cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мору қыртысының картасы
Мору қыртысының картасы - масштабына байланысты әр түрлі түбегейлікте мору қыртысының таралуын, морфологиялық және геохимиялық типтерін, минералогиялық ерекшеліктерін көрсететін және онымен байланысты пайдалы қазбалардың орналасуы мен шоғырлану заңдылықтарын бейнелейтін карта. Геологиялық картадан айырмашылығы — бұл карта үшін субстрат таужыныстарының құрамымен, палеогеографиялық және палеотектоникалық деректермен толыққан арнайы негіз пайдаланылады. Мору қыртысының картасы ұсақ, орта және ірі масштабтарда жасалады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Кирилл Юрьевич Лавров
Кирилл Юрьевич Лавров (1925 жыл 15 қыркүйек - 2007 жыл 27 сәуір) – орыс актері, КСРО халық әртісі (1972). 1946 жылдан КОКП мүшесі.
Өмірі
Актер отбасында туған. 1950 жылы Киевтің Украинка атындағы орыс драма театрының труппасына қабылданды. Алғашқы ойнаған рөлдері негізінен жас замандастарының лирикалық бейнесі болды. 1955 жылы Ленинград М.Горький атындағы Үлкен драма театрына ауысты. Мұнда Платов (Штейннің «Мұхит»), Нил (Горькийдің «Тоғышарлар»), Молчалин (Грибоедовтың «Ақыл азабында»), Дуанбасы (Гогольдың «Ревезор») т.б. рөлдерді орындады. 1960 жылдардан бастап философиялық күрделі рөлдерді ойнауға бет бұрды. 1956 жылдан киноға түскен: Синцов «Тірілер мен өлілерде», Иван Карамазов «Ағайынды Карамазовтарда» т.б. 1970 жылы гастрольдік сапармен Алматыда болды.
Марапаттары
КСРО (1973) және РКФСР (1974) Мемллекет сыйлықтарының лауреаты.
Дереккөздер
Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері Санат:КСРО халық әртістері Санат:1925 жылы туғандар Санат:2007 жылы қайтыс болғандар
Пиаш (Серпа)
Пиаш (Серпа) (Pias) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Бежа округінің құрамына кіреді. Серпа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3036 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 163,68 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,5 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бежа округінің елді мекендері
Анайылау
Анайылау- қандай болмасын бір ілімнің мазмұнын теріс, тым қарапайым көрсету.
Дереккөздер
Санат:Философия
Хадиша Жарасқызы Бекмұхамедова
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 4849
NGC 4849 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1867 жылы 4 наурызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4849 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44424, IC 3935, UGC 8086, MCG 5-31-44, ZWG 160,56.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Ибандар
Ибандар — Шығыс Малайзиядағы, Индонезиядағы және Брунейдегі Даяк тобының халқы. Аралдың ішкі аймақтарындағы өзен аңғарларында орналасқан, аз бөлігі Саравак штатының жағалауларын және Кахаян мен Капуас өзендерінің сағаларын мекендейді. Жалпы саны 550 мың адамды құрайды. Малайзияда – 530 мың, Индонезияда – 10 мың, Брунейде – 10 мың адам мекендейді.
Тілі
Олар ибан тілінде сөйлейді.
Кәсібі
Дәстүрлі шаруашылығының негізін қолмен атқарылатын күріш егу құрайды. Өзенде балық аулау, сонымен қатар ұсталық, тоқымашылық, ағаш өңдеу, соның ішінде қайық пен кеме жасау дамыған.
Олар Брунейдің мұнай кәсіпшіліктерінде, темекі плантацияларында, т.б. маусымдық жұмыстармен айналысып, қалаларға қоныс аударуда.
Өмір салты
нобай|оңға|200px|Ибандар Дәстүрлі елді мекені - ашық жалпы верандасы бар және бір бөлмелі үй-жайларға бөлінген ұзын үй (300 м дейін). Қабырғалары мен шатырлары пальма жапырақтарынан жасалған. Үйде үш ұрпақтан тараған 10-нан астам көп балалы отбасы (билек) мекендеді. Ұзын үйлердегі бірнеше туыстық билектер эндогамиялық қауымдастықтар құрды, олардың ішінде соғыс пен бас аулауға тыйым салынды. Неке билокалды.
Дәстүрлі киімдері – әйелдерге арналған ротанг корсеттері, ерлерге арналған белдемше тәрізді жабынды маталар – еуропалық және малайлық киімдерге ауыстырылуда. Ерлер де, әйелдер де зергерлік бұйымдарды пайдаланады.
Дәстүрлі тағамдары күріш пен балыққа негізделген.
Дереккөздер
Санат:Индонезия этникалық топтары Санат:Малайзия халықтары Санат:Бруней халықтары
Әлімжан Сейітжанұлы Құртаев
Әлімжан Сейітжанұлы Құртаев (10.10.1958 ж.т., Түркістан облысы Отырар ауданы Темір ауылы) – техника ғылымдарының докторы (1999).
Жамбыл гидромелиорациялық-құрылыс институтын (1980, қазіргі Тараз мемлекеттік университеті) бітірген. Осы институттың Қызылорда бөлімшесінде оқытушы (1980–82), Шымкент қаласындағы «Оңтқұрылыс» тресінде шебер, аға инженері (1982–85), Алматы гидромелиоративтік-құрылыс ғылыми-зерттеу институтында кіші ғылыми қызметкер (1985–90), «Шымкентқұрылыс» тресінде комбинат директоры (1990–93), Арыс қаласының әкімі (1993–99), Түркістан облысы әкімінің орынбасары, кеңесшісі, Көші-қон және демография мекемесінің басшысы (1999–2004), ҚР Көші-қон және демография агенттігі төрағасының орынбасары (2004), Отырар ауданың әкімі (2005) қызметтерін атқарды.
«Физико-химические основы технологии композиционных материалов на силикатных вяжущих средствах» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады.
Дереккөздер
Санат:10 қазанда туғандар Санат:1958 жылы туғандар Санат:Отырар ауданында туғандар Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Отырар ауданының әкімдері Санат:Арыс әкімдері
Нгэва-Яраседа-Яха
Нгэва-Яраседа-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ясавэй-Яха өзенінің сол жағалауынан 72 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Евгений Михайлович Лавренко
Евгений Михайлович Лавренко (1900 жыл 11 ақпан, Харьков - 1987 жыл 18 шілде, Ленинград) – кеңес геоботанигі және ботаник-географ. КСРО ғылым академиясының академигі (1968).
Еңбек жолы
Харьков университетінің жаратылыстану бөлімінде оқыған. Харьков ботаникалық бағында 1929 жылдан Харьков ауыл шаруашылығы институтында (1931 жылы профессор), 1934 жылдан КСРО ғылым академиясының ботаника институтында жұмыс істейді. Бүкіл одақтық Ботаника қоғамының президенті. Моңғолия, Қытай, КСРО далалары мен шөл өңірлерінің өсімдігін зерттеген. Еуразия, Солтүстік Африканың шөл, дала аймақтары өсімдіктерінің картасын жасаған.
Марапаттары
''КСРО ғылым академиясының В.Л. Комаров атындағы сыйлығын'' 2 рет алған. 2 рет Ленин ордені, 2-дәрежелі Ұлы Отан соғысы ордені және медальдармен наградталған.
Дереккөздер
Санат:Ботаниктер Санат:Академиктер Санат:1900 жылы туғандар Санат:1987 жылы қайтыс болғандар
Пайдалы қазба кенорындарын кешенді пайдалану
Пайдалы қазба кенорындарын кешенді пайдалану- жер койнауынан және пайдалы қазбаның өзінен халық шаруашылығына қажетті пайдалы қазба қүрам бөлігін ғана емес, ілеспе қоспаларды да ажыратып алу, бос таужыныстарды және өңдеу кезінде газдарды, суды, қалдықты қосымша пайдалану.
Дереккөздер
Санат:Геология
Алексей Ильич Бортников
Алексей Ильич Бортников (25.2.1909, Қызылорда облысы Қармақшы кенті — 2.5.1989, Ресей, Санкт-Петербург) — суретші.
Алғашқы ұстаздары — Н.Г. Хлудов пен А.С. Пономарев.
Дереккөздер
Санат:25 ақпанда туғандар Санат:1909 жылы туғандар Санат:Қармақшы ауданында туғандар Санат:2 мамырда қайтыс болғандар Санат:1989 жылы қайтыс болғандар Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар Санат:Қазақстан суретшілері Санат:Ресей суретшілері Санат:Қазақстан орыстары
NGC 781
NGC 781 — Тоқты шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 16 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 781 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7577, UGC 1482, MCG 2-6-10, ZWG 438.11, KARA 81.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Әлсіз ферромагнетизм
thumb Әлсіз ферромагнетизм - кейбір антиферромагнетиктерде өздігінен болатын аз магниттелудің болуы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Арқат
Арқат — Абай облысы Абай ауданындағы ауыл, Арқат ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Қарауыл ауылынан шығысқа қарай 76 км-дей жерде, Арқат тауының солтүстік батыс етегінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1541 адам (797 ер адам және 744 әйел адам) болса, 2009 жылы 816 адамды (419 ер адам және 397 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Абай облысы) елді мекендері
Пейрорад
Пейрорад (Peyrehorade) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40224, пошта индексі — 40300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3466 адамды құрады. Халық тығыздығы — 215,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Нюстталь
Нюстталь (Nüsttal) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Фульда ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2882 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 45,5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 31 019. Муниципалитеттің басшысы — Херман Траберт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Нильс Рюберг Финзен
Нильс Рюберг Финзен (Финсен, Niels Ryberg Finsen) (15 желтоқсан 1860, Торсхавн — 24 қыркүйек 1904, Копенгаген) — фарер-даниялық ғалым және физиотерапевт. Фарерларда өмірге келген балалық шағын өткізген, мұнда оның әкесі, туған тегі ирландық, ол амтманн — даниялық тәж губернаторы қызметін атқарған. Фототерапияның ғылыми негіздерін әзірлеген. 1903 жылы дат Нобель сыйлығының лауреаты атанды (физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы, «ауруларды емдеу қосқан үлесі тану - әсіресе, медициналық ғылымда жаңа көкжиектер ашқан қызыл жегіні концентрацияланған жарық сәулесінің көмегімен ашқаны үшін.»).
Сілтемелер
Санат:Дания медиктері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Даниялық Нобель сыйлығының лауреаттары
Эрхартинг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 918 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,69 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 83 116. Муниципалитеттің басшысы — Георг Коблер (жергілікті блок).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Безье (Нор)
Безье (Baisieux) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Лилль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59044, пошта индексі — 59780.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4393 адамды құрады. Халық тығыздығы — 506,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Алғабас (Теректі ауданы)
Алғабас — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Богданов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 344 адам (167 ер адам және 177 әйел адам) болса, 2009 жылы 268 адамды (135 ер адам және 133 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Құлахмет Ғабиден
Құлахмет Ғабиден — 1955 жылы 14 сәуірде Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Шолпан ауылында дүниеге келген. Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін (1976), Мәскеудегі М.Горький атындағы Әдебиет институтының Жоғары курсын бітірген (1989). Еңбек жолын 1976 жылы "Жалын" баспасында редактор болып бастаған. 1987 жылға дейін Қазақ КСР баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінде, Қазақ теледидарында жауапты қызметтер атқарған. 1989 жылы Алматы қалалық кеңесіне депутат болып сайланды. 1990—1992 жылдары Қазақстан Жазушылар одағында, Алматы қалалық "Қазақ тілі" коғамында, әл-Фараби атындағы ҚазМҰУ-дың "Қазақ әдебиеті тарихы" кафедрасының ғылыми тобында жұмыс істейді. 1990—1995 жылдары 1996-2001 жылдары Қазақстан Жазушылар одағы басқармасы төрағасының орынбасары болды.
Василий Васильевич Гусев
Василий Васильевич Гусев (1.3.1925 ж. туған, Ресей, Саратов облысы) – Кеңес Одағының Батыры (17.11.43). Соғысқа дейін Мақтаарал ауданында механизатор болып жұмыс істеген. 1943 ж. Қызыл Армия қатарына шақырылып, Воронеж майданының 3-гвардиялық танк әскеріндегі 69-механикалық бригаданың мотоатқыштар батальонында пулеметші болды. Днепр үшін болған шайқаста ерлік көрсетті. Соғыстан кейін Науаи қ-ндағы индустриялық техникумды аяқтап (1968), құрылыс шеберханасында жұмыс істеген. Ленин, 1-дәрежелі Отан соғысы, Қызыл жұлдыз, 3-дәрежелі Еңбек даңқы ордендерімен, медальдармен марапатталған..
Құлахмет Ғабиден
Алғашқы өлеңдері 1966 жылдан республикалық баспасөз беттерінде, топтамалары "Жыл он екі ай" (1969), "Көктем тынысы" (1975) жинақтарында жарияланған. "Көзімнің қарасы" (1978), "Ақ бастау" (1980) жыр жинақтары мен "Үйірі жоқ көкжал" романы (2001), "Көл түбіне кеткен ел" (1989), "Ұрпағың үзілмесін" (1991), "Ердің сыны"(1994), "Серінің соңғы сәлемі" (1998) хикаяларының авторы. Республикалық "Жалын" баспасы ұйымдастырған жабық бәйгенің екі дүркін жүлдегері. Халықаралық "Алаш" әдеби сыйлығының лауреаты.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: Тұлғалар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Василий Васильевич Гусев
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Мулдака (Ассин ауылдық кеңесі)
Мулдака — Башқұртстанның Белорет ауданындағы ауыл, Ассин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 251 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Арея-ди-Бараунас
Арея-ди-Бараунас (Areia de Baraúnas) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Параиба штатындағы Сертан мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Патус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2340 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 96,342 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,3 адам/км².
Санат:Параиба елді мекендері
Сент-Сев
Сент-Сев (Sainte-Sève) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Морле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29265, пошта индексі — 29600.
Холланд (Айова)
Холланд (Holland) — Айова штатының Гранди округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.6 км². FIPS коды — 19-36705.
Сент-Сев
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 867 адамды құрады. Халық тығыздығы — 86,87 адам/км².
Үлкен Озерница
Үлкен Озерница — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вяткаөзенінің сол жағалауынан 1196 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Холланд (Айова)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Гранди округы (Айова)
Сент-Сев
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Үлкен Озерница
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 1600
IC 1600 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Үлкен Озерница
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 1600
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3253, ESO 474-43, MCG -4-3-31.
Сыртқы сілтемелер
IC 1600 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Сан-Себаштиан (Лоле)
Сан-Себаштиан (Лоле) (São Sebastião) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Фару округінің құрамына кіреді. Лоле муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алгавре регионына қарасты Алгарве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 734 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 67,31 км² шамасында. Халық тығыздығы — 100,0 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Майн-Соберана.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алгарве провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фару округінің елді мекендері
Рябинин Андрей
Рябинин Андрей - тарихшы, Ресей Бас штабының корнеті.
Өмірбаяны
Сөйтіп, орталық және жергілікті дерек көздерін пайдалана отырып, «Орал қазақ-орыс әскерлері. Ресей империясының статистикасы мен географиясы материалдары. 2-бөлім, 1866» атты еңбегін жарыққа шығарады.
Еңбегінің 1-бөлімінде Орал қазақ-орыс әскерлерінің құрылу тарихы мен Орал қамалының пайда болған күнінен бастап, 19 ғ-дың ортасына дейінгі уақыт аралығында даму тарихы қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мерино (Колорадо)
Мерино (Merino) — Колорадо штатының Логан округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 246 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.4 км² шамасында. FIPS коды — 08-50040.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Домейра
Домейра (Domeyrat) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Бриуд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43086, пошта индексі — 43230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 183 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Диафрагма (геология)
Диафрагма - (грек, diaphragma— қалқа) — биологияда яки палеонтологияда:1) кейбір өсімдік тораптарында ұшырасатын дөңгелек пішінді қалқа; 2) кейбір майлышөп торларын тілгілеп өтетін селдір қалқалар; 3) кейбір иінаяқтылар бақалшағының негізгі бөлігін оның алғы бөлігінен оқшаулайтын аласа қалқа.
Фьюмефреддо-Бруцио
Фьюмефреддо-Бруцио (Fiumefreddo Bruzio) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Диафрагма (геология)
Дереккөздер
Санат:Геология
Фьюмефреддо-Бруцио
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3306 адамды құрайды. Халық тығыздығы 110 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 87030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Архангел Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Ли Чжи
Ли Чжи немесе Ли Чжо-у (李 贽|李 贽) (23 қараша, 1527 жыл, Цзиньцзян уезді, Фуцзянь провинциясы — 1602, Бейжің) - қытайлық философ, тарихшы, жазушы, Мин династиясы кезеңінің әдеби сыншысы.
Өмірбаяны
Ли Чжи Цзиньцзян уездінде, Фуцзянь ауылында дүниеге келді. Чжидің бірінші аты Линь Цзайчжи болған, бірақ, 1552 жылға таман тегін Ли деп ауыстырды. Ал төре атанған соң, атын Чжи деп ауыстырады. 1555 жылы Ли Гунчэн уездіндегі Хэнань ауылының білім инспектроы атанады. 1560 жылы Қытайдың оңтүстіктің астанасы – Нанкинда мемлекеттік академия докторы болып жұмысқа орналасады. Ал 1566 жылы Солтүстік астананың- Пекинің министістрлігінде кеңсе меңгерушісі болады. 1580 жылы Ли Чжи отбасымен, қоғаммен және мемлекетпен қызметтік мансаптардан және дәстүрлі міндеттерден бас тарқан. Бұдан кейін, Чжи абақтыда отырып, өз өзіне қол салады. Оның шығармаларына XX ғасырға дейін тыйым салынды.
Дереккөздер
Санат:Қытай философтары
Нан мен тұз
Сюжеті
Сапарғали Бегалинның «Мұстафа» әңгімесінің сарыны бойынша фильм.
Фильм оқиғасы ұжымдастыру кезеңіндегі феодалды-бай қалдығы сақталған Қазақстанның шалғай жерінде болған.
Дереккөздер
Санат:КСРО киноальманахтары Санат:КСРО мелодрама фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері
Калинин ауданы (Целиноград облысы)
Калинин ауданы — 1935-1963 жылдары болған Қазақ КСР-нің (1936 жылға дейін — Қазақ АКСР) Қарағанды, Солтүстік Қазақстан және Ақмола (1961 жылдан — Целиноград) облыстарының әкімшілік бөлінісі. Орталығы — Журавлёвка ауылы.
Тарихы
Калинин ауданы 1935 жылы 9 қаңтарда Қазақ АКСР Қарағанды облысының құрамында құрылды. 1936 жылы 29 шілдеде жаңадан құрылған Солтүстік Қазақстан облысына берілсе, 1939 жылы 14 қазанда Ақмола облысына берілді.
1959 жылғы мәліметтер бойынша ауданда 7 ауылдық кеңес (Аксанов, Журавлёв, Краснооктябрь, Маринов, Жаңа Қалқұтан, Ескі Қалқұтан, Урюпин) және 2 жұмысшы кенті (Ақбейіт, Қалқұтан) болған.
1963 жылы 2 қаңтарда Калинин ауданы таратылды.
Халқы
1939 жылғы халық санағы бойынша Калинин ауданында 17 961 адам өмір сүрген, оның ішінде украиндар — 37,6 %, орыстар — 34,9 %, қазақтар — 21,6 %, поляктар — 3,4 %. 1959 жылғы халық санағы бойынша ауданда 28 996 адам өмір сүрген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның таратылған аудандары
Өскемен қаласындағы Достық үйі
Өскемен қаласындағы Достық үйі 1992 жылы 6 қарашада ұлтаралық келісім мен тұрақтылықты нығайту, ана тілін, салт-дәстүрді, халықтар мәдениетін жаңғырту, Қазақстан жастарын патриоттық сезімге тәрбиелеу мақсатында құрылды.
Достық үйінің қанатының астына алғашқылардың бірі болып «Видергебурдт» неміс мәдени орталығы, Шығыс Қазақстан корейлер ассоциациясы, «Вайнах» шешен мәдени орталығы, славян мәдениет қоғамы, «Қазақ тілі» облыстық және қалалық қоғамы, қытай және ұйғыр орталықтары кірді. Кейінірек армян, орыс, татар, украин, белорус, әзірбайжан, поляк, еврей ұлттық-мәдени орталықтары ашылды. Қазіргі Достық үйін Қазақстан Республикасының алғашқы Президенті, Қазақстан халқы Ассамблеясының төрағасы Н.Н. Назарбаев ашқан. Ол Республика бойынша бірінші болып құрылды. ШҚО халқының кіші ассамблеясының жұмыс тәжірибесін Қазақстан Республикасы Президентінің әкімшілігі зерттеп, Қазақстан облыстарының барлық әкімдеріне қолдануды ұсынды. Қазіргі таңда Достық үйінде 20 этномәдени бірлестіктер жұмыс істеуде, Достық үйі жанынан ШҚ халқы ассамблеясының жастар қанаты мен ғылыми- сараптамалық Кеңесі құрылды. Әр түрлі халықтың салт-дәстүрін, әдет-ғұрпын және тарихи мәдениетін дамыту үшін алдыңғы қатарлы ғалымдар Достық үйінде дәріс жүргізеді.
«Мәдени мұра» бағдарламасы
«Мәдени мұра» бағдарламасы шеңберінде: орыс ән отауы (жетекшісі Л.П. Попова), «Елімнің әуендері» қазақ ән отауы (жетекшісі А.Н. Жұмақанова) музыкалық мәдениетті насихаттайды 2007 жылдың маусым айында «Халық ұжымы» атағын төмендегі ансамбльдер дәлелдеді: «Русская песня» (орыс мәдени орталығы), «Кохання» (украин мәдени орталығы), «Майглёкхен» (неміс мәдени орталығы), «Ладушки» (славян мәдени қоғамы), «Үлгілі» атағын - «Улыбка» балалар би ансамблі иеленді.
Халық ұжымы
«Халық ұжымы» атағына алғаш рет «Зоар» (еврей мәдени орталығы) мен «Вдохновение» ансамбльдері (орыс мәдени орталығы) лайық деп танылды. Сонымен қатар Достық үйінің іс-шараларына мына ұжымдар белсенді ат салысуда: «Бастеньки» фольклорлық ансамблі (славян мәдениет қоғамы), Достық үйінің «Жігер» домбырашылар ансамблі және «Мечта» жастар вокалды студиясы, «Сарман» вокалды ансамблі (татар мәдени орталығы), би ансамбльдері «Ичкерия» (шешен мәдени орталығы), «Хэдоди» (корей мәдени орталығы).
Дереккөздер
Санат:Өскемен
Өлшеудің нөлдік әдісі
Өлшеудің нөлдік әдісі - өлшенбекші шаманың салыстыру құрылғысына (нөлиндикаторға) әсері белгілі шамалардың қарсы әсерімен толық теңестірілуге (айырмасы нөлге теңескенше) негізделген өлшеу әдісі.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу Санат:Температура
Векторлық кеңістіктің базисі
Векторлық кеңістіктің базисі - сызықтық кеңістіктің берілген {е}= {е1 е2,.. ., еn} векторлар жиыны сызықты тәуелсіз болып, ал кез келген басқа векторлар осы векторлардың сызықтық тіркесі ретінде өрнектелсе, онда ол векторлар жиыны кеңістіктің базистік векторлары немесе базисі деп аталады.
Несс Элиот
Элиот Несс (ағылш. Eliot Nеss; 19 сәуір 1903 жыл, Чикаго – 7 мамыр 1957 жыл, Кудерспорт, Пенсильвания) — америкалық шенеунік, құқық қорғау органдарының қызметкері. 26 жасында АҚШ– тың юстиция министрлігінің арнайы агенті болған, құрғақ заңдарды бақылау жөніндегі Чикаго бюросын басқарған. А.Капоненің бухгальтерлік тізбегін жоққа шығарған.
Тоғыз «қол тигізуге тиым салынған» шыншыл және адал қызметкерлерден команда құрып, олар дәлел арқылы 1951жылы Капонені салықты төлемегені үшін түрмеге жапқызды.1933жылы құрғақ заң істен шыққан соң, АҚШ-тың (1933-1935) финанс министрлігінің жанындағы алкагольге салық жинау қызметін басқарған; соңынан Кливлендте (1935-1940) қоғамдық қауіпсіздік қызметінің жетекшісі, Федеральді қауіпсіздік агенттігі бөлімінде (1941-1945) қызмет атқарған.
Биографиясы
Элиот Несс Чикагода дүниеге келдi. Элиот балалық шақта әдiлдiкке әрдайым тап болды және барынша ақкөңiл болды. Осы жерде Чикагода университетті бiтiрдi және қаржы мекемесiнде жұмыс iстеді. Сол жолғы АҚШ президент Герберт Гувер Аль Капонені өлтіруге бұйрық бердi. Бұл жұмысты қаражат министрлiгi орындауы керек деді. Ол жаңадан көрiнген Несске тапсырды. Чикаго құқық қорғау құрылымдарындағы сыбайлас жемқорлығымен шақыратын бiрнеше маңызды сәтсiздiктерден кейiн Несстi адамдарды өз командасын жинауы керек болғанын түсiнедi.
Ол 1929 жылдың қазанында арнайы топтың жасауына рұқсат алады. Онда бастапқыда 50 адам болды, бiрақ содан соң жинағында 9 қалды. Элиоттың командасы балғын болды. Оның барлық мүшенiңдерi 26-дан жастан аспаған, бiрақ барлық тамаша нұсқағыш болған, кейбiрі бiрiншi кластылар қоңыздарға шарт қоя алатын және қопарғыштарды айқын бiлетін. Сонымен бiрге Несс "көздегi түтiнiн" жiберуге икемi болды. Жоспарлары туралы ол көб3несе журналшылармен әңгiмелестi, және келесi операция болатынын жобалайтын, тағы басқа арнайы қызметтi Элиот негiзiнен Альфонсо Капонға материалдарды жинақтады.Барлық операцияның сәтсіз болуы Айри Элмер Капонның жалған фирмалар арқылы өз әйелi үшiн Маямида салтанатты үй сатып алғанын анықтады. Федералды уәкiлдердiң қолдарында сонымен бiрге мафиозияның бухгалтерлiк кiтаптары түсті. Элиот және Айри Капон кiтаптар көмегiмен салықтарды төлемеуге сонымен отырғызуға болатынын түсiндi. «Сонымен бiрге қол сұқпайтын өз бастығына қарсы шығуды көрсетудi қиыру үшiн есепшi Капондар көндiруі сәттi болды.
1931 жылы Элиот Нессаға және журналшылар қол сұқпайтын немесе қол сұғылмайтын деп атайтын, оның арнайы бiрiктiруi керегеге Капон мансұқ паралардың көптiгiне байланысты отырғызудың сәтi түстi. Бірақ олар сол сияқты жеттiкпеді, барлық жинақтары атап айтқанда басқа жалған фирмалардың есебiнде ауыстырған.
Басқа қалаларда да, Чикагода да Элиот осыдан кейiн өз қызметiн жалғастырды. Мысалы, ол (Огайо штаты ) Кливлендте барлық дерлiк Кливленд мафиозиларын және тонаушыларын абақтыға салды, Далитц Мо белгiлi гангстер Огайо штатынан Кентукки штатына өз кәсiпкерлiгiн көшiрдi. Сонымен, 6жыл бойында Чикагоны Элиот Несс өзi қауiпсiз Америка қалаларының бiрiне айналдыруға барын салды. Несс сонан соң Вашингтонда жұмыс iстедi, 1942ж. зейнетке шықты. Ол берiлген қызметке наградаға ептеген зейнетақыны және марапаттау сағаттарын алды. Бiртұтас жоғарылату да Несстiң 1931 жылынан кейiн алмайтыны естен кетпес.
1957ж. 16мамырда «Неприкасаемые» кітабі шықпай жатып Элиот Несс қайтыс болды.
Сілтемелер
Санат:Ұйымдасқан қылмыс Санат:Несс Элиот
Малехан
Малехан (Maleján) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Борха ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 344 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 64 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Удемпаре
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Касыль-Кы
Касыль-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таз өзенінің оң жағалауынан 301 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Зелена-Морава (Тырговище облысы)
Зелена-Морава (Зелена морава) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Омуртаг қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 584 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7954. Телефон коды — 06047. ЕКАТТЕ коды — 30692.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тырговище облысының елді мекендері
Парнева
Парнева (Прочева, Порчева) — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пшиш өзенінің сол жағалауынан 234 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Арқат тауы
Арқат тауы  – Абай облысы Жарма ауданы жеріндегі тау. Оңтүстік-батысында Қарағайлы тауымен шектеседі. Абсолюттік биіктігі 914 м. Батыстан шығысқа қарай 15 км-ге созылып жатыр, ені 5 – 7 км.
Жер бедері
Солтүстік беткейлері сай-жыралармен тілімденген, оңтүстігі тіктеу келген. Кейде адам мүсініне, кейде аң-құсқа ұқсайтын түрлі жақпартастардан құралған таудың сұлу көрінісі осы жерде болған жиһанкездерді (П.П.Семенов Тянь-Шанский, Н.М. Пржевальский, Ш.Уәлиханов, А.Янушкевич) ерекше таңырқатқан. А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердіұлы, М.Әуезов, т.б. қазақтың көрнекті тұлғалары Арқат тауының көлдерінде (Қопа, Аймақкөл) суға шомылған, жағасында аң-құс атқан.
Геологиялық құрылымы
Тау тас көмір кезеңінің жыныстарынан түзілген, етегін төрттік кезеңнің шөгінділері жауып жатыр.
Өсімдігі
Шалғынды қызыл қоңыр топырағында негізінен ши, ажырық, жусан, т.б. өсімдіктер өседі.
Виголо
Виголо (Vigolo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 661 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 55 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 24060.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria Assunta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Повуа-де-Сан-Мигел
Повуа-де-Сан-Мигел (Póvoa de São Miguel) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Бежа округінің құрамына кіреді. Мора муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бежа округінің елді мекендері
Ақ Мұстафа қорымы
Ақ Мұстафа қорымы — қола, ерте темір дәуірлерінен және орта ғасырлардан сақталған ескерткіші. Қарағанды облысы Шет ауданы Қызылтау ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 40 км жерде орналасқан.
1976 — 1981 жылдары Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшілері М.Қ.Қадырбаев, Ж.Құрманқұлов) зерттеген. 107 бейіт бар. Тігінен қадалған жақпар тастармен көмкерген 89 қоршау сақталған. Пішімі шеңбер, дөңгелек, төртбұрышты. Зерттелген 40 қабірдің бәрі бұрын тоналған. Адам сүйектері шашылып қалған. Сақталған сүйектерге қарағанда олар тізелері бүгіліп, қырымен, басын батысқа қаратып жерленген. Бас жағына қыш ыдыс қойылған. Асқа сойып, өлікке бағышталған қой мен жылқы, кейбір жерде сиыр мүшелері қабір ішіне немесе оның батыс жағына қойылған. Ақ Мұстафа қорымынан геометриялық өрнегі бар көзе, 5 қабыршақ бойтұмар, мыс моншақ, білезіктер, сыртын алтынмен қаптаған құйма салпыншақтар, жебе ұштары табылды. Атасу кезеңінен кейін келетін Нұра кезеңіне тән қоршаулы төртбұрышты обалардың қабырғалары жалпақ тастардан қаланған. Сыртқы қоршау көлемі 5,6х5,6 метр, ортасындағы қоршау көлемі 2,8х2,9 метр. Оның ішіндегі терең қабір қабырғалары да жалпақ тастардан өрілген (циста). Ортасына өртелген кісі сүйектері үйілген. Қабір ішінен мыс моншақ, қоладан иіп, сыртын алтынмен қаптаған 2 дөңгелек сырға табылды. Ер-тұрманымен көмілетін атқа арналған қоршау қорымның шығыс жағында бөлек орналасқан. Қоршау дөңгелек пішінді, шығысында ұзындығы 2 метр, жоғары жағы ат тұмсығындай етіп үшкірлеген сымтас қойылған. Оның айналасында қабір ішінен лахат жасап кісі жерлеген орта ғасыр молалары да бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан обалары Санат:Шет ауданы географиясы
Эгесхайм
Эгесхайм (Egesheim) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Тутлинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 631 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 27 013. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Бер.
Құлбаев Абылайхан
Құлбаев Абылайхан — 1951жылы 20 желтоқсанда Солтүстік Қазақстан облысының Сергеев ауданы Мариевка елдімекенінде туған. 1968 жылы Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін бітіріп, Петропавл қаласындағы педагогикалық училищеде сабақ беріп жүрген жерінен әскер қатарына шақырылады. Отан алдындағы азаматтық борышын абыроймен атқарады.
1976 жылы "Пионер" журналында көркемдеуші редактор болып, онжылға жуық әйгілі ақын, қоғам қайраткері Фарида Оңғарсынованың қарамағында жемісті қызмет істеді. Сол жылдар ҚазМУ-дың журналистика факультетін бітіреді. Одан кейін қазақша және орысша екі тілде, жеке-жеке жарық көретін "Арай", "Заря" журналдарының жауапты хатшысы болды. 1986 жылы "Өнер" баспасына директордың орынбасарлығына тағайындалады. Осы жылдары Жоғары Кеңестің құрмет грамотасымен марапатталады. 1991 жылдан бастап "Шарапат", одан кейін "Абылайхан—Дос К" деген серіктестік құрып, жеке кітап шығару ісімен айналысады. 1995 жылы нарықтык экономика кезінде іскер ұйымдастырушылық қабілетімен көріне бастаған белсенді басшы ретінде "Балауса" баспасына директорлыққа шақырылады.
Тәуелсіздіктің алғашқы экономикалық қиыншылық жылдарында да "Балауса" баспасы балаларға керекті кітаптарды шығарып келді. "Мәдени мұра" бағдарламасына сай, Мәдениет, ақпарат және спорт министрлігінің тікелей балаларға деген қамқорлығымен әлем балалар әдебиетінің 50 томдық тандамалы шығармаларын қазақ тілінде жарық көрсетуге басшылық жасап отыр. Алғашқы жылғы нәтижелі жұмыстары жоғары бағаланып "Қазақстан республикасының баспа және полиграфия ісінің қайраткері" атағына ие болды.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: Тұлғалар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Өлі ет
Өлі ет - организмнің және бір органның не ұлпаның, жасушаның бір бөлігінің жансызданып шіруі. Жарақаттанудан (үсу,күю), нервтің жаншылуынан, уланудан, туберкулез, мерез, бөртпе сүзек аурулары салдарынан, бүйректің қабынуынан, сондай - ақ гангрена, инфаркт аурулары кезінде де өлі ет пайда болады. Өлі еттенген органдардың ұлпалары мен жасушаларының қан айналысы, нерв жүйесінің қызметі бұзылып, жасуша аралық заттары өзгереді. Мұның салдарынан қоректік заттардың келуі азайып, тршілік әрекеті кемиді. Сөйтіп, орган не ұлпа жасушаларының ядросы мен цитоплазмасы бүрісіп кішірейеді. Өлі ет көбінесе ұзаққа созылған аурудан әлсіреген адамдарда жиі кездеседі. Мұндайда кез - келген жердің, әсіресе жамбас ұлпаларылі еттенуі мүмкін. Кейде өлі ет органға инфекция түсіп, іріңдейді. Оның емі, шіріген ұлпаға хирургиялық операция жасайды, антибиотиктер, организмді алдендіретін, құнарлы, витамині көп тағамдар ішу
Тағы қараңыз
Санат:Патологиялық процесстер
Бекмұрат Уақатов
Сілтемелер
Санат:29 қарашада туғандар Санат:1932 жылы туғандар Санат:Аққулы ауданында туғандар Санат:20 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1984 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әдебиеттанушылары Санат:Қазақстан филологтары Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақ әдебиеті газеті қызметкерлері Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты қызметкерлері
Оқшауланған аспаптар мен газтұмылдырықтар
Оқшауланған аспаптар мен газтұмылдырықтар — оқшауланған аспаптардың сүзгілі газтұмылдырықтан айырмашылығы олар тыныс мүшелерін айналадағы атмосферадан толық оқшаулайды. Оқшауланған аспаптар мен газтұмылдырықтарда дем алу мүмкіндігі олардағы сығылған түрдегі (кип-7, кип-8) немесе химиялық, қосылыстар (ип-46, ип-46м) түріндегі оттек есебінен жасалады. Оқшауланған аспаптар мен газтұмылдырықтар сүзгілі газтұмылдырыктар сенімді қорғай алмаған кезде, яғни улы заттардың концентрациясы жоғары болғанда, ауада оттек жетіспеген жағдайда, мысалы, өрт сөндірген кезде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Вирустар ингибиторлары
Вирустар ингибиторлары — ерекше вирус тәуелді тәнсіз құрамдар. Вирустардың торшада өсіп-өнуін және оның, туғызатын ауру процесін иммунитет пайда болғанша таратпауын қамтамасыз етеді. Негізгі РНҚ және ДНҚ-ды топты: вирустарға қарсы әсері бар. Вирустар ингибиторлары адам және мал қандарында, мұрын және жұлын сұйықтықтарында, несепте, көптеген ағзалар мен тканьдар сығындыларында табылған. Температураға төзімділігіне карай 2 топқа бөлінеді: термотөзімсіз Р және термотөзімді (а және ү) ингибиторлар.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
NGC 5179
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 5 мамырда Шерберн Уэсли Бернгем астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5179 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47363, MCG 2-34-23, MK 1349, ZWG 72.94, NPM1G +12.0361.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Сәрсен
Сәрсен — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Богданов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 276 адам (144 ер адам және 132 әйел адам) болса, 2009 жылы 141 адамды (71 ер адам және 70 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Санта-Барбара-де-Неше
Санта-Барбара-де-Неше (Santa Bárbara de Nexe) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Фару округінің құрамына кіреді. Фару муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алгавре регионына қарасты Алгарве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 119 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42,312 км² шамасында. Халық тығыздығы — 108,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алгарве провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фару округінің елді мекендері
Нгэва-Яха (Халета-Се тармағы)
Нгэва-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Халета-Се өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Башқұрт көтерілістері
Башқұрт көтерілістері - 17 - 18 ғасырлардағы башқұрт халқының Ресей империясы ның отарлық езгісіне қарсы ұлт-азаттық қозғалыс тары. Ресей бодандығына өткеннен кейін башқұрт жеріне орыс шаруалары келіп қоныстана бастады. Үкімет Уфа воеводосын құрып, башқұрттардың жерін тартып алу және зорлап шоқындыру саясатын жүргізді. Бұл жергілікті халықтың заңды наразылығын туғызып, ұлт-азаттық қозғалысы күшейді. 1662 жылы Ресей үкіметінің қалмақтарға көмектесіп, башқұрт-қалмақ қақтығыстары кезінде қолға түскен қалмақ тұтқындарын дереу босатуды талап етуі көтерілістің басталуына себепші болды. Көтеріліс қазіргі Башқортостан мен оған көршілес аймақтарды қамтып, оған башқұрт ақсүйектері Ишмухаммед, Сары Мерген, т.б. басшылық жасады. Көтерілістің ең күшейген кезі - 1662 жылдың жаз айлары болды. Олар Кунгур қаласын басып алып, Долматов шіркеуін қоршауға алды, Уфа маңайындағы орыс тұрғындардың қоныстарын талқандады. Көтеріліс басшылары Ресей үкіметіне қарсы күресте қалмақ тайшыларымен одақтасуға тырысты, бірақ олар тарапынан қолдау таппады. Үкімет көтерілісті басу үшін үлкен әскери отряд жіберді және екінші жағынан башқұрт ақсүйектерімен келіссөз жүргізді. Келіссөз барысында Ресей жағы көтерілісшілердің көптеген талаптарын орындауға мәжбүр болды. Атап айтқанда Уфа воеводосы жойылып, башқұрт рулары қоныстанған жерлерді басып алуға тыйым салынды, бұрынғы жер дауларын шешуге және оған кінәлілерді жазалауға уәде берді. Сөйтіп, бір жағынан күш көрсету, екінші жағынан халықтың кейбір талаптарын орындау арқылы үкімет 1664 жылы жазда башқұрттарды тыныштандырды.
Нгэва-Яха (Халета-Се тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Башқұрт көтерілістері
1681 - 83 жылғы көтеріліске Еділ мен Жайық бойындағы халықты зорлап шоқындырып жатыр деген сыбыс себепші болды. Ресей бекіністері салынып, жергілікті халықты зорлап шоқындыру башқұрттардың наразылығын күшейтті. Көтерілісті Сейіт Саафар есімді молда басқарғандықтан, Сейіт көтерілісі деп атады. Көтерілісшілер кәпірлерге қарсы “қасиетті соғыс” жариялады. Халық жасақтарының қозғалысы 1681 жылы Башқортостанның еуропалық бөлігін, ал 1682 жылы көктемде елдің барлық аймақтарын қамтыды. 1681 жылы мамыр айында көтерілісшілер 4 - 5 мың адамға жетіп, Уфаны қоршауға алды, елдің солтүстігіндегі бірнеше бекіністі қиратты. Ресей үкіметі көтерілісшілерге қарсы П.В. Шереметьев және ағайынды Д.И. және П.И. Барятинскийлер басқарған арнайы әскер жіберді. Олар Ресей патшасы атынан башқұрттарды зорлап шоқындыру тоқтатылады деп үндеу жариялады. Жазалаушы әскер көтерілісшілермен Жайықтың жоғарғы жағында кездесіп, ұрыс салғанымен жеңіске жете алмады. 1683 жылы үкімет көтерілісшілерді жазалауға тағы да үлкен әскер жіберді, әрі көршілес қалмақ тайпаларын айдап салды. Көтеріліс күшпен басылып, үкімет башқұрттарға қарсы жазалау шараларын қолданды.
1705 - 11 жылдардағы башқұрт көтерілісіне Ресей үкіметінің Солтүстік соғыстың (1700 - 21) шығындарын жабу үшін башқұрт халқына салықтың жаңа түрлерін енгізуді әрі Ресей армиясының пайдасына арнайы жылқы салығын алуы себепші болды. Бұл көтерілістің көсемдері Алдар Исекеев пен Кушек (Кусюм) Тюлекеев болды. Олар Ресей үстемдігінен құтылып, тәуелсіз башқұрт хандығын құруға ұмтылды. Көтеріліс көсемдері бұл мақсатқа жету үшін туысқан түркі халықтарымен, соның ішінде Түрік сұлтандығымен және Қырым хандығы мен одақтасуға тырысты. Көтеріліс 1705 жылы елдің оңтүстік және солтүстік - батыс аймақтарында басталды. Үкіметтің жазалау шараларынан кейін көтеріліс біраз бәсеңдеді де, 1707 - 08 жылы бұрынғыдан да күшейді. Бұл жолы бүкіл башқұрт рулары көтеріліп, оларға көршілес Қазан татарлары да қосылды. Көтерілістің негізгі орталығы елдің батыс аудандары болды. Үкіметтің үздіксіз жүргізген жазалау шаралары нәтижесінде көтерілістің орталығы елдің батысынан шығысына ауысып, көтерілісшілер Сібір және Ноғай жолдарына өз бақылауларын орнатты. Үкімет көтерілісті басуға тек өз күштерінің жете қоймайтынын түсініп, башқұрттарға көршілес қалмақ руларын айдап салды. Сөйтіп қалмақтармен біріккен Ресей жасақтары 1910 жылы жазда көтерілісшілерге күйрете соққы берді. Бірақ көтеріліс 1911 жылы да жалғаса берді және үкімет башқұрттарды толық бағындыру үшін олардың кейбір талаптарын орындауға мәжбүр болды. Атап айтқанда кейбір салық түрлері жойылып, қалған салықтардың мөлшері азайтылды. 1735 - 40 жылы башқұрт көтерілістеріне патша үкіметінің башқұрт жеріне әскери қамалдар тұрғызуы себепші болды. 1735 жылы Уфадан шыққан жасақ Ор өзенінің бойында әскери бекініс орнатуға кірісті. Бұған қарсылық ретінде 1735-36 жылы елдің оңтүстік-батыс және оңтүстік аудандары көтеріліп, 1737 - 39 жылы елдің шығыс бөлігіне ауысты. Мұнда көтерілісшілер Сібір жолына өз бақылауларын орнатты. Көтерілісті ірі башқұрт ақсүйектері ахун Кильмяк Нурушев, Акай Кусюмов, батырлар Юсуп Арыков пен Тюлькучура Алдағұлов, молдалар Бепеня Трупбердин және Юлдаш Сюярымбетовтар басқарды. Көтерілісшілер бекіністер мен үкімет әскерлерін, орыс шаруалары қоныстанған қыстақтарды талқандады. Көтеріліс көсемдері Кіші жүз ханы Әбілқайырдың көмегіне сүйеніп, Ресей үкіметінен бөлініп шығуды армандады. Ресей өкіметі көтерілісті басуға арнайы әскер жіберді. Бірақ көтеріліс 1740 жылы Сібір жолы бойында қайтадан күшейіп кетті. Бұл жолы көтерілісшілерді өзін ханмын деп жариялаған Қарасақал (Минлигула Юлаев) басқарғандықтан көтеріліс Қарасақал көтерілісі деп аталды. Үкімет бұл көтерілісті асқан қаталдықпен басты. Көтеріліс басшылары өлім жазасына кесіліп, көтеріліске қатысушыларға көп мөлшерде айыппұл салынды. Көптеген көтерілісшілер қазақ жеріне өтіп кетті (қ. Қарасақал).
1755 жылғы Батырша көтерілісі ұлттық езгінің күшеюіне қарсылық ретінде басталды. Көтеріліс басшысы молда Абдолла Әлиев (лақап аты Батырша) барлық мұсылман халықтарын кәпірлерге қарсы “қасиетті соғыс” ашуға үндеу жолдады. Ол, әсіресе, қазақтармен одақтасуға үлкен мән берді. Көтеріліс 15 мамырда басталып, башқұрттар қатыгездігімен аты шыққан, кен орындарының басшысы Брагинді өлтірді. Көтерілісшілер болыс старшындарын өлтіріп, пошта бөлімшелерін талқандап, кен орындарына шабуыл жасады. Тамыз айында көтеріліске отырықшы болыстар тұрғындары қосылды. Көтерілісшілер қазақтармен қосылып, Жайық шебін талқандамақшы болды, бірақ үкімет шепті қорғауға 50 мың әскер алдырды. Үкімет көтерілісшілерге қарсы жазалаушы отряд жіберді. Ресей әкімшілігі, соның ішінде Орынбор губернаторы И.Неплюев көтерілісшілер арасында алауыздық туғызып, қазақтар мен башқұрттарды бір-біріне айдап салды. Мыңдаған көтерілісшілер тұтқындалып, дарға асылды, Сібірге жер аударылды. Бірақ халық қозғалысынан қаймыққан Ресей өкіметі башқұрттарды зорлап шоқындыруды тоқтатып, мешіттер салуға рұқсат етті, мұсылман дінбасыларына біршама жеңілдіктер жасады. Башқұрттар бұл жазалаулардан қатты әлсіреді. Дегенмен олар сәтті кезеңдерді пайдаланып, Ресей үстемдігінен құтылуға әрекеттенді. Башқұрттар Е.И. Пугачев бастаған шаруалар соғысына (1773-75) өте белсенділікпен араласты (қ. Салауат Юлаев). Ресей үкіметі бұл көтерілістерді болдырмау үшін башқұрттарды мемлекетке бағындырудың басқа жолдарын іздеуге мәжбүр болды. Олардың құқығы казактармен теңестірілді. Жергілікті халықтан тұрақты әскер жасақталып, 12 кантонға бөлінді. Әр кантонды башқұрт шонжарлары басқарып, оларға офицер шені берілді. Кантондар бөлімшелер мен командаларға бөлініп, оларды башқұрт ақсақалдары (старшын) басқарды. Кантондарда башқұрт полктері жасақталып, әр полкте 1 молда ұсталды. 1812 жылы қарсаңында башқұрт полктерінің саны 30-ға жетті.