cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тайкуси-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жалаңаш (Қарағанды облысы)
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Яхреньгская Былина
Яхреньгская Былина — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Былина өзенінің сол жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені; Вятка өзені қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Толмачиха (Ляль тармағы)
Толмачиха — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ляля (№1225 Романов өзені) өзенінің оң жағалауынан 7,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Янгу-Яха
Янгу-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юрибей өзенінің оң жағалауынан 330 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 60 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Кузайка
Кузайка — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Самара облысы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лесная Шешма өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Шешма өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері Санат:Самара облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
Құжаттарды талдау
Құжаттарды талдау - алғашқы мәліметтер жинаудық тәсілі, мұнда құжаттар ақпараттын қайнар көзі ретінде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Манам-Чао-Прая
Дереккөздер
Санат:Тайланд өзендері
Уатқьштар
Уатқьштар – тау жынысы мен руда сынамаларын ұсақтауға (уатуға) керекті механизмдер.
Таскертпелерді біршама ірі түйіршікті сынамаларға айналдыру үшін жақты уатқыштар, ұсақтай түсу үшін білікті уатқыштар, ал ұнтақтау үшін шар диірмендер мен өзекті диірмендер қолданылады.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
NGC 616
NGC 616 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 14 тамызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 616 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Иска-сулло-Йонио
Иска-сулло-Йонио (Isca sullo Ionio) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Катандзаро провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1552 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 71 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 88060.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Marziale.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
NGC 5768
NGC 5768 — Үшарқар-Таразы шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 14 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5768 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53089, UGC 9564, MCG 0-38-9, ZWG 20.26, KARA 652, IRAS14495-0219.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үшарқар-Таразы (шоқжұлдыз)
Үлек
Үлек — сыңар өркеш түйенің (аруананың) ұрпағы.
Мешел
Мешел. қазіргі түсінігімізде — сүйектердің дұрыс өспеуіне байланысты ауру; рахит. (Б. Соқпақбаев, Бастан кеш.).
Үлек
Шоқтығына дейінгі биіктігі 183 см, тұрқы 155 см, салмағы айыр түйеден жеңілдеу, мойны ұзын әрі жіңішке, қамыттығының жүні бұйра, тамағының асты мен желке жүні қалың әрі шудалы. Үлек 5 — 6 жасында қаңтардан сәуірге дейін келеге түседі, бұл кезде жем-шөпті аз жеп, ашуы бойына сыймай күркірейді. Келеге түсу кезінде оны ұрып-соғуға болмайды, аса кекшіл, адамға шабуы мүмкін. Әбден жараған кезде тұсап, байлап ұстамаса, өзара таласып, бірін-бірі тамақтап, күре тамырларын қиып, тізелерін кеміреді, жеңгені жеңілгенін төсімен жаншып өлтіруі мүмкін. Ыстық түсе жыныс безінің қызметі бәсеңдеп, мүлде жуасып қалады. Бір маусымда Үлек 20 — 30 аруананы қайи алады. Үлек өте жүрдек әрі ұшқыр.
Мешел
Сөз төркінін іздестіре келгенде түркі тілдері ішінен тек чуваш тілінен ғана кездестіре аламыз. Мұның өзі де заңды. Өйткені С. Е. Маловтың топтастыруынша чуваш, якут тілдері түркі тілдері ішіндёгі ең көнелері болып саналады. Чуваш тілінде «мешел» тұлғасындағы сөз «қозғала алмау» немесе «баяу, жай қозғалу» мағыналарын береді. Шықында да, жоғарыда керсетілген ауруға ұшыраған адамның қозғалысы, қимылы аз болатындығын ескерсек, «мешел» сәзінің төркіні — чуваш тілі деу орынды болмақ.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Тұрмыс
Ақтерек (Алматы облысы)
Ақтерек  — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Ақтерек ауылдық округі орталығы.
Белагуа
Белагуа (Belágua) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Шығыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Шападинья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Ақтерек (Алматы облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ұзынағаш ауылының батысында 85 км жерде, Жетіжол жотасының солтүстік етегінде, қоңыржай-қуаң тау алды агроклиматтық белдемде жатыр.
Белагуа
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5409 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 499,427 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,8 адам/км².
Санат:Мараньян елді мекендері
Ақтерек (Алматы облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 3081 адам (1535 ер адам және 1546 әйел адам) болса, 2009 жылы 3122 адамды (1571 ер адам және 1551 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Онда орта мектеп, клуб, аурухана т.б. мәдени орындар бар. Ақтерек тұрғындары аудан орталығы — Ұзынағаш ауылымен, елді мекендермен автокөлік жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) елді мекендері‎
Атырау U-21
Атырау U-21 — 2003-07 жылдары Қазақстан бірінші лигасының чемпионаттарында ойнаған Атыраудағы футбол клубы.
Аязкөл
Аязкөл (Ayozko‘l, Аёзкўл) — Өзбекстан құрамындағы Қарақалпақстан Республикасы аумағындағы ағынсыз тұзды көл. 1980 жылдардың басында Төрткөл және Елуқала аудандарындағы егістік алқаптарының опырылма суларынан пайда болған.
Вильяр-де-Торре
Вильяр-де-Торре (Villar de Torre) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Нахера ауданында (комарка) орналасқан.
