cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стэн Ли
Өмірбаяны
Стэн Ли дүниеге келген Нью-Йорк, пәтерде өзінің еврей ата-көшіп келушілердің румын шығарылған, Селии (туылғанда Соломон) және Джек Либера бұрышында орналасқан 98-ші батыс көшесінің соңында батыс авеню Манхэттен. Әкесі Стэна оқыған сияқты пішуші, бірақ жұмыс істеді аз, әсіресе кейін ұлы депрессия, сондықтан жанұясы " авеню Форт-Вашингтон . Қашан болды Ма, шамамен 9 жыл, дүниеге келген соң, оның бірінші және жалғыз ағасы, Ларри. Сол уақытта, Ли болды жасөспіріммен отбасы болды өмір сүру бір бөлмелі пәтерде 1720 Юниверсити-авеню в Бронксе. Ли c ағасымен өмір сүрген бір бөлмеде, ал олардың ата-аналары ұйықтап жатқан бірқатар арналған раскладывающемся хиттерден.
Стэн Ли орта мектепті бітірген ДеВитта Клинтон в Бронксе, оған дейін осы көшіп, оның отбасы. Бола отырып, ненасытным оқырманы, жас Стэн жұмыс істеді, көптеген жұмыстар ол айналысты жазуға некрологов қызмет үшін жаңалықтар мен баспасөз-релиздерінің бойынша Ұлттық бағдарламасы туберкулездік орталығы, жеткізу, сэндвич кеңселеріне (соның ішінде Рокфеллеровский орталығы), сондай-ақ сатуға нөмірінен келеді газет New York Herald Tribune.
1942 жылдың қазан айында АҚШ әскерге шақырылып, қазан 1945 жылы дейін қызмет атқарды.
Стэн Ли осындай танымал болуға көптеген белгілі және белгісіз адамдар сияқты көмектесті: Робби Соломон (ағасы Стэна), редакторы Timely Comic Джо Саймон, баспагер комикстер Мартин Гудман. Бұдан басқа, Гудманның әйелі Джин — Стэнның жиен әпке.
Ынтымақтастық бірнеше суретшілер (ең танымал — Джек Кирби және Стив Дитко) ол құрған көптеген танымал кейіпкерлердің комикстер сияқты өрмекші-Адам, Фантастикалық төрттік және Икс адамдар.
Стэн Ли Marvel Comics бойынша комикстер түсірілген көптеген фильмдерде эпизодтық рөлін ойнаған. Атап айтқанда: "Икс адамдар", "Икс адамдар: Соңғы шайқас", "Өрмекші адам", "Өрмекші адам 2", "Өрмекші Адам 3", "Темір адам", "Сорвиголова", "Халк", "Сенгісіз Халк", "Фантастикалық төрттік", сондай-ақ көптеген басқа. "Фантастикалық төрттік 2: Күміс серфер басып кіруі" фильмде ол Рид Ричардс және Сьюзан Шторм үйлену тойына кіруге қалайды, бірақ оны жібермейді, өйткені қонақтар тізіиінде ол жоқ. Сахна созылады бірнеше секунд, және екі есе атайды, өзінің атын, содан кейін оны қуып тастайды. Стэн Ли алғаш рет Кевин Смит "Лоботрясы" фильмінде өзін-өзі ойнады.
Сондай-ақ, оған және оның комиксам арналған 16-шы сериясы үшінші маусымының сериала "Теория большого взрыва". Соңында сериясы Стэн Ли қатысады, сахнада сериалдың басты кейіпкерлері. . Тағы бір рөлі, теледидарда — автобус жүргізушісі " 16-шы сериясы бірінші кезеңінің сериала "Батырлар" . Осы рөлдерді басқа, Ли "Heroman" манганы құруға қатысты.
Александр Михайлович Ращупкин
Александр Михайлович Ращупкин(1906, Ақмола қаласы (қазіргі Астана қаласы) - 1958, Алматы қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, қатардағы жауынгер, қол пулеметінің нысанашысы. 1930 жылы Ращупкиннің отбасы Алматы қаласына көшіп келді. Мұнда ол құрылыста жұмыс істеді. 1941 жылдан Кеңес әскерінің қатарында болды. 3- Беларусь майданы 31-армия 352-атқыштар дивизиясының 1160-атқыштар полкінде пулеметші болды. 1944 жылдың шілдесінде Витебск облысындағы Орша қаласын жаудан азат ету және Минск облысындағы Берзи өзенінен өту кезінде болған кескілескен ұрыста ерлік көрсетті. Осы ерліктері үшін Ращупкинге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3.1945). Соғыстан кейін Алматы қаласында тұрды.
Стэн Ли
Өмірбаяны
Джон Бускемамен бірлесіп кітабының авторы "How to Draw Comic. The Marvel Way". "Өрмекші-адам" соңғы сериясы бесінші маусымының қосарлас әлемінде Өрмекші-адам туралы комикстерінің жасаушы ретінде пайда болады.
Александр Михайлович Ращупкин
Дереккөздер
Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Стэн Ли
Өмірбаяны
Қазіргі уақытта, Стэн өз YouTube каналында "Батырлар әлемі" жүргізеді.
2016 жылы басында жазушы едәуір нашарлауы көру, ол оқу және жазуға мұмкіндігі жоғалтты деп мойындады.
Құрылған кейіпкерлері
оңға|нобай|Ли 2011 жылы.
Қалған жұмыс
Актерліктен басқа Стэн Ли, сондай-ақ жұмыс істейді және басқа да салаларда кинематограф. Ол сөз сөйледі рөлін продюсер осындай фильмдерде: "Капитан Америка", "Ник Фьюри: Қ.А.Л.Қ.А.Н. Агенті, "Блэйд", "Икс адамдар", "Блэйд 2", "Өрмекші адам", "Басбұзар", "Люди Икс 2", "Халк", "Жазалаушы", "Өрмекші адам 2", "Блэйд 3: Үштік", "Электра", "Леший", "Фантастикалық төрттік", "Икс Адамдар: Соңғы шайқас", "Өрмекші адам 3", "Фантастикалық төрттік: Күміс серфер басып кіру", "Темір адам", "Сенгісіз Халк", "Жазалаушы: Соғыс зона" және "Темір адам 2". Жұмыстардан басқа, продюсер Стэн Ли тіпті монтажером бейне "Spider-Man: The Ultimate Villian Showdown". 2016 ол түсіріп меншікті сериал "Бақытты", "құтадғу білік" Гарри Клейтона онда орындады Джеймс Несбитт.
Сілтемелер
Санат:АҚШ актерлері
Санат:АҚШ телевидение актерлері Санат:28 желтоқсанда туғандар Санат:1922 жылы туғандар Санат:Нью-Йоркте туғандар Санат:АҚШ сценарийшілері Санат:2018 жылы қайтыс болғандар
Хоэнфурх
Хоэнфурх (Hohenfurch) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Вайльхайм-Шонгау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1501 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 90 129. Муниципалитеттің басшысы — Гунтрам Фогельсгезанг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Дуранесадо
thumb|right|200px| thumb|right|200px| thumb|right|200px| thumb|right|200px| Дуранесадо (Duranguesado) — Испания ауданы (комарка), Баск елі автономды бірлестігіне қарасты Бискайя провинциясының құрамына енеді.
Боа-Виста-ду-Тупин
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 318 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 629,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Лонгена
Лонгена (Longhena) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 585 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 175 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 25030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Dionigi di Parigi.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Графтон (Небраска)
Графтон (Grafton) — Небраска штатының Fillmore округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 126 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.9 км² шамасында. FIPS коды — 31-19455.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Муссаж
Муссаж (Moussages) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Канталь департаментінде орналасқан. Мориак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 15137, пошта индексі — 15380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 267 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Канталь департаментінің коммуналары
ADP халықтың жұмыспен қамтылуы баяндамасы
Баяндама тұрғындардың жұмыспен қамтылу деңгейiн көрсетеді. Осы баяндаманы құрастыру үшін ақпараттар анонимді ішкі жиін дерекманалардан алынады. Олар шамамен 500 мың Америка Штаттарының заңды тұлғаларын (кәсіпкерлерін) құрайды. Жиырма (20) ай бойы, 2010 жылдың маусым айына дейін осы ішкі жиіндар орташа өлшемделiп (яғни математика бойынша орта сан алынып), 340 мың америка бизнесінің заңды тұлғаларына дейін (кәсіпкерлеріне дейін) және 21 миллионнан артық АҚШ-ның жұмыскерлеріне дейін қысқартылды/жиындалды. Алдыңғы сөйлемде атылғандай, есепке алынған 21 млн жұмыскерлер өнеркәсіптік секторлардың барлық бөлiндiлерiнде жұмыс істейтіндер.
Осы екі баяндамалар үшін мәліметтер есеп беру кезендерінде жиналады және олар интерполяцияланылады (яғни бастапқы деректерге өзгертулер, түзетулер, ескертулер, жаңа мәтіндер енгізілуі мумкін) әр айдың 12-ші жұлдызына дейін аптаны қосу үшін. Бүкіл мәліметтер статистикалық әдiстемелермен өңделінеді. Қолданылатын әдістемелер Америка бюросының еңбек санағында қолданылатын статистикалық әдістемелеріне ұқсас. Америка бюросы осы әдістемелерді халықтың жұмыспен қамтылуын есептеу үшін қолданады. Мысалыға, айсайынғы мекемелердi зерттеуi, жұмыспен қамтылу деңгейiнiң анықтау мақсатымен.
Осы өңдеуге сәйкес, Ұлттық жұмыспен қамтылу деңгейiн көрсету үшін ішкі жиіндар өзгертіледі. Сол себептен, жұмыспен қамтылу деңгейінің өзгерілу нәтижесінде, ол Халықтың жұмыспен қамтылуы туралы ADP Ұлттық баяндамасы үшін саналады/есептеледі, бірақ ADP-ның Америка бизнесінің заңды тұлғалар (кәсіпкерлер) туралы ортақ дерекқорында өзгертулер көрсетілмейді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Экономика
Жұмыс белдемі
Жұмыс белдемі - еден деӊгейінен немесе өндірістік жайдыӊ алаӊынан 2 метрге дейінгі биіктіктегі кеӊістік.
Жұмыс белдемінде жұмыс істейтіндердіӊ тұрақты немесе уақытша жүріп - тұру орындары орналасады. Ауа параметрлеріне қойылатын санитарлық - гигиеналық талаптар тек қана жұмыс белдемі шегіндегі немесе жайдыӊ қызмет көрсетілетін белдеміндегі жағдайды регламенттейді.
Дереккөздер
Санат:Санитарлық-гигиеналық нормалар
Рустенфельде
Рустенфельде (Rustenfelde) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 501 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 082. Муниципалитеттің басшысы — Ульрих Хессе.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Горунака (София облысы)
Горунака (Горунака) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Етрополе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Тоғанда балық өсіру
Тоғанда балық өсіру — арнайы салынған не балық өсіруге бейімделген су айдандырында балықтың тез өсетін түрлерін өсіретін шарушылық. Сулы тоғанда көбіне тұқы жəне жылы суда жақсы өсетін ақ амур, шортан, көксерке, дөң маңдай т.б. өсіріледі. Салқын сулы тоғанда теңбіл форель өсіріледі. Т.б. өсімдіктердің балықты уылдырықтан товарлы түріне дейін өсіретін 1, 2, 3 жылдық айналымы бар:
Тоғанда балық өсірудің бұл түрлерінің қайсысын қолдану жергілікті жердің ауа райына, балық өсіру биологиясына, техникалық жабдықтарына байланысты. Мұнда өндірістік процесс былай құрылады
Тұқы жəне форель өсірту шаруашылығында толық жүйелі (балықты уылдырықтан товарлық күйіне дейін өсіру) жəне балық питомниктері (шабақты бір жаз бойы өсіріп, бір жасқа толғанда балық шаруашылықтарына сатады) болады.
Санат:Балық шаруашылығы
Энтони Хопкинс
Сэр Филип Энтони Хопкинс (Philip Anthony Hopkins; 31 желтоқсан 1937) – британдық және америкалық актер, режиссер, композитор. «The Silence of the Lambs», «Ганнибал» және «Қызыл айдахар» фильмдеріндегі Ганнибал Лектердің рөлімен танымал атанған. «The Lion in Winter», «Magic», «The Elephant Man», «Bram Stoker`s Dracula», «The Remains of the Day», «Shadowlands», «Legends of the Fall», «Никсон», «Амистад», «Зорро маскасы», «Meet Joe Black», «The World’s Fastest Indian» және тағы басқа фильмдерінің арқасында танымал атанған. 2000 жылдан бастап АҚШ-та тұрады. «Оскар марапаты», «Эмми» және BAFTA жүлдесінің номинанты атанған.
Өмірбаяны
Энтони Хопкинс Ұлыбританияда Уэльстың Порт-Толбот қалашығында туған. Оның әкесі Ричард Артур Хопкинс, наубайшы болды. Анасы – Мюриэл Энн. 1949 жылы Понтипулдегі Jones' West Monmouth Boys' School мектебінде оқып, кейін Cowbridge Grammar School мектебіне көшеді. 1959 жылдан бастап Лондондағы драма өнерінің хандық академиясында оқуын жалғатырады.
Мансабы
1968 жылы «The Lion in Winter» фильмінде түсіп танымал атанған Хопкинс Ричардтың рөлін ойнайды. 70-80 жылдары телефильмдерде түсіп, 1972 жылы «War and Peace» фильмінде рөлге ие болады. Кейін актер көптеген жетістіктерге жетіп, фильмдерден көрінеді.
Жеке өмірі
Хопкинс үш рет үйленген болатын. Бірінші әйелі, Петронелла Баркерден (1967—1972) Эбигейл атты қызы бар (1968). Екінші әйелі - Дженнифер Линтон (1973—2002). Қазір колумбиялық Стелла Арройявамен некеде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмми сыйлығының иегерлері Санат:Оскар сыйлығының иегерлері Санат:BAFTA марапаты иегерлері
Мысенг-Соим
Мысенг-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Атлым өзенінің оң жағалауынан 130 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Егорлык (Пролетарское тармағы)
Егорлык (Үлкен Егорлык) — Ресейдегі өзен. Ставрополь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пролетар су қоймасының сол жағалауынан 181 шақырым қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 448 шақырымды құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Егорлык; бастауынан Сенгилеев су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Часелька
Часелька — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ТАЗ/555 орналасқан. Өзен ұзындығы 295 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
NGC 5428
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5428 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Сәулеттік материалтанудағы композиттер
Композициялық материалдарды (композиттер), олардың арасындағы шекараны анық бөліп, әртекті материалдарды химиялық үйлестіру аркылы алады.
Оларға талшықты, дисперсті беріктелген, қабатты матери-алдар жатады. Композиттер кәдімгі конструктивті материалдар-дың қасиеттерінен асып түсетін қасиеттерімен сипатталады. Құрылыс материалдарының негізгі көлемін және оларды бір-бірімен байланыстыратын жанаспалы қабат беріктігін анықтай-тын, сондай-ақ талшық пен оның қатты бөлшектегі қүрамдық бөлігін композиялық материалдар деп атайды.
Леонид Степанович Резвых
Леонид Степанович Резвых(1921, Сібір - 1.3.1959, Ресей, Кемерово облысы, Березовский қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан, аға сержант, сапер. 1940 жылы Кеңес әскері қатарына алынып, кіші командирлер мектебін бітірген соң, 1941 жылдың қарашасында майданға келді. 206-инженер-саперлер батальонының бөлімше командирі Резвых Мәскеу қаласының айналасына мина қоюға қатысып, «Ерлігі үшін» медалімен марапатталды. Мина қойылған аймақтарды тазарта отырып, 33-армияның жауынгерлері мен танкілерін Беларусь пен Смоленщинаға алып өтті. Висла мен Берлин маңайындағы жау қорғанысын бұзып өтуге қатысты. 1945 жылы 19 каңтарда Висладағы жау қорғанысын бұзу кезінде полк бөлімшесі жау оғының астында жүріп, мина қойылған жерден 257-танк полкін өткізу үшін 40 метрлік 2 жол жасап, минадан тазартты. 298 танкіге қарсы минаны істен шығарды. Осы ерлігі үшін Резвыхқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы беріліп, Ленин орденімен және «Алтын Жұлдыз» медалімен марапатталды (27.2.1945). Резвых Қызыл Ту, «Қызыл Жұлдыз», Отан соғысы ордендері мен бірнеше медальдардың иегері. Соғыс аяқталған соң Кемерово облысындағы «Оңтүстік» шахтасында жұмыс істеді. Қайтыс болғаннан кейін шахтада мемориалдық тақта орнатылып, Резвых тұрған Рабочая көшесіне есімі берілді.
Сәулеттік материалтанудағы композиттер
Композициялық материалдар
Жеңіл, берік және үзақ түра-тын бүйымдар мен конструкциялар алуға мүмкіндік береді, коррозиямен электромагнитті және радиациялық сәулеленуге төзімді, жеңіл жиналады және өзгереді, яғни қүрылыста техни-калық төңкеріс жасауға бейімді.
Леонид Степанович Резвых
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Сәулеттік материалтанудағы композиттер
Композициялық материалдар
Композициялық материалдың негізі болып, полимерлер, органикалық түтқырлар, күшейткіш дисперсті толтырғыштар танылады. Қазіргі заманғы композиялық материалдардағы тол-тырғыштарды, тек түтқырдың ысырабын азайтатын және композиттің қүрылысын беріктендіретін қоспа ғана емес, со-нымен қатар жүйе қүрылыстың пайда болуын басқаратын және материалдағы берілген қасиеттерді жобалауға мүмкіндік беретін компонент есебінде қаралады.
Композициялық материалдар бірнеше жүйе қүрылыстық деңгейдегі бірінен кейін бірін ірілендіру мен жүйелік үйымдас-тыруды түрлендіру приципі бойынша бөлінетін қырлары арқы-лы бір блокқа топтастырылған жүйе. Конгломератты көп қүры-лымды жүйе сияқты сипатта және осылайша үйымдастыруды «блоктағы блок» немесе «қүрылымдағы қүрылым» деп атайды.
Дүниежүзілік масштабта композициялық материалдар ондірісі жылдан жылға осуде. Композициялық материалдар салыстырмалы төменгі тығыздықта бола тұра, жоғарғы беріктігімен сипатталады. Олардың қасиеттері, үлкен меншікті қырымен, әр түрлі құрылымдағы заттардың физика-химиялық қоспасындағы энергетикалық деңгейімен сипатталады.
Композициялық материалдардың салмағы, болатқа қарағанда 4—5 есе аз. Сондай бола түра олардың беріктігі 25 есе көп болу мүмкін. Композициялық материал әр түрлі қүрылымдағы зат-тардың физикалық, химиялық қоспаларынан пайда болған жаңа энергетикалық сападағы материал. Композициялық материалдың жоғарғы сапалы болуына басқа себеп — бастапқы шикізаттың үлкен меншікті қырлы болуында.
Дүниежүзілік масштабта жылдан-жылға композициялық ма-териалдардың ондірісі үлғаюда. Егер Батыс Еуропа мен АҚШ 1977 жылы әрқайсысы 350 мың тоннадан композициялык мате-риалдар өндірген болса, осыдан 10 жылдан кейін, яғни 1986 жылы, осы көрсеткіш үш есе өсті. 2000—2005 жылдары композициялық материалдарға сүраныс 2,5—3 млн тонна құрауы мүмкін. Демек, композициялық материалға қарағанда оның қымбаттығына орай, болашақта болатқа деген сүраныс кілт азаяды.
Еуропалық елдерде басқа материалдармен салыстырғанда, композициялық материалдар 2—3 есе көп шығарылады. Композитті материалардың төзімділігі өзіне ұқсас материалдарға қарағанда 2—3 есе жоғары. Теориялық есеп бойынша 1 т ком-позициялық материал 15-20 т болатты ауыстырады, ал іс жүзінде 1 т композитті материалдарды 4—5 т болаттың орнына қолдануға болады екен.
Композициялық материалдардың технологиясы мен қасиеттері
Композициялық материалдың құрамындағы әрбір компонент бастапқы қасиеттерін сақтайды. Композициялық материалдар-ға асбестцемент, ағаш талшықты плиталар, цементті-жаңқалы плиталар, шыны талшықты анизотропиялық материалдарды жатқызуға болады. Сондай-ақ композициялық материалдарға бетон, темірбетон, фибробетон және т.б. жатады. Қазіргі уақытта өте берікті жеңіл материалдарға сүраныс өсуде.
Халық шаруашылығының барлық салаларында шынытал-шықты пластиктер молынан қолданылуда. Композициялық материалдарды машина — ұшақ — ракета жасау бағыттарында меңгеруде. Болашақта жаңа құрылыс материалдары туралы ғылым оларды қолданудың технологиясы мен ғылыми теория бағытында дамуы керек.
Сапалы композициялық құрылыс материалдарын алу үшін компоненттердің жоғарғы шьщамдылығы мен беріктігін, оның берікті желімделуін, матрицаның иілгіштігі мен қаттылықтың ең жогарғы дәрежесіне жетуін қамтамасыз ету қажет. Бір жағы-нан, композиттердің сапалы көрсеткіштерінің өзара байланыс-тығы, екінші жағынан, өзара байланыстықтың технологиялық параметрлері мен қирау механизмінің тәуелдігін зерттеу ком-позициялық материалдың беріктігін өсіруші факторларды анық-тауға мүмкіндік береді.
Композициялық материалдың беріктігін, матрицаның иілгіштігі мен қаттылығын қамтамасыз ететін көптеген әдістер бар.
Атап айтсақ, қаңқалы талшықты бағытта орнықтыру арқы-лы, композиттің беріктік көрсеткіштерін, майысқақтығын, тем-ператураға шыдамдылығын және басқа да қасиеттерін жақсар-туға болады. Мұндай жағдайда композициялық материалдардың құрамын дұрыс есептеу керек және компоненттердің тиімді арақатынасын анықтаған жөн.
Талшықты композициялық материалдарды әр түрлі белгілерімен жіктеуге болады. Мысалы, қолданылатын шикізаттың түріне, каңқалаудың сипаттамасына, магрица ма-териалының өзгешелігіне (полимерлі, темірлі, керамикалы, көміртекті), қаңқалайтын талшық түріне (шыныпластиктер, боропластиктер) және т.б. қарай.
Қаңқалайтын талшық, композициялық материалдар қүра-мында біркелкі тегіс қабатпен, өзара параллельді бағытта немесе ішкі себептерге байланысты және шатасып оралған, мыса-лы, тоқылатын арматура сияқты орналасуы мүмкін.
Композициялық материалдың қаңқалаушы қүрастырушы-лары, тығыздық пен беріктікті қамтамасыз ететін материалдар, майда ұнтақталған ұнтақ, микроталшық түрінде болуы мүмкін. Майда үнтақталған дисперсиялы толықтырғыштар барлық көлемге біркелкі таратылады.
Толтырғыштардың меншікті беттерінің өсуіне орай компо-зициялық материалдың көлеміндегі толтырғыштың тиімді мөлшері де өседі.
Қирау процесінде материалда сызаттар пайда болады, олар-дың дамуына толықтырғыштардың бөлшектері кедергі жасайды. Сызаттың, энергиясының біразын толықтырғыш қасындағы байланыс жүтады. Мүндай жағдайда дамып өсіп келе жатқан сызат қисаяды, тармақталады, толықтырғыш бөлшектерінің төңірегіндегі қозғалу жолының өсуіне орай сызаттың тарау жылдамдығы бәсеңдейді. Көп жағдайда бүзылудың козі болатынын, байланыстырушымен бүркелмеген кішкене бөлшекті агрегаттар екенін білген жақсы. Материалдың ішкі жүйе қүрылымын, компоненттердің әр түрлі тер-миялық үлғаюынан пайда болған қалдықты кернеулер әлсіретеді. Осы кернеулердің көбі байланыстырғыш пен толтырғыштың жапсарларынан біраз қашықтықта топтанған. Майысу мен созылуға жүмыс істейтін композициялық мате-риалдарды алу үшін, өзіне созылмалы кернеулерді қабыл-дайтын жоғарғы берікті талшықтарды қолданады. Талшықты композициялық материалдардың ішкі жүйе қүрылымы үнтақы толтырғыштар негізінде алынған композиттердің жүйелік құрылымынан елеулі түрде ерекшеленеді. Композиттің көлеміндегі үнтақты толықтырғыштың үлесіне 15—25% тиеді. Осындай жағдайда толықтырғыш барлық көлемге біркелкі бөлініп түседі. Ал талшықтың көлемі композит көлемінің 75% алуы ықтимал. Қаңқаланған талшықты композициялық материалдар жоғарғы беріктігімен майысқақтығымен, тығыздығымен, әр түрлі температуралы жағдайларда қасиеттерінің сақталуымен, химиялық әсерлерге төзімділігімен ерекше көзге түседі.
Талшықты композициялық материалдарды алу үшін талшықты шыны, органикалық талшық, болат сым, жіптер, таспалар, торлар қолданылады. Композит қүрамына енетін бөлшектердің атомдары мен молекулалары бірін-бірі теуіп алшақтамай, керісінше берік желімдеуді, талшықтар мен матрицаның бірігуін қамтамасыз етуі керек. Матрицаның жағдайы орбір құрамдағы компоненттің кернеулі деңгейімен байланысты, көрнеу мен деформация изотроптың және анизотроптық материалдарда деформациялық кернеудің өстері үйлесіп келеді, ал анизотроптық материалдарында дәл келмейді, яғни үйлеспейді. Атап айт-қанда, сондықтан талшықтары тәртіппен орналасқан изотропты композициялық материалдардың иілгіштігі, шатасқан талшықты қаңқаланған анизотроптық материалдардың майысқақтығынан жоғары.
Әдебиет
1. СӘУЛЕТТІК МАТЕРИАЛТАНУ. Жоғары оқу орындарындағы сәулеттік және құрылыс мамандықтары студенттеріне арналған оқулық/Авт. А.Кулибаев,У. Бишімбаев,Е.Қасымов,Қ.Бисенов.
Белис
Белис (Bélis) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Мон-де-Марсан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40033, пошта индексі — 40120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 143 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,99 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Ребрев-сюр-Канш
Ребрев-сюр-Канш (Rebreuve-sur-Canche) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62694, пошта индексі — 62270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 221 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Реццо
Реццо (Rezzo) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Империя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 384 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 10 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37,42 км² шамасында. Пошта индексі — 18020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Нэтконг (Нью-Джерси)
Нэтконг (Netcong) — Нью-Джерси штатының Моррис округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Бон-Жезус-да-Лапа
Бон-Жезус-да-Лапа (Bom Jesus da Lapa) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Вали-Сан-Франсискану-да-Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бон-Жезус-да-Лапа экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 62 199 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 951,43 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16 адам/км².
Тарихы
Қала 1693 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
NGC 1183
NGC 1183 — Персей шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Ла-Вера
thumb|right|200px| thumb|right|200px| Ла-Вера (La Vera) — Испания ауданы (комарка), Эстремадура автономды бірлестігіне қарасты Касерес провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Касерес аудандары
Мамады
Мамады — Башқұртстанның Бураев ауданындағы          ауыл,       Азяк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 365 адамды құрады. Пошта индексі — 452968, ОКАТО коды — 80218804005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Эпидермис
alt=Терінің сыртқы қабатының көрінісі|нобай|248x248 нүкте|Эпидермис қабаты Эпидермис — терінің сыртқы қабаты. Эпителийдің көп қабатты құрылымы.
Қызметі
Эпидермис қабаты ағзаны түрлі ауру туғызушы бактериялардан, механикалық және химиялық әсерлерден қорғап, D дәруменін өндіреді. Сонымен қатар, бұл қабатта орналасқан меланин организмді ультракүлгін сәулелерден қорғап, терінің түсіне әсер етеді.
Эпидермистің туындысы
Тырнақ — эпидермистің туындысы және тығыз мүйізді пластинка. Тырнақ саусақтың сезімтал бөлігін механикалық зақымданудан сақтайды және ол өз түбіріндегі жасушалардың көбеюінің нәтижесінде өседі.
Тоғыс есебі
Тоғыс есебі — уақыт есебінің Үркер шоқжұлдызы бойынша жүргізілетін жүйесі, яғни Үркерге негізделген календарь.
Ай орағының немесе ай табағының Үркерді «басып өтуі» тоғыс, тоғысу немесе тоғаю деп аталады. Тоғыс кезінде аспан сферасының Үркердің айқын жұлдызы Айдың арғы жағында, тасада қалады да, жердегі бақылаушыға көрінбейді. Ай ақырын жылжып өткеннен кейін тоғыс аяқталып, Үркер көрінеді. Ай мен Үркер үнемі тоғыса бермейді. Тетелес келетін екі тоғыстың аралығында өтетін уақытты қазақ халқы тоғыс айы деп атайды.
Оның ұзақтығы жуық түрде 27,32 тəулік, яғни 27 күн 7 сағ 43 мин. Мұны жуық түрде 28 күн деп есептесек бір жылда 28x13≈364 күн болады. Сондықтан Ай мен Үркер жыл ішінде 13 рет қана тоғыса алады, яғни бір жылда 13 тоғыс айы болады. Жаздың басында Үркер аспан сферасының екінші жақ жартысында кетеді де, Жер шарының солтүстік жартысындағы елдерге 40 күндей көрінбейді. Біз 11 тоғысты ғана көре аламыз. Үркерді бір жаңасындағы Ай орағы жауып өткеннен кейінгі 4 апта уақыт 1 тоғыс айы деп аталады. Сондай-ақ, 3,5,7..., 25 тоғыс айлары болады, бəрі де 28 күннен құралған.
Дереккөздер
Санат:Күнтізбе
Иван Семенович Решетник
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Жиронес
Жиронес (Gironès) — Испания ауданы (комарка), Каталония автономды бірлестігіне қарасты Жирона провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Жирона аудандары
Гринвуд (Небраска)
Гринвуд (Greenwood) — Небраска штатының Cass округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 544 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 31-20190.
Mitsubishi A6M Zero
Mitsubishi A6M Zero («A» — Жойғыш; «6» — Модель; «M» — Mitsubishi) — Екінші Дүниежүзілік Соғысындағы жапондық жеңіл жойғыш үшақ. 1940-1945 жылдар аралығында барлығы 10938 ұшақ құрастырылған. 1943 жылға дейін бұл жойқын ұшақтар тынық мұхитында жылдамдық, маневр және жойқын күш сияқты параметрлерінен өзіне тең қарсылас кездестірмеді. Тек американдық Grumman F6F Hellcat, Chance Vought F4U Corsair тәрізді жаңа ұшақтардың тынық мұхит ұрыс майданына келуі A6M-дың аспандағы үстемдігін тоқтатты. 1944 жылы A6M әбден тозуына қарамастан өндірісі тоқтатылмады. Соғыстың соңғы күндерінде камикадзе шабуылдарында қолданған.
Гринвуд (Небраска)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Mitsubishi A6M Zero
Тип 0 палубалы теңіз жойғышы (零式艦上戦闘機 rei-shiki-kanjō-sentōki?) атауын A6M жапон күнтізбесінің 2600 жылының (1940 ж.) соңғы санынан алынған. Жапониядағы бейресми атауы «Рэй-сэн» немесе «Зеро-сэн» («рэй» — «нөл», «сэн» «сэнтоки» сөзінен — «жойғыш»); АҚШ әскері мен оның жақтастары қойған аты — «Зик» (Zeke), ұшқыштар болса жай ғана «Зеро» (Zero) деп атаған.
Кургашля
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Белая; су бақылайтын посттан Арск тас ; Юмагузин су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Mitsubishi A6M Zero
Ұшу қабілеті
Ұшақтың максимал жылдамдығы 525 км/с, ал ұшу қашықтығы 3050 км-ға дейін жеткен. Жинамалы кең табанды шасси, жеңіл әрі төмен орналасқан қанаттары, конструкциясында дюралюминиді кең колдану, кабинаның аэродинамикалы әйнек-шамы және т.б. қасиеттері арқасында сол кездегі ең техникалық озық ұшақ болды. Осындай керемет қасиеттеріне қарамастан, қорғаныс көрсеткіштерінің төмен болуы және соғыс аяқталуында тәжірибесі аз ұшқыштар көбеюі мен Жапонияның экономикадық күш-қуатының төмендеуі оның әуедегі толық басымдылығына жол бермеді. Ұшақтын жеңілдігін алға қойған инженерлер, оның корғанысына қажетті көңіл бөле алған жоқ.
Кургашля
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Mitsubishi A6M Zero
Қаруы
A6M Zero-ға 2×7,7 мм немесе 2×13-мм пулеметтер мен 2×20 мм автоматты зеңбірек тәріздес қару орнатылды. Сонымен қатар, 60 кг, камикадзе - 250 кг бомбылар алу мүмкін болды.
Кургашля
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Mitsubishi A6M Zero
Қозғалтқышы
Жойқын ұшақтың жылдамдығын арттыру үшін, оны Жапониядағы ең үздік қозғатлтқыш - Nakajima Sakae 12-мен жабдықтады. Оның қуаты 709 кВт (950 а.к.) тең болды.
Нұсқалары
Соғыс барысында ұшақ бірнеше рет жаңарту мен өзгертулерден өтті. Олардың кең тарағандары:
Дереккөздер
50 лучших истребителей Второй мировой войны (Г.В. Корнюхин) 268 бет.
Хоэнкаммер
Хоэнкаммер (Hohenkammer) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Фрайзинг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2299 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25.74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 78 133. Муниципалитеттің басшысы — Йохан Штегмайр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Иршен
Иршен (Irschen) — Аустриядағы коммуна. Картинтия федералды жеріне қарасты Шпитталь округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2060 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 33,35 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SP, ресми идентификациялық коды — 2 06 11.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Готтфрид Мандлер саналады.
Сарталка
Сарталка — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ток өзенінің оң жағалауынан 115 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самара Сорочинск су торабынан Елшанка ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чатыль-Кы
Чатыль-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Толька өзенінің оң жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 47 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Отырардың алтын көмбелері
Отырардың алтын көмбелері деп, ондағы қазба жұмыстары кезінде табылған алтын және күміс теңгелерді айтамыз. Отырар өңірінде жүргізілген қазба жұмыстарының барысында, Отырар мен оның алқабындағы қалалардан көптеген теңге көмбелері табылған. 1948-1949 жылдар аралығында ең алғашқы 100 дана көмбені М.Меркулов Отырар өңіріндегі Қаракөншек қала жұртынан тапқан. 1971-1978 жылдар аралығында Отырардағы қазба жұмыстарының нәтижесінде де археологтарымыз қолды болып, бірнеше көмбелер аршып алды.
Теңгелердің беткі жағында "Калима" жазылған және теңгенің соғылған жері, уақыты көрсетілген, 6-ншы теңгеде "Самарқандта соғылған" деген жазу бар. Теңгелерде үш түрлі уақыт оқылады: 1380-1381, 1389-1390, 1395-1396 ж.ж. Келесі бетінде "Сұлтан Әмір-Темір көреген" деп жазылған.
Теңге көмбелерінің басқа да Отырар қазбасында алтын бұйымдар табылды. Солардың бірі қалып сым қалпындағы алтын кесіндісі екі бөліктен тұрады. Бірінші бөлігінің ұзындығы 3 см, диаметрі 6 мм, екінші бөлігінің ұзындығы 2,7 см, диаметрі 5 мм,салмағы 2/24,14, сынамасы 950 градус алтын.
Дереккөздер
Санат:теңгелер Санат:Археологиялық ескерткіштер
NGC 5802
NGC 5802 — Үшарқар-Таразы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Сэнди Крисп
Крисп трансгендерлік әйел және полиомиелитке шалдыққан. Көптеген дәрігерлердің қателігіне ұшырады, нәтижесінде оның денесі одан әрі бұзылды. Ол мүгедек балаларға арналған әртүрлі патронаттық үйлерде өсті. Балалық шағында ол өзінің патронаттық отбасыларының мүшелерінен физикалық және жыныстық зорлық-зомбылықты үнемі жыныстық сәйкестігі мен мүгедектігіне байланысты көтеріп жүрді.
NGC 5802
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сэнди Крисп
Өмірбаяны
Сэнди Крисп 1960 жылы 13 қаңтарда дүниеге келген. Ол бала кезінен полиомиелитке шалдыққан мүгедек.
NGC 5802
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 10 маусымда астроном Фрэнсис Пресервед Ливенворт ашқан болатын және NGC каталогында 5802 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53601, NPM1G -13.0469.
Сэнди Крисп
Өмірбаяны
Ол өзінің актерлік дебютін Шарлин ретінде 1986 жылы түсірілген Hollywood Vice Squad фильмінде және Мэрилин Мэнсонның «The Dope Show» музыкалық бейнебаянына түсті.
NGC 5802
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үшарқар-Таразы (шоқжұлдыз)
Сэнди Крисп
Өмірбаяны
1994 жылы ол Ник Бугас режиссерлік еткен The Goddess Bunny атты деректі фильмнің басты кейіпкері болды.
27 қаңтар 2021 жылы Сэнди Крисп 61 жасында COVID-19 індетінен қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ актрисалары
Калабрия
Кала́брия (Calabria, Calabbria, Calavria, Brut(t)ium, Calabria) — Италиядағы әкімшілік аумақ.5 провинцияға бөлінген:3-тарихи провинцияларға,Реджо-Калабрия, Козенца және Катандзаро,2 - қазіргі провинциялар - Кротоне және Вибо Валентия.
Катандзаро - астанасы және провинцияның орталығы болып табылады.
Тұрғыны - 2 050 478 адам(2000).
Рельеф
Калабрия шығанақтары:
Калабрияда адырлы ландщафт (адырлар бүкіл аумақтың 49,2% алып жатыр).Калабрияның көп бөлігін (41,8 %) таулар алып жатыр.Калибрия таулары Аппенин тауларының сілемдері, сондықтан Калабрия Аппениндері деп аталады.Олар бірнеше бөліктерден тұрады:
Өзен және көлдер
Калабрия өзені қысқа болып келеді,аумағы -тау жоталарымен қиылысқан ұзын және жіңішке конфигурацияланған түбек.Ірі өзендері - Крати және Нето,  Ион теңізіне құяды.Қысқа өзендері - Трионто, Тасина және Кораче, Амато-иль-Муконе,Сила тауынан бастау алады,Савуто және Лао өзендері бастаулары Поллино жонында.
Экономикасы
Аумақта бидай,цитрустар,оливтар,инжир,жүзім өседі.Сонымен қатар ағаш өңдеу мен балық аулау ісі экономикаға ықпал етеді.Аумақта минералды тұздар қалдықтары және өз гидроэнергоресурстары бар.Аумақта гидроэлектростанциялар жұмыс істейді.XX ғасырда болған реформалар аумақтың дамуына айтарлықтай үлес қосты.Химия өнеркәсібі жақсы дамуда.Калабрияның ЖІӨ - і жалпы өнімнің 2,2%-н құрайды, 33 507 млн еуро.ЖІӨ-і жан басына шаққанда - 16 244 еуро.
Тарихы
Көне заманнан бергі Калабрияның тұрғындары болып оска және самнит тайпалары болып есептелінеді.Олар Базиликата тұрғындарының лукана тайпасының ата-бабалары.
Б.з.б. VIII ғ. Калабрия гректердің отаршылығында болды.Сибарис, Кротоне және Локры Эпизефирские қалалары Ұлы Грекияның ірі қалалары болған.III ғ. Римдердің шабуылынан кейін Калабрияның қуаты төмен болды.Көне замандарда Калабрияда малярия кең тараған.Жағалауларында теңіз қарақшылары шабуыл жасады.Византия - Гот соғысы кезінде Калабрия бос болып қалды.Италиядағыдай бұл жерде де Византия императорлары басқарады.
1061 жылы Калабрия нормандармен сол кезде викингтер(католик дінін қабылдағандар) деп аталған жаулап алынды.Нормандардың басшылары - Робер Гискар(Роберто Гуискардо) және Роже(Руджеро) Боссо.Олардың кезінде Екі Сицилия хандығы құрылды және оның құрамына Калабрия кірді.Калабрияның кейінгі тарихы осы хандықпен байланысты болды.Бұрынғы кездері Гогенштауфен династиясы билік басында болды.Кейін билік шығу тегі француз елінен Анжуй династиясына көшті.
Шабуыл нәтижесінде аумақ 2 хандыққа бөлінді, олардың бірі - Неополитандық хандық - құрамына Калабрия кірді.XV-XIX ғасырлар арасында түрк,бербер елдері шабуыл жасап тұрған.
Провинцияның соңғы периоды Италия хандығының және республиканың құрылуымен тығыз байланысты.XX ғасырға дейін аграрлық Калабрия экономикалық тұрғыдан артта қалды.
Мемлекеттік-әкімшілік басқару
Атқарушы үкiмет: Аумақтық үкімет құрамында 5 жылға сайланатын аумақ басшысы (Presidente della Regione) және министрлерден тұрады.
right|thumb|200px|Калабрия провинциялары
Заң шығарушы билік: Аумақтық кеңес(парламент) (Consiglio Regionale della Calabria) құрамында 50 адам,5 жылға сайланады
Жергiлiктi органдардың өкiметтерi үшiн жемқорлықтың шеткi дәрежесi тән.Мафияға қарсы Роберто Савианидің сөзі бойынша,аумақтағы кеңестің 50 адам арасында 35-інің сотталғандықтары бар немесе құқық бұзушы ретінде кінәләнған.
Лингвистика - этнографиялық сипаттама
Италоалбандық диалект.Бұрын Калабрияның кейбір зоналарында албан диалектілері таралды:тосктар-албандардың этникалық группасы.
Осы тілде сөйлетіндер саны 15-16 ғасырларда 300 000 дейін көбейген,2001 жылы - 70 000.Окситано-калабриялық диалектісі Гуардия Пьямонтезе жерінде кездеседі.Ол жерде Прованс, Пьемонт және Лигуриядан шыққан вальденс ұрпақтары тұрады.
Туризм
Туризмнің маңыздысы - балыққа бай теңіз.Теңіз жағалауларындағы ландшафта жағажайлар мен жартасты жағалар кезектесіп жатыр. Поэт Габриеле д' Аннунцио Реджо-ди-Калабрия қаласындағы жағалауды "Италиядағы ең әдемі километр" деп атады.Өнекәсіптің нашар дамуы,үлкен қалалардың болмауы теңіздің ластықтан сақтап қалды.Қазір де Калабрия табиғи таза өңірге жатады.Таулы туризмдер Аспромонте и Сила тауларында, Арво и Амполлино өзендері арасында кең тараған.
Реджо-ди-Калабрия - Калабриядағы Италия мен Сицилия арасындағы бұғаздың жағалауында орналасқан,3000 жыл тарихы бар - ең үлкен және ескі қалалардың бірі.Осы жерлерде - ботаникалық бақ,Ұлы Грекия мұражайы және Арагон сарайы орналасқан.Сол сияқты Тиррен және Ион теңіздерінің жағалауларында тағы да басқа кіші қонақжайлы қалалар көп.
Тропеяда Санта-Мария делл’Изола баспанасы орналасқан.Сидерно ыңғайлы қонақжайларымен танымал.Джерачеда норман сарайы мен ескі соборлар бар.Скуиллачеде теңіздік курорттар және археологиялық қазбалар жүргізіледі.Стилода танымал философ Томмазо Кампанелланың үйі,норман сарайы және византиялық собор орналасқан.Калабрияның маңызды курорттары - Тропея, Соверато, Скалея.
Алексей Хрисанфович Рой
Алексей Хрисанович Рой (1922, Солтүстік Қазақстан облысы,Ғабит Мүсірепов ауданы, Гаршино селосы – 2016) — 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, гвардия старшинасы, топ командирі, украин. Кеңес әскері қатарына 1941 жылы шақырылған. Әскери училищені бітірген. 2-дәрежелі Суворов орденді 6-гвардиялық механикаландырылған Волноваха бригадасының бір топ барлаушыларына 1945 жылдың 14 сәуірінде Вена қаласынан Корнейбург қаласына баратын жолдағы каналдан өтетін көпірді басып алу міндеті жүктелді. Рой бастаған барлаушылар түн жамылып келіп, күзетшіні жойды. Жауынгер барлаушылар қолға түскен кару-жарақтарын ұрысқа дайындап, таң ата жау әскері колоннасына оқ жаудырды. Олар жанған машиналары мен оқ-дәрілеріне қарамастан, көпірден өтуге тырысып, ұрысқа танкілерін жіберді. Бірақ төбеден соққан гранаталардан танкілердің күл-талқаны шықты. Күндізгі сағат 2-де 6-гвардиялық механикаландырылған бригаданың бастаушы танкілері көрінгенде ұрыс бітті. Жаудың 3 танкісі, 11 бронетранспортері мен автомашиналары, жүздеген әскері жойылды. 12 жауынгері тұтқынға алынды. Бұл жорыққа қатысушылардың бәрі ордендермен марапатталды. Осы ерлігі үшін Ройға КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (15.5.1946). Рой соғыстан кейін Ростов облысындағы Ақсай қаласында тұрды.
Дереккөздер
Санат:1922 жылы туғандар Санат:2016 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары