cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Федоро-Петровка
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ветцельсдорф (Пойсдорф қауымы)
Ветцельсдорф (Пойсдорф қауымы) (Wetzelsdorf (Gemeinde Poysdorf)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мистельбах округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5531 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 97.26 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MI, ресми идентификациялық коды — 3 16 44.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Вильфинг саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
1283 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1283 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1283 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Аманжол Жөнекешұлы Қартбаев
Аманжол Жөнекешұлы Қартбаев (1950 жылы туған, Маңғыстау ауданы Шайыр ауылы ) – инженер-геолог.
Бөкен би
Бөкен би 1771 жылы туып, 1857 жылы 86 жасында дүниеден өткен. Қазақтың ата билерінің бірі. Бөкеннің шыққан тегі: Кіші жүздің он екі ата Байұлының Есентемірден Көн, Тағашы тарайды. Көннен Қосыл атасы шығады. Бөкен би Қосыл тұқымына жатады. Бөкен Атырау елінде ата би болады. Ол Есет биден сегіз, Айтуар биден бір мүшел үлкен екен. Сондықтан оның өзін де, айтқан билік сөзін де ел-жұрт қадір тұтып сыйлаған. Бөкен бидің дана сөздері алғаш рет 1908 ж. Қазанда Мақаш Әкімнің «Жақсы үгіт» кітабына енген.
Қара шаруа Бөкен би
Бөкен бидің әкесі де, өзі де дүние, мал-мүлікке қызықпаған. Күн көрістік шағын ғана шаруаға қанағат етіп жүре берген. Сондықтан ол билік-шешімге кіріскенде адамды мал-мүлік байлығына емес, ақыл, ой, санасына, адамгершілік қасиетіне қарай бағалай әділ төрелік айтумен аға би атанған. Сөйтіп, ол елдің татулық, бүтіндігін қорғап, әділетті, қарапайымдықты мәртебе еткен. Өзге билер сән-салтанат құрып, әсем киініп, жүйрік ат мініп, той-жиынға баратын болса, Бөкен би той-жиыннан аулақтап, үнемі өгіз мініп жүрген. "Мұныңыз не?" дегендерге ол "әсем киініп, сән-салтанат құрып, жұрттың бергенін ала берсем, менде әділдік, адамгершілік қала ма, масайрап, Құдайымды ұмытып кетпеймін бе, одандағы жай ғана қарапайым, орта құрсақ, қара шаруа, қара жаяуым жақсы" дер екен. Әділ төрелігін, жақсылығын, камқорлығын көргендер сыйлап оған ат мінгізіп, оқалы шапан жапса, алдына қоралап мал айлатса, оларға ұрсып сол жерде елдегі жоқ-жұқаналы, малшы-жалшыларға бөліп беріп, таратып жібереді екен. Бөкен бидің осы әдетін білетін байлар, билер, барлар "Бөкенге бергенше өзімде қалсын, Бөкенге берсең, бәрі бір қойшы-қолаңға жем болып кетеді" - деп, оған ешнәрсе атамайтын да, бермейтін де болған. Бөкен бидің осы мінез-қасиетін білетін ағайын-туыстары оның азын-аулақ мал-мүлкіне өздері қарайтын болған. Шөбін өздері шапқан, малдарын өздері баққан. Ал, Бөкеннің онымен ісі болмаған. Ел арасындағы дау-шар, мәселелерге әділ билік айтып, ел тағдырын ойлап жүре берген. Бөкен бидің аталы ақыл-нақыл сөздерін естуге құмар болған ағайын-жекжат, ауыл-аймақ оны арнайы шақырып, бірнеше күн жібермей күтеді. Содан Бөкен баба не бір аталы нақыл сөздердің тиегін ағытар екен.
Ел арасындағы сөздер
Бір жолы Сарыкөлді жайлап отырған Асау би оны қонаққа шақырыпты. Асау би Бөкеннен 9 жас кіші екен. Өзінің он жасар Тұрлан деген баласына: Ел айтады:
Асау би үйіндегі сол отырыста бір аксақал Бөкен биден: Сонда Бөкен баба:
Тағы бір үйдің берекелі дастарқанында отырғанда Бөкен биден бір ауыл қариясы: Бөкен би оған былай деп кері сұрақ қойыпты: Әлігі қария айтыпты: ...Ел ішінде "Еламан елге теңелді, ешкі қойға теңелді" деген қанатты сөз бар. Бұл сөздің шығуы былай: Кіші жүз Байұлынын "бес қойыс" деген атасына жататын Еламан деген елеусіз, ескерусіз, ешкім елең қыла қоймайтын момақан ауыл болады. Осы ауылдың осындай жуас жағдайын білетін Бөкен би бір жолы шеркеш еліндегі бір мәслихаттан қайтып келе жатып, сол Еламан ауылына ат басын бұрады... Қасындағылары: Сонда Бөкен баба: Бөкен бидің осы сөзімен олар Еламан елінің Қыздарбай деген ақсақалының үйіне түседі. Қыздарбай оларға не соярын білмей асып-сасып қалады. Бөкен би оған: Бұл елден шыққан игі жақсыларды, батырлар, ақын, би-шешендерді атап, елдің жаманы болмайды, әр елдің аруақты ардақтылары болған деп, олардың рухын көтере сөйлейді. Ертеңіне Бөкен би аттанып жол-жөнекей Жауғашты елін басып өте бергенде, ол ауылдың байлары оның шылауына оралып:
Дереккөздер
Санат:1771 жылы туғандар Санат:1857 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ би-шешендері
IC 3318
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3318 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Хальмертывис
Хальмертывис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хальмершор өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Дастарқан жасау
Дастарқан жасау (Сервировка) Дастарқанның орта тұсына қыша, сірке су құйылып, бұрыш, түз салынған арнаулы ыдыстар, нан салынған ыдыс қойылады. Пағын тәрелкелерді дастарқан жағалай өзара ара қашықтығын бірдей етіп орналастырады. Әрбір тәрелкенің оң жағына қасық, жүзін тәрелкеге қаратып пышақ, ал сол жағына — шанышқы қойылуы тиіс. Шанышқы мен қасықтың дөңес беті төмен қарайды. Егер дастарқан мәзірінің құрамында салқын тамақ болатын болса, тәрелкелердің үстіне олардан да кішілеу тәрелкелер қойылады. Сулықтарды торт бүктеп немесе шаршылай бүктеп, тәрелкелердің оң жағына қарай қасықтың жанына орналастырады. Қағаз сулықтарды жіңішке вазаларға салып ортаға қояды. Дастарқаннан салқын тағамдар мен оларға арналған тәрелкелер жиналған соң, ыстық сорпа беріледі. Сорпа құйылған ыдыс, ожау, шұңғыл тәрелкелер ас құюшының оң жағына қойылады. Ыстық сорпа ішілген соң, біріншіге арналған барлық ыдыстар жиналып алынып, олардың орнына екінші тағам әкелінеді. Тәтті тағамдар әкелінбес бұрын осының алдында пайдаланылған ыдыстар жиналып, дастарқан үстіндегі ас қалдықтары түгел тазартылады. қыша сірке суы ыдыстары қойылады. Әр жерде түз сауыттары орналастырылады. Салқын тағамдар ортаға жақын жерде, нан салынған ыдыстар дастарқанның ор бұрышына қойылады. Түрлі сусындар дастарқанның ортасын бойлай ор жерде тұрады. Дастарқан бетін жағалай ара қашықтығы бірдей етіліп тәрелкелер қойылады. Бүл тәрелкелердің үстіне салқын тағам салынатын ыдыстар қойылады, оның оң жағына майға пісірілген тағамдарға арналған ыдыс орын алады. Бокал мен фужерлердің орны — тәрелкенің тұсы. Қасықтар, шанышқылар, пышақтар әдеттегідей қойылады. Ішіп-желінетін тағамдардың әр түріне бөлек-бөлек қасық, шанышқы, қалақша және т.б. беріледі.
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс
NGC 2814
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1791 жылы 3 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2814 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26469, UGC 4952, MCG 11-12-4, ZWG 312.3, IRAS09170+6428.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Угутка
Угутка — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің оң жағалауынан 168 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чолис (Айдахо)
Чолис (Challis) — Айдахо штатының Кастер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.7 км². FIPS коды — 16-13780.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 909 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Кастер округы (Айдахо)
Әсел Егізбайқызы Далиева
Әсел Егізбайқызы Далиева (туыл. 3 қазан 1989 жыл) — Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері (тоғызқұмалақ), төрт дүркін әлем чемпионы, Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы.
Өмірбаяны
Әсел 1989 жылы 3 қазанда Қызылордада дүниеге келген. Тоғыз-құмалақта 9 жасынан бері ойнайды. Әлем чемпионатында әлем чемпионы атанды. Екі жыл өткеннен кейін классикада және блицте тамаша болды.
Спорттағы жетістіктері
Ол тоғызқұмалақтан Қазақстан еңбек сіңірген спорт шебері атанған жалғыз әрі ұлттық спорт түрлері арасында осы атақты иеленген тұңғыш спортшы. Тоғызқұмалақты тоғыз жасында ойнай бастаған Әсел Далиева он екі жасында - еліміздің ең жас спорт шебері, ал он алты жасында - халықаралық дәрежедегі спорт шебері нормативін орындаған ең жас спортшы атанады. Жиырма жасына дейін жастар арасында республикалық тоғызқұмалақ жарыстарының 6 дүркін жеңімпазы болды. Ал ересектер арасындағы республикалық додаларда 11 мәрте чемпион атанып, көптеген халықарлық жарыстарда жеңіс тұғырына көтеріледі. 2013 жылы Әселге Азияда ойындарының алауын жағу мәртебесі берілді. Шебер спортшы өзі жетістіктерге жетіп қоймай, ұлттық ойынымыздан әлемдік сайыстарға түсетін шәкірттер дайындап үлгерді. Биыл Астанада өтіп жатқан 4-ші Әлем Чемпионатына оқушысы Лина Каримова (ересектер арасындағы ҚР-ның 2-дүркін Чемпионы) қатысып, әлем чемпионы атанды. Ол - 2015 жылдан бері тоғызқұмалақтан жаттықтырушы. Сонымен бірге Дүниежүзілік Тоғызқұмалақ Федерациясы спортшыларының жетекшісі қызметін атқаруда. Әсел Далиева - үнемі ізденіс үстіндегі, кәсіби білігімен қоса білімін үздіксіз ұштап отыратын талапты әрі еңбекқор жас. Қорқыт Ата атындағы Мемлекеттік универстетінің «Дене шынықтыру және спорт мамандығының» бакалавры және Көлік және коммуникациялар академиясының магистрі атағын алған. Ол қазақ тілінен өзге орыс, ағылшын, түрік тілдерін еркін меңгерген. Бос уақытында кітап оқып, теннис ойнап, суда жүзеді. Қазақтың шебер ойыншысының жетістіктері бағаланып, оған Қазақстан Тәуелсіздігінің 20 жылдығы медалі және Қызылорда облысының спорт басқармасының 60 жылдық медалі, ТМД Парламентаралық Кеңесінің «Денешынықтыру, спорт және туризмді дамытудағы ерен еңбегі үшін» белгісі берілген.
Сыртқы сілтеме
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шеберлері Санат:Қазақстан тоғызқұмалақ ойыншылары
Солтүстік Неополь
Солтүстік Неополь — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Неополь өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гидрометриялық зырылдауық
Гидрометриялық зырылдауық — өзендердегі, каналдардағы және құбыр желілеріндегі судың ағыс жылдамдығын өлшеуге және анықтауға арналған құрал. Су ағысының жылдамдық шамасын анықтаудың мәні уақыт бірлігіндегі гидрометриялық зырылдауық айналымының саны n (мысалы, 1 секундта) су ағысы жылдамдығына — жылдамдық v пен айналым санын n байланыстыратын тендеу түрінде беріледі. Ағынның қимыл қимасының әр түрлі нүктелеріндегі жылдамдықтың шамасын таба отырып, оның су өтімін есептейді. Гидрометриялық зырылдауық айналым санына санауыш орналастырылған су ағысымен қозғалысқа келтіретін металл қалақты бұрама тәріздес немесе тостағанды қалақтардан және гидрометриялық зырылдауықты суда орнықты орналастыратын рульден тұрады. 4 м-ге дейінгі тереңдіктерде гидрометриялық зырылдауық өлшеуді іске асыру мақсатында ағынға металл қарнақпен, ал үлкен терендіктерде арқанмен түсіріледі. Гидрометриялық зырылдауық айналымының саны әрбір 25, 50, 100 айналымнан кейін берілетін электрлік қоңырау белгі арқылы немесе акустикалық сигнал беру, сонымен қатар механикалық санауыш арқылы анықталады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Лицензиат
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Liçenca
Вестерраде
Вестерраде (Westerrade) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Зегеберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 474 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 58 172. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Мёллер.
Терещук Виктор Александрович
Терещук Виктор Александрович (1942 жылы туған, Украина, Житомир облысы Дзержинск ауданы Прутовка селосы) – жазушы, Көкшетау қаласының Құрметті азаматы (1995). Целиноград көлік техникумын (1969), ауыл шаруашылық институтын (1974) бітірген. Еңбек жолын 1959 ж. Украинаның «Коммунизм» ұжымшарында трактор жүргізушісі болып бастаған. Кейін шофер, ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, Көкшетау облысы Чкалов ауданы комсомол комитетінің хатшысы (1964 – 69), Көкшетау облысы комсомол комитетін-де бөлім меңгерушісі (1969 – 74), Көкшетау облысы туризм және экскурсия кеңесінің төрағасы (1974 – 86), облысы «Степной маяк» газетінде журналист (1986 – 91). Медальдармен марапатталған.
Гидрометриялық науа
Гидрометриялық науа — су шығынын өлшейтін, өзен бойымен су ағынының дәл ортасынан салынатын ашық науа. Суы аз су өткізгіштерді үнемі өлшеп тұруға арналған имарат.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Ескі Қалқұтан
Ескі Қалқұтан  (Ескі Колутон) — Ақмола облысының Астрахан ауданындағы ауыл, Ескі Қалқұтан ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Астраханка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 45 км жерде, Қалқұтан өзенінің оң жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1043 адам (499 ер адам және 544 әйел адам) болса, 2009 жылы 864 адамды (400 ер адам және 464 әйел адам) құрады. Ауылда май зауыты, аурухана, орта мектеп, кітапхана бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады. Ең жақын темір жол станциясы — Қалқұтан (4 км).
Тарихы
Іргесі 1876 жылы қаланған. 1896 жылы онда 2 кластық бастауыш мектеп ашылды. 1929 жылы “Зеленый луч” ұжымшары ұйымдастырылды (1938 жылдан “Заветы Ильича” ұжымшары). 1957 жылдан “Колутонский” ауылдық кеңесі мен кеңшар орталығы болып келді.
Дереккөздер
Санат:Астрахан ауданы елді мекендері
Шиваджи
Шиваджи
Шиваджи Раджа Бхонсле немесе Чхатрапати Шивалджи – 1674 жылы батыс Үндістанда Маратха империясының негізін қалаған үнді ұлтының ұлы батырлардың бірі. Ол Үндістанның әсіресе қазіргі Махараштра штатында ұлы батыр саналады. Шиваджидің билікке келуі Деккан жағалауындағы Махараштра штатынан басталды. 164 5 жылы 17 жастағы Шиваджи Торна қамалындағы Биджапур патшалығына соғыс ашып, патшалықты жаулап алды. Бұл оның алғашқы әскери жоғырығы болатын. 1647 жылы ол Кондана және Раджгад қамалдарын басып алып, Пуна аймағында толығымен өз билігін жүргізді. 1654 жылы Шиваджи Батыс Гхат пен Конкан жағалауын бойлап жатқан қамалдарды жаулап алды. Шиваджи ресми түрде 1674 жылы 6 маусымда Райгад қамалында тоққа отырып, оған Кшатрий Кулавантас лауазымы берілді. Шиваджи теңізге шығудың маңыздылығын жақсы түсінген. Сондықтан ол Ұлы Моғолдармен қақтығысып, олардың Сурат атты ең маңызды кемежайларын тонады.
I Шаһ Жаһан
I Шаһ Жаһан (شاه ‌جهان; 5 қаңтар 1592 жыл — 22 қаңтар 1666 жыл) — Ұлы Моғолдар патшалығының 5-ші падишаһы. Ұлы Моғолдар патшалығының негізін қалаушысы Бабырдың шөпшегі. I Акбардың немересі.
Толық атағы: Шаһиншаһ әс-Сұлтан әл-Ағзам уә-л-Хақан әл-Мүкаррам, Мәлік-үл-Сұлтанат, Ала Хазірет Әбілмұзаффар Шихабаддин Мұхаммед I Шаһ Жаһан, Сайып-и-Қыран-и-Сани, Падишаһ-и-Ғази, Зиллуллаһ, Шаһиншаһ-и-Сұлтанат-үл-Хиндия-уә-л-Мұғалия.
Өмірбаяны
I Шаһ Жаһан 1592 жылдың 5 қаңтарында Сәлім шаһзада (келешектегі Жаһангір Шаһ) мен Білкіс бегімнің шаңырағында дүниеге келді. Жас кезінде оны атасы I Акбар өте жақсы көрген екен.
Билеген жылдары
left|thumb|250px I Шаһ Жаһан билік еткен жылдар Ұлы Моғолдардың сәулет өнеріндегі "алтын ғасыры" болды. Падишаһ көптеген аса танымал ескерткіштерді салдырған. Оның ішіндегі ең әйгілісі — Тәж Махал. Ол Қызыл форт пен Делидегі Жұма мешіті сияқты ғимараттарды қантөгіс шайқаспен қорғап қалды. Ол өзіне өте ыстық ғимарат – ақ Тәж Махалға ұқсатып, өзіне арнап қара Тәж Махал салғысы келген.
1617 жылы оның Деккандағы Лодиге қарсы соғыста көрсеткен ерлігі үшін әкесі оған Шаһ Жаһан Баһадүр деген құрметті атақ берді. 1646 жылы I Шаһ Жаһан мемлекеттің шекарасын солтүстік батысқа қарай кеңейтті. Шаһ Жаһанның күші қазіргі Тәжікстандағы Бажахшан мен Балхқа дейін жетті.
Дереккөздер
Санат:5 қаңтарда туғандар Санат:1592 жылы туғандар Санат:1658 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлы Моғолдар падишаһтары Санат:Үнді монархтары Санат:Үндістанда туғандар Санат:Үндістанда қайтыс болғандар
Кройцау
Кройцау (Kreuzau) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Дюрен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 17717 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 58 028. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Рам.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Беллегра
Беллегра (Bellegra) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3029 адамды құрайды. Халық тығыздығы 168 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 30.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Sisto. Жыл сайынғы мерекесі — 6 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Александра Федоровна Иванникова
Александра Федоровна Иванникова - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Новый путь" колхозының қызылшашылар бригадасының звеношысы (1945). 1910 жылы Жамбыл облысы, Мерке ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
1284 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1284 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1284 жылы қайтыс болғандар
Олег Федорович Литвиненко
Олег Литвиненко (22 қараша 1973 —18 қараша 2007) - Қазақстанның футболшысы. 6 жыл ішінде 148 гол соққан рекордшы.