Атырау U-21
Тарихы
2005 жылы сегізінші орынға, 2006 жылы тоғызыншы орынға түсіп кетті. 2007 жылы соңғы рет қатысып, 12 орында қалды.
Вильяр-де-Торре
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 269 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,99 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 40 км.
Атырау U-21
Тарихы
2016 жылы "Атырау U-21" деген атаумен қайта құрылды. Клуб 2016 жылдан бері Қазақстанның екінші лигасындай ойнап келеді.
Аязкөл
Сипаттамасы
Аязкөл Сұлтан уәйіс жотасының етегіндегі шөлді аймақта, батыста Көкше шыңы (170 м) мен оңтүстік-шығыста Аязқала шыңы (169 м) аралығында орналасқан. Солтүстіктен оған Қызылқұм құмдары, оңтүстік-батыстан Пашайхақұмның шағын құмды алабы таяп келеді. Су жиегінің абсолютті биіктігі — 91 метр.
Атырау U-21
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футбол клубтары Санат:Алфавит бойынша футбол клубтары Санат:2002 жылы құрылған футбол клубтары Санат:2008 жылы таратылған футбол клубтары
Аязкөл
Сипаттамасы
Көлдің тұрақты жағалық сызығы жоқ. Аязкөл ұзындығы 20-25 шақырым, ені 4 шақырым болатындай шығыс-батыс бағытта созылып жатыр. Көлдің батыс бөлігінде іс жүзінде бір-бірінен бөлінген бірнеше су кеңістігі бар. Аязкөлдің орташа тереңдігі 1,5-2 метр. Суы таза, минералдануы айтарлықтай жоғары (10-12‰). Тұздылығы күшті болғандықтан, көл мұз қабатымен жабылғандай көрінеді. Жағалауды, ішінара су айдынын қамыс басады.
Көл Қырыққыз арнасы арқылы құятын суарудан қайтарылған сумен қоректенеді. Опарылма су Аязкөлге оңтүстік-шығыстан құйылады.
Көлде балық аулау кәсібі жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Қарақалпақстан көлдері
Энергетикалық спектр
Энергетикалық спектр - 1. жүйенің қабылдай алатын энергия мәндерінің жиынтығы; 2. электромагниттік немесе корпускулярлық сәулелену энергиялары мәндерінің жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Лагоа-Алегри
Лагоа-Алегри (Lagoa Alegre) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Терезина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 904 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 394,658 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,0 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Садақ (журнал)
Журналдың бағыты мәдени-ағартушылық сипатта болды. Негізінен мынадай құрылымнан тұрды: 1) бас сөз (әдебиет жыры, сөздері); 2) роман (оқиға, қиял); 3) халық көркем сөзі (ертегі, тақпақ, би сөздері, жұмбақ, мақал); 4) күлкі; 5) өлең (жазба өлең, халық өлеңдері); 6) ішкі, тысқы хабарлар һәм басқалар. “Садақта” новелла тәрізді қысқа әңгімелер, көлемді повестер, очерктер, сықақ этюдтер, жас ақындардың өлеңдері, сын пікірлер, қазақ ауыз әдебиетінің нұсқалары жарияланған. Журнал қазақ журналистикасының тарихында елеулі рөл атқарды.
Олар «шығарушы - «Қазақ» ұйымы» деп көрсеткен. Аталған медресе шәкірттері Қазақ газетін, сондағы қайраткерлерді үлгі тұтқан. Деректерге қарағанда, олар Алаштың «Бірлік туы», «Сарыарқа», «Ұран» газеттерін де жаздыртып алып тұрған. Бұл басылым да «Ғалия» медресесінің қазақ шәкірттеріне тілектестігін білдіріп отырған. Журналда Б.Майлин, Ж.Тілепбергенұлы, Х.Сартәлиұлы, З.Имажанұлы, Ә.Мұстафаұлы, А.Әшкеұлы, Х.Басымұлы т.б. авторлардың материалдары жарық көрген. Журнал мақсаты - жастарды жаңа әдебиетке тарту, өмірдің және елшілдіктің маңызын түсіндіру, жауапкершілікті арттыру еді. Бұл іс Алаш қозғалысына қосылған елеулі рухани үлес болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілді журналдар Санат:1915 жылдан шыға бастаған журналдар Санат:Башқұртстан журналдары
Арле (Жоғарғы Луара)
Арле (Arlet) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Бриуд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43009, пошта индексі — 43380.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Лауэнау
Лауэнау (Lauenau) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Шаумбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4119 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,23 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 57 018. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Лауфмёллер.
Кинзас
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5722 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 60.82 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GD, ресми идентификациялық коды — 3 09 35.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Райнхард Эстеррайхер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Қосағаш (Қазығұрт ауданы)
Қосағаш — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Алтынтөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1115 адам (559 ер адам және 556 әйел адам) болса, 2009 жылы 1234 адамды (641 ер адам және 593 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Лавакольюш
Лавакольюш (Lavacolhos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Фундан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 242 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,5 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Құдайберлі Мырзабеков
Жетістіктері
Ш.Уәлихановтың 150 жылдығына орай өткен айтыста ІІ орын (1985), XVII облыстық айтыста І орын (Көкшетау, 1986) иегері. Республикалық комсомол ақындар радиоайтыстың (Алматы, 1987), Республикалық айтыстың (Қызылорда, 1987), Екібастұз қаласында Наурыз мейрамына орай өткізілген айтыстың (1990) жеңімпазы. Республикалық телеайтыстың лауреаты (1985). Халықаралық ақындар айтысының жүлдегері (Өзбекстан, 1990), ІІІ республикалық ақындар айтысында ІІІ орын (Алматы, 1990), Иса Байзақовтың 90 жылдығына арналған республикалық айтыста ІІ орын (Павлодар, 1990), Үкілі Ыбырайдың 130 жылға толуына арналған республикалық айтыста ІІ орын (1990), Республикалық ақындар айтысында Бас жүлде (Павлодар, 1991), Республикалық айтыста Ж.Бегімбетов атындағы бас жүлде (Талдықорған, 1991), Қарағанды облысы, Шет ауданы, Майасар ақынның тойында республикалық айтыста бас жүлде (1994), С. Мұқановтың 100 жылдық мерейтойына арналған ақындар айтысында Бас жүлде (СҚО,2000), «Ұлыстың ұлы күні — Наурызым» республикалық айтыста І орын (Орал,2002), Жазушы Хамза Есенжанов пен ақын Тайыр Жароковтың 100 жылдық мерейтойларына арналған «Жайықтың қос қыраны» республикалық ақындар айтысында ІІІ орын (Орал,2008), «Тәуелсіздікке – тағзым» облыстық ақындар айтысында І орын (2010) иеленген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Сьест
Сьест (Siest) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40301, пошта индексі — 40180.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Матан Мұраталиев
Матан Мұраталиев (31 желтоқсан 1935, Жамбыл облысы, Қордай ауданы, Қаракемер - 25 шілде 1985, Алматы) — актер, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі (1982).
Өмірбаяны
1959 жылы Алматы өнер институтын бітірді.
1956 - 1961 жылы казіргі Қазақ жастар мен балалар театрының труппасында, 1964 жылдан өмірінің соңына дейін Қазақ академия драма театры құрамында актер болды.
Ойнаған рөлдері
Қазақ драматургиясының туындылары бойынша Қазақ академия театрында қойылған спектакльдерге қатысып, ұлттық мінез-кейіптер жасады. Олардың қатарында Матай, Есен, Абыз (М.Әуезовтін "Қарагөзі" мен "Еңлік - Кебегінде"), Нарым-бет (Әуезов пен Л.С. Соболевтің "Абайында"), Рыскелді (Т.Ахтановтың "Сәулесінде"), Қалабай (Ә.Тәжібаевтың "Той болардасында"), Досан (Б.Майлиннің "Майданында"), Атан (С.Жүнісовтің "Ажар мен ажалында"), Шегір (Ш.Құсайыновтың "Қилы-қилы тағдырларында"), Ербол (Б.Римованың "Абай мен Әйгерімінде") рольдері бар.
Жарқын мінезді актер М. өз ойынында сахналык бейнелердің әлеуметтік және психологиялық бояу мазмұнын тереңірек ашуға ұмтылды. Қарапайымдылық пен шынайылык оның актерлік өнеріне тән касиет болатын.
Басқа ойнаған рольдері: Оспан, Сүбанкұл, (Ш.Айтматовтын "Аңсаған менің әнімсің" және "Ана - Жер-анасында"), Шодыр (Қ.Ыскақовтың "Таңғы жаңғырығында"), барон Игельстром (Ғ.Мүсіреповтің "Болашақ аманатында",Левицкий(В.Дельмардың "Өкінішті өмірінде"). 1958 жылдан ("Біз Жетісуд аибызда") киноға түскен. Қазақ радиосының жұмысына да (1968 ж. М.Иманжановтың "Ақмоншак" әңгімесі бойынша радиосценировка жасаған) қатысқан.
Эдерталь
Эдерталь (Edertal) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Вальдек-Франкенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6576 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 115,72 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 35 009. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Готчальк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Либерти Тауншип (Нью-Джерси)
Либерти Тауншип (Liberty Township) — Нью-Джерси штатының Уоррен округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2942 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.1 км² шамасында. FIPS коды — 34-40110.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Дейвид Мур Робинсон
Дереккөздер
Санат:Америка тұлғалары
Түріптас
Түріптас – нақтылы жазықтық бетінен бір бағытқа қарай жамырай өсуіне байланысты байырғы щетка сияқты пішінді иемденген минерал кристалдарының агрегаты.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Алан Мойзан
Дереккөздер
Санат:Франция футболшылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары Санат:Бастия ФК ойыншылары Санат:Кан ФК ойыншылары Санат:Франция футбол жаттықтырушылары Санат:Мали Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Мавритания Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Маджента ФК жаттықтырушылары Санат:Жаңа Каледония Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:ЖСМ Беджая ФК жаттықтырушылары Санат:Жанна д’Арк ФК жаттықтырушылары
Дмитрий Александрович Ровинский
thumb|Дмитрий Ровинский Дмитрий Александрович Ровинский (28 тамыз 1824, Мәскеу - 23 маусым 1895, Германия, Бад-Вильдунген) - орыстың өнер тарихшысы. Петербург ҒА мен Көркемсурет академиясының құрметті мүшесі болды.
Ресей гравюрасының тарихы жайлы тұңғыш рет ересен матриал жинап, оны жүйеге түсірді. Батыс Еуропа гравюрасын жинаумен шұғылданды. Басты еңбектері: "Орыстың халық суреті", "XVI-XIX" ғасырлардағы орыс гавюралық портреттерінің нақтылы сөздігі", Е.П.Чемесов пен Н.И.Уткиннің гравюра альбомдары т.б.
Дереккөздер
Санат:28 тамызда туғандар Санат:1824 жылы туғандар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:23 маусымда қайтыс болғандар Санат:1895 жылы қайтыс болғандар Санат:Бад-Вильдунгенде қайтыс болғандар Санат:Қоғамдық игілік жазушылары Санат:Ресей өнертанушылары Санат:XIX ғасыр заңгерлері Санат:Ресей заңгерлері Санат:Ресей қоғам қайраткерлері Санат:Ресей империясы сенаторлары Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының мүше-корреспонденттері
Архей эоны
Архей эоны — Жер тарихының ең көне эоны. Индексі — АК. 2000 жылы Бразилияда өткен Бүкіл дүниежүзілік геологиялық конгресте бекітілген жер-жылнамалық шкалаға сәйкес, Архей эоны бүгіннен санағанда шамамен 4500—2500 млн жылдар бқрынғы уақыт аралығын қамтып, еоархей, палеоархей, мезоархей, неоархей эраларына жіктеледі.
Дереккөздер
Санат:Жер құрылысы
Михалич (Хасково облысы)
Михалич (Михалич) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Свиленград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 112 адамды құрайды.
Дәрілік қаратамыр
Дәрілік қаратамыр (Cynoglоssum officinаle) – айлауыктар тұқымдасы, қаратамыр туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік.
Михалич (Хасково облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Дәрілік қаратамыр
Ботаникалық сипаты
thumb|left|180px| thumb|left|180px|Гүлі
Өсетін жері мен таралуы
Дәрілік қаратамыр Орта Азияда, Ресейдің еуропалық бөлігінде, Сібірде, Кавказда өседі. Тропиктік және қоңыржай аймақтардың шалғынды алқаптары мен тау беткейлерінде кездесетін 55 түрі белгілі. Қазақстанның солтүстік-шығыс және оңтүстік аймақтарында (Павлодар, Ақтөбе облыстарында, Алтайда, Тарбағатайда, Жетісу (Жоңғар), Іле және Күнгей Алатауларында) кездеседі. Арамшөп ретінде жол жиегінде, қонысты жерлерде, алаңдарда, өзен аңғарларында, қиыршықтасты жерлерде өседі.
Құрамы
Өте улы өсімдік, тұқымы мен тамырында 0,12% алкалоидтар, циноглоссин, консолидин бар, оның әсері кураре (Оңтүстік Америка ормандарындағы өте улы өсімдік) уындай.
Дереккөздер
Санат:Айлауықтар Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Қазақстан фаунасы
Плогастель-Сен-Жермен
Плогастель-Сен-Жермен (Plogastel-Saint-Germain) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Кемпер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29167, пошта индексі — 29710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1830 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Танга-Лова-Тарка
Танга-Лова-Тарка — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нюды-Танга-Лова өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық қызметтің сапасын бақылау комитеті
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық қызметтің сапасын бақылау комитеті (2004- ) ҚР Президентінің 2004 ж. 29 қыркүйектегі Жарлығына сәйкес ҚР Үкіметінің 2004 ж. 28 қазандағы қаулысымен комитет ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің денсаулық сақтау саласында стандартардың сақталуына бақылауды жүзеге асыру жөніндегі функциялары берілді.
Штанды
Штанды — Башқұртстанның Балтачев ауданындағы ауыл, Штандин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 647 адамды құрады. Пошта индексі — 452989, ОКАТО коды — 80208843001.
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық қызметтің сапасын бақылау комитеті
ҚР Үкіметінің 2004 ж. 15 желтоқсандағы қаулысымен комитет туралы ереже және оның құрылымы бекітілді. Комитеттің аумақтық органдары-мемлекеттік мекемелері құрылды. Комитет ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің құзіреті шегінде медициналық қызметтің сапасын бақылау жөніндегі бақылау және іске асыру функцияларын, сондай-ақ медициналық қызмет көрсетудің сапасы саласында саларалық үйлестіруді жүзеге асыратын ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің ведомствосы болып табылады. Комитеттің негізгі міндеттері көрсетілетін медициналық қызметтің сапасы мен толықтығын бақылау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру, денсаулық сақтау саласында стандарттарды сақтау, тұрғылықты жеріне қарамастан ҚР бүкіл аумағында азаматтарға медициналық қызмет көрсетудің қол жетімділігі мен сапасына кепілдіктерді қамтамасыз ету, меншік нысанына, ведомстволық тиесілілігіне қарамастан, жеке және заңды түлғалар көрсететін медициналық қызметтің сапасын мемлекеттік бақылауды және оны жақсарту жөніндегі шараларды қамтамасыз ету болып табылады. Комитеттің облыстарда, Астана және Алматы қалаларында аумақтық бөлімшелері бар.
