cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Биогендік заттар
Биогендік заттар - су объектілерінде фитопланктондардың жылдам өсіп-өнуіне зиянкес су ағзаларының өсуіне, су көзінің эвтрофиялық дамуына себепші болып, судың өздігінен тазару процесіне кері ықпалы болатын заттар. Топырақа қосылатын азот нитрификациялық процестердің әсерінен оңай еритін және тұрақсыз нитрат нысанына ауысады, топырақ ылғалдарын ластайды, сөйтіп жер асты суларын пайдалануға жарамсыз етеді. Нитраттық азоттың ауыз судың құрамындағы мүмкіндік шегі — 10 мг/л. Су көздерінің биогендік заттармен ластануы суармалы егістер дамыған аудандарда байқалуда. Мысалы, күріш егістігіне пайдаланылған тыңайтқыштардың 14—18 пайызы коллектор — тастанды сулар арқылы пайдаға аспай су көздерін ластайды. Суармалы егістіктерден су көздеріне пестицидтермен ластанған әрі түздылығы айтарлықтай қайтарма сулар көптеп түседі. Өімдіктерді қорғауда химиялық әдістердің кең турде қолданылуының салдарынан аумақтар, суғару жүйелері, өзен-көлдер және жер асты сулары ластанады. Ашық су көздеріне пестицидтер дұрыс сақталмаған жағдайда немесе тасымалдау кезінде олар шашылған аумақтан жаңбыр және қар суларымен бірге, ауыл шаруашылық алқаптарын авиа, және басқа да жолдармен өңдеудің технологиясы бұзылған жағдайда, оларды өндіретін кәсіпорындардың ақаба суларын төгу салдарынан түседі. Пестицидтердің, өндеу мерзімі мен мөлшерін сақтамау адамдарға тамақ, малға жем болатын ауыл шаруашылық өнімдерінде олардың шоғырлануына апарып соғады. Ауданы 1000 га болатын әрбір суару жүйесінен 1 жыл сайын шамамен 100 кг хлорорганикалық пестицидтер ағып шығады. Олар балықтардың ағзалары мен ұлпаларында жиналып, оларды уландырады және 1 қырып жібереді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Құлтума Өтемісұлы
Құлтума Өтемісұлы (1860, Қарағанды облысы Нұра ауданы Жартытөбе ауылы – 1915, сонда) – суырыпсалма ақын, әнші, композитор. Алтай-Қарпықтың шонжары Аққошқар Сайдалының асында 9 күнде 18 ақынмен айтысып, бәрін жеңген. Арғын тайпасы Қуандық руы Әлке бөлімінен шыққан. Ол Шөже, Орынбай, т.б. айтыстың хас шеберлерімен сөз сайысына түскен. Құлтума Біржан сал, Кемпірбай, Жаяу Мұса, Қанапия, Ақан сері, Үкілі Ыбырай, Ғазиз, Иманжүсіп, Шашубай, Балуан Шолақ сияқты сал-серілермен, әнші, ақындармен аралас-құралас болған. Ақынның “Шабыт шақыру”, “Билер жөнінде”, “Өмір туралы”, “Қарттық жөнінде”, “Термелер”, “Бір ақынға” дейтін өлеңдері бар. Оның “Үш көтерме”, “Тау қиялап”, “Пау-ой”, “Шайқалма”, “Дөңбек”, “Жамал-Шамшид”, “Демалыс”, т.б. әндері ел арасына кең тараған. Бұлардың кейбіреуін халыққа жеткізген – әнші Қосымжан Бабақов. А.Жұбанов пен Л.Хамиди Құлтуманың “Үш көтерме”, “Тау қиялап” әндерін “Абай” операсында қолданған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ақындары
Берльштедт
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1848 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13.39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 007. Муниципалитеттің басшысы — Зильфиа Энгель.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Ромбак-ле-Фран
Ромбак-ле-Фран (Rombach-le-Franc) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Рибовилле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68283, пошта индексі — 68660.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 877 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Үлкен Усолка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кочебиловка
Кочебиловка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Васюган өзенінің оң жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қыземшек (тау, Ұлытау таулары)
Қыземшек – Ұлытау тауларының оңтүстік бөлігіндегі аласа тау.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Қарсақпай кентінің оңтүстік-батысында 16 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 546 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 2,5 км-ге созылған, енді жері 1 км шамасында.
Жер бедері
Беткейі сай-жыралармен тілімделген. Шығысынан Керегетассай өзені бастау алады. Солтүстігінде Шиліқұдық бұлағы, оңтүстігінде Қарамола жайлауы бар.
Өсімдігі
Тау баурайында ұшқат, тобылғы, боз, бидайық, сораң, т.б. өседі. Баурайы мал жайылымына қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы таулары
Бард
Бард — ежелгі кельттердің халық поэзиясының өкілі, жыршы, ақын. Бардтар поэзиясы біздің эрамыздан бірнеше ғасыр бұрын пайда болып, XVIII ғасырға дейін жетті. Бұлар негізінде князь сарайларында болған. Бардтар үлкен шеберліктен өту үшін он-он екі жылға дейін арнаулы мектептен өткен. Бардтар поэзиясы Еуропа романтизміне әсер еткен. XVIII ғасырдан бастап бұл терминнің бұрынғы мағынасы кеңейіп, ақын деген сөздің баламасы ретінде қолданылатын болды.
Дереккөздер
Санат:Әртістер Санат:Друидтер
Лихтенштейннің әкімшілік бөлінісі
Анклав пен эксклавтары
Шағын мөлшеріне қарамастан, ұйымдастықтар өте оғаш пішіндерге ие. Жеті ұйымдастықта негізгі аумақтан басқа кем дегенде бір эксклав бар.
Дереккөздер
Санат:Лихтенштейннің әкімшілік бөлінісі
Отфор
Отфор (Hautefort) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24210, пошта индексі — 24390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1086 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Аманғали Шамшадин
Аманғали Шамшадин - 1950 жылы 3 шілдеде Маңғышлақ облысы Маңғыстау ауданының Қаратөбе ауылдық кеңесінде туған. Қазақ. Әкесі - Көптілеуов Шамшадин, марқұм, малшы болған. Анасы -Жұмаш Сейітқызы, марқұм, малшы болған. Еңбек Қызыл Ту орденді Ташкент темір жол көлігінің инженерлері институтын (1974) темір жолдарды пайдалану бойынша қатынас жолдарының инженері мамандығы бойынша; Алматы жоғары партия мектебін (1987) саясаттанушы мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (1999 жылдан).
қатынастар және азаматтық бастамалар секторының меңгерушісі.
Аугсбург діни бітімі
thumb|Аугсбург діни бітімінің 1-ші беті, Майн, 1555 ж. Аугсбург діни бітімі - 1555 ж. 25 қыокүйекте Германияның протестант князьдары мен император Карл V-нің арасында (Аугсбургте) жасалған бітім.
Аманғали Шамшадин
Әскери атағы - запастағы капитан.
Діни көзқарасы - ислам.
Аугсбург діни бітімі
Бұл католиктер мен протестанттардың арасындағы бірсыпыра соғысты тоқтатты; князьдар мен ьасқа да империялық топтардың дін мәселесінде толық тәуелсіз болуын қамтамасыз етті. Олардың өз қол астындағы адамдардың дінін өз еркімен "cujus regio6 ejus religio" - "Ел кімдікі болса - дін сонікі" деген принцип бойынша белгілеуіне құқық берді. Аугсбург діни бітімі протестанттардың Германиядағы жаулап алған жерлерін заң жүзінде бекітті. Католик дінімен қатар лютеран дінін ресми дін деп таныды. Шіркеу мүліктерін секулярландырылуына санкция берілді. Аугсбург діни бітімі Германиядағы жергілікті князьдардың өкімет билігін онан әрі күшейтіп, князьдік абсолютизмнің жедел дауына мүмкіндік туғызды.
Аманғали Шамшадин
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Алдыңғы қатарлы әлем державаларының бірі».
Аугсбург діни бітімі
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тарих
Аманғали Шамшадин
Хоббиі - тарих, әдебиет.
Үйленген. Жұбайы - Шамшадин Нағима Қалшабекқызы (1952 жылы туған), Маңғыстау гуманитарлық колледжінің оқытушысы. Балалары - Ырысты (1976 жылы туған), Ләззат (1977 жылы туған), Сандуғаш (1982 жылы туған), Думан (1996 жылы туған).
Гидравликалық дүмпудің таралу жылдамдығы
Гидравликалық дүмпудің таралу жылдамдығы толқынның арынды құбыр ысырмасы тез жабылған кездегі ысырмадан кері қайтқан үдемелі жылдамдығының құбыр бойымен таралуы. Гидравликалық дүмпудің дамуы төрт кезеңнен тұрады. Гидравликалық дүмпудің таралу жылдамдығы серпімді ортадағы дыбыстық таралу жылдамдығына тең.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Климаттың континенттілігі
Климаттың континенттілігі - құрлықтың ірі массивтерінің атмосфераға күшті әсер етуі жағдайларында қалыптасатын климат ерекшеліктерінің жиынтығы. Бұған
метеорологиялық элементтердің жылдық жүргісіндегі белгілепген ерекшеліктері, т.б. жатады.
Климаттың континенттілігінің ең маңызды сипаттамасы — континенттіліктің өсуіне карай ауа температурасының жылдық амплитудасы шамасының үлкеюі. Материктің ішіне тереңдей енген сайын Климаттың континенттілігі де артады. Бірақ Климаттың континенттілігінде орынның жағалық сызықтан жай ғана алыстығы емес, онымен бірге теңіздік ауа массаларымен салыстырғанда континенттік ауа массаларының кайталануыньщ маңызы зор. Кейде климаттың континенттілігіне климаттың мұхиттылығы туралы үғым қарама-қарсы қойылады.
NGC 2292
NGC 2292 — Үлкен Арлан шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 20 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2292 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 19617, ESO 490-48, MCG -4-16-22, VV 178, AM 0645-264, CGMW 2-41.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үлкен Арлан (шоқжұлдыз)
NGC 6763
NGC 6763 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 30 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6763 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62757, NGC 6762, UGC 11405, ZWG 323.9.
Дыбовица (Бургас облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 84 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты
right|150px|thumb|[[Халықаралық ауыр атлетика федерациясының эмблемасы]] Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты Халықаралық ауыр атлетика федерациясымен (IWF) ұыйымдастырылатын жарыс. Бірінші чемпионат 1891 жылы Лондон қаласында өтті.
XX ғасырдың басында ауыр атлетикадан әлем чемпионаттары жылына бірнеше рет өткен: 1905 жылы - үш рет, 1910 жылы - екі рет және 1911 жылы - төрт рет.
Атлеттер 15 салмақтық категорияларда жарысады(8 категоря ерлерде және 7 әйелдерде)
Сілтемелер
Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпионаттары
Исперих (Разград облысы)
Исперих (Исперих) — Болгариядағы қала. Разград облысына қарасты Исперих қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 473 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7400. Телефон коды — 08331. ЕКАТТЕ коды — 32874.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Бахшы
Бахшы — түрікмен фольклорын жасаушылардың байырғы өкілі, ел аралап, күй шолып жыр айтатын өнер иесі. Кейінгі ұрпаққа түрікмен халқының этикалық мұрасын бахшылар жеткізген. Бұл ретте бахшы қазақ мәдениетіндегі жыршы типімен төркіндес, тектес екені аңдалады.
Дереккөздер
Санат:Түрікменстан әдебиеті
Руилье
Руилье (Ruilhe) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Брага (қала) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Ақжал (Абай облысы)
Ақжал — Абай облысы Жарма ауданы, Ақжал ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 867 адам (406 ер адам және 461 әйел адам) болса, 2009 жылы 475 адамды (227 ер адам және 248 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
Дортмунд
Дортмунд (Dortmund) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Арнсберг әкімшілік округіне бағынады.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 580444 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 280,401 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 13 000. Қаланың басшысы — Улльрих Зирау.
Сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Магерно
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сулыкөл ауылдық округі (Қостанай облысы)
Сулыкөл ауылдық округі – Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Юльевка, Федосеевка, Шилі ауылдары кіреді. Орталығы – Юльевка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1934 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Әулиекөл ауданы ауылдық округтері
Амантай Дәулетбеков
Амантай Дәулетбеков  (1917 – 1943) – Кеңес Одағының Батыры.
Руы — Уақ.
Гуарани (Минас-Жерайс)
Гуарани (Минас-Жерайс) (Guarani (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Уба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 870 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 264,837 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,5 адам/км².
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Санатбек Тәжібай
Санатбек Тәжібай (9 ақпан 1939 жылы туған, Жуалы ауданы, Талапты ауылы) – ғалым, техника ғылымдарының докторы (1990), профессор (1990).
Ғылыми еңбектері
Тәжібайдың ғылыми еңбектері машина жасау өнеркәсібінің мәселелеріне арналған. Ол механизмдер мен машиналардың ғарышта жұмыс істеу қабілеттілігін зерттеді. Осы зерттеу нәтижелері Ай бетінде еркін қозғалған «Луноход» аппаратының ішпектерін (подшипниктерін) жасауға негіз болды.
Дереккөздер
Санат:9 ақпанда туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Жуалы ауданында туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінің профессорлары
Темірхан Бихаұлы Байтов
Байтов Темірхан Бихаұлы (1940, Маңғыстау ауданы Таушық ауылы – 2006, сонда) – дәрігер-ғалым, медецина ғылым кандидаты Алматы мемлекеттік медецина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медецина университеті) бітірген (1964). Форт-Шевченко қалалық туберкулезге қарсы диспансердің бас дәрігері, Форт-Шевченкода алғаш ашылған Гурьев медецина училище бөлімшесінің басшысы, Мәскеудегі орталық ғылым-зерт. туберкулез ин-ттарының аспиранты болды. Қарағанды қаласында медицина институтында дәріс оқып, ондаған жылдар Маңғыстау облысы диспансерінің бас дәрігері болды. Жаңаөзенде қалалық диспансер ашуда шалғай жатқан елді мекендердегі тұрғындарды жылжымалы флюрография көлікпен тексеру жұмыстарын жолға қоюда ерекше еңбек сіңірген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Староверка
Староверка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Брюшино көлі - Виска өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Британия жарнама ұйымы
Дереккөздер
Санат: журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Абай (деректі фильм)
«Абай» - деректі фильм. 1954 ж. Алматы киностудиясы түсірген. Сценарий авторлары - В. Рапопорт пен О. Әбішев, режиссері - О. Әбішев, операторы - О. Зекки. Фильм А. Құнанбаевтың қайтыс болғанына 50 жыл толуына арналған. Фильмде Абайдың Семейдегі әдеби-мемориал. мұражайындағы заттар, ақынның кітаптары, қолжазбалары, фотосуреттері көрсетілген. Осындай көріністер арасында диктор Абай шығармалары туралы әңгімелеп, ақынның өлеңдерінен үзінділер оқып тұрады. Алматыда, Москвада өткен еске алу жиындарынан деректі кадрлар, Л.Соболев пен Г. Мүсіреповтың сөйлеген сөздерінен, Р. Абдуллиннің орындауында «Абай» операсынан үзінділер беріледі. М.Әуезовтың сөйлеп тұрған сәтінен көрініс те бар. Сондай-ақ ақынның туған жері Жидебайда, Семейде және Алматыда қойылған ескерткіш тастардың ашылуынан түсірілген кадрлар көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Әзірбайжан мини-футбол құрамасы
Мини-футболдан Әзірбайжан құрамасы — халықаралық мини-футбол жарыстарында Әзірбайжанның намысын қорғайтын құрама.
2016 жылы тұңғыш рет әлем чемпионатына қатысып, ширек финалға жетті.
Еуропа чемпионатына 6 рет қатысты (бірінші рет 2010 жылы). Жоғары көрсеткіші — 4 орын (2010).
Сілтемелер
Санат:Әзірбайжандағы мини-футбол Санат:Еуропа мини-футбол құрамалары
Құлшар Бақтыбайұлы
Құлшар Бақтыбайұлы, Қырықмылтық Құлшар (19 ғасыр, Маңғыстау түбегі, Үстірт өңірі – қайтыс болған жылы белгісіз) – күйші.
Өмірбаяны
Адай руының қырықмылтық атасынан шыққандықтан ел арасында «Қырықмылтық Құлшар» атанған. Абыл күйшіден өнеге алған.
Шығармашылығы
«Қырықмылтық Құлшардың қызбен және оның шешесімен күймен айтысуы» аталатын бірнеше күйі бар. Күй сайысында Құлшар «Қыз қамаған», қыз шешесі «Кербез» («Кербез Керік» деп те аталады) күйлерін тартады. Бұл күйлерді халық арасына Құлшардың өзі орындап таратқан. Құлшардың күйлері – үздік, ақпа-төкпе виртуоздық өнер туындылары.
Академик А.Жұбанов кезінде Құлшардың күйшілік өнерін ерекше бағалаған.
Дереккөздер
Санат:Күйшілер
IC 2707
IC 2707 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1365644.
Сыртқы сілтемелер
IC 2707 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Сити оф Стэйплс (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 2981 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.8 км² шамасында. FIPS коды — 27-62446.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Бэлтсвилл (Мэриленд)
Бэлтсвилл (Beltsville) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 15690 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17.2 км² шамасында. FIPS коды — 24-06400.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Палеогеоморфология
Палеогеоморфология - геоморфологияның палеогеографиямен байланысты бағыты; көне жербедерді, яғни оның морфологиясын, тегін, көнелігін, даму тарихы мен заңдылықтарын зерттейді.
Бермбах
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 553 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы ь6,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 008. Муниципалитеттің басшысы — Герд Херман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Мойынты болысы
Мойынты болысы (1878 жылдың 1 қаңтарына дейін Кәрсөн болысы) — Семей облысы Қарқаралы уезіндегі қазақ болысы.
Тарихы
1869 жылы Кәрсөн-Керней болысының Керней және Кәрсөн болыстары деп екіге бөлу кезінде пайда болды. . 1923 жылдың қазан айында ЦИК КазАССРының 1923 жылдың 5 шілдесіндегі қаулысы бойынша Сарыбұлақ болысы Мойынты болысымен Шет болысы болып біріктірілді.
Территория
thumb|1893 жылғы Семей облысы болыстарының картасы Территориясы Қарқаралы уезінің оңтүстігінде, ал қазіргі Шет ауданының оңтүстінде орналасқан.
Әкімшілік бөлінісі
8 Әкімшілік ауылдарға бөлінді :
Тұлғалары
Кәрсөн руынан шыққан тұлғалар:
Дереккөздер
Санат:Семей облысы болыстары Санат:Шет ауданы тарихы
Неи-ле-Биссон
Неи-ле-Биссон (Neuilly-le-Bisson) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,98 км² шамасында.
Ибраһим (Қазан ханы)
Ибраһим хан (İbrahim, Ибраһим, ابراهیم; қай. 1479, Қазан) — Қазан ханы (1467-1479), Махмұт ханның ұлы, Халил ханның інісі әрі мұрагері.
Неи-ле-Биссон
Коммунаның INSEE коды — 61304, пошта индексі — 61250.
Ибраһим (Қазан ханы)
Халил хан қайтыс болғаннан кейін таққа отырып, оның жесірі Нұрсұлтанға үйленді.
Неи-ле-Биссон
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 270 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,15 адам/км².
Ибраһим (Қазан ханы)
Мәскеу мемлекетімен соғыс
1467 жылы III Иван күзде Ибраһим ханның ағасы ханзада Қасымды Қазан тағына үміткер етіп жіберіп, Қазан хандығына қарсы соғыс бастады. Бұл кандидатураны кейбір қазандықтар қолдады. Ибраһим 1467 жылы Еділ бойындағы өзен шайқасында көптеген Мәскеу әскерлерін талқандады. Бәлкім, орыстар мен Қазан татарлары арасындағы жалғыз ірі өзен шайқасы болды. Оппозициялық топты Ғабдолла Мүмин бек (عبدال مومن) басқарды. Жорық сәтсіз аяқталды, орыс әскері Еділден өтіп, татарлармен шайқасуға батылы бармады. Бұған жауап ретінде Ибраһим хан қыста жаудың шекаралас аймақтарына жазалаушы шабуыл жасап, Галич Мерскийдің маңын тонады.
Неи-ле-Биссон
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ибраһим (Қазан ханы)
Мәскеу мемлекетімен соғыс
1468 жылы III Иван Төменгі Новгород, Муром, Кострома, Галичке мықты гарнизондар жіберіп, Қазанды үлкен соғысқа итермелей, хандықтың жерінде бейбіт халыққа қарсы өте қатыгездіктермен қатар жүретін ұрыс қимылдарын бастады.
Неи-ле-Биссон
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Ибраһим (Қазан ханы)
Мәскеу мемлекетімен соғыс
Ибраһим екі бағытта әскерлер жіберді: Галич және Төменгі Новгород-Муром. Біріншіде, сәттілік қазандықтарға ықпал етті, тіпті, Кичменский қаласы және екі костромалық болыстар басып алынды. Екіншіде, Қожаберді мырза жасағын жеңіп, орыстар татарларды тоқтатып.
Мәскеу Хлиновский - үшінші майданды ашты. Ушкуйліктер Вятка бойымен Камаға дейін қайықтармен түсіп, қазандықтардың тыл жағынан тонауға кірісті. Бұған жауап ретінде солтүстікке мықты жасақтар жіберілді, олар Нократ өлкесінің астанасы - Хлиновты басып алып, онда татар әкімшілігін құрды.
Мұрасы
Ибраһим қайтыс болғаннан кейін оның жесірі Нұрсұлтан Қырым ханы Меңлі Герейге тұрмысқа шығып, Қазаннан Бақшасарайға кетті. Бұл оқиға Қазан мен Қырым арасында болған саяси, мәдени және экономикалық байланыстар туралы куәлік ете отырып, бұл байланыстардың нығаюына үлкен ықпал етті және кейінірек маңызды саяси оқиғалардың қайнар көзі болғандықтан маңызды салдарларға ие болды. Кішкентай ханзада Ғабделлатиф анасымен бірге Қырымға, өгей әкесінің сарайына барды.
Ибраһим хан Қазан Кремлінде Қазан хандарының кесенесінде жерленген.
Сілтеме
Ибраһим (Қазан ханы) «Родоводе» сайтында. Ата-баба мен ұрпақ шежіресі.
Санат:XV ғасырда туғандар Санат:Қазан хандары Санат:Тоқатемірлер
Куюрғазы
Куюрғазы — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Якшимбет ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтар ында тұрғыны 197 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қыземшек (тау, Мұңлы тауы)
Қыземшек – Мұңлы тауының солтүстік-батысындағы аласа тау.
Лас-Вентас-кон-Пения-Агилера
Лас-Вентас-кон-Пения-Агилера (Las Ventas con Peña Aguilera) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Толедо ауданында (комарка) орналасқан.
Крутая (Игол тармағы)
Крутая — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Игол өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Қыземшек (тау, Мұңлы тауы)
Географиялық орны
Ұлытау облысы Қаражал қалалық әкімдігіне қарасты аумақта, Қаражал қаласының оңтүстік-батысында 41 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 521 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 2 км-ге созылған, енді жері 1 км.
Лас-Вентас-кон-Пения-Агилера
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1364 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 139 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 35 км.
Крутая (Игол тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Лас-Вентас-кон-Пения-Агилера
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Крутая (Игол тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қыземшек (тау, Мұңлы тауы)
Жер бедері
Беткейі жонды-қырқалы келген. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Шығысында Қарашоқы, оңтүстік-шығысында Бектау таулары бар.
Өсімдігі
Ашық қоңыр топырақ жамылғысында боз, селеу, жусан, бұталы өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау облысы таулары
Климаттың тербелісі
Климаттың тербелісі - климаттың циклдік немесе квазикезендік (кезендік немесе ырғақты, яғни кезектегі ондаған немесе жүздеген жылдарда) езгерулері. Жанама және жылнамалық деректер бойынша, өткен тарихи кезеңдерде аралығы ондаған және жүздеген жылдарда климаттың тербелістері болып тұрады. Мысалы, ерте орта ғасырларда, XIII ғасырға дейін Солтүстік жарты шардың еуропалық секторында климаттың айтарлықтай жылынуы болған. Оның жаңадан жылынуы, әсіресе жоғары ендіктерде анық байқалады.
Дюбен
Дюбен (Düben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Анхальт-Цербст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 271 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 080. Муниципалитеттің басшысы — Хартмут Дафид.
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Брюзля
Брюзля — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Нюню өзенінің сол жағалауынан 7,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Баяндаушы бейнесі
Баяндаушы бейнесі — әдеби шығармада оқиғаны әңгімелеп айтушы, сол оқиғаға қалайда қатысы бар, болған жағдайларды өз көзімен көрген адамның тұлғасы. Баяндаушы шығарманың басты кейіпкер болуы сирек кездеседі, бірақ қалайда айтылатын жайларды білген-көрген, басы-қасында болған адам ретінде көрінеді. Автордың оқиғаны тікелей өз атынан айтпай басқа біреулердің көзімен қарап, соған айтқызуы, өмір шындығын соның ой-елегінен өткізіп, ойлау-сезіну тұрғысынан көрсетуі бұл өзінше бір көркемдік тәсіл.
Мысалы, Б.Майлиннің "Шұғаның белгісі" атты әңгімесінде оқиға Шұғаны көрген, оның сүйікті жары Абдрахманға еріп жүрген Қасымның аузымен баяндалады. Оқырман әңгімеленген жай-жағдайды, Шұғаның махаббатын, қайғылы өлімін сол айтушының бейнелеп жеткізуі, "Ой, өзі де Шұға десе, Шұға еді-ау" деп көңіренген көңіл күйін сезіну арқылы елестетеді.
NGC 6775
NGC 6775 — Бүркіт шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 19 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6775 деген нөмірге ие болды.
Сулыкөл ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Сулыкөл, Темірбек, Төлен, Үшана ауылдары кіреді. Орталығы – Сулыкөл ауылы.
Дереккөздер
Санат:Қаратөбе ауданы ауылдық округтері
Сыну көрсеткіштерінің дисперсиясы
Дереккөздер
Санат:Геология
NGC 2315
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 16 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2315 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20045, UGC 3633, MCG 8-13-45, ZWG 234,41.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Сент-Круа-о-Мин
Сент-Круа-о-Мин (Sainte-Croix-aux-Mines) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Рибовилле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,85 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2031 адамды құрады. Халық тығыздығы — 72,93 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Дыскотна (Бургас облысы)
Дыскотна (Дъскотна) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Руен қауымының құрамына кіреді.
Орея (Шығыс Пиреней)
Орея (Oreilla) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Прад округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,03 км² шамасында.
Дыскотна (Бургас облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Орея (Шығыс Пиреней)
Коммунаның INSEE коды — 66128, пошта индексі — 66360.
Старбак (Миннесота)
Старбак (Starbuck) — Миннесота штатының Pope округіне жататын АҚШ қаласы.
Орея (Шығыс Пиреней)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1,0 адам/км².
Старбак (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 1302 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-62500.
Орея (Шығыс Пиреней)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Марцано
Марцано (Marzano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1500 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 166 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 27010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Michele.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Руйвайнш (Виейра-ду-Минью)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 931 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,26 км² шамасында. Халық тығыздығы — 29,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мартин Турский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Кубрат (Разград облысы)
Кубрат (Кубрат (град)) — Болгариядағы қала. Разград облысына қарасты Кубрат қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 324 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7300. Телефон коды — 0838. ЕКАТТЕ коды — 40422.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Бақыт Тұрсынұлы Сарбалаев
Бақыт Тұрсынұлы Сарбалаев  (18 мамыр, 1947 жыл, Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы, «Қызылжұлдыз» кеңшары-ның «Жайылма» ауылы) - әдебиет сыншысы, журналист.
Дереккөздер
Санат:18 мамырда туғандар Санат:1947 жылы туғандар Санат:Жаңақорған ауданында туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан әдебиет сыншылары Санат:Қазақстан журналистер одағы сыйлығының иегерлері Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері
Нұрлан Мұхтарұлы Арынов
Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген (1984). Алматы қалалық емханасында дәрігер (1984–90), Алматы мемлекеттік медицина университетінде ассистент, доцент (1990–94), Алматы қаласындағы Хирургия ғылыми орталығында жетекші қызметкер (1994–97), 1998 жылдан бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарады.
Арынов республикада балалар бауырының зақымдалған бөлшектерін алып тастау (резекция) және асқазаннан жасанды (пластикалық) өңеш жасау операцияларын жүзеге асырды.
«Хирургия механической хронической дуоденальной непроходимости (возрастной аспект)» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Оның ғылыми жұмыстарының негізгі бағыты – соқыр ішектің іріңдеуі кезіндегі калликринкинин жүйесінің патофизиологиясына, ішек, ұлтабар, өт жолдарының бітелуіне байланысты жасалатын операциялардың ерекшеліктерін зерттеу мәселелері.
Сиври-сюр-Мез
Сиври-сюр-Мез (Sivry-sur-Meuse) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,24 шаршы шақырым шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55490, пошта индексі — 55110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 366 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Климаттың кешенді сипаттамалары
Климаттың кешенді сипаттамалары — бір кезеңге жататын екі немесе бірнеше метеорологиялық элемент шамаларының немесе екі не бірнеше метеорологиялық элементтердің функциялары мәндерінің (мысалы, эквиваленттік температураның, гидротермиялық коэффициентінің, желдің термиялық өрнегінің және т.б.) киюласуын көрсететін климат сипаттамалары.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Гиш
Гиш (Guiche) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64250, пошта индексі — 64520.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 895 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Йездигерд күнтізбесі
Йездигерд күнтізбесі – Иранда, Ауғанстанда, Иракта, Түркияда және Орта Азияда қолданылған уақыт есебінің жүйесі, яғни күнтізбе. Ежелгі Иранда ғасырлар бойы ауа райына сәйкестендірілген, дәлдігі төмен табиғи күнтізбе қолданылып келген. Уақыт есебін тәртіпке келтіру мақсатымен, 7 ғасырда Сасани әулетінен шыққан соңғы патша – Йездигерд ҚҚҚ-нің бұйрығы бойынша, астрон. күнтізбе қолданылған. Тарихта оны, көбінесе, “ Йездигерд күнтізбесі ” деп атайды. Йездигерд күнтізбесінде жыл 365 күнге, әрқайсысы 30 күндік 12 айға бөлінген, содан кейін жыл аяғына айлардан тыс 5 күн қосылып отырған. Жыл басы – фервердин айының 1-күні, көктемгі (жазғытұрғы) күн мен түннің теңелу кезі (Григорий күнтізбесі бойынша 22 наурыз). Бұл күн жаңа жылдың 1-күні ретінде наурыз (парс. нау – жаңа, руз – күн) деп аталған. Жылдар Йездигерд ҚҚҚ-нің таққа отырған күнінен, яғни 632 жылдың 16 маусымынан бастап есептелетін болған. Жуық түрде жылдың нақты ұзақтығы 365, 2422 күн (тәулік). Ал Йездигерд күнтізбесі ндегі жылдың одан 0,2422 күні кем. Осы айырмашылықтан 100 жылда 24 күн, 200 жылда 48 күн, т.б. жиналады да, наурыз жылжып, ақпан, қаңтар, желтоқсан, т.б. айларға шығып кетеді, сөйтіп ол көктемгі күн мен түннің теңелу кезіне қабыспай қалады. Уақыт есебінің шатасуы халық бұқарасын күйзеліске ұшыратқан. Өйткені, патшаға, уәзірлерге, т.б. жер өнімдерінен жиналатын салықтар наурызға дейін төленіп бітуге тиісті болған. Ертеде Иран жерінде наурызға дейін егін орылып, салықтар мерзімінде төленіп келген. Ал бергі наурызда егін жиналмаған, тіпті егін кейбір жерлерде жаңа ғана көктей бастаған. Осыған байланысты патшаларға шаруалардан салық төлеу мерзімін өзгертуді немесе күнтізбені түзетуді өтінген арыздар түскен. Патшалардың көпшілігі бұл арыздарға құлақ аспай, салықтарды бұрынғы тәртібімен жинатып, төлей алмағандарды жазалай берген. Ал Мүтәууәкіл (847 – 861 жылдары патшалық құрған) және Мүтәдид (892 – 902 жылдары патшалық құрған) патшалардың бұйрықтары бойынша жасалған өзгерістер табиғи негізінен ауып кеткен күнтізбені түзете алмаған, ақыры аяқсыз қалған. Йездигерд күнтізбесінің кемшілігі Дарихи Жәлели күнтізбесінде түзетілді.
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Биологиялық сынама
Биологиялық сынама - биологиялық препараттарды бақылау әдісі.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Айырбастау бағамы
thumb|250px|right
Айырбастау бағамы — шетел валютасына бейімделген сол елдің ақша бірлігінің бағасы, яғни бір мемлекеттің ақша бірлігі құнының екінші бір мемлекеттің ақша бірлігінің құны. Айырбастау бағамының түрлері:
Дереккөздер
Валюта бағамы
Марко Ройс
Марко Ройс (нем. Marco Reus; 31 мамыр 1989, Дортмунд, ГФР) — германиялық қорғаушы, Германия Ұлттық футбол құрамасы мен "Боруссия Дортмунд" клубының жартылай қорғаушысы.
Карьерасы
Марко Дортмундта өсті. Болашақ футболшыны және екі оның үлкен апаларын қарапайымдылыққа тәрбиеледі. Марко футболды 4 жасында ойнауды бастады. Басында ол ұшқыш немесе сатушы болуды ойлаған, бірақ біраз уақыт өткен соң ол кәсіпқой футболды таңдады. Балалық шақтан Марконың кумиры жартылай қорғаушы Томаш Росицки болған.
2012 жылы Еуропа чемпионатына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты. 2014 жылғы әлем чемпионатына баратын футболшылардың тізіміне ілінгенімен, дәл чемпионат басталарда жарақат алды да, турнирге қатыса алмады.
"Рот-Вайсс" (Ален) клубының түлегі. 2009 жылы Менхенгладбахтың "Боруссиясына" ауысты да, кәсіпқой карьерасын бастады.
2012 жылы "Боруссия Дортмундқа" ауысты.
2018 жылы тамызда "Боруссия Дортмундтың" капитаны боп тағайындалды.
Командалық
«Боруссия» Дортмунд
Германия құрамасы
Балабақша
thumb| alt=A.| Балабақша.
Балабақша — мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелейтін мекеме. Мұндай мекеменің ең алғашқы үлгісін неміс педагогы Фребель (1702—1852) ұйымдастырған (1837). Еліміздегі тұңғыш Балабақша Алматы қаласында 1917 жылы ұйымдастырылып, онда 100-ге тарта бала тәрбиеленді. 1919 — 1920 жылдары Қызылорда, Торғай, Орынбор, Орда, Қостанай қалаларында 115 Балабақша жұмыс істеді. 1997 жылы ҚР бойынша барлығы 1419 Балабақша жұмыс істеп, 162.2 мың бала тәрбиеленді. Олардың 425-і (18,2 мың бала) қазақ, 994-і (114,0 мың бала) орыс тілдерінде тәрбие жұмысын жүргізді. Балабақшада тәрбие, білім беру жұмыстары баланың жас ерекшелігіне, күн режиміне сәйкес жасалған бағдарламалар арқылы жүзеге асырылады (қазіргі Мектеп жасына дейінгі тәрбие). Тәрбие жұмыстарын арнайы мамандықтары бар тәрбиешілер жүргізеді. Балабақшадағы балалар 2-ден 3 жасқа дейін — бөбектер тобына, 3-тен 4 жасқа дейін —cәбилердің 1-тобына, 4-тен 5 жасқа дейін — сәбилердің 2-тобына, 5-тен 6 жасқа дейін — естиярлар, 6-дан 7 жасқа дейін — мектепке даярлық топтарына бөлінеді. Балабақшалар бюджеттік, гимназиялық, жекеменшіктік, коммерциялық, т.б. негізде жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Мектепке дейінгі білім
Қыземшек (тау, Бетпақдала)
Қыземшек – Бетпақдала даласының оңтүстік-батысындағы тау.
Географиялық орны
Түркістан облысы Созақ ауданы Жуантөбе ауылынан солтүстікке қарай 48 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 265 м.
Жер бедері
Екі өркештен тұратын тау беткейі көлбеу келген. Беткейі мен етегінде шөл далаға тән өсімдіктер өскен. Солтүстігінде 10 км жерде өзімен аттас кент және кеніш орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Созақ ауданы таулары
Қопару
Қопару – жұмыс барысында қауіпсіздік сақтаумен қатар белгіленген мезетте белгіленген бірізділікпен қопарғыш заттар зарядтарының детонациясын қоздыру процесі.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Химия
IC 2708
IC 2708 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34584, ZWG 67.53, NPM1G +12.0268.
Сыртқы сілтемелер
IC 2708 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Иррационал сандар
thumb|right|200px| Иррационал сан — рационал емес нақты сан. Геометриялық тұрғыдан алса иррационал сан бірлік кесіндімен өлшемдес емес кесіндінің ұзындығын өрнектейді.
Бұндай өлшемдес емес кесінділердің барын көне математиктерге бұрыннан белгілі болған: мысалы, олар квадраттың қабырғасы мен диагоналдары өлшемдес емес екені мәлім болған, бұл \sqrt 2 санының иррационал дегенмен бірдей.
Иррационал сандар жиынын әдетте \mathbb I деп белгілейді. Осылайша
Санат:Иррационал сандар
Тұрмыс сапасы
Тұрмыс сапасы — адамның тұрмыс жағдайын көрсететін сипаттамалардың жиынтығы.
Экономика ғылымында тұрмыс сапасы көрсеткіштерінің бірыңғай жүйесі әзірге тұжырымдала қойған жоқаласы тұрмыс сапасы екі өлшемге – адамның әл-ауқаты деңгейіне (оның табысы мен мұраланудан қалған меншігінің деңгейіне) және оның мәдениетінің деңгейіне байланысты. Тұрмыс сапасы адам өмір сүретін елдің әлеуметтік-экономика дамуы деңгейіне байланысты; сонымен бірге әр-бір адам көбінесе өзінің тұрмыс сапасын өзі қамтамасыз етеді. Сондықтан тұрмыс сапасы адамның дүниетанымымен байланысты философиялық ұғым. Өзінің заттарына ұқып-ты қарайтын, үй шаруасын ұтымды жүргізетін, білімі мен біліктілігін тынымсыз арттыратын, құқықтары мен міндеттерін жақсы білетін, жұмыс күшін тиімді сата білетін, ары мен жаны таза, инабатты бай адам да өзінің еңбегімен неғұрлым жоғары деңгейдегі тұрмыс сапасын қамтамасыз ете алады.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Әлеуметтану Санат:Экономикалық көрсеткіштер
Босния және Герцеговина мини-футбол құрамасы
Босния және Герцеговина мини-футбол құрамасы —Халықаралық мини-футбол жарыстарынды Босния және Герцеговинаның намысын қорғайтын құрама команда.
Сілтемелер
Санат:Босния және Герцеговинадағы мини-футбол Санат:Еуропа мини-футбол құрамалары
Дорфен
Дорфен (Dorfen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Эрдинг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 723 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 99,60 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 77 115. Қаланың басшысы — Хайнц Грунднер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Бернтероде (Хайльбад-Хайлигенштадт)
Бернтероде (Хайльбад-Хайлигенштадт) (Bernterode (bei Heilbad Heiligenstadt)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 244 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8.67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 004. Муниципалитеттің басшысы — Георг Драйлинг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Аңғару
thumb|right|250px|"Сен жаны бар дене емессің, сен денесі бар жансың." Аңғару (Awareness) — әлдене туралы зерделі болу күйі. Нақтырақ айтсақ, аңғару дегеніміз оқиғаларды тікелей білу және түйсіну, сезіну, ұғу қабілеті. Басқаша айтсақ, ол ақпараттар іс-әрекетті бағыттауға тіке қолданылған кездегі субъекттің ақпараттарға назар аудару күйі. Бұл ұғым зерденің синонимі ретінде, немесе зерденің негізгі қасиеті ретінде қолданылуы мүмкін, мысалы, зерде дегеніміз адам санасының әлденені аңғару күйі.
Санадағы әлденені аңғару күйі тәжірибеге байланысты болады, яғни аңғаруда бейнеленген құрылым тәжірибе құрылымын бейнелейді. Дегенмен аңғарудың ең маңызды және ерекше түрі Мендік аңғару болып, ол адамның өз кісілігі мен даралығы туралы зерделік тәжірибесі болып, сана философиясында қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Таным Санат:Зерде Санат:Психикалық процестер Санат:Эпистемология Санат:Философия
Аңкөс
Аңкөс  — аңдардың әдіс-айласын, сыры мен сипатын терең ажырата білетін және оларды шебер аулай білетін адам. А. адам аңның түріне және жылдың төрт мезгіліне сәйкес аң аулауға таяқ, тор, түтін, тұзақ, қақпан, садақ, мылтық сияқты құрал-жабдықтарды және ат пен итті өте ұтымды пайдаланады. А. тек құрал-жабдықтарды дәл таңдап пайдаланумен, аңның түсі мен сипатын білумен шектелмейді. Ол әрбір аңның тіршілік ету, өсіп-өрбу жолдарынан, аңдардың күндізгі және түнгі өріс-мекенін, олардың немен қоректенетінін, тіпті құмалағына қарап аш-тоқтығын айыра алады. А. сондай-ақ күн райын болжағыш, жер бедерін аңғарғыш келеді.
Санат:Аңшылық
Буколика
thumb|right|200px|[[Альд Мануций, 1501 жылдың басылымы]] Буколика немесе Буколик (βουκóλος - бақташы, қойшы) — мал бағып, жайылымда жүрген адамның өлеңі ретінде, немесе сол жайды суреттейтін, шығарма ретінде дамыған жай-күйін, жайбарақат, уайым-қайғы жоқ, күншуақ көңілін анғартатын ежелгі грек поэзиясы. Ескі грек тарихында мұндай поэзияны алғаш жасаушы Феокрит болған. Кейін Батыс Еуропа, орыс әдебиетінде бұл жанр кең орын алған. Өз алдына сала болып, көп ақындардың әуестене жырлайтын тақырыбына айналған.
Қазақ әдебиетін алсақ, осындай классикалық мағынадағы буколика дамымаған. Өзі мал бағатын елде, әсіресе бұл іспен біте қайнасқан, ол шаруаның шуағы мен көлеңкесін жақсы білетін елде бұл жанрдың көп дамымауы таңқаларлық жай. Рас, қойшы зары, мұңы сияқты өлеңдер ауыз әдебиетінде, жеке ақындар шығармаларында ұшырайды. Бірақ, оның бәрі буколиканың дәстүрлі санатына жатпайды. Өйткені оларда идиллия, жаймашуақтық жетіспейді, сүйіспендік жоқ, табиғат суреті аз. Мәселен, Кенен Әзірбаевтың "Боз торғай", "Көк шолақ" өлең-әндері буколикаға өте жақын келгенімен риза, тоқ көңілден гөрі наразылық басым. "Мен жүрмін кешке дейін тамақ ішпей" деген сияқты болып келеді. Табиғат көрінісі де боз торғай шырылдауымен бітеді. Өлеңнен зар, налы көңіл байқалады, мағына мол, бірақ, буколика талабына сай әдейілеп келтірген табиғат суреті жоқ. Сондықтан мұндай өлеңдерді буколика, немесе пастораль деу қиын. Қазақ әдебиетінде өлеңнің мұндай түрі көп дамымаған.
Дереккөздер
Санат:Поэзия Санат:Әдебиет жанрлары
Мемлекеттің кірістері
Мемлекет қаржысының іс-әрекеті кезінде өзара тығыз байланысты екі үдеріс пайда болады: мемлекеттік құрылымдардың қарамағына қаржылық ресурстарды жұмылдыру және қаражаттарды мемлекеттің әр түрлі қызметтеріне пайдалану. Бұл үдерістердің алғашқысы өзінің көрінісін мемлекеттің кірістері ұғымында, екіншісі мемлекеттің шығыстарында табады.
Мемлекеттің кірістері деп экономикалық қатынастардың жүйесін айтады, бұл қатынастардың үдерісінде мемлекеттің жұмыс істеуінің материалдық базасын жасау үшін мемлекеттің меншігіне түсетін қаражаттардың жиынтығы құрылады.