cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арсенал (футбол клубы, Киев)
«Арсенал-Киев» («Арсенал-Київ») — бірнеше рет тарап, бірнеше рет қайта құрылған Киев қаласындағы футбол клубы. 2018/19 жылғы Украина чемпионатының қорытындысында 1-лигаға түсіп кетті.
Тарихы
1925 жылы құрылған. 1950-60 жылдары Украин КСР чемпионатында ойнады. 1964 жылы маусы барысында атауы "Темп" боп өзгерді. Соның артынша күштің бәрін "Динамо" Киев клубына жұмсау мақсатында "Арсенал" таратылды. 2001 жылы 18 желтоқсанда қайта құрылды.
2013 жылы тағы да қары тапшылығынан жабылды да, 2014 жылы қайта құрылып, екінші лигада ойнай бастады. 2017/18 жылғы маусым қорытындысында премьер-лигаға жолдама алды. Бірақ бір маусымнан соң қайта түсіп кетті.
Сілтемелер
Санат:1925 жылы құрылған футбол клубтары Санат:2001 жылы құрылған футбол клубтары Санат:2014 жылы құрылған футбол клубтары Санат:Украина футбол клубтары
28 гвардияшылар ауылы
28 гвардияшылар ауылы — Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл, Бірлесу ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 736 адам (356 ер адам және 390 әйел адам) болса, 2009 жылы 856 адамды (430 ер адам және 426 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы елді мекендері
Штутензее
Штутензее (Stutensee) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Карлсруэ ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 23583 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 45,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 15 109. Қаланың басшысы — Клаус Демаль.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
IC 5034
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65261, ESO 187-10.
Сыртқы сілтемелер
IC 5034 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Арифметикалық - логикалық құрылғы
Арифметикалық - логикалық құрылғы  (Арифметико-логическое устройство; arithmetic and logical unit) — арифметикалық-логикалық операцияны орындайтын процессордың қызметтік бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Ябылково (Кюстендил облысы)
Ябылково (Ябълково) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кюстендил қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 892 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2544. Телефон коды — 07918. ЕКАТТЕ коды — 87062.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Елшібек қорымы
1957 жылы Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі Ә.Х.Марғұлан) зерттеген. Қорымнан қола дәуірінің 120 қоршауы, ертедегі темір дәуірінің бір «мұртты» обасы және Түркі қағандығы кезеңінің үш қоршауы кездеседі. Қоршаудың біреуінің шығыс жағында тас мүсін бар. Қола дәуірінің қоршаулары, негізінен, төртбұрышты, шаршы және дөңгелек пішінді, қырынан көмілген гранит тастардан құралған. Олардың ішіне бір немесе бірнеше тас жәшіктер салынған. Кейбіреуінде жәшік сыртындағы қоршау жұмыр тастардан қаланған. Қорымнан қола дәуірінің төрт қоршауы және ерте темір ғасырының «мұртты» обасы қазылып зерттелді. Қоршаулар ішінен 9 тас жәшік қабір ашылып, ішіндегі мәйіттердің көбі ертеде ұрланғандығы белгілі болды. Мәйіттер сол қалпы немесе отқа өртеп қою салттарымен жерленген. Бұзылмаған және жартылай ұрланған қабірлерден геометриялық өрнектер салынған, пішімі қола дәуірінің әр кезеңіне тән 5 бүтін, 2 сынық қыш ыдыс, тас, қола моншақтар, жоғары басын тесіп, тұмар етіп таққан екі бақайшық, жыртқыш аңдардың тістері табылды. Осы заттарға қарап Елшібек қорымына адамдардың қола дәуірінің ерте кезеңінен бастап соңына дейін жерленгенін байқауға болады. Елшібек қорымы «мұртты» үш обадан (диаметрі 12 м) және таға бейнелі мұрттардан (ұзындығының сол жағы 40 м, оң жағы 34 м) тұрады. Зерттеу барысында үлкен оба астындағы ұзынша шұңқыр көр ішінен ұзындығы 180 см-ге жуық, басы солтүстік-батысқа қаратып жерленген ер адамның сүйегі, шығыс обадағы тастар астынан өрнегі жоқ сопақша қыш ыдыс, ал ең кіші батыс обадан баланың аяқ сүйектері табылды. «Мұртты» оба мерзімі жағынан б.з.б. V–III ғасырларға жатады. Елшібек қорымы – қола дәуірі және ерте темір ғасырлары кезінде Сарыарқаны мекендеген тайпалардың оңтүстік-шығыс шекарасындағы ең ірі зираттарының бірі. Ол осы кезеңдерде адамдардың тек шаруаға жайлы Нұра, Сарысу өзендерінің бойын ғана емес, біртіндеп Бетпақдалаға дейінгі жерлерді игергенінің айғағы.
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы географиясы Санат:Қазақстан зираттары Санат:Қола дәуірі
Лямтина
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бичурга
Бичурга — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бездна өзенінің сол жағалауынан 83 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Кәлек Құмақайұлы
Құмақайұлы Кәлек - Сыбызғышы. 1930 жылы 20 мамырда дүниеге келген.
Сыбызғыны 8 жасынан үйрене бастаған Кәлек үшін бұл өнер жеті атасынан бері үзілмей жалғасып келе жатқан дәстүрлі үрдіс еді. Әкесі Кұмақай да, Өтеміс, Делдал және тағы басқа арғы аталары да елге сыбызғышы ретінде мәлім болған. Мәселен, әкесі Құмақай Шамғынұлы 1944 жылы Алтай қазақтарының көтерілісіне қатысып, Оспан батырды қолдауға Моңголиядан әскер қатарында барады. Осы соғыста жүргенде ел-жұртын аңсап «Сағыныш» деген күй шығарады. Оспан батырдың ұйымдастыруымен өткен бір алқалы жиында Құрыш деген атақты сыбызғышымен күй сайысына түсіп, жеңіп шығады.
Кейін «Құрбыма», «Кең жайлау» сияқты күйлерді дүниеге әкеледі. Кұмақайдан тәлім алған Кәбетай Уатханұлы, Жұмайхан Ташынұлы, Нағашыбай сияқты шәкірттері оның өнерін жалғастырған. Ал Делдал Сасанұлы Алтай, Қобда аймағына аты шыққан сыбызғышы және батыр, қамшыгер адам екен. Оның «Жаяу Делдал», «Жеті атым» күйлері бүгінге дейін жетіп, орындалып жүр.
Ал Баян Өлгий аймағының Тұлба ауылындағы сегіз жылдық мектепті бітірген бозбала Кәлек ел арасындағы той-томалақтарда сыбызғы тартып, елге кең таныла бастайды. 1958 жылы жанадан ашылған аймақтық музыкалық драма театрына шақырылып, халық аспаптар оркестріне сыбызғышы болып орналасқан. Осы ұжымда қызмет атқара жүріп музыкалық білімін  жетілдіре түседі. 1960 жылы Баян Өлгий аймағының 20, театрдың 10 жылдығына арналған өнер байқауларында өнер көрсетіп үлкен сахна төрінде халық қошеметіне бөленген. Аймақтың танымал өнерпазына айналған Кәлек Монғолияның он сегіз аймағында, 1965 жылы Тува АССР-інде, 1967 жылы Таулы Алтайда, 1974 жылы Қырғызстан, Польша, Германия, Чехия және Мәскеу сахналарында өнер көрсетеді. 1967 жылы Таулы Алтайда зерттеуші ғалым Б.Сарыбаевпен кездесіп, үнтаспаға сыбызғы күйлерін жазып береді. Еліміздің сол кездегі астанасы Алматыға келіп, музыка фестивальдеріне қатысады.
Бүгінде Шығыс Қазақстан облысының Зайсан ауылыңда тұратын К.Құмақайұлы - Баян Өлгийдегі сыбызғы дәстүрінің бірегей мұрагері. Қазақ еліне жүзге тарта сыбызғы күйлерін жеткізіп, еліміздің мәдени қорына өзінің мол мұрасын косып отыр. Көпшілікке белгісіз күйлерді орындаумен қатар олардын шығу тарихына байланысты аңыз-әңгімелерді де жетік біледі. Қазақстанда тұңғыш рет сыбызғы күйлеріне арналған кітаптың шығуына қосқан үлесі өте зор. Жинақтағы аңыздар мен күйлердің барлығы дерлік сол кісінің айтуы, орындауы бойынша жазылып алынған және оған Кәлек күйшінің өзі шығарған «Арман», «Бақыт құшағында», «Шопан сазы» атты күйлері енгізілген.
Моңғолияның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері.
Дереккөздер
Санат:20 мамырда туғандар Санат:1930 жылы туғандар Санат:Моңғолия сыбызғышылары Санат:Моңғолия сазгерлері Санат:Қазақ сазгерлері Санат:Қазақстан сыбызғышылары Санат:Зайсан ауданы тұлғалары Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Моңғолияның еңбек сіңірген мәдениет қызметкерлері
Орта сызық
Орта сызық – 1) үшбұрыштың Орта сызықты – үшбұрыштың екі қабырғасының ортасын қосатын кесінді (үшінші қабырғасы табаны деп аталады). Үшбұрыштың Орта сызықты табанына параллель және оның жартысына тең; Орта сызық арқылы бөлінген үшбұрыш бөліктерінің ауданы 1:3 қатынасындай болады; 2) трапецияның Орта сызықты – оның бүйір қабырғаларының ортасын қосатын кесінді. Ол трапецияның табандарына параллель және олардың қосындыларының жартысына тең.
Дереккөздер
Санат:Үшбұрыш геометриясы
Манихеизм
Манихейлік — христианшылдық пен ежелгі дін, заратуштрашылдықты үйлестіруге тырысқан III ғасырдағы парсы философы Манидің есіміне байланысты шыққан. Манихейлік әмбебап дін ретінде қаралды.
Манихейлік дін Шығыста, Парсы, Үнді, Тибет, Қытай елдерінде және Орталық Азияда, Түркістанда таралған. Ал оның іздерін Еуропадан, барлығынан бұрын Испанияда VI ғасырдан бастап кездестіреміз.
Санат:Діндер Санат:Манихеизм Санат:Дуализм
Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі
Футболдан әлем чемпионаты 2022 (كأس العالم لكرة القدم, FIFA World Cup 2022) — ФИФА-ның 22-ші футболдан әлем чемпионаты, финалдық кезеңі 2022 жылы Катарда өтті. Бұл 2002 жылдан бері Азияда, сондай-ақ Таяу Шығыста, Араб елінде және жалпы мұсылман әлемінде тұңғыш рет өткен алғашқы футбол біріншілігі. Сонымен қатар Катардағы чемпионат 32 құрама қатысқан соңғы турнир. Келесі 2026 жылғы әлем біріншілігінен бастап қатысушы құрамалар саны 48-ге дейін көбеймек. Бұл сайыстың тағы бір ерекшелігі — оның әдеттегідей жазда емес, қыста өткізілуі.
Қызметтік
2022 жылдың 19 мамырында ФИФА турнирге қатысатын 36 төреші мен 69 төреші көмекшісі мен 24 бейне көмекшісінің тізімін жариялады. 36 төрешінің ішінен ФИФА құрамына екі Аргентина, Бразилия, Англия және Франциядан кірді. Алғаш рет әйел төрешілер ірі ерлер турниріндегі ойындарға төрелік етеді.
Француздық Стефани Фраппарт, руандалық Салима Мукансанга және жапондық Йошими Ямашита ерлер арасындағы әлем чемпионатына тағайындалған алғашқы әйел төрешілер болды. Оларға үш әйел көмекші төреші қосылады, сонымен қатар бірінші. Фраппарт 2019 жылғы FIFA әйелдер арасындағы әлем чемпионатының финалын қадағалады.
Ұйымдастырушыны таңдау
2022 жылғы футболдан әлем біріншілігінің иесін сайлауы 2010 жылдың 2 желтоқсанында Цюрихте өтті. Катардың қарсыластары Аустралия, АҚШ, Корея Республикасы және Жапония болды.
Дауыс беру 4 турда өтті, бірінші турда турнирді өткізу үшін жарыстан Аустралия, екінші турда — Жапония, үшінші турда Корея Республикасы ең аз дауыс алды. Шешуші турдағы күрес американдық және катарлық өтінімдер арасында өрбіді, Катар жеңіске жетті.
Полтава (футбол клубы)
«Полтава» («Полтава») — 2007-18 жылдары Украина чемпионаттарында ойнаған Полтава қаласындағы футбол клубы. 2017/18 жылғы маусым қорытындысында Украина бірінші лигасында екінші орын алды да, тұңғыш рет премьер-лигаға жолдама алғанымен, 2018 жылы жазда тарап кетті.
Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі
А тобы
-
Полтава (футбол клубы)
Сілтемелер
Санат:Украина футбол клубтары Санат:2018 жылы жабылған футбол клубтары
Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі
В тобы
---
С тобы
---
D тобы
---
Е тобы
---
F тобы
---
Тайшы
Тайшы Түсіндірме не орфографиялық сөздіктерде бұл тұлғалы сөз кездеспейді. Ол заңды да. Өйткені бүкіл халық аузындағы сөзді жинақтап хатқа түсіру қиын іс. Дегенмен, ел арасында ақсақал, қариялардың айтуынан «тайшы атағымыз болмаса да, қойшы атағымыз бар» деген мақалды құлағымыз шалғаны бар. «Қойшысы» түсінікті, бірақ мал баққан қазақтарда тайды бөліп алып бағу кәсібі болмағандықтан «тайшы» деген атау болуы да мүмкін емес, бұл не сөз болды екен деп те ойлайсың. Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінде осы тұлғалы сөзді кездестіргенде көне түркі тайпалары тілінде қолданылғанына күмән келтіру қиын. Тайшы — моңғол тілінде тайж — ақ сүйек (дворянин). Көрсетілген тілдердің қайсысында болмасын сөздің алғашқы тұлғасы мен мағынасына өзгерістер кірген. Сөздің шыққан төркіні — қытай тілі. Оларда «тайцзы»— тахтың мұрагері дегенді білдірсе, «тайцзу» тұлғасы — династияның негізін құрушы. Сонда бізге жеткен мақалдың түсінігін қазіргіше айтсақ — «әйгілі атағымыз болмаса да, қойшы атағымыз бар» дегенді аңғартады.
Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі
G тобы
---
Н тобы
---
1/4 финал
-
Мергендер
Жақша ішінде пенальтиден соққан голдар көрсетілген
Қыздырып қалыптау қалыбы
Қыздырып қалыптау қалыбы (Штамп для горячештамповки) — бет жағында дайындаушы және қалыптаушы жылғалар орналасқан дайындаманы ыстықтай қалыптағанда соғылма жасалатын қалып.
Шайыр
150px|thumb|right
Шайыр — табиғи және синтетикалық түрі бар зат. Табиғи шайырлар кейбір өсімдіктердің қалыпты физиологиялық алмасу кезінде бөліп шығаратын, мөлдірлігі мен бояуы әр түрлі аморфты өнімдері (янтарь, канифоль және т.б.). Табиғи шайырлар қыздырғанда, органикалық еріткіштерге салғанда ериді немесе көпсиді, жұқа қабыршаққа айналуға икемді. Синтетикалық шайырлар поликонденсация арқылы алынатын олигомерлердің дәстүрлі атауы. Олар пластмасса, желім, жылтырсыр өндірісінде шикізат, қымбат материалдар ретінде, қағаз өндеуде қолданылады.
Әкімшілік комиссия
Әкімшілік комиссия — әкімшілік құқық бұзушылық бойынша істерді қарап, жауапкершілікке тарту үшін арнайы құрылатын орган. Аудандық, қалалық, қаладағы аудандық әкімшіліктердің жанынан құрылады. Құрамында комиссияның төрағасы, оның орынбасары, жауапты хатшысы және мүшелері болады. Әкімшілік комиссиялар қолданыстағы арнаулы заңдарда белгіленген құзіреттер шегінде, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамалар негізінде ашық түрде әрі құқық бұзушыны қатыстыра отырып, іс қарайды. Кінәлілерге ескерту беру, айыппұл салу сияқты әкімшілік жаза шараларын қолданады. Әкімшілік комиссияның қаралған іс бойынша қаулысы бірден жария етіледі. Қаулыға қатысты жергілікті әкімге, аудандық сотқа шағымдануға болады.
Санат: заң
Эль-Амара қаласы
Эль-Амара қаласы (Ирак) – Ирактағы Тигр өзенінің жағалауында орналасқан қала. .
Майсан провинциясының әкімшілік орталығы. Халық саны 420 000 адам (2005 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың негізі 1860 жылы Осман империясының кезінде қаланды. Алғашқыда әскери лагерь болатын.
1991 жылғы Шығанақтағы соғыс кезінде Саддам Хусейнге қарсы шыққан қалалардың бірі болды. Кейін қала тұрғындарын қарсы шыққандары үшін жазаланды.
Дереккөздер
Санат: Ирак Санат:Қалалар
Әбуғазы Мұрат
ҚР   мәдениет қайраткері, Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясының аға оқытушысы, домбырашы, күйші-зерттеуші. 1974 жылы 5-желтоқсанда Тарбағатай ауданы (бұрынғы Семей облысы, Ақсуат ауданы) Ақсуат ауылында дүниеге келген. 1990-1994 жылдары П.И.Чайковский атындағы Алматы музыка училищесін Қазақстан Респуликасыныц «Білім беру ісінің үздігі», ұстаз  Қ. Рақышеваның класында оқыған. 1994-1999 жылдары Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясында, профессор А.Тоқтағанның класынан дәріс алған. Республикалық конкурстардың лауреаты. Бірнеше оқу-методикалық кітаптардың авторы. «Құрманғазы» (2005), «Тәттімбет және Арқа күйлері» (2005), «Сүгір. Қаратау шертпесі» (2006), «Сарыарқа әндері» (2008), «Шығыстың шыңырау күйлері» (2010) ноталар жинақтарын құрастырып шығарған. Халықаралық ғылыми-практикалық конференцияларға қатысып, «Шығыс Қазақстан, Алтай-Тарбағатай күйшілік өнері» жөнінде оқыған баяндамалары ғылыми мақалалар жинағында жарық көрген. Күйші-орындаушы ретінде дәстүрлі музыка фестивальдері, республикалық телеарналар арқылы күйшілік өнерді насихаттап, еңбек етіп келеді. Орындаған күйлері қазақ радиосының алтын қорына енген. ҚР білім беру ісінің үздігі.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.
2. http://kitaphana.kz/
Санат:Күйшілер
Баакуба
Баакуба қаласы (Ирак) – Ирактағы Дияла мухафазаның орталығы.
Бағдаттың солтүстік-шығысынан 50 км қашықтықта Дияла өзенінің жағалауында орналасқан. Халық саны 467 900 адам (2003 жылғы халық санағы бойынша). Қала елордасы Бағдатпен теміржол арқылы байланысқан.
Қала Ислам діні дендеп енгенге дейін ауылшаруашылық және сауда орталығы болған.
Дереккөздер
Санат:Ирак қалалары
Жер сілкіну
Жер сілкіну, жер сілкінісі (араб тілден ескірген сөз зілзала زلزال, earthquake) — жер асты дүмпуі күштерінің әсерінен Жердің беткі қыртысының тербелуі.
Жер сілкінісін сейсмология ғылымы зерттейді. Оның туындауына және дамуына байланысты құбылыстарды сейсмикалық құбылыстар деп атайды.
thumb|250px| Жер сілкіну ошақтары (1963 - 1998) thumb|250px|Тектоникалық плиталардың қозғалуы thumb|250px|[[1906 жылы АҚШ-та Сан-Францискода болған қатерлі жерсілкнісінің зардаптары]] thumb|250px|Цунами болып өткен аймақ thumb|250px|Жапониядағы жерсілкініс кезіндегі толқындардың Тынық мұхитында таралуы (2011)
Пайда болу тегіне қарай
Жерсілкіну жанартаулық, денудациялық және тектоникалық болып бөлінеді.
Жанартаулық жерсілкіну қазіргі жанартаулар әрекет ететін аудандарда дамыған.
Тектоникалық жерсілкіну литосфераның жекелеген блоктары өзара қозғалысқа келгенде, Жер қойнауында ұзақ уақыт бойы жинақталған механикалық энергияның қысқа мерзімде шұғыл босанып шығуына байланысты болады. Мұндай жерсілкіну — Жер қыртысында ұзынынан созылған жарылымдар жасайды. Жарылым қанаттары ығыстырушы жазықтық бойынша бір-бірімен салыстырғанда, лездік жылдамдықпен ығысуына байланысты, босанып шыққан энергия серпімді тербелістер, яғни сейсмикалық толқындар түрінде жан-жаққа таралады.
Сейсмикалық толқындар таралуына қарай
Сейсмикалық толқындардың таралу жылдамдығы тау жыныстарының құрамына, құрылымына және физикалық жағдайына байланысты болады.
Ал 1957 жылғы Гобь Алтайындағы жерсілкінуде жалпы ұзындығы 700 км-дей жарылымдар жүйесі пайда болған.
Жер қыртысында немесе мантияның жоғары бөлігіндегі тау жыныстарының лездік қозғалысқа келуінен жер асты соққысы туындаған орынды жерсілкіну ошағы, ошақтың тереңдіктегі орнын гипоцентр, Жер бетіндегі проекциясында орналасқан ауданды эпицентр деп атайды.
Жер қойнауындағы орналасу тереңдігіне қарай
Жерсілкіну Жер қойнауындағы орналасу тереңдігіне қарай: Ең көп тарағаны жақын және орташа (Ашғабадта жерсілкінудің тереңдігі 15 — 20 км, Ташкентте 5 — 10 км, Спитакта 10 — 15 км болған) тереңдіктегі жерсілкінулер. Терең фокусты жерсілкіну өте аз тараған(Қиыр Шығыста, Тынық мұхиттың жағалауындағы жерсілкінудің гипоцентрі 600 — 700 км тереңдікке жеткен). Жерсілкіну гипоцентрі теңіз бен мұхиттардың астында да орналасады. Оларды теңіз сілкінуі деп атайды. Бұл құбылыстардың нәтижесінде цунами пайда болады.
Жерсілкіну ұзақтығы
Жерсілкіну ұзақтығы бірнеше секундтан бірнеше айға (кейде жылға) дейін созылады. Механикалық кернеу күшінің біртіндеп шығуына байланысты, жер асты дүмпулері қайталанып отырады. Әдетте, алғашқы күшті дүмпуден кейін, әлсіз дүмпулер тізбегі жалғасады. Оларды афтершоктар деп, ал дүмпу білінген уақыттың барлығын жерсілкіну кезеңі деп атайды. Афтершоктар негізгі дүмпуден соң 3 – 4 жыл бойы жалғасуы мүмкін. Мысалы, 1887 ж. Алматыдағы (Верный) жерсілкіну кезінде 600 дүмпу болғаны тіркелген. Жерсілкіну кезінде орташа есеппен 1×1024 – 1×1025 эрг энергия бөлінеді. Мысалы, Ашғабадта болған жерсілкінудің энергиясы – 1×1023 эрг, Моңғолиядағы Гобь Алтайында — 1×1024 эрг, Чилиде — 1×1024 эрг, Ташкентте — 1×1020 эрг, Кемин жотасында (Алматы) — 4×1024 эрг.
Жерсілкінудің өлшеу құралдары мен әдістері
Жерсілкіну, өте сезгіш аспаптар – сейсмографтармен жабдықталған сейсмикалық стансаларда зерттеледі.
Жерсілкінудің геологиялық жағдайларын зерттеу алдағы уақытта жерсілкіну болуы мүмкін аймақтарды және жерсілкіну болмайтын аймақтарды алдын-ала анықтауға мүмкіндік береді.
Осының негізінде сейсмикалық аудандау жүзеге асырылады.
Қазіргі кезде Жер шарының сейсмикалық картасы жасалып, басты екі сейсмикалық белдеу бөлінген:
Бұл белдеуге жас қатпарлы таулар (Альпі, Апеннин, Карпат, Кавказ, Гималай, Кордильерлер, Анд, т.б.), сондай-ақ, құрлықтардың су асты шеттерінің жылжымалы белдемдері (Тынық мұхитының батыс шеттері, Алеут, Куриль, Жапония, Малайя, Жаңа Зеландия, т.б. аралдар, Кариб, Кариб , т.б. теңіздер) кіреді.
Бұл белдеуде барлық жерсілкіну болатын ошақтардың 68%-ы орналасқан.
Бұл белдеуде жерсілкіну болатын ошақтардың 21%-і орналасқан.
Жерсілкіну ошақтарының белгілі бір географиялық аудандарда ғана орналасуы Жердің геологиялық даму ерекшеліктеріне байланысты.
Қазіргі кезде жерсілкіну күшін бағалау үшін оның қирату әрекеті мен адамдардың психологиялық сезіміне тікелей бақылау арқылы түзілген 12 балдық сейсмикалық шкала қолданылады. Күшті жерсілкіну үлкен апат әкелетіндіктен, ол басқа табиғи құбылыстардың барлығынан қатерлі. Жерсілкіну қай аймақта болатынын болжау шешілгенімен, оның қашан және күші қандай болатыны әзірше толық шешімін тапқан жоқ.
Жерсілкінуді жабайы аңдар, жәндіктер мен үй жануарлары ерте сезетіндіктен, олардың мінез-құлқына қарап, бұл құбылысты болжауға болады.
Жерсілкінудің басқа да түрлері
Қазіргі кезде адамның табиғи ортаға ауқымды әсер етуіне (кентас, мұнай, газ бен жер асты суларын көп мөлшерде алуы, ядролық жарылыстар, ірі су қоймаларын жасау, т.б.) байланысты техногендік жерсілкіну мүмкіндігі де арта түсуде.
Тағы қараңыз
Санат:Табиғат апаттары Санат:Жерсілкініс
Қордан Наурызханұлы Оспанов
Қордан Наурызханұлы Оспанов - Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің іргелі және қолданбалы математика кафедрасының меңгерушісі.
Сан-Бенедетто-дей-Марси
Сан-Бенедетто-дей-Марси (San Benedetto dei Marsi) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4091 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 162,02 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25,25 км² шамасында. Пошта индексі — 67058.
Жыл сайынғы мерекесі — 1 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Тұлпар (футзал клубы)
Сілтемелер
Санат:Қазақстан мини-футбол клубтары
Жіңішкежапырақты сетен
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Гепадновирустар
Гепадновирустар — бөлек тұқымдас болады деген болжам айтылып жүрген вирустар тобы. Оларға адам В гепатитінің вирусы, орман суырының, қызыл және жер тиындарының, пекин үйрегі гепатитінің вирустары енеді. Вириондарының диаметрі 42—45 нм, пішіні шар тәріздес. В гепатитінің вирионының (Дейін бөлшектері) құрамында қалыңдығы 2 нм мембранамен қоршалған қос жіпті сақиналы ДНҚ бар. Вирус құрамында 3 түрлі антиген бар: сыртқы (НВЗА), ішкі (НВсА) және ауру туғызатын қасиеттерімен байланысты антиген (НВеАд). В гепатитінің вирусы тамақ немесе нәжіс арқылы жұқпайды.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Ньюфилд (Мэн)
Ньюфилд (Newfield) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1328 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 86.7 км² шамасында. FIPS коды — 23-48750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Педросильо-де-лос-Айрес
Педросильо-де-лос-Айрес (Pedrosillo de los Aires) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 386 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 70,39 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 32 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Еңбек (Шу ауданы)
Еңбек — Жамбыл облысының Шу ауданындағы ауыл, Қорағаты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Төле би ауылынан солтүстік-батысқа қарай 7 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 383 адам (2009).
Санат:Шу ауданы елді мекендері
Арақарағай орамы (Астана)
Бұрынғы атауы Вагоноремонтный қысқа көшесі. Арақарағай орамы Шыңтас орамымен қиылысып, Қарасай батыр көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 220,2 м.
Арақарағай - Қостанай облысындағы Алтынсарин ауданының солтүстік-батысында орналасқан шоқ қарағайлы орман. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 40 шақырымға созылып жатыр.
Есенгелдинова Сая
Әнші. 1976 жылы туған. Мектеп қабырғасында оқып жүргенде көр-кемөнерпаздар үйірмесіне үзбей қатысып, А.Жұбановтың «Ақ көгершін» әнін орындап, аудан, облыста өткен оқушылар арасындағы байқауларда жүлдегер атанған. Алғаш рет Ә.Еспаевтің «Ұстазым» әнін облыста бас қосқан мұғалімдердің мәжілісінде орындап, «Ең үздік жас әнші» деген грамотамен марапатталған. Орта мектепті 1983 жылы бітіріп, Алматы мемлекеттік қыздар педагогтік институтына түседі. 2002 жылдан Семейдің Ә.Қашаубаев атындағы филармониясында әнші. 2001 жылғы Алматы облыстық әншілер байқауының, Ақан серіге арналған «Ата мұра» әншілер байқауының лауреаты. Шығыс Қазақстан облыстық Ә.Қашаубаев атындағы және Ә.Найманбаев атындағы 2003 жылы өткен байқаулардың бірінші жүлдесінің иегері. Қазақ радиосының «Алтын қорына» әндері жазылған.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.
2. http://kitaphana.kz/
Санат:Қазақстан әншілері
Іштөліалды кезең
Іштөліалды кезең (предплодный период) — эмбриондық дамудың гастогенез және органогенез сатыларындағы эмбриогенез кезеңі. іштөоліалды кезенде жануарлардың түрлеріне, кластарына, туыстарына, тұқымдастарына, отрядтарына тән белгілер дамиды. Ұрықта желбезек аппараты, мезодерманың сегменттерге бөлінуі жойыла бастайды. іштөлі аяқтарының бастамалары, кейбір тұқымдарга тән қасиеттер (мүшелердің пішіні, ұзындығы) жетіледі. ішкі мүшелердің (жүрек, бауыр, қарын, ішек, аралық және тұрақты бүйректер, жыныс бездері) мөлшері, пішіні, даму қарқыны жануарлар түрлеріне сәйкес қалыптасып, пішін түзілу процестері (морфогенез) басталады. Қоректену және тыныс алу алланто-хорион бүрлері арқылы жүзеге асады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Гауһар Дәуленқызы Зақұмбаева
Гауһар Дәуленқызы Зақұмбаева - 1932 жылы 1 қаңтарда Шымкент қаласында туған. Қазақ.
Әкесі - Дәулен Нетәліұлы Неталиев, марқұм, Ұлы Отан соғысы қатысқан, инженер болып жұмыс істеген. Анасы - Марфуға Себғатқызы Неталиева, марқұм.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің химия факультетін бітірген (1954), химик, катализ саласының маманы.
Химия ғылымдарының кандидаты (1961), докторы (1971). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Кезеңдік жүйенің VIII тобы металдарының адсорбциялық және катализдік қасиеттерін зерттеу». Профессор (1972). ҚР ҒА академигі (1994).
КОКП мүшесі (1972-1991).
1954 жылдан - ҚазКСР ҒА Химия ғылымдары институтының аспиранты, аға зертханашысы, кіші ғылыми қызметкері, аға ғылыми қызметкері, зертхана меңгерушісі. 1969 жылдан - ҚазКСР ҒА (1995 жылдан ҚР БҒМ) Органикалық катализ және электрлі химия институты директорының орынбасары, зертхана жетекшісі, 1988 жылдан - директоры, бас ғылыми қызметкері.
Республикалық «Бейбітшілік үшін күрес» қоғамы төрағасының орынбасары (1975-1985); ҚР Президенті жанындағы «Әйелдер, отбасы және демографиялық саясат» Республикалық Кеңесінің мүшесі (1992-1998); РҒА «Нефтехимия» және РҒА «Электрохимия» ресейлік журналдары редакциялық алқаларының мүшесі; ҚР Премьер министрі Д.К. Ахметов басқаратын Жаңа индустриалдық саясат кеңесінің мүшесі.
ҚазКСР ғылым және техника саласындағы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974). ҚазКСР Еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1982). «Құрмет» орденімен (1999), медальдармен марапатталған.
Қызы - Зарема Әбдірахманқызы Зақұмбаева. Немерелері -Темір, Төлеген.
Дереккөздер
Санат:1 қаңтарда туғандар Санат:1932 жылы туғандар Санат:Шымкентте туғандар Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан химиктері Санат:Химия ғылымдарының докторлары Санат:Органикалық катализ және электрлі химия институтының профессорлары Санат:Органикалық катализ және электрлі химия институтының директорлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Антонио ди Натале
Антонио Ди Натале (Antonio Di Natale; 13 қазан 1977, Неаполь) — италиялық футболшы, шабуылшы. 2012 жылғы Еуропа біріншілігінің күміс жүлдегері.
Карьерасы
2016 жылы "Удинезеде" ойнап жүріп карьерасын аяқтады. Қазір "Специя" клубында қақпашылар бапкері.
Кентау шұғыласы
«Кентау шұғыласы» газеті, «Кентау» газеті – Түркістан облысындағы тұңғыш басылымдардың бірі.
1927 жылы құрылған Ащысай кеніндегі еңбек пен жұмысшылар өмірін насихаттайтын басылым ретінде 1933 жылы қараша айында «’’Қаратау кеншілері’’» – «’’Горняки Каратау’’» газеті ашылды. Соғыс жылдары әрбір жетінші оқты шығарған Ащысай кеніндегі еңбекшілер ерлігі осы басылымда жарияланып отырды. Соғыстан кейін газет Ащысай полиметалл комбинаты парткомының органына айналды. 1956 жылы мамырда басылымның аты «’’Кентау правдасы’’» – «’’Кентауская правда’’» болып өзгеріп, оған И.Шүлембаев, Т.Қорабаев, М.Сосунов, А.Олейниковтар редактор болды. Еліміз тәуелсіздік алғаннан бері ҚР Журналистер одағының мүшесі, «Оңтүстік Қазақстанның 2002 жылғы таңдаулы журналисі» Ағия Қуандыққызы Беркімбаева басқарып келеді.
Алвареш
Алвареш (Alvares) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Гойш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1007 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 98,66 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Левий Матфей (São Mateus).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Disney Channel
thumb|The Walt Disney Company
Disney Channel Kazakhstan — балаларға арналған телеарна. Көбіне төл туындылармен көрерменге жол тартып жүрген кабельдік арна. Бастапқы кезде телеарна тек балалар мен жасөспірімдерге бағытталса, кейінірек отбасылық арнаға айналды. Негізгі Disney channel арнасы тек спутниктік және кабельді желілерде Disney-ABC Cable Networks Group құрамында The Walt Disney Company ретінде құрылған. Телеарна ғимараты Бербанк қаласы, Калифорния штатында орналасқан. Сондай-ақ арнаның уеб сайты бар-DisneyChannel.com 2008 жылдың 19 наурызынан бастап жоғары сапада HD хабар таратады. 1983 жылы The Walt Disney Company жаңа балаларға арналған телеарна ашылады деп жарнама жасаады. Disney Channel арнасы 1982 жылы Алан Вагнердің басшылығымен құрылған болатын.
Disney Channel 2011 жылдың 21 қазанынан бастап, Алматы  уақытымен сағат 18:00-ден бастап Қазақстанға хабар тарата бастады. . Бұрын Қазақстанда Disney Channel телеарнасының блоктары РТРК «Қазақстан» және 31 (телеарна) арналарында көрсетілім жүзеге асты.
Түсініктемелер
Санат:Телеарналар
Ахен (аудан)
Ахен (Kreis Aachen) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Ахен қаласы. Аудан Солтүстік Рейн — Вестфалия жерінде орналасқан. Кельн әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 707 км² шамасында. Тұрғыны 565,1 мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 799 адам/км². Ауданның ресми коды 05 3 34.
Аудан 10 елді мекенге бөлінеді.
Қалалар мен қауымдар
(30 маусым 2010)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия аудандары
Әуесқой автомобильші
Әуесқой автомобильші - көліктік құралдарды жүргізуге құқықты, «в» дәрежелі жүргізушілік куәлігі бар, шекті массасы 3500 кг жетпейтін және жүргізушінің орынынан басқа отыратын орындар сегізден аспайтын автомобильдерді басқарып жүргізуге құқықты, жалданып жүргізуші болып істемейтін адам.
Паруццаро
Паруццаро (Paruzzaro) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1587 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 317 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 28040.
Эол
Эо́л (көне грекше Αἴολος, Эолай) — ежелгі грек мифологиясының кейіпкері. Оның негізгі қасиеттері Құдайдікіне ұқсасада және ол адамдардан шықсада, ол жартылай Құдай болып саналады.
Мифтар
Посейдон мен Арнаның немесе Посейдон мен Меланипаның баласы, үлкен Эолдың немересі. Басқа нұсқалар бойынша, аралда Гиппотаның балаасы қоныстанды. Басқа нұсқа бойынша, сиырға жегізілді. Басқасында, оның анасы қашқан, Метапонтада туылып, тәрбиеленді. Оны қуып жібергенде, Эол аралдарында қоныстанды және Липпара қаласын құрды. Әйелі Киана, 6 ізгілікті балалары.
Гомердің «Одиссеясы» бойынша, Гиппотаның баласы, Эолияның аралдарының иегері, Зевс оны желдің мырзасы етті. Ол, 6 ұлдың және сондай мөлшерді қыздары әкесі. Сол балалары, 6 некелік жұп құрып, өте шулы және көілді өмірді өздерінің әкелерінің сарайында өткізеді.
Вергилия бойынша, Эол Эол аралдарының бірінде тұрады және дербес жел апатының иегері.
Эол мен Одиссей
Эол, Одиссейдің әлем кезіп жүрген кезінде жарқын жүзді қабыл алды. Одиссей Эолияда бір ай болды және патшамен қоштасқан кезінде серік ретінде қолайлы самал және тоғыз жылдық бұқаның терісінен жүн алды. Сол жүнде, қатал жазамен, жүнді ашпасын деп, қалған желдер жүннің ішінде тігілді. Одиссейдің серіктер, қаптың ішінде асыл қазына бар деп оны ашты және барлық желдер, бостандыққа шығып, Одиссейдің көздеген жерінен қағып жіберіп, кемені қайтадан Эолияның жағасына итеріп тастады. Бұл кезде, Эол Одиссейдің қойған өтінішінен бас тартып оны қуып жіберді.
Дереккөздер
Санат:Ежелгі грек мифологиясы
Санта-Лузия-ду-Пара
Санта-Лузия-ду-Пара (Santa Luzia do Pará) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуама экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 818 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 350,772 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,7 адам/км².
Санат:Пара елді мекендері
Ле-Ануар
Коммунаның INSEE коды — 76339, пошта индексі — 76450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 233 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
IC 614
IC 614 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан RN4 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30699, MCG 0-27-15, ZWG 9.39.
Сыртқы сілтемелер
IC 614 Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Түркі этикасы
Туркі Этикасы – түркі халықтарына ортақ моральдық, адамгершілік, құқықтық құндылықтар мен салт-жоралғылар, әдеп жүйесінің түп бастауы. Туркі этикасы түркі дүниетанымындағы адам мәселесінің орталығы, негізгі мәселе болуымен айқындалып, адамның әлемдегі орны және оның жаратылыспен үйлесімде өмір сүруі, рухани-адамгершілік, діни-танымдық ұстанымдары негізінде қалыптасты. Туркі этикасы еуразиялық кеңістіктегі қазақ, өзбек, қырғыз, т.б. түркі тілдес халықтардың ұлттық этик. көзқарастары мен ұстанымдарының қалыптасуына игі ықпал етті (қ. Қазақ этикасы). Дәстүрлі қоғам өмірі құқықтық, діни-киелілік негіздегі жарғылар мен тыйымдар жүйесі бойынша қалыптасқан. Бұл қоғам бірыңғай экон. тіршілік салты мен қандастық негіздегі бірлікке сүйенді. Көшпелі мәдениет пен тұрмысты жалғастыру оны сыртқы дұшпаннан бірлесе қорғана алатын ру немесе тайпа болғанда мүмкін болады. Ұран – рудың текті, намысты, даңқты тарихын білдіретін, қуат беретін дәстүрлі символы болып табылады. Ұранның негізгі қызметі ру арасындағы бірлікті нығайту, ортақ мақсат үшін шайқаста ру мүшелерінің батылдық-жүректілігін күшейтеді. Жалпы қазаққа “Алаш” ұраны ортақ болса, жекелеген рулардың өзіне тән ұраны бар. Сонымен қатар әрбір рудың өзіне тән “таңбасы” мен “ені” бар. Алғашқыда дәстүрлі түркі қоғамы адамының Тәңір алдында моральдық әрекеттерге қарағанда культтік әрекеттері басым болды. Уақыт өте келе діни нормаларға негізделген моральдық ұғымдар мен этик. ұғымдар қалыптасты. Бұл ұғымдар мен түсініктер дала өркениетінің моральдық-құқықтық жүйесі, салт-дәстүрі мен әдеттерінде нақышталған. Дәстүрлі дүниетаным адамының рухы, оның мекені, өлім, өмірдің мәні жайлы толғануы түркі мифологиясынан көрініс тапқан. Мәселен, “сүйек – рухтың ұясы” ұғымымен байланысты: сүйек – “тек-жауїар” – субстанция ретінде ұрпақтар арасындағы жалғастықты, генетик. негізді, қонақтың сол шаңыраққа туыстық дәрежесін анықтады, осыған байланысты қонаққа мүше тарту әдебі қалыптасты. Табиғат жағдайының қаталдығы, сыртқы дұшпандармен дамылсыз күрестер көшпелілерге жауынгерлік рух пен қатал әрі ұдайы қозғалысқа негізделген мінез дарытқан. Шыншылдық, жомарттық, қамқорлық, ержүректік, адалдық, сүйіспеншілік пен достықты қастерлеу осы қасиеттер төңірегінде қалыптасқан рухани құндылықтар болып табылады. Көшпелі қоғамдағы адамның ең жиіркенішті әдеті – жалған сөз, өтірік айту. Түркі қоғамының адамы үшін туған жерінің әрбір тау-тасы, ойы мен қыры, сай-саласы мен бел-белесі сол кеңістікте тұнып тұрған тарихын, болған оқиғаларды, сол кеңістіктегі көңіл-күйлерін еске алу болғандықтан кеңістіктің өзі еске алу теориясы қызметін атқарған. Яғни, әлем – көшпелі адамның өз рухымен болған тұтастықты, үндестікті, ғарыштық үйлесімді қамтамасыз ететін айна. Сондықтан Туркі Этикасы табиғатпен үндестікте өмір сүрген адамның тұрмысы мен дүниетанымының ішкі үйлесімін түзуші жүйе.
Сілтемелер:
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Орташаландыру
Орташаландыру (Усреднение) - балқыту пештеріне салынатын шикізатты дайындау операцияларының бірі; онда шикізат құрамы, дымқылдығы, өлшемдері, құраушылары тым ірі және тым ұсақ болмауы қарастырылады. Домна процесіндегі кен мөлшерінің көлденең қимасы 30—100 мм болуы керек. Кеннің ірі кесектері жарылып, балқуы мерзімді ұзарта түссе, ұсақ бөлшектері отынның жану процесін баяулатады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
NGC 4256
NGC 4256 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 20 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4256 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39568, UGC 7351, MCG 11-15-45, ZWG 315.32, IRAS12163+6610.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Харыхэй-Надо-Яха
Харыхэй-Надо-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адер-Паюта өзенінің сол жағалауынан 181 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Камон
Камон (家紋, «үй белгісі»), онымен қоса мон (紋, «белгі»), монсё (紋章, монсё:, «туған сурет») — Жапонияда — Отбасылық елтаңба. Камон жеке белгі иеленуге құқығы бар адамның, отбасының немесе әулеттің белгілі бір шынайы белгісі болып табылады. Бұл белгі елтаңба ретінде қарастырылмайды. Себебі белгі әулеттің геральдикалық  эмблемасы емес.
Әулеттің белгісі гүлдің, өсімдіктің, жануардың, қанаттың стильденген түрі болып табылады. нобай|Токугава әулетінің Камоны Дәстүр бойынша Камондар  асылтұқымды әулеттің адамдары киетін хаори мен кимонода бейнеленетін болған. Камонды киманоның алдында, артында, оң жақ кеудеде, сол жақ кеудеде, тіпті, киімнің жеңінде де орналастыруға болады. Әйелдер өздерінің киімдерінде күйеуінің белгісін емес отбасының белгісін орналастыруға құқылы және ол бұл істі өзінің қыздарына мұрагерлікпен беруге де тиіс болған. Камондар  даймё және самурайлардың сауыттарында орналасқандықтан қарапайым белгі ретінде де өзгелерге танылған. нобай|Императорлық үйдің белгісі — бақытгүл (хризантема)
Дизайн
Камонды көбінесе өсімдік, жануар, гүлдің бейнесінде қолданған. Егер гүл болса, міндетті түрде екінші қатарын орналастырып, түсін таңдау дәстүрге айналған. нобай|Касива Камоны
Қазіргі кездегі қолданылуы
Қазіргі Жапониядағы әрбір отбасының өздерінің камондары бар. Бірақ, бұл белгілер өте сирек қолданылады. Көбінесе ресми таныстырулар үшін инкан қолданылады. Қазіргі кезде камон ежелгі Жапонияның дәстүрлі ісі ретінде қалған және мейрамханаларды, дүкендерді жасағанда қолданылады.
Тағы қараңыз
Санат:Жапон геральдикасы
Эурека (Миссури)
Эурека (Eureka) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 26.2 км². FIPS коды — 29-22834.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 10189 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Катух (Кемчуга тармағы)
Катух — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кемчуг өзенінің оң жағалауынан 154 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Елшілік
Елшілік — бір мемлекеттің екінші мемлекеттегі елшісі басқаратын дипломатиялық өкілдігі. Елшілік құрамына елшіден басқа ресми дипломатиялық қызметкерлер және қызметшілер енеді. Елшілікті төтенше және толық құқылы елші басқарады.
Елші – хаттамалық қатынас бойынша ең жоғарғы дәрежедегі дипломатиялық өкілдіктің басшысы. Елші мемлекеттердің өзара келісімімен тағайындалады. Ол тағайындалмас бұрын мына сатылардан өтеді:
Елшінің негізгі міндеттері:
Елшілік қызметкерлерінің пайдалана алатын белгілі бір жеңілдіктері бар. Мысалы: жеке басына, тұрғын үйіне қол тигізбеу, кедендік жеңілдік, мемлекет ішінде еркін жүру құқы. Елшілік ұстау шығыны әр мемлекеттің өз мойынында. Бүгінде әлемнің 30-ға жуық елінде Қазақстанның елшілігі бар, 40-тан астам елдің елшіліктері Қазақстанда жұмыс істейді.
Тағы қараңыз
Қазақстанның дипломатиялық өкілдіктерінің тізімі
Санат:Дипломатия Санат:Халықаралық құқық
سفارة Səfirlik Амбасада Ambaixada Ambassade Auslandsvertretung Ambasado Suursaatkond fa:سفارت Suurlähetystö Ambassade שגרירות Veleposlanstvo Ambassada Kedutaan besar Ambasado Sendiráð 在外公館 외교 공관 Ambasada Ambassade Ambassade Ambasada Посольство Embassy Veleposlaništvo Амбасада Ambassad Посольство سفارتخانہ wuu:大使馆 外交代表機構
Макар-Ёль
Макар-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Вольма өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Штедтлен
Штедтлен (Stödtlen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Восточный Альб ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1981 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 36 068. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Лайнбергер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Яхиново (Кюстендил облысы)
Яхиново (Яхиново) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Дупница қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 134 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2622. Телефон коды — 07032. ЕКАТТЕ коды — 87727.
Рейханлы
Рейханлы(Reyhanlı) – Түркиядағы Хатай иліндегі қала және аудан. .
Халық саны 60 418 мың адам (2008 жылғы халық санағының қорытындысы). Көне атаулары – Иртах және Рейхание. XVI ғасырда осы жерде кішкентай «Иртах» атты елді мекен
ХІХ ғасырда Кипр және Кавказдан мұсылман дінін ұстанатын босқындар қоныс аударып, қала атауы өзгереді. Түркияның тарихи маңызы бар қалаларының бірі.
Дереккөздер
Санат:Түркия Санат:Қалалар
Аққұдық (Уәлиханов ауданы)
Аққұдық — Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданындағы ауыл, Қарасу ауылдық округі орталығы.
Жіңішкекебір
Жіңішкекебір– Қарақұм құмды алқабы мен Бағатай-беніке ойысы аралығында жатқан сор.
Аққұдық (Уәлиханов ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Кішкенекөл ауылынан оңтүстікке қарай 53 км-дей жерде.
Жіңішкекебір
Маңғыстау облысы Бейнеу ауданында орналасқан. Ендік бағытта созылып жатқан сордың ұзындығы 26 км, ені 5 км. Жер бедері тегіс. Сор және сортаңды топырағында бұйырғын, сарысазан, т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Сорлар Санат:Маңғыстау облысы географиясы
Аққұдық (Уәлиханов ауданы)
Дереккөздер
Санат:Уәлиханов ауданы елді мекендері
IC 5035
IC 5035 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2023
2023 жылы Қазақстан құрамасы ЕУРО-2024 іріктеуіне қатысты.
IC 5035
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65285, ESO 187-11.
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2023
2022 жылғы УЕФА Ұлттар лигасындағы сәтті ойындардан соң бас жаттықтырушы Магомед Адиев құрамамен келісім шартты 2024 жылдың соңына дейін ұзартты.
ЕУРО-2024 іріктеуі
---
--
Дереккөздер
Санат:2023 жылғы футбол Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы