cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оғыздар
Этникалық және тайпалық құрамы
Оғыз мемлекеті өзінің саяси және әлеуметтік табиғаты жағынан ертедегі феодалдық мемлекет болды. Онда әскери-демократиялық құрылыстың қойнауынан өсіп шыққан ел билеу институттары сақталды, ал жабғудың билігін ірі әскери-тайпалық ақсүйектердің кеңесі шектеп отырды. Ескі рулық-тайпалық институттардын тез ыдырауы жағдайында патриархаттық-феодалдық қатынастар дамыды. Басқару аппараты қалыптасты. X ғасырдың аяғында-ақ уақытылы алынып тұратын алым-салық жүйесі болды. Ханның салық жинаушылары мың адамға дейін жететін арнаулы атты отряд болып құрылды, ал алым-салық төлеуден бас тартқан «бүлікшілерге» жазалау отрядтары жіберіліп отырды.
Оғыздардың саясаты
Оғыздар мемлекеті Еуразияның саяси және әскери тарихында маңызды рөл атқарды. 965 жылы оғыз жабғуы мен Киев князі Святославтың арасында хазарларға қарсы бағытталған әскери одақ жасалды. Мұның нәтижесінде Хазар қағанаты талқандалды. Киев Русінің оғыздармен әскери-саяси одағы олардың саяси және сауда-экономикалық мүдделерінің бір болуынан туындады. Хазариямен бәсекелес болған ежелгі орыс мемлекетіне одақтас керек болды; екінші жағынан, феодалданып келе жатқан көшпелі оғыз шонжарлары ездерінің малына жайылымға, Дон және Қара теңіз маңындағы далаларға өте мұқтаж болды, ал оған жетуге Хазария бөгет жасады. Оғыздарды Еділ бойынан, Маңғыстаудан, Үстірттен өтіп, Еуропаны Азиямен жалғастыратын аса маңызды жолдар барынша қызықтырды. Бұл сауда жолдарын өз бақылауында ұстауға ертедегі орыс мемлекеті де мүдделі болатын. Хазарияның талқандалуы орыс көпестеріне Шығыс елдерінің бай нарығына жол ашты. Осының бәрі оғыз жабғуларын сыртқы саяси бағытында орыс князьдерімен одақ жасасуға бағдар алуға итермеледі.
Оғыздардың құлдырауы
Оғыздар мемлекеті қыпшактайпаларының соққыларынан құлады. Оғыздардың бірсыпыра топтары қыпшақтардын тегеурінінен Шығыс Еуропаға, Кіші Азияға кетті, енді біразы Мауараннахрдың Қарахан әулетінің және Хорасанның салжұқ билеушілерінің қол астына көшті. Қыпшактар XI ғасырдың ортасында талқандаған оғыздардың қалдықтары кейін келе Дешті Қыпшақтың түркі тілдес тайпаларына сіңісіп кетті.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Ожау
нобай|200px|оңға|Ожау Ожау — қымыз, айран, сүт, сусын құюға қолданылатын ыдыс. Шұңғыл бөліктен және қолға ұстауға ыңғайлы саптан тұрады. Ожау ағаштан, металдан жасалады.Ағаштан жасалған түрлері б.з.б. 2 ғасырымыздан бастап қолданыла бастаған. Археологиялық деректерге қарағанда, ожаудың ағаштан жасалған түрлерін Орталық Азия халықтары ерте темір дәуірінде-ақ қолдана бастаған. Металл ожау 16 – 19 ғасырларда кең тарады. Дәстүрлі қазақ қоғамында дастарханның шырайын келтіретін мүлік ретінде ерекше бағаланған. Оны қазақ шеберлері әр түрлі ағаштардан (тораңғы, емен, т.б.) ойып дайындаған. Кейде сабы ою-өрнектермен безендірілген. Ауқатты қазақтар сәндік бұйым есебінде ожауды алтынмен, күміспен қаптатып, кейде сабына асыл тас орнаттырған.
Миозит
Миозит (грек. myos – бұлшық ет) – қаңқа бұлшық еттерінің қабынуы. Миозит жедел және созылмалы түрлерге ажыратылады. Жедел Миозит жедел пайда болатын жұқпалы аурулардың (тұмау, ревматизм, т.б.), жарақаттың (бұлшық ет жарақаты), бұлшық еттерге қалыптан тыс күш түскенде немесе инфекция түскен тіндерден бұлшық етке қарай жайылуының (мысалы, сүйектен) салдарынан туады. Миозиттің бұл түрі тез арада дамиды. Негізгі белгілері: бұлшық еттегі жергілікті ауырсыну, оның кернеліп қатаюы; ауырсыну бұлшық етті саусақтармен басқанда және қозғалыс кезінде айқын байқалады. Созылмалы Миозит біртіндеп дамиды. Ол, көбінесе, созылмалы жұқпалы аурулардың (туберкулез, мерез, т.б.) салдарынан немесе кәсібіне байланысты ауру адамның бұлшық еттерінің шаршауынан, қажуынан пайда болады. Созылмалы Миозит белгілері жедел Миозитке ұқсас, бірақ олардың біліну дәрежелері жедел Миозитпен салыстырғанда бір шама төмен болады. Миозитті емдеу тікелей дәрігердің бақылауымен жүзеге асырылады. Емдеу шаралары ретінде инфекцияға қарсы күрес, бұлшық еттердің жұмысына теріс әсер ететін құбылыстарды реттеу, ауру сезімін басатын дәрі-дәрмектерді қолдану. Жергілікті ем ретінде массаж, физиотерапевтік ем түрлерін пайдалануға болады. Созылмалы Миозитті санаторлық - курорттық (шипалы балшық, минералды су, т.б.) емдеу қажет.
