cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 6383
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 3 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6383 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: NGC 6374, GCL 70, OCL 1026, ESO 393-SC7.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
NGC 6383
Қарақұр
Қарақұр (1993 жылға дейін — Энгельс) — Түркістан облысы Созақ ауданындағы ауыл, Қарақұр ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шолаққорған ауылынан солтүстік-батысқа қарай 98 км-дей жерде. Ауыл атауының шығу мәнісі - ауылдың қара құрғақ жерде орналасуынан деген түсінік қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Созақ ауданы елді мекендері
Баден
Баден (Baden bei Wien) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Баден округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25 136 адамды құрайды (1 қаңтар 2010). Алып жатқан жер аумағы 26,89 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BN, ресми идентификациялық коды — 3 06 04.
2010 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Курт Штаска (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Табберт фон Иоган Страленберг
Табберт фон Иоган Страленберг (1676 жыл, Стральзунде, Померания - 1747 жыл, Карлегам) - швед офицері. Енисей жазуын тұңғыш тауып, жариялаушылардың бірі.
Өмірі
Полтава шайқасында (1700-1721) тұтқынға түсіп, Сібірге жер аударылған. Онда болған кездерінде археологиялық экспедицияларға қатысып, Сібірдің тарихы, этнографиясы, географиясы туралы құнды деректер жинады. Енисей жазба ескерткіштері Батыс Еуропаға Страленберг еңбектері арқылы белгілі болды. Ол 1723 жылы Швецияға қайта оралған соң, орыс картографы ''С.Ремезов т.б. зерттеулерін пайдаланып, 1730 жылы Стокгольмде «Азия мен Еуропаның солтүстік және шығыс бөліктерінің сипаттамасы»'' деген кітап жариялады.
Дереккөздер
Санат:Әскерилер Санат:Археологтар Санат:1676 жылы туғандар Санат:1747 жылы қайтыс болғандар
Қазпошта
«Қазпошта» — пошта байланысы кәсіпорны. Бұрынғы Байланыс министрлігінің құрамындағы біртұтас «Байланыс» саласынан 1993 жылы қазанда бөлініп шығып, дербес шаруашылық субъектісі болды.
Ұйымдық құрылымы негізгі 4 деңгейден тұрады. Бірінші деңгей – облысы бөлімшелерге тікелей басшылық жасайтын, пошта жұмысын республикалық деңгейде ұйымдастырып, үйлестіретін орталық аппарат. Екінші деңгей 14 облысы бөлімшені 2 поштамптты (Алматы мен Астана) біріктіреді. Үшінші деңгей облысы бөлімшелерге бағынып, аудандар мен қалалар аумақтарында пошта жөнелтілімдерінің барлық түрлерінің қабылдануын, өңделуін, тасымалдануын және табыс етілуін қамтамасыз ететін пошта байланысының 20 қалалық және 154 ауданы тораптарынан тұрады. Төртінші деңгей 614 қалалық бөлімшені, 2774 ауылдық бөлімшені және 2 пошта тасу бөлімшесін қамтиды. Кәсіпорынның өз тасымал құралдары: 49 т. жылы пошта вагоны, 900-ден астам автокөлігі бар. Жылына орта есеппен 14 млн. хат тасиды.
«Қазпошта» ҚР Ұлттық банкінің лицензиясына сәйкес теңгемен және шет ел валютасымен операциялар жүргізеді; пошта жөнелтілімдерін, жедел поштаны қабылдау, тасымалдау және жеткізу жөнінде кәсіпкерлік қызмет көрсетеді; Бағалы қағаздар рыногінде делдалдық қызметпен айналысады. ТМД елдерімен (Өзбекстаннан басқа) және алыс 14 шет мемлекетпен халықаралық пошта аударымы алмасылады.
Сілтемелер
Санат:Пошта Санат:Қазақстан ұйымдары Санат:Қазақстан поштасы Санат:Логистика компаниялары
Сарыжал (тау, Қалба жотасы)
Сарыжал – Қалба жотасының солтүстік-батыс бөлігіндегі тау.
Географиялық орны
Абай облысы Жарма ауданы Қостөбе ауылының оңтүстік-батысында 22 км жерде, Шар жəне Қызылсу өзендерінің аралығында орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 486 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 3 км-ге созылған, енді жері 1 км. Беткейі тіктеу, етегінде ұсақ шоқылар кездеседі. Олардың беткейлері жартасты.
Өсімдігі
Таудың қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында қараған, ши аралас селеу, көде, бетеге өседі. Сай-жыралармен тілімденген беткей етегінде қайың, теректен тұратын шағын орман кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы таулары
Торре-Санта-Сузанна
Торре-Санта-Сузанна (Torre Santa Susanna) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Бриндизи провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 640 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 193 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 55 км² шамасында. Пошта индексі — 72028.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Сусанна.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
NGC 1924
NGC 1924 — Орион шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 5 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1924 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 17319, MCG -1-14-11, NPM1G -05.0244, IRAS05255-0521.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Патенттік паспорт
Патенттік паспорт - өнертабыстарды (өнеркәсіптік үлгілерді) шетелдерде патенттеу туралы негіздеме ұсыныс жазылған құжат. Шетелде патенттеуге ұсынылатын өнертабыстар (өнеркәсіптік үлгілер) пайдаланылған нысанға арналып жасалады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Джеймс Ганн
Кіші Джеймс Фрэнсис Ганн (James Francis Gunn Jr. ; 5 тамыз 1966 ж.) — америкалық кинорежиссер, сценарист, актер, продюсер, жазушы және музыкант. Сценаристік мансабын 1990 жылдары «Тромео мен Джульетта» (1996), «Тезірек» (2000), «Скуби-Ду» (2002), оның жалғасы «Скуби-Ду 2: Бостандықтағы құбыжықтар» (2004) және 2004 жылғы «Өлілер таңы» фильмдеріне сценарий жазудан бастады. Содан кейін 2006 жылы өзінің алғашқы «Жабысқақ» фильмін түсіріп, режиссурамен айналыса бастады. Одан әрі «Бүкіл отбасы үшін порно» (2008-2009) сериалының, «Супер» суперқаһармандық фильмінің (2010) және «Галактика сақшылары» (2014) фильмінен бастап, «Галактика сақшылары» фильмдер сериясының режиссері және сценарийшісі болды. «Галактика сақшылары 2-бөлім» (2017) және «Галактика сақшылары 3-бөлім " (2023) MCU медиафраншизасының бір бөлігі болып табылады. 2022 жылы 1 қарашада Warner Bros. Discovery Ганнды Питер Сафранмен бірге DC Studios кинокомпаниясының тең дәрежелі төрағасы және тең дәрежелі бас директоры етіп тағайындады.
Дереккөздер
Санат:Колумбия университеті түлектері
Мүйізді бозторғай
Мүйізді немесе құлақты бозторғай – торғай тектестер үшін дене пішіні орташа құс.(салмағы 30-40гр).Қазақстандағы құлақты бозторғайлардың жалғыз өкілі.
Сипаттама
Ерекше сұр түсті және көзіне дейін ақ тамағының айналасында қара сақиналары, төбесінде қара түсті “мүйіздері бар”. Мүйізді бозторғай өсімдігі аз, құрғақ тасты жерлерде тіршілік етеді. Бұл сымбатты, әдемі , орташа денелі (30-40г) бозторғай ерекше боялған. Жоны-әлсіз шарап түсті қызғылт реңкті біркелкі сұр, бауыры- бозғылт ақ түсті. Төсінде- қара таға немесе алқымын шектейтін қара сақина ( солтүстікте, тундрада өмір сүретіндердің) алқымы- сары. Ақшыл түсті төбсінде қара қауырсындардан ұшталған "құлағы" бар. Тәңіртаудың биік тауларында өмір сүретіндердің алқымын айналатын қара сақина болады. Бұл түрше атауы бозторғай- ақақыл бозторғай.
Мекені
Қазақстанда 2 түрлі қоныстану орны: жазықтықта шөл мен шөлейт және теңіз деңгейінен 3 мың метр биік тауларда ұялайды. Сонымен қатар бізде Тундрадан келген бозторғай қыстайды. Альпі белдеуінде ұялайтын мүйізді бозторғайда тамағының айналасында ашық түсті тұйық қара сақинасы бар. Қазақстан жазықтығы, дәлірек айтқанда еспубликаның орталық бөлігіндегі тау жұрнақтарының тасшақпақты далалық және шөлейт ауқымындағы үлескілер- қлақты бозторғайдың қазақстандық түршесі өмір сүретін орындар. Оның алқымындағы қара теңбіл ұштары тұйықталмаған таға тәрізді болады. Сары алқымды бозторғайлар тундрада өмір сүреді және Қазақстанға қыста ұшып келеді. Өзге бозторғайлар сияқты құлақты бозторғай жақсы сайрайды, тек қана көбінесе ауада ұшып жүріп емес, жерде  сайрайды. Оның дауысы едәуір жоғары.
Ұялауы
Ұясын жерде шұңқырда салады, ішіне шөп, сонан кейін мамық жүн төсейді. 2-4 қоңыр дақты жұмыртқаларын аналығы басады, аталығы өте сирек ауыстырады. Балапандарын екеуі де асырайды. Ұялау кезеңі –ұя салғаннан балапан ұшырғанға дейінгі уақыт, 30 күнге созылады. Сондықтан кейде екінші рет балапан шығарады. Жәндіктермен және өсімдік дәндерімен қоректенеді. Жұптасып өмір сүреді, жерді шұңқырлап, ұя жасайды, көбінес далада өскен шөптердің сабағымен мардымсыз жапқан болады. Әдетте аталығы аналығына жұмыртқа басуға жәрдемдеседі, салындыдағы 2-3 бозғылт теңбілді жұмыртқа салады; балапандарын екуі бірлесіп қоректендіреді. Ұялау соңынан үлкен топ құруға жиалып, Қазақстанның оңтүстік облыстарында, Тәңіртау та бөктеріне дейін қыс бойы жылыстайды.
Дереккөздер
Санат:Бозторғайлар
Кәлпе стансасы
Кәлпе стансасы - 1929 ж. салынган 5-класты темір жол стансасы. Ақтоғай-Көксу учаскесінде, Қаратал өзенінің жағасында. Теңіз деңтейінен 340 м. биіктікте ор-наласқан. Әкімшілік жағынан Қаратал ауданына, шаруашылық жағынан Алматы темір жолы бөліміне қарайды. Қазіргі уақытта станса бір орталықтан басқарылатын диспечерлік жүйеге көшірілген.
Цао Сюецинь
Цао Сюецинь (曹雪芹) — қытай жазушысы. Оның қай жылы туғаны туралы нақты дерек жоқ. Бір дерек көздерінде 1715 жылы делінсе, басқасында 1724 жылы деп беріледі. Қайтыс болған жылы 1762 немесе 1764 жыл деп болжанады. Цао Сюецинь туылар алдында, олардың әулеті құлдырайды. Цао кәмелеттік жасқа жеткенше Бейжің маңындағы тауда кедейлікпен күн кешеді. Ол жастайынан әке-шешесіз қалады, кейіннен әйелінен, қартайған шағында балаларынан айырылады. «Қызыл теремдегі түс» романымен тарихқа енген. thumb|right|Цао Сюецинь
Дереккөздер
Санат:Қытай жазушылары Санат:Цин lдәуірі жазушылары Санат:XIII ғасыр жазушылары Санат:Будда жазушылары
Жақия Исатайұлы
Жақия Исатайұлы (1811 — ө.ж.б.) — батыр. 1836 — 38 ж. Бөкей Ордасындағы ұлт-азаттық көтерілістің басшысы Исатай Тайманұлының баласы. Әкесі басшылық жасаған көтеріліске қатысып, көтерілістің ауыр жағдайларында өзінің батырлығымен, тапқырлығымен көзге түскен. Соңына ерген сарбаздарымен арнайы тапсырмаларды орындауда шеберлік танытқан.
Махамбет Өтемісұлы өлеңіндегі: “Баласы Исатайдың Жақия-ды, Жақия жауды көрсе ақияды” деген шумақтар оның осы ер мінезінен туындаса керек. Көтерілістің орта кезінде (24.12.1837) Жайықтың шығыс бетінде қапыда жау қолына түскен Жақияны орыстың әскери соты 250 солдат арасынан 3 рет өткізіп дүре соқтырады да, шала-жансар батырды Финляндияға жер аударады. Сол кеткеннен Жақия елге қайтып оралмайды.
Дереккөздер
Санат:1811 жылы туғандар Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қазақ батырлары
Корель (Кот-д'Армор)
Корель (Caurel) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22033, пошта индексі — 22530.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 381 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Гоулдэн Валлэй (Миннесота)
Гоулдэн Валлэй (Golden Valley) — Миннесота штатының Hennepin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 20371 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-24308.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Кернеулік күйдің бас өстері
Кернеулік күйдің бас өстері. Жанама кернеулер болмайтын өзара перпендикуляр ұш өстері.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Уылдырық шашу
Уылдырық шашу - балықтардың жетілген уылдырықтары мен ұрықтарын шашып, ұрықтандыруы. Көптеген балық түрлерінің ұрықтану сыртқы ортада, ұрғашыларының денелерінен аулақ, суда, шабақтарынын өсіп-жетілуіне қолайлы, белплі бір жерде өтеді. Балықтардын көптеген түрлері уылдырық шашу үшін өзенмен бірнеше мың шақырым жерге көтеріледі. Тұщы су балықтары уылдырығын тасқа, (митодильділер-бекрелер, бырт-балықтар), өсімдіктерге(фитофильділер - сазан, таоан) және уылдырығын судың қалың ортасына салатындары бар., (пелагофильдер - дөңмайдай балық). Теңіз балықтары уылдырықтарын су түбіне немесе суға шашады. Суық су қоймаларында балықтар көктемде, жазда, күзде уылдырық шашады. Тропикалық суларда, жыл бойы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Сақал керей
Сақал Керей - Орта жүз Ашамайлы Керейден тараған ру. Шежіре деректері бойынша Асан,Үсен,Сапар деген үш атаға бөлінеді. Окт.соц.революциясына дейін Петропавл у-н, Көлденең Есіл бойындағы жолдыөзек өңірін, қазіргі Солт.Қазақстан облысының Булаев ауданындағы Қарақоға станциясын, "Қызылқорған" к-зын, Керей аулын, Омбы облысының Есілкөл ауданын мекендеген Сақал Керей егіншілікпен,аңшылықпен,қолөнермен,мал шаруашылығымен шұғылданған.
Витаминді жемшөп
Витаминді жемшөп  – өсімдік тектес және жануар тектес азық, сондай-ақ құрамында витамині көп құрама жем. Рационға В. ж. қосу арқылы витамин қоспасын қолданбай-ақ малдың витамин қажетін өтеуге болады. А витамині мен каротин балық майында, уызда, сүтте, жұмыртқада, көк шөпте көп болады. Бұршақ тұқымдас шөптерде (беде, жоңышқа, сиыр жоңышқа, эспарцет, т.б.) каротин көп. Мыс., 1 кг мұндай шөпте 30 – 100 мг, астық тұқымдас шөптерде (қарабидай, сұлы, арпа, судан шөбі, атқонақ, т.б.) 20 – 70 мг каротин болады. Шөпті кептіргенде, әсіресе, пішенді жаңбырлы күні жинағанда каротин мөлшері күрт кемиді. Шөпті күн сәулесіне кептіргенде және арнаулы қорада желдеткіш көмегімен құрғатқанда каротин 20 – 25%, шөп кептіргешпен құрғатқанда 85% сақталады. Барлық мал үшін ең жақсы В. ж. – қолдан кептірілген пішен ұнтағы. Мұның жоғары және 1-сортының 1 кг-нда 110 – 250 мг каротин болады. Сүрленген азықта да каротин жақсы сақталады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты
Қазросгаз
“ҚАЗРОСГАЗ” – бірлескен газ құбыр жүйесі кәсіпорны. 2001 жылы қарашада Қазақстан мен Ресейдің газ саласында он жылға арналған ынтымақтастық жөніндегі келісімшарты шеңберінде 2002 жылы маусымда құрылды. Құрылтайшылары: “ҚазМұнайГаз” (50%), “Газпром” (30%) және “Роснефть” (20%). Кәсіпорын Қазақстанның табиғи газын сатып алумен және оның маркетингін жүзеге асырумен, тасымалдаумен, оны Ресейдің газ өңдеу зауыттарында өңдеумен айналысады. Келісімшарт бойынша жылына Қарашығанақтың 5 млрд. м3 газын Орынбор газ өңдеу зауытында өңдеп, оның 2 млрд. м3 газын Қазақстанға қайтару (Қостанай және Ақтөбе облысы үшін 700 млрд. м3, Батыс Қазақстанға 500 млрд. м3) көзделген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кәсіпорындары
Пьезоэлектрлік аспаптар
Пьезоэлектрлік аспаптар — пьезоэлектрлік эффект негізіңде акустикалық энергияны электр энергиясына немесе керісінше, сондай-ақ сигналдар алу мақсатымен түрлендіру іске асырылатын арнайы кұрылғылар. Пьезоэлектрлік аспаптар мынадай негізгі топтарға бөлінеді: акустикалық толқындар сәулелендіргіштері, қабылдағыш Пьезоэлектрлік аспаптар күшейткіш Пьезоэлектрлік аспаптар түрлендіргіштер, пьезоэлектрондық құрылғылар және т.б. Пьезоэлектрлік аспаптар сәулелендіргіштер мен электрондық қоздырғыш генератордан және акустикалық толқындарды шығаратын пьезо- электрлік түрлендіргіштен тұрады. Газда, сұйықта немесе қатты дене ішінде сәуле шығарғыш ретінде пайдаланылады.
Қабылдагыш Пьезоэлектрлік аспаптар пьезоқабылдағыштан және сигналды күшейту мен түрлендірудің электрондық құрылғысынан тұрады. Сейсмоқабылдағыштарда, УД дефектоскоптарда және басқаларда пайдаланылады. Күшейткіштік Пьезоэлектрлік аспаптар электрондық және пьезоэлектрлік элементтері бар сигналды күшейту және түрлендіру трактысынан тұрады. Радиоқабылдағыш құрылғыларда преселекторлар және аралық жиілікті күшейткіштер ретінде қолданылады. Пьезоэлектрлік аспаптар түрлендіргіштері электрондық құрылғылар мен пьезоэлектрлік түрлендіргіштерден тұрады. Электр сигналдарының генераторлары, екінші ретті қоректену көздері және т.б. ретінде пайдаланылады. Пьезоэлектрондық құрылғылар электрондық техниканың функционалды бұйымдары (кідірту желілері, сезгіштер, пьезоэлектрлік генераторлар, жиілікті талғағыш микроблоктар және т.б.) болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Санту-Антониу-ди-Жезус
Санту-Антониу-ди-Жезус (Santo Antônio de Jesus) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Салвадор агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санту-Антониу-ди-Жезус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 86 876 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 259,213 км² шамасында. Халық тығыздығы — 335,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1880 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Отто Струве
Отто Струве (1897 жыл 12 тамыз, Харьков - 1963 жыл 6 сәуір, Беркли, Калифорния) - американ астрономы.
Өмірі
1919 жылы Харковь университетін бітірген. 1920 жылы АҚШ-қа эмиграцияға кетті. Ол 1932 жылдан Чикаго университетінің профессоры, 1932-1947 жылдары Йерк (Висконсин) және Мак-Дональд (Техас) обсерваторияларының директоры, ал 1952-1955 жылдары Халықаралық астрономиялық одақтың президенті болды. 1952 жылы Лондон корольдық қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның ғылыми-зерттеу жұмыстары негізінен жұлдыздық спектроскопияның теориялық және практикалық мәселелеріне арналған. Струве жұлдыздар эволюциясының жаңа гипотезасын ұсынды.
Дереккөздер
Санат:Астрономдар Санат:Ғалымдар Санат:1897 жылы туғандар Санат:1963 жылы қайтыс болғандар
IC 2279
IC 2279 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2279 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Топар габбро-диорит кен орны
Топар габбро-диорит кен орны - Қарағанды облысы Абай ауданында, Қарағанды қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 км жерде орналасқан. Кен орны 1966 жылы ашылып, 1979 жылы барланған.
Геологиялық құрылымы
Кен орны Айнасу синклинорийімен ұштасып жатыр. Аплит дайкаларымен тілімделген гранодиорит шашылымдары сілемнің оңтүстік-батысына, ал габбродиорит шашылымдары солтүстік-шығысына шоғырланған. Линза тәрізді габбродиорит кен шоғырының ұзындығы 150 м, ені 115 м, қалыңдығы 35 м.
Құрамы
Химиялық құрамы: SіO2 (48,53 – 65,2%), TіO2 (0,5 – 1,5%), Al2O3 (12,93 – 15,55%), Fe2O3 (1,33 – 6,51%), FeO (3,06 – 6,61%), CaO (3,65 – 10,06), MgO (1,95 – 5,36%), MnO (0,08 – 0,2%), K2O (2,6 – 4,42%), P2O5 (0,16 – 0,32%), SO3 (0,02 – 0,06%), ұшқыш қоспалары (0,68 – 2,41%) болады. Физикалық-механикалық қасиеттері: көлемдік массасы – 3,06 г/см3, су сіңіруі – 0,4%, кеуектілігі – 0,53%, қысымға беріктілігі (кг/см2-пен): құрғақ күйінде – 2180, ал суға қаныққан түрінде – 2050, жұмсақтану коэффициенті – 0,94. Топар габбро-диорит кен орнының өнімдері қаптауыш әсем тастар, еденге төселетін материалдар ретінде және ескерткіш тастарын жасауға пайдаланылады. Анықталған қоры 529,4 мың м3. Кен орны толық зерттеліп, барланып болған жоқ.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары
Червена-Могила (Перник облысы)
Червена-Могила (Червена могила) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Радомир қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 69 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2408. Телефон коды — 0777. ЕКАТТЕ коды — 80488.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Актюба
Актюба — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Ескі мусин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 113 адамды құрады. Пошта индексі — 453005, ОКАТО коды — 80235870003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Маңғыстау мәдениеті
Маңғыстау облысының мәдениет тарихы 1928 жылдан бастау алады.
Тарихы
Маңғыстау ауданы 1928 ж. ірге көтерген. Ауданның алғашқы орталығы Форт-Александровск, кейін Таушық а., ал 1965 ж. Шетпе кенті болды. Осы ауданнан 1973 ж. Бейнеу мен Қарақия аудандары, 1992 ж. Түпқараған ауданы бөлініп шықты. Бөлініп шыққан аудан, қалаларда клуб үйлері мен мәдениет үйлері құрылды.
2-дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде Маңғыстау өлкесіндегі 32 ауылда қызыл мүйіс жұмыс істеді.
Алғашқы кезде Маңғыстау ауданының мәдениет бөлімінде М.Ниязов, Т.Меңдібаев, С.Ыбраев, С.Алдабергенов, одан кейінгі кезеңде (1972 жылдан кейін) С.Еділханов, Ш.Ерғазиев, К.Үйсінбаев, А.Арашев, т.б. мәдениет саласына басшылық жасап, еңбек етті.
1946 жылдан қызыл мүйіс атауы клубқа өзгертіліп, содан бері мәдениет үйлері мен клубтар тұрғын халыққа мәдени қызмет көрсете бастады.
1950 жылдан клуб жанынан ұлт-аспаптар оркестрі мен үйірмелер, ал 1954 жылдан бастап драма үйірмелері қолға алынды. Бұл салаларда С.Ордабаев, М.Жолдасбаев, Ө.Алшынбаев, О.Құлсариев, К.Махмұтов, Ғ.Әбілтаев, Қ.Әмірханов, Меңдібаев, т.б. өз үлестерін қосты.
1958 ж. Мәскеу қаласында өткен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне маңғыстаулық О.Құлсариев, Б.Рзаханов, А.Қомытов, т.б. ұлт-аспаптар оркестрі құрамында қатысқан.
1960 ж. Ақтау қаласындағы Абай демалыс кешенінде «Республика» атты әншілер ансамблі (алғашқы ұйымдастырушысы Л.Н. Санамян, кейін бұл ұжымға В.А. Миронов жетекшілік еткен) құрылды; 1974 ж. оған «халық хоры» атағы берілді.
1963 ж. Маңғыстау аудандық мәдениет үйінің драма үйірмесі М.Әуезовтің «Қарагөз» трагедиясы бойынша спектакль дайындап, 1965 ж. «халық театры» атағына ие болды. Маңғыстау аудандық мәдениет үйі жанындағы халық театрының алғашқы режиссер Қ.Сатқанов пен Әмірханов және Н.Мұхамеджанов болған.
Ақтау қаласында 1963 ж. «Достық» кинозалы пайдалануға берілсе, Форт-Шевченко қаласында қалалық мәдениет үйі, кейін Ақтау қаласында мәдениет сарайы ашылып, оған Абай есімі берілді. Құрық және Жетібай кенттерінде «Геолог» клубтары жұмыс істеді; Ескіөзенде клуб ашылып, 1965 ж. Жаңаөзен қаласында алғаш рет қалалық мәдениет үйі ірге көтерді. Жер-жерде көркемөнерпаздар үйірмелері өркен жайып, олар ұжымдық топтарға айналды. Уақыт өте келе ауданда «Жастар» вокалдық-аспаптар ансамблі құрылып, өзге жерлердегі мәдениет мекемелеріне көшбасшылық рөлін атқарды. Жер-жерде көркемөнерпаздар ұжымдары ұйымдастырылып, олар «халықтық» деген атақ алу үшін зор шабытпен жұмыс істеді. Қазіргі кезеңде облыс көлемінде 19 «халықтық» атағына ие болған өнерпаздар ұжымы бар. Кезінде олардың ішінен «Маңғыстау маржандары» (Қарақия ауданы), «Ақ желкен» (Түпқараған ауданы), «Кең жайлау» (Маңғыстау ауданы) мәдени-үгіт бригадалары, «Алтыбақан» ойын-сауық отауы (Бейнеу ауданы) алыс-жақын шет елдерде өнер көрсеткен; Жаңаөзеннен «Гүлдәурен», Абай кентінен «Альтаир», «Фламинго» би ансамбльдері, жеке әншілер халықаралық байқауларда жүлделі орындарға ие болды. Облыс мәдениетін көтеруде көптеген өнерпаздар (аға буын өкілдері: О.Құлсариев, С.Шакрат, Н.Құрықбаев, Қ.Тасболатов, Ә.Жұмағалиев, Н.Мұханов; одан кейінгі буын өкілдері: Р.Айдарбаева, Р.Батыршева, Б.Қондыбай, А.Сүндетов, Қ.Сақтаған, А.Көмеков, М.Аяпов, Ж.Кеңесов, С.Нұрғожаев, т.б.) көп еңбек еткен.
1975 ж. Маңғыстау облыстық филармониясы құрылды; ал 1980 жылдан облыстық қуыршақ театры жұмыс істеп, жас жеткіншектерге арнап әр алуан қойылымдарымен мәдени қызмет көрсетіп келеді. Бейнеу кентінде кітапханашы болып істеген С.Ырзаева жасаған киіз үй 1981 ж. Жапонияның Токио және Осако қаласында өткен қолданбалы өнер көрмелерінде тігіліп, кезінде жоғары бағаға ие болған; ал Үштаған ауылында тұратын ісмер, қолөнер шебері А.Тәкенов жасаған киіз үй Алматыда Ұлттық мұражайда, Б.Бозжігітовтың киіз үйі Президент резиденциясында, ал А.Әбиеваның киіз үйі Астана қаласындағы Президенттік Ұлттық мәдени орталығында тігулі.
2000 ж. облыс көлемінде 27 мәдениет үйлері мен клубтар халыққа мәдени қызмет көрсетті.
2002 ж. облыс бойынша 33 мәдени ошақтар жұмыс жасады.
2003 ж. осы мәдениет мекемелерінде 126 үйірме болса, 2004 ж. оның саны 166-ға жетті. 2005 ж. бұл көрсеткіш 201-ге жетіп, 3107 көркемөнерпаздар мүшелерін қамтыды.
Облыс экономикасы мен шаруашылығының және әлеуметтік өмір-тұрмысының өсуіне байланысты мәдени саланы да жақсартып көтеру мақсатында ҚР Президенті мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасын енгізді. Осыған орай жергілікті авторлар С.Қондыбай, Ә.Спан, О.Көшбай, М.Ақмырзаев, Ж.Дүйсенбаева, Қ.Шыртанов, т.б. еңбектерімен қатар «Қырымның қырық батыры» жыры жарық көрді.
2003 ж. Маңғыстау облыстық музыкалы драма театры ашылды. Театр репертуарынан ұлттық және аударма драматургиялық шығармалар кеңінен орын алды.
2006 жылдан бастап облыс әкімі жас таланттардың жоғары білім алулары үшін арнайы тапсырыс грантын бөлді. Облыста «Маңғыстау жұлдыздары» өнер күндері, халықаралық «Каспий – достық теңізі» атты фестиваль жылма-жыл, сонымен қатар аудан, қала көлеміндегі өнер байқауларын өткізу де жақсы дәстүрге айналды. Республикалық, халықаралық өнер жарыстарына қатысу үшін үздік өнерпаздарды үнемі іріктеу байқауларын өткізу, өлкеде өмір сүрген өнер иелеріне, ақын, жыршы-күйшілерге арналған атаулы өнер жарыстарын өткізіп отыру да жолға қойылған.
2004 ж. Алматы қаласында облыстық филармонияның Абыл Тарақұлы атындағы ұлт-аспаптар оркестрінің қатысуымен «Маңғыстау мақамдары» атты концерттік бағдарлама, ал 2006 ж. Астана қаласында «Сәлем, саған Астана!» деген атпен Маңғыстау облысының мәдениет күндері өтті. Облыстық мәдениет басқармасына қарасты ғылыми-әдістемелік және мәдени қызмет көрсету орталық облыс, аудан аумағындағы клуб мекемелеріне басшылық жасау, әдістемелік көмек көрсету мақсатында 1973 жылдан бастап жұмыс жасауды жалғастырып келеді.
Статистикасы мен белгілі мәдениет қайраткерлері
Осы уақыт ішінде 1973 ж. 66 клуб пен мәдениет үйі, 138 көркемөнерпаздар үйірмелері жұмыс істеді; 43 автоклуб малшы-механизаторларға кино, лекция, концерт өткізу ісімен айналысқан. Кеңес өкіметі кезінде сападан санға көбірек назар аударғаны белгілі. Қазіргі кезде қала, аудан аумағында 34 қалалық, аудандық, ауылдық мәдениет үйлері мен клубтар қызмет жасайды. Мәдениет үйлері мен клубтарда 198 құрылым жұмыс істеп, оның 2923 мүшесі өткізілетін әр түрлі мәдени шараларға белсенді түрде қатысып келеді.
Маңғыстау облысында ҚР-ның еңбек сіңірген қайраткерлері Г.Б.Мерғалиева, Р.Батыршева, С.Назарбеков (әрі «Құрмет» орденінің иегері) ; ҚР-ның еңбек сіңірген артисі Р.Айдарбаева (әрі «Құрмет» орденінің иегері), Ғ.Садықова; Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкерлері К.Тасболатов, С.Ы. Шакрат, Ы.Ізімов; ҚР-ның еңбек сіңірген мәдениет қызметкерлері Қ.Аманиязов, Д.Әріпов, Г.Бубнов, О.Құлсариев, Н.Мұхамеджанов, Н.Мұханов, Ж.Оспанов, Е.Өмірбаев; ҚР Мәдениет және ақпарат мин-нің мәдениет қайраткерлері Б.Әзірханов, Б.Дәріғұлов, С.Еңсегенов, М.Жолдыбаев, Ә.Жұмағалиев, Кеңесов, О.Д. Колодий, Қ.Көбегенов, А.Құдабаева, Р.Б. Мадреев, С.Нұрғожаев, Ф.Қ. Таимова, А.Үмбетова, М.Б. Чоманова, Ғ.Шантимирова, М.Шырақбай; «Құрмет» орденінің иегері Н.Насырова; «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегерлері Т.Жұмалиева, О.Көшбайұлы, М.Нұрқабаев мәдени өмірдің әр саласында жемісті еңбек етті.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы Санат:Қазақстан мәдениеті Санат:Мәдениет Санат:Маңғыстау облысы тарихы
Бэлен (Нью-Мексико)
Бэлен (Belen) — Нью-Мексико штатының Valencia округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7 269 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.2 км² шамасында. FIPS коды — 35-06480.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Нұрғалым Әбдірешұлы Жазылбеков
Нұрғалым Әбдірешұлы Жазылбеков (1949 ж.т., Алматы облысы Панфилов ауданы Қоңырөлең ауылы) – ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1977).
Алматы зоотехнология-малдәрігерлік институтын (1972, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) бітірген. 1972–96 ж. Қазақ ауыл шаруашылық ғылымдарының академиясында қызметтер атқарды. 1996 жылдан Қазақ мал шаруашылық ғылыми-зерттеу институтында бас ғылыми қызметкер.
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Панфилов ауданында туғандар Санат:Қазақстан зоотехниктері Санат:Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторлары
Тропиктік жыл
Тропиктік жыл – күн мен түннің жазғытұрғы теңелу нүктесінен Күннің қатарынан екі рет өтуіне кететін уақыт аралығы. Оның ұзақтығы 365,242196 орташа күн тәулігіне тең әрі ол мың жылда 5 с кеміп отырады. Тропиктік жыл қазіргі күнтізбенің негізі болып табылады. Тропиктік жыл ішінде жыл мезгілдері бір рет толық ауысып отырады. Астрономияда Тропиктік жылдың басы ретінде Күн көзінің орташа бойлығы 280 болатын мезет алынады. Осы мезеттен басталатын жыл бессельдік жыл деп аталады. Оның басы жуық түрде күнтізбелік жылдың басына сәйкес келеді.
Дереккөз
Санат:Күнтізбе
Volugrafo Aermoto 125
нобай|270x270 нүкте|1944 жылғы paracadutisti мотоциклі
Жалпы түсінік
Volugrafo Aermoto 125 — 1942 - 1944 жылдар арасында, Officine Meccaniche Volugrafo зауытында шығарылған, италианды жеңіл, әскери мотоцикл. Барлықғы шамамен 2000 дана шығарылған.
Тарихы
Осы елдерінің арасында болған Ұлы Отан соғысы басталған соң, Мальтаға қону жоспарын дайындау бастады (Операция «Геркулес»). Осы операцияға дайындалу барасында Италия әскері, әуе десанты көлікке тапсырыс берді. 1936 жылы Клаудио Бельмондомен шығарылған жоба, Officine Meccaniche Volugrafo зауытын салуған бастамасы ретінде алынды. Бірақ, операция жүзеге асырылмай қалғандықтан, мотоцикльдердің шығарылуы жылдамдығы әлде-қайда төмендеді. Тәжірбиелі мотоцикль тек 1942 демонстрациядан өтіп, 1943 жылы шығарыла бастады. 1943 жылы Тарквиния аймағында пайда болған «Ciclone» атты 183-әуе-десантты дивизия батальоны алғашқы 600 мотоциклге тапсырыс берді. Осы мотоциклдармен Тарквиния қаласындағы дисант мектебі қамптылды.
Дереккөздер
Санат:Көліктер Санат:Мотоциклдер
Добринка (Сота тармағы)
Добринка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Соть өзенінің сол жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Малави
Малави Республикасы (Republic of Malawi; 1964 жылға дейін Ньясаленд, Nyasaland) — Оңтүстік Шығыс Африкада орналасқан мемлекет. Жер аумағы — 118,48 мың км². Халқы — 19,687 млн. адам. Астанасы — Лилонгве қаласы. Ресми тілдері — ағылшын және ньянджа. Халқының 40%-ы христиандар, 20%-ы мұсылмандар, 40%-ы жергілікті наным-сенімдерді ұстанушылар. Ұлттық құрамы: банту тобына жататын халықтар (чева, ньянджа, тумбука, нгони, яо) (99,7%), еуропалықтар, пакистандықтар, үнділер. Конституциясы бойынша мемлекет және үкімет басшысы — президент. Жоғарғы заң шығарушы органы — бір палаталы ұлттық жиналыс. Ұлттық мейрамы — Тәуелсіздік күні — 6 шілде. Ақша бірлігі — Малави квачасы.
Географиясы
thumb|left Малави аумағында батыстан шығысқа қарай биіктігі 900 м-ден 1200 м-ге дейінгі тау үстірттері созылып жатыр. Ең биік нүктесі — Муланье (3002 м) шыңы. Климаты — субэкваторлы муссондық. Орташа айлық температура қарашада 23°С-тан 27°С-қа, шілдеде 14°С-тан 19°С-қа дейін жетеді. Жылдық жауын-шашын мөлшері 750 — 2500 мм-ге тең. Ел аумағының 1/3-не жуығын Ньяса көлі мен кішігірім үш көл алып жатыр. Малавидің негізгі өзені — Шире. Елдің солтүстігінде мәңгі жасыл тропиктік ормандар өссе, оңтүстігінде саванналар жиі кездеседі. Малавиде Африка пілдері, мүйізтұмсықтар, керіктер, зебралар, арыстандар, сусиырлар және гиена мен қабыландардың, киіктердің, жыландар мен құстардың көптеген түрлері кездеседі.
Тарихы
Елдің ежелгі және орта ғасырлар тарихы туралы мәліметтер жоққа тән. 15 ғасырдың соңында Ньяса көлінің маңында Малави тайпалық бірлестігі шоғырланды. Осының нәтижесінде алғашқы мемлекеттік құрылымдар қалыптасты. 19 ғасырдың 2-ширегінде оңтүстіктен нгони тайпалары, оңтүстік-шығыстан яолар келіп қоныстанды. 17 ғасырда Малавиде Португалиядан келген алғашқы иезуит-миссионерлер пайда болғанымен, еуропалықтар Ньяса көлі жөнінде тек 1859 жылы ғана білді. Көл жағалаулары үшін Ұлыбритания, Германия мен Португалия өзара тартысқа түсті. 1891 жылы Малави Ұлыбританияның протектораты болып жарияланып, 1907 жылы Ньясаланд деген атауға ие болды. 1944 жылы Ньясаландта тұңғыш саяси ұйым — Африканың Ұлттық конгресі (АҰК) құрылды. 1953 жылдан 1963 жылға дейін ел Родезия мен Ньясаланд федерациясының құрамына енді. 1963 жылы ақпанда Ньясаланд өзін-өзі басқару құқығына ие болып, Малави деп атала бастады. 1964 жылы 6 шілдеде Малави тәуелсіздікке ие болды, ал 1966 жылы 6 шілдеде республика болып жарияланды. Малави 1964 жылдан БҰҰ-ға, Африка Бірлігі ұйымына мүше.
Дереккөздер
*
Фестюбер
Фестюбер (Festubert) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Бетюн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62330, пошта индексі — 62149.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1283 адамды құрады. Халық тығыздығы — 167,93 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Яо Вэньюань
Яо Вэньюань – қытай әдебиетінің сыншысы, жазушы және саясаткер, «Төртеудің бандасына» қатысушы.1931 жылы 11 желтоқсанда туған. 1948 жылы Қытай коммунистік партиясына кіреді. Мао Цзэдун, Цзян Цин, сонымен қатар Чжан Чуньцяо және Ван Хунвэнлармен бірге Қытайдың коммунистік партиясы басшылар тобына енеді. Мао Цзедунның өлімінен кейін 1976 жылы Қытайда билік үшін талас басталып кетеді. «Төртеудің бандасы» және оның мүшелері тұтқындалады. 1977 жылы партиядан шығарылып, барлық постыдан түсіп қалады. Сол жылы түрмеге жабылады. Яо Вэньюань – «Төртеудің бандасы» ішіндегі түрмедегі мерзімін толық өтеп шыққан жалғыз адам. 1996 жылы бостандыққа шыққан соң Шанхайға көшіп барып, кітап жазумен айналысады. 2005 жылы 23 желтоқсанда Шанхайда қант диабетінен қайтыс болады.
Дереккөздер
Санат:Қытай жазушылары Санат:Қытай саясаткерлері Санат:2005 жылы қайтыс болғандар Санат:1931 жылы туғандар
Анташ (Эшпозенде)
Анташ (Эшпозенде) (Antas (Esposende)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Эшпозенде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 163 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,97 км² шамасында. Халық тығыздығы — 310,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Пайю.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Біз де қазақпыз
«Біз де қазақпыз» — Әбділда Тәжібаев жазған драматургиялық дастан.
Пьеса алғашқыда үлкен дауға айналып, «жарамсыз» деп танылды. Оның екінші нұсқасы «Халқым туралы аңыз» деген атпен 1964 жылы «Жүректілер» жинағының құрамында басылып шықты. Тек жарты ғасырдан астам уақыттан кейін бұл шығарма өзекті тақырыпқа айналды. Мұнда тек билікті көздейтін Бура ханның қыспағынан жәбір көрген халықтың азаттығы, келер күнге деген үміті поэтикалық сарында кестеленген. Сондай-ақ, пьесада ұлттық биік рух, халықтың арман-тілегі, дербес ел болуды көздеген мақсаты бар.
Мен «Біз де қазақпызды» жазу үстінде көп күндер бойында өте бақытты сезіндім. Айтайын дегенім көп те және татымды сияқты. Ешбір халық өз құрсағынан өзі шықпай қалған емес. Сәбилік, науандық күндерін бастан кешкен халық кем-кемдеп естиярлық дәрежесіне көтеріледі. Ол «менмін!» «мен бармын!» деген сөзді айтуға жарағанда «тағы кімің барсың!» деуге де жарайды. Өзгелерге қол созып, олармен қатар жасауға ұмтылады. Мұндай тұста бір елді бурадай билеп, өз үйірінен шығарғысы келмейтін, өзіне ғана бас иіп, өзіне ғана табынуды тілеушілерге, соған зорлықпен көндірушілерге, мифке айналған жалған иелерге халықтың саналы ері қарсы тұрады. Барлық күш-қайратын ой қараңғылығына, жан дімкәстігіне, өмірге еркіндік бермейтін, шатқалаңдарға қарсы жұмсайды. Біз ондай үздік ерлердің аузынан жаңа адамның пайғамбарлық монологтарын естиміз. Ол қараңғылыққа от лақтырады, көмескі көңілдерге, көлеңкелі түкпірлерге жарық береді, жұртқа арызын шағады. Сөйтіп, жалғыз басын өлімге байлап, барлық билеуші күшпен қан майданға түседі, сондағы оның арманы:
Дереккөздер
Санат:Әбділда Тәжібаев шығармалары
Лезга
Лезга — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Челябинск облысы, Курган облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Багаряк өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 8,500 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Исеть Екатеринбург қаласынан Теча өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Электролит
Электролит - белгілі бір мөлшердегі концентрацияда, электрлік токты өткізетін иондары бар, сұйық немесе қатты зат.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Монтагуто
Монтагуто (Montaguto) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 545 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 83030.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Crescenzo.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Остен (Осте)
Остен (Осте) (Osten (Oste) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Куксхафен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1942 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 48,0 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 52 044. Муниципалитеттің басшысы — Карстен Хуберт.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Альтварп
Альтварп (Altwarp) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Иккер-Рандов ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 565 адамды құрайды (2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 62 002. Муниципалитеттің басшысы — Ренате-Ангелика Еннрикке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Ареалды лингвистика
Ареалды лингвистика (лат. Area — аудан, кеңістік ) — лингвистикалық географияның көмегімен зерттелетін, тілдік құбылыстарды тіларалық кеңістікке тарататын тіл білімінің бөлімі. Диалектілік фактілерді ареалдық тұрғыдан анықтау үшін негізгі анықтауыш болып фронтальды қамту қызмет етеді. Ареалдық лингвистиканың негізгі мақсаты тілден жасалатын ерекшеліктердің территориялық таратуы мен изоглоссалардың интерпретациясы болып табылады. «Ареалдық лингвистика » терминін алғашқы рет 1943 жылы Дж. М. Бартоли мен Дж. Видосси енгізген. Бірақ оның негізгі принципін 1925 жылы Бартоли дамытқан болатын. Ареалдық лингвистика лингвистикалық географиямен және диалектологиямен тығыз байланысты. Ареалдық лингвистика тіл құбылыстары сәйкестігін, бағытын және тілдер шоғырындағы таралу ареалдарын зерттейді, ал диалектология жеке дара тілдің территориялық нұсқадағықұрылымын анықтайды. Ареал термины тілдің және тілдер шоғырының таралу аймағының шекарасын белгілеу үшін де қолданылады. Лингвистикалық географияның және ареалдық лингвистиканың пайда болуы А. Пиктенің (1859) лингвистикалық үздіксіздіктің концепциясымен байланысты болды. Ареалдық лингвистика дамуына неміс және француз тілдерінің ұлттық диалектілік атласының жасалуы елеулі өзгерістер әкелді. Үндіеуропа дилектлогиясының негізін қалаушы А. Мейе ареалдық зерттеулер теориясына үлес қосты.
Санат:Ареалды лингвистика
Нельмач
Нельмач — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Парабель өзенінің сол жағалауынан 143 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Кеть өзенінің құйылысынан Васюган құйылысына дейін. Өзен саласы — Кеть, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ракеталық ұшақтар
Дереккөздер
Санат:Зымырандар Санат:Ұшақтар
Әбілахат Ысмағұлұлы Есбаев
Әбілахат Ысмағұлұлы Есбаев (25.11.1925, Қостанай облысы Амангелді ауданы — 10.5. 1976, Алматы) — композитор. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1951 — 53 жылдары Алматы консерваториясының композиторлық факультетінде оқыды. 1953 жылдан Қазақ радиосында музыкалық редактор болды. Әбілахат негізінен, ән жанрында (ән, романс, хор, баллада) шығармалар жазды. Ең алғашқы туындысы — “Туған ел” әні (1942). Оның “Маржан қыз”, “Жастар мерекесі”, “Шофер келді қырманға”, “Әлі есімде”, “Жайық қызы”, “Қыз қуу”, “Жылқышы”, “Ортеке”, “Ұстазым”, “Бейбітшілік сақталады”, “Аққуым”, “Ақ сәуле”, “Қайдасыңдар, достарым”, “Орамал”, “Сағыныш екен бала кез”, т.б. әндері халық арасына кең тараған. Сондай-ақ, С.Адамбековтің “Күн мен көлеңке”, Ә.Тәжібаевтің “Той боларда”, Қ.Аманжоловтың “Досымның үйленуі” спектакльдеріне және И.Байзақовтың “Ақбөпе” поэмасы бойынша қойылған радиоқойылымға музыка жазды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1925 жылы туғандар Санат:1976 жылы қайтыс болғандар
Синовиома
Синовиома (Synovioma  - синовий қабығының ісігі) - Дәнекер тканьнен, сіңірден және сіңір қынабынан дамитын ісік.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Порт-Жуа
Порт-Жуа (Porte-Joie) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27471, пошта индексі — 27430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 119 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Ферғана аңғары
thumb|left|250px|Ферғана аңғарына барар жол
Ферғана аңғары - Наманған және Әндіжан облыстары кіретін Ферғана аймағы Өзбекстан республиканың Қиыр шығысында, тауаралық кең аңғарда жатыр. Әкімшілік жағынан Ферғана аңғары Өзбек, Қырғыз және Тәжік республикаларының арасында бөлінген. Өзбекстан шегінде аңғардың түбі (Солтүстік Тәжікстанда) орналасқан, Ферғананың таулық бөлігі, негізінен, Қырғызстанда жатыр. Аңғарды барлық жағынан дерлік қоршап тұрған таулар оны Мырзашөл даласымен жалғастырады. Оның солтүстік және солтүстік-батысы — Шатқал және Құрама қыраттарымен, шығысы — Ферғана қыратымен, оңтүстігі — қарлы шыңдары аспанмен тілдескен Алай және Түркістан қыраттарымен шектеседі.
Ферғана атауы парсы тіліндегі Пері (періште) және Хана (үй) сөздерінен туындаған және перілер мекені мағынасын білдіреді.
Аңғардың томаға-тұйық жағдайы оған үлкен өзіндік ерекшелік береді. Мұнда Өзбекстандағы ең жұмсақ климат қалыптасқан, жазы салыстырмалы түрде қоңыржай, қысы жылы болады. Климаттық жағдайлары мақта мен басқа да жылу сүйетін ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру үшін өте қолайлы. Мұнда өрік, анар, алма, алмұрт, інжір, т. б. жемістер тамаша өнім береді. Ферғана аңғарының Орталық Азия інжуі деп аталуы да бекер емес. Алайда аңғарға жауын-шашын салыстырмалы түрде aз түседі, мұндағы егіншілік суландыруға негізделген. Ферғана аңғарының көптеген өзендерінің суландыру үшін маңызы зор. Оның негізгі су көздері — Нарын мен Қашқадарияның қосылуынан түзілетін Сырдария өзені. Айнала қоршаған таулардан Сырдарияға қарай оның толып жатқан салалары — Сох, Ақсу, Шахимардансай, Касансай, Исфайрасай, Ақбура, т. б. өзендер ағады.
Бұрынғы замандардың өзінде салынған жиі ирригациялық тармақ аңғарды берекелі өлкеге айналдырд. Кеңестік кезеңде, 1939—1940 жылдары халықтық құрылыс әдісімен салынған ирригациялық құрылыстардың ұзындығы 345 км болатын Үлкен Ферғана каналы, сондай-ақ Нарыннан басталатын Солтүстік Қарадариядан шығатын Оңтүстік каналы салынды. Одан кейінгі жылдары өзендердің ағысын реттеп отыру үшін Ортатоғай, Қарқыдөң, Токтоғұл, Үшқорған т.б. бөгендер салынды.
Самарқанд — Өзбекстанның мақта, жүзім, бақша мен жібек құртын өсіретін ең маңызды ауданы: ол республикада жиналатын шитті мақта, жемістер мен жүзімнің 1/3 бөлігіне жуығын, жібек құртының 2/5 бөлігінен астамын береді.
Қай жағына көз салсаң да Ферғана аңғарының барлық аумағынан созылып жатқан мақта егістіктерін, көктем мен жазда көк жасыл түске боялатын, бұтақтары шар тәріздес етіліп, ұқыпты қиылған тұт ағаштарын көруге болады. Қалалары мен ауылдары жасыл бақтар мен жүзімдіктерге малынған, күміс түстес және пирамида тектес теректер, акациялар, күмбез тәрізді үлкен қарағаштар, асқақтаған шынарлар отырғызылған.
Сан алуан ауыл шаруашылығы шикізаты мен бағалы кен байлықтары, оның ішінде мұнай ауданның өнеркәсіптік дамуының күшеюі үшін негіз болды (бұл мәселе бойынша Ферғана аңғары Ташкент экономикалық ауданына ғана жол береді).
Өнеркәсіптің негізгі маманданған салалары — жеңіл және тамақ, мұнай, энергетикалық химия өнеркәсіптері. Өндірістің дамуы Ферғана аңғарының урбандалу процесін жеделдетті, ескі қалалар — Қоқан, Ферғана, Марғұлан, Әндіжан, Наманғанның іріленуіне және жаңа қалалардың пайда болуына жағдай жасады.
Жамбыл (Мойынқұм ауданы)
Жамбыл — Жамбыл облысы Мойынқұм ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы.
Ферғана аңғары
Аңғардың оңтүстігінде орналасқан Ферғана — Ферғана облысының әкімшілік орталығы, аңғардың ірі өнеркәсіптік қаласы. Бұл нағыз қала-бақ. Өз бұтақтарымен иін тіресе өсіп тұрған алып ғасырлық талдар, шынар ағаштары, теректер көшелерді көркем аллеяларға айналдырган. Сымбатты скверлер ботаникалық бақты еске салады.
Жамбыл (Мойынқұм ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мойынқұм ауылынан шығысқа қарай 8 км жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 1234 адам (2009).
Санат:Мойынқұм ауданы елді мекендері
Монцамбано
Монцамбано (Monzambano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Мантуя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4545 адамды құрайды. Халық тығыздығы 157 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 46040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Bartolomeo.
Амзас (Том тармағы)
Амзас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің оң жағалауынан 723 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда,Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.