cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галиэн (Мичиган)
Галиэн (Galien) — Мичиган штатының Berrien округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 593 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.2 км² шамасында. FIPS коды — 26-31300.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Көңіл толқыны (күй)
Көңіл толқыны – қазақ композиторы, домбырашы, күйші – Секен Тұрысбеков шығарған күй. Бұл күй тағдыр тәлкегіне түскен кезде дүниеге келген. «Көңіл толқыны» 1985-87 жылдары туған.
Күйдің шығу тарихы
Секен аға екі жасар Жанар және Анар атты қыздарынан табан асты айырылып қалған. Бірін көлік қағып кетсе, екіншісіне көз тиіп қайтыс болған. Қос бірдей баласын жер астына тапсырған Секен аға ауыр күйге түсіп, қатты тұйықталып кеткен. Жер бетіне сыймай, қайғы жамылған сәтте, «Көңіл толқыны» күйін өмірге әкеледі. Күй бірден көпшіліктің ыстық ықыласына бөленіп, кеңінен таралады. Тіпті, алыс-жақын шетелдегі жұртшылық күйді тыңдаған бойда оның авторын іздестіріп, күйдің шығу тарихына білгілері келеді. Жапондық тыңдармандар күй аннотациясын сұраған кезде, автор іштегі орны толмас, өкінішті сыртқа шығармас үшін «Бұл күй «Невада-Семей» қайғысына арналған еді» деп қоя берген. Секен Тұрысбеков «Көңіл толқыны» кітабында былай деп жазады: «Күйдің өзегінде әкенің орны толмас өкініші мен өксігі жатыр. «Көңіл толқыны» - өзіне дейінгі ұлы күйші-сазгерлердің рухани жалғасы болғанымен, ішкі табиғаты мүлде бөлек, жүрек қылын дірілдете шертер күші бар, тыңдаушысын ой мен сезім тұңғиығына тартатын туынды».
Санат:Күйлер
Ротт (Төменгі Рейн)
Ротт (Rott) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67416, пошта индексі — 67160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 470 адамды құрады. Халық тығыздығы — 145,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Алкадиендер
Алкадиендерді кысқартып диен көмірсутектері деп те атайды. Диен көмірсутектерінің бірінші мүшесі пропадиен (аллен) СН2 = С = СН2. Диендерде қос байланыстардың өзара орналасуы әр түрлі болуы мүмкін.
Жоғарыда келтірілген атауларына қарап, алкадиендердің номенклатурасы алкендерге ұқсас екенін, бар айырмашылығы — қос байланыстың саны екеу болғандықтан, -ен жұрнағының алдына оның саны көрсетіліп, -диен деп аталатындығын және бір қос байланыстан кейін үтірден соң екінші қос байланыстың орны көрсетілетіндігін өздерің де байқаған шығарсыңдар.
Молекулаларында қос байланыстарды бір жай байланыс бөліп тұратын алкадиендердің практикалық маңызы зор. Олардың ең маңызды өкілдері: бутадиен-1,3 (дивинил) С4Н6, ықшамдалған құрылымдық формуласы Н2С=СН — СН=СН2 және 2-метилбутадиен-1,3 (изопрен).
Алкадиендердің құрылысы
Алкадиендердің құрылысын бутадиен-1,3-тің мысалында қарастырайық. Зерттеулердің нәтижесінде, бутадиен-1,3-тің молекуласындағы барлық атомдардың бір жазықтықта жататыны белгілі болды. С1 мен С2 және С3 пен С4 көміртектердің арасындағы қос байланыстар этиленнің қос байланысынан (0,134 нм) гөрі ұзындау (0,136 нм), ал ортадағы дара байланыстың ұзындығы алкандардың дара байланысынан (0,154 нм) гөрі қысқалау (0,146 нм) болатыны анықталды.
Алкадиендердің алынуы
Диен көмірсутектерінің маңызды өкілдері бутадиен-1,3-ті (дивинилді) және 2-метилбутадиен-1,3-ті (изопренді) алудың негізгі жолдарына тоқталайық.
1. Өнеркәсіпте бутадиен-1,3 пен 2-метилбутадиен-1,3-ті Сr2O3 катализаторы қатысында 600 — 650°С температурада cәйкес алкандарды дегидрлеп алады:
Көңілашар
«Көңілашар» - Казталов аудандық Мәдениет үйінің жанындағы көркемөнерпаздар ұжымы, халық театры. 1962 ж. мәдени үгіт-көпшілік бригадасы болып құрылды. Көркемдік жетекшісі Қазақстанның еңб. сің. мәдениет қызметкері Сағит Садықов болған. «Көңілашар» 1986 ж. Ақтөбе қаласында өткен түңғыш республикалық көркем-үгіт бригадаларының байқауында бас жүлдені жеңіп алады. Сол жылы ол Мәскеуде өткен көркем-үгіт бригадаларының байқауында дипломант атанды. 1986 ж. оған «халық театры» атағы берілді. 1980 ж. Ақмола қаласында өткен республикалық 2-көркем-үгіт бригадаларының байқауында «Ана тілім — ар-ожданым, намысым» атты қойылыммен (авторлары — Қ. Бердігалыев, А.Қуатова) бас жүлдені жеңіп алды.
Алкадиендер
Физикалық қасиеттері
Диендердің физикалық қасиеттерінің өзгеру заңдылықтары алкендердің қасиеттеріне ұқсас.
Алкадиендердің химиялық қасиеттері
Қосылу реакциялары Алкадиендер галогендерді, сутекті, галогенсутекті қосып алады. Молекулаларындағы қос байланыстары дара байланыспен бөлінген диендер қасиеттерінің ерекшеліктері бар. Бұл диендер реагенттерді бір немесе екі қос байланыстары бойынша (1,2 және 3,4 қосылу) да, молекуланың екі шетіне де (1,4 қосылу) қосып алады.
Броммен әрекеттесуі. Бутадиен-1,3-ті бромды су (бромның судағы ерітіндісі) арқылы өткізгенде, ерітінді түссізденеді. Бромның мөлшері жеткілікті болған жағдайда барлық қос байланыстар үзіліп, бромның екі молекуласы қосылады.
Диендердің броммен әрекеттесіп, бромды суды түссіздендіруі еселі байланыстың сапалық реакциясы екендігін алкендер тақырыбынан білесіңдер.
Полимерленуі. Диендер полимерлену реакцияларына оңай түседі. Реакция нәтижесінде каучук тәрізді жоғары молекулалы заттар түзіледі. Бутадиен-1,3-тің полимерлену реакциясы барысында молекулалар бір-бірімен 4- және 1-көміртек атомдары арқылы өзара қосылады.
Алкадиендердің жеке өкілдері және олардың қолданылуы. Дивинил (бутадиен-1,3) Н2С = СН — СН = СН2 өзіне тән өткір иісі бар түссіз газ. Мұнайды өңдегенде түзіледі және табиғи газ құрамындағы бутан мен бутиленді катализдік дегидрлеп алады. Синтездік каучуктар (бутадиен, бутадиен-стирол, бутадиен-нитрил) латекс, пластмасса, т.б. заттар өндірісінің маңызды мономерлерінің бірі.
Сергей Васильевич Лебедев
thumb|left|150px| Сергей Лебедев
Лебедев Сергей Васильевич (1874-1934) — орыс химигі, академик. Негізгі ғылыми жұмыстары қанықпаған көмірсутектердің полимерлену, изомерлену, гидрогендену реакцияларын зерттеуге арналған. Мырыш-алюминий араласқан катализатор қатысында этил спиртін дегидрогендеп және дегидратациялап бутадиенді өнеркәсіпте алу жолын тапты. Металл натрий қатысында бутадиен-1,3-ті полимерлеп, синтездік каучук (1928 жылы) алды. Каучуктан резеңке және резеңкеден жасалған бұйымдар алу әдісін ашты (1930 жылы). Дүние жүзінде алғаш рет бұрынғы КСРО-да 1932 жылы Лебедев тәсілі бойынша синтездік каучук өнеркәсіпте өндіріле бастады.
Дереккөздер
Санат:Көмірсутектер
Ноғала
НОҒАЛА (leucoma), ақ шел – көздің қасаң қабығының ақшыл-сарғылт болып қарауытуы. Бұл дерт қасаң қабықтың қабынуынан немесе жарақаттану салдарынан пайда болады. Қасаң қабықтың қарауыту қарқынына қарай Н. бірнеше түрге ажыратылады: бұлт тәрізді Н. – жарық түсіріп қарағанда болар-болмас байқалатын қарауыту; дақты Н. – қасаң қабықтың ортасында не шетінде көрінетін қарауыту; ақ Н. – қасаң қабықты жартылай немесе бүтіндей жабатын тығыз ақ шел. Қасаң қабықтағы Н. патолог. процестің нәтижесінде ақ жараға айналып, тесіледі де оған көздің нұрлы қабығы кіріп қысылады. Ол жер тыртықтанып біткен соң нұрлы қабықпен тұтасып, ақ шелге айналады. Егер Н. қарашық маңында болса, көздің көру қабілетін едәуір төмендетеді. Ал көзді түгелдей ақ басса, адам мүлдем көрмей қалады. Н. асқынған жағдайда көз қысымы (ішкі) көтеріліп, екінші реттік глаукома басталады. Осының салдарынан қасаң қабық жұқарып, созылады да стафилома (қасаң қабықтың шар тәрізді сұрғылт тартып томпайып ілгері шығуы) пайда болады. Емі: қасаң қабықты толықтай ақ басқан жағдайда кератопластик. операция (қасаң қабықты ауыстырып салу) жасалады. Соңғы жылдары қасаң қабықтың ақ дағын жасанды қабықпен (кератопротезбен) алмастыру жақсы нәтиже беруде.
Ольмедилья-де-Аларкон
Ольмедилья-де-Аларкон (Olmedilla de Alarcón) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Манчуэла-конкенсе ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 154 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 38,31 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 68 км.
Қала қамқоршысы киелі Роке болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Галатасарай
Галатасарай футбол клубы (Galatasaray Spor Kulübü) — Түркия біріншілігінде өнер көрсететін Ыстамбұл қаласының кәсіби футбол клубы.
1905 жылы құрылған клуб өз елінің 46 трофейін оның ішінде 19 дүркін Түркия чемпионатын,14 дүркін Түркия кубогын ,13 дүркін Түркия суперкубогын,УЕФА кубогын және УЕФА суперкубогын ұтқан.1959 жылдан бастау алатын Түрік Супер Лигасының барлық 55 сезонында ойнаған үш команданың бірі.2000 жылы УЕФА Кубогын және УЕФА Суперкубогын ұтып, Еурокубокты ұтқан алғашқы түрік клубы болып табылады.Айта кетерлігі, УЕФА кубогын турнирде еш жеңіліссіз жеңген болатын.Супер лиганың қатарынан 4 мәрте (1997, 1998, 1999 және 2000) ұтқан жалғыз футбол клубы.1999/00 сезонында клуб Супер лиганы, Түрік кубогын, УЕФА кубогын және TSYD кубогын ұтып алып сирек кездесетін жетістікке қол жеткізді.2001 жылдың қаңтарында «Әлемнің ең үздік клубы» атағын иеленген жалғыз түрік кубогы болып табылады.
Галатасрайдың жергілікті стадионы — Түрік Телеком Арена — 52,695 жанкүйерді сыйдыра алатын,«Гиннесс рекордтар кітабына» сәйкес футбол әлеміндегі ең шулы стадион (131.76dBA).,
Галатасарайдың Ыстамбұл қаласынан шыққан ежелден бері келе жатқан бақталастары атап айтқанда: Бешикташ және Фенербахче бар, ал соңғысымен болатын дерби (Құрлықаралық дерби(Kıtalar Arası Derbi)) футбол әлеміндегі ең үлкендерінің бірі болып табылады.
Галатасарай — Туиттер және Фейсбук әуелметтік желілерінде 10 миллионнан астам жанкүйерлері бар үш клубтың бірі.Клубтың шамамен 25 миллион (38% Түркиядан басқа елдер) жанкүйері бар.
Тарихы
100 жылдан астам тарихы бар Галатасарай футбол клубы Түркияның ең табысты клубы болып табылады. 1905 жылдың қазанында Галатасарай лицейінің оқушылары Галатасарай атты жаңа футбол клубын құруға бей байлады. Бұл ойды бастаған және жүзеге асыруға атсалысқан Али Сами Йен бастаған Емин Булент, Бекир Сіткі,Решат Чирвани, Желал Ибрахим, Тахсин Нихат, Абидин Давер және Резик Жевдет есімді сол кездегі лицейде оқитын жасөспірім балалар болатын.Алғашқы ойынын Кадыкөй (Cadi-Keuy) әуесқой футбол командасына қарсы ойынында 2-0 есебімен жеңіске жетті.
Түркия футболын зерттеуші— Жем Атабейоглуның ойынша грек клубына қарсы алғашқы ойындардың бірінде 2-0 есебімен жеңіске жеткен Галатасарайды көрермендер Галатасарайының мырзалары деп атаған. Осы оқиғадан кейін клубтың есімі Галатасарай атаныпты-мыс.
1905 жылы Осман империясының тұсында бірде-бір футбол ассоциациясы туралы заң болмады.1912 жылы ғана футбол ассоциациясы туралы заң қабылданып, клуб заңды түрде тіркелген болатын.
Клубтың алғашқы президенті Али Сами Йен болып табылады.Алғашында Галатасарай Түркия байрағын дәріптейтін қызыл және ақ түсті киім киген, алайда мемлекет басқару органдары ойыншыларға күдікпен қарап, қадағалауға кіріскен соң, клуб басшылары клуб түсін ауыстыруға мәжбүр болған.
Аңыз бойынша 1481 жылдың қысында Сұлтан Баязид Галата төңірегінде аң аулап жүріп, раушандармен безендірілген жақсы күйдегі бір лашық үйге кездеседі.Осы жерде тынығып алған сұлтан лашықтың қожасы — Гүл Бабамен кездесіп оған өзіне көрсеткен құрметі үшін сый беретінін айттады.Гүл Баба падишаға сары және қызыл түсті екі раушан беріп, бұл жерге мектеп және аурухана салуын тілейді.Осылайша Галатасарай лицейі құрылғандықтан, клуб басшылары клубтың түсін Гүл Бабаның Сұлтан Баязитке берген раушандарының түстеріне, яғни қызыл және сарыға ауыстырды.
Түркия футбол дамып келе жатқан кезде 1952 жылға дейін Галатасарай 10 мәрте Ыстамбұл лигасының, алты мәрте Ыстамбұл сенбі лигасының, үш мәрте Ыстамбұл жұма лигасының жеңімпазы атанды.
1952 жылы Түркиядағы алғашқы кәсіби бірақ ұлттық емес лига - Ыстамбұл кәсіби лигасы құрылды.1952 және 1959 жылдар аралығында ойнатылған лиганың Галатасарай үш мәрте жеңімпазы болды.
1962 жылы Түркия футбол федерациясы түрік футбол клубтарын УЕФА бәсекелерінде ойнауға үлес қосу үшін «Түркия кубогын» ұйымдастыруға бел байлады.Бұл Түркиядағы жалғыз ұлттық деңгейдегі кубок болып табылады.Галатасарай барлық сезонына қатысып, оның 14-ін қанжығасына байлады.
Галатасарайдың табысты кезеңі 90 жылдың аяғы болатын.2000 жылы Фатих Терим басқарған клуб УЕФА Кубогында жеңіске жетіп(Финалда лондондық Арсеналды жеңді), содан кейін УЕФА Суперкубогына таласқан мадридтік Реалды тізе бүктірген.
Командаға Георге Хаджидің келуі сәтті болды:2005 жылы Түркия Кубогынын иегері атанды.
2008 жылы Түркия біріншілігінде жеңіске жеткенмен, командадан аты аңызға айналған Хакан Шукюр футболдық карьерасын аяқтады.
2013 жылдың қысында клубтың құрамы футбол әлемінің жұлдыздары — Весли Снейдер және Дидье Дрогбамен толықты.УЕФА Чемпиондар Лигасының 2012/13 сезонында Галатасарай 1/4 финалға дейін барды.
Галатасарайда ойнап, Түрік футболында өшпес із қалдырған табысты ойыншылар жетерлік. Атап айтқанда: 30 жылдардағы атақты ойынша — Ешфак Айкаш ; небары 21 жысында қайтыс болған — Бодури ; Жалғыз ғана ойында қарсылас қақпасына 14 гол соққан — Мечмет Леблеби; Бапкер болып та ойыншы болып та өз жұмысын жақсы атқарған — Гүндүз Кылыш ; 1954 жылғы әлем чемпионатында хет-трик жасаған — Суан Мамат ; Өз өмірін Галатасарайға арнаған — Жошкун Өзарі ; «Берлин пантері» атағына ие болған қақпашы — Тургай Шерен ; Галатасарай және Түркия ұлттық құрамасының капитаны, бапкер ретінде УЕФА кубогын ұтқан — Фатих Терим ; 6 дүркін Супер лиганың бомбардирі — Метин Октай ; Пенальти тіреудің шебері — Зоран Симович ; Галатасарай үшін 342 ойын өткізген — Жунейт Танман ; Әлем чемпионы—Бразилияның қақпашысы — Таффарел ; Әлі күнге дейін Түркияда ең үздік ойнаған шетелдік азаматтардың бірі,Румыниялық — Георге Хаджи ; 2000 жылы УЕФА суперкубогының финалында мадридтік Реалға қарсы ойынында екі голдың авторы,жанкүйерлер Супер Марио деп атап кеткен бразилиялық — Марио Жардел және Түркия Супер лигасында ең көп гол(249 гол) соққан — Хакан Шюкюр.
Клубтың түсі және формасы
Бастапқыда Галатасарай қызыл және ақ,содан соң 1907/08 жылғы сезонда сары және көк түсті киім киген.1908 жылдың 8 желтоқсанынан бастап клуб Али Сами Йен таңдаған от және күштің символы ретінде қызыл және сары түсті киім кие бастаған.
Али Сами Ен стадионы
1964 жылы 20 желтоқсанда Али Сами Ен стадионы ашылды. Сол кезде стадионның сыйымдылығы 35000 болды.1996 жылдан бастап барлық орын отыруға арналған болып өзгертілді.2000 жылы Ыстамбұлдағы Олимпиада ойындарына байланысты Ататүрк Олимпиада стадионы салынғанда, Галатасарай УЕФА Чемпиондар лигасының ойындарын сол жерде өткізді.Али Сами Ен стадионы Галатасарай жанкүйерлеріне тарихи маңызды болғанымен сыйымдылығы аз және ескі болды. Сондықтан 2011 жылы жаңа Түрік Телеком Арена стадионы салынды.
Түрік Телеком Арена стадионы
Галатасарай футбол клубының жаңа стадионы-Түрік Телеком Арена 2011 жылдың 15 қаңтарында ашылды.52695 жанкүйерді сыйдыра алатын стадион Түркиядағы ең үлкен стадиондардың бірі болып табылады.Ең алғашқы ойын Галатасарай және Аякс командаларының арасындағы ойын 0:0 есебімен тең аяқталды.Ең алғашқы гол Сивасспормен болған ойында Серват Четинның атына жазылды.
Еурапалық ойындар
Еуропа жаулаушысы атанған Галатасарайдың жанкүйерлері Еуропалық ойындарға көп көңіл боледі.Бұл лақап ат 1999/20 сезонында Галатасарайдың қанжығасына байланған УЕФА кубогы мен УЕФА суперкубогының маңыздылығына көңіл аударады.Галатасарай — әлемдегі қызу қолдайтын жанкүйерлері бар клубтардың бірі екендігі еуропалық клубтардың арасында кеңінен танымал.Манчестер Юнайтед клубының жыртылай қорғаушысы Райан Гигс бір сөзінде: Мен өмірімде мұндай кереметті бірінші рет көруім.Галатасарайға қарсы ойын басталмастан 2 сағат бұрын алаңға шықсақ алаңда алма түсер орын жоқ!Клуб әнұраны тіпті керемет — бір жақ бастады, екіншісі қостады, сәлден соң тыныштық және барлық стадион қосылып әнұран шырқады!Ойыншылар рахатқа бөленді.Басы тәтті, бірақ аяғы өкінішке орай қатты болды.
Рекорд
Галатасрайдың жергілікті стадионы — Түрік Телеком Арена — 52,695 жанкүйерді сыйдыра алатын,«Гиннесс рекордтар кітабына» сәйкес футбол әлеміндегі ең шулы стадион (131.76dBA).
Галатасарайдың Түркиядағы әйгілігі
2000 жылдан бергі БАҚ өкілдерінің сауалнамасына сәйкес, Галатасарай — футбол жанкүйерлері арасында Түркиядағы ең әйгілі клуб болып табылады.2012 жылдың маусымында өткізілген соңғы сауалнамаға сәйкес, Галатасарай 41.8%-бен көш бастап келеді.Тиісінше, екінші орында — Фенербахче (35.9%), үшінші орында — Бешикташ (16.3%) және төртінші орында — Трабзонспор (4.7%) орналасқан.
Ыстамбұлдағы дербилер
Ыстамбұлдан шыққан Бешикташ, Фенербахче және Галатасарай футбол клубтары ғасырдан астам уақыт бойы бір-біріне бәсекелестік көрсетуде.Галатасарай-Фенербахче арасындағы ойын-Ыстамбұлдағы және Түркия футболындағы ең басты дерби болып табылады.Жанкүйерлердің пікірінше Супер лиганының дербиді ұтпай жеңімпазы болу — құр бекершілік.
Академия және Резервшілер
Бүкіл жыл бойы ашық Галатасарай футбол академиясы 7 және 15 жас аралығындағы балаларды дайындап қана қоймай, үйренгенін іс жүзінде асыруға көңіл бөледі.Түркия ұллтық құрамасында 300-ден астам шәкірттері ойын көрсеткен академия Түркиядағы табысты академиялардың бірі болып табылады. Бұл ұйым 75 футбол академияларынан құралады.Академиялар тек қана Түркияда емес, сонымен қатар Аустралия, Нидерланд, Ұлыбритания және Германия мемлекеттерінде орналасқан.
Галатасарай резервтік командасы (Галатарай А2) Түркиядағы резервіліктерге арналған лигада (А2 лига) өнер көрсетеді.Клуб құрамасы негізінен 23 жасқа толмаған ойыншылардын құралады.А2 лигасының 8 мәрте 1989-90, 1993–94, 2004–05, 2005–06, 2006–07, 2010-11 жылдары жеңімпазы болды.
Әдебиеттер
Санат:Алфавит бойынша футбол клубтары Санат:1905 жылы құрылған футбол клубтары Санат:Түркия футбол клубтары
Жәндіктердің жалпы құрылысы
Жәндіктердің жалпы құрылысы
Жәндіктердің жалпы құрылысы. Жәндіктердің дене бітімі - басы, кеудесі және құрсақ бөлімдерінен тұрады. Бас бөлігінде: ауыз қуысы мен сезімтал рецепторы бар антенна орналасқан. Ауыз қуысы жақтың жоғарғы тісі мен еріннің жоғарғы жағында орналасқан жұпты өткір максилл немесе лабрумнан тұрады. Максилдің екінші жұбы төменгі ерін немесе лабрумда орналасқан. Жәндіктердің үлкендерінің көзі күрделі болып, бірнеше майда көзшелерден тұрады. Алдыңғы арқа тұсында екі қанаты болады. Аяқтары жеке бөліктерге бөлінген, табан тұсында тырнағы болады, сондай-ақ жәндіктің жұмсақ жабысқақ бөлігі ұстап қалуға мүмкіншілік береді. Кейбір жәндіктерде мысалы, тарақандардың құрсағының төменгі жағында екі жұп церк болады. Құрсағының, тыныстауының кішкене саңылауы арқылы ішкі ағзаға оттек кіріп, көмірқышқыл газы шығарылады. Еркегінің ұрығы ұрғашысының жатырында сақталады. Жұмыртқа аналық безден шығып, жұмыртқалық арқылы өтіп, сонан соң сақталған ұрық ұрықтандырылады. Ұрғашысында жұмыртқа орыны болады. Санат:Жәндіктер
Треве
Треве (Trévé) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22376, пошта индексі — 22600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1520 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,08 адам/км².
Мелара
Мелара (Melara) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Треве
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Мелара
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Брандо (Жоғарғы Корсика)
Брандо (Brando) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B043, пошта индексі — 20222.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1592 адамды құрады. Халық тығыздығы — 71,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Капиллярлық қысым
right|thumb| alt=A.|270 px|[["Капилляр"]]
Капиллярлық қысым— судың капиллярлық көтерілу биіктігіне сөйкес келетін қысым. Мұндай қысым жайында заңдылықты теория жүзінде алғаш дәлелдеген белгілі француз ғалымы П. Лаплас (1806 жылы).
Капилляр сулары
Капилляр сулары— жерүстілік керу күшінің әсерінен жыныстар мен тау жыныстардың капиллярлық қуыс-қуыстарында пайда болатын жер асты суы; "байланысқан" су тобына жатады. Капилляр сулары капиллярлық күш арқылы тау жыныстардың жіңішке қуыстары, жарықшалары бойымен ондаған метр биіктікке дейін көтеріледі.
Капиллярлылық
left|thumb| alt=A.|200 px|[["Капиллярлылық"]]
Капиллярлылық — судың немесе басқа да сұйық заттардың (мысалы, мұнайдың) тау жыныстардың жіңішке капиллярлық түтіктерінде, жұқа, тар жарықшақтарында, ұсақ кеуектерінде, қатты және сұйық фазалардың шекарасында пайда болатын беттік керілу күштерінің әсерінен жоғары көтерілуі және ұсталып тұру қасиеті.
Әбу ТаҺир Мұхаммад ат-Тарази
Әбу ТаҺир Мұхаммад ат-Тарази, Әбу ТаҺир Мухаммадбин Әбу Нәсір ИбраҺимбин Маккиат-Тарази ( т.-ө. ж. б.) — Тараздан шыққан  ортағасырлық ақын.
Жастайынан әкесі - Әбу  Насыр ИбраҺиммен бірге ИсфаҺан қаласына қоныс аударып, сонда  өмір  сүрген. XII ғасырда Тараз қаласынан қоныс аударғандар ИсфаҺан қаласында шоғырланып, бір төңіректе тұрғандықтан, ол төңірек Тараз махалласы атанған. ИсфаҺанда өзінің ақындығымен танылғаны үшін жергілікті тұрғындар оны "Һаджир" (келімсек) ақын деп атаған. Оның шығарған  жырларынан бізге дейінгі ортағасырлық араб тарихшысы Йақұт әл-Хамауи ар-Руми жазып алған жолдары ғана жеткен. Бұл жырдың үзіндісінде «Киік менің  жарамды тырнайды, Жанарыма  ұйқы  бермейді. Ол түркі нәсілді Тараз киіктерінен еді. Оның екі бетінің сұлулығы жібек іспетті. Оның екі беті Тараз іспетті хош иісті,»- деген жолдар бар. Оның қаламынан туған бұл жыр жолдарынан  Отанынан алыс кеткен адамның туған даласы мен жерін, елін аңсаған көңіл-күй  сезіледі.
Дереккөздер
Санат:Ортағасыр мәдениеті Санат:Ақындар Санат:Таразда туғандар
Райденхаузен
Райденхаузен (Reidenhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 183 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 35 074. Муниципалитеттің басшысы — Эрих Тайзен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ілияс Омаров ауылдық округі
Ілияс Омаров ауылдық округі – Қостанай облысы Алтынсарин ауданындағы әкімшілік бірлік. 2012 жылға дейін Лермонтов ауылдық округі деп аталған. 2019 жылы құрамына таратылған "Докучаев ауылдық округінен" 2 ауыл қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ілияс Омаров, Докучаев, Жаңасу, Шоқай ауылдары кіреді. Орталығы – Ілияс Омаров ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2515 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Алтынсарин ауданы ауылдық округтері
Стерадиан
Стерадиан (грек stereos – денелік, көлемді және радиан) – денелік бұрыштың бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) өлшем бірлігі. Белгіленуі – cp, 1 cp. сферадан ауданы сфера радиусының квадратына тең бет қиятын, төбесі сфера центрінде жатқан денелік бұрышқа тең. Толық сфера 4 радианға тең денелік бұрыш құрайды. 1 cp. 7,96*10–2 толық денелік бұрышқа немесе 3,28*103 квадраттық градусқа тең. (приблизительно 65,541° или 65°32′28″). =Пайдаланған сілтеме=
NGC 2688
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1858 жылы 11 наурызда астроном Уильям Парсонс (лорд Росс) ашқан болатын және NGC каталогында 2688 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25048, MCG 8-16-40, NPM1G +49.0113.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Александровка (Жаңа Бұқтырма кенттік әкімдігі)
Александровка — Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Жаңа Бұқтырма кенттік әкімдігі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Алтай қаласынан батысқа қарай 104 км-дей, Жаңа Бұқтырма кентінен солтүстік-батысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 162 адам (78 ер адам және 84 әйел адам) болса, 2009 жылы 84 адамды (42 ер адам және 42 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алтай ауданы елді мекендері
Бесвайлер
Бесвайлер (Baesweiler) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Ахен ауданының құрамына енеді.
Кемелдену индексі
Кемелдену индексі – шөгінді серия немесе оның құрамдас ұсақ бөлікшелерінің ауқымындағы тау жынысытар кемелділігінің сандық өзгерулерін сипаттайтын шама. тау жынысытардың құм-құмайт фракцияларындағы химиялық моруға төзімді тау жынысы жасаушы терригендік құрамбөліктерінің максимал және минимал мөлшерінің айырмасы ретінде анықталады.
Бесвайлер
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Кемелдену индексі
Дереккөздер
Санат:Геология
Ағыбай батыр (жыр)
«Ағыбай батыр» – тарихи жыр.
Кенесары Қасымов бастаған ұлт-азаттық қозғалысына белсене қатысқан белгілі батыр Ағыбай Қоңырбайұлының (1802–85) ерлік істерін баяндайды. Жырдың екі нұсқасы сақталған. Қарағандылық жыршы Тәужи Айнатасов жинаған «Ағыбай батыр» жырында Кенесарының түрікмен елінен бір тұлпар әкеп беру туралы өтінішін орындауға аттанған Ағыбай батырдың сапар кезіндегі ерліктері баяндалады. Нұсқа толық емес, он бір буынды, қара өлеңмен жазылған. Жыр оқиға желісі, құрылысы, суреттеу тәсілі жағынан өте қызғылықты. Романтикалық сарын басым.
Ақын, халық ауыз әдебиетін жинаушы Нұрғали Бейсеновтен 1949 ж. жазып алған "Ағыбай батыр" жырының 2-нұсқасы көркемдігі мен мазмұны жағынан құндырақаласы Ағыбай нақтылы өмірде Ресей отаршыларына қарсы күрес жүргізсе, жырда қалмақпен соғысып ерлік көрсетеді, даңқы бүкіл елге жайылған қолбасшы атанады. Бұл жыр да он бір буынды қара өлеңмен жазылған. Батыр ерлігі тарихи жыр шеңберінен асып, ертегі сарынымен бейнеленген, осы арқылы жырдың тарихи-әлеум. идеясы айқын байқалады.
«Ағыбай батыр» жырының Т.Айнатасов жинаған нұсқасы «Ақжолтай Ағыбай батыр» жинағында (Жезқазған, 1992) жарияланған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Қазақстан тарихы
Октон
Октон (Octon) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34186, пошта индексі — 34800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 440 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Булаев қалалық әкімдігі
Булаев қалалық әкімдігі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Булаев қаласы, Медвежка ауылы кіреді. Орталығы – Булаев қаласы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 9086 адамды құрайды.
Морфогенез
Морфогенез, морфогения, пішін қалыптасу (morphe — пішін, түр және генез) — организмнің жануарлар түрлеріне, туысына, отрядына, сыныбына (класына), типіне байланысты дене бітімі мен пішінінің қалыптасу процесі. Пішінқалыптасу процесін биология ілімінің үлкен саласы морфология зерттейді. Жануарлар организмінің құрылысы мен пішінқалыптасу процесін эмбриогенездің: органогенез, системагенез кезеңдерінен бастап организмдік деңгейде және пішіңдік эволюциялық даму деңгейінде қарастырады. Жануарлардың ұрықтық дамуы кезеңінде (эмбриогенезінде) ұрық жапырақшалары (эктодерма, энтодерма, мезодерма) мен біліктік мүшелерден (жүйке түтігі, хорда, ішек түтігі) ұлпалар мен органдардың дамуы нәтижесінде организмдегі белгілі қызметті атқаруға маманданған мүшелер жүйесі қалыптасады. Әр түрлі жануарлар организмдерінің, олардың тіршілік орталарына сәйкес ішкі дене құрылысының дамуы мен сыртқы дене бітімінің қалыптасуын — биологияның салыстырмалы морфология саласы зерттейді. Филогенез бен онтогенездің түрлі сатысында Морфогенез ерекшеліктерін зерттеу — организмнің биол. дамуының биогенетик. заңдылықтарын тереңірек білуге мүмкіндік береді.
Өсімдіктерде Морфогенез деп, жабын, түзгіш, өткізгіш ұлпалардың, сондай-ақ, олардың органдарының (тамыр, сабақ, жапырақ, гүл, жемістің) түзілуі мен дамуын айтады. Морфогенезді зерттеу — биология, генетика, молекулалық биология және эволюциялық физиологияның дамып, тұқым қуалау заңдылықтарын ашуда маңызы зор.
Дереккөздер
Санат:Даму биологиясы
Лором-Ягу
Лором-Ягу — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Юган өзенінің оң жағалауынан 449 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мотор
Мотор (латын тілінде motor – қозғалысқа келтіремін) – кез келген энергия түрін механикалық энергияға түрлендіретін қозғалтқыш. Атау сөздің түп төркіні латынша motor. Қазақша мәтіні: қозғаласықа түсіру.
Дереккөздер
Санат:Техника
Гетеронимдер
Гетеронимдер (heteros - басқа, өзге + опута - aт) - мағыналары бойынша тығыз байланысқан бірақ бірдей емес түбірлерден жасалған сөздер (аға және қарындас).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Юрий Борисович Шерстнёв
Юрий Борисович Шерстнёв (Юрий Борисович Шерстнёв 24 сәуір 1941 жылы Кеңестік Социалистік Одағы — 12 мамыр 2017 жылы Ресей Мәскеу) — кеңес және ресей театр мен киноның актері, Ресейдің еңбегі сіңген әртісі.
Өмірбаяны
Юрий Шерстнев 24 сәуірде 1941 жылы Мәскеуде әскери отбасында дүниеге келген. Әкесі, Шерстнёв Борис Илларионович, 1942 жылы Сталинградта қайтыс болды. Соғыс уақытында отбасы көшірілді (Өзбек КСР) Самарқанд, анасы мен Юрий ауылға көшті Юкаменскта Удмуртия. Соғыстан кейін отбасы Мәскеуге оралды, Үлкен Новинское шатқалында (бүгінгі күні Жаңа Арбат). Мектепте оқыдым № 637.
1963 жылы МХАТ мектеп-студиясың бітірді(В.К.Монюков курсы).Ол Станиславский атындағы театрында жұмыс істеген,кейін «Сфера» театр-студиясында, ал сосын Перовскаядағы театрда.Кейін драматургия мен режиссура орталығының қойылымдарымен айналасады.
Әйелі: Макеева Людмила Викторовна театр актрисасы мен режиссёрі.
2017 жылы 12 мамырда қайтыс болды аурудың асқынуынан. Борисов зираты жерленген.
Сілтемелер
Санат:Ресей актерлері
Элиас Канетти
Элиас Саломон Канетти (Elias Salomon Canetti; 25 шілде 1905, Русе – 14 тамыз 1994, Цюрих) – аустриялық және британдық жазушы, драматург, мәдениеттанушы, әлеуметтік ойшыл. Неміс тілінде жазған. Әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1981).
Өмірбаяны
Болгарияның Русе қаласында дүниеге келген — отбасы Османлы азаматтығын алған. Ладино тілінде сөйлейтін сефардтық еврей отбасынан шыққан. Оның әкесі Жак Элиас Канетти (1881-1912) атасы сияқты коммерциялық құрылыспен айналысқан; оның ата-анасы Адрианопольден шыққан. Анасы Матильда (Мазаль) Ардитти (1886-1937) де 18 ғасырдың аяғында Ливорнодан Русеге көшкен сефардтық көпестер отбасынан шыққан. Элиас отбасындағы үш ұлдың үлкені болатын. Ол өзінің балалық шағын Руседе өткізді, ал 1911 жылы отбасы Манчестерге көшті, онда әкесі әйелінің ағаларының бизнесіне қосылды. Бір жылдан кейін әкесі кенеттен қайтыс болды, ал анасы отбасын Лозаннаға, одан Венаға көшірді.
Бала 7 жасқа толғаннан олар Венада тұрады. Анасы оның неміс тілінде сөйлеуін талап етті, бірақ ол кезде ол ладино, француз және ағылшын тілдерінетік меңгерген болатын. 1916 жылдан 1921 жылға дейін олар Цюрихте, содан кейін 1924 жылға дейін Франкфуртте тұрып, Канетти мектепті аяқтады.
1924 жылы ол химияны оқуға Венаға оралды. Вена университетінің химия факультетін бітірген. Оқу кезінде философия мен әдебиетке қызығушылық танытты. Канетти Венадағы әдеби үйірмеге кірген кезде өзі жаза бастады. Солшыл көзқарастағы ол 1927 жылғы шілдедегі көтерілістің куәсі болып, кітаптар өртеніп жатқан кезде демонстрацияның қасынан өткен. Бұл оған қатты әсер еткені сонша, ол бұл туралы өз кітаптарында бірнеше рет атап өтеді.
Венада ол сатирик Карл Краустың лекцияларына да қатысты. Осы кезде ол тобыр құбылысын зерттеуге арналған материал жинай бастады. Ол өзінің таныстар шеңберін кеңейтті, бірақ консервативті ортадан мүмкіндігінше алшақ жүрді. 1928 жылы Берлинге барып, «Үйлену тойы» драмасын, келесі жылы «Тәңір комедиясын» жазды. солға|нобай| [[Цюрих|Цюрихтегі зираттағы Канеттидің қабірі]] 1934 жылы Вэзе Тобнер-Кальдеронға үйленді. Әйелі оған муза әрі әдеби көмекші болатын. Осыған қарамастан, Канетти басқа әйелдермен қарым-қатынасқа ашық болды.
1963 жылы Канеттидің бірінші әйелі қайтыс болды. Екінші рет ол Гера Бушорға (1933-1988) үйленді, одан Йохана атты қызы дүниеге келді.
Ол өмірінің соңғы 20 жылын Цюрихте өткізді. Цюрихте ол өмірбаян жазумен айналысты, оның бірінші томы балалық және жастық шаққа арналған және «Құтқарылған тіл» деген атпен жарық көрді. Оның өмірбаяны сәтті жарияланды, бірақ содан кейін ол Нобель сыйлығының лауреаты болғаннан кейін де сұхбат бермеді. Оның әйелі (1988) және автордың өзі (1994) Цюрихте қайтыс болды.
Шығармашылығы
нобай|250x250 нүкте| «Соқырлық», 1931 Жазушының ең танымал шығармасы — «Соқырлық» романы (1935 жылы жарық көрді), онда Ф. Кафка дәстүрін жалғастыра, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Еуропаның шындығы абсурд және ақылсыздықтың салтанаты ретінде ұсынылған. Басты кейіпкер — кітапханасында тұратын синолог Кин, сансыз кітаптарды жинаушы. Тәртіпті өміріне қанағат етіп, адами қарым-қатынастан алшақ өмір сүруге тырысады. Қытай әдеби ескерткіштерін зерттеумен айналысады. Кітаптың көп бөлігі — оның өзі қорқатын және түсінбейтін қоғаммен мәжбүрлі байланысының комедиясы. Оны өзіне үй қызметші әйелі үйлендіреді, содан кейін ол оның мүлкін иемденіп, көшеге қуып шығарады. Онда, Киннің алдынан гротеск кейіпкерлерінің тізбегі өтеді, олардың әрқайсысы психиканың бір немесе басқа да сау емес күйінің көрінісі. Психотерапевт ағасы оны емдеуге тырысады, бірақ бәрі жеңіліспен аяқталады. Осылайша, Кинді және оның кітапханасын қорғауы тиіс ағасы олардың өліміне себеп болды.
Канеттидің басты қызығушылығы — бұқаралық қоғам. 1960 жылы ол «Бұқара және билік» атты үлкен зерттеуін жариялады. Онда ол әлеуметтік антропология деректеріне сүйене отырып, бұқараның негізгі формаларын — ашық және жабық бұқараны, сақинаны, массалық кристалды және т.б. атап өтеді. Канетти билік қатынастарының пайда болуын және олардың адам табиғатының алғашқы құбылыстарымен — тамақтануымен, тактильді сезіммен, өлімнен қорқу, қиялмен байланысын талдады. Жазушы бұқараның өз көсемдеріне бағынуы қалай жүзеге асатынын түсінуге тырысты. Канетти көшбасшылық пен паранойя арасындағы параллельді жүргізді, ол фрейдтік ілімдердің көмегімен талдау жасауға тырысты.
Кітаптың барлық эрудициясына қарамастан, оны академиялық зерттеу деп санауға болмайды, бұл қоғамнан тыс және сол бөгде адамға тобырдың қалай қалыптасатынын және тобырдың қалай манипуляцияланатынын түсіндіруге тырысатын біреудің жазбасы. Бұл шығарма да зерттеуден поэзияның болуымен және автордың жеке көзқарасымен ерекшеленеді. Канеттидің бұл жұмысы еуропалық қозғалыстардың пайда болуын түсіну үшін маңызды болып қала береді. Канетти тобырдың өсуін және оның тіпті ресми билікке қарсы бағытталған күшін зерттейді. Осылайша, жұмыс кез келген мемлекеттің қоғамының психологиясын түсіну үшін өзекті болып қала береді.
1981 жылы «кең дүниетанымы, идея байлығы және көркемдік қуатымен ерекшеленетін шығармалары үшін» Нобель сыйлығын алды.
Дереккөздер
Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Ұлыбритания) Санат:XX ғасырдағы Ұлыбритания жазушылары Санат:Неміс жазушылары Санат:Вена университеті түлектері Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Pour le Mérite орденінің иегерлері Санат:Аустрия жазушылары
Мұхаммед Риза Агехи
Өмірбаяны
Өзі 1825-75 жылдары Хорезмде өткен оқиғаларды қамтитын бірнеше еңбектер Агехи шығармаларында Хиуаның ішкі саяси тарихы, оның көршілес елдермен қарым-қатынасы туралы мәліметтер мол. Қазақтар мен қарақалпақтардың, түркмендердің, Иран мен Мауераннахрдың тарихынан құнды деректер берілген. 1870 жылы көктемде Орынбор қамалының маңында орыстармен болған ұрыста қазақтардың сәтті жеңісін баяндайды. Хиуада болған оқиғаларға қазақ хандары мен сұлтандарының араласуы, Хиуа билеушілерінің Сырдария, Каспий мен Арал теңізі арасын қоныстанған қазақтарға жасаған шапқыншылығы, қазақ — қарақалпақ қарым-қатынасы туралы мәліметтер бар.
Дереккөздер
Санат:1809 жылы туғандар Санат:Хиуада туғандар Санат:1874 жылы қайтыс болғандар Санат:Хиуада қайтыс болғандар Санат:Өзбекстан жазушылары Санат:Өзбекстан тарихшылары Санат:Өзбекстан ақындары Санат:Түркия ақындары Санат:Өзбек ақындары Санат:Өзбек жазушылары Санат:Өзбекстан аудармашылары Санат:Хорезм ақындары Санат:Хорезм ғалымдары
Бауыржан Ересұлы Жантеміров
Бауыржан Ересұлы Жантеміров (18 қазан, 1951 жыл, т., Орал облысы Қаратөбе ауданы Қаратөбе кенті) - қаржыгер.
Дереккөздер
Санат:18 қазанда туғандар Санат:1951 жылы туғандар Санат:Қаратөбе ауданында туғандар Санат:Жаңа экономикалық университеті түлектері Санат:Астана медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
Николай Иванович Дубов
Николай Иванович Дубов ─ орыс жазушысы.
1910 жылы Омбы қаласында дүниеге келген. 1929 жылдан бастап журналист, кейін кітапханашы болып жұмыс істейді.
1930 жылдары әдеби шығармашылықпен айналыса бастайды.
1950 жылдары жасөспірімдерге арналған прозалық шығармалар жаза бастайды.
Бяла-Река (Велико Тырново облысы)
Бяла-Река (Бяла река) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Сухиндол қауымының құрамына кіреді.
Николай Иванович Дубов
1967 жылы «Сирота» және «Жестокая проба» повестерін «Горе одному» атты романына біріктіріп, осы шығармасы үшін 1970 жылы КСРО Мемлекеттік сыйлығына ие болады.
Бяла-Река (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 213 адамды құрайды.
Николай Иванович Дубов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары
Бяла-Река (Велико Тырново облысы)
Пошта индексі — 5237. Телефон коды — 061301. ЕКАТТЕ коды — 7661.
Сыртқы сілтемелер
Бяла-Река
IC 3146
IC 3146 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 89579, KUG 1216+259.
Сыртқы сілтемелер
IC 3146 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
NGC 7166
NGC 7166 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 5 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7166 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67817, ESO 288-27, MCG -7-45-4, AM 2157-433.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Ашантилар
Ашантилар  (өз атауы — асанте, асантефо) — Акан тобының халқы, Гананың орталық аймақтарында (Ашанти және Бронг-Ахафо аймақтары) тұрады. Саны – 2,8 млн адам. (2000, бағалау).
Тілі
Чви (тви) тілінің бір диалектісінде сөйлейді, жазуы латын графикасына негізделген.
Діні
Ашантилердің көпшілігі дәстүрлі нанымдарды сақтайды, сонымен қатар христиандар мен сүнниттік мұсылмандар мұсылмандары бар.
Тарихы
Этникалық қалыптасуы 18 — 19 ғасырдың басындағы Ашанти конфедерациясын (1700 — 1896) құраған тайпалар одағынан басталады. Конфедерацияны жоғары көсем (асантекене), оның әйелі (асантекема) және ақсақалдар кеңесі (асафохене) басқарды. Мықты әскери ұйымға сүйене отырып, Ашантилар 19 ғасырдың басында бүкіл Ганадағы сауданы өз қолдарына алды. Ол кезде Ашантилар қоғамының негізі алғашқы қауымнан (акура), үлкен жанұялардан (фиефо), әйелдер қауымынан (абусуа), әскери ұйымдардан (асафо) құралды. Ауқаттыларға, еркін қауым мүшелеріне және құлдарға бөлінді.
Кәсібі
thumb|left|Ашантилер құмыралары Негізгі дәстүрлі кәсіптер қолмен циклдік тыңайған егіншілік (ямс, маниок, таро, тәтті картоп, жержаңғақ, тары, жүгері, құмай, күріш, ананас, цитрустық жемістер, банандар, бұршақ дақылдары, қызанақ, көкөністер, май пальмасы мен кола ағашын өсіру), мал шаруашылығы (ұсақ мал, шошқа, құс), алтын өндіру. Аңшылық, балық аулау және терушілік екінші кезектегі мәнге ие. Олар қалалардағы какао плантацияларында, ағаш кесу, тау-кен және өнеркәсіптік кәсіпорындарда жалдамалы жұмыс істейді. Қолөнерден ұсталық, алтын, күміс, қоланы көркем өңдеу, керамика, тоқымашылық, ағаш ою өнері дамыған.
Өмір салты
Олар көп отбасылық қауымдастықтарда тұрады, неке қонысы билокалды. Әйелдерге өте үлкен өкілеттіктер берілген. Ежелден келе жатқан нанымда бала өз қанын анасынан, ал рухын әкесінен алады делінген. Қайтыс болғандарды жерлеу жергілікті тұрғындардың ең маңызды рәсімдерінің бірі болып табылады. Бұл қаралы оқиғаға бүкіл ауыл жиналды. Дүниеден өткен адамның соңғы паналау орны ерекше түрде жасалады – табыт марқұмның кәсібін көрсететін зат түрінде жасалады. Күйеуін алдаған әйелдер қатыгез жазаланады. Күйеуі опасыз әйелдің мұрнын тістеп алды, сатқын күйеуін таяқпен ұрып-соғады.
Дәстүрлі киімдері - кенте және адинкра (арнайы мөрлермен бедерленген ою-өрнектері бар мерекелік кенте).
Азық-түлік негізінен көкөністер (әртүрлі жарма, бұқтырылған тағамдар, қайнатылған және пісірілген көкөністер мен ащы дәмдеуіштер, пальма майы қосылған тамыр көкөністері), сондай-ақ ет пен балық.
Сынаманы енгізу
Сынаманы енгізу. Газ хроматографияда талданатын заттан 0,01-50 мкл мөлшерде сынаманы бөліп алады. Ал бөлме температурасында оның көлемін 1 мл дейін көбейтуге болады. Сынаманы шүмек, не шприц арқылы енгізеді. Ол үшін енгізілетін үлгі мөлшерін өлшеп, реттеп беруге болады. Мұндай инемен газ не теменгі тұтқырлықтағы сұйықтарды енгізеді. Газ күйіндегі сынаманы енгізу суретте көрсетілген. thumb|300px|Үлгіні енгізуге арналған алты арналы шүмек Капилляр бағаналарға газ не сұйық күйдегі сынаманы енгізу оның толып кетпеуі үшін аса сактықпен орындауды қажет етеді. Енгізілетін сынама көлемі 0,2 мкл шамасынан аспауы керек, дурысы 0,01 мкл шамасында болғаны жөн. Шприцпен жұмыс істеу үшін дағдылану керек. Бұдан басқа газ ағымына талданатын сынаманы арнайы қондырғымен бөліп енгізу әдісі де бар. Қатты сынамаларды газды хроматографияда талдауға болады. Бұл жағдайда оларды газ не сұйық күйге өзгеріссіз ауыстыру керек. Мұнан әрі оларды буландырғышта тез буландыру үшін қысымын жоғарылатады. Көптеген заттар қыздырғанда ыдырап кетеді, ал қайсыбірі газ тәрізді өнімдерді түзеді. Бүл жағдайда хроматографиялау керек. Тасымалдауыш - газ ағымы үздіксіз беріліп тұрғанда, өте қысқа мерзімде бірнеше жүздеген градуска дейін қыздырыла алатын платина ішіне сынаманы орналастырады. Мұндайда ыдырау өнімі бірден хроматографиялық бағанаға беріледі. Қатты үлгілерді газ хроматография көмегімен талдаудың басқаша тәсілі - химиялық реакция нәтижесінде ұшатын химиялық қосылыс алу. Бұл тәсіл аналитикалық реакциялы газ хроматографиясы деп аталады. Химиялық және хроматографиялық екі процесс те бір қондырғыда жүзеге асады. Талданатын қоспадағы құрамдас бөліктердің борі не кейбіреуі реакторда әрекеттесіп, ол реакция өнімі газ тасушы ағынмен хроматографиялық бағанага беріледі. Бұл әдісте не нашар детектрленетін, не ыдырайтын сұйық заттарды да хроматографиялауға бола береді. Бұл әдістерді қолданатын химиялық реакциялардың типі әр түрлі. Мысалы, бейорганикалық қосылыстарды кейбір элементтердің жеңіл ушатын галогенидтерін алу мақсатымен галогендеуге болады. Органикалық қосылыстарды этерификациялау реакция арқылы жеңіл ұшатын күрделі эфирлерге айналдырады. Судың болмашы қоспасы сутек түзетін литий-алюминий гидриді бар реакция бойынша анықталады. Кальций, алюминий карбидтерінің барын, олардың суымен эрекеттесін, нәтижеде түзілетін ацетилен көмегімен анықтайды. Мұнымен қатар, құрамында қанықпаған байланысы бар органикалық қосылыстарды катализаторда сутектендіру және басқа да әдістер белгілі.
Дереккөздер
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Волосница (Кама тармағы)
Волосница (Үлкен Волосница) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама өзенінің сол жағалауынан 1421км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 94 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Евгений Владимирович Плужник
Евгений Владимирович Плужник (6 наурыз 1975 жыл, Қаражал, Қазақстан Республикасы) — «ВТУ» Мәскеу Технологиялық Институтының алғашқы проректоры, Moscow Business School бас директоры, «Legal Bridge» консалтингілік компаниясының аға серіктесі, YEES Халықаралық конференциясы программалық комитетінің авторы және жетекшісі, елдердің бәсекеге қабілеттілігінің жыл сайынғы әлемдік рейтинг-шолуының ресейлік блогының сараптама кеңесінің (IMD World Competitiveness YearBook) мүшесі.
Ғұмырнама
1992 жылы орта мектепті тәмамдады 1997 жылы Қарағанды мемлекеттік техникалық университетін «Басқарудың және ақпаратты өңдеудің автоматтандырылған жүйелері» мамандығы бойынша тәмамдады 2001 жылы Новосибирск мемлекеттік экономика және басқару университетін «Қаржы және несие» мамандығы бойынша тәмамдады 2011 жылы РФ Президенті жанындағы Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік қызмет академиясына Doctor of Business Administration (DBA) дәрежесін алу үшін түсті