cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ғазиз Әбдіразақов
Ғазиз Әбдіразақов (1932 жылы Атырау облысы, Ембі ауданында дүниеге келген) — даңқты мұнайшы. Өзен кен орнының тұңғыш ашушысы. Бұрғылау шебері. Қазақстан Мұнай Өнеркәсібінің Үздігі. Жоғарғы мемлекеттік марапаттардың иегері.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:КСРО мұнай өндіру ісінің үздіктері
Вырваж (Чугора тармағы)
Вырваж — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чугор өзенінің сол жағалауынан 2,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 2405
IC 2405 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24766, MCG 6-20-6, ZWG 180.11, ARAK 181, KUG 0845+374, IRAS08455+3724.
Сыртқы сілтемелер
IC 2405 Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Бамбуи
Бамбуи (Bambuí) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пиуми экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22 528 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 455,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1886 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Системадан тыс бірлік
Системадан тыс бірлік - қандай да бір бірліктер системасына енбейтін физикалық шаманың бірлігі.
Дереккөздер
Санат:Механика
BS Sistemo Internacia de Unuoj fa:سامانه استاندارد بین‌المللی یکاها SI
Венгро
Коммунаның INSEE коды — 66231, пошта индексі — 66600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 593 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Алекс Филлип
Алекс Филлип (ағыл. Alex Phillip; 22 шілде 1989 жыл ) — антигуалық футболшы, жартылай қорғаушы. 2011 жылдан бері Антигуа және Барбуда Ұлттық футбол құрамасында ойнайды.
Карьерасы
2009 жылы карьерасын "Файв Исландс" клубында бастады.
Сілтемелер
Санат:Антигуа және Барбуда футболшылары Санат:Антигуа және Барбуда Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Файв Исландс ФК ойыншылары Санат:Антигуа Барракуда ФК ойыншылары
ФИФА елдері кодтарының тізімі
ФИФА елдері кодтарының тізімі — ФИФА елдеріне тағайындалатын триграммалар тізімі. Олар ФИФА-ның, сонымен қатар футболдан құрлықтық конфедерациялардың (АФК, КАФ, КОНКАКАФ, КОНМЕБОЛ, ОФК, УЕФА) ресми кодтары болып табылады. Ресми жарыстардағы мемлекеттер мен тәуелді аймақтар атауларының қысқартылуы ретінде пайдаланады. Кей-кезде кодтар тек футболда ғана емес, басқа да жерлерде қолданылады.
Сілтемелер
Санат:ФИФА Санат:Ел тізімдері‎
Кузаго
Кузаго (Cusago) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
Ағаш ұны
Ағаш ұны (Мука древесная) — ағаш жаңқаларын құрғақ ұнтақтау арқылы алынатын ұсақ сусымалы өнім. Ағаш ұны линолеум, ксиломит, жарылғыш зат жасағанда қолданады, сондай-ақ ажарлаушы, жылтыратушы материал ретінде де пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Кузаго
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Хайлэнд Хэйтс (Огайо)
Хайлэнд Хэйтс (Highland Heights) — Огайо штатының Cuyahoga округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 8 345 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.3 км² шамасында. FIPS коды — 39-35252.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
К.С. Станиславский атындағы Қарағанды облыстық орыс драма театры
Тарихы
Театрдың тарихы 1930 жылдардан басталады. Сол кезде Семей қаласында үгіт-насихат бригадасының негізінде "Живая газета" деп аталатын мәдени-бұқаралық жылжымалы әуесқой театры ұйымдастырылған еді. 1932 жылы оны Түріксіб пойызының құрамына қосылған үгіт-насихат вагонына орналастырып, жылжымалы театрға айналдырды. Театрдың тұңғыш директоры әрі көркемдік жетекшісі, әрі театр драматургі кейін Қазақ ССР-інің еңбек сіңірген қайраткері атағына ие болған В. Портнов еді. Үш вагонның біреуінде тұрып, қалған екеуінде репитиция жасаған ұжым оның скетчтері мен пъесаларын қойды, кейіннен кеңес драматургтерінің, батыс еуропалық классиктерінің туындыларын сахналады. 1935 жылы жылжымалы театр Қостанайға тоқтағанда оның репертуарында В. Шекспирдің, А. Островскийдің, А. Афиногенов пен өзге де авторлардың пьесалары бар еді. 1936 жылы ұжым "Қарағанды облыстық орыс драма театры" деп аталды. 1937 жылы В. Портнов театрдың көркемдік жетекшісі қызметін Ленинградтан жер аударылып келген К. Раушқа тапсырды. Ол келгеннен кейін ұжымның кәсіби деңгейі жоғарылап, репертуары едәуір кеңейді. Б. Шоу, Ж. Б. Мольер, Л. Толстой, П.О. Бомарше және тағы да басқа классиктердің еңбектері сахнаға шығарылды. 1940 жылы театр ұжымын Қарағанды қаласына ауыстырды. Труппа өзінің алғашқы мерейтойын «Гамлетпен» қарсы алды. Ұлы Отан соғысының алғашқы жылдарында театрдың 20 қызметкері өз еріктерімен майданға аттанды. Театрдың өзге мүшелерінен концерттік бригада құрылып, Балтық майданына жіберілді.
NGC 6499
NGC 6499 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
К.С. Станиславский атындағы Қарағанды облыстық орыс драма театры
Шығармашылық ұжым
Қарағанды сахнасында әр жылдары Қазақ ССР-інің халық әртістері В. Караваев, А. Демидова, В. Корниенко, В. Борисов, республиканың еңбек сіңірген әртістері К. Рауш, З. Горева, Г. Подзолкин, Н. Белкин, И. Калачанов, И. Кошелев, Т.Зеленин, Т. Давыдова, В. Макуш, Д. Белов, Л. Спасский, А. Зимарева, А. Григоров еңбек етті. Театрда көптеген талантты суретшілер жұмыс істеді.
NGC 6499
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
К.С. Станиславский атындағы Қарағанды облыстық орыс драма театры
Театр сайты
Санат:Қазақстан театрлары Санат:Қарағанды облысы
NGC 6499
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 11 мамырда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6499 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Сименс
Сименс (неміс электртехнигі және өнертапқышы Э.В.Сименстің (1816-1892) есімінен) — электрөткізгіштік өлшемнің бірлігі. Белгілеуі: См. 1 См = 1 Ом.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы Санат:Физика
NGC 2048
NGC 2048 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан EN+* типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 24 қыркүйекте Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2048 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-*N166, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Салқынқанды жануарлар
Салқынқанды жануарлар, пойкилотермді жануарлар (грек. poіkіlos — әр түрлі, өзгермелі және therme — жылу) — дене температурасы тіршілік ортасы температурасына байланысты өзгеріп отыратын жануарлар. Салқынқанды жануарларға барлық омыртқасыздар, омыртқалы жануарлардан — балықтар, қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар жатады. Бұлардың дене температурасы, әдетте, айналасындағы температурадан бар болғаны 1 — 2С артық не сол шамада болады. Салқынқанды жануарлардың дене температурасының көтерілуі күн сәулесін сіңіруден (жылан, кесіртке) не бұлшық еттерінің белсенді әрекет етуінен (ұшатын жәндіктер мен тез жүзетін балықтар) болады. Бұл жағдай оларда жылу реттеу процесінің жетілмегенін көрсетеді. Тіршілік ортасының температурасы аса төмендеп не жоғарылап кеткенде cалқынқанды жануарлар ұзақ ұйқыға кетеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Холоднокровные
Савруша
Савруша — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1398/44/228 орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Кинель бастауынан сағасына дейін, Кутулук өзенін қоспағанда бастауынан Кутулук су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сәрсенов Максим Темірболатұлы
Сәрсенов Максим Темірболатұлы — журналист, қоғам қайраткері.
Өмірбаяны
Қазақстан Журналистер одағы Алматы қалалық ұйымын (1988) басқарды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Лесбек Әбдіраманов
Әбдіраманов Лесбек (1953, Түркістан облысы). Қазақтың химия-технология институтын бітірген (1980). 1980-2002 жылдары - МДОП цехының операторы, бригада шебері, инженері, бастығы, Жаңажол ГӨЗ-нің директоры, «Ақтөбемүнайқаржы» ЖШС-нің бас директоры. 2002 жылдан - «Каспиймұнай ТМЕ» ААҚ-да өндіріс бастығы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Чехларе (Пловдив облысы)
Чехларе (Чехларе) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Брезово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4159. Телефон коды — 03198. ЕКАТТЕ коды — 81308.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Санкт-Конрад
Санкт-Конрад (Sankt Konrad) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Гмунден округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1066 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 19.3 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GM, ресми идентификациялық коды — 4 07 16.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Кронбергер (АҰП) саналады.
Хёфельс
Хёфельс (Hövels) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Санкт-Конрад
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Хёфельс
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 639 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 054. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Штеккенштайн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Дүңкеш
Дүңкеш  (Peplіs) – тергүлдер тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдіктер. Қазақстанның далалық, шөлді, таулы аймақтарында тараған екі түрі бар. Көбірек тараған түрі – кезекжапырақты Д. (P. alternіfolіa). Бұл Тобыл, Есіл, Ертіс өзендері мен Мұғалжар, Торғай, Ұлытау, Қарқаралы, Жетісу (Жоңғар) Алатауы, Қаратау өңіріндегі сулы әрі дымқыл жерлердегі шалғын шөптер арасында өседі. Оның биікт. 2 – 15 см. Тамыр түбінен бұтақтала өскен сабағына ұсақ жапырақтары кезектесе орналасады. Гүлшоғыры жапырақ қолтығынан шығады. Гүлдері қызғылт түсті. Жемісі – домалақ пішінді қорапша. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, шілде – қыркүйекте жемістенеді.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Биология
Дреновица (Благоевград облысы)
Дреновица (Дреновица) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Петрич қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2895. ЕКАТТЕ коды — 23683.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Повзас
Повзас (Поуксас) — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мрас-Су өзенінің сол жағалауынан 240 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дорнелаш (Амареш)
Дорнелаш (Амареш) (Dornelas (Amares)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Амареш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Повзас
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Дорнелаш (Амареш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 523 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,26 км² шамасында. Халық тығыздығы — 160,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Ингвой-Юган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Еуропа
Еуропа (Ευρώπη, семит тілінің “эреб” — “батыс” сөзінен шыққан, Ежелгі Грекияда Эгей теңізінің батысындағы жерлер осылай аталған) — Еуразия құрлығының батысын алып жатқан дүние бөлігі. Азиямен бірге Еуразия құрлығын құрайтын әлем бөлшегі.
Дүние бөлігінің құрлықтағы қиыр шеттері: солтүстігінде — Нордкин мүйісі (71°08′ с. е.), оңтүстігінде — Марроки мүйісі (36° с. е.), батысында — Рока мүйісі (9°31′ б.б.), шығысында — Байдарацк кірмесіне таяу Полюстік Оралдың шығыс жақ етегі (67°20′ ш. б.). Еуропаға кіретін аралдар мен топаралдардың жалпы аумағы 730 мың км2. Ірілері: Жаңа Жер аралы, Франц-Иосиф жері, Шпицберген, Исландия, Британия, Ирландия, Корсика, Сардиния, Сицилия, Крит, т.б. Еуропаның жағалаулары (жалпы ұзындығы 38 мың км) қатты тілімденген. Түбектер Еуропа аумағының 1/4-ін құрайды. Олар: Пиреней, Апеннин, Балқан, Скандинавия, Кола, Ютландия және Қырым түбектері. Жағрапиялық ортасының координаттары: 47.93833°N, 24.18833°W
Eуропа су шекарасы Атлант және Арктика мұхиттары және олардың теңіздерімен шектеседі. Аралдардың аумағы шамамен 730 мың км. Орташа биіктігі 300 м, ең жоғарғы нүкте — 5642 м. (Мәңгі тау не Эльбрус тауы). Жер аумағының көбі — жазықтық (ірілері — Шығыс Еуропа, Орта Еуропа, Орта және Төменгі Дунай, Париж бассейні), таулары — жер аумағының 17%-ын алып жатыр (бастылары — Альпілер, Карпаттар, Пиренейлер, Апенниндер, Орал таулары, Скандинав таулары, Балқан түбегі таулары). Сөнбеген жанартаулар Исландияда және Жерорта теңізінің аумағында орналасқан. Аумақтың көбінде қоңыржай климат (батыста — мұхиттік, шығыста — қарлы және салқын қысты континенталды), солтүстік аралдарда — субарктикалық және арктикалық, Оңтүстік Еуропада — жерорталық. Арктика аралдарында, Исландияда, Скандинав және Альп тауларында — мұз басу (оледенение) (аумағы 116 мың км2. Негізгі өзендері: Еділ, Днепр, Дон, Печора, Солтүстік Двина, Дунай, Висла, Одра, Эльба, Рейн, Луара, Рона, Тахо. Негізгі көлдері: Ладога, Онега, Чуд, Венерн, Балатон, Женева. Арктика аралдарында және Арктика мұхиты жағалауында — арктикалық шөлдер және тундралар, оңтүстікке қарай — орманды тундралар, тайгалы, аралас және қалыңжапырақты ормандар, орманды далалар, далалар, субтропиктік жерорта ормандары және бұталар; оңтүстік-шығыста — шөлейттер.
thumb|250px|Еуропа
Жер бедері
Еуропада жазықтар мен ойпаттар және қыратты жерлер басым. Дүние бөлігінің теңіз деңгейінен орташа биіктігі 300 м. Жер аумағының 60%-ке жуығы теңіз деңгейінен 200 м-ге дейінгі ойпаттардың, 24%-і 200 м-ден 500 м-ге дейінгі қыраттардың, 10%-і 500 м-ден 1000 м-ге дейінгі үстірттер мен таулы үстірттердің, 6%-і 1000 м-ден жоғары (оның ішінде 1,5%-і 2000 м-ден биік) таулардың үлесіне тиеді. Шығыс бөлігін тұтасымен дерлік Шығыс Еуропа жазығы алып жатыр. Оның оңтүстік-шығысында теңіз деңгейінен 27 м-ге дейін төмен жатқан Каспий ойпаты орналасқан. Батыс Еуропаның жер бедері әр түрлі келген. Мұнда жазық және ойпатты жерлер бірдей аумақты алған. Негізгі ойпаттар: Ортаеуропалық, Ортадунайлық, Төменгі Дунай, Париж алабы, Падан ойпаты. Солтүстік пен Оңтүстік Еуропаға аласа және орташа биіктіктегі таулар тән. Олар: Скандинавия, Пиреней, Апеннин, Балқан, Карпат т.б. Батыс Еуропаның орталық бөлігінде Еуропаның ең биік тауы — Альпі (Монблан тауы, 4807 м) орналасқан. Шығысында солтүстіктен оңтүстікке қарай Орал таулары созылып жатыр. Әрекетті жанартаулар, негізінен, Исландия аралы мен Жерорта теңізінде.
thumb|250px|Еуропаның аймақтары
Геологиялық құрылысы
Еуропаның геологиялық негізін архей-протерозойлық Шығыс Еуропа және Эриа платформасы құрайды. Платформа Еуропаның шығыс және солтүстік-шығыс бөлігін алып жатыр. Эриа платформасы Шотландиядан Гренландияға дейінгі аймақты қамтиды. Палеозой эрасының соңында түзіліп біткен герцин қатпарлығы Испания, Франция, Англия, Польша, Германия елдерінің аумағын және Орал тауының едәуір бөлігін алып жатыр. Гибралтардан басталып, Альпі, Карпат, Қырым тауларынан, Апеннин, Балқан түбектерін, Жерорта, Қара теңізідерді қапсыра өтетін альпі қатпарлығының жерортатеңіздік белдеуі Еуропаның оңтүстік жиегін қамтыған. Балтық, Украина қалқандарында, Шотландияның солтүстік-батыс жағалауында, Орталық Англия мен Гебрид аралдарында архей мен протерозой жыныстары жер бетіне шығып жатады. Рифейдің алдындағы көп қатпарлану әрекеттерінен платформалар аумағында биік таулар мен қыраттар пайда болған. Төменгі палеозойда каледондық геосинклиналь аймақтарындағы теңіз түбіне қалың қабатты граптолитті тақтатас, құмтас, кварцит, эффузиялық жыныстар, аздап әктасты тұнбалар шөккен. Силур кезеңінде Грампиан геосинклиналі орнында каледондық қатпарлы таулар түзілгенде, теңіз бұл аймақтан және Шығыс Еуропа платформасынан біртіндеп шегінген. Теңізден босаған жерлерде төменгі және ортаңғы девонда континенттік қызыл түсті шөгінділер жиналған. Еуропаның қалған аймақтары силур, девон кезеңдерінде, төменгі тас көмір жүйесінде теңіз түбі болды. Жоғарғы палеозойда Оралда, Орталық және Батыс Еуропада, Донбаста, герцин қатпарлығынан таулар көтерілді. Соның әсерінен Солтүстік жарты шарлардағы платформалар бірігіп, біртұтас Лавразия құрлығы қалыптасты. Тетис теңізі (қазіргі Жерорта теңізі) аталған су айдыны қазіргі Альпі-Гималай белдеуінде ғана сақталған. Палеогеннің аяғынан бастап, Альпі, Карпат, Балқан таулары көтеріліп, теңіз біржолата шегінді. Платформалар мен тау етегінің жапсарынан бөктерлік ойпаңдар қалыптасты. Плиоценде үлкен грабендер (опырылыстар) пайда болды (Эгей, Адрия, Гибралтар грабендері). Платформаның жарылысынан осы күнгі сөнген жанартаулар (Орталық Франция, Шотландия, Германия, Чехия) пайда болды. Жерортатеңіздік белдеу бойында қазіргі кезде де күшті жер сілкінулер болып тұрады. Антропогенде Еуропаны кемінде 4 рет мұз басты. Ең үлкен Днепр мұз басуы кезінде Скандинавиядан тараған қалың мұз қабаты Киев, Харьков, Волгоград қалалары тұрған жерге дейін жетті. Соңғы Валдай мұз басуы шамамен бұдан 10 мың жыл бұрын аяқталды.
Кен байлықтары
Еуропада ірі кен орындары көп және әр түрлі. Ірі мұнай, газ (Еділ — Орал және Солтүстік Каспий қайраңының мұнайлы облысы, Кавказ алды және Солтүстік теңіздің қайраңы), көмір (Донец, Печора, Мәскеу маңы, Жоғарғы Силезия, Саар, Йоркшир, Рур алаптары), темір кентастары (Курск магниттік аномалиясы, Украина кен орындары, Орал таулары, Кола түбегіндегі кен орындар, Лотарингия, Скандинавия түбегі), сонымен бірге боксит, түсті металдар кентастарының кен орындары, ас тұзы мен калий тұздарының кендері Орта Еуропа жазығында (аумағы 150 мың км2) кездеседі. Түсті және сирек металдарға Орал, Батыс Еуропа, Кавказ және Скандинавия өңірлері бай. Дүние жүзіндегі ірі күкірт кен орны (Тарнобжег) Польшаның оңтүстігінде табылған.
Климаты
Еуропаның көпшілік жерінің климаты қоңыржай. Атмосфералық жалпы айналымының қалыптасуына Атлант мұхитынан келетін Гольфстрим жылы ағысының Солтүстік Атлант жылы тармағы әсер етеді. Циклондық әрекеттердің нәтижесінде қысқы айлардың изотермалары ендік бағыттан ауытқып, Еуропаның көпшілік бөлігінде қысқы айлардың орташа температурасы орта ендік температурасынан едәуір жоғары болады. Еуропаның шығыс бөлігінің климаты континенттік. Атлант мұхиты үстінен келген жылы, ылғалды ауа массалары суық континенттік ауа массаларымен түйісетін жерде солтүстік полюс шеңберінен 50-параллельге дейінгі аралықта полюстік шеп түзіледі. Мұнда қысы суық, боранды, қарлы, жазы жылы, оңтүстік-шығысында ыстық. Солтүстігіндегі аралдарға субарктикалық және арктикалық климат тән. Оңтүстік Еуропаның климаты жерортатеңіздік, қысы жұмсақ, әрі ылғалды, жазы ыстық келеді. Қаңтар айының орташа температурасы арктикалық аралдарда — 24°С, оңтүстігіндегі субтропиктік белдеулерде 12°С. Маусым айындағы температура арктикалық аралдарда 3°С-тан, оңтүстігінде 29°С-қа дейін өзгереді. Жауын-шашынның жылдық мөлшері таулы аймақтарда 1500 — 2000 мм-ден (Скандинавияның жел өтіндегі беткейінде 2500 мм), Каспий ойпатында 200 мм-ге дейін ауытқиды. Еуропаның көпшілік бөлігінде жауын-шашын, негізінен, жылдың жылы мезгілдерінде жауады және ол батыстан шығысқа қарай азая береді. Жерорта теңізінде және оның жағалауларында жауын-шашын қыс айларында жауады. Мұнда жаз айларында ылғалдың жетпейтіні байқалады. Дүние бөлігіндегі мұздықтардың аумағы 118 мың км2. Олардың ең көп жиналған жерлері: Шпицберген (58 мың км2), Жаңа Жер, Франц-Иосиф Жері, Исландия аралдары және Скандинавия таулары. Мұздың қалыңдығы 400 — 600 м-ге, кейде 1000 м-ге жетеді.
thumb|250px|Еуропа; [[1000.]]
Ахмет Наурызұлы Ғұбайдуллин
Ахмет Наурызұлы Ғұбайдуллин 1960 жылы 5 наурызда Батыс Қазақстан облысы Орда ауданының Саралжын ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Ғұбайдуллин Наурыз, марқұм. Анасы - Тіліпова Рауза Мәжитқызы, марқұм. Алматы сәулет-құрылыс институтының жылу-газ жабдықтау және желдету факультетін бітірген (1985), инженер- құрылысшы.
Еуропа
Ішкі сулары
Еуропа құрлығын жүздеген өзендермен олардың салалары торлап жатыр.Еуропаның ең ұзын өзендері - Еділ мен Жайық өзендері - Каспий теңізіне, Дунай мен Днепр өзендері - Қара теңізге, Рейн мен Эльба Солтүстік теңізге, Вистула - Балтық теңізіне, Луара мен Тагус - Атлант мұхитына, Рона - Жерорта теңізіне құяды.
Ахмет Наурызұлы Ғұбайдуллин
Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан). 1977 жылдан - Орал облысы Орда ауданының Құрманғазы атындағы кеңшарында құрылысшы. 1980 жылдан - Алматы сәулет-құрылыс институтының студенті. 1985 жылдың тамызынан - Орал облысы Орда ауданы Т. Масин атындағы кеңшарының күрделі құрылыс шебері, 1985 жылдың қарашасынан - құрылыс инженері. 1995 жылдан - ''«Т. Масин»'' АҚ директорының орынбасары. 1997 жылдың маусымынан - БҚО Орда ауданы «Парасат» шаруа қожалығының жетекшісі. 1997 жылдың қарашасынан - БҚО Орда ауданы Көктөбе ауылдық округының әкімі. 2001 жылдан - БҚО Бөкейордасы ауданы әкімінің орынбасары. 2002 жылдан - ҚР Индустрия және сауда министрлігі Құрылыс істері жөніндегі комитетінің БҚО бойынша Сәулет- құрылыс бақылауы, инспекциялау және лицензияландыру басқармасының бас маманы (Орал қ.). 2005 жылдан - БҚО Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасы құрылыс сапасын бақылау бөлімінің бастығы, 2006 жылдан - бас маманы, 2008 жылдың қаңтарынан - Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасы бастығының орынбасары. 2008 жылдың қазанынан бері - Батыс Қазақстан облысы Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасының бастығы.
Еуропа
Ішкі сулары
Германияның қара орман аймағынан бастау алатын Дунай өзені - Еуропаның ең маңызды сауда жолдарының бірі. Аңызға айналған Рейн өзені Швейцарияның солтүстік-шығысы мен Германияның арасында шекара жасап, батысқа қарай ағады.
Ахмет Наурызұлы Ғұбайдуллин
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ''«Қазақстан - 2030» стратегиясын жүзеге асыру»''. Хоббиі - спорт, кітап жинау. Сүйіп оқитын әдебиеті - детектив жанры, романдар. Үйленген. Жұбайы - Ғұбайдуллина Кпара Бақтығалиқызы, үй шаруасында. Ұлдары - Ғұбайдуллин Азамат Ахметұлы, Наурыз Ақтілек Ахметұлы; қызы - Ғұбайдуллина Индира Ахметқызы.
Еуропа
Ішкі сулары
Талай тарихтың куәсі болған Темза Батыс Англиядағы Котсуолд қыратынан бастау алады да, Оңтүстік Англия арқылы шығысқа қарай ағып, Солтүстік теңғізіне құяды.
Еуропаның ең үлкен және ең маңызды Еділ өзені жүйесі Мәскеу қаласының солтүстік батысындағы Валдай үстіртінен басталады. Волга өзенінің арнасын Кама, Самара, Ока, Ветлуга сияқты 200-ден астам өзен тармақтары толтырып тұрады.
Еуропа су ағынының қалыңдығы жөнінен (295 мм-дей) дүние бөліктері ішінде Оңтүстік Америкадан кейін 2-орында. Жылына Еуропаның жер бетіне 4148 км3 атмосфералық ылғал түседі. Ылғалдану дәрежесіне қарай ағын батыстан шығысқа қарай және солтүстіктен оңтүстікке қарай азая береді. Оның көпшілік бөлігі Атлант мұхиты мен оның теңіздері алабына, қалғаны Солтүстік Мұзды мұхит алабы мен ішкі ағын алабына (Каспий теңізіне) жатады. Ірі өзендері: Дунай (Еуропадағы ең ұзын өзен), Днепр, Дон, Печора, Солтүстік Двина, Рейн, Висла, Эльба, Одра (Одер), Рона, Сена, Луара, Тахо, По. Олардың барлығында дерлік кеме жүзеді. Шығыс Еуропа жазығындағы өзендердің ағысы баяу, аңғарлары террасалы және кең болады. Олар қар және ішінара жаңбыр суымен толығады. Қыста оңтүстігінде 1,5 — 3 ай, солтүстігінде 7 — 7,5 ай бойы мұз қатып жатады. Фенноскандиядағы өзендер қысқа, аңғарлары жарқабақты, шоңғалды келеді. Өзен еңістігі үлкен. Орта бөлігінде 2 — 3 ай, солтүстігінде 7 — 7,5 ай бойы мұз қатып жатады. Орталық Еурпаның жазық өңірлеріндегі өзендер, негізінен, жаңбыр суымен толығады. Суы қатпайды, немесе бірде қатып, бірде еріп жатады. Биіктігі орташа тауларда өзендер көктемде қатты тасиды. Альпінің биік таулы аудандарындағы Рейн, Рона, По өзендерінің сол салаларының, Дунайдың оң салаларының жоғарғы ағыстары қар, жаңбыр суымен қоса, мұздықтардан да толығады. Жерорта теңізі алабына жататын өзендерде су деңгейі күзде және қыста едәуір көтеріліп, жазда төмендейді.
Өсімдігі
Еуропаның өсімдігі флоралық құрамы жағынан Голарктика облысына жатады. Өсімдіктерінің құрамында эндемиктер аз. Құрлықтық бөлігінде өсімдіктер тундралық, бореалдық, тайгалық, далалық, шөлдік, субтропиктік типтерге бөлінеді. Шпицбергенде, Франц-Иосиф Жерінде, Жаңа Жерде қына, мүк, шөптің бірен-саран түрі, бұтадан дриада өседі. Тундралық бөлігінде қоңыр, жасыл қына, ягель, крупка, субетеге, аласа қайың, полюстік тал өседі. Тау тундрасы Исландияда, Скандинавияда, Полюстік Оралда таралған. Орманды тундраның оңтүстігін (шамамен 57 — 58° с.е.) тайга алып жатыр. Мұнда, негізінен, қылқан жапырақты орман басым. Тайганың оңтүстігінде жалпақ жапырақты және қылқан жапырақты орман өседі. Олар Скандинавия мен Орал таулары аралығын алып жатыр. Жалпақ жапырақты орман солтүстікте тайга мен аралас ормандардан, оңтүстікте субтропиктерге дейінгі (шамамен 40° с.е. дейін) бүкіл Батыс Еуропаны (тауларынан басқа) қамтиды. Бұл белдемнен оңтүстікке қарай орманды дала, ал одан әрі дала белдемі жатыр. Еуропаның субтропиктік аймақтарында ксерофиттік мәңгі жасыл ормандар мен бұталар өседі.
Жануарлары
Фауна әлемі Голарктикалық зоогеографиялық аймаққа кіреді. Өсімдіктердің таралуы секілді мұнда да географиялық белдемділік байқалады. Өсімдігі аз, климаты қатал тундрада мекендейтін жануарлар: солтүстік бұғысы, көгілдір түлкі, қасқыр, ұсақ кемірушілер, құстардан: тундра кекілігі, ақ үкі, теңіз жағасында шағала, баклан, қаз, үйрек көп. Тайганы тиін, ақ қоян, бұлғын, қоңыр аю, қасқыр, түлкі, бұлан, т.б. мекендейді. Құстардан құр, шіл, көк қарға, сары шымшық, қырғи, т.б. кездеседі. Жалпақ жапырақты орман мен аралас орманда қара күзен, тағы мысық, жабайы шошқа, жарғанат, кірпі, қоңыр аю, түлкі, қасқыр, борсық, т.б. мекендейді. Шығыс Еуропаның далалық және шөлейтті аймақтарында кемірушілер өте көп. Каспий ойпатында бөкен, қарсақ, жерортатеңіздік аймақта безоар және Альпі текесі, серна, муфлон, батысында Пиреней жұпар тышқаны, генетта, Гибралтарда Еуропадағы маймылдың жалғыз түрі — магот, шығысында жайра, шиебөрі кездеседі.
thumb|250px|Еуропа
Саяси бөлінуі
20 ғасырдың соңғы он жылдығында Еуропаның саяси-әкімшілік бөлінісінде үлкен өзгерістер болып өтті. КСРО, ЮСФР-дің ыдырауына байланысты бір топ жаңа мемлекеттер пайда болды. Германия Демократиялық Республикасы Германияның құрамына енді. 2001 жылдың басында Еуропада мынандай мемлекеттер болды: Австрия, Албания, Андорра, Беларусь, Бельгия, Болгария, Босния және Герцеговина, Ватикан, Венгрия, Германия, Грекия, Дания, Ирландия, Исландия, Испания, Италия, Қазақстан (батыс бөлігі), Латвия, Литва, Лихтенштейн, Люксембург, Солтүстік Македония, Мальта, Молдова, Монако, Нидерланд, Норвегия, Польша, Португалия, Ресей, Румыния, Сан-Марино, Словакия, Словения, Түркия (солтүстік-батыс шеті), Украина, Ұлыбритания, Финляндия, Франция, Хорватия, Чехия, Швейцария, Швеция, Эстония, Югославия.
Дереккөздер
Санат:Еуропа Санат:Дүние бөліктері
Кирилл Демин
Кири́лл Вади́мович Дёмин ''(14 қарашада 1966, Псков, КСРО — 18 қаңтарда 2011, Мәскеу, Ресей)-Ресейдің еңбегі сінген әртіс,Кіші театрының актерлардың бірі,актер шебері бойынша педагог, Щепкинский училищенің доценті.
Биография
Кирил Вадимировия демин 1966 жылы Вадим Петрович Демин театр режиссерінің отбасында туды. Кирилл Демин Щепкинский училищесің бітірді.Сол жерде Юрий Соломина оқыды.
Деминнің рөлдері:
«Горе от ума» Чацкий рөлінде; Гоголь «Ревизорінде» Бочинский рөлінде.
Оның соңғы жұмыстарының рөлдері: Островскийдің «Бедность не порок», Білгаковтың «Мольер» жіне Маршактың «Умные вещи».
К.В.Демин 18 қантарда 2011 жылы ұзақ аурудан қайтыс болды.Ол Троекуровск зиратында жерленді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1966 жылы туғандар Санат:2011 жылы қайтыс болғандар Санат:Актерлер Санат:Педагогтар Санат:Тұлғалар
Дем алу және шығару орталығы
Дем алу және шығару орталығы - бұндай орталық мидағы варолиев көпірінің дем шығару орталығын қоздырып, ретімен тыныстауға жәрдем етіп тұрады.
Швейцария Ұлттық мейрамы
thumb|100px|Швейцария туы
Дем алу және шығару орталығы
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Швейцария Ұлттық мейрамы
Швейцария Ұлттық мейрамы - федералдық деңгейде атап өтілетін жалғыз мемлекеттік мереке. Швейцария Конфедерациясы құрылуының құрметіне атап өтіледі.
Швейцарлық аңызға сәйкес 1291 жылы Фирвальдштет көлі жағасындағы Рютли алаңқайында Швиц, Ури және Унтервальден кантондарының өкілдері жиналып, сыртқы шабуылдардан бірігіп қорғану үшін одақ құрған. Бұл оқиға Швейцария Конфедерациясы құрылуының негізін қалаған деп саналады. Ресми түрде 1891 жылы, Швейцария құрылуының 600 жылдығында бекітілген. 1 тамыз ұзақ уақыт бойы жұмыс күні саналып келген. Тек 1994 жылы бүкіл Швейцарияда ресми жұмыс істемейтін күн ретінде жарияланады.
Дереккөздер
Санат:Мейрамдар
Чабаевка
Чабаевка — Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Шушнур ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 21 адамды құрады. Пошта индексі — 452943, ОКАТО коды — 80237865006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Галатоне
Галатоне (Galatone) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Лечче провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 15 936 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 342 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Пошта индексі — 73044.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Шаткурга
Шаткурга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Устья өзенінің сол жағалауынан 234 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Калачевск
Калачевск - қола дәуірінен қалған зират.
Қала орны
Ақмола облысы Есіл ауданына қарасты "Калачевск" ауылының жанында, Есіл өзенінің оң жақ жағалауында. Не бары 24 ескерткіш, олардың ішінде 3 жер оба, 7 тас қорғанды оба, 10 дөңгелек тас қорған, 4 тас төселген жайдақ алаң. Обалардың биіктігі 30 см-ден 1,20 м-ге дейін, диаметрі 9 м-ден 23 м-ге дейін.
Обаларды зерттеу
Ескерткіштердің 8-і қазылды. Саяз қазылған қабірлерге өлік өртеліп те, өртелмей де қойылған. Өртелмей жерленген өліктердің тізесін бүгіп, басын құбылаға қаратып, жантайта жатқызған. Қаңқа сүйектерінің қасынан әр түрлі үй тұрмысы құралдары және әшекей бұйымдар заттар табылды. Олар: әсем өрнекті, бабымен күйдірілген қыш ыдыстар, қоладан соққан сырғалар мен сақиналар. Кейбір обаларда мал және балық сүйектері кездеседі. Демек, ертеде Калачевск маңында малшы, диқаншы, аңшы тайпалар тұрған.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Обалар Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Ақмола облысы археологиялық ескерткіштер
Ақшаның экономикадағы рөлі
Ақшаның қазіргі экономикадағы атқаратын қызметтеріне мыналар жатады:
Ақшаның құн өлшемі қызметі
Ақша жалпыға бірдей балама ретінде барлық тауарлардың құнын өлшейді. Ақша құн өлшемі ретінде: «мөлшері жағынан аттас, сапасы жағынан салыстыруға келетін тауарлар құнын бейнелеу үшін тауарлар дүниесіне материал беру» қызметін атқарады. Бірақ та тауарларды өзара өлшейтін ақша емес, тауарлар өндірісіне кеткен қоғамдық қажетті еңбек олардың бір-бірінің өлшенуіне жағдай жасады. Барлық тауарлар қоғамдық еңбек өнімдері, сондықтан олардың құнын өзіндік құны бар нақты ақшалар (алтын және күміс) өлшей алады.
Тауар құнының ақшамен бейнеленуі оның бағасы деп аталады. Баға тауарды өндіруге және сатуға қажетті қоғамдық еңбек шығынымен анықталады. Әрбір елде ақшаның өлшемі ретінде қабылданған және тауарлар бағасын өлшеуге қызмет ететін металдың (алтын) баға белгілеу процесіндегі ақша бірлігіне бекітілетін салмақты саны бағамас- штабы деп аталады.
Бағалардың негізінде және олардың қозғалысында құн заңы жатыр. Ақшаның құн өлшемі қызметі мен баға масштабы арасында өзара айырмашылық бар. Құн өлшемі — бұл мемлекетке тәуелсіз ақшаның экономикалық қызметін сипаттайды. Құн өлшемі кызметі құн заңына байланысты анықталады. Баға масштабы — бұл мемлекетке тәуелді, бірақ тауардың құнын көрсету үшін емес, тек оның бағасын бейнелеу үшін қызмет етеді. Баға масштабы нарық заңына, яғни сұраныс пен ұсынысқа байланысты белгіленеді. Сөйтіп баға масштабы арқылы ойша белгіленетін тауарлар бағасы, ұлттық ақша бірлігіндегі көрсетілетін нарықтық бағаға айналады.
Бүгінгі танда тауарлар алтынға тікелей айырбасталмайды және олардың бағасы алтынмен бейнеленбейді. Ақшаның бұл қызметін алтынның орнында жүретін оның құндық өкілдері немесе қағаз және несиелік ақша белгілері атқарады. Мұндай ақшалардың меншікті құны болмайтындықтан да, оларды толық бағалы емес ақшалар деп атайды. Өйткені, олар тауарлар құнын толық өлшемейді, бірақ өлшеуге қатынасады.
Ақшаның айналыс құралы қызметі
Ақша айналысының тауар айналысынан айырмашылығы ақша тауарларды біртіндеп айналыстан шығара отырып, өзі айналыста үнемі қалып отырады. Ақшаның айналыс кұралы ретіндегі қызметінің басты ерекшелігі, біріншіден, бұл қызметті толық бағалы емес құнның белгілері: қағаз және несиелік ақшалар атқарады, екіншіден, нақты және қолма-қолсыз ақшалар атқарады.
Сонымей ақша, айналыс Кұралы қызметін атқаратындықтан да олардың саны, яғни айналысқа қажетті сатылатын тауарлар массасы және бағасы негізінде анықталады. Ал егер, айналыстағы ақша массасы тауар массасынан артық болса, онда ақшаның құнсыздануы инфляцияға жол береді.
Ақшаның төлем құралы қызметі
Әртүрлі жағдайлардың болуына байланысты тауарлардың тек нақты ақшаға ғана сатылмайтыны белгілі. Себебі әртүрлі тауарларды өндіру кезеңі мен айналыс мерзімінің ұзақтығының бірдей еместігі, сондай-ақ бірқатар тауарлардың өндірісі мен сатылуының маусымдық сипатта болуы шаруашылық субъектісінде қосымша қаражаттардың жетіспеушілігін туғызады. Соның нәтижесінде тауарлардың төлемін кешіктіріп сатып алу және сату, яғни несиеге беру қажеттігі туындайды. Ақша төлем құралы ретінде мынадай ерекше бір қозғалыс нысанына ие: Т(тауар) — М(міндеттеме), келісілген мерзімнен кейін: М(міндеттеме) — Т(тауар).
Ақшаның төлем кұралы қызметі мен айналыс құралы қызметтері арасында өзара айырмашылық бар. Ақша айналыс құралы ретінде делдалдық рөлінде жүретін болса, төлем құралы қызметінде ақша мен тауардың бір-біріне қарама-қарсы қозғалысы болмайды, яғни қарыздық міндеттеме арқылы өтеу, сату және сатып алу үдерісінің аякталғандығын білдіреді. Тауар мен ақша арасындағы уақыттағы алшақтық кредиторға қарыз алушының төлемеу қауіпін тудыруы мүмкін.
Ақша төлем құралы ретінде тек қана тауар айналысына қызмет етіп қоймай, сол сияқты қаржы және несие қатынастарына да қызмет етеді.
Жалпы барлық ақшалай төлемдерді төмендегідей түрде топтастыруға болады:
Ақшаның төлем құралы қызметін толық бағалы емес, яғни қағаз және несиелік ақшалар атқарады.
Ақшаның қор жинау және қорлану қызметі
Ақша жалпыға бірдей балама ретінде, оның иесіне тауар алуды қамтамасыз етумен қатар, байлықты жинау құралы болып табылады. Сондықтан да адамдар, оларды жинақтау немесе қорлануға тырысады. Қорлану үшін ақша айналыстан алынады, сөйтіп, тауарды сату және сатып алу қозғалысы үзіледі.
Ақшаның қор жинау қызметін толық бағалы емес ақшалар атқара алмайды, себебі олардың меншікті құны жоқ. Бұл қызметті атқару қашаннан алтынға жүктелген.
Ал ақшаның қорлану қызметін толық бағалы емес ақшалар атқарады. Тауар өндірісі жағдайында қорлану екі нысанда жүзеге асырылады десе болады:
Дүниежүзілік ақша
Сыртқы сауда байланыстары, халықаралық заемдар, сыртқы серіктестерге қызмет көрсету барысы дүниежүзілік ақшалардың пайда болуына себеп болды. Дүниежүзілік ақшалар жалпыға ортақ төлем құралы, жалпыға ортақ сатып алынатын құрал және жалпыға ортақ қоғамдық байлықтың материалдану құралы болыптабылады. Халықаралық төлем құралы ретінде дүниежүзілік ақшалар халықаралық байланыстардағы есеп айырысуларда қолданылады. Халықаралық сатып алынатын құрал ретінде дүниежүзілік ақшалар елдер арасындағы нақты ақшамен төленетін тауарлар және көрсетілетін қызметтер айырбасындағы тепе-тендік бұзылған жағдайда қызмет етеді. Жалпыға ортақ қоғамдық байлықты құрау ретінде дүниежүзілік ақшалар бір елдің екінші бір елге займ немесе субсидиялар беруі барысында қызмет етеді.
Егер де еліміздің ішіндегі ақша мемлекетпен заңдастырылған ұлттық ақша бірлігі нысанында қызмет ететін болса, ал елімізден тысқары жерде, К. Маркс өз еңбегінде: «ақша өзінің ұлттық киімін шешеді де, өзінің бастапқы нысаны ретіндегі металл құймасына, яғни жалпылама балама тауар нысанында өтеді»—деп жазады. Сондай-ақ бұл жерде дүниежүзілік ақша ретінде алтынның қызмет етуі сипатталады.
Алтын монета стандарты тұсында дүниежүзілік ақша қызметін алтын және алтынға ауыстырылатын жекелеген елдердің несиелік ақшалары (банкноталар) көбіне АҚШ доллары және ағылшын фунт стерлингі аткарған.
Қазіргі кезде дүниежүзілік ақша қызметін: АҚШ — доллары, Еуропалық Одақтың қазіргі валютасы - еуро, сол сияқты Халықаралық валюталық қордың СДР-і (арнайы қарыз алу құқығы) атқарады.
1999 жылы қаңтар айынан бастап, Еуропалық қауымдастық елдерінде жаңа валютасы «еуро» енгізілді. Еуропралық валюталық Одаққа бастапқыда он бір ел қатынасқан: Германия, Франция, Луксенбург, Нидерландия, Австрия, Бельгия, Финляндия, Ирландия, Португалия, Испания және Италия. 1999 жылғы 1 қаңтардан бастап, «еуро» қолма-қолсыз төлемдер үшін және мемлекеттің жаңа қағаздарын орналастыру үшін пайдаланылды. «Еуро» банкноты мен монеталары 2002 жылдың 1 каңтарынан және 6 айдай уақыт ішінде енгізіліп, валюталық одаққа мүше елдердің ұлттық ақша бірліктері 2002 жылдың 1 шілдесінен бастап өз қызметтерін тоқтатты.
Дереккөздер
Санат:Ақша
Таррагона (провинция)
Таррагона (provincia de Tarragona, província de Tarragona) — Каталония автономды бірлестігіне кіретін, Испанияның солтүстік-батысында орналасқан провинция. Административті орталығы — Таррагона қаласы.
Географиясы
Территориясы 6 303 км².
Демография
Халқы — 705 мың (2005 ж. мәліметтер).
Сілтемелер
Санат:Таррагона
Талапкер (Қарабалық ауданы)
Талапкер — Қостанай облысы Қарабалық ауданы, Боскөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қарабалық кентінен оңтүстік-батысқа қарай 49 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 259 адам (120 ер адам және 139 әйел адам) болса, 2009 жылы 128 адамды (67 ер адам және 61 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарабалық ауданы елді мекендері
Муссо-ле-Бре
Муссо-ле-Бре (Mousseaux-lès-Bray) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77321, пошта индексі — 77480.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 685 адамды құрады. Халық тығыздығы — 82,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Бозтал (Абай облысы)
Бозтал — Абай облысы Бесқарағай ауданы, Малая Владимировка ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Георгафиялық орны
Аудан орталығы - Бесқарағай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 31 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 449 адам (212 ер адам және 237 әйел адам) болса, 2009 жылы 402 адамды (217 ер адам және 185 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бесқарағай ауданы елді мекендері
IC 2406
IC 2406 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24721, UGC 4606, MCG 3-23-5, ZWG 90.11, IRAS08452+1753.
Сыртқы сілтемелер
IC 2406 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Лэйк Кристал (Миннесота)
Лэйк Кристал (Lake Crystal) — Миннесота штатының Blue Earth округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2549 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-34190.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Альфред Густавович Кениг
. Кениг Альфред Густавович (1939 ж. т.) - суретші. Қондырғылы және монументті кескіндеме. Саласында жұмыс істейді. Мұражай тапсырмасы бойынша «Абай портреті» және ақынның туған жерінің табиғатын бейнелейтін «Абай даласы» полотносын (екеуі де 1991, кенеп, майлы бояу, Абайдың мемлекеттік мұражайы қоры) жазды.
Грос-Розенбург
Грос-Розенбург (Groß Rosenburg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1756 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 89 150. Муниципалитеттің басшысы — Хаген Майлинг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Вырья (Мела тармағы)
Вырья — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мель өзенінің сол жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері Санат:Пермь өлкесі өзендері
Ла-От-Шапель
Ла-От-Шапель (La Haute-Chapelle) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,31 км² шамасында.
Ламбр
Ламбр (Lambres) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Бетюн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,37 км² шамасында.
Ла-От-Шапель
Коммунаның INSEE коды — 61201, пошта индексі — 61700.
Ламбр
Коммунаның INSEE коды — 62486, пошта индексі — 62120.
Ла-От-Шапель
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 604 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Ламбр
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Фоаме-Орнель
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 191 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Каретка (Көлік)
Каретка- бағыттауыш (мысалы біліктің шлицтері) бойымен қозғалатын механизмнің бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Координаталық түрі
Дереккөздер
Санат:Механика
Еділ Айдарханұлы Әбсаттаров
Еділ Айдарханұлы Әбсаттаров (2.6.1939, Ташкент қаласы) – Медицина ғылымдарының докторы (1972), профессор (1977).
Алматы мемлекеттік медицина институтын (1962, қазіргі Қазақ ұлттық медицина унверситеті) және оның аспирантурасын (1967) бітірген. КСРО Денсаулық сақтау министрлігінің дәрігерлер білімін жетілдіру институтында ассистент, аға оқытушы, профессор, кафедра меңгерушісі (1967–1986), 1986 жылдан Алматы мемлекеттік медицина институтында проректор, кафедра меңгерушісі болып қызмет атқарды.
Оның ғылыми-зерттеу жұмыстарының негізгі бағыты – жалпы және қан тамырлары хирургиясы мәселелері.
Амандық Әлиев
Амандық Әлиев (1944 жылы туған, Ералиев ауданы) – жылқышы.
Дереккөздер
Санат:1944 жылы туғандар Санат:Қарақия ауданында туғандар Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Бітімгер (телесериал)
«Бітімгер» (Peacemaker) — Max стримингтік қызметіне арнап түсірген Джеймс Ганнның телесериалы. DC Comics кейіпкері Бітімгерге негізделген. Бұл DC Universe (DCU) ғаламының бірінші телехикаясы және сонымен бірге 2021 жылы шыққан «Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы» фильмінің спин-оффы. Сериал фильмдегі оқиғалардан кейін орын алады және одан әрі жингоисттік көзқарастағы өлтіруші Кристофер Смит/Бітімгерді зерттейді. Сериалды The Safran Company және Troll Court Entertainment Warner Bros-пен бірлесіп шығарды, ал Ганн сериалдың жетекшісі болды.