cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сан-Микеле-алл'Адидже
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Айтмұхаммед Бұйдұлдаев
Айтмұхаммед Бұйдұлдаев (1971, Қызылорда қаласы)–телережиссер. . Алматы сәулет-құрылыс институтын бітірген (1995).
1997 жылы Қызылорда облыстық телевизиясына режиссер болып қабылданып (1997), аға режиссер қызметіне дейін жоғарлаған (2008). Осы жылдар аралығында қызметін аса жауапкершілікпен атқарып, өзін кәсіби біліктілігі жоғары маман ретінде көрсетті. Телеарнадағы шығармашылық топқа жан-жақты бағдар беріп отырған. Бүгінгі телекөрерменнің талабынан шығып, техникалық мүмкіндіктерді ұтымды пайдалана білудің нәтижесінде, оның режиссер ретінде жасаған бірқатар бағдарламалары ұлттық, республикалық байқаулардың жеңімпаздары атанған. "Біздің ауыл" ұлттық байқауында (2003) Гран-приді, Қазақ теледидарының 50 жылдығына арналған республикалық "Дидар" фестивалінде (2007), "Шырақ" фильмі бірінші орынды иеленген.
Дереккөздер
Санат:1971 жылы туғандар Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:Қазақстан режиссёрлері
Лоне (Эр)
Лоне (Launay) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27364, пошта индексі — 27470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 211 адамды құрады. Халық тығыздығы — 93,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Туффит
Туффит – жанартаутекті және шөгінді тау жыныстарынан құралған аралас құрамды тау жынысы. Туффиттер жанартау атқылаған кезде қалыптасқан тау жыныстарынан (қож, күл, көбіктас, тау жыныстарының сынықтары) тұрады. Құрамындағы пирокластиктік бөлшектердің мөлшеріне (50%-дан жоғары) қарай Туффит псефиттік, псаммиттік, алевриттік, пелиттік болып бөлінеді. Түсі әр түрлі, көбіне қоңыр, жасылдау; бітімі қабатты. Құрылыс материалы ретінде кеңінен қолданылады. Қазақстан жерінде кең тараған.
Джой
Джой (Gioi) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1465 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 52 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 84056.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Nicola Madonna del Rosario.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Павел Геннадьевич Каменцев
Павел Геннадьевич Каменцев (15 тамыз 1969, Өскемен, Қазақ КСР) — қазақстандық хоккейші, шабуылдаушы.
Өскемен шайбалы хоккейінің тәрбиеленушісі.
Мансабының ең жақсы жылдарын өскемендік «Торпедо» және омбылық «Авангардта» өткізді. Отыздан кейін кемероволық «Энергия» жоғарғы лигасында ойнап, мансабын аяқтағаннан кейін осында тұрақтады.
Қазақстан ұлттық құрамасының құрамында 1998 жылғы Олимпиада ойындарында және тоғыз әлем чемпионатында ойнады.
Декуссис
Декуссис (decussis — он асс) — ежелгіримдік мыс монета. Декуссис б.з.д III ғасырда соғылып, 10 ассқа тең болды. Аверсінде әйел-құдай Романың немесе Минерваның басының бейнесі, реверсінде — кеме тұмсығы мен  10 ассқа тең екенін көрсететін X белгісі болған. Декуссис Римнен басқа да италян қалаларынды айналымда болса керек. Деккусисстің үш үлгісі белгілі. Олардың ең үлкенінің массасы — 1106,6 грамм. Кейін денаримен алмастырылды.
Қоршаған орта факторларын зерттеу әдістері
Қоршаған орта факторларын зерттеу әдістері
Биотикалық компоненттердің мәліметтерін толықтыру үшін қоршаған ортаның негізгі факторларын - эдафикалық, топографиялық және климаттық (су, ылғал, температура, жарық жел) білу қажет. Төменде тәжірибелерге сипаттама жасау кезіндегі қоршаған ортаның факторларын зерттеудің әртүрлі әдістері келтірілген.
Экологияны жалпы (биологиялық жүйелердің құрылымы мен тіршілігінің негізгі принциптерін зерттеу) және жеке (тірі организмдер топтарын зерттеу) деп бөлу экология ғылымының мәселелерін ғана емес зерттеулердің сипаты мен әдістерінің де айырмашылықтарын білдіреді.
Әр түрлі деңгейдегі биологиялық жүйелердің иерархиялық бір-біріне бағыныштылығы, өз ара тәуелді болуы ''экологияның негізгі мәселелерін'' - экожүйе құрылымының организм, популяция, биоценоз деңгейлерінде зерттеуді қажет етеді. Мұндай жағдайда экологияны аутэкология (жеке түрлер экологиясы) және синэкология (қауымдастықтар мен биоценоздар экологиясы) деп бөлу зерттеу жұмыстарының ерекшеліктерін білдіреді. Осыған байланысты қазіргі кезде экологияның негізгі әдістері - далалық зерттеулер, табиғат жағдайындағы тәжірибелер, математикалық модельдеу болып табылады.
Далалық әдістер - далалық жағдайда жүргізіледі, популяциялар мен олардың қауымдастықтарын табиғи ортада зерттейді. Әдетте мұндай жағдайда физиология, биохимия, анатомия, систематика және т.б әдістері қолданылады. Далалық әдістер арқылы организмге немесе популяцияға әртүрлі факторлардың әсерін, белгілі бір жағдайдағы түрдің тіршілігі мен дамуын анықтауға болады.
Экспериментальді әдістер - табиғаттағы қарым-қатынастардың себебін анықтау. Бұл әдістер арқылы организмнің дамуына жасанды, қолдан жасалған кейбір жекелей факторлардың әсерін білуге мүмкіндік береді. Лабораториялық жағдайда алынған тұжырымдар міндетті түрде табиғи жағдайда тексеруді қажет етеді.
Химиялық әдістер - қауымдастықтағы жеке организмдерде минералды заттардың, органикалық заттардың жинақталуын анықтау.
Геоботаникалық картаға түсіру - картаға өсімдіктер ассоциациялары немесе ассоциация топтары түсіріледі. Аэрофотосуреттер қолданылады.
Экологиялық болжам және мониторинг - қоршаған ортаның жағдайын және қоршаған орта жағдайын бақылау, басқару.
Математикалық әдістер және модельдеу - математикалық белгілердің көмегімен зерттеуге алынған жүйенің кейбір параметрлерінің мәндері өзгертіліп, жасанды жүйенің өзгеруін, яғни соңғы нәтижесінің қалай өзгеруін анықтау. Модельдер далалық бақылаулар мен лабораториялық зерттеулер арқылы алынған мәліметтер негізінде құрылады. Бұл әдістің міндеті - алынған тұжырымдарды, биологиялық жүйелердің жұмыс істеу ерекшеліктерін жасанды жолмен тәжірибе арқылы тексеру.
Экология заңдарының негізінде - өсімдіктер, жануарлар, микроорганизмдер мен абиотикалық ортаны зерттеу кезіндегі сандық және сапалық мәліметтер жатыр. Төменде экологиялық зерттеулердің сандық және сапалық жақтары қарастырылып, кейбір зерттеу әдістері мен мәліметтерді жинау, қоршаған ортаның абиотикалық және биотикалық компоненттерін зерттеу нәтижелерін өңдеу туралы жалпы түсініктеме берілген.
Кез-келген экологиялық зерттеулерді бастамас бұрын зерттеудің мақсаты мен міндеттерін айқындап алу керек. Бұл өз кезегінде әдісті дұрыс таңдауға, мәліметтер жинауға және соған сәйкес негізделген тұжырымдар жасауға көмектеседі.
Биотикалық анализ. Белгілі бір ортада тіршілік ететін организмдерді зерттеу кезінде (экожүйенің биотикалық компоненттері) қауымдастықтың құрылымына сипаттама жасау керек. Яғни, тіршілік ету ортасындағы кездесетін түрлер мен әрбір түрдің популяциялар санын анықтау қажет. Әрине түрге жататын барлық организмдерді тауып, санау мүмкін емес, сондықтан кездескен түрлерді және олардың санын анықтау үшін тек қажетті әдістер қолдану керек. Әдетте дәл нәтижелер алу үшін көп уақытты қажет ететін әдістер қолданылады. Сондықтан зерттеу алдында жұмыстың мақсатын дүрыс анықтап алған дұрыс. Мүмкіндігінше табиғи ортаға зиян келтірмейтін әдістерді таңдаған дұрыс. Үлгілерді жинау және сұрыптауда нақты әдістерді таңдау керек. Себебі, организмдер кез-келген жерлерде тіршілік ете беруі мүмкін. Мысалы, бір қарағанда шабындықтың, топырақтың, құмның, таулы-тасты жағаның немесе өзен түбінің әр бір шаршы метрінде тіршілік ететін түрлер аз болып көрінуі мүмкін. Бірақ топырақтың өсімдікті, тамырын, сабағын, субстратқа бекініп тұрған талломдарын, тастардың астын, анықтап қарағанда әлдеқайда көп түрлерді кездестіруге болады.
Мәліметтерді жинау кезінде барлық өсімдік немесе жануарлар түрлерін мүмкіндігінше сол дала жағдайда анықтаған дұрыс. Түрлерді жинау кезінде сирек түрлерге жатпайтын сол жерлерде кең тараған организмдерді ғана жинау керек. Түрлерді көп жинау сол жерлердегі қауымдастықтар үшін зиянын тигізеді. Жануарларды жинау кезінде зерттеулерден сон мүмкіндігінше оларды өлтірмей, өздері тіршілік ететін жерлерге босатып жіберу керек. Организмдерді тек тұқымдас, туыстарына дейін емес, түрлеріне дейін анықталуы тиіс. Кейде оларды анықтау қиын болған жағдайда, олардың қай класқа, қатарға немесе тұқымдасқа жататыны анықталуы керек. Анықтауыш кестелер организмдердің ұқсастықтарын білуді өте жақсы жеңілдетеді. Ең дұрысы алдымен организмдердің морфологиялық айырмашылықтарын біліп, сосын жеке таксондардың диагностикалық белгілерімен салыстырған дұрыс. Анықтау кезінде формасы, түсі, буындарының, сегменттерінің саны т.с.с. оңай көзге көрінетін белгілерін пайдаланады. Яғни, түрдің мұндай тек сырт пішініне қарап анықтауды жасанды немесе фенотиптік анықтау деп атайды.
Диагностикалық кестелердің бірнеше түрлері бар, алайда ең қарапайымы дихотомиялық кестелер болып табылады. Бұл кестелер нөмірлі (1,2,3 сол сияқты) баспалдақты қос анықтауыш белгілерден (тезадан және антитезадан) тұрады. Әрбір баспалдақ жеке белгілерді көрсетеді. Әрбір баспалдақтағы қос анықтауыш белгілері бір-біріне қарама-қарсы немесе бір-біріне сәйкес белгілер болуы керек. Осы кестелер бойынша анықтау кезінде организмдердің үлкен тобы бірте-бірте ыдырап, азайып төменгі таксономиялық топқа дейін жетеді.
Диагностикалық (анықтауыш) кестелерде оңай ажыратылатын морфологиялық белгілер келтірілуі керек. Олар сапалық (насекомның құрсағының формасы немесе түсі) және сандық (талшықтарының саны немесе сабағының ұзындығы) болуы мүмкін. Анықтау үшін қоршаған ортаның әсерінен өзгермейтін кез-келген белгілерін алуға болады. Өйткені организмнің түсі немесе өлшемі сияқты белгілері маусымға, жасына немесе организмнің сол кездегі күйіне байланысты қоршаған орта әсерінен өзгеруі мүмкін.
Әрбір анықтауыш белгілерден кейін керекті баспалдақты көрсететін нөмірлері тұрады. Егер сол баспалдақтағы анықтауыш белгілері организмнің сырт түріне сәйкес келсе, одан кейінгі нөмір келесі қарайтын баспалдақты көрсетеді.
Мысалы:
Барлық түрлердің тізіміне қарап сол жердегі қауымдастық құрылымының алуантүрлілігі туралы білуге болады.
Алынған сандық және сапалық мәлімметтер үлгілерді сұрыптау әдістері мен организмдердің санын бағалау ерекшеліктеріне тікелей байланысты. Әдісті тіршілік ету жағдайына, мінез-құлқына және организмнің мөлшеріне сәйкес таңдайды.
Дереккөздер
Санат:Экология
Прад-сюр-Верназобр
Прад-сюр-Верназобр (Prades-sur-Vernazobre) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34218, пошта индексі — 34360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 274 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Талдыбұлақ (Еңбекшіқазақ ауданы)
Талдыбұлақ — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы, Қаракемер ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Есік қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1005 адам (515 ер адам және 490 әйел адам) болса, 2009 жылы 1180 адамды (591 ер адам және 589 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
NGC 2444
NGC 2444 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1877 жылы 18 қаңтарда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2444 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21774, UGC 4016, MCG 7-16-16, ZWG 206.24, ARP 143, VV 117, NPM1G +39.0140.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
IC 2850
IC 2850 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 2850 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Балесфельд
Балесфельд (Balesfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 222 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 203. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Дорн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Депривация
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану Санат:Саясат Санат:Психология
Крутой (Арапиха тармағы)
Крутой — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арапиха өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Альфарнатехо
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 543 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 50 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Пале (Сена және Марна)
Пале (Paley) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77353, пошта индексі — 77710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 431 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Нығмет Баймұхамедов
Нығмет Баймұхамедов (1904-1969) Орал облысы, Жымпиты ауданы №1 ауылда туған. 1925-1927 жылдары Орал педагогика техникумында оқиды, кейінірек Қазақтың Абай атындағы қазақ педагогика институтының филология факультетін бітірген. Ол ұзақ жылдар бойы Совет және кәсіподақ үйымында жұмыста болды. Содан кейін Абай атындағы Мемлекеттік академиялық Опера және балет театрының әдебиет бөлімінің меңгерушісі, Құрманғазы атындағы Өнер институтының әдеби редакторы болды. Алғашқы әдеби еңбегі — «Атыс» пьесасы (1937).
Еңбегі
«Еңбек ері» (1939), «Әсия тастар» (1949), тағы басқа пьесалар жазды. Шекспирдің « Ромео —Джульеттасын», А.Чеховтың «Шие бағын», опера либреттоларын аударды. Оның аудармасы арқылы Абай атындағы Опера және балет театры сахнасында «Евгений Онегин», «Демон», «Қарғаның мәткесі», «Чио-Чио-Сан», «Даиси» және басқа опералар қойылды
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орал облысы Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері Санат:1904 жылы туғандар
Бала, бала, балақан
"Бала, бала, балақан" – Семей телестудиясының бүлдіршіндерге арналған  бағдарламасы.
Бағдарламаның мақсаты – бүлдіршіндердің өздерінің қатысуымен, олардың көпшілігі жатқа білетін тақпақтан бастап, олардың кең өрісті, таным көкжиегін кеңейту, қоршаған  орта, жеке заттар туралы кішкентайларға пайдалы ақпарат беру. Қазақ тілінде. Хабардың формасы (жанры) –  бейнежазу.
Эфирге шығарылым мерзімі – аптасына 1 рет, жексенбі-19.20. Редакторы – С.Нүсіпбаева, режиссері – А. Қарашолақов, операторы – С.Нурғазинов, дыбыс режиссері – Ш.Жексенбекова. Ұзақтығы –10 мин.
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Леонидас да Силва
Леонидас да Силва (порт.Leônidas da Silva; 6 қыркүйек 1913 жыл, Рио-де-Жанейро — 24 қаңтар 2004 жыл, Котия, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, шабуылшы. Пеле халықаралық аренаға шыққанша Бразилияның ең үздік футбошысы саналған.
Өмірбаяны
Леонидас 1913 жылы Рио-де-Жанейрода дүниеге келген. Мектепте сабақты оншалық оқып жарытпаған, бірақ дене шынықтыру пәніне белсене қатысыпты. Карьерасын 13 жасында "Сан-Кристован" клубында бастады.
ФИФА-ның 2006 жылғы әлем чемпионаттарын қайта қарап шығып, түзету енгізуі бойынша, Леонидас 1938 жылғы әлем чемпионатында сегіз емес емес, жеті гол соққан. Турнирдің алғашқы ойынында (1/8 финалда) Бразилия құрамасы Польшамен кездесті. Леонидас осы ойында хет-трик жасады. Ал, поляк футбошысысы Эрнст Виллимовски тіпті Леонидастан да асып түсіп, төрт гол енгізді. Бірақ қорытындыда Бразилия 6:5 есебімен жеңіске жетті.
Ал ширек финалдағы Бразилия — Чехословакия кездесуі екі тарапқа да ауыр соқты. Алғашқы ойын 1:1 есебімен тең аяқталып, екі күннен соң құрамалар жеңімпазды анықтау үшін қайта ойнады. Бұл ойын 2:1 есебімен Бразилиялықтардың пайдасына шешілді. Леонидас екі матчта бір-бір голдан соқты.
Үшінші орын үшін матчта шведтердің қақпасына Леонидас екі гол соқты.
Бразилия құрамасы сапында Леонидас 24 ойын өткізіп, 25 гол соқты. Карьерасын аяқтаған соң футбол комментаторы болды. 2004 жылы 90 жасында дүниеден өтті.
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары
Сити оф Клио (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 2483 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.1 км² шамасында. FIPS коды — 26-16620.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Капсад мульги
Капсад мульги (эстон тағамы). Аздап тұздалған шошқа етін үлестеп бөліп, кеседі. Мұнан кейін ашытқан капустаға ұсақтап туралған пияз бен құмшекер салады да, кастрюльдің түбіне шошқа етіп, онан кейін капуста, оның үстіне арпа жармасын салып, аздап су құйып, бұрыш салып, бұқтырады. Гарнир ретінде суға піскен картоп беріледі. 500 г шошқа етіне (аздап тұздалған): 500 г ашытқан капуста, жарты стакан арпа жармасы, 2 бас пияз, 1 шай қасық құмшекер, тұз — татымына қарай.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
ҚазЛатын(Qazlatyn)
ҚазЛатын(Qazlatyn) - (портал және конвертер) – Қазақстандағы латын графикасына көшу үдерісін сүйемелдейтін негізгі ұлттық портал. Жобаны «Тіл-Қазына » орталығы 2018 жылы әзірледі.
Порталдың көпфункционалды конвертері мәтіндерді кирилден латынға және төте жазуға онлайн сәйкестендіруге мүмкіндік береді. Конвертердің ішкі ядросы (кодтары) «Яндекс переводчик» веб-сервисіне орналастырылып, қазіргі таңда «казахский (латиница)» деген жазумен халықаралық деңгейдегі тілдер қатарына қосылды.
Порталдың қызмет түрлері:
І. Сайттың бөлімдері:
ІІ. Көпфункционалды конвертер;
ІІІ. Конвертердің онлайн нұсқасы;
IV. Онлайн файлдық конвертер;
V. Офлайн файлдық конвертер;
VІ. Негізгі  плагиндер әзірленді.
VІІ. Windows-қа арналған офлайн-нұсқасы;
VІІІ. Бағдарламалардың 1000 данасын дискпен тарату жүзеге асырылды.
ІХ. Мобильді қосымшалар бар (iOS және Android жүйелеріне арналған қосымшалар әзірленді. Қосымша мәтінді ғана емес файлдық конвертациялауды жүзеге асыра алады).
X. GitHub веб-сервистік порталына арналған қосымша плагиндер жиыны;
ХІ. Chrome браузеріне арналған конвертердің плагині;
ХІІ. Деректер базасы әзірленді.
Конвертер мүмкіндігі
Абай жолы (Word, 433 бет) – 7 сек. сәйкестендіреді
Абай жолы (PDF, 433 бет) – 13 мин. 52 сек. сәйкестендіреді
20 кітап «Абай жолы» (Word, 433 бет) – 1 мин. 10 сек. сәйкестендіреді
100 кітап «Абай жолы» (Word, 433 бет) – 6 мин. 8 сек. сәйкестендіреді
1000 кітап «Абай жолы» (Word, 433 бет) – 60 мин. сәйкестендіреді
100 000 кітап «Абай жолы» (Word, 433 бет) – 100 сағат (4 тәулік 4 сағат) сәйкестендіреді
1 кітап «Абай жолы» (pdf, 300 бет) – 3 мин. 20 сек. сәйкестендіреді (200 сек).
Талдыбұлақ
Елді мекендер:
Тензор
Тензор (tensus - керілу, тарту) - таблица түрінде орналасатын сандық мәндердің тобымен анықталатын және арнайы ереже бойынша бір координата жұйесінен екіншісіне өткен кезде түрленетін физикалық шама.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Веаде
Веаде (Veade) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Селорику-де-Башту муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 707 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,11 км² шамасында. Халық тығыздығы — 115,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Әскер Есенқұлов
Әскер Есенқұлов – медицина ғылымының докторы (1989), професор (1991), Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкері (1994).
NGC 6899
NGC 6899 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Әскер Есенқұлов
Қысқаша өмірбаяны
1964 Алматы мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген;
NGC 6899
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Әскер Есенқұлов
Қысқаша өмірбаяны
1964–75 Қазақ онкология және радиология ғылыми-зертхана институтында стажер, кіші, аға ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі болды;
NGC 6899
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 24 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6899 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64630, ESO 234-22, FAIR 896, IRAS20207-5035.
Әскер Есенқұлов
Қысқаша өмірбаяны
1976 жылдан Қазақ ұлттық медицина университетінде доцент,професор;
NGC 6899
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Әскер Есенқұлов
Қысқаша өмірбаяны
1995–2000 декан, кафедра меңгерушісі;
1995 ҚР Денсаулық сақтау агенттігінің бас маман-маммологы;
1999 Қазақ ұлттық мед. университетіне қарасты Маммология клиникасының меңгерушісі (Алматы) қызметтерін атқарды. ҚР маммолог-дәрігерлер одағының төрағасы.
Еңбектері
«Клинико-эпидемиологическое исследование рака молочной железы в Казахстане (патогенетические особенности)» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Оның негізгі ғылыми еңбектері сүт безі қатерлі ісігінің клиника, эпидемиология, иммунология, эндокринологиялық ерекшеліктерін зерттеуге арналған. Әскер Есенқұлов қатерлі ісікті емдеудің бірнеше жаңа тәсілдерін: сүт безі қатерлі ісігін хирургиялық операциядан кейін вакуумдық білте қойып емдеуді; әйелдердің асқынған жатыр ісігіне химиялық дәрілерді артериялық қан тамырлары арқылы енгізуді; сүт безіндегі қатерлі ісікті ең алғашқы өсу кезеңін анкета арқылы (скрининг әдісі) анықтауды ұсынған. Әскер Есенқұловтың басшылығымен «Маммология» журналы шыға бастады (1999). .
Сілтемелер
Әскер Есенқұловтың макаласы
"Ананың сүті бұзылса, баладан маза кетеді" мақаласы
Санат:Тұлғалар Санат:1945 жылы туғандар
Пертит
Пертит — альбитпен немесе қышқыл плагиоклазбен занды түрде дәнекерлене астасқан калийлі дала шпаты; ыдырау пертиті және алмасу пертиті болып екі түрге бөлінеді. Калий мен натрийдің иондық радиустарында айтарлықтай айырмашылықтар бар екендігі, олардың бір-бірімен алмасуы тек қана жоғары температуралар жағдайында жүзеге асатындығы белгілі; осы заңдылыққа сәйкес, ыдырау пертиттері калийлі-натрийлі дала шпаттары есебінен температура төмендеген жағдайда пайда болады, ал олар одан әрі альбиттенген жағдайда алмасу пертиттері қалыптасады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Гильермо Варела
Гилье́рмо Варе́ла Оливе́ра (исп. Guillermo Varela Olivera; 24-наурыз 1993, Монтевидео) — уругвайлық футбол ойыншысы, «Реал Мадрид Кастилья» клубына жалға берілген «Манчестер Юнайтед» командасының оң шеттегі қорғаушысы.
Мансабы
Уругвайлық «Пеньяроль» клубының түлегі. «Ауринегрос» құрамында 2011 жылы 5 маусымда «Расинг» клубына қарсы ең бірінші ойының көрсетті.
7 маусым, 2013 жылы «Манчестер Юнайтед» клубына көшуі ресми жарияланды. 11 маусым клубпен бесжылдық келісімге отырды.
Уругвай елінің жас құрамасында 2013 жылы Оңтүстік Америка біріншілігінде 3-орынға ие болды және әлемнің вице-чемпионы атанды.
Артемида ғибадатханасы
Аңыз
Артемида ғибадатханасы салынған  уақытта  Эфест  200 мың халқы бар, құдайға құлшылық ететін маңызжы орталық  болған. Херсифрон атты сәулетші ғибадатхананы  сол кездегі құрылыс әдістерінің  бірі- ионика  ордерінің стилімен  тұрғызылған. Сол кездегі қарапайым құралдар мен көліктер көмегімен  Артемида сяқты  ғибадатхана  салу үлкен жетістік еді. Ғибадатхана салу үшін  бірнеше жылдар бойы сәулетшілер, тас қалаушылар, құлдар  армиясы еңбек етті. Олар діни орынның құрылыс жұмысын керемет  құлшыныспен істеп, нәтижесінде таңғаларлық  ғимараты  дүниеге әкелді. Храмның көркі сол замандағы барша адамзатты таңғалдырды. Құрылыстың сәтті шыққаны соншалық,  Грекияның  түкпір-түкпірінде  осы ғибадатханаға стилі жағынан ұқсас құрылыстар салына бастады. Алайда Артемида ғибадатханасының ғұмыры  ұзаққа бармады. Біздің заманымызға дейінгі 356 жылдың 21 шілдесінде  атаққа шөлдеген есер Геростат деген біреу  түн ішінде ұрланып келіп, сәулетті сарайды өртеп жібереді. Аңыздар желісі бойынша, Ескендір Зұлқарнайын дәл осы ғибадатхана жалын құшағына оранған түні  өмірге келеді. 25 жылдан кейін Ескендір патша  ғибадатхананы қайта тұрғызуға әмір берді.
Ғибадатхана туралы
Сәулетші Дейнократтың басқаруымен салынған жаңа құрылыс  алғашқы ғибадатхананың  жобасын сақтағанмен, одан  сәл биіктеу болады. Ғибадатхананың ауданы- 110* 55 метр, құрылысты  қоршап  тұрған бағаналардың биіктігі (барлығы 127) 18 метр болған. Артемида сарайы  мәрмәр  тастармен  әшекейленген. Әйгілі грек шеберлері құрылысқа белсенді  түрде ат салысқан: бағаналарды безендіру жұмысымен Скопас айналысса, ғибадатхана ішіндегі  картиналар Апеллес суретшінің қолынан шыққан.
Санат:әлемнің жеті кереметі Санат:Ежелгі Грекия Санат:Өртенген ғимараттар Санат:Эфес
Тух-Сигат
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Визепп
Визепп (Wiseppe) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55582, пошта индексі — 55700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 115 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Мантена
Мантена (Mantena) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мантена экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25 645 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 682,827 км² шамасында. Халық тығыздығы — 36,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1943 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Артикуляция
Артикуляция  (лат. artіculo — бөлу), музыкада — музыкалық аспапта немесе әуенді дауыспен орындағанда үн шығару әдісі. Артикуляцияның 3 түрі бар:
Артикуляция сөз арқылы (legato, pіzzіcato, tenuto, portato) немесе өзіне тән жазба таңбалармен белгіленеді: лига, нүкте, сызықша, т.б. Сонымен қатар, артикуляция деп ән айту кезінде дауысты және дауыссыз дыбыстарды айқындап айтуды да атайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Саясат
Қайырбай Зәкіров
Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемөнер училищесін (1968); Абай атындағы қазақ педагогикалық институтының көркем-графикалық факультетін бітірген.
Қызылордадағы «Болашақ» университетінің құрметті профессоры (2008 жылдан). қР Көркемөнер академиясының академигі (2006 жылдан). қазақ және орыс тілдерін біледі. «Шалқасынан туған ай» өлеңдер жинағының авторы (2002). График. Жұмыстарында графикалық бейнелеудің симультандық әдісін пайдаланады. Техникалық диапазоны - линогравюралар, офорт, акватинта, литография, кескіндеме. Негізгі жұмыстары: «Құсжолы» (офорт сериясы), «Көкжиек» (линогравюралар сериясы), «Айтматовты оқығанда» (литография). АҚШ, Франция, Марокко, Польша, Португалия, Йемен және асқа елдердегі шетелдік көрмелердің қатысушысы. Жұмыстары Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұржайында, Ресей, Еуропа, Жапония, Йемен. Франция, АҚШ Қазақстандағы жеке коллекциялар мен галереяларда сақталуда. Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі (1976 жылдан). Баку қаласын зерттеу, көркем жобалау және абаттандыру жұмыстары үшін КСРО Суретшілер одағының дипломы және сыйлығымен (1976),  Қазақстан ЛКЖО ОК грамотасымен (1977) марапатталған.
Хоббиі - антиквариат жинау. Үйленген. Жұбайы - Ақзия Тошбайқызы (1951 жылы туған), үй шаруасымен айналысады. Қыздары - Ләйла (197 5жылы туған.) Дариға (1985 жылы туған); ұлдары - Нұрғали (1981 жылы туған.), Ерғали (1982 жылы туған.), Аққали (1988жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Синё-Камене (Бургас облысы)
Синё-Камене (Синьо камене) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Средец қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 24 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8332. Телефон коды — 05557. ЕКАТТЕ коды — 66585.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Трир
thumb|left|300px| Трир (Trier, Augusta Treverorum) - Германияның батыс жағында Рейнланд-Пфальц аймағында орналасқан қала. Қаланың екінші аты бар - «Солтүстік Рим». Себебі б.з.б. 15 ж. рим императоры Октавиан Август қаланың негізін салған. Сол себепті қаланың алғашқы аты «Августа Треворум» болған. Қалада тарихи маңызды, көрнекті жерлер өте көп. Трир қаласы - дүниежүзілік мәдениет мұралары тізіміне кіріп, ЮНЕСКО-ның бақылауында тұр.
Қаланың әкімшілік бөлінуі
Қазіргі Трир 19 әкімшілік ауданға бөлінеді:
Атақты тұрғындары
Трир қаласы - Карл Маркстың туған жері.
Адольф Гитлер - Трирдің құрметті азаматы.
Галерея
1200px|
Төленов Маккам
Төленов Маккам (28 Тамыз 1933 жылы туған, Түркістан облысы Төле би ауданы Георгиевка (қазіргі Көксаяқ) ауылы) – медицина ғылымының докторы (1980), профессор (1991).
Трир
Дереккөздер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Төленов Маккам
Қысқаша өмірбаяны:
1955 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық мединалық университеті) бітірген. 1955–1957 жылдары ауруханада дәрігер. 1957–1959 жылдары Алматы мемлекеттік медицина институтында ординатор. 1959–1976 жылдары Хирургия институтында ғылыми қызметкер. 1976–1981 жылдары КСРО Медициналық ғылымдар академиясында бөлім меңгерушісі. 1981–1996 жылдары Қазақ кардиология ғылыми-зерттеу институтында директордың орынбасары. 1996 жылдан бөлім меңгерушісі қызметін атқарады.
150-ден астам ғылыми жарияланым мен 1 монографияның авторы.
Шпиц (Вахау)
Шпиц (Вахау) (Spitz) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Кремс-Ланд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1716 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 23.83 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KR, ресми идентификациялық коды — 3 13 44.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ханнес Хирцбергер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Поророка
Поророка (port- порт) — Амазонка өзенінің сағасынан жоғары қарай 900 км- ге дейін таралатын жеке дара теңіздік көтерілу толқыны. Өзен сағасына кіргенде көтерілу толқынының биіктігі күрт өсіп, 5-6 м-ге дейін жетеді. Ағысқа қарсы, жоғары қарай өте үлкен жылдамдықпен таралады. Бор толқынының бір түрі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Кепілдендірілген несие
Кепілдендірілген несие(кепілдік берілген несие) - бір кәсіпкерлер басқа бір кәсіпкерлерге банкілердің, фирмалардың немесе үкімет органдарының кепілдігімен беретін несие. Кепілгерлік банкінің кепілдік хатымен рәсімделеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Солнечное (Абай облысы)
Солнечное — Абай облысы Жарма ауданындағы ауыл, Әуезов кенттік әкімдігі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылының солтүстігінде 41 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 246 адам (120 ер адам және 126 әйел адам) болса, 2009 жылы 216 адамды (130 ер адам және 86 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
Рамминген (Швабия)
Рамминген (Швабия) (Rammingen (Schwaben)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Төмеңгі Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1410 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 78 209. Муниципалитеттің басшысы — Антон Швеле.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ишалино
Ишалино — Башқұртстанның Мечетлин ауданындағы ауыл, Рост ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 213 адамды құрады. Пошта индексі — 452561, ОКАТО коды — 80242845002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Үлкен Рассольная
Үлкен Рассольная (Жоғарғы Рассольная) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яйва өзенінің оң жағалауынан 253 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Қазақстанның 5 нысаны бар. Үш нысан тізімге мәдени талаптар бойынша енгізілсе, екеуі табиғи талаптар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2017 жылғы жағдайына сәйкес Қазақстан территироиясындағы 14 нысан Әлемдік мұра тізіміне үміткер ретінде тіркелген. Қазақстан Республикасы әлемдік мәдени және табиғи мұраларды қорғау жөніндегі Конвеницияны 1994 жылдың 29 сәуірінде ратификациялаған. . Қазақстан территориясындағы орналасқан алғашқы нысан тізімге 2003 жылы ЮНЕСКОның Әлемдік мұра Комитетінің 27-ші сессиясында қабылданған.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Әлемдік мұра Санат:Қазақстандағы Әлемдік мұра Санат:Қазақстан мәдениеті Санат:Қазақстан тарихы Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Қазақстан бойынша тізімдер
Хақаиқ әл-умур
Хақаиқ әл-умур (оқиғалар шындығы) — Мир Абд әл-Кәрім ибн Исмаил — Бухаридың парсы тілінде жазған тарихи шығармасы. Абд әл-Кәрім 1804 — 1815 ж. Бұхардың Ресейдегі елшісі Мир Ала әд-Диннің Санкт-Петербург, Мәскеу, Астраханға жасаған сапарында бірге болған. Бұқардың тағы бір елшісі 1807 ж. Ресей арқылы Стамбұлға сапар шеккенде Абд әл-Кәрім оның хатшысы міндетін атқарған. Хақаиқ әл-умур — Орт. Азияның 1747 — 1818 жылдардағы тарихынан мағлұмат беретін құнды еңбек.
Сілтемелер:
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Либерализм
Либерализм (liberalis - «еркін») — ең жоғарғы құндылық әрі басымдық ретінде жеке еркіндікті ұстанатын идеология. Либерализмнің әлеуметтік-саяси теориясы қоғамдық және мемлекеттік құрылымның демократиялық принциптеріне негізделеді, әлеуметтік, саяси, экономикалық қатынастардың зорлық-зомбылықсыз түрлерін ұстанады, тұлғаның еркін дамуын шектемейтін және әрбіріне мемлекеттік-құқықтық қорғау, адам құқы мен азамат бостандығын сақтау кепілдігін беретін қоғам құруды көздейді. Либералды құндылықты ұстанушы адамды либерал дейді. Либерал - қоғамның барлық экономикалық, әлеуметтік-саяси, рухани салаларында жеке тұлғаның еркіндігін жақтайтын саяси және идеологиялық ағымды ұстанушы; либералды партияның мүшесі; ескі. - еркін ойлаушы.
Хақаиқ әл-умур
Сілтемелер:
Санат:Ислам Санат:Ислам шығармалары
Либерализм
Тарихы
Либерализм саяси ағым ретінде ХVI ғ. ортасында пайда болды, ағылшын вигилерінің бағдарламасы мен іс-әрекетімен, сондай-ақ мүдделер тепе-теңдігі мен әртүрлі құқынлықтардың сыйымдылығына негізделген келісім мен ымырашылдық саясатымен байланысты болды. Кейіннен ағылшын және француз ағартушылары әлеуметтік-философиялық, құқынлықты-дүниетанымдық, құқықтық және экономикалық либералдық идеяларды жасап, негіздеді. XIX ғ. ортасынды либерализм ғаламдық идеологияға айналып, бүкіл әлемде ықпалы артты.
Либерализм және әлеуметтік өмір
Либерализм әлеуметтік өмірдің негізі ретінде өз мүддесіне сәйкес еркін әрекет етуге құқы шексіз, сөзсіз құқынлықты әрі автономды тұлғаны атайды. Тұлғаның жеке өмірі қол сүғуға болмайтын жоғары саласы болып табылады және мемлекет тарапынан (либералды фундаментализм) араласуға болмайтын (laisser-faire) әмбебап принциппен қорғалады. Демократиялық мемлекетте толық билікке азаматтық қоғам ортақтасады. Қоғамдағы әділеттілік заң үстемдігімен және барлық азаматтың заң алдында теңдігімен қамтамасыз етіледі. Либералды демократияның қоғам дамуының гуманистік бағыты ретінде орнығуы жаһанданудың саяси қырын құрайды және тұлғаны құқықтық қорғауға шүбәсыздық мәртебесін берумен байланысты.
Либерализм және мемлекеттік құқық
Либерализмге сәйкес, мемлекеттік құқық адам құқын қорғауда тұлға басымдығына назар аударады, ол мемлекеттен тәуелсіз әрі заңмен жасалмайды, жоққа да шығарылмайды. "Құқық - шын мәнінде - тепе-тең еркіндік принципінен шығатын қорытынды мәні" (Г. Спенсер). Туа бітті адамға кері қайтарылмайтын, ешкім тартып ала алмайтын табиғи құқық - өмір сүруге, бостандыққа және бақытқа ұмтылуға беріледі. Мемлекет жекеменшік құқын, этникалық құқықтарды, дінге еріктілік құқын қорғауға міндетті. Маңызды сая¬си мәнге ие азаматтық құқықтар: сайлау құқы, сөз бостандығы, баспасөз бостандығы, бірлесу және жиналу бостандығы, шеруге шығу еріктілігі. XX ғ. әлеуметтік қауіпсіздік құқы бекітілді: білім алу құқы, еңбек ету және оған лайықты жалақы алу құқы, жеке өмірдің қол сұғудан қорғалуы құқы және т.б.
Либерализмнің экономикалық ұстанымы
Либерализмнің экономикалық ұстанымы материалдық өмірде бостандық кепілі болатын бәсекелестіктің жетекші рөліне негізделеді. Сондықтан да мемлекет антимонополиялық шараларды қолдана отырып, бәсекені қолдап, дамытуы керек. Әлеуметтік қатынастар жүйесінде либерализм күш қолданбауды және ұстамдылықты қолдайды. Жаһандану жағдайында бәсекелестік және күш қолданбау бірдейлендіру мен дамудың кедейленуіне, алуан түрлілікті басып-жаншуға қарсы тұрады. Либерализмнің көптеген негізгі идеялары батыс әлемінде әмбебап, жалпыға ортақ қағидаттар мәртебесіне ие болды және халықаралық құқық ережелерінде бекітілді. Міне, либерализмді кейде жаһандану идеологиясы деп атау осыдан.
Либерализм және социализм
Либерализм және социализм - өзара байланысты ұғымдар. Бұл мәселені орыс философ В. М. Межуев жан-жақты зерттеген. Либералды идеология (адам еркіндігі) алғышарттары мен оның жүзеге асырылуының әлеуметтік нәтижелері (адамдар теңсіздігі) арасында ішкі қарама-қайшылық бар. Ол бойынша еркіндік адамды теңдікке емес, теңсіздікке жетелейді, онда бәрі еркін, бірақ біргбіріне тең емес. Осыдан келіп либрализмге социалистік оппозиция қалыптасты. Осылайша, бүгінгі күнге дейін либерализм тендікке зияны тиетін еркіндікті қолдайды, ал социализм - еркіндік есебінен тендікке ұмтылады деп түсіну қалыптасқан. Бұл тығырықтан шығу жолын либералистер де, социалистер де іздестіруде. Қазіргі либерализм бұл мәселенің шешімін құқық пен моральды бірлестіретін жаңа әлеуметтік әділеттілік теориясын қалыптастыру арқылы таппақшы болды. Ал, социализм болса, Маркстен бері еркіндік пен теңдіктің өзара ұштасуынан туатын мәселенің басқаша шешімін ұсынады. Оның негізінде - жеке меншіктің болуы жағдайында бұл мәселенің шешімін табу мүмкін еместігін дәлелдеу жатыр. Жеке меншік жағдайында не еркіндікті, не теңдікті қүрбандыққа шалу керек болады. Осылайша, еркіндік идеясын уағыздаушы социалистік ағымды либерализмнің тарихи мұрагері ретінде қарастыруға болады.
Дереккөздер
Санат:Либерализм Санат:Индивидуализм Санат:Саяси мәдениет
Мұхаррам
Мұхаррам (المحرّم) - Ислам күнтізбесінің бірінші әрі қасиетті айы.
Мұхаррам айы
Mұсылмандардың жаңа жылы осы айдан бастау алады. Әрі бұл айда һижра күнінің мерекесі бар. Пайғамбарымыз : Сонымен қатар бұл айда Ашура күні бар. Бұл күнде яғни Мұхаррам айының 9.10.11-ші күндері ораза ұстаған жан үлкен сауапқа ие болады. Пайғамбарымыз :
Бұл ай не себепті Мұхаррам деп аталған?
Бұған байланысты бірнеше себептер бар көрінеді. Алдымен мұхаррам арабшадан аударған «тыйым салынған» деген мағынаға келеді. Себебі түбірі «харам» яғни «тыйым салынған» деген сөзге жақын. Енді басқада себептеріне назар салсақ: 1.    Мұхарам айында шайқасуға тыйым салынған. 2.    Осы айда Ібіліске жәннат харам етілді. 3.    Басқа харам айларда күнә жасауға қаттырақ тыйым салынғандай, бұл айдада күнәдан ұзақ болу жайлы көп айтылады. Сонымен бірге алдыңғы қатарда айтылғандай мұхаррам харам айлардың бірі болып есептеледі. Бұл жөнінде Алла тағала Құранда былай дейді:
деп аталған төрт айдың бірі осы Мұхаррам айы. Имам әл-Қуртуби осы аяттқа байланысты былай дейді: Алла тағала он екі айды айта келіп, оның ішінен төрт айды екершелеген. Ол айларда харам істерді істегуе болмайтындығын ескерткен. Деседе харамды барлық айда істеуге тыйым салынған ғой. Бұл аталмыш айлар ерекше құрметке ие екендігін білдіреді.
Мұхаррам айы жайлы хадистер
Әбу Бәкрден р.а. келген хадисте Алла Елшісі былай дейді: .
Алла Елшісі былай дейді:
Аталмыш хадисте мұхаррам Алланың айы деп аталған. Бүл мұхаррам айының орны ерекше екендігін білдіреді.
Исламға дейінгі надандық дәуірінде құрайштар Сапар айын харам айлардың қатарына қосып, мұхаррам айын харам айлардан емес деп атаған болатын. Осылайша сапар айында соғысуға тыйым салып, мұхаррам айында рұқсат берген болатын. Осы себепті Алла тағала Мұхаррам Алланың айы, әрі оны ешкім өзгерте алмайтындығын білдіріп, харам айлардың қатарынан шығаруғы болмайтындығын қатаң ескертті. Осылайша Мұхаррам Алланың айы деп аталды.
Алдыңғы келтірілген хадиске байланысты Ибн Қасым былай дейді: «Бұл хадисте Рамазнан кейінгі ең жақсы ораза жайлы айтылған. Бұл нәпіл оразалар. Жыл ішінде көптеген нәпіл оразалар бар. Мысалы: Арафат күніндегі ораза, зүл хижжаның бастапқы 10 күніндегі ораза т.б. Дегенмен рамазаннан кейінгі нәпіл оразалардың ең жақсысы ол мұхаррам айындағы ораза».
Сілттемелер
Санат:Мұсылман айлары Санат:Ислам Санат:Күнтізбе Санат:Ислам күнтізбесі
Либретто
Либретто (италиялық Ііbretto, сөзбе-сөз кітапша), музыкалық-драмалық шығармалардың (опера, оперетта, кантата, оратория) сөз мәтіні немесе қысқаша мазмұны. Балеттің, пантомиманың да әдеби сценарийі Либретто деп аталады. Либретто атауы көрермендерге арнайы таратылатын опера мәтіні жазылған кішкене кітапшаларға орай шыққан. Либретто операның әдеби-драмалық негізі болып табылады. Оның сюжеттері халықтың ән-жырынан, аңыздардан, мифологиядан, көркем әдебиет туындыларынан алынып, драматургияның жалпы заңдылықтарына, музыкалық композиция шарттарына сәйкес жазылады. Жазушы мен композитордың бірлескен шығармашылық жұмысы Либреттоның сапалы болуының шарты. Қазақ музыка өнерінде М.Әуезов (“Абай” операсы, “Қалқаман — Мамыр” балеті), Ғ.Мүсірепов (“Біржан сал” операсы) Либреттоның озық үлгілерін жасады.
Дереккөздер
Санат:Өнер
Алла Михайловна Пак
Алла Михайловна Пак (8.11. 1934 жылы туған, Ресей, Приморье өлкесі, Ханка ауданы Камень-Рыболов с.) – химия ғылымының докторы (1985).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан химиктері Санат:1934 жылы туғандар Санат:1985 жылы қайтыс болғандар
Артист
Әртіс  (франц. artіcte, лат. arc — өнер) — опера мен балет партияларын орындаушы, драм. спектакльдерде рөл ойнаушы, цирк ойын-сауығы мен эстрадалық концерттерге қатысушы. Кең мағынасында театр, музыка т.б. өнер саласында шығармашылық іспен айналысатын адам.
Дереккөздер
Санат:Актерлер Санат:Өнерпаздар
Ақтаңдақ
thumb|right|200px|Ақтаңдақ Ақтаңдақ (пигментті дақтар) — теріде туа болады, сондай-ақ организм қызметіндегі әр түрлі ауытқуларға байланысты немесе сыртқы факторлардың (күюден, үсуден кейін) ықпалынан да болуы мүмкін.
Әр түрлі ақтаңдақ бүйрек безі ауырған кезде (қола ауруы), организмге никотин қышқылы, сондай-ақ витаминдердің В тобы (неллагрф күрт жекелей қалған жағдайда да пайда болады.
Бет жағы құрғақ қабыршақтанып тұратын сарғылт-қоңыр дақтардың шынтақ пен тізе айналасында шығуы тарамда А витаминінің жетіспеушілігінен болуы да мүмкін. Кейбір адамдарда мұндай дақтар мен теңбілдер белдіктің, әйелдердің көкірекшесінің (лифчик) қатты қысуынан да пайда болады. Теріге жайылған қара-сұрғылт теңбіл (өндірістік ақтаңдақ) фенолмен жұмыс істеген кезде, сондай-ақ кейбір көмірқышқыл буларымен дем алғанда немесе құрамында күшәла бар препараттарды ішкенде пайда болуы ықтимал. Кейбір адамдардың терісі ультракүлгін сәулелерге өте сезімтал келеді де, көктемгі күннің әсерінен оларда пигменттік дақтар — секплідер пайда болады. Сыртқы факторлардың әсерінен пайда болған ақтаңдақ біраз уақыт өткен соң кетуі мүмкін.