cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мақсат Медеубек
Мансабы
2006-2008 ж. – ГККП «Алматы әуендері», «Сазген сазы» ансамблінде қобызшы болып жұмыс істейді. 2009-2011 ж. - Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясы, ЭӨМС (ЭШСИ)  қылқобыз мамандығы бойынша кішкентай бүлдіршіндерге дәріс береді. 2009 ж. - бүгінгі күнге дейін Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясы «Қобыз және баян» кафедрасының қылқобыз мамандығы бойынша оқытушы қызметін атқарады. Дәріс беру барысында класс студенттері Халықаралық және Республикалық конкурстарда лауреат атанды. Олардың ішінде Ербол Мөлдір: «Шабыт»,  «Ықылас»;   Закария Серік: Республикалық олимпиада;  Қасенова Алина:  «Шабыт»,  «Тәттімбет» конкурстарында лауреат атанды. 2013 ж. Ықылас атындағы Халық музыкалық аспаптар мұражайының ғылым бөлімінің қызметкері болып қызмет істейді. Осы жылы  Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясында қосымша - қылқобыз аспабы бойынша  дәріс береді. 2014ж. Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясында алғаш рет қыл-қобыз класы ашылып, қылқобыз мамандығы бойынша  ұстаздық қызметін бастайды. 2015 жылы аталған оқу орнында аға оқытушы ретінде ұстаздық қызметін жалғастырады.
Сариев
Сариев сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Шомон-сюр-Ер
Шомон-сюр-Ер (Chaumont-sur-Aire) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55108, пошта индексі — 55260.
Әбдішев
Әбдішев сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Шомон-сюр-Ер
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Ундсбак
Ундсбак (Hundsbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68148, пошта индексі — 68130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 303 адамды құрады. Халық тығыздығы — 75,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Сен-Клеман-де-Валорг
Сен-Клеман-де-Валорг (Saint-Clément-de-Valorgue) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Амбер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63331, пошта индексі — 63660.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 218 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Курсель-сюр-Ер
Курсель-сюр-Ер (Courcelles-sur-Aire) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55128, пошта индексі — 55260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Уассери
Уассери (Oissery) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,17 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2128 адамды құрады. Халық тығыздығы — 140,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Қарабауыр (төбе)
Қарабауыр – Қарабауыр жонындағы төбе.
Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Төлеп ауылының солтүстік-шығысында 53 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 257 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 8 км-ге созылып жатыр, енді жері 4 км шамасында. Беткейі жайпақталып жазыққа ұласады. Солтүстігінде өзімен аттас төбе (222 м), солтүстік-шығысында Баймен тақыры, оңтүстігінде Айшолақ, Айталы, батысында Отыншы құдықтары орналасқан. Беткейінде жусан аралас бұйырғын өседі.
Дереккөздер
Санат:Қарақия ауданы географиясы Санат: Төбелер
Боньер (Па-де-Кале)
Боньер (Bonnières) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62154, пошта индексі — 62270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 636 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Атырау облысының жер бедері
Каспий маңы ойпатында ерекше құрылымдар-тұз тектоникасына тән тұз күмбездері кездеседі. Ойпатта ежелгі жыныстардан кунгур кезеңінің пермь шөгінділері тараған. Олардың негізінде қалыңдығы 2,5 км тас тұздары шоғырланған. Тангенциалдык қысымның арқасында тұз массалары алғашқы орнынан жоғарыға қарай сығылып шыққанда жоғарыда жатқан жыныстарды жарып, тұзды күмбездер жасаған. Кейде жер бетіне шығып жатқан таулар кұрайды, солардың бірі - Индер тауы тас тұзынан, гипстен құралған. Таудың етегіндегі Индер көлі тұзды күмбездерден келіп қосылатын тұз ерітінділерімен толысады. thumb|right|250px|Доссор елді мекеніндегі сор маңы Каспий маңы ойпатының жер бедерін құруда желдің маңызы зор. Құмды жазықтарда эолды рельеф формалары кеңінен таралған. Олар теңіз трансгрессияларының және өзендердің алып келген аллювийлі дельталық шөгінді жыныстарында жақсы дамыған. Облыс жерінің Еділ—Жайық өзендері аралығында үлкен алқапты Нарын құмы алып жатыр. Беті хвалындык теңіз құмдарымен жамылған. Рельефінде ұсақ, орта төбешікті (биіктігі 5-6 м) ал кейде 18 м еспелі шағылдар байкалады. Шағылды құм жалаңаш, өсімдік өспеген, сусымалы. Араларында қазан шұңқырлар (тереңдігі 8 м) алма-кезек орналасқан. Шағылдардың көбеюі мал жайылымын дұрыс пайдаланбаудың салдары болып табылады. Нарынның оңтүстігінде теңіз жағалауын қуалай Ментеке құмы (ұзындығы 90 км, ені 30 км, ауданы 1800 км2) орналасқан; ол қырқалы-шағылды, шағылды төбешікті болып келеді. Салыстырмалы биіктігі 10—20 м, ұсақ түйіршікті кварцты кұмдардан тұрады. Құм араларында сор, сортаңдар кездеседі. Облыстың солтүстік-шығысында Ойыл және Сағыз өзендерінің аралығында Тайсойған құмы жатыр; оның сыртқы пішіні Ойыл өзенінен оңтүстікке қарай тарылып үш- бұрыш жасайды. Тайсойған төбешікті және толқынды-белесті (биіктігі 2—5 м) болып келеді, Ойыл өзенінің атырауындағы ескі арна ойыстарымен кезектесіп жатады. Облыстың қиыр оңтүстік-шығысында Каспий маңы қарақұмы бар. thumb|right|250px|Қосдаулет құм массиві Каспий маңы ойпаты геологиялык кұрылымы жөнінен батысында Ергеней қыратымен және Еділдің тармақталған атырауымен, солтүстігінде Жалпы Сырт шетімен, шығысында Оңтүстік Орал етегіне жалғасатын Жем үстіртімен, оңтүстік-шығысында Үстірттің кемерлерімен көмкерілген, Каспий теңізінің солтүстік айдынымен шайылып жатқан жазық аймақ. Бұл күнде алғашқы ежелгі жазықтың белгілері тек теңіз жағалауында ғана сақталған, ал су жиегінен солтүстікке не шығысқа қарай қашықтаған сайын жазықтың ежелгі ерекшелігі жойыла бастайды, сөйтіп Нарын және Тайсойған т. б. кұмды белестер пайда болған, олардың биіктігі кейбір жерлерде төңірегінен 10—12 м-ге дейін көтеріңкі келеді. Еділ, Жайық, Жем, Сағыз өзендерінің бұрынғы арналарының төңірегінде құмды жондар қалыптасқан және бұлардың биіктігі кейде 7-15 м-ге, ұзындығы 1,5—2 км, ені 200—300 м-ге жетеді, негізінен хвалын кезеңінің кұмды-сазды жыныстарынан қат-қабатталып түзілген, гипстелген, тұзға қаныққан, кейде сілтісізденген болып келеді. Бұл жондар ғылымда бэр төбешіктері деп аталады.
Ұшы-қиырсыз ойпаттың біркелкі жазық табиғатына өзгеше көрік берген Индер, Иманғара, Қойқара қыраттық көтерілімдері алыстан мұнарланып, көрінеді. Сондықтан да болар, заңғар тау сілемдеріне зәру атыраулықтар өз қыратын тауға балайды. Осындай қыраттардың бірі облыстын солтүстік жағының биік жері -Индер тауы.
Ойпат бедері ерекшеліктерінің бірі -тастақты өнірлерінде сор шаралары, ал сусыма құмды жынысты жерлерде Нарын, Тайсойған т. б. құм массивтері калыптасқан.
Сонымен қатар тақырлар көп кездеседі. Ең үлкен тақыр Намаз тақыры деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы
Сен-Ромен (Пюи-де-Дом)
Сен-Ромен (Saint-Romain) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Амбер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63394, пошта индексі — 63660.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 236 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Ериз-ла-Петит
Ериз-ла-Петит (Érize-la-Petite) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55177, пошта индексі — 55260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 65 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Кутюр-сюр-Гаронн
Кутюр-сюр-Гаронн (Couthures-sur-Garonne) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47074, пошта индексі — 47180.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 397 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Харьков мемлекеттік дизайн және өнер академиясы
thumb|right|200px| Харьков мемлекеттік дизайн және өнер академиясы - Украинадағы ежелгі көркем оқу орындарының бірі.
Құрылған жылы — 1921. Аккредиттеу деңгейі - IV. Оқытудың біліктілік деңгейлері - бакалавр, маман, магистр, аспирант.
Тарихы
Раевская-Иванова жасаған оқыту әдісі Ресейдегі үздік үштіктің бірі болып танылды. Өнер академиясы оған «Академияның құрметті еркін қоғамдастығы» атағын берді, ал суретші Крамскойдың бастамасымен ұйымдастырылған бірінші бүкілресейлік сурет мектептерінің көрмесінде оның мектебі атақты Строганов мектебінен озып, екінші диплом алды. Сонымен қатар, М.Раевская-Иванова алғашқы кәсіби орыс әйел суретшісі болды, өйткені ол осы саладағы алғашқы түлек болды. 1868 жылы жас суретші Санкт-Петербург өнер академиясында диплом алды. Бұл бұрын-соңды болмаған оқиға болды: Ресейде алғаш рет бір әйел Академияға емтихандарға жіберіліп, оларды сәтті тапсырып, еркін суретші атағын алды.
Санат:1921 жылы құрылған оқу орындары Санат:Харьков жоғарғы оқу орындары Санат:Харьков мемлекеттік дизайн және өнер академиясы
Ильфюрт
Ильфюрт (Illfurth) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,16 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2427 адамды құрады. Халық тығыздығы — 264,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Ривердэйл (телесериал)
Ривердэйл (Riverdale) — Арчи комикстерінің кейіпкерлеріне негізделген американдық жасөспірім драмалық телесериал. Сериал Арчи комикс бас креативті директоры және Warner Bros. продюсері Робэрто Агуиррэ-Сакаса үшін бейімделген, Television және CBS Television Studios-пен бірге Berlanti Productions және Арчи Комикс-пен жасалған. Фильмнің түсірілімі Ванкуверде, Британдық Колумбияда өтті.
2017 жылы 7 наурызда The CW телеарнасы телехикаяны екінші маусымға ұзартты, оның тұсаукесері 2017 жылдың 11 қазанында өтті. 2018 жылдың 2 сәуірінде сериал үшінші маусымға ұзартылды. Оның тұсаукесері 10 қазан 2018 жылы өтті. Екінші маусымның аяғында сериалды Netflix компаниясы сатып алып, Netflix Original Series құрамына ресми түрде кірді. 31 қаңтар 2018 жылы The CW телеарнасы серияны төртінші маусымға ұзартты. Сондай-ақ, «Кэти Кин» деп аталатын спин-офф нұсқасы да әзірленуде. 2020 жылдың 7 қаңтарында телехикая бесінші маусымға ұзартылды. Алтыншы маусымның премьерасы 2021 жылдың 16 қарашасында өтті. 2022 жылдың 22 наурызында телехикая ұзартылды соңғы жетінші маусым премьерасы 2023 жылдың 30 наурызында өтті.
Сюжет
«Ривердэйл» сериалының сюжеті үш жасөспірім - Арчи, Бэтти және Вероника төңірегінде өрбиді, олар бір-бірімен күрделі қарым-қатынаста ғана емес, сонымен қатар шағын қаланың қара құпиясымен де айналысады.
1 маусым
Ривердэйлде жаңа оқу жылы Джэйсон Блоссомның қайғылы өлімінен басталады. Арчи Эндрюс - әлі де қарапайым американдық жасөспірім, алайда жазғы оқиғалар жас музыка мұғалімі, мисс Грандимен тыйым салынған қарым-қатынастың кенеттен тоқтауына қарамастан, әкесінің ізімен емес, музыкалық мансабын жалғастырғысы келетініне көз жеткізді. Бұл дегеніміз оның тәлімгері болатын ешкім жоқ дегенді білдіреді — әнші Джози Маккой емес, ол тек өз тобына — Джози мен Марғаулар бүкіл әлемдік танымалдыққа барады.
Мұның бәрі, соның ішінде бастаушы, бірақ табысты жазушы және сыныптасы Джагхэд Джонспен бірге ерекше перспективалы достық Арчиге қатты әсер етеді.
Нью-Йорктен жаңа оқушы Вероника Лодж өзінің анасы Хәрмионамен бірге келеді. Бэтти Вероника мен Арчи арасында махаббат ұшқынын байқайды. Алайда, Вероника Арчимен кездесіп, Бэттимен достығына қауіп төндіргісі келмейді.
Тағы Шэрил Блоссом бар... Ривердэйл түлкілерінің патшайымы. Арчи, Бэтти және Вероника арасындағы қиындықтарға қуанышты, бірақ ол құлшыныспен өз құпияларын сақтайды. Ол өзінің егіз інісі Джэйсонның жұмбақ өлімі туралы не жасырады? Ривердэйл сылбыр, тыныш қалашық сияқты көрінуі мүмкін, бірақ қауіптер көлеңкеде жасырылады...
2 маусым
Ривердэйлде қаланы күнәһарлардан тазарту мақсаты бар сериялық маньяк Қара Капюшон пайда болды. Жасөспірімдер үшін бұл іс жеке сипатқа ие, және олар оның жеке тұлғасын ашуды қалайды.
Сонымен қатар, қалаға Хайрам Лодж қайтып келеді, оның осы қалаға өз жоспарлары бар.
3 маусым
Қара Капюшонды жеңгеннен кейін, шериф Минэтта Арчиді ол жасамаған қылмыс үшін тұтқындады. Бұған Хайрам Лодждың қатысы бар. Бэтти, Джагхэд және Вероника жаз бойы Арчидан айыпты алып тастау тергеуімен өткізеді, бірақ Арчи прокурордың ұсынысын қабылдайды да, колонияға жіберіледі. Содан кейін, жаңа қауіп пайда болды - "Гаргоил патшасы" атты біреу, жасөспірімдерді өзіне-өзі қол жұмсау үшін "Гаргоилдер мен Гріффіндер" ойынын ойнауға шақырады. Джагхэд пен Бэтти бұл істі тергеуді шешеді.
Өндіріс
Бастапқыда, телехикая FOX арнасында 2014 жылы шығуы керек еді. Кейіннен телеарна бұдан бас тартты. 2015 жылы телехикая The CW-ге көшті, ол 2015 жылдың 29 қаңтарында ұшқыштық бөлімге ресми түрде тапсырыс берді. Ұшқыштық түсірілім 2015 жылдың 14 наурызында басталып, 1 сәуірде аяқталды.
Түсірілім
Ұшқыштық фильмнің түсірілімі 2016 жылдың 14 наурызында басталды және 31 наурызда Ванкуверде, Британдық Колумбияда аяқталды. Бірінші маусымның қалған 12 бөлімін өндіру 7 қыркүйек 2016 Ванкуверде басталды. Жинақтар «Pop Tate's Chock'lit Shoppe» дәмхананы қамтиды, ұшқышта қолданылатын қызмет ететін дәмдеуіштің көшірмесі, ол соншалықты шынайы, жүк көлігінің жүргізушісі оны ашық деп ойлап өзінің 18-дөңгелекті автомобилін соның жанына қойыпты.
Қолды тіпті пенопласт арқылы сындыра аласыз. Көріністердің бірінде ''К. Ж. Апа'' мұз астында жасырылған көбіктенген пластик сынуы керек еді, бірақ актер артық күш жұмсап, сынық алды. Даладағы аяздан актер не болғанын да бірден түсінбеді.
2017 жылдың 25 сәуірінде Марк Консуэлос Вероника Лоджтың әкесі «Хайрам Лодж» рөлінде телехикаяның екінші маусымында пайда болатыны туралы айтылды. 2017 жылдың 12 мамырында Чарлз Мелтэн екінші маусымдағы «Рэджи» рөліне таңдалды. Росс Батлер телехикаядан «13 себеп неге» фильмінің түсірілуіне байланысты кетті. Сол күні екінші маусымда актер Кэйси Котт тұрақты құрамда ойнайтыны айтылды.
2019 жылдың 5 наурызында сериалдың басты актёрлерінің бірі қайтыс болуына байланысты үшінші маусымның соңғы бөлімдерінің сценарийін қайта жазу үшін сериал қысқа мерзімге тоқтатылды: Фрэд Әндрүс рөлін ойнаған Лүк Пэрри 2019 жылдың 4 наурызында Лос-Анджелесте инсульттан қайтыс болды.
Маркетинг
2016 жылдың шілде айында актерлік құрам және атқарушы продюсерлер алдағы серияны насихаттау үшін San Diego Comic-Con-да болып, онда «Бірінші тарау: Өзен жағасы» атты алғашқы эпизодты ұсынды. Сериалдың алғашқы трейлері 2016 жылдың желтоқсан айының соңында шығарылды. «CW» сонымен бірге бірнеше Tastemade бейнелеріне демеушілік жасады, онда олар Арчи әлемінде танымал бірнеше тағамды дайындады.
Комикстерді бейімдеу
2017 жылдың қаңтар айынан бастап өзінің тұрақты комикстерінде телехикаяларды едәуір алға жылжытумен қатар, Арчи Комикс Ривердэйлдің комикстерге бейімделуін шығарады, онда телехикаяның өзіндік сабақтастығы аясында көмекші сюжеттік доғалар бар. Комикстерге бейімделуді шоудың басқа жазушыларымен бірге Робэрто Агуиррэ-Сакаса өзі басқарады. 2017 жылы наурызда шыққан Алита Мартинэз суреттеген бір ұшқыштық нөмірмен қатар, Ривердэйлдің комикс сериясының алғашқы шығарылымы 2017 жылдың сәуірінде шығарылды.
Сілтемелер
Санат:АҚШ телесериалдары Санат:Warner Bros. Television телесериалдары Санат:CBS Paramount Television телесериалдары Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар
Гожак (Ло және Гаронна)
Коммунаның INSEE коды — 47108, пошта индексі — 47200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 286 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Анза-ле-Люге
Анза-ле-Люге (Anzat-le-Luguet) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 66,56 км² шамасында.
Гожак (Ло және Гаронна)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Анза-ле-Люге
Коммунаның INSEE коды — 63006, пошта индексі — 63420.
Жеттинген (Жоғарғы Рейн)
Жеттинген (Jettingen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68158, пошта индексі — 68130.
Анза-ле-Люге
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жеттинген (Жоғарғы Рейн)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 506 адамды құрады. Халық тығыздығы — 80,32 адам/км².
Анза-ле-Люге
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Жеттинген (Жоғарғы Рейн)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Құсайынов
Құсайынов сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Оти (Сена және Марна)
Оти (Othis) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77349, пошта индексі — 77280.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6484 адамды құрады. Халық тығыздығы — 497,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Коронавирустық инфекция Covid-19
Коронавирустық инфекция COVID-19 (ағылш. cоronavirus disease 2019), (бұрын: коронавирустық инфекция 2019-nCoV) — SARS-CoV-2 (2019-nCoV) коронавирусымен қоздырылатын ауыр респираторлық инфекция. Жіті респираторлық вирустық инфекциясы жеңіл түрде де, ауыр түрде де өту қауіпі бар ауру. Оның ерекше асқынулары вирустық пневмония, жіті респираторлық дистресс-синдромға, тіпті өлімге әкеп соқтыруы мүмкін. Аурудың ең көп тараған белгілеріне дене қызуы, шаршағыштық және құрғақ жөтел жатады. Ауруға қарсы қандай да бір арнайы вирусқа қарсы емдеу немесе алдын алу құралдары жоқ. Көптеген жағдайларда(шамамен 80%) адамдар арнайы емдеулерсіз сауығып кетеді. Аурудың ауыр түрлері қарт адамдарда және демікпе, диабет және жүрек аурулары бар адамдарда дами алады. Төтенше жағдайларда өмірлік маңызды органдардың функцияларын қолдауға арналған құралдар қолданылады. Вирус құрамында вирусы бар тамшылар арқылы жөтелу немесе түшкіру кезінде, сондай-ақ көзге, мұрынға немесе ауызға түсуі арқылы таралады. Алдын алудың тиімді шараларының қатарына қолды жиі жуу және респираторлы гигиена ережелерін сақтау жатады. Шамамен 15% жағдайда ауру оттегі терапиясын қолдану қажеттілігін тудырады. Жалпы әлем бойынша 8 сәуір күні аурудың өлім-жітімі шамамен 5,85% - ға бағаланады, алайда инфекцияның асимптоматикалық және жеңіл есепке алынбаған жағдайларын есепке ала отырып, өлім-жітімді бағалау шамамен 0,125% деңгейінде болуы мүмкін. 1099 пациенттердің деректерін талдауға сәйкес, 2020 жылдың 28 ақпанындағы жағдай бойынша, пациенттерінің 91,1% пневмония диагностикаланды. Уақыт өте келе көрсеткіштер өзгеруі мүмкін. Эпидемияға байланысты Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) денсаулық сақтау саласындағы халықаралық маңызы бар төтенше жағдай жариялады. Жағдай тез дамып, күн сайын ауырғандар мен қаза болғандар саны артып келеді. Әр түрлі ғылыми және клиникалық зерттеулер жүргізілуде. Көптеген ғылыми және медициналық баспалар мен ұйымдар жаңа аурумен байланысты еркін қол жеткізу және ақпарат алмасу туралы мәлімдемеге қол қойды.
Симптомдар пайда болған сәттен бастап аурудың өршуі(күн):
Инфекциялық процесс
Этиология
COVID-19 коронавирус 2019 жылдың желтоқсан айында Қытай Ухань қаласында пневмониясы бар пациенттер тобында өкпеден алынған сұйықтық үлгілерінен табылған SARS-CoV-2 бетакоронавирусымен қоздырылады.. SARS-CoV-2(бетакоронавирус) Sarbecovirus тұқымына жатады және адам жұқтыруға қабілетті жетінші коронавирус. SARS-CoV - 2 зооантропонозды РНК-құрамында қабығы бар вирус болып табылады. Толық геномның филогенетикалық анализіне сәйкес, алғашында вирус тек жарқанаттардың арасында болды, бірақ адамға әлі белгісіз жануардан берілген. Инфекцияның жұғуы
Вирус құрамында вирусы бар тамшылар арқылы жөтелу немесе түшкіру кезінде, сондай-ақ көзге, мұрынға немесе ауызға түсуі арқылы таралады. Вирусты тамшылар бетке және заттарға түсіп, содан кейін көзге, мұрынға немесе ауызға түсіп, келесі жанасқан адамды жұқтыруы мүмкін. Вирус заттардың бетіне түсіп, бірнеше сағат бойы өмір сүруге қабілетті. Болат беттерде және пластикте ол 2-3 күнге дейін сақталуы мүмкін. Зерттеудің бірінде отбасы ішіндегі ауру жағдайы туралы хабарланады, онда екі отбасы мүшелерінде рентген суреттерінде қандай да бір симптомдар мен аномалиялар болмаған, бірақ жоғарғы тыныс алу жолдарының шырыш сынамасы вирустың бар екенін көрсетті. Осылайша, инфекцияның симптомсыз жағдайлары болуы мүмкін. Бірақ белгілі жағдайда инфекцияның берілу кезінде оның симптомсыз жағдайлары сынға алынуда. Егер анасында жүктіліктің үшінші триместрінде пневмония анықталған болса, нәрестелерде жатыр ішіндегі инфекцияның немесе одан кейінгі қандай да бір асқынулардың даму мүмкіндігіне дәлел жоқ[34]. Дегенмен, ағымдағы зерттеулердегі іріктеулер өте аз, ал Қытайдың Денсаулық сақтау жөніндегі ұлттық комиссиясы жүкті әйелдерге, оның ішінде сауыққаннан кейін мониторинг жүргізуге, сондай-ақ сәбиді туғаннан кейін кем дегенде 14 күнге науқас анадан оқшаулауға ұсыныс берді. Вирус құрғақ және суық жағдайларда, сондай-ақ абсолюттік ылғалдылығы жоғары тропикалық жағдайларда тиімді беріледі. Алайда, маусымдылықты нақты анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет. Қазіргі уақытта солтүстік жарты шардағы қысқы маусымның пайдасына жанама айғақ(растама) бар.
Иммунитет
SARS-CoV-2 вирусына қатысты иммунитет ұзақтығы мен қауырттылығы туралы деректер қазіргі уақытта жоқ[7], ұзақтығын анықтау үшін сауыққан адамдардың иммунитетіне ұзақ мерзімді Серологиялық зерттеулер талап етіледі[36]. SARS-CoV-2-ден өзгеше коронавирустарға қарсы гуморальді иммунитет қалыптасады, алайда инфекцияның қайта пайда болу жағдайлары (реинфекция) туралы жиі хабарланады. АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының мәліметтері бойынша, COVID-19 жағдайында реинфекция мүмкіндігінің расталуы жоқ болғанша, басқа деректер бойынша мұндай жағдайлар пайда болады және иммуносупрессия тәсілдерін қоса алғанда, түрлі факторлармен байланысты болуы мүмкін. Вирустың РНК бөлінуі сауыққаннан кейін төмендейді және біраз уақыт — күннен аптаға дейін созылуы мүмкін, бірақ бұл өміршең вирустың болуын білдірмейді. Клиникалық сауыққанда IgM - және IgG-антиденелердің пайда болуы байқалады, бұл инфекцияға қарсы иммунитеттің дамуын білдіреді.
28 ақпандағы жағдай бойынша 1099 пациенттің жағдайын талдауға сәйкес негізгі симптомдар болып табылады: 88,7 % жағдайда қызу (зерттеуде 37,5 °C және одан жоғары); жөтел 67,8% жағдайда. Басқа симптомдар арасында көрінеді: 38,1% жағдайда шаршау; 18,7% жағдайда ентігу; 14,9% жағдайда бұлшық еттердің немесе буындардың ауыруы; 13,9% жағдайда тамақтың ауруы; 13,1% жағдай бас ауруы.
Қақырық 33,7% жағдайда кетеді. Диарея, жүрек айнуы және құсу сияқты гастроэнтерит симптомдары сирек кездеседі. Мұрынның бітелуі, мұрын кездеседі 4,8% жағдайлар. Қызу ауруханаға жатқызылғандардың арасында жиі кездеседі, алайда ауруханаға жатқызылатындар науқастардың жартысынан аз болады. Температура барлық емделушілерде көтерілмейді. 39 °C жоғары дене температурасы 12,3% емделушілерде көтеріледі. Еуроодақта жиналған белгілер бойынша деректер қытай статистикасынан ерекшеленеді. Талдау бойынша 11 елден 58 277 оқиға (көбінесе Германия), температура 35%, жөтел — 16 %, тамақтың ауыруы —9,1 %, жалпы әлсіздік —5,3 %, ауырсыну сезімдері — 3,5% байқалды.
Алдын алу шаралары
Қазіргі уақытта инфекцияны жұқтыру жағдайында алдын алуға қабілетті ұсынылған құралдар жоқ. SARS-CoV-2 вирусына қарсы вакцина жоқ, бірақ бұл бағытта әзірленімдер жүргізілуде. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) SARS-CoV-2 жұқтыру қаупін төмендету бойынша жалпы ұсыныстар берді: •	қолды сабынмен немесе құрамында спирт бар заттармен жуу; •	жөтел немесе түшкіргенде мұрын мен ауызды иілген шынтақпен немесе бір рет қолданылатын майлықпен жауып, кейіннен міндетті түрде қолды жуу керек; •	жөтел немесе дене қызуы жоғары адамдардан алшақ болу (1 метрден кем емес); •	мүмкіндігінше мұрын, ауыз және көзді қолмен ұстамаңыз; •	өкпенің жіті респираторлық ауруының белгілері болған жағдайда үйде қалу; •	безгек, жөтел және тыныс алу қиын болған жағдайда, медициналық мекемеге жүгінуге болады; •	тірі жануарлар, ет немесе құс сатылатын азық-түлік базарларына барған кезде гигиена ережелерін сақтау; •	шикі немесе нашар термиялық өңделген жануарлардан алынатын өнімдерді тұтынудан аулақ болу.
Ауырғандар үшін ұсыныстар
Медициналық маскалар әдеттегі халыққа респираторлық симптомдар болған жағдайда ұсынылады немесе COVID-19 болуы мүмкін науқасқа күтім жасаған жағдайда. Тұмау және тұмауға ұқсас аурулар туралы зерттеулер науқастардың маскаларын киюі басқа адамдардың зақымдануына және қоршаған заттар мен беттердің контаминациясына жол бермейтінін көрсетеді. СОVID-19-ға ұқсас симптомдар болған жағдайда, ДДҰ науқасқа маскаларды дұрыс пайдалану және кәдеге жарату жөніндегі нұсқаулықтарды сақтай отырып, алып жүруді, өзін-өзі оқшаулауды, өзін-өзі нашар сезінгенде медицина қызметкерлеріне кеңес беруді, қолды жууды және басқа адамдарға қатысты қашықтықты сақтауды ұсынады.
Дені сау адамдар үшін ұсыныстар
Қоғамдық орындарда сау адамдардың маска киюінің пайдасы туралы қандай да бір дәлел жоқ. Алайда, түрлі елдерде маскалар тағу бойынша ұсыныстар бір-бірінен өзгеше болуы мүмкін. Дегенмен, сау адамдардың маскаларын киюі үйде, ауру адамдар арасында және адамдардың жаппай шоғырланған жерлерде ауруды жұқтыру мүмкіндігі төмен деген кейбір дәлелдер бар. Резеңке қолғаптарды кию тиімді емес, тіпті жұқтыру қаупін арттыра алады. Қолды жиі жуу тиімдірек болып табылады. Ауруды жұқтырудан аулақ болу үшін ауру адамдармен қатар жүргенде қашықтықты сақтау және олармен тікелей байланыста болудан аулақ болу керек. Сондай-ақ қол алысудан аулақ болу. ДДҰ барлығына басқа адамдарға қатысты кем дегенде 1 метр қашықтықты сақтауды ұсынады, әсіресе, егер оларда респираторлық ауру белгілері болса.
Медициналық қызметкерлерге арналған ұсыныстар
ДДСҰ медицина қызметкерлеріне бетперделерді науқасқа күтім жасау кезінде, ал респираторларды ауада сұйықтықтардың шашырауы мүмкін емшараларды орындау кезінде пайдалануды ұсынады. ДДСҰ медициналық маскалар медицина қызметкерлері үшін сақталуға тиіс екенін атап өтті. Халық арасында олар қауіпсіздіктің жалған сезімін тудыруы және басқа да алдын алу шараларын елемеуге әкелуі мүмкін, ал медициналық қызметкерлер үшін маскалар қажетті болып табылады. Ауруханаішілік инфекцияның, оның ішінде медицина қызметкерлерінің арасында таралуын болдырмау үшін медициналық қызметкерлердің сақтық шараларыды сақтауы маңызды болып табылады. ДДСҰ ұсынымдарындағы негізгі принциптерге кіреді:
Емдеу
SARS-CoV - 2 вирусына қарсы қандай да бір спецификалық вирусқа қарсы терапия жоқ. Вирустарға қарсы антибиотиктер пайдасыз және емдеуде қолданылмайды. Бірақ олар бактериялық екінші инфекция анықталған жағдайда тағайындалуы мүмкін. Негізінен емделушілер симптоматикалық және демеуші ем алады. Ауыр жағдайларда емдеу ағзалардың өмірлік маңызды функцияларын қолдауға бағытталған. Егер қандай да бір себептермен стационарда емдеу мүмкін болмаса, өкпеде қауіпті белгілерінсіз және созылмалы аурулар болмаған жағдайда, науқасқа үй жағдайында күтім жасауға болады. Алайда ентігу, қан қатуы, қақырықтың жоғарылауы, гастроэнтерит белгілері немесе психикалық жағдайының өзгеруі кезінде ауруханаға жатқызу көрсетілген. Бұл ретте ДДСҰ мен Қытайдың клиникалық ұсыныстары бір-бірінен ерекшеленеді. Қытай ұсынымдарында, ДДСҰ ұсынымдарына қарағанда, кортикостероидтарды қолдану, антибиотиктер және вирусқа қарсы дәрілер сияқты даулы емдеу әдістері енгізілген. ДДСҰ, сондай-ақ, темекі шегу, халық емдеу шараларын қолдану, соның ішінде шөп негізінде және антибиотиктерді қоса алғанда, өзін-өзі емдеу инфекциямен күресуге көмектеспейді, керісінше, денсаулыққа тек зиян келтіруі мүмкін деп ескертеді.
Экстракорпоралдық мембраналық оксигенация
Экстракорпоралды мембраналық оксигенация (ЭКМО) кезінде көктамырлық қан, шын мәнінде жасанды өкпе болып табылатын, мембраналары бар арнайы аппаратқа жіберіледі. Қан оттегімен қанығады және одан көмірқышқыл газы жойылады, содан кейін ол қайтадан басқа көктамырға немесе артерияға оралады. Ағымдағы деректер бойынша бұл әдіс жіті респираторлық дистресс-синдромы бар емделушілер арасында өлім-жітімді төмендетуге көмектеседі. Алайда, әдіс өмірді қолдаудың ресурсты қажетсінетіндіктен, қымбат тәсіл болып табылады, ал асқынулар ішінде ауруханалық инфекциялар болуы мүмкін. Ол тыныс алу немесе жүрек жеткіліксіздігі кезінде көмектесе алады, ал, ол көптеген мүшелердің немесе септикалық шок істен шыққан жағдайда көмектеспейді. Қазіргі уақытта өлімнің әртүрлі себептерінің арақатынасы белгісіз болғандықтан, COVID-19 кезінде ЭКМО қолданудан жалпы мүмкін болатын пайданы бағалау қиын. Эпидемия жағдайында ЭКМО қолдану пандемия жағдайында да шектеулі. Ресурстары аз елдерде мұндай жағдайларда қандағы оттегі деңгейін өлшеуге арналған құрылғылардың қолданылуы және оттегімен емдеу көптеген өмірлерді сақтап қалуға көмектеседі
'''Кортикостероидтармен емдеу '''
SARS-CoV, MERS-CoV және SARS-CoV-2 күшті иммундық жауап бере отырып, цитокиндердің көп мөлшердегі тасталуына әкеледі. Иммундық жауап өкпенің жіті зақымдануының және жіті респираторлық дистресс-синдромының пайда болу себептерінің бірі болып табылады. Стероидтерді бір сипаттамалық зерттеуде жедел респираторлық дистресс-синдром пайда болғанда тағайындау ұсынылады. Кортикостероидтар өкпенің келесі зақымдануын азайтып, қабынуды басуы мүмкін. Атап айтқанда, олар SARS-CoV және MERS-CoV тудыратын инфекцияларды емдеуде қолданылған, алайда зерттеу нәтижелері бойынша. олар өлімді төмендетуге көмектеспейді. Бірақ ағза вирустарды баяу қарқынмен жойғанын көрсетті. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы инфекцияны емдеу кезінде кортикостероидтарды пайдалануды ұсынбайды, ал кортикостероидтардың пайдасы мен зиянын нақты анықтау үшін жүйелі емдеу кезінде қосымша зерттеулер талап етіледі. SARS-CoV жағдайында кортикостероидтарды қолдану метаанализі қорытынды үшін жеткілікті, сапалы деректер берген тек 4 зерттеулер бар, алайда барлық жағдайлардың соңында кортикостероидтар зиян келтірді. Дегенмен, қытайлық медицина қызметкерлері командасы осыған ұқсас түсіндірумен келіспейді, өйткені қалған 25 зерттеулер қарама-қайшы нәтижелер көрсетті, бұл зерттеулер осы зерттеулерді тұтастай қарама-қайшы етеді. Шолулардың бірінің мәліметтері бойынша, кортикостероидты қолданудан не SARS-CoV немесе MERS-CoV жағдайларында да, респираторлық-синцитиалды инфекция немесе тұмау жағдайларында да, соңғы пайда туралы ешқандай дәлел жоқ. Бақылаулар көрсеткендей, стероидтарды қолдану тұмау кезінде екінші инфекция жағдайларының пайда болуына және өлім-жітімнің жоғарылауына әкеп соқтырды, ал SARS-CoV және MERS-CoV тудыратын инфекциялар кезінде тірі қалғандардың асқынуына алып келетін иммундық жүйе вирустарынан ағзаны тазарту қарқынын бәсеңдетеді. Кортикостероидтар қандай да бір пайда әкелетіндігіне ешқандай себеп жоқ, ал SARS-CoV-2 жағдайында ол денсаулыққа зиян болуы мүмкін.
16 түрлі COVID-19 типтері:
Денарий - Вирустық қауіпті төмендететін және «әдеттегідей» өмір салтын насихаттайтын адамдар.
Зиян келтірушілер —Вирусты тарату арқылы басқаларға қасақана зиян келтіруге тырысатын адамдар (жөтелу немесе түкіру, маска кию, әртүрлі қоғамдық беттерді жалау және т.б.).
Реалистер —Вирустың таралу шындығын (және ықтимал зиянын) мойындайтын және өз мінез-құлқын вирусты таратпауға тырысатын адамдар.
Қорқыныш - Өздеріне сенімсіздік пен қорқыныш сезімдерін басқару үшін ақпараттанған және қауіпсіз болатын адамдар. Бұл сонымен қатар вирустың барлық жағдайына байланысты әрдайым мазасызданатын адамдар.
Зерттеушілер —Өз өмірін оқшаулау және ойлау үшін «карантиндік уақытты» қабылдаған адамдар. Бұл оқшаулану кезінде өзін-өзі жақсартуға тырысатын адамдар (жаңа хоббиге немесе дағдыларға назар аудару).
Жинақшылар —Өнімдерді дүрбелеңмен сатып алатын және жинайтын адамдар (мысалы дәретхана қағазы ) олардың дүрбелеңін басу және вирустың таралуына алаңдау үшін.
Жеңілмейтін - Өздерін вирусқа қарсы иммунитетке ие деп санайтын адамдар. Бұл сондай-ақ «егер мен ауырып қалсам, мен ауырып қаламын» деген көзқарас түрін ұстанатын адамдар, олар вирустың тасымалдаушысы болуы мүмкін деген ойға уақыт бөлмей, оны басқаларға таратады.
Көтерілісшілер —Әлеуметтік қашықтықтағы шараларды және қарапайым халықты қорғау үшін енгізілген басқа да ережелерді елемейтін адамдар.
Кінәлілер - қорқыныш пен көңілсіздік үшін басқаларды кінәлайтындар.
Қанаушылар - билік, пайда немесе қатыгездік үшін қазіргі жағдайды (осал адамдар / жағдайларды пайдалану) пайдалануға тырысқандар.
Жаңашылдар —Пандемиямен күресу және қоғамға үлес қосу мақсатында ресурстарды жобалауға немесе олардың орнын өзгертуге тырысатын адамдар.
Қолдаушылар —Вирусты қорғауға немесе жақындарын қолдауға қатысты айналасындағыларға қолдау мен ынтымақтастықты көрсететін адамдар.
Альтруисттер - осал адамдарға, қарттарға және оқшауланған адамдарға көмектесетін адамдар.
Жауынгерлер - COVID-19-пен алдыңғы қатарда күресетін, жаһандық пандемияның қатал және қатал шындығына кеңірек масштабта қарайтын жеке адамдар (мысалы, алдыңғы қатардағы қызметкерлер мен денсаулық сақтау қызметкерлері).
Ардагерлер —Бұрынғы пандемияны басынан өткерген және жеке тұлғалар (мысалы, SARS немесе MERS) шектеулерге дайын.
Дереккөздер :
https://ru.wikipedia.org/wiki/Коронавирусная_инфекция_COVID-19
Атырау облысының халқы, орналасуы, этностары
Атырау облысы республикада халық саны жөнінен ең аз облыс. Қазақстанның 14 әкімшілік облыстарының ішінде Солтүстік Қазақстан облысының ғана алдында.
Атырау облысының халқы
2020 жылғы 1-қаңтардағы ҚР статистика агенттігінің мәліметі бойынша Атырау облысының аймағында 646,7 мың адам тұрады. Бұл Қазақстан Республикасы халқының 3,4%-ы.
Атырау өңірінде 20 ғасырдың басындағы Гурьев уезінде 5 казак-орыс станицасы, 17 қазақ болысы, теңізге жақын үш кент болды. Оның аумағы 58 243,1 км2, халқының саны 119 063 адамға жетті. Каспий теңізіне жақын болыстар мен кенттерде балық шаруашылығы жақсы дамыды. Бұл кезде орыстар қоныстанған теңіз жағалауында Жылыой, Ракуш, Прорва кенттері пайда болды. 1914 ж. Жылыой кентінде 1943 адамы бар 300 отбасы болды. Олардың негізгі кәсібі балық шаруашылығы, мұнан басқа 78 шағын сауда орны қызмет жасады. Өлкенің басқа аймағындағы болыстар мен ауылдарда, негізінен мал шаруашылығы етек алды. 1915 ж. облыс (ол кезде уез) барлығы 161 332 адам, оның ішінде: қазақтар — 124 450, казак-орыстар — 17 861, сырттан келгендер — 15 667, теңіз жағасындағы кент тұрғындары 3 355 болған.
Облыс халқы санының айтарлықтай өсуі Ұлы Отан соғысы жылдарынан кейінгі жылдарда орын алды. 1970-2000 жылдар аралағында облыс халқының саны 100 мыңға өсті.
1989-1999 жыл ішінде халық саны айтарлықтай өзгеріске ұшыраған жоқ деуге болады. Ол осы мерзімде 18%-ға өсті. Аталмыш кезеңде қала халқының саны 15,1%-ға өсіп, оның бүкіл халық санына шаққандағы үлес салмағы 27,9%-ға көбейді, ал ауыл халқының саны 21,8%-ға теңеліп, оның үлес салмағы 1,4%-ға кеміді. Халық санының жыл сайынғы орташа өсу қарқыны бұл жылдарда 1,3% болды, яғни ол шамамен жыл сайын 4—5 мың адамға көбейіп отырды. 1987-89 жылдары жыл сайын орта есеппен үш мыңға тарта адам сырттан қосылды. Бұл құбылыс аймақта отын-энергетика кешенінің күрт өркендеуіне, атап айтқанда, Теңіз мұнай кен орнының игерілуіне байланысты туды. Алайда, соңғы кезде облысқа келушілерге қарағанда, одан басқа жаққа кетушілердің саны көбейіп, бұл айырмашылық 1991 ж. 6,5 мың адамға жетті.
Облыс халқының өсуі соңғы жиырма жылда байқалады. 2009 жылы алдыңғы 1999 жылға қарағанда 66 мың адам қосылып 509 мыңға жетсе, 2019 жылы 10 жылда 137 мың адам қосылып 646 мыңға жетті.
Баланың туу деңгейіне келетін болсақ Құрманғазы, Индер, Қызылқоға, Махамбет аудандарының ауылдық жерлерінде, Балықшы, Индербор, Құлсары, Мақат, Қаратон, Жұмыскер, Сарықамыс жұмысшылар кенттерінде баланың туу деңгейі едәуір жоғары. Соңғы 20 жыл ішінде облыста бала туу деңгейінің бір қалыпқа келген сыңайы болатын, дегенмен бірте-бірте өсіп-өну қарқыны айтарлықтай жеделдей түскені де байқалады. Бұған бірқатар әлеуметтік-экономикалық факторлар (әйелдердің қоғамда алатын орны, балалар мекемелерінің көбеюі, медицина мен денсаулық сақтау орындарының жай-күйінің бірсыдырғы жақсаруы, коммуналдық-тұрмыстык, сауда-саттық жүйесінің түзелуі, мәдениет пен білімнің көтерілуі) себепкер болып отыр. 1980 жылғы 55,60%-ға қарағанда 1998 ж. дүниеге келген әрбір 1000 сәбидің 25,6%-ы шетінеді дегенмен балалар өлімінің кемуге бет бұрғаны көкейге үміт ұялатады. Жоғарыда аталған себептердің нәтижесінде соңғы он жыл ішінде халыктың табиғи өсімі 17,6%-дан 20,2%-ға дейін көтерілді. Бірқатар әлеуметтік-экономикалық шараларды жүзеге асыру нәтижесінде халықтың жастық-жыныстық құрылымының жақсара бастағаны байқалады. Әсіресе жастар мен орта жастағылар арасында әйелдер мен ерлер сан жағынан теңелді. Егер 1 жастан 44 жасқа дейінгілер арасында ерлер саны біршама басым болса, одан ұлғайғандар арасында әйелдердің саны басым болып келеді. Егер 1979 ж. әрбір мың әйелге 930 еркектен келсе, 1989 ж. бұл көрсеткіш 960-қа жетті. 1989 жылғы санақ бойынша 100 жасқа келген және 100-ден жасы асқан 69 адам тіркелсе, олардың дені — 65-і әйелдер болды. Облыста 82,6 мың отбасы (1989 ж.) бар, олардың 65%-ы қалада, 35%-ы ауылдық жерлерде тұрады. Ұлттық ерекшеліктерге байланысты ата-анасы үйленген балаларымен бірге бір шаңырақтың астында түтін түтетіп отырған «күрделі» отбасылар жиі кездеседі. Мәселен, әрбір төртінші отбасында 7 және одан да артық адам бар. Осыған орай, отбасындағы адамдардың орташа саны 4,9 адамнан айналады. Қаладағы бір отбасына орта есеппен 4,5, ауылдық жерлерде 5,6 адамнан келеді. 2019 жылы облыстағы халықтың 312 491 (49,3%-ы) ерлер де, 321 300 (50,7%-ы) әйелдер болды.
Облыс бойынша әйелдердің саны көп болғанымен 7 ауданның 5 ауданында, Индер, Исатай, Құрманғазы, Қызылқоға, Мақат аудандарында ер адамдардың саны басым.
Жыл сайын облыста 4 мыңнан аса жұп некеге отырады, ажырасатын ерлі-зайыптылар саны 600-ден асады. Әрбір 1000 адамға шаққанда облыста 9,6 жұп некелеседі, бұл республикалық деңгеймен (9,8) шамалас, ал әрбір 1000 адамға шаққанда 1,5 жұп ажырасады, бұл республика бойынша орташа көрсеткіштен (2,9) екі есеге жуық төмен.
Бубе-сюр-Канш
Бубе-сюр-Канш (Boubers-sur-Canche) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,23 км² шамасында.
Атырау облысының халқы, орналасуы, этностары
Халықтың орналасуы
1999 жылғы санақ бойынша облыс орталығы Атырау қаласында 193,9 мың адам тұрады, жұмысшылар кенттерінде 123,0 мың адам (27,4%) мекендейді, оның халқы 3 мыңға дейінгі жұмысшылар кенттерінде 5,9 мың адам (4,8%), халқының саны 3 мыңнан 5 мыңға дейінгі үш жұмысшылар кентінде — 13,9 мың (11,2%), 5 мыңнан 10 мыңға дейін халқы бар үш жұмысшылар кентінде - 23,2 мың (18,9%) және халқының саны 10 мыңнан асатын төрт жұмысшылар кентінде 80,1 мың адам (65,1%) қоныстанған. Міне, мұның өзі халықтың басым көпшілігінің қала мен жұмысшылар кенттерінде шоғырланғанын айқындайды. Облыс әкімшілік- аумақтық жағынан 7 ауданға бөлінеді және облыстағы бүкіл халықтың 182,9 мыңы (41,2%-ы) ауылдық жерлерде тұрады.
1989 жылғы деректер бойынша, Атырау жерінде 199 ауылдық елді мекен болды. Бұрынғы шағын ауылдардың орнына жаңадан орташа және ірі-ірі елді мекендер бой түзеді. Ауылда тұратын халықтың дені Кұрманғазы ауданында (10,6%), Қызылқоғада (7,1%), Махамбетте (5,6%), Исатайда (3,3%) және Жылыой ауданында (2,1%) шоғырланған. Аталған аудандарда 151 мың адам немесе облыстағы бүкіл ауыл халқының 87%-ы тұрады. Ауылдағы тұрмыс-тіршіліктің өзіне тән ерекшеліктері бар. Әдетте ауылды жерлердегі отбасылар көп балалы болып келеді, сондықтан әйелдер көбіне қоғамдық еңбекке араласпайды. Жоғарыда айтылған 199 елді мекенде барлығы 173,3 мың адам тұрады, саралап көрсетсек, 200-ге дейін адам қоныстанған 53 елді мекенде барлығы 666 мың адам (3,88%), 200-ден 500-ге дейін адам мекендейтін 62 ауыл (тиісінше 20,6 мың; 11,9%), 501-ден 1000-ға дейін адам тұратын 27 ауыл (18,2 мың 10,5%), 1001-ден 2000-ғадейін адам қоныстанған 39 елді мекен (61,8 мың; 35,7%), 2001-ден 3000-ға дейін кісі тұратын 10 ауыл (24,5 мың; 14,1%) және әрқайсысында 3000-нан артық адам қоныстанған 8 елді мекен (38,4 мың; 22,2%) бар.
Бубе-сюр-Канш
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 600 адамды құрады. Халық тығыздығы — 65,01 адам/км².
Атырау облысының халқы, орналасуы, этностары
Халықтың орналасуы
2019 жылғы деректерге сүйенсек Жылой ауданында-13,0%, Индер ауданында-5,0%, Исатай ауданында-4,2%, Құрманғазы ауданында-9,0%, Қызылқоға ауданында-4,8%, Мақат ауданында-4,7%, Махамбет ауданында-5,4 % халық тұрады.
Бубе-сюр-Канш
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Атырау облысының халқы, орналасуы, этностары
Халықтың ұлттық құрамы
Тарихи деректерге қарағанда қазақ халқы ежелден орналасқан аумағы мен этникалық ерекшеліктеріне қарай үш Жүзге (Ұлы Жүз, Орта Жүз, Кіші Жүз) бөлінген. Солардың ішінде Атырау облысын Кіші Жүздің тайпалары мен рулары мекендеген. Әсірісе он екі ата Байұлының ұрпақтары басымырақ. Орыстар Еділ мен Жайық өзенінің арасындағы өлкеге XXI ғасырдың аяғы мен XVII ғасырдың басында қоныстана бастады. Орыс мемлекеті қазақ даласының құнарлы, шаруашылыққа тиімді, суы мол жерін тартып алып, жергілікті халықты қолайсыз шөлейт аудандарға қарай ығыстырды. XVIII ғасырдың бірінші жартысында Кіші Жүздің ханы Әбілхайыр хан оны жақтаушы сұлтандар мен билер Ресейге бодан болуға уәделерін берген болатын. Осы кезден бастап, әсіресе, XIX ғасырдың бірінші жартысында орыс мұжықтарының (қарашекпенділерінің) облыс жеріне қоныс аударуы басталды.
Кеңес үкіметі құрылғаннан бері қарай, сталиндік ұлт саясатына байланысты, әсіресе Ұлы Отан соғысы жылдары орыстар, корейлер, т.б.ұлттардың көптеген өкілдері көшіп келіп тұрақтанып, облыс халқының құрамына қосылды.
Қазір облыста 50 ұлттың өкілдері тұрады. Облыстың негізгі халқы қазақтар (92,5%). Содан кейін көп тараған орыстар (5,2%), корейлер (0,5%), татарлар (0,3%), өзбектер (0,2%), украиндар (0,1%), немістер (0,07%) т.б.
Ұлттардың облыс аумағында таралуы бір келкі емес. Олардың басым көпшілігі қалаларда, ірі жұмысшы кенттерінде, аудан орталықтарында, Жайық өзені бойындағы елді мекендерде тұрады. Ал аудандарда негізінен байырғы халықтар қазақтар тұрады. Қызылқоға ауданында-99,8%, Исатай ауданында-99,7%, Жылой ауданында-98,3%, Құрманғазы ауданында-97,8%, Мақат ауданында-97,6%, Махамбет ауданында-97,2 %, Индер ауданында-96,4%.