cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ащыбұлақ (Алматы облысы)
Тарихы
Ауыл 1957—97 жылдары «Қазақстан» кеңшарының орталығы болды. Оның негізіңде 1997 жылы «Голд-Продукт» жүзім зауыты ЖАҚ, «Төрткөл Мале», «Райымбек» ЖШС және 460 шаруа қожалығы құрылды.
Инфрақұрылымы
Ащыбұлақта және округке қарасты Қазақстан, Жолдыбай Қайыпов ауылдарында 3 орта мектеп, 2 мәдениет үйі, 3 кітапхана, фельдшерлік-акушерлік пункт, 2 дәрігерлік амбулатория, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары бас­қа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
Базель
250px|thumb|Картада орналасуы thumb|353px|Базель көрінісі Базель (Basel, Bâle, Basilea, Basilia; Athenae Rauracorum) — Швейцариядағы қала, Базель-Штадт жартылай контоны әкімшілік орталығы. Осы қалада Швейцарияның ең ескі Базель университеті орналасқан (1460).
Тарихы
Бастапқыда бұл маңайды келттік раурацтар тайпасы мекен еткен. .
Швейцариядаға ең алғашқы Базель университетінің іргесін ІІ Пием Папа қалаған. 1501 жылы Базель Швейцар конфедерациясына қосылған. Университетте оқытушы қызметін атқарған (1521-29) Эразм Роттердамский кезінде қала гуманизм мен Реформацияның орталығына айналған. Маңызды сауда және өнеркәсіп орталығы, өзен порты. Мемлекеттік тілі – неміс тілі, діні –протестантизм.
Географиясы
Базель - Швейцарияның солтүстік-батысында орналасқан қала. Қала Франция және Германиямен шекаралас Рейн өзенінде орын тепкен.
Халқы
Тұрғын саны – 166 558 адам (2000; қала маңындағы халық санын қосқанда 402 387 адам).
Дереккөздер
Санат:Базель-Штадт қалалары Санат:Рейн бойындағы қалалар Санат:Базель Санат:Азат қалалар
Павлодар облыстық мемлекеттік архиві
Павлодар облыстық мемлекеттік архиві – ғылыми-құжаттық мекеме.
Арда (Еділ тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Павлодар облыстық мемлекеттік архиві
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұрағаттары Санат:Павлодар облысы
Арда (Еділ тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Уа-Плаж
Уа-Плаж (Oye-Plage) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 33,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62645, пошта индексі — 62215.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5475 адамды құрады. Халық тығыздығы — 161,7 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Одиссея
Одиссея (көне грекше: Ὀδύσσεια) — көне грек эпосы. Гомердің «Одиссея» атты екінші поэмасының тақырыбы – Троя соғысынан қайтып келе жатқан Итака аралының патшасы Одиссейдің басынан кешкен шытырман оқиғалары. «Одиссеяның» негізгі сюжеті – «күйеудің оралуы». Аңыздарда осындай сюжет көп кездеседі: күйеуі ұзақ таңғажайып саяхаттан үйіне келгенде, оның әйелі басқа біреуге күйеуге шығайын деп тұрған жерінде, тойдың бей-берекетін шығарады. Гомердің поэмасында Одиссейдің жоғында оның сенімді әйелі Пенелопаға көптеген батырлар құда түседі, сол себептен оның ұлы Телемах шыдай алмай әкесін іздеуге кетеді.
Бұл жерде поэмаға екінші сюжет қосылады: «әкесін іздеген ұл» туралы. Бұл сюжет бойынша әкесінің жоғында туған ұлы оны іздеуге кетеді ; әкесі мен ұлы кездеседі, бірақ бір бірін танымай, ұрыс бастайды. Бір варианттарында бұл сюжет қайғымен - әкесінің немесе ұлының өлімімен аяқталады. Басқа варианттарда екеуінің татуласуымен бітеді. «Одиссеяда» бұл сюжет жартылай берілген - әкесі мен ұлының кездесуі, ұрысқа дейінгі сюжет алынған. thumbnail|left|280px|"Одиссей және Наусикая" Шарль Глейр «Одиссея» «Илиаданың» жалғасы екені белгілі, себебі онда Троя соғысынан кейінгі оқиғалар баяндалады. Илиададай «Одиссея» 24 кітапқа бөлінген. «Одиссеяның» құрылысы (композициясы ) «Илиададан» күрделі. «Илиаданың» сюжеті бір ізді келсе, «Одиссеяның» әңгімесі әрекеттің ортасынан басталады. «Илиададан» гөрі «Одиссеяда» бас кейіпкер бейнесіне ерекше көңіл аударылған.
Толығырақ. Одиссей өз үйіне 10 жыл бойы сапар шегіп, жолда көптеген қауіп-қатерді жеңеді.Ол өзі мен серіктерін үңгірінен шығармай қойған жалғызкөзді құбыжық – циклоп Полифемнен айласын асырады.Одиссей циклоптың көзін ағызады да, жауынгерлер қойлардың терісін жамылып, үңгірден шығып кетеді, себебі циклоп оларды сипап көргенде қой екен деп қалады. Одиссей жолдастарымен бірге отанына қарай ұзақ жүреді.Бір күні ол сиқыршы әйел Цирцея тұратын аралға келіп түседі. Ол Одиссейдің барлау жасауға жіберілген бірнеше серігін шошқаға айналдырып жібереді.thumb|right|233x233px|ОдиссейОдиссейді Гермес (сауда құдайы әрі жолаушылардың жебеушісі) берген, сиқырдың күшін жоятын ғажайып тамыр құтқарады.Одиссей жолдастарын адам қалпына қайтаруға Цирцеяны мәжбүр етеді, бірақ теңізшілер өз үйлеріне сапарларын жалғастырғанға дейін аралда тағы да бір жылды өткізеді. Одиссей – сиреналардың әнін тыңдап, тірі қалған жалғыз адам.Ол ескек есушілердің құлақтарына балауыз тығындап, уақытша саңырау етіп қояды.Ал өзін бағанға таңып байлап қоюды бұйырады. Қыз бейнелі құстардың елжіретер тәтті әнін естіген Одиссей теңізге күмп беріп, аралдағы сиреналарға жүзіп кетуге деген шексіз құштарлық сезімін бастан кешеді, бірақ мықты арқандар жібермей қалады. Одиссейдің кемесі теңізде біріне-бірі соғыла жүзіп жүрген жартастардың арасынан аман – сау өтеді.
Сондай-ақ ол Сцилла мен Харибда атты құбыжықтардың арасындағы тар бұғаздан да жүзіп өтіп кетеді.Алты басты қанқұйлы Сцилла жағадағы үңгірде өмір сүрген.Ол кемеден Одиссейдің алты жолдасын ұстап алып үлгерді.Харибда – қорқынышты су иірімі түріндегі құбыжық, бұғаздың қара суын күніне үш рет жұтып алып, үш рет қайта шашады екен. Одиссей феактар тұратын Схерия аралына жетеді.Батыр Феакия патшасының сарайына келіп, өз есімін айтады.Феактар оны жедел жүзетін кемемен отанына жеткізіп салады. Одиссей үйінде жиырма жыл болған жоқ.Ол ақырында Итакаға қайтып оралғанда, үйіне байқатпай кіріп кетсін деп, әйел құдай Афина оны қайыршыға айналдырады.Бұл кезде әйелі оның ескі садағын атудан сайыс ұйымдастырып жатқан.Афинаның ықпалымен Пенелопа жеңімпазға күйеуге шығуға уәде береді.Одиссей сайысқа қатысады да, жеңімпаз атанады.Содан соң Афинаның көмегімен барлық күйеусымақтардың сазайын береді.
Дереккөздер
Санат:Гомер
NGC 3551
NGC 3551 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 24 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3551 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33836, UGC 6203, MCG 4-26-35, ZWG 125.33, NPM1G +22.0319.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Далалық аждаһа
Далалық аждаһа - құм бетіне жақын құм арасын кеулей қозғалып жүреді. Жүріп бара жатқан жерінің құмы білеуленіп көрініп отырады. Далалық аждаһалар құмның арасында ыстықтан қорғанып жатқан қоңыздарды жейді және өзі де күндізгі күшті ыстықтан қорғанады. Бұлар ұсақ кемірушілерді, кесірткелерді орап алып қысып, тұншықтырып өлтіреді. Аждаһа жемтігін тұтасымен жұтады, кейде өзінен екі есе жуан жемді жұтып жібереді. Бұлар жұтар алдында тұншықтырған жемтігін орауынан босатып, аузына салып сілекейлейді, одан кейін жағының көмегімен жемтігін тамағына түсіріп жұтады. Жемтігін жұтып алысымен, қорегі қорытылып денесіне тарап кеткенше, аждаһа құмға көміліп жатады.
Дереккөздер
"Қазақстанның өсімдіктері мен жануарлары".Б. Муханов, Т.Мұсақұлов, Н. Суворов. Қазақтың Мемлекеттік оқу-педагогикалық баспасы, Алматы. 1963
Иілгіш доңғалақ
Иілгіш доңғалақ (Колесо гибкое) — серпімді иілуге ұшырайтын тісті доңғалақ. Толқынды тісті берілістің негізгі элементі болып саналады. Ол толқынды генератормен қарама-қарсы екі бағытта керіліп қатты доңғалақпен ілініседі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Бүркемелі жұмыссыздық
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Волга (футбол клубы, Төменгі Новгород)
«Волга» Төменгі Новгород - 1998 жылы құрылып, 2016 жылы жабылған Ресейдің футбол клубы. Базасы Төменгі Новгород қаласында орналасқан.
Тарихы
1998 жылы "Электроника" деген атаумен құрылып, 2005 жылы "Волга" атауын алды. Үшінші лигада ойнап, 2000 жылы екінші лигаға жолдама алды. 2011/12 жылғы маусымда тұңғыш рет премьер-лигада ойнады. Сол жылы Ресей кубогында жартылай финалға дейін жетті.
Құрамында Дмитрий Сычев, Евгений Алдонин, Дмитрий Булыкин секілді тәжірибелі ойыншылар бар болғанына қарамастан, 2013/14 жылғы маусымнан соң бірінші лигаға түсіп кетті.
2016 жылы 15 маусымда таратылды.
Сiлтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары Санат:1998 жылы құрылған футбол клубтары Санат:2016 жылы жабылған футбол клубтары
Ғарыштық психология
Ғарыштық психология - шетсіз, шексіз әлем кеңістігі жағдайындағы адамның көңіл күйі мен ерік-жігерінің, қажыр-қайратының төзімділігі мен шыдамдылығын, ғарышта ұшу кезіндегі салмақсыздық күйге түскен ғарышкердің ерекшеліктерін зерттейтін еңбек психологиясының бір саласы. Ғарыштық психология ғарышкер іс-әрекетінің әр түрлі экстремалды факторларға тәуелділігін (салмақсыздық, гиподинамикалық, салыстырмалы сенсорлық депривация т.б.), сондай-ақ ғарышқа ұшуға дайындық, яғни түрлі жаттығу жұмыстарын жүргізудің психологиялық мәселелерімен айналысатын сала. Ғарыштық психология мәселелерін зерттеу — Байқоңырдай атышулы орбиталық станциясы бар Қазақ еліне де аса қажет. Ғарыштық психология авиация психологиясы және дәрігерлік экспертизамен тығыз байланысты.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Половинка
Өзендер:
Ресей:
Фрейшу-да-Серра
Фрейшу-да-Серра (Freixo da Serra) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Говейя муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Серра-да-Эштрела экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 138 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,51 км² шамасында. Халық тығыздығы — 30,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Жер қоры
Жер қоры — мемлекеттің аумағындағы бүкіл жер құрамы. Қазақстан Республикасы “Жер туралы” (2001) заңына сәйкес жер қоры нысаналы мақсатына сәйкес мынадай санаттарға бөлінеді: 1) ауыл шаруашылығы мақсатында пайдалануға жарамды жерлер; 2) елді мекендердің (қалалардың, кенттер мен ауылдық елді мекендердің) жері; 3) өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс жері және өзге де ауыл шарушылығы мақсатына арналмаған жер; 4) ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жері, сауықтыру мақсатындағы, рекреациялық және тарихи-мәдени мақсаттағы жер; 5) орман қорының жері; 6) су қорының жері; 7) босалқы жер.
Қазақстанның “Жер туралы” заңы бойынша (1-бөлім, 1-бап) табиғи жағдайларға байланысты республика аумағындағы жер қоры орманды дала, дала, қуаң дала, шөлейт, шөл, тау етегіндегі шөлді дала, субтропикалық шөлді дала, субтропикалық тау етегіндегі шөлді дала, ортаазиялық таулы, оңтүстік-сібірлік таулы жер болып жіктеледі.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Жер Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Лэйтчфилд (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 6139 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22.8 км² шамасында. FIPS коды — 21-44686.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Ековиль
Ековиль (Écauville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27212, пошта индексі — 27110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 116 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Қаппас Жаниев
Жаниев Қаппас (1920, Түйе шөккен ауданы – 1976, Ерейментау кеңшары) – еңбек ардагері, жылқышы. Арғын тайпасы Қанжығалы руынан шыққан. Медальдармен марапатталған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Ғылым Санат:Социалистік еңбек ерлері
Құқық социологиясы
Құқық социологиясы – құқықтың әлеуметтік институттар жүйесінде қызмет етуін, құқықтық нормалардың генезисін, динамикасы мен құрылымын, олардың қоғамдағы рөлін зерттейтін социология ғылымының саласы. Құқық социологиясы құқықтық тәртіпті сақтау негіздерін, сондай-ақ құқықтың әсерінен туындайтын әлеуметтік өзгерістердің себептері мен алғышарттарын зерттейді. Құқық пен құқықтық құбылыстарды зерттеуде жүйелілік пен функционалдық әдістеріне сүйеніп, заңды әзірлеу, заңның тиімділігі, халықтың құқық пен заң жөніндегі көзқарастары, құқықтық сана мен мәдениетті қалыптастыру, құқықтық әлеуметтену секілді қоғамдық жағдайлар мен құбылыстарды зерттейді. Құқық социологиясы құқықтық актілер мен нормаларды әлеуметтік реттеудің барлық түрлерімен тығыз байланыста және үндестікте қарастырады. Әлеуметтік реттеуді әдет-ғұрыптар, салт-дәстүрлер, мораль, топтық құндылықтар мен ұстанымдар, қоғамдық пікір, т.б. құрайды. Сондай-ақ ол құқықтық негізі бар барлық әлеуметтік-құқықтық құбылыстарды кешенді түрде зерттейді. Құқық социологиясы заңдар мен кейбір жеке нормалардың тиімділігін, құқықтық реттеу, тәрбиелеу, жоспарлау-болжау сияқты негізгі қызметтерді, құқық пен сот билігі туралы қоғамдық пікірді, құқықтық мамандықтардың мәртебесін зерттеуге ерекше көңіл бөледі. Құқық социологиясы жалпы құқық теориясы мен салалық заң ғылымдарына сүйеніп, құқықтанудың факторлық базасын нығайтады, оның әлеум. өмірмен, қоғамдық тәжірибемен байланысын күшейтеді. Құқық социологиясы заңдарды жетілдіру мен заң ғылымының дамуына тікелей ықпал етеді.
Дереккөздер
Санат:Құқықтану
Теулада (Италия)
Теулада (Италия) (Teulada) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3988 адамды құрайды. Халық тығыздығы 16,24 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 245,59 км² шамасында. Пошта индексі — 09019.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Исидор.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Таймшит
Таймшит (ағылшын тілінде time — уақыт + сһееt — парақ, тізімдік) — шетелдік теңіз тасымалында жүк тиеу-түсіруге кететін уақыт шығыны дәл көрсетілетін теңіз тасымалы құжаты.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Төретам
right|thumb|270px|Төретам стансасы. Алғашқы көше Песчанная Төретам — Қызылорда облысы Қармақшы ауданындағы темір жол бекеті, кент, Төретам кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жосалы кентінен батысқа қарай 80 км жерде, Сырдария өзенінің бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 5976 адам (3073 ер адам және 2903 әйел адам) болса, 2009 жылы 9548 адамды (4929 ер адам және 4619 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1905 жылы темір жол станциясы ретінде қаланған. Төретамнан Байқоңыр ғарыш алаңына арнайы темір жол тартылған.
Дереккөздер
Санат:Қармақшы ауданы елді мекендері
Майлы бояу
Майлы бояу— тұрмыста және бейнелеу өнерінде қолданылатын бояу түрі.
Бейнелеу өнерінде пайдаланылатын Майлы бояу өсімдік майларының (кендір, зығыр, жаңғақ, самырсын) қоспасынан алынады. Майлы бояу 10 ғ-да белгілі болған, 14 ғ-дан бастап қолданылған. Қазіргі Майлы бояуды ұзақ уақыт тәжірибеден кейін Нидерланд суретшілері Ян Ван Эйк пен Гувер Ван Эйк жасаған. Өсімдік майынан алынған Майлы бояулар өте ажарлы болады және тез құрғайды. Оған кейде лак қосады. Майлы бояумен жазылған өнер туындылары ұзақ уақыт бойы өз сынын жоғалтпайды. Еуропадағы Қайта өрлеу дәуірінің суретшілері (Рафаэль Санти, Леонардо да Винчи, Сандро Боттичелли, т.б.) көптеген шығармаларын Майлы бояумен салған.
Майлы бояуды кеңінен пайдаланып, ұлттық туындылар жасаған қазақ суретшілері:
Итаи
Итаи (Itaí) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Бауру мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Аваре экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 23 417 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 112,27 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1881 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Аяш Қуанов
Аяш Қуанов (1899, Маңғыстау ауданы, Тұщықұдық ауылы – 1995) – соғыс ардагері.
Әл-Андалуси
Әл-Андалуси (الأندلس) немесе Андалусия әмәуи мемлекеті — Орта ғасырларда (711—1492) Андалусияда (оңтүстік Испания) билік құрған әмәуи мемлекеті.
Әмәуилер мемлекеті құлағаннан кейін Әд-Дахил (Мухажир) лақабымен танымал Абдуррахман бин Муавие 755 ж әскерлерімен Андулусия жеріндегі ӘлМунаққаб портына келіп тоқтайды. Андалус әміршісі Иусуп әл-Фихримен болған соғыста жеңіп 756 ж Кардобаға барып өзінің әмірлігін жариялайды. Бұл хабарды естіген әмәуи жақтастары бұл өлкеге келіп қоныстанып оның күшті мемлекет құруына көмекші болады.
Әмәуилер Ислам дінін Испания арқылы Еуропаға енгізді. Фас (Марокко), Кардоба және Гранада университетін құрып батысты ғылыммен нұрландырды. Христиан әлемінің оянып бүгінгі дамуының негізін салуына себепші болды. Барлық мемлекеттерден адамдар білім алу үшін Кардобаға ағылып келіп жатты. Кардобада үлкен медицина факултеті құрылды. Бұл Еуропада алғаш құрылған медицина факултеті саналады. Еуропа королдері, мемлекет қызметкерлері емделу үшін Кардобаға келіп мәдениеттілігін, көркем мінездігін, қонақжайлығын көріп таңданысын жасыра алмайтын. Алты жүз мың кітабы бар кітапханасы болды. Теңдесі болмаған, нәзік шеберлікпен салынған сарайлары, мешіттері, бақшалары көз тартатын. Андалусияда Мухиддини ибни Араби, Нуреддин Батружи, Әбу Абдуллах бин Мұхаммед Куртуби т.б. секілді ғалымдар жетілді.
Андалусияның соңғы дәуірінде халқы Исламның әмірлерінен алыстап, тіпті әһли сүннет сенімінен айрылғаны үшін Пирен тауларынан ары аса алмады. Тақ таластарымен ел ішіндегі бүліктер нәтижесінде 1031 ж ел бірнеше әмірліктерге бөлініп кетті. Христиан мемлекеттеріне бұл әмірліктерді жаулау қиынға соқпады. Бұлардың ішінен Бәни Ахмар мемлекеті ғана 1492 ж дейін өмір сүрді.
Пригородный ауылдық округі (Шортанды ауданы)
Пригородный ауылдық округі – Ақмола облысы Шортанды ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Пригородное, Камышенка ауылдары кіреді. Орталығы – Пригородное ауылы. Округ құрамында болған Баскөл ауылы 2009 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1148 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Шортанды ауданы ауылдық округтері
824 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:824 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:824 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
(1050) Мета
(1050) Мета — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1925 жылы 14 қыркүйекте Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Астероидтың ненің құрметіне орай аталғаны белгісіз.
Иоанн I Цимисхий
Иоанн I Цимисхий (925 ж. ш.,Неаполис,—10. 1. 976, Коистантинополь) — 969 жылдан Византия империясьшың императоры. Тақты басьш алып, византиялық шіркеуге біраз жеңілдіктер жасады. И. I. 971 ж. Киев князы Святославтың отрядтарып ығыстырып, солт.шығ. Болгарияны бағындырды. 974—75 ж. Византия әс-керлері Сирияның Тивериада т. б. қа-лаларын басып алды. И. I елдегі фе-одал ақсүйектердің бүлігін басты.
Әдеб.: История Византии, т. 2, М., 1967, гл. 7—8.
4chan
4chan (жап. 四葉, ёцуба — «төрт жапырақ») — ағылшынтілді имиджборд және анонимді веб-форум. Жапондық futaba-ның әсерінен пайда болған. Қазіргі таңда futaba-ны танымалдығы бойынша озып, әлемдегі ең үлкен имиджборд болуы мүмкін.
Форчан 2003 жылдың 1 қарашасында Кристофер Пулмен (moot) ашылған.
Тағы қараңыз
Санат:Имиджбордтар Санат:Интернет-форумдар Санат:Алфавит бойынша сайттар
Колькулька
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оша. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үлкен Каньон
Геология
Үлкен аңғар – планетаның ең ерекше геологиялық ерекшеліктерінің бірі, сондықтан ол өте жақсы зерттелген. Онда сіз Жердің төрт геологиялық дәуіріне қатысты геологиялық, биологиялық және археологиялық материалдың үңгірлерге және тастарға із қалдырғанын көре аласыз. Шарын топырақ эрозиясының үздік үлгісі. Басында бұл жер жай ғана далалық жер болған. Бірақ 65 млн жыл бұрын Колорадо үстірті қозғалып, 5-6 млн жыл бұрын Колорадо өзені өз жолындағы тасты, жерді қиратып, жерде үлкен із қалдыра отырып, Үлкен Аңғардың пайда болуының басты себепкері болды. Бұл аңғар күннен күнге өсіп келеді. Себебі, топырақ эрозиясы әлі болып жатыр. Колорадо өзені бүл аңғарда қызыл түске боялады. Себебі, жердегі тас, құм, шаң сумен араласып, суға қызыл енеді.
Флора
Мұнда 100 ден аса өсімдік пен ағаштың түрі бар. Оның тең жартысы Қызыл кітапқа да еңген. Мұнда өте сирек кездесетін сары қарағайлар, кактустер, емендер, талдар және т.б бар.''
Фауна
Сонымен қатар, мұнда сүтқоректінің 34 түрі, кеміргіштердің 18 түрі және жарқанаттың 8 түрі бар. Мысалы, мұнда сүтқоректілер класындағы қарақұйрықты бұғылары тіршілік етеді.
Адамның зертегені
«Grand Canyon Skywalk» – аңғардың дәл үстінде тұрған арнайы платформа. Ол «Grand Canyon West» атты әуежайдан 3 шақырым жерде орналасқан.
Американдық үндістер бұл жерлерді мыңдаған жылдар бұрын мекен еткен. Бұған айқын дәлел, жартастардағы әдемі қашап салынған суреттер.
Үлкен аңғар 1540 жылы испандық Гарсия Лопес де Карденас бастаған бір топ солдатпен ашылған. Шын мәнісінде, олар алтын іздеген.
1776 жылы екі дін қызметкері бір топ солдатты Санта-фе дан Калифорнияға жеткізген кезде, солдаттар алтын тапқан деген аңыз адамдардың аузында қалып қойды.
Ұшақ апаттары
Өткен ғасырдың 40–50 жылдарында аңғар үстімен ұшақ арқылы өту рұқсат болған. Сол кезде ұшақ командирлері туристтерге аңғарды түгел немесе жақыннан көруге берді. Бірақ өкінішке орай, 1956 жылы маусымда Тrans World Airlines авиакомпаниясының  Lockheed Constellation және United Airlines авиакомпаниясына тиесілі DC-7 ұшақтары апатқа ұшырап, 128 адам аңғардың түбінде қайтыс болды.
Еманз-Елга
Еманз-Елга — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфа өзенінің оң жағалауынан 564 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 63 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Ақ, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Дитенхофен
Дитенхофен (Dietenhofen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Ансбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5544 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 63,96 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 71 135. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Хеннингер.
Метцерлен-Мариаштайн
250px|thumb|Картада орналасуы Метцерлен-Мариаштайн (Metzerlen-Mariastein) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Дорнек округінің құрамына кіреді.
Дитенхофен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Метцерлен-Мариаштайн
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 903 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.56 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2477, пошта индексі — 4116.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Марсие-Рауль
Марсие-Рауль (Marcillé-Raoul) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35164, пошта индексі — 35560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 824 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Юрик (Клязьма тармағы)
Юрик — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Клязьма өзенінің оң жағалауынан 299 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Орехово-Зуево қаласынан Владимир қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ғылым психологиясы
Ғылым психологиясы — ғылыми ізденіс қызметінің нәтижелігін арттыру мақсатында оның психологиялық факторларын зерттейтін сала. Ғылым психологиясы бұл факторларды ғылымды рухани өндірістің ерекше түрінің әлеуметтік ұйымдасқан жүйесі деп ұғынуды негізге алып түсіндіреді, бұл өндірістің өнімдері эмпириялық тұрғыдан бақыланатын логикалық нысандарда шындық болмысты бейнелейді деп ұғынылады. Сондықтан ғылым психологиясы саласы "ғылым туралы кешенді ғылымның" — ғылымтанудың баска салаларымен (ғылым логикасы, ғылым тарихы, ғылым социологиясы, ғылымның ұйымдастырылуы, ғылым этикасы) байланысты. Осындай ұстаным арқылы ғалымдардың шығармашылығына индивидуумдық көзқарас еңсеріледі: бұл шығармашылық оның барлық аспектілерінде (зияттық, мотивациялық, коммуникативтік және т.б.) ғылым дамуының объективтік заңдарымен, оның тарихи өзгермелі құрылымдары — пәндік-логикалық және әлеуметтік құрылымдарымен шарттастығында қарастырылады. Ғылым психологиясы индивидуумдық және ұжымдық қызмет жағдайында ғылыми білімдерді өндірудің психологиялық механизмдерін зерттейді, ғылыми кадрлардың психологиялық даярлығы, тиісті тұлғалық сапалар мен ұстанымдардың диагностикасы мен қалыптасуы, шығармашылықтың жасқа қатысты дикамикасы проблемаларын талдап-белгілейді, ғылыми коммуникациялардың, жаңа идеялардың қабылдануы мен бағалануының, зерттеулердің автоматтандырылуының (компьютерлендірілуінің) психологиялық аспектілерін талдайды. Ғылым психологиясның бір тарауы ғылымның әлеуметтік психологиясы болып табылады; ол ресми статусы бар, сондай-ақ бейресми әртүрлі ұйымдар мен ұжымдардағы ғалымдардың қызметін, қарым-қатынастары мен тұлғааралық қатынастарын зерттейді. Бейресми ұйымдар мен ұжымдарға, атап айтқанда, ғылыми мектеп және "көзге кқрінбейтін колледж" (әртүрлі мекемелерде жұмыс істейтін жоне бір-бірімен ауызша және жазбаша түрдегі жекелей байланыстарымен қарым-қатынас жасайтын ғалымдардың бірлестігі) жатады. Ғылым психологиясы ғалымдар арасындағы қарым-қатынастың функцияларын мәдениеттілікке жетелейді және оның мазмұнын зерттейді.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Сярно-То-Се
Сярно-То-Сё — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хайпудырская кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Реттелетін құралбілік
Реттелетін құралбілік (Регулируемая оправка) — қондыру бетінің диаметрін реттеуге арналған құрылғысы бар құралбілік.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Видно (Добрич облысы)
Видно (Видно) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Каварна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 171 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9668. Телефон коды — 05745. ЕКАТТЕ коды — 11003.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Төркін
ТӨРКІН – ұзатылған қыздың туған-туысқаны, ел-жұрты. Ежелгі түрік заманында төркін ру, тайпа, ел жағынан “қандас-туыстар үйі” мағынасын білдірген. Қазақтың дәстүрлі қоғамында төркіннің айтарлықтай зор мәні болған. Ұзатылған қыз төркіндеп келсе, төркін жағы қалаған затын беруге міндетті деп есептелінеді. Мұндай жағдайда қыздың барлық туған-туыстары оны қонаққа шақырып, құрмет көрсетіп, риза етіп аттандыруға тиіс. Төркіндеу – әр қыздың парызы және оның бір-ақ рет төркіндеп баруға қақысы бар. Төркіндеудің халықтық, дәстүрлік маңызы зор және ол әйелдерге ғана тән ғұрып. Қазақ дәстүрінде қыз төркіндеп, күйеу қайындап, жиен нағашылап барады.
Сілтеме
Санат:Салт-дәстүрлер
Шварцах-Наббург
Дереккөздер
Санат:Бавария елді мекендері
Фанди шығанағы
Санат:Атлант мұхиты шығанақтары
Қалдықсыз және қалдығы aз технология
Қалдықсыз және қалдығы aз технология - минералды шикізаттарды неғұрлым тиімді және толығырақ пайдалану мақсатымен әр түрлі процестердің жиынтығы қолданылып жарамсыз қалдық мөлшері барынша азайтылады. Мысалы, кен өңдеуде бірнеше байыту әдістері, немесе байыту әдістерімен қатар металлургиялык, химиялық, процестер қолданулары мүмкін. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Байлар мен кулактарды тап ретінде жою
Дереккөздер
Санат:Тарих
Совтерр (Гар)
Совтерр (Sauveterre) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30312, пошта индексі — 30150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1815 адамды құрады. Халық тығыздығы — 138,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Китаб ат-тухфа аз-закийа фил-луғат ат-түркийа
Авторы мен жазылған жылы белгісіз. Қолжазбада: «…мен еңбекті қыпшақ тілі бойынша жаздым, өйткені ең көп қолданылатын тіл — қыпшақ тілі. Түрікмен тілін бұл жұмыста әңгіме етпедім, бірақ өте бір қажетті жерлерінде одан кейбір мысалдар келтіріп отырдым, ондай жерде “кешіріңіз” деумен ғана шектелдім. Сенім мен үміт — Тәңріде» — деп жазылған (қолжазба, 1—6). Түпнұсқа бір-ақ дана, 14 ғасырда Мысырда жазылған болу керек, Ыстамбұлда сақтаулы (Баязит мешітінің Валиддин Әфенді кітапханасында).
Қолжазба көлемі 91 парақ (182 бет). Әр бетте 13 жол, әр жолда 7 сөз бар. Қыпшақ сөздері қызыл сиямен, араб аудармалары қара сиямен берілген. Қолжазба үлкен ыждаһаттылықпен жазылып, ұқыпты қолдан шыққан. Ол өзінің тарихи-мәдени, ғылыми мәні жағынан Махмұд Қашқари мен Ә. Хайиан еңбектерінен кейінгі үшінші орында тұрады. Қысқаша кіріспеден кейін, екі негізгі бөлімге бөлінген: сөздік және грамматика. Онда 3 мың сөз берілген. Кейбір түстарында түрікмен, татар тілдерінен мысалдар келтірілген.
14 ғасырдың атақты филологі Шарафудин Абу Хаийанның аты аталады, шамасы автор оның еңбектерімен таныс болған сияқты. Т. X. Кун осы қолжазба жөнінде 1940 жылы арнаулы мақала жариялады. 1942 жылы түпнұсқа Венгрияда жарияланды. Батыс Еуропада бұл еңбек 1922 жылдан бері мәлім. Бесим Аталай 1945 жылы түрік тіліне аударып бастырды, ол турапы 1948 жылы үлкен мақала жариялады. Поляк ғалымы А. Дубинский 1967 жылы оның тілі жайында зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1968 жылы С. Муталлибов өзбек тіліне аударып бастырды. 1978 жылы орыс тіліне аударылды (Э. Фазылов, М. Зияева). Бұл еңбек ескі қыпшақ тілі мен қазіргі қазақ тілінің тарихын зерттеу үшін үлкен қазына болып табылады.
Дереккөздер
Санат:XIV ғасыр Санат:Арабша шығармалар
Арагон (Од)
Арагон (Aragon) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11011, пошта индексі — 11600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 426 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Баньерес
Баньерес (Banyeres de Mariola) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Валье-де-Алькой ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7229 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 50,28 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Лопси-Я (Вор-Я тармағы)
Лопси-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вор-Я өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Джек Филлипс
Мансабы
Джек Филлипс 1887 жылдың 11 сәуірінде Суррей графтығындағы Фарнкомб қаласында, кездеме дүкенінің үстінде орналасқан бөлемеде дүниеге келген. Оның әкесі – Альфред Филлипс өзінің жұбайы Аннамен бірге осы дүкенді басқарды. Джек дүниеге келген кезде, отбасында 13 жастағы Элси және Этель егіз қыздар болған.
Шайх Шамил
Шайх Шамиль - тәфсир, хадис, фикһ, әдебиет, тарих, сарф, нахв және жаратылыстану ілімдерін меңгерген ғалым. Саид Харканиден захири, Жамаледдин Құмұқиден батини ілімдерін үйренеді. Иракта Мәулана Халид Бағдади хазреттерінің тәлімінде болып, оның жолына байланады. Еліне қайтқанында досы Мұхаммед Ғазидің басқыншыл орыстарға қарсы бастаған күресіне қосылды. Ғази Мұхаммед 1832 ж орыстар тарапынан өлтіріледі. Орнына өткен Хамза бейдің де 1834 ж өлімінен кейін Дағыстандық мужахидтер Шайх Шамилді имам етіп сайлайды. Шайх Шамиль бойы 2 метрден ұзын, кең кеуделі, ірі денелі, күшті берік иманымен және әр түрлі соғыс әдістерін жетік білуімен өзінің қол астындағылардың сеніміне кірді. 1859 ж дейін орыстардың зұлымдығына, орасан көп қарулы күштеріне қарсы жеңіл қарулы азшылық әскерімен төтеп берді. Кавказияның даңқты азаттық күресі бүкіл әлемге жайылды. 1850 жылдары ұзақ соғыстан әбден қажыған әскерлері топ топ болып орыстарға беріле бастады. Орыстың қалың күштері Ираннан және Түркиядан келетін қару жолдарын үзді. Соңында 100 әскерімен, 14 батальондық жаудың қоршауында қалған Шайх Шамиль 6 қыркүйек 1859 ж келісімшартқа тұру арқылы орыстарға берілуге мәжбүр болды. Келісімшарт бойынша Шайх Шамиль қол астындағы адамдарымен Стамбулға кететін болып, бұдан былай Дағыстанның ішкі істеріне араласпайтын, әскер жинамайтын болады. Бірақ орыстар келісімшартқа қарамайды. Шайх Шамилді он жыл түрмеге қамайды. Кейін қажылыққа баруы үшін рұқсат беріледі. Стамбулға келгенінде халық бұл қаһарманды көру үшін көшелерді толтырды. Стамбулда аз уақыт болып кейін Мадина Мунаууараға орналасады. 1871 ж 17 ақпан күні сонда қайтыс болып Жәннәтул Бақи мазаратына жерленді.
Джек Филлипс
Мансабы
Алғашқыда ол шіркеу мектебінде оқып, кейін ұлдарға арналған жекеменшік мектепке ауысады. Джек өз оқуын 1902 жылы (15 жаста) аяқтады және Годалмингтегі пошталық кеңсеге телеграфист болу мақсатында ерікті болып жалданды. Ол 1906 жылдың наурызында Ливерпульден солтүстiкке қарай орналасқан Сифорт Бэрракстегі Marconi компаниясының радиооператорлар мектебiне оқуға жiберiлдi. Сол жылдың тамызында оқуын бітіріп, Джек Филлипс White Star Line компаниясының «Тевтоник» атты кемесінде радист болып, өзінің алғашқы лауазымын алды ..
Шайх Шамил
Дереккөздер
Санат:Ғалымдар
Джек Филлипс
Мансабы
Кейін Джек Филлипс шағын ғана Клифден (Ирландияның батыс жағалауы, Голуэй графтығы) қаласының шетінде орналасқан Marconi станциясы операторының орнын алды. Онда ол Нова Скотиядағы Глейс Бейдегі (Glace Bay, Nova Scotia) Marconi станциясына келген хабарламаларды алған және жіберген. Бірақ, Джектің сөзі бойынша оған яхталардағы радиооператоршының жұмысы онша жылдам емес. Сондықтан, ол 1911 жылдың аяғына қарай теңізге оралды. Жаңа жылға дейін «Адриатикте» теңізді шарлап, ал кейін трансатлантикалық сапарларға ауысты. Жас болғанына қарамастан, минутына шамамен 39 сөз жылдамдықпен (радисттер үшін орташа жылдамдық, минутына 18 сөз) жіберген Филлипс тәжірибелі оператор деп танылған.
Джек Филлипстің жеке өмірі қызығарлықтай емес. Ата-анасының айтуымен, ол отбасылық достарының қызы Кэйтлин Бекске құдаласуына мәжбүр болды, бірақ екеуінде бір-біріне ешқандай сезім болмады. Джек өз досының балдызы Беатрис Феллонды көп жылдар бойы жақсы көрген және олар уақыт болғанда ғана, жасырынып кездескен.
1912 жылдың наурыз айында Джек «Титаникте» қызмет етуге тағайындалды және Англиядан Ирландияның Белфаст қаласына қоныс аударды. Сонда ол өзінің болашақ серігі Гарольд Брайдпен кездесті. Алып лайнердің радиостанциясы әрдайым операторлардың болуын талап етті. Сондықтан, олар Филлипстің 8.00-ден 14.00-ге және 20.00-ден 02.00-ге дейін кезекте болуына келісті. Тиісінше, оның жолдасы кезекшілікте 14.00-ден 20.00-ге және 02.00-ден таңғы сағат 08.00-ге дейін болған.
Апат
right|250px|thumb|[[Титаник|RMS Titanic лайнерінің апаты, Вилли Штёвер (1912) ]] thumb|right|200px|Титаниктің радиохабарлағышынан келген сигналдардың имитациясы Ол кезде радиотелеграф халық арасына түгелдей тарай қойған жоқ, оған туыстары мен достарына  жіберіліп жатқан телеграммаларға жолаушылардың таңқалуы дәлел. Саутгемптоннан шықаннан кейін, радистерді жеке мәліметті бар хабарламалармен үйіп тастады. Нәтижесінде, хабарламалардың шамадан тыс жұмсалуынан, радиохабарлағыш бұзылып, Филлипске оны қайтадан жұмысқа қосу үшін, шамамен алты сағат қажет болды.
Брайдың есептеуі бойынша, жексенбілік кеште жіберілген және келген хабарлар саны шамамен 250-ге дейін жетті. Күніне 12-14 сағат жұмыс істеген және айына 30 доллар жалақы алған операторлар, байланысты орнату және әрбір хабарды бірнеше рет қайталаудан қатты шаршайтын болды. Осындай жағыдайда олар қырағылықты жоғалтып, басқа кемелерден келген ескертулерге жеткілікті назар аудармай қалғаны да болуы мүмкін. 21:40-та "Титаниктің" курсы бойымен тікелей жақындап келе жатқан мұздар туралы "Месаба" параходынан қабылданған хабарлар, лайнер капитаны Эдвард Джон Смиттің қолына түскен жоқ. Сондай-ақ, "Нордам" және "Америка" кемелерінен жіберілген ескертулер де назарсыз қалды. Кеме үшін аса маңызды болған телеграммалар жолаушылардың жеке хабарлары арасында қалды және қалжыраған оператор ұмытып кеткен еді. Соқтығысуға дейін бір сағат алдында «Калифорниэн» радисті С.Эванс, олардың мұз құрсауында қалып қойғаны туралы хабарлауды талпынды, бірақ Джек Филлипс оны бөліп: «Аузын жап, аузын жап! Мен Рейс мүйіспен жұмыс істеп жатырмын!» деген. Өкінішке орай, "Калифорниэн" операторы хабарлама кезінде аса маңызды хабарламаларды белгілеу үшін қабылданған MSG белгісін қойған жоқ және жұмыспен үйілген Джек Филлипс, мүмкін оған үлкен зейін қойған жоқ.
left|180px|thumb|Джек Филлипстің досы [[Гарольд Брайд]] "Титаниктің" радистері үшін осы күннің қиын болғаны соншалықты, Гарольд Брайд өз жолдасын әдеттегіден 2 сағатқа ертерек босатуды келісті. Бірақ, радиотрубкада капитан Смиттің дауысы естіліп, лайнердің мұзтауға соғылғанын хабарлады және құтқару туралы сигналды жіберуге дайын болуға бұйрық берді. Капитан сыртқа шығып біраз уақытта қайта оралды, сонан соң радистерге «Титаниктің» координаттарымен қағазды беріп, Филлипске ережелермен қарасырылған апат сигналын жіберуге бұйрық берді.
Сол уақытқа дейін халықаралық апат сигналы ретінде қабылданған SOS коды баяғыдай негізінде Telefunken операторларымен қолданылған болатын, ал Marconi станциясымен жұмыс істеген ағылшын кемелердің радистері, CQD /Come Quickly Disaster/ сигналын жақтаған.
Сағат 00.15-те суға батып бара жатқан кемеден «CQD MGY/Titanic/ 41.46 норд 50.24 вест» сигналы жіберілген. «Ла Прованс» француз кемесі және ағылшындық «Маунтин Темпль» көмекке шақыру сигналын бірінші болып естіген. «Франкфурт» кемесі «О’кей. Күтіңіз» деп жауап берді — бірақ, ол тым алыс болған. Сонымен қатар, «Титаниктің» сигналдарын Рейс мүйісінің радиостанциясы, «Вирджиниэн» лайнері, «Бирма» орыс трампалық кемесі, тіпті Нью-Йорктегі Уонамайкер әмбебап дүкенінің шатырында. өзінің радиостанциясымен отырған жас радиоәуесқой Дэвид Сарновте естіді. Сол түні Рейс мүйісінде кезекшілікте болған радистің сөзі бойынша: "Титаниктің" жоғарғы дәрежелі операторы Джек Филлипс, кәсіби емес телеграфшылар батып бара жатқан кемеден келген барлық хабарламаларды жазып алу үшін, хабарламаларды жіберу жылдамдығын 30 сөзден 15 сөзге дейін азайтты. Ол хабар таратуды бір минутқа да тоқтатпады. Түнгі сағат 2-де "Титаник" тоқтан ажыратылса да, оның радио хабаршысы жұмысын жалғастыра берді.
Кейін Филлипс «MGY CQD, 41.46 норд 50.14 вест, бұл дұрыс координаттар. Дереу көмек талап етеміз. Біз мұзтаумен соғылдық. Батып жатырмыз. Бу құбырының гүрсілінен ештеңе де естілмейді». Бұл хабарлама келесі 15 немесе 20 минут бойы қайталанды. Кейін, Гарольд Брайд жолдасына «SOS-ты жібер, бұл жаңа сигнал, әйтпесе сен оны ешқашан да жібере алмауың мүмкін!». Джек Филлипс әзілге күлді де, сағат 00.45-те «Титаник» бортынан тарихта ең алғашқы SOS сигналы жіберілді.
Сол уақытта «Впиранга» кемесі, әлсіз «…MGY CQD SOS SOS CQD CQD DE MGY, тез батып жатырмыз, жолаушылар…» сигналдарын ұстаған. Көмек шақыру туралы сигналдар жарты сағаттай қайталанды, бірақ оларды естіген кемелердің көбісі өте алыс болған: «Вирджиниэн» 170 миль қашықтықта, ал «Титаниктің» егізі, «Олимпик» — 500 миль қашықтықта. Сағат 01.25 «Олимпик» "Бізге, оңтүстікке қарай келе жатырсыңдар ма?" деген телеграмма жіберген, «Біз шлюпкадағы әйелдерді көшіріп жатырмыз» — деп, Филлипс жауап берді. «Франкфурт» радисті оқиғаның егжей-тегжейлігін сұрағаннан кейін, жылағанға дейін ашуланған Джек оған: «Ақымақ, тыңда және жұмыс істеуге кедергі жасама» деп жауап берген.
Джек Филлипске арналған ескерткіш
Шіркеудің құрылысы жергілікті сәулетші Хью Теккерей Тернердің жобасына сүйеніп салынды. Кешеннің ресми ашылуы Суррей ғрафтығында, Филлипстің ата-анасы және екі қарындасының қатысуымен 1914 жылдың 15 сәуір күні өтті. Сонымен қатар, ашылу салтанатына көптеген жергілікті тұрғындар келді.
1960 жылы қабырғаларының бірі вандализм нәтижесінде қирады, кейін, қабырғаның орнына ағаштан жасалынған шатыр салынды. Басқа екі вандализм актілері 2010 жылдың қараша және желтоқсан айларында тіркелген. Вандализмге қатысты қылмыскерлер әлі күнге ұсталған жоқ. Қабырғаның қирауы нәтижесінде ескерткіштің түгелдей жойылып кетуі де мүмкіндігі туралы болжамдар болған. Кешеннің аумағында күрделі жөндеу жұмыстары 2011 жылдың басында өткізілді және қазіргі кезде толығымен жөнделген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Титаникте қайтыс болғандар Санат:Титаник жолаушылары және командасы Санат:11 сәуірде туғандар Санат:15 сәуірде қайтыс болғандар Санат:Ұлыбритания теңіз саяхатшылары
Автохтондық түрлер
Автохтондық түрлер (Автохтонные виды; грек. autos — озім, chthon — жер) — белгілі бір өңірде пайда болып, сол жерде алғаш эволюцияланған түр немесе басқа да кез келген жүйелі санат.
Дереккөздер
Санат:Экология
825 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:825 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:825 жылы қайтыс болғандар
Льюуисбург (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 903 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.1 км² шамасында. FIPS коды — 21-45064.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Ария (Керженц тармағы)
Ария — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Керженец өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дүйсенов Мырзабек атындағы көше (Алматы)
Көшеге белгілі жазушы, филология ғылымдарының докторы, профессор Мырзабек Дүйсеновтің есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген. Мырзабек Дүйсеновтің әдебиеттану бағытындағы зерттеулері бар.
Көше Әуезов ауданындағы «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 200 метр.
Скэлпер
Скэлпер - өз атынан немесе тапсырма бойынша әрекет ететін, биржадағы нақты тауардың шағын топтамаларымен сауда-саттық жасайтын ұсақ маклер. Скэлпер пайдасы тауар бағасының, әдетте, биржа күні ішінде өзгеруі есебінен алынады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
NGC 3549
NGC 3549 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Тегене (өзен)
Тегене – Шалқартеңіз алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе мен Ұлытау облыстары жерімен ағады. Ұзындығы 117 км, су жиналатын алабы 2530 км2.
Бастауы
Машай кемері мен Сарыапанқұм құмды алабы аралығындағы бұлақтардан басталып, Шалқартеңіз сорына жетпей тартылып қалады.
Гидрологиясы
Қар суымен толығады. Көктемде ғана ағыны болады. Жылдық орташа су ағымы 0,16 м2/с, мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы өзендері Санат:Ырғыз ауданы өзендері Санат:Шалқар су алабы
Новосёлов ауылдық округі (Шортанды ауданы)
Новосёлов ауылдық округі – Ақмола облысы Шортанды ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1339 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Шортанды ауданы ауылдық округтері
Сауранбай Шәріпұлы Жиенбеков
Сауранбай Шәріпұлы Жиенбеков (Сооронбай Шарип уулу Жээнбеков, ; 16 қараша 1958 жыл, Қарақұлжа ауылы, Совет ауданы, Ош облысы) — қырғызстандық мемлекеттік және саяси қайраткер, Қырғызстанның президенті (24 қараша 2017–15 қазан 2020), 2020 жылғы Қырғыз төңкерісі себебімен отставкаға кетуге мәжбүр болған, ел тарихындағы биліктег қуылған үшінші президенті.