cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бүркітші фильмі
Фильм барысы
Дала, тау-тас, өзен-су, аң-кұс мұның бәрі де режиссер мен оператордың түсіне кіретін кәсіби құмарлықтарының қоздырғыштары. Үшіншіден, бүкіл киносыншылар мен телезерттеушілер айта беретін "бақылап түсіру" тәсіліне молынан мүмкіндік туады. Осы сияқты "аңдып түсіру" әдісі де қолданыс табады. Мұндайда оператор "бес қаруын" асынып алып, кәсіби шеберлігін, адами ой ұшкырлығы мен түйсік қагілездігін ірікпей іске қосады. Оны түсірген кинорежиссер Әсман Дүйімбаев болатын.
Бүркіт салу, ит жүгірту дейтін саятшылық өнер ұазақтардан баска ұлттарда да бар екені белгілі. Бірақ оның әрбір халықтың жер бедері мен тіршілік кешу факторларына орай өзіндік ерекшеліктері болады. Режиссердің бүркітші образын ашудағы елеулі енбегі осы тұрғыдан көрінген. Мыс., бүркітке томаға тігумен саятшының өзі айналысады. Бұл кездейсоқ жағдай емес, ол казак құсбегіне тана тән типтік образ жасаудағы бірден-бір ұтымды эпизод. Және бүл авторлық, режиссер шығармашылық ізденістің нәтижесінде фильмнің көркемдік деңгейін көтерген. Екінші жағынан, осы эпизод арқылы халқымыздың әлеуметтік өмір салты көрініс берген. Бүркітшілік кәсіпте томаға, канжыға, қолтұғыр сияқты құс әбзелдерін саяткер жасайтынын біреу білсе, біреулер біле бермейді....
Абай өлеңінде түлкінің тастан да табылатыны, аңшының ықшам киінетіні, бүркітшінің биікте тұратыны, сол сияқты, ұшқан бүркіттің ә дегеннен тік көтерілетіні, көрген түлкінің тұра қалатыны айтылады... Құсман Игісінов бұл өленді жатқа біледі. Содан да өз сценарийін жазуда осындағы сурет-сөздерді киношығарманың игілігіне жарата білген. Осы орайда: "Болжаудың сәтті болуы, ең алдымен, журналистің әлеуметтік мінез-құлық пен типтік құбылыс-әрекеттерді зерттеуіне негізделеді. Оның назарында болатын объектілердің басым көпшілігі жалпы қалыптасқан. Содан да нақты, кездейсоқ,аяқасты көрініс беретіндей формада баяндалады", деген ғалым Э. Багиров пікірі ойымызды нақтылай түседі.
Телефильм Қырғызстанда 1980 жылы өткен Бүкілодақтық телефильмдер байқауында жүлделі орынға ие болған.
Режиссеры — Ә. Дүйімбаев, операторы — А. Қарабалин,сценарий авторы - Қ. Игісінов.
Дерекөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Инфлюация
Инфлюация (лат. іnfluo — өтемін, ағамын) — жер үсті суларының ірі жарықтар мен оқпандар арқылы жер қыртысы қабаттарына сіңуі. Осылайша жипақталған жерасты сулары инфлюациялық су деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Шанселад
Коммунаның INSEE коды — 24102, пошта индексі — 24650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4233 адамды құрады. Халық тығыздығы — 260,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Борис Кирилович Христов
Борис Кирилович Христов (Борис Христов; 1914 ж. 18 мамыр, Болгария, Пловдив — 1993 ж. 28 маусым, Италия, Рим) — болгарлық опера əншісі (бас).
Өмірбаяны
Борис Христов 1914 жылдың 18 мамырында Пловдивте, Вардарлық Македониядан шыққан болгарлық қоғамтанушы жəне халықтық революционер Кирил Совичановтың отбасында дүниеге келген.
Христовтың əншілік таланты жас кезінде, Александр Невский шіркеуінің хор ұжымына қосылғанда белгілі болды. Алайда, əн айтумен бос уақытында айналысуды дұрыс көріп, заңгер мансабын таңдайды. Бұның барлығы 1942 жылы, оның шіркеудегі əнін болгарлық патша III Борис алғаш естігенде өзгерді. Христовтың əні патшаға əсер етіп, патша оған мемлекеттік шəкіртақы тағайындап, Италияға оқуға жібереді. Италияда Борис классикалық вокалды аңызға айналған итальяндық баритон Риккардо Страччариден үйренеді. Италиядағы саяси басқару кезеңінің ауысуына байланысты оқуы 1943 жылы тоқтайды, бұдан кейін Христов Болгарияға қайтып оралды. 1944 жылы Германияға барып, неміс опералық репертуарын зерттейді, бірақ Австрияда қамауға алынып, тұтқындалған азаматтарға арналған лагерьге орналастырылады. Босағаннан кейін Италияға оралып, Риккардо Страччариден оқуды жалғастырады.
Христов өзінің кəсіби дебютына 1945 жылы 28 желтоқсанда Римдағы "Санта Чечилия" академиясында жетті. Мұнда ол итальяндық жəне орыс репертуарының шығармаларын орындады. Опера сахнасындағы дебюты 1946 жылдың 12 мамырында орын алды. Христов «Богемдағы» Колленның партиясын орындады. Осы кезден 1986 жылғы өз мансабын аяқтағанға дейін бұлжымас жетістіктермен əлемнің ең үздік опера театрларында өнер көрсетіп жүрді.
Шығармашылығы
Христов өзінің итальяндық, француздық жəне орыс опералық репертуарындағы қойылымдарымен танымал. Əртіс рөлдерінің қатарынан Бористің («Борис Годунов»), II Филипптің («Дон Карлос»), Мефистофелдің (Гуноның «Фаусты» мен Бойтоның «Мефистофелі»), Аттиланың («Аттила»), Фиесконың («Симон Бокканегра»), Досифейдің («Хованщина») жəне тағы басқа рөлдерін ерекше атап өтуге болады. Сонымен қатар, Христов өзінің шіркеудегі шабыттандырғыш əндері арқылы танымал.
Ребрендинг
Анықтамасы
«Ребрендинг» сөзі ағылшын тілінен брендті өзгерту деп аударылады. Бірақ та бұл процесті ғимараттың алдына ілінген маңдайшаны және логотипті өзгертумен ғана шектелетін процесс деп қарау қате болар еді. Бұл - ұйымның барлық бөлімшелеріне ықпал ететін ауқымды және көп деңгейлі процесс.
Ребрендинг – брендинг (яғни брендті ойлап табу мен шығару) процесін қайталау. Оның деңгейі әр-түрлі болуы мүмкін: компанияның жай ғана логотипін ауыстыруынан тіпті толық концепциясын, миссиясын, ұсталымын және стилін өзгертуіне дейін бара алады.
Мысалдар
Мәселен, 2007 жылы Қазақстан банкілерінің ішінен Казком және БТА шетел нарығына шығу үшін ребрендинг өткізді. Тағы бір мысал - Картел операторы K-Mobile сауда белгісін Beeline-ға ауыстыруы, оның себебі - Ресейлік Вымпелкомның (түпкі Beeline-ның иесі) Қазақстандық Картелді толық сатып алуы.
2009 жылы GSM Kazakhstan компаниясы KCell брендін жаңартты.
Санат:Экономика
Герман Качин
Ге́рман Никола́евич Ка́чин (29 қарашада 1937 — 13 шілдеде 1996) — кеңес және ресей театр мен киноның актері.РФның еңбегі сінген әртіс(1993).
Биография
Герман 29 қарашада 1937 жылы Казань қаласында туған.
1955-1956 жылдары Казань драма театрында жұмыс істеген.
1961 жылдан 1993 жылға дейін  киноактёр театр-студиясында жұмыс істеді.
Өзінің карьерасың естен кетпес кейіпкерлерден бастаған,бірақ уақыт сайын эпизодтық рөлдерге көшті.Өзінің отбасың қамтамас ету үшін дубляжбен айналсуға бастады.
1990 жылдары Герман өзінің карьерасында жалғыз басты рөлді ойнаған— «Живодёр (След медведя)» фильмінде Степан рөлі.
Герман 13 шілдеде 1996 жылы қайтыс болған. Ол Арский зиратында Казаньде жерленген.
Сілтемелер
http://www.animator.ru/db/?p=show_person&pid=4122&sp=0
Радиостудия
Радиостудия – радиохабарлар бағдарламасын дайындауға және таратуға арналған аппаратуралар мен бөлмелер (студиялар) кешені. Студияда эфирге таратылатын хабарлар жазылады, дикторлар және басқа сөйлеушілер тікелей эфирге шығады. Негізгі жабдықтары: дыбысты сапалы жазуға арналған техникалық құрылғылар (микрофондар, күшейткіштер, магнитофондар, дыбыс агрегаттары, басқару пульті, таблолар) сырттан бөгде дыбыс енбейтін етіп өңделген арнайы бөлмелер (студия).
Дереккөздер
Санат:Электроника
Микропрограмма
Микропрограмма (microprogram) — арнаулы жадта алдын ала жазылып қойылатын программа немесе логикалық схемалар тізбегі. Ол есептеу жүйесінің аппараттық құралдарында (мысалы шиналарда, регистрлерде, қосындылауыштарда және т.б.) Сигналдар мен мәліметтер жеткізуді басқаруды жасақтайды; машиналық команданы командалар регистріне орналастырғаннан кейін іске қосылатын машиналық операцияга сәйкес орындалатын элементарлық командалардың тізбегі; микрокомандалар тізбегі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Магнит өрісі
Магнит өрісі — қозғалыстағы электр зарядтары мен магниттік моменті бар денелерге (олардың қозғалыстағы күйіне тәуелсіз) әсер ететін күштік өріс. Магнит өрісі магниттік индукция векторымен (В) сипатталады. В-ның мәні магнит моменті бар қозғалыстағы электр зарядына және денелерге өрістің берілген нүктесінде әсер етуші күшті анықтайды. Магнит өрiстерiн бейне түрiнде кескiндеу үшiн магнит индукциясы сызықтарын пайдаланады."Магнит өрісі” терминін 1845 ж. ағылшын физигі М. Фарадей енгізген. Ол электр өзара әсер сияқты магнит өзара әсер де бірыңғай материялық өріс арқылы беріледі деп санаған. Электр-магниттік өрістің классикалық теориясын Дж.Максвелл жасаған (1873), ал кванттық теориясы 20 ғасырдың 20-жылдары жасалды (Өрістің кванттық теориясы). Макроскоп. Магнит өрісінің көздері — магниттелген денелер, тогы бар өткізгіштер және қозғалыстағы зарядталған денелер. Бұл көздердің табиғаты бір: Магнит өрісі зарядталған микробөлшектердің (электрон, протон, ион), сондай-ақ, микробөлшектердің меншікті (спиндік) магнит моменті болуының нәтижесінде пайда болады (Магнетизм). Айнымалы магнит өрісі электр өрісінің, ал электр өрісі магнит өрісінің уақыт бойынша өзгерісі нәтижесінде пайда болады. Электр және магнит өрістері, олардың бір-бірімен өзара әсерлері Максвелл теңдеуімен толық сипатталады. Магнит өрісінің кернеулік (Н) мен магнит индукциясы(В) — өрістің күштік сипаттамасы. Кернеулік векторы өріс пайда болған орта қасиетіне тәуелсіз шама болса, индукция векторы қарастырылатын денедегі қорытқы өрісті сипаттайды. Сондай-ақ, индукция векторы магнит өрісінде қозғалған зарядқа әсер ететін күшті, магнит моменті бар денеге магнит өрісінің тигізетін әсерін, өріс тарапынан байқалатын басқа да әсерлерді анықтайды. Магнит өрісінде кішкентай магнит тілшелерінің осьтерін бойлай орналасқан сызықтар магнит өрісінің сызықтары немесе магнит өрісінің күш сызықтары деп аталады.
Табиғатта магнит өрісінің сан алуан түрі кездеседі. Магнитосфераны түзетін Жердің магнит өрісі Күнге қарай 70 — 80 мың км-ге, ал оған қарама-қарсы бағытта миллиондаған км-ге созылады. Жер бетінде магнит өрісі орташа 0,5 Э-ке тең, ал магнитосфераның шекарасында 10–3 Э. Планетааралық магнит өрісі — негізінен Күн желінің өрісі. Күннің оталуы, ондағы дақтар мен протуберанецтердің байқалуы, Күннен шығатын ғарыштық сәулелердің пайда болуы тәрізді құбылыстарда магнит өрісі елеулі рөл атқарады. Магнит өрісі заттың (ортаның) оптикалық қасиетіне және электр-магниттік сәуле шығару құбылысының затпен әсерлесу процесіне елеулі ықпал жасайды, өткізгіштер мен шала өткізгіштерде гальваномагн. құбылыстар мен термомагн. құбылыстарды туғызады. Магнит өрісі әдетте әлсіз (500 Э-ға дейін), орташа (500 Э — 40 кЭ), күшті (40 кЭ — 1МЭ) және аса күшті (1МЭ-ден жоғары) болып бөлінеді. Іс жүзінде бүкіл электртехника, радиотехника мен электроника әлсіз және орташа магнит өрісін пайдалануға негізделген. Әлсіз және орташа магнит өрісі әдетте тұрақты магнит, электрмагнит, суытылмайтын соленоид, асқын өткізгіш магниттердің көмегімен алынады. Күшті магнит өрісін алуда асқын өткізгіш соленоидтар (150 — 200 кЭ), сумен салқындатылатын соленоидтар (250 кЭ-ға дейін), импульстік соленоидтар (1,6 МЭ) қолданылады. Аса күшті магнит өрісі бағытталған жарылыс (қопарылыс) әдісімен алынады.
Жер магнетизмін системалы түрде өлшеу арқылы теңізде жүргізушілерге, авиаторларға керек болатын магниттік карта жасайды, пайдалы қазбаларды зерттейді және Күннің әрекет қимылың өзгерін бақылайды. Жер магнетизмінің қалай пайда болғаны әзірше толық шешілмеген.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Геология
Меңдеш Салихов
Меңдеш Салихов (1947, Атырау облысы) — мұнай өнеркәсібінің қайраткері.
Өрнек (ою-өрнек)
Дереккөздер
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы Санат:Салт-дәстүрлер
Меңдеш Салихов
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Бейне (телевизия)
Бейне – 20 ғасырдың 70-жылдарының соңы — 80 жылдарының бас кезі бүкіл дүниежүзінде жеке және ұжымдық пайдалануға арналған (бейнеклубтар) тұрмыстық бейнетехниканың жылдам таралу кезеңі болды. Бейне саласында бір жағынан жапондық аппаратура, екінші жағынан америкалық репертуар үстемдік етеді. Бейне шығармашылықтың салыстырмалы түрдегі дербес формасы және экран шығармаларын тарату.
Мәдениетке тұрмыстық бейнеаппаратураның баса-көктеп кіруінің салдары ретінде аудиторияның экран шығармаларымен араласуының қағидаттың жана формасы пайда болды.
Кино фильмдердің немесе теледидар бағдарламаларының бейнелік нұсқалары болып табылатын және арнайы жүзеге асырылатын бейнежазбалар телехабарлар таратудан алынып тасталады. Тұтынушы қабылдануын өзі бақылауға қабілетті, кез келген сәтте тоқтатуға, одан әрі жалғастыруға, тездетуге, баяулатуға, қайталауға болатын дербес шығармамен істес болады. Бұл тұрғыдан алып қарағанда бейнефильмдер көру бәрінен де кітап оқуға жақынырақ.
Бейне феномені бірегейленген кинематографиялық репертуармен салыстырғанда дыбыстық-бейнелік хабарлардын алуан түрлілігін бекітті. Уақыт өте келе бейне кітап құмарлық пен тұрмыстық фотографияны алмастыра отырып, әрбір адамның өміріндегі басты сәттерді (оқиғаларды) тіркеудің және әуысқойлық шығармашылықтың дамуындағы басты арналардың біріне айналуы мүмкін. Бейне ойындарды пайдаланудың кеңеюі де маңызды.
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Телевидение Санат:Техника
Раушан Қажықұмарқызы Достанова
Раушан Қажықұмарқызы Достанова (1937 жылы туылғын, Шығыс Қазақстан облысы, Шемонаиха қаласы) – биология ғылымының докторы (1997). Уақ тайпасынан шыққан.
ҚазМУ-ды (1960, қазіргі ҚазҰУ) бітірген. 1960–61 ж. Қазақстан Ғылым Академиясының Ботаника институтында аға лаборант, 1961–64 ж. аспирант, 1966–73 ж. кіші, 1973–94 ж. аға ғылыми қызметкер, 1994–95 ж. Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясы Физиология институтында аға, жетекші ғылыми қызметкер (1995). Достанова 70 ғылыми жарияланымның, оның ішінде 3 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Дисковэри-Спринг Гардэн (Мэриленд)
Дисковэри-Спринг Гардэн (Discovery-Spring Garden) — Мэриленд штатының Frederick округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2152 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 24-23005.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Қозғалыс орнықтылығы
Қозғалыс орнықтылығы – механикалық жүйенің қандай да бір сипаттамалары мәнінің ұзақ уақыт сақталуын білдіретін ұғым.
Кез келген механикалық жүйенің мысалы, машинаның, гироскоптық құрылғының, ұшақтың, снарядтың қозғалысы түсірілген күштерге және бастапқы шарттарға, яғни қозғалыстың басталу моментіндегі жүйе нүктелерінің орны мен жылдамдығына тәуелді болады.
Түсетін күштерді және бастапқы шарттарды біле отырып, жүйенің тиісті қозғалысын теориялық тұрғыдан есептеп шығаруға болады; мұндай қозғалысты ұйтқымаған қозғалыс деп атайды. Бірақ барлық өлшеулер қандай да бір дәлдік дәрежесімен жүргізілгенімен іс жүзінде (практикада) бастапқы шарттардың нақты мәндерінің, әдетте есептеулер кезіндегіден айырмашылығы болады.
Түрлі себептердің нәтижесінде бастапқы шарттардың есептеулер кезіндегі мәнінен ауытқуы – бастапқы ұйтқулар деп, осындай ұйтқулары бар жүйенің қозғалысын ұйтқыған қозғалыс деп атайды. Егер болмашы аз бастапқы ұйтқулар кезінде қандай да бір қозғалыс сипаттамаларының мәні, барлық келесі уақыт аралығында ұйтқымаған қозғалыс кезіндегі мәнінен айырмашылығы аз болса, онда осы сипаттамаға қатысты жүйенің қозғалысы орнықты деп аталады. Егер соншалықты аз (бірақ 0-ге тең емес) бастапқы ұйтқулар кезінде қарастырылып отырған сипаттаманың мәні уақыт өткен сайын өзінің ұйтқымаған қозғалыстағы мәнінен көбірек ауытқитын болса, онда осы сипаттамаға қатысты жүйе қозғалысы орнықсыз деп аталады. Қозғалыс орнықтылығын анықтайтын шарттар орнықтылық критерийлері деп аталады.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы
Санат:Физика
Төменгі Яря
Төменгі Яря — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Икса өзенінің оң жағалауынан 260 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Реа
Реа (Rea) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 468 адамды құрайды. Халық тығыздығы 248 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 27040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қарашоқы (тау, Бала Қосмұрын жотасы)
Қарашоқы – Бала Қосмұрын жотасының оңтүстік-батысындағы тау.
Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы Шұбартөс ауылының оңтүстік-шығысында орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1136 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 7-8 км-ге созылған, енді 5,5 км шамасында. Беткейі көлбеу, бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады.
Өсімдігі
Таудың қоңыр топырағында қылқан боз, бетеге, қау, сұлыбас, бұталар өседі.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы таулары
Сәлима Базарғалиқызы Әліпова
{{Тұлға {{байрақ|Қазақ КСР}} {{KAZ}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Орақ пен Балға медалі}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ленин ордені|1971}} {{!!}} {{Еңбек Қызыл Ту ордені|1966}} {{!!}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{!!}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} Атырау қаласының құрметті азаматы {{!}}- {{{!}} style="background:transparent" {{!}} Атырау облысының құрметті азаматы {{!}}} }} Әліпова Сәлима Базарғалиқызы (1 мамыр 1931 - 5 қараша 2010) - құрылысшы-тас қалаушы. Социалистік Еңбек Ері (1971)
Өмірбаян
Әліпова Сәлима 1931 жылы 1 мамырда Гурьев қаласында дүниеге келген. Руы Шеркеш бөлімі Сақау, Кіші Жүз.
Ұлы Отан соғысы жылдарында әкесі Базарғали майданда қаза тапты, одан кейін майданға кеткен оның ағасы Қуанғали (1922-1942) кіші лейтенант, зеңбіректік есеп командирі Можайск түбіндегі ұрыста қаза тапты. Осыған байланысты Сәлима 6 сыныпты бітіріп, жұмыс істеуге мәжбүр болды.
Оның еңбек қызметі 14 жасында басталды, 1945 жылы КСРО Мұнай өнеркәсібі Наркоматының мемлекеттік одақтық геофизикалық тресінің қазақстандық бөліміне жұмысшы болып түсті.
1950 жылдан бастап Гурьев қаласындағы "Казнефтестрой" трестінде әр түрлі жұмысшы қызметтерін атқарды.
1960 жылдан бастап Гурьев қаласындағы "Гурьевнефтехимстрой" тресінің №3 Құрылыс-монтаж басқармасында тас қалаушы болып жұмыс істеді.
Зейнеткерлікке шыққанға дейін №3 Құрылыс-монтаж басқармасында жұмыс істеді. Республикалық маңызы бар дербес зейнеткер.
Еңбек жолдары
Гурьев қаласында өз қолымен тұрғын үйлер, әлеуметтік, мәдени, сондай- ақ көптеген өнеркәсіптік ғимараттары салынды. Атап айтқанда, ол Қазақ КСР химия өнеркәсібінің алғашқы өкілі - Гурьев химия зауытының құрылысына өз үлесін қосты. Химия зауыты, педагогикалық институт, мұнай және табиғи тұздар химиясы институты, медучилище сияқты объектілердің іргетасына алғашқы тастарды өз қолымен салды, АМӨЗ цехтарын кеңейтуде, Гурьеврыбпром және тағы басқа объектілерде жұмыс істеді
Құрылысшының бай тәжірибесін жас мамандарға беріп, оларға тек кәсіби шеберлікті ғана емес, сонымен қатар өз еңбегі үшін жауапкершілік сезімін тәрбиелейді. Көптеген жұмыс жолын жаңа бастаған құрылысшыларға құрылыс ісін үйретеді. Өнімділікті арттыруға ықпал ететін озық тәжірибені, еңбекті ұйымдастырудың барлық қырлары туралы ол өзінің тәрбиелеу мектебінде айтып берді. Мұның бәрі: өзінің ерекше жұмыс әдістері: кірпішті төсеу, растворды пайдалану арқасында сақталған қосымша минуттар мен секундтар, хронометраж арқылы тіркелді және кеңес уақытында шығарылған озық тәжірибе парақтарында егжей-тегжейлі сипатталған.
Қоғамдық қызметі
Гурьев облыстық және Гурьев қалалық еңбекшілер депутаттары Кеңесінің депутаты, "Гурьевнефтехимстрой" трестінің партия комитетінің мүшесі болып сайланды. Кәсіподақтар съездерінің делегаты
Отбасы
Әкесі Базарғали Әліпов (1896-1942) 1942 жылы 20 қаңтарда Қызыл Әскер қатарына шақырылды. 1942 жылдың наурыз айында майданда із-түссіз жоғалып кетті. Анасы - Әліпова Жұмажан.
Жолдасы - Тәжмағанбетов Қизатолла (1926-1984), Гурьев облысы Есбол ауданында дүниеге келген.
Отбасында ұш қыз, төрт ұл дүниеге келген: Төлеген, Рысты, Мақсот, Марат, Эльвира, Мұрат, Жанна.
Марапаттары мен атақтары
КСРО және ҚазССР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Құрмет грамоталарымен, ордендер мен медальдарымен марапатталған. Жоғары өндірістік көрсеткіштері үшін Құрмет Кітабына енгізілді.
Сәлима Әліпованың жеті жылдық жоспарының қорытындысы бойынша 1966 жылдың 11 тамызында, күрделі құрылыстағы жетістіктері үшін Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.
1970 жылы "Еңбектегі ерлігі үшін" медалі және "Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалімен марапатталған
1970 жылы 27 тамызда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен "Қазақ КСР еңбек сіңірген құрылысшысы" атағы берілді.
КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1971 жылғы 5 сәуірдегі Жарлығымен өндірістік қуаттарды, тұрғын үйлер мен мәдени-тұрмыстық мақсаттағы объектілерді салу және іске қосу жөніндегі бес жылдық жоспардың (1966-1970) тапсырмаларын орындаудағы аса зор жетістіктері үшін Сәлима Әлиповаға Ленин ордені мен "Орақ пен Балға" алтын медалі табыс етіліп, Социалистік Еңбек Ері атағы берілді
Және “Материнская слава” (1972) орденімен, Еңбек ардагері медалімен марапатталған.
2005 жылғы 1 желтоқсанда қалалық мәслихаттың шешімімен Атырау қаласының құрметті азаматы атағы берілді.
2010 жылғы 3 желтоқсанда облыстық мәслихаттың шешімімен Атырау облысының құрметті азаматы атағы берілді.
Сілтемелер
Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген құрылысшылары Санат:Атырау облысының құрметті азаматтары
Шырынсыққыш
thumb thumb Шырынсыққыш — түрлі конструкцияла (конусты, винтті, рычагты, шнекті, ет турағыштарға кигізіл қоятын) қолмен және электрмен жұмыс істейтін құрал. Цитрус жемістеріне арналған ең қарапайым конусты шырынсыққыш әйнектен немесе пластмассадан жасалады. Тазаланбаған лимон немесе апельсинді ортасынан (көлденеңінен) бөледі: жартысын конусқа салып, барлық шырын сығылып шыққанша екі жаққа бірдей айналдыра береді. Шырын арнайы қойылған ыдысқа жиналады.
Піскен помидорлар мен жидектерден шырын алу үшін пресс-пюрені пайдалануға болады. Винтті шырынсыққышты пайдаланғанда туралған затты немесе жидекті торлы (саңылаулы) ыдысқа салады да, винтті преспен сығады.
Электрмен жұмыс істейтін шырын сық қыштың негізгі техникалық сипаттамалары.
Рычагты шырынсыққыш шөміш формалы болады, ол тұтқа—преспен (қырлы диск) топса арқылы байланысады. Шөміштің ішіне саңылаулы цилиндр тәріздес ыдыс қойылады.Туралған көкөністі немесе жидекті ыдысқа салады, сосын оны пресс — қақпақпен жауып, тұтқаны басады..
Шиекті шырынсыққыш сыртқы түрі жағынан ет турағышқа ұқсас, винтті қысқышпен столға бекітеді. Жидектерден (қарақат, таңқурай, құлпынай, жұзім т. б.) шырын алуға арналып шығарылады. Жуылған жидектерді бункерге салады, шырын металл торкөзден астына қойылған ыдыс қа ағады, ал қалдығы бүйірдегі тесік арқылы ығыстырылып шығарыладьі. Осыған ұқсас шырынсыққыштарды ет турағышқа кигізуге ыңғайлан шығарады. Бұл спиральды өзек темірден, конус тәрізді торлан және ретке келт ір ет ін винті бар корпустан тұрады. Электрмен жұмыс істейтін шырынсыққыштардың көмегімен қатты жемістерден және көкөністерден шырын сығыл алуға болады, ал олардың кейбіреу!, мысалы «Журавушка» тәрізділері көкөністерді кесуге де жарайды. Электрлі шырынсыққыштар бірнеше үлгіде шығарылады
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Александр Савельевич Гордиенко
Гордиенко Александр Савельевич - Социалистік Еңбек Ері (1948), озат тракторшы, тракторшылар бригадасының бригадирі. 1905 жылы Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Сарқант ауданы (қазіргі Сарқан ауданы), Покровка селосында (Қызыл-Орақ) туған.
IC 2748
IC 2748 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 2748 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Терекла
Терекла — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Зирган ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 115 адамды құрады. Пошта индексі — 453862, ОКАТО коды — 80241830002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Күрті (ауыл)
Күрті — Алматы облысы Іле ауданы, Күрті ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Өтеген батыр кентінен солтүстік-батысқа қарай 76 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 244 адам (123 ер адам және 121 әйел адам) болса, 2009 жылы 246 адамды (115 ер адам және 131 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Іле ауданы елді мекендері
NGC 2345
NGC 2345 — Үлкен Арлан шоқжұлдызында орналасқан I3m типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
NGC 6803
NGC 6803 — Бүркіт шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 17 қыркүйекте Pickering Edward Charles астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6803 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 46-4.1, CS=15.2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бүркіт (шоқжұлдыз)
NGC 2345
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 14 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2345 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 575.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үлкен Арлан (шоқжұлдыз)
Ховея
Ховея (Howea) – пальмалар тұқымдасына жататын, Лорд-Хау аралында өсетін түрі. H. forsteriana және H. belmoriana деген екі түрі үй жағдайында өсіріледі. Оларды бір-бірінен айыру өте қиын. Бойының биіктігі әртүрлі. Үй жағдайында 2,5 метрге жетеді, ал табиғатта 10-12 метр болады. Жапырақтары қанат секілді, ұзындығы 2,5 м. Жылыжайларда ховея гүл жарып, жеміс береді. Үй жағдайында оны гүлдету оңай емес. Ол үшін оған қажетті жағдай жасау керек. Табиғатта ховея жар басында теңіз деңгейінен 300 метр биіктікте өседі. Жаз кезінде ховеяға таза ауа қажет, сондықтан оны аулаға шығарып қойған дұрыс. Топырағы құнарлы болуы керек. Жас ховеяларды жыл сайын, ал көп жыл өскендерін екі-үш жылда бір рет топырағын жаңартып, қайта отырғызу керек.
Жарығы:
Жарық жерде де, алакөлеңкеде де өсіре беруге болады.
Жылуы:
Қыс кезінде ауа температурасы 18 °C төмен болмауы керек.
Суғарылуы:
Топырағы құрғаған кезде ғана суғару керек. Артық су құюға болмайды.
Ылғалдылығы:
Күніне 2-3 рет жапырақтарына су шашып тұрған жөн.
Қоректендірілуі:
Жазда екі аптада бір рет, қыста айына бір рет қоректендіріледі.
Аурулары:
Артық ылғалдылықтан жапырақтары қоңыр түске айналып, дақтар пайда болады. Сарғайған жапырақтарын кесіп тастау керек.
Көбейтілуі:
Тұқымы арқылы көбейтіледі.
Сілтемелер
Санат:Пальмалар
Казальнуово-ди-Наполи
Казальнуово-ди-Наполи (Casalnuovo di Napoli) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 47 940 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 6185,8 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7,75 км² шамасында. Пошта индексі — 80013.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giacomo apostolo. Жыл сайынғы мерекесі — 25 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Пирдоп (София облысы)
Пирдоп (Пирдоп) — Болгариядағы қала. София облысына қарасты Пирдоп қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 835 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2070. Телефон коды — 07181. ЕКАТТЕ коды — 56407.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Итабириту
Итабириту (Itabirito) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ору-Прету экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 48 000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 543,007 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,5 адам/км².
Хорса (Пинега тармағы)
Хорса — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пинега өзенінің оң жағалауынан 334 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Итабириту
Тарихы
Қала 1922 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Хорса (Пинега тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Хакер
framed|[[Хакерлер эмблемасы]] "Хакер" (hack деген сөзінен) деп, әлемдегі ең ірі әрі күрделі саналатын компьютерлік желілерге кіруге қол жеткізген, өзінің электрондық саладағы білімін жаңа идеялар енгізу арқылы дәлелдейтін және де технологияның даму мәдениетін егжей-тегжейлі білетін адамды айтады. Алайда көпшілік үшін қандай да бір электрондық жүйеге заңсыз шабуыл жасаған адам біздің қоғамда «хакер» деген атқа ие болған.
Қазақстан қоғамы кез-келген шетелдік хакерлермен бәсекелесе алатын компьютерлік «бұзақыларымен» ерекшеленіп, олардың алпауыт елдер үшін де үлкен қауіп төндіруге қауқары жетеді десе болады. Қазақстандық құқық қорғаушылар мен қаржы саласындағылар «байланыстың электрондық жүйесі хакерлер үшін ақша табудың таптырмас құралы бола алатындығын» мойындап отыр. Сондықтан да ҰҚК мемлекеттік органдардың ақпараттық арналарына заңсыз енетіндерге қарсы тосқауыл қоюды басты міндеттерінің бірі санайды. Қазіргі кезде аталған комитетте компьютерлік технология саласындағы қылмысқа қарсы күрес бөлімі жұмыс істейді. ҰҚК-нің заңдық базасына осындай қылмыстарға қатысты істерді қарайтын арнайы бап та енгізілген. Хакерлердің негізінен банк жүйесіне «сілекейлері шұбыратыны» айтпаса да түсінікті. Алайда банк саласы олжасын оңай бөліссін бе, қаражатын өз «хакерлерімен» күзетуде. Банк ондай қызметкерлеріне жоғары жалақы төлеп, аса құрметпен қарайды. Басқа да ірі компаниялар құпияларының қауіпсіздігі үшін «хакер» ұстайты. «Өз хакеріміз» деп айтқандары болмаса, мұндай қызметкерлердің ресми атауы – қауіпсіздік қызметі. Олардың міндетіне өзі жұмыс істейтін нысанның барлық технологиялық процестерін бақылап отыру жатады. Аталған қауіпсіздік қызметінің «алтыннан да ардақты» мамандары ешкімге зиянын тигізбесе де қызық үшін өзгенің «ауласына» кіріп, онда не болып жатқанынан хабардар болып отырады-мыс. Құқық қорғаушылардың айтуынша, қазіргі кезде хакерлер тарапынан болып жатқан қылмыстар уақыт озған сайын арта түсуде. Мұны тәуелсіз сарапшылар елдегі компьютерлендіру жағдайының тез қарқын алуымен байланыстырады.
Қазақ хакерлері
Қазақстанда туып-өскен нағыз «хакер» Саша Маньякты алайық. Бұл оның лақап аты. Елден осыдан 7 жыл бұрын кеткен оның есімі әлемге әйгілі деседі. Жұрттың айтуына қарағанда, қазір ол Канадада тұрады. Өзінің сүйікті «кәсібін» тоқтатып, бір фирмада ел қатарлы жұмыс істейтін көрінеді. Кезінде «Казкоммерцсекьюритиз» фирмасында жұмыс істеген Олег Зезевтің әрекеті төрткүл дүние жұртшылығының назарын өзіне аудартқан болатын. Кез келген компьютерлік жүйеге енуді шебер меңгерген ол, анау-мынау емес, американдық миллиардер (кейін Нью-Йорк қаласының әкімі болып сайланады) М.Блумбергке «құпия ақпарат сатам» деп, одан 200 мың доллар талап еткен. Нәтижесінде ақшаға малынам деп түрмеден бірақ шықты. Ақтау қаласының тұрғыны көмегімен тағы бір қылмыстың алды алынады. Дәлірек айтсақ, киберқарақшы компьютерлік желіге шабуыл жасау арқылы құнды бағдарламаны сатпақ болған жерінде қолға түскен. Оған сондай-ақ, өзгенің ақпараттар базасына заңсыз енгендігі туралы айып тағылған. Осы оқиғадан кейін Маңғыстау облыстық ішкі істер басқармасы жанынан «К» бөлімі құрылған-ды. Осы тақылеттес оқиға Қостанай облысында да болды. Қостанайлық хакер жүрек жұтқан ба, кеденшілердің компьютерлерінің желісіне жасырын кіріп отырған. Кейін анықталғаны – қылмыскер шабуылға тек түнгі уақытта шыққан. Ал ол кезде кеден қызметкерлері есіктерін мөрмен бекітіп кетеді екен. Сонымен қостанайлық хакер не істеді дейсіз ғой? Интернетті қажетінше пайдаланған ол өзгенің есебі арқылы әлемдік электрондық желімен байланысқа шығудың таңғаларлық жолдарын ойлап табады. Тергеу ісі барысында Кожемяктың интернетпен жұмыс істеген уақыты 450 сағатқа жеткендігі анықталады. Сөйтіп, үкіметке 63 мың теңге шығын келтірген. Ал жуырда орын алған электрондық желі арқылы Қазақстандағы белгілі бір компанияның қоржынынан қомақты қаржы жымқырылуға қатысты оқиға құзырлы саланың міндеттерін еселей түсуге ықпал етеді. Деректерге жүгінсек, бүгінгі күнге дейін компьютерлік желіні заңсыз пайдаланудың 15-ке жуық оқиғасы тіркелген. Бұл ресми мәлімет. Ал жалпы жылына 500-ге жуық оқиға орын алатын көрінеді. Алайда көпшілік құрылымдар бұл жайында жариялағысы келмейді. Олар мұнымен беделіне нұқсан келтіріп, халық сеніміне селкеу түсіріп аламыз деп үрейленсе керек. Сондықтан да «Бас жарылса, бөрік ішінде, қол сынса, жең ішінде» дегеннен аспайды. Бұл мәселе бірнеше елдің білекті күш құрылымдарының бірігуіне негіз болып отыр. Осыдан бірер жыл бұрын ТМД елдерінің құқық қорғау органдары бас қосып, хакерлерден қорғану шараларын заңдастырды. Негізі бұл қазақстандық мамандардың ұсынысы болған екен. Халықаралық деңгейде өткізілген бұл конференцияда біраз мәселе талқыланған болатын. Соның негізгісі – конференцияға қатысушы елдердің заңдарын қайта қарап, тиімділігін арттыру еді. Былайша айтқанда, компьютерлік жүйе байланысы аталған елдер арасында әлдеқашан орнаған. Демек, заң талаптары да бірдей болуы тиіс. Осыны күн тәртібінің бірінші кезегіне қойған конференцияға қатысушылар бір мәмілеге келді.
Қызықты мәліметтер
Компьютермен балалар да «ойнай» бастапты. Дәлірек айтсақ, ол компьютер арқылы «қалада жарылғыш зат орнатылған» деп жалған ақпарат таратқан. Ойнаймын деп от басқан баланың кім екендігі дер кезінде анықталып, оның «айыбын» әке-шешесі айыппұл төлеп өтеді. Ал германиялық провайдердің көмегімен балалар порнографиясын таратқан екі адамды анықтай алмапты. Жаза мәселесіне келсек, көпшілік елдердегідей бізде де «үкіметтік құпияны сақтаушы органдардың электрондық жүйесіне заңсыз енген адамдар қатаң жазаланады» деп хабарлаған болатын ҰҚК баспасөз қызметкерлері. Ал көрші Ресейдегі жағдайды сөз етсек, хакерлер олар үшін үлкен проблеманың біріне айналып отыр. Ол елде сөз болып отырғандай қылмысқа қарсы күресті «Р» және «К» басқармалары жүргізеді. Аталған басқармалар 1999 жылы құрылған-ды. Ресейлік хакерлер көбіне-көп компьютер желісі көмегімен қалталы бизнесмендердің жеке өміріне қол сұғу арқылы бар құпияларын қару етіп, бопсалайды. Дәл қазіргі кезде осындай қылмыскерлермен күреске айрықша күш жұмсалуда. Иә, бұрындары компьютерді тек ұсақ-түйек алаяқтық жасап, боқтық сөздер таратып, ермек үшін пайдаланса, қазір онымен қомақты қаржы тауып тіпті лаңкестік әрекеттерге жол беретін болыпты. Мемлекеттік құпия сақталған сайттарға шабуыл жасап, саяси қоқан-лоққы жасайтындар да бой көрсете бастады. Жуырда хакерлер тобы британиялық әскери серікті дәл осы электрондық шабуыл арқылы кепілдікке алған болатын. Айта берсе, мемлекеттік маңызы бар құрылымдарды, яғни қаржы немесе транспорт сияқты инфроқұрылымдарды компьютердің көмегімен кепілге алып, қоғамға үлкен қауіп төндіретін хакер-терроршылар әлемде көп саналады.
Танымал шабуылшылар
Санат:Ақпарат Санат:Технология Санат:Қауіпсіздік
Карл Шпиттелер
Карл Фридрих Георг Шпиттелер (Carl Friedrich Georg Spitteler) Карл-Феликс Тандем бүркеншік атымен белгілі (Carl Felix Tandem) (24 сәуір 1845, Лиесталь — 29 желтоқсан 1924, Люцерн) — швейцариялық ақын, 1919 жылы «Олимпиада көктемі» теңдесі жоқ эпопеясы үшін» әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.
Неміс тіліндегі әдебиетте классикалық стиль мен идеалистік бағытты дамыта отырып, ол эпикалық әңгіменің түпнұсқа нұсқасын ұсынды, ол өзгертілген нұсқаларда 20 ғасыр әдебиетінде жалғасын тапты.
Өмірбаяны
Базель маңындағы Лиесталь қаласында мемлекеттік қызметкердің отбасында дүниеге келген. 1849 жылы әкесінің Швейцария Конфедерациясының қазынашысы болып тағайындалуына байланысты отбасы Бернге көшті, ал Карл тәтесімен Базельде қалды және белгілі бір пәндер бойынша университет деңгейінде білім алған жергілікті гимназияға түсті.
Бала кезінен музыкаға, сурет салуға әуес болған. Гимназияда филолог В. Вакернагель және тарихшы Якоб Беркхардтпен бірге ол эпикалық поэзияға, Қайта өрлеу дәуірінің ақыны Людовико Ариостоның шығармашылығына қызығушылық танытты.
Кіші Пильга
Кіші Пильга — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чижапка өзенінің оң жағалауынан 341 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Карл Шпиттелер
Өмірбаяны
Оқуды бітіргеннен кейін әдебиетті оқу мүмкіндігі үшін ол пастор болу ұсынысынан бас тартып, 1871 жылы Санкт-Петербургке кетіп, 8 жыл бойы орыс генералының отбасында үй мұғалімі болып жұмыс істеді. Анда-санда Финляндияға баратын. Осы уақытта ол «Прометей мен Эпиметей» поэмасын жазды («Prometheus und Epimetheus», 1881).
1879 жылы Швейцарияға оралды. Ол өз қаражатына Карл Феликс Тандем лақап атымен «Прометей» поэмасын шығарады, бірақ бұл оған сәттілік әкелмеді. Сөйтіп, әдеби іс-әрекеттің оған күн көріс бере алмайтынын түсіне бастайды. 1881 жылы ол Нойвевилльде (Берн кантоны) мұғалімдік қызметке орналасты, екі жылдан кейін ол өзінің шәкірті Мари дер Хоффқа үйленді. Базель мен Цюрихте газеттерде журналист болып жұмыс істеді. Әдеби қызметпен айналысуды жалғастырады.
Кіші Пильга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Карл Шпиттелер
Өмірбаяны
1892 жылы жазушының әйелі мұраға ие болған кезде, отбасы Люцернге көшті, онда Спиттлер өзін толығымен әдебиетке арнай алды.
1887 жылы Ницше оны мюнхендегі «Кунстварт» журналының редакторы қызметіне ұсынды. 1900 жылдан бастап, «Олимпиада көктемі» поэмасы жарық көргеннен бастап, Спиттлер танымал болды. Алайда, ол саяси тақырыптарды айтудан қашып, оңаша өмір сүреді. 1914 жылы Шпиттелер Швейцарияның бейтараптығы үшін Германиямен одақтасуға қарсы шықты. Бұл үшін ол неміс жанкүйерлерінің қолдауынан айырылды, бірақ соған қарамастан 1916 жылы Франкофония жазушылары қоғамының медалін алды.
Кіші Пильга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Карл Шпиттелер
Өмірбаяны
75 жасында ол әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алды, бірақ ол науқас болғандықтан марапаттауға жеке қатыса алмады. Бұл сыйлықты Швейцарияның Швециядағы елшісі алды.
1924 жылы жазушы Люцернде қайтыс болды. Ромен Роллан Карл Шпиттелер шығармашылығын жоғары бағалады және ол қайтыс болғаннан кейін оның шығармашылығын Гомер мен Гетенің еңбектерімен салыстыра отырып, некролог жазды.
Шығармашылығы
Өлең шығарудағы алғашқы тәжірибелер Базельдегі гимназияда оқыған кезден басталады.
Ол өзінің алғашқы эпикалық поэмасын 1881 жылы Петербургте жасады. Бұл Прометей мен Эпиметейдің (Prometheus und Epimetheus) ырғақты прозада жазылған поэмасы - авторға қазіргі қоғамдық өмірдің қақтығыстары мен қайшылықтарымен параллельдерді қамтитын аллегория.
Базель және Цюрих газеттерінде журналист ретінде жұмыс істеген кезінде ол:
Люцернде жазылған:
Шпиттелер 1900 жылдан 1905 жылға дейін бөліктермен және 1910 жылы толығымен жарияланған Олимпиада көктемі (Olimpischer Fruhling) эпикалық поэмасымен танымал болды. 1904 жылы атақты дирижер Феликс Вайнгартнер мақтау мақаласын жариялады – оның жеңіл қолымен «Олимпиада көктемі» неміс тіліндегі әдебиеттің жауһар туындысы ретінде танылды. Поэма алты жүзге жуық беттік бес кітаптан тұрады. Ямбикалық гексаметрде жазылған ол дінді, мифологияны, юморды және аллегорияны біріктіреді.
1908 жылы Шпиттелер оған плагиат жасады деген айыптауларға байланысты «Менің Ницшемен қарым-қатынасым» (Meine Beziehungen zu Nietzsche) брошюрасын басып шығарды. Өз атымен шыққан «Прометей мен Эпиметейдің» екінші басылымында сыншылар Ницшенің «Заратуштра осылай дейді » кітабынан алынғанды, Прометейдің бірінші басылымынан кейінірек пайда болғанын көрді.
Марапаттары
1920 жылы 75 жасында Карл Шпиттлер «Олимпиада көктемі» поэмасы үшін әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алды. Швед академиясының мүшесі Харальд Джерне Шпиттлердің мифологиясын «еркінің таңылған қажеттілікке қарсы күресте адам азабы, үміттері мен көңіл қалуды идеалды қиял деңгейінде пайда болатын көріністің ерекше түрі» деп атады. .
1916 жылы неміс тілінде сөйлейтін Швейцария Бірінші дүниежүзілік соғыста Германияның «нәсілдік одақтасы» болды деген пікірді жоққа шығарып, швейцариялық бейтараптылықты қолдағаны үшін Франкофония жазушылары қоғамының медалімен марапатталды.
Меркурийдегі кратер Шпиттелердің есімімен аталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Неміс ақындары Санат:Неміс жазушылары Санат:Швейцария жазушылары Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Швейцария ақындары
Андэрвуд (Миннесота)
Андэрвуд (Underwood) — Миннесота штатының Otter Tail округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 341 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-66172.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Пизя
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты 1898
Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты 1898 - 2-ші әлем чемпионаты, Вена қаласында 31 шілде-1 тамыз аралығында өткен.
Командалық есеп
Ranking by Big (Total result) medals
Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпионаттары Санат:1898 жылғы жылғы ауыр атлетика Санат:Аустриядағы ауыр атлетика
Нүркен Әбдіров атындағы спорт комбинаты
Нүркен Әбдіров атындағы спорт комбинаты (Қарағанды, Бұқар жырау д., 53), жарыстар, оқу-жаттығу сабақтарын және ойын сауық өткізуге арналған спорт ғимараттары кешені. Іргесі 1975 ж. каланган. Құрамында «Ақжолтай» спорт сарайы, Н. Әбдіров атындағы спорт сарайы, жеңіл атлетикалык манеж бар. Манежде 3 жүгіру жолы (200 м-ден), биіктікке, ұзындыққа секіруге, сырықпен секіруге, ядро итеруге арналған секторлар бар. Спорт кешенінде спорттың әр түрінен 140-тан астам секция жұмыс істейді. Жыл сайын дәстүрлі турнирлер (Н. Әбдіров жұлдесі, Жарылғапов жүлдесі), боқстан, жүзуден, су добынан, суға секіруден және басқа да спорт түрлерінен респ., ведомстволык жарыстар өткізіліп тұрады. Н. Әбдіроватынд. спорт сарайы ғимараты архитектур. ескеркіш болынпдбылады. 1958 ж. салынған (архитектуралық И. И. Райкин). Сарай каланың басты жол торабы Бұкар жырау данғылы мен Әбдіров даңғылының түйіскен жерінде орналасқан. Ғимарат және Әбдіров ескерткіші спорт кұрылыстарының архитектуралық кешеніне кіреді. Аландар жүйелі орналаскан. Қарапайым пішіндегі монументті ғимараттың архит. шешімі бас қасбетіндегі керамика плитасы бетінің шығыңқы бөлігіндегі әшекейленген үлкен оюлар болып табылады. Бас және бүйірлік қасбеті сүйірленген иілмелі металға салынған ою-өрнекпен безендіріліп ғимараттың ажарлығын бейнелейді. Сарайдың бояулы сылағы ашық сұр түсті, вестибюлі мәрмәрдан жасалған, жүзу бассейні ғимараттын 2-бөлігімен негізгі баспалдакарқылы жалғасқан. 2-кабаттағы көпшілік жұмыстарын еткізетін зал металл витражбен сәулеттендірілген. Төбесі мен бағана үстіндегі архитрав ұлттык ою-өрнектермен әшекейленген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан спорт кешендері Санат:Қарағанды спорт кешендерi
Хибат ул-Хақайық
«Хибат ул-Хақайық», «Ақиқат сыйы» – есімі Қарахан мемлекеті түркілеріне мәшһүр болған ғұлама ақын Ахмет Жүйнекидің әр түрлі моральдық-этикалық мәселелерді жыр еткен дидактикалық-философиялық мазмұндағы жыр-дастаны. Бұл дастан моральдық-этикалық ұғымдар мен мінез-құлық нормаларының поэзия тілімен айтылған жиынтығы болып келеді. Сол кездегі Шығыстың классикалық әдеби дәстүріне сәйкес автор өз шығармасын Алланы, пайғамбарды және төрт сахабаны мадақтаудан бастайды. «Ақиқат сыйы» дастанындағы ең басты мәселе – оқу мен білім мәселесі. Бұл кезде қыпшақ даласында адамның сана-сезіміне жарық сәуле құятын оқу-білімді, ғылымды көкке көтере мадақтап, білімді адамдарды, ғұлама ғалымдарды құрметтеп жырға қосудың өзі зор азаматтық ерлік іске тең еді. Ақын дастанда барша әлемнің сырын ашатын кілт – көкірек көзі ашық, оқыған, білімді адамдардың қолында деген пікір айтады. Автор ғылым мен ашу-ызаны бір-біріне қарсы қояды. Сөйтіп, ақын ғылым, бақыт жолын өнер-білімнен табады, ал ашу-ызаға тізгін берген кісі қашанда надандыққа, қараңғы түнекке душар болады деген пікірге келеді. Автор дастанның өзге тарауларындағы әдептілік, мейірімділік, жомарттық секілді басқа мәселелерді де осы оқу-білімнің құдіретті күшімен байланыстырып, кез келген түйінді оқу-білім арқылы шешуге әрекет жасайды. «Ақиқат сыйы» дастанында мораль, әдептілік және мінез-құлық мәселелері зор білгірлікпен, жан-жақты, кең көлемде сөз болады. Автор оқушысын әрқашанда әдепті болуға, мағыналы сөйлей білуге, өтірік-өсек айтпауға, сыр сақтай білуге, мылжың болмауға шақырады. Ал әдептіліктің басы тілге сақ болу деп үйретеді. Дастанның келесі тарауында жомарттық пен сараңдық туралы сөз қозғалады. Ақынның ойынша құрметке лайықты адамның бойындағы ең асыл қасиет – жомарттық. Жомарттық тұрған кезде алынбайтын асу жоқ, жылымайтын жүрек жоқ. Ақын ұдайы жомарттық пен сараңдықты бір-біріне қарсы қойып көрсетеді. «Ақиқат сыйы» дастанында сондай-ақ тәкаппар, паң, өр көкірек жандарды жер-жебіріне жеткізе сынайды. Автор оқушысын қарапайым, момын болуға үндейді. Шығармада ақын тәкаппарлықты қарапайымдылыққа қарсы қойып суреттейді. Менмендік, өр көкіректік жақсы адамның табиғатына, мінез-құлқына мүлдем жат, адамды адамгершіліктен жұрдай қылатын қасиет деп көрсетеді. Ал қарапайымдылық – кез келген жанға жарасатын, оның бедел-мәртебесін асыра түсетін киелі қасиет ретінде бейнеленеді. «Ақиқат сыйы» дастанын тіл, әдебиет, тарих ғылымдары тұрғысынан жан-жақты зерттеп, оны басқа тілдерге тәржіма жасаған белгілі түрколог-ғалымдар Нәжіп Асим, Арат Рахмат, Е.Э. Бертельс, С.Е. Малов, Қ.Махмудов, т.б. Ал Ә.Құрышжанов пен Б.Сағындықов дастанды қазақ тіл білімі тұрғысынан зерттеп әрі оның прозалық және поэтикалық аудармаларын жасап шықты.