Комитеттің құрылымы
Басшылық; аккредиттеу және ақпараттық жұмыс басқармасы; ұйымдастыру жүмысы және лицензиялау бөлімі; бағдарламалық жүйелерді әзірлеу, енгізу және аккредиттеу бөлімі; денсаулық сақтау саласында стандарттардың сақталуын бақылау басқармасы; медициналық көмектің сапасын сараптау және лицензиядан кейінгі бақылау бөлімі; медициналық көмектің сапасын басқару әдіснамасы бөлімі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары
Штанды
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ақтоғай мыс кен орны
Ақтоғай мыс кен орны - Шығыс Қазақстан, Қарағанды және Алматы облыстарының түйіскен жерінде орналасқан. Ақтоғай темір жол станциясынан шығысқа қарай 22 км жерде.
Жатыс сипаты
Мыс-молибдені бар кенді штокверк 800 м тереңдікке дейін бойлайды, оның ұзындығы 2500 м, ені 50-830 м. Кенді штокверктегі мыс пен молибденнің мөлшері оның ішкі және сыртқы шекарасына қарай азаяды және бұл екі құраушының ең үлкен шоғырлануы бір-біріне сәйкес келеді. Керісінше, пирит минералының мөлшері штокверктің сыртқы контурына қарай көбейеді. Штокверктің сыртқы контуры пирит қабығымен шектелген. Кендегі мысты минералдар да осы заңдылық бағытында алмасады.
Минералдары
Кенді штокверктегі күкірттің мысқа орташа қатынасы 2:1, мыстың молибденге қатынасы 42:1. Штокверктің сыртқы контурында аз мөлшерде қорғасын мен мырыштың минералдануы байқалады. Кен орны бойынша мыстың мөлшері 0,2-1,6%, орташа-0,39%. Ақтоғай мыс кені орнының кентастары жеңіл байытылады, ашық әдіспен өндіруге қолайлы. Темір жол қатынасына жақын орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары
Нудовка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үштүсті шегіргүл
Үштүсті шегіргүл - шегіргүл тұқымдасына жататын біржылдық өсімдік.
Сабағы
Сабағы тік, жапырағының пішіні әр түрлі. Гүлі көз қызығарлық өте әдемі. Бір гүлдің өзі бірнеше түске боялып тұрады. Жоғарғы екі күлте жапырағы қара қошқыл, екі бүйіріндегі күлте жапырағы ақ түсті болып келеді. Күлтелердің біріккен жері сап-сары сақина тәрізді. Оның дәл ортасыда қызғылт сары аталық гүлі желбіреп тұрады.
Тозаңдануы
Бұл өсімдік, негізінен, көбелектер арқылы тозаңданады. Халық медицинасында өсімдік қайнатындысы мен тұнбасын сары ауруды, ұшықты, қышыма, қотырды және түрлі тері ауруларын емдеуге қолданады.
Әдебиеттер
Санат:Өсімдіктер
Маут
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2371 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 28,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 72 134. Муниципалитеттің басшысы — Макс Гибис.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Толстымья
Толстымья — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кондинка өзенінің оң жағалауынан 6,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Кеңірдек тарамы хондропатиясын қалпына келтіру
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Қарақой (ауыл)
Қарақой — Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы, Жидебай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 112 адам (62 ер адам және 50 әйел адам) болса, 2009 жылы 137 адамды (73 ер адам және 67 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Кутеминка
Кутеминка — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Самара облысы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сульча өзенінің оң жағалауынан 2,1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері Санат:Самара облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
Сұлтан уәйіс тауы
Сұлтан уәйіс тауы (Sultan wa'yis tawi, Sulton Uvays tizmasi) — Әмудария оң жағалауындағы, Қарақалпақстан (Өзбекстан) тау сілемі. Жота Әмудария өзенінің аңғарынан шөлді бөліп тұрған Қызылқұмның шеткі оңтүстік-батысында орналасқан.
Ұзындығы 50 км-ден астам, ені — 25 км-ге дейін жетеді. Жотаның шығысында солтүстік-батысқа қарай батыс бөлігіне өзгеретін ендік созылым бар. Ең жоғары биіктігі 473 м-ге жетеді. Сілем гранодиорит интрузиялары бар кварциттер, гнейстер, мәрмәрлерден құралған тізбектерден тұрады. Оңтүстік және батыс беткейлері тік, солтүстік және шығыс беткейлері — жайпақтау. Шөл ландшафттары басым. Жылдық жауын-шашын мөлшері 80-100 мм. Жылдық температурасы 12-13°, қаңтардың орташа температурасы -5°, -8°, шілденің 26-28°. Тұрақты ағынды су жоқ. Жотадан өтетін аңғарлар жазда мүлдем сусыз, өте ыстық, желсіз келеді.
Санат:Өзбекстан таулары
Ұялы (Солтүстік Қазақстан облысы)
Ұялы — Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданындағы ауыл, Ұялы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Талшық ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 63 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1954 жылы қаланған. 1957—1997 жылдары Көкшетау облысы Ленин ауданындағы астық кеңшарының орталығы болды. Кеңшар негізінде ауылда “Ұялы” ЖШС-і мен 20-дан астам шаруа қожалығы құрылды.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1099 адам (566 ер адам және 533 әйел адам) болса, 2009 жылы 593 адамды (296 ер адам және 297 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы елді мекендері
Герхард Риттер
Герхард Риттер (06.04.1888, Бад-Зоден,- 01.07.1967, Фрейбург) - неміс тарихшысы.
Гамбург және Фрейбірг университеттерінің профессоры. Германия тарихының иүрлі кезеңдеріне және тарих методологиясына арналған көпетегн еңбектің авторы. Герхард Риттер тарихи құбылыстарды идеалистік, діни ұғымда қарайды. Өкімет билігі мен мемлкетті қол жетпейтін құдретті күш санап, жеке адамдардың тарихтағы ролін асыра дірңптеді. Герхард Риттер еңбектері герман империализмінің мүддесін көздейді.
Дереккөздер
Санат:Германия тарихшылары
Аллаук
Аллаук — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы, Татарстан Республикасы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вятка өзенінің оң жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Вятка Алаңқайы қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санитариялық сақтау белдемі
Санитариялық сақтау белдемі (Санитарно-защитная зона; лат sanitas — денсаулық) — атмосфераны ластайтын кәсіпорындарды елді мекеннен бөліп тұратын, ағаш егілген аумақ. Бұл аумаққа бақ, балабақша, мектеп, емдеу- сауықтыру мекемелерін, т.б. орналастыруға болмайды. Санитариялық сақтау белдемінің көлемін кәсіпорынның куатына, технологиялық процестерді іске асыру жағдайына, қоршаған ортаға бөлінетін зиянды және жағымсыз иісті заттектердің сипаты мен мөлшеріне байланысты белгілейді. Өнеркәсіптік кәсіпорындардың жіктеліміне сәйкес және бөлінетін зиянды заттектерге байланысты бес Санитариялық сақтау белдемі белгіленген:
Атмосфераға зиянды заттектер шығармайтын технологиялық процестермен жұмыс істейтін кәсіпорындарды елді мекендерде орналастыруға болады. Қолайсыз аэрологиялык жағдайда, тазарту құрылғылары жоқ немесе тиімділігі жеткіліксіз болғанда Санитариялық сақтау белдемін 3 есе ұлғайтады. Санитариялық сақтау белдемінің аумағын технологияны өзгерткенде, өндірістік процесстерді, тиімділігі жоғары және сенімді тазарту құрылғыларын пайдаланғанда қысқартуға болады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Хаким Дүйсенов
Хаким Дүйсенов (1905, бұрынғы Жетісу облысы, Аягөз болысы, 2-ауылы – 1938) – қайраткер, саяси қуғын-сүргін құрбаны. 1921 – 24 жылдары Семей жұмысшы факультетінің курсанты, Шыңғыстау ауданында мектепте мұғалім, Семей қазақ педагогикалық техникумының оқушысы болды. 1924 – 31 жылдары БЛКЖО Қарқаралы уездік коммитетінің хатшысы, Семей губерниясы коммитеті бюросының мүшесі, ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, хатшысы, Қазақ өлкелік коммитеті экономикалық комиссиясының төрағасы, баспа бөлімінің меңгерушісі, “Лениншіл жас” газеті мен “Әйел теңдігі” журналының редакторы, БК(б)П Орал губерниясының коммитеті бөлім меңгерушісінің орынбасары, “Қызыл Ту” газетінің редакторы, Орал округтік жер басқармасының меңгерушісі, Жезқазған кен басқармасы басқарушысының орынбасары болып істеді. 1932 жылдың тамызынан 1933 жылдың наурызына дейін Қазақ АКСР-і егін шарушылығы халық комиссарының орынбасары, 1933 – 35 жылдары Қазақ өлкелік коммитеті үгіт бұқаралық және ауыл шарушылығы бөлімдерінің меңгерушісі, Қарағанды облысы коммитеті ауыл шарушылығы бөлімінің меңгерушісі, 1935 жылдың тамызынан 1936 жылдың қыркүйегіне дейін Қазақ КСР-і егін шаруашылығы халық комиссарының 1-орынбасары, әрі “Колхозды Қазақстан” журналының редакторы, 1936 жылдың қыркүйегінен 1937 жылдың қазанына дейін Қазақ КСР-і кеңшарлар халық комиссары қызметтерін атқарды. 1937 жылы қазанда тұтқындалып, 1938 жылы атылды. 1958 жылы қаңтарда ақталған.
Ұялы
Ұялы - бірнеше мағынадан тұратын сөз.
Ұялы — көл; қ. Қошқаркөл.
Елді мекендер:
Дэнвер (Айова)
Дэнвер (Denver) — Айова штатының Бремер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.6 км². FIPS коды — 19-20035.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1627 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Бремер округы (Айова)
Орыс тіліндегі түркі сөздері
thumb|Сөздік thumb|Сөздік Орыс тіліндегі түркі сөздері - славян тілдеріндегі түркі сөздері.
Славян тілдері мен түрк (түркі) тілдерінің арасындағы қарым-қатынас өте ерте кезден, біздің дәуіріміздің бірінші ғасырынан, басталған. Зерттеушілер бұл қарым-қатынастың даму процесін бірнеше тарихи кезеңдерге бөліп қарастырады. Алғашқы кезеңге жататын І-VІІІ ғасырларда Шығыс Еуропада тұратын славяндар хун тайпалық одағының құрамындағы аварлармен, хазарлармен және Еділ бойындағы бұлғарлармен экономикалық қарым-қатынас жасайды. Осы кезеңде түркі тілдерінен славян тілдеріне енген сездер, негізінен, адам аттары мен жер, су атаулары. Екінші кезең ІХ-ХІІ ғасырлар аралығын қамтиды. Киев мемлекеттік құрылған бұл кезеңде славян халқы әуелі печенектермен, уздармен, торқтармен, беренділермен соңынан оғыз және қыпшақтармен тығыз қарым-қатынас жасайды. Киев мемлекетінде жазылған "Повести временных лет" деп аталатын шығармада шатыр, бояр, каған сияқты сөздер кезедеседі. Орыс халқының "Игорь полкы туралы сөз" деп аталатын жазба ескерткіші де осы кезеңге жатады. Түркітанушылардың айқындауынша, мұнда кездесетін түркі (қыпшақ) сөздері сан жағынан мол және мағыналық жағынан әр түрлі болып келеді. Сула, Каяласияқты өзен атаулары, Тму-торокань деген қапа аты, жер бедеріне байланысты яруги (жарлығы) деген сөздермен қатар қүс, өсімдік, халық пен тайпа аттары да едәуір. Қаған, салтан сияқты әлеуметтік терминдер де қолданылған. ХІІІ-ХҮ ғасырлар аралығы үшінші кезеңге жатады. XIII ғасырдың 30-жылдары қыпшақ даласын түгелімен моңғолдар жаулап алып, Алтын Орда мемлекетін құрды. Бұл ауыр кезеңде орыс мемлекетінде түркі тілдерін білу қажеттігі артпаса, кеміген жоқ. Әйткені орыс кінәздерінің Алтын Ордаға келіп, Орда өкілдерімен қарым-қатынас жасап тұруына тура келді. Осындай қажеттіліктен орыс және түрік тілін білетін тілмаштар шыға бастады. Қазан, Астрахань, Қырым хандықтарының Ресейге қосылу кезеңінде бүл екі хапықтың бір-бірінен сез алмасу процесі бұрынғыдан да күшейе түсті. Қазан теңкерісінен кейін орыс тіліне түркі тілдерінен сондай-ақ, керісінше, түркі тілдеріне орыс тілдерінен жекелеген сөздер, сөз тіркестері көптеп ене бастады. Славян тілдеріне ертеректе енген түркі сөздері орыстың көне жазба ескерткіштерінде, ең алдымен, жылнамаларында сақталып қалған. Ол сөздердің кейбіреулерін хронологиялық ретімен көрсете кетейік. ''Боярин (X ғ.), балаван - ақымақ, бисер - моншақ (XI ғ.), жемчуг - інжу (XII ғ.), атаман, басқақ- салық жинаушы, курган, тилмач (XIII ғ.), деньга - теңге, казначей, казна, серьга, стакан, улус (ХІҮ ғ.), арғамақ, базар, камка - қамқа, калпак (ХҮ ғ.), анбар - қамба, аршын, байрам, барс, мулла (ХҮІ ғ.), арба (ХҮІІ ғ.). Балта, бауырсак, биялай, булбул, катык, кочкар, тамыр'' сияқты қазақ тілінің сөздіктерінде облысы сөздер ретінде берілген. Қазіргі кездегі зерттеулерде Орыс тіліндегі түркі сөздері тұрмыс, тағам, киім-кешек, үй және жабайы жануарлар, өсімдік атауларын білдіретін сәздер деп бірнеше тематикалық топтарға бөлініп, талданып жүр. Н. А. Баскаков 300 түркі тектес орыс фамилияларын анықтады. Д. С. Сетаровтың еңбегінде орыс тіліндегі жануарлар әлеміне байланысты қолданылатын 140 түркі сөздеріне талдау жасалған. Е. Н. Шипованың сөздігінде 2000 түркі сөздері беріліпті.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Тұлғалар
IC 1399
IC 1399 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67316, ZWG 402.19, NPM1G +04.0550.
Сыртқы сілтемелер
IC 1399 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Грунттардың (таужыныстардың)тығыздалуы
Грунттардың (таужыныстардың)тығыздалуы — таужыныстардың сырткы жүктеме әрекетінен кеуектілігінің азаюы арқылы тығыздығының артуы. Көлемдік массасы мен көтеру қабілеті артады, судың сүзілуі, су сіңіру қабілеті азаяды және тағы басқа өзгерістерге түседі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Азаматтық борыш
Азаматтық борыш - тұлғаның міндеттерімен, әлеуметтік топтың және қабаттың, халықтың нақты әлеуметтік-экономикалық және саяси шарттарымен байланысты саяси этика ның категориясы.
NGC 5777
NGC 5777 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5777 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53043, UGC 9568, MCG 10-21-34, ZWG 296.18, FGC 1822, IRAS14499+5910.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Сент-Фуа (Сен-Маритим)
Сент-Фуа (Sainte-Foy) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76577, пошта индексі — 76590.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 522 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Караффа-ди-Катандзаро
Караффа-ди-Катандзаро (Caraffa di Catanzaro) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Катандзаро провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2069 адамды құрайды. Халық тығыздығы 86 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 88050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
NGC 624
NGC 624 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 28 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 624 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5932, MCG -2-5-10, IRAS01333-1015.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Құмдөңдер
Құмдөңдер – жел әрекеті нәтижесінде теңіз немесе өзен жағалауларында жал-жал болып үйіліп қалатын құм дөңестер.
Құмдөңдер түрлі-түрлі климаттық белдеулер жағдайында қалыптаса алады.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Қараермен
Қараермен (Artemisia vulgaris) – астралылар тұқымдасының жусан туысына жататын көпжылдық өсімдік. Шілде айынан бастап, қыркүйекке дейін гүлдейді. Қазақстанның барлық жерінде өседі. Қараерменнің шөбі мен тамырында эфир майы, холин, адонин, инсулин, шайыр, қант, май, каротин, А, В, және С витаминдері, шырышты және илік заттар болады. Қараерменді халық медицинасында ыстықты төмен түсіретін, тыныштандыратын, құрысуды, әртүрлі ауыртуларды басатын әлдендіретін, асқазан жараларын жазып, глистерден (ішек құртынан) тазартатын, босануды тездететін дәрі деп біледі.
Көптеген елдердің халық медицинасында қараермен етек кірінен тазаруды, сондай-ақ қояншық ауруын, истерияны, неврастенияны, шаншуды, жүйке ауруына байланысты ұйқысыздықты, сол сияқты астың дұрыс қорытылуын реттейтін дәрі ретінде талай замандардан бері пайдаланып келеді. Тіптен оны кейде шемен ауруы мен жатырдан қан кеткенде де қолданады. Шығыста токсикозға, невралгияяға, терінің іріңді ауруларына қарсы қолданылады. Қояншық ауруын емдеу үшін қараермен тамырын көкшешек шөбіне, түймешетен гүлдеріне, арыстанқұйрық шөбіне араластырып пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Жусандар Санат:Күрделігүлділер Санат:Солтүстік Америка флорасы Санат:Еуразия флорасы
Янгы-Яха
Янгы-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тазов кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Дунит
Дунит — (Жаңа Зеландиядағы Дун тауына қатысты аталған) — оливин минералынан тұратын, хромшпинелидтердің азын-аулақ мөлшерін кіріктіретін аса негізді интрузивті тау жынысы. Құрамының 90%-тен көбі оливин, қосымша минерал ретінде пироксен, кейде анартас, плагиоклаз кездеседі. Құрылымы толық кристалды, ұсақ, орта түйірлі. Нақышы шомбал. Түсі сарғыш жасылдан қараға дейін. Меншіктік салмағы 3,2 г/см3. Дунит жер қыртысында негізді магманың ыдырау өнімі ретінде габброидтармен бірге кездеседі, кейде жеке кристалданады. Қазақстанда Дунит Ақтөбе, Қостанай, Павлодар, Шығыс Қазақстан, Жамбыл облыстарында кеңінен тараған, басқа аймақтарда сирек кездеседі. Дунит массивтерінде хром, платина, асбест кендері орналасады. Дунит отқа төзімді материалдар дайындауда пайдаланылады.
Бенедиту-Лейти
Бенедиту-Лейти (Benedito Leite) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Оңтүстік Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Шападас-дас-Мангабейрас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5590 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1781,662 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,1 адам/км².
Вильярехо
Вильярехо  (Villarejo (La Rioja)) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Нахера ауданында (комарка) орналасқан.
Бенедиту-Лейти
Санат:Мараньян елді мекендері
Вильярехо
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 35 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,38 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 17 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Соларино
Соларино (Solarino) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Сиракуза провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7268 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 556 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13,01 км² шамасында. Пошта индексі — 96010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Павел.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Лагоа-ду-Пиауи
Лагоа-ду-Пиауи (Lagoa do Piauí) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Терезина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 005 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 427,195 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,4 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Шағатай ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Шағатай, Қоғалытүбек, Құтсиық, Қызылжар ауылдары кіреді. Орталығы – Шағатай ауылы. Округ құрамында болған Қарабас ауылы 2020 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2536 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы ауылдық округтері
Координаттық іздеу
Координаттық іздеу (Координатный поиск; coordinate retrieval) — координаттық индекстеу әдісін пайдалануға негізделген құжаттарды іздестіру.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Die Toten Hosen
Die Toten Hosen — 1980-жылдары Дюссельдорф қаласында құрылған неміс панк-рок-тобы. Die Ärzte-мен қатар, ең әйгілі және сәтті неміс панк-рок тобы саналады.
2008 жылғы жағдайына сәйкес 22 миллионнан астам диск сатқан.
Топтың атауы сөзбе-сөз «Өлі шалбар» мағынасын білдіреді және неміс тілінде жұмысы жоқтық, жалқаулық, іш пысу немесе импотенция мағынасын беретін фразеологизм болып табылады..
Дереккөздер
Санат:Германия рок топтары
Алап сиымдылығы
Алап сиымдылығы – бүкіл әлемдік мұхит өңіріндегі немесе оның жекелеген алабындағы су мөлшері.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Қалпен Еңсегенұлы Есетов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1948 жылы туғандар Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Ақтоған (өзен)
Ақтоған – Іле алабындағы өзен.
Фулхэм (футбол клубы)
Фулхэм (Fulham Football Club) — Англияның Лондон қаласындағы футбол клубы, 1879 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Крейвен Коттедж" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 25 700 адам.
Ақтоған (өзен)
Географиялық орны
Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 47 км.
Фулхэм (футбол клубы)
Тарихы
1905 жылы тұңғыш рет кәсіпқой клуб ретінде Англия футбол лигасының екінші дивизионына қатысты. Клуб бүкіл тарихында жоғары дивизионда жиі ойнағанымен, көбіне аутсайдер ретінде қатысып, екінші лигаға түсіп қалумен болды.