cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Торик-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Аққұм (құмды төбе)
Аққұм - құмды төбе. Аққұм ауылдық округі аумағында. Аққұм ауылының оңтүстік жағында, ауыл орталығынан 0,5 км жерде орналасқан. Аумағы 1,5 га, биіктігі 1-3 м. Аққұм ауылы осы құм төбелерінің атауымен аталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан шөлдері Санат:Қазақстан құмдары
Ақ Үбі
Бастауы
Иванов жотасының шығысынан бастау алып, солтүстігіндегі Үбі өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Ақ Үбі өзеніне Иванов жотасының солтүстік беткейінен көптеген өзендер келіп қосылады. Аңғары мен жағалауы мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Риддер қалалық әкімдігі өзендері Санат:Ертіс су алабы
Ренье (Вогез)
Коммунаның INSEE коды — 88378, пошта индексі — 88450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 94 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Тұрсынқұл Өмірзақ
нобай|Тұрсынқұл Өмірзақ Тұрсынқұл Өмірзақ (10.10. 1948 ж.туылған [Өзбекстан Республикасы, Самарқанд облысы, Пайарық ауданы) – ғалым, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1989), профессор (1991). 1965–67 жж. мектеп мұғалімі. 1967-1972 жж. В.В.Куйбышев атындағы Самарқанд ауыл шаруашылығы институтының студенті. 1972–96 жж. Шымкент қаласындағы Қазақ қаракөл ғылыми-зерттеу институтында аспирант (1972-1975), ғалым хатшы (1975-1977), "Генетика және селекция" бөлімінің меңгерушісі (1977-1992), "Қаракөл" ғылыми-өндірістік бірлестіктің және институттың ғылым жөніндегі 1-ші орынбасары (1992-1996) болып еңбек етті. 1996-2009 жылдары А. Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің "Биология" кафедрасының профессоры. 2009 жылдан бері М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің "Биология" және "Биотехнология" кафедраларының профессоры. 250-ге жуық ғылыми еңбектердің авторы. ҚР Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі. Ғылыми еңбектерінің негізгі бөлігі қаракөл қойының генетикасы мен селекциясына арналған. Сонымен қатар этология, психогенетика, антропогенетика, биотехнология бойынша ғылыми, оқу-әдістемелік еңбектері бар. АҚШ және Қытай елдерінде ғылыми-практикалық тәжірибеден өткен.
Ренье (Вогез)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Тұрсынқұл Өмірзақ
Сілтемелер
"Оңтүстік Қазақстан Энциклопедиясы"
Санат:Қазақстан ғалымдары
Мураяма Ситиро
Мураяма Ситиро (1908, Ибараки префектурасы) – жапон түркітанушысы. Киото, Дзюнтэндо және Кюсю университеттерінің профессор, Рур университетінің (ГФР) құрметті профессор Мураяма 1942 – 45 ж. Берлин университетінде алтай тілдерін оқып үйренді. Негізгі еңбектері Китасэн аралындағы айн тілдерінің шығу төркінін, олардың моңғол және малайя-полинезия тілдерімен байланысын зерттеуге арналған. Мураяма Моңғолия аумағын мекендеген тайпаларды үш топқа бөледі: моңғол тайпалары, әр түрлі тайпалар және хан тайпалары. Ол қарлұқ, қыпшақ, ұйғыр, наймандарды әр түрлі тайпалар тобына жатқызады. Наймандардың этнонимін, есімдерін, атақтарын, сондай-ақ кейбір тарихи деректерін талдау негізінде аталған тайпалар түркі тілдес деген қорытынды жасаған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Есенкелді Құдайназарұлы
Есенкелді Құдайназарұлы (Есенгелді би Құдайназар баласы, 18 ғасырда өмір сүрген) – Жоңғар шапқыншылығы кезінде ғұмыр кешкен қазақтың белді билерінің бірі, атақты батыр. Әкесі Құдайназар батыр, анасы Қызай ана. Алты алаштың арысы Абылай ханның бас серігі болған атақты кісі. Шыққан тегі Орта жүз құрамындағы Найман тайпасының Матай руының Қызай тармағынан.
Өмірбаян
Жастайынан жетім қалған Есенкелді зерек, батыр шешен болып өседі. Әкесі Құдайназар батыр мен жалғыз әпкесі жоңғар-қазақ соғысында қаза табады. Ол жас кезінде нағашысы Қайып бидің жанында жүріп үлгі-өнегесін алып ер жетеді.
Шежіреден
Қазақ шежіресінде Есенкелді бидің арғы тегі Найман тайпасының Матайынан Аталық, Қаптағай, Кенже тарайды. Аталықтан Құттыболат, Сүттіболат, Тәттіболат деген Үшболат ұрпағы шығады,Қызай елі атанған.
Бозінгеннің өлуі
Есенкелдінің 14-15 жасар кезі екен. Нағашысы Қайып бидің қасына еріп жүргенде сол Сарыүйсін жұртын бір төре билепті. Бірде төренің қасиетті бозінгені жоғалып кетеді. Күндіз күлкісінен, түнде ұйқысынан айрылады. Ақырында ол жұртқа жар салып: Жұрт бозінгенді әрі іздейді, бері іздейді. Ақыры жануардың үстінен шығады. Бошалап кеткен інген бір шұқырлау жерге жатып аунаған екен де, сол жерде үйелеп тұра алмай өліп қалыпты. Түйенің өлгенін төреге қалай да хабарлау керек? Ел осының есебін таба алмай, құлағымызға қорғасын құяды-ау деп қысылады. Сөйтіп тұрғанда Есенкелді бала: Жұрт дабырласып, "Сорлы баланың ажалына көрінген шығар" деп қамығады. Жиеніне сенген Қайып би баланың бетінен қақпайды. Есенкелді бала төренің алдына келіп, бозінген жайынан хабар айтатынын білдереді. Төре: "құлағым сенде!" дейді. Сонда бала: дейді. Төре өз сөзінен өзі ұсталып, бала жазадан құтылып кегіпті...
Ауа райын болжамшы
Есенкелді биді қартайғанда ауылдастары "есепші ата" деп атайды екен. Олай атайтын себебі: би ауа райын күні бұрын болжап айта беретін бoпты. Айтқаны дәл шығып, жаңбыр жауады деген күні жаңбыр, қар жауады деген күні қар жауады екен. Сондай болжамдарының бірқатары мынандай:
Магнетизм
Магнит (грекше magnetіs, Magnetіs lіthos – Магнесия тасы; Магнесия – Кіші Азиядағы көне қала) – магнит өрісін туғызатын дене. Магнит өрісіне ендірілгеннен дененің магниттік қасиетке ие болатын кесегі жасанды магнит деп аталады. Ал алдын-ала магниттелген ферромагнитті не ферримагнитті материалдан жасалған белгілі бір пішіні (таға тәрізді, ұзынша жолақ түрінде, т.б.) бар магнит тұрақты магнит деп аталады. Ол электроникада, радиотехникада және автоматикада тұрақты магнит өрісінің автономды көзі ретінде кеңінен қолданылады. Магнит – Fe, Co, Nі, Аl, гексогональді ферриттер, т.б. негіздегі қорытпалардан жасалады. Асқын өткізгіш материалдан жасалған орамасы бар соленоидты немесе электрмагнитті асқын өткізгішті магнит деп атайды. Оны заттардың магниттік-электрлік және оптикалық қасиеттерін, плазманы, атомдық ядроларды және элементар бөлшектерді зерттеуге арналған тәжірибелерде қолданады.
Есенкелді Құдайназарұлы
Ауа райын болжамшы
"Жолаушы неше түрлі болады?" дегенге Есенкелді бй мынаны айтады екен:
Магнетизм
Магниттік аномалия – Жер бетіндегі магнит өрісі мәндерінің өзінің қалыпты шамасынан ауытқуы. Картада магниттік аномалия Жер магнетизмінің кейбір элементтерінің мәндері бірдей нүктелерін қосатын сызықтар арқылы кескінделеді. Аумақты қамту шамасына қарай магниттік аномалия континенталдық, регионалдық және локальдық болып бөлінеді. Континенталдық магниттік аномалия 10 – 100 мың км²-ге таралады. Ең ірі континенталдық магниттік аномалия Шығыс Сібір мен Зонд аралында орналасқан. Регионалдық магниттік аномалия 1 – 10 мың км² ауданды қамтиды. Ол жер қыртысы құрылысының ерекшеліктеріне байланысты туады. Шығыс Сібірде, Шығыс Еуропада, т.б. аудандарда регионалдық магниттік аномалиялар бар. Локалдық магниттік аномалия ауданы бірнеше м2-ден км²-ге дейінгі аумақты қамтиды.
Есенкелді Құдайназарұлы
Саудагер арын сатады
Есенкелді би алыпсатар саудагерлерді үнемі өткір тілімен, тақпақ сөзімен шенеп отырған. Бір жолы базарды аралап келе жатса, алдынан өзіне таныс саудагер шығыпты да: "Биеке, арзан сатамын, алып калыңыз" деп бір күрең атты көлденең тарта беріпті. Қараса, әлгі күрең Қайып би ауылының бестісі болып шығады. Сонда Есенкелді оған көптің көзінше: деп мақалдапты да, жүріп кетіпті.
Магнетизм
Магниттік дауыл – Жердің магнит өрісінің күшті ұйтқуы салдарынан болатын өте қарқынды ауа ағыны (дауыл). Дауыл бірнеше сағаттан бірнеше тәулікке дейін созылады, әрі жер бетінің барлық нүктесінде бір мезгілде өтеді; өте үлкен қарқындылығы (∼5.10–2 Э-ке дейін) жоғары ендіктерде байқалады. Магниттік дауыл Күннің активті аймағынан бөлінген плазма ағыны (Күн желі) салдарынан пайда болады. Энергиясы орасан зор бөлшектердің Жер атмосферасының жоғары қабатына енуі және олардың жер магнитсферасымен әсерлесуі нәтижесінде ондағы электрлік токтардың күшеюіне және өндірілуіне (генерациялануына) әкеледі. Магниттік дауыл кезінде одан гөрі күрделірек геофизикалық процесс – магнитсфералық дауыл байқалады. Магниттік дауыл салдарынан радиотолқындарды шағылыстыратын және жұтатын ионосфера қабатының параметрлері айтарлықтай өзгереді. Оның барысында қысқа толқынды радиобайланыс едәуір қиындайды. Магниттік ұйытқу кезінде Жер атмосферасының жоғарғы қабаты қызады да, жылу төменгі – тропосфера қабатына беріледі. Нәтижесінде, тропосферада әр түрлі циркуляциялық қозғалыстар мен циклондар пайда болады.
Магнето
Іштен жану двигательдері цилиндрінде жұмыстық қоспаны жандыру үшін, тұтандыру свечасы электродтарының арасында, электр разрядтарын жасайтын айнымалы токтың магнит электр генераторы.
Бор магнетоны
Атом жүйесіндегі магнит моментінің өлшем бірлігі.
Магниттік аномалия
Байқаудан алынған Жер магнит өрісі мәнінің оның қалыпты таралуынан алынған есептеуден ауытқуы.
Магниттік алғырлық
Магнетиктің магнит өрісінде магниттелу қабілетін көрсететін сипаттамасы.
Магниттік тұтқырлық
Ферромагнетиктің магниттік сипаттамасы өзгерісінің сыртқы магнит өрісінің кернеулігі өзгерісінен уақыт бойынша қалып қоюы.
Магниттік гидродинамика
Физиканың электр өткізгіш сұйықтар мен газдардың (мысалы, плазманың) қозғалысын магнит өрісінің катысуымен қарастыратын бөлімі.
Магниттік индукция
Магнит өрісін сипаттайтын негізгі вектор; оның шамасы мен бағыты, магнит өрісінде орналасқан, электр тогы ағатын өткізгішке магнит өрісінің жасайтын әсерімен анықталады.
Магниттік линза
Зарядталған бөлшектердің ағынын магнит өрісінің көмегімен тоғыстауға арналған құрылғы.
Магниттік тұрақты
Шамасы бірліктер жүйесін таңдаумен шартталған, электродинамиканың бірқатар өрнектеріне кіретін пропорционалдық коэффициент.
Магниттік өткізгіштік
Магнит тізбегінің қандай да бір бөлігіндегі магнит ағынының осы бөлікте әсер етуші магнит қозғаушы күшке қатынасы.
Магниттік өтімділік
Заттың магниттік индукциясының магнит өрісінің әсерінен өзгеруін сипаттайтын шама.
Вакуумның магниттік өтімділігі
магниттік тұрақтыны қараңыз.
Магниттік тізбек
Кеңістіктегі магнит индукциясының ағыны өтетін денелердің немесе облыстардың жиынтығы.
Магниттік айна
Бөлшекті, плазма алып тұрған көлемнің орталық бөлігіне шағылдыруға арналған, басқарылатын термоядролық синтез құрылғысында қолданылатын магнит өрісінің пішін үйлесімі.
Магниттік кванттық сан
Атомдағы электрон импульсі моментінің проекциясын қандай да бір бағытқа анықтайтын кванттық сан.
Магниттік қанығу
Берілген заттың мүмкіндігінше Jqo магниттелудің ең жоғары мәнін қабылдауы.
Магниттік салқындау
Өрісті жылдам ағытқан кезде күшті магнит өрісінде болатын, парамагнетиктер температурасының төмендеуі.
Магниттік вектор
Жарық толқынындағы магнит өрісінің кернеулік векторы.
Магниттік гистерезис
Магнетиктің магниттелуінің сыртқы магнит өрісінің кернеулігінен бір мәнді емес тәуелділігі.
Магниттік диполь
Таралуы тұйық контурмен ағатын электр тогы жасаған магнит өрісінің таралуымен сәйкес келетін өрісті жасайтын, өлшемі өзінен өрістің қарастырылатын нүктесіне дейінгі қашықтықпен салыстырғанда өте кіші болатын магнит өрісінің кезі.
Магниттік заряд
Статикалық магнит өрісін есептеген кезде енгізілетін және электр зарядына ұқсас түсінік.
Дененің магнит моменті
Денені құраушы бөлшектердің спиндік магниттік моменттері мен соның бойымен ағатын тұйық электр токтарының магнит моменттерінің қосындысымен анықталатын, дененің магниттік қасиетінің негізгі сипаттамасы.
Токтың магнит моменті
Ток күшімен және контур геометриясымен анықталатын вектор түріндегі, контур бойымен ағатын электр тогы магниттік қасиетінің сипаттамасы.
Магнитті полюс
Магниттелген дене бетінің магниттелудің нормаль күраушысы нөлге тең емес бөлігі.
Магнит ағыны
Қандай да бір бет арқылы өтетін магнит индукциясы векторының ағыны.
Магнит қозғаушы күш
Магниттеуші катушкада ағатын электр ток күшінің ондағы орам санына көбейтіндісі.
Магнитодинамика
Магнетизмнің уақыт бойынша өзгеріп отыратын магнит өрісіндегі магниттелу процестерін зерттейтін бөлімі.
Магнитокалориялық эффект
Магнетик температурасының магнит өрісі кернеулігінің адиабаталық өзгерісі кезінде өзгеруі
Магнитометр
Магнит өрісінің және заттың магниттік қасиетінің сипаттамаларын өлшеуге арналған құрал.
Магнитомеханикалық құбылыс
Ол да сол гиромагниттік құбылыс.
Магнитомеханикалық қатынас
Гидромагниттік қатынасты қараңыз.
Магниттік жұмсақ материал
Қаныққанша магниттелетін және салыстырмалы әлсіз магнит өрісінде кайта магниттелетін ферромагнетик.
Магнитооптика
Ортаның оптикалық қасиетінің магнит өрісінің әсерінен өзгеруін зерттейтін оптиканың бөлімі.
Магниторезистивті эффект
Қатты өткізгіштер электр кедергісінің магнит өрісінің әсерінен өзгеруі.
Магнитостатика
Физиканың, электр токтарының немесе тұрақты магниттердің стационар магнит өрістерінің қасиетін зерттейтін бөлімі.
Магнитострикция
Дененің қалпы мен өлшемінің магниттелген кезде өзгеруі.
Магнитосфера
Қалпы, өлшемі және физикалық қасиеті жердің магнит өрісімен және оның күн желімен өзара әсерлесуімен анықталатын, жер маңындағы кеңістіктің облысы.
Магнит жылулық құбылыс
Дененің жылулық күйінің оның магниттік күйінің өзгеруіне байланысты өзгеруі.
Магнит тежеуші сәулелену
Синхронды сәулеленуді қараңыз.
Магнитосерпімді датчик
Механикалық күштеме немесе қысымды электр белгісіне өлшеп түрлендіргіш.
Магнитосерпімді эффект
Деформацияның ферромагнетиктің магниттелуіне әсері.
Магнон
Магнитті реттелген жүйеде спиндік толқынға сәйкес келетін квази бөлшек.
Магниттелу
Ферромагнетикте оған өсуші сыртқы магнит өрісі әсер еткен кезде өтетін процестер.
Магнит өрісінің кернеулігі
Тұйық контуры бойынша айналмасы, тек контурды кезіп өтетін өткізгіштік токтардың алгебралық қосындысымен анықталатын, магнит өрісінің қосымша сипаттамасы.
Магниттік қанығу
Магниттелуі магниттелетін магнит өрісі кернеулігінің одан әрі ұлғаюында өзгермейтін шектік мәнге жеткен кездегі ферромагнетиктің немесе парамагнетиктің күйі.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Электромагниттік құбылыстар Санат:Магнетизм
Амиейра (Олейруш)
Амиейра (Олейруш) (Amieira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Олейруш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 207 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26,29 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,9 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
УЕФА Кубок иелері кубогы 1968/69
УЕФА Кубок иелері кубогы 1968/69 — турнирдің тоғызыншы маусымы, Чехословакияның "Слован Братислава" клубы жеңімпаз атанды.
Бірқатар социалистік елдердің өкілдері жеребе қорытындысында бір-біріне қарсы ойнайтын болғандықтарына риза болмай, қатысудан бас тартты.
Сілтемелер
Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары Санат:1968 жылғы футбол Санат:1969 жылғы футбол
Сенім тудыру шаралары
Сенім тудыру шаралары — "мөлдірлікті" көрсету және әскери қуатын әдейі төмендетіп көрсететін мемлекеттердің жасырын немесе ашық дұшпандық емеурінінің болмауын толық көрсетуін күшейту бойынша қабылданған біржақты шаралар немесе келіссөздер нәтижесінде қабылданған шаралар.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Манчэстер Тауншип (Нью-Джерси)
Манчэстер Тауншип (Manchester Township) — Нью-Джерси штатының Оушен округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Құйма бекіткіші
Құйма бекіткіші - қорама қоспаларын және өзек қоспаларын бекіту үшін пайдалынатын байланыстырғыш зат. Құйма бекіткіштері қосылған қорама қоспалардың ылғалды және кептірілген күйлерінде белгіленген беріктіктері болады да, қорамаға құйылатын сұйық металдың әсерінен қирамайды. Құйма өндірісінде органикалық және органикалық емес құйма бекіткіштері пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Машиналар мен механизмдер бөлшектері
Мальгерсдорф
Мальгерсдорф (Malgersdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ротталь-Инн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1204 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 77 131. Муниципалитеттің басшысы — Карл Велленхофер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қауіпсіздік қайыстың құлыпы
Қауіпсіздік қайыстың құлыпы - қауіпсіздік қайыстың айылбастарының косылуын және ажырасуын қамсыздандыратын құрылғы.
Никотера
Никотера (Nicotera) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Вибо-Валентия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6626 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 211 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 89844.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Программалық өнімге үйретуші қосымша программа, автоматтандырылған дайындық
Программалық өнімге үйретуші қосымша программа, автоматтандырылған дайындық (Обучающее приложение к программному продукту, автоматизированная подготовка; computer based training system) — пайдаланушыға нақты программалық өніммен жұмыс істеуді үйретуге арналған үйретуші программа. Әдетте, программалық өнімге үйретуші қосымша программа, автоматтандырылған дайындық жатады. Үйрену кезінде пайдаланушыға программалық өнім моделімен емес, оның өзімен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін қондырғы түрінде жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Бұршақтастар
Бұршақтастар. Геологияда: шағын ғана (диаметрі 1–2 мм-ден 2–3 см-ге дейін) дөңгелек түйіршіктерден тұратын тасберіштер (конкреция). Әсіресе темір, алюминий, марганец тотықтары түріндегі бұршақтастар әр түрлі жыныстар құрамында біршама жиі ұшырасады, бұлардың ірі шоғырлары бұршақтасты рудалар түзуі ықтимал. Диаметрі 1–2 мм-ден аспайтын және ішкі құрылысы мейілінше қарапайым бұршақтастар глобулдар деп аталады. Бұршақтастардың ішкі кұрылысы бір-біріне кигізілген концентрлі қабыршақтардан (кәдуілгі пияз сияқты) тұрған жағдайда, оларды пизолиттер деп атайды.
Дереккөздер
Санат: География Санат: Геология Санат: Геофизика
Морфологиялық аналогия
Морфологиялық аналогия (морфологиялық ассимиляция) - морфологиялық қарама-қарсылықтарды кезекті өзгеріске жеткізетін бірігу (орысша несу- нёс = трясу- трёс; кольцо- кольца = пальто - польта).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Бибісара Ерханқызы Асаубаева
Бибісара Асаубаева (Bibisara Assaubayeva, 2004 жылы 26 ақпанда туған, Тараз) — қазақстандық шахматшы. Әйелдер арасындағы гроссмейстер (2019). Ерлер арасында халықаралық шебері (2020). Блиц бойынша әлем чемпионы (2021) — шахмат тарихындағы ең жас шахматшы. Рапид бойынша әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2021). Азия Чемпионы (2021).
Өмірбаяны
220px|нобай|Бибісара Асаубаева Vienna Chess Open турнирінде, [[Вена, 2015 жыл]]
Жетіру тайпасының Табын руынан
4 жасында шахмат ойынының алғашқы ережелерін игерді.
Шахматтан Қазақстанның бірнеше дүркін чемпионы, халықаралық шебер Олег Иванович Дзюбан алғашқы тәлімгері болды.
Түрлі балалар мен жасөспірімдер жас санаттарында 5 дүркін әлем чемпионы және екі дүркін әлем вице-чемпионы атанды.
Шахмат тарихындағы Fide Master атағының ең жас иегері. Атақ 2011 жылы екі рет әлем чемпионатындағы жеңісінен кейін 7 жасында берілді.
"Жыл спортшысы — 2012", "Жыл серпілісі" номинациясы сыйлығының иегері (Қазақстан, Астана).
"Жыл патриоты — 2013" сыйлығының иегері және номинанты, патриоттар форумы (Атырау, Қазақстан).
"Шейх Дубай Кубогы — 2014" иегері.
2017 жылы "Әлем құрамасы" сапында "ғасыр матчы" халықаралық турнирінің жеңімпазы атанды.
2016-2018 жылдары Ресей шахмат федерациясының атынан шығып, кейін Қазақстанға оралды.
Ткаченко
Ткаченко Артем Михайлович (1930 жылы туған, Украина, Луганский облысы Краснодон қаласы) – техника ғылымының докторы (1992), профессор (1994). Донецк политехникалық институтын бітірген (1953). 1953 жылдан Қазақстан Ғылым академиясының Тау-кен ісі институтында аға инжинер, кіші, аға ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі қызметтерін атқарды. 110-нан астам ғылыми жарияланым мен 5 монографияның авторы.
Бибісара Ерханқызы Асаубаева
Өмірбаяны
2020 жылы үшінші норманы орындап, ФИДЕ халықаралық шебері атанды.
Кәсіби мамандар арасындағы жетістіктер
2017 жылдың маусымында Минскіде өткен шахматтан Еуропаның ерлер жеке чемпионатына қатысып, халықаралық шебер нормасын орындады.
2017 жылдың желтоқсан айында Бибісара Сауд Арабиясында өткен рапид және блиц бойынша әйелдер арасындағы әлем чемпионатына қатысты.
Эр-Риядта өткен Әлем чемпионатының 100 қатысушысының ішінен 93-ші орыннан бастаған ең жас қатысушы, 13 жасар Бибісара Асаубаева турнирді 9½ ұпаймен 10-шы орында аяқтап, ресейліктер арасында үздік нәтиже көрсетті. 15 турдың қорытындысы бойынша ол Александр Костенюк, Екатерина Лагно, Александр Горячкин, Ольга Гирь және әлемнің басқа да мықты шахматшыларын айналып өте алды.
14 жасында Бибісара әйелдер арасында "Moscow Open 2019" халықаралық шахмат фестивалінде қола медальді жеңіп алды. 7 ұпай жинап, ол төртінші орынға ие болған халықаралық әйелдер гроссмейстері Марина Гусевадан (Мәскеу облысы) озып кетті.
2019 жылы Қазақстан құрамасы әйелдер арасындағы командалық әлем чемпионатына қатысты (Астана, Қазақстан).
Қазақстан әйелдер құрамасы жарыс қорытындысы бойынша бесінші орынға ие болды, ал Асаубаева командаластар арасында үздік нәтиже көрсетті (9-дан 5 ұпай).
2021 жылдың желтоқсан айында Польшада Қазақстан тарихында алғаш рет блиц бойынша әлем чемпионы атанды, турнир аяқталғанға дейін бір турда — шахмат тарихындағы ең жас және рапид бойынша әлем чемпионатының күміс жүлдегері.
2021 жылғы ересектер шахматында Азия чемпионы пандемияға байланысты жарыс рапид санатында онлайн форматында өтті.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан шахматшылары Санат:Шахмат гроссмейстерлері
Низия-Флореста (Риу-Гранди-ду-Норти)
Низия-Флореста (Риу-Гранди-ду-Норти) (Nísia Floresta) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Шығыс Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Макаиба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22 814 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 306,051 км² шамасында. Халық тығыздығы — 74,5 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Төменгі карыш
Төменгі карыш — Башқұртстанның Балтачев ауданындағы ауыл, Төменгі Карышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 470 адамды құрады. Пошта индексі — 452994, ОКАТО коды — 80208819007.
Магазинді құрылғылар
Магазинді құрылғылар (орыс. магазинные устройства) — дайындамаларды магазиннен тергіштермен, шынжырлы конвейерлермен, қарпығаштармен, дисклермен бағытталған түрде бір саппен ағаш өңдейтін машинаға беретін құрылғы. Бұл құрылғылар ағаш өңдейтін өндірісте кең қолданылады. Құрылғылардың құрылымдары өңделетін дайындамалардың және тетіктердің пішіндері мен өлшемдеріне, материалды беру бағытына (бойлай және көлденең), магазиннен дайындаманы беру тәсілдеріне жөне қажетті жұмыс істеу мерзіміне байланысты.
Төменгі карыш
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Тіл тармағы
Тіл тармағы орыс ветвь языковая — шыккан тегіндегі жакындык белгілеріне карай біріктірілген тіл семьясынын топтары. Ср.: түркі тілдерінін батыс және шығыс хун тармактары. Батыс хун тармағына кіретін булгар,оғыз, кыпшак, карлүк тілдерінін топтары т. б.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ақорпа
Ақорпа  – Бозащы түбегінің солтүстік бөлігіндегі құдық.Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы жерінде орналасқан.
Тереңдігі 4 м, су шығымы 1400 л/сағ. Солтүстігі тақыр жазықты, батысы сортаңды болып келеді. Батысында Үлкенсор қонысы мен мұнай кен орындары орналасқан. Маңында Кіндікті, т.б. қыстаулар бар.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы географиясы Санат:Қазақстан құдықтары
Футболдан Франция кубогы 2023/24
Футболдан Франция кубогы 2023/24 (Coupe de France de football 2023-2024) — аталмыш турнирдің 107-ші маусымы.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Франция кубогы Санат:2023 жылғы футбол Санат:2024 жылғы футбол
Пойва
Пойва — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лямъя өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Безелих
Безелих (Beselich) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Гиссен әкімшілік округіне бағынады. Лимбург-Вайльбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5627 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,53 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 5 33 001. Муниципалитеттің басшысы — Мартин Рудерсдорф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
2016 Жазғы Олимпиада ойындарындағы футбол
Бразилияда өтетін жазғы олимпиада ойындарында футбол 3-20 тамыз аралығында өтеді. Екі топқа бөлінеді: әйелдер арасында және еркектер арасында.
Жеребе тастау
Командаларды финалдық турнирге топтарға үлестіру үшін жеребе тастау салтанаты 14 cәуірде 2016 жылы Маракана стадионында өткізілді.
Квалификация
Санат:Олимпиада ойындарындағы футбол Санат:Жазғы Олимпиада ойындарындағы жарыстар 2016
Электрұйықтатқыш
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Аспалы беткей
Аспалы беткей. Желегі мен табаны бір-біріне шамамен параллель орналасқан жалпақ геологиялық денелердің (тақташалардың, линзалардың, желілердің, сығылмалардың т. с. с.) беткі жазыктығы.
Дереккөздер
Санат: География Санат: Геология Санат: Геофизика
Свопинг мәліметтер жинағын басқару блогы
Свопинг мәліметтер жинағын басқару блогы (блок управления набором данных свопинга; swap data set control block) — компьютерлердің бірыңғай жүйесінің уақытты бөлу жүйелерінде — свопингтің мәлімет тер жинағын сипаттайтын басқарушы кесте. Онда мәлімет терді басқару блогы, жад ресурсына кезек туралы ақпарат және құрылғының ерекшелігін анықтайтын басқарушы ақпарат бар.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ақөзек
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Пропорционалды аналогия
Пропорционалды аналогия - пропорционалды оппозицияны таратуға негізделген аналогия.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Пырын-Яха
Пырын-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иту-Яха өзенінің сол жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қызылата
Қызылата — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Сабыр Рақымов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 43 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 549 адам (279 ер адам және 270 әйел адам) болса, 2009 жылы 599 адамды (315 ер адам және 284 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Талов ауылдық округі
Талов ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 986 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жәнібек ауданы ауылдық округтері
NGC 563
NGC 563 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 563 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5269, NGC 539, ESO 542-10, MCG -3-4-63, NPM1G -18.0062.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Айюб әулеті
Айюб әулеті — Таяу Шығыстағы билеушілер әулеті. Мысырда Фатима әулеті биліктен кеткеннен кейін Айюб ибн Шадидің баласы Салах ад-Дин негізін салған (1170).
Айюб әулетінің ұрпақтары Мысырды (1171 — 1250), Дамаскіні (1186 — 1260), Халебті (1186 — 1260), Хамды (1178 — 1341), Хомсты (1178 — 1262), Месопотамияны (1200 — 45), Оңтүстік Арабстанды (1173 — 1223) биледі. Салах ад-Дин өлген соң іштей бақталастық, мамлүктердің ереуілдері, ішкі экономика байланыстың әлсіздігі салдарынан мемлекет ахуалы бірте-бірте құлдырап, Айюб әулетінің билігі жойылды.
Сілтемелер
Санат: Ислам тарихы Санат:Мысыр тарихы Санат:Тунис тарихы Санат:Таяу Шығыс әулеттері Санат:Мұсылман әулеттері Санат:Тарихи мемлекеттер
Кеймада-Нова
Кеймада-Нова (Queimada Nova) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алту-Медиу-Канинде экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 969 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 499,865 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,0 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Жосылма
Жосылма. Геоморфологияда: тау жыныстарының мұжылуы нәтижесінде жербедерде пайда болатын ұзынынан-ұзақ созыла сағаланылатын шағын жыралар.
Дереккөздер
Санат: География Санат: Геология Санат: Геофизика
Эскобоса-де-Альмасан
Эскобоса-де-Альмасан (Escobosa de Almazán) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альмасан ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 32 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,44 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Фредериксхаун (коммуна)
250px|нобай|Фредериксхавн коммунасы Дания картасында. Фредериксхавн (Frederikshavn Kommune) — Солтүстік Ютландия облысының құрамына кіретін даттық коммуна. Аумағы — 648,62 км² (Гренландияны және Фарер аралдарын санамағанда Дания аумағының 1,50 % құрайды). 2008 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны  — 62751 адамды (ерлер — 31412, әйелдер — 22576; шет елдердің азаматтары — 1918) құрады.
Магний
Ол қорғағыш оксид пленкамен қапталғандықтан, құрғақ ауада 350ӘС-қа дейінгі температурада тотықпайды, бірақ 600 – 650ӘС-та өздігінен тұтанып, жарқырай жанып, Магний оксидін (MgO) және аздап нитридін (Mg3N2) түзеді. Құрамында бос оттек (О2) жоқ суық сумен әрекеттеспейді; қайнап жатқан судан Н2-ні ығыстырады.
Сұйытылған қышқылдарда жеңіл ериді концентрленген күкірт қышқылының (H2SO4) және HF ерітінділерінде пассивтеледі]; сілтілердің суық ерітінділерінде ерімейді. Қыздырғанда сутегімен, галогендермен S, N2, C-пен әрекеттеседі. Магнийді құрамында MgCl2 бар балқымаларды электролиздеу арқылы, күйдірілген магнезит немесе доломитті металлотерм. (ферросилициймен) тотықсыздандыру және MgO-ін көміртерм. тотықсыздандыру арқылы алады.
Негізгі минералдары
Магний құймаларының өнеркәсібінде, құймаларды легирлеуде, қиын тотықсызданатын және сирек металдарды металлотерм. жолмен алу үшін (мыс., Tі, Zr, Hf, U, т.б.), магнийорганик. қосылыстар синтезінде қолданылады.
Ашылу тарихы
1695 жылы Англиядағы Эпсом минералды суларының тұз, ащы дәмі мен күшті әсері бар. Ғалымдар оны «ащы тұз», сондай-ақ «Ағылшын» немесе «Эпсом тұзы» деп атады. Минералды эпсомит магний сульфаты кристалды гидрат болып табылады және MgSO4, 7H2O химиялық формуласына ие. Элементтің латынша атауы Киелі Кіші Азиядағы Магнезияның ежелгі қаласы болып табылады, оның маңында магнезит минералдары бар. 1792 жылы Антон фон Рупрехт көмірді қалпына келтірумен ақ магнезиядан белгісіз металды оқшаулап, ол австриялық деп атады. Кейінірек «Австрия» – бұл өте төмен тазартылған магний, себебі бастапқы материал темірмен қатты ластанған. 1808 жылы ағылшын химигі Джемфри Дэви көптеген елдерде магнезия мен сынап оксидінің ылғал қоспасының электролизі арқылы тіршілік еткен «магнезия» деп аталатын белгісіз металды біріктірді. Ресейде, 1831 жылдан бастап, «магний» атауы қабылданды. 1829 жылы француз химик А.Буми магний алды, оның балқытылған хлоридін метал калийімен қалпына келтірді. 1830 жылы М. Фарадей магнийді магний хлоридінің электролизіне ие болды.
Табиғатта таралуы
Кларк магнийі - 1,95% (19,5 кг / т). Бұл жер қыртысының ең таралған элементтерінің бірі. Көп мөлшерде магний теңізде тұздардың ерітіндісінде кездеседі. Магнийдің жоғары массасы бар негізгі минералдар:
Магнезиялық тұздар өздігінен түсетін көлдердің тұз шоғырларында көп мөлшерде кездеседі. Көптеген елдерде карналлит шөгінділерінің кен орындары бар.
Магнезит негізінен гидротермикалық жағдайларда қалыптасады және орташа температуралық гидротермальды кен орындарымен байланысты. Доломит - маңызды магний шикізаты. Доломит кен орындары кең таралған, олардың қорлары үлкен. Олар генетикалық карбонатты шөгінді қабаттар байланысты және олардың көпшілігі немесе Пермдік геологиялық жасын-Кембрий алдын ала қойды. қалыптастырған доломит шөгінділері, бірақ гидротермиялық шешімдер әктас, жер үстi суларын ұшыраған кезде, сондай-ақ туындауы мүмкін.
Өте сирек минералды, содан кейін лав Оңтүстік Гиссарском (Тәжікстан), жағалау шөгінділер Чона (Шығыс Сібір) магний ана азайту газ ағындарынан құрылған және бірінші 1991 жылы табылған, болып табылады.
Магнийдің табиғи көздері
Қазба минералдық кен орындары (магнезиялық және калий-магнезиялық карбонаттар: доломит, магнезит).
Әлемдегі магний өндірісінің басым бөлігі АҚШ-та (43%), ТМД елдерінде (26%) және Норвегияда (17%) шоғырланған, Қытайдағы нарықтағы үлесі артуда.
Бағалар тізімі
Санат:Химиялық элементтер Санат:Жеңіл металдар *
Джарратана
Джарратана (Giarratana) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3343 адамды құрайды. Халық тығыздығы 78 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 43,47 км² шамасында. Пошта индексі — 97010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Хромодиагностика
Хромодиагностика
Дереккөздер
Санат:Медицина
Мишель Майор
Мишель Майор (1942 жылы 12 қаңтарда туған. Лозанна, Во, Швейцария) — Швейцария астрофизигі, Женева университетінің (астрономия кафедрасы) құрметті профессоры. Майор ресми түрде 2007 жылы отставкаға кетті, бірақ Женева обсерваториясында белсенді зерттеуші болып қалады. 2010 жылғы Халықаралық В. А. Амбарцумянсыйлық иегері. Физика бойынша Вольф сыйлығының (2017) және физика бойынша Нобель сыйлығының (2019, Дидье Келомен бірге) лауреаты.
Мансап
1966 жылы Лозанна университетінде физика саласында магистр дәрежесін, 1971 жылы Женева обсерваториясында астрономия саласында докторлық дәрежесін алды. Оның диссертациясы Галактиканың спиральды құрылымымен ықтимал байланыстағы күн төңірегіндегі жұлдыздардың кинематикалық қасиеттерін зерттеуден тұрады. Ұзақ уақыт Кембридж университетінің астрономия институтында (1971) жұмыс істеді. Женева университетінде жұмыс істей отырып, Чилидегі Еуропалық Оңтүстік обсерваторияда (ESO) және Гавай университетінің астрономия институтында семестр бойы бірнеше шығармашылық демалыстар өткізді.
1989 жылдан 1992 жылға дейін ол Еуропалық Оңтүстік обсерваториясының консультативтік кеңесін, 1990 жылдан 1993 жылға дейін Астрофизика және астрономия бойынша Швейцария қоғамының президенті (Swiss Society of Astrophysics and Astronomy) басқарды. Халықаралық астрономиялық одақтың бірнеше комиссиясының белсенді мүшесі және бұрынғы төрағасы.
1995 жылы Дидье Келомен бірге 51 Пегас b, бірінші экзопланетті ашты. Осы ашқаны үшін Майор және Кело 2019 жылы физика бойынша Нобель сыйлығын алды.
Марапаттар
1998-Жюль Жансен Сыйлығы
1998-Marcel Benoist Prize
2000-Бальцан Сыйлығы
2004-Альберт Эйнштейн Медалі
2004-Құрметті легион орденінің кавалері
2005 — Шао сыйлығы, "планеталар мен планета жүйелерін қалыптастыру үдерістерін біздің түсінігімізді революциялайтын басқа жұлдыздардың айналасында айналатын алғашқы ғаламшардың орбиталары мен массаларын ашуы және анықтауы үшін".
2010 — Виктор Амбарцумян атындағы Халықаралық ғылыми сыйлық, " олардың планеталық жүйелер мен оларды қоршаған жұлдыздар арасындағы байланысты зерттеуде маңызды үлесі үшін".
2010-Карл Шварцшильд Медалі
2015-Корольдік астрономиялық қоғамның алтын медалі, "For his discoveries of planets orbiting other stars, and the development of instrumentation designed to find them".
2015-Киото Сыйлығы
2017-физика бойынша Вольф сыйлығы, "жұлдыздың күніне ұқсас айналадағы алғашқы экзопланетаны ашқаны үшін".
2019-физика бойынша Нобель сыйлығы
Thirty Seconds to Mars
Thirty Seconds to Mars — Лос-Анджелесте 1998 жылы құрылған америкалық альтернативтi рок тобы. Топ атауы бұрынғы Гарвард профессоры мақаласынан алынды. Онда технологиялық прогресс нәтижесінде адамзат дәлме-дәл «Марсқа дейiн отыз секундта» болып қалатыны туралы айтылды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ рок топтары Санат:АҚШ музыкалық топтары
Омаш
Омаш — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Вологда облысы, Новгород облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кирва өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Молога өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бөгеннің тұнбалануы
Бөгеннің тұнбалануы (Заиление водохранилища) — жер беті суларының топырақ қыртысын шаюы әсерінен су қоймасының лайлануы артып, оның жұмыс істеу мерзімінің қысқаруы. Бөгеннің тұнбалауына (лайлануы) қарсы қолданылатын шаралар су қоймасының гидрологиялық режімін зерттеу нәтижелері бойынша белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Араньяш
Араньяш (Aranhas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Пенамакор муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 440 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,50 км² шамасында. Халық тығыздығы — 80,0 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Конници (Хасково облысы)
Конници (Конници) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Ивайловград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 86 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Плумстэд Тауншип (Нью-Джерси)
Плумстэд Тауншип (Plumsted Township) — Нью-Джерси штатының Оушен округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 8421 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 104.2 км² шамасында. FIPS коды — 34-59790.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Перлит
Перлит (нем. perle — меруерт) — жанартаулық шыныдан тұратын қышқыл эффузиялық тау жынысы. Хим. құрамында: SіO2 — 65 — 75%, Al2O3 — 10 — 15%, аз мөлшерде Fe2O3, CaO, MgO, SO2, т.б. қоспалар, 3 — 6%-дай байланысқан су болады. Бітімі перлиттік, сынығы домалақ пішінді қабықшаларға, шарларға бөлінеді, жылтырлығы эмаль, інжу,жібек, балауыз, шыны тәрізді. Түсі сұр, сарғылт, көгілдір, меруертке ұқсас; тығызд. 1,3 — 1,6 г/см3. Перлитті 850 — 1200oС-қа дейін қыздырғанда құрамындағы су буланып, ісінеді, қуыстар пайда болады. Көлемі 10 — 20 есе ұлғайып, кеуекті жеңіл материалға айналады. Осы қасиетіне байланысты Перлитті бетонға жеңіл толтырмалар ретінде, отқа төзімді цементтерге, бояуларға, пластмассаларға, асфальтқа қосады; жылу өткізбейтін бұйымдар жасауда, химия, мұнай өңдеу, тамақ, дәрі-дәрмек, шыны өндірісінде қолданады. Қазақстанда Семейтау аймағының қышқыл эффузияларында кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
NGC 5723
NGC 5723 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1855 жылы 16 сәуірде Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5723 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52354, MCG 8-27-15, ZWG 248.16, NPM1G +46.0302.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
IC 1346
IC 1346 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65927, MCG -2-53-19.
Сыртқы сілтемелер
IC 1346 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Жоңғыш
thumb|Жоңғыш Жоңғыш - материалдарды жоңғылап өңдеуге арналған көп жүзді құрал.
Жоңғыштың келесі түрлері болады: Жоңғыштар қатты қорытпалардың тілімшелері өндірілген пышақтары бар қоспаланған және тез кесетін құрал-саймандық болаттардан жасалады. Жонғыштар беттерді, ойықтар мен оймакілтектерді, қисықсызықты беттерді айналмалы бұйымдарды, сонымен қатар металдарды өңдеу қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Құралдар
Fresadora
Магнит
thumb| alt=A.| Магнит. Магнит (грек. magnetіs, Magnetіs lіthos — Магнесия тасы; Магнесия — Кіші Азиядағы көне қала) — магниттелушілік қасиеті бар, яғни магнит өрісін туғызатын дене.
Магнит
Магнит - дегеніміз бұл магнетизм деп аталатын күшті өндіретін объект. Дененің магнит өрісіне ендірілгеннен кейін магнит қасиетке ие болатын кесегі жасанды. Магниттің екі бөлігі болады, яғни солтүстік (N) пен оңтүстік (S). Күш сызықтары солтүстіктен шығып оңтүстікке кіреді. Ал алдын ала магниттелген ферромагнитті не ферримагнитті материалдан жасалған белгілі бір пішіні (таға тәрізді, ұзынша жолақ түрінде, т.б.) бар. Магнит-тұрақты. Ол электроникада, радиотехникада және автоматикада тұрақты магнит өрісінің автономды көзі ретінде кеңінен қолданылады. Магниттің қасиеттері Магнит дайындалған материалдың магнит гистерезис тұзағы тармақтарының магнитсіздендіру сипатымен анықталады. Магнит — Fe, Co, Nі, Аl, гексогональді ферриттер, т.б. негіздегі қорытпалардан жасалады. Асқын өткізгіш материалдан жасалған орамасы бар соленоидты немесе электрмагнитті асқын өткізгіш магнит деп атайды. Оны заттардың магнит-элетр және оптикалық қасиеттерін, плазманы, атом ядроларды және элементар бөлшектерді зерттеуге арналған тәжірибелерде қолданады. Асқын өткізгіш Магнит байланыс техникасында және радиолокацияда электрмашиналарының Магниттік өрісінің индукторы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы Сұрақ және жауап. Энциклопедия
Санат:Магнетизм
Тота-Яха
Тота-Яха (Песчаная) — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тазов кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 253 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Колуэлл (Айова)
Колуэлл (Colwell) — Айова штатының Флойд округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.5 км². FIPS коды — 19-15465.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 76 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Флойд округы (Айова)
Ақпан кварц кен орны
Ақпан кварц кен орны - Ақтөбе облысының оңтүстік-шығысынан 110 км жерде, уралид гранитті-метаморфтық кіндігінде орналасқан.
Жатыс сипаты
Ақпан сілемінің кембрийге дейінгі гнейс-тақтатас қабаты мен граниттерінде жатқан алтыны бар көптеген кварц тіндерімен көрінеді. Ұсақ тіндері тек бет жағынан бағаланған, ал барлау аяқталғанда оның қоры 8-10 т-ға дейін ұлғаяды.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы кен орындары
Поповка (Ақмола облысы)
Поповка — Ақмола облысы Атбасар ауданы, Тельман ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 423 адам (211 ер адам және 212 әйел адам) болса, 2009 жылы 306 адамды (143 ер адам және 163 әйел адам) құрады.
Брахисинклибаль
Брахисинклибаль. Синклинальды иілім түрі. Иілім қанатының жиектерінен жамырай шашыраған тақташа еңістігі сол иілімнің кұлпына сәйкес келетін ортаңғы нүктеде тоғысады. Брахисинклибальдың пішін ерекшелігін түсіну үшін төңкерулі жатқан тақияны көз алдына елестетіңіз, жеткілікті.