cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вячеслав Қаменұлы Ғиззатов
Өмірбаяны
2004 жылдың қаңтарынан 2005 жылдың шілдесіне дейін — Қазақстан Республикасының Түрікменстандағы елшісі болды.
2009 жылдың қаңтарынан — Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының ағымдағы төрағасының мұсылмандарға қарсы төзімсіздік пен кемсітушілікке қарсы күрес жөніндегі жеке өкілі.
Қосымша
Әскери атағы – запастағы полковник.
Қазақ, орыс, қытай, ағылшын тілдерін білген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстанның Ирандағы елшілері Санат:Қазақстанның Германиядағы елшілері Санат:Қазақстанның Түрікменстандағы елшілері Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар
Ольховка (Павлодар облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Успенка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 184 адам (93 ер адам және 91 әйел адам) болса, 2009 жылы 99 адамды (47 ер адам және 52 әйел адам) құрады.
Кюлот
Кюлот — тобықтан жоғары тұратын қысқа, кең балақ шалбар. Оның подуимда кестеленген, біртегіс, принтті, былғарыдан, күдеріден, қалың, жұқа маталардан тігілген алуан түрлері көрсетілді. Көптеген дизайнерлер мен сән үйлері бұл стильді барынша сәнді етуге тырысты. Мысалы, кюлотты, тренчпен, кимономен (оверсайз), свитшотпен, дениммен үйлестіру. Аяқ киімнен платформа туфли, кроссовка және бізтұмсық балетка ұсынылады. Көктемде жаңбыр жауып, салқындаған кезде оны қиғаш жабылатын күрте, жүн жемпір не свитермен киген дұрыс.
Дереккөздер
Сән үлгі журналы. - Алматы 2013 ж. - 96 бет.
Ұзақ Еспанов
Еспанов Ұзақ – ақын, Социалистік Еңбек Ері (1973). 1928 жылы 15 желтоқсан Қызылорда облысы, Жалағаш ауданы Мақпалкөл (қазіргі Темірбек Жүргенов) ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Карразеда-ди-Ансьяйнш (аудан)
Карразеда-ди-Ансьяйнш (аудан) (Carrazeda de Ansiães (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Карразеда-ди-Ансьяйнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 605 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,6 км² шамасында. Халық тығыздығы — 138,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Тұз көже
right|thumb| alt=A.|200 px|[["Тұз көже"]]
Тұз көже - дәмі жағынан қышқылтым көжелерге жақын, бірақ одан да өткір ежелгі орыс тағамы. Оларды асқорыту бездерінің күшті секрециясын тудыратын қою ет, балық және саңырауқүлақ сорпаларында майлы, өткір етіп пісіреді. Бұлар орыс аспаздығының ең калориялы тағамдары. Тұз көжелерінің гарниріне түздалган қияр, зәйтүн, каперстер, томат езбесі кіреді. Тұз көжелер ассортиментіне: жинақтық етті, үй (картоппен), балық, саңырауқұлақ, дондық (қызанақпен) және т.б жатады. Тұз көжелер үшін көкөністерді түтікшелеп турайды. Лимон қосып береді. Қаймақты балық тұз көжесінен басқа, барлығына қосып береді. Жинақтық етті тұз көжесі. Басты пиязды түтікшелеп турайды да, шала қуырады, томат езбесін қосып 2—3 мин қуырады. Қабығы мен тұқымынан тазартылған тұздалған қиярларды түтікшелеп турайды да, сорпада өз сөлінде пісіреді. Сүйек сорпасында сиыр етін пісіреді, оны алып, жіңішке тіліктермен турайды; піскен бүйректі, сан етті, сосискаларды кесектеп турайды. Қайнап жатқан сорпаға томат езбесімен шала қуырылған пиязды, өз сөлінде пісірілген қиярды, каперстерді, алдын ала дайындалған ет өнімдерін, дәмдеуіштерді салады да 5— 10 мин пісіреді. Үстелге әкелер кезде тұз көже құйылған тәрелкеге зәйтүн, қабығынан аршылған лимон тілігін, қаймақ және көк салады. Одан да өткір дәм алу үшін пісіру соңында сүзілген қияр тұздығын қосуға болады. Үй тұз көжесі. Оны жинақтық етті тұз көже сияқты, текшелеп туралған картоп қосып пісіреді.
Мүйізтұмсықтар
Мүйізтұмсықтар (Rhinocerotidae) – тақтұяқтылар отрядының бір тұқымдасы.
thumb|left|upright| Мүйізтұмсықтардың аулау. Пьяцца Армерина (Сицилия) жанындағы Вилла дель Казаледен римдік мозаика. IV ғасыр Қазба қалдықтары палеоген кезеңінен белгілі. Сол кездегі олардың далалы алқаптарда және су жағалауларындағы батпақты жерлер мен тоғайлар арасында тіршілік еткен 200-дей түрі болған. Олардың 25-тей түрінің қаңқалары Қазақстанның палеоген, неоген, антропоген кезеңдерінің геологиялық қатпарларының шөгінділерінен табылған. Қазір 4 туысына жататын 5 түрі бар: Суматра мүйізтұмсығы – Үндіқытай, Малакка, Суматра, Калимантан аралдарында, Бирма, Ассамда; үнді мүйізтұмсығы – Непал, Ассамда; қара мүйізтұмсық – Шығыс Африкада; ақ мүйізтұмсық – ОАР, Судан, Уганда, Орталық Африкада, Чадта тіршілік етеді. Ал Ява мүйізтұмсығы – қазір тек Ява аралында ғана сақталған.
Мүйізтұмсықтар тропиктік ормандар мен саванналарда тіршілік етеді. Дене тұрқы 2–5 м, салмағы 1–3,6 т-дай, ірі жануар. Терісі қалың, тықыр. Мұрнында және кеңсірігінде 1–2 (қара Мүйізтұмсықта 3 кейде 5) мүйіз болады, мүйізінің ұзындығы 40–60 см-дей. Аяқтары қысқа, мықты, үш ашалы. Құйрығы шашағы ұзын қылдардан тұрады. Көзі нашар көреді, бірақ иіс сезу органы жақсы дамыған. Жұбымен жүреді. Буаздық мерзімі 16–17 айға созылып, жалқы (өте сирек екі) төл туады. Төлі 2 жылға дейін енесін емеді. 50–60 жылдай тіршілік етеді. Мүйізтұмсықтардың жылдан-жылға саны азаюда. Барлық түрі Халықаралық табиғат қорғау одағының «Қызыл кітабына» енгізілген.
Мүйізтұмсықтардың қорегі
Мүйізтұмсықтар – шөпқоректі жануарлар. Қара, үнділік, суматралық және явалық мүйізтұмсықтар бұтақтармен қоректенетін болса, ақ мүйізтұмсықтар ашық жерлерде жайылып жүреді. Қара және үнділік мүйізтұмсықтардың үстіңгі еріндері үшбұрыш пішінді, ол заттарды ұстап, көтеруге көмектеседі. Сондай-ақ ағаштар мен бұтақтардың жапырақтарын, бүршіктері және жемістерін іздеуге және жинауға мүмкіндік береді. Ақ мүйізтұмсықтар шөбі мол жерде жайылады.
Мүйіздері
Мүйізтұмсықтардың мұрнынан басталатын бір немесе екі иілген тұмсықтары болады. Олар – тұмсықтарында мүйіздері бар жалғыз жануарлар. Явалық және үнділік мүйізтұмсықтарда тек бір ғана мүйіз болса, суматралық, ақ және қара мүйізтұмсықтарда екі мүйізден болады. Мүйіздердің құрамы кератиннен тұрады. Мүйіздің ұзындығы 35 см-ден 1 м-ге дейін жетеді.
Заңсыз аңшылық
Мүйізтұмсықтардың мүйіздері медициналық жағынан құнды деген оймен көптеген адамдар оларға заңсыз түрде шабуылдап, аңшылық етеді. Йемен мен Оманда олардың мүйіздерінен қанжар саптарын да жасайды.
Дереккөздер
Санат:Мүйізтұмсықтар Санат:Сүтқоректілер үйелмені
Пюяше
Пюяше (Puilacher) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34222, пошта индексі — 34230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 341 адамды құрады. Халық тығыздығы — 127,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Ольховка
Санат:Айрық беттер
Жоғары технология
250px|thumb 250px|thumb Жоғары техноло́гия (high technology, high tech, hi-tech) — замануи ең жаңа және прогрессивті технологиялар. Жоғары технологияларды пайдалануға өту ғылыми-техникалық революцияның (ҒТР) қазіргі кезеңдегі маңызды звеносы болып табылады. Жоғары технологиядарға әдетте өндірістің ең ғылыми салаларын жатқызады.
Пайнс
Пайнс (Pains) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Формига экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 601 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 418,043 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1943 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Лэслай (Мичиган)
Лэслай (Leslie) — Мичиган штатының Ingham округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1851 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-47180.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
NGC 6986
NGC 6986 — Ешкімүйіз шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 2 қыркүйекте Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6986 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65750, ESO 598-7, MCG -3-53-11, NPM1G -18.0530.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Ешкімүйіз (шоқжұлдыз)
Абдолла Мырзағалиев
Абдолла Мырзағалиев(1941, Атырау қаласы). ҚазПТИ-ді бітірген. 1966-1996 жылдары - «Маңғыстаумұнай» өндіріс бірлестігі «Өзенмұнай» МГӨБ ұңғыны зерттеу операторы, инженер, аға инженер-геолог, бастық, ғылыми-зерттеу жұмыстары цехының бастығы. 1996 жылдан - «Харрикейн-Құмкөлмұнай » ААҚ-да орталық ғылыми-зерттеу лабораториясының директоры.
Дереккөздер
Санат:Мұнайшылар Санат:1941 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Кальвера
Кальвера (Calvera) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 522 адамды құрайды. Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 85030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Gaetano di Thiene. Жыл сайынғы мерекесі — 7 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Ай-Енён-Ега
Ай-Енён-Ега — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Салым өзенінің сол жағалауынан 403 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Агностицизм
Агностицизм ұғымын XIX ғасыр діни сайыстарда ғылыми көзқарасты айқындаушы ретінде 1869 жылы Т. Гексли енгізген. Агностицизмнің қайнар көздері - скептицизм, Зенонның апориялары. Д.Юм ілімі, И.Канттың антиномиялары агностицизм негізгі көзі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Эпистемология Санат:Агностицизм
Сафари
Сафари - әрбір жанның гардеробында болу керек (must have) стиль. Барлық пішіндегі, сондай-ақ барлық жастағы адамдар кие алады. Тіпті дресс-код қатаң сақталатын жұмыс орындарында да оның элементтерін қолдануға болады. Бұл жағдайда тек қабылан стилі ғана келе бермейді. Бұл стиль тек әйелдер қауымына емес, ерлер гардеробынан да табылады. Сонымен қатар бұл батыл әрі ыңғайлы стиль нағыз ер адамдарға лайық деп саналады. Cуретте көріп тұрғаныңыздай, сафари стиліндегі жеңіл пиджак классикалық жейдемен тамаша үйлесім тауып тұр. Ал ақшылдау түстегі балағы қайырылған сәнді шалбар мен дезерт аяқ киімі образды толықтырып, өте сәнді етіп көрсетіп тұр.
Дереккөздер
Сән үлгі журналы. - Алматы 2013 ж. - 96 бет.
Ірі сынықты шөгінділер
Ірі сынықты шөгінділер - түйірөлшемдік құрамында өлшемі 1 мм-ден асатын бөлшектер басым шөгінділер ірісынықты тау жыныстарының (конгломераттар, брекчиялар, гравелиттер және т.б.) құрылымдарының жалпы аты; онда сынықтардың ірілігі 2 мм-ден үлкен болады. Синонимі: псефиттік.
Пор-Вандр
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4279 адамды құрады. Халық тығыздығы — 289,71 адам/км².
Ірі сынықты шөгінділер
Дереккөздер
Санат:Геология
Пор-Вандр
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Ұшатын балықтар
Ұшатын балық (лат. Exocoetidae) — балықтар класының саргантәрізділер отрядына жататын теңіз балықтар тұқымдасы. Оның 50 - 60 түрі бар.
Түсі - көкшіл-сұр, арқа жотасы - қара көк, астыңғы бөлігі ақ күміс түсті болып келеді. Денесі жебе тәрізді созылыңқы. Арқа қанаты құйрық бөлімінде орналасқан, жақтары сопақ. Дене тұрқы 50 см-ден аспайтын бұл балықтардың көпшілігі су бетінде қалықтап ұшуға қабілетті. Ұшатын балықты дүниежүзі мұхиттарының бәрінен, әсіресе Атлант, Тынық мұхиттарынан кездестіруге болады. Ұшатын балықтың басты ерелекшігі - құстың қанаты сияқты өте жалпақ кеуде қанаттары болатындығында. Жыртқыштардан құтылып кетуі үшін балық су бетіне ырышып шығып, біраз жерге дейін ұшып өтеді. Кеуде қанатынан өзге айырланып біткен құйрық қанаттары болады. Оның төменгі қанаты үстіңгі қанатынан ұзынырақ. Бұлда балықтың ұшуына көп септігін тигізеді. Балық жоғары қарай ұшқанда оның құйрық қанаттары мотордың қызметін атқарады. Ол суды секундына 90 ретке дейін соққылайды. Балық әуеге 1,2 метрге дейін көтеріліп, 200 метр жерге дейін ұша алады. Ұшу биіктігі балықтың салмағы мен арналған қанаттарының санына байланысты болады. Балық биіктікті қанатын әрқалай қимылдату арқылы реттейді. Су бетіне қонар кезде құйрығын қаққылайды.
Жіктелуі
Ұшатын балық тұқымдасында 5 тұқымдас тармағы, 8 тек бар :
Санат:Саргантәрізділер
Добри-Дол (Варна облысы)
Добри-Дол (Добри дол) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Аврен қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 9128. Телефон коды — 05108. ЕКАТТЕ коды — 21419.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Добри-Дол
Бенджамин Гаррисон
Бе́нджамин Га́ррисон (Ха́ррисон; Benjamin Harrison) (20 тамыз 1833 жылы, Норт-Бенд, Огайо штаты, — 13 наурыз 1901 жылы, Индианаполис, Индиана штаты) — 23-АҚШ президенті (1889—1893). Уильям Гаррисонның немересі. Норт-Бенда туған, Огайо, ал 21 жасында Индианаполис, Индиана штатына көшіп келді. Азаматтық соғыс кезінде АҚШ жағында болған. Соғыс біткен соң Индиананың губернаторына сайланды. 1880 жылы АҚШ сенаты болып сайланды. Гаррисон қатал және әділетті болатын, бірақ көзге түсер дарыны болмаған.
Дереккөздер
Санат:АҚШ президенттері
Оберентфельден
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7163 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.16 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4010, пошта индексі — 5036.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ерган-Еган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шағатай хан
Шағатай хан (Цагадай) — Шыңғыс ханның екінші ұлы. Анасы — Бөрте. Әкесі қайтыс болғаннан кейін ол қазіргі Орталық Азияның бес мемлекетінің жерінің басым бөлігін және солтүстік Иранды еншілеп алды. Ол 1241 жылы қайтыс болғанға дейін соларды басқарды. Шыңғыс хан Ұлы жасақ заңын енгізуді де оған тапсырған болатын. Шағатайдың қол астындағы жерлер кейінірек Шағатай ұлысы деп аталып кетті.
Шағатай Жошының Ұлы хан болып сайлануына үзілді-кесілді қарсы болды. Оның жеке басының мінезі шәлкес әрі қызба болып саналған. Өз адамдарының арасында Жошы туралы пікірін бүкпей айтып жүрген. Шағатайдың ұлы Мүтіген 1221 жылы Бамиян маңындағы шайқаста қаза тапты.
Абай өзінің «Біраз сөз қазақтың түбі қайдан шыққаны туралы» еңбегінде: «...бұларды Шыңғыстың Шағатай деген баласының нәсілі билеп тұрыпты. Ол Шағатай нәсілінің үлкен ханы Ташкентте тұрып, бұларды бір інілері билейді екен. Сондағы билеген хандары, билері, бұларды ешбір түзу қарекетке түсіндірмей, дәйім барымтамен мал қумақ, ауыл шаппақ, бірде бұл ел, бірде ол елмен жауласпақ, қырқыспақ, күн кешіп, еш шаруа, өнерге үйрене алмай, өздері кедей болған Һәм өспеген» деп сол дәуірдегі шындықты шын көрсетеді.
Мемлекеттің іс жүзінде негізін қалаған — Шағатайдың немересі Алгу. Ол қазіргі солтүстік-шығыс Ауғанстан жерін иемденіп алды. Ол ел Иль-хандар иемденіп отырған елге қарағанда ислам дінінің әсеріне әлдеқайда аз түскен болса да, ол елде де мұсылмандар бар болатын және тағы біраз адам мұсылман дініне кірді. Бірақ көшпенді өмір салттарын көпке дейін өзгерткен жоқ. Кейбір тарихшылар сол аймақтағы қалалар мен ауыл шаруашылығының құлдырауының себебін осыдан көреді.
Ислам дінін қабылдаған ең алғашқы билеуші Мүбәрак шах болды. Бұл оқиға 1256 жылы орын алды. Бірақ содан 30 жыл өтпей жатып басқа билеушілер исламнан бас тарта бастады. Тармаршырын ислам дінін қабылдап, бүкіл әулетті исламға қайтаруға әрекет етті. Бұған хандықтың шығыс жағындағы көшпенділер наразы болып, 1334 жылы оны өлтірді. Оның қазасынан кейін Шағатай ұлысы бытырап кетті. Ақсақ Темір кейінірек осы әулеттің бір қызына үйленді. 16-шы ғасырдың басына қарай Шағатай әулеті Мәуереннахр жерінде (қазіргі Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан және Оңтүстік Қазақстан облысы) билікті қолға түсіріп, 15 ғ. көшпенді өзбектердің Шайбан әулеті келгенге дейін билік құрды.
Үгедей билігі
Үгедейдің билігі тұсында (1229 — 41) империя өмірінде Шағатайдың рөлі күшті болды. Інісі онымен үнемі ақылдасып отырды. Орталық Азиядағы көш жолын реттеу, өзен, белдерге көпір, жол салу ісін Шағатай жүргізді. 1235 жылы Қарақорымдағы ұлы құрылтайда батысқа жорық жасауды қолдап, Батудың Русь пен Шығыс Европаға жорығына ұлы Байдар мен немересі Бүриді аттандырды.
Каолиндену, каолинитгену
Каолиндену, каолинитгену— гидротермалық және экзогендік процестерде каолиндік минералдардың (каолинит, диккит, накрит, галлуазит) метасоматоз жолымен түзілуі. Каолинденуге негізінен алюмосиликатты жыныстар ұшырайды. Каолиндену туынды кварциттер, аргиллизиттер қалыптасуына тән. Каолиндену процесі күкірт, көмір қышқылды, галогендік ерітінділердің, гуминдік кышқылдың әсерінен жүреді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Саленто
Саленто (Salento) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2033 адамды құрайды (2009). Халық тығыздығы 88,39 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 84070.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Ақаукөргіш
Ақаукөргіш (Дефектоскоп)
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Тоқжайлау
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үшарал қаласынан оңтүстікке қарай 41 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2916 адам (1435 ер адам және 1481 әйел адам) болса, 2009 жылы 2682 адамды (1353 ер адам және 1329 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы елді мекендері
Зириклыкуль
Зириклыкуль — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Богдан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 77 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Лесной ауылдық әкімдігі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Лесное ауылы кіреді. Орталығы – Лесное ауылы. Округ құрамында болған Славянка ауылы 2017 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 838 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарабалық ауданы ауылдық округтері
Фуэнте-де-Пьедра
Фуэнте-де-Пьедра (Fuente de Piedra) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Антекера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2795 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 91 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 73 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Диа Парк (Мэриленд)
Диа Парк (Deer Park) — Мэриленд штатының Garrett округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 399 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 24-22275.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Плуран
Плуран (Plourhan) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22232, пошта индексі — 22410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1950 адамды құрады. Халық тығыздығы — 113,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Абай дәуірі
Абай дәуірі - Абай өмір сүріп, шығармашылық қызметпен айналысқан кезең - 19 ғасырдың 2 жартысы қазақ қауымының әлеуметтік-экономикалық, саяси және мәдени өміріндегі түбегейлі өзгерістермен сипатталады. Бұл өзгерістер белгілі деңгейде бір жарым ғасырға созылып, 19 ғасырдың 60 жылдарында аяқталған қазақ жерінің Ресейге қосылуына байланысты туындады.
Сібір қазақтарының Ресейге қосылуы
Ру феодалдарының ішінде руларды басқарған билердің ықпалы күшті болды. Экономикалық билікті қолдарына жинақтап, сот ісін жүргізген билер өздері басқарған рулар ішінде көптеген артықшылықтар алды, жерді бөлу билігі солардың қолына көшті, ру аралық қақтығыстар мен соғыстарда саяси белсенділігі артты. «Жарғыда» билер сотына шектеу қойылып, оны бірте-бірте жалпы мемлекеттік сотпен алмастыру көзделді. Ірі байлардың, сондай-ақ, болыстардың, сайланып қойылатын соттардың, ауыл ақсақалдарының ықпалы күшейді. Халықтың басым көпшілігін әр түрлі патриархалдық-феодалдық қанауға ұшыраған қазақ шаруалары құрады.
Право нормалары
19 ғасырдың 2-жартысында өзара кереғар келетін әр түрлі право нормалары: әдет (қазақтардың әдет-ғұрыптық правосы), шариғат (мұсылмандық право нормалары) және жалпыорыстық право нормалары қатар қолданылды. Әдеттегі право деген түсінікке қазақ халқының тарихында ұзақ уақыт бойы қалыптасқан және заң әдебиетінде әдет деген атаумен белгілі заң нормаларының жиынтығы, сондай-ақ сотты жүргізу ісіне өзінің өзгерістерін енгізіп отырған билер соты жатады. Сонымен қатар әдеттегі право нормаларының жекелеген тармақтары билердің тайпалар аралық съездерінде қабылданған ережелер мен толықтырылып немесе өзгертіліп отырды. Тарихи деректерге қарағанда Абай Павлодар, Қарқаралы, Семей, Өскемен уездері мен Семей облысы Зайсан приставтығы билерінің 1885 ж. руаралық Шар съезінде қабылданған ережені әзірлеуге қатысқан. Ол ұсынған жоба 93 баптан тұрады. Онда қазақтардың дәстүрлі праволық заң жүйелері көрініс тапқан, сонымен қатар азаматтық және отбасылықаласынекелік қатынастарға байланысты жаңа дәуір талабы да ескерілгенерал Отарлық саясаттың күшеюіне сәйкес қазақтың әдет-ғұрып заңдарының бірқатар негізгі ережелері бірте-бірте патша өкіметінің қылмысты істер заңдары нормаларымен алмастырыла бастады. 19 ғасырдың ортасында Қазақстанның саяси өмірі ру аралық күреске толы болды. Бұл күресте феод, билеуші топ әдеттегісінше тек қана ездеріне пайдалы экономикалық және саяси мақсаттарды көздеп, ол алауыздық қақтығыстарды бұқара халыққа ру мүддесін қорғау жолындағы күрес етіп көрсетуге тырысты. Мыс., Омбы облыстық мемлекеттік архивінің деректемелерінде (ООМА, 3-қор, 3-тізім, 3649- 3650-іс) негізгі басшыларының бірі Қарқаралы округінің 1849-54 ж. аға сұлтаны болған Абайдың әкесі Құнанбай Өскенбаев ұйымдастырып отырған тобықты тайпасының қоғамдық өміріндегі ірі-ірі феодалдық алауыздықтар тарихы сақталған. Құнанбайдың заңға қайшы әрекеттері туралы істерді қарау ұзақ жылдарға, 1862 жылға дейін созылып, ақыры нәтижесіз қалады. Бұл тергеудің мұнша ұзаққа созылуы - ру аралық күресті бәсеңдету үшін ерекше жағдайларда ғана болмаса батыл шаралар қолдана қоймайтын патша үкіметінің отаршылдық саясатын айқын дәлелдейді. Патша өкіметі әдетте оларды отаршылдыққа қарсы күрестен бұрып әкету үшін жергілікті жерлерде қазақ руларын іштей өзара қақтығыстар жағдайында ұстауға тырысты. Туған жеріне оралып, Көкше-тобықты болыстығының ел билігін қолына алып, болыстық қызметке қайта отырумен аяқталған Құнанбай ісінің ақыры - патша өкіметінің осы саясатының айқын көрінісі.
Шаруашылығы
Қазақ қауымының ыдырауы ұзаққа созылды, оның бойына әбден сіңген патриархалдық рулық сарқыншақтар қазақтардың санасы мен тұрмысына мықтап бекіп алған еді. Қазақ қоғамының рулық-тайпалық құрылымы жер иелену мәселелерінде айқын көрініс тапты: әр рудың жеке дара белгілі маусымдық жайылымдары мен қатаң белгіленген көші-қоныс жолдарының шекарасы болды. Бұл жер тұтастығы - қандас туыстық (бір атаның ұрпақтары) туралы түсінікпен қатар идеологиялық мәселеде көбіне патриархалдық-рулық сарқыншақтарды мүдде тұтып, руды экономикалық және саяси жағынан біріктіруге негіз болды. Халықтың санасындағы патриархалдық-рулық сарқыншақтар еңбекшілердің таптық сана-сезімінің қалыптасуын кешеуілдетті, таптық күрестің дамуына тежеу болып, феодалдардың оны өз мүдделерін қорғау үшін пайдалануына көмектесті. Көшпелі мал шаруашылығы жағдайында жайылымдықтарды жылдың әр мезгіліне сай тиімді пайдаланудың маусымдық сипатына байланысты қазақтар ауыл-ауыл болып көшіп-қонып жүрді. Көшпелі ауыл белгілі бір жайылымдық жерлерді сөз жүзінде бірлесіп пайдалануды негізге алған жайылымдық-көшпелі қауым болды. Іс жүзінде жерге қауым жерін қалауынша пайдалана алатын феодалдар ғана иелік етті. Мүліктік бұл айқын жіктелу, қыруар малдың феодалдар қолына топтасуы - олардың шұрайлы да неғұрлым ыңғайлы жайылымдықтарды иемденіп, жеке меншіктеріне айналдырып қана қоймай, сонымен қатар бүкіл қауым жеріне монополиялық иелік орнатуларына қажетті жағдай жасады. Қатардағы қауымдастар өздеріне феодалдар бөлген шағын жайылымдықтарды ғана пайдаланумен шектелді. Қазақтардың әдет-ғұрыптық заң нормаларына сәйкес жерді пайдалану тәртібін зерттеу оның күрделі тарихи даму жолдан өткендігін аңғартады, бұрын бүкіл ру иелігі болған жерлерді іс жүзінде үстем тап өкілдерінің мүддесі үшін жекелеген отбасылар меншігі ретінде тану правосын қолдайтыны байқалады.
Қазақ қоғамының әлеуметтік-экономикалық қатынастарындағы бұл ерекшеліктер оның негізгі өндіріс саласы - жайылымдық-көшпелі мал шаруашылығымен тығыз байланысты болды. Қазақтардың бүкіл экономикалық өмірі - жайылымдықтарды маусым сайын үнемі ауыстырып тұруды қажет ететін көшпелі мал шаруашылығының талаптарына сай қыста тебіндеп жайылатын малдың жаңа жайылымдықтары үшін көшіп-қонуға негізделе құрылды. Көшпелі мал шаруашылығы кездейсоқ қырылудан, табиғи апаттардан көп шығынға ұшырап отырды. Әсіресе, ауық-ауық қайталанып тұрған жұттардың зияны елеулі болды.
Патриархалдық-феодалдық өндірістік қатынастарда патриархалдық-рулық идеология сарқыншақтары шешуші қызмет атқарды, бұл идеология феодал-шонжарларға ғана қызмет етіп, рулық көмек деген желеумен феодалдық-тәуелділіктегі шаруаларды қанаудың қатаң түрлерін бүркемелеуге көмектесті. Халық бұқарасы екіжақты, феодалдық-отарлық қанаудың ауыр зардаптарын тартты. 1822 ж. жарғы бойынша қазақ халқы патша үкіметіне жасақ төлеуге (әрбір жүз бас малдан бір мал) міндетті болды. Жасақ пен басқа да қазыналық алымдар көлемін ауылдар үшін отарлық басқару аппаратының жергілікті өкілдерімен бірге елубасылар белгіледі. Қазақ халқы қазынаға төленетін ресми салықтардан басқа болыстардың қарамағына түсетін «қара шығын» деп аталатын алым төлеп отырды. Қазақтың феодалдық билеуші тобы патша үкіметі өкілдерімен бірге жергілікті жерлерде отарлық саясатты жүзеге асырудың негізгі тірегіне айналды.
Отарлық саясат
Реформа отарлық қанауды бұрынғыдан да күшейте түсті, алым-салықтың көлемі едәуір ұлғайды: әр үйден жиналатын түтін салығы жер төлемімен. бірге жылына 1,5 сомнан 3,5 сомға дейін өсті. Бұл салықтардың негізгі ауыртпалығы - олардың мөлшері салық төлеушілердің материалдық әл-ауқатына байланысты болмағандықтан, қазақ шаруаларының иығына түсті. Реформа отарлық езгімен қатар феодалдық қанауды да күшейтті, өйткені ауылдар арасында салықтарды бөлу болыс басшыларының қолдарында болды да, олар бар ауыртпалықты қарамағындағы кедей де тәуелді ауылдарға артты. Әсіресе негізінен болыс әкімшілігін ұстауға жұмсалатын, «қара шығын» деп аталған салықты жинау барысында жөнсіз қиянатқа жол берілді, ресми салықтарға ешқандай бақылау жасалмай, олардың көлемі жиі-жиі өсіп кетіп отырды. Патша үкіметі қазақ еңбекшілерін отарлық талау мен қанауға барынша мүмкіндік тудырып, Қазақстан өндіргіш күштерінің дамуына тұсау салып отырған патриархалдық-феодалдық қатынастарды сақтауға мүдделі болды. Отарлық саясат Қазақстанды империяның аграрлы шикізат көзіне айналдыруға бағытталды, оның қоғамдық-экономикалық жағынан жан-жақты дамуына тежеу салды. Соған қарамастан, Қазақстанның жалпыресейліқ экономика жүйесіне қосылуы Ресей капитализмінің артта қалған Қазақстан экономикасына игі ықпал етуіне мүмкіндік тудырып, қазақтардың қарапайым шаруашылығының негіздерін өзгертуге мәжбүр етті, ол бірте-бірте өзінің томаға-тұйықтығынан шығып, тауарлы-ақша қатынастары өрісіне тартылды. Қоғамның патриархалдық-феодалдық негіздерімен қарама-қайшылық барысында Қазақстанда капиталистік қатынастардың ену жолы тым баяу болып, 19 ғасырдың соңында бұл құбылыс аяқтала қоймаса да, шаруашылықты жүргізудің жаңа түрлері қазақ экономикасын жан-жақты қамти бастады. Феодалдық-рулық билеуші топтың қауымдық жерлерді тартып алуы кең қанат жайған 19 ғасырдың соңғы ширегінде патриархалдық-феодалдық қатынастардың ыдырау құбылысының жеделдей түсуі нәтижесінде және сахараға ене бастаған капиталистік қатынастардың ықпалымен қазақ ауылдарында таптық жіктелу одан әрі айқындала түсті. Мал мен жайылымдықтар негізінен байлардың қолында болды. Малмен күнелткен қазақ кедейлерін жерден айырып, қайыршылыққа ұшырату, орта ғасыр кезіндегіден де жедел жүргізілді; олардың көпшілігі мал шаруашылығын тастап егіншілікке ауысты, бірқатары жұмыс іздеп кәсіпшіліктерге шұбырды, батырақтыққа көшті. Міне, осындай отаршылдық қанау кедей шаруалардың еңсесін басып, тұрмыстарының одан ары ауырлап, кедейлене түсуіне әкеліп соқтырды. Патша отаршылдарының халықты қанау саясаты мен ел өкімдерінің шектен тыс зорлық-зомбылықтарын, әділетсіздіктерін Шортанбай, Дулат пен Бұқар жырау өз өлең-жырларында аяусыз сынады.
Шаруашылығы
Қазақ халқының отырықшылыққа көшуі және егіншілік кәсіппен айналысуы 19 ғасырдың соңғы ширегінде одан әрі өрістеді. Бұл жолда жердің байлар қолына топтастырылуының ұлғая түсуі мен өлкені отарлаудың күшеюіне байланысты патша үкіметінің едәуір жерді тартып алуы себепті белгі бере бастаған жер тапшылығы шешуші қызмет атқарды. Байлар ең шұрайлы шабындықтар мен жайылымдықтарды өздері иеленіп, кедейлерді кіріптар тәуелділікке түсірді, қатардағы көшпенділердің жағдайын әлсіретіп, олардың қолдарындағы малын айтарлықтай шығынға ұшыратты. Міне, осының барлығы да кедейлердің бұрынғыша өмір сүрулеріне мүмкіндік бермей, отырықшылыққа көшіп, ендігі күнкөріс көзін егіншіліктен іздеуге мәжбүр етті. Егер бұған дейін егіншілік мал шаруашылығының қосалқы демеушісі қызметін ғана атқарса, енді 19 ғасырдың соңғы ширегі мен 20 ғасырдың басынан ол қазақ шаруаларының тіршілік етуінің негізгі көзіне айналды. Шаруалардың едәуір бөлігі бірте-бірте жартылай отырықшылыққа көшіп, оны егіншілікпен, кәсіпкерлікпен және отырықшы егін шаруашылығымен ұштастыра түсті. Түрлі рулардың өкілдерінен құралған ауылдардың пайда болуы осы кездің өзіне тән құбылысқа айналды. Малынан айырылып, жұтап қалған көшпенділер егіншілікпен шұғылдануды күнкөріс етудің бірден-бір көзі деп біліп, жатақ ауылдарына барып қоныстана бастады. Олармен қатар орта шаруалар мен тіпті жекеленген байлар да жер өңдеумен айналысып, егіншілік пен отырықшылыққа бой ұрды, соның нәтижесінде егіншілік товарлық сипат алды. 19 ғасырдың 80 ж. қазақ шаруаларының жаңа әлеуметтік тобы - қала жатақтары пайда болды, олар рулық байланыстардан қол үзіп, кулактар мен егін шаруашылығымен айналысатын қала халқына өздерінің жұмыс күштерін сату үшін қала мен қала төңіректеріндегі селоларға кіре бастаған қазақ қоғамының мейлінше кедейленген қайыршы бөлігі еді.
Қазақтардың отырықшылыққа ауысып, егіншілікпен айналысуы тап күресін бұрын болмаған деңгейде шиеленістіріп жіберді. Көшпелі кедейлердің отырықшылық пен егіншілікке ауысуы барысында жер үшін қақтығыстар күшейді. Көшіп-қону еркіндігін шектегісі келмеген, сонымен қатар көшпелі кедейлердің бір бөлігінің басқа топқа қосылып, феодалдар өктемдігінен ішінара болса да азат болуын қаламаған ауқатты адамдар мен ауылдардың ықпалды шонжарлары қатты қарсылық жасады. Орталық Ресейде жер тапшылығының зардабын шеккен орыс және украин шаруаларын Қазақстанға әкеліп қоныстандырудың патша үкіметі үшін маңызы зор болды. Басыбайлылық правоны жоюдың Ресейде аграрлық мәселені шеше алмағаны белгілі. Сондықтан да қайта қоныстандыру патша үкіметінің аграрлық саясатының аса маңызды бір бөлігіне айналды, ол Сібірді, Қазақстанның солтүстік, батыс, орталық және оңтүстік-шығыс аудандарын отарлау арқылы шаруалардың революциялық қозғалысын әлсіретуді мақсат етті. Егер 19 ғасырдың ортасында Қазақстанда не бары жүздеген қоныс аударушы орыс шаруалары ғана болса, 1897 жылғы санақ мәліметтері бойынша қазақ жеріне көшіріп әкелінген, негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын орыстар мен украиндар саны жарты миллионнан асып кетті. Қазақ және орыс еңбекшілерінің ортақ тіл табысуы нәтижесінде бұл қайта қоныстандыру қазақ шаруаларының отырықшылыққа көшіп, егіншілікпен айналысуын тездетті, қазақ диқандарының шаруашылықты жүргізудің неғұрлым озық әдістерін (тәлімді егіншілік, жаңа дақылдар: бидай, арпа, сұлы т. б. өсіру) игеруге ықпал етті. Қазақ шаруалары мен қоныстанушылар арасындағы шаруашылық байланыстар орыс шаруалары үшін де маңызды болды, олар қазақтардан мал бағуды, суармалы егістікке тән байырғы еңбек машықтарын үйренді. Қазақстанда егіншілік кәсібі бұрыннан бар болатын, бірқатар аудандарда орыс шаруалары келуден көп бұрын басталған егін шаруашылығына көшу қазақ қоғамының өз ішінде белгілі бір қажеттіліктер өмірге әкелген өзгерістер еді.Қазақтардың егіншілікпен айналысуға бет бұруы жекелеген аудандарда тікелей орыс шаруаларының ықпалымен жүзеге асырыла бастағанына қарамастан, егін шаруашылығын Қазақстанға сырттан, орыс шаруалары әкелді деуге әсте болмайды, олар бұл саланың дамуын жеделдетіп, бірқатар сапалық өзгерістер ғана енгізді. Сөйтіп, Ресейде капитализмнің дамуына байланысты Қазақстан экономикасында белгілі дәрежеде алға басу байқалған бұл кезеңге көшпелі тұрмыс-салтынан жартылай көшпелі, жартылай егіншілікті немесе толық отырықшылықты егін шаруашылығына ауысу сипаты тән. Тұтас алғанда патриархалдық-феодалдық құрылысқа негізделген көшпелі мал шаруашылығы өте күрделі дағдарыс жағдайын бастан кешкеніне қарамастан, 19 ғасырдың ақырында Қазақстанда өндірістің басым саласы болып қалды. 19 ғасырдың 2-жартысында Ресей өнеркәсіп капиталының Қазақстанға экономика, ықпалы күшейе түсті.
Өнеркәсібі
Отарлық қанау жағдайындағы Қазақстанның өнеркәсібі: ауыл шаруашылық өнімдерін алғашқы өңдеу және Жезқазған, Қарсақбай т. б. пайдалы кен қазбаларын игеру бағытында дами бастады. Ресей капитализмінің Қазақстанды шикізат базасы және империяның өнеркәсіп товарларын өткізу көзіне айналдыруға ұмтылуының нәтижесінде өлкеде ауыл шаруашылық шикізатын өңдейтін ұсақ өнеркәсіп орындарының маңызы артты. Мыс., Семейде тері илеу, сабын қайнату заводтары, қасапхана, қой терісін өңдеу, сыра ашыту т. б. кәсіпорындар болды. Қазақстанда қалыптаса бастаған ұлттық буржуазия өз капиталын негізінен сауда-өсімқорлық операцияларға, ауыл шаруашылық шикізаттарын өңдейтін фабрика-завод кәсіпорындарына жұмсады. Капиталистік кәсіпорындардың пайда болуы қазақ ауылдарындағы таптық жіктелуді одан әрі тереңдетіп, ұлттық жүмысшы табын қалыптастыра бастады. Қазақстан қалаларының одан әрі өркендеуі маңызды қызмет атқарды. Егер бұрын қалалар сауда-әкімшілік пункттері ғана болып есептелсе, 19 ғасырдың соңғы ширегінде ауыл шаруашылық өнімдерін өңдейтін өнеркәсіп орындарының дамуына байланысты олардың көпшілігі өлкенің аса маңызды сауда және мәдени орталықтарына айналды. Мыс., 1860 ж. Семей қаласының тұрғындары 9420 адам болса, ол 1903 ж. үш еседен астам өсіп, 31 мың адамға жетті. 19 ғасырдың соңғы ширегінде басқа да қалаларда қазақ халқының саны едәуір ұлғайды.
Мәдениет және ағарту ісі
Қазақстанның Ресейге қосылуы елге озық ойлы демократиялық орыс мәдениетін енгізуге қолайлы жағдай жасады. Бұған бірқатар уездік қалалар мен селоларда орыс-қазақ мектептерінің ашылуы белгілі дәрежеде ықпал етті, 19 ғасырдың соңғы онжылдығында ғана бірнеше мыңдаған қазақ балалары бастауыш білім алды. Үкіметке сенімді қызметкерлер мен тілмаштар әзірлеуді көздеген патша әкімдерінің отаршылдық мақсаттарына қара¬мастан, халық бұқарасының көзін ашып, білім тарату жолында күрескен орыстың озық ойлы зиялыларының табанды қызметінің арқасында орыс мектептері қазақтың демокр. интеллигенциясын қалыптастыруға жағдай туғызды. 1887 ж. Семей облысындағы 88 оқу орнының 8-і орыс-қазақ мектеп-интернаты, 15-і татар мектептері болып, оларда 854 шәкірт оқып білім алды. Абайдың балалары: Әбіш, Мағауия, қызы Гүлбадан орыс мектебінде оқыған. Далалық өлке мәдениетін өркендетуде ғылыми қоғамдар мен мәдениет-ағарту мекемелері маңызды қызмет атқарды, олар Қазақстан экономикасының дамуын сипаттайтын әр түрлі мәселелер жөнінде ғылыми деректер жинап, қорытып жариялаумен айналысты, өлкенің табиғи байлықтарын, тарихын, этнографиясын, ауыз әдебиеті үлгілерін зерттеді. Орыс мәдениетін, ғылым мен білімді насихаттауды, қазақтардың рухани және материалдық мәдениетін зерттеуді мақсат еткен бұл ұйымдардың қызметі терең прогрессивті сипатта болды. Қазақстанның бірқатар облыстық қалаларында ашылған Орыс географиялық қоғамының жергілікті бөлімдері мен бөлімшелері өлкеде айтарлықтай зерттеу жұмыстарын жүргізді. Мыс., 1877 ж. Омбы қаласында ұйымдастырылған Орыс географиялық қоғамының Батыс-Сібір бөліміне ілесе Семей қаласында оның бөлімшесі ашылды (қ. Орыс географиялық қоғамының Семей бөлімшесі). 1868 ж. облыс басқармалар жанынан ашылған статистикалық комитеттер өлке экономикасын зерттеумен айналысты. 19 ғасырдың ақырында барлық облыстар мен уездік қалаларда халық ісімен айналысатын қоғамдар құрылып, 70-80 ж. қоғамдық кітапханалар, оқу залдары, музейлер ұйымдастырыла бастады. 2 класты орыс-қазақ училищелерінің жанынан кітапханалар ашқан қазақтың аса көрнекті ағартушысы және демократы Ы.Алтынсариннің белсенді қызметі де осы кезеңге сай келеді.
19 ғасырдың 2 жартысы - 20 ғасырдың басында Семейдің мәдени өмірінде жер аударылып келген саяси орыс интеллигенциясы - халықшылдар, социал-демократтар маңызды қызмет атқарды. Олардың бірқатары жергілікті халық арасында ағартушылық жұмыстарын жандандыруға белсене араласты (кітапханалар, оқу залдарын, халық үйлерін, музейлер т. б. ашу), бұл Ресейдің артта қалған отар аймақтарына, сөз жоқ, игі ықпалын тигізді. Мыс., Абай үзбей кітап алып, оқып тұрған Семей қоғамдық кітапханасында осы саяси жер аударылған кісілердің табанды еңбегінің нәтижесінде тарихтан, экономикадан, философиядан сол кезең үшін аса құнды саналатын еңбектер, орыс және батыс еуропа әдебиеті мен күнделікті баспасөздің озық үлгілері жинақталды. 1878 ж. Статистикалық комитеттің құрылуы қаланың мәдени өміріндегі үлкен жаңалық болды. Ол негізінен Семей облыс бойынша статистик, мәліметтерді жинап, қорытындылаумен айналысты. Статистик, комитет саяси жер аударылғандардың көмегімен өлке географиясын, тарихын, экономикасын, рухани мәдениетін зерттеу жұмыстарына басшылық жасады. 1886 ж. Е. П. Михаэлистің ұсынуымен Абай Семей облыстық. статистикалық комитетіне мүше болды. Абайдың саяси жер аударылған орыс интеллигенциясымен тығыз байланысы ақынның орыстың революциялық-демократиялық ағартушылық талантының ашыла түсуіне игі әсерін тигізді. Бұл жақындасу Абайдың орыс әдебиетімен, сол арқылы бүкіл әлем мәдениетімен танысуына мумкіндік туғызып, озық ойлы орыс мәдениетін игеруге бағыт сілтеді.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
IC 2942
IC 2942 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан D (карликова галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1399175, Reiz 1334.
Сыртқы сілтемелер
IC 2942 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Шентро
Шентро (Chaintreaux) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77071, пошта индексі — 77460.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 887 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Теңіз террасасы
Теңіз террасасы — теңіз жағалауында құрлықтың тектоникалык көтерілуінен немесе теңіз деңгейінің эвстатикалық төмендеуінен қалыптасады.Абразиялық немесе аккумуляциялық жазықтардың қалдығы. Биіктіктері әр түрлі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия
NGC 2523B
NGC 2523B — Керік шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 7 қыркүйекте Swift Edward астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2523B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23025, UGC 4259, MCG 12-8-30, ZWG 331.30, IRAS08072+7342.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Силь (өзен)
Силь (Río Sil) — Испанияның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Миньо өзенінің сол саласы. Ұзындығы-228 км. Кантабри тауларынан басталады. Өзеннің жоғарғы бөлігінде Понферрад қаласы орналасқан.
Галерея
Санат:Испания өзендері
Ұялы байланыстың төртінші буыны (4G технологиялары)
4G байланысы – бұл төртінші буынды желісіз байланыстың қысқаша атауы. Ұялы байланыстың аталмыш үлгісі ұялы қондырғыларды ІР бойынша дыбыстық сөйлесу, байланысу, мәліметтермен алмасу, ойын ойнау және кабельдікке жақын жылдамдықтағы жоғары сапалы тізбекті мультимедиамен қамтиды.
Жылдамдығы
Қазіргі кезде ITU (International Telecommunication Union) одағы 4G үшін стандарттар жинағын әлі де белгілеген емес. Оның орнына өзара бәсекелес LTE и WiMAX екі технология алға шықты. 4G теримі қазіргі таңда ұсынылып жүрген технологияларды сипаттау үшін қолданылады. Дегемен 4G жүзеге асыру негізінен pre-4G – ге жатады, себебі олар 4G жылдамдық мүмкіндіктерін толықтай қанағаттандыра алмайды: стационарлық қабылдау үшін 1 Гбит/с және ұялы қабылдауға 100 Мбит/с.
Жылдамдықтан басқа ол бірқатар өзге де талаптарға сай болуы тиіс. Желі келесідей мүмкіндіктерді қамтуы керек.
Дереккөздер
Санат:Ұялы байланыс
Еррлисайм
Еррлисайм (Herrlisheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Агено округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67194, пошта индексі — 67850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4693 адамды құрады. Халық тығыздығы — 326,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Мальвиль-сюр-ле-Бек
Мальвиль-сюр-ле-Бек (Malleville-sur-le-Bec) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27380, пошта индексі — 27800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 218 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Ұлттық тағамдар
Ұлттық тағамдар — нақты бір ұлтпен байланыстылатын аспаздық тағам. Ұлттық тағамдардың ерекшеліктері:
Елдер бойынша кейбір ұлттық тағамдар:
Дереккөздер
Санат:Ұлттық асханалар
Беларқа
thumb|right Беларқа, ригель, балка –– құрылыстық конструкциялар, ғимараттар қаңқасында көлденең орналастырылған бөлшек.
Қазiргi ғимараттарда құрыштан, темiрбетон немесе ағаштан жасалған беларқалар қолданылады. Өзi құрыштан жасалған беларқалардың көлденең қимасының таралған түрлерiнiң бiрi қоставр қимасы болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Механика
Астрономиялық таңбалар
Астрономиялық таңбалар  — астрономиялық әдебиеттер мен күнтізбесінде (календарьларда) қолданылатын шартты белгілер. А. т-дың көпшілігі ерте заманда-ақ шыққан. А. т. шоқжұлдыздардың, аспан денелерінің аттарын, ай және аптадағы күн аттарын т.б. белгілеуге пайдаланылады.
Ғаламшарлар таңбасы, Ай мен Плутон
Нептун таңбасы — үштісті, ал Плутондыкі Персиваль Ловелл атынан қысқартылып шыққан (PL).
Санат:Астрономия Санат:Таңбалар
Грубе-Шор (Грубе-Ю тармағы)
Грубе-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Грубе-Ю өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Левый Чермоз
Левый Чёрмоз (Чёрмоз) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чермоз өзенінің сол жағалауынан 110 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Уәлиахмет Нұрахметұлы Мұхамеджанов
Уәлиахмет Нұрахметұлы Мұхамеджанов (7.12.1941 жылы туған, Атырау облысы Бақсай ауданы Яманка ауылы) – ғалым, экономика ғылым докторы (2001), ҚР ауыл шаруашылы ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1998). Жамбыл гидромелиорациялық-құрылыс институтын бітірген (1965). «Гидрология» кафедрасында оқу шебері, Қазақ су шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында 1984 жылға дейін инженер, аға ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі болып қызмет атқарған. 1984 – 88 жылдары аралығында Жамбыл гидромелиорология-құрылыс институтының ғылыми жұмыстар жөніндегі проректоры. 1988 жылдан Қазақ су шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының директоры..
Cілтемелер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Пайдаланылған тастанды газдар
Пайдаланылған тастанды газдар - адам ағзасы үшін зиянды, іштей жанатын козғағыштар жұмысынан пайда болатын, газ тақілеттес өнімдер қоспасы.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Галлин-Куппентин
Галлин-Куппентин (Gallin-Kuppentin) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Пархим ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 546 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 60 093. Муниципалитеттің басшысы — Хольгер Клукас.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері