cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Берберлер
Кәсібі
Арабтардың жаулап алуы кезінде бербер тайпаларының кейбір топтары (масмуда және санхадждың бір бөлігі) шаруашылықтың негізгі саласы ретінде егіншілікті отырықшы етті, ал басқаларында (санхадж және Зенат тобының бір бөлігі) көшпелі немесе мал шаруашылығы болды. Берберлердің негізгі кәсібі – егіншілік (арпа, тары, бидай) бау-бақша және мал шаруашылығы (түйе, ұсақ және ірі қара). Бұрын дамыған қолөнер отаршылдық кезінде құлдырап кетті. Берберлердің бір бөлігі, әсіресе Марокко мен Алжирде, өнеркәсіпте жұмыс істейді. Қазіргі берберлер мәдениетінде ежелгі бербер мәдениетінің жеке элементтері сақталған.
Өмір салты
нобай|солға|200px|Бербер ауылы нобай|оңға|200px|Таджин тағамы Рулық-тайпалық институттар (такбилт-леффигтер) сақталған. Тайпалық топтың орталығы касба (араб), тигремт (бербер) немесе Дшар (бербер) бекіністері болып табылады. Тайпа бірлестігінің басында көсем (аглид, амғар) тұрады. Экономикалық өмір мен сыртқы байланыс мәселелерін сайланбалы ақсақалдар кеңесі – джмаа (араб), имзран (бербер) шешеді. Қауымдық жер пайдалану (арш) сақталған, руаралық бірлестіктер (тиуизи) кең таралған.
Ауылдары таулы аймақтарда тастан және ағаштан жасалған үйлер, көшпелілер арасында шатырлар (тахамт) басым.
Мағрибтің барлық елдеріндегі бербер тағамдары жергілікті аспаздық сипаттарды алды, сондықтан әртүрлі жерлерден келген берберлер әртүрлі тағамдарды жейді. Диетаның негізі - нан, кускус, тажин және бұқтырылған тағамдар.
Дереккөздер
Санат:Марокко халықтары Санат:Алжир халықтары
Метаморфогендік гранит түзілу
Метаморфогендік гранит түзілу — бастапқы таужыныстардың балқымай метаморфогендік өзгерісінен гранитоидтердің қалыптасу процесі. Бұл процесте қүрамы (Н20, С02, аздап N8 мен К-ден басқасы) өзгермейді, тек метаморфталған кешеннің ішінде ғана диффузияға байланысты қайта таралу болады. Метаморфогендік гранитоидтердің минералдық парагенезисі бастапқы жыныстардың құрамы мен метаморфизм дәрежесіне байланысты. Бұл процесте су мен көмір қышқылы жылжымалы, қалған петрогендік құрам бөліктер салғырт болады. Температураның жоғарылауына орай су азаяды, көмір қышқылы өседі, натрийдің мөлшері төмендейді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Черчепиккола
Черчепиккола (Cercepiccola) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
IC 3982
IC 3982 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Черчепиккола
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 727 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 45 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 86010.
IC 3982
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3982 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Черчепиккола
Елді мекеннің қамқоршысы — San Donato.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Ломонос (Чишмин ауданы)
Ломонос — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Жаңа троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 4 адамды құрады. Пошта индексі — 452162, ОКАТО коды — 80257850006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мезон-Можи
Мезон-Можи (Maison-Maugis) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61245, пошта индексі — 61110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 55 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Барбурмид (Кентукки)
Барбурмид (Barbourmeade) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 260 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 21-03556.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Санта-Комба (Понте-де-Лима)
Санта-Комба (Понте-де-Лима) (Santa Comba (Ponte de Lima)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-де-Лима муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 680 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,66 км² шамасында. Халық тығыздығы — 409,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Еуропа тіл білімі дәстүрі
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Әбілда Аймақ
Әбілда Аймақ (13 сәуір 1954 жылы - 14 маусым 2015 жылы Ордабасы ауданы Қ.Мұңайтбасов атындағы ауыл) – ақын. .Қазақстан Жазушылар одағының басқарма мүшесі, Ордабасы ауданының құрметті азаматы. Қ.Иасауи атындағы Шымкент педагогикалық институтының филологиялық факультеттін тәмамдаған (1990). 1972 – 81 жылдары аудандық мәдениет бөлімінде автоклуб меңгерушісі, 1981 – 90 жылдары Шымкенттегі «Шымкентқұрылыс» тресіне қарасты мекемеде тас қалаушы, 1990 – 93 жылдары Қазақстан Жазушылар одағы облыс бөлімшесінде түрлі қызметтер атқарған. 1993 жылдан осы бөлімшенің директоры. Жырлары 1972 жылдан баспасөзде жарияланып келеді. 1984 жылы жас ақындардың «Қарлығаш» атты дәстүрлі жыр жинағына бір топ өлеңдері енді. 2015 жылы 14 маусымда аяқ астынан дүниеден озды.
шығармалары
«Мерейлі мекен», «Мүшәйра – 92», "Қарлығашқа", "Түркістан", "Сарыағашым-сырлы өлкем", ұжымдық жинақтарына өлеңдері енген. Ақынның «Ләйлә», «Домалақ ана кесенесі», «Жүрегімде махаббат», «Алтын бесік», «Түркістан», «Жақсығұл мерген», «Билік биігінде», «Ақ жол» атты кітаптары жарық көрген. 1993 жылы Алматыда өткен ақындар мүшәйрасы жабық конкурсының бас жүлдегері. Халықаралық Физули атындағы сыйлықтың, Қ.Қазиев атындағы сыйлықтың иегері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Оқпан қысымын калпына келтіру кисық сызығы
Оқпан қысымын калпына келтіру кисық сызығы - бұрғылау ұңғымасындағы қиманың қалыпқа келу сипатын, яғни оның оқпандық мөлшерден қойнауқаттық мөлшерге шейін өзгеру сипатын көрсететін қисық сызық. Бұл қисық сызықтың еңістену дәрежесі ұңғыма дебытіне (оны бұрғылау тоқтатылғанға шейінгі), қойнауқаттың гидро өткізгіштігіне, ұңғыманың келтірілген қоректену радиусына тәуелді. Аталған қисық сызықты саралау нәтижесінде ұңғыманың және қойнауқаттың кейбір гидродинамикалық сипаттарын анықтау мүмкіндігі жүзеге асады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Ле-Овальд
Ле-Овальд (Le Hohwald) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67210, пошта индексі — 67140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 496 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Ле-Вивье-сюр-Мер
Ле-Вивье-сюр-Мер (Le Vivier-sur-Mer) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Сен-Мало округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35361, пошта индексі — 35960.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1022 адамды құрады. Халық тығыздығы — 456,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Қасым Қабылхақұлы Қалбанов
Қалбанов Қасым Қабылхақұлы (Hasimu Hapahake, Hasem Habelhah) — Айова қаласының, Америка Құрама Штаттарындағы Медициналық зерттеу орталығының ассистент-профессоры, пәлсапа докторы.
Қысқаша өмірбаяны
1983—1990 — Бейжін университеті, бакалаур және магистер деңгейі.
1994—1998 — Хоккайдо университетінің Медицина мектебі, пәлсапа докторы.
1998—1999 — Хоккайдо университетінің Медицина мектебі, докторлықтан соң тәлімдену.
1999—2002 — Синай тауы Медицина мектебі, докторлықтан соң тәлімдену.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ қазақтары
493 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:493 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:493 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Еңбекші (Май ауданы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 86 адам (50 ер адам және 36 әйел адам) болса, 2009 жылы 50 адамды (56 ер адам және 24 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Май ауданы елді мекендері
Мүлік Сүртібаев
Мүлік Сүртібаев (1917 жылы 5 қарашада Қарағанды облысы, Бұқар жырау ауданы - 1997 жылы 24 мамырда Алматыда) - кеңестік, қазақстандық театр және кино актері. Қазақ КСРнің халық артисі (1955). Қазақ КСРнің еңбек сіңірген артисі (1944). Қазақ КСРнің Мемлекеттік сыйлығының иегері (1970).
Толығырақ
Арғын тайпасы Қуандық руының Тоқа бөлімінен шыққан. .
Гастрольдік сапары
Гастрольдік сапармен Қазанда, Уфада, Нүкісте өнер көрсетті.
Дереккөздер
Санат:5 қарашада туғандар Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Қазақстан театр актерлері Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері
Бейресми бақылау агенттері
Бейресми бақылау агенттері - достар мен таныс адамдар.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Ормантану
Ормантану (Лесоведение) — орман туралы ілім, оның құрылымын, экологиясын, биологиясын, өсуін, атмосферамен байланысын, гидрологиялық режімін, жануарлар әлемімен байланысын зерттейді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Ізгілік амалдары
Ізгілік амалдары немесе Фазаил-и-амал  (فضائلِ اعمال), Мұхаммед Закария Кандахлауидің таңдаулы Ислами ізгілік амалдар жазулары жинағы.
Жазу мәтіні Құран мен Хадистерден толықталған материалдар жинағын құрады.
Басқа кітаптар
Мұхаммед Закария Кандахлауидің басқа еңбектері
Сілттемелер
Deutsche Version von Fadail-e-Amal: Übersetzer: Mohammad Afzal Qureshi, Hannover, Deutschland, Verleger: Astec GmbH, Hattinger Str. 71, 44789 Bochum
Библиография
Санат:Құран Санат:Хадис
Ақпарат бейнелейтін құрылғы
Ақпарат беинелеитін құрылғы — ЭЕМ-нен әліпбилік-цифрлық немесе графикалық ақпараттар шығаруға және оны адамның көзбен көріп ұғынуына арналған құрылым. Ақпарат беинелеитін құрылғының индикаторы ретінде электронды сәуле түтіктері (дисплей), матрицалық экран т.б. қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Пирина
Пирина — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің сол жағалауынан 677 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ле-Салель (Лозер)
Коммунаның INSEE коды — 48185, пошта индексі — 48230.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Малини (Габрово облысы)
Малини (Малини) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 33 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5335. Телефон коды — 066. ЕКАТТЕ коды — 46365.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Цитадель
thumb|right|150px|Будапешт цитаделі thumb|right|200px|Бәбіш молда - 1 ескерткіштер кешеніндегі бекініс - қала цитаделінің жобасы Цитадель (cіttadella — шағын қала) —
Дереккөздер
Санат:Инженерлік қоршаулар Санат:Бекініс құрылыстары
Юбилейное (Шыңғырлау ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шыңғырлау ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 83 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 69 адам (41 ер адам және 28 әйел адам) болса, 2009 жылы 6 адамды (4 ер адам және 2 әйел адам) құрады.
Ипполит Жан
Ипполит Жан (1907-68) - француз экзистенциалист-философы. Негізгі еңбектері Гегельге арналған. Аристотель философияның орта ғасырлар үшін мағызы қандай болса, қазіргі заман үшін Гегель философиясының да сондай маңызы бар екендігін айта келіп, Ипполит негізгі философиялық бағыттарды Гегель жүйесінің жекелеген тарауларың жалағасы ретінде қарастырады. Ипполиттің көзқарасынша, Гегельдің ілімі - "өмір онтологиясы" - адамзат тіршілігін танып-білудің негізіне айналуға тиіс. Сонымен, ол Гегельді экзистенциялистке айналдырады. Ипполит өзінің тұжырымдамасына сүйене отырып, Марксті гегельшіл етіп көрсетеді, марксизмнен идеализм элементтерін табуға тырысады.
Юбилейное (Шыңғырлау ауданы)
Дереккөздер
Санат:Шыңғырлау ауданының таратылған елді мекендері
Арроба-де-лос-Монтес
Арроба-де-лос-Монтес (Arroba de los Montes) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Де-лос-монтес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 523 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 61,7 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 65 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Қалжат
Қалжат, Көлжат — Алматы облысы Ұйғыр ауданындағы ауыл, Қалжат ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шонжы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 110 км жерде, Кетпен (Ұзынқара) жотасының солтүстік етегінде, бұта аралас әр түрлі астық тұқымдасты шалғын шөп өскен қоңыр, қызғылт қоңыр топырақты тау алдының қоңыржай ылғалды агроклиматтық белдемінде орналасқан.
Чангара (Сулица тармағы)
Чангара — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сулица өзенінің сол жағалауынан 25,1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Қалжат
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2524 адам (1259 ер адам және 1265 әйел адам) болса, 2009 жылы 2280 адамды (1152 ер адам және 1128 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1930 жылы қаланған. 1930-1997 жылдарда қой өсіретін “Социализм” ұжымшарының орталығы болып келді. Оның негізінде 1997 жылдан шаруа қожалықтары құрылған.
Чангара (Сулица тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қалжат
Дереккөздер
Санат:Ұйғыр ауданы елді мекендері
Жазуды бірыңғайластыру
Жазуды бірыңғайластыру— жазуды реформалау, яғни әліпби ауыстыру барысында әріптерді, емле ережелерін, емле негіздерін бір ізге түсіріп жүйелеу. Жазуды бірыңғайластыруда ен алдымен тілдің фонетикалық ерекшеліктері ескеріледі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ризосфера микроорганизмдері
Ризосфера микроорганизмдері
Өсімдік тамырларының айналасындағы микроорганизмдерді ризосфералық микроорганизмдер деп атайды. Мүндай жағдайларды бүршақ тұқымдастарынан жиі кездестіруге болады. Ал ризосфера деп тамыр системасына нағыз таяу жатқан аймақты айтамыз. Өсімдік тамыры бүл микроорганизмдерді коректік заттармен камтамасыз етіп қана қоймайды, олардың барлық топтарына белгілі бір дәрежеде әсер етеді. Сөйтіп тамыр айналасында микробтардың болуына байланысты өсімдіктердің тіршілігіне қолайлы жағдай да асалады. Тамыр айналасындағы топырақта органикалық заттар мол, сонымен қатар микроорганизмдер мен тамырлар бөліп шыға-ратын түрлі химияльгқ қосылыстар да болады. Бұл аймақта едәуір мөлшерде ферменттер, витаминдер, ауксиндер, кейбір амин қыш-кылдары кездеседі. Ризосфера микроорганизмдері тамыр айналасындағы органика-лық заттарды ыдыратып, өсімдіктердің тіршілігіне қажетті заттарға айналдырады. Тамыр сіңіретін қоректік заттар түгелімен дерлік микробтар тіршілігінің әрекеті нәтижесінде түзіледі. Сөйтіп тамыр мен микроорганизмдер арасында белгілі бір қарым-қатынас пайда болады. Мүның ауыл шаруашылығында зор маңызы бар. Ризосфера екі үлкен секторға бөлінеді: Тамырға таяу аймақтағы микроорганизмдердің жалпы саны мал азықтық астық тұқымдастарда, техникалық дақылдарда, ағаш тектес өсімдіктерде, шалғай ризосфераға қарағанда (10, 100, 1000-дап) әлдеқайда көп болады. Ризосферадағы микробтардың саны оларДың тамырға таяу және одан шалғай орналасуына бай-ланысты емес, сонымен қатар өсімдіктердің түріне, өсіп дамуы сатысына тікелей байланысты болады.
Өсімдікте тіршілік процесі неғүрлым активті жүрсе, олардың тамырларынан бөлінетін заттардың мөлшері мен сапасы да соғүр-лым артады. Микроорганизмдер өсімдіктердің гүлдеу кезеңінде, гүлдеудің алдында ғана қаулап, дамиды. Өсімдік қурай бастағанда микроорганизмдердің саны да азайып кетеді.Өнімді жинап алғаннан кейін, егер топыракта ылғал жеткілікті болса, тамырға таяу ризосферадағы микроорганизмдердің тіршілігь кенет қаркынды дамиды. Өйткені өсімдік қалдыктары — тамыр системасы — ыдырай бастайды да, одан бәлінген заттар микроорга-низмдердің тіршілігіне қолайлы жағдай жасайды. Соның нәтиже-сінде ондағы микроорганизмдер антибиотиктерді, витаминдерді (соның іиіінде Ві2 витаминін), органикалық қышқылдарды, түрлі ауксиндерді түзеді. Мүндай заттармен топырақтағы басқа микро-организмдер қоректеніп, олар да қаулагс, дамиды. Ризосфера мик-роорганизмдері өсімдіктерді қауіпті ауруларға шалдықтыратын паразит микробтармен күресіп, өсімдіктердің тамырын сақтап қалады. Бүл ризосфера микроорганизмдерінің тіршілігін қажет бағытқа өзгертуге мүмкіндік береді. Ризосфера микроорганизмдерінің ішін-де кебірек таралғандары спора түзбейтін бактериялар; азотобактериялар, түйнек бактериялары, аммонификациялаушы, денитрификациялаушы т. б. организмдер. Тамырға жуық топырактардың бір грамындағы олардың саны миллиардқа жетеді. Мәселен, шымд-күлгін топырақта еокен бидай ризосферасынан микроорганизмдердің толып жатқан топтарын кездестіруге болады
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Медицина Санат:Медициналық биология
Уәлиханов ауылдық округі (Жарқайың ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Уәлиханов, Достық ауылдары кіреді. Орталығы - Уәлиханов ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 836 адамды құрайды.
NGC 3362
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Пішінқыру
Пішінқыру (Затачивание ямы(лит.)) — тісті доңғалақтарды тісімен түтастыра қүю үшін қолданылатын қорамалау операцияларының алғашқысы; доңғалақ қорамы сыятын етіп, шүңқырды қырып дайындау.
NGC 3362
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 22 наурызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3362 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32078, UGC 5857, MCG 1-28-5, ZWG 38,7.
Пішінқыру
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
NGC 3362
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Рим Әбділманов Салимьянович
Рим Әбділманов Салимьянович (7 қыркүйек, 1956 жыл) - балет әртісі. Башқұртстан Республикасының халық (1989жыл). ВЭГУ доценті, Башпед университетінің профессоры.
Өмірбаян
Рим Әбділманов 7 қыркүйекте 1956 жылда Башқұрт Автономиялы Советтік Социалистік Республикасында дүниеге келген. Ресейлік театр өнер академиясын 1996 жылы бітірді (педагогтары Е. П. Валукин, Л. М. Таланкина).
Марапаттар және атақтары
Санат:7 қыркүйекте туғандар Санат:Ресейдің еңбек сіңірген әртістері Санат:КСРО балеті Санат:КСРО әртістері
Ырғыма қозғалу
Ырғыма қозғалу — 1) өзен арнасындағы түптік тасындылардың ағыс күшімен ырғи қозғалуы (тасымалдануы); 2) желмен тасымалданатын құм немесе қар түйіршіктерінің ырғи қозғалуы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Чешьюга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Таңшымшық
Таңшымшық (Erithacus rubecula) — кішкене денелі қоңырқай зәйтүн түстес құс. Тамағы, жемсауы және төсі - ашық ақшыл қызғылтсары; тек қана бауырының ортасы - ақ. Боянған келбеті аздап кіші шыбыншыны еске түсіреді, алайда ұзын сирағы және басқа қимылдарымен одан ерекшеленеді.
Таралуы
Қазақстанда бұл солтүстік ылғалды орман тұрғыны қыстауда - Тәңіртаудың солтүстік беткейінің тау етегіне дейін өте көп кездеседі, ал тек қана бір орында - Жайық өзенінің аңғарында ұялайды. Қыста көбінесе суы қатпайтын өзендер мен бұлақтардың маңындағы бұталарда болады. Олар әсіресе қалың өскен шырғанақты, оның жидектерін ұнатады, жылдың осы кезеңінде шырғанақтың жидектерін жейді. Қарашада қыстауға ұшып келеді де, сәуірде ұшып кетеді.
Биологиялық сипаттама
Ұялау орындарында жайылмалы орманның ылғалды үлескілерінде төменгі қабатта орын тебеді, алайда аталықтар сайрау үшін ағаштың ұшар басына жоғарылайды. Таңшымшықтың әуені өзіне тән дірілдете құбылған өте үнді және әдемі болып келеді. Аталықтар әсіресе таң алдында (бәлкім құс атауы осыған орай қойылуы мүмкін) және күн батар кезде белсенді сайрайды, ал нағыз күйттік кезеңде түнде де сайрай береді. Құйрығын көтеріп және қанатын түсіріп, секеңдеп жүріп, қорегін жерден табады. Бұл кезде ол ұдайы «тэк... тэк» деген өзіне тән шақыру үнін шығарады.
Санат:Шымшықтар тұқымдасы Санат:Еуразия құстары
Ирония
Ирония (еіrоnеіа - келемеж,кекесін) - адамға зат пен құбылысқа сырттай жақсы баға берсе де, ішкі мағынасы қарсы келіп, келекеге айналдыратын құбылту (троп) құралы, болмысты жоққа шығарудың бір түрі. Иронияға астарлы сықақ, іштей мазақ жатады (мысалы, қара кісіні "аппағым", пұшық адамды "қоңқағым" деу). Ирония 18 ғасырдың аяғында барынша дамыды. Еуропада - Вольтер, Г.Гейне, Ф.Франс, Б.Шоу, Ресейде Н.В. Гоголь, М.Е. Салтыков-Щедрин, В.В. Маяковский, А.Т. Твардовский, т.б. шығармаларында кеңінен қолданылды. Ирония қазақ әдебиетінде де көп кездеседі. Мысалы, "Айман-Шолпан" жырында Айманның Әлібекті, "Біржан - Сара" айтысында Сараның Жиенқұлды "Мақтауы". Абай иронияны әлеуметтік өмірдегі кемшіліктерді мінеп, шенеуге арнады ("Болыс болдым мінеки", "Қайтсе жеңіл болады жұрт билемек", т.б.). С.Дөнентаев, С.Торайғыров, А.Тоқмағамбетов, О.Әубәкіров, Ш.Смаханұлы, Ғ.Қабышев, С.Адамбеков, т.б. Иронияға толы көптеген шығармалар жазды. М.Әуезовтің, Ғ.Мүсіреповтің, Ғ.Мұстафиннің прозалық туындыларында ирония молынан кездеседі.
Ирония — риторикалық тәсіл, көп мағыналы металогиканың түрі. Мақсаты - сұхбаттасқан адамның әңгімесін жоққа шығару, теріс айналдыру. Мұндай жағдайда әңгіме мен оның астары сәйкес келмейді. Ирония сөйлемнің логикалық мағынасын өзгертеді және тілден тыс тірлікке де берекесіздік әкеледі, сондықтан ежелден бері ирония өмір сүрудің амалы ретінде пайымдалады. Аристотель "Үлкен этика" деген еңбегінде жорта сөйлеуші өзіндегі барды аз ғып көрсетіп, білген нәрсесін аитпайды дейді. Жорта сөйлеушінің үлгісі ретінде Сократты атауға болады. Ол өзін жорта төмендетіп, жүрттың басын айналдыратын еді, сөйтсе де, оның әңгімелерінде өз-өзін төмендеткен ұсқынсыздықпен қатар Құдайға тән мазмұн болатын. Кьеркегордың айтуынша, сократтық ирония дегеніміз - дағдылы өмір тәртібін жоқққа шығару, себебі ол өзінің идеясына сәйкес емес.
Дереккөздер
Санат:Әзіл-сықақ Санат:Эстетика
Точанка
Точанка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Почка өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Қызылқайрат
Қызылқайрат — Алматы облысы Талғар ауданындағы ауыл, Алатау ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Талғар қаласынан батысқа қарай 3 км-дей жерде, Іле Алатауының солтүстік баурайында, Талғар өзенінің сол жақ тармақтары бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 5232 адам (2569 ер адам және 2663 әйел адам) болса, 2009 жылы 6582 адамды (3281 ер адам және 3301 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1929 — 1997 жылдары көкөніс-сүт өндіретін өзімен аттас ұжымшардың орталығы болып келген. Оның негізінде Қазақстанда 1997 жылдан “Қызылқайрат” ӨК, “Алатау Агро, “Нұрсар Агро”, “Несіп” ЖШС, “Асқар”, т.б. ауыл шаруашылығы кәсіпорындары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданы елді мекендері
Циллис-Райшен
250px|thumb|Картада орналасуы Циллис-Райшен (Zillis-Reischen) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Хинтеррайн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 386 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.48 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3712, пошта индексі — 7432.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
494 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:494 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:494 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Әлімқұлов Қалдыбек
Әлімқұлов Қалдыбек (1928, Шымкент облысы, Келес ауданы, Абай ауылы - 1982) - ақын. Ел аузындағы қиссажырларды Майлықожаның, Нұралының, Молда Мұсаның өлең-термелерін домбыраға, гармонға қосылып айтып, өзі де өлең шығарған. Өлең-жырлары облысы, аудандық газеттерде жарияланып тұрған. Көп жылдан қызыл отау, автоклуб меңгерушісі болып қызмет еткен. Өмірінің соңғы жылдары аудандық тұрмыс қажетін өтеу мекемесінде қызмет істеген. 1964 жылы Шымкентте облысаралық, 1972 жылы Алматыда республикалық айтыстарға, 1976 жылы Ұзынағашта өткен Жетісу ақындарының айтысына қатысқан. Надежда Лушниковамен айтысы деректі фильмге ("Айтыс" режиссері Т.Дүйсенбаев, 1964) түсірілді. Асылқұл Бұрбаевпен айтысы "Жамбыл және қазіргі халық поэзиясы" (1975) жинағында жарияланды.
Иррационалдық
Иррационалдық - ақыл-оймен пайымдауға келмейтін, логикалық ұғымдармен сыйыспайтын нәрсе. Белгілі бір әлеуметтік жағдайларда экономикадағы, мәдениеттегі және т. б. терең мәнді байланыстар түрінде көрінетін өтпелі формалардың өңі айналдырылған сипатын "И" ұғымымен көрсетіледі. Иррационализмде И. - ақылға қиғаш ерекше күштер, олар құлды бір адам рухының түкпірінде, тіпті болмыстың терең бір түкпірінде жатады.
Кипчак (Ильяска тармағы)
Кипчак — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ильяска өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Мұрат (ауыл)
Географиялық орны
Семей қаласынан батысқа қарай 4 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 318 адам (158 ер адам және 160 әйел адам) болса, 2009 жылы 373 адамды (189 ер адам және 184 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі елді мекендері
Франко Каузио
Франко Каузио (Franco Causio; 1 ақпан 1949 жыл, Лечче) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 1982 жылғы әлем чемпионы.
Карьерасы
"Лечче" клубының түлегі. Тек италиялық клубтарда доп тепті. Ұзақ ойнаған клубы - "Ювентус". 11 маусым бойы 7-нөмірде ойнады.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Лечче ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Реджина ФК ойыншылары Санат:Палермо ФК ойыншылары Санат:Удинезе ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Триестина ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Брежу-Алегри
Брежу-Алегри (Brejo Alegre) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Арасатуба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Биригуи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 552 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 104,832 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,3 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Березуйка (Ока тармағы)
Березуйка — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Тула облысы, Калужа облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ока өзенінің сол жағалауынан 1297 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Орёл қаласынан Белёв қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шығындану аймағы
Шығындану аймағы. Сулы қойнауқаттан (беткейден, кешеннен) жерасты суларының шығындануы жүзеге асатын жер бетінің бөлігі немесе жер қойнауындағы белдем. Синонимдері — шығындану белдемі; керіздену аймағы.
Первомайское (Меңдіқара ауданы)
Первомайское — Қостанай облысы Меңдіқара ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық округі орталығы.
Шығындану аймағы
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Первомайское (Меңдіқара ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылының батыс іргесінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 2378 адам (1157 ер адам және 1221 әйел адам) болса, 2009 жылы 2217 адамды (1043 ер адам, 1174 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1954 жылы ұйымдасқан Боровский астық кеңшары және ауылдық кеңестің орталығы болды. Кеңшар негізінде астық өсірумен айналысатын шаруа қожалықтары құрылды. Ең жақын темір жол станциясы — Қостанай (93 км).
Сорболо
Сорболо  (Sorbolo) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9211 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 222 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 43058.
Елді мекеннің қамқоршысы — SS. Faustino e Giovita. Жыл сайынғы мерекесі — 15 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Ланталь
Ланталь (Lahntal) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Марбург-Биденкопф ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Гёнхайм
Гёнхайм (Gönnheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Дюркхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1513 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 32 022. Муниципалитеттің басшысы — Роберт Блауль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Барбувилл (Кентукки)
Барбувилл (Barbourville) — Кентукки штатының Нокс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3589 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.1 км² шамасында. FIPS коды — 21-03574.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Бос атмосфераның климаты
Бос атмосфераның климаты — Жер бетінен шалғайдағы (үйкеліс деңгейінен жоғары) тропосфера мен стратосферадағы климат жағдайлары. Жер беті климатымен салыстырғанда, ол қысымның, температураның және ылғал құрамының, температура амплитудасы мен басқа элементтердің аздығымен, желдің жылдам болуымен, оның басымды бағыттарының тұрақтылығымен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Сейсмотектоника
Сейсмотектоника - Екі мағынасы бар: 1) бүгінгі тектоникалық процестердің сейсмикалық тұрғыдан көрініс беру процесінің жалпылама атауы; 2) аймақтардың сейсмикалық белсенділігі мен тектоникалық ерекшелігінің арасындағы байланыстарды зерттейтін геология саласы. Соңғы жағдайда сейсмикалық көрсеткіштер тектоникалық режимнің тұрақтылық дәрежесін, тектоникалық қозғалыстардың белсенді өрістеу аймақтарын анықтауға, сол қозғалыстардың бағырт-бағдарын нақтылауға пайдаланылады. Әдетте нақтылы бағытта созыла сағаланатын жерсілкіну ошақтарының тереңдіктерін анықтау терең жарылымдардың тереңдіктерін шамалауға мүмкіндік береді. Жерсілкіну ошақтарының динамикалық параметрлері таужыныстарды деформацияға ұшырататын күштердің мөлшері мен бағыт-бағдары жайлы мәліметтер бере алады. Сейсмотектоникалық зерттеу нәтижелері сейсмотектоникалық карта бетінде кескіңделеді, бұл карталарда таужыныстардың астасу пішіндері, яғни нақтылы тектоникалық құрылымдар жайлы мәліметтер, сол сияқты жерсілкінулердің эпицентрлік белдемдері көрсетіледі. Мұндай мәліметгер жерсілкінулердің сол сілкінулер көрініс берген аймақтың тектоникалық құрылыс ерекшеліктерімен өзара байланысын анықтап қана қоймай, болашақ жерсілкінулердің туындау орнын, күшін және жиілігін шамалауға көмектеседі, сөйтіп сейсмикалық аудандастыру карталарын жасақтауға жағдай туғызады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
IC 3983
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3983 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Төбеқұдық қорымы
Төбеқұдық қорымы – дәстүрлі діни ескерткіштер тобы (18 – 20 ғ-лар). Маңғыстау облысы Түпқараған ауданы Таушық ауылынан солтүстік-батысқа қарай 20 км жерде орналасқан.
Бұрыс көпбұрышты пішінді, ауданы 04 га, оңтүстік-шығыстан солтүстк-батысқа қарай созылып жатыр. Төбеқұдық қорымы қаласында 162 ескерткіш, оның ішінде батыс және оңтүстік шетте орналасқан 7 шағын қойтас бар. Жасалу көркемдігі айрықша бұл ескерткіштердің басқалардан өзгешелігі – қабірлер көлденең қойылған қойтастардан қаланып, ал оған жалғастырыла құлпытастар тұрғызылмаған. Құмдық әктасты біртұтас блоктардан қашалған қойтастар, басқа қорымдардағы осындай шағын қойтастармен салыстырғанда, көлемі жағынан едәуір үлкен. Жалпақ төсектастарға немесе тікелей жерге орнатылған қойтастар іргетас түрінде жасалған төменгі бөлік пен жоғарғы бөлік (ұшар басы) болып екіге бөлінеді. Іргетастардың 2,3 сатылы аласа тұғырлары, сәнделген қырлары, ширатылған жіп тәрізді белдеулері мен қуыс жиектері бар. Қойтастардың бәрі дерлік төмен қарай тарыла түскен, көлденең қимасында жартылай шеңберлі ұшар басы болады. Араб әрпімен жазылған жазулар, әдетте қойтастардың батыс жақ кесігіне орналастырылған.
ФЗО
ФЗО (Школа фабрично-заводского обучения, школа ФЗО) — фабрика-зауыт оқуы мектебі, КСРО-дағы кәсіптік-техникалық оқытудың төменгі (негізгі) түрі. ФЗО мектептері ФЗУ мектептері негізінде құрылған. 1940-1963 жылдар аралығында жұмыс істеді.
ФЗО мектептері КСРО мемлекеттік еңбек ресурстары жүйесінде өндірістік кәсіпорындар мен құрылыстар базасында әрекет етті. Құрылыс, көмір, тау-кен, металлургия, мұнай және басқа да өндіріс салалары үшін жалпы кәсіптік жұмысшылар дайындады. Оқу мерзімі 6 ай.
Мектепке кез келген жалпы білім дайындығымен (1955 жылдан бастап бастауыш және одан жоғары біліммен) ауыл және қаланың 16-18 жастағы жастары қабылданды. Жер асты, тау-кен цехтары, құрылыстағы жұмыстар үшін мамандар дайындауға тек 18 жастан бастап қабылданды. Шәкірттер толық мемлекет тарапынан қамтамасыз етілді. 1940-1953 жылдары ФЗО-ға оқуға бару үшін мобилиизациялық жолмен арнайы шақыру бойынша жіберілді.
1949 жылы ФЗО мектептері жанынан көмір және тау-кен өндірісі үшін 6 және 10 айлық оқу мерзімімен тау-кен өндірісі мектебі болып қайта құрылды. 1955 жылы ФЗО мектептері жанынан құрылыс үшін 10 айлық оқу мерзімімен құрылыс мектептері, ал 1957 жыылдан бастап 2 жылдық құрылыс училищесі болып қайта құрылды.
1959-1963 жылдар аралығында барлық ФЗО мектептері, тау-кен өндірісі және құрылыс мектептері, КСРО мемлекеттік еңбек резервтері жүйесінің барлық кәсіптік-техникалық оқу орындары - әр түрлі оқу мерзімдерімен кәсіптік-техникалық училище болып қайта құрылды.
ФЗО мектептері өмір сүрген уағында 6 млн жұмысшы дайындап шығарды.
Дереккөздер
Санат:Оқу орындары
Санта-Криштина-де-Падрейру
Санта-Криштина-де-Падрейру (Santa Cristina de Padreiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Аркуш-де-Валдевеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 118 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Халық тығыздығы — 59 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Аэрология
Аэрология(аэро... және ...логия) – метеорологияның атмосферадағы физикалық құбылыстарды және оларды зерттеу әдістерін қарастыратын бөлімі; метеорологияның бір бөлімі. Ол құбылыстар сипаты туралы ақпаратты өздігінен жазып алып, жерге радио арқылы жіберетін арнайы автоматты аспаптарды ұшыруға (өздігінен, ұшақпен, зымыранмен, кейде метеорологиялық жер серігімен) негізделген.
Чивитакампомарано
Чивитакампомарано (Civitacampomarano) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Аэрология
Дереккөздер
Санат:Метереология Санат:Атмосфералық физика
Жаңа мусино (Жаңа троит ауылдық кеңесі)
Жаңа мусино — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Жаңа троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 233 адамды құрады. Пошта индексі — 452163, ОКАТО коды — 80257850007.
Чивитакампомарано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 676 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Пошта индексі — 86030.
Жаңа мусино (Жаңа троит ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Чивитакампомарано
Елді мекеннің қамқоршысы — San Liberatore.
Жаңа мусино (Жаңа троит ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Чивитакампомарано
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Мұнайдың және газдың антиклиндік жатыны
Мұнайдың және газдың антиклиндік жатыны Жинауыш пен жапқыш қабаттарының антиклн қатпармен қалқаланған тұтқыш өңірінде жинақтала отырып, жан-жағынан сутірек қабатпен шектелген мұнай немесе газ жатыны; көбінесе жергілікті тектоникалық құрылымдар өңірінен көрініс береді, сирегірек күмбездер мен бел-белестерге шоғырланады. Синонимі — "мұнайдың және газдың құрылымдық жатыны".
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Агорн шырыны
Агорн шырыны- америкалық немесе канадалық үйеңкі түрлерінің қою шырыны. Сүт коктейльдеріне, вафли мен тәтті құймақтарға қосылады
Май (Павлодар облысы)
Май — Павлодар облысы Май ауданындағы ауыл, Май ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Көктөбе ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 88 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 934 адам (466 ер адам және 468 әйел адам) болса, 2009 жылы 743 адамды (364 ер адам және 379 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Май ауданы елді мекендері
Аэродинамика
нобай|[[Траектория]]
Аэродинамика (aēr – ауа және dŷnamіs – күш) — ауаның (газдардың) қозғалыс заңдарын және онда қозғалатын денелердің бетіне әсер ететін күштерді зерттейтін динамиканың бөлімі.
Аэродинамика жеке ғылым ретінде 20 ғасырдың бас кезінде авиацияның дамуына байланысты қалыптасты. Аэродинамикада жылдамдығы дыбыс жылдамдығынан төмен (340 м/с-тан төмен) қозғалыстар қарастырылады. Сондықтан ол ұшу аппараттарын, қалақты машиналарды, т.б. жасаудың теория негізі болып табылады. Аэродинамиканың негізгі шешетін мәселесі – аэродинамикалық көтеруші күшті жоғарылату, аэродинамикалық кедергіні азайту жолдарын іздестіру. Аэродинамика теориясы аэромеханикалық теңдеулер түрінде дәлелденеді. Аэродинамиканың тәжірибелік әдістері арқылы (мысалы, аэродинамикалық құбырда сынау) ұқсастық теориясына сүйене отырып ұшу аппараттарына әсер ететін аэродинамик. күштер (алдымен кішірейтілген модельді сынау арқылы) анықталады. Ал авиациялық емес аэродинамикада (Өнеркәсіптік аэродинамика) жел қозғалтқышы, ауа ағынды аппараттар (эжекторлар), желдеткіш техникасы (ауа кондиционерлері), жер көлігінің (автомобильдер, поездар) қозғалысына байланысты пайда болатын аэродинамикалық күштер, сондай-ақ үйлер мен ғимараттарға желдің әсері, т.б. қарастырылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аэродинамика
Түнгі көбелектер
Түнгі көбелектер немесе Моль (moth) — қауырсынмұртты қабыршық қанаттылар тобы. Поляр кеңістігінен басқа жердің барлығына тараған.
Кіші денелі, түнгі қауырсын, антенді күндізгі көбелектермен салыстырғанда кішігірім ашық емес қанаттары бар. Демалғанда қанаттарын жаяды, денесінің айналасына бұрып немесе басқа жаққа оңғарады. Қанатының көлемі 30 мм-ге дейін.
Өмірі төрт кезеңнен тұрады:
Көптеген түрлері, личинкалары өсімдікпен қоректенеді және ормандарды, ауыл шаруашылық өнімдері мен маталарды бүлдіре алады.
Санат:Қабыршақ қанаттылар
Сыртқы сілтемелер
عثة Pharayli bjn:Gagat Arna (insecte) Gwyfyn Nachtfalter Νυχτοπεταλούδα Moth Moth Noktopapilio Heterocera Sits fa:شب‌پره (حشره) Yöperhonen Hétérocères Leamhan Avelaíña עשים पतंगा Moljci Ngengat Tineo Mölflugur Falena ガ 곡식좀나방과 Воз lbe:Нувца Kandys mhr:Когарш Молец നിശാശലഭം Rama-rama Motten मोथ Nachtvlinder (dier) Nattsvermar Iichʼąhii Kambubulag Ćmy اورمکۍ Mariposa Molie Моли Moch Moth Nočni metulji Geget Nattfjärilar Gamugamo Güve Міль Bướm đêm Marongparong מאל Ngô͘ 蛾
495 жыл
Оқиғалар
495 жылы - Франктер христиан дінің қабылдады.
Туғандар
Тағы қара: Санат:495 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:495 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Маханда
Маханда — Жамбыл облысы Меркі ауданы, Ойтал ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Меркі ауылынан солтүстік-шығыс қарай 17 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 83 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы елді мекендері
Көлсай көлдері
Көлсай көлдері – Күнгей Алатауының Күрметі және Саты асуларынан бастау алатын кішігірім өзендер суынан пайда болған 3 көл.
Географиялық орны
Алматы облысы Кеген ауданы жерінде орналасқан.
Сипаты
Жоғарғы Көлсай теңіз деңгейінен 3000 м-ге жуық, Орта Көлсай (Қайыңды) 2600 м және Төменгі Көлсай 2130 м биіктікте орналасқан. Төменгі Көлсайдың су айдыны басқаларына қарағанда үлкен. Көлсай көлдерінің табиғаты әсем тау шатқалымен жалғасады.
Өсімдігі
Көлдердің төңірегін шырша, қарағай, қайың, т.б. тау ағаштары мен шалғындары көмкерген. Көлдердің туристік маңызы зор.
Сілтемелер
Санат:Кеген ауданы көлдері Санат:Күнгей Алатау
Рефлекстік шеңбер
Рефлекстік шеңбер - ми және дене бөліктеріне, ол өзінің жолдаған хабарынан мағлұмат алып та отырады. Мұнсыз ми сыртқы ортадан мүлде қол үзген болар еді де, организмдегі түрлі тітіркенгіштерге ретімен жауап беріп отыру қиынға соғар еді. Тек екі жақтан хабарлаудың арқасында ғана ми айналадағы құбылыстар жайлы дұрыс мәлімет алып,нақтылы мұқтажын өтеуге өзәрекетән бағыттай алады. Кейінгі зерттеулерге рефлекстердің жасалу дәстүрі үш мүшелі доға принципіне шектелмейтіндігі, яғни рефлекс қызметі жұмыс органына келумен бітпей, ол сонымен қатар миға хабар жеткізіп отыратындыңы белгілі болып отыр.
Дереккөздер
Психология энциклопедиялық сөздігі
Шарақап
Шарақап — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Теректі ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2011 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан солтүстікке қарай 16 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданының таратылған елді мекендері
Уәлиханов ауылдық округі (Біржан сал ауданы)
Уәлиханов ауылдық округі — Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алға, Уәлиханов ауылдары кіреді. Орталығы - Уәлиханов ауылы. Округ құрамында болған Қойтас ауылы 2003 жылы, Терек, Азынабай, Прожектор, Қарасу ауылдары 2009 жылы , Құдабас ауылы 2019 жылы таратылған.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы ауылдық округтері
Питейка
Питейка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Еловая өзенінің сол жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 79 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ойынның басталуы
Ойынның басталуы, әр таймның басында және қақпаға доп созылғаннан кейін ойын ортадан басталады. Допты қай команданың соғу кезегін анықтау үшін жеребе таратылады. Допты соғу кезінде қалған ойыншылар доп соғатын жерден 5 м. қашықтықта тұруға тиіс. Допты қарсыластар командасының алаңына қарай соққан ойыншы, қашан басқа ойыншының таяғы тигенше оны қайта соға алмайды.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Тәшібай Әлмұхамбетов
Тәшібай Әлмұхамбетов (15.9.1910, Қостанай облысы Қамышин ауданы "Бестау" кеңшар, - 2.12.1943, Қазан қаласы) - ақын. Даярлық курсын бітірген (1938). 1932 - 41 ж. Қарсақбай, Жезқазған, Семей қаласында мұғалімдік қызмет атқарған. Алғашкы өлең, әңгіме, очерктері "Қызыл кенші" (Жезқазған), "Екпінді" (Семей), "Қазақ әдебиеті", "Лениншіл жас" (қазіргі "Жас алаш") газеттерінде, "Әдебиет майданы" (қазіргі "Жұлдыз") журналында жария­ланған. "Он алтыншы жыл" (1940), "Тарту" (1940), "Жыр аманаты" (1978) жинақтары жарық көрген. 1941 - 43 ж. "Отан", "Отан үшін", "Қарағай", "Жігітті мақтап не керек", т.б. өлеңдері жауынгерлер ара­сына кең тараған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:Қарағанды облысы
Бальестерос-де-Калатрава
Бальестерос-де-Калатрава (Ballesteros de Calatrava) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Калатрава ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 491 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57,83 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 20 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Жазушы тілінің сөздігі
Жазушы тілінің сөздігі — аса көрнекті бір жазушының бүкіл шығармасындағы сөздердің бәрін қамтып, оның шығармаларынан мысалдар келтіру арқылы қолданған сөздерінің мағыналарын, сөз қолдану шеберлігі мен ерекшелігін толық талдап беретін сөздік. Мұндай сөздік жазушының сөз байлығын, сөз қолдану шеберлігін анықтаумен бірге, автор өмір сүрген дәуірдегі әдеби тіл жайы туралы мәлімет береді. Қазақ тіл білімінде жазушы тілінің сөздігінің алғашқы үлгісі ретінде 1968 ж. шыққан "Абай тілі сөздігін" атауға болады. Жазушы тілінің сөздігін жасауда лингвистикалық статистиканың атқарар кызметі мол. Мысалы, жиілік сөздіктің статистикалық мәліметтеріне қарағанда Абай шығармаларында 6017 сөз қолданылған.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Моль (айрық)
Моль — көпмағыналы сөз:
Тартар
ТАРТАР (Porzana porzana) - қараторғайдан сәл үлкенірек, шағын денелі (80- 130 г) құс.