cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бөрітарақ
Суғарылуы:
Жазда жиі, қыста сирек суғару керек.
Ылғалдылығы:
Жапырақтарын тазарту және ылғалдандыру мақсатында су бүркіп тұрған пайдалы. Құрғақ ауадан жапырақтары сарғайып кетуі мүмкін. Жылу құбырынан алшақ қою керек.
Қоректендірілуі:
Айына екі рет минералды тыңайтқышпен қоректендіру қажет.
Аурулары:
Жапырақтарын таза ұстаса, ауруға көп шалдыға бермейді.
Көбейтілуі:
Қалемшесі арқылы ақпан, наурыз айларында көбейтуге болады. Қалемшесін бірден топыраққа отырғызып тамырландырған жөн.
Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
Суреттер
Санат:Құлқайырлар Санат:Қазақстан табиғаты
NGC 1822
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 24 қыркүйекте Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1822 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 85-SC42, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Испандық тасшыбжық
Реңі аздап шыбжың тасшыбжыққа ұқсайды, алайда одан испандық тасшыбжықтың бүкіл жоны аақ реңді болып келеді. Сондай-ақ аталықта қара түс тек қана тамағында және басының екі жағында және де қанаты мен құйрығында сақталған. Алдыңғы Азия шөлінде мекендейді. Қазақстанда тек қана Маңғышлақ түбегінде, Каспий теңізінің шығыс жағасында кездеседі. биологиясы зерттелмеген.
Дереккөздер
<"ҚҰСТАР" мектеп энциклопедиясынан/>
Корос
Корос — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Селеньга өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Макуруре
Макуруре (Macururé) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Вали-Сан-Франсискану-да-Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Паулу-Афонсу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 955 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 278,73 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Тағайындаушы дискілер
Тағайындаушы дискілер (Установочные диски; mounting disks) — дайындаушы жеткізіп беретін программалық өнімнің дестеленген көшірмесі бар, нөмірленген тағайындау дискілерінің кешені. Өнімді нақтылы компьютерге, әдетте, бірінші дискіде тұратын Setup.exe программасы орнатады. Орнату туралы қосымша мәліметтер көбінше құжаттамада немесе README файлында болады. Бұрынғы бірнеше дискеттен тұратын тағайындау дискілері кешенінің орнына қазіргі кезде бір ықшам-диск қана қолдануға болады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ақжамшы
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Изоклинальдық аңғар
Изоклинальдық аңғар - қатпар қанаттарының бірінде түзіліп, оны бойлай орналасқан өзен аңғары. Аңғардың екі бірдей беткейіндегі тау жыныстарының (тақташа) құламалары бір жаққа қарай және шамамен бірдей жаққа қарай немесе шамамен бірдей бұрышта болады.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Бражник көбелегі
Бражник көбелегі  – Қабыршақ қанаттылар отрядына жататын көбелек. Дүние жүзіне кең тараған 1200-ден аса түрі белгілі. Негізінен тропиктік аймақтарды мекендейді. Қанаттарын жайғандағы ұзындығы 2 – 20 см. Алдыңғы қанаттары қысқа, артқы қанаттарындағы дақтар айқын көрінеді. Көпшілігі 60 км/сағ жылдамдықпен ұша алады. Әдетте, мүйізі бар жалаңаш Жұлдызқұрттары денесінің артқы жағында орналасады. Қуыршақтары топырақ арасын қыстап шығады.
Дереккөздер
Санат:Қабыршақ қанаттылар
Ваджраяна
Ваджраяна - (Алмасты күйме, Алмасты жол) — махаяна буддизмінің тибеттік ламаизмде және буддизмнің Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияның жекелеген мектептерінде кең тараған тантристік формасы.Өзіне буддалықтан сырт мағлұматтарды, жергілікті сенімдер мен діндерді біріктіру арқылы буддалық ілімді алғашқы қалпынан көп өзгертіп жіберіп отырды.
Нойнкирхен-ам-Бранд
Нойнкирхен-ам-Бранд (Neunkirchen am Brand) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Форхгайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7905 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,37 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 74 154. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Рихтер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Роден (муниципалитет)
Роден (Roden) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Майн-Шпессарт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1019 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 77 178. Муниципалитеттің басшысы — Отто Дюмиг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Роден
Александровка (Баянауыл ауданы)
Александровка — Павлодар облысы Баянауыл ауданы, Торайғыров ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Баянауыл ауылынан солтүстікке қарай 19 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 152 адам (84 ер адам және 68 әйел адам) болса, 2009 жылы 123 адамды (69 ер адам және 54 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Баянауыл ауданы елді мекендері
Прогресс (Шығыс Қазақстан облысы)
Прогресс — Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы, Кожохов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Глубокое кентінен шығысқа қарай 2 км жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1714 адам (855 ер адам және 859 әйел адам) болса, 2009 жылы 1478 адамды (747 ер адам және 731 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1959 жылы көкөніс, сүт өндіретін кеңшардың бөлімшесі ретінде қаланған. 1996 жылдан бұрынғы шаруашылық негізінде Прогрессте өндіріс кешені құрылды.
Дереккөздер
Санат:Глубокое ауданы елді мекендері
Киферсфельден
Киферсфельден (Kiefersfelden) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Розенхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6822 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 36,72 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 87 148. Муниципалитеттің басшысы — Эрвин Риннер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Пэлхам (Нью-Гэмпшир)
Пэлхам (Pelham) — Нью-Гэмпшир штатының Хиллсбороу округіне жататын АҚШ қаласы.
Ерке атан
Ерке атан — айтушы мен орындаушы М.Шәутиев. Нотаға түсірген Е.Тұңғышұлы.
Пэлхам (Нью-Гэмпшир)
Қала тұрғындарының саны 12897 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 69.8 км² шамасында. FIPS коды — 33-59940.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Ерке атан
Халық күйдің аңызы
Баяғыда шал мен кемпір болады. Олардың жалғыз қызы, мал дегенде, боталаған түйесі бар екен. Қыз бала  ерке атанға  бауыр басып, әден  үйренісіп кетеді.Күндердің - күңінде   қыз бой жетіп,  оған  құда түсіп, қыз ұзату  рәсімі басталады. Ол уақытта қызға : "Не қалайсың?" - дейді екен. Сонда қыз : "Кішкентайдан бірге өскен ерке атанды қалаймын",-дейді екен. бірақ, әкесі "малымның басы" дей ме,  әйтеуір  атанды қимады. Сонымен, қыз әке-шешесін, елін, жұртын тастап  сыңсуға  салып кете барады. қызға әбден үйреніп, бауыр басқан  ерке атан  қыздың  көшінің  артынан  жүгіріп бара жатып дарияға түсіп кетеді. Сүйікті жануарына  жаны  ашыған қыз : "Әке-ке-ау, әке-ке-ау, ерке атан кетті, қайтейін",-деп жылайды.
Дереккөздер
Қазақ музыкасы кітабы, 2005 жыл Алматы , 484 бет
Санат:Күйлер
Тұнба тұзды көлдер
Тұнба тұзды көлдер - түбіне кристалл тұз қабаты шөгетін су қоймалары. Мұндай көлдер суының тұздығы 50‰-ден артық болады. Жазда тұзға қаныққан судың булану мөлшерінің артуынан және қыста су температурасының төмендеуіне байланысты тұздың ерігіштік қасиеті баяулап, тұну процесі тез өтеді. Тұнба тұзды көлдердің көпшілігі (Басқұншақ, Эльтон, т.б.) – тұз кен орындары.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:География
Оспан Құдайбергенұлы Абдрахманов
Абдрахманов Оспан Құдайбергенұлы (24.3.1943 ж.т., Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Жаңақорған кенті) – биология ғылымдарының докторы (2002).
ҚазМУ-ды (1961, қазіргі ҚазҰУ) бітірген. 1969–74 ж. Мәскеу облысы Пущино қаласындағы КСРО ғылым академиясының Микроорганизмдер биохимиясы және физиологиясы институтының ординатурасы мен аспирантурасында оқыды. Қазақстан ғылым академиясының Ботаника институтында лаборант, аға, жетекші (1999 жылдан) ғыл. қызметкер, лаборатория меңгерушісі (1994–99) болып жұмыс істеді.
Санат:Қазақстан биологтары Санат:1943 жылы туғандар
Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушылар
нобай|«Тәуелсіздік декларациясы», Джон Трамбулл суреті (1819) нобай|305x305 нүкте|Америка Құрама Штаттарының атынан [[Джон Адамс, Бенджамин Франклин және Джон Джей жасаған 1783 жылғы Париж келісіміне қол қою беті]] Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушылар (The Founding Fathers — «негіздеуші әкелер») — американдық мемлекеттіліктің құрылуы мен қалыптасуында, оның ішінде тәуелсіздікке қол жеткізуде және жаңа саяси жүйенің принциптерін құруда шешуші рөл атқарған американдық мемлекет қайраткерлерінің тобы. Кейбір тарихшылардың қатарына Солтүстік Америкадағы американдық төңкерісті ұйымдастырып, өткізген және АҚШ-ты саясаткерлер, заңгерлер, мемлекет қайраткерлері, сарбаздар, дипломаттар немесе қарапайым азаматтар ретінде құрған он үш Британдық отарлардың өкілдері кіреді.
Тар мағынада АҚШ Тәуелсіздігі декларациясына және АҚШ Конституциясын құрған Филадельфия конвенциясына қол қойған екінші континенталды Конгрестің депутаттарын білдіреді. XIX ғасырдың аяғына дейін оларды «АҚШ-тың негізін қалаушылар» немесе «АҚШ әкелері» деп атаған.
Тарихшы Ричард Б. Моррис 1973 жылы келесі жеті ең маңызды негізін қалаушылар ретінде анықтады: Джон Адамс, Бенджамин Франклин, Александр Гамильтон, Джон Джей, Томас Джефферсон, Джеймс Мэдисон және Джордж Вашингтон. Солардың үшеуі (Гамильтон, Мэдисон және Джей) «Федералист жазулары» (The Federalist Papers) авторлары болады — АҚШ Конституциясын мақұлдау мақсатымен жасалған 85 мақала.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ тарихы
Тазалай отырып босату
Тазалай отырып босату (Сброс с очисткой; reset width purify) — барлық регистрлер мен жад үяшықтарын босатумен сәйкес бастапқы программалық босату. Ондағы ақпараттарды программа- лық құралдармен өзгертуге рүқсат етіледі. Ол жөндеуге немесе пайдаланушының құпия ақпаратының тарап кетуіне жол бермеу үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ақжелек
Ақжелек - жесір әйелдер жамылатын желек, орамал. Шығыс Қазақстан өлкесінде XIX ғ.-ға дейін көбінесе жесір әйелдер астарсыз, алдамшы жеңі бар желек жамылған. Кейін оның орнын ақ бүркей деп аталатын гиэлі алмастырды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Шаушак
Шаушак — Башқұртстанның Карайыдель ауданындағы ауыл, Урюш-Битуллин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 3 адамды құрады. Пошта индексі — 452365, ОКАТО коды — 80234884011.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Дала қарақасы
Дала қарақасы - қарақас тұқымдастығындағы кішірек шалшықшы. Шалшықшыларға сай емес, ерекше қысқа аяқтарына байланысты, отырған кезде жерде жатқан сияқты болып көрінеді. Бірақ ұшқанда қарлығашты еске түсіреді. Үшкір ұзын қанаттары, айыр құйрығы, қысқа жалпақ тұмсығындағы кең ауыз қиысы - осының бәрі жәндіктерді ұшып жүріп ұстауына икемделген. Қарлығаштар секілді қарақастар да ұзақ уақыт ауада биік қалықтап ұшады, көбіне түтас үйір болып қалықтайды. Ұяларын жерге салады, жұптар бір-бірінен шамалы қашықтықта орналасады, 2-3 шұбар жұмыртқаларын кезектесіп басып шығарып, балапандарын бірге ертіп жүреді. Қазақстанда 4 ай болады (мамырдың басынан қыркүйектің ортасына дейін). Қыстау үшін Оңтүстік Африкаға ұшып кетеді. Жәндіктермен қоректенетін пайдалы құс, шегірткені өте көп жейді. Өкінішке орай соңғы жылдары дала қарақасының саны барлық жерде азайып барады, сондықтан Халықаралық Табиғат Қорғау одағының ерекше тізіміне енгізілді.
Санат:Татреңтәрізділер
Средоселци (Разград облысы)
Средоселци (Средоселци) — Болгариядағы ауыл. Разград облысына қарасты Исперих қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 7433. Телефон коды — 08336. ЕКАТТЕ коды — 68552.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Төлепберген Рахымұлы Сарманбеков
Сарманбеков Төлепберген Рахымұлы — суретші, Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі (1993).
Өмірбаяны
Арнаулы жолдамамен Батыс Қазақстан облысына келген, осы аймақтың қолданбалы өнер әдібі мен өрнектеу нақыпттарын жақсы меңгерген.
Негізінен зергерлік бұйымдар жасаумен айналысады. Суретшінің туындылары («Сәукеле», «Саба», «Торсық», т.б.) Алматы, Орал қалаларының музейлеріне қойылған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов
thumb|right|200px|Бақтыгерей Құлманов
Бақтыгерей Ахметұлы Құлманов (22 желтоқсан, 1857, Астрахан губерниясы Никольск селосы (Бөкей ордасы, қазіргі Атырау облысы, Құрманғазы ауданы - 1919, Жаңақала) — Алаш қайраткері, Алашорда үкіметінің мүшесі, 1-2 Мемлекеттік Думалардың депутаты, шығыстанушы, алғашқы ғылым кандидаты (1888).
Дереккөздер
Санат:22 желтоқсанда туғандар Санат:1857 жылы туғандар Санат:Құрманғазы ауданында туғандар Санат:1919 жылы қайтыс болғандар Санат:Жаңақалада қайтыс болғандар Санат:Қазақ шығыстанушылары Санат:Ресей империясы Мемлекеттік Думасының мүшелері Санат:Қазақ сұлтандары Санат:Бүкілресейлік құрылтай жиналысының мүшелері Санат:Төрелер
STEM
STEM (science, technology, engineering and mathematics) - жаратылыстану, технология, инженерия және математика. STEM оқу пәндерін біріктіру үшін қолданылатын кең термин. Сондай-ақ, бұл термин білім беру үдерісіне көзқарасты білдіреді, оған сәйкес білім алудың негізі ғылыми құбылыстарын қарапайым және қол жетімді білім алуды жеңілдетеді және процестерді терең түсінуге көмектеседі. STEM аббревиатурасы 2001 жылы АҚШ-тың Ұлттық ғылым қорының (АҚШ үкіметі жанындағы тәуелсіз агенттік, медицинадан басқа ғылымның барлық салаларында фундаменталды зерттеулер мен білім беруді ұсынатын) ғалымдары білім беру және кәсіптік салалардағы тенденцияны белгілеу үшін ұсынылған.
thumb|right|200px|Ғылым салаларымен салыстырғанда Ғалам объектілерінің масштабы
STEM бағыттары
STEM ғылымы негізінен үш негізгі бағыттың екеуіне жатады: жаратылыстану ғылымдары (биология, физика және химия) және математика, логика және статистика сияқты формальды ғылымдар. Гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар HASS аббревиатурасымен өнермен бірге жіктеледі және топтастырылады. Алайда, психология STEM бөлігі болып саналады. Зерттеулерге сәйкес, халықтың 1% -ын STEM мамандықтарына тарту мемлекет экономикасына жалпы ішкі өнімнің 50 миллиард АҚШ долларына өсуіне әкеледі.
Сілтемелер
Санат:Биология Санат:Технология Санат:Білім
Навуходоносор I, II
Навуходоносор I, II, Набу-куддури-уцур – Вавилон патшалары.
Навуходоносор І
Навуходоносор І б.з.б. 1124 – 1103 жылдары патшалық етті. Ол Вавилонға жойқын шапқыншылық жасап тұрған эламдықтарды қирата жеңді. Навуходоносор I-нің кезінде Вавилонда қысқа мерзімді гүлдену кезеңі өтті.
Навуходоносор II
Навуходоносор II Вавилонда б.з.б. 605 – 562 жылдары патшалық құрды, таққа отырғаннан кейін Кархемиштің (Сирия) түбінде египеттіктерді тас-талқан етіп жеңіп, Сирия мен Палестинаны басып алды. 601 жылы Египетке жорық жасады. 599 жылы әскерді қайта жасақтап, 598 жылы Солтүстік Арабияға жорық ұйымдастырды. 597 жылы Иерусалимді басып алып, 3 мың иудеялықты тұтқынға түсірді. 587 жылы (кейбір деректерде 586 жылы) Иерусалимді екінші рет басып алып, қаланы қиратты. Иудея патшалығын жойып, оны Вавилон провинциясына айналдырды, елдің 9 мыңдай тұрғынын құлдыққа айдап әкетті. Навуходоносор ІІ-нің кезінде Вавилон өзінің экон. және мәдени гүлдену шегіне жетті. Үлкен құрылыстар жүргізілді (бұл кезеңге Вавилон мұнарасы мен әйгілі аспалы бақтардың құрылысы да жатады). Вавилонның айналасына қуатты бекіністер тұрғызылды.
Дереккөздер
Санат:Бабыл патшалары
Ақжігіт
Ақжігіт:
Алаш Орда
Алаш Орда (1917 – 1920) — Ақпан мен Қазан төңкерістері соң 1917 ж. желтоқсанның 13 құрылған қазақ Алаш автономиясының үкіметі.
300px|thumb|right|Солдан оңға қарай: [[Ахмет Байтұрсынұлы, Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан, Міржақып Дулатұлы]] thumb|right|200px
Алаш Орда құрылтайы
1917 ж. желтоқсанның 5 – 13 Орынборда Екінші жалпықазақ съезі өткізілді.
Құрылтайдың күн тәртібіне 10 мәселе қойылды. Олардың ішіндегі ең негізгілері: қазақ-қырғыз автономиясын жариялау, милиция һәм Ұлт кеңесі (Үкімет) құру мәселелері болды.
Құрылтай делегаттары Уақытша үкімет құлатылғаннан кейін қазақтардың өмір сүруінің өзін күрделендіріп жіберген анархия (тәртіпсіздік) жағдайында елді аман сақтау үшін, «уақытша Ұлт Кеңесі» түріндегі берік билік құру, оған «Алаш Орда» деген атау беру (төрағасы Ә. Бөкейхан, Ұлт Кеңесі құрамына 25 адам кірді), сондай-ақ милиция жасақтау туралы қаулы қабылдады. Алаш астанасы – Семей (кейін Алаш-қала атауын алды) қаласы еді.
Бұл туралы кейіннен Әлихан Бөкейхан (1919 ж. ақпанның 11) былай деп мәлімдейді: «съездің бұл шешімі қазақтар мекендеген территорияда анархияны болдырмау, өлкеде большевизмнің дамуына (яғни қазақтар үшін жат-таптық жіктелу) жол бермеу мүдделерінен туындады…». Үкімет төрағалығына үш қайраткер – Бөкейхан, Құлманов және Тұрлыбаев ұсынылды. Көп дауыс алған Бөкейхан төраға болып сайланды. А. азамат соғысы жылдарында Кеңес құрылысына жау күштер жағында болды. Нәтижесінде азамат соғысында жеңіске жеткен Кеңес өкіметі Алаш партиясы мен А. үкіметін таратты. Кеңес өкіметі Алаш пен А-ны Қазақстанның қоғамдық-саяси өмірінен аластауда алдау мен арбау әдісін де, қару жұмсап, күштеу жолын да қолданды. Кезінде (1919, 1920 ж.) Кеңес өкіметі Алаш қозғалысына белсене қатысқандардың барлығына кешірім жасағанына қарамастан, олар түгелге дерлік сталиншіл әкімшіл-әміршіл жүйенің құрбандарына айналды. Сол кезде Ресейде орын алған жағдайда қазақтардың жарияланған автономиясын жүзеге асыру мүмкін емес еді. Кезекте бостандықтың жауы – большевизммен күрес тұрды.
Өздерінің қолға алған шараларын іске асыру жолында Алашорда үкіметіне Кеңестерге қарсы жақпен бірігуге тура келді. Өйткені Кеңес үкіметі кеңестік негіздегі автономияларды ғана қолдап, көтермелесе, ал ақтардың Алаш автономиясына көзқарасы басқаша болды. Соңғыларының қолдауына сүйене отырып, қазақ халқы, дәлірек айтқанда Ә.Бөкейхан бастаған зиялылар тобы белгілі бір деңгейде дербестікке жетуге болады деп санады. Бұл жолдағы күрес оқиғалары төмендегідей өрбіді.
Сыртқы істері
Алаш Орданың ақтармен бұл бағыттағы алғашқы байланысы, 1918 жылы 8-ақпанда большевиктер тұтқындаған Сібір облыстық Думасының орнына құрылған Уақытша Сібір үкіметімен болды. Алаш Орда жетекшілері атаман Дутовпен, Самардағы Құрылтай жиналысы мүшелері Комитетімен (Комуч), Омбыдағы Уақытша Сібір үкіметімен де байланыс жасады. Басталып кеткен азамат соғысы Алаш Орданың ұстанар бағытында айқындауды қажет етті. Сөйтіп, қазақ аутономиясы өлкеде әлеуметтік-саяси негізі жоқ Кеңес үкіметіне қарсы күреске шығып, ақтарға қосылуға мәжбүр болды.
Бұдан кейін Алашорда Бүкілресейлік биліктен үміткер тағы бір үкімет — Самарадағы құрылтай жиналысы мүшелері комитеті (Комучпен) қарым-қатынаста болды. 1918 жылы 8 маусымда өмірге келген негізінен эсерлер басқарған бұл үкімет, демократиялық принциптерге беріктігін бірден-ақ байқатты. Бұл олардың Алашордаға көзқарасынан-ақ байқалады. Тамыз айында Комуч құрылып жатқан басқа үкіметтердің қатарында Алаш Орданы да мойындайтындығын мәлімдеді. Комитет құрамына – Ә. Бөкейхан, А. Байтұрсынұлы, Ж. және Х. Досмұхамедовтер, А. Бірімжанов, М. Тынышбаев, М. Шоқай және т.б. кірді. Бірақ бұл табыс та ұзаққа бармады.
Оппозициялық күштерді біріктіру мақсатында Комуч ұйымдастыруымен 1918 жылдың 8-23 қыркүйегінде Уфа кеңесі өтеді. Кеңеске жоғарыда аталған қайраткерлер қатынасты. Бұратана халықтар атынан сөйлеген Ә. Бөкейхан өздерінің сепаратизмнен аулақ екендігін, демократиялық-федеративтік Ресеймен біртұтас екендігін айтты.
Кеңес жүріп жатқан кезде 11-қыркүйекте Ә. Бөкейханның төрағалығымен Х. және Ж. Досмұхамедовтер, М. Тынышбаев, У. Танашев, Ә. Ермеков, А. Бірімжанов қатысқан Алашорданың төтенше мәжілісі өтеді. Онда қазақ автономиясын Алашорданың бір өзі басқаратыны, ал бұрынырақта (18-мамырда) батыс Қазақстандағы саяси жағдайға байланысты уақытша құрылған Ойыл уәлаяты таратылатыны шешілді. Оның онына жол қатынасы нашарлығымен соғыс жағдайы себебінен Алашорданың батыс бөлімшесі құрылды. Бұл болашақта шақырылатын Бүкілресейлік Құрылтай жиналысы қарсаңында, бірауыздан құрылған автономия бар екенін Кеңеске қатысушыларға көрсету болатын.
23-қыркүйектегі Кеңестің соңғы күнінде Уақытша Бүкілресейлік үкімет – Директория жарияланды. Бірақ бұл Директория өзі жойылардан аз ғана бұрын 4-қарашада шыққан бұйрығымен, бөлінбейтін Ресейді қалпына келтіру үшін барлық облыстық үкіметтермен бірге Алашорданың орталық үкіметін таратып, оның облыстық, уездік ұйымдарын ғана қалдырды. Орнына мәдени-тұрмыстық мүдделерді басқаратын Бас Уәкілдік қызметін енгізді.
Бас Уәкілдік мәселесі 18-қарашада Омбыдағы төңкеріс нәтижесінде өзін «Жоғары Билеуші» деп жариялаған адмирал Колчак кезінде қаралды. «Николайдың заманы мен тәртібі келген уақытта да» қазақ зиялылары көздеген мақсатынан таймады.
Колчак үкіметі Бас уәкілдің міндеті туралы Ережені талқылап, оған керекті материал жинау үшін қазақ даласына өз өкілдерін жіберді. 2-мамырда Семейге келген Ішкі Істер Министрлігінің өкілі Г. Малахов, аталған мекеменің Алашорда тағдыры туралы жоспарын бір топ қазақ интеллигенттеріне таныстырады.
1919 жылы 6-мамырда А. Бірімжанов, М. Тынышбаев, Р. Мәрсеков, А. Қозбағаров, С. Дүйсембинов, Х. Ғаббасов өлкені басқару туралы жаңа Ережеге өз көзқарастарын білдіріп, Ішкі Істер министрлігінің «Бұратаналар» бөліміне Семейден хат жолдайды. Онда ұлттық-территориялық автономия құру туралы шешім қабылдаған ІІ жалпықазақ сьезі, 1917 жылдың өн бойында өткен облыстық сьездердің қорытындысы болғанын, сол съезд шешіміне қарай қажетті жағдайларда әрекет жасағандарын (Ресей мемлекетін қалпына келтіру үшін Кеңес үкіметіне қарсы ортақ күреске қосылғандарын) сондықтан да қазіргі ауыр жағдайда Ресей мемлекетін қалпына келтіруге кедергі келтірмес үшін ұлттық мүддені қоя тұрып, Уақытша Бүкілресейлік Өкіметтің 1918 жылғы 4-қарашадағы бұйрығына көніп отырғандарын, бірақ бұл жарлықтағы қазақ өлкесін басқаратын арнайы органның құрылуы туралы ереженің кешігуі, қазақ халқын алаңдатып тұрғаны айтылды.
Одан әрі хатта, бұл мәселені шешуді жолсапарға өз өкілдерін жіберу арқылы емес, Омбыдағы үкіметпен келіссөз жүргізіп жатқан Алашорда өкілдері пікіріне жүгіну жолымен шешу дұрыс болатыны ескертілді. Сондай-ақ, хат иелері қазақ халқын басқару туралы Малахов әкелген жоспар-жобаға байланысты өздерінің мынадай ұсыныстарын да көрсетті: <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
Колчактың қазақ даласын басқаратын Бас уәкілдік тағайындау туралы жаңа Ережені жаңғыртқан әрекеті алайда жүзеге асқан жоқ. Мұның себебі, бір жағынан күннен-күнге жеңіліске ұшырап жатқан Ақ Армиядағы сәтсіздіктер болса, екінші жағынан ұлттық қозғалыстарға жауыға қарайтын орыс үкіметтеріне тән қасиетті бойына сіңірген Колчак билігінің өзінен болды.
Алашорда сонымен бірге Кеңес үкіметімен байланыс жасауға тырысты. Халел және Жанша Досмұхамедовтер Ленин, Сталинмен, сондай-ақ Халел Ғаббасов ұлт ісі жөніндегі халық комиссары Сталинмен келіссөз жүргізді. Мұның нәтижесі – аутономияның мәдени мұқтажына орталықтың көмегі, бүкілқазақтық құрылтайды шақыру, өлкеде азаматтық бітімге келу туралы уәделер болды.
Алаш қайраткерлеріне Бүкілресейлік Орталық Атқару комитетінің 1919 жылғы 4 сәуірдегі және 1920 жылғы 15 сәуірдегі шешімімен амнистия жарияланса да, Кеңес үкіметі күшіне мінгеннен кейін, олардың өткенін ешуақытта ұмыта да, кешіре де алған жоқ. Түрлі әдіспен бүркеленген қудалау ақыры, Алаш зиялыларын жаппай қырғынға ұшыратты. Бұл зобалаңнан аман қалған саусақпен санарлық зиялы қазақ, өмірлерінің соңына дейін Мемлекеттік Қауіпсіздік Комиеті назарынан тыс қалмады. Ал атылғандардың үрім-бұтақтары да соңғыларының кебін киді.
Осыдан кейінгі Қазақстанның саяси тарихы бәрімізге белгілі. Алдымен 1920 жылы құрылған Қазақ Кеңестік Автономиялық социалистік республикасы, кейіннен 1936 жылы Қазақ Кеңестік Социалистік республикасы болған тұсында қазақтар отаршылдық қамытынан қол үзген жоқ. Қазақ халқы өз тілін, дінін, әдет-ғұрпын, саяси санасын жоғалту алдында тұрды. Өз тілінен жеріген ұрпақ пайда болды, мәңгүрттік пайда болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан тарихы
NGC 6287
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Пыхэм-Ягун
Пыхэм-Ягун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вокы-Рап-Егун өзенінің сол жағалауынан 47 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
NGC 6287
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 21 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6287 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: GCL 54, ESO 518-SC10.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Ophiuchus (шоқжұлдыз)
Пыхэм-Ягун
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сенімділік факторы
Сенімділік факторы (фактор уверенности; certainty factor) — білімдер базаларында — базаны пайдаланушының фактінің ақиқаттығына (айнымалыньің мәніне) сенімділігінің деңгейін анықтайтын сан (әдетте, 0 мен 100 аралығында) және ол сан логикалық қорытындыны қалыптастыруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Expert system
Конституциялық құқық
Конституциялық құқық — құқық жүйесінің басты саласы (кейбір елдерде ол "мемлекеттік құқық" деп аталады). Конституциялық құқық, құқықтың басқа салаларының жасалуы, әрекет ету мен қалыптасуының негізі болып табылады. Мұндай салалар бүгінгі күні жиырмадан астам: мысалы, әкімшілік құқық, азаматтық құқық, қылмыстық құқық, қаржы құқығы және т.б.
Конституциялық құкық маңызды мынадай мәселелерді: Конституциялық құқық — адам, мемлекет пен қоғамның өз тіршілік әрекетін құруына өте кажетті оған лайықты басты ережелерді белгілейді. Мемлекеттік билікті жүзеге асырумен байланысты пайда болатын қоғамдық қатынастар конституциялық құқықтың пәнін құрайды. Қазақстан Республикасында азаматтарға мемлекеттік оқу орындарында тегін орта білім алуға кепілдік берілген. Азаматтардың бұл құқығын кім камтамасыз етеді? Әрине осыны жүзеге асыруға құқылы мемлекеттік органдар (мысалы, Білім және ғылым министрлігі). Біздің елімізде әркім Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңнамаларын сақтауға, басқа тұлғалардын құқықтары мен еркіндіктерін, ар-ожданы мен абыройын қастерлеуге міндетті. Аталған талаптар сақталмаған жағдайда оны бұзушыларға мемлекеттік органдардың алдында (полиция, прокуратура, сот) жауап беруге тура келеді. Конституциялық құқық қоғамдық қатынастарды құқықтық реттеуге багытталған әдістер мен тәсілдер арқылы реттейді. Оларға мыналар жатады: Қазақстанда әркім мемлекеттік рәміздерді құрметтеуге міндетті (аталған жағдайда міндеттеу әдісі қолданылады). Республика азаматын Қазақстаннан тысқары жерлерге қуғындауға жол берілмейді (мұнда тыйым салу әдісі колданылады). Біздің елімізде әркім өзінін ана тілін, мәдениетін пайдалануға, колдануға құқығы бар екендігі белгілі (бұл жағдайда ерік беру әдісі колданылады). Қазақстан Республикасында Конституцияға сәйкес адамдардың құқықтары мен еркіндіктері танылады және оған кепілдік беріледі (көріп отырғанымыздай, мұнда мойындау әдісі колданылады).
Конституциялық құқықтың қайнар көздері, ұғымы және оның түрлері
Қоғамдық құбылыс ретінде құқықтың ішкі және сыртқы түрі болады. Құқықтың ішкі пішіні — оның мазмұнын құрайтын бөлшектердің құрылымы мен жүйесі. Құқықтың сыртқы пішіні — құқықтық тәртіп ережелері арқылы бекітілетін заңдық қайнар көздердің жиынтығы. Құқықтық нормалардың жиынтығын құқықтық қайнар көздері деген ұғымға жинақтауға болады. Құқық тек мемлекеттік органдардың іс-әрекетінің нәтижесінде пайда болады. Көрсетілген актілердің әрқайсысының нақты заңдық күші, оны кабылдаудың (өзгерістер енгізудің), жариялаудың, күшін жоюдың тәртібі болады. Аталған мәселелердің барлығы Қазақстан Республикасының "Нормативті құқықтық актілер туралы" Заңында толық карастырылған. Конституция халықтың тікелей дауыс беруі арқылы референдумда қабылданады, заңдарды Қазақстан Республикасының Парламенті қабылдайды. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығының келесі қайнар көзі — конституциялық заңдар болып табылады. Олар Конституцияда бекітілген нормаларды нақтылайды және тек Конститудияда көрсетілген мәселелерді ғана реттеуде колданылады. Конституциялық заңда Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерінің (ту, елтаңба, әнұран) сипаттамасы және оны ресми қолдану тәртібі; республикада сайлау өткізу мен ұйымдастыру тәртібі; республикалық референдум өткізу тәртібі; республиканын сот жүйесі бекітіледі; президенттің құқықтық мәртебесі; парламентті құру және кызметін ұйымдастыру, оның депутаттарының құқықтық мәртебесі; үкіметті құру және оның кызметін ұйымдастыру құзыры айкындалады; Конституциялық кеңестің кызметі және оны ұйымдастыру тәртібі реттеледі. Жай заңдар — қоғамның, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының барлық жақтарын реттейді. Елімізде көптеген жай заңдар әрекет етеді. Солардың қатарына кодекстерді жаткызуға болады. Қазақстан Республикасы Президентінің нормативті жарлықтары — мемлекет пен қоғам өмірінің әр түрлі мәселелеріне қатысты президент кабылдайтын акті. Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулылары — үкіметтің өз кызметі шеңберінде қабылданған, конституциялық-құқықтық мазмұндағы актісі. Халықаралық келісімшарт нормалары да конституциялық құқықтың кайнар көзіне жатады. Себебі, мұнда адам құқығы, қоғамдық бірлестіктер, Қазақстан Республикасы азаматтарының құкықтары мен міндеттері туралы нормалар бар. Қоғамның құрылымы мен мемлекеттік билікті ұйымдастырумен байланысты басқа да нормативті құқықтық актілер конституциялық құқықтың қайнар көздеріне жаткызылуы мүмкін.
Конституциялық-құқықтық нормалар
Мемлекет белгілейтін маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін жалпыға бірдей міндетті тәртіп ережелері. Құқықтың басқа салаларының нормаларымен салыстырғанда, конституциялық құқықтық нормалар:
Конституциялық-құқықтық нормаларға тән немесе дәстүрлі түрде бөлініп алынатын үш сатылы құрылым: Әдетте, конституциялық құқық нормасының құрылымында гипотеза (норма қандай жағдайларда өз күшіне енетінін көрсететін норма бөлігі) және диспозиция (құқық субъектілерінің тәртіп ережелерін қалыптастыратын норма бөліг) болады. Санкция оның бұзылғаны үшін ықпал ету шаралары белгіленетін норма бөлігі ретінде коституциялық-құқық нормалар құрылымында тек жекелеген жағдайларда ғана кездеседі.
Тағы қараңыз
*
Massive Assault
Сюжет
2056 жылы болған соғыста, "Демократиялық альянс", Жамандық бiлiг елдерін жеңіп шығады. Бірнеше жыл соң "Еркiн ұлттардың одағы" жасалып шығарылады. Содан бастап, әлемде тыныштық орнатылады. Технологиялқ жаңалықтар тез арада космосқа көшу үшін жаңа жерлерді бақылау мақсатымен, бақылаушы экспедицияны жебереді. Бірақ тыныш өмір ұзаққа созылмады. 2094 тен 2101 жылдар аралығында, Финляндияда, Германияда, Японияда революциялық соғыс басталды. Келесі ел Ресей... Осы уақыт аралығы әлемде Қаранғы Лига тобының жаралуымен сәйкес келді. Осы топ үлкен, беделді корпорациялармен қамтылып отырды.Көптеген елдер демократиялық келбеттерін өзгертіп, тоталитаризацияға ұшырады. Екі жақ ұрысы, қаруланған соғыспен аяқталады деген қорқыныш болып, барлық ел, шаштың бір талшығында тұра қалды. Мекендердің қарулануы, күн сайын күшией берді... Космостағы экспедиция мәртебесіне жетіп, тұруға ыңғайлы жерлер ашылып, сол кезде колонизация басталды. Сонымен тағы да бір соғыс басталды. Жер қуатын әлсірету үшін, Лига, Еркiн ұлттың бір планеталарына шабуыл жасайды. Осы кезде Сіз "Еркiн ұлт" тобымен басқарып, шабуылды тоқтатуыңыз қажет.
Геймплей
Ойын барысы қызық, сонымен қатар қатты қиын емес. Өзге стратегияларға қарағанда, Massive Assault-та дипломатия жоқ. Ойын бірнеше фазаларға бөлінген: 1) Ойнда әріптестерді тауып алып, оларды сатып алу; 2) Өздеріңіздің арсеналындағы барлық күштермен қолданып көреу; 3) Қол астындағы барлық елдерден салық жинап, юниттарды дамыту; 4) Жаңа серіктестерді ашу; Елді мекенді жаулап алу үшін, өзіндік арнайы стратегия құрап, астанасын басып алу қажет. Ойын өте қызықты және мультиплэйер секілді жаңартулар арқасында, сіз басқа да адамдармен соғыса аласыз. сонымен қатар оқиға шиеленсуі Сіздің қолыңызда.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Компьютерлік ойындар
Касилаг (Перник облысы)
Касилаг (Касилаг) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Радомир қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 2424. Телефон коды — 077221. ЕКАТТЕ коды — 36566.
Тонер
Тонер - оқтаулы барабанның алдын ала арнайы түрде (болуы мүмкiн тағы басқа варианттар) электр графикалық қағидасы көмегiмен тасымалданатын және содан соң қағазға тасымалданатын көрнектi сурет онда қалыптастырған қара немесе таңқурай, көгiлдiр, сары ұнтақтың ие болатын ерекше қасиеттерiмен.
Ерекшелігі
Ең алдымен, тонерлер түспен ғана емес, бөлшектердiң өлшемi және магниттiлiкпен де өзгешеленедi. Тонердiң бөлшектерi микрон өлшемдер 5пен 30мен аралығындағы орташа алады. Принтерлердiң ерте ұрпақтары сонымен бiрге болды тонердiң сонда бар болған берiлiс жүйесi үшiн керек магниттi болған iрi бөлшектенгенiрек тонер қолданды. Тонердiң iрi бөлшектерi қолданылмаған тонерден барабанның тазартуларын жеңiлдеттi, қаныққан тығыз суреттердi бердi. Шешу қабiлеттiлiгi алайда, 300 dpi жеткiлiксiз тез көрсеттi және (және тиiстi принтерлер) барлық майда дисперсиялық тонерлерден астам шығарыла бастады. Мысалы, мұндай тонерлерi баспа төлемдерiнiң жасауы үшiн негатив қабыршақта мөр алудың мақсатынан мүмкiн емес iстейтiн тығыз растр беру қабiлеттi емес. Сонымен бiрге, мұндай сурет (қағаз ) сақтаушыдан қыртыстануға тенденцияны алады.
Ким Ғұсманүлы Ахметов
Ким Ғұсманүлы Ахметов (13.10.1930 жылы туған, Сырым ауданы, Жымпиты ауылы) — ғалым, ауыл шаруашылығы ғылым кандидаты (1969), профессор (1989). 1953 ж. Мәскеудегі К.А.Тимирязев атындағы ауыл шаруашылығы академиясын бітірген. 1953-55 ж. Орал ауыл шаруашылығы мектебінде оқытушы, директордың орынбасары. 1955-67 ж. Орал облысындағы ұжымшар төрағасы, аудандық атқару комитетінің төрағасы, аудандық партия комитетінің 1-хатшысы, облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы бастығының 1- орынбасары. 2 рет «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған.
Іле ұшқаты
Іле ұшқаты (Lonicera iliensis) – ұшқаттар тұқымдасына жататын бұта. Іле өзенінің аңғарында кездеседі. Биіктігі 1,5 м-ге жетеді. Ескі бұталары сұр, қатпарлы қабықты; жас өркендері алқызыл сұр түсті, барқыт тәрізді түк басқан. Жапырақтары сопақтау, қандауыр пішінді, орташа ұзындығы 2,5 см, ені 5-7 мм. Гүлсидамы орташа жапырақ қолтығынан шығады, күлтесі сарғыш түсті, түбек тәрізді, ұзындығы 10 мм. Мамыр-маусымда гүлдеп, маусым-шілдеде жеміс салады. Жемісі қара көк түсті, шар тәрізді, ұзындығы 6-7 мм. Сәндік үшін өсіріледі. Сирек кездесетін эндемик. Қазақстанның "Қызыл кітабына" енгізілген.
Іле ұшқаты (Lonіctra іlіensіs) – ұшқат туысына жататын бұта. Қазақстанда Іле өз-нің атырабындағы тау етектерінде, өзен аңғарындағы терек-тал өскен ормандар мен бұталы тоғайлардың арасында кездеседі. Биікт. 1,5 м-дей, сабағы жіңішке, өте көп қатты бұтақты. Жапырақтары жіңішке, пішіні қандауыр тәрізді, ұзындығы 2,5 см, ені 5 – 7 мм. Гүлі сары түсті, қос жынысты, олар масақ гүлшоғырына топталған. Тұқымынан көбейеді. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, маусым – шілдеде жеміс салады. Жемісі – қара көк түсті, шар тәрізді дәнек. Өте әдемі өсімдік, сәндік үшін өсіріледі. І. ұ. өте сирек кездеседі, жылдан жылға таралу аймағы азаюда, сондықтан қорғауға алынып, Іле өңірінің эндемигі ретінде Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Әдеб.: Красная книга Казахстана, ч. 2, А.-А., 1981. Р. Закирова
Санат:Ұшқаттар Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер Санат:Жетісу
Шижаға шайқасы
Шижаға шайқасы, Арал теңізінің солтүстік-шығысында 1216/18 жылдары Мұхаммед Хорезмшах пен Жошы ханның арасында өткен. Хорезмге көршілес қыпшақтарға қашқан тоқтабек бастаған меркіттердің бір тобын жою мақсатымен Жошы оларды өкшелей қуып, Торғай даласына жеткен. Осы жорықта олар Терменбас тауының етегіндегі Қаракөлдің жағасында Хорезм шахы Мұхаммедтің 60 мыңдық әскерімен бетпе-бет кездеседі. Әскерінің аздығына қарамастан Жошы батыл қимылдап, өзінің қолбасшылық дарыны арқасында шайқасты тең аяқтады. осы шайқастан кейін Хорезмшах Шыңғыс ханның Хорезмге жасаған шабуылы кезінде моңғолдармен далада шешуші шайқастарға шығуға батылы жетпей, өз әскерлерімен елдегі қалалар мен бекіністерді паналауға мәжбүр болды.
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Каррай (Миннесота)
Каррай (Currie) — Миннесота штатының Murray округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 233 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-14320.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Борго-Сан-Джованни
Борго-Сан-Джованни (Borgo San Giovanni) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1597 адамды құрайды. Халық тығыздығы 228 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 26851.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Верхяя Тыхта
Жоғарғы Тыхта — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ускат өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері
Потрашечная
Потрашечная — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лебаутский Сор көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мессье каталогы нысандарының тізімі
Санат:Астрономия Санат:Тізімдер Санат:Ғарыш
Мадри-ди-Деус (Баия)
Мадри-ди-Деус (Баия) (Madre de Deus (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Салвадор агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салвадор экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 432 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,141 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1.385,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1990 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Автобазар
Автобазар— автомобильдер және оларға керекті қосалқы бөлшектер сататын базар.
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері
Улы саңырауқұлақтар
Улы саңырауқұлақтар
Жеуге жарамсыз улы саңырауқұлақтар – Улы саңырауқұлақтарға шыбынжұт(мухомор), боз арамқұлақ (поганка), жалған түбіртек (ложный опенок), жалған түлкіжем) ложная лисичка) және т.б. Шыбынжұттың түрлері: қызыл шыбынжұт, сұрғылт-қоңыр шыбынжұт, порфир шыбынжұты, ақ қалпақшалы сасық шыбынжұт, бозғылт –сары шыбынжұт және т.б. Шыбынжұт саңырауқұлағының құрамында шыбынды өлтіретін улы зат «мускарин» алкалоиды болатыныанықталды. Көбінесе шыршүа, қарағай, балқарағай ормандары мен қайың ағаштарының жарық көп түсетін ашық алаңдарда өседі. Қызыл шыбынжұттың диаметрі 20см-дей, қалпағы күңгірт-қызыл түсті, әр жерінде сүйел тәрізді ақ дақтары жуылып кетеді. Улы тез әсер етеді, адам тұншығып, тыныс алуы нашарлайды, сіңірі тартылып талып қалады. Шешу жолдары: (Жеуге жарамайтын: жалған түлкіжемнің қалпақшасының үстіңгі беті тегіс, қызғылт-сары түсті, кәдімгі түлкіжемнің қалпақшасының шеті желбіреген, үстіңгі беті ақшыл-сары түсті, бозарамқұлақ сырттай қарағанда қозықұйрыққа ұқсас, бірақ айырмашылығы боз арамқұлақ қалпақшасының астыңғы ақшыл-жасыл түсті, ал қозықұйрықтың қалпақшасының астыңғы жағы алқызыл түсті, сұр шыбынжұты саңырауқұлағының қалпақшасының үсті сұр түсті және ақ дақты, қызыл шыбынжұтының қалпақшасының үсті қызыл түсті және ақ дақты, жалған түбіртек саңырауқұлағының қалпақшасының астыңғы жағы қою сарғылт-жасыл, ал үсті мен түбіртегі ашық-сарғылт-жасыл түсті болады, түбіртегінде белдеуше сақинасы жоқ).
Дереккөздер
Энциклопедия “Сен білесің бе ?”
Санат:Саңырауқұлақтар
Содонга
Содонга (Саданга) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ерг өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Геннадий Константинович Рязанцев
Геннадий Константинович Рязанцев (1936 жылы туған, Успеновка ауылы) – ғалым, техника ғылымдарының докторы (1987), профессор (1993).
Өмірбаяны
1959 жылы Қазақ тау-кен металлургия институтын бітірген. 1959 – 61 жылы Қарағанды металлургия комбинатында тау-кен шебері, 1961 – 88 жылы Қазақстан ҒА тау-кен ісі институтында аға инженер-зерттеуші, кіші, аға ғылыми қызметкер, зертхана меңгерушісі, 1988 – 96 жылы бөлім бастығы қызметтерінде болды. 1996 жылы осы институтта лаборатория меңгерушісі.
5 ғылым кандидатын тәрбиелеп шығарған, 74 ғыл. еңбектің, оның ішінде 4 монографияның авторы.
Шығармалары
Принцип минимума и оптимальная политика управления вентиляционными и гидроавлическими сетями, А.-А., 1968; Устойчивость и управляемость шахтных вентиляционных систем, А.-А., 1978.
Жұмағали Жанаев
Жұмағали Жанаев (1914-1992, Атырау облысы). 1938-1977 жылдары - «Ембімұнай» бірлестігі Доссор, Қошқар, Сағыз мұнай кәсіпшіліктерінде бригаданың ағаш шебері, бригадир, прораб, мұнай өндіру операторы. Құлсары ұңғымаларды күрделі жөндеуден өткізу кеңсесі дайындама бригадасының ағаш шебері. «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалімен марапатталған (1952).
Геннадий Константинович Рязанцев
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Қазақ тау-кен металлургия институты түлектері Санат:Тау-кен ісі институтының профессорлары
Жұмағали Жанаев
Пайдаланғанәдебиет
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар министрлігінің Аэроғарыш комитеті (2001-2002)
ҚР Президентінің﻿ 2000 ж. 13 желтоқсандағы ҚР Энергетика, индустрия және сауда министрлігін қайта ұйымдастыру туралы Жарлығына сәйкес ҚР Үкіметінің 2001 ж. 25 қантардағы қаулысымен комитет ҚР Энергетика, индустрия және сауда министрлігі Аэроғарыш комитетінің қайта ұйымдастырылуының нәтижесінде құрылды. Ережеге сәйкес комитет ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі құзіреті шегінде арнайы атқару, бақылау-қадағалау функцияларын, сондай-ақ аэроғарыш қызметі саласында басшылықты жүзеге асыратын ведомство болып табылады.
ҚР Үкіметінің 2001 ж. 25 қаңтардағы қаулысымен комитеттің ведомстволық бағынысытылығы өзгертілді, ереженің қалған барлық баптары өзгертілмеді.
ҚР Президентінің﻿ 2002 ж. 28 тамыздағы Жарлығымен ҚР Энергетика және минералды ресурстар министрлігі қайта ұйымдастырылды, аэроғарыш қызметі саласындағы функциялары мен өкілетгіктері ҚР Көлік және коммуникациялар министрлігіне берілді.
NGC 1814
NGC 1814 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL+EN типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 2 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1814 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 85-SC36, in N 1820.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Сан-Мамеде-де-Коронаду
Сан-Мамеде-де-Коронаду (São Mamede de Coronado) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Трофа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 053 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,26 км² шамасында. Халық тығыздығы — 647,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Кортюга
Кортюга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кокшеньга өзенінің сол жағалауынан 251 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері