cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тромсё университеті
Университет құрамында бірнеше факультет бар:
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Фианит
right|frame|Фианит Фианит (аты КСРО ғылым академиясының Физика институтының бас әріптерінен құралған) – цирконийдің кубтық оксиді болып саналатын жасанды жолмен алынған (1976) минерал. 1966 жылы Ресей геологы А.А.Иван Степанович Конев Батыс Байкал өңірінде сілтілі интрузивті құрайтын тау жыныстары құрамынан Ф-ке өте ұқсас, кристалдары 0,01 – 1,5 мм болатын қызғылт минерал тауып, тажеранит деп атаған. Фианиттің химиялық формуласы: ZrO2, оны алу үшін CaO, Cr2O3, MgO және сирек элементтердің оксидтерін қосады. Кубтық сингонияда кристалданып, өлшемдері 1 см және одан да ірі кристалдар түзеді. Фианит әдетте түссіз, мөлдір, әр түрлі бояғыш құраушылар қосып, сары (Са), күлгін (Co), сұр күлгін (Mn), жасыл (Cr), т.б. түстер алуға болады. Қатт. Моос шкаласы бойынша 8,5, тығызд. 5,8 – 5,9 г/см3, жіктілігі жетілмеген. Қазіргі кезде Ресейде, Швейцарияда, Францияда өндіріледі, әшекей бұйымдар жасау үшін қолданылады.
Сілтемелер
Санат:Химия Санат:Минералдар
Мобуту
Мобуту толық есімі — Мобуту Сесе Секо Куку Нгбен-ду Ва За Банга — Заир Республикасының мемлекет және саяси қайраткері.1959 жылы Конго ұлттық қозғалысы партиясына кіреді. Бельгия Конгосына тәуелсіздік беру жөнінде шешім қабылдаған <<Дөңгелек үстел>> конференциясының жұмысына қатысты. 1960 үкіметтің статс-хатшысы, кейін бас штабтың бастығы. 1961 жылдан армия қолбасшысы .1965 жылы қазанда армия елдегі өкімет билігін өз қолына алып Мобуту 5 жылға президент болып жарияланды. 1970 жылдың аяқ шенінде Мобуту 7 жылға президент болып сайланды.
Санат:Африка саясаты
Лоре (Мёрт және Мозель)
Коммунаның INSEE коды — 54324, пошта индексі — 54290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Үркер
thumb|right|200px|Үркер жұлдыз шоғыры
Үркер — (астрономиялық аталуы М45) Торпақ шоқжұлдызындағы алып және жарық күйдегі галактикалық шашыранды үйіржұлдыз шоғыры. Әдетте Үркердің жай көзбен ең жарық 9 жұлдызын көруге болады. Ал, ерекше жағдайда жай көзбен 14 жұлдызға дейін көрінеді. Шарль Мессье бұл шашыранды Үйіржұлдыздың орнын анықтады және өзінің 1771 ж. шығарған жұлдыздар каталогында Үркерді M45 деген аталыммен каталогқа енгізді.
Үркер үйірінің көріну диаметрі шамамен 2°, ол дөңкіш пішінде. Бұл жұлдыз шоғырында қосаржұлдыздарды есептемегенде, шамамен 1000 шақты жұлдыз бар екені анықталған. Ол жас және жылжымалы жұлдыз үйірі есептеледі. Оның тұмандығы жер шарына өте жақын және өзі де жер шары тұрғындарына өте таныс. thumb|right|300px|Небра аспан тақтасы, б.з.д.1600ж. жасалған. Оң жақ үстінгі бөлігіндегі топты жұлдыз Үркер деп есептеледі. Көк түсті жоғары температуралы тұрақты жұлдызды негіз еткен бұл Үйіржұлдыз шоғыры шамамен 100 млн жыл бұрын қалыптасқан екен. Ұсақ тозаңдардан құралған тұмандық осынау жарық жұлдыздар шоғыры төңірегін айналып жатыр. Бұрынғы түсіндіру бойынша, тозаңдар үйіржұлдыз қалыптасқан кезден қалған делінсе, ең жаңа түсіндіру бойынша бұл жұлдыз үйіріне қатысы жоқ алып тозаңдар бұлты осы өңірден өтіп бара жатқан көрінеді. Астрономдардың болжауы бойынша, бұл үйіржұлдыз шамамен әлі де 250 млн жыл өмір сүреді де, сосын Құс жолының тартылыс күшінде ыдырап, өзіне таяу жұлдыз жүйелеріне араласып кетеді.
Үркердің ең жарық жұлдызы — Альциона. Үркердің басқа жарық жұлдыздары сияқты Альциона да В спектрлік класындағы ыстық жұлдыздар қатарына жатады. Ұзақ уақыт түсірілген суреттерден Үркердегі жарық жұлдыздардың төңірегінде үлкен тозаңды тұмандықтың бір бөлігі жақсы көрінеді. Үркердің диаметрі шамамен 12 жарық жылы. Жерге дейінгі арақашықтығы 440 жарық жылы немесе 135 парсектен көбірек. Жұлдыз шоғырындағы барлық жұлдыздар кеңістікте параллель траекториямен қозғалады.
Бақылау-өлшеу тарихы
thumb|right|300px|400,000 жыл бойғы астроқозғалыстардың үркерді үйіруі (4D кескіні) Үркер – солтүстік жарты шарда қыста, ал оңтүстік жарты шарда жазда ең айқын көрінетін аспан денесі. Сондықтан ол ежелгі мәдениеттер жағынан өте көп тілге алынған. Мысалы, Қазақтар Аустралия аворигендері, Маорилер, Қытайлар, Маялар, Ацтектер, солтүстік Америкадағы Сиу ұлты қатарлылар.
Қытайдың дәстүрлі Конфуцышылдығы бойынша Конфуцыға аспанның ақиқатын үйреткен бес әулие осы Үркер үйіржұлдызынан келген делінеді.
Ежелгі грек астрономдары оны біртұтас шоқжұлдыз деп есептеген және ежелгі грек жыраулары Гесиод пен Гомер (Илиада және Одиссея) өз шығармаларында тілге алған.
Үркердің Інжіл мен Тәураттағы атауы Хима. Інжілдің үш жерінде Үркер туралы айтылған екен.
Ал, Ислам ғалымдары Үркер（At -thuraiya деп аталған）Құранда Najm деп кездеседі деген пікірде. thumb|left|200px|үркерді торлаған тұманды тозаңдар, NASA Үркердің ұқсас бағыттағы сәйкес келген жұлдыздар емес, өзара байланысы бар жұлдыздардан құралғанын адамзат өте ертеден байқаған. 1767 жылы Шарль Мессье осынша көп жұлдыздардың бір бағытта бір-біріне қатыссыз кездейсоқ орналасу мүмкіндігін аспандағы өзге жұлдыздардың жайласуы арқылы есептеп, шамамен 500 мың да 1 жағдайда Үйіржұлдыз емес Үркердің болатынын есептеп шығарды. Демек, ол Үркер өзара физикалық байланысы бар Үйіржұлдыз деп есептеді. Тұрақты жұлдыздардың қозғалу жылдамдығын зерттеушілер Үркердегі жұлдыздар жылдамдығының бірдей екенін, олардың белгілі бір бағытқа бірдей қозғалатынын, олардың бір-біріне тартылыс күш түсіретінін ашты.
Арақашықтығы
thumb|right|350px|Үркердегі жұлдыздар Әлемнің өлшемі мәселесін шешуде Үркердің бізден арақашықтығын есептеу өте маңызды қадам болды және ол арқылы әлемнің кеңдік өлшемін мөлшерлеуге септігі тиеді. Үркер бізге өте жақын үйіржұлдыз ретінде арақашықтықты есептеу қиын болған жоқ. Астрономиялық дұрыс ақпараттарға сүйеніп, астрономдар жұлдызаралық қашықтықты HR диаграммасы арқылы өлшейді. Арақашықтықтың дұрыс есептелуі ғарыштың кеңдігін есептеуге, ғарыштың жасын есептеуге, және болашақ өзгерісін мөлшерлеуге мүмкіндік береді.
Hipparcos спутниктігі ұшырылудан бұрын, үркер туралы білімдерге негізделіп өлшенген арақашықтық 135 парсек болды. Ал, Hipparcos спутниктігі жұлдыз шоғырындағы тұрақты жұлдыздардың көріну парқына сүйеніп - 118 парсек екенін есептеді. Кейінгі зерттеулер бойынша аталған нәтиже дұрыс емес делінді, бірақ қай жерінен қате кеткені айқындалмады. Қазір Үркердің бізден арақашықтығы сол 135 парсек (шамамен 440 жарық жылы) шамасында деп бекітілген.
2014 жылы 29 тамызда Калифорния университеті, Сан-Диего бөлімше мектебіндегі Carl Melis зерттеу тобы АҚШ-тың «Ғылым» журналына бір мақала басты. Мақалада, асқан интерферометриялық әсерді есептеу арқылы Үркердің бізден 444 жарық жылы қашықтықта екенін айтыпты. Ескертуінше, қателік 1% көлемінде деп белгілеген екен.
Құралуы
thumb|right|250px|Үркердің Х-рентген суреті: Жасыл төртбұрыштар жарқырауы ең жоғары 7 жұлдыз Үркердің X- рентген суретінен ондағы тұрақты жұлдыздарда темпратурасы өте жоғары атмосфера қабаты бар екені байқалады.
Бұл жұлдыз үйірі радиусы 8 жарық жылы шамасында, ал толқымалы-кеңеймелі радиусы 43 жарық жылына жетеді. Құрамындағы мыңдаған жұлдыздардың негізгілері әлі де жас, жоғары темпратуралы көкшіл жұлдыздар екенін, күзету ортасының ұқсамастығына орай 14 ке жуық жұлдызды көзбен көруге болатыны белгілі. Жұлдыз шоғырының жалпы массасы күн массасының 800 есесіндей екен. Үркер үйіржұлдызындағы біршама жарық жұлдыздар Үркер үйіржұлдызында массасы күн массасының бар болғаны 8% ғана ұстайтын, өзегінде жеткілікті темпратура мен тартылыс күші болмауынан тұрақты жұлдызға толық айнала алмаған көптеген Қоңыр ергежейлі жұлдыз (Brown dwarf) бар екені белгілі болды. Ондайлардың саны Үркер үйіржұлдызындағы жұлдыздардың 25% -ын, ал салмағы бүкіл салмақтың 2%-ын ұстайды. Астрономдар Үркер мен басқа да жас үйіржұлдыздар арқылы Қоңыр ергежейлі жұлдыздардың ерекшелігіне талдау жасауға тырысты. Қоңыр ергежейліні әдетте жас жұлдыз шоғыры арасында күзетуге қолайлы, ал ежелгі үйірлі жұлдыздар әлдеқашан көмескіленгендіктен, оларды зерттеу біршама қиын есептеледі.
Кезекте, Үркерден кейбір Ақ ергежейлі жұлдыздар да байқалды. Бірақ үйіржұлдыздағы жас тұрақты жұлдыздар әлі де Ақ ергежейлі жұлдыз болу жасына жетпегендіктен, оған әлі де неше миллиардтаған жыл керек болғандықтан бұл мәселе қайшылықты түсіндіріліп отыр. Жалпы түсінік бойынша, олар төмен және орташа тұрақты жұлдыздардан өзгеріп келген емес, қосарлы серік жұлдыздар өз орбитасы бойынша айналатын өзегіндегі алып массаға ие жұлдыздардың тез өзгеруінен Ақ ергежейлілер пайда болған делінеді. Осынау жұлдыздарды айналдыратын алып массаға ие орталық жұлдыздар өте тез өзгеріс барысында өз массасын төңірегіндегі серік жұлдызына беріп, өте тез уақытта Ақ ергежейлі жұлдызға айналады. Дегенмен, бұл мәселені тартылыс күш арқылы түсіндіру керек және бұл тақырып әлі де ұзақ зерттеуді талап ететін мәселе есептеледі.
Жасы және болашақ өзгерісі
Үйіржұлдыздар жасын өлшеудің екінші амалы төмен массалы тұрақты жұлдыздарды табу. Әдетте негізгі тұрақты жұлдыздағы литийдің термоядролық реакциясы тез таусылады, өйткені литийдің жану нүктесі 2500 000К ғана. Ал, массасы жоғары Қоңыр ергежейлі жұлдызда Литийдің күйреуі ең соңында орындалады. Сондықтан өлшенген үйіржұлдыздағы Қоңыр ергежейлі жұлдыздың литийі болу, болмауы үйіржұлдыз жасын өлшеудің идеал амалы есептеледі. Осы амалмен Үркер үйіржұлдызының жасын өлшегенде ол 115 млн жаста екені айқындалды.
Үйірлі жұлдыздың салыстырмалы қозғалысы олардың кеңістіктегі орнын ауыстырып отырады. Жер шарынан неше мың жылдық күзету дерегі бойынша кезекте ол Аңшы шоқжұлдызының аяғы астынан өтіп барады. Ұқсас басқа да тарқақ үйіржұлдыздар секілді Үркер үйіржұлдызы да өз үйірін ұстап тұруға жеткілікті тартылыс күшке ие емес. Сондықтан ол басқа үйіржұлдыздарға, не галактикаларға жолыққанда кейбір тұрақты жұлдыздары солардың құшағына ауысып кетеді. Есептеулер бойынша, енді 250 млн жылдан кейін Үркер үйірлі жұлдызы алып молекулалық бұлттың тарту күшінің әсерінде бөлшектеніп кетуі мүмкін. Ал, бұл жағдайға Құс жолының айналу шынтағы да үлес қосатыны анық.
Шағылысқан тұмандық
thumb|right|250px|Үркердегі Меропа (IC 349) жұлдызына жақын тұмандықтың рефлексиясы, Хаббл ғарыш телескопы Идеал күзету шартында, кейбір белгілер, әсіресе экспозициялық суреттерде тұмандық Үйіржұлдызға жақын орналасқаны байқалады. Тұмандықтағы тозаңдар жоғары темпратура мен жас тұрақты жұлдыздың жарығынан көк түсті шағылысып көрінген тұмандық есептеледі.
Бұл тозаңдар осы үйіржұлдыз алғаш қалыптасқан кездегі қалдық болуы мүмкін делінді. Бірақ үйіржұлдыз аз дегенде 100 млн жылда әрең қалыптасатындықтан, ол кездегі тозаңдар баяғыда радиацияның әсерінде тарқалып таусылған. Былайша айтқанда, бұл үйіржұлдыз кезекте жұлдызаралық қалдық заттар мен тозаңдар өте көп жолда кетіп барады. thumb|left|200px|Атлас (Атлант) Зерттеулер бойынша, тозаңдардың тарқалуы біркелкі емес, көру бағыты бойынша үйіржұлдыздың басар жолына байланысты екі қабатқа бөлінген. Бұл екі қабат бәлкім тозаңдар тұрақты жұлдыздарға құйылған кезде радиация қысымынан жылдамдығы ақырындауына байланысты қалыптасқан секілді. .
Шетел аңыздары
Үркер жұлдызы ежелгі грек-рим мифологиясына орай аталатын жұлдыздардан құралады. Олар: Atlas, Pleione, Electra, Celaeno, Taygeta, Merope, Alcyone, Sterope қатарлылар.
Олардың ішіндегі ең жарық жетеуі ежелгі Грек мифологиясындағы ғаламды көтерген Атлас (Атлант деп те аталады) пен Плейонадан туған 7 әпеке-сіңлілі қыздың атымен аталады: Алкиона, Келено, Майя, Меропа, Стеропа, Тайгета және Электра қатарлылар. Ғарыш көтерген Титан қыздары ретінде Сүлусары (Альдебаран) да Плейонаның қызы болып, Гианта деп аталады. thumb|right|200px|Subaru (Үркер) Ежелгі жапондар Үркер үйіржұлдызын әдемі безену бұйымы деп түсініп, оны махаббатпен байланыстырған. Олардың көптеген эстрада әндеріне Үркер тақырыбы арқау болған. 1998 жылғы Гавайидегі 8.2м телескопты Үркер （Subaru）деп атаған. Ал олардың әйгілі Fuji компаниясы шығарған машина Subaru (Үркер) деп аталады.
Қазақ этномәдениетінде
Қазақ елінде Үркер мен Айдың тоғысуына негізделген ерекше ай санағы бар. Үркер жұлдыз шоғырын білмейтін қазақ жоқ деуге болады. Бұл жарықтығы бір келкі, бір үйір жұлдыз оп-оңай көзге түседі. Жаздың қысқа түндерінен басқа уақыттың бәрінде де Үркерді аспаннан көруге болады.
Қазақ халқында аспандағы ерекше көзге түсетін жұлдыз шоғырын “үріккен үйірлі жылқыға” ұқсату нәтижесінде “Үркер” атауы шыққан. Қазақтың дәстүрлі Аспан аңыздарында Үркер үйірі туралы әңгіме көп. Ел арасында Үркерді “жұлдыз ағасы” деп есептеген. Үркер аспандағы Күн мен Айдың орбитасына жақын тұрғандықтан, оған қатысты Күн мен Айдың орналасуына қарап қазақ халқы түнгі бағытты, жыл, түн мезгілдерін және ай тоғыстарын (қ. Тоғыс есебі) анықтап отырған. thumb|right|200px|Қазақ хандары [[Керей хан және Жәнібек хан]] Үркер -қазақ ұғымында ежелден келе жатқан астырономялық атау. Мұның түбір сөзі мен үндестігі ерте заманғы Бабилон өңірінде жасаған Шумер мәдениетіне және Америка құрлығындағы Мая мәдениетіне жалғасады. Қазақ аңыздарында Үркерді қызға ұқсату жоғарыда айтылған Грек, Жапон, Үнді мәдениеттеріндегі Үркер туралы аңыздармен астасып жатқаны байқалады. Ежелгі бір аңызда үркер бес баласы бар жесір әйел деп түсіндіріледі. Оның күйеуін үш мерген атып кетіпті. Енді өзін зорлықпен алмақшы болады. Үркер сол үш мергеннен қашып жүреді делінеді. Бұрын үркердің алты баласы бар екен. Үркердің өзімен жетеу болыпты. Сонда да оның бір баласын ағайынды жеті қарақшы ұрдап әкетіпті. Жеті қарақшының үш жұлдызының ортасында тұрған жұлдыздың бауырында тұрған кішкене жұлдыз сол үркерден ұрдап әкеткен бала екен. Үркердің кейде жетеу болып көрінетіні осы бала шешесіне қашып барып алған кезіне тура келеді екен.
Тағы бір көп таралған қазақ аңызында Үркердің Үлпілдек деген қызы болыпты делінеді. Жетіқарақшы Үркердің Үлпілдек атты сұлу қызына ғашық болып ұрлап кетеді. Қызын қарақшылардан құтқарып алу үшін Үркеліктер әлі де Жетіқарақшыны қуып жүр екен дейді, жақындап қалғанда ылғи да таң атып қала береді екен. Ең жарқырап тұрғаны қарақшылардың бастығы, оның жанындағы көмескіленіп көрініп тұрған сол Үлпілдек дейді аңыз. Шындығында да Жетіқарақшы Темірқазықты айналып Үркер екуі жақындағанда таң бозара бастайды.
Үркер ежелгі сенім бойынша Аспан әлемі мен Жер әлемі арасындағы немесе Көк Тәңірі мен Жер Тәңірі арасындағы қатар «өмір сүруші қосмекенді» ретінде қабылданған. Өйткені, олар алдымен Жерде өмір сүрген, ол кезде мәңгілік жаз болған екен. Аласапыран кез болып, табиғат өзгергеннен кейін ұйықтап жатқан 12 Үркерді барлық жануарлар өлтірмек болады. "Үркерлерді өлтірсең, мәңгілік жаз болады" дегенді естігеннен кейін, әрқайсысы бөліп алып таптамақ болады. Тек қана сиырдың тұяғы аша болғандықтан, оған бөлінген 6 жұлдыз аспанға ұшып кетіпті делінеді. «Үркер» турасындағы барлық мифтерде кездесетін сюжет – оның бұрын жерде өмір сүріп, жануарлардың үстемдігімен аспанға кетуі. Ал, ол сюжеттің варианттары түрлі болып келеді. Мәселен, бір жерде Үркерлер өздерімен өздері ұйықтап жатады десе, бір жерде оның құрт болғанын, оны түйе табанымен басып тұрып, сиырға ұстата тұрған делінеді, келесі бір жерде Үркер Сұлусарыны Жетіқарақшы ұрлап қояды деп олардан қашып, жерге келіп, қырық күнге жатып алуы. Сонда барлық жерде Үркер мәңгілік жаздың бейнесі ретінде көрініс береді. thumb|left|350px|Майялардың [[Чичен-Ица қаласындағы Кукулькан пирамидасы]] "Үр" деген сөз көне түркі тілі. Ал, түркі тілі Сақтар мен Ғұндардың тілімен тұтасып жатқаны белгілі. "Үр" ертеде "сұлу" деген мағынада қолданылған. Қазақта әлі де "үріп ауызға салғандай" деген тұрақты тіркес бар. Бұл сұлулыққа, сүйкімділікке қаратып қолданылады. Адамды таң қалтыратыны — ежелгі Майя күнтізбесінде де үркер "үлкәр" деп аталыпты. Майя күнтізбесі түрлі білімді тоғыстырған аса күрделі күнтізбе есептеледі. Ол, шамамен бұдан алты мың жыл бұрынғы күнтізбе. Сонда Үркер атауы ерте заманғы ортақ атау екені көрініп тұр. Үндістердің ішінде Майялар да бар көптеген тайпасы осыдан 40-50 мың жыл бұрын Беринг бұғазы арқылы Америка құрлығына өтіп кеткенін есімізге алсақ, бұл сөздің арғы тамырының қаншама тереңде жатқанын байқаймыз. Қазақ тілі түмен жылдық ақпарды айнытпай сақтаған екен. Дегенмен, бұл деректі әлі де ары қарай нақтылап, жалғасты зерттеуге тура келеді. thumb|right|200px|Жеңімпаз сақтар Үркердің қазақ астырономясында маңызы зор. Қазақтың тоғыс есебінің өзі ай санау есебі тәрізді нәрсе. Бұл күні ол есептердің сыры ұмыт болған. Халқымызда "Үркерлі айдың бәрі қыс", "Үркер жерге түспей жер қызбайды" дейтін ұғымдар бар.
Үркер күз басында іңірде күн шығыстан, қыс басында іңірде төбеден, көктем басында күн батыстан көрінеді. Ал шілде айында Үркер күннің жанында болып, түнде көрінбей кетеді.
Жаңаша 7-айдың 3- 5 - күндерінен кейін үркер көтеріледі. Бұл кезде Үркер таңға жақын шығыстан көрінеді. Шаруалар "үркер көтерілген соң мал көтеріледі, егін көтеріледі, қозы-лақ көтеріледі" деп ерте жұмыс бастаудың белгісі еткен.
Уфология және жаңа заман сенімі
Кейбір уфологияшы адамдар адамға ұқсас бөгде ғаламшарлық адам туралы айтылымдарға сенеді. Олардың ішінде осы Үркер үйіржүлдызы арасындағы кейбір жұлдыздар бетінде Үркерліктер қоныстанған ғаламшар бар дейтіндер де кездеседі. Олардың айтуынша Үркерліктер жер шары адамдарымен арғы атасы бір туыс келеді, ол екеуі де Лира галактикасынан （lyra） келген деп есептейді.
Сыртқы сілтемелер
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астеризмдер
Чакс Нвоко
Чакс Кайетан Нвоко (Chucks Kaejtan Nwoko; 21 қараша 1978, Лагос, Нигерия) — мальталық футболшы, жартылай қорғаушы, тегі нигериялық.
Карьерасы
Чакс Нигерияда дүниеге келген. 1995 жылы Мальтаға қоныс аударды да, сонда тұрақтап қалды. Тіпті Мальта азаматтығын алып, Мальта құрамасында ойнады.
Тағы бір мальта-нигериялық футболшы Удочукву Нвоконың туған ағасы. Ұлы Кириан Нвоко (1997 ж.т) да футболшы, Мальта Ұлттық футбол құрамасында ойнайды.
Чакс Нвоко 1998-2003 жылдары Ұлттық құрамада ойнады. Құрама сапындағы соңғы ойынын 2003 жылы 12 ақпанда Қазақстанға қарсы өткізіп (жолдастық кездесу), бір гол соқты. Бұл оның құрама сапындағы жалғыз голы еді.
Сілтемелер
Санат:Мальта футболшылары Санат:Мальта Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Биркиркара ФК ойыншылары Санат:ЦСКА София ФК ойыншылары Санат:Слима Уондерерс ФК ойыншылары
Қайрат Махамбетұлы Кайырбаев
Қайрат Махамбетұлы Кайырбаев (10.10.1962, Павлодар). ХДСШ-І (1998). ҚР-ның чемпионы, бірнеше мәрте жүлдегері. КСРО чемпионатының командалық есепте (А.Асанов, А.Горун, Қ.Қайырбаев) 44 қола жүлдегері.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Патронат
Патронат — ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы шарт бойынша басқа азаматтардың отбасына тәрбиелеуге беретін тәрбиенің бір түрі. Бұл шарт баланы тәрбиелеп алуға ықылас білдірген адам (патронат тәрбиеші) мен қорғаншылық және қамқоршылық органы арасында жасалады. Бала патронат тәрбиешіге шартта көзделген мерзімге тәрбиелеуге беріледі. Бұл арада патронат тәрбиешіге баланы бағып, күту үшін ай сайын ақша төйленіп тұрады.
Баланы тәрбиелеуге беру оның пікірін есепке алу арқылы жүзеге асырылады. Ал жасы 10-ға толған бала өзінің келісімімен ғана тәрбиелеуге беріледі. Ағалары мен қарындастарын медициналық қорытындылар немесе басқа да себептерге байланысты, олардың бірге тәрбиеленуіне мүмкіндігі жоқ жағдайларда болмаса, ажыратуға жол берілмейді.
Патронат тәрбиедегілерді іріктеп алу қорғаншы және қамқоршы органдар міндетіне кіреді, патронат тәрбиешілердің жеке басының сапасы, олардың бала тәрбиелуге қабілеті, балаға көзқарасы ескеріледі. Кәмелетке толған екі жыныстың адамдары патронат тәрбиеші бола алады, яғни не әйел не еркек немесе өзара некеге тұрған екеуі де шарт жасаса алады. Патронат тәрбиешілерге қорғаншылар мен қамқоршылар сияқты құқықтар мен міндеттер беріледі (баланың жасына қарай). Баланы патронатқа алған отбасы немесе адам баланы тәрбиелеу жөніндегі міндетін ақылы түрде орындайды, яғни қорғаншылар мен қамқоршылардан айырмасы бұларға ақша төйленеді.
Қазақстан Республикамызда 2000 жылғы 13 желтоқсанда "Отбасылық тұрпатындағы балалар деревнялары мен жасөспірімдер үйлері туралы" Заңы қабылданды. Отбасы тұрпатындағы балалар деревнялары мен жасөспірімдер үйлері балаларды қоғамдық пайдалы еңбекке даярлауды, еңбек нарығы сұранысындағы қандай мамандықтарға оқытуды, әрбір балаға жинақ қорын ашуды көздейді.
Республикамызда бүгінгі күні отбасылық тұрпатындағы балалар деревнялары құрылып жұмыс істеуде (мысалы, Алматыда "СОС- Киндердорф" деревнясы жұмыс істейді). Бұл деревнялар жетім балаларды қорғаудың жаңа үлгісі болып табылады. Деревнялардың негізгі міндеті — тәрбиеленушілердің өздерінің қоғамға қажет екендіктерін сезінетіндей, отбасы жағдайында тәрбиеленіп жатқандай әсерлі жағдайлар туғызу екендігі кездейсоқ емес.
Балаларды балалар деревнясының отбасына беру қорғаншылық және қамқоршылық органы мен тәрбиелеуші-ана арасында жасалатын шарт негізінде жүзеге асырылады.
Тәрбиеші - ананың тәрбиелеуіне жасы 18-ге дейінгі 7—10 бала беріледі (отбасы ішіндегі балалардың жасы әр түрлі — 5,7,10,15 болуы мүмкін). Мұндай әрбір отбасы балалар деревнясынын құрамына кіреді, пәтер тұрпатындағы тұратын үй-жайлары бар (отбасы тұратын), үй іргесіндегі және қосалқы шаруашылықтары, әкімшілік үйлері мен құрылыстары бар өзінің оқшауланған аумағы болады. Сондай-ақ балалар деревнясынын жанынан жасөспірімдер үйлері кұрылуы мүмкін, олардың негізгі мақсаты — балалар деревнясының тәрбиеленушілері мен балалар үйлерін бітіргендерге әлеуметтік бейімделуден өтуге, қоғамға кірігуге, тәрбиеленушілердін кәсіби даярлығы мен еңбекке орналасуына көмектесу. Тәрбиеленушілер жасөспірімдер үйінде 23 жасқа дейін бола алады.
Сонымен, ата-аналық құқықтан айыру баланың құқықтары мен мүдделерін басқа жолмен қорғауға мүмкіндік болмаған жағдайда қолданылатын ең соңғы қатал шара. Ата-аналық құқықтан айыру тек сот арқылы іске асырылады. Бала асырап алынғаннан кейін, асырап алынған бала мен оның негізгі ата-аналарының арасындағы құқықтық міндеттер тоқтатылады. Бұл міндеттерді орындау жүктелген — қорғаншы және қамқоршы органдар сияқты арнаулы мемлекеттік органдар бар. Бұл органдар мұндай балаларды іздестіріп тауып қоймай, оларды орналастыруды, сондай-ақ бұл балаларды содан арғы тұрмыс жағдайын бақылап отыруды жүзеге асыруға міндетті. Ата-анасының қамқорлығынан айырылған келісім бойынша белгілі мерзімге дейін отбасыларға тәрбиеленуге берілетін балалар мемлекетінің құрылысы.
Дереккөздер
Санат:Отбасы Санат:Балалық
Кепілхат
Кепілхат (mortgage) Тұлғаның өз борышы үшін жерді, ғимаратты немесе оған тиесілі басқа бір мүлікті, кепілге салуға келіскендігін қуаттайтын және борыш қайтарылмаған жағдайда несиегерге кепілге салынған мүлікті иелену құқығын беретін заңды құжат. Кепілхат борышкермен есеп айырысқан сәтке дейін, несиегердің колында болады, есеп айырысқаннан кейін кепілхат жойылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Нимфалар
нобай|Нимфа
Нимфалар (νύμφαι, nymphae — келіншектер) — әйел адам түрінде табиғатты кейіптейтін, құнарлылық пен табиғат құдайлары. Нимфа белгілі бір табиғат объектісінің қорғаушысы, жаны. Олар теңіздерде, тауларда, өзендерде, ормандарда мекен еткен. Нимфалар орналасқан жеріне байланысты түрлі класстарға бөлінеді. Тау нимфалары ореадалар деп аталса, теңіз нимфалары- нереидалар, су көзінің нимфалары- наядалар, орман нимфалары- дриадалар. Өте танымал тау нимфасы- Эхо. Тауда біздің сөзімізді қайталайтын- Эхо. Нимфалар- өте ұзақ өмір сүрген. Алайда дриадалар өз ағаштарымен бірге өліп кетеді. Табиғат құдайлары Олимптан алыс, өздерінің ормандарында, теңіздерінде мекен етеді. Бірақ, олар ара салып Олимп құдайларының шақыртуымен, Олимпке барып тұрады. Ежелгі гректердің шығармаларында нимфалар өте әдемі және тартымды болғаны жазылған. Алайда олар өте нәзік, адамдармен жақсы араласса да, олар өздерін сыйламаған адамдарды қатаң жазалаған. Олар адамды мәңгілікке есінен алжастырған.
Нимфалар табиғат объектілерінің жаны, кейіпі, дауысы.
Санат:Нимфалар
Вильдюбер
Вильдюбер (Villedubert) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,04 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 337 адамды құрады. Халық тығыздығы — 110,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Ауру туғызатын риккетсиялар
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Тұрсынқұлов Қалаубек Құдайбергенұлы
Шығармашылығы
Тұңғыш әңгімелер мен повестер жинағы "Алысқа тартқан жол" 1969 ж. жарық көрген. "Кәпірзада оқиғасы", "Арман азабы" пьесаларының авторы. Бірқатар шығармалары шет ел тілдеріне аударылған. 2 рет "Құрмет белгісі" (1981) орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1934 жылы туғандар Санат:2009 жылы қайтыс болғандар
Коллагендік аурулар
Коллагендік аурулар, коллагеноздар – дәнекер тінінің (ұлпасының) морфологиялық өзгеруіне байланысты пайда болатын аурулар тобы. Коллаген талшықтарының ісіну процесін “Коллагендік аурулар” деп атау жөнінде американ ғалымы П.Клемперер ұсыныс жасаған (1942). Коллагендік ауруларға ревматизм, қызыл жегі, склеродермия (терінің кейбір жерінің қатайып, бұжырлануы), дерматомиазит (бұлшық ет пен терінің қабынуы), түйінді периартериит (артерияның сыртқы қабығының қабынуы) аурулары жатады. Бұл аурулардың басталуы, қозуы, кейбір белгілері, кейін байқалатын зардаптары бір-біріне ұқсас. Науқас адамның денесі қызып, ауру өршіп, организмнің басқа органдарына, буынға, терінің сірі қабатына, өкпеге, жүрекке, бүйрекке және жүйке жүйесіне әсер етеді. Терінің сыртында, көбінесе, бетте, алақанда, табанда көлемі әр түрлі қызамықтар шығады. Тізе буыны ісіп, қатты ауырады. Барлық Коллагендік ауруларды анықтауда аутоантиденелерді табудың үлкен маңызы бар. Бұл әдіс клиникалық зерттеулерде кең қолданылады. Жалпы иммунолдық ауытқулардың ішінде мукопротеидтер мен қан сарысуындағы гамма глобулиннің, кейбір амин қышқылдарының көбірек болатыны, сүйек майында, лимфа түйіндерінде плазмоциттер мен ритикулярлы клеткалардың саны өсетіні, ревматизм тудыратын органдарға жағымсыз түрлі аутоантиденелер пайда болатыны байқалған. Антиденелер тромбоцитке, лейкоцитке, эритроциттерге, т.б. қарсы да түзіледі. Коллагендік аурулардың жалпы белгілері ұқсас болғанымен пайда болу себептері әр түрлі. Ал кейбіреулерінің себептері әлі анықталмаған. Көбіне Коллагендік ауруларды туғызатын жұқпалы және аллергиялық аурулар. Кейбір ғалымдар антибиотиктер мен сульфамидты, т.б. дәрілерді көп ішуден де Коллагендік аурулар пайда болады деп есептейді. Эндокриндік бездер қызметінің бұзылуынан да пайда болуы мүмкін. Мысалы, дерматомиозит ауруы жасөспірім қыздарда, әсіресе, бірінші етеккір келу мерзімінде байқалады. Қызыл жегі жас әйелдің тұңғыш жүкті болғанында пайда болуы мүмкін. Коллагендік ауруларын кортикостериодты және гормондық препараттармен емдейді.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Жанлен
Жанлен (Jenlain) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59323, пошта индексі — 59144.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Парагвай Республикасы
Парагвай Республикасы – Оңтүстік Американың орталық бөлігінде орналасқан мемлекет.
Климаты
Климаты тропиктік. Шілдедегі орташа температура 17 – 19ӘС, қаңтарда 27 – 29ӘС. Жауын-шашынның жылдық мөлшемі 700 – 2000 мм.
Гидрографиясы
Ірі өзендері – Парана және Парагвай.
Тарихы
thumb|Парагвай Республикасының 19 департаменті Ежелгі заманнан бері Парагвай жерін көптеген үндіс тайпалары мекендеген. Бұлар 16 ғасырға дейін алғашқы қауымдық құрылыстың әр түрлі сатыларында өмір сүрді.
Экономикасы
Парагвай – аграрлық ел. Негізінен мал шаруашылығы дамыған. Ол ел экспортының үлкен бөлігін қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Оңтүстік Америка мемлекеттері Санат:Мемлекет
Игбира
Игбира (өз атауы: игбира, егбурра, котокори, квотто, квоттогара) — Нигериядағы Плато, Квара, Бендель, Бенуэ штаттарында тұратын халық. Саны 1,4 млн адам. (2007, бағалау). Негізгі топтары: панда (квотто), Эгу (игуика, бира, котон карифи), окене (хима).
Діні
Дінге сенушілер: сүнниттік мұсылмандар, кейбірі католиктер, христиан-африкалық шіркеулерді ұстанушылар.
Кәсібі
Негізгі кәсіптері қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, маниок, тары, күріш, жүгері, бұршақ дақылдары, жержаңғақ, майлы пальма, мақта), мал шаруашылығы (ұсақ мал), аңшылық, балық аулау. Қолөнерден – ұсталық, тоқымашылық, иіру, маталарды бояу, төсеніш тоқу, қыш бұйымдар жасау дамыған. Игбиралар Нигерияда ең жақсы мақта тоқушылар мен иірушілер ретінде танымал.
Өмір салты
Дәстүрлі қоғамдық ұйым – 6 патрилиндік ру (тотемдері арыстан, барыс, қолтырауын, питон, монитор кесіртке және ешкі), көп балалы отбасылар, жастық институттар, жасырын ерлер қоғамдары. Неке патрилокальды. Ұлдар үшін инициация рәсімі бар. Жаңбыр жаудыратын діни қызметкерлер бар. Дәстүрлі наным-сенімдер ата-бабалар культі, табиғат күштері және ең жоғарғы құдай Хинегба, күн сәулесі мен жаңбыр беретін көктегі демиург. Фольклордың барлық негізгі жанрлары, егін мейрамдары және соғыс рухы (ақанги) кең таралған.
Олар төбесі конус тәрізді дөңгелек ағаш үйлерде тұрады.
Негізгі тағамдары - жарма, бұқтырылған тағамдар, ащы дәмдеуіштермен пісірілген және пісірілген түйнектер, балық. Етті сирек жейді.
Дереккөздер
Санат:Нигерия халықтары
Бабезия
Пироплазмидтер (Piroplasmidaе) немесе бабезиидтер (Babesiidae) — қарапайымдардың бір тұқымдасы. Пироплазмидтерді споровиктер немесе саркодалар класына жатқызады. Пироплазмидтер мүйізді ірі қара, жылқы, есек, шошқа, ит т. б. сүт қоректілер эритроциттерінде паразиттік тіршілік етеді. Пироплазмидтерді кене тасымалдайды, қан клеткаларында жыныссыз жолмен көбейеді. Қанмен бірге кене денесіне түскен Пироплазмидтер жыныссыз көбейеді де, аналық клеткаға енеді. Жұмыртқа арқылы кененің келесі ұрпағына өтеді, онда ол әр түрлі теріге, оның ішінде сілекей бездеріне орналасады. Ақырында Пироплазмидтер қан сорған кенеден омыртқалы жануарларға жұғады. Пироплазмидтерге Babesia (емесе Piroplasma), Babesiidae (немесе Microbabasea) және Nutatallia туыстары жатады, бұлар жануарларды пироплазмидоз, бабезиоз, нутталлиоз деген қауіпті ауруларға шалдықтырады. thumb|center|500px|Бабезия өмірлік циклы
Дереккөздер
Санат:Эукариоттар
Пенеплен (Мұнай және газ)
Адыр-бұйраттардың аздығымен, яғни негізінен тегіс жазықтармен сипатталатын, бұрынғы таулы өңірдің морылып аласаруы нәтижесінде қалыптасқан жербедер түрі. Екінші сөзбен айтқанда, П. өз аумағында эндогендік белсенділік толығымен тоқтаған тектоникалық құрылымның жаппай етек алған экзогендік процестер әсерінен типылдануы нәтижесінде қалыптасқан жазық.
Пенеплендену
Суайырықтарға шендес өңірлердің бірте-бірте аласара отырып, осы өңірлерге тән денудация деңгейімен теңдесуін қамтамасыз ететін процесс; нәтижеде пенеплендер қалыптасады.
IC 4301
IC 4301 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47936, UGC 8579, MCG 6-30-50.
Сыртқы сілтемелер
IC 4301 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Тавда (Конда тармағы)
Тавда — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Конда өзенінің сол жағалауынан 134 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Жермен-ле-Вернь
Сен-Жермен-ле-Вернь (Saint-Germain-les-Vergnes) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы шамамен 19,15 км².
Коммунаның INSEE коды — 19207, пошта индексі — 19330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 980 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Феликс Драйшок
нобай|Феликс Драйшок 1889. Феликс Драйшок (Felix Dreyschock; 27 желтоқсан 1860 ) — Түбірі чех болып келетін неміс композиторы және пианисті. Скрипкашы Раймунда Драйшока мен әнші Элизабет Нозенің ұлы.
1869 ж. әкесі қайтыс болғаннан және анасы Берлинге көшкеннен  кейін Лейппцигалық органист Карл Юннеде оқыған.онда ол  Эрнст Рудорф, Вильгельм Тауберт және Фридрих Киль, және ақырында, Штерн Консерваториясында   Генрих Эрлихадан дәріс алған, содан кейін өзі сол жерде дәріс берген. 1883 жылы солист ретінде дебют берген, онымен қоса ансамблдерде де өнер көрсеткен (мысалы, скрипкашы Арма Зенкрмен). Көптеген фортепианалық этюдтардың авторы, онымен қоса , Гейне, Пауля Хейзе және т. б. ақындардың өлеңдеріне ән жазған.
Сілтемелер
Санат:Германия сазгерлері
Санат:27 желтоқсанда туғандар Санат:1860 жылы туғандар Санат:1906 жылы қайтыс болғандар Санат:Берлинде қайтыс болғандар
Неаполис университеті
"Неаполис" университеті 2010 жылы Пафос қаласында ашылған. Кипрдің білім министрлігі 2007 жылы білім беру қызметін жүзеге асыру өтінішін мақұлдады. Бұл Пафос қаласында орналасқан тұңғыш жоғарғы білім беру орталықтарының бірі. "Неаполис" университеті әртүрлі мамандықтар бойынша бағдарламаларды меңгергеннен кейін студенттер бакалавр, магистр немесе дәрігер дәрежелерін ала алтындай кең таңдауларды ұсынады.
Университеттің басшылығы
Ректор: профессор Элиас Диненис
Бұрғазы Әлібаев
Бұрғазы Әлібаев (1891, Созақ ауданы, Сызған ауылы – 1975, сонда) – Социалистік Еңбек Ері (23.7. 1948).
1920 – 1940 жылдары Коммуна, Қайнар ауыл шаруашылық артелінің мүшесі болды. 1940 – 1948 жылдары және 1950 – 1957 жылдары жылқы фермасын басқарды. 1948 – 1950 жылдары басқарма төрағасы қызметін атқарды. 1957 – 1959 жылдары Созақ ауданы Сызған кеңшарында жұмыс істеді. Ленин орденімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1891 жылы туғандар Санат:Созақ ауданында туғандар Санат:1975 жылы қайтыс болғандар Санат:Созақ ауданында қайтыс болғандар Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері
Объективизм
Объективизм — сыртқы физикалық және әлеуметтік әлемнің ешбір өзгеріссіз «объективті» және өзіндік пайымдаудың әсерінсіз шынайы суретінің, бейнесінің мүмкіндігі жайлы түсінік. Кейінгі кезде бізге әлемді бейнелейтін кез келген доктрина адамның объективтілікке жету қабілетін дұрыс бағаламай, кемітеді деген факт кең таралған. Объективизмді жоққа шығару, алайда, оның қарама-қарсы релятивизм түсінігін қолдауды білдірмейді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
А. Островский атындағы Батыс Қазақстан облыстық орыс драма театры
'''А. Островский атындағы Батыс Қазақстан облыстық орыс драма театры''' – 1859 жылы Орал қаласында ашылған мәдени орталық.
Тарихы
Театрдың тарихы 1859 жылдан басталады. Алғаш рет Орал казак әскерінің наказной атаманы А. Столыпиннің бастамасымен құрылған. Театр труппасы 1859 жылы күзде А.Н. Островскийдің "Кедейлік кемістік емес" атты комедиясымен шымылдық ашты. Алғашқы кезде труппада әуесқой актерлар ойнады. Труппа құрамына көршілес Орынбор мен Саратов қалаларынан кәсіби әртістер шақырылды. Осы кезеңінен бастап Орал драма театры іске кірісті. Осы маусымда (1859–1860 жж.) А.Н. Островскийдің "Поздняя любовь" атты тағы бір шығармасы сахналанды, "Кэтти и Бэтти" опереттасы қойылды. Оның музыкасын атаман А.Д. Столыпин мен орыс композиторы А.С. Даргомыжский бірлесе отырып жазып шықты. Бұл кезеңдегі театр репертуарының негізі бір актілі комедиялар мен водевилдерден құралды. 1890 жылдан бастап кәсіби театрға айналды.
Кәсіби кезең. Қойылымдар
Қазан төңкерісінен кейін театр заман талабына сәйкес қайта құрылды. Оның сахнасында орыс классикалық драматургиясы туындыларымен қатар кеңес драматургтары А.Н. Афиногеновтің, В.Н. Билль-Белоцерковскийдің, В.В. Вишневскийдің, Н.Ф. Погодиннің, К.А. Треневтің шығармалары, сондай-ақ, шет ел әдебиетінен Ф. Шиллердің "Қарақшылары", "Зұлымдық пен махаббаты", Лопе де Веганың "Қой бастауы", тағы басқа туындылар қойылды. Театрда әр жылдары Қазақстанның халық әртісі Н.К. Ангаров, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі З.М. Акимова, т.б. өнер көрсетті. Режиссерлер Ресейдің еңбек сіңірген әртісі В.К. Данилов пен П.П. Поддубный қызмет етті. 1960 жылы театрға белгілі орыс драматургі А.Н. Островскийдің есімі берілді. XX ғасырдың 60-жылдарынан кейін театр сахнасында Островскийдің "Жылтырағанмен жылытпайдысы", "Жазықсыз жапа шеккендері", Чеховтың "Ваня ағайы" мен "Шағаласы" Н.С. Лесковтың "Мценск уезінің леди Макбеті", А.М. Горькийдің "Васса Железновасы", М.А. Шолоховтың "Көтерілген тыңы", Ғ. Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш - Баян Сұлуы", С. Мұқановтың "Шоқан Уәлихановы" мен "Ботагөзі", С. Жүнісовтің "Ажар мен ажалы", У. Шекспирдің "Ричард ІІІ-сі", Т. Уильямстің "Үміт трамвайы", Б. Нушичтің "Философия докторы", Э. Де Филиппоның "Филумена Мартуроносы", т.б. драмалық шығармалар қойылды.
Театр ғимараты
Ғимараты 1858 жылы тұрғызылған. 1919 жылы театр ғимараты өртеніп, спектакльдерді Александр Невский соборында қойды. 1940 жылы бұрынғы «Пушкин үйінің» орнына тұрғызылған қазіргі театр ғимараты Орал қаласындағы әдемі тарихи архитектуралық ескерткіштердің бірінен саналады. 2002-2003 жылдары театр толығымен қайта қалпына келтірілген, 305 орынға арналған жайлы және сыйымды залы бар. Бүгінгі күнде театр труппасында 30 әртіс жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары Санат:Батыс Қазақстан облысы
Шмаруха
Шмаруха — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Пензен облысы, Воронеж облысы, Саратов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чембар өзенінің сол жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ворона. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нысана көздеу стенд ICS
Нысана көздеу стенд ICS (ағылшын stand - шеп, орын), стендтік ату үшін спорт алаңы. Атыс стендісі траншеялық және дөңгелек деп бөледі. Траншеялықта 25 х 24 м, ату шеберінде 5 ататын орын, 15 лақтыратын машинка бар жертөле және оларды басқарып отыратын пульт болады. Дөңгелек стенді айналасы доғамен (радиусы 19,6 м.) және хордамен (36,8 м.) шектелген алаң, доғада 7 атыс орыны және хорданың ортасында бір орын, лақтыратын машинкалары (сол жақта 3,05 м. биіктікте, оң жақта жерден 1,07 м. биіктікте) болады.
Палмарис-Паулиста
Палмарис-Паулиста (Palmares Paulista) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Катандува экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 262 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 82,228 км² шамасында. Халық тығыздығы — 112,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1964 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Серік Дәулетәліұлы Абас-шах
Серік Дәулетәліұлы Абас-шах (29 ақпан, 1964 жыл, Түркістан облысы, Түлкібас ауданы, Тұрар ауылы) - қазақстандық тележурналист, продюсер.
Өмірбаяны
Серік Абас-шах бұрынғы Шымкент облысының Түлкібас ауданының Тұрар ауылында дүниеге келген. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген (1989).
Шығармалары
«Бей хабар қалмаңыз...» кітабының авторы (Алматы қаласы, 2005).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 3666
NGC 3666 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3666 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35043, UGC 6420, MCG 2-29-25, ZWG 67.71, IRAS11218+1137.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Сафурдан
Ауданның қамқоршысы — Антоний Великий.
Горевая (Пеша тармағы)
Горевая — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пеша өзенінің оң жағалауынан 83 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Һазал Кая
Һазал Кая (1 қазан 1990 жыл) — түрік актрисасы әрі модель.
Ерте өмірі
Һазал Кая Стамбулдағы итальяндық орта мектебінде оқып, оны 2010 жылы бітірді. Кейін ол Стамбулда оқуды жалғастырады. Оның әке-шешесі, екеуі де заңгерлер, Һазал 7 жасар болған кезде ажырасыпты. Ол балалық шағынан бастап өнер әлеміне аяқ басып, сол кезден бастап ол жеті жыл бойы скрипкада ойнауды және де балет бтлеуді үйренетін. Кая итальян, француз тілдерінде таза сөйлей алады. Қазіргі уақытта ол бесінші тілді үйреніп жатыр, бұл – неміс тілі.
Мансабы
Кая өзінің актерлік мансабын «Қорғаушы періште» телехикаясынан бастаған, осы жерде ол басты рөлдердің біріне ие болды. 2008 жылы Кая басты рөлге ие болып, «Мезгілсіз сезім» телехикаясының заманауи жасалымында, Нихал Заягиль рөлін ойнады. 2012 жылы Кая «Мен оны Фериха деп атадым» телехикаясының екі маусымында Фериха Йылмаз рөлін орындауда. Бұл топтама Түркия, Иран, Әзірбайжан, Болгария және де араб әлемінде ең үлкен теледидар рейтингтарының біріне ие болған. Және де кейін Кая жаңа жұмыстарға, рөлдерге ие болып, жетістіктерге жетті.
Жеке өмірі
Миниатюралық сұлудың жеке өмірі оның шығармашылық қызметінен қызықты емес. 2010 жылы, қауесет бойынша, ол Мехмет Асланмен нәзік сезімде болған. Ол кезде Хазал небәрі 19 жаста, ал Мехмет 27 жаста еді. Осыдан кейін Хазалды сол кезде 37 жаста болған атақты фотограф Джахит Баха Парс шындап алып кеткен деген қауесет тарады. Қыз бен оның таңдаған адамы екі жыл бірге өмір сүрді, содан кейін олар қоштасты.
Кейін Хазал өзінен 14 жас үлкен Али Атаймен қарым-қатынаста болды. Бірақ бір жылдан кейін актриса Әлимен бірге көпшілік алдына шыға бастады. Алдымен оларды кафеден шыққанда ортақ досымен байқады, содан кейін Хазалдың досының үйлену тойында, қарашада АҚШ-та бірге, ал желтоқсанда Джейд Дувенджидің үйлену тойында олар жұп ретінде бірге көрінді. немесе достар - бұл белгісіз.
Үлкен Кудаш
Үлкен Кудаш (Кудаш) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яманелга өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Павловск су торабынан қала типті Шакша ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері
Преспа (Добрич облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 239 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9635. Телефон коды — 05727. ЕКАТТЕ коды — 58270.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Сан-Теодоро (Сардиния)
Сан-Теодоро (Сардиния) (San Teodoro) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ольбия-Темпио провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4020 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 38 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 105 км² шамасында. Пошта индексі — 8020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Феодор Тирон.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Лев Владимирович Кулешов
Дереккөздер
Санат:1899 жылы туғандар Санат:1970 жылы қайтыс болғандар Санат:Ленин орденінің иегерлері
Крутовалка-Ю
Крутовалка-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куй өзенінің оң жағалауынан 83 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Шашыратқыш линза
Шашыратқыш линза — жарықтың параллель шоғын таралған шоққа түрлендіретін оптикалық линза.
Дереккөздер
Санат:Физика
Александровка (Есіл ауданы)
Александровка — Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы, Ильин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Явленка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 887 адам (443 ер адам және 444 әйел адам) болса, 2009 жылы 622 адамды (321 ер адам және 301 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Понцано-Монферрато
Понцано-Монферрато (Ponzano Monferrato) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 397 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 34 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 15020.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Giovanni Battista.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Хеннинген
Хеннинген (Henningen) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 703 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 28,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 160. Муниципалитеттің басшысы — Христель Шнеппель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Пауль-Овыл-Тоип
Пауль-Овыл-Тоип — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пауль-Овыл-Я өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.