cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақтар
Абылай ханның тұсында Қазақ хандығы
Келісім бойынша Созақ, Сайрам, Манкент, Шымкент қалалары Әбілмәмбеттің қарамағына өтті. Түркістан туралы мәселе кейінірек шешілетін болды. Абылой бұл жолғы жеңістерін жоңғар хандығының күйреуінің бастамасы деп есептеді. 1745 жылғы соғыс осымен бітті.
Қазақ жерін қалмақтардан толық тазарту мақсатымен Абылай бастапан қазақ жасақтары 1750 жылы жауды жоңғар қақпасы маңында оңдырмай соққы берді.
1755 жылы жоңғарлар бірнеше ұсақ иеліктерге бөлініп кетті. Осыдан кейін 1758 жылы Жоңғар мемлекеті құлады. 1758 ж. Цинь қытайлары Шығыс Түркістандағы қазіргі Синь-Цзянь жерін басып алды. Цинь империясының батыс шекарасы қазақ жерімен шектесті. Қытайлар дүркін-дүркін шабуыл жасап қазақтарға тыным бермеді. Абылай келісімге келу туралы Пекинге адамдар жіберді. Сөйтіп, Қытаймен сауда, экономикалық қатынас орнату жолдарын іздестірді. Ол Ресеймен де қарым-қатынас орнатты.
Ресей империясы құрамында
Саяси және экономикалық қиын жағдайда Қазақстанның Ресейге қосылу мәселесi алға тартылды. Қ-дың сыртқы саяси жағдайының күрделiлiгi Әбiлқайыр ханды Кiшi жүзде Ресей протекторатын қабылдауға мәжбүр еттi. 1734 ж. Орта жүздiң бiр бөлiгi Ресейге қосылды. 19 ғ-дың 2-жартысында Ресей үкiметiнiң жоспарлы түрде жүргiзген әскери-саяси шаралары нәтижесiнде, Қазақстанды империя құрамына қосу толық аяқталды.
Қ. арасында кейiнгi орта ғасырларда меншiктiң бiрнеше түрi айқындалды: 1) мал мен мал ш. өнiмдерiне деген меншiктiң жеке дербес отбасылық түрiндегi меншiгi; 2) жерге немесе жайылымдарға қауымдық меншiк; 3) су көздерiне меншiк; 4) қауымдар ассоциациясының қарамағындағы малшылар тобы көшiп-қонатын аймаққа қатысты экономикадан тыс меншiк, Қ-дың әлеум. ұйымдасуы адамдар арасындағы бiр-бiрiмен байланысты әр алуан қарым-қатынас түрлерiне (қандас туыстық-отбасылық, шаруашылықтық, әскери, мәдени, этн., т.б.) негiзделдi.
1824, 1867 — 68 жылдардағы әкiмшілік-саяси реформалары арқылы Ресей үкiметi қазақтарды басқарудың дәстүрлi жүйесiн жойды. Қазақстанның Ресейге қосылуы арқылы халықтар арасында шаруашылық айырбас пен басқа да қарым-қатынастар үшiн қолайлы жағдай туды, капиталистiк өндiрiс қатынастары кеңiстiгiне негiз қаланды.
Ресейдiң отаршыл саясатына қарсы қазақ халқының ұлт-азаттық көтерiлiстерi болып өттi. Оларды Сырым Датұлы, Исатай Тайманұлы, Кенесары Қасымұлы, Жанқожа Нұрмұхамедұлы, т.б. басқарды. 19 ғ-дың аяғы мен 20 ғ-дың басында Қазақстандағы егiншiлiкпен айналысатын халықтар арасындағы қазақтардың үлес салм. 55,4%-ға жеттi. Өнеркәсiп дамуы, т. ж-дар салынуы, су жолдарының кеңiнен пайдалануы қазақ жұмысшыларының қалыптасуының экон. негiздерiн қалады.
Кеңестік дәуір
Кеңестiк үкiмет өткiзген кәмпескелеу, ұжымдастыру шаралары Қ-ды 1931 — 33 ж. ашаршылыққа ұшыратты. 1929 — 31 ж. Қазақстанда кеңес өкiметi саясатының асыра сiлтеулерiне қарсы 372 көтерiлiс болды. Көтерiлiстiң күшпен басылуына орай Қ. басқыншылыққа ұшырады. 1930 жылдың басынан 1931 жылдың ортасына дейiн Қазақстан аумағынан 281230 шаруа қожалығы сыртқа көшкен. Олардың едәуiр бөлiгi Қытайға, Иранға, Ауғанстанға өтiп кеттi. Қазақ этносы осы жылдары аса көп шығынға ұшырады. Ашаршылық және онымен байланысты туған iндеттер салдарынан 2 млн. 200 мыңнан астам адам қырылды. Бұл барлық Қ-дың 48%-ын құрады.
Екiншi дүниежүзiлiк соғыс жылдарында мерт болған шамамен 410 мыңдай қазақстандықтардың басым бөлiгi Қ. едi.
Діні
Қазақтар Ислам дiнiнiң Суннит бағытын қабылдаған. Оған дейiн шаман дiнiнiң негiзi болған тәңiрге, аруаққа сиыну нанымдары орын алды.
Антропологиясы
230*300|thumb|Күлтегін. Түрік қағанаты Әскербасы Жетiсудaн тaбылғaн Түркі зaмaнының бaс сүйектерi кaзiргi Қaзaқтaрдың тұрпaтынa жaкын. Құтлық (Елтеріс) қағанның екінші ұлы, Түрік Елінің 717—734 жж. билік құрған қағаны Білге қағанның туған інісі  Күлтегін Суретi Қaзaқтарға ұқсaс.
Сыртқы сілтемелер
* Санат:Қазақстан этникалық топтары Санат:Қытай этникалық топтары Санат:Моңғолия этникалық топтары Санат:Ресей этникалық топтары Санат:Қырғызстан этникалық топтары Санат:Өзбекстан этникалық топтары Санат:Түркия этникалық топтары Санат:Түрікменстан этникалық топтары
IC 2853
IC 2853 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35302, UGC 6470, MCG 2-29-31, ZWG 67.83, IRAS11256+0925.
Сыртқы сілтемелер
IC 2853 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Тонгерен
Тонгерен (Tongeren, МФА : ; Tongres, Tongern) - ірі қала, Бельгияның тарихи аймағы, Гай Юлий Цезарьдің дәуірінде тунгрлер германдық тайпасының орталығы болған. Орта ғасырларда Хеспенгау графатығының орталығы, Капетинги королдік әулетінің отаны болған. Екер өзенінде, қазіргі Лимбург провинциясының солтүстік-батыс жағында орналасқан.
Халықы - 29 700 тұрғын (2006).
Галерея
Санат:Бельгия қалалары
Шығыс еңбекшілерінің коммунистік университеті
Шығыс еңбекшілерінің коммунистік университеті, РКФСР БОАК декреті бойынша 1921 ж. 21 сәуірде Мәскеу қаласында ашылған. Шығыс республикалары мен халықтары үшін кеңес қызметкерлерін дайындау мақсатында құрылған. ШЕКУ кейіннен БК(б)П ОК-нің қарамағында болды. Онда негізінен жергілікті ұлт өкілдері білім алды. Кейіннен бөлімшелері Ташкент, Баку, Иркутск қалаларында ашылды. Оқу бағдарламасы жалпы білім беру сипатында, оқу мерзімі 3 жыл болды. Негізгі бөлімшелерінде партия, комсомол, кәсіподақ қозғалысы қызметкерлері дайындалды. Университетте ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіліп, Шығыстағы әлеуметтік-экономикалық мәселелерді зерттейтін ассоциация құрылды. 20 ғасырдың 30-жылдарының аяғында ұлттық республикаларда жоғары оқу орындары ашыла бастағаны себепті өз жұмысын тоқтатты. Бұл оқу орнында басқа шығыс халықтарының өкілдерімен бірге көптеген қазақ азаматтары білім алды.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Білім Санат: Тарих
Ишлекли
thumb|right Ишлекли (түрікмен тағамы). Сары май, жұмыртқа қосып, қамыр илейді, оны жұқалан жанды да, шаршылан (4X4 ем етіп) кеседі, арасына фарш салып, үш бұрыштан шеттерін біріктіріп бүреді. Қатты қыздырылған фритюрге қойып пісіреді. Дастарқанға ыстық күйінде қояды.
Фарш дайындау - Қой еті мен пиязды екі рет ет тартқыштан өткізеді де, тұздай, бұрыштал, үстіне аздап су құйыл, араластырады.
500 г қой етіне (сұрпы ет): 350 г бидай ұйы, 1 бас пияз, 1 ас қасық сары май, 1—2 жұмыртқа қажет.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Бұқаралық ақпарат
Бұқаралық ақпарат–тұлғалардың шектеусіз топтарына арналған баспа, дыбыс-бейне және өзге де хабарлары мен материалдары. .
Дереккөздер
Санат: журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Маравильяс
Маравильяс (Maravilhas) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сети-Лагоас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1954 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Сарнонико
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 724 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 60 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 38010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Колома (Мичиган)
Колома (Coloma) — Мичиган штатының Berrien округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1595 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.3 км² шамасында. FIPS коды — 26-17320.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Линза
thumb|right|Линза Линза(нем. Lіnse, лат. lens – оптикалық шыны, әйнек) –— таужыныстар мен пайдалы қазбалар жатысының жасымық тәрізді нысаны; қалындығы шетіне қарай жұқара түсетін домалақ не овал дене.
Линзалардың негізгі кемшіліктері
арнайы линзалар, диафрагма және линзалар жүйесі қолданылады;
Дереккөздер
Санат:Әйнек Санат:Оптикалық құралдар
Артық тамы
Артық тамы – сәулет өнері ескерткіші. 19 ғасырдан сақталған Артық тамы Атырау мен Арал теңізінің арасында, Үстірттегі «Көп там» деген ескі заманнан қалған қалашықтан 7 км жерде «Көп шейіт» деген зират ішінде. Артық тамы төртбұрышты, биіктігі 6, 24 м. Қабырғалары жергілікті ақ тастан екі қатар етіп қаланып, арасына балшық құйып бекітілген.
Құрылыстың маңдай алды Айша бибі кесенесіне ұқсас. Тастың бірқатары тікесінен қаланса, екінші қатары жалпағынан кезектестіріліп өрілген. Күмбезі де қосарлап шығарылған, киіз үй шаңырағындай сыртқы қабатын қашаған тастан қалаған. Артық тамының сыртқы көрінісіндегі ерекшелік – қабырғаның орта тұсына өрілген қазақ оюы. Төрт қабырғадағы төрт түрлі оюда ортақ үйлесімділік бар. Артық тамының терезесі төрт бұрышты. Қабырғаның ішкі жағындағы қазақ оюларының бояуы әрлі және  түсін бермеген. Тас қашау жұмысындағы шеберлік, ұсталық, құрылыста жаңа түр табу және  халықтың көркем оюын сәулет құрылыстарында тиімді қолдану Артық  тамында көзге айқын түседі. Артық тамын қалаған Ділмағамбет ұста Есембетұлы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан сәулеті Санат:Маңғыстау облысы
Эрлинсбах
250px|thumb|Картада орналасуы Эрлинсбах (Erlinsbach AG) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Арау округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3468 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.87 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4005, пошта индексі — 5018.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Курья (Берди тармағы)
Курья — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бердь өзенінің оң жағалауынан 190 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Грейг қызғалдағы
thumb|right|200px| Грейг қызғалдағы (Tulipa greigii) – лалагүлділер тұқымдасы, қызғалдақ туысына жататын көп жылдық пиязшықты өсімдік. Қаратау жотасында, Шу-Іле тауларында, Қоржынтауда, Талас және Қырғыз Алатауында да кездеседі. Биіктігі 40 – 50 см. Сабағы жуан, түкті келеді. Жапырағы жалпақ таспа тәрізді, кейде жиегі иректеліп, үстіңгі бетінде қою күлгін таңбалары болады. Гүлі дара, қызыл, қызғылт сары түсті, көктемде гүлдейді. Тұқымы арқылы және вегетативті (өсімді) жолмен көбейеді. Жемісі – қорапша. Грейг қызғалдағы – өте әдемі, сәнді өсімдік. Қазір Ақсу-Жабағылы қорығында сақталған. Алматы, Қарағанды, Жезқазған ботаникалық бақтарында қолдан өсіріледі. Грейг қызғалдағы өте сирек кездесетін түр болғандықтан қорғауға алынып, Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.
ГРЕЙГ ҚЫЗҒАЛДАҒЫ — лалагүлділер тұқымдасының қызғалдақ туысына жататын көп жылдық пиязшықты өсімдік. Шу-іле тауларында, Талас және Қырғыз Алатауында да кездеседі. Биіктігі 40-50 см. Сабағы жуан, түкті келеді. Жапырағы жалпақ, таспа тәрізді, кейде жиегі иректеліп, үстіңті бетіңде қою күлгін таңбалары болады. Гүлі дара, қызыл, қызғылт сары түсті, көктемде гүлдейді. Тұқымы арқылы және вегетативі (өсімді) жолмен көбейеді. Жемісі — қорапша. Грейг қызғалдағы — өте сәнді өсімдік. Қазір Ақсу-Жабағылы қорығында сақталган. Алматы, Қарағанды, Жезқазған ботаникалық бақтарыңда қолдан өсіріледі. Грейг қызғалдағы өте сирек кездесетін түр болғандықтан, қорғауға алынып, Қазақстанның 235 "Қызыл кітабына" енгізілген.
Сипаттамасы
Биіктігі 20-50 см, пиязшығы жұмыртқа тәрізді, жуандығы 2,5 - 4 см, көн тәрізді қара қоңыр, ішкі жағы, әсірісі түбі мен ұшы қалың түкті қабықты.
Мамыр - маусым айларында гүлдейді.
Қазақстанда таралуы
Эндемик. Шағыл тасты және сазды топырақты далаларда, аласа тау мен тау етегінде өседі. Қызылорда, Түркістан флористикалық аудандарында Іле, Күнге" Алатауының батыс сілемдерінде  (Шу - Іле тауларының тоғысқан жеріндегі Қордай асуы маңында) , Қырғыз Алатауы, Шу - Іле таулары, Қаратауда кездеседі. Қазақстанның "Қызыл кітабына " енгізілген
Дереккөздер
Қазақстан қызғалдақтары
Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3
Ару
Ару  — сұлу, сымбатты, әдемі қыз, батырдың адал жары. А. атына сай жан тек келбет, көрік, түрі үшін ғана емес, соған ақыл, мінез, тапқырлығы сай болса ғана ие болады. Қазақ эпостарында А. үлгісі — Құртқа, Ақжүніс, Қыз Жібек, Баян сұлу, Шұға т.б.
Черниговка (Абай облысы)
Черниговка — Абай облысы Жарма ауданы, Шалабай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған.
Географиялық орны
Ауыл орны аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстікке қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 239 адам (120 ер адам және 119 әйел адам) болды.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы таратылған елді мекендер
NGC 2436
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 16 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2436 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21711, NGC 2431, UGC 3999, MCG 9-13-42, ZWG 262.24, NPM1G +53.0043.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Хуан Рамон Хименес
Хуан Рамон Хименес (23 желтоқсан 1881 жыл, Могер, Испания — 29 мамыр 1958, Сантурсе, Пуэрто-Рико) — испан ақыны, өз тілінің үздік лириктерінің бірі. 1956 жылғы «Испан поэзиясындағы биік рух пен көркемдік тазалықтың үлгісі лирика үшін» әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері.
Өмірбаяны
Хуан Рамон Хименес 1881 жылы 23 желтоқсанда Андалусияның Могер қаласында шарап саудагері Виктор Хименес пен Пурификасьон Мантекон Лопес Парехоның отбасында дүниеге келген. Ол отбасының кенжесі болатын. Хуан Рамонның екі әпкесі (Игнасия мен Виктория) және ағасы Эустакио болды. Бала кезінде Хуан Рамон өте арманшыл бала болған, ол ұзақ уақыт бойы әдемі нәрселерге сүйсіне алатын. Ол калейдоскоппен қарауды жақсы көретін. Сонымен қатар дене кемістігіне мүлде шыдамаған. Өлгендер мен өлім оны қатты қорқытатын.
1893 жылы ағасы Эустакиодан үлгі алып, Хуан Рамон иезуит колледжіне оқуға түсті. Үш жылдан кейін бакалавр атанып, орта білім алып, Севилья университетінің заң факультетіне оқуға түсті. Сонымен бірге ол кескіндеме және кадистік мұғалім Сальвадор Клементеден сабақ алды. 1898 жылы Хименес университетті тастап, поэзиямен айналысты, осыған байланысты ол туған жері Могерге оралды. Сол жылдың 6 тамызында Барселона журналында «Қара мысық» өзінің алғашқы «La guajira» поэмасын жариялады.
1900 жылы оны Рубен Дарио мен Мадридке модернистік ақындармен танысу үшін шақырды, ол испан модернизмінің негізін салушылар —ақындардың, әсіресе Леопольдо Лугонестің, Амадо Нервоның және Мануэль Диас Родригестің шығармаларын оқуға шындап қызығушылық танытты. Сол жылдың 3 шілдесінде әкесі жүрек талмасынан қайтыс болды. Хименес әкесінің өлімін ауыр қабылдады. Оның тыныс алуы жиілеп, ол өзін үнемі әкесі сияқты өледі деп ойлайтын. Әкесінің қайтыс болуымен қатар, Хименес отбасы Жоғарғы соттың шешімімен Бильбао банкінің пайдасына өткен барлық мүлкінен айырылды. Бұл оқиғалар Хименестің жүйкесін жұқартты. 1901 жылы Бордодағы психиатриялық санаторияға жіберіліп, депрессиядан емделді. Хименес Доктор Лаланның отбасымен бір үйде тұрып жүріп, қызы Мартаға ғашық болды (өлеңдерінде оны Франсина деп атайды). Доктор Лаланның кітапханасында көп уақыт өткізген Хименес француз символист ақындары — Бодлер, Верлен, Малларменің поэзиясын оқыды. Қыркүйек айында ол Мадридтегі Розарио санаторийіне орналасты. Хуан Рамон Хименес сол санаторийде жұмыс істейтін мейірімді апайлардың барлығына дерлік ғашық болды. Олардың ең жиі айтылатын екеуі — Мария де Пилар де Хесус апай пен Бланка Эрнандес Пинзон. 1902 жылы Хименес Августин Кэрол, Грегорио Мартинес Сьерра, Рамон Перес де Айала, Педро Гонсалес Бланко және Карлос Наварро Ламаркамен бірге модернистік бағыттағы «Гелиос » испан әдеби журналын құруға бастамашы болды. Журналда көркем мәтіндер де (прозада және өлеңде), әдеби шығармаларға сыни талдаулар да болды. Журналмен ақын және журналист Рубен Дарио, жазушы және философ Мигель де Унамуно, жазушы және журналист Хосе Мартинес Руис (Азорин), жазушы және дипломат Хуан Валера, ақындар Антонио мен Мануэль Мачадо, ақын және журналист Сальвадор Руэда Сантос және т.б. ынтымақтастық жасады. «Гелиос» беттерінде Хименес сол жылы «Arias tristes» атты еңбегін жариялады.
Біраз уақыттан кейін ол Розарио шипажайынан шығып, невропатолог көшті. 1903 жылы Мадридтегі достары — Грегорио Мартинес Сьерра мен Мария Лехарраганың арқасында ол Мексикадағы бизнесінің иесі испан кәсіпкері Антонио Муредас Манрике де Лараның әйелі солтүстік американдық әдемі және білімді Луиза Гриммді кездестірді. Хименес Луизаға ғашық болды, тіпті оған үйленуді ойлады, бірақ бұдан ештеңеге шықпады. Соған қарамастан, Гримм Хименесті ағылшын әдебиетінің үлкен көлемімен қамтамасыз етті. Фрод Хименес Альберто Хименеспен бірге Перси Шеллидің «Рухани сұлулыққа арналған әнұранды» аударуды қолға алды.
Хименес Франция мен Америка Құрама Штаттарына барды, онда 1913 жылы ол жазушы және Рабиндранат Тагордың аудармашысы Зенобия Камрубимен кездесті, ол 1916 жылдан оның әйелі және көмекшісі болды.
Азаматтық соғыстың басталуымен ерлі-зайыптылар Кубаға қоныс аударды, содан кейін Америка Құрама Штаттарында және Пуэрто-Рикода тұрды (1946 жылдан бастап). Пуэрто-Рикоға келгеннен кейін ақын бірнеше ай бойы күйзеліске ұшыраған күйде қайтадан ауруханада жатты. Университетте сабақ берді. 1956 жылы оның әйелі қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды, Хименес бұл қайғыдан айыға алмады. Ол екі жылдан кейін әйелі қайтыс болған емханада қайтыс болды.
Шығармашылығы
Сыншылар әдетте Хименес шығармашылығындағы үш кезеңді ажыратады — 1898-1915, 1916-1936, 1937-1958 жж. Алдымен ол Беккердің романтикалық лирикасының, француз символизмінің (Бодлер, Верлен), Дарионың модернистік поэтикасының әсерін сезінді. Екінші кезең ағылшын тіліндегі поэзияның әсерімен ерекшеленеді (Блэйк, Шелли, Эмили Дикинсон, Уильям Батлер Йейтс). Үшінші кезең – көп жылдық қуғын-сүргінмен анықталады, бұл рухани ізденіс кезеңі, ағартушылыққа құштарлық, испан мистиктерінің дәстүрлеріне белгілі бір жақындық.
Хименес мұрасында ауылдық Андалусия туралы микроновеллалардағы лирикалық әңгіме «Платеро және мен» (1914) және қазіргі жазушылар туралы «Үш әлемнің испандары» (1942) очерктері де ерекше көзге түседі.
Естелік
2015 жылы Хуан Рамон Хименестің өміріндегі оқиғалар туралы режиссер Антонио Гонсало «Уақыттағы жылтыр» көркем фильмін түсірді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Испан ақындары Санат:XX ғасыр ақындары Санат:Испания ақындары
Кава-де-Тиррени
Кава-де-Тиррени (Cava de' Tirreni) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 53 314 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1462,06 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 36 км² шамасында. Пошта индексі — 84013.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santa Maria Incoronata dell’Olmo.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Қанатсыз маймақ қом
thumb|right Қанатсыз маймақ қом (Pinguimimpennis) - чистик тәрізділер тұқымына жататын ұшпайтын құс. Ұзындығы 70 см. Солтүстік Атлант жағалауларында мекендеген. 19 ғасырдың ортасында жойылған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Apparluk
NGC 6905
NGC 6905 — Дельфин шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 16 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6905 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 61-9.1, CS=13.5, Blue flash nebula.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Дельфин (шоқжұлдыз)
Glock
Сілтемелер
Санат:Қарулар
Тайбуа
Тайбуа (Taillebois) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61478, пошта индексі — 61100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 148 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Хатанга
thumb|left Хатанга - Азияның солтүстігінде, Ресейдің Таймыр автономиялық округі жеріндегі өзен.
Гидрологиясы
Ұзындығы 1636 км (Котуй өзенімен қосқанда). Су жиналатын алабының ауданы 364 мың км². Котуй және Хета өзендерінің қосылысынан түзіледі. Лаптев теңізінің хатанга шығанағына эстуарий жасап құяды. Котуй Путорина тайынан бастау алады. Воеволихан өзені қосылған соң кең батпақты жазықпен, Мойеро өзенін қосып алған соң көп табалдырықты терең шатқалмен ағады. солтүстік Сібір ойпатына шыққан жерде ағысы баяулап, тармақтарға бөлініп кетеді. Басты салалары - Воеволихан, Мойеро, Тукалан. Қар, жаңбыр және еріген тоң суымен толығады. Қыркүйек - қазан айларында қатып, маусымда мұзы түседі. Орташа жылдық су ағымы атырайында 3320 м³/с. Өзен суы балыққа бай (муксун, нельма, таймень т.б). Хатангамен кеме жүзеді.
Ботагөз Баймұқанқызы
Ботагөз Баймұқанқызы (2 қазан 1956 жыл, Ақтөбе облысы Байғанин ауданы - 2006 жыл) - ақын.
Шығармашылығы
Облыстық, республикалық басылымдарда өлеңдері жарияланып тұрады.
Линотип
Линотип(lіnea – сызық және typos – таңба, із) – баспа әріптерінен тұтас жол құятын әріп теру машинасы. Линотип теру, құю және бөлшектеу аппаратынан тұрады.
Дереккөздер
Полиграфия
Санат:Полиграфия
Linotype Linotype
Бостандық үйі
Бостандық үйі ("Фридом Хаус") – баспасөз бостандығын қадағалайтын және оны бұзушыларға қарсы шығатын халықар. құқық қорғау ұйымы. Ол баспасөз бостандығы мәселелерінен есептер жариялайды және баспасөз бостандығына қатысты мұрағаттардың материалдарын жинастырады.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Барбельрот
Барбельрот (Barbelroth) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Оңтүстік Вайнштрассе ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Гремякин мұнай-газконденсат кен орны
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газ кен орындары Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Батыс Қазақстан облысы кен орындары
Антекера
Антекера (Antequera) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Антекера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 45234 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 814 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 45 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Норс Потомак (Мэриленд)
Норс Потомак (North Potomac) — Мэриленд штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 23044 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17.0 км² шамасында. FIPS коды — 24-56875.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Хатчиха
Хатчиха — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2169/114/434 орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бадья-Йоль
Бадья-Йоль (Бадьяёль) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Харута өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Скала (Бургас облысы)
Скала (Скала) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Сунгурларе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8462. Телефон коды — 05572. ЕКАТТЕ коды — 66682.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Грозьо
Грозьо (Grosio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giuseppe. Жыл сайынғы мерекесі — 19 наурыз.
Лира
Лира– 1) Италия мен Сан-Мариноның ақша өлшемі, 100 чентезимоға тең;
2) Түркияның ақша өлшемі, 100 курашқа (пиастрға) тең;
3) Мальтаның ақша өлшемі, 100 центке тең.
Санат:ақша
Сент-Анж-ле-Вьель
Коммунаның INSEE коды — 77399, пошта индексі — 77710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 226 адамды құрады. Халық тығыздығы — 69,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Сөйлеу актісінің ойдағыдай жүзеге асу шарты
Сөйлеу актісінің ойдағыдай жүзеге асу шарты - херлі (түсінікті болуы және қажетті реакция тудыруы) болуы үшін сөйлеу актісі қанағаттанды руга тиіс акт; терминді Дж. Остин ұсынған. Бұған әлеуметтік ағуал, жеке бастың факторы, шынайылык, сөйлеудің әсер сезімімен ұйлесуі жатады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Грибной
Грибной – Зеренді көлінің оңт.-батысындағы қоныс. Ақмола облысы Зеренді ауданында. Зеренді тауының шығысында орналасқан. Жанынан Көкшетау – Атбасар автомобиль жолы өтеді. Таудың қара және қызғылт топырағында емен, қарағай өседі. Аласа таулы бөктері шалғынды келген.
Дереккөздер
Санат:Табиғат
Үлкен Тетля
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аруақ
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті
Сен-Шиньян
Сен-Шиньян (Saint-Chinian) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34245, пошта индексі — 34360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1836 адамды құрады. Халық тығыздығы — 78,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Климаттық фактор
Климаттық фактор - Жердің бетіне күн энергиясының келу ерекшеліктерінен, ауа массаларының айналысынан, жылу мен ылғалдың теңдестігіннен, атмосфералық қысымның динамикасынан және басқа да метеорологиялық элементтерден болатын фактор.
Мәриям Хакімжанова
thumb|right|200px| Мәриям Хакімжанова (16 қараша 1906, қазіргі Қостанай облысы Қостанай ауданы Қобыланды а. — 1995, Алматы) — ақын, ҚР-ның халық жазушысы (1986).
Шығармалары
Хакімжанова Мәриям өз жырларында Отан, өмір, бейбітшілік туралы үлкен азаматтық ой толғайды. Ол балалар жазушысы Т.Диктің “Отты бұлақ” повесін, қырғыз ақындары А.Тоқамбаевтың, Т.Сатылғановтың өлеңдерін қазақ тіліне аударды. Хакімжанова Мәриям-ның өлеңдері шет ел тілдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:15 қарашада туғандар Санат:1906 жылы туғандар Санат:Қостанай ауданында туғандар Санат:1995 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан халық жазушылары Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Трансгрессия
Трансгрессия (лат. transgressіo – өту, жылжу), генетикада – ағзадағы қандай да болмасын белгі қасиетін арттыратын немесе кемітетін полимерлі гендердің әсері.
Әрбір ата-аналық дарабастарда бір немесе бірнеше доминантты гендер болған жағдайда олардың ұрпағында екі немесе одан да көп доминантты гендер үйлесіп келуі мүмкін. Нәтижесінде сол ұрпақта белгінің көрінуі күшейе түседі, мұны ``оң трангрессия`` деп, ал керісінше ұрпағында рецессивті гендер үйлесім тапса, онда белгінің күші кемиді, мұны ``теріс трангрессия`` деп атайды. Трангрессияға байланысты өсімдіктерде шығу тегіндегі кейбір белгі-қасиеттер олардың келешек ұрпақтарында айқынырақ көрінеді. Трангрессияны жаңа сорттар алу үшін, әсіресе, өздігінен тозаңданатын өсімдіктер селекциясында кеңінен қолданады.Трансгрессия - теңіздің тасу процесінің жеке түрі; көбінесе теңіз жағалауларына шендес өңірлердің ойысуы не теңіз түбінің көтерілуі, өте сирек теңіз суы деңгейінің көтерілуі салдарынан болады. Геологиялық тарихтың барлық дөуірлерінде (төменгі және ортаңғы кембрий, жоғарғы девон, төменгі карбон, жоғарғы бор) болған. Оқшауланған Т. қазіргі геологиялық дәуірде де байқалады (мыс.,Нидерландыда).
Дереккөздер
Санат:Генетика
Қандай қызда ләззат бар жан татпаған?
Абайдың 1884 ж. жазған өлеңі. Көлемі 18 жол. Өлеңнің негізгі тақырыбы - жастық шақтың бітім-болмысы. Ақын қыз бен жігіттің сүйіспеншілік сезіміне қатысты мінез-құлық өзгерістерін шыншылдықпен кескіндеген. Өлең іштей екі бөлімнен тұрады. Әуелі «Қандай қызда ләззат бар жан татпаған, сұлуы бұл заманның тек жатпаған»деп күмән туғызып, одан әрі бұл күнәні «Кейбірі жайдары, ашық боламын деп, орынсыз адамдармен жыртақтаған» деген жолдармен қоюлата түскенмен, ақын мүсіндеген қыз бейнесін ұнамсыз кейіпкер ретінде қабылдауға болмайды. «Он сегіз, он тоғызға толып, алмасы қол батпайтын екпеге айналған ару бәрібір жайдақ, жеңілтек емес, жұрт мақтаған жігітті жақтайтын ару. Енді Абай таныстырған жігіттерге келсек, олардың кейбірі «бойына майдалықпен сыр сақтаған» көргенді болмаса, кейбірі «қолы жетпес нәрсеге тыртақтаған» арсыздар. Абай «орынды іске жүріп, ой таппаған, не болмаса жұмыс қып, мал бақпаған» жігіттерде қасиет жоқтығын қадай айтып, ондайлардан халықты сақтандырады. Жалпы өлең түйіні 19 ғ-дың 80 жылдарындағы қазақ тұрмысына ғана емес, біздің бүгінгі өмірімізге детен жақын, тәлімдік маңызы зор. Өлеңнің сыртқы құрылысы да жұмыр, мазмұнына сай. Шығарманың 1- және 4-шумақтары дәстүрлі 11 буынды қара өлең ұйқасымен жазылған да, 2- және 3-шумақтары бірі 6 жол, бірі 4 жол болып түзіліп, шалыс ұйқасқа құрылған. Өлең алғашқы рет 1909 ж. Санкт- Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұлының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Өлеңнің басылымдарында аздаған текстологиялық өзгерістер кездеседі. 1939 жылғы басылымында туындының 14-жолы Мүрсейіттің 1907, 1910 жылғы қолжазбалары негізінде «Не болмаса жұмыс қып мал таппаған» болып алынса, кейінгі басылымдарында Мүрсейіттің 1905 жылғы қолжазбасы мен 1909 жылғы жинақ бойынша «Не болмаса жұмыс қып мал бақпаған»депберілген. 1954, 1957, 1977 жылғы жинақтардағы «Кей жігіт мақтан үшін қылық қылмай, бойына майдалық пен сыр сақтаған»деген жолдар 1939,1945жылғыб асылымдарда жоқ. Ақын шығармаларының негізгі басылымдары саналатын 1933, 1945, 1957, 1961жылғы жинақтарда бұл туынды «Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы...» өлеңінің жалғасы ретінде берілген. Ал 1977 жылғы басылымда жеке шығарма ретінде ұсынылған. Өлең ағылшын, башқұрт, қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, татар, тәжік, түрікмен, ұйғыр тілдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Пикет
Пикет — бақылау немее өлшем жұмыстарын жургізу барысында алынған деректерді тіркеуге негіз ретінде қолданылатын, арнайы қағылған қазықпен немее тастан тұрғызылған бал-балмен белгіленетін зерттеу аймағының шартты нүктесі. Деректеме құжаттарда пикет сөзі әдетте көршілес екі пикеттің аралығындағы қашықтық мағынасында да колданылады;  Бұл  жағдайдағы есептеулер әрбір алдыңғы пикетпен салыстырмалы түрде баяндалады, мысалы, "бесінші пикеттен есептегенде" деген сөз тіркесі әңгіме бесінші және алтыншы пикеттердің аралығы жайлы болып отырғандығын көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Вермоин (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Вермоин (Вила-Нова-ди-Фамаликан) (Vermoim (Vila Nova de Famalicão)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 893 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,86 км² шамасында. Халық тығыздығы — 595,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Әлем макроаймақтары (БҰҰ)
thumb|БҰҰ макрогеографиялық аймақтары. Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) статистика мақсатында әлемді макрогеографиялық аймақтарға және континенттерге (Африка, Америка, Азия, Еуропа, Океания) бөлді. Әрбір макроаймаққа және континентке өзіндік коды берілген:
Шандор Кочиш
Карьерасы
1958 жылғы әлем чемпионаты аяқталғанша әлемдік Әлем Чемпионаттарының ең үздік мергені атағын иеленіп тұрған. 1958 жылы 13 гол соққан француз Жюст Фонтен мұны екінші орынға ығыстырды.
Әлем макроаймақтары (БҰҰ)
001 Әлем
Шандор Кочиш
Карьерасы
Кочиштің халықаралық деңгейдегі карьерасы 1948-56 жылдар аралығында созылды. 1954 жылы әлем чемпионатында екі рет хет-трик жасады. Бір турнирде екі рет хет-трик жасаған тарихтағы жалғыз футболшы. Құрама сапында жеті рет хет-трик жасапты.
Әлем макроаймақтары (БҰҰ)
Дереккөздер
Санат:География
Шандор Кочиш
Карьерасы
Карьерасының көп бөлігінде Будапештің "Гонвед" клубында ойнады. 1966 жылы карьерасын "Барселонада" ойнап жүріп тәмамдады.
1979 жылы Кошичке ота жасамақ болады. Бріақ ота жасауға екі күн қалғанда төртінші қабаттан секіріп, өз-өзін құрбан етеді.
Сілтемелер
Санат:Мажарстан футболшылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Гонвед ФК ойыншылары Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:Мажарстан футбол жаттықтырушылары Санат:Мажарстан Олимпиада чемпиондары Санат:1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Бейнемәтін
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Телевидение
Аюп
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ансмон
Ансмон (Ancemont) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55009, пошта индексі — 55320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 582 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Аруана (газет)
“Аруана”  — ақпараттық-жарнамалық бейресми апталық газет.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Қазақ тілді газеттер
IC 2854
IC 2854 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 2854 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Куперсвилл (Мичиган)
Куперсвилл (Coopersville) — Мичиган штатының Ottawa округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4275 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.5 км² шамасында. FIPS коды — 26-18020.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Қазақ көлік коммуникация академиясы ақтау бөлімшесі
Қазақ көлік коммуникация академиясы Ақтау қаласындағы бөлімшесі – арнаулы жоғары оқу бөлімшесі.
Тарихы
1997 жылы Маңғыстау аймағындағы мұнай өндіру саласын көлік мамандарымен қамтамасыз ету мақсатында ашылған.
Директоры техникалық ғылыми докторы, Ж.Жұмаев.
Мамандықтары
5 жоғары кәсіптік білім беру: тасымалдауды ұйымдастыру және басқару (көлік түрлері бойынша); кеменің энергетикалық қондырғылары мен жабдықтары; кеме жүргізу; тиеп түсіру жұмыстарын механикаландыру; электрмен жабдықтау (салалар бойынша); 10 бакалавриат: теңіз техникасы мен технологиялары; көлік техникасы және технологиялары; электр энергетикасы; радиотехника, электроника және телекоммуникациялар; құрылыс; автоматтандыру және басқару; қоршаған ортаны қорғау және өмір тіршілігінің қауіпсіздігі; көлікті пайдалану және жүк қозғалысы мен тасымалдауды ұйымдастыру; экономика; есеп және аудит мамандықтары бойынша Маңғыстау аймағында орналасқан су көлігі мекемелері мен шетелдік кеме жүргізу компанияларына жоғары білімді мамандарды даярлайды.
Кафедралары
«Теңіз техникасы және технологиялары», «Тасымалдауды ұйымдастыру және көлікті пайдалану», «Жалпы білім беру және базалық пәндер», «Инженерлік-экономикалық пәндер» атты 4 кафедрасы бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындары Санат:Маңғыстау облысы колледждері
Идентити (әлеуметтану)
thumb|right|200px|Саусақ ізі идентитиі Илентити (Identity) — бұл тұлғаны, немесе топты сипаттайтын қасиеттер, сенімдер, тұлғалық мінез, сырткөрініс және/немесе жариялығы.
Әлеуметтану ұжымдық идентитиге баса назар аударады, ол даралықтардың идентитиі болып, ол рөл-қимылы (role-behavior), және топ мүшелері жиынтығымен сипатталады. Peter Burke бойынша, "идентити бізге кім екенімізді айтады және басқаларға біздің кім екенімізді хабарлайды." Идентити қалыптасқаннан кейін әрекетті жетелейді, яғни "әкелік" идентити "әке" болып әрекет етуге, "медбикелік" идентити "медбике" секілді өзін ұстауға итермелейді."
Психологияда "идентити" термині негізінен тұлғалық идентитиді, немесе даралықты бірегей (unique) ететін өзгеше қасиеттер мен белгілерді сипаттауға қолданылады. Идентитилер өздік-ұғым, өздік-имидж, (біреудің өз сана моделі) және өздік-бағамен, және даралықпен тығыз байланысты. Даралықтар идентитиі шартты, әрі контекстік, жағдайға бейімделулік және өзгергіш. Оның ағындық (fluid) сипатына қарамастан, идентити жеке тұлғаға тұрақты, жалпы анықтама бергендей сезім туғызады, өйткені оның негізі тұлғалық идентити сезімі (жалғасты үздіксіз өзі болу сезімі).
Ли-Энфилд
Ли-Энфилд - Британ империясының тарихындағы ең мықты мылтықтардың бірі. Ли-Энфилд жүйесіндегі .303 Mk VII SAA оғымен 7,7 мм калибрлі мылтық миллиондаған данамен әлемдік сатылымда жүр. 1902 жылы жасалған SMLE мылтығын әлемнің әр түкпірінен табуға болады. Бұл қару XX ғасырдағы екі бірдей дүниежүзілік соғыста және Корей соғысында жауынгерлердің бірегей мылтығына айналған.
Дереккөздер
Санат:Қарулар
Николай Иосифович Болгов
Николай Иосифович Болгов(1924 жылы туған, Ресей, Краснодар өлкесі, Гуликечевский ауданы Отрадноячевское село) – жүргізуші.
1960 жылдан Маңғыстаудағы автокөлік басқармасында жүргізуші, автоколонна басшысы болды. Ленин, «Құрмет белгісі» ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Баспа редакторы
Баспа редакторы – баспа қызметкері. Ол өзіне тапсырылған кітаптың, кітапшаның саяси-идеялық, әдеби, техникалық безендірілуі жағына жауап береді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Санат:Мамандықтар Санат:Лауазымдар
NGC 2448
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 7 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2448 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Каммин (Росток)
Каммин (Росток) (Cammin (bei Rostock)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Доберан ауданының құрамына енеді.
Өзбек мантысы
Өзбек мантысы - Қой етіне (сұрпы ет) пияз қосып, ұсақтал турайды да, тұз, ұнтақ бұрыш салып, жақсылан араластырады. Құйрық майды майдалан турайды. Кестеге дайындалғандай тұзсыз қамыр илеп, жұқартып жанды да, шаршылан (10 X 10 ем етіп) кеседі. Бұдан соң кесілген нанның арасына фарш пен құйрық май салып жан-жағын біріктіріп, шеттерін бүреді. Сосын 40 минуттай буға қойып пісіреді. Дастарқанға сорпамен бірге қояды. Қаймақ пен ұсақтан туралған көкөністі бөлек береді. 200 г бидай ұнына: стаканның үштен бір бөлігіндей су, 400 г қой еті (семіз), 30 г құйрық май, 3 бас пияз, 3—4 ас қасық сары май, 150 г қаймақ, бұрыш пен көкөніс қосылады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Каммин (Росток)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 811 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 51 016. Муниципалитеттің басшысы — Михель Хан.
Геодезиялық жиілендіру және түсіру тораптары
Дереккөздер
Санат:Геодезия
Каммин (Росток)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Төленді Қапанұлы Нұрмұхамедов
Нұрмұхамедов Төленді Қапанұлы (1936, Алматы қаласы - 1979, Алматы қаласы) — ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі. Талдықорған қаласындағы ауылы шаруашылығы техникумын бітірген. Іле ауданы атқ. комитетінде бөлім меңтерушісі, Талғар ауданы атқ. комитетінің төрағасы болып істеген. Іле ауданындағы "Қазақ КСР-нің 40 жылдығы атындағы" ұжымшарда партия ұйымының хатшысы, Кеген аудандық комитетінің хатшысы болған. Өмірінің соңғы жылдары "Ара" журналында бөлім меңтерушісі қызметінде болды. Нұрмұхамедовтың "Жазушы" баспасынан "Шырмауық" (1966), "Күн мен көлеңке" (1967),	"Тоқ етерін айтқаңда" (1968),	"Көкемарал" (1973), "Жомартжер" (1975), "Серпін" (1977) атты өлендер жинақтары жарық көрген.
Лисаков кен байыту комбинаты
Лисаков кен байыту комбинаты – қара металлургия өнеркәсібінің ірі кәсіпорны. «АрселорМиттал Теміртау» АҚ қарайды. Қостанай қ-ның оңт.-батысында 120 км жердегі Лисаковск қ-нда орналасқан, 1949 ж. ашылған. Өнеркәсіптік қоры 2,8 млрд т-дан асады. Кенінің құрамында таза темір – 65,2 %, фосфор – 0,5 %, саз балшық – 5,5 %.
Санат:ArcelorMittal Теміртау Санат:Қостанай облысы Санат:Қазақстан кәсіпорындары
Айналу денесі
Айналу денесі (Тело вращения) — қозғалмайтын оське қатысты жазық фигураны айналдырғаннан пайда болған дене.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Төлепберген Әбенұлы Тобағабыл
Тобағабыл Төлепберген Әбенұлы (20.05.1936, Қызылорда облысы, Тереңөзек ауданы, Ақарық ауылы (қазіргі Жалағаш ауданы, Есет батыр ауылы) – 05.09.2015, Алматы) — жазушы, қоғам қайраткері, Қазақстан республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.
Төлепберген Тобағабыл 30 жылдай Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Телевизия және радиохабар жөніндегі мемлекеттік комитетінде Бас редакторы болып еңбек еткен, оның ішінде жиырма жылдай Қазақ радиосы Әдеби-драмалық хабарлар Бас редакциясын басқарған. Ұзақ жылдар Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының мүшесі болды.
Төлепберген Тобағабыл Қазақ мемлекеттік университетін журналистика факультетін бітірді. Еңбек жолын 1957 жылы бастаған. Қызылорда облысы Тереңөзек (қазіргі Сырдария) аудандық «Еңбек майданы» газетінде әдеби қызметкер, жауапты хатшы,  «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан») газетінің бөлім меңгерушісі, Қазақ радиосының редакторы, аға редакторы, Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Телевизия және радиохабар жөніндегі мемлекеттік комитеті Арнаулы радиохабарлар Басқармасының Бас редакторы, «Қазақтелефильм» студиясының сценарий жөніндегі Алқа мүшесі, Қазақ радиосы Әдеби-драмалық хабарлар Бас редакциясының Бас редакторы, Халықаралық «Тұран» радиосының Бас редакторы, Қазақ КСР Министрлер Кабинеті жанындағы Тіл комитеті Ономастика және терминология бөлімінің бастығы болды.
Сегонцано
Сегонцано (Segonzano) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Төлепберген Әбенұлы Тобағабыл
«Баспалдақ» атты тырнақалды дүниесі 1955 жылы Қызылорда облыстық «Ленин жолы» газетінде жарық көрді. Содан бергі ол қалың оқырман қауымға «Жаңылтпаштар», «Сағадат Нұрмағанбетов», «Өкініш», «Өңшең мықты», «Тағдыр», «Жазира», «Тағы бір күз», «Түсінсең еді мені»,  «Жүрегім соғып тұрғанда» сияқты көркем туындыларымен таныс. «Время жить» деген  атпен шығармасы орыс тілінде екі рет басылып шықты.
Сегонцано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1567 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 76 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 38047.
Төлепберген Әбенұлы Тобағабыл
Төлепберген Тобағабыл көптеген радиопьесаларының авторы. Қазақ радиосы Әдеби-драмалық хабарлар бас редакциясын басқарған жылдарында «Қаламгер» әдеби студиясы мен эфирдегі «Қазақстан» радиотеатрынан берілген шығармалар легі арқылы рухани байлығымызды арттыра түсті. Бұл жылдар көлемінде Төлепберген Тобағабылдың басшылығымен әдебиет, өнер, театр, қоғам, ғылым қайраткерлері тәрізді халқымыздың көптеген  біртуар тұлғаларының дауыстары Қазақ радиосының алтын қорына қабылданып сақталды.
Сегонцано
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Варфоломей. Жыл сайынғы мерекесі — 24 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Төлепберген Әбенұлы Тобағабыл
Ел, Жер, Тіл тағдырына арналған отаншылдық рұхтағы публицистикалық дүниелердің, әдебиет сыны саласындағы зерттеу мақалалардың авторы.
Ескендір Хасанғалиевтің әніне шығарған «Жасай бер, қазақ!», «Жаса, Қазақстаным!» өлеңдерінің авторы. «Жаса, Қазақстаным!» деп аталатын әнін қазақ әншісі, Еңбек Ері Ермек Серкебаев орындаған. Ал «Жасай бер, қазақ!» деп аталатын әнді  Ескендір Хасанғалиев өзі орындаған және қазіргі әншілер орындауда.
Төлепберген Тобағабылдың туған өлкесінде 50, 60, 70 жылдық мерейтойлары Қызылорда облысында Қызылорда қаласы және Сырдария мен Жалағаш ауданында салтанатпен аталып өтті.
Үш мәрте Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен, «Республикаға сіңірген еңбегі үшін», «Еңбектегі ерлігі үшін» медальдарымен, «КСРО телевизиясы мен радиосының үздігі» белгісімен марапатталған, Қызылорда облысы Сырдария ауданының Құрметті азаматы.
2019 жылы Алматыда Жандосов және Әуезов көшелерінің қиылысында жазушы Төлепберген Тобағабыл тұрған үйдің қасбетіне мемориалдық тақта орнатылды.
Қызылорда қаласында Төлепберген Тобағабылдың атымен көше аталды.
Отбасы
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан журналистері
Эцген
250px|thumb|Картада орналасуы Эцген (Etzgen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Лауфенбург округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Листвяшка
Листвяшка (Каменка) — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бердь өзенінің сол жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.