cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Барку (Гимарайнш)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Перкуссия
Перкуссия (percussio - ұрып көру) — тықылдатып көру. Тіс сауытын тықылдатып, одан шыққан дыбысты аңғару, периодонт дәнекер тканьдерінің реакциясын бақылау түрі. Тіс жегісі зардабы (пульпит, периодонтит) кезінде перкуссия ауырғандық сезім білдіреді. Ұлпасыз тістер, құрт жеген тістер сау тістерге қарағанда басқаша дыбыс шығарады. Перкуссия, клиникалық тексеріп көрудін, бір түрі әрі негізгі тәсілі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Зениттік артиллериялық кешен
Зениттік артиллериялық кешен (ЗАК)— артиллериялық ату аркылы әуе нысаналарын жою үшін қолданылатын зениттік зеңбірек (бір немесе бірнеше) пен әр түрлі техникалық құралдардың жиынтығы. Зениттік артиллериялық кешеннің негізгі элементтері: оқ-дәрілері бар зениттік зеңбіректер, зеңбіректік көздеу станциясы, артиллериялық зениттік атуды басқару құралы немесе есептеу құрылгысы; қашықтық өлшеуіш, синхронды беру және іздеу жүйесі, электр агрегаттары. Қазіргі заманғы зениттік артиллериялық кешеннің элементтері бір базада (өздігінен жүретін зениттік қондырғы), сондай-ақ жекелей орналасады. Жекелей орналасқан жағдайда зеңбіректік көздеу станциясы, артиллернялық зениттік атуды басқару құралы және жабдықтау агрегаттары жеке қолікте орналасады, сондай-ақ барлығы бірге радио құралдар кешенін құрайды.
Дереккөздер
Санат:Артиллерия
IC 2317
IC 2317 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2317 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Едревиль-сюр-Ер
Едревиль-сюр-Ер (Heudreville-sur-Eure) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27335, пошта индексі — 27400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1025 адамды құрады. Халық тығыздығы — 72,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Жоғарғы Березовая (Теренсу тармағы)
Жоғарғы Берёзовая — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Теренсу өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
NGC 1958
NGC 1958 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан GCL (шар тәрізді жұлдыздар шоғыры) типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 18 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1958 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC119, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Танки-Нову
Танки-Нову (Tanque Novo) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бокира экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 100 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 825,943 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1985 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Этинген
Этинген (Etingen) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 512 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 215. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Каппс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Плоезаль
Плоезаль (Ploëzal) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,24 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1201 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Кимжа (Вотча тармағы)
Кимжа — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вотча өзенінің сол жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Естажель
Естажель (Estagel) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Перпиньян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66071, пошта индексі — 66310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1918 адамды құрады. Халық тығыздығы — 92,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Эштабула (Огайо)
Эштабула (Ashtabula) — Огайо штатының Ashtabula округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 20962 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20.0 км² шамасында. FIPS коды — 39-02638.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Николай Григорьевич Кассин
thumb|180px|right|Николай Григорьевич Кассин Николай Григорьевич Кассин (13 желтоқсан, 1885, Ресей, Киров облысы, Гнусино селосы – 28 қазан, 1949, Алматы) – геология-минералогия ғылымдарының докторы (1937), Қазақстан Ғылым Академиясының академигі (1946). Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1943).
Ғылыми жұмыстары
Қызметінің алғашқы кезеңін Қазақстанның солтүстік-шығыс бөлігі мен Гурьев (қазіргі Атырау) облысының гидрогеологиясы (1912 – 1916) мен Ресейдің Киров облысының геологиясын (1918 – 1924) зерттеуден бастаған.
Ол петрография, стратиграфия, геотектоника, металлогения, геоморфология, гидрогеология саласында жұмыс істеп, минералогия және палеонтологиямен де шұғылданды. Негізгі еңбектері Қазақстан жерінің геологиялық құрылымын зерттеуге, оның шикізат қорын игеруге арналған. Кассин – Қазақстанның геология картасын тұңғыш жасаушылардың бірі; Бозшакөл мыс кен орнын (Р.А.Борукаевпен бірге) тұңғыш ашушы; жас альпілік вулканизмнің даму мүмкіндігін болжады, ол кейін (Семейтауда, Жетісу Алатауы, Кетпен жоталарында) дәлелденді.
Дереккөздер
Санат:13 желтоқсанда туғандар Санат:1885 жылы туғандар Санат:Киров облысында туғандар Санат:28 қазанда қайтыс болғандар Санат:1949 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:КСРО геологтары Санат:Қазақстан геологтары Санат:Ресей геологтары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Севеж (Обили тармағы)
Севеж — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обиль өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Любен (Пловдив облысы)
Любен (Любен) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Сыединение қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 329 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4188. Телефон коды — 0318. ЕКАТТЕ коды — 44481.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Любен
Большое (Қостанай облысы)
Большое — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Пешков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-батысқа қарай 35 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 159 адам (83 ер адам және 76 әйел адам) болса, 2009 жылы 116 адамды (62 ер адам және 54 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Суццара
Суццара (Suzzara) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Мантуя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 18 551 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 292 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 60 км² шамасында. Пошта индексі — 46029.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Ғылыми дәреже
Ғылыми дәреже - терең кәсіби білімі бар әрі ғылымның белгілі бір саласында жетістіктерге қол жеткізген адамдарға беріледі. Доктор ғылыми дәрежесін беру дәстүрі алғаш рет 13 ғасырда Еуропадағы ең ертеден келе жатқан Болонья университетінің заң ғылымдары факультетінде пайда болған. Бұлар құқық докторлары еді. Кейін бұл дәстүрді католик шіркеуі жалғастырып дін ілімінің докторы атағын бере бастаған. Докторлық дәреженің сол кездегі маңыздылығын 17 ғ-дан бастап Еуропада доктор сөзінің алдына «мәртебелі» сөзі қосылып айтылатын болғанынан байқауға болады. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасында «Ғылыми дәрежелер беру ережелеріне» (1999) сәйкес «ғылым докторы» және «ғылым кандидаты» ғылыми дәрежесі беріледі. Бұл жүйе – бұрынғы Кеңес Одағында қалыптасқан болатын, Германия, Австрия, Швейцария мемлекеттерінің жүйелеріне ұқсас. Оларда: бакалавр, магистр, философия докторы (бізше – ғыл. кандидаты), ғыл. докт. ғыл. атақтары бар. Жоғарыда айтылған «Ережеге» сәйкес, ғылым кандидаты ғылыми дәрежесі жоғары арнайы білімі бар білікті маманға немесе магистр дәрежесі бар ізденушіге көпшілік алдында дисс. қорғауы негізінде берілсе, ғыл. докторы Ғ. д-сі – ғыл. кандидаты ғылыми дәрежесі бар ізденушіге көпшілік алдында докт. дисс. қорғағаннан кейін беріледі. Бұл дәрежелер Қазақстан Республикасында ғылым және ғылым-педагог қызметкерлерге ғылыми дәреже берілетін мамандықтардың тізбесіне сәйкес беріледі. Ғылыми дәрежелерді және ғылыми атақтарды беру жөніндегі аттестациялау істерін қарайтын және белгіленген мемл. үлгідегі құжаттарды беретін мекеме – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Жоғары аттестациялық комитеті.
Дереккөздер
Санат:Ғылым
Сульцерен
Сульцерен (Soultzeren) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Кольмар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68317, пошта индексі — 68140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1199 адамды құрады. Халық тығыздығы — 65,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Құрманғали Мұхаметқалиұлы Малаев
thumb|right|200px|Құрманғали Малаев жасаған күбі Құрманғали Мұхаметқалиұлы Малаев (4.3.1938, Алматы) — суретші, қолөнер шебері.
Алматы көркемсурет училищесін, Мәскеу технологиялық институтының қолданбалы өнер факултетін бітірген.
Малаевтың қайың, үйеңкі, алма ағашынан жасаған күбі, ағаш ожау, өрнекті ағаш шара, оюлы тостаған, той табақ, оюлы әбдіре, сандық сияқты үй жиһаздары мен мөлтек жазулы қыш құмыра, сондай-ақ алтын алқа, күміс сырға, сақина, жүзік, білезік, қапсырма сынды қолөнер, т.б. зергерлік бұйымдары қанық бояулы ұлттық нақышымен, дәстүрлі философиялық, көркемдік эстетикалық танымды білдіретін тарихи сабақтастығымен ерекшеленеді. Малаев жасаған бұйымдар Алматыдағы Орталық мұражай, Өнер мұражайы, Әскерилер үйі, Астана қаласындағы Президент мәдениет орталығы алтын қорынан орын алған.
Преси-сюр-Марн
Преси-сюр-Марн (Précy-sur-Marne) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77376, пошта индексі — 77410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 747 адамды құрады. Халық тығыздығы — 155,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Футболдан Қазақстан Кубогы 1997
1997 жылғы Футболдан Қазақстан кубогы - кубоктың алтыншы мәрте ойнатылуы.
Бірінші кезең
Біріші кезеңнің алғашқы ойындары 1997 жылдың 15 маусымда, жауапты кездесулер — 21 маусымда өтті.
1/4 финал
1/4 финалының ойындары 1997 жылдың 15 тамыз - 12 қазан аралығында өтті.
1/2 финал
1/2 финалының ойындары 1998 жылдың 10 - 23 мамыр аралығында өтті.
Дереккөздер
Санат:Футболдан Қазақстан Кубогы Санат:1997 жылғы футбол Санат:1998 жылғы футбол
Роккафорцата
Роккафорцата (Roccaforzata) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Таранто провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Madonna della Camera, S.Elia.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
NGC 6421
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 3 тамызда астроном Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6421 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 393-?22, in Milky Way.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
Исландия депрессиясы, исландиялық минимум
Исландия депрессиясы, исландиялық минимум — орталығы Исландияға таяу орналасқан Атлант мұхитының солтүстік бөлігін альпі жатқан атмосфералық төмен қысымды атырап. Исландия депрессиясы – антициклондардың үстінде терең және тұрақты циклондары басым Солтүстік жарты шардың атмосферасы орекетінің ең маңызды орталықтарының бірі; кобінесе кыстыгүні пайда болады. Исландия депрессиясының оңтүстік шетімен тасьшалданатын Атлант мүхитының ылғалды ауасы батыстан шығысқа карай Батыс Еуропаның айтарлыктай бөлігінің үстііще салқын мұхит климатының қалыптасуыңа әсер етеді.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Қазақаккумулятор
"Қазақаккумулятор" - Талдықорған қаласындағы сілтілі аккумулятор зауытының негізінде қайта құрылған акционерлік кәсіпорын. Аккумулятор зауыты 1979 ж. іске қосылған. Көсіпорын негізінен никелькадмилі сілтілі аккумуляторларды және күнделікті тұтыным тауарларын шығаруға маманданған. Көсіпорыннан шығарылатын аккумуляторлар жұмыс істеу мерзімінің ұзақтығымен ерекшеленеді және оларды бірнеше рет зарядтауға болады. "Қазақаккумулятор" өнімдері ТМД, Шығыс Еуропа және Орта Шығыс елдерінде жоғары сұранысқа ие. Соңғы жылдары сілтілі аккумуляторлар мен батареялардың жаңа түрлерін, оларды зарядтауға арналған жабдықтарды шығару қолға алынған.
Дереккөздер
Санат:Акционерлік қоғамдар Санат:Талдықорған Санат:Қазақстан зауыттары
Айнымалы ұзындықты жазба
Айнымалы ұзындықты жазба (Запись переменной длины; (variable-length record) — ұзындығы бір өрісінің мәнімен анықталатын логикалық жазба.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Архангель ауылдық округі (Қызылжар ауданы)
Архангель ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Архангельское, Новокаменка ауылдары кіреді. Орталығы – Архангельское ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1918 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы ауылдық округтері
Асэнс (Огайо)
Асэнс (Athens) — Огайо штатының Athens округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 21342 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.6 км² шамасында. FIPS коды — 39-02736.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Автопансионат
Автопансионат (француз тілінде pension — тұрғындар түгелдей қамқорлықта болатын орын) — автотуристтердің тынығуына және оларға қызмет көрсетуге арналған ғимараттар кешені (мейманхана, автомобильдерді техникалық күтімге алатын станция, жабық гараждар, жанармай пункті) және жабдықталған аумақтар (тұрақтар, тексеру орындары мен эстакадалар және т.б.). Автопансионат - көбіне бірінші және екінші санаттағы автомобиль жолдарында салынады.
Дереккөздер
Санат:Туризм Санат:Ғимараттар мен құрылыстар
Сагир
Сагир — Башқұртстанның Кигин ауданындағы ауыл, Душанбек ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 279 адамды құрады. Пошта индексі — 452500, ОКАТО коды — 80236825002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
IC 2318
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2318 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Кениг Альфред Густавович
Кениг Альфред Густавович (1939 ж. т.) - суретші. Қондырғылы және монументті кескіндеме. Саласында жұмыс істейді. Мұражай тапсырмасы бойынша «Абай портреті» және ақынның туған жерінің табиғатын бейнелейтін «Абай даласы» полотносын (екеуі де 1991, кенеп, майлы бояу, Абайдың мемлекеттік мұражайы қоры) жазды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Басқару құрылғысы
thumb|[[Компьютер]] Басқару құрылғысы — компьютер (ЭЕМ) процессорының негізгі бөлігі. Ол орындалуға тиісті әрекеттерге байланысты ЭЕМ-нің барлық құрылғыларына басқару сигналдарын беріп отырады; атқарылатын амалдарға қатысты мәліметтердің жедел жад ұяларындағы адрестерін анықтайды; сыртқы құрылғылардың берілген командаларға сәйкес реттілікпен қызмет етуін қадағалайды; арифметикалық және логикалық операцияларды орындайды, т.б. Басқару құрылғысының құрамына тактілік импульс беретін генератор, өте шапшаң жұмыс атқара алатын ішкі жедел жад, арифметика-логикалық құрылғы, ЭЕМ блоктарын бір-бірімен байланыстыратын интерфейс жүйесі енеді.
Дереккөздер
Санат:Техника
Хардвик (Миннесота)
Хардвик (Hardwick) — Миннесота штатының Rock округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 198 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-27116.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Севчуга
Севчуга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вага өзенінің сол жағалауынан 61 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Ай-Логась-Юган
Ай-Логась-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Логась-Юган өзенінің оң жағалауынан 222 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 81 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тамақ дайындау тәсілдері
Тамақ дайындау тәсілдері - шикі азық-түлік өнімдерін өңдеп, тамақ әзірлеу барысы.
Қайнату, булау, бұқтыру
Азық-түлікті қайнату үшін суды аз-көп мөлшерде құяды, өз сөліне де қайнатады, кейде аздап сұйылтады. Көжелер мен сорпалар сұйықтау болуы тиіс. Балық, ет, құс еті, көкөніс суға еркін батып тұруы керек. Балықты, ұсақтап кесілген еттен жасалатын тағамдарды, көкөністің кейбір түрлерін көбінесе буға пісіріледі. Мұндайда пісіретін тағамның суға тимеуіне көңіл бөлген жөн. Ол үшін бумен пісіргішті, булағышты пайдаланған дұрыс. Ет өнімдері мен көкөністерді сонымен қатар бұқтырады. Бұқтырар алдында шамалап қуырып алып, сонан соң тұз дәміді сұйыққа салады.
Қуыру
Қанша май жұмсағанына қарай қуыру екіге бөлінеді:
Қажетті азық қорлары
Тоңазытқышта немесе шкафта тамақ дайындау барысына үнемі қажет болатын азық қорларын ұстаған жөн. Негізгі азық қорлары:
Тамақ өнімдеріндегі дәрумендерді сақтау жолдары
Тамақ әзірлеген кезде азық-түліктің шикі кезіндегі дәрумендерін мүмкіндігінше толық сақтаудың маңызы зор.
Азық-түліктің салмақ мөлшері
Тамақ дайындау барысында алынатын азық-түліктің ыдыстарға байланысты мөлшері (грамм өлшемімен)
Тамақты өңдеуге арналған құрал-жабдықтар
Арнаулы құрал-жабдықтар тамақ өңдеу жұмыстарының уақытын қысқартады және дайындау уақытын шапшаңдатады.
Дереккөздер
Санат:Асхана
Райнбах (Инкрайс)
Райнбах (Инкрайс) (Rainbach im Innkreis) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Шердинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1510 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SD, ресми идентификациялық коды — 4 14 15.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Гимплингер (АҰП) саналады.
Танкинью
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 403 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 215,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1958 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Кирженьга
Кирженьга — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухона өзенінің сол жағалауынан 222 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пугачева (Калитва тармағы)
Пугачева — Ресейдегі өзен. Ростов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Калитва өзенінің оң жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Калитва. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Квендорф
Квендорф (Quendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Графство Бентхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 572 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 56 018. Муниципалитеттің басшысы — Херман Радемакер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
NGC 1959
NGC 1959 — Mensa шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Овраг Овсянка
Овсянка жырасы — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ырғыз өзенінің оң жағалауынан 289 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Ырғыз бастауынан Сулак су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ойтч
Ойтч (Eutzsch) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Виттенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 654 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 090. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Земиш.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Борово (Благоевград облысы)
Борово (Борово) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Гоце-Делчев қауымының құрамына кіреді.
Гүлшырмауық
‎ Гүлшырмауық (Calystegia) – шырмауықтар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда Қаратауда, Мойынқұмда, Балқаш-Алакөл ойысында, Ертіс, Тобыл өзендерінің жағалауында қалың өскен ағаштар мен бұталардың арасында 2 түрі кездеседі: арамшөп Гүлшырмауық (Calystegia sepіum) және пүліш тәрізді Гүлшырмауық (Calystegia hederacea). Олардың сабақтары жіңішке, нәзік, көбінесе басқа өсімдіктерге шырмалып немесе төселіп өседі. Жапырақтары жай, тақталарының пішіндері үшбұрышты, ұзын сағақты, өркенге кезектесіп орналасады. Гүлдері ақ, қызғылт түсті, бір-бірден жапырақ қолтығында дамиды, гүл сағағы ұзын. Жеке гүлінде түбінен біріккен жасыл түсті 5 тостағанша жапырақшасының сыртын ірі екі бөбешік жапырақшалары қаптайды, күлтелері де бірігіп кеткендіктен қоңырау пішінді. Мамыр – шілде айларында гүлдеп, тамызда жемістері пісіп-жетіледі. Гүлшырмауық өте ұзақ гүлдейтіндіктен, тұқымынан көбейтіліп, сәндік үшін өсіріледі.
Борово (Благоевград облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1074 адамды құрайды.
Гүлшырмауық
Гүлшырмауық — шырмауықтар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Балқаш-Алакөл ойысында, қалың өскен ағаштар мен бұталардың арасында 2 түрі кездеседі: арамшөп гүлшырмауық және пүліш тәрізді гүлшырмауық. Олардың сабақтары жіңішке, нәзік, көбінесе басқа өсімдіктерге шырмалын немесе төселіп өседі. Жапырақтары жай, тақталарының пітітіндері үшбұрышты, ұзын сағақты, өркенге кезектесіп орналасады. Гүлдері ақ, қызғылт түсті, бір-бірден жапырақ қолтығында дамиды, гүл сағағы ұзын. Жеке гүлінде түбінен біріккен жасын түсті 5 тостағанша жапырақшасының сыртын ірі екі бөбешік жапырақшалары қаптайды, күлтелері де бірігіп кеткендіктен қоңырау пішінді. Мамыр-шілде айларында гүлдейді, тамызда жемістері пісіп жетіледі. Гүлшырмауық өте ұзақ гүлдейтіндіктен, тұқымынан көбейтіліп, сәндік үшін өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Шырмауықтар
Борово (Благоевград облысы)
Пошта индексі — 2904. Телефон коды — 0751. ЕКАТТЕ коды — 5606.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Нев-Шапель
Нев-Шапель (Neuve-Chapelle) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Бетюн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62606, пошта индексі — 62840.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1368 адамды құрады. Халық тығыздығы — 735,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Қоңыртөбе
Қоңыртөбе сөзі төмендегіше мағыналар білдіруі мүмкін:
Елді мекендер:
Тау:
Басқа мағыналар:
Өлім
Дамытқан себебіне қарай өлім түрлері.
Табиғи өлім қарттар мен егде жастағы адамдардың организмінің табиғи тозуы нәтижесінде функцияларының атқарылуы доғарылуы. Табиғи тозу жасушалық деңгейде дамып тіндік, ұлпалық, ағзалық әрі жүйелік бұзылыстарына алып келеді. Табиғи өлім негізінде жасушалардың бөлінуінің Хайфликк өлшеміне дейін жетіп ары қарайғы жасуша жаңаруының болмауы нәтижесінен ағза функциясының жеткіліксіздігі дамуы жатыр. Адам өмірінің табиғи ұзақтығы адамның өмір сүру салтына тікелей байланысты. АДамдардың табиғи өмір сүру ұзақтығы орта ғасырдағылармен салыстырғанда 50 жылға жуық мерзімге ұзарып  67-ден 85-ке жеткен. Қартаю процесімен оны туындататын себептерін зерделейтін медицинаның дербес саласы- геронтология. Ал кәрілікті емдеуге бағытталған ем-дом кешенін гериатрия деп атайды. Аурулық өлім- түрлі аурулар негізіндегі патологиялық үрдістер оганизм тіршілігіне мүмкіндік қалдырғамаған жағдайда дамиды. Аурулық өлім баяу дамып, тіршілік әректтер біртіндеп бәсеңдейді. Кейбір латентті кезеңдері ұзақ ауруларда, жедел дамитын және жеткілікті компенсацияланған ауруларда өлім кенеттен туындайды. Зорлықты өлім- қастықпен немесе жасалған жарақаттардан дамитын өлім. Өлімнің бұл түрі әлеуметтік-құқықтық категорияға енеді, сол себептен оны сот медицинасымен қылмыстық органдармен қаралады
Патологиялық процесстердің қайтымдылығы бойынша: == Клиникалық өлім жағдайын реанимациялау жолымен қайтаруға болады, ал егер биологиялық сатыға өтер болса ОЖЖ қайтымсыз некроздануынан патологиялық процесстердің дамуы қайтымсыз болады.
Терминалдық кезең
Терминалдық кезең үш сатыдан өтеді: а)преагоналдық (жанталас алды) сатыда мидың қыртыстық және қыртысасты бөлімдерінің функцияларының бұзылыстары дамиды, алғаш тахипноэ және тахикардия кейіннен брадикардиямен брадипноэ дамиды, АҚ қарқынды төмендеп критикалық деңгейден (80-60 мм. рт.см) төмен түседі, асфиксиядан өлген жағдайда АҚ алғаш жоғары шапшып кейін бірден төмен түседі. Кейде қорғаныштық мезанизмге негізделген ағзаның рефлекторлық қозуы байқалады да, ол энергетикалық дефицитке дейін жалғасады. Бұл кезеңнің  биологиялық  маңыздылығы ағзаға қауіп тудырып  отырған  жағдайдан шығуға бағытталғанымен, іс жүзінде егер қауіп доғарылмаса ол тек өлімді тездетеді. Қозу фазасынан кейін естің бұзылуы гипоксиялық комамен қатар жүріп отырады. Преагоналдық кезеңнен  кейін 1-4 минутқа созылатын терминалдық пауза орнайды. Ол  брадикардия, тыныс тежелуі, асистолия, жарыққа қарашық реакциясы болмауы, қарашық үлкеюімен көрініс береді. Алайда наркоз үстінде жан тапсырған пациентте терминалдық пауза болмайды. б) Терминалдық пауза аяқталуымен  агония (жанталас) дамиды. Агонияның өзіне сай еркеше көрінісі ретінде терминалдық тынысты айтуға болады, ол сирек, қысқа, терең тыныстық қимылдармен сипатталады. в))Клиникалық өлім кезеңі замануи реанимациялық ем кешендері арқылы қайтымды процесс болып табылады. Клиникалық өлім 5-6 минутқа созылады, ал суық жағдайда 30 минутқа дейін созылады, тыныс алу, жүрек қағу тоқтайды, себебі оттегі жетіспейді. Клиникалық өлімнің ұзақтығы өлім түріне, адам жасына, дене температурасына жәнеде басқа көптеген факторларңа байланысты.
Өліктің сууы.
Адам өлгеннен кейінгі  өліктегі алмасу процесі тоқталады да, ол дене салқындауының физикалық заңдары бойынша жылу шығара бастайды.Өлік қоршағанортаның температурасымен теңескенге дейін салқындай береді немесе одан да төмендеп кетеді, мұны өлік бетіндегі ылғалдың буланып ұшып кетуімен түсіндіруге болады. Әуелі дененің ашық жерлері: қолдың саусақтары,бет суи бастайды. Жабық жерлердегі тері беті (қолтық,бұт,иек асты,емшек асты) азырақ салқындайды. Жылудың тез бөлініп шығуына айналадағы ортаның физикалық жағдайлары (ауаның температурасы, ылғалдылығы, қозғалысы), киімнің сипаты, өліктің өзінің жеке ерекшеліктері ықпал етеді.
Дереккөздер
Әбдықадыр С.Ә. - "Медицина"
А.И. Струков, В,В. Серов-"Патологиялық анатомия"
Санат:Медицина Санат:Патология
Иін ағаш белгісі
Иін ағаш белгісі — диафрагманың сау куполы ішке тартқанда төмен түседі, ал зақымданушы болып жоғары қарай орнынан жылжиды; диафрагма жүйкесінің өткізгіштік қабілеті бұзылғанда байқалады, бұл жарақат жүйке кесіліп тасталғанда жартылай салдану салдарынан болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Верхяя Егоза
Жоғарғы Егоза — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Унзас өзенінің оң жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Баркейруш (Барселуш)
Баркейруш (Барселуш) (Barqueiros (Barcelos)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Верхяя Егоза
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Баркейруш (Барселуш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 033 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,54 км² шамасында. Халық тығыздығы — 238,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Хармони (Миннесота)
Хармони (Harmony) — Миннесота штатының Fillmore округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1020 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.9 км² шамасында. FIPS коды — 27-27188.
Баркейруш (Барселуш)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Хармони (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Клери-ле-Гран
Клери-ле-Гран (Cléry-le-Grand) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,18 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 76 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Формациялық-генетикалық тізбек
Формациялық-генетикалық тізбек — типоморфтық минералдық парагенезисінің ортақтығымен сипатталатын, жаратылысы тектес таужыныстардан тұратын геологиялық формациялар жиынтығы; бір ғана петрологиялық процесс жағдайында, алайда температура мен қысымның және минерал түзуші ерітінділердің олармен сабақтас сілтілік-қышқылдық көрсеткіштерінің занды бағдарлы түрде өзгеруі барысында қалыптасатын болса керек.
Дереккөздер
Санат:Геология
Біржынысты гүлдер
Біржынысты гүлдер - тек бір жыныстың мүшелері бар гүлдер. Аталық, (тек аталықтары бар) гүлдер және аналық, (тек аналықтары бар) гүлдерді ажыратады. Олар желмен тозаңдануға бейімделудің нәтижесінде, қос жынысты гүлдерден эволюция процессінде пайда болған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
МДМ құрылым
МДМ құрылым — Төсенішке (сапфир, ситалл, керамика, кварц) салынған металл, диэлектрик және металдын жұқа қабаттарының (калыңдығы 1 мкм-ден кіші) реттелген жиынтығы. Олардың негізінде конденсаторлар, АЖЖ ИС-ның микрожолақты жолдары, металл базасы бар транзисторлардың эмиттерлері жасалады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Грен-Борда
Грен-Борда (Grun-Bordas) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24208, пошта индексі — 24380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 218 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Астрахан ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Астрахан ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Астраханка, Қаратомар ауылдары кіреді. Орталығы – Астраханка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1135 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы ауылдық округтері
Дағдан
Дағдан (Stahyopsіs) – ерінгүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Радиобайланыс
thumb|250px|[[Антенна]] thumb|250px|[[Пульсарлар]]
Радиобайланыс — радиотолқын көмегімен ақпарат алмасу. Радиобайланыс жүйесінің ақпарат беруші жағында радиотаратқыштан және таратушы антенналардан тұратын радиотарату құрылғысы, ал қабылдаушы жағында қабылдау антенналары мен радиоқабылдагыштан тұратын радиоқабылдау құрылғысы орналасады. Таратқышта қоздыратын тасымалдаушы жиіліктегі тербеліс берілетін ақпарат сигналының заңына сәйкес өзгертіледі, ал қабылдаушы жақта кері процесс жүргізіледі. Байланыс біржақты және екіжақты болуы мүмкін. Радиобайланыс қозғалмайтын объектер мен жылжымалы объект арасында, сондай-ақ жылжымалы объектілер арасында байланыс орнатудың бірден бір тәсілі. Радиобайланыс — бұл радиотолқындардың (электромагнитті тербеліс) көмегімен әртүрлі арақашықтықтағы ақпараттардың алмасуына арналған электробайланыстың бір түрі. Радио (лат. radiare – сәулелену), «радиобайланыс» термині - «сәулелену көмегімен болатын байланыс», яғни өткізгішті сымның көмегінсіз (сымсыз байланыс). Кеңістік антеннасының көмегімен таратқыш сәулеленеді де жер бетіне таралып келесі қабылдағышқа әсер етіп электрлік энергия электромагнитті толқын энергиясына айналады. Екі жақты байланыс болуы үшін әрбір радиостанция таратқыш пен қабылдағыштан тұруы керек. Аз қуатты радиостанцияда таратқыш пен қабылдағыш жалпы корпуста монтаждалады. Жоғарғы қуатты сигналдарды сәулелендірген кезде таратқыштар жеке қондырғылармен дайындалады. Сапалы радиосигналдарды алу үшін қабылдағыштар да жеке қондырғылармен дайындалады. Тарату кезінде электромагниттік толқындарды сәулелендіретін, қабылдау кезінде олардың энергиясын жұтып алатын құрылғы антенна деп аталады. Антеннаның қарапайым түрі бір жағы жерден көтерілген,бір жағы таратқышқа немесе қабылдағышқа қосылған кәдімгі сым десек болады.
Тарихы
1888 ж. орыс ғалымы Александр Сергеевич Попов электромагниттік толқындар арқылы алыс қашықтықтарға сигнал жеткізудің ғылыми болжамын ұсынды. Бұл проблеманың практикалық шешімін ол 1896 ж. тапты. Сол жылдың 24 наурызында Ресейдің физика-химия қоғамының мәжілісінде A. С. Попов әлемде бірінші рет 250 м қашықтыққа сымсыз радиограмма арқылы Генрих Герц деген екі сөзді жеткізді.
Поповпен бір мезгілде радиобайланыс идеяларын дамытып, радиоаппаратура жасау мәселесімен италияндық ғалым Г. Маркони да шұғылданды. Ол 1897 ж. электромагниттік толқындарды пайдаланып, хабар таратуға болатыны жөнінде патентті A. С. Поповтан бұрын алды.
Ай-Неру-Шом-Юган
Ай-Неру-Шом-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ун-Неру-Шом-Юган өзенінің сол жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Радиобайланыс
Тарихы
XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында электромагниттік толқындар көзі ретінде электр ұшқындары қолданылды. Электр ұшқындарының табиғатта кездесетін түрі — найзағай. Бірақ мұндай ұшқынды разрядтар электромагниттік тербелістердің өшпелі кездері болып табылады. 1913 жылдан бастап үшэлектродты радиошамдарды пайдаланатын өшпейтін мәжбүрлі (еріксіз) тербелістердің генераторлары жасалды. Өткен ғасырдың 50-жылдарынан бастап шамды генераторларды транзисторлар ығыстырып шығара бастады.
Ай-Неру-Шом-Юган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Радиобайланыс
Толығырақ
Теориялық ізденістер мен практикалық зерттеулер ақпаратты алысқа жеткізуде (әсіресе оны сөз, ән-күй, кескін түрінде бейнелеуде) өшпейтін синусоидалық әлектромагниттік тербелістердің аса маңызды екенін көрсетті. Міне, сондықтан ақпаратты өте алысқа жіберерде, жиілігі үлкен қуатты радиотолқындар пайдаланылады. Әдетте, жиілігі 0,2 МГц-тен асатын радиотолқындар ұзын, 1 МГц-тен асатыны орта, 12 МГц аймағындағылар қысқа, ал одан үлкен жиіліктегілері ультрақысқа радиотолқындар деп аталады. Бейне кескіндерді электромагниттік толқындармен жеткізу үшін гигагерцпен (миллиардтаған герцпен) өлшенетін жиіліктер қолданылады.
Ай-Неру-Шом-Юган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Радиобайланыс
Толығырақ
Мұндай жиіліктер дециметрлік толқын ұзындықтарына сәйкес келеді.
Электромагниттік тербелістерді тербелмелі контур шығарады. Мұндай тербелмелі контурда электромагниттік тербеліс пайда болғанымен, олар кеңістікке толқын түрінде тарай алмайды. Себебі электр өрісі конденсатор астарларының арасында, ал магнит өрісі катушка ішінде жинақталады. Сондықтан оларды жабық тербелмелі контурлар деп атайды.
Электромагниттік тербелістер кеңістікте толқын түрінде таралуы үшін ашық тербелмелі контурлар пайдаланылады. Ол үшін жабық контурлардағы конденсаторлардың астарларының ауданын азайтып, ал катушкалардың орам санын кеміту керек. Шекті жағдайда катушкалар бірте-бірте түзу өткізгіштерге айналып, ал олардың тақау ұштары конденсаторлардың қызметін атқаратын болады.
Мұндай құрылғы ашық тербелмелі контур деп аталады. Контурлардағы тербелістер өшіп қалмау үшін конденсаторлардың астарларын үнемі зарядтап отыру қажет. Ол үшін арнайы лампалы немесе транзисті генераторлар қолданылады.
1894 ж. Попов генераторлар мен радиотолқындарды қабылдайтын қондырғыларға ұзын сымдарды жалғағанда, радиобайланыстардың жақсаратынын байқады. Осылай радиотаратқыштар мен радиокабылдағыштардың маңызды бөлігі болып табылатын антенна ойлап шығарылды. Антенна ашық тербелмелі контур болып табылады.
Оның электромагниттік өрісі кеңістіктің үлкен бөлігін қамтиды. Сондықтан антенна электромагниттік толқындарды жақсы шығара да, қабылдай да алады. Тұрмыста және техникада, сондай-ақ ғылыми мақсаттар үшін антенналардың көптеген түрі қолданылады. Олардың параболоидалық табақ түрінде жасалған құрылғылары алыс ғаламдардан элек-тромагниттік толқындарды қабылдай алатын радиотелескоптарда пайдаланылады.
1967 жылдың жаз айында радиотелескоптың жәрдемімен Кембридж университетінің ғылыми кызметкерлері ғарыш кеңістігінен келіп жеткен радиосигналдарды тіркеді. Бұл сигналдар периодты түрде әрбір 1,33730113 с сайын қайталанды, ал импульстің ұзақтығы 10—20 мс уақытқа созылған.
Таң-тамаша болған зерттеушілер де, басқа ғалымдар да бұл сигналдарды әуел баста алыс ғаламдағы саналы тіршілік иелерінің аспан кеңістігіне әдейі жіберіп отырған хабары деп пайымдады.
Алайда кейінірек олардың сыры белгілі болды. Бұл радиосигналдардың көзі—кейінірек пульсарлар мен квазарлар деп аталған ерекше объектілер болып шықты.
Қазіргі кезде пульсарларды аса ірі жұлдыздардың қартайған шағындағы жарылыстан қалған сарқыншағы деп есептейді. Пульсардағы заттың тығыздығы ғаламат шамаға (~1016 кг/м3) жетеді және оның диаметрі баржоғы 10—100 км төңірегінде болады.
Диаметрі кішкентай болғандықтан, пульсарлар өз осінің төңірегінде 1—2 с ішінде толық бір айналып шыға алады. Бұндай пульсарлардың бетінде радиотолқындарды өте жіңішке конус түрінде шығаратын ыстық дақтар болуы мүмкін. Осындай ыстық дақтардан таралатын радиотолқындар Жер бетіне де келіп жетеді. Пульсармен қоса оның бетіндегі ыстық дақтар да периодты айналысқа түседі. Сөйтіп, ыстық дақтардан шығатын радиотолқындардың кеңістікке таралу бағыты пульсардың айналуына байланысты өзгеріп отырады. Бір период уақыт өткеннен кейін радиотолқынның (сигналдың) таралу бағыты тағы да Жерге қарай бағытталады. Осы кезде оларды радиотелескоптар қайыра тіркейтін болады.
Радиобайланысты ұйымдастырудың негізгі әдістері
Байланысты ұйымдастырудың негізгі әдістері: радиожүйе және радиобағыт
Радиожүйе — бұл бір жалпы радиоберілуде жұмыс істейтін үш немесе одан да көп хабарламалардың арасындағы радиобайланысты ұйымдастыру әдісі. Радиожүйе: неғұрлым аз шығынды күшпен және құралмен барлық хабарламалар арасындағы байланысты және хабарларды нұсқаулы таратуды қамтамасыз етеді.
Радиобағыт — бір жалпы радиоберілуде жұмыс жасайтын екі хабарлама арасындағы байланысты ұйымдастыру әдісі. Радиобағыт радиожүйемен салыстырғанда көрінбеулігімен, жіберу мүмкіндігімен және үлкен тұрақтылығымен ерекшеленеді.
Негізгі радиостанцияның талаптары барлық радиостанциялармен орындалуы керек. Радиобайланысты ұйымдастыру үшін мына радиоберілгендер өңделеді: жиілік, шақырғыш паролдер және радиоқұжаттар кілттері.
Шақырғыш және еркін жиілікті қолдануға тиым салынады. Радиоберілгендер белгілі бір тәртіпке сәйкес уақыты біткеннен кейін жойылатын гриф құпияға және шекті уақытқа ие. Радиожүйеде және бағытта хабарламалар радиоалмасуды жүргізеді. Радиоалмасу арқылы командалардың қабылдануы мен таратылуын, сигналдарды, радиограммаларды және радиосөйлесуді енгізуді анықтайды
Дереккөздер
Санат:Радиобайланыс Санат:Сигнал беру құралдары