cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Камутанга
Тарихы
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Отенио Абель
Оте́нио А́бель (Othenio Abel; 20 маусым, 1875 жыл, Вена - 4 шілде, 1946 жыл, Мондзее) - австриялық палеонтолог.
NGC 5608
NGC 5608 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Im типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 9 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5608 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51396, UGC 9219, MCG 7-30-9, ZWG 220.12, KARA 627.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Вила-Марин (Мезан-Фриу)
Вила-Марин (Мезан-Фриу) (Vila Marim (Mesão Frio)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Мезан-Фриу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Суық сарғалдақ
Суық сарғалдақ - латын тілінен тікелей аударғанда кішкентай бақа дегенді білдіреді. Аңыз бойынша, Иисус Христос анасына деген құраметі мен сүйіспеншілігін білдіру үшін жұлдыздарды сарғалдаққа айналдырып жіберген деседі. Іле Алатауы шалғындарында сарғалдақтардың алғашқы шашырандылары - температура қалырты қысқы деңгейден сәл ауытқып, ашық күн көбейіп, соңғы қысқы жаңбырмен жағаласа күн көзі көктемдегідей жылынатын сәір айында-ақ байқала бастайды. Ашық сары сарғалдақ қауашақтарымен өрілген қалың жасыл шөп кілемі шындығында алтын шалғын деуге лайық түрге енеді. Сарғалдақтардың алтын сәулесі алыстан көзге шалынып, жүрегіңді қуанышқа толтырып жібереді.
Дереккөздер
Қазақстанның ғажайып флорасы, 2012 жыл
Санат:Сарғалдақтар тұқымдасы
Сормук
Сормук — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Немда өзенінің сол жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Орташа Солтүстік Рассоха
Орташа Солтүстік Рассоха — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вижай өзенінің оң жағалауынан 113 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Арал қаракөзі
Қаракөз, Арал қаракөзі (Abramіs safa aralensіs) – тұқы тұқымдасына жататын балық. Abramіs safa түрінің түр тармағы. Қаракөз Қара, Каспий, Арал теңіздерінң су алаптарында таралған. Ал Қаракөз түр тармағы – Арал теңізінің су алабында – Сырдария мен оның көлдерінде тіршілік етеді. Бұрын тамыз – қыркүйек айларында жайылымы Арал т. болатын. Ұзындығы 28 см, салм. 420 г-дай. Пішіні тыранға ұқсас, одан айырмашылығы – қабыршағы үлкен, құйрықасты (аналь) қанаты ұзындау болады. 7 – 8 жыл өмір сүреді. Жыныстық жағынан 3 жасында жетіледі, ұзындығы 15 – 17 см-дей болғанда толады. Уылдырығын (көлеміне қарай 2,2 – 33,5 мыңдай) су температурасы 12 – 16°С-қа жеткенде өзен арнасына қатты ағысты құмды-тасты, құмды-сазды, сазды жерлерге шашады. Қорегі – бүйірімен жүзушілер, бақалшақты шаяндар, қос жақтаулы моллюскілер, мизидтер, әр түрлі дернәсілдер, детриттер (өлекселер). Арал Қ-і Арал т-нің экол. жағдайына байланысты саны кеміп келеді. Бұрын еті жақсы бағаланатын, кейінгі кезде ол майдаланып, кәсіптік маңызын жоғалтқан.
Дереккөздер
Санат:Балықтар Санат:Арал теңізі
Ненза-Яха (Нгарка-Тетнеда-Яха тармағы)
Ненза-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нгарка-Тетнеда-Яха өзенінің оң жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Боб Кейн
Боб Кейн (Bob Kane; 24 қазан 1915 — 3 қараша 1998) — америкалық комикс жазушысы, Бэтмен суперқаһарманы жайлы комикстердің соавторы ретінде танымал. Ұзақ уақыт бойы Кейн Бэтменнің және оған қатысты кейіпкерлердің жалғыз авторы деп саналып келді. Алайда Бэтменнің нағыз авторы - Билл Фингер. Ол бәрімізге белгілі Бэтменнің бейнесін ойлап шығарған. Кейн өз кезегінде Билл Фингердің жұмыстарын өзіне меншіктеп алып, Фингер салған беттерді өз атынан ұсынып отырған. Осының нәтижесінде барлық құрмет-қошемет лайықсыз Боб Кейнге бұйырды, ал Фингер «елес авторға» айналды.
Жастық шағы
Роберт Кан De Witt Clinton High School мектебін бітірген. 18 жасында аты-жөнін ресми түрде Боб Кейн деп өзгертеді. Ол болашақ «Спирит» комиксінің авторы Уилл Айзнермен дос болған. Боб Cooper Union-де оқып, кейіннен Макс Фляйшердің студиясында 1934 жылы стажёр-аниматор ретінде жұмыс істейді .
Ересек кезі және қарттығы
1989 жылы Кейн «Бэтмен және мен» атты автобиографияны жазады. 1996 жылы «Бэтмен және мен, Сага жалғасады» (Batman and Me, The Saga Continues) атты екінші томды жарыққа шығарды.
Кейн 1998 жылы 3 қарашада дүниеден озды. Артында Элизабет Сандерс Кейн («Бэтмен қайтып оралады», «Бэтмен мәңгілік», «Бэтмен және Робин» фильмдерінде Гертидің рөлін сомдаған) есімді жесірі, қызы және немересі қалды. Кейн Калифорния, Лос Анжелестегі Голливуд белестерінің Голливуд-Хиллс зиратында жерленген. Жерлеу рәсімі Нью-Йоркте өтті.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша жазушылар Санат:Бэтмен Санат:DC Comics
Стратег
Стратег
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Треуерга
Треуерга (Tréouergat) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Брест округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,10 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29299, пошта индексі — 29290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 276 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Астана (мүсін)
«Астана» — Астана қаласының Байқоңыр ауданындағы ескерткіш, 2002 жылдың 26 шілдесінде ашылған.
