cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дениз Джансель
Жетістіктері
Ол 2016 жылы Рио-де-Жанейрода өткен жазғы Олимпиада ойындарында 67 кг салмақ дәрежесінде Қазақстанның намысын қорғады. 2018 жылғы Азия ойындарында ол оңтүстік кореялық Ли Да Биннен жеңіліп, әйелдер арасында 67 келіге дейінгі салмақта күміс медальға ие болды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан тхэквондошылары
Амаралина
Амаралина (Amaralina) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойяс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Порангату экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3123 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1412,909 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,2 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Пурысь
Пурысь — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Весляна өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Көмірсулар
thumb|right|310px|Структурлы формуласы Көмірсулар - химиялық құрамы Сm(H2O)n яғни көмірсутек+су, аты осыдан шыққан формуласымен өрнектелетін табиғи органикалық қосылыстар класы.
Көмірсулар — химиялық құрамына қарай үлкен екі топқа бөлінеді: мономерлік көмірсулар немесе моносахаридтер және полимерлік Көмірсулар— молекуладағы моносахаридтік қалдық санына байланысты олигосахаридтер мен полисахаридтерге бөлінетін Моносахаридтердің конденсация өнімдері. Ашық түрдегі моносахаридтердің типтік формалары: альдоза үшін СН2ОН(СНОН)nСНО; кетоза үшін СН2ОН(СНОН)nСОСН2ОН, мұндағы n>1. Моносахаридтердің көп бөлігінде тармақталмаған көміртектік тізбекпен біральдегидтік (альдозалық) немесе кетондық (кетозалық) топ болады. Тізбектеп көміртек атомының санына орай моносахаридтер тетрозаға (С4), пентозаға (С5), гексозаға (С6), т.б. бөлінеді. Кейде кетоза атауына "ул" жұрнағы жалғанады (мысалы, пентулоза, гептулоза, нонулоза, т.б.). Моносахаридтерде көміртектің асимметриялық атомдары болады және оптик. белсенді стереоизомерлер түзіледі. Көмірсулар табиғи көзден алынады. Барлық тірі организмнің құрамында болады. Көмірсулар тамақ (глюкоза, крахмал, пектиндік заттар), тоқыма және қағаз (целлюлоза) өнеркәсіптерінде, микробиологияда (Көмірсуларды ашы-ту арқылы спирт қышқылдар, т.б. алу) қолданылады, медицинада дәрі-дәрмек жасау үшін пайдаланылады. Фотосинтез нәтижесінде атмосферадағы су мен көмір қышқыл газынан түзілетін көмірсулар табиғи айналымда болады.
Моносахаридтер
Моносахаридтер - спирттердің кетонды немесе альдегидті туындылары. Олардың жалпы формуласы Сn(H)2nOn. Олар көміртегі атомының саны бойынша триозалар(3), тетрозалар(4), Пентозалар(5) және гексозалар (6) болып бөлінеді. Моносахаридтердің ішіндегі кеңінен тараған: рибоза, дезоксирибоза, гексозалар: глюкоза, фруктоза, галактоза.
Олигосахаридтер
2 мен 10 арасында ауытқитын моносахаридтерден құралатын көмірсулар. Табиғатта көбіне дисахаридтер түрінде кездеседі.
Көмірсулардың адам өміріндегі маңызы
Көмірсулар адам ағзасына нәруыз бен майлардың дұрыс алмасуына қажет. Олар нәруыздармен қосылыстарда кейбір гормондар, ферменттер, сілекей секреттері мен басқа да маңызды қосылыстар түзеді. Ерекше рөлді ішекте жартылай қорытылатын, энергия бөлуде аз рөл ойнайтын клетчатка, пектиндер, гемицелюлозалар ойнайды. Бірақтан бұл полисахаридтер ас талшықтарының негізін құрайды және тамақтануда маңызды рөл атқарады. Көмірсулар негізінен өсімдіктектес азық-түліктерде кездеседі.
Моносахаридтер
Глюкоза – миға басты энергия жеткізуші. Ол тұқымдар мен жидектердің құрамында көптеп кездеседі және ағзаны энергиямен қамтамасыз етуге, бауырда гликогеннің түзілуніе қажет.
Дисахаридтер
Лактоза сүт өнімдерінде кездеседі. Лактоза ферментінің туа біткен немесе жүре пайда болған жетіспеушілігінде ішектегі лактозаның глюкоза мен галактозаға ыдырауы бұзылып, адамда сүт өнімдеріне кері әсер пайда болады.
Мальтоза(уыттан жасалған қант) – крахмалдың асқорыту ферменттерімен және мия ферменттерімен ыдырауының аралығындағы өнім. Құрылып келе жатқан мальтоза глюкозаға дейін ыдырайды. Бос күйінде мальтоза балды, мия экстрактында, сырада кездеседі.
Күрделі көмірсу
Көмірсудың мөлшерден артық болуы семіздікке әкеліп соғады. Қанттың және тез сіңірілетін көмірсулардың мөлшерден артуы глюкозаның меңгеруіне қажетті инсулин бөлетін ұйқы безі жасушаларына ауырлық түсуінен, содан кейін олардың жойылуынан жасырын қант диабеті пайда болуы мүмкін. Бірақ қант және құрамында қанты бар өнімдер қант диабетін туғызбайды, тек оның даму қаупін арттырады.
Дереккөздер
Санат:Көмірсулар
Былғары
Былғары— мал терілерін химиялық және механикалық әдістермен өңдеу арқылы алынатын материал. Одан аяқ киім, сырт киім, айыл-тұрман, галантерея, техникалық бұйымдар т.б. жасалады. Мал терісі 3 қабаттан — шелден, өзеңнен, қыртыстан тұрады. Былғары жасау үшін терінің жүні жидітіледі, шелі сылынып, қыртысы жазылады. Терінің өзеңін (ортаңғы қабатын) өңдей отырып былғары алынады. Өзең айқыш-ұйқыштанып тығыз байланысқан коллогенді талшықтардан құралады. Теріні жүннен арылту үшін сілті (күл мен әк ерітіндісі) және фермент жағылады, күкіртті натрий, әк ерітіндісі бүркіледі. Бірнеше сағаттан кейін қылшық пен босаң қыртыс арнаулы машина арқылы оңай ажыратылады. Мұнан соң шелдеу машинасымен терінің шелі сылынады. Осыдан шыққан шикізат көн деп аталады. Көндегі сілті және басқа қосылыстар кетіріліп, әк сумен жуылып шайылады. Шикізат талқымен жұмсартылады. Арнаулы машинамен ылғалдан арылтылған соң, қалыңдығы бір тегіс болу үшін былғары сүріледі де, қандай мақсатқа пайдаланатындығына және жағылатын бояу түсіне қарай сұрыпталады. Тікелей бояу, қышқылды бояу, т.б. тәсілдермен боялған былғарының қатпарлары жазылып, керу машинасына жіберіледі. Керіліп кептірілген былғарының пұшпақтары кесіледі, сығылады және оған жылтыр өң беріледі. Пайдалану мақсатына қарай былғары 4 топқа бөлінеді: аяқ киімдік былғары, қайыс немесе айыл-тұрмандық былғары, сырт киімдік және галантереялық былғары, техникалық былғары Аяқ киімдік былғары қасаң және жұмсақ былғары түрінде болады. Аяқ киімнің үстіңгі бөлігіне жұмсақ былғары, ал табан бөлігіне (ұлтан, өкше, сірі өкше, т.б.) қасаң былғары жұмсалады. Қасаң былғары ірі мал терісінен жасалады, өңделмеген терінің орташа салм. 23 — 26 кг-нан кем болмайды. Жұмсақ былғары қой, ешкі және бұзау, тана, құнажын, шошқа, жылқы терілерінен жасалады.
Қайыс немесе айыл-тұрмандық былғарыдан белдік т.б. бұйымдар (қалыңд. 2,5 — 3,0 мм), сондай-ақ, айыл-тұрмандар (қалыңд. 2,2 — 4,0 мм) жасалады. Сырт киімдік және галантереялық былғары ұсақ мал терісінен жасалады, қалыңд. 0,5 — 1,2 мм-ден аспайды. Галантереялық бұйымдар жасау үшін ірі балықтың, жылан мен кесірткенің терілері де пайдаланылады. Техникалық былғары ірі малдың жон терісінен жасалады, ол әрі қалың, әрі төзімді болады. Оны өндірістік машиналардың кейбір бөлшектерін жасауға пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Химия
Алаш Орда Үкіметі тізімі
Алаш Орда мүшелерінің тізімі.
Тағы қараңыз
Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Қазақстан бойынша тізімдер
Балға
Балақ сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
IC 178
IC 178 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7488, UGC 1456, MCG 6-5-70, ZWG 522.94, IRAS01559+3625.
Мидлум (Ланд-Вурстен)
Мидлум (Ланд-Вурстен) (Midlum (Land Wursten)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Куксхафен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1802 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 52 034. Муниципалитеттің басшысы — Харальд Шеве.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Акюрейри
Акюрейри — солтүстік Исландиядағы қала.
Географиясы
thumb|500px|center|Акюрейри
Тағы қараңыз
Санат:Исландия қалалары Санат:Исландия қауымдары
Тии (Эр)
Тии (Tilly) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Лез-Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27644, пошта индексі — 27510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 559 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Көне басылым кітабы
Көне басылым кітабы - бір елде кітап басылу тарағынан кейін белгілі бір уақыт ішінде шығарылған қатарға кіретін кітап (КСРО-да, мәселен, 16-17 ғасырлар) Сондай-ақ, бұған ежелгі кітаптар, палеотиптер жатады. Синоним: Алғашқы басылған кітап.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Штальванг
Штальванг (Stallwang) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Штраубинг-Боген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1392 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,59 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 78 189. Муниципалитеттің басшысы — Альфонс Вольф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Б. з. д. 332 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 332 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 332 жылы қайтыс болғандар
Тутиков Григорий Яковлевич
Тутиков Григорий Яковлевич - (1907, Ставрополь өлкесі, Строев ауданы Бешалгир с.) – еңбек ардагері. Социалистік Еңбек Ері (1957). Қазақстанға тың игеру кезінде (1954) келіп Атбасар ауданы Бауман кеңшарының директоры болып қызмет жасаған. Орден, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Александр Константинович Глазунов
Александр Константинович Глазунов ( 29 шілде 1865, Санкт-Петербург — 21 мамыр 1936, Нёйи-сюр-Сен) — орыс композиторы, дирижёр, музыкалық-қоғам қайраткері, Петербург консерваториясының профессоры (1899), 1907-1928 — жылдары оның директоры. Халық әртісі (1922).
Өмірбаяны
Әкесі кітап баспагері болып жұмыс істеген, анасы пианистші болған. Білімін Екінші Петербург реалды училищесінде алған, оны аяқтағаннан соң Петербург университетінде тыңдаушы болып қызмет атқарды. Жақсы есту қабілеті бар, музыкалық дарындылығы бар бола тұра, Глазунов фортепианода тоғыз жасынан бастап ойнап үйрене бастаған. 1879 жылы ол Милий Балакиревпен танысты, ол оның шығармашылық дарынына жоғары баға беріп, оны Николай Римский-Корсаковқа ұсынды. Римский-Корсаковпен Глазунов начал музыка теориясы мен композициясын оқи бастады, бір жарым жыл ішінде гармония және аспапатар формасы курсын аяқтады. 1882 жылы Глазунов өзінің алғашқы симфониясын жазды, ол Балакиревтің басшылығымен қойылымға сәтті ұсынылды, жақында оның алғашқы ішектік квартеті пайда болды. Глазуновтың шығармашылығына белгілі меценат және өнер жақтаушысы Митрофан Беляев қызыға бастады, ол орыстың жас композиторларын қолдауды мақсат ететін. 1885 жылы Беляев Орыс симфониялық концерттерінің циклын ұйымдастырып, Лейпцигте музыкалық баспа ашты, бір жыл бұрын оның қолдауымен Глазунов алғаш рет шетелге жол жүріп, оның алғашқы симфониясы сахна төріне шыққан. Сол кезде Глазунов Ференц Листпен танысты, ол оның шығармашылығын жоғары бағалаған. Петербургке оралып, Глазунов «Беляев ұйымының» мүшесіне айналды, ол ұйымның ішіне Римский-Корсаков, Лядов, Малишевский, Витолс, Блуменфельд және басқа да музыканттар кірген. «Мықты түйін» дәстүрін жалғастыра отырып, беляевтықтар батыс музыкалық мәдениетіне де еліктеді.
Глазунов қазан революциясынан кейін өзінің лауазымында қала алды. Жаңа режиссер Анатолий Луначарскиймен қарым-қатынасын жақсартты. Ол фабрикаларда дирижер ретінде сахна төріне шықты, клубтар мен музкыкалық концерттерде, мемлекеттің коғамдық өміріне де белсенді араласты. 1922 жылы оған Республиканың халық әртісі деген лауазым берілді. Соған қарамастан консерваторияда кейбір композиторлар мен профессорлар, студенттер Глазуновқа қарсы болды. 1928 жылы Глазунов Венадағы композиторлық сайысқа шақырылды. Ол Франц Шуберттің жүз жылдығына арналған мереке еді, сол сайыстан соң Глазунов КСРО ға қайтты. Глазунов формальды түрде консерваторияның ректоры болып 1930 жылға дейін қызмет атқарды (оның міндетін Максимилиан Штейнберг атқарды). Кей кездері Глазунов дирижёр ретінде, ал 1932 жылы денсаулығының өзгеруіне байланысты әйелімен бірге Парижге кетіп қалды, ол жерде өте сирек кездері шығармалар жазды. (оның соңғы жұмыстарының ішінде — саксофон мен оркестрге арналған, Сигурд Рашерге арналған шығармасы бар).
2016 Жазғы Олимпиада ойындарындағы Қазақстан
Рио-де-Жанейро қаласында 2016 жылы 5 және 21 тамыз аралығында өтетін Жазғы Олимпиада ойындарына қатысатын Қазақстан құрама командасы туралы ақпарат. Бұл Қазақстанның Олимпиада ойындарына 6-ші рет қатысуы. Төрт жылдықтың басты додасында Қазақстанның намысын 26 спорт түрінен 104 спортшы қорғады.
Александр Константинович Глазунов
Өмірбаяны
Глазунов Парижде 1936 жылы қайтыс болды. Ал 1972 жылы оның күлі Ленинград қаласына көшірілім, арнайы іс-шара арқылы Александро-Невск лаврысының Тихвинск зиратына жерленді. Мюнхенде композитордың шығармашылығын зерттеумен айналысатын институт ашылды Оның партитураларының мұрағаты Парижде орналасқан.
2016 Жазғы Олимпиада ойындарындағы Қазақстан
400px
Сыртқы сілтемелер
Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары 2016
Александр Константинович Глазунов
Өмірбаяны
Композитордың аты Санкт-Петербург консерваториясының кіші залына берілді.
Шығармашылығы
Глазунов музыка тарихында беделді орынға ие. Өзінің шығармаларының стилі бойынша ол «Жаңа орыс мектебіне» жақын, бірақ еуропаның классикалық музыкаларын ұнатады. Оның шығармалары ашық оркестрлігімен, үлкен гармониялық шеберлілікпен, жүқа лиризммен ерекшеленеді.
Балға (машина)
Балға — металл дайындамаларды қысыммен өңдеуге арналған машина. Ол жетегінің түріне қарай: булы-ауалы (будың не сығылған ауаның әсерімен жұмыс істейді), пневматикалық (жұмыстық және компрессорлық поршеньдердің арасындағы ауаның сиреуі мен сығылуы нәтижесінде қосылады), механикалық (жылжымалы бөлігі қозғалтқышқа мех. жолмен жалғастырылған), гидравликалық (жоғары қысымды сұйықтықтардың әсерімен қозғалады), т.б. болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Әжі Әділғазы Көгедайұлы
Әжі, Ажы, Әділғазы Көгедайұлы 1797 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан облысы, Қалба тауында дүниеге келді. 1867 жылы Қытайда, қазіргі Алтай аймағы, Жеменей ауданында дүниеден өтті. 1823 - 1867 жылдары Қытай иелігіндегі ата қонысында отырып қалған қазақтардың абақ руының керей билеушісі болған. Пекинге барып, Чиян Лұңнан сұлтандық шен алған Көгедайдың мирасқоры. Әжі, Әділғазы ел басқарудың дәстүрлі үлгісін қалпына келтіріп, билікті ру басыларына тапсырды. Өзі сырттай бақылап отырды. “Дүниеде барлық нәрсе төртке тоқтайды, төрт тараптан (шығыс, батыс, түстік, терістік) тұрады. Алла тағалада төрт мұхаррап періште, Мұхаммед пайғамбарда төрт шахаржар, ислам дінінде төрт мазхабы бар, патшалар мен хандар төрт бас уәзір ұстаған. Сондықтан бидің саны да төртеу болсын” деп шешкен. Сайланатын адамдарға да төрт шарт белгілеген. Олар: 1) ел іргесін кеңейтіп, халыққа жер-қоныс әперсін; 2) құдай-әруақ қолдап, ел басқарып келе жатқан адам болсын; 3) топ жарып, сөз бастап, дауға түсіп, әділ билік айтқан адам болсын; 4) туысы көп белді рудан шыққан болсын. 1840 жылы Ұштас жайлауында өткен құрылтайда Құлыбек Жантеліұлы, Бейсенбі Дөненбайұлы, Көкен Мамытұлы, Топан Сатайұлы би болып сайланды. Осы құрылтайда “Төрт би, төренің” билік заңы белгіленді. Осы төрелік (ғұндық) билік тәртібі Алтайда 1949 жылға дейін сақталды.
Санат:Қытай қазақтары
Санат: 1797 жылы туғандар Санат:1867 жылы қайтыс болғандар
Локомобиль
Локомобиль  (locomobіle, locus— орын және mobіlіs — қозғалмалы) — бу қазаны, піспекті (поршеньді) бу машинасы және қосалқы құрылғылар бір агрегат болып біріктірілген бу күш қондырғысы. Локомобиль - бу күшімен жылжытылатын немесе стационарлы құрылғы, әр түрлі машиналарды іске қосуға арналған, ауылшаруышылық машиналарды да. Локомобильдің жылжымалы және орнықты түрлері болады. Локомобиль отыны ретінде әр түрлі қалдықтар немесе жергілікті отындар (ағаш, көң, т.б.) пайдаланылды. Үнемсіз әрі тиімсіз болғандықтан 20 ғасырдың 60-жылдарынан бастап шығарылмайды; қазір оның орнына тиімділігі жоғары электр қозғалтқыштар мен іштен жану қозғалтқыштары қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт
Динема
Дереккөздер
Санат:Балықтар Санат:Тағамдар
Жаққыш
Жаққыш — бояу және әр түрлі ұнтақ материалдарды қорама материалдарына қолмен жағатын, ұшы бар таяқша немесе шыбық.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Обаған ауылдық округі (Алтынсарин ауданы)
Обаған ауылдық округі – Қостанай облысы Алтынсарин ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Обаған, Бирюков, Зуевка, Силантьевка, Кіші Чураковка ауылдары кіреді. Орталығы – Обаған ауылы.
Балға (ою-өрнек)
Балға - байырғы ортаның қолөнерінде жиі қолданылатын ою-өрнек түрі.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Синкопа
Синкопа (συνκοπε - кыскару) — негізінен жабысынқы (шұғыл) дыбыстардың әсерімен сөз ішінде бір немесе бірнеше Дыбыстың түсіп қалуы. Мысалы: тағылым — тәлім, бағана — мана, суғару — суару, тарихи: еге — ие, әлік//елік — елі (бір елі, екі елі), керек ету — керегу т.б., сөйлеу тілінде кездесетің қабыртқа сезі құрамындағы т дыбысы түсіп қалып, қабырға болып айтылады.
Мыржықбаев Кенжеғали
Мыржықбаев Кенжеғали (1953 ж. т.) - әнші. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі. Ол Абайдың «Айттым сәлем, қаламқас», «Желсіз түнде жарық ай», «Көзімнің қарасы», «Қараңғы түнде тау қалғып», композитор С. Мұхамеджановтың Абайдың сөзіне жазылған «Жарқ етпес қара көңілім, не қылса да», «Қақ тағанақ күмістей кең маңдайлы», «Өзгеге көңілім тоярсың», М. Төлебаевтың «Мен көрдім ұзын қайың құлағанын», Н. Тілендиевтің «Абай арманы» («Жасымда ғылым бар деп ескермедім»), Е. Рахмадиевтың «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым», А. Молодов пен I. Жақановтың «Жолға шықтым бір жым-жырт түнде жалғыз» ән-романстары, А. Жұбанов, Л. Хамидидің «Абай» операсынан Айдардың ариясы, Орталық концерт залында «Ойланшы, сыртын қойып, сөздің ішін» атты Абай әндері мен ақын сөздеріне жазылған қазақ композиторларының ән-романстарынан дәріс-концерт, Көкшетау, Торғай облысында «Ақаннан - Абайға дейін» атты қайырымдылық концерт берді.
Синкопа
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика Санат:Фонетика
Мыржықбаев Кенжеғали
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
АҚШ сыртқы кіші аралдары
right|thumb|250px|Барлық сыртқы кіші аралдарды қолданылатын АҚШ туы
Америка Құрама Штаттарының барлық сыртқы кіші аралдары, Кариб теңізінде орналасқан Навасса аралын санамағанда, Тынық мұхитта орналасқан. Қазіргі таңда бұл аралдардың ешқайсысында тұрғылықты тұрғындар жоқ.
Бұрын сыртқы кіші аралдарғы жоғарғы деңгейлі .um домені берілді. 2007 жылы көп қолданылмағасын бұл домен жойылды.
thumb|750px|АҚШ сыртқы кіші аралдарының орналасуы белгіленген [[Тынық мұхиттың картасы]]
Конево (Кырджали облысы)
Конево (Конево) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 226 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6661. Телефон коды — 03628. ЕКАТТЕ коды — 38282.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Шегініс
Шегініс- шығармадағы оқиға желісіне тікелей қатысы жоқ басқа жай-жағдайларды кенжелей кірістіріп айту. Көбінесе әңгіме желісін үзіп, кідіріс жасаған кезде бұдан бұрынырақ болған жай тілге тиек етілетіндіктен, бұл тәсіл шегініс деп аталады. Кейде лирикалық, шегініс десе, кейде авторлық шегініс делінеді. Лирикалық шегіністе байқалып отырған жағдайға, суреттеліп отырған кейіпкерге автордың өз қатынасы, өз көңіл-күйі айтылады. Бұл оқиға баяндаушы өзі тікелей араласқандай әсер етеді. Ал авторлық шегініс баяндаушы тарапынан да берілуі мүмкін. Ә.Нұрпейісовтің "Қан мен тер" романында бір ауылға қонаққа келген Есбол деген қарт кісі Мөңке есімді адаммен кездесіп отырып, оның жас кезін еске түсіреді. Ол Мөңкені баяғы бала кезінен біледі: "Есбол қария шиқ-шиқ күледі. Ел қыдырып жүріп, бір жолы, біраз адам түстеніп отырғанда бұлардың үстіне аласа, бірақ шойындай сом тұлғалы қара бала кіріп, сәлем береді. Сонда оған Есбол ішінен назар аударып: "Мынау қай бала. Бадамшасынай өзінің. Көлдің тоқпақбас қара мөңкесіндей екен.", - деп жұртты ду күлдіріп еді. Аузы дуалы қарияның сол айтқаны елдің есінде қап, Рәбіл баланың атын жұрт "Қара Мөңке", "Тоқпақбас Мөңке", "Балықшы Мөңке" деп атап кетті." Автор шегініс жасау арқылы кейіпкердің бала кезіне қатысты бір жайды орынды жерде еске алып, оның бейнесін толықтыра түскен.
Б. з. д. 333 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 333 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 333 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Аденозинмонофосфат
thumb|200px Аденозинмонофосфат (АМФ) — айналымдық (циклдік) нуклеотид. АМФ - организмдегі маңызды биохимиялық реттегіштердің бірі. Ол көптеген гормондар әсерлерінің молекулалық механизміне, жүйке қозуының берілуі, бұлшықеттердің жиырылуы және осы сияқты т.б. процестерге қатысады.
Дереккөздер
Санат:Пуриндық нуклеотидтер
Таутомерия
thumb|300pxТаутомерия (грек. taufόs – соның өзі, meros – үлес, бөлік) – екі немесе бірнеше изомерлердің бір-біріне оңай ауысатын қайтымды изомерия құбылысы. Терминді ғылымға алғаш неміс химигі К.Лаар енгізген (1885). Таутомерияның кең тараған түрі прототроптық (протонның ауысуы кезінде болады), одан басқа анионтроптық (анион ауысуы) түрі де бар. Прототроптық Таутомерия диадтық (сутектің ауысуы екі атомның арасында жүзеге асады), триадтық (протонның ауысуы үш атомның арасында болады) және пентадтық протон (бесінші атомға ауысады, байланыстар жүйесі бес атом арасында жүреді) болып бөлінеді. Таутомерияның мысалына ацетосірке эфирі мен оксикратон қышқылы арасындағы ауысуды алуға болады. СН3––СН2СООС2Н5 СН3–СН–СООС3Н5
Таутомериямен дәрілік заттар мен бояғыш заттарды синтездеудегі көптеген химиялық-технологиялық процестер тығыз байланысты. Таутомерия тірі организмдерде жүретін биохимиялық процестерде маңызды рөл атқарады.
Дереккөздер
Санат:Химиялық байланыс
Соусбридж (Массачусетс)
Соусбридж (Southbridge) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 16 719 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54.0 км² шамасында. FIPS коды — 25-63270.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Манекен
Манекен — формасы, өлшемдері және салмағы адам денесіне сай келетін, жол қауіпсіздігіне байланысты сынақ өткізу үшін арнайы құрылғымен жабдықталған қуыршақ.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт
IC 4588
IC 4588 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 57025.
Сыртқы сілтемелер
IC 4588 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Банка (арал)
Санат:Индонезия аралдары Санат:Оңтүстік Қытай теңізі аралдары Санат:Ява теңізі аралдары
Эйлердің төртбұрыштар туралы теоремасы
Эйлердің төртбұрыштар туралы теоремасы — планиметриядағы теорема, Леонард Эйлердің (1707—1783) құрметіне аталған. Дөңес төртбұрыштың қабырғалары мен диагональдары арасындағы қатынасты сипаттайды. Пифагор теоремасының жалпыландырылған нұсқасы болып есептелінеді, сондықтан оны кейде Эйлер — Пифагор теоремасы деп те атайды. нобай|
Теорема және жеке жағдайлар
Төртбұрыштың a, b, c, d қабырғалары, e және f диагональдары бар делік, диагональдардың орталарын g кесіндісі қосады. Бұл жағдайда келесі теңдеу орын алады:
Төртбұрыш параллелограмм болса, g кесіндісінің ұзындығы 0-ге тең, ал қарама-қарсы қабырғалары бір-біріне тең, сонда:
Тік төртбұрыш үшін теңдеу одан әрі қысқарады, себебі диагональдары бір-біріне тең:
Осы теңдеудегі екі жағын да екіге бөлсек, Пифагор теоремасына пара-пар нәтиже шығады:
Яғни Пифагор теоремасы Эйлердің төртбұрыштар туралы теоремасының бір мысалы ғана болып тұр.
Былқылдақ биі
Былқылдақ – лирикалық би. Тәттімбеттің “Былқылдақ” күйінің желісіне (Е.Г. Брусиловскийдің өңдеуімен) қойылған.
Би ерекшелігі
Жылдам екпінді. Музыкалық өлшемі 2/4 және 3/4. Былқылдақ биі билеушінің қол қимылдарының пластикасына құрылған өрнекті би.
Тарихы
Бидің алғашқы нұсқасын (1934; “Қыз Жібек” музыкалы драмасында) балетмейстер А.А. Александров қойған. Алғаш рет 1936 жылы Мәскеуде өткен Қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігінде халық артықшылығы Шара Жиенқұлова орындады. Бір (1954), екі (1956) және төрт (1984) бишіге арналған нұсқаларын балетмейстер Д. Әбіров жасады. 1965 жылы бұл бидің 3-нұсқасын Жиенқұлова қойды. “Былқылдақ” биін қазақ бишілері (Қазақстанның еңбек сіңірген артистері Ф. Жолымбетова, А. Мәжікеева) шет елдерде (Венгрия, Моңғолия, Польша, Канада) орындады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ өнері Санат:Би түрлері
Голубки
Голубки (Лубки) — Ресейдегі өзен. Тула облысы, Липецк облысы, Орлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Красивая Меча өзенінің сол жағалауынан 108 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Красивая Меча өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Айдарлы (Зеренді ауданы)
Айдарлы (1993 жылға дейін — Заборовка) — Ақмола облысы Зеренді ауданы, Зеренді ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Зеренді ауылынан солтүстікке қарай 14 км жерде.
Халқы
Мектеп, мәдениет үйі бар. Ауыл негізінен ауыл шаруашылығын өнімдерін өндіруге бағытталған.
Американу-ду-Бразил
Американу-ду-Бразил (Americano do Brasil) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойяс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Аникунс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4986 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 133,562 км² шамасында. Халық тығыздығы — 37,3 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Қазақ КСР-нің 40 жылдығы ауылы
Қазақ КСР-нің 40 жылдығы ауылы — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Мақтаарал ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен солтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 675 адам (352 ер адам және 323 әйел адам) болса, 2009 жылы 757 адамды (365 ер адам және 392 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Вомынъёль
Вомынъёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 1118 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Джерманьяно
Джерманьяно (Germagnano) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1291 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 92 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 10070.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Grato di Aosta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Қоңыраулы найза
Қоңыраулы найза – басына қоңырау тағылған найза.
Найзаға әскери белгі ретінде кішкене қоңырау тағу дәстүрі көне түркі заманынан қалған. Көне тас петроглифтерде қоңыраулы найза ұстаған жауынгерлер бейнесі жиі кездеседі. Мұндай найзалар қазақ ауыз әдебиетінде, жыраулар поэзиясында жиі сөз етіледі (“Қоңыраулы найза қолға алып, қоңыр салқын төске алып, қол төңкерер ме екенбіз?”, Ақтамберді жырау). Көшпелілер өркениетінде кәсіби әскерилер ретіндегі батырлар институтының жойылуына байланысты қоңыраулы найза ұстау дәстүрі 19 ғасырда қолданыстан шығып қалған.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Найзалар
Қиғаш (өзен)
Қиғаш – Еділ атырауындағы өзен.
Географиялық орны
Еділдің бір тармағы Ахтуба өзенінен бөлініп шығып, Қазақстан жерінде Атырау облысы Құрманғазы ауданының батыс бөлігімен ағады. Шортанбай ауылы тұсында бірнеше тармақтарға бөлінеді. Ірісі - Шарон тармағы.
Гидрологиясы
Ұзындығы 100 км. Арнасында жыл бойы су болады және оның деңгейі Еділ өзенімен тығыз байланысты. Жағалауында шілік талы, қамыс, құрақ өскен. Маңында Д.Нұрпейісова, Жыланды, Шортанбай, Жаңаауыл, Бөкейхан, т.б. елді мекендер орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Еділ су алабы өңірі өзендері Санат:Құрманғазы ауданы өзендері Санат:Ресей өзендері
Бламанже
Бламанже (дұрысы бланманже; blanc — ақ және manger — жеу) — мөлдір емес (жемістерден жасалмаған) желелердің барлық түрі осылай аталады. Сүт, жұмыртқа, жарма немесе ұн қосылып желатинде жасалады, қант, татымдықтар, хош иістендіргіштер қосылады. Бламанже, әдетте, ақ, крем немесе ақшыл түсті болады. Бламанже тойымды тәтті тағамдарға жатады, сондықтан жеңіл түскі асқа (балық немесе көкөніс тағамдары) жалпы калориялығын теңестіру үшін беріледі.
Мондарис-Бальнеарио
Мондарис-Бальнеарио (Mondariz-Balneario) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Понтеведра провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кондадо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 734 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,4 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 42 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Понтеведра елді мекендері
Жапон әдебиетінің жанрлары
Жапон әдебиетінің жанрлары
Жалпы шолу
Жапония - көнеден келе жатқан салт-дәстүрін, тарихи ескерткіштері мен өнерін, ұлттық мейрамын, сан алуан жоралғы, ғұрыптарын сақтаған, өзіндік тұрмыс қалпы бар бірден-бір мемлекет.
Жапонияны әдетте «Таң шапағы елі», «Күншығыс елі» деп те атайды. Жапония- Азия континентінің шығыс жағалауында солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып жатқан архипелагта орналасқан ел, астанасы-Токио қаласы. Жапонияның өзге мемлекеттерден ерекшелігі- бір ұлтты ел болуы. Яғни, халқының 99,4%-ін жапондықтар құрайды. Ресми тілі- жапон тілі, негізгі діндері синто және будда діні болып табылады.Аздаған бөлігі христиан дінін де ұстанады. Сондай-ақ, Жапонияда қолөнер, қыш құмыра жасау, ағашқа ою-өрнек салу, бамбуктен себет тоқу, зергерлік және сәулет өнері де жақсы дамыған.
VI-VIII ғасырларда Жапон мемлекетінің дамыған Корей және Қытай елдерімен қарым-қатынасы арта бастады. Олардан мемлекет құрылысын, жер өлшеу, өңдеу шаруашылы мен хат тануды үйренді. VI ғасырдың соңы жапон өнеріндегі жаңа көркем образдар кезеңі болды. Бұл образдардың барлығы буддизмге қатысты еді. Буддизм монастрьлары мен храмдарының құрылысы жылдам жүргізіле бастады. Сол кездегі ең үлкен құрылыс- Дайбуд (улкен будда) храмы. Оның даңқы әлемге сол кездегі үлкен ағаштан салынған храм ретінде танылды.
Орта ғасырларда бейнелеу өнері және ең бірінші кезекте мүсін өнері дамыды. Мүсіндердің басым көпшілігі қоладан жасалды және де XVI ғасырдың соңында кескіндеме өнеріне көп көңіл бөлінді. Әшекейленген ең әдемі қорғандардың бірі Химедзидегі Хакуродзё [2]. Ал экономикасы келетін болсақ, робот жасаудан дүние жүзінде бірінші орын алады.
Жапон әдебиеті
Жапония әдебиетінің ерекшелігі оның әртүрлілігінде, өйткені Жапония әр түрлі діндердің әсерінен туындайды, оның ішінде синтоизм, буддизм, даосизм және конфуций ілімі де жапон мәдениетінде көрініс тапты. Синтоистік түсінік бойынша, Жапонияда қасиетті иісті щөптердің, мәселен жусанның пәле- жаладан қорғайтын күші бар деп есептеледі. Сондықтан көне күнтізбе бойынша, бесінші айдың бесі күні жусан салынған бес түсті баумен буылған кусудаманы үйге іліп қоятын болған. Ертеден жапондар да көшпенділер сияқты жаңа жылды көктемде қарсы алған. Бұл Күн күнтізбе бойынша наурыз айының 21-іне сай келеді. Көктем туа жеті түрлі өсімдіктен пісірілген көжеден дәм тату дәстүрі бүгінде Шюнбуннохи деп аталатын мерекемен жалғасып жатыр. Жеті шөптің көжесін ішіп, түсінде ауру-сырқаудан ада болып, келесі жылға аман-есен жетеді деген интоистік түсінік те қалыптасқан.
Күншығыс елінің ауыз әдебиеті мен мифологиясы да жақсы дамыған. Соның дәлелі ретінде Тоухоку аймағының «Диірмен», Кумамота префектурасының «Қызыл мысық» аңыздарына қысқаша тоқталсақ. Мысалы «Диірмен» аңызында ағайынды екі жыгыт туралы сөз болады. Олар теңізден юалық аулап күн көреді. Күндердің күнінде кішісі үйленіп, бөлек шығады. Бірақ жас жігіттің тұрмысы нашарлап, ағасынан тамаққа пісіретін күріш сұрап барғанда ағасы қуып шығады. Еңсесі түсіп, қиналып келе жатқанда алдынан бір қария шығып, жігітке манджю (күріштен пісірілген тәтті күлше) береді. Қария жігітке: «Осы күлшені ғибадатханаға апарып, диірменнен басқа затқа айырбастаушы болма» дейді. Жігіт ғибадатханаға барып күлшені тас диірменге айырбастап қайтады. Диірмен оңға айналдырса қалаған заты шығатын, солға айналдырса дереу тоқтайтын сиқырлы болып шығады. Бір күні жігіт ауыл-аймақты түгел шақырып, той жасайды. Тойға қонақ болып ағасы да келеді. Сонда інісі ағасына ғажайып диірменнің құпиясын ашады. Диірменнің сиқырын білген ағасы түн ортасында оны ұрлап кетеді. Ағасы кемеге мініп теңіздің арғы жағын бетке алып жүзеді. Інісінің үйінен алып шыққан тәтті күлшелерді көп жеп қойғандықтан, тұзды тамақты аңсай бастайды. Сонда «тұз шық», «тұз шық» деп, тас диірменді оңға айналдырғанда кеменің ішін тұз басып, кеме теңізге батып кетеді. Ол диірменді солға айналдырғанда кеменің тоқтайтынын білмеген еді. Сол диірмен әлі күнге дейін теңіз түбінде жатыр деседі. Оны ешкім солға айналдырып тоқтатпаған соң, бүгінге дейін теңіздің астынан бұрқыратып тұз шағырып жатыр дейді. «Теңіздің суы ащы болатыны сондықтан екен» [5,40] деген ел арасында аңыз қалған. Осы аңызда өз бойындағы нәпсісін тізгіндей алмаған ағысының қанағатсыздық, қомағайлық, көре алмаушылық сияқты жағымсыз қасиеттер суреттелген. Байлыққа деген құмарлығы артып, екі көзін шел басқан ағасының туған бауырынан да дүниені жоғары қойғандығы таңдандырады. Бұл аңызда қанша байлық, дүние жисаң да, пешенеңе жазылғанынан артығын көрмейсің деген ой айтылады.
Ал «қызыл мысық» аңызында көп балалы тұпыны тіршілік еткен кедей кісі туралы сөз болады. Бір күні кедей ішерге тамағы болмағандықтан байдан қарыз ақша алады. Бірақ қарызды қайтаратын күні жақындағанда ақша таба алмай зар қағады. Сонда бай кедейдің баласын шырқыртып, әйелін зар жылатып, үйін тартып алады. Осындай қайғыға шыдамаған кедей балаларымен ауыл сыртындағы дарияға келіп, суға секіріп су түбінде кеткен екен.
Ал кедейдің зәбір көріп налыған рухы қызыл мысыққа айналып үйінде қалыпты. Көп ұазамай байдың тартып алған үйі өртенеді, балалары шетінейді, ең соңында өздер жынданып өледі. Содан бері қаншама уақыт өтсе де, үйді мекендеген әрбір отбасының тағдыры түрлы апаттарға ұшыраумен аяқталады екен. Бұл аңыздан бір қиянат жасап, зәбір көрсетсең күндердің күнінде жазаңды тартып, азап шегетініңді, озбырлығың қайтып айналып келіп, пиілің жаман болса пәкіріңе жолығатыныңды көріге болады. Осы ретте «Біреуге ор қазба, өзің түсесің» деген халыөқ мақалы ойға оралады.
Жапонияда будиизм мен конфуций ілімі VI ғасырдан бастап кең тарала бастады. V ғасырдан бастап камбун жазуы келді. IX ғасырда буындық жазуы қолданысқа енді. Жапондықтар ерте кезден камбун жазуымен жазылған шығармаларын төл әдебиетінен кейінгі екінші орынға қояды. Камбун жазуындағы «Кайфусо» деп аталатын ең алғашқы өлеңдер жинағы 151 жылы құрастырылған. Негізінде, VIII ғасырда Акахито, Яманоэ, Окура сынды ұлы ақындардың шығармашылығы жапон әдебиетінің тарихи жүйесіне бастау болады.
Камбунның ықпалымен Жапонияда кең тараған өлең үлгісі «танка» деп аталады. Үстем тап өкілдерінің ішінде ер адамдар камбун жазуымен жазып, танка жанрында өлеңдер шығарып отырған.
Жапониядағы танымал өлеңдердің басым көпшілігі танка жанры үлгісінде жазылған. Классикалық танка ауызша және жазбаша түрде қалыптасқан. Ауызша танка жанры VIII ғасырда пайда болды. Танканың классикалық ағымы махаббат лирикасын, айырылысу жағдайларын, өмірдің ауыртпалығын, қарапайым халықтың зарын жырлады. Адамның жан тебірінісін, көңіл-күйін бейнелейды, жыл мезгілдерінің алмасуы негізгі тақырып болып келеді.
Классикалық танка 5-7-5-7-7 буынды болып келеді. Бұл жанрда жазылған өлеңдер басқа тілге аударуға мүлде келмейді. Олай еткен жағдайда сөздер бастапқы мағынасынан айырылып, өзіндік ерекшелігін жоғалтып алады.
Танка жанрының негізгі ерекшеліктері: адамның бір сәттік көңіл-күйін көрсетеді, ұйқассыз жазылады, әнге салып айтуға да болады. Танка өлең шумақтарымен жазылғанымен, оны ақындар аяқтауға міндетті болмаған. Уақыт өте келе танка екі түрге бөлінген: бір шумағы белгілі бір табиғи бейнені суреттесе, екіншісі соған сәйкес адамның сезімін, көңіл-күйін суреттейді.
Танка белгілі бір кезеңде биік деңгейге көтерілсе, енді бір уақыттарда мүлде құлдырап, жоғалу қаупі де төнген. Бірақ танка өзінің жанрлық ерекше қажеттілігін жоғалтқан емес. Уақыт өте келе Жапон императоры да ақындардан өлеңдерді танка жанрымен жазуды талап еткен. Яғни, танка императордың қолдаумен танылған десе де болады.
XIX ғасырдың басында танка жанрында жазылған өлеңдердің жиі қайталануы ақындарды жалықтырып жібереді. Осы уақыттар аралығында танка құндылығын жойды десек те болады. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында Жапонияның екі ақыны-Акико мен Токубоку танка жанрын жаңа деңгейге көтерді, жаңаша көзқарас қалыптастырды. Өнер замануи жағдаймен классикалық жанрында ұштастырып жазды.
Ақын Цураюки (IX-Xғ.) танкаға «Адам жүрегіндегі түп тамырлар» деп анықтама берген.
Танка стилінде жазылған өлеңдер 50-100 қатарлы болуы мүмкін. Бүгінде 3 тармақты танка бүкіл әлемге танымал. Бұл жанрлардың танымал болуына Исикава Такубокудың танка жанрында жазылған өлеңдері әсер еткен.
Әрбір хайку-кішігірім ұйқас өлеңге сыйғызылған сезім туралы өлең. Негізгі екі ерекшелігі: 1.	Өмірлік тәжірибеден алынған: өмірдің кейбір өлеңдері, ерекше жаңалықтар, кейде күлкілі шақтар, есте қалған ерекше оқиғалар немесе көңілімізді құлазытатын оқиғалар, жалғыздық, тіпті кейде аты жоқ себептер. 2.	Олар сөзбен жазылса да, жазушының оқырманға сезімін, әсерін тигізетіндей нәтижеге жеткізу керек. Міне осы екі себеп оның негізгі ерекшелігі болып келеді. Хокку жанрының көрнекті өкілдеріне Фудзивара-но Садлиэ, Мацуо Басё, Еса Бусон, Кобояси Исса, Масаока Сики, т.б. ақындар жатады. Жапон әдебиеті қазақ оқырмандары үшін таңсық дүние емес. Соның бір көрінісі ретінде хокку мен танка жанрында жазылған өлеңдердің баламасын сәтімен тауып, шебер қиыстырып жүрген Жанат Әскербекқызының аудармасынан: Көбелек қанаты Оятшы, оянсын алаңқай, Күнді іздеп таусылған тағаты - сияқты мысал келтіруге болады. Мацуо Басёның табиғат көрінісін суреттейтін өлең жолдарынан үзінді келтірсек: Ай-жолсерік Дауыстайды «маған бір сәт қара» деп... Жол бойында жалғыз үй тұр дара боп... Көңілсіз жаңбыр, Қарағай безінді сендерден. Орманға алғашқы қар әсем өң берген... Демек, хокку жанрында жазылған өлеңдерде жыл мезгілдерінің өзгерісін бейнелейтін пейзаждық суреттер көптеп кездеседі.
Қазақ поэзиясындағы өлең шығаруға өзі сұранып тұратын, дәстүрлі қара өлең секілді танка мен хайку өлеңдерін тек талантты ақынар ғана емес, қарапайым адамдар да еркін шығара береді. VIII ғаысрда Жапонияда «Манъесю» жинағында әртүрлі адамдардың: императорлардың, шенеуніктердің, балықшылардың, шекарашылардың туындылары жарияланған болатын. Көптеген авторы белгісіз шығармалар да бар. Соған қарамастан ол туындылар әлі күнге дейін елге танымал.
Дереккөздер
Санат:Жапон әдебиеті
Сақтандыру тарифтері
Сақтандыру тарифтері - сақтандыру жарналарының (төлемдерінің) мөлшерлемесі, сақтандыру қызметінің көрсетілгені үшін осы мөлшерлеме бойынша ақы алынады. Сақтандыру тарифтері сақтандыру өнімінің бағасы ретінде қолданылады және шарттың сақтандыру сомасының немесе сақтандырылатын объекті құнының үлесі (%-ы) түрінде белгіленеді. Сақтандыру тарифтері құрамы бойынша сыныпталады және құрылымы, айқындау тәсілдері мен қолданылу шарттары бойынша міндетті және ерікті түрлерге ажыратылады. Сақтандырудың міндетті түрлері бойынша сақтандыру тарифтерінің мөлшері немесе құрылымы міндетті сақтандыру туралы заңға сәйкес белгіленеді, ал ерікті түрлері бойынша сақтандырушы дербес есептейді.
Дереккөздер
Санат:Сақтандыру
Ярней-Седеяга
Ярней-Седеяга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ярней өзенінің сол жағалауынан 0,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Хардегг
Хардегг (Hardegg) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Холлабрун округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1456 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 93.28 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HL, ресми идентификациялық коды — 3 10 16.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Норберт Кельнер (АҰП) саналады.
Кован-ду-Лобу
Кован-ду-Лобу (Covão do Lobo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Вагуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1059 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,45 км² шамасында. Халық тығыздығы — 125,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
NGC 3889
NGC 3889 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1878 жылы 1 сәуірде Лоренс Парсонс, 4-ші лорд Росс астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3889 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36819, MCG 9-19-191, DRCG 24-45.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Б. з. д. 334 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 334 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 334 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Искиндириха
Искиндириха — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Карпинск батпағының оң жағалауында орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Пывва
Пывва — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ворыква өзенінің оң жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 52 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 179
IC 179 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7581, UGC 1475, MCG 6-5-75, ZWG 522.101.
Сыртқы сілтемелер
IC 179 Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Джанлуиджи Буффон
Джанлуиджи Буффон (28 қаңтар 1978 жыл, Каррара, Италия) — италиялық футболшы, қақпашы. 2006 жылғы әлем чемпионы. Барлық уақыттағы ең жақсы қақпашылардың бірі ретінде танылған.
Миссельварден
Миссельварден (Misselwarden) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Куксхафен ауданының құрамына енеді.
Джанлуиджи Буффон
Клубтық
Буффон А Сериясында алғашқы ойнын 17 жасында «Парма » сапында 1995 жылы «Миланға » қарсы өткізеді. «Пармадағы» шағында ол үшін ең жарқын 1998/99 маусымын есептеуге болады. Сол уақытта Джиджи командасына Италия Кубогы, ұлттық Суперкубок пен УЕФА Кубогы бағынады. Осы командада намысын 168 рет қорғап, 2001 жылы туриндік «Ювентуске» ауысады. Қақпашылар үшін рекордтық 52 млн. еуроны құраған бұл трансфер дүниені дүр сілкіндірген еді. Өзінің «Делле Альпидегі» тұңғыш маусымында «Ювентус » чемпион атанып, Буффон 34 кездесуде 23 қана гол жіберіп, Италия біріншілігіндегі үздік көрсеткішке қол жеткізді. Келесі маусымда «Юве» кезекті «скудеттосын» ұтып, Чемпиондар Лигасының финалында туриндіктерге тек «ескі достары» - «Милан» ғана шешуші бөгет болады.