cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тельпосъю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
УЕФА кубогы 1999/2000
УЕФА кубогы 1999/2000 — аталмыш турнирдің 29-шы маусымы.
Дереккөздер
Санат:1999 жылғы футбол Санат:2000 жылғы футбол Санат:УЕФА кубогы 1999/2000
Гала-Паса-Ель
Гала-Паса-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Прупт өзенінің сол жағалауынан 123 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қайып Айнабекұлы
Қайып Айнабеков халық ортасынан шыққан, көрнекті талант иесі, ақын. Қ.Айнабеков 1885 жылы Нұра өзенінің жағалауындағы Кеңқия аулында (қазіргі Қарағанды облысы, Нұра ауданы, Көгілдір селосы) кедей шаруаның отбасында туды. Арғын тайпасы Қуандық руының Тоқа бөлімінен шыққан. . Әкесі Айнабек Қайыптың қаршадайында қайтыс болған. Ержетіңкіреп еңбекке жарағанға дейін Қайып нағашылырының қолында тәрбиеленеді. Кейін олардан бөлініп шығып, өз бетінше еңбек етіп, күн көрген. Қазақ даласындағы қалың кедейдің сол кездегі шеккен азабын, тұрмыстың ауыр жүгін Қайып та бірге арқаласып, басынан бірге өткізеді. Тек Ұлы Октябрь социалистік революциясының арқасында ғана ақын азат өмір құшағына еніп, еркін еңбекке беріледі. Кейін ол әр түрлі әлеуметтік қызметтерге қатынасады. Орталық Қазақстанда Совет өкіметін орнату жолындағы күреске белсене араласа отырып, Қайып 1920 жылы Коммунистік партияның мүшелігіне кіреді. Саяси шаруашылық мекемелерінде жұмыс істейді. Ауылда мектеп ашып, жас ұрпақтарға білім беру ісіне жіті ат салысады. Қайып ұзақ уақыт бойы Қарағанды қаласында тұрған.
Қоғамдық тіршілік пен әдебиет ісіне белсенді қатысқаны үшін халық Қайып Айнабековты Қарағанды қалалық, облыстық Советтеріне көп жылдар депутат етіп сайлап, зор құрмет көрсеткен. Еңбекшілердің білдірген бұл сенімін Қайып қалтқысыз зор абыроймен ақтап отырған. Ақынның "1941–1945 ж.ж. Ұлы Отан соғысы тұсындағы еңбектегі ерлігі үшін" медалімен және Қазақ КСР Жоғарғы Советінің грамотасымен марапатталуы, 1943 жылы Қазақстан совет жазушылар одағының мүшесі болып алынуы сол елеулі еңбектің нәтижесі еді. Жас кезінде-ақ Қайып өлең, әңгіме-ертегі, жырға әуес болады. Жастық, достық жайында өлең шығарып дағдыланған ақын бірте-бірте ширап, жетіле береді. Сөйтіп, өлең Қайып өмірінің өрнекті өзегіне айналады.
Қ.Айнабеков ақындық жолға ерте түскенімен өлең жазуға машықтанып, өлеңді шын мәнінде өнер деп тануы 1907 жылдардың тұсы. Сол кезде шығарылған "Сұлу қызға жазған хат", "Сұлудан жауап" сияқты лирикалық қысқа өлеңдерінің біздің дәуірімізге жетуі мұның айқын дәлелі. Қайып "Жастардың жазғы ойынға бару түрі", "Ойынның ішкі көрінісі" секілді ойын-сауықты тамашалайтын өлеңдерін 1914 жылдары шығарған.
Ақын творчестволық жолын осылай көңіл-күйі, махаббат лирикаларын жазудан бастағанымен, бірте-бірте әлеуметтік мәні бар мәселелерге ауысады. Қайып ендігі жерде жоқшылықтың зарын, тұрмыстың тауқыметін, таршылығын тартқан қазақ еңбекшілерін жырына қосады. Үстем тап өкілдерінің елді жегідей жеген әр түрлі зұлымдық ниет, арам пиғылдарын, келіссіз іс-әрекеттерін ащы масқылмен ашына түйрейді.
Қайып шығармашылығындағы еңбек тақырыбы
Қайып қашан да болса халықпен, қалың бұқарамен тығыз байланыста болды. Осы тұрғыдан алғанда еңбек тақырыбы – Қайып творчествосындағы сүбелі тақырыптардың бірі. Ақынның "Лавада", "Шахтерміз", "Қарағанды сәлемі", "Қарағанды", "Көмір", "Шахтерлер серті", "Шахтер сөзі" т.б. көптеген өлең, жырлары осы тақырыпқа арналған. Қайып Айнабековтың ақындық үгітшілік өнері Ұлы Отан соғысы жылдарында да ерекше көзге түсті. Еліміздің ұл, қыздарын әділет жолында қолына қару алып қанды соғысқа аттанған кезде Қайып та өзін партияның қарт солдатымын деп санап, жауға қарсы құлшына үн көтерген халық талантарының алдыңғы сапында болды. Оның осы отты жылдарында, қаһарлы күндерінде, қиын-қыстау, сын сағатта айтқан өлеңдері, дарынды да жалынды жырлары "Жауынгерлерге", "Майданға хат", "Қызыл флот" т.б. жауға мір оғындай болып қадалады Жау тізесін тез бүктіру үшін тыл еңбекшілерін ерлік еңбекке шақырады.
Қайып - айтыс ақыны
Қ.Айнабеков сонымен бірге айтыс ақыны. Ол Ұлы Отан соғысы жылдарында көптеген игілікті істерге белсене араласқан. Қарағанды ақындарының 1943 жылғы алғашқы айтысын бастаған осы Қайып болатын. Ақынның осындай еңбегін академик-жазушымыз Ғ. Мүсірепов дер кезінде жоғары бағалады: "Айтыс–ақындар қатарын молайта түсуге де, екшеуге де жол ашып отыр. Бұл күнге дейін қалтарыста қалған Қ.Айнабеков сияқты ақындарымыз Қарағанды айтыстарының үстінде өздерін жұртқа көрсете алды, өсіп те қалды. Басқа реттерде көптің бірі сияқты болып жүрген ақындардың ішінде шаршы топқа түскенде құлаштай алатындары барлығы да сол айтыстарда көрінеді. Шашубайға төтеп бере алған Көшен, іргелі ақын Сәби мен Ілиясты жеңген Қайып бұл айтыстарға дейін көріне алмай, елеусіз жүріп еді",–деп жазған. Бұл айтыс дәстүрі кейінгі жылдарда да жалғаса берген. Қайып 1947 жылы екінші рет Көшен Елеуовпен, Ілияс Манкинмен айтысқа түсіп тағы да жеңіп шыққан. Қ.Айнабеков сонымен бірге қазақтың ерте кездегі ауыз әдебиет нұсқаларын, мақал-мәтелдерін, аңыз-әңгімелерін, шешендік сөздерін жадында көп сақтаған жыршы, әңгімеші де. Қайып–халық таныған қарт ақындарымыздың бірі. Оның артында сонша бай болмағанмен біраз әдеби мұра қалды. Сол үшін де ақын есімі халық жадында ұзақ сақталмақ.
Спароне
Спароне (Sparone) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қайып Айнабекұлы
Сыртқы сілтеме
•	Қайып Айнабекұлы
Спароне
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1174 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 40 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 10080.
Қайып Айнабекұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақ жазушылары Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:1885 жылы туғандар Санат:Қарағанды облысы
Спароне
Елді мекеннің қамқоршысы — Giacomo il Maggiore.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Виньоне
Виньоне (Vignone) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1206 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 402 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 28050.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Мартин Турский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Қандауырша
Қандауырша — бассүйексіздер класының туысы. Дене ұзындығы 8 см дейін. Денесі ланцет тәріздес, мөлдір, желісі, (хордасы) дененің алдыңғы бөлігінде аяқталады. 7 түрі бар. Нақтылы түрі В. lanceolatum. Ол жылы және қоңыржай теңіздердің 10—30 м тереңдігінде өмір сүреді. Көбінесе теңіздің құмды түбінде, денесінің алдыңғы жағын құмнан шығарып жатады. Қорегі, планктон. Ұрықтануы сыртқы, ашық түрде. Жұмыртқалары суда дамиды. Дернәсілдері суда еркін жүзіп жүреді. Қарапайым желілермен омыртқалылардың арасындағы аралық сатыдағы жануарлар.
Қандауыршаның тіршілігі және сыртқы құрылысы
Теңіздің жағаға таяу таяз суларында құмға көміліп, басын жоғары қаратып жатқан қандауыршаның ауыз төңірегіндегі жиырма шақты мұртшалары тынымсыз қимылдап тұрады. Тұрқы 8 сантиметрден аспайтын қандауырша мұртшалары арқылы су ішіндегі ұсақ жәндіктерді қармап, қорегіне жаратады. Қандауыршаның алдыңғы және артқы жағы сүйірленіп бітеді. Оның арқасын бойлай созылған тері қатпары құйрығын қандауырдың ұшы тәрізді етіп жиектейді, бұл- қандауыршаның арқа және құйрық жүзбеқанаттары.
Қандауыршаның денесі екі бүйірінен қысыңқы келеді. Денесінің соңында- аналь тесігі, ал құйрық жүзбеқанатының құрсаққа қарай көмкерілген жиегінің алдында су шығатын тесігі болады.
Қаңқасы
Қандауыршада ми болмағандықтан, бассүйек те дамымаған, сондықтан ол бассүйексіз жануар болып саналады. Оның арқа жағын бойлай бас пен құйрықты жалғастыратын желі қандауыршаның денесіне тірек болып, ішкі қаңқа қызметін атқарады.Бұл желі қандауырша денесінде өмір бойы сақталады.
Қоректенуі
Қандауырша судағы ұсақ жәндіктермен қоректенеді.Оның асқорыту жүйесі мұртшалармен жиектелген ауыз шұқырағынан басталады.денесін бойлай созылған желінің астыңғы жағында бірнеше бөліктерден құралған асқорыту түтігі жатады. Түтіктің ауызға жалғасқан бөлігі жұтқыншақ деп аталады.Жұтқыншақта көлденең орналасқан бірнеше (жүздеген жұп) желбезек саңылаулары бар. Ол дене мен саңылаулар арасында желбезек қуысын түзеді. Жұтқыншақ- ішекке жалғасады да ішек түзу қалпында аналь тесігімен аяқталады. Қандауыршаның аузына түскен ұсақ қоректік заттар түйіршігі ауыздан жұтқыншаққа, одан түзу ішекке қарай бағытталады.
Тыныс алуы
Қандауырша жұтқыншақтың қабырғасындағы сансыз желбезек саңылаулары арасындағы перделер арқылы тыныс алады. Оның асқорыту және тынысалу мүшелерінің қызметі бірлесіп кеткен. Ауыздан жұтқыншаққа өткен су желбезек саңылаулары арқылы желбезек маңындағы қуысқа барғанда оның қабырғаларындағы қылтамырлар торабына сіңіп, қандауырша денесіне оттегін береді, сондай-ақ қорытылған қоректік заттар денеге өтеді.
Қандағы көмірқышқыл газ суға шығарылады да, газға қаныққан су жануардың су шығатын тесігі арқылы далаға бөлінеді.
Қан айналымы
Қандауыршада жүрек болмайды, түссіз қан арқа және құрсақта болатын ірі қантамырлардың жиырылуы арқылы бір шеңбер жасап, тұйық жүйемен денеге таралады. Мұның қантамырлар жүйесі буылтық құрттардың қантамырлар жүйесіне ұқсас.
Зәр шығаруы
Қандауыршаның зәршығару мүшесі желбезек қуысында орналасады. Бөлінді зат желбезек қуысындағы өте ұсақ өзекшелер арқылы желбезек қуысына бөлініп шығады.
Жүйке жүйесі және сезім мүшелері
Қандауыршаның жүйке жүйесі желі үстінде арқаны бойлай созылып жатқан түтік тәрізді өте қарапайым құрылысты болып келеді. Жүйке түтігінен дененің үстіңгі жағына және ішкі мүшелерге қарай жүйкелер тармақталып таралады. Қандауырша сыртқы химиялық және қарапайым тітіркеністерді сол жүйке тармақтарымен қабылдайды.
Қандауыршаның сезім мүшелері өте нашар дамыған. Оның есту мүшесі және көзі жоқ. Алайда күшті жарықтан қандауырша тітіркенеді. Тепе- теңдік мүшесі болмағандықтан, қандауырша суда жүзген кезде бір бүйірінен екінші бүйіріне аударылып, денесін қалыпты ұстай алмайды. Судың химиялық қасиетін иіс сезу шұңқыры арқылы сезіне алады. Ауыздың төңірегіндегі мұртшалары сипап сезу қызметін атқарады.
Көбеюі және дамуы
Қандауырша дара жынысты, оның жұптасқан аналық безі мен аталықбезі желбезек саңылауының маңындағы қуысында бірнеше қатар бұдыртармақтар түзіп жатады. Сырттай ұрықтанған уылдырықтан тұрқы 3,6-5,2 мм дернәсіл дамып, үш айға дейін сол сатыда тіршілік етеді. Дернәсілдер екінші-үшінші жылы жыныстық жағынан толысады.
Дереккөздер
Санат:Бассүйексіздер‎
Армстронг (Миссури)
Армстронг (Armstrong) — Миссури штатының Хауард округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.2 км². FIPS коды — 29-01954.
Скална-Глава (Кырджали облысы)
Скална-Глава (Скална глава) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
Армстронг (Миссури)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 287 адамды құрады.
Скална-Глава (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 146 адамды құрайды.
Армстронг (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Хауард округы (Миссури)
Скална-Глава (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6748. ЕКАТТЕ коды — 66754.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Фобос (айрық)
Фобос сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Одервиц
Одервиц (Oderwitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Гёрлиц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5520 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,92 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 86 315. Муниципалитеттің басшысы — Адельхайд Энгель.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Латын әдебиеті
Рим әдебиетінің кезеңдері мен алғашқы ақындары
Грек әдебиетінің алғашқы ескерткіштері б.з.б. VІІІ ғасырға жатса, ал рим әдебиетінің алғашқы жазба ескерткіштері б.з.б. ІІІ ғасырға жатады. Рим әдебиеті әлемдік аренаға грек әдебиетінен 400-500 жыл кейін шықты. Рим әдебиеті ғасырлар бойы дамыған грек әдебиетінің жетістіктерін пайдаланып, өз әдебиетіне сіңдіріп, соның нәтижесінде өзіндік, дамыған әдебиетін қалыптастырды. Рим әдебиетінің даму кезеңінің басынан-ақ грек әдебиетінің күшті ықпалы болғаны сезіледі. Проф.И.М.Тронский рим әдебиеті латын тілінде жазылғандықтан, оның даму кезеңін латын әдеби тілінің даму кезеңдерімен байланысты қарастыру қалыптасқанын айта келе, осы тұрғыдан келгенде рим әдебиеті: Бірақ, И.М.Тронскийдің өзі рим әдебиетінің тарихын жазу барысында екінші принципті ұстанады. Яғни, рим әдебиетінің даму тарихын рим мемлекетінің тарихи кезеңдерімен байланыста алып қарастырады да, төмендегідей кезеңдерге бөледі: І. Республика дәуірінің әдебиеті: 1) Әдебиетке дейінгі кезең (б.з.б. 240 жыл); 2) Ежелгі рим әдебиеті (полистің қалыптасуы мен гүлденуі б.з.б. ІІ ғасырдың ортасына дейін); 3) азаматтық соғыстар кезеңіндегі әдебиет (б.з.б. ІІ ғасырдың аяғынан бастап б.з. 30-жылдарға дейін). ІІ. Империя дәуірінің әдебиеті: 1) Империя басталуы кезіндегі әдебиет («Август дәуірі», б.з. 14 жылға дейін); 2) Императорлық рим әдебиеті: а) б.з. І ғасыр мен ІІ ғасыр басындағы әдебиет ә) кейінгі рим әдебиеті (б.з. ІІ-ІV ғғ) Алғашқы рим ақындары. Негізінен грек шығармаларын өңдеп жазатын римдік ақындар Ливий Андроник, Гней Невий, Квинт Эннийлар болды. Ливий Андроник (б.з.б. 204 жылдар шамасында қайтыс болған) грек үлгілері бойынша рим фольклорлық дәстүрінің негізінде жазылған трагедиялар мен комедияларды қойды. Ливий Андроник драмаларында хор мүлде болмады, тек латын өлеңдерінің ерекшеліктері ескеріліп отырды. Ливий Андроник грек тілінен латын тіліне сатурндық өлең үлгісінде Гомердің «Одиссейін» аударды. Ливий Андрониктің шығармалары сақталмаса да, оның рим әдебиетінің даму тарихына қосқан үлесі зор болды. Ол рим қауымын грек эпосымен, грек театрымен таныстырды, гректің көркем шығармаларын бірінші болып латын тіліне аударды. Ол Таренттен шыққан алғашқы рим ақыны болып есептеледі. Өзінің латын тілінде жазылған алғашқы пьесасын б.з.б. 240 жылы «Рим ойындарында» көрсетті. Б.з.б. 207 жылы Юнонаға арнап гимн жазды. Ғылымда Ливий Андрониктің пьесалары қойылған уақыттан бастап рим көркем әдебиеті басталды деп санау қалыптасқан. Гней Невийдің (б.з.б. 274-201 жылдар) әдеби шығармашылығы Римде демократиялық қозғалыс күшейе бастаған кезде дами бастады. Яғни Гней Невий – демократиялық топтың жақтаушысы болды. Өз комедияларында ол римдік нобилитетті сынға алып отырды. Невий шығармашылығы үш әдеби жанрда дамыды. Олар: трагедия, комедия және эпос (Пуникалық соғыс туралы эпостар). Ақын грек материалдарын пайдалана отырып, өз шығармашылығына ұлттық римдік тақырыптарды да енгізіп отырды. Невий ұлттық трагедия – претексттердің негізін салушы болды. Претекст кейіпкерлері римдік киім үлгісінде ойнады. Претекст – римдік магистраттардың салтанатты киімі болды.
Рим әдебиетінің дамуындағы маңызды орынды Энний шығармашылығы алады. Квинт Энний (б.з.б. 239-169 жылдар) – Плавттың замандасы, Публий Корнелий Сципион Африканский басқарған римдік нобилитет тобына жақын болды. Грек үлгілері бойынша Энний трагедиялар мен комедиялар жазды. Гомер колориті мен стилінің негізінде «Анналдар» деп аталатын тарихи эпос тудырды. Рим тарихын Эней батырдың Троядан қашып шыққан кезінен өзі өмір сүріп отырған кезіне дейін қамтыған «Анналдар» 18 кітаптан тұрды (жеке-жеке 600 өлеңі сақталған). «Анналдар» эпосы Эннийге үлкен атақ алып келді. Энний бұдан басқа да грек драматургтерінің шығармаларына негізделген драмалық шығармалар, эпиграммалар, өзіндік сатуралар мен философиялық туындылар жазып қалдырды. Эннийдің еңбегін жоғары бағалағандар Цицерон мен Гораций болды. Цицерон оны «римнің ірі эпик ақыны» деп таныса, Гораций «екінші Гомер» деп атады.
Дереккөздер
Санат:Латын әдебиеті
Б. з. д. 755 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 755 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 755 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Реньи (Алье)
Реньи (Reugny) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03213, пошта индексі — 03190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 263 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,33 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Авелюи (Нор)
Авелюи (Haveluy) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,7 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3122 адамды құрады. Халық тығыздығы — 664,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Миокард инфаркті
Миокард инфаркті - тәж артериясы миокардтың оттегіге мұқтаждығын қамтамасыз ете алмауынан дамитын миокардтың ишемиялық некрозы. Миокард инфарктісімен сырқаттанатын науқастардың саны 1000 адамға шаққанда 2,87 – 3,08% - ын құрайды. ЖИА –ның бұл түрі көбіне 40-тан асқан шақта дамиды және 50-56 жас  аралығында бұл аурумен сырқаттану едәуір жиілейді. Ер адамдар әйелдерден 5-2 есе жиі ауырады. Соңғы кезде миокард инфарктісінің жиілігі екі есе көбеюге жақындаған.
Этиологиясы.
Миокард инфарктісінің негізгі себебі – тәж артерияларының стеноздаушы артеросклерозы. Миокард инфаркті дамуының тікелей себептері:
1) тромбоздың салдарынан  тәж артериясының окклюзиясы;
2) артеросклероз түймедағының арасында қан құйылып ісінуінен тәж артериясының бітелуі;
3) критикалық стеноз нәтижесінде тәж  артериясының  түйілуі;
4) тәж артериясының критикалық стенозы кезінде миокардтың оттегіге  сұранысының күрт артуы (мәселен  ауыр  дене  қызметінен  симпатоадренал  жүйесі  белсенділігінің  аса  жоғарылауынан).
Аталған тікелей  себептермен  бірге  миокард инфарктісінің  дамуында  келесі бейімдеуші  факторлардың  маңызы зор: тәж артерияларының  тармақаралық коллатеральдік  байланыстарының жеткіліксіздігі, қанның  тромбтар  түзу  қасиетінің артуы, микроциркуляциялық бұзылыстар.
Миокард инфарктінің клиникасы
Астмалық түрі – ауырсынусыз, бірден жүрек астмасынан басталады. Миокард инфарктінің мұндай бастамасы жүректе бірнеше постинфаркттық тыртығы немесе диффузды кардиосклерозы бар қарт адамдарға және папиллярлық  бұлшықеттің некрозына тән. Науқас ентігіп ортопноэ күйінде болады. Өкпеде алдымен ұсақ көпіршікті, кейін орта және ірі көпіршікті ылғалды сырылдар,  алыстан естілетін  сырылды тыныс пайда болады. Өкпе артериясында 1 тонның акценті естіледі. Шулы сырылды тынысты кейде жүрек тондарын естіртпейді. Миокард инфарктісінің астмалық түрі өте ауыр болғандықтан, көбіне өлімге алып келеді.
Аритмиялық түрі – пароксизмдік ырғақ  бұзылысынан (жыбыр аритмиясынан, атриовентрикулалық блокададан) басталады. Мұндай жағдай өткізгіштік жүйесінің некрозға немесе ишемияға ұшырауынан болады.
Абдоминальдік түрі - бұл түрінде ауырсыну эпигастрий, кіндік, мықын  және қабырғаасты аймақтарында орналасады. Сондықтан науқас ауырсынуды іш қуысы  ағзаларының  патологиясымен  байланыстырады. Клиникалық көрінісі асқазан мен он екі елі ішектің жара ауруына,  панкреатитке, жіті холециститке, аппендицитке ұқсайды. Диагноз қате қойылғанда  науқас хирургиялық  емге  алынуы ықтимал. Сырқаттың белгілерін сұрыптағанда ауырсынудың іш қуысында басым  орналасқанымен, оның көкет күмбезінен жоғары, яғни  кеуде қуысында  таралуын  ескерген жөн.
Коллапстық түрі. Миокард инфаркті жіті тамыр шамасыздығынан  басталады, артериялық және көктамырлық қысымдар күрт төмендейді, науқастың әлі құрып тер басады, терісі бозарады, есі кіресілі – шығасылы болады,  ағыл -  тегіл  терлейді,  көктамырлары айқын болмайды. Әрі қарай диурез азаяды және микроциркуляциялық бұзылыстар аса көлемді некроздың дамуында кездеседі.
Церебральдік түрі. Миокард инфаркті неврологиялық белгілерден басталады. Оның белгілері ми қанайналымы бұзылысының  көрінісіне ұқсайды. Миокард инфарктінің бұл түрі ауыр церебральдік атеросклерозы бар науқастарда байқалады.
Шеткері (перифериялық) түрі. Бұл түрінде жүрек тұсында, төс маңында, тіпті кеуде сарайында ауырсыну болмайды. Ауырсыну иррадиация аймақтарында ғана (иықта, жақта, мойында т.б.) сезіледі. Ауырсыну деңгейі әртүрлі, бірақ көбіне айтарлықтай емес. Инфарктінің бұл түрі көбіне ауыр атеросклерозға шалдыққан егде, қарт адамдарға тән.
Симптомсыз мылқау түрі. Миокард инфаркті жасырын дамиды. Көрінісінде себепсіз әлсіздік, бастың аздап ауыруы мен айналуы, шамалы ентікпе, тәбеттің төмендеуі, ұйқының бұзылуы, АҚ құбылысы, субфебрильдік қызба  байқалуы мүмкін. Науқас өз жағдайын жағымсыз ауа райымен, салқындаумен байланыстырып,  бұл белгілерге мән  берместен жүре береді. Симптомсыз миокард инфаркті кездейсоқ тексерілгенде немесе ЭКГ-да қалған тыртықтану өзгерістерімен анықталады. Миокард инфарктісінің симптомсыз түрі кенет өлім себебінің бірі болып табылады.
Оң қарыншаның жіті шамасыздығымен  дамитын түрі. Миокард инфаркті оң қарыншаның жіті шамасыздығынан басталады. Бұл жағдайда оң қабырғаасты өткір ауырады, бауыр тез ұлғаяды, жүрек айнуы, құсу байқалады және 18-20 сағаттан кейін ісіну пайда болады. Оң қарыншалық инфаркт кеуденің оң жартысынан түсірілген кеуде тіркемелерінде анықталады.
Тотальді жүрек шамасыздығымен дамитын түрі. Миокард инфарктінің бұл түрінде ауырсыну болмайды. Сол және оң қарыншаның көлемі қатар некрозға ұшырауынан іркіліс екі шеңберде бір уақытта дамиды. Сол қарынша шамасыздығы  жүрек астмасы және өкпенің  ісінуімен, оң қарынша  шамасыздығы үлкен шенбердегі  дамитын жіті іркіліспен  (бауырдың тез ұлғайып, қатты  ауырсынуы, жүрек  айнуы, құсу  т.б.) білінеді.
Шартты түрде миокард инфарктісінің астмалық, коллапстық, церебральдік, диспепсиялық, аритмиялық,   симптомсыз және оң қарыншаның жіті шамасыздығымен, тотальді жүрек шамасыздығымен  дамитын  түрлері жатады. Инфаркттің типті түріне қарағанда бұлардың барысы ауыр және  өлімге жиі алып келеді. Өлімнің жиілігі  бір жағынан кеселдің уақтылы анықталмай, науқастың ауруханаға  кеш түсуінен де болады.
Миокард инфарктінің ауырсынусыз түрлері көбіне жас ұлғайған шақта, жүйелі атеросклероздың ауыр түрінде, миокард инфарктімен  бірнеше рет ауырған адамдарда, ЖИА артериялық гипертониямен, қантты диабетпен  қатар жүргенде, яғни ауырсынуға сезімталдық  төмендеген жағдайларда  дамиды. Бұдан басқа барысына қарай  миокард инфарктісінің рецидивтеуші, созылыңқы  және  қайталамалы  түрлерін  айырады. Рецидивтеуші миокард инфаркті – инфаркттің өткір және өткірлеу  кезеңдерінде (3-4 апта ішінде) жаңа некроз ошақтарының дамуымен сипатталады. Егер жаңа некроз ошақтары 8 аптадан (бұрынғы инфаркт тыртықталғаннан) кейін пайда болса, оны қайталамалы миокард инфаркті деп атайды. Миокард инфарктінің созылыңқы барысы – некроз ошағындағы репарация  үдерісінің баяу жүруінен болады. Бұл жағдайда зертханалық, ЭКГ – лық көрсеткіштердің динамикасы қалыңқы келеді. Инфаркттің барысы ұзарып, науқастың сауығуы көпке созылады. Мұндай барыс әлсіреген, қосымша аурулары, ауыр стеноздаушы коронаросклерозы бар кәрі адамдарға тән.
Миокард инфарктінің негізгі клиникалық синдромдары:
1. Ангинальдік синдром.
2. Ошақты ЭКГ-лық өзгерістер синдромы.
Оның басты белгілері:
•	дене қызуының 37-38 оС шамасына дейін биіктеуі;
•	нейтрофильдік лейкоцитоз;
•	5-7-ші күндерде лейкоцитоздың төмендеуінен және ЭТЖ-ның жоғарылауынан болатын қайшылық белгісі;
•	кардиомиоциттердің өлуін көрсететін зертханалық белгілердің болуы. Кардиомиоциттер некрозының маркерлеріне бірқатар ферменттер – аспартатаминотрансфераза, лактатдегидрогеназа, креатинфосфокиназа, гликогенфосфорилаза және  миозин, миоглобин, Т,І кардиотропониндер жатады. Ферменттердің қандағы концентрациясы, некроздың көлеміне, инфаркт басталуынан кейін қан алу уақытына және некроз ошағынан ферменттердің шайылып шығу жылдамдығына тәуелді.
Миокард инфарктімен ауру жиілігі сырқат адамның жасы ұлғайған сайын артады. Н.А.Мазурдың мәліметіне сүйенсек, 1000 адамға шаққанда миокард инфарктімен ауыру 30-39 жаста 0,76% болса, 60-64 жас аралығында 17,1% деңгейінде болады. Егде жастағы адамдарда атеросклероз үдерісінің үдеуімен қатар тамыр қабырғаларының, жүрек бұлшықетінің, қанның реологиялық қасиеттерінің, гемодинамикалық, нейрогуморальдық регуляцияның өзгеріске ұшырауы миокард инфарктінің пайда болуына себеп болатын факторлар. Сонымен бірге, жас ұлғаюына байланысты адаптациялық – компенсаторлық өзгерістер баяулап, қартаю үдерісіне байланысты басқа да аурулардың белең алуы себеп болуы мүмкін. Жас ұлғая келе ерлер мен әйелдер арасында миокард инфарктімен ауру жиілігінің ара қатынасы жақындай бастайды. Егде және қарт адамдарда миокард инфаркті ауруы анамнезінде ұзақ стенокардия негізінде, сонымен бірге қысқа ғана коронарлық анамнезде кездесуі мүмкін.
Миокард инфарктінің 80% клиникалық көрінісінде егде және қарт адамдарда ауырсыну синдромымен көрініс береді. Бірақ осы жастағы адамдарда жасына байланысты ауырсыну сезімталдағын сезу жоғарылығы өзгеруіне байланысты ауырсыну синдромы анық байқалмайды.
Егде адамдар миокард инфарктімен ауырғандағы бір ерекшелігі «қанайналымның тоталды шамасыздығы» көрініс беріп, 30 – 35% өлімге әкеледі. Кардиогенді шок тек ауырсыну синдромында ғана емес, миокард инфарктінің ауырсынусыз түрінде, жүрек ырғағының күрделі бұзылысында кездеседі. Бұл түрі 70 жастан асқан әйел науқастар миокард инфарктімен қайталап ауырғанда, артериалдық гипертензияда байқалады.
Миокард инфарктінің емі:
-	ауырсыну синдромын тоқтату: нитроглицерин пероралды спрей, немесе сублингвалды таблетка түрінде қолданылады;
-	морфин 4-6 мг көктамырға жіберіледі, қажет жағдайда қосымша әр 5 минутта 4 мг-нан 1-3 рет салынады. Осы препаратқа альтернативті дәрі оксидон 3-5 мг көктамырға жіберіледі;
-	қандағы оксигенация жетімсіздігіне оттегі ингаляциясы қолданылады;
-	ауырсыну синдромын азайту мақсатында бета - адреноблокаторлар көктамырға жіберіледі;
-	ацетилсалицил қышқылын 250 мг шайнату керек;
-	гепарин көктамырға жіберіледі;
Ғарыш сәулелері
thumb|300px|Ғарыштық сәулелердің энергетикалық спектірі Ғарыштық cәулелер– Жер бетіне Ғалам кеңістігінен келетін жоғары энергиялы тұрақты бөлшектер ағыны, сондай-ақ, осы бөлшектердің атмосферадағы атом ядроларымен өзара әсерлесу нәтижесінде пайда болған екінші реттік сәулелер.
Жалпы мәліметтер
Бөлшектерді тіркейтін құрал (1908 ж. Гейгер санағышы) ойлап табылғаннан кейін-ақ 1911 ж. ғарыштық сәулелер ашылды. Олар — әлем кеңістігінен Жерге келетін өте жоғары энергиялы (1021 эВ дейін) орнықты бөлшектердің ағыны және осы бөлшектердің атмосферадағы атом ядроларымен өзара әрекеттесуінен пайда болатын екінші ретті бөлшектер. Олардың құрамына барлық белгілі элементар бөлшектер кіреді. Цифрлар 1 с-та 1м2 жерге түсетін бөлшектер санын көрсетеді. Суреттен бірінші ретті сәулелердің құрамына (≈90%) протондар, α-бөлшектер (≈7%) және басқа атом ядролары, сондай-ақ ауыр ядроларға дейін кіретіні көрініп тұр. Төтенше жаңа жұлдыздардағы жарылыс ғарыштық сәулелердің көзі болуы мүмкін. Қазіргі заманғы үдеткіштердегі зарядталған бөлшектердің энергиясы (1014эВ) әлем кеңістігінің алыс нүктелерінен келетін бөлшектердің энергиясынан (1021эВ) әлдеқайда аз.
Дегенмен ғарыштан келетін сәулелердің тығыздығы үдеткіштерден алынатын бөлшектер ағынының тығыздығынан көптеген есе аз. Сондықтан ол бөлшектердің басқа бөлшектермен немесе атом ядроларымен соқтығысу ықтималдығы үдеткіштен алынған бөлшектерге қарағанда сирек. Осындай соқтығысулар кезінде бұрын белгісіз жаңа элементар бөлшектер пайда болады. Бұл жағдайға қарамастан ғалымдар әлі де көп уақытқа дейін өздерінің зерттеулерінде жоғары энергиялы ғарыштық сәулелерді (бөлшектерді) пайдалана береді. Жаңа элементар бөлшектердің барлығы жайлы теориялық болжам. Бірінші рет 1927 ж кванттық физиканың теңдеулерін талдау кезінде ағылшын физигі П. Дирак бірінші антибөлшек — позитронның болуы туралы болжам айтқан. 1932 ж. Вильсон камерасының көмегімен алынған фотосуреттерді талдап, американ физигі Карл Дейвид Андерсон суреттердің біреуінен қарама-қарсы бағытта қозғалған екі бөлшектің қисайған ізін (трек) байқаған. Әрі карай зерттеулердің нәтижесінде γ-квант ауыр ядромен әрекеттескенде позитрон пайда болатыны және оның үнемі электронмен қатар пайда болатыны анықталған.
Бірінші рет электромагниттік өрістің затқа түрленетіні эксперимент жүзінде осылайша дәлелденді. Энергияның сақталу заңы бойынша, ұшып келген ү-кванттың энергиясы Е= hν тыныштықтағы электрон мен позитронның массасына ауысады. Минималды hν энергия электронды- позитрондық жұпты құруға қажет, ол 2 m0с2-ге тең. Вакуумде позитрон (электрон сияқты) орнықты, дегенмен заттың ішінде электрондардың біреуіне тартылады және кері процесс — аннигиляцияның нәтижесінде, энергияның және импульстің сақталу заңына сәйкес екі немесе үш ү-квант пайда болады. Сонымен, "біздің әлемдегі" әрбір бөлшек (фотоннан басқасы) антибөлшекке ие.
1955 ж. эксперимент жүзінде антипротон, 1956 ж. антинейтрон, 1969 ж. аз мөлшерде антигелий атомдары, яғни антизат алынды. Антизаттан тұратын жүлдыздар мен планеталар бар ма? Бұл сұраққа дәл бүгін бір мәнді жауап беруге болмайды.
Түпсіз ғарыш кеңістігіндегі жұлдыздардан Жер бетіне әр секунд сайын энергиясы 30 • 10 7 Дж/м2 жарық кванттары түседі. Сонымен қатар көзге көрінбейтін сәулелер есебінен де әр секундта ғарыштан қосымша 40 • 10 ' Дж/м2 энергия келеді. Көзге көрінетін ақ жарық энергиясынан да мол энергияға ие бұл сәулелер, негізінен, протондар мен а-бөлшектердің ағыны болып табылады.
Әлем кеңістігінен келетін энергиясы аса үлкен бөлшектерді варыш сәулелері дейді. Олардың сипатын (массасы мен заряд таңбасын) көпіршікті камерада немесе қалың қабатты фотопластинкаларда қалдырған тректері (іздері) арқылы эксперимент жүзінде анықтайды.
Ғарыш сәулелері жоғары энергиялы бөлшектер болып табылады. Сондықтан қазіргі алып үдеткіштерді салғанға дейін олар микроәлемнің құрылымын анықтауда, макроәлемнің даму сырын ұғуда зор пайдасын тигізді, әлі де тигізе береді.
Дереккөздер
Санат:Ғарыш сәулелері Санат:Радиобиология
Бөгей ату
Бөгей ату— 1) Бір немесе бірнеше шепте бір уақытта жасалған шабуылдаушы танк пен жаяу әскер, торпедалық қайықтар немесе қарсылас теңіз десантының козғалыс жолындағы тұтастай от аумағы; артиллериялық атыс түрі. Бөгей ату жылжымайтын және жылжымалы болып бөлінеді. 2) Қарсыластың әуеде ұшу жолындағы жылжымайтын от бөгесіні; зениттік артиллерия атысының түрі. 150 м/сек жылдамдықта төмен ұшатын ұшақтарга қарсы бөгей атуды пулемет және автоматшылар белімшелері жүргізеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ашгиль ярусы, ашгиль
Ашгиль ярусы, ашгиль - Ордовик жүйесінің жоғарғы белімінің ең жоғарғы ярусы.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Анатолий Федорович Ковшарь
Анатолий Федорович Ковшарь (17.3.1937 жылы туған, Украина, Полтава қаласы) — биология ғылымының докторы (1980), профессор (1993). Харьков ун-тін бітірген (1959).
Негізгі ғылыми еңбектері Тянь-Шань құстарының экологиясына, қорық ісіне, сирек кездесетін және жойылып бара жатқан жануарларды қорғау мәселелеріне арналған. 5 томдық Қазақстан құстары жинағы (орыс тілінде) (1960–74) авторларының бірі. Осы еңбек үшін ол басқа авторлармен бірге Қазақ КСР-і Мемлекеттік сыйлығы лауреаты (1978) атанды. Ковшарь Қазақстанның Қызыл кітабын құрастырушылардың бірі және бас редакторы (1996), зоология мәселелеріне арналған «Селевиния» журналының бас редакторы (1995).
Қылмыстардың алдын алу
Қылмыс жасауға ниет еткен адамдарды анықтау және олардың бірте-бірте өсіп қылмысқа айналып кетпеуінің алдын алу мақсатында оларға (негізінен тәрбиелік және әкімшілік құқықтық сипаттағы) шаралар қолдану.
Дереккөздер
Санат:Құқық қорғау органдары Санат:Заң
Тереза Палмер
Тере́за Мэ́ри Па́лмер (ағыл. Teresa Mary Palmer; . 26 ақпан 1986, Аделаида, Оңтүстік Австралия, Австралия) – австралиялық актриса.
Биография
thumb|Teresa Palmer Тереза Мэри Палмер Австралиядағы Аделаида қаласында дүниеге келді. Инвестор Кевин Палмер және бұрынғы медбике Пола Сэндерстың жалғыз қызы. Оның өгей шешесі – Карен Палмер, сондай-ақ екі асыранды ағасы мен екі асыранды әпкесі әкесімен тұрады.Палмер Interview журналына мемлекеттік тұрғын үйінің фондының арқасында тұратынын немесе әкесінің фермасында тұратындығын айтқан. Оның ата-анасы оған үш жас болған кезде ажырасты. Терезаны анасының психозының кесірінен қатал тәрбиелеген мойындады актриса Harper’s Bazaar журналына.
Mercedes College университетін 2003 жылы бітіріп, өзін актерлікке арнағысы келді. Сол жылы ол «Киножұлдызды іздестіру» конкурсын жеңеді. Оның бірінші жұмысы аниматордың рөлі болған. Ол Strawberry Shortcake мультфильмінің кейіпкерлерінің киімін сатып алушылардың назарын тарту үшін демалыс күндері киетін. Палмер бірнеше жылдар бойы актерлік шеберлік курстарына барып бірнеше жарнама роликтеріне түскен. Сондай-ақ ол қосымша табыс табу үшін Hungry Jack’s мейрамханасында және киім сататын дүкенде жұмыс істеген.
Мансабы
Палмердің ең бірінші рөлі  «2:37» тәуелсіз фильмінде болды. Ол бұл фильмде мектепті бітірісімен актерлік тәжирбесіз жұмыс істей бастады. Фильм алғаш рет Каннада 2006 жылы шығып, көрермендердің көңілінен шықты. Бұдан кейін ол William Morris Agency компаниясымен шартқа отырды.
Тереза «Телепорт» фильміне шақырылған болатын. Бұл оның Америкадағы бірінші жұмысы болу керек болатын. Бірақ сценарий өзгеріп, Терезаның орнына Рэйчел Билсон ойнайтын болды. Бұл оқиғадан кейін мұнайып, актриса екі айға үйге оралады. Оның Голливудтағы дебюті «Қарғыс 2» фильмінде болды.
Жеке өмірі
2013 жылдын 21 желтоқсанынан бастап актриса Марк Уэббердің әйелі. Ол онымен 15 ай кездесіп, оған тұрмысқа шығады. Жұбайлардың бір ұлы бар - Боди Рейн Палмер.
Дереккөздер
Орыс уикипедиясынан аударылған.
Карлсбадтық үңгірлер (Ұлттық саябақ)
Карлсбадтық үңгірлер — (исп. Parque Nacional de las Cavernas de Carlsbad) Нью-Мехико (АҚШ) штатындағы Гваделупе тауының даңқы онда орналасқан ерекше Карлсбад үңгірімен шыққан. Қышқыл сулар атақты шың-құздағы жартастар мен үңгірлерді шайып, түрлі ғажап «бөлмелер» жасады. Карлсбадтың «Үлкен бөлмесімен» атағы шыққан, бұл әлемдегі ең үлкен үңгір, ұзындығы 610 ал ені 335 м. Минералға бай су ғасырлар бойы тамшылау әрі булану нәтижесінде тау үңгірінің төбесі мен еденінде ерекше формадағы ақ тұнбалар пайда болған. Мемлекеттік саябақ жыл бойы ашық тұрады, бірақ туристтердің көбісі жыз мезгідінде келеді. Қаңтар айы ең туристтер аз келетін ай болып келеді. Саяхатшылар өз еркілерімен үңгірмен 230м тереңдікке түсе алады.
Дереккөздер
Санат:Үңгірлер Санат:Америка
Табанаяқтылар
Табанаяқтылар (Heliornithidae) — тырнатәрізділер тұқымдастарына жатады. Дене ұзындығы 28—62 см. Қауырсыны тығыз. Тұяқ жарғақтары фестон тәрізді. Еркектері ұрғашыларынан ірі, көркем түсті. 3 туыс, 3 түрі бар: Podica senegalensis, Африкада, Орталық және Оңтүстік Америкада; Heliornis fulica және Heliopais personata, Оңтүстік-Шығыс Азияда. Қалың орманда өзендерде жасырын өмір сүреді. Жақсы жүгіреді. жүзеді, қауіпті жағдайда суға сүңгиді. Американдық Т.а. ұялауы жақсы зерттелген. Аналықтары — жұмыртқа табады да, оларды аталықтары мен кезектесіп, басып шығарады. Балапандары соқыр туады. Ұсақ омыртқасыздармен және өсімдіктермен қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Тырнатәрізділер
Ұлттық мүдде
Сондай-ақ ұлттық мүдде тұтас бір ұлттың болашағының рухани біртұтастығын қамтамасыз ететін қоғамдағы әлеуметтік субъектілер іс-әрекетінің, өмір сүру бағдарының негізгі, қозғаушы күші.
Дереккөздер
Санат:Саяси реализм Санат:Халықаралық қатынастар Санат:Ұлттық қауіпсіздік
Инхеньерос Хосе
Инхеньерос (Ingenieros) Хосе (24. 04. 1877, Буэнос-Айрес, — 31. 10. 1925) — аргентина ғалымы және қоғам қайраткері. Кордова унивеоситетін бiтiрдi, мед. психол. және филос. профессоры. Жас кезінен рев. күреске араласып, Аргентина Социалистік партиясының негізін салушылардың (1896) және жетекшiлерiнiң бiрi болды. Оппортунистерден қол үзiп (1913), революцияшыл марксизм бағытына шықты. Октябрь революциясын қуанышпен қарсы алып, оның дүн. жүз. маңызын уағыздады. Американ империализмiн Латын Америкасы халықтарының қас жауы деп әшкереледі.
Ғашықтық
Ғашықтық– адамдардың бір-біріне сезім, рух жақындығын, ерекше сүйіспеншілігін білдіретін ұғым. Ол құмарлықтан өзге жол. Ғашықтықтың таза рухани сипаты бар, ол жаратылыстың ішкі мазмұны. Ғашықтық – адамның рухани қуатының өлшемі әрі көрінісі.
Ғашықтық — адамдардың бір-біріне кіршіксіз сезім мен қалтқысыз сенімге негізделген махаббатының ең жоғарғы түрі. Ер мен әйел арасындағы нәпсілік құмарлық ғашықтыққа жатпайды. Ғашықтықтың тылсымдық сипаты бар. Ғашықтық— адам жаратылысының ішкі мазмұны, нағыз таза рухани тіршіліктің көрінісі. Оны махаббаттың синонимі деп қарауға болмайды. Ғашықтық ұғымының махаббатпен байланысын жеңіл-желпі түсінетіндер, оны орынсыз қолданатындар өмірде кездесіп отырады. Мұндай жағдайда олар ұлы Абайдың "ғашықтық пен құмарлық ол екі жол" деген аталы сөзін есте ұстаулары тиіс.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Мәдениет Санат:Жантану Санат:Медицина
Голливуд
thumb|302x302px|Голливуд Белгісі thumb|right|400px|Голливудтың «Голливуд Белгісінің» артынан көрінісі Голливу́д (Hollywood) – Калифорния штатындағы Лос Анжелес қаласының орталығынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан аудан.
Голливуд Лос Анжелестің құрамына кіреді және өзінің муниципалитеті жоқ. Негізінен Голливудты АҚШ киноөндірісімен байланыстырады. Себебі бұл жерде неше түрлі киностудиялар бар және көптеген танымал киноактерлер тұрады. Голливудте әлемге әйгілі «Даңқ саяжолы» – Голливуд бульвары мен Вайн-стриттегі танымал адамдардың есімі жазылған 2600 жұлдызды тротуар бар. Көптеген актерлер осы жерге келіп, әлемге танымал болған.
Дереккөздер
Санат:Голливуд Санат:АҚШ мәдениеті Санат:Лос-Анджелес аудандары
Б. з. д. 756 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 756 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Санта-Изабел (Гояс)
Санта-Изабел (Гояс) (Santa Isabel (Goiás)) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Орталық Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1982 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Лонжерон
Лонжерон
Лонжерон (французша longeron, longer — бойымен жүру деген мағынаны білдіреді). Лонжеронның 2 түрі бар:
Санат:Транспорт
Бос орын
Бос орын (Пробел; space, gap) — баспаға немесе экранға шығарғанда оның тұрған орнында кескін шығыспайтын (бос орын қалатын) таңба.
Бұл пернетақтаның төменгі жағындағы ұзынша келген, еш жазуы жоқ перне; сөздер арасында бос орын қалдыру үшін қолданылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кременчуг (Солтүстік Қазақстан облысы)
Кременчуг — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Келлер ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан солтүстік-батысқа қарай 30 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Гувер бөгеті
Гувер бөгеті (ағылш. Hoover Dam, жәнеде Boulder Dam атымен танымал) — АҚШ-тың ең ыстық, ең құрғақ бөлігінде тұратын миллиондаған адамдардың өмірлерін қажетті сумен қамтамасыз етеді. Табиғаттың дүлей күшіне тосқауыл жасаған инженерлер Невада мен Аризона штаттарының фермерлік жайылымдарын ғана емес, гидроэлектростанциялардың да сумен қамтамасыз еткен. Бөгет салу жұмыстары Колорадо өзенінде 1931 ж. басталып, бес жыл мерзімде аяқталған. Құрылыстың ұзындығы – 379 м, биіктігі – 221 м. Ол 20 жыл бойы әлемдегі ең биік бөгет болып саналған.
IC 360
IC 360 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: LBN 786.
Сыртқы сілтемелер
IC 360 Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Терминологиялық сөздік
Терминологиялық сөздік, терминологический словарь — белгілі бір тілдегі ғылым мен техника, өнер, білім саласындағы арнаулы атаулардын сөздігі. Қазақ тіліндегі 1950 жылда дейінгі Терминологиялық сөздіктер жеке бірсалаға арналмай, жалпы терминдерге арналып келді. Мысалы: "Атаулар сөздігі" (1931 ж.) "Қазақ тіліндегі терминдер" (1936 ж.), "Терминология сөздігі" (1948, 1950 ж.). Бұларда Қазан революциясынан бергі уақытта қалыптасқан термин сөздерді жинақтап, жұртшылыққа ұсыну мақсаты көзделген. 1950 жылы бергі кезенде экономика мен мәдениеттін, ғылым мен техниканын дамуына байланысты әрбір ғылым, білім саласының терминдері өз алдына жеке сөздік ретінде шыға бастады. Солардын алғашқыларының бірі — С. Арзымбетовтың "Орысша-қазақша ауыл шаруашылық терминдерінің сөздігі" (1952, 1955 ж.). Кейін тіл білімі, әдебиеттану, музыка, металлургия, таукен ісі, математика, физика, астрономия, педагогика, экономика, философия т. б. салаларға байланысты 30-ға жуық Терминологиялық сөздіктер жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Сәрсенбек Әлиакпарұлы Монтаев
Cілтемелер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Аткинсон (Мэн)
Аткинсон (Atkinson) — Мэн штатының Пискатакис округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 323 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 101.5 км² шамасында. FIPS коды — 23-01920.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Тименка (Подчерье тармағы)
Тименка — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Подчерье өзенінің сол жағалауынан 68 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Терсакан
Терсакан — Ресейдегі өзен. Ставропольск өлкесі, Карачаев-Черкесск Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кума өзенінің сол жағалауынан 786 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кума өзені бастауынан Подкумок өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек, Дон және Еділ өзендері аралықтарындағы ағынсыз аудандар.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
RuTube
RuTube (Рутюб) — қолданушылар мен компанияларға бейненi сақтау, жетккiзу және көрсету қызметiн көрсететiн ресей видеопорталы.
Компания тарихы
RuTube 2006-шы жылы Олег Волобуев және Михаил Паулкин тарапынан ашылған.
Санат:Видео порталдар Санат:Ресей сайттары
Сүзу
Сүзу - сүзгіш арқылы газ немесе сұйықтықта айдау.
Сүзуді өткізу
Сүзуді өткізу- сүзгіш арқылы газ немесе сұйықтықты тазалау үрдісі.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт
Фильтрация
Белград
Белград — Сербияның астанасы және ең ірі қаласы. 1403 жылы Сербияның астанасы, 1918 -2003 жылдары Югославияның астанасы, 2003-2006 жж. Сербия және Черногорияның астанасы болды. Сербияның ірі экономикалық, өндірістік және мәдени орталығы. Қала Сербияның орталық бөлігінде Сава өзенінің Дунайға ағысы тұсында орналасқан. Белград қаласының өңірінің аумағы 3227 км²-ді құрайды. Қала 1999 жылы НАТО-лықтардың бомбалауы кезеңінде қатты зардап шекті. 1.233.796 (2 млн. тіркелмеген адам санымен.) тұрғыны бар.
Географиясы
thumb|left|250px|[[Саваның Дунайға құятын жері]] Белград - Нови-Белград пен Земун аудандарының географиялық орналасуы Сремде болғанымен, Сава мен Дунай атты екі өзеннің бойында орналасқан, оның аймағына енеді (бұл екі аудан Белград бөлігі болып табылады.) Палилула ауданының бір бөлігі Банатта жатыр, бірақ оның аймағына енбейді. Срем мен Банат – Орталық Еуропа, ал қалған оңтүстіктегілер - Балқандікі. Нақты дерекке сүйенсек, Балқан түбегінің және Орталық Еуропаның шекаралары Белградта жатыр.
Тарихы
250px|thumb|right|[[XVI ғасырдағы Белград]] Қаланың шығу тарихы Сава мен Дунай өзендерінің құйылысындағы Сингидунум қонысының негізін қалаған кельттер (скордиск ұлысы) дәуіріне алып келеді. Белград қарқынды өткен шағында 40 әскерді жеңіп алып, 38 рет қайтадан сапқа тұрғызды.Қаланың ескі қамалы кельттер мен римдіктерді, готтар мен франктерді, славян мен түріктерді жолықтырып отырды.
Қала сербтік атауымен алғашқы рет ІХ ғасырда шыға бастады. Белградқа бұлғарлар иелік етті, ХІ-ХІІ ғғ. Ол Византия қоластында болды, ал кейін бұлғар, сербтер, мажарлықтар иелік етті. 1427 жылдан бері Белград – 1456 жылы мажарлық әскербасы Яноша Хуньяди Түрік сұлтаны МЕХМЕТ ІІ қоршауға алынған қаласындағы әскерін талқандаған дуалы болған мажарстанның шекаралық бекінісі. 1521 жылы Белградты түріктер басып алды. Аустрялықтар мен түріктер шайқасында Белграды аустриялықтар қолына үш рет өтті. (1688—1690, 1717—1739, 1789—1791). 1806 жылы түріктерден азат етілген Белград сербтер княздігінің астанасы болды. (корольдік – 1882жылдан бері).
1813 – 1830 жылдар аралығында қала 1867 жылға дейін қала ортасында тұрғызылған бекінісін бермей қойған түріктер қожалығында болды. Бірінші дүние соғысында Белград екі рет аустрия әскері жаулап алды. (18 қараша — 2 желтоқсан 1914; 26 қыркүйек 1915 — 18 қазан 1918). 1918 жылдың 1 желтоқсанында сербтер, хорваттар, словендер Корольдігі болды. (1929 жылдан бері - Югославия).
1941 жылдың 13 сәуірінде Герман басқыншылары басып алып, 1944 жылы 20 қазанда кеңес әскерінің және Югославияның халықтық – азаттық әскері күшімен азат етілді. 1945 жылдың қараша айында Белград ЮФХР астанасы деп жарияланды (1963 жылы – Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы).