cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ежелгі замандағы ру мен қауым
Ру мен қауым
Ертеректегі қауымда билік оның барлық тең құқылы мүшелеріне тиесілі болатын. Басты заң – бабалар дәстүрі болып, қауымдағы адамдар оның сақталуын бірге қадағалайтын. Шаруашылық және қоғамдық өмірдің маңызды мәселелері ұжымдық түрде шешілетін. Сонымен қатар, әрқашан топтарда үлкен беделге ие, басшы бір немесе бірнеше адам болады. Бірақ, аңшылық немесе әскери өнерінің, данышпандық немесе сәттілігінің арқасында абыройға ие болған басшылар жеке өздері біреулерге бұйырып немесе жазалай алмайтын. Бірте – бірте басқару билігі күрделене берді. Қауымдағы халық саны артып, оның мүшелері біртұтас ұжым құраудан қала бастады. Сол себепті, дәстүрлердің орындалуы мен бақылау міндеті ақсақалдар алқасына ауысты.
Дереккөздер
Санат:тарих
Вёрдерн
Вёрдерн (Wördern) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Тульн округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7014 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39.37 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — TU, ресми идентификациялық коды — 3 21 42.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Штахельбергер саналады.
Вила-Нова-ди-Гая қаласы
Вила-Нова-ди-Гая қаласы (Португалия) —  (Vila Nova de Gaia)  Португалия қаласы. Халық саны 307 444 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Жалпы ауданы 170,82 км². Бұл жерлерде қоныс көне заманнан бері бар. Араб әскерінің жаулап алу соғыстарының кезінде Иберияның шекарасы (1000 жылға дейін) Дору өзеніне дейін жеткен. Дегенмен 1035 жылы христиандар қонысты қайтарып алады. Қонысты «Портус Кале» деп атады, осыдан елдің аты «Португалия» шыққан. Қазіргі Вила-Нова-ди-Гая қаласының негізі 1255 жылы қаланған.
Қала Дору өзенінің сол жақ жағалауында орналасқан, ал қарама-қарсы жағалауда Порту қаласының әкімшілік орталығы орналасқан.
Муниципалитет
Дереккөздер
Санат:Португалия қалалары
Ұрыстық жабдықтау пункті
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
NGC 7528
NGC 7528 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Соррю
Соррю (Sorrus) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,79 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қазақ тілі пәні бойынша қазақ тілін деңгейлік оқытудың білім беру стандарты мен бағдарламасы
Қазақ тілі пәні бойынша қазақ тілін деңгейлік оқытудың білім беру стандарты мен бағдарламасы — 2010 жылы Алматы қаласы «ҚазҰПУ» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Ф. Ш. Оразбаева, Р. С. Рахметова, Ж. С. Көпбаева, Ж. О. Мазибаева. Беттер саны — 122.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-232-462-4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2010 жылы шыққан кітаптар Санат:ҚазҰПУ баспасының кітаптары
Дильсдорф (Цюрих)
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5137 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.86 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 86, пошта индексі — 8157.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Гремучая (Слюдянка тармағы)
Гремучая — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Слюдянка өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ядролық физика институты
Ядролық физика институты (ЯФИ) – ғылыми-зерттеу мекемесі. 1957 жылдың 25 шілдесінде Қазақстан ҒА Физикалық-техникалық институтының негізінде Алматы қаласында құрылған. Институтты құруға Қазақстан ҒА-ның президенті академик Қ.И. Сәтбаев пен КСРО ҒА-ның академигі И.В. Курчатов үлкен үлес қосты.
Дереккөздер:
Санат:Ғылыми институттар Санат:Қазақстандағы ғылым
Октябрь ауданы (Торғай облысы)
Октябрь ауданы — 1955-1997 жылдары Қостанай және Торғай облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Октябрьское ауылы.
Тарихы
Октябрь ауданы 1955 жылы 22 қазанда Қостанай облысының құрамында құрылды. 1963 жылы 2 қаңтарда ауылдық аудан мәртебесін алып, 1965 жылы қаңтарда жай ауданға өзгерді.
1970 жылы 23 қарашада жаңадан құрылған Торғай облысының құрамына берілді.
1988 жылы 2 маусымда Торғай облысының таратылуына байланысты Октябрь ауданы Қостанай облысының құрамына енді, алайда 1990 жылы 17 тамызда Торғай облысы қалпына келтіріліп, құрамына кері қайтарылды.
1997 жылғы 22 сәуiрде Торғай облысы таратылып, аудан қайтадан Қостанай облысының құрамына енді.
1997 жылғы 17 маусымда Октябрь ауданы таратылып, аумағы Қарасу ауданының құрамына енді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Қамысқұдық
Қамысқұдық – Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданының қиыр оңтүстікндегі құдық. Шалқия кентінен оңтүстікке қарай 110 км жерде, теңіз деңгейінен 400 м биіктікте жатыр. Тереңдігі 3 м, су шығымы 300 л/сағ. Қамысқұдықтың оңтүстікнде салыстырмалы биіктігі 40 м болатын Жуантөбе, шығысында Хребет және бірнеше қыстаулар орналасқан. Суы тұщы Қамысқұдықтың жер бедері қиыршықтасты келген. Құдық жанынан қаланың қара жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Құдықтар
Батыс Қазақстан облыстық ғылыми кітапханасы
БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСТЫҚ ҒЫЛЫМИ КІТАПХАНАСЫ Ж. Молдағалиев атынд. – облысы әмбебап ғыл. кітапхана. Орал әскери уч-щесінің жанынан құрылған (1858). Кейін көпшілік кітапханаға айналды (1871). Бұдан кейін орт. қ-лық кітапхана (1921), облысы кітапхана (1935; 1939 ж. оған Н.К.Крупскаяның есімі берілді) болып құрылды. 2000 жылдан ақын Ж.Молдағалиев атында. Ол Қазақстандағы байырғы әрі ірі кітапханалардың бірінен саналатын кітапхана қорында 270 мың дана қоғамдық-ғыл., көркем әдеби кітаптар және т.б. бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кітапханалары
Саонара
Саонара (Saonara) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9399 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 674 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 35020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
NGC 3016
NGC 3016 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Райан Бертранд
Райан Доминик Бертранд (Ryan Dominic Bertrand; 5 тамыз 1989 жыл, Саутуарк, Лондон, Англия) — англиялық футболшы, "Саутгемптон" клубының қорғаушысы.
Карьерасы
УЕФА Чемпиондар лигасындағы дебютін бірден финалдан бастаған жалғыз ойыншы. 2012 жылғы Чемпиондар лигасының финалында "Бавария" мен "Челси" кездеседі де, ойыншыларының жартысы жарақаттанып және дисквалификацияға ұшырап жатқан лондондық клуб амалсыз Райан Бертрандты негізгі құрамда алаңға шығарады. Бертранд 73 минут ойнады. "Челси" пенальтилер сериясында жеңіске жетіп, Райан да жеңімпаз атанды.
Ұлыбритания құрамасы сапында 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Англия футболшылары Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Челси ФК ойыншылары Санат:Борнмут ФК ойыншылары Санат:Олдем Атлетик ФК ойыншылары Санат:Норвич Сити ФК ойыншылары Санат:Рединг ФК ойыншылары Санат:Ноттингем Форест ФК ойыншылары Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары Санат:Саутгемптон ФК ойыншылары
Кіші Карныш
Кіші Карныш — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кипшенга өзенінің оң жағалауынан км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Пьетрозелла
Пьетрозелла (Pietrosella) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Аяччо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 35,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A228, пошта индексі — 20166.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1242 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Гүлнәр Абдоллақызы Дусматова
Гүлнәр Абдоллақызы Дусматова - 1964 жылы 5 қарашада Алматы қаласында туған. Ұлты - қазақ.
С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген (1989), филолог.
Гүлнар Абдуллақызы Дусматова 1964 жылы 5 қарашада Алматы қаласында дүниеге келген. 1989 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік университетінің филология факультетін тәмамдаған. Актриса, тележүргізуші, ҚР халық әртісі, КСРО халық әртісі, Қазақстанның Кинематографистер одағының мүшесі (1991). Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.
Г. Дусматова киноға 12 жасынан бастап түсті. Оның дебюті Абдулла Қарсақбаевтың "Бандыны қуған Хамит" фильміндегі жас Әйгерімнің рөлі болатын (1979). Сәтті және көрермен көңілінен шыққан осы фильмнен кейін Дусматоваға көп ұсыныс түсті. 1982 жылы дикторлыққа шақырылып, актриса телевидениеде көп жұмыс істеді. Алайда ол киноға түсуді жалғастырып жүрді. 1985 жылдан бастап "Қазақфильм" киностудиясында қызмет етеді.
Отыз жылдық еңбек жолында жиырмадан астам сериалдар мен фильмдерге түсті. "Человический фактор" фильміндегі рөлі үшін 1985 жылы бүкілодақтық "Үздік әйел рөлі" деген номинацияны жеңіп алады. 2000 жылы "Жыл актрисасы" деп танылды. Сондай-ақ ол тек актриса ғана емес, кинофестивалдардың, шоу-бағдарламалардың, үкіметтік іс-шаралардың жүргізушісі. Көп жылдар бойы "Азия дауысы" халықаралық музыкалық фестивалінің жүргізушісі болды. Сонымен қатар әншілік өнерге де жақын. Әртіс музыкалық фестивалдарға, концерттерге қатысады. Соның ішінде "Алматы - менің махаббатым", "Қарағанды - менің жастығымның қаласы" ретро-фестивалдардағы өнерімен есте қалды.
1985 жылдан бері - Ш.Айманов атындағы «Қазақфильм» Республикалық шығармашылық-өндірістік бірлестігінің (қазір - Ш.Айманов атындағы «Қазақфильм » АҚ) актері. «Даладағы қуғын » (1979), «Мүмкін емес балалар » (1980), «Үш күн мейрам » (1981), «Провинциялық роман » (1981), «Кінәңді ақта » (1983), «Адами фактор » (1984), «Қара балықтың ізі » («Өзбекфильм », 1989), «Түс ішіндегі түс » (1993) фильмдеріне; «Перекресток » телехикаясына (1996-2000) және тағы басқа фильмдерге түскен. ҚР Жыл актері (2000).
Тұрмыс құрған. Жұбайы - Ахметов Қуат Дүйсенұлы, кинорежиссер. Қызы - Оразбаева Айша Әділқызы.
Дәуренбек Құрманбеков
Дәуренбек Құрманбеков (1898, Отырар ауданы, Қанттоғай аулы - 14.11.1938, Шымкент қаласы) — саяси қуғын-сүргін құрбаны.
Отырардан түңғыш шыққан Қазақ OAK мүшесі. 1919—23 жылы Орынбор-Ташкент темір жолында, 1924—30 жылы Шілік болыстық кеңесі аткомында, 1930—37 жылы Түркістан астық қабылдау, шөп дайындау мекемелерінде әр түрлі жауапты қызметтер атқарған.
1937 жылы жаламен камауға алынып, ату жазасына кесілген. Құрманбековтің есімі Шәуілдір аулындағы №20 кәсіптік-мектепке, аудан орталығындағы 1 көшеге берілген.
Дереккөздер
Санат:1898 жылы туғандар Санат:Отырар ауданында туғандар Санат:14 қарашада қайтыс болғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Шымкентте қайтыс болғандар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:Қазақ ОАК мүшелері
1669 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1669 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1669 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Рубен Диаш
Клубтық
2016/17 жылғы маусымда "Бенфиканың" негізгі құрамына ілінді.
Ұлттық құрама
Португалияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнап, бірнеше халықаралық турнирлерге қатысты. Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2018 жылы 28 мамырда Туниске қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты.
2018 жылы әлем чемпионатына, 2018/19 жылдары УЕФА Ұлттары лигасына қатысқан.
Сілтемелер
Санат:Португалия футболшылары Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бенфика ФК ойыншылары Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Итатиба-ду-Сул
Итатиба-ду-Сул (Itatiba do Sul) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Эрешин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 212,121 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Фраскати
Фраскати (Frascati) — Италиядағы қала, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20 149 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 877 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 44.
Галера (Гранада)
Галера (Гранада) (Galera (Granada)) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Уэскар ауданында (комарка) орналасқан. thumb|left|Dama de Galera 2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1057 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 117 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 150 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
КАФ Суперкубогы 2021 (желтоқсан)
КАФ Суперкубогы 2021 (желтоқсан) — Футболдан Африка суперкубогының 30-шы жарысы. Катардың Әл-Райян қаласында 2020/21 жылғы КАФ Чемпиондар лигасының жеңімпазы "Әл-Ахли" мен 2021 жылғы КАФ конфедерациялары кубогының иегері "Раджа" клубы кездесті.
Матч 1:1 есебімен тең аяқталды. Пенальтилер сериясында "Әл-Ахли" 6:5 есебімен жеңіске жетті.
Обскурантизм
thumb Обскурантизм - ағартушылыққа, ғылымға, процесске, барлық жаңашылдық пен алдыңғы қатарлыққа реакциялық жаулық қатынас, қараңғылық.
Дереккөздер
Санат:Философия ғылымы Санат:Дүниетаным Санат:Адам қасиеттері
1670 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1670 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1670 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Толқын жетек
Толқын жетек - толқындар таралатын біртекті емес ортадағы құрылғы, немесе өзекше.
Дереккөздер
Санат:Оптика Санат:Кванттық физика Санат:Толқындық физика
Давид Николаевич Пак
Пак Давид Николаевич
Пак Давид Николаевич – (4.12.1905, Ресей, Приморье өлкесі, Посьет ауд. Фатиши с. – 26.2.1992, Алматы) – ауыл шаршуалығы ғылыми доктор (1964), профессор (1970). Қазақстанның еңбек сіңген ғылыми қайраткері (1983).
Қосқан үлесі
Пак “Алатау сиыры” тұқымын шығарушылардың бірі, ірі қара тұқымдары мен линияларының, олардың ата-тегіндегі нәсілдік белгілердің түр-сипатына қарай жымдасуы жөніндегі ғылыми топшылаулар жасады. .
Марапаттар
Шығармашылығы:
Дереккөздер
Санат:Ғылыми зерттеушілер
Хаббард (Орегон)
Хаббард (Hubbard) — Орегон штатының Marion округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2483 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.6 км² шамасында. FIPS коды — 41-35450.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Пысықтау
Пысықтау (мектепте) — оқыту процесінде оқушылардың алған білімімен дағдысын бекіту, тиянақтау, жүйеге келтіру мақсатымен бұрынғы өткен материалға қайта оралу. Пысықтау — оқу-таным жұмысының кезеңі, оқыту процесінің қажетті құрауышы. Сабақ құрамында пысықтау ерекше орын алады. Оқып өткен материалды пысықтау оқушылардың алған білімін есінде сақтап қалуына жәрдем етеді. Материалды жиірек пысықтап, дұрыс жабдықтамайынша тиянақты білім алу қиынға соғады. Пысықтаудың түрлері көп. Осыған байланысты әр кездегі пысықтау — қайталаудың көздеген мақсаты, қолданылу әдіс-тәслдері де түрліше. Пысықтаудың қай түрі болса да, оқушылардың білімін тұрақтандырып, оларды өздігінен шығармашылық еңбек етуге, ізденуге үйретеді.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Тұрақты толқындар, тоспа толқындар, теңселме толқындар
Тұрақты толқындар, тоспа толқындар, теңселме толқындар - ірі көлдерде немесе мұхиттан оқшауланған теңіздерде, шығанақтарда бүкіл су массасының бір орында теңселе қозғалуы. Су айдынының беті толқын көтерген сыртқы себептің әсері (желдің бағыты мен күшінің кенет өзгеруі, жер сілкіну, атмосфера қысымының күрт ауысуы және т.б.) тоқтағаннан кейін де сол пәрменімен қозғала береді. Көлдің немесе теңіздің беті бір немесе екі түйіннің тәңірегінде бірнеше минуттан ондаған сағатқа дейін шайқалып тұрады. Ерекшелігі - толқын қимасы айдынының бетімен бір орыннан екінші орынға ауыспайды. Женева көлінде, Жапон теңізінде байқалады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Апремон-ла-Форе
Коммунаның INSEE коды — 55012, пошта индексі — 55300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 401 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Фуквиль
Фуквиль (Fouqueville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27261, пошта индексі — 27370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 437 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,42 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Шөжешымшық
Шөжешымшық (Parus ater) - Қазақстанда кездесетін шымшықтардың 12 түрінің біреуі.
Биологиялық сипаттама
Шөжешымшық - шағын денелі (8-10 г), қошқыл реңді шымшық. Жоны - сұрғылт қара, қүйрықүстінде ғана қызыл қошқыл реңк болады. Бауыры - күңгірт ақ, бастың екі жағы және желкесі де ақ түсті.Өте ширақ, ұшып-қонып жүретін құс. Қозғалмай тұрған адамға қорек іздестіріп жүрген құс өте жақын келе алады. Басқа да шымшықтар тәрізді шөрешымшық бүкіл өмірін, әсіресе қылқанды ағаштардың бөрікбасында өткізеді. Күзгі-қысқы көшпенді кезінде жалпақ жапырақты ағаштарда да, соның ішінде қала тынымбақтары мен саябақтарында кездеседі. Шөрешымшықтың әуенін жыл бойы естуге болады, алайда ұдайы сайрауы 5 айға жуық - наурыздан тамыздың соңына дейін созылады. Әуені шымшықтың құбылмалы үні типтес 4-6 біркелкі ысқырықты буындардан тұрады, сонымен бірге олар нашар ауа райында басқа құстардан жиі - қар жауғанға дейін сайрайды. Тіпті қыста да жұбымен жүреді. Сақиналау нәтижесі көрсеткендей, кейбір жұптары бірнеше және бірінен-бірі ажырамайды, дегенмен оған қарама-қарсы мысалдар да бар - сақиналанып, тірі қалғандардың келесі жылы жаңа жұп түзетіні де байқалады. Ұялауға бөгде қуыстарды пайдаланады, егер болмай қалса - тастар аралығындағы кез келген қолайлы қуыстарды немесе жерден қазылған інді қажетіне жаратады. Тақтайлы немесе қолдан жасалған құс ұяларын пайдалануға өте зауықты. Аталық және аналық шөрешымшықтар ұя салардың алдында ұнатқан қуысын өткен жылғы қалдықтардан тазартады. Жаңа ұяны аналық бір аптаға жуық мерзімде салады, сонымен бірге жұмыртқалап жүрген кезде кейде жылытатын материалдарды тасиды. Салындыдағы 4-7 айқын теңбілді ақ жұмыртқаларды аналық 13-15 күн басады. Балапандарды ұяда ата-енелері 20 күнге жуық және ұядан ұшқан соң тағы бірнеше күн қоректендіреді. Балапандар мен ересек шөрешымшықтардың жаздағы қорегі - бунақденелілер және солардың дернәсілдері. Бұл құстардың үйірлері қыста көбінесе шыршаның шала ашылған бүрінен алып, тұқымдарын жейді.
Таралуы
Еуразияның қылқанды ормандарында қоныстанады. Қазақстанда самырсынды-балқарағайлы ормандарда, Тәңіртаудың шыршалы ормандарында өмір сүреді. Тәңіртауда орныққан шөрешымшықтардың бауыры қызғылтсары қызыл қошқыл реңкті, Алтайда және Солтүстік Қазақстан ормандарында орын тепкендердің бауырында мұндай реңктер болмайды.
Дереккөздер
Санат:Торғайтәрізділер Санат:Еуразия құстары
Сишка
Сишка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еділ өзенінің оң жағалауынан 3297 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 74 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Жоғарғы Еділ бейшлотынан Зубцов қаласына дейін, Вазуза өзенін қоспағанда бастауынан Зубцов су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Химияны оқыту әдістемесі
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-232-466-2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:ҚазҰПУ баспасының кітаптары
Язықтар
thumb|120px|Язықтардың мекендеген жерлері (J) Язықтар (жазықтар, жазықтан келгендер) – көне тайпа. Антикалық деректерге қарағанда, сарматтардың бір тайпасы Язықтар деп аталған. Олардың саяси тарихы мен мәдениеті сарматтармен өте тығыз байланысты. Дерек көздерінде языгтар көшпелі мал шаруашылығымен айналысып, рулық жүйені бастан кешіргендігі жазылған. Язықтардың сыртқы саясаты Риммен күрес аясында өрбіген. Соған байланысты бірқатар римдік деректемелерде атаулары сақталып қалған. Осы мәліметтер бойынша олар Дунай жағалауындағы Рим провинцияларына жиі-жиі шабуылдар жасап тұрған. Тіпті б.з.б. 69 ж. қыста Мезияға басып кіріп, Римнің екі когортын жойып жіберген. Бірақ келесі жылы мол әскер күшімен келген римдіктер оларды басып жаныштады. Б.з. I ғасырның орта тұсындағы деректерде языгтардың мекендеген негізгі орталығы Дунай мен Тиса өзендері аралығы деп көрсетіледі. Олардың бір бөлігі Рим империясының шекараларына жақын келіп қоныстанған. Қалғандары Орталық Еуропаның байырғы халықтарымен араласып кетті.
Дереккөздер:
Санат:Тарих Санат:Ежелгі халықтар Санат:Сарматтар
Амангелді Рысқалиұлы Рысқалиев
Дереккөздер
Санат:1950 жылы туғандар
Черкасск ауылдық округі (Жетісу облысы)
Черкасск ауылдық округі — Жетісу облысы Сарқан ауданындағы әкімшілік бірлік.
Дереккөздер
Санат:Сарқан ауданы ауылдық округтері
Ахтруп
Ахтруп (Achtrup) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстік Фризия ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1527 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,90 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 54 001. Муниципалитеттің басшысы — Ханнелоре Шульце.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Репезиш
Репезиш (Repeses) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Визеу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 040 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,02 км² шамасында. Халық тығыздығы — 406,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Евлалия.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Қоғалыкөл ауылдық округі
Қоғалыкөл ауылдық округі — Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қоғалыкөл ауылы кіреді. Орталығы – Қоғалыкөл ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2774 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Сырдария ауданы (Қызылорда облысы) ауылдық округтері
Джон Стейнбек
нобай Джон Эрнст Стейнбек (ағыл. John Ernst Steinbeck, Jr.; 27 ақпан 1902, Салинас, Калифорния, АҚШ — 20 желтоқсан 1968, Нью-Йорк, АҚШ) — американдық прозаик, бүкіл әлемге әйгілі романдар мен повестер авторы: «Ыза шоғы» (1939), «Жұмақтан шығысқа қарай» (1952), «Адамдар мен тышқандар жайлы» (1937), «Біздің қыстың үрейі» (1961) және т.б.; әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1962).
Дереккөздер
http://adebiportal.kz/authors/steynbek-dzhon/
Тағы қараңыз
Санат:1902 жылы туғандар Санат:1968 жылы қайтыс болғандар Санат:АҚШ жазушылары Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)
Галикарнастағы Мавзолей
thumb|250px|Мавзолейдің қазіргі уақыттағы түрі. Галикарнастағы Мавзолей әлемнің жеті кереметінің бірі болып саналады. Өзінің керемет сәулеттілігі және ұлылығы үйлесімін тапқан Галикарнастағы Мавзолей бір кезде керемет адамдар тамашалайтын орындардың бірінің қызметін атқарған. Ол б.э.д. 4- ғасырда Түркияның оңтүстік-батысындағы мемлекеттің басты тұлғасы - патша Мавсолдың моласы ретінде жасалған. Мавсол (б.э.д. 377-323 жж.) Кари патшалығын және оған тәуелсіз Парсы империясының бір бөлігінің басшысы болды. Оның атаққұмар жобаларының арқасында Галикарнас Эгей теңізі жағасындағы ұла қала болды. Оның құрылысы Мавсолдың тірі уақытында басталған. Мавзолейдің жобасын атақты сәулетшілер Сатир, Пифей, Леохар, Скопас, Бриаксид, Тимофей жасады. Мавсол өлгеннен кейін б.э.д. 353 ж. құрылыс жұмысын билік тізгінін өз қолыны алған әйелі Артимисия III басқарды. Артимисия III де құрылыс жұмысы аяқталмай тұрып өлген, өз даңқтарын мәңгі қалдыру мақсатында мүсіншілер жұмысты аяғына жеткізу керек деп шешкен. Ақырында мемориал қирап, археологтар Мавзолейдің көптеген құпияларын ашқан. Галикарнас аты кейін Бодрумға өзгертілген, Мавзолейдің қалдықтары осы қаланың мұражайында сақталған.
Галикарнастың жоба сұлбасы
Галикарнас жеті шақырым қорғаны, қақпасы бар мәртебелі қала болатын. Қаланың назар аударарлықтай жерлеріне: Марс Шіркеуі және әйгілі көпшілік ойын-сауықтар өткізілетін амфитеатр, Мавсолдың отбасы және қызметшілері тұратын сарай кірді. Мавзолей Галикарнастың негізін қалаушы Мавсолдың маңыздылығын көрсету мақсатында қаланың ең басты көшесінің бойына, базар алаңының жанына салынды. Биіктігі 6м мүсіндер тобы – төрт ат жегілген екі аяқты арба, пирамиданың бас жағында тұрады. Өз көлемімен екі есе үлкен ол мәрмәр тастан істелінген еді, аттардың ауыздығы қоладан жасалған, ал жүгені алтынмен жалатылды. Арбаны Мавсолдың мүсіні «басқырып тұр». Арбаның тұғыры жан-жағы фриз деп аталатын гректердің кентавр – жартылай адам, жартылай аттармен соғысын бейнелейтін әшекейлі жиектастармен безендірілді. Баспалдақ түрінде жасалған биіктігі 7м мәрмәр тастан жасалған пирамида пішініндегі бөлігі шатырын құрайды. Археологтардың есебі бойынша баспалдақтың әр басқышының биіктігі 30см. Шатырды айналдыра мәрмәр тастан жасалған арыстандар қатарланып тұрулары мүмкін. Олрадың моланы күзетулері де мүмкін. Шатырдың фризде арбалардың жарысы бейнеленді. Ол Мавсолды жерлеу кезіндегі төрт ат жеккен арбалардың жарысын бейнеленген көрініс болуы мүмкін. Биіктіктері 12м мәрмәр бағандар шатырға тірек болды. Екі шиыршықтан құралған (қошқардың мүйізіне ұқсаған) волюта деп аталатын, иондық стильде жасалған ою, бағандардың бас жақтарының сәнін келтіріп тұрды. Мавсолдың отбасы мүшелерінің мүсіндері бағандардың аралығында тұрды. Сақталып қалғаны – екі алып еркек пен әйелдің мүсіндері. Олар қазір Лондондағы Британия музейінде тұр. Кейбір адамдар бұлар Мавсол мен Артемиссияның мүсіндері деп есептейді. Подиумның жоғарғы бөлігіндегі (бағандардың арасын қосып тұрған) фризде гректердің амазонкалармен соғысы беунеленген. Амазонкалар – мифтік күрескер-әйелдер нәсілі.
Мавзолейдің құлауы
Мавзолей жер сілкінуі салдарынан бүлінген, бірақ оны бір-жола 1522 ж. крес жорығының жауынгерлері жойып жіберді. Олар оның материалдарын түріктерден қорғану мақсатында өздерінің бекінісін нығайтуға пайдаланды. 1846 жылы қалдықтарды Британияның музейі Чарльз Томас Ньютон басқарған экспедиция зерттеді.
Жерлеу камерасы
Мавсолдың денесі өртеліп, күлі жердің астындағы қабірге қойылды. Сүйек жерленген соң, кіретін жерге адам орнынан қозғалта алмайтындай үлкен тас қойып, үстін топырақпен жауып тастаған. Нәтижесінде басқыншылар молаға баратын жол қазып, оны тонап кеткен. Жақында археологтар сақталып қалған кейбір асыл қазыналарды тапқан, мысалы, киімге тағылатын алтын бұйымдар.
Дереккөздер
"Әлемнің ұлы кереметтері" кітабы, Алматыкітап, 2005 жыл. Авторы: Рассел Эш, суретшісі: Ричард Бонсон.
Санат:Әлемнің жеті кереметі
Пазырық мәдениеті
Сыртқы сілтемелер
Қазақстан тарихы
Санат:Мәдениеттер Санат:Қазақстан археологиялық мәдениеті Санат:Ресей археологиялық мәдениеті Санат:Моңғолия тарихы
Кіші Кильченга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Энди Сэмберг
'''Дэвид Э. Дж. (Энди) Сэмберг''' (англ. David A.J. «Andy» Samberg, 18 тамыз 1978 жылы туылды ) — американдық комик, актер, сценарийші және музыкант. The Lonely Island тобының мүшесі, Saturday Night Live (2005—2012) комедиялық шоудың бұрыңғы мүшесі. «Эмми » және «Алтын глобус » жүлделерінің лауреаты
Өмірбаян
Ол мұғалім, Мэрджи Мэрроу және фотограф, Джо Сэмберг отбасысында Калифорнияда дүниеге келген. Оның атасы, Альфред. Дж. Мэрроу Американдық еврейлер конгрессінің төрағасы болды. 2013 жылдың 21 қыркүйегінде ол арфашы Джоанна Ньюспен бірге некелерін қияды. Энди MTV Movie Awards 2009 жылдық церемонияның жүргузушісі болды.
Кіші Кильченга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Энди Сэмберг
Дискография
The Lonely Island тобының құрамында
Дереккөздер
Санат:АҚШ сценарийшілері
Кіші Кильченга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Плакудер (Видин облысы)
Плакудер (Плакудер) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Видин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 88 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3781. Телефон коды — 09315. ЕКАТТЕ коды — 56616.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Румансфельден
Румансфельден (Ruhmannsfelden) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет.Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Реген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2019 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,8 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 76 142. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Бруннер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Айнабастау
Айнабастау — Абай облысы Ақсуат ауданы, Ойшілік ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 154 адам (85 ер адам және 69 әйел адам) болса, 2009 жылы 95 адамды (56 ер адам және 39 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсуат ауданы елді мекендері
Гвадаортуна
Гвадаортуна (Guadahortuna) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Лос-Монтес ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Жук (Уфим ауданы)
Жук — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Жук ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1631 адамды құрады. Пошта индексі — 450570, ОКАТО коды — 80252818001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Қарабұлақ (Арғұт тармағы)
Қарабұлақ — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арғұт (Ақалақа) өзенінің сол жағалауынан 200 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дитикон
250px|thumb|Картада орналасуы Дитикон (Dietikon) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан қала. Дитикон округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22 497 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.33 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 243, пошта индексі — 8953.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Ивора
Ивора (Ivorá) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Риу-Гранди-ду-Сул штатының батыс-Орталық бөлігі мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Рестинга-Сека экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 445 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 122,887 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Боссоласко
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 675 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 48 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 12060.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni Battista.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Данилу Перейра
Данилу Луиш Элиу Перейра (Danilo Luís Hélio Pereira; 9 қыркүйек 1991 жыл, Бисау, Гвинея-Бисау) — португалиялық футболшы, Португалия Ұлттық футбол құрамасы мен "Порту" клубының жартылай қорғаушысы. 2016 жылғы Еуропа чемпионы. Одан бөлек 2017 жылы Конфедерациялар кубогына, 2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасына қатысты. Ұлттық құрама сапында 2015 жылдан бері ойнап келеді.
Клубтық
«Порту»
Португалия
Португалия (21)
Сілтемелер
Санат:Португалия футболшылары Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Парма ФК ойыншылары Санат:Арис Салоники ФК ойыншылары Санат:Рода ФК ойыншылары Санат:Маритиму ФК ойыншылары Санат:Порту ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Толбинка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Вестервик
Вестервик — Кальмар ленінде орналасқан Швеция қаласы. Вестервикдік коммунаның орталығы. Халқының саны – 20 694 адам. Қала Балтық теңізі жағалауында қоныс тепкен. 1996 жылдан бастап әр жаз мезгілінде Стегехольм қорғанында әндер фестивалі өтеді. 1275 жылы қала санатында кірген. Сол уақытта ол заманауи Гамлебюнің орнында болған. Ал бұрынғы орнына тек 1433 жылы ғана көшірілген.
1517 жылы қала даттықтардың жойқын соғысынан кейін күйреген. Швед король Густав Васа Вестервикті барлық жағынан қолдап, 1548 жылы қалада верфь тұрғызған. Стапельді қала дәрежесіне ие болған Вестервик, даттармен жаңа соғысына қармастан гүлдене берген. «Бостандық дәуірі» уақытында қалада бірнеше жаңа мануфактуралар мен тағы да бір верфь пайда болған.
Санат:Швеция қалалары
1671 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1671 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1671 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сэм Майкл
Сэм Майкл (ағыл. Sam Michael) — Британдық Формула-1 McLaren командасының спорттық директоры.Оның алдында Williams командасының техника бойынша диреторы болған.
Өмірбаяны
Австраляның батысында 1971 жылдың 29 сәуірінде дүниеге келген. Балалық шағын Канберрада өткізген.Оңтүстік Уэьс университетін аяқтағаннан соң Австралиялық жарыс топтамасында жұмыс жасай бастады.
Дереккөздер
McLaren командасының ресми сайты
Тиреоидит
Тиреоидит - деструктивті тиреотоксикоздың жедел инфекциялық аурудың симптоматикасы мен мойын аймағындағы ауыру сезімі синдромының тіркелуімен сипатталатын, вирусты этиологиялы қалқанша безінің қабыну ауруы.
Этиологиясы:
Вирусты инфекция:
Коксаки вирусы, аденовирус,эпидемиялық паротит вирусы, тұмау вирусы және Эпштейна-Барр вирусы Генетикалық бейімділік HLA-Bw35 антигенін тасымалдаушыларда
Патанатомиясы
Бездің симметриялы және асимметриялы ұлғаюы. Тін біркелкі құрылымды емес, қоңырқай түсті, тығыз емес. Микроскопиялық алып және псевдо- алып клеткалардан түзілген гранулемалар, фолликулдар коллоидқа, макрофагқа, нейтрофилдер мен эозинофилдерге толған. Фолликулдар эпителийі десквамирленген және некроздалған. Гранулема арасы мукоидты ісік және лимфоидты инфильтратқа, плазматикалық клеткаларға: макрофагтар, эозинофилдер, бұлтты клеткалар кездеседі. Бұзылмаған фолликулдарда функциональдық белсенділік байқалады, базальды мембранасы қалыңдаған. Кейде гранулемалар микроабсцесспен әктенеді. Строманың фиброзы болып келеді.
Тиреоидит кезеңдері:
Бастапқы, немесе жіті кезеңі: ұзақтығы 4-8 апта және ҚБ маңында пальпация кезінде ауырсынумен, тиреотоксикозбен сипатталады. Жеделдеу гранулематозды тиреоидитті тиреотоксикалық деп атайды. Бұл кезде ҚБ тиреоидты гормондар қоры біртіндеп бітеді. Зақымдалған фолликулдардан қанға гормондар шығуы тоқтағанда екінші эутиреоидты кезең басталады.
Гипотиреоидты кезең: сауығумен ұласады Қалқанша без құрылымы мен қызметі қалпына толық келеді. Т3 және Т4 гормондарының жалпы денгейі қалыпта, бірақ Қалқанша без радиоактивті йодты сіңіруі уақыт өте жоғарлайды (регенерацияланған фолликулалар).
Тұрақты гипотиреоз сирек кездеседі, көп жағдайда  қалқанша без қызметі толық жазылуынан (эутиреоз). Бұл кезде йодқұрамды дәрілерге қалқанша без жоғарысезімталдылығы анықталады. Шамамен барлық науқастарда қалқанша без қызметі қалпына келеді.
Тиреоидит клиникалық көрінісі
Тиреотоксикоз симптомдары:
Физикалық зерттеу: Қалқанша бездің пальпациясы кезінде көбінде бір жақты тығыз, ауырсынулы, түйінді түзіліс анықталады. Кейде қалқанша без қол тигізбестей ауырады. Сирек екі жақты ауырсыну және зоб байқалады. Тиреотоксикоз кезінде тахикардия, пульстік қысымның жоғарылауы, дене температурасының жоғарылауы және тершеңдік анықталады.
Зертханалық тексеру:
Аспаптық зерттеу:
Аса диагностикалық маңызды деп преднизолонмен емдеу нәтижесі, яғни бастапқы сатысы Крайль тесті деп аталады. Крайль тесті егер науқасқа 30мг/тәул преднизолонды тағайындағаннан кейінгі алғашқы 12-48 сағатта мойын аймағындағы ауырсыну сезімі азайып немесе жоғалса, жалпы жағдайы жақсарса, ЭТЖ төмендесе аталған тест нәтижесі оң деп саналады.
Ұрыстық шоғырлану
Ұрыстық шоғырлану (Боевая концентрация) — улағыш заттардың зақымдау әсері білінетін концентрациясы. Улағыш заттардың сипатына және оларды қолданудын мақсаттары мен міндеттеріне байланысты ұрыстық концентрация, әдетте, мг-л арқылы өлшенеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Маңдайлы Оразалиева
Маңдайлы Оразалиева (1937 ж. т., Маңғыстау ауданы Сартас ж.) – жұмысшы, Қазақ КСР Жоғары Кеңесі Төралқасының мүшесі (1956). 1955 жылдан Баутин балық комбинатының қалбырлау цехында жұмысшы болды. Гурьев (қазіргі Атырау) облысы кеңесінің депутаты (1957). Балық өнеркәсібіндегі табыстары үшін Қазақ КСР Жоғары Кеңесі Төралқасының грамотасымен марапатталған (1959).
Қожакент ауылдық округі
Қожакент ауылдық округі – Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3007 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жаңақорған ауданы ауылдық округтері
Иван Тимофеевич Пак
Пак Иван Тимофеевич (13.9. 1930 ж. туған, Ресей, Приморье өлкесі, Буденный ауданы) – компьютерлік арифметика саласының маманы, техникалық ғылымының докторы (1988), профессор (1991), Қазақстан ғылым мен техникасына еңбек сіңген қайраткер (1995). ҚазҰУ-ды бітірген (1954).
Ғылыми еңбектер
Негізгі ғылыми еңбектері қалдықтар кластары жүйесінде комплекс сандарды бөлінбейтін объектілер түрінде қарастырып ақпаратты өңдеу және қатеге тұрақтылығы мен дәлдігін қамтамасыз ететін жаңа техникалық шешімдер жасауға негізделген. Ол бірінші болып компьютерлік комплекс сандар арифметикасын жасады. Осының нәтижесінде алгебралық идеяларды пайдаланып, қатеге тұрақты параллель алгоритмдер жасап, таблица түрінде іске асырды. Осы саладағы жасаған жұмыстары шет елдердің (АҚШ, Жапония, Франция, Англия,Италия) патенттерімен расталды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан математиктері Санат:1930 жылы туғандар
IC 3553
IC 3553 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3553 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Таңдау әдісі
Таңдау әдісі — зерттеу объеқтісі өдетте саны жағынан ондаған мың немесе одан да көп адамдардан тұратын болған жағдайда қолданылады. Әлеуметтік мәселелерді зерттеуде колданылатын талдау әдісін дұрыс түсіну үшін бірқагар түсітік-терминмен таныскан жөн: зерттеу объеқтісін толығымен алғанда оны негізгі жиынтық (генеральная совокупность) деп атады- Ол жиынтықтың тандау бірлігі (жікжарғысы, белгісі), зерттелетін белгілі бір көкейтесті мәселеге байланысты анықталады және ол белгінің мазмүны әркашандада әлеумепік ортаньщ өзінде болады. Зерттелетін мәселеге қагысы бар әлеуметтік топтың үзын саны — зерттелетін мәселеге байланысты өтетін зерттеудің объеқтісі (негізгі жиынтығы) болын есептеледі. Зерттеу уақытында ондаған, жүздеген мың адамнан түратын негізгі жиынтықты толык сұрап шығу мүмкін емес. Сондықтан, олардың ішінен 1 — 2 мыңдай ғана адамды таңдап алу керек. Бұл таңдалған топ (жиынтық) негізгі жиынтықтың басты ерекшеліқтерінің кішірейтілген үлгісі (микроүлгісі) сияқты болуы керек. Кейбір жағдайларда тандау бірлігі ретінде жеке адам ғана емес, жеке өндіріс орындары, мекемелер, жанұялар кіруі мүмкін. Тандаудың түрлері: 1) ықтималдық тандау; 2) мақсаттынық тандау. Тандаудың ықтималды түрі әлеуметтік ғылымдардың тұрлі салаларында қолданынатын ықтималдылықпен байланысты.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Хантингтон (Орегон)
Хантингтон (Huntington) — Орегон штатының Baker округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 515 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.9 км² шамасында. FIPS коды — 41-35700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Ұрыстық реттер
Ұрыстық реттер (Боевые порядки) — бөлімдердің, бөлімшелердің, құрамалардың ұрыс жүргізуді күшейтуге арналған құралдарымен орналасуы. Әскердің барлық түрлерінде, ұрыстың әрбір түрінде арнайы Ұрыстық реттер қолданылады. Бір ауданда ұрыс міндетін бірлесе атқаратын әскердін әр түрлі салаларының бірлестіктері, бөлімдер мен бөлімшелері бір ұрыстық ретте сапқа тұрғызылады. Ұрыстық реттер алда тұрған ұрыс қимылдарының жоспарына сай келуге, қойылған жауынгерлік міндеттердің орындалуын қамтамасыз етуге, алынған бағытта күштерді шоғырландырып, ұрыс барысында күштерді арттыруға, үздіксіз бірлесе қимылдау мен әскердің оралымды басқарылуын қамтамасыз етуге тиіс. Ұлы Отан соғысында Ұрыстық реттердің маңызы ұлғайып, оның жаңа элементтері пайда болды: артиллериялық танкіге қарсы резерв, кедергі бөгеттер жасайтын жылжымалы жасақ, танкіге қарсы аудан және басқалар. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кару-жарақ қатарына жаңа ұрыс құралдарының түсуі — ядролық қару, ракеталық кешендер, ЖҰМ, танкіге карсы басқарылатын ракеталардың, ұрыс тікұшақтары, кару-жарақ пен әскери техниканың барлық түрлерінің ұрыстық қасиеттерінің жақсаруы Ұрыстық реттердін одан әрі дамуына жол ашты.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Черкасск ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Черкасск ауылдық округі — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Черкасское, Добровольское, Новороссийское ауылдары кіреді. Орталығы – Черкасское ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1830 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы ауылдық округтері
Сельваццано-Дентро
Сельваццано-Дентро (Selvazzano Dentro) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 19 175 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1009 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 35030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Періште Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Громотуха (Ин тармағы)
Громотуха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иня өзенінің оң жағалауынан35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Стивенсон Роберт Льюис
600 × 936px|нобай|оңға| Стивенсон Роберт Льюис
Роберт Льюис Стивенсон (ағыл. Robert Louis Stevenson, бастапқыда Robert Lewis Balfour Stevenson; 13 қараша 1850, Эдинбург — 3 желтоқсан 1894, Уполу, Самоа) — шотландық атақты жазушыларының бірі және танымал ақын, күллі әлем танитын қызық оқиғалы романдар мен повестер авторы, ағылшын неоромантизмінің ірі өкілідерінің бірі.
Дереккөздер
Іhttp://adebiportal.kz/authors/stivenson-robert-lyuis/
Тағы қараңыз
Санат:1850 жылы туғандар Санат:1894 жылы қайтыс болғандар
Санат:Тұлғалар
Кәсіпкерлік (кітап)
Кәсіпкерлік — 2011 жылы Алматы қаласы «ҚазҰПУ» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Н. Т. Смағұлова, М. Д. Каримова. Беттер саны — 84.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-232-421-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:ҚазҰПУ баспасының кітаптары