cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бөкей хандығының құрылуы
Жәңгір ханның мәдени-ағарту саласындағы қызметі
1841 жылы Жәңгірдің өз бастамасы бойынша алғашқы зайырлы мектеп ашылды. Жәңгір хан ондағы шәкірттердің тізімі мен сабақ үлгеру бағаларын жылына үш рет өзі қарап, тексеріп отырған. Ол мектептің бүкіл шығынын өз қаржысының есебінен өтеген. Жәңгір хан қазақ балаларының Ресейдің оқу орындарында оқуын жақтап қана қойған жоқ, сонымен қатар балаларды Санкт-Петербургта, Мәскеуде, Астраханда, Саратовта, Қазанда және Орынборда оқытуға жеке өзі көп күш-жігер жұмсаған. Мәселен, өзінің қол астындағы халықтың балаларын оқыту үшін Орынбордағы Неплюев кадет корпусынан 10 орын берілуіне қол жеткізген. Бөкей Ордасына барып оқығандардың бірқатары кейінірек көрнекті инженерлер, орманшылар, әскери қызметшілер, ғалымдар ретінде даңққа бөленді.
Жәңгір хан барлық жерде іс қағаздарын жүргізу тәртібін енгізді, жеке өзінің мұрағат қызметін құрды. Денсаулық сақтау саласында хан жұқпалы ауруларға қарсы егу практикасын енгізді. Оның күш-жігер жұмсауы арқасында Ішкі Ордада аурухана және дәріхана ашылды.
Ресейдің еуропалық бөлігінен ауыл шаруашылық құрал-саймандарын көптеп жеткізуге нұсқау берді. Жәңгір ағаш отырғызу ісіне көп көңіл бөлді. Оның тікелей нұсқауы бойынша 50 мың гектар жерге ағаш отырғызылып, көгалдандырылды. Ағашты кескен, сындырып бүлдірген айыпты адамға 25 рет дүре соғылған. Сөйтіп бір кездегі құм басқан шөл дала гүлденген алқапқа айналды.
Жәңгір ханның прогресшіл мемлекет қайраткер ретінде сіңірген еңбектері елеусіз қалмады. Ол Бөкей хандығын басқару ісіндегі жетістіктері үшін 1-дәрежелі Қасиетті Анна орденімен марапатталды. Жәңгір хан 42 жасында генерал-майор шеніне ие болды, ал 43 жасында Қазан университеті Ғылыми кеңесінің құрметті мүшесі болып сайланды.
Жәңгір ханның қайтыс болуы
Жәңгір хан 1845 жылы қайтыс болды. Оның отбасында екі әйелі, алты ұлы, үш қызы қалды. Жәңгірдің төрт ұлы Ресей императорының ақшалай жәрдемін алып тұрды. Олардың бәрі де Императорлық паж корпусында арнаулы курстарда оқып, сол кездегі ең тамаша білім алып шықты.
Жәңгір қайтыс болғаннан кейін Еділ мен Жайық арасына хан тағайындау тоқтатылды. Патша үкіметі Ішкі Орданы Ресейдің отаршылдық басқару жүйесіне енгізу саясатын жүргізе бастады. 1846 жылы Ішкі Орданы басқару үшін Әділ сұлтан (Бөкейдің ұлы) төрағасы болып тағайындалған Уақытша Кеңес құрылды. Оның құрамына сұлтандар тобынан екі өкіл және мемлекеттік мүлік министрлігінен бip кеңесші енді. Кейіннен Уақытша кеңесті басқару үшін Ресей шенеунігі тағайындалды. Сөйтіп патша үкіметі бұл аймақтағы отаршылдық әкімшіліктің жағдайын нығайта түсті. 1872 жылы Ішкі Орда Астрахан губерниясының құрамына берілді.
Бөкей хандығының Қазақстан тарихындағы алатын орны
Ішкі Орданың немесе Бөкей хандығының құрылуы қазақ халқының тарихында орасан зор рөл атқарды. Кіші жүз қазақтарының бір бөлігінің күш-жігер жұмсауымен қазақтар Жайық өзенінің оң жақ бетіндегі бедерінің бұрынғы атамекеніне қайта қоныс аударып, бекініп алуының, кейінірек дәстүрлі қазақ жерінің бір бөлігін біржола иемденіп қалуының сәті түсті. Жәңгір хан Ішкі Ордада хан билігін сақтап қалды, сол арқылы Қазақ мемлекеттілігінің 1845 жылға дейін өмір сүруін қамтамасыз етті. Жәңгір ханның ағартушылық және реформаторлық қызметінің арқасында Еділ мен Жайық арасындағы қазақтар өздерінің әлеуметтік-экономикалық және мәдени-ағарту салаларында елеулі табыстарға қол жеткізе алды. Сонымен қатар жер мәселесінің асқынуы И. Тайманұлы мен М. Өтемісұлы бастаған халық-азаттық көтеріліске алып келді.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Бөкей әулеті
Қорлардың орташа тығыздығы
Қорлардың орташа тығыздығы. Мұнай мен газға деген мүмкіндіктерді жобалы бағалауда қолданылатын көрсеткіштердің бірі. Бұл көрсеткіш мұнайдың және газдың мүмкін ресурстарын зерттелген аймақтың аудан бірлігіне немесе сол аймаққа тиесілі таужыныстар көлемінің бірлігіне шаққандағы I мөлшерімен анықталады. Төлнұсқа бөлікшелерге тиесілі қорлардың орташа тығыздығы барланған қорлар мен келелі қорлардың қосындысың сол төлнұсқаның ауданына немесе оған қарасты j таужыныстардың көлеміне бөлу нәтижесіңде есептеліп шығарылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Акуша (өзен)
Акуша — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Казикумухское Койсу өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Ли Якокка
Лидо Энтони «Ли» Якокка ( Lido Anthony “Lee” Iacocca; 15 қазан 1924 Аллентаун, Пенсильвания штаты, АҚШ) -  Форд компаниясының президенті қызметін және Крайслер корпорациясында басқару қызметін атқарған.
