cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эйнштейннiң салыстырмалылық принципi
Кез-келген дененiң қозғалысы жөнiнде оны басқа денелермен салыстыра отырып ғана айтуға болады. Әдетте бұл басқа денелермен қандай да бiр санақ жүйесiн байланыстырады да, қозғалысты осы санақ жүйесiне қатысты қарастырады. Механикадағы Ньютонның заңдары орынды болатын санақ жүйелерiн инерциалды санақ жүйелерi деп атайды. Берiлген инерциалды санақ жүйесiне қатысты бiрқалыпты түзусызықты қозғалып бара жатқан кез-келген басқа санақ жүйесi де инерциалды болады, яғни ол жүйелерде де Ньютон заңдары орынды. Барлық инерциалдық жүйелерiнде механикалық құбылыстар бiрдей болып өтедi. Бұл тұжырым Галилейдiң салыстырмалылық принципi деп аталады. Математикалық тұрғыдан алғанда бұл принцип механика заңдарының кез-келген инерциалды санақ жүйесiнде бiрдей теңдеумен сипатталатынын көрсетедi. Ендi мынадай заңды сұрақ туындылайды: салыстырмалылық принципi тек механикалық процесстер үшiн ғана орынды ма, жоқ әлде басқа құбылыстар үшiн де орындала ма? Басқаша айтқанда, мысалы, электромагниттiк құбылыстар әртүрлi инерциалды санақ жүйелерiнде бiрдей өте ме? Бұл сұрақтың жауабы бiз ойлағандай тым оңай емес. Бұл жердегi негiзгi мәселе жарық жылдамдығымен байланысты. Максвелл теориясы бойынша жарықтың вакуумдығы жылдамдығы мынаған және ешнәрседен тәуелсiз әлемдiк тұрақты екенi шығады. Екiншi жағынан бұл тұжырым жылдамдықтарды қосудың классикалық заңына қарама-қайшы келедi. Оны мынадай мысалдың көмегiмен көрсетуге болады: Жерден u жылдамдықпен ғарыш кемесi ұшып шықсын делiк. Бiраз уақыттан соң ғарыш кемесiнiң жылдамдығының бағытында жарық сәулесiн жiберелiк. Оның Жерге қатысты жылдамдығы c, онда жылдамдықтарды қосудың классикалық заңына әйкес оның ғарыш кемесiне қатысты жылдамдығы v = с - u болуы тиiс. Яғни, жарықтың вакуумдағы жылдамдығының мәнi бiз оны қандай координат жүйесiнде өлшегенiмiзге байланысты болып шығады. Ал бұл максвелл теориясынан шығатын қортындыға қарама-қайшы. Бұл тұжырымның дұрыс, иә бұрыс екенiне көз жеткiзетiн нақтылы жауапты тек арнайы жасалған тәжiрибе ғана беруi тиiс едi. Мұндай тәжiрибе жасалды. Ол Майкельсон және Морли тәжiрибесi. Бұл тәжiрибе жарық жылдамдығының барлық инерциалдық жүйелерде бiрдей екенiн көреттi.
Қар
thumb|Қар жауып тұр Қар — атмосферадан түсетін әр түрлі пішінді ұлпа мұз кристалдары түріндегі жауын-шашын. Су буының сублимациясы нәтижесінде өте шағын (0,1 — 0,2 мм) криссталдар үлкейіп Қар жұлдызшаларына айналады. Атмосферадағы турбуленттік қозғалыстың салдарынан ауадағы Қардың жеке жұлдызшалары бір-бірімен ұйыса бірігеді, яғни жерге жапалақ Қар (диам. 8 -10 мм) жауады. Ауа температурасы 0°С-тан төмендегенде бұлттардан жауады. Қоңыржай ендіктерден бастап солтүстіктің және оңтүстіктің жоғары ендіктеріне қарай жайласқан аймақтарда Қардың көп түсуінен Жердің Қар жамылғысы пайда болады. Қазақстан аймағында Қар, қазан-қараша айларынан бастап (қиыр оңтүстігіндегі жазық өңірлерін қоспағанда) түседі; Қар жамылғысының қалындығы солтүстік облыстарда 25-30 см, оңтүстігіндегі жазық жерлерінде 10 см-дей; Жетісу (Жоңғар) Алатауында және Алтайдың батыс беткейінде 60 см-ге жетеді. Өскемен, Петропавл, Қостанай қалаларының төңірегінде Қар 150-165 күндей (республикадағы ең ұзақ мерзім), Қызылорда, Шымкент атыраптарында 49-61 күндей (ең қысқа мерзімі) жатады.
left|thumb|235px|Қар жұлдызшалары, [[Wilson Bentley, 1902]]
Сілтемелер
Санат:Ауа райы Санат:Жауын-шашын Санат:Су күйлері Санат:Атмосфералық құбылыстар
Нару-Тамбов
Нару-Тамбов — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лесной Тамбов өзенінің сол жағалауынан 5,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна сағасынан Тамбов қаласына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері
Магдалена Нойнер
Магдалена Нойнер (Magdalena Neuner; 9 ақпан 1987 жыл, Гармиш-Партенкирхен, Бавария, ГФР) — германиялық биатлоншы, Олимпиада чемпионы. Бірнеше дүркін әлем чемпионы. 2017 жылы Германияның құрмет залына енді.
2012 жылы 25 жасында карьерасын аяқтады.
Отбасы, екі перзенті бар.
Сілтемелер
Санат:Германия биатлоншылары Санат:2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:Германия Олимпиада чемпиондары Санат:Биатлоннан Олимпиада чемпиондары Санат:Биатлоннан әлем чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Сергей Юрьевич Назаренко
Сергей Юрьевич Назаренко (Сергій Юрійович Назаренко; 16 ақпан 1980 жыл, Кировоград, Украин КСР, КСРО) — украиналық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. Украина Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.
2006 жылы әлем чемпионатына, 2012 жылы Еуропа чемпионатына қатысты. Құрама сапында 12 гол соқты, соның үшеуін 2008, 2009 жылдары (ӘЧ-2010 іріктеуінде) Қазақстан қақпасына енгізді.
Командалық
«Днепр-2»
Cілтемелер
Санат:Украина футболшылары Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Днипро ФК ойыншылары Санат:Черноморец Одесса ФК ойыншылары Санат:Металлист ФК ойыншылары
Талғар
Талғар — Қазақстандағы қала. Талғар ауданының орталығы. Халқы: 46,2 мың адам. Алматы қаласынан арақашықтығы: 25 км; облыс орталығы Қонаев қаласынан арақашықтығы: 83 км.
Тарихы мен мәдениеті
thumb|292px|Талғар өзені арқылы көпір салу. XX ғасыр 20-шы жылдары Талғар қаласында піл сүйегінен жасалған алты теңдессіз шахматтық мүсін табылған. Бұл - Қазақстан аумағындағы жалғыз шахмат табысы. Табыстардың ішінде Қытайдан, Үндістаннан, Ираннан және т.б. әкелінген бұйымдар көп. Талхиз тарихы Жібек жолының тарихымен тығыз байланысты, Көне қала Ұлы Жібек жолының ұлттық саудасының негізі болды.
Кейбір тұжырымдарға сәйкес, Талхиз сөзі өте ежелгі, ол үнді-еуропалық тілдерге енетін және «тау» деген мағынаны беретін «гар» сөзін айқын ажыратады. Ірі қала ретінде жіктелген қала алғаш рет Х ғасырда құрастырылған «Худад аль-Әлем» («Әлемнің шекаралары») географиялық тізімінде аталған. Іліс алқабындағы сауда және қолөнер орталықтарының Талхизден табылған артефактілер оның Жібек жолы арқылы Қытай, Иран, Үндістан және Жапониямен байланысы бар ортағасырлық сауда орталығы болғандығын растайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Талғар Санат:Жетісу казак әскерінің елді мекендері
Тупан (Сан-Паулу)
Тупан (Сан-Паулу) (Tupã (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Марилия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Тупан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 66 293 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 629,108 км² шамасында. Халық тығыздығы — 105,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1929 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Дөң (ауыл)
Дөң — Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы ауыл, Дөң ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Хромтау қаласынан шығысқа қарай 4 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2214 адам (1177 ер адам және 1037 әйел адам) болса, 2009 жылы 2529 адамды (1288 ер адам және 1241 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданы елді мекендері
Құлақты итбалықтар тұқымдасы
Құлақты итбалықтар тұқымдасы (Otariidae) – Бұлардың құлақ қалқанының нұсқасы ғана бар. Артқы аяғының ескегі алға карай иіліп, құрлықта қозғалуына мүмкіндік береді. Шошақ тістері жақсы жетілген.
Бұл тұқымдасқа жататындар
Бұл түрлерінің барлығы да туар кезінде жер бетіне шығады.
Дереккөздер
Санат:Құлақты итбалықтар Санат:Теңіз сүтқоректілері
NGC 3855
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 8 мамырда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3855 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36530, IC 2953, UGC 6709, MCG 6-26-25, ZWG 186,33.
Монтекьяро-д'Асти
Монтекьяро-д'Асти (Montechiaro d'Asti) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1409 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 139 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 14025.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Bernardo di Chiaravalle.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Звынарка (Кырджали облысы)
Звынарка (Звънарка) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 535 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6920. ЕКАТТЕ коды — 30538.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Серік Сырғабайұлы Мейіржанов
thumb Серік Сырғабайұлы Мейіржанов 1958 жылы 16 мамырда Алматы қаласында туған. Қазақ.
Әкесі - Мейіржанов Сырғабай (1924-1996), «Қазақстан мұғалімі» республикалық газетінің редакторы болып жұмыс істеген. Анасы- Шәкірова Күләсан (1936 жылы туған), зейнеткер, Алматы қаласындағы кеңестік сауда техникумында бөлім меңгерушісі болып жұмыс істеген.
Алматы халық шаруашылығы институтының қаржы-несие факультетін бітірген (1979), экономист.
10-нан астам мақаланың авторы.
1979 жылдан - Мембанктің Қазақ республикалық кеңсесінің аға экономисі. 1983 жылдан - Алматы облыстық қаржыландыру басқармасының халық шаруашылығын қаржыландыру бөлімінің аға экономисі. 1989 жылдан - «Атамекен» компаниясының қаржы-инвестиция бөлімінің бастығы. 1992 жылдан - «ЦентрКредит» Қазақ орталық акционерлік банкі филиалының директоры. 1996 жылдан - Қазақстан интернационалдық банкі (ҚИБ) басқармасы төрағасыныңорынбасары. 1998 жылдан - «Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры» ЖАҚ төрағасының орынбасары. 1999 жылдан - «ЦентрКредит банкі» ААҚ Директорлар кеңесі төрағасының кеңесшісі.
2001 жылдан бері - «Капитал» ЖЗҚ АҚ президенті. Орталық Азия Жүйелі зерттеулер қорының кеңес берушісі (2004 жылдан).
Әскери атағы
Әскери атағы - сержант.
Үй жағдайы
Үйленген. Жұбайы - Шойынбекова Мәдина Қыдырбекқызы (1964 жылы туған), «Секател» ЖШС маманы. Ұлы – Мейіржанов Михаил (1980 жылы туған), «Интерсертифико-ОртАзия» БК-да программист.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Виет формулалары
Виет формулалары — көпмүшенің коэффиценттерін оның түберлері арқылы өрнектеу формулалары.
Бұл формулаларды түбірлері арқылы көпмүшені табуда, көпмүше түбірлерінің дұрыстығын тексеруді колданған ыңғайлы.
Дәлелдеуі
Айталық, келтірілген көпмүшесінің нақты n түбірі бар болсын:. Мұнда көпмүшенің k еселік түбірі k рет қайталанады. Онда теңдігі орындалады. Осыдан жақшаларды ашып, х-тің бірдей дәрежелерінің алдындағы коэфиценттерді салыстырсақ, онда өрнегін аламыз.
Квадрат теңдеу
Егер ~x_1 және ~x_2 — квадрат теңдеуінің түбірлері болса, онда формула келесі түрде болады:
Кубтық теңдеу
Егер  — кубтық теңдеуінің түберлері болса, онда формула келесі түрде болады:
Тағы қараңыз
Санат:Көпмүшеліктер Санат:Математикалық талдау
IC 139
IC 139 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан GxyP (галактика бөлігі) типті галактика бөлігі.
Сыртқы сілтемелер
IC 139 Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Хариусовая (Хайминская тармағы)
Хариусовая — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хайминская өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Бост (Алье)
Бост (Bost) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03033, пошта индексі — 03300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 187 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қазақ КСР әнұраны
Қазақ Кеңес Социалистік Республикасының мемлекеттік әнұраны — 1945 жылы бекітілген Қазақстан әнұраны. Сөзі коммунистік идеология талабына сай, жалған оптимистік рухта жазылған.
Бост (Алье)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Қазақ КСР әнұраны
Тарихы
1943 жылы Қазақ КСР-ның алғашқы Мемлекеттік Әнұранын жасауға байқау жарияланған болатын. Соңғы нұсқасы ретінде Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский мен Латиф Хамидинің әуеніне жазылған Ә. Тәжібаевтың, Қ. Мұқамедханов, Ғ. Мүсіреповтың мәтіні қабылданды. Кейбір деректер бойынша, сол әнұран мәтінінің толыққанды авторы Қ. Мұхамедханов болып табылады, ал басқа авторлардың үлесі мәтін басындағы «ер қазақтан» «біз қазаққа» ауыстыруымен шектеледі.
Мәтіні
Біз қазақ ежелден еркіндік аңсаған, Бостандық өмір мен ар үшін қиған жан. Торлаған тұманнан жол таппай тұрғанда, Жарқырап Лениндей күн шығып, атты таң.
Дақ салмай Лениннің жеңімпаз салтына, Ұрпағы қосты даңқ Отанның даңқына, Одақтас, ұрғандас елдердің қамқоры, Көп алғыс айтамыз ұлы орыс халқына.
Іргелі мемлекет, ерікті болдық ел, Достықпен, бірлікпен жайнайды туған жер. Еңбекте, майданда, жеткізген жеңіске, Данышпан партия — сүйікті кемеңгер.
Дереккөздер
Санат:Әнұрандар
Арт (Швиц)
250px|thumb|Картада орналасуы Арт (Швиц) (Arth SZ) — Швейцарияның Швиц кантонында орналасқан коммуна. Швиц округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швиц елді мекендері
IC 4545
IC 4545 — Apus шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55799, ESO 22-11, IRAS15328-8127.
Сыртқы сілтемелер
IC 4545 Санат:Apus (шоқжұлдыз)
Валь-делла-Торре
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Фонте (Жиронда)
Фонте (Fontet) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,67 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 775 адамды құрады. Халық тығыздығы — 101,04 адам/км².
Септицемия
Септицемия — қанға белгілі бір органға іріңдеткіш микробтар жайылса да қабыну ошақтарының организмде болмауы.
Дереккөздер
Санат:Стоматология
Плезиди
Плезиди (Plésidy) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,79 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Талеран
Талеран (Talairan) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 36,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11386, пошта индексі — 11220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 367 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Зойкендорф
Зойкендорф (Seukendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Фюрт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3112 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 73 126. Муниципалитеттің басшысы — Мартин Цогель.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Үшарал
Үшарал деген сөз бірнеше мағына беруі мүмкін:
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Зұқай Шәрбақынұлы
Зұқай Шәрбақынұлы (23.4.1941 жылы туған, Моңғолия, Баян Өлгий аймағы, Бұлғын деген жерде) -ақын, жазушы. Ұланбатырда педагогикалық институтын бітірген (1965). Сол жылдан бастап училищеде, спорт қоғамында, әкімшіліктерде жауапты қызметтер атқарған. "Көкпар", "Сыр маржаны", "Көңілдің көжиегі", "Өрендер өресі" деген прозалық поэзиялық жинақтары бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Лигниттер
Лигниттер.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Қырмызы тон
Қазақ халқының ұлттық киімі - қыз- келіншектерге арнап қызыл масатыдан тігілетін қаптал шапан. Оның жаға-жеңіне құндыз ұстап, екі өңірі мен жеңінің ұшын алтын немесе күміс зермен (кейде екеуін де араластырып) кестелейді. Қырмызы тон ерте кезде ұзатылатын қыздарға арнап тігіліп, жаңа түскен келіннің басты жасауларының бірі болып есептелген. Қырмызы Тонды қамзолдың немесе қималы шапанның сыртынан киеді. Осы кездегі екі өңірі мен жең ұшына өрнек салып, жаға-жеңіне құндыз ұстап тігілетін ұлттық шапандардың үлгісі қырмызы тоннан алынған. Қырмызы тонның алдыңғы екі өңірін жиектей өңіржиек салынады. Ерте кезде оны сол шапан тігілетін матаның өзінен (жалпақтығын 10-12 см етіп) ұзыншалап қиып алып, алтын, күміс зермен кестелген. Кесте өрнегі көрнекті болып, өңіржиек тырысып тұрмауы үшін оған қатты матадан (кеңептен) астар салып, кесте жібін сол астарға өткізе тігеді. Қазіргі қазақтың ұлттық шапандарының екі өңіріне өрнек салу осы өңіржиектен алынған. Кейде өңіржиекті алтын, күміс теңгелердің арасын үзбелеп, шашбау сияқты етіп жасайды да, оны шапанның немесе камзолдың өңіріне қадап қояды.
Шотланд-норвег соғысы
Шотланд-норвег соғысы — Шотландия патшалығы мен Норвегия патшалығының арасындағы 1262-1266 жылдары Шотландия жағалауынан бірнеше аралдардың даулы аумақтық үлестігіне байланысты болған қарулы қақтығыстар.
Себептер мен алғышарттар
Норвегия патшалығының Гебрид аралдарына құқығын 1240 жылдары шотланд королі Александр II келіспеді. Ол ұзақ уақыт бойы Норвегиядан Гебрид аралдарын сатып алуды ұсынған болатын. Шотландияның барлық ұсыныстарына Норвегия королі Хакон Хаконарсон әрдайым бас тартып отырды, нәтижесінде 1262 жылы шотланд тағына отырған Александр ІІІ, егер Хакон аралдарды сатуға келіспесе, оларды күшпен тартып алатындығы туралы ультиматум жариялады.
Әскери іс-қимылдар барысы
Александрдың талаптарына жауап ретінде, Хокон ірі флот жинады (шамамен 120 әскери кеме) және 12 мыңдық (шамамен алғанда) әскерімен шотландық иеліктерін қорғау үшін Норвегиядан шықты. Арран аралына келіп, дауылды маусымның басталуына дейін созбақшы болған Александр III-мен келіссөз жүргізе бастады. Қарсыластың жоспарын түсінгенде, норвег патшасы бірінші болып шабуыл жасады, бірақ оның флоты қатты дауылға ұшырап, елеулі шығындарға ұшырады, нәтижесінде Хокон шегінуге мәжбүр болды. 1263 жылы норвегтер тағы да Шотландияға шабуыл жасауға тырысты, бірақ Ларгс түбіндегі шайқаста жеңіліске ұшырады. Бұл шайқас, ең үлкен және ең қанды емес, соған қарамастан Шотландияның соғыста нақты жеңісін білдірді. Хокон әскерімен Оркней аралдарына аттанды, сонда ол кенеттен 1263 жылы желтоқсанда қайтыс болды. Хаконның мұрагері Мэн және Гебрид аралдарын Александр III-ге беруге мәжбүр болды, бірақ ол Оркней мен Шетланд аралдарын өзінде сақтап қалды.
Соғыстың аяқталуы
1264 жылға қарай Шотландияның Гебридтерді басып алғанына қарамастан, соғыс ресми түрде 1266 жылы Пертте бейбітшілік туралы келісімнің жасалуымен аяқталды. Оның шартына сәйкес шотландықтар Гебридті 4000 белгісіне біржолғы төлеммен және жылына 100-ге жуық жүйелі төлеммен сатып алды.
Көркем әдебиетте
Санат:Шотландия соғыстары Санат:Норвегия соғыстары Санат:XIII ғасыр соғыстары
Математикалық логика
Математикалық логика немесе символикалық логика — логикалық қорытындыларды қатаң символикалық тілдің негізіндегі логикалық есептеулер арқылы зерттейтін логиканың тармағы.
Термин ретінде алғаш 1880 жылы Дж.Венн қолданған. Аристотельдің өзі өзгергіштерді әріптермен белгілеген. Бүкіл математика үшін әмбебап тіл жасау, сөйтіп, матем. дәлелдерді, тіпті кез келген пайымдауларды формалдау идеясын 17 ғасырда Лейбниц ұсынды. Бірақ 19 ғасырдың ортасында аристотельдік силлогистика сол кездегі ғылым дамуының сұраныстарына жауап бере алмайтыны белгілі болды. Бір жағынан, абстрактілі алгебраның жетістіктері алгебр. әдістерді ғылымның басқа салаларына көшіруге мүмкіндік берді. Бұны А. де Морган (1806 — 71), Е.Шредер сияқты математиктер өз зерттеулерінде қолданды. Екіншіден, Г.Фреге (1848 — 1925) және Ч.С. Пирс (1839 — 1914) 1879 және 1885 жылы логика алгебрасы тіліне предикаттарды, өзгергіштерді және кванторларды енгізді. Лейбництің идеясын іске асыруға тырысқан Фреге бірінші болып предикаттарды есептеуді кіргізді. Сонымен қатар, Фреге предикаттарды есептеу үшін қазіргі күні де қолданылып отырған “дәлелдеу” ұғымының анықтамасын берді.
Қазіргі символикалық логиканың негізін италиялық математик Дж.Пеано (1858 — 1932) жасады. Оның 1894 — 1908 жылы шыққан әйгілі “Formulaіre de mathematіques” шығармасы математиканың бүтіндей дамуына бағытталған. Пеаноның логик. жазуын А.Н. Уайтхед пен Б.Рассел “Prіncіpіa Mathematіca” (1910 — 1913) деп аталатын 3 томдық кітабында, содан кейін Д.Гильберт қолданды. Сонымен теріске шығару, & — конъюкция, V — дизъюнкция, / — импликация, / — жалпылық кванторы, / — өмір сүру кванторы сияқты логик. белгілері бар бүкіл әлемде пайдаланылатын символикалық тіл қолданысқа енді. Мұндай жасанды тілдің пайда болуы 19 ғасыр ғылымының қажеттілігінен туындады. 20 ғасырдың басында символикалық логика дамуының негізгі ынталандырушысы математиканың негіздемелері мәселесі болды. К.Вайерштрасс, Р.Дедекинд және Г.Кантор бүкіл классикалық математиканың фундаменті ретінде бүтін сандар арифметикасын қарастыруға болатынын көрсетті. Дедекинд және Пеано арифметиканы аксиомаландырды, ал Фреге натурал санға барлық тең қуатты жиынтықтардың жиынтығы деп анықтама берді. Сөйтіп барлық математика жиынтықтар теориясына сайды. Бірақ 1902 жылы математика әлемін Рассел тапқан Фрегенің “Арифметика негіздері” (qrundqesetze der Arіthmetіk) кітабының 1-томындағы парадокстың қарапайымдығы мен тереңдігі таң қалдырды. Жиынтықтар теориясының осы және басқа да қисынсыздықтарына жауап ретінде математика негіздерінде 4 бағыт пайда болды: логицизм (бүкіл математиканы ешқандай арнайы ұғымдарды, мысалы, сан немесе жиынтық ұғымдарын пайдаланбай-ақ таза логикадан дедукциялауға болады), интуиционизм (жаңа логика қажет), жиынтықтың — теор. платонизм (жиынтықтарды құрастыруға шек қою) және формализм (Гильберттің бағдарламасы). Қазіргі символикалық логика қызметінің аумақты өрісін рекурсия теориясы құрайды. Ал мұнда шығарылу мәселесі бірінші қатарда тұрғаны белгілі. Ондағы зерттеулер дәлелдеуді автоматик. іздеудің компьютерлік бағдарламаларын және алгоритдер теориясын жасауға әкелді. Сонымен қатар, қазіргі символикалық логикада модельдер теориясы маңызды орын алады. Ол жасанды тіл сөйлемдерінің синтаксистік қасиеттері мен олардың модельдерінің семантикалық қасиеттері арасындағы іргелі байланысты, модельдер мен теорияларды, модельдердің өзгеруін зерттейді.
Дереккөздер
Санат:Логика Санат:Математикалық логика
Саяси мистификация
Дереккөздер
Санат:Саясат
Тізе бүгу
Тізе бүгу
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Үштөбе
Үштөбе
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Луккау (Вендланд)
Луккау (Вендланд) (Luckau (Wendland)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Люхов-Данненберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 640 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 54 016.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Б. з. д. 249 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 249 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 249 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Вазоконстрикторлар
Вазоконстрикторлар (вазоконстрикторы); (vasoconstrictores; лат. vas, vasis — тамыр; constrictio — тарылту, тарылтқыш) — қан және лимфа тамырларының арналарын тарылтып, олардың қызметін реттейтін жүйке талшықтары.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Помпей
Помпей — Италиядағы көне қала. Қазіргі Неаполь қаласының маңында. Б.з. 70 ж. тамызда Везувий жанартауының атқылауынан кейін жер астында қалған. Қазба жұмыстары 18 ғ-дың ортасынан осы уақытқа дейін жүргізілуде. Қаланың басым бөлігі, қақпа жанындағы мазар, қала сыртындағы бірнеше виллалар аршылған. Қалада бекініс қабырғалары және бірнеше қақпа, көшелер мен тұрғын үйлер орны сақталған. Көпшілігі түрлі суреттермен әшекейленген Помпей кенеттен апатқа ұшырағандықтан, дүкендердің, қоғамдық үйлердің жасау-жабдықтары сол күйінде сақталған. Помпей — б.з. 1 ғ-ндағы Рим өнері, мәдениеті, шаруашылығы, тұрмысы жайлы құнды дерек беретін ескерткіш. Діни аңыздарда шектен шыққан күнаҺарлықтары үшін құдайдың қаһары мен апатқа, ұшыраған қала ретінде белгілі.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Футболдан Польша чемпионаты
«Экстракласса» (Ekstraklasa) — Польшадағы ең басты футбол турнирі, 1927 жылдан бері өткізіліп келеді. Қазіргі күнде 18 клуб қатысады.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Польша чемпионаты
Фурманово (Қостанай облысы)
Фурманово — Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне бағынысты ауыл, Фурманов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Арқалық қаласынан солтүстікке қарай 34 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 1515 адам (748 ер адам және 767 әйел адам) болса, 2009 жылы 1530 адамды (742 ер адам және 788 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1978-1996 жылдары Торғай өндірістік бірлестігіне қарасты шошқа өсіретін кеңшардың орталығы болған. Оның негізінде Фурмановода өндірістік бірлестік құрылды. Ауыл арқылы Арқалық — Державинск — Есіл автомобиль және Арқалық — Есіл — Құсмұрын — Қостанай т. ж. өтеді.
Дереккөздер
Санат:Арқалық қалалық әкімдігі елді мекендері
Үлкен Лемьёль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Алгебралық теңдеу
Алгебралық теңдеу — екі алгебралық өрнекті теңестіруден шығатын теңдеу.
Үлкен Лемьёль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Алгебралық теңдеу
Ол fn = 0 түрінде өрнектеледі, мұндағы fn — n дәрежелі бір немесе бірнеше айнымалыға тәуелді көпмүше (n > 0 немесе n = 0). Бір белгісізі бар Алгебралық теңдеу былай жазылады: а0хn + а1хn-1 +...+ аn = 0. мұндағы n — бүтін оң сан а0, а1,..., аn — теңдеудің коэффициенттері және олар берілген шамалар, х — ізделінетін шама. Дәрежесі 4-тен аспайтын кез келген алгебралық теңдеу радикалда шешіледі.
Келтірілмейтін теңдеу
К. т. - сол жақ бөлігі келтірілмейтін көпмүше болатын ~f(x) – алгебралық теңдеу. Егер теңдеу келтірілмейтін теңдеу болмаса (яғни келтірілетін тендеу), онда мұны шешу жеңілдейді, ол теңдеу едәуір төменгі дәре]елі алгебралық теңдеулерді шешумен аяқталады.
Дереккөздер
Санат:Математика Санат:Алгебра
Электромобиль
Электромобиль - аккумулятор батареяларынан күш алатын электроқозғағыш арқылы қозғалатын көлік құралы.
Электромобиль - іштен жанатын қозғалтқышпен емес, тәуелсіз электр энергия көзінен (батареялар, отын элементтері, конденсаторлар және т.б.) қоректенетін бір немесе бірнеше электр қозғалтқыштары арқылы басқарылатын автомобиль. Электромобильді іштен жанатын қозғалтқышы және электр беріліс қорабы бар автомобильдерден, сондай-ақ троллейбустар мен трамвайлардан ерекшелеу керек.
2020 жылы электрмен жүретін көліктердің үлесі әлемдегі көліктердің жалпы санының 0,7%-ын құрады.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
电动车
Нұрлан Қадырұлы Ниетбаев
Нұрлан Қадырұлы Ниетбаев
1969 жылы 18 желтоқсанда Шығыс Қазақстан облысының Күршім ауданында туған. Қазақ.
Қазақ мемлекеттік басқару академиясын «Қаржы және несие» мамандығы бойынша үздік бітірген (1994).
1994 жылдан - №1 «Қазыбек» банкі бөлімшесінің есепшісі, жетекші маманы, несие бөлімінің бастығы. 1995 жылдан - «Эксимбанк» АҚ Несиелеу департаментінің жетекші маманы, басқарма бастығы, директоры. 2001 жылдан - «Қазақстан Даму Банкі» АҚ Жобаларды несиелеу департаментінің директоры, басқарушы директоры, вице-президенті. 2006 жылдан - «Экспорттық несиелерді және инвестицияларды сақтандыру жөніндегі Мемлекеттік сақтандыру корпорациясы» АҚ басқарма төрағасының орынбасары. 2007 жылдан - «Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ басқарма төрағасының орынбасары. 2008 жылдан - «Еуразия даму банкі» жобалық тобының директоры. 2010 жылдың сәуірінен бері - «ГРАНТУМ ЖЗҚ» АҚ басқармасының төрағасы.
Үйленген. Жұбайы - Аятбекова Гүлжазира Әбжапарқызы. 2 баласы бар.
Дереккөздер
Санат:1969 жылы туғандар Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақстан банкирлері
Атқарушы билік органдарының жүйесі
Атқарушы билік органдары жоғары, орталық және жергілікті болып бөлінеді. Мемлекеттік биліктің жоғары атқарушы-өкімдік етуші органы Үкімет болып табылады. Үкіметті Республика Президенті құрады және ол қаулылар шығарады. Республика Премьер-министрі өкімдер шығарады. Үкімет қызметі республиканың барлық аумағын қамтиды. Үкімет өзіне бағынышты өзге де барлық атқарушы билік органдарын біріктіреді және олардың жұмысына бағыт беріп отырады.
Тиісті министрліктер, агенттіктер, ведомстволар атқарушы биліктің орталық органдары болып табылады. Министрліктер басты атқарушы орган болып табылады, ол мемлекеттік баскарудың тиісті саласына басшылықты, сондай-ақ заңнамада көзделген шекте, салааралық үйлестіруді жүзеге асырады.
Министрліктер Үкіметтің тікелей басшылығымен атқарушы - өкімдік етуші қызметті жүзеге асырады, ал министр Үкімет мүшесі болып табылады. Барлық министрліктердің жалпы міндеттері мыналар: өз саласында мемлекеттік саясатты жасап, оны іске асыру; заң шығарушылық және нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын әзірлеу; салааралық үйлесімділікті жүзеге асыру және мемлекеттік баскару саласына басшылық жасау; әдістемелік басшылықты жүзеге асыру; кадрлар даярлау; олардың біліктілігін жетілдіру және қайта даярлау, т. б. министрлікке жүктелген өзге де міндеттер.
Агенттік — Үкімет құрамына кірмейтін биліктің орталық атқарушы органы. Ол салааралық үйлестіруді, сондай-ақ арнаулы атқарушы және рұқсат етуші қызметтерді жүзеге асырады. Агенттікті Премьер-министрдің ұсынуы бойынша Президент құрады, қайта құрады және таратады.
Ведомство — өз құзыретінің шегінде арнаулы атқарушы және бақылаушы-қадағалаушы қызметтерді, сондай-ақ салааралық үйлестіруді немесе мемлекеттік басқарудың бағынышты саласына басшылықты жүзеге асыратын республиканың орталық атқарушы органының комитеті болып табылады. Ведомствоны тиісті орталық атқарушы органның басшысының ұсынуы бойынша республика Үкіметі құрады, қайта құрады және таратады.
Министрлік, агенттік, ведомство шығаратын акті нысаны — министр, агенттік төрағасы, ведомство басшысының бұйрығы болып табылады. Жергілікті атқарушы органдар — әкімдіктер. Жергілікті жерде атқарушы билікті республиканың әкімшілік- аумақтық құрылымына сәйкес облыстың, ауданның, қаланың, ауылдың, селоның, поселкенің әкімдіктері жүзеге асырады.
Айқай
Айқай — адамның өз іс-әрекеті мен қылығына иелік ете алмай қатты тіл қатуы, дауыс көтеріп сөйлеуі. Айқай әдеттегі сөйлеу мөлшерінен қатты шыққан дауысты немесе үнді білдіреді. Айқайдың ауыспалы мағынада ұран салу ұғымында да қолданылады. У-шу, даурыққан көп дауыстар да айқай деп аталады. Айқай адамдардың іс-әрекетіндегі сезім күйлерін танытады. Психологиялық тұрғыдан айқайшылдық — адамның жағымсыз қасиеті.
Тайшон көтерілісі
ТАЙШОН КӨТЕРІЛІСІ — Вьетнамдағы шаруалардың антифеод. соғысы (1771—1802). Орт. Вьетнамдағы Тай-шон («Батыс таулары») деген жер-дің атымен аталған. Т. к-не шаруалардыд едәуір бөлігі мен қала тұрғындары қатысты. Т. к-не ағайынды Нгуендер: Ван Няк, Ван Хюэ және Ван Лы басшылық жасады. Феод. билеуші Нгуендер (1776) мен Чинейлерді (Триндер) (1788) жеқгеннеп кеиін бү-кіл Вьетнамдағы өкімет органдары тү-гел дерлік тайшондықтардың қолына көшті, олар өздерінің жеке әулетін құрды (1788). Алайда Нгуендер тобы Т. к-н басын (1802), тайшон әулетін құлатты.
Жылдамдықты қосудың релятивистiк заңы
Әдетте арнайы салыстырмалы теория түсiндiретiн құбылыстарды релятивистiк құбылыстар (relativus – латынша салыстырмалы дегендi бiлдiредi) деп атайды. Арнаулы салыстырмалы теориядағы жарықтың жылдамдығының тұрақтылығы жөнiндегi постулат жылдамдықтарды қосудың классикалық заңына түбегейлi қарама-қайшы. Сондықтан, релятивистiк физикадағы жылдамдықтарды қосудың заңы классикалық физикадағыдан өзгеше болуы тиiс. Егер дене К′ санақ жүйесiнде х осiнiң бағытымен v′ жылдамдықпен, ал К′ санақ жүйесiнiң өзi К санақ жүйесiне қатысты осы х осiнiң бағытымен V жылдамдықпен қозғалып бара жатса, онда дененiң К санақ жүйесiне қатысты жылдамдығы мына өрнекпен анықталады. Бұл өрнек жылдамдықтарды қосудың релятивистiк заңы деп аталады. Бұл жерде бұл заңды бiз тек х осiнiң бағытында болатын қозғалыстар үшiн ғана жаздық. Әрине, кез-келген бағыттағы болатын қозғалыстар үшiн жазылған өрнек (5.7)-ге қарағанда күрделiрек болады, бiрақ оның классикалық заңнан өзгешелiгiнiң мәнi сол күйiнде қалады. Классикалық физикаға сәйкес келетiн v<<с шектiк жағдайында жылдамдықтарды қосудың релятивистiк заңы өзiмiзге бұрыннан белгiлi классикалық заңға алмасады. Жылдамдықтарды қосудың бұл релятивистiк заңы жарық жылдамдығының тұрақтылығы жөнiндегi принциппен үйлесiмдi. Жоғарыдағы өрнегiнен v′ және V жылдамдықтарының жарық жылдамдығынан үлкен болмайтын кез-келген мәнiнде бұл жылдамдықтар қосылғанымен К санақ жүйесiндегi v жылдамдығының мәнi жарық жылдамдығынан ешқашан үлкен болмайтыны көрiнiп тұр.
Арнаулы библиографиялық құрал
Арнаулы библиографиялық құрал - нақтылы мақсатты және оқырманға арналған библиографиялық құрал, мысалы, ұсыныс, ғылыми көмекші, кәсіптік өндірістік тағы басқа құрал.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Фонтен-Бельнжер
Фонтен-Бельнжер (Fontaine-Bellenger) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Лез-Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,96 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1042 адамды құрады. Халық тығыздығы — 210,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Союз-А (ғарыш кемесі)
Союз-А ғарыш кемесі — Кеңес Одағының Ай бағдарламасының жобаланған бастапқы қадамдарының бірі. Сергей Королевтың жобасы бойынша, экипажы екі адамнан тұратын Союз A-B-C Ай кешені Жер төңірегіндегі орбитада құрастырылып, содан кейін Айға қарай сапар шегуге тиіс болатын. Құрамдас бөліктерді Жер орбитасына жеткізуге өзінің тиімділігін көрсете алған Р-7 зымыранын қолдану көзделді. Союз-A 7K ғарыштық кемесімен бірге кешеннің құрамында Союз-B 9K үдеткіші және Союз-С 11К жанармай сақтағышы болуға тиіс болды.
7К бөлімі Айдың жанынан оның бетінен 1000-20000 шақырым қашықтықта ұшып өткен кезде оны зерттеу үшін камералар мен датчиктермен жабдықталуға тиіс болды. Жалпы ұшу уақыты 7-8 күн болуға тиіс болды.
Бұл ғарыш кемесі тек жоба күйінде ғана қалды. Айға ұшырылған жоқ.
External links
Санат:КСРО ғарыштануы Санат:Союз бағдарламасы Санат:Кеңес Одағының Ай бағдарламасы
Спасск гранодиорит кен орны
Спасск гранодиорит кен орны - Қарағанды облысы Абай ауданында орналасқан. 1980-1983 жылдары "Орталық Қазақстан геология" өндірістік бірлестігінің Қарағанды геологиялық барлау экспедициясы барлаған.
Геологиялық құрылымы, сипаты
Ол силур мен төменгі девонның шөгінді және жанартектік шөгінді жыныстар комплексі қиып өткен орта және жоғары пермьнің Топар интрузиясына астасып жатыр. Кеннің 2 учаскесі оның солтүстік батыс бөлігінде тығыз орташа түйірлі биотит-коңыр амфиболды гранодиориттердің дамуы шегінде орналасқан. Негізінен 8267-82 мемлекеттік стандарт талаптарына сай келетін құрылысқа, жолға төсеуге қиыршық тас алу үшін пайдаланады. Қиыршық тастың беріктігі 1000-1200.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары
Тамара Мәшүрқызы Әлибақиева
Тамара Мәшүрқызы Әлибақиева(26.5.1941 ж.т., Алматы) - музыкатанушы, өнертану докторы (1989). Мәскеу қаласындағы Гнесиндер атындағы музыка педогогикалық институтты (1965), Алматы консерваториясының (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) аспирантурасын (проф. Б.Г. Ерзаковичтің жетекшілігімен) бітірген (1971). 1966 жылдан Алматы консерваториясында педогогика қызметімен айналысады (1978 жылдан доцент, 1991 жылдан професор). Әлибақиева белгілі өнер шеберлері орындауында 500-ден астам әр түрлі музыка үлгілерді жазып алды; ол негізінен ұйғыр халық ән шығармашылығын, оның жанрлық жағын жіктелімдеу әрі ұлттық әуен ерекшеліктерін зерттеумен шұғылданды. Әлибақиеваның ұйғыр халық музыка жайында жазған зерттеу мақалалары Қазақстан, Ресей және Өзбекстанда жарық көрген жинақтарда жариялайды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Төменгі Видзъю
Төменгі Видзъю (Улыс-Видзю) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вымь өзенінің сол жағалауынан 393 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Яны-Тосым-Я
Яны-Тосым-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мань-Тосым-Я өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Төменгі Видзъю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
MBAND
"MBAND" (оқылды «Эмбэ́нд») - "Меладзеға барғым келеді" музыкалық телешоу арқылы 2014 жылы 22 қарашада құралған Ресейлік жігіттер тобы. Топ продюсері - Констанстин Меладзе. Топ Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жігітерінен құралған.
"Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы
"ВиАграга барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
MBAND
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастролдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
Наурызда "Kids’ Choice Awards 2015" жүлдесінде "Ресейлік музыкалық серпінді жыл" атағын жеңіп алды. Ал, мамыр айында өткен "RU.TV 2015" те топ "Нағыз сый" атағына иеленді.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
2015 жылы 8 маусымда "Fashion People Awards-2015" рәсімінде "Жыл жаңалығы" жүлдесіне иеленді.
Топ құрамы
сайыстарына қатысқан.
Сілтемелер
Санат:Бой-бэнды Ресейде Санат:Музыкальные ұжымдар, ол 2014 жылы пайда болды Санат:Участники таланттық шоу Санат:Поп-группы Санат:Музыкальные ұжымдар 2010-х жылы Санат:Музыкальные ұжымдар Мәскеуде Санат:Лауреаты марапттар «Золотой граммофон»
Туриуба
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 754 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 153,085 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,5 адам/км².
Тарихы
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Қостанай облысының мемлекеттік мұрағаты
Қостанай облысының мемлекеттік мұрағаты (Қостанай облыстық мемлекеттік архиві ) - 1923 жылғы 21 желтоқсанда Қостанай губерниялық атқару комитетінің Президиумының отырысында Қостанай губерниялық мұрағат бюросын құру жөнінде шешім қабылданды. Мұрағат сақтау орнына губерниялық атқарушы комитетінің қажетті талаптарға сәйкес келмейтін әрі-бері өтетін бөлмесі берілді. Барлық жұмыстарды бір меңгеруші атқарды, өйткені штаттық кестеде бір қызметкер ғана есептелді.
Тарихы
Губернияның жойылуы және Қостанай аймағы құрлуына орай, 1926 жылы губерниялық мұрағат бюросы аймақтық мұрағат бюросына қайта айналды. 1930 жылы округтік бөлім жойылып және аудандық бөлім енгізілген кезінде аймақтық мұрағат бюросы аудандық қалалық мұрағат бюросына қайта айналды, ал құжаттар бұрынғы аймақтың ҚазАКСР Орталық мұрағат басқармасының Петропавл бөлімшесіне берілді және 1948 жылы 8802 сақтау бірлігі бар 189 қор қайтарылды. Негізінде «Қостанай облысының мемлекеттік мұрағаты» ММ 1917-2009 жылдарға жататын құжаттар сақталуда. Торғай облысы Николаевско-Кустанайский уезінің метрикалық кітаптардың жинақтамасы төңкеріске дейінгі кезенің растайды.
Іс шаралары
Қазіргі таңда Қостанай облысының мемлекеттік мұрағатында 615387 бірлік сақтаулары бар 1393 мұрағат қорын құрды. Басқармалық құжаттамалармен және жеке құрам бойынша құжаттармен қатар облыстық мемлекеттік мұрағат облыстағы мекемелердің, ұйымдардың ғылыми-техникалық құжатамаларын сақтайды (5820 сақтау бірлігі), оның тең бөлігін ҚазКСР-ның орман шаруашылығы Министрлігінің Қостанай орман шаруашылығы кәсіптік бірлестігінің, «Целингипрозем» жобалы институтының Костанай филиалының, ауыл шаруашылығы және азық-түлік Департаментінің, «Заречный» тәжирибе-өндірістік шаруашылығы сияқты ірі ұйымдардың құжаттары құрастырады.
Жеке тегі қорлары мазмұнымен өзгеше қызықты: Қазақстан компартиясының Қостанай обкомның бірінші хатшысы Бородин А.М., білім беруде еңбегі сіңген қызметкерлері Черникова В.И., Мелёхин Б.Д., филологиялық және тарих ғылымының кандидаттары Кандалина Н.И. және Бондаренко Ю.Я., Қазақ КСР еңбегі сіңген әртістері Бобров Н.В. және Колпаков В.Б., КСРО жазушылар Одағының мүшелері Ужгин С.С., Шакибаев С.Ш., Элькинсон Я.А., Ұлы Отан Соғысына қатысушылардың құжаттар жинақтамасы, интернационал-жауынгерлерінің, Қостанай қаласының құрметті азаматтарымен ұсынылған құжаттар. Жеке тегі қорлар және құжаттар жинақтамасы 2020 сақтау бірлігін құрастырады. Қостанай қаласының және облысының табиғи байлығын, тарихи ескерткіштерін, сәулет өнерін, қоғамдық-саяси, мәдени, спорттық қоғам өмірінің көрсететін кино-, фото-, фоно-, бейнеқұжат көрсетеді.
Б. з. д. 250 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 250 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 250 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сүлейменов Хәкім атындағы көше (Алматы)
Сүлейменов Хәкім атындағы көше. Көшеге белгілі қоғам қайраткері, Верный, Қоқан, Ферғана қалаларында Кеңес өкіметін орнатуға үлес қосқан әрі Жетісу және Самарқан-Бұқара майдандарындағы шайқасқа қатысқан, сталиндік репрессияның құрбаны Сүлейменов Хәкімнің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген. Ол Алматы облыстық атқарушы комитеті төрағасының бірінші орынбасары болған. Көше Әуезов ауданының «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 250 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
IC 140
IC 140 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан GxyP (галактика бөлігі) типті галактика бөлігі.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: BCL 703, OCL in M 33.
Сыртқы сілтемелер
IC 140 Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Жүсіп ата кесенесі
Жүсіп ата кесенесі - Түркістан қаласынан 30 шақырым жерде Иқан аулында орналасқан.
Ескерткіштің шығыс бетінде Алматы – Самара тас жолы жатыр. Ескерткіш молалар арасында орналасқан. Ол жерге ең соңғы рет 2000 жылдай бұрын жерленген. Саман құрылыстың солтүстік жағы бүлінген. Кесене тікбұрышты 2–камералы құрылыс. Гурхананың сақталған бөлігі бір қабатты күмбезбен жабылған.
Портал солтүстіктен 40 градус еңкейіп Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне бағытталған. Кесене 500 жылдай уақыт бойы өмірінде негізгі доменттарын жоғалтқан – яғни, Портал мен Зиаратхана қабырғалары бүлініп, біркелкі 3 метрдей биіктікте ғана сақталған. Ғимарат едені мүлде сақталмаған, оның орнына шөп өсіп кеткен. Гурханаға кіре беріс екі шетінде кейіннен жерленген қабірлер бар. Гурхана кіреберіс өзінің алғашқы қалпын жоғалтпаған. Есік жақтаулары мен темір торлар кейіннен қойылған. Қазіргі уақытта гурханада 8 қабір бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Түркістан сәулеті
Суннизм
right|250px Суннизм - ислам дініндегі бағыт. Сунна IX ғ. 6 жинақ түрінде Пайғамбардан қалған құқық ережелері, дәстүр, мінез-құлық ережелерінен құрастырылған. Осы ережелерді Суннизм толығымен мойындайды. Суннидтік дінтанушы-философтар арасында аль-Газалиді (1058- 1111) ерекше айту қажет. Суннизм күрделі мәселелерді шешу төңірегінде бірнеше әдістерді ұсынады:
Дереккөздер
Сунни Исләм
Санат:Саясат
سني
Электр өрісі
Электр өрісі – электрмагниттік өрістің дербес бір түрі. Ол электр зарядының айналасында немесе бір уақыт ішіндегі магнит өрісінің өзгерісі нәтижесінде пайда болады. Электр өрісінің магнит өрісінен өзгешелігі – ол қозғалатын да, қозғалмайтын да электр зарядтарына әсер етеді. Электр өрісінің бар екендігін оның қозғалмайтын зарядқа әсер ететін күші бойынша байқауға болады. Электр өрісінің кернеулігі – электр өрісінің сандық сипаттамасы болып табылады.
Санат:Физика
Щани
Войстомдық ауылдық кеңестің құрамына кіреді. Аймақтың шығыс жағында орналасқан. Сморгоньннің аудандық орталығының автожолының арақашықтығы – 21 км, Войстом ауылдық кеңесінің агроқалашығының орталығына – 1,5 км. Жақын маңдағы елдік бекет – Войстом, Дыбуньки, Новоселки.
Есеп-сынақ бойынша 1999 жылы ауылдың халқы 14 адам болған.