cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Волфганг Амадей Моцарт
Сыртқы сілтемелер
Санат:27 қаңтарда туғандар Санат:Зальцбургте туғандар Санат:1756 жылы туғандар Санат:5 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1791 жылы қайтыс болғандар Санат:Венада қайтыс болғандар Санат:XVIII ғасыр сазгерлері Санат:Аустрия сазгерлері Санат:Аустрия органшылары Санат:XVIII ғасыр органшылары Санат:Аустрия пианистері Санат:XVIII ғасыр пианистері Санат:Алтын тақа орденінің иегерлері Санат:Оеквиемдер авторлары Санат:Аустрия академиялық музыканттары Санат:Вольфганг Амадей Моцарт Санат:Вена классикалық мектебі Санат:Бала музыканттар Санат:Дін сазгерлері Санат:XVIII ғасыр тарихы Санат:Гимн авторлары - сазгерлер Санат:Классикалық дәуір сазгерлері Санат:Аустрия масондары Санат:Опера сазгерлері
Құмкөл мұнай-газ кен орны
Құмкөл мұнай-газ кен орны — Қарағанды облысы Ұлытау ауданында, Қызылорда облысы Қызылорда қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 150 км және Павлодар-Шымкент мұнай құбырынан 230 км батыста орналасқан. 1983 жылы іздеу-барлау нәтижесінде анықталып, 1984 жылы алғашқы ұңғыманы бұрғылау барысында төменгі неоком түзілімдерінен мұнай алынған.
Геологиялық құрылымы
Кен орны тектоникалық жағынан Сорбұлақ көтерілімінің Арысқұм ойпатынан жапсарлас аймағындағы төменгі неоком мен юра түзілімдеріндегі қабаттардан тұрады.
Жатыс сипаты
Өнімді қабаттың тереңдігі 1063-1270 м. Коллекторлардың ашық кеуектілігі 19,3-23,7%, өткізгіштігі 0,17- 1,13 мкм2, мұнайға қанығу коэффициенті 0,58-0,71, газға қанығу коэффициенті 0,57-0,72. Бастапқы қабат қысымы 11,5-13,76 МПа, қабат температурасы 49-56 °С. 7 мм штуцерде мұнайдың тәуліктік өнімділігі 125,8 м3, газ 93,8 мың м3.
Құрамы
Бор және юра шоғырларының мұнайларының құрамы ұқсас. Тығыздығы 0,812-0,819 г/см3, күкірт 0,11-0,52%, парафин 10,8-11,5%, асфальтен 0,11-0,92 %, шайыр 4,8-8,42%. Газ құрамында күкіртсутек — 0,02-0,07%, азот — 3,1-10%, көмірқышқыл газ — 0,5-0,9% және гелий 0,01-0,1%. Қабаттағы сулар хлоркальцийлі, минералдылығы 49,784 г/л. Су құрамында бром, литий және стронций кездеседі. Кен орны игерілуде.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Қарағанды облысы кен орындары Санат:Қызылорда облысы кен орындары
Адель Голдберг (бағдарламашы)
Адель Голдберг (Adele Goldberg, 7 шілде 1945, АҚШ, Огайо, Кливлендте дүниеге келген) — информатика саласының ғалымы, объектіге-бағытталған бағдарламалау, графикалық интерфейстер саласындағы жұмысымен және Smalltalk бағдарламалау тілін дамытумен танымал болған.
Өмірбаяны
Голдберг Огайо штатындағы Кливленд қаласында еврей отбасында дүниеге келген, әкесі инженер, анасының математикалық білімі бар және мектепте жұмыс істеген. Оның 14 жасында отбасы Чикагоға қоныстанады. Мичиган университетінде математика бакалавры дипломын, Чикаго университетінде ақпараттық ғылымдар магистрі дипломын және PhD дәрежесін алды.
1973 жылдан бастап Голдберг Xerox PARC-те (Xerox Palo Alto Research Center) жүйелік тұжырымдамалар зертханасында (System Concept Library) жұмыс істеді, кейіннен осы зертхананы өзі басқарды. Ол Smalltalk - алғашқы объектіге бағытталған бағдарламалау тілін жасаған топтың негізгі мүшелерінің бірі болды.
Адель Голдберг объектіге бағытталған бағдарламалаудың пайда болуы мен дамуына айтарлықтай үлес қосты. Голдберг Алан Кэймен бірге қазіргі уақытта объектіге бағытталған бағдарламаларда кеңінен қолданылатын шаблондардың прекурсорлары болған дизайн шаблондарымен жұмыс істеді. Голдберг және оның командасы PARC-да графикалық интерфейстердің негізі болатын көптеген тұжырымдамалар жасады.
1988 жылы Голдберг Smalltalk-та қосымшаларды әзірлеу құралдарын жасаумен айналысатын "Parcplace Systems" компаниясын құру үшін PARC-тен кетті. Адель Голдберг Smalltalk коммерциализациясында жетекші рөл атқарды және осы тіл туралы бірқатар кітаптар жазды.
1984 жылдан 1986 жылға дейін Голдберг ЕТҚ (Есептеу техникасы қауымдастығының) президенті болды. 1987 жылы ол "ACM Software System Award" сыйлығымен марапатталды. Ол сондай-ақ Forbes Twenty Who Matter тізіміне енгізілді.
1999 жылы ол қазіргі күнде жұмыс істейтін Neometron интернет-қолдау компаниясын құрды. Сонымен қатар, Голдберг компьютерлік ғылымдар бойынша курстар құрып, білім беру қызметін жалғастырады. Ол, сонымен қатар, ғылыми және білім беру мақсаттары үшін мультимедиялық бағдарламалық жасақтама жасаушы Cognito Learning Media кеңесінің мүшесі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Огайода туғандар Санат:Философия докторлары Санат:АҚШ инженерлері Санат:Чикаго университеті түлектері Санат:АҚШ бағдарламашылары Санат:Мичиган университеті түлектері
Джеймс Крофорд Эйнджел
Джеймс Крофорд Эйнджел (James Crawford Angel; 1 тамыз 1899 ( 18990801 ), , Миссури — 8 желтоқсан  1956, Панама қаласы) — американдық ұшқыш.
1933—1937 жылдардағы Венесуэланың қол жеткізгісіз ауданындағы сарқыраманың үстінен ұшып өткені арқасында белгілі, кейін ол әлемде ең биік сарқырама екеені белгілі болды; бұл сарқырама ұшқыштың құрметіне Анхель ("ангел", исп. Angel сөзінің испанша айтылуы) деп аталды. Эйнжел 16 қарашада 1933 жылы (ол тау беткейінен көрінетін кенді іздеумен айналысқан) сарқыраманы ұшу кезінде кездейсоқ тауып алады. Сарқырамаға қызыққан Эйнджел ол туралы жазылған венесуэлалық саяхатшы және зерттеуші Феликс Кардон Пуигтың жазбаларынан куәлік іздестіреді және 1937 жылғы наурызда Венесуэлаға оралды, қайтадан Кардонмен бірге сарқырама үстінен ұшады. Ақырында, 1937 жылы 9 қазанда Эйнджел сарқыраманың шыңына қону талпыныс жасады, соның барысында оның ұшағының дөңгелектері балшыққа батып кетіп зақымданды (ұшақ шыңда 1970 жыл ға дейін қалды, венесуэла билігі оның қалдықтарын қайта қалпына келітіріп, тікұшақпен Каракасқа жеткізді). Эйнджел, оның әйелі және тағы екі серігі 11 күн бойы жүрген. Бұл саяхат бұқаралық ақпарат құралдарын өзіне кеңінен көңіл аудартты және сарқырама ұшқыш атын алды.
Эйнжел қайтыс болғаннан кейін оның өсиеті бойынша, күлі сарқыраманың үстіне шашылды.
1933-1937 жылдары кездейсоқ ұшып жүргенде оның көзіне Венесуеладағы сарқырама түседі.Сонымен осы сарқырама әлемдегі ең биік сарқырама болып шығады.Осы сарқырама ұшқыштың құрметіне Анхель [Испан тілінен Angel−«періште»] деп аталған.Эйнджел 16 қарашада 1933 жылы кездейсоқ ұшу барысында сарқыраманы көреді.Сарқырамаға қызығып,Эйнджел осы сарқырама жайлы мәліметтер жинайды.Феликс Кардон Пуи деген Венесуелалық саяхатшы және зерттеушіден мәлімет алады,1937 жылы наурыз айында Венесуелаға қайта оралып,сарқыраманың үстінен Ф.Кардонмен бірге ұшады.Соңында 1937 жылы 9 қазанда Эйнджел Сарқыраманың шыңына шығуға бел буады,алайда қону барысында ұшақ батбаққа батып,зақым алады.[ұшақ сарқыраманың шыңында 1970 жылға дейін қалады] Эйнджел,оның әйелі және тағы екі серіктесімен 11 күн бойы аймақтан әрең шығады.Осы оқиға кеңінен таралып ақпарат тез арада тарап,осы сарқырамаға ұшқыштың есімі берілді.
Қайнар көздері
Санат:1 тамызда туғандар Санат:1899 жылы туғандар Санат:8 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1956 жылы қайтыс болғандар Санат:Панама қаласында қайтыс болғандар Санат:АҚШ ұшқыштары Санат:Оңтүстік Американы зерттеушілер
Халық әндері
Халық әндері
Халық әндері (folk music), ауызша дәстүрмен сақталған және қоғамға таныс қандай да бір ұлт пен этникалық топ адамдарына арналған ерекше әуен. Халық әуенінің дамуының шынайы тарихын тек қана болжауға болады. Нотаға түскен халық әндері мен халық әуені мәдениетінің тарихының хроникасы өте сирек кездеседі, әдетте бұған немқұрайлылықпен қарайды, тіпті қоғамдағы оның пайда болуы да беймәлім. Ортағасырдағы Еуропада тараған христиандық жай халықтық әуенді қаралау мен құртуға әрекет жасайды да, тілдік салт пен дәстүрмен оны байланыстырады. Қайта өрлеу дәуірінде жаңа гуманистік көзқарас пайда болып, тұрпайы көрінетін ескі халық әуендерін, композиторлар өзінің шығармашылығына пайдаланып, халық әуеніне мейірбандылықпан қарайды. Мотет пен месс шығарғанда халық әуендерін жиі қолданған, ал наразылық білдіру гимнінің әуенін тікелей халық әуендерінен алған. 17 ғасырда халық әуендері бірте-бірте қоғамнан алшақтап, кейін 18 ғасырда музыка өнеріне деген қажеттілік қайтадан туындайды. 19 ғасырда халық әуендері «ұлттың игілігі» деп есептеліп, мәдени поэзия мен әндермен қатар тұрды. Ұлттық және діни коллекция ретінде шығарылып, халық әуені патриоттық идеологияны таратудың бір жолы деп есептелді. 1890 жылдан бастап оны жинаумен және механикалық құралдармен жазуды бастайды. Жарияланымдар мен жазбалар көпшіліктің қызығушылығын арттырып, халық әуендерін беру арқылы дәурені өткен сол ғасырдағы фольклорды және дәстүрлі әдет-ғұрыпты қайта тудыруға мүмкіншілік туады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бар әлемде халық әндерінің мұрағаты пайда болды. Әдетте зерттеушілер әлі қаланың танымал әндері мен хабар тарату құралдары әлі де болса көпшіліктің назарын аудармағандықтан «аутенттік» (өте ескі) материалдарды танып біледі, бұл жанр В.Гатри, П.Сигер, Д.Баез және Б.Дилан сияқты әннің авторларының өзіндік әуеніне дәстүрлі композициядағы қарапайымдылықты және қалпын сақтайды.
Санат:Өнер Санат:Музыка
Ақтаев Нұрғазы
Ақтаев Нұрғазы Мәкейұлы-Шығыс Қазақстан Облысына қарасты Шар қалашығында дүниеге 1923 жылдың 23 маусымында келген. Ата-анасы қарапайым шаруалар.отбасы жағдайы орташа болған. 10 сыныпты бітіре сала өз еркімен армияға аттанған.1941 жылы Алматыдағы әскери училещеде оқуын бастады. 1942 жылдан бастап 1945 жыл арасында ҰОС қатысқан.Отан қорғауды Сталинград шайқасында бастаған. Бұл кезде Нұрғазы Мәкейұлы 1120 полктің 333-фронтының взвод командирі болды.Кейін "Катюша" батареясының  командирі қыметін атқарған. Сталинград шайқасы бітісімен неміс оккупанттарына Белорусия, Украина, Польша, Чехославакия елдерінде абыроймен қарсы тұрған. ҰОС аяқталысымен 1953 жылға дейін Семей областық комитетінің  үйретушісі қыметінде болды. 3 орден,22 медальдің иегері, Жары. 4 баласының, 9 немеренің мақтан тұтары. Харьков қаласының құрметті азаматы.
Дереккөздер
Семей қаласының тарихи өлкетану мұражайының тапсырысымен басылып шыққан "Солдаты победы"("Жеңіс жауынгерлері") кітабы,2005 жыл.
Волано
Волано (Volano) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2955 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 295 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 38060.
Елді мекеннің қамқоршысы — Purificazione di Maria Vergine.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Серкиньи
Серкиньи (Serquigny) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27622, пошта индексі — 27470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2102 адамды құрады. Халық тығыздығы — 184,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Лос-Навальморалес
Лос-Навальморалес (Los Navalmorales) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Хара ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2728 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 105 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 70 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Көбетей ауылдық округі
Көбетей ауылдық округі – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін Чернигов ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Көбетей, Өндіріс, Первое Мая ауылдары кіреді. Орталығы – Көбетай ауылы. Округ құрамында болған Қызылжұлдыз ауылы 2009 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1523 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы ауылдық округтері
Гусли
thumb|right|200px|Гусляр, Богданов-Бельский, 1903 жыл Гусли — орыс халық цитра сияқты музыкалық аспап. Ал, XX ғ. басында гусляр - артистер орыстың халық әндерін гуслидің сүйемелдеуімен орындаған.
Дереккөздер
Санат:Ресей музыкасы
Климаттық ресурстар
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Меццана-Бильи
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1147 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 64 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 27030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Две-Могили (Русе облысы)
Две-Могили (Две могили) — Болгариядағы қала. Русе облысына қарасты Две-Могили қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4415 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7150. Телефон коды — 08141. ЕКАТТЕ коды — 20184.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Якуп (Куюргазин ауданы)
Якуп — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Якшимбет ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 424 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Элиудора
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Биркенхюгель
Биркенхюгель (Birkenhügel) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Орла ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 426 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5.55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 75 002. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Ахтель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Эгельн
Эгельн (Egeln) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
NGC 2316
NGC 2316 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан RN+EN типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 4 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2316 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: NGC 2317, LBN 1021, part of one neb.
NGC 6780
NGC 6780 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 9 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6780 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63151, ESO 184-62, AM 1918-555, IRAS19187-5552.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Сент-Елали-д'Ан
Сент-Елали-д'Ан (Sainte-Eulalie-d'Ans) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24401, пошта индексі — 24640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 293 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Termincom
Termincom — қазақ терминологиясы жайлы толық мәлімет беретін сайт. Сайт Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы терминологиялық комиссия бекіткен терминдерді пайдалану үшін, салааралық терминологиялық қорды біріздендіру және жетілдіру үшін пайдаланылады. Сайт 2016 жылы 20 қазаннан бастап іске қосылған.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақ тілді сайттар Санат:Қазақстан сайттары
Железник (Бургас облысы)
Пошта индексі — 8488. Телефон коды — 05525. ЕКАТТЕ коды — 29129.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Железник
Морсер
Морсер (Mortcerf) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77318, пошта индексі — 77163.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1458 адамды құрады. Халық тығыздығы — 81,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Sky UK
Скай Юкей Лимитед – Ұлыбританияда танымал арна. Оның "Скай-1" көңіл көтеретін хабарлар арнасы көпшілікке аса танымал арналардың бірі.
"Скай мувиздің" екі кино арнасы мен тоғыз спорт арнасы, тәулік бойы хабар тарататын "Скай ньюс" жаңалықтар арнасы, "Сайенс фикшн ченнел" ғыл. фантастикалық арна, америкалық "Парамаунт" компаниясының комедиялық арнасы, "Хистори ченнел" тарихи фильмдер арнасы және америкалық "Дисней" мультфильмдер компаниясы Би-Скай-Би арналар тобына кіреді. Би-Скай-Бидің төрағасы "Гранада телевижн" компаниясының төрағасы Джерри Робинсон. Сондай-ақ Руперт Мэрдоктыңқызы Элизабет осы компанияның бір бағдарламасының директоры.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания телеарналары
Күш жүйесінің бас векторы
Күш жүйесінің бас векторы - жүйеге кіретін барлық күштердің векторлық қосындысына тең вектор.
Дереккөздер
Санат:Механика
Езенга
Езенга — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь өзенінің сол жағалауынан 2416 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Уикипедия
Уикипедия (Wikipedia, ХФӘ:, не , немесе ) — Уики технологиясының негізінде жасалған оқырмандар мен авторлар үшін тегін және ашық, көптілді, онлайн энциклопедия. Энциклопедия Уикимедиа қорының www.wikipedia.org доменінде орналасқан. Жобаның иесі және оның дамуына жауапты Уикимедиа қоры болып саналады. Жобаның атауы «уики» немесе wiki (сайт құру технологиясы) және энциклопедия сөздерінен құрылған. Қазіргі уақытта энциклопедияның 285 тілде тараулары бар. Барлық тілдердегі мақалалардың жалпы саны 35 миллионнан асты.
Уикипедия сайтына кірген кез келген тұтынушының ондағы материалдар мен тақырыптарды өзгертуге құқығы бар. Уикипедияны толықтырып, мақала жазуға қатысып отыратын тұрақты қатысушыларды «Уикипедияшылар» деп атайды.
Тарихы
Тұңғыш рет 2001 жылдың қаңтар айында Джимми Уэйлс мен Ларри Сэнгер іске қосқан «Уикипедия» бүгінгі күні ғаламтордағы ең ірі және ең әйгілі мағлұматнама болып отыр. Көлемі мен қамтитын тақырыптар саны жөнінен «Уикипедия» әлем тарихындағы ең толық энциклопедия болып саналады және оның үлкен ең артықшылықтарының бірі - ондағы мақалалардың әлемнің түрлі тілдерінде болуы. Уикипедия - гаваи тілінде (wiki-жылдам) деген мағынаны білдіреді.
Уикипедиядағы мақалалардың мазмұны сенімсіз әрі олар нақты деректер емес. Сыншылар Уикипедия вандализмге біртабан жақын екенін айтуда және олардың пікірінше ондағы материалдар сенімсіз дереккөздерге сүйенген, жалған ақпараттар болуы мүмкін. Алайда ғылыми зерттеулер нәтижелері Уикипедияшылар тарапынан вандализмге әдетте жол берілмейтінін көрсетіп отыр.
Энциклопедиялық мағлұматнама функциясын атқарумен қатар, жиі жаңартылып отыратындықтан Уикипедия желілік ақпарат тасымалдау көзіне айналды.
Уики - (Wiki) арнайы құралдармен сайт құрылымын әр тұтынушыға өзгертуге мүмкіндік беретінт веб-сайт. «Уики» терминін тұңғыш рет 1995 жылы сайттарды сипаттау үшін Уорд Каннингем қолданды,  Wikiwikiweb деп аталатын ен алғашқы уики-жүйенің атауы гавай тілінен аударғанда «жылдам» деген мағынаны білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Уикипедия Санат:Уикипедия тарихы Санат:2001 жылы құрылғандар Санат:АҚШ сайттары
Аппликата
right|thumb|150px Аппликатой- үш өлшемді кеңістіктегі нүктенің үшінші декарт координатасы.
Дереккөздер
Санат:Координаттар жүйесі
Аппалач тау жүйесі
Аппалач тау жүйесі  — Солтүстік Американың оңт.-шығысында 2600 км-ге созыла орналасқан таулар. Ол бір-біріне пераллель орналасқан жоталардың, аңғарлардың, үстірттердің және таулы үстірттердің күрделі жүйесін құрайды. Ені 300-500 км., ең биік жері — Митчелл тауы (2037 м). Тау жүйесінің оңт.-шығысы мен солт. бөлігі кристалды жыныстардан (гнейс, кристалды тақтатас, кварцит) тұрады. Палеозойдың бас кезіндегі қатпарлану нәтижесінде көтерілген. А. т. ж-нің жалғасы Аппалачтың солтүстік-шығысындағы Ньюфауленд аралын алып жатыр. Таудың оңтүстік-батыс бөлігі палеозойдың соңғы кезеңіндегі шөгінді жыныстардың (әктас, құмтас, сазды тақтатас) қатпарлануы нәтижесінде пайда болған. Солт. Аппалачтың жер бедері таулы-үстіртті келеді, Оңт. Аппалачтың жер бедері күрделілігімен, ауа райының қолайлылығымен, жалпақ жапырақты ормандарымен ерекшеленеді. А. т. ж-нің қойнауы тас көмір мен жанғыш газға, темірге, мыс, күміс, кобальт кендеріне бай. Аппалачтың солт-нде климаты қоңыржай, оңт-нде субтропиктік. Дегенмен Атлант мұхитының ықпалымен біршама қолайлы ауа райы қалыптасады. Қаңтар айының орташа темп-сы (солтүстігінде) 12 °C-дан +8°С-ға (оңтүстігінде) дейін, ал шілдеде 18-26°С-ға дейін өзгереді. Жылдық жауын-шашын мөлш. 1000-2300 мм. Жаз айлары ылғалды, бұлтты және жаңбырлы келеді. Өзендердің суы мол, су-электр стансаларын салуға қолайлы, әсіресе, Пидмонт үстіртінен өткен өзендер “сарқырамалар сызығын” құрайды. Теннеси өзенінде 40-қа жуық СЭС салынған. А. т. ж-нде Фанди, Грейт-Смоки-Маунтинс, Мамонт үңгірі, Шенандоа тәрізді бірнеше ұлттық саяжайлар орналасқан.
Дереккөздер
Санат:АҚШ таулары
Фосфориметрия
Фосфориметрия. Фосфориметрия процесі флуориметриядан мерзім ұзақтығымен (10−310−2 С) және биіктіктің ұзын толқынды аймаққа ығысуымен ерекшеленеді. Фосфоресценция процесі VIII ауысу бойынша жүреді. Энергияны шығындай отырып, өзімен тең түсетін кез келген механизм бойынша жүзеге асуы мүмкін. Оттегі фосфоресценцияны сөндіруге бейім де қабілетті болғандықтан, оны астаудан мұқият аластатады. Энергияның шығыны молекулалардың соқтығысуы кезінде болуы мүмкін. Мұндайда молекулалардың активтігін не еріткіштің тұтқырлығын жоғарылату, не сұйық азот температурасына дейін салқындату арқылы төмендетуге болады. Қалыпты жағдайдағы фосфоресценцияны әйтеуір бір сорбентке абсорбцияланған немесе сүзу кағазындағы үлгіден байқауға болады. Сол сияқты бетті активті заттарды (БАЗ) пайдалану кезінде де форесценцияны тіркеуге болады. Талданатын атомды коршаған кеңістікке салмағы едәуір ауыр атомды енгізе отырып, S1 —> Т1 және T1—>S0 сияқты аралық қиындастыру жылдамдығын арттыруға болады және бұл жағдай фосфоресцендияның айқын көрінетін спектрін алуға мүмкіндік береді, мысалы, метил йодидін қосу арқылы. Фосфоресценциялаушы қосылыстар болса, ол шартты түрде флуоресценциялайды да, фосфориметр жарқыраудың осы екі түрін де айыра білуі керек. Мысалы, ол үшін айналмалы үзгішті (фосфоркопты) қолданып, қоздырылған және көрініп-байқалатын жаркыраудың арасын бөліп, үзуді қамтамасыз етеді. Бұл жай фосфориметрлердін кұрылымына негіз болып енген. Айналмалы үзгішті бір мезгілде жұмыс істейтін электронды схемамен жапғасқан импульсті шамнан берілетін импульсті жарық еткішпен ауыстырады. Содан кейін оның көмегімен берілген уақыт аралығында фотокөбейткіш іске косылады. Түйіскен π-электрондық байланыстары бар көптеген органикалық косылыстар фосфоресциялауға қабілетті және мұны оларды анықтау үшін пайдаланады. Анықтау уақытына орай қосымша техникалық мүмкіндіктер туындайды. Әр түрлі заттардың сөну мерзімдерінде үлкен айырма болғанда оларды осы уақыты бойынша жеке бөліп анықтайды.
Сапалық талдау
Люминесценттік сапалық талдау көптеген органикалық заттардың, яғни олардың ерітінділеріне кейбір органикалық реагенттерін қосу арқылы жоғарғы сезімталдылықпен анықтауға мүмкіндік береді. Мысалы, мырыш тұзының ерітіндісіне салицил қышқылын қосқанда интенсивті люминесценция туындайды және мұны талданатын өнімдегі мырышты ерітіндіден сапалы тұрғыда айқындау үшін пайдаланады. Литий мен алюминийді 8-оксихинолиннің көмегімен, берилий, цирконий және басқа элементтерді мориннің көмегімен табады. Люминесцентті сапалық талдауда сөну құбылысын да пайдаланады. Әдетте, люминесценцияның пайда болуы мен аяқталуын көріп бақылайды. Люминесциялық реакциянын басты артықшылыгы - олардың жоғарғы сезімталдылығы. Мысалы, мысты 0,005 мкг/концентрация кезіндегі салицилалазиннің көмегімен көк түсті люминесценция бойынша ашады. Люминесценциялауға қабілетті күрделі анорганикапық кристалдар деп аталатын кристалл- фосфорлардың айқындау шегі төмен, таңдаушылық қабілеті жоғары болады. Бұған люминесценциялауға қабілетті кальций мен стронцийдін немесе олардың коспасынан түзілген сульфидтер, кальций сульфатынан не вольфраматынан, натрий бромидінен не иодидінен және баска косылыстар негізінде эзірленген кристалдар мысал. Ал, кейбір анорганикалық косылыс торына оны белсенді ететін затты енгізіп, әзірленген кристал да люминесценциялайтын болады. Температураны жоғарылатқанда кристалл-фосфордың құрамындағы жарқырауға күшті кері ықпал ететін болмашы мөлшердегі қоспалар олардың жарқырауын төмендетеді. Алайда кейбір жағдайларда белгілі концентрациялық катыста люминесценттік улар люминесценцияның активтеушілері болады. Осыған орай кристалл-фосфордың жарқырау интенсивтігінін ондағы люминесценциялаушы концентрациясына тәуелділігі сандық талдауда пайдаланады. Люминесценттік сапалық талдаудың зиянды ісік, безгек сияқты ауру түрін анықтауда, кейбір дәрі-дәрмектердін сапасын, биологиялық активті заттар - витаминдерді, антибиотиктерді және т.б. бақылауда маңызы ерекше. Егілетін тұқымның сапасы мен ену қабілеті сары түсті люминесценциялық жарық бойынша тұжырымдалады. Люминесценция тамақ өнеркәсібінде пайдаланылады. Оның түсі бойынша ұнның сорты анықталады. Неғұрлым кебек көп болса, соғұрлым оның жарқырау интенсивтігі күшті. Жеміс-жидек және көкөніс сияқтылардағы шіру құбылысын да, олардың басталуын да люминесценция көмегімен анықтайды.
Сандық талдау
Сандық люминесценттік талдау әдістерінде люминесценциялық сәуле шығару интенсивтігінін талданатын құрамдас бөлік концентрациясына тәуелділігі пайдаланылады. Қолданбалық жағдайда градуирлеу графигі әдісі жиі қолданады. Массасы бойынша есептегенде қазіргі кезде орташа концентрациясы 0,00001 процент шамасында болатын барлық элементтердің сандық анықтау әдістері жасалған. Титриметрия әдістерінде реагент қасиеті ерітіндінің рН-на, тотықтырғыш пен тотықсыздандырғыштың болуы не болмауына қарай люминесценттік интенсивтігі мен жарқырау түсін өзгерте алатын люминесценттік индикаторды пайдаланады. Мысалы, осындай сипаттағы моринді пайдаланып, алюминий, галлий, цирконий сияқты басқа да элементтер 5-10% қателікпен титриметрлік анықталады. Мысты, басқа да екі валентті катиондар қатынасқан ерітіндіні флуорексонмен титрлеп анықтайды. thumb|300px Индикаторлардың бір қатары кестеде жинақталған. Оларды пайдаланып, аса күрделі аналитикалық мәселелерді шешеді, мысалы тағамдық өнімдерді, жеміс-жидектер шырындарын, сусындар мен шараптарды талдап, сапасын анықтайды. Бұрын да айтылғандай, талданатын үлгіні салқындатқан кезде люминесценттік интенсивтік едәуір артады. Мысалы, қорғасын, висмут, сурьма сияқтылардың галогенидті кешенді қосылыстары қоспа ретіндегі үлгіні салқындатып, олардың сандық мөлшерін анықтау мүмкін болады. Сондай-ақ, салқындатылған, құрамында анорганикалық иондары бар үлгілерге органикалық заттарды қосып, олардың люминесценттік сандық анықтауын жүргізеді. Фосфордың және басқа да заттардың люминесценциясы бойынша ИҚ-, ӘК-, көрінетін, рентген және ү-сәуле шығаруды айкындауға протондар, нейтрондар, электрондар, а-бөлшек ағымын тіркеуге болады. Сол сияқты, бұл әдіс бойынша түрлі қыш, керамика және шыныдан әзірленген заттардың сапасын анықтап, оларды таңбалайды. Люминесценция әдістері лантаноидтар мен актиноидтарды талдауда жемісті пайдаланылады. Көптеген органикалық қосылыстардың, атап айтқанда: бензол мен нафталиннің және олардың көптеген туындылары мен қабысқан қосылыстарының, биологиялық активті заттардың, пигменттердің және т.б. люминесцентті қабілетті болады. Демек, люминесценттік талдау әдісінің жоғарғы сезімталдығы мен қарапайымдылығына, жабдықтау жеңілдігі мен қаркынына қарап, оның болашағын бағдарлауға болады.
Органикалық косылыстарды талдау және ауа тазалығын бақылау
Флуоресценцияны тиімді пайдаланатын саланың ірі-органикалық косылыстар құрамында басымдау кездесетін ароматты көмір- сутектерді, мысалы антрацен мен фенантрен қоспаларын талдау. Антраценді бірінші әдіс бойынша (оның сәуле шығару қозуының жолақшасы 360 нм-ден жоғары) фенантренді екінші әдіс бойынша анықтайды. Фенантрен мен антрацен 265 нм аймақта сәуле шығаруды интенсивті сіңіреді, ал 350 нм флуоресценттік сәуле шығаруды тек фенантрен ғана шашыратады. Сондықтан, антрацен мен фенантренді 265 нм тұсында қоздырып алады да, флуориметр көмегімен 350 нм флуоресценцияны өлшеп, фенантренді анықтайды. Ароматты көмірсутекті қосылыстармен ауа ыластыгын тексеру үшін сезімталдығы жоғары флуоресценттік әдісті қолдану тиімді. Көптеген ароматты көмірсутектер - канцерогенді, олар катерлі ісіктің пайда болуына себепші болады, мысалы, 3,4-бензпирен. Бұл қосылыстың ауадағы өте аз, іздік сияқты мөлшерін анықтаудың әдісі енгізілген. Ол үшін, осы қосылыс күкірт қышқылына енгізілсе, не сол қышқыл арқылы өтсе, катион түріне айналып, басқа ароматты интенсивті қосылыстардан окшауланады. Ерітіндідегі мұндай катион 520 нм болғанда интенсивті сіңіру жолақшасын береді. Мұнымен қатар талдау жағдайында кейбір ароматты қосылыстарда нақ осы жолақша 520 нм болғанда белгі беретіні бар, бірақ бұлардың біреуі де 545 нм болғанда флуоресцентті сәуле шығармайды. Сондықтан құрамында анықталатын бензпиренді үлгіні әуелі толқын ұзындығы 520 нм сәуле шығару кезінде қоздырып алады да, сосын оның 545 нм болғанда флуоресценттік сәуле шығару интенсивтігін флуориметрмен өлшейді.
Анорганикалық қосылыстарды талдау
Флуоресценттік сәуле шығаратын анорганикалық қосылыстардың саны бірен-саран. Сондай иондардын бірі және осы негізде толығымен дерлік сандық, тұрғыдан флуоресценттік әдіс бойынша анықталатын уран (VI). Уранның флуоресценциясын қалыпты жағдайдагы фосфор қышқылының он проценттік ерітіндісінде немесе натрий фторидінің балқымасында байқауға болады. Оны құрғақ мұзға енгізілген метан мен күшті қышқыл қоспасында да көру мүмкін. Натрий фторидінің балқымасындағы уран (VI) 365 нм болғанда қоздырылады, ал флурресцентті сәуле шығару 536, 555, 557 және 606 нм болғанда өзінін ең үлкен мәніне жетеді. Көптеген анорганикалық иондар қанықпаған байланысты органикалық қосылыспен әрекеттесігі, флуоресценгтік сәуле шығаруға бейім кешенді қосылыс түсуге қабілетті. Мысалы, 8-оксихинолин- мен, моринмен, ацети-лацетонмен және т.б. Осы немесе осы сияқ- тыларды пайдалана отырып, алюминий, мырыш, галий, талий және басқа да катиондарды анықтайды. Флуориметрия әдісінің спектрофотометриядан артықшылығы - едәуір сезімталдылығы. Өйткені бұл әдісте басқалардан гөрі заттын тұрақты концентрациядағы флуоресценция интенсивтігімің едәуір жоғары монін алу үшін одан да жоғары интенсивтігі бар коздырылған сәуле шығаруды пайдалануға болады. Атап айтқанда, спектрофотометрия 10−5 М-ге дейінгі затты, ал флуориметрлік әдіс 10−8 М-ге дейінгі затты анықтауға мүмкіндік береді. Мұндай жоғарғы сезімталдықка жету үшін. әрине, онда қолданатын ыдыс, реактив т.б. өзі өте таза болуы керек.
Дереккөздер
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Құмкөл титанды кен қайраңдар тобы
Құмкөл титанды кен қайраңдар тобы - Қостанай облысы Қамысты ауданы, Аралкөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км жерде орналасқан.
Геологиялық құрылымы мен сипаты
Құмкөл титанды кен қайраңдар тобының титандық минералдануы палеоген шөгінділеріне жақын орналасқан. Геологиялық кесінділері кенқайраң көлемінде шаған шоғырының көлденең қабатты жасыл сазбалшықтарынан (эоцен - олигоцендік) басталады. Сазбалшықтар арасынан кейде қалыңдығы 1-2 м құм қабаттары (кварц - глауконитті) кездеседі. Одан жоғары екі фацияға бөлінген қотанбұлақ шоғырының шөгінділері орналасқан.
Сипаты
Құмкөл титанды кен қайраңдар тобы төрт өндірістік кентастық денелерден тұрады. Олардың ішіндегі ең ірісі және титаны көбі шілікті шоғырының шалқарнұра қабаттарына жанасып жатыр. Қотанбұлақ және шағрай шоғырларының кендері ұсақ әрі титаны аз. Сонымен қатар Құмкөл титанды кен қайраңдар тобы өндірістік маңызы бар батыс, орталық және шығыс кентастық шоғырларға бөлінеді. Қоры және мөлшері жағынан ең ірі орталық кентастық шоғырдың ұзындығы 22 км, ені 2 – 9 км, қалыңдығы 7,3 м.
Құрамы
Құмдардың минералдық құрамында кварц (65 – 90%), дала шпаты (7 – 30%), слюда (3%), ауыр фракциядағы кентастық минералдар (6%-дай) бар. Кен бойынша кен байлықтарының орташа мөлшері: ильменит 21,9 кг/м3, рутил 3,8 кг/м3, циркон 4,0 кг/м3. Кентасты құмнан 84,11% ильменит, 98,92% рутил, 64,9% лейкоксен, 99,2% циркон концентраттарын алуға болады.
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы кен орындары
Бруклин мұражайы
250px|нобай|оңға|Бруклин мұражайы Бруклин мұражайы – Нью-Йоркте. Бруклиндегі, Истерн-Паркуэй қиылысы мен Вашингтон-авеньюда орналасқан. . Мұражайда өнертану шығармалары саласынан мол мұралар жинақталған. Мүсінші бағындағы ашық аспан астында Нью-Йорк ғимараттарының әшекейленген бейнелерін келтірген.
Ақша ағымы
Ақша ағымы — қаржылық жыл ішінде банктің табатын және төлейтін ақшалай қаражатар сомаларының арасындағы айырма.
Бруклин мұражайы
Дереккөздер
Санат:АҚШ мұражайлары Санат:Нью-Йорк қаласы ғимараттары мен құрылыстары‎
Ақша ағымы
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Ақша Санат:Экономикалық теория
Александр Абрамович Рабинович
Александр Абрамович Рабинович (1936, Әзірбайжан) - ғалым. Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты (1972), Философия докторы.
Өмірбаяны
Әзірбайжан өнеркәсіп институтын бітірген (1958).
Марапаттары
ҚР жер қойнауларының құрметті барлаушысы. Оңтүстік Жетібай кен орнының тұңғыш ашушысы. Медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Қазақстан ғалымдары
Плелен-Тригаву
Плелен-Тригаву (Pleslin-Trigavou) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Динан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,80 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22190, пошта индексі — 22490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3448 адамды құрады. Халық тығыздығы — 158,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Салтанат Балғымбаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Садуль Жорж
Садуль Жорж
Садуль Жорж (04. 02. 1904, Нанси, – 13. 10. 1967, Париж) – француз кино теоретигі әрі сыншы, өнер тану ғылымдарының докторы, профессор, коммунист. Қарсыласу қозғалысына белсене қатысып, "Летр франсез" атты астыртын газетте қызмет еткен. Мақалалары "Юманите" т.б. газет-журналдарда жарияланды. Жоғары кино білімі институтында және Фильмол. институтында қызмет етті.
Дереккөздер
Санат:Франция тұлғалары Санат:Кино
Ерік Мағзұмұлы Асанбаев
Ерік Мағзұмұлы Асанбаев (10 наурыз 1936, Байғабыл ауылы, Амангелді ауданы, Қостанай облысы – 23 тамыз 2004, Алматы қаласы) – Қазақстан мемлекет қайраткері, дипломат, экономика ғылымдарының докторы (1978), Қазақстанның тұңғыш және соңғы Вице-Президенті.
Биографиясы
1936 жылдың 10 наурызында Қостанай облысының Амангелді ауданының Байғабыл ауылында (№2 ауыл) дүниеге келді. Арғын тайпасының Саржетім руынан шыққан.
ҚазМУ-ды (1958, қазіргі ҚазҰУ) бітірген. 1959–1967 жылы ҚазМУ-да, Мәскеу қаржы институтында, Қазақ КСР-і Мемлекет жоспарлау комитетінің ғылым-зерттеу институтында, Қазақ КСР-і Қаржы министрлігі жүйесінде (1973–1975) қызметтер атқарған.
Қазақстан Министр Кеңесінде бөлім меңгерушісі, іс басқарушысының орынбасары, 1988–1989 жылы Министр Кеңесі төрағасының орынбасары, Қазақстан КП ОК-нде бөлім меңгерушісі, кейін хатшысы (1989–1991) болды.
1991 жылдың сәуір–қазанында Қазақ КСР-і Жоғары Кеңесінің төрағасы, 1991–1996 жылы ҚР-ның вице-президенті, 1994–1996 жылы ҚР Президенті жанындағы адам құқықтары жөніндегі комиссияның төрағасы қызметін атқарды. 1996 жылы ақпаннан 2000 жылға дейін ҚР-ның ГФР-дегі Төтенше және өкілетті елшісі болған.
2004 жылдың 23 тамызында өмірден озды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан дипломаттары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақстанның Германиядағы елшілері
IC 2717
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2717 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Абай (әдеби-сын мақалалар жинағы)
«Абай» - Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет (қазіргі «Жазушы») баспасынан 1954 ж. жарық көрген әдеби-сын мақалалар жинағы. Авторы - Т. Әлімқұлов. Автор Абайдың өмірі мен қызметіне шолу жасай келіп, ақын шығармалары нәр алған негізгі үш қайнар - халық ауыз әдебиетімен, шығыс әдебиетімен және дүние жүзі мәдениетімен байланысын нақты мысалдармен дәлелдейді. Абайдың жаңа тәсілдер, тың образдар жасаудағы ақындық шеберлігін талдайды, өлеңдерінің әлеуметтік салмағын ашып көрсетеді. Жинақта ақын аудармаларының көркемділігіне байланысты да тұжырымды пікірлер айтылған. Кітапша әдебиетшілер мен көпшілік оқырман қауымға арналған. Көлемі 2,15 б. т., 10 мың дана болып басылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Еспелетт
Еспелетт (Espelette) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,85 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64213, пошта индексі — 64250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1960 адамды құрады. Халық тығыздығы — 73,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Құмқала 1
Құмқала 1,2 - орта ғасырлардағы қоныс орны.Қызылорда қаласынан батысқа қарай 110 км жерде орналасқан. 1946–48 ж. Хорезм археология-этнографияның экспедиция (жетекшісі С.П.Толстов) зерттеп, Құмқала-1 аумағынан бірнеше бекініс мұнараларының орнын тапқан. Қазба жұмыстарының нәтижесінде көптеген жәдігерлер, көне арықтардың орындары табылған. Құмқала-2 Аққолқа а-ның оңтүстік-батысында 20–25 км жерде, Жаңадария өз-нің сол жағалауында орналасқан. Қаланы 1980–90 ж. жергілікті археологтар (Л.Толстова, Т.Мамиев) зерттеген. Қазір аум. 600х500 м төбешік. Құмқаладан табылған материалдар (құмыра, тостаған, көзе, саптыаяқ секілді әр түрлі заттар) қаланы адамдар 12–14 ғ-ларда мекен еткенін дәлелдейді.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Николай Горлов
Никола́й Матве́евич Го́рлов (16 желтоқсанда 1908, Ресей империясы — 6 қарашада 1989, Мәскеу, КСРО) — кеңес театр мен киноның актері.
Биография
Николай Горлов 16 желтоқсанда 1908 жылы туған.1935 жылы М.Горький атындағы театр техникумды бітірді.1929-1939 жылдары жұмысшы жастардың театрында ойнады,кейін «Союздетфильм» студиясының актері,Тбиллиская киностудиясында,киноактер театр-студиясында атер болды.1958 жылдан бастап "Мосфильм" мен М.Горький атындағы театрларда актер болды.Ол эпизодтық рөлдердің мастері.Николай «из народа» кейіпкерлерді ойнайтын күлкілі актер.
Атақтары мен марапаттары
Рсейдің еңбегі сінген әртіс(1987)
Сілтемелер
http://www.imdb.com/name/nm0331021/
Теверола
Теверола (Teverola) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Казерта провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Жабрейка
Жабрейка (Шермейка) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шермейка өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Басурмановка
Басурмановка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Әбит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 252 адамды құрады. Пошта индексі — 453877, ОКАТО коды — 80241802001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Заозёрный (Павлодар облысы)
Географиялық орны
Павлодар қаласынан шығысқа қарай 18 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 249 адам (123 ер адам және 126 әйел адам) болса, 2009 жылы 184 адамды (97 ер адам және 87 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Халил (Қазан ханы)
Халил хан (Xälil, Хәлил, خلیل; қай. 1467, Қазан) — Қазан ханы (1465—1467), Махмұт ханның ұлы әрі мұрагері.
Халил хан Махмұттың үлкен ұлы және Қазанда туып-өскен алғашқы Қазан ханы болған - оның ата-бабалары Қазанға келгенде ересек жаста болған.
Халил ханның мінезі
Нұрсұлтан Қазанға 1466 жылы келді. Ол кезде ерте некеге тұру жиі кездесетін, ал қыз үйлену тойынан кейін жаңа ханбике болған кезде небәрі 15 жаста болатын. Халил мен Нұрсұлтанның балалары болмады - мұрагер қалдыруға үлгермей бір жылдан кейін хан кенеттен қайтыс болды.
Ол қайтыс болғаннан кейін, Нұрсұлтан Халил ханның мұрагері болған Халилдің інісі Ибраһимге тұрмысқа шықты. Сол күндері олар ежелгі түркі заңы бойынша әрекет етті - ағасы қайтыс болғаннан кейін оның балалары мен әйелдері сенің әйелің мен балаларың болады (қамқоршылық мағынасында).
Халил ханның қайтыс болуы
Халил хан 1467 жылы Қазан хандығында бір жыл ғана билік етіп, тақты інісі Ибраһимге қалдырып, қайтыс болды. Нұсқалардың біріне сәйкес, Халил хан Қазан хандығы мен Алтын Орда арасындағы жаңадан ашылған ұрыс қимылдары барысында түрмеде қайтыс болды.
Сілтемелер
Санат:Қазан хандары Санат:Тоқатемірлер Санат:XV ғасырда туғандар
Адайбай Pаев
Адайбай Pаев (1929, Атырау қаласы). КСРО Мұнай өндіру кәсіпшілігінің үздігі.
Өмірбаяны
Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1960).
Марапаттары
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1929 жылы туғандар
Қызылқоға (газет)
Қызылқоға аудандық «Қызылқоға» газетінің тарихы өткен дәуірде жатыр. Газеттің тұңғыш саны 1953 жылдың 31 қаңтарында оқырмандардың қолына тиді. «Сталин туы» деген атпен аптасына бір рет, екі бет болып шыққан газет арада өткен жылдары «Социалды еңбек», «Коммунизм туы» аталды. 1989 жылдан бері «Қызылқоға» деген атауға ие. Алғашқы редактор Әлімбай Жанғазиевтен соң Теңдік Жауыров, Төлеубай Ысқақов, Ізни Нұрқасымов, Жолдығали Бақытов, Нұрлан Қабылов, Лес Жолдиевтер редакторлық қызметті жалғастырды. Олардың барлығы да аудан басылымын жоғары деңгейге көтерді деуге толық негіз бар.
Бүгінгі «Қызылқоға» газеті дарынды қаламгерлерді қанаттандырып, қияға ұшырды. Мереке Құлкенов, Мақсот Ізімов, Шолпан Ұғыбаева, Төлеген Жаңабаев, Әнуарбек Қосанов, Серік Жанғалиев, Қайрош Қабдешов, Әбілхан Төлеуішов, Мақат Хайруллин, Серік Қаражановтар «Қызылқоға» газетінен түлеп ұшқан түлектер. Нарықтың өтпелі кезеңінде газет жұмысы тоқтап қалды. Осы аралықта (1999ж-2002ж) жергілікті басылым «Таң» газеті Атырау облыстық «Полиграфия» өндірістік бірлестігінде, «Құрылысшы-А» ЖШС-нің демеушілігімен «Қызылқоға белестері» деген атпен жекеменшік үнпарақ болып «Ақ Жайық» ЖШС-нің баспаханасында басылып шықты.
2002 жылдан бастап «Қызылқоға» газеті болып қайта шыға бастады. Төрт беттік болып шыққан газет 900 данамен «Ақ Жайық» ЖШС-нің баспаханасында басылды. 2003 жылы 1700 данамен басылып шыққан аудандық газет ақпан айынан бастап сегіз беттік болып шықты.
Қазіргі таңда «Атырау-Ақпарат» ЖШС-не қарасты аудандық газеттің материалдық-техникалық базасы жақсарып, басылым 16 бетпен ауданның барлық ауылдық округтеріне, өзге облыстар мен қалаларға таралады.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы газеттері Санат:Қазақ тілді газеттер
Кулунь
Кулунь — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Янпул өзенінен 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жалтыркөл (Әулиекөл ауданы)
Жалтыркөл — Қостанай облысы Әулиекөл ауданы, Москалёв ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Әулиекөл ауылынан батысқа қарай 51 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 288 адам (139 ер адам және 149 әйел адам) болса, 2009 жылы 205 адамды (104 ер адам және 101 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Әулиекөл ауданы елді мекендері
Сюра
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Ғазал
Ғазал (غزل, qəzəl) - негізінен кемі үш, көбі 12 бәйіттен түзілетін бірыңғай ұйқасы бар өлең. Парсы-тәжіктің классикалық поэзиясында Хафизден бастап кеңінен тараған. Негізгі мазмұны махаббат сезімін жырлау болып келеді. Сәтті, сәтсіз махаббат күйі шертіледі.
Түркі тілдес әдебиетте ғазалдың айтулы шебері Әлішер Науаи болған. Шығыс поэзиясының әсерімен лирикалық ғазал түріндегі өлеңдер батыс әдебиетінде де пайда болады. Шығыстың ақындарын аудару тұсында бұл үлгі ұшырасып қалады. В.Брюсовтың аяқталмаған "Адамдар түстері" кітабында ғазал түрінде құрылған өлеңдер кездеседі. Қазақ поэзиясында бұл өлең түріне Ақан сері, Әсет және кітаби ақындар назар аударған. Мысалға, Ақан серінің "Көңіл тілегі" атты өлеңін алуға болады:
Дереккөздер
Санат:Парсы әдебиеті Санат:Поэзия
Стоктон (Миннесота)
Стоктон (Stockton) — Миннесота штатының Winona округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Кабин Джон (Мэриленд)
Кабин Джон (Cabin John) — Мэриленд штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1734 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.4 км² шамасында. FIPS коды — 24-12075.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары