cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Көтентай
Көтентай (1709ж.ш., Талғар ауданы, Жайнақ ауылы — 1769 ж.ш., сонда) — батыр. Тегі Дулат руының Ботбай тармағынан. Аңырақай шайқасына (1729) қатысқан. Сарбаздарын Іле өзені мен Алатаудың ортасына (қаз. Жетіген) орналастырып, Жоңғар қақпасының күзетінде болған. Жоңғарлармен шайқастарда ерлігімен көзге түскен. Қайтыс болған соң өзі туып-өскен Жайнақ ауылына күмбез орнатылып, ол 1969 ж. Қапшағай су қоймасы салынуына байланысты су астында қалған. кадроны құрамында ақ гвардияшыларға қарсы күресті. 1921-24 ж. Жаркент уездік аткомының төрағасы. 1926-35 ж. Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Ақмола, Қарағаңды облыс аткомдарының төрағасы. 1935 жылдан БК(б)П Қазақстан олкелік бақынау комиссиясы төрағасының орынбасары, төрағасы, жұмыс шы-шаруа инспекдиясының халкомы, БК(б)П ОК партиялық бақылауының Қазақстан женіндегі өкілінің орынбасары қызметтерін атқарды. 1937 ж. сталиндік қуғын-сүргінге ұшырап, "халық жауы" ретінде айыпталған К. жиырма жылға сотталды. 1944 ж. Архангельск өңі-ріндегі саяси түтқыңдар лагерінде қайтыс болды. 1954 ж. ақталды. ұзынбұлақ ауылындағы орта мектеп К. есімімен аталады. Алматы қ-ңда К. атында көше бар.
Дереккөздер
Санат:Жетісу
Пукома
Пукома — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кокшеньга өзенінің оң жағалауынан 105 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Бел-Камен (Благоевград облысы)
Бел-Камен (Бел камен) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Якоруда қауымының құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Бартельсхаген-II (Барт)
Бартельсхаген-II (Барт) (Bartelshagen II b Barth) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы Солтүстік Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 415 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,49 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 57 008.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Зеркешов Елтай Ғакипұлы
ЗЕРКЕШОВ Елтай Ғакипұлы (5.8.1940 жылы туған, қазіргі Алматы облысы Ақсу ауданы Лепсі станциясы) – медициналық ғылыми докторы (1983).
Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) медициналық институтын (1965) және оның аспирантурасын (1970) бітірген. 1970–80 жылы сонда кіші ғылыми қызметкер, 1980 жылдан Қазақстан ғылым академиясының физиологиялық институтында аға ғылыми қызметкер, 1985 жылдан лаборатория меңгерушісі. Негізгі ғылыми еңбектері жүйке физиологиясына арналған.
ЗЕРКЕШОВ Елтай Ғакипұлы мидың қатпарлы нейрондарын «үйрету» моделін жасап, тәжірибеге қойылған жануар денесінде шартты рефлекс, осыған кешеуіл әрекет қалыптасуының «құпиясын» ашты. 2 авторлық куәлігі бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Рио Лусио (Нью-Мексико)
Рио Лусио (Rio Lucio) — Нью-Мексико штатының Taos округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 379 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. FIPS коды — 35-63250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Гроув Сити (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 635 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — 27-26126.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Мәліметтерді коммутациялау
Мәліметтерді коммутациялау (коммутация данных) — желінің әр түрлі түйіндерінің арасында ақпарат алысу үшін мәліметтер жеткізу арнасын кезектесіп пайдаланатын мәліметтер жеткізу түрі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Тисат
Тисат — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосібір облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Парабель өзенінің сол жағалауынан 179 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Кеть өзенінің құйылысынан Васюган құйылысына дейін. Өзен саласы — Кеть, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Новосібір облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Кендір талшығы
Кендір талшығы– кендір тұқымдас өсімдік талшықтарынан алынатын зат. Кендір талшығы кендір паясынан алынады да, сапасына (ұзындығына, жуандығына және түсіне) қарай бөлініп, түту машинасына жіберіледі. Түту нәтижесінде тал-тал ұзын талшықтарымен қатар шатысқан қысқа талшықтар да алынады. Ұзын талшықтардан жіп иіру үшін түтілген кендір алдымен дестелеуіш машинадан, сонан соң 3 – 4 таспа машинасынан, ең соңында созу машинасынан өткізіліп шүйкеленеді. Қысқа талшықтардан жіп иіру үшін олар алдын ала көпсітіліп әрі тазартылып, білікті түту машинасының көмегімен таспаланады. Кендір талшығын иірудің сулап иіру және құрғақтай иіру деп аталатын түрлері бар. Сулап иіру әдісі бойынша шүйке созылар алдында ішіне су құйылған ыдыс арқылы батырылып өткенде, талшық бойындағы желімдік заттар жұмсарып, созылу мүмкіндігі артады. Ұзын және қысқа талшықтардан сулап иірілген жіп дастарқан және мата тоқу үшін өріс және арқау есебінде пайдаланылады. Құрғақтай иірілген талшықтан желкендік мата, брезент, т.б. қалың материалдар тоқылады.
Дереккөздер:
Санат:Кендірлер
Амангелді (Қазығұрт ауданы)
Амангелді  — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Қарақозы Әбдәлиев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстік-батысқа қарай 44 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 590 адам (289 ер адам және 301 әйел адам) болса, 2009 жылы 595 адамды (285 ер адам және 310 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Жилейка
Жилейка — Ресейдегі өзен. Ставропольск өлкесі, Қалмақ Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горький өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Калаус. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шавия-Уардига
Шавия-Уардига (لشاوية ورديغة) — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі. Орталығыныӊ солтүстігінде орналасқан. Жер аумағы — 7 010 км². Тұрғыны — 1 655 660 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы  — Сеттат.
