cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жалпайма
Таралуы
Жалпайма түздік зонада, соның ішінде Ресейдің және Украинаның ормандарында, Кавказда, Орталық Азияда кең таралған. Қазақстанда Батыс Казақстан, Ақтөбе облыстарының солтүстік аудандарында, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл, Алматы, Шығыс Казақстан облыстарының тау бөктерінде кездеседі.
Жою шаралары
Қысқа мерзімде егістік өсімдік қалдықтарынан тазартылып, қайырмалы соқамен терең жыртылады, арам шөптен тазартылады, егістікке химикалық препараттар қолданылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жартылай қатты қанаттылар Санат:Зиянкестер Санат:Қалқаншалы бақашықтар Санат:Еуразия жәндіктері
Шулган
Шулган — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Шулган ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 979 адамды құрады. Пошта индексі — 452843, ОКАТО коды — 80250860001.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Джо Уиллок
Джозеф Джордж Уиллок (Joseph George Willock; 20 тамыз 1999) — англиялық футболшы, «Арсенал» клубының жартылай қорғаушысы.
Клубтық
Уиллоктың тегі монтсерраттық, "Арсенал" футбол клубының түлегі. 2018 жылға дейін "Арсеналдың" жастар клубында өнер көрсетіп келді.
Негізгі командада 2017 жылы 20 қыркүйек күні Англия Лига кубогында "Донкастерге" қарсы ойында алаңға шықты. Сегіз күннен соң еурокубоктердегі дебют ойынын өткізді, УЕФА Еуропа лигасындағы БАТЭ-ге қарсы матчқа қатысты. Ал премьер-лига матчтарында сол жылы желтоқсанда "Ньюкаслге" қарсы ойында алаңға шықты.
Ұлттық құрама
Англияның 16 және 19 жасқа дейінгі құрамаларында ойнады.
Жеке өмірі
Ағалары Крис Уиллок пен Мэттью Уиллок та футболшылар.
Радеформвальд
Радеформвальд (Radevormwald) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Обербергиш ауданының құрамына енеді.
Джо Уиллок
Сілтемелер
Санат:Англия футболшылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары
Радеформвальд
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 22526 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 53,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 74 036. Қаланың басшысы — др. Йозеф Корстен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Ульштедт-Кирхгазель
Ульштедт-Кирхгазель (Uhlstädt-Kirchhasel) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6347 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 122,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 73 109. Муниципалитеттің басшысы — Петер Шрётер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 33 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Вильхельмсхоф (Рабс қауымы)
Вильхельмсхоф (Рабс қауымы) (Wilhelmshof (Gemeinde Raabs)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Вайдхофен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2947 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 134.65 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WT, ресми идентификациялық коды — 3 22 16.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рудольф Майер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вильхельмсхоф (Община Рабс)
Комодо кеселі
Таралуы
Комодо кеселі Комодо, Ринка, Флорес, Жили Мотанг, Жили Дасами аралдарын және Орталық Индонезияны мекен етеді.
Биологиялық сипаттамасы
Комодо кеселі - әлемдегі ірі кесіртке. Ұзындығы 2 3 метр, салмағы 70 келіге дейін жетеді. Құйрығының ұзындығы денесінің ұзындығының жартысындай болады. Комодо келесінің ерекше ірі болуы оның ас қорыту жүйесінің баяу жұмыс істеуге және Комодо аралында одан ірі етқоректі жануардың жоқтығына байланысты болуы мүмкін. Ірі дене тұрқына байланысты бұл кесірткелер өздері мекен ететін экожүйеде басшылық танытады. Өлекселерді жеумен қатар, аңдып жүріп түрлі омыртқалыларды, құстарды және сүтқоректілерді де аулайды. Мамыр мен тамыз айларында шағылысып, қыркүйек айында жұмыртқа салады. Жиырма шақты жиырма шақты жұмыртқаны 7 8 ай басып, құрт құмырсқа көбейген кезде, яғни сәуір айында балапандары жұмыртқаны жарып шығарады.
Комодо келесінің тіршілік ететін ортасы аса жайлы емес. Комодо келесі жеке дара жүретін жануар. Қоректенетін кезде және шағылысу маусымында ғана берілетін. Аталық келестер екі шақырымдай аумақты иемденіп, бөгделерін ол жерге жолатпай, қорғаштайды.
Санат:Кеселдер Санат:Қауіптен тыс түрлер
Жандармерия
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Тарих
Харваловци (Велико Тырново облысы)
Харваловци (Харваловци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
Фигейреду-де-Алва
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 026 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,56 км² шамасында. Халық тығыздығы — 65,9 адам/км².
Харваловци (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 адамды құрайды.
Фигейреду-де-Алва
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Харваловци (Велико Тырново облысы)
Пошта индексі — 5093. Телефон коды — 06158. ЕКАТТЕ коды — 77178.
Фигейреду-де-Алва
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Харваловци (Велико Тырново облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Абдолла Жанзақов
Абдолла Жанзақов (1918, Ақтөбе облысы, Қобда ауданы, Ақырап ауылы — 30 маусым, 1944, Полоцк ауданы, Витебск облысы) — Кеңес Одағының Батыры (22.07.1944).
Өмірбаяны
Ұлы Отан соғысы басталысымен майданға аттанып, 67-гвардиялық атқыштар дивизиясының 196-гвардиялық полкі құрамында автоматшы болып қызмет етті. 1944 ж. 24 мауысымда Жанзақов қызмет атқарған взвод Батыс Двинадан өтті. Дұшпанның борап тұрғвн артилерия-пулемет оғының астымен барып шағын плацдарымды неміс солдаттарынан тартып алған десантшылар оқтың бетін өздеріне бұрып, негізгі бөлімдердің өзеннен өтуіне жәрдемдесті. Невель қаласы және Глуховка селосы түбінде болған ұрыстар кезінде ержүрек, көзсіз батылдығымен көзге түсті. Полоцк маңында, Батыс Двинадан өту кезіндегі ұрыста асқан ерлікпен қаза болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1918 жылы туғандар Санат:Қобда ауданында туғандар Санат:30 маусымда қайтыс болғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Полоцк ауданында қайтыс болғандар Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Даңқ орденінің иегерлері Санат:КСРО ефрейторлары
Енжар дыбыстар
Енжар дыбыстар
Қазақ тілінде енжар дыбыстарға езулік «ә» және еріндік «о/ө», «ұ/ү» ( «у»-дан өзге) дыбыстары жатады. Енжар дыбыстар қызыл түстпен берілді: олар 1-буыннан әрі жүрмейді. Дауысты «у» белсенді және барлық көріністе жазылады. Бірақ құрамында енжар «ұ/ү» дыбыстары болғандықтан, осында қарастырамыз. Бұл «ұ/ү», «у» дыбыстарының емлесі буын түрлерімен байланысты. Буын дыбыстарын шартты түрде былай белгіледік: А – дауысты, В – дауыссыз.
Рахима Шәріпқызы Нуриден
Рахима Шәріпқызы Нуриден (24 ақпан 1955 жыл Қарағанды облысы Ұлытау ауданы Байқоңыр ауылы) - журналист, журналистика ғылымдарының кандидаты, доцент, профессор.
Енжар дыбыстар
1. «А», «ВА» – ашық буын (Мысалы: ә-ке, жә-не).
Рахима Шәріпқызы Нуриден
Дереккөздер
Санат:24 ақпанда туғандар Санат:1955 жылы туғандар Санат:Ұлытау ауданында туғандар Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Л.Н.Гумилев атындағы Евразия ұлттық университетінің профессорлары
Енжар дыбыстар
2. «АВ», «АВВ» – тұйық буын (Мысалы: ұл, ұлт).
3. «ВАВ», «ВАВВ» – бітеу буын (Мысалы: бұл, бұлт).
Бұл буын түрлерінде «у» болмайды.
Сөз соңында «ұ/ү» болмайды, тек «у» болады.
Ескерейік:
1 Енжар әріптер 1-буында дауыссыздың алдында жазылады. Мысалы: әне, және, ол, өс, құн, күн.
Енжар дыбыстар 2-буыннан бастап кірме сөздерде кездеседі. Мысалы: кінә, күнә, сірә.
2 Енжар дыбыстар сингармонизм заңына бағынады. Мысалы: ұлы, бұлар, дұрыс, жолдар, осында – жуан; әне, әрине, және, бүгін, күнде, көрді, сөйле – жіңішке.
3 Еріндік «о/ө», «ұ/ү» 1-буында тұрып, кейінгі «ы–і» (кейде «е») дыбыстарының айтылуын өздеріне ұқсатады. Яғни, соңындағы «ы/«е» дыбыстары еріндік түрде айтылады. Мысалы: «осы» – «осұ», «ұлы» – «ұлұ», «өсім» – «өсүм»,«күні» – «күнү», «бөлек» – «бөлөк». Бірақ бұл ықпал «а» дыбысына жүрмейді – ол өзгермейді.
«Ә»
Әдетте «ә» жуан «а» дыбысының жіңішке жұбы саналады. Бірақ «ә» 1-буыннан соң кездеспейді. Практикада «а» дыбысының жіңішке жұбы ретінде үнемі «е» дыбысы жүреді. Мысалы: ана, ене, аналар, әжелер, атаға, әкеге.
IC 3414
IC 3414 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBdm (ергежейлі спиральді галактика) типті галактика.
Енжар дыбыстар
«Ә» әрпі тек 1-буында дауыссыздың алдында жазылады. Өзге жағдайда кірме сөздерде кездеседі: «сірә», «кінә», «күнә».
IC 3414
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41166, UGC 7621, MCG 1-32-79, ZWG 42.129, VCC 1189.
Енжар дыбыстар
2. «Ә» жіңішке дыбыстармен үндеседі. Мысалы: «әнші», «әке», «әже», «тәте», «сәлем», «кінә».
3. «Ә» 1-буыннан кейін араб, парсы тілінен кірген сөздерде кездеседі. Мысалы: «сірә», «кінә», «күнә», «жүдә».
Жазылу емлесі:
«О/ө» әріптері тек 1-буында дауыссыздың алдында жазылады. Өзге жағдайда кірме және біріккен сөздерде кездеседі. Мысалы: орын, осы, қол, жол, орта, беторамал, өрік, көмек, Естөре.
«О/ө» әріптерінің жазылу емлесі 1-буында мынадай түрде кездеседі:
1. «А», «ВА» – ашық буын (Мысалы: о-ра, бо-ра, ө-те, тө-те).
2. «АВ», «АВВ» – тұйық буын (Мысалы: ол, оң, өс, өң, өрт).
3. «ВАВ» – бітеу буын (Мысалы: бол, сол, бөл, сөл).
1 «О/ө» әріптері 1-буында дауыссыздың алдында жазылады. 2-буыннан бастап кірме сөздерде кездеседі.
2 «О/ө» әріптері сингармонизм заңына бағынады.
3 «О/ө» әріптері ылғи 1-буында тұрып, кейінгі «ы/(кейде «е») дыбыстарының айтылуын өздеріне ұқсатады. Яғни, «ы–і», «е» дыбыстары еріндік түрде айтылады. Мысалы, «осы» – «осұ», «ұлы» – «ұлұ», «күні» – «күнү», «бөлек» – «бөлөк».
«Ұ/Ү»
«Ұ/ү» және «у» әріптерінің жазылу емлесі буын түрлерімен байланысты. Сондықтан буын түрлерін еске түсірейік:
Сапулпа (Оклахома)
Сапулпа (Sapulpa) — Оклахома штатының Creek округіне жататын АҚШ қаласы.
Енжар дыбыстар
1. «А», «ВА» – ашық буын (Мысалы: ұ-на, сұ-ра, ү-шеу). Мұнда «у» болмайды.
2. «АВ», «АВВ» – тұйық буын (Мысалы: ұл, ұлт, үн). Мұнда «у» болмайды.
Сапулпа (Оклахома)
Қала тұрғындарының саны 20 544 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 48.3 км² шамасында. FIPS коды — 40-65400.
Енжар дыбыстар
Демек, сөз соңында «ұ/ү» болмайды, тек «у» болады.
Сапулпа (Оклахома)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Енжар дыбыстар
1 «Ұ/ү» әріптері 1-буында дауыссыздың алдында жазылады. 2-буыннан бастап кірме сөздерде кездеседі.
2 «Ұ/ү» әріптері сингармонизм заңына бағынады.
3 «Ұ/ү» кейінгі «ы–і» (кейде «е») дыбыстарының айтылуын өздеріне ұқсатады. Яғни, «ы/і», «е» дыбыстары еріндік түрде айтылады. Мысалы, «ұлы» – «ұлұ», «үкім» – «үкүм», «күрек» – «күрөк».
«У»
Сингармонизм заңы бойынша екі дауысты қатар келмейді. Бірақ дауысты «у» өзге дауыстылармен қатар келе береді. Өйткені дауысты «у» құрамында екі дыбыс (ұу/үу) бар. Бұл құрамда «у» дауыссыз. Сондықтан сингармонизм заңы бұзылмайды.
Мысалы: «уыс» – «ұу-ыс», «уақ» – «ұу-ақ»
1. Сөз басындағы «А», «ВА» буын түрінде ”у” жазылады. Мысалы: у, шу. Мұнда «ұ/ү» болмайды.
2. Дауыстыдан соң дауыссыз ”у” жазылады. Мысалы: ау, тау, санау, сұрау. Мұнда «ұ/ү» болмайды.
3. Сөз соңында әрқашан «у» болады, «ұ/ү» болмайды.
Сілтемелер
http://predmet.kz/kz_laws_art/179-enzhar-dybystar.html
Электрлік айналтқыш
Электрлік айналтқыш (Электропроигрыватель) — тек бастиек және үнтабақ орналасқан дискінің бірқалыпты айналуын (33, 1/3 айн./ мин, 45 айн./мин) қамтамасыз ететін механизмнен тұратын құрылғы. Токқа қосып ойнатқанда, оның бас тиегі күшейткіші бар құрылғыларға (радиоқабылдағышқа, теледидарға немесе жеке күшейткіштерге) қосылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Швадернау
Швадернау (Schwadernau) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Нидау округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 633 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 748, пошта индексі — 2556.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Аргайры
Аргайры — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кызыл-Чин өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мұхаметқали Нұрбаев
Нұрбаев Мұхаметқали - Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Байзақ ауданы, Қызыл Жұлдыз колхозының председателі (1945). 1901 жылы Жамбыл облысы, Ақбұлақ ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Жылқыбай Аралбаев
Жалқыбай Аралбаев (1921 ж.т., Маңғыстау обл. Жаңаөзен ауд.) — қоғам қайраткері.
Еңбек жолы
Ашхабад педагогикалық институтын бітірген (1941).
1941-42 ж. Түрікменстанның Чаржау облысында орта мектептің оқу ісінің меңгерушісі болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан (1942-45).
Бір жылдық партия мектебінің тыңдаушысы (1945-46), Қызылорда облыстық партия комитетінің лекторы (1947-51), Қазақстан Компартиясы ОК-нің лекторы (1951-60), Жамбыл облысы партия комитетінің насихат және үгіт бөлімінің меңгерушісі, хатшысы (1960-73).
Жезқазған облыстық партия комитетінің хатшысы (1973-83), Жамбыл қалалық атқару комитеті ономастикалық комиссиясының төрағасы (1988-91).
Марапаттары
Аралбаев Жылқыбай Еңбек Қызыл Ту, Халықтар Достығы ордендерімен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен, медальдармен марапатталған.
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері
Метагонимоз
Метагонимоз - адам, ит, мысық, түлкі және песец ауруы. Тоғышардың метацеркариі  зақымдынған  балықтардың  қабыршағында, теріде,  желбезек  жапырақтарында  және  жүзбе  қанаттарында  дамиды. Санитарлық баға -  зақымдалған балықтың  желбезегін, қанаттарын, қабыршақтарын  алып тастайды да  қайта  өңдеуге  жібереді немесе 8-10 күн  18-20°С температурада мұздатады. Зақымдалған балықтарды базарларда  сатуға  тиым  салынады. Зақымдалған балықтың тазалау  кезіндегі  қалдықтарын  қайнату  арқылы  залалсыздандырып  техникалық  заттар  дайындау  үшін  қолданады (желім жасайды).
Бетпе-бет ұрыс
Бетпе-бет ұрыс — шабуылға шыққан қарсыластың әскеріне қарсы бағытта жүргізілетін ұрыс қимылдарының бір түрі. Бетпе-бет ұрыс беру, маневр кезінде қарсыластын шабуылын тойтару, сондай-ақ қорғаныста резервті, екінші эшелонды қарсы шабуылға шығару барысында тууы мүмкін. Ұрыс қимылдары батыл да тез, басып алу мен басымдықты ұстап калу үшін шиеленіскен күрес жағдайында өтеді. Шабуылдаушы бөлімдер мен бөлімшелердін ұрыс реттері тез өзгереді. Екі жақта да ашық каптал, маневр еркіндігі және баска бірқатар факторлар болады. Бетпе-бет ұрыс та табысқа батыл да еркін қимылдап билікті колға алған, оны ұрыс қимылдары барысында ұстап калған жақ қана жете алады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Марчеллина
Марчеллина (Marcellina) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6732 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 441 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 10.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Меритен
Меритен (Méritein) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,90 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64381, пошта индексі — 64190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 294 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,61 адам/км².
1438 жыл
Оқиғалар
1438 жылы - Алтын Орданың ыдырауы нәтижесінде Қазан хандығы құрылған.
Туғандар
Тағы қара: Санат:1438 жылы туғандар
Меритен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
1438 жыл
Түсініктемелер
*
Иасы ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Еңбекшідихан, Шойтөбе ауылдары кіреді. Орталығы – Еңбекшідихан ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2448 адамды құрады.
Сомбатхей
Сомбатхей (Szombathely) — Мажарстанның батысындағы қала. Халық саны 80 154 адам (2005 жылғы халық санағы бойынша). Бұл Мажарстанның көне қалаларының бірі.
Негізін біздің заманымызға дейін 45 жылы римдіктер қалаған. Қалада императорлар резеденциясы мен амфитеатр салынған. Ұлы Константиннің билігі кезінде қала жақсы дамыды, оның өзі қалаға бірнеше келген болатын. Жаңа ғимараттар, театрлар және шіркеулер салынады. Аңыздың бір нұсқасы бойынша осы қалада әулие Мартин Турский туған. 445 жылы Сомбатхейді ғұндар басып алады, ал 458 жылы қатты жер сілкінісінің салдарынан қала қирайды. Дегенмен 5-8 ғасырларда бұл аймақта славян тайпалары мен аварлар мекендейді. 10 ғасырда Мажарстанның құрамында болады.
Байкенже Әбекұлы Белбаев
Байкенже Әбекұлы Белбаев (1951 жылы 19 қазанда Аягөз қаласында дүниеге келген) — театр және кино актері, каскадер, ҚР еңбек сіңірген қайраткері (2003).
Өмірбаяны
Алматы эстрада-цирк студиясының акробатика-гимнастика бөлімінде білім алған.
Щепкин атындағы Мәскеу театр училишесінің актерлік факультетін бітірген (1974).
1974 жылдан Ш.Айманов  атындағы  «Қазақфильм» киностудиясының актері.
ҚазКСР Кинематографистері одағының мүшесі (1987 жылдан).
Рөлдері
Актердің режиссер М.Кәрібозовтың «Сағым» фильміндегі бас кейіпкер, Б.Қалымбетовтің «Сардар» картинасындағы қалмақ колбасшысы, Р.Әбдірашевтің «Балалық шағымның аспаны» фильміндегі есепші Тойбай, С.Тәуекелдің «Махамбеттің семсері» картинасындағы хорунжий Ықылас, ресейлік режиссерлер Е.Кончаловскийдің «А»-ға қайта оралу», Э.Оразбаевтың «Афалинаның қарғуы» фильмдеріндегі кейіпкерлері экраннан жарқырай көрініп, көрермен көңілін баурап алған бейнелер. «Афалинаның қарғуы» фильмінде бас кейіпкерлердің бірінің бейнесін сомдап, қос қанатты қырандай актерлік шеберлік пен каскадерлік өнерді қатар меңгергенін көрермен қауымға паш етті. Бұл туынды 2010 жылы сәуір айында Мәскеуде өткізілген детективті фильмдердің XII фестивалінде «Көркем детектив фильм» саласы бойынша бас жүлдеге ие болып, сол жылы желтоқсан айында Киевте өткізілген «Алтын Георгий» фестивалінде «Үздік сценарий үшін» санаты бойынша жеңімпаз атанды.
Байкалдың өнерін ресейлік режиссерлер жоғары бағалайды. Қазір ол Семей полигонында сутегі бомбасын сынақтан өткізудің зардабы туралы Павел Чухрайдың «Мәскеу-400» деп аталатын картинасына түсіп жатыр.
Отбасы
Әкесі - Белбаев Әбек, марқұм, қызметкер болған. Анасы -Белбаева Мүкім, марқұм, үй шаруасымен айналысқан.
Үйленген. Жұбайы - Белбаева Гүлзия, актриса, дубляж және дыбыстау режиссері. Қызы - Маржан (1974 жылы туған); ұлы - Біржан (1979 жылы туған).
Сорбұлақ каналы
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы каналдары
Даңмұрын Кенжебекұлы
Даңмұрын Кенжебекұлы (1870 жыл, Жалағаш ауданы Аққошқар ауылы – 1923 жыл, Жалағаш ауданы Аламесек (қазіргі Есет батыр ауылы) ауылы) – ақын.
Жасында мұсылманша оқып, хат таныған. Егіншілікті кәсіп етіп, арық қаздырып, елдің отырықшылыққа бет бұруына ықпал жасаған. «Даңмұрын арығы» деп аталатын арық қазір де бар. Даңмұрын толғау, терме, арнау өлеңдер мен дастандар шығарған. Олардың негізгі тақырыбы – адамгершілік, әділдік, ел тағдыры. Даңмұрын ақындар айтыстарына да қатысқан. Оның Қаңлы Жүсіппен айтысы «Айтыс» кітабының екінші томына (1965) енген.
Дереккөздер
Санат:1870 жылы туғандар Санат:Жалағаш ауданында туғандар Санат:1923 жылы қайтыс болғандар Санат:Жалағаш ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан ақындары Санат:Айтыс ақындары
Леком
Леком — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ветлуга өзенінің оң жағалауынан 674 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мұқыры ауылдық округі
Мұқыры ауылдық округі — Жетісу облысы Көксу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақын Қалқа, Қазақстанның 10 жылдығы ауылдары кіреді. Орталығы – Ақын Қалқа ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3040 адамды құрады.
1439 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1439 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1439 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ньель
Ньель (Nieul) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87107, пошта индексі — 87510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1600 адамды құрады. Халық тығыздығы — 94,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Игілік (Шығыс Қазақстан облысы)
Игілік — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы, Боран ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Күршім ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 152 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 313 адам (158 ер адам және 155 әйел адам) болса, 2009 жылы 247 адамды (122 ер адам және 125 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы елді мекендері
Серру-Гранди
Серру-Гранди (Cerro Grande) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каразинью экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 338 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 73,459 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Гарибаш
Гарибаш — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Шулган ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 523 адамды құрады. Пошта индексі — 452843, ОКАТО коды — 80250860002.
Саған
Саған, гиргенсония (Girgensohnia) – алабұталар тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдіктер немесе жартылай бұта. Қазақстанда 2 түрі бар. Жиі кездесетіні – қарамақарсыгүлді С. (G.oppositifl ora) Каспий жəне Арал теңіздері маңында, Торғай үстіртінде, Сарыарқаның батыс жəне шығыс ұсақ шоқыларында, Солтүстік жəне Оңтүстік Үстіртте, Бетпақдала шөлінде, Жетісу жəне Іле Алатауларында, т.б. жерлерде өседі.
Гарибаш
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Саған
Ботаникалық сипаты
Биіктігі 10-50 см. Қатты сабағы қызғылт түсті, бұтақтанған. Жапырағы біз немесе үшқырлы біз тəрізді, көбіне доға тəрізді иіліп тұрады жəне ұшында қысқа тікені, жиегінде қысқа кірпікшелі түгі болады. Сирек гүлі масақ гүлшоғырына топтасқан. Гүлжапырағы қайықша тəрізді, гүлсерігінен қысқа. Гүлсерігінің жапырақтары жұмыртқа тəрізді немесе ұзынша келген, түбіне дейін жеке-жеке тұрады, жемістенген кезде олардың үшеуі қанатқа айналады. Тозаңдығының біз тəрізді қосымша өскіні ақ түсті, түйінінің үстіңгі бөлігін қысқа түк басқан, аналық аузы қысқа болады. Маусым–тамыз айларында гүлдеп, жеміс береді. Жемісі қысыңқы, сырты тықыр, сарғыш қоңыр жеміс серігі бар. Шөл даладағы құмдақ, сор, ұсақ тасты топырақты жерлерде өседі. Ал қос қанатты С.(G.diptera) тек Түркістанда сор, ұсақ тасты жəне малтатасты жерлерде өседі.
Гарибаш
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Саған
Дереккөздер
Санат:Алабұталар Санат:Қазақстан флорасы
Ируканджи медузасы
Ируканджи медузасы (, Carukia shinju, Malo kingi, Alatina mordens, Alatina moseri т.б.) - омытқасыз жануарлардың ішекқуыстыларға жататын су жәндігі. Өз атауын Ируканджи аустралиялық тайпасының атымен алған.
Таралуы
Ируканджи медузасы кезінде Тынық мұхитының Аустралиялық аймағында тіршілік еткен. Бірақ жаһандық жылынуға байланысты қазір дүниежүзіндегі мұхиттардың көптеген бөліктеріне тарап кетті.
Биологиялық сипаттамасы
Ересек дарасының дене тұрқы 12 мм х 25 мм шамасындай. 4 ұзын жеңішке түссіз ұзындығы 1 м-ге дейін жететін щупальцелері болады. Олардың үстінде улы бездер бар. Ируканджилердің тіршілігі мен уы әлі толық зерттелмеген, адамдар олар туралы аз біледі. Ируканджидің денесі өте нәзік. Сондықтан оны аквариумды асырауға болмайды. Медузалар бір орнынан қозғалмай суда бірқалыпты қалықтап тұрады. Сырттай нәзік те талдырмаш болып көрінбеген, Ируканджи медузалар қауіпті жыртқыштар.
Ируканджи медузасы шаққанда ируканджи синдромы деп аталатын бірнеше ауру түрлері белгі береді. Кей жағдайда соңы өлімге апарады. Академик Гюго Флекер оны1962 жылы ируканджи деген австралиялық тайпаның құрметіне атады. Ируканджи ересегінің дене тұрқы тігінен 12мм, ұзынынан 25мм, пішіні кішігірім ақ қоңырауға ұқсайды. Бірнеше мм ден бір метрге дейін өсетін төрт жіңішке қармалауышы болады. Қармалауыштар күйдіргіш жасушалардан тұрады.
Санат:Ішекқуыстылар
Ізгілер жүрегінің қуанышы
Ізгілер жүрегінің қуанышы — 2011 жылы Алматы қаласы «Кәусар-саяхат» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Сағди, аударған Қ. Қыдыралыұлы. Беттер саны — 364.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7016-44-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Кәусар-саяхат баспасының кітаптары
Малыко
Малыко — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щучья өзенінің оң жағалауынан 379 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сарсуэла-де-Хадраке
Сарсуэла-де-Хадраке (Zarzuela de Jadraque) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Серрания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,90 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Бижанғали Әбілқасұлы Жанқадамов
Бижанғали Әбілқасұлы Жанқадамов - (1889 жылы Ілбішін уезі, Қалдығайты болысының 10-ауылында (қазіргі Қаратөбе ауданы Ханкөл ауылы) - 1937). Алашорда үкіметі Батыс бөлімшесінің мүшесі, белсенді кайраткер.
Жасында ауылдан оқып, кейін Оралдың реалдық әскери мектебін бітірген. 1913 жылы Қазан малдәрігерлік институтына оқуға түсіп, үш жыл оқып, Орал облысы әскери губернаторының сұранысы бойынша соғыс аяқталған соң институтқа қайта түсуге халық ағарту министрінің 25 шілде 1916 жылғы №9092 санды ресми рұқсат алғаннан кеиін қазақ оқығандары тобында Батыс майданға аттанып, сондағы жігіттерді елге жеткізу ісімен шұғылданған. 1916 жылы майдандағы тыл жұмысына адам алуды тоқтатуды талап еткен Жайық сырты қазақтары өкілдерінің құрамында Петроградқа барады.Тыл жұмысындағыларға көмектесу жөнінде «Қазақ» газетіне хат жариялауға қатысты. 1917 жылы Ә. Бөкейханның шақыруымен Батыс майдандағы жігіттерді елге жеткізу жұмысын ұйымдастырады. Сол кезде ол өзіне жүктелген міндетті мүлтіксіз орындайтын жауапкершілігін, табандылығын һәм іскерлігін көрсетеді. Соның арқасында елдің де, ел ағаларының да оған деген сенімі арта түседіОл ізденгіш, естіген-білгенін көңілге тоқып, ой корыта білетін аса зерек адам болған. Соның арқасында көп білім жинап, кемеліне келіп толысады.. 1917 жылы сәуірдің ортасында Орал қаласында өткен Орал облысы қазақтарының сиезіне делегат болып, Орал облысы қазақ комитетінің мүшелігіне қабылданады. 1917 жылы күзде екінші қазақ облыстық сиезінің шешімімен жүргізілген земство сайлауында Жымпиты уездік жер басқармасының төрағасы болып сайланады. 1918 жылы 22-25 тамыз аралығында Комуч пен Сібір үкіметі Челябі қаласында өткізген кеңеске М.Шоқай және Х.Досмұхамедұлымен бірге Ойыл уәлаяты земствосы атынан Б.Жанқадамов та қатысады.
Комучтің Алашорда үкіметін мойындауы үшін Б.Жанқадамов Алаш қайраткерлерімен бірге күреседі. 1918 жылы Алашорда атынан Уфа мемлекеттік кеңесіне қатысты. 1919 жылы Батыс Алашорда қызметкерлерінің алғаш жасалған тізіміне кірді. Қызмет тәжірибесі ескеріліп, 1919 жылы Батыс Алашорда үкіметінің Ойыл облыстық жер басқармасы жанындағы комиссары болып тағайындалады. 1919 жылы Ж.Досмұхамедұлының Жымпиты отряды мен Қызылдардың бірінші Армиясы қүрамындағы Татар атқыштар полкі арасындағы келіссөзге қатысады.
Алашорда тараған соң кеңес жүмыстарына біраз атсалысады. 1920 жылы Елек корпусын қолға түсіру операциясын басқарады. 1920 жылы Орынборда Қазәсревкомның редколлегиясында аударма комиссиясын басқарды. 1924 жылдан кейін Қалдығайты, Көкөзек болыстарында кеңес жүмыстарын атқарады. 1936 жылы жұмыстан босатылады. 1937 жылы Орал қаласында «Алашорда белсендісі, халық жауы» деген айыппен тұтқындалады. НКВД Батыс Қазақстан «үштігінің» 25 қарашадағы қаулысымен 1937 жылы 2 желтоқсанда атылған.
Дереккөздер
Санат:1889 жылы туғандар Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:1937 жылы қайтыс болғандар
Кастельпетрозо
Кастельпетрозо (Castelpetroso) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Изерния провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1642 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 75 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 86090.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
NGC 2903
NGC 2903 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 16 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2903 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27077, UGC 5079, MCG 4-23-9, KARA 347, ZWG 122,14.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
NGC 7411
NGC 7411 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 13 қыркүйекте Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7411 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69974, UGC 12241, MCG 3-58-10, ZWG 453.20, NPM1G +19.0557.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Расфельд
Расфельд (Raesfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Мюнстер әкімшілік округіне бағынады. Боркен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 11016 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 57,81 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 5 54 040. Муниципалитеттің басшысы — Удо Рёссинг.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Марсинг (Айдахо)
Марсинг (Marsing) — Айдахо штатының Овайхи округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.7 км². FIPS коды — 16-50950.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 890 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Овайхи округы (Айдахо)
Перелли
Перелли (Perelli) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,21 км² шамасында.
Грисайм-пре-Мольсайм
Грисайм-пре-Мольсайм (Griesheim-près-Molsheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,62 км² шамасында.
Перелли
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Грисайм-пре-Мольсайм
Коммунаның INSEE коды — 67172, пошта индексі — 67870.
Перелли
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Грисайм-пре-Мольсайм
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1996 адамды құрады. Халық тығыздығы — 432,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Иван Георгиевич Магакьян
нобай Иван Георгиевич Магакьян (06.04.1914 ж. дүниеге келген, Тбилиси)- совет геологы.
Арм.КСР ғылым академиясының акадимегі. Ленинград тау-кен институтын бітірген. КСРО ғылым академиясының Тәжік-Памир экспедициясының бастығы(1934-40) Арм.КСР ғылым академиясының Геология ғылымдар институтының директоры, Арм.КСР ғылым академиясының Техника, кейіннен Жер жөніндегі ғылымдар бөлімшесінің академик-секпетары. Ленинград тау-кен институтының әне Ереван университетінің профессоры. Негізгі еңбектері рудалық кен орындарының геологиясы мен геохимиясына, металлогенияға арналған. КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты, 3 орденмен марапатталды.
Субеде
Сипаты
thumb|left|150px Қазақстанда Тобыл-Есіл атырабында, Мұғалжарда, Зайсан, Алтай, Жетісу (Жоңғар) Алатауының мүкті және ылғалды-батпақты жерлерінде өсетін 1 түрі – үшжапырақты субеде (М. trіfolіata) бар.
thumb|right|200px
Емдік қасиеті
Субеде жапырағының құрамында глюкозид-мениатин; сабағында – май, холин, шайыр, йодты заттар; тамырында – метионинглюкозиді, илік заттар болады. Халық медицинасында субедені туберкулезді, қызбаны, құрқұлақ, ішек ауруларын, безгекті емдеуге пайдаланады. Медицинада оны асқазан қышқылы азайғанда тәбет көтеретін және өт айдайтын дәрі ретінде қолданады.
Қолданылуы.
Мал дәрігерлігі практикасында туберркулезге шалдыққан жас малды емдеуге, сондай – ақ азыққа деген тәбетін арттыруға, асқазан – ішек жұмысы мен тыныс алу органдарының қызметін жақсартуға қолданылады.
Сонымен қатар субеденің дәрілік шикізаты мал ішегіндегі түрлі гельминтті құрттарды түсіру үшін, сондай – ақ өт жүргізу үшін де қолданылады. Субеденің кептірілген жапырағы ірі қараға – 25 – 50 грамнан, жылқыға – 10 – 25 грамм, тауыққа – 0,2 – 1 грамнан беріледі. Дәрілік тұнба 1:10 қатынаста жасалып, малға күніне 2 -3 рет ішкізіледі. Ірі қараның өкпе туберкулезін емдеу үшінсубеде жапырағының, қызыл таспа шөбінің, сирень жапырағының, қара андыз тамырының әр қайсысы 30 грамнан алынып, араластырылады да, қайнап тұрған 1,5 литр суға салынып, 15 – 20 минут тұндырылады. Дайын тұнба тірілей салмағы 80 -100 кг бұзауға – 150 – 200 миллилитрден күніне 3 – 4 рет ішкізіледі.
Емдеу мерзімі – 7 – 10 тәулік. Одан кейін 10 күн үзіліс жасап, қайтадан емдейді.
Мал дәрігерлігі практикасында субеденің тұнбасымен мал денесіндегі жараларды жуып, тез жазылуына әсер етеді.
Шілде – тамыз айларында 3 – 4 айлық қозылардың мониезиоз ауруын ( гельминтті ) субеденің жапырағымен емдеуге болады.
Дереккөздер
Санат:Субеделер Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Монотипті өсімдіктер
1440 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1440 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1440 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Халықаралық валюталық өтімділік
Халықаралық валюталық өтімділік - халықаралық сауда-экономикалық және несие-қаржы қатыныстарының әріптес елдер үшін өзара тиімді төлем қаражатымен қамтамасыз етілуі; ол валюта жүйесінің елдер арасындағы есеп айырысуды халықаралық төлем қаражатының көмегімен жүзеге асыру қабілетін сипаттайды. Кең мағынада халықаралық валюталық өтімділік дегеніміз - дүние жүзілік төлем айналымын қаржыландыру мен несиелеудің мүмкін болатын көздерінің жиынтығы; жекелеген елдер немесе бір топ елдер жөнінде халықаралық валюталық өтімділік ол ардың ағымдағы төлем қабілетінің синонимы ретінде айтылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Диоктофимоз
Диоктофимоз – адам және  ет қоректілердің  бүйрегінде  және  несеп  жолында дамитын, Dioktophyme  renale  нематодасы  тудыратын  ауру.
Белсендірек дыбыстар
Белсендірек дыбыстар
«Я» (йа) әрпі күрделі дыбысты білдіреді және жуан дыбыстармен үндеседі. Басқы көрінісі қазақ сөздерінде жоқ, кірме сөздерде кездеседі.
«Ю» (ыйұу/ійүу) әрпі күрделі дыбысты білдіреді және жуан дыбыстармен үндеседі. Басқы көрінісі қазақ сөздерінде жоқ, кірме сөздерде кездеседі.
Дауыссыз «ж», «б», «г», «ғ», «д» дыбыстарының соңғы көрінісі жоқ.
Бұл ережелер кірме сөздерге жүрмейді.
«Ғ/г» қатаң «қ–к» дыбыстарының ұяң жұптары болады. Олар сингармонизм заңына бағынады. «Ғ» жуан дыбыстармен, «г» жіңішке дыбыстармен үндеседі.
Ескерейік:
1 Басқы көріністе «ғ/г» дыбыстары кездессе, «ғана» сөзінен өзгесі кірме сөздер болады
2 Тәуелдік жалғауы жалғанғанда, белсендірек дыбыстар сақталады. Мысалы, “клуб” сөзі “клубым” (І жақ), “клубың” (ІІ жақ), “клубыңыз” (ІІ жақ, сыпайы), “клубы (ІІІ жақ) түрінде жазылады.
Сілтемелер
http://predmet.kz/kz_laws_art/177-belsendrek-dybystar.html
Санат:Қазақ тілі
Сыртқы фотоэффект
Сыртқы фотоэффект - фотоэлектронды эмиссияны қараңыз.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Оптика
പ്രകാശവൈദ്യുതപ്രഭാവം
Сұйық кристалды индикатор
Сұйық кристалды индикатор — Сұйық кристалды индикатордағы электрооптикалық құбылыс әрекеті негізінде жұмыс істейтін, ақпаратты көрсетіп шығаратын аспап. Мозайкалық, матрицалық және аналогтық сұйық кристалды индикатор деп ажыратылады. Мозайкалық сұйық кристалды индикатор. Біріктірілген екі шыны пластинадан тұрады. Олардың арасындағы саңылау (5-5-20 мкм) сұйық кристалмен толтырылған. Мозайкалық сұйық кристалды индикатор да твист-эффект және жарықты динамикалық шашырату эффектісі пайдаланылады. Матрицалық сұйық кристалды индикаторда бірдей элементтер жиынтығы периодты электрондық құрылымның екі жүйесі (жолдар мен бағаншалар жүйесі) қиылысында орналасқан. Аналогтық сұйық кристалды индикатор аналогтық (үздіксіз) түрде берілген ақпаратты бейнелеуге арналған.
Бронхтардың обструкция синдромы
Бронхтардың обструкция синдромы - Обструкция синдромы деп бронхоспазм нәтижесінде бронхтардың өткізгіштігінің бұзылуынан пайда болған организмнің патологиялық жағдайын атайды. Бұл синдромның клиникалық белгілерінің негізінде бронхтардың өткізгіштігінің бұзылуы, соның нәтижесінде нашарлаған әр келкі вентиляция және өкпенің қалдықты көлемінің ұлғаюы жатады. Нақты бронхобструкция синдромына ұсақ бронхтардың өткізгіштігінің өзгеруі жатады. Бұндай жағдай бронхтардың шырыш қабатының қабынуы мен ісінуінен, дағдыды шырыш қабатының ісінуімен бірге жүретін бронхспазмнан, көбінесе бронхтарды сырттан қысып тарылатын диффузды перибронхиалды фиброздан пайда болады. Созылмалы обструктивті аурулардың негізгі клиникалық белгілері болып келесі симптомдар есептелінеді: 1)Қою және тұтқыр қақырығы бар жөтел 2)қатты ентігу 3)өкпелік жүрек синдромының пайда болуы 4)ақырында тыныс алу мен жүрек жетіспеушілігінің дамуы Бұл аурудың ең жиі кездесетін этиологиялық факторы ол темекі тарту. Созылмалы обструктивті бронхитпен ауырған науқастарда цианоз бен жүрек қызметінің жетіспеушілігі жиі анықталады. Обструктивтік синдромның осындай варианты кезінде терминалды бронхиолалардың шырыш қабатының қабынып,ісінуінің нәтижесінде пайда болған альвеолалар гипожелдеткіші, оттегінің парциалды қысымының төмендеуі, көмір қышқылының парциалды қысымының жоғарылауы гипоксемия мен гиперкапния, кейін альвеоларлық капиллярлардың тарылуы және кіші қан айналым шеңберіндегі шипертензия пайда болады. Бұдан әрі өкпелік жүрек пайда болады, оны қалпына келе алмайтын перифериялық ісінуге әкеліп соғады. Өкпенәң созылмалы обструктивті синдромының келесі бір себебі ол обструктивтік эмфизема, бұл кезде көгеру айқын анықталмайды. Бұл ауруда да бронхиалды обструкция байқалады, бірақ та негізінен альвеолалардың созылымды қасиеттері жойылғандықтан, бронхиолалардың қабырғалалары бір-біріне жақындайды, ол әсіресе дем шығарған кезінде жақсы анықталады.
Дереккөздер
Санат:аурулар
Кіші ассамблея
Кіші ассамблея, Қазақстан халықтарының Жамбыл облыстық Кіші ассамблеясы – облыстағы ұлттық-мәдени орталықтардың қызметін үйлестіріп отыратын ұйым. 1995 ж. құрылды. Бастапқы кезде 9 ұлттық-мәдени орт-ды біріктірсе, қазіргі кезде олардың саны 20-ға жетті. Соңғы 3 жыл ішінде қырғыздардың «Манас Ата», еврейлердің «Шиват Цион», әзербайжандардың «Әзері», қытайлардың, поляктардың ұлттық-мәдени орт-тары және «Қазақстан корейлері Ассоциациясының» Тараз бөлімшесі құрылып, заң орындарынан тіркеуден өтті. Ассамблея құрамына 180 адам және барлық ұлттық-мәдени орт-тардың жетекшілері кіреді. Ассамблеяның ұйымдастыруымен Наурыз мейрамы, Қазақстан халықтарының бірлігі күні және саяси қуғын-сүргінге ұшырағандарды еске алу күні, сондай-ақ, облыстағы түрлі халықтардың ұлттық мейрамдары аталып өтіледі. Оған барлық ұлттық-мәдени орт-тары да тартылады. «Әулие Ата» қазақ ұлттық-мәдени орт-ның М.Әуезовтің 100 жылдығын, Мұхаммед Хайдар Дулатидің 500 жылдығын, Орыс қауымдастығының А.С. Пушкиннің 200 жылдығын, С.Есениннің 105 жылдығын, Өзбек ұлттық-мәдени орт-ның өзбек халқының ағарту ісіне зор еңбек сіңірген М.Сұлтановтың 100 жылдығын, Р.Мамедованың творчествосының 40 жылдығын атап өтуіне Ассамблея ұйытқы болды. Ассамблея өскелең жас ұрпақтың тәрбиесі мәселесіне жіті көңіл бөліп, олардың өз салт-дәстүрін, тарихын, ана тілін білуі жолында көп істер атқаруда. Соның нәтижесінде облысы көлеміндегі орта мектептерде дүнген, ұйғыр, корей, неміс, татар, еврей тілдерін, олардың өнері мен мәдениетін оқытатын арнайы сыныптар мен жексенбілік мектептер ашылды. Сондай-ақ, облыста өзге ұлт өкілдерінің мемл-тік тіл – қазақ тілін меңгеруін дұрыс жолға қою мақсатында да көптеген іс-шараларды жүзеге асырылуда. облысыта ұлтаралық татулықты нығайта түсу ниетінде Ассамблеяның ұйымдастыруымен жыл сайын Халықтар достығы фестивалі өткізіліп тұрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы
Монтайтас ауылдық округі
Монтайтас ауылдық округі – Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігіндегі әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Монтайтас, Ақтас, Атамекен, Бақырша, Қабылсай, Тоғансай, Шағыр ауылдары және №42 темір жолы айрығы кіреді. Орталығы – Монтайтас ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 8583 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арыс қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Рационалды атаулар
Рационалды атаулар — органикалық қосылыстардың химиялық атаулары; бұл жүйе бойынша қоспа әрбір косылыстар класының қарапайым өкілдерін әрі қарай күрделендіргеннен шығады деп қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Салиццоле
Салиццоле (Salizzole) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3755 адамды құрайды. Халық тығыздығы 125 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30,65 км² шамасында. Пошта индексі — 37056.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский. Жыл сайынғы мерекесі — 11 қараша.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Начинка
Мәйек (фарш). Начинканы шикі және піскен еттен, балық өнімдерінен, көкөніс, жарма, сүзбе, қайнатпа, повидло, джем, жаңғақ, көкнәрдан және т.б. дайындайды. Оны қамырдай дайындалған тағамдарға (пирог, самса, бәліш, құймақ, торт және т.б.) және көкөністі фарштауға пайдаланады.
Ет начинкасы
Піскен етті ет тартқыштан өткізеді; майдалап туралған пиязды табала қызартып қуырыл, оның үстіне жаңағы етті салады. Екеуін 3—4 минуттей бірге қуырыл оттан алып, піскек жұмыртқа, аскөк, май, егер фарш құрғақтау болса, онда 1—2 ас қасық сорпа қосып, барлығын жақсылап араластырып сонан соң мұздатады. 800 г етке (сүйексіз ет); 2—3 ас қасық сары май немесе тортасы айырылған май, 1—2 бас пияз керек, тұз бен бұрышты қалауынша салады.
Өкпе-бауырдан дайындалған начинка
Өкпе бауырлы (бауыр, жүрек жөне өкпе) майдалан турап, жақсылап жуады, тұзды суға піскенше қайнатады. Дайын болған соң оны ет тартқыштан өткізіп, пияз қосып аздап қуыру қажет. Сонан кейін оған тұз, бұрыш, піскен жұмыртқа, аскөк немесе петрушка қосып, барлығын жақсылан араластырады. 1 кг өкпе-бауырға: 1 пияз, 2—3 ас қасық сары май, 3 жұмыртқа керек, бұрыш пен көкті қалауынша салады.
Балық начинкасы
Балықтың (көксерке, жайын, шортан, треска және т.б.) қабығын аршып, ішін тазалап жуып (бірнеше рет) қайнаған тұзды суға піскен балықты қылтанақтарынан арылтып, бөлшектеп турайды. Майдалап туралып, қуырылған пиязға ұн қосып, оны қызарғанша тағы да қуырады. Содан кейін оған аз ғана балық сорпасын немесе су қосу (қоюланғанша) қажет. Одан соң балыққа пияз, көкөніс, тұз қосады. 750 г балыққа немесе 500 г балық сүбесіне: 1—2 бас пияз, 2 асқасық өсімдік майы қажет, тұз, бұрыш және көкті дәмі татығанша салады.
Жұмыртқа қосылған күріш начинкасы
Күрішті тазалап жуып (бірнеше реті. қайнақай тұзды суға салып, шала пісіріп алады, сонан соң сүзіп алып, ыстық сумен жуып, суы ағып біткен соң, кастрюльге салады да, оған жұмыртқа, май, тұз қосып араластырады. '/4 стакан күрішке: 10—12 стакан су, 2 ас қасық сары май, 3—4 жұмыртқа керек, тұзды дәміне енгенше салады..
Қарақұмық начинкасы
Қарақұмықты тазартып, құрғақ табаға салады да, қызыл-күренденгенше қуырады. Сонан соң қарақұмықты қайнаған тұзды суға салып, отқа немесе духовкаға әбден піскенше қояды. Дайын болған қарақұмық ботқасына майдалан турап, қуырған пияз қосады. 1,5 стакан қарақұмыққа: 3 стакан су, 1 бас пияз, 2—3 ас қасық сары май керек, тұзды дәмі татығанша салады.