Ұлттық киім киіп, қолына домбыра ұстаған жас қыз бейнесіндегі мүсінді Қазақстан суретшілер одағының мүшесі А.Х. Баярлин жасап шығарған.
Қоладан жасалған мүсін мәрмәр тұғырға тұрғызылған. нобай|солға|250px Мүсін астананың жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне кіреді.
Дереккөздер
Санат:Астана ескерткіштері
Вадим Эдуардович Присяжнюк
Дереккөздер
Санат:Қазақстан боксшылары Санат:1968 жылы туғандар
Фёлькерсвайлер
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 594 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,10 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 37 078. Муниципалитеттің басшысы — Эрнст Браун.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Барнэс Сити (Айова)
Барнэс Сити (Barnes City) — Айова штатының Махаска округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.5 км². FIPS коды — 19-04555.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Махаска округы (Айова)
Далабай Жазықбаев
Далабай Жазықбаев - 1920 жылы Атырау облысы, Жылыой ауданында дүниеге келген. Алматы мүғалімдер институтының қазақ тілі мен әдебиеті бөлімінде оқып, Ескене, Доссор, Қүлсары мектептерінде қазақ әдебиетінің мұғалімі болған. 1942 жылы Ұлы Отан соғысына аттаныс сол жылы 15 қыркүйекте Батыс майдан даласында қаза тапты.
Шығармашылығы
Өлеңдері республикалық газет-журналдарда жарияланған. «Жауынгер дос», «Досыма», «Таңертеңгі бір жеңіс», «Намыс үшін», т.б өлеңдерінде жауынгерлердің қаһармандық ерлігін суреттел, фашист жауыздығын әшкерелейді. Майдан даласында жазған өлеңдерінің қай-қайсысынан да өр рух лебі еседі.
М.Ю.Лермонтовтың «Үш пальма», «Тұтқын», «Үміт» атты өлеңдері мен М.Голодныйдың «Щорс туралы жырын» аударған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Жылыой ауданында туғандар Санат:1920 жылы туғандар
Үйсін руы
Көптеген тарихи деректемелер бір ауыздан үйсіндердің қазақтардың ғана емес, күллі Орта Азия аймағындағы басқа түркі халықтарының этникалық тарихында үлкен маңыз атқарған Жетісудағы көне түрік руларының бірі екенін айтады. Жетісу үйсіндері туралы тұңғыш мәліметтер біздің дәуірге дейінгі II ғасырдағы қытай жазба деректерінде кездеседі, олардың түтін басы сол кездің өзінде 120 мыңға жетіп, 630 мың адам және 188 800 әскер шығара алатыны шежіреге түскен. Бұның бәрі олардың үлкен де күшті халық болғанын көрсетеді, тіпті олармен қытайлар да, ғұндар да есептесіп отырған. Қытай императоры үйсіндермен үнемі елшілік алмасып келді. Бірде Үйсін әміршісі (Гуньмо) Шын еліне жаңа елшілік жібе-ріп, қытай ханшасын айттырып, оған қоса 1000 жылқы беруін талап етеді.
Оның тілегі орындалып, ханша үйсін-дердің қартайған патшасына тоқалдыққа ұзатылады, ал оның бәйбішесі ғұн билеушісінің қызы еді. Өмірде басқа әдет-ғұрыптарда тәрбиеленген ханша далада құса болып, киіз үйде тұрып, ет жеп, сүт ішетін қарт патшаға тигеи мұңын шағыгг. тағдырын өлецге қөстьт. Бұдан біз Үйсін әміршісінің патшалармен неке байланыстары, олардың ғұндармен тығыз тізе қосып, ңатар ғұмыр кешуін көреміз. Олардың озара соғысып, бірақ бейбіт күндері неке одақтарын жасауға дейін келісіп, патшалар отбасы араласқаны және олар көбінесе саяси сипат алатыны аян. Бичуриннің дерегі бойынша, үйсіндер әуелгіде Булунцзир өзенінің алқабында Дун-Хуан мен Унлян-шань маңында көшіп-ңонып жүрді. Бұл өлке Жетісудан недәуір шығысқа қарай жатыр, біраң Қазақ ССР тарихы 1-томының авторлары ңазіргі археология мен палеантропология жетістіктеріне сүйеніп, сақтар мен үйсіндердің тамырластығын дәлелдеп, күмәнді сейілтіи, Жетісудың кең-байтақ жері олардың ата жұрты деп есептейді. Ңытай деректері бойынша, Жетісу үйсіндері туралы біздің дәуірімізге дейінгі II ғасырдан бастап мағлұмат жетіп отыр, әйтсе де бұл бұған дейін үйсіндер болмады деген сөз емес.
Жоғарыда аталғаы Сарыүйсін рулары бұрын Іле өзенінің оң жағын қоныстанып келсе, Түркістан генералгубернаторлығы құрылғаннан кейін Қапал мен Верный уезінің шекарасын Іле өзені бөліп тұрғандықтан, түбі бір туыс Дулаттарға жақындап, сол жағалауға өтті. Сөйтіп, бізге мәлім әдеби деректерді салыстыра қарап, мойындауымыз керек, өте-мөте жадағайлау Қалша мен Жақып атты екі үлкеи атаға бөлінетіп Сарыүйсіндер руы түп-тегін толық жасай алганымыз жоқ. Қалша өз кезегінде екі: Қайқы мен Сопы аталарына жіктеледі, ал Жақып жеті атадан тұрады: Кәкімбет, Жанай, Жолай-Танай, Жандосай, Күлеке-қырық, Баба мен Солтанқұл. Өкінішке қарай, деректердің аздығынан үрім-бұтақтың тұтас кестесін жасаудың мүмкіндігі болмады. Сарыүйсіндердің де ұраны «Байтоқ». Дулаттарға алтыншы атадан баръш қосылады. Сарыүйсіндердің рулық таңбасы астында айқышы бар, төртбұрыш болыпкеледі. Сарыүйсіндердің осы рулық ұраны мен таңбасы бізге белгілі күллі деректер мен ел арасынан жинағаи жазбаларда бір ауыздан мақұлданады. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында Сарыүйсін руы Іленің оң жағасындағы Күрті өзенінің сағасындағы Сарытауқұм ұшы-қиырсыз өңірін қоныстанған болатын.
Сарыүйсіндердің тұрмыс тіршілігі мен өмір деңгейі Верный уезіндегі өз ата қонысының ауа райына байланысты болып келді. Сарыүйсіндердің Әулиеата уезін жайлаған аздаған тобының қоньгсьг Құлдауыт, Шу мен Талас өзендерінің бойындағы Мойынқұм. Сондықтан Верныйдың да, Әулиеатаның да Сарыүйсіидері негізінен малмен айналысты. Олар қыстауларда қора-қопсы салған емес, қой мен енгкіге сексеуілден ашық шарбақ жасап, өздері киіз үйде тұрып жатты. Түйе, ңой, епгкі, жылқы өсіріп, ірі қара малды аз ұстады. Көші-ңонда түйені, жылңыны пайдаланды, ілуде бірен-саран жарлы-жақыбайлар лауға өгізді жекті. Суды құдыңтардан тартьгп, мүмкіндік болған тұста өзен суаттарын, ал қысты күні қарды тұтынды. Қысқа қарай арнайы жем-шөп әзірлеген жоқ. Егіншілік кәсібімен айналыспады. Там-тұм егін өнімдерін (тары, бидай) көрші диқандардан айырбастап алып отырды. Сарыүйсін руларының (Қалша меп Жақып) қыстауы Күрті өзенінен басталып, Іленің оң жағалауына дейін созылып жатқан Тауқұм, Бұйратқұм, Ұялыкесік, Жиек, Ақкесік, Жусан, Жолбарысты-раңды, Ақтоғай, Қарашеңгел, Көкжиде, Шоқсуат өңіріне орналасып жүрді. Көктем меп күзде Сарыүйсіидер Іле озенінің жағалауын қоныстанып, көп шаруашылық сол жерді жайлады, тек ірі байлар жазғытұрымға қарай қойнау-қойнауға көшіп кететін.
Мәселен, Сарыүйсіннен шыққан мыңғырған бай Қали Қарой шатқалында 12 мың бас қой өргізді, бірнеше әйел алып, қыстауда бірнеше қора салдырып, тіпті Верныйдың өзінде үлкен әулеті бар үйі бөлды. Оның тоқалынан туған Қазақстан Республикасының халық әртісі Гүлжаћан Ѓалиева Алматыда дүние салған. Қали Орта Азия, Сібір мен Орынбор арасында қоймен сауданы кеңіпен жолға қойды. Қазан төңкерісінен кейін ол бүкіл мал-жанын Кеңестерге өткізіп, отбасымен Қытайға кетіп, соида айтыс болды.Қалша руынан тараған кішігірім шаруашылықтар Сарыүйсіндердің оңтүстік шекарасында көктем мен күзде өз отарын Желбұлақ, Айдарлы, Аяққұдық, Қапшағай, Жиек, Күрті, Қаратораңғы маңайында өрістетіп, көбісі осында жайлап, ең ауқаттылары Қараойға дейіи көшіпңонып жүрді. Әулиеата уезіндегі Сарыүйсіидер Құрағаты өзенінің Шуга құятын сағасының сол жағалауына қыстап жүрді. Ал, Сарыүйсіндердің екінші бір шағын тобы бұл уақытта Талас өзені бойында қоныс тепті. Сарыүйсіндердің көктемгі-күзгі қонысы Шу мен Талас, Мойынқұм өңірінде болып, жазда Іле Алатауының альпі шабындыңтарына бауыр басатын.
Шу мен Таластың Сарыүйсіндері ішінара егіншілікпен айналысты. Негізінен қыстауларға жақын жерде кедей жатақтар қалып, егін салып, тары, бидай мен бау-бақша өсірді. Сарыүйсіндердің өмірінде бәрібір мал шаруашылығы онімдері айрықша маңыз алды. Күллі заттық мәдениеттің нышандарында, азық-түлік, киім-кешек, үй-орман, тұтынатын бұйымдарға дейін үй жануарлары ерекше орын алатын еді. Сонымен, түріктің ежелгі руларының бірі үйсіндер қазақ халқының ғана емес, басқа да түрік хальгқтарының әтникалық тарихында үлкен маңыз атқарды. Бұл жөнінде төңкеріске дейінгі де, одан кейінгі де зерттеушілер дер кезінде жазды. Мәселен, Н. Аристов қырғыз бен өзбек халықтарының құрамында үйсіндер мен сарыүйсіндердің болғанын атап өтсе, М. Тынышбаев үйсіндер қырғыздар, ңарақалпақтар, өзбектер, түрікмендер мен қырым татарлары, қашғарлар мен ауғандықтардың әтникалық құрамында да бар деп есептейді, ал С. Аманжолов үйсіндердің қырғыздар, өзбектер, қазақтар, татарлар, ноғай және тіпті монтолдар арасында болғаны туралы дерек келтіріп, В. Востров үйсіпдер мен сарыүйсіндердің қазақтардан басқа қырғыздар және өзбектердің ішінде болғанын көрсетеді. Бұл үйсіндер мен сарыүйсіндердің өзге түрік халықтарының әтникалық құрамында болғанын айғақтайтын авторлардың түгел тізімі емес, үйсіндердің ықпалын сезіиген халықтар тізімі түгел деп әлі айта алмаймыз.
Санат:Қазақ рулары
Парельяс
Парельяс (Parelhas) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Орталық Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серидо-Ориентал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Хасан (Татлыбаев ауылдық кеңесі)
Хасан — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Татлыбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 48 адамды құрады. Пошта индексі — 453656, ОКАТО коды — 80206849006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Виктор Муньос
Виктор Муньос Манрике (Víctor Muñoz Manrique; 15 наурыз 1957 жыл, Сарагоса) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.
Ойыншы
«Барселона»
«Сампдория»
Бапкер
«Реал Сарагоса»
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Сампдория ФК ойыншылары Санат:Сент-Миррен ФК ойыншылары Санат:Испания футбол жаттықтырушылары Санат:Реал Сарагоса ФК жаттықтырушылары Санат:Панатинаикос ФК жаттықтырушылары Санат:Хетафе ФК жаттықтырушылары Санат:Ксамакс ФК жаттықтырушылары Санат:Сьон ФК жаттықтырушылары Санат:Вильярреал ФК жаттықтырушылары
Ивдель (өзен)
Ивдель — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лозьва өзенінің оң жағалауынан 332 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 116 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Әбілбек Нұрмағамбетұлы
Әбілбек Нұрмағамбетұлы (29. 12. 1927 жылы туған, Торғай облысы, Жанкелдин ауданы Қарабидайық ауылы) — тіл білімі маманы, филология ғылымы докторы (1977). Абай атындағы педагогикалық институтты бітірген (1960). 1961— 1964 ж. А. Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтында I аспирант, кіші ғылыми қызметкер, ал 1968 жылдан аға ғылыми қызметкер. Қазір бас ғылыми қызметкер болып істейді. Филология ғылымы докторы Ш. Сарыбаевтың жетекшілігімен "Түрікменстандағы қазақ говоры" деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады (1975). 1977 ж. "Қазақ тілі говорларының батыс тобы" деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Ғылыми-зерттеу еңбектері қазақ диалектологиясы мен этимологиясы мәселелеріне арналған. Қазақ тілінің диалектологиялық сөздіктерін құрастыруға қатысқан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақ тілі
Френуа (Вогез)
Френуа (Frénois) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,94 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 43 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,7 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Вокабуларий
Вокабуларий (Vocabulary)  - хрестоматияға немесе оқулықтың жеке бөлімдеріне берілетін қысқаша сөздік.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Тардье дақтары
Тардье дақтары — висцеральды сірі қабық пен эпикардқа ұсақ нүктелі күңгірт қызыл қан құйылу; организмде көмір қышқылы шамадан тыс шоғырланып, оттектің жетіспеуінен өлген адамды сойғанда білінеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Липлейка (Құрғақ Широкоиса тармағы)
Липлейка — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Құрғақ Широкоис өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Виннэтт (Монтана)
Қала тұрғындарының саны 185 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 30-81100.
Бояу
Бояу — түс бергіш пигменттерден және байланыстырғыш ерітіндіден тұратын қоспа. Бояу — пигменттелген лакты бояулы материалдардың жаппы атауы. Бұлардан басқа Бояудың құрамында органикалық еріткіштер, толтырғыштар, пластификаторлар, желімдер, тұрақтандырғыштар, т.б. болуы мүмкін. Байланыстырғыш еріткіш ретінде табиғи сұйық майлардан алынатын олифтер, олигомерлер мен полимерлердің органикалық еріткіштердегі ерітінділері (эмальдар), полимерлердің судағы эмульсиялары, органикалық немесе анорганикалық желімдер (силикаттық ерітінділер), т.б. пайдаланылады. Бояу боялатын материалдардың бетіне қонғаннан кейін белгілі бір механикалық қасиеттерге ие болады (беріктік, қаттылық) және пигменттер мен толықтырғыштар боялған бетке байланыстырғыш арқылы бекиді. Пигменттер (мөлшері 0,5 — 2 мкм) боялған бетке өз түсін береді, сонымен бірге коррозиядан қорғайды. Өндірісте Бояулар концентрлі немесе сұйытылған суспензиялар түрінде шығарылады. Бояу құрамына кіретін пигменттерді, толтырғыштарды алдын ала ұнтақтайды және байланыстырғыш еріткіш қосып арнайы аппараттарда одан әрі ұнтақтап, концентрлі суспензиялар дайындайды. Сұйытылған, яғни, қолдануға дайын Бояулар дайындау үшін концентрлі Бояуды олифпен немесе арнайы еріткіштермен сұйылтады. Бояуларды боялатын материалдардың бетіне жұмыр білікпен, бояу жаққышпен, арнайы бүріккішпен қондырады. Кейбір Бояулар престелген (акварель Бояулары) немесе пигмент пен байланыстырғыш заттың ұнтақ қоспасы күйінде шығарылады. Қолдану мақсатына қарай құрылыстық, автомобильдік, полиграфтық және суретшілер қолданатын Бояулар болып бөлінеді. Суретшілер қолданатын Бояудың құрамына ультрамарин тәрізді ағартқыш пигменттер қосылады. Бұдан басқа арнайы Бояудың түрлері бар (мысалы, жарық шығарғыш, жылу сезгіш, улы, т.б.). Бояу, негізінен, темірден, ағаштан, бетоннан, пласмассадан тұратын материалдарды коррозиядан қорғау және сәндік үшін қолданылады. Бояудың көпшілігі адам организміне қауіпті және жанғыш заттар, сондықтан оларды қолданғанда қауіпсіздік техникасын сақтау керек.
Акварельдік бояулар
200 px|thumb Tабиғи қабықша түзуші заттар (мысалы, гуммиарабик) негізіндегі суда ерімтал көркемдік бояулар; мөлдір ерімтал қабықша түзетін заттар.
Битумды бояулар
Қабықша түзуші зат ретінде битумға негізделген бояулар.
Желімдік бояулар
Өсімдіктер мен жануарлар желімінің суды ерітіндісіне негізделген бояулар.
Казеинді бояулар
Казеинді бояулар - қабықша түзуші зат ретінде казеинге негізделген бояулар.
Квазиқайтымды бояулар
Ылғал сіңіру нәтижесінде қаптаулардың ең алғашқы түсін қалпына келтіруге арналған термоиндикаторлы бояулар.
Көксағызды бояулар
Қабықша түзуші зат ретінде синтетикалық кексағызға негізделген бояулар.
Көркемдік бояулар
Cурет көркем- өнері шығармаларын жасауға және іс жүзгізгенде сәндік мақсаттарға қолданылатын бояулар.
Қайтымсыз бояулар
Tермоиндикаторлы бояулар; суытқаннан кейін қаптағандағы бастапқы түсіне қайта келмейді.
Қайтымды бояулар
Cуытқаннан кейін ең алғашқы түсті қалпына келтіретін термоиндикаторлы бояулар.
Қолдануға дайын бояулар
Жұмысшы тұтқырлықпен шығарылатын майлы бояулар.
Қою езілген бояулар
Mайлы жоғары толтырылған бояулар; пайдаланудың алдында жұмысшы тұтқырлыққа дейін олифамен езеді.
Құрылыстық бояулар
Құрылыстық бояулар - үйлерді және құрылыс конструкцияларын қорғауға немесе сәндік мақсатпен өңдеуге арналған бояулар.
Қышты бояулар
Жоғары температураға тұрақты минералды заттар; қыштық бұйымдар, жылтыратпалар, шынылар бояуда қолданылады.
Органмайдаланған бояулар
Cинтетикалық полимерлі қабықша түзуші заттың органикалық сұйықтықтағы (еріткіш, сұйылтқыш) майдалылығына негізделген бояулар.
Микрокапсулданған бояулар
Құрамында микрокапсулданған құрауыштары, еріткіштер, қатайтқыштар, т.б. бар бояулар.
Полиграфиялық бояулар
Баспа жұмыстарына, бір немесе көп түсті баспа материалдарына арналған бояулар.
Силикаттық бояулар
Қабықша түзуші зат ретінде сұйық шыныға негізделген бояулар.
Субояулы бояулар
Күңгірт қабықша түзуші көркемсуретті суда ерімтал бояулар.
Темперлік бояулар
Күңгірттеу түс беретін табиғи қабықша түзуші заттар негізіндегі көркемдік бояулар.
Термоиндикаторлық бояулар
Белгілі темп-рада түсін немесе түстің ашықтығын өзгерте алатын қаптағыштар түзетін бояулар.
Тиксотропты бояулар
Tиксотропия қасиеттері бар бояулар.
Бояу бүріккіш
Бояу бүріккіш - боялатын бетке лакты бояудың сырлау кезіндегі бүріку үшін арналған.
Дереккөздер
Санат:Машинажасау Санат:Ғылым Санат:Химия
Pintor
Рослау (Эльба)
Рослау (Эльба) (Roßlau (Elbe)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала. Анхальт-Цербст ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 930 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 61,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 1 51 053. Қаланың басшысы — Клеменс Кошиг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Восход (Қарағанды облысы)
Восход — Қарағанды облысы Абай ауданы, Қарағанды ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Абай қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 13 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 239 адам (113 еркек және 126 әйел) болса, 2009 жылы 110 адамды (52 еркек және 58 әйел) құрады.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Ырым-жырым
Ырым-жырым. Қос сөздің алғашқы сыңарының мағынасы кім-кімге де түсінікті. Ал «жырым» мағынасының да одан алшақ кетпейтініне сәл кейін көз жетеді. «Бұл жақтың қыз ұзатысы тіпті қызық, ескі ырым-жырымдары «көп» (Ғ. Мұстафин, Қөз көрген.). Тува тілінде чурум — заң, монғолдарда журам — әдеп мағыналарын көрсетеді. Осыларды ескергенде, ырым да ырьш, жырым да ырым болып шығады.
Инфрадыбыс
Инфрадыбыс (лат. іnfra – төмен, астында) – жиілігі адам еститін дыбыс толқыны жиілігінен төмен (16 Гц-тен төмен) серпімді толқын. Амплитудасы үлкен И-тар жер сілкіну, су асты, жер асты қопарылыстары, қатты дауыл кезінде, цунами толқындарынан, т.б. пайда болады.
Бұл дыбыстарды адам құлағы қабылдамайды, бірақ олар белгілі бір дәрежеде адам организміне әсер етеді. Мысалы, 5 Гц-тен 9 Гц-ке дейінгі жиілік аралығында инфрадыбыстар бауырдың, асқазанның, көкбауырдың тербеліс амплитудаларын арттырады, көкірек қуысында ауыртпалық туғызады, ал 12—14 Гц жиіліктерде құлақта шуыл пайда болады. Инфрадыбыстардың адам организміне кері әсері болғандықтан, олар техникада кеңінен қолданыс таппаған.
Алайда инфрадыбыстардың бірнеше жүздеген километрге таралу мүмкіндігі оның әскери мақсатта, балық аулау кәсібінде пайдаланылуына жол ашты. Теңізде туындайтын инфрадыбыстарды медуза, су шаяны тәріздес теңіз жәндіктері жақсы қабылдайды.
Инфрадыбыстардың әсерінен қорғану жолдарының бірі — дыбысты естілетін жиіліктер аймағына көшіру. Ол үшін әртүрлі құрылғылардың қатаңдығы арттырылады, резонанстьж, камералық сөндіргіштер пайдаланылады.
Санат:Инфрадыбыс
Алқа ана
Алқа ана, Алқа Мәтіғұлқызы (т. — о.ж.б.) — қазақтың біртуар дүлдүл күйшісі Құрманғазының анасы. Тегі — Беріш-Бесқасқа; барған жері — 12 ата Байұлы — Қызылқұрт. Орташа деулеті бар Сағырбайға тұрмысқа шыққан Алқа өзінің парасаттылығымен, көрегендігімен ағайын-туысқа, ауыл-аймаққа сыйлы, ел құрметтеген тұлғаға айналады. Құрманғазының ұлы композитор, ұлт және жеке адам бостандығын кексеуші болып қалыптасуына да анасы ықпал еткен. Күйші жырақта жүргенде анасын сағынып, «Қайран шешем», «Аман бол, шешем, аман бол», «Түрмеден қашқан», т.б. күйлерін шығарған. Күйшінің 1880-81 ж. Мақаш екімге «Сүт берген ед емшектен сексен үште, Күн керер қайда барып анам, тақсыр» дегеніне қарағанда, Алқа ана 1800 ж. шамасында дүниеге келген болуы керек.
NGC 463
NGC 463 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1871 жылы 16 желтоқсанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 463 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4719, UGC 840, MCG 3-4-19, ZWG 459,25.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Уртумпаскуаль
Уртумпаскуаль (Hurtumpascual) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Авила ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Стратегиялық
Стратегиялық (Стратегический) — мемлекеттің мүмкіндіктеріне қатысты айтылатын ұғым. Стратегиялық күштер — қарсыластың аймағына шабуыл жасауға және оның әскери олеуетін қиратуға арналған күш.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
IC 1218
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 57699, MCG 11-20-11, ZWG 320.22, KAZ 69.
Сыртқы сілтемелер
IC 1218 Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Қыран көлеңкесіндегі жылан
«Қыран көлеңкесіндегі жылан» (Snake in the Eagle's shadow) — жекпе-жек өнерінің элементтері қолданылған 1978 жылғы гонконгтық фильм. Режиссері Юнь Вопхин (Юань Хэпинмен бірге). Бұл фильм режиссердің тұңғыш жасаған туындысы.
Сюжеті
Қытай Цин династиясының дәуірінде. Жетім әрі кедей Кань Фук (Цзянь Фу) кездейсоқ куң-фу шебері Пак Чёнтхинюды (Бай Чжантяню) құтқарып қалады. Пак Чентхиню Жылан Жұдырығы мектебінің ең соңғы тірі қалған өкілі болатын. Жылан Жұдырығын жауыз Қыран Тырнағы қауымдастығы жойып жіберген. Кеңжүректі шебер бозбаланы шәкірт етіп алып, өзінің ұрыс стилін үйретті. Ал шәкіртінің таланттылығы соншалық, ұстазының ұрыс тәсілдерін жинақтап, өзінің жеке стилін ойлап табады. Себебі Жылан Жұдырығын пайдаланған Цзян Фу стилдің көп жағдайда, Қыран Тырнағынан қалыс қалатынын байқайды. Ойлап табылған жаңа стиль Цзян Фуге ұстазы мен өзінің өмірін сақтап қалуға көмектеседі.
Санссак-л'Еглиз
Санссак-л'Еглиз (Sanssac-l'Église) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43233, пошта индексі — 43320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1024 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Малхой-Яха
Малхой-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/140 орналасқан. Өзен ұзындығы 141 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фотосенсибилизация
Фотосенсибилизация - жарық сезбейтін заттарға фотохимиялық түрлендірулерге қабілеттілік беру.
Дереккөздер
Санат:Физика
Қойкелді (ауыл)
Қойкелді — Ақмола облысы Аршалы ауданы, Елтоқ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 375 адам (187 ер адам және 188 әйел адам) болса, 2009 жылы 326 адамды (163 ер адам және 163 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аршалы ауданы елді мекендері
Медицина тарихындағы жаңалықтар
Шамамен 150 жыл бұрын науқастар операция кезінде аурудың азабына шыдай алмай немесе қорқыныштан көз жұматын. Ол кездерде сырқаттар операция кезінде ояу жататын еді. Сондықтан жанға батқан аурудан азап шегетін. Аурудың күшін басатын дәрілер болған жоқ. Хирургтер гигиеналық талапқа сай келмейтін жағдайда жылдам жұмыс істейтін және қажетті аспаптары да өте аз болатын. Өнертабыс медицина ғылымына жеткен кезде, емдеу ісі дұрыс арнаға түсті. Мыңдаған науқастар дертіне шипа тапты. Француз дәрігері Рене Ланнек 1815 жылы стетоскопты жасады. 1846 жылы америкалық тіс дәрігері Уильям Мортон хирургке көмекші болып тұрғанда операцияға жатқан науқасқа эфир ерітіндісін иіскетіп, оны аз уақытқа ұйықтатып қояды. Француз дәрігері Чарльз Праваз 1853 жылы тері астына шприц пен дәрі жіберуге болатынына көз жеткізді. Солайша дәрі-дәрмектер адам денесіне тікелей егілетін болды. 1847 жылы британ хирургі Джозеф Листер індет тудыратын микробтарды жоятын карбол қышқылы қосылған антисептиканы ашты. Неміс физигі Уильям Рентген рентген сәулесінің қасиетін анықтады. Сол арқылы адамның сүйектерін анықтап көру мүмкін болды. 1943 жылы Александр Флеминг ең алғашқы антибиотик – пенициллинді ашты.
Дереккөздер
ҰЛЫ ӨНЕРТАБЫСТАР. – Алматы:«Аруна» баспасы –32 бет.– Сер.:«Балаларға арналған танымдық энциклопедия». ISBN 9965-26-447-3
Карпина
Карпина (Carpina) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Мата-Пернамбукана мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Сетентриунал-Пернамбукана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 65205 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 146 км² шамасында. Халық тығыздығы — 447 адам/км².
Тарихы
Қала 1928 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
NGC 5604
NGC 5604 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 15 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5604 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51471, MCG 0-37-3, ZWG 19.16, IRAS14221-0259.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Тегістегіш мотор
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Қаракөл (көл, Қарағанды облысы)
Қаракөл – Қарағанды облысы Осакаров ауданының орталық бөлігіндегі тұйық көл.
Гидрографикасы
Аумағы 7,2 км2. Теңіз деңгейінен 512,3 м биіктікте. Ұзындығы 4,6 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 12,5 км, ең терең жері 3 м. Қар, жауын-шашын және грунт суларымен толысады. Суы қарашада қатып, сәуірдің 2-жартысында ериді. Суы тұщы, сәл сілтілі, мал және бау-бақша суғарылады.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы көлдері
Бовуа-ан-Камбрези
Бовуа-ан-Камбрези (Beauvois-en-Cambrésis) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,52 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59063, пошта индексі — 59157.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2124 адамды құрады. Халық тығыздығы — 603,41 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Суха-Река (Шумен облысы)
Суха-Река (Суха река) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Велики-Преслав қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 92 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9881. Телефон коды — 05330. ЕКАТТЕ коды — 70278.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Дмитрий Хананович Астрахан
Дмитрий Хананович Астрахан (1957 жылы 17 наурызда Ленинградта дүниеге келген) – Ресей театр және кинорежиссері.
2009 жылы Ресейдің еңбек сіңірген өнер қайраткері атанған. Дмитрий отбасында бесінші, кенже бала болады. Мектеп кезінде кітап оқумен, математика және спортпен айналысады. Сегізінші сыныпты бітіргеннен кейін №30 физика-математикалық мектепке тапсырады. 1981-1987 жылдары Свердловск Жас көрермендер театрында режиссерлік қызмет атқарады. Одан кейін ол әскерге борышын өтеуге кетеді. 1991-1995 жылдар аралығында Н.П. Акимов атындағы Комедиялық театрда жетекші болады.
Дереккөздер
Санат:17 наурызда туғандар Санат:1957 жылы туғандар Санат:Санкт-Петербургте туғандар Санат:КСРО кинорежиссёрлері Санат:Ресей кинорежиссёрлері Санат:XX ғасыр кинорежиссёрлері Санат:XXI ғасыр кинорежиссерлері Санат:Ресей театр режиссёрлері Санат:КСРО театр режиссерлері Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері Санат:XX ғасыр актерлері Санат:XXI ғасыр актерлері Санат:Ресей тележүргізушілері Санат:Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Санат:Ника сыйлығының иегерлері Санат:Алтын қыран сыйлығының иегерлері Санат:Комедия театры тұлғалары Санат:Ресей мемлекеттік сахна өнері институты түлектері Санат:Свердлов мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары Санат:Екатеринбург жасөспірімдер театры тұлғалары
Барки (Италия)
Барки (Италия) (Barchi) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Пезаро-э-Урбино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 997 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 58 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 61030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Ubaldo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Анар Нұрманова
Анар Нұрманова (16. 12. 1963 жылы туған, Арқалық қаласы) —тіл білімі маманы, филология ғылымы кандидаты (1994). Әл-Фараби атындағы ҚазМУ-дың филология факультетінің араб тілі бөлімін бітірген (1986). Москвадағы Азия мен Африка елдері институтында "Ибн Мада әл-Куртуби" (орта ғасыр арабтарының лингвистикалық ойларының ескерткіші)" тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады. Қазіргі уақытта осы салада еңбек етіп жүр.
Дереккөздер
Санат:Тілтанушылар
Мартич Петра
Петра Мартич ( 1991 жылдың 19 қантар Югославия Сплитеда дүниеге келген) - хорваттық  кәсіби теннисшы (2008 жылдың шілде айынан бастап).
Жалпы Ақпарат
Петра 5 жасынан бастап тенниспен айналыса бастаған. Анасының аты Сандра, әкесінің аты Ведран. Петраны тенниске алып келген анасы екен.
Бапкерлері Раджи Чаудхури мен Ведран Мартич.
Вила-Марин (Вила-Реал)
Вила-Марин (Вила-Реал) (Vila Marim (Vila Real)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Вила-Реал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Мартич Петра
Жалпы Ақпарат
Петра хорваттық, ағылшын, итальяндық тілдерді толық игерген.
Вила-Марин (Вила-Реал)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 690 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,21 км² шамасында. Халық тығыздығы — 72,8 адам/км².
Мартич Петра
Жалпы Ақпарат
Мартич хардта өнер көрсеткенді ұнатады екен. Өте ерте – 14 жасынан бастап – ересектер жарыстарында өнер көрсете бастады.
Вила-Марин (Вила-Реал)
Ауданның қамқоршысы — Әулие Маринья.
Мартич Петра
Спорттық карьерасы
Жыл соңындағы рейтингі
Вила-Марин (Вила-Реал)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Мартич Петра
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету
Жеке сында WTA  турнирлердің финалы (1)
Жеңілістер (1)
Жеке сында ITF турнирлердің финалы (4)
Жеңістер (3)
Жеңілісі (1)
Жұптық сындар
Жұптық сында WTA турнирінің финалы (3)
Жеңілістер (3)
Жұптық сында ITF турнирінің финалы (5)
Жеңістер (3)
Жеңілісі (2)
Стратегиялық авиация
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Инфрақұрылым
Инфрақұрылым - (латынша infra - төменгі, астыңғы, structura - құрылыс, орналасу) - экономиканың және адамдардың қызмет етуінің жалпы жағдайларын жасауды қамтамасыз ететін халық шаруашылығы салаларының жиынтығы (мысалы өндірістік инфрақұрылым - жолдар, көлік, байланыс, электрмен қамту желісі, қоймалар және т.б.; әлеуметтік- тұрмыстық инфрақұрылым - тұрмыстық-коммуналдық шаруашылық, сауда, жолаушылар көлігі және байланыс, білім беру, ғылым, мәдениет, денсаулық сақтау және т.б.; экологиялық инфрақұрылым - тазалаушы құрылымдар, бөгеттер, дренажды жүйелер, саябақтар және т.б.
Материалдық өндіріс пен қоғамның өмір сүру жағдайын қамтамасыз ету үшін қажетті ғимараттар, жүйелер мен қызметтердің жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Құрылыс
Информатика
Информатика (Computer science, informatics) — компьютер және одан басқа да техникалық құрылғылар көмегімен ақпараттарды алу, сақтау, түрлендіру, жеткізу және оны пайдалану зандылықтарын, тәсілдерін, жолдарын зерттейтін ғылым саласы. Компьютерді жасап шығару мәселелерін, оны пайдалану зандылықтарын, ғылыми ақпараттың құрылымы мен жалпы қасиетін, сондай-ақ оның жаратылу, түрлену, жеткізілу және адамзат қызметінің әр түрлі саласында пайдаланылу заңдылықтарын зерттейтін пәндер: қолданбалы математика, программалау, программалық жасақтамалар, жасанды интеллект, компьютер архитектурасы, есептеу желілері. Ақпарат термині латынның information сөзінен аударғанда (түсіндіру, баяндау, мәлімет) деген мағынаны білдіреді.
Ақпарат — қоршаған орта мен онда болып жатқан құбылыстарды таңбалары мен сигналдар түрінде берілетін мағлұмат.
Информатика саласындағы зерттеу тақырыптар: бағдарламаларды және ақпарат базаларын (жуықтау теориясы және жасанды интеллект) жүзеге асыру немесе асырмау, жеке есептік және информациялық мәселелерді қандай максималды тиімды жолмен шешу, қандай түрде сақтап, оны қайта қалпына келтіру (құрылымын және деректер базасын), адам мен программаның байланысы (пайдаланушы интерфейсі және программалау тілдері және ұсынылған білім) және т.б.
«Информология» және «информатика» терминдерін алғаш 1962 жылы КСРО ғылыми акаемиясының корреспондент мүшесі - Александром Харкевичем ұсынды. Информатика ғылымның негізі 1965 жылы «Основы научной информации» атты кітәбінде жазылды, кешірек 1968 жылы ол қайта өңделіп, аты «Основы информатики» болып өзгертілді.
Тарихы
Кейін информатика саласына кіретін білімдер қазіргі сандық компьютер ойлап тапқанға дейін болды. Абакус (есепшот) сияқты тіркелген сандық есептерді есептеуге арналған машиналар көбейту және бөлу сияқты есептеулерге көмектесетін ежелгі заманнан бері бар. Есептеуді орындау үшін алгоритмдері ежелгі дәуірден бастап, күрделі есептеу техникасы жасалғанға дейін де болған.
Блез Паскаль 1642 жылы Паскаль калькуляторы деп аталатын алғашқы жұмыс істейтін механикалық калькуляторды жобалап құрастырды. Вильгельм Шикард Паскаль калькуляторының жариялануынан жиырма жылға дейін Иоганн Кеплерге есептейтін сағат сызбаларын екі белгісіз хаттардың ішінде жіберді.
1673 жылы Готфрид Лейбниц «Stepped Reckoner» деп аталатын механикалық калькуляторды (қосу машинасын) көрсетті. Оны алғашқы информатик және ақпарат теориясының маманы деп санауға болады, өйткені ол басқалармен қатар екілік санау жүйесін сипаттады.
1820 жылы Томас де Колмар қосу машинасын жасағаннан кейін, оның өнеркәсіптік өндірісті бастаған. Осы бірінші күнделекті қолдануға берік калькулятор болып саналады. Чарльз Бэббидж 1822 жылы алғашқы автоматты механикалық калькуляторды жобалаумен айналыса бастады, нәтижесінде ол алғашқы бағдарламаланатын механикалық калькулятор - аналитикалық айырмашылық қозғалтқышты ойлап тапты.
Ол 1834 жылы осы машинаны жасап бастады және екі жылдан кем емес уақыт ішінде қазіргі заманғы компьютердің көптеген негізгі ерекшеліктерін айтты. бағдарламалау үшін шексіз мүмкіндіктер ашқан, жаккарда тоқылған станокта жұмыс істеген перфокарталарды пайдалану маңызды қадам болды. 1843 жылы «аналитикалық қозғалтқыш» туралы француз мақаласын аудару кезінде Ада Лавлейс өзінің көптеген жазбаларының бірінде Бернулли сандары есептеу алгоритмін жазған, алғашқы компьютерлік бағдарлама деп саналады.
1885 жылы Герман Холлерит статистикалық деректерді өңдеу үшін тесімкартаны қолданатын табуляторды ойлап тапты, кейін оның компаниясын IBM сатып алды.
1937 жылы Говард Эйкен IBM компанияны өзінің алып бағдарламалатын калькуляторды ASCC/Harvard Mark I өңдеуге сендірді. Сол кезде IBM компаниясы тесімкартамен істейтін жабдықтарды және әр-түрлі калькуляторларды өңдеді. Осы бағдарламалатын калькулятор Бэббидж аналиткалық қозғалтқыш негізінде жасалған. 1940 жылдары одан да күшті есептеуіш машина пайда болғаннан кейін, компьютер сөзі адам есепші емес, есепті жасайтын машинаны білдіре бастады.
Информатиканың құрылымы
Информатика бірқатар салаларына бөлінеді. Информатиканың негізгі бөлімдері — теориялық информатика және практикалық информатика. Информатиканың негізгі салаларына дәстүрлі компьютерлердің архитектурасын зерттеуі, бағдарламалау тілдері және бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуі кіреді. Сонымен қатар, оларға есептеу ғылымдары (ғылыми деректерді модельдеудің алгоритмдік әдістерін қолдану), графика және визуалдау, адам мен компьютердің өзара әрекеті, мәліметтер базасы мен ақпараттық жүйелер, компьютерлік желілер және информатика практикасына ғана тән әлеуметтік және кәсіби мәселелер кіреді. Көрініп тұрғандай, бұл кейбір кіші өрістер биоинформатика және есептеу химиясы сияқты басқа заманауи салалармен өзара әрекеттеседі. Бұл қабаттасулар компьютерлік ғалымдардың өз салаларының көптеген пәнаралық байланыстарын тану және әрекет ету тенденциясының салдары болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Техникалық ғылымдар Санат:Ғылым
Степковка
Степковка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чусовая өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Барнум (Айова)
Барнум (Barnum) — Айова штатының Уэбстер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.8 км². FIPS коды — 19-04645.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 195 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уэбстер округы (Айова)
Судың ластануы
Су және оның ластану себептері
Дүниежүзілік су қорларының ластануы бүкіл адамзат қауымын алаңдатып отыр. Бұл мәселе Қазақстанға да тән. Судың ластануы көп түрлі әрі ең соңында су экожүйесін бүлдірумен аяқталады.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ауыз судың 100-ден астам сапалық көрсеткішін ұсынған. Ал Қазақстанда ауыз су сапасы МемСТ 287482 бойынша 30 міндетті көрсеткішпен анықталады. Су бассейнінің ластануының негізгі себептері — тазартылмаған ағын суларды су қоймаларына жіберу. Бұған жол беретіндері: