cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақ мәдениетіндегі діни жүйелер мен типтер
Батыстық және империялық мәдениеттану
Әрине, жоғарыда келтірілген пікірлердің негізіңде исламды шынайы білмеушіліктен гөрі, белгілі бір мүдделер тұрғысынан жалғандау (фальсификация) көбірек орын алған. Жаңа Заманның бас кезіндегі технологиялық өзгерістерді (индустриалдық қоғам, нарық, өнеркөсіптік революциялар) дұрыс пайдалана білген Батыс әлемдегі шешуші күшке айналды және бүкіл дүниежүзілік үстемдік орнатуға ұмтылды. Вестернизация (батыстандыру) шынайы қарсылықты тек шығыстық діндер тарапынан кездестірді. Әсіресе, ислам діні христиандық экспанцияның зардабын Қытай мен Жапонияға қарағанда көбірек шекті. Крест жорықтары, империялық-отаршылық соғыстардың, христиан миссионерлері мен «бизнесмендерінің» әрекеттерінің нәтижесінде әлемде тек осман түріктерінен, Иран және Ауғанстаннан басқа XIX ғасырдың аяғында тәуелсіз мұсылман мемлекеттері қалмады. Бірақ бір мәдени-тарихи айғаққа назар аударайық: осынша қысымға қарамай мұсылмандығынан айырылған этномәдени жүйені тарихтан кездестіре алмайсыз. Тіпті, ең пәрменді миссионерлік мәдени экспанцияны жүргізген Ресей империясы да бірде-бір қалыптасқан исламдық этномәдени жүйені құрта алмады. Сібірдің байырғы этностарының христиан дінін қабылдауы көне дәстүрлік діндерді ауыстырумен қатысты еді.
Керісінше, орта ғасырлардағы мұсылмандық империяларда христиан халықтарын зорлықпен мұсылмандыққа айналдыру саясаты батыстағыдай әдейі және қатыгездікпен жүргізілмеген. Себебі ислам дінінің негізгі қағидасы бойынша адам Алланы өз еркімен қабылдауы қажет.
Мәселені тікелей қойсақ, исламда фундаментализм мен партикуляризм (оқшаулану) бар ма деген сұрақ туады. Әрине, жоқ дей салу жеңіл шешім. Фундаментализм дәстүрлі мәдениет күйзеліске ұшырап, жаңа тарихи жағдайларға икемделе алмаған маргиналдық қоғамның жемісі. Оның көрінісін, мысалы, Иран, Ауғанстан, Алжир сияқты елдерден байқауға болады және Бұл құбылыс батыстық экспанцияға қарсы тұрудан туады. Яғни, фундаментализм дегеніміз мәдени дамуды көне бітімдер шеңберінен шығармау талпынысы. Исламдық партикуляризм да батыстық әсіре бейнеленген мифке жатады. Мұсылман діні бойынша, барлық адамдар олардың шыққан тегіне, ұлтына, сеніміне қарамай құдайдың махаббатпен жаратылған пенделері болып табылады. Тіпті кітапқа сенушілердің (иудейлер мен христиандар) өздері мұсылмандардың жауы емес. Әл-Фараби айтқандай, олар — «адасқандар қаласының» тұрғындары.
Басқа дүниежүзілік және ұлттық діндер олардың негізін салған адамдардың, не қауымның атымен аталған (христиандық — Иисус Христос, буддалық — Гаутама Шакья-Муни Будда, зо-роастризм — Заратуштра, конфуцийлік — Конфуций). Ислам олай емес. Ол барлық халықтарға арналған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Мәдениет
Алға
Алға — Қазақстанның, Ақтөбе облысындағы қала, Алға ауданының орталығы, темір жол станциясы.
Географиялық орны
Ақтөбе қаласының оңтүстігіне қарай 45 км жерде, Елек өзенінің сол жағалауына орналасқан.
Тарихы
1930 жылы химия комбинатының құрылысы басталуына байланысты іргесі қаланды. 1961 жылы кенттен қалаға айналды.
Өнеркәсібі, инфрақұрылымы
Алғада Қазақстандағы ірі химия кәсіпорындардың бірі, минералдық тыңайтқыштар өндіретін Ақтөбе химия комбинаты (АҚ) жұмыс істейді. Қалада нан, май зауыттары, Ақтөбе медициналық колледжінің бөлімшесі, емхана, аурухана, дәріхана, кәсіптік-техникалық колледжі, орта музыка және спорт мектептері, кинотеатр, кітапхана, баспахана, санитарлық-эпидемиялық станциясы, стадион және жүзу бассейні бар. Алға арқылы Орынбор — Ташкент темір жолы, Ақтөбе — Атырау автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Алға ауданы елді мекендері Санат:Ақтөбе облысы қалалары
Ла-Пероха
Ла-Пероха (La Peroja) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Оренсе ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2227 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54,52 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Алтын сом
Алтын сом - патшалық Ресей империясының ақша өлшемі.
Алтын сом 1895-97 жылдары қаржы министр Сергей Виттемен жүргізілген ақша реформасына  байланысты енгізілген. Ресей ақша реформасынан кейін алтын монометализм жүйесіне көшті.
Алтын сом 1-ші дүние жүздік соғысына дейін өмір сүрді.
Дәрігер Ватсон
thumb|200px|right|Дәрігер Ватсон (сол жақта) пен [[Шерлок Холмс]] Дәрігер Джон Уо́тсон, анағұрлымы атақтырағы доктор Ва́тсон (Dr John H. Watson) — Артур Конан Дойльдың Шерлок Холмс туралы әңгімелеріндегі ойдан шығарылған кейіпкер. Шерлок Холмстың досы, әріптесі, көмекшісі әрі биографы. Конан Дойльдың көп кітаптарында кейіпкердің атын Ватсон деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Шерлок Холмс Санат:Әдеби кейіпкерлер
Вена еврей қауымдастығы
нобай|Вена еврей қауымдастығы корольдің негізгі ғимараты Вена еврей қауымдастығы (Israelitische Kultusgemeinde Wien немесе IKG) — Венадағы православиелік еврей қауымдастығын білдіретін орган. Бүгінгі таңда ВЕҚ-нің 10 000-ға жуық мүшесі бар. Тарихта ол Аустрияның барлық дерлік еврейлерін көрсетті, олардың саны Аустрияның басқа бірнеше қалаларында ғана қауымдастық құруға жеткілікті.
Ұйымдар
ВЕҚ өз мүшелеріне әлеуметтік, діни және білім беру саласында бірқатар қызметтерді ұсынады. Айына екі рет ресми газет (Die Gemeinde) шығарады. Аустриядағы және одан келген ұлттық-социалистік қуғын-сүргіннің еврей құрбандарына арналған байланыс нүктесі зардап шеккен адамдар мен олардың отбасыларына өтемақы мен өтемақы төлеуге қатысты қолдау көрсетеді және кеңес береді. ВЕҚ қазіргі президенті - Оскар Дойч. 2016 жылдың 1 шілдесінде Ари Фолгер Пол Хайм Эйзенбергтің орнына Венаның бас раввині болып тағайындалады.
Тарихы
Венадағы еврей халқының тарихы Рим империясы дәуірінен бастау алады, бірақ ұзақ уақыт бойы Вена еврейлеріне құқықтық және әлеуметтік кемсітушілік нәтижесінде өздерін таныстыру үшін ұйым құруға кедергі болды. Бұл жағдай алғаш рет император Иосиф II-нің 1782 жылғы Төзімділік туралы жарлығымен өзгере бастады.
1938 жылы Австрияның «Үшінші рейхпен » «Аншлюс » кезінде Венадағы еврей қауымдастығы шамамен 185 000 мүшесі болды. Сол жылы нацистер ИКГ-ны жауып тастады. Ол 1938 жылы мамырда «Вена еврей қауымдастығы» ретінде қайтадан ашылды, міндеті нацистер мен Венаның еврей халқы арасында буферлік ұйым ретінде әрекет ету. Бұл орган сонымен бірге еврей эмиграциясының орталық кеңсесіне Вена еврейлерінің эмиграциясын, кейінірек депортациясын ұйымдастыруға мәжбүр болды. Israelitische Kultusgemeinde Wien атауы 1945 жылдан бері қайта қолданылуда.
1981 жылы 29 тамызда Сейтенштеттенгасседегі синагогаға қол гранаталары мен атыс қаруын қолданып лаңкестік әрекет жасалды. Шабуыл салдарынан екі адам қаза тауып, тағы 21 адам жарақат алды. Шабуылға палестиналық экстремистік «Абу Нидал ұйымы» қатысы бар. Содан бері синагогаға кіре берісте қатаң қауіпсіздік шаралары жүргізілуде, ал Seitenstettengasse-ді полиция күзетеді.
2022 жылдың қаңтарында IKG президенті Оскар Дойчты Австрияның аға судьясы сыбайлас жемқорлық жасады деген күдікпен егіз ұлдарына рұқсат бермеген Бет Александрдың ісіне араласуға шақыратын халықаралық науқан басталды.
Сілтемелер
Санат:Еуропа еврей конгресі Санат:Венадағы еврейлер мен иудаизм Санат:Венадағы дін Санат:Еврейлердің Аустрия тарихы Санат:Аустриядағы православиелік иудаизм
Сан-Жоакин-да-Барра
Сан-Жоакин-да-Барра (São Joaquim da Barra) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жоакин-да-Барра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 45 743 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 412,271 км² шамасында. Халық тығыздығы — 111 адам/км².
Тарихы
Қала 1898 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Өлтіру үшін жаралғандар
Өлтіру үшін жаралғандар (Natural Born Killers) — режиссер Оливер Стоунның 1994 жылы шыққын криминалды драма жанырындағы көркем фильмі. Фильм Квентин Тарантиноның түпкі сюжеті бойынша түсірілген.
Соналы
Елді мекендер:
Өзен:
Америкадағы акциялар, тауарлар және нарықтар
Инвестерлер елі
Қор биржаларындағы бұрын соңды болмаған капиталдар- дың қорларға қүйылуы құнды қағаз нарығына қатысушылар санын 1990-шы жылдардың ішінде күрт өсіріп жіберді. Нъю- Йорк қор биржасындағы немесе «үлкен кеңестегі» бір жыл- дық сауда-саттық 1980 жылы 11.4 миллиард акция қүраса, 1995 жылы ол 169 миллиардқа жетті. 1989 жыл мен 1995 жыл аралығында босалқы қорлары бар АҚШ-тағы бүкіл үй шаруашылығы тікелей немесе делдалдыққа жүрген зейнетақы қорларының арылар көмегімен 31 пайыздан 41 пайызға дейін өсті. Ашық қорлардың арқасында нарыққа қоғамның арала- суына кең жол ашылды, олар жеке салушылардың атынан қаржыны әртүрлі құнды қағаздарға салады. Қоғамдық қорлар өздерін толық машықталған деп сезінбейтін немесе мыңдаған жеке акциялардың иігінен таңдап алуға уақыты жоқ, өз ақша- ларын мамандардың көмегімен іске қосатын кіші инвесторлар- ға қоғамдық қорлар жағдай жасайды. Қоғамдық қорлар ак- циялардың әртүрлі топтарын үстап түрғандықтан сол акция ие- лерін жеке акциялардың құнына байланысты болатын қатты сілкіністерден қорғайды. Ашық қорлардың әртүрлі инвесторлар топтарының қа- жеттілігін өтейтін көптеген түрлері бар. Кейбір инвесторлар қаржыларының тез арада пайда экелуін қаласа, екіншілері болса капиталдың ұзақ бағалануын күтеді. Кейбіреулер инвес- тицияны дәстүрлі консервативті түрде салса, екіншілерінің мүмкіндіктері жоғары, сондықтан да тез арада пайда әкелетін салаларға жұмсайды. Кейбір іскерлер тек қана өндірістің нақтылы саласын немесе шет ел компанияларының акцияла- рын және нарық стратегиясын ғана қадағалан отырады. Тұтас- тай алғанда қаржы көлемі 1980 жылы 524-тен 1998 жылы 7300-ге дейін өсті. Табыстар көп табылып, таңдау көп болғандықтан амери- кандықтар нақтылы сомаларды 1980 жыл мен 1990 жыл ара- лығында ашық қорларға көптеп салды. АҚШ-та 1990-шы жылдардың аяғында 5.4 триллион доллар қаржы ашық қор- ларда жинақталды, ал ашық қорлардың акцияларын ұстайтын отбасыларының саны 1979 жылы 6 пайыз болса, 1997 жылы 37 пайызға өсті.
Соналы
Соналы – Нұра алабындағы өзен.
Америкадағы акциялар, тауарлар және нарықтар
Реттуешілер
АҚШ-тағы құнды қағаз нарығын реттейтін ең маңызды құрылым 1934 жылы қүрылып, ол Құнды қағаз бен алмасты- ру комиссиясы (8ЕС) деген атауға ие болды. 1929 жылғы дағдарысқа дейін әр бір штат құнды қағаз нарығын өзінше реттеген. Алайда, 1929 жылы орын алған қор биржаларының күйреуі Улы Депрессияға жетеледі, экономиканың қүлдырауы- на әкеліп соқты. Бүл құлдырау басқарудың дұрыс болмаған- дығының айқын айғағы еді. 1933 жылы қабылданған Құнды қағаз заңы мен 1934 жылы қабылданған Құнды қағаздарды алмастыру заңы федералдық үкіметке жеке салым иелерін алдаудан қорғауға және компаниялардың оларға арналған қар- жылық есептерін түсінікті етуге көмектесті. Бүл мақсатқа жету үшін комиссия нарықтағы ережелерді бекітті. Акцияларды, облигацияларды және басқа да құнды қағаздарды шығаратын компаниялар жұртшылыққа қолайлы нақтылы тіркелу куәлігін сақтай отырып, тіркеудің қаржылық жағын көпшілікке түсінікті болу үшін бір жерге жинады. 8ЕС бұл мәліметтердің толық және әділ болғанын қадағалан, со- ның негізінде инвесторлар әртүрлі құнды қағаздар жайлы ақпарат-пікірлерді ескере отырып, дұрыс қорытындыға келеді. 8ЕС сонымен бірге акция саудасын қадағалан, бағаны өз мақ- саты үшін пайдалануды сақтап қалу заңдарын қарастырады, бағаның өршіл кетпеуін бақылайды. Сөйтіп, нарықтан тыс саудадағы және қор биржаларындағы брокерлер мен диллер- лер, сондай-ақ, маклерлермен сауда агенттері 8ЕС-те тіркелуі тиіс. Бүдан басқа, компаниялар өз қызметкерлерінің акциялар- ды сататын немесе сатып алатынын хабарлауға міндетті, себебі «жүйе» ішіндегі адамдар олардың компаниялары туралы жекеленген мәліметтерге қанық болатынына сенгендіктен комиссия мүшелері олардың саудаласуы басқа инвесторлар компанияларының болашағына деген сенім деңгейін көрсете алады, себебі олар соңғы ақпараттармен таныс. 8ЕС ақпараттарға ие қызметкерлерд^ жарияланбаған мәліметтерді пайдаланып саудаға қатысуына тыйым салуға ты- рысады. 1980-ші жылдардың аяғында 8ЕС саудаға қызметкер- лер мен директорларды, сондай-ақ, ақпараттарға ие төменгі буын қызметкерлерд!, сол сияқты шет адамдарды және ком- пания туралы маңызды жарияланбаған мәліметтерді біле ала- тын заңгерлерді араластырмай, алапатты. Комиссия бес өкіл- ден тұрады; оларды президент тағайындайды. Олардың үшеуі ғана бір саяси партияға мүше бола алады, және де әр жыл са- йын бір өкілдің бес жылдық қызмет мерзімі аяқталып тұрады. Жедел келісімдік Тауар фьючерстерін саудалау жөнінд- егі комиссия фьючерлік нарықтарды қадағалайды. Ол әдетте биржадан тыс жасалған фьючерлік келісімдерді биржалық саудамен шектейді. Алайда, комиссия 8ЕС-ке қарағанда жұм-сақтау реттеуші ретінде қарастырылады. Аталмыш комиссия 8ЕС сияқты реттеулі белсенді түрде жүргізбейді. Мысалы, 1996 жылы ол фьючерс пен опциондық контрактінің 92 жаңа түрін мақүлдады. Сондықтан уақыт өткен сайын тынымсыз төраға осы комиссия үшін фьючерлік істі реттеудің батыл рөлін жақтайды. Сондықтан да 8ЕС фьючерлік бизнестің рет- телуінде белсенді роль атқарады.
Дереккөздер
Санат:Америка Санат:Экономика
Джем-сейшн
thumb|247x247px|2001 жылғы Джем-сейшннің 30-жылдығы Джем-сешн, немесе джем-се́йшен, немесе джем-се́шен (ағыл. jam session) — термин, бірлескен суреттеуші, осыған қарамастан жеке дәйекті жалпы берілген тақырыпқа байланысты импровизация. Музыканттар ешқандай келісімсіз және дайындықсыз немесе әрбір шараға қатысқан адамдардың кез-келгені қолына аспап алып ойнаған кездегі музыкалық іс-әрекет.
Негізінде әрдайым концерт өткізіліп біткеннен кейін, көптеген музыкалық коллективтердің гострольдағы кездесулерінде, концерт аяқталғаннан кейін музыканттар жиналып өз өнерлерін еркін стилде көрсетуі. Осылай істеу арқылы олар бір-бірін профессионал ретінде анық тануға, өз өнерлерін шыңдауға мүмкіншілік алады.
Дереккөздер
Санат:Өнер жанрлары Санат:Импровизация Санат:Терминология
Футболдан қыздар арасындағы Еуропа чемпионаты (U-17)
Футболдан қыздар арасындағы Еуропа чемпионаты (U-17) (UEFA European Women's Under-17 Championship) — УЕФА басшылығымен өткізілетін ұлттық қыздар құрамалар арасындағы ең негізгі жарыс.
Боровской
Боровской — ауыл, Қостанай облысы Меңдіқара ауданы және Боровской ауылдық округі орталығы.
Футболдан қыздар арасындағы Еуропа чемпионаты (U-17)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Еуропа біріншіліктері
Боровской
Тарихы
Іргесін 1881 жылы қоныс аударған Игнатий Семенов Қарағайлы ауылының орнында құрған. Бастапқыда бейресми түрде Семеновка деп аталды. 1887 жылы ауыл ресми мәртебеге ие болды және Боровое деп аталды. Кейін (1940 жылға қарай) атауы Боровское болып өзгерді. 1964 жылы 16 қарашада қала типті кент болып, осыған сәйкес атаудың транскрипциясы Боровской болып өзгертілді. 2005 жылы қайтадан ауылға айналды.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 10025 адам (4740 ер адам және 5285 әйел адам) болса, 2009 жылы 9781 адамды (4719 ер адам және 5062 әйел адам) құрады.
Кәсіпорындар мен инфрақұрылымы
Боровскойда май зауыты, диірмен, тігін фабрикасы, кірпіш зауыты, темір-бетон, ағаш бұйымдарын жасайтын, қиыршықтас, әктас өндіретін цехтар, машина-трактор жөндеу шеберханасы, аудандық баспахана, педагогикалық және кәсіптік-техникалық училищелер бар. Боровскойдың іргесіндегі қарағайлы орман ішінде демалыс үйі, туберкулез ауруын емдейтін санаторий, тарихи-өлкетану музейі орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Б. з. д. 132 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 132 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 132 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Емшан
Емшан - 1958 жылы «Жаңа әлем» атты журналда «Қызыл және қара құм туралы хикая» еңбектерінің жинағында шыққан, Қазақстанның жазушысы Морис Симашконың хикаяты. Хикаятың басты кейіпкері - Сұлтан Бейбарыс, әлем тарихындағы өте көрнекті және ықпалды тұлға.
Автор
Морис Давидович Симашко(18 наурыз 1924, Одесса — 24 желтоқсан 2001, Тель-Авив Израиль) — халық жазушысы (1995). Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Шығармалары 1948 жылдан жариялана бастады. Симашко медальдармен марапатталған. Қазақстан Мемлекеттік сыйлығын (1986) алған. 1946 — 1976 жылдары оқу-ағарту және баспасөз салаларында қызмет атқарды.
Мазмұны
Құдайға тең-Сұлтан Бейбарыс, Жерорта теңізіндегі ең ірі флот иегері, крест жорығына қатысушылары мен Шыңғыс ханның ұрпағын талқандаған,Мысырдың әміршісі - әмірші тағына отырғанға дейін өткен өмірің, өмір жолын еске алады.
Сұлтан Бейбарыс моңғолдардың қолына түсіп, құлдыққа сатылған.Дамаск базарында оны Айтегин ал-Бундуктар атты әмір сатып алып, жасөспірімді мамлюк жасағына қосып жіберген.
Моңғолдармен құлдыққа сатылған бала, Мысырдың сұлтаны болып атанып, ешқашан да өз Отаның ақ ащы емшан шөбін ұмыта алмаған.
"Емшан деген әрбір көшпендінің жүрегіне қымбатдала шөбі, ащы аңқыған жусан... Бұл керемет хикаят, қайғылы жағдайға түскен,аянбай өмір үшін күрескен, достыққа да,махаббатқа да,тіпті Құдайғада сенбеген адам туралы баяндайды" - Дмитрий Евсюткин
Саяси қауіпсіздік
Саяси қауіпсіздік - қоғамның саяси жүйесінің ішкі және сыртқы қауіптерден қорғалуы. Саяси қауіпсіздік - мемлекетаралық қатынастар жүйесінің шеңберінде тұрақты саяси егемендікті, ұлт мүмкіндіктері мен оның мемлекеттік институттарының мемлекеттік құрылыс мәселелерін дербес шеше алуы және тәуелсіз ішкі және сыртқы саясатты жүргізе алуын қамтамасыз ету. Сонымен бірге, жеке тұлға, қоғам және мемлекет мүдделерінің тепе-теңдігі негізделген саяси тұрақтылықты қамтамасыз ету.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Жақсымай
Жақсымай — Ақтөбе облысы Темір ауданы, Жақсымай ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол бекеті.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 190 адам (99 ер адам және 91 әйел адам) болса, 2009 жылы 171 адамды (83 ер адам және 88 әйел адам) құрады.
Хань Хань
Хань Хань – қытай автожарысшысы, әнші, жазушы, сондай-ақ Қытайдағы ең танымал блоггердің бірі. 1982 жылы 23 қыркүйекте Шанхай қаласында дүниеге келген. 2000 жылы «Тройная дверь» романы жарық көрген соң танымал болған. Роман 2 миллионнан жоғары таралыммен басылып шыққан. Соңғы жиырма жылда ішіндегі ең табысты қытай бестселлер саналады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жалиньи-сюр-Бебр
Жалиньи-сюр-Бебр (Jaligny-sur-Besbre) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03132, пошта индексі — 03220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 627 адамды құрады. Халық тығыздығы — 65,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Классикалық теория
Классикалық теория, классикалық мектеп – классикалық саяси экономияны жасаған экономикалық ой-пікір мектебі. Классикалық теория өкілдері нарықтық экономиканың қалыптасып, дамуын зерттеді, экономика санаттар мен заңдар жүйесін, экономика құбылыстарды танып-білудің себеп-салдарлық әдісін талдап жасады. Олар мемлекеттің экономикаға араласпауын және еркін нарықтық бәсекені қолдауды көздейтін экономикалық либерализм тұжырымдамасын әзірледі. Мектеп 17-ғасырдың аяғында дүниеге келіп, 200 жыл өмір сүрді.
Оның дамуы 4 кезеңді қамтиды.
2) 18-ғасырдың аяғында ағылшынның ұлы экономисі Адам Смит классикалық саяси экономияны қалыптастырды.
3) 19-ғасырдың алғашқы жартысында Ұлыбританияда Д.Рикардо, Т.Р. Мальтус, Францияда Ж.-Б. Сэй, Америкада Г.Ч. Кэри бұл ілімді ары қарай дамытты. 4) 19-ғасырдың 2-жартысында ағылшын экономисі Дж. С. Милль мен неміс экономисі К.Маркс Классикалық теорияны жаңа сатыға көтерді. Классикалық теорияның негізгі зерттеу нысаны ретінде өндіріс үдерісі қарастырылды. Қоғамдық ұдайы өндірістің қалған кезеңдері өндірістің заңдылықтарымен байланысты туындайтын тәуелді кезеңдер ретінде қарастырылды. Классикалық теория қаржы, ақша және несие теориясының дамуына үлкен үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Экономикалық теориялар Санат:Адам Смит
Чирка (Цильма тармағы)
Чирка — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цильма өзенінің сол жағалауынан 227 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Һибатулла Тарази медресесі
Ашылуы
Облыстық орталық «Һибатулла Тарази»  мешіт 2007 жылы  елбасы Н.Назарбаевтың   Жамбыл облысына келген сапары кезінде салтанатты түрде ашқан болатын. 2011 жылы 27 шілдеде қасиетті Рамазан айының алдында Жамбыл облысының әкімі Қанат Бозымбаев қайта жаңарған мешітті салтанатты түрде ашты.
Толықтай мәлімет
«Һибатулла Тарази» мешіті ислам дінін одан әрі нығайтуға және жастарды имандылық пен адамгершілік қасиетке тәрбиелеуге қызмет етеді. 2011 жылы мешіт жанындағы медресе демеушілер көмегімен пайдалануға берілді. Медресе діни сауатты,  жоғары парасатты, ел ішінде беделі зор имамдар дәріс береді.
Сілтеме
Санат:Қазақстан медреселері
Нгуен Тхи Динь
Нгуен Тхи Динь-вьетнам халқы ұлт-азаттық қозғалысының қайраткері.Шаруа отбасында туған.Революциялық қозғалысқа 18 жасынан бастап қатысқан.Вьетнамдағы тамыз революциясына белсене қатысты.Вьетнам халқының француз интервенттеріне қарсы қарсы Қарсыласу соғысы жылдарында Отанды құтқару жолындағы әйелдер ассоциациясында,Льен-Вьетте басшы қызметте болды.1960 жылы қаңтарда Бенче провинциясында үкіметке қарсы көтерілісті басқарды.Оңтүстік Вьетнамды азат етудің Ұлттық майданы  ОК Президиумының мүшесі. <<Халықтар арасында бейбітшілікті нығайтқаны үшін>> халықаралық Лениндік сыйлық алды.
Арбуе
Арбуе (Harbouey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54251, пошта индексі — 54450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 112 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Мәметова көшесі (Алматы)
right|thumbКөшеге Кеңес Одағының Батыры Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметованың есімі 1957 жылы берілді.
Көше Медеу, Жетісу аудандарында орналасқан. Нүсіпбеков көшесінен басталып, Сейфуллин даңғылына дейінгі аралықта созылып жатыр. Пушкин, Фурманов, Абылай хан, Наурызбай батыр көшелерін қиып өтеді.
Бұрынғы атауы - Илииская көшесі. Көшенің ұзындығы - 1650 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
IC 4491
IC 4491 — Үшарқар-Таразы шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: IC 1055 ?.
Сыртқы сілтемелер
IC 4491 Санат:Үшарқар-Таразы (шоқжұлдыз)
Ноля (Векса тармағы)
Ноля — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Векса өзенінің оң жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 84 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Комбрессоль
Комбрессоль (Combressol) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19058, пошта индексі — 19250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 353 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Балапан еті
Балапан еті — жеті айға жетпеген балапан еті. Балапан етінің құнды компоненттеріне белок (17—19%) жатады. Сонымен бірге В витамині, минералдық заттар (фосфор, күкірт, темір және мырыш) бар. Балапан етінен, негізінен, қою тағам әзірленеді. Мысалы, қуырылған балапан еті, жаныштап қуырылған ет және т.б.
Балапан ұшасын ірі құс ұшасынан оның төс сүйегінің шеміршегіне қарап айыруға болады. Оның терісі жұқа, жұмсақ келеді. Балапан етінен негізінен қою тағам (қуырған, буға пісірген, бұқтырған, фаршталған, жаныштан қуырған және отқа қақтаған балапан т. б.) әзірленеді. Олардан дайындаған тағамға неше түрлі тұздықтар құйын, гарнир салады. Балапан етінің сорпасы хош иісті де, майлы да болмайды. Оның еті шамамен 25—30 минуттай артық асуға да, қуыруға да немесе бұқтыруға да келмейді. Өйткені езіліп кетеді. Дайын балапанды дастарқанға, егер ол кішкентай болса, тұтастай қояды, ал үлкен болса— бөліп қойған дұрыс. Балапандарды алғашқы баптау және мүшелеу жөнінде Үй құстары мақаласын қараңыз. Қуырылған балапан еті. Дайындаған балапан ұшасы тұздалып, сары майға немесе тортасы айырылған майға қуырылады. Содан кейін бу пешіне қойып, тағы бір рет қуыру керек. Әбден қуырылған балапанның үстіне қуыру кезінде бөлінген сөлін құнды да, петрушка немесе салатпен әсемдейді. Гарнир ретінде картоп салаты немесе көкөніс және жемістер пайдаланылады. Жаныштап қуырылған балапан. Дайындалған балапан ұшасын төсінен қақ бөледі. Содан кейін керіл жазады да, іші-сыртына тұз бен бұрыш себеді. Ішіне май салған табаны жақсылан қыздырып, оған балапан ұшасын терісін төмен қаратып салады да, үстіне табақша төңкеріп, үстінен ауыр затпен бастырып қойып, қуырады. Ткемали тұздығын бөлек береді. 2 балапан ұшасына (әр адамға бір балапаннан): 2 ас қасық май керек. Тұз; бұрыш, сарымсақ, пен ткемали тұздығы татымына қарай қосылады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Сент-Абит
Коммунаның INSEE коды — 64469, пошта индексі — 64800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 363 адамды құрады. Халық тығыздығы — 86,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Талап (Түркістан облысы)
Талап — Түркістан облысы Бәйдібек ауданы, Боралдай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шаян ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 77 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 490 адам (251 ер адам және 239 әйел адам) болса, 2009 жылы 623 адамды (321 ер адам және 302 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйдібек ауданы елді мекендері
Лидия Васильевна Кочетова
Лидия Васильевна Кочетова  - Социалистік Еңбек Ері (1983), тоқымашы, жеңіл өнеркәсіп өндірісі озаты. 9 сәуір 1943 жылы Харьков облысы, Сахновщинский ауданы, Надежно селосында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Лазучая
Лазучая — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Берёзовка өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3808A
NGC 3808A — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3808A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36228, UGC 6643, MCG 4-28-20, ZWG 127.25, VV 300, IRAS11381+2243, ARP 87, VV 300.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Кермись
Кермись — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Выша өзенінің сол жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 55 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
Неф-Мений
Неф-Мений (Neuf-Mesnil) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,21 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59424, пошта индексі — 59330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1262 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1042,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Русенька
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Парбасдорф
Парбасдорф (Parbasdorf) — Аустриядағы жәрменкелік коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гензерндорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 146 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10,23 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GF, ресми идентификациялық коды — 3 08 46.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Шайда Мұхаммед
Шайда Мұхаммед Қазым (1727, Аф-залабад, қазіргі Пәкістан,—1780, Рампур, казіргі Үндістан) — ауғанстан ақыны. Жас кезіндө жан-жақты білім алды, араб, парсы, урду тілдерін білді, музыка және сурет салу өнерімен шұғылданды. Шайда шығармашылығына суфизм идеясы көп әсер етті. Әсіресе Шайда поэзиясына «үнді стилінде» жазылған шығармалардың және Мырза Абдулкадыр Бедиль шығармашылығының ықпалы мол болды. Ауғанстан поэзиясы тарихында «үнді стилінде» жазылған шығармалар дәстүрін тұңғыш Шайда қалыптастырды. Оның бұл саладағы еңбегі 1767 ж. Рампурда жазылған өлеңдер жинағында кең көрініс тапты. Шайда шығармаларының түр құрылысы күрделі, оның өлеңдеріне классикалық парсы-тәжік поэзиясынан енген лексикалық нұсқалар мол ұшырасады.
Дереккөздер
Санат:1727 жылы туғандар Санат:1780 жылы қайтыс болғандар Санат:Ауғанстан тұлғалары Санат:Ақындар
Хоны-Хунэ-Хум-Сос
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Санта-Маргарида-да-Серра
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алентежу-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 243 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 52,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Байшу-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Акселератор
Акселератор (латын. accelerare - жеделдету) — экономикалық дамудың еселену (жеделдеу) нәтижесін өлшеу үшін пайдаланылатын көрсеткіш. Ұлттық табыстың өсіміне жұмсалатын өткен жылғы инвестициялар сомасының ұлттық табыстың келесі жылы алынған өсіміне қатынасымен айқындалады¹.
Дереккөздер
1.↑Экономика: Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы:"Таймас", 2010 ж.-21 б.
Санат:Экономика
Кесвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Кесвиль (Kesswil) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Арбон округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 951 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.4 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4426, пошта индексі — 8593.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Тьези
Тьези (Thiesi) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3165 адамды құрайды. Халық тығыздығы 49,59 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 63,83 км² шамасында. Пошта индексі — 07047.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Виктория. Жыл сайынғы мерекесі — 23 желтоқсан.
Дойранци (Кырджали облысы)
Дойранци (Дойранци) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Добрич қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6799. Телефон коды — 05367. ЕКАТТЕ коды — 21806.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Дадаизм
thumb|right|300px|J.T.Baargeld,1920ж.
Дадаизм（Dadа, немесе Dadaism）- I дүниежүзілік соғыс кезінде Цюрихтен басталып өркендеген, бейнелеу өнерінде, әдебиетте (көбінесе өлең-жырларда), сахналық өнер салаларында айырықша көзге түскен өнер қозғалысы.
Ол XX ғ. батыс өнері дамуы тарихында өзінен кейінгі мәдени беталысқа ықпал еткен негізгі ағымдардың бірі болды. Дадаизмді дүниежүзілік І соғыстың аласапыранында Еуропаның күйреген көне қоғамы мен мәдениетінің туындысы деуге болады. Дадаизм әдеби-көркемөнерлік ағым ретінде тым қысқа уақыт жалғасса да, қозғалыс ауқымы біртіндеп тарайса да, бәрібір қазіргі заманғы түрлі көркемөнер ағымдарына түгел дерлік ықпал еткен өзгеше өнер бағыты болды.
Жалпы баян
thumb|left|300px|Дадаизмдік суреттер Дадаизм қозғалысы ашық жиналыс, ереуіл, өнер шығармашылығы, әдеби гезет-журнал шығару секілді тәсілдерді қолданып саяси, мәдени мәселелерге өз тарапынан баға берді, түсіндірді, сын айтты, масқара, мазақ етті.
Дадаизмнің негізгі көздегені ояу күйдегі иррационализм (ақылға жаттық), немесе саналы түрдегі санасыздық, дәстүрлі өнер өлшемдерінен ашық бас тарту, күйреу сезімін бейнелеу, өмірге іреніш пен наланы аңғарту, мәнсіз, кездейсоқ, келсін-келмесін істермен өмір шындығын бейнелеу болды. Бұл өнер ағымының өмірге келуі кәрі Еуропаны қан қақсатқан жабайы соғыс – І дүниежүзілік соғысты (1914-1918) айыптау, соғысқа өнер көзімен аяусыз сын айту, қарсылық көрсету болды. Дадаизм бағытындағылардың ойы бойынша, орта таптың өнер мен өмірді түгел шырмап алған өлі, қатып-семген, сүркей, мешеу дүниетанымы мен өмірге көзқарасы І дүниежүзілік соғысты келтіріп шығарды. Дадаизм батыл сынақ еткен тәсілдер мен мазмұндар кейін сюрреализм, Флуксус ағымы қатарлыларға үлкен әсер етті.
Дадаизмшілер бойынша, «дада» өнер емес, өнерге ашық қарсылық. Өнер атаулының кезектегі өлшемі қалай болса да мейлі, дадаизм бәрібір олармен отаспайды. Өнер қашанда эстетикаға қатысты болғандықтан, дадаизмшілер эстетикалық сұранысты ескермеуге тырысты. Дәстүрлі өнер қашанда қажетті, астарлы, мағыналы ақпарларды жеткізетіні белгілі, ал дадаизм мәнсіздік шегінде тұрып өнермен (бәлкім бейөнер деп атауға болар) айналысты. Дадаизм туындыларын оқу, көру, бағалау, одан ләззат алу әркімнің өз тәбетіне қарай болмақ. Өнер иесі нені бейнелегісі келсе соны бейнелейді, қалай бейнелегісі келсе еш қымсынбай соны өнер деп бейнелей салады. Онда бір жүйе, айқын ойжелі, нақты ереже жоқ, адамның жүйкесіне тиетін кез келген нәрсе мен істі олар өнер ретінде алып шығуға таяр тұрады. Жұртқа белгілі дағдыға қарсылық, жұрт елемейтін, мән бермейтін, тіпті өнер деуге батылы бармайтын нәрселерді де (мысалы унитазды) өнер туындысы ретінде ұсыну олардың негізгі әдіснамасы. Өнер адамға белгілі сезім сыйлайды, таңырқатады, сүйінтеді, ал дадаизм өнерінен адам тек өнерге деген шабуылды, тіпті өнерге «сатқындықты» көреді. Қызығы сол, дадаизм өнерге сонша қарсы болғанымен, оның өзі де бір түрлі өнер ағымы болды. Ол дүниені өзінше түсіндірді, таныды, бағалады, мейлі ол өнерге қарсы, дүниеге аяусыз сын күйінде болғанымен, оның өзі өнер түрі болды.
Дадаизм қозғалысына қатысушылардың көбі нигилизм (құнсыздандыру, мәнсіздендіру) ықпалына ұшырағандар болып, адамзат жасаған барлық туындылар ақырғы есепте түкке тұрмайды, тіпті өнердің өзі де өнер деп әспеттеуге татымайды деп есептеді. Сондықтан олар өз шығармашылық тамырларын тосын кездейсоқтыққа негіздеді. thumb|right|200px|Дадаизм Дадазим ағымы туындыларынан І дүниежүзілік соғыс кезіндегі көне күштердің, дәстүрлі құндылық өлшемдерінің күйреуін байқаймыз. Тәртіпсіз дүниеден нақты мәнді, мағыналы нәрсе таба алмаған соң, осынау тәртіпсіз, қисынсыз былықты осы дүниенің тума ерекшелігі деп таниды, және дүниені алдап келген әлем-жәлем дәстүрлі эстетика ережелері мен мораль өлшемдерінен оларды мазақтай отырып бас тартуға үндейді. Олардың ойынша дәл сол көне тәртіптер І дүниежүзілік соғыстың өте бір қанқұйлы және сорақы дағдарысына алып барды. Олар көне тәртіптен түбегейлі бас тартып, жеміріліп құлап жатқан дәстүрлі құндылықтар сарайының қасында нағыз шындықтың қалай екенін көрсету керек деп есептеді.
Дада сөзінің мағынасы
Дада сөзінің қайдан пайда болғаны туралы айтылымдар алуан түрлі. Кейбіреулер бұл еш мәні жоқ сөз десе, кейбіреулер Румыния жазушылары көп қолданатын "Да", "Да", (солай, солай, орыстар да сол мағынада қолданатыны белгілі,) деген сөзінен алына салған деп есептейді. Ең кең таралған түсінік бойынша дада сөзінің келіп шығуын былай түсіндіреді: 1916ж. Цюрихте жиналған бір топ көркемөнер қайраткері өздерінің ұйымына бір атау бермекші болады. Олар "Фрнанцузша-Немісше сөздікті" еркін парақтап, ішінен кездейсоқ бір сөзді таңдағанда ол осы dada сөзі болып шығады. Әдетте француз тілі бойынша бұл сөз балалар мініп тербеліп ойнайтын ағаш ат мағынасын береді екен. Сөйтіп бұл қозғалыс арнаулы түрде емес, бейберекет таңдай салудан осы атауды қолдана салыпты.
Цюрихтан басталған дада қозғалысы
thumb|right|300px|[[Марсель Дюшамптың бес жақты портреті (Portrait multiple de Marcel Duchamp), Broadway фото дүкені, Нью-Йорк қаласы, 21 маусым 1917]] thumb|right|300px|Ричард Хюэлсенбек, 1936 жылдың күзі: «Дада ауырады. Дада әзілдемейді, өйткені бұл өнерді өз эмоцияларының жалғандығы үшін безендіруді талап ететін филистер емес, революцияшыл адамдардың кешірмесі. 1916ж. Хуго Балля, Тристан Тцара, Ханса Арпа, Макса Эрнста және Марселя Янко секілді өзге елдерден қаңғырып келген бір топ өнер адамы Цюрихтегі «Вольтер шарапханасына» жиналып, өздерінің көркемөнер ұйымын құрады. Олар өз өнер туындылары арқылы рахымсыз соғысты айыптауға, соғысқа желіктірген құндылық көзқарастарына сын айтып, масқара етуге кіріседі. Сол жылы 6-шы қазанда аталған ұйымның аты «дада» болып ресми бекітіледі. Хуго Балля ашық түрде «дадаизм декларациясын» жариялады. Кейін Тристан Тцара да сондай декларация жариялады. Олар «Вольтер шарапханасы» атты журнал да шығара бастады.
Аталған шарапхана жұмысын тоқтатқан соң олар өз қозғалыс орталықтарын басқа бір сурет галереясына ауыстырды. Тристан Тцара Цюрихта 1917 жылдан бастап «дада» атты журнал шығара бастады. Соғыс ақырласқан соң еліне қайтқан дадашылдар өз елдерінде де аталған өнер бағытын тарқата бастады.
Немістердің дада қозғалысы басқа мемлекеттегі секілді «өнерге қарсы» болмады, қайта оларда қоғамдық саяси түзімді жаңалауға деген талпыныс анық байқалып тұрды. Олар жұртты желіктіретін үгіттер тарқатып, сын мен шенеуді қатар қолданып, әлеуметтік қозғалыстар мен саяси қарсылықтарға дейін барды.
1918 жылы Р. Хюльзенбек Берлинде дадашылдардың баяндамасын жасады. 1920 жылдарды дадашылардың халықаралық көргізбесін ұйымдастырды. Дегенмен дадашылдардың өзінде қайшылық көп болды, жеке бағыттарға бөліне бастады.
Әрине, дадашылардың ықпалы АҚШ-қа да жетті. Америкаға барған француз жазушылары мен өнер адамдары, мысалы Марсель Дюшан секілділер АҚШ-та «өнерге қарсы» ұжымының ұйымдастырушылары болды. Олар АҚШ қоғамын аяусыз сынайтын «соқыр», «Нью-Йорк дадасы» секілді арнайы журналдар шығарумен айналысты. Олар дәстүрлі өнерді «мұражайдағы өнер» деп мазақтады.
Әсіресе Марсель Дюшан нақты заттардан өнер туындыларын жасап, «тәуелсіз өнерпаздар қоғамына» қатысты. 1917 жылы Марсель Дюшан әйгілі «Бұлақ» деген туындысын ұсынды. Ол үстіне “R. Mutt” деген жазуы бар дәрет шелегі болатын. Аталған қоғам бұл туындыны көргізбе етуден үзілді-кесілді бас тартты.
Дадаизм Цюрихта өрістегенімен, оның өзекті орталығы бәрібір Париж қаласы болды. Сан өнердің қылауындай болып алуан өнерпаз жиналған осынау алып қалада дадаизмнің көптеген шаралары іркес-тіркес жүріп жатты.
Дадаизм көп елдерде кең тарағанымен, ол бәрібір тұрақты көркемөнер ағымы бола алмады. 1924 жылға келгенде дадаизм өз орнын сюрреализмге босатты, дадашылдар да бөлшектеніп, олардың бейнелеу тәсілдері басқа ағымдарға сіңіп кетті. ІІ дүниежүзілік соғыстың қарсаңында Еуропадағы дадашылдар АҚШ еліне қарай қашты, кейі Гитлердің концлагерінде өлді. Өзін суретші, өнер адамы деп түсінетін Гитлер бұл түрдегі «өнердің азғындауына» қатты шыдамсыздық танытты. Сөйтіп бұл ағымның ықпалы барынша әлсіреді.
1967 жылы Парижде дадашыларды еске алу мақсатындағы кең көлемді шаралар өткені мәлім.
Цюрихтегі «Вольтер шарапханасынан» басталған дадаизм ұзақ уақыт үнсіздікке шомып, тек 2002 жылы өздерін неодадаизм деп атаған адамдар өз әрекетін бастады. Бірақ олар да дадаизмді еске алудан артық үлкен қозғалыс қалыптастыра алмады. Ал, әйгілі "Вольтер шарапханасы" мұражайға айналдырылып, дадаизм қозғалысы тарихын еске алу орталығы болды.
Дадаизмді пысып жетілген жүйелі қозғалыс деу қиын, қайта ол көне өнер үлгісінен жаңа өнер үлгісіне ауысудың өткелі болғаны байқалады. Олардың өнертануында жоқтың орнын жаңа нәрсемен бастыру атымен болған жоқ. Олар негізінен көне тәртіп пен ережені бүлдіру, көнеден өш алу, масқара-мазақ ету сипатты өнер болды. Демек оның ұзаққа созылмауы табиғи еді.
Дегенмен, дәл сол дадашылардың көне сірі идеялар мен түсініктердің қалыбын шағу әрекеті, адамдардың жаттаны миын сілкіп, классикалық құндылықтар бойындағы көптеген мерездерді ашып көрсетуі модернизм және постмодернизм ағымдарының өмірге келуіне түрткі болды. Егер дадаизмнің жол ашуы болмаса, олардың табысты жұмыс істеуі қиын еді.
Тақырыпқа пайдалы сілтемелер
Санат:Өнер жанрлары
Менің ең жақын досымның туған күні
Менің ең жақын досымның туған күні (My Best Friend's Birthday) — Квентин Тарантиноның аяқталмай қалған алғашқы туындысы. Фильмнің соңғы отыз минуты монтаж кезінде зертханада шыққан өрт салдарынан жойылып кетті.
Фонвизин көшесі (Алматы)
right|thumb|Владимир Петрович Филатов Көшеге орыс жазушысы, драматург Денис Иванович Фонвизиннің (1744-1792) есімі (1956 жылы) берілген. Ол - белгілі «Недоросль» комедиясының авторы.
Менің ең жақын досымның туған күні
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ фильмдері Санат:Квентин Тарантино фильмдері
Фонвизин көшесі (Алматы)
Көше Медеу ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 500 метр.
Саяси қысым көрсету
Саяси қысым көрсету - азаматтық қоғам күштерінің мемлекеттік-өкіметтік құрылымдарға сан алуан мүдделерді жүзеге асыру мақсатында ықпал ету әдіс-тәсілдерінің жиынтығы. Саяси қысым көрсету субъектілері - азаматтық қоғамның өндірістік, конфессионалдық, этникалық, саяси және басқа мүдделерін білдіретін қысым көрсету топтары. Кермон, Мейн, Мунье сияқты зерттеушілердің пікірінше, саяси партиялар мен латенттік саяси күштер азаматтық қоғамның негізгі құрылымдық элементтері.
Фонвизин көшесі (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Саяси қысым көрсету
Қысым көрсету топтары саяси элиталардан ықпал етудің тікелей емес әдістерін қолдануына байланысты ерекшеленеді. Қысым көрсету топтары саяси шешімдерді қабылдауға немесе мемлекеттік саясатты өзгертуге өкіметтік билікке ие болмай-ақ ықпал етуге тырысады. Олар күтпеген, бірлескен болуы мүмкін. Қысым көрсету тәсілдері: ереуілдер, үгіт, сатып алу, т.б.
Саяси корпоративтіктің құрамдас бөлігі ретінде ол биліктік органдарға ықпал етудің барлық жолдарын қолданады: қажет заңдарды қабылдату, өз бағдарламаларын қаржыландыру мақсатында бюджетті қайта қарату, БАҚ сатып алу, т.б.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Б. з. д. 133 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 133 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
КАФ Суперкубогы 2020
КАФ Суперкубогы 2020 — Футболдан Африка суперкубогының 28-ші жарысы. 2018/19 жылғы КАФ Чемпиондар Лигасының жеңімпазы "Эсперанс" пен 2018/19 жылғы КАФ Конфедерациялар кубогының жеңімпазы "Замалек" өзара кездеседі. Матч 2019 жылғы тамыз айында өтеді деп жоспарланғанымен, кейін 2020 жылы 14 ақпанда өтті. .
Сілтемелер
Санат:2019 жылғы футбол Санат:КАФ Суперкубогы
Протаминдер
Протаминдер — жануарлар топтарының көбінде сперматозоидтың ядросына кіретін қарапайым ақуыздар.
Қасиеттері
Ақуыздардың құрамына кіргіш амин-қышқылдарының 60-85% аргининнен тұратындықтан, протаминдер өте жоғарғы негіздік қасиет көрсетеді. Олардың молекулалық  салмағы  төмен, 4000-12000 аралығында  болады. Протаминдер ұрықтардың хроматинінің ДНҚ-сымен  байланыс түзеді. Осы ақуыздар негізінен барлық сперматозоидтарында кездеседі. Кейбір протоминдер, өздерінің алыну көзіне байланысты аталады. Мысалы: лосось ұрығынан алынған протаминдер сальмин, селдь ұрығынан — клупейн, форель  ұрығынан — труттин, скумбрия ұрығынан — скумбрин деп  аталады.
Санат:Ақуыздар
Байройт
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 72 683 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 66.92 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 62 000. Қаланың басшысы — Михель Холь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Оңтүстік Корея эмблемасы
Оңтүстік Корея эмблемасы 1963 жылы бекітілген. Дәстүрлі корей символынан тұрады, ол сондай-ақ мемлекеттің туында бейнеленген. Символ бес жапырақшалармен және мемлекеттің хангыльдегі ресми атауы — «Корея Республикасы» (대한민국) деген жазумен қоршалған. Инь мен Ян бірлік пен үйлесілімдікті бейнелейді.
Санат:Оңтүстік Корея мемлекеттік рәміздері
Везель
Везель (Wesel) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Везель ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 60750 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 122,617 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 70 048. Қаланың басшысы — Ульрике Весткамп.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
IC 98
IC 98 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.