңіздің алғыр болатындығының белгісі. Оны үйрете, тәрбиелей білсе бұйрықты мүлтіксіз орындайтын дағды қал ыптасады. Тазы күшігін түлкі құйрығымен ойнату себебі:
Итті тұмсыққапқа, тұмылдырыққа, иесінің айтқанын екі етпей, оның жанынан ұзамай, бос әрі қатар жүруге үйрету - баулудың алғашқы түрі. Бұл - қазақ аңшылығында қалыптасқан дүние емес. Тамаққа жай шақырғанда жетіп келуге дағдыландыру, оның "отыр" деп бұйырғанда жанында шоқиып отыруға үйретеді. Ол үшін ұзындығы бір құлаштай қайыс шыбыртқымен жекіп, кейде шықпыртып алады.
Мұнан кейінгі сатыда бұйрықтар санын көбейтіп, тазыны Кел! Кет! Отыр! Тұр! Ізде! Жат! Тәйт! дегендей бұйрықтарға дағдыландырып, сүйретпеге салып қояды, қабаған мінезі жаман тазыларға қажет деп тапса тұмылдырық кигізіп қояды. Итті қыдыртқанда, тамақтандырғанда, күткен сәттерде иесіне, өзіне қойылған атқа дағдыландырады. Тазыны баулуды бастаған кезде оны сипалап, еркелеткенді ұнататыны белгілі, әрі аса зорықтырмай, аяқтарының табанын жараламауды қарастырады.
Шақыруға үйренген соң "жасырынбақ" немесе жасырған затты табуға машықтандырады. Ол үшін күшік ұзап кетіп, шақырғанға келмесе, иесі жасырынып қалады. Бұл кезде күшік аласұрып иесін іздей бастайды, кейде жалғыз қалғаннан қорқады. Осы кезде жасырынған жерден шыға келіп, атын атап шақырса тазы күшігі балаша қуанып жетіп келеді.
Тамақты көрісімен, шоқиып отыруға "отыр", "жарайсың" деп бұйрық беріп тамақ ұсынады. Ал ол ересектеу болып, айтқанға көне қоймаса, сол қолмен оның бөксесін басып, жетек бауын жоғары көтеріп: "отыр" деген бұйрық қайталанады.
Дилер
Дилер (dealer – саудагер‚ сатарман) – бағалы қағаздар нарығына кәсіпқой қатысушы. Ол лицензия бойынша дилерлік қызметті жүзеге асырады; тауарларды‚ бағалы қағаздарды‚ валютаны сатып алу-сату мәмілесі кезінде делдалдық міндеттерді жүзеге асыратын заңды немесе жеке тұлға. Делдалдан өзгеше түрде олар‚ әдетте‚ өз атынан және өзінің есебінен әрекет етеді. Дилер делдалдық фирмалардың‚ инвестициялық банкілердің‚ сақтандыру компанияларының қызметшілері емес. Олар арнаулы дайындықтан өтуге‚ емтихан тапсырып‚ жұмысқа ресми лицензия алуға тиіс. Дилер бір-бірімен‚ делдалдармен және тікелей тапсырыскерлермен мәміле жасасады‚ олардың пайдасы сатушы мен сатып алушы бағамдарындағы айырма‚ сондай-ақ валюталар мен бағалы қағаздар бағамының өзгеруі есебінен құралады.
Тазы итті баулу, үйрету, қайыру
Тазы күшігін баулу, үйрету
Дауыс "үр" деп бұйрық береді. Бұл арада оның табиғи қасиеті, инстинкті әсер етіп, ол дауыс шығарып үреді. Сондықтан оның алдын ала айту керек және үрсе, қолдағы етті беріп, еркелете сипалау дұрыс. Осы жаттығу әлденеше рет қайталанғанда итте шартты рефлекс пайда болады.
Дилер
Дереккөздер
Санат:Мамандықтар Санат:Құнды қағаздар нарығы
Тазы итті баулу, үйрету, қайыру
Тазы күшігін баулу, үйрету
Иттің бөгде адам қолынан тамақжемеуі де бар екенін айта кеткен жөн. Мұнда ит байлаулы не иесінің жанында жетекте болуы тиіс. Сонда оның жанынан өтіп бара жатқан бейтаныс адам иттің атын атап, бір кесек етті көрсетеді. Егер ит қолдағы етке ұмтылса, иесі "Тиме", "Фу" деген бұйрық беріп, жетекті жұлқи тартады.
Шамамен он ай уақыт өткен соң баулуды, аңға ауыздандыруды бастайды. Тазыны үйрету мен баулуды бұрын аң алып жүрген кәнігі тазылармен аңға қосып "ауыздандыру", яғни баули бастау дұрыс дейді қазақ аңшылары. Тазы күшігін жасынан аң ұстауға, із кесу машығына баулиды, мылтықтың үніне етін үйір етеді. Табиғи жаратылысынан үйретілген тазылар аңшы "Ізде" деп бұйрық бермей-ақ өзі ізге түсіп қуып жетіп бастаған кезде қосатын аңына жете алмай шайлығып (беті қайтып) қалмас үшін иттің алатын аңының бірін ұстап, аяқ буынын (сіңірін) арқанмен тартып байлап, оның жылдамдығын кемітіп, жазық кең далаға босатып жібереді. Бірақ үйретуші-аңшының өзі де қабаттаса шауып, одан қалмауы тиіс. Сонда ол ит жетіп, ұстаған жыртқыш аңды соққыға жықпаса, тәжірибесіз жас итті оның жазатайым етуі ықтимал.
Ондай сіңірі қолдан тартылған аңға итті қосу қашықтығы 20-30 метрдей болуы керек. Аңға қосуға үйрету, жаттықтыру мерзімі күшіктің туғаннан кейін 10-12 ай толғанда басталуы керек. Күшікті үйретіп, жаттықтыру су құстары ұшпаған кезде, яғни олардан із, иіс қалатын сәттерде басталатыны аңшылық кәсібімен айналысатын тәжірибелі мамандар ұдайы ескертіп отырады. Және ол ит өзі ұстаған "олжасын" міндетті түрде иесіне әкеліп беретіндей етіп, тәрбиелеуі тиіс.
Тазыны қайыру
"Ұясына толған" кезде басқа аң алып өзге тазымен бірге ауызданып, кейін өз бетімен "тырнақалдысын", яғни алғаш өз бетімен аң алу ойдағыдай шықты деп бағаласа, өз бетімен аңға қоса береді. Ол көзіне түскен аңды құтқармайтын желдей ескен жүйріктігіне қоса алғыр, күшті, айлалы болса, тазы келер жылы аңшылар тілімен айтқанда, "екінші қар басқанда" жыртқыш аңға салып тексеріп көреді. Дегенмен, тазы төрт жасқа толғанда денесі толық жетіліп толады. Осы кезден қасқырға қосуға жарайды деп есептейді.
Тазыны сонарға шығар алдында баптайды. "Ат семірсе сауыры томпақ келер, ит семірсе тұмсығы кертеш келер," деген өзі жұнттай болып, тойынған иттің ішін айдатып, тазалап, қоясын түсіреді. Себебі семіз ит те семіз ат сияқты ұзақ шабысты көтере алмай қызыл май боп түтігіп кетеді. Сондықтан асықпай қар жауғанша қайырып алады. Иттің "қоясын түсірудің" амалы аушы құстай емес, өте оңай. Оған бар болғаны қойдың құйрық майын не жылқының майын ерітіп, бір шарасын ішкізсе болғаны.
Бұған қоса қазақтар тазыға майы ал ынған іркітті қайнатып жылылау күйінде берсе (немесе құртты езіп береді) иттің ішіндегі жалпақ таспа құрттарды айдап түсіреді. Халықта "Ит үш күн семіріп, үш күн арықтайды" деген сөз бар. Қысқасы тазы тез ариды, оған бар болғаны екі-үш күн майлы тамақ бермей қара көжеге қамаса ит артық майынан арылып, зар, күйіне келе бастайды.
Аңға әбден үйретілген, аң қағып жүрген тазы болса да күз түссе аңға шығуға кемінде бір ай қалғанда тазыны қайыруды бастайды. Көбіне тамыздың соңына ала тазы да қылығы өзгеріп, елгезек, елеңдегіш мінез таныта бастайды. Қайырудың қалыпқа түскен ұстанымы тазының тұқымы мен әлділігіне қарай түрліше болып келгенімен, негізгі ұстанымдары төмендегідей. Әуелі ауыл маңында жүгіртіп, көптен икемге келмей қалған сіңір, тарамысын созады. Беретін тамақтың мөлшерін бірте-бірте азайта береді. Күн өткен сайын тазыны көбірек жүгіртіп, "жаттығатын" уақытын ұзарта береді, ал физикалық ауыртпалықты арттыра түседі. Көбіне аяңдап, бүлкектеп жүргізеді Осылай аяқ-қолы ширыға бастаған тазыны қимыл-қозғалысы тоқтап, денесі суыған соң, яғни шамамен бір сағат уақыт өткен соң оған тамақ беру дұрыс дейді.
Тазыны ерткен атты аңшы таңертең және кешке қарай күніне екі мезгіл жүгірте отырып, жетіден он күн уақыт өткен соң тынысы ашылды деп санайды. Ендігі кезекте табаны мен тұяғын қатайту, қимылын шапшаңдату шараларына кіріседі. Ол үшін ауыл маңынан үзап шығып таңертең-кешке екі уақ ет пісірім уақыт бойы жүгіртеді. Оған саз, құм, топырақ, қиыршықты жерлер таңдалып жүгіретін аумақ үнемі алмастырылып тұрады. Тазысының мойнына арқан салып жетектеп ертіп шыққан аңшы әуелі аяңдап, онан бүлкектеп жүргізеді де, онан желу, шабу, қосаяқтап жүгіртуге мәжбүрлейді. Онан соң жүгірістің сол екпінін бірте-бірте азайтып отырып ауылдың маңайын айналып жүріп келеді. Мұндайда мінетін ат саят аты емес, басқа тазы ертіп жүруге үйренген ат болады.
Қазақ аңшысы таңертең ауылдың жылқысын өрістен ерте барып айдап келуге тазысын ертіп, екі пайдалы істі қатар "тындырып" келеді. Кешкісін де ауыл-ауылдың арасынан аулақтағы судан өтетін, өрлі-құлдилы, қия, ой-жыра тәрізді адам мен мал аяғы аз жүретін жерлерді таңдайды. Күн аралата тазының табанын көріп, тазалап, майлап, тілінген-бүлінген жарасы болса дауалап отырады. Күн аралата табанын ұстап көргенде, табаны қызып, талаурап немесе "өртеніп" тұрғандай ыстықтың табы білінсе, онда тазы болдыра шаршағандығының белгісі және ол өте қауіпті деп санайды. Ондайда тамақты үстемелеп беріп, бір күн жүгіртпей тынықтырады немесе ауыл маңында баяу жүргізеді. Күн жылы күндері ағынды сулы жер болса тазыны суға жүзгізіп, суға "шомылдырып" алады. Осылайша бабына келіп қайырылған тазы аңға шығатын уақыт жеткенде дәл бабына келеді. Егер аңға шығатын уақыт кеш келсе де, 2-3 апта бойы бабынан таймас үшін күн сайын ет пісірім уақыт қимылдатып, әредік көсілте жүгіртіп отыру керек.
Бабына келген тазы бұлшық еттері тығыршықтай болып, жүндері құлпырып жылтылдап тұрады, басын тік, кеудесін керіп ұстайды. Аяқтарының арасын кеңге тастап алшайып, сирақтарын нық басып тұрады, қимылы ширақ, көзінің қарасы елгезек, "әйт" десең тап беріп ұшып кетуге дайын тұрады. Даусы тарғылданып, ашық шығады, мінезі жайдары болғанымен, тыз етпе ызаланғыш келеді.
Дереккөздер
Санат:Спорт Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Муньопепе
Муньопепе (Muñopepe) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Авила ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 101 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,02 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Фатима Машанбекқызы Мұсабекова
Фатима Машанбекқызы Мұсабекова (2. 7. 1926 жылы туған, Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы- 1988, Алматы қаласы) — тіл білімі маманы, филология ғылымы докторы (1977), профессор (1979). Қарқаралы педагогикалық училищесін (1944), Абай атындағы ҚазПИ-ді бітіргеннен соң (1948) осында аспирантурада қалдырылды. 1951—1958 ж. Алматы шет тілдері институтында оқытушы. 1958—1979 ж. қазақ тілі кафедрасының доценті. 1979 жылдан осы кафедра меңгерушісі. "Қазіргі қазақ тіліндегі жай сөйлем пунктуациясының негіздері" тақырыбында кандидаттық (1956), "Қазіргі қазақ тіліндегі зат есімдер стилистикасы" деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақ тілі
Қазақтың оңтүстік мериносы
rightҚазақтың оңтүстік мериносы – жүн, ет өндіру бағытында өсірілетін қой тұқымы. Еліміздің оңтүстік өңірлерінің шөл, шөлейт және таулы аймақтарының құбылмалы табиғат жағдайларына жақсы бейімделген.
Пайда болуы
1932 – 1966 жылы жергілікті қылшық жүнді құйрықты қойларды кавказ, алтай, ставрополь, грозный және кеңес мериносы қой тұқымдарымен күрделі будандастыру нәтижесінде Қазақ қой шаруашылығы технологиялық ғылыми-зерттеу институты шығарды. Кейінгі кезде жүн өнімділігінің сапасы мен түсімін арттыру мақсатында алынған қой тұқымы австралия мериностарымен кіріспе будандастырылды.
Биологиялық сипаттамасы
Қошқары 80 – 110 кг, саулығы 50 – 55 кг тартады, олардан тиісінше 5 – 6 кг және 2,5 – 3,5 кг таза жүн қырқылады. Жүнінің жіңішкелігі 64-сапаға жатады, ұзындығы 8 – 10 см. Қой тұқымы Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстарында, ал асыл тұқымды мал басы “Мерке”, “Ақбұлақ”, “Күйік” шаруашылықтарында өсіріледі. Қазақтың оңтүстік мерион асылдандыру жұмыстарымен Қазақ қой шаруащылық технологиясы ғылыми-зертхана институтының ғалымдары айналысады.
Дереккөздер
Санат:Қой тұқымдары
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2006-07
2006 жылдың қарсаңында Қазақстан құрамасының тізгінін нидерландтық бапкер Арно Пайперс ұстады. Арно Пайперс өзі басқарған 2006-08 жж аралығында құрама тарихын біраз байытты: көптеген халықаралық ресми емес турнирге қатысты, көптеген жолдастық кездесулер өткізді. Құрама ЕУРО-2008 іріктеу турнирінде ойнап, 14 кездесуде 10 ұпай жинады. УЕФА туы астындағы ресми ойындардағы алғашқы жеңістерін тойлады.
Жолдастық кездесулер
--
-
ЕУРО-2008 іріктеуі. 1-топ
-
--
Жигич алаңнан қуылды (90+4) --
Жалмағамбетов алаңнан қуылды (44) --
Aлма-ТВ кубогы
-
--
Солиев алаңнан қуылды - 88
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы Санат:2006 жылғы футбол Санат:2007 жылғы футбол
Скакун (Миасс тармағы)
Скакун — Ресейдегі өзен. Курган облысы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Миасс өзенінің сол жағалауынан 129 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Миасс өзені Челябинск қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вэйнесвилл (Миссури)
Вэйнесвилл (Waynesville) — Миссури штатының Пуласки округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 16.2 км². FIPS коды — 29-77992.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Пуласки округы (Миссури)