cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Горна-Кула (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 386 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6952. Телефон коды — 036402. ЕКАТТЕ коды — 16287.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Трабада
Трабада (Trabada (Lugo)) — Испаниядағы қала. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Мариния-Орьенталь ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1346 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 82,7 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 75 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Әркімнің киносы өзінікі
«Әркімнің киносы өзінікі» — Канн кинофестивалінің 60-жылдығына арналып шығарылған киноальманах, әлемнің танымал режиссерлері түсірген 3-минуттық 34 киноновелладан тұрады.
Фильмнің толық аты — «Әркімнің киносы өзінікі, немесе Жарық сөніп, сеанс басталғандағы жүрек соғуының тоқтауы жайында» (Chacun son cinéma ou Ce petit coup au coeur quand la lumière s'eteint et que le film commence).
Эпизодтары
Санат:Киноальманахтар
Кемысь
Кемысь (Комыч) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вымь өзенінің сол жағалауынан 200 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 7 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Литтлтон (Массачусетс)
Литтлтон (Littleton) — Массачусетс штатының Миддлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Кемысь
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Литтлтон (Массачусетс)
Қала тұрғындарының саны 8 924 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 45.5 км² шамасында. FIPS коды — 25-35950.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Кейнсшілдік
Дереккөздер
Санат:Кейнсшілдік
Эрмидаш-Саду
Эрмидаш-Саду (Ermidas-Sado) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Сантьягу-ду-Касен муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алентежу-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2206 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 88,72 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Байшу-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Әбу Суфйан
Әбу Суфьян (أبو سفيان 560-650, Медине) - меккелік ірі саудагер, құрайыш тайпасы көсемдерінің бірі. Мұхаммед пайғамбарға, ислам дініне қарсы шығып, көп кедергілер келтірген. Кейін Мәдинада Мұхаммед билігі күшейіп, ислам дінінің кең тарала бастағанына көзі жеткен Әбу Суфьян Мұхаммедпен жарасқан. Мекке жұрты Әбу Суфьян көмегімен ұрыссыз мұсылмандарға бас иді. Осман халиф тұсында Әбу Суфьянның ұлы Муауия Шам (Сирия) әмірі болып тағайындалады. Кейін Әли Әбу тәліп (Әзірет Әлі) қайтыс болған соң, билікті қолға алған Муауия омеялықтар әулеті билігінің негізін қалады.
Монтелеоне-Рокка-Дория
Монтелеоне-Рокка-Дория (Monteleone Rocca Doria) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 134 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 10 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 7010.
Жамбыл (Есіл ауданы)
Жамбыл — Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы, Заградов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Явленка ауылынан оңтүстікке қарай 55 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 128 адам (79 ер адам және 49 әйел адам) болса, 2009 жылы 103 адамды (62 ер адам және 41 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Қиыл өзені
Қиыл – Ойыл алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысының Ойыл, Қобда аудандары жерімен ағады.
Бастауы
Қиылдың салалары – Аққұдықсай, Қоңырсай өзендері Қоңызтаудан басталып, Саралжыл ауылының тұсында Ойыл өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Ұзындығы 193 км, жалпы құламасы 87 метр. Аңғары кең (2-3 км), арнасы түпкі жыныстарға дейін тілімденген жерлерде жарқабықты. Жайылмалысы кей жерлерде ғана қалыптасқан. Арнасы жоғарғы ағысында 24-45 метрден төменгі ағысында 90-100 метрге, бөгеттен төменде 60 метрге дейін өзгереді.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы өзендері Санат:Ойыл су алабы Санат:Ойыл ауданы өзендері
Б. з. д. 77 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 77 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 77 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кағб бин Зуһайр
Кағб бин Зуһайр (كعب بن زهير; туған жылы белгісіз - 645 ж.). Каъб бин Зухайр бин Әби Сулмә (كعب بن زهير بن أبي سلمى‎‎). Анасы Кәбшә бинт Аммар. Кағб муаллақат шайырларының бірі Зуһайр ибн Әби Сулмәның екінші әйелінен туған ұлы. . Кағбтың Бужәйр деген ағасы болады.
Өмірінен қызықты деректер
Ислам діні келгенде Кағб пен Бужәйр жаңа дінді қабылдауға асықпайды. Жаңа дін Араб жазирасына жайыла бастағанда Бужәйр мұсылман болып Кағб исламды қабылдамай қояды. Исламнан бас тартып Пайғамбарға қарсы өлеңдерін шығарып жүре береді. Бужәйр райыңнан қайт, мұсылман бол деген насихаттарын құлағына аспайды. Өзі жайында айтылған өлеңдерді естіген пайғамбар Кағбты ұстаңдар, өлтіріңдер деп әмір береді.
Бұл уақытта әлі мұсылманшылықты мойындамаған Кағб бин Зуһайр, Абдулла ибн әл-Зибағра және Әби Суфйан бин әл-Харис пайғамбар жайлы өлеңдерін ел арасында таратып жүрген болатын. Пайғамбар олардың өлеңдерін лағынеттейді. Бұдан соң Кағб тығылатын жер таппай, ақыр соңы 630 жылы Мединеге Әбу Бәкрге жасырынып келіп көмек беруін сұрайды. Әбу Бәкр таң намазында Кағбты пайғамбарға ертіп келеді. Кағб пайғамбарға қолын созып, мұсылман болғысы келетіндігін айтады. Пайғамбар Кағбты тыңдап, разылығын білдіреді.
Кағб пайғамбарға арнап шығарған өлеңін ғазал кіріспесімен бастап, оқып береді. Ақын өзінің ғашығын, екеуі қоштасар кездегі ғашығының бейнесін суреттей келіп, негізгі тақырыбы мақтауға көшеді. Шайыр атақты «Бәнәт сағад» (بانت سعاد) өлеңнің мына жолдарын оқып береді :
ان الرسول لنور يستضاء به
وصارم من سيوف الله مسلول
Казорцо
Казорцо (Casorzo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Кағб бин Зуһайр
Өмірінен қызықты деректер
Осы өлеңнен соң Мұхаммед пайғамбар иығындағы шапанын ақынға жабады. «Бәнәт сағад» өлеңі осы оқиғадан соң «қасидату әл-бурда» шапан қасидасы деп аталып кетеді. Осы шапанда айт күндері пайғамбардан кейінгі халифалар хұтпа оқығанда киеді. Кейін Мұғауия шапанды 20 мың дирхамға сатып алады. .
Кағб араб шайырларының «Шуғарау әл-Мухадрамин» (مخضرم) тобына жатады. Араб әдебиетінде жаһилиет пен ислам дәуірінде өмір сүрген шайырды «мухадрам» деп атайды. Мухадрамун көпше түрі.
Казорцо
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Vincenzo di Saragozza.
Кағб бин Зуһайр
Дереккөздер
Санат:645 жылы қайтыс болғандар
Санат:Ақындар Санат:Араб ақындары
Казорцо
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Горное
Елді мекендер:
Қазақстан:
Башқұртстан:
Доцвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Доцвиль (Dozwil) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Арбон округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 552 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.305 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4406, пошта индексі — 8580.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Санту-Антониу-ду-Жардин
Санту-Антониу-ду-Жардин (Santo Antônio do Jardim) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Кампинас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жуан-да-Боа-Виста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 743 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 109,449 км² шамасында. Халық тығыздығы — 59,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Перепутная
Перепутная (Первопутка) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пеша өзенінің оң жағалауынан 120 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Руанда
Этимология
Мемлекет 1962 жылы БҰҰ-ның сенімді территориясын - Руанда-Урундиді екі тәуелсіз мемлекетке - Руанда және Бурундиге бөлу арқылы құрылды. «Руанда» топонимі Руанда (Ньярванда) этнонимінен шыққан - елдегі ең көп адамдардың аты. Елдердің төбелі ландшафтына байланысты ол «Мың Төбенің елі» деген лақап атқа ие.
IC 4465
IC 4465 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Руанда
Географиясы
Руанда Африканың орталығында, экватордан оңтүстікте орналасқан. КДР-мен батыс шекарада Шығыс Африка Рифт аңғарының бөлігі болып табылатын Киву көлі мен Рузизи өзені орналасқан. Елдің орталығында оның астанасы - Кигали қаласы орналасқан.
IC 4465
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1488159.
Сыртқы сілтемелер
IC 4465 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Руанда
Географиясы
Руанда рельефі негізінен аласа төбелерден құралған, батыс шекарасында биіктігі Киву көлі мен Рузизи өзенінің жағасында кенеттен төмендейді, шығыста негізінен аңғарлар мен батпақтар орналасқан Танзанияға қарай біртіндеп төмендейді. Нілдің кейбір бастаулары Руанда.
Ніл және Конго бассейнінің өзендері. Ең үлкен көл - Киву, Африкадағы қолтырауындар өмір сүрмейтін жалғыз көл. Елдің оңтүстігі мен шығысында шағын көлдер тізбегі орналасқан (қолтырауындар бар).
Климаты субэкваторлық, маусымдық ылғалды, айтарлықтай биіктігіне байланысты жұмсақ. Кигалиде (1550 м биіктікте) орташа айлық температура жыл бойы 17-21 ° C құрайды. Жауын-шашынның жылдық мөлшері шамамен 1000-1500 мм. Құрғақ маусым маусымнан қыркүйекке дейін.
Өсімдік жамылғысы - көбінесе саванна, тропикалық ормандардың баурайында.
Жануарлар дүниесі жойылып кетуге жақын. Ірі жануарлар (бөкендер, керіктер, зебралар, арыстандар, пілдер, бегемоттар, қолтырауындар, гориллалар) тек қорықтарда ғана тіршілік етеді.
Колонияға дейінгі кезең
Руанданың байырғы халқы пигмейлер болды, олар аң аулау және терімшілікпен өмір сүрді. 11 - 15 ғасырлар арасында банту тілінде сөйлейтін хуту тайпалары, егіншілер, Руандаға оңтүстіктен келді. Егістікке арналған ормандарды кесіп тастаған хуту пигмияларды джунгли тереңдігіне итеріп жіберді. XVI ғасырда нилотикалық тутси тайпалары, көшпелі малшылар солтүстіктен шыққан. Тутси хутуды да, пигмияны да басқара бастады, бірақ тутси хуту тіліне көшті. Алайда тутси, хуту және твастардың аралас некелеріне жол берілмеді. Твалар не джунглиде өмір сүрді, әлі де аң аулап, терісті, немесе хуту мен тутсидің қызметшісі болды. Хуттар салық төлейтін шаруалар болды. Тұтсылар өздерінің ар-намыс кодексіне сәйкес, әскери күштерді қоспағанда, дене еңбегімен және қолөнермен айналыса алмады. Тутсилер Руандадағы барлық мал мен егін алқаптарының иелері болды. Тек тутси лидерлері бола алады, сонымен қатар шенеуніктер.
Отарлық кезең
1890 жыл - Брюссель конференциясы (1890) Руанда жерін Германия протекторатына беру туралы шешім қабылдады.
1915 жыл - Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бельгия әскерлері Бельгиялық Конгодан Руандаға басып кіріп, 1916 жылы оны толығымен басып алды.
1918 жыл - Руанда Ұлттар лигасының шешімімен Бельгияның протектораты болды. Тұтшылар өздерінің артықшылықтарын сақтап қалды. Католик шіркеуінің ықпалы күшейді.
1952 жыл - Бельгия отарлаушылары тутсидің артықшылықтарын қысқартты, жергілікті кеңестерді сайлауды енгізді, олардағы орындардың көпшілігін хутулар иеленді.
1959 жыл - тутси патшасына қарсы хуту көтерілісі. Қатты қақтығыстар он мың тутсидің өліміне және босқындардың үлкен топтарының көрші елдерге қоныс аударуына алып келді. Бұл босқындардың көпшілігі 1990 жыл жылдардың басына дейін айдауда болды. Бірінші және екінші буындардағы босқындар арасынан кейіннен РФФ-ға жеке құрам алынды.
1960 жыл - Руандадағы монархияның құлатылуы. Ұлттық жиналыстағы орындардың көпшілігін Грегуар Кайибанда бастаған хуту ұлтшыл партиясы - Пармехуту алды.
Тәуелсіздік кезеңі
1962 жыл, 1 шілде - Руанданың тәуелсіздігі. Президент Кайибанда бірпартиялық жүйені енгізді.
1973, 5 шілде - путч, нәтижесінде қорғаныс және мемлекеттік қауіпсіздік министрі генерал-майор Жювеналь Хабьяримана билікке келді. Ол Кайибанданы тұтқындады, партиясын таратып, өзінің Ұлттық-революциялық қозғалысын ұйымдастырды. Хабяримана «жоспарлы либерализм» бағытын белгіледі - бұл мемлекеттік реттеудің еркін жеке бастамамен үйлесуі. Елдің дамуы сыртқы қаржыландыру көздері есебінен жоспарланған болатын (Батыс әлемі елдерінен).
1988-1990 - бірпартиялық жүйені бөлшектеу.
1990 - Угандадағы тутси эмигранттары Руанда патриоттық майданының (РПМ) бүлікшілер тобына біріктірілді. Сыртқы саясат саласында олар АҚШ пен Ұлыбританияға назар аударды, дегенмен бұл топ кадрларының негізгі бөлігі 1980 жылдары Уганда ұлттық қарсыласу армиясының қатарында болған, оның басшылығы, оның ішінде Йовери Мусевенидің басшысы марксистік көзқарастарды ұстанған. 1 қазанда Поль Кагаме бастаған РПМ әскерлері Угандадан Руандаға басып кірді. Келесі үш жыл ішінде ұрыс қимылдары анда-санда жалғасып, бітімгершілік келісіміне қол қоюмен аяқталды, оның шарттары тараптар үнемі елемеді.
1994, 6 сәуір - 16 шілде - Руандадағы геноцид. РПМ-ның билікке келуі. Хуту Пастер Бизимунгу мемлекетке президент болды.
2000 - Президент Бизунгу Кагамені сынай бастады және ол өзі президент болды.
2003 - Кагаме президенттік сайлауды өткізді, оған одан басқа тағы 2 үміткер қатыс ады. Президент Кагамені 95% дауыс алды деп жариялайды.
2005 ж., 31 наурыз - Руанданы азат ету үшін демократиялық күштер бүлікшілер тобы, олар хуту құқығын қорғауға міндеттеме алғандығын және Руандадағы геноцид фактісін жоққа шығаратынын мәлімдеді, қарулы күрестің аяқталғанын жариялады және геноцидті айыптады.
2010 ж., 9 тамыз. Екінші президенттік сайлау геноцидтің қиын кезеңдерінен кейін өткізілді.
Қарулы күштері
Жалпы саны 35-45 мың адам (әр түрлі мәліметтер бойынша), оның 7 мыңға жуығы жандармерия, ал 1 мыңы әуе күштері. Ерікті негізде шақыру, 18 жастан кейін. Руанданың қорғаныс шығындары 1990 жылы ЖІӨ-нің 3,75% -ын, 2000 жылы ЖІӨ-нің 3,53% -ын, ал 2010 жылы ЖІӨ-нің 1,91% -ын құрады .
Дереккөздер
*
IC 70
IC 70 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 173286, NPM1G -00.0031.
Сыртқы сілтемелер
IC 70 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Гиббс фаза ережесі
Гиббс фаза ережесі — термодинамикалық тепе-теңдіктегі гетерогендік жүйедегі фаза саны қоспалар санынан екеуден артық болуы мүмкін еместігі туралы заң.
Дереккөздер
Санат:Физикалық химия
Арындық градиент
Арындық градиент (Напорный градиент) — гидравликалық еңгіштік, қысымның кемуі, сүзілудің ұзындық бірлігіне қатыстылығы. Арындық градиент гидротехникалық имараттың сүзгілік есептеуінде кездесетін ең басты көрсеткіштердің бірі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Әк қосу
Әк қосу — қант қызылшасының шырынын тазалау үшін оны әк суымен араластырады. Бұл процесс екі сатыдан тұрады: алдын ала дефекациялау және негізгі дефекациялау. Сонда шырынның құрамындағы қант емес заттар іріленіп кейін сүзгілерде жеңіл бөлінеді. Сүзгіден бөлінген қант емес қоспа дефекат деп аталынады. Дефекат жақсы тыңайтқыш. Құрғак дефекат құрамында 60—75% СаСО3, 10—15% органикалық заттар, 0,2-0,7% N, 0,2-0,9% Р2 O5, 0,3—1% К2; О және микроэлементтер бар.
Қожағұл бүркеуі
Қожағұл бүркеуі, Есенейкордоны – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Жаңажол ауылынан солтүтік-батысқа қарай 3 км жердегі қарағайлы орман.
Дереккөздер
Санат:Ормандар
Костомка
Костомка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тебза өзенінің оң жағалауынан 60 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әділов атындағы көше (Алматы)
Көшеге Ахмет Әділовтің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген. Көше Әуезов ауданында орналасқан. Нұрмаханов көшесінен басталып, Жандосов көшесіне дейін созылып жатыр. Сейітов, Римова, Мусина, Бутина, Дауылбаев, Ахметов көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - 1-ші көше. Көшенің ұзындығы - 1062 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Виссеш
Виссеш (Visseiche) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35359, пошта индексі — 35130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 839 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Отрив (Алье)
Отрив (Hauterive) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,08 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1110 адамды құрады. Халық тығыздығы — 137,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Дордой базары
Дордой базары — Орталық Азиядағы ең ірі базарлардың бірі болып саналады. Ол Бішкек қаласының солтүстік-батысында Бішкек қаласының аумағында орналасқан. Бұл базарда жалпы есеппен санағанда 30 000 адам жұмыс істейді. Кейбір кәсіпкерлерде бір емес бірнеше контейнерлері бар. Дордойда киім сатылып қана қоймай, электроника да сатылады. Дордой тек Қырғыз Республикасын ғана емес, Қазақстанның жартысын, Өзбекстанның шығысын және Ресейдің бірнеше ірі қалаларын киім-кешекпен қамтамасыз етеді. Базардың негізгі сатып алушылары қазақтар, себебі базардын бағалары өте арзан. Дордойда әсіресе қытайдың киімдері және бұйымдары сатылады, себебе Қырғыз елі Орталық Азиядағы қытай тауарлары ең көп келетін өлкесі. Қытайлықтар өз тауарларының барлық контрабандасының 100%-ның 75-80% қырғыс еліне жіберіліді. Кейбір қатарларында Түркиядан және Еуропадан әкелінген тауарларды кездестіруге болады. Бөлек жерлерінді қырғызстанда жасалынған киімдер де сатылады. Бірақ қытай және қырғыз киімдері мен заттары еуропадан әлде Түркиядан жасалынған заттардан әдеуір арзан. Қазақстан Республикасы кедендік одаққа кіргелі бері, Дордойда сауда жүрісі кәдімгідей төмендеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қырғызстан Санат:Базарлар Санат:Сауда Санат:Бішкек
Ун-Хутюм-Юган
Ун-Хутюм-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Сосьва өзенінің оң жағалауынан 123 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Шұлымдар
Шұлымдар — Ресей Федерациясындағы Обтың сағасы Шұлым өзені жағалауын мекендейтін түркі тілдес аз санды халық. Орыстар оларды шұлым татары деп атап кеткен.
Халқы
Қазіргі кезде Шұлымдар Томск облысының Тегулдет ауданында (444 адам), сонымен қатар Краснояр өлкесінің Тюхтет (143 адам) және Бирилюск аудандарында қоныстанған. Шұлымдардың саны соңғы уақытқа дейін белгісіз болып келді. 1939 жылдан бастап кеңестік халық санақтарында олар жеке бөлінбеді. Зерттелген шұлымдардың көпшілігі (69,6%) ХХ ғасырдың 80-жылдарының ортасында өздерін хакастар деп санады, қалғандары түрлі этнонимдерді – «исаш», «шұлымдар», «июс чон», «татарлар», «тадар кижілер» және т.б. 1996 жылы Томск облысы әкімшілігінің қаулысына сәйкес, бірінші рет Тегулдет өңірінің байырғы тұрғындарының толық санағы жүргізіліп, онда шұлымдар жеке этникалық құрылым ретінде ерекшеленді. Санақ нәтижесінде 742 адам өзін шулым немесе шулым хакас деп атады. 2002 жылғы халық санағы бойынша Ресей Федерациясында 656 шұлым болды, шын мәнінде олар одан да көп, өйткені олардың кейбіреулері өздерін хакастар деп санаса керек. 2010 жылғы халық санағы бойынша – 355 адам болды. нобай|оңға|300px|Сібір федералдық округіндегі Шұлымдардың елді мекендер бойынша орналасуы %, 2010 жылғы санақ
Тілі
1960 жылы әзірленген Н.Баскаковтың классификациясы бойынша шұлым тілі түркі тілдерінің шығыс ғұн тармағының ұйғыр-оғыз тобының хакас кіші тобына кіреді және оның құрамында төменгі шұлым (Томск облысының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Зырян және Асинов аудандары) және ортаңғы (Шұлым ағысы бойынша) диалектілері бар. Жаңа классификация бойынша орта шұлым диалектісі шығыс түркі тілдер тармағының хакас тобына, ал төменгі шұлым диалектісі батыс түркі тармағының солтүстік алтай тобына жатады. Төменгі шұлым диалектісі ХХІ ғасырдың басында жойылады. Орта шұлым диалектісі Томск облысының Перевоз ауылынан және Краснояр өлкесінің іргелес аудандарында Шұлымның жоғары ағысында таралады. Диалекті екі сөйленістен тұрады - мелет және тутал.
Діні
XVII ғасырда өлкеге ​​орыстардың келуімен митрополит Филофей Лещинский басқарған кең тараған христиандандыру басталды. Шұлымдар православие дінін құлықсыз қабылдады. Бүкіл ауылдардың тұрғындарын Шұлымға күштеп айдап әкелген, содан кейін оларға крестер берілген деген нұсқа сақталған. 18 ғасырдың аяғында адамдардың көпшілігі православие дінін ресми түрде қабылдады, бірақ ол дәстүрлі нанымдармен тығыз байланысты болды.
Жазба тілінің жоқтығынан анимистік пантеизм деп аталатын Шұлым халқының діні туралы ойлар ғана сақталған. Адамдар табиғат күштеріне сеніп, оларды тәңір тұтқан, киелі «изыкты» ерекше қастерлеген. Олар «онгон» пұттарының бейнелеріне табынған, қоралар мен сарайларда сақталған тотемдері болған. Әйелдер үшін құстар, көбінесе қарғалар бойтұмар, ер адамдар үшін терісі бар жануарлардың, әдетте тиіндердің терісі болды.
Ата-баба культі, аруақты қастерлеу дамыды. Олар бақсының қатысуымен қасиетті тоғайларда дұға етті. Оның жетекшілігімен құрбандық шалу рәсімдері орындалып, одан кейін ерлер киелі ағаштарға жануарлардың терісін, ал әйелдер түрлі-түсті ленталарды іледі. Бақсылық атрибуттар - әруақ ас беретін қасық, сылдырмақ, биік етік, орамал және ақ моншақ болған.
Этимологиясы
Деректер бойынша Оңтүстік Сібірдің түркі тілдес халқымен, сондай-ақ нарым селькуптарымен және Томск татарларымен байланысын көрсетеді. Самодия (негізінен селькуп) және кет субстраттары, сондай-ақ моңғол элементтері анықталды. Түріктер Шұлымға біздің заманымыздың 2-мыңжылдығы екінші жартысынан бастап, негізінен Оңтүстік Сібірден еніп келеді. Теле-ұйғыр, кидан, сібір-татары, телеут, енисей-қырғыз, об-татар (темерчи, т.б.) және басқа құрамдары анықталды.
Сібір Ресей құрамына енгеннен кейін XVI— XVIII ғасырларда Шұлым халқының кей бөлігі орыстармен, сондай-ақ қызыл, об және Томск татарларымен ассимиляцияланды. Кеңестік кезеңде шұлымдар хакастарға жатқызылды. Хакастармен мәдени байланыстардың нығаюы, орыстардың шұлымдарды ассимиляциялануының жеделдеуі байқалды.
Кәсібі
Шұлымдардың қоныстары өзендерге, көлдерге жақын орналасқан, бұл негізгі кәсіптердің бірі - балық аулаумен байланысты. Балықты тормен, аумен, шанышқымен, ілмекпен ұстады. Негізінен ақ қайран, шортан, тарғақ балық, сүйрік балықтары болды.
Қыста олар аңшылық қоныстарына көшті. XX ғасырдың басындағы аңшылық негізінен тауарлы аң терісі бағытында болды. Одан басқа жеуге жарамды және дәрілік өсімдіктерді жинады. Орыстар келгенге дейін қарабайыр қолмен атқарылатын егіншілік болғаны туралы деректер бар. Олар негізінен арпа мен тары өсірді, кейіннен орыс қоныстанушыларының ықпалымен қара бидай, сұлы, бидай, бақша дақылдары тарады. Мал шаруашылығы нашар дамыған.
Тұрмыстық қолөнерден – тоқу, арқан дайындау, тор, ыдыс жасау (қайыңның қабығы, ағаш, тоқыма немесе қабық), қайық, шаңғы, шана, тері өңдеу, ағаш ұстасы және т.б. дамыды.
Әдет-ғұрыптары
Рулық қауым (суок) XVII-XVIII ғасырларда аумақтық-көршілес қауыммен (йон) ауыстырылды. XIX ғасырдағы патриархалдық отбасының орнын шағын моногамиялық отбасы басты. ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басына дейін патронимия, кейбір ауылдарда патриархалдық отбасылар сақталды. Отбасылық және көбінесе қоғамдық өмірде әйел ер адаммен тең болды. Қазіргі отбасы екі-үш ұрпақтан тұрады.
Неке қию рәсімінің негізгі кезеңдері: келін түсіру, қалыңдықтың бағасы, шіркеу тойы (орыстардың келуімен байланысты, шомылдыру рәсімінен өткеннен кейін), неке қию, арнайы бөлек киіз үйде неке түні, таңғы ас. Келіннің ата-анасына темекі қосылған түтік алып келеді, олар оны некеге тұруға келісімнің белгісі ретінде шегетін. XX ғасырға дейін қалыңдықты ұрлау арқылы (оның келісімімен) некелер болған.
Жерлеу рәсімінде марқұммен бірге оның заттары (темекі түтігі, шақпақ тас, аңшылық керек-жарақтар, дорба және т.б.) қабірге қойылды, қабірдің жанында дастархан жайылды, от жағылып, оның үстінен секірді.
Қазіргі уақытта шұлым мәдениетінің көптеген дәстүрлі элементтері тез жойылып барады.
Мекен-жәйі
Дәстүрлі елді мекендер — ұлыстар қысы-жазы болған. Жазғы елді мекендерде олар егіншілікпен, мал жаюмен, балық аулаумен, қыста аң аулаумен айналысты. ХІХ — ХХ ғасырдың басына қарай олардың орнына орыс ауылдары мен деревняларына ұқсас, көбінесе орыстармен бірге қоныстанған тұрақты қоныстар пайда болды. Кейбір жерлерде елді мекендерді киіз үй деп атаған.
Дәстүрлі тұрғын үйлерге жеркепелер (одиг), жартылай жеркепелер (қыштаг), тақтайдан немесе қайың қабығынан жасалған конус тәрізді төбесі бар тік бұрышты және көпбұрышты бөрене киіз үйлер. Уақытша тұрғын үйлер - қайың қабығымен, киізбен жабылған сырықтардан жасалған шатырлар (чум).
XVIII ғасырдан бастап орыс ағаш үйлері тұрғын үйдің негізгі түріне айналды. Шұлымдардың әрбір тұрғын үйлерінің іші ашық ошағы бар чувалдар (чуал), тамақ пісіруге арналған аласа саз пештер (кемеге), кереуеттер немесе орындықтар, сандықтар, сурет салынған сөрелер мен тұрмыстық ыдыстармен сипатталатын өзіндік ерекшеліктері болды. Негізгі шаруашылық құрылыстары – албарлар (клат), ат қоралар (оран), сарайлар, моншалар, ауланың жабық бөлігі немесе малға арналған қоршаулар.
Дәстүрлі киімдері
Басына ақ немесе қызыл қалпақ, орамал-жамылғы (тастар), қызыл барқыттан түлкі жүнімен әшекейленген жарты шар тәрізді бас киімдер киген.
Жазда олар көбінесе жалаң аяқ жүрді, поршни киді (алдыңғы және артқы жағында қысқа сопақша иілген аяқ киім), чирки (табаны және ұлтаны кесілген аласа туфли), етік (бұрын қатты терілерден, кейінірек былғарыдан), былғары аяқ киім. Әйелдер бірнеше өрім өріп, монеталар, сырғалар, моншақтар, білезіктер, сақиналар тақты.
Ер адамдар жейде, жүн даб (қытай мақта матасынан тігілген, әдетте көк түсті) шекпендер, орыс және ортаазиялық мақта маталарынан және қытай дабасынан, матадан жасалған халаттар киген. Мата шалбар, қыста – қой терісінен ішік, тон, ешкі және марал (бұлан) терісінен жасалған дохалар, түкті бас киімдер, құлақшын бөрік, талдың бұтақтарынан жасалған аяқ киім, ешкі терісінен жасалған жұмсақ үлбіреген етік, орыс тігісіндегі аңшылық етік киген. XVIII—XIX ғасырларда ұлттық киім орыс киімімен ауыстырылды.
Дәстүрлі тағамдары
Дәстүрлі тағамның негізін балық, аң және жабайы өсімдіктер құрады, XIX ғасырдан бастап нан және басқа да ұн және сүт өнімдері, үй жануарларының еті (әсіресе жылқы еті), саңырауқұлақтар мен шошқа еті тұтынылады. Балық қақталған, кептірілген және ысталған. XIX ғасырдың соңына дейін кептірілген арпа, сарана және басқа да өсімдіктер қыста шұңқырға ашытылды.
Көптеген сүт тағамдары (сүзбе, ірімшік, т.б.), сорпалар (щи, борщ және т.б.), сусындар (квас, брага, сыра, шарап) орыстардан алынған. Ұлттық тағамдардан балық сорпасы, бурак-порса (ұсақталған кептірілген немесе кептірілген балық), кумача ботқасы (аршылған және кептірілген арпа), талқан (ұнтақталған дәндер немесе ұн) сақталған.
Дереккөздер
Санат:Ресей халықтары Санат:Түркі этникалық топтары
Фирзен
Фирзен (Viersen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Фирзен ауданының құрамына енеді.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
NGC 3794
NGC 3794 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 14 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3794 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36238, NGC 3804, UGC 6640, MCG 9-19-153, ZWG 292.19, IRAS11381+5628, ZWG 268,70.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Қазақстандағы стадиондар
Қазақстандағы стадиондар Қазақстанда алғаш Алматыда, "Динамо" қоғамы XX ғасырдың 30-жылдарында салынады. Содан соң Петропавлда, Семейде салынды. Түрксібті салу уақытында Шымкент, Жамбыл, Қазалы, Қызылорда қалаларында стадиондар тұрғызылды. Республикадағы ең үлкен стадион Алматыдағы - Орталық стадион (30 мың орын). Қазір Шымкентте, Қарағандыда, Теміртауда, Павлодар да, Астанада, Ақтөбеде т.б. салынған үлкен стадиондар бар. Республикада 01.06.2003 жылы 155 стадион болды.
КАФ Чемпиондар Лигасы 2018/19
КАФ Чемпиондар Лигасы 2018/19 — Африкадағы басты клубтық турнирдің 55-ші жарысы. Бұл маусымда "күз-көктем" жүйесіне ауысты. Бұған дейінгі, яғни 2018 жылғы маусым "көктем-күз" жүйесімен өткізілген болатын.
Қалдан Талқанбайұлы
Қалдан Талқанбайұлы (1819, Жалағаш ауданы Көкшоқы мекені – 1912) – би.
КАФ Чемпиондар Лигасы 2018/19
Финал
Финалда екі матч ойналды. Әуелі Мароккодағы ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. 31 мамырдағы қарымта кездесуде алаңдағы тәртіпсіздіктерден соң 59-шы минутта матч тоқтатылды да, қайта жалғаспады.
6 маусым күні КАФ қарымта ойынды бейтарап алаңда қайта ойнату жайлы шешім қабылдады. Бірақ 7 тамыз күні қайта қаралып, ойын тоқтатылған сәттегі матч нәтижесі өзгертілмеді де, "Эсперансты" жеңімпаз деп жариялады.
Бірінші матчҚарымта матч Санат:КАФ Чемпиондар Лигасы Санат:2018 жылғы футбол Санат:2019 жылғы футбол
Қалдан Талқанбайұлы
Кіші жүздің Шөмекей руы Бозғыл (Бозғұл) бұтағынан шыққан.
Ел арасындағы дауларға әділ шешімін айтып, тура жолдан таймаған қайсарлығы үшін ел арасында «Қалдан батыр» атанған. Халықтың сауатын ашуға көңіл бөліп, Қалжан ахун, Садық ахун сияқты дін өкілдеріне қамқорлық жасаған. 1897 жылы Қаракөл деген жерде (Аққыр ауылының маңы) мешіт салдырып, бала оқытқан. Т.Ізтілеуов, А.Тоқмағамбетов, т.б. ақын-жазушылар Қлданның қоғамдық қызметін өз шығармаларына арқау еткен.
Шежіре: Қалдан-Талқанбай-Айтуған-Майлыбай-Жанғабыл-Өтебай-Келмембет (Сарқасқа)-Келдібай-Бозғүл-Шомекей
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Тура көтерілу
right|thumb|350px|Экваторлық координаттар жүйесі Тура көтерілу (α, R. A. — Right Ascension) — аспан экваторының доға ұзындығы көктемдік күн мен түннің теңелуінен басталып айналымдағы аспан шырағының еңістігіне тең. Тура көтерілу — екінші экваторлық жүйенің координаттарының бірі (тағы біріншісі бар, онда сағат бұрышы қолданылады). Екінші координата — еңістік.
Тура көтерілу шығыс бағытындағы көктемдік күн мен түннің теңелу нүктесінен есептеледі. Тура көтерілуді өлшеу үшін градустық өлшеуді (от 0° до 360°) немесе сағаттық өлшемді (от 0h до 24h) қолданады. Бұл ретте 24h = 360°.
Әксам бин Сайфи
Әксам бин Сайфи (?-630) Әксам бин Рийах бин әл-Харис бин Мухасин бин Сайфи. Хижазда дүниеге келген. Әбу Хайда, Әбу әл-Хафад деген лақаб аттарға ие. Өз заманының басшы, бай-шонжарлары уағыз-насихатын тыңдау үшін зиярат етіп келетін болған.
Өмірінен қызықты деректер
Ислам діні келгенде Әксам Мұхаммед пайғамбарға екі адам жіберіп, ол адамның ата-бабасы жайлы және не айтып жүргендігін біліп келіңдер дейді. Ол екеуі пайғамбарға келіп сұрақтарына жауап алады. Соңында Құраннан аят оқып береді: «Әлбетте, Аллаһ әділдікке, игі амалдар істеуге және ағайынға жақсылық істеуге бұйырады және де бұзақылық, жаман істер және зорлық – зомбылықтардан қайтарады. Ол, әрине, ғибрат – үлгі аларсыңдар деп, сендерге үгіт-насихат қылды». Жіберген елшілері қайтып оралғанда, Әксам халқына қарап: «Уа Халқым! Ол адам игі амалдар істеуге бұйырып, бұзақылық, зорлы-зомбылықтардан қайтарады екен», – деп насихат айтады. Дегенмен Әксам 612 жылы мұсылманшылықты қабылдамаған күйінде қайтыс болады.
Дереккөздер
Санат:Ислам тұлғалары
Санат:630 жылы қайтыс болғандар Санат:Араб ақындары
Хасан әс-Саббах
thumb|right|250px|Белгісіз суретшіден Хасан ибн Саббахтың бейнесі Хасан әс-Саббах, Хасан ибн Саббах немесе Хасан-и Саббах (حسن الصباح,, 1050 жж. ортасы—1124 жыл 23 мамыр, Аламут) — ізбасарларымен «сәийдуна» («біздің Қожайын») деп аталған көрнекті исмаили қайраткер( исламның шиитік тармағы), хашшашин немесе ассасиндер атауымен белгілі низарилердің мемлекетін құрушы.
Шиелі-Шіркейлі каналы
Шиелі-Шіркейлі бөгені — Қызылорда облысы Сырдария ауданыны жеріндегі Шіркейлі өзені аңғарында. Басын Сырдария өзенінен алады.
Хасан әс-Саббах
Өмірбаянының дереккөздері
Хасан әс-Саббахтың өмірін баяндайтын туралы негізгі құжат — низарилердің «Саргузашт-и сәийдна» («Біздің Қожайын туралы әңгіме») — қазіргі күнге дейін жетпеген, бірақ XIII—XIV ғғ. парсылық тарихшылары әл-Джуәйни, Рашид әд-Дин және Абдуллаһ Кашанидің еңбектерінде кең қолданылған. Әс-Саббах өмірінің ерте кезеңдері туралы деректер аз, оның Аламут билеушісі ретіндегі өмірі толығырақ баяндалған. Оның шығармалары мен айтқан сөздерін әш-Шаһрастанидің «Діндер мен секталар туралы кітап» («Китаб әл-милал уән-нихал») еңбегінде табуға болады.
Шиелі-Шіркейлі каналы
Гидрологиялық сипаты
Каналдың жалпы ұзындығы 139 км, ені 13 – 18 м, тереңдігі 4 – 6 м. Орташа су ағымы 51,5 м³/с. Канал 20 мың га жерді суландырады.
Хасан әс-Саббах
Өмірбаяны
Хасанның әкесі, Әли ибн Мұхаммед ибн Джафар әс-Саббах әл-Химйари Рашид әд-Диннің дерегі бойынша исламға дейінгі Йеменнің химйарит билеушілерінен, ал Мирхонд дерегі бойынша - Хорасанның Тус маңындағы ауылдан шыққан дейді. Дереккөздер Хасанның туған жері туралы қарама-қайшылықтар туғызады. Э.Браун, В.А.Иванов, Л.В.Строева әл-Джуәйнидің қалдырған мәліметіне сүйене отырып, оны Рейде, ал, М.Ходжсон, И.П.Петрушевский және Ф.Дафтари Қомда туған дейді.
Шиелі-Шіркейлі каналы
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы каналдары
Хасан әс-Саббах
Өмірбаяны
Шығыста «үш медреседегі жолдастар» туралы аңыз кеңінен таралды, аңыз бойынша Хасан, Низам әл-Мүлік және Омар Хайям Нишапурдағы Муваффак имамында бірге оқыды. Достар өмірде үлкен жетістіктерге жеткен қалғандарына көмектеседі деп ант етті. Низам әл-Мүлік Селжүк сұлтанның уәзірі атанған кезде, Хасан оның көмегінің арқасында сарайда лауазымға ие болды, бірақ кейін бәсекелестіктен қорыққан уәзір, себебтермен оны сарайдан қуып жібереді. Низариттер басшысының бұйрығымен Низам әл-Мүліктің өлтірілуі, Хасанның жеке кегі деп есептелді. XIX ғасырда Бұл аңыздың тарихи анық еместігі, Низам әл-Мүлік Хасан ибн Саббах пен Омар Хайямға қарағанда бұрынырақ туылғанын байқаған Е.Браун шындыққа жанасқандығын дәлелдеді.
Шын мәнінде, Хасан Рейдің медресесінде оқыған және өзінің алғашқы білімін он екі-шииттердің дәстүрлері аясында оқыған. Исмаилияны насихаттаудың басты орталығы Рейде (да'ва немесе дават деп аталатын «үндеу») жас Хасан исмаилия ілімдерімен таныстырып, әкелердің сенімінің дұрыстығына күмән келтірген жергілікті исмаилиялық да’и Амирэ Заррабпен (ар.-парс. зарраб — «тиын нақысшысы») кездесті. Оның сұрақтарына толық жауап берген да’и Әбу Нажм Саррадж (ар. саррадж — «қайысшы», «ерші»), Хасан исмаилия доктринасының шынайылығына сенді. Уағыздаушы Му’мин Хасанды исмаилдіктер қатарына алып, сол уақыттағы исмаил имамы - фатимидтік халифа Әл-Мұстаансирге адалдығы туралы ант берді.
Мысырға саяхат
Селжүк жеріндегі Батыс Парсыда басты да’и Абд әл-Мәлік ибн Атташ Рейге 1072 жылдың мамыр-маусым айларында келіп, ол жаңадан ант бергенге назар аударып, оны өзінің көмекшісі (наиб) етіп тағайындады. 1074/75 ж. Хасан Ибн Атташты Исфаһанға, Парсыдағы исмаилиттердің құпия орталығына ілесіп барды. Онда 1076/1077 ж. дейін болған. Содан кейін Ибн Атташтың бұйрығымен Фатимидтердің астанасы Каирға, мүмкін, білімін жалғастыруға немесе беделді исмаилиттермен танысуға барды. Исфаханнан Әзірбайжан арқылы Хасан Мийафарикинге келді, онда ол жергілікті қадимен сөз байласып қалды. Ол адамның құқығын ашық түрде наразы болғаны үшін қаладан қуылды. Ол Мосул мен Рахбу арқылы Дамаск қоршап жатқан Гут оазисіне жетті. Қысқа жолды түркі қолбасшысы Оқсыз бөгегендіктен, Хасан айналып баратын жолмен баруға тура келді, яғни, Бейрут, Сайда, Кейсариядағы Акко арқылы. Минадан кемеге отырып, Тинниске жеті күннен кейін жетті, ары қарай Мемфиске, ал 1078 жылы 30 тамызда Каирге келді. Ол Мысырда 1080 ж. дейін болды, алдымен Каирде, сосын Александрияда.
1060 жылдары Фатимид империясы терең дағдарысты бастан кешті. 1062 жылы Каирдің маңында түрлі әскери топтар өзара қақтығысты(берберлер, түркілер, дейлемиттер); Түркі әскері халифаға қарсы көтерілді және 1068/1069 жылдары астананың сарайлары мен кітапханаларын тонады; Нілдегі судың деңгейі төмен болуы (1065—1072 жж.) халық арасында аштыққа себеп болды. Әл-Мустансир Сириядан 1074 жылы түріктерді армян әскерлерінің күштерімен көтерілуін басқан Фатимидтердің әскер қолбасшысы Бадр әл-Джамалиді шақырды. Бадр әл-Джамали бір мезгілде уәзір, әскер қолбасшысы (амир аль-джуйуш) бола тұрып, жиырма жыл бойы мемлекеттің нақты билеушісі болды және 1078 жылдан бастап эмиссарлардың басшысы (да’и ад-ду’ат) атанды. Дегенмен, қанша тырысқанымен, ол Сириядағы фатимидтердің иелігін қолында ұстай алмады, ал Дамаск 1079 жылы Селжүк князьдігінің астанасы болды.
Мысырда Хасанның болу туралы дереккөздер күмәнді немесе қарама-қайшы ақпарат жеткізеді. Рашид ад-Диннің айтуынша, жоғары лауазымды тұлғалар ол келгенде салтанатты түрде қарсы алды; Ибн әл-Асир мен басқа да ортағасырлық тарихшылардың айтуынша, халифа аль-Мустансир қабылдауында Хасанды ілтипатпен қарсы алды; Рашид әд-Дин мен Жувейнидің айтуы бойынша, Хасан халифаны көрмеді, бірақ Хасанның келуі туралы біліп, оны бірнеше мәрте мақтады. Мүмкін, халифадағы салтанатты жиналыс пен аудиенция аудитория - жалған оқиға, өйткені Хасан «жас практикант, бәлкім, өте аз адамға белгілі және шенеуніктер оны мақтанышпен салтанатты түрде құрметпен қабылдауға тырыспайтын».
Мемлекетті құру
thumb|right|250px|Аламут және Рудбар жазығындағы қамалдардың орналасу картасы 1090 жылы Исмаилиттер Иранның таулы аймағы мен Каспий теңізінің жағалауы арасында орналасқан Аламут аңғарындағы мықты бекіністі басып алды (Казвин қаласының солтүстік-шығысында). Басып алу жоспарын көптеген Аламут тұрғындарын исмаилияны қабылдауға негіздеген исмаилияның уағыздаушысы Хусейн Каини дайындаған. Бекіністің селжүктік коменданты Алави Махди сенімсіздікпен әрекет етті. Алдымен ол исмаилизмді қабылдайтынын мәлімдеді, сосын исмаилиттерді бекіністен шығарып тастады, кейінірек қайтадан кіргізді. Осы уақытта оның бұйрықтарына ешкім құлақ аспады. Хасан 4 қыркүйекте бекініске кіріп, комендантқа үш мың алтын динарға берат (міндеттеме) жазып берді және оған кетуге рұқсат берді. Аламут билеушісі Әмір Юрюн-Таш бекіністерін өзіне қайтаруға тырысты, бірақ ауыр қоршаудан кейін исмаилилерге бекіністерді ұстай алды. 1092 жылдың ақпан-наурыз айларында сұлтан Мәлік шах Саббах пен оның жақтастарына қарсы шабуылға әмір Арслан-Таштың әскерлерін жіберді, олар маусым-шілде айларында Аламутты қоршады. Бекіністе 60-70 көп емес адам және аз азық-түлік болды. Хасан 300-ге жуық адам жинаған Казвиндегі жақтастарынан көмек сұрауға мәжбүр болды, қыркүйек-қазан айларында қоршаушыларға кенеттен шабуыл жасап, әскердің бытырап қашуына әсер етті.
Саббах өзінің қолдаушыларынан ең жоғарғы деңгейдегі аскетизмді талап етті және өзі де осы өмір салтын ұстанды. Сектаның ішінде қатаң және авторитарлық тәртіп орнатылды. Белгіленген ережелерді бұзған деген күдікпен Саббах, тіпті, ұлдарының біреуін өлтіруге бұйырды.
Хасан 1124 жылы қайтыс болды; оның мұрагері Қия Бұзұрғ Үміт болды. Ибн Саббахтың мемлекеті қайтыс болғаннан кейін 132 жыл өмір сүрді.
Дереккөздер
Санат:Исмаилилер
Қалжабай Жүнісов
Ленин, Еңбек Қызыл Ту, Қызыл Жұлдыз ордендері, 2 мәрте КСРО көрмесінің Алтын медалімен марапатталған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тұлғалар
Қырылдақ шүрегей
Қырылдақ шүрегей (Anas formosa) – өзен үйректерінің түрі.
Қазақстанда оқта-текте, Ертістің жағалауында, Зайсан қазаншұңқырының сулы-батпақты жерлерінде, Келестің Сырдарияға құяр тұсында кездеседі. Салмағы 500 – 600 г.
Дереккөздер
Санат:Өзен үйректері
АФК Чемпиондар Лигасы 2013
АФК Чемпиондар Лигасының 32-ші жарысы.
Финал
Бірінші матч
Қарымта матч
Санат: АФК Чемпиондар Лигасы Санат:2013 жылғы футбол
Шиллинг
right|thumb|250 px|Шиллинг 1853, [[Ұлыбритания, патшайымы Виктория.]] Шиллинг– стерлинг фунттың 1/20 бөлігіне тең ағылшын ақша өлшемі (шақасы); Австрияның ақша өлшемі, 100 грошқа тең; Кения, Сомали, Танзания мен Уганда елдерінің де ақша өлшемі болып табылады. Санат:Ақша
Бад-Райхенхалль
Бад-Райхенхалль (Bad Reichenhall) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Берхтесгаден ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17470 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 39,44 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 72 114. Қаланың басшысы — Херберт Лакнер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Рузи
Рузи (Rousies) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59514, пошта индексі — 59131.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4217 адамды құрады. Халық тығыздығы — 728,32 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Барқын
Барқын, бәрінен бұрын ұшып, бұрын алатын, дәурені өткен. Осы күнде топтың алдын да, топтың артында да емес, топтың ортасында, топ ішінде, көп ішінде, көптің қара барқын ортасында жүреді дегенді ұқтыру үшін кәрі қыранға "барқын" дейді.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Әскердің жылжымалылығы
Әскердің жылжымалылығы (Подвижность войск) — операцияның (ұрыстың) басталуына дейін және ұрыстық қимылдар барысында әскердің (күштердің, құралдардың) тез жылжу кабілеттіліктері. Ол жылжудың орташа жылдамдығымен және ұрыстық ретке (ұрысқа кіру ретіне) жайылу, сондай-ақ жинақталу (позициядан алу) уақытымен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Аррос-де-Не
Аррос-де-Не (Arros-de-Nay) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64054, пошта индексі — 64800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 766 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Байдаған
Байдаған (Бабдаған) (шамамен 12-ғасырдың 2-жартысы мен 13-ғасырдың 1-жартысында өмір сүрген) – Жетісу мен Шығыс Түркістандағы дулат тайпаларының әмірі, Шыңғыс ханның замандасы.
13 – 17 ғасырлар Шағатай Ұлысы мен Моғолстан мемлекетінің тарихында саяси ықпалдары зор болған дулат әмірлері Байдағаннан тарайды. Мұхаммед Хайдар Дулати де Байдаған ұрпақтарының бірі.
1225 – 26 жылдары Шыңғыс хан бүкіл жаулап алған жерлерін төрт ұлына бөледі. Екінші ұлы Шағатай ханға Орта Азия, Жетісу және Шығыс Түркістан аймақтары тиеді. Әскерлері мен әмірлерін де бөлгенде дулат тайпаларының жері Шағатайға беріледі. Шағатай хан Жетісу мен Шығыс Түркістандағы «Мыңлай Сүбе» деген аймақты дулаттарға тапсырады. Және осы аймақтың алғашқы билеушісі әмір Байдаған болады. Мұхаммед Хайдар Мырза Дулати ол жөнінде былай деп жазады: Шыңғыс хан заманында оның жарлығы бойынша Өртөбеге жеті артықшылық (мансап) берілген. Біріншісі – дабыл, екіншісі – ту, үшіншісі – өз қызметшісінің екеуіне ол «қосын ту» тапсырады, төртіншісі – ханның мәжілісіне қару алып кіруіне болады, бесіншісі – аңға шыққанда саятшылар оған нөкер болады, алтыншысы – моғолдардың бүкіл ұлысына әмір болады және ол моғол ұлысының сардары деп жарлықтарда жазылады, жетіншісі – әмірлер бас қосқанда ол жиынның төрінде, ал басқа әмірлер оның екі жағында одан бір жебе бойы төмен отырады. Кейіннен Байдаған ұрпақтары мұндай артықшылықтық санын он екіге жеткізді.
Жискос
Жискос (Giscos) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,06 км² шамасында.
Пайда алушы
Шарт немесе міндетті сақтандыру туралы заңнамаға сәйкес, сақтандыру өтемін алатын адам болып саналады. Пайданы алушы заңды тұлға да, азаматта бола алады; ол өз кезегінде жеке тұрғыда да, мүлікті сақтандырушы бойынша да тағайындала алады.
Байдаған
Дереккөздер
Санат:Тарихи тұлғалар Санат:XII ғасырда туғандар Санат:XIII ғасырда қайтыс болғандар
Жискос
Коммунаның INSEE коды — 33188, пошта индексі — 33840.
Пайда алушы
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Үсенов Асқар көшесі (Алматы)
right|thumb|Бокс қолғабы Көшеге қазақ боксшысы, спорт шебері, Бүкілодақтық дәрежедегі төреші, Қазақстанның 9 рет, Қазақстан мен Орта Азия республикаларының 5 рет чемпионы Асқар Садықұлы Үсеновтің есімі берілген. Үсенов Асқар Садықұлы Алматыда (1928-2005) дүниеге келген.
Жискос
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 196 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :