cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Автомобиль түрлері
Техникалық көмек көрсететін автомобиль - бұзылған автомобильдерге техникалық көмек көрсетуге қажетті жабдықтармен жабдықталған арнайы автомобиль.
Көліктік автомобиль - жүкті немесе жолаушыларды тасымалдауға арналған автомобиль
Бетон таситын автомобиль - бетондық қоспаны 30 шақырымға дейін тасымалдауға арналған жабық шанақпен жабдықталған, жүгін арт жағынан шанағын көтеріп сырғытып түсіретін арнайы автомобиль.
Бетонды әзірлеп тасымалдайтын автомобиль - бетонды әзірлеп тасымалдайтын, қозғалыс кезінде айналып тұратын араластырғыш жабық барабаны бар, тиейтін, жүк түсіретін құрылыммен және суға арналған бәгі, араластырғыш барабанға су жіберетін жабдықтары бар арнайы жүк автомобилі.
Битум тасымалдайтын автомобиль - жылудан сақтайтын қабы және қыздырғышы бар, 2000с дейінге температурадағы битумды тасымалдауға арналған цистерналы арнайы автомобиль.
Мұнаралы автомобиль - 10 метрден жоғары биіктіктегі жұмыстарды атқаруға арналған, бүктеліп ашылатын көтергіш мұнарамен жабдықталған арнайы автомобиль.
Ағаш тасымалдайтын автомобиль - бөрене тасымалдауға арналған құлатып түсіргіш жабдығы бар арнайы жүк автомобилі.
Сыпырынды тасымалдайтын автомобиль - сыпырындысы бар бактарды көтеріп-тиеп тасымалдауға арналған платформасы мен краны бар немесе жабық шанақпен және сыпырындыны тиеуге және түсіруге арналған құрылыммен жабдықталған жүк автомобилі.
Жүк тиейтін автомобиль - жүкті түсірген кезде шанағы еңкіштелмей бірнеше метр биіктікке көтерілетін, жүкті өздігінен түсіретін автомобиль.
Ерітінді тасымалдайтын автомобиль - цистернасы бар -5°с жоғары температурадағы құрылыс ерітінділерін мөлшерлеп беруге және тасымалдауға арналған арнайы жүк автомобилі.
Тоңазытқышы бар автомобиль - тоңазытқыш қондырғысы бар авгомобиль-фургон.
Жүкті өзіне тией алатын автомобиль - жүкті езіне тиейтін кұрылымы бар арнайы жүк автомобилі.
Жүк көтергіш ернеуі бар автомобиль - артқы ернеуі жолдың деңгейіне дейін түсіріліп жүк тиеп, көтеріп өзіне артатын автомобиль.
Жүкті өзі түсіретін, жүкті аударып түсіретін автомобиль - көмірді, руданы, жыныстарды, сусымалы және жартылай сұйық жүктерді тасымалдауға арналған металл шанақты жүкті механикалық тәсілмен түсіретін жабдығы бар арнайы автомобиль.
Құбыр тасымалдайтын автомобиль - көп белдікті газ, мұнай кұбырларын салып бекітуге арналған ершігі бар, құбыр тасымалдауыш арнайы автомобиль.
Сүйрейтін автомобиль - тіркемені немесе жартылай тіркемені тіркеу үшін ілінісу кондырғысы бар, сонымен катар олардың тежеуіш жүйесінің түтіктерін және электр жабдықтарының электр өткізгіш сымдарын жалғайтын жалғауыштары бар арнайы автомобиль.
Жабық қорапты автомобиль - жабық қорап іспетті шанағы бар арнайы жүк автомобилі.
Азық-түлікті және өнеркәсіп тауарларын тасымалдайтын жабық қорапты автомобиль - жүюі бекітуге және қалап бекітуге арналған құралдармен жабдықталған жабық қорапты автомобиль.
Тез бүзылатын өнімдерді тасымалдауға арналған жабық қорапты автомобиль - жылытатын немесе изотермиялы мұздатқышы бар жабық қорапты автомобиль.
Әмбебап жабық қорапты автомобиль - бекітуді қажет етпейтін, орналастыруға арнайы құрылым қажет емес температураның деңгейіне талап қоймайтын буылып түйілген оралап-байланған азық-түлік және өнеркәсіп тауарларын тасымалдайтын жабық қорапты автомобиль.
Автомобиль-цистерна - сусымалы жүктерді, сұйытылған газды, сұйык заттарды тасымалдауға арналған үлкен жабық ыдыспен жабдықталған арнайы жүк автомобилі.
Цистернасы қаңқа ретіндегі автомобиль - цистерна цистернасы қаңқаның, шанақтың рөлін атқаратын цистерналы автомобиль.
Цистернасы рамалы автомобиль-цистерна - цистернасы рамаға бекітілген, қаңқаның рөлін атқармайтын автомобиль-цистерна.
Дереккөздер
Санат:Физика
Мопла көтерілісі
Мопла көтерілісі - Үндістанның Малабар округы, Мадрас пров-ндағы мұсылмандардың (мопла) феодализм мен империализмге қарсы 1921 жылғы көтерілісі. Көтерісшілер темір жолды басып алды, телеграф байланысын үзіп, ағылшын әкімшілігін сыртқы дүниеден бөліп тастады. Көтерілісті халифат қозғалысына қатысушы, арбакет В. Хаджи Кунахмед басқарды. Олар Эрнад, Валлуванад округтарын басып алып, «халифат патшалығын» жариялады. Қару-жарақ тапшылығын көрген моплалар 1921 жылдың ақырында берілуге мәжбүр болды. Таулы аймақтарда қарулы күрес 1922 жылғы февральдың ақырына дейін толастамады.
Дереккөздер
М.Қ.Қаратаев, Қазақ совет энцеклопедиясы. 4 том. 672 бет.
IC 3792
IC 3792 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Чепрано
Чепрано (Ceprano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
IC 3792
Сыртқы сілтемелер
IC 3792 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Чепрано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8312 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 234 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 3024.
Ала Әд-Дин Байлақ Әл-Қыпшақи
Ала Әд-Дин Байлақ Әл-Қыпшақи, Ала әд-Дин Байлақ бин Мұхаммед әл-Қыпшақи (шамамен 12 — 13 ғ.) — мәмлүк қыпшақтары арасынан шыққан ғалым. Ала Әд-Дин Байлақ Әл-Қыпшақи өз еңбектерінің кейбірін Мысырды Бейбарыс билеген кезде жазған. Кейбір деректер бойынша оның Мысыр мен өзі біраз жылдарын өткізген Сирияның рухани өмірінің ұйтқыларының бірі болғаны айқындалады. Ол өзінің “Канз ат-тиджар фи мағрифат әл-ахджар” (1282) (Мемлекет байлығы — асылтас саудасы) деген еңбегін Сирияның Хама уәлаятын билеген әл-Малик әл-Мансур ІІ-ге арнағандығы, тағы бір деректе оның әкесі Музаффар ІІ-ге  арнағандығы айтылады. Поляк шығыстанушысы А. Зайончковский андалузиялық ғалым Асир әд-Дин Әбу Хайан Мұхаммед бин Йусуф әл-Гарнатидің (1256 — 1344) түсіндірме сөздігін және түркі текті Жамал әд-Дин Мұхаммед ат-Түркидің (14 ғ.) кітабын зерттей келе, бұл еңбектерге Ала Әд-Дин Байлақ Әл-Қыпшақидың “Әл-Әнуар әл-мудиға” (Жарық нұры) деген еңбегі арқау болғанын ескертеді. Әбу Хайанның аталған сөздігі біздің заманымызға дейін жетті, алайда Ала Әд-Дин Байлақ Әл-Қыпшақидың түркі халықтарының этнографиясы мен тілдік ерекшеліктері туралы жазған шығармасы әлі табылған жоқ.
Чепрано
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant Arduino. Жыл сайынғы мерекесі — 28 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Ала Әд-Дин Байлақ Әл-Қыпшақи
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Тарихи тұлғалар Санат:Тарих
(503) Эвелин
(503) Эвелин — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1903 жылы 19 қаңтарда Раймонд Смит Дуган Гейдельберг обсерваториясында ашты. Өз анасының құрметіне орай атады.
thumb|450px|center|Эвелиннің Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
165 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:165 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:165 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
160er
Кеңесбай Еісегенов
Кеңесбай Еісегенов (1925 жылы туған, Ералы кенті) – соғыс және еңбек ардагері. «Ералиев» кеңшарының ардагер шопаны. Ұзақ жылдар ауыл шаруашылығының түрлі салаларында еңбек еткен. 1981 жылы 100 аналықтан 170 қозы алып, 5 рет чемпион атанды. 3-дәрежелі Даңқ орденімен, КСРО ХШЖК-нің күміс медалімен және Құрмет грамотасымен (1961) марапатталған.
Сазды бұлақ (ауыл)
Сазды бұлақ (2018 жылға дейін — Минское) — Ақмола облысы Ақкөл ауданы, Қарасай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Негізі 1954 жылы қаланған.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақкөл қаласынан шығысқа қарай 88 км жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1083 адам (540 ер адам және 543 әйел адам) болса, 2009 жылы 472 адамды (226 ер адам және 246 әйел адам) құрады.
Кванттық электроникаға кіріспе
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-292-108-3.
Карас (Тихманьга тармағы)
Карас — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тихманьга өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кюбнезе
Кюбнезе (Cubnezais) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,3 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1267 адамды құрады. Халық тығыздығы — 123,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Орта ғасырдағы музыканың бастауы
Орта ғасырлардағы еуропалық музыка мәдениеті VI ғасырдан бастау алады. Бұл кезеңнен жеткен музыка үлгілерінің барлығы дерлік христиандық шіркеумен байланысты еді. Бұл жағдай 12-ғасырға дейін созылып, бір жағынан шіркеу, екінші жағынан халықтық музыка қатар өмір сүрген. Тек ХІІ-ХIIІ ғасырлардан бастап азаматтық рухтағы музыкалық-поэтикалық шығармашылық туып, олар шіркеу музыкасынан бөліне бастады. Батыс Еуропа үшін антикалық дәуірден орта ғасырларға өту үлкен қоғамдық өзгерістер тудырды. Сол негізде ежелгі грек мәдениетінен өзге христиандық музыка өрістеп, діни сюжеттерді негізгі тақырып етті. Ендігі жерде өмірге деген махаббат пен жігер, жеке тұлғаның дамуы емес, дінге табыну үстемдік құра бастады. Сол себепті орта ғасырлардағы музыка шығармаларының мазмү-ны, тақырыптары мен сюжеттері шіркеумен байланысты болды. Әрине, христиан дінінің таралуынан оның Еуропа елдерінде қабылдануына дейін талай уақыт өткен. Бірте-бірте үстемдік құра бастаған христиан дінінің Римнің мемлекеттік дініне айналғаны да белгілі.
thumb|right|200px| II-VI ғасырлар шегінде шіркеулік музыканың жаңа үлгісі туа бастайды. Ол Римнің шіркеулік ән айту үлгілерінің жиынтығы — григорян хоралы ретінде танылған. Әрине григорян хоралының христиан шіркеуінің салтәні ретінде қалыптасуы ұзақ мерзімге созылған. Псалма, гимн, мелимзмдікән салудың бәрі де шіркеулік музыканың түрлі жанрлық негіэдерін құраған. Сол негізде шіркеулік хорал жанры туған. Шіркеу шеңберінде туған гимн үлгілері туралы мәліметтер арғы ғасырлардан белгілі. Мұндай гимндерді тудырушылар қатарында Арий, Ефрем, Иларий, епископ Амвросий, Августин, Пруденций есімдерін атауға болады. Григорян хоралы туған кезеңце шіркеулік ән салудың тәжірибесі Болон, Кремон, Равен, Неалол, Галли, Ирландия монастырлерінде қалылтасып үлгерген еді.
thumb|right|200px|
Мариновка ауылдық округi
Мариновка ауылдық округi — Ақмола облысы Атбасар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Орта ғасырдағы музыканың бастауы
Санат:Музыка тарихы
Мариновка ауылдық округi
Тарихы
2009 жылы округ құрамына таратылған Адыр ауылдық округінің Адыр станциясы енді.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4128 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Атбасар ауданы ауылдық округтері
Фульдера
250px|thumb|Картада орналасуы Фульдера (Fuldera) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Инн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 121 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.23 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3841, пошта индексі — 7533.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
NGC 7233
NGC 7233 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 6 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7233 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68441, ESO 289-8, AM 2212-460, IRAS22127-4605.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Үстік (өзен)
Үстік — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кокс өзенінің сол жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Көксу өзені (Алтай Республикасы) тармақтары
Санитариялық су өтімі
Санитариялық су өтімі  — су ағынының өзендегі ең төменгі деңгейі және белгіленген межеден кейінгі қалыпты ластану қоспасынан артып кетпеуі шарттылығы немесе өзеннің су ағыны көрсеткіштерінің қалыптан ауытқымауын қадағалау (су деңгейін, арнадағы су тереңдігін, ағын жылдамдығын бір қалыпты сақтау және тағы басқа) шаралары.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Мұз түзілу
Мұз түзілу - су мұзының түзілу процесі. Ағысы баяу өзендер мен тұйық суқоймаларда судың желмен толқындануы жоқ кезінде судың тым суынған беткі қабатында байқалады. Бұл жағдайда алғашқы ине тәрізді кристалдар түзіледі де, олардың бірігіп қатуы кезінде беткі мұз пайда болады. Суқоймалар мен өзендердің толқыңдануы кезіңде ағыс жылдамдығы 0,3 м/с болғанда, судың ішінде араласуы күшейеді де, оның бүкіл массасының қатты суынуына апарып соғады. Соның нотижесінде мұз суқойманың тек беткі қабатында ғана емес, әр түрлі тереңдікке, кейбір жерлерде түбіне дейін қатады.
Картынь
Картынь — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Нижегород облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Илевна өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Мокша өзенінің құйылысынан Тёша өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Насбиналь
Насбиналь (Nasbinals) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 63,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48104, пошта индексі — 48260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 498 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Қалғұтты ауылдық округі
Қалғұтты ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қаратоғай, Ақши, Егіндібұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Қаратоғай ауылы. Округ құрамында болған Еңбек ауылы 2007 жылы, Жылытау ауылы 2019 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1088 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы ауылдық округтері
Сандар теориясы
Сандар теориясы — математиканың бүтін, рационал және алгебралық сандардың қасиеттерін зерттейтін саласы. Әсіресе оң натурал сандар 1, 2, 3, …, оның қасиеттері мен оларға арифмет. амалдар қолдану Сандар теориясының зерттеу аясында ерекше орын алады.
Грекияда б.з.б. 6 ғ-да (Пифагор мектебінде) бүтін сандардың бөлінгіштігі зерттеліп, бүтін сандардың жеке түрлері (мыс., жай сандар, құрама сандар, квадрат сандар) ажыратылды, кемел сандардың құрылымы қарастырылды. Евклид “Негіздерінде” Евклид алгоритміне сүйеніп, екі бүтін санның ең үлкен ортақ бөлгішін табуға арналған жүйелі бөлінгіштік теориясы құрылды. Онда Евклид жай сандардың шексіз көп болатынын дәлелдеді. Диофант (б.з.б. 3 ғ.) “Арифметика” деген еңбегінде теңдеулердің бүтін санды шешулерін табумен айналысып, Сандар теориясын дамытуға үлкен үлес қосты. Сандар теориясының кейбір мәселелері Қытайда (2 ғ-дан бастап), Үндістанда (7 ғ-дан бастап), Шығыс араб елдерінде (9 ғ-дан бастап) қарастырылды.
Еуропада Сандар теориясының дамуы П.Ферма (1601 — 65) зерттеулерінен басталады. Ферма өзінің атақты теоремасын дәлелдеген және бұл теорема салыстыру теориясында үлкен рөл атқарған кіші теорема болды. Л.Эйлер (1707 — 83) аналит. Сандар теориясының негізін қаласа, К.Гаусс жүйелі салыстыру теориясын жасады. 19 ғ-дың ортасында П.Дирихле (1805 — 59) арифмет. прогрессия туралы теоремасын дәлелдеп, өзінің функционалдық қатарын енгізді. Сандар теориясының дамуына ресейлік ғалымдар П.Чебышев (1821 — 94), А.Марков (1856 — 1922), И.Виноградов (1891 — 1983), т.б. үлес қосқан. Қазақстанда Сандар теориясының дамуын арттыруда Б.Оразбаев шәкірттерімен бірге жемісті еңбек етті. Аналит. әдістерді алгебрада қолдануды қажет ететін есептерді, яғни абсолют абельдік өрістердің асимптотик. таралу заңдылығы (Оразбаев), абсолют абельдік өрістер санының натурал қатарда орналасу заңдылығы (С.Кенжебаев, А.Бөленов), Дирихленің L-қатарларының теор.-функционалдық қасиеттері (Р.Тұрғаналиев, т.б.), жазық облыстардағы бүтін нүктелер санының бағасы (С.Әбләлимов), кейбір мультипликативтік функциялардың бағасы (И.Ильясов) зерттелді. Қазақстанда, негізінен, сандардың аналитик. теориясы дамуда.
Қазіргі кезде Сандар теориясының шешілмеген мәселелері көп: жай егіз сандар мәселелері, n2+1 түріндегі жай сандардың шексіздігі, шеңбер ішіндегі және гипербола астындағы бүтін нүктелер, p+е сандарының трансценденттігі, т.б.
Дереккөздер
Санат:Математика Санат:Сандар
Монтвила Витаутас Миколасович
нобай Монтвила Витаутас Миколасович – литва совет ақыны.
Өмір жолы
Ол 1902 жылы 4 наурызда Чикагода дуниеге келген. Жұмысшы отбасында туған. 1906 жылы әке-шешесімен бірге АҚШ-тан Литваға көшіп келген. Монтвилла буржуазиялық Литва өкіметіне қарсы революциялық қозғалыстарға қатысып, онда Совет үкіметін құруға ат салысты.
Шығармалары
Шығармалары 1923 жылдан бастап жарияланды. Буржуазиялық Өкіметі оның алғашқы жинағын 1925 жылы баспадан шығартпады, 1929 жылы 10 жылғы кесіп, түрмеге жапты. Кейін Монтиланың «Баспанасыз түн» (1933), «Кең алқапты жерге» (1940) атты жинақтары шықты. 1940-1941 жылдары жазған лириқалық өлеңдерінің өзіндік саяси мәні бар. «Ленинге», «Ленин туралы ән» атты өлеңдері литва поэзиясының классиқалық  үлгісі болды. Ол 1941 жылы Каунаста неміс фашистерінің қолынан қаза тапты.
Аландар
thumb|right|200px|Аландар Аландар, Яньцай — көшпелі тайпалар бірлестігі. Б.з.б. 1 мыңжылдықтың соңы мен б.з. 1 мыңжылдықтың басында Батыс Қазақстан мен Солтүстік Кавказ даласын мекендеген.
Аландар этногенезінің алғашқы кезеңі Орта Азия мен Қазақстанның ішкі аудандарымен байланысты. Аландар тайпаларының топтасуы туралы алғашқы дерек қытай (“Ши цзи”) жазбаларында көрсетілген. Бұл дерек бойынша б.з.б. 1 ғ. Каспий мен Арал теңіздерінен Орал жоталарына дейінгі кең алқапты көшпелі Яньцай мекендеп, 100000-ға жуық әскер шығара алған. “Кіші Хань династиясы хроникаларында” (“Хоу Хань Шу”) б.з. 1 ғ-дың соңы мен 2 ғ. басында Яньцай аты Алания болып өзгертілгені жазылады. 1-мыңжылдықтың басында Аландардың бір бөлігі батысқа қоныс аударады да, басым бөлігі Арал мен Каспий теңіздері аралығындағы байтақ далада өмір сүре береді. Мұны сол өңірдегі этнотопонимдер растай түседі. Мысалы, Маңғыстау мен Үстірттегі қамалдар — Қоңыралан, Сүмбетеміралан, Алаңқала т.б. Аландар мәдениеті (“кейінгі сарматтар”) Арал-Каспий теңіздерінің солтүстігіндегі қорған ескерткіштері бойынша зерттелген. Одан Аландардың қой, жылқы өсіргендігін айғақтайтын заттар табылған. Солтүстік Кавказ Аландарының (осетиндердің ата-бабалары) көшпелі мал шаруашылығынан егіншілікке ойысқаны байқалады. Қаласы Алания.
Дереккөздер
Санат:Аландар Санат:Сарматтар Санат:Иран этникалық топтары Санат:Иран көшпенді халықтары
Тұрарбек Мәжілұлы Асанов
Тұрарбек Мәжілұлы Асанов - 1951 жылы 4 наурызда Алматы облысының Нарынқол ауданындағы Сарыжаз ауылында туған.
Әкесі-Асанов Мәжіл, марқұм, орман шаруашылығын қорғау жүйесінде жұмыс істеген. Анасы - Асанова Аухан, марқұм.
В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын бітірген (1975), түсті металдар жөнінде инженер-металлург. Саяси ғылымдардың кандидаты (2006). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Мемлекеттік езін-өзі басқаруды жаңғырту және оның саяси аспектілері».
1968 жылдың тамыз айынан 1969 жылға дейін - Апматы облысының Кеген ауданындағы «Көлбастау» ұжымшарында механизатор.
1975 жылдан - ҚазКСР Түсті металлургия министрлігінің Арнайы  құрастыру бюросының инженер-конструкторы, Аптын және сирек металдар басқармасының инженері, аға инженері.
1979 жылдан - Апматы ауыр машина жасау зауытының шойын цехының технологі, ауысым бастығы.
1982 жылдың мамыр айынан - Алматы қаласы Қазақстан Компартиясы Совет аудандық өнеркәсіпкөлік бөлімінің нұсқаушысы.
1985 жылдың қараша айынан - Алматы  қаласы  Қазақстан Компартиясы Фрунзе аудандық өнеркәсіп-көлік бөлімінің меңгерушісі.
1992 жылдың ақпан айынан - Алматы қаласы Фрунзе аудандық әкімшілігінің басшысы.
1995 жылдың қазан айынан - Алматы  қаласы Фрунзе ауданының әкімі (1995 жылдың желтоқсан айынан - Медеу).
1997 жылдың қаңтар айынан - Апматы  қаласы Алмалы ауданының әкімі.
2004 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымының депутаты,  Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі.
2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының «Нұр Отан» ХДП тізімі бойынша депутаты, Халықаралық істер, қорғаныс және  қауіпсіздік комитетінің мүшесі. ҚР Қазіргі бессайыс федерациясының президенті. ҚР Құрмет спорт қайраткері.
2012 жылғы қантарда «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімі бойынша бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып сайланды, Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі.
Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің запастағы полковнигі.
Отбасы
Үйленген. 4 баласы және 12 немересі бар. Жұбайы - Шайзада Манатқызы, бала бақша меңгерушісі болып жұмыс істеген.
Ұлдары - Нұрлан, Ерлан -құқық қорғау органдарында жұмыс істейді; Ербол, кәсіпкер; қызы - Айнұр.
Деннис Бергкамп
Деннис Николас Мария Бергкамп (Dennis Nicolaas Maria Bergkamp ; 10 мамыр 1969, Амстердам) — нидерланд футболшысы, шаубыл шебінде ойнаған, қазіргі күнде бапкер.
Тұрарбек Мәжілұлы Асанов
Сілтемелер
Мәжілістің құрамы мен құрылымы, АСАНОВ Тұрарбек Мәжілұлы
Деннис Бергкамп
Клубтық карьерасы
Ә дегенде жартылай қорғаныста ойнаған, кейін шабуылдаушы жартылай қорғаушы амплуасына көшті, сосын нағыз шабуылшының өзі болды. Кей мамандардың пікірінше, Бергкам тарихтағы ең техникасы мықты футболшы. 1986 жылы кәсіпқой карьерасын өз туған клубы "Аяксте" бастады. 1986 жылы 14 желтоқсанда "Родамен" ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Тұңғыш голын 1987 жылы 22 ақпанда "Харлем" клубының қақпасына енгізді. Секенінші жылдардың соңында-ақ негізгі құрамға толық орнығып алды.
Тұрарбек Мәжілұлы Асанов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің III шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің V шақырылымының депутаттары Санат:Алматы облысында туғандар Санат:1951 жылы туғандар Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:КОКП мүшелері Санат:Нұр Отан мүшелері Санат:Алматының құрметті азаматтары
Деннис Бергкамп
Клубтық карьерасы
Тоқсаныншы жылдардың басында Бергкамты сатып алғысы келетін клубтар көбейіп кетті. Ұстазы Йохан Кройф оған "Реал Мадридте" ойнамауға кеңес берді де, мадридтік клубтың ұсынысын қабылдамады. Ақыры 1993 жылы жазда Италияның "Интер" клубын таңдады. Жаңа клубында Бергкамп екі маусымдай ойнады. Тұңғыш голын қыркүйек айында "Кремонезенің" қақпасына енгізді. 1994 жылы "Интер" УЕФА кубогын ұтып алды. Бергкамп осы турнирдің үздік мергені атанды.
1994-95 жылғы маусымда Бергкамптың клубтағы көрсеткіші төмендеп кетті де, негізгі құрамнан ақырындап шеттетіле бастады. Маусым соңында клубтан кететінін мәлімдеп, 1995 жылы маусым айында Лондонның "Арсеналымен" келісім шартқа отырды.
"Арсенал" клубына сіңіп кету үшін көп уақыт керек болды. 1996 жылы клубқа Арсен Венгер келді де, Бергкамп енді оның тұсында жаңа шабытпен ойнай бастады. Клубтың негізгі ойыншысына айналып, жаңа ғасырға дейін сол деңгейінен түскен жоқ. Кейін командаға Тьерри Анри мен Сильвен Вильтор келген соң ғана жасы отыздан асқан Бергкамп негізгі құрамдағы орнын жоғалта бастады.
2003 жылы 4 қаңтарда "Арсенал" сапындағы 100-ші голын енгізді.
2005/06 жыл Бергкамптың соңғы маусымы болды. 2006 жылы 22 шілдеде қоштасу ойынын өткізді. Онда "Арсенал" мен "Аякстың" жұлдыздары бір-біріне қарсы ойнады.
Ұлттық құрамада
1989 жылы 21 жасқа дейінгі жастар құрамасында ойнады. Ал негізгі құрамада тұңғыш рет 1990 жылы 26 қыркүйекте Италиямен ойында алаңға шықты. Тұңғыш голын сол жылы қарашада Грекияның қақпасына соқты.
Бергкамп ЕУРО-1992, ӘЧ-1994, ЕУРО-1996, ӘЧ-1998, ЕУРО-2000 турнирлеріне қатысты. 1992, 2000 жылдары Еуропаның қола жүлдегері атанды. Құрама сапында жалпы 79 ойын өткізді. ЕУРО-2000 турнирінде Нидерланд құрамасы жартылай финалда Италиядан ұтылып қалды да, осы кездесуден соң Бергкамп ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтады.
Әуефобия
1989 жылы Бергкамптың жақын досы Вирджелл Юманкхан әуе апатынан қайтыс болады. Осы рейске Бергкамп соңғы сәтте ғана ұшудан бас тартқан екен. Содан бері ұшаққа мүлде мінбей кетіпті. Бірақ 1994 жылы әлем біріншілігіне қатысу үшін амалсыз АҚШ-қа ұшақпен баруға мәжбүр болады.
Осы фобиясына орай Нидерланд құрамасы мен "Арсенал" клубы сырт алаңдағы көптеген ойындарына Бергкампсыз барыпты. Кей ойындарға Бергкамптың өзі жеңіл көлігімен де барған кездері де болған.
Командалық
«Интернационале»
«Арсенал»
Валерий Буренков
ҚазМУ-ді бітірген (1962). "Казахстанская правда" газетінде жұмыс істеді. "Простор" журналында очерк және публицистика бөлімін баскарды.
1967 жылы Қазақ радиосының әдеби-драмалық хабарлар бас редакциясында аға редактор, 1968 жылы Қазақ телестудиясының "Радуга" әдеби-драмалық хабарлар бірлестігінің бас редакторы қызметтерін атқарды. 1969 жылы КОКП ОК-нің органы "Социалистическая индустрия" газетінің Қазақстан бойынша арнаулы тілшісі болды. Қазақстандағы алғашқы коммерциялық газеттердің бірі "Кооперативные новости" бағдарламасын ұйымдастырушысы әрі бас редакторларының бірі болды.
Журналистік қызметі кезін де жүздеген мақала, очерк, фельетондар жазды. 1967 жылы "Сила любви" очерктер жинағы жарық көрді. Экология тақырыбына арналған деректі "Баянауыл" және "Манғышлақ" кітаптары жарық көрді. Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының иегері.'
Дереккөздер
Санат:1938 жылы туғандар Санат:Нижный Новгородта туғандар Санат:Қазақстан тележурналистері Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Казахстанская правда газетінің қызметкерлері Санат:Простор журналының қызметкерлері Санат:Қазақ радиосы тұлғалары Санат:Қазақстан ұлттық арнасы тележүргізушілері Санат:Қазақстан журналистер одағы сыйлығының иегерлері
Роккетта-Бельбо
Роккетта-Бельбо (Rocchetta Belbo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 190 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 48 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 12050.
Елді мекеннің қамқоршысы — Анна.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
NGC 3223
NGC 3223 — Antlia шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 2 ақпанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3223 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30308, IC 2571, ESO 375-12, MCG -6-23-23, IRAS10193-3400.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
166 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:166 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:166 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
160er
Айтуган-Дурас
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сердал
Сердал (Cerdal) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Валенса (Португалия) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 744 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,86 км² шамасында. Халық тығыздығы — 83,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Сандық
thumb|upright|Сандық (Ресей, XVIII ғ.) thumb|upright|Сандық, Нидерланд thumb|upright|Харлемдегі Әулие Бавон шіркеуіндегі сандық (Нидерланд) Сандық — киіз үйдің ағаш жиһаздарының бірі. Оған киім-кешек, асыл бұйымдар салынады. Қазақ шеберлері Сандықты қайың, қара тал ағаштарының сүрегінен жасаған. Сыртынан көркем етіп темір, мыс жапсырмамен, қатырма ою-өрнектермен безендіріледі. Сандықтардың тұрмыста қолданылуына қарай көлемі де әр түрлі. Кіші сандықтар 30-60 сантиметр болса, үлкендері 60-120 сантиметрге дейін жетеді. Сандықтар кілттенеді не сыртынан құлып салынатын етіп жасалады.
Сандық — киім-кешек, тағы басқа да заттарды салуға арналған, ағаштан жасалған бұйым. Сандық — халықтар тұрмысында ерте кездей пайдаланылып келе жатқан ең ежелгі жиһаздың бірі. Көшпенді халықтар үшін ол өте-мөте қолайлы болған. Сандықтың аузына көбінесе ішкі құлып, кейде аспа құлып орнатылады. Сандықты жерге қойғанда түбі дым тартпау үшін, оның астыңғы төрт бұрышымен үйлестіре тақтайдан бұрыштан аяқ орнатады. Сандықтың беті әр түрлі бояумен сырланып, өрнектеледі не айшықты қаңылтырмен, кейде өрнекті сүйекпен қапталады. Сандықтың екі бүйіріне тұтқа орнатылады.
Сандықтардың құрылымы мен көркемделуі жағынан мынадай түрлерге бөлуге болады:
Дереккөздер
Санат:Қолөнер Санат:Жиһаз
Тынинница
Тынинница — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вига өзенінің оң жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Белица (Габрово облысы)
Белица (Белица) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 57 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5363. Телефон коды — 067774. ЕКАТТЕ коды — 3513.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Капмань
Капмань (Capmany) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альт-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 620 адамды құрайды. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 53 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Беренштайн
Беренштайн (Bärenstein) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
IC 3793
IC 3793 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Жатаған қызғалдақ
нобай Биіктігі 10 - 25 см,пиязшығы жұмыртқа тәрізді,жуандығы 1 - 1,5 см,жұқа қағаз тәрізді дерлік терілі,қара қоңыр,ішкі жағынан ұшы және түбі жатаған түкті қабықты. Саны мен таралу аймағы қысқарып бара жатқан түр. Түрдің таралу аймағы Қазақстанда орналасқан. Оған республиканың солтүстік аймағы дерлік түгел кіреді, шығыста Алтай тауларын қосқанда, Арал маңынан және оңтүстікте Орталық шоқыларға дейін таралған. Сонымен қатар, Ресейдің Волга-Дон аудандарында және Батыс Сібірдің оңтүстігінде кездеседі. Шағыл тасты беткейлерде, далаларда, жиі жазықтықтар мен тау етегіндегі сортаң топырақтарда өседі. Құрылысы жағынан жауқазынға ұқсас, әсіресе Гербарийден айыру қиын. Сондықтан екі түрді айыру мүмкін емес. Өте әдемі түр, гүлінің алуан түсімен ерекшеленеді, аппақ қардай түстен қызғылт- ақшыл көк түске дейін ауытқиды. Тұқымымен, өте сирек вегетативті көбейеді. Көптеген ботаника бақтарында жақсы өседі. Алғашқы гүлдеу кезеңі өте ұсақ, Алматы қаласында екпе көшеттері жетінші жылы гүлдейді. Табиғаттағы популяциясының саныгүл шоқтарына жинау және жер жырту әсерінен азайып отыр. Бірен-саран популяциялары Науырзым және Батыс Алтай қорықтарында, сонымен қатар Қарқаралы мен Баянауыл ұлттық парктерінде қорғалады.
Сәуір - мамыр айларында гүлдейді.
Қазақстанда таралуы. Далалы,сортаң жерлерде. шоқылардың шағыл тасты және сазды беткейлерінде өседі. Тобыл-Есіл, Ертіс, Көкшетау, Торғай, Қарқаралы, Зайсан,Арал маңы,Қызылорда флористикалық аймақтарында, Батыс пен Шығыс шоқыларында, Алтайда кездеседі.
Сан-Жозе-ду-Ору
Сан-Жозе-ду-Ору (São José do Ouro) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санандува экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 020 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 334,774 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21 адам/км².
Тарихы
Қала 1959 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
(504) Кора
(504) Кора — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1902 жылы 30 маусымда Солон Ирвин Бэйли Перудегі Арекипа обсерваториясында ашты.
Инктердің аңыздарынан белгілі болған патшайымның құрметіне орай аталды.
Зерттеулерге қарағанда, астероидтың құрамында пироксендер көп шоғырланған.
thumb|450px|center|Кораның Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Сант'Агостино
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6749 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 193 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Пошта индексі — 44047.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Истон Давид
right|thumb Истон Давид - саяси жүйе ұғымын ғылыми айналысқа енгізген американ саясаттанушысы. Давид Истон жүйелік қағидатты жаңа туындап келе жатқан кибернетика ғылымындағы алгоритмдік принциппен байланыстыра отырып, саяси жүйенің өзіндік сызбасын жасады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Хёрстен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 60 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 58 075. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Грёневольд.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Сандыққап
Сандыққап— сандық сыртына кигізілетін ұлттық жиһаз. Сандық тозбау үшін түйеге артқанда жайлы және сәнді болуы үшін сыртын Сандыққаппен қаптап қояды. Сандыққапты жұқа басылған ақ киізден тігіп, сыртына қызыл, жасыл шұғадан ою бастырады. Кей жерлерде Сандыққапты бір түсті (қызыл, жасыл, т.б.) матаны түрлі-түсті жіппен кестелеп, қалыңдау матамен астарлап, арасына мақта яки жүн тартып, сырып жасайды.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Ала Орда
Ала Орда (Пегая орда) — Нарымдағы Салжұқ тайпаларының мемлекеттік бірлестігі. 16 ғ-дың ақырында оны орыстар осылай атаған. Салжұқтар ұсақ аң мен құстың терісінен тіккен ала киім кигендіктен “Ала Орда” аталса керек. “Ала Орданы” ру ақсүйектерінің өкілі “кінәз” Воня басқарды. Оның 400-ге дейін әскері болды. Воня Сібір ханы Көшіммен одақтасып, орыс воеводаларына табанды қарсылық көрсетті. 1556 ж. Нарым салынғаннан кейін ғана “Ала Орда” орыс мемл-нің құрамына енді.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Тарих
Орал Арматура заводы
Орал Арматура заводы – арматура кәсіпорны. Орал қаласындағы шойын құю заводының негізінде 1925 ж. құрылған. Өнеркәсіпте, транспортта, құрылыста, ауыл шаруашылығында қолданатын арматура өнімдерін, әр түрлі диаметрлі вентиль, конденсатотводчиктер жасап шығарады. Шойын құю, механикалық –құрастыру цехтары бар. Заводтың арматура өнімдері 36 шетелге экспортқа шығарылады. 1974 ж. заводта 13,6 мың тонна шойын қорытылды және 1,67 млн. данадай арматура бөлшектері өндірілді. Завод цехтары техникалық жағынан қайта жарақтандырылып, автоматты және жартылай автоматты станоктармен жабдықталған.
Дереккөздер
М.Қ.Қаратаев, Қазақ совет энцеклопедиясы. 4 том. 672 бет.
Адольф фон Байер
Байер (Baeyer), Адольф фон (31 қазан 1835 ж. – 20 тамыз 1917 ж.) Неміс химигі Иоганн Фридрих Вильгельм Адольф Фон Байер 1905 жылы органикалық бояу және гидроароматты қосылыстар жайлы жұмысы негізінде органикалық химия мен химия өндірісінің өркендеуіне қосқан үлесі үшін химия бойынша Нобель сыйлығын алды. Байер индиго көк бояуының синтезін ашып, оны өнеркәсіптік жолмен алудың мүмкіндігін тапты. Гейдельберг университетінде Р.В. Бунзен мен Ф.А. Кекуленің оқушысы. 1860 жылдан бастап Берлин академиясында, Әскер академиясында оқытушы. 1872 жылдан Страсбург университетінің, 1875 жылдан Мюнхен университетінің оқытушысы. Жұмыстары органикалық химия мен стериохимияға жатады. 1864 жылы барбитур қышқылын және барбитураттарды ашты. 1866 жылы органикалық заттарды мырыш ұнтақтарымен тотықсыздану тәсілін енгізді. Меллит қышқылы, бензол гексакарбон қышқылы екенін көрсетті (1867). Неміс химигі А. Эммерлингпен бірге индол және оның туындыларын синтездеді (1869 ж.). Көптеген органикалық заттарды синтездеген, кейбір оларға тән химиялық реакцияларды ашты. 1885 жылы циклдер беріктігінің валенттік байланыстар арасындағы бұрыштық шамасына тәуелді екенін анықтайтын кернеу теориясын ұсынды. 1888 жылы Цис-транс-изомерия туралы түсінікті енгізді. Бензол солекуласының құрылысын зерттеп эксперименттік жолмен ондағы барлық көміртегі атомдары бірдей екенін дәледеді. Химик-органиктердің үлкен мектебін құрды. Неміс химиялық қоғамының президенті (1871, 1881, 1893, 1903), Петербург ғылым академиясының шетелдік мүшесі (1892 жылдан бастап), Нобель сыйлығының лауреаты (1905 ж.).
Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Германия химиктері Санат:1835 жылы туғандар Санат:1917 жылы қайтыс болғандар
Ізберген Оспанов
Ізберген Оспанов (1946 ж. т., Маңғыстау облысы) – мұнайшы. ҚазПТИ-ді (қазіргі ҚазҰТУ) бітірген (1969). 1969 – 95 ж. оператор, инженер-диспетчер, бас инженер-технолог, ауысым бастығы, Ақтау инженер-көліктік қоғамы бастығының орынбасары, цех бастығы, «Өзенмұнайгаз» өндірістік бірлестігі бастығының орынбасары, 1995 – 2000 ж. «Өзенмұнайгаз» ААҚ Маңғыстау геология өндірістік бірлестігінің бастығы болды. 2002 жылдан «Қазмұнайгаз» АҚ «Өзенмұнайгаз» өндірістік бөлімшесінің шұғыл басқару департаментінің. «Құрмет белгісі» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар
Шиголость
Шиголость — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков өзенінің сол жағалауынан 2594 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Клейне-Левин синдромы
Клейне-Левин синдромы - (Ұйқыдағы ару синдромы) –шамадан тыс ұйқышылдық (гиперсомния) және сананың тарылуы. Өте сирек кездесетін неврологиялық бұзылу.
Аурудың сипаты
Алғаш рет бұл синдром француз дәрігері Пьер Эдме Шаво де Бошенмен 1786 сипатталған болатын. Вилли Клейне 1925 жылы қайталанатын гиперсомнияның тоғыз жағдайларын бірқатар сипаттаған болатын. 1936 жылы, Max Левин гиперсомнияның және тамақтану тәртібінің бұзылуына назар аудара отырып, тағы бес жағдайды қосты.
Емі
Ұйқышылдықты жою үшін, психостимуляторлар қолданады. Олар метилфенидат, модафинил, D-амфетамин, амфетамин, эфедрин, метамфетамин, пемолин-пирацетам-меклофеноксат. Мінездегі тәртіпсіздікті қалпына келтіру үшін, литий дәрілік заттары пайдаланады. 40 жастан кейін науқас жиі өздігінен бұл аурудың белгілерінен құтыла бастайды
Дереккөздер
Санат:Сирек аурулар
Жел электр станциясы
Жел электр станциясы (ЖЭС) немесе Жел паркі - жел ағынының басқарылмайтын кинетикалық энергиясын электр энергиясына айналдырады. ЖЭС екіге бөлінеді: тұрақты және айнымалы кернеу жел электр станциялары. Тұрақты кернеу жел электр станциясының шығысындағы кернеу, генератор өндіретін кернеу тегіне қарамастан, тұрақты болады. Керісінше жағдайда, айнымалы кернеу жел электр станциясы деп аталады. ЖЭС-тің негізгі арналуы — ұлттық энергетикалық тораптардан алыс орналасқан тұтынушыларды және ауыл шаруашылығы нысаналарын электр энергиясы мен сумен жабдықтау.
Басты артықшылығы — қоршаған ортаны ластамайды, қуат көзі (жел) ешқашан сарқылмайды.
Тағы қараңыз
Санат:Электр станциялары
Самар ауылдық округі (Шығыс Қазақстан облысы)
Самар ауылдық округі — Шығыс Қазақстан облысы, Самар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Самар, Қайыңды, Шұбарқайың ауылдары кіреді. Орталығы – Самар ауылы. Округ құрамында болған Добролюбовка ауылы 2009 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 6885 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Самар ауданы ауылдық округтері
Инверсия (география)
200px|thumb|rightИнверсия- жер бедері инверсиясы, температура инверсиясы, ландшафтар инверсиясы болып ажыратылады. Жер бедері инверсиясы жер бедері пішінінің геол. құрылымына сәйкес келмей, оған кереғар сипат алуынан көрінеді. Мұндай жағдайды антиклиналь құрылымдарының жұмсақ, шайылғыш тау жыныстарынан, ал синклинальдардың қатты тау жыныстарынан құрылғанынан байқауға болады. Атмосфераның белгілі бір қабатында ауа темп-расының биіктік артқан сайын төмендей түсудің орнына жоғарылауы температура инверсиясы деп аталады. Температура инверсиясы тікелей Жер бетінде, немесе ашық атмосферада орын алады.
Жер бетіндегі инверсияда ауаның температурасы ондаған м., кейде 1 – 2 км биіктікке дейін жоғарылайды. Инверсияның бұл түрі ауаның жер бетінен салқындауынан немесе салқын жер бетіне басқа жақтан жылы ауаның таралуына байланысты пайда болады. Ашық атмосферадағы температура инверсиясының қалыңд. бірнеше жүз м-ден 2 – 3 км-ге дейін барады. Ландшафтар инверсиясы – ландшафтардың биіктік бойынша таралуының биіктік белдеулік заңдылығына сәйкес келмеушілігі. Тау аңғарынан тау беткейімен жоғары көтерілгенде салқындау климат ландшафтының орнына, керісінше, неғұрлым жылу сүйгіш ландшафты орын алады. Ландшафт инверсиясы температуралық инверсияға байланысты пайда болады.
Сілтемелер
Санат:География
Корней
Корней (Corneuil) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27172, пошта индексі — 27240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 460 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Оушэн Акрэс (Нью-Джерси)
Оушэн Акрэс (Ocean Acres) — Нью-Джерси штатының Оушен округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 13155 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.4 км² шамасында. FIPS коды — 34-54315.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Хуршид Даврон
Хуршид Даврон', Xurshid Davron — өзбек ақыны, драматург, жазушы, тарихшы, аудармашы. Өзбекстанның халық ақыны.
Өмірбаяны
Ташкент мемлекеттік университетінің (Өзбекстан Ұлттық университеі) журналистика факультетін 1977 жылы тәмамдаған. ШығысГерманияда Кеңес Армиясының қатарында (1971-73) борышы өтеген. 19 жыл уақыт ішінде түрлі баспаханаларда қызмет атқарған(1974—1992). 1979 жылдан Өзбекстан Жазушылар одағының мүшесі.
Ол сопылық ілім, Самарқан, Әмір Темір және Түркістан тарихы бойынша алдыңғы қатарлы мамандардың бірі. Оның өлеңдері мен кітаптары Әзірбайжанда, Польшада, Болгарияда, Ресейде, Түркияда, Францияда, Испанияда, АҚШ-та, Англияда, Жапонияда, Мексикада, Тәжікстанда, Кореяда және тағы басқа әлем елдерінде жарық көрген. Түрлі Халықаралық поэтикалық фестивалдарға, сондай-ақ 1996 жылы АҚШ-тың Вашингтон қаласында өткен Азия жазушыларының конгресіне қатысушы. Оның аударуымен өзбек тілінде Николай Заболцкийдің, Мариса Чаклайстің еңбектері жарық көрген.
"Темурнома" ("Әмір Темір") деректі-көркем фильмінің авторы. " Ұлы жібек жолы ", "Бабыр сағыншы",  "Алғул (Ұлықбек)"атты сазды спектакллердің авторы.
Өзбекстанның Халық ақыны (1999)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Өзбекстан жазушылары
Ду Фу
Ду Фу - қыт.杜甫 - (712,Хунань,Гун уезі - 770) - қытай ақыны.
Шенеунік отбасына шыққан, Ду Шэньянь ақынның немересі. Бірінші өлеңін 7 жасында шығарған.
Ду Фу жас кезінде Қытайды көп аралап, қытай халқының өмірімен жете таныс болған.
"Арулар туралы жыр", "Бозбала жайында" атты еңбектерінде ақын сарайды төңіректеп жүретін дүниеқоңыз шенеуніктерді ажуалайды. Ду Фудың "Астанадан Фынсяньға аттанарда, жүрегімді не көрнеді" поэмасы (755) адамдар теңдігін аңсаған арманға толы.
Ду Фу шығыс поэзиясының дамуына үлкен әсер етті. Қытайда Ду Фуды "поэзия корифейі" деп атайды. Ел кезіп, көп қаңғырған Ду Фу жоқшылықтан өлді.
Дереккөздер
Санат:712 жылы туғандар Санат:770 жылы қайтыс болғандар Санат:Қытай ақындары
Ерньи
Ерньи (Ergny) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62302, пошта индексі — 62650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 222 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :