cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аббасилер халифаты
Дереккөздер
Санат:Аббас әулеті Санат:Ирактық Аббасилердің халифалары
NGC 7043
NGC 7043 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Пирапора
Пирапора (Pirapora) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Солтүстік Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пирапора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 53 219 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 575,46 км² шамасында. Халық тығыздығы — 92,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1912 жылы құрылған.
NGC 2571
NGC 2571 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан IV1p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 3 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2571 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 701, ESO 431-SC5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Қайрақты (Жетісу облысы)
Қайрақты — Жетісу облысы Ақсу ауданы, Молалы ауылдық округі құрамындағы темір жол айрығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жансүгіров ауылынан батысқа қарай 109 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол айрықтары
Құлақ
Құлақ (aurіs) – адам мен жануарлардың есту органы. Анатомиялық құрылымына қарай құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады.
Сипаттамасы
Сыртқы құлаққа құлақ қалқаны мен сыртқы есту жолы жатады. Сыртқы есту жолы иірім жасай орналасқан шеміршекті және сүйекті бөліктерге бөлінеді. Оның шеміршекті бөлігінде май бездері мен сарғыш түсті секрет – құлық көп бөлінеді. Ал сыртқы есту жолындағы түктер қорғаныш қызметін атқарады: шаң, тозаңды, ұсақ жәндіктерді, микробтарды тұтып қалады. Құлақ қалқаны дыбыс тербелістерін қабылдайды да оны дабыл жарғағына жібереді. Ортаңғы құлақ бір-бірімен жалғасып жатқан дабыл қуысы, есту түтікшесі мен емізік тәрізді өсіндіден (өзінің үңгірімен) тұрады. Есту түтікшесі тамақтың, мұрын-жұтқыншақ бөлігін дабыл қуысымен байланыстырып тұрады, сондықтан тұмау кезінде инфекция мұрын-жұтқыншақтан сол түтікше арқылы ортаңғы құлаққа түседі. Ал дабыл қуысы сыртқы есту жолы мен құлақтың ішкі бөлігі лабиринттің (шытырманның) арасында орналасқан. Ол бұрыс куб тәрізді, сондықтан алты қабырғасы болады. Дабыл қуысында дыбыс тербелістерін дабыл жарғағынан лабиринтке жеткізетін балғашық, төсше және үзеңгі деп аталатын үш кішкене сүйекше бар. Сүйекшелер тізбегі дыбысты лабиринттің сопақша терезесіне жібереді. Ортаңғы құлақтың бұлшық еттері дабыл жарғағы мен дыбыс сүйекшелері тізбегінің қалыпты тонусын сақтау, ішкі құлақты тыс дыбыстық шамадан тітіркендірулерден қорғау; дыбыс өткізгіш аппараты толқынындағы дыбыстарға бейімдеу қызметтерін атқарады. Ішкі құлақ – “лабиринт” деп аталады. Ол шеміршекті және сүйекті бөліктерге бөлінеді. Сүйекті лабиринт: кіре беріс, жартылай үш иірім өзектері мен ұлулы денеден тұрады. Шеміршекті бөлігі сүйекті лабиринттің ішінде орналасқан. Оның іші мөлдір сұйық эндолимфамен, ал осы екі лабиринттің арасы перилимфамен толған. Дыбыс дірілі перилимфадан эндолимфаға, ал ол арқылы ұлуға беріледі. Есту жүйкесінің шеті орналасқан ұлудан дыбысты қабылдайтын жүйке клеткалары бар есту жүйкесі шығады. Дыбыс өткізгіш аппаратына құлақтың сыртқы, ортаңғы, ішкі бөліктері мен перилимфа, эндолимфа, геликотрема жатса, дыбыс қабылдағыш аппаратына кортий мүшесінің сезімтал клеткалары, ұлудың сүйекті бөлігіндегі спиральді түйін, есту жүйкесінің өткізгіш жолдары мен ядролары, ми қыртысының самай бөлігіндегі оң және сол жақтағы (ми орталығы) орталықтары жатады.
Құлақ аурулары
Құлақ аурулары – құлақтың сыртқы, ортаңғы және ішкі бөліктерінде кездесетін дерттер. Құлақ аурулары жедел және созылмалы деп бөлінеді. Жиі кездесетін сыртқы құлақ ауруларына отит, перихондрит, отогематома, құлық, т.б. жатады. Әсіресе, балаларда жиі кездесетін түрі – сыртқы есту жолына бөгде дененің түсуі. Бұл кезде баланың құлағы қышып, есту қабілеті төмендейді. Осының салдарынан есту жолы терісі қабынып, сұйық зат бөлінеді. Емдеу үшін бөгде денені жою мақсатында спиртті тамшы тамызады, стерильді жылы ерітіндімен есту жолын тазалайды. Ауру асқынып кетсе хирургиялық операция жасалады. Ішкі құлақ ауруларынан есту жүйкесінің невриті мен отосклероз жиі кездеседі. Есту жүйкесінің невриті түрлі жұқпалы аурулардың (тұмау, қызылша,қызамық, т.б.) асқынуынан және құлаққа түрлі инфекциялардың түсуінен болады. Белгісі: құлақ үнемі шуылдап тұрады, адамның естуі төмендеп, тіпті сөйлеудің өзі қиындайды. Науқасты емдеу үшін мидың қан айналысын жақсартатын препараттар, В, С тобының витаминдерін ішкізеді, кейде лазерлі және төмен жиілікті магниттік терапия қолданылады. Отосклероз (грек. otos – құлақ, sklerosіs – қатаю) – екі құлақтың да есіту қабілетінің төмендеуі. Әдетте дыбыс толқыны дабыл жарғағынан және есіту сүйекшелерінен өтіп, есіту жүйкелерін тітіркендіреді. Ауру кезінде ортаңғы құлақты ішкі құлақпен жалғастыратын үзеңгі, төсше және балғашық сүйекшелері қозғалғыштық қабілетінен айырылады. Соның нәтижесінде дыбыс есіту жүйкелеріне жетпейді. Аурудың белгісі бірден байқалмайды, адамның естуі бірте-бірте төмендейді. Дәрі-дәрмекпен емдеу көп нәтиже бермейтіндіктен, көбіне есіттіргіш аппараттарды пайдалану не хирург. операция жасау қажет.
Құлақ мүкістігі
Құлақ мүкістігі – есту органының дерті. Құлақ мүкістігі әр түрлі құлақ аурулары (отит, отосклероз, т.б.) салдарынан, қабыну, мұрын, жұтқыншақ ауруларының, сондай-ақ, қызылша, тұмау, қызамық, т.б. жұқпалы аурулардың асқынуынан пайда болады. Кейде ұрықтың дамуы кезінде ортаңғы, ішкі құлақтың жетілмеуінен бала іштен туа естімейтін болуы мүмкін. Мұндайды туа пайда болған құлақ мүкістігі деп атайды. Бұл баланың дұрыс сөйлеуіне де әсерін тигізеді. Ересек адамның естімеуі, көбінесе, айқай-шудың ұзақ уақыт әсер етуінен, есту жүйкесі қызметінің бұзылуынан, уланудан, дәрі-дәрмектерді шамадан тыс ішуден, т.б. болады. Кейде адам уақытша естімей қалуы мүмкін. Мысалы, құлаққа құлық қатқанда, құлақ ішіне іріңді жара шыққанда, т.б. Емі: құлақ мүкістігіне шалдықтырған ауруды тауып емдеу. Іштен туа біткен кемістікке кей жағдайда хирургиялық операция жасайды. Құлақ мүкістігінен тілі бұзылған баланы арнайы балабақша мен мектептерде сөйлеуге үйретеді.
Есту мүшесінің гигиенасы
Есту мүшесінің қалыпты жұмыс істеуі алдымен тазалық сақтауға байланысты. Ол үшін құлақты сабындап жылы сумен жуып түру керек. Әдетте, құлақтың сырткы дыбыс жолының бездерінен құлық бөлінеді. Құлық шаң-тозаң мен зиянды микробтарды ішке өткізбей корғаныштық кызмет атқарады. Дегенмен, құлақта құлық көбейсе, адам естімей, керең болып калуы мүмкін. Сондықтан құлықты ауың-ауың тазалап тұрған жөн. Құлықты тазалағанда қатты, үшкір заттарды пайдалануға болмайды. Дабыл жарғағы зақымдануы мүмкін. Есту мүшесіне ішімдік өте зиян. Мас адам дыбысты естігенімен, қай жақтан шыққанын бағдарлай алмайды. Тәлтіректеп барып колайсыз жағдайға ұрынуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Үлкен Карь-Еган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Медовец (Варна облысы)
Медовец (Медовец) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Дылгопол қауымының құрамына кіреді.
Феррейра (Маседу-де-Кавалейруш)
Феррейра (Маседу-де-Кавалейруш) (Ferreira (Macedo de Cavaleiros)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Маседу-де-Кавалейруш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 222 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,57 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,3 адам/км².
Медовец (Варна облысы)
Пошта индексі — 9238. Телефон коды — 0517. ЕКАТТЕ коды — 47620.
Феррейра (Маседу-де-Кавалейруш)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Медовец (Варна облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Феррейра (Маседу-де-Кавалейруш)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Кул-Игол
Кул-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колик-Еган өзенінің оң жағалауынан 195 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әбдірәхім Шаңбаев
Әбдірәхім Шаңбаев () — көрнекті ақын, журналист (1930-1985).
Өмірбаяны
1930 ж. Тарбағатай аймағының Шәуешек ауданындағы Абдыра деген жерде малшы отбасында дүниеге келген.
1948 ж. бастап қоғамдық қызметтерге араласады.
1953 ж. Қытай коммунистік партиясына мүше болады. Қоғам табалдырығын аттағаннан кейін Әбең оқу-ағарту шебінде және басқа да қоғамдық қызметтерде болады.
1955 ж. «Шинжяң газетіне» орналасады.
1979 ж. Қытай жазушылар одағы Шинжяң бөлімшесінің мүшелігіне қабылданды.
1985 ж. 23 мамыр күні Құлжа қаласында қайтыс болды.
Шығармалары
Санат:Қазақ ақындары
Санат:Қытай қазақтары Санат:1930 жылы туғандар Санат:1985 жылы қайтыс болғандар
Алмат Жанәбілұлы Тұрсынов
Алмат Жанәбілұлы Тұрсынов (17 қаңтар 1966 Қарасу ауылы, Қарасу ауданы, Қостанай облысы) — «Қарасу» СӨК» ЖШС бас директоры, Қазақстанның Еңбек Ері.
Өмірбаян
Тұрсынов Алмат Жанәбілұлы 1966 жылдың 17 қаңтарында Қостанай облысы Қарасу ауданының Қарасу ауылында дүниеге келген. Уақ тайпасынан шыққан.
Әкесі - Тұрсынов Жанәбіл Шаяхметұлы (1925-2007), ҰОС қатысқан, аудандық әлеуметтік қамсыздандыру комитетінің меңгерушісі, кеңшардың бас бухгалтер болып жұмыс істеген. Анасы - Тұрсынова Зәйтүш Уапқызы (1934 жылы туған), 8 бала тәрбиелеген, үй шаруасымен айналысады. Целиноград ауылшаруашылық институтын бітірген (1972), инженер-механик.
1983 жылы Қарасу орта мектебін жемісті аяқтап, Целиноград ауыл шаруашылығы институтының ауыл шаруашылығын механизациялау факультетіне түседі.
1989 жылы Қарулы күштер қатарындағы қызметін аяқтағаннан кейін Қарасу ауданында балалар мен жастар спорт мектебінің жаттықтырушысы болып еңбек жолын бастайды. «Май» және «Тімтуір» кеңшарларында комбайншы, жүргізуші, инженер-жабдықтаушы болып істеді.
1989 жылғы егін орағында «Нива» комбайнымен 517 гектар алқаптың егінін орып, 7 мың центнерден астам астық бастырды. Жастар арасындағы Бүкілодақтық жарыстың қорытындысы бойынша жоғары көрсеткіші үшін Алмат Тұрсынов БЛКЖО ОК «Алтын масақ» белгісімен аталып өтілді.
1990 жылы елімізде қайта құрылу басталысымен Алмат Тұрсынов Қарасу ауданында Жастар бастамасы қорын құру туралы бастама көтерген және ұйымдастырғандардың бірі болды, қож-блок және қамыс төсеніш шығару бойынша бригада жасақтады.
1996 жылдың ақпанынан бастап Алмат Тұрсынов өңірдегі ауыл шаруашылығы өндірісін кеңейту және нығайтуға бағытталған өзінің бағдарламасын жасап, оны жетілдіруге күш салады, «Қарасу» ААҚ құрады.
Марапаттары
«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен (2001), «Ерен еңбегі үшін» медалімен, «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалімен (2006), Меценаттығы үшін медалімен (2006), «Астанаға 10 жыл» медалімен (2008), 2-ші дәрежелі «Атамекен» медалімен (2008), «Бірлескен Еуропа» халықаралық медалімен (Ұлыбритания, Оксфорд, 2008) – еуропалық бірігуді нығайтуға қосқан үлесі үшін, 1-ші дәрежелі Ұлы Петр орденімен (Мәскеу, 2008) – ресейлік-қазақстандық қатынасты нығайтуға бағытталған жұмысы үшін, «Достастық жұлдызы» орденімен (Мәскеу, 2008) – ТМД елдеріндегі халықаралық қатынастар саласындағы жетістігі үшін, «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» медалімен (2011), «Қазақстан полициясына 20 жыл» төсбелгісімен (2012), «Құрмет» орденімен (2012), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл» медалімен (2016) марапатталды.
2016 жылдың 06 желтоқсанында «Қарасу» сауда-өнеркәсіптік компаниясы» ЖШС директоры Алмат Тұрсынов «Қазақстанның Еңбек Ері» атағын, «Алтын жұлдыз» айрықша белгісін, «Отан» орденін иеленді. Бизнесменді Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі марапаттады.
2017 жылы XXVIII Дүниежүзілік қысқы универсиада қарсаңында Эстафета алауын тұтату құрметіне ие болды.
2017 жылы Алмат Тұрсынов Қостанай облысынан республикалық "Қазақстанның 100 жаңа есімі" жобасының жеңімпазы болды.
Жарияланымдар
Тұрсынов, Алмат. Уақыт талабына ілесуді міндеттейді [Мәтін] : [ауыл шаруашылығын дамыту] / Алмат Тұрсынов // Егемен Қазақстан. - 2018. - 2 ақпан. - Б. 3. - ISSN 1999-9720.
Альфред Нобель
Альфред Бернхард Нобель (21.10.1833, Стокгольм, Швеция – 10.12.1896, Сан-Ремо, Италия) – швед өнертапқышы әрі кәсіпкері. Динамит ты ойлап тақаны үшін және Нобель сыйлығын шығарғаны үшін өте танымал.
Лондон корольдік қоғамының және швед ғылым академиясының мүшесі. Нобель Ресейде болған кезде орыс ғалымдары Николай Зинин мен Василий Петрушевскийдің нитроглицерин жөніндегі ғылыми жұмыстарымен танысқан. 1864 ж. күркіреуік сынапты капсюль-детонатор жасады, ал 1867 жылы динамит жасау жұмысына патент алып, оны көптеп шығаруға кірісті.
Тағы қараңыз
Санат:21 қазанда туғандар Санат:1833 жылы туғандар Санат:Швецияда туғандар Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1896 жылы қайтыс болғандар Санат:Италияда қайтыс болғандар Санат:Нобель сыйлығы Санат:Швеция өнертапқыштары Санат:Швеция кәсіпкерлері Санат:Швеция инженерлері Санат:Швеция химиктері
Атпа найза
Жалпы мәлімет
Атпа найза  — қарапайым серіппе арқылы атылатын садақтың күрделі түрі. Атпа найза Шығыста б.з.б. дәуірлерде-ақ қолданыла бастады. Ол ағаш құндаққа бекітілген ауыр садақ түрінде болды. Адырнасы серіппе ілгешекке екі қолдың күшімен ілінеді. Кейде аяқ, тізе күші де қолданылады. Атпа найзаны атуға әзір күйінде ұстауға да болады. Археол. деректер бойынша мұндай садақтар Қытай терр-да б.з.б. 8-5 ғ-лар шамасында пайда болған. Бұл жазба деректермен де дәлелденді. Б.з.б. 5-4 ғ-ларда жазылған “Сунь цзы” (Қытайдың көне әскери өнері туралы трактаттар) мәтіндерінде А.н. мәнін білдіретін сөздер бар. Онда жай садақ мәніндегі иероглифтің жоғарғы бөлігіне қосымша “механизм” мағынасын үстейтін белгілер салыну арқылы “ Атпа найза” ұғымы таңбаланған. Осылайша садақ және механизмді садақ (яғни Атпа найза) ұғымдары иероглиф түрінде белгіленген. Атпа найза сауыт киген жауды шамамен 700-720 м жерден өлтіре алған. Найзаның мұндай түрлерін қазақ сарбаздары да қолданған. Орта ғасырларда Батыс Еуропа елдерінде қолданылған “арбалет” — fтпа найзаның жетілдірілген түрі. “Арбалет” — көне латын тіліндегі argus — садақ және ballіsta — лақтырғыш жарақ деген ұғымдардан шығарып француздар қолданған arbalete термині арқылы қалыптасқан. Ресейліктер оны “самострел” деп атады. “Арбалет” — ағаш құндаққа бекітілген болат садақ. Оның адырнасы шығыршықты механизм (ворот) арқылы тартылатын болған.
Дереккөздер
Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
Санат:Садақтар Санат:Серіппелі қарулар
Тамара Сәлімқызы Жақыпова
Тамара Сәлімқызы Жақыпова - 1953 жылы 14 қаңтарда Қостанай облысы Таран ауданының Нелюбинка кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Жақыпов Сәлім Шәймерденұлы, марқұм, ¥ОС қатысқан, Қызыл Жұлдыз, ¥ОС ордендерінің иегері, «Ерлігі үшін» (1938), «Варшаваны азат еткені үшін» (1945), «Берлинді алғаны үшін» (1945) медальдарымен марапатталған, аудандық мал дәрігерлік стансаның бастығы болған. Анасы - Жақыпова Кәмила Кенжеғалиқызы, марқұм, мұғалім болып жүмыс істеген.
Жетістіктері
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оптимистік. Менің ойымша, Қазақстан Орталық Азия аймағындағы ықпалды орталық болады. Кедендік одақтың дамуы Қазақстанның экономикалық гүлденуін, отандық шағын және орта бизнестің дамуын, қатардағы азаматтардың өмір сапасын арттыру мүмкіндіктерінің көкжиегін кеңейтеді». Хоббиі - классикалық және классикалық емес кезеңцердің Сүйіп оқитын әдебиеті - Күміс ғасыр поэзиясы. философиялық еңбектерін оқу.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Шырылдауық айқабақ
Шырылдауық айқабақ (Acrocephalus arundinaceus) — жалпы сандуғаш тұқымдас құстардың арасындағы, айқабақтардың ішіндегі ең ірі құс.
Мекендейтін аймақтары
Бүкіл Қазақстанның жазықтық суқоймаларының қалың өскен қамыстарында таралған. Шырылдауық айқабақ Еуразиядан басқа Африкада, Аустралияда, Малай архипелагінің аралдарында мекендейді. Бірақ тауларда кездеспейді, өйткені 760-800 м-ден жоғары көтеріле алмайды.
Сипаттамасы
Салмағы 30-40г. Дене мөлшері үлкен және дауысы қатты болғандықтан, шырылдауық айқабақты қамысты жерлерден үнемі байқауға болады. Ол өте ширақ және сақ, ұясындағы балапандарын мазалаған адамға шабуыл жасауға дейін барып, бетіне түкіреді, сөйтіп ызалы шу көтеріп, айналадағы құстардың назарын аудара өрекпиді. Жалпы өте бақырауық. Оның шыңғырған дауысы күні бойы естіледі. Бұл құстар көп жерлерде көршілес тіршілік ететін басқа айқабақтардың, тіпті адамның дауысын айқабақ дауысы басып қалады. Әйез шіміркендіре бастағанымен, соңы шыңылдап, ызыңдаған шырылмен аяқталады.Айқабақ кейде өзге құстардың әуезін пайдаланғанда оны бұлжытпай келтіріп сайрайды.
Ұясы мен мекендейтін жері
Шырылдауық айқабақ Қазақстанның оңтүстігінде көктемде—сәуірдің ортасында, солтүстік облыстарды осы айдың соңында көріне бастайды. Көп кешікпей аталықтарының сайрағаны естіледі, ал аналықтар ұя салуға кіріседі. Ұяны өрілгентостағанша себет түрінде қамыстың тік өскен 3-4 бұтақтарына бекітеді. Ұя әдетте суға жақын қопаға салынады. Сөйтіп, ұя су бетінде, кейде судан бірнеше сантимерт жоғары ілініп тұрады. Қазақстанда мамыр басталысымен (солтүстік аудандарда –осы айдың соңында ғана) шырылдауық айқабақтардың ұяларындағы салындыда 5-6 теңбіл жұмыртқалар пайда болады. Оны екі аптаға жуық аналық басады. Балапандарды сонша уақыт ата-енелері қоректендіреді, олар 11-12 күнде—ақ кішкене ұяға сыймай, ұяның ернеуінде отыра алатын болады. Балапандарды қоректендіру қамқорлығы аталыққа жүктеледі де, аналық екінші рет жұмыртқалауға жаңа ұя салады. Қазақстаннан қыркүйекте ұшып кетеді, ең соңғысы 11-қазанда кездестірілген.
Дереккөздер
Мектеп энциклопедиясы(А.Ф.Ковшарь,В.А.Ковшарь). Алматы: Атамұра баспасы, 2010.--352бет. Сайт:http://www.iucnredlist.org/details/links/22714745/0
Коетмье
Коетмье (Coëtmieux) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22044, пошта индексі — 22400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1575 адамды құрады. Халық тығыздығы — 196,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Ухуань
Ухуань, Увань – ерте дәуірдегі дунхулардың шығыстық тармағы. Б.з.б. 3 ғасырдың басында ғұндар дунхуларды талқандағанда олардың бір бөлігі Ухуань тауын паналағандықтан (қазіргі Ішкі Моңғолиядағы Алукорчин ауданының солтүстік – Дасиналин тауы сілемінің оңт.) ухуаньдар деп аталды. Олардың солтүстігіндегі көршісі санбийлер болды. Ол кезде хуаньдар алғашқы қауымдық қоғамның соңғы дәуірінде тұрды, көшпелі мал ш. негізінде аңшылықпен айналысты, аздап егін екті. Ер адамдары темірден қару-жарақ жасады, әйелдері тоқыма істерімен айналысып, кесте тігумен шұғылданды. ухуаньдар ру болып өмір сүрді, оларда билікке мұрагерлік тәртібі қалыптаспағандықтан, батырлары (“дарын”) рубасы болып танылды. Ухуаньдар б.з.б. 3 ғасырда ғұндарға бағынып, салық төлеп тұрды. Кейін Хань патшалығы ғұндарды жеңгеннен кейін, У-дар кейде қытайларға тәуелді, кейде тәуелсіз болып өмір сүрді. Б.з. 2 ғасырдың соңында қолбасшы Татунның кезінде күшейіп, Қытайдың солтүстік-шығысын – Ляодун өлкесін біртұтас өзіне бағындырды. 3 ғ-дың басында У-дар Хань қолбасшысы Сао Саодан қатты жеңіліске ұшырады да ішкі Қытайға көшіріліп, біртіндеп қытайларға сіңіп, араласып кетті.
Санат: Халықтар Санат: Тарих
Атпен табақ тарту
Атпен табақ тарту  — ас беру кезінде атқарылатын қызмет. Асқа тігілген көп үйге піскен етті суытпай тарату үшін, астарына сәйгүлік, жорға мінген жігіттер ет салынған табақтарды таситын болған. Аса епті жігіттер кейде екі үзеңгіні айқастырып ердің үстіне салады да атқа қарғып мініп, үзеңгіге аяқтарын салып, ер үстінде тік тұрып, бір қолына табақты, екінші қолына тізгінді ұстап, атты жорғалатып киіз үйге әкеледі. Жігіттің ептілігіне риза болған қонақтар табақты алып, сыйлық ұсынады. Бұл екінің бірінің қолынан келе бермейтін шабандоздық өнердің көне де сирек түріне жатады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Дәсиүр
Химияның тіршілік үшін маңызы
Дереккөздер
Санат:Химия
Көптоғай
Елді мекендер:
Мотоатқыштар ротасы
Мотоатқыштар ротасы (Мотострелковая рота) — қазіргі заманғы қуатты қару-жарақпен қаруланған тактикалық бөлімше. Ол жинақы шапшаңдығымен, маневрлілігімен, жаппай жою каруының әсеріне төзгіштігімен ерекшеленеді. Мотоатқыштар ротасы басқа әскер түрлерімен өзара қимылда қарсыласты қарсы шабуылда және бетпе-бет ұрыста шабуылдауға, адам күшін, атыс құралдарын жоюға, оның позицняларын алып, шабуылды тез қарқынмен дамытуға кабілетті. Рота шабуылында майданның ені 800 м-ге жетуі мүмкін. Қорғаныс кезінде Мотоатқыштар ротасы тірек пунктін ала отырып, қарсыластың алдыңғы шебіне соқкы береді, оның жаяу әскері мен танкілерін шығынға ұшыратып, жеңіп алған пәзицияларын табан тіреп ұстап тұрады. Қарсыласты өзіне берілген және қолдайтын атыс құралдарымен жоя отырып, Мотоатқыштар ротасы ұрыстың барлық түрлерінде алға қойған мақсатка жету жолында ядролық соққы нәтижелерін ізінше пайдалана білуі керек.
Көптоғай
Тағы қараңыз:
Мотоатқыштар ротасы
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Скотт Пилигрим бүкіл әлемге қарсы
«Скотт Пилигрим бүкіл әлемге қарсы» (Scott Pilgrim vs. the World) — режиссёр Эдгар Райттың Брайан Ли О’Мэллидің «Скотт Пилигрим» комикс желісі бойынша түсірілген фильм.
Сюжеті
Скотт Пилигрим өз арманындағы қызды тапты.Сол сәттен бастап оның жолында көптеген тосқауылдар пайда болды: Ол қызбен кездесу үшін Скотт оның жеті зұлым экс-жігіттерімен (олар: киножұлдыз-скэйтбордист, рокер-веган,егіздер және т.б. ) айқасып, жеңуі керек.
Табиғи газ
300px|thumb|Ел бойынша әлемнің табиғи газ өндіру картасы, м3([[2006)]] Табиғи газ — Жер қойнауларында органикалық заттардың анаэробты бөлінуі кезінде пайда болған газдар қоспасы.
Вальсольда
Вальсольда (Valsolda) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Скотт Пилигрим бүкіл әлемге қарсы
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ фильмдері Санат:Ұлыбритания фильмдері Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер
Вальсольда
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1724 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 56 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Пошта индексі — 22010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Кордоба халифаты
Кордоба халифаты – Пиреней түбегінде 929 – 1031 жылдар аралығында салтанат құрған мұсылман мемлекеті. Пиреней түбегін арабтар мен берберлер жаулап алғаннан кейін Кордоба әмірлігі (756 – 929 жылдары) құрылып, астанасы Кордоба қаласы болған. Абдуррахман II 929 ж. өзін халифа деп жариялағандықтан әмірлік Кордова хилафатына айналды. Кордова хилафаты 10 ғасырдың аяғы мен 11 ғасырдың басында аса қуатты мемлекет болды. Кордова хилафаты билеушілері жікшілдік пиғылдағы араб-бербер тайпа көсемдерін талқандап, түбектегі христиан мемлекеттерімен жүргізілген соғыстарда үлкен жеңістерге жетті. Нәтижесінде Кордова хилафаты саяси-экономикалық жағынан айтарлықтай нығайып, сауда мен мәдениеттің өркендеуіне кең жол ашылды. Бірақ билеушілер арасында үздіксіз болып тұратын тақ таластары ел ішінде өзара соғыстар туғызды. Соғыстар кезінде бай қалалар қирап, егіншілікпен айналысқан аймақтар қаңырап бос қалды. 1031 ж. Кордова хилафаты бірнеше ұсақ әмірліктерге бөлініп кетті.
Тарихы
756 – 1031 жж. болған мемлекет - Кордоба, Хилафатының елордасы өз уақыта Еуропаның ең үлкен және байлық қаласы болды. thumb|left|Кордоба қаласы 7 ғасырда араблар солтүстік Африкадан Испанияға келіп, Кордоба Хилафаты орнатылған. Осы уақыта солтүстік Испания, және Португалияда Христиан патшалықтар: Арагон, Кастилия, Наварра және Астурия болды, олар арабтармен жаугершілік күресу — «Reconquista» (ұрып өзіне қарату) басталды. «Reconquista» 722 ж. Ковадонга шайқасымен басталды, христанлар жеңіс алып, Астурия патшалығы жасады. Сондықтан араблар пиреней тауларға кеттіп, фрасиамен соғысу бастады. 1469 ж. Кастилия мен Арагон патшалықтар бірлесті, және бір мемлекет – Испания істеді. 1492 ж. христиандар ең соңғы мұсылман мемлекеті – Гранада патшалығын басып алды.
Санат:Испания тарихы Санат:Хилафаттар
Табиғи газ
Табиғи газ пайдалы қазбалар қатарына жатады. Табиғи газ қабаттарда (жер қойнауларында) орналасқанда газтәрізді күйде - жекелеген шоғырлар (газ кендері) түрінде немесе мұнай-газ кенорындарының беткі бөлігіндегі арнайы газды қабат (шапка) ретінде немесе мұнайда, кей жағдайда суда ерітілген күйде де болады. Қалыпты жағдайда (101,325 кПа және 15 °C) табиғи газ тек газтәрізді күйде болады. Сондай-ақ табиғи газ табиғи газ гидраттары түрінде кристалл күйінде де кездесе береді. Таза табиғи газдың иісі мен түсі болмайды.
Химиялық құрамы
Химиялық құрамы мен физикалық қасиеттері тұрғысынан сан түрлі болып келетін, әртүрлі геологиялық және геохимиялық жағдайларда ұшырасатын газ жатындарының жалпылама атауы. Олар бірнеше түрлерге жіктеледі:
Табиғи газға жататындар
Табиғи газдың негізгі бөлігін метан (CH4) құрайды — 92-ден 98 %-ке дейін. Табиғи газдың құрамына ауырырақ көмірсутектер - метанның гомологтары кіре алады.:
Уильям Кэлин
'''Уильям Дж. Каелин кіші''' (23 қараша 1957 ж.т.) — американдық Нобель сыйлығының лауреаты, дәрігер-ғалым. Ол Гарвард университетінің және Дана-Фарбер онкология институтының медицина профессоры. Оның зертханасы ісіктерді басатын ақуыздарды зерттейді. 2016 жылы Каелин негізгі медициналық зерттеулер үшін Альберт Ласкер сыйлығын және AACR ханшайымы Такаматсу сыйлығын алды. Ол сонымен қатар Питер Дж.Ратклиф пен Грегг Семенцамен бірге 2019 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды.
Жас кезі және білімі
Каелин Нью-Йоркте 1957 жылы 23 қарашада дүниеге келді. Каелин Дьюк университетінде математика және химия бакалавр дәрежесін алды және 1982 жылы оны бітіріп, магистр дәрежесінде қалды. Джон Хопкинс атындағы Медицина мектебінде ішкі дәрігерлік медицина бойынша тәжірибеден өтті және Дана-Фарбер қатерлі ісігі институтында (DFCI) онкология саласында тәжірибеден өтті. Магистрант ретінде зерттеудің күшті еместігі туралы шешім қабылдағаннан кейін, DFCI-де Дэвид Ливингстонның зертханасында зерттеу өткізді, ол ретинобластоманы зерттеуде табысқа жетті. 1992 жылы ол Ливингстонның залынан DFCI-де өзінің зертханасын ашты, онда ол Хиппель -Линдау ауруы сияқты рактың тұқым қуалайтын түрлерін зерттеді. 2002 жылы Гарвард медициналық мектебінің профессоры болды.
Мансап
2008 жылы Дана-Фарбер / Гарвард онкологиялық орталығында іргелі ғылым директорының көмекшісі болды. Оның Дана-Фарбердегі зерттеуі қатерлі ісіктің дамуындағы ісіктерді басатын гендердегі мутацияның рөлін түсінуге бағытталған. Оның негізгі жұмысы ретинобластома, фон Гиппель-Линдау және p53 ісікті басатын гендерде болды.
Оның жұмысын Ұлттық денсаулық институттары, Американдық онкологиялық қоғам, Дорис Дюк қайырымдылық қоры және басқалар қаржыландырды.
Дэймон Руньон онкологиялық зерттеулер қорының директорлар кеңесінде ғылыми бағдарламалар бойынша орынбасар және Дэмон Руньон дәрігер-ғалымдардың біліктілігін арттыру комиссиясының төрағасы және Эли Лилли және стенд директорлар кеңесінің мүшесі болып табылады. Онкологиялық ғылыми-кеңес беру комитетіне дейін.
Нидерндоделебен
Нидерндоделебен (Niederndodeleben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Уильям Кэлин
Зерттеу
нобай| Клеткалар оттегіге сезуі және бейімделуін суреттеу Докторантурадан кейін 1993 жылы Каелин Дана-Фарберде зертхана ашты, ол ісіктерді басу жөніндегі зерттеуін жалғастырды. Ол Фон Хиппель-Линдау ауруына (VHL) қызығушылық танытты. Геннің мутациясымен туындаған VHL ісіктері ангиогенді екені белгілі болды, гипоксияға реакция жасау үшін организмдегі механиканың құрамына кіретін гормон, эритропоэтин (EPO) гормонын шығаратын қан тамырларын құрады немесе қандағы оттегінің төмендігі. Каелин VHL ісіктерінің пайда болуы мен оттегіні анықтау үшін ағзаның тапшылығы арасында байланыс болуы мүмкін деген болжам жасады. Каелиннің зерттеуі, VHL тақырыптарында, ЭПО процесінде белоктың түзілуін білдіретін, бірақ мутацияны басатын гендер бар екендігі анықталды. Каелиннің жұмысы Питер Дж. Ратклиф пен Грегг Семенцаның жұмысымен сәйкес келді, олар екі бөліктен тұратын ақуызды, гипоксияны тудыратын факторларды (HIF) жеке-жеке анықтады, олар EPO өндірісі үшін қажет және қандағы оттегі деңгейімен басталды. Каелиннің жұмысы, VHL ақуызы HIF-ті реттеуге көмектеседі деп тапты, ал VHL белоктары болмаған тақырыптарда HIF EPO-ны асырып, қатерлі ісік ауруына әкеледі. Каелиннің, Ратклифтің және Семенцаның бірлескен жұмысы жасушалардың қандағы оттегі деңгейін анықтап, оларға реакция жасау жолын анықтады және анемия мен бүйрек қызметі бұзылған науқастарға көмектесетін дәрілердің дамуына жол ашты.
Нидерндоделебен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4204 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 28,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 395. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Шмид.
Уильям Кэлин
Жеке өмір
Ол 1988 жылы сүт безі қатерлі ісігі хирургі Каролин Каелинге үйленген болатын, ол 2015 жылы глиобластомадан қайтыс болды. Олардың екі баласы бар.
Таңдалған марапаттар
• NIH дәрігер-ғалымының марапаты (1990)
• Ричард пен Хинда Розенталь қорының сыйлығы, AACR (2006)
• Дорис Дьюк Құрметті клиникалық бақылаушы марапаты (2006)
• Дьюк Университетінің Медицина Мектебі Құрметті Түлектер Марапаты (2007)
• Медицина институтының сайланған мүшесі (2007)
• Канада Гэрднер Халықаралық марапаты (2010)
• Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды (2010)
• Стэнли Дж. Корсмейер марапаты (2012)
• Стивен С. Беринг сыйлығы (2014)
• Биомедициналық ғылымдар бойынша Вейли сыйлығы (2014)
• AACR академиясының мүшесі болып сайланды (2014)
Тайтұяқ
Тайтұяқ (Asarum) - жиренше тұқымдасына жататын көпжылдық шөптесін өсімдік туыстасы. Ұзын, жіңішке, көлбеу өскен тамыры бар, көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Жапырақтарының шеттері бүтін, аттың ізіне ұқсас, сағақтары ұзын, түкті. Бұл өсімдіктің жапырақтары қыста да түспейді. Гүл сабағы қысқа, гүлдері жеке-жеке орналасқан, сырт жағынан қарағанда ашық қоңырлау, ішкі жағы кою қоңыр түсті. Жемісі қауашақ сықылды. Сәуір айында гүлдейді. Бұл өсімдік негізінен ормандар арасында, көлеңкелі жерлерде өседі.
Биологиялық сипаты
thumb|left|150px|
Уильям Кэлин
Таңдалған марапаттар
• Онкология ғылымының марапаты, ASCO (2016)
Тайтұяқ
Өсетін жері мен таралу аймағы
thumb|right|150px|[[Еуропалық тайтұяқ (Asarum europaeum)]] Жер бетінде 100-ге жуық түрі бар. Көпшілік түрлері Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған. Орманда, әсіресе жалпақ жапырақты және қылқан жапырақты ормандарда өседі.
Уильям Кэлин
Таңдалған марапаттар
• Ханшайым Такаматсу сыйлығы, AACR (2016)
Тайтұяқ
Химиялық құрамы
Өсімдіктің тамырында және жер үстіндегі бөлімдерінде эфир майлары, азорон, пинен, эвгенол, борнилацетат, танин, қоймалжың заттар, шайырлар, азарин деген алколоид, фенолкарбон қышқылдары, флавоноидтар, крахмал және гликозидтер бар.
Уильям Кэлин
Таңдалған марапаттар
• Негізгі медициналық зерттеулер үшін Альберт Ласкер сыйлығы with Peter J. Ratcliffe and Gregg Semenza (2016)
Тайтұяқ
Емдік қасиеті және қолданысы
Дәрілік мақсат үшін тайтұяқтың жер үстіндегі бөлігін және тамырын жинайды. Халық медицинасында несеп айдайтын, қақырық түсіретін дәрі ретінде қолданылады. Сонымен қатар асқазан және жүрек қызметін реттейтін, қабынуға қарсы әсер ететін, құстыратын және осыған байланысты асқынған маскүнемдікке шипа болатын қасиеттері бар. Әйелдердің етеккірін қалыпқа келтіру үшін де қолданылады. Бауыр, асқазан, ішек ауруларына қарсы және сары ауруға ұшыраған кісілердің денесі сарғайғанда да ем үшін қолданылады. Шемен ауруында несеп жүргізу арқылы ісікті қайтару үшін пайдаланылады.
Тайтұяқтың тамырынан азар эфир майын алады. Оны парфюмерияда көп қолданады.
Уильям Кэлин
Таңдалған марапаттар
• Массри сыйлығы (2018)
Тайтұяқ
Сақтық шарасы
Тамыры улы, сондықтан дәрі жасағaнда өсімдіктің дәрілік мөлшерін дұрыс алып, ұқыптылықпен қадағалау керек. Дәрігердің бақылауынсыз өсімдікпен емделуге болмайды.
Уильям Кэлин
Таңдалған марапаттар
• Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы Питер Дж. Рэтклифпен және Грегг Семенцамен бірге (2019), Нобель сыйлығы комитеті «жасушалардың оттегіге бейімділігі мен бейімделуін ашқандары үшін» марапаттады.
Тайтұяқ
Дереккөздер
Санат:Жиреншелер Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Қазақстан флорасы
Уильям Кэлин
Сыртқы сілтемелер
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:Медиктер Санат:АҚШ медиктері Санат:ҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері
Сұлтанбек Ешмұхамбетов
Ешмұхамбетов Сұлтанбек (18.1.1945 жылы туған, Панфилов ауданы, Ақжазық ауылы) — ғалым, медицина ғылымының докторы (1998), профессор(1999), ҚР-ның бас балалар хирургы (2000), Қазақстан журналистер одағының мүшесі (1998).
1964 ж. Көктал ауылы орта мектебі, 1970 ж. Алматы медицина институтын, 1978 ж. КСРО Медицина ғылыми академияның (Мәскеу) аспирантурасын бітірген. 1972-75 ж. Алматы облыстық балалар ауруханасында хирург, 1978-79 ж. Алматы қалалық 1-клиникалық балалар ауруханасында уролог болды. 1970 жылдан С. Аспандияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінде ұстаздық етеді. Негізгі ғылыми еңбектері - "Балалардың несеп жолдарындағы туа бітті кеселдерді емдеп-жазудың клиникалық-патогендік негіздерін" зерттеуге арналған. 270-тен аса ғылыми еңбегі, соның ішінде 2 монографиясы жарияланған. 1995 ж. "Балалар урологиясы" атты оқулығы үшін ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің Әбу Әли ибн Сина атындағы сыйлығына ие болды.
Дереккөздер
Санат:1945 жылы туғандар Санат:Алматы облысында туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан журналистері
Козлаю-Вож
Козлаю-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Козлаю өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Моторесурстар
Моторесурстар (Моторесурсы) қозғалтқыштың (машинаның) күрделі жөндеуге дейінгі белгіленген жұмыс уақыты; олардың тозбас беріктігі көрсеткіштерінің бірі. Мотосағатпен немесе жол жүру километрімен өлшенеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ридинг (Мичиган)
Ридинг (Reading) — Мичиган штатының Hillsdale округіне жататын АҚШ қаласы.
Аралағаш ауылдық округі
Аралағаш ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Аралағаш, Амангелді, Рублёвка ауылдары кіреді. Орталығы – Аралағаш ауылы.
Ридинг (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 1134 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 26-67500.
Аралағаш ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1368 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы ауылдық округтері
Ридинг (Мичиган)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Неи-Плезанс
Неи-Плезанс (Neuilly-Plaisance) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена-Сен-Дени департаментінде орналасқан. Ле-Ренси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 93049, пошта индексі — 93360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20318 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5940,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена-Сен-Дени департаментінің коммуналары
Білім баспасы
Сілтемелер
Санат:Қазақстан баспалары
Гюмбрештсоффен
Гюмбрештсоффен (Gumbrechtshoffen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Агено округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67174, пошта индексі — 67110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1205 адамды құрады. Халық тығыздығы — 209,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Вайсах-им-Таль
Вайсах-им-Таль (Weissach im Tal) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Штутгарт әкімшілік округіне бағынады. Ремс-Мур ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7029 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 19 083. Муниципалитеттің басшысы — Иан Шёльцель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Мұздыбұлақ
Георгафиялық құрылымы
Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы Аршаты ауылының шығысында 46 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 3050 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 12–14 км-ге созылған, енді жері 7–8 км. Беткейлері шатқалды, биік жартасты, өзен арналары тік жарқабақты тар келген. Таудың биік белдеулерінде ұсақ көлдер жатыр. Оңтүстік беткейінен Бұқтырма өзеніне құятын шағын өзендер бар. Етегінде қорымтастардың мол үйінділері шоғырланған.
Өсімдігі
Таудың қара және күлгін топырақ жамылғысында далалық ландшафт өсімдіктерімен бірге қарағай, балқарағай, самырсын аралас қылқанды орман өскен. Етегі шөбі шүйгін мал жайлауы.
Дереккөздер
Санат:Катонқарағай ауданы таулары
Созылмалы пневмония
=Созылмалы пневмония= Созылмалы пневмония - инфекцияға байланысты туындайтын өкпе тканінің жергілікті созылмала қабынуы: ол дұрыс емделмеген жедел пневмонияның салдарынан пайда болады және қайталауға бейім болып келеді. =Классификациясы=
1. Даму барысына қарай: 1.Қайталауы 2.Саябыр кезі 2. Клиникалық- рентгенологиялық сипаттамасына қарай: 1. Бронхоэктаз бар пневмония 2. Бронхоэктазсыз пневмония 3. Жайылу көлеміне қарай: 1. Түйінді пневмония 2. Сегментарлық пневмония 3. Бөлік пневмония 4. Морфологиялық өзгеріске қарай: 1. Аралық пневмония 2. Карнификатциалы пневмония.
=Этиологиясы=
Жедел пневмонияның себептері созылмалы пневмонияға да себеп болады.
=Патогенезі ( басты механизмдері)=
1. Дұрыс емделмеген жедел пневмония 2. Түкті себептер: а)сырт себептер ( шылым шегу, ішімдік, стресс, жағымсыз ауа-райы мен кәсіби жағдайлар, вирус арулары) б) ішкі себептер ( жоғарғы тыныс жолдарының түінді инфекциясы.Организм реактивтілігінің өзгерісі, фагоцитоздың әлсіреуі, бронх- өкпе жүйесінің жергілікті иммунететінің әлсіреуі) 3. Өкпе тканінде қайталап тұратын созылмалы қабыну процесі. 4.Шектелген деформациялы сегментарлық бронхит. 5. Бронхоэктаздардың пайда болуы. 6. Түйінді пневмосклероз не пневмофиброз.
=Клиникасы=
1.Бронхоэктаздар болатын созылмалы пневмония 2.Бронхоэктазсыз созылмалы пневмония Екі түріне де тән ауру белгілер: - Ауру басының жедел пневмониямен байланысты болуы - Өкпе қабынуының өкпенің бір бөлігінде қайталауы - Өкпедегі процестің шекті түрі - Ренгенологиялық тексеруде түйінді пневмосклероз, деформациялы бронхит, плевра тыртықтарының, шектелген эмфизема белгілерінің болуы - Белгілі бір клиникалық симптомдардың болуы - Тыныс алу және қан айналысы жүйесі жағынан онша көзге түсерліктей функциялық өзгерістердің болмауы.
=Созылмалы пневмонияның бронхоэктаздық түріне тән белгілері=
1. Бронхтың жергілікті тазарту функциясының қайталап бұзылуы. Организмнің иммундық реактивтілігінің өзгеруі. 2. Клиникалық симптомдардың өте айқын болуы көп мөлшерде іріңді қақырық болуы, дене массасының азаюы, зақымданған жердің үстіне ылғалды сырылдың көп болуы,қан қақырудың жиі кездесуі. 3. Белок және липидтер алмасуының бұзылуы альфа-2 және гамма-глабулинемия, қанда жалпы липидтер мен холостириннің азаюі. 4. Аурудың ауыр асқынуларының жиірек кездесуі :өкпеден қан кету, плевра эмпиемасы, спонтанды пневмоторакс, екінші ретті амилоидоз, септикопиемия.
=Созылмалы пневмонияның басты синдромдары=
1.Жергілікті пневмосклероз және жергілікті қабыну синдромы: - Кеуденің ауру жағының семуі және оның тыныс алуда қалыңқы болуы, дауыс дірілі мен бронхофонияның күшеюі. - перкуссиялық өкпе дыбысының қысқаруы - ұсақ көпіршікті ылғылды сырылдар - рентгенологиялық өзгерістер - бронхоэктазиялық түрінде-өкпе суретінің жергілікті деформациясы, киста тәрізді орындар, өкпе бөлігінің, не сегментінің көлемінің кішірейіп, кеуде аралығының ауру жаққа қарай ығысуы. 2. Жай қабыну синдромы: - субфебрильді қызба 3. Тыныс жетіспеушілігі синдромы: - демікпе - цианоз - тахикардия - сыртқы тыныс функциясының обструктивті не аралас түрлі өзгеруі.
=Созылмалы пневмонияның асқынулары мен салдары=
1. Пневмосклероз және тыныс жетіспеушілігі 2. Өкпеден қан кету. 3. Плевра эмиемасы. 4. Спонтанды пневмоторакс. 5. Бронхобструктивті синдром. 6. Екінші ретті амилоидоз. 7. Сегментарлық бронхит.
=Созылмалы пневмонияны емдеу принциптері=
Ем комплексті, жекелеген және ауру патогенезіне негізделген болу керек. Науқас адамды ауру қайталамасының басында мүмкіндігінше ерте стационарға жатқызу керек. 1. Антибактериялық терапия: - антибиотикограмма нәтижесін ескере отырып антибиотиктер белгілеу - әсері ұзартылған сульфаниламидтер 2. Иммунитетті пассивті көтеру емі. 3. Иммунитетті түзету емі: - иммуномодуляторлар 4. Бронхтың дренаж функциясын жақсарту: - төсекте әдейі қалып беріп бронхты тазарту - бронхолитиктер - муколитиктер - қақырық жүргізу дәрілері - кеңірдек ішін жуу және емдік бронхоскопия 5. Симптоматикалық ем: - интоксикацияға байланысты ем - миокардиодистрофия емі - электролиттік өзгерістер емі 6. Созылмалы пневмонияның бронхоэктазиялық түрінде консервативтік емнің тиімділігі аз болса, хирургиялық ем қолдану.
Рейнес
Рейнес (Reynès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Сере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66160, пошта индексі — 66400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1212 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Аусары
Аусары – Маңғыстау ауданындағы бұрынғы ауыл орны.
Қолжазба (айрық)
Қолжазба
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
IC 3013
IC 3013 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S R типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38547, MCG 2-31-37, ZWG 69.60.
Сыртқы сілтемелер
IC 3013 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ковбой
thumb|250px|[[Америка Құрама Штаттары|Америкалық ковбой, 1887 жыл]] Ковбой (cowboy,, "cow" – сиыр, "boy" – ұл, оқылуы кәубой) — Солтүстік Америка (көбінесе Батыс АҚШ) ауылдық аймақтарында (ранчоларында) ірі қара малды бағатын шопан болып, сонымен қоса ауылдық жұмыстарды да амалға асырған адам. Тарихи Америкалық ковбой Солтүстік Мексикадағы Вакеро тайпасының дәстүрінен келіп шығып, кейін ала ол аса маңызды фигураға және аңызға айналды.
Ковбой кейіпкері вестерн (уэстэрн) жанрының көмегімен әлем мәдениетінде танымал фигураға айналды.
Тағы көріңіз
Санат:АҚШ тарихы Санат:Мал шаруашылығы
Ауа райы және жұт
Ауа райы және  жұт «...Көшсең жұттан құтыласың» деген аталы сөз бар. Малын қысы-жазы жайылыста ұстаған, ауа райының тұрақсыздығына байланысты табиғат рақымшылығына үнемі тәуелді болған көшпелі халық үшін осы бір сілтеме сөздің мәні зор. Олар ай-айдың оты мен суын аймақтық және  маусымдық ерекшеліктеріне қарай бағалап, көші-қон реттерін соған бейімдеген... «Маңғыстаудың қаройы үш ай тоқсан қыста – құт, көктем туа Үстірт – ол ағып тұрған сүт, жаз айы, қырық күн шілде Жем, Сағыз бен Арқа бетін сағала, ол – балқаймақ пен сары май, ірімшік пен құрт, күз иек артпа қарнауды мекен ет, алды-артыңды жинақтап, қыс бекімей тұрғанда қыстағыңа жет» деп саты-саты қозғалыстың қағидалы кестесін де белгілеп берген.
Көшу
Әр заманның өзіне лайық амалы болады. Ол кезде қазіргідей ауа райын алдын ала болжайтын сараптама орталығы болған емес. Тұйықтан шығар жалғыз жол – қасиет иесі, көріпкел, киелі жандардың болжамды сілтемесі ғана. Бозащы, Жиделі, Қызан бетінде (Мұрат деген ауылдың бір тақтасы) Құрым кещелер сәтін салса 3 – 7 күндік ауа райындағы өзгерісті алдын ала болжаған. Ал қазан кеще Тасымның Тілепісі алдағы қыстың қай жерде қалай өтетінін білген, бірақ өз ойын жария ете бермеген. Бес Әлмембеттің бірі, Бәубектің Құлшығай атасынан тарайтын Махамбет, оның баласы Қосмамбеттің көріпкелдігі атбаспан, ақшұнақ жұттан тері теспей шығатын болған. «Көшсең Махамбетше көш, жұттан құтыласың» деген аталы сөз осыдан қалған. Табиғаттың тылсым құбылысын алдын ала болжап, дұрыс бағыт-бағдар беруде Шолақ (Қожамсүгір) Есімқұлдан өткен ешкім болмаған. Әйгілі жұттың бірі «ақшұнақ қой» мен заузада желідегі құлынның қырылуын, сол күнгі Сартбайдың өлімін қариялар Есімқұл әулиенің ескертпесіне құлақ аспаудың салдары деп жеткізеді. «Отамалы ойылған қыс, сәуір салуалы қыс, саратан, зауза сенен де қорқамын» деген тұжырымды сол Есімқұл атамыздан қалған сөз деп түсіндіреді.