cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қар қазтабаны
Таралуы
Алтай, Тарбағатай және Солтүстік Тянь-Шань биік тауларын мекендейтін Қазақстанда кездесетін 50 түрдің бірі.
Ботаникалық сипаттамасы
Тамырсабағы өте жақсы жетілген, қысқарған вегетативті және бірнеше  генеративті өркендері бар, онша биік емес  (5-15 см) көпжылдық  өсімдік.
Сабағы және жапырағаның астыңғы  жағы қалың жабылған. Тамыр мойнындағы жапырақтары ұзан сабақты, үш тақталы болып   келеді.
Жапырақтары дөңгелек (ұзындығы 1,2 см), барлық жағынан онша терең емес доғал тістері бар. Жоғары сабақтағы жапырақтары өте ұсақ, отырыңқы болып келеді.
Гүлдері ашық-сары, өте үлкен ( ұзындығы 1,8см) жеке  дара немесе 2-3-тен төбе гүлшоғырына жинақталған. Тостағаншалары азғана түкті, екі қатарға бестен орналасқан, сыртқысы ішкісінен қысқалау болып келеді. Күлтесі жүрек тәрізді, үш жағынан аздап ойылған. Аталығы жиырма, аналығы көп санды, жоғары мойынды, аузы кеңейген. Қазтабан шілде маусым айларында гүлдейді, жемістері жаңғақ тәрізді басқа жиналған тамыз қыркүйек айларында піседі.
Пайдалануы
Мал азықтық, омарталық және сәндік өсімдік. Тибет халық медицинасында іріңді жараны емдеу үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Раушангүлділер
Крамений
Крамений (Craménil) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61137, пошта индексі — 61220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 167 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,64 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Пирокластикалық материал
Пирокластикалық материал — әлі суынып үлгермеген лавалардың жанартау әрекетінің кезекті сәтінде сынуы не уатылуы нәтижесінде дараланған кесектер мен түйірлер (жанартау атпалары, шементастар, жанартау құмдары, шандар, қождар, пемза және т.б.).
Дереккөздер
Санат:Геология
Verisign
Verisign, Inc. (nasdaq: VRSN) АҚШ-та Рестон қаласы Виргиния штатында орналасқан желілер инфрақұрылымын құру қызмет түрімен айналысатын бірлестік. Екі Internet-тің он үш root nameserver-ін, .com, .net, және .name-ге арналған авторитативті тіркелу және дженерик top-level domain-дер және .cc әрі .tv country-code top-level domain-дерді, және .jobs, және .edu top-level domain серверлік жүйелерін бақылайды. Verisign онымен қоса қауіпсіздік қызметтерін, оның құрамында басқарылатын DNS, Distributed Denial of Service (DDoS) жеңілдету және кибер-қатер мәліметтеу қызметтерін көрсетеді.
Бұрынғы Бас Қаржы Директоры Brian Robins-тің 2010-жылдың тамыз айындағы мәлімдемесі бойынша бірлестік өзінің алғашқы тұрағы Калифорния-дан Дуллес Солтүстік Вергиния-ға 2011-жылы көшеді, себебі бірлестіктің 95% жұмысы АҚШ-ты Шығыс жағалауында жүретін көрінеді.
Тарихы
2000 жылы Verisign Network Solutions фирмасын сатып алады. Ол фирма .com, .net және .org gTLD домендерін Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) және АҚШ Коммерция департаменті арқылы басқаратын еді.
2010 жылы Verisign нің ішкі өнімі $681 million болғанын мәлімдеді..
Бейнесигналды жазу
Бейнесигналды жазу – үшін үлдірік аса зор жылдамдықпен (40 м/сек) сақинаға оралып айналуы керек. Мұндай жылдамдықпен 1 сағ. хабарды жазу үшін 5000 м үлдірік керек болады.
Дереккөздер
Санат:Техника
Овингс Миллс (Мэриленд)
Овингс Миллс (Owings Mills) — Мэриленд штатының Baltimore округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 20193 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.9 км² шамасында. FIPS коды — 24-59425.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Бассияк
Бассияк (Bassillac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24026, пошта индексі — 24330.
Сырниктер
Дайындау әдісі: Ірімшікке ұнды себелеп отырып салып, қамыр түзілгенше араластырады. Қамырға сода қосып диаметрі 4 см болатындай қамыр білемдерін жасайды да олардан түйіршіктер кесіп, ұнға аунатып табадағы қатты қызған майға қуырады. Сырниктер қаймақ немесе жеміс-жидек шырындарын қосып беріледі.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Бассияк
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1792 адамды құрады. Халық тығыздығы — 95,68 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Қызылқайың (Абай облысы)
Қызылқайың (1992 жылға дейін — Засимовка) — Абай облысы Жарма ауданы, Жарық ауылдық округінің құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстікке қарай 99 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 81 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы таратылған елді мекендер
NVIDIA
NVIDIA Corporation (nasdaq: NVDA) — америкалық компания, әлемдегі ең ірі графикалық процессорлар жиынтығын шығарушы.
Компания өнімдері саудада мынандай сауда белгілерімен белгілі:
Компания 1993 жылы құрылды. 2006 жылғы мәліметтер бойынша бүкіл әлем бойынша компанияның 6000 қызметкері мен 16 жұмыс кеңсесі бар. Компанияның штаб-пәтері Калифорния штатындағы Санта-Кларада орналасқан. Басты бәсекелестері ATI (AMD), Intel компаниялары.
Компания тарихындағы басты оқиғалар:
Дереккөздер
Санат:АҚШ компаниялары
Литология
Литолоигя саласының дамуы
Литология 19 ғасырдың аяғынан геологияның жеке саласы ретінде дамып, 20 ғасырдың І-ші жартысында дербес ғылым болып қалыптасты. Бұған стратиграфия, палеография, мұнай геологиясы, шөгінді жыныстар петрографиясы, океанология сияқты ғылым салаларының дамуы және океанографиялық зерттеулер әсерін тигізді.
Литолгияның іргесін қалап, оны дамытуға көп еңбек сіңірген ғалымдар:
Литологияның мақсаты
Литология жер беті мен теңіз, мұхит түбінде жүріп жатқан литогенез процестеріне бақылау жасаудан алынған деректерге, актуализм принциптеріне, сондай-ақ фация туралы ілімге, стратиграфия, тектоника, палеография, тарихи геология, пертография, климатология, океанология, геохимия, физика, химия, т.б. ғылым нәтижелеріне сүйенеді. Оның негізгі мақсаты:
Литологиялық зерттеу жұмыстарының бағыттары
Зерттеу жұмыстары үш бағытта жүргізіледі: Литологиялық жұмыс жүргізгенде тау жыныстары мен шөгінді қабаттарының құрамы, құрылымы, құрылысы, физикалық және механикалық қасиеттері, олардың орналасу ерекшеліктері, белгілі бағытта фациялық тұрғыдан өзара алмасуы, олардың арасында сақталған фауна мен флора қалдықтары, т.б. зерттеліп, жан-жақты сипаттамалары жасалынады. Жинақталған геологиялық лабораториялық деректерге ғылыми қорытынды жасағанда шөгінді тау жыныстарына фациялық және формациялық талдау жасау, салыстырмалы литологиялық зерттеу тәсілдері қолданылады.
NGC 6915
NGC 6915 — Бүркіт шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 24 шілдеде Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6915 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64729, IRAS20251-0314.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бүркіт (шоқжұлдыз)
Археологиялық мәдениет
Археологиялық мәдениет  — бір уақытқа жататын, жергілікті өзгешеліктерімен ерекшеленетін және белгілі бір аймақта шоғырланған археол. ескерткіштерді атау үшін пайдаланылатын ұғым. Археол. ескерткіштер еңбек құралдарының, тұрмыстық заттардың, әшекейлер мен қарулардың, сондай-ақ жерлеу және басқа да құрылыстар мен әдет-ғұрпының ұқсастығына қарай біріктіріледі. Археол. мәдениет аты ескерткіштердің көп шоғырланған жерінің немесе ең алғаш зерттелген жердің атымен аталады. Мыс., Ақмола облысының Атбасар ауданыда шоғырланған б. з. б. 6-5 ғ. тұрақтары аудан атымен Атбасар мәдениеті деп аталса, Торғай облысыдағы неолит дәуірінің Маханжар, Жүзбай, Сор, Бестамақ, Амангелді секілді тұрақтары алғаш зерттелген жердің атымен — Маханжы мәдениеті деп аталады. Археол. мәдениеттер Қазақстан тарихында өте көп. Олардың ең ірілері Ботай, Андронов, Беғазы-Дәндібай, Тасмола, Келтеминар, Жетіасар, Қауыншы, Отырар, Қаратау мәдениеттері. Археол. мәдениеттің қалыптасуын, таралуын және жойылуын зерттеу жазба деректер пайда болғанға дейінгі тайпалар мен халықтардың этник. тарихын қалпына келтіруге мүмкіндік береді.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Археология Санат:Мәдениет
Шауырма
thumb|right|кәдімгі шаурма Шауырма — Таяу Шығыстың ет тағамы (тауық, қой еті, қой еті, сирек - шошқа еті, шошқа еті. лаваш наны , сирек – лавашта , қырыққабат, жаңа піскен қияр, пияз, сарымсақ соусы және қажет болса дәмдеуіштер қосылған. Қойдың сұрпы етін жуып, майын сылып, бөлшектеп кеседі де, керамикалық немесе змальды ыдысқа салады. Сосын тұздан, бұрыштан, кептірген көкөніс, ұсақтап туралған пияз қосып, арақ (немесе коньяк) пен лимон шырынын (немесе ерітілген лимон қышқылын) бүркіп, салқын жерге қояды. 6—7 сағат өткен соң қойдың еті мен құйрық майын істік темірге (шампур) қатарлап тізбектейді де істікті тік ұстаған күйі шоңқа аударыстырьп қақтайды. Дайын болған ет пен майды тәрелкеге салын, дөңгелектеп кесілген пиязбен бірге қосып дастарқанға қояды.
Kерек заттар
1,5 кг қой етіне (семіз): 200 г құйрық май, 500 г пияз, жарты лимон немесе 2 ас қасық татымына қарай ерітілген лимон қышқылы, коньяк немесе 1 ас қасық арақ, тұз, кептірген көкөніс (аскөк, жалбыз, кинза, базилик), ұнтақ қызыл бұрыш — татымына қарай.
Дереккөздер
Санат:Ет тағамдары Санат:Шығыс асханасы Санат:Армян асханасы
NGC 2451
NGC 2451 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан II2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 1 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2451 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 716, ESO 311-SC8, *Grp ?.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Чебачья (Качарма тармағы)
Чебачья — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Качарма өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 61 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жанасбаев Аманғазы Масалыұлы
ЖАНАСБАЕВ Аманғазы Масалыұлы (1940 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы, Семей қаласы) – медицина ғылымының докторы (1993), профессор (1996). Семей мемлекеттік медицина институтын (1964) бітірген. Аудандық емхананың бас дәрігері (1964–67), Ақмола (қазіргі Астана қаласы) балалар емханасының дәрігері (1968–73), Ақмола медицина институтында (1973–75, қазіргі Астана мемлекеттік медицина академиясы) ассистент қызметтерін атқарды. 1975 жылдан Семей мемлекеттік медицина академиясында доцент, кафедра меңгерушісі. Жанасбаев 80-ге жуық ғылыми жарияланымның, оның ішінде 2 монографияның авторы.
Жас сорпа
Жас сорпа – жаңа сойылған еттен əзірленетін сорпа. Ұсақ тұз салынған соң араластырып, бірнеше рет сапырады. Қазан астындағы от баяу жануы тиіс. Қазанның беті жабулы болады. Қайнауға таяғанда жəне одан кейін анда-санда қазанның қақпағын ашып, еттің көбігін алады. Еттің ең алғашқы қан көбігін алған соң екінші рет көбігіналмай, оны сапырып отырып таратқан жөн. Бір қайнағаннан кейін сорпаның тұзын татып көріп, татымсыз болса үстемеленеді. Жас ет əрі кеткенде 2 сағатта пісіп болады. Етті түсіріп алғаннан кейін қазанның қақпағын жауып, біраз уақыт сорпаны демалдыру керек. Содан кейін 15 – 20 минут суытып, дастарқанға əкелуге болады.
Дереккөздер
«Сен білесің бе?» энциклопедиясы./Құраст.: Қ.Ж. Райымбеков, Қ.Т. Байғабылова. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 700 бет. ISBN 9965-26-407-4
Санат:Ет тағамдары
Баспа үрдісі
Баспа үрдісі – басылымды дайындау, жарыққа шығару және тарату бойынша бірнеше кезеңнен туратын баспа қызметінің құрамдас бөлігі.
Баспа үрдісіне 4 кезең кіреді: дайындық (тақырыптық жоспарды құрастырудан автор қолжазба түпнұсқасын баспаға өткізгенге дейін), редакциялық, өндірістік және қорытынды (соңғы). Соңғысы таратуға катысты үрдіс.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Депутаттық сауал
Депутаттық сауал - депутаттың мемлекеттік басқару органдарына немесе лауазымды тұлғалардың қызметіне қатысты мәселелерге түсініктеме беруін талап ететін жолдау. Депутаттық сауал жазбаша түрде қойылуы мүмкін. Ол палаталардың бірлескен немесе жабық отырыстарында жария етіледі. Депутат өзі сауал жолдайтын лауазымды басшының аты-жөнін және одан күтетін жауабының жалпы нысанын (ауызша не жазбаша) көрсетуге міндетті. Тиісті басшы депутаттық сауалды алған күннен бастап 1 ай ішінде Парламенттің немесе оның палаталарының жалпы отырысында жауап қайтаруы керек. Депутаттық сауал мен оған қайтарылған ресми жауап мәтіні бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Сауал
Interpellation (politics) fa:استیضاح
Инспектор
Инспектор — өздеріне бағынышты органдардың, жеке тұлғалардың іс-әрекетінің дұрыстығын бақылайтын не қайсыбір арнаулы салада заңдардың орындалуын қадағалайтын лауазымды тұлға; мысалы, қаржы инспекторы.
Дереккөздер
Санат:Лауазымдар
Казелле-ин-Питтари
Казелле-ин-Питтари (Caselle in Pittari) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2024 адамды құрайды. Халық тығыздығы 46 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 44 км² шамасында. Пошта индексі — 84030.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Лакр
Лакр (Lacres) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Булонь-сюр-Мер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62483, пошта индексі — 62830.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 239 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,04 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Әмір Қанапин
Әмір Қанапияұлы Қанапин (31.12.1913, Қостанай облысы Обаған ауданы Алпыс Үйқұтық ауылы – 21.1.1988, Алматы қаласы) – тарих ғылым доктор (1966), профессор (1968), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген жоғары мектеп қызметкері. Мәскеу мемлекеттік университетін бітірген (1938). «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінде жауапты редактор, Қарағанды облысы партия к-тінде хатшы, Қазақстан ЛКЖО ОК-де 1-хатшы (1945–51), Алматы облысы партия к-тінің 1-хатшысы (1951–54), Қазақ мемлекеттік қыздар педагогически институтында (қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогически университеті, 1954–55) проректор, Семей облысы партия к-тінің хатшысы (1955–56), Қазақ КСР-і Мәдениет министрі (1956–62), қазіргі Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінде кафедра меңгерушісі (1962–66) қызметтерін атқарған. «Развитие культуры в Казахстане на современном этапе» тақырыбында докторская диссертациясын қорғады. Ленин, Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі», 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер:
Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы
Санат:Қазақстан ғалымдары
Су факторы
Су (ылғалдылық) факторы — орта түзуші су құрамдасының организмге (кез келген табиғи жүйеге) ықпалы не бұл құрамдастың объектісі. Ауаның салыстырмалы және абсолют ылғалдылығы, топырақтың бос және байланысты ылғалы, орналасуы әр түрлі сулар (жер асты, жер үсті және тағы басқа), динамикасы мен химиялық құрамы әр түрлі сулар (түщы, түзды, минералданған және тағы басқа) болып сараланады.
Дереккөздер
Санат:Физика
Сен-Жан-Пье-де-Пор
Сен-Жан-Пье-де-Пор (Saint-Jean-Pied-de-Port) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64485, пошта индексі — 64220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1477 адамды құрады. Халық тығыздығы — 541,03 адам/км².
Гүлдер
Бұл сөз келесі мағыналарды білдіруі мүмкін:
Сен-Жан-Пье-де-Пор
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Тед Кёрсон
Өмірбаяны
Теодор Пенсильвания штатындағы Филадельфия қаласында 1935 жылдың 3 маусымы дүниеге келді. Тед трубада ойнауға кездейсоқ қызығып кетті. Бiр күнi ол күмiс трубада ойнап отырған газет сатушыны байқады. Алайда, оның әкесі баласының Луис Джордан сияқты альт-саксофонда ойнағанын қалады. 10 жасында Тед өзінің ең алғаш трубасын алды. Кёрсон Ред Родни, Стэн Гетц и Джерри Маллиган сияқты атақты, әйгілі музыканттар оқыған консерваторияда білім алды. Консерваторияны аяқтаған соң Дейвис Майлспен танысады, оның шақыруы бойынша Тед 1956 жылы Нью-Йоркке көшеді. Осылайша Тедтің шығармашылық ісі басталады. Оның сахнадағы өнері тартымды болып, Тед үлкен жетістіктерге жетеді. Оның танымалдылығы әртіске Roulette Records-пен контрактқа қол қоюға мүмкіндік береді. 50-жылдардың аяғы мен 60-жылдардың басында Кёрсон Сесил Тэйлормен бірге өнер көрсетеді. Кейін ол Чарльз Мингустың ұжымына бірігеді. Ол сол жерде 1961 жылға дейін жұмыс істейді. Аталған ұжымда Тед тек музыкант рөлінде болып қоймай, группаның пресс-секретарі ретінде де танылады. Музыканттың шығармашылығындағы маңызды рөлді оның 1960 жылғы Франциядағы джаз фестивалінде өнер көрсетуі алды. Оны бүкіл Еуропа есте сақтап, кейін оның алыс шетелдегі гастрольдерін өткізуге көмектесті. 60-жылдары Кёрсон Билл Барон, барабаншы Дик Берк және бас-гитарашы Херб Бушлермен қосыла өзінің жеке тобын құрады. 1964 жылы топтың Копенгаген, Париж, Голландия, Швецияда болған еуропалық турнесі басталады. Сол жылы Тед Кёрсон «Tears for Dolphy» композициясын жазады. Бұл туынды «Теорема», «Соңғы дата», «Браун Бани» сияқты фильмдерде кездеседі. 1966 жылы музыкант Пори деген фин қаласында өткен джаз фестиваліне қатысады. Сонымен қатар, ол осы фестивальдің пресс-секретарі болады. 2007 жылы Тарья Халоненнің шақыруы бойынша Финляндияда өз өнерін көрсетеді. Өмірден 2012 жылдың 4 қарашасында, Нью-Джерси штатының Монтклэр қаласында өтеді.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша музыканттар Санат:Джаз
Абай даңғылы
Абай даңғылы:
Безымянный (Кожима тармағы)
Безымянный — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кожим өзенінің оң жағалауынан 129 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Тоғай
Тоғай – шөл және шөлейт аймақтардың жайылма сулы өзен алаптарында өсетін орман. Орталық Азияның Сырдария мен Әмудария, Мургаб, Зерафшан, Вахш, Шу-Іле т.б. өзендер бойында, аралдарда кездеседі. Тоғайдың топырағы хлорлы-сульфатты, тұзды болады. Су жайылған кезде (жылына екі рет) тұнба топырақпен жаңарып отырады. Тоғайда негізінен жиде, тал, шырғанақ, терек, шаған сияқты ағаш түрлері, бұта, аласа бұта түрлері, шөптесін өсімдіктерден эриантус, қамыс, құрақ, қоға, мия, т.б. өседі. Шу-Іле өзендер алабындағы тоғайларда қайың, тал, долана, терек, тамыратпалы ағаштар кездеседі. Тоғай ландшафтары кейде грунт суына жақын төм. жайылма үстіндегі террасаларға да тарайды. Жайылмаларды шаруашылыққа  және өзен суларын егістікке пайдаланудан көптеген өзендердің алаптарында тоғайлар азайған. Тоғайларды жабайы шошқа, тоғай бұғысы, шиебөрілер, қамыс мысықтары, т.б. жабайы аңдар мен құстар мекендейді. Tоғай ағашы құрылыс материалы және отын ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты
Шынар Мұқанқызы Асқарова
Шынар Мұқанқызы Асқарова (1972 жылы 12 қазанда Шығыс Қазақстан облысында туған) — кино және театр актрисасы. Қазақстан Жастар Одағы сыйлығының иегері (1994). Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері (2008). Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының актрисасы (1993 жылдан). Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2017).
Сахнадағы негізгі рөлдері
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры сахнасында: К.Гоццидің «Турандот ханшайымында» Адельма, М.Әуезовтің «Қарагөзінде» Қарагөз, «Қилы заманында»  Бәкей,  «Абайында» Ажар, Әйгерім, М.Мақатаевтың «Қош, махаббатында» Зағыш, Гогольдің «Парасында» Мария Антоновна, Мольердің «Ақымақ болған басым-ай» комедиясында Клодина, Қ.Ысқақтың «Жан қимағында» Бағила, А.Сүлейменовтің «Қыздай жесір – штат қысқартуында» Үрия, «Жетінші палатасында» Любава,  И.Ғайыптың «Шыңғысханында» әйелі, Б.Римованың «Абай десемінде» Тоғжан, Покровскийдің «Жуастан-жуанында» Сәния, І.Есенберлиннің «Ғашықтарында» Ұлбосын, Б.Майлин мен Қ.Ысқақтың «Сабатаж-ж» комедиясында Ләйлә, Ә.Ақпанбеттің  «Дүние-думан» комедиясында Айман,  Шахимарденнің «Томирисінде» Амага, Ғ.Мүсіреповтің «Махаббат дастанында» Күнікей, Ж.Аймауытовтың «Ғашықтық дертінде»  Күнікей, Ә.Әмзеұлының «Қара кемпірінде» жеңге, Б.Жәкиевтің «Жүрейік жүрек ауыртпай…» драмасында келін, М.Задорновтың «Күйеуіңізді сатыңызшы» комедиясында Елена Владимировна, Т.Нұрмағанбетовтің «Ескі үймен қоштасуында» әйел, Т.Мәмесейітовтің «Бәкей қызында»  Нұрилә, Р.Мұқанованың «Мәңгілік бала бейнесінде» Бәти, Қ.Ысқақ пен  Шахимарденнің «Қазақтарында»  Шолпан, С.Мұқановтың «Мөлдір махаббатында» Қалиса, Т.Жүженоғлының «Көшкінінде» Кіндік шеше, Ү.Гаджыбековтің  «Аршын мал аланында» Телли,  Ә.Рахимовтың «Қылмыскерге куәлігінде» Жібекше, Д.Исабековтің «Жаужүрегінде» Қалампыр, И.Ғайыптың «Мен ішпеген у бар ма?…» қойылымында үлкен кемпір, Р.Отарбаевтың «Бейбарыс сұлтанында» Ана және т.б көптеген рөлдерде ойнайды.
Марапаттары
Санат:Қазақстан театр актрисалары Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан тұңғыш президенті қоры сыйлығының иегерлері Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Буждэмка
Буждэмка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кордъю өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Арчидона
Арчидона (Archidona) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Антекера ауданында (комарка) орналасқан.
Буждэмка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Арчидона
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8837 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 187 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 52 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Сорага
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 680 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 36 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 38030.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Пётр.
Кайоло
Кайоло (Caiolo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 956 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 23010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Марлиерия
Марлиерия (Marliéria) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ипатинга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 417 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 546,255 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Смолник (Бургас облысы)
Смолник (Смолник) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Карнобат қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 169 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8491. Телефон коды — 05524. ЕКАТТЕ коды — 72080.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Өмірзақ Қожамұратов
right|thumb Өмірзақ Қожамұратов(1936-1983) - 6 наурызда Өзбекстанның Бұқара облысы, Тамды ауданында туған.
Алғаш еңбек жолын мектеп мүғалімі, аудандық ерікті спорт қоғамының төрағалығынан бастап, аудандық газеттерде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеді.
Елуінші жылдардың аяғында аудандық, облыстық, республикалық мерзімді баспасөз беттерінде өлеңдері жарық көре бастаған. Орыс дойбысы бойынша құрметті дипломант, көптеген аймақтық бүкілодақтық (Одесса, Вильнюс, Бұқара, т.б.) жарыстардың жүлдегер!. «Жазушы», «Жалын» баспаларынан жарыққа шығарған «Жиделі Байсын» (1966), «Таңғы дауыс» (1971), «Жол аяқталмайды»(1981), «Ой кешу» (1989), «Күн астында — құдірет» (1998), «Суреттегі жүмбақтар» (1998) жыр жинақтары жарық көрді. Өзбек-станның қазіргі Науан облысы, Үшқүдық қаласының N»4 қазақ орта мектебіне Өмірзақ Қожамүратов есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Өзбекстан Санат:1936 жылы туғандар
Фислисбах
250px|thumb|Картада орналасуы Фислисбах (Fislisbach) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Баден-Аргау округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4966 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.05 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4027, пошта индексі — 5442.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Еврипид
thumb|Еврипид мүсіні, б.з.б. Ежелгі римдік түпнұсқа копиясы Еврипид (б. з. д. 480—406) — үшінші трагедия ақыны. 92 драмалық шығарма жазған, бізге содан 17 трагедия мен 1 сатиралық драма жеткен. Оның трагедиялары әр түрлі саяси көзқарастарға және қазіргі заман туралы ойларға толы. 35 жылдық шығармашылық өмірінде үлкен табысқа жеткен емес, бар-жоғы бес рет бірінші бәйге алған. Соғыс атаулыға қарсы жазылған патриоттық шығармаларында ("Троя әйелдері,"Андромаха"Геракл"Гераклидтер") антикалық дәуірдің демократиялық идейларына қатты көңіл бөлді. Еврипид жасаған бейнелер мен сюжеттерден кейін көптеген әдебиетшілер үлгі алды. Драматург кейіпкерлерін шындық өмірге жақындатты. Оның жағымды кейіпкерлері байлыққа қызығушылық қылмыс жасауға апаруы мүмкін деген ой айтады. Ол соғыстың адамдарға, әсіресе әйелдер мен балаларға қаншама қайғы-қасірет әкелетінін көрсетеді ("Гекуба "Троя әйелдері"). Соғысты тек өз елінің тәуелсіздігін сақтау үшін ғана бастауға болады, — деп есептейді Еврипид.
Еврипидтің танымал трагедияларының бірі — "Медея". Оның сюжеті аргонавтар туралы аңыз-мифтен алынған.
Афиндықтарға Еврипидтің адамдардың өмірін, ойын, мінезін барынша айқын көрсетуі, миф пен дінге жеңіл қарауы ұнамады. Еврипид атақ пен даңққа тек өлгеннен кейін ие болды. Тек б.з.д. IV ғасырдан бері ұлы трагедия ақыны деп аталып келеді. thumb|left|Отырған Еврипид, II ғ., [[Лувр]]
Өмірі
Еврипид – ежелгі Грекияның ең соңғы «ұлы трагик» ақыны, «сахна философы» атанған драматург.
Еврипид б.з.б. 480 жылы 23 қыркүйекте Саламин аралындағы жеңіс күнінде дүниеге келген делінеді. Ғылымда «Паросс шежіресі» деген атпен белгілі, грек тарихындағы ірі оқиғаларды б.з.б. ІІІ ғасырға дейін қарастырған, ХVІІ ғасырда табылған мраморлық тақтада Еврипидтің туған жылы б.з.б. 484 жыл деп көрсетіледі. Аристофанның «Фесмофорлар мейрамындағы әйелдер» комедиясында Еврипидтің ата-анасы жеміс-жидек сатумен айналысқан қарапайым адамдар делінеді. Ал кей деректерде, Еврипидтің әкесі – Мнесарх пен анасы – Клейтоның афиндық дәулетті отбасына жатқандығын, Еврипидтің Аполлон храмында қызмет еткенін жазады.
Еврипид жақсы білім алған, философ Анаксагор мен Архелайдың, софистер Протогор мен Продиктің досы болған. Продик пен Анаксагордан шешендік өнер, әдебиет бойынша тәлім алса, Сократтан философиялық дәрістер тыңдайды. Бала күнінде Еврипид гимнастикамен айналысып, ұл балалар арасындағы жарыстарда жеңімпаз атанады. Олимпиялық ойындарға қатысуға талаптанғанымен, жасының кішілігіне байланысты қабылданбайды. Одан бөлек сурет өнерімен де айналысты. Бірақ, кейіннен гимнастиканы да, сурет өнерін де тастап, бірыңғай поэзия мен философияға бет бұрады.
Еврипидтің тағы бір ерекшелігі – оның сол заман үшін сирек дүние болып табылатын бай кітапханасы болды. Еврипид құнды кітаптарды жинады, өзі де кітап жазды. Алғашқы «Пелиада» атты драмасы б.з.б. 455 жылы қойылды, бірақ автор мен қазылар арасында келіспеушіліктер болғандықтан, ол жеңіске жеткен жоқ. Драма жазудағы шеберлігі үшін Еврипид б.з.б. 441 жылы алғаш жүлдесін жеңіп алғаннан бастап, өмірінің соңына дейін (б.з.б. 406 жыл) жазуды тоқтатқан жоқ.
Драматург елдің саяси өміріне араласқан да, ешқандай мемлекеттік қызмет атқарған да жоқ, тек оңашада отырып жазумен ғана айналысты. Тіпті, қаланың у-шуынан қашып, үңгірде тұрып, көптеген құнды дүниелер тудырған. Оның үстіне Еврипид табиғатынан тұйық, ауыр мінезді, көп сөйлемейтін, көп адамдармен араласа бермейтін біртоға жан болатын. Бірақ, соған қарамастан, Еврипид өз заманының озық ойлы адамдарымен араласа отырып, қоғамның өткір мәселелерін көтере білді. Эллиндік дәуірде шетелдіктерге Саламин аралындағы Еврипидтің үңгірін көрсету дәстүрге айналған.
Еврипид көзі тірісінде өзіне лайықты бағасын ала алмаған жан. Ол өз дәуіріндегі ең келелі, өзекті мәселелерді көтергенімен, оны замандастары бағалаған жоқ. Мәселен, драматургтың жазған 92 драмасының тек үшеуі ғана театрлық сайыстарда жүлделі орынға ие болды. Ал өлгеннен кейін «Вакхандықтар» мен «Авлидтегі Ифигения» драмалары жеңіске жетті. Өміріндегі осындай келеңсіз жайлар әсер еткен болуы керек, драматург қартайған шағында, нақтылай айтқанда б.з.б. 408 жылы македон патшасы Архелайдың еліне шақырған ұсынысын қабылдап, сонда көшіп кетеді. Македон елінде Архелай патшаға арнап «Архелай» драмасын жазады. Оған қоса, Дионис культіне байланысты жергілікті салт-дәстүр негізінде «Вакхандықтар» деп аталатын драмасын жазып қалдырады.
Еврипид б.з.б. 406 жылдың басында Македонияда мәңгілікке өмірмен қош айтысады. Афиндықтар драматургтың денесін туған қаласына қойғысы келгенімен, Архелай патша қарсы болып, оны Македония астанасы Пелл қаласында жерлеп, ескерткіш орнатады. Архелай патшаның Еврипидке қаншалықты зор құрмет көрсеткенін Аристотель «Саясат» атты еңбегінде жазып қалдырған.
Еврипидтің қазасын естігенде Софокл кезекті трагедиясының соңғы репитициясын жүргізіп жатқан екен. Өзінің ұлы қарсыласына деген құрметтің белгісі ретінде Софокл қойылым үстінде сахнаға қара жамылып шығып, актерлар мен хор орындаушыларды жалаңбас, веноксыз шығарады. Мұнан кейін афины театрында Еврипидке арнап статуя қойылады.
Шығармашылығы
Драматург Еврипид шығармалары: «Алкестида» (б.з.б. 438 жыл, 2 орын), «Медея» (б.з.б. 431 жыл, 3 орын), «Гераклидтер» (б.з.б. 430 жыл, 1 орын), «Ипполит» (б.з.б. 428 жыл, 1 орын), «Андромаха» (б.з.б. 425 жыл), «Гекуба» (б.з.б. 424 жыл), «Жалбарынушылар» (б.з.б. 423 жыл), «Электра» (б.з.б. 420 жыл), «Геракл» (б.з.б. 416 жыл), «Троялықтар» (б.з.б. 415 жыл, 2 орын), «Тавридтегі Ифигения» (б.з.б. 414 жыл), «Ион» (б.з.б. 414 жыл), «Елена» (б.з.б. 412 жыл), «Финикиялықтар» (б.з.б. 410 жыл), «Циклоп» (б.з.б. 408 жыл, сатиралық драма), «Орест» (б.з.б. 408 жыл), «Вакхандықтар» (б.з.д 407 жыл, 1 орын),  «Авлидтегі Ифигения» (б.з.б. 407 жыл).
Еврипид тірі күнінде Эсхил мен Софокл секілді ақынға лайықты сый-құрметке ие болып, қошемет көрмегенімен, оның шығармаларының өміршең, шынайы болғандығы драмаларының көп сақталуынан да білінеді. Эсхил, Софоклмен салыстырғанда, Еврипид көп оқылған драматург болды. Мәселен, атақты драматургтер Эсхил мен Софоклдың тек жеті-жетіден ғана драмалары сақталса, Еврипидтің 92 драмасынан 18-і сақталған. Оның 17-сі трагедия болса, біреуі («Циклоп») сатиралық драма болып табылады. Ал кейбір еңбектерде Еврипидке телініп жүрген «Рес» драмасын тілі мен жазылу стиліне қарап көптеген антик әдебиетін зерттеушілер Еврипидтің туындысы деп санамайды.
Еврипидтің кейінгі заманда ғана жиі оқылған драматург емес, өз дәуірінде де халқының сүйіктісі болғаны Плутарх жазбаларынан білінеді. Б.з.б. 413 жылы афиндықтар Сицилияға әскери жорық жасап, жеңіліске ұшырайды. Сонда тұтқынға түскен көптеген афиндықтардың бостандық алуына себеп болған Еврипид шығармалары болған. Бұл жөнінде Плутарх: «Сицилиялықтар афиндықтарды құлдыққа сатты, маңдайларына ат сияқты таңба басты... Тұтқынға түскендердің біразын Еврипид құтқарды деуге болады. Себебі, гректермен салыстырғанда сицилиялықтар Еврипид талантына табынушылар болды. Сырттан келгендер Еврипид драмаларының үзінділерін әкелсе, сицилиялықтар оны дереу жаттап алып, бір-біріне айтып беретін. Тұтқында болып, босап шыққандардың көпшілігі Еврипидке келіп, рахмет айтып, бостандыққа қалай қол жеткізгендерін айтып, ризашылықтарын білдірді. Яғни олар Еврипид өлеңдерін естерінде сақталып қалғандарын қожайындарына айтып беріп, еркіндік алса; кейбіреулері Еврипид трагедияларындағы өлеңдерді айтып өз тамақтарын асырады» деп жазады.
Еврипид Феспид пен Эсхилдан кейінгі трагедия жанрындағы ұлы реформатор болды. Оның ең маңызды көркемдік ерекшелігі – ол трагедиялық кейіпкерлердің ішкі жан-дүниесіндегі күресті көрсете алды. Егер Софокл кейіпкерлері өз позициясына, өз әрекетінің дұрыстығына кәміл сенген, сол үшін өмірін қиюға да өкінбейтін жандар болса, Еврипид кейіпкерлері мың ойланып, мың толғанып, өз әрекетінің дұрыс-бұрыстығын саралап, күмәнданумен болады. Кейіпкерлердің ішкі күйзелісі бұл драматургтың, Еврипидтің күйзелісі болып танылады. Себебі, Еврипид трагедия жанрындағы өзіне дейін қалыптасқан моральдық нормалар мен мифологиялық шындықтарды жоққа шығарды. Эсхил мен Софокл қалыптастырған көпірмелі сөздерден бас тартты. Кейіпкерлердің ішкі әлеміне, сезіміне, ақыл-ойына көп көңіл бөлді. Егер хор партиясы Эсхилда әрекетпен байланысты, ал Софоклда міндетті болса, Еврипидта маңызды емес. Эсхил трилогиясының сюжеті Еврипидте бір трагедияның көлеміне сыйып кетеді. Драмадағы орынды үнемдеу үшін және көбірек айту үшін Еврипид прологты енгізеді. Пролог драманың жалпы барысымен байланысты емес, ол кіріспе іспетті рөл атқарады. Софокл әрекет бірлігін, композиция құрылымын бағаласа, Еврипид үшін ең маңыздысы – патетикалық көріністерді жасау, кейіпкерлердің характерін ашып көрсету және аудиторияның алдында көрермендерді толғандыратын философиялық, этикалық, әлеуметтік, діни мәселелерді талқылау.
Еврипид трагедияларында өз дәуірінің адам міндеті, мемлекет пен оның заңдарының рөлі секілді өзекті мәселелерін көтеріп, жаугершілік соғысқа қарсы шығып, религиялық дәстүрлерді сынға алып, адамдардың гуманистік идеяларын дәріптеп отырады. Еврипид трагедияларының образдары – үлкен сезімге ие адамдар, олар өз бақыты жолында қылмыс жасауға дейін барады да, өз ары мен сезімінің алдында іштей арпалысқа түседі. Еврипид мықты психолог ретінде олардың азапқа толы жан-дүниесін шебер суреттей білген. Еврипидті замандастары толық түсіне алмады, себебі автордың табиғатқа, қоғамға, религияға қатысты өткір көзқарасы сол заманғы идеологияның шеңберіне сыймады. Еврипидтің бұл батыл көзқарасын эллинизм дәуірінің көптеген трагиктері бөлісіп, өздерінің әлеуметтік-тұрмыстық драмаларында кеңінен суреттеп отырды. Әсіресе, комедиограф Менандрдың тұрмыстық комедияларына ерекше әсер етті. Еврипид драмалары рим қоғамында да танымал болды. Б.з.б. ІІІ ғасырда алғашқы рим ағартушысы Ливий Андроник өз замандастарын Еврипид драмаларымен таныстырды. Ливий Андроник өзі грек болғандықтан, рим сахнасына грек трагедияларын, соның ішінде Еврипид трагедияларын көбірек шығаруға тырысты. Көрнекті рим ақыны Энний де Еврипид жетістіктеріне сүйене отырып, өз трагедияларын тудырды.
Эннийдің бізге белгілі 20 драманың 12-і грек драмасының үлгісінде жазылған. Соның ішінде, «Авлидтегі Ифигения», «Медея» трагедияларының прологы мен бірнеше өлеңдері біздің заманымызға дейін жеткен. Еврипид трагедияларының құндылығын рим драматургы Акций де айтып кеткен. Б.з.б. І ғасырда римдік ақын, көрнекті философ Сенека Еврипид сюжеттеріне негіздей отырып, трагедияның жаңа типін тудырды. Аристофан Еврипидті трагедиялық ақын десе, Белинский «ежелгі Грекияның ең романтикалық ақыны» деп таниды.
Еврипидтің «Медея», «Елена», «Троя арулары» атты трагедияларын орыс тілінен қазақ тіліне ақын Қ.Жұмағалиев аударды. Ол Алматы қаласы, «Өнер» баспасынан 1986 жылы жарық көрді.
Трагедия
Трагедияларын қою үшін Еврипид те Софокл сияқты үш актерді қолданды. Мұнда хор көріністің дамуымен тығыз байланысты болған жоқ. Кейде хор әні драматургтің ойлары мен көзқарастарын көрсетеді. Кейіпкерлер тілі жеңілдеп, тұрмыстық сахналар енгізілді.
Грекияның классикалық трагедиясының даму үрдісі Еврипид I шығармашылығымен тоқталады. Ежелгі Грекияда трагедия саласында бұдан кейін үлкен шығарма жазылмады. Трагедия ақырындап тек оқуға арналған әдеби жанр ретінде қалыптасты. Оның орнын б.з.д. IV ғасырдың ортасында дами бастаған тұрмыстық драма — жаңа аттикалық комедия басады. Еврипид шығармаларында қаһармандық I тақырып бәсеңдейді де, керісінше, адам психологиясына, қоршаған ортаға деген қызығушылық күшейе түсті.
Дереккөздер
Санат:Ежелгі Грекия драматургтері
Линден (Вестервальд)
Линден (Вестервальд) (Linden (Westerwald)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 152 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 258. Муниципалитеттің басшысы — БезенерВильфрид.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Шайзында Жанәділұлы Жанәділов
Шайзында Жанәділұлы Жанәділов (1945 жылы туған, Түркістан облысы, Сарыағаш ауданы) – медицина ғылымдарының докторы (1993).
Дереккөздер
Санат:1945 жылы туғандар Санат:Сарыағаш ауданында туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары
Мұрағаттардың халықаралық кеңесі
Архивтердің халықаралық кеңесі  — 1948 ж. ЮНЕСКО-ның бастамасымен құрылған ұйым. Кеңестің жоғарғы органы — Бас ассамблея. 4 жыл сайын архивтердің халықар. конгресі шақырылады. Бас ассамблея сессияларының аралығында А.х.к-нің міндетін Атқару к-ті атқарады. Оның құрамына президент, 2 вице-президент, Бас ассамблея сайлаған 14 мүше, Бас хатшы және оның орынбасары, қазына ұстаушы мен атқарушы директор кіреді. Атқару к-ті сессияларының арасында басшылықты А.х.к-нің бюросы жүзеге асырады. А.х.к-не архивтердің халықар. конгресін жүйелі шақырып отыру, архивтерді сақтау, кәсіби ақпараттар алмасу, арнаулы тех-ны жетілдіре түсу, барлық елдерде архив ісін дамытып, мамандар даярлау ісіне көмектесу міндеті жүктелген. А.х.к-нің басшы органдары Парижде орналасқан. Жылына 1 рет шығатын “Архивиум” журналы, бюллетені бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Париж Санат:1948 жылы пайда болғандар Санат:Мұрағаттар
Евдокия Никитична Иващенко
Евдокия Никитична Иващенко - Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, тракторшылар бригадасының бригадирі, Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі. 1914 жылы Ақтөбе облысы, Мартөк ауданы, Вознесенка селосында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Сити оф Дирборн (Мичиган)
Сити оф Дирборн (City of Dearborn) — Мичиган штатының Wayne округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 98 153 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 63.3 км² шамасында. FIPS коды — 26-21000.
Трансдукция (генетика)
Трансдукция (лат. transductіo – орын алмастыру) – генетикалық материалдың бір бактериядан (донор) екіншісіне (реципиент) бактериофагтардың көмегімен тасымалдануы. Бұл клетканың тұқым қуалаушылық қасиеттерінің өзгеруіне себеп болады. Трансдукцияны 1952 жылы америкалық ғалымдар Дж. Ледерберг және Н.Циндер ``Salmonellа typhіmurіum`` бактериясының кейбір штаммдарында белгілердің тұқым қуалауындағы өзгерістердің себебін талдауда ашқан. Трансдукция көптеген бактериялар, салмонеллалар, бацилл және актиномицеттерден табылған. Донор клеткасынан реципиент клеткасына бактериофаг типіне байланысты бактерия хромосомасының тек белгілі бөліктері ғана тасымалданса, оны арнайы Трансдукция, ал егер реципиент клеткасына бактерия хромосомасының кез келген бөліктері тасымалданатын болса, оны жалпы немесе арнайы емес Трансдукция деп атайды. Реципиент клеткасына тасымалданатын ДНҚ молекуласының бөлігі бірнеше гендерден тұрады, ұзындығы фагтың ақуыз қабатының мөлшерімен анықталады (мысалы, лямбда) және ол бактерия геномының 1 – 2%-ынан аспайды. Мұндай Трансдукция бактерия хромосомын құрайтын ДНҚ молекуласындағы гендер арасындағы қашықтыққа тәуелді болады. Трансдукция бактерия хромосомаларының генетикалық картасын құру кезеңінде қолданылады. Жалпы Трансдукция тұрақты болған жағдайда хромосомалық бөлік қос кроссинговер арқылы реципиент клеткасының хромосомына еніп, соның нәтижесінде төзімді рекомбинаттар пайда болады. Жалпы Трансдукция абортивті (тұрақсыз) болған жағдайда донор клеткасындағы хромосомалық бөлік реципиенттің хромосомасына енбейді және репликация процесіне ұшырамайды. Сондықтан да клеткалардың бөліну барысында бұл хромосомалық бөлік ұрпақтардың тек бір ғана линиясында сақталады. Шектеулі Трансдукция кезінде донор клеткаларының хромосомалық бөлігі реципиент клеткасының хромосомасына фаг геномымен енеді және осылайша профаг күйіне өтеді.
Трансдукция — ген кұрамын бір бактериядан (донор) екінші бактерияға (реципиент) бактериофаттардың көмегімек көшіру. Фагтың туріне байланысты бактерия геномының белгілі бір жері ғана (тәнді Трансдукция), не кез келген жері (тәнсіз Трансдукция) көшіріледі. Тәнді Трансдукция гендік карта жасауға қолданылады.
Сілтеме
Санат:Вирусология Санат:Молекулалық биология Санат:Бактериофагтар Санат:Бактериология
Серік Томанов
Серік Жапарұлы Томанов [4.3.1956, Талас ауданы, Сәду Шәкіров ауылы (қазіргі С.Шәкіров атынд. а.) – 07.11.2003, Тараз қаласы] – ақын, журналист.
ҚазМУ-ді бітірген (1989). «Ленин жолы» (қазіргі «Талас тынысы» газетінің редакциясында еңбек жолын бастады. Алғашқы өлеңдері осында жарияланды. 1990 ж. Алматыдағы «Балдырған» журналының редакциясында қызмет істеді. 2000 ж. «Адасып жүрген ақбөкен едім» деп аталатын жыр жинағы жарық көрді. Бұл жинақ оқырман қауымның жылы лебізіне ие болды. Ақынның «Аққулар», «Қызыл көйлек киген қыз», «Сатушы қыз», «Аузынан айдың түскен қыз», «Сезімді қайтем тулаған» атты өлеңдеріне сазгерлер ән жазды.
Таутүзілу (жаралу)
Таутүзілу (жаралу) – тау құрылымдарының түзілуіне себепші болатын жер қабығындағы тектоникалық өрлеу қозғалыстары мен денудациялық процестердің жиынтығы. Таутүзілу геосинклинальдың орнында да (эпигеосинклинальды таулар), платформаның орнында да (эпиплатформалық таулар) дамиды. Тектоникалық жаңа ғылыми болжамдар Таутүзілу атырабын горизонталь бағытта қозғалатын литосфера тақталарының арасындағы жапсарлық зоналармен байланыстырады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Имек түтікгүл
Имек түтікгүл (Solenanthus circinnatus) – айлауыктар тұқымдасының көпжылдық шөптес өсімдігі.
Лиза Ибатоллақызы Калимова
Лиза Ибатоллақызы Калимова 1949 жылы 18 қаңтарда Гурьев облысы Индер ауданын-да туған. Әкесі - Шәмшенов Ибатолла (1925-1997), мал дәрігері болған. Анасы - Қобдашева Ақбалым (1928-1994), үй шаруасымен айналысқан.
Имек түтікгүл
Таралуы
Қазақстандағы үш түрдің ішіндегі кең таралғаны. Тастақты және ұсақ топырақты тау беткейлерінде, шалғындықтарда және бұта түптерінде, кесілген ормандарда және таулардың төменгі және ортаңғы белдеулеріндегі көлеңкелі щатқаларда өседі.отралық ұсақшоқыдан бастап. Алтай және Батыс Тянь-Шаньға дейінгі Қазақстанның бүкіл тау массивтерінде кездеседі.
Лиза Ибатоллақызы Калимова
Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін бітірген (1971), суретші-оқытушы.
Имек түтікгүл
Ботаникалық сипаттамасы
Шөптесін көпжылдық тамыры арқан тәрізді жуандаған, шашақ басты.
Лиза Ибатоллақызы Калимова
Маталар мен жұмсақбұйымдарға салатын суретші-қалпына келтіруші, кескіндемеші. Аппликация тәсілімен жасалған сәндік жәнеқолданбалы өнер туындыларының: «Қазақстан», «Қызыл-Күле», «Қо-нақжайлылық» гобелендерінің, тері және киіз, жүн, кестеден жасалған паннолардың авторы. Әртүрлі түкті және түксіз кілемдерді, алашаларды, тұскиіздерді, басқұрларды, киіз және тоқыма бұйымдарын (олардың қатарында XIX ғасырдан жеткен, айдаһарлардың бейнеленуімен алтын жіптермөн тігілгенқытайдың жібек халаты бар)қайта қалпына келтірген. Халықаралық мемлекеттік көрмелердің қатысушысы (Франция, Италия, Түркия, АҚІІІ, Иран және т.б.). Жұмыстары Орталықмемлекеттік мұражайда, Президенттік орталықта, «АқОрда» ҚР Президентінің резиденциясында және шетелдің жеке коллекцияларында сақталуда; оңтүстік астананың ірі мейманханаларының интерьерлеріне сән беріп тұр. 1978 жылдан бері - Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайының мата және жұмсақ бұйымдарының суретші- реставраторы. «Құрмет» (2009) орденімен, Францияның алтын медалімен (1990), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен (2001), ҚР Президентінің  Құрмет грамотасымен (2001) марапатталған.
Мәдениет қайраткері (2001). «Жігер» фестивалініңлауреаты. Діни көзқарасы - ислам. Саясиқайраткер ретіндегі идеалы - Ә. Кекілбаев, И. Тасмағамбетов. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанның өркендеуі». Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия. Жесір. Жұбайы - Калимов Мұхит Ғалымұлы, марқұм, ҚР Еңбек сіңірген өнерқайраткері, Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының профессор болған. Қыздары - Калимова-Қастеева Дәрия Қалиқызы (1971 ), Калимова Толқын (1973 ).
Имек түтікгүл
Ботаникалық сипаттамасы
Гүлшоғыры - тарбиған бірнеше, сыпыртқыға ұқсайды, жапырақсыз  бұралған. Гүлдері бес мүшелі, қос жынысты. Тостағанша доғал бөліктерге тарамдалған, ккүлте сәл ұзындау, түтікті, доғал қалақшаларға  тілімденген. Күлтенің түсі ақшыл-көк, бірақ  гулден қылтиып түрған аталықтармен  бағаналардың әсерінен гүлдер қызғылт көк сияқты  болып көрінеді. Түр ерте сәуір-мамырда гүлдейді, жемістері (жаңғақтар) мамыр-маусымда піседі. Олар аңдардың көмегімен таралады, жаңғақтар тікенектерімен жануарлардың жүндеріне жабысып алады. Көктемдегі жақсы омарталық өсімдік, шірне өнімділігі 1 га-дан 60-90 кг-ға дейін жетеді.
Дереккөздер
Санат:Айлауықтар
Лиза Ибатоллақызы Калимова
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бүркіт Баймұқанов
Бүркіт Баймұқанов (13.10.1930 жылы туған, бұрынғы 12-ауылы, қазіргі Атырау облысы Махамбет ауданы) – педогокиа ғылымымдарының докторы (1992),профессор (1993). ҚазПИ-ді (1953, қазіргі ҚазҰПУ) бітірген. Атырау педогогикалық институтында оқытушы (1953–1961), кафедра меңгерушісі (1961–1965), ҚазМУ-да (1965–1971, қазіргі ҚазҰУ) доцент қызметтерін атқарды. 1988 жылдан ҚазПИ-де доцент, профессор Баймұқанов бірнеше оқу құралдарының («Математика есептерін шығаруға үйрету», 1983; «Алгебра», 7-сынып, 1994) авторы.
Дереккөздер
Санат:1930 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар Санат:Қазақ ғалымдары