Дереккөздер
Санат:Биология
Водвиль-ле-О
Водвиль-ле-О (Vaudeville-le-Haut) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55534, пошта индексі — 55130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 69 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Жылан қайыс
Ырым баланын 4 жасқа толған, яғни қоян мүшел жасына келген кезінде жасалады. Баланың әкесі мен сол ауылдың дарханы (темірші ұста) өздері бір күнді белгілейді. Бұл әдетте күздің мазаң желді күні болады. Айтылған күні түске қарай ата-ана, баласын ертіп дарханның үйіне баратын болған. Қонақтарын төрге отырғызған дархан дүрілдертіп көрік басады, темір соғып ырым жасайды. Содаң соң үйдің іргесіне, болса шын, болмаса бутафориялық жасанды сауыт-сайман мен қару-жарақты үйіп қояды. Дарханның өзі үстіне жылан түстес сұр торқадан тоқылған шекпен киеді. Ырым былайша жасалынатын болған: дархан сауыт-сайман мен қару-жараққа арқасын, балаға бетін беріп, екі аяғын алшақ қойып тұрады. Содан баланы аяғының арасынан ары бір, бері бір екі рет өткізеді. Бірнеше еңбектеп өткенде бала сауыт-сайманды киеді. Екінші өткенде бойына қару-жарақ тағынады. Содан соң дархан екі алақанын отқа қақтап алады да, баланың бетін сипайды. Ырым осымен аяқталады. Кейде ырымның соңында балаға басқа ат қойылуы мүмкін.
.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Бошен (Орн)
Бошен (Beauchêne) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61031, пошта индексі — 61800.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Ямбо-Ты-Вис
Ямбо-Ты-Вис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лыа-Ю өзенінің сол жағалауынан 54 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Майтөбе (тау, Ұлытау таулары)
Майтөбе – Ұлытау тауларының оңтүстігінде орналасқан тау.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Қарсақбай кентінен батысқа қарай 20 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 628 м. Ұзындығы мен ені 2-1,5 км шамасында.
Геологиялық құрылымы
Жер қыртысы протерозойдың тақтатас, кварцит, порфирит және туфты тау жыныстарынан түзілген.
Жер бедері
Беткейлері сай-жыралармен тілімденген. Олардан Сарысай, Шоқырсай өзендері бастау алады. Солтүстік беткейінде қайнар көздері көп. Шығысында өзімен аттас қыстау орналасқан.
Өсімдігі
Бөктеріндегі қиыршықтасты бозғылт қоңыр топырағында ұшқат, боз, бидайық, т.б. астық тұқымдас шөптесіндер өскен. Алабы мал жайылымына қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы таулары
Аро (Атлантикалық Пиреней)
Аро (Araux) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,40 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 129 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
IC 3368
IC 3368 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40835, VCC 994.
Жаңа кайпан
Жаңа кайпан — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Буль-Кайпан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 538 адамды құрады. Пошта индексі — 452848, ОКАТО коды — 80250820002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қалқаншамаңы, айырша және бүйрекүсті бездері
Қалқаншамаңы, айырша және бүйрекүсті бездері Қалқаншамаңы бездерін ғалымдар көпке дейін қалқанша бездің бір бөлігі деп келген. Кейін жеке бөліп алып зерттегенде (1924) олардың қалқанша безден бөлек екені анықталған. Бұл бездер паратгормон бөледі.
Құрылысы: Бездердің екеуі қалқанша бездің жоғарғы жағына, екеуі төменгі жағына жабысып, оған жанаса орналасқан. Қалқанша безге жақын жабыса орналасқанымен құрылысы мен қызметі мүлдем өзгеше. Бездердің үлкендігі асбұршақтай, салмағы 20-50 мг. Ересек адамда өр бездің ұзындығы 6-8 мм, ені 3-4 мм, калыңдығы і 2 мм. Ер адамда салмағы 30 жасқа дейін, ал әйелдерде 46-50 жасқа дейін өседі.
Қызметі: 1) бездерден бөлінетін гормондар қан мен ұлпа сұйықтығындағы фосфор мен кальцийдің мөлшөрін реттейді;
2) 1 құрамындағы кальций мен фосфордың ішекке тез сінуіне әсер
3) денеден кальций мен фосфордың зөр мен нежіс арқылы жұлуын камтамасыз етеді..
Ауру белгілері. Егер ағзада паратгормон жетіспесе алып тастаса, қандағы кальцийдің деңгейі азайып, фосфор мөлшері артады. Орталык жүйке жүйесінін қозғыштығы жоғарылайды да бұлшықеттер сіресіп қалады. Қалқаншамаңы бездерінің ісуінен паратгормон шамадан тыс артық бөлінсе, сүйекте мүлдем азаяды. Сүйектер қисайып, сынғыш келеді, каптамырларда бауыр мен бүйректе, мида кальций көп жиналады, Мұндай жағдайда қалқаншамаңы бездерінің зақымданған жерін хирургиялық жолмен алып тастайды немесе рентген сөулесімен емдейді. Қалканшамаңы бездерінің жүмысы бүйрек пен сүйек ұлпасындағы кальций мен фосфордың алмасуымен тығыз байланысты.
Қызметі: бұл без тимозин гормонын бөледі, ол ағзада иммундық жүйенің орталық мүшесі болып саналады. Тимозин гормоны жетіспесе, ағзаның иммундық қасиеті төмендейді. Көкбауырдың мөлшері кішірейіп, қандағы лимфоцит жасушалары аэайып, қарсыдене түзілмейді (13-сурет).
Бүйрекүсті бездері. Құрылысы: бұл - бүйректің жоғарғы ұшына орналасқан жүп бездер. Біреуінің салмағы 6-7 г, екеуін қоскандағы салмағы шамамен 12-14 г. Он, жақтағы бүйрекүсті безінің пішіні - үш бұрыш, сол жактағының пішіні — жарты ай тәрізді. Бездердің сыртын бүйрекпен қоса тығыз майлы қабық қаптайды. Бүйрекүсті бездері сыртқы қыртысты қабаттан және ішкі боз (милы) қабаттан тұрады. Ішкі қабаты бездің дәл ортасында, шамамен без ұлпасының 10%-ын құрайды. Сыртқы қыртысты қабаты 90%-ын алып жатады. Бүйрекүсті бездерінен көптеген гормондар түзіледі.
2) тұз және су алмасуын қамтамасыз етеді;
3) қан мен басқа ұлпалардағы натрий, калий және хлордың қалыпты мөлшерін реттейді;
4) жыныс мүшелерінің дамуына да әсер етеді. Бездің ішкі милы қабатынан адреналин гормоны бөлінеді. Адреналин қан қысымын жоғарылатады; жүректің жиырылу ырғағын жиілетеді; қанда глюкозаның мөлшерін арттырады; бауырдағы гликогеннің мөлшерін азайтады; қанның үюын тездетеді; ұлпаның оттегін қабылдауы жыл-дамдайды; қуық пен ауатамырлардың бұлшықеттерін босаңсытады. Адреналин - жүйке жүйесінің бақылауымен бөлінетін гормон. Адамның көңіл күйі күрт өзгерген кезде адреналин көп бөлінеді. Сондықтан оны кейде «көңіл күй» гормоны деп те атайды.
Бүйрекүсті бездерінің қыртысты қабаты жарақаттанса немесе гормондары аз бөлінсе (жетіспесе): 1) қанда натрий мен хлордың мөлшері төмендеп, калийдің мөлшері артады;
2) су мөлшері азайып, қан қысымы төмендейді;
3) қанда қанттың және үлпаларда гликогеннің мөлшері азаяды.
Бүйрекүсті бездерінің қыртыс кабаты қызметі нашарлауынан және жарақаттануынан туатын ауру Аддисон ауруы деп аталады. Бұл ауруды 1855 жылы ағылшын дәрігері Т.Аддисон алғаш рет сипаттаған.
Аурудың белгілері: ауру адам өте әлсіз болып, тез шаршайды; қан қысымы темен (70/30 мм сын. баг.); асқа тәбеті тартпайды; терісі қола түсті (бозғылт) болып өзгереді. Бұл аурудың екінші атын «цола ауруы» дейді (теріде жиналатын пигментке байланысты). Асқынбай тұрғанда ауруды құрамында натрий мен көмірсулары көп, калийі аз тағаммен емдейді.
Біз ішкі секреция бездерінің кейбіреулеріне ғана тоқталдық. ішкі секреция бездерінің әсерінен болатын ауруларды емдейтін дәрігерді эндокринолог дейді.
Электрметаллургия
нобай| Электрметаллургия (электр… және металлургия) — металлургияның электр тогы арқылы кен мен оның концентратынан металды ажыратып алатын, металл мен қорытпаларды балқыта отырып оларды бөгде қоспалардан тазартатын (қ. Рафинациялау), сондай-ақ қыздыру арқылы қажетті құрылымы бар металл алатын саласы. Э-ға гальванотехника да жатады. Э-да электртермиялық тәсіл (электр құбылыстарының жылулық әсерін пайдалануға негізделген) және электрхимиялық тәсіл (электролиз құбылысын пайдалануға негізделген) деп аталатын 2 тәсіл қолданылады. Қара металлургияда көбіне электртерм. тәсіл, ал түсті металлургияда электртерм. және электрхим. тәсілдер қатар пайдаланылады.
Санат:Металлургия
Инвестициялық қорлардың қызметін лицензиялау
Инвестициялық қорлардың қызметін лицензиялау — ел аумағындағы инвестициялық қорлардың өз қызметін жүзеге асыруы үшін "Инвестициялық қорлар туралы" ҚР заңына және ҚР Үкіметінің осы аттас қаулысымен бекітілген ережеге сәйкес берілген лицензия. Лицензиялық талаптар мен шарттар — инвестициялық қорлар (ИҚ) жарғысының Қр заңдарының талаптарына сай келуі; ИҚ активтерінің құрамы мең құрылымының лицензиялаушы органның нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сай келуі, ҚР-ның тиісті заңдары мен нормативтік актілерінің сақталуы.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Квазибөлшек
Квазибөлшек (латынша quas(i) - «ұқсас») – қатты денелер мен кванттық сұйықтықтар сияқты күрделі кванттық жүйелердің өзара әрекеттесуінің табиғатын сипаттау үшін енгізілген кванттық механикадағы ұғым.
Мысалы жартылай өткізгіштердегі электронның қозғалысының сипатын жеңілдету үшін «өткізгіш электрон » деген квазибөлшек енгізілген, сол сияқты заттың конденсацияланған күйіндегі кристаллдық тордың байламдарындағы атомдардың тербелісін сипаттау үшін «фонон », өзара әрекеттесетін спиндер жүйесіндегі магниттік қозуларды сипаттау үшін «магнон » деген квазибөлшектер енгізілген.
Кіріспе
Алғаш квазибөлшектерді қолдануды ферми-сұйықтығы теориясындағы сұйық гелий-3-ті сипаттау үшін Л. Д. Ландау ұсынған, кейін бұны конденсацияланған зат күйінің теориясында қолданған.
Фонон
Қандай да бір қатты дененің күйін сипаттау үшін әр бөлшек үшін Шредингер өрнегін қолданып есептеу мүмкін емес, себебі белгісіз айнымалылар саны өте үлкен және олардың өзара әрекеттесуін ескеру қиындықтар тудырады. Бұндай сипатты квазибөлшектер енгізу арқылы жеңілдетуге болады, яғни қандай да бір қалыпты жағдайға қатысты элементар қозулар. Қалыпты жағдайға қатысты аз ғана элементар қозудың өзі  жүйені сипаттауға жеткілікті, себебі Больцманның реті бойынша үлкен элементар қозулар сирек кездеседі.
Магнон
Ферромагнетикада абсолют нөл температурасында барлық спиндер бір бағытқа тізіледі. Спиндердің осылай орналасуы қалыпты жағдайға сай келеді. Егер спиндердің біреуін қатардан шығарса, толқын пайда болды. Бұл толқынның энергиясы атом спинінің бағытының өзгеруіне қатысты кристаллдың қозуының энергиясына тең болады. Бұл энергияны қандай да бір бөлшектің, яғни магнонның, энергиясы ретінде қарастыруға болады.
Егер спиндердің ауытқуына қатысты ферромагнетиктің энергиясы аз болса, оны магнондардың энергиясының қосындысы ретінде алуға болады.
Сілтемелер
Санат:Квазибөлшектер Санат:Қатты денелер физикасы
Салқындату
Салқындату - бұзылудан сақтау үшін тамақ өнімдерінің температурасын жасанды түрде төмендету. Салқындатудың нәтижесінде тамақ өнімдерінің сапасын бұзатын ферменттердің әсері азаяды. Салқындату - тамақ өнімдерін тоңазыту алдындағы процесс. Жеміс-жидек және көкөністер көбінесе 1-1.2°C температурада салқындатылады. Салқындату процесі камераларда не арнаулы қондырғыларда қажетті ылғалдықпен жүргізіледі.
Санат:Химия Санат:Механика
Агрессивтік мінез-құлық
Агрессивтік мінез-құлық-(лат.aggressio- қаз.шабуыл жасау)- адам әрекетінің ерекше формасы,мұндай мінез құлық субъекттің нұқсан келтіру мақсатымен өзінен басқа адамға немесе адамдар тобына өз артықшылығын білдіріп, қыр көрсетуі немесе күш қолдануға тырысуымен сипатталады. Агрессивтік мінез-құлық қарқындылығы мен пайда болу дәрежесі бойынша : жеккөрушілік, жақтырмаушылықтан - тіл тигізуге ("вербалдық агрессия") және дөрекі түрде күш қолдануға ("физикалық агрессия") дейін түрленеді. Әллеуметтік психологиялық тұрғыдан келгенде: жекелеген адамдардың агрессивті мінез-құлықтары жиынтығының, бұқаралық сипаттағы құбылық ұғымының шеңберіндегі тұлғаралық агрессияның топтық агрессияға айналуының мәні бар.
Дереккөздер
1."Қазақ энциклопедиясы", Алматы, 2011
Санат:Психология
NGC 7360
NGC 7360 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 29 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7360 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69591, UGC 12167, MCG 1-58-1, ZWG 404.36, ZWG 405.2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Дольче
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2444 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 62 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 37020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Lucia.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Орлы ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Орлы, Шестой, Каспий ауылдары кіреді. Орталығы – Орлы ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ бойынша округте 2311 адам тұрады.
Тарихы
1956 жылы аталған шағын колхоздар бірігіп, «Жаңа жол» және «Еңбекші» колхоздары болып іріленген. Кейін 1962 жылы «Жаңажол», «Еңбекші», «Красный Каспий» ұжымшарлары біріктіріліп Калинин атындағы кеңшар құрылды. Бұл күндері округте 49 шаруа қожалығы жұмыс жасайды, 67 жеке кәсіпкер тіркелген.
Инфрақұрылымы
Округте Н.С.Манаев атындағы орта мектеп, «Өнерпаз» мәдениет үйі, дәрігерлік амбулатория, музыка мектебі филиалы, «Балдырған» балалар бақшасы, «Ақбота» тойханасы, супермаркет, бірнеше дүкендер, т.б қызмет көрсету орталықтары бар. Округ ауылдары түгел газбен, ауыз су құбырымен қамтылған.
Орлы ауылдық округі бойынша жер, су атаулары
Дондуков — Құрманғазы ауылының Батысында 10 шақырым жерде, Орлы округіне қарасты бұрын мекен болған төбе. Шарон өзенінің тарамдары жанай өтеді. Сол өңірде кезінде ең биік қарауыл төбе болған. Дондуков деген княздің есімі. Кеңес үкіметін орнату кезінде қызылдар мен ақтардың әскерлері биіктікті иемдену үшін көп шығынға ұшырап шайқасқан орын. Кейін елді мекеннің тұрғындары қоныс аударып жан-жаққа тараған.
Ағаш үй — Шарон өзенінің Болды саласының жағасында, Орлы ауылынан 3 шақырым, аудан орталығынан 8 шақырымдай қашықтықта орналасқан мекен аты. XIX ғасырда Шарафуддин қажының алғаш мешіті болған. Қазан төңкерісінен кейін жергілікті халық жиналып, мектепке арнап саман тастан төбесін шатырлап үй тұрғызған. Оны ағаш үй деген, сол атау иеленіп меншіктелген. Өзен жағасы балық аулауға ыңғайлы, алғашқы балықшылар серікгігі құрылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ел ыдырап тараған. Бұрынғы үлкен ауылдың орнына мал шаруасымен айналысқан 2-3 жанұя мекендеген.
Сазды — Аудан орталығының солтүстігінде 60 шақырым жерде, Ганюшкино - Азғыр тас жолының бойында орналасқан. Жер қыртысы сазды болғандықтан Сазды деп атанған.
Суық төбе — Орлы ауылының солтүстік шығысында 5 шақырым жерде, өзен жағасында орналасқан. Маңында төбеге пана болатын өскен ағаш, не қырат жоқ, жалаңаш төбе. Мал мен жанға пана болатын, суықтан арашалайтын қорғанышы болмағандықтаң, ызғарлы желдің өті болғандықтан Суықтөбе атанған.
Орлы — Құрманғазы ауылының батыс жағында 5 шақырым жерде Атырау - Астрахан тас жолы бойында орналасқан. Бұрын құрғақ, қоға өскен үлкен көл. Тұрғындар көл ортасындағы аралшықтардан мал азығын дайындаған. Мал жеп кетпеуі үшін дайындаған пішендерінің айналасын орлаған. Соғай сай Орлы аталып кеткен.
Дереккөздер
Санат:Құрманғазы ауданы ауылдық округтері
Шамья
Шамья — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сюзьва өзенінің сол жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақ қолжазбалары: Көне түркі және қазақ жазба әдеби мұралары
Қазақ қолжазбалары: Көне түркі және қазақ жазба әдеби мұралары — 2011 жылы Алматы қаласы «Ел-шежіре» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Қ. Сартқожаұлы, редакторы — Қ. Әбілқайыр. Беттер саны — 340.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7317-04-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Ел-шежіре баспасының кітаптары
Раювци (Велико Тырново облысы)
Раювци (Раювци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 34 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5093. Телефон коды — 06158. ЕКАТТЕ коды — 62325.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Береговое (Тереңкөл ауданы)
Береговое — Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл, Береговой ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1324 адам (638 ер адам және 686 әйел адам) болса, 2009 жылы 1096 адамды (538 ер адам және 558 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
Хамэр (Айдахо)
Хамэр (Hamer) — Айдахо штатының Джефферсон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.5 км². FIPS коды — 16-34570.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 12 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Джефферсон округы (Айдахо)
Мариэтта (Оклахома)
Мариэтта (Marietta) — Оклахома штатының Love округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Асқар Жұмабайұлы Шоманов
Асқар Жұмабайұлы Шоманов. 1969 жылы 15 желтоқсанда Алматы қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Шоманов Жұмабай Шоманұлы, зейнеткер, ЖОО оқытушы болған. Анасы - Қайырбаева Күләш Марданқызы, зейнеткер, ЖОО оқытушы болған. Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің философия және саясаттану факультетін (1993), философ, философия пәнінің оқытушысы; Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің аспирантурасын бітірген (1995). Философия ғылымдарының кандидаты (1996). Доцент (2001). 80 жуық газет мақалалар мен 30 ғылыми жарияланымдардың авторы. Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2009 жылдан). 1995 жылдың қазан айынан - Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің философия және ғылым әдістемесі кафедрасының оқытушысы, аға оқытушысы, доцент қызметін атқарушысы. 1999 жылдың желтоқсан айынан - ҚР Қауіпсіздік Кеңесінің Талдау орталығының кеңесшісі, сектор меңгерушісі. 2002 жылдың наурыз айынан - ҚР Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер Институты директорының бірінші орынбасары 2005 жылдың қыркүйек айынан - ҚР Тұңғыш Президент Қорының жанындағы Әлем экономикасы және саясат институты директорының бірінші орынбасары. 2007 жылдың наурыз айынан- ҚР Президенті Әкімшілігінің Ақпараттық талдау орталығының меңгерушісі. 2008 жылдың ақпан айынан - ҚР Президенті Әкімшілігінің стратегиялық зерттеулер лер және талдау орталығы меңгерушісінің орынбасары 2009 жылдың қазан айынан бері - ҚР Мемлекеттік қызмет ісі агенттігі төрағасының орынбасары. «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медапьдарымен марапатталған. Суйіп оқитын әдебиеті - тарихи және биографиялық әдебиет.
Авиаспорт
Авиаспорт – әуе спортының жалпылама аты (авиамодель, парашют, планер, ұшақ, тікұшақ). Қазақстанда бұлардың алғашқы төртеуі бар. Авиамодельшілер секциясы 1949 жылы ұйымдастырылды. Республликалық модельшілері 20 жыл ішінде бүкіл одақтық 40 рекорд жасады. Модельшілер клубында тәрбиеленген А. Степанов, В. Сущих. Э. Зубаров, Ю. Долговтар – бұл күндері атақты ұшқыштар, техник-инженерлер, конструкторлар. Қазақстан парашютистері бүкіл одақтық және дүние жүзілік 12 рет рекорд жасап, 36 алтын медаль алды.
Санат:Техникалық спорт
Понтене
250px|thumb|Картада орналасуы Понтене (Pontenet) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Мутье округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 202 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.74 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 702, пошта индексі — 2733.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Варваж (Якшанга тармағы)
Варваж — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Якшанга өзенінің оң жағалауынан 2,1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
1369 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1369 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Кастель-Сан-Пьетро-Романо
Кастель-Сан-Пьетро-Романо (Castel San Pietro Romano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 835 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 55 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 30.
Бозану
Бозану (Bozano) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ижуи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 296 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 201,039 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,3 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Боррез
Боррез (Borrèze) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24050, пошта индексі — 24590.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Люцелуз
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1824 адамды құрады. Халық тығыздығы — 63,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Оффаненго
Оффаненго (Offanengo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Кремона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5845 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 459 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 26010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Таллоне
Таллоне (Tallone) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 68,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B320, пошта индексі — 20270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 313 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Электрмобиль
Электрмобиль (электро… және лат. mobіlіs – қозғалмалы, оңай жылжитын), электр автомобиль – аккумуляторлық батареялардан, т.б. ток көздерінен қоректенетін бір не бірнеше қозғалтқышпен жабдықталған автомобиль. Шусыз қозғалуы, ауаны ластайтын газ шығармайтындығы Э-дің артықшылығы болса, жүріс қорының шектелуі (аккумуляторлық батареяларды жиі-жиі зарядтап отыру қажет), соның салдарынан салмағының ауыр болуы оның кемшілігі болып есептеледі. 2008 жылдың қаңтарынан бастап Жапонияның Mіtsubіshі фирмасы Жапония мен АҚШ рыноктарында алғашқы электрмобильдердің сериясын сатуға дайындалуда.
Санат:Транспорт Санат:Физика
Як-Яун
Як-Яун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пим өзенінің сол жағалауынан 94 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 79 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тамбах-Дитарц (Тюринген орманы)
Тамбах-Дитарц (Тюринген орманы) (Tambach-Dietharz) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Гота ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4126 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 67 065. Муниципалитеттің басшысы — Харальд Врона.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Локаята
Локаята - материализмге жақын көне үнді философиялық ілім. Шамамен б.д.д. 1-ші мыңжылдыктың ортасында туындаған. Негізін қалаушы болып әйгілі дана Брихаспат есептеледі. Локаятаның негізінде брахманизм догматикасына, жалпы догматикалық дінге деген скептикалық қатынас жатыр; Локаята бойынша ағзалармен қабылданатын сезім ғана бар деп есептеуге болады. Локията спекулятивті білімінің барлық түріне қарсы шықты. Бұдан Локаятаның құдайды және жанды (оның ішінде брахмен және атман), карма жоққа шығарады.
Дереккөздер
Санат:Материализм
Ораз Әбішұлы Әбішев
Ораз Әбішұлы Әбішев 1916 жылы 1 мамырда Семей облысы Абыралы ауданы Қайнар ауылында туған. Қазақ.
Әкесі - Әкімжанов Әбіш, марқұм, адвокат болып жұмыс істеген. Анасы - Тоқжігітова Зағипа, марқұм, үй шаруасы- мен айналысқан.
Бүкілодақтық мемлекеттік кинематография институты екі жылдық курсының актерлік факультетін бітірген (1936); режиссерлік факультетінде оқыған (Мәскеу қаласы, 1939), режиссер.
Коту-ди-Байшу
Коту-ди-Байшу (Couto de Baixo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Визеу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Ораз Әбішұлы Әбішев
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
Коту-ди-Байшу
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 780 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,2 км² шамасында. Халық тығыздығы — 69,6 адам/км².
Ораз Әбішұлы Әбішев
1936 жылдан - Абай атындағы Қазақ мемлекеттік опера театрының хор әртісі, солисі. 1939 жылдан - кинемато- графияның тәжірибелік жұмыстарында. 1946-1986 жылдары - «Қазақфильм» киностудиясының деректі кинолар режиссері.
Коту-ди-Байшу
Ауданның қамқоршысы — Әулие Евлалия.
Ораз Әбішұлы Әбішев
Қазақстанның Әдебиет және өнері I онкүндігінің мүшесі (Мәскеу қаласы, 1936). Қазақ балаларды қорғау комитетінің мүшесі (1976).
Коту-ди-Байшу
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Ораз Әбішұлы Әбішев
Діни көзқарасы - Құдайға сенеді.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә.Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Сингапур реформаторы Ли Куан Юдің айтқанымен келісемін. Ол Н.Ә.Назарбаевты әлемнің саяси аспанындағы жарқырап туып келе жатқан жұлдыз деп атап, мынадай болжам айт- ты: «Егер Қазақстан Республикасының басшылығы Назарбаев қолында болса, Қазақстанның табыстылыққа деген мүмкіндігі айтарлықтай көп болады».
Сүйіп оқитын әдебиеті - классика.
Жұбайы - Шынтасова Мәруә Қарасайқызы (1924-1995),ҚазКСР Министрлер кеңесінің Жалпы бөлімі меңгерушісінің орынбасары болып жұмыс істеген. Ұлы - Әбішев Қанат Оразұлы (1946 жылы туған), ҚР Олимпиада Ұлттық комитетінің вице-президенті; қызы - Әбішева Гүлжан Оразқызы (1950 жылы туған), кәсіпкер.
Дереккөздер
Санат:1916 жылы туғандар Санат:Қазақстан өнер қайраткерлері
Тайқоңыр
Тайқоңыр – Ертіс алабындағы көл.
Географиялық орны
Павлодар облысы Ақтоғай ауданындағы Разумовка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 16 км жерде, теңіз деңгейінен 87 м биіктікте орналасқан.
Гидрографикасы
Ауданы 14,9 км 2. Су жиналатын алабының аумағы 117 км 2, ұзындығы 6,5 км, ең енді жері 3,7 км, жағалық сызығының ұзындығы 20,2 км. Жағалауы жайпақ, кейбір жерлері жыралармен тілімделген. Көл жауын-шашын, жер асты суымен толысады. Суы тұзды. Алабы – жайылым.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы) көлдері Санат:Ертіс су алабы
Сазды (Қызылорда облысы)
Сазды — Қызылорда облысы Арал ауданындағы ауыл, Сазды ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Арал қаласынан солтүстікке қарай 88 км, Баршақұм құмды алқабының оңтүстік шетінде, Арал теңізінің байырғы табанында орналасқан. Жері – саздауыт, сор, тақыр, құм аралас болып келеді.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 555 адам (270 ер адам және 285 әйел адам) болса, 2009 жылы 564 адамды (278 ер адам және 286 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы елді мекендері
Онтоба
Онтоба (Hontoba) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
2020 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 339 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32,30 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Озон
Озоно́ (көне грекше ὄζω — иіс шығару) – химиялық формуласы О3 болып келетін оттегінің аллотропиялық түр өзгерісі. Түсі қою көк, өткір иісті газ,ал сұйық озон күлгін көк; балқу t – 192,7°С, қайнау t – 112°С. Суда ерігіштігі 0,394 г/л (0°С-та). Озонды 1785 жылы голландия физигі М. ван Марум ашқан. Озон тұрақсыз, өздігінен жылу бөліп, оттекке айналады. Күшті тотықтырғыш, алтын мен платинадан басқа барлық металдарды тотықтырып, кейбір органикалық және бейорганикалық қосылыстарға әсер етіп, озонидтер түзеді. Озонды иод-крахмал қағазының түсінің өзгеруі бойынша анықтайды:
O3+ +2KІ+H2O=І2(көк)+O2+2KOH.
Ішкі сілтемелер
Санат:Химия
Айтбек Mұсаев
Айтбек Mұсаев (5.1.1936 жылы туған, Қарақоңыр ауылы) — еңбек ардагері. "Темір" кеңшарындағы комсомол жастар бригадасының алғашқы ұйымдастырушысы әрі жетекшісі ретінде көрсеткен еңбегі үшін Ленин орденімен марапатталған (1963). Қазақ КСР-нің "Құрмет Алтын кітабына" есімі енген (1963). Отырар ауданының "Құрметті азаматы".
IC 3369
IC 3369 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40828, MCG 3-32-43, ZWG 99.58, VCC 990.
Сыртқы сілтемелер
IC 3369 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Янасатывис
Янасатывис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сандивей өзенінің сол жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Мамата
Мамата — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Буль-Кайпан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 337 адамды құрады. Пошта индексі — 452839, ОКАТО коды — 80250820005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Біз ғана тірі (телехикая)
Біз ғана тірі (The last of us, тікелей аудармасы – Соңғы тірі қалғандарымыз) — америкалық HBO арнасы үшін  Крейг Мейзин мен Нил Дракман түсірген апокалипсистен кейінгі өмірді баяндайтын драма. Naughty Dog студиясы жасаған 2013 жылғы видеоойынға негізделген бұл хикаядағы оқиғалар 2023 жылы орын алады. Сериал жасөспірім Еллиді (Белла Рамзи) жеткізіп тастау үшін постапокалипстік АҚШ-ты кезіп өтуді көздеген контрабандист Жоел (Педро Паскаль) туралы. Сондай-ақ хикаяда зомби тәрізділерге айналдыратын саңырауқұлақ инфекциясы (Ophiocordyceps unilateralis) жайлы баяндалады. Қосымша әртістер арасында Жоелдің қызы Сараны ойнаған Нико Паркер, Жоелдің інісі Томмидің рөлін ойнаған Габриел Луна, қарсыласу қозғалысының жетекшісі Марлиннің рөлінде Мерл Дандриж және Жоелдің контрабанда серіктесі Тесстің рөлінде Анна Торв бар.
2023 жылғы 15 қаңтарда алғашқы сериясы шықты. Сериал сыншылардың да, көрермендердің де көңілінен шығып, олар сценариін, актерлердің ойнын және қоюшы суреткерлердің жұмысын аса жоғары бағалады.
Қызықты факт
Сериалда зомби сөзін ешкім қолданбайды, тек infected (жұқтырған) деген сөз бар. Өйткені бұл зомби туралы емес, адамдар туралы сериал.
3-бөлімде Биллдің кіреберісінде ілініп тұрған өлең жолдарын ирланд жазушысы һәм ұлтшылы Томас Озборн Девис (1814-45) жазған. The Welcome (Кездесу) деп аталады. Кадрдағы мәтін:
Come in the evening, or come in the morning;
Come when you’re look’d for, or come without warning.
Аудармасы:
Кел маған кенет, күтем әлі де.
Бұдан әрі And the linnets are singing, “True lovers don’t sever!” деген жолдар бар, яғни нағыз ғашықтар ешқашан ажырамас деп құстар ән шырқайды деген мағына.
Бұл өлең Билл мен Френктің махаббатын бейнелеп тұрса керек. Санат:АҚШ телесериалдары
Мельбурн университеті
Мельбурн университеті -  1853 қаланған  Аустралияның Мельбурн қаласында орналасқан әлемдегі атақты университеттердің бірі.
Қорғану ескертпелер
Қорғану ескітпелер - екі жақтың ұйғарымы бойынша жеке және халықаралық экономикалық келісімдер мен келісімшарттарға енгізілетін шарттық талаптар, мұнда қабылданған шартты орындау процесінде оның алғашқы талаптарын өзгерту (немесе қайта қарау) мүмкіндігі көзделеді. Несие, валюта және басқа тәуекелдерді сақтандыру әдістерінің бір түрі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк ісі
Салқындай прокаттау
Салқындай прокаттау - алдын ала қыздырмай-ақ прокат станының біліктері арасында металдар мен қорытпаларды қысып өңдеу тәсілі. Салқындай прокаттау нәтижесінде металдан көбінесе табақ немесе ленталар дайындалады. Салқындай прокаттау қалыпты жағдайда рластикалығын жоғалтпайтын әрі морт емес материалдарға пайдаланылады. Жоғары температурада прокатталған металл арнаулы механизмдер көмегімен бетінің тотталған қабатынан арылтылады да, белгілі температураға дейін салқындатылады.
Санат:Химия Санат:Механика
Электрмонтаж
Электрмонтаж – 1) қосалқы стансаларда, электр стансаларының машиналық залдарында, т.б. өндірістік үйлерде электрлік жабдықтарды жинау, қондыру, сондай-ақ кабельдік және аспалы электр желісін жүргізу, құрау жұмыстары. 2) Құрылыс нысанында Э. – тораптарды, блоктарды электрлік жабдықтарды электр жеткізу желісіне қосу, электрлік сымдарды жүргізу, кабельдерді ажырату жұмыстары. Радиотех. аппаратураларды, автоматика мен байланыс техникасының электрлік құрылғыларын монтаждау (жинау, дәнекерлеу, пісіру) жұмыстары да Э. түрі болып есептеледі.
Санат: Өндіріс Санат: Физика
Бірінші Бозащы болысы
Әкімшілік бөлінуі
Болыс 7 әкімшілік ауылдан, 1213 үйден тұрады.
Халқы және тұрмысы
Негізгі рулары: Айтумыс, Шылым, Көшке ауылдары бұрын көшіп жүрген, соңғы кездерде Жемнің бойындағы Бақашыны жайлап, 93 үй көшуді тоқтатып, суармалы егіншілікке ауысқан. Ақбота 360-қа жақын үй, одан 100 үй Бозащы түбегінің Тасорпа суын мекендеген, 190 үй жартылай көшпенді — Жартышеке, Аққұдықты жайлайды. Қалған 20 үй егіншілікпен Ново-Александровскіні мекендейді. Есен ауылы 200 үй, одан 160 үй жартылай көшпенді, жыл бойына Бозащы түбегінің шығыс бөлігінде Ақботалармен бірге жүреді. 40 үй Қарақұмда қысы-жазы отырады. Бірінші Олжашы ауылында 150 үй, одан 40-қа жақын үй Бозащы мен Қаратау арасында көшіп жүреді. Қалғандары жатақтар, Өлі Қолтықта (залив Мертвый культук) отырады. Бөкен ауылында 100 үй, одан 90 үй жартылай көшпенді, жыл бойына Ауызорпа мен Ащыорпа жерлерінің арасын мекендейді. 10 үй жатақ Форт-Александровскіде тұрады.
Өтебайдың барлығы 120 үй, оның 25 үйі Бөкендермен, 110 үйі бірінші Олжашы ауылымен бірге жүреді. 200-дей үй қыста Қарынжарық, Сеңгір-құмдарын, ал көктемде Көгесем, Қарағанбосаға, Қыңыр, Ұзын суларын жайлап, Самға барады. Жазда Қарақұм, Ойыл, Сағызға дейін көшеді. Екінші Олжашы ауылы 120 үй. Қыста Бесоқты, Тоңаша және Қарынжарық құмдарын қыстап, жазда Самға дейін көшеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның болыстары
Одесса
1 қазан 2015 жылы қала тұрғындарының саны 992 337 тұрақты тұрғыны және 1 010 000 нақты тұрғыны болды. Халқы бойынша елде үшінші орында тұр. Қала агломерациясында 1,2 млн адам тұрады. Халықтың ұлттық құрамы: 61,7% украиндар, 29% орыстар, 1,3% болгарлар, 1,2% еврейлер (2001 жыл). Қара теңіздің Одесса шығанағында орналасқан.
Қостөбе (Оңтүстік Қостөбе)
Қостөбе (Оңтүстік Қостөбе) - ортағасырлық қалашық орны. Шәуілдір а-нан оңтүстікке қарай 7 км жерде. 1948 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекші А.Н.Бернштам) тапқан. 1969 жылы Отырар археологиялық экспедициясы (жетекші К.Ақышев) барлап көрді. 1970 жылы зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1982 жылы Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясы(жетекші К.Ақышев) кең көлемде қазба жұмыстарын жалғастырып, ескерткішке қатысты көптеген мәліметтер алды. Қалашық орны бүгінгі күні екі қабаттан тұратын төбе диаметрі 70 м, биіктігі 5 м. Оған құрылыс іздерінің орны сақталған алаңқай-төбешік жалғасады. Оның ортасында тікбұрышты келген, аумағы 50x80 м, биіктігі 1,5—2 м төбе бар. Төбенің біраз бөлігі аршылып, одан шикі кірпіштен қаланған құрылыс орындары, керамика сынықтары қазылып алынған. Хронологиялық жағынан олар 5-7 ғасырларға жатады. Екінші құрылыс горизонтынан ауданы 112 м2 жер аршылған. Қазба кезінде үш бөлмеден тұратын баспана орны анықталған. Оның сақталған қабырғаларының биіктігі 35—40 см. Көлемі 40-42x20-22x10-12 см шикі кірпіштен тұрғызылған. Қабырғаларының ені 0,5—0,8 м. №1 бөлме аумағы 5x5,5 м. Екі қабырғасынан ені 1,5 м, биіктігі 0,2 м "Г" тәрізді сыпа табылған. Бөлме ортасынан ошақ орны, бұрыштан хум қазылып алынған. Бөлме ішінен тіреу ағаштарының орындары да аршылған. №2 бөлме аумағы 5x2,7 м. Мұнда да "Г" секілді суфа және ауданы 50x50 см ошақ орны аршылған. №3 бөлме аумағы 2,7— 3,5 м. Бұл бөлменің Тек бір қабырғасын бойлай салынған суфа орны аршылған. Зерттеу барысында бұл баспаның өрттен қирағаны анықталды. Қыш ыдыстар алуан түрлі. 300 морфты ұстағышы бар құмыралар, саптаяқтар ұшырасады. Кейбір ыдыстарға айқыш,сопақша келген таңба — белгілер салынған. Банка тұрпатты бір ыдыс сынығынан антропоморфты бейне мен құстың суреті кездескен. Алынған материалдар Ташкент оазисіндегі археологиялық ескерткіштермен, жетіасар кешенімен үндеседі. Бұл жерді Отырар - Қаратау мәдениетін қалдырған тайпалар мекен еткен. Олар егін егіп, мал өсірумен айналыскан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Вутон-Ба
Вутон-Ба (Vouthon-Bas) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55574, пошта индексі — 55130.
Шер-Сия
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Вутон-Ба
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 61 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,45 адам/км².
Шер-Сия
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вутон-Ба
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Шер-Сия
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
1370 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1370 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1370 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Арша құралайы
Арша құралайы - ірі құнақ (салмағы 35-50 г.), аталықтары басы сұрғылт түспен жалтыраған керемет қызғылт түсті, аналықтары мен балапандары айқын ұзыншақ теңбілденген сұр қоңыр түсті. Жоңғар Алатауы мен Тянь-Шань биік тауларында тіршілік етеді де ерекше мыңқылдап дыбыс шығарады, ешбір құспен шатастыру мүмкін емес. Ұясын арша мен шырша бұтақтарына салады. Бұтақтар мен шөптен жасалған, ішіне жүн төселген ұясындағы 4-5 сирек теңбілді көгілдір жұмыртқаларын аналығы 2 аптада басып шығарады.
Дереккөздер
"Қазақстан жануарлары" (Мектеп энциклопедиясы)
Санат:Құралайлар
Шаню
Шаню (Chanu) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61093, пошта индексі — 61800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1318 адамды құрады. Халық тығыздығы — 83,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :