cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бялковци (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5084. Телефон коды — 06152. ЕКАТТЕ коды — 7805.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Сенадор-Жозе-Бенту
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Сыналанушы қалып
Сыналанушы қалып - тежеу қаппы, тежеуіштің барабаны айналу бағыты бойынша бағытталып келтірілген күш.
Переходько атындағы көше (Алматы)
Көшеге Әуезов ауданына қарасты «Ақбұлақ» шағынауданындағы № 154 мектептің ашылуына айрықша үлес қосқан белгілі педагог Тамара Переходьконың есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 № 27 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/765 қаулысы) берілген.
Сыналанушы қалып
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Переходько атындағы көше (Алматы)
Көше Алатау ауданының «Ақбұлақ» шағынауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 600 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Нашвилл
thumb|450px|right|Нашвилл орталығы Нашвилл (Нэшвилл) (Nashville) — АҚШ-тың Теннеса штатының астанасы. Қазір 545 524 адам (2000ж.). Камберленд өзенінде орналасқан. 1779 жылы Нашборо болып, 1784 жылы Нашвилл қаласы болып құрылған. 1806 жылы «қала» статусын алып, 1843 жылы штаттың астанасы болады. 1864 жылғы Азаматтық соғыс кезінде шығыстықтар басып алған. Соңғы ірі шайқас 1864 жылы қаланың төңірегінде болады. Қаржы және сауда орталықтары аяқ-киім, киім, әйнек, дөңгелек өндірумен айналысады. Негізгі өнеркәсіп саласының ішінде – полиграфия мен баспа ісі, дыбыс жазу да бар. Кантри музыкасымен айналысатын «АҚШ Сприленд» саябағы мен атақты Кантри музыка залы бар. Онда көптеген университеттер, соның ішінде Вандербильт және Фиска бар.
Сілтемелер
Санат:АҚШ қалалары Санат:Теннесси
Владимир Фридрихович Абермит
Владимир Фридрихович Абермит - 1958 жылы Ақмола облысы, Шортанды ауданы, Андреев ауылында туған — жазушы.
Владимир - Хизмет Абдумуталипұлымен бірге бірқатар жылдар Қазақстан Жазушылары одағының жанындағы ұйғыр әдебиеті секциясын басқарды. Жазушының бірнеше повесть, романдары қазақ және орыс тілдерінде аударылып басылды. Өзі де көркем аудармамен шұғылданды. Шетелдегі ұйғырлардың өміріне арналған “Турфан аясында” романы, көптеген повестер мен әңгімелер жинақтары (“Ауылдастар”, “Тағдыр”, “Отты шеңбер”, “Жылдарға жауап”, “Гүлстан” т.б.) өлеңдер мен поэмалар жинақтары (“Анаят”, “Давутжан” т.б.) бар. А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, Л.Н. Толстой, Р. Тагор, М.В. Исаковский шығармаларын ұйғыр тіліне тәржімалаған. А-ның “Тас түйін” аталатын повестер мен әңгімелер жинағы қазақ тілінде жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:1958 жылы туғандар Санат:Шортанды ауданында туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан ұйғырлары
Лушан тауы
Лушан  (қыт. 庐山) -  тау жүйесі және ЮНЕСКО-ның мәдени мұралар тізіміне кірген Қытай Ұлттық қорығы. Әлемдік деңгейдегі  әйгілі  тау. Ол Қытайдың  Жяңши өлкесінің   солтүстігінде орналасқан. 90-нан астам шоқысы  бар,  жалпы  382 шм  алып  жатыр. Лушан тауы  айбаттылығымен,  ғажайыптығымен,  қатерлілігімен  де  әлемге  әйгілі  болып  келеді. Лушан тауларын  үнемі  бұлт  басып   жатады. Әр жылдың  орташа  190  күні  тұман  басып  жатады.
Географиясы
Лушан тауы-  жазықтықта  көтерілген  жалғыз  тау. Бас шыңы - Дахаяң  шоқысы, оның  теңіз  деңгейінен  биіктігі 1474 м. Шоқылардың ара-арасы жота-жалдар, шатқал-сайлар, жалама  жартастар,  үңгірлер  болып  келеді. Шатқалдағы қатты ағыс  әсерінен сарқырама, шүңеттер,  қазан  көлдер  қалыптасқан. Атақты Үш  қаттау  сарқырама 155м  биіктіктен  ағып  түседі. Шілдедегі орташа  температура  22,6  градус  болады.
Табиғаты
Лушан тауында  тіршілік  мол, орманмен  көмкерілу  салыстырмасы 76,6%,  жоғары  дәрежелі  өсімдіктердің 3  мыңға  таяу  түрі  кездеседі,жануарлардың   2  мың  түрі  кездеседі. Тау етегінде Бояңху  көлі  жыл құстары  қорығы-"тырна патшалығы"  саналады, ақ  тырнаның  әлем  бойынша ең  көп  шоғырланған  жері  осы  жер.Лушан  тауында   субтропик   бамбук  ормандары, ыстық  белдеулік  мәңгі  жасыл   кең  жапырақты  орман,  қоңыржай  белдеулік  жапырақ  тастайтын  кең  жапырақты  орман,  суық  белдеулік  қылқан  жапырақты  ормандар  да  кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қытай географиясы
Бәйтерек ауылдық округі (Жамбыл облысы)
Бәйтерек ауылдық әкімдігі – Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құсақ, Базарбай ауылдары кіреді. Орталығы – Құсақ ауылы.
Дереккөздер
Санат:Байзақ ауданы ауылдық округтері
Вольва (Кама тармағы)
Вольва — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Камаөзенінің оң жағалауынан 1206 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Апаттық сертификат
Апаттық сертификат -сақтандырылған мүлікке келтірілген зиянның сипатын, мөлшерін және ықтимал себептерін қуаттайтын құжат. Оны апаттық комиссар толтырып, мүдделі тұлғаға береді. апаттық сертификат негізінде сақтандырушы сақтанушы талабын төлеу немесе қабылдамау туралы шешім қабылдайды.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Шыны-оптикалық байланыс
Шыны-оптикалық байланыс — ақпаратты тасымалдауда шыны (немесе пластикалық) талшық қолданылатын технология. Шыны-оптикалық байланыс кабелі жарық толқынында модульденген деректерді тарататын жекеленген шыны талшықты шоғырлардан тұрады.
Сіртемелер
Қазақ энциклопедиясы, 9 т.
Михаэлис — Ментен теңдеуі
thumb|400px|Реакция жылдамдығының V концентрацияға [S] тәуелділігінің графигі. Михаэлис — Ментен теңдеуі — фермент көмегімен катализ жүрген реакцияның жылдамдығының субстрат концентрациясына тәуелділігімен сипатталатын, ферментативті кинетиканың негізгі теңдеуі. Теңдеу атауы — алғаш ашушылар — Леонор Михаэлис пен Мод Леонора Ментеннің құрметіне берілген. Михаэлис теңдеуін қанағаттандыратын қарапайым теңдік:
Теңдеудің жалпы түрі: бұл жерде
Санат:Дифференциалдық теңдеулер Санат:Биокатализ
Самойнш
Самойнш (Samões) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Вила-Флор муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 413 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 30,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
І Аскиа Мұхаммед
Аскиа Мұхаммед немесе І Ұлы Аскиа 15 ғасырдағы Сонгай империясының үшініші императоры болған. Ол өз мемлекетін нығайтып, Батыс Африка тарихында ең үлкен мемлекеттер қатарына қосылды. Сонгайдың экономикасы барынша гүлдеп, империя Африканың ғана емес, бүкіл араб әлемінің мәдени және саяси орталығына айналды. Аскиа Санкоре университетін салдырды. Осылайша Сонгайдың алтын ғасырын қалыптастырып, «Ұлы император» атанды. Аскиа Сахель билеушілірінің ішіндегі ислам дінін қабылдаған алғашқы билеуші болатын.
Тағы қараңыз
Санат:Африка тарихы
Эрдем Бейазит
Марашта дүниеге келді. Бастауыш мектеп пен лицейдегі оқуын Кахраманмарашта тәмамдады. Жоғарғы білімін 1959 жылы Анкара университеті, құқық факультетіндегі оқуынан қол үзіп, әскери борышын өтеуге кетті. Әскерден қайтып келгеннен кейін жоғарғы білімін Анкара университеті түрік тілі мен әдебиеті бөлімін тәмамдады. Әдебиет оқутышысы және кітапхана басшысы қызметтерін атқарды. 1987 жылы депутаттық сайлауда Анаватан партиясы атынан Кахраманмараштан депутат болып сайланды. Төрт баланың әкесі. Жетілген, тартысқа толы, дастанға ұқсас стильде жазылған өлеңдерінде де нәзік сезімдер жүрекке терең бойлайды. Исламдық сарын "Лейт-мотив" түрінде барлық өлеңдерінде көрініс тапқан.
Дереккөздер
Санат:Түркия жазушылары
Ламорвиль
Ламорвиль (Lamorville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55274, пошта индексі — 55300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 283 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Перрон көшесі (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Жиектеп жару
Жиектеп жару — жобалау шегінен тыс жатқан биік тау жыныстарының тұтастығы мейілінше аз бұзылып қазба беттерінің тегістігін қамтамасыз ететін көмкерме шпурларды (ұңғыларды) оқтау және оны жару тәсілі. Жиектеп жарудың негізгі ерекшеліктері: ұңғылар мен шпурларды жақын орналастыру, жарылғыш заттардың патрондарын бір-бірінен алшақ орналастыру, патрондардың диаметрі шпур (ұңғы) диаметрінен кіші болуы, қазба қабырғасын қорғайтын жағында саңылау қалдыру. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов
Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов (5 тамыз 1922, Ақмола облысы, Қорғалжын ауданы, Майбалық ауылы - 9 қараша, 2014, Алматы) — Авиация генерал-майоры, Кеңес Одағының екі мәрте батыры, «Барыс» орденінің иегері.
Өмірбаяны
Арғын тайпасы Қуандық руының Ағыс бұтағынан шыққан.
Қоғамдық қызметі
КСРО Жоғарғы Кеңесінің үш мәрте депутаты болып сайланады. right|thumb|230px|Жеңістің 64-жылдығы мерекесінде, Алматы.
Марапаттары
КСРО: Қазақстан:
Сыртқы сілтеме
Санат:Ұлы Отан соғысы ұшқыштары Санат:Екі дүркін Кеңес Одағының батырлары Санат:II Дүниежүзілік соғысы Қазақстан ардагерлері Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан әскерилері Санат:КСРО әскери ұшқыштары Санат:КСРО генерал-майорлары Санат:Жеңіс шеруіне қатысушылар Санат:Қазақстан мемуаршылары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер
Уалиев Ғахип
Уалиев Ғахип (14.11.1941 жылы туған, Павлодар облысы Железин ауданы Еңбекші ауылы) – техникалық ғылым докторы (1986), профессор (1988), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының академия (2003).
Вилладж оф Гудрич (Мичиган)
Вилладж оф Гудрич (Village of Goodrich) — Мичиган штатының Genesee округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Папоцце
Папоцце (Papozze) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1741 адамды құрайды. Халық тығыздығы 83 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 45010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
NGC 2689
NGC 2689 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1858 жылы 11 наурызда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2689 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2333935.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Кур (Берн)
250px|thumb|Картада орналасуы Кур (Берн) (Court BE) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Мутье округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1356 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.60 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 690, пошта индексі — 2738.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Мотоцикл
Мотоцикл (motor – қозғалтушы және kyklos – дөңгелек, доңғалақ) – цилиндрінің жұмыстық көлемі 49,8 см3-ден үлкенірек қозғалтқыш орнатылған, 2 немесе 3 дөңгелекті көліктің бір түрі. Оның ең алғашқы үлгісі 19 ғасырдың аяғында Еуропада жасалды. Пайдалану мақсатына қарай мотоцикл ‘‘көліктік’’, ‘‘спорттық’’ және ‘‘арнаулы’’ түрлерге ажыратылады. Көліктік мотоциклдердің көлемі шағын, салмағы жеңіл, оңай басқарылатын әрі қарапайым болғандықтан жеке меншік көлік ретінде пайдаланылады (суретті қара). Арнаулы мотоциклдер түріне күзеттік мотоциклдер, эскорттық (құрметті қарауылдық) мотоциклдер жатады. Мотоцикл қозғалтқышы (карбюраторлы, 2 не 4 тактілі) жұмыстық көлемі 125-тен 650 см3 дейінгі іштен жану қозғалтқышымен жабдықталады және күштік беріліс (ілініс, беріліс қорабы, алдыңғы және артқы беріліс), жүріс бөлігі, электрлік жүйе деп аталатын механизмдер тобынан құралады. 100 километрге 5,8 л бензин жұмсалады.
Мотоцикл - ҚКЖҚ-да - бүйірінде тіркемесі бар немесе онсыз екі дөңгелекті механикалық көлік құралы; мотоциклдерге жарақталған массасы 400 кг аспайтын үш дөңгелекті механикалық көлік құралдары теңестіріледі.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Көгілдір шығанақ демалыс үйі
Көгілдір шығанақ демалыс үйі — Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Жаңа Бұқтырма кенттік әкімдігі құрамында болған елді мекен, 2019 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Алтай қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 68 км-дей жерде, Бұқтырма бөгенінің солтүстік-батыс жағасында орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 57 адам (2009).
Демалыс үйінің жағалауынан көріністер
Санат:Алтай ауданының таратылған елді мекендері
Ізетші (құс)
Үлкен Балшықшы немесе Ізетші (Tringa nebularia) — қанаты қошқыл шұбарлы ең үлкен (200 г шамасында) балшықшы құс.
Сипаттамасы
Бауыры — ақ, бөтегесі мен бүйірлері — тамшы тәрізді теңбілді ақ, алқымы — ұсақ секпілі бар ақ түсті. Қанатының алымы 62 сантиметрге дейін жетеді. Арқасының артқы бөлігі мен құйрық үсті ұшқан кезде «сигара» сияқты болып көрінетін ақ реңді болып келеді. Құйрығының ұшында көлденең сызылған ұсақ жіңішке сызықтары бар. Тұмсығы - ұзын, аздап жоғары қарай қайқақ. Қошқыл зәйтүн түстес сирағы — ұзын. Дауысы - қатты, «тлюи-тлюи» деп әуезді сайрайды.
Ұялауы
Құрғақ мүктердің арасына ұя салады. Ұяда 4 жұмыртқа болады, оны ата-енесі бірлесіп басады. Өте сақ құс.
Мекені
Еуразияның орманды зонасына мекендеп, шағын суқоймалары бар мүкті батпаққа орнығады. Қазақстанда көктемгі (ақпан-мамыр) және күзгі (тамыз - қазан) кездерде ұшып өтіп бара жатқанда кездеседі. Аздаған ұшып жүрген дарақтардың жазда да кездесуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Татреңтәрізділер Санат:Еуразия құстары Санат:Африка құстары
Юрий Николаевич Смирнов
Юрий Николаевич Смирнов (туғ. 6 қарашада 1938) — кеңес және ресей театр мен киноның актері.Ресей Федерациясының халық әртісі(1997).
Биография
Юрий Смирнов 6 қарашада 1938 жылы туған.1963 жылы ол Б.Щукин атындағы театр училищесің бітірді және сол жылы Мәскеу драма театрының труппасына түсті. Ал сосын Смирнов Таганкадағы театрында қызмет етті.
1961 жылы Юрий Смирно киноға дебютке шықты,бірақ 1971 жылы оған әйгішілікті  «Бумбараш» фильмінде Гаврила рөлі әкелді. Юрий Смирнов — екінші жоспардың актёрі,бірақ осы рөлдердеде ол көрермендерге жақсы есте қалды: Пётр Петрович Полипов «Вечный зов» телесериалында,  Анатолий Яковлевич  «На углу, у Патриарших» телесериалында және т.б. 2009 жылы Юрий Юрий Нехай  «Черкесия. Адыгэ Хабзэ» фильмің даустатты.
Ұлы— Максим Смирнов, кино- және телережиссёр.
Санат:1938 жылы туғандар Санат:Ресей актерлері
Арар
Арар қаласы (арабша -عرعر‎‎, Сауд Арабия) – Сауд Арабиясының қаласы және Эль-Худуд эш-Шамалийя провинциясының орталығы. Халық саны 145 237 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша). Қала елдің солтүстік-батысында Иракқа жақын шекарада орналасқан. 1951 жылы транс-араб құбырларын (Таплайн) жүргізгеннен кейін негізі қаланды. Бұрын қаланың орнында мұнай сорғы станциясы, медициналық орталық және жұмысшыларға арналған үйлер орналасқан болатын. Қазіргі таңда қала қарқынды дамуда.
Санат:Сауд Арабиясы қалалары Санат:1951 жылы құрылған елді мекендер
Меланиндер
Меланиндер - қоңыр немесе қара түсті пигменттер. Өсімдік және жануар тіндерінде болады. Тері түсін және жемістер түсін анықтайды. Тирозин аминқышқылының қышқылдану кезінде пайда болатын өнім.
Иіс түйсіктері
Иіс түйсіктері – мұрын кеңсірігіндегі кілегей қабықтың клеткаларына түрлі химиялық заттардың әсер етуі нәтижесінде иіс түйсіктері пайда болады. Осы кілегей қабықтық таяқша тәрізді сезгіш клеткалары бар. Ауамен бірге мұрынға кіретін иісті заттар иіс мүшесінің сезгіш клеткаларын тітіркендіріп отырады. Иіс түйсіктерінің түрлері көп. Бірақ бұлар әлі күнге дейін белгілі классификацияға түспеген. Өйткені оларды дәм түйсіктерінен ажырату кейде қиынға соғады. Сондықтан да біз көбінесе белгілі бір иістің атын атаудан гөрі, иіс шығарып тұрған затты атаймыз (темекі исі, түтін исі, шөп исі т.б.). Иіс түйсіктері адамның тұрмыс салтына, қызмет бабына қарай да ерекше дамып отырады. Мәселен, Африкадағы бушмен тайпалары арыстанның, жирафтың, зебрдің ізін иіскеп жүріп-ақ оңай тауып алады, олар иісті ең жақсы аңшы иттерден артық біледі. Индияда жыланның жатқан жерін иісінен біліп табатын адамдар бар.
Дереккөздер
Психология Санат: Психология
Агломераттау
нобай|Агломераттың түсуі Агломераттау — жоғары температураның әсерінен ұсақ түйіршік немесе ұнтақ материалдардыц іріленуі.
Іріленген кезінде материалдардың физикалық-химиялық қасиеттері мен құрылымы да езгереді. Кенді күйдіріп пісіру екі жолмен орындалуы мүмкін:
Пісіруге қажетті жылу шихтаға қосылған отындардың жануымен немесе күкіртті қосылыстардың тотығу процесі кезіндегі бөлінген жылуы арқылы қыздырылады. .
Дереккөздер
Санат:Металлургия
Адам физиологиясы
Адам физиологиясы – биологияның тірі организм мен оның жеке жүйелері, органдары, тіндері мен клеткалары қызметтерін (функцияларын) зерттейтін саласы.
Ол ғылыми бағытына қарай жалпы Адам физиологиясы, жеке Адам физиологиясы және қолданбалы Адам физиологиясы болып үш бөлімге, ал мақсатына, зерттейтін объектісі мен әдістеріне байланысты қалыпты Адам физиологиясы және патологиялық Адам физиологиясы. болып екіге бөлінеді.
Физиология туралы түсінік адамдарда өте ертеден тірі организмде болатын өзгерістерді бақылау арқылы қалыптасқан. Алғашқыда бірнеше ғасырлар бойы Гиппократтың (біздің заманымыздан бұрын 5 ғасырда) және Аристотельдің (біздің заманымыздан бұрын 4 ғасырда) көзқарастары үстем болды. 1628 жылы ағылшын ғалымы У.Гарвей адам және жануарлардағы үлкен және кіші қан айналымдарын ашқаннан кейін физиологиялық ғылымы өз алдына дами бастады.
Өсімдіктер генетикасы
Өсімдіктер генетикасы – жоғары сатыдағы өсімдіктердің тұқым қуалауы және өзгергіштігі туралы ғылым; генетика саласы.
Адам физиологиясы
Орыс ғалымдары И.М.Сеченов және И.П.Павловтың физиологиялық процестерді жоғарғы жүйке жүйесі басқаратындығын дәлелдеуі физиолдағы жаңалық болып саналды.
Өсімдіктер генетикасы
Өсімдіктерді генетикалық тұрғыдан зерттеудің бірнеше әдісі бар: Өсімдіктер генетикасында молекулярдық биологияның әдістерін (ДНҚ, ДНҚ – РНҚ, т.б. будандастыруды) қолдану гендерді ұқсастыру, оқшаулау, кейін оларды клондау жұмыстарын жеңілдетті. Популяциялық генетика мен биометрияның әдістері белгінің жалпы фенотиптік өзгергіштігінде, олардың тұқым қуалаушылық қасиетінің негізі (генотиптік) мен сыртқы орта әсерімен қабылданған белгілерін (паратиптік) ажыратуда қолданылады. Бұл қолдан сұрыптаудың тиімділігін күшейтеді. Қазақстанда Өсімдіктер генетикасы жөніндегі ғылыми-зерттеу жұмыстары ҚазҰУ-да генетика кабинеті (1939), оның негізінде дарвинизм және генетика кафедрасы ашылғаннан кейін (1948) басталды. Қазақстандық ғалымдар алшақ будандастыру, экспериментті мутагенез, полиплоидия, гетерозис, цитогенетика салалары бойынша зерттеулер (К.Мыңбаев, Ғ.Бияшев, Н.Удольская, Р.Оразалиев, т.б.) жүргізді. Түрішілік және алшақ будандастыру, сұрыптау арқылы дәнді және техникалық дақылдардың бағалы сорттары алынды. Академик М.Ә.Айтхожиннің басшылығымен өсімдіктердің молек. биологиясы саласында іргелі зерттеулер жүргізілді. Жүгері, асбұршақ, арпа, арабидопсисті (орамжапырақ тұқымдасына жататын «өсімдік дрозофиласы» не генетикалық зерттеулердің нысандық үлгісі) будандастыру арқылы олардың гендерінің орнықтылығы анықталып, соның нәтижесінде хромосомдардың генетикалық картасы жасалды. Жүгері мен бидайдың мутант сорттары және сортаралық будандары алынды. Өсімдік геномының функциялық өзгеруінің заңдылығы (Р.Берсімбаев) анықталуда. Жұмсақ бидайдың цитогенетикасы зерттелуде. Соңғы кезде, әсіресе, экоогиялық. және радиациялық генетикаға көп көңіл бөлінуде (А.Биғалиев, А.Сейсебаев, К.Мұхамбетжанов). .
Адам физиологиясы
Қазақстанда Адам физиологиясы мәселелері Х.Досмұхамедовтың, Х.Қ. Сәтбаеваның, Ж.Б.Нілдібаеваның, Ә.А.Өтепбергеновтің еңбектерінде баяндалған. Қазақстанда Адам физиологиясын зерттеу Қазақ медицина институтында (1931, қазіргі Қазақ мемлекеттік медицина университеті), ҚазМУ-да (1934, қазіргі ҚазҰУ) физиологиялық кафедралары және Қазақстан Ғылымдар Академиясының Физиологиялық институты (1944 жылға дейін КСРО ҒА Қазақ бөлімшесінің физиологиялық секторы) ашылғаннан кейін ғылыми жолға қойылды. Дегенмен, Адам физиологиясының Қазақстанда іргетасын қалаған А.П.Полосухин болды. Ол Физиологиялық ғылыми-зерт. институтын ашып, алғашқы физиолог-ғалымдарды дайындады. Қазақстан физиолог-дәрігерлері қан айналысы мен лимфа-айналысының реттелу тәртібін зерттеді (І.А.Бірімжанова, Х.Қ. Сәтбаева, Е.Г.Скипина, т.б.). Кейіннен Т.Ш.Шарманов тамақтану физиологиясын дамытты.
Дереккөздер
Санат:Адам
Өсімдіктер генетикасы
Дереккөздер
Санат:Генетика Санат:Өсімдіктер
Аретт
Аретт (Arette) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 92,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64040, пошта индексі — 64570.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1121 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Онрубиа
Онрубиа (Honrubia) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1761 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 110,34 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 78 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Мүбәрак Адуов
Адуов, Мүбәрак (1950 ж.т.) – техникалық ғылымдарының докторы (2008), Целиноград ауыл шаруашылық институтын (1975, қазіргі Қазақ агротех. университеті) бітірген.
Павлодар облысы «Шідерті» кеңшарында инж.-контролер (1976), Қазақ агротех. университетінде ассистент, аға оқытушы болды (1977), 1977 жылдан кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
Адуов 97-ге жуық ғылыми еңбек жазған. 1 оқулық, 4 оқу құралының авторы.
Маттейс де Лигт
Маттейс де Лигт (Matthijs de Ligt ;, Лейдердорп, Нидерланд) — нидерланд футболшысы, "Бавария" клубы мен Нидерланд құрамасының қорғаушысы.
Клубтық
200px|нобай|солға|Де Лигт "Ювентус" құрамында "Абкауде" балалар клубында футболмен айналысуды бастаған. 2009 жылы 10 жасында "Аякс" футбол академиясына қосылды. 2015 жылы 16 жасында кәсіби карьерасындағы тұңғыш келісім шартын жасасты. 2016 жылы тәжірибе жинақтау үшін "Йонг Аякс" клубына жіберілді. 2016/17 жылғы маусымда "Аякстың" бас командасына кеп қосылды.
2019 жылы 18 шілдеде "Ювентуспен" бес жылдық келісім шарт жасасты. "Ювентус" футболшы үшін 75 млн еуро төледі.
2019/20 маусымда "Ювентус" сапында Италия чемпионатында 29 матч (4 гол) өткізіп, ел чемпионы атанды. 2020/21 маусымда Италия чемпионатында 27 матч өткізді.
2022 жылы 19 шілдеде "Бавария" клубымен бес жылдық келісімшартқа қол қойды.
Ұлттық құрамада
Нидерландының бірнеше жастағы құрамасында ойнаған. Негізгі құрамаға 2017 жылы наурызда шақырылды. 2018 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының топтық турниріне қатысты.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары
Birdy
Жасмин ван ден Богард (Jasmine van den Bogaerde; 15 мамыр 1996), Birdy лақап атымен танымал британдық әнші, 2008 жылғы Open Mic UK байқау жеңімпазы.
Жасмин ван ден Богард 15 мамыр 1996 жылда Лимингтонда дүниеге келген. Оның анасы — пианист, 7 жасында Жасмин фортепиано ойнап,, ал 8 жасында музыка шығарды. Бүркеншік аты Birdy (ағыл. — "құс") — оның ата-анасы қойған балалык лақап аты. Жасминнің отбасында ағылшын, фламандық, бельгиялық және голландиялық тамырлары бар жәе де оның туыстарының бірі- актер Дирк Богард болып табылады.
Райфершайд
Райфершайд (Reiferscheid) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Birdy
2008 жылы 12 жасында Birdy Open Mic UK музыкалық байқауының жеңімпазы атанды. Ол 18 жасқа дейін категорияда, сондай-ақ гранд-при байқауында да ұтты. BBC Radio 1-ге арналған сұхбатында Birdy болашақта немен айналасатыны осы конкурстағы жеңіс көмектескенін және музыкамен айналысуды осы жеңіс итермелегенін айтты. Open Mic UK байқауындағы жеңістің қорытындысы: 14th Floor Records лейблмен келісімшарт жасасуы және дебюттік альбомның жазбасы.
Райфершайд
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 396 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 093. Муниципалитеттің басшысы — Фридхельм Бай.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Birdy
2009 жылы Birdy BBC Radio 3 Pianothon байқауында фортепианода өнер көрсетті.
Пестковский атындағы көше (Алматы)
Көше Жетісу ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы- Андреевская көшесі. Көшенің ұзындығы - 850 метр.
Birdy
2011 жылдың қаңтар айында 14 жасында Birdy өзінің алғашқы Bon Iver тобының -"Skinny Love" әнінің сингл — каверін шығарды. Ұлыбритания хит-парадында 17 орында тұрды және Нидерланды хит-парадын басқарды. Бұл ән BBC Radio 1 радиосының ротациясына қосылды. "Skinny Love" бейнебаянының режиссері No Doubt, Garbage, Blur, Annie Lennox, Eurythmics және басқа да бейнебаяндармен жұмыс істеген Софи Эллис-Бекстор болды.Бұл ән "Вампир күнделіктері" телехикаясының "The Sun Also Rises" эпизодында ; Тағы бір ән — The xx тобының "Shelter" кавер-версиясы "The End of the Affair" эпизодында шырқалды. Birdy-нің кавер-версиялардан және өзінің әнінен құралған дебюттік альбомы 2011-жылдың 7-қарашасында шықты.Ол Ұлыбританияның хит-парадында 13-ші орынды, Ирландияның 40-шы орынында, Бельгия мен Нидерландыда топ-10- ға кіріп және Австралияда 1-ші жүлдені иемденді.
Пестковский атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Birdy
2013-жылдың 23-қыркүйегінде Birdy-нің толықтай өзінің әндерінен тұратын Fire Within атты екінші альбомы жарық көрді,бірінші әні-«Wings»(2013-жылы 22 шілдесінде шыққан) әні болатын.
2014-жылдың сәуірінде Birdy «Виноваты звёзды» фильміне «Not about Angels», «Best Shot» және «Tee Shirt» әндерін жазды. Сол жылдың желтоқсан айында Birdy Jaymes Young және Дэвид Геттамен бірге ,Дэвид Геттаның Listen(2014) альбомына кірген «I’ll Keep Loving You» жаңа әнін жазды.
Жинақтау горизонты
Жинақтау горизонты — карьердегі жартылай тұрақты ұсақтағыш жабдықтардың орналасқан горизонты. Карьер тереңдігі 80—100 м астам болып, кен мен тасты жыныстарды қазып алуға циклді-ағынды технологияны қолдану кезінде тиісінше карьерлік аралас транспортты ұйымдастырып жинақтау горизонттарын пайдаланады. Олардың ара қашықтығы 60—80 м болады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Лульх-Ях
Лульх-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Балык өзенінің сол жағалауынан 192 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 3147-2
IC 3147-2 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 R типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39643, MCG 2-31-92, ZWG 70.7, VCC 337.
Сыртқы сілтемелер
IC 3147,02 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Мимар Синан
Қожа Мимар Синан аға (, толық есімі – Әбділменнанұлы Синанеддин Жүсіп (Abdülmennan oğlu Sinaneddin Yusuf), қысқаша есімі – Мимар Синан (Mimar Sinan); 15 сәуір 1489 жыл – 17 шілде 1588 жыл) — османлының сәулетшісі және инженерлердің ең атақтысы. 1538 жылдан бастап I Сүлеймен, II Сәлім, III Мұрат замандарында мешіт, көпір салу және т.б. мемлекеттік істермен айналысқан.
thumb|250px|Мимар Синан ескерткіші, Анкара thumb|250px|Сүлеймание мешіті. thumb|250px|Селимие мішіті. thumb|right|250px|Сүлейманнаме, Канунидің мавзолейін салу барысында Мимар Синан thumb|250px|Мимар Синан мазары. Сүлаймание мешіті, Халич тарапы.. 250px|thumb|right|Мимар Синан кратері - Меркурий планетасы
Балалық шағы
Христиан отбасында, кей деректерде армян отбасында дүниеге келген (басқа мәліметтер бойынша, грек отбасында  ) 1489 жылдың 15 сәуірінде Қайсері қаласында Анадолы провинциясында туған. Армян отбасында дүниеге келген деген болжам Түркияда XX ғасырдың ортасында сөз болған емес.
Әскер қатарында
1512 жылы оны ата-анасынан девширме алу арқылы әскер қатарына алды. Девширме мұсылман емес отбасыларынан әскер қатарына, ұл балаларды салық ретінде алудың бір түрі болған. Синан жаңа шеріктер қатарына алынды. Синан әскер қатарында 23 жасында Ислам дінін қабылдады. Ол жоғаршы империялық Ендерун мектебіне жарамсыз болып, қосалқы Империя колледжіне жіберілді. Үш жылдан кейін Минан колледжді бітіріп, білікті архитектор-инженер болып шықты.
Әбділменнанұлы Синанеддин сәулетші ретінде Жауыз Сәліммен бірге Мысыр жорығына қатысты. 1521 жылы Заңшы Сүлейменнің Белград жорығына жаңа шерік ретінде қатысты. Оқуға түскеннен кейін алты жылдан соң 1522 жылы атты әскер қатарында Родос аралына және Белград жорығына қатысты.
Сәулет өнері дәуірінің басталуы
Шайқас уақытында Синан қамалдардың осал, әлсіз жерлерін зерттеумен айналысты. 1525 жылы Бағдат жорығына қатысып, патшалық қарауылдың командирі болды әрі Ван көліндегі құрылыс нысандарын басқарды. 1537 жылы Молдова жорығына қатысты. Осы жорықта Синан I Сүлейменнің назарына түсті. Ол осы жорықта Прут өзені арқылы небәрі бірнеше күнде көпір салдырған болатын.
Осы жорықтардың барлығында Синан өзін білікті сәулетші ретінде көрсете білді. 1538 жылы Каир қаласы алынған уақытта, сұлтан Синан сарайдың бас сәулетшісі етіп тағайындады. Әрі өзіне ұнамаған қаланың қалаған ғимаратын бұзуға рұқсат берді.
Синан 1538 жылы бас сәулетші болып I Сүлеймен, II Сәлім және III Мұрат замандарында 50 жыл бойы сәулет нысандарын салумен айналысты. Синан өмір жолында 300-ге жуық ғимараттар — мешіттер, медреселер, ауруханалар, емханалар, сарайлар, моншалар, керуен-сарайлар, мазарлар, бұрқақтар салдырды.
Синанның құрметіне Меркурийдің бір кратерінің есімі аталған.
Екі рет Меккеде қажылық жасады.
Отбасылық жағдайы
Бәйбішесі Гүлрух, тоқалы Михри. Михридің мазары Конья қаласында орналасқан. Бес қызы, екі ұлы, отыз бес немересі болған. Немересі Мехмет бейдің қызы Фатима ханымның мазары Эдирнеде Назир Чешмесі мазарында орналасқан.
Синанның 971 һижри жылында жазған өсиетнамасында, 25 жыл бас сәулетші жылдарында біршама дүниесі, құл-күңдері болғандығын жазған. Өзі дүние салған соң құл-күңдер азат етілсін деген. Осы өсиетнамасында 23 үйі, 34 дүкені, 1 диірмені, 1 бақшасы, 2 мәнзил-үй, 5 су алатын орын, 3 кеңсе, 1 мешіті болғандығы жазылған.
Атқарған негізгі жобалары мен жұмыстары
Мимар Синан 92 жұма мешіті, 52 мешіт, 57 медресе, 7 дарул қурра-қарылар медресесі, 22 мазар, 17 имарет, 3 емхана, 5 су жолы, 9 көпір, 20 керуен-сарай, 36 сарай-қамал, 8 қойма, 48 монша барлығы 375 ғимараттың салынуына себепші болған.
Салған негізгі мешіттері
және бұдан басқа 90 жуық үлкен мешіттер
Салған үлкен медреселері
Жалпы медреселер саны 57.
Күллиелері
Күллие (Külliye) Ұлы Османлы Мемлекеті заманындағы ғимараттың түрі. Күллие мешіт, медресе, имарет, мазарлар, монша, асүйі, емхана, аурухана, мектеп, сопылар үйі (текке), кітапханалардан құралған ғимаратардың жиынтығы.
Салған басқа да ғимараттары
Сол заманғы колледж ретінде Құранды толық жаттататын медреселер салдырды. Сол заманда сол медреселер "дарул қурра" деп аталаған.
Бұдан бөлек жоқ-жітіктерге көмек ретінде имареттер салдырды. Имарет Ұлы Османлы Мемлекеті заманында жоқ-жітікке көмек беру үшін ашылған нысандар. Ішінде жататын орын, асхана, үлкен аула және т.б. болады.
Мимар Синан университеті
Мимар Синан университеті 1882 жылы археолог, сәулетші, суретші Осман Хамди бейдің ықпалымен Санайы Нефисе мектебі (Sanayi-i Nefise Mektebi) деген атпен құрылған. 1883 жылдың 2 наурызында 8 мұғалім 20 оқушымен дәріс беруін мектеп ретінде бастаған. 1914 жылға дейін мектеп ретінде жұмыс істеп келді. 1928 жылы Көркемөнер Академиясы болды. Бұл Түркиядағы бірден-бір жоғарғы оқу орны болды. 1969 жылы Ыстамбұл Көркемөнер Академиясы болып өзгертілді. 1982 жылы Мимар Синан университеті болып атауы өзгертілді. 2003 жылы Мимар Синан көркемсурет университеті болып өзгертілді.
1959 жылдан бері университет 4 жылдық бағдарлама бойынша білім береді.
Осман Хамди бейдің басшылығындағы Санайы Нефисе бастауыш мектебінің сол кездегі кадрлары:
Синан кратері
Меркурийде орналасқан Синан кратерінің диаметрі 147 км. Йейтса кратерінің солтүстік-шығысы мен Ли Бо кратерінің оңтүстік-шығысында орналасқан. Координаттары: 15,5 ° с.е., 29,8 ° ш.б.. Кратерге Синанның есімі 1976 жылы Халықаралық астрономиялық одақтың шешімімен берілді.
Мимар Синанның мазары
Синанның мазары Ыстамбұлда Сүлеймение мешітінің жаңында, Халич тарапында орналасқан. Мазарында "Бұл жаһаннан пір Мимар Синан кетті", түрік тілінде “Geçdi bu demde cihandan pir-i mimaran Sinan” деп жазылған.
Түрік тіліндегі жазуларды математикалық жолмен есептесе Мимар Синанның дүниеге келген және қайтыс болған жылдары шығады. Кайсери 1490 – Стамбұл 1588 (Һижри жыл санағы бойынша 996).
Сүлеймение мешітінің ескі ағалар қақпасының бұрышында, үш бұрыштың бұрышы тәрізді екі жолдың қиылысында орналасқан Мимар Синанның мазары Синанның көзі тірісінде, қайтыс болудан біраз бұрын өзі салдырған.
1933 жылы сәулетші Мимар Уасфи Егелінің басшылығымен жаңғырту жұмыстары жасалған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түркия сәулетшілері Санат:Мұсылман сәулетшілері Санат:Османлы империясы
Гаушан
Гаушан - Қытайдың Тайуан  өлкесіндегі  аз  ұлттарды  жалпылай  атауы, бұл  ұлттың  төркіні  алуан  түрлі,  бірақ  басым бөлігі  құрлықтық Қытайдың  Шығыс-Оңтүстігіндегі  теңіз  жағаларында  мекен еткен ежелгі въеттердің  бір  бұтағы  болып  келеді.
Тарихы
Тарихта гаушан  ұлты  деген  жоқ  болатын.Қытайлар Тайуанға  келіп  қоныстана  бастаған  соң  онда  жасаған  байырғы  ұлт  екіге  бөлінді: Бір  бөлігі жазық  өлкелерді  мекендеп, Қытайлармен  сіңісіп  кетті. Енді біреулері  бұрынғыдай  таулы  жерде  өмір  сүріп Қытайлардан  алшақ  қалды. Олар байырғы ұлттың дінін,  тілін, салт- санасын   күні  бүгінге  дейін  сақтап  отыр. Гаушандардың жалпы  саны 400 мыңдай ,1990  жылғы  санақ  бойынша Қытай жерінде  шашырай  қоныстанған  гаушандар  саны  2909.
Дереккөздер
Санат:Халықтар
NGC 7168
NGC 7168 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан E3 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 8 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7168 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67882, ESO 237-26, AM 2158-515.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Алмастай сөзім өткір
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-778-69-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Арда баспасының кітаптары
Неру-Ю
Неру-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адзьва өзенінің оң жағалауынан 103 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Вье-Пон
Вье-Пон (Vieux-Pont) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61503, пошта индексі — 61150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 211 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Порлецца
Порлецца (Porlezza) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4140 адамды құрайды. Халық тығыздығы 230 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 22018.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vittore.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Унайза
Унайза қаласы (Сауд арабия) – Сауд Арабиясындағы Эль-Касим провинциясындағы қала. Халық саны 135 мың адам (2009 жылғы халық санағы бойынша). 7 ғасырда Иран мен Ирактан Меккеге қажылық жасағандардың жолындағы шағын тұрақты мекен ретінде қалыптасқан. 1818 жылдан бастап қаланы Әл-Сулаим әулеті басқарды. Қала елдің орталық бөлігіндегі Неджд ауданында орналасқан. Жауын өте аз жауғандықтан, ауасы құрғақ келеді, жері шөлді.
Дереккөздер
Санат:Сауд Арабиясы қалалары Санат:География
Тайме
Тайме — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Таймеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 697 адамды құрады. Пошта индексі — 452484, ОКАТО коды — 80247855001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Пыктыган-Еган (Кулын-Игол тармағы)
Пыктыган-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кулын-Игол өзенінің сол жағалауынан 284 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Түлкі
Кәдімгі түлкі әлде жирен түлкі (Vulpes vulpes) – жыртқыштар отрядының иттер тұқымдасына жататын аң.
Топқа жататын түрлер
«Түлкіге» тән сыртқы көрініске негізделген субъективті бағалау критерийлерін басшылыққа ала отырып, келесі жануарларды түлкі деп санауға болады.
Таралуы
Кәдімгі түлкі Еуропаның барлық территориясында,Солтүстік Африкада,Азияның көптеген аумағында және Солтүстік Америкада кездеседі. Кәдімгі түлкі Аустралияда акклиматизациядан өтіп,содан бастап сол материкте кең таралған.
Шаруашылық маңызы мен зияны
Терісі бағалы аң, әсіресе, қарабурыл Түлкінің терісі жоғары бағаланады. Кеміргіштерді жеп, ауылы шаруашылығына пайда келтіреді. Құс шаруашылығына зиян келтіреді, құтыру ауруының вирусын таратады.
Мінез-құлықтары
Негізінен, түлкілер – түнгі жануарлар, яғни олар күндізге қарағанда түнде белсендірек болады. Олардың көру, иіс сезу және есту мүшелері өте жақсы дамыған. Түлкілер тамақ талғамайтын жануарларға жатады. Олар қояндар,тышқандар,құстар және жәндіктер секілді ұсақ жануарларды аулайды. Олар аңға жалғыз шығады, өздерінің құрбандарын аса қулықпен және төзіммен байқатпай аңду арқылы алады. Көптеген түлкілердің қорегі олардың өмір сүрген орталарына байланысты әр түрлі болып келеді. Кейбір түлкілер жемістерді, көкөністерді, балықты және жұмыртқаны да жей береді.
Көбеюі
Әдетте түлкілер қыс кезінде шағылысып, ұрғашысы 50­-55 күнге созылатын буаздық кезеңінен соң 2­-ден 20­ға дейін күшіктерін дүниеге әкеледі. Ата-­анасы күшіктеріне жаз бойы қарап, олар күзде өз тамақтарын тауып жейтін халге жеткенше асырайды.
Індері
Әдетте, түлкілер інде түнемейді. Олар құйрықтарына оранып алып ашық аспан астында ұйықтағанды ұнатады. Америкалық түлкілер ғана інде өмір сүргені болмаса, басқа түрлерінің көбі өмірге ұрпақ әкелер кезде ғана індерде өмір сүреді.
Санат:Түлкілер
Мохоровичич беті
Мохоровичич шегі – жер қыртысы мен мантиясы аралығындағы шекара; планета қабықтарын бөлетін бет. 1909 ж. сейсмикалық толқындардың таралу ерекшеліктері бойынша бөлген югославиялық сейсмолог ‘‘А.Мохоровичичтің’’ (1857 – 1936) құрметіне аталған. Мохоровичич беті арқылы өту кезінде бойлық сейсмикалық толқындардың таралу жылдамдығы 6,9 – 7,4 км/с-тен 8,0 – 8,2 км/с-ке дейін, ал зат тығыздығы 2,8 – 2,9 г/см3-ден 3,2 – 3,3 г/см3-ге дейін секірмелі түрде артады. Кейбір аудандарда Мохоровичич беті анық білінбей, физикалық параметрі тік бағытта бірнеше километр аралығында біртіндеп өзгереді. Геофизикалық деректер Мохоровичич беті астында құрамы ‘‘ультранегізді’’ (перидотиттер типі) немесе ‘‘негізді’’ (эклогиттер) тығыз тау жыныстары орналасқанын көрсетеді. Мохоровичич беті астындағы тау жыныстары туралы нақты мәліметтер көзі ретінде құрамында алмас бар кимберлиттен тұратын жарылыс түтікшелерінде кездесетін ксенолиттерді пайдалануға болады. Саха (Якутия) Республикасы мен Оңтүстік Африка Республикасында атқылама тау жыныстарынан табылған ксенолиттер, мантияның құрамы перидотит пен эклогиттен тұруы мүмкін екенін көрсетеді. Сонымен Мохоровичич беті химиялық құрамы әр түрлі ортаны немесе біртекті ортаның әр түрлі фазаларын бөлетін шек болып саналады. Мұхиттарда 10 – 12 км тереңдікте негізді және ультранегізді тау жыныстарын бөледі, ал белсенді тау жаралу алқаптарында 55 – 65 км тереңдікте орналасып, габброның эклогитке өтуіне сәйкес келеді. Мохоровичич беті табиғатын анықтау, тау жаралу мен жер қыртысының жалпы даму болжамдарын негіздеуде маңызды рөл атқарады.
Дереккөздер
Санат:География
Сенадор-Модестину-Гонсалвис
Сенадор-Модестину-Гонсалвис (Senador Modestino Gonçalves) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Жекитиньонья мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Диамантина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 117 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 951 51 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ашель мәдениеті
thumb|Ашель мәдениеті Ашель мәдениеті — төменгі палеолит дәуірінен (біздің заманымыздан бұрын 400 — 100 мыңжылдықтан) сақталған ескерткіштердің ғылымдағы жиынтық атауы.Бастапқы палеолиттің шелль мәдениетінен кейінгі археологиялык мәдениеті, одан негізгі құрал — кескіштің дүрыс пішінділігімен ерекшеленеді. Шамамен осыдан 400-700 мың жылдарды қамтиды. Бұл мәдениетке сәйкес келетін ескерткіштер Қазақстанның көптеген жерлерінде кездеседі.
Африкалық кезеңдеуде қол шапқылардың барлық түрлері ашельдік деп саналады. Олардың неғұрлым ертеректегі түрлері Еуропадағы Аббевил дәуіріне сәйкес келеді. Ашель мәдениетінің шапқылары басы үшкір, екі жүзді, сыртқы пішіні сопақ немесе бадам сүйегі тәріздес. Кейде екінші жүзі қайралмағандары да кездеседі. Олар жер астынан әр түрлі өсімдіктердің тамырын қазып алуға, ұсақ аңдарды өлтіруге, олардың денесін бұзуға, ағаштар мен сүйектер жонуға пайдаланылған.
Ерте Ашель мәдениеті құралдарының ойықтары аз, қысқа және терең салынған, жүздері біртегіс емес. Ойықтар тас балғалармен шетінен ортасына қарай соғу арқылы салынған. Ашель мәдениетінің орта тұсында тас тоқпақтардың орнына едәуір жұмсақ заттар — сүйектер мен ағаштардан жасалған тоқпақтар пайдаланыла бастады. Бұл жаңалық еңбек құралдарының анағұрлым сапалы жасалуына септігін тигізді. Ашель мәдениеті құралдарының ішінде чопперлер, қырғыштар және шеттері тіс тәріздес етіп жасалған құралдар (Олдувей мәдениеті) да сақталған. Бұл кезеңде құралдардың қырғыш, кескіш, тескіш секілді түрлері көбейген.
Ашель дәуірінің соңына таман нуклеустерді өңделулері өте сапалы Левалуа әдісі (Тас құралдарын өңдеу әдісі) пайда болды. Ашель дәуірі адамдарының тұрақтары аңшылардың мекен жайлары болып есептеледі. Сол кездің өзінде шаруашылықтың түрлеріне қарай тұрақтардың қысқа мерзімге арналған аңшылық және кремний өндіретін шеберханалар сияқты түрлері пайда болды. Кремний өндірген шеберханалардың орны Қазақстанда Шақпақата, Бөріқазған, Тәңірқазған, Семізбұғы тұрақтарынан табылды.
Ашель мәдениетіне жататын тұрақтар Олдувей мәдениетінің тұрақтарына қарағанда анағұрлым кең таралған.
Дереккөздер
Санат:Археологиялық мәдениеттер
Песчаная көшесі (Алматы)
Көшеге Песчаная атау (Алматы қаласы атқару комитетінің 23.02.1955 № 6 шешімі) берілген.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Рыбынский көшесінен басталып, Тбилиси көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Суриков көшесі. Көшенін ізындығы - 1330 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Бұлақ ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Бұлақ ауылдық округі — Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бұлақ, Ақтас, Қарағай ауылдары кіреді. Орталығы – Бұлақ ауылы.
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) ауылдық округтері
Беткей экспозициясы
Беткей экспозициясы — тау, жота, ойыс, сай-жыра, өзен аңғарлары, жер бедерінің, т.б. ірі пішіндерінің дүние тараптарына қарай орналасуы. Яғни Күн сәулесінің беткейге түсуі немесе беткейдің тұрақты ауа ағысына қарай бағытталуы. Беткей экспозициясы жергілікті жердің микроклиматына, топырағы мен өсімдік дүниесінің қалыптасуына әсерін тигізеді. Мысалы, Тянь-Шань, Жетісу (Жоңғар) Алатауы, Алтай тауларының жоғарғы белдеуінің солтүстік беткейінде жаз айларында қар жамылғысы сақталса, оңтүстік беткейіндегі сондай биіктікте қар сақталмайды. Одан төмен белдеудегі солтүстік беткейде орман-тоғай және өсімдік жамылғысы оңтүстік беткейге қарағанда қалың өседі.
Дереккөздер
Санат:География
Жинақтау столы
Жинақтау столы — гравитациялық әдіспен байытуда қолданылатын көлбеу орнатылып, ілгерінді-кейінді қозғалысқа келтірілетін жазық беті бар байыту аппараты. Ол ірілігі 2— 3 мм-ден аспайтын кенді байытуда қолданылады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Барнтруп
Барнтруп (Barntrup) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Детмольд әкімшілік округіне бағынады. Липпе ауданының құрамына енеді.