cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Компьютер беттеуі
Компьютер беттеуі (ағылшынша Desktop publishing – «столға қоятын баспахана», қысқартылғанда DTP) - баспаханадағы келесi мөрдiң мақсаты бар макетiнiң жасаулары немесе принтер үшiн қолдану дербес компьютерлер және арнайы программалық қамтамасыз ету. Қолданушы көрнектi элементтер тағы басқалар мәтiн, суреттер, фотосурет бола алатын беттiң меншiктi макетi құрады. тиiстi сан және мөрдiң материалдарының сапаларына байланысты принтер, риза граф немесе мамандандырылған баспаханаларға орындала алады. Компьютер беттеу бейiмделген бағдарлама қамтамасыз етудiң мысалдарымен келесi бағдарламалар болып табылады: QuarkXPress, Adobe InDesign, Scribus, Microsoft Publisher, Apple Pages. Компьютер беттеуi терминмен кiтаптар және журналдар үшiн беттiң макетiнiң жасауына ғана емес түсiнедi. Сонымен бiрге бұл термин жарнамалық хабарлаулардың макеттерi, көрме стендтерiнiң ораушы, дизайнының жасауы үшiн қолданады тағы сол сияқтылар.
Тарихы
Компьютер беттеуінің бастамасы 1985 жылы Aldus компаниясының шығарған PageMaker бағдарламасымен және Apple Computer компаниясының Laser Writer атты дербес лазерлік притерлерімен қатарлас шыққан.
Санат:Компьютер
Сүре
Сүре (سورة суроһ – қатар, дәреже) — Құран бөлімінің атауы. Жалпы Құранда 114 сүре бар. Олар 30 жүзге топтастырылған. Әр сүре аяттардан тұрады. Сүре атауының сөздік мағынасы алғашқыда “бірінші дәрежелі”, “аса маңызды” деген ұғымды білдірсе, кейіннен терминдік мағынаға ие болды. Сүре ұғымының Мұхаммед пайғамбардың Құдаймен сырласқан хикметті сәтінің сырлары деген астарлы мәні де бар. Пайғамбарға сүрелердің қай қалада түсуіне байланысты "меккелік" және "мединелік" болып бөлінеді. Сүрелердің 86-ы меккелік, ал 28-і мединелік болып табылады.
Тәубе сүресінен басқа барлық сүрелер "Ең Мейірімді, Ең Рақымды Алланың атымен бастаймын" (بسم الله الرحمن الرحيم‎) басмаласынан басталады.
Сүрелер тізімі
(Үлгі ретінде жекелеген мағыналары мен жуық аудармалары келтірілген) Меккелік сүрелердің ерекшеліктері:
Тағанақтардың негізгі туысы
Тағанақтардың негізгі туысы (Lanius) - тағанақ тұқымдастардың негізгі туысы. Қазақстанда республика аумағы бойынша кең таралған 7 түрі бар. «Тағанақ - сорокопут» атауының екі түрлі түсіндіріледі. Біреуі - өзге құстардың дауысына тұрақты еліктеушілік десе, екіншісі - ірі денелі тағанақтар қанатындағы ақ дақтар алыста ұшқан кезде сауысқанмен шатастырудан туған деседі. Дене мөлшері кішірек тағанақтарды Қазақстанда «қарқанақ-жулан» деп атайды.
Дереккөз
1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
Санат:Тағанақтар Санат:Еуразия құстары
Мамай ауылдық әкімдігі
Мамай ауылдық әкімдігі — Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы әкімшілік бірлік. 2013 жылға дейін Мамай ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Мамай ауылы кіреді. Орталығы – Мамай ауылы. Округ құрамында болған Итемген ауылы 2008 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 342 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы ауылдық округтері
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1991
1990/91 жылғы Футболдан УЕФА Кубок иелері кубогының шешуші ойыны.
Сілтемелер
Санат: УЕФА кубок иелері кубогының финалдары Санат:1991 жылғы футбол Санат:Барселона ФК ойындары Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойындары
Түзілімтану
Түзілімтану - шет елдердің геологиялық әдебиетінде бүгінгі және көне шөгінділерді, яғни барша шөгінді таужыныстарды зерттеу шараларымен айналысатын ғылым атауы. ТМД елдерінде бұл ғылымды "литология" деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Пушкаш Академия
Ференц Пушкаш Академиясы (Puskás Ferenc Labdarugó Akadémia) — 2005 жылы құрылған "Фехервар" футбол клубының академиясы. Мажарстанның әйгілі футболшысы Ференц Пушкаштың атымен аталады. Кейін кәсіби клуб статусын алып, Мажарстан лигаларында ойнай бастады. 2013/14 жылғы маусымда тұңғыш рет жоғары лигада ойнады.
Сілтемелер
Санат:Мажарстан футбол клубтары
NGC 3360
NGC 3360 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Хордалылар
Хордалылар, желілілер (Chordata) — жануарлар дүниесінің тарихи дамуының ең жоғары сатысында тұрған тип. Қазіргі кезде хордалылардың 3 тип тармағы: басжелілілер, қабықтылар және омыртқалылар, 40 мыңнан астам түрі белгілі. Бұлар Жер шарының барлық аймақтарында таралған. Хордалылардың өздеріне тән бірнеше белгілері бар:
1) денесінің арқа жағында ұзына бойына орналасқан арқа желісі — хордасы болады;
NGC 3360
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Хордалылар
2) хорданың үстіңгі жағында ұзына бойына орналасқан орталық. жүйке жүйесінің қызметін атқаратын жүйке түтігі бар. Төменгі сатыдағы хордалыларда бұл өмір бойы сақталады, ал жоғары сатыдағы хордалыларда даму барысында оның алдыңғы бөлігі миға, артқысы жұлынға айналады;
3) хордалылардың жұтқыншағының екі бүйірінде көптеген желбезек саңылаулары болады. Бұл төменгі сатыдағы хордалыларда өмір бойы сақталады да, жоғары сатыдағы хордалыларда өкпеге айналады; 4) хордалылардың көпшілігінің қан айналымы тұйық және олардың жүрегі де денесінің құрсақ жағында орналасады. Тек қандауырша тәрізділердің жүрегі болмайды, оның қызметін құрсақ қолқа қантамыры атқарады. хордалыларда бұдан басқа, омыртқасыз жануарларға да ұқсас белгілері де болады. Мысалы, екінші реттік дене қуысы, екінші реттік ауыз қуысы, денесінің екі жақты симметриялы болуы, бұлшық еттерінің метамерлі орналасуы, т.б. Хордалылардың табиғатта және адам өмірінде атқаратын маңызы өте зор. Олар биосферадағы зат пен энергия айналымында, әсіресе, тірі организмдер арасындағы қоректік тізбек құруда елеулі рөл атқарады. Олардан алынатын өнімдер (терісі, жүні, еті, жұмыртқасы, уылдырығы) шаруашылықтың түрлі салаларының бәрінде қолданылады; қара Дөңгелекауыздылар, Балықтар, Қосмекенділер, Бауырымен жорғалаушылар, Құстар, Сүтқоректілер.
NGC 3360
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы Common Andrew Ainslie астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3360 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32026, MCG -2-28-3.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Балғасын мұнарасы
Балғасын мұнарасы — осы аттас қорымда орналасқан сәулет өнері ескерткіші. Қазақ аңыздарында Балғасын көші-қон кезінде өлген қыздың есімі екен, жерленгеннен кейін бейіт басына әкесі Қазтуған ханның: “Қол астымдағы әрбір отбасы бір кірпіштен қаласын!” деген нұсқауы бойынша мұнара бір күнде тұрғызылыпты делінеді. Мұнара қазір бұзылған. Ол ұзақ уақыт бойына қыпшақ дәуірінің ескерткіші деп есептелініп келген. 1979 -1980 жылдары Қазақстан Мәдениет министрлігі экспедициясының (жетекшісі С.И. Әжіғалиев) зерттеулері нәтижесінде Балғасын мұнарасын 15 ғасырдың аяғы мен 16 ғасырдың басындағы қазақ-өзбек-ноғай дәуірінің құрылысы екендігі анықталды. Құлағанға дейінгі (1900) мұнара сипаттамаларында, әсіресе, А. Матовтың суретінде (1897) кесенеде Әмір Темір заманындағы сәулетшілер мектебінің белгілері айқын байқалады. Балғасын мұнарасын 9-10 м шаршыға жуық жобадағы діңгекті немесе порталды-пештақты-діңгекті ғимарат деп есептеуге болады. Кіретін есік оңтүстік-батыс қабырғаның оң жағында. Суретте көрсетілгендей жатаған тұғыр үстіндегі кеңірдек тәрізді барабанға көпқырлы күмбез салынған. Ғимараттың жалпы биіктігі 18—20 м. Түркістан қаласындағы осы тектес Рабия Сұлтан-бегім (15 ғасырдың аяғы) кесенесінің биікт. 23 м. Балғасын мұнарасы 4,5-5,0\11*22 см және 5,0\22*22 см тікбұрышты және шаршы, өте жоғары сапалы күйдірілген кірпіштен тұрғызылып, күмбезі көгілдір эмаль жалатқан кірпішпен қапталған. Мұнара құлай бастағанда бұл кірпіштерді кейінірек салынған Оңалбек ата кесенесіне пайдаланған. Балғасын мұнарасының архитектурасы Мауераннахр және Дешті Қыпшақ мемориалдық құрылыстарымен композициялық байланысын көрсетеді. Сондай-ақ, оның 19 ғасырда Ырғыз —Мұғаджар өңірінде салынған ғажайып күмбезді кесенелерге ықпалы байқалады. Балғасын күмбезінің суреті И.А.Кастаньенің "Оренбургская ученая комиссияның құжаттары" кітабында жарияланды.
Балғасынды зерттеу жалғасуда
Балғасын мұнарасы жайлы 2003 ж. ҚР мемл. хатшысы "Мәдени мұраларды" қорғау жөніндегі комиссия төрағасы И.Н.Тасмағанбетов мырзаға хат жолдап құлыптастардағы жазулардың қай тілде екенін сұраған болатынбыз. Көп кешікпей хатымызға ғылым департаменті директорының орынбасары Ә.Зейнуллин мырзадан жауап келді, онда Б.М. 20042005 ж.ж. "Мәдени мұра" бағдарламасына республикалық бюджеттен 3,5 млн. теңге бөлінгендігі айтылған болатынды.
2005 ж. 3 мамыр күні Шалқарға Ақтөбе, Алматы, Түркістан қалаларынан бір топ ғалымдар келді. Комиссия мүшелері 3-8 мамыр аралығында Балғасын бойында болды; лазерлік құралдармен жұмыс жасап, түрлі топографиялық өлшемдер алынды, бейне таспаға түсіру жұмыстары жасалынды. Енді ғалымдардың ұйғарымы бойынша, Б. мұнарасына археологиялық қазба жұмысы жасалыну керек деп табылды да белгіленген уақыттан сәл кейінірек, қыркүйек айының 8-20 аралығында қазба жұмыстары жүргізілді. Оның негізгі мақсаты Б. мұнарасының іргетасының периметрін анықтау болды. Қазба жұмыстары кезінде керамикалық бұйымдар, қазан сынықтары, моншақ, таспихтар, жебе ұштары және 1859 жыл белгіленген ғ тиындық орыс ақшасы табылды. Қазба жұмыстарының нәтижесінде мұнарада көпшіліктің түнегені анықталды. Сонымен қатар мұнарадан 400-500 метрдей жерде кірпіш күйдіретін пештің орны табылды. Оның маңайында шала күйдірілген, дұрыс піспей қалған кірпіштер және оттың күлі әлі күнге дейін анық байқалады. Аңызы мен ақиқаты қатар жүрген мұнараның құпиясының ашылуы алдағы уақыт еншісінде. Зерттеу жұмысы жалғасуда.
Дереккөздер
Санат:Археология Санат:Қазақстан ескерткіштері
Настурция
Насту́рция, немесе Капуци́н (Tropaéolum) — Настурций тұқымдасының шөптесін өсімдіктері, оның ішінде Орталық және Оңтүстік Америкада туған 90-ға жуық түрі бар.
Қолданылуы
Гүлзарлардың жиектеріне, гүлді кілем жасауға, қаланы көгалдандыруда көп қолданады. Қысқа настурцияларды жұпар иісіне бола түбектерге егіп балкондарға, жерге егу мүмкіндігі жоқ жерлерде вазондарға егіп қойып жатады. Қазіргі кезде гүлпаздар шырмалып өсетін түрлерін көгалдандыруда көп қолданады. Сонымен қатар аспаздықта, халық медицинасында авитаминоз бен қан аздықты емдеуге тұқымын, жапырағы мен гүлін пайдаланады. Ескерте кететін жай, аспаздыққа, медицинаға қолданғанда, түрлі химиялық дәрілерді мүмкіндігінше қолданбағаныңыз дұрыс. Мамыр айының аяғынан алғашқы суыққа дейін мол гүлдейді. Көшеттерді еккенде, арақашықтығы 25-30 см, ал шырмауықтардың арасы 35-40 см болу керек.
Күтімі
Ашық күнде және жеңіл, құнарлы, ылғалды топырақта жақсы өседі. Топырағы қатып қалған жағдайда гүлдеуі нашарлайды. Жаз айында түбін бірнеше дүркін қопсытып тұрған дұрыс. Өсімдікке көңді гүл түйін салғанға дейін қосу керек, ал әрі қарай өте көп қолдануға болмайды, себебі көңде азот көп болғандықтан, жапырақтары мол болып өсуіне пайдалы, ал біз жапырағы емес, гүлі үшін өсіретіндіктен, гүлдейтін гүлдерге арналған тыңайтқыштармен қоректендіріп тұрған абзал. Ұзақ әрі мол гүлдеуі үшін, гүлшоғыры тұқымданып кетпей тұрып, гүл күлтелері қоңырқай тарта бастағанда, жұлып тұрған дұрыс. Тұқымын тамыз айынан бастап жинауға болады.
Көбейтілуі
Біржылдық гүлдерді жыл сайын тұқымнан көбейтіп өсіріп отырады. Мамыр айында гүлдету үшін, ақпан айының соңы, наурыз айының басында жылыжайда немесе үйде 20-22ºС жылылықта тұқым арқылы көбейтеді. Тұқым 12-14 күнде өніп, өскін шығарады. Өскінде бір-екі жапырақ пайда болғанда, көшеттеп, әрқайсысын жеке отырғызады. Мамыр айының аяғында көшеттерді далаға егеді. Өскін өніп шыққан уақытынан бастап 50-60 күннен кейін гүлдей бастайды. Сонымен қатар қалемшелеп те көбейтуге болады. Бақшаға сәуірдің аяғы, мамырдың басында тұқымынан егетін болсаңыз, жаздың ортасында гүлдейді.
Настурция туралы тақпақ
Калумбия- отаны,
Таралыпты көп елге.
Жапырағын, Тұқымын,
Пайдаланар тек емге.
Дереккөздер
Қ 74 Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Біржылдық гүлдер: Дидактикалық материал. - Алматы, 2011. - 16 б; ISBN 978-601-7237-49-3
Санат:Қос жарнақтылар Санат:Қазақстан табиғаты
484 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:484 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:484 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ханега
Ханега — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воже көлі - Свидь өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Эшланд (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 21 981 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.6 км² шамасында. FIPS коды — 21-02368.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Ядролық соққы
Ядролық соққы – қарсыластың нысандарын ракеталар, торпедолар жіберу, бомба тастау, артиллерия атысы арқылы ядролық оқ-дәрілермен зақымдау, т.б. ядролық соғыстағы ұрыс қимылдарының түрі. Ядролық соққы зақымдалатын нысандар саны мен сол үшін қолданылатын ядролық оқ-дәрілерге байланысты дара, топтық және жаппай болуы мүмкін.
IC 3977
IC 3977 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3977 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Теннис
Теннис — бірге бір (жекелей сын) немесе екіге екі ойналатын (жұптық ойын) спорт түрі. thumb|Теннис алаңының өлшемі.
Теннис ойынына керекті құралдар
Ракетканың ұзындығы 81,3 см-ден аспауы керек. Ал ені болса 31,75 см-ден аспауы керек. Доптың түсі ақ немесе сары түсті болады. Доптың салмағы 56,7 – 58,5 г болуы керек. Теннис ойнайтын корт шөппен жабылған немесе асфальтталған болады. Теннис алаңының ұзындығы - 23,77 метр, ал ені – 8,23 метр.
Қосымша оқыңыз
Санат:Теннис
Етістіктін жіктік формасы
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Бореби
Бореби (Borebi) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Бауру мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бауру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 325 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 348,116 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1990 жылы құрылған.
Хейден Кристенсен
Хейден Кристенсен (Hayden Christensen, 19 мамыр 1981  жылы туылған) — Джордж Лукастың трилогиясының екінші және үшінші бөлімдерінде Энакин Скайуокрдің рөлін ойнау арқылы танымал болған канадалық актер,
Өмірбаяны
Хейден Кристенсен 19 наурыз 1981 жылы Ванкувер, Канада қаласында даттан шыққан канадалық программист Дэвид Кристенсен және итало-швед қандық ағылшындық спичтрайтер Эли Нельсонның отбасында дүниеге келді. Хейденнің балалық шағы олл мектепке барған Торонто қаласынды өтті. Оның әкесі оның таңдаған мамандығына қарсы болады, алайда хейден өз болашағын осы кәсіпке арнайды. Кристенсеннің алғашқы тәжірбиесі оның жеті жасында ол жөтелге арналған жарнамаға түсуден болады, ал он екі жасында олең алғаш рет сериалға түседі. Оның теледидардағы мансабын сәтті басталады, ол 1993 жылдан бастап 2000 жылдар аралығында бірнеше белгілі телефильмдерде және сериалдарда ойнайды.
Дереккөздерде
Санат:Канада актерлері
Санат:19 сәуірде туғандар Санат:1981 жылы туғандар
Роберт Нойс
Нойс Роберт Нортон (Robert Norton Noyce; 12 желтоқсан 1927, Берлингтон, Айова штаты, АҚШ — 3 маусым 1990, Остин, Техас штаты) — АҚШ инженері. Массачусетс технологиялық институтында докторлық дәрежесін алған. 1957 жылы ол «Fairchild Semiconductor» компаниясын құрып, аудандағы алғашқы электронды фирмалардың бірі болды, қазір Силиконды алқап (Silicon Valley) аталады.
1968 жылы ұжымдасы Гордон Мурмен бірігіп «Intel» корпорациясының негізін салды. 1988 жылы Нойс «Sematech» зерттеу консорциумының призиденті болды, ол жартылай проводты технология саласында Америка көшбасшылығын сақтап қалу мақсатындағы АҚШ үкіметі құрған және өнеркәсіппен қаржыланған еді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1927 жылы туғандар Санат:1990 жылы қайтыс болғандар Санат:АҚШ инженерлері Санат:АҚШ кәсіпкерлері Санат:АҚШ физиктері Санат:Массачусетс технологиялық институты түлектері
Александровка (Чишмин ауданы)
Александровка — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Жаңа троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 42 адамды құрады. Пошта индексі — 452131, ОКАТО коды — 80202849004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бозша
Бозша — Павлодар облысы Май ауданы, Баскөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 253 адам (130 ер адам және 123 әйел адам) болса, 2009 жылы 102 адамды (59 ер адам және 43 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Май ауданы елді мекендері
Манкент (ауыл)
Манкент — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл, темір жол бекеті, Манкент ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукент ауылынан шығысқа қарай 1 км жерде, Ақсу өзенінің оң жағалауында.
1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Жазғы Олимпиада ойындары 1912 (1912 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 1912, Olympiska sommarspelen 1912; ресми атауы — V Олимпиада ойындары) — қазіргі заманғы беснші жазғы Олимпиада ойындары. V жазғы олимпиада ойындары 1912 жылғы мамырдің 5-і мен шілденің 27-і Швеция астанасы Стокгольм қаласында аралығында өтті.
Қатысушы мемлекеттер
thumb|center|500px|Олимпиада ойындарына қатысқан мемлекеттер. Көк түспен - алдыңғы Олимпиадаларға қатысқан мемлекеттер, жасыл түспен - алғаш рет қатысып тұрған мемлекеттер көрсетілген. Сары нүктемен Стокгольм қаласы көрсетілген.
Дереккөздер
Санат:1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары Санат:Швециядағы спорт
Манкент (ауыл)
Тарихы
Іргесі 20 ғасырдың 30-жылдары Түркістан-Сібір темір жолын салуға байланысты қаланды. 1958–96 жылы сүт өндіретін «Манкент» ұжымшарының орталығы болған. Оның негізінде Маркентте «Манкент ауылмаш» АҚ, 4 ЖШС және 3 ӨК, бірнеше жүз шаруа қожалықтары құрылды. Манкентте 8–12 ғасырларда Шахар, Төрткүлтөбе, Үшқорған деген тарихи жерлер болған.
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Асылжан Сарыбайұлы Мамытбеков
Асылжан Сарыбайұлы Мамытбеков (1968 жылы 17 қыркүйекте Шымкент қаласында туған) - мемлекет және қоғам қайраткері, ҚР Ауылшаруашылық министрі (11 сəуір 2011 - 6 мамыр 2016).
Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін (1992) білікті заңгер мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік басқару академиясының экономикалық факультетін (1996) экономист мамандығы бойынша бітірген. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1992 жылдан - ҚР ҒА Құқық және мемлекет институтының кіші ғылыми қызметкері. 1998 жылдан - Қостанай облыстық жер ресурстары комитеті терағасының орынбасары. 1999 жылдың сәуірінен қыркүйегіне дейін - Қостанай облыстық қаржы басқармасы бастығының орынбасары. 1999 жылдан - Қостанай облысы қаржы Департаменті директорының орынбасары. 2000 жылдан - Қостанай облыстық Қазынашылық басқармасының бастығы. 2003 жылдан - Қостанай облысы әкімінің орынбасары. 2004 жылдан - Астана қаласы әкімінің орынбасары. 2006 жылдан - ОҚО әкімінің орынбасары. 2008 жылдың қарашасынан бері - «ҚазАгро» ¥лттық холдингі» АҚ басқармасының төрағасы. Үйленген. Жұбайы - Жапарова Апмагүл Ермекқызы, үй шаруасымен айналысады. Қыздары - Мамытбекова Айнұр Асылжанқызы, Мамытбекова Нәзира Асылжанқызы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан саясаткерлері
Санат:1968 жылы туғандар Санат:Қазақстан ауыл шаруашылығы министрлері
Урури
Урури (Ururi) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3070 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 98 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Пошта индексі — 86049.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Legno della Croce.
Салвадор-де-Товеду
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 173 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,2 км² шамасында. Халық тығыздығы — 78,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Нойс (айрық)
Нойс (нем. Neuss, рип. Nüss, лат. Novaesium) — көпмағыналы термин.
Петейга
Петейга — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таинская Анга өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Первомайский (Алматы облысы)
Первомайский — Алматы облысы Іле ауданы, Первомай ауылдық округі орталығы болған кент. 2014 жылдан бастап Алматы қаласына біріктірілді. Қазіргі уақытта Жетісу ауданындағы Кемел шағын ауданы.
Халқы
Тұрғыны 9841 адам (2009).
Первомайскийде Іле ауданының және Алматы қаласының бірнеше ірі кәсіпорындарының қосалқы шаруашылықтары орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Алматы Санат:Іле ауданының таратылған елді мекендері
Геологиялық-экономиялық талдау
Геологиялық-экономиялық талдау (іздеу-барлау жұмыстарының нәтижелерін) - іздеу-барлау жұмыстарының тиімділігін арттыру мақсатында геологиялық, әкімшілік, өндірістік нысандар бойынша және геологиялық-барлау жұмыстарының түрлері мен әдістері бойынша жүргізіледі.
Геологиялық-экономиялық талдау шараларының басты-басты мақсаттары:
Геологиялық-экономиялық талдау төмендегі мәселелерді қамтиды:
Геологиялық-барлау процесінің ең ақырғы нәтижесін сипаттайтын көрсеткіпггерге баса назар аударылады.
Ружа (Кузома тармағы)
Ружа — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кузома өзенінің сол жағалауынан 2,9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Муром қаласынан Клязьма және Тёша өзендерін қоспағанда, Горбатов қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Владимир облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Ока су алабы өңірі өзендері
Кёнигштайн (Таунус)
Кёнигштайн (Таунус) (Königstein im Taunus) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Таунус ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 15 946 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,1 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 34 005. Қаланың басшысы — Леонхард Хельм унабхенгиг абер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Сальсомаджоре-Терме
Сальсомаджоре-Терме (Salsomaggiore Terme) — Италиядағы қала, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17 875 адамды құрайды. Халық тығыздығы 221 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 81 км² шамасында. Пошта индексі — 43039.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vitale. Жыл сайынғы мерекесі — 28 сәуір.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Көлденеңтемір
Көлденеңтемір  – Жем өзені алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысының Мұғалжар ауданындағы өзен. Ұзындығы 99 км, су жиналатын алабы 3060 км2.
Бастауы
Мұғалжардың батысындағы Жобал тауынан бастау алып, Лаққырған ауылының тұсында Темір өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Жауын-шашын, жер асты суымен толығады. Су деңгейі көктемде көтеріледі. Жайылмасы – шабындық.
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы өзендері Санат:Жем су алабы
Врин
250px|thumb|Картада орналасуы Врин (Vrin) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Сурсельва округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 251 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 71.25 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3606, пошта индексі — 7149.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Аваруа
thumb|220px|thumb|Кук аралдары, Раротонга аралы thumb|Аваруаның орталық көшелері Аваруа (Avarua) — Тынық мұхиттағы Полинезияның шығыс бөлігінде, әкімшілік жағынан Жаңа Зеландияға қарайтын Кук аралдары мемлекетінің астанасы, Раротонга аралының солтүстігінде орналасқан қала.
Халықы (2005 ж.) - 10 мыңнан астам.
Порт. Шетке інжу, цитрус, банан шығарады.
Аваруа 18 аймаққа (батыстан шығысқа қарай) бөлінеді:
Санат:Кук аралдары елді мекендері Санат:Океания астаналары
Аргамасилья-де-Альба
Аргамасилья-де-Альба (Argamasilla de Alba) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Сан-Хуан ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7415 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 396 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 84 км.
Здравковец (Габрово облысы)
Здравковец (Здравковец) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 79 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5344. Телефон коды — 06711. ЕКАТТЕ коды — 30661.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Мұса Тұрсынғалиев
Мұса Тұрсынғалиев (23 шілде 1994 жыл, Екібастұз, Павлодар облысы) — қазақстандық кәсіби боксёр, жартылай жеңіл салмақ категориясында күреседі. Кәсібилер арасында WBA-NABA USA (2018 жылдан бері) версиясы бойынша чемпион, Қазақстан Республикасының спорт шебері. Ресей, Украина, Өзбекстан, Қытай және Жапониядағы әуесқойлар арасында өткен 2013, 2014, 2015 жылғы халықаралық турнирлердің жеңімпазы. Әуесқой бокста 200 ұрыстың 185-де жеңіп шықты.
Әуесқой мансап
Екібастұз қаласында 9 жасынан бокспен айналыса бастады. Әуесқой рингте 200 ұрысқа қатысып, 185 жеңіп, 15-де жеңілді. Ресей, Украина, Өзбекстан, Қытай, Жапониядағы "А классы" турнирлерінің жеңімпазы.
Кәсіби мансабы
Кәсіби рингте 2017 жыл 10 қарашада дебют жасады. Мексикан Хесус Видальді 3 раундта нокаутпен жеңді. 2018 жылы 3 раундта тәжірибелі Луис Хиноджосаны нокаутпен жеңіп, WBA-NABA USA титулын иемденді.
Гёденрот
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 478 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 042. Муниципалитеттің басшысы — Клаус-Петер Мюссиг.
Карагайлы (Худолаза тармағы)
Карагайлы — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Худолаз өзенінің оң жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
485 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:485 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:485 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кентөбе – Тоғай темір кендерінің тобы
Кентөбе-Тоғай темір кендерінің тобы – Қарағанды облысы Қарқаралы қаласынан шығысқа қарай 46 км жерде орналасқан кен орындары (Кентөбе, Тоғай-І, Тоғай-ІІ). Ең ірісі-Кентөбе кені. Жалпы кен қоры 100 млн. т-дан астам. Кенді әуелі ашық, кейін жер асты әдісімен өндіру тиімді. Кен құрғақ магниттік бөлу жолымен байытылады. Өндірілген кен Қарағанды металлургия комбинатының шикізаты болып табылады.
Геологиялық құрылымы
Кентөбе-Тоғай темір кендерінің тобыжанартаулық-шөгінді жыныстары мен гранодиорит интрузивтерінің жапсарындағы түрлі құрамды скарнды жыныстарда орналасқан. Екі телімнен (негізгі және шығыс) тұратын Кентөбе кенінде қалыңдығы 10 – 80 м, ұзындығы 2,6 км-ге жететін 6 кен денесі бар.
Минералдары
Кен құрайтын негізгі минерал-магнетит, сондай-ақ пирротин, пирит, халькопирит, арсенопирит, галенит кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары
Удрюма
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марий Эл өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Татарстан өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Бор эффектісі
Бор эффектісі - көміртегі диоксидінің парциальды қысымы кезінде оксигемоглобин диссоциациясының қисық сызығының оңға қарай жылжуы. Бұл құбылыс бір-біріне қатысынсыз екі бірдей ғалыммен ашылған. Олар Б. Ф. Вериго 1892 жыл және К. Бор 1904 жыл. Зерттеу бойынша ортада көміртек диоксиді көлемі көп болса, гемоглобиннің оттегімен тотығуы қиындайды және оксигемоглобиннің диссоцациялануы жеңілдеп, оттегілерді оңай беріп жібереді.
Санат:Химия Санат:Бор қосылыстары Санат:Периодтық кесте Санат:Элементтер бойынша химиялық қосылыстар
Салық ескертпесі
Салық ескертпесі - келісімшартында, қызмет көрсету туралы шартта, несие келісімінде, сыртқы экономикалық келісімшарттарда белгіленетін заңи талаптар. Бұл талаптар тараптардың әрқайсысын өзі орналасқаң жердің аумағында осы мәміле бойынша тиісті салықтар мен алымдардың бәрін өзінің есебінен төлеуге міндеттейді. салық ескертпесі халықаралық келісімдерді және қосарланған салық салудан құтылу туралы келісімшарттарды ескере отырып қолданылады. Әдетте кеден баждарын, акциздерді, мәміле алымдарын, салықтарын қамтиды тараптардың келісуімен табыс салығына да қолданылуы мүмкін! Салық ескертпесі экспортшылардың мүддесіне қызмет етеді және салық заңдары мен мөлшерлемесінің өзгеруінен болатын тәуекелді (қатерді) импортшыларға аударады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Шыршалы орман
thumb|200px|Шыршалы орман Шыршалы орман, шыршалы тоғай – шырша өсетін мәңгі жасыл қылқан жапырақты орман алқабы. Шыршалы орманда биіктігі 40 – 45 м, диаметрі 1,5 – 2 м-дей болатын шыршалар кездеседі. Шыршалы орман ылғалы мол, қоңыр салқын белдеуде өседі. Терістік белдеулерде орман түзуші негізгі ағаш – шырша. Жер шарында шыршаның 40-қа жуық, ал ТМД елдерінде 8 түрі белгілі. Шыршалы ормандар Жоңғар мен Іле Алатауларында, Талас шатқалында, Ферғана жоталарында және Тянь-Шань тауларының (Тянь-Шань шыршасы) биіктігі орташа белдеулерінде тұтас тараған. Қазақстанның таулы беткейлерінде шыршалы орман көбінесе аз көлемде және жеке күйінде өссе, біраз жерлерде көктерек, қайың, өрік, Тянь-Шань талымен, тағы басқа аралас кездеседі.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы, 9 т. Санат:Ормандар
Краснофлот ауылдық әкімдігі
Краснофлот ауылдық әкімдігі — Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Краснофлотское ауылы кіреді. Орталығы – Краснофлотское ауылы.
Шығыс Түркістан
нобай нобай Шығыс Түркістан Республикасы, ШТР – Шыңжаң өлкесінде құрылған мемлекеттік құрылым. 1944 жылдың 12 қарашасынан 1946 жылдың 6 маусымы аралығында өмір сүрді.
Краснофлот ауылдық әкімдігі
Тарихы
Округ құрамында болған Бұлақты-Шілік, Дальний ауылдары 2001 жылы, Қайнар, Белағаш, Арай ауылдары 2009 жылы таратылған. 2013 жылы Краснофлот ауылдық округі ауылдық әкімдік болып қайта құрылды.
Шығыс Түркістан
Тарихы
Екінші дүниежүзілік соғыстағы кеңес-герман майданындағы жағдайға байланысты 1941 – 1944 ж. Шыңжаң өлкесінде саяси жағдай қатты шиеленісті. Өлкеде бірін-бірі мойындамайтын күштер көбейді. Осындай жағдайда кеңес өкіметі өзінің оңтүстік шекарасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Шыңжаңдағы оқиғаларға белсене араласты (қ. Кеңес Одағының Шыңжаң оқиғаларына араласуы).
Краснофлот ауылдық әкімдігі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 352 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы ауылдық округтері
Шығыс Түркістан
Тарихы
Шығыс Түркістан Қытайдың құрамындағы автономиялық өлке ретінде қалды.
Сүрлем
Сүрлем – ауа жібермей консервілеу арқылы дайындалатын, ұзақ уақыт сақтау үшін ашытылған шырынды жемшөп. Сүрлемге салынатын балауса түріне қарай жүгері, күнбағыс, сұлы, сиыржоңышқа cүрлемі деп бөлінеді. Құрамында каротин, С дәрумені, аздаған мөлшерде суда еритін қант, органикалық – сүт (2%-ға дейін) және сірке (0,6%-ға дейін) қышқылдары, кейбір түрлерінде пропион, валериан, т.б. қышқылдары кездеседі. Сүрлемді дайындау және сақтау технологиясы бұзылған жағдайда май қышқылы пайда болады. Сүрлемнің құрамында қышқылдардың болуы малдың ас қорыту органдарының қызметін жақсартады, ішек-қарын сөлі көбірек бөлінеді, азық жақсы қорытылады. Сүрлемде пішенге қарағанда қоректік заттар өте көп, каротин толық сақталады. Оның құнарлылығы өсімдіктің түріне, жинау мерзіміне, оны дайындау және сақтау әдістеріне байланысты. Өнімділігі жоғары сүрлем алу үшін жүгері дәнінің балауыздана-сүттеніп піскен кезінде, күнбағысты гүлдей бастағанда, сиыржоңышқа-сұлы және бұршақ-сұлы қоспаларын бұршақтары пайда болғанда, шабындық шөптерін масақтануы басталғанда, көпжылдық шөптердің көшетінен шөпті масақтана бастағаннан гүлдегенге дейін, бөрібұршақты сүттеніп піскен кезінде жинайды. 100 кг күнбағыс сүрлемінде 16 азықтық өлшем және 1,4 кг қорытылатын протеин, сәйкесінше жүгері сүрлемінде 20 және 1,4 кг; жоңышқа сүрлемінде 18 және 2,9 кг болады. С-нің түсі ашық қоңыр, сарғыш келеді. Қатты күйген сүрлемнің түсі қара қоңыр болады. Ашытылған капустаның, тұздалған көкөністің, бұзылған кезде – бұзылған балықтың, қидың иісі болады. Ылғалдылығы 60% болатын сүрлемнің қышқылдығы (рН) 4,0 – 4,2. С. ауыл шаруашылығы малдарының барлық түріне беріледі. Бордақылайтын және сүтті сиырлардың азық рационының 50%-ын сүрлем құрайды. Сапалы сүрлем әзірлеу үшін балаусаны дер кезінде сүрлем қоймасына жеткізіп, тығыздап салады да, үстін ауа, су өтпейтіндей етіп жабады. сүрлемнің ішкі қабатының температурасы 30 – 35 оС-тан аспау керек.
Антеизоалкандар
Антеизоалкандар.Көміртек атомдары тізбегінің бастауынан санағанда үшінші ретгі метилді тогпта иемденетін изоалкандар (3-метилалкандар). 2-метиалкандармен қатар Антеизоалкандар да азғантай мөлшерде тірі клеткалар есебінен түзіле алады, сондықтан қазба шашыранды органикалық заттарға қарасты изоалкандар құрамындағы көмірсутектердің бір бөлігі тектік болмысын шет-пұшпақтап сақтаған күйде ұшырасады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ геологиясы
Томанга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Машиналар
"Машиналар" - XIX ғасырдың соңғы ширегінде АҚШ-та, Англияда, Германияда пайда болған жартылай астыртын бюрократиялық ұйымдар. Олардың құрамына бірте-бірте партияның бүкіл ішкі өмірі, үміткерлерді ұсыну, сайлау кампанияларын жүргізу, мемлекеттік қызметтер мен жоғары лауазымдарды бөлісу бойынша тәуелді болып қалған кәсіби саясаткерлер, сая¬си лауазымнан дәмелі ықпалды тұлғалар кірді. "Машиналар" көбіне парламентарийлерден де, партияның ресми лидерлерінен де асқақтатылды. "Маши¬налар" феномені алғаш рет М.Острогорскийдің еңбегінде, М.Вебердің "Саясат әуестік әрі кәсіп ретінде" деген еңбегінде зерттелген. Бүгінгі күні АҚШ және басқа да англо-саксондық елдерде "машиналар" деп шынайы билігі бейресми сипаттағы саяси артиялардың аппаратын атау қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Жасылбас тағанақ
ЖасылбасТАҒАНАҚ (қарқанақ) (Lanius collurio) - Қазақстан фаунасындағы кішкене тағанақтардың (24-35 г) 4 түрінің біреуі.
Таралуы
Бүкіл Еуропаны және Азияның айтардықтай бөлігін мекен ететін қарқанақтарды және олардың өмір сүру дағдысын сипаттайтын қолда бар әдебиеттердің көпшілігі дәл осы түрге жатқызады. Кешірек - мамырда ұшып келетін болғандықтан, бір жазда бір рет балапан өргізеді. Қазақстан аумағынан тамыз-қыркүйекте ұшып кетеді.
Дереккөз
1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
Санат:Тағанақтар Санат:Еуразия құстары
Билік бөлінісі
Билік бөлінісі - мемлекеттік билікті ұйымдастыру қағидаты, оған сәйкес мемлекеттегі билік бір-бірінен тәуелсіз, бірін-бірі тепетеңдікте ұстайтын үш тармаққа бөлінеді - атқарушы, заңшығарушы және сот билігі. Билік бөлінісі теориясы сонау ежелгі дәуірден бастау алады. Мысалы, Аристотель мемлекеттік қүрылымның кез келген түрінің негізі үш бөліктен тұрады дейді: біріншісі - мемлекеттің ісін қарастыратын заң шығарушы-кеңесші орган; екіншісі - қызметтік, яғни мемлекеттік қызметтер және олардың орнын ауыстыру әдістері; үшінші - сот органдары. Билік бөлінісі теориясының классикалық нұсқасын жасауға ерекше үлес қосқан Ш.Монтескье (1659-1753). Ол мемлекеттік биліктің үш бүтаққа: заңшығарушы, атқарушы, сот билігіне бөлді. Бүл бүтақтардың әрқайсысы өз өкілеттігі аясында бір-бірінен тәуелсіз болуы керек. Монтескьенің пікірінше, биліктің бір адамның немесе бір органның қолында шоғырлануы жеке тұлға еркіндігін шектеп, қиянатқа апарады. Қазіргі кезде билік бөлінісі - саяси өмірдің түрі ретіндегі құқықтық мемлекет пен демократияның аса маңызды элементтерінің бірі.
Билік етуші элита
БилӀк етушӀ элита - маңызды саяси шешімдер қабылдайтын, әлеуметтік, саяси, психологиялық ерекше қасиеттерімен, саясатта, экономикада, рухани өмірде өздерінің білімділігімен, іскерлігімен, асқан мамандығымен, артықшылықты жағдайымен ерекшеленетін адамдар тобы. Саясат, экономика және ойшылдық саласында тамаша табысқа жеткен таңдаулылар қоғамды билейді, ғылыми-техникалық, әлеуметтік процестің қозғаушы күші де осы топ адамдары.
Билік көздері
БилӀк көздері- билеуші топты құрайтын жекелеген адамдардың билігін тудыратын факторлар. Билік адамдардың субъективті айырмашылықтарынан олардың қоғамдағы алатын орындарының объективті әркелкілігінің нәтижесінде пайда болады. Саясаттануда әдетте билік көздеріне қара күш, байлық, білім, алатын орны және үйымдастыру жатады. Қара күш биліктің о бастағы негізі болса керек. БилӀк көздёрӀ өз қалауын орындатуы үшін қор- қытып-үркітіп, қара күш қолдануға сүйенеді. Байлық ежелден билік көзі болып табылады. Байлар өзінен материалдық тәуелділерді өз еркіне бағындырады. БилӀк көздёрӀ жеке адамның немесе топтың мүддесіне сүйенеді. Білім, ақпарат, тәжірибе қашан да БилӀк көздёрӀ болып келді. Ежелгі гректің Сфинкс жайлы аңызында ол жайлы сөз етілген. Әйел басты, арыстан денелі, қүс қанатты қүбыжық Фива халқын жүмбақ жасырып, әбден мезі қылып бітеді. Енді халық осы жүмбақты шешкен адамға Фиваны билеу қүқын беруді үйғарады. Жүмбақты шешу тек Эдиптің қолынан келіп, Фиваға билік қүрады. Қайта Өрлеу дәуірінде ағылшын философы Ф.Бэкон (1561-1626) бүл аңызды басқа қырынан қарап, Сфинксті билікке қол жеткізетін Ғылым деп талқылайды. Дәстүрлі қоғамдарда алатын орны билікке қол жеткізудің бірден-бір жолы болды. Қазіргі қоғамда алатын орны немесе түлғаның әлеуметтік статусы БилӀк көздёрӀ аса маңыздыларының бірі болып отыр. Мысалы, президент немесе министр лауазымы аяқталғанға дейін белгілі бір деңгейде билікке ие. Лауазымынан айырылған сәттен билік қүзыры да тыйылады. Қазіргі кезде үйымдастыру аса күшті БилӀк көздёрӀ болып табылады. ¥йымдастыру ежелден адамдарды жүмылдыруға ғана емес, сонымен қатар, қабылданған биліктік шешімдерін жүзеге асыру үшін қызмет етеді. Ӏс жүзінде лауазымды қызмет БилӀк көздёрӀ ретінде тек үйымдастыру элементі сипатында ғана мәні бар. Билікті шектен тыс қолддну - лауазымды адамның (соның ішінде, билік өкілінің ) өзінің қүқылары мен қүзіретінің шегінен шығарып, қызмет бабын асыра пайдаланып, азаматтардың не үйымдардың, қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделерін елеулі түрде бүзуға өкеліп соғатын іс-әрекеттерді қасақана жасауы. Бүл мемлекеттің қызмет мүдделеріне қарсы қылмысқа жатады. Билікті шектен тыс қолдану әдетте, жоғары тұрған лауазымды адамдардың немесе өзге идараның лауазымды өкілінің қүзыретіне кіретін, сондай-ақ қүқыққа қайшы іс-әрекеттерді істеу (мысалы жағдайды ескермей қару қолдану немесе т.б ) түрінде көрініс табады. Билікті шектен тыс қолдану адамдардың денсаулығы мен өміріне зиян келтіру, мүлікті бүл- діру немесе жойып жіберу, т.б ауыр сал- дарға соқтырады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Сілез тілінің Нимодлин диалекті
thumb|Сiлез тілінің Нимодлин диалекті Сiлез тілінің Нимодлин диалекті (сілезше: djalykt ńymodliński ślůnskij godki, ) — сiлез тілінің Нимодлин қаласындағы бір бөлім тұрғындар сөйлейтін диалект.
Ол өлшемді сiлез тілімен бірнеше әріптердің дыбыстылу өзгешелігі арқылы парықталады. Дыбысталудағы бұл өзгешелік құбылысты олар mazuřyńy деп атасады, мұнда č š ž dž белгілері ісжүзінде c, s, z, dz болып оқылады. Нимодлин диалектіндегі фонетикада кейде мұрын дауыстылық y ( деп оқылады) кездеседі, бұл дыбыстың Прудник диалектімен тығыз қатысы бар.
Диалекіттік мысал
Jak my byli chopcy, to my śli tys cansto na gřiby. Noubaři my śe radowali, jak my nouwjancyj prawikůw a růtkopůw nazbjyrali, bo te bůuy bardzo twardy do krouńou. Prawiki a růtkopy – z wjankša rosnům we břuskach. Śińouki a kuřůntka – te z wjankša rosnům zajś we śwjyrckach. Majślouki tys sům dobry, yno te žoudyn ńe chćou zajś roud uodźyrać, bo te musům zajś być uodźyrany, a bardzo śe lepjům po palcach. Bźony – te rosnům zajś na ślagach, na tych uodźymkach uod strumůw. I poram muchorůutkůw my tys přinůjśli, co na muchy jadźić.
Санат:Сiлез тілі
Авача шоқысы
thumb|Авача шоқысы Авача шоқысы - Камчатканың оңтүстік-шығысында Петропаловск-Камчатскийіге таяу әрекетті вулкан.
Биіктігі - 2741 м, диаметрі - 400м.
Вулкандық андезит, базальт, туф, шлак, күл мен лавалардан тұрады.
Вулканның атқылауы мәліметтер бойынша 1737, 1772, 1779, 1789, 1827, 1837, 1855, 1878, 1771, 1894, 1895, 1901, 1909, 1926, 1927, 1938, 1945, 1991 жылдары тіркелген.
Дереккөздер
Санат:Камчатск өлкесі географиясы Санат:Белсенді жанартаулар
Ла-Мадлен-Буве
Ла-Мадлен-Буве (La Madeleine-Bouvet) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61241, пошта индексі — 61110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 410 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Жұбан Тасар
Тасар Жұбан (1937 жыл, Ақтөбе облысы Байғанин ауданы - 2014 жыл) - ақын.
Дереккөздер
Санат:1937 жылы туғандар Санат:Байғанин ауданында туғандар Санат:2014 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Айтыс ақындары
Муус
Муус (Mouhous) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,30 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64408, пошта индексі — 64330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
IC 3978
IC 3978 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3978 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Ек (Па-де-Кале)
Ек (Ecques) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62288, пошта индексі — 62129.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1979 адамды құрады. Халық тығыздығы — 157,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Аубурн (Кентукки)
Аубурн (Auburn) — Кентукки штатының Логан округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 444 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.7  км² шамасында. FIPS коды — 21-02638.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Уакари
thumb|right|200px|Уакари
Уакарилер (какажао) - Оңтүстік Американың тропиктік ормандарында өмір сүретін кішкене маймылдар. Оларды түксіз бастары мен ашық қызыл түсті беті арқылы тануға болады. Олардың денесін ұзын бос түк қаптап жатады. Уакарилердің құйрықтары басқа маймылдарға қарағанда қысқа. Олар – өте көпшіл жануарлар, сондықтан да олар 100 мүшесі бар топтарда өмір сүреді, тек ас ішу кезінде ғана кішірек топтарға бөлінеді. Уакарилер – жойылудың алдында тұрған құрып бара жатқан маймылдардың бірі. Оларға аңшылық пен ормандарды жою ең үлкен қауіп тудырып тұр.
Көбеюі
Шашсыз қызыл бет уакаридің денсаулығының көрсеткіші ретінде қызмет етеді. Ауру жануарлардың беттері - безгек жиі кездеседі - ақшыл қызғылт түсті және олар жыныстық серіктес ретінде сәтті болмайды. Туу көбінесе қазаннан қарашаға дейінгі құрғақ маусымда болады, бірақ басқа маусымдарда да болуы мүмкін. Шамамен алты айлық жүктіліктен кейін әйел, әдетте, бір бала туады. Ол алдымен сұр түсті және бетінде шашы бар. Шамамен 3-5 айдан кейін ол өмірінің екінші жылында сүттен толығымен айырылып, бірінші рет қатты тағамды қабылдайды. Өмірдің үшінші жылында басы шаштан айырылады, осы жылдың соңында аналықтар жыныстық жетіле бастайды. Еркектерде бұл процесс - кем дегенде тұтқында - шамамен алты жыл бойы жалғасады. Тұтқындағы жануарлардың жасы 30 жастан асқан, жабайы табиғатта өмір сүру ұзақтығы белгісіз.
Таралуы
Уакари Оңтүстік Америкадағы Амазония ойпатының солтүстік-батысында тұрады. Олардың таралу аймағы батыс Бразилияны, Колумбияның оңтүстігін және Перудың шығысын қамтиды. Бұл жануарлардың мекендейтін жері тропикалық ормандар.
Жақсы Жалғызтау
Елді мекен:
Варец
Варец (Varetz) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Брив-ла-Гаярд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,38 км² шамасында.
Жақсы Жалғызтау
Басқа мағыналар:
Варец
Коммунаның INSEE коды — 19278, пошта индексі — 19240.
Карташово (Тасқала ауданы)
Карташово — Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы, Мереке ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2011 жылы таратылған.
Варец
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2232 адамды құрады. Халық тығыздығы — 109,52 адам/км².