cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Үлкен Кша
Үлкен Кша — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура өзенінің сол жағалауынан 440 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Лиственничная (Цема тармағы)
Лиственничная — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цема өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 60 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кампанья-де-Со
Кампанья-де-Со (Campagna-de-Sault) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11062, пошта индексі — 11140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Вьенн-ан-Арти
Вьенн-ан-Арти (Vienne-en-Arthies) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы шамамен 3,76 км².
Коммунаның INSEE коды — 95656, пошта индексі — 95510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 409 адамды құрады. Халық тығыздығы — 108,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Жалеш
Коммунаның INSEE коды — 23098, пошта индексі — 23270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 78 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Ердеван
Ердеван (Erdeven) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56054, пошта индексі — 56410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3402 адамды құрады. Халық тығыздығы — 111,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Фольклористика
Фольклорисика немесе Фольклортану — этнография, әдеби сын мен музыкатанудың тоғысында орналасқан халық шығармашылығын (фольклор) зерттейтін ғылым. Фольклордың ғылыми қызығушылығы саласы халық шығармашылығын жинау, жариялау, реттеу және жалпы зерттеу болып табылады.
Салалары
Фольклористика ішінде халық шығармашылығының кейбір түрлерін немесе аспектілерін зерттейтін бағыттары бар. Атап айтқанда, этномузыкология - фольклордың музыкалық компонентімен айналысады; халық билерін оқып үйрену - этнохореология; паремиология мақал-мәтелдерді зерттейді; этнолингвистика тілді халықтық мәдениетпен өзара байланыста зерттейді.
Дереккөздер
Санат:Фольклористика Санат:Этнография Санат:Әдебиеттану
Сөз айшықтары
Сөз айшықтары фигуры речи — сөйлеудін әсемдігін, мәнерлілігін, экспрессивтік мәнің күшейтетін синтаксистік құрылымдардың формалары, ұзақ уақыт бойы қалыптасқан, жиі қолданылатын амал-тәсілдер. Оларға: шендестіру, қайталау, параллелизм, риторикалық сұрақ-жауап, дауыс ырғағы т. б. жатады. Сөз айшықтары адамның сөйлеу шеберлігін, зерделілігін, тіл байлығын көрсетеді.
"Сөз айшықтары" термині эр түрлі мағынада қолданылады, бірақ оны лингвистикалық мағынада қалыптастыру үрдісі бар. Фигура риториканың поэтикалық семантикамен байланысты негізгі бөлімі ретінде қарастырылып, мағынаны өзгертудің, нормадан ауытқудың құралы деп түсіндіріледі. Зат пен оның атауы арасындағы табиғи байланыс барлығына күмән келтірген элеаттық Философиялық мектептін өкілдері (б. з. д. 6—5 ғасырлар) мұндай байланыстың шарттылығын ескерігі, бұрынғыдан өзгеше, стилистикалық жағынан бейтарап жаңа формалар жасауға болады деп жорамалдаған. Белгілі бір мазмұнды эр түрлі тілдік формалармен (айшықты оралымдармен) беруге болатындығын мойындау стилистикалық қажетті формаларды тандау идеясына және оларды тындаушының жан дүниесіне эсер ету мақсатында қолдануға алып келді. Сөйтіп, тіл әзінің айшықты оралымдары арқылы тыңдаушыға психикалық әсер етудін құралына айналады. Сөз айшықтары туралы ілімнің бастауында "фигура" терминің сөйлеу құрылымына жатқызған Аристотель тұр. Аристотель мен оның жолын куушылар Сөз айшықтарын алғаш рет зерттеу объектісі етті. Эллинизм дәуірінде Сөз айшықтары термині қолданыска толық енген. Оның толық топтастырылуы Цецилий (1 ғасыр) шығармаларында берілген.
Сөз айшықтарының антикалық топтастырылуында екі принципке мән берілген:
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі Санат:Орфография Санат:Лексика Санат:Грамматика Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Азия ойындары
Азия ойындары, Азияда – төрт жыл сайын 1951 жылдан бері Азия елдерінің барлығында өткізілетін спорт жарысы. Ойындардың жалпы ұзақтығы – ашылу және жабылу салтанатын қоса алғанда, кем дегенде 7 және 16 күннен артық емес. Ойын Халықаралық Олимпиада комитетінің қадағалауымен Азиялық Олимпиада кеңесімен реттеледі. Азия ойындарының эмблемасы, туы, ұраны мен әнұраны осы кеңес меншігі болып табылады. thumb|Қатысушы елдер
Азия ойындарының пайда болуы
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Азияның бірнеше елі тәуелсіздік алды. Көптеген жаңа ел өзара түсіністікті нығайтуға көмектесетіндей жарыстардың жаңа түрлерін жасағысы келді. 1948 жылғы тамыз айында Лондонда ХІV Олимпиада ойындарының барысында Үндістан Олимпиада комитеті өзінің басшысы Гуру Дутт Сонди тұрғысында Азия спорт командаларының басшыларына «Азия Атлеттік Федерациясын» құруға келіскен Азия ойындарын өткізу идеясын талқылауды ұсынды. 1949 жылы ақпанда «Азия ойындарының федерациясы» құрылды. Бірінші Азия ойындарын Нью-Делиде өткізуге шешім қабылданды.
Федерацияның құрылуы
1962 жылы федерацияда Тайвань және Израильді қабылдау мәселесі бойынша дау туындады. Ойынды қабылдаушы Индонезия аталған елдерді федерацияға қабылдауға қарсы болды. 1970 жылы Оңтүстік Корея Солтүстік Корея тарапынан болатын қауіпке байланысты ойындарды жүргізе алмады, ойындар Корея қаражатын пайдаланып Таиланд астанасы – Бангкокта өткізілді. 1977 жылы Пәкістан Бангладеш пен Үндістан арасындағы қақтығыс салдарынан ойындарды өткізе алмады. Ойындар тағы Бангкокқа ауыстырылды. Осы оқиғалардан кейін Азияның Ұлттық Олимпиада комитеттері Азия ойындары федерациясының жарғысын өзгерту туралы шешім қабылдады. «Азиялық Олимпиада кеңесі» деп аталған жаңа бірлестік құрылды. Осы кеңес 1986 жылдан бері ойындарды қадағалайды. Тайвань федерацияға қабылданды, бірақ АОК ХОК стандарттарына сәйкес оны «Қытай» (Тайпэй) деп атайды. Израиль шығарылып тасталып, еуропалық жарыстарға қосылды.
Кеңейтілуі
1994 жылы бірнеше елдің қарсы болуына қарамастан АОК бұрынғы кеңес республикаларын ойындарға шақырды. Олар: Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Түрікменстан және Тәжікстан.
Ең бірінші және екінші қысқы Азия ойындарын жапон мемлекеті қатарынан екі рет 1986-1990 жылдары өткізді. Алғашқыда спорттың 7 түрінен жарыстар болса, төрт жылдан кейін спорттың 6 түрінен өткізді. Бұдан кейін Қытай мемлекетінің Харбин қаласында 1996 жылы спорттың 7 түрінен 10 мемлекет қатысқан ойындар ұйымдастырылды. Төртінші Азиада алауы 1999 жылы Корей елінің Кангвон қаласында тұтанды. Бесінші Азиада ойынының жалауын желбірету 2003 жылы Жапон мемлекетінің еншісіне тиді. Азиада ойындарын өткізу мәртебесі Қытай еліне 2007 жылы қайта оралды. Енді міне, жетінші алау 2011 жылы Қазақ елінде маздады.
2007 жылы Аустралия АОК-ға кіруден бас тартты, өткені ол Океания ұлттық олимпиадалық комитеттеріне мүше (ал 2015 жылдан Тынықмұхиты ойындарына қатысады).
2010 жылғы Азия ойындарында бірінші рет крикет таныстырылды.
Азия ойындарының тізімі
thumb|770px|left|Жазғы Азия ойындарына 2014 жылға дейін қатысқан және қатысатын мемлекеттер. Қызыл нүктелер Азия ойындарының қалалары
thumb|right|1958 жылғы Азия ойындарының құрметіне жасалған Жапония маркасы
Жалпы медальдар санағы
Ойындар тарихында бүкіл қатысушы 46 ұлттық олимпиада комитеттерінің 43-і кем дегенде жарыста бір медаль жеңіп алған, бір де бір медаль ала алмаған үш мемлекет қалды:Бутан, Мальдивтер және Шығыс Тимор әлі бір медаль ұтып ала алмаған. 37 ұлт кем дегенде бір алтын медаль жеңіп алған (тек Жапония мен Үндістан ғана әрбір Азия ойындарында кем дегенде бір алтыннан ұтып алған), ал ойындар тарихында Жапония мен Қытай ғана жалпы чемпиондар атанған.
Сілтемелер
Санат:Азия ойындары Санат:Спорт
Львов (футбол клубы)
«Львов» (Футбольний клуб «Львів») — Украинаның Львов қаласындағы футбол клубы. 2008/09 жылғы маусымда тұңғыш рет Украина Премьер Лигасында ойнады.
Өз алаңындағы ойындарын "Львов Аренада" өткізеді.
Сілтемелер
Санат:Украина футбол клубтары
Көк
Көк – иі қанбаған,шылғи қайыстан тілінген таспа. Оны, көбінесе, ірі қараның (өгіз, түйе) жон терісінен дайындайды. Мұндай мықты Көкті кереге сағанағын бір-бірімен тізіп бекіту үшін қолданады. Ол үшін Көк қайыс ұшын жарып тіледі де, оған жіңішке таспаланып тілінген екінші ұшын өткізіп, тесілген 2 сағынан көздерге өткізіп, арғы ұшын тұйықтап түйіп, кепілдеп тастайды. Көк кепкен соң қатайып берік болады. Кереге торларының биіктігін сол Көктермен есептейді. Көкке кей жерлерде түгі жидітілген жылқы терісін де қолданады. Кезінде Көкпен батырлар сауытын, ат кежімі, қалқан қатарлы қару-жарақ бөлшектерін қосып, өзара берік ұстастырған.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Зағыпыран
Зағыпыран— көп жылдық пияз тектес, сары, алқызыл немесе көк гүлді өсімдік. Кемінде 80-дей түрі бар. Екпе зағыпыранның гүлдерін дәмдеуіш ретінде және тамақ өнімдеріне алқызыл-сары рең беруге қолданады. Зағыпыран дәндерінен май алынады және кептірілген гүлдерін парфюмерияда пайдаланады.
Тәуелсіз айнымалылар
Тәуелсіз айнымалылар - басқа өзгерістер әсер етпейтін өзгерістер.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Герман Никанорович Алалыкин
Герман Никанорович Алалыкин - (1886-1960), Қарағанды қаласының алғашқы дәрігерлерінің бірі, хирург, ҚазКСР-нің еңбек сінірген дәрігері (1943). Қазан университетін бітірген (1911).
Павлодар Ертіс өңірінің жартастағы жазулары
Павлодар Ертіс өңірінің жартастағы жазулары — алғашқы өнердің сирек ескерткіштері. Адғашқы рет облыс аумағындағы жартастағы жазуларды XX ғ. Басында Н. Коншин облстың оңтүстік бөлігінде орналасқан Жақсы-Қаражан шатқалынан байқады. Бұл суреттердің нақты орны белгіленбеген, себебі олар туралы одан кейін ешкім ештеңе білмеген.
Жасыбай көлі
Жосамен жазылған жартастағы суреттерді Жасыбай көлінің оңтүстік-шығысында 1926 ж. орыс географы әрі саяхатшысы П.Драверт тауып, оларға сипатттама жасады. Басқаларымен қоса бұл суреттер Баянауыл тастарында алғашқы адамдармен жасалған, 70ж. павлодарлық өлкетанушылар мен журналисттер Л. Л. Гайдученко, С. А. Музалевски, Л.Сафонова, П. И. Оноприенко және т.б. бірнеше рет зерттеу жұмыстарын жүргізген.
Ақбидайық щатқалы
Алғашқы өнердің қызықты ескерткіші Ақбидайық шатқалындағы сурет болып табылады, ол Майқайн станцясына жақын Екібастұз қ. шығысында 30 км жерде орналасқан. Осы уақытта Павлодар облысы аумағында Сарыарқаның солтүстік-шығысы мен Баянауыл таулары жағында алғашқы жартастағы суретке ою өнерінің 10-нан аса ескерткіші табылған. Шынайылығы әрі көркемдігі жағынан ең көрнектісі Павлодар-Екібастұз темір жолының Оңтүстік жағында, Майқайын станциясынан бірнеше км жерде Ақбидайық шатқалындағы суреттер болып табылады, бұл жерде палеогендік қалдықтарда петроглифтер көптеп кездеседі. Олар тегіс бетте, қызыл қабатты таста жазылған. Солтүстік-Батысқа қарай ойысқан жазықта жылқы суреттері көп кездесетін сурет галлереясын көруге болады. Петроглифтердің алғашқы тобы математикалық және нышандық сипаттағы антропоморфты суреттер болып табылады. Олар тасқа кәдімгі тас құралмен ойып жазылған. Бұлар— жазылған қолдары мен аяқтары бар «билеп тұрған» адамдардың сұлбасы. Олардың жанында мифтік жануарлардың суреті де бар. Мүмкін, бұл суреттер тас дәуіріне тиесілі, себебі осындай ұқсас суреттер Куропа мен Азияның көп ескерткіштерінде кездеседі. Ұқсас сурет Әзірбайжандағы Каспий теңізінің жағасында, Баку қ. жақын жердегі Қобыстан шатқалында да бар. Оларды б.з.д. 10-7 мыңжылдықтарға жатқызады. Осындай суреттерді қазақстандық петрогливтерді зерттеушілер де: А. Г. Медоев, З. С. Самашев және т.б. Тас дәуіріне жатқызады.
Жылқылардың антропоморфты суреттерінен басқа басы төмен түскен ұзын мүйізді бұқалардың да суреттері бар.
Бұл суреттер энеолит дәуірінікі деп саналады. Бұқаның жүгіріп жүргендегі өзге суреті қоланы даму кезеңіне жатқызылады. Бұқаға табынушылық андронов кезеңінен келеді. Хронология бойынша сюжет сақ кезеңімен байланысты. Ол жүгіріп жүрген бұқаны жартылай жабатын тау ешкісі мен мүйізсіз бұғылардың суретімен берілген.
Елюй Даши
Елюй Даши (өз есімі – Чжундэ) (1087 – 1143) — Қидан мемлекетінің (1125 – 1212) негізін қалаушы. 1128 ж. Шығыс Түркістанды, Енисей қырғыздарын, 1137 ж. Ферғана мен Мауераннахрды бағындырды. 1141 ж. Қатуан даласында (Самарқанның солт-нде) салжұқ сұлтаны Санжардың әскерін талқандады.
Павлодар Ертіс өңірінің жартастағы жазулары
Баянауыл орман массиві
Сарыарқа мәдениетінің ерекше қабаты Баянауыл тау-орманы массивінің петроглифтері болып табылады, олар гранитті таулардың қабырғаларында ерекше тәсілмен жазылған. Оларды жосамен – қызыл түсті минералды бояумен ойған. Бұл суреттер ғұрыптқ сипатта және көбінесе антропоморфты суреттер болып келеді.
«Драверт үңгірі» суреттері, Павлодар облысы алғашқы өнер ескерткіштерінің ішіндегі ең танымалы. Қазіргі уақытта нашар көрінеді, сондықтан оларды П.Л. Драверт жасаған «Баянауыл аймағы Жасыбай көліндегі жазулардан тұратын үңгір» иллюстрациялары арқылы көруге болады. Бұл бірнеше антропоморфты фигуралар болып табылады. Негізінен олар руникалық жазбаларға ұқсайды, бірақ бір тізбекте орналаспаған.
Осындай суреттер Жасыбай көлінің солт.-бат. тауында жақсы сақталған, бұл жерде антропоморфты суреттерден басқа құс, үй, нышандар, садақ пен жебенің суреттері де бар. Олар белгі-нышандық сипатта келеді, Өлеңті, Ақбидайықтың зооморфтық жазбаларына қарағанда, мезолит мен көне жазба, б.з.д. 10-5 мыңд. Неолит кезеңінің бағытын танытады. Ұқсас суреттер басқа жерлерден де табуға болады. Мәселен, Шығыс Қазақстан суреттерінде бар, олар XIX ғ. Жоғары Ертіс өңірінде Ақ-Бауыр үңгірінде орналасқан.
Осындай суреттер Қырғызстанда Ак-Чункур үңгірі мен Оралда да кездеседі. Мұндай антропоморфтық суреттердің пайда болуын кейбір зерттеушілер неолит дәуіріндегі шаманизммен байланыстырады. Қалай болғанда да, олар Баянауыл тауларының ежелгі мекен етушілерінің рухан өмірінің куәсі болп табылады. Соған қарағанда, осында Павлодар облысы мен бүкіл Қазақстанды алғанда көне мәдениеттің орталығы болып келгендігін танытады. Баянауыл тау-орманды массивіндегі тарих пен археология ескеркіштерінің көптігі дәлел бола алады. Бұл жер дамыған және кейінгі қола дәуірі, орта ғасыр көшпенділерінің қорғандарының мекені болған, олар да өз суреттерін қалдырып кеткен. Булка тауының маңайында екі арықтың ортасындағы көп суреттер көбінесе ту мен найза ұстаған аттылар бейнесінде келеді.
Торайғыр көлі
Скиф-сақ дәуірінің тайпалары көне өнердің біршама өзге үлгілерін қалдырып кеткен, скифтік «ұшатын» бұғы мен тауу ешкілерінің зооморфтық бейнелері түрінде келеді, олар ғұрыптық қорғандар жанына орналастырылатын тастарға қашалған болып келеді. Осындай кешен Торайғыр көлінің шығыс жағасында табылған. Бұл суреттер адам денесін сипаттайтын тастарда салынған. Осындай суреттер Алтайда жерленген мумияланған сақ патшасының денесінде де жазылған. Осы дәсітүрге сәйкес, денесін жабаиын тасқа табынатын жануарлардың, қару түрлерінің: садақ, пышақ, чекан мен өзге де құралдардың бейнесін белгілеп отырған. Осынау тамаша ескерткіштер скиф-сақ тайпаларының Шығыстан Батысқа көшулеріне байланысты ең бір ауыр кезеңдерін көрсетеді.
.
Елюй Даши
Санат:1087 жылы туғандар Санат:1143 жылы қайтыс болғандар
Мэйо Эльтон
Мэйо Эльтон (1880-1949) - амер. социологі, амер. индустриялық социологияның негізін қалаушылардың бірі. Мэйоның пікірінше әлеуметтік топтар арасындағы (кәсіпорын иелері мен жұмысшылардың арасындағы қатынастарды қоса алғанда) қатынастар эмоционалды-психологиялық сипатта болады, сондықтан объективті таптық қайшылықтар жоқ. Демек жұмысшылар өздерінің материалдық тұрмысы мен еңбек жағдайын жақсартуға мүдделі емес, тек бастықтармен осындай "татулық" орнатуға ымыраласады. Социология еңбекшілердің санасына, психологиясына, мораліне әсер етуі, сөйтіп оларды капитализммен татуластырудың ережелерін тұжырымдауы тиіс. Мэйо "адамгершілік қатынастар" теориясын жасаушылардың бірі болды.
Арал орамы (Астана)
Бұрынғы атауы №5 қысқа көше. Оңтұстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Арал орамы Абылай хан даңғылынан басталып, М.Төлебаев көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 408,2 м.
Арал - Өзбекстан мен Қазақстан жерінде, Тұран ойпатының шөлді белдемінде, Үстірттің шығыс шетінде орналасқан тұйық көл.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Нейтрализм
Нейтрализм (саясат) - басқа мемлекетпен араласуда өз бейтараптығын жариялаушы саясаты мемлекет.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Жіңішке көкнәр
Жіңішке көкнәр(Papaver tenellum) – көкнәрлер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Орталық Қазақстанның ұсақ шоқыларының шығыс бөлігінде, Қарқаралы тауларында, Кент және Қызыларай шоқыларында тасты, жартасты беткейлерінде, шалғынды жерлерде, көлеңкелі сайларда кездеседі. Биіктігі 30 см-дей, тықыр кейде сыртын ақ түк жауып жатады. Жапырақтары сағақты, гүлсидамынан 2 – 3 есе қысқа. Гүлсидамы жіңішке, түзу. Гүлшанағы домалақ, сирек қылтанды келеді. Гүлдері ақ немесе сары түсті. Тұқымынан көбейеді. Маусым – шілде айларында гүлдеп, шілде – тамызда жеміс салады. Жемісі – домалақ қорапша. Жіңішке көкнәр – өте сирек кездесетін эндемик түр, жылдан-жылға таралу аймағы тарылуда, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер Санат:Көкнәрлер
Алдаберген Құрмашев
Алдаберген Құрмашев (1939 жылы туған, Маңғыстау ауданы) – педагог, ҚР «Халық ағарту ісінің үздігі» (1977). Қазіргі Атырау университетін бітірген (1962). 1962 жылдан Шетпе кентінде мұғалім, мектеп директоры, директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарады. «Құрмет белгісі» (1981) орденінің иегері.
Ембімұнай
Эмбанефть - СССР Мұнай өнеркәсібі министрлігінің кәсіпорны. Негізі өндіретін өнім мұнай мен газ. Құрамындағы үлкен кен орындары: Орал-Ембі, Мақат, Доссор. Іздестіру жұмыстарының нәтижесінде мұнай мен газдың 7 кен орны ашылғанды. Кәсіпорыннан 45 адам ҚазССР еңбек сіңірген мұнай және газ өнеркәсібі қызметкері атағына ие болды.
Дереккөздер
Санат:Кәсіпорындар
Грек әліпбиі
Грек әліпбиі  — Грек тілініӊ және грек тілі тобыныӊ басқа да тілдерініӊ әліпбиі. Б.з.б. IX ғ. соӊы б.з.б. VIII ғ. басынан бастап үзбей қолданылады. Ғалымдардыӊ болжауы бойынша, грек әліпбиі дауыссыз дыбыстармен бірге дауысты дыбыстар үшін бөлек әріптерді қолданылған бірінші әліпби. Әліпбиде барлығы 24 әріп.
Ғылымда
Грек әліпбиі ғылым мен техникада кеңінен қолданады. Көбіне пішіні латын әліпбиініӊ әріптеріне сәйкес келмейтіндерді (кестеде қызғылт түспен айқындалған) қолданады:
Грек әріптерініӊ ғылымда қолданылуыныӊ мысалдары:
Мугла
Мугла(Muğla) – Түркиядағы қала және аудан. Мугла илінің әкімшілік орталығы. .
Антика дәуірінде қазіргі Мугла илі орналасқан аймақ «Кария» деп аталып, осы жерде Моболла атты кішкентай елді мекен орналасқан еді. Қала Осман империясына құрамына қосылмай тұрған кезінде айтарлықтай маңызға ие болмаған еді.
Жанартаутекті-шөгінді сынықты таужыныстар
Жанартаутекті-шөгінді сынықты таужыныстар  - Жаратылысы жанартаутекті және шөгінді сынықтардың қоспасынан құралған таужыныстар тобы.
Мугла
1420 жылы Осман империясындағы Ментеше санджагының әкімшілік орталығы болып, Түркия республика болып қалыптасқаннан кейін Ментеше санджагы Мугла атауымен атала бастайды.
Жанартаутекті-шөгінді сынықты таужыныстар
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Мугла
Дереккөздер
Санат:Түркия Санат:Қалалар
Санта-Мария-дас-Баррейрас
Санта-Мария-дас-Баррейрас (Santa Maria das Barreiras) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Консейсан-ду-Арагуая экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 710 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10 330,170 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,3 адам/км².
Іштік парасимпатикалық орталық
Іштік парасимпатикалық орталық (внутренностный парасимпатисеский центр); (лат. nucleus parasympathicus splanchnus) сопақша мида орналасады. Сұрзаттық орталық нейроциттерінің аксондарынан түзілген түйіналды (преганглионды) миелинді жүйке талшықтары сомалық жүйке талшықтарымен бірігіп, кезеген жүйкені (nervus vagus) құрайды. Кезеген жүйке сопақша мидан бөлінгеннен соң, мойын аумағында симпатикалық бағанның мойын бөлігімен бірігіп, кезеген-симпатикалық бағанын (truncus vago-sympaticus) түзеді. Көкірек қуысына кіреберісте кезеген жүйке, симпатикалық бағаннан ажырайды да, көмекей мен жұтқыншақты жүйкелендіретін сомалық қайтарма жүйкені бөліп, құрсақ қуысына енеді. Көкірек қуысындағы мүшелерді (жүрек, өкпе т.б.) жүйкелендіретін тармақтарды беріп, ол құрсақ қуысына еніп, жартыайшықты ганглийге (ganglion semilunare) барады да, одан симпатикалық жүйке талшықтарымен бірге құрсақ қуысындағы барлық ішкі мүшелерге күн сәулелері іспеттес жан-жаққа таралып, "күндік өрімді" құрайды. Кезеген жүйкенің түйіналды миелинді жүйке талшықтары ішкі мүшелер қабырғаларындағы микроскоппен ғана көрінетін тым майда жүйке тораптары нейроциттерінде синапспен аяқталады. Жүйке тораптары нейроциттерінің қысқа аксондарынан түзілген түйінсоңы (постганлионды) миелинсіз жүйке талшықтары — өздері қабырғаларында орналасқан көкірек және құрсақ қуысындағы ішкі ағзалардың етті қабықтары мен қабаттарын және бездерін жүйкелендіреді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Темірғали Сәдуақасұлы Қасым
Темірғали Сәдуақасұлы Қасым (30.1.1936 жылы туған,Ақмола облысы Ақкөл ауданы Еңбек ауылы) – ғалым-селекционер, ауыл шаруашылы ғылымының доктары (1995), ҚР ауыл шаруашылығы ғылыми академиясының корректор мүшесі (1997). Қазақтың етті-биязылау жүнді қой тұқымының жетекші авторы (1991), Алматы зоотех.-малдәрігерлік ин-тын (Қазақ ұлттық агр. ун-ті) бітірген (1961). 1961 – 64 жылдары осы институтта аспирант, 1964 жылдан Қазақ қой шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында аға жетекші, бас ғылыми қызметкер. Ғыл. еңбектері Қазақстанда жаңа бағыттағы кроссбред (етті-биязылау жүнді) қойы шаруашылығы саласын қалыптастыру және осы бағытта етті-биязылау жүнді қой тұқымын шығару, шет елден келген қой тұқымдарын жерсіндіру мен бейімдеуге арналған. Темірғали Сәдуақасұлы Қасым көп жылдар бойы (1964 – 84) Англиядан келген асыл тұқымды қойлардың (линкольн,ромни-марш,бордер-лейстер,гемпшир, суффолк) жаңа жер жағдайында биология-өнімділік қасиеттерін, ерекшеліктерін жан-жақты зерттеп, қоршаған ортаға бейімделуінің ғылыми жолдарын және тәжірибе әдістерін ашқан. Осы жұмыстың нәтижесінде ағылшынның асыл тұқымды малдарының репродукторы (500-ден астам бас) дүниеге келіп, Қазақстанда жаңадан 3 қой тұқымын шығаруға, бір қой тұқымының түрін (қазақ гемпшир қойы) жетілдіру жұмыстарына араласты. Темірғали Сәдуақасұлы Қасымның 120-дан астам ғылыми еңбектері жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Тарихи тұлғалар
Түйе жарыс
thumb|right
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Агриппа
right|150px Агриппа - ежелгі рим философы (1-2 ғғ.), кейінгі скептицизм өкілі. Онын өмірі туралы мәлімет жоқ, Агриппа дүниені танып білуге болмайды деп бес дәлел келтіріпті деген жорамал бар.
Дереккөздер
Санат:Философия
Еңбекші (Шу ауданы)
Еңбекші — Жамбыл облысының Шу ауданы, Ескішу ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Төле би ауылының оңтүстік-шығысында 23 км-дей жерде, Шу өзенінің оң жағалық аңғарында орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 648 адам (2009).
Санат:Шу ауданы елді мекендері
Экологиялық экономика
Экологиялық экономика (Экологическая экономика) — экожүйе мен экономикалық жүйелердің арасындағы өзара байланысты зерттейтін 1990 жылдардың басында пайда болған пән аралық салалық ғылым. Экологиялық экономика ресурстық экономиканы, қоршаған ортаға тиетін әсерді, табиғатты пайдалануды және дәстүрлі экологияны қоса қамтиды. Экологиялық экономика экологиялық-экономикалық жүйенің өткізу (өндеу қабілеттілігіне, экожүйенің әкелу қабілеттілігіне) экожүйенің сыйымдылығына және энтропияға негізделген.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
IC 5036
IC 5036 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65296, ESO 144-2.
Сыртқы сілтемелер
IC 5036 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Бейбітшілікті жақтаушылардың бүкілодақтық бесінші конференциясы (кітап)
Бейбітшілікті жақтаушылардың бүкілодақтық бесінші конференциясы - Мәскеудегі Мемлекеттік саяси әдебиеттер баспасынан 1955 жылы орыс тілінде жарық көрген кітап. 1955 жылы 10-12 мамырда Мәскеуде өткен «Бейбітшілікті жақтаушылардың бүкілодақтық бесінші конференциясының» материалдары қысқаша түрде берілген. Конференцияны Н.С.Тихонов ашып, А.Е.Корнейчук «Қазіргі замандағы халықаралық жағдай, бейбітшілікті нығайту және халықтардың бейбітшілікті қорғаудағы күресі» атты тақырыпта баяндама жасады.
Конференция соңында кеңес делегаттарының Бүкіләлемдік бейбітшілік ассамблеясына аманаты оқылды. «Бейбітшілікті жақтаушылардың бүкілодақтық бесінші конференциясында» Бейбітшілікті қорғаушылардың кеңестік комитетіне сайланған 140 адамның тізімі берілді. Кітаптың көлемі 12,65 баспа табақ. Таралымы 10 мың дана.
Дереккөздер
Санат:Кітаптар Санат:Қаныш Сәтбаев
Нейтралитет
Нейтралитет (Neutralität, neuter)-
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Кяхта
Кяхта (Kahta) – Түркиядағы Адыяман иліндегі қала және аудан. .
Батысында Адыяман илінің әкімшілік орталығымен, оңтүстік-батысында Самсат, солтүстігінде Синджик, солтүстік-шығысында Гергер ауданымен, оңтүстік-шығысында Шанлыурфа илімен шекаралас.
2007 жылғы халық санағы бойынша аудан орталығында тұратын тұрғын саны 60 869, ауылды аймақтарда 54 305, ауданда тұратын бүкіл халық саны 114 994 адамды құраған.
Дереккөздер
Санат:Түркия Санат:Қалалар
Ньюри (Мэн)
Ньюри (Newry) — Мэн штатының Оксфорд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 344 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 159.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-49275.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Золотая Нива (Уәлиханов ауданы)
Золотая Нива — Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы, Қарасу ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 420 адам (205 ер адам және 215 әйел адам) болса, 2009 жылы 155 адамды (65 ер адам және 90 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Уәлиханов ауданы елді мекендері
Педросильо-эль-Рало
Педросильо-эль-Рало (Pedrosillo el Ralo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Армуния ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 135 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,12 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 12 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Қайырболат Сайынұлы Майданов
Қайырболат (Николай) Сайынұлы Майданов (7 ақпан 1956, Тасқұдық ауылы, Жымпиты ауданы, Орал облысы - 29 қаңтар 2000, Арғұн шатқалы, Шешенстан, Ресей) - Кеңес – Ауған соғысына қатысқан, Кеңес Одағының батыры, Ресей Батыры.
Дереккөздер
Санат:Шешенстанда қайтыс болғандар Санат:Ауған соғысының (1979-1989) қатысушылары Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Ресей халық батырлары Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Қызыл Ту орденінің иегерлері
Гидротермалық-шөгінді (стратиформтық ) кенорындар
Жаралу жағдайлары
Бұл топқа жаралуы гидротермалың-шөгінді болуы ықтимал кенорындар жатады, біраң олар стратиформдық (қабаттың жатые пішіні бойынша) терминімен генезисінің тольщ анықталмағандығы салдарынан аталған. Қарастырылып отырған кенорындардың жаралуына қатысты бірнеше гипотеза бар. Кейбір геологтар бұл кенорындарды бастапқы-шөгінді сингенезистік, бірақ кейінгі кездері біршама өзгерістерге ұшыраған деп санайды. Сонымен қатар, академик Қ.И.Сәтбаев кенорындардың қалыптасауы гидротермалық эпигенезистік, олар әрозиямен ашылмаған тереңдегі интрузиялық тау жынысытар массивімен байланысты деген пікір айтады. бұл кенорындардың жаралуы полигендік; олар ұзақ уақыт ағымында қалыптасқан деген гипотеза кең таралған. Гипотезаның туындауына кенорындардың шөгінді қатқабаттар дамыған аудандарда орналасып, бұл жерде гидротермалық минералды ерітінділердің көзі болатын интрузиялық массивтердің болмауы ықпал еткен. Бұл гипотезаның негізінде көптеген стратиформдық кен-орындардың ұзақ дамығандығы туралы деректер, олардың сингенезистік шөгінді де, әпигенездік жаралымдар сипатының да болуы орналасңан. Кенорындардың қалыптасуы сингенезистік вулканогендік-шөгінді кен Жиналудан басталып, диагенез сатысына өтеді деп жорамалданады. Осыдан кейін, жатындар өздері қалыптасқаннан кейінгі жас жаралымдармен жабылған соң, кен-жаралу жерасты ыстық минералды судың әрекетіне байланысты жалғасқан. Осы судың ыңпалынан минералдың массалар ңайта топталып, әпигенездік кендену жүрген.
Кенорындардың типтері
Стратиформдық кенорындар класында мынадай типтер бөлінеді: құмтас пен тақтатас қабаттарындағы борнит-халькопирит (мыс кендері); карбонат тау жынысытардағы галенит-сфалерит (қорғасын-мырыш); киноварь-антимонид (сүме-сынап) кенорындары. Мысты құмтас пен тақтатастың борнит-халькоприт стратиформдық кенорындары ырғақты қабаттасқан құмтас, тақтатас және доломиттерден тұратын, құрамында органикалық көміртек бар қатқабаттарга толған депрессияларда орналасқан. Кен денелері үйлесімді қабат, линза тәрізді және таспа тәрізді жайпақ жатындардан тұрады. Олардың қалыңдығы ондаған метрден ондаған сантиметрге дейін өзгереді. Қалыңдығы бойынша ұстамды жатындар созылымы бойынша көптеген километрге, ал еңістік бағытында бірнеше километрге жетеді. Оларға жатындардың көп қабаттылығы, кенді қабаттардың біртіндеп кенсіз тау жынысытарға ауысып отыруы тән. Кейде қиюшы кен желілері мен уатылу белдемдері кездеседі. Стратиформдық кенорындар кенінің минералдық күрамы біршама қарапайым. Олардың басты минералдары - халькозин, борнит, халькопирит, пирит, ал қосымшалары - солғын кендер, ковеллин, галенит, сфалерит, желі минералдары - кварц, кальцит, барит. Кен денелерінде көбінесе минералдық ассоциациялардың белдемділігі байқалады. Ол шөгіндіжиналу мен кенжаралу үдерістері ерекшеліктерінің сипатына байланысты болады. Кенорындардың бұл типі дамыған жерлер: Қазақстан (Жезқазған, Итауыз, Жаман Айбат, т.б.), Прибайкалье (Удокан), Германия (Мансфельд), Польша (Предсудет), Ауғанстан (Айнақ), Замбия (Роан-Атилоп, Чамбиши, Нчанга), Конго (Камото, Мусоши), АҚШ, Мексика. Галенит-сфалерит кенорындары карбонат тау жыныстар - доломит, әктас қатқабаттарында орналасады. Кенді карбонат формациялар ондаған-жүздеген километрге таралады. Кенорындар айқын стратиграфиялық және литологиялық бақылануымен, кенденуді туындататын магмалық комплекстердің болмауымен, үйлесімді қабат және линза тәрізді жатындардың көп ярустық құрылысымен сипатталады. Қиюшы желілер мен құбыр тәрізді денелер сирек кездеседі. Жатындардың ұзындығы созылымы бойынша жүздеген метрден бірнеше километрге дейін, еңістігі бойынша 800-1000 м, қалыңдығы 0,5 метрден 200 м-ге (орташа мөні 10-20 м) дейін өзгереді.
Кенге қарапайым минералдық құрам тән
Басты минералдар - сфалерит, галенит, пирит, кальцит, доломит, кейде барит; қосымша минералдар - марказит, халькопирит, борнит, қорғасынның сульфотүздары, кварц, флюорит. Кен жолақ, желішікті және қабатталуы бойынша секпілдік бітімді, ұсақ түйірлі құрылымды болады. Кеннің құнды компоненттеріне қорғасын мен мырыштан басқа мыс, күміс, кадмий жатады. бұл типке жататын кенорындар Қазақстанда (Мырғалымсай, Шалғия), Орта Азияда (ұшқұлаш, Сумсар, Жерғалан) дамыған. Олар, сондай-ақ Полыпада (Олькум, Болеслав), Болгарияда, Францияда, Италияда, Испанияда, Иранда (Ангуран), Мароккода, Алжирде, Тунисте, АҚШ-та (Миссисипи-Миссури), [[Канада |  Канадада ]]  (ПайнПойнт) таралған. Киноварь-антимонид кенорындары геосинклиндердің түрақталған алқаптарында немесе платформалардың белсендірілген белдемдерінде орналасады. Олардың магмалық тау жынысытармен тікелей байланысы анықталмаған. Осы себепті Мұндай кенорындар беймагмалық деп аталады. Олар күмбез тәрізді және сандықша қатпарлармен, сондай-ақ айырылымдық бұзылыстармен күрделенген терригендік және карбонат комплекстер арасында жатады. Кен қабат тәрізді жатындар мен линзалардан, көбінесе кенді желілер мен штоквергтермен тоғысқан денелерден тұрады. Басты кен минералдар - киноварь, антимонид; қосымша минералдар - реальгар, аурипигмент, пирит, халькопирит, марказит, солғын кендер. Негізгі желілік минералдарға кварц, кальцит, флюорит пен барит жатады. Кенорындардың Мұндай типі таралған жерлер: Орта Азия (Қадамжай, Хайдаркен, Чаувай), Украина (Никитовка), Болгария (Рыбново), Италия, Испания (Альмаден), ҚХР (Синьхуаныпань, Ваныпань), Перу.
Дереккөздер
Санат:Пайдалы қазбалар
Инкан
Әдетте инканның диаметрі 25 миллиметрден басталып 75 миллиметрге дейін барады. Материал ретінде қатты ағаш немесе пілдің сүйегі болады. Жапониядағы таралған есімнің мөрін сатып алуға болады. Өзге елдің адамдарының есімдері латын әріптерімен, канамен немесе иероглифтармен жазылады. Қазіргі заманда жапондықтар екіден көп мөрлерге ие. Еркектердің мөрлері әдетте әйелдердіңкінен ірі болып келеді. Мұндай мөрдің көлемі адамдардың рангына байланысты — басқарушының инканы әрдайым жұмысшының инканынан үлкен.
Тағы қараңыз
Санат:Жапон тұрмысы Санат:Құжаттану Санат:Мөрлер
Алвоку-даш-Варзеаш
Алвоку-даш-Варзеаш (Alvoco das Várzeas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Оливейра-ду-Ошпитал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 366 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,73 км² шамасында. Халық тығыздығы — 34,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Санитария
Санитария (лат. sanіtas — денсаулық) — санитарлық-гигиеналық және жұқпалы ауруларға қарсы шараларды белгілеп, оны жүзеге асыратын денсаулық сақтау саласы. Санитария қала, елді мекендердің тазалығын зерттеп, нақты гигиен. шаралар белгілейді, жұқпалы ауруларға қарсы күрес жүргізілуін бақылайды. 1960 жылдан кейін Санитария терминінің орнына санитарлық-эпидемиологиялық қызмет деген ұғым қолданылады. Бұл — мемл. сан. бақылау жасап, індетке қарсы шаралар жүйесін жүзеге асыратын мекемелер мен ұйымдардың жиынтығы. Сан.-эпидемиол. қызмет құрамына санитарлық-эпидемиологиялық ст., сан. ағарту үйі, ғылыми-зертттеу институттары, биологиялық препараттар өндіретін мекемелер кіреді.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Лофтура
Лофтура (Лохтура) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пеза өзенінің оң жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 100 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Максара (Нерица тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Штюлинген
Штюлинген (Stühlingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Вальдсхут ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5180 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 93,2 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 37 106. Қаланың басшысы — Изольде Шефер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Хасырей-Яха
Хасырей-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оң Ныда өзенінің сол жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Абланица (Ловеч облысы)
Абланица (Абланица) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 164 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5574. Телефон коды — 06921. ЕКАТТЕ коды — 28.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Заңсыз
Заңсыз -
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Құрташы
Құрташы – солтүстік Үстірттің Қайдаққа қараған бөлігі. Өтес темір жол станциясының батысында орналасқан. Үстірттің биік жерлерінің бірі саналады. оңтүстігін Өтес сайы, солтүстігін Өрмелі жолы көмкереді. Баурайында бірнеше жылымшы бұлақтары бар. Негізгі су көзі Құрташы атымен аталатын суы мол құдық. Сулы жылдары аузынан асып ағып жатады. Құдық жанынан шыңды бойлап өтетін байырғы көш жолы бар. Беткейінің бұл бөлігінің әуелгі атауы – Шөлтау. Құрташы сондағы үш биіктің құдыққа жақынын Құрташы деп атайды.
Эвертон (Миссури)
Эвертон (Everton) — Миссури штатының Дэйд округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.9 км². FIPS коды — 29-22996.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 322 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Дэйд округы (Миссури)
Жіңішкеқұм (құм, Қызылорда облысы)
Географиялық орны
Қызылорда облысының Қазалы ауданы жерінде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі – 80–100 м. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 100 км-ге созылған, енді жері – 20 км. Аумағы – 2,1 мың км2. Жер бедеріне қырқалы-төбелі (биіктігі – 10–12 м) құмдар тән. Олар желдің әсерінен пайда болған.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы құмдары
Катух (өзен)
Катух — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Черная өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Пенсильвания
Пенсильва́ния (Pennsylvania) — АҚШ солтүстік-шығыс бөлігіндегі орналасқан штаты. Жер ауданы бойынша елде 33-ші орында-119 283 км².Халық саны бойынша 6-орында-12 742 886 адам (2011).Әкімшілік орталығы-Гаррисберг қаласы, ең үлкен қаласы-Филадельфия.
Елдің 6 штатымен шектеседі: солтүстігінде-Нью-Йорк, шығысында-Нью-Джерси, оңтүстік шығысында-Делавэр, оңтүстігінде-Мэриленд, оңтүстік-батысында-Батыс Виргиния және батысында-Огайо штатымен. Атлант теңізіне шығу жолы жоқ.
Климаты
Штаттың көбіне территориясына қоңыржай континенттік климат тән.Жазы-ыстық және ылғалды, қысы-суық.Атлант мұхитына жақын, штаттың оңтүстік-шығыс бөлігінде климат субтропиктік океандық болып келеді.
Экономикасы
Пенсильвания штатының Жиынтық Ішкі Өнімі-$558,3 млрд, бұл ел бойынша 6-шы көрсеткіш.Салыстырсақ,бұл штаттың ЖІӨ-і Тайланд елінің көрсеткішімен тең.
Дереккөздер
Санат:АҚШ штаттары
Сан-Бенедетто-ин-Периллис
Сан-Бенедетто-ин-Периллис (San Benedetto in Perillis) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 133 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 6,97 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19,08 км² шамасында. Пошта индексі — 67020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Benedetto. Жыл сайынғы мерекесі — 21 наурыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Бейбітшілікті сақтаймыз (сөз)
Бейбітшілікті сақтаймыз – Қаныш Сәтбаевтың 1950 жылы 23 қараша күні Алматыдағы Қазақ радиосынан сөйлеген сөзі. 50-жылдардың басында дүние жүзі елдері бір-біріне қарама- қарсы екі лагерьге бөлініп, соғыс өртінің қайта тұтану қаупі төнгені тарихтан белгілі. Бейбіт сүйгіш әлем халықтарының соғысқа қарсы алапат қозғалысы басталды. Стокгольм үндеуіне 500 млн-нан астам адам қол қойды. 1950 жылы 16 қараша күні Варшавада Бейбітшілікті жақтаушылардың дүниежүзілік 2-конгресі өткізіліп, оған қатынасқан 80-нен астам елдің өкілдері әлемде баянды бейбітшілік орнату үшін бар күш-жігерлерін салатындарын білдірді.
Ұлы гуманист ретінде бүкілхалықтық осы қозғалысқа академик Сәтбаев та белсене араласты. Ол тек 50-жылдары ғана онға тарта мақала жазып, бейбітшілікті жақтаушылардың 1955 жылдың 10- 12 мамырында Мәскеуде өткен Бүкілодақтық 5-конференциясында сөз сөйледі. «Бейбітшілікті сақтаймыз» деген Қазақ радиосынан сөйлеген қысқа сөзінде ұлы ғалым Қазақстанның 30 жыл ішінде қол жеткізген табыстарын тілге тиек ете отырып, қазақ халқы мен ғалымдарының дүние жүзінде баянды бейбітшілік орнату жолында еңбек етіп, қайсарлықпен күресетініне сенім білдіреді.
Мақаладан кейін Сәтбаевтың 5 томдық таңдаулы еңбектерінің 1970 жылы жарық көрген 5-кітабына, 1989 жылы баспадан шыққан «Ғылым және мәдениет туралы таңдамалы мақалалар» жинағына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев
Қанат Жүнісов
Жүнісов Қанат Құрмашұлы - әнші, актер, ақын, драматург.
Биография
1974 жылы 22 ақпанда бұрынғы Семей облысы, Аягөз ауданы, Тарбағатай ауылында дүниеге келген.
Арқат орамы (Астана)
1.Бұрынғы атауы №30 қысқа көше.Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Арқат орамы Майқайың көшесінен басталып, Шертер көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 132 м.
Қанат Жүнісов
Биография
Дәстүрлі ән байқауының жүлдегері.
Арқат орамы (Астана)
Арқат - Шығыс Қазақстан облысы, Жарма ауданында орналасқан тау. Оңтүстік-батысында Қарағайлы тауымен шектеседі. Абсолюттік биіктігі - 914 м. Батыстан шығысқа қарай 15 шақырымға созылып жатыр, ені 5-7 шақырым.
Қанат Жүнісов
Биография
Қазақ эстрадасындағы "Бәйтерек", "Аламан", "Формат" т.с.с бірнеше топтардың, Маржан Арапбаева, Айгүл Иманбаева, Дос сынды көптеген танымал әншілердің репертуарларындағы белгілі әндердің сөзін жазған.
Арқат орамы (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Қанат Жүнісов
Биография
Қ.Жүнісов сөз жазған 200 әннің отыздан астамы "Хит шеру" бағдарламасында жеңімпаз атанған.
"Біржан сал", "Мағжан", "Жамбыл" фильмдерінде ойнаған.
С.Сейфуллиннің 110, 115, 120 жылдығында театр сахнасында, "Сәкен", "Өмір жолы", "Тайны и судьбы великих казахов" секілді деректі фильмдерде, "Жамбыл" көркем фильмінде С.Сейфуллиннің рөлін сомдаған. 2014 жылы Анкара қаласында "Түрксой" ұйымы өткізген шарада С.Сейфуллин рөлін ойнағаны үшін Қырғызстан үкіметі "Тоқтағұл" атындағы медальмен марапаттаған. Сонымен қатар "Сәкен сұңқар" бейнебаянын түсірген.
"Біржан сал" фильміндегі сал-серілердің сөз қағысуын, "Құнанбай" фильміндегі Жанақ ақынның жырын жазған.
"Алғашқы махаббат" пьесасы Ресей елінде өткен театр фестивалінде "Ең үздік шығарма" номинациясын жеңіп алған.
2006 жылы "Ханшайым", 2014 жылы "Ән қанаты" атты ән жинақтары шыққан.
Еліміздің жиырма шақты театрында пьесалары қойылған.
Апталық бағдарламасы
Қ.Жүнісовтің "Жас қала, жас қаламгер"атты шығармашылық апталығының бағдарламасы:
Апталық аясында "Сөйле сырлы сахна" атты кітабының тусаукесері өткен. Жұлдызды Астана - 2016" тұңғыш радиосыйлығында "Үздік мәтін авторы" номинациясының жеңімпазы атанды. "Шалқар шабыт" радиоспектакльдер сайысында "Әншінің пірі Әміре" атты моноспектаклі жүлдегер атанған. 50 ге жуық әдеби кештердің сценарийлерін жазып әрі кештердің жүргізушісі болған. Республикалық газет-журналдарға шығармалары, сұхбат-мақалалары жиі басылып тұрады. Қазақстан Театр Қайраткерлері Одағының мүшесі. 1998-2009 ж ж Гумилев атындағы ЕҰУ қызмет еткен. 2009-2015 жж Қ.Қуанышбаев атындағы Мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театрында әдебиет бөлімінің меңгерушісі болған. Қазіргі уақытта Қазақстан Авторлар Қоғамының мүшесі әрі Астана қаласындағы филиалының төрағасы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әншілері