cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қырым Халық Республикасы
Ақпан төңкерісінен кейін, Мұсылмандардың атқару комитеті мен құрылтай шақырылуы
Мұсатком Қырым татарларының ішкі өмірін басқаруға белсенді түрде кірісті: білім беру саласында өзгерістер дайындалды, газеттер шығарылды, Қырым татарларының әскери бөлімдерін құру бойынша шаралар қабылданды, Ресей империясының аумақтағы басқа ұлттық қозғалыстармен байланыс орнатылды.
Дереккөздер
Санат:1917 жылы құрылғандар Санат:1918 жылы жойылғандар
Василий Павлович Соловьев-Седой
Өмірбаяны
Кәсіби карьерасын 1925 жылы пианист-импровизатор ретінде Ленинградтық радиода, көркем гимнастика студиясында және өз-өзді құрылған ұжымдарда бастаған.
Ұлы Отан соғысы жылдары - «Ястребок» кіші формалы фронт театрының көркем жетекшісі (1941-1942).
1948-1964 жылдары — композиторлар Одағының Ленинградтық отделы басқарма төрағасы, 1957-1974 жылдары — КСРО композиторлар Одағының секретарі.
1960 жылдан — РКФСР композиторлар Одағының секретарі.
3-5-інші шақырылымдардың КСРО Жоғарғы Кеңес депутаты (1950-1962).
1979 жылдың 2 желтоқсанда Ленинградта қайтыс болды. Ленинградтағы Литераторлар мостогындағы Волков мазарында жерленген.
Шығармашылығы
"Тарас Бульба" (1940, 2-нші редакция — 1955), "В порт вошла "Россия"" (1964) балеттерінің; "Верный друг" (1945), "Самое заветное" (1952), "Олимпийские звезды" (1962), "Восемнадцать лет" (1967), "У родного причала" (1970), "Жил-был Шельменко" (1978) опереттерінің; вокалдық циклдардың, драмалық спектаклдерге жазылған музыкалар авторы.
Әндер (400-ден аса):
Естелік
Санкт-Петербургте, композитор түрған үйде мемориалды тақта қойылған. 2007 жылы композитордың 100-жылдығына Ресей банкісі күміс тиын шығарды.
Дереккөздер
Санат:КСРО сазгерлері
Симоне Индзаги
Симоне Индзаги (Simone Inzaghi; 5 сәуір 1976, Пьяченца, Италия) — италиялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 2016 жылдан бері "Лацио" клубының бас бапкері. Филиппо Индзагидің інісі, бірақ ағасы секілді Ұлттық құрамада онша көп ойнамады, тек үш кездесуде ғана алаңға шықты.
Карьерасы
Карьерасын 1994 жылы туған қаласындағы "Пьяченсада" бастағанымен, 1998 жылға дейін түрлі клубтарда арендада ойнаумен болды.
1999 жылы "Лациоға" ауысты да, бір маусымның ішінде бірнеше турнирдің жүлдегері боп шыға келді (УЕФА Суперкубогы, Италия кубогы, Италия чемпионы). 1999/00 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасында қарсыластар қақпасына 9 гол соқты (Соның төртеуін "Марсельдің" қақпасына).
2005 жылы "Сампдоияға", 2007 жылы "Аталантада" арендада ойнап, карьерасының қалған бөлігін "Лациода" өткізді.
2016 жылы "Лацио" басшылығы Марсело Бьелсаның командаға келуін қаламады да, орнына Симоне бапкер боп тағайындалды.
Ойыншы ретінде
Лацио
Бапкер ретінде
Лацио
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Пьяченса ФК ойыншылары Санат:Новара ФК ойыншылары Санат:Лацио ФК ойыншылары Санат:Сампдория ФК ойыншылары Санат:Аталанта ФК ойыншылары Санат:Италия футбол жаттықтырушылары Санат:Лацио ФК жаттықтырушылары
Ағаш дайындау
thumbАғаш дайындау (Лесозаготовка) — шаруашылық қажеттілік үшін ағаш кесіп алу (әдетте, тасылған ағаш бойынша есепке алынады, бұған отынға немесе басқа мақсат үшін шабылған ағаш қосылмайды). А. д-ға, орманнан ағаш кесіп алу, қоймаға, ағаш ағызуға шауып тасылған ағаштар жатады. А. д-дың көлемі шартты тығыз текше метрмен (м3) өлшенеді. Тасылатын ағаштар: іске жарамды сүрек (құрылысқа, жиһаз жасауға және т.б. жұмсалады) және басқа қажеттікке пайдаланылатын сүрек (шағын олшемді, тіреу, жоңқа және т.б.) болып ажыратылады. А.д. салдарынан әлемде орман көлемі кеміп барады. Жыл сайын Жер бетіндегі орман аумағы 250 мың шаршы километрге кеміп отырады.
Дереккөздер
Санат:Экология
Батпаққара көтерілісі
thumb|Көтеріліске себеп болған [[Қазақ зиялысы]] Батпаққара көтерілісі — Кеңес өкіметінің зорлық-зомбылық саясатына қарсы 1929 жылы 1—9 қарашада болған Қостанай округінің Батпаққара ауданын, ішінара Наурызым, Торғай аудандарының кейбір ауылдарын қамтыған халықтың наразылық қимылдары.
Көтерілісшілердің басты мақсаты — осы адамдарды қамаудан босату болды. Кеңес өкіметі органдарындағы басшы адамдардың озбырлығы, астық дайындау науқандарындағы жүгенсіздіктер, өкіметтің дінге теріс көзқарасы қалыптасқан ахуалды шиеленістіре түсті. Көтерілісшілер “Кеңес өкіметі жойылсын!”, “Алынып қойылған жерлер иелеріне қайтарылсын!”, “Байлардың кәмпескеленген малдары өздеріне қайтарылсын!”, “Хандық жасасын!” деген саяси ұрандар көтерді. 1929 жылы 2 қарашада наразылыққа қатысушылар Батпаққара ауданының орталығына басып кірді. Жасырынып үлгермеген аудан басшылары, жергілікті өкімет адамдары тұтқындалды. Жергілікті [кеңес, партия, сот, милиция, кооператив, шаруашылық мекемелері орналасқан үйлер өртелді. Көтерілісті ұйымдастыру кезінде Абайділдә Бекжанов, Сейтбек Қалиев, Ахмедия Смағұлов, т.б. белсенділік танытты.
Көтерілісшілер қатарында 5 ауылдық кеңес мүшесі, 3 коммунист, 12 комсомол, 2 “Қосшы” одағының төрағалары болды. Көтеріліс басшылары аудандағы барлық ауылдардың өкілдерімен жиналыс өткізіп, ауылдарда “ақсақалдар үштігін” құрды. Оларға әрбір ауылдан 50 жігіттен тұратын сарбаздар жасағын шығару жүктелді. Жалпы саны 1000 адамнан тұратын сарбаздар жасақтау (800-і Батпаққара ауданының ауылдарынан, 200-і Наурызым ауданының ауылдарынан) көзделді. 300 адамның қатысуымен жергілікті мешітте Омар Бармақовты көтерілісшілер хан көтерді. Батпаққарадан кейін Наурызым ауданындағы елді мекендерді, ауылдарды қосып алып, онан соң Торғайға, Қостанайға шабуыл жасау жоспарланды. Алайда жалпы сандары 530 адамға ғана жеткен, өздері “Аңшылар одағы” дүкенінен алынған 75-ке жуық мылтықтармен қаруланған көтерілісшілердің мұндай кең көлемде әскери қимылдар ұйымдастыруға мүмкіндіктері болмады. Жазалаушы отрядтарға көтерілісшілер қарсылық көрсете алмады. Жазалаушы отряд 200-ге жуық көтерілісшілерді, оның ішінде Бармақовты да тұтқынға алды. ОГПУ “үштігі” Батпаққара көтерілісіне байланысты 115 адамды ату жазасына, 170 адамды 2 жылдан 10 жылға дейінгі мерзімде еңбекпен түзету лагеріне, 28 адамды Қазақстаннан тыс жерлерге 3 жыл мерзімге айдауға кесті, 17 адамды шартты түрде соттады.
Дереккөздер
Санат: Тарих Санат: Көтерілістер
Заң шығарушы орган
Заң шығарушы орган – Конституция бойынша елдегі заң шығарушы билікті жүзеге асырудың негізгі міндеті жүктелген мемлекеттік өкілетті алқалық орган. Кейбір елдерде заң шығарушы органға өзінің негізгі міндетіне қоса мемл. бюджетті бекіту және атқарушы билік органдарының (үкіметтің, президенттің, т.б.) қызметін бақылау құқығы берілген, сондай-ақ, кейбір өзге де өкілеттіктер: жоғары лауазымды адамдардың белгілі бір тобын (судьяларды, есеп палаталарының аудиторларын, омбудсмандарды, т.б.) сайлау (тағайындау, орнынан алу), халықар. шарттарды бекіту, рақымшылық жариялау міндеттері жүктелген.
Федерациялық принцип бойынша құрылған мемлекеттерде және бір орталықтан басқарылмайтын кейбір унитарлық мемлекеттерде заң шығарушы органжалпы ұлттық заң шығарушы органжәне аймақтық (респ., облысы, т.б.) заң шығарушы орган болып бөлінеді. Мысалы, Ресей Федерациясында Федералдық жиналыс және Федерация субъектілерінің өкілетті органдары (Татарстанда Жоғарғы Кеңес, Пенза облысында заң шығарушы жиналыс, Мәскеуде қалалық Дума) заң шығарушы орган болып табылады. Кейбір парламенттік монархияларда (Ұлыбритания, Канада) мемлекет басшысы (королева, президент) жалпы ұлттық заң шығарушы органның құрамдас бөлігі саналады.
Қазақстанда заң шығарушы билікті жүзеге асыратын жоғары өкілдікті орган – қос палаталы Қазақстан Республикасының Парламенті.
Василий Александрович Шулятиков
Шулятиков Василий Александрович (9.12.1917 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы Қатонқарағай ауданы Үлкен Нарын ауылы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, взвод командирі, аға лейтенант. Орыс.
Өмірбаяны
Семей педагогикалық училищесін бітіргеннен кейін Семей қаласында мектеп директоры қызметін атқарған. Кеңес әскері қатарына 1939 жылы шақырылып, 1939 жылы Кеңес-фин соғысына қатысқан. 1941 жылдың маусымынан Воронеж майданы 38-армия №бЗ-атқыштар дивизияеы 863-жеке байланыс ротасы құрамында Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1943 жылдың қазанында Днепрден екі рет (Киев қаласының оңтүстік мен солтүстік маңындағы Жуковка және Вышгород селолары маңында) өтіп, өзеннің сол және оң жағалауларына байланыс сымын жүргізген. 1950 жылы Әскери-байланыс академиясын бітірді. 1972 жылы запасқа шықты.
Марапаттары
Днепрден өтуде көрсеткен ерлігі үшін КСРО Жоғары Кеңесі Төралкасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (29.10.1943). Ленин, 1-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Әли Фатхи Оқиар
Әли Фатхи Оқиар (Ali Fethi Okyar;, Прилеп, Манастир уәлаяты , Осман империясы — , Ыстамбұл, Түркия) — түрік мемлекеттік және саяси қайраткер, Осман империясының өмір сүрген соңғы оң жылдығының әскери офицері және дипломат. Екі рет Түркияның премьер-министрінің (1923; 1924—1925), және Ұлы халық мәжілісінің (парламенттің) төрағасы қызметтерін атқарған.
Өмірбаяны
1880 жылдың 29 сәуірінде Монастир уәлаятының (қазіргі Грекия және Сербия) Прилеп қаласында черкестер немесе албандар отбасында дүниеге келген.
1913 жылы Оқиар «Иттихат» (إتحاد و ترقى, İttihat ve Terakki) партиясы комитетінің Генералдық секретары болып сайланды. Сол жылы Болгарияда елші болып тағайындалды. нобай|200x200 нүкте|Оқиар жас кезінде 1922 жылдың қазанында Түркияның ішкі істер министрі болып тағайындалды.
1923, 1924—1925 жылдары — Түркия премьер-министрі. Онымен қатар Ұлттық қауіпсіздік министрі қызметін атқарған (1924—1925).
Осы тағайындаулар арасында ол Ұлы Ұлттық мәжілісінің төрағасы болды (парламент). нобай|200x200 нүкте|Оқиар және [[Мұстафа Кемал Ататүрік|Ататүрік, 1930 тамыз]] 1925—1930 жылдары Түркияның Франциядағы елшісі. Ялова қаласында кездесу кезінде, Оқиар Ататүріктен көппартиялы жүйе құру үшін оппозициялық Либералдық республикалық партияны ұйымдастыруды сұрады. Алайда, оппозициялық партияны исламисттер мен Ататүрік реформаларының қарсыластары қолдай бастаған кезде, партия заңсыз болып жарияланып жойылды. нобай|238x238 нүкте нобай|238x238 нүкте|Оқиар 1930-шы жылдары. 1939—1941: Түркияның юстиция министрі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түркия премьер-министрлері
Жалғандық детекторы
Жалғандық детекторы - адамның аффектілік жай-күйін сипаттайтын физиологиялық көрсеткіштерін объективті зерттеуге арналған аппараттар жинағы. Жалғандық детекторы АҚШ-та жасалған, көбіне юристік практикада құқық бұзушыларды тергеу кезінде қолданылады. Жалғандық детекторында сыналатын адамға терігальваникалық реакцияны (ми биотоктарын жазу), плетизмограмманы (ағзаның тамырлық реакциясы), тремор (бұлшық еттер дірілі) және т.б. тіркейтін аспаптардың датчиктері бір таспаға шығарылып, тәжірибелі тергеуші ол көрсеткіштер бойынша сыналушының эмоциялық жай-күйі туралы оның мінез-құлқының сыртқы нысандарын ғана бақылаған кездегіден гөрі неғұрлым дәл пікір түйе алады. Мұнда әдейі жаттықпаған адамның вегетативтік реакцияларды іс жүзінде өз ырқымен басқара алмайтыны негізге алынады. Жалғандық детекторында сынау оның нақ көзделіп отырған эмоциогендік жағдаятқа қатысты реакциясын тіркейтініне кепілдік бермейді. Бұлар қорқыныш, үрей, депрессия күйіне душар ететін тергеудің өзіне деген реакциялар болуы мүмкін. "Шын мәніндегі" эмоцияларды аппаратуралық әдістемелерден "индукцияланған" эмоциялардан саралау мүмкін емес. Осының өзі көптеген соттық қателерге себепші болып, жалғандық детекторында сынауға қарсылық туғызды. Психологияда жалғандық детекторы шыққанға дейін-ақ қылмыстың "аффектілік іздерін" зерттеу әдісі талданып белгіленген болатын.
Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1973
Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1973 — Еуропа чемпиондары кубогының 1972/73 жылғы маусымының финалында "Аякс" пен "Ювентус" кездесіп, "Аякс" 1:0 есебімен жеңіске жетті. Бұл "Аякстың" қатарынан үшінші рет турнирде топ жаруы.
Сілтемелер
Санат:1973 жылғы футбол Санат:УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары Санат:Аякс Амстердам ФК ойындары Санат:Ювентус ФК ойындары
Шигая
Шигая — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бисерть өзенінің оң жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сазтас
thumb|150px|Жасыл и қызыл Сазтас [[Лодева]] Сазтас (ἄργιλλος — «саз» және λίθος — «тас») - Саздардың диатек және эпитек жағдайында барынша шымырланып қатаюы нәтижесінде қалыптасқан тау жынысы.
Tonschiefer
Санат: География Санат: Геология
Нупоранга
Нупоранга (Nuporanga) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жоакин-да-Барра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 693 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 346,982 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1890 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Қойнауқат табаны
Қойнауқат табаны 1. Геологияда яки стратиграфияда: қалыпты жағдайда астасқан тау жынысы қойнауқатының (қабатының) астыңғы жазықтығы. Синонимі — "төсеніш".
Санат:Геология Санат:Терминология
Берн университеті
Берн университеті (неміс тілінде Universität Bern) — Швейцарияның астанасы Бернде орналасқан оқу орны. 1834 жылы ашқан. Студенттердің толық саны: 13000; факультеттердің саны: 8.
Факультеттер
thumb|Университеттің логотипы Студентердің көбісі тарихи-философиялық факультетте, студенттердің аз бөлігі теологиялық факультетте оқып жатыр. Оқыту неміс тілінде өткізеді, бірақ емтихандарды француз және итальян тілдерінде де тапсыруға болады.
Белгілі қызметкерлер және студенттер
Берн университетінде оқыған әрі ғылыми дәреже алған үш Нобель иегерлері: Берн университетінің басқа белгілі бітірушілері: Генци, Джон Ле Карре, Фридрих Дюрренматт, Абрам Деборин.
Біраз уақыт бойы мына адамдар Берн университетінде жұмыс істеген:
Ескерту
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Бұзау Толысбайұлы
Бұзау Толысбайұлы (1861-1918), ел билеген, болыс болған адам. Руы — Бағаналының Сары Шағыр бұтағы.
Бұзаудың әкесі Толысбайға 6 мың жылқы біткен. Бұзау болыс өз заманында әділ төрелігі, ірі кісілігімен құрметке ие болған. 18 және 21 жасында екі рет болыстыққа сайланған. Жер дауы, жесір дауын әділ шешіп, Бағаналы, Кіші жүз Тама, Арғын, Қыпшақ руларынын ара жігін ашпауға күш салған. Өзінің замандасы Бидаш болысты Орынбор түрмесінен босатып алып қайтқан. Әйелдер арасынан алғаш болыс сайланған Бидаш бәйбіше Бұзаудың кісілігіне риза болып өз қызы Бибіаршаны оған әйел үстіне берген. Бұзау болыстың үш әйелі болған. Бұзау болыс өзіне біткен мол дәулетті елдік, бірлік жолына жұмсаған. Көкшетау уезінің Атбасар болысында болыстыққа талас кезінде болған қақтығыс кезінде түрмеге түскен 5 адамды кепілдікке шығарып алғанда осы Бұзау болыс еді. Бибіаршадан туған Бұзауұлы Бәкия бүгінде Жыланды ауылында тұрады. Бұзау болыстың бейіті Малшыбай ауылына жақын, Алаша хан мазарының түбінде.
Бұзау болыс және оның ұрпақтары
Жалпы Өтептің баласы Толысбай өте бай адам болған. Ол заманда барымта деген көп болғандықтан Толысбай аруақтарға «малыма ие болатын, барымта-сырымтадан қорғайтын ұл бере көр» деп жалбарынып жүреді екен. Арты жақсы болып, құдай тілегін беріп, төрт ұлды болыпты. Ұлдары Аухау, Бұзау, Тәукебай, Шенеубай. Көне көз қариялардың айтуына қарағанда Аухау да әкесі Толысбай сияқты бай болыпты. Аухау атамыздан туған Жар атамыздың он бір баласы бар.
Бұзау болыс
Бұзау Толысбайұлы (1861-1918), (сурети атамыздын) ел билеген, болыс болған адам. Руы — Бағаналының Сары Шағыр бұтағы. Бұзаудың әкесі Толысбайға 6 мың жылқы біткен. Бұзау болыс өз заманында әділ төрелігі, ірі кісілігімен құрметке ие болған. 18 және 21 жасында екі рет болыстыққа сайланған. Жер дауы, жесір дауын әділ шешіп, Бағаналы, Кіші жүзТама, Арғын, Қыпшақ руларынын ара жігін ашпауға күш салған. Өзінің замандасы Бидаш болысты Орынбор түрмесінен босатып алып қайтқан. Әйелдер арасынан алғаш болыс сайланған Бидаш бәйбіше Бұзаудың кісілігіне риза болып өз қызы Бибіаршаны оған әйел үстіне берген. Бұзау болыстың өз заманында үш әйелі болған көрінеді. Бірінші әйелі бәйбішесі Жібек, тоалдары Шекерайым, Бибіарша. Бұзау болыс өзіне біткен мол дәулетті елдік, бірлік жолына жұмсаған. Көкшетау уезінің Атбасар болысында болыстыққа талас кезінде болған қақтығыс кезінде түрмеге түскен 5 адамды кепілдікке шығарып алғанда осы Бұзау болыс еді. Бибіаршадан туған Бұзауұлы Бәкия бүгінде Жыланды ауылында тұрады.
Сайдалы бидің Бұзауға берген батасы
Толысбай ағайын туысты жинап, ақыл-кеңес құрады. Жабай руынан Өтеұлы Сайдалы биді, Күржіұлы Өтжанды алдыртады. Сайдалы би елге беделді, өзі де өңді, келісті, келбетті шешен болған. Сайдалы бидің қыстауы Ұлытаудағы бұрынғы «Алғабас» совхозының орталығынан 25 шақырым жердегі «Қызыл үйде» медресе мен үйінің орны сақталған. Сайдалы биге Бұзау жиен: Дәм желініп біткен соң, кеңес құрады. – Мына жиенің, бір үлкен іске талаптанып жатыр, не дейсіздер? - дейді Толысбай. Содан бәрі ақылдаса келіп, Өтжан бидің айтуымен Бұзаудың жасын 19-да деп көрсетіп, құжат дайындатады. Сайдалы би батасын береді. Бұл – 1882 жылы болған оқиға. Жұрт тарауға бейімделгенде Толысбай: -  Бұзау балам, нағашыңның ат-көлігін дайында, - деп иек қағып ишара жасайды. – Мақұл, - деп Бұзау сыртқа шығып кетеді де, кермеге бір ат әкеліп байлап: Дайынбыз, - деп хабар айтады. Жұрт далаға шыққанда кермеде тұрған Толысбайдың бәйге Торысын көреді. – Оу, Бұзаужан-ау бұл емес еді ғой, - деп қалыпты баласына қабақ шытып, сонда Сайдалы би: - Оқасы жоқ, «ниет қабыл» деген. «Ал мынау Толысбайдың бәйгеге шауып жүрген аты ғой, өзі-ақ мінсін. Бұзаужан ниетін қабыл, қадамың құтты болсын, әмин», - деп риза болыпты. Нағашысының батасы қабыл болып, Бұзау ұзын-ырғасы 30 жылдан астам болыс болып, елге қызмет етіпті.
БҰЗАУ БОЛЫСТЫҢ АРҒЫНДАРДЫ ТҮРМЕДЕН АЛЫП ШЫҒУЫ
Көкшетау уезінде болыс сайланарда үлкен лау-жанжал, талас болады. Нәтижесінде 5 адам Атбасардың түрмесіне түседі. Арғындар сол адамдарын түрмеден кепілдікке шығарып алатын адам іздеп, біраз жерді шарлайды. Олар ел арасында Бұзаудың есімін көп естіп, Шу жеріне бет бұрады. Келген адамдарға Бұзау қонақасын беріп қарсы алып, әңгімелерін мұқият тыңдайды. «Бір күннен соң қайтып оралыңдар, жауабын сонда беремін», - деп қоя береді. Істің ақырын созбауға бел буған Бұзау Атбасар жәрмеңкесінде жүрген шағырларды шақыртып, шабарман жібереді. Елдің ауызы дуалы ақсақалдарды, билері бас қосқан жерде болыс арғындардың жаңағы шаруасын ортаға салады. Шағырлар теріс мінез танытып: «Сен үшін біздің күйер жәйіміз жоқ», - деп ат-тонын ала қашады. Жиын тарқасымен болыс Жібектен туған бел баласы Ыбыраймен ақылдасады. «Балам, жас болсаң да сен менің бір тірегімсің ғой. Әкеңе ақыл қос», - дейді. Бала әкесінің шешіміне қарсы еместігің білдіреді. Арада зымырап күндер өтіп, жылға жақындайды. Өткенде келісімін бермеген ел ағалары: «Көкшетаудан адам келуші ме еді, еңбегің еш болады», - деп Бұзауды мазақ қылады. Бір күні Бетпақдаладан бес аттылы құлап, сыртта жүрген болыстың жылқышыларына жолығып: «Бұзау болысты іздеп, сәлем бергелі Көкшетаудан келеміз», - деп жөндерін айтады. Жылқышы жігіттер болса бұл хабарды болысқа жеткізіп, сүйінші сұрайды. Болыс сол жылы Шудағы екі қабатты үйінде қыстап отыр екен. Ол келген қонақтарын күтіп алып, шағырдың тәуірлерін шақыртуға адам жіберіп, бәрін жинап алады. Ол соғымға сойылған 60 жылқының етінен қонақтарға ас беріп, дастарқан жиыла әңгімесін бастапты: - Мына жігіттер бізден көмек күтіп, қолдарын жая келгенде, теріс қарадыңдар. «Не көрсе де өзің көр», - деп мені жалғыз қалдырдыңдар, бүгін міне сол ісіме алғыс айтып, бұлардың маған әкелген азын-аулақ сый-сыяпаты бар көрінеді. Соны сендерге сыйлағалы отырмын. Таңдағандарынды алыңдар, - деп бәйбішесі Жібекке белгі береді. Орам-орам мата, кілем, ішік, шекпен және басқа да жиһаздар бөлменің ортасына үйіледі. Бұған қосымша бір жүйрік арғымағы тағы бар екен. Ұзындығы соншалық – болыстың екі қабат үйінің қабырғасына ілгенде еденге тиіп тұратын ішік Мақат биге тиеді. Мақат – басына мол мал біткен, шағыр руының беделді адамдарының бірі болған. Басқалары да қолдарына тигенін алып, бұрынғы әбестігі үшін кешірім өтініп тарқасыпты. Болыс арғындарды екі-үш күндей қонақ етіп, жолға шығарып салады.
БҰЗАУ БОЛЫСТЫҢ ТАПҚЫРЛЫҒЫ
Бұзау болыс жыл сайын жазда Ұлытауды жайлап Шу бойын қыстайды екен. Қыс түсе болыстың адамдары қазіргі Шымкент облысының Шолаққорған, Созақ аудандарының жәрмеңкесіне барып, мал сатып, астық алып, сауда-саттықпен айналысып қайтатын болған. Осындай базар кезінде Қоңырат елінің жігіттері Бұзаудың сауда жасауға келген адамдарын соққыға жығып, малдарын және астындағы көліктерін алып, өздерін жаяу қоя береді. Олар қаладан шыға алмай, елге хабар бере алмай, сол жерде ұзақ жүреді. Бұл хабар ел аузынан Бұзау болысқа да жетеді. Істің ақ-қарасын анықтау мақсатында Бұзау жанына өз адамдарын жинап, жолға шығады. Өз адамдарының хал-жағдайын көрген ол кек алуға бекінеді. Сол жердегі Найман руының жігіттерін жинап, бір күнде Қоңырат ауылын асты-үстіне шығарып, тартып алынған өз малдарын қайтарып алады. Олардың басшысын байлап әкетеді, еліне олжалы оралады. Арада он күндей уақыт өтіп, ел дүбірі басыла Қоңырат жігітін іздеп, 7 адам келіп, болыстан кешірім сұрайды, өз адамын босатуды сұрайды: «Ат-тон айыбымызды береміз. Шүкір, алдымызда айдаған малымыз бар. Жиған-терген жиһазымыз да жетерлік. Ендігі жерде екі елдің арасында мұндай бұзақылық болмайды», деп уәделерін беріп, жігіттерін босатып алыпты. Осы оқиғадан кейін екі ел арасында татулық орнап, онысы жылдар бойы жалғасын тапқан көрінеді. Бұзау болыстың батылдығына, тапқырлығына халқы риза болыпты.
БҰЗАУДЫҢ БИДАШ АНАҒА КӨМЕКТЕСУІ
Ақмешіт уезінде қазіргі (Қызылорда облысы) Телікөлдің жағасында орыс, қазақ болып жыл сайын ел қыстайды екен. Орыстар су алып, балық ауласа, қазақтар азды-көпті малдарын бағып өмір сүріпті. Бір күні көлдегі ойықтан су ішкелі келген қазақтың жылқышыларын көрген орыстар оларды қуып, екеуін атып тастайды. Бұған ызы болған қазақтар жиналып, орыстармен соғысады. Осы соғыстың үстінде бір орыс соққыға жығылып, қайтыс болады. Жігіттерді ұрысқа бастап барған Бидаштың күйеуі қайдауыл руының жігіті Қодар екен. Болған оқиғаны тексере келгенде: «Орыстарды өлтірген мына мен деп» Бидаш қылмысты өз мойнына алады. Істің анық-қанығына жетпеген олар Бидаштың қол-аяғына кісен салып алып кетеді. Айдауда жүрген Бидаштың құлағына Бұзау болыстың қайырымдылығы жөнінде әңгімелер жетеді. «Бір көмек болса, осы адамнан болар» деп ойлаған ол Бұзауға хат жолдайды. Хабар тиісімен Бұзау мал-пұлын жинап, Бидашты айдауда жүрген жерінен босатып, аулына әкеледі. Бостандыққа шыққан Бидаш Бұзауға рахметін айтып, оған елдегі екі қызының бірін бермекші болады. Бұл кезде болыс екінші әйелі – Шекерайымды тоқал етіп алған кезі екен. Жас тоқалының үстіне тағы да қыз алуды қаламаған Бұзау Бидаштың жасы келіп қалған үлкен қызы Бибіаршаға көңілі кетеді. Бидаш 10 түйемен, 6 қанат ақ үймен қызы Бибіаршаны болыстың қолына өзі көшіріп әкеліп, уәдесінен шыққан көрінеді. Кезінде Бұзау болыспен Қожабай Тоқсанбайұлы дидарласып, сыйлас болған.
Болыстыққа талас
1882 жылдан бастап болыстыққа Толысбай ұлы Бұзау шығады. Осы жылы Сарысу болысында сайлау жүреді. Болыстыққа талас Бұзау мен Жауқашты Байдәулет баласы Қалманбайдың арасында өтеді. Бұл сайлау өте күрделі, шиеленісті жағдайда өтіп Бұзау жеңіп шығып правитель болып сайланады. Бұл таласта дүние-мүлік, мал да көп шығын болады. Мәселен Бұзау жағынан: 500 жылқы, 400 қой, 200 түйе, Қалманбайдан: 550 жылқы, 2000 қой. Келесі 1885 жылғы сайлауда болыстықты тағыда Бұзау жеңіп алады. Бірақ екі жақ келісімге келеді-алдағы сайлауларда болыстыққа кезектесіп сайлануға, сол себепті 1888 жылы болыс болып Қалманбай талассыз сайланды. Ал, 1891 жылғы сайлауда Қалманбай болыстықты бергісі келмейді. Мұның аяғы үлкен дауға, жанжалға, төбелеске дейін барады. Осы жанжалды басу үшін Атбасар уездый начальник әдейілеп өзі келіп, дауды басып болысты екіге бөлген: Сарысу және Құмқоңыр. Содан Кеңес өкіметі әбден бекігенше Шағыр елі өз алдына бір болыс болып, оны қайтыс болғанша Бұзау басқарған. Кейін баласы Ыбырай, одан кейін Қаражігіт баласы Мұқыш басқарған.
Бұзау болыстың бір ісі
Бидаш Құдабай қызы Найман тайпасының Бағаналы ішіндегі Ибескеге жататын Мамай руынан шыққан Ұлытау – Жезқазған өңірінде ел арасында ақылдылығы мен тапқырлығы мен аты шыққан би-әйел. Өзі би, өзі болыс болғандықтан жауларыда аз болмаған, себебі талай жерде «байтал шауып бәйге алмас» деген нақылды керісінше дәлелдеген кісі. Телкөлде бір шаруамен жүргенде қаскөйлері осы көлде балық аулап жатқан бір орысты өлтірді деп жала мен Ақмешіттің (Қызылорда) түрмесіне қаматады. Ешкімнен Бидашты ақтап шығарып алатын көмек болмаған соң, сол кездегі атағы елге жайылған ақын Қожабай Тоқсанбай ұлы үш жүздің игі жақсыларына арнап арнау – өлең шығарады. Осы арнаудан үзінді: ...Жауқашты Барлыбай мен Қадыр, Қазыбай Ол күнде сияқты еді ел ағасы Азғана ауыл Шағырдан Бұзау шығып Болғын ешкімге олжа сыбағасы Артық деп қатарынан ойлаушы едік Сияқты Бағдаттың алма ағашы. Бұзау сен іске араластың он бес жаста Сондағы берген бағың тұр ғой баста, Бөрі алған Орал таудан сен ақиық Шүйіліп шарқ ұратын қия таста.
Бұл арнауды Бұзау естіген соң елдің ақсақалдары мен ақылдасып, қасына Қарекеңді ертіп жол жүреді. Сол жолда қанша дүние-мүлік берілгенін кім білсін, сот үкімі бұзылып Бидаш түрмеден босатылады. Бидаш еліне келіп той-думан жасап, бой жетіп отырған қызы Бибіаршаны қалың малсыз, отаулатып болыстың қанжығасына байлайды. Бибіаршадан туған Бәкия атам.
Болыстың екінші ісі
Бір жылы Атбасар жәрменкесінде Сарыаталық бабамыздан тараған Кәрішал, Бекболат, Саламат, Жауқашты, Шағыр руларының игі жақсылары базарлап жүргенде Қарекең бір жабық үйдің қасынан өте бергенде іштен кереге көзінен наймандар барма деп айқайлаған дауыс есітеді. Жақындап келіп ия найман мен дейді. Сіз найман болсаңыз бізге Бұзау деген болыс керек еді, сол кісіні тауып тілдестерсеңіз екен деп жалынады. Қарекең болысқа барып хабардар етеді. Болыс келгенде үй ішіндегілер - біз Арғын ішіндегі Атығай – Қарауылдың азаматтары едік, бір жала мен қамалып қалдық. Өз ағайындарымызға хабар салып едік, ешкімнен жақсылық болмады. Естуімізше бізге сіз ғана көмек бере аласыз. Сонда мен не істеуім керек деп еді, сіз 1000 сом залог беріп бізді босаттырсаңыз, Алла жеткізсе келесі жылы осы уақытта берген ақшаңызды қайтарамыз деп ант етеді. (Ол кезде 1 қой-3 сом, ал 1 ат-25 сомболған. Сонда 1000 сомға 333 қой, немесе 40 жылқы келеді). Болыс көп сөзге бармай залогты төлеп босаттырып жібереді. Сонымен келесі жылы жәрменкеге барып 2-3 күн қалғанда бірге барған игі жақсыларының арасынан қаңқу сөздер де шыға бастайды – танымайтын, білмейтін, туыс-жекжатта емес адамдарға ақша беріп, ол қайта оралмас дегендей. Дегенменде, болысты сыйлайтындықтан сондай саудаға апарған заттарын, малдарын базарға салмай ірке тұруларын, артын бағуды ойластырады. Уәделі күнде туады, бірақ босатылғандардан хабар болмайды. Болыс саспай 1-2 күн күте тұрайық дейді. Айтқанындай-ақ келесі күні пар арғымаққа пәуеске жеккен әлгі азаматтарда келеді. Кешіккендерді жердің шалғайлығын, басқа бір жедел шаруаның қол байлау болғандығын айтып кешірім сұрап былай деген екен – «сыртыңыздан күн салып қарап келдік не артқы жағыңызда, не бергі жағыңызға жоқ, өз басыңызға бөтен біткен қандай ерлік және бақыт» дей келе ақша мен қоса болысқа жанат ішік жауып, пәуескені аттары мен сыйға тартқан екен.
Қоңыршәулі
Қоңыршәулі – Тарбағатай жотасының батысындағы таулар.
Бұзау Толысбайұлы
Бұзау болыс-бедел хажы
Бедел хажы дегеніміз- өзі Меккеге хажылыққа бара алмай, орнына бара жатқан адамнан әдейлеп қаражат жіберіп отырған мұсылман баласын Болыс бір емес мұндай жайды жылда жасап, Меккеге баратындардың басын қосып, бұрын барғандармен жолықтырып жол жайын, қаражат жайын, не істеу керектігін ақылдастырып, өзі шығарып салып отырған. Меккеге барғандар Мұхаммет ғ.с мешітінің бас имамына жолығып болыстың берген қаражатын өткізіп отырған. Ал мешіттің бас қақпасында Толысбай ұлы Бұзау үшін екі бас намаз оқыңдар деп жазылған тахта тұрған. Екі бас намаз оқылмай мешітке кіруге тыйым салынған көрінеді.
Қоңыршәулі
Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы жерінде орналасқан.
Бұзау Толысбайұлы
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы тұлғалары Санат:1861 жылы туғандар Санат:1918 жылы қайтыс болғандар
NGC 3658
NGC 3658 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Қоңыршәулі
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1085 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 20 км-ге созылған, енді жері 12-13 км. Көлбеу беткейінде бірнеше шағын таулар орналасқан. Сай-жыралармен қатты тілімденген. Таудан Қарасу, Нарын, т.б. өзендердің салалары бастау алады.
NGC 3658
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қоңыршәулі
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы таулары
NGC 3658
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 23 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3658 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35003, UGC 6409, MCG 7-24-2, ZWG 214,3.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Батпан
thumb|Бір батпан шамасындағы тас Батпан — Қазақстан, Орта Азия халықтары арасында қолданылған байырғы салмақ өлшемі. Ол әр жерде әр түрлі мөлшерленген. Халық ауыз әдебиеті мен жазба деректерде Батпан бірде 6 пұттан 12 пұтқа дейінгі өлшем, бірде бірнеше пұттан ондаған пұтқа дейінгі салмақ мөлшері ретінде көрсетіледі. Ауыз әдебиетінде “бес батпан шоқпар”, “он екі батпан күрзі” деген сияқты соққы қаруларының салмақтары да кездеседі. Бірақ бұл қарудың емес, оның соққы күшін көрсететін салмақ мөлшері болса керек. Жазба деректерге сүйенсек, 19 ғасырда Ходжентте Батпан 12 пұтқа тең, яғни 196,56 кг мөлшерінде болған. Тағы бір мәліметтерде 432 ағылшын фунтына тең, яғни 196,016 кг. Кейбір этнографиялық деректер бойынша, Батпан 16 пұт; қосымша Байырғы қазақ өлшемдері.
Дереккөздер
Санат:Ұлттық өлшем
Ізтұр Азмағамбетов
Азмағамбетов Ізтұр (1928 жылы Маңғыстау ауданы, Түпқараған ауылында туды) – жылқышы.
Дереккөздер
Санат:1928 жылы туғандар
IC 4291
IC 4291 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан II2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 132-SC15.
Сыртқы сілтемелер
IC 4291 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Гольфо-Аранчи
Гольфо-Аранчи (Golfo Aranci) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ольбия-Темпио провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2206 адамды құрайды. Халық тығыздығы 54,65 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37,97 км² шамасында. Пошта индексі — 07020.
Тазша Бала
926 × 1443px|нобай|Қолддан жасалған Тазша бала бейнесі Тазша Бала - қазақтың күлдіргі тұрмыс-салт ертегілеріндегі басты кейіпкер. Бұған ұқсас нұсқалар өзбек, татар, қарақалпақ. түрікмен, хақас, бурят, моңғол халықтарының ауыз әдебиетінде де кездеседі. Қазақта тағыда басқа туралы ауыз әдебиетінде "Қу тазша", "Ақылды тазша", "Айлалы тазша", "Тазшаның қырық ауыз өтірігі", "Хан қызы мен Тазша", тағыда басқа ертегілер бар. Бұлар тағыда басқа халық арасынан шыққан ақылды, алғыр, айлалы, тапқыр, өжет жігіт ретінде суреттеледі.
Гольфо-Аранчи
Елді мекеннің қамқоршысы — Иосиф Обручник.
Тазша Бала
Өзінің ақыл-парасаты, тапқырлығы арқасында талай қиын-қыстау жағдайдан, ауыр халден аман-есен құтылып кетеді, неше түрлі сыннан мүдірмей өтіп, жеңіп шығады. Өзі сіңірі шыққан кедей болса да уәзір, жендеттермен айқаска түсіп, оларды халық алдында күлкі, мазақ етеді. Әділетсіздікке, кертартпа әдет-ғұрыпқа, зұлымдыкқа қарсы тұрып, күншілдік, қызғаншактық, сараңдық сияқты мінездерді аяусыз әжуалайды. Сөйтіп тағыда басқа халық даналығы мен шешендігін бойына жиған типтік кейіпкер болып табылады. Б.Майлиннщ "Өтірікке бәйге" ертегісі (1922), ақындардың өтірік айтыстары тағыда басқа жайындағы ертегілердің әсерінен туған.
Гольфо-Аранчи
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Тазша Бала
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ағымдағы (тұрмыстық) су өтімі
Ағымдағы (тұрмыстық) су өтімі (Бытовые расходы воды) — 1) кең мағынада, гидротехникалық шаралар әсерінен өзеннің бұрмаланбаған су жүргісінің синонимі; 2) мелиорациялық тәжірибеде белгілі бір есептеу шамасы ретінде қолданылатын атау. Мысалы, вегетация кезеңіндегі қамтамасыздығы ең жоғары өтім шамасы немесе вегетация кезеңіндегі өтімдер жиынтығы ішіндегі 50%-дық камтамасыздыққа ие өтім шамасы немесе вегетация кезіндегі орташа айлық су өтімі және т.б.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Пурсовка
Пурсовка — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Пензен облысы, Воронеж облысы, Саратов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ворона өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ворона. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бөрібай кесенесі
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:География Санат:Қазақстан мәдениеті
Рахта
Рахта — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Турсун-Тур көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Саяси кеңістік
Саяси кеңістік - қоғамның саяси ұйымы ретіндегі саяси институттар мен мекемелер жиынтығы. Мемлекеттің маңызды элементтерінің бірі - оның алып жатқан жері, аумағы. Шекарасы белгіленбеген жағдайда түтас мемлекеттің болуы мүмкін. Алғашқы қауымдық құрылыста рулардың өздерінің аумақтары болды, бірақ олар айқын белгіленбеген еді, әрі жиі өзгеріп түрған. Рулық құрылыстың ыдырауымен және саяси институт ретінде мемлекеттің пайда болуы сол аумақта түратын адамдар ру, тайпа өкілдері ретінде емес осы жерде, аумақта түруына байланысты азамат деп жарияланды. Енді бұл жай аумақ емес, қатаң белгіленген және қорғалған саяси және құқықтық кеңістік. Аумақ - бұл нақты мемлекеттің барлық азаматтары үшін ортақ үй. Мемлекет өз билігі тарайтын аумағын қорғауға міндетті. Мемлекет өз аумағында түратын адамдардан жалпы ережелер мен заңдарды орындауды талап ете алады. Ал бағынбаған адамдарды осы ережелер мен заңдарға сәйкес жазалай алады. Сонымен бірге, олардың барлығына қажетті жағдайларды жасауы керек.
Мемлекет өз аумағын көркейту және материалдық, рухани құндылықтармен толтыра алады. Бүл үшін өнеркәсіп, зауыт, фабрикалар салып, жоғары сапалы тауарлар шығаруы керек. Мемлекет өзінің тауарларын ішкі де, сыртқы да нарықта қорғауы тиіс. Сонымен қатар мемлекет рухани кеңістікке де қамқорлық жасауы керек. Осы мақсатта мемлекет өз азаматтарының білім алуын, тек өз елінің ғана емес, сонымен бірге әлемдік өркениеттің рухани құндылықтарын игеруі үшін база құруы керек.
Мемлекет өзінің аумағында жеке ақпараттық кеңістікті қалыптастыруы керек. Ол өз азаматтарын отан сүйгіштікке тәрбиелеуі тиіс, онсыз ұлттық сана мен өзіндік сананың қалыптасуы да мүмкін емес.
Саяси кеңістік ұғымы халықаралық саяси институттар мен ұйымдар жиынтығын қамтиды. Бұл мағынада саяси кеңістіктің шекарасы жоқ. Халықаралық саяси кеңістік мемлекеттің экономикалық және әскери күшіне байланысты бөлінеді. Экономикалық және әскери күші бар мемлекеттің саяси кеңестігі де кеңірек. Бүл халықаралық істерге зор ықпал етеді әрі оған әлемдегі түрақтылық та тәуелді. Бірақ саяси түрақтылықты қамтамасыз ете алмайды. Сондықтан, жалпы қабылданған қағидаттар негізінде барлық мемлекеттердің халықаралық әлемдік ынтымақтастығының тактикасы мен стратегиясын қалыптастыратын әр түрлі халықаралық саяси институттар мен ұйымдар қызмет жасайды.
Санат: Саясат
Визенбург (Марк)
Визенбург (Марк) (Wiesenburg/Mark) — Германия Федеративтік Республикасының Бранденбург жерінде орналасқан муниципалитет. Потсдам-Миттельмарк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4708 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 218,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 12 0 69 665. Муниципалитеттің басшысы — Барбара Клембт.
Түнгі ұрыс
Түнгі ұрыс (ночной бой) түнгі уакытта жүргізілетін ұрыс. Қазіргі кезде үздіксіз ұрыс әрекеттерін жүргізу қажеттігіне және түнде көру мен жарықтандыру құралдарының дамуына байланысты Түнгі ұрыс кең тараған. Түнгі караңғылық тұтқиылдан шабуыл жасауға ыңғайлы, қарсыластардың атыс қаруының, артиллериясынын атысы мен авиация соққысынан болатын шығынды азайтуға оңтайлы, әскердің маневр жасауы мен жергілікті жерді бағдарлауына қиындық келтіреді. Түнгі ұрыстың табысты өтуі көбінесе әрекеттің тұтқиылдан жасалуы мен дайындықтың ыждағаттылықпен, жасырын жүргізілуіне байланысты.
Визенбург (Марк)
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 14 қалалық ауданға бөлінеді.
Түнгі ұрыс
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Визенбург (Марк)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бранденбург елді мекендері
Паль-Соим
Паль-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ялбын-Я өзенінің оң жағалауынан 54 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Мехмет Гүнсүр
Мехмет Гүнсүр (Mehmet Günsür, 1975 жылы 8 мамырда Ыстанбұлда дүниеге келген) — түрік актеры. Сүлеймен сұлтан телехикаясындағы Шехзаде Мустафаның рөлімен танымал.
Өмірбаяны
Мехмет Гүнсүр 1975 жылы 8 мамырда Ыстанбұлда дүниеге келді. Экранда 14 жасында пайда болды. Алғашқы оның танымал рөлі 1997 жылы «Хамам Мехмет» (Hamam Mehmet) фильмы болды. Мехмет мектепті Италиядан оқыған, сосын Мармар университетінде, үлкен құбыр факультетінде оқыған. Кинодан басқа Мехмет «Dawn» тобында ән салып, өзін мейрамхана бизнесінде сынап көрген. Және жиі-жиі өзін модель ретінде көрсетіп, Түркияның атақты журналдарының басты беттерінде, атақты тауарлы белгілерді жарнамалайды.
Подслон (Добрич облысы)
Подслон (Подслон) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Добричка қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 400 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9391. Телефон коды — 05714. ЕКАТТЕ коды — 57087.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Қайыңдысай (Ақтөбе облысы)
Қайыңдысай (2007 ж. дейін — Берёзовка) — Ақтөбе облысы Алға ауданы, Маржанбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Алға қаласынан солтүстік-батысқа қарай 60 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 352 адам (167 ер адам және 185 әйел адам) болса, 2009 жылы 321 адамды (160 ер адам және 161 әйел адам) құрады.
Бату
Бату сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Ферма 2 (Қызылорда облысы)
Ферма 2 — Қызылорда облысы Шиелі ауданы, Тартоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шиелі ауылынан солтүстік-батысқа қарай 54 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 314 адам (146 ер адам және 168 әйел адам) болса, 2009 жылы 198 адамды (106 ер адам және 92 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шиелі ауданы елді мекендері
Помаро-Монферрато
Помаро-Монферрато (Pomaro Monferrato) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Сартай батыр
Сартай батыр, Сартай Байжанұлы (шамамен 1711 — 1785) — батыр, би. Алшын тайпасының Шекті руының Жақайым аймағының Бәйімбет аталығынан шыққан
Помаро-Монферрато
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 394 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 15040.
Сартай батыр
Әдебиет
Сартайдың есімі көптеген әдеби мұраларды кездеседі. А. И. Левшиннің “Описание киргиз-кайсацких орд и степей” А. И. Тевкелевтің “Күнделіктерінде” М. П. Вяткиннің “Сырым батыр”. Тевкелев өзінің күнделігінде 1732 жылы 6 наурыз күні Сартай батырмен әңгімелескенін жазады. Генерал-губернатор О. А. Игельстромның 1785 жылы «Кіші жүзді басқару жөніндегі реформасы» бойынша Сартай батыр, Қаракөбек би мен Мұратбек би үшеуі Әлімұлын басқарған. Сартай батырдың ерлігі мен елшілік қызметі туралы Нұрмағамбет Қосжанұлының “Мың бала” немесе “Сартай батыр” деп аталатын дастанында айтылады. Осы дастаны үшін Қосжанұлы 1937 жылы саяси қуғын-сүргін құрбаны болып, шығармаға тыйым салынды. Жырда мың баланың жасағын басқарған 15 жасар Сартайдың Әбілқайыр хан басқарған сарбаздар құрамында болғаны айтылады. Сартайдың Шұбартеңіз, Қалмаққырылған және Аңырақай шайқастарына қатысқандығы туралы тарихи дерек бар. Ел ішіндегі аңыз әңгімелерге қарағанда Сартай тек батыр ғана емес, би де болған. Оның Әбілқайыр ханның Кіші жүзді Ресейге қосу сәтіндегі талас-тартыста хан саясатын қолдамаған Тевкелев, Мейер жазбаларынан білеміз. Батырдың өз өсиеті бойынша денесі Қазалы қаласының оңтүстігіндегі Қызылдың құмындағы Қосым қожа қорымына жерленген.
Помаро-Монферрато
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Сартай батыр
Жаужүрек мың бала
2011 жылы Қазақстанда Сартай батыр туралы тарихи деректер негізінде Жаужүрек Мың бала көркем фильмі түсірілген.
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары Санат:1711 жылы туғандар Санат:1785 жылы қайтыс болғандар
Хавеа
Хáвеа  (Jávea) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Марина-Альта ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 31909 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68,59 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Мегген (Люцерн)
250px|thumb|Картада орналасуы Мегген (Люцерн) (Meggen LU) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Люцерн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6453 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.93 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1063, пошта индексі — 6045.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Комаров (Ерса тармағы)
Комаров — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ёрса өзенінің сол жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ауру туғызатын микробтар
Ауру туғызатын микробтар (Болезнетворные микробы) — жай көзге көрінбейтін өте кішкентай, ұзақ уақыт бойы сыртқы ортада сақталуға және адамдар. жануарлар ағзасында және өсімдіктерде жұқпалы ауру туғызуға қабілетті тіршілік иелері. Ауру туғызатын микробтар бактериологиялық (биологиялық) қару катарына жатады. Биологиялық қасиеттері мен мөлшеріне байланысты ауру туғызатын микробтар бактерияларға, вирустарға, риккетсияларға және саңырауқұлақтарға бөлінеді. Ұрыс жағдайында ауру туғызатын микробтар құрғақ және сұйық бактериялық рецептура түрінде колданылуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ыққансу
Ыққансу – Сырдария алабындағы өзен.
Географиялық орны
Түркістан облысы Кентау қалалық әкімдігі аумағы жерімен ағып өтеді. Ұзындығы 65 км, су жиналатын алабы 550 км2.
Бастауы
Қаратаудың оңтүстік беткейінен басталып, Аяқкөлге жетпей тартылып қалады. Көктемде суы көбейіп, Арыс-Түркістан каналына құяды.
Гидрологиясы
Аңғары жоғары бөлігінде таулық сипатта, арнасы тік жарлы. Жер асты, жауын-шашын суымен толығады. Жылдың орташа су ағыны сағасы тұсында 1,60 м3/с. Суы егінге, мал суғаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Кентау қалалық әкімдігі өзендері Санат:Сырдария су алабы
Динара Жұмабекқызы Қоскелдиева
Динара Сұлтан (Қоскелдиева) (1986 жылы, 8 желтоқсанда Атырау қаласында туған) — қазақ әншісі.
Карьерасы
Динараның музыкаға деген қабілеті бес жасынан-ақ байқала бастаған. Музыкадан алғашқы сабақты өз анасынан алған. Мектеп кезінде ол тек жақсы оқып қана қоймай, талай рет музыкалық конкурстарға қатысып, бас жүлдені иеленген. Әнші болуды, сахнада көрінуді мақсат еткен Динара тоғызыншы сыныпты бітіріп, музыка колледжіне түсу үшін оңтүстік астанаға келеді. КСРО-ның еңбек сіңірген әртісі Лаки Кесоглу Константинович сыныбына түседі.
2006 жылы колледжді бітірген соң, білім алуын ары қарай жалғастырып, Т. Жүргенов атындағы Қазақ Өнер Академиясына түседі. Бұл жерде де Лаки Кесоглу сабақ беретін болады.
2006 жылы «SuperStar kz» республикалық конкурсынаа қатысып, финалға дейін барады. Кейін Қазақстанның әйгілі China Town тобында өнер көрсетеді. 2009 жылы ЖОО-ны бітіргеннен кейін, «Динара Султан» атымен жеке әнші ретінде елге таныла бастайды. 2010 жылы «Екі Жұлдыз» телешоуына қатысады.
Рибамондегу
Рибамондегу (Ribamondego) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Говейя муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Серра-да-Эштрела экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 338 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 52,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иероним Стридонский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Ван Фэй
Ван Фэй немесе Фэй Вонг – Қытайдың әйгілі поп әншісі, актриса және модель. 1969 жылы 8 тамызда Бейжіңде дүниеге келген, анасы оны кішкентайынан Ся Линь деп атап кеткен. Мәдени төңкеріс кезінде Ван Фейдің әкесі репрессияға ұшырайды. 15 жасында елдегі дүрбелеңнің салдарынан өз есімін Ван Фэй деп өзгертеді. 1989 жылы Гонконгқа көшіп барып, эстрададағы жолын бастайды. Қазіргі күнде ол әйгілі қытай эстрада жұлдыздарының бірі. Шығыс пен Оңтүстік-шығыс елдеріне және Батыс елдеріне танымал. Эстрадалық мансаптан басқа оның өнердегі жолы кино өндірісімен де байланысты. Ван Фэй бірнеше фильмдерге түскен.
Дереккөздер
Санат:Қытай актрисалары Санат:Қытай өнер қайраткерлері Санат:1969 жылы туғандар
Ле-Низан
Ле-Низан (Le Nizan) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,21 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33305, пошта индексі — 33430.