cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Молекулалық физика
Молекулалық физика – физиканың әр түрлі агрегаттық күйдегі заттардың физикалық қасиеттерін олардың молекулалық құрылысы негізінде зерттейтін саласы. Молекулалық физиканың ең алғаш қалыптасқан бөлімі – газдардың молекулалық-кинетикалық теориясы. Бұл теория 1858 – 1860 жылдары Дж.Максвеллдің, 1868 жылы Л.Больцман және 1871 – 1902 жылдары Дж.Гиббс еңбектерінің нәтижесінде классикалық - статистикалық физика болып қалыптасты. Молекулалардың өзара әсері (молекулалық күштер) жөніндегі сандық мәліметтер капиллярлық құбылыстар теориясында: 1743 жылы А. Клероның, 1805 жылы Т.Юнгтың, 1806 жылы П.Лапластың, С.Пуассонның, т.б-дың классикалық еңбектерінде дамытылып, беттік құбылыстар теориясының жасалуына негіз болды. Голланд физигі Я.Ван-дер-Ваальс нақты газдар мен сұйықтықтардың физ. қасиеттерін түсіндіру үшін молекула аралық өзара әсер ұғымын (1873) пайдаланып нақты газдардың күй теңдеуін (Ван-дер-Ваальс теңдеуі) қорытып шығарды. 1906 жылы француз физигі Ж.Перрен мен швед ғалымы Т.Сведбергтің, 1904 – 06 жылы поляк физигі М.Смолуховский мен А.Эйнштейннің микробөлшектердің броундық қозғалысына және заттардың молекулалық құрылысына арналған зерттеу жұмыстары кез келген заттың молекулалардан тұратындығының айғағы болды. Осы мақсатта көптеген ғалымдар алғашқыда заттарға түсірілген рентген сәулесінің дифракциясын, кейіннен электрондар мен нейтрондар дифракциясын пайдаланып, нәтижесінде қатты денелер мен сұйықтықтардың құрылысы жөнінде нақты мәліметтер алды. Кванттық механикада молекула аралық өзара әсер туралы ілім 1927 жылы Ф.Лондонның, 1927 жылы В.Гейтлердің, 1930 жылы П. Дебайдың, 1937 – 39 жылы М.Борнның еңбектерінде дамытылды. 19 ғасырда Я.Ван-дер-Ваальс пен У.Томсон (Кельвин) байқаған және Дж.Гиббс пен 1937 жылы Л.Ландаудың еңбектерінде дамытылған бір агрегаттық күйден екінші агрегаттық күйге ауысу теориясы фаза түзілудің қазіргі теориясына айналды; сөйтіп ол молекулалық физиканың маңызды жеке тарауы болып қалыптасты. Я.И. Френкельдің, Дж.Берналдың, т.б. еңбектерінде статистик. әдістің заттардың құрылымы жөніндегі көзқараспен біріктірілуі сұйықтықтар мен қатты денелердің молекулалық физикасының дамуына үлкен әсер етті.
Молекулалық физика нені қамтиды ?
Мұнда газдардың, сұйықтықтардың және қатты денелердің құрылысы, олардың сыртқы әсерлердің (қысым, температура, электр және магнит өрістері) нәтижесінде өзгеруі, тасымалдау құбылысы (диффузия, жылуөткізгіштік, ішкі үйкеліс), фазалық тепе-теңдік және ауысу процестері (кристалдану және балқу, булану және конденсация, т.б.) заттардың кризистік күйі, әр түрлі фазалардың бөліну шекараларындағы беттік құбылыстар қарастырылады. 20 ғасырда молекулалық физиканың жедел қарқынмен дамуы нәтижесінде одан статистикалық физика, кинетика, қатты денелер физикасы, физ. химия тәрізді ірі, өз алдына дербес салалар бөлініп шықты. Қазіргі ғылым мен техниканың жаңа заттар мен материалдарды кеңінен пайдалануының нәтижесінде заттар құрылысын зерттеудің сан алуан әдістері пайда болды. Заттардың және олардың зерттеу әдістерінің әр түрлі болуына қарамастан молекулалық физика заттар құрылысының микроскопиялық (молекулалық) сипатына негізделе отырып, олардың макроскопиялық қасиеттерін зерттейді.
Cілтемелер
Санат:Физика
Румын академиясы
Румын академиясы
Румын академиясы (РА)-Румын мемлекетінің жоғары ғылыми мекемесі. 1866 жылы Румын әдебиет қоғамы ретінде құрылды.1867 жылдан Румын академиялық қоғамы, 1879 жылдан Румын академиясы, ал 1948 жылы Румын Халық Республикасының, 1965 ж. Румыриянің академиясы болып қайта құрылды. Академия құрамына 12 секция кіредіғ(1975): математика; физика; xимия; теx.ғылымдар; биология, а. ш. Және орман шаруашылығы ғылымдары; геология ,геофизика және география; медицина ғылымы; экономикалық және әлеуметтік ғылымдар; философия, псиxология және заң ғылымдары; тариx; филиология; әдебиет және өнер.
Клуж-Напокада, Яссыда филиалдары, Тимишоар және Тыргу-Муреште ғылыми-зерттеу. базалары бар. Академия органы-Analele Academiei Republicii Socialiste Romania" (1867). Академия 70-тен астам журнал шығарады.
Дереккөздер
Санат:Ұлттық академиялар Санат:Румын
Монтальбанехо
Монтальбанехо (Montalbanejo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 139 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 59,46 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Одати
Одати (жапон 大太刀, «үлкен қылыш») — жапон ұзын қылыштарының бір түрі. Қылыш одати аталуы үшін 3 сяку (90,9см) ұзындықтан кем болмауы керек. Әдетте одати жүзінің ұзындыңы 1,6-1,8 метр болатын қылыш.
Қызметі
Одатидың қызметтері төмендегідей: Негізі одати көбінесе алғашқы екі қызметте қолданылған. Одатиды қару ретінде қолданғанда ол самурайлардың ұстап жүруі үшін өте ұзын және ыңғайсыз болды. Оны ұстап жүрудің екі әдісі болды.
Одати 1615 жылғы Осака-Нацуно-Дзин (Токугава Иэясу мен Тоётоми Хидэёри — баласымен Тоётоми Хидэёси) соғысынан кейін толығымен қолданыстан шықты.
Дайындалуы
Одатиді дайындау өте қиын. Жақсы одати жасау үшін төмендегідейлер керек.
Қолданыстан шығу себептері
Одати бұдан былай қару ретінде қолданылмады, бірақ Синто кезеңінде ерекше сыйлық ретінде сиға беріліп отырды. Ендігі кезекте бұл оның басты қызметіне айналды.
Тағы қараңыз
Катана
Дереккөздер
Санат:Жапон қылыштары Санат:Самурайлар
Бидайық ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Бидайық ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бидайық, Жамбыл, Жұмысшы, Өндіріс ауылдары кіреді. Орталығы – Бидайық ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2079 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Уәлиханов ауданы ауылдық округтері
Майдантал
Майдантал, Шыңғыс, Шотаншат – Сырдария алабындағы биік тау өзені.
Географиялық орны
Түркістан облысы Төле би ауданы және Өзбекстандағы Шарбақ ауданы жерінде. Өгем, Майдантал жоталарының аралығымен ағып өтеді. Ұзындығы 50 км, су жиналатын алабы 472 км2, жалпы ұзындығы 140 км болатын 60-тан астам саласы бар. Ірі салалары: Төрасу (Асутөр), Аютөр, т.б.
Бастауы
Бастауын Талас Алатауындағы оңтүстік беткейіндегі мұздықтардан түзілген 2 мореналық көлдерден алып, Өзбекстан жерінде Піскем өзеніне оң жағынан құяды.
Гидрологиясы
Жоғарғы арнасы тау шатқалымен өтеді. Ақтөр саласы қосылғаннан кейін орта ағысындағы жағалауы биіктігі 10-15 м болатын жартастардан тұрады. Мұздық және қар суларымен толығады. Орташа жылдық су ағымы 14,9 м3/с. Жаз айларында суы молайып, су ағымы 24 м2/с-тан 43,5 м2/с-қа дейін ұлғаяды. Өзен алабы жазғы тау жайлауы саналады. Қараша айында қатып, наурыз айында ериді.
Дереккөздер
Санат:Төле би ауданы өзендері Санат:Өзбекстан өзендері Санат:Сырдария су алабы
Вилланова-Маркезана
Вилланова-Маркезана (Villanova Marchesana) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1046 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 57 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 45030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Қоңыр (Алакөл ауданы)
Қоңыр — Жетісу облысы Алакөл ауданы, Ақжар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Үшарал қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 76 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1013 адам (493 ер адам және 520 әйел адам) болса, 2009 жылы 754 адамды (389 ер адам және 365 әйел адам) құрады.
Тарихы
1965 –1997 жылдары сүт-көкөніс дайындайтын кеңшардың бөлімшесі болған. Соның негізінде 1997 жылдан бастап Қоңырда бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы елді мекендері
Биғаш (Жетісу облысы)
Биғаш — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Жалғызағаш ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 178 адам (87 ер адам және 91 әйел адам) болса, 2009 жылы 193 адамды (99 ер адам және 94 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Паптакулым-Игол
Паптакулым-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лелен-Еган өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бусвиль-Бюрен
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1992 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.10 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 384, пошта индексі — 3292.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Қазақ үрдісіндегі өлшемдер
Қазақ үрдісінде өлшем бірлігі ретінде адамның өз сүйегі алынған: Тереңдік өлшемі: кісі бойы, белуар (белбуар), тізе, тобық.
Мал тұрқымен өлшенетін өлшемдер: ат құлағы, ат сауыры, ат бауыры, аттың тізесі, ат шашасы, ат тұяғы.
Санат:Қазақ өнері Санат:Өлшеу
Ахметжан Қасыми
АХМЕТЖАН ҚАСЫМИ (шамамен 1911 — 1914, қазіргі Алматы облысы Панфилов ауданы — 1949, Қытай) — Шыңжаңдағы (Қытай Халық Республикасы) Үш аймақ төңкерісі басшыларының бірі. Ұлты — ұйғыр. 1936 жылы Мәскеу Шығыс еңбекшілері ун-тіне оқуға түскен. 1942 жылы Қытайға барып, Шәуешек және Құлжа қаласында жасырын түрде үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді. 1942 жылы желтоқсанда полиция Үрімжі түрмесіне қамады. 1944 жылы жазда түрмеден босап шығып, Құлжада Үш аймақ төңкерісіне қатысты. Үш аймақ (Шығыс Түркістан республикасы) Уақытша үкіметі құрамында әскери бөлімінің бастығы, үкімет мүшесі қызметтерін атқарды 1945 жылы қазанда Үш аймақ уақытша үкіметінің ресми өкілі ретінде Үрімжіге барып, Гоминдан үкіметімен бейбіт келіссөз жүргізді. Нәтижесінде он бір тармақты бейбіт бітімге қол қойылды. 1946 жылы Шыңжаң өлкелік бірлескен үкіметі төрағасының орынбасары болып тағайындалды. 1947 жылы Гоминданның бейбіт келісім жөніндегі шарттарды бұзғандығына наразылық ретінде үкімет құрамынан шығып, Құлжаға оралды. Шыңжаңда бейбітшілікті қорғау демократикалық одағын құрып, оның төрағасы болып сайланды. 1949 жылы 27 тамызда Бейжіңге бара жатқанда белгісіз жағдайда ұшақ апатынан қаза тапты.
Дереккөздер
Санат:1914 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұйғырлар
Имперфект
Имперфект - аяқталған немесе тоқтатылған сәтін көрсетпей оны болып жатқан немесе қайталанған үрдісінде қарастырылатын бұрынғы іс-әрекетті немесе жағдайды білдіретін бірқатар үнді-еуропалық тіл және басқа тілдердегі етістіктің түр-мерзімдік тұлғасы, мысалы: көне грекше "emachonto" - «олар шайқасты» (сол сәтте немесе бірнеше рет). Имперфект әдетте қоршаған ортаны ескере отырып, бұрынғы тұрақты жағдайларды, дәстүрлерді, сол сияқты өзімен бір мезгілде өткен іс-әрекетті сипаттағанда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ваграм-ам-Ваграм (Графенвёрт)
Ваграм-ам-Ваграм(Графенвёрт) (Wagram am Wagram) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Тульн округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2720 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 46.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — TU, ресми идентификациялық коды — 3 21 07.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Ридль саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Гандболдан Еуропа чемпионаты
Еуропа чемпионаты 1994 жылдан бастап әр екі жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, бес рет кубокты Швеция құрама командасы жеңді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Еуропа біріншіліктері Санат:Гандбол
Блысковци (Велико Тырново облысы)
Блысковци (Блъсковци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Рольяно (Жоғарғы Корсика)
Рольяно (Rogliano) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B261, пошта индексі — 20247.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 561 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,01 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Құланды кемері
Құланды кемері – Оңтүстік Үстірттегі кертпешті кемер.
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Қарақия ауданында, Түйесу және Қарынжарық құмды алқаптары аралығында жатыр.
Жер бедері
Ендік бағытта созылған кемердің биіктігі 55–80 м. Батысы мен (абсолюттік биіктігі 281 м) шығысы (267 м, Құнанбай тауы) көтеріңкі келген. Кертпештің жазықпен ұласатын оңтүстігінде (Маңғыстау үстіртінде) бірнеше құдықтар (Жұқырай, т.б.) мен қыстаулар, бейіттер бар.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы географиясы Санат:Қазақстан кемерлері
Вельямин Степанов
1595 жылы наурызда Тәуекел ханға орыс елшілігін бастап келді. Бұдан бұрын 1594 ж. Тәуекел ханның Құлмұхаммед елшілігі жәрдем сұрап, орыс патшасы Федор Ивановичтің қабылдауында Мәскеуде болып қайтқан еді. Ресей қазақ хандарымен одақ құруға мүдделі болды. Олар Тәуекелді Көшімге қарсы қоюға және Орта Азия хандықтарымен, Иранмен келіссөз жүргізуге пайдаланбақ ниетінде болды.
Келіссөз нәтижесінде Ресей мен Қазақстан арасында саяси келісім жасалды.
Нарын терегі
Нарын терегі - Нарын құмының құбылмалы табиғатына бейімделіп ескен ақ терек туысына жататын ағаш. Тамыры арқылы да, тұқымы арқылы да көбейеді. Құм аралығындағы шұраттарда, биіктеу, төбелі жерлерде тырбықтау болып өседі. Жерасты суы тайыз жерде жақсы дамиды. Биіктігі 15 м-ге дейін жетеді. Шоқбасы ауқымды, жеке өскенде бұтақты болып келеді. Нарын құмының табиғатына өте төзімді және көшпелі құмды тоқтатуда таптырмайтын ағаш.
Вельямин Степанов
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Ресей империясы елшілері Санат:Қазақстан-Ресей қарым-қатынасы
Нарын терегі
Дереккөздер
Санат:Талдар тұқымдасы
Сантии (Орн)
Сантии (Sentilly) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61468, пошта индексі — 61150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 143 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Қару соғу
Қару соғу – Қазақтың дәстүрлі қару-жарақ жасау өнері.
Кираш
Кираш (Quirás) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Виньяйш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 225 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,19 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,3 адам/км².
Қайрат Болатұлы Исатаев
Қайрат Болатұлы Исатаев 1966 жылы 15 шілдеде Қарағанды облысының Балқаш қаласында туған.
Кираш
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр.
Қайрат Болатұлы Исатаев
Дереккөздер
<References/>
Кираш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Қайрат Болатұлы Исатаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Металлургия
Санат:1966 жылы туғандар Санат:Балқашта туғандар
IC 3128-2
IC 3128-2 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан C M (жинақы аралас галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39607, MCG 2-31-86, ZWG 69.139, ZWG 70.2, 8ZW 180, PGC 39557.
Сыртқы сілтемелер
IC 3128,02 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Альтенберге
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Элк Рапидс (Мичиган)
Элк Рапидс (Elk Rapids) — Мичиган штатының Antrim округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1700 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 26-25320.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Басым қандылық
Басым қандылық (препотентность) - тұқымдық малдың өзіндік ерекшеліктері мен ұнамды өнімдік қасиеттерін ұрпағына толық та тұрақты беру қабілеті. Мұндай қасиетке, әсіресе, асыл тұқымдық аталық мал ие болуы керек. Сонда ғана табынның өнімдік және тұқымдық қасиеттерін ұрпақтан ұрпаққа тұрақты жақсартып отыруға мүмкіңдік туады. Басым қандылық ғылыми және белгілі бір мақсатты негізде үзбей жүргізілген мал тұқымын асылдандыру жұмыстары арқылы қалыптастырылады. Селекциялық сұрыптау тәжірибесінде тұқымдық малдың басым қандылық дәрежесін анықтаудың әр түрлі тәсілдері қалыптасқан.
Дереккөздер
Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6
Санат:Мал шаруашылығы
NGC 2673
NGC 2673 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1849 жылы 19 желтоқсанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2673 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24792, UGC 4620, MCG 3-23-11, ZWG 90.19, NPM1G +19.0193, KCPG 175B, ARP 167.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті
Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті ''' — Қарағанды қаласындағы мемлекеттік жоғары оқу орны.
Халықаралық білім-ғылым ұйымдарына мүшелігі
=Кітапхана қоры= 1,7 млн. қазақ, орыс, ағылшын, неміс, француз, корей және басқа тілдерде кітап түрінде және электрондық баспалар
=Студенттер контингенті= 2008-2009 оқу жылы - 13597 адам, оның ішінде грантта - 479.
=Магистранттар контингенті= 2008-2009 оқу жылы - 316 адам, оның ішінде грантта - 250.
Мамандықтар саны бакалавриат - 77 магистратура - 42 аспирантура - 20 докторантура - 10
=Ғылыми орталықтары= Научно-исследовательские институты - 4 (НИИ технической физики және проблем экологии, НИИ химических проблем, НИИ рыночных отношений, НИИ специального материаловедения);
=Ғылыми баспалары= Периодический научный журнал "Вестник Карагандинского государственного университета", входящий в перечень, утвержденный Комитетом по надзору және аттестации в сфере образования және науки, для публикации основных результатов диссертаций (серии: "Математика", "Физика", "Химия", "Биология. Медицина. География", "Экономика", "Педагогика", "История. Философия. Право", "Филология"); - международный журнал "Eurasian Physical Technical Journal".
=Білім және ғылыми бағдарламаларға қатысуы= лауреаты государственных научных стипендий для научных специалистов, внесших выдающийся вклад в развитие науки және техники - 14 лауреаты государственных научных стипендий для талантливых молодых ученых - 35 победители конкурса на звание лучшего преподавателя вуза - 31 лауреаты именных премий им. Д.А. Кунаева для молодых ученых в области науки - 3
=Материалды-өндірістік базасы= = Танымал түлектері =
Осс-ан-Асп
Осс-ан-Асп (Osse-en-Aspe) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 43,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64433, пошта индексі — 64490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 329 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
2000 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:2000 жылы туғандар
Осс-ан-Асп
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
2000 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:2000 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ахмет Жафероғлу
АХМЕТ ЖАФЕРОҒЛУ (1889, Әзірбайжан, Гянжә қаласының — 1975, Түркия) —түрік ғалымы. 1916 — 18 жылы Киев сауда институтынында, 1919 жылы Баку университетінде оқыған. Әзірбайжанда 1920 жылы кеңес өкіметінің орнауына байланысты Түркияға қоныс аударды. Стамбұл университетін бітірген (1924 жылы). Осы университетте доцент, профессор (1936), кафедра меңгерушісі (1946) болды. Бірнеше монографиялар жазған. Негізінен көне және орта ғасырлардағы түркі жазба ескерткіштерінің тілі, диалектология мәселелерін зерттеген.
Дереккөздер
Санат:1889 жылы туғандар Санат:1975 жылы қайтыс болғандар Санат:Түркітанушылар Санат:Түркия тұлғалары
Кит тәрізді акула
Кит тәрізді акула (Rhincodon typus) — Orectolobiformes  отрядының Кит тәрізді акулалар тұқымдасының (Rhincodontidae)қазіргі заманның акулаларының арасындағы ең ірі акуласы.
Кит тәрізді акуланың ауыз қуысы өте үлкен. Ауыз қуысының үлкендігі 1 метрдей болады. Кит тәрізді акуланың 5 желбезегі болады. Басы жалпақ, тұмсығы дөңгелек. Екі жүзбе қанаты және екі арқа қанаты бар. Олардың денесінің ұзындығы- 12,2 м, ал салмағы – 13,3 т. Кит тәрізді акуланың 3000 тісі бар. Бірақ бұл тістердің бәрі тістеу, шайнау қызметін атқармайды. Аналықтары аталықтарына қарағанда үлкендеу. Құйрығының үстіңгі ұшы ұзын болса, астыңғы ұшы қысқа болады. Олар жылы жағажай сулары мен теңіз суларында тіршілік етеді. Уақытының көп бөлігін су бетінде өткізеді. Олар өте баяу қимылдайтын акулалар, сағатына 4 шақырым жерді ғана жүзіп өте алады. Бүкіл денесімен, яғни оң- сол жақ бүйірімен кезектесе жүзеді. Бұл акулалар өз қоректерін сүзіп жейді. Олардың негізі қорегі - криль, планктон, кішкентай балықтар мен асшаян. Кит тәрізді акулалар ауыздарын ашып жүзеді. Осылай олар қоректерін сумен бірге жұтып, суды желбезек саңылаулары арқылы шығарады. Желбезектен шықпай қалғандардың бәрі олардың қорегі болып табылады. Олар сағат сайын 600 литр суды сүзіп шығарады. Шамамен 100-150 жыл өмір сүреді.
Дереккөздер
Санат:Акулалар
Кутык-Игль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Елизавета Ивановна Чайкина
Елизавета Ивановна Чайкина (28 тамыз 1918, Калинин облысы, Пено ауданы, Руна деревнясы - 23 қараша 1941, Пено станциясы) — Ұлы Отан соғысында (1941-1945) партизан қозғалысына қатысушы, Кеңес Одағының Батыры  (06.03.1942).
1939 жылдан Компартия мүшесі. 1939ж. Великие Луки облысы, ВЛКСМ Пено ауданы комитетінің хатшылығына сайланды. Ұлы Отан соғысының алғашқы жылдарында ВЛКСМ Пено астыртын аудан комитетінің секретары. Сатқынның көрсетуімен 1941 жылы қарашада неміс фашистері қолға түсіріп, азаптап атып өлтірді. Бірқатар ауыл шаруашылық кәсіпорындарына, мектептерге, пионер дружиналарына Чайкинаның есімі берілген. Калинин қаласында Чайкина музейі бар.
Дереккөздер
Санат: 1918 жылы туғандар Санат: 1941 жылы қайтыс болғандар
Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:КОКП мүшелері
Пероксисома
Пероксисомалар--көлемдері 0,2 мкм-ден 0,5 мкм-ге дейінгі мөлшердегі мембраналы көпіршіктер. Олар лизосомалар секілді Гольджи кешенінің транс-полюсінен бөлініп шығады. Көпіршіктің мембранасының астында неғұрлым тығыз бөлігі мен перифериялық аймағы болады.
Қызметі
Пероксисомада пероксидаза, каталаза және D-аминқышқылдарының оксидазасы ферменттері болады. Пероксидаза клеткаға токсинді әсер ететін сутегі тотығының алмасуларында қатысады. Пероксисомаларда биохимиялық реакциялар үшін молекулярлы оттегі қолданылады. Сондай-ақ пероксисомалар басқа да зиянды заттардың қосылыстарын, мысалы этанолды нейтрализациялауға қатысады. Каталаза пероксисоманың басқа ферменттерінің ішінде барлық ақуыздардың 40% құрайды. Пероксисомалар липидтер, холестерин және пуриндердің алмасуларына қатысады. Пероксисомалардың мембраналары тегіс эндоплазмалық тордан бүршіктеніп бөлініп шығады, ал ферменттері цитозольдің полирибосомаларында синтезделініп, пероксисомаға келіп түседі деген көзқарастар да бар.
Дереккөз
http://humbio.ru/humbio/cytology/0023d0f2.htm http://youpedia.ru/medicina-p/peroksisoma.html
I Мұғауия
Мұғауия һижрадан 20 жыл бұрын Әбу Суфйанның Һинд бинт Утба деген әйелінен туылғаны белгілі. Ол өзінің әке-шешесі сияқты көпқұдайшылардың діни рәсімдеріне қатысқаны туралы деректер жоқ. Мұғауияның отбасы құрайыш тайпасының өкілдері.
Халифалығы
Мұғауия ибн Әбу Суфйан таққа отырған кезде ислам әлемі үш топқа бөлінді: Ислам әлемін бір орталыққа бағындырғаннан кейін Мұғауия Осман ибн Аффанның кезіндегі жорықтарды ары қарай жалғастырды. Шығыста Мәуереннаһр, Хорасан және Систан, Батыста Солтүстік Африка мен Солтүстік Анадолы түбегі бағытында жорықтар жасалды.
Шығысқа жорықтары
663 жылы Абд әр-Рахман ибн Самураның қолбасшылығындағы жасақтар Кабулға жорық жасап, қаланы басып алды.
Зияд ибн Абиһ Басра уәлиі болғандықтан Хорасан мен Систанға жоспарлы түрде жорықтар жасап, 671 жылы Куфа мен Басрадан 50 000 әскерді Мерв аймағына орналастырылып, Түркістан аймағына қарсы Хорасан гарнизоны құрылды. Жаңа әскери аймақтың орталығы Мерв қаласы болды. 671 жылы Хорасан уәлиі Раби ибн Зияд әл-Хариси Балх қаласын басып алады.
Сайд ибн Осман ибн Аффан да Әмудариядан өтіп, Самарқандқа шабуыл жасаған. Бұхара билеушісі өзге де жергілікті басшылармен тізе қосып, арабтармен соғыс жүргізгенмен, оның нәтижесі жеңіліспен аяқталды және олар салық төлеуге мәжбүр болды.
Анадолы түбегіне жорықтары
Арабтар жыл сайын бір немесе екі мәрте Анадолыға жорықтар жасап, Византияны әлсіретіп отыратын. Осы жорықтардың барысында Анкара, Амариан сияқты Анадолы қалалары талан-таражға түсті.
Византияға жасалған ең іріс жорық – Константинополь жорығы болды. Константинопольге алғашқы жорық 668 жылы Суфйян ибн Ауф әл-Азди қолбасшылығымен жүзеге асты. Мұсылмандар қысты Константинопольдің азиялық құрлығындағы беткейде өткізіп, 669 жылдың көктемінде Мұғауия Йазидтің басшылығымен қосымша күш жөнелтеді. Арабтар қаланы жаз бойы қоршап, қыс келгенде Сирияға оралды.
674 жылы Жунада ибн Әби Умәйя әл-Азди басшылығымен екінші мәрте Константинопольге жорық жасалып, жеті жылға созылды. Тек 684 жылы Мұғауия қайтыс болған соң ғана әскер кері қайтарылды.
Солтүстік Африкаға жорықтары
Жаңадан тағайындалған Мысыр уәлиі Мұғауия ибн Худайдж Фустат гарнизонынан шығып, Тунисті жаулап алды. Орталықтан ұзап кеткеніне байланысты халифаның рұқсатымен арабтар Кайраван бекінісін салады. Аталған бекініске мысырлық арабтар орналастырылды.
Дереккөздер
Санат:Сахабалар Санат:Умәйя әулетінің халифтері
Ескіру (материалдарда)
Ескіру - материалдардың пайдалану мерзімі ұзақтығының әсерінен дағдылы немесе жоғары температуралы ортада қасиеттерінің өзгеруі, кемуі. Ескіру молекулалар және атомдардың жылулық қозғалысы, жарық арқылы және басқа шығаруды әсермен, механикалық әсерлер, гравитациялық және тағы басқа факторлардың магниттiк өрiстерiнен болады.
Иманғазинов Баймұхан
Иманғазинов Баймұхан (1902 жыл - 1 қаңтар 1995 жыл)— Ұлы Отан соғысының еңбек ардагері, пулеметші жауынгер, I топтағы Ұлы Отан соғысының мүгедегі, кенші-металлург.
Соғыс жылдары
Иманғазинов Баймұхан Павлодар облысы Баянауыл ауданының Әскери Комиссариатының шақыртуымен 1942 жылдың тамыз айында майданға аттанған. Майдан жолдары Ұлы Отан соғысының шешуші шайқастарының бірі, әйгілі де, күрделі Орёл-Курск доғасынан бастау алады. Басында 44-ші Батыс атқыштар полкында пулеметші болса, кейінірек 81 дивизияның 410-шы және 568-ші полктерінің сапында пулеметшілер бөлімшесінің командирі ретінде жалғастырып, Белоруссия, Польша мен Чехословакия жерлерінде өз әскери жолын аяқтаған. Тіпті Берлин бағытындағы шайқастарға да қатысқан. Майдан даласында 1943 жылы Совет Одағының коммунистік партиясының қатарына қосылған.
Оның майдан шебіндегі ерлігі Ресейдің "Подвиг народа" атты ғаламтор парақшасында жазылған мына бір деректе былай деп көрсетіледі: " 1944 жылдың 8-ші қаңтарында Полесск облысының Буда селосы үшін күресте пулеметпен 23 фашист солдаттары мен 1 фашист офицерінің көздерін жойған. Бас сүйегінен жарақат алса да, шайқастан шығудан бас тартып, тек 1944 жылыдың 9-шы қаңтарында аяғы мен қолы жарақатталғаннан кейін ғана санитарлық ротаға жіберілді".
Соғыстың соңғы күндерінде Чехословакияның астанасы Прага қаласын жаудан азат ету операциясында болады. Бұл операция 1945 жылы 9 мамырында аяқталған.
Соғыстан кейін
Зейнеткерлікке шыққанша Павлодар облысы Баянауыл ауданы "Майқайыналтын" комбинатының Төртқұдық кенбайыту фабрикасында шебер-металлург болып істеген. Денсаулығына байланысты I топтағы Ұлы Отан соғысының мүгедегі болса да, өз елінің тұрмыс тіршілігіне, болашақ ұрпақ тәрбиесіне белсене ат салысты.
Молибден
thumb|113x113px|Молибден Мо|солға Молибден (лат. Molybdaenum; Мо) — элементтердің периодтық жүйесінің VІ тобындағы химиялық элемент, ат. н. 42, ат. м. 95,94. Табиғатта тұрақты 7 изотопы (массалық сандары 92, 94 – 98, 100) бар. Оның оксидін 1778 жылы К.В. Шееле (1742 – 1786) ашты, ал 1781 жылы П. Гельем молибден металлын ашты. Массалары бойынша Жер қыртысындағы мөлшері 10–4%. Негізгі минералдары: молибденит, повеллит және молибдит. Молибден ашық сары түсті металл, тығыздығы 10,2 г/см3, балқу температурасы 2620ӘС, қайнау температурасы 4600ӘС.
Молибден болатты легирлеуде; авиацада ракеталар мен атомдық техникада қызуға төзімді балқымалардың негізі; электрлік вакуумдық қондырғылардың бөлшектерін және күйдіргіш шамдардың сымын жасауда қолданылады.
Шығу тарихы
1778 жылы швед химигі Карл Шееле ашқан, молибдий қышқылын күйдіру арқылы MoO3 алған. Оны алғаш рет металл күйінде П.Гжельм 1781 жылы оксидті көмірмен тотықсыздандыру арқылы алған: көміртегімен және молибден карбидімен ластанған молибденді алды. Таза молибденді 1817 жылы Я.Берцелиус оксидті сутегімен тотықсыздандыру арқылы алған.
Бұл атау ежелгі грек тілінен шыққан. μόλυβδος «қорғасын» дегенді білдіреді. Ол молибден оксиді алғаш бөлініп алынған минерал молибдениттің (MoS2) қорғасын жылтырлығымен (PbS) сыртқы ұқсастығына байланысты берілген. 18 ғасырға дейін молибденит қорғасын жылтырлығына байланысты графиттен ерекшеленбеді; бұл минералдар жалпы түрде «молибден» деп аталды.
Лукас Окампос
Лукас Ариэль Окампос (Lucas Ariel Ocampos; 11 шілде 1994 жыл, Кильмес, Аргентина) — аргентиналық футболшы, "Севилья" клубының шабуылшысы. Аргентинаның 17 жасқа дейінгі құрамасында ойнаған.
Клубтық
"Ривер Плейт" клубының түлегі. 2012 жылы осы клубтан "Монакоға" ауысты. 2012/13 жылғы маусымда "Монако" Францияның екінші дивизионында жеңімпаз атанып, келесі маусымда Лукас Францияның бірінші лигасында ойнады.
2015 жылы қазіргі клубы "Марсельге" ауысты. 2016, 2017 жылдары италиялық "Дженоа", "Милан" клубтарында арендада ойнап, 2017 жылы жазда "Марсельге" қайта оралды.
Ұлттық құрамада
2011 жылы Аргентинаның 17 жасқа дейінгі құрамасына шақыртылды. Эквадорда өткен Оңтүстік Америка чемпионатына қатысып, екі гол соқты.
Бәсекелестіктің тым көптігінен ұлттық құрамаға әлі шақыртылған жоқ.
Командалық
«Монако»
Халықаралық
Аргентина-17
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшыларыСанат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Дженоа ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары
Клембак
Клембак (Climbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67075, пошта индексі — 67510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 516 адамды құрады. Халық тығыздығы — 72,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Манарага (Косья тармағы)
Манарага — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Косью өзенінің оң жағалауынан 259 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Құрсақкірпікшелі құрттар
thumb|right Құрсаққірпікшелі құрттар, стротрихиялар (Gastrotricha) - алғашқы қуысты құрттар сыныбына жатады. Денесі сопақша, ұзындығы 0,05-1,5 мм. Денесін бойлай және оның артқы жағында жабысқақ бездері бар беку түтікшелері орналасқан. Сезім мүшелері сезгіш сенсилалар, иіс сезу шұңқырлары және пигментті көзшелерден (фоторецепторлар) құралған. Ішек көлемді бұлшық етті жұтқыншақтан басталады. Зәр шығару жүйесі дененің бүйірлерінен сыртқа ашылатын жұп протонефридилер. Гермафродиттер немесе партеногенет. ұрғашылар. Теңіздерде және тұщы суларда мекендейді. Микроағзалармен және бір жасушалы балдырлармен қоректенеді. 2 отряд: макродазиоидтар (Macrodasyoidea) және хетонотоидтар (Chaetonotoidea) 160 түр белгілі. ТМД фаунасы нашар зерттелген.
Манарага (Косья тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Құрсақкірпікшелі құрттар
Дереккөздер
Санат:Құрсаққірпікшелі құрттар‎ Санат:Құрттар
Манарага (Косья тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Өзеннің ұзына бойы жармасы
Өзеннің ұзына бойы жармасы — өзеннің ұзына бойы жармасы, өзен табаны және су бетінің еңістігі ағыстың ұзына бойына өзгеруін сипаттайтын шартты ұғым.
Өзен бастауы (һ1) мен сағасының (һ2) немесе кез келген екі нүктесінің арасындағы су деңгейлерінің биіктік көрсеткіштерінің арасындағы айырманы (Δһ = һ1—һ2) құлама, ал құламаның (Δһ) өзеннің ұзындығына (L) қатынасы өзеннің еңістігі деп аталады. jө = (һ1 - һ2)/L = Δһ/L. Өзен еңістігі өлшемсіз шама және ондық бөлшек немесе промилле (мыңнан бір бөлік) түрінде беріледі.
Өзен табанының ұзына бойы жармасы, әдетте, оның аңғарының ұзына бойы жармасына жақындайды әрі толқын тәрізді болып келеді. Өзен арнасында иірімдер мен қайраңдар кезектесіп келіп отырады, ал су бетінің ұзына бойы жармасы бірыңғай өзгереді. Өзен табанының ұзына бойы жармасы өзінің даму процесінде бірқатар кезендерден өтеді. Өзеннің ұзына бойы жармасы жеткілікті дұрежеде қалыптаспаған кезде, жолында қатты тау жыныстар кездескен тұстарда иректі ағыстар жиі байқалады.
Мұндай шұғыл өзгеріске ұшыраған жерлерде келесі құрылымдар көрініс береді:
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Жаңа Михайловка
Жаңа Михайловка — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Кіші яз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 15 адамды құрады. Пошта индексі — 452490, ОКАТО коды — 80247835004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сен-Барнабе (Кот-д'Армор)
Сен-Барнабе (Saint-Barnabé) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22275, пошта индексі — 22600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1259 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Ұлттық бірыңғай тестілеу
thumb|250px|Ұлттық Бірыңғай Тестілеу кезіндегі жауап парағы Ұлттық бірыңғай тестілеу (Единое национальное тестирование; қысқаша ҰБТ) — Қазақстан Республикасында қолданылатын мектеп бітірушілердің білімін сынау жүйесі. ҰБТ-ның нәтижесі жалпы және орта білім ұйымдары бойынша мемлекеттік аттестацияның қорытындысы ретінде есептеледі, ал қабылдау емтиханы ретінде колледждермен, ЖОО-мен есептелінеді.
Өткен жылдары бітірген бітірушілер, колледж бітірушілері және кейбір талапкерлер үшін ҰБТ аналогтары кешенді тест (КТ) боп саналады.
Ұлттық бірыңғай тестілеу кезеңі 5 лектен тұрады (кей жағдайда оқушы санына қарап қысқарады) және маусымның алғашқы күндерінен басталады (10 күн, 1 лек = 2 күн). ҰБТ бір кезеңнен өтеді және 125 баллдық шкаламен бағаланады. Оқушылар бір күннің ішінде бес пәннен тест тапсырады: математика, Қазақстан тарихы, орыс тілі, қазақ тілі және таңдалған пән (шет тілі (ағылшын тілі, неміс тілі, француз тілі), биология, география, химия, физика, әдебиет) — әрбір пән 25 сұрақтан тұрады. ҰБТ-ның жүргізілуіне 3,5 сағат, яғни 210 минут беріледі. Қатысушының тапсырмаларды мінсіз орындаумен ала алатын ең жоғары тест бағасы - 140.
2021 жылы ең төменгі жалпы белгі:
Бұл жағдайда 5 пәннің әрқайсысынан кемінде 5 балл жинау қажет.
ҰБТ-ның екі кезеңдік жобасы бар. Ол жоба бойынша ҰБТ-ны Республиканың мектеп бітірушілері тапсырады және бірінші кезеңнің қорытындысы елдің ЖОО-ларына түсу үшін жеткілікті болады. Грант алғысы келетіндер, сонымен бірге колледж бітірушілері, өткен жылдар бітірушілері, шетелдіктер КТ (кешенді тестілеу) тапсыруы керек болады. Алайда бұл жоба Қазақстан мектептеріне әлі енгізілмеген.
Талапкерді кешенді тестілеуге 4 пән бойынша тестілеу тапсырады. Кешенді тестілеуде тілдік тест тапсырылмайды. Кешенді тестілеуге 2 сағат беріледі және ҰБТ принциптері бойынша жүргізіледі. Кешенді тестілеуді ҰБТ-дан өту баллын жинай алмағандарда тапсыра алады.
Кешенді тестілеуге қатысу үшін ЖОО-ның қабылдау комиссиясына мынаны өткізу міндетті:
Сілтемелер
Санат:Қазақстандағы білім
Раумбах
Раумбах (Raumbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Кройцнах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 429 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 33 081. Муниципалитеттің басшысы — Альбрехт Краус.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ахмет Иасауи университетінің хабаршысы
Ахмет Иасауи университетінің хабаршысы — Халықаралық қазақ-түрік университетінің ғылыми журналы.
1996 жылдың қараша айынан бастап, екі айда 1 рет Түркістан қаласында шығады. Көлемі — 10 б.т., таралымы — 500 дана, мұқабасы түрлі түсті фотосуреттермен безендіріледі. Гуманитарлық және жаратылыстану ғылымдары сериялары кезектесіп шығатын бұл басылымда мақалалар төрт тілде — қазақша, түрікше, орысша және ағылшынша жарияланады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан журналдары
Жұлдыз (Қарағанды облысы)
Жұлдыз (2023 жылға дейін — Звёздное) — Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы ауыл, Жұлдыз ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Ертіс-Қарағанды каналы бойында, аудан орталығы - Осакаровка кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 46 км-дей жерде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1980 жылы«Звезда» кеңшары ретінде қаланған. Шаруашылықтың мамандануының негізгі бағыты — көкөніс, сүт өндірісі, картоп шаруашылығы болды. Жерінің жалпы ауданы 14,6 мың га.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 472 адам (243 ер адам және 229 әйел адам) болса, 2009 жылы 308 адамды (159 ер адам және 149 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Округ елді мекендерде пошта, орта мектеп, фельдшер-акушерлік пункт бар. Басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынысады. Ең жақын темір жол стансасы - Шоқай 30 км жерде орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы елді мекендері
NGC 7145
NGC 7145 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Сантана-дус-Монтис
Сантана-дус-Монтис (Santana dos Montes) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Консельейру-Лафайети экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 796 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 196,437 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Нага тауы
Нага тауы
Нага тауы (Naga Hills), Үндістанның солтүстік-шығысындағы және Мьянменің (Бирма) солтүстік-батысындағы таулы аудан. Аракан тау жүйесінің солтүстік жалғасы болып табылады. Шекарадағы Сарамати тауының биіктігі 3826м-ге дейін жетеді. Тау қалың орманмен көмкерілген, муссонды (желді) жауындар ағыл-тегіл жауынды әкеледі. Бұл аймақты нага халқынан құралған тайпа мекендейді және олар шағын үйшікте өмір сүреді.
Отындардың құрамы
<p style="text-indent: 25px;"> Әрбір, органикалық отынның құраушысы (компаненттері) болып, жанғыш элементтері және жанбай қалған қалдықтар немесе балластар жатады. <p style="text-indent: 25px;"> Органикалық қатты және сұйық отындардың жанғыш элементтеріне мыналар жатады: көмірқышқыл газы С, сутегі Н және органикалық күкірттер Sор және колченданды жанғыш Sк, оттегімен О және азотпен N құрылатын күрделі химиялық қосылыстар. Осы отындардың баллас тасын күл А және ылғал W құрайды. <p style="text-indent: 25px;"> Отын құрамдарын пайызбен анықтайды. Отынның сол түріндегісі, олар тұтынушыларға қалай түсуін жұмысшы массасымен сипатталады. <p style="text-indent: 25px;"> Отын элементтеріне жататын құрамына, жұмысшы массасына (жұмысшы отынға), оның белгілеріне индекс «Р» жалғанады: <p style="text-indent: 25px;"> Отын құрамын, оның жұмысшы массасы бойынша әдетте, қазандық агрегаттардың өндірістік пештерді және басқаларының жылулық есептері кезінде пайдаланады. <p style="text-indent: 25px;">Отынды топтастыру үшін (классификация), оның жалпы қасиеттерін зерттейді, осыған байланысты - құрғақ жанғыш отын массасы ұғымын қолданады. Осы, шартты отын массаларына сәйкес, индекс «С» және «Г» белгілейді. Отын массасында, тольщ ылгал болмаган кездегісін, құрғақ деп атайды да мына теңдеумен шешеді: <p style="text-indent: 25px;">Жанғыш құрамды, яғни, сусыз және күлсіз отын массасы, ондағы көміртегі, сутегі және жанғыш күкірттен басқа, олар шартты түрде қосылады да, мына теңдеумен шешіледі: <p style="text-indent: 25px;">Жанғыш массалар болып, отынның, өте тұрақты құрамы ғана саналады. Егер, отынның жанғыш массасы құрамынан, колчеданды күкіртті (Sгк) алып тастаса, онда отынның органикалық массасын былай анықтайды: <p style="text-indent: 25px;">Отын құрамының бір массасынан, отынның басқа түріне қайта есептеуін, көбейткіштердің көмегімен жүргізеді.
Дереккөздер
Санат:Жылу техникасы Санат:Ғылым
Испания
Испания (Espaṅa), ресми Испания Патшалығы (Reino de España) — Еуропаның Оңтүстік-батысында орналасқан ел. Пиреней түбегінің көп бөлігін және Жерорта теңізіндегі Балеар, Питиус аралдары мен Атлант мұхитындағы Канар аралдарын иеленеді. Жер көлемі 505,9 мың км2. Испанияға, сондай-ақ, Солтүстік Африка жағалауларындағы Сеут және Мелилья қалалары мен оларға жақын жатқан Велесде-ла-Гомера, Алусемас, Чафаринас аралдары да қарайды. Халқы 46,5 млн. (2011). Негізінен, испандар, католондар (5 млн-нан астам), галисилер (3 млн.), баскилер (2 млн-нан астам), т.б. Қала халқы 76,79%. Ресми тілі – испан тілі. Автономиялық құрылымдарда католон, баски, галиси, т.б. тілдер қолданылады. Ел 17 автономиялық құрылымдардан тұрады. Халқы, негізінен, католик дінін ұстанады. Астанасы – Мадрид қаласы (5 млн.). Бұған қоса Барселона (1,8 млн.), Валенсия (1 млн.), Севилия (750 млн.), т.б. ірі қалалары бар. Ұлттық мейрамы 12 қазан – Испан ұлты күні (Христофор Колумбтың 1492 жылы Американы ашқан күні). Ұлттық ақшасы – песета.
Қазіргі адамдар Пиреней түбегіне алғаш рет шамамен 35 000 жыл бұрын келді. Финикиялық, ежелгі грек, кельт және карфаген қоныстарымен бірге ибериялық мәдениет біздің дәуірімізге дейінгі 200 жылы Рим билігіне өткенге дейін түбекте дамыды. д., содан кейін аймақ 2 Рим провинциясына бөлінді - Орта Испания және Қиыр Испания. «Испания» атауы бұрынғы финикиялық Sp(a)n немесе Spania атауына негізделген. Батыс Рим империясының соңында Орталық Еуропадан қоныс аударған герман тайпаларының конфедерациялары Пиреней түбегіне басып кіріп, өздерінің батыс провинцияларында (соның ішінде Суеви, Аландар және Вандалар) салыстырмалы түрде тәуелсіз патшалықтар құрды. Ақырында, вестготтар түбектің барлық тәуелсіз аумақтарын, соның ішінде Византия Испаниясының Византия провинциясын күшпен біріктірді, ол бұрынғы Рим провинциялары мен патшалықтарының барлығын саяси, шіркеулік және құқықтық жағынан азды-көпті біріктірді, олардың мұрагерлері болды. кейін Римдік Испания деп құжатталды.
Ерте заманауи кезеңде Испания тарихтағы ең үлкен империялардың бірін басқарды, ол да ең ерте әлемдік империялардың бірі болды, 570 миллионнан астам испан тілін қамтитын үлкен мәдени және тілдік мұра қалдырды, бұл испан тілін әлемдегі екінші ең көп сөйлейтін тілге айналдырды. Алтын ғасыр кезінде елде Диего Веласкес сияқты көптеген танымал суретшілердің пайда болуына әкелген көркемдік бум болды. Бұл дәуірде ең әйгілі испан әдеби шығармасы «Дон Кихот » да жарық көрді. Испания ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра нысандарының саны бойынша үшінші орында.
Испания – зайырлы өкілді демократия және конституциялық монархия, мемлекет басшысы ретінде король Филипп VI. Испания - табыс деңгейі жоғары дамыған ел, номиналды ЖІӨ бойынша төртінші орында. Ел Біріккен Ұлттар Ұйымының, Еуропалық Одақтың, Еуроаймақтың, Еуропа Кеңесінің, Жерорта теңізі Одағының, Солтүстік Атлантикалық Альянстың, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының, Шенген аймағының, Дүниежүзілік сауда ұйымының және көптеген елдердің мүшесі. Басқа халықаралық ұйымдардың Ресми мүшесі болмай-ақ, Испания G20 саммиттерінің «тұрақты бақылаушысы» болып табылады және олардың әрқайсысына қатысады, бұл оны іс жүзінде топтың бір бөлігі етеді.