cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан Республикасының Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау жөніндегі агенттігі (Монополияға қарсы агенттік)
Агенттіктің негізгі міндеттері
табиғи монополия субъектілерінің қызметін бақылау және реттеу; монополиялық қызметтің, нарықта үстем жағдайын асыра пайдаланудың алдын алу және оған жол бермеу, жосықсыз бәсекелестіктің алдын алу және жолын кесу жөнінде шаралар қолдану; тауарлар (жұмыстар, қызметтер) өндірісі саласында бәсекелестікті дамытуға мемлекеггік қолдау және жәрдем көрсету; мемлекеттік органдардың ақылы қызмет көрсетуінің тәртібін бақылау және мемлекеттік кәсіпорындар өңдіретін және өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, қызметтердің) бағаларын мемлекеттік реттеу; мемлекеттік монополияға жатқызылған салада өз қызметін жүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорындардың қызметіне бақылау жасау; табиғи монополия мен субъектілері мен белгілі бір тауар рыногында үстем жағдайға ие нарық субъектілерінің қызметін жүзеге асыру, сондай-ақ олардың қызметтеріне (тауарларына, жұмыстарына) баға белгілеу саласында тұтынушылардың құқықтарын қорғауға бағытталған орталық және жергілікті атқарушы органдардың іс-қимылын үйлестіру; өз құзіретінің шегінде кәсіпкерлікгің қүқьщтарьш қорғауға бағытталған Қазақстан Республикасы заңнамасының сақталуын бақылауды жүзеге асыру; табиғи монополия субъектілері мен белгілі бір тауар рыногында үстем жағдайға ие нарық субъектілерінің қызметін жүзеге асыру, сондай-ак, олардың қызметтер көрсетуіне (тауарларьша, жұмыстарьша) баға белгілеу саласында тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыру. ҚР Президентінің 2004 ж. 29 қыркүйектегі Жарлығымен агенттік ҚР Табиғи монополияларды реттеу жөиіндегі агенттігі болып қайта ұйымдастырылды, бәсекелестікті қорғау жөніндегі функциясы ҚР Индустрия және сауда министрлігіне берілді.
Қайыңды (Жамбыл облысы)
Қайыңды — Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданындағы ауыл, Қайыңды ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Құлан ауылынан батысқа қарай 63 км-дей жерде, боз жусан, баялыш, күйреуік, т.б. шөптесін өскен шалғынды сұр топырақты шөлейт белдемде орналасқан.
Тарихы
1977–1997 жылдары қой өсіретін «Мақпал» кеңшарының орталығы болып келді. Оның негізінде Қайыңдыда «Мақпал» ӨК және бірнеше ЖШС ұйымдастырылды.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, клуб, кітапхана, фельдшер-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар.
Санат:Тұрар Рысқұлов ауданы елді мекендері
Ойорредондо
Ойорредондо (Hoyorredondo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Барко-де-Авила-Пьедрахита ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 87 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,22 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Редонделу
Редонделу (Redondelo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Шавеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 600 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Юркан
Юркан — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сылва өзенінің оң жағалауынан 147 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Шимм
Шимм (Schimm) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 281 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 092. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Каспарик.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Ендота-Яха (Юн-Яха тармағы)
Ендота-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юн-Яха өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 59 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Мануил I Комнин
Мануил I Комнин (Manuel I Comnenus) ( 28 қараша 1118 жыл — 24 қыркүйек 1180 жыл), византиялық император (1143 - 80). . ИОАНН II КОМНИННІҢ ҰЛЫ, Сицилия мен Антиохиядағы нормандарға қарсы шығып, Батыстағы әскери байланыстарды қайта орнатты.
Апулияны (1155) жылдам алды, бірақ Германия, Венеция және нормандардың күші біріктірілген Бриндизиден жеңіліс тапты; Византия Италияның барлық иелегінен айырылды.
Мемлекеттік кресшілермен (1158-59) қарым-қатынасында өз беделін нығайтты, Византияның Балқанға, Венгрия мен Сербияға билік жүргізуін күшейтті, империяға Далмация, Хорватия және Босния (1167) енеді.
Түрік-сельджуктерге қарсы қол көтерді (1176), оның жеңілуі Византия империясы билігінің әлсізденуін көрсетті, императордың Рим империясын қалпына келтіру туралы жоспарлары талқандалды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Зеңбірек
thumb|300px|XVII ғасырдың дала зеңбiрегi
Зеңбірек– ұңғылы артиллерияның басқа өкiлдерi, сондай гаубицалар немесе мортира, зеңбiрек (40-80 калибрлi) дiңгектiң үлкен ұзарты, снарядтың бастапқы жылдамдығы және алысқа ататындықпен айырмашылығы болады, бiрақта ол төбе кiшiсi максимал бұрышы болады. Гаубицалық және зеңбiрек дiңгегiнiң аралығында шартты шекарамен оның ұзындығы болып есептеледi 40 калибрлi. Кiшiрек 40 калибрлi сайманды дiңгектiң ұзындығының жанында (гаубица-зеңбiрек ) зеңбiрек-гаубицаны сияқты классификациялайды; жанында зеңбiрек үлкенiрек -.
Зеңбiректердiң негiзгi тағайындауы жаудың объекттерi бойынша төсейтiн траектория бойынша атыс болып табылады. Сiлтеумен түзу, жабулы позицияларыдан (марш және шоғырлау орындарындағы, елдi мекендерде жаудың артиллерия батареялары, оның әскерлерiнiң бағаналарына) мақсаттарға бақылалмайтын оқ ату позициясынана дейiн зеңбiректердiң отын алады енен танктергене дейiн, жаудың кемелерге, фортификациялары хабар ал.
Тарихы
Бiрiншi дәрiмен атылатын қару Қытайда пайда болды және X ғасырдан белгiлi. Бомбарда және зеңбiрек ядросының бiрiншi қытай суретi XII ғасырдың ортасына жатады. Өзi қазба табылған ескi қытай бомбардалар құйылған 1288ден соңыра емес жыл болды.
thumb|300px|XVIII ғасырдың зеңбiректерi үшiн оқ-дәрiлер Оқдәрiнiң қазiргi құрамы араб әлемiнiң орта ғасырлық ғалымдарымен XIII—XIV күре тамырға құйылатын жасалды бiрiн Санкт-Петербургке, екi-шi Парижбен сақталатын және бiр (аль- Махзунның қолжазбасы) 4 араб қолжазбалары Стамбулда бар болатынын болып есептеледi - 1260 жылдағы мамлюктердiң әскерi атақты жанындағы қырғын соғыстағы маңғол атты әскерiне қарсы ептеген қол ескi ауыр мылтықтары айн қолданатынын бекiтетiн 1320 жыл әкетiлетiн Джалуте. Арабтар Сиджилмасенiң жанында 1274 жылда дәрiмен атылатын қоршауға алу саймандарды тұңғыш рет қолданды.
Мүмкiн оқдәрiнiң бiлiмi Еуропаға маңғолдар Қытайдан делдалдықтан арқылы түстi; оқдәрiнiң алғашқы еуропалық ескертулерi ғасыр ағылшын философы роджер Бэкон қолжазбаларындағы XIIIлердiң ортасында кездеседi. Испандықтар ғасырлар XIIIлердiң соңында ескi ауыр мылтық арабтарда үлгi алды. Англия және Италиядағы қолданылып қойылын дәрiмен атылатын қару XIV ғасырларды бiрiншi жартыда. Зеңбiрек отының тас күшейтулерiн тұңғыш рет ойдағыдай қиратсын 1374 жылда француздар, немесе 1377 жылда бургундықтарға да сәттi болды.
Партингтон Ж. қазiргi авторды әбден әдiл бекiтедi, Испаниядағы артиллериясының тарихы арабтарды артиллерияға шығады, сонымен бiрге арабтар ол Италияны, Францияны және Германияға кiрген Испанияға дәрiмен атылатын қару алып жүретiнiн көрiп қалады.
Зеңбiректердiң түрлерi
thumb|300px|Кеме саймандарының оты, [[Айова линкоры.]] Қолдану бойынша: Әсерлер түр бойынша:
Айналма атысы бар лафеттер және керемет үлкен төбенiң бұрышында мамандандырылған зеңбiректердi жау авиациясын авиациямен күрес үшiн қолайлы болып зенит саймандар ретiнде қолданылады.
Зеңбіректі артиллерия
Зеңбіректі артиллерия (Пушечная артиллерия) — зеңбірекпен қаруланған және жер үсті, су үсті, әуе нысаналарын жоюга арналган артиллерия. Зеңбіректі артиллерия зенитті, танк, авиациялық және теңіз артиллерияларының негізін құрайды. Зеңбіректі артиллерия құрлық әскерлерінің жер үсті (далалық) артиллериясының кұрамдас бөлігі болып, қарсыластың сауытты нысаналарымен күресу (негізінен гура бағыттай атыспен), сондай-ақ карсылас корғанысынын тереңіндегі маңызды нысаналарды жою үшін танкіге қарсы артиллерия ретінде қолданылады.
Зеңбіректі көздеу
Зеңбіректі көздеу (Наводка орудия) — ату кезіндегі оқ ізі нысана мен қалаған нүкте арқылы өтетіндей етіп зеңбірек ұңғысы каналының осін бағыттау. Ұңғы каналының осін кажетті жағдайға көлденең бағыттау көлденең көздеу деп, ал тік жазықтықта бағыттау тік кездеу деп аталады. Зеңбіректі көздеу кәздеу механизміндегі көздеу құралдары арқылы жүзеге асады.
Дереккөздер
Санат:Әскери қарулар
Коссиньяно
Коссиньяно (Cossignano) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Асколи-Пичено провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giorgio/S.Maria Assunta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Холленштайн (Кирхберг қауымы)
Холленштайн (Кирхберг қауымы) (Hollenstein (Gemeinde Kirchberg)) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гмюнд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1438 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 37.78 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GD, ресми идентификациялық коды — 3 09 21.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрвин Линтнер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Холленштайн (Община Кирхберг)
Вишляй
Вишляй — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Рязань облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Студенец өзенінің оң жағалауынан 7,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені Цна өзенін қоспағанда, Темников қаласындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4733
NGC 4733 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4733 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43516, UGC 7997, MCG 2-33-28, ZWG 71.54, VCC 2087.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Быковка (Еранка тармағы)
Быковка — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еранка өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таун энд Каунтри (Миссури)
Таун энд Каунтри (Town and Country) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 30.8 км². FIPS коды — 29-73618.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 10,815 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
NGC 388
NGC 388 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E1 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1850 жылы 4 қарашада Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 388 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4005, MCG 5-3-59, ZWG 501.90, ARAK 28, NPM1G +32.0047, 4ZW 38, Z 0105.0+3202, VV 193, ARP 331.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Ырғыз (ауыл)
Ырғыз — Ақтөбе облысы Ырғыз ауданының және Ырғыз ауылдық округі орталығы. 1868-1928 жылдар аралығында қала мәртебесінде болған.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Ақтөбе қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 344 км-дей жерде.
Тарихы
Жиырмасыншы ғасырдың басына дейін Ресейде халқы 3000 адамнан асатын елді мекендерді қала деп атаған. Ал, Ырғыз маңындағы қазақтар бекініс салынған күннен оны қала деп атап кеткен. Орынбор-Ақмешіт бағытындағы Бутаков бастаған әскери экспедициясының құрамында Украинаның ұлы кобзары Тарас Григорьевич Шевченко да болған. Олар осы сапарда Ырғыз маңында 1848 жылы бірнеше күн аялдаған. Сол жолы Т. Шевченко "Ырғыз қала" деген бояулы суретін салған. Бұл суреттің көшірмелері Киевтің, Форт Шевченконың, Ақтөбенің, Ырғыздың музейлерінде сақтаулы.
Ырғыз бекінісінің салынуы
XIX- ғасырдың 40-жылдары Ресей империясының үкіметі Қазақстан жерін отарлау  саясатын  күшейте түсті. Қазақстан жерін отарлау саясатын күшейте  түсті. Сөйтіп Кіші жүз жерін қоршап әскери бекіністер  жүйесін орната бастады. Орынбор өлкесінің генерал-губернаторы  Н.А.Крыжановский: Қазақ даласы алдымен Орынбор өлкесі үшін, сонымен қатар Ресей  үшін өте қажет. Қазақ даласынсыз біздің шаруашылығымыз  көп нәрсені жоғалтқан болар еді. Сол жоғалтатын  нәрсемізді  біз қазақ даласын өзімізге қаратып, өз иелігімізге қарату арқылы ғана  орнына келтіре алған болар едікдеп орыс  мемлекетінің  отаршылдық саясатын ашық атап көрсеткен болатын. Кіші және Орта жүз территориясында әскери бекіністерінің салынуларының негізгі себебі Кенесары бастаған  көтерілісті басу. Өйткені қазақ даласындағы ұлт-азаттық  көтерілістерді басу үшін әскер жинау,  жазалаушы  әскерді қару-жарақпен қамту, көтерілісшілердің  ізіне  түсіп қудалау үшін  жергілікті жерде  тұрақты  әскери база құру туралы мәселе көтерді. Сөйтіп қазақ даласында әскери бекініс салу күн тәртібіне қойылды. Осының нәтижесінде 1845 жылдың басында Ресей императорының жарлығы шығып онда: Орынбор ведомствосының  қазақ даласында  тұрақты екі пункт орнату қажет. Біріншісі: Ырғыз өзенінің бойында, Айырқызыл және Қарақоға шатқалдарының  арасында, екіншісі: Торғай өзені бойында, Тосын құмы мен Тайпақтың жоғарғы  өткелі арасында.деп көрсетілді. Патша жарлығын орындай отырып Орынбор генерал-губернаторы  В.А.Обручев  1845 жылы 31 мамырда  №462 бұйрығымен Орынбор шекара комиссиясының  төрағасы  генерал-майор  Ладыженскийге жоғарыда  аталған бекіністерді  салуды міндеттеді. Бұл бекіністер қадағалау  қызметін атқаруға тиіс болды.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 5329 адам (2668 ер адам және 2661 әйел адам) болса, 2009 жылы 5410 адамды (2699 ер адам және 2711 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ырғыз ауданы елді мекендері Санат:Қазақстанның қала статусынан айырылған елді мекендері
Олаф Шольц
Олаф Шольц (Olaf Scholz; 14 маусым 1958 , Оснабрюк, Төменгі Саксония, ГФР) — неміс саясаткер, 2021 жылдың 8 желтоқсанынан Германия Федералдық канцлері. мүшесі.
Бұрын Шольц Гамбург қаласының бургомистрі (2011—2018), Германияның вице-канцлері және қаржы министрі (2018—2021) лауазымдарын атқарған. 2020 жылы ол 2021 жылғы федералды сайлауда ГСДП партиясының атынан канцлерлікке кандидаты ретінде ұсынылды. 2021 жылы 8 желтоқсанда Бундестаг Шольцті канцлер болып сайлады.
Канцлер ретінде Шольц Германияның 2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруіне жауабын қадағалайды. Шабуылдың басталғанына 3 күн болғанда Шольц Бундестаг алдында сөз сөйлеп, бұл конфликтті «тарихи бетбұрыс» (Zeitenwende, сөзбе-сөз: уақыт айналымы) деп сипаттады және жауап ретінде оның үкіметі әскери шығындарды айтарлықтай ұлғайту үшін 100 миллиард еуро көлеміндегі қорды пайдаланатынын жариялады.
Өмірбаяны
солға|нобай|200x200 нүкте|Шольц 1984 жылы Шольц 1958 жылдың 14 маусымында Оснабрюк қаласында (Төменгі Саксония), тоқымашы отбасында дүниеге келген.
Шольц ГСДП-ға 1975 жылы, орта мектептің оқушысы кезінде («Жас социалисттер») жастар ұжымының мүшесі болды. 1982—1988 жылдары Jusos одағының федералды президентінің орынбасары, 1987—1989 жылдары Социалистік жастардың Халықаралық одағының (International Union of Socialist Youth) вице-президенті функцияларын атқарды. Jusos-та жұмыс істеген кезде ол Freudenberger Kreis (Jusos университеттік топтарының Stamokap қанаты), сондай-ақ SPW журналын қолдады, және мақалаларда «капиталистік экономиканы жеңу» идеясын алға тартты. Онда Шольц «агрессивті-империалистік Солтүстік Атлантикалық Келісім Ұйымын », Федералды республиканы «үлкен бизнестің еуропалық тірегі» және әлеуметтік-либералды коалиция ретінде сынға алады, ол «билікті объективті даулардың кез-келген формасынан жоғары» деп қойды.
Федералдық канцлер (2021—қазір)
2021 жылдың 8 желтоқсанында Олаф Шольц депутаттардың 395 дауысын алып Германия Федералдық канцлері атанды.
Шольц Герхард Шрёдерден кейін Германия тарихындағы Құдай туралы ант бермеген екінші канцлер болды. Ант бергеннен кейін өзінің алғашқы шетелдік саяхатын Париж — Брюссель — Варшава «дәстүрлі „инаугурациялық“ бағыты» бойынша бастады.
Жеке өмірі
1998 жылдан бастап жұбайы — Бритта Эрнст (1961 т.), ГСДП саясаткері, Бранденбургтың білім беру, жастар және спорт министрі. Ерлі-зайыптылардың балалары жоқ.
Сілтемелер
Санат:Германия саясаткерлері Санат:Қазіргі мемлекет басшылары Санат:Германия федералдық канцлерлері
Жақсылық Мұқашұлы Омар
Омар Жақсылық Мұқашұлы - саяси қайраткер, Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары (2013-2016), Алматы облысы әкімінің орынбасары (2016-2018), Өскемен қаласының әкімі (2018 жылдың тамыздан).
Өмірбаяны
Білімі: Абай атындағы Алматы мемлекеттік университеті (2001), Қазақ инновациялық гуманитарлық-заң университеті (2010).
Еңбек өтілі:
2001-2005 - Қазақстан Республикасы Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің жетекші маманы, бас маманы.
2009-2010 - Шығыс Қазақстан облысы әкімінің көмекшісі.
2010-2011 - Шығыс Қазақстан облыстық Ішкі саясат басқармасы басшысының орынбасары, басшысы.
2011-2013 - Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасының басшысы.
2013-2016 - Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары.
2018 жылдың тамыздан - Өскемен қаласының әкімі.
Дереккөздер
Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Астана медалінің иегерлері Санат:Өскемен әкімдері Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері
Борлы су
БОРЛЫ СУ — құрамындағы бордың мөлшері 300—500 г/дм3-ден астам болатын табиғи су. Мұндай шама борды судан өнеркәсіптік мөлшерде алуға (өндіруге) мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Екіжақты басу
Екіжақты басу (орысша двусторонняя печать) табақты қағаздың екі жағынан бірден басу. Ондай процесті атқаратын басу машиналары перфектор деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Веллингтон
Веллингтон, Уэллингтон (Wellington) — Жаңа Зеландияның астанасы, елдің екінші ірі қаласы (Оклендтен кейін).Дүниедегі ең оңтүстік қаласы.Қала елдің солтүстік аралында, Веллингтон ауданында орналасқан.
Қаланың климаты- субтропикалық теңіздік.Мұнда жиі жел дауылдары болып жүреді.Қала сейсмикалық аймақ болып саналады.
Қаладағы орташа жылдық температура - 12,7°C
Орташа жауын-шашын мөлшері - 1258 мм.Қар тек таулы аймақтарында түседі.
Қаланың ресми тілі ағылшын болып табылады.Сонымен қатар халық француз,маори самоа, неміс және қытай тілдерінде сөйлейді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Океания астаналары Санат:Веллингтон
Физикалық өріс
Физикалық өріс - шексіз еркіндік дәрежесінің санына ие және физикалық шаманың кеңістікте үздіксіз таралуымен сипатталатын жүйе түріндегі материяның ерекше түрі. Өріс– еркіндік дәрежесі шексіз көп физикалық жүйе, материяның негізгі түрі. Электрлік, гравитациялық, ядролық және әлсіз әсерлесуге қатысатын нысандардың өз өрістерітері болады. Өріс – осы нысандардың әсерлесуін тасымалдайтын орта. Бір бөлшектің күш әсері екінші бөлшекке өріс арқылы біртіндеп шекті уақытта беріледі. Әсерлесу кезінде өріс бірінші бөлшектің энергиясы мен импульсының бір бөлігін екінші бөлшекке қарай тасымалдайды. Сондықтан өріс материяның негізгі түрі болып табылады. Өріс ұғымын тұтас ортаның қасиеттерін зерттеуге де қолданады. Бұл жерде ортаның әр нүктесінің күйін анықтайтын физикалық шамалар жиынтығы (қысым, температура, тартылыс күші, т.б.) өріс болып табылады. Ал кванттық механикада әр бөлшекке оның физикалық қасиетінің кеңістікте таралуын сипаттайтын толқындық функциялар өрісі сәйкес келеді. Яғни, элементар бөлшектерді және олардың әсерлесуін сипаттауда өріс басты ұғым. Өрістерді сипаттайтын теңдеулерден бөлшектердің барлық қасиеттерін анықтауға болады. Қазіргі кезде кеңінен қолданылып жүрген өріс теңдеулері сызықты, локалды және нормаланған болып келеді. Өрістердің бейсызық, локалды емес теңдеулері соңғы кездерде қарастырылып жүр. Ол сызықты теорияның негізгі принциптерін өзгертіп, қайта қарастыруды қажет етеді.
Сілтемелер
Санат:Теориялық физика
Франшвиль (Мёрт және Мозель)
Франшвиль (Francheville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54208, пошта индексі — 54200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 288 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Таяк (Жиронда)
Таяк (Tayac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,22 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 152 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Өтірік өлу
thumb Өтірік өлу (Танатоз; tanatos — өлім) — өз тіршілігін қауіп-қатерден сақтау үшін жануарлардың мінез- құлқында байқалатың қорғаныш реакциясы;
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Артур Корнберг
Өмірбаян
"Бұл менің сенімім … сіз сюжетті түсіну үшін актерлерді білуіңіз тиіс. Ал актерлар — ферменттер. Олар биологиялық құбылыстар жүзеге асырылатын шағын химиктер, машиналар… бұл спирттік ашытудың аты аңызға айналған мәселесі ме… немесе жарық қоңызы сияқты жарқырай ма.."
Библиография
Өзінің ұзақ мансабының барысында Корнберг ДНҚ репликациясы бойынша үш жүзден астам ғылыми еңбектер, сондай-ақ ірі монографиялар, өзінің ғылыми өмірбаянын, биотехнология саласының инсайдерлік бағалауын, сондай-ақ балаларға арналған, өз балалары мен немерелеріне көптеген жылдар бойы әңгімелеген оқиғалардың негізінде жазған, Germ stories деп аталатын кітабын жариялады.
Сілтемелер
Санат:Стэнфорд университеті оқытушылары Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері Санат:Жапон ғылым академиясының құрметті мүшелері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар Санат:АҚШ биохимиктері Санат:Рочестер университеті түлектері
Бүр
Бүр — 1) медицинада асқазан, аш ішектің іш жағындағы кілегейлі қабығының өте ұсақ қатпарлары. Ол адамның, сондай-ақ, сүтқоректі жануарлардың, құстардың және кейбір балықтардың да ішегінде болады. Бүрдің сыртында жамылғы (эпителий) тіні, ішкі жағында қан және лимфа тамырлары көп дәнекер тіні бар. Бүр жиырылу арқылы ішек қуысындағы тамақтың араласуын және оның қан мен лимфа тамырларының бойымен жылжуын жеңілдетеді; 2) биологияда — өсімдіктер мен ағаш бұтақтарының сабағында болатын бүршік және жас жапырақ жаратын түйін.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Биология
Дашт
Дашт, дешт (тәжік., парс., ауған. - жазық, дала, шел) — Иран таулы қыратыңдағы, сондай-ақ Орта Азия мен Батыс Қытайдағы шөлді жазықтар. Негізінен, сусыз шақпақтас, түйіршіктасты тау жыныстары, сорлар басым болады. Дашт, дешт термині Дешт-Кевир, Дешт-Лут, Дашт-Марго, тағы басқа шөлдері атауларының құрамына енеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Төменгі көкірек қуысы
Төменгі көкірек қуысы —екпенің түп тамырынан төмен орналасқан көкірек қуысының бір бөлігі алдыңғы, ортаңғы және артқы болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Реванди Хорезми
Реванди Хорезми (ХІІІ ғ.). Реванди Хорезмидің Сырдария сағасындағы Сығанақ қаласында жазған «Мұхаббатнаме» деген шығармасы бізге жеткен. Дастан Мұхаммед Қожабеке (Алтын Орда билеушісі) арналған. Қазір оның екі нұсқасы белгілі. Біріншісі – араб, екіншісі – көне түркі тілінде жазылған. Екеуі де Лондондағы кітап қорында сақтаулы. Дастан жас жігіттің сүйген қызына жазған сүйіспеншілік хаттарынан тұрады. Махаббат мың түрлі сыр туады, ол қашып құтыла алмайтын қайғы деген түйінді өзіне арқау еткен осы шығармада дүние, малға қызықпау, азды жақсы дәстүр-салтты сақтау, ақыл-парасатты қастерлеу («Білімдіні білімі үшін мақтайды») жастық пен махаббаттың психологиясы («Жастық өз уақытын білмейді», «Екі жарық гауһарды әлемге берген, махаббат қазынасын адамға берген», тағы басқа) іспеттес көптеген тәлімдік ойлар аз кездеспейді.
Ым
Ым – басқа адамға айтпақ ойды дене мүшелерінің қимылымен жеткізу. Егер біреу басқа адамдар естіп не сезіп қоймасын деп ым жасаған кезде аяқ-қол, бет-ауызды қисайтып немесе қолмен, аяқпен байқатпай түртіп өзінің ой-пікірін қажетті адамға білдіреді. Дәстүрлі қазақ қоғамында ымның шешуін таппаған адамды “ым-ды түсінбеген, дымды түсінбейді” деп күстаналау қалыптасқан. Қазақ халқы ымды түсінгенді зерек, алғыр және ақыл-ойы мол адам деп есептейді.
Сілтемелер
Санат: Психология Санат: Адам
Бүргешөп
Бүргешөп (Pulicaria) – астралылар тұқымдасына жататын бір, екі не көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер
Лантана (футбол клубы)
«Лантана» (Tallinna FC Lantana) — 1992-1999 жылдары Эстония чемпионаттарында ойнаған футбол клубы, базасы Таллинн қаласында. Эстонияның екі дүркін чемпионы атанған.
Сілтемелер
Санат:Эстония футбол клубтары Санат:1999 жылы жабылған футбол клубтары
Шөлдің гипсті қыртыстары
Шөлдің гипсті қыртыстары - құрғақ күйінде гипспен және қатты тау жыныстарымен нығыздалған борпылдақ шөгінділерден тұратын тығыздалған жамылғы құрылым түріндегі шөлдің үгілу қабығының пішіні. Кейде бетін борпылдақ материалдардың жұқа қабаты жауып жатады. Көбінесе Солтүстік Африка, Батыс Азия, Солтүстік Америка және Орталық Аустралия шөлдерінің едәуір аудандарында таралған.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Өздігінен жүретін артиллерия
Өздігінен жүретін артиллерия (Самоходная артиллерия) — әдетте, танкілер шассиіне орнатылган, сауытты, өздігінен жүретін артиллериялық қондырғымен жарақталған артиллерия түрі. Салмағы танкілермен бірдей болса да, өздігінен жүретін артиллерия қондырғысы куатты зеңбіректі, келте зеңбіректі немесе реактивті қару-жаракпен жабдықталады. Өздігінен жүретін артиллерия жоғары жылдамдығымен және әтімділігімен ерекшеленеді. Ол қарсыластың танкілерімен, танкіге қарсы артиллериясымен күресуге, ұрыста мотоатқыштар және танк бөлімшелерін, бәлімдерін қолдауга, сонымен катар қарсыластың әуе шабуьшынан әскерлерді қорғауға арналған. Өздігінен жүретін артиллерия взводтан, батареядан, дивизионнан тұрады және мотоаткыштар, танк құрамалары мен бәлімдеріне кіреді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
II Мануил Палеолог
II Мануил Палеолог (Manuel II Palaeologus) (27 шілде, 1350 жыл — 21 шілде 1425 жыл), византиялық император (1391-1425). .
1373 жылы әкесі V ИОАНН ПАЛЕОЛОГТЫҢ тең басқарушысы болды; ағасы IV Андроник 1376 жылы тақты тартып алады, бірақ Мануил мен әкесі 1379 жылы түріктердің көмегімен өз биліктерін қалпына келтірді. Кейінірек өз ұлы Андроник (1390) көтерген көтерілісті басуға көмектескен сұлтанға олар құрмет көрсетуге міндетті болды.
Мануил түрік сұлтанының сарайында кепілгер ретінде жүруге мәжбүр болды, бірақ әкесі өлгеннен кейін (1391) таққа ие болды. Ұлы мен тең басқарушы VIII Мануил ИОАНН түрік істеріне араласқанға дейін 1403 жылы бейбітшілік туралы түріктермен жасалған шарт 1421 жылға дейін күшінде болды. Осыдан кейін түріктер Константинопольді (1422) қоршап алып, Оңтүстік Грекияны (1423) басып алады. Мануил дұшпанымен өзін қорлайтын шарт жасасқаннан кейін монастырьге кетіп қалған.
Родион Константинович Щедрин
Родио́н Константи́нович Щедри́н ( 16 желтоқсан 1932 жыл, Мәскеу, КСРО) — кеңес және орыс композиторы, пианист, педагог.
Өмірбаяны
1932 жылы 16 желтоқсанда Мәскеу қаласында туылды. Р.Щедрин Мәскеу  консерваториясын Ю.А.Шапориннің композиция класы  және Я.В.Флиердің фортепиано класы бойынша  аяқтады. 1959 жылға  дейін Ю.А.Шапориннің жетекшілігімен аспирантурада білімін  жетілдірді.1965-1969  жылдар  аралығында  Мәскеу  консерваториясында  дәріс берді. 1962 жылдан  бастап Р.К.Щедрин КСРО композиторлар  Одағының  хатшысы,  ал 1973  жылдан РСФСР композиторлар  Одағының  басқарма бастығының  қызметін  атқарды. КСРО мемлекеттік сыйлық  иегері (1972), КСРО  халық  әртісі (1981) атағын алды.
Айсұлтан Арсенұлы Сейітов
Айсұлтан Арсенұлы Сейітов (31 қаңтар 1997, Алматы) — қазақстандық режиссер, клипмейкер. Қазір Hype Production продюсерлік компаниясымен бірлесе отырып, ТМД елдерінің орындаушыларына клип түсіреді.
Өмірбаяны
Астана қаласындағы қазақ-түрік лицейінің түлегі. Нью-Йорк киноакадемиясын режиссер мамандығы бойынша бітірген. Оқу кезінде 2016 жылы Hollywood Boulevard Нью-Йорк кинофестивалінде «Үздік режиссер» номинациясын жеңіп алған «Шибөрі» қысқаметражды фильмін түсірді.
Сейітовтің алғашқы бейнебаяны Джай Миядзакидің «Желді бойлай» әніне түсірілген бейнебаян болды. Ол өзінің алғашқы нақты тапсырыстарын Moldanazar тобына түсірген «Жаным сол» және жарияланбаған Ninety One тобына түсірген бейнебаяндар деп атайды.
Jah Khalibтің «Медина» әніне түсірілген бейнебаян Қазақстан тарихындағы ең қымбат роликке айналды.
Айсұлтан «MiyaGi & Эндшпил» дуэті жайлы «Charisma» қысқаметражды деректі фильмін түсірді. 2019 жылдың наурыз айында «вДудь» бағдарламасының қонағы болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кинорежиссёрлері Санат:Қазақстан клипмейкерлері
Тілдік жағасырдай
Тілдік жағасырдай қандай да бір тарихи кезеңге қызмет көрсететін тілдер мен тілдік варианттардың иерархиясы (территориялық және әлеуметтік диалектілер, койне, жаргон, тілдердің функционалдық стилдері). Социум (этнос, саяси қоғам) белгілі бір тарихи кезеңде пайдаланатын тілдердің немесе тіл варианттарының иерархиялық бірлестіктердің шеңберінде таралады. Эндоглосты (бір тілден тарайтын жүйелердің жиынтығы) және экзоглосты (әр түрлі тілдер жиынтығы) Тілдік жағасырдай балансты (функциялары жағынан бірдей тілдердің немесе тіл варианттарының жиынтығы өзара бірдей коммуникативтік, функциялық қызметке ие болады) және баланссыз (функциялары бойынша мәртебелі не мәртебесіз тілдердің немесе тіл варианттарының жиынтығы әр түрлі коммуникативтік үстімдікке ие болады) демография бойынша теле-тең (демографиялық ортасы өзара тең тілдердің жиынтығы) және демографиялық жағынан тепе-теңдік сақталмаған (демографиялық орталары әр түрлі тілдердің жиынтығы) Тілдік жағасырдай ажыратылады. Диглосты және диглосты емес Тілдік жағасырдай бар. Мысалы, Венгрияда эндоглосты, баланссыз және диглосты (венгр тілінде тұрғындардың 99,4% сөйлейді, 8 диалект бар және әдеби тіл нормаға түскен); Қазақстанда экзоглосты, баланссыз, диглосты және демографиялық жағынан тепе-теңдік сақталмаған Тілдік жағасырдай орын алған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Лайош Тихи
Ұлттық құрамада
Ұлттық құрамада 1955-71 жылдары ойнады. 1955 жылы 5 мамыр күні Норвегияға қарсы жолдастық кездесуде алаңға ойын барысында қосылып, 11 минуттан соң гол соқты. Бұл кездесуде Мажарстан 5:0 есебімен жеңіске жетті.
1958 жылғы әлем біріншілігінде Тихи төрт кездесуде 4 гол соқты, бірақ құрама топтық турнирден өте алмады. 1962 жылы әлемдік додада Мажарстан ширек финалға дейін жетті. Бұл жолы Тихи 3 гол соқты. 1966 жылғы әлем чемпионатына барғанымен, алаңға шыққан жоқ.
Сілтемелер
Санат:21 наурызда туғандар Санат:6 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:Мажарстан футболшылары Санат:Локомотив Будапешт ФК ойыншылары Санат:Гонвед ФК ойыншылары Санат:Гонвед ФК жаттықтырушылары
Зеңгі Баба
Зеңгі Баба– қазақ халқының мифологиялық сеніміндегі төрт түлік малдың бірі – сиырдың пірі. Халық нанымында малдың әр түлігінің өз тәңірісі, иесі болады деп есептелген. Соның ішінде сиыр малының тәңірісі, қамқоршысы Зеңгі баба деп түсінген. Соған сиынып, малының аман-сау өсіп, көбеюін тілеген.
Зеңгі Атаның туған жылы белгісіз. Бірақ ол жайлы айтылған деректерге қарағанда оның 12-ғасырдың соңы мен 13-ғасырдың басында өмір сүрген деп жорамал жасауға негіз бар. Зеңгінің түрік-ислам дүниесінде исламды уағыздаушы данышпан ойшылдың бірі болған. Зеңгі Баба (Айхожа) жас кезінде әкесі Ташхожадан тәлім-тәрбие алады. Әкесінің білімінен кейін Қожа Ахмет Яссауидің шәкірті Сүлеймен Хакім Ата Бақырғанидың тәрбиесінде болып, Яссауи ілімінің мағрифатын, тарихатын, шариғатын, ақихатын үйреніп Аллаға жақындасудың қиын да азапты жолдарынан өтеді. Зеңгінің түп нәсілі араб болғандықтан денесі қара, сүйегі ірі болған екен. Хакім Атадан терең білім алып данышпандық пен керемет көрсету дәрежесін меңгергеннен кейін ол отаны - Шаш ұлаятына келіп халықты ілімге, әдептілікке тәрбиелеуге кіріседі. Көптеген аты танымал ойшыл шәкірттер тәрбиелейді. Зеңгі Атаның көрінісі қарапайым, дәруіш секілді болып, адамдардың сиырын бағып, падашылық етіп, ғаріптік өмір кешіреді. Зеңгінің күнделікті өмірі сахарада пада бағумен өткендіктен ол намазды да қыр-адырларда оқитын болған. Намаздан кейін зікір айтумен шұғылданған екен. Сол кезде сиырлар жайылуын тоқтатып тұратын болған. Өзбекше айырым басылымдарда хикая етуге қарағанда Шаш ұлаятынан шыққан ұлы машайық Зеңгі Атаға жергілікті халық үлкен құрмет көрсетіп - Зеңгі Баба деп атаған екен. Зеңгінің көптеген мүридтері, мухлистері (ықыластантанушылары) және шәкірттері болған. Олардың ішінде төртеуі - Ұзын Хасан ата, Сайид ата, Садр ата (садриддин) және Бадр ата (Бадриддин) атақты машайықтар дәрежесіне жетеді. Зеңгі 1258 жылы өмірден өтеді. Ташкентке жақын жердегі Зеңгі Ата қыстағына жерленеді. Жұбайы Әмбар бибінің қабірі де осы жерде. Бұл орын тек Ташкент уалияты емес, бүтін Мауараннахр және Хорасандағы, Тұран өлкесінің түркі халқының қасиетті мекені болып саналады. Рубаяттарда айтылғанына қарағанда Зеңгі Ата кесенесін Әмір Темір салдырып, оған құлыптасты 1420 жылы Мырза Ұлықбек орнатады. Құлпытаста : "Әркім өз үйінде дәрет алып, менің үйімде зиярат қылса, ол адамды құрметтеп қастерлеуге лайықты" деген жазу жазылған. Кесенені түнде қара өгіз келіп құлатып кете береді. Әмір Темірдің түсіне Зеңгі Ата кіріп: "Менің пірім Қожа Ахмет Яссауидің басына кесене тұрғыз" дейді. Содан барып Ясауидың басына кесене тұрғызылған, содан соң барып Зеңгі бабаға кесене салыныпты дейді аңыз. Зеңгі баба мен Әмбар бибіден туған Айша бибі туралы да аңыз-хикаялар жетерлік.
Түрік лирасы
Лира (Türk Lirası) — Осман империясының, кейінен Түркияның ақша бірлігі. 1844 жылы Абдұл-Межіт реформасы бойынша қағыған. 2005 жылға дейін 1 лира = 100 куруш = 4000 пара.
XX ғасырдың аяғы — XXI ғасырдың басында болған инфляция нәтижесінде құңсызданды. 2005 жылдың 1 қаңтар айынан бастап Түркия Республикасының Орталық банкі қолданған антиинфляциялық іс-шаралардың нәтижесінде айналымға «жаңа түрік лирасы» (Yeni Türk Lirası) еңгізілді.
1 түрік лирасы = 100 куруш.
Жаңа түрік лирасы (2005—2008)
Түркия валютасы 2005 жылдың 1 қаңтары мен 2008 жылдың 31 желтоқсан айлары арасындағы кезеңде ресми түрде «жаңа лира» деп аталды. Барлық мәнеттерде Мұстафа Кемал Ататүріктің түрлі портреттері бейнеленді.
Банкноталар: 5, 10, 20, 50, 100, 200 лира
Сурет:Yeni Kurus and YTL.jpg
Мәнеттер
Жаңа мәнеттердің алдыңғы мәнеттерден басты айырмашылығы Мұстафа Кемал Ататүріктің бір ғана суретінің болуында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Еуропа валюталары Санат:Лира Санат:Түркия ақшалары Санат:Солтүстік Кипр Түрік Республикасының ақшалары Санат:Азия валюталары
Талдыкөл
Талдыкөл:
Бүйрекүсті безі
thumb|right|200px| Бүйрекүсті безі (glandula sup-rarenalis, glandula — «без», supra — «үсті» және ren — «бүйрек») — бүйректің ішкі және жоғарғы (адамда — артқы) жағында орналасқан, пішіні бүйрекке ұқсас, бірақ мөлшері тіптен майда, жұп ішкі секреция (эндокринді) безі.
Бүйрекүсті безі — шығу тегі екі түрлі жеке құрылымнан (мезодерма спланхнотомынан және жүйке түтігі қыршаларынан) дамып қалыптасады. Ол сыртынан тығыз дәнекер ұлпалы қапшықпен (капсуламен) қапталған. Бүйрекүсті безінің сыртқы жағында орналасқан қыртысты заты — қуыстық мезодермадан қалыптасқан интерренальды денеден, ал ішкі бозғылт заты — симпатикалық түйіндермен бірге жүйке қыршаларынан жетілетін супраренальды мүшеден қүралған. Бүйрекүсті безінің бозғыл заты нейроэндокринді бездерге жатады. Бездің қыртысты затын құрайтын пішіні мен мөлшері әртүрлі безді жасушалар (эндокриноциттер), өз кезегінде пішіні әртүрлі эндокриноциттер бағандарынан құрылған үш: шумақты (доғалы), будалы және торлы аймақтар түзеді. Шумақты аймақ эндокриноциттері — минералокортикоид гормондарын, будалы аймақ жасушалар — глюкокортикоид гормондарын, ал торлы аймақ эндокриноциттері — андроген гормондарын бөледі. Минералокортикоид гормондары — альдостерондар организмдегі су және түз алмасуын, ал глюкокортикоид гормондары — кортикостерон, кортизон, гидрокортизон көмірсу, протеин және липид алмасуын реттеуге қатысады. Андроген гормоны — аталық жыныс гормоны тестостеронға ұқсас. Бүйрекүсті безінің ішкі жагындағы бозғылт затты — медуллалы эндокриноциттер (нейроэндокринді хромаффиноциттер) құрайды. Ақшыл түсті эпинефроциттер (нейроэндокриноциттер) - адреналин, ал күңгірт түсті норэпинефроциттер - норадреналин гормондарын бөледі.
Құрылысы
Бұл - бүйректің жоғарғы ұшында орналасқан жұп бездер. Біреуінің салмағы 6-7 грамм, екеуін қосқанда салмағы шашамен 12-14 грамм. Оң жақтағы бүйрекүсті безінің пішіні - үшбұрыш, сол жақтағы пішіні - жарты ай тәрізді. Бездердің сыртын бүйрекпен қоса тығыз майлы қабық қаптайды. Бүйрекүсті бездері сыртқы қыртысты және ішкі боз (милы) қабаттан тұрады. Ішкі қабаты бездің дәл ортасында, шамамен без ұлпасын 10%-ын құрайды. Сыртқы қыртыс қабаты 90%-ын алып жатыр. бБүйрекүсті безднерінен көптеген гармон түзіледі.
Бүйрекүсті без қыртысы
Бүйрекүсті без қыртысы (cortex glandulae suprarenalis; cortex — «қыртыс»; glandula - «без»; supra — «үсті»; ren — «бүйрек») — қуыстық мезодерма спланхнотомынан дамып жетіліп, адам мен жануарлар организмдерінде кортикостероид гормондарын бөлетін бүйрекүсті безінің сыртқы жағындағы заты. Бүйрекүсті без қыртысы — интерренальды денеден қүралған. Ол шумақты, будалы және торлы аймақтарға бөлінеді. Аталған аймақтарды пішіні әртүрлі безді жасушалар бағандарын құрайтын эндокриноциттер (ішкі секреция безі жасушалары) түзеді. Бүйрекүсті без қыртысы бөлетін кортикостероид гормондары организмдегі су, түз, көмірсу, протеин, липид (май) алмасуларын, ал андрогендер — жыныстық жетілуді реттеуге қатысады.
Бүйрекүсті безі ми заты
Ми заты екі түрлі гормон бөліп шығарады. Олар - адреналин жəне ноадреналин, бұл екеуі де катехоламиндер тобына жатады, олар - жүйке жүйесінің медиаторы.
Емге қолдану
Адреналин гидрохлорид жəне адреналин гидротартрат - кристалды ұнтақтар түрінде шығарылады. Бронхиалды астма, аллергиялық реакцияларда, гипергликемиялық комада анықталады. Адреналин тері астына, бұлшық етке енгізіледі, ішуге болмайды, ішекте ыдырап кетеді.
Ноадреналин гидротартрат ауыр операциядан кейін, қатты жаралы болғанда артериялық қан қысымын көтеру үшін қолданады.
Бүйрек үсті безі гормондары
Ми заты екі түрлі гормон бөліп шығарады. Олар - адреналин жəне ноадреналин, бұл екеуі де катехоламиндер тобына жатады, олар - жүйке жүйесінің медиаторы.
Зат алмасуға əсері
Адреналин негізінен организмде көмірсулардың алмасуына жəне біршама ғана липидтердің алмасуына əсер етеді. Адреналиннен ноадреналиннің айырмасы - ол зат алмасуына айтарлықтай əсер ете алмайды. Фосфорилаза гликоген фдырауының алғашқы бастама реакциясын катализдейді, сөйтіп қан құрамында глюкоза деңгейін көбейтеді жəне бұлшық еттерде сүт қышқылының жиналуына себепші болады. Қан қүрамында глюкоза концентрациясы төмендеген кезде жəне жүйке қозған кезде, кенеттен күтпеген ауыр жағдай болған кезде адреналин секрециясы артады. Стресс жағдайы кезінде гликоген ыдырауының күшейетіні байқалады, қан құрамында глюкоза мөлшері кенеттен көбейеді де, ол зəрмен бірге бөлініп шыға бастайды.
Емге қолдану
Адреналин гидрохлорид жəне адреналин гидротартрат-кристалды ұнтақтар түрінде шығарылады. Бронхиалды астма, аллергиялық реакцияларда, гипергликемиялық комада анықталады. Адреналин тері астына, бұлшық етке енгізіледі, ішуге болмайды, ішекте ыдырап кетеді. Ноадреналин гидротартрат ауыр операциядан кейін, қатты жаралы болғанда артериялық қан қысымын көтеру үшін қолданады.
Дереккөздер
Санат:Эндокриндік жүйе
Вэлда Вилладж Хиллс (Миссури)
Вэлда Вилладж Хиллс (Velda Village Hills) — Миссури штатының St. Louis округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1055 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 29-75814.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Nokia C3
Nokia c3 туралы қысқаша
Модель нөмірі: Nokia c3 Пернелердің функциялары нобай|NokiaC3
Пернелері
нобай|Перне бейнесі нобай|перне
Қосу/сөндіру
Қуат пернесін басып ұстап тұрыңыз
Батареяны зарядтау
Санат:Nokia
Құлақ аспабы
Осы құрылғымен бірге қолдану үшін Nokia  мақұлдаған түрлерден басқа кез келген сыртқы  құрылғы немесе құлаққапты Nokia AV Connector  қосқышына қосу кезінде дыбыс деңгейіне баса назар аударыңыз. Құрылғыға зақымкелетін сигнал шығаратын өнімді қоспағаныңыз жөн. Nokia AV Connector қосқышын кернеу көзіне қоспаңыз. нобай|құлаққап
Жабысқақтық
Жабысқақтық (орысша клейкость) — басу бояуының (қағазбен, (басқа да басу материалдарымен) арақатынасын, басу машинасының бояу аппаратында бояу қабаттарын цилиндрге және басу формасына резина біліктеріне берілуін айқындайтын маңызды басу-техникалық қасиеті.
Вэнго-Яха
Вэнго-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/388/117/53 орналасқан. Өзен ұзындығы 164 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бостандық (Қарасу ауылдық округі)
Бостандық — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы ауыл, Қарасу ауылдық округі құрамында.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Казталовка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 79 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы елді мекендері
Учап
Учап — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бенжереп өзенінің сол жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Көз тию синдромы
Қажу синдромы
Соңғы уақытта медицинада жаңа аурудың пайда болғаны туралы жаңалық ашылды. Бұл ауру өте қауіпті, жұқпалы әрі жазылмайды. Бұны дәрігерлер синдром деп атады – созылмалы қажу синдромы. Созылмалы қажу синдромын анықтау және емдеу ерте заманнан-ақ, дәлірек айтсақ, дәстүрлі халық медицинасы пайда бола бастағаннан-ақ белгілі. Ауруды анықтау бір минуттан аспайды, ал емдеу 15 минуттан бір сағатқа дейін (1-3 емдік шара немесе емдік сеанс). Бұны синдром деп қазіргі медицина атаса, халық ішінде бұл бұрыннан белгілі – теріс биоэнергетика немесе көз тию, дуа немесе басқа да теріс әсерлер, кейіннен бұларға “зомби” – деген атау да қосылды. Егер бұл аурулардың вирустық табиғатына келетін болсақ, ол ерекше вирус: ол тыныс алу органдары арқылы да, ас қорыту органдары арқылы да, қанмен де берілмейді, алайда оның салдары адам өмірінің түрлі органдары мен жүйелерін бұзады. Көз тию, дуаға адамдар ғана емес, жан-жануарлар да, пәтерлер де, ағаштар да, қалалардың тұтастай аудандары да, жекелеген аумақтар да ұшырай алады. Бұл вирустың табиғаты – биоэнергетикалық, ал оның көзі – адам, бұл адам вирусты адамдарға да, жануарларға да, табиғатқа да, біз айтқандардың бәріне де жұқтыра алады. Бұл вирус саналы түрде де, санадан тыс та берілуі мүмкін. Одан энергетикалық түрде қорғануға болады.