cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Техас
Нәсілдік және этникалық құрамы
Азиялық Американдар да Техаста азшылық топты құрайды. Азиядан шыққан Американдар халықтың 3,4% құраса, ал Испандық еместер 3,3% құрайды. Олардың біргелкі саны 808,000 адамнан асады. Испандық емес Азиялықтар саны 795,000 адамнан артады. 200,000 астам Үндістанлықтар Техасты Отаны етіп алған. Техасты сондай-ақ 187,000 Вьетнамдықтар,136,000 Қытайлықтар, 92,000 Филиппиндықтар, 62,000 Кореялықтар және 18,000 Жапониялық Американдықтар мекендеген. Тағы да 111,000 артық адам Азиялық тектен шыққан олар: Камбоджа, Таиланд және Хмонг. Тынық мұхитынан шыққан Американдар да Техаста азшылықты құрайды. Сауалнама бойынша, тек ғана 18,000 адам Тынық мұхиты аралдарынан және 16,400 Испандық емес тектен шыққан. Сондай-ақ, 5,400 текті Гавайилықтар, 5,300 Гваманиялықтар және 6,400 халық басқа тектерден шыққан. Самао Американдары өте шектеулі болып, олардың саны 941 адам ғана. Көпрасалы адамдар да Техаста азшылықты құрайды. Көпнәсілді адамдардың мұрагерлері халықтың санының 1,9% құрап, олар 448,000 адамды құрайды. Дерлік 80,000 адам Еуропа және Африкалықтардың мұрагерлері болып, олар халықтың 0,3% құрайды. Еуропа және текті Американдықтардың мұрагерлері саны 108,000 болып, олар халықтың 0,5% құрайды. Еуропа және Азиялықтардың мұрагерлері саны 57,600 болып, олар халықтың 0,2% құрайды. Ал Африкалық және текті Американдықтардың мұрагерлері саны өте аз 15,300 болып, олар халықтың 0,1% құрайды. Испандармен латындар Техаста Испандық емес Еуропалық Американдардан соң саны бойынша екінші орында тұрады. 8,5 миллионнан көп халық испан және латын этникалық бірлестігіне жатады. Бұл топ Техас халқының 36% құрайды. Мексикан текті халық саны 7.3 миллионнан асып, штат халқының 30.7% құрайды. 104,000 артық Пуэрто-Риколықтар штат аймағында жасайды. Шамамен 38,000 Кубалықтар осы штатта мекендейді. 1,1 миллионнан астам адам (халық санының 4.7% құрайды) Коста-Рикалықтар, Венесуэлалықтар және Аргентиналықтар. Техастың орталық және оңтүстік-шығыс орталық бөлімінде Германиядан шыққандар өмір сүреді. Техастың үштен бір бөлігінен көбі Испандық тектен шыққан, олардың көбісі соңғы уақыттарда келген, кейбір Теханолар Техасқа 18-ғасырда байланысы болған. Бұрынғы құл халықтан шыққан тектілерден кейінгі уақытта коллеж бітірген Афро-Американдар Жаңа Ұлы Көшу кезінде көптеп жұмыс жасауға келеді. Соңғы кезде Техаста, әсіресе Хьюстонмен Далласта Азиялықтардың саны өсіп кетті. Азиялық Американдар өсіп бара жатқан Техастағы басқа аймақтар Остин, Корпус Кристи, Шерилэнд және МакАллен. Қазіргі уақытта үш халық мойындаған тайпалар жасап жатыр олар: Алабама-Коушатта тайпасы, Кикапу дәстүрлі тайпасы және Ислета Дел Сур Пуэбло тайпалары. 2011 жылы ақпанның ортасында болған санақ бюросының айтуынша, Техастың ақ нәсілді халқы 50% төмен екен, яғни 45% екен, ал Испандықтар болса 38% дейін көтеріліпті. 2000-2010 жылдары аралығында жалпы халық саны 20,6% дейін көтерілді, бірақ Испандықтар 65% дейін көтеріліпті, ал Испандық емес ақ нәсілділер болса тек ғана 4,2% дейін көтеріліпті.
Дін
left|thumb|Лейкуд шіркеуі ішкі көрінісі 2000 жылда ең үлкен деноминация саны жақтаушылары Роман Католик шіркеуі 4,368,969 адам; Оңтүстік Баптист Конвенция 3,519,459 адам және Біріккен Методист шіркеуі 1,022,342 адамнан тұрады. Даллас-Форт-Уэрт болса үш үлкен эвангелие семинарлары үйі және монастырлер қожайыны. Хьюстондағы Лейкуд шіркеуіне аптасына орташа 43,000 адам келуімен мақтанады. Лаббокта біліміне байланысты мемлекетте жан басына шіркеу ең көп аймақ болып есептеледі. Христианнан басқа діннің жақтаушылары негізінен қалалық жерлерге көшіп барады. 1990 жылда мұсылмандар 140,000 адам болса, қазіргі уақытқа келіп, мұсылман халықтар саны 350,000 – 400,000 аралағында болды. Еврей дінінде 128,000 адам. Шамамен 146,000 Иудаизм және Сикхизм діндерінің жақтаушылары Техаста өмір сүреді.
Қалалар мен қалашықтар
Штаттың халқы миллионнан асатын үш қаласы бар олар: Хьюстон, Сан-Антонио және Даллас. Осы үш қала АҚШ-тың ең көп халқы бар он қаласының ішінде тұр. 2000 жылы Техастың алты қаласының халық саны 500,000 адамнан асып тұрды. Остин, Форт-Уэрт және Эл Пасо АҚШ-тың ең халқы көп 25 қаласының ішінде болды. Техаста халық саны миллионнан асатын төрт метрополитан аймақ бар олар: Даллас-Форт Уэрт-Арлингтон, Хьюстон-Шугэр Ленд-Бейтоун, Сан Антонио-Нью Бронфельс және Остин-Раунд Рок-Сан Макрос. Даллас Форт-Уэрт және Хьюстон метрополитан аймақтарының халқының саны 6,3 миллион және 5,7 миллион тұрғынды құрайды. Үш штатаралық үлкен жолдар бар: I-35 батысқа (Даллас – Форт-Уэрттан Сан-Антониоға дейін, ортасында Остинға), I-45 шығықа (Далластан Хьюстонға дейін), және I-10 оңтүстікке (Сан-Антониодан Хьюстонға дейін) бұлар Техас Урбан Үшбұрышы аймағы деп аталады. Бұл аймақ 60,000 шаршы миль (160,000 шаршы километр) болып, көптеген үлкен қалалармен метрополитан аймақтар осыған кіріп, бұл жерде 17,000 миллион тұрғын жасап, ол Техас жалпы халық санының 75% құрайды. Даллас және Хьюстондар дүние қалаларының ішінде екінші қала болып танылған. Бұл қалалар штат ішінде таралған. Техаста штаттардың ішінде ең көп графтық 254 графтық бар. Қалалардан тысқары ауылдық жерлердегі аймақтар колонияларда жиі инфрақұрылымдар жетіспейді, сондықтан кедейшілік өмір сүріп жатыр. 2007 жылы аз дегенде 2,294 колония болып Техаста, штаттың Мексикамен шекарасындағы 1,248 миль (2,008 km) жерде орналасқан. Техаста шамамен 400,000 адам колонияларда жұмыс жасайды.
Мәдениет
right|thumb|Аламо Техастың атақты символдарының бірі Тарихта Техастың барлық мәдениеті оңтүстік, батыс және оңтүстік-батыс жақтардың әсерінен штаттар арасында бір-біріне көшіп жүріп өзгеріске ұшыраған. Ең атақты тағамы таңғы астағы пуррито үш нәрседен оралған ұннан жасалған шелпектен, бекон және қуырылған жұмыртқадан тұрады. Техас дәстүрлі мәдениеті 18-19 ғасырларда әр түрлі иммигранттардың көшіп келуі себебінен аралас мәдениеттердің ошағына айналды.
Өнер
left|thumb|Биг Текс 1952 жылдан бастап барлық Техас штаты жәрмеңкелерінде қатысып келеді Хьюстон – АҚШ-тағы әрдайым кәсіби резидентті компаниялармен өнердің барлық түрлерінде болатын бес қаланың біреуі. Өнер орындары: Хьюстон Гранд Опера, Хьюстон симфониялық оркестрі, Хьюстон Балеті және Аллей театр. Оның бейнелі өнері және атқарушы өнер түрлеріне тербеліс болған Хьюстон Театр районы болып табылады. Ол Хьюстон орталығының жүрегінде орналасқан 17 блокты аймақ болып, 12 948 орын жанды шығуларға және 1 480 кино орындарға арналып, бұл жер мемлекетте театр орындары бойынша екінші орынды алады. right|thumb|Театр орталығы 1892 жылда негізі қаланған Форт-Уэрттағы Техас Қазіргі Көркемөнер мұражайы штаттағы ең ескі көркемөнер мұражайы болып табылады. Форт-Уэртта тағы да Кимбелл көркемөнер мұражайы, Амон Картер мұражайы, Ұлттық малшы әйел мұражайы және Даңқ Залы, Уилл Роджерс Мемориэл орталығы және орталықта Бас Атқарушы Залы бар. Даллас қаласы орталығындағы өнер орталығында мынадай өнер орындары бар: Даллас Көркемөнер мұражайы, Мортон Х. Мейерсон Симфониялық мұражайы, Марго және Билл Винспир Опералық театры, Азия өнерінің Траммелл & Маргарет Кроу коллекциясы және Нэйшер мүсін орталығы.
Далластағы Дип Эллум ауданы оңтүстік АҚШ-та 1920-1930 жылдары басты джаз және қайнаған блюзымен даңқы шықты. Дип Эллум сөзі жергілікті халықтың “Дип Элм” сөзін “Дип Эллум” деп дауыстағынан пайда болған. Соқыр Лимон Джефферсон, Роберт Джонсон, Худди "Ледбелли" Ледбеттер және Бесси Смит сияқты әншілер Дип Эллум клубтарында өз өнерлерін көрсеткен.
Остин дүниенің жанды музыкасы орталығы болып, адамның жан басына шаққанда көп өлең айтылатын мынадай ордалары бар: Нашвилл, Мемфис, Лос-Анджелес, Лас Вегас және Нью-Йорк. Қала музыкалары Алтыншы көшедегі түнгі клубтарда болып өтеді, фильм, музыка және мультимедиа сияқты оқиғалар оңтүстіктен оңтүстік-батысқа дейін болса, көп жалғасатын музыкалық бағдарламалар Американ ТВ, Остин Сити Лимитста көрсетіледі және Остин Сити Лимитс Музыка фестивалі Цилкер саябағында боып өтеді.
1980 жылдан бастап Сан-Антонио "Дүние Техано музыка орталығы"нда өркендеді. Техано Музыка марапаты Техано музыкасын және мәдениетін бағалайтын, түсінетін форум құрған.
Білім
right|thumb|[[Техас білім агенттігі]] right|thumb|Техас білім агенттігінің [[Остиндағы басты кеңселері]] Техас Республикасы екінші президенті Мирабо Б. Ламар Техас білімінің атасы есептеледі. Оның басқару жылдарында штат әр бір графтыққа мектептер салынуы үшін үш лигадан жер берілді. Тағы қосымша 50 лига жер екі университетті қолдау үшін қойылды, кейінірек бұл жерлер Тұрақты университетте қорының негізіне айналды. Ламардың қызметі бүкіл Техас бойынша мемлекеттік мектептер жүйесінің негізін салу еді. АҚШ білім саласында Америка заңнама ауысу Кеңесінің есеп беру бланкісінде Техас штаты 29-орында тұрған. Техас студенттері орташа есеппен математика пәнінен жоғарылау орынды иелеген, бірақ әдебиеттен (оқудан) төмен нәтиже көрсеткен. 2006–2007 жылдар аралығында, Техас әр бір оқушы үшін $7,275 жұмсап, мемлекеттегі $9,389 көрсеткішке қарағанда төменірек. Оқушы және мұғалім ара-қатынасы 14.9 құрап, мемлекеттік көрсеткіштен 15.3 төмендеу. Техас мұғалімдерге 41 744$ төлеген болса, бұл көрсеткіш мемлекеттікінен 46 593$ сомадан төмен. Штат білім қорының 88% ақшасын төлесе, ал федералды штат қалған 12% төлейді.
left|thumb Техас білім агенттігі штаттағы мемлекеттік білім жүйесін қадағалайды. Техаста Стаффорд муниципалды мектеп районынан басқа мыңнан аса мектеп райондары муниципалды райондардан тәуелсіз болып, қала шекараларынан кесіп өтеді. Мектеп райондары өздерінің азаматтарына салық салу құқықына ие және өз мүлкіне өзі иелік ететін егеменді аймақ ретінде бекітеді. Мектеп аудандардағы үшін мектептерді әділ қаржыландыру мандатымен сот болғандықтан, штаттың “Робин Гуд жобасы” деп аталушы қайта бөлетін тартысты сот жүйесі бар. Бұл жоба бай мектеп аудандарынан алынған мүлік салығы түсімін кедей мектеп аудандарына береді. Техас Білім Агенттігінің мектептің жеке немес ішкі істеріне араласу құқығы жоқ.
Бастауыш және орта мектептердегі оқушылар TAKS (Texas Assessment of Knowledge and Skills) тестін тапсырады. TAKS оқушылардың Техас білім стандарттары және No Child Left Behind Act талаптары бойынша оқу, жазу, математика, ғылым және қоғамдық дағдыларын бағалайды. 2007 жылы Техас заң шығарушылары 2011-2012 жылдағы бірінші курс студенттеріне және мектептің соңғы класс оқушыларына TAKS-ты ауыстырды.
Коллеждер және университеттер
right|thumb|Хьюстон университеті Техаста халық мойындаған мемлекет көшбасшы 3 зерттеу университеті бар: олар Остиндағы Техас университеті, Техас A&M университеті және Хьюстон университеті. Остиндағы Техас университеті және Техас A&M университеттері штаттағы ең жетекші университеттер болып есептеледі. Екеуі де Техас Конституциясында бекітіліп, Тұрақты университет қоры қорында өз үлесін сақтайды. Техас штаттағы жетекші университеттердің қатарын кеңейту үшін жеті оқу орнын “көрініп келе жатқан зерттеу университеттері” деп белгіледі. Техастың 82-ші Заң шығарушы ұйымының талқылауы бойынша олардың бірінші пайда болатын екеуі олар: Хьюстон университеті және Техас Технология университеті.
left|thumb|Райс университеті Техас гуманитарлы университеттерден бастап халық мойындаған жетекші университеттерге дейінгі жеке оқу орындарының Отаны есептеледі. U.S. News & World Report сараптамасы бойынша Райс университеті мемлекеттегі білім деңгейі және зерттеу істері бойынша жоғары орындағы оқу орны болып, ол жетекші университеттер арасында 17-орында тұр. Бұрынғы Республика жариялаған жеке университеттер: олар Бэйлор университеті, Мария Хардин-Бэйлор университеті және Оңтүстік-батыс университеті.
Техас қазіргі уақытта екі президенттік кітапханаға иелік етеді, олар: Техас A&M университетіндегі Джордж Буш Президенттік кітапханасы және Остиндағы Техас университетіндегі Линдон Бэйнс Джонсон кітапханасы және мұражайы. Техас Методист университетінде үшінші Джордж Буш президенттік кітапханасын құру келісімі орнатылды.
Денсаулық сақтау
300px|right|thumb Достастық қоры Техас денсаулық сақтау саласын мемлекеттегі үшінші ең жаман деп бағалайды. Техас денсаулықты сақтау қызметіне қол жеткізу, медициналық қызметтің сапасы және ауруханаларға жұмсаған қаржы бойынша төменгі орындардың бірінде тұрады. Штаттың төменгі рейтингті көрсетуінің себебі саясат, жоғары деңдейдегі кедейшілік және ең бастысы штаттағы заңсыз иммигранттар санының көбеюі болып есептеледі. ”Штаттың 25,1% халқы медициналық кепілдіксіз қалып, мемлекеттегі ең жоғары көрсеткіш болып есептеледі” деген есептемесіне жауап ретінде Техас штаты 2006 жылы мамырда “Code Red” бағдарламасын жасады. Техаста сондай-ақ дәрігерлер қателері үшін сот процесстері үшін экономикалық емес ең басты шығындар бар болып, олар 250,000 АҚШ доллары ретінде бағаланып, бұл қаржы өз қызметін асыра пайдалануды тоқтату және денсаулықты сақтау саласындағы өсіп бара жатқан қаржыларды бақылау мақсатында жұмсалады.
Trust for America's Health денсаулық ұйымының зерттеуі бойынша Техас жасөспірімдер семіздігі бойынша 15-орында тұрады және штаттың 27.2% халқы осы ауруға шалдыққан. 2008 жылы Men's Health журналы зерттеуі бойынша Техастың төрт қаласын АҚШ-тың семіздік бойынша жоғары 25 қаласының қатарында көрсетті, яғни Хьюстон 6-орында, Даллас 7-орында, Эл-Пасо 8-орында және Арлингтон 14-орындағы рейтингте көрсетілді. Техаста тек ғана бір қала Остин АҚШ-тағы “жоғары 25 жағдайлы қалалар”дың 21-орынын иеледі. Сол сияқты тағы бір зерттеу штаттың семіздік көрсеткішін “B+” жағымды бағасымен белгіледі. Штат тұрақты спортпен айналысатын халық үлесі бойынша рейтингде 42-орынды тұрады.
Қоршаған орта
Техас басқа штаттарға қарағанда ең көп парник газын шығарып, Порт-Артурда АҚШ-тағы ең лас ауаның бір бөлігі бар. 2010 жылы Техаста 2 553 зиянды заттарды шығару оқиғалары амалға асырылып, Техас аспанына 44.6 миллион фунт зиянды заттар жіберілді.
Тас жолдар
right|thumb|Далластағы High Five Interchange 1948 жылы Хьюстонда Галф автожолы ашылуымен Техастықтар көп автожолдарын саяхат қылды. 2005 жылдан Техаста 79,535 миль (127,999 км) ұзындықтағы тас жолдар қиылысты. Тас жолдарындарын кеңейтуді қаржыландыру үшін Техас штатында 17 төлемді жолдар және қосымша төлемді жолдар бар. Батыс Техастағы I-10 және I-20 ірі тас жолдарында жүру 80 миль сағатына (130 км/сағ) жылдамдықпен шектеліп, бұл АҚШ-тағы ең жоғары жылдамдық көрсеткіші. 2011 жылы наурызда Ұлттық Әкімшілік қоғамдық конференциясы Америкалық қоғамдастығының Америка штаттары қоқыстары протолының нәтижесі бойынша Техас штаты ең төменгі он штаттың қатарында көрінді. Жалғыз жұлдызды штаттағы қоғамдық тас жолдар төмен жағдайдағы айнала тазалығынан, тиімсіз жасалған жол ернеулерінен және қоқысты көмуге байланысты мүліктік стандарттардан зардап шегіп келеді.
Әуе жолдар
left|thumb|Даллас-Форт-Уэрт әуежайы 757 Американ авиалайнері Техаста мемлекеттегі штаттардың ішінде ең көп әуежайлар бар. Техаста аумағы және жолаушы тасымалдауы бойынша ең үлкен Даллас-Форт-Уэрт әуежайы қызмет етіп, ол аумағы бойынша АҚШ-та екінші орында болып, 18 076 акр (73.15 шаршы км) ауданымен дүниеде төртінші орында тұрады. Жол жүру бойынша Даллас-Форт-Уэрт әуежайы штаттағы ең бірінші бос емесі, АҚШ-та төртіншісі және ал дүниеде алтыншы орында тұрады. Америкалық AMR Корпорациясының American Eagle дүниедегі толық жолаушыларды тасымалдау бойынша 2-орындағы авиалайнер (Delta Airs авиалайнерінен соң) болып, Даллас-Форт-Уэртты ең үлкен және негізгі орталық ретінде пайдаланады. Southwest Airlines авиалайнері де Далласта орналасып, Dallas Love Field әуежайы арқылы қозғалады. Ол АҚШ ішінде бір жылда ең көп жолаушы тасымалдайтын авиалайнер болып, дүниеде ең көп жолаушы тасымалдайтын авиалайнерлер қатарында тұрады. Техастағы екінші авилайнер Хьюстондағы Джорж Буш Континентаралық әуежайы (IAH) болып, Хьюстондағы Continental Airlines әуе жолын орталық ретінде пайдаланады. IAH АҚШ-тың қалаған әуежайынан Мексиканың барлық жеріне ұшады. Келесі жыл сайын 4 миллионнан артық жолаушы тасымалдайтын ең үлкен төрт әуежай бұлар: Остин-Бергстром Халықаралық әуежайы, Уильям П. Хобби әуежайы, Сан-Антонио Халықаралық әуежайы және Dallas Love Field әуежайы. Штаттағы халықаралық әуежай болып есептелетін ең кіші әуежай бұл – Дел Рио Халықаралық әуежайы.
Порттар
right|thumb|Хьюстон порты Шамамен 1 150 шақты теңіз порттары 1 000 мильден (1 600 км) көбірек каналдармен Техасты қаптап тұрады. Порттар дерлік бір миллион адамды қабылдап, 317 миллион метр тонна айналыста болады. Техас порттары Атлантика басқа жағалауларымен Галф Ішкіжағалық Су жолдары арқылы байланысады. Хьюстон порты АҚШ-тағы шетелдік тоннаж бойынша ең қызған порт болып, жалпы тоннаж бойынша екінші және дүние жүзінде тоннаж бойынша онынша орынды иелейді. Техас Шип каналы қазіргі таңда 530 фут (160 м) кеңдікке 45 фут (14 м) тереңдікті және 50 миль (80 км) ұзындықты иелеген.
Темір жолдар
left|thumb|Метро рельсі Канзас штатында даукестердің үй малдарын темір жолға салуы және оның күшін пайдалануы дәстүрлің бір бөлігі болып табылады. Техастағы ең бірінші темір жол 1853 жылы тамызда ашылған Баффало Бейоу, Брезос және Колорадо темір жолы. Техасқа солтүстіктен бірінші келген темір жол 1872 жылы келіп, ол Миссури–Канзас–Техас темір жолы еді. 1911 жылға дейін Техас мемлекетте темір жол ұзындығы бойынша көш бастады. 1932 жылға дейін Техас темір жол ұзындығы шыңына жетіп, ол 17 078 мильді (27 484 км) құрады, бірақ 2000 жылға дейін 14 006 мильге (22 540 км) дейін қысқарды. Техас темір жол комиссиясы басынан штаттық темір жолды тәртіпке салған кезде, 2005 жылда штат осы қызметке Техас Көлік басқармасын қайта тағайындады.
Даллас және Хьюстон екеуі жылдам трамвай жүйесін қалыптастырды. Dallas Area Rapid Transit (DART) Оңтүстік-Батыс АҚШ-та ең бірінші болып, осы жылдам трамвай жүйесін іске қосты. Trinity Railway Express (TRE) Форт-Уэрт және Далласты байланыстыратын қала сырты темір жол қызметі болып, оны Форт-Уэрт транспорт әкімшілігі және DART амалға асырады. Остиндағы Capital Metropolitan Transportation Authority “Capital MetroRail” деп аталатын қала сырты темір жол қызметін солтүстік-батыс қала сыртына жөнелтеді. Metropolitan Transit Authority of Harris County, Texas (METRO) Хьюстон аймағында жылдам трамвай жолдарын бағыттайды.
AMTRAK корпориясы Техастың темір жол жолаушыларға қалааралық қызметін жасауды мөлшерде және жиілікте шектеу белгілейтіндігін өамтамасыз етеді. Штатта жоспарланған үш бағытта қызмет көрсетеді: күнделікті Texas Eagle (Чикаго-Сан-Антонио); үш апталық Sunset Limited (Нью-Орлеан-Лос-Анджелес), Техастағы аялдамаларымен; күнделікті Heartland Flyer (Форт-Уэрт-Оклахома-Сити) бағыттары.
Спорт
Техас мәдениетінде университеттік жеңіл атлетиканың маңызы зор, әсіресе америкалық футболдың. Штатта мемлекеттегі ең көп оқу орындары арасында 10 I-FBS дивизия бар. Штаттың төрт университеттері Бейлор Беерз, Техас Лонгхорнз, Texaс A&M Аггиез және Texaс Teх Ред Рейдерс, Big 12 Conference та қатысады. Сондай-ақ төрт мектеп командалары Техас Лонгхорнз, Texaс A&M Аггиез, TCU Хорнед Фрогз және SMU Мустангз бір спорт чемпионатында болса да өз құқықтарын қорғап келе жатыр.
left|thumb|Арлингтондағы стадионда Texas Rangers ашылу күні I-A дивизиясындағы сауалнама бойынша Оклахома университеті және Техас университеті ортасында бәсекелістік болады, ал мемлекетте үшінші орынға Ред Ривер Шутоут қол жеткізеді. Lone Star Showdownда тартысты бәсекелістік Техастың екі университеттері арасында өтеді: олар Texaс A&M университеті және Texas университеттері. Battle for the Iron Skillet күресі әр жылы екі команда TCU Хорнед Фрогз және SMU Мустангз арасында болып өтеді. University Interscholastic League (UIL) көбінесе бастауыш және орта мектеп арасында жарыстар ұйымдастырады. UIL ұйымдастырған спорт жарыстары ол жеңіл атлетика (ең атақтысы мектептер арасындағы америкалық футбол жарыстары), сондай-ақ пәндерден көркемдік және академиялық жарыстар.
right|thumb|2006 жылғы Lone Star Showdown футбол ойыны Техастықтар тағы да родеоны жақсы көреді. Дүниедегі ең бірінші родео Техаста Пекоста қабылданған. Жыл сайын өтетін Livestock Show және Rodeo дүниедегі ең үлкен родео шоуы болып есептеледі. Даллас әр жылы Fair саябағында Техастың штаттық жәрмеңкесін өткізеді.
2012 жылдан бастап Остин Формула-1 Дүние чемпионатының раундын қабылдайды 1980 жылғы Watkins Glen Internationalдағы Гран Приден бергі АҚШ-тағы тұрақты жол айналымы болады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ штаттары Санат:Техас
Цамбана
Цамбана (Zambana) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1585 адамды құрайды. Халық тығыздығы 144 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 38010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Филипп және Иаков. Жыл сайынғы мерекесі — 3 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Лауффор
Лауффор (Lauffohr) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан ауыл немесе кент. Бруг округінің құрамына кіреді.
Жұқпалы індет қабылдағыштық
Жұқпалы індет қабылдағыштық - адамның немесе жануардың белгілі бір індет коздырғышының ағзаға ену жағдайында, аурудың дамуымен немесе қоздырғышты тасымалдау арқылы жауап беру қабілеті.
Лауффор
2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1500 адамды құрайды. Ресми идентификациялық коды — , пошта индексі — 5200.
Жұқпалы індет қабылдағыштық
Дереккөздер
Санат:Медицина
Лауффор
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Опырылып құлауға қарсы галерея
Опырылып құлауға қарсы галерея - темір немесе автомобиль жолының учаскесін таудың опырылып құлауынан қорғайтын ғимарат.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Маккен
Маккен (Macken) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Майен-Кобленц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 349 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 37 215. Муниципалитеттің басшысы — Петер Шайдвайлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Телеөлшеу
Телеөлшеу (tele — алыс) - тексерілетін объекті параметрлерінің өлшеніп алынған нәтижелерін қашықтыққа жіберуге арналған әдістер мен техникалық құралдарды қамтитын телемеханика тарауы. Телеөлшеу кезінде өлшенетін шама байланыс арнасы бойымен жіберу үшін жіберу процесінде оның өзгерісі өлшеу бағасына әсер етпейтіндей сигналға түрлендіріледі. Өлшеу нәтижелерін қайта түрлендіру және мағынасын amy аналогты түрде (осциолографтың немесе көрсеткі электр өлшеуіш аспаптар көмегімен) немесе цифрлық түрде (цифрлық индикаторлар көмегімен) жүруі мүмкін. Автоматты түрде өлшеу үшін және өлшенген нәтижелерді алысқа жіберу үшін арналары жиіліктікпен және уақытпен бөлінген телеөлшеуішті жүйелер пайдалнылады.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы Санат:Аспаптар
Веркос-Вож
Веркос-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Грубе-Ю өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Жұмабай Есбатыров
Жұмабай Есбатыров (1.1. 1907, қазіргі Сырдария ауданы – 1993) – жазушы, аудармашы.
Татьяна Ивановна Кирпиченко
Татьяна Ивановна Кирпиченко - Социалистік Еңбек Ері (1948), егінші, егіншілер бригадасының звеношысы. 1927 жылы Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Камышовка селосында туған.
Жұмабай Есбатыров
Шымкент педагогика техникумын (1930), «Правда» атындағы Бүкілодақтық КИЖ-ді бітірген (1937). Сондай-ақ, Шығыс халықтары институты жанындағы марксизм-ленинизм классиктері шығармаларының редактор-аудармашыларын даярлайтын жоғары курсында оқыған.
Әр жылдары аудан, облыс, республика газет-журналдарда арнаулы тілші, жауапты хатшы, редактордың орынбасары, редактор, кейін республика баспаларында басшылық қызметтерде болған.
Татьяна Ивановна Кирпиченко
Сыртқы сілтемелер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Жұмабай Есбатыров
Ол М.Горькийдің, С.Михалковтың, О.Бальзактың, Б.Кербабаев, Л.Кассильдің, Батыс Еуропа классиктерінің туындыларын қазақ тіліне тәржімелеген. 100-ден астам фельетон, очерк, әңгімелері бар.
«Еңбектегі ерлігі үшін», «Еңбек ардагері», т.б. медальдармен марапатталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1 қаңтарда туғандар Санат:Сырдария ауданында (Қызылорда облысы) туғандар Санат:1907 жылы туғандар Санат:1993 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Еңбектегі ерлігі үшін медалінің иегерлері
Таволжанка (Сузун тармағы)
Таволжанка — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сузун өзенінің оң жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 2494
NGC 2494 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 6 ақпанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2494 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 22377, IC 487, UGC 4141, MCG 0-21-1, ZWG 3.2, IRAS07565-0030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Monoceros (шоқжұлдыз)
Авантуш
Авантуш (Avantos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Мирандела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 123 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Белоградец (Варна облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1263 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9230. Телефон коды — 05162. ЕКАТТЕ коды — 3602.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Аспан координаттар жүйесі
Санат:Астрометрия Санат:Аспан координаттар жүйелері
Батыс Тазмер
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Насип-Райдан
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 471 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 228,587 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,8 адам/км².
NGC 6939
NGC 6939 — Цефей шоқжұлдызында орналасқан I1m типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Насип-Райдан
Тарихы
Қала 1959 жылы құрылған.
NGC 6939
Ашылуы
Бұл нысанды 1798 жылы 9 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6939 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 217.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Цефей (шоқжұлдыз)
Насип-Райдан
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Маркос Луис Роша Акино
Маркос Луис Роша Акино, қысқаша Маркос Роша (Marcos Luis Rocha Aquino; 11 желтоқсан 1988, Сети-Лагоас, Минас-Жерайс штаты) — бразилиялық футболшы, қорғаушы.
Сілтемелер
Санат:бразилия футболшылары Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары Санат:Америка Минейро ФК ойыншылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары
Сенімен кездескенге дейін
«Сенімен кездескенге дейін» (Me Before You) — британдық мелодрама, Джоджо Мойестің 2012 жылғы романының желісі бойынша режиссер Теа Шэррок түсірген фильм.
Фильмге түскендер: Эмилия Кларк, Сэм Клафлин, Дженна Коулман, Чарльз Дэнс, Мэттью Льюис, Бен Ллойд-Хьюз және Джанет Мактир. Фильм американдық концернде «Warner Bros» 2 шілде 2016 жылы шықты.
Дереккөздер
Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер Санат:2016 жылғы АҚШ фильмдері Санат:Warner Bros. фильмдері Санат:АҚШ мелодрама фильмдері
Уыз
Уыз — бұл жаңа туған сиырдың 4-8 тәулiкке дейiнгi сүтi. Бұл сүтке қарағанда қою, сары түстi, қышқыл дәмдi. Нәрлiлiк қасиетi бойынша уыз сүттен асып түседi. Дайын уыз - тек балалардың дәмдi тағамы ғана емес, оны үлкендер де сүйсiне жейдi. Уызды пайдалану денсаулыққа өте пайдалы.
Жаңа төлдеген малдың төлі емгеннен кейінгі алғашқы сүтінен пісіріледі. Өте дәмді ақірімшік болады. Төл емгеннен кейінгі сары уыз бүйенге, ішекке кұйылып, етпен бірге пісіріледі. Бұл уыз қазақ халқының мал төлдейтін айлардағы ең бір сүйсініп жейтін тамағы.
Тағы қараңыз
Санат:Сүт Санат:Сүт өнімдері
Қанаттас
Қанаттас - көне зираттар орны. Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Ақтоғай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 60 км, Нұртай өзенінің аңғарында орналасқан. Қанаттаста 1957 жылы Орталық Қазақстан археология экспедиция (жетекшісі Ә.Х.Марғұлан) қазба жұмыстарын жүргізген. Зират оңтүстіктен солтүстікке қарай 100 м, батыстан шығысқа қарай 60 м алаңды алып жатыр. Қанаттаста 22 қоршау, 2 «мұртты» оба, бір мазар орналасқан. 14 тас қоршау қола дәуіріне жатады. 13 ескерткіште қазба жұмыстары жүргізілген. Тас қоршаулар тік бұрышты, төрт бұрышты және дөңгелек болып келеді. Қоршаулар негізінен пішіні төрт бұрышты гранит тақтатастардан қаланған. Мүрде көбіне тас жәшікке салынған. Қазба барысында қыш ыдыстар, садақ ұштары, сүйектен жасалған бұйымдар алынған. Басқа екі «мұртты» обада мәйіттер шұңқырларға жерленген. Олардың жанынан қыш ыдыстар, қозғалмалы темір айылбасы бар күміс тілікшелі белбеу, полихромдық тәсілмен безендірілген алтын тәж (диадема), түрлі моншақтар табылған. Алынған материалдар бұл обалардың б. з. 4–5 ғасырларына жататындығын дәлелдейді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Қазақстандағы ғылым
Бағдарлар бойынша белгілеу тәсілі
Бағдарлар бойынша белгілеу тәсілі (способ засечек по ориентирам). Бағдарланатын картада визирлеу екі-үш жергілікті затқа сызғышпен жасалады және олардан бағыт жүргізіледі; осы сызықтардың қиылысуынан тұру нүктесі шығады. Бағдарлар сенімді түрде танылып, ал сызғыштың шеті олардың картада бейнеленуі арқылы дәлме-дәл өтуі маңызды болып табылады.
Наз мемлекеттік би театры
Наз мемлекеттік би театры МКҚК — 1999 жылы Астана мемлекеттік филармониясы жанынан құрылды. Өнер ордасының іргетасын қалаған, биші, ҚР Мәдениет қайраткері Еркебұлан Ағымбаев пен биші, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Қадиша Ағымбаеваның ұйымдастырылуымен құрылған би ансамблі.
Бағдарлар бойынша белгілеу тәсілі
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Наз мемлекеттік би театры
Жеткен жетістіктері
Санат:Астана театрлары
Промилле
Промилле (Pro mille – мыңға) — қандай да бір шаманың мыңнан бір бөлігі. Теңіз суы тұздылығының өлшем бірлігі, судың 1000 салмақтық бөлігіне тұздың қанша салмақтық бөлігі келетінін көрсетеді. Промилле ‰ деп белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Дмитриевка (Павлодар облысы)
Дмитриевка — Павлодар облысы Успен ауданы, Қоңырөзек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Успенка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 38 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 503 адам (246 ер адам және 257 әйел адам) болса, 2009 жылы 246 адамды (122 ер адам және 124 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Успен ауданы елді мекендері
Шәріпхан Сахаев
Шәріпхан Сахаев  (19.5.1939 жылдары туған, Отырар ауданы Шеңгелді ауылы (қазіргі Ұзынқұдық) ) – ғалым, физика-математика  ғылым докторы, профессор (2001). Орта Азия Мемлекеттік университетін (1961), Ленинградтағы КСРО-ның академиясы бөлімінің аспирантурасын бітірген. 1965 – 95 жылдары Алматының С.Д. Аспандияров атындағы ұлттық университетінде, Қазақстан Ғылым Академиясында қызмет атқарды. 1995 жылдан Абай атындағы Ұлттық педогогикалық университетінде жұмыс істейді. Негізгі ғылым-зерттеулері мұнай-газ өндірісі саласында және космосты зерттеу жұмыстары Ресейде, Украинада және Америкада жарық көрген. 70-тен аса ғылым еңбегі, 5 оқу құралы, 1 ғылым монографиясы бар.
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Токио ғұлы
Токиолық ғұл (東京グール; Tokyo Ghoul) — Суи Исиданың фантастикалық мангасы және анимесі. Суи Исиданың мангасы 2011 жылы Weekly Young Jump журналында Shueisha баспасында жарық көрді. 2014 жылы манга "аниме-сериал" түрінде адаптация алып, Pierrot студиясының орындалуымен 4 шілдеден бастап шығатын болды. Токио ғұлы анимесі 4 маусымнан тұрады. Pierrot студиясының 12 сериялы аниме-телесериалы ретінде бейімделу Tokyo MX-де 2014 жылдың шілде-қыркүйек айлары аралығында көрсетілді. Tokyo Ghoul √А (Tokyo Ghoul Root А деп аталады) екінші 12 сериялы маусымы 2015 жылдың қаңтар-наурыз айларында көрсетілді. 2017 жылдың шілдесінде Жапонияда мангаға негізделген ойын фильмі жарық көрді. Tokyo Ghoul Манга сиквелі негізінде Аниме-бейімделу: re сондай-ақ екі маусым түрінде шықты; біріншісі-2018 жылғы сәуірден маусымға дейін, екіншісі-2018 жылғы қазаннан желтоқсанға дейін.
Мазмұны
Кэн Канэки — Оқыс оқиғаның кесірінен ауруханаға тап болып, тірі қалуы үшін бір ғұлдың ағзалары салынған 18 жасар студент. Ғұлдарға тірі қалу үшін адамдардың етімен қоректену қажет. Сол себепті олар адамдарды өлтіріп жейді немесе өз-өзіне қол жұмсаған адамдардың мәйіттерімен көректенеді. Канэкиге ғұлдың ағзасын салғандықтан ол тек жартылай ғұл болады. Дегенмен ол да басқа адамдардың денесімен қоректенуі қажет. Канэки ғұлдармен қарым-қатынасын үзбей, өз адамгершілігін сақтауға тырысады.
Токиолық Ғұл √А Мазмұны
Токиолық Ғұл √А — Pierrot студиясынан шыққан анименің екінші маусымы мангаға байланысты альтернативті мазмұнға ие. Мазмұн Канэки мен Яморидің төбелесінен кейін басталады. ҒЖБ-нің жоғарғы іздеушілері "Біркөзді үкіні" іздеуді жалғастыруда. Бұл уақытта Канэки Токаны Аятодан құтқарып, Аятомен төбелесуде. Бірақ, төбелесті Нора бұзып, Аятоны алып кетеді. «Аогири» штабы бұзыла бастайды. Канэки Токаға «Антэйку» кафесін тастайтынын айтып, «Аогири» штабына кетеді.
Токиолық Ғұл: re Мазмұны
ҒЖБ(Ғұлдарды Жою Бөлімшесі) «Антэйку» кафесіне басып кіргеннен кейін Канэки Кэн жоғалып кетеді. ҒЖБ "Куинкс" деген жаңа топ ашады. Куинкс дегеніміз денесінде ғұлдың "Какухосы" бар адамдар. Оның көмегімен адамдар ғұлдардың қабілеттерін қолдана алады. Манганың басты кейіпкері Сасаки Хайсэ — топтың басшысы әрі жеке іздеуші болады. Сасаки Хайсэнің Муцуки Тору, Уриэ Куки, Ширадзу Гинши және Ёнэбаяши Сайко деген көмекшілері бар.
Токиолық Ғұл: Джэк Мазмұны
Бұл анимеде алдыңғы маусымдардағы оқиғалардан бұрын орын алған оқиғаларды бейнелеген. Яғни бұл анимеде жас іздеушілер Кисё Ариме және Тайси Фуренің неліктен іздеуші болғаны жайлы көрсетіледі.
Ғұлдар
Кэн Канэки / Хайсэ Сасаки — Басты кейіпкер, Ридзэ атты қайтыс болған ғұлдың ағзалары салынған 18 жасар студент. Отадан кейін Канэки өзімен түсініксіз жайттар орын алып жатқанын түсінеді: ол қарапайым аспен тамақтана алмайды. Осы белгілерден кейін өзінің ғұл екенін түсінеді. Сондықтан ғұл екендігін жақындарынан жасырады. Қорытындысында Канэки «Антэйку» кафесіне даяршы болып орналасады. Канэкиде Ридзэнің бірнеше мінездемелері бар: сол көзінде ғұлдың көзі бар, регенерация күші және адамдарға ас дайындай алмау. Канэки басқа ғұлдармен кездеспей тұрып, барлық ғұлдарды қатігез жандар деп ойлады. Ол толық ғұл емес және толық адам да емес екенін түсінгеннен кейін бұл өмірде оған орын жоқ деп ойлады. Канэки кітап оқығанды жақсы көреді. Онымен қоса Канэки бейтаныс адамдарға лезде сенекетеді. Сол себепті оның өміріне жиі қауіп төніп отырады. Ғұлдық белгілері пайда болатын көзін таңумен таңып қояды. Біраз уақыттан кейін не себепті ғұл болғанын анықтау үшін Аогириге барады. Онда ол Аятомен бірге жұмыс істейді.
Канэки Аримамен болған ұрыстан кейін өзінің естеліктерін ұмытады. Ол жаңа өмір бастайды. Жаңа өмірінде Канэки Куинкстардың қатарында болады. Хайсэ(Канэки) өте мейірімді әрі сенімді адам. Ол да Канэки секілді кітап оқығанды жақсы көреді. Дегенмен Хайсэ өзінің ғұл екенін Канэки секілді қабылдай алмады. Әрине, Хайсе ғұлдық ерекшелігін қабылдауға тырысты. Дегенмен, ол оның қолынан келмеді. Өзінің ғұлдық ерекшелігінен жиіркенеді. Хайсэ өте досшыл. Сол себепті жеке жұмыс жасағаннан гөрі топпен жұмыс жасағанды жақсы көреді. Хайсэ өзінің не себепті жартылай ғұл болғанын түсінгісі келеді. Яғни, Хайсэ өзінің бұрынғы өмірін еске алғысы келеді. Бірақ ол бұрынғы өмірін еске алу әсерінен жаңа достарын жоғалтып аламын деп ойлады.
Сэйю: Нацуки Ханаэ
Тока Кирисима — басты кейіпкер, он алты жасар қыз-ғұл. Ол мектепте оқиды және «Антэйку» кафесінде жұмыс істейді. Ол адамдардың арасына білдірмей кіріп кете алады. Себебі, ол өзінің ғұл екенін құпияда сақтау маңызды дейді. Тока кей-кезде кекшіл, онымен қоса әдетте,оның іс-қимылдары жауапсыз. Бастапқы кезде Канэкиді жек көретін. Бірақ, кейін ол Канэкидің жұбы болады. Канэкиді 11-інші ауданнан құтқарғаннан кейін, Тока Канэкиге сезім таныта бастайды. Хинамиді тәрбиелеуді өз қолына алған. Себебі, Хинамидің ата-анасы іздеушілердің қолынан қаза тапқан. Тока құстардан қорқады.
Сэйю: Сора Амамия
Ридзэ Камисиро — Канэки кафеде танысқан қыз. Ридзэ Канэкимен қоректену үшін оны кездесуге шақырады. Бірақ Ридзэнің жоспары іске аспады. Себебі оның үстіне балка(арқалық) құлап, қайтыс болады. Оның ағзаларын өлім ауызындағы Канекиді аман алып қалу үшін орнатады. Бұл оқиғаға дейін Ридзэ аяусыз және күшті ғұл ретінде танымал еді. Канэки секілді, Ридзэ де «Антэйку» кафесінің мүшесі болатын. Онымен қоса Ридзэ кітап оқығанды жақсы көреді. Кейіннен Ридзэнің тірі қалғаны анықталды(Яғни Канэкидің ішінде Ридзэ болды).
Сэйю: Кана Ханадзава
Дене импульсі
Айталық, ұшып келе жатқан теннис добы адамға қатты тисе де, адам оның әсерін ауырсынбайды, ал қатты тебілген футбол добының кездейсоқ тиіп кетуінен әркім-ақ сақтанады.
Төбешіктен жылдам сырғанап келе жатқан жеңіл арбашаны адам қолымен оңай тоқтата алады, ал автомобильді тіпті баяу жылжып келе жатса да тоқтату оңай соқпайды. Осындай мысалдар қозгалыстағы денені оның массасына да, жылдамдығына да байланысты болатын қандай да бір шамамен сипаттауға болады деген қорытындыға әкеледі. Мұндай физикалық шама дене импульсі (impulsus—"соққы" дегенді білдіреді) немесе қозғалыс мөлшері деп аталады. Сонымен, дененің массасы мен оның қозғалыс жылдамдығының көбейтінідісіне тең болатын физикалық шама дене импульсі деп аталады: мұндағы —  жылдамдықпен қозғалып келе жатқан массасы  m  дененің импульсі.
Масса — скалярлық шама, ал жылдамдық векторлық шама болғандықтан, дене импульсі де векторлық шама болып табылады. Дене импульсі векторының бағыты жылдамдық бағытымен сәйкес келеді.
Бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (SI) дене импульсінің бірлігі секундына килограмм-метр кг·м/с болып табылады.
Енді қандай да бір дене v0 бастапқы жылдамдықпен қозғалып келе жатсын делік. Белгілі бір Δt уақыт ішінде дененің қозғалыс бағытында оған түсірілген \vec F тұрақты күшінің әрекетінен оның жылдамдығы \vec v -ға дейін өзгерсін. Егер үдеу жылдамдықтың өзгеру шапшаңдығын сипаттайтынын ескерсек, онда Ньютонның екінші заңын өрнектейтін  формуласын  немесе  түрінде жазуға болады.
Токио ғұлы
Ғұлдар
Сэйю: Синтаро Асанума
Дене импульсі
\Delta t уақыт аралығының бастапқы мезетіндегі дене импульсін, ал осы уақыт аралығының соңғы мезетіндегісін деп белгілесек, онда соңғы формуланы: немесе  түрінде жазуға болады, мұндағы  шамасы \Delta t уақыт аралығындағы дене импульсінің өзгерісі. Бұл формула Ньютонның екінші заңын импульстік түсінік тұрғысынан өрнектейді. Ньютон өзінің «Натурал философияның математикалық бастамалары» кітабында бұл заңды дәл осы түрде тұжырымдаған болатын.
Токио ғұлы
Ғұлдар
Сю Цукияма — 20 ауданның өте мәселелі ғұлдардың бірі, Тіпті бірнеше ғұлдардың өзі оған жақындауға қорқады. Іздеушілердің арасында «талғаыш» деген атпен белгілі. «Ғұлдардың мейрамханасы»-ның мүшесі. Ол онда ММ деген атпен белгілі. Өзін мықты әрі қу етіп көрсетеді. Басқаларға қарағанда, Цукияма әдемі киінеді және ағылшын, испан, француз немесе итальян тіліндегі нақыл сөздерді қолданады. Спортпен айналысатын адам секілді көрінеді және қалай төбелесуді өте жақсы біледі. Tokyo Ghoul:re-да Канэкиді жоғалтқанның әсерінен депрессияға түсіп иіс сезуді тоқтатады.
Сэйю: Мамору Мияно
Дене импульсі
Күш пен оның әрекет ету уақытының көбейтіндісі күш импульсі деп аталады.
Күш импульсі бағыты күш векторының бағытымен сәйкес келетін векторлық шама болып табылады.
SI жүйесіндегі күш импульсінің бірлігі — ньютон-секунд (Н • с).
Жаңадан енгізілген дене импульсі және күш импульсі физикалық шамаларын пайдалана отырып, Ньютонның екінші заңын төмендегідей тұжырымдауға болады: Дене импульсінің өзгерісі күш импульсіне тең.
Токио ғұлы
Ғұлдар
Сэйю: Такаюки Суго
Ута — Рэндзи мен Иторидің ескі досы. Өзінің жеке өнер студиясы бар. Ол онда әртүрлі бетперделер мен таңулар жасайды. Оның денесінде дене әшекейлер көп. Онымен қосы оның мойнында грекше әріптермен жазылған NεΧ ποσσυμ ΤεΧυμ ωΙωερε, νεΧ σΙνε Τε жазу бар (негізінен бұл грекше жазылған латындық мәтел Nec possum tecum vivere, nec sine te, қазақша-Сенсіз де, сенімен де өмір сүре алмаймын). Онымен қоса «Сайқымазақтар» деген топтың құрамы.
Дене импульсі
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Астрономия
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Токио ғұлы
Ғұлдар
Сэйю: Такахиро Сакурай
Рэндзи Ёмо — Ёсимураның оң қолы, Ута мен Иторидің ескі досы. Ёмо "қарға" деген атқа ие. Ұзын, денелі, күміс шашты ғұл. Әдетте ұзын жадағай және қара футболка киеді. Өте сабырлы ғұл. Tokyo Ghoul:re-да жаңа кафенің менеджері.
Сэйю: Юити Накамура
Хинами Фуэгути — 14 жасар қыз-ғұл. 20 ауданға әкесі іздеушілердің әсерінен қайтыс болғаннан кейін анасымен бірге 20-ыншы ауданға келеді. Кейіннен анасы да іздеушілердің қолынан қаза табады. Болған оқиғадан кейін Токамен өмір сүруді бастайды. Кітап оқығанды жақсы көреді. Канэки жақсы көретін авторды ол да жақсы көреді. Оған жаңа заттар өте қызық. Манганың екінші маусымында белгісіз себептермен Аогиридің мүшесі болады.
Сэйю: Сумирэ Морохоси
Итори — Ута мен Рэндзидің ескі досы. Оны «Helter Skelter» деген бардан табуға болады. Ол онда қылмыс жайлы мәліметтерді айту арқылы ақша табады. Өте досшыл әрі көп сөйлейді. Адамдардан қажетті ақпаратты алу үшін адамдарды қуыршақ секілді қолданады. "Сайқымазақтар" деген топтың мүшесі.
Владимир Иванович Попов
Попов Владимир Иванович 1936 жылы Солтүстік Қазақстан облысындағы Ленин (қазіргі Есіл) ауданының Покровка селосында туды. 1953 жылы Вильямс атындағы МТС-­те токарьдің үйренушісі болып еңбек ете бастады. 1955 жылдан 1961 жылға дейін осы МТС пен «Интернационал» МТС­ де   комбайнер болып істеді. 1961 жылдан бері «Белов» кеңшарының комбайнері.
Токио ғұлы
Ғұлдар
Сэйю: Аяхи Такагаки
Аято Кирисима — Токаның інісі, Токамен бірге өскен, бірақ бірден жоғалып кеткен. Қазіргі таңда Аогиридің құрамында. Ол іздеушілерді жек көреді. Іздеушілерге "қара қоян" деген атпен белгілі. SS рангтағы ғұл. Tokyo Ghoul:re-де Аогирида қалып, Хинами мен Торсо атты ғұлмен бірге жұмыс істеуде.
Владимир Иванович Попов
1967 жылы 19 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен Владимир Иванович Поповқа Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
Токио ғұлы
Ғұлдар
Якумо Омори — Аогири құрамдасы (лақап аты Ямори немесе Джейсон). Якумо әлсіз ғұлдарды қинағанды жақсы көреді. Аогириге енбей тұрып, әр күн өз қинаушысынан қиналатын. Одан кейін, ол өз қинаушысын өлтіріп, қашып кетеді. Канэкиді темір шынжырға асып қинаған. Бірақ бұл істің арты жақсылыққа апармады. Ол Канэкидің қолынан қаза тауып Судзуяның еншісіне тиді.
Сэйю: Ринтаро Ниси
Владимир Иванович Попов
Дереккөздер
Айбын Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы.
Токио ғұлы
Ғұлдар
Сэйю: Кодзи Юса
Наки — Аогиридің мүшесі. Көп уақыт бойы ғұлдардың қаралуында болды. Бірақ, кейіннен Аогири мүшелері көтеріліс жасап оны босатып алады.
Владимир Иванович Попов
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар
Токио ғұлы
Ғұлдар
Сэйю: Хиро Симоно
«Біркөзді патша» — Аогиридің басшысы, басқа ақпарат жоқ.
Владимир Иванович Попов
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Токио ғұлы
Ғұлдар
Это — Біркөзді үкі, Ёсимураның қызы. ҒЖБ іздеушілерінің ойынша біркөзді патша мен біркөзді жапалақ бір адам. Бұдан бөлек Сэн Такацуки атты жазушы. Канэкидің, Ридзэнің және Хинамидің сүйікті кітаптарын жазған.
Сэйю: Маая Сакамото
Дереккөздер
Санат:Аниме-сериалдар Санат:Мангалар
Сүзбе
нобай|200px Сүзбе — айраннан, ашыған сүттен әзірленетін тағам.
Қазақ халқының өзіне ғана тән және сирек әзірленетін тағамдарының бірі-"сүзбе". Сүзбе сүзу үшін айранды ұйытып,соны кәдімгі қапшыққа құйып,жоғары іліп қояды. Осы жерде айранның суы әбден ағып болып,қап түбінде айранның маңызы,яғни қоюы ғана қалады. Оны шұңғыл шараға құйып алып әбден араластырады да тұз салады. Сүзбе әдетте күн суыған кезде,қыста дайындалады. Оның ащылау әрі қышқыл дәмі тәбет ашады. Дастарқан үстіне дәмін алуға немесе сорпаға қосып ішсе астың құнын,сапасын арттырады. Сүтке,қайнаған суға езіп ішсе,шөлді тез басатын қасиеті де бар.
Қатық сүзбе
Сүзіліп алынған сүзбе енді бірнеше жолмен даярланады. Тұздамай қарын, бүйенге салып кептіреді. Мұны сол жаз айларында езіп, айран-шалап қылып, сусын орнына пайдаланса, кейде сорпаға, көжеге езіп қосады. Ал ұзақ сақтауға арналғанын тұздайдыы. Ол үшін дорбада сорғып тұрған сүзбені үлкен тегене не астауға салып, жеткілікті мөлшерде тұз себеді. Азық көгеріп, бүлініп кетпеу үшін тұзының шығыңқы болғаны жөн. Оның үстіне тары араластырып, сүзбемтары жасауға да болады. Немесе домалақтап, жұмырлап алып, тұзды құрт жасап, өреге жайып кептіруге болады. Тұз араластырған соң, қой-ешкінінің үрленген қарнына салып сақталған асты қатық сүзбе дейді. Қарынға салынған қатық та көлеңкеде кептіріліп, суы шығу үшін қарынды әр жер-әр жерінен тебен инемен тесіп қоб керек. Сүзбе тобарсып, қарын ортайған кезде үстіне еселеп салып отырады.
Құрт сүзбе
Құрт сүзбе де қыс қамы үшін жасалады. Сүтті сабада ашытып, пісіп, майы алынған іркітті қайнатып, әбден қойылтады да, мұны да мата дорбаға сүзеді. Кейде аздап тұз қосып, кейде тұз қоспай-ақ қарынға салып кептіреді. Қарынға салып кептіргені болмаса, мұны даярлау әдіс-тәсәлә де ащы құрт сияқты.
Ашыған іркітті қайнатып, құрт, сүзбе даярлаған кезде оны сүзгеннен кейін шыққан сарысуын да кәдеге жаратқан. Сүзу үшін іліп қойған дорбаның астына ыдыс қойып, сары-суын жинап алады. Қызмкеліншектер онымен аштарын жуатын боған. Осы заманның неше түрлі сусабындары сияқты бұрқырап, хош иіс шығармағанмен, шаштың түспей, жылтырап жақсы өсуіне , қайызғақтың үспеуіне көп септігін тигізген.
Дереккөздер
Санат:Сүт өнімдері
Арборас
Арборас (Arboras) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34011, пошта индексі — 34150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 95 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Аспан меридианы
Санат:Астрометрия Санат:Аспан механикасы Санат:Аспан координаттар жүйелері