Дереккөздер
Санат:Марокко
Арслан (Арслан ауылдық кеңесі, Кигин ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Крупская халық театры
Крупская халық театры — драмалық әуесқойлар ұжымы. Нарынқол (қаз. Райымбек) ауданындағы Н.К. Крупская атындағы ұжымшарда 1950 жылы құрылды, ал 1963 жылы оған "халық театры" атағы берілді. Көркемдік жетекшілері Ә.Наймантаев, Ә.Мейірманов болды. Крупская ауылы Крупская халық театры ұжымы 1970 жылы Мәскеудегі XIII Ж К мен Кеңес Армиясының Орталық үйінде өнер көрсетті. Репертуарынан қазақ қаламгерлерінің шығармалары (М.О.Әуезовтің "Түнгі сарыны" мен "Алуасы", Ә.Әбішевтің "Намыс гвардиясы" мен "Кім менің өкем?", Қ.Мұқашевтың "Парторгы", "Күйеу болса, қыз дайыны", т.б.) орын алды. Еңбекшілер көркемөнерпаздық творчествосының Бүкілодақтық фестивалі (1967) мен Республикалық халық театрлары байқауының (1981) лауреаты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары
Формация жасаушы таужыныстар
Формация жасаушы таужыныстар — формацияның негізін құрып, оның петрографиялық пішінін анықтаушы таужыныстар.
Дереккөздер
Санат:Геология
Лиццано
Лиццано (Lizzano) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Таранто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 297 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 221 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Пошта индексі — 74020.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Gaetano Thiene, San Pasquale.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
NGC 1941
NGC 1941 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 20 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1941 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 85-EN79.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Тұран плитасы
thumb Тұран плитасы, Тұран тақтасы – Қазақстанның батыс өңірінен орталық бөлігіне дейін және Орталық Азияны қамтып жатқан ірі тектоникалық құрылым. Тұран плитасына Қазақстан жерінде Тұран ойпаты, Үстірт, Маңғыстау және Бозащы түбектері, Арал маңы, Оңтүстік Торғай өңірі және Орталық Азияның (Өзбекстан мен Түрікменстанның кей аймақтары және Ауғанстанның солтүстік) біраз құрылымдары кіреді. Батысы Каспий тенізімен, шығысы Сарыарқа және Тянь-Шань қатпарлы өлкелерімен, оңтүстік Торғай ойысы арқылы Батыс Сібір плитасымен шектесетін 2 млн. км2 аймақты алып жатыр.
Тұран плитасы табанының құрылысы өте күрделі, көлденең қимасы үш түрлі құрылымдық қабаттан тұрады:
Қатпарлы іргетас
Қатпарлы іргетас немесе кристалдық іргетас қабаты қарқынды қатпарланған және алуан түрлі интруз. массивтерді кіріктіретін кембрийге дейінгі және палеозойлық жарылымдардан құралған. Тұран плитасының шығыс бөлігіндегі қатпарлы іргетас каледондық, ал батыс бөлігі герциндік қатпарлыққа жатқызылады. Олар бір-бірінен терең жаралым арқылы оқшауланған. Қатпарлы іргетас жаралымдары әр түрлі құрамдағы шөгінді-жанартаутекті тау жыныстарынан құралып, қалыңд. 8 км-ге жетеді. Іргетас жаралымдарының беткі жазықтығының тереңдігі әр түрлі, тек Қаратау мен Бұрқантау, Тамдытау, Құлжықтау, Сұлтануиз-Даг жоталары және Маңғыстау мен Туарқыр белдерінде ғана жер бетіне шыққан.
Аралық қабат
Аралық қабат іргетас бетін анық байқалатын бұрыштық үйлесімсіздік арқылы көмкерген. Бұл қабат плитаның солтүстігіндегі кейбір өңірлерде жер бетінде қалған аймақтарда терең ұңғыма арқылы ашылады (Шу-Сарысу өңірінде). Каледондық қатпарлықтағы аралық қабат төм. девон мен төмен триас (D1–T1) жаралымдарынан құралса, герциндік қатпарлыққа тәні төмен пермь мен жоғары триас (P1–T3) түзілімдерін біріктіреді. Бұл қабаттың қалыңдығы кең ауқымда өзгереді: каледондық іргетас өңірінде 14,5 км-ге жетсе (Шу-Сарысу ойысы), герциндік өңірде 11 км-ге дейін барады (Маңғыстау түбегі мен Копетдаг алды). Қабаттың тау жыныстары құрамы әр түрлі. Шөгінділердің мөлшері жанартаутекті тау жыныстарына қарағанда басымырақ болып келеді. Герциндік қатпарлық өңіріндегі пермь-триас түзілімдері Тұран плитасындағы негізгі мұнайлы-газды кешендер болып табылады.
Платформалық тыс
Платформалық тыс қабаты аралық қабат түзілімдерін үйлесімсіз көмкерген. Бұл қабаттың түзілімдері мүлде деформацияға ұшырамай, көлбеу (1 – 5) орналасқан. Платформалық тыс қабатының көлденең қимасы 5 түрлі кешеннен тұрады: төмен юра, ортаңғы және жоғары юра, бор мен төмен миоцен, ортаңғы миоцен мен жоғ. плиоцен, жоғары плиоцен мен антропоген. Алғашқы үшеуі мұнайлы-газды. Төменгі юра кешені аймақтық ойыстарда қалыңдығы 1000 м болатын түсі сұрғылт құмды-сазды шөгінділерден құралған; ортаңғы және жоғарғы юра кешені таяз теңіз жағдайында, сирек құрылықтық жағдайда түзілген шөгінді тау жыныстарынан құралады. Онда терригендік түзілімдер көбірек болады. Қалыңдығы 2000 м-ден аспайды. Бор мен төменгі миоцен кешені қимасында құрлықтық-теңіздік түзілімдер молынан ұшырасып, ең көп тараған терригендік және карбонатты шөгінділермен қатар тұзды, гипсті, фосфоритті, әксазды, глауконитті, т.б. тау жыныстары кездеседі.
Тұран плитасының шығыс жиегінің олигоцен мен төмен миоцен түзілімдерінде базальт, андезит және олардың туфтары шоғырланған. Кешен қалыңдығы 2000 – 2500 м аралығында өзгереді; ортаңғы миоцен мен жоғарғы плиоцен кешені Тұран плитасының батыс бөлігінде кең таралып, теңіз түбінде түзілген қалыңдығы 200 – 1000 м терригендік және карбонатты шөгінділерден құралады. Жоғары плиоцен мен антропоген кешені Тұран плитасының батысы мен солтүстігінде теңіздік және құрылықтық жағдайларда түзілген құмдардан, малтатастардан, саздардан, құмайттардан құ-ралса, шығ-нда аллювийлік, эолдық шөгінділерден құралады. Қалыңдығы ондаған м-ден жүздеген м аралығында болады (тек Копедаг алды ойысында 1 – 3 км). Каспий тенізінен Гиссар жоталарына дейін созылып жатқан Тұран плитасы Бұхара терең жарылымымен теңдей екіге бөлінеді. Оның солтүстік-шығыс бөлігі каледондық және ерте герциндік қатпарлықпен сипатталса, оңтүстік-батыс бөлігі кеш герциндік іргетаспен сипатталады. Тұран плитасының негізгі пайдалы қазбаларына мұнай мен газ кен орындары жатады. Қаратау жоталарының кембрийлік түзілімдерінде ванадий және фосфорит ірі кен орындары бар.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 8 том
Санат:География
Сан-Фелипи
Сан-Фелипи (São Felipe) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Салвадор агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санту-Антониу-ди-Жезус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 316 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 197,898 км² шамасында. Халық тығыздығы — 104,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1880 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Монторо-Инферьоре
Монторо-Инферьоре (Montoro Inferiore) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9508 адамды құрайды. Халық тығыздығы 500 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 83025.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Қайшылықсыздық
Қайшылықсыздық — дайын, құрылып біткен логикалық немесе математикалық теорияға қойылатын талаптардың бірі. Аксиомалар жүйесінен аксиома мен оның теріске шығарылған түрі бір мезгілде шығарылмайтын болса, онда бұл жүйе қайшылықсыз делінеді. Егер теорияда (оның аксиомалар жүйесі мен солардан белгілі бір ережелер бойынша түзілген тұжырымдарында) қайшылық орын алса, онда бұл теория дұрыс құрылмаған, одан ақиқат та, жалған да тұжырымдар жасалып “дәлелденуі” мүмкін. Сондықтан қандай да мазмұнға толы логикалық немесе математикалық теория қайшылықсыз болуы тиіс, яғни логиканың қайшылық заңының (ойлау барысында қайшылықтың болмауы туралы заңының) орындалуын қадағалау қажет.
Алайда, ғылыми теорияда (мысалы, физикалық теорияларда) қайшылықтардың орын алуы мүмкін; егер нысанның өзі қайшылықты болса, оны бейнелейтін ұғымдар қайшылықты дөп басып, бара-бар түрде көрінген жағдайда ғана шындыққа сай келеді. Бірақ мұнда да логикалық қайшылықсыздық талабы бұзылмауы шарт.
Дереккөздер
Санат:Қоғамдық ғылымдар
Куйбышев су құбыры
Дереккөздер
Санат:Жетісу Санат:Қазақстан су құбырлары
Злавдинов Латип
ЗЛАВДИНОВ Латип (1931 жылы туған, Алматы облысы Ұйғыр ауданы Диірмен ауылы ) – геология-минералдық ғылыми докторы (1995), профессор (1996).
Қазақ тау-кен Металлургия институтын (1956, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университетті) бітірген. Тұрлан геофизикалық экспедициясында отряд инженер (1956–60), Түркістан облысы тематика партиясының бастығы (1960–64), Қазақстан геология министлігі геофизикалық бөлімінің аға геофизигі (1965–66), ҚазПИ-де (қазіргі ҚазҰПУ) кафедра меңгерушісі (1966–96) болды. 1996 жылдан Қазақ ұлттық техникалық университеттінде дәріс береді.
50-ден аса ғылыми жарияланымы, оның ішінде 1 монографиясы жарияланған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ишкома (Стрелица тармағы)
Ишкома — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Стрелица өзенінің оң жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Айғыржал (жота, Абай облысы)
Айғыржал – Абай облысы Аягөз ауданындағы жота.
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 961 м. Сопақ пішінді келген таудың солтүстік бөлігі көтеріңкі. Қарасу өзені аңғарына тірелетін шығысы аласа келген. Сай-жыралармен тілімденген. Батыс және шығыс бөктерлерінен шағын өзендер бастау алады.
Өсімдігі
Жусан, көкпек басым астық тұқымдас шөптесін өскен. Тауалды жазығы мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы таулары
База (Лингвистика)
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Қайшылық
Дереккөздер
Әдеб.: Диалектическая логика. Категории сферы сущности и целостности, А.-А., 1987; Абдильдин Ж.М., Абишев К.А., Формирование логического строя мышления в процессе практической деятельности, А.-А., 1981; Әбішев Қ., Философия, А., 2001.
Сақталу заңдары
Сақталу заңдары — кез келген процесте немесе олардың белгілі класында кейбір физикалық шамалардың сан мәндерінің уақытқа байланысты өзгермейтіндігін тұжырымдайтын физикалық заңдылықтар. Кез келген оқшауланған физикалық жүйе үшін орындалатын маңызды сақталу заңдарына энергияның, импульстің, қозғалыс мөлшері моментінің, электр зарядының сақталу заңдары жатады. Жалпы сақталу заңдарымен бірге физикалық жүйелер мен құбылыстардың тек шектеулі кластары үшін ғана орындалатын сақталу заңдары да болады. Салыстырмалықтың арнайы теориясында масса мен энергияның сақталу заңдары қайта қаралып біріктірілді. Сақталу заңдары физикалық жүйелердің симметриялық қасиеттерімен тығыз байланысты. Егер жүйенің симметриялық қасиеті белгілі болса, онда ол үшін сақталу заңдарын немесе керісінше сақталу заңдары белгілі болса, жүйенің симметриялық қасиеттерін анықтауға болады.
Дереккөздер:
Санат:Сақталу заңдары
Миттлак
Миттлак (Mittlach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Кольмар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68210, пошта индексі — 68380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 323 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Үлкен Казыр
Үлкен Казыр — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің оң жағалауынан 732 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кувиль
Кувиль (Couville) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,60 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50149, пошта индексі — 50690.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 940 адамды құрады. Халық тығыздығы — 109,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Әлім Байжанұлы Бижанов
Әлім Байжанұлы Бижанов (16 қаңтар 1961 жыл, Қызылорда облысы, Арал ауданы, Абай ауылы) – ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1999 жыл), профессор (2005 жыл).
Кувиль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Әлім Байжанұлы Бижанов
Дереккөздер
Санат:16 қаңтарда туғандар Санат:1961 жылы туғандар Санат:Арал ауданында туғандар Санат:Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан ветеринарлары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақ малдәрігерлік ғылыми-зерттеу институтының профессорлары
IC 2302
IC 2302 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2302 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Ронкоферраро
Ронкоферраро (Roncoferraro) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Мантуя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6867 адамды құрайды. Халық тығыздығы 6867 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 63 км² шамасында. Пошта индексі — 46037.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Ақбота Батырбекқызы Бейбітбек
Ақбота Батырбекқызы Бейбітбек (8 шілде 1994 жыл, Отырар ауданы, Оңтүстік Қазақстан облысы) — қазақстандық поэзия ақыны, Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі. "Көңіл күйсандығы" жыр жинағының авторы.
Өмірбаяны
Түркістан қаласындағы Сәкен Сейфулин атындағы №4 мектеп-лицейінде білім алған.
2011 жылдан бері шығармашылықпен айналысады.
2017 жылы Мұхтар Әуезов атындағы ОҚУ-нің «Қазақ тілі және қазақ әдебиеті» факультетін тәмамдаған.
Марапаттары
2014 жылы "Әуезов шайыры" атты жыр мүшәйрасында бас жүлдені иеленді. 2016 жылы өткен «Шам жарығындағы кездесу» поэтикалық дуельінің бірінші орын иегері.
2015 жылы «Білесің бе өлеңнің жүрегінде, қазақ деген аяулы ел жатқанын?» атты Әбілдә Аймақты еске алуға арналған мүшәйрада бас жүлдені иеленді.
2021 жылы «Қазақиям — азат ұям тәуелсіздігміздің 30 жылдығына арналған жыр мүшайрасында 3 – орынды иеленген.
2021 жылы дәстүрлі қала әкімнің 29 жасқа дейінгі “Үздік жастар” премиясының “Үздік ақын” номинациясының иегері.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша ақындар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан жазушылар одағы мүшелері
Гришкина
Гришкина балка Гришкина) — Ресейдегі, Қазақстандағы өзен. Саратов облысы, Батыс Қазақстан облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таловая өзенінің оң жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Ырғыз бастауынан Сулак су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қарақалпақстан Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы
Қарақалпақстан Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы (бастапқыда Қарақалпақ Автономиялы Социалистік Кеңестік Республикасы) — 1932-1936 жылдары РКФСР құрамында, 1936-1990 жылдары Өзбек КСР құрамында болған КСРО-дағы автономиялық республика, 1990-1992 жылдары КСРО-ның құрамында болды. 1992 жылы Қарақалпақстан Республикасы болып өзгертілді. Астанасы – Нүкіс қаласы.
Гришкина
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Батыс Қазақстан облысы өзендері
Қарақалпақстан Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы
Табиғаты
Қарақалпақстан Қызылқұмның солтүстік-батыс бөлігінде Үстірттің оңтүстік-шығыс жағы мен Амударияның сағасын ала жайласқан. Арал теңізінің оңтүстік бөлігі Қарақалпал территориясында. Жері негізінен жазық; тек оңтүстік-шығыс жағы ғана дөңестеу, Амударияның сағасы батпақты, көлді, тоғайлы-бұталы келеді. Пайдалы қазындылары: ас және глаубер тұздары, құрылыс материалдары.
Тарихы
Қарақалпақ жерін адам баласы неолит дәуірінде (б.з.б. 4 мың жылдықтың аяғы – 2 мың жылдықтың басы) мекендей бастаған. Б.з.б. 2-мың жылдықтың аяғында мұнда суармалы егіншілік пайда болады. Қой Қырылған Қала діни құрылыстарын қазғанда Өзбекстан жеріндегі ең ертедегі жазба ескерткіштер табылды (б.з.б. IV ғ.). Топырақ Қала сарайы (III ғ. – IV ғасырдың басы) – кейінгі антика дәуірінің үздік ескерткіші. Қарақалпақ халқының этногенезі Сырдарияның сағасы мен Арал жағалауы даласын мекендеген тайпаларға тығыз байланысты. Қарақалпақтардың көпшілігі XVII ғасырда және XVIII ғасырдың орта кезінде Сырдарияның ортаңғы ағысы мен сағасындағы алапты мекендеген. Олар жартылай көшпелі болған, мал шаруашылығын, егіншілікті, балық аулауды кәсіп еткен. Елдің билігі ру басы феодалдардың, ислам діні басшыларының қолында болды. Қарақалпақтар қазақтың Кіші жүз хандарына тәуелді болды. Көрші тайпалардың тынымсыз шабуылына ұшыраған қарақалпақтар 1742 ж. Орынбор мен Петербургке өз өкілдерін жіберіп, Орыс мемлекетінің қарамағына кіруді өтінді. Орыс үкіметі олардың тілегін қабыл алды. Сол үшін 1743 ж. қазақ ханы Әбілхайыр қарақалпаққа жорық жасады. Осының нәтижесінде қарақалпақтардың көпшілігі XVIII ғасырдың II-жартысына таман Сырдарияны тастап, оның батыс атырауына құятын Жаңа дария бойына қарай ойысты. XVIII ғасырдың аяғында Хиуа хандарының жорықтары күшейді. Олар 1811 ж. Қарақалпақтарды жаулап алып, Амударияның сағасына көшірумен тынды. Қарақалпақтар аз уақыттың ішінде Хиуа хандығында бірнеше егіншілік аудандарын жасады.
Денсаулық сақтау ісі
1913 ж. 21 төсектік 2 аурухана, 3 фельдшерлік пункт, 3 дәрігер, 3 фельдшер болған. Олар негізінен әскери бөлімшелерді қамтыды. 1972 ж. республикада 7, 6 мың төсектік (1000 адамға 10 төсек) 96 аурухана, 138 амбулатория мен поликлинника, 67 әйелдер және балалар консультациясы, 351 фельдшерлік пункт болды. 1,2 мың дәрігер (607 адамға 1 дәрігер), 5 мың орта білімді медициналық қызметкерлері жұмыс істеді. Республикада безгекке қарсы жүргізілген шаралар нәтижесінде бұл ауру толығымен дерлік жойылған. Өкпе ауруы туберкулезін емдейтін 4 санаторий және Арал теңізі жағасында (Мойнақ қаласында) демалыс үйі бар.
Халық ағарту және мәдени ағарту мекемелері
1914/15 оқу жылында Қарақалпақтарда 200 оқушысы бар 4 жалпы білім беретін мектеп болды. 1971/72 оқу жылында 729 жалпы білім беретін мектептерде 200 мыңнан астам оқушысы, 16 арнаулы оқу орындары 10 мыңға жуық оқушысы, Нүкістегі педагогика институтында 5 мыңнан астам студент оқыды. 1971 ж, мектепке дейінгі мекемелерде 15 мыңдай балалар тәрбиеленді. 1972 ж. 1 қаңтарда Қарақалпақтарда 405 кітапхана (2 млн данаға жуық кітап, журналдар), 236 клубтық мекемелер мен 279 киноқондырғы, Тарих-өлкетану және өнер музейі болды.
Баспасөзі, радиохабары, телевизиясы
Қарақалпақта 16 газет, 4 журнал басылымдары шығады (1971). Республика газеттері: қарақалпақ тілінде «Совет Қарақалпақстаны» (1924 жылдан), «Жас Ленинші» (1931 жылдан), «Жеткіншек» (1932 жылдан), орыс тілінде «Советская Каракалпакия» (1919 жылдан). Әдеби-көркем және қоғамдық-саяси журналы - «Эмудэрья» (1932 жылдан). Республика радиохабары мен телевизиясы хабарды қарақалпақ, өзбек, түрікмен және орыс тілдерінде 2 радио және телепрограммалар бойынша жүргізеді. Мәскеу, Ташкент телепрограммалары қабылдайды. Телеорталық – Нүкіс қаласында.
Архитектурасы мен бейнелеу өнері
Қарақалпақстан өнерінің ежелгі ескерткіштері (Қабатқала қазбасынан шыққан қыш ыдыстардың қалдықтары) б.з.б. 4 ғасырға саяды. Қарақалпақстанның Жаңадария өзені бойына қоныстану дәуірінен (18 ғасырдың 2-жартысы) көптеген суландыру жүйелерінің (плотиналар, тоғандар), құлаған үйлердің қалдықтары сақталған. Қарақалпақстанның негізгі тұрғын-жайы – киіз үй мен кесектен салынған баспаналар болған. Қарақалпақстан жерінде эллинистік Хорезм ескерткіштері: Топырақ қала, Гяур қала және т.б. кездеседі. Қазіргі кезде Нүкіс, Бируни секіді қалалар мен көптеген қ.т. поселкелер өсіп келеді. Қарақалпақстанда ағаш өңдеу, үй жиһаздарын шұғамен, піл сүйегімен әшекейлеу, кілем, мата тоқу, кесте тігу істері ежелден дамыған. Қарақалпақстанда қол өнері мен зергерлік өнері жақсы өркендеген. 1930 жылдан қондырғылы кескіндеме дамуда. Мүсіншілер: Ж.Құттымұратов, Д.Төрениязов; кескіндемешілері: Ж.Беканов, Б.Серекеев, А.Құрбанбаев; график-суретшілері: К.Бердімұратов, К.Нәжімов; театр суретшілері: Б.Д.Каменев, К.Сайыпов.
Дереккөздер
Санат:КСРО
Красново (Пловдив облысы)
Красново (Красново) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Хисаря қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 820 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4178. Телефон коды — 03178. ЕКАТТЕ коды — 39579.
Атайнш (Гимарайнш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 026 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,79 км² шамасында. Халық тығыздығы — 298,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
NGC 6412
NGC 6412 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1797 жылы 12 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6412 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60393, UGC 10897, MCG 13-12-26, ZWG 355.34, KAZ 146, IRAS17313+7544, ZWG 356.4, VV 444, ARP 38, KARA 813.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Джон Франклин
нобай|оңға Джон Франклин –ағылшын теңізшісі, Арктика зерттеушісі. 1801-1803 жылдары Аустралияға жасалған сапарға қатысқан. Франклин Солтүстік Американың солтүстік-батыс жағалауын зерделеу үшін екі сапар ұйымдастырған (1819-1822 және 1825-1827 жылдары).
Өмірбаяны
Франклин қосынының із-түзсіз жоғалып кетуі күтпеген оқиға болды.1848 ж. бастап,оны іздестіруге 20 жыл бойы бірінен кейін бірі қаншама құтқарушы кемелер жұмылдырылды,олардың бәрі белгісіз аудандардың құшағына кіріп, картаға мың шақырымнан асатын жаңа жағалауларды түсірді.Солтүстік – Батыс өткелдің төртке жуық жолы табылды. Марқұм полярлық зерттеушінің артында қалған ескерткіш арктикалық Американың қазіргі картасы болатын. Қосынның алғашқы іздері 1850 ж. Бири аралынан, Франклин кемесі қаңтарылған жерден көзге шалынды.
1859 ж. Франклиннің жұбайы Джейн ханым кезекті рет өз есебінен кемені жабдықтап, тағы бір іздеу қосынын ұйымдастырды.Виктория түбегінде тастар арасынан бірқатар жазбалар табылды. Ол хаттан бір жылдан аса уақыт бойы мұз құрсауында қалған кемелер құлашын жаза алмай, адамдардың қаза тапқаны анықталды.Франклиннің өлімінен кейін аман қалған қосын мүшелері кемелерді тастап шығып, бас сауғалады,жол бойы олардың бәрі аштық пен қырқұлақтан ажал құшты.
Джон Франклин есімімен Аляска мен Канададағы шығанақ, бұғаз, таулар, Росс теңізіндегі арал аталған. Франклиннің қарама-қайшылыққа толы, бірақ қайғылы тағдыры поляр зерттеушілерінің тартынуына емес,керісінше, қызығушылықтарының артуына себеп болды. Франклин саяхаты туралы кітаптармен танысқан кейбіреулері мұзды шөлде қалып қойған адмиралдың кемесін іздестіру үшін солтүстік алыс сапарларға аттанды. Франклиннің «Поляр теңізі жағалауына саяхат туралы хикая» атты кітабын бүкіл Англия оқыды.Франклин қаһарман-саяхатшылардың біріне айналды. Онымен тек поляр зерттеушісі Руаль Амундсен ғана иық тірестіре алатын еді.
Әбу Убайда ибн әл-Джаррах
Әбу Үбәйда ибн Жәррах (Арабша: أبو عبيدة عامر بن عبدالله بن الجراح; Әбу Үбәйда Амир бин Абд Аллаһ бин әл-Жәррах; (583–638) ) — Исламмен алғаш табысып, жәннатпен сүйіншіленгендердің бірі. Азан шақырып қойған аты - Амир, лақап есімі - атасының атына байланысты Әбу Үбәйда ибн Жәррах деген атпен танымал болды.
Жетінші атада Хазіреті Пайғамбарымызбен (с.а.у.) туыстығы бар. Исламды қабылдағаны үшін, жас болғанына қарамастан, мүшрік әкесі Әбу Үбәйданы үйінен қуды. Ол ең қиын шарттар мен шақтарда дініне опасыздық жасап орта жолда тастап кетпеуге бар күшін салды. Эфиопияға һижрет етуге жол ашылған кезде мүшріктердің зәбірліктері мен зұлымдықтарынан құтылу үшін һижрет етті. Кейін Мединеге һижрет етіп, Расулаллаһтың (с.а.у.) қасына барды. thumb|250px|right|Әбу Үбайданың Йордан жазығындағы қабірі, [[Иордания]]
Йемендіктер Пайғамбарымыздан (с.а.у.) Исламды және сүннетті үйрететін мұғалім сұрағанда, Аллаһ Елшісі (с.а.у.) оларға осы Әбу Үбәйда ибн Жәррахты (р.а.) жіберген. Хазіреті Әбу Үбәйда ибн Жәррахтың басшылық қабілетін, парасаттылығын жоғары бағалаған халифа Омар оны өзінен кейін халифа болып сайлануға ең лайық адам деп тапқан еді. Омар ибн Хаттаб «Егер Әбу Үбәйда тірі болғанда, соны сайлар едім. Өйткені, Аллаһ оны неге таңдағанымды сұрар болса, Аллаһ Расулы (с.а.у.) ол жайлы «үмбеттің сенімдісі» дегенін естігенімді айтар едім...» деген болатын.
Әбу Бәкір Сыдықтың халифалығы кезінде ол Сирияны алу үшін жасақталған әскерге қолбасшы болып тағайындалды. Хумус, Сирия және Антакияға дейінгі жерлер Әбу Үбәйда ибн Жәррах бастаған Ислам әскерлерімен алынды. Одан кейін Иерусалимді қоршауға алған Әбу Үбәйда ибн Жәррах иерусалимдіктерді бейбіт бітімге көндірді. Бірақ иерусалимдіктер бейбітшілік келісімін тек Омар Фаруқпен жасайтындықтарын айтты. Әбу Үбәйда ибн Жәррахты Мединеге жіберді. Хазіреті Омар Әлиді (р.а.) орнына қалдырып ұзақ жолаушылықтан кейін Иерусалимге аман-есен жетіп, ол жердің кілтін қолына алды.
Омардың халифалығы тұсында мұсылмандардың арасында аштық болды. Хазіреті Омар әкімдерден жәрдем сұрады. Оған алғаш жәрдем еткен де Әбу Үбәйда ибн Жәррах болды. Сирияның әкімі болған ол төрт мың жүк артқан керуенді Мединеге өзі бастап барып, халыққа бөліп берді.
Өз міндетіне адал, Аллаһ Елшісіне (с.а.у.) сүйіспеншілігі шексіз Әбу Үбәйда ибн Жәррах (р.а.) қол астындағыларды қанаттыға қақтырмайтын, тұмсықтыға шоқытпайтын. Оның мейірімділігін тек мұсылмандар ғана емес, христиандар да көрді. Сондықтан да христиандар оған адал қызмет етті.
Үмбеттің сенімдісі Әбу Үбәйда ибн Жәррах Сирияға билік құрған тұста тарихта «әмуәс обасы» деген атпен белгілі болған індет шықты. Ол өңірде обаның шыққанын естіген Хазірет Омар оған Мәдинаға қайтуын өтініп хат жолдайды. Әбу Үбәйда ибн Жәррах «бауырларымнан айырыла алмаймын» деп сол жерде қалып қояды. Ақырында обадай шейіт болады. Бұл обадай көптеген сахабалар да о дүниелік болады. Әбу Үбәйда ибн Жәррах өзінің орнына Муаз ибн Жәбәлді қойдырып, мына өсиетті айтады:
Сирияның әкімі болып тұрған кезде сол жердің халқы түгел Әбу Үбәйда ибн Жәррахтың әділ басшы екеніне бірауыздан куәлік еткен. Оның мүбарак сүйегі қазіргі Иорданияның Бәйсин аймағындағы өзінің атымен аталатын елді мекенде жатыр.
Салыстырып тексеру сұлбалары
Метрологиялық тізбектің барлық буындарында физикалық шамалардың бірлік мөлшерінің дұрыс берілуін қамтамасыз ету үшін белгілі бір тәртіп орнатылуы керек. Бұл тәртіп салыстырып тексеру сұлбаларында келтіріледі.
Салыстырып тексеру сұлбалары мемлекеттік және локальді болып жіктеледі. Мемлекеттік салыстырып тексеру сұлбалары елдегі барлық физикалық шамалардың өлшем құралдарына таралады, ал локальді салыстырып тексеру құралдары белгілі бір аймақта, салада, ведомствода немесе кәсіпорындарда қолданылатын физикалық шамалардың өлшем құралдарына арналады. Локальді салыстырып тексеру сұлбаларына барлық пайдаланылатын немесе қолданысңа шығарылатын жұмысшы өлшем құралдары енгізілуі қажет.
Мемлекеттік салыстырып тексеру сұлбалары ҚР Мемстандартымен бекітіледі, ал локальді сұлбалар ведомстволық метрологиялық қызметтермен немесе кәсіпорын басшылығымен бекітіледі.
Эталондардан басқа бірлік мөлшерінің берілуі үлгілі өлшем құралдары арқылы да жүргізіледі. Жалпы түрде мемлекеттік салыстырып тексеру сұлбасының мазмұнын қарастырайық. Салыстырып тексеру сұлбасы тесттік бөліктен және чертежден тұрады. Салыстырып тексеру сұлбалар құжатының түріне белгілі бір талаптар қойылады, олар МЕМСТ 8.061-80 көрсетілген. 27-суретте типтік салыстырып тексеру сұлбасы берілген. Сұлбаның сызбасында мыналар көрсетіледі: өлшем құралдарының атаулары, физикалық шама мәнінің диапазоны, қателіктердің белгісі мен мөлшері, салыстырып тексеру әдістерінің атауы. Сұлбаның мәтіндік бөлігі кіріспе бөлімінен және салыстырып тексеру элементтерінің түсініктемелерінен тұрады. Ол көлденең пунктирлік сызықтармен бөлінген бірнеше алаңдардан тұрады. Сұлбаның жоғарғы сатысында эталондар немесе осы сұлба үшін ең жоғарғы дөлдіктегі үлгілі елшем құралдары орналасады. Алғашқы эталонның төменгі алаңдарында 1-ші және 2-ші және т.б. разрядтардағы үлгілі өлшем құралдары орналасады. Төменгі разрядтағы үлгілі өлшем құралдарынан кейін жұмысшы эталондар көрсетіледі. Алаңдардың арасындағы байланыс вертикальді тұтас сызықпен салынады.
Эталондар мен жұмысшы өлшем құралдарын әдетте тік төртбұрыштарға енгізеді (мемлекеттік эталон үшін екі контурлы тіктөртбұрыш). Осында сұлбаның осы сатысы үшін метрологиялық сипаттамалар белгіленеді. Басқа өлшем құралдары бір сызықпен қоршалған тіктөртбұрыштарға енгізіледі. Бірлік мөлшерін беру өдістерін сипаттау бір сызыңпен қоршалған дөңгелекшелерге орналастырылады.
Шама бірлігі мөлшерінің берілу дұрыстығының негізгі көрсеткіші болып салыстырып тексеру сұлбасының жоғарырақ тұрған және одан төмен тұрған сатыларының арасындағы өлшем құралдары қателіктерінің арақатынасы табылады. Идеалды түрде бұл арақатынас 1:10 болуы керек, бірақ тәжірибеде оған жету қиын және ең төменгі жіберілетін арақатынас 1:3. Бұл арақатынас мәні көп болған сайын, өлшем құралы көрсеткішінің сенімділігі соғұрлым төмен болады.
Нақты салыстырып тексеру сұлбаларын жасау кезінде келтірілген сұлбаны ұстану қажет. Салыстырып тексеру сұлбаларын қатаң үстану және разрядты эталондарды дер кезінде тексеру - жұмысшы өлшем құралдарының өлшем бірліктерінің дәл, сенімді мөлшерлерін берудің қажетті шарттары.
1 - мемлекеттік эталон; 2 - бірлік мөлшерін беру әдісі; 3 — эталон-көшірме; 4 - эталон-куәгер; 5 - жұмысшы эталон; 6,7,8- сәйкес разрядтағы үлгілі өлшем құралдары; 9 — басқа салыстырып тексеру сұлбаларынан алынған үлгілі өлшем құралдары; 10 — жұмысшы өлшем құралдары Мысал. Уақыт пен жиілік үшін салыстырып тексеру сұлбасын қарастырайық (28-сурет)
Сұлбаның жоғарғы бөлігінде 0,1-1,5 МГц жұмысшы жиілік диапазонындағы жиіліктің рубидилі генераторы орналасқан. Ол бірліктің мөлшерін жиілікті салыстыру компараторы арқылы кварцтық генераторға және жиілік синтезаторына береді. Салыстырудың салыстырмалы қателігі - 5 • 10−8 ол бастапқы генератордың беретін 1 • 10−9 жиіліктің қателік мәнімен мөлшерлес.
Сондықтан екі разрядтағы үлгілі өлшем құралдары үшін жиілікті жаңғыртудың салыстырмалы қателіктері жиіліктің жұмысшы диапазондары үшін көрсетіледі.
Жиіліктің өлшем бірлігін одан әрі төмен қарай беру жиілікті салыстыру және тікелей өлшеу әдістері көмегімен жүзеге асырылады. Мұнда жұмысшы-өлшем құралдарының метрологиялық көрсеткіштері 2-разрядты үлгілі өлшем құралдары көрсеткіштеріне қарағанда төмен болады. Сонымен қатар, бұл сұлбада жиіліктің бірлік мөлшерлерін тікелей алғашқы үлгілі өлшем құралдарынан, эталонды жиілік сигналдары мен уақыттың сигналдарының шәкірті болып табылатын, жұмысшы өлшем құралдарына берілуі көрсетілген. Мемлекеттік қызметкерлер үшін уақыттың дәл сигналдарын алу өте маңызды болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Стандарттау Санат:Метрология
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Физика
Грайгла (Миннесота)
Грайгла (Grygla) — Миннесота штатының Marshall округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 221 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-26216.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Электрлік өткізгіш
Электрлік өткізгіш, сым - электрлік энергияны тасымалдау үшін қолданылатын және бір түрде орналастырылған металл немесе кез-келген өткізгіш сым.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Васильевич Иван Туркенич
Ива́н Васи́льевич Турке́нич ( 1920 ж. 15 ақпан, РКФСР, Воронеж губерниясы, Богучарский ауданы, Жаңа Лиман ауылы - 14 тамыз 1944, Глогов-Малопольск қаласы , Ржешов уезі, Львовск, Войево ) - Қызыл Армия офицері, Ұлы Отан соғысы кезінде 1942-1943 жылдары Украина КСР Ворошиловград облысы, фашистік әскерлер басып алған Краснодон қаласындағы «Жас гвардия» партизандық антифашисттік комсомол ұйымының командирі және әскери штабының басшысы. Кеңес Одағының Батыры ( қайтыс болғаннан кейін, 5 мамыр 1990 ).
Соғысқа шейін
1920 жылы 15 ақпанда РКФСР Воронеж губерниясының Жаңа Лиман селосында (қазіргі Ресейдің Воронеж облысы Петропавл ауданы ) кеншілер отбасында дүниеге келген. Әкесі - Василий Игнатьевич Түркенич, шахтер. Анасы - Феона Ивановна. Апалы-сіңлілері - Валентина мен Ольга.
1920 жылдың соңыңда оның отбасысы Краснодон қаласына көшті. Бұл қалада 1929-1935 жылдары Иван басында толық емес орта мектепте, Максим Горький атындағы №1 орта мектепте оқыды.
1935-1936 жылдарда Краснодон қаласында Тарас Шевченко атындағы Ворошиловград мемлекеттік педагогикалық институтының педагогикалық жұмысшы факультетінде оқыды.
1937-1938 жылдары Краснодон өлкелік «Социалистік Отан» газетінің баспаханасында теруші болып жұмыс істеді.
1940 жылы Севастополь темір жол көлігі техникумын бітіргеніне кейін Жұмысшы-шаруа Қызыл әскерлеріі (ЖШКӘ) қатарына шақырылды.
1940-1941 жылдары - Севастополь зениттік артиллерия әскери училищесінің курсанты.
Ұлы Отан соғысы кезінде
Екінші дүниежүзілік соғыстың басында, 1941 жылдың жазында лейтенант шенімен Орал әскери округінің қарауына, содан кейін Қызыл Армияның Артиллерия академиясы жанындағы миномет батареялары командирлерінің курстарына жіберілді. кейін Ф.Е.Дзержинский, 1941 жылдан 1944 жылға дейін Самарқанд қаласында Өзбекстан КСР.
1942 жылы мамырда майданға аттанды. 1942 жылдың маусымынан бастап 614-ші танкке қарсы артиллериялық полк штабы бастығының көмекшісі болып шайқасты. 1942 жылы тамызда Сталинград шайқасы кезінде Орта Дондағы шайқастардың бірінде бөлімше құрамында қоршауға алынды, оң қолынан жараланды, жалғыз шығып, немістер басып алған аумақты кезеді. бірнеше күн болды, бірақ майдан шебінде ес-түссіз күйде тұтқынға алынып, тұтқындар лагеріне жеткізілді, ол жерде бес күн болды. Алтыншы күні тұтқындарды жаңа жерге (Сталинград облысы Суровикиноға қарай) айдап бара жатқанда ол қашып, аштық пен шаршағандықтан басып алынған Краснодонға жасырын түрде жол тартты.
Краснодонда ол Иванды және оның жанұясын жақсы білетін большевиктердің астыртын бөлімшесінің бастығы Филипп Петрович Лютиковтың тапсырмасы бойынша астыртын антифашисттік «Жас гвардия» комсомол ұйымының жауынгерлік қызметін басқарып, неміс басқыншыларына қарсы күресті жалғастырды. Осы ұйымның қолбасшысы болып сайланып, штаб бастығы болды. Жас гвардия комиссары Виктор Третьякевич пен штаб мүшелерінің көмегімен ол Краснодон, Первомайка, Изварино, Семейкинодан бұрын шашыраңқы болған жас жерасты жұмысшылары топтарын жауынгерлік бестікте ұйымдастырылған бір отрядқа біріктірді. Ұйым ұрыс даласында жиналған және басқыншылардан тұтқынға алынған қару-жарақпен жабдықталған жүзге жуық адамнан тұрды.
SD ұйымы 1943 жылы 2 қаңтарда анықталғаннан кейін Түркенич полициядан жасырынып, қамауға түсуден құтылды: ол ақпан айының басына дейін Краснодонда жасырынған. Қызыл Армия Северский Донецке жақындағанда, ол алдыңғы шептен өтті.
1943 жылы 14 ақпанда Ворошиловград операциясы кезінде Краснодонды Оңтүстік- Батыс майданның кеңес әскерлері азат етті. Осыдан кейін бірден Түркенич Краснодонға 54-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының 163-ші гвардиялық атқыштар полкінің миномет батареясының командирі болып оралды. 1943 жылдың мамырынан 1944 жылдың ақпанына дейін 33-атқыштар дивизиясының 473-артиллериялық полкінде полк штабы бастығының көмекшісі қызметін атқарды. 1944 жылдың ақпан айынан бастап ол Суворов атындағы Житомир Қызыл Ту орденді 99-атқыштар дивизиясының саяси бөлімінің қарамағында болды; Киев, Житомир, Тернополь, Львов қалаларын азат етуге қатысты. 1944 жылы маусымда ВКП(б) қатарына қабылданды.
1944 жылы 13 тамызда Польшаның Глогов-Малопольски қаласы үшін шайқастарда Иван ауыр жараланып, бір күннен кейін 1944 жылы 14 тамызда қайтыс болды
Соғыстан кейін күлі И. Түркенич Польшаның Жешов қаласындағы кеңес жауынгерлерінің зиратына ауыстырылды. Бейіт үстінде поляк және орыс тілдерінде қабір тасындағы жазу бар: «Жас гвардия батыры Иван Туркеничке – Ржешов воеводствосының азаматтарына» деп жазылып тұр.
Марапаттары
нобай| Капитан Иван Туркеничке (қайтыс болған соң) «[[Кеңес Одағының Батыры » атағын беру туралы КСРО Президентінің 1990 жылғы 5 мамырдағы Жарлығы.]] Фашисттерге қарсы соғыстағы шайқастарда көрсеткен батылдығы мен ерлігі үшін «Жас гвардия» қолбасшысы Иван Васильевич Туркенич Қызыл Ту орденімен (13 қыркүйек 1943 ж.) және I дәрежелі «Отан соғысының Партизаны» медалінің  (23 қыркүйек 1943 ж.), қайтыс болғаннан кейін – I дәрежелі Отан соғысы орденімен (1944 ж. 30 желтоқсан)  марапатталған.
Сілтемелер
Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар Санат:КОКП мүшелері Санат:Ұлы Отан соғысы артиллеристері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қызыл Ту орденінің иегерлері Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:КСРО капитандары Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:14 тамызда қайтыс болғандар Санат:1920 жылы туғандар Санат:15 ақпанда туғандар Санат:Pages with unreviewed translations
Қосағаш ауылдық қонысы
Әкімшілік орталығы — Қосағаш.
Тарихы
Ауылдық қоныстың мәртебесі мен шекарасы «Муниципалитеттерді құру, тиісті мәртебе беру және олардың шекараларын белгілеу туралы» Алтай Республикасының 2005 жылғы 13 қаңтардағы № 10-РЗ Заңымен белгіленген.
Дереккөздер
Санат:Қосағаш ауданының муниципалды құрылымдары Санат:Алтай Республикасының ауылдық қоныстары
Пуреза (Кизьма тармағы)
Пуреза — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кизьма өзенінің сол жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.