cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қолмен-көтерілу
thumb|Толық қолмен-көтерілудің анимациясы (екі қолды кеңірек орналастыру әдетте көтерілуде қол бұлшықеттеріне қарағанда кеуде бұлшықеттерін көбірек қолдануға көмектеседі) thumb|Қолмен-көтерілудің көріністері thumb|Қолмен-көтерілу техникасы Қолмен-көтерілу (push-up, немесе press-up, Отжимания) — бұл еңбектеген күйде екі қолдың көмегімен жасалатын қарапайым калистеникалық шынығу әдісі. Денені қос қолдың көмегімен, немесе бір қолдың көмегімен көтеру және түсіру арқылы жасалған қолмен-көтерілу машығы арқылы кеуде бұлшықеттері, иық трицепс бұлшықеті және алдыңғы дельта бұлшықеті шынықтырылады, бұл сондай-ақ дельталардың қалған бөліктеріне, serratus anterior, coracobrachialis қатарлыларға қосымша қуат береді. Қолмен-көтерілу - бұл күнделік азаматтық спорттық жаттығуларда, немесе дене тәрбиеде, сондай-ақ әскери дене тәрбиеде кең қолданылатын негізгі жаттығу түрі. Ол сондай-ақ әскери істерде, мектеп спортында және жекпе-жек өнерінің кей түрлерінде жаппай қолданылатын жаза түрі есептеледі.
Этимологиясы
Американдық ағылшыншадағы push-up термині алғаш рет 1905-1910 жылдарда қолданылған екен, ал британдық press-up сөзі алғаш 1945-1950 жылдардан бастап қолданылған.
Қазақшада әдетте "бел әрекеті", кейде "жерден көтерілу", немесе "тіреп көтерілу" секілді сөздер орысша отжимание сөзімен қатар қолданылып келеді. Дегенмен бұл сөздің атауы қазақшада әлі де толық орнығып, жаппай қолданатын деңгейге өте қойған жоқ.
Дереккөздер
Санат:Дене жаттығулары Санат:Дене тәрбиесі Санат:Шынығу Санат:Физикалық жаттығулар
Аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі
Аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі, 1946 жылы 13 қаңтарда құрылған. Алғашқы басшысы — Ә.Нысанбеков. 2005 жылы 5 қаңтарда аудан халқын жұмыспен қамту бөлімінің, ауданы еңбек және халықты әлеуметтік корғау бөлімдерінің негізінде қайта құрылды. Бөлім қызметкерлері аз қамтамасыз етілген отбасы мүшелеріне, жұмыссыздарға, мүгедектерге, соғыс және еңбек ардагерлеріне, батыр аналарға, жалғызілікті, т.б. әлеуметтік көмекті қажет ететін азаматтарға мемлекеттік негізде қамқорлық көрсетеді.
Тимур Оразбекұлы Қуанышев
Тимур Оразбекұлы Қуанышев - 1964 жылы 3 қыркүйекте Целиноград облысы Атбасар ауданының Поповка кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Қуанышев Оразбек Сұлтанұлы (1936-1999), Қазақстан компартиясының Көкшетау және Торғай облыстық комитеттерінің бірінші хатшысы (1978-1988), ҚазКСР нан өнімдерінің министрі; КСРО Жоғарғы Кеңесінің 10-шы, 11-ші шақырылымдарының депутаты болған; Социалистік Еңбек Ері. Анасы - Жұмабекова Бану Шахметқызы, зейнеткер, оқытушы болған. М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік универ- ситетінің экономика факультетін бітірген (1986), экономист. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1986 жылдан - Алматы халық шаруашылық институтының экономикалық пәндер дәріскері. 1989 жылдан - «БАТТ» корпорациясының президенті. 2007 жылдан бері - «БАТТ» инвестициялық компаниясы Директорлар кеңесінің төрағасы. Діни көзқарасы - ислам. Хоббиі - футбол, үлкен теннис, гольф, жүзу, классикалық және қазіргі заманғы әдебиетті оқу. Сүйіп оқитын әдебиеті - Ф.М. Достоевский, Г.Г. Маркес, В.В. Набоков, Л.Х. Борхес. Үйленген. Жұбайы - Қуанышева Әлфия Асқарқызы, «БАТТ» инвестициялық компаниясы Директорлар кеңесінің тең төрайымы. ¥лдары - Қуанышев Мансұр Тимурұлы (2004 ж. т.), Қуанышев Ескендір Тимурұлы (2006 ж. т.).
Мария Виноградова
Мария Сергеевна Виноградова (13 маусым 1922 — 2 маусым 1995) — театр мен киноның кеңес пен ресей актрисасы.Ресейдің еңбегі сінген әртісі 1987. Жақындар арасында оны Муся деп атаған.
Биография
Мария 13 маусымда 1922 жылы Наволоки қаласында Кинешем ауданында Иванов обысында туған. 1943 жылы ВГИКтің актер факультетің бітірді (Г.Л.Рошаль шеберханасы) және «Союздетфильм» киностудияның актрисасы болды. Сол жерде 1940 жылдан бастап жұмыс істеді. 1945-1991 жылдары Театр-студияның актрисасы. 1949 жылдан 1952 жылға дейін - драма театрының труппасының актрисасы.
Негізгі театр амплуасы - травести.
Мария Виноградова 100-ден астам кинофильмдерге түскен.
Күйеуі - әйгілі кеңес актер Сергей Голованов.
Виноградова Мария 2 маусымда 1955 жылы Мәскеуде Хованск зиратында жерленген. Виноградованың қызы, актриса Ольга Голованова (туғ.1963) қазір ананың жұмысың жалғастырып жатыр. Яғни шетел фильмдерді жіне мультфильмдерді дубляждайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1922 жылы туғандар Санат:1995 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей актрисалары Санат:КСРО актрисалары
Қой жылы
нобай| Қой жылы — жылқы жылынан кейін, мешін жылынан бұрын келетін мүшел есебінің 8-ші жылы. Қой жылы Азия халықтарының көпшілігінің күнтізбелерінде қолданылады. Григориан күнтізбесі бойынша 2003 жылдың 22 наурызы мен 2004 жылдың 21 наурызы аралығына сай келеді, одан кейін 2015 – 2016, 2027 – 2028, 2039 – 2040, т.с.с. жылдары қайталанады.
Дереккөздер
Санат:Мүшел жылдар
Уолл-стритті басып ал
«Уо́лл-Стритті басып ал» (Occupy Wall Street) — 2011 жыл 17 қыркүйекте Нью-Йорк қаласында өткен азаматтық наразылық шеруі. Наразылық білдірушілердің басты мақсаты әлемнің назарын қаржылық элитаның қылмыстарына назар аударту және экономиканы структуралық өзгертуге шақыру. Наразылық шерушілерінің бір бөлігі Джорджия штатында 2011 жылдың 17 қыркүйек айында Трой Дэвиске тағылған өлім жазасына наразылығын білдірді
Қысқаша сипаттама
Наразылық шерудің айқын лидері жоқ, дегенімен наразылыққа шыққан қарапайым адам саны 40 000 нан асып жығылады. .
Мақсаты
Банкі реформаларын жасау, және корпорациялардың саясатқа әсерін тоқтату.
Біз 99 %-быз
2007 жылы Америка тұрғандарының 1 % құрылықтың 34,6 % байлығын иемденген, ал келесі 19 % — 50,5 % иемденген. Осыдан келе 20 % американдықтар 85 % байлықты иемденген
Қолдаушылар
Бірнеше атақты адамдар қолдауларын мәлімдеген, оның ішінде:
Дереккөздер
Санат:Наразылық шерулері Санат:Қыркүйек оқиғалары
Occupy mugimendua
Новы Тукмаклы
Новы Тукмаклы — Башқұртстанның Кушнаренк ауданындағы ауыл, Ескі тукмаклин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 236 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кундио (Нью-Мексико)
Кундио (Cundiyo) — Нью-Мексико штатының Santa Fe округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 95 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 35-19500.
Қарақамыс (көл, Науырзым ауданы)
Қарақамыс – Жарман көлі алабындағы көл.
Пэкуот Лэйкс (Миннесота)
Пэкуот Лэйкс (Pequot Lakes) — Миннесота штатының Crow Wing округіне жататын АҚШ қаласы.
Қарақамыс (көл, Науырзым ауданы)
Географиялық орны
Қостанай облысы Науырзым ауданы Шолаққопа ауылынан солтүстік-батысқа қарай 4 км жерде, теңіз деңгейінен 226 м биіктікте жатыр.
Пэкуот Лэйкс (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 2162 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.4 км² шамасында. FIPS коды — 27-50416.
Қарақамыс (көл, Науырзым ауданы)
Гидрографикасы
Аумағы 4,3 км2, ұзындығы 3,7 км, енді жері 1,8 км, жағалау бойының ұзындығы 9,6 км. Жағалауы ашық, көл айдынында қамыс, құрақ өседі. Жаз айларында кеуіп сорға айналады. Шаруашылыққа жарамсыз.
Санат:Науырзым ауданы көлдері
Пэкуот Лэйкс (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Езовня
Езовня — Ресейдегі өзен. Смоленск облысы, Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Слуя өзенінің сол жағалауынан 0,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вазуза бастауынан Зубцов су торабына дейін, Яуза өзенін қоспағанда Карман су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қозы Көрпеш - Баян Сұлу
250px|thumb|оңға|Қозы көрпеш - Баян сұлу кесенесі Қозы Көрпеш — Баян Сұлу — XIII-XIV ғасырлардан бастап жырланып, XIX ғасырдың ортасында қағазға түскен қазақ халқының лиро-эпостық жыры.
Поэма Сыбанбай, Бекбау, Жанақ, Шөже ақындардың орындауында ауызша таралған. 20-ға жуық нұсқасының ішінен ең белгілісі - Жанақтың нұсқасы. Алғаш ел арасынан жинап, хатқа түсіргендер: Г.Саблуков (1830), Ғ.Дербісалин (1834), А.Фролов (1841), Шоқан Уәлиханов (1856). Жырдың мазмұнын М.Путинцев орыс тіліне аударып бастырды (1856), кейін В.Радлов "Түркі тайпаларының халық әдебиеті үлгілері" жинағының 3-томына еңгізді (1870).
Сюжеті
Жыр Сарыбай мен Қарабайдың аң аулап жүріп құда болып, Қозы мен Баянды күні бұрын атастыруынан басталады. Сол кезде аң аулап жүріп, ұлды болғанын естіген Сарыбай, баласын көре алмай қаза табады. Атастырылып қойған Қозы мен Баян жүздерін көрмегенімен, бір-біріне ғашық болады. Уақыт өте келе сараң Қарабай қызын жетім ұлға бергісі келмей, бір кезде отарын жұттан құтқарған, жергілікті палуан Қодарға ұзатпақшы болады. Қос ғашықтың арасына тосқауыл болған Қодар айласын асырып, зұлымдықпен Қозының басын алады. Қайғыдан қабырғасы қайысқан Баян өш алу үшін қулыққа көшеді. Ол Қодарға өзіне құдықтан су алып берсе, күйеуге шығатынын айтады. Алданған Қодар Баянның шашынан ұстап, құдықтың түбіне түсе бергенде, айлакер қыз бұрымын кесіп тастайды: Қодар түпсіз тұңғиыққа құлап, қаза табады. Сөйтіп Қозының кегі қайтарылады. Батыр қыз ғашығының күмбезіне келіп, өзіне қанжар салып қол жұмсайды.
Жырдың негізгі идеясы
«Қозы Көрпеш - Баян сұлу» поэмасының негізгі  идеялық-мазмұны  сол  дәуірдегі жастардың  сүйіп қосылуын  арман еткен тілек-мүдделерді қамтиды. Әуелде поэманың идеялық бір сабағы жесір дауымен байланысты болғанға ұқсайды. «Жесір ерден кетсе де, елден кетпейді» деген пікірді де сабақтастырған. Кейін ол жақтары көмескіленіп, сүйіспеншілік мәселесі негізгі орын алып, оқиға тек сол тақырыптың айналасына ғана шоғырланып, басқа жайттар тек соны дәлелдеуге жарарлық дәрежеде қалған. Поэманы оқыған адамның мақсаттарына жете алмай, өмірден арманда өткен екі жасты аяйтыны да, олардың қосылуына көлденең тұрған Қарабай мен Қодарға қарғыс айтатындығы да сондықтан. Жырда айтыс, тұрмыс-салт жырлары: естірту, жоқтау, қоштасу, т.б. кеңінен қолданылады. Сыбанбай, Бекбау, Жанақ, Шөже, т.б. ақындар әр кезде дастан оқиғасын өздерінше жырлаған.
Зерттеулері мен аудармалары
Жырда көптеген салт-дәстүр түрлері бар. Мысалға: Белқұда, Жар-жар, Ежеғабыл және т.б.
Орал қаласына "Е.И.Пугачев бастаған көтеріліс" жайлы ақпарат жинауға келген А.С. Пушкин, жыр желісімен танысып, қызығушылық танытып, үзінділерін жазып алған.
Бұл жырды С.Кастанье, Н.Абрамов, Г.Потанин, т.б. ғалымдар жоғары бағалаған. Н.Пантусов, Р.Әбдірахманов, Е.Баранов, т.б. зерттеушілер жырды орыс тіліне қара сөзбен тәржімалап, жариялады. Жазушы Г.Твертин (1889 – 1921) орыс тіліне тұңғыш рет өлеңмен аударып бастырды (1927 – 35). 1878, 1890, 1894 және 1905 ж. Қазан қаласында жеке кітап болып жарық көрді. Кеңестік дәуірде алғаш 1925 ж. Мәскеуде шықса, жырдың Жанақ нұсқасын 1936 ж. Мұхтар Әуезов Алматыда шығарды. Жырды Мәлік Ғабдуллин, Ысқақ Дүйсенбаев, Әуелбек Қоңыратбаев, т.б. ғалымдар салыстыра зерттеген. Дастанның басқа да түркі халықтарында тараған нұсқалары бар.
Жырдың кейіпкерлері
Қозы — бастапқы кейіпкер. Ол алдынан шыққан қиыншылықтарға қарамастан, өз сезіміне берік болып, шынайы махаббаттың бар екендігін дәлелдейді.
Баян — ақылына көркі сай Баян сүйгеніне ешкімді ауыстырмайтын, өзінің антына берік, өз сезімі үшін күресе білетін жағымды кейіпкердің бірі.
Қодар — Қозы мен Баянның арасына түскен жағымсыз образдың бірі. Махаббат оқиғасында әрқашанда екі ғашықтың арасына түсетін жағымсыз кейіпкер. Шын аты - Әбдіжаппар.
Қарабай — бүкіл зұлымдықтың иесі, ол жырдың өң бойында қара ниетті, сараң, ойлайтыны тек бас пайдасы, есіл-дерті тоқсан мың жылқысы.Өз туған қызын Қодарға өз пайдасы үшін береді. «Қарабай» деген есімі оны толық мінездеп, әрі бағалап тұр: қарау, пасық, арам жан деген мағыналарды береді. Қарабайдың мінез-құлқы, пиғылы, іс-әрекеті мұны толық дәлелдейді. Айбас — жырдағы өте ұнамды кейіпкердің бірі. Қозы Көрпеш ержеткенде Баян сұлудың бірінші рет барып көргені Қозының ағасы Айбас.
Ай мен Таңсық — Қарабайдың асырынды қыздары.
Қозы Көрпеш - Баян Сұлу трагедиясы
Ғ.Мүсіреповтің халық жыры негізінде жазған 4 перделі, 7 суретті трагедиясы. Шығарма 1939 ж. сәуір айында жазылып біткен. Трагедия алғаш рет Қазақ академиялық драма театрында режиссер М.Г. Насоновтың сахналауымен 1940 ж. 29 сәуірде көрермен назарына ұсынылды. Спектакльге О.Жұмағұлов (Қозы Көрпеш), Ж.Жалмұхамедова (Баян), М.Шамова мен Р.Қойшыбаева, С.Қожамқұлов (Қарабай), Е.Өмірзақов пен Қ.Әділшінов (Жатық), Ш.Айманов пен Ә.Хасенов (Қодар), т.б. актерлер қатысты. Пьеса бірнеше рет орыс тілінде басылған, эстон тілінде кітап болып шыққан (1948, Таллин). "Қ. К. - Б. с." 1950 ж. Мәскеу драма театрында "Махаббат дастаны" деген атпен қойылды, сондай-ақ, КСРО Республикаларының театрларында бірнеше тілдерде сахналанды. Ғ.Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш - Баян сұлу" пьесасынан көрініс. Қозы - Т.Мейрамов, Баян - Б.Жанғалиева. Қазақ академиялық драма театры 1983 ж.
Қозы Көрпеш - Баян сұлу күмбезі
Қозы Көрпеш пен Баян сұлудың ізі тек жырда ғана қалған жоқ, қос ғашықтың көзіндей болып келе жатқан мазар да бар. Бұл мазар Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Таңсық теміржол бекетінен 10 шақырымдай жерде, Аягөз өзенінің бойында орналасқан. Жалпы биіктігі – 12 метрге жуық. Мазар табаны төрт бұрышты таған түрінде болып келеді. Сырт жағынан ауданы 7,10x7,10 м, ішкі жағынан 3,38x3,38 м, жоғары қарай сүйірленіп, қүмбезделіп өрілген. Қабырғасы гранит қалақ тас пен сабан аралас балшықтан қаланған. Есігі күншығысқа қарап тұр. Ескерткіштің тұрғызылған уақыты туралы әртүрлі пікірлер бар. Бір зерттеушілер V-X ғасырда көтерілген десе, енді бірі X-XI ғасырда орнатылғандығы туралы айтады. Бұл кезеңдерде адам мүсіндері тастан ойып жасалынған және олар жоғары бағаланған. Қос мұңлық күмбезінің салынуы жайлы да түрлі деректер кездеседі. Соның бірі Жанақ ақынның жеткізуі бойынша, күмбезді Айбас 50 мың адаммен бірігіп салған. Ол үшін жақын жердегі таудан тастар әкелінген. Тау мен Аягөз өзенінің бойында көптеген тайпалардың мыңдаған кісілері атпен тізбектеле тұрып, бір қолдан бір қолға беріп жеткізіп тұрған. Олар үш көш жерден (90 километр) тас тасып, Аягөздің биік белесінен күмбез жасайды. Ол күмбез әлі тозған жоқ, оларды ұмыттырмай, артында белгі болып келеді (Жанақ).< Халық аңызы бойынша, Қозы Көрпеш - Баян сұлу күмбезі қаланған тасты басқа бір таудан әкелген. Аягөз бойында тұрған бұл кешен мен оның ішіндегі мүсін тастар - исламнан көп бұрын жасалған өте ескі дәуірдің белгілері. Олар Түрік қағанаты кезінде (VI - VIII ғғ.) шыққан. Адамның суретін салған мүсін тасты халық сол кезден ерекше қадірлеген. Және бір ғажайып жері, олардың аты тек қана мүсін таста сақталып қоймай, жер аттарына да қойылып отырған. Оның зор дәлелі Баянның атымен аталатын сол жердегі «Баян жүрек» тауы, Аягөзге құятын екі өзеннің бірінің аты - Айтаңсық, бірінің аты - Айғыз. Бұлардың барлығы бір кездегі тарихта болған оқиғаны еске түсіріп, солардың халық ортасына көп тараған терең сырларын сақтап келген, әсіресе «Баян жүрек» тауы. Баян мен Қозы Көрпештің жиі қосылып сүйіскен жері деп білу керек.Ал қазақтың тұңғыш ғалымы Ш.Уәлихановтың зерттеулеріне сүйенсек, Аягөз өзені бойында төрт балбал тастар болған. Тастан жасалған бұл мүсіндер жырдағы кейіпкерлердің нақты бейнелерін кейіптейді. Оның үшеуі әйел адамдар: Баян және Баянның сіңлілері Ай мен Таңсық, ал ер адам – Қозы. Жырдағы ең жарқын түрде айтылатын әдемі сурет Қозы Көрпештің кешені мен оның ішінде тұрған осы төрт мүсін тас. Олар туралы жырда былай делінген:
Сондай-ақ, ғалым ескерткіштің биіктігіне таң қалып, «тоғыз адам бірінің үстіне бірі мініп тұрған кезде, ең үстіндегісі ғана күмбезге қол жеткізе алады» деген пікір білдірген. Жырды зерттегенде, ғалымдардың да аса көңіл қойып, қызыға қарағаны, әсіресе, Көрпеш пен Баян сұлудың тарихи заманнан келе жатқан ұлы мұнарасы, сәулетті етіп жасаған биік кешені. Ескі қазақтар ондай құрылысты «дың», «діңгек» деп атаған. Мұндай ескерткіштер Қазақстанның көп жерінде осы күнге дейін сақталып келеді. Ескерткіш тек халық жадында, аңыз беттерінде емес, ақын жырларынан да өзіндік орнын алып жүр. Оған бірден бір дәлел –
"Аяқтап болып махаббат дейтін сапарды,
Қозы мен Баян моласы, міне, атанды.
Қалауын қанша тапқаныменен, қара тас,
Қайырымсыз ата Қарабайдайын қатал-ды" – деп басталатын М.Мақатаевтың «Махаббат моласы» өлеңі.
Аналогтары мен өңдеулері
Кейбір түркі халықтарының фольклорларында жырдың басқа нұсқалары кездеседі. Мысалы, башқұрттарда — «Кузы Курпеш мэнен Маян сылу», барабан татарларында — «Козы Корпеш», алтайлықтарда — «Козы Эркеш» деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ жырлары Санат:Трагедиялар Санат:Қазақ ғашықтары Санат:Лирикалық жырлар
Фридлант
Фридлант — кейде Frýdlant v Čechách деп аталатын, ([ˈfriːdlant ˈf tʃɛxaːx]; немісше:Friedland im Isergebirge) Чех Республикасының Либерек облысындағы Либерек ауданындағы қалашық. Фридлантта шамамен 7,500 тұрғын бар және Жизера тауының аумағындағы тарихи Богем ауданында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Чехия қалалары
Ғұсыл
Ғұсыл (غسل) Араб тілінде дене дәретін алуды, яғни шомылуды ғұсыл деп айтады. Мынандай жағдайларда ғұсыл парыз болады:
Осы жағдайларда бой дәрет парыз деп есептеледі. Онсыз намаз оқу, тіләуат сәждесін орындау, тіпті Қасиетті Құран Кәрим аяттарын оқудың өзі харам.
Ғұсылдың парыздары
Ғұсылдың парызы үшеу. Осы айтылған парыздың бірі орындалмаса, кісі ғұсыл алған болып есептелмейді, әйелдер өрген шаштарын тарқатуы шарт емес. Бірақ шаштың түбіне су тигізуі шарт. Денедегі бір қылдың түбіне су тимей қалса, оның дәреті дәретке есептелмейді.
Ғұсылдың сүннеттері
Ескерту: Киім шешілгеннен кейін «Бисмилләһ» деп іштей айтылады.
Ғұсыл алу тәртібі
Қыстаған жағдайда алдымен іш дәрет алынады, қыстамаса соңынан алғаны артық. Кейін сүннет бойынша дәрет алынады. Бұл дәретті киімін шешпей тұрып немесе шешінгеннен кейін алса да болады. Егер ғұсылда басып тұрған жерге су жиналатын болса, аяқты шомылып болған соң бір ақ жуады. Дәретте қыблаға бет қарату әдепке жатса, ғұсылда мәкруһ болады. Сол себепті шешінгеннен кейін алды немесе арты қыблаға қаратылмайды. Шешінгеннен кейін «Бисмилләһ» іштей айтылады.Осыдан кейін сүннетке сай дәрет алынған жағдайда, білезікке дейін үш рет жуылып, ғұсылдың парыздары орындалады. Құйынғанда су алдымен басқа, одан кейін оң және сол иыққа, кейін оң және сол аяққа құйылады. Ғұсылда су алынатын ыдысқа мұқият болу қажет, әсіресе беті ашық ыдыстағы су күнге қызса, онан дәрет алу немесе ғұсыл құйыну мәкруһ болады. Ғұсыл үшін біздегі көпшілікке арналған моншаларға тек оранып кіру мүмкін. Себебі, әуретті бекіту мұсылмандарға парыз. Әуретті бөтен кісіге көрсету немесе біреудің әуретіне қарау харам. Ерлердің әуреті кіндіктен тізеге дейін, әйелдердің бет, екі қол білезікке дейін, ал аяқ тобыққа дейін әурет болып есептелмейді. Қалған жердің барлығы әуретке жатады.
Ғұсылдың түрлері
Ғұсылдың парыз болу түрлері: Ғұсылдың сүннет түрлері:
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Мәдениет
IC 2587
IC 2587 — Antlia шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31020, ESO 375-51, MCG -6-23-47, IRAS10287-3418.
Сыртқы сілтемелер
IC 2587 Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
Мәмбет Құлжабайұлы Қойгелдиев
Мәмбет Құлжабайұлы Қойгелдиев (18 тамыз 1946 жылы туған, Төле би ауылы, Шу ауданы, Жамбыл облысы) – қазақстандық тарихшы ғалым, тарих ғылымының докторы (1994), профессор (1995), ҚР ҰҒА академигі (2017). Мәмбет Қойгелдиев алаштанушы ретінде кеңінен танымал.
Өмірбаяны
Мәмбет Қойгелдиев 1946 жылдың 18 тамызында Жамбыл облысы, Шу ауданының Төле би ауылында дүниеге келген. Шыққан руы жалайыр.
Мәмбет Қойгелдиев 1968 жылы Қырғыз мемлекеттік университетін бітірген.
Отбасы
Жұбайы – Сәуле Жүсіпқызы. Үш ұлы бар.
Дереккөздер
Санат:18 тамызда туғандар Санат:Шу ауданында туғандар Санат:Алаштанушылар Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары
Суриковка
Суриковка — Қостанай облысы Қостанай ауданы, Озёрный ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тобыл қаласынан солтүстік-батысқа қарай 46 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 374 адамды (183 ер адам және 191 әйел адам) құраса, 2009 жылы 243 адам (126 ер адам және 117 әйел адам) болды.
Дереккөздер
Санат:Қостанай ауданы елді мекендері
Ун-Егарт-Соим
Ун-Егарт-Соим — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Артемь-Ван-Ю өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Кристиану-Отони
Кристиану-Отони (Cristiano Otoni) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Консельейру-Лафайети экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 416 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 132,869 км² шамасында. Халық тығыздығы — 40,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ун-Егарт-Соим
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нова-Леванте
Нова-Леванте (Nova Levante) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1825 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 37 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 50 км² шамасында. Пошта индексі — 39056.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Қызыладыр (тау, Баянауыл таулары)
Қызыладыр – Павлодар облысы Май ауданындағы оқшауланған тау.
Географиялық орны
Баянауыл тауларының шығысында 55 км, Жаңа Ақшиман ауылының солтүстік-батысында 15 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 296 м. Күрделі пішінді таудың ұзындығы мен ені 2-2,5 км-дей. Оңтүстік беткейі көлбеуленіп далаға ұласып кетеді.
Өсімдігі
Элювийлі-делювийлі шөгінділер жауып жатқан қара топырағында бетеге, боз, жусан, т.б. шөптесіндер өседі. Батысы мен шығысында шағын тұзды көлдер жатыр. Оңтүстігінде бірнеше қыстаулар орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Май ауданы таулары
Шұбар күзен
Шұбар күзен (Vormela peregusna) – сусарлар тұқымдасына жататын жыртқыш сүтқоректі аң.
Дене тұрқы — 27—35 см, құйрығы 11—20 см. Түсі шұбар, қара сары дақты. Басы, төсі, бауыры, жауырыны, аяқтары қара қоңыр. Тұмсығы қысқа, құлағы үлкен дөңгелектеу. Қазақстанның оңтүстігінде таралған. Дала, шөл, шөлейт аймақтарды мекендейді. Әр түрлі індет тарататын кемірушілермен, құстармен, олардың жұмыртқасымен қоректенеді. Тамыз—қыркүйекте ұйығып, 5 ай көтеріп, ақпан—наурызда 3—8 күшік туады. Кейінгі кезде тың жерлерді жыртып және кеміргіштермен күресу үшін улы химикаттарды көп қолданғандықтан Шұбар күзен азайып кетегі, сол себепті қорғауға алынып, Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген (1996).
Шұбар күзеннің биологиясы аз зерттелген. Кемірушілермен қоректеніп, пайда келтіреді. Саршұнак, сұр тышқан, құм тышқан молырақ кездесетін шөл және шөлейт өңірлерде тараған. Облыс жерінде Қаркаралы, Нұра (Шошқакөл алабы) ауданында кездеседі.
Статусы
III-ші санат. Ареалы мен саны азая түсуде. Қырғызстан, Тәжікстан, Ресей Қызыл кітаптарына енгізілген.
Таралуы
Түрдің таралуы Оңтүстік-Батыс Еуропа, жарым-жартылап Алдыңғы, Орта және Орталық Азия қалетиды, Қазақстанда шұбар күзен, негізінен оның Оңтүстік жартысын – Маңғышлақ, Үстірт, Аралбойы, Қызылқұм, Арысқұм, Мойынқұм, Тауқұм, Бетпақдаланың оңтүстігі, Оңтүстік Балқаш бойы, Іле және Сүреті ойпаттары, Іле мен Жоңғар Алатауларының етектері, Алтай, Алакөл мен Зайсан ойпаттары. Еділ-Жайық өзендері аралығында, Орталық Қазақстанда және Алтай балаларында жойылып кетті.
Мекендейтін жерлері
Сарышұнақтары, құмтышқандары және басқа да кеміргіштері көп шөлейтті және шөлді участкелер. Бұталар өскен, құмдарды мекендеуді ұнатады. Өзендер бойында тоғайлардың шет жағында, бұталы далада мекендейді. Тауда далалық белдеуде теңіз деңгейінен 3000 м-ге дейін көтеріледі.
Саны
1959 жылы Сарыесік атырау шөлінде 0.8-1.2 км² көлемді участкілерде бірден шұбар күзен саналды, яғни оның саны айтарлықтай жоғары болды. XX ғ. 70-шы жылдарында Мойынқұм мен Оңтүстік Балтық жағалауында 10 шақырым қашықтықта оның 1-3 іздері байқалды. Қызылқұм шөлінде бірқатар жерде шұбар күзен едәуір. Оның таралуының басқа қоныстарында ол сирек кездеседі.
Негізгі шектеуші факторлар
Шұбар күзенінің санының азаюы жерді жыртумен, кеміргіштерге қарсы, әсіресе, үлкен құмтышқанымен, күресу үшін химиялық препараттарды қолдану мен байлатысты.
Биологиялық ерекшеліктері
Шұбар күзен бір жерде тұрақты өмір сүреді. Көбіне жатақ ретінде құмтышқаны мен сарышұнақтар інін пайдаланады. Кеміргіштермен, әсіресе, құмтышқандары және сарышұнақтармен, қоректенеді. Көбіне түнде, кейде таңертеңгілік жемін іздейді. Күйлеуі – тамыз-қыркүйек айларында. Буаз болуы үзіліс кезеңмен өтеді. Ақпан-наурыз айларынында 3 жас күзен дүниеге келеді.
Қолда өсіру
Мәлімет жоқ.
Қабылданған қорғау шаралары
Үстірт, Алматы және Алакөл қорықтарында және бірқатар ұлттық парктер мен қорықшаларда қорғалады.
Қорғауды керек ететін шаралар
Мекендерін сақтау, ерекше қорғалатын территориялар ұйымдастыру.
Зерттеу үшін ұсыныстар
Түрдің аз зерттелгенін ескере отырып, оның экологиясын табиғат жағдайында және қолда өсіру кезінде зерттеу керек.
Бадия-Павезе
Бадия-Павезе (Badia Pavese) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 6674
NGC 6674 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Жабағылы (Павлодар облысы)
Жабағылы — Павлодар облысы Аққулы ауданы, Шарбақты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
NGC 6674
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 6 маусымда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6674 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62178, UGC 11308, MCG 4-44-7, ZWG 143.8, IRAS18365+2519.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Жабағылы (Павлодар облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аққулы ауылынан шығысқа қарай 72 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 314 адам (163 ер адам және 151 әйел адам) болса, 2009 жылы 262 адамды (143 ер адам және 119 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққулы ауданы елді мекендері
Оливейра (Повуа-де-Ланьозу)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 468 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 102,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Поленица (Благоевград облысы)
Поленица (Поленица) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Сандански қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 166 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2804. Телефон коды — 0746. ЕКАТТЕ коды — 57176.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Александр Пятков
Александр Александрович Пятков (31 маусым 1950, Мәскеу) — кеңес және ресей киноның актері, Ресейдің халық әртісі (2006)''.
Золотоструйка
Золотоструйка (Смердячка) — Ресейдегі өзен. Иванов облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Смердяга өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Александр Пятков
Биография
Александр Александрович 31 маусымда 1950 жылы Мәскеу қаласында туған. Бірінші рет сахнаға 17 жасында Мәскеу сатира театрының көпшілік көрінісінде шыққан. Он сегіз жасында М.С.Щепкин атындағы Жоғары театр училищесіне түсті. Осы училищені Александр 1972 жылы бітіріп Мәскеу сатира театрының актері болды. 1974 жылдан 1997 жылға дейін киноактер театр-студиясында оқыды, ал 1997 жылы Ресейдің кіші театрында ойнайды. 1975 жылы 24 жасындаға Алексей Акира Куросава жапон режиссерінің «Дерсу Узала» фильмінде түскен.
Золотоструйка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уводь бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Александр Пятков
Биография
Кеңес пен ресей киносында Александр Александрович эпизодтық рөлдерінің ең әйгілі актері болды. Ол түрлі жанрлардың фильмдерінде түскен. Кейбір жылдары оның қатысуымен 8-ден астам фильм шыққан.
Золотоструйка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иванов облысы өзендері Санат:Владимир облысы өзендері Санат:Ока су алабы өңірі өзендері
Александр Пятков
Дереккөздер
Санат:1950 жылы туғандар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері
Патерсдорф
Патерсдорф (Patersdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Реген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1774 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17б04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 76 134. Муниципалитеттің басшысы — Виллибальд Дитль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
NGC 2208
NGC 2208 — Лаушы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 24 қарашада Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2208 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 18911, UGC 3452, MCG 9-11-10, ZWG 260.7, NPM1G +51.0053.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Лаушы (шоқжұлдыз)
Лусса
Лусса — Ресейдегі өзен. Смоленск облысы, Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Осуг өзенінің оң жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вазуза бастауынан Зубцов су торабына дейін, Яуза өзенін қоспағанда Карман су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тінту
Тінту – үй-жайды, қора-қопсыны не біреудің меншігіндегі жерді еріксіз түрде қарап, тексеру арқылы айғақты заттарды, тығылып қалған қылмыскерді тауып алу үшін жүргізілетін тергеу әрекеті. Тінту жүргізуге айғақты заттардың сол жерде немесе бір адамның қолында болуы мүмкін деген деректер негіз бола алады. Тінту жеке азаматтардың заңда көрсетілген құқықтарын бұзумен ұштасатын болғандықтан ол прокурордың немесе оның орынбасарының санкциясымен ғана жүргізіледі. Тінтілетін объектілерге қарай жеке адамды тінту, тұрғын үйді немесе мекеме үйін тінту, көлікті тінту, саяжай, қора-қопсыны тінті түрлеріне бөлінеді. Бұл объектілерді тінту ерекшеліктеріне байланысты оларды тінту үстінде қолданатын криминалистік тәсілдер бар. Бұл тәсілдер дайындық үстінде және тінту жүргізілгенде қолданылады. Азаматтың талабын, сондай-ақ мүлікті тәркілеу мүмкіндігін қамтамасыз ету мақсатымен тінту кезінде табылған мүлік хатталып, оған тыйым салынады.
Неково
Неково — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Северный Гбач өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Нежметтин Ербакан
'Нежметтин Ербакан'  (29 қазан 1926, Синоп - 27 ақпан 2011, Анкара), түрік саясаткері, инженер, академик және Түркия  премьер-министрі. Ол премьер-министр ретінде 1996 жылғы 28 маусым мен 1997 жылғы 30 маусым аралығында қызмет етті. Ол 28-ші ақпандағы үдерістен кейін қызметінен кетуге мәжбүр болды және 5 жыл мерзімге саясаттан шеттетілді. Ол Жоғалған триллион ісі бойынша 2 жыл 4 айға бас бостандығынан айырылды.
Ерте өмірі және мансабы
Синоп қаласының қазысы Мехмет Сабри мен Қамар Ханымның төрт баласының үлкені болып дүниеге келді. Аналар жағы шеркес, Әкесінің жағы Адана, Козанның Сайімбейлі және Туфанбейлі аудандарында билік құрған  Козаноғлу княздығынан. Ербакан  мектеп білімін Кайсериде басталғанымен, ол әкесінің Трабзон қаласына тағайындалуына байланысты сол қалада аяқтады. Ол 1937 жылы орта білімді Ыстамбұл ер балаларға арналған орта мектебінде бітірді. 1943 жылы бірінші орынмен бастады. Университетке емтихансыз түсуге құқылы болғанымен, ол емтихан тапсыруды жөн көрді. 1943 жылы Ербакан білім ала бастаған жылы Жоғары инженерлік мектеп алты жылдық білімі бар университетке айналды және оның аты Ыстамбұл техникалық университеті (ITU) болып өзгертілді және білім беру мерзімі бес жылға дейін қысқарды. Осы себептен Ербакан екінші курста өзінен бұрын мектепте оқыған студенттерден бастады. Техникалық университеті мерзімді студенттер арасында Сүлейман Демирел және Тұрғыт Өзал да болды. 1948 жылы Ыстамбұл техникалық университеті Машина жасау факультеті бітірген. Сол жылы ол көмекші «Моторлар кафедрасында» болды (1948-1951). Осы кезеңде проф. Доктор Ол Селим Палаванмен мотор сабақтарын өткізді.
Ол RWTH Ахен (Ахен Техникалық Университеті) докторантура Германия - да дәрежесін алды, оны 1951 жылы университет жіберді. Klockner Humboldt Deutz AG қозғалтқыштар шығаратын зауытқа шақырылды. Неміс армиясы үшін зерттеулер жүргізетін DVL зерттеу орталығының профессоры Доктор Шмидт Леопард 1 цистернасымен қозғалтқыш дизайны бойынша бас инженер болып жұмыс істеді. Ол өзі қозғалтқыштың жану камерасын тартқан. Германия университеттерінде докторантура сыныбын өткізді.
1953 профессор емтихан беру үшін Түркия, ол қайтып оралды. Ол доцент ITU 1954 жылы, 27 жасында болды. Ол тағы да зерттеу жүргізу үшін Германия зауыттарына Deutz алты айға барды. Ол әскери қызмет 1954 жылдың мамырынан 1955 жылдың қазанына дейін атқарды. Ол қайтадан колледжге оралды. 1956-1963 жылдар аралығында ол 200 серіктестері бар алғашқы отандық қозғалтқышты шығаратын Gümüş Motor компаниясын құрды және қозғалтқышты шығарды. 1965 жылы ол профессор атағын алды. 1967 Түркия Палаталар және биржалар одағы (TOBB) бас хатшы болып сайланды. Сол жылы ол Nermin (Saatçioğlu) Erbakan (1943-2005) үйленді, ол TOBB-да хатшы қызметін атқарды.
Осы кезеңде ол Анадолы көпестері мен шағын өнеркәсіпшілерді ірі өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қарсы қорғаумен назар аударды. Ол 1969 жылдың 25 мамырында TOBB жетекшісі болып сайланды. Бірақ Әділет партиясы (JP) үкімет сайлауын тоқтату арқылы ол 1969 жылы 8 тамызда президенттіктен кетуге мәжбүр болды.
12 қыркүйекке дейін
1969 жылы ол Кония -дан тәуелсіз кандидат болды, өйткені оның Әділет партиясы -дан (АП) депутаттыққа кандидатурасына Сүлейман Демирел вето қойып, сайлауға дауыс алу арқылы депутат болып сайланды. екі орынбасар. 17 қаңтарда 1970 [17] өзінің достарымен бірге Ұлттық Ординат партиясы (MNP) құрды. Алайда Конституциялық Сот партияны [«зайырлылыққа қарсы іс-қимылдар жүргізу» туралы шағыммен соттан кейін 1971 жылғы 12 наурыздағы әскери араласу кейін, 1971 жылы 20 мамырда жауып тастады. Ербакан MNP жабылғаннан кейін Швейцарияға барып, сонда біраз тұрды. 1973 жалпы сайлауы бұрын ол Түркияға оралды. Сүлейман Демирел бастаған Әділет партиясын бөлу үшін Түркияға оралу туралы Әуе күштері қолбасшысы Мухсин Батур генерал Тұрғыт Суналп Түркияға оралу арқылы көндірілді. , деді ол. 11 қазан, 1972 'сонымен бірге Ұлттық құтқару партиясы (MSP) MNP кадрларымен құрылды. 1973 жылғы 14 қазандағы сайлауда Ұлттық құтқару партиясы 12 пайыз дауыспен 48 орынға ие болды. Сайлаудан кейін бірден Республикалық Халық партиясы Бюлент Эчевит басшылығымен және коалициялық үкіметте премьер-министрдің орынбасары және мемлекеттік министр болған. Осыдан кейін бірден «азғындыққа» байланысты Стамбұлдағы мүсінді алып тастау және сыраға тыйым салу реакцияларды туғызды. Осы кезеңде ол Кипр операциясы үшін жақтама айтты. Ол Эчевитпен операциядан кейін бүкіл аралды басып алу туралы келіспеді. 1974 жылы 17 қыркүйекте үкімет құлады.
1975 жылы наурызда Ұлттық құтқару партиясы, Ұлтшыл қозғалыс партиясы (MHP) және Cumhuriyetçi Güvenust Party (CGP) арасында әділет партиясы құрылды [39. Түркия Республикасының Үкіметі | II. Ол ұлтшыл майдан үкіметінде мемлекеттік министр және премьер-министрдің орынбасары болды. 1977 ж. Жалпы сайлауы Ұлттық құтқару партиясында, олардың саны парламенттің жартысына дейін, 24-ке түсті. 1977 жылы шілдеде AP, MSP және MHP коалициясымен құрылған II. Ол қайтадан мемлекеттік министр және ұлтшыл майдан үкіметінде премьер-министрдің орынбасары болды]. Ол 1979 жылы қарашада Әділет партиясы құрған азшылық үкіметін сырттай қолдады. 1980 жылы 6 қыркүйекте оның партиясы ұйымдастырған [[Иерусалим жиналысында [Кония]] Түркияның Мемлекеттік Әнұранына наразылық білдіріп, шариғат ұрандары айтылды. Ербакан және басқа да MSP мүшелері қолтықтасып тұрған кортеж араб тіліндегі баннерлермен шеруге шықты. Бұл митинг 12 қыркүйек төңкерісі себептерінің бірі деп айтылды.
12 қыркүйектен кейін
Ол Измир Узунада қаласында 12 қыркүйекте біраз уақыт ұсталды. 1980 жылы 15 қазанда ол 21 әкімшісімен бірге «ӘҚБ-ны заңсыз қоғамға айналдырды және зайырлылыққа қарсы әрекет жасады» деген айыппен қамауға алынды. Ол 1981 жылы 24 шілдеде босатылды. 1983 ж. Әскери Жоғарғы Сот үкімі үзілді-кесілді ақталғаннан кейін, 14 ақпан 1985 ж. ақталды.
Оған 1982 Конституциясына сәйкес 10 жылға саясатпен айналысуға тыйым салынды. 6 қыркүйек 1987 ж. Халықтың дауыс беруімен (дауыстардың 50,16% -ы алынып тасталды.) Ол саясатқа қайта оралды.
Әл-ауқат партиясы кезеңі және премьер-министр
1987 жылы 11 қазанда ол әл-ауқат партиясы төрағасы болып сайланды. Әл-ауқат партиясы Ұлтшыл Еңбек партиясы (MCP) және Реформистік демократия партиясы '(IDP) одақымен 1991 ж. Сайлау Кония сайланды. Ұлттық пікір қозғалысы күні ең үлкен жетістікке қол жеткізді 1995 жылғы сайлау әл-ауқат партиясы, дауыстардың 21,37% және бірінші партияны жеңіп алды 158 депутат болды. Нағыз жол партиясы -мен (DYP)Отан партиясы (АНАП) арасында құрылған қысқа мерзімді коалициялық үкімет отставкаға кеткеннен кейін, [54. Түркия Республикасының Үкіметі | REFAHYOL үкіметі]] премьер-министр қызметін 1996 жылы 28 маусымда бастады. Ол 1996-1997 жылдар аралығында коалициялық үкіметтің премьер-министрі қызметінен босатылды. Мемлекеттік институттар арасындағы реформалар, бассейн жүйесін құру және дамушы халықтың көптеген мұсылман елдерінің 8-ін біріктіретін қалыптастыру D8.
Ербакан премьер-министр болғаннан кейін, кейбір депутаттардың, провинциялық және аудандық ұйымдар мен әл-ауқат партиясы мүшелерінің Ататүрікке, зайырлылыққа және республикаға қарсы қорлауы мен шариғат әрекеттері қоғамның бір бөлігінде алаңдаушылықпен және реакциямен қаралды. . Ербакан Египетке, Ливияға және Нигерияға 2-7 қазан аралығында сәйкесінше 1996 ж. Ливия Муаммар Каддафи Түркия Республикасы айыптаушы сөз сөйлеген кезде Ербаканның баспасөзі үнсіз қалып, оппозицияның үлкен жауабына ие болды. Сасурлукта 1996 жылы 3 қазанда болған жол-көлік оқиғасынан кейін талқыланған мафия-саясаткер-полиция қатынастары үшін «Бұлар faso fiso». өрнекті қолданды. Екінші жағынан, Ербақан әділет министрі, әл-ауқат партиясы Севкет Қазан, «Жарық үшін бір минуттық қараңғылық» наразылығына қатысқандар туралы, «Олар шам ойнап жатыр». ол айтты. 1997 жылы 11 қаңтарда Ербакан премьер-министрдің ресми резиденциясында секта жетекшілері мен шейхтарға ифтарлық ас берді. Фетхуллах Гүлен де қонақтар қатарында болды. 1997 жылы 30 қаңтарда Синкан муниципалитеті «Иерусалим түнін» ұйымдастырды. Залға ХАМАС пен Хезболла лидерлерінің фотосуреттерін іліп қою, Иран елшісінің сөзі және көрмеге қойылған жиһад ойыны үлкен қоғамдық реакцияны тудырды. Бірнеше күннен кейін Синкан көшелерінде түрік қарулы күштері танктерді басқарды. Осы кезеңнің екінші штаб бастығы Чевик Бир танкілерді орындау үшін «біз Шыңжаңда теңдестірілген демократия орнаттық» деді. айтты. 1997 жылы 3 ақпанда Анкарада консервативті адамның Star TV репортеры Ишын Гурелді ұруы қоғамда үлкен реакция тудырды. 28 ақпанда өткен ҰҒК отырысы 9 сағатқа созылды. Ұлттық қауіпсіздік комитеті зайырлылықтың Түркиядағы демократия мен заңдылықтың кепілі екенін баса айтты. Жиналыстан «анти реакция» шешімдері шықты, олар үкіметке хабарланды.
Реакция, республика, зайырлылық және кемализм пікірталастарының нәтижесінде Ербақан «пост-модерн төңкерісі» деп аталатын жұмыстан кетуге мәжбүр болды 28 ақпан процесс, бірақ бұл әрекет бірінші болды (Коалиция 1997 жылдың 30 маусымына дейін созылды). 1997 жылы 21 мамырда Жоғарғы апелляциялық сот Прокуратурасы «кейбір мүшелерінің зайырлы режимді нысанаға алуға тырысуы және кейбір заңсыздардың назарында болуына байланысты» әл-ауқат партиясын жабу туралы конституциялық сотқа талап-арыз берді. әрекет етеді ». Бас прокурор Вурал Саваш іс бойынша мәлімдемесінде партия «зайырлылыққа қарсы әрекеттердің ошағына айналды және біртіндеп елді азаматтық соғыс жағдайына сүйреп келеді» деп мәлімдеді. Сот процесі жүріп жатқанда, Ербакан премьер-министр қызметін Тансу Чиллерге тапсыру үшін 1997 жылы 18 маусымда президентке Сүлейман Демирел қызметінен кету туралы өтінішін берді. Президент Сүлейман Демирел жаңа үкіметті құру міндетін Нағыз Жол партиясының] жетекшісі [[Тансу Чиллер емес, Месут Йылмаз ға берді. 55. Үкімет (Анасол-Д), Месут Йылмаз, коалициямен бірге Отан партиясы, Демократиялық солшыл партия, Демократиялық Түркия партиясы басшылығымен құрылды.
Ізгілік кеші және Felicity Party кезеңі
Жабу туралы істің нәтижесінде Конституциялық Сот 1998 жылғы 16 қаңтарда әл-ауқат партиясын жабу туралы шешім қабылдады және 6 адамға, оның ішінде Ербаканға 5 жыл мерзімге саясаттан шығуға тыйым салды. Әл-ауқат партиясының жабылу туралы шешімінен бір ай бұрын Ұлттық көзқарас бойынша Ізгілік партиясы құрылды, Исмаил Алптекин, содан кейін Рекай Кутан партияның басшысы болып тағайындалды. Бұл кезеңде тараптардың қарама-қайшы мәлімдемелеріне қарамастан, Назметтин Эрбаканға жақын және Фазилет партиясындағы «ақ шашты» немесе «дәстүрлі» деп анықталған қанат пен «жаңашылдар» арасындағы қанат арасындағы шиеленіс [ [Режеп Тайып Ердоған]]. Көтерілу ай басталды. 14 мамыр 2000 ж. ФП 1-ші конгресінде инновациялық қанаттың кандидаты Абдулла Гүл 521 дауыс, Рекай Кутан 633 дауыс алды. 2001 жылы маусымда Конституциялық Сот Фазилет партиясын тарату туралы шешім қабылдағаннан кейін, оның негізін қалаушы болған Ұлттық көзқарас қозғалысы екіге бөлінді. «Жаңашылдар» Режеп Тайып Ердоғанның басшылығымен Әділет және Даму партиясы -да ұйымдастырылды, ал Ербақан қолдаған Ұлттық пікір (дәстүрлі) қанат, Felicity Party (SP) құрды Recai Kutan төрағалығы.
Жоғалған триллион ісі
«[Жоғалған триллион іс]]» деген атпен белгілі болған жағдайда - 1998 жылы Рефах партиясына жасалған 1 триллион лиралық қазыналық көмек мемлекетке жұмсалғандай қайтарылған жоқ. «Арнайы құжат қолдан жасау »қылмысы 2 жыл 4 айға бас бостандығынан айырылды. Бес жылдық саяси тыйым 2003 жылдың ақпанында аяқталған Ербакан 2003 жылы 11 мамырда Саадет партиясының төрағасы болып сайланды. 2003 жылдың 3 желтоқсанында Жоғарғы Сот бойынша сот үкімі күшінде қалды. Жоғарғы апелляциялық соттың бас прокуроры 30 қаңтарда «Жоғалған триллион іс бойынша» сотталған және соттылығы аяқталған Ербаканды қоса алғанда 6 адамды жұмыстан шығаруды және партия органдарындағы лауазымдарын босатуды талап етті. , 2004 ж., Ербакан Сезімталдық партиясы Төрағасы мен Партия мүшелігінен кетті.
«Жоғалған триллион ісіне» байланысты орындалуы кейінге қалдырылған Ербаканның түрме жазасы 2008 жылы сәуірде Түрік Қылмыстық кодексінде »енгізілген өзгеріске сәйкес [[үй қамағына өзгертілді. Код]] (TCK). Ербақан үй қамағында болған кезде, оны Сот-медициналық институтының «тұрақты ауруы» туралы есебіне сәйкес 2008 жылдың 19 тамызында Президент Абдулла Гүл кешірді.
2010 жылғы 17 қазанда ол Сезім партиясының жетекшісі болып қайта сайланды. Бұл арада оның денсаулығы біртіндеп нашарлай берді.
Бингөлдік сөйлеу
Неджметтин Ербаканға қарсы 1998 жылы Диярбакыр мемлекеттік қауіпсіздік сотында «[дінге, нәсілге және аймақтағы айырмашылықтарды ескере отырып, өшпенділік пен дұшпандықты қоздырды» деген айыппен 1994 жылы 24 ақпанда Бингөл қаласында сөйлеген сөзі үшін сот ісі басталды. 10 наурыз 2000 жылы Диярбакыр No1 Мемлекеттік қауіпсіздік соты (Мемлекеттік қауіпсіздік соты) Ербаканды «халықты өшпенділік пен араздыққа шақырғаны» үшін бір жылға бас бостандығынан айырды. Сол жылы Жоғарғы Сот Диярбакыр No1 Мемлекеттік қауіпсіздік сотының 8-ші қылмыстық палатасы Ербаканға 1 жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындау туралы шешімді өзгеріссіз қалдырды. Жоғарғы Сот жергілікті соттың шешімін қолдағаннан кейін, 312-бап үшін түрмеге жабылған Ербакан өмір бойына саяси тыйымға айналды. 2000 жылдың аяғында қабылданған Жарғыны шығару туралы заңға сәйкес, Ербаканның түрмеде жазасын өтеу тоқтатылды.
Нежметтин Ербаканның адвокаттары No4454 Заңына сәйкес Диярбакыр мемлекеттік қауіпсіздік сотына БАҚ пен хабар тарату арқылы жасалған қылмыстар үшін сот ісін және жазаны тоқтата тұру туралы ұстап беру туралы өтініш жасады. Осы заңға сәйкес, жергілікті сот Ербаканның бұрын сотталғандығын «орындалмады деп танылды» деп қабылдады. Осы шешімге шағым түскенде, іс Жоғарғы Сотта талқыланды, 8-қылмыстық сот палатасы 2004 жылы жергілікті соттың шешімін жойды.