IC 449
IC 449 — Керік шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ли Якокка
Өмірбаяны
Ли Якокка Пенсильвания штаты, Аллентаун қалашығында италяндық иммигранттар жанұясында дүниеге келеді. Никола Якокко, Ли Якокканың әкесі, Америкаға алғаш 1902 жылы келген.
IC 449
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 19554, UGC 3515, MCG 12-7-14, ZWG 330.12.
Ли Якокка
Өмірбаяны
Балалық шағы, оқу жылдары 1939 жылы Якокко ревматизм ауруына шалдығады, кейін ауруынан айыққанымен оны осы ауруының себебінені әскер қатарына қабылдамайды. Сұрапыл соғыстың өрті тұтанған шақта ол қатарластарымен бірге соғыс алаңына аттана алмады. Мектеп бітірген Якокка Лихай университетінің табалдырығынан аттайды. Біраз уақыт өткенннен соң ол Принстон университетіне оқуға шақырылады.
Форд (Ford) компаниясындағы жұмысы
Принстон унивеситетін бітірісімен Якокка Ford компаниясындағы инженер қызметінің жұмысын бастап кетеді, біраз уақыттан соң жұмысты басқару бөлімінде жалғастырады. Есімінің қысқартылып қолданылуы оның есімінің телефонмен байланысқанда өзінің шынайы Лидо есімін "Ли" деп атай бастағанына байланысты.Уақыт өте келе Якокка директорлардың бірі атанатын кез туды. Якокконың басшылығымен атақты Ford Mustang жасалып шығарылды. Сонымен қатар аз тиражды алдыңғы жетекті автомобильдерді еңгізуді ұйымдастыру жұмыстарының барысында белсенділік танытты. Тұтынушыларға арналған автокредиттендіру кезінде өз үлесін қосты. 13 шілде 1978 жылы Генри Форд ІІ оны жұмыстан босатты, осыған қарамастан Якокка сол кездегі АҚШ-тағы алдыңғы қатарлы менеджерлердің бірі болып саналатын. Жұмыстан шығарылуы жөнінде Якокка өз автобиографиясында баяндайды. Оның пайымдауы бойынша, жұмыстан босатылуының негізгі себебі оның атағының Генри Форд ІІ-нің атағынан асып кетіп бара жатқандығымен түсіндіріледі. Бірақ шындығына келгенде, негізгі себеп Ford Pinto 1973 модельдік жылы орын алған оқиғаға қатысты болуы ықтимал. Бұл автокөліктің компакты көлемі есебінен және бензобактың төмен бөлікте қолайсыз орналасуы себепті артқы соқтығысу барысында бензиннің детонациялану мүмкін еді. Ли Якокка осы қауіпті ескере тұра, автокөліктің өндіріске шығуына мүмкіндік бергені үшін негізгі кінәлі болып саналды. Ақыр соңында Ford компаниясына халықтың қысымы туындауы себепті 1978 жылдың жаз маусымында 2 миллионға жуық Pinto және сол базада өндірілген Додж маркалы автокөліктерді қайтарып алуына тура келді. Келесі айдың ішінде Якокка фирмадағы жұмысын доғарды. Крайслер (Chrysler) корпорациясындағы жұмысы Форд компаниясындағы жұмысын тоқтатқан Якоккаға сол кездері банкроттыққа ұшырай бастаған Крайслер корпорациясын басқаруға ұсыныс түсті. Ол бұл ұсынысты қабылдап, компанияның экономикалық деңгейін жақсартты. Негізгі үлесі корпорация пайдаланған $1,2 млрд көлеміндегі АҚШ үкіметіне берілуі тиісті қарызды мерзімінен 7 жыл бұрын қайтаруына мүмкіндік жасады. Бұл корпорацияның басшылық қызметін Якокка 1995 жылы тоқтатты.
Шығармашылығы
1980-жылдары Якокка Iacocca: An Autobiography ( орыс тілінде «Карьера менеджера» деген атаумен жарық көрді) автобиографиясын жазады. Бұл кітап бірнеше рет өңделіп, қайта басылып шығып жатты; ақырында ол естелік сипаттағы тағы бірнеше кітаптардың авторы атанды. Ғұмырнамасында Ford компаниясының негізін қабылдаушының немересі Генри Форд ІІ жөнінде ашық және ащы шындығын баяндайды. Және компаниядағы қарым-қатынастарын, өмір жолын детальді баяндайды, Ford пен Chrysler компанияларында маңызды шешімдер қабылдардағы өзінің мотивациясын түсіндіреді.
Қоғамдық қызметі
1982 жылдың мамыр айында АҚШ президенті Рональд Рейган Ли Якоккаға Бостандық монументінің реставрация фондын басқаруды ұсынды, Якокка келісім беріп бұл фондтың жетекшілік қызметін әлі күнге жалғастыруда.
Санат:Тұлғалар Санат:Менеджмент
Топонимикалық сөздік
Топонимикалық сөздік - географиялық объектілер атауларының лингвистикалық сөздігі.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Грамаждано (Кюстендил облысы)
Грамаждано (Грамаждано) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кюстендил қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 282 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2574. Телефон коды — 07933. ЕКАТТЕ коды — 17680.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Қазақ Интернеті қоғамдық бірлестігі
«Қазақ Интернеті» қоғамдық бірлестігі (ары қарай ҚБ) 2005 жылы 22 маусымда ашылған. Негізгі мақсаты қазақтілді Интернет-кеңістік қалыптастыру болып табылады. ҚБ басшысы Серікқазы Көкенайұлы Кәкібаланов. 2006 жылы ана тіліміздегі алғашқы интернет-басылымдардың бірі «Қазақ» интернет-газеті (www.qazaq.kz), тұңғыш қазақша пошталық сервер мен іздеу жүйесін ашып іске қосты. ҚБ ашылғаннан бері оның мүшелері тарапынан ана тіліміздегі ғаламторды дамыту мақсатында 100-ден астам сайт жасалды. Санат:Қазақстан қоғамдық ұйымдары Санат:Қазақ интернеті
Жапоран
Жапоран (Japorã) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Мату-Гросу-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Игуатеми экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7340 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 419,804 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
Монтаццоли
Монтаццоли (Montazzoli) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1116 адамды құрайды. Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 66030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Николай Чудотворец.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Бақыт Тұрлыханұлы Сұлтанов
Бақыт Тұрлыханұлы Сұлтанов (29 қараша 1971 жыл, КСРО, Қазақ КСР, Алматы) — Қазақстан Республикасының мемлекет қайраткері. Астана қаласының әкімі (2018–2019), Қаржы министрі (2013–2018), Экономика және бюджеттік жоспарлау министрі (2007–2010), Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының орынбасары, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары (2019–2022) лауазымдарының иегері болған.
Қысқаша өмірбаяны
Шапырашты руынан шыққан.
Отбасы
Кіші ағасы Арман Сұлтанов 2012 жылдан бастап 2014 жылға дейін «Қазтранссервис» АҚ президенті болып жұмыс істеді. 2014 жылдан бастап - Логистика жөніндегі басқарушы директор, Президент кеңесшісі және 2016 жылдың желтоқсан айынан бастап - «ҚТЖ» ҰК »АҚ вице-президенті,
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан экономика министрлері Санат:Қазақстан қаржы министрлері Санат:Қазақстан премьер-министрінің орынбасарлары Санат:Астана әкімдері Санат:Республикалық физика-математика мектебінің түлектері Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері
Жетіқоңыр
Жетіқоңыр – Бетпақдаланың батысындағы құмды алқап.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерінде, Сарысу өзенінің сол жағалауында орналасқан.
Жер бедері
Теңіз деңгейінен 280 – 300 м биіктікте жатыр. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 65 км-ге созылған, енді жері 20 км, аумағы 825 км2. Жетіқоңырдың жер бедері қырқалы-төбешікті, кейбір жерлерінде шағылдар (биіктігі 10 м-ге дейін) кездеседі. Ежелгі Сарысу өзенінің орта төрттік шөгінділерінен түзілген. Тұщы грунт суы жер бетіне таяу жатыр.
Өсімдігі
Сортаңды құмды топырағында еркек шөп, теріскен, жусан, жүзгін басым әр түрлі шөптесіндер өскен. Жетіқоңыр өңірі жыл бойына жайылым ретінде пайдаланылады.
Иллерриден
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3367 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 25 066. Муниципалитеттің басшысы — Йенс Кайзер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
1804 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1804 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1804 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Диа Айсл (Мэн)
Диа Айсл (Deer Isle) — Мэн штатының Хэнкок округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1876 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 320.4 км² шамасында. FIPS коды — 23-17145.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Бернд Шторк
Бернд Шторк (Bernd Storck; 1963 жылы 25 қаңтарда туған ) – бұрынғы неміс футболшысы, қорғаушы, 2009-2010 жылдардағы Қазақстан құрамасының бапкері.
Қазақстан құрамасы
2008 жылдың маусымынан «Алматы» және Қазақстан жастар құрамасының бас бапкері қызметін атқарды.
2008 жылдың қазан айынан 2009 жылдың қаңтар айына дейін Қазақстан құрамасының бас бапкері міндетін атқарушы болып, 2009 жылдың 30 қаңтарында Қазақстан құрамасының бас бапкері болады. 2010 жылы Шторк Қазақстан құрама командасы Еуропа чемпионатының іріктеу турниріндегі бастапқы төрт матчта жеңіліс тапқаннан кейін, отставкаға шығады. 2011 жылдың ақпан айында Қазақстан жастар құрамасының бас бапкері болып бір жылға тағайындалады.
Мажарстан құрамасы
2018 жылғы әлем біріншілігінің іріктеуіндегі сәтсіздіктен соң ол қызметтен босады.
Евгений Яковлевич Диордиев
1946 жылы Қазақстанға келіп, өмірінің соңына дейін Алматыдағы Орыс драма театрында актер әрі режиссер болды.'' А. Горький, К. Симонов, К. Тренев, Л. Шейнин, В. Лацис, А. Островский, А. Чехов, Н. Гоголь, У. Шекспир, А. Толстойдың'' пьесаларында басты рөлдерде ойнады. Әуезов пен Л.Соболевтің «Абай» трагедиясындағы Ерденнің бейнесін сомдап, шынайы шеберлігін танытты.
Дереккөздер
Санат:20 қазанда туғандар Санат:1912 жылы туғандар Санат:Одессада туғандар Санат:10 сәуірде қайтыс болғандар Санат:1985 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:КСРО актерлері Санат:XX ғасыр актерлері Санат:КСРО театр режиссерлері Санат:Қазақстан театр режиссёрлері Санат:XX ғасыр театр режиссерлері Санат:КСРО театр педагогтары Санат:Қазақстан театр педагогтары Санат:XX ғасыр театр педагогтары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері Санат:КСРО халық әртістері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан халық әртістері
С-аймақ
С-аймақ — Тұракты аймақты кара.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Рональд Уэйн
Рональд Джеральд Уэйн (Ronald Gerald Wayne) — америкалық Apple Computer, кейіннен Apple Inc. деп аталған компанияның негізін қалаушылардың бірі. Ол Стив Джобс және Стив Вознякпен біріге жұмыс бастаған. Бірақ Рон сосын компаниядағы өз үлесін алудан бас тартқан.
Өмірбаяны
Рональд Уейн жеке кәсіпкер атанудан бұрын компьютер ойындарын шығарумен айналысатын компанияда Стив Джобспен бірге жұмыс істейді. Уейн компанияның алғашқы логотипін жасаушы, үш жақты келісімді ұйымдастырушы әрі компанияның бірінші нұсқаулықтарын жазушы болып табылады. Рональд басында Apple-дің 10%-дық үлесіне ие болған. Бірақ компания корпорацияға айналмай тұрып, пайыздық табысын $800-ға сатып жібереді. Заңды келісімшарттар толығымен жүргізілген екен. 1976 жылы компанияға Артур Рок есімді инвестор қосылады. Ол бизнес жобаны жасауға қолқа болып, компания енді корпорацияға айналады. Жаңа құрылған компанияға еш наразылықтың тумауы үшін Уейнге $1500 көлемінде дивидент беріледі. Apple бірінші жылы $174 000, келесі жылы $2,7 миллион, 1978 жылы $7,8 миллион, ал 1980 жылы $117 миллион табысқа жетеді. Тағы екі жылдан кейін корпорацияның табысы миллиардтың алқымын алады. Сонда да Уейн өз акцияларын сатып жібергеніне еш өкінбейтінін айтады. .
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em; width:50%"> «''... Бизнесте одан да қиын жағдайға тап болған кездерім болған. Ол екеуі жас, ал менің оларға еріп жүретіндей қауқарым жоқ болатын. Сондықтан бизнестен кетуді ұйғардым,''»
- дейді Рональд. Егер Уейн бастапқыдағы 10%-ын сақтап қалғанда, қазіргі кезде дивиденттің сомасы $35 миллиардқа жеткен болар еді.
Apple және Рональд
Apple америкалық компаниясы жыл сайын танымал техникалық өнімдерін шығарып, көзді ашып жұмғанша брендке айналатындығымен танымал. Apple-дің өнімдерін қолданып жүрсеңіз, компания туралы білмеуіңіз ағаттық. Мына жазбаны оқи отырып, ағаттықтың орынын толтыруға болады.
Apple компаниясы 1976 жылы 1 сәуірде, яғн, Күлкі күнінде құрылды. Оның негізін қалаушылар – Стивен Гэри Возняк, Стивен Пол Джобс және Рональд Джеральд Уэйн.
Керекті қаржыны табу үшін Стив Возняк сол кезде өте қымбат бағаланатын (500 доллар) Hewlett-Packard инженерлік калькуляторын сатады. Ал Стив Джобс «Фольксваген» көлігін құрбан етеді.
Компанияның логотипінде ең алғашқыда алма астында отырған Исаак Ньютон бейнеленген. Алайда бейне қысылған сайын бұлыңғыр бола түседі. Сол себепті, кейіннен желінген түсті алмаға ауыстырылады. Оны ойлап тапқан Роб Янофф.
Кезінде Рональд Уэйн өз акцияларын серіктестеріне 800 долларға сатып кетеді. Қазір бұл оған 20 миллиард доллар пайда әкелер еді.
Қызықты деректер
1978 жылы Джобс Уейнді компанияға қайтаруға тырысқан. Дегенмен бизнестің ауыртпалығымен айналысқысы келмеген Рональд «Atari» компаниясындағы ойын құрастыруын жалғастыра береді. Сосын зейнетке шығып, кәрілікті кешеді. Сондай-ақ ол өмірінде ешбір Apple өнімін сатып алмағанын айтады. Уейнге корпорация өндірісіндегі 12 патенті тиесілі. Бірақ олар Рональдқа жеткілікті табыс келтіре қоймаған. Зейнет жасында ол «Apple негізін салушының басынан кешкендері» (Adventures of an Apple Founder) атты мемуарды баспаға беруді жоспарлап отыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Apple Inc. қызметкерлері
Синклиналь
right|350px Синклиналь — мульда, иілген бөлігі төмен қарап тұрған жер қабығы қабаттарының астау тәріздес қатпарлануы.
Тағы қараңыз
Санат:География Санат:Геология Санат:Құрылымдық геология
Аффикс
Аффикс ( affixus - жалғанған )— қосымша, түбірге жалғанып, грамматикалық немесе сөзжасамдық мағына тудыратын сөз бөлшегі, сөздің ең кіші құрылымдық элементі, көмекші морфема. Аффикс сөз құрамын морфологиялық жағынан жіктегенде ажыратылады (Ф. Фортунатов). Түбір морфемалардай емес, жеке тілдін аффикстері морфелардың жабық тобына жатады, оларды тізімдеп есепке алуға болады. Аффикс морфологияның міндетті бөлігі ретінде тілдің парадигмаларын жасайды. Аффикстің тілдің дербес бірлікгері ретіндегі формалдык, мазмұндық сипаттары мыналар: Аффикс косылу процесі (аффиксация) көптеген тілдердін морфологиясы мен сөзжасамында маңызды орын алады. Осыған байланысты тілдердің типологиясы жасалады.
Аффикс түбірге қатысына карай бірнеше түрге бөлінеді: приставка, префикс—түбір алдынан қосылатын аффикс (приходишь, заходить, беймәлім); инфикс — түбірдің ортасында косылатын аффикс ( stand'"стоить"—stood"стоял" ); интерфикс — екі түбірді жалғастыратын аффикс (фонология); конфикс-префикс пен постфикстін комбинациясынан жасалған аффикс (бейқамдық);постфикс:
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Порубатка
Порубатка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Өзен өзенінің оң жағалауынан 608 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кіші Өзен өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кіші және Үлкен Увень өзендерінің су алаптары (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері
Цуг
thumb thumb Цуг- бірінен соң бірін орналастырып, жануарларды қосақтап жегу.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт
Директриса
Директриса (direction — бағыттаушы) —
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Дара ядролық соққы
Дара ядролық соққы — бір ядролық оқ-дәрімен (бомбамен, ракетамен және т.б.) бір объектіге немесе объектілер (нысаналар) тобына беріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Виллазавари
Виллазавари (Villasavary) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 33,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11418, пошта индексі — 11150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1174 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,49 адам/км².
Англесквиль-л'Еневаль
Англесквиль-л'Еневаль (Anglesqueville-l'Esneval) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,36 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76017, пошта индексі — 76280.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 544 адамды құрады. Халық тығыздығы — 124,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Жарнаж
Жарнаж (Jarnages) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23100, пошта индексі — 23140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 528 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
IC 4873
IC 4873 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63382, ESO 283-8, IRAS19313-4614.
Сыртқы сілтемелер
IC 4873 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Зиштедт
Зиштедт (Siestedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 588 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 480. Муниципалитеттің басшысы — Михель Хайлигтаг.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Қарақұм (Түркістан облысы)
Қарақұм (1992 жылға дейін — Октябрьское) — Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы ауыл, Қарақұм ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Темірлан ауылынан солтүстік-батысқа қарай 43 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 3068 адам (1554 ер адам және 1514 әйел адам) болса, 2009 жылы 3114 адамды (1584 ер адам және 1530 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ордабасы ауданы елді мекендері
Қатты жапырақты мәңгі жасыл ормандар мен бұталар зонасы
Қатты жапырақты мәңгі жасыл ормандар мен бұталар зонасы Жерорта теңізінің биік таулары мен қоршалған жағалауын алып жатыр. Мұнда жазы ыстық, құрғақ, ал қысы жылы, жаңбырлы болады. Сондықтан өсімдіктер жыл бойы өсуін жалғастырып, мәңгі жасыл сипат алады. Бұл өсімдіктер жаздың ыстығы мен құрғақтығына да жақсы бейімделген: олардың жапырақтары ұсақ, әрі қалың, беті беті жылтыр болады, кейбіреулерінің бетін түк басқан. Ылғалды, жылы қыста шөптесін өсімдіктер қаулап өседі. Зонада субтропиктік орманның құнарлы құнарлы қоңыр топырағы таралған. Ормандар кесу нәтижесінде сиреген, сақталып қалған бөліктерінде тас емен, тығын емен, қолшатыр тәрізді жерортатеңіздік пиния қарағайы, грек жаңғағы, зәйтүн, кипарис ағаштары өседі. Кесілген ормандар орнын мәңгі жасыл бұталар мен аласа ағаштар: бүлдірген ағашы, мирта, аласа тас емен алмастырған. Мұнда майшетен, жүзім, цитрус тұқымдастары сияқты мәдени өсімдіктер де өсіріледі. Казказдың оңтүстігіндегі Колхида және Ленкорань ойпаттарында жалпақ жапырақты және мәңгі жасыл ағаштар аралас өсетін ылғалды субтропиктік ормандар таралған. Бұл өңірлердің климаты ылғалды, жазы ыстық, қысы жылы. Топырағы сары түсті болып келеді.
Дереккөздер
География. Материктер мен мұхиттар. - Алматы:Атамұра, 2003 ISBN 9965-05-684-6
Мадалена (Лиссабон)
Мадалена (Лиссабон) (Madalena) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лиссабон муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 380 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,11 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3 423,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Футболдан әлем чемпиондарының алтын кубогы
Футболдан әлем чемпиондарының алтын кубогы - 1980 жылдың соңында Әлем Чемпионатының 50 жылдығына орай чемпион атанған құрамалардың арасында өткізілген турнир. 1980 жылы 30 желтоқсанда басталып, 1981 жылы 10 қаңтарда аяқталды.
Турнир
Турнирге түрлі жылдарда чемпион атанған Бразилия, Италия, Германия, Уругвай, Аргентина құрамалары қатысты. Тек 1966 жылғы чемпион — Англия келмей қалды да, орнына сол кездегі ең мықты құрамалардың бірі Нидерланд келді.
Турнир Уругвайда өтті.
Қатысушы алты мүше екі топқа бөлінді. Финалға Уругвай мен Бразилия құрамалары шықты. Уругвай 2:1 есебімен жеңіске жетіп, 1950 жылғы финалдағы нәтиже қайталанды.
Мергендер
3 гол
Санат:Футболдан әлем чемпионаты Санат:Футбол кубоктары Санат:Футболдан Ұлттық құрамалар жарыстары Санат:1980 жылғы футбол Санат:1981 жылғы футбол
Жерасты суларының В.А.Сулин жасақтаған жіктемесі
Өзінің химиялық құрамының қалыптасуы нақтылы табиғи жағдайда және олардың таужыныстармен әрекеттесуі немесе жаралу тегі жағынан әр түрлі сулардың өзара әрекеттесуі нәтижесінде жүзеге асады деген ұстанымға негізделген жерасты суларының жіктемесі. Сөз болған процестер нәтижесінде сулар түрлі-түрлі арнаулы құрамбөліктермен қанығатын болады, олардың бір-біріне қатынас мөлшері суларды төрт типке жіктеуге мүмкіндік береді, олар: сульфатты-натрийлі, гидрокарбонатты-натрийлі, хлоридті-магнийлі және хлоридті-кальцийлі сулар деп аталады. Бұлардың әрбіреуі, өз кезегінде, аниондарының құрамына қарай үш топқа (гидрокарбонатты, сульфатты және хлоридті) және катиондарының құрамына қарай үш топшаға (кальцийлі, магнийлі және натрийлі) жіктеледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Константиновка (Тайынша ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 31 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 420 адам (197 ер адам және 223 әйел адам) болса, 2009 жылы 330 адамды (157 ер адам және 173 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Рубёжинское
Рубёжинское — Батыс Қазақстан облысының Бәйтерек ауданындағы ауыл, Рубёжин ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Перемётное ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 81 км жерде, Жайықтың оң жағалық аңғарында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1959 жылы 16 кәсіптік-техникалық мектептің құрылуына байланысты қаланған. 1997 жылдан Рубежинскоеде және округке қарасты Шолпан ауылында шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы елді мекендері Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Әзидолла Есқалиев
Әзидолла Есқалиев - домбырашы. Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының профессоры. Ол 1.1.1934 жылы Атырау облысының Құрманғазы ауданындағы Құрманғазы ауылында туды.
Әзидолланың әкесі Есқали мен ағасы Әліпті халық «Өнердің шежіресі» деп атаған. Есқали әке бүкіл Батыс Қазақстан аймағына аты өрлеп шыққан Құрманғазының шәкірті, ізбасары Дина Кенжеқызы Нұрпейісованы әдейі шақыртып, бір апта үйіне қонақ қылып, оның орындауында талай сар қаймақ, өршінді күйлер – Құрманғазының «Төремұратын», «Қызыл қайыңын», Дәулеткерейдің «Топан», Наушанның «Байжұмасын», өзінің «Әсем қоңырын», «Бұл-бұл» күйлерін тыңдайды. Ара-арасында Әзидолланы сынап, ақыл кеңестерін берді. Әзидолланың алғашқы өнерге үйреткен ұстазы Дина болатын.
Ол 1953 жылдың шілде айында Алматы мемлекеттік консерваториясының халық аспаптар факультетіне құжаттарын тапсырды. Емтиханды профессор, академик Ахмет Жұбановтың өзі қабылдады Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын бітірген. 1960 жылы Қазақконцерттің солист-домбырашысы болып жұмыс істейді. Оның дарынды домбырашылығы Құрманғазы атындағы оркестрде айқара ашылды. Үздік өнері, орындаушылық дархан шеберлігі қалың қауымның көңілінен шықты. Әзидолла Есқалиев деген есім қазақтың байтақ даласына танымал домбырашыға айналды. Бұл жылдарда ол өзінің қарқынды, сәнді өнерімен тек қана байтақ Қазақстан жұртшылығын сусындатып, тамсандырып қана қоймай, Германия, Франция, Чехословакия, АҚШ, Алжир, Қытай, Моңғолия тағы да басқа көптеген шет мемлекеттердің сахна төрінде қазақтың күй өнерінің құдыретін жая түсті. Қазақ дейтін өнерлі ұлт, Қазақстан атты ел бар екендігін әлемге паш етті. Ә. Есқалиев орындаушылық шеберлігі жоғары, танымал концерттік орындаушы. Ә. Есқалиевтің орындауындағы музыкалық шығармалар радио мен теледидардан тұрақты беріліп тұрады. 17 күйтабағы шығарылған, олар Қазақстанның алтын қорына енген. Ә Есқалиев талантты педагог, қазақтың ұлттық музыкалық дәстүрін жетік біледі. Оның ғылыми педагогикалық қызметі домбыралық орындау шеберлігі мәселелерін, домбырада күй орындаудың жүйеленген қағидаларын қамтиды. Ә. Есқалиев көптеген өнер ұжымдары мен солистер орындайтын күйлердің авторы.Әзекең 1962 жылдан бері Құрманғазы атындағы консерваторияда ұстаз, 1998 жылдан бастап профессор. Ол көптеген шәкірттер тәрбиеледі, өнер жолына жолдама берді. Қ.Ахмедияр, А.Жайымов, А.Үлкенбаева, Қ.Қожабаев, У.Ғұбайдуллин сынды шәкірттері әлемге белгілі өнер тарландары.
Әзидолла Есқалиевтың музыка өнеріндегі өнегелі, жемісті еңбегі 1990 жылы ҚР еңбек сіңірген әртісі, ал 1993 жылы ҚР халық әртісі атағымен аталып, «Озық еңбегі үшін», «Аса үздік еңбегі үшін», «Еңбектегі ерлігі үшін», «Аса үздік еңбегі үшін», «Еңбектегі ерлігі үшін» медальдармен марапатталды, Атырау және Исатай аудандарының құрметті азаматы атанды «Аман бол, шешем, аман бол»- Құрманғазының күйі, орындаған. Ә. Есқалиев.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысында туғандар Санат:1934 жылы туғандар Санат:Домбырашылар Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан халық әртістері
IC 450
IC 450 — Керік шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 19756, UGC 3547, MCG 12-7-18, MK 6, ZWG 330.17, IRAS06457+7429, KUG 0645+744, NPM1G +74.0026.
Сыртқы сілтемелер
IC 450 Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Миша аюы
оңға|сүрмесіз|392x392 нүкте Миша аюы (немесе Мишка) – 1980 жылы Мәскеуде өткен XXII Олимпиадалық ойындардың символы.
Бейне авторы Виктор Чижиков. Олимпиада Мишкасы осы күнге дейін Ресейдің, халықтың сүйікті кейіпкерлерінің бірі болып қала бермек.
Миша (Мишка, Михаил, Михаил Потапыч) – аюдың дәстүрлі орысша атауы. Мәскеу олимпиадасының Ұйымдастыру комитеті Олимпиада символы ретінде дәл осы жануарды таңдайды, себебі аюдың бойында спортшыға керек күш те, жігерлік те, батылдық та бар.
Сілтемелер
Санат:1980 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары Санат:Олимпиада символдары
Фременвиль
Фременвиль (Frémainville) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95253, пошта индексі — 95450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 483 адамды құрады. Халық тығыздығы — 86,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
1805 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1805 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1805 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кумлас
Кумлас — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Видзь-Ю өзенінің сол жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Соболевка (Улу-Юла тармағы)
Соболёвка (Жоғарғы Соболёвка) — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Улу-Юл өзенінің сол жағалауынан 236 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қаржы директоры
Қаржы директоры - ұйымның қаржы саясаты үшін жауап беретін қаржы ағынын оңтайланру міндеттерін шешетін лауазымды адам. Оған бас бухгалтердің қызметі (бухгалтерлік есеп, қаржы жоспарлауы мен бюджет) және қаржы бөлімі (кассадағы нақты ақша, бағалы қағаздар, несие саясаты бағынады. Шағын және орта ұйымдарда қаржы директорының міндетін бас бухгалтер атқарады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Қойнауқаттық газ тығыздығы
Қойнауқаттық газ тығыздығы. Нақтылы температура мен қысым жағдайындағы қойнауқаттық; газ массасының оның көлеміне қатынасы. Өзге жағдайлары өзгеріссіз қала отырып, газ құрамындага ауыр құрамбөліктердің өзіндік үлесі артқан сайын қойнауқаттық газ тығыздығы да арта түседі. Қойнауқаттық жағдайдағы газ тығыздығы қалыпты жағдайдағы осы көрсеткіштен әдетте екі-үш есе артық болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
АҚШ-тың Республикалық партиясы
АҚШ-тың Республикалық партиясы - американ монополистік капиталының негізгі екі саяси партиясының бірі. 1854 ж. буржуазия өкілдері құрды. Империализм дәуірі басталғаннан бері ірі монополиялардың мүддесін қорғай отырып, агрессияшыл саясат жүргізіп келеді. Партияның құрылымы сайлау тартысы мен парламенттік күреске бейімделген. АҚШ-тың Республикалық партиясы съездер өткізіп, президенттікке және вице-президентікке кандидаттар ұсынады. Съездер аралығындағы жұмысты төраға бастаған Ұлттық комитет жүргізеді. Партияның тұрақты мүшелері жоқ. Өздерін Республикалық партияның қатарындамыз деген сайлаушылар түгел партия мүшелерінің тізіміне жазыла береді. Монополистік капиталдың қол шоқпары болып табылатын босстар (саяси ала аяқтар) партияның қызметінде маңызды роль атқарады. Партия басшылығы өзінің саясатын сайлау алдындағы бағдарламада жариялайды. АҚШ-тың Республикалық партиясы аса ірі монополистік топтармен тығыз байланысты; олар партияны қаражат жағынан асырап-сақтап, оның саясатын белгілеп беріп отырады.
Дереккөздер
Санат:АҚШ
Бұғнай
«Бұғнай» - Қазақтың ұлттық ойындарының бірі. Ойын 10-нан 25-ке дейін жететін барлық ойнаушылардың саны шеңбер бойынша тұрып қалатын әркез жерде өткізіледі. Кіші мектеп жасындағы балалар ойнайды. Ойнаушылар шеңбер бойынша қазақша отырады. Жүргізуші (жіребе бойынша тандалады) ойнаушыларды: “бірінші бұғнай, екінші бұғнай, үшінші бұғнай…” және т.с. – ақырғысына дейін санай бастайды. Сосын жүргізуші әркез бір нөмірді кенет айтып қалады (мысалы, “алтыншы бұғнай!”), айтылған орыннан шапшаң тұрып, өзі бір нөмірді айтып қайта шапшаң қазақша отырады. Айтылған нөмір тұрады және әркез бір нөмірді атайды. Дәл солай әркез рет: айтылған шапшаң тұрады, нөмір атайды және шапшаң отырады. Егерде біреудің нөмірін атағанда, ал ол тұрмай және оның орнына басқа бір ойнаушы тұрса, онда оған әркез тапсырма беріледі (сұраққа жауап беру, билеу, өлең айту, бір аяқпен секіру, жұмбақты шешу және т.б.). Осыдан кейін ол өз еркінімен жаңа нөмерді атайды.
Ойын аяғында қателеспегендерді белгілейді.
Ережелер:
1) әрбір ойнаушы өз нөмірін есте сақтау керек және шақырғанға дейін тұрмау керек;
2) шақырғаннан кейін ойнаушы өзінің орнына малдас құрып отырады.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының сал-дәстүрлері кітабы, Атамұра 2011ж.
2. ↑http://kitaptar.com/
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Алат-ляр
Алат-ляр — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аварское Койсу өзенінің сол жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 4138
NGC 4138 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 14 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4138 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38643, UGC 7139, MCG 7-25-35, ZWG 215,37.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Адамдық, не деген адамдық
thumb|right|200px|Фридрих Ницше, 1870 "Адамдық, не деген адамдық" (Menschliches, Allzumenschliches, Human, All Too Human) кітабы неміс ойшылы Фридрих Ницше жазған, толығымен нақыл сөздерден (афоризм) құралған философиялық сын кітабы. «Адамдық, не деген Адамдық» кітабының бірінші бөлімі (ішінде 638 нақыл сөз бар) алғаш 1878 жылы басылып шыққан болатын. 1879 жылы «түрлі көзқарастар мен ережелер» делінетін екінші бөлімі (ішінде 408 нақыл сөз бар) жарияланды. 1880 жылы «Сергелдең және оның көлеңкесі» делінетін үшінші бөлімі (ішінде 350 нақыл сөз бар) жарияланды. Сол 1880 жылы Ф.Ницше үш бөлімді қосып «Адамдық, не деген Адамдық - еркін рух кітабы» （Menschliches, Allzumenschliches, Ein Buch für freie Geister）деген атпен жеке кітап етіп бастырып шығарды.
Кітаптың алғашқы нұсқаларында Вольтерге ойы еркін ойшыл ретінде айырықша құрмет білдірілген, Р.Декарттың «Әдіс туралы» кітабынан сілтемелер алынған. Кітапта батыстық метафизика дәстүріне, содан нәр алған батыс мәдениетіне жан-жақты сын айтылған. Бұл кітап Ницше шығармашылығының «орталық кезеңінің» басталуы болды. Ол неміс романтизмі мен Вагнердің ықпалынан құтылып, белгілі бір деңгейде позитивизмдік бағыт ұстанды.
Ницше бір жағынан өмірдегі мойындауға тиісті нәрселерге құрмет білдіріп, адамның жасырын әлеуетін ашуды, адамды асылдандыруды жақтаса, тағы бір жағынан адам табиғатындағы әлсіздіктер мен кемшіліктерге, әсіресе батыстық мәдениет дәстүрі дарытқан түрлі әлсіздіктерге сын айтып, батыстық қоғамның болымсыз тұсын көрсетіп берген. Автор жүйлеі философияны мазақтап, ойдың тар шанағын бұзып, дәстүрлі этиканың қармағынан босап шыққан ұшқыр ойлы тұлғалардың еркін рухына мадақ айтқан.
Ницше өз шығармашылығының орталық кезеңдерінде толық күйдегі философиялық жүйе жасау құштарлығына салынбады, шығармалыры көбінесе неше жүздеген нақыл сөздерден топтастырылып жазылды. Кейбір нақылдары тек бір сөзден ғана тұрса, кейбіреуі бірнеше беттік болды. БҰл кітаптың негізгі мазмұны жалған жорамалдардың құпиясын ашу болғанымен, бірақ арнаулы түсіндірулерге тырыспады. Ол позитивизм мен «Билеу еркі» ұғымын ұштастыру әдісін қолданып түрлі мәселелерге құндық бағалау жүргізді.
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Кітаптар Санат:Ницше шығармалары Санат:Философиялық шығармалар
Адлюдр-Епоко-Тарка
Адлюдр-Ёпоко-Тарка — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арка-Адлюдр-Епоко өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Бояғыш таспа
Бояғыш таспа (Красящая лента; ink (ed) ribbon) — соқпалы принтерлер үшін қолданылатын таспа.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сирокко
Сирокко — Жерорта теңізінде, Сицилия аралы мен Апеннин түбегінің оңтүстігінде бірнеше сағат, кейде бірнеше төулік бойы үздіксіз соғып тұратын ыстық, құрғақ, күшті жел. Ол Солтүстік Африка шолдерінен ауған құрғақ, ыстык ауаның әсерінен пайда болады. Сицилия аралында сирокко жоғары температуралы, құрғақ болып келеді де, таулардың ықтасын беткейлерінің жағында фёнге айналып, бұрынғыдан да құрғай түседі. Одан әрі теңіз үстімен өтуіне байланысты бұл жел солтүстік Италияға ылғалданған ауа әкеледі. Сирокко әсерінен Сицилия мен Оңтүстік Апеннинде ауа кенет құрғап, шаңқыған ыстық түседі де, өсімдіктер қурап, адамдар көп азап шегеді.
Веськыд-Мосеева-Вож
Веськыд-Мосеева-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шуйга-Мосеева-Вож өзенінің сол жағалауынан 0,9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Граница (Кюстендил облысы)
Граница (Граница) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кюстендил қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 545 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2589. Телефон коды — 07911. ЕКАТТЕ коды — 17751.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Дәл тию
Дәл тию — оқ-дәрінің (артиллериялық снарядтың, минанын, ракетаның ұрыстык болігінің. авиабәмбанын, торпеданың және т.б.) тікелей нысанаға тиюі. Дәл тию сауытты жылжымалы нысаналарды (танктерді, бронетранспортерлерді, кемелерді) және айырықша берік қорғаныс кұрылыстарын жою үшін кажетгі шарт болып табылады. Дәл тиюдің маңызды жоюшы факторы ретінде снарядтың соққылық (сауыт бұзғыштық) әрекеті немесе сауытталған нысаналар бойынша бағытталған жарылыс (комулятивтік снаряд) эффектісі және инженерлік құрылыстар бойынша атыс кезінде снарядтың фугастық әрекеті болып табылады. Ыршудан кейін нысанаға тию дәл тию болып саналмайды. Дәл тию мүмкіндігі нысананың мөлшерлеріне, атыс қондырғысын есептеу дөлдігіне, шашырау шамасына, траектория бойында жою құралының басқарылуына байланысты болып келетін ықтималдығымен сипатталады. Артиллериялық зеңбіректер үшін дәл тиюдің ең жоғарғы ықтималдығы тура бағытпен ату кезінде, тура ату қашықтығы шегінде камтамасыз етіледі, ал аудандық нысаналар бойынша атыс кезінде 90 градус жакын қарсы алу бұрыштарында шашыраудың аз шамалары бар кашыктықтарда камтамасыз етіледі. Дәл тию ықтималдығын анықтау тәсілдері атыс анықтамасымен, бомба лақтыру теориясымен және басқалармен қаралады.
Стэнли Мэтьюз
Сэр Стэнли Мэттьюс ( ағылш. Stanley Matthews ; 1 ақпан 1915, Хенли , Стаффордшир — 23 ақпан 2000 , Сток-он-Трент , Стаффордшир ) — ағылшын футболшысы, оң қанаттан қорғаушы. Ағылшын футболшыларының бірі болып саналады. Өзінің джентльмендік мінез-құлқымен танымал. 700-ден астам ойын ойнап, бірде-бір ескерту алған жоқ.
Дәл тию
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Стэнли Мэтьюз
Өмірбаяны
Жеңіл салмақта өнер көрсеткен ағылшын боксшысы Джек Мэттьюстің отбасында дүниеге келген, оның төрт ұлының үшіншісі болды. Бала кезінен спортқа жақсы қабілетін көрсетті. 13 жасында ол мектеп деңгейінде өзінің алғашқы халықаралық матчын өткізді, содан кейін оны Сток Сити клубы байқады, ол мектепті бітіргеннен кейін кеңселік лауазымға жазылды.
17 жасында ол негізгі командаға жол тартты. 20 жасында ол жаттықтырушысының қызы Джимми Уолленске үйленді, онымен көп ұзамай бірлескен дүкен ашты. Ол 1934 жылы 29 қыркүйекте Англия құрамасында Уэльске қарсы (4:0) ойынын өткізді. Ол ұлттық құрама сапында барлығы 54 ойын өткізді, оның ішінде 1950 жылғы әлем чемпионатында біреуі және 1954 жылғы әлем чемпионатында екеуі. Ол өзінің соңғы ойынын 1957 жылы 15 мамырда 1958 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирі аясында өткізді. Ол кезде ол 42 жас 102 күн болды және бұл Англия құрамасы үшін рекорд. Ұзақтығы жағынан да рекордтық көрсеткіш – оның еліміздің бірінші құрамасында өнер көрсеткен барлық кезеңі (1934-1957, 23 жылға жуық).
Екінші дүниежүзілік соғыс 24 жастан 30 жасқа дейінгі футболшының мансабын үзді, ал Мэттьюдің өзі Корольдік әуе күштеріне қосылды, Блэкпулдың жанында қызмет етті. Алайда, бұл оның Англия құрамасының сапында 29 бейресми матч өткізіп, 2 гол соғуына және 1943 жылы Манчестерде шотландықтардың жеңілісіне (8:1) қатысуына кедергі болмады. Ол сонымен қатар «Арсенал», « Кру Александра », «Манчестер Юнайтед », « Рейнджерс », « Рексхэм », « Гринок Мортон », « Стенхаусмюр » және « Блэкпул » сияқты клубтардың шақыруымен аймақтық лига матчтарына қатысты.