cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ұлытау тобы
thumb|left Құдай қаласа, альбом 2006 жылдың ақпан айында Мәскеуде тұсауын кесілд. Ал, көктемде Лондонда белгілі американдық продюсер Тим Палмердің қатысуымен «Ұлытау» жобасы көпшілікке таныстырылды. «Жұмыр қылыш» альбомы да Лондонда тұсауын кесті. Баспасөз мәслихатына арнайы келген ресейліктер: «Бұл азиялық музыканттардың Еуропаны жаулау жолындағы алғашқы қадамы. Поп музыкасы дүрілдеген заманда «Ұлытау» сияқты жобаның пайда болуы, шын мәнінде, игі бастама» – дейді. Қазір топ құрамы жаңа мүшелермен толығып жатыр екен. Аспаптық ұжымға белгілі ресейлік барабаншы Игорь Джавад-заде келіп қосылыпты. Ол Ресейдің атақты әртістері – Авраам Руссо, Земфира, Кристина Орбакайте, т.б. бірге жұмыс істеген. Жерлестеріміздің ішінен «А-Студио» тобында барабаншы болған. Игорь Джавад-заде: «Ресейде поп музыкадан аяқ алып жүре алмайсыз. Әлемде де осы музыка жанры дүрілдеп тұр. Бұдан да адам қажиды. Мен «Ұлытау» тобының музыкасымен танысқанымда, алғашында бұл маған таңсық болды. Кейін бірге жасаған дайын туындыны тыңдап көргенімде, таң қалдым. Мен өзімді азиатпын деп санаймын. Біздің мақсатымыз – Азия музыкасын Батысқа мойындату. Сондықтан да тек қана алға ұмтыламыз» – дейді. Топ құрамының жиі өзгеруін Қыдырәлі Болманов шығармашылық ізденістермен байланыстырады.
«Қажет болса, өзге аспаптарды да қосуымыз мүмкін. Осыған орай, топ құрамына жаңадан орындаушылар келуі мүмкін. Бірақ туындыда басымдық берілетін аспап – домбыра. Біздің мақсатымыз – қазақ күйлерін жаңаша үлгімен насихаттау. Құдайға шүкір, бізге алғашқы Гран-приді әкеліп берген де Құрманғазының «Адайы» – дейді, еліміздің танымал продюсері.
Санат:Қазақстан музыкалық ұжымдары
Евгений Васильевич Бондаренко
Евгений Васильевич Бондаренко – совет театр- және киноактері. 1960 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алады. 1947 жылы бірінші дәрежелі сталиндік сыйлықтың лауреаты болады.
Биографиясы
Евгений Бондаренко 1905 жылы 4 (17) Харьков қаласында дүниеге келеді. Сахнадағы қызметін 1924 жылы Харковь театрында бастайды.
1935 жылдан бастап Харковь қаласында Т.Г. Шевченко атындағы Украин драма театрында актерлік қызмет атқарады.
Театрда сомдаған рөлдері
Карло Гольдонидің «Мирандолина» («Хозяйка гостиницы») — кавалер Рипафратта
Дереккөздер
Санат:17 қаңтарда туғандар Санат:1905 жылы туғандар Санат:Харьковта туғандар Санат:22 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1900 жылы қайтыс болғандар Санат:Харьковта қайтыс болғандар Санат:КСРО актерлері Санат:Украина актерлері Санат:XX ғасыр актерлері Санат:КСРО театр педагогтары Санат:Украина театр педагогтары Санат:XX ғасыр театр педагогтары Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Қалтқысыз қызметі үшін медалінің иегерлері Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері Санат:КСРО халық әртістері Санат:Украин КСР халық әртістері Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері Санат:Шевченко атындағы Харьков театры тұлғалары Санат:Харьков ұлттық өнер университеті оқытушылары Санат:Харьков 2-ші қалалық зиратында жерленгендер
Мульчиха
Мульчиха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сибирка өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аналық без обыры
Аналық безі обыры (ісік) - эпителиалды дамитын аналық бездердің қатерлі ісігі.
Патогенезі
Аналық бездің барлық қатерлі ісіктерінен эпителиалды қатерлі ісіктер 80-90% құрайды. Эпителиалды ісіктердің көзі болып аналық бездің тері эпителиі.
Аналық бездің екіншілік обыры қатерленген целиоэпителиалды кистомалар нәтижесінде дамиды (онкология институтының мәліметтері бойынша, барлық целиоэпителиалды кистомалардың 45,8% қатерленеді), псевдомуцинозды кистомалар, герминогенді ісіктер (дермоиидты кисталар), жыныс стромасының ісіктері (гранулезожасушалы ісіктер, андробластомалар, текомалар).
Құрсақ қуысы бойынша ісіктердің жайылуы серозды сұйықтықпен өтеді, жиі құрсақ қуысының ішкі қабырғасы зақымдалады, әсіресе оң жақ диафрагмаасты кеңістік, сонымен қатар, имплантационды жолмен зақымдалатын үлкен сальник. Сондай-ақ, ісіктердің диссеминациясы парааорталды және паракавалды түйіндерге лимфа жолымен өтеді.
Лимфалық дренаж және лимфогенді метастаздану, жатырдың кең байламына және жамбастың құрсақ қабырғасында болады, сыртқы мықын, жабылатын және құртасты қосады. Ісік сирек жатырдың дөңгелек айналымы жолымен түйіндерге жайылады, кейіннен шап лимфа түйіндері қосылады. Көптеген жағдайда асқынған кезде науқастарда ретроперитонеалды лимфотүйіндер де анықталады.
Гистологиялық жіктелуі
Аналық бездің эпителиалды қатерлі ісіктерінің негізгі жіктелуін БДҰ және FIGO өндеген. Номенклатура жасушаның түрін, ісіктің орналасуын, қатерлену деңгейін көрсетеді.
Эпителиалды жүретін аналық бездің қатерлі ісіктері:
Карцинома:
Клиникасы
Жиі симптомдары болып іштегі, белдегі ауырсынулар, іштің кебуі, асцит, гидроторакс табылады. Бірақта бұл симптомдар аналық бездің қатерсіз ісіктеріне де жатады. Тек кеш сатысында ғана жалпы астенизация, жалпы дефекацияның және зәршығарудың бұзылуы байқалады.
Диагностикасы
Міндетті тексеру:
Қосымша тексеру:
Емдеу
Негізгі ем әдісі болып хирургиялық табылады. Аналық бездің қатерлі ісігі болған кезде жатырдың қынапүсті ампутациясы немесе жатыр экстирпациясы жатырды, қосалқыларымен, үлкен сальникті біруақытта алып тасталынады. Жатырды толығымен алып тастау жатыр мойнының қынапты бөлігіне қосымша процесстер енген кезде жасалынады.
Жатыр қосалқыларын екі жақты алып тастау ерте ме кеш пе процесс екі аналық безі зақымданғанда болады. Аналық безі обырының метастаз беруінің негізгі көзі болғандықтан сальник резекциясы міндетті түрде жасалынады. Хирургиялық ота кезінде экспресс-биопсия міндетті және негізгі болып табылады, өйткені ісіктің құрылымы мен сипаты жайлы нақты ақпарат береді.
Аналық без обырын емдеуде химиотерапияда маңызды рөл атқарады және оперативті еммен бірге жүргізіледі. Аналық без обыры кезінде жиі платиналар, циклофосфан, таксол, метотрексат, лофенал, фторурацил және басқа да цитостатикалық препараттар қолданылады.
Препараттарды таңдай кезінде келесі факторларды ескеру қажет:
Гормоналды терапия қосымша мағыналы болады. Науқастар менопаузадан кейін тестостерон пропионат қабылдайды күніне 50 мг бұлшықет ішіне 2 ай бойы, содан кейін тілдің астына метилтестостерон күніне 30 мг, біртіндеп мөлшерін 10 мг дейін түсіреді.
Альнико
Альнико — негізінен темірден тұратын, құрамында 6,8—9,5% А1, 13,5—20,0% Ni, 14—40% Со және СИ, Ті, Na-i бар магнитті қатты құйма. .
Аналық без обыры
Дереккөздер
Санат:Аурулар Санат:Қатерлі ісіктер Санат:Онкология Санат:Гинекология
Петр Иванович Полухин
Дереккөздер
Санат:Металлургия Санат:Социалистік еңбек ерлері
Ташмурын
Ташмурын — Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Ахун ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 0 адамды құрады. Пошта индексі — 453733, ОКАТО коды — 80253815004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қанай
Қанай, Дресвянка – Ертіс алабындағы өзен.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 48 км, су жиналатын алабы 1,3 мың км2.
Бастауы
Бастауын Қалба жотасының солтүстік беткейінен алып, Новоодесское ауылынан төменде Ертіс өзеніне сол жағынан құяды.
Гидрологиясы
Жоғарғы арнасы аласа таулық сипатта, ортасы – қырқалы-төбелі, төменгі арнасы сайлы-жыралы келген. Жағалауларының басым бөлігі тік жарқабақты. Қанайдың ірі салалары: Бұрсақ, Маймекен, т.б. Суы қарашаның 2-онкүндігінде қатып, сәуірдің 1-онкүндігінде ери бастайды.
Өсімдігі
Жағалауында қайың, терек, тал, т.б. ағаштар өскен. Суын ауыз суға және шаруашылыққа пайдаланады. Өзен балыққа бай.
Мюэнь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жоғары жиілікті разряд
Жоғары жиілікті разряд - жоғары жиілікті электр өрісінің әсерінен болатын электр разряды.
Дереккөздер
Санат:Физика
Аға сұлтан
Аға cұлтан — хандық институтты жойғаннан кейін Ресей үкіметінің қазақ даласын отарлауды одан әрі тереңдету мақсатымен құрған әкімшілік-аумақтық округті басқарушының лауазымы.
Тәртібі
Алғашында хан-төрелердің тұқымы сайланған. Кейіннен хан тұқымдарының ықпалын әлсірету үшін “Аға сұлтандарды сайлау хақындағы” жаңа ережелер жасалып, айрықша қабілетімен танылған “қараларды” да сайлауға рұқсат берілді. Ресей үкіметінің “Сібір қазақтары туралы жарғысында” (1822) мынадай әкімшілік бөліктер белгіленді. 50-70 үй — бір әкімшілік ауыл, 10-12 ауыл — бір болыс, 15-20 болыс — бір округ. Аға сұлтанды болыс басқарушылары үш жылға сайлады. Алғашқы ашылған (1824) Қарқаралы округінің (бұрынғы Бөкейхан иелігі) аға сұлтаны Тұрсын Шыңғысұлы, Көкшетау округінің (бұрынғы Уәлихан иелігі) аға сұлтаны Ғұбайдолла (Абайділда) Уәлиханұлы болды. Шыңғыс Уәлиханұлы (Құсмұрын), Тезек төре (Ұлы жүз), Ерден Сандыбаев (Атбасар), Бексұлтан Ағадайұлы (Аягөз), Әділ Бөкейханұлы (Кіші жүз), Шалғынбай Бірәліұлы (Қарқаралы), Мұса Шорманұлы (Баянауыл) т.б. белгілі Аға сұлтандар шықты.
Міндеті
Аға сұлтанның басты міндеттері: Ресей билігін жүзеге асыру, алым-салық жинату, сауда керуендерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, “бүлікшілерді” басу т.б. Үш жылдан кейін ақсүйек Аға сұлтанға Ресей армиясының майоры шені және дворяндық атақ берілді. Қарадан шыққандары кіші офицерлік хорунжий шенімен шектелді. (мысалы, Құнанбай Өскенбайұлы). Аға сұлтанның жылдық жалақысы 380 сом мөлшерінде белгіленді. Оларды халық дәстүрімен ақ киізге отырғызып көтерді. Бұл рәсім елдің әдетте арқа басы кеңіген, шаруасы түзелген тамыз айында жүзеге асырылды. Өздеріне қолайлы үміткерді өткізу үшін Аға сұлтан сайлауына орыс әкімшілігі ықпал жасап отырды. Отаршылдық билікті одан әрі күшейту мақсатындағы І Николай патшаның жаңа реформасына (19.5.1854) сай округ тарап, Аға сұлтан лауазымы жойылды. Аға сұлтан дар ұрпақтары 1867 — 68 жылдары реформа бойынша біршама жеңілдіктерге ие болды.
Көкпекті округі
(1844 - 18?)
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Қазақ сұлтандары
Пьер Кюри
Пьер Кюри (1859 ж. Париж қаласы - 1906) - француз физигi, радиоактивтiлiк туралы ғылымның негiзiн құраушылардың бiрi, Париж ғылым академиясының мүшесi, 1903 жылғы Нобель сыйлығының иегері.
1877 ж. Париж университетiн бiтiрiп, сонда 1878-1883 ж.ж. ассистент болып жұмыс iстейдi. 1883-1904 ж.ж. физика және химия мектебiнде қызмет етедi.
1904 ж. бастап Париж университетiнiң профессоры болады.
Кюридiң зерттеулерi кристалдар теориясына, магнетизмге, радиоактивтiлiкке арналған.
1880 ж. өзiнiң iнiсi минералог Ж.Кюримен бiрге пьезоэлектрлiк эффект құбылысын және керi эффект – кристалға электр заряды берiлген кезде серпiмдi деформациясының пайда болуын ашады.
1884-1885 ж. кристалдардың түзiлу теориясын дамытып, олардағы симметрия заңын зерттедi, кристалл жақтарының беттiк энергиясының түсiнiгiн берiп, кристалдардың өсуiнiң жалпы принципiн бердi.
1897 ж. бастап ол өзiнiң жұбайы М.Складовская-Кюримен бiрге радиоактивтiлiк теориясына үлкен жетiстiктер алып келдi. 1898 ж. жаңа радиоактивтi элементтер – полоний мен радийдi ашты, 1899 ж. радиоактивтi сәуле шығарудың күрделiлiгiн, оның қасиеттерiн анықтады.
Санат:1859 жылы туғандар Санат:1906 жылы қайтыс болғандар Санат:Француз физиктері Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері
NGC 7632
NGC 7632 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Наум Григорьевич Шафер
Наум Григорьевич (Нахман Гершевич) Шафер (13 қаңтар 1931, Кишинев — 11 қазан 2022, Павлодар) — кеңестік және қазақстандық музыкатанушы, коллекционер-филофонист, композитор және әдебиеттанушы. Еврей. Әкесі - Шафер Герш Лазаревич (1903-1974), қызметкер болған. Анасы - Шафер Гита Соломоновна (1905-1957), қызметкер болған. С.М. Киров атындағы қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін (1955) филолог мамандығы бойынша бітірген; сонымен қатар Е.Г. Брусиловскийден композиция бойынша дәріс алған; С.М. Киров атындағы қазақ мемлекеттік университеті жанындағы аспирантураны бітірген (1963). Филология ғылымдарының кандидаты (1965). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Бруно Ясенскийдің романдары». Павлодар педагогикалық институтының профессоры (1994 жылдан). «И. Дунаевский бүгін» (Мәскеу, 1988), ноталық қосымшасы бар «Михаил Булгаков. Оперлық либретто» (Павлодар, 1998), «Когда душа горит творчеством (И. Дунаевскийдің Р. Рыськинаға жазған хаттары)» (Астана, 2000), «Пошта романы (И. Дунаевскийдің Р. Райнльмен хат жазысуы)» (Мәскеу, 2001), «Если Вам нужны мои письма... (И. Дунаевскийдің Л. Вытчиковамен хат жазысуы)» (Павлодар, 2005) кітаптарының; «Дворняги, друзья мои...» ноталық қосымшасы бар әңгілемер мен очерктер жинағының (Павлодар, 2001); И. Дунаевский мен Н. Гитиннің шығармаларының бірнеше ноталық басылымдарының құрастырушысы және баспашысы; Қазақстанның, Ресейдің, Германияның, Израильдің ұжымдың жинақтарындағы, газеттері мен журналдарындағы 400-ге жуық мақаланың авторы. И. Дунаевскийдің, Н. Гитиннің және т.б. шығармалары жазылған 2 грампластинка және 8 лазерлік күйтабақты шығарған. Орыс, еврей (идиш), неміс (сөздікпен) және румын (ауызекі) тілдерін біледі. 1955 жылдан - Шығыс Қазақстан облысы және Целиноград қаласының мектептерінде әдебиет пәнінің мұғалімі. 1960 жылдан - С.М. Киров атындағы қазақ мемлекеттік университетінің аспиранты. 1964 жылдан - Целиноград педагогикалық институтының аға оқытушысы. 1968 жылдан - Павлодар педагогикалық институтының доценті. 1996-2006 жылдары - С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университетінің профессоры. 2001-2010 жылдары - «Шафер үй-мүражайының» аға ғылыми қызметкері. 2006 жылдан Павлодар мемлекеттік педагогикалық институтының профессоры. 2010 жылдың сәуір айынан бері - «Шафер үй-мұражайы» директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі. «Еңбек ардагері » медалімен (1984); көптеген грамоталармен, оның ішінде ҚазКСР Жоғарғы Кеңес төралқасының грамотасымен (1959) марапатталған.Қазақстанның өнер қайраткері. Қазақстан Республикасы Ағарту ісінің үздігі. Әскери атағы - қызметінен босатылған аға сержант. Сүйіп оқитын әдебиеті - А.С. Пушкин, А. Құнанбайұлы, Л. Фейхтвангер. Үйленген. Жұбайы - Капустина Наталья Михайловна (1932 жылы туған), зейнеткер. Қызы - Олейник Елизавета Нахмановна (1957 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:КСРО сазгерлері Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:КСРО музыкатанушылары Санат:Қазақстан музыкатанушылары Санат:КСРО әдебиеттанушылары Санат:Қазақстан әдебиеттанушылары Санат:Филология ғылымдарының кандидаттары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары
Нунан синдромы
Нунан синдромы - PTPN11 генінің ауытқуы бар ата- аналардан туылатын,тұқым қуалайтын ауру. Алғаш П.С. Кобилинский сипаттаған. Ал 1936 жылы американдық кардиолог Жаклин Нунан толық зерттеп, десиртациясын қорғап, содан "Нунан синдромы" атауы берілді.
Аурудың себептері
Нунан ауруының себебі PTPN11 генінің мутациялануы 50% ауруларда кездеседі. PTPN11 гені арқылы кодталған ақуыз,сыртқы сигналдар үшін эукариот жасушасын реттейтін малекулалар тобына жатады. Нунан синдромы ауруында ең көп мутация 3,7 және 13 PTPN11 геніндегі ауытқу болып табылады. Ерлер мен әйелдер тең мөлшерде бұл ауруға шалдығады. Ерлер мен әйелдер тең деңгейде ауырады. Нунан синдромында, ерлердің жыныстық, несеп органдары ауыр ауытқуға шалдығуының салдарынан, ерлер мұндай синдромда жиі бедеулікке ұшырайды. Сол себептен көп жағдайда анасы арқылы тұқым қуалайды.
Аурудың клиникалық сипаты
Қанатты қысқа мойын, көздің нашар көруі мен көздегі птоз белгілері( көз қабағының түсуі), құлақтың төмен және құлақ бұралуының мыжылуы, науқастардың шамамен 20% орташа ауыр қаңқа патологиясы бар. Ең көп таралған түрі кеуде деформациясы, кифоз, сколиоз. Сондай-ақ басқа шаштың ерекше өсуімен, қалың бұйра шашты аққұба болып, теріге қара дақтар, гипертрихоз, тырнақ пластина дистрофияның  ауытқу  табылған. Мұндай белгілер өмірінің алғашқы жылдарында көрінеді. Өмірінің алғашқы айларынан бастап тәбеттің айтарлықтай жоғалуы, сүйек жасы әдетте паспортынан артта қалады. Дегенмен жыныстық жетілу кейде кейбір кідіріспен, стихиялық жүреді. Етеккір бұзылыстары және етеккір қалыптасуындағы кідіріс қыз балаларда байқалады. Ақыл есі даму жағынан ауытқу, ішкі ағзалардың даму кемістігі жиі байқалады. Ең көп таралған жүрек-қан тамырлары ауытқулары болып табылады. Салдарынан клапан өкпе стеноз (60% науқас), гипертрофиялық кардиомиопатия (20-30%), митральды құрылымдық ауытқулар, жүрекшелердегі ақаулар сипатталған. Несеп органдары ауыр ауытқуға шалдығуының салдарынан, науқастардың  үштен бірі зәр шығару жүйесінің даму кемістігімен тіркелген (бүйрек гипоплазиясы, жамбас еселеу).
Емі
Нунан синдромы бар науқастарды емдеу жүрек-қантамыр жүйесі, психикалық функцияларын қалыпты өсуін ынталандыру және жыныстық даму ақауларын жоюға бағытталған.
Аурудың алдын алу
Аурудың алдын алу, медициналық-генетикалық кеңес беру деректеріне негізделген. Отбасында аутосомды генінің өзгерістері бар болған жағдайда, аурудың қайталануы жоғары (50%). Бұл аурудың клиникалық симптомдарының табиғатын анықтау мақсатында, ата-аналар міндетті түрде мұқият тексерілуі қажет. Қазіргі уақытта, ол гендердің мутациясын бақылау арқылы, аурудың молекулярлық-генетикалық диагнозы әзірленген және оны жақсарды. Дәл диагнозды цитогенетикалық зерттеу мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Тұқым қуалайтын аурулар
NGC 3091
NGC 3091 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E1 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 7 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3091 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28927, ESO 566-41, MCG -3-26-7, HCG 42A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Үйлестіру
Үйлестіру — мелиорациялық өндіріс жоспарлары мен тапсырмалардың орындалуын оралымды басқару мен бақылауды үйлестіруді қамтамасыз ету. Жұмыстардың іс жүзіндегі жүргізілуі жөніндегі үздіксіз есеп пен ағымдағы ақпаратты, құрылыс немесе жоспарлық тапсырмалар кестесінен ауытқулардың алдын алу шараларын, бұл ауытқуларды анықтау мен талдауларды, өндіріс бөлімшелері мен қызметтерінің ағымдағы жұмыстарын ұйымдастыру, құрылыстарды өндірістік-технологиялық жинақтау мен оралымды басқаруды және т.б. қамтиды. Өндірісті басқару, техниканы пайдалану тиімділігін арттырады, өндірістік процестерді орындаудың үздіксіздігін үнемділігі мен ырғақтылығын, негізгі, қосалқы және қызмет көрсету буындарының үзіліссіз жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Басқарудың озық, едістерін енгізу, байланыс, автоматика, телемеханика және есептеу техникасының ең жаңа құралдарын қолдану тұрақты түрде жетілдіріліп отырады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Наташа Алам
Наташа Алам-американдық әртіс,бүгінгі таңда Лос-Анджелесте, Калифорнияда тұрады. Өмірбаян 1996 жылы Наташа Амир Ибрагим Пехвели Аламмен танысты. 1998 жылы Нью-Йорк қаласында Наташа Амир Ибрагим Пехвелиге тұрмысқа шығып, 2005 жылы ажырасып кетті. 2009 жылы Алам екінші жұбайынан дүниеге қыз әкеліп, есімін Валентина деп қойды. Наташа Алам көптеген шоуларда, сериалдарда түрлі рөлдерді сомдады,солардың бірі «Части тела», « Отряд», «Антитеррор», « Красавцы» және т.б. 2004-2007 жылдар аралығында « Дерзкие и красивые» сериалында Ава деген қыздың рөлін сомдады.
Шибловка
Шибловка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Углич су қоймасының сол жағалауынан 2925 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Белгика
Белгиканың франктермен жаулап алынуынан кейін, провинцияға осы неміс тайпаларымен қоныстандырылды, олардан басқа фриздер мен сақтар да болды.
Провинция Галль соғысы нәтижесінде пайда болды. Ал V ғасырда Франк патшалығы құрамына қосылды. Қазіргі таңда Бельгия, Франция, Люксембург, Германия, Нидерланд елдерінің аумағын алып жатыр.
Тағы қараңыз
Санат:Рим империясы провинциялары Санат:Бельгия тарихы Санат:Нидерланд тарихы
Карл Христиан Фридрих Шаппер
Карл Христиан Фридрих Шаппер(Schapper)(30.12.1812-29.04.1870) - неміс және халықаралық жұмысшы қозғалысының қайраткері. Жастайынан революцияға араласты. "Жас Германия" атты республика - демократиялық қастандық қоғамына, Парижге келгеннен кейін "Аласталғандар одағына" кірді. 1836 - 37 жылдары "Аласталғандар одағынан" бөлінген "Әділеттілер одағы" ұйымын құрушылардың бірі болды. 1839 жылы 12 мамырда Франциядан кетіп, Лондонда И.Молль және Г.Бауэрмен бірге Неміс жұмысшыларының ағарту қоғамын құрды. "Бауырлас демократтар" (1845) қоғамын құруға қатысты. "Әділеттілер одағының" басшы органына (Халық палатасы) кірді. Коммунистер одағының I және II - конгрестерінің председателі, Одақ ОК- нің мүшесі болып сайланды. Германиядағы 1848 - 49 жылдары революция кезінде "Жаңа Рейн газетін" шығаруға көмектесіп, Маркс ұстанған бағытты қолдады. 1849 жылы 28 ақпан - 25 мамыр аралығында Кельн жұмысшы одағының председателі. 1850 жылы бірнеше рет түрмеге жабылып, сотталды. 1850 жылы жазда Лондонға эмиграцияға кетті. 1865 жылы Шаппер 1 - Интернационал Бас кеңесінің мүшесі болды, Лондон конференциясына қатысты.
Қолданылған әдебиет
Санат: 1812 жылы туғандар Санат: 1870 жылы қайтыс болғандар
Сірес
Сірес — бұл ойын күш сынасу үшін ойналады. Бір жігіт таза көгалды жерге немесе спорт залында төселген кілем үстіне екі қолын төбесіне қойып шалқасынан сіресіп сұлап жатады. Ол барлық буындарын былқылдамастай етіп, қатайта және түзу жату керек. Екінші жігіт жатқан кісінің аяғына міне тұрады да, еңкейіп, екі қолымен оның нақ тізесінің астынан айқастыра құшақтап, оны тік тұрғызғанша көтереді. Сонда көтеруші күшті болса, оны бір басынан көтерген сырықтай етіп тік тұрғызады. Көтере алмаса, ұпай тартады. Екінші кезек енді әлгі жатқан жігітке беріледі.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Камерана
Камерана (Camerana) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 683 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 12072.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Лобнор
‎thumb| right| alt=A.|Лобнор.
Лобнор
Лобнор (“лоб” — тибетше лайлы, “нор”— моңғолша көл) — Қытайдың батысындағы тұйық көл. Тарим немесе Қашғар қазаншұңқырының ең аласа бөлігінде, теңіз деңгейінен шамамен 780 м биіктікте орналасқан. Көлдің географиялық орны, мөлшері, пішіні, тереңдігі және тұздылығы оған құятын Тарим және Көншедария өзендері сағасының өзгерісіне тікелей байланысты. Бұл өзендер сағасын құм басуына қарай бағытын өзгертіп, кейде Лобнорға құяды, ал кейде құмға сіңіп кетеді. Қайсы өзеннің құюына байланысты көл солтүстікке немесе оңтүстікке таман ығысады немесе бірнеше ұсақ көлдерге бөлшектеніп кетеді, кей жылдары мүлдем тартылып қалады. Көлді тұңғыш рет, 1876 ж. Н.М. Пржевальский зерттеген. Лобнор өңірінде Қытайдың ядролық қаруды сынайтын алаңдарының бірі орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қытай көлдері
Кроп
Кроп (Kropp) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6421 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,94 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 59 053. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Мюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Ивица (Ней тармағы)
Ивица — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нея өзенінің сол жағалауынан 120 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кострома облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Отивар
Отивар (Otívar) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Коста-Тропикаль ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1136 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57,52 км² шамасында.
Светлая (Ентала тармағы)
Светлая — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ентала өзенінің сол жағалауынан 109 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Отивар
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Қалталы қара Иван
Қалталы қара Иван - Батыс Қазақстан аймағына кең тараған аңыз әңгімелердің кейіпкері. «Қалталы қара Иван» деп кезінде қазақтар мен ноғайлар орыс князі Иван Данилович Калитаны атағаны белгілі. Аңызда ол қу, айлакер адам ретінде суреттеледі, Асан Қайғымен, Жиренше шешенмен сөз сайыстырады.
Светлая (Ентала тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Қалталы қара Иван
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Светлая (Ентала тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
1792 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1792 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1792 жылы қайтыс болғандар
Аутосомдар
Дереккөздер
Санат:Биология
1792 жыл
Түсініктемелер
*
Гүлзипа Палымбетова
Гүлзипа Палымбетова (15.02.1942 жыл, Жамбыл облысы, Байзақ ауданы, Сарыкемер селосы) - ақын.
1964 жылы Алматы мемлекеттік дәрігерлік жоғары оқу орынын тамамдаған. Шымкентте теміржол ауруханасында, емханаларда дәрігерлік қызмет еткен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:15 ақпанда туғандар Санат:1942 жылы туғандар Санат:Сарыкемерде туғандар Санат:Қазақстан ақындары
Сан-Мигел-ду-Отейру
Сан-Мигел-ду-Отейру (São Miguel do Outeiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Тондела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 969 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 93,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Архангел Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
IC 3638
IC 3638 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42435, MCG 2-32-172, ZWG 70.210, VCC 1830.
Сыртқы сілтемелер
IC 3638 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Лузиана
Лузиана (Lusiana) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2902 адамды құрайды. Халық тығыздығы 85 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 36046.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giacomo. Жыл сайынғы мерекесі — 25 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Элдер Поштига
Элдер Мануэл Маркиш Поштига (Hélder Manuel Marques Postiga; 2 тамыз 1982, Вила-ду-Конди, Португалия) — португалиялық футболшы, шабуылшы.
Карьерасы
Португалия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 2004, 2008, 2012 жылдары Еуропа чемпионатына, 2006, 2014 жылдары әлем чемпионатына қатысты.
2004 жылғы Еуропа чемпионатының ширек финалында Англияға қарсы ойында Луиш Фигудің орнына шығып, бір гол соқты. Матч 2:2 есебімен тең аяқталды. Пенальтилер сериясында Элдер Паненка стилімен гол соқты.
2008 жылғы Еуропа чемпионатында жалғыз голын ширек финалда Германия қақпасына соқты (2:3). 2012 жылғы Еуропа чемпионатында топтық кезеңнің екінші турында Данияға бір гол соқты (3:2).
Сілтемелер
Санат:Португалия футболшылары Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Порту ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары Санат:Панатинаикос ФК ойыншылары Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Лацио ФК ойыншылары Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары
Матье Кереку
Матье Кереку (Mathieu Kérékou, 2 қыркүйек 1933 жылы туылды) — бениндық әскери және саятшы қайраткер, екі рет Бенин президенті болған.
Өмір баяны
Әскери білімді Мали мен Сенегалда алды. 26 қазан 1972 жылы әскери көтеріліс жасалды. Басында мемлекет басшылары болатын, бірақ 1974 жылы Дагомеяны мемлекеттік Бенин Республикасына атын ауыстырды, банктер мен мемлекет қаржысын толтырды, оған қоса мұнай заводтары мен өндірістерін дамытты. 1980 жылы Кереку Ливияға барып ислам дінін алып атын Ахмедке өзгертті, бірақ кейін қайта христиан дінін алды. 1990 жылы билікті өз қолына алып экономика мен сауда саттықты дамытты. 1991 жылы президенттік сайлауды Нисефору Соглоға жеңіліп қалды, 1990 жылдан бастап премьер-министр болды, сөйтіп Африка мемлекетінің бірінші басшысы болды.
Дереккөздер
Санат:Бенин президенттері
Реттенег
Реттенег (Rettenegg) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Вайц округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 772 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 78.87 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WZ, ресми идентификациялық коды — 6 17 43.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Бостондағы шай ішу
нобай|300px| Бостондағы шай ішу (Boston Tea Party) — Америкадағы ағылшын отарлары тұрғындарының наразылық шарасы, 1773 жылдың 16 желтоқсанында Бостон қаласында орын алды.
1773 жылдың 10 мамырында британдық парламент «Шай туралы заң» (Tea Act) шығарып, шай саудасына монополия енгізді. Бұған наразы болған америкалық саудагерлер бірнеше штатта патшалықтан жеткізілген шайды түсіруге жол бермей, оны метрополияға қайтарып жіберді. Алайда Бостонда губернатор Томас Хатчинсон сарбаздарына мұндай қарсылыққа дайын болуларына бұйрық берді.
Қарашаның соңында Бостон портына Beaver, Dartmouth және Eleanor сауда кемелері жетті. Сэмюэл Адамс бастаған «Азаттық ұлдары» ұйымы митингілер ұйымдастырып, мыңдаған адамды жинайды. 16 желтоқсанда үндістерше киінген белсенділердің бір тобы кемелерге шығып, 342 жәшік шайды теңізге лақтырады. Бұл оқиға Бостондағы шай ішу деген атпен тарихта қалды және тәуелсіздік үшін күрестің алғышарттарының бірі болды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ тарихы
Абай (Алматы облысы)
Абай — Алматы облысы Қарасай ауданы, Райымбек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаскелең қаласынан шығысқа қарай 10 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 4492 адам (2187 ер адам және 2305 әйел адам) болса, 2009 жылы 10439 адамды (5276 ер адам және 5163 әйел адам) құрады.
Шэди Коув (Орегон)
Шэди Коув (Shady Cove) — Орегон штатының Jackson округіне жататын АҚШ қаласы.
Абай (Алматы облысы)
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
Шэди Коув (Орегон)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Қаналыкөл
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданы Аралтоғай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 17 км жерде, теңіз деңгейінен 240 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Сопақ пішінді көлдің аумағы 10,8 км2, ұзындығы 10,2 км, енді жері 1,6 км, жағалау бойының ұзындығы 46,2 км. Қар және жер асты суларымен толығады.
Жағалау сипаты
Жағалауы жазық, көл айдыны мен жағалауының басым бөлігін қамыс, құрақ шоғырлары қамтыған. Солтүстік-шығысында ұзындығы 3 км шамасындағы түбек орналасқан. Алабы шабындыққа пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Әйтеке би ауданы көлдері Санат:Ырғыз су алабы
Грос-Штитен
Грос-Штитен (Groß Stieten) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 654 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 042. Муниципалитеттің басшысы — Христиане Берг.
Амир Шарифуддин
Амир Шарифуддин(Sjarifuddin)(1907 - 19.12.1948) - Индонезия ұлт - азаттық және коммунистік қозғалысының қайраткері. Партиндо ұлттық - революциялық партиясы (1931 жылы негізі қаланды) басшыларының бірі.
Өмірбаяны
1933 жылы оны Голландия отарлау өкіметі тұтқынға алып, 1935 жылға дейін түрмеде ұстады. Гериндо ұйымын құруға (1937) қатысты, оның председателі, сонымен бірге Индонезия саяси одағының бас секретары болды. Жапон оккупациясы кезінде (1941-1945) Қарсыласу қозғалысы басшыларының бірі, 1943 жылы тұтқынға алынып, өлім жазасына кесілді, кейін ол өмір бойы түрмеде отыру жазасымен ауыстырылды. Индонезия тәуелсіздік алғаннан кейін (1945) түрмеден босатылып, Индонезия Республикасы алғашқы үкіметінің құрамына ақпарат министрі болып кірді. 1945 жылдың аяқ шенінен 1948 жылдың қаңтарына дейін қорғаныс министрі, 1947 жылы шілдеден 1948 жылдың қаңтарына дейін үкімет басшысы. Шарифуддин Социалды партияның председателі және вице - председателі (1945-48), ал ол компартиясымен біріккеннен кейін компартия Саяси бюросының мүшесі болды.
Қолданылған әдебиет
Санат: 1907 жылы туғандар Санат: 1948 жылы қайтыс болғандар
Илья Калинин
Илья Калинин — 1992 жылы 3 ақпанlf Алматы қаласында дүниеге келген. Өзінің мансабын "Қайрат" футбол клубында бастап, 2014 жылы "Қайсар" футбол клубына көшкен. Қазіргі уақытта алматылық "Қайрат" футбол клубында өнер көрсетеді.
Оберриден (Цюрих)
250px|thumb|Картада орналасуы Оберриден (Цюрих) (Oberrieden ZH) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Хорген округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4907 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.76 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 137, пошта индексі — 8942.
Киттер эволюциясы
Киттер эволюциясы киттердің шығу тегін және түрлену тарихын зерттейді.
Олардың ертедегі ататегінің суда тіршілік ете бастағанына 60 миллион жыл өткен. 127 туысының қазба қалдықтары төменгі және жоғарғы эоценнен, олигоценнен белгілі.
Құрлықта мекендеген жануарлардан шыққанына келесі қасиеттердің болуы дәлел бола алады:
Дереккөздер
Санат:Эволюция Санат:Киттәрізділер
Өзіме сабақ
Өзіме сабақ — 2011 жылы Астана қаласы «Нұра-Астана» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — К. Мырзакелді. Беттер саны — 384.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7101-33-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Нұра-Астана баспасының кітаптары
Нову-Тирадентис
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 435 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 75,396 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Мута (Ануя тармағы)
Мута (Изим) — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ануй өзенінің сол жағалауынан 302 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Арқан тартыс
Арқан тартыс ойыны — ұлттық ойын. Ойынды жазда көгалды алаңда, спорт залында өткізуге болады. Ойынға ұзындығы 10 метрдей жуан кендір арқан керек. Ол арқанның тең ортасынан орамалмен орап белгі жасайды, белгінің екі жағынан бір жарым-екі метрдей жерден тағы да жогарыдағы тәртіппен белгілейді. Ойынға қатынасушылар тең екі топқа бөлінеді. Олардың саны 10—12 адам болуы мүмкін, ойыншылар бойларына қарай қатар түзеп тұрады.
Ойын басқарушының берген командасы бойынша қатар түзеп сапта түрған ойыншылар оң жақ шетінен бастап қатар санын «бір, екі, үш»... деп сол жақ шетіне дейін санап шыгады. Сөйтіп тақ жағы бір бөлек, жұп жағы бір бөлек бөлініп шығады.
Күн ілгері сызып қойған үш сызықтың ортасына арқандағы үш белгінің екі шеткісін дәл келтіріп керіп тұрады да, арқанның шеткі белгісінен бастап ұшына дейін ойыншылар қос қолдап ұстап тартып тұрады. Содан соң ойын басқарушының берген командасы бойынша екі топ тартысқа түседі. Ойыншылардың мақсаты — тартысқа түскен екі топ бірін-бірі тартып, жердегі орталық сызықтан бұрын сүйретіп өткізіп әкету. Екі топтың қай жағы орталық сызықтан қарсы топты бұрын сүйреп өткізіп әкетсе, сол жағы ұтқан болады, жеңген жағы бәйгесін алады. Ойынды осы жоғарыдағы тәртіппен жүргізе беруге болады. Ойын қимыл бірлігін қалыптастырып, коллективтік іс-әрекетке тәрбиелейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Мыңбаев
Мыңбаев — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Мыңбаев ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ұзынағаш ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 13 км-дей жерде, Ұзынқарғалы өзенінің жағалауында.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 3201 адам (1611 ер адам және 1590 әйел адам) болса, 2009 жылы 3305 адамды (1649 ер адам және 1656 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1964 жылы Қазақ қой өсіру технологиясы институтының тәжірибе шаруашылығы ретінде қаланған. Оның негізінде Мыңбаевта 1997 жылдан бірнеше шаруа қожалығы жұмыс істейді.
Нижий Булундык
'''Ниж. Булундык''' — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Теньга өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Мыңбаев
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) елді мекендері
Нижий Булундык
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Амангелді (фильм)
Амангелді — 1938 жылы Ленфильмде Алматы кинохроника студиясы кинематографистертерімен түсірілген көркем фильм. Қазақстан тарихындағы алғашқы дыбысты фильм.
Шығу тарихы
"Амангелді" көркем фильмі қазақ киносының тарихынан үлкен орын алады. Кинотуынды төңірегінде көптеген пікірлер айтылды да, айтылып та келе жатыр. Алғаш қазақ кинотанушысы Қабыш Сиранов 1944 жылғы мақаласында былай деп жазған : "1937 жылы Ленин орденді "Ленфильм" киностудиясы толықметражды "Амангелді" дыбысты фильмін жасап шығарды. Киносценарийді қазақ драматургі Ғабит Мүсірепов пен жазушы Всеволод Иванов бірігіп жазды. Картина режиссері Моисей Левин болды. Бұл фильм ұлттық кинематографияның негізін қалаған ең алғашқы киносуретіміз болып табылады". ("Кино жылдар ойлар", Алматы "Өнер" 1983 ж. 10 бет).
"Амангелді" фильмі 1938 жылы экранға шықты. Сценарий авторлары: Ғабит Мүсірепов, Бейімбет Майлин, Всеволод Иванов, қоюшы режиссеры: Мойсей Левин, операторы: Хечо Назарьянц. Сонымаен қатар фильмге қазақтың ұлы актерлері түсті. Басты рөлді, яғни Амангелді бейнесін театр актеры Елубай Өмірзақов сомдады. Одан бөлек Серке Қожамқұлов, Қалибек Қуанышбаев, Қапан Бадыров, Қанабек Байсейітов, Құрманбек Жандарбеков, Шара Жиенқұлова, Рахметулла Салменов секілді әртістер фильмге қатысады. Тарихи революциялық, биографиялық фильм болғандықтан фильмнің көркем шығуы драматургиялық жұмыс, режисуралық жұмыс пен актерлық жұмысқа байланысты еді. Жобаның артықшылығы -  фильм қазақтың батыры Амангелді жайында болғандығы. Ал фильм идеясы Кеңес үкіметін насихаттауға бағытталды. Өкінішке орай бұл туындыдан Амангелдінің, сарбаздарының бейнесінен қазақи мінезді байқау қиын.
Сюжет
Фильм Амангелді батыр мен сарбаздарының ерліктері жайлы баяндалады. Басты жетістік - Елубай Өмірзақов сомдаған Амангелді бейнесі еді. Себебі актер Амангелді бейнесін кезең сипатымен тұтастықта бере алды. Сонымен қатар Елубай Өмірзақов фильм заңдылығына сәйкес кейіпкер мінезін терең ашты.
Сыртқы сілтемелер
kinostan.kz сайтында
Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:Ленфильм фильмдері Санат:КСРО тарихи фильмдері Санат:1938 жылғы фильмдер
Құмар Шейх Мырза II
II Құмар шейх (Омар Шейх) (Өзбек. Umar shayx mirzo)(1456-95) — Ферғана алқабының әмірі. Ол Әбу Саид Мырза ның төртінші ұлы және Әмір Темір дің ұрпағы болған, Қазіргі Қазақстан, Өзбекстан, Ауғанстан және Шығыс Иран аумағындағы Тимуридтер империясының билеушісі болды. Бабырдың әкесі.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Мұхтар Құрманалин
right|thumb Мұхтар Құрманалин - 1927 жылы 10 қазанда Ақтөбе облысының Қарабұтақ ауданында (қазір Әйтеке би атында), Аралтөбе елді мекеніне таяу ауылда туған. Ашаршылық жылдары ата-анасы Сыр бойына қоныс аударып, балалықшағы Қазалы ауданының «Дихан» ұжымшарында (кейін Ғ.Мұратбаев атында) өткен. Жетіжылдық мектепті бітіргеннен кейін Қазалыдағы педагогикалық училищеге, сонан соң Қызылорданың Н.Б,Гоголь атындағы (қазір Қорқыт баба атында) институтына түскенмен, тұрмыс жағдайының қиындығына байланысты оқуын одан әрі жалғастыра алмады, Бірнеше жыл ауыл мектептерінде ұстаздық етті. 1958 жылы журналистік қызметке ауысты. Ақтөбе облыстық, Батыс Қазақстан өлкелік газеттері редакцияларында бөлім меңгерушісі болды. Осы жылдары оның өлеңдері облыстық, республикалық газет-журналдарда жиі жариялат бастады. Мәскеулік ақын Вл.Савельевтің аударуымен «Вечный огонь» деген жыр жинағы орыс тілінде басылды. Ақынның таңдаулы өлеңдері қазақ поэзиясы антологиясына (1977) енген. 1971-1987 жылдары Қазақстан Жазушылар одағы Батыс Қазақстан облысаралық бөлімшесінің әдеби кеңесшісі болды. «Жалын», «Балауса» баспалары жариялаған жабық конкурстардың екі дүркін жүлдегері. Қазір зейнеткерлік демалыста.
«Қазақстан республикасы халық ағарту ісінің үздігі», Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасымен және «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Әйтеке би ауданында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері Санат:1927 жылы туғандар
Шкодран Мустафи
Шкодран Мустафи (нем. Shkodran Mustafi; 1992 жылы 17 cәуірде Бад-Херсфельд қаласында туылды) —  албандық неміс футболшысы, Шальке 04 клубының қорғаушысы.
Клубтағы
Шкодран Мустафи — «Гамбург» футбол  клубының тәрбиеленушсісі.
2009 жылы жазда ағылшындық «Эвертон» клубына көшіп, 3 жылдық контракка қол қойды. «Иристер» құрамында 2009 жылы алғаш матчын Еуропа Лигасында «БАТЭ » клубына қарсы өткізіді. Осы матчта ғана «Эвертон» үшін ғана ойнап, басқа матчтарға қатысқан жоқ.
2012 жылы 3 қаңтарда италияндық «Сампдория» клубына көшті. Үш маусым бойы осы клубта болып, 53 матч ойнап, 1 рет ғана голмен ерекшеленді.
2014 жылы 6 тамызда испаниялық «Валенсияға » көшті. Екі жылдан соң Лондонның "Арсеналына" ауысты.
Ұлттық құрамада
2009 жылы мамырда алғаш рет Еуропа 17 жасқа дейінгі чемпионтта ойнап, Германия құрамымен жеңіске жетті. Негізігі ұлттық құрама үшін алғаш рет 2014 жылы 13 мамырда, Польша құрама командасына қарсы ойнады.
Әлем чемпионатына 2014 жылы қатысып, 3 матч өткізіп, 1/8 финалында Алжир құрамасымен ойнағанда жарақаттанып қалды.
Сілтемелер
Эвертон футбол клубының ресми сайтында профилі
Санат:17 сәуірде туғандар Санат:Бад-Херсфельдте туғандар Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Жасөспірімдер арасындағы футболдан Еуропа чемпиондары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Сампдория ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары
Салқам Жәңгір хан
Жәңгір хан (1610—1652) — 1643–1652 жылдары билік құрған қазақ ханы, Есім ханның ұлы. Ол хан тағына Есім хан өмірден өткен соң отырды. Жәңгір хан бойы аласа, бірақ толық денелі кісі болған. Сондықтан да халық оны "Салқам Жәңгір" атап кеткен. Оның тұсында Батыр қонтайшы басқарып тұрған жоңғар-ойраттардың күшеюі байқалды. Олар Қазақ хандығына үздіксіз шабуыл жасап тұрды.
Өмірбаяны
Жәңгір ханның билік еткен жылдары жоңғар феодалдарының қазақ жерін жаулап алуға жасаған үздіксіз жорықтар кезеңіне сай келеді. Кейбір мәліметтерге сәйкес Жәңгір ханның ордасы Түркістанға таяу маңда орналасыпты. Жәңгір хан Бұхар хандығымен одақтастық келісімге келіп, жоңғар басқыншыларына қарсы күрес жүргізді. Сонымен бірге, ол қырғыздармен де осындай қарым-қатынас орнатуға ұмтылды. Мұның бәрі жоңғар шабуылынан қорғану мақсатынан туып еді. Дәл осы кезеңде Қазақ хандығы мен ойрат жоңғарлары арасындағы қарулы қақтығыстар жиілей түсті. Екі жақтың басшылары көшіп-қонуға жайлы жерлер және Сырдария өзені бойындағы сауда орталықтары үшін күрес жүргізді. Сол кезеңдегі тарихи мәліметтер бойынша, Жәңгір хан тұсында қазақтар мен ойрат жоңғарлары арасында үш ірі шайқас болған:
1635 жылғы шайқаста қазақ әскерлеріне Батыр қонтайшы бастаған жер қайысқан қалың қол қарсы тұрды. Бұл ұрыстың нақты нәтижелері жөнінде мәліметтер жоқ, бірақ шайқас кезінде Жәңгір ханның тұтқынға түсіп, біраз уақыттан соң қашып құтылғаны туралы деректер кездеседі. Сол кезден бастап Жәңгір хан жоңғарларға үнемі шабуыл жасап тұрады.