cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Табын
Шығу тегі
Осының алдындағы ру сияқты, ол туралы да алғашқы деректерді біз А. Тевкелевтен ғана кездестіреміз. Ел арасынан жинаған мәліметтер мен Тынышбаев келтірген табын руының жаманкерей, Бозым, бегім және қайырқожа деген төрт тармағы бар. Табындардың таңба белгілері әр түрлі. Жалпы ру таңбасы (тостаған); сонымен бірге табындарда тағы да (шөміш, шөмішті-табын тармағында), (тарақ, тарақты-табын тармағында) және (әліп) таңбалары бар. Жалпы рудың таңба белгісін салғастыру бізді тағы да дулаттарға (Ұлы жүз) әкеледі, оларда да жалпы тайпалық белгі дәл осындай, ал және белгілері дулаттардың кейбір руларының таңбалары мен албан тайпасының таңбасынан еш айырмасы жоқ. Табын руы Ұлы жузден шыққан деп жорамалдауға болады. Бұған дәлел ретінде табын руында да, албан тайпасында да бозым руы бар екенін көреміз. | (көсеу) таңбасы қаңлы тайпасының (Ұлы жүз) таңбасына, ал (тарақ) таңбасы нақ сол жүздегі жалайыр тайпасының таңбасына ұқсайды және тарақ таңбасының жалайыр тайпасынан шыққанын табын руы шежіресі нұсқаларының бірі көрсетеді.
Яков II (Шотландия королі)
«Қара Дугластарды» талқандау
Қауіпсіздіктің кепілдіктерін бұзғаны үшін елде наразылық туды. Стерлингте көптеген жасақты бастап Дугластың жаңа графы, Уильям Дугластың бауыры - Джеймс келді. Ол патшаның опасыздығын айыптап, қарым-қатынасты үзіп, Стерлингті өртеп жіберді. Сонымен бірге «Қара Дугластардың» одақтастары - Аралдар лорды, Джон Макдональд және Кроуфорд пен Морей графтары патша күшіне қарсы көтерілісті бастады. Дегенмен, көтеріліс дәстүрлі феодализм шеңберінде сюзеренге мойынсұнудан бас тартумен шектелді: Дуглас монархты құлату мүмкіндігін пайдаланбады. Яков II, Шотландия парламентінің қолдауына ие болып, Дугластың иелігіне әскери экспедиция ұйымдастырды. Нәтижесінде, 1452 жылдың соңына қарай Дуглас графы мен король татуласты. 1455 жылы Англияда Дугластардың ағылшын қолдаушысы Йорк герцогы Ланкастерлермен биліктен шеттетіліп, Англияда Алқызыл мен Ақ раушан соғысы басталды, ал король Яков II «Қара Дугластар» үйіне шабуылын қайта жаңғыртты. Король әскері Дуглас графының жеріне басып кіріп, Англияға қашуға мәжбүр етті. Аркингольм түбіндегі шайқаста Дугластың жақтастары жинаған әскер талқандалды, Морей графы қаза болды. Королдің қысымымен, 1455 жылы тамызда Шотландия парламенті Дуглас пен оның жақтастарына опасыздық деген айып тағылып, олардың мүлкін тәркілеуге шешім қабылдады.
«Қара Дугластардың» құлдырауы Шотландиядағы патша билігі мен Стюарттар әулетінің салтанатты жеңісі болды. Көптеген жағдайларда бұл жеңіс Яков II-нің жеке қасиеттеріне байланысты болды: ең заманауи әскери құралдарды белсенді қолданатын танымал стратег және қолбасшы (мысалы, ауыр артиллерия), сондай-ақ Дугластың жақтастарын бейтараптандыру үшін жеңілдік пен параны қолдана алған саясаткер (Аралдар лордымен қоса). Яков II-де Роберт Брюс пен Людовик XI-нің жеке қасиеттері түйісті.
Ішкі саясат
Ірі ақсүйектерді құлату патшаға жаңа режимді құруға мүмкіндік берді: Яков II-нің титулдар мен жерлерді жаппай тарату орта санаттағы ақсүйектер өкілдерінен граф атағын алған және королдік билікпен тығыз байланысты «жаңа асыл тектілер» құруға үлес қосты (Гордондар, Кэмпбеллдер, Синклерлер). Тағы Яков II шақыруы патша билігінің соңында тұрақты болатын парламенттің қолдауына сүйене алды. Парламент арқылы Шотландияда мемлекеттік билікті нығайтуға жәрдемдесу үшін маңызды іс-шаралар өткізілді: ұрпақтан-ұрпаққа берілетін лауазымдарды жою, сот жүйесінің реттелуі, королдік домен жерлерінің көп бөлігін, оның ішінде ең маңызды шотландтық қамалдарын қоса алғанда (Эдинбург, Стерлинг, Дамбартон), парламентке мүлкін алу қажеттілк принципін енгізу.
Табын
Шығу тегі
Жоғарыда айтылғандардың бәрін, сондай-ақ С. И. Руденконың деректемесін ескере келгенде, табын руьның тарихын былайша негіздеуге болады. Моңғолдардың шапқыншылығынан көп бұрын қазіргі Батыс Қазақстан мен Оралдың арғы жағындағы далаларда басқа тайпалар мен рулар арасында сол кезде-ақ жергілікті табын тайпасы болып, ол саяси немесе экономикалық сипаттағы әлдебір жағдайлардың әсерінен бөлініп кетуі ықтимал. Оның бір бөлігі солтүстікке, қазіргі Башқұртстан аумағына барып, Ибн Фадман айтқан Башқұрт халқының құрамына енген. Моңғолдарға дейінгі уақыттың өзінде-ақ башқұрттар құрамына табындардың енгенін біз бұдан бұрын көрсеткенбіз. Алайда табындардың көпшілік бөлігі өз жерінде калын, монғолдардан кейінгі кезеңде руының атын сақтап қала отырып, Ұлы жүз тайпаларынан шыққандарды өз құрамына қабылдаған болуы мүмкін. Ал ұлыжүздіктердің қосылған бөлігі олардың ру атын қабылдап, оларға өз таңбаларын берген. Табын руының едәуір бөлігі, атап айтқанда, бозым (төртұл) Орта жүздің керей, найман және арғын сияқты ірі тайпаларының құрамына енген, олардың арасында төртұл және өзбектер құрамына енген (локайлар) да аталады.
Қаракесек арасында
Орта жүздегі Арғын Қаракесек арасында 19 ғ аяғында Нұра болысында 100 шаңырақ табын болған. Олар 18 ғ. ортасында Маңғыстау жақтан келген Жарбол және Құлбол деген ағайындылардын ұрпағы. Бұл екі ағайын төрелермен қызға дауласып бір төрені (ханды) өлтіріп содан Сарыарқаға қашып келген.
Яков II (Шотландия королі)
Ішкі саясат
1451 жылы Яков II заңгерлік білім беруді дамыту мақсатында Глазгоде екінші шотландық университетті құрды.
Табын
Дереккөздер
Санат:Кіші жүз рулары
Яков II (Шотландия королі)
Сыртқы саясат
Яковтың II сыртқы саясаты, тұтастай Англияға дәстүрлі қарсылық аясында қалды. Король Шотландия, Франция, Дания және Кастилиядан анти-ағылшын одақ құруға тырысты, алайда сәтсіз аяқталды. 1456 жылы Англияда Алқызыл мен Ақ раушан соғысының басталуын пайдаланып, Яков II Нортумберлендке жорыққа шықты. Ланкастерді 1460 жылдың шілде айында Нортгемптон түбіндегі шайқаста жеңгеннен кейін, патша анасы жағынан Ланкастерге жатады, қайтадан ағылшындар жеріне үлкен әскермен кіріп, Роксбороны қоршады. Алдайда, жарылған зеңбіректің кездейсоқ сынық бөлігі, патшаны жаралады, Яков II сол жерде қайтыс болды. Роксборо бір аптадан соң құлады - бір ғасырдан астам уақыттан бері ағылшындардың қолында болған соңғы шотландтық бекіністердің бірі, ақырында, патшалыққа қайтарылды.
Неке мен балалары
Әйелі: 1449 жылдан бастап - Гелдерн герцогы, Арнольдтың қызы Гелдерндің Мария. Олардың балалары:
Әдебиет
Санат:Шотландия королдері Санат:Стюарттар
Писменово (Бургас облысы)
Писменово (Писменово) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Приморско қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 238 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8289. Телефон коды — 0550. ЕКАТТЕ коды — 56513.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Намибия Ұлттық футбол құрамасы
Намибия Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол турнирлерінде Намибияның намысын қорғайтын құрама. ФИФА және КАФ мүшесі.
Тарихы
1990 жылы ФИФА-ға мүше болды. Басқарушы орган — Намибия Футбол Федерациясы. 1990 жылдан бергі матчтары ғана ФИФА хаттамаларына тіркелген. Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Ал Африка Ұлттар Кубогына екі рет (1998, 2008) қатысып, екеуінде де топтан шыға алмады.
Сілтемелер
Санат:Намибия Ұлттық футбол құрамасы
Дегтерка
Дегтерка (Дектерка) — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Липецк облысы, Курск облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дайминка өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосна өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орёл облысы өзендері Санат:Липецк облысы өзендері Санат:Курск облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Поммерсфельден
Поммерсфельден (Pommersfelden) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Бамберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2946 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 71 172. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Бек.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Бад-Цурцах
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Седан (қала)
Седан (Sedan)  – Францияның солтүстік-шығысындағы, Бельгия шекарасының қасындағы  Маас өзенінң жағалауында орналасқан Арденна департаментіндегі қала. Халығы 20 548 адам (1999), жер аумағы 16,28 кm³.
Металлургия, құбыр прокаты, жүн мата, кілем тоқу өндірісі дамыған. 19 ғ-дың аяғына дейін бекініс. Француз-прусс соғысы (1870-71) кезінде Седан ауданында 1870 ж. 1, 2 сентябрьде неміс армиясы француздардың маршал М. Э. Мак-Магон басқарған Шалондағы армиясын талқандады. Фрацуздардың 17 мыңға жуық солдаты мен офицері өлді және жараланды. Немістер 100 мыңнан астам адамды, оның ішінде император Наполеон ІІІ-ні тұтқынға алды. Шалондағы армияның тізе бүгуі Екінші империяның бонапарттық тәртібінің құлауын жеделдетті. 4 қыркүйекте Парижде революция басталып, Францияда республика жарияланды.
Бернвиллер
Коммунаның INSEE коды — 68031, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 645 адамды құрады. Халық тығыздығы — 84,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Беріш
Беріш — Алшын тайпасынан тарайтын 18 рудың бірі. Алшын тайпасының Байұлы рулар бірлестігінен тарайды.
Тарихы
Шежіре бойынша, Кіші жүздегі Байұлы бірлестігі құрамына енеді. Есенқұл, Қаратоқай, Жайық, Жаңбыршы, Себек, Бегіс, Есен, Құлкеш аталарына таратылады. Беріш тайпалық бірлестігінің құрамына енген аталардың тарихы әріден басталады. Мәселен, Беріш тайпасының ең іргелі руы — Жайық. Ол өз есімін не Жайық өзеніне берген, не есімін Жайық өзенінен алған. Ал Жайық өзені болса, ол б.з. 2 ғасырынан бастап белгілі.
Оңтүстік орыс даласында Бурчевичер ең ұлы ордалардың бірі болып, Русь—Қыпшақ даласы арасындағы барлық саяси оқиғаларға белсене араласқан. Бұл кездегі Беріштердің ханы атақты қолбасшы Боняк болған. Орданың орналасқан мекені Днепр өзенінің сол жақ сағасы. Деректерде 10 — 11 ғасырлар аралығында Беріштердің Батыс тарапқа үнемі жылжи отырып, Днепрге жеткені аңғарылады. Днепрдегі Беріш ордасы 1245 — 1300 ж. Алтын Орданың әскербасы Ноғайдың қарамағында болды. 1300 ж. Ноғай өлгеннен кейін Алтын Ордадан шеттей бастаған оның жұрты ханның жарлығымен Еділ-Жайық арасына көшірілді. Ноғайлы ұлысының құрамында Беріштер де болды. Ноғайлы ыдыраған соң, 16 — 18 ғасырлар арасында Беріштер Кіші жүз қауымымен аралас-құралас түстікте Бұхардан бастап терістікте Мұғалжар тауына дейінгі жерлерді жайлаған. 17 ғасырдың 30-жылдарында олар Еділ — Жайыққа ентелеген торғауыт қалмақтарына қарсы күрес жүргізген. Мұғалжардан қалмақты Есет батыр өткізбеген. Беріш қауымынан Есетке ілесе ел қорғаған батырлары Ағатай, одан кейінгі дәуірлерде Жаубасар, Есболай, Итемген, Қара, Саржала батыр, Құлбарақ, Исатай мен Махамбет, сондай-ақ, Есет Қараұлы, Мұрат Мөңкеұлы сынды ақын-жыраулар шықты. Беріш тайпасының ұраны — Ағатай, таңбасы — жебе (<).
Темблеке
Темблеке (Tembleque) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Сан-Хуан ауданында (комарка) орналасқан.
Уильям Отред
Уильям Отред (William Oughtred, 5 наурыз 1575—30 маусым 1660) — ағылшын математигі. Ескі орыс жазбаларында Вильям Отред немесе Вильям Оутред деп аталуы мүмкін. Логарифмдік сызғыштың (1622 жыл) құрастырушысы және қазiргi заманғы математикалық символиканың жасаушыларының бiрi ретінде танымал. Оның оқушылары танымал Кристофер Рен және Джон Валлис болған. Отредтың еңбектері алгебраның дамуына түбегейлi ықпалын тигізді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ағылшын математиктері Санат:1575 жылы туғандар Санат:1660 жылы қайтыс болғандар
Темблеке
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2390 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 223 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 56 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Молодогвардейское (Солтүстік Қазақстан облысы)
Молодогвардейское — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы ауыл, Молодогвардейск ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан ортталығы – Булаев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 90 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1954 жылы тыңайған жерлерді игеруге байланысты қаланған. 1994 жылға дейін кеңшар орталығы болды. Кеңшар негізінде “Молодогвардейское”, “Туған жер” ЖШС-тері және “Магда” шаруа қожалығы құрылды. Ауылда темір жол вокзалы, астық қоймасы, машина-трактор жөндеу шеберханасы, т.б. мәдени-ағарту, тұрмыстық мекемелер жұмыс істейді.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1235 адам (621 ер адам және 614 әйел адам) болса, 2009 жылы 809 адамды (409 ер адам және 400 әйел адам) құрады.
Көктерек (Аққайың ауданы)
Көктерек — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы, Григорьев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Смирново ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 1 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 338 адам (155 ер адам және 183 әйел адам) болса, 2009 жылы 223 адамды (111 ер адам және 112 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы елді мекендері
Каспий маңы машина жасау кешені
Дереккөздер
Санат:Машинажасау
Таңдамалы флотация
Таңдамалы флотация — кен ішінен оны реагенттермен өңдеу арқылы тек белгілі бір минералдарды ғана флотациялау. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Қырық өтірік
Қырық Өтірік–қазақтың тұрмыс-салт ертегісі. “ ҚЫРЫҚ ӨТІРІК” ертегісінің ұқсас нұсқалары қарақалпақ, татар, өзбек, түрікмен, хакас және бурят халықтарының фольклорында кездеседі. Ертегінің негізгі сюжеті тазша баланың немесе тапқыр жігіттің қырық ауыз өтірікті табанда құрастырып, ханның қызына үйленуі туралы оқиғаға құрылған. Ертегінің әңгіме түрінде және өлеңмен жазылған нұсқалары бар. “ ҚЫРЫҚ ӨТІРІК ” қазақ ауыз әдебиетінде “Тазшаның қырық өтірігі”, “Тазша бала әңгімесі” деп те аталады.
Сан-Мигел-ду-Праду
Сан-Мигел-ду-Праду (São Miguel do Prado) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Верде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 727 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,35 км² шамасында. Халық тығыздығы — 135,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Қырықтық
Қырықтық — қой қырқатын құрал (қайшы); айқастырылып, серіппелі етіп орнатылған қос пышағы болады. Олардың қолға ұстар жағы бір-бірімен иіліп жалғастырылады. Қол ҚЫРЫҚТЫҚ ғы, электр ҚЫРЫҚТЫҚ, күйдіргіш ҚЫРЫҚТЫҚ болып бөлінеді (ҚЫРЫҚТЫҚ Қой қырқу; Қырықтық агрегаты). Күйдіргіш ҚЫРЫҚТЫҚ көп қолданылмайды.
Вудбюри (Миннесота)
Вудбюри (Woodbury) — Миннесота штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қырықтық
Дереккөздер
Санат:Тарих
Бейнеинженер
Бейнеинженер – телестудиядағы теледидар құрал-жабдыктарын күйге келтіруші және дистанциялық басқаруды жузеге асырушы
Вудбюри (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 61 961 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 92.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-71428.
Бейнеинженер
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Техника Санат:Телевидение
Вудбюри (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Сейд әзім шируани
Сейд әзім шируани (9. 7. 1835, Шемаха, – 20. 5. 1888, сонда) – азербайжан ақыны. Діни қызметкердің отбасысында туған. Иракта жоғары діни оқу орнын бітірген. Туған еліне қайтып келген соң, діни лауазымнан бас тартып, өз бетінше жаңаша мектеп ашты да, онда парсы, азербайжан және орыс тілдерін оқыттырды. Ғашықтық-лирикалық ғазелдерінде ол Физули дәстүрін жалғастырды. Сатиралық өлеңдері мен мысалдарында Сейд әзім шируани діндарларды әжуалап, мешеулік пен қараңғылыққа қарсы шықты, халықты мәдениетке үндеді. Замандас ақындар оны өздеріне ұстаз тұтқан.
Сезам тұқымдасы
Сезам тұқымдасы (күнжіттер тұқымдасы Pedaliaceae) – шөп, кейде бұта түрінде кездесетін қос жарнақты өсімдіктер. Жапырақтары қалақша тәрізді, қарама-қарсы не кезекті (жоғарғылары) орналасқан. Жапырағы мен сабағындағы түгі шырышты зат түзеді. Гүлі қос жынысты. Жемісі қорапша, жануарлар түгіне жабысып таралуға бейімделген. 12–15 туысы (55-ке жуық түрі) бар. Көбі тропик, субтропик аймақта, әсіресе Африкада, сондай-ақ Мадагаскар, Сокотра аралдарында, Үнді-Малайя аймағында, Австралияның солтүстігінде таралған. КСРО-да бір түрі Қиыр Шығыста өседі. Ең маңызды түрі – күнжіт.
Би образы
«Би образы» – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 3 бөлімді, қазақ-орыс, ұйғыр тілдеріндегі фильм-коцерті (1986 жылы). «Алматының жас балеті» деп аталатын Қазақ КСР Мемлекеттік классикалық билер ансамблінің шығармашылғы жайлы фильм.
Әңгіме ансамбльдің көркемдік жетекшісі, Қазақ КСР Халық әртиісі Болат Аюхановтың атынан баяндалады. Ленинград балет мектебінің шеберлері: Е. Дудинскаяның, К. Сергеевтің ілеспе сөздері арқылы сол кездегі Қазақ балетінің шеберлік денгейі турасында ой-пікірлер берілтен. С.Прокофьевтін "Игрок", Пунидін "Па-де-катр" Т.Қажығалиевтың "Караван" сияқты қойылымдарынан үзінділер көрсетіледі. Режиссерлері — Б. Аюханов, М. Васильев, операторы В. Осенников.
Дереккөздер
Санат:Қазақтелефильм Санат:Қалалар туралы фильмдер
IC 2809
IC 2809 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2809 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Жекдуадақ
Жекдуадақ - дуадақтар тұқымдасына жататын, дене пішіні орташа, салмағы 1 – 2,5 кг құрайтын құс түрі. Шөлді аймақтарда онша көзге түсе бермейді, бірақ ұшқан кезінде бірден байқалады. Қанатында ақ және қара жолақтары бар, ірі құс. Әсіресе сәуірдің басында таңертең аталықтың ойнақ салуы таңқаларлық көрініс: жайылған ақ-қара жағасы құстың артына тастаған басын жасырып тұрады, шұғыл дірілдеген қозғалыс, бұл көріністің ғажайыптылығын одан әрі күшейтеді. Сондықтан оның екінші аты - сұлу дуанақты - осынысы үшін алған болар. Ұшу жылдамдығы 40 км/сағ дейін жетеді. Жекдуадақтың ең сүйікті мекендейтін жері - балшықты жазықтықтың құммен шектескен жиегі, бірақ, ол құмның ортасында, Бетпақдала мен үстірттің ортасындағы тақырда да мекендейді. Қазақстанда мекендейтін жекдуадақтар қыс мезгілінде Арабия, Иран, Ирак, Пәкістан шөлдеріне ұшып кетеді. Ол жақта олар атақты араб қыран аң аулауының қызығушылық нысаны болады. Осы аулаудың зардабынан бұл құстың саны азайып, Қазақстан Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар Санат:Биология
Йод қосылыстары
Йод қосылыстары – йод элементі түзетін тұрақты химиялық қосылыстар. Йод қосылыстарында йод –1, +1, +3, +5 және +7 валентті. Йод көміртек, азот, оттек, күкірт, т.б. элементтермен тікелей әрекеттеспейді. Көптеген металдармен және сутекпен жоғары температурада ғана әрекеттеседі. Йодтың практикалық маңызды қосылысы йодтау ангидриді (І2O5) – түссіз кристалл, судағы ерітіндісін йодтау қышқылы (HІO3), мұның тұздарын йодаттар деп атайды. Мысалы, калий йодаты (KІO3) – суда еритін кристалды зат, оны химиялық талдауда тотықтырғыш ретінде қолданады.
Сілтемелер
Санат:Иод қосылыстары
НБК
НБК - Атырау облысындағы Батыс Новобогат кенорнынан көмірсутек шикізатын барлаумен және өндірумен айналысатын жауапкершілігі шектеулі серіктестік. 2002 жылдың 1 қарашасында қайтадан тіркелген "НБК" жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Атырау облысының Исатай ауданы аумағында орналасқан Батыс Новобогат кенорнында геологиялық барлау жұмыстарын жүргізуде. Аталған кенорынды барлау және одан көмірсутек шикізатын өндіру жұмыстарын жүргізуге байланысты келісім-шарт 2002 жылдың 18 қыркүйегінде жасалған, бұл мәселелер қойнауын пайдалану операцияларын жүргізуге рұқсат беретін келісім-шартты №992 мемлекеттік тіркеу Актісімен расталған.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
NGC 6867
NGC 6867 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Қыпшақ (өзен)
Қыпшақ – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы өзен.
Бастауы
Басын Ұлытаудың солтүстік етегінен алады, суы ащы, Қыпшақ көліне құяды.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы өзендері Санат:Нұра су алабы
Сен-Жан-де-Минервуа
Сен-Жан-де-Минервуа (Saint-Jean-de-Minervois) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34269, пошта индексі — 34360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 141 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Фархат Махамаджанович Мірсәлімбаев
Фархат Махамаджанович Мірсәлімбаев (15 қазан 1972 жыл) — қазақстандық және өзбекстандық футболшы, қорғаушы.
Карьерасы
Карьерасында Қазақстанның "Тараз", "Есіл-Богатырь", "Восток", "Екібастұз-1979", Өзбекстанның "Дустлик", "Бекабад" клубтарында ойнаған. Қазақстан және Өзбекстан чемпионы атанды. Сондай-ақ екі елде де кубок иегері болды.
1995 жылы Қазақстан құрамасы сапында екі ойын өткізді Екеуі де жолдастық кездесулер. 27 желтоқсан күні Кувейтке қарсы ойында 60-минутта алаңға шықты, бұл ойын 0:0 есбеміен аяқталды. Екі күннен соң Сауд Арабиясымен ойында бірінші таймда ойнады. Бұл кездесуде Қазақстан 0:3 есебімен ұтылды.
Карьерасын аяқтаған соң "Тараз" футбол мектебінің бапкерлер бөлімінде жұмыс жасады. 2019 жылы "Тараз-21" клубының бапкері көмекшісі боп тағайындалды.
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тараз ФК ойындары Санат:Дустлик ФК ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Восток ФК ойыншылары Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары
Ақжар ауылдық округі (Жетісу облысы)
Ақжар ауылдық округі — Жетісу облысы Алакөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақжар, Майлышат, Қоңыр ауылдары кіреді. Орталығы - Ақжар ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2255 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы ауылдық округтері
Сухаревка (Мелеуз ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Шаң өлшеуіш аспаптың таңдағыштығы
Шаң өлшеуіш аспаптың таңдағыштығы (шаң түйіршіктерінің ірілігіне қатысты) — шаң өлшегіш аспаптың ауадан шаң түйірішіктерін таңдап алу немесе олардың белгілі мөлшердегі кесектерін тіркеу қасиеті. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Тәуелсіздік Декларациясы
Тәуелсіздік Декларациясы  (АҚШ), Солтүстік Америкадағы тәуелсіздік үшін Соғыс кезінде 1776 жылы 4 шілдеде Филадельфияда өткен 2-інші Құрлықтық конгрессте қабылданған. Тәуелсіздік декларациясының негізіне республикалық және демократиялық рухта жасалған Томас Джефферсонның жобасы алынды. Онда 13 британ отарының метрополиядан бөлініп, дербес, тәуелсіздік мемлекет – Америка Құрама Штаттарының құрылғанын жарияланды. Тәуелсіздік Декларациясы адамдардың заң алдындағы теңдігін, олардың өмір сүруге деген табиғи құқығын, бостандығы мен бақытқа ұмтылуын жариялады. Алайда құл иеленушілердің қысымымен декларация мәтінінен құлдықты айыптаған жолдар алынып тасталды. Кейіннен Тәуелсіздік Декларациясының қабылданған күні америка халқының ұлттық мейрамына айналды.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:АҚШ тарихы
NGC 2400
NGC 2400 — Кіші Арлан шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1853 жылы 26 ақпанда Bond George Phillips астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2400 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арлан (шоқжұлдыз)
Трово
Трово (Trovo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 948 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 135 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 27020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Поппенхаузен (Төмеңгі Франкония)
Поппенхаузен (Төмеңгі Франкония) (Poppenhausen (Unterfranken)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швайнфурт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4042 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 39,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 78 168. Муниципалитеттің басшысы — Райнхольд Шталь.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Көлкентөбе
Көлкентөбе - көне қалашық орны. Сайрам ауданы, Шіркін ауылы маңында. 1979 ж. Шымкент пед. институты экспедициясы археология тобы (жетекшісі А.Н.Подушкин) зерттеген. Айнала өлшемдері 140х100х120х120х 100 м, солтүстік жағы көлге қараған, басқа жақтарының периметрі бойынша ені 15—12 м терең ор қоршап жатқан бесбұрыш іспетті. Ескерткіштің жоғарғы жиегі бойынша биіктігі 2 метрге дейін жететін дуал түріндегі қамал қабырғасының қалдықтары байқалады; орталығында тереңдігі 1,5—2 метрге дейін жететін ойыс бар. Қала орнының шығыс бөлігінде, ордың сыртында да осындай дуалдар бар. Қамал қабырғасының бұрыштарында биіктігі шамамен 1—1,3 м, диаметрі 4—5 м төбешік тәрізді дәндер (мұнаралардың қалдықтары) кездеседі. Қаланың орталық кіре берісі оның оңтүстік жағына орналасқан. Ежелгі қалашықтың ішкі алаңы ішінара жыртылып тасталған, оны жыралар мен қазіргі құрылыстар бұзған. Табылған керамикалық материал — темір және бертінгі орта ғасыр заманындағы қыш астаудың, тостаған, кесе, қыш құмыра сынықтары; көпшілігінің әшекейінде сапасы жақсы көгілдір жалатқаның әр түрлі реңкті, көркем суреттері басым. Салынған өрнегі "жүзім сабағынан", күн таңбаларынан, жан-жаққа таралған жапырақтардан, айқыш сызықтардан тұрады. Бүйіріне ою салынған хумдардың сынықтары кездескен. Қарахан заманындағы жалатпа ыдыстың ұсақ бөліктері табылған. Алынған материалдар к-ні халық 10—17 ғасырларда мекендегенін, олар егін егіп, мал өсірумен айналысқандығын анықтайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Стриано
Стриано (Striano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7716 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1072 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 80040.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Конго Демократиялық Республикасы
Конго Демократиялық Республикасы (République démocratique du Congo) — Африка құрлығындағы жер көлемі жағынан үшінші орындағы мемлекет. Конго Демократиялық Республикасы елі Бурунди, Конго Республикасы, Орталық Африка Республикасы, Оңтүстік Судан, Уганда, Руанда, Танзания, Замбия, Анголаның Кабинда аймағымен шектеседі. Аумағы 2 345 410 км². Халқы – 77,44 млн. (2014). Астанасы – Киншаса қаласы. Тілдері: француз тілі (мемлекеттік тіл), лингала, кингвана, киконго, чилуба.
Қосымша әдебиет
*
Зыча
Зыча — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/9/3/51 орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Төменгі Кама су торабынан Вятка өзені сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жуан-Пиньейру
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 45 260 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10 716,96 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,22 адам/км².
Тарихы
Қала 1911 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Номи
Номи (Nomi) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Madonna della Consolazione.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Планиница (Бургас облысы)
Планиница (Планиница) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Руен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 512 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8565. Телефон коды — 05949. ЕКАТТЕ коды — 56647.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Арнсхёфен
Арнсхёфен (Arnshöfen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 161 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,94 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 203. Муниципалитеттің басшысы — Хериберт Меттерних.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Үлкен Тайлы
Үлкен Тайлы — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Суенга өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бальдинген
250px|thumb|Картада орналасуы Бальдинген (Baldingen AG) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Цурцах округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 277 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.82 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4301, пошта индексі — 5333.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Полугар
Полугар — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ягыл-Ях өзенінің сол жағалауынан 351 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Түзеткіш түйіспе
Дереккөздер
Санат:Электроника
Кенжеғалы
Кенжеғалы — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы, Григорьев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 201адам (105 ер адам және 96 әйел адам) болса, 2009 жылы 127 адамды (65 ер адам және 62 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы елді мекендері
Өндіріс (Түркістан облысы)
Өндіріс — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Тұрбат ауылдық округі құрамындағы ауыл.
IV Мехмет
IV Мехмет (2 қаңтар 1642 — 6 қаңтар 1693) — Османлы мемлекетінің 19-шы сұлтаны, Ислам халифатының 84-ші халифі, аңшы, қолбасшы.
Өндіріс (Түркістан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан шығысқа қарай 18 км-дей жерде, Қаржантау жотасының баурайында орналасқан.
IV Мехмет
Өмірбаяны
IV Мехмет османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны Ибраһим шаңырағында дүниеге келді. 1648 жылы жаңа шеріктер Ибраһимді тақтан тайдырды. Тақ 6 жастағы кішкентай бала Мехметке өтті.
Өндіріс (Түркістан облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1547 адам (778 ер адам және 769 әйел адам) болса, 2009 жылы 3015 адамды (1558 ер адам және 1457 әйел адам) құрады.
IV Мехмет
Өмірбаяны
нобай|солға|250px|IV Мехмет тұсындағы Османлы мемлекеті
Өндіріс (Түркістан облысы)
Тарихы
Ұжымдастыру жылдары “Өндіріс” ұжымшары құрылып, 1950 жылы ұсақ шаруашылықтар ірілендірілді. 1957-1997 жылдары қой өсіретін ұжымшардың бөлімшесі болып келді. Оның негізінде ӨК, шаруа қожалықтары ұйымдастырылды.
Мекнес-Тафилалет
Мекнес-Тафилалет (مكناس تافيلالت‎‎) — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Жер аумағы — 79 210 км². Тұрғыны — 2 141 527 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы  — Мекнес.
IV Мехмет
Өмірбаяны
IV Мехметтің балалық және жасөспірімдік шағы билікке таласқан анасы Тұрхан сұлтан мен әжесі Көсем сұлтанның жанжалдарымен өтті. Бұл жанжал тек сарай қызметкерлеріне ғана емес, мемлекеттік қайраткерлерге де әсер етті. Уәзірлер арасында сыбайлас жемқорлық, "лауазымды сатып алу" кеңінен таралды. Биліктің ең басында болу үшін олар сұлтан қыздарымен саяси некелерге отырып жүрді. 1656 жылдың 6 шілдесінде осы тұрақсыздықты пайдаланған венециялықтар Шанаққала бұғазында Османлы флотын талқандады. Олар тіпті Константинопольге қауіп төндірді, алайда сол жылы садрағзам лауазымын Көпрүлі Мехмет паша иеленді. Бұл оқиға «Көпрүлілер заманының» (1656-1710) бастамасы болды. Ол 1656 жылдың 15 қыркүйегінде садрағзам болып тағайындалды. Алайда Көпрүлі Мехмет паша өзінің тағайындалуына дейін сұлтанға бірнеше шарт қойды:
1660 жылы Көпрүлі Мехмет паша венециялықтарды шегіндіріп, олардан Митилен мен Лемносты тартып алды.
Мекнес-Тафилалет
Әкімшілік бөлім
5 ауданнан және 1 префектурадан құралған
IV Мехмет
Өмірбаяны
1661 жылы садрағзамдық Көпрүлі Мехмет пашаның баласы Фазыл Ахмет пашаға өтті. Оның тұсында ел әкесінің тұсындағыдай дамыды. Ол Аустрияға қарсы соғысты сәтсіз аяқтаса да, 1669 жылы Венециядан Крит тартып алды.
нобай|солға|250px|Птуй мұражайындағы суреті
Мекнес-Тафилалет
Дереккөздер
Орыс Википедиясы
IV Мехмет
Өмірбаяны
1672 жылы IV Мехметтің өзі бастаған османлылар Польшаға қарсы жорық жасады. Сұлтан Каменец-Подольский бекінісін алып, 18 қазанда Михаил Корибут Вишневецкиймен Бучач бітім шарты жасасты. Бітім шарт бойынша Польша патшасы Подолье мен Брацлав воеводалықтарын беріп, 22 000 алтын төледі. Бірақ поляктар бұл бітім шартты бекітуден бас тартып, соғысты қайта жаңартты. Ақырында, жеңілген поляктар 1676 жылдың 27 қазанында жасалған Журавно бітім шарты бойынша османлыларға Подолье мен Киев Украинасын өткізді.
1676 жылы Фазыл Ахмет пашадан кейін садрағзам болып Мерзифонлы Қара Мұстафа паша тағайындалды. Бұл садрағзам тұсында Ресеймен 1681 жылы сәтсіз бітім шарт жасалды. 1683 жылы 200 мыңдық әскермен Мұстафа паша Венаны қоршады. Карл Лотарингский мен Ян Собеский қалаға көмекке келіп, османлылар толықтай талқандады. Қашқан османлыларға поляктар мен немістер тағы екі рет Мажарстанда соққы берді. Сол сәтсіздіктерге ыза болған сұлтан сол жылы Белградта жаңа шеріктерге садрағзамды өлім жазасына кесуді тапсырды.
Сәтті кезді пайдаланған Ян Собеский Молдова мен Валахияға басып кірдіп, ал венециялықтар мен мальталық серілер Мореяны жаулап, Далмацияға шабуылдап, османлыларды Иония аралдарынан қуды.
Карл Лотарингский Мажарстанның бас қаласы Офенді 1686 жылы жаулап алды. Ал 1687 жылдың 12 қазанында Мохач шайқасында Карл Лотарингский османлыларды талқандады. Сонымен қатар османлылар Петервардейн, Эрлау, Штульвейсенбург және Белградтан айырылды.
Ажалы
нобай|оңға|250px|Птуй мұражайындағы суреті
Османлы әскерінің көптеген жеңілістерінің кесірінен Константинопольде Көпрүлі Мехмет пашаның баласы Мұстафа бастаған көтеріліс басталды. Нәтижесінде IV Мехмет тақтан тайдырылды. 5 жылдан кейін бұрынғы сұлтан 51 жасында зынданда қайтыс болды. Мәйіті анасы Тұрхан Қадиша сұлтан салған Жаңа Уәлиде сұлтан мешітінің жаңындағы мазарда жерленді.
Қызықты деректер
Санат:2 қаңтарда туғандар Санат:6 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:Стамбулда туғандар Санат:Османлы империясының сұлтандары
Кюри температурасы
Кюри температурасы -
Дереккөздер
Санат:Фазалық өтулер Санат:Температура
Тавлинка
Тавлинка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Корнеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 0 адамды құрады. Пошта индексі — 453883, ОКАТО коды — 80241880008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Диаметрлері мөлшерден үлкен кен кесектері
Диаметрлері мөлшерден үлкен кен кесектері — ұсатқыштарда ұсатылып шығатын кен кесектерінің диаметрлері (әр ұсату сатысында) белгілі мөлшерден аспауы қажет. Ұсатқыштың шығару жырығы осыған сәйкес реттеледі. Бірақ жырық мөлшері тек көлденең бағытта ғана реттеледі. Осыған байланысты ұсатылған зат кесектерінің біразының диаметрлері жырық мөлшерінен үлкен болып шығады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Суне Бергстрем
Суне Бергстрём (толық есімі Карл Суне Детлоф Бергстрём) (Karl Sune Detlof Bergström; 10 қаңтар 1916, Стокгольм — 15 тамыз 2004) — шведциялық биохимик. 1975 жылдан Бергстрём Нобель комитетінің Директорлар кеңесіне мүше. 1982 жылы «простагландинге және оған жақын биологиялық белсенді заттарды ашқаны үшін» Бенгт Самуэльсонмен және Джон Вейнмен бірге Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды.
Палеогенетик Сванте Паабоның әкесі.
Сілтемелер
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Швеция биохимиктері Санат:Швец корольдік ғылым академиясы мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:КСРО Ғылым Академиясының шетелдік мүшелері Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:Француз ғылым академиясының мүшелері Санат:Үндістан Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:Папа ғылым академиясының мүшелері
Келахмет
Келахмет — татар мырзасы, саясаткер және XV ғасырдың аяғы мен XVI ғасырдың басындағы Қазан хандығының үкімет басшысы.
Өмірбаяны
1490 жылдардың ортасында, Қазанды Мәскеу кінәзі ІІІ Иванның қолшоқпары Мұхамметәмин басқарған кезде және орыс елшісінің хандық істеріне араласуы қиқарланған сипатқа әкелді. Келахмет, Орақ, Садыр мен Ағыш мырзалармен бірге үкіметке қарсы оппозицияны басқарды. Олар шығыс көршілерінің әскери қолдауына сүйенді. Сібір ханзадасы Мамық хан тағына үміткер ретінде ұсынылды.
1495 жылдың көктемінде Мамық көп әскерімен Қазанға аттанды, бірақ Қазан үкіметі Мәскеуден қолдау сұрады. Мұхамметәминге көмекке Төменгі Новгородтан жасақ жіберілді; осы жасақ жақындаған кезде шығыс тобының басшылары астанадан қашып кетті. Орыс жасағы Қазанға кіріп, оны қорғауға дайындалды, бірақ Сібір әскері орыс әскерінің келуі туралы естіп, шабуылды тоқтатты. Қауіп өткенін ескеріп, орыс жасағы Ресейге оралды. Содан кейін Сібір әскері күтпеген шабуылмен Қазанды басып алды. Ханзада Мамық хан болып жарияланды.
Қылтанды дәлен
Қылтанақ дәлен (Botsc) – шатыршагүлділер тұқымдасының дәлен туысына жататын көп жылдық өсімдік.
Келахмет
Өмірбаяны
Алайда Мамықтың қылығы Қазан тұрғындарының наразылығын тудырды. Сірә, ол айтқанға көнбейтін және ірі сауда қаласын басқарудың ерекшеліктерін түсінбеді. Ол өзін билікке жеткізген төңкерістің басты қатысушысы Келахметті тұтқындады. Осыдан кейін Келахмет кенеттен өз көзқарасын орыс бағдарына қарай өзгертті. Ол үлкен беделге ие болғандықтан, көптеген жақтастарын өз жағына тарта алды, бірақ Орақ мырза басқарған шығысшыл тобының көп бөлігі өз нанымдарына адал болды. Мамық хан Қазан хандығына тәуелді Нократ жеріне қарсы жорыққа шықты. Келахмет және басқа ханның басқа қарсыластары бұл жорықты мемлекеттік төңкеріс және байырғы орыстық саясатты қалпына келтіру үшін пайдаланды. Олар Қазанға оралып, ханды тақтан тайдырды деп жариялап, азаматтарды қолдауға шақырды. Қала дереу нығайтылып, бекініс қақпалары жабылды. Мамық хан тағына орала алмай, Сібірге қайтып кетті.
Қылтанды дәлен
Ботаникалық сипаты
thumb|left|180px|
Өсетін жері мен таралу аймағы
Алтайдың Үбі (Оба) жотасында, Кавказда және Ресейдің Қиыр Шығыс мен Жапонияда кездеседі. Аралас және қылқан жапырақты ормандарда, көлеңкелі шатқалдарда, бұталардың арасында өседі.
Таралу аймағы азаюына байланысты қорғауға алынып, Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер Санат:Қазақстан флорасы Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Келахмет
Өмірбаяны
1499 жылы шығысшыл тобы Қазан тағында Сібір әулетін қалпына келтіруге тырысты. Қозғалыстың басында жер аударылған, Мамық ханның інісі ханзада Ағалақты үміткер ретінде ұсынған Орақ мырза тұрды. Алайда, Қазан үкіметі Ресейден әскери қолдау алып, шабуыл сәтті тойтарылды.
Келахмет мырза Ғабделлатиф сарайында басты тұлға болып қала берді. Хан жас кезінде Ресеймен ешқандай саяси шиеленістер болған жоқ. Алайда, Ғабделлатиф 25 жасқа келгенде дербестік таныта бастады, оның саясаты Ресейге дұшпандық сипат ала бастады. 1501 жылдың соңында Келахмет Мәскеуге сапар шегіп, онда билеушіні ауыстыру туралы келіссөздер жүргізді. 1502 жылы қаңтарда Қазанға Звенигород кінәзі бастаған орыс елшілігі келіп, ханды тақтан тайдырды.
Таққа өзін Ресейдің шынайы досы ретінде танытқан Мұхамметәмин екінші рет отырды. Алайда, бұл жолы хан өзінің көзқарасын өзгертіп, хандықтың тәуелсіздігін Мәскеудің қамқорлығынан қорғауға шешім қабылдады. (Бұл саясат 1505-1507 жылдардағы Қазан-Ресей соғысымен аяқталды). Мұхамметәмин ең алдымен үкімет басшысы мен ресейшіл тобының басшысы Келахметтің көзін құртты. Мүмкін, ханзаданың жеке есесі де маңызды болды: өйткені мырза 1495 жылы ханзаданың тақтан айырылуының себебі болды, содан кейін Келахмет тағы екі ханды тақтан тайдырды және мұндай министрден жаңа қиындықтар күтуге болады. 8 жыл бойы үздіксіз билікте болған Келахмет ханның бұйрығымен өлім жазасына кесілді.
Әдебиет
Санат:Қазан хандығы Санат:Татар мырзалары мен бектері
Әк ерітіндісі
Әк ерітіндісі — әктің флотацияда әрекеттесу тиімділігін арттыру үшін ол диірмендегі сулы ортада ұнтақталып, процеске ерітінді түрде беріледі. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Торральба-де-Оропеса
Торральба-де-Оропеса (Torralba de Oropesa) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Кампана-де-Олопеса ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 272 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 104 км.
Вудлэнд (Миннесота)
Вудлэнд (Woodland) — Миннесота штатының Hennepin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 437 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-71500.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
NGC 6869
NGC 6869 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 26 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6869 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63972, UGC 11506, MCG 11-24-4, ZWG 324.6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Орақ (мырза)
Орақ — ақсүйектердің көрнекті өкілі, Қазан хандығының саясаткері. Орыс жылнамаларында оны «Қазан мырзаларының мырзасы» деп атайды, шамасы, қарашалардың қатарына жатты. Қазандағы шығысшыл саяси топты басқарды.
Өмірбаяны
1490 жылдардың ортасында, Қазанды Мәскеу кінәзі ІІІ Иванның қолшоқпары Мұхамметәмин басқарған кезде және орыс елшісінің хандық істеріне араласуы қиқарланған сипатқа әкелді. Орақ Келахмет, Садыр мен Ағыш мырзалармен бірге үкіметке қарсы оппозицияны басқарды. Олар шығыс көршілерінің әскери қолдауына сүйенді. Сібір ханзадасы Мамық хан тағына үміткер ретінде ұсынылды.
1495 жылдың көктемінде Мамық көп әскерімен Қазанға аттанды, бірақ Қазан үкіметі Мәскеуден қолдау сұрады. Мұхамметәминге көмекке Төменгі Новгородтан жасақ жіберілді; осы жасақ жақындаған кезде шығыс тобының басшылары астанадан қашып кетті. Орыс жасағы Қазанға кіріп, оны қорғауға дайындалды, бірақ Сібір әскері орыс әскерінің келуі туралы естіп, шабуылды тоқтатты. Қауіп өткенін ескеріп, орыс жасағы Ресейге оралды. Содан кейін Сібір әскері күтпеген шабуылмен Қазанды басып алды. Ханзада Мамық хан болып жарияланды.
Алайда Мамықтың қылығы Қазан тұрғындарының наразылығын тудырды. Мамыққа қарсы оппозицияны көптеген жақтастарын өз жағына тартқан Келахмет басқарды, бірақ Орақ мырза басқарған шығысшыл тобының едәуір бөлігі өз сеніміне адал болып қалды. Мамық хан Қазан хандығына тәуелді Нократ жеріне қарсы жорыққа шықты. Келахмет және басқа ханның басқа қарсыластары бұл жорықты мемлекеттік төңкеріс және байырғы орыстық саясатты қалпына келтіру үшін пайдаланды. Олар Қазанға оралып, ханды тақтан тайдырды деп жариялап, азаматтарды қолдауға шақырды. Қала дереу нығайтылып, бекініс қақпалары жабылды. Мамық хан тағына орала алмай, Сібірге қайтып кетті. Орақ мырза бастаған жақтастарының біразы онымен бірге көшіп кетті.
1499 жылы Орақ Қазанды басып алып, Сібір әулетін Қазан тағына қайтаруға тырысқан Мамық ханның інісі ханзада Ағалақты қолдады. Алайда, Қазан үкіметі Ресейден әскери қолдау алып, шабуыл тойтарылды.
Әдебиет
Санат:Қазан хандығы Санат:Татар мырзалары мен бектері
Ейн
Ейн (Eyne) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Прад округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,36 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66075, пошта индексі — 66800.
Оккань
Оккань (Occagnes) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,56 км² шамасында.
Ейн
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 124 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,09 адам/км².
Оккань
Коммунаның INSEE коды — 61314, пошта индексі — 61200.
Ейн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Оккань
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Зинол-Ғабден Қабиұлы Бисенғали
Зинол-Ғабден Қабиұлы Бисенғали (21 қаңтар 1950 жылы, Атырау облысы, Құрманғазы ауданынды туған) – әдебиеттанушы, филология ғылымының докторы (1997 жылы), профессор (1999 жылы). Қазақ Мемлекеттік Университетті бітірген (1972 жылы, қазіргі Қазақ Ұлттық Университеті). Сол жылдардан бері ҚазМУ-да доцент, профессор «XX ғасыр басындағы қазақ романы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Ғылыми еңбектері негізінен әдебиет тарихын зерттеуге арналған. Бірнеше оқу құралдарының авторы.
Шығармалары
1. «XX ғасыр басындағы қазақ прозасы», Алматы, 1989 жылы
Сілтемелер
1. "Терең өзен ақырын ағады" мақала (Бисенғали туралы)
2. Бисенғали жұмыс істейтін Қазақ әдебиеті кафедрасы