cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қорғаныс
Қорғаныстың беріктігі
thumb|left|Қорғаныстағы солдаттарҚорғаныстың беріктігі — қорғаныстағы әскердің өз позицияларын сақтап, қарсылас шабуылын дарытпауы және олардың шабуылын тоқтатып, қорғанысқа көшуге мәжбүр ететіндей етіп қарсыласты өз атысымен бөгеуі және қарсы шабуылмен тойтарыс беруі.
Қорғаныс оперативтік тереңдігі
Қорғаныс оперативтік тереңдігі — корғаныстың операция жүргізу кезіндегі майданның, армияның қорғанысы дайындалатын тереңдік (қашықтық). Қорғаныс оперативтік тереңдігі операция бағытының маңыздылығынан, жергілікті жағдайда операция мақсатынан әскердің ұрыстық құрамына және қорғанысқа берілетін уақытқа байланысты. Қорғаныс оперативтік тереңдігі жеке армиядан майданның тылдық шегіне дейін созылып жатады.
Қорғаныстың тактикалық тереңдігі
Қорғаныстың тактикалық тереңдігі  — армияның 1-эшелонындағы дивизиялардың иемденіп, қорғайтын жергілікті жер алқабы; қорғаныстың алдыңғы шебінен дивизияның тыл шекарасына дейінгі ара кашықтық.
Қорғаныстың тұрақтылығы
thumb|Қорғаныс машинасыҚорғаныстың тұрақтылығы — қорғаныстағы әскерлердің жаудың соққысына қарсы тұру шеберлігі, оның шабуылын тойтарып, өзі тұрған ауданды (қорғаныс шебін) ұстап тұруы; қорғанысқа қойылатын аса маңызды талап. Қорғаныстың тұрақтылығы қазіргі заманғы қаруларды қолдану, жергілікті жердің қорғаныстық мүмкіндіктері мен инженерлік құралдарды пайдалану шеберлігі, жасанды қорғаныстар жасау, минаатардан атқылаудан сенімді түрде қорғану; жақсы ұйымдастырылған атыс және бөгеттер жүйелері; жаудың адам күштерін жойып жіберу құралдары; жауды қорғаныстан және алдыңғы шептен алыс қашықтықта жою; әуе шабуылынан, танк және десант әскерлерінен шығынсыз қорғану; маневр, қарсы соққы, қарсы шабуыл жасау; әскердің жауынгерлік қабілетін тез арада қалпына келтіру; әскерді жан-жақты жабдықтау; әскерді толығымен басқару арқылы жетеді. Қорғаныстың тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін әскердің саяси-моральдік және психологиялық дайындығының жоғарылығы да үлкен рөл атқарады.
Қорғаныстың тылдық ауданы
Қорғаныстың тылдық ауданы  — АҚШ армиялары бөлімдерінде (құрамаларда) қорғаныс шебін құрудың элементі. Онда екінші эшелон (резервтер) орналасады. Алдыңғы (негізгі) қорғаныс ауданыньщ артында шеп құрады. Қорғаныстың тылдық ауданында орналасқан бөлімдер, негізінен, қарсы шабуыл ұйымдастыруға пайдаланылады.
Қорғаушы армия
Қорғаушы армия — қарулы күштердің бейбіт жағдайдан соғыс жағдайына көшуіне, шекараны жаудың Құрлықтан, теңізден, әуеден, тұтқиылдан жасаған шабуылынан қорғауға, мемлекеттің негізгі әскери күштерін шоғырландыруға және күшейтуге арналған бөлім. Қорғаушы армия құрамына шекараның ұзындығына, төнген қауіпқатердің көлеміне қарай, қуатты қарумен жабдықталған бірнеше жалпы әскерлік құрамалар кіруі ықтимал. Қорғаушы армия әдетте мемлекет шекарасының бекінісі мықты аудандарына сүйенеді.
Қарсыласпен тікелей түйісу жағдайында қорғанысқа көшу кезінде бөлімше бекіністі ЖҰМ-ның (БТР-дің) атысы қолдауымен қол күші арқылы жабдықтайды. Бұл кездегі жұмыстың көп бөлігі түнгі уақытта жүргізіледі. Ал қарсылас көрінбейтін аудандарда бүркеніш қатаң сақтала отырып күндіз жүргізіледі. Бекіністе, ең әуелі гранататқыш, атқыш – пулеметші үшін бір кісілік оқпана қазылады, негізгі атыс бекінісінде ЖҰМ-сы (БТР) үшін оқпана қазылады. Осыдан кейін жауынгерлер бір кісілік оқпаналарды бөлімше оқпанасына біріктіреді, қосалқы атыс бекінісінде ЖҰМ-сы (БТР) үшін оқпаналар және ЖҰМ-ның (БТР) атыс бекіністеріне байланыс жолдары қазылады. Бекіністе бөлімше жауынгерлері жабық атыс саңылауын жасайды, оқ-дәрілер үшін сөрелер қазылып, атыс ұяларын жасайды. Бөлімше бекінісі өртегіш қарудан сақтану үшін жабдықталып, бүркемеленеді. Қарсылас шабуылдағанға дейін бекіністе жабдықтау жұмыстары жетілдіріле береді. Қарсылас авиациясының шабуылдауы кезінде «Әуе!» сигналы бойынша бөлімше оқпана түбіне тығылуға, ал кезекші пулеметші әуе нысаналарына атыс жүргізуге дайындалады. Қорғаныс ұрысы барысында қарсыласты жоюға қатысы жоқ барлық жауынгерлер әуе нысаналарына атыс жүргізуге дайындалады және әуе нысаналарына қарсы күрес жүргізеді. Әуе нысаналарын ату командир пәрменімен жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
安全保障
Сольмрас
Сольмрас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мрас-Су өзенінің оң жағалауынан 322 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Лэйкланд Шорэс (Миннесота)
Лэйкланд Шорэс (Lakeland Shores) — Миннесота штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Чэнь Дун
Чен Дон ( 陈冬 , пиньинь  Чен Донг ; 1978 жылы 12 желтоқсанда туған, Лоян, Хэнань, Қытай ) — 2016 жылы Шэньчжоу-11 ғарыш кемесінде ұшқан қытайлық астронавт.
Өмірбаяны
Ол 1978 жылы 12 желтоқсанда Хэнань провинциясының Луоян қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келген. Балалық шағы Луоянда өтті. 1997 жылы тамызда Чанчунь қаласындағы Әуе күштерінің ұшу академиясына қабылданды. Ол «Цзян-5» дыбыстан тез ұшатын құрылғысымен ұшты (J-5 - Миг-17 F ұшағының қытайлық көшірмесі). 1999 жылы сәуірде Қытай Коммунистік партиясына қабылданды. Қытай Халық азаттық армиясының ғарышкерлер корпусының мүшесі. 2010 жылдан бастап ол ғарыш кемесінде болашақ ұшуға жаттығады. Подполковник шені бар.
2022 жылдың 1 қыркүйегінде ол Лю Янмен алғашқы ғарышқа ұшты жасады, ұзақтығы 6 сағат 7 минут, 17 қыркүйек - екінші рет Цай Сюжемен бірге ұшты, ұзақтығы 4 сағат 12 минут.
Чэнь Дун Тяньгун станциясында 200 күннен астам уақыт өткізу арқылы ғарышта болу уақыты бойынша Қытай рекордын орнатты.
Жеке өмірі
Үйленген, екі егіз ұлдың әкесі.
NGC 2053
NGC 2053 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 2 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2053 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 86-SC17, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Жижево (Благоевград облысы)
Жижево (Жижево) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Сатовча қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 381 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2956. Телефон коды — 07545. ЕКАТТЕ коды — 29372.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Әселхан Қалыбекова
Әселхан Қалыбекова (22 сәуір, 1950 жылы Түркістан облысы, Отырар ауданы, Шәуілдір ауылында туған) — от ауызды орақ тілді, қазақтың арқалы айтыскер ақын қызы. Қазақ КСРнің Халық ақыны (1990). Қазақстан жазушылар одағының Жамбыл атындағы халықаралық сыйлығының тұңғыш лауреаты (1989). Отырар ауданының Құрметті азаматы.
Дереккөздер
2. Белгілі айтыскер ақын өмірден өтті
Санат:Қазақстан халық ақындары Санат:Айтыс ақындары Санат:Қазақстан ақындары
Того
Того (Togo), ресми атауы Тоголез Республикасы (République togolaise) — Батыс Африкада орналасқан мемлекет. Халқы 5 млн. 153 мың (2001). Ресми тілі – француз тілі. Сондай-ақ жергілікті эве, мина, кабре, гурма тілдері де қолданылады. Тұрғындарының 50%-ы жергілікті наным-сенімдерді, 35%-ы христиан, 15%-ы ислам діндерін ұстанады. Этникалық құрамы айтарлықтай күрделі. Елде того, йоруба, чокосси, эве, гурма, кабре, тем, котоколи, сомба, басарилер, сонымен қатар еуропалық, ливандық, сириялық арабтар, т.б. тұрады. Жоғарғы заң шығарушы органы – бір палаталы ұлттық жиын. Астанасы – Ломе қаласы. Ұлттық мейрамы – Тәуелсіздік күні – 27 сәуір (1960). Әкімшілік бөлініс жағынан 5 облысқа бөлінеді.
Саяси құрылымы
Того 1960 жылдан БҰҰ-ға, 1963 жылдан Африка Бірлігі ұйымына мүше. Гвинея шығанағының солтүстік жағалауында орналасқан. Мемлекет басшысы – президент. Ірі қалалары: Дапаон, Кпалиме. Саяси партиялары: Жаңару әрекеттері комитеті, Тоголез халқының бірлестігі, Әділеттік және демократия жолындағы одақ, Демократия жолындағы тоголездік одақ.
Экономикасы
Того - аграрлы ел. Мәрмәр, фосфорит, ас тұзын өндіреді. Мұнай өңдейтін, металлургия, цемент, ауыл шаруашылығы шикізатын өңдейтін кәсіпорындар бар. Мақта, какао, майлы пальма, кофе өндіреді. Экспорт: мақта, какао, фосфат. Импорт: тоқыма, антибиотиктер, ауыр машина, мұнай, көлік құралдары, мұнай өнімдері, азық түлік. Саудадағы негізгі әріптестері: Гана, Нигерия, Франция, Канада, Испания, Мексика, АҚШ. Ақша бірлігі - африка франкі.
Табиғат жағдайы
Того 4 табиғи аймаққа бөлінеді. Оңтүстігінде құнарлы жағалау ойпаты, солтүстігінде құмдауыт моно үстірті, оңтүстік-батысынан солтүстік-шығысына қарай орташа биіктігі 610 м болатын аласа таулар кесіп өтед, қиыр солтүстігінде құмгаг түзілген бұйра үстірттер. Аумағын Того мен Атакора жоталары қиып өтеді. Климаты субэкваторлық, жағалауында екі жаңбырлық маусым болады. Тогодағы жылдық орташа температура  +24 – 27 °С. Солтүстігінде +32°С-ге дейін көтеріледі. Ең биік жері – Бауман шыңы (968 м). Пайдалы қазындылары – фосфорит, боксит, темір, хром кентастары, мәрмәр. Ірі өзендері – Моно және Оти. Климаты экваторлық. Орташа айлық температурасы 20 – 30°С. Жылдық жауын-шашын оңтүстік бөлігінде 700 – 1400 мм, солтүстік бөлігінде 1200 – 1700 мм. Тогоның көпшілік бөлігі биік шөпті саванна, тау беткейлерінде және өзен арналарында, экваторлық өзен жағалауында кокос пальмасы, баобаб өседі. Арыстан, қабылан, буйвол, піл, мүйізтұмсық, қолтырауын, киік, ормандарында маймылдар, құстар және жыландар мекендейді. Жәндіктерден термиттар, цеце шыбыны тараған. Жануарлар дүниесін қорғау мақсатында баққорықтар (Кве, Керан, Фазао, Мальфакаса) ұйымдастырылған.
Тарихы
1472 ж. Того жеріне португалдар келіп, құл саудасымен айналысты. 1884-1885 ЖЖ. Африка мәселелерін қараған халықаралық Берлин конференциясында Тогоның жағалаулары герман қамқорлығына берілді. 1914 ж. британ және француз әскерлері Того аумағын басып алды. 1946 ж. екі аймақ БҰҰ-ның қамқорлығына берілді. 1948 ж. британ және француз Тогосы шекарасын кесіп өтуге салынған тиым алынып тасталды. 1952 ж. Алтын Жағалау әкімшілігі эве халқының мәселесін қарауға арнайы кеңес құрды. 1956 ж. Британдық Того халқы Алтын Жағалау құрамында қалуды ұйғарды, ол біраз уақыттан кейін Тәуелсіз Гана мемлекеті болды. Франция 1956ж. тамызда француз Тогосына Француз Одағының аясында автономиялы республиика мәртебесін берді. 1960ж. сәуірде тәуелсіз Того Республикасы жарияланды. 1963 жылдан ол Тоголез Республиикасы деп атала бастады. 1967 ж. елде әскери төңкеріс болды. 1975 ж. дамыған елдермен сауда қатынастары орнатылды. 1986 ж.төңкеріс жасау пиғылы жүзеге аспай қалды. 1990 ж. үкіметке қарсы наразылық шаралары ұйымддастырылды. 1992 ж. оңтүстік аудандарда ереуілдер жиіледі. 1994 ж. үкіметті құлату шаралары сәтсіз аяқталды.
Дереккөздер
*
Долганиха
Долганиха — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вишера өзенінің сол жағалауынан 321 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Акевиль
Акевиль (Hacqueville) — Францияда орналасқан коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,81 км².
Коммунаның INSEE коды — 27310, пошта индексі — 27150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 469 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Бесіктас
Бесіктас, тас жәшік — көне дәуірлерден сақталған қабірлердің бір түрі. Қола дәуірінің Андрон, Беғазы-Дәндібай мәдениеттерінің, сондай-ақ, сақ дәуірінің Тасмола мәдениетінің ескерткіштерінде (б.з.б. 2 — 1-мыңжылдықтар). Оңтүстік Орал, Батыс Сібір жерлерінде көптеп кездеседі. Қазақстанда ежелгі қабірлердің бұл түрін Ә.Марғұлан, Ақышев|К.Ақышев, Ә.Оразбаев, М. Қадырбаев, С. Черников, т.б. зерттеген. Қабірлердің қабырғалары тігінен қойылған төрт ірі тас плиталардан жасалады. Беті бір, кейде екі плитамен жабылады. Мүрделер қола дәуірінде бүгілген қалпында бүйірімен қойылса, сақ дәуірінде шалқасынан батыс, солтүстік-батысқа қаратылып жерленген. Қабір ішіне әр түрлі тағам құйылған қыш ыдыстар, қару-жарақ, әшекей бұйымдар мүрдемен бірге қойылған. Андрон мәдениетіне жататын қабірлер, көбінесе, таяз қазылған, сырты дөңгелек қоршаумен қоршалған Беғазы — Дәндібай мәдениетіне жататын үлкен обаларда қабірлер терең, ал қарапайым қорымдарда жер бетіне тақау орналасқан. Тасмола мәдениетінің ескерткіштерінде мұндай қабірлер тас үйіндінің астында, едәуір терең, қола дәуіріне қарағанда қарапайым жасалған. Бесіктас қабірлерінің осындай сипатта болуының өзі археолгиялық ескерткіштердің мерзімдік және мәдени ерекшеліктерін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдебиеттер
1. Маргулан А.Х., Акишев К.А., Кадырбаев М.К., Оразбаев А.М., "Древняя культура Центрального Казахстана", А.-А., 1966;
2. Маргулан А.Х., "Беғазы – Дандыбаевская культура Центрального Казахстана", А.-А., 1979.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Археология
Сен-Жене-Шампанель
Сен-Жене-Шампанель (Saint-Genès-Champanelle) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Клермон-Ферран округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 51,58 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63345, пошта индексі — 63122.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3101 адамды құрады. Халық тығыздығы — 60,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Химия өнеркәсібі
Химия өнеркәсібі — ауыр өнеркәсіптің жетекші салаларының бірі, еңбек заттарын (шикізаттар мен материалдарды) өңдеуге, негізінен химиялық әдістерді баса қолданатын өндіріс салаларының кешені.
Химия және мұнай-химия өнеркәсібі
Іштей химия және мұнай-химия өнеркәсібі болып бөлінеді.
1. Химия өнеркәсібіне жататын салалар: 2. Мұнай-химия өнеркәсібіне жататын салалар:
Химия өнеркәсібінің құрамы мен рөлі
Химия өнеркәсібі ел шаруашылығында маңызды рөл атқарады. Ғылыми-техникалық прогресті іске асыра отырып, машина жасау және электрэнергетикамен қатар, химия өнеркәсібі соңғы технологиялық циклдің саласы болып табылады. Шикізат пен қалдықтарды кешенді түрде өңдеуге үлкен мүмкіндіктер тудырады. Химиялық технологиялар мен материалдарды шаруашылықтың барлық салаларында кең қолдануды химияландыру деп атайды.
Химия өнеркәсібі географиясы
Қазақстанның химия өнеркәсібінде негізгі химия басым. Оның шикізат көздеріне фосфорит, ас және калий тұздары, күкірт колчеданы, көмір, табиғи газ металлургия газдары кокс газдары жатады. Фосфор тыңайтқыштары өнеркәсібі материал қажеттілігінің төмендігіне байланысты шикізат көздерімен байланыспай, тұтынушыға негізделген. Фосфориттерді Қаратау мен Жаңатаста өндіріп, тыңайтқыштарды Таразда - Жамбыл фосфор зауыты мен минералды тыңайтқыштарын фосфориттер мен күкірт қышқылынан алады.
Азот тыңайтқыштарын өндіретін кәсіпорындар пайдаланылған шикізат түріне байланысты (кокс, кокс газы, табиғи газ) көмір өндіру орындарында орналасады. Павлодап "Каустик" зауыты каустик содасы, хлор және синтетикалық тұз қышқылын шығарудан көшбасшы.
Химия өнеркәсібінің кең қолданылатын өнімнің бірі - күкірт қышқылы. Күкірт қышқылын алу үшін күкірт пен су қажет. Күкірт гипс, күкіртті газ және түсті металл кеңдері құрамында кездеседі. Күкірт қышқылды өнеркәсіп, негізінен, күкірт қышқылын ең көп тұтыну орындарында орналасады. Күкірт қышқылын:
Арал мен Павлодарда жергілікті шикізат негізінде ас тұзын өндіру кәсіпорындары жұмыс істейді.
Қазақстан химия өнеркәсібінің маңызды саласы - полимерлі материалдар өнеркәсібі. Саланың шикізат базасын ілеспе мұнай және табиғи газ, мұнай өңдеудегі көмірсутектер, көмір құрайды.
Синтетикалық шайыр мен пластмассалар өндірісі ірі шикізат қорына ие аудандарда шоғырланған. Маңғыстау облысының орталығы Ақтауда синтетикалық шайыр және пластмасса шығаратын зауыт жұмыс істейді.
Эшперанса (Повуа-де-Ланьозу)
Эшперанса (Повуа-де-Ланьозу) (Esperança (Póvoa de Lanhoso)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Повуа-де-Ланьозу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Химия өнеркәсібі
Химия өнеркәсібі географиясы
Негізінен, синтетикалық каучук өндірісі табиғи газ бен мұнай, мұнай өңдеу мен көмір өндіру аудандарында орналасады. Мысалы, Теміртау қаласындағы Қарағанды синтетикалық каучук зауыты.
Эшперанса (Повуа-де-Ланьозу)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 436 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,68 км² шамасында. Халық тығыздығы — 118,5 адам/км².
Химия өнеркәсібі
Химия өнеркәсібінің салалық құрылымы
Осыған орай химия өнеркәсібінің салалық құрылымы 4 топқа бөлінеді, олар:
Эшперанса (Повуа-де-Ланьозу)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Химия өнеркәсібі
Дереккөздер
Санат:Химия өнеркәсібі
Эшперанса (Повуа-де-Ланьозу)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Жырақұдық
Жырақұдық — Батыс Қазақстан облысы, Сырым ауданы, Қособа ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде, Өлеңтінің сол саласы - Жырақұдық өзенінің жағалауында, жусан аралас әр түрлі астық тұқымдас шөптер өскен сортаңдау ақшыл қоңыр топырақты құрғақ далада орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 926 адам (450 ер адам және 476 әйел адам) болса, 2009 жылы 678 адамды (351 ер адам және 327 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1961 жылы «Қособа» қой өсіру кеңшары ретінде қаланды. Кеңшар негізінде 1997 жылдан Жырақұдықта және округтегі Қособа ауылында серіктестік және 64 шаруа қожалығы құрылды.
Инфрақұрылымы
Орта, орталау мектептер, мәдениет үйі, клуб, дәрігерлік амбулатория және фельдшерлік пункттер бар. Тұрғыңдары елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы елді мекендері
IOWA
IOWA (Айова) — беларусьтік-ресейлік музыкалық топ.
Топтың аты америкалық Slipknot тобының Iowa альбомына қарап таңдалыпты.
2010 жылдан бастап IOWA тобының орналасуы Санкт-Петербургке ауысты.
Дереккөздер
Санат:Алтын граммофон лауреаттары Санат:Беларусь рок топтары Санат:Ресей рок топтары
Сен-Поль-Лизонн
Сен-Поль-Лизонн (Saint-Paul-Lizonne) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24482, пошта индексі — 24320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 314 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Әділбек Құлынтайұлы Дауылбаев
Жеке өмірі
Ұлты - Қазақ. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Қазақстан Республикасының Тәуелсiздiгiне 20 жыл» медалімен марапатталған.
Үйленген. Ұлдары - Нұржас, Нұрдәулет, Нұрлыбек.
Дереккөздер
Санат:Жаңаөзен әкімдері Санат:Түпқараған ауданында туғандар
Марин Ле Пен
Марин Ле Пен (Marine Le Pen; шын аты — Марион Анн Перрин Ле Пен (Marion Anne Perrine Le Pen); 1968 жылдың 5 тамыз айында туған) — Францияның мемлекет саясаткері. Атақты ұлтшыл-саясаткер Жан Мари Ле Пеннің қызы болып келеді.
Париж II Пантеон-Ассас Университетін заң магистрі дәрежесімен бітіріп, адвокат қызметін атқарды. 1986 жылы Ұлттық фронт қатарына қосылды.
2003 жылдан Ұлттық фронт вице-президенті қызметін атқара бастады. 2004 жылы Еуропа парламентінің депутаты болып сайланды. (2009 жылы қайта сайланды.) Сонымен қатар 2010 жылдың наурыз айынан бастап, Марин Ле Пен, Нор — Па-де-Кале аймақтық кеңесінің мүшесі және 2008 жылдан бастап, Хенин-Бомонс (Па-де-Кале) муниципалдық кеңесінің мүшесі болып келеді. 2011 жылдың қаңтар айында, 38 жыл бойы Ұлттық фронтты басқарып келген әкесін, Жан Мари Ле Пенді, алмастырды. .
Ұлттық фронт атынан 2012 жылғы Францияның президенттік сайлауының кандидаты болған. France Soir газетінің тапсырысымен Ifop агенттігінің және «Le Parisien» газетінің тапсырысымен Харрис институтының социологиялық сауалдамаларының пайымдауынша, 2012 жылдың президенттік сайлауының бірінші турында Марин Ле Пен үшін француздардың 20%-дан 23%-ға дейін дауыс берулерін әзір екенін көрсеткеннен кейін, Марин Ле Пен Францияның ең әйгілі саясаткерлердің үштігіне көтерілді. Натоның Ливиядағы басқыншылығына наразылық білдіріп, Натодан шығу және Ресеймен бірігудің көзқарасын ұстанатын саясаткердің бірі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Франция саясаткерлері Санат:1968 жылы туғандар Санат:Франция саясаты
Қожа Толығ кесенесі
thumb|right|200px|Қожа Толығ кесенесі Қожа Толығ кесенесі – сәулет өнері ескерткіші.
Жергілікті мұсылмандар шейхының қабірі басына тұрғызылған. Мазардың XVII – XVIII ғасырда тұрғызылған алғашқы нұсқасы сақталмаған. Қазіргі кесене XIX ғасырдың 2-жартысында салынған. Түркістан облысы, Сайрам ауданында орналасқан. Қожа Толығ кесенесі көне Сайрамдағы тарихи сәулет өнерінің ең әсем үлгілерінің бірінен саналады.
Сыртқы, ішкі өлшемдері: 6,44-6,30 метр, биіктігі 7,15 метр. Қабырғасын қалағанда ескі ғимараттардан алынған күйдірілген кірпіштерді пайдаланған. Бір бөлмелі құрылыстың төбесі күмбезбен жабылған. Күмбездің ортасынан кішкене мұнара шығарылған. Оған да тесіктері бар күмбез орнатылған. Кесененің алдыңғы бетіндегі П пішіндес порталы, бедерлі бағаналары ғимараттың сәнін келтіріп тұр. Оңтүстік қабырғасында сырлы бояулармен шығыс дәстүріндегі шай жабдықтарын бейнелеген суреттердің нобайы сақталған. Бас күмбез төрт аркаға, сондай-ақ, төрт пилонға орнатылған. Терезелері осы заманғы үлгі бойынша ағаштан жасалған.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы тарихи және мәдени ескерткіштері Санат:Сайрам ауданы сәулеті Санат:Қазақстан кесенелері
Чувандар
Чувандар (өзд. атауы - этэл), шелаги — Қиыр Шығыстағы аз санды ұлт. Ресейдің Чукотка аймағында тұрады, Анадырь өзені алабында тіршілік етеді. Жалпы саны 1,7 мың адам (2004).
Тілі
Антропологиялық жағынан моңғолдық нәсілге жатады. Палеоазияттық юкагир-чуван тілінде сөйлейді. Шуван тілі – палеоазияттық тілдер отбасының оқшауланған тілі (юкагир-шуван тілдері), жалғамалы (агглютинативті) тілдерге жатады.
Діні
Чувандардың діні – православие. Дәстүрлі діни сенімдері сақталған.
Тарихы
Чувандардың этникалық тарихы өте күрделі мәселелердің бірі. Көпшілік ғалымдар чувандар чукчалармен туыстас деп есептейді. Чувандар — Қиыр Шығыстың, Сібірдің шағын байырғы халқы. Орыс деректерінде олар туралы бірінші рет 17 ғасырда айтылады, онда чувандар юкагир халықтарының бірі ретінде айтылады. Олар казактармен бірге коряктар мен чукчаларға қарсы 17 ғасырдың аяғы мен 18 ғасырдың басы аралығындағы әскери жорықтарға қатысып, бұл орыстармен жақындасуға ықпал етті. 18 ғасырдың аяғында чукчалармен қақтығыстар айтарлықтай азайды, бұл халықтың Анадырға қайта оралуына мүмкіндік берді. Олар 19 ғасырдың аяғында Анадыр өңірінде орналасып, 19 ғасырдың басында чувандар екі этнографиялық топқа бөлінді: Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында отырықшы чувандар-марковтар камчадалдар деп атала бастады, тек көшпелілер ғана чувандар деп аталды. 1989 жылға дейін халық санағында ұлты ескерілмеді, өкілдері чукча, орыс болып жазылды. Отырықшы және көшпелі чувандардың қазіргі топтары көрші халықтармен және өз араларымен араласып кеткенімен, өздерінің мәдени ерекшеліктерін сақтап қалды.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі - балықшылық, балық аулау, бұғы өсіру және терісі бағалы аңдарды аулау болды. Олар жабайы бұғыларды аулады, орыстар келгенге дейін олар делдалдық, чукчалармен, Охотск жағалауының тұрғындарымен айырбаспен айналысты. Олар қақпан мен мылтық көмегімен терісі бағалы аңдарды: тиін, қоян, арктикалық түлкі, қасқырды аулады. Отырықшы чувандардың негізгі көлік құралы қайықтардан басқа иттер сүйреткен жеңіл қайың шаналары болды. Бір шанада әдетте 8-ден 12-ге дейін ит болды. 1930 жылдардың басында Марково ауылында 300-ге дейін ит болған, оның 260-ы шана иттер болатын. 1980 жылы ауылда ит шаруашылығы толығымен жойылды. Бүгінде чувандар эвендермен және чукчалармен солтүстік бұғы шаруашылығында жұмыс істейді, дәстүрлі қолөнермен айналысады, балық аулайды және өңдейді. Көпшілігі мал өсіріп, бау-бақшамен айналысады.
Көшпелілер баспанасы ярангалар және чум болды. Отырықшы халық юкагирлермен және орыстармен ортақ ауылдарда, төбесі жоқ, төбесі тегіс ағаш үйлерде тұрды.
Мәдениеті
Халықтың қазіргі ұрпақтары ертегілерді, жырларды, ескі орыс эпостарын сақтап қалды.Ауыз әдебиеті сақталған. Қазіргі таңда Чувандар ассимиляцияға ұшырап, ұлттық болмысын жоғалта бастаған.
Чувандардың тағамының негізін бұғы еті мен балық құрады. Орманда әртүрлі шөптер мен жидектер жинады. Шұңқырларда балық ашытып, тұздалған, юкола жасады. Қызыл балықты көп мөлшерде кептіріп, өздеріне және иттерге азық үшін жинады. Мереке күндері пирог пен нан пісірді. Сусындардан олар браганы (бурдук) пайдаланып, көп мөлшерде шай ішті. Көшпелілер негізінен бұғы етін пайдаланды.
Қазақстандағы чувандар
Қазақстанның чуван диаспорасы санының жалпы динамикасы мынадай:
Дереккөздер
Санат:Ресей халықтары Санат:Қиыр Шығыс халықтары
Тувалу
Климаты субэкваторлық, ыстық әрі ылғалды. Орташа айлық температурасы 27С. Дауыл жиі болып тұрады. Тұщы судың қайнар көзі жоқ. Бұта өсімдіктері, мангр тоғайлары, кокос пальмасы ормандары өседі.
Тарихы
Біздің заманымыздан бұрын 3 ғасыр шамасында аралға полинезиялықтар қоныстана бастаған. 16 ғасырда аралды самоалық тайпалар басып алды. Мұнда еуропалықтардан бұрын 1568 жылы испандықтар келді (А.Менданья). 1892 жылдан бастап Эллис аралдары Гилберт аралдарымен бірге Ұлыбританияның протектаратына, 1916 жылдан отарына айналды. 1974 жылы референдум нәтижесінде Эллис аралдары тұрғындарының көпшілігі Гилберт аралдарынан бөлінуді жақтап дауыс берді. 1975 жылдан Эллис аралдары Тувалу аталып, Ұлыбританияның жеке отарына айналды. 1978 жылдан Ұлыбритания Достастығы құрамына кіретін тәуелсіз мемлекет.
Экономикасының негізі – копра өндіру мен балық аулау. Мемлекеттік кірістің қайнар көзінің бірі – пошта маркаларын шығарып сату. Экономикасы ағылшын капиталына тәуелді. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы жылдық мөлшері 800 АҚШ доллары шамасында. Ел аумағының 74%-ы ауыл шаруашылығы үшін қолайлы. Кокос пальмасы (жылына 2 т-дай жаңғақ жиналады), жеміс-жидек пен көкөніс, шошқа мен ешкі өсіріледі. Арал халқы тігін бұйымдарын, аяқ киім, копра шығарады, балықты қайта өңдеумен айналысады. Тувалу жылы жоқ, автомобиль жолының ұзындығы 8 км. Негізгі теңіз порттары: Вайтупу, Ниутао, Нанумеа. Экспортқа копра, жеміс-жидек, тоңазытылған балық, киім-кешек, қолөнер бұйымдары шығарылады. Сырттан азық-түлік өнімдері, сусындар, темекі, тұтыну тауарлары, ауыр машина жасау өнімдері мен көліктік құрал-жабдықтар, минералдық отын әкелінеді. Сыртқы саудадағы негізгі серіктестері: Фиджи аралдары, Австралия, Жаңа Зеландия, Ұлыбритания.
Дереккөздер
*
Жаһан шах
Жаһан шах (جهان شاه, Мұзаффар ад-Дин Жаһан Шах ибн Жүсіп (Хой қаласында 1397ж, не Мардинде 1405ж туылып - Бингөлде, 30 қазан, не 11 қараша 1467ж қайтқан ) — Қара-Қоюнлу Оғыз түріктері әулетінің көсемі болып, ол Әзірбайжанда және Арранда (Arran) 1438-1467 жж билік құрды. Қара-Қоюнлулардың ұлы әміршілерінің бірі ретінде, ол билеген тұста Қара-Қоюнлу  территориясы бұрын-соңды болмаған деңгейде кеңейіп, Шығыс Аналолияны, қазіргі Ирактың көп бөлігін, Иранның орталық бөлігін, тіпті Керманды (Kerman) да өзіне қосып алды, көрші мемлекеттер де Қара-Қоюнлу ықпалында болды. Ол ішімдікке әуес және ойын-сауықты ұнатқан деп болжанады. Жаһан шах билігі тұсында астана Табризде Гөкмедресе (Gökmedrese) және Музафферие (Muzafferiye) теологиялық мектептері салынады.
Балалық шағы
Мұзаффар әл-дин Жаһан Ақиқи 1397 жылы Хой қаласы маңындағы ауылда туылады.
Темір әулетімен және Жалайырлармен кескілескен соғыс жүргізіп, Қара Жүсіп алып империя құрады. Жаһан шах осы империяда кішкентайынан жақсы білім мен тәрбие алып өседі, әрі әкесі Қара Жүсіптің соғыстары мен басқару істеріне ерте араласады. Әкесі тірі кезінде Жаһан шахтыы Солтанияны және Газвинді қайтарып алуға жібереді. Ол сол замандағы ең білімді және ашық ойлы билеушілердің бірі болды.
1420 жылы Жаһан шах Трабзондық Алексей IV Ұлы Комниннің қызына үйленеді. Бұл сондай-ақ Трабзондық Алексейдің бұрын Темір әулетіне төлеген алымын Қара-Коюнлуға төлей беретіндігі туралы келісімнің бір бөлігі болады.
Қара Жүсіп 1420 жылы қайтыс болған соң, елде ішкі соғыс болып, империя әлсірейді. Темір әулетінен Шахрух және Байсүнгүр (Baysungur) шапқыншылығын үдете түседі. Таққа (1420–36) ағасы Қара Ескендір шыққанымен, Жаһан шах ықтимал қарсылас ретінде қысымға ұшырайды да, ол Бағдаттың билеушісі болған басқа бір ағасы Исппен бин Жүсіпті паналайды.
Билікке Шах Рухтың көмегі арқылы ол алдымен Тимурийлердің вассалы ретінде билік етті. Оны Гохаршад Бегум асырап алып, 1438 жылы 19 сәуірде «Музаффар ад-Дин» эпитетін қабылдаумен бірге таққа отырды.
Қара Ескендір Ширванға (Shirvan) шабуыл жасаған кезде Темір әулетінен Шахрух келіп Ширваншах І Халиллаһты қорғайды. Жаһан шах та Ескендірге қарсы соғысады. Ескендір бірлескен армияға төтеп бере алмай, Ширваннан қашады. Ол 1435 жылы Шахрухтан жеңіледі де, Жаһан шах Қара-Құюнлу билігін Темір әулетінің вассалы ретінде қолына алады. 1438 жылы 19 сәуірде оны Гохаршад Бегім (Goharshad Begum) қабылдап, Мұзафар ад-Дин деген атаумен таққа отырғызады.
Дереккөздер
Санат:Түркі тұлғалары Санат:Түркі қағанатының билеушілері Санат:Әзірбайжан басшылары
Враца
Враца — Болгариядағы қала.
Географиясы
left|thumb|Враца
Тарихи ескерткіштері
Санат:Болгария қалалары
Байпас
Байпас - тасымалданатын затты (сұйықты, газды) негізгі құбырдан бұруға және оны осы кұбырға қайтадан қосуға арналған тиек арматуралы айналма құбыр.
Қожахар
Қожахар, Жаңабұлақ – Батыс Қазақстан облысының Ақжайық ауданындағы ауыл, Жаңабұлақ ауылдық округ орталығы.
Тұрғыны 1,3 мың адам (2003). Іргесі 1936 жылы қой өсіретін “Родник новый” ұжымшарының құрылуына байланысты қаланған. Оның негізінде 1997 жылдан Қожахарда және Қосшағыр ауданында 3 ЖШС және 16 шаруа қожалығы жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Махмуд Тараби
Махмуд Тараби(туған жылы белгісіз-1238)-1238 жылғы Бұхара шаруалары мен қолөнершілерінің монғол әкімшілігіне және жергілікті ақсүйектерге қарсы ірі антифеодалдық көтерілісінің басшысы, Тараб  с-ның қолөнершісі. Тараби қалаға өз жақтастарымен келді, мұнда оларға жергілікті тұрғындар мен маңайдағы селолардың тұрғындары қосылды. Өкімет билігін басып алған Тараби өзін халиф деп жариялады. Дін иелерінің, жергілікті ақсүйектер мен чиновниктердің көпшілігі қаладан қуылды, ал бірқатары өлтірілді. Бұхарадан қашқан жергілікті феодалдар мен монғол әскербасылары Тарабиге қарсы шықты. Соғыстың барысында монғол әскерлері талқандалды, бірақ ұрыста Тараби және оның жақын көмекшісі Шамсиддин Махбуби қаза тапты. Олардың өлімінен кейін монғол басқыншылары халық көтерілісін қаталдықпен басып жаныштады.
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том,553 бет
Санат:1238 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар
Қопару заряды
Қопару заряды (Подрывной заряд) — жарылыс жүргізу үшін дайындалатын бризантты жарылғыш заттардың белгілі бір мөлшері. Заряд салмағы қопарылатын объекті материалының мөлшері мен көлеміне, қолданылатын жарылғыш заттың күшіне және объектіге қатысты зарядтың орналасуына байланысты (ішкі немесе сыртқы) болады. Қопарылатын объектіге өте жақын орналасқан сыртқы заряд түйіспелі заряд деп, бірқатар қашықтықта орналасқан заряд түйіспесіз заряд деп аталады. Қопару заряды формасына қарай жинақы, ұзартылған, бейнелі және куммулятивті болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Былғары зауыты
Былғары зауыты, Р.С. 3емлячка атындағы — облыстық былғары дайындау кәсіпорны. 1941 ж. Оралға Мәскеуден көшірілген. 1941 ж. зауытта 50 адам жұмыс істесе, қазір уақытта 614 адам жұмыс жасайды. Ірі қара, ұсақ мал және аң терісін өңдеп, хромдалған былғары тауарларын шығарады.
Жаңқадамов
Жаңқадамов Бижанғали Әбілқасұлы (23.12.1890, бұрынғы Орал облысы, Лбищенск уезі, Қалдығайты болысы, 10-а. — 02.12.1937, Орал қаласы) — Алашқозғалысының қайраткері. 1912 жылы Орал әскери-реалдық училищесін бітіріп, 1913 жылы Қазан ветеринария институтына оқуға түседі. Онда ол 3 жыл оқып, Ресей империясының 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығы бойынша майданға қара жұмысқа алынады. 1917 жылы Ақпан төңкерісінен кейін еліне оралған соң ол Жымпиты уездік жер басқару мекемесінің төрағасы қызметін атқарып, саяси-әлеуметтік, қоғамдық өмірге белсене араласады. Алашорда жанындағы уездік жер басқармасының төрағасы, Орал облысы земство мүшелерінің бірі болады. Жалған саяси айыппен тұтқындалғанға (1937 ж.) дейін Батыс Қазақстан облысы Қазталовка ауданы жер бөлімі мекемесінде аға мал дәрігері болып қызмет істеген. 1937 жылғы 25 қарашадағы НКВД-ның Батыс Қазақстан облысы басқармасы үштігінің Жаңқадамовты ату жазасына кесу туралы үкімі шығып, 1937 жылы 2 желтоқсанда Жаңқадамов атылған. 1992 жылы 16 қыркүйекте толық ақталды.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Испания Вуэльтасы
Испания Вуэльтасы (Испания Туры, Вуэльта, Vuelta a España) — белгілі үш апталық тас жол веложарысы, әлемдегі ең беделді үш веложарыстарының қатарына кіреді (Тур де Франс және Джиро д’Италиямен қатар).
Жыл сайын (1995 жылдан бастап қыркүйек айында) Испания елінің аймағында өткізіледі. Алғашқы жарыс 1935 жылы өтті. Тек қана 2 жарыс еурапаның басқа елдерінде өткізілді: 1997 жылы — Португалияда, 2009 жылы — Нидерландыларда және Бельгияда.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Испаниядағы веложарыстар *
Есенгелді ауылдық округі (Қарағанды облысы)
Есенгелді ауылдық округі – Қарағанды облысы Абай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 970 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) ауылдық округтері
Трансверзит
Трансверзит (Тrапsvеrsіtіs - көлденең бунақты тоқ ішектің қабынуы) — трансверзит. Көлденең бунақты тоқ ішектің қабынуы.
Мырзағали Алдабергенұлы Әлібаев
Әлібаев Мырзағали Алдабергенұлы (1901, Адай у. – өлген жері белгісіз) – партия, кеңес қызметкері. Форт-Шевченкодағы екі сыныптық орыс-қазақ училищесін (1917), жоғары партия мектебін бітірген (1949). 1919 ж. Астрахан губернаторлығындағы балық кәсіпшілігінде жұмысшы, БКП(б) мүшесі. Фортты ақтар басып алған соң Астраханға барып, сонда 11-армияның саяси бөлім курсын оқып бітіріп, сол өңірде үгітші-ұйымдастырушы болды. Астраханды ақтар шабуылынан қорғауға қатысқан. 1920 ж. Астрахан губ-нда партия ұйымын құру үшін Маңғышлаққа ауысады. 1921 ж. уездік к-ттің мүшесі. 1922 ж. ҚазОК мүшелігіне кандидат, 1923 – 26 ж. уездік кәсіподақ комитетінің төрағасы, губ. партия комитетінің нұсқаушысы, 1927 – 31 ж. Шу ауданы партия комитетінің хатшысы, 1931 – 33 ж. Шығыс Қазақстан, Семей облысы ұйымдастыру бөлімдерінің меңгерушісінің орынбасары, 1934 – 36 ж. Мәскеудегі марксизм-ленинизм курсының тыңдаушысы, өлкелік партия комитетінің нұсқаушысы, балалар үйі басқармасының бастығы, 1939 – 41 ж. балалар үйінің директоры, 1941 – 51 ж. Ақмоладағыпедогогикалық ин-ттың директоры, партия қызметкері болып істеген. Ленин орденімен, бірнеше медальдармен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
Трансверзит
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Мырзағали Алдабергенұлы Әлібаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Кевын-Соим
Кевын-Соим — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Соях өзенінің оң жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қопару құрылғылары
Қопару құрылғылары (Подрывные средства) — жару жұмыстарын жүргізу үшін қолданылатын жарылғыш заттар (жару зарядтарындағы, құтылардағы, брикеттердегі және т. б.) және жару құралдары (капсюль-детонаторлар, электрдетонаторлар, тұтандырғыштар, от өткізгіш және детондайтын жіптер, жарғыштар, үйкелетін тұтандырғыштар), сонымен қатар ток көздері (қопарғыш машинкалары, аккумуляторы және т.б.), өлшегіш және тексергіш аспаптар және т.б.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Лэйкланд (Миннесота)
Лэйкланд (Lakeland) — Миннесота штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1796 адамды құрайды. Жер аумағы 7.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-34622.
Кент (Огайо)
Кент (Kent) — Огайо штатының Portage округіне жататын АҚШ қаласы.
Лэйкланд (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Кент (Огайо)
Қала тұрғындарының саны 28 904 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.0 км² шамасында. FIPS коды — 39-39872.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Давлетшин
Давлетшин — Башқұртстанның Кугарчин ауданындағы ауыл, Заречен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 46 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Егізқара
Географиялық орны
Қызылорда облысы Жалағаш ауданы жерінде.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 288 м. Батыстан шығысқа қарай 40 км-ге созылған, ені 10-13 км. Жондалып тегістеу келген денудациялық қырқаның беткейлері сай-жыралармен тілімденген.
Геологиялық құрылымы
Бор дәуірінің құмдақ, алевролит, кварцит, саз араласқан шөгінділерінен түзілген.
Өсімдігі
Сұр, сортаңды топырағында жусанды-сораңды шөптесіндер өскен. Мал жайылымына қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Жалағаш ауданы таулары
Абд Әл-Жаббар
Абд Әл-Жаббар, бин Ахмедәл -Хамадани (1025 жылы өмір сүрген) - Ислам дінінің көрнекті өкілі, шафиит мазһабының факиһы, яғни діни құқықтық төрт мазһабтың ішіндегі мұсылмандар қауымы толық мойындаған Әбу Абдаллаһ аш-Шафии мазһабының түсініктемешісі, фикһ білімпазы, заңгер.
Көп жыл Бағдадта тұрды. Оны 971 жылы шамасында уәзір, мутазилашыларға (әл- Мутазила - дараланған, оқшауланған, бөлектенген) қамқоршысы ас-Сахиб ибн Аббад (938 - 95) фикһтан дәріс беруге Рейсге шақырады. Ол Рейде бас қази болып тағайындалады, кейін қади әл-қудат немесе әл-қади деген атаққа ие болды. Абд Әл-Жаббар кәләм, фикһ және табиғаттану бойынша бірнеше шығарма жазды. Оның сақталған шығармалары (1950 ж. басында табылған) және Әбу Рашид ан-Найсабури (1024 ж.ө.) мен ибн Маттуайх (1076 жылы өледі) сияқты шәкірттерінің туындылары мутазилашылардың ілімі туралы мағлұмат алудың негізгі көзі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Мұсылман ғалымдар Санат:935 жылы туғандар Санат:1025 жылы қайтыс болғандар Санат:Шафииттер Санат:Мутазилиттер
Ұзынарық
Ұзынарық — Түркістан облысы Төле би ауданы, Қоғалы ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ленгер қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 24 км-дей жерде, Сайрамсу өзенінің сол жағалық аңғарындағы сайлы-жыралы келген тау алды жазығында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1171 адам (599 ер адам және 572 әйел адам) болса, 2009 жылы 1112 адамды (589 ер адам және 523 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Төле би ауданы елді мекендері
IC 2420
IC 2420 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24883, ZWG 33.14.
Сыртқы сілтемелер
IC 2420 Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Миркен Сейітқасымұлы Абақанов
Миркен Абақанов (1946, Ресей) - ғалым жəне мемлекеттік қайраткер.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Көшербай Әлібаев
Әлібаев Көшербай (1941 жылы туған, Маңғыстау облысы) – мұнайшы. Альметьевск қаласындағы (Ресей) мұнайшылар курсын бітірген (1961). 1958 – 68 ж. «Маңғыстаумұнайгазбарлау» тресінің Қызан, Қоңырорпа, Имағамбет мұнай барлау басқармаларында бұрғылау жұмысшысы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, бұрғылау мастері, 1968 – 76 ж. «Өзенмұнай» мұнай-газ өндіру бірлестігі басқармасында оператор, мұнай өңдеу мастері, 1976 – 79 ж. Солт. Бозащы, Қаражанбас кен орындарында бұрғылау мастері, бұрғылама бастығы, 1979 – 96 ж. «Комсомолмұнай» өндірістік бірлестігінде мұнай мен газ өндіру мастері болды. Еңбек Қызыл Ту, Құрмет ордендерімен, бірнеше медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Лаврентий Игнатьевич Таран
Лаврентий Игнатьевич Таран(1892,Қостанай уезі, Федоров болысы, Назаровка поселкісі.,-1919 ж. мамыр, Торғай)- Қостанайда Кеңес өкіметін орнатуға белсене қатысқан большевик. Шаруа семьясында туған. Қазан социа революциясының алғашқы күндерінен- ақ большевиктер жағында болды. 1917 ж. Омбы қалалық гарнизоны комитетінің секретары, 1919 ж. қаңтарда Қостанайда өткен шаруалар мен қазақтар сьезінің делегаты. Сьезде эсерлерге, меньшевиктерге және алашордашыларға қарсы күресті басқарып, делегаттарды большевиктер жағына шығаруда үлкен жұмыс атқарды. 1918 ж. Қостанайды ақ чехтар басып алғанда. Таран Қостанай түрмесіне қамалды. Түрмеден 1919 ж. 15 сәуірде Қостанай ақ гвардияшылардан азат етілген күні босатылды. Сол күні Соғыс революция кеңесінің құрамына сайланды. ОГсы кеңестің шешімі бойынша Таран басқарған партизан отряды Түркістан майданына қосылмақ болып, Торғайға аттанған. Отрядты алашордашылар алдап қолға түсіріп, Таранды азаптап өлтірген. Таран 1-2 сайланған шаруа, қырғыз және солдат депутаттары Кеңесінің Қостанай уездік аткомының предсадателі болды. Қостанай облысындағы бір ауданға, көшеге, мектепке Таран есімі берілген.
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 554-555 бет
Санат: 1892 жылы туғандар Санат: 1919 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар Санат:Қоғам қайраткерлері
Маркалло-кон-Казоне
Маркалло-кон-Казоне (Marcallo con Casone) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
NGC 6516
NGC 6516 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Маркалло-кон-Казоне
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5489 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 649 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 20010.
NGC 6516
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Маркалло-кон-Казоне
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Марк. Жыл сайынғы мерекесі — 25 сәуір.
NGC 6516
Ашылуы
Бұл нысанды 1861 жылы 27 қазанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6516 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61109, MCG 10-25-118, ZWG 300.94, ZWG 301.1.
Маркалло-кон-Казоне
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Думтом
Думтом — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колва өзенінің оң жағалауынан 332 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гидраргиллнт
Гидраргиллнт — А1(ОН)3. Минералдың аты грекше екі сөздіц түбірінен қ ұралған: гидро — су, аргиллос — ак саз. Химиялық құрамы: А12 03 65,4%, Н2 0 34,6%. Баскаша айт- қанда алюмннийдіц сулы тотығы. Қоспалары: Ғе2 03, Ga2 0 3. Гидраргиллиттің суы кемдеу болса, мысалы А1(ОН)2 —ол боксит, ал онан да кем болса, мысалы А1(ОН)—ол диаспор деп аталады. Кейінгі сипаттауларда осы минералдардың орташа қасиеттерін келтіреміз. Химиялық кұрамы өзгермслі болғандық - тан бокситті тау жынысы қатарына да қосады. Олай болса көбінесе бір тектес келетін гидраргиллит минерал болып табы- лады. Қаттылығы 2,5—3,5, меншікті салмағы 2,35. Түсі ақ, сұр, ксй- де қызғылт (кірпіш тәрізді — боксит). Жымдастығы бір бағы- тында жақ сы (001) білінеді. Сингониясы моиоклиндік немесе аморфтық. Кристалы приз- ма түрінде; қ ұрылысы қабатты. Көпшілігінде уақ дисперсия структурасы болады. Агрегаттық бейнесі саз, яшма тәрізді, бірақ саз сияқты емес, қ ұрғак, катты тиеді. Бейнесі оолиттік, топырақ тәрізді, темірдіц азды-көпті сулы тотықтарымен қатты, кремнеземді болып цементтелінеді, кейде уақ және ірі оолитті қ ұрылыста болады. Оптикалық оңқай, Ng = 1,587, Л^ =1,566, TV^ = 1,566, 2v — кішкене. Жаратылысы. Гидраргиллит алюминий бар тау жыныстары- ның еріп, жайылуынан, топырак, лимонит сияқ ты пайда болады. Ондай болу үшін суында органикалық қышқылдар көп, сілтілі жағдайда климаты ылғалды, жылы (тропикалық немесе суб- тропикалық) арнаулы орыпдар болу керек. Тск кейбір жағдай- ларда ғана өте төмен температуралы гидротермалық гидрар- гиллит аздап кездеседі. Қолданылуы. Гидраргиллит алюмшіий қорытып алу үшін қолданылады. Алюминий химиялық жағынан төзімді, жеңіл металл. Ол самолет, ыдыс-аяқ, кеме жасауға т. б. пайданылады. Кені Ленинград облысында (Тихвин), Солтүстік Уралдың шығысында (Қызылбөрік), Орта Уралда (Черемухинск т. б.),. Орталық Қазақстанда (Қостанай, Целиноград, Павлодар облыс- тары) кездеседі. Боксит кендері көи елдерде бар.
Дереккөздер
Санат:Химия Санат:Мениралдар
Зелендол (Благоевград облысы)
Зелендол (Зелендол) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Благоевград қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 2745. ЕКАТТЕ коды — 30702.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Сомнительный
Сомнительный — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коксу өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері