cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сен-Мер-де-Лапло
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Қарасу (Меркі ауданы)
Қарасу — Жамбыл облысы Меркі ауданы, Тәтті ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Округ орталығы - Тәтті ауылынан батысқа қарай 9 км, аудан орталығы - Меркіден солтүстікке қарай 35 км-дей жерде. Ауыл Луговой-Шу темір жолы және Қорағаты өзенінің бойында.
Ауылдан шыққан белгілі тұлғалар
Мемлекет және қоғам қайраткері, Социалистік Еңбек Ері, Жамбыл, Алматы, Шымкент облыстарын басқарған Асанбай Асқаров осы ауылдың түлегі.
ISO 233
ISO 233 Халықаралық стандарты Араб аліппесінің определяет систему транслитерация жүйесін латиница арқылы жазу стандарты.
1984 жылға басылымы
таблицада Араб тілінің әріптері берілген.
Туфты брекчия
Туфты брекчия - мүлдем жұмырланып өнделмеген ірі кесекті жанартаукластикалық материалдардың (лава жақпартастары мен кесектері, қождар мен жанартау атпаларының сынықтары және т.б.) ұсақ түйірлі туфты материалдармен дәнекерленуі нәтижесінде түзілетін біршама шымыр тау жынысы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия
Мас-Сен-Шели
Мас-Сен-Шели (Mas-Saint-Chély) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Флорак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 56,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48141, пошта индексі — 48210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 134 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Тәбия Қаражанова
Тәбия Қаражанова (1900 жылы туған, Алматы облысы Қаскелең ауданы Жандосов ауылы) - ақын. Жасынан айтысқа қатысқан. 1916 жылы жайлауда өткен бір тойда ауылдасы Омарқұлмен айтысып, бұл айтыс кейін төңірекке тарап кеткен. Оны 1936 жылы Тәбияның өз аузынан жазып алған - Керімбеков Саяділ. Бұл айтыс жинақтарында жарияланды ("Айтыс", 1942, 1965). Тәбия мен Қыдырбай айтысы да жинақтарда басылды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Варенец
Варенец — орыс пешінде қыш ыдыста сүті өзінің көлемінен үш есеге көбейіп, қызғылт түске енгенше шыжғырып алатын қорытылған сүт. Ол үшін сүтті нан пісіп болған соң 2—3 сағ-қа пешке салады. Осы уақыт аралығында ол қайнамай тек "жуасиды". Содан соң сүтке ас қатық ретінде кілегей (200 г. бір литр сүтке) қосылып, жылы бөлмеде бетін 3—4 сағ-қа жауып сақтайды. Орал мен Сібірде варенец деп қорытылған сүтті, кілегей мен қаймақты ас қатық етіп берілетінді айтқан. Бұндай варенец шайға берілетін.
Дереккөздер
Санат:Сүт өнімдері
Бачевка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Орехово-Зуево қаласынан Владимир қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қима қат-қабатын хаттау
Қима қат-қабатын хаттау. Қат-қабатты қималарды зерттеу негізі. Геологиялық қимаға тиесілі тау жынысы қабаттарын саралау және осы қабаттарды, олардың табиғи ашылымдардағы, тау қазыңдыларындағы, немесе бұрғылау тасбағандарындағы бір-бірімен астасу ретін сақтай отырып, кезек-кезегімен (төменнен жоғары қарай немесе (керісіншe) хаттау. Хаттау барысында қима қүрамындағы әрбір қабаттың төмендегі сипаттары ашылып көрсетіледі: оны құрайтын тау жынысы атауы (мәселен, құмтас, доломит, саз, т.с.с.); осы тау жынысытың сырт сипаттары мысалы: ұсақтүйірлі, сұрғылт түсті, аныққат-қабатты, т.с.с.); әрбір қабаттың біртектілігі немесе әртектілігі (мәселен, қабат саз қабатшаларымен қат- қабатталған немесе бірқалыпты жұқа қабатшалар күрайды, т.с.с.); әрбір қабаттың қалыңдығы, астасу элементтері, бояуы (түсі), түйірлену дәрежесі, минералдық қүрамы (сырт көзге), беткі жазықтығына тән сипаттар мен басқа да бітімдік ерекшеліктері; қиманы құрайтын қабаттардың органикалық қалдықтарды кіріктіру дәрежесі, жаңа түзілімдермен қанығу дәрежесі, т.с.с. сипаттары да көрсетілуі тиіс. Әрбір хатталған қабаттан үлгілер мен таскертпелер және зерттеуші қажет деп тапқан сынама түрлері алынады. Қима қат-қабатын хаттау шаралары стратиграфиялык бағаналарды түрғызуға негіз болып есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
755 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:755 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:755 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Убинка (Омь тармағы)
Убинка — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Омь өзенінің сол жағалауынан 959 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Омь. Өзен саласы — Омь, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4138
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1633151.
Сыртқы сілтемелер
IC 4138 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Әсет Өрентайұлы Исекешев
Әсет Өрентайұлы Исекешев (17 тамыз 1971, Қарағанды) — қазақстан қоғам және мемлекеттік қайраткері, 2020 жылдың қаңтарынан бері Қазақстан президентіің көмекшісі — Қазақстан Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы.
Алғашқы жылдары және білімі
Қазақстандық және шетелдік БАҚ-дағы индустриалдық-жаңартпашылық даму стратегиясын жүзеге асыру, ұлттық жаңартпашылық жүйе және оның жекелеген пилоттық жобаларын  қалыптастыру бағдарламаларын жасау және жүзеге асыру, кластерлік бастамашылықты және 7 пилоттық кластерді, мемлекеттік даму институттарын  құру және қызметін жүзеге асыру, шағын және орта бизнесті дамыту, туризмді дамыту, өнеркәсіпті дамыту және басқа да мәселелер жөніндегі көптеген мақалалардың авторы.
1989 жылдан - «Омега» аспап жасау зауытының I разрядты радиоэлектрондық аппаратура мен аспаптардың слесарь-жинақтаушысы (Орал қаласы).
1998 жыл - 1999 жыл ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Астана қаласының адам дамуы бөлімінің Стратегиялық бақылау басқармасы Стратегиялық талдау департаментінің бас маманы.
1999 жыл - 2000 жыл ҚР Әділет министрлігі Орталық және жергілікті мемлекеттік органдардағы нормативтік құқықтық актілерді тіркеу және бақылау департаментінің директоры.
2000 жыл - 2001 жыл ҚР Заң министрлігі жанындағы «Ұлттық заң қызметі» ЖАҚ президенті.
2001 жыл - 2002 жыл «Сұңқар» АӨК» ЖШС төрағасының бірінші орынбасары, «Ұлттық консалтингтік топ» ЖШС президенті, «Ордабасы» корпорациясы» ААҚ вице-президенті.
2002 жыл - ҚР экономика және бюджеттік жоспарлау министрінің кеңесшісі.
2003 жылдан - ҚР индустрия және сауда вице-министрі. 2006 жылдан - «Қазына» ТДҚ» АҚ басқарма төрағасының орынбасары. 2007 жылдан - «Credit Swiss (Қазақстан)» ЖШС эномикасы, жоғары мәдениеті, бәсекеге қабілетті білімі және алдыңғы қатарлы ғылымы бар өркендей беретін  қуатты демократиялық мемлекет».
2006 жыл - мамыр айынан бастап - «Қазына» орнықты даму қоры »АҚ Басқарма төрағасының орынбасары.
2007 жыл - 2008 жылға дейін - Credit Swiss (Kazakhstan) ЖШС Қаржылық жобалар маркетингі жөніндегі директоры.
2008 жыл - ақпан айынан бастап - Қазақстан Республикасының Президентінің көмекшісі.
12 наурыз, 2010 жыл - Қазақстан Республикасының Премьер-Министрінің орынбасары - Индустрия және сауда министрі Қазақстан Республикасының мемлекеттік Кәрім Мәсімов Қазақстан Республикасының жаңа технологиялар.
2012 жыл - қыркүйек айынан бастап - Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Индустрия және жаңа технологиялар министрі.
Жымдасу
Жымдасу— дыбысты айтқан кезде сөйлеу мүшелерінің бір-бірімен жабысып жымдасуы. Ср. к, қ, т, п, б, д дыбыстарынын айтылуы.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
NGC 3510
NGC 3510 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3510 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33408, UGC 6126, MCG 5-26-40, ZWG 155.50, KUG 1101+291, IRAS11010+2909, HARO 26.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Әсет Өрентайұлы Исекешев
Алғашқы жылдары және білімі
2016 жыл 21 маусым - 2018 11 қыркүйек Астана қаласының әкімі
2018 жыл 10 қыркүйек - бастап Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің басшысы зейнеткер Әділбек Жақсыбековке
2019 жылдың 25 наурызынан бастап Тұңғыш Президент Қорының атқарушы директоры болып тағайындалды
Астана Әкімі
2016 жылғы 21 қарашада Исекешев Facebook парақшасында қала тұрғындары қар көшелерін өз-өзінен тазалайтындығын, кейінірек қаладағы қызметтер қала көшелерін, тротуарларды және т.б. Кейіннен Исекешев әрдайым өзінің Facebook парақшасында қаладағы қар тазалау ахуалы туралы айтып отыратын. Facebook-те қала тұрғындарының әр проблемасына көңіл аударғаны үшін, ғаламторда Әсет Өрентайұлы ең халыққа жақын әкім ретінде танылып кетті. Тіпті ғаламторда "Исекешевті тегтеу" әзілқой термин пайда болды.
Жалақысы
2016 жылдың тамыз айында барлық әкімдіктерге бірінші басшылардың жалақысын жариялау туралы өтініш жіберілді. БАҚ деректері бойынша, Астана қаласының әкімі Әсет Исекешевтің жалақысы айына 716 866 дан 967 674 теңгеге дейін
Жеке өмірі
Әкесі, Исекешев Өрентай — инженер-энергетик болып жұмыс істеген. Анасы, Исекешева Қапиза (1942 жылы туған) — зейнеткер, дәрігер-педиатр болған.
Үйленген. Екі баласы: ұлы Әлихан (2004 ж.) және қызы Кәмила (2010 ж.) бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Астана әкімдері Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан сауда министрлері
Монклю (Гар)
Монклю (Montclus) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,88 км² шамасында.
Шілдер
Шілдер кейде Шөжеқұрлар туысы (Perdix) – тауықтәрізділер отряды, қырғауылдардар тұқымдасына жататын құстар туысы.
Монклю (Гар)
Коммунаның INSEE коды — 30175, пошта индексі — 30630.
Шілдер
Қазақстанда 2 түрі:
Монклю (Гар)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 146 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,67 адам/км².
Шілдер
Соның ішінде ең жиі кездесетіні – сұр шілі, оның 8 түр тармағы бар. Бұлар республиканың барлық аймағында мекендейді, тек шөлді, биік таулы жерлерде кездеспейді. Дене тұрқы 35 см, аталығының салмағы 500 г, аналығы – 350 г. Сыртқы қауырсыны сұрғылт, онда көлденең жолақты қара дақтары, бүйірінде қоңыр жолақтары бар, басы мен мойны қызғылт сары түсті, бауыры – ақ және онда таға тәрізді қоңыр таңбасы болады. Ағаш басына сирек қонақтайды, жерде жақсы жүгіреді, қауіп төнгенде қанатын жиі-жиі қағып, өзінше дыбыс шығарып, ұшып кетеді. Топтанып жүреді. Отырықшы құс. Жерді шұқырлап ұя жасайды да, оған құрғақ шөп төсейді. Ұяға 12 – 25 жұмыртқа салып, оларды аналығы мен аталығы 25 күндей шайқайды. Өсімдік тұқымымен, бүрімен, жәндіктермен (қоңыз, құмырсқа, тағы басқа) қоректенеді. Зиянды жәндіктерді жеп, пайда келтіреді. Кәсіптік маңызы бар бағалы құс, әуесқойлық жолмен көп ауланады.
Дереккөздер
Санат:Тауықтәрізділер Санат:Құс түрлері Санат:Қырғауылдар Санат:1760 жылы зерттелген жануарлар
Монклю (Гар)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Чалмалы
Чалмалы — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Чалмалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 589 адамды құрады. Пошта индексі — 452648, ОКАТО коды — 80258875001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мұхаммед Юнус
Мұхаммад Жүніс – микроқаржышы, Бангладеш қоғам қайраткері. 30-жылдан астам бұрын Жүніс туған елінде барлығы 27 доллар ақшаны ондаған кедей құрастырушы, жаңа нәрсе ойлап тапқандарға қарыз ақша берген. Бұл оның микроқаржыландыру арқылы кедейлікпен күреске арналған өмірінің басы еді. Осы еңбегі үшін 2006 жылы Нобель сыйлығының иеігері атанады. Осы уақытқа дейін оның әлемнің 100-ден астам елдерінде істейтін Грамиин Банкі $7 миллиардтай қаржыны 7 миллионнан астам адамдарға, 97 пайызы әйелдер, берген. Бұл соманың 98 пайызы кері қайтарылған. 2008 жылы ForeignPolicy.com торбетінің сауалнамасына сәйкес ол Әлемнің ең танымал 20 оқымыстылары тізіміне кірген.
Санат:Нобель сыйлығының иегерлері Санат:1940 жылы туғандар Санат:Бангладеш тұлғалары Санат:Экономистер
Анри Лефевр
Анри Лефевр (Henri Lefebvre, 16 маусым 1901 — 29 маусым 1991) - француз философы, ғылым докторы, неомарксизмның негіздеушісі.
Ғылми-зерттеулердің орталығында қызмет атқарды. Француз коммунистік партиясының мүшесі болған. Сол кезде ол диалект және тарихи материализм, логика, эстетика, философия тарихы бойынша біраз еңбектер жариялаған. Олар Францияда маркстік философияны насихаттауға және буржуазиялық идеологияға қарсы күресуге себін тигізді. Бірақ осы еңбектерінің өзінде ол марксизмнің кейбір маңызды қағидаларын түсінбей, қателіктер жібергені байқалады. 1956 жылдан бастап оның бұл қателіктері революционизмге апарып ұластырды. Ол марксизмнен біржола қол үзді. Анри Лефеврдің философиясы — эклектикалық идеализмнің бір түрі. Саясатта ол пролетариаттың азаттық жолындағы күресінен бойын аулақтатып, ұсақ буржуазия анархистік пікірлерді қолдады.
Гүлді қырыққабат
Гүлді қырыққабат (түсті орамжапырақ Brassica oleracea var. botrytis) -Қырыққабат тұқымдасының біржылдық өсімдігі. Жеуге жарамды бөлігі ақ түсті гүл шоғыры болып табылады. Бір қалыпты ауа райы бар аумақтарда өсіріледі. Гүлді қырыққабат Кипрден шыққан, сондықтан бастапқыда ол "Кипр қырыққабаты" деп аталды. Ол, тіпті, екі жарым мың жылдан астам уақыт бойы танымал. Оны, тіпті, ежелгі Египтте және Парсыда да өсірген. Содан кейін ол Италияға жетті, сол жерден ол XVI ғасырда бүкіл Еуропа бойына тарады. Заманауи тағамда гүлді қырыққабат сорпалар және көкөністі тағамдар үшін құрамдас бөлік ретінде қолданылады, оны қайнатады немесе салаттарда шикі түрінде қолданады.
Құрамы
Гүлді қырыққабаттың 100 г – 21 ккал Құрамында калий, магний, кальций, марганец, темір, мыс, мырыш, фтор, каротин, С, К, В1, В2, В6 дәрумендері бар.
Жабғу
Ябғу, жабғу - түрік билеушілерінің лауазымы. Куман патшалығының теңгелеріне "Явиго" деп жазылған. Түріктерде Ябғу болып айтылады. Ябғу қағаннан бір саты төмен дәрежеде тұрған. Түрік тайпаларын басқарушы лауазым мағынасында ежелгі түрік ескерткіштері мен руна жазуында, араб және парсы тілінде жазылған деректерде жиі кездеседі.
Гүлді қырыққабат
Қолданысы
Бұл көкөністі, әсіресе, қатерлі ісік ауруларының алдын алу үшін қолдануға кеңес беріледі.
Жабғу
Сонымен қатар, Қаңлы мемлекеттік бірлестігінің басында Уын әулетінен шыққан патшалар тұрды, олар «би» немесе “ ябғу” деген титулға ие болды. Бұдан басқа мемлекеттік аппаратқа патшаның орынбасарлары және үш кеңесші кірді. Сол кезде (б.з.б. II ғасырдың аяғы – I ғасырдың басы) қаңлы мемлекетіне бес иелік – Сусе, Фумо, Юйни, Цзи, Юйцзянь кірді. Қаңлылар Қытай, Рим, Кавказ және Орта Азия елдерімен сауда байланыс жасап тұрды. Олар үйсін, ғұн тайпаларымен соғысқан.
Гүлді қырыққабат
Қолданысы
Гүлді қырыққабаттың көмегімен уыттарды шығару Гүлді қырыққабаттың құрамындағы энзимдер ағзадан уыттардың шығарылуына көмектеседі. Уақытылы жойылмаған уытты қосылыстар жасушалардың зақымдануын тудыруы мүмкін, нәтижесінде бұл ісіктердің пайда болуына әкеліп соғады. Гүлді қырыққабаттың құрамындағы дәрумендер мен минералдардың энзимдермен қосылысы, оның қатерлі ісікке қарсы қасиеттерінің негізінде жатыр.
Жабғу
Дереккөздер
Қ 18 Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық (толықтырылған 2 - басылым). - Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010. - 786 б. ISBN 9965 - 26 - 175 - X
Гүлді қырыққабат
Қолданысы
Гүлді қырыққабаттың нәрлілігі төмен, бірақ ол тоқтық сезімін береді, осының арқасында артық килограмдар жинап алудан қорықпай-ақ гүлді қырыққабатты жей беруге болады.
Жабғу
Дереккөздер
Санат:Титулдар Ябгу
Гүлді қырыққабат
Ғылыми жағы
Санат:Орамжапырақтар
Пестан-Вож
Пестан-Вож — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Пестан-Шор өзенінің оң жағалауынан 0,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Ибитинга
Ибитинга (Ibitinga) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Араракара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Араракуара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 52 812 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 688,676 км² шамасында. Халық тығыздығы — 76,7 адам/км².
Тарихы
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Шушня (Габрово облысы)
Шушня (Шушня) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5380. ЕКАТТЕ коды — 83555.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Квалын-Пал-Мине-Воль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Херзивиль
250px|thumb|Картада орналасуы Херзивиль (Hersiwil) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Вассерамт округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Ячменка
Ячменка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков суқоймасының (Ячменка өзенінің шығанағы)оң жағалауынан 2319 км қашықтықта Горьков орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Саламеа-ла-Реаль
Саламеа-ла-Реаль (Zalamea la Real) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Куэнка-Минера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3407 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 240 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 67 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Теміршебер құрал
thumb|200px|Тескіш Теміршебер құрал (Слесарный инструмент) — теміршебер жұмыстарына арналған қол және механикаландырылған құрал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Құралдар
Сумен тоғыту әдісі
(Метод заводнения) — мұнайды қойнауқаттан ығыстырып шығару яки қойнауқаттық қысым мөлшерін қалыпты жағдайда ұстау мақсатында сол қойнауқатқа әдейі су немесе түрлі-түрлі химиялық агенттер кіріктірген ерітінділер айдау әдісі. Бұл әдіс мұнай жатындарының тиімділігі мейілінше нашар табиғи режимін жасанды суарынды режиммен алмастыруға мүмкіндік береді; бірнеше тәсілдері белгілі, олар: шектеусырттық, шектеубойлық, шектеуіштік т.б. су айдау тәсілдері.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Гуаццора
Гуаццора (Guazzora) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 308 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 106 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 15050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Скандер Суайя
Скандер Суайя (إسكندر السويح 20 қараша, 1972) — тунистік футболшы, Тунис құрамасының жартылай қорғаныс шебінде ойнаған.
Карьерасы
Карьерасының басым бөлігі "Сфаксьен" клубында өтті. 250-ден аса матчта алаңға шығып, 28 гол соқты. 2001 жылы "Эсперансе" клубына ауысты да, төрт маусымдай доп тепті.
Ұлттық құрама сапында 1993 жылы тұңғыш рет алаңға шықты. Алғашқы голын 1993 жылы 31 желтоқсанда Гана құрамасының қақпасына енгізді.
1998 жылғы әлем біріншілігіне қатысқан. Үшінші турда Румынияның қақпасына бір гол енгізді. Бұл құраманың аталмыш турнирдегі жалғыз голы еді. Сондай-ақ Скандердің Ұлттық құрамадағы соңғы голы болатын.
Сілтемелер
Санат:Тунис футболшылары Санат:Тунис Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Эсперанс ФК ойыншылары
Шаршы километр
Шаршы километр (км², km², шаршы км) — ауданның өлшем бiрлiгi, шаршы метрге еселі.
Бір шаршы километр:
Өз кезегінде:
Қызықты мәліметтер
Санат:Аудан өлшемдері
Quadratmeter
Сәду Қайырлапов
Сәду Қайырлапов (1910, Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданында Бозашы мекені, - 1970, сонда) - ақын. Маңғыстау, Атырау атырабын, Түрікменстан жерін аралап, "Қырымның қырық батыры" цикліндегі жырларды, Абыл, Қашаған, Елубай, Нұрпейіс, Сәттіғұл толғауларын айтып таратқан. 2-дүниежүзілік соғысы жылдарында патриоттық шығармаларымен танылған. Өлеңдері аударды, облысттық газеттерде жарияланып тұрған. "Мереке", "Ел қалаған ұлдарыма", "Бір дауыспен", "Өндірісті шолақтау", "Өзгерген өңір", "Ел байлығы", "Ұлы Лении данамыз", т.б. Толғаулары ел арасына кең тараған.
Литва тілі
Литван тілі (lietuvių kalba) — Литваның ресми тілі, Еуропалық Одақтың ресми тілдерінің бірі. Литвада ана тілі ретінде сөйлеушілерінің саны 2.96 миллион, шетелдерде шамамен 170,000. Литван тілі өзімен туыстас Латыш тілімен бірге Балтық тілдеріне жатады, алайда екеуі өзара түсінікті емес. Литван тілі латын әліпбиін қолданады.
Тарихы
thumb|181 px|Литван тіліндегі сақталып отырған ең көне қолжазба (шамамен 1503 жыл), 15-ші ғасырда жазылған еңбектің көшірмесі. thumb|181 px|First Lithuanian book (1547) The Simple Words of Catechism by [[Martynas Mažvydas ]]thumb|181 px|Еуропа тілдерінің картасы (1741), [[Исаның мінажатының алғашқы аяты литван тілінде берілген]] "Үндіеуропалықтардың қалай сөйлескендерін естігісі келетін әркім келіп, литван шаруасының сөйлегенін тыңдасын."
- Антуан Мейе
Литван тілінде үндіеуропалық тілдер өрбіп шыққан көне тілдерде болған есім морфологиясының көптеген бастапқы қасиеттері сақталған. Сол себепті литван тілі үндіеуропалық тілдердің салыстырмалы филологиясында маңызды роль атқарады. Салыстырмалы филологияның зерттеу нәтижелері көрсетіп отырғандай, литван тілі қазіргі үндіеуропалық тілдердің ішіндегі ең аз өзгерген тіл.
Протоүндіеуропалық тілдің бөлшектенгенінен кейін Балтық-славян тілдерінің тобы пайда болғаны, содан соң ұзақ уақыт ортақ даму кезеңінен кейін славян және балтық тілдеріне бөлінгені туралы болжам бар (Szemerényi, 1957). Алайда Мейе, Климас, Зинкевичюс сияқты кейбір басқа тілтанушылар ондай ортақ прототілдің болғанына қарсы дәлелдер келтіріп, олардың арасындағы ұқсастықтарды ұзақ уақыт бойы бір-бірінің ықпалына түсіп отырғандарымен түсіндіреді. Балтық тілдерінде көптеген көне белгілердің бар екендігі даусыз болғанымен, олардың протоүндіеуропалық тілден дәл қалай өрбіп шыққаны әлі де анық емес.
Кейбір глоттохронологиялық пайымдаулар бойынша, шығыс балтық тілдері батыс балтық тілдерінен біздің заманымыздың 400-600 жылдары ажырап шыққан. Литван тілі мен латыш тілдерінің арасында елеулі айырмашылықтар 800 жылдан кейін пайдан бола бастаған, бірақ сонда да ұзақ уақытқа дейін оларды бір тілдің диалектілері ретінде қарастыруға болатын. Өтпелі диалектілер кем дегенде 14-15-ші ғасырларға дейін сақталып келді, 17-ші ғасырға дейін сақталған болуы да ықтимал. Екі тілдің алшақтай түсуіне қазіргі Латвияның жерін 13-14 ғасырларда неміс рыцарьлық ордендерінің жаулап алғаны қатты ықпал жасады.
Литван тілінің сақталып отырған ең көне ескерткіштеріне шамамен 1503-1525 жылдары жазып алынған Исаның мінажаты, Сәлем, Мәриям және Никея кредосы жатады. Ол ескерткіштер оңтүстік аукштайт диалектісінде жазылған. Кітаптар 1547 жылдан кейін басылып шығарыла бастаған, бірақ литвандардың арасындағы сауаттылық деңгейі 18-ші ғасырдың аяғына дейін төмен дәрежеде болып келді. 1864 жылы Қаңтар көтерілісінен кейін Литваның генерал-губернаторы Михаил Муравьёв тілдің білім беру саласында және кітап басуда қолданылуына толық тыйым салды, бірақ литван тіліндегі кітаптар шетелде — Шығыс Пруссияда және Құрама Штаттарда кедергісіз басыла берді. Ол кітаптарды Литваға қатаң түрме жазасына қарамастан әкелумен «книгнешяй» деп аталып кеткен адамдар айналысты, сол кітаптардың арқасында литван халқының ұлттық сана-сезімі өсіп, ақыры тыйым 1904 жылы алынып тасталды.
Йонас Яблонскис (1860-1930) литван әдеби тілінің қалыптасуына маңызды үлес қосты. 19-шы ғасырда жазба литван тілінің ережелері онсыз да өзгере бастаған болатын, бірақ Яблонскистің Lietuviškos kalbos gramatika («Литван тілінің грамматикасы») атты кітабына кіріспеде тілдің одан кейінгі дамуына зор әсер еткен маңызды қағидаларды қорытындылап-тұжырымдады. Ол ұсынған жалпыға бірдей литван тілі оның өзінің батыс аукштайт диалектісіне негізделіп, шығыстағы пруссия литвандарының диалектісінің кейбір жақтары енгізілді. Бұл диалектілерде көршілес көне прус тілінің әсерінің арқасында ежелгі айтылым сақталып қалып, басқа диалектілерде болса түрлі фонетикалық өзгерістер орын алып отырды. 1918 жылдан бастап литван тілі Литваның ресми тілі дәрежесіне ие болды. Литва Кеңес Одағының құрамында болған кезде литван тілі орыс тілімен қатар ресми қолданылып келді.
Классификациясы
Литван тілі балтық тілдеріне жататын екі тірі тілдің біреуі болып табылады, екіншісі — латыш тілі. Балтық тілдеріне жатқан тағы бір тіл — көне прус тілі 19-шы ғасырға жетпей өлі тілге айналды. Балтық тілдеріне жатқан басқа тілдер — курон тілі мен судов тілі одан да бұрын жоғалған болатын. Балтық тілдері үндіеуропалық тілдердің жеке бір тармағын құрайды.
Географиялық таралуы
Литван тілі негізінен Литвада таралған; сонымен бірге Беларусь, Латвия, Польша және Ресейдің Калининград облысында тұрып жатқан литван ұлтының өкілдерінің арасында да таралған. Аргентина, Аустралия, Бразилия, Канада, Дания, Эстония, Франция, Исландия, Ирландия, Норвегия, Ресейдің қалған аймақтарында, Швеция, Құрама Патшалық, Құрама Штаттар және Уругвай елдерінде литвандардың ірі топтары тұрады.
Литвадағы 2 955 200 адам (3 460 липка татарларын қосқанда), яғни 1998 жылғы бүкіл халықтың 80%-ы литван тілін ана тілі ретінде біледі. Басқа ұлт өкілдері де түрлі дәрежеде литван тілін меңгерген. Дүние жүзі бойынша литван тілінде сөйлейтіндердің саны 4 000 000 шамасында (1993 UBS).
Ресми дәрежесі
Литван тілі Литваның мемлекеттік тілі және Еуропа Одағының ресми тілдерінің бірі болып табылады.
Диалектілері
Литван тілінің екі диалектісі бар: аукштайт диалектісі және жемайт диалектісі. Мына картаға қараңыз:. Әдеби литван тілі мен жемайт диалектісінің арасында айырмашылықтар өте үлкен. Қазіргі аукштайт диалектісі 13-16 ғасырларда курон тілінің әсерімен қалыптасқан. Литван тілінің диалектілері Литваның этнографиялық аймақтарымен байланысқан.
Диалектілердің өздері кіші диалектілерге бөлінген. Екі диалектінің екеуі де үш кіші диалектіге бөлінген. Әдеби тіл батыс аукштайт диалектілеріне негізделген.
Дауысты дыбыстары
Литван тілінде 12 жазба дауысты дыбыс бар. Латын әліпбиінің негізгі әріптеріне қоса «огонек» (яғни құйрықша) ұзын дауыстыларды белгілеу үшін қолданылады. Бұл осы дауыстылардың назализацияланған кезінен қалған тарихи белгі. Дәл сондай огонек құйрықшалары поляк тілінде де бар, онда ол мұрын жолымен айтылатын дыбыстарды белгілеуге қолданылады.
Сөздік қоры
thumb|311 px|Литван тілінің ең үлкен сөздігі 20 томнан тұрады, онда жарты миллионнан астам сөзтізімдік мақала бар
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс балтық тілдері
Кальяри
Кальяри (Cagliari) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 161 465 адамды құрайды (2004). Алып жатқан жер аумағы 85,45 км² шамасында. Пошта индексі — 09100.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Сатурнино. Жыл сайынғы мерекесі — 30 қазан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Сердейра (Сабугал)
Сердейра (Сабугал) (Cerdeira (Sabugal)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сабугал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Дәмір Қасымбекұлы Халықов
Дәмір Қасымбекұлы Халықов (31.8.1958 жылы туған, Қостанай қаласы) - әскери қайраткер, генерал-майор (2001). Свердловскідегі (қазіргі Екатеринбург) Суворов әскери училищесін (1975), Челябинск жоғары танк командалық училищесін (1979), Мәскеудегі сауытты танк әскерлері әскери академиясын (1988), РФ ҚК Бас штабыньщ әскери академиясын (2004) бітірген. Әскери қызметін танк взводының командирінен (1979- 83) бастады. Ауғанстанда арнайы іс сапарда (1984—85) болған. Танк әскерлерінің басшылық лауазымдарында қызмет етті (1986-92). Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін оқу орталық бастығының орынбасары, Қорғаныс министрлігінде, Бас штабта жауапты қызметтер аткарды. Оңтүстік әскери округ әскерлері қолбасшысының орынбасары - әскери дайындық басқармасының бастығы, Құрғақтағы әскерлер қолбасшысының орынбасары (2000-03), Құрғақтағы әскерлер Бас қолбасшысының 1-орынбасары қызметінде болды. 2005 жылдан Алматы қаласындағы төтенше жағдайлар жөніндегі департаменттің бастығы. Халықов «Қызыл жұлдыз», 1-, 3-дәрежелі «әулие князь Александр Невский» ордендерімен, бірнеше медальдармен марапатталған.
Сердейра (Сабугал)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 262 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,13 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,9 адам/км².
Дәмір Қасымбекұлы Халықов
Дереккөздер
Санат:Елдер бойынша генералдар Санат:1958 жылы туғандар Санат:Қостанайда туғандар
Сердейра (Сабугал)
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Хендерсон (Кентукки)
Хендерсон (Henderson) — Кентукки штатының Хендерсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 27373 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 44.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-35866.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Шламмерсдорф
Шламмерсдорф (Schlammersdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Нойштадт (Вальднаб) ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 888 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 74 155. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Лёклер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ченнің (мәндер мен байланыстар) моделі
Ченнің (мәндер мен байланыстар) моделі (Модель Чена (сущностей и связей); Chen (entity- relationship) model) — мәліметтердің семантикалық мәлімдемелік моделі; шындық болмысты бір-бірімен белгілі бір байланыста болатын, жекелей ажыратылатын мәндерге бөлуге негізделеді. Сонымен бірге мән мен байланыс категорияларының екеуі де алғашқы, анықталмаған ұғымдар деп жорамалданады. Модель схема түрінде (E-R-схема) ұсынылады, мәндер типтерінің атауы — тіктөртбұрыштармен, мәндер арасындағы қатынастар типтерінің атауы — ромбымен, атрибуттардың атауы сопақшамен бейнеленеді. Бұл модельді П. Чен ұсынған.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Оп-арт
Оптикалық өнер (оп-арт- қысқартылған версиясы) - жазық және кеңістіктегі фигуралардың ерекше әсеріне негізделген, әртүрлі оптикалық иллюзияларды қолданылатын, XX ғасырдың екінші жартысындағы бейнелеу өнерінің ағыны.
= Тарихы = Оп-арт техницизмнің(модернизмнің бір түрі) рационалды желісін жалғастырушы. Оп-арттың негізін қалаушы- Виктор Вазарели. Оп-арт ағыны XX ғасырдың 50-жылдары абстракционизм жанрының ішінде пайда болды және 60-жылдары танылды. Негізінде, оп-арт ағынындағы алғашғы өнер туындыларының шығуы XIXғ. соңында басталған. 1889 жылы «Das neue Universum»-де неміс профессоры Томпсонның ақ-қара түстерді пайдаланып, бейненің қозғалып тұрғанындай әсер қалдырғаны туралы жазылған мақала шыққан. Томпсонның суретіндегі дөңгелектер айналғандай, ал, шеңберлер бір-біріне төгіліп жатқандай әсер қалдырды. Бірақ, бұл өнер емес, көздің көру қабілетін зерттеудегі жұмыс болатын. 1955 жылы Денис Рен Парижде өз галереясындаоп-арт жанырындағы өнер туындыларын қойды. Бірақ, оп-арт жанры әлемге тек 1965 жылы Нью-Йоркте заманауи музейде өткен «Сезімтал көз» атты көрмеден кейін танылды.
Оптикалық иллюзиялар
Оптикалық иллюзия- жалпақ және кеңістік фигураларының ерекшеліктеріне негізделген көз иллюзиялырының өнері. Оптикалық иллюзия бастапқы кезден көру жүйесінің қабылдауында орын алады: сурет тек қана қағаз бетінде емес, көрерменнің көзінде де, миында да болады. Оптикалық иллюзиялар адам көз жүйесінің бейнені қабылдау заңдылықтарын анықтауға көмектескендіктен психологтар оған көп көңіл бөлген. Олар жасаған визуалды тесттер эксперименттерге ұқсас болды. Шын объектілерді қабылдаған кезде иллюзиялар жиі туындамайды. Сондықтан, адам перцепциясының жасырын механизмдерін анықтау үшін, көзді әртүрлі жағдайларда сынау және оған әртүрлі тапсырмаларды орындату керек болды. Гештальтпсихология графикалық бейнелері сияқты суреттер көз жүйесінің қабылдау принциптері туралы заңдылықтарды ашуға көмектесті.
Бриджит Райли
Оптикалық иллюзиялар туралы ашылған жаңалықтарды суретшілер өз мақсатында қолданған. Мысалы, Бриджит Райлидің “Поток” картинасының бетін жіңішке, толқынды линиялар қаптап жатыр. Каринаның ортасына қарай толқын иірімдері күштірек болып, бөлініп бара жатқан тұрақсыз ағын көрінеді. Оның “Катаракта-ІІІ” жұмысында толқындардың қозғалыс эффектісі көрінеді. Сонымен қатар, өзінің көптеген жұмыстарында оптикалық иллюзияны қолданған.
Оп-арт және оның қабылдануы
Оп-арт жанрының басты мақсаты- көзді алдап, мүмкін емес образды шақыру. Визуалды карама-қайшы конфигурация шын форма мен көрініп тұрған форма арасында конфликт тудырады. Оп-арт адам копцепциясына қарсы жүреді. Психологтардың зерттеулері адамның көзі шашылып жатқан бейнелерді қарапайым системаға біріктіріге тырысатындығын көрсетті(гештальт). Вазарелидің “Сверхновые” жұмысында екі бірдей, әрі, контрастты денелер қозғалатын жарық әсерін туғызады, сурет бетіндегі тор алыстайды да қатып қалады. Ал, шаршылар мен шеңберлер жоғалады да, әртүрлі нүктелерде пайда болады.
Комаровка
Өзендер:
Тіліктер
Нәрсенің ішкі көрінбейтін беттерінің нұсқаларын сызбада үзілме сызықпен жүргізіп көрсетуге болады. Бірақ мұндай үзілме сызықтар сызбаны оқуды қиындатып жібереді. Көрінбейтін сызықтардың проекциялары көрінетін сызықтардың проекцияларымен бірігіп түсуі мүмкін. Ішкі құралысы күрделі тетікбөлшек көріністеріне қарап, оның пішінін түсінуге болмайды. Оның үстіне көрінбейтін сызықтарға өлшемдерді және басқа да түрліше шартты белгілерді түсіруге болмайды. Сондықтан қимамен қатар тілік деп аталатын тағы бір шартты кескін қолданылады. Тілік нәрсенің ішкі құрылысын сызбада анық және түсінікті етіп көрсетуге мүмкіндік береді.
Тырышка
Тырышка — Ресейдегі өзен. Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куказар өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Долгобродск су торабынан Нязепетровск су торабына дейін. Өзен саласы — Ақ, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
(1032) Пафури
(1032) Пафури — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Тырышка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері
(1032) Пафури
Оны 1924 жылы 30 мамырда Гарри Эдвин Вуд Йоханнесбург обсерваториясында ашты.
Африканың оңтүстігіндегі өзеннің атымен аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Таскелбеттік талдау
Таскелбеттік талдау - Көне шөгінділер ерекшеліктерін жан-жақты зерттеу нәтижесінде солар түзілген дәуірлерде етек алған физикалық-географиялық жағдайды калпына келтіру тәсілі.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Филиппе Коутиньо
Филиппе Коутиньо Коррея (Philippe Coutinho Correia; 12 маусым 1992, Рио-де-Жанейро, Бразилия) — бразилиялық футболшы, "Астон Вилла" клубы мен Бразилия құрамасының жартылай қорғаушысы.
Клубтағы карьерасы
нобай|солға|Ливерпуль сапында 2013 жылы 30 қаңтарда «Ливерпуль » хавбекпен көп жылдық контраққа қол қойды. Англиялық прессаның мәлімдеуі бойынша, трансфер құны шамамен 10 миллион фунтқа дейін жетті.
2018 жылы қаңтарда "Барселонаға" ауысты. Ол командадан кеткен Хавьер Маскераноның номерін (14) алды. Каталондық клубтағы алғашқы кездесуін 25 қаңтар күні Испания кубогының 1/4 финалында "Эспаньолға" қарсы өткізді. 68-минутта Иньестаның орнына алаңға шықты.
Ұлттық құрамадағы мансабы
2009 жылы сәуірде Бразилияның 17 жасқа дейінгі Оңтүстік Америка турниріне шақырылды. Турнирда 5 матч өткізіп, 3 голмен ерекшеленді. 2011 жылы Коутиньо Нэйем Франко бапкерімен Колумбияда өткен 20 жасқа дейінгі әлем чемионатына шақырылды. Екінші кездесуде Аустрияға қарсы ойында пенальтимен соққан голымен ерекшеленді. Келесі ойында Панама құрамасына қарсы ойнап, дубльмен көзге түсті.
Алғаш рет Бразилия құрамасында Коутиньо алаңға 2010 жылы 7 қазанда негізгі құраммен шығып, командасы 3:0 есебімен жеңіске жетті. Осы сәтте Филиппе тек 18 жаста еді.
Ғаппар Біләлұлы
Ғаппар Біләлұлы (7.10.1938, ҚХР, Тарбағатай аймағы, Майль мекені) - жазушы. ҚХР Жазушылар одағының мүшесі, ШҰАР әдеби сыйлығының иегері. Тарбағатай аймақтық педагогикалық мектебін бітірген (1955). Әр түрлі қызметтер атқарған. Шығармалары 1957 жылдан басылымдарда жарық көрген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жапырақты қызылша
Жапырақты қызылша немесе Мангольд (Латын атауы:Beta vulgaris var. cicla) - Қызылшаның бір түрі, Жерорта теңізі аймақтарынан шыққан, Орталық және Шығыс Еуропада өсіріледі.
Құрамы
100 г мангольдта – 35 ккал бар.
Мангольдтың құрамында жасұнық, калий, натрий, кальций, 42 мг фосфор, темір, A, B1, B2, PP, C дәрумендері бар.
Калийдің бай көзі Барлық көкөністердің ішінде мангольдтың құрамында ғана калийдің ең көп мөлшері бар. Бұл минерал ағзадағы судың құрамын, бүйректердің және қан қысымының жұмысын реттейді, сондай-ақ жүйке жүйесінің дұрыс жұмыс жасауына, бұлшықеттердің жұмысына жауап береді және миды оттегімен қоректендіреді – ойлау қабілетін және зейінді жақсартады.
Мангольд және қызылшалы сабақ Мангольд – бұл жапырақты қызылша,ал қызылшалы сабақ – бұл сабақтары бар жас қызылша. Жапырақтық айырмашылығы жиі бүріскен жапырақтарымен сипатталады және ол саумалдық ретінде дайындалады. Сонымен қатар, салаттарға, сорпаларға немесе голубецтерге арналған керемет қосымша болып табылады.
Санат:Қызылқұйрық тұқымдасы Санат:Көкөністер
Фредебург
Фредебург (Fredeburg) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Герцогство Лауэнбург ауданының құрамына енеді.
756 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:756 жылы туғандар
Фредебург
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 35 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 53 030. Муниципалитеттің басшысы — Лотар де Фрис.
756 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:756 жылы қайтыс болғандар
Фредебург
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
756 жыл
Түсініктемелер
*
Футболдан құрлықаралық кубок 1985
Футболдан құрлықаралық кубоктың 1985 жылғы жарысы.
Сілтемелер
Санат: Футболдан құрлықаралық кубок Санат:1985 жылғы футбол Санат:Ювентус ФК ойындары Санат:Архентинос Хуниорс ФК ойындары
Кембрий кезеңі
Кембрий (лат. Cambrіa) – Жердің геология тарихындағы палеозой эрасының бірінші кезеңі және сол кезеңде түзілген жыныстар қабатының жүйесі. Кембрий кезеңінің радиометриялық әдіспен анықталған ұзақтығы 65 млн. жыл. Ол бұдан 570 млн. жыл бұрын протерозойдан кейін басталып ордовик кезеңіне дейін созылған. Кембрий кезеңіне жататын тау жыныстары жүйесін алғаш рет 1835 ж. ағылшын ғалымы А.Седжвик ашып сипаттаған. Ол кембрий кезеңін үшке бөлген – төменгі кембрий, ортаңғы кембрий және жоғ. кембрий Ч.Лайелдің ұсынысымен кембрий 1888 ж. Халықараралық геологиялық конгресте геохронологиялық шкаланың бөлігі ретінде бекітілді. Кембрий тау жыныстары мен фаунасы Жер шарының барлық құрлықтарында ашылып сипатталған. 20 ғасырдың ортасында кембрий қимасын және фаунасын Х.Пандери, Балтық жағалауы елдері және Санкт-Петербург облысынданда Д.Б. Шмидт, Шығыс Сібірде Э.В. Толь зерттеп сипаттады. Орталық Қазақстанда кембрий кезеңінің стратиграфиясын жіктеуде Н.К. Кассин, Р.А. Борукаев, Н.К. Ившин, т.б. ғалымдар үлкен үлес қосты. В.Н. Вебер, П.Л. Безруков, И.И. Машкара, Н.М. Салов, С.Г. Анкинович, Ғ.Қ. Ерғалиев, т.б. ғалымдар кембрийдің стратиграфиясын, биостратиграфиясын және палеонтологиясын ярустарға, белдемдерге бөліп зерттеді.
Палеогеографиясы мен шөгінділері
Протерозойдың соңында, кембрийдің басында болған Байкал қатпарлануы нәтижесінде Жер шарындағы платформалар және массивтер түгелдей теңіз су трансгрессиясына ұшырады. Олардың жағаларында теңіз қайраңдары мен алаптары пайда болды. Қайраңдардың етегінде, терең алаптарда жанартаулардың әсерінен көптеген аралдар түзілді. Мұндай аралдар Байкал, Алтай – Саян, Бозшакөл – Шыңғыс және Солтүстік Аустралия аймақтарында орын алды. Құрлықтардың мүжіліп шайылуы әсерінен төменгі кембрий кезеңінде геосинклинальдік жүйелерде кесек құмды шөгінділер басым болды. Сібір платформасының оңтүстік-батыс аудандарының лагуналары мен ойпаңдарында қызыл түсті құмсаз жыныстар тұзды тұнбалармен қабаттаса шөкті. Оңтүстік Америка, Африка, Араб, Үнді, Аустралия, Антарктида платформалары біртұтас Гондвана құрлығын құрған. Ол теңіз деңгейінен көп жоғары болмаған. Трансгрессия кемеліне жеткен шақта ғана Солтүстік Үндістан мен Африканың солтүстік-батыс жиегін теңіз басты. Көп ұзамай басқа платформалар шегінде трансгрессия басталып құмтас, көксаз және әктас, ал орта және жоғарғы кембрийде әктас шөккен. Жоғарғы кембрийде Шығыс Еуропаның кейбір елдерінде және Солтүстік Американың платформаларында теңіз тайызданып, құмтастар мен құмайттастар шөге бастаған.
Тіршілік дүниесі
Кембрий қабаттарында омыртқасыз жануарлар топтарының бәрінің де қалдықтары кездеседі. Төменгі және орта кембрийдің басында губка тәрізді археоциаттар тобы шоғырланып, көлемді рифтер құрған. Буынаяқтылар класынан кембрий қабаттарында көп кездесетіні – трилобиттер қалдығы. Кембрийдің стратигр. бөлшектенуі алдымен осы трилобиттерге негізделген. Сондай-ақ, кембрий де қос жақтаулы брахиоподтардың хитин қабыршақты тобы кең тараған. Соңғы жылдары кембрий шөгінділерінен псилофиттердің, мүктердің, папоротник тәрізді өсімдіктердің тасқа айналған споралары табылған. Олар тек бастарын ғана судан қылтитып шығарып, суда өскені анықталған.
Қазақстандағы кембрий шөгінділері
Оңтүстік және Орталық Қазақстандағы таулы-қатпарлы аудандарда орын алған. Қаратау, Кіндіктас және Оңтүстік-батыс Ұлытаудың етегінде түзілген шөгінділердің қалыңд. 300 – 600 м. Орталық Қазақстанның Ағадыр, Мойынты, Киік, Шажағай және Атасу-Сарықұм жерлеріндегі кембрий қимасы құмтастан, доломиттен және әктастан тұрады, олардың қалыңдығы 250 – 350 м. Орталық Қазақстан, Сілеті, Бозшакөл, Едірей, Шыңғыс, Арқалық – Тарбағатай аймақтарында кембрийдің құмтасты-жанартаутекті шөгінділері тараған, қалыңдығы 3000 – 4000 м. жанартаулық жыныстар тек төменгі және жоғарғы кембрий кезеңінде кездеседі. Оларда әр түрлі жәндіктердің қалдықтары сақталған.
Кен байлықтары
Кембрий кезеңінің палеогеографиялық жағдайы кен байлықтарының түзілуіне өте қолайлы болды. Тұз кендері Сібір мен Солтүстік Үндістанда, фосфориттер Қаратауда, Қытайда түзілген. Боксит пен марганец кендері Шығыс Саянда, ірі темір кені Хинган тауында бар. Мұнай мен газ Сібір және Солтүстік Америка платформаларында кездеседі. Темір, алтын, молибден кендері Қазақстанда (Бозшакөл мыс кен орны), Салаир – Саян тауларында шоғырланған.
Осы кезеңде бөлініп жатқан шөгінділердің құрамына қаңқалары минералданған алғаш ағзалар кіреді. Кең тараған қазбалар қатарына брахиопод, трилобит, остракод және кейінірек пайда болған граптолиттер жатады. Трилобиттер кембрий кезеңінің стратиграфиялық бөлімшелеуіне маңызды болып табылады.
Кембрий жүйесі
Палеозой тобының төменнен есептегендегі алғашқы жүйесі; үш бөлімнен тұрады; төменгі бөлімі: алдан және лена жікқабаттарын, ортаңғы бөлімі: амгин және мая жікқабаттарын, ал жоғарғы бөлімі: аюсоққан, сақ және ақсай жікқабаттарын біріктіреді.
Кембрий кезеңі
Палеозой эрасының жалпы ұзақтығы 65 млн жылмен өлшенетін ең алғашқы геологиялық кезеңі. Бұдан 570—505 млн жылдар бұрынғы уақыт аралығын қамтыған болса керек.
Кембрий кезеңнің 3 дәуірге, 3 үстіқабатқа және 10 қабатқа бөлінеді:
Дереккөздер:
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IV том
Санат:Палеонтология Санат:Палеозой
Михаил Георгиевич Борисов
Михаил Георгиевич Борисов (30.08.1934-2000, Алматы), ҚазКСР-інің ЕСЖ-сы. 1964-94 ж. коньки спортынан республиканың мемлекеттік жаттықтырушысы болып қызмет атқарды. 1974, 1984 ж. Медеу мұз айдынында әйелдер арасындағы, 1988 ж. ерлер арасындағы Әлем чемпионаттарын, көптеген халықаралық кездесулерді ұйымдастыруға белсене араласты.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша конькишілер Санат:КСРО конькишілері
Дүниежүзілік үйлестірілген уақыт
thumb|300px|Сағаттық белдеулер картасы Дүниежүзілік үйлестірілген уақыт (UTC) әлемнің көптеген елдерімен қолданылатын сағат пен уақытты реттеу стандарты.
UTC Гринвичтің ескірген орташа уақытының (GMT) орнына енгізілді, өйткені GMT шкаласы біркелкі емес және жердің тәуліктік айналуымен байланысты. Өз кезегінде, UTC шкаласы біркелкі атомдық уақыт шкаласына негізделген және азаматтық қолдануға ыңғайлы.