cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан Халық банкі
2022 жылдың наурыз айындағы жағдай бойынша банкте 712 лицензия бар. 22099 мың сот ісін жүргізу. Сондай-ақ оның Қазақстан Республикасы бойынша 24 филиалы бар
Санат:Қазақстан банктері
Қарқаралы аудандық орталық кітапханасы
Қарқаралы аудандық орталық кітапханасы - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы кітапхана.
Кітапхана тарихы
Облыс бойынша бірінші кітапхана 1892 жылы чиновник Марковтың ұсынысы бойынша Қарқаралыда ашылған. Сол кезде кітап қоры 626 дана болды. 1917 жылдың ақпан төңкерісіне дейінгі аралықта кітапхана жұмысына жасырын цензура жүргізіліп тұрған. Қарқаралының сол кездегі көрнекті қайраткерлері Қарқаралыдағы бірінші кітапхананың жұмысына көп көңіл аударып, кітапхананың дамуына өз үлестерін қосып отырды. Сол уақытта кітапхана 17 түрлі газет – журналдар алып отырды. 1901 жылы кітапхананың кітап қоры 458 том- 127 атаудан, мерзімді басылымдар 15 атаудан тұрды. Қарқаралы өңіріндегі Қоянды жәрмеңкесінің мәдени өмірге үлкен әсері болды. Мұндағы оқырмандар залы бар кітапханада 40 қазақ, 30 орыс және басқа ұлттар өкілдері кітапхана қызметін пайдаланды.
Қаладағы осындай қызыл кірпіштен өріліп қаланған әсем үйлер Рязанцевтар ұрпақтарының салдырған үйлері. Бүгінгі күнде бұл ғимараттар мемлекет қорғауындағы мәдени – тарихи ескерткіштер қатарына жатады. Бұл ғимаратта Кеңес Үкіметі жылдарында әртүрлі халық игілігіне пайдаланылатын мекемелер жұмыс жасаған. 1920 жылдардың аяғына қарай кітапхананың абонемент бөлімі болып бастап, 1979 жылы орталықтандырылған кітапханалар жүйесі құрылды. Сол жылдан бері орталық кітапхана «Кітапхана мәртебесі - халық мәртебесі» ұранымен оқырмандарға қызмет көрсетуде.
Қарқаралы аудандық орталық кітапханасына 2004 жылы «Модельді кітапхана» мәртебесі берілді. Аудандық кітапханада:
Орталық кітапхананың кітап қоры – 42684 дана (2013). Кітапханада өлке тарихын насихаттау ауқымды жұмыстардың біріне жатады. 1989 жылдан бүгінгі күнге дейін кітапханада өлке тарихын қалың оқырманға насихаттау, жастардың туған жерге деген сүйіспеншілігін арттырып, алдағы ағалар жүріп өткен жолдардан сыр шертіп, оларды құрметтеп бағалай білуге тәрбиелеу мақсатында «Атамекен», «Қаламгер» атты қызығушылар клубы жұмыс жасайды. Аудандық модельді кітапхананың бөлімдерінде өз істерін жетік білетін нағыз кітапхана жұмысының майталмандары, алдынғы қызметкерлердің 25-30 жылдан астам, ал кейінгі кітапханашылардың 15 - 20 жылдан асқан еңбек өтілдері бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан кітапханалары Санат:Қарқаралы ауданы
Адамның жан-жақты дамуы
Адамгершілік сезім теориялары - қоғамдық мәдениет байлығын игеру нәтижесінде қоғамның әрбір мүшесінің еңбегі жинақы іске, игілікті әрекетке, ал адам іскер және шығармашыл жеке адамға айналуы. Бұл адамды тар өрісті еңбек функциясына басыбайлы, біржақты, "жарым-жарты" тәуелді ететін әлеуметтік еңбек бөлінісін жойғанда ғана мүмкін болады. Бұл бір адамның бойына бүкіл және әртүрлі еңбек функцияларын, мамандықтарды және т.б. өзінен-өзін қабыстырып және жинау арқылы емес, адамнан жоғары тұрған дербес әкімшілік бақылаушы, бөліп тұрушы және т.б. функцияларды қажет етпейтін шын мәнісіндегі адамның жан-жақтылығын дамыту арқылы іске асады. Адам еңбек процесінде бұл функцияларды өзінің жинақы әрекетіне айналдырады, сөйтіп жан-жақты және шығармашылық субъектіге айналады.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Токио
Токио дүние жүзі елордалар арасындағы ең жоғарғы Жалпы ішкі өнім, ЖІӨ шығаратын қала.
Экономикасы
Токио — Нью-Йорк және Лондонмен қатар әлемнің қаржылық орталықтарының бірі. Сонымен бірге, Токио — әлемдегі ең экономикалық дамыған агломерация. PricewaterhouseCoopers компаниясының зерттеуіне сәйкес токиялық қала аймағы (Токио, Канагава және Тиба префектураларымен бірге, 35,2 млн адам) 2005 жылға сәйкес жалпы $ 1,191 трлн ЖІӨ (сатып алу қабілеті паритеті бойынша) өндіріп әлемдегі ірі агломерациялардың ішінде ЖІӨ бойынша алғашқы орында. 2008 жылы ЖІӨ (САҚП бойынша) Токио $ 1,497 трлн жетті. 2009 жылы Fortune Global 500 тізіміндегі 51 компания осы Токиода орналасты.
Токио ірі халықаралық қаржы орталығы бола отырып әлемдік ірі инвестициялық банктер мен сақтандыру компанияларының бас-пәтері болып табылады, сонымен қатар Жапониядағы көліктік, баспа және эфирге тарату концентраторы функцияларын атқарады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі орталықтандырылған экономикалық өсу кезінде көптеген ірі компаниялар өз пәтерлерін Осака (тарихи қаржы орталығы) сияқты қалалардан Токиоға билікке кең қолжетімді пайдалану мақсатында көшірген. Соңғы кездері бұл тенденция Токиода халық саны өсуі мен ондағы өмірдің қымбатшылығына байланысты тоқтады.
Токио «Экономист» журналы бойынша 14 жыл қатарынан 2006 жылға дейін әлемдегі ең қымбат (өмір сүру қымбатшылығы бойынша) қала деп болған.
Жапонияның Токия қор биржасы — ең ірі биржа, нарықтық капитализациясы бойынша әлемдегі екіншісі және айналымдағы үлесі бойынша төртінші.
Туризмде Токио экономикасына үлкен үлес беруде.
Қала аты
Бастапқыда Эдо, саға дегенді білдірген, есімімен белгілі болған қала Токио деген есімін (Tōkyō: tō (шығыс) + kyō (астана) іс жүзінде империялық астанаға айналған 1868 жылы алды. Ертедегі Мейжи кезінде де қала «Tōkei» (Төкей) деп аталған, немесе дәл солайша қытау әріптерімен «Токио» деп көрсетілген. Кейде әлі де құжаттарда «Төкей» деп кездескенімен бұл аты ескірген. This pronunciation is now obsolete.
Бауырлас қалалар
Токионың 11 бауырлас қалалары бар:
Дереккөздер
Санат:Жапония префектуралары Санат:Азия елордалары Санат:Жазғы Олимпиада ойындары астаналары Санат:Жазғы Универсиада астаналары Санат:Канто аймағы Санат:Жапонияның миллионер қалалары Санат:Токио
Шыңғыстау-тарбағатай қатпарлы жүйесі
Шыңғыстау-Тарбағатай қатпарлы жүйесі – алғашқы палеозойда тұрақтанған каледондық құрылым.
Антарктопельта
Антарктопельта. Антарктопельтаның тек бір ғана қаңқасы табылған. Ол анкилозавр тұқымдасына жатады. Кейінгі Бор дәуірінде Антарктидада өмір сүрген, ұзындығы 4 метрден аспайтын орта қөлемді динозавр. Оның белгілері екі динозаврға қатар ұқсайды. Осыған байланысты ғалымдар үшін жануарды нақты классификациялау қиынға түсті. Сүйегінің үлгісі 1986 жылы Джеймс Росс аралынан табылған. Антарктопельта — Антарктидадан қызып алынған алғашқы әрі соңғы динозавр. Қазып алынған сүйектердің ішінде жануардың омыртқа сүйегі, табан сүйектері, жартылай сақталған аяқтары және көптеген сауыт бөліктері бар. Ол төрт аяқты, шөппен қоректенетін мығым денелі динозавр болған. Денесі сауытпен қапталған.
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Шыңғыстау-тарбағатай қатпарлы жүйесі
Сипаты
Жүйенің солтүстігінен Ертіс маңы ойысы көмкерсе, Тарбағатай жоталарынан тұратын оңтүстік-шығыс бөлігі Қытаймен жалғасқан. Жүйе Шыңғыс терең жарылымы арқылы екі бөлікке бөлінген. Бұл жарылымның оңтүстік-батыс бөлігінде Ақшатау және Абыралы (Майбұлақ) құрылымдық-формациялық белдемдері оқшауланса, ал солтүстік-шығыс бөлігінде Ханшыңғыс және Арқалық құрылымдық-формациялық белдемдері жатыр. Жарылымның шығыс бетінде Батыс Тарбағатай белдемі орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Геология
Эманация
Эманация — алғашқыда радон газының атауы ретінде қолданылған бұл термин қазір радиоактивті тізбектердің газ күйінде бөлінетін барша табиғи өнімдеріне (радон, торон, актинон) қатысты колданылады.
Дереккөздер
Санат:Геология
1114 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1114 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1114 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Венценбак
Венценбак (Wintzenbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67541, пошта индексі — 67470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 592 адамды құрады. Халық тығыздығы — 85,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Ампир
Ампир (франц. empіre — империя) — 19 ғ-дың басында Батыс Европада негізінен сәндік қолөнері саласында дамыған мәнер. Бұл кезінде “Жоғары классицизм” немесе “Людовик XVІ-ның мәнері” деп те аталған.Ампирдің сәндік қолөнері бұйымдарында кездесетін әшекей белгілері Көне Рим өнеріне еліктеушіліктен туындаған. Осы мәнер, әсіресе жиһаздарда, ыдыс-аяқ пен мата бұйымдарында, сәулет өнері туындыларында бой көрсетті. Ампир мәнері Еуропа елдерінде (Францияда т.б.) қызыл ағаштан безендіріп жасаған жиһаздар арқылы әйгілі болды.
Дереккөздер
Санат:Сәулет стильдері
Су элеваторы
Су элеваторы (Гидроэлеватор; грек, hydor — су және элеватор) — сұйықтық пен су қоспаларын айдайтын және жоғары көтеретін ағыншалық сорғы. Ол сопло, араластыру камерасы, диффузордан құралады. Су элеваторының жұмысы соплоға қысыммен келтірілген сұйықтық ағыншасының қуатын пайдалануға негізделген. Су бұл соплодан үлкен жылдамдықпен ағып шыққан кезде қысымы кенет азаяды. Осының салдарынан араластыру камерасына тасымалданатын материал енеді де, су ағынымен араласып, диффузорға жеткізіледі. Онда қоспаның жылдамдығы кемиді де, судың қысымы артады (су ағынының кинетикалық энергиясының біразы әлеуеттік энергияға ауысады). Сол себепті қоспа құбырлар арқылы әрі қарай қозғалады (көтеріледі). Су элеваторы — қарапайым құрал. Оның ПӘК 20-25%-дан аспайды, су қоспаларын біраз қашықтыққа (бірнеше жүз м-ге дейін) жеткізу үшін кен және құрылыс жұмыстарын гидромеханикаландыру, байыту фабрикаларын өндіріс қалдықтарынан тазарту, құм, қиыршық тас тасымалдау және т.б. пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Оңтайлылық
Оңтайлылық - берілген жағдайда қатысушылардың уақыты мен күшін мейлінше аз жұмсау арқылы ең жоғарғы нәтижеге жету. Оқу-тәрбие процесінің оңтайлылығы проблемалары отандық дидактикада үнемі назарға алынып келе жатқан проблемалар болып табылады. Оңтайлылық— берілген жағдайда қатысушылардың уақыты мен күшін мейлінше аз жұмсау арқылы ең жоғары нәтижеге жетуді қамтамасыз ететін тиімді жағдайлар жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
О-Бонн
О-Бонн (Eaux-Bonnes) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 38,52 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 418 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Иілік заттар
Иілік заттар вакуольдің жасуша шырынындағы күрделі органикалық заттарға жатады. Мысалы, эвкалипт ағашының қабығында 50%, емен қабығындағы 15-20%, тал қабығында 9-13%, шайдың жапырағында 15-20%, бадан жапырағы мен тамырсабағында 20%, терек, емен бүршіктерінде 20%, алма, жүзім, алмұрт жемістері де иілік заттарға бай. Иілік заттарды медицинада дененің, шырышты қабығы қабынғанда емдеуге пайдаланса, тері илеу өнеркәсібінде теріні жұмсарту үшін қолданады.
Дереккөздер
Санат:Органикалық заттар
Сарқан жотасы
Сарқан жотасы – Жетісу Алатауының солтүстігінде, Сарқан жəне Басқан өзендері аралығында, батыс, оңтүстік-батыстан шығыс, солтүстік-шығысқа қарай 60 км-ге жуық созылып жатыр.
Географиялық орны
Жетісу облысының Ақсу, Сарқан аудандарының Қытаймен шекаралас бойында орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 4622 м (Жетісу Алатауының ең биік жері – Бесбақан тауы). Жотаның қар сызығы солтүстік беткейде 3200 м, оңтүстігінде 3800 м биіктіктен өтеді. Мұнда 200-ге жуық мұздықтар бар. Ірілері: Абай, Авсюк, Берг, Сапожников, т.б. Жотаның солтүстік беткейінен Сарқан, Басқан өзендерінің салалары (Ақшығанақ, Талдыбұлақ, Ақсу, т.б.) бастау алады. Оңтүстік беткейінен Қытай еліне ағатын Боротала өзенінің салалары ағып өтеді.
Топырағы, өсімдігі мен жануарлары
Негізінен таудың қызғылт қоңыр, орманының қара жəне күлгін топырағы қалыптасқан. Мұндағы 2000 м-ден астам биіктікте Сібірдің самырсыны мен балқарағайы аралас Тянь-Шаньның кəдімгі қарағайы мен шыршасы өседі. 1400–1800 м биіктік аралығында ақтерек, қайың, қарағай орманы мен тобылғы, арша, итмұрын, т.б. бұта аралас тоғай алқабы кездеседі. Таудың далалық ландшафтысын бұта, тал, шілік аралас астық тұқымдас əртүрлі өсімдіктер құрайды. Жануарлардан арқар, таутеке, барыс; құстардан тау бастарында мекен ететін ұлар, тазқара, альпі сауысқаны, т.б. кездеседі. Тауаралық аңғар мен беткей етектері шабындық жəне мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы таулары Санат:Сарқан ауданы таулары Санат:Жетісу Алатауы Санат:Қазақстан жоталары Санат:Қытай таулары
Борис Борисович Пышкин
Борис Борисович Пышкин (6.8.1930, Орал қаласы - 15.4.1996, сонда) - белгілі журналист. өлкетанушы, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1986). Облыс орталығындағы 6-орта мектепті, педагогика училещені, 1953 ж. Орал педагогикалық институтының филология факультетін бітірген. Бастапқы кезде осы оқу орнындағы орыс тілі мен әдебиеті кабинетін басқарып, кейін облысы «Приуралье» газетінің редакциясында қызмет істеді.
Пышкин — тарихи-өлкетану тақырыбына арналған он шақты кітапша мен буклеттің авторы. 1773-74 ж. Пугачев көтерілісінің жай-жапсарын баяндайтын «Бұлғақ күн» («Смута») атты повесть жазды. Сонымен қатар жергілікі ғалым Н.М.Малечамен бірге 4 томдық «Словарь русских говоров среднего и нижнего течения реки Урал» (говоров Уральского казачества)» кітабін құрастырып, «На Яике - городок, на Урале - город» кітабін (Күйбышев, 1987) баспаға әзірлеуге қатысты.
Сен-Сюльпис-ле-Фей
Сен-Сюльпис-ле-Фей (Saint-Sulpice-les-Feuilles) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 35,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87182, пошта индексі — 87160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1224 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Онстэд (Мичиган)
Онстэд (Onsted) — Мичиган штатының Lenawee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 813 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 26-60840.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Лозов ауылдық округі
Лозов ауылдық округі – Павлодар облысы Успен ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Лозовое, Богатырь, Қаратай ауылдары кіреді. Орталығы – Лозовое ауылы.
Тарихы
2017 жылы Екатеринославка ауылы таратылды. 2018 жылы округ құрамына Богатырь, Қаратай ауылдары қосылды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1585 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Успен ауданы ауылдық округтері
Сен-Жермен-сюр-Мез
Сен-Жермен-сюр-Мез (Saint-Germain-sur-Meuse) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55456, пошта индексі — 55140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 263 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Ақ балдақ
Ақ балдақ, көк балдақ  — қылыш, семсерлердің халық ауыз әдебиетінде кездесетін атауы. Семсер-қылыштардың қолға ұсталатын балдағы, қарудың маңызды бөлігі болғандықтан, оның атауы қарудың өз атауы ретінде де қолданылады. Дұшпан қаруының жүзіне қарсы тұру үшін, семсер қылыштардың балдағы да болаттан жасалған. Соғылған болаттың түсіне қатысты оның атауына “ақ” (көк) сөзі қосылып ақ балдақ (көк балдақ) сөздері қылыштың синонимына айналған (қазақша ақ алмас).
Дереккөздер:
Қазақ энциклопедиясы I том
Санат:Тарих
Соңғы мореналық көлдер
Дереккөздер
Санат:Көлдер
Тау маңқысы
250px|нобай|оңға|Тау маңқы Тау маңқы (Gallinago solitaria) - тауқұдірет тұқымдас орташа денелі (130— 150 г) балшықшы құс.
Биологиялық сипаттама
Тау маңқы - кәдімгі тауқұдіреттен үлкендеу. Оның реңі аздап ақшылдау келеді. Ол үріккен кезде үнсіз ұшып көтеріледі және жан-жағына қатты арбаңдамай, тауқұдіретке қарағанда баяуырақ ұшады. Біздің елде оның ұялау орны тек қана Алтайдан анықталды. Алтайдан екі ұясы және бірнеше рет балапандары табылды. Қазақстанның басқа таулы өңірлерінде, мысалы, Тәңіртауда ол тек қана қыстау үшін қалады. Жалпы алғанда бұл - біздің құстардың ең азырақ зерттелгендердің бірі. Ол әрқашан жалғыз жүреді, сондықтан атауы соған сай берілген. Құсойнақ жасап ұшқанда ызылдаған өзіне тән дыбыс шығарып, шылпылдатады. Алтай тауларындағы ұялау орындарынан сәуірден қазанға дейін кездестіруге болады.
Таралуы
Орта Азия тауларына Сібірдің оңтүстігінде және Қиыр Шығыста қоныстанатын тау құсы, сондықтан оны «тау маңқысы» деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Тауқұдірет тұқымдастары Санат:Жануарлар Санат:Азия құстары
Кеме қатынайтын су жолдары
250 px|thumb
Кеме қатынайтын су жолдары — Қазақстан Республикасының кеме қатынайтын су жолдары категорияларына жатқызылған өзендері, көлдері, су қоймалары және теңіз суларының жалпы пайдаланудағы су жолдары ретінде танылуы. Бүған оларды осы мақсаттар үшін пайдалануға толық немесе ішінара тыйым салынған не олар жеке пайдалануға берілген реттер кірмейді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Экономикалық теория (кітап)
Экономикалық теория — 2011 жылы Алматы қаласы «Б. о. ж.» баспасында басылып шыққан кітап.
Кітап авторы/құрастырушысы – С. Қ. Құрманбаев, Ш. Т. Аитимова, Е. К. Молдакенова. Беттер саны — 334.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-248-217-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Б. о. ж. баспасының кітаптары
Кэти Ледеки
Кэтлин Дженевьев Ледецкий (Kathleen Genevieve Ledecky, 1997 жылы 17-ші наурызда туған, Вашингтон, АҚШ) — Америкалық суға жүзуші, стилі орта және ұзақ қашықтықта еркін жүзуші (200, 400, 800 және 1500 метр). Бес дүркін олимпиада чемпионы және 6 мәрте олимпиада ойындарын ың жүлдегері, 14-мәрте әлем чемпионы атанды.
Лондон Олимпиада сы ның 800 метрлік еркін жүзу түрінен 15 жасында алтын медал, Рио-де-Жанейро Олимпиада сы ның еркін жүзу 200, 400, 800 және 4x200 метр түрлерінен 4 алтын және 4x100 метр жүзуден күміс медал жеңіп алды. 2013 жылы Барселона қаласында болған Әлем чемпионатында 16 жасында еркін жүзу 400, 800 1500 және 4x200 метр түрлерінен 4 алтын медал жеңіп алды.
Альбарес
Альбарес (Albares) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
Кэти Ледеки
Сондай-ақ, 14-мәрте әлем рекордын жаңартты.
Альбарес
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 578 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,35 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Кэти Ледеки
Сілтемелер
Санат:АҚШ суда жүзушілері Санат:АҚШ-тың Олимпиада чемпиондары
Под-Вэр-Ю
Под-Вэр-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хоседа-Ю өзенінің сол жағалауынан 128 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Алеуттер
Алеуттер (өз атауы унанган) — АҚШ-тың байырғы халықтарының бірі. Алеут аралдарында, Аляска түбегінде, соған жапсарлас аралдарда, Ресейге қарасты Командор аралдарында (550 адам) тұрады. Жалпы саны 6 мың (1996).
Тілі
Үлкен моңғол нәсілінің арктикалық (эскимос) бұтағына жатады. Тілі алеут-эскимос шоғырын құрайды. Ағылшын, орыс тілдерінде сөйлейді. Ертеде Азиядан келіп қоныстанған. Диалектілері: унадашкиндік (шығыс), аткиндік (орталық), аттуандық (батыс).
Діні
Православтық христиан дінін ұстанады. Дәстүрлі діндері - анимизм, ата-баба аруағына сиынған. Шаманизм кең таралған.
Тарихы
Алеуттердің ата-бабалары 10-12 мыңдай жыл бұрын Азиядан Америкаға қоныс аударған. Алеут атауы 1747 ж. орыс теңізшілері Алеут аралдарын ашқаннан кейінгі құжаттарда алғаш рет кездеседі. 1799 жылдан Алеут аралдары және оған кіретін Алясканың бір бөлігі Ресей-Америка компанияларының қарамағанда болды. 1867 ж. Алеут аралдары мен Аляска АҚШ-қа сатылды. Қазіргі кезеңде Ресейлік алеуттер ассимиляцияға ұшырауда, ал америкалық алеуттер өз тілдерін, мәдениетін сақтаған.
Кәсібі
Дәстүрлі шаруашылығы – теңіз хайуанаттарын (теңіз мысығы, сивуч, капан) аулау, балықшылық. Аңшылық құралдарын тастан, сүйектен жасады, көп ескекті байдаркалармен жүзеді. Қоныстары теңіз жағалауларында орналасқан. Өзен бойларына үш-төрт жер үйден тұратын мекенжайлар жиі кездеседі. Оларды жағадағы ағаштардан жасап, төбесін құрғақ шөппен, аң терілерімен жабады. Шатырына кіріп-шығу үшін бірнеше төрт бұрышты қуыстар қалдырылады. Жартылай жер үйлерде 10-нан 40 отбасына дейін тұрады. Жазда оңаша жеке жайларға орналасады.
Қазіргі алеуттер АҚШ-та балық сүрлеу кәсіпорындарында жалданып жұмыс істейді. 1970-жылдары шаруашылық қызмтін үйлестіретін алеут аймақтық корпорациясы құрылды. Шаруашылықтың мал өсіру, бақша өсіру секілді жаңа түрлері пайда болды. thumb|оңға|200px|Дәстүрлі киім киген алеуттер
Мәдениеті
Алеуттерде өзіндік ою-өрнек өнері дамыған. Ирокездермен туыстас. Ұлттық киімдері: парка – теңіз мысығы терісінен тігілген тұйық тон, кампейка – теңіз хайуандары ішегінен жасаған күрте, аяқ киімі – теңіз хайуанаттары терісінен тігілген – торбастар.
Негізгі тамақтары: теңіз хайуанаттары, құс, балық еттері. Қазіргі уақытта теңіз мысықтарын (күзен) асыраумен, мал өсірумен, бақша егумен айналысады.
Қазақстандағы алеуттер
Алеуттер Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың 90-жылдарынан бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы алеуттердің саны:
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Ресей халықтары Санат:АҚШ этникалық топтары
IC 3208
IC 3208 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Irr B типті галактика.
Степан Тимофеевич Разин
Степан Тимофеевич Разин (1630 —1671) - Дон казагы, Ресейдегі шаруалар көтерілісінің (1667-71) жетекшісі. 1667 ж. Разин бастаған көтерілісшілер Жайық өзенінің төменгі сағасына келіп, Гурьев (қаз. Атырау) қалашығын басып алды. 1668 ж. Жайық қалашығындағы «қоғамның атынан» Гурьевке 13 казак-орыс жіберілді. Олар Жайық казак-орыстарының жоғарғы станициясына разиндықтарды өкіметке қарсы бірлескен қозғалыстың жоспарын талқылау үшін шақырды. Бірақ разиндықтар Жайықтың төменгі ағысы мен Каспийді қолайлы көрді. Бүл көтеріліске Жайық казак-орыстары түгел емес, жекелеген өкілдері ғана қатысты.
IC 3208
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40005, UGC 7421, VCC 512.
Сыртқы сілтемелер
IC 3208 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Арқарлы (Алматы облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ұзынағаш ауылынан батысқа қарай 67 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 281 адам (143 ер адам және 138 әйел адам) болса, 2009 жылы 286 адамды (152 ер адам және 134 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) елді мекендері‎
Черменате
Черменате (Cermenate) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Орловка (Алтай ауданы)
Орловка — Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Чапаев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Алтай қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 15 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 344 адам (168 ер адам және 176 әйел адам) болса, 2009 жылы 232 адамды (125 ер адам және 107 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алтай ауданы елді мекендері
Николь (Стерлибашев ауданы)
Николь — Башқұртстанның Стерлибашев ауданындағы ауыл, Стерлибашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 68 адамды құрады. Пошта индексі — 453194, ОКАТО коды — 80248845011.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ырзыкен Баймағамбетұлы
Ырзыкен Баймағамбетұлы (17 қаңтар 1909 жыл - 15 ақпан 1986 жыл) — Кеңес одағының жауынгері, Ұлы Отан соғыс ардагері.
Отбасы
Отбасында тұңғыш бала болған Ырзыкен. Кейін үш қыз бала: Орынтай, Күнтәй, Жамал дүниеге келіп, ең кеңжесі болып Мұқаш туылды. Мұқаш соғысқа аттанып, жоғалған адамдардың қатарында тізілген. Соңғы хаты 1945 жылдың көктемінде жіберілген. Хатында Берлинге аттануы туралы айтқан.
Балалық шағы мен соғыс жылдарына дейінгі өмірі
Аманжол тегі Баймағамбетұлы Ырзыкен 1909 жылы маусым айында Алтай руының белгілі ақсақалы Балғожаның немересі Баймағамбеттің отбасында, қазіргі Қоңыртүбек ауылына жақын Қарабидайық деген жерде дүниеге кедген. 12 жасында әкесі Баймағамбет пен атасы Аманжол бір жылы дүниеден озады. Ол қорымды кейінгілер «Үш бейіт» деп атап жүр. Ырзыкен алғашында ауылдағы молдадан ескіше оқып білім алған. Кейінен Көкшетаудағы партия мектебінде жолдасы Хасенов Қалат тағы бірнеше азаматтрар бірге оқып, бітіреді. 1940 жылдан бастап партия мүшесі болған. Соғыс басталғанша Жалманқұлақ колхозында Сталин ауыл советінде партия ұйымының жетекшісі ретінде шаруашылықта әр-түрлі жұмыстар атқарған.
Соғыс жылдарындағы мен кейінгі өмірі
1942 жылы өзі де, 21 жастағы інісі Мұқаш та соғысқа аттанды. Ол атқыштар полкымен Белоруссияда Ивановка деген жерде соғысып, 1945 жылы ауыр жараланып қаңтар айында елге оралған. Денсаулығы түзелгеннен кейін елдегі соғыс зардабынан болған халықтың ауыр жағыдайын қайта қалпына келтіруде аянбай еңбек сіңірген. Мұндағы елде партия ұйымының хатшылығы, астық дайындау мекемелерінің басшысы, бөлімше меңгерушісі, қорыта айтқанда, қандай жұмыс түріне қажет болса еш уақытта тартынбай, халқына, еліне, жеріне, Отанына адал, ынта жүрегімен беріліп жұмыс атқарған азамат.
Алған марапаттары
Баймағамбетұлы Ырзыкеннің еңбегі еленбей қалған жоқ. Ұлы Отан соғысында Қызыл Жұлдыз, II дәрежелі Отан соғысы орденімен, «Ерен ерлігі үшін», «Германияны жеңген үшін» медальдарымен марапатталды. Ал бейбіт өмірдегі еңбектері үшін бірнеше медальдарымен, грамоталармен, заттай бағалы сыйлықтар, алғыс хаттармен марапатталған.
Әдебиет
Санат:1909 жылы туғандар Санат:1986 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Энтль-Ол-Еган
Энтль-Ол-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай-Колик-Еган өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 61 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пелькут-Юган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лемья (Коса тармағы)
Лемья (Сантомай) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коса өзенінің сол жағалауынан 193 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эмандау
Эмандау (эмандану қабілеті) — радий изотопын кіріктіретін қатты заттардан эманациялардың (радонның, торонның, актинонның) бөлінуі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Қазақмыс
Қазақмыс корпорациясы — Қазақстанның алдыңғы қатарлы тау-кені және металлургия компаниясы.
Компанияның негізі Балхаш көлі ауданында мыс өндіре бастаған кезде 1930 жылы қаланады. 1992 жылы «Джезказганцветмет» атауымен акционерленеді. 2005 жылдың қазанында Лондонның қор биржасына шығады.
Меншік иелері және басшылық
70% иелену пайызы бар топтың соңғы бақылаушы мүшесі Ким Владимир Сергеевич. Топқа иелік етудің 30%-ы Нұриев Нұрахмет Қанатұлына тиесілі.
Қызметі
"Қазақмыс" концентратта мыс шығару бойынша әлемде 20-орынды (271 мың тонна) және катодты мыс өндіру бойынша 12-орынды (тиісінше алыс-беріс шикізатын ескере отырып, тиісінше 377 және 365 мың тонна) алады.
2020 жылы "Қазақмыс" Тобының қосқан үлесі Қазақстан Республикасына күміс өндіруші елдердің әлемдік рейтингінде 11-орында тұруға мүмкіндік берді (279 тонна, елдегі жалпы өндірістің 51%).
Электр энергиясын өндіру бойынша топ 2020 жылдың қорытындысы бойынша өндіріс көлемі 7 267,53 млн кВт/сағ болатын Қазақстанда 3 орын алады.
Құрамы
Kazakhmys Plc-тың негізгі еншілік мекемесі – «Корпорация Казахмыс» ЖШС – Қазақстанда 19 жер асты мыс кені мен 2 металлургиялық комбинаты бар. Kazakhmys Plc сонымен қатар Қазақстандағы теміржол жүйесінің басым бөлігіне және Германияда мыс өнімін шығаратын МКМ мекемесіне иелік етеді. Kazakhmys Gold (Kazakhmys Plc-тың еншілік мекемесі) Қазақмыс ПЛС – пайдалы қазба байлықтарын өндірумен айналысатын, негізгі қызметін Қазақстанда және жақын аймақтарда атқаратын, Ұлыбританияда тіркелген халықаралық компания. Компанияның негізгі қызметі мыс өндіру және сату болып табылады. Қазақмыс – толықтай интеграцияланған компания, оның қызметі кен өндіруден тауарлық металл өндіруге дейінгі сатылардың бәрін қамтиды. Мыс өндіру бөлімшесі сондай-ақ жанама өнім ретінде көп көлемдегі мырыш, күміс және алтын сияқты басқа металдарды өндірумен айналысады.
нобай|оңға|250px|[[Жезқазғандағы компанияның кеңсесі]]
Қазақмыс – Қазақстандағы ірі мыс өндіруші компания, ол осы саладағы аса ірі он әлемдік өндірушілер қатарына кіреді. Мыс өндіру бөлімшесінің өндірістік алаңқайлары Қазақстанның барлық аймақтарында орналасқан, оның ішінде 15 карьер мен жерасты кендері, 10 кен байыту фабрикасы және 2 мыс балқыту кешені де бар. Мыс болімшесінің иелігінде көмір шахталары мен электр станциялары бар. Олар кәсепорындардың қызметін жүзеге асыру үшін қажетті көлемдегі электр қуатын жеткізеді, ал артық көлемдегі электр қуаты сатылады.
Қазақмыс Екібастұз ГРЭС-1, Қазақстандағы ең ірі электр станциясының, 50 пайзының иесі. Топ сол станция мен иелігіндегі бірнеше ТЭЦ-терді меңгеру арқылы Қазақстандағы электр қуаты ұсынымының 20 пайызынан астамын меңгереді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның ұлттық компаниялары Санат:Қазақмыс
1115 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1115 жылы туғандар
Автралиялық аборигендер
Санат:Халықтар
1115 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1115 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Хайлигеншвенди
250px|thumb|Картада орналасуы Хайлигеншвенди (Heiligenschwendi) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Тун округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 646 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.57 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 927, пошта индексі — 3625.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Тараншылар
Шағатай тілінде «отырықшы шаруа» дегенді білдіретін осы атаумен Ферғана аңғарында және бүкіл Орталық Азияның шұраттарында тұратын отырықшы, жер өңдеумен айналысатын тұрғындарға қатысты қолдануға болады. Тарим өзенінің алабы (Қашғар, Құмыл, Хотан және Тұрпан шұраттары сияқты шұраттарды қамтитын) жер өңдеуші тараншылардың нағыз отаны болып есептелсе де, олар Қытай тарихының Миң және Циң кезеңдерінде қазіргі Үрімші мен Іле сияқты жерлерді де қоныстаған. Мәнжу империясы жоңғар қалмақтарын басып алған соң ол көптеген тараншыларды отырықшы сібе гарнизондарымен бірге  Іле өзенінің аңғарында қоныстануға жіберген. Шынжаңның көпұлтты мұсылман мәдениетінде «тараншы» ұғымы «сарт» ұғымына қарама-қарсы мағынада қолданылады: тараншы деп жер өңдеуші отырықшыларды атаса, сарт деп қалада тұратын саудагер-қолөнершілерді атаған. Әрине, шұраттардағы мұсылман мемлекеттерінің билеуші таптары тараншыларға жатқызылмаған, оларды шығу тегі бойынша көбінесе «моғол» немесе долан деп атаған. Бірақ қазіргі көзқарастан қарағанда, тараншылар, сарттар мен моңғол доландарды үш түрлі этникалық топ деп қарастыруға болмайды, оларды бір шағатай-тимурид мәдени және тілдік бірлестігіндегі үш түрлі топ немесе тап деуге ғана келеді.
20-шы ғасырдың бас кезінде Ресей, Ұлыбритания мен Қытайдың арасында болған, «Үлкен ойын» деген атқа ие болған геополитикалық бәсекелестіктің түпкі нәтижесі ретінде Орталық Азия қазіргі ұлттық мемлекеттердің арасында бөлініске түсті. Шұраттарда тұратын шаруалар 1930-шы жылдардың басына дейін ұйғыр ұлтына қосылып болды. Бір қызығы, шұраттарда немесе Іле өзенінің бойындағы қалаларда тұратын сарттар ұйғыр болып жазылса, байланыстары Шынжаңның батысымен күштірек болған сарттар өзбек болып жазылып кетті. Кейде бұндай бөліну шарттылығы көзге ұрып тұрады, мысалы, қашғарлықтардың әндіжандықтардан айырмашылығы олардың тұрпанлықтардан айырмашылығындай зор.
Қазіргі кезде бұл атау қолданылмайды немесе ауызекі тілде ғана қолданылады.
Әбду Жүнісұлы
Әбду Жүнісұлы (1906-1938), партия, кеңес қызметкері, репрессия құрбаны. Арғын тайпасы, Қаракесек руының Керней бұтағынан шыққан. Шет ауданы түлегі. 1929 ж. Қоңырат ауданы бойынша ең алғашқы «Оян» серіктігін (кейін Киров ұжымшары) ұйымдастырушы. 1932 жылғы аштыққа қарсы күрес жүргізіп, жоғарғы орындарға хабарлап, шаралар қолдану жөнінде тиісті талаптар қойды. Осыған байланысты Алматыдан арнаулы комиссия келіп, жұмыс жасаған. Балқаш қаласынан көлікпен балықтасу ұйымдастырылған. Соның нәтижесінде осы өңірдің тұрғындары 1932 жылғы аштықтан жан сақтап, аман калды. Әбду Тоқырау өзенінің бойына алғашқы рет су диірмен, кейін жел диірмен орнатқызды. Әбду ҚазОАК-тің мүшелігіне сайланып, 1935 ж. аудандық атқару комитеті төрағасының бірінші орынбасары болды. 1936 ж. Алматы қаласына партия оқуына шақыртылды. 1937 ж. тамыз айында «халық жауы» деген жалған жаламен түрмеге жабылып, 1938 ж. Қарағанды түрмесінде атылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:КСРО-да атылғандар Санат:1906 жылы туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Шет ауданы тұлғалары
Сан-Жуан-ду-Параизу (Минас-Жерайс)
Сан-Жуан-ду-Параизу (Минас-Жерайс) (São João do Paraíso (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Солтүстік Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салинас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21 842 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 921,17 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1944 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Кабинет
Кабинет — интеллектуалды жұмыс немесе жазба жұмыстарына арналған бөлме. Мұндай бөлме арнайы жұмысты жасауға арналған заттармен қамтамасыз етілген және мұнда кәсіби жұмыстар жүргізіледі (мысалы: мектеп кабинеті, емдейтін кабинет).Онымен қоса кабинет белгілі бір коллекцияға, залға немесе галереяға арналған бөлме болуы мүмкін. Бөлменің ішінде белгілі бір коллекцияның бөлігі болады (мысалы,  Лувр-дың шағын кабинеттері).
Этимология
Француздың саbinet тілінен шыққан cabinet, қысқартылғанда cabine "кабина, будка, каюта". -{саbinet}-
Жұмыс бөлмесі
оңға|нобай|Қырық — Кабинет үйі "Островках", 1844 Кабинет белгілі бір үйдің жеке бөлмесі ретінде Еуропада жаңа уақыт кезінде пайда болды. Ол қағаздармен жұмыс жасайтын бөлме немесе сол бөлменің иесінің демалыс орны қызметін атқарған.
Санат:Бөлмелер
Валеш (Алфандега-да-Фе)
Валеш (Алфандега-да-Фе) (Vales (Alfândega da Fé)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Алфандега-да-Фэ муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 70 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,14 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Сібе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мәнжурия Санат:Тұңғыс тілдері Санат:Көшпенділер
Мелиорациялық география
thumb|228px|[[Мелиорация]] Мелиорациялық география — табиғи мелиорациялық жүйе мен оның құрамын, табиғи, техникалық, әлеуметтік-экономикалық элементтердің оңтайлы нұсқаларын пайдалану әдістерін зерттейтін қолданбалы география. Мелиорациялық географияның міндеті — мелиорациялық шараларды жүргізудің қажеттігін кешенді географиялық зерттеулер арқылы дәлелдейді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Амплитуда
Амплитуда  (amplіtudo — шама) — белгілі бір заңдылықпен ауытқитын шаманың өзінің орташа мәнінен не шартты түрде алынған “нөлдік мәнінен” ең үлкен ауытқуы. Мысалы, маятниктің тепе-теңдік қалпынан ауытқуы, айнымалы электр тогының электр күші мен кернеу мәндерінің ауытқуы амплитудаға жатады. Гармониялық тербелісте амплитуда — тұрақты шама.
Амплитуда - географияда — метеорологиялық және гидрологиялық элементтер сипаттарының белгілі бір кезеңдегі ең көп және ең аз шамалары арасындағы айырма (мысалы, жылдық ағынның, тәуліктік қысым мен температураның ең көп және ең аз көрсеткіштерінің арасындағы айырмалар); тәуліктік, жылдық, көп жылдық болып бөлінеді.
Ашылу ы
1820 ж. француз физигі Андре Ампер (1775 –1836) тұжырымдаған.
Дереккөздер
Санат:Дыбыс Санат:Физикалық шамалар
Добри-Дял (Велико Тырново облысы)
Добри-Дял (Добри дял) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Лясковец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 174 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5149. Телефон коды — 0619. ЕКАТТЕ коды — 21453.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Экстерталь
Экстерталь (Extertal) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Детмольд әкімшілік округіне бағынады. Липпе ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 12 081 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 92,53 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 66 028. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Хоппенберг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Қожа ауылдық әкімдігі
Қожа ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Науырзым ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 826 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы ауылдық округтері
Тиммаспе
Тиммаспе (Timmaspe) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Рендсбург-Экернфёрде ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Бесбақан тауы
Географиялық орны
Жетісу облысы Ақсу ауданы жерінде.
Геологиялық құрылымы, өсімдігі
Жер қыртысы төменгі палеозойдың кристалды тақтатас, кварцит, гнейс, әктас, мәрмәр жыныстарынан түзілген. Таудың жоғарғы бөлігінде палеозой граниттері кездеседі. Солтүстік белдеуінде субальпілік шалғындар және Тянь-Шань шыршасы мен самырсын ағаштары өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы таулары Санат:Жетісу Алатауы
Төбе меристемасы
нобай|200px| Төбе меристемасы немесе апикальды меристема (апекс - ұшы, төбесі) — сабақ пен тамырдың ұзарып өсуіне мүмкіндік беретін ұшындағы ұлпа.
Әрбір өркен, тамыр, одан таралған бұтақтарының ұшында, ұрық тамыршасы мен бүршікшесінде төбе меристемасы орналасқан жері өсу нүктесі (үрім) д.а. Өсу нүктесі жарақаттанғанша өсімдік өсуін тоқтатпайды, сондықтан сабақ пен тамыр ылғи ұшынан өседі. Өсу нүктесінің шеткі аймағы жасушаларының бөлінуінен жапырақ төмпешіктері пайда болып, оның жасушалары ары қарай бөлініп бүршіктер дамиды. Төбе меристемасы – вегетативті өркендер, гүл өркендері және тамыр ұшының меристемасы деп бөлінеді.
Сілтемелер
http://sc0008.astrahanka.akmoedu.kz/modules.php?m=news&p=view&id=15B3BDE6AFFF7A0D
Санат:Өсімдік ұлпалары
Ғаяз Ғаниасқарұлы Рамаев
Ғаяз Ғаниасқарұлы Рамаев (11.4.1921, Орал қаласы - 1943) — Кеңес Одағының Батыры. Соғыстың алғашқы күндерінен соғысқа аттанып, 72-атқыштар дивизиясының 128-барлаушылар полкін басқарған. Сталинград түбіндегі шайқаста ержүрек командир ретінде ерекше көзге түскен. Қызыл Жұлдыз орденімен, «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған. Рамаевтың есімімен Саратов қаласының бір көшесі аталады.
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:1921 жылы туғандар Санат:1943 жылы қайтыс болғандар
Папуастар
Папуастар (малай тілінде “бұйра шашты” деген мағына береді) – Жаңа Гвинея аралын, Меланезияның солтүстік-батыс аралдарын, Хальмахер аралының солтүстік бөлігін және Тимор аралының шығыс бөлігін, Алор мен Пантар аралдарын мекендейтін халықтар тобы. Оларға энга, чимбу, хаген, камано, хули, капауку, ангал, вахги, медлпа, кева, дани, асмат, абелам, т.б. бірнеше этностар жатады. Жалпы саны 5 млн. адамдай (2003). Антропологиялық жағынан меланезиялық нәсілге кіреді. 12 тілдік шоғырға бөлінетін 700-дей тілде сөйлейді. Дәстүрлі шаруашылығы меланезиялықтарға жақын. Олар егіншілікпен, шошқа өсірумен, балықшылықпен айналысады. Аң аулау мен терімшілік қосалқы рөл атқарады. Әрбір елді мекенде 100 – 150-дей адам өмір сүреді. Рулық-қауымдық тәртіпті, жосын-жоралғыларды бигмендер (ақсақалдар) қадағалап отырады. Сан алуан аңыз-әңгімелері, музыкалық фольклоры сақталған.
Дереккөздер
Санат:Халықтар Санат:Байырғы халықтар
Альтенмаркт-бай-Санкт-Галлен
Альтенмаркт-бай-Санкт-Галлен (Altenmarkt bei Sankt Gallen) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Лицен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 901 адамды құрайды (1 қаңтар 2007). Алып жатқан жер аумағы 43,26 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LI, ресми идентификациялық коды — 6 12 05.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Отто Гаттербауэр (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Седико
Седико (Sedico) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Беллуно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9143 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 96 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 91 км² шамасында. Пошта индексі — 32036.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Валюталық келісімдер
Валюталық келісімдер мемлекеттердің арасында белгілі валюталық қарым-қатынастарды реттеу жөніңдегі олардың өзара құқықтары мен міндеттемелері туралы екі жақты немесе көп жақты келісімдер. Әдетте, валюталық келісімдерде халықаралық есеп айырысу және несие беру шараларын жүзеге асыру жөніндегі жалпы және нақты нормалар анық көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық сауда Санат:Экономика
Әмин Герей
Әмин Герей (Emin Geray; қай. 1551) — Қырым қалғайы (1537-1551). Қырым ханы I Сахиб Герейдің үлкен ұлы және Қырым ханы I Меңлі Герейдің немересі.
Өмірбаяны
1537 жылы Сахиб Герей інісі, I Саадет Герей ханның ұлы, қалғай сұлтан Ахмет Герейді (1535-1537) өлтіруге бұйрық берді, содан кейін Әмин Герей оның бірігіп басқарушысы әрі қалғайы болды.
Әмин Герей әкесі Сахиб Герейдің оңтүстік Ресей мен Литва шекара маңайындағы иеліктерге жасаған әскери жорықтарына қатысты. 1539 жылы қазанда Әмин Герей оңтүстік орыс жерлеріне жорық жасап, Кашираның айналасын тонады. Кінәз Семен Иванович Телятевский-Пунков (Микулинский) Рязаннан шығып, «тілдерді» басып алды. Орыс әскерлерінің санын білмеген татарлар, шегінуді жөн көрді.
1541 жылдың жазында Әмин Герей Сахиб Герейдің Мәскеу кінәздігі жерлеріне жасаған ірі жорығына қатысты. Әуелі Қырым ханы әскерімен Зарайскіді қоршап алды, бірақ қаланы ала алмай, орыс иелігіне тереңдеп еніп шабуылын жалғастырды. Оңтүстік шекараға шоғырланған Мәскеу полктары Ока өзенінің жағасынан қырым татарларының атты әскеріне тойтарыс бере алды. Сахиб Герей жеңіліп, Окадан шегінді. Жолда Қырым әскері Пронск қаласын қоршауға алды, бірақ орыс гарнизоны оларға тойтарыс берді. Орыс ратаның жақындағанын естіген Сахиб Герей қоршауды тоқтатып, далаға шегіне бастады. Шегіну кезінде Әмин Герей негізгі күштерден бөлініп, Одоев орындарын ойрандауға тырысты. Алайда кінәз В.И.Воротынский өз сақшыларымен Одоевтан татарларға қарсы шығып, оларды талқандады. Әмин Гирай жеңіліп, далаға қарай қашады.
1542 жылы наурызда Әмин Герей Северск аймағына шабуыл жасады. Путивл, Стародуб және Новгород-Северский төңірегіндегі татарлар. Әмин Герейдің келесі әрекеті сол жылдың тамыз айында қырымдықтар Рязан облысына шабуыл жасамақ болған кезде жасалды. Алайда Петр Пронскийдің полктерін көрген әскерлер кері қайтты, ал Украина қалаларының воеводалары оларды Мечаға дейін шығарып салды. Куликово алаңында орыстар қорғай отырып, татарларды жеңді.
1116 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1116 жылы туғандар
Әмин Герей
Өмірбаяны
1544 жылы желтоқсанда Әмин Герей тағы да оңтүстік орыс иеліктеріне басып кірді, бұл жолы Белевский және Одоевский кінәздіктеріне шабуыл жасады. Кінәз-воеводалар Щентяев, Шкурлятьев және Воротынский арасындағы қақтығыс салдарынан татарлар орыс әскерін кездестірмей, қалың тұтқынмен кетіп қалды. Шежірешінің айтуынша: «Осы себепті олар сол жерлерге көмектесуге бармады, сол себепті татарлар көптеген тұтқындарды алып, кетіп қалды».
1116 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1116 жылы қайтыс болғандар
Әмин Герей
Өмірбаяны
1551 жылы түрік сұлтаны Сүлеймен (1520-1566) Сахиб Герейді биліктен алшақтатып, оның інісі Дәулет Герейді хан тағына көтеру туралы шешім қабылдады. Ханзада Дәулет Герей Ыстанбұлда ұзақ уақыт барымтада тұрып, Османлы сұлтанының оң көзіне түсті. Дәулет Герей түрік жаңа шеріктерімен Ыстанбұлдан Қырымға жол тартты. Порттың бұйрығымен Қырым ханы Сахиб Герей әскерімен Әмин Герейді Қырымда қалдырып, шеркестерге қарсы жорыққа шықты. Дәулет Герей I Сахиб ханның жоқтығын пайдаланып, Қырымға жетіп, хандықтың астанасы Бақшасарайды басып алды.
1116 жыл
Түсініктемелер
*