Өмірбаяны
Олег Литвиненко 1973 жылы қараша айының 22-сінде Жамбыл облысы Тараз қаласында дүниеге келген. Бойы 1 метр 77 см. Салмағы 73 км. Шабуылшы. Қазақстанның құрамы командасының экс-ойнаушысы. Құрама командасында алғашқы ойыны 1996 жылы маусымның 14-інде Катар командасына қарсы өткізді.
“Литти-ураган”
Ол 1973 жылы 22 қараша күні дүние есігін ашты. Жамбылда футболға деген көңіл қатты бөлінетіндіктен Олег еш ойланбастан футбол үйірмесіне жазылды. Оның әкесі Федор футболға қызығып қарайтын адамдардың қатарынан болатын. Алайда, Олег небәрі 9 жасқа толғанда оның анасы өмірден озады. Араға бірнеше жыл салып әкесі екінші мәрте үйленеді. Осы кездегі ауыр жағдай Олегті одан сайын шыңдай түседі. Ол барлық назарды футболға салады. Бірақ, бірден жамбылдың “Химик” командасына алына салу қиын болады. 1990-1991-ші жылдары ол команда үшін 13 ойын өткізіп, 1 голдың авторы атанады. 1991-ші жылы еліміз Тәуелсіздік алмай тұрып ол Волгоградтың “Русь” деген командасына кетеді. Жас футболшының дарыны сонда ашылар ма деп күтті көптеген мамандар. Бірақ, Олег “Фосфор” деген атқа ие болған бұрынғы өзінің «Химигіне» қайта оралады.
Бұл тұста еліміз тәуелсіздік алып, өз алдына бөлек чемпионат өткізді. Қазақстанның алғашқы біріншілігіне қатысқан Литвиненко 29 ойында 11 гол соғып, бірден көзге түседі. Сол жылы командасының кубоктың финалына шығуына септігін тигізді. Осы жетістіктен соң ол - Алматының “Динамо” командасына ауысты. 40 ойында 17 гол салады. Екі маусымнан соң алматылық ұжымның жағдайы нашарлаған соң туған жерді қайтадан бетке алады. Бұл аралықта “Фосфор” өз атауын “Тараз”деп өзгертіп алған болатын.
Бұл Олегтің алғашқы жетістіктерге жете бастаған кезіне тұспа-тұс келді. “Тараз” жергілікті футболшылардың арқасында мықты деңгейге көтерілді. Кіл талантты футболшыларды бір ұжымға жинаған жамбылдықтар 1995-жылғы маусымда тамаша өнер көрсетті. Сол шақта Тараздың “Химик” деп аталатын орталық стадионына 20-23 мың жанкүйер келіп жүретін. 1994-1995 жылғы екі маусымда Литвиненко “Тараз” үшін 54 ойын ойнап, 29 гол соқты. Голдардың көп бөлігін ол 1994-ші жылы соқты. Сол маусымда ол 20 голмен үздік сұрмерген атанды. Келесі жылы команда екінші орын алып, чемпиондықты семейдің “Елімайына” беріп қойды.
“Елімайдың” сол шақта керемет дәурені жүріп тұрды. Қазақстан чемпионатын қатарынан ұтып, кубоктың де иегері атанып жүрді. 1996 жылғы маусымды Литвиненко “Елімай” сапында бастады. Бірақ ол жылы Олегтің туған командасы “Тараз” чемпион атанды.
1998-жылға дейін Олег “Елімайда” шабуыл шебінің үздігі атанды. Әрбір екі қауіпті шабуылдың біреуін голға айналдыратын. Осы кезде ол Ұлттық құрама сапына да тұрақты алынды. “Атланта” олимпиада додасының іріктеу турнирінде ол олимпиадалық құраманың қатарында Азия құрлығындағы жарыста 10 ойын өткізіп, 9 доп соғады. Сонда Литвиненко жайлы азиялық журналистер “Литти-ураган” деп жазған болатын.
Барлығы тамаша болып келе жатты. Қазақстандағы көптеген қорғаушылар Олегтен зәре құты қашатын. Тамаша дриблинг, үлкен жылдамдық, алаңды көре білу және де қақпа алдындағы сезімталдылық Литвиненконың бағын ашты. Алайда 1999-шы жылы “Елімай” басшылары құжаттардан қателік жіберіп алады да, АФК оны бір жылға футболдан шеттетіп тастайды. Бір жылдан кейін Олег үлкен футболға қайта оралды. Алматылық “Қайрат” сапына ауысқан ол бір жыл бойы футболдан тыс жүрген адам секілді көрінген жоқ. Қайта голға деген ашкөздікпен одан әрі голдар соға бастады. Ұлттық құрамаға да қайта алынды. Осы аралықта оған кипрдің “Эрмис” деген командасы қызығып, өз сапына шақырды. Алайда, онда “Литва” (оны достарының барлығы фамилиясын қысқартып осылай атайтын) еуропалық футболға бейімделе алмады. 9 ойынға қатысқанымен, қарсылас қақпасына гол соғу мүмкін болмады.
Сыйлық
Одан кейін Олег қайтадан отанға оралып, “Елімайға” қосылды. Ел ішінде ол көптеген командаларда ойнады. Қайда бармаса да, ол ұжымның жаны еді. Ол жүрген жерде үнемі күлкі-қалжың, тамаша көңіл-күй болатын. Литвиненкомен бірге ойнаған Роман Вороговский бірде Олег жайлы мынандай қызық әңгіме айтқан: “Олег жастайынан аңғалдау өскен адам болған. Оны алдау оңай болатын. Бірде Тәжікстанға ойынға бардық. Сонда Серік Жейлітбаев оның сөмкесіне әдемі оралған сыйлық салып қойыпты. Олег ойында ештеңе жоқ, әуежайдан өтіп бара жатқанда, сөмкесі шырылдап, кеден қызметкерлері оның сөмкесін бұлқан талқанын шығарып, шашып тастайды. Сөйтсе, әлгі “сыйлық” қарапайым күйдірілген қызыл кірпіш болып шықты. Бұл жағдайды түсінбеген тәжікстандық кеденшілер Олегті сумкасымен қосып бөлек тексеру бөлмесіне алып кетті. Не керек, содан жарты сағаттан соң Олегті зорға жіберген. Содан кейін Олег Серікке әбден шүйлігіп жүрді. Ең қызығы, ауыр кірпішті байқамай Олегтің қаншама уақыт көтеріп жүргенін айтсаңызшы. Күші тасып, энергиясы бойына сыймай жүруші еді”.
Тағдыр
2001 жылы Қазақстан Ұлттық құрамасы Әлем чемпионатының іріктеу сынына қатысты. Өз алаңымызда Иракты қабылдадық. Бұл бір Қазақстан үшін ескі жау болып кеткен команда болатын. Алматының “Орталық” стадионына жиналған 25 мың жанкүйер ойынның 30-шы минутында түрегеп қол соқты. Өйткені, Олег Литвиненко әдемілігі жағынан керемет гол соққан болатын. Тоғыздыққа шиіре тартқан “Литваның” бұл голы әлі күнге дейін жанкүйерлер жадында. Қазақ футболының тарихындағы “Алтын голдардың” алды болатыны сөзсіз. Жалпы, Олег құрама үшін 28 ойын өткізіп, 6 голдың авторы атанған.
Кейінгі жылдары, бұрынғыдай жылдамдық жоқ болып, Олег ойын барысында шаршап қалып жатты. Жасы да 30-дан асқалы бері алаңдағы ойыны тек тәжірибие мен ғаламат түйсіктің арқасында ғана жүретін. Ол артық салмақ жинап, тіпті ішімдікті де ұрттап жүрді. Осы аралықта тағы бір оқиға ойға оралады. “Елімай” дүркіреген кезде шабуыл өтінде Олегпен бірге жарқылдаған Андрей Мирошниченко екеуі жақсы араласқан. Екеуінің басы қосылса “жынды судан” сілтейтін болған. Кейіндері Мирошниченко Ақтөбеге кеткен. “Актюбинец” пен “Елімай” кездесіп, қос ойыншы қайта кездеседі. Ойын алдында бір күн бұрын екеуі түнімен “ахаңнан” сілтесе керек, ертесіне Олег ойынның 60-шы минуттарына қарай бір-ақ келіпті. Ұйқыдан оянып, асығыс жеткені сол екен, команда 1:0 жеңіліп жатыпты. Маусымның соңына қарай “Елімайға” ұпай ауадай қажет болып жатқан шақ. Сол ойында Олег алаңға шыға салысымен 2 гол соғып, семейліктерге жеңіс сыйлаған екен.
Сол ішімдік Олегті біраз шаршатқанға ұқсайды. Әкесінің де, Тараздағы көптеген достарының да айтқаны осыған саяды. Өмірінің соңында ол Тараз қаласының сыртындағы зиратханаға барып, өз-өзіне қол жұмсайды. Өмірін бұлайша аяқтауы әрине де, сол күйі жұмбақ болып қала берді. 34 жасқа келер шағында ол өмірден озды. Олег арамызда болмағанымен, оның іс-әрекеттері, соққан голдары барлығы да қазақстандық жанкүйерлердің жадында мәңгі қалатыны анық.
Статистикасы
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:22 қарашада туғандар Санат:18 қарашада қайтыс болғандар Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Динамо Алматы ФК ойыншылары Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Жеңіс ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Алматы ФК ойыншылары
Түсу бұрышы
Түсу бұрышы - түсуші толкынның таралу бағыты мен толкын түсетін екі орта бөлігінің бетіне перпендикуляр арасындағы бұрыш.
Дереккөздер
Санат:Физика
Сан-Вендемьано
Сан-Вендемьано (San Vendemiano) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Тревизо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8776 адамды құрайды. Халық тығыздығы 488 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 31020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vendemiale. Жыл сайынғы мерекесі — 1 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Кондемиос-де-Арриба
Кондемиос-де-Арриба (Condemios de Arriba) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Серрания ауданында (комарка) орналасқан.
Үшбұлақ (Катонқарағай ауданы)
Үшбұлақ (2010 жылға дейін – Черемошка) — Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы, Коробиха ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы Үлкен Нарын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 102 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 342 адам (189 ер адам және 153 әйел адам) болса, 2009 жылы 214 адамды (119 ер адам және 95 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Катонқарағай ауданы елді мекендері
Тайбұқа
ТАЙБҰҚА (туған жылы белгісіз – 1358) – Қытайдағы Юань әулеті кезіндегі саяси қайраткер. Қоңырат руынан шыққан. Құбылай мен оның мұрагерлері қытайларға пәрменді билік жүргізіп, оларды бақылап отыру үшін түркі тілдес тайпалардың өкілдерін пайдаланған. Оларды әскерге, түрлі қызметке қабылдап,  Қытайдың ішкі  өлкелеріне жіберген. Тайбұқа өзінің білгір, сабырлы мінезімен көзге түседі. Ол алдымен Қытайдың оңтүсіндегі Юньань провинция басшысының оң қол уәзірі, кейін астана қорғанысы бастығы ретінде императордың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, Орда құрылыстарын жүргізу қызметтерін атқарған. 1348 жылы Орталық үкімет кеңесінің мүшесі, 1352 жылы Хэнань провинциясының кеңесшісі болды, шаруалар көтерілісін тоқтатты. 1354 жылы жала жабылып, қызметінен босатылды. Бірақ көп ұзамай Хунань-Гуаньдун провинцияларында сол қол уәзірі болды. 1356 жылы Шандун көтерілісшілерін жаныштады. 1358 ж. Астанаға шақырылып, қастандықпен өлтірілді.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан тарихы
Андерсон Перри
Андерсон Перри (1938 жылы) — британдық әлеуметтік теоретик және тарихшы. Ол Маркс пен Вебердің теориялары арасында диалог жүргізеді. Еуропаның капитализмге өтуінің айырықша жолына ежелгі мен феодализмнің өзара байланысы әсер етті деген қорытынды жасайды. Андерсон бұл ойын еуропалық және еуропалық емес қоғамдардың дамуын егжей-тегжей талдау арқылы дәлелдеді. Андерсон ілімінің ерекшелігі әлеуметтік даму туралы түсінікті талдауда марксизм мен веберлік ілімдерді біріктіру тәсілін қолдануында.
Негізгі еңбектері:
Дереккөздер
Санат:Тарихшылар Санат:Ұлыбритания тарихшылары Санат:АҚШ тарихшылары Санат:Әлеуметтанушылар Санат:Ұлыбритания әлеуметтанушылары Санат:АҚШ әлеуметтанушылары Санат:XX ғасыр әлеуметтанушылары Санат:Саясаттанушылар Санат:АҚШ саясаттанушылары Санат:Марксизм теоретиктері
I Николай
I Николай (Николай I; 6 шілде 1796 жыл — 2 наурыз 1855 жыл) — 11-ші Бүкілреселік император.
Өмірбаяны
I Николай 1796 жылы Царское Селода дүниеге келді. Әкесі I Павел және ағасы I Александр I Николайға дейін бүкілресейлік императорлар болған, яғни оның ізашарлары болды.
Билеген жылдары
Ағасы I Александрдың кенеттен қайтыс болуына байланысты таққа отырып, билігін декабристер көтерілісін басып-жаншудан және оның басшыларын жазалаудан бастады. I Николай билік еткен кезде Ресейдегі шексіз монархия өзінің шарықтау шегіне жетті. Бюрократтық аппарат пен оның орталықтануы күшейе түсті. Құпия саяси полиция басқармасы — "Үшінші бөлім" құрылды. 1835 жылы "Ресей империясы заңдарының жинағы" атты кодекс құрастырылды. Халық ағарту саласында дворяндарға артықшылық жағдайын жасаған, сословиелік бөлінуді қатаң қағидамен жүзеге асыратын заңдар қабылданды. Әдебиетке мемлекеттік бақылау күшейтілді. Ресейдің озық ойлы қайраткерлері қуғын-сүргінге ұшырады. I Николай төңкерісшіл ұйымдарды талқандап, ұлт-азаттық қозғалыстарды (Шәміл бастаған тау халықтарының көтерілісі, 1830–1831 жылдары поляк көтерілістері, Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс пен басқа көтерілістерді) қатал басты. Өзге ұлттарды орыстандыру мен шоқындыру күшейтілді. Сыртқы саясаттағы басты бағыт — Шығыс мәселесі болып, ол Қырым соғысының басталуына әкеп соқты. I Николай Еуропадағы төңкерістік қозғалысқа қарсы күресті. 1848 жылы Франциямен мәмілегерлік қарым-қатынасты үзіп, Мажарстанда болған 1848–1849 жылдардағы төңкерісті қатал түрде басты. Қазақстан мен Орта Азиядан жаңа жерлер басып алу саясатын жүргізді.
Ажалы
Қырым соғысындағы жеңіліс I Николайдың саяси жүйесінің күйреуіне және оның өліміне әкеп соқты.
Сілтемелер
Санат:Польша монархтары Санат:Финляндия билеушілері Санат:Ресей императорлары Санат:1796 жылы туғандар
Юрий Борисович Левитан
Юрий Борисович Левитан (алғашқы аты — Юдка Беркович Левитан; 19 қыркүйек (2 қазан) 1914 — 4 тамыз 1983, Бессоновка, Белгород облысы) — телевизия және радиохабар бойынша КСРО СМ мемлекеттік Бүкілодақтық радио дикторы. КСРО Халық әртісі (1980).
Өмірбаяны
Юрий Левитан 1914 жылы 19 қыркүйете (2 қазанда) еврей отбасында дүниеге келген. Әкесі-Борис Семенович (Бер) Левитан, тігінші, қалалық шенеуніктер мен қызметкерлерге мундир тігуге маманданған. Анасы-Мария Юльевна, үй шаруасындағы әйел. Даусындағы күші, тебрі мен айқындылық сол кездегі сирек болған қасиет еді. Оның дауыстық сыйлығына ол бала болған кезде назар аударды. Юрий тіпті "құбыр"лақап алды. 17 жасында Левитан Мәскеуге көшіп, әртіс болуға армандады. Ол кезде ұлы Василий Иванович Качалов болды. Ол кинотехникумға құжаттар бергенде қабылдау комиссиясының мүшелері оны қабылдаған жоқ. Ренжіген жігіт қайтып оралуға жинала бастағанда оның көзіне кездейсоқ радиодикторлар тобына қабылдау туралы хабарландыру түскен болатын. Келесі қабылдау комиссиясында оны Василий Качаловтың өзі тыңдады. Левитан радиодикторлар тобына іріктеуден сәтті өтті: провинциялық сөйлеуге қарамастан оны қабылдап, ол Радиокомитет стажерлері тобына қабылданды.
Бірінші уақытта ол курьер қызметін атқарды: кабинеттер бойынша түрлі қағаздарды таратып, әріптестеріне шай мен бутербродтарды дайындай отырып, түнгі уақытта Володимир диалектінен арылуға тырысты. Өзінің дикциясын жетілдіруіне көңіл бөліп, радиостажерлер тобына қосылған - Нина Литовцева, Василий Качалов, Наталья Толстова, Михаил Лебедев сияқты мәскеулік көркем академиялық театрдың әртістерінен сабақтар алды. Соңында, бірнеше айдан кейін Юрий Левитанға студия бойынша кезекшінің міндеттері тапсырылды: радио арқылы шағын жаңалықтарды оқу, радио арқылы музыкалық нөмірлерді жариялау, пластинкаларды ауыстыру. 1934 жылдың қаңтарында Левитанға түнгі техникалық эфирде "Правда" газетінен мақалаларды оқу тапсырылды - отызыншы жылдары Кеңес Одағының алыс бұрышына ертеңгі газеттердің мәтіндерін берді: диктор дерлік слог бойынша материалды оқыды, ал аймақтық баспалардың стенографистері мақалаларды жазып, баспаханаға жіберді.
Ұлы Отан соғысы жылдарында
Ұлы Отан соғысы жылдарында (1941-1945) Жоғарғы Бас Қолбасшы И. Сталиннің бұйрықтары мен Совинформбюро мәліметтерін оқыды.
Алмиранти-Тамандаре-ду-Сул
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 158 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 265,368 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,1 адам/км². Санат: География
Юрий Борисович Левитан
Ұлы Отан соғысы жылдарында
1941 жылдың күзінде Свердловск (Қазіргі Екатеринбург) диктор О. С. Высоцкамен бірге эвакуацияланды. Орал студиясы қала орталығындағы ескі жеке үйдің жертөлесінде орналасқан. Диктор өзі жақын маңда толық құпиялылық жағдайында өмір сүрді. Радио таратылымдарға арналған ақпарат телефон арқылы келіп түсті, сигнал бүкіл ел бойынша радиостанциялармен таратылып, бұл бас радио торапты орналастыруға мүмкіндік бермеді. Сондай-ақ, эфирдегі жұмыстан бөлек, осы студияда құрастырылған деректі фильмдер айтылды.
1943 жылы наурызда Радиокомитет орналасқан Куйбышев қаласына жіберілді,. Свердловскіде оның болуы туралы ақпарат жарты ғасырдан кейін ғана жарыққа шықты.
Дәл осы Ю. Левитан Берлинді алу және 1945 жылдың 9 мамырында 21 сағат 55 минутта Левитан эфирде фашистік Германияны жеңгені туралы Жоғарғы Бас қолбасшының бұйрығымен жариялады.
Соғыс жылдары Левитан 2000-ға жуық Совинформбюро мәліметтерін және 120-дан астам шұғыл хабарламаларын жариялады.
Соғыстан кейінгі жұмысы
Соғыстан кейін үкімет мәлімдемелерін оқып, Қызыл алаңнан, съездердің Кремль сарайынан репортаждар жүргізді, фильмдерді дыбыстауға қатысты. Ол И. Сталиннің өлімі туралы және адамның ғарышқа алғашқы ұшуы туралы хабарлады. 1965-1983 жылдары"үнсіздік минуты" телебағдарламасында мәтін оқып, Бүкілодақтық радиода "ардагерлер айтады және жазады" хабарын жүргізді.
"Сталинград шайқасының беттері"атты семисериялық хроникалды-деректі фильм түсірілімі кезінде Сталинград бағытындағы кейбір мәліметтерді жазбаларға қатысты. Бұл жазбалар 1985 жылға Волгоградта теледидар және радиохабар бойынша Комитетте Алтын қор ретінде сақталған.
ВКП(б) мүшесі Юрий Левитан 1983 жылдың 4 тамызында, өмірінің 69 жылында Белгород облысының Бессоновкасында Курск шайқасының ардагерлерімен кездесу кезінде қайтыс болды. Мәскеуде, Новодевичь зиратында жерленген (10 учаске).
Отбасы
Жалғыз әйелі Раиса(1938-1949) Левитанмен ажырасқаннан кейін әскери академия офицеріне кетті. Юрий Борисович өз қызы Наталья және енесімен бірге тұрды.Қызы Наталья Сударикова(1940-2006) оның ұлы Борис қолынан қаза тапты. Ұлы Борис есі дұрыс емес деп танылды, шизофрения диагнозы қойылып, емдеуге жіберілді. 6 жылдан кейін босатылып, 2013-ші жылдың 19 сәуірде жансыз денесі табылды. Ю.Левитанның жалғыз шөбересі-Артур Левитан, программист, дизайнер, тележүргізуші.
Дереккөздер
Санат:Дикторлар Санат:КСРО дикторлары
Жақсығат Матайұлы
Жақсығат Матайұлы (1914, Бозащы түбегі, Ортаеспе ауылы – 1995, Ақтау қаласы) – еңбек ардагері, ауыл шаруашылығы қызметкері. 1934 – 1935 жылдары Ортаеспе ауылында балықшы, 1941 – 1962 жылдары Путь к коммунизму балықшы ұжымшарында бригадир, ұжымшар бастығы қызметтерін атқарған. Матайұлы басқарған жылдары ұжымшар еңбек жоспарын артығымен орындап, алдыңғы қатарлы шаруашылықтардың бірі болды. 1962 – 1997 жылдары «Жетібаймұнайгазбарлау» мекемесінде еңбек етті. 1941 – 1945 жылдары Ұлы Отан соғысы кезінде «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен және бірнеше грамоталармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бозтөбе
Бозтөбе (2009 ж. дейін — Анастасьевка) — Ақтөбе облысы Қарғалы ауданы, Ащылысай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бадамшы ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 38 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 399 адам (201 ер адам және 198 әйел адам) болса, 2009 жылы 350 адамды (176 ер адам және 174 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарғалы ауданы елді мекендері
Ново-Градиште (Велико Тырново облысы)
Ново-Градиште (Ново градище) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Стражица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 116 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5175. Телефон коды — 061605. ЕКАТТЕ коды — 52060.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Туниха
Туниха — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шуда өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга; Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ла-Форе-Овре
Ла-Форе-Овре (La Forêt-Auvray) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61174, пошта индексі — 61210.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Қартқожақ Бисембайұлы
Қартқожақ Бисембайұлы (1894, Маңғыстау өңірі – 1984) – палуан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қалқаншалы сымырлар
Қалқаншалы сымырлар – сымырлардың бір отряд тармағы. Дүние жүзінде кең тараған. Негізінен тропиктік және субтропиктік аймақтарда кездесетін 1600-ден артық түрі белгілі. Қазақстанда 100-ге жуық түрі бар. Қалқаншалы сымырлардың көпшілік түрі жылына 2 кейде 4 ұрпақ береді. Дернәсілдері алғашқы жылы өсімдіктердің үстінде қозғалып жүреді де, жел арқылы таралады. Көптеген түрлері жеміс ағаштарының, оранжереяда өсетін және сәндік өсімдіктердің зиянкестері болып табылады. Кейбір түрлері (мысалы, кошенильдер) пайдалы да болып келеді. Қазақстанда ісік түзгіш сымыр (Acanthococcuc orbiculus) бар. Оның аналығының денесі жасыл түсті, пішіні жұмыртқа тәрізді. Денесінің ұзындығы 2,3 мм, ені 1,2 мм, түк тәрізді қылшықтармен жабылған. Көздері 7 буынды мұртшаларының түбіне жақын орналасқан. Аталығы зерттелмеген. Бұлардың буын аралықтарына орналасқан дернәсілдері жасыл етті қабықпен қапталып, ісік түзеді. Ісік қуысы тегіс, пішіні бұрыс шар тәрізді. Дернәсілдер осы ісік ішінде дамиды. Күздің басында ісік қабығы жарылып, одан жұмыртқасын салған аналық шығып қалады. Жаңа түзілген ісіктер кеуіп, түсіп қалады да, бір өркеннің бойында қайтдан 1 – 2 ісік түзіледі. Ісік түзгіш сымыр өте сирек кездесетін, қазір республикада жойылып кеткен түр есебінде, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Сымырлар
IC 3319
IC 3319 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3319 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Қуанышбек Оболбекұлы Адылов
Қуанышбек Оболбекұлы Адылов (Кубанычбек Оболбек уулу Адылов) (1973 жылы 19 мамырда Қырғыз КСР Фрунзе қаласында туған) — көпшілікке «Махаббат бекеті» фильміндегі Орал рөлімен танымал қазақстандық актер. «Макбет», «Дай жару, Лорио», «Детектив каменного века», «Девушка и смерть», «Карлик Hoc» спектакльдерінде ойнайды. «Қазақфильм» киностудиясының «Махаббат бекеті» (Орал), «Жизнеописание юного аккордеониста» (Теңізші), «Влюбленный вор» (Дамир) кинофильмдеріне; «Арман қала» телехикаясына түскен. «Атыр май» әзіл-сықақ бағдарламасының және т.б. жүргізушісі. «Сезам» театрындағы - «Белоснежка и семь гномов», «Муха» спектакльдерінің режиссері.
Үйленген. Жұбайы - Бексұлтанова Н. Қыздары - Адылова Әсел, Адылова Әсем.
Дидактикалық қағидалар
Дидактикалық қағидалар - оқу процесінің мазмұнын, ұйымдастыру түрлері мен әдістерін оның жалпы мақсаттары мен заңдылыктарына сәйкес анықтайтын негізгі ережелер.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
NGC 7321
NGC 7321 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Коалгэйт (Оклахома)
Коалгэйт (Coalgate) — Оклахома штатының Coal округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2005 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 40-15800.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Барионикс
thumb|Барионикс thumb|left|Барионикс Барионикс. Барионикстің ұзыындығы —10 метр, салмағы —1,7 тонна. Алайда ғалымдар табылған жалғыз үлгінің жас барионикске тиесілі екендәгән болжаған. Осыны ескерсек, әбден жетілген ересек барионикстің бұл өлшемнен әлдеқайда үлкен болғнын байқаймыз. Барионикстің тырнақтарының ұзындығы 35 см-ге жеткен. Оның мойының имектігі өзге тероподтармен салыстырғанда байқалмайтын.
Жеміс-көкөніс шаруашылығы (кітап)
Жеміс-көкөніс шаруашылығы — 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Н. Г. Щепетков, М. Ә. Ысқақов. Беттер саны — 536.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-217-167-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Дәуір баспасының кітаптары
Сүндетқали Есқалиев
Дереккөздер
Санат:1924 жылы туғандар Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Шыңғырлау ауданында туғандар Санат:24 маусымда қайтыс болғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Могилев облысында қайтыс болғандар Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО) Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар
Мури-Берн
250px|thumb|Картада орналасуы Мури-Берн (Muri bei Bern) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Берн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 587 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.6 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 356, пошта индексі — 30 743 073.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы
300px|thumb|right|1932 жылдағы Қазақ АКСР-і Қазақ Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы, немесе Қазақ АКСР  — қазіргі Қазақстан аумағындағы РКФСР құрамындағы әкімшілік-шекаралық бірлік, Қазақ ұлттық автономиясы. 1925 жылдың 15 маусымынан 1936 жылдың 5 желтоқсанына дейін өмір сүрді. Бастапқыда бұл автономия Қырғыз Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы (1920-1925) деп аталып келді, кейіннен 1925 жылы ҚазАКСР орталық атқару комитетінің төрағасы "қырғыз" деген атауды "қазақ" деген атаумен алмастыру туралы қаулысымен Қазақ АКСР-ы деп аталынды.
ҚазАКСР-ның әкімшілік орталығы алдымен Қызылорда (1925—1927), кейіннен 1927 жылдан бастап Алматы қаласына көшірілді..
Шекарасы
1932 жылдары батысында Төменгі-Волжск өлкесімен, солтүстік-бастысында - Ортаңғы-Волжск өлкесімен, солтүстігінде - Орал облысымен, солтүстік-шығысында Батыс Сібір өлкесімен, оңтүстігінде - Орталық Азия Кеңестік республикаларымен, оңтүстік-шығысында Қытаймен шекарала жатты.
Ауданы және Халқы
Ауданы (1933 жылғы 1 қаңтарында) 2 853 мың шаршы км. құрады. Халқы - 1931 жылдың 1 қаңтарындағы санағы бойынша - 7 260,5 мың  адам, оның ішінде қала тұрғындары (1926 жылығы санақ) - 911,2 мың  адам болды.
Гүлжан Жарылқасымқызы Аспетова
Гүлжан Жарылқасымқызы Аспетова (28.05.1946, Жамбыл облысы Меркі ауданы, Меркі) - актриса. ҚР Халық әртісі (1993). Өнертану профессоры (2002). Қазақ.
Әкесі - Аспетов Жарылқасым. Анасы - Болатбекова Уазина.
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының театр факультетінің актерлік бөлімін бітірген (1967), актриса.
1967 жылдан - М. Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрында актриса. 1999 жылдан бері - Қ. Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық-драма театрының актрисасы (Астана). 2001 жылдан бері - Қазақ ұлттық музыка академиясында курс жетекшісі.
«Бөлтірік бөрік астында» (Жәмиля); «Беу, қыздар-ай!» (Күнсұлу); «Дала дастаны» (Мақпал); «Құлыным менің» (Анар); «Қаракөз» (Қаракөз); «Қарақыпшақ Қобыланды» (Құртқа); «Фархад пен Шырын» (Мехменебану); «Ант» (Бәтима ханым); «Электра, сүйіктім менің» (Электра); «Асауға тұсау» (Катарина); «Юлий Цезарь» (Кальпурния); «Эдип Патша» (Иокаста); «Жендеттер» (Мадлена); «Кішкентай ауыл» (Ардақ); «Ескі үйдөгі екі қоштасу» (Зейнеп); «Ғасырдан да үзақ күн» (Найман-ана); «Кебенек киген арулар» (Кәзия); «Мәңгілік бала бейне» (¥зынғайша); «Ана -Жер Ана» (Толғанай); «Балуан Шолақ» (Балуанның анасы); «Күйеуге шыққан кемпірлер» (Фатима); «Баянсыз бақ» (Люси Купер); «Қымбатты Памела» (Памела) және т.б. спектакльдерінде ойнайды.
«Киттер кеткенде» (1981), «Тоғызыншы ұлдан сақтан!» (1984), «Ақбілек» (1997) және т.б. фильмдерге түскен.
Ұлы - Пусурманов Азат Викторович.
Дереккөздер
Санат:28 мамырда туғандар Санат:1946 жылы туғандар Санат:Меркіде туғандар Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Қазақстан актрисалары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры актрисалары Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Өнертану профессорлары Санат:Қазақ ұлттық өнер университеті оқытушылары
Подлесное (Стерлитамак ауданы)
Подлесное — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Подлеснен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 347 адамды құрады. Пошта индексі — 453152, ОКАТО коды — 80249868001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кастельверде
Кастельверде (Castelverde) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Кремона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5153 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 164 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 26022.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Компьютерлік томография
Компьютерлік томография (әдетте КТ деп қысқартылады; бұрын аксиал компьютерлік томография немесе АКТ сканер деп аталған) — дененің егжей-тегжейлі ішкі кескіндерін алуға қолданылатын медицинадағы визуализация әдісі. КТ жүргізетін персоналls рентгенологтар немесе радиология технологтары дейді.