cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Андрюшкина (Печора тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Елек (Ақтөбе қалалық әкімдігі)
Елек — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Қурайлы ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды.
Географиялық орны
Ақтөбе қаласынан солтүстікке қарай 5 км-дей жерде.
Радебург
Радебург (Radeburg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан қала. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Мейсен ауданының құрамына енеді.
Елек (Ақтөбе қалалық әкімдігі)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 636 адам (304 ер адам және 332 әйел адам) болса, 2009 жылы 1276 адамды (656 ер адам және 620 әйел адам) құрады.
Радебург
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7650 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 54,00 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 80 320. Қаланың басшысы — Дитер Ессе.
Елек (Ақтөбе қалалық әкімдігі)
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе қалалық әкімшілігінің таратылған елді мекендері
Радебург
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Иван Алексеевич Вышнеградский
thumb|Вышнеградский Иван Алексеевич
Вышнеградский Иван Алексеевич (20.12.1831 (1.1.1832), Вышний Волочек- 25.3(6.4).1895, Петербург)- орыс ғалымы, автоматты реттеу теориясының негізін салушы. Петербург ғылым академиясының құрметті мүшесі (1888), Петербург технологиялық институтының профессоры (1862), 1888-1892 жылы финанс министрі. Тікелей әсер етуші реттеуіштердің орнықтылық шартын және оны есептеу әдісін (1877) жасады. Көптеген көліктер мен механизмдерді жасап шығарды. Көлік жасаудың ғылми мектебін ұйымдастырды. 1870 жылдан бастап ғылми жұмыстарды тастап кәсіпшілікпен шұғылданады.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Қаржы делдалдары
Қаржы делдалдары - жеке және заңи тұлғалардың ақшалай қаражатын шоғырландыру және кейіннен осы қаражатты шаруашылық жүргізуші субъектілер мен басқа да қарызгерлерге несие түрінде беру міндетін атқаратын қаржы институттарының (ұйымдардың, мекемелердің) жиынтығы; елдің қаржы жүйесінің ақшалай қаражатты несиегерлерден қарызгерлерге беретін, яғни шаруашылық жүргізуші субъектілерді жанама түрде қаржыландыратын бөлігі. Қаржы жүйесінін ақшалай қаражат беретін бөлігі болып табылатын брокерлер мен дилерлерден айырмашылығы: қаржы делдалдары меншікті борышкорлык міндеттемелер шығарады. Қаржы делдалдарына: коммерциялық банкілер, ипотекалық банкілер, инвестициялық банкілер, несие-жинақ институттары (жинақ банкілері, несие-жинақ қауымдастықтары, несие одактары), қаржы компаниялары, инвестициялық одақтар, сақтандыр. ұйымдары, ақша нарығының өзара қарыз қорлары жатады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Хилотерий
нобай|Хилотерий Хилотерий (Chіlotherіum) — мүйізсіз мүйізтұмсықтардың жойылып кеткен туысы. Хилотерийлер Еуразияда миоценнің екінші жартысынан плиоценнің ортасына дейін (шамамен 3 — 10 млн жылдар аралығы) тіршілік еткен. Хилотерий гиппарион фаунасының негізгі бір өкілі болып саналады. Хилотерийдің өздеріне тән ерекшеліктері: мүйізі және күрек тістері болмаған, төменгі иегіндегі алдыңғы екі айрық тістері сорайып шығып тұрған. Денесі ірі, ұзындығы 3 м-дей, аяқтары қысқа және жуан, ал денесі бегемотқа ұқсас болған. Батпақты жерлерде тіршілік етіп, шөппен қоректенген. Плиоцен дәуіріндегі құрғақшылық әсерінен өзен, көл суларының тартылуы Хилотерийлердің жойылып кетуіне әкелген. Хилотерийлердің қазба қалдықтарының Қазақстандағы ең көп табылған жері — “Қаздар қонысы”. Бұл жерден табылған қаңқалар Хилотерийдің ғылымға белгісіз, жаңа түрі болып анықталды. Осыған ұқсас түрлер Арқалық қаласы маңынан, Ойсылқара өзені жағасынан, т.б. неоген кезеңінің шөгінді қабаттарынан табылды. Бұрын Қытайдан табылған түр Алматы облысындағы Ботамойнақ тау өткелінен де табылды.
Сілтемелер
Санат: Биология Санат: Жануарлар
Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім
thumb|right|200px|Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім Нұрғали Сәдуақасұлы Әшім (10 қазан, 1959, Шымкент) — Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Экономика ғылымдарының кандидаты.
Отбасы
Үйленген. 2 қызы, ұлы бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:10 қазанда туғандар Санат:1959 жылы туғандар Санат:Шымкентте туғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қостанай әкімдері Санат:Батыс Қазақстан облысының әкімдері Санат:Түркістан облысының әкімдері Санат:Қазақстан қоршаған ортаны қорғау министрлері Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің V шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан экономистері Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Нұр Отан мүшелері
Падозерка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендері Золотица өзеннің солтүстік шығыс шекарасынан Солтүстік Двина өзенін қоспағанда Воронов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вик (Нор)
Вик (Vicq) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59613, пошта индексі — 59970.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Жезқазған мыс кенді ауданы
Жезқазған мыс кенді ауданы – Қарағанды облысы Жезқазған қаласының маңында орналасқан кен орындар тобы. Кенді аудан Орталық Жезқазған, Солтүстік Жезқазған және Жомарт мыс кен орны кенді алаңдарына бөлінеді.
Геологиялық құрылымы
Кен алаңдары Сарысу ойысының тереңдік жарылымдар әрекетінен туындаған брахиқатпарлы белдемдерінде шоғырланған. Жезқазған мыс кенді ауданында орналасқан кендердің геологиялық құрылысы, тектоникалық құрылымы, стратиграфиясы мен литологиясы ұқсас.
Сипаты, құрамы
Кен денелері негізінен 300 – 350 м тереңдікте шоғырланған, қалыңдығы 1,5 – 30 м-ге дейін. Негізгі кен минералдары – халькозин, борнит, галенит және сфалерит. Кентастың құрамында мыс, қорғасын, мырыш, қосымша күміс, рений, кобальт, молибден, т.б. бар. Өндіріс жұмыстары кен денелерінің пішініне, өлшемдеріне және инжинерлік-геологиялық жағдайына қарай ашық немесе жер асты әдісімен жүргізіледі. Өндірілген кентас Жезқазған мен Сәтбаев қалаларындағы кен байыту фабрикаларында өңделеді, ал алынған концентрат Жезқазған мыс зауытында қорытылады.
Б. з. д. 843 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 843 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Милла Йовович
Милица Йовович (Milla Jovovich; 17 желтоқсан 1975 жыл, Киев), Милла Йовович деген атпен кеңінен танымал (Milla Jovovich) – америка актрисасы, музыкант, модель және модельер.
Он жасынан бері модельдік бизнеспен айналысуда. Бірнеше жарнама компанияларымен келісім жасасқан. Алғаш киноға 13 жасында түскен («Слияние двух лун» (1988)). 1994 жылы өзінің алғашқы альбомы жарық көргенге дейін («The Divine Comedy») бірнеше фильмдерге түсіп үлгереді. Өзінің «Plastic Has Memory» тобымен Еуропа және АҚШ бойынша гастролдік сапарға шығады. Алайда 1996 жылы кино әлеміне қайта оралады.
Дереккөздер
Санат:АҚШ музыканттары Санат:АҚШ модельдері
Әлімбайсай 2
ӘЛІМБАЙСАЙ 2 – ерте темір дәуір қорымы. Талас ст-нан шығысқа қарай 8 км. қашықта, Қырғыз Алатауы жоталарына барып қосылатын дөңесте орналасқан. 1988 ж. Жетісу археол. экспед-ның отряды (жетек. Р.Б. Исмагилов) ашқан. Қорым 19 қорғаннан тұрады. Осы қорғандардың екеуі топырақ пен тастың үйіндісінен тұрғызылған. Қалғандары таспен дөңгелене қоршалған. Кейбір қорғандардың топырақ үйінділері тегістеліп, тек тас қоршаулары ғана қалған. Қорғандардың диам. 3 м-ден 1 см-ге дейін ауытқиды. Топырақ үйінділерінің қазіргі кездегі ең биігі 0,7 м.
Санат:Қазақстан кесенелері Санат: Тарих
Бердеңке
Бердеңке - оқпаны қырлы ұңғылы, қазынадан оқталып, бір зарядты унитарлық патронмен ататын мылтық түрі.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
IC 4831
IC 4831 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62951, ESO 141-38, AM 1910-622, IRAS19101-6221.
Сыртқы сілтемелер
IC 4831 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Каррегаду
Каррегаду (Carregado) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Аленкер муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9066 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,52 км² шамасында. Халық тығыздығы — 584,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Паротитті инфекция
Паротитті инфекция (Parotіtіs epіdemіca), эпидемиялық паротит – негізінен құлақ маңы сілекей бездерінің қабынуынан болатын вирусты жұқпалы ауру. Бұл аурумен 3 – 15 жас аралығындағы балалар жиі ауырады, ересек адамдарда сирек байқалады. Қоздырғышы – паромиксовирус тобына жататын резоксирибонуклеин вирусы. Вирус науқастың ауыз қуысында, мұрын-жұтқыншақтың шырышты қабаттарында, қақырығында, сілекейінде жиналып, науқас түшкіргенде, жөтелгенде, сөйлегенде ауаға таралады. Ауа-тамшы жолымен сау адамның тыныс жолдарына өтеді де, қанға еніп, қан арқылы сілекей, жыныс және ұйқы бездерін зақымдайды. Ауырғаннан кейін тұрақты иммунитет сақталады. Аурудың инкубац. кезеңі 11 күннен 23 күнге дейін созылады. Содан кейін аурудың белгісі аяқ астынан басталады. Науқастың дене қызуы көтеріліп, тамаққа зауқы болмай, әлсіздік пайда болады. Басы қатты ауырып, денесі тоңази бастайды. Кейде мұрыннан қан кетіп, құсады. 1 – 2 күннен кейін бір жағындағы құлақтың айналасында ісік пайда болады. Кейін бұл жағдай екінші жағына ауысады. Ауру асқынғанда ми қабығын зақымдайды (қара Менингит, Энцефалит), сондай-ақ, бүйрек, көру, есту органдарында асқыну байқалады. Аурудың алдын алу шаралары: ауру адамды бөлектеп, науқаспен бірге болған 10 жасқа дейінгі сау балаларды 21 күнге оқшаулайды. Жаңа туған нәрестелерге 15 – 18 айында әдейі паротитті вакцина егеді. Емі: қабынған жерге жылу қою, электр-терапиямен (УВЧ) емдеу; ауру асқынғанда преднизолон, гидрокортизон, пантрипин, ингитрил, контрикал, панкреатин, фестал, анальгин, пентальгин, фуросемид, т.б. дәрілер беріледі.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Бакстон (Мэн)
Бакстон (Buxton) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 8 034 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 106.7 км² шамасында. FIPS коды — 23-09410.
Шайхан Жандаев
Шайхан Жандаев (23.05.1944-15.07.1991), журналист. Бұқар жырау ауданының түлегі. ҚазМУ-ді бітірген (1968). Облыстық «Орталық ҚАзаҚстан» газетінде тілші, бөлім менгерушісі болып істеді. 1970 жылдардын соңында республикалық «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш») газетінің Орталық Қазақстан өңірі бойынша меншікті тілшісі болды. Спорт такырыбына өндірте жазып, облыс газетке Мәскеу (1980) олимпиадасынан репортаждар берді. Қазақтың атақты палуаны Ә. Айханов туралы жазған «Жауырыны жерге тимеген» (1997) атты кітабы жарияланды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан саясаткерлері Санат:Тұлғалар
Жетпісбай Рахымбайұлы Қадыр
thumb|Жетпісбай РахымбайұлыЖетпісбай Рахымбайұлы Қадыр (20.12.1941, Жамбыл облысы Шу ауданы Жамбыл ауылы - 21.4.1999, Алматы, туған ауылына жерленді) -режиссер, Қазақстанның халық артисі (1998). Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы, 1963, А.Л. Мадиевский мей А.Тоқпановтың класы бойынша) және Мәскеудің Театр өнері институтының жоғарғы режиссура курсын (1970, Ю.А. Завадскийдің класы бойынша) бітірген.
Еңбек жолы
Жетпісбай режиссура өнер жолын 1963 ж. Шымқент облыстық драма театрында бастады. 1964 - 65 ж. қазіргі Атырау облыстық драма театрында, 1965 - 66 ж. қазіргі Қазақ академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында, 1966 - 73 ж. Қазақ академиялық драма театрында, 1976 - 87 ж. Ұйғыр музыкалық драма театрында бас режиссер, 1995 - 99 ж. Астана қаласындағы музыкалық драма театрында көркемдік жетекші қызметтерін атқарды. 1984 - 1996 ж. қазіргі Қазақ ұлттык өнер академиясында дәріс берді.
Еңбектері
Оның қойған айтулы спектакльдері қатарында: Ә.Тәжібаевтың "Халқым туралы аңыз", Ш.Құсайыновтың "Күн шуақта", "Қилы-қилы тағдырлар", С.Жүнісовтің "Ажар мен ажал", "Оліара", О.Бөкейдің "Құлыным менің", А.Б. Вальехоның "Одиссейдің азабы", А.Сүлейменов "Кек", У.Шекспирдің "Юлий Цезарь", т.б. бар. Сонымен қатар Ақмола облыстық орыс драма театрында Ғ.Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш - Баян сұлуын", Семей облысы орыс драма театры мен Қостанай облыстық драма театрында Бөкеевтің "Құлыным менің", Ұйғыр музыкалық драма театрында Мүсіреповтің "Қыз Жібегін", Ақтөбе облыстық орыс драма театрында М.Әуезовтің "Хан Кене", т.б. спектакльдер, 1987 ж. "Түрксіб" (С.Жармұхамедовпен бірге) фильмін қойды. Жетпісбай - бірнеше драмалық шығармалардың ("Алтыатар", "Алаяқтар", "Тойдан кейін") авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Псекеф
Псекеф — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Губс өзенінің оң жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Адсорбтану
Адсорбтану ( латынша ad — бетіне және sorbeo — жұту, сіңіру) — қатты немесе сұйық заттар бетінің газ, бу және еріген заттарды сіңіруі. Заттың ішіндегі бөлшектердің өзара байланыс күштері теңесіп, барлық бағытта да өзіне көрші бөлшектермен байланыста болса, заттың сыртқы беті ашық болғандықтан, оның тарту күшінің біраз бөлігі бос тұрады. Сондықтан сыртқы бетке жанасқан газ, бу және еріген заттардың бөлшектері оған тартылады. Бетінде адсорбтану процесі жүретін зат адсорбент, оған сіңетін зат адсорбат деп аталады. Физикалық адсорбтану кезінде адсорбаттың молекулалары өзгермейді, химиялық адсорбтану кезінде (хемосорбтану) адсорбат молекулалары абсорбенттің бетінде хим. қосылыс түзеді. Адсорбтану мөлшері адсорбенттің қасиетіне, сіңірілетін заттың табиғатына, темп-раға байланысты. Қатты адсорбент ретінде активтелген көмір, силикагель, алюмогель, ал сұйық адсорбент ретінде су, көмірсутектер т.б. органикалық сұйықтар пайдаланылады. Адсорбтану газдар мен сұйықтар қоспаларын бір-бірінен бөлу, оларды кептіру, тазарту үшін қолданылады. Химиялық технологияда, биологиялық процестерде адсорбтанудың маңызы зор. , 1 - том
Дереккөздер
Санат:Химия
Логозерка
Логозерка (Лагозерка) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колошма өзенінің оң жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Суда бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Ленинград облысы өзендері
Дегелектәрізділер
Дереккөздер
Storkefuglar
Бану-Мұса
Бану-Мұса ағайындар (Мұса ұлдары, атап айтқанда Әбу Жафар Мұхаммад ибн Мұса (803 жылдан бұрын – 873), Ахмад ибн Мұса ибн Шәкір (803 – 873) және Әл-Хасан ибн Мұса ибн Шәкір (810 – 873)) – Ислам әлемінде механика ғылымын таратқан бірінші мұсылмандардың бірі болды. Оның "Әл-Хил" кітабі Ислам әлемінде механика саласындағы белгілі кітаптар қатарында қалған бірінші еңбек болып саналады. Аталмыш кітапта бір мың механикалық құрал туралы жазылған. thumb|left|[[Ахмад ибн Мұса ибн Шәкірдің Өздігінен оталатын (?) шам сызбанұсқасы Механикалық құрылғылар кітабында. Қолжазба араб тілінде болған.]] Бану-Мұса жасап шығарған құралдың бірі – су атқыш. Олар жолының өзі реттейтін шам секілді жасалған. Өзеңдер мен теңіздер түбін қазатын механикалық күректің бірі түрі, құбырлардағы лас ауаны сыртқа шығаратын құралдың жобалары – Бану-Мұса бауырларының жетістіктеріне жатады.
Бану-Муса бірінші рет еуропалықтардан 500 жыл бұрын темір шыбықтарды қолданды.
Бану-Мұсаны келесі бір жаңашылдығына – судың қысымымен жүретін сағаттар болды. Олар кейін шіркеулер мен Еуропа елдерінің үлкен алаңдарында орналасқан түрлі сағаттардың үлгісі болды. Аталмыш сағаттар белгілі бір уақытта музыка ойнайтын.
Санат:Мұсылман математиктер Санат:Мұсылман астрономдар Санат:Бағдат тұлғалары Санат:Парсы математиктері Санат:Ирак математиктері Санат:873 жылы қайтыс болғандар Санат:Ирак инженерлері Санат:Ирак астрономдары Санат:Парсы астрономдары
Студен-Кладенец (Кырджали облысы)
Студен-Кладенец (Студен кладенец) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 150 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6958. Телефон коды — 03642. ЕКАТТЕ коды — 70104.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Құқықтық нигилизм
Құқықтық нигилизм немесе құқықтық немқұрайдылық — нақты адамның әлеуметтік өмірінде құқық, заңдардың маңыздылығын мемлекеттік және тұрмыстық деңгейде қалыптасқан түйсіксіз терістеу.
Заң мен басқа құқықтық актілерді білмеу, менсінбеу немесе саналы түрде оларды бұзу түрінде көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Нигилизм Санат:Мемлекет және құқық теориясы
Агуас-Линдас-ди-Гояс
Агуас-Линдас-ди-Гояс (Águas Lindas de Goiás) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Шығыс Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Энторну-ду-Дистриту-Федерал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 168 919 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 191,198 км² шамасында. Халық тығыздығы — 883,5 адам/км².
Тарихы
Санат:Гояс елді мекендері
Сергей Николаевич Вышелесский
thumb|Вышелесский Сергей Николаевич
Вышелесский Сергей Николаевич (20.10.1874, Витебск облысы-14.1.1958, Мәскеу)- совет эпизоотологы, БССР ғылым академиясының академигі (1928). 1899 жылы Варшава мал дәрігерлік институтын бітірген. Ол 1900 жылы ірі қараның оба ауырын жою үшін Закавказьеге жіберілді. Ол эксперименттік мал дәрігерлік институтта мал туберкулезін,маңқасын зерттеу бөлімдерін басқарды, сондай-ақ аусыл, ұшпа т.б. жұқпалы аурулардын зерттеу жұмысын басқарды.1927-1928 жылдары осы институттың директоры болды. Ол топалаң-ұшпаға қарсы вакцина дайындау және оны қолдану әдісін ойлап тапты. « Частная эпизоотология» оқулығын жазғаны үшін оған (1941) КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты атағы берілді.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Мадонна-дель-Сассо
Мадонна-дель-Сассо (Madonna del Sasso) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 448 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 28010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Анна.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Түрікменстан вице-президенті
Түрікменстан вице-президенті (Türkmenistanyň wise-prezidenti), ресми түрде Министрлер Кабинеті Төрағасының орынбасары (Türkmenistanyň ministrler kabinetiniň başlygynyň orunbasary) — Түрікменстан мемлекет басшысының және үкімет басшысының орынбасары. Орынбасар болғанына қарамастан тікелей конституциялық мұрагер болып келмейді.
Дереккөздер
Санат:Түрікменстан саясаты Санат:Вице-президенттер тізімдері
Б. з. д. 844 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 844 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
IC 404
IC 404 — Орион шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16935, ZWG 446.1.
Сыртқы сілтемелер
IC 404 Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Березе
Березе - зергерлік бұйымдарда қолданылатын ақшыл көк түсті асыл тас. Орыс тілінде бирюза деп аталады. «Перезе», «перуза» деп те атайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Кусла
Кусла — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куйла өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Буэнамадре
Буэнамадре (Buenamadre) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 142 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 59,24 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 60 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Ева Лонгория
Ева Жаклин Лонгория (Eva Jacqueline Longoria; 15 наурыз 1975 жыл, Корпус-Кристи, Техас, АҚШ) – америка актрисасы, модель және ресторатор.
«Отчаянные домохозяйки» хикаясындағы Габриэль Солис рөлімен танымал болған. «Беверли-Хиллз, 90210» хикаясындағы стюардессаның эпизодтық рөлі оның алғашқы рөлі болған. 2006 жылы шыққан «Охранник» триллерінде өзінің алғашқы басты рөлін сомдаған.
«L'Oréal», «Hanes», «Magnum Ice-Cream», «Heineken», «London Fog» компанияларымен келісім жасасқан. 2010 жылы өзінің Eva by Eva Longoria иіссуын, ал 2011 жылы бірінші кулинарлық кітабын жарыққа шығарады. Өзінің қайырымдылық шараларымен де танымал. 2006 жылы «Eva’s Heroes» қайырымдылық ұйымын құрады.
Бэсани (Миссури)
Бэсани (Bethany) — Миссури штатының Харрисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 11.5 км². FIPS коды — 29-05068.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 3087 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Харрисон округы (Миссури)
Ануфриева
Ануфриева — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нерица өзенінің сол жағалауынан 143 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Артур Фрай
Артур Фрай (Arthur Fry, 19 тамыз 1931 жыл, Оватонна, АҚШ) — өнертапқыш, ғалым. Ол белгі қағаздарды (заметки) ойлап табушылардың бірі болып саналады. 2006 жылы бұл тауар жүзден аса мемлекеттерде сатылымға шығарылған.
Фрай Миннесотада дүниеге келіп, кейіннен Айовада және Канзас-Ситида өмір сүреді. Орта білімді ауыл мектебінен алады, химиялық технологияны Миннесота Университетінде зерттейді.
1953 жылы университетке түсумен қатар Фрай Зм-ге жаңа тауарлардың инженер-әзірлеушісі ретінде жұмысқа орналасады. Қызметтен кеткенше 1990 жылдардың бас кезіне дейін мансабының көп бөлігін ЗМ-де қызмет етумен өткізеді.
1980 жылдан бастап Фраймен ойлап табылған белгі қағаз АҚШ жерінің барлық бөлігінде сатылымға шығарылады, осылайша 1 жылдан соң бұл тауар Канада мен Еуропа нарықтарында пайда болады. 1999 жылы Fortune журналының шешімі бойынша белгі қағаз XX ғасырдың ең елеулі өнертабыстар қатарына қосылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1931 жылы туғандар Санат:19 тамызда туғандар Санат:АҚШ өнертапқыштары
Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі
Қазақ халқының күш біріктіре бастауы
Жоңғар шабуылының салдарынан қазақтардың басына түскен аса ауыр жағдай оларды қалайда күш біріктіруге мәжбүр етті. Осылай ету қажеттігін үш жүздің өкілдері түгел түсінді.
Жауға соққы беруді ұйымдастыру жөнінде бастама көтерген Кіші жүздің ханы Әбілқайыр болды. Ол 1723 жылы 20 мың жауынгері бар жасақты бастап, жоңғарлардың қандас одақтасы Еділ бойындағы қалмақтарға қарсы бірнеше жеңісті жорық жасады. Өз тылын осылайша қауіпсіз еткен ол қалың қолын бастап, Сырдария бойына қарай бет алды. 1724 жылдың көктемінде Қазақ хандығының астанасы Түркістан қаласына жетіп, оны тікелей шабуылмен азат етті. Қаланы бір жыл бойы өз қолында ұстап тұрды. Бірақ жаудың еселенген көп күшінің тегеурінді қысымымен Түркістанды және сол аймақтағы басқа да қалаларды тастап шықты. 1725 жылы құрамында 50 мың жауынгері бар бірлескен қазақ-карақалпақ әскерінің қолбасшысы болды. Сөйтіп жоңғарларға қарсы бірнеше сәтті жорық жасады. Осы кезде оның ұйымдастырушылық таланты, ірі әскери қолбасшы ретіндегі қабілеті, жеке өз басының қаһарман ерлігі айқын танылды. Жауға неғұрлым жылдам әрі күйрете соққы беруді ұйымдастыру қажеттігі бүкіл қазақтың күш-жігерін біріктіруді талап етті. Осы мақсатпен 1726 жылдың күзінде Ордабасы тауында (қазіргі Шымкент қаласының батыс жағында) Бүкілқазақтық Құрылтай болып өтті. Оған қазақтың хандары, үш жүздің сұлтандары, билері, батырлары келді. Қазақ халқының ең таңдаулы өкілдерінің бас қосқан бұл жиынында жауға күйрете соққы беруді, орталықтандырылған күшті басшылықты қалай ұйымдастыруды шешу керек болды. Қазақтар бір-біріне барынша берілген, адал болуға осы Ордабасыда ант берісті. Құрылтайға қатысушылардың бірауыздан ұйғаруымен Әбілқайыр хан бүкілқазақтық әскери жасақтың бас қолбасшысы болып сайланды. Бүкілхалықтық әскери жасақтың бас сардарбегі болып батырлар арасынан Қанжығалы Бөгенбай бекітілді. Ордабасыдағы осы Құрылтай жиналысының шешімдері қазақ халқының жоңғар басқыншылығына карсы азаттық күресінде өте маңызды рөл аткарды. Қазақ қоғамының бүкіл күш-жігерін нақты іс жүзінде біріктіру қолға алынды. Әрбір ру өзінің жауынгерлік жасақтарын құрып, бүкілқазақтық үлкен жасаққа алып келіп қосуды қасиетті міндетіміз деп білді.
Ұлт-азаттық қозғалысыньң жетекшілері және оған қатысушылар
Басқыншы жауға карсы күреске бүкіл қазақ халқы көтерілді. Ірі-ірі әскери жасақтарды Әбілмәмбет, Барақ, Сәмеке, Әбілқайыр, Сұлтанбет сияқты хандар мен сұлтандар, Шыңғысханның басқа да көптеген ұрпақтары басқарды.thumb|right|Олжабай батыр|300px Жас сұлтан Абылайдың беделі тап осы кезеңде көтерілді. Ол кейін қазақтың аса құрметті, беделді де айбынды ханына айналды. Азаттық күресіне идеялык басшылық жасауды қазақтың үш жүзінің аса көрнекті үш биі өз міндеттеріне алды. Басқыншыларға қарсы қарулы карсылықты ұйымдастыруда қазақтың әр түрлі рулары мен тайпаларынан және жүздерінен шыққан Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, Шапырашты Наурызбай, Райымбек, Жасыбай, Есет, Малайсары, Баян, Олжабай, Қожаберген, Түгел, Бөлек, Шақантай, Төленді,Қошқарбай, Байболат сияқты басқа да көптеген батырлары маңызды рөл атқарды. Батырлар жеке дербес жасақтарды басқарды және оларды қанды шайқаска, ерен ерлік көрсете отырып, өздері бастап кірді. Олардың бәрі де Әбілқайыр хан мен Бөгенбай батырдың жалпы басшылығымен, қатаң жауынгерлік тәртіпті сақтай отырып, үйлесімді ұрыс қимылдарын жүргізді. Жоңғар басқыншыларына қарсы шайқасқа әйелдер де белсене қатысты. Атап айтқанда, Олжабай батыр. Абылай сұлтанның қызы Айтолқын, Бұланбай батырдың қызы Айбике және басқалары жаумен қаһармандықпен шайқасты. Ал Қабанбай батырдың әйелі Гауһар батыр барлаушылар жасағын басқарды. Ол барлық ірі шайқастарға да қатысты. Кейінірек балалы болып, босанғаннан кейін соғысқа өзінің үлкен қызы Назымды жібереді. Қазақ ауыз әдебиетінде Гауһар батыр айтыпты деген мынадай сөз сақталған: «Атаңның ұлы болып тума, еліңнің ері болып ту». thumb|right|450px|Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы Отан соғысы Жоңғар шапқыншылығына қарсы азаттық күресінің интернационалдық сипаты болды. Онда ортақ жауға карсы қазақтарға тілі, діні, ділі жағынан да дәстүрлі мәдениеті жағынан да туыс қарақалпақтар мен қырғыздар аянбай соғысты. Сұрапыл шайқастың алғашқы кезеңіндеп қатыгез қырғындардағы жеңіліс қазақ халқының ұнжырғасын түсірген жоқ. Олар жеңіске жетеміз деген рухы мен ерік-жігерін сақтай білді. Халықтың жаппай ерлік көрсетіп, қаһармандық танытуы, өздерін ар-намыс жолында құрбан етуге дейін баруы арқасында қатыгез жаудың ойранды әрекеттеріне төзе біліп, төтеп беріп қана қойған жоқ, жоңғар басқыншыларын тас-талқан етіп жеңіп шықты. Ол кезеңнің «Қазақ батырлығының алтын ғасыры» деп аталуы тіпті де тегін емес. Айрықша атап айтуға тұрарлық нәрсе — қазақ батырлары басқыншыларға қарсы кең-байтақ Қазақстан аумағының барлық жерінде бірдей шайқасты. Бұл соғыстың барысында қазақ халқы жүзге, тайпаға және ру-руға бөліну дегенді ұмытты, жауға қарсы жұмылған жұдырықтай ауызбіршілік танытты. Қазақтың халық жырауы Тәті-қара үш жүздің өкілдері бір кісідей ұйымшылдықпен ерлік көрсеткенін былай деп суреттейді: «Қамыстың басы майда, түбі сайда, Жәнібек Шақшақұлы болат найза. Алдыңнан су, артыңнан жау қысқанда, Ер жігіттің ерлігі осындайда.
Бөкейді айт Сағыр менен Дулаттағы, Деріпсәлі, Мандайды айт Қыпшақтағы, Өзге батыр қайтса да, бір қайтпайтын Сары менен Баянды айт Уақтағы.
Ағашта биікті айтсаң, қарағайды айт, жігіттік ерлікті айтсаң, Бөгенбайды айт, Найзасының ұшына жау мінгізген Еменәлі Керейде ер Жабайды айт». Қазақ батырларының ерен ерлігін біздің заманымызға дейін өз шығармалары арқылы жеткізген жырау-ақындар Үмбетей, Ақтамберді, Тәтіқара, Қожаберген, Бұқар, Көтеш және басқалары болды. Олардың көпшілігі сұрапыл соғысты өз көздерімен көрген куәлар ғана емес, сонымен қатар ерлікпен шайқасқа түскен жалынды жау жүрек жауынгерлер де болды.
Бұланты шайқасы
Жоңғар хандығына қарсы ұзаққа созылған күресте 1728 жылы Ұлытаудағы Бұланты өзенінің бойында, Қарасиыр деген жерде қазақ жасақтары тұңғыш рет ірі жеңіске жетті. Бұл шайқасқа қазақтар мен қырғыздар да белсене қатысты. Біріккен күштердің құрамындағы жауынгерлердің жалпы саны 60 мың адамға жеткен еді. Қанды шайқас болған жердің аты «Қалмаққырылған» деген атаумен де қазақ халқының есінде тарихи атау ретінде мәңгі сақталып қалды. Сол шайқаста жоңғарлардың он мыңға жуық жауынгері қаза тапты. Бұланты өзенінің бойындағы жеңістің баға жетпес зор маңызы болды. Ол Қазақ жауынгерлерінің моральдық рухын әлдеқайда күшейтті. Жоңғарлардың жер қайысқан қалың қолы жеңілістің не екенін білмейді деген жалған аңыздың күлін көкке үшырды. Оның есесіне қазақ жауынгерлерін жігерлендіре түсті. Бұланты шайқасындағы жеңіс жалпы халықтың жүрекжарды қуанышына ұласты, қаһарлы жауға қарсы күресте бүкіл халықтың күш-жігерін өлі де біріктіре түсіп, нығайта беруге деген ұмтылысына тың серпін берді. Қазақ жауынгерлерінің Бұланты өзені бойындағы жеңісінің стратегиялық маңызы да зор болды. Ол алдағы Аңырақай шайқасында жауға есінен тандыра, ойсырата соққы берудің сенімді кепіліне айналды.
Аңырақай шайқасы
Қазақ халқының жоңғарларға қарсы азаттық күресі барысындағы өте елеулі оқиға — Аңырақай шайқасы. Бұл шайқас 1730 жылғы көктемде Балқаш көлінің оңтүстік-батыс жағындағы Итішпес Алакөл деген жерде болды. Шайқасқа Кіші жүздің ханы Әбілқайыр тікелей басшылық етті. Оған қазақтың үш жүзінің жасақтары қатысты. Аңырақай шайқасы дәстүрлі жекпе-жек ұрысқа шығудан басталды. Оған жоңғар жағынан әскербасы Шарыш, қазақ жағынан жас батыр Сабалақ (болашақ Абылай хан атанған Әбілмансұрдың жасырын аты) шықты. Сабалақ қарсыласына «Абылай! Абылай!» деген жауынгерлік ұранмен атой сала ұмтылды. Жекпе-жекте қазақ батыры жеңіп шықты. Мұның өзі қазақ жауынгерлерін арқаландырып, олардың жігеріне жігер қосты. Жау жағының берекесі қашып, қатты абыржыды. Жоңғарлардың рухы төмен түсіп кетті. Осы жекпе-жек шайқастан кейін Сабалақ Абылай атанып кетті. Аңырақай шайкасында қазақтар жоңғарларға естерінен тандыра күшті соққы берді. Шайқас даласында жоңғарлардың есеңгіреген, жеңіліске ұшырап, аңырап қалған жері Аңырақай деп аталып кеткен кәрінеді. Үш жүздің хандары мен сұлтандары бұрынғы алтыбақан алауыздықты қойып, күш біріктірудің арқасында қаһарлы жауға жұмыла күресіп, тамаша жеңіске жетті. Бұл жеңіс үш жүздің күш-жігер біріктіруінің әбден қисынды әрі заңды нәтижесі болды. Жүз жылдан астам уақытқа созылған қазақ-жоңғар соғысында түбірлі өзгеріс жасалды, енді біржола түбегейлі жеңіске жететін күн де жақын қалды. Жоңғарлар қазақтардан тартып алған жерлерін алды-артына қарай алмай, тастай қашты. Олар бұдан былай қазақ жеріне шапқыншылық жасамауға ант ішті. Қазақ жасақтарының кезекті тамаша жеңіске жеткеніне қарамай, жау жағы әлі де күшті, әлі де қауіпті еді. Сондықтан да бүкіл қазақ халқының ұзақ уақыт бойы жоңғарларға қарсы жанқиярлықпен күрес жүргізе беруіне тура келді.
Билік үшін бақталас күрес және біртұтас халық майданының ыдырай бастауы
Аңырақай шайқасынан кейін жауды түбегейлі біржола жеңудің ауылы алыс қалған жоқ еді. Бірақ тап осы кезде Жоғары мәртебелі Ұлы хан Болат кенеттен қайтыс болды. Ол орыннан үміткерлер арасында тақ таласы басталды. Бүкіл қазақтың Ұлы ханы болудан Әбілқайыр мен Сәмеке дәмелі болатын. Бірақ қазақ ақсүйектерінің тобы бұл ең жоғары лауазымды орынға іс жүзінде ешқандай айтулы қызметімен көзге түспеген Әбілмәмбетті сайлауды лайық деп тапты. Өйткені аймақтық билеушілерге билік басында күшті тұлғаның отыруы керек емес болатын. Сондықтан қазақтың біріккен әскери күштерінің бас қолбасшысы, Кіші жүздің ханы Әбілқайыр мен Орта жүздің ықпалды ханы Сәмеке әлгі шешімге риза болмай, өздерін қорлағандық санады да, әлі соғыс қимылдары жүріп жатқан аумақтан өз әскерлерін алып кетті. Сөйтіп Қазақстанның Ресеймен шекаралас жақтарына — бірі солтүстікке, бірі — солтүстік-батыс жаққа қарай көшті. Өкінішке қарай, зор қиындықпен құрылған жалпықазақтық әскери жасақ аяқ астынан ыдырап шыға келді. Қалыптасқан қиын жағдайдан шығудың ендігі жолын әр жүз өздерінше жеке-жеке іздестіруге көшті. Мәселен, Ұлы жүз жоңғарларға әлі де уақытша бағына тұруға мәжбүр болды. Оларға аманат беріп, жыл сайын алым-салық төлеп тұрды. Жоңғар шапқыншылығының зардабын бәрінен де көп тартқан Орта жүздің жауға қарсы күресті одан әрі жалғастыра беруіне тура келді. Ал Кіші жүз үшін мүлде басқаша жағдай қалыптасты. Ол жан-жағындағы халықтардың қатерлі тығыз қоршауында қалып қойды. Олар хиуалықтар, түрікмендер, Еділ қалмақтары, Жайық Қазақтары және башқұрттар еді. Өйткені бұл кезде олардың қай-қайсысымен де қарым-қатынас нашарлап, шиеленісіп тұрған болатын.
Қазақ халқының жоңғар шапқыншылығына қарсы күресінің тарихи маңызы
Сонымен XVIII ғасырдың екінші ширегінің бас кезінде қазақ халқы өз азаттығы жолындағы Отан соғысын жүргізді. Жалпы-қазақтық біріккен әскери жасақ жоңғар басқыншыларына ұйымдасқан түрде үсті-үстіне соққы бере бастады. Мұның өзі көбінесе қазақтың үш жүзінің, бүкіл қазақ халқының күш-жігер біріктіруінің арқасында мүмкін болды. Қазақ халқын түгелдей қырып жіберу қаупі ел билеушілерін бұрын болған алтыбақан алауыз ырың-жырынды ұмытуға, бас қоса бірігіа, жоңғар әскерлеріне үсті-үстіне соққы беруге мәжбүрлікпен жұмылдырды. Қазақтың билеушілері, билері мен батырлары қазақ мемлекеттілігін қалай да сақтап қалуға күш-жігерін барынша аямай жұмсады. Бұланты және Аңырақай шайқастары қазақ сарбаздарының жауынгерлік рухын күшейтіп, аспандата биікке көтерді. Ол шайқастардағы жеңіс халық болып топтасқанда кез келген күшті жауды жеңіп шығуға болатынын айқын көрсетіп берді. Оның үстіне, қазақ сарбаздары жоңғар әскерлерінің жеңіліс атаулыны білмейтіні жөніндеп жалған аңыздың күлін көкке ұшырды. Бұл соғыста қазақ халқының туыскан қарақалпақ және кырғыз халықтарымен жауынгерлік одағын құрудың негізі қаланды. Соны-мен қатар бұл кезде, XVIII ғасырдың 30-жылдарының бас кезінде, билік жолындағы тақ таласы қазақтардың күшін ыдыратуға тағы да алып барып соқты, олар ақыр аяғында елдің тәуелсіздігінен айырылып тынды.
Радибор
Радибор (Radibor) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Баутцен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3383 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 61,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 72 280. Муниципалитеттің басшысы — Финценц Бабершке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Преснов ауданы
Преснов ауданы — 1928-1997 жылдары Солтүстік Қазақстан облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Пресновка ауылы.
Тарихы
Преснов ауданы Қызылжар (Петропавл) округінің құрамында 1928 жылы 3 қыркүйекте құрылды. Аудан орталығы Пресновское ауылы болды. 1930 жылы 17 қыркүйекте округтер таратылған соң, аудан Қазақ АКСР-інің тікелей бағынысына өтті.
1932 жылы 10 наурызда Қазақ АКСР-інде облыстардың құрылуымен Преснов ауданы Қарағанды облысының құрамына енді.
1936 жылы 29 шілдеде Преснов ауданы Солтүстік Қазақстан облысының құрамына кірді.
1986 жылы ауданда 11 ауылдық кеңес болған: Железин, Қазан, Кладбин, Макарьев, Матросов, Мирный, Новорыбин, Первомай, Петров, Преснов, Пресноредуть.
1997 жылы 23 мамырда Преснов ауданы таратылып, аумағы Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы ның құрамына қосылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Еуропаның биік таулары
Альпі таулары
Альпі таулары Италия, Франция, Швейцария, Лихтенштейн, Австрия, Германия және Словения сынды жеті еуропалық мемлекеттің территориясында орналасқан. Бұл тауларда соғыс қимылдары жүргізілген уақыттар да болды. Б.з.д. 218 ж. альпі асулары арқылы карфагендік қолбасшы Ганнибалдың әскері өтіп, қаннен - қапперсіз жатқан римдіктердің ту сыртынан тап берді. 1799 ж. А.В.Сувровтың басқаруындағы орыс әскері өте қиын асулар арқылы Альпі тауларын асып, мүмкін емес боп көрінген ерлікке барады. орыс сарбаздарының бұл ерлігі В.И. Суриковтың "Сувровтың Альпі арқылы өтуі" деп аталтын атақты картинасында бейнеленген. Монблан (франзуша "ақ тау") - Еуропаның ең биік шыңы. Оның биіктігі 4807 м. Бұл шың Франция мен Италия шектескен Батыс Альпіде орналасқан.
Сен-Бернар
осынау биік еуропалық таулармен сенбернар деп аталатын иттің тұқымының шығу тарихы да байланысты. Бұл тұқымды Қасиетті Бернарды (Французша "Сен-Бернар") мекендеген тақулар дүниеге келген әкелеген. Монастырь Альпі тауларының жоғары жағында биікке орналасқандықтан, қарлы боран соққан сайын, тақулар тауға шығып, адасқан жолаушыларды іздеуге шығатын.Алайда, қарда адасқан адамдарды табуда  иттер жақсы көмектесетін болып шықты. Сен-Бернар монастырынан шыққан иттердің тұқымдары осылайша сеньернар аталып кетті. Бұл иттер сезімтал, ақылды, мейірімді және күш-қайраты жағынан мықты болып келеді. Францияда монастрьдың сенбернар иттернің бірі Баррише ескерткіш те орнатылған. Мол барри Альпі тауларында 40 адамды құтқарған. Бұрынғы уақыттарда адамдар тауға тек қажеттіліктен шығатын, алқазір демалып, көңіл көтеруге шығатын болды. XX ғ. Альпі таулары Еуропаның ең сәнді, әрі танымал курортына айналды. Мұнда халық тау шыңғысы мен сноуборд теуіп, қыздырынып, таудың көз тартарлық сұлулығын тамшалайды.
Альпинист
Тау шыңдарын бағындыратын спортшылардың альпенист аталу себебі - Альпі шыңдарында спорттың осы түрі пайда болған. Ал, сол спортшылардың асуларға шығатын ұшы өткір ұзын таяқшалары альпеншток аталып кеткен
Дереккөздер
2012 "Мәскеу Росмэн" "Әлем ғажайыптары" ISBN 978-5-353-06044-4 УДК 087,5 ББК 92
NGC 4102
NGC 4102 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Кажим (Сысола тармағы)
Кажим (Кежим, Кажилья) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысола өзенінің оң жағалауынан 385 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хинтерцартен
Хинтерцартен (Hinterzarten) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2627 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 33,367 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 15 052. Муниципалитеттің басшысы — Ханзёрг Эккерт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Хадиша Баймолдақызы Жиенқұлова
Хадиша Баймолдақызы Жиенқұлова (10 қараша 1916, Алматы - 1 мамыр 1982, сонда) — актриса.
Өмірбаяны
1950 жылдан өмірінің соңына дейін Қазақ академиялық драма театрында қызмет етті.
Ойнаған рөлдері
Хадиша ойнаған рольдер қатарында Бике (М.Иманжановтың "Менің махаббатымында"), Салтанат, Ақ-бала (М.Әуезовтің "Абайы" мен "Қарагөзінде"), Құмархан (А.Қаһардың "Ауру тістерінде"), Варвара (А.Н. Островскийдің "Найзағайында"), Мехмене Бану ("Фархад - Шырындай, Мирандолина ("Қонақ үйдің қожасында"), т.б. бар. 1954 жылдан киноға түскен ("Дала қызында" Гүлсара, т.б.).
Өрлеу
Өрлеу (2014 ж. дейін – Россовхоз) — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Қурайлы ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 945 адам (467 ер адам және 478 әйел адам) болса, 2009 жылы 1804 адамды (909 ер адам және 895 әйел адам) құрады.
Астенолит
Астенолит (грек, asthenes - осал,lithos — тас) — шарггы түрде планетаның көлденең қимасының жогаргы мантиясы (астеносфера қабаты) деңгейінен жер қыртысы өңіріне шейін көтерілген күмбез.
Автоматтық басқару
Автоматтық басқару (Автоматическое управление; automatic control) — объектіні адамның қатысуынсыз, автоматты түрде басқару Автоматтық басқару — қандай да бір объектіні (машинаны, приборды, жүйені, процесті) берілген алгоритмге сәйкес адамның тікелей қатысуынсыз басқару. АВТОМАТТЫ БАСҚАРУ еңбек өнімділігін, басқарудың сапалылығы мен дәлдігін арттыру үшін, қолайсыз жерлердегі немесе денсаулыққа залалды жұмыстарды адамның қатысуынсыз атқару мақсатында қолданылады. Басқару мақсаты басқарылатын объектінің реттелу шамасының уақыт бойынша өзгеруімен тікелей байланысты. Басқару мақсатын жүзеге асыру үшін басқарылатын әр түрлі объектілердің өзіндік ерекшеліктері ескеріліп, объектіні басқару тетігіне әсер етерліктей әрекет (басқарғыш әрекет) жасалады. Басқарғыш әрекет басқару қондырғылары арқылы жүзеге асырылады. Өзара әрекетке түсетін басқару қондырғылары мен басқарылатын объектілер жиынтығы б а с қ а р у д ы ң а в т о м а т т а н д ы р ы л ғ а н ж ү й е с і н қ ұ р а й д ы. Бұл негізінен өндірістік т.б. кешендер құрамына кіреді. Уатт бу машинасындағы (1784) центрден тепкіш реттеуіштен тұратын автоматты реттеу жүйесі техникада кеңінен пайдаланылған алғашқы тұйық басқарудың автоматты жүйесі болды. 20 ғасырдың 50-жылдарында өндірістік процестер мен өнеркәсіптік кешендерді электрондық есептеуіш машиналар арқылы басқарудың күрделі жүйелері дүниеге келді. Бұл жүйелер тобына басқарылатын шаманың мәнін тұрақты етіп сақтайтын а в т о м а т т ы р е т т е у ж ү й е с і, басқарылатын шаманы белгілі бағдарлама бойынша өзгертіп отыратын б а ғ д а р л а м а л ы б а с қ а р у ж ү й е с і, басқару бағдарламасы алдын ала берілмеген қ а д а ғ а л а у ы ш ж ү й е енеді. Басқарудың автоматты жүйелері техниканың түрлі салаларында (көшірмелеуіш фрезалау станогын басқаруға арналған қадағалауыш жүйе, металл кескіш станоктардағы магниттік лента, перфолента немесе перфокарта арқылы бағдарламамен басқаруға арналған жүйе) кеңінен пайдаланылады. Ол авиацияда, ғарыш және әскери техникада үлкен маңыз атқарады. Басқарудың автоматтандырылған жүйесін құру принциптерін және оларда өтетін процестердің заңдылықтарын зерттейтін техникалық кибернетиканың бөлімі — а в т о м а т т ы б а с қ а р у т е о р и я с ы. Ол бірнеше бөлімге (сызықтық, сызықтық емес жүйелер, үздіксіз функциясы, дискретті функциялы, релелі, инвариантты, оптимальды, экстремальды, үлкен жүйелер теориясы, жүйелердің сезгіштік теориясы) бөлінеді. Негізгі проблемасы —басқарудың автоматтандырылған жүйесін синтездеу және анализдеу. АВТОМАТТЫ БАСҚАРУ тек математикамен ғана емес, физикалық және техникалық ғылымдарымен тығыз байланысты. Қазақстанда автоматты басқару теориясынан зерттеулер 60жылы басталды (Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясы, Қаз ҰМУ, ҚазҰТУ, Қарағанды политехникалық институты т.б.). Республикада автоматты басқару теориясының негізін А.Қ. Беделбаев салды.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Джимми Нейтрон: Данышпан ұл бала
«Джимми Нейтрон: данышпан ұл бала» (Jimmy Neutron: Boy Genius) — 2001 жылы жарық көрген режиссер Джон А. Дэвистің анимациалық 3D-да шыққан мультфильмі. «Nickelodeon Movies » студиясымен жасалып, «Paramount Pictures » кинокомпаниясымен шықты. Композитор қызметін Джон Дебни атқарды. Басты рөлдерді орындаған Деби Дерриберри, Патрик Стюарт, Мартин Шорт, Роб Полсен және Джеффри Гарсиа.
Мультфильм үздік анимационды фильм номинациясында «Оскар» сыйлығынын алған.
Пікір
Rotten Tomatoes шолу агрегаторының сайты 74% мақұлдау рейтингісі туралы хабарлады, орташа балл 6,4/10, 76 шолуға негізделген. Metacritic орташа өлшенген мәнді қолданып фильмге 21 сыншының негізінде 100-ден 65-ге баға берді, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді.
Сілтемелер
Санат:АҚШ мультфильмдері Санат:Paramount Pictures фильмдері Санат:АҚШ кинокомедиялары Санат:Толықметражды мультфильмдер
Олимпиада ойындарындағы Қырғызстан
Қырғызстан құрамасы жазғы және қысқы Олимпиадаларға 1994 жылдан бері қатысып келеді. 1952-88 жылдары КСРО құрамында болса, 1992 жылы қырғызстандықтар Біріккен команда құрамында болды.