cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қалампыр
thumb| alt=A.|Қалампыр Қалампыр (Dianthus) — қалампырлықтар тұқымдастарына жататын біржылдық және көпжылдық өсімдіктерінің бір туысы. Қалампырдың Азияда, Африкада, Еуропада шөп және бұта болып есетін 300-дей түрі бар. Солардан бұрынғы КСРО жерінде өсетіндері — 80. Қалампыр топтанып өседі. Гүлінен эфир майы алынады. Қалампырдың бірнеше түрі декорация ретінде теплицаларда, құмыраларда өсіріледі. Кейде шала бұта түрінде де кездеседі. Қазақстанның далалық аймақтарында, су алабындағы шалғындарда, тасты төбе баурайында, шалғынды тау бөктерінде өсетін 29 түрі бар. Еуразия мен Африкада, негізінен, Жерорта теңізі жағалауларында кездесетін 300-ге жуық түрі белгілі. Кейде шала бұта түрінде де кездеседі. Қазақстанның далалық аймақтарында, су алабындағы шалғындарда, тасты төбе баурайында, шалғынды тау бөктерінде өсетін 29 түрі бар. Бұлардың биіктігі 15 – 50 см-дей, жапырағы таспа немесе қандауыр тәрізді болады. Қалампыр туысының өзіне тән ерекшелігі – бірігіп кеткен тостағанша жапырақшаларының түбі қабыршақтанып келіп, гүл жапыраққа жабысып тұрады. Көбінесе қызыл, қызғылт, ақ, ала түсті, хош иісті, дара гүлдері сабағы мен бұтағының басында жетіледі. Гүл жапырақшаларының шеті тілімденген не ара тісті ирек. Көбелектермен тозаңданады. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, жеміс салады. Жемісі – көп тұқымды қауашақ. Қытай, түрік, бақша, гренадин, Шабо қалампырлары Қазақстанның гүл өсіретін шаруашылықтарында әсемдік үшін өсіріледі. Ала қалампыр мен қытай қалампыры халықтық медицинада және парфюмерияда пайдаланылады. Емдік мақсатта өсімдіктің жер үстіндегі бөлігін гүлдеп тұрған кезінде жинайды.
Өсімдік туралы
Қалампырдың табиғатта 300-ден аса түрі белгілі шөптесін өсімдік. Көгалдандыруда оның 70-тей түрі қолданылады. Бұл өсімдікті жекелеп те, топтап та өсіруге болады және гүлшоғырын жасауға қолданады. Биіктігі түріне қарай 10-60 см аралығында және гүлдеу мерзімдері де әр түрлі болып келеді. Табиғатта өсетін қалампырлардан гөрі көгалдандыруда өсірілетін қалампырлар ерте және ұзақ гүлдейді. Қалампырдың біржылдық, екіжылдық және көпжылдық түрлері бар. Қазақстанның шалғындық жерлері мен ормандарында 32-ге жуық түрі болады. Қалампырдың кейбір түрлерінің гүлдері хош иісті. Осы хош иісті түрлері сабын, иіссулар жасауда қолданылады. Қалампырдың емдік қасиеті де жоғары. Сол себепті де халық медицинасында кеңінен қолданылады. Оның аласа бойлы түрлерін альпі шоқыларына ексе, биік бойлы түрлерін жаздық гүлзарларда өсіреді. Ал, біржылдық қалампырды әдемі түбектерге егіп аулаға, терезе алдына қоюға болады. Флористикада гүлшоғыр жасауға жиі пайдаланады.
Күтімі
Топырағының құнарлы болғаны дұрыс. Қышқыл топырақты ұнатпайды. Күн сәулесі мол түсетін жарық жерлерде жақсы өседі. Күнделікті молынан суғару керек.
Көбейтілуі
Біржылдық қалампырды ерте гүлдету мақсатында жылыжайларда тұқымы арқылы көбейтеді. Ал, сұрыпталған түрлерін түбін бөлу арқылы көбейткен жөн. Тұқымы арқылы көбейткенде, қалампырдың тұқымын бірден жеңіл топырақ салынған жәшікке егеді. Жас көшеттерін жиі суғарып тұру керек.
Қалампыр туралы тақпақ
Қалампырды гректер
«Құдіретті гүл» дейді.
Хош иісті қалампыр
Армерия қалампыры
(Dianthus armeria) — бір немесе екіжылдық шөп өсімдігі. Биіктігі 10—45 см-дей, бірнеше тал сабақтары тік өседі. Армерия қалампыры бұрынғы КСРО-ның еуропалық бөлігінің, Кавказдың ормандарының ашық жерлерінде, топтанып біткен ағаштардың араларында өседі. Бұл қалампырды қой да, ешкі де, сиыр да, жылқы да жей беретін бұрынғы КСРО-дағы жем-шөптік өсімдіктердің ішіндегі маңызды бір түрі болып табылады.
Арамжоңышқа, борбас қалампыр
(Dianthus Borbasii) — көпжылдық шөп өсімдігі. Сабағының ұзындығы 40 см-дей, тік өседі. Арамжоңышқа бұрынғы КСРО-ның еуропалық белігіндегі, Кавказдағы, Батыс Сібірдегі және Орта Азиядағы қарағай ормандарының, шабындық жерлердің, құмдауыт аңғарлардың өсімдіктерімен бірге өседі. Мұны мал жемейді. Тамырынын құрамында сапонин көп болады.
Сақалды қалампыр
(Dianthus barbatus) — Орта және Оңтүстік Еуропаның жерінде өсетін шөп өсімдігі. Сақалды қалампыр көбінесе кесінділеп өсіріледі.
Шоқпарбас қалампыр
(Dianthus capitalus) — көпжылдық шөп өсімдігі. Мұның сабағының ұзындығы 30—70 см. Шоқпарбас қалампыр Донның, Қырымның, Кавказдың орманды алқаптарынын тастақ беткейлері мен қырат аймақтарында өседі. Мұны мал аздап болмаса, көп жемейді. Шоқпарбас қалампырдың тамыры мен гүлінде аздаған сапонин болады. Бұл қалампырды ел арасында тіс ауруына, безгекке қарсы қолданады.
Өзгергіш қалампыр
(Dianthus polimorphus) — көпжылдық шөп өсімдігі. Сабағының ұзындығы 35—50 см. бұрынғы КСРО-ның еуропалық бөлігі мен Кавказда кездеседі, сонымен қатар Ақтөбе облысының жерінде де өседі; 1934 жылы Родионованың зерттеуі бойынша мұны қой жемейтін болып шыққан. Тамырында аздаған сапонин бар.
Қытай қалампыры
(Dianthus chinensis) — Шығыс Қытайдан таралған қалампыр. Бұл жылыны онша сүймейді. Гүл шаруашылығында Қытай қалампыры біржылдық өсімдік ретінде әсемдік үшін өсіріледі.
Тарғақ қалампыр
(Dianthus squarrosus) — көпжылдық өсімдік. Мұның сабағының ұзындығы 15—25 см. Бұрынғы КСРО-ның қыратты құмдарында өседі.
Шұбар қалампыр
(Dianthus discolor) — сабағының ұзындығы 20— 40 см көпжылдық қалампырдың бір түрі. Кавказдың альпілік және субальпілік шабындықтарында, жайылымдарында, орманды тауларында өседі. Мұны мал жемейді. Шұбар қалампырдың дәрілік мәні бар: қуық тұтылуға қарсы, іштен құрт түсіру үшін қолданады.
Әбзел қалампыр
Қалампырлы насыбай, Насыбайды атпасам, — Ауырар менің басым-ай.
— деп өлең де шығарған.
Құм қалампыр
(Dianthus arenarius) — қалампырлардың ішіндегі көпжылдық шөп өсімдіктерінің бір түрі. Мұның негізгі белгісі: сабақтары жер бетіне шығысымен қою жапырақтары жайылып, бұтақтанып кетеді. Құм қалампыр бұрынғы КСРО-ның еуропалық бөлігінің, Кавказдың қарағайлы ормандары мен құмайттарында кездеседі. Мұны малдың қай түрі болса да жей береді. Тамыры мен гүлінде сапонин бар.
Құлпырған қалампыр
(Dianthus supbus) — көпжылдық шөп өсімдігі. Мұның жіп тәрізденген тамырсабағы жерде төселіп жатады. Құлпырған қалампыр бұрынғы КСРО-нің Еуропалық белігінің, Сібірдің, Орта Азияның және Қиыр Шығыстың орманды аймақтарында, шабындық жерлерінде, сирек өскен қайыңның арасында, топтанып өскен ағаштардың айналасындағы ашықтарда кездеседі. Таулы жерлердің альпі аймақтарында өсе береді. Хакас автономиялы облысы мен Шығыс Сібірдің жерінде мұны қой өте сүйсініп жейді де, жылкы жөнді жемейді.
Жазық қалампыры
(Dianthus campestris) — көпжылдық өсімдік. Сабағының ұзындығы 10—40 см. Көбінесе орманды тоғайлар мен орманды далаларда өседі. Мұны мал тік тұрғанда онша сүйсініп жемейді, шабылған шөбін жақсы жейді. Жазық қалампырының тамыры мен гүлінде аздап сапонин, ал бүкіл денесінде алкалоид табылған.
Әртүсті қалампыр
(Dianthus versicolor) — сабағының ұзындығы 20—50 см, тамыры жуан көпжылдық шөп өсімдігі, Әртүстіқалампыр бұрынғы КСРО-ның еуропалық бөлігіндегі, Сібірдегі, Қиыр Шығыстағы және Орта Азиядағы қарағайлы орманда, қырат жайылымында, тастақ беткейлерде өседі. Мұны әсіресе қой сүйсініп жейді. Бүкіл денесінде сапонин бар. Қалампырдың бұл түрінен жасалған препараттарды медицинада қолданады: олар адам денесіндегі жұмсақ ет талшықтарының қабілеттілігін арттырады.
Шөп қалампыр
(Dianthus deltoides) — сабағының ұзындығы 10—40 см. жіңішке тамыр сабағы бар көпжылдық өсімдік. Шөп қалампыр бұрынғы КСРО-ның еуропалық бөлігіндегі, Батыс Сібірдегі ормандарда өседі. Сабағы қатайғанша шошқадан басқа малдың барлығы жей береді. Сабақ, жапырақ, гүл сияқты жер бетіндегі мүшелерінде гүлденер кезінде витамин С болады. Көбінесе гүлінің құрамында сапонин болады.
Таспа қалампыр
(Dianthus leptopetalus) сабағының үзындығы 30—50 см, көпжылдық шөп өсімдіктерінің бір түрі. Таспа қалампыр бұрынғы КСРО-ның еуропалық бөлігінде, Батыс Сібірде, Орта Азияда өседі. Қой, сиыр, ешкі мұның шөбін де, пішенін де жақсы жейді. Мұның тамырында сапонин бар.
Тағы қараңыз
Қалампыр- Dianthus-Гвоздика
Дереккөздер
Санат:Қалампырлар
Кыма
Кыма (Кымь) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің оң жағалауынан 315 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 219 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Канелондар
Канелондар — жұқа қаңылтырдан жасалған бұдырлы қалыптар, желе, құйма, тығыз кисель жасауда, кейбір жартылай сұйық қамырларды (бисквит) пісіру үшін қолданылады.
Окадзаки
Окадзаки– Жапонияның Айти префектурасының солтүстігіндегі қала.ref>http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B8.
1916 жылы Окадзаки кентіне қала мәртебесін беріледі. 2006 жылы 1 қаңтарда қала аумағына Нуката уезінің Нуката кенті қосылады.
Окадзаки – тоқыма өнеркәсібінің орталығы.
Қала ауданы 21,03км², халық саны 80 299 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Қала нышандары – глициния гүлі мен қарағай ағашы.
Дереккөздер
Санат:Жапония қалалары
Мидлтаун (Миссури)
Мидлтаун (Middletown) — Миссури штатының Монтгомери округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.8 км². FIPS коды — 29-47900.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 199 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Монтгомери округы (Миссури)
Қалампыр ағашы
Қалампыр ағашы (Botsc) – мирта тұқымдасына жататын, мәңгі жасыл ағаш. Қалампыр ағашының бітеу гүлін кептіріп, қалампыр етіп пайдалануға болады, сонымен бірге қалампыр ағашынан қалампыр майы алынады.
Қалампыр ағашының түпкі шыққан жері — Молукка аралдары. Осы кезде бұл бірнеше жерлерде өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Мирта тұқымдасы
Нютцен
Нютцен (Nützen) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Зегеберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1187 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 60 064. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Бракель.
Үлкен Саланга
Үлкен Саланга — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кургусуль өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Нютцен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Сето
Сето – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстігіндегі қала. .
Үлкен Саланга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сето
1929 жылы 1 қазанда Сето кентіне қала мәртебесін беріледі.
Үлкен Саланга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Сето
Қала ауданы 111,61км², халық саны 132 861 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
NGC 179
NGC 179 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Іңкәрдария
Іңкәрдария — Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы ауыл, Іңкәрдария ауылдық округі орталығы.
NGC 179
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сето
Қала нышаны – камелия гүлі.
Іңкәрдария
Географиялық орны
Аудан орталығы — Тереңөзек ауылынан оңтүстікке қарай 55 км жерде, Тораңғылсай өзенінің сол жағалық аңғарында орналасқан.
NGC 179
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 179 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2253, ESO 540-7, MCG -3-2-26.
Сето
Дереккөздер
Санат:Қалалар Санат:География Санат:Жапония
Іңкәрдария
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1096 адам (588 ер адам және 508 әйел адам) болса, 2009 жылы 1059 адамды (561 ер адам және 498 әйел адам) құрады.
Джеймс Гордон
Комиссар Джеймс Гордон (James Gordon) — Бэтмен жайлы комикстердің кейіпкері, әрі оның серіктесі. Готэм қаласының полиция комиссары. Кейіпкер алғаш рет Detective Comics #27 (1939 жыл, 30 наурыз) комиксінде пайда болды. Жазушы Билл Фингер және Боб Кейн ойлап тапқан. Гордон комикстің ең бірінші кадрында бейнеленіп, Бэтмен сагасының ең бірінші кейіпкері болды.
Іңкәрдария
Тарихы
Ауыл 1963–1996 жылдары қаракөл қойын өсіретін өзімен аттас кеңшардың орталығы болған. Кеңшар негізінде ЖШС жұмыс істейді.
NGC 179
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Джеймс Гордон
Биографиясы
Джеймс Гордон жемқорлыққа белшесінен батқан Чикагодағы адал полицейлердің бірі еді. Джеймс қаланың ең ықпалды қылмыстық отбасын тығырыққа тірегеннен кейін оны Готэм Ситиге ауыстырады. Әйелі Барбарамен бірге Готэмге келгеннен кейін, оны Готэмнің ең жемқор детективтерінің бірі Харви Буллок (Harvey Bullock) қарсы алады. Джеймс комиссар Джилиан Лоэбтің қол астында қызмет ете бастайды. Комиссар Готэмнің қылмыстық патшасы — Кармайн «Римдік» Фальконенің адамы болатын. Гордонның адал мінезі GCPD (Gotham City Police Departement — Готэм-Сити Полицейлік Басқармасы) қызметкерлерінің көпшілігімен араздасуына әкеліп соқты. Джеймс қаланың жаңа қорғаушысы Бэтменді ұстауға арналған жедел топтың басшысы болғаннан кейін оның әріптестерімен арақатынасы одан әрі суып кетті.
Дереккөздер
Санат:DC Comics кейіпкерлері Санат:Боб Кейн ойлап тапқан кейіпкерлер Санат:Билл Фингер ойлап тапқан кейіпкерлер Санат:1939 жылы пайда болған комикс кейіпкерлері Санат:Комикс кейіпкерлері
Іңкәрдария
Дереккөздер
Санат:Сырдария ауданы (Қызылорда облысы) елді мекендері
Николай Константинович Черкасов
нобай|400px|Николай Черкасов Николай Константинович Черкасов (Николай Константинович Черкасов; 1903 жыл 27 шілде, Санкт-Петербург — 1996 жыл 14 қыркүйек, Ленинград, Ресей) - орыс кеңес актері, қоғам қайраткері, КСРО халық артисі (1947). 1
Өмірбаяны
Теміржолшы отбасысында туған. 1926 жылы Ленинградтың сахна өнері институтын бітірді. 1926 – 32 жылы Ленинград театрларында (Жасөспірімдер және Әзіл-ысқақ театрларында тағы басқа) ойнап, эстрадада өнер көрсетті. 1933 жылдан өмірінің соңына дейін Ленинградтың академиялық драма театрында қызмет етті. Осы театрда Ваарлам (Пушкиннің «Борис Годуновында»), Бірінші Петр (А. Н. Толстойдың осы аттас драмасында), Горький (А. Я. Каплер мен Т. С. Златогорованың «Ленин» пьесасында), Маяковский (Катанянның «Олар Маяковскийді білгенінде»), Хлудов (Булгаковтың «Босуында») тағы басқа рольдерді ойнаумен өзінің түрлену өнерінің үздік шебері екенін байқатты. Орындайтын кейіпкерлерінің мінез ерекшелігін дәл табушылық, азаматтық әуен мен кең тыныстылық – оның актерлік өнеріне тән қасиет. 1927 жылдан киноға түскен: Полежаев («Балтық депутатында», 1937), патшазада Алексей («Бірінші Петрде», 2 сериялы, 1937 – 39), Дон Кизот (осы аттас фильмде, 1957), Дронов («Бәрі де адамдарға қалдыда», 1963) тағы басқа. Ол Александр Невский (осы аттас фильмде, 1938), Иван Грозный (осы аттас фильмде, 2 сериялы; 1945,1958), Попов («Александр Поповта», 1949), Стасов («Мусоргский» мен «Римский – Корсаковта», 1950 – 51) секілді тарихи тұлғаларды жасады.
Ұлы Отан соғысы жылдары Алматыда болды. «Совет актерінің жазбалары» (1953), «Төртінші Дон Кихот» (1958), «Театр мен кинода» (1961) тағы басқа кітаптардың авторы.
1 – 2-сайланған РКФСР Жоғарғы Кеңесінің және 3 – 4-сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Бейбітшілікті қорғаудың кеңестік комитетінің мүшесі болды. КСРО Мемлекет сыйлығы (1941, 1946, 1950, 1951 жылы екі рет) мен Лениндік сыйлықтың лауреаты. 2 рет Ленин орденімен және 3 рет Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1903 жылы туғандар Санат:1996 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей актерлері Санат:КСРО халық әртістері Санат:Ресей халық депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Лениндік сыйлықтың иегерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Сен-Кантен-о-Боск
Сен-Кантен-о-Боск (Saint-Quentin-au-Bosc) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,5 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 99 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Помпор
Помпор (Pomport) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,55 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Аттон
Аттон (Atton) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54027, пошта индексі — 54700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 782 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Ақпарат құндылығы
Ақпарат құндылығы (Ценность информации; information balue) — ақпараттың адамның көздеген қызметінің алуан түрлі саласында пайдалануға жарамдылық қасиеті.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Синсиро
Синсиро – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік бөлігінде, Тое өзенінің жағалауындағы қала. .
Көлемі жағынан префектурада екінші орында. 1958 жылы 1 қарашада Синсиро кентіне қала мәртебесін беріледі.
Қала ауданы 499,00км², халық саны 50 044 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Қала нышандары – глициния гүлі мен жапон қызыл ағашы.
Дереккөздер
Санат:Қалалар Санат:География Санат:Жапония
Нысан
Нысан - ең алдымен сыртқы кескін, заттың сыртқы түрі; қандай да бір мазмұнның ішкі көрінісі, сонымен қатар, ішкі кұрылысы, кұрылысы, заттың анық немесе анықтаушы тәртібі және процестің өту тәртібі, материяның құраушысы немесе маңызы.
Дереккөздер
Санат:Философия
Архентерон
Архентерон (archenteron; аrсһе — бастапқы, алғашқы; enteron — ішек) — ұрықтық даму кезеңіндеғі ғаструлану процесі нәтижесінде бластуладан пайда болған қосқабатгы ұрық жапырақшаларының арасындағы ғаструла қуысы. Қар. Гастроцель.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
9 қараша
Қарашаның 9 — Григориан күнтізбесінде жылдың 313-ші күні (кібісе жылдарда 314-ші). Жылдың аяғына 52 күн қалады.
Мейрамдар
Оқиғалар
Туғандар
Қайтыс болғандар
Санат:9 қараша
Құрылымдық психология
1) психологияның пәні, сана элементтері және олардың арасындағы арнайы жаттыққан интроспекция арқылы табылатын құрылымдық қатынастар деп санаған бағыт. XX ғ. басында пайда болды. Америкалық психолог Э.Титченер (1867-1927) негізін салды. Сана құрылымында элементтердің үш санаты: түйсіну, бейне және сезім сараланды. Бірақ қабылдаудың заттық сипаты мойындалмады. Құрылымдық психологияны гештальтпсихология, функциялық психология, бихевиоризм мектептері сынады;
2) Ж.Пиаженің когнитивті даму теориясы; Э.Титченер теориясынан өзгешелігі – мұнда Ж.Пиаже зияттың негізінде жатқан ой түсініктерінің құрылымдарын қарастырады;
3) Клод Леви-Стростың антропологиялық-социологиялық ықпалы. Мұнда әлеуметтік ұйымдасу мен әлеуметтік құрылымдар қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Философия
Әбдіманап Әбубәкірұлы Оспан
Әбдіманап Әбубәкірұлы Оспан' (1954 жылы туған Түркістан облысы Мақтаарал ауданы Қостақы ауылы) – техникалық ғылым докторы (1992). Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашығы институтын (қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университетті) бітірген. Еңбек жолын ауыл шаруашылығын механикаландыру және электрлендіру институтында инженер-конструктор болып бастады. Алматы технологиялар университетінде оқытушы, кафедра меңгерушісі, проректор (1980–1985), ҚР аграрлық зерттеулер Ұлттық академиялық ортасында ғалым-хатшы (1996–1997). 2001 жылдан Астана қаласындағы Қазақ астық және оның өңделген өнімдері ғылым зерттеу институтының директоры болды.
Ғылыми жұмыстар
«Совершенствование процессов и оборудование для измельчения пищевого и кормового сырья» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 100 ғылыми жарияланымның, оның ішінде 4 монографияның авторы, 20-дан астам өнертапқыштық патенті бар. .
Бөке Жырғалаңұлы
Бөке Жырғалаңұлы (1844, Қытай, Алтай аймағы, Шіңгіл өзені бойы — 1899, Тибет тауы) — Шығыс Түркістан қазақтарының ұлт-азаттық күресіне қатысқан батыр.
Дереккөздер
Санат:1844 жылы туғандар Санат:Алтай аймағында туғандар Санат:1899 жылы қайтыс болғандар Санат:Тибетте қайтыс болғандар Санат:Шығыс Түркістан қазақтарының ұлт-азаттық көтерілісне қатысушылар Санат:Алтай аймағында жерленгендер
Ахат Сәлемхатұлы Күленов
Ахат Сәлемхатұлы Күленов - (15.4.1932 жылы туған, Павлодар қаласы) – инженер-металлург, өнертапқыш, техника ғылыми кандаты, Халық Қаһарманы (1994).
Әкесі «халық жауы» ретінде қаза тапқаннан кейін Қаскелең (Алматы облысы) балалар үйінде тәрбиеленді. Қазақ политех. институтын (1954, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) бітірген. Өскемен қорғасын-мырыш зауытында балқытушы, шебер, технолог (1954–58), цех бастығы (1958–71) болып жұмыс істеді. Өскемен қорғасын-мырыш комбинатында бас инженер (1971–81), бас директор (1981–87), «Қазполиметалл» мемлекеттік өндірістік бірлестігінің бас директоры (1987–91), «Өскемен қорғасын-мырыш комбинаты» ЖАҚ-ның президенті (1991–95) қызметтерін атқарды. КСРО Жоғарғы Кеңесі (1981) мен Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесінің (1990) депутаты және ҚР Парламентінің Сенаторы (1995) болып сайланды.
Дереккөздер
Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының Ұлттар Кеңесінің депутаттары Санат:15 сәуірде туғандар Санат:1932 жылы туғандар Санат:Павлодарда туғандар Санат:27 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:2007 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстанның Еңбек Ерлері Санат:Отан орденінің иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Еңбектегі ерлігі үшін медалінің иегерлері Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Өскеменнің құрметті азаматтары
Скетч
Қазақ әдебиетінде Б.Майлин, Ғ.Мұстафин, т.б. жазушылар скетчтер жазған.
Дереккөздер
Санат:Драматургия Санат:Скетчтер Санат:Эстрада
Руаер-де-Вассивьер
Руаер-де-Вассивьер (Royère-de-Vassivière) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 74,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23165, пошта индексі — 23460.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Харвард Марк I
"Марк I" - Алғашқы американдық программаланатын компьютер. Оны IBM-мен контракт бойынша жас гарвардтық математик Эйкен Говард Хейзэвей және тағы төрт компания инженерлері ағылшын Бэббидж Чарльз идеясы негізінде 1941 жылы жобалап жасап шығарады.
Санат:Компьютер Санат:1941 жыл
Бинарлы, екілік
Бинарлы, екілік (бинарный, двоичный; binary). Көп жағдайда файлдарға немесе хаттамаларға ақпараттардың толық берілуі үшін барлық 8 битті (7 битті мәтіндік файлдармен және хаттамалардан ерекшелігі) пайдалану тиімді. Барлық пайдаланылатын файлдар, арнайы юағдарламалар арқылы дайындалған графика, дыбыстар мен файлдар (мысалы, мәліметтер базасы немесе электрондық кесте) желі арқылы жеткізілуге тиісті болса, онда олар екілікті болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Фрэнсис Брэндон
Фрэнсис Грей, герцогиня Саффолк (Frances Grey, Duchess of Suffolk, туылғанда Фрэнсис Брэндон ханым; 16 шілде 1517, Hatfield, Хартфордшир — 20 қараша 1559, Лондон) — "тоғыз күндік патшайым" атымен танымал ана ханым Джейн Грей.
Нағашы жағынан Фрэнсис король Генрих 7- нің  жиені болып және сәйкесінше Генрих 6-ның немересі болып келген. Генрих 8-дің 1546 жылғы жиналысында Фрэнсис Брэндсон еге алдыңғы қатардағы тақ мұрагелері Эдуард, Мария және Элизавета қайтыс болған жағдайда болашақ корольдардың анасы болуы мүмкіншілігі қарастырылған.
Санат:16 шілдеде туғандар Санат:20 қарашада қайтыс болғандар Санат:1559 жылы қайтыс болғандар Санат:Лондонда қайтыс болғандар
Такахама
Такахама – Жапониядағы Айти префектурасының орталығындағы қала. .
Стерлинг (Коннектикут)
Стерлинг (Sterling) — Коннектикут штатының Уиндхэм округіне жататын АҚШ қаласы.
Такахама
1970 жылы 1 желтоқсанда Такахама кентіне қала мәртебесі беріледі.
Қаланың жер көлемі 499,00км², халық саны 50 044 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Стерлинг (Коннектикут)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Такахама
Қала нышандары – хризантема гүлі мен камфор ағашы.
Дереккөздер
Санат:Қалалар Санат:География Санат:Жапония
Көкпекті (өзен, Абай облысы)
Көкпекті – Ертіс алабындағы өзен.
Географиялық орны
Абай облысының Көкпекті ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 206 км, су жиналатын алабы 9030 км2.
Бастауы
Бастауын Тарбағатайдың солтүстік-батыс бөлігіндегі Сарытау, Қайрақты тауларынан алып, Зайсан көлінің батысына құяды.
Гидрологиясы
Аңғары кең (0,3 – 0,6 км). Су жайылмасы орта ағысында 80 м-ден 400 м-ге, төменгі ағысында 6 – 7 км-ге дейін жетеді. Жағалауы құмды-сазды, тіктеу жарқабақты (2 м), кейбір тұсы гранитті тік жарлы. Көкпектінің жалпы ұзындығы 126 км болатын 50-ден астам саласы бар. Ірілері: Кіндікті, Қарасу, Тамды, Шігілік, т.б. Өзен жер асты, жауын-шашын суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы Көкпекті ауылы тұсында 4,31 м3./с. Шабақ, аққайран, сазан, қарабалық, т.б. балықтар бар. Суы егін суғаруға пайдаланылады. Жайылмасы шабындық.
Дереккөздер
Санат:Ертіс су алабы Санат:Көкпекті ауданы өзендері
Жүктасқын
Жүктасқыны- көліктік өнім өлшемі, көлікпен белгілі бір уакытта, бір бағытта тасымалданған жүктің мөлшері, өлшемі тонна.
Мануэл-Урбану
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7148 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9386,961 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,8 адам/км².
Санат:Акри елді мекендері
Карташевка
Карташевка — Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл,    Орл ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 131 адамды құрады. Пошта индексі — 453033, ОКАТО коды — 80203840004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
(932) Гуверия
(932) Гуверия — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1920 жылы 23 наурызда Иоганн Пализа Вена обсерваториясында ашты.
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Аустрияға көмек ұйымдастырған Герберт Гувердің құрметіне орай аталды.
thumb|450px|center|Астероидтың Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
IC 899
IC 899 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 170267, Reiz 3500, NPM1G -07.0411.
Сыртқы сілтемелер
IC 899 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Куэвас-де-Альмуден
Куэвас-де-Альмуден (Cuevas de Almudén) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Куэнкас-Минерас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 133 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35.64 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Әскери киім-кешек
thumb|right|200px| Әскери киім-кешек – әскери қызметкерлердің фомалы киімдері. Оған мундир, китель, гимнастерка, шалбар, шинель, бас киім т.б. жатады. Бірыңғай үлгідегі киім-кешекті Ресейде алғаш рет 18 ғасырдың басында, Петр І тұсында құрылған тұрақты орыс армиясы кие бастады. Совет армиясы 1922 жылдан бірыңғай үлгімен тігілген сұр шинель, қаракөз көйлек, жаздық ақсұр көйлек, қарасұр шұға шалбар, шлем және жаздық бас киім – фуражка (1924) киюге көшті. 1940 жылы шлем құлақшынмен ауыстырылып, әскери киім-кешек парадта, жорыққа және күнделікті киетін үлгіге айналдырылды. 1943 жылы олар жаздық және қыстық болып бөлінді. 1958 жылы барлық офицерлерге бірыңғай үлгімен бір түстес киім-кешек белгіленді. Жабық жағалы мундир мен китель ашық жағалы кительмен ауыстырылып, көйлекке галстук тағылатын болды. Кезектен әскери қызметкерлерге офицердің киім үлгісі тағайындалды. 1966 жылы Совет армиясының офицерлері мен кезектен тыс әскери қызметкерлерге суық күндері киетін жорықтық жылы көкірекше мен шалбар енгізілді. Генерал, адмирал, офицерлерге синтетикалық плащ, қатардағы жауынгер, сержанттарға бір киер етік берілетін болды.
Жасалатын материалдары
КСРО Министрлер советінің 1969 жылғы шілдедегі қаулысы бойынша осы заманғы жеңіл және химия өнеркәсібінің жетістіктерін ескере отырып, киім-кешектің әскери қызметкерлердің эстетикалық талғамына сай жаңа үлгісі қабылданды. Қатардағы жауынгерлер мен сержанттарға, әскери училище курсанттарына және әскери құрылысшыларға парадтық бір киер үлгі: лавсан аралас жүн матадан тігілген қайырма жағалы мундир, жасыл көйлек, галстук және ботинкамен киетін шалбар белгіленді. Тік жағалы гимнастерка қайырма жағалы жабық кительмен ауыстырылып, шинельдің үлгісі жақсартылды. Бас киімге (фуражка) алтын түстес масақ эмблемамен безендірілген қызыл жұлдыз қадалатын болды, ал жорықтық пилотка бұрынғы күйінде қалды.
Кейбір ережелер
Әуе-десант әскерлері қайырма жағалы китель, ақ-көк жолақты тоқыма кеудеше (тельняшка) және бастарына көк берет киеді. Офицерлер мен кезектен тыс әскери қызметкерлер үшін жаңа парадтық бір киер үлгіге жасыл-көк (құрлықтағы әскерге) және көк (авиация, әуе-десант әскерлеріне) мундир, ақ көйлек, қара не көк галстук, ботинкамен киетін шалбар қабылданды. Маршал, генералдардың бір киер киім-кешегіне жүн матадан тігілген қайырма жағалы (оқамен кестеленген), қос қаусырмалы бозғылт мундир, ақ көйлек пен қара галстук, көк шалбар алынды. Олардың бозғылт шинелі көксұр шинельмен ауыстырылды. Әскери-теңіз флотының офицерлері мен кезектен тыс қызметкерлер үшін ақ китель орнына мақта матадан тігілген ақ тужурка, қара көк жабық китель орнына қайырма жағалы күртеше және алтын түстес (курсанттар үшін ақ) парадтық белбеу енгізілді. Совет армиясының генерал, адмирал, офицерлеріне және кезектен тыс әскери қызметкерлеріне жазда 20°-тан жоғары жылылықта погон, галстук тағып (китель, тужуркасыз), бозғылт түсті көйлек киюге рұқсат етілді. Совет Қарулы күштері әскери үлгіні жауынгерлік ар-намыс пен жинақылықтың символы ретінде ерекше қастерлеп киеді.
Дереккөздер
Санат:Киім Санат:Әскери іс
Мартин Бехайм
Мартин Бехайм 1459 жылдың 6 қазан айында Нюрнберг қаласында, дәулетті отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Венеция тауар әкелетін саудагер және қалалық сенат төрағасы еді. Мартин бала кезінен әкесіне көмектесетін, ал әкесі қайтыс болғаннан кейін 1474 жылы ол ағалары Леонардо және Йориус ван Дорппен Мехеленнен мата әкеліп Франкфуртте сатады.
1478 жылы Антверпен қаласына көшіп келеді. Осы қаладағы шеберханада ол арифметика ны үйренеді. 1484 жылы Бехайм алғаш рет Лиссабон қаласында болды. 1490 жылы Бехайм сауда жағдайына байланысты Нюрнберг қаласына қайта оралады. Сонымен қатар ол бұл қаладан анасының қалдырған мұрасын таппақ болады. Осы жерде ол Хольцшуэр деген азамат оған глобус жасауға ұсыныс жасайды. Мартин оған келіседі. Міне, олар осылай глобус жасауға кіріседі. 1492 жылы глобус дайын болады. Глобустың диаметрі 507 миллиметр, бірақ онда көлденеңі жоқ еді. Бірақ глобуста экватор сызығы, меридиандар, тропиктер көрсетілген еді.
Сонымен қатар глобуста әр түрлі елдер және олардың тұрғындарының суреттері бар еді. 1493 жылы Мартин Бехайм Португалияға барады. Содан соң ол Файал аралында сауда жасайды. 1507 жылы ол Лиссабонға келеді.
1507 жылдың 29 шілдесінде Мартин Бехайм қайтыс болады.
Санат:1459 жылы туғандар Санат:1507 жылы қайтыс болғандар
Баһаи
thumb|Индиядағы Баһаи ғибадат үйі thumb|Бүкіләлемдік Әділет Үйі, Хайфа Баһаи Сенімі (ағыл. Bahá'í Faith, орыс. Вера Бахаи) - бүкіл адамзаттың рухани бірлігін ұран еткен ең жас әлемдік дін. Сенімнің негізін қалаушы Баһаулла (1817—1892 ж.) Құдайдың адамзатқа аян беріп жіберген Ибраһим, Мұса, Будда, Заратустра, Кришна, Иса, Мұхаммед және Баб сияқты Елшілерден құралған тізбектің жалғастырушысы болып саналады.
Баһаи сенімі XIX ғасырдың ортасында пайда болып, бүгінде 5 миллионнан астам ізбасардың басын біріктіреді. Олар 2112 түрлі ұлттар мен ұлыстардан, әртүрлі мәдениеттер мен әлеуметтік жіктерден құралып, әлемнің 188 мемлекетімен қоса 45 тәуелді территорияларда Баһаи сенімін ұстануда. Сенімнің қасиетті жазбаларының белгілі бір бөлігі 800-ден астам тілге аударылған.
Баһаи ілімі өзекті үш қағидаға негізделген. Олар жаратушы Алланың бір екендігі, діндердің біртұтастығы және барша адамзат бірлігі. Алдыңғы пайғамбарлардың жазбаларына сәйкес, Баһаулла Құдайдың тек жалғыз діні бар деп жариялайды. Ол өткен шақта да, келешекте де Құдайдың қай елшісімен келмесін, мәңгі болып қала бермек.
Қысқаша мәлімет
Баһаи Сенімі, өзінің жеке жазбаларымен, заңдарымен және сенушілер қауымдастығымен, ғибадат ету және өмір сүрудің ерекше үлгісімен, жер шарының барлық бөліктерінде тәуелсіз дін ретінде танылды. Діннің сипаты, тәуелсіз дін ретінде, көптеген ұлттардың жоғарғы азаматтық және діни билік орындарымен батыста да, шығыста да мойындалған. Тарих, әлеуметтану мен салыстырмалы дінтану көзқарасынан да бұл шешімді академиктер мен ғалымдар растады. 180-нен аса елдің азаматтық билік орындары Баһаи институттарының діни сипатын мойындап, олардың заңды тіркелуіне рұқсат етті. Халықаралық ұйымдар, ұлттық және жергілікті үкіметтер, дінаралық топтар мен азаматтық қоғамның ұйымдары бүкіл әлем бойынша Сенімнің тәуелсіз мәртебесін мойындап және оның қоғамдық дамуға қосқан үлесін, әсіресе, халықтар арасындағы бірлікті орнатуға, әділеттілікті уағыздауда, адам құқықтарының теңдігіне, адамгершілік, білім мен тұрақты дамып отыруға ықпал етуін бағалады.
Баһаи ғибадатханалары
thumb|Германиядағы ғибадатхана Баһаи ғибадат үйлері арабша Машрикуль-Азкар(Алланың даңқты мекені) деп аталады. Баһаулланың өсиеті бойынша Баһаилар тұратын әрбір елді-мекенде діндердің бірлігін бейнелейтін тоғыз кіреберісі бар, бір күмбезді ғибадатханалар тұрғызылуы тиіс.
Алғашқы Баһаи ғибадатханасы Ашқабат қаласында 1908 жылы салынған. Қазіргі уақытта әлемнің бүкіл құрлықтарында Баһаи ғибадатханаларының есіктері келем деушілерге ашық. Үндістан, Австралия, АҚШ, Германия, Панама, Уганда, Батыс Самоа және Чили сынды елдерде ғибадатханаларға барып кез-келген дін өкіліне мінәжат етуге болады.
Баб дәуірі
thumb|Баб кесенесі, Хайфа Баһаи Сенімі өз бастауын 1844 жылдың 23 мамырынан алады. Осы күні "Баб" есімін алған жас парсы жігіті, Сейід Әли Мұхаммед өзіне Алладан аян түскенін жариялайды. Оның мұраты қоғамды араға біраз уақыт салып келетін Елшінің келуіне дайындау болатын. Барлық діндерде күндердің күнінде Жаратқаннан қатарынан екі елші келеді делінген. Мысалы, Исламда Иса Мәсіхтің екінші рет келуінен бұрын Мехди немесе Мәди келеді делінсе, Христиандықта да Исаның екінші рет оралуынан бұрын Алланың уәкілі түседі делінген. Осылайша діндерде жазылғандай Баб өзінің ерекше мақсаты хақында паш етіп, соңынан көптеген ізбасарлар ертеді.
Көптен күткен Пайғамбардың келуі жайлы насихаттаған жаңа Баб ілімі сол кездегі Парсы еліндегі кейбір дінбасыларына жақпады. Бабтың ізбасарларына дінбұзарлар және исламның дұшпандары деген жала жабылып, бірнеше жылдың ішінде жиырма мыңнан астам бабшылар азапталып өлтірілген еді. Бабтың өзі қамал абақтысына жабылып, өзінің аян алғаны туралы жария еткен сәттен алты жыл өткен соң, 1850 жылы атылып дүние салды.
Баһаулла дәуірі
Мырза Құсайын Әли (1817- 1892 ж.), парсылық ақсүйек, кейіннен Баһаулла ("Алланың даңқы" немесе "Алланың ұлылығы") деген атты қабылдаған бабшылардың бірі болған. Баб ілімін ұстанған үшін Тегерандағы «қара шұңқыр» деп аталатын зынданға қамалып, төрт айын сонда өткізген. Сол қараңғы түнек зынданда Бабтың болжаған Елші екендігі жайлы Жаратқаннан аян алған.
1852 жылға дейін Баһаулла өзінің бар күшін ыдырай бастаған бабшылар қауымдастығының қайта жаңғыруына арнаған болатын. Бұл жайтқа мазалана бастаған парсы үкіметі түрік билеушілерінен оны Иранмен шекаралас Бағдатқа жер аударылуын сұрады. Он жылға жуық уақыт аралығында Баһаулла Бағдатта көптеген серіктестер табады, сөйтіп бабшылар қауымдастығының күшеюіне ықпалын тигізеді. Бұдан сескенген Осман әміршілері Баһаулланы тұтқын ретінде Стамбулға көшуге мәжбүрлейді..
1863 жылы сәуір айының соңғы күндерінде, Бағдаттан көшірілмекші болған Баһаулла бірінші рет өзінің Алладан аян алғанын жария етеді. Келесі жылдардың аралығында ол көптеген әлем билеушілеріне жолдаулар жазады. Ол хаттарында Еуропа, Америка мен Азияның билеушілеріне өзінің Құдайдан алған өкілеттігі жайында хабарлап, бейбітшілік, әділеттілікке және әскери шығындарын қысқартуға шақырды.
Ыстамбұлда бірнеше ай қуғында болып, Баһаулла Адрианопольге жер аударылды. Кейін, сол кездегі Палестина, қазіргі Израиль аумағындағы Акка қаласына қамалады. Аккадағы алғашқы жылдарда (1868 ж.), оны түрмедегі қатаң жағдайда ұстады. Содан соң, қамалдан үйдегі тұтқын ретінде босатылады. Біртіндеп, жергілікті билік тарапынан Баһауллаға деген қатынас жұмсарып және тоғыз жылдан соң Баһаулла Аккадан екі шақырым жердегі Бахджи-ға көшіріледі. 1892 жылы дүниеден қайтқанынша ресми түрде тұтқын болып қала берді.
Өз өмірін қуғын-сүргінде өткізгенімен, Баһаулла Алладан түскен ілімін адамдардың жүректеріне жеткізе білді. Әр жер аударылған аймақта соңынан мыңдаған ізбасарлар ере бастады. Артынан қасиетті кітап "Кітаби Ағдас"тан басқа жүздеген жазбалар қалдырды. Баһаулла өлімінен кейін Баһаи сенімін оның үлкен ұлы Абдул-Баһа және немересі Шоги Эффенді әлемге таратты. Абдул-Баһа (1844-1921 ж.) сенімнің басшысы және қасиетті жазбаларының жалғыз өкілетті талдаушысы етіп тағайындалған еді. Шоги Эффенді болса, 1957 жылға дейін әлемдік Баһаи қауымдастығын басқарып, кейін Бүкіләлемдік Әділет Үйінің құрылуына атсалысты. 1963-ші жылдан бастап, Баһаилардың әлемдік қауымдастығы сайланып тұратын Бүкіләлемдік Әділет Үйімен басқарылады.
Заңдары
Баһаилар ұстанатын заңдар Баһаулланың жазып қалдырған "Кітаб-и-Ағдас" қасиетті кітабына негізделген. Төменде кейбір заңдардан мысалдар келтірілген.
Неке
Баһаи сенімінде отбасын құру әйел мен еркек арасында рухани үйлесімділік пен бірлік орнату мақсатын көздейді. Баһаи ілімінде жанұя қоғамның іргетасы ретінде қарастырылады. Баһаулла жанұя түсінігін дәріптеп, айырылысуды құптамаған. Гомосексуализмге болса, тиым салынады. Баһаулла некедегі жұбайлар бір-бірінің рухани дамуына атсалысуы қажеттігін үйреткен. Нәсіларалық некелер жоғары мадақталады. Ата-аналар балаларына қалыңдық немесе күйеу бала тауып бере алмаса да, үйленуге рұқсат-қарсылықтарын білдіріп шешім қабылдай алады.
Жұмыс
Баһаи дінінде дінбасылар немесе имам, молда, пасторлар жоқ, өйткені тиым салынған. Әрбір адам адамзатқа пайда әкелетін жұмыс істеу арқылы Құдайға мінәжат етеді. Баһаулла аскетизмге тиым салған.
Қазақстандағы Баһаи сенімі
Баһаи сенімін ұстанушылар Қазақстанға Орта Азия және Кавказдан ең алғаш 1938-1939 жылдардағы кеңестік қуғын-сүргінмен аяқ тіреген. Олар Қызылжар, Кереку, Ертіс бойы және Алматы облыстарында шоғырланған болатын. 1990 жылы қабылданған «Дін ұстану бостандығы» заңына сәйкес Қазақстан Республикасындағы Баһаи қауымдастығы 1991-1992 жылдардан бастап Жергілікті Рухани Жиналыстарын сайлай бастады. 1992 жылы он сегіз ірі қалаларда Жергілікті Рухани Жиналыстар сайланды. 1994 жылы Қазақстан Баһаиларының Ұлттық Рухани Жиналысының(ҰРЖ) сайлауы өтті. Сол жылы ҰРЖ мемлекеттік тіркеуден өтіп, 1997 жылы қайта тіркелген еді. 2002 жылы заң ұйымдарында 19 Баһаи қауымдастығы мемлекеттік тіркеуден өтті.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Баһаи
Гуарда (округ)
Гвардия округі ( Distrito da Guarda Distrito da Guarda ) - Португалияның шығысындағы округ. Аудан 14 муниципалитеттен тұрады. Ол 2 статистикалық аймақтар арасында бөлінеді: Солтүстік аймақ, Орталық аймақ.: 4 статистикалық бөлiнiсiнде көзделiп отыр, арасында бөлінген Бейра-Интериор-Норте, Дан-Лафойнш, Доуру, Серра-да-Эштрела. Ауданға сонымен қатар елордалық Үлкен Висеу ауданы кіреді. Бұрын Бейра Альта провинцияларына және Траз-у-Монтес-и-Алту-Доро аймағына енген - 5536 км². Халқы - 160 939 адам (2011). Халықтың тығыздығы 29,07 адамды құрайды / км². Әкімшілік орталығы - Гуарда қаласы.
Географиясы
Облыс шектеседі:
Муниципалитеттер
Аудан құрамына 14 муниципалитет кіреді:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда
Көкпекті (өзен, Жем алабы)
Көкпекті – Жем өзені алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысының Мұғалжар ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 56 км, су жиналатын алабы 1750 км².
Бастауы
Бастауын Мұғалжар тауының оңтүстік сілемдеріндегі (390 м) бұлақтардан алып, Ескімола тауынан солтүстік-батысқа қарай 10 км жерде Атжақсы өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Арнасы тар, көктемде тасиды. Саралжындысай, Ақшолақ, Байсарысай салалары бар. Суымен мал суарылады. Жайылмасы шабындық.
Дереккөздер
Санат:Жем су алабы Санат:Мұғалжар ауданы өзендері
Жүзімдіктер
Жүзімдіктер (Vitaceae) — қосжарқанақты өсімдіктердің бір туысы. Мұрттары арқылы бір нәрсеге жармасып өсетін, ағаштанған лиана өсімдік. Телімденген жапырақтары сабағына кезектесіп орналасады. Гүлшоғыры алғашында кішкентай болып шоқтанып шығады да, бара-бара үлкейеді, гүлдері күлтесіз. Гүлшоғыры жапырағына қарама-қарсы бітеді. Гүлдері кейде қосжынысты, кейде даражынысты болады. Жемістері, жидектері, тұқымы эндоспермді. Жүзімдікке жататындар: жүзім және оның түрліше сорттары, изабелла. Жүзімдіктердің 11 туысы, 300-ден астам түрлері бар. Жабайы өсетін жүзімдіктер де кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Жүзімдер
Серру-Вентозу
Серру-Вентозу (Serro Ventoso) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Порту-де-Мош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1114 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 34,16 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,6 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Сазоновка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Сазоновка — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Тахтаброд ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 84 км-дей жерде.
Тахара
Тахара – Жапониядағы Айти префектурасының орталығында, Ацуми түбегінде орналасқан қала. .
Сазоновка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғын саны 65 адам (36 ер адам және 29 әйел адам) болса, 2009 жылғы санақтың қорытындысы бойынша 6 адамды (3 ер адам и 3 әйел адамдар) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданының таратылған елді мекендері
Тахара
Қала ауданы 188,81км², халық саны 66 332 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Дереккөздер
Санат:Қалалар Санат:География Санат:Жапония
NGC 4510
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Фронтит
thumb_|right|200px|Фронтит Фронтит (лат. frons, frontіs — маңдай және іtіs — қабыну) — маңдай қуысының қабынуы.
Ауру мұрын қуысындағы патогенді микроорганизмдер|дің маңдай қуысына енуі салдарынан пайда болады. Фронтиттің жедел және созылмалы түрлері болады. Жедел Фронтит ринит, тұмау, қызылша, т.б. жұқпалы аурулардың салдарынан дамиды. Бұл кезде бастың маңдай тұсы қатты ауырып, адам еңкейгенде ауру сезімі үдей түседі. Мұрын бітеліп, мұрыннан іріңді сұйықтық ағады. Кейде ауру көзге беріліп, көзден жас ағады, адамның иіс сезу қабілеті нашарлайды, қабағы ісініп, ыстығы көтеріледі. Дерт асқынып кетсе, созылмалы түріне ауысады. Бұл жағдайда науқастың маңдайы ауырып, саусақпен басқанда ауырсынады. Ауру көздің медиалды ұшына беріліп, адам жарыққа қарай алмайды, көзден жас тоқтамайды. Дене қызуы алғашқыда 38 — 39°С-қа көтеріліп, содан кейін біртіндеп түседі. Риноскоптық тексеруден өткізгенде мұрынның ішкі, ортаңғы бөлігінің ісінуі, іріңді жолақтар, полиптер анық көрінеді. Фронтитті негізінен консервативті жолмен емдейді: аналгетиктер беріліп, мұрынға нафтизин, галазолин, назифин, назол, т.б. тамшыларын құяды, физиотерапия тағайындалады. Фронтиттің созылмалы түрі асқынып кетсе, антибиотиктер беріледі, егер мұрын қуысының ішінде полиптер қайта-қайта пайда бола берсе, хирургиялық операция жасап, оларды алып тастайды.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Аурулар
Қылау түспеу
Қылау, қылау түспеу. Қазіргі түсінігімізде — дақ түспеген, нұқсан келмеген дегенді сөзінеміз. «... тасқа 3,5 ғасырдан бері қылау түспепті» (Т. Ахтанов, Үндістан.). Жалпы мағынасы түсінікті болғанмен «қылау» сөзінің жеке басының әуелде нендей нәрсе, құбылыс атауына арналғанын әркім біле бермейді. Алайда, түркі тілінде ертеден келе жатқандығын және белгілі бір затқа атау болғандығын башқұрт тілі дерегінен білеміз: қылау — көзге түскен ақ (ноғала). Бұл сөз бұрын қазақ тілінде де өз мағынасында қолданылуы мүмкін. Кейінгі кездерде басқа бір нәрсеге түскен дақ, басқа да жарамсыз белгілерді көзге түскен ақпен ұқсатудан «қылау» сөзі «түсу» етістігімен тіркесте ғана сақталғандығын көрдік. Мұндай құбылыстарға алда талай кездесеміз.
Кумажана
Кумажана — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура (Ескі арна) өзенінің оң жағалауынан 151 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
IC 5337
IC 5337 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71875, MCG 3-60-12, ZWG 455.25, KUG 2333+208.
Сыртқы сілтемелер
IC 5337 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Враненци (Пазарджик облысы)
Враненци (Враненци) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Велинград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 169 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4649. ЕКАТТЕ коды — 12989.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Ақсораң тауы
Ақсораң – Ақмола облысы Ерейментау ауданы Ерейментау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 6 км жерде орналасқан тау.
Жер бедері
Абсолюттік биктігі 586 м. Тау оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай созылып жатыр.
Геологиялық құрылымы
Палеогеннің тау жыныстарынан түзілген. Беткейі көлбеу келген, көп тілімденген.
Өсімдігі
Шалғынды сортаңдау топырағында бидайық, қара бас, шалғын аралас әртүрлі шөптесін өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы таулары