cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Екідың
thumb|Екідың құрылысыЕкідың, Екі дің — VII-IX ғасырлардан сақталған сәулет өнері ескерткіштері. Қостанай облысы Амангелді ауданы Екідың ауылынан солтүстікке қарай, Қараторғай өзенінің екі жағалауына орналасқан. Екеуінің ара қашықтығы 4 км. Біріншісі (Дың-1) Екідың ауылынан шығар жол жиегінде, өзеннің сол жағында, ал екіншісі (Дың-2) өзеннің оң жағындағы төбешіктің басына тұрғызылған. Құрылыстардың сыртқы түрі киіз үйге ұқсас. Іргетасынан бастап шеңберлене қаланып, жоғары көтерілген сайын бүрмелеп өрілген. Біріншісінің биіктігі 3,1 м, екіншісінің биіктігі 3,7 м. Есік ойықтары шығысқа қаратылған. Құрылысқа жергілікті табиғи тақтатастар пайдаланылған. Дыңдардың диаметрі 5 м. Екідың сәулет өнерінің озық үлгісі қатарына жатады және Орталық Қазақстандағы ислам дініне дейінгі құрылыс үлгісі ретінде ғылыми құндылығы зор. Ескерткішті 1959 ж. Ә.Марғұлан жетекшілік еткен ғылыми экспедиция зерттеген. Екідың Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген (1982).
Дереккөздер
Санат:Амангелді ауданы Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Пивероне
Пивероне (Piverone) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1261 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 115 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 10010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Лаврентий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Коммерциялық сатып алу
Коммерциялық сатып алу - коммерциялык немесе өзге ұйымда басқару қызметтерін атқаратын адамға заңсыз ақша, бағалы қағаздар немесе басқа мүлік беру, сондай-ақ оның өзінің қызмет бабын сатып алушы адамның мүддесінде пайдалануы үшін оған мүліктік сипаттағы заңсыз қызмет көрсету.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Бедербелгілік барабан
Бедербелгілік барабан (Литерный барабан; warranty drum) — бетіне бедербелгілер келтірілген баспа механизмінің барабаны.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Музыкалық аспап жасауға қолданылатын заттар
Қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптарына қолданылатын материалдар түрі сан алуан және олар негізінен табиғи түрде қолданылады. Қазақ аспаптарының дыбыс бояуының табиғи түрде болуына негізінен осы заттар маңызды рөл атқарады. Олар: ағаш түрлері, мал терісі және металл түрлері болып үшке бөлінеді. Қайсыбір музыкалық аспаптардың пайда болуы, таралуы мен қолданылуы әр елдің табиғаты, жер асты және орман байлықтарымен де байланысты болып келеді. Мәселен, әлемнің әр жерінде "әнші ағаш" аталатын ағаштар мен соған жақын өсімдік түрлері өседі. Мұны зерттеп- танитын сала ғылымда- драмология аталады. Қазақтың тұрмыс-салтында ағаштан және оған жақын өсімдік түрлерінен музыкалық аспаптар жасаудың көпжылыдқ тәжірибесі қалыптасқан. Ағаш- аспапстар жасауда ең көп қолданылатын зат. Ертедегі қолөнер шеберлері аспап жасауға көрінген ағашты ала салмаған. Аспаптар жасауға жалпақ және қылқан жапырақты ағаштардың қатты, тығыз түрлері қолданылады. Дәстүрлі музыкалық аспаптарды зерртеп- тануда ағаш түрлерн, сипатын, сапасын, беріктігін, дыбыс беру ерекшелігін білуаса мағызды. Халық музыка аспаптары музйінің аспап жасау, жөндеу және қалпына келтіру шеберханасындаеліміз аймағында өсетін ағаштардың көптегентүрлері қолданылады.
Аспап жасауда қолданылатын ағаш түрлері
Алмұрт- қатты, тығыз, өңі күлгін түсті құнды ағаш. Өңдеуге оңай көнгенімен тез майыспайды. Музыкалық аспаптар және оған қажетті кесінді бөлшектері жасалады.
Қазал ағаш- қатты жанасты, түзу өсетін ағаш. Дыбыс жаңғырықтығы жоғары. Көбінесе ішекті аспаптардың шанағы, мойыны, тиек пен құлақ екілді бөлшектері жасалады.
Шырша- қылқан жапырақты құнды ағаш. Музыкалық аспаптар жасауда дыбыстық ('''акустикалық') қасиеті ерекше. Олардың дыбыс беру мөлшері 1200 гц шамасында.
Тобылғы- өңі қызыл күрең түсті. Одан асатаяқтың сабы, дабыл, дауылпаз, тоқылдақ секілді ұрмалы аспаптардың таяқшасы жасалады.
Тасжарған- сирек әрі аз өсетін қатты ағаш. Одан музыкалық аспаптардың құлағы, тиегі, асатаяқтың сабы мен соқпалы аспаптардың таяқшасы жасалады.
Аспап жасайтын құрал- саймандар
жозы- құрал- саймандар жататын әр шебердің негізгі жұмыс үстелі.
тұғып- ашасына ағшты қысып қойып, кесіп- жонуға арналған.
қуыс балта- шанағы тұтас ойып жасалатын аспаптардың ағашын оя шабуға арналған.
сына- музыкалық аспаптардың желімделген бөліктерін қысып тұруға қолданылады.
шот- аспаптардың нәзік бөлшектерін дайындауға, ұңғуға, шауып жұқартуға қолданылады.
атауыз(қысқы)- саз аспаптарына қажетті ағаштарды сүргілеуге, жонуға, кесуге арналған құрал.
ұңғыру- ағашты ұңғи жонуға арналған сабы бар имек пышақ.
Ақжарық
Ақжарық — Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы ауыл, Қызыларай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Орталық Қазақстанның ең биік тауы Ақсораңның (1565м) етегінде, аудан орталығы - Ақтоғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 46 км-дей жерде орналасқан.
Тарихы
Іргесі ұжымдастыру кезеңінде 1926 жылы құрылған. Округ аумағында 1930-1940 жылдары «Мәдениет», «Жұмыскер», «Кеңасу», «Үміт», «Бесата», «Қалмақбас» ұжымшарлары ұйымдастырылған. 1950-1990 жылдары «Қызыларай» кеңшарының және ауылдық кеңесінің орталығы. Округ аумағында Қарасиыр кен орны болған. Кеңасу, Тесіктас таулары, Мамай асуы, мәдени мұралар - балбал тастар бар. Шаруашылықтың мамандырылған негізгі бағыттары — қой шаруашылығы, қосымша саласы — егін шаруашылығы болды. Жерінің жалпы ауданы — 256,0 мың га.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 1025 адам (523 ер адам және 502 әйел адам) болса, 2009 жылы 696 адамды (368 ер адам және 328 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Мектеп, фельдшер-акушерлік пункт, клуб, кітапхана және басқа да мәдени-тұрмыстық мекемелер бар. Кеңшар негізінде 57 шаруа қожалығы құрылған (2006). Ауыл басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Балқаш темір жол стансасы 270 км жерде.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Баймырза ауылдық округі (Қарағанды облысы)
Баймырза ауылдық округі – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Баймырза, Астаховка ауылдары кіреді. Орталығы – Баймырза ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2212 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бұқар жырау ауданы ауылдық округтері
Б. з. д. 604 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 604 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мерисхаузен
250px|thumb|Картада орналасуы Мерисхаузен (Merishausen) — Швейцарияның Шаффхаузен кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 708 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17.57 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2936, пошта индексі — 8232.
Копи-лувак
Копи-лувак, копи лювак (индон. kopi luwak) - өзінің ерекше өңдеу әдісімен белгілі кофенің бір түрі. Ол кофе Индонезия, Филиппин (ол жерлерде сусынды “Капе Аламид” деп аталады), Оңтүстік Үндістан мен Вьетнамда (вьетн. “кафе чон” деп аталады) өндірістік масштабтарда, арнайы жерлерде өндіріледі. Копи Лувак - әлемдегі ең қымбат кофенің бір түрі: оның бағасы бір киллиограмына 250-ден 1200 долларға дейін барады.
Өндіріс ерекшелігі
Копи Лувактың дәндерін өндіру процессі мусанг жануарының кофе ағашының піскен жемістерін жеуінен тұрады. Олар дәндерді қоршаған жұмсағын қорытып алып, кофе дәндерін нәжіс түрінде сыртқа шығарады. Шыққан дәндерді адамдар жинап, кейін оны жуады және күн астында кептіреді. Копи Лувактың ерекше түрін былай түсіндіруге болады: мусангтардың ас қорыту жүйесіндегі асқазан сөлінің кейбір ақуыздарды ыдыратуы. Ол дайын сусынға ащы дәм береді. Сонымен қатар ішек-қарын бактерияларының әрекеті мен құрамына цибетин кіретін бездердің бөлінуімен әрекеттесуінің арқасында ерекше дәм пайда болады. Осыған қоса сүтқоректілердің ас қорыту жүйесінен басқа да әйгілі кофе түрлерін де өткізіп өндіреді (мысалы, “Қара азу”). Мусангтар тек ең дәмді және піскен дәндерді таңдайды деген ұғым бар. Осы кофе түрінің өндірісінің көлемі жылына бірнеше жүз килограммнан аспайды. Бірақ, бүгінгі таңда сусын дәндерін өндіруінің өнеркәсіптік масштабтарда өндірілуін арнайы зверофермаларда байқауға болады. Осындай фермалардағы жануарлар торларда өмір сүреді. Олар еріндік пен жақсы дәндерді таңдау мүмкіндіктерінен айырылған. Әлбетте, зорлықта өмір сүретін мусангтар дәндерді таңдай алмайды және жануарлардың тамақтану рационы ерекше болып, ол кофенің дәміне әсер етеді. Сонымен қатар, кофені цибетинмен жасанды түрде амортизациялаудың түрлері шығарылды.
Сілтемелер
Real Kopi Luwak coffee
Розацца
Розацца (Rosazza) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Бьелла провинциясында орналасқан.
Копи-лувак
Сілтемелер
Санат:Кофе
Розацца
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 89 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 11 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 13815.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Алмасбек Сейітұлы Әбдірахманов
Алмасбек Сейітұлы Әбдірахманов (01.07.1939, Алматы) — әскери қайраткер, генерал-майор (1989).
Ресей Федерациясындағы Әскери автомобиль училищесін (1960), Тыл және транспорт әскери академиясын (1968) бітірген. 1968 — 77 ж. Орта Азия әскери округінің әскери бөлімдерінде автомобиль-трактор қызметінің бастығы, нұсқаушы, аға офицер, 1977 — 80 ж.
Алматыдағы Әуезов ауданының әск. комиссары, 1980 — 84 ж. Орал облысы әск. комиссары, 1984 — 87 ж. Қазақстан Әск. комиссарының орынбасары, 1987 — 92 ж. респ-лық ДОСААФ төрағасы, 1992 — 94 ж. ІР Қорғаныс мин-лігі Бас штаб бастығының орынбасары — ұйымдастыру-мобилизациялау басқармасының бастығы болды. ҚР Қарулы күштерін қалыптастыруда, жастарға әскери-патриоттық тәрбие беруде үлкен еңбек сіңірген. КСРО және ҚР-ның медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1939 жылы туғандар Санат:Алматы облысы тұлғалары Санат:Әскерилер
Флипу
Флипу (Flipou) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Лез-Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27247, пошта индексі — 27380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 348 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Марзаган (Гояс)
Марзаган (Гояс) (Marzagão) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Оңтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мея-Понти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2301 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 228,091 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,1 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Әскери шен
Әскери шен — Қарулы Күштер қатарында қызмет етушілерге әскери мамандығына, қызмет бабына, сіңірген еңбегіне, әскери және арнайы дайындығына, әскери қызмет түрлеріне қарай арнайы берілетін шен. ҚР Қарулы Күштерінің әскери шені Қазақстан Республикасының “Жалпыға ортақ әскери міндеттілік және әскери қызмет туралы” (1993 жылы 19 қаңтар және 1995 жылы 14 қараша) заңына сәйкес төмендегідей болып бөлінеді: солдаттар мен матростар — қатардағы солдат, ефрейтор, матрос, аға матрос; сержанттар және старшиналар — кіші сержант, сержант, аға сержант, старшина, 2- және 1-статьялы старшина, бас старшина, корабль бас старшинасы; прапорщиктер мен мичмандар — прапорщик, аға прапорщик, мичман, аға мичман; кіші офицерлер — кіші лейтенант, лейтенант, аға лейтенант, капитан, капитан-лейтенант; аға офицерлер — майор, подполковник, полковник, 3-, 2- және 1-дәрежелі капитан; жоғары шенді офицерлер — генерал-майор, генерал-лейтенант, генерал-полковник, контр-адмирал, вице-адмирал, адмирал, армия генералы және Қазақстан Республикасының Маршалы. Медицина немесе заң саласындағы әскери-есептік мамандықтары бар офицерлердің әскери шеніне “Медицина қызметінің ...”, “Әділет қызметінің ...” деген анықтауыш сөз қосылады. Авиацияның жоғары офицерлер құрамының әскери шеніне “Авиацияның ...” деген сөз қосылады. Ұлан бөлімдерінде, ұлан кемелерінде қызмет ететін әскери қызметшілердің әскери шенінің алдына “Ұланның ...” деген сөз қосылу арқылы ерекше ұландық атақ беріледі. Запастағы азаматтардың әскери шенінің алдына “Запастағы ...”, ал отставкадағылардың атақтарына тиісінше “Отставкадағы ...” деген сөз қосылады. Жоғары шенді офицерлер құрамына әскери шенді ҚР Президенті береді. Басқа әскери шен беру тәртібі әскери қызмет атқару туралы арнайы нұсқауларда көрсетілген. Әскери қызметшілер мен әскери міндеттілердің әскери шені ҚР Қарулы Күштерінің жалпы әскери жарғысы мен әскери қызмет атқару туралы нұсқауларда көрсетілген тәртіп бойынша алынып тасталуы немесе қалпына келтірілуі мүмкін.
Аттестат
Аттестат (латын тілінде attestatio — куәлік) — әскери қызметшінің не әскери міндеттінің іскерлік және моральдық-саяси қасиеттері мен даралық қабілеттері баяндалған құжат. Аттестацияда офицердің командирлік қасиетін, оның ұйымдастырушылық қабілеттерін бейнелейтін мәліметтер, мамандығы бойынша біліктілігі, саяси кемелділігі, қабілеттері, жақсы қасиеттері немесе кемшіліктері, мінез-құлқы туралы пікірлер, т.б. беріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ричтон (Миссисипи)
Қала тұрғындарының саны 1038 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.9 км² шамасында. FIPS коды — 28-62480.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Гемипарез
Гемипарез (Hemiparesis  - сал болу) - гемипарез, сал болу. Дененің бір жақ бөлігі бұлшық еттерінің парезі, пирамида жолының бір жақты зақымданғанында байқалады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Гилен Васильевич Цой
Гилен Васильевич Цой (1920 жылы туған, Ресей, Владивосток қаласы) – ғалым, медицина ғылымының докторы, профессор, ҚР-ның еңбек сіңірген дәрігері, Астана қаласының Құрметті азаматы.
Лализоль
Коммунаның INSEE коды — 03135, пошта индексі — 03450.
Гилен Васильевич Цой
Дереккөздер
Санат:1920 жылы туғандар Санат:Владивостокта туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігерлері Санат:Астананың құрметті азаматтары Санат:Астана мемлекеттік медициналық академиясының профессорлары Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Лализоль
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Жаман Қайрақты
Жаманқайрақты – Есілдің төменгі алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақмола облысы Жақсы және Атбасар аудандары жерінде. Ұзындығы 106 км, су жиналатын алабы 1640 км2.
Бастауы
Көкшетау қыратының оңтүстік-батыс етегінен басталып, Алғабас және Қарақоға ауылдары тұсында Есіл өзеніне оң жағынан құяды.
Гидрологиясы
Жауын-шашын және жер асты суларымен толығады. Арнасы кең, жағалауы жайпақ, орта ағысында жарлы келеді. Шағын жылғалық салалары бар. Жылдық орташа су ағымы 2,4 м3/с. Суымен шабындық және жайылым суландырылады.‎
Бергвайлер (Витлих)
Бергвайлер (Витлих) (Bergweiler (bei Wittlich)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бернкастель-Витлих ауданының құрамына енеді.
Жаман Қайрақты
Дереккөздер
Санат:Атбасар ауданы өзендері Санат:Жақсы ауданы өзендері Санат:Есіл су алабы
Бергвайлер (Витлих)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 859 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 31 007. Муниципалитеттің басшысы — Готтфрид Эльтгес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Гидраттар
Гидраттар - сусыз минералдардың өз құрамына су қосып алып (гидраттану арқылы) минералдарға айналуы. Құрамында судың жеке молекулалары бар химиялық қосылыстарға, мысалы, ғаныш CaSO4 * 2H2O жатады.
Гидраттар — тұрақсыз қосылыстар; температура жоғарылағанда және су буының қысымы төмендегенде олар қүрамындағы химиялық байланысқан судан айырылады (дегидраттану).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Росс Эдуард Денисон
Эдуард Денисон Росс (1871 — 1940) — ағылшын шығыстанушысы. Парижде оқыған. Британ музейінде парсы, түрік және араб тілінің белгілі маманы Ч.Рьенің қол астында қызмет істеді. Орыс шығыстанушысы В.Р. Розеннен дәріс алған. Лондон университеті құрамындағы колледжде парсы тілінің профессоры болды. Кейінірек Лондонда шығыстану мектебін ашып, оның директоры болды. Ағылшынның белгілі шығыстанушы Э.Браунмен бірге Үнді офис (Lndіa offіce) кітапханасында сақталған парсы және араб қолжазбалары каталогының екі коллекциясын құрастырды (Лондон, 1902). Росс Түркістан тарихының тұңғыш очеркін жариялады (1899), алғаш рет Мұхаммед Хайдар Дулаттың “Тарихи Рашиди” еңбегін парсы тілінен ағылшын тіліне аударды (1895).
Дереккөздер:
Санат:Тұлғалар
Валерий Иванович Прокошин
Валерий Иванович Прокошин – орыс ақыны.
1959 жылы 26 желтоқсанда Буда ауылында дүниеге келген. 1990 жылы және 1992 жылы «Поводырь души» және «Боровск. Провинция» кітаптарын өз қаражатымен шығарады. 1998 жылдан бастап Ресей Жазушылар Одағының мүшесі. Евгений Козинаки деген бүркеншік атпен «Про секреты», «Во всём виновата Жучка», «Озорная азбука» балаларға арналған кітаптары жарық көреді. 2006 жылы Марина Цветаева атындағы сыйлыққа, 2007 жылы «Футурум АРТ» журналының сыйлығына ие болады.
Николай Петрович Цой
Дереккөздер
Санат:Ленин орденінің иегерлері
Мариям Қасымова
Қасымова Мариям (08. 03. 1917 жылы туған, қазіргі Қарақалпақ ACCP-i, Хожелі ауд.) — қарақалпақ совет ақыны. Қaзақ семьясында туған. 1958 жылдан КОКП мүшесi. Төрткөлдегi оқытушылар институтын бiтiрдi (1940). Баспа және мәдениет орындарында жауапты қызмет атқарып келедi. Шығармалары 1934 жылдан бастап жарияланды, өлеңдерiнде сов. адамдарының ерлiгi, еңбегі, әйелдердің бақытты өмірі бейнелендi. «Гүлжаһан», «Құрылысшы», «Науаи» атты поэмалардың авторы. Ол орыс, өзбек тiлiнде жазылған шығармалармен қоса қазақ тiлiнен Сейфуллин, С. Мұқанов, М. Хакімжанованың жеке өлеңдерiн қарақалпақ тiлiне аударды.
Дереккөздер
Санат:1917 жылы туғандар
Санат:Жазушылар
Үлкен Севель
Үлкен Севель — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лопь-Ю өзенінің оң жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4712
IC 4712 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4712 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Тим Бёртон
Тимоти (Тим) Уолтер Бёртон (Timothy Walter "Tim" Burton; 25 тамыз 1958, Бербанк, Калифорния, АҚШ) — америкалық кинорежиссёр, сценарийші, мультипликатор, жазушы және кинопродюсер. «Алтын глобус» марапатының лауреаты (2008). Көбіне готикалық стиліндегі фильмдермен танымал. Суретші Дэниэл Бертонның ағасы. Ол мектепте жақсы оқымады және де кітап оқуды да ұнатқан жоқ. Сол үшін мектепте тапсырмалар берген кезде, ол тапсырманың орнына фильмдер жасайды. Мысалы, ол мектепте баяндаманы жазудың орнына “Худини” фильмін түсірген. Тимнің хоббилері фильмдерді көру және сурет салу болған. Ол монстр туралы Годзилла, Хаммер қасіретін фильмдерді жақсы көрген. Актер Винсент Прайс Бертонның кумирі болған, ақыр соңында онымен «Эдвард қайшықолдар» атты фильмін жасады.
Балалық шақ
Тим Бертон 1958 жылы 25 тамызда Калифорния штатының Бербанк қаласында дүниеге келген. NBC, Warner Brothers, Disney сияқты теледидар студияларының штаб-пәтерлері Бербанкта орналасқан. Тимнің ата-анасы – Билл мен Джин Бертон, сондай-ақ Тимнен үш жас кіші Даниэль інісі бар. Әкесі Билл Бертон Бербанк саябақтар және демалыс кафедрасында жұмыс істеді. Анасы Джин Бертонның Cats Plus деп аталатын дүкен болды. Бертонлардың үйі әуежайдың қасында орналасқан еді. Кейінірек Бертон “Эдвард қайшықолдар” фильмінде Бербанкты сипаттайтын болады. Бала кезінде оның ата-анасы, ол тек үстелдің үстіне шықса ғана дала көрінетіндей етіп, бөлмесінің екі терезесін жауып тастапты. 14 жасында ол қоқысқа қарсы плакат жасағаны үшін бірінші жүлдені жеңіп алды. Осы плакаттар келесі жылы қаланың қоқыс жүктеріне жапсырылды.
Мансапқа жету
1976 жылы Бербанк орта мектебін бітіріп, Калифорния өнер институтына түседі (California Institute of the Arts). Бертон Дисней анимация бағдарламасы бойынша оқып, 1979 жылы Дисней анимация тобына қосылды. Аниматор ретінде жұмыс істеген кезінде Бертон “Түлкі мен Ит ” (“The Fox And The Hound”) бейнесін түсіруіне қатысты. Бұл жұмыс оны жалықтырып, студияда тұжырымдамалық суретші ретінде жұмыс істей бастады. Алғашқы жұмысы “Қара қазандық” (“The Black Cauldron”) болды. Диснейде жұмыс істеген кезде Бертон “Алдау және емдеу” (“Trick and Treat”)Trick балалар және олардың Хэллоуиннің алдындағы хикаялары туралы фильмі құру кезінде тоқтатылды. 1982 жылы Бертон жапон Дисней телеарнасы үшін “Гензель мен Гретель” (“Hansel and Gretel”) фильмін түсіреді. Диснейде жұмыс істегенде, Бертон Джули Хиксон және Том Уилхайтпен дос болды. Кейінірек Джон Тимге “Винсент”ті түсіруге 60,000 доллар берді. Джули Тимнің алғашқы фильмдерін түсіруге әсер етіп, “Бэтмен”нің сценарийімен көмектесті. Дисней үшін Бертонның көркем стилі ерекше болды, сол себепті ол келесі фильмдерді өз тарапынан жасады. Ол өз стилін “Рождествоның алдында Бастығырылу” (“The Nightmare Before Christmas”), қысқа “Винсент” (“Vincent”), қысқа “Франкенвини” (“Frankenweenie”) фильмдерімен бастады. Бес минуттық “Винсент” қара жəне ақ түстерімен түсірілді. Әңгіме өзін Винсент Прайс дер елестететін кішкентай бала туралы. “Франкенвини” фильмі электр қуаты арқылы өлі итін өмірге қайтарған ұл туралы болған. Пол Рубенс, “Франкенвини”-ді көргеннен кейін, басты рөлде Пи-Ви Херманмен “Пи-Ви-дің Үлкен Қызықты Оқиғасы” фильмін түсіруді Бертонға ұсынды. Фильмді түсірген кезде Бертон және композитор Дэнни Эльфман дос болып кетеді. Сол сәттен бастап Эльфман Бёртонның фильмдерінде тұрақты композитор болады. Фильм таңқаларлық табысты болды, содан кейін Бертон үш жыл бойы ешбір фильм түсірген жоқ.
Диснейден кейінгі жұмыстары
Келесі “Битлджус” (“Beetlejuice”) киносы одан да үлкен хит болды. Кейін Warner Bros. Бертонға “Бэтмен” (“Batman”) комиксі негізінде фильм бағыттауға ұсынды. “Бэтмен” Голливудтың ең ықпалды фильмдерінің бірі, оның кассалық жалпы алымы, $ 250 миллионнан астам, студияның тарихында ең жоғарылардың бірі болды. 1990 жылы Бертон өзінің “Эдвард қайшықолдар” (“Edward Scissorhands”) атты жеке жобасын 20-шы Ғасыр Фокста (20th Century Fox) бастады. Ол өзінің басқалардан аулақтанып жүргенін фильмде сипаттаған. Джонни Депп Эдвард рөлін атқарды, сондай-ақ осы фильмнен кейін ол Бертонның жақын досы болады. Фильмнің көрермендері мен сыншылары көп болған, және де бұл Бертонның әртіс ретінде шындап қабылдануының бастауы болды. 1992 жылы ол “Бэтменнің қайтып келуі” (“Batman Returns”) жалғасын істеді. Фильм балаларға көруге ұсынылмайтын қараңғылық пен залымдардың артықшылығы жайлы сынға ұшыраған. Сол жылы Бертон Кэмерон Кроудың “Жалғыздар” (“Singles”) және Дэнни ДеВитоның “Хоффа” (“Hoffa”) фильмдерінде эпизодты рөлдерді атқарды. 1993 жылы Бертон “Рождествоның алдында Бастығырылу”-ды жазған және оның продюссері болған. Оның келесі жобасы американдық режиссер Эд Вуд өмірі туралы “Эд Вуд” (“Ed Wood”) фильмі 1994 жылы 7 қазанда жарық көрді. Оның кассалық жинағы жемісті болмағанымен, кино сыншылардан жақсы пікірлер естіп, екі Оскар алды. 1995 жылы американдық фильм сыншысы Марк Солсберри “Бертон бойынша Бертон” (“Burton on Burton”) кітабын шығарды. Кітаптың алғысөзін жазған – Джонни Депп. 1996 жылы “Марс шабуылдайды!” (“Mars Attacks!”) прокатқа шықты. Үш жылдан кейін Бертон өзінің алғашқы “Ұйқылы алқап” (“Sleepy Hollow”) қасіретін фильмін түсірді. 1997 жылы Бертон суреттерін өзі салған “Устрица баланың мұнды өлімі ” (“The melancholy death of oyster boy”) кітабын шығарады. Бёртонның жеке өмірін зерттесек, 1987 жылы ол неміс фотограф Лена Гейскеге үйленді, бірақ төрт жылдан кейін екеуі ажырасып кетті. Көп ұзамай ол модель және актриса Лиза Мариямен танысып, кездесуді бастады.
Жоливе (Мёрт және Мозель)
Жоливе (Jolivet) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54281, пошта индексі — 54300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 842 адамды құрады. Халық тығыздығы — 116,94 адам/км².
Тим Бёртон
Фильмдері
1971 — “Доктор Агор аралы” (“The Island of Doctor Agor”) (қысқа, жоғалған болып саналады) – режиссер
Жоливе (Мёрт және Мозель)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Б. з. д. 605 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 605 жылы туғандар
Тим Бёртон
Фильмдері
1976 — “Худини: Айтылмаған әңгіме” (“Houdini: The Untold Story”) (үзінділер 2007 жылғы Лондон кинофестивалінде көрсетілді) – режиссер
Б. з. д. 605 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 605 жылы қайтыс болғандар
Жоливе (Мёрт және Мозель)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Тим Бёртон
Фильмдері
1978 — “Жаман түсіме қош келдіңіздер” (“Welcome To My Nightmare”) (қысқа) – режиссер
Б. з. д. 605 жыл
Түсініктемелер
*
Тим Бёртон
Фильмдері
1979 — “Балдыркөктің ізіне түсу” (“Stalk of the Celery”) (анимациялық, қысқа, үзінділер
2006 жылы испан телевизияда көрсетілді) – режиссер, продюсер
1982 — “Винсент” (“Vincent”) (анимациялық, қысқа) – режиссер
1982 — “Луау” (“Luau”) (үзінділер
2001 жылы француз телевизияда көрсетілді) – режиссер, продюсер
1982 — “Гензель мен Гретель” (“Hansel and Gretel”) – режиссер
1985 — “Аладдин және оның сиқарлы шамы” (“Aladdin and His Wonderful Lamp”) – режиссер
1984 — “Франкенвини” (“Frankenweenie”) (қысқа) – режиссер
1985 — “Пи-Ви-дің Үлкен Қызықты Оқиғасы” (“Pee-wee’s Big Adventure”) – режиссер
1986 — “Альфред Хичкок ұсынады - Құты” (“Alfred Hitchcock Presents — The Jar”) – режиссер
1988 — “Битлджус” (“Beetlejuice”) – режиссер, атқарушы продюсер
1989 — “Бэтмен” (“Batman”) – режиссер
1990 — “Эдвард қайшықолдар” (“Edward Scissorhands”) – режиссер, продюсер
1990 — “Винсентпен әңгімелесу” (“Conversations with Vincent”) (деректі, аяқталмаған) – режиссер
1992 — “Бэтменнің қайтып келуі” (“Batman Returns”) – режиссер, продюсер
1993 — “Рождествоның алдында Бастығырылу” (“The Nightmare Before Christmas”) – продюсер
1994 — “Юнга” (“Cabin Boy”) – продюсер
1994 — “Эд Вуд” (“Ed Wood”) – режиссер, продюсер
1995 — “Мәңгі-бақи Бэтмен” (“Batman Forever”) – продюсер
1996 — “ Джэймс және Алып Шабдалы” (“James and the Giant Peach”) – продюсер
1996 — “Марс шабуылдайды!” (“Mars Attacks!”) – режиссер, продюсер
1999 — “Ұйқылы алқап” (“Sleepy Hollow”) – режиссер
2000 — “Стэйнбой және оның дүниесі” (“The World of Stainboy”) (анимациялық, қысқа) – режиссер, продюсер
2001 — “Маймылдар планетасы” (“Planet Of The Apes”) – режиссер
2003 — “Үлкен балық” (“Big Fish”) – режиссер
2005 — “Чарли және шоколад фабрикасы” (“Charlie and the Chocolate Factory”) – режиссер
2005 — “Қалыңдықтың мәйіті” (“Corpse Bride”) (анимациялық) – режиссер, продюсер
2006 — “Сүйек” (“Bones”) (The Killers тобының әніне музыкалық бейне клип) – режиссер
2007 — “Суини Тодд: Флит көшесінің әзәзіл-шаштаразшысы” (“Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street”) – режиссер
2008 — “9” (“9”) – продюсер
2009 — “Риплидің Сенсеңіз де, сенбесеңіз де!” (“Ripley’s Believe It or Not!”) – продюсер
2009 — “Франкенвини” (“Frankenweenie”) – режиссер, продюсер
2010 — “Алиса ғажайыптар елінде” (“Alice in Wonderland”) – режиссер, продюсер
Болашақ жұмыстары
2016 жылы Бертон түсіретін “Оғаш балаларға арналған Мисс Перегриннің үйі” (“Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children”) фильмі шығады. Бұрын “Қараңғы елестер” фильмінде ойнаған Ева Грин, осы кинода басты рөл ойнайтын болады. Әңгіме жетім тобын жоюға жаратылыстарынан құтқаруға көмектесетін қыз туралы. Бёртонның соңғы фильмдері табысты болды, және оның болашақ жобалары режиссерлікпен байланысты болып, Бертон тағы бірнеше ғажайып туындыларды жасайды деп үміттенудеміз.
Джонни Депп және Тим Бертон
Солсберри “Бертон бойынша Бертон” кітабының алғысөзін Тимнің жақын досы – Джонни Депп жазған. Актер Тимге толығымен сенеді және Тим нені сұраса да, бәрін істейтінін айтады. Джоннидың айтуынша, Тим шын мәнінде түсірілімді жақсы көреді, және ол фильм жасаудың кемеңгері ғана емес, сонымен қатар ішкі дүниесімен данышпан. Джонни Тимнің ұлының кіндік әкесі. Ол Бертонмен 1990 жылы “Эдвард қайшықолдар” фильмінде ойнап, келесі “Эд Вуд”, ”Ұйқылы алқап”, ”Чарли және шоколад фабрикасы”, “Қалыңдықтың мәйіті”, “Суини Тодд”, “Алиса ғажайыптар елінде” сияқты фильмдерде жұмыс істеді.
Шолекша
Шолекша (Шолокша, Шелекса, Шолекшка) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Порозовица өзенінің сол жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тез ауысымды қысқы
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Юлия Моисеевна Нейман
Юлия Моисеевна Нейман (бүркеншік есімі – Ю. Новикова, сондай-ақ әдебиеттегі есімі ─ Ю. Нейман) ─ орыс ақыны, аудармашы. .
1930 жылы Мәскеу гуманитарлық университетінің әдебиет факультетін бітірген. 1934 жылы шығармалары жарық көре бастады. Нейман Давид Кугультиновтың, Кайсын Кулиевтің, Т. Зумакуловтың, Гамзат Цадастың, Р. Гамзатовтың, Фуркаттың өлеңдерін аударған. Р.Ю. Раловпен бірге «Дело в эрнике» және «Зеленая палочка» пьесаларын жазған. Сондай-ақ жазушылар мен суретшілер (А.И. Полежаев, Е.Л. Шварце, И.Д. Шадре) жайлы да қалам тербеген.
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар  Санат: Орыс жазушылары
Ниедзью (Лыжа тармағы)
Ниедзью — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лыжа өзенінің оң жағалауынан 143 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Чайнашки
Чайнашки — Ресейдегі өзен. Кабардин-Балқар Республикасы, Солтүстік Осетия-Алания Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черек Балкарский өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кабардин-Балқар өзендері Санат:Солтүстік Осетия өзендері
Гидридтер
Гидридтер– сутектің металдармен немесе өзімен салыстырғанда электр терістігі төмен бейметалдармен қосылыстары. Олар жай немесе бинарлы Г., кешенді және интерметалдық қосылыстар Г-і болып ажыратылады.
Хорошенькая
Хорошенькая — Ресейдегі өзен. Самара облысы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1429/62 орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Самара облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
NGC 3995
NGC 3995 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 5 ақпанда астроном Генрих Луи д’Арре ашқан болатын және NGC каталогында 3995 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37624, UGC 6944, MCG 6-26-61, ZWG 186.75, KUG 1155+325B, IRAS11550+3234, ARP 313, VV 249.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Хакерлер (фильм)
Хакерлер (Hackers) — хакерлер туралы триллер. Фильмде жас Анджелина Джоли түскен болатын.
Сюжет
1988 жылы сиэтлде 11 жасар баланың ата - анасы 45000 доллар мөлшерінде айыпбұлға батады, себебі бала вирус ойлап шығарады да, 1507 компьютерді қудыртыды және сол үшін бала 7 жылға қамалады. Ол балаға 18 жасқа толғанша мүлдем гаджет қолдануға тиым салынады. 7 жыл өткен соң бала Нью-Йоркта жаңа хакерлер компаниясымен танысады. Компаниядағы бір мүшесі кездейсоқ жанармай өндіретін компанияның жасырын мәліметтер торына кіріп кетіп, сол компанияның құпия кодтарын көшіріп алады. Ал өндірушілер сол кодтар арқылы 25 миллион долларды құртты пайдаланым ұрлап алған болатын. Ұрлықшы біліп қояды да, антивирус ойлап таппақшы болады да барлық кінәні және бүлдіргенін хакерлерге жабады. Содан соң хакерлер ғаламтор торы арқылы қарсы соғыс жариялайды.
Сын
Фильм әр түрлі комментарийлерге ие болды.
Ескертпелер
Санат:АҚШ триллер фильмдері Санат:1995 жылғы фильмдер Санат:Алфавит бойынша фильмдер
Ыстықкөл облысы
Ыстықкөл облысы (Ысык-Көл облусу) — Қырғызстан елінің шығыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бірліктерінің бірі. 1939 жылы қарашаның 21 құрылған. Әкімшілік орталығы – Қарақол қаласы. Қырғызстан Шу мен Нарын облыстарымен шектеседі. thumb|250px|Алакөл көлі, [[Теріскей Алатау]]
Әкімшілік бөлініс
5 аудан: 2 облысқа бағынатын қала:
Ұлттық құрамы
2009 жылғы санақ бойынша Ыстықкөл облысы халқының ұлттық құрамы:
Сілтемелер
Санат:Ыстықкөл облысы Санат:1939 жылы құрылғандар
Филип Брадарич
Филип Брадарич (Filip Bradarić; 11 қаңтар 1992 жыл, Сплит) — хорватиялық футболшы, жартылай қорғаушы.
2018 жылғы жаздан бері Италиялың "Кальяри" клубында доп тебеді. Хорватия Ұлттық футбол құрамасының ойыншысы.
Сілтемелер
Санат:Хорватия футболшылары Санат:Хайдук Сплит ФК ойыншылары Санат:Приморац ФК ойыншылары Санат:Риека ФК ойыншылары Санат:Кальяри ФК ойыншылары
Подврых (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 81 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6850. Телефон коды — 03632. ЕКАТТЕ коды — 56976.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Гүлжауһар Шериязданқызы Елеукенова
Гүлжауһар Шериязданқызы Елеукенова (4.3.1954, Өскемен қаласы, 1.12.1999, Алматы) - өнертанушы, педагог, өнертану кандидаты (1992).
Ленинградтың (қазіргі Санкт-Петербург) Кескіндеме, мүсін және сәулет өнері институтын бітірген (1979). Сол жылдан өмірінің соңына дейін Алматы театр және көркемсурет институтында (қазіргі Қазақ ұлттық өнер академиясы) педагогикалық қызметпен айналысты.
Оның бейнелеу өнері бойынша жазған ғылыми мақалалары (30-дан аса) республикалық және бұрынғы одақтық мерзімді басылымдарда жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:4 наурызда туғандар Санат:1954 жылы туғандар Санат:Өскеменде туғандар Санат:1 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1999 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан өнертанушылары Санат:Өнертану ғылымдарының кандидаттары Санат:Репин атындағы институт түлектері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы оқытушылары
Мириам Бедар
Мириам Бедар (Myriam Bédard; 22 желтоқсан 1969 ) — канадалық биатлоншы.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша биатлоншылар Санат:Канада биатлоншылары Санат:Биатлоннан Олимпиада чемпиондары Санат:Канада Олимпиада чемпиондары Санат:1994 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1992 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:Биатлоннан әлем чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Балта (қару)
Балта - шабу арқылы зақым салатын жауынгерлік қару. Жауынгерлік балта екі функционалдық бөліктен тұрады: қарудың металдан жасалып, жарақат салуға арналған негізгі бөлігі «басы», қолға ұстайтын бөлігі - «сабы». Жауынгерлік балтада жүзінің жалпақтығы орташа болып, жоғары ұшы тіктеу, төменгі ұшы сағағына қарай сәл дөңгеленіп келеді. Алғашқы балталар тас дәуірінде пайда болғанмен, тікелей жауынгерлік қару ретінде жауынгерлік балта көшпелі халықтарда біздің заманымызға дейінгі II мыңжылдықтан қолданыла бастаған, бұл кездердегі балта бастары қоладан арнаулы қалыптарда құйылып жасалған. Жауынгерлік балта ерте заманнан ғұрыптық мәнге ие болған, сондықтан көне заманда жауынгерлік балтаның ғұрыптық нұсқалары да жасалып, олардың жүзінің беттері, шүйдесі, сабы әртүрлі өрнекпен, тотемдік жануарлар мен аңдар бейнелерімен керкемделді. Темір рудасын игеру барысында орта ғасырда жауынгерлік балта басының көптеген жаңа түрлері жасалына бастады. Көшпелі түркі-моңғол халықтарында жауынгерлік балта салтатты жауынгердің басты қаруының бірі болды, соғыста жауынгерлер балтаны негізінен қоян-қолтық айқаста пайдаланды. Жауынгерлік балта ер қаруы-бес қарудың құрамына кіріп, айқас алдындағы батырлардың жауынгерлік жекпе- жегі мен әртүрлі тойларда өткізілетін сайыстарда басқа жауынгерлік қарулармен бірге балтамен шабысу сайысы да өткізілген. Қазіргі замандағыдай, бұрынғы кездерде де көшпелі халықтардың әскерінің құрамы қару түрлеріне қарай бөлініп, айқаста жауынгерлік балтаны қолдануды жетік меңгерген жауынгерлерден жеке әскери беліктер, қосындар құрылған.
Қазақтарда балтаны жауынгерлік қару ретінде қолдапу XIX ғасырдың аяғына дейін сақталып келді. Жауынгерлік балталардың басы болаттан, темірден соғылып, сабы қатты ағаштан жасалып, шығып кетпес үшін басы сабына қосымша екі темір бекітпелер арқылы ұстатылды. Сыртындағы темір бекітпеге күміспен қақталып ою салынып, ал алдыңғы жағындағы бекітпе қарсыластың қаруын кесуге арналған өткір жүз түрінде жасалды. Кейбір балта саптары берік болу үшін баспалау әдісімен өрнектелген күміс қаңылтырмен, ал кейбірі терімен қапталып, металл жапсырмалармен көркемделді. Кейбір балталардың шүйдесі төртбұрышты немесе дөңгелек келген балға түрінде жасалып, қосымша ұру, соғу арқылы зақым салуға қолданылды.
Қазақ балталарының жүзінің беттері әдетте күміс қақтау, алтынмен, күміспен булау, қырнау әдістері арқылы, ал металмен қапталған саптары баспалау әдісі арқылы өсімдік өрнекпен әшекейленді. Көшпелі түркі халықтарының көне мифологиялық дүниетанымында жауынгерлік қару әлемнің үш сегментін байланыстырып тұратын «әлем ағашының» алломорфы ретінде бейнеленеді. Сондықтан қазақтардың балталарының бастары мен саптарында қолданылатын өрнек түрлері көбінесе «әлем ағашы» өрнегінің әртүрлі вариантары болып келеді. Бұл өрнектердің қолданылуы балтаның көне замандағы ғұрыптық сипатының қазақтарда көркемдік дәстүр ретінде сақталып келгенін айғақтайды. Сәнді балталардың саптары асыл тастармен де әшекейленді, кейде балта бастарында киелі сөздер немесе арнау сөздер жазылды. Қазақтардың жауынгерлік балталары сабының ұзындығына қарай қысқа, орташа және ұзын сапты болып келеді. Қыска сапты балта (балташық) сиректеу қолданылды да, ең көп қолданылғаны сабы орташа ұзындықты балта, ең аз қолданылған ұзын сапты балта болды.
Дәстүрлі мәдениетте жауынгерлік балта әскери құрал ретіндегі утилитарлық қызметінен басқа түрлі символдық, белгілік және ғұрыптық мақсаттарда да қолданылды. Көне заманда жауынгерлік балта көп халықтарда оны ұстаушылардың сакральдық рөлін көрсететін символдарының бірі болды. Осы ерекшелігіне сәйкес қасиетті мүлік, жоғары құндылығы бар зат ретінде балта көшпелі қоғамдағы түрлі әлеуметтік және мемлекетаралық қатынастарды белгілейтін әртүрлі ресми сыйлардың құрамына кірді.
Көне магиялық сенімдерге сәйкес ерте заманнан айбалтаның зұлым күштерден, рухтардан қорғау, сақтау күші бар деп түсінілді де, апотропеикалық (қорғау, сақтау) магиялық ырымдарда қолданылды. Түркі халықтарында шаман-бақсылардың зұлым рухтармен айқасуға, күресуге көмектестін құралы ретінде балта олардың ғұрыптық қаруларының бірі болған. Қазақ бақсылары да жауынгерлік балтаны зікір салғанда пайдаланды. Батыс Қазақстандағы қазақтардың құлпытастарында, сағанатастарында жауынгерлік символ ретінде бейнеленген әртүрлі жауынгерлік балта бейнелерін көруге болады. Жауынгерлік балтаның символдық, магиялық мәніне байланысты қазақтарда ер адамның есімдері ретінде ер балаларға Балта, Балтабай, Қарабалта деген сияқты есімдер де қойылған.
Собраду (Каштелу-ди-Пайва)
Собраду (Каштелу-ди-Пайва) (Sobrado) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Каштелу-ди-Пайва муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 921 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,33 км² шамасында. Халық тығыздығы — 548,0 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Балта (қару)
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Метаморфизм
Метаморфизм – геологиялың денелердің температура, қысым, газ бен сұйық ерітінділер ықпалынан өзгеріске ұшырау үдерістері. бұл өзгерістер пайдалы қазба денелерінің жатые жағдайлары мен морфологиясына, таужыныстар мен пайдалы қазбалардың құрылымы мен бітіміне, минералдық және химиялық құрамына әсер етеді. Темір гидроксидтері метаморфизм кезінде магнетитке, пиролюзит пен манганит - браунитке, боксит - корундца, опал - кварнца, фосфорит - апатитке түрленеді; органикалың зат гранит тенеді; сазды тақтатастар анартас-слюдаларға өзгереді. Метаморфизм үдерістерінде қалыптасқан минералдар (магнетит, гематит, браунит, корунд, кварц, графит, анартас) жаңа физикалық-химиялың жағдайларда түрақты болады. Сонымен бірге экзогендік жағдайларда орнықты көптеген минералдар (күкірт, гипс, алунит, малахит, темір гидроксидтері) белгілі, бірақ олар метаморфизмде сақталмайды. Пайдалы қазба денелерінің пішіні жалпақтанады. Тұтас және секпілді кеннің қабат тәрізді, линза тәрізді, таспа тәрізді және желі тәрізділері басым таралады. Денелердің өлшемдері көбінесе ірі болады - ұзындығы мен ені бойынша ондаған километрге, қалыңдығы ондаған және жүздеген метрге жетеді. Метаморфогендік кенорындар метаморфталған және метаморфтық түрлерге бөлінеді. Метаморфталған кенорындар деп аймақтық және термалық жапсарлас метаморфизм үдерістерінде бұрын болған пайдалы қазба кенорындар бойынша қалыптасқандарды айтады. бұл үдерісте пайдалы қазба денелері де, сыйыстырушы таужыныстар да, пішіні, құрамы мен құрылысы бойынша метаморфтық белгілерді иемденеді, бірақ минералдық шикізаттың өнеркәсіптік қолдануы өзгермейді.
Кенорындар
Метаморфтық кенорындар таужыныстардың және көбінесе бүрын өнеркәсіптік маңызы болмаған кенорындардың метаморфизмге үшырау үдерісінде пайда болады. Сонымен, бұл жағдайда пайдалы қазбалардың өзі метаморфизм үдерістерінің нәтижесі болып табылады. Екі класс кенорындары да метаморфизмнің негізгі түрлеріне сай аймақтық-метаморфтық (немесе метаморфталған) және жапсарлық-метаморфталған (немесе метаморфтық) класшаларға бөлінеді. Метаморфизм аймақтық, динамометаморфизм және жанаспа метаморфизм болып ажыратылады. Метаморфизмге балқу және жел әсерінен мүжілу кезінде пайда болған тау жыныстарының өзгеру процестері жатпайды.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Геологиялық процестер
IC 292
IC 292 — Персей шоқжұлдызында орналасқан Sd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11846, IC 1887, UGC 2567, MCG 7-7-30, ZWG 540.49, IRAS03069+4034.
Сыртқы сілтемелер
IC 292 Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Жаман қандыадыр
ЖАМАН ҚАНДЫАДЫР– Қарағанды облысы Осакаров ауданы Шыбынды а-нан шығысқа қарай 10 км жердегі шоқы. Солт-ке 5 км, батыстан шығысқа қарай 2 – 3 км-ге созылған. Ең биік жері 593 м. Девон жыныстарынан түзілген. Беткейі негізінен көлбеу, шығысында тіктеу. Қызғылт қоңыр, сортаң топырағында дала өсімдіктері өседі. Шығыс және оңт. жағында бұлақтар көп. Беткейінің баурайы егістікке пайдаланылады.‎
Абдуллаһ ибн Масғұд
Бала кезінде Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Мекке қаласының маңындағы таулардың бірінде Құрайыш тайпасының көсемдерінің бірі Ұқба ибн Муайттың қойларын бағатын, ал Абдұлла ибн Масғұдты танитын барлық адамдар оны ибн Умм Абд деп айтатын. Оның есімі Абдұлла, ал әкесінің есімі Масғұд болған.
Бір күні алыс жақтан келе жатқан екі тұлғаны көреді. Олардың шаршағандары және шөлдегендері анық білінетін. Абдұлла ибн Масғұдтын (Аллаһтың оған разылығы болсын!) жаңына жақындап, онымен сәлемдесіп, өздерінің шөлдерін басу үшін ешкіні сауып беруін сұрайды.
Кейіннен арасындағы бір ер кісі сауылмаған жас ешкіні көрсетуін сұрайды. Абдұлла (Аллаһтың оған разылығы болсын!) өзінің жаңында тұрған ешкіге нұсқайды. Сұрақ қойған кісі ешкінің жаңына келіп, желінің сипап, Аллаһты мадақтай бастайды. “Қай кезден бері жас ешкілер сүт бере бастаған” – деп таңқалып Абдұлла тұрып қалады. Кейіннен ешкінің желіні ісіп, сүтті молынан бере бастайды. Ал аталмыш кісілердің екіншісі желіннің астына ыдысты қояды. Кейіннің екі кісі де, Абдұлла да сүтке тойып алады.
Шөлдерін қаңдырғаннан кейін, ешкіні ғажайып түрде сауған адам желінге “Қысыл!” дегенде, желін бұрынғы қалпына келеді. Кейінніе жас бала олардың айтқан сөздеріне оны да үйретуді сұрайды. Жауап ретінде “Сен бұл сөздерге үйретілгенсін!” дегенді естиді.