cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ілеспелі аударма
Ірі халықаралық саяси жиындарда, ғылыми конференцияларда, форумдарда уақыт үнемдеу үшін қолданылатын аударманың аса қиын күрделі түрі. Ілеспе аударма ерекшелігі – тыңдай, есте сақтай отырып, сөз сөйлеушінің тек бірнеше сөздерін өткізе отырып қана, ілесе аудара білу. Мазмұнды алаңсыз аудара білу үшін аудармашы өз тілінде және өзі меңгерген өзге тілде еркін сөйлеумен қатар, барлық салаға қатысты терминдерді сөз орамдарын білуі қажет. Ілеспе аударма барысында аудармашы арнайы техникалық жабдықталған дыбыс өткізбейтін оқшауландырылған кабинада отырады.
Дереккөздер
Санат: Кітаптар Санат:Аударма
Иіс миы
нобай| Иіс миы (rhinencephalon; rhinos — иіс, encephalon — ми) — соңғы мидың төменгі бетінде орналасады. Ол иіс баданасынан (сұрзаттан тұрады — біріншілік иіс орталығы), латеральды және медиальды иіс жолдарынан (өткізгіш жолдар), иіс үшбұрышынан, алмұртша бөліктен тұрады. Иіс үшбүрышы мен алмұртша бөлік — сұрзаттан тұрады. Бұлар екіншілік иіс орталығының қызметін атқарады. Өткізгіш жолдар ретінде жүйке талшықтарынан құралған латеральды және медиальды иіс жолдары — сұрзаттан құралған латеральды және медиальды иіс қатпарларын сыртынан қаптай, біріншілік иіс орталығы — иіс баданасын, екіншілік иіс орталықтары — иіс үшбүрышымен және алмұртша бөлікпен байланыстырады. Иіс үшбүрышы - латеральды және медиальды иіс жолдарының арасында жатады. Латеральды иіс жолы алмұртша бөлікке, ал медиальды иіс жолы — жол бойы иісмаңы алаңын жасап, ми жабынының медиальды бетіне өтеді. Латеральды және медиальды иіс жолдары — қабылданған тітіркеністі иіс баданаларындағы біріншілік иіс орталықтарынан, иіс қатпарларына, иіс үшбүрыштарына, иісмаңы аландарына, алмұртша бөліктердің сұрзатындағы екіншілік иіс орталықтарына, одан әрі аралық ми гипоталамусына және ортаңғы миға өткізеді. Алмұртша бөліктің ішіндегі қуысы — бүйірлік ми қарыншасының артқы жалғасы. Алмұртша бөліктің ішкі қабырғасында аммон мүйізінің ұшы аяқталады. Алмұртша бөлікті артқы және ішкі жақтарынан гиппокамп саңылауы шектейді.
Дереккөздер
Санат:Бас миы
Кеңтүбек ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Кеңтүбек ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы әкімшілік бірлік. Бұрын Григорьев ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Кеңтүбек, Бақтыарал ауылдары кіреді. Орталығы – Кеңтүбек ауылы. Округ құрамында болған Пролетарка ауылы 2017 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1056 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөрлі ауданы ауылдық округтері
Абтлёбниц
Абтлёбниц (Abtlöbnitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бургенланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 153 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 4,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 005. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Вернер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Николово (Монтана облысы)
Николово (Николово (Област Монтана)) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Монтана қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 428 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3429. Телефон коды — 096. ЕКАТТЕ коды — 51665.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Ренегат
Ренегат - [лат. renegatus, renegare - бас тарту] - өзінің алғашқы ұстанымдарынан, партиясынан бас тартып, қарсыластың жағына өткен адам; жолдан тайған сатқын.
Питильяно
Питильяно (Pitigliano) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Гроссето провинциясында орналасқан.
Ренегат
Дереккөздер
Санат:Саясат
Питильяно
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4014 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 39 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 103 км² шамасында. Пошта индексі — 58017.
Елді мекеннің қамқоршысы — святой Рох.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
NGC 4465
NGC 4465 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Үнді тілдері
Үнді тілдері, үндіарий тілдері — үндіеуропа тілдер шоғырының көне үнді тармағынан тараған тілдер тобы.
Үнді тілдерінде сөйлеушілердің саны шамамен 800 млн-дай (2001). Үнді тілдері негізінен Солтүстік және Орталық Үндістанға, Пәкістанға, Бангладешке, Цейлон мен Непал елдеріне тараған. Туыстық жағынан Үнді тілдері үнді-иран тобының дард және иран тілдеріне жақын. Үнді тілдерінің ерекшелігі орта ғасырдағы үнді тілдері мен диалектілерінің, ортақ даму бағыты мен әр алуан тілдердің бір-біріне әсер етуі және бұл тілдердің тоғысуы нәтижесінде қалыптасуында. Үнді тілдерінде (хинди, урду, бенгали, т.б.) жазылған әдебиеттерде брахми әліпбиінің тарихи нұсқалары (девакагари, бал-бодх, гурмукхи, т.б.), араб-парсы графикасы немесе арнайы әліпбилер (грантка, ланда, т.б.) пайдаланған (қ. Үнді жазуы). Үнді тілдері Үндістанда хинди, урду, бенгал, маратхи, гуджарати, панджаби, ория ассам, синдхи тілдері, Пәкістанда урду тілі, Бангладеште бенгал тілі, Непалда непал тілі, Шри-Ланкада (Цейлонда) сингал тілі ресми тілдер қатарында.
Дереккөздер
Санат:Үнді-Еуропа тілдері
Хамза Әбенұлы Якупбаев
Хамза Әбенұлы Якупбаев (3.8. 1930 жылы туған, Алматы облысы Райымбек ауданы Жалаңаш ауылы) - архитектор. 1959 жылы Мәскеу архитектор институтын бітірді. 1959 - 1966 жылдары "Казгрострой-проект" Бас Мемлекеттік жобалау институттарында архитектор, 1966 - 1967 жылдары Алматы қалалық атқару комитетінің құрылыс және архитектура істерінің техника қадағалау бөлімінің бастығы, 1968 -1969 жылдары "Алматыгипрогор" Мемлекеттік жобалау институты шеберханасының бас археология, 1969 - 1974 жылдары Типровуздың" шеберхана жетекшісі, 1975 - 1978 жылдары "Каз-граждансельпроектің" 1978 жылдан "Алмаатагипрогор" институтының бас архитекторы. Оның жобасьмен Достық үйі (1972, архитектор Р.Сейдалин, Л.А. Тименкомен бірге; Қазақстан Мемл. сыйл., 1974), ҚазПТИ-дің мүнай факультеті (1978), Алматы архитектор-құрылыс институтының бас корпусы (1980), ҚазҰУ-дың Білім үйі (1982), т.б. салынды.
Базиттер
Базиттер — негізді таужыныстар терминінің синонимі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Дозиметриялық бақылау
Дозиметриялық бақылау (Дозиметрический контроль) — жеке құрамның радиоактивті сәулеленуін бақылау және әскери техниканың, азыктүліктің, судың радиоактивті зақымдалу дәрежесін анықтау үшін ұйымдастырылатын шаралар жүйесі. Оны дозиметриялық аспаптарды колданып, радиациялық және химиялық барлау бөлімшелері, радиометриялық лаборатория, химия нұскаушылары және арнайы дайындалған сарбаздар жүзеге асырады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Вила-Нова
Вила-Нова (Vila Nova) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Миранда-ду-Корву муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 104 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,08 км² шамасында. Халық тығыздығы — 40,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Геотарихи ұстаным
Геотарихи ұстаным - Геологиялық процестер мен құбылыстардың өту заңдылықтары геологиялық уақыт барысында айтарлықтай өзгерістерге ұшыраған, сондықтан бүгінгі геологиялық процестерді өткен кезең процестерімен тұп-тура теңдестіре қарауға болмайды деген тұжырымға негізделген палеологиялық зерттеулер ұстанымы. Геотарихи ұстаным "актуализм" ұстанымына, оның ең арнайы түрі болып табылатын "униформизм" ұстанымына қарама-қарсы ұстаным болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Мариана шұңғымасы
Мариана шұңғымасы — Тынық мұхиттың батысында Мариана аралдарын бойлай 1340 км-ге созылып жатқан тар депрессия. Көлденең қимасы V тәрізді, беткейі тік (7 — 9Ә). Табаны тегіс, ені 1 — 5 км. Орташа тереңд. 8 — 11 км. Ең терең жері — оңт. бөлігінде 11022 м. Бұл дүниежүз. мұхит бойынша ең терең жер. Оны 1958 ж. кеңес ғалымдары «Витязь» кемесінде ғыл.-зерт. жұмыстарын жүргізгенде анықтаған.
Дереккөздер
Санат:Тынық мұхит
Ресей Федерациясының батыры
Ресей Федерациясының қаһарманы (кейде Алтын жұлдыз медалі, Герой Российской Федерации; медаль «Золотая Звезда») — Ресей Федерациясы мемлекеттік сыйлықтарының бірі, ерлік жасаумен байланысты мемлекет пен халық алдындағы қызметі үшін берілетін ең жоғары атақ.
Дереккөздер
Санат:Ресей медальдері
Велью (өзен)
Велью — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы БАР/ПЕЧОРА/1288 орналасқан. Өзен ұзындығы 173 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жагуаре
Жагуаре (Jaguaré) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Солтүстік Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Матеус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21 379 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 720,4 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1981 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
Дәстүрлі қоғам
Дәстүрлі қоғам - көбінесе ауылдық қоғам, индустриалды емес, бүгінгі индустриалдық қоғамға қарсы, өндіру мен мәдени мұраларды сақтайтын қоғам. Дәстүрлі қоғам - саяси, әлеуметтік және мәдени дамуы дәстүрлі құндылықтарға, салт-санаға, ата-баба мұраларына негізделетіндігімен ерекшеленетін әлеуметтік орта. Дәстүрлі қоғам адами қызметтің дағдыларын, қарым-қатынас жасаудың, тұрмыс кешудің, мәдени өнегенің пішімдерін кайталап отыруға негізделеді. Мұндай қоғамда дәстүр өмірлік тәжірибені ұрпақтан ұрпаққа жалғаудың, индивидтердің жеке дамуын өзіне бағындыратын әлеуметтік сабақтастықтың басты құралына айналдырады. Дәстүрлі қоғамда әлеуметтік жаңалықтар эволюциялық жолмен біртіндеп жүзеге асады. Ұрпақтар сабақтастығы, олардың арасында қарама-қарсы себеп-салдарлардың болмауы, сан ғасырлық мәдени құндылықтарды ардақ тұтып, рухани-имандық қасиеттерді қастерлеу Дәстүрлі қоғамның жағымды қырлары болып табылады. Кейде Дәстүрлі қоғамдағы қатаң ұжымдық сана жеке адамның шығармашылығы мен бостандығын жете бағаламаушылыққа, өз мәдениетінің жосындары мен қалып қағидаларын өзге мәдени орта мен қоғамның ықпалынан қорғаштап бағатын томаға-тұйықтыққа алып келеді. Дәстүрлі қоғам қазіргі бүкіл әлемдік жаһандану жағдайында, әмбебап құндылықтардың, қарым- қатынас пішімдерінің, техника мен технологиялардың өрістеп, қанат жаюына орай өзінің томаға тұйықтығын жоғалта бастады. Бірқатар елдер (мысалы, Жапония) өздерінің Дәстүрлі қоғамындағы әлеуметтік-мәдени құндылықтарды қазіргі заманғы өркениет үрдістерімен оңтайлы ұштастыра білді. Ал, Азия, Африка мен Латын Америкасының кейбір елдері бұрынғы дәстүрлі даму жолдарын сол қалпында ұстануға тырысып келеді. Қазақ халқының Дәстүрлі қоғамнда да өзіндік дәстүрлі мәдениет, Дәстүрлі саяси жүйе, дәстүрлі құқықтык сана, т.б. болған. Ұзақ Жылға созынған отарлық езгі барысында қазақтардың Дәстүрлі қоғамына тән өзіндік болмысын жоюға бағытталған қыруар әкімшілік Шараларға қарамастан, халқымыз өзінің әлеуметтік-мәдени Құндылықтарының негізін сақтап қала алды.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Ширек
Ширек - бүтін санды немесе затты төртке бөлгендегі бір үлесі "Ширек" сөзінің түбі - "сирақ". Қазақтар малдың етін төрт кісі бөліскенде, бір-бір сирақ алыпты дейді.
Ширекке байланысты мақал-мәтелдер
Ширегіне келмейді.
Бүйректен сирақ шығарды.
Сирағы шыққан кедей.
Қара сирақ бала.
Сырдың суы сирағынан келмейді.
Түсіндірме сөздігінен: Бүтiннiң төpттен бip бөлегi. ~ ғасыp.
Математикалық тұрғыдан оны былай белгілеуге де болады: жай бөлшекпен - 1/4; ондық бөлшекпен - 0,25; процентпен - 25%
Әдебиеттер
Санат:Математика
Желмая (журнал)
Желмая — Түркиядағы қазақ жастарының қоғамдық-мәдени және ғылыми журналы. Алғашқы саны 1998 жылы 25 қазанда Анкарада жарық көрді. Құрылтайшысы — Қожа Ахмет Иасауи атындағы Қазақ-Түрік халықаралық университетінің Өкілетті кеңесі (төрағасы Намык Кемал Зейбек). Журналда тарих, руханиат, әдебиет, экономика, әлеуметтік мәселелер, мәдениет, дүниетаным, өнер, ұлттық сана, жастар мәселесі туралы мақалалар жарық көруде.
Дереккөздер
Санат:Журналдар
Желкенді спорт
Желкенді cпорт — желкенді қайықтармен, сондай-ақ, крейсерлік яхталармен өткізілетін спорттық жарыс түрі. Жарыс белгіленген маршрут бойынша әр түрлі қашықтықта өткізіледі. Қайықтың (яхтаның) жүзу бағытын өзгерту желкенді бұру арқылы іске асырылады. Желкенді cпорт 17 ғ-дың ортасында Нидерланд мемлекетінде пайда болды. Алғашқы желкенді регата жарысы Ұлыбританияда өткен (1661). Халықарaлық желкенді cпорт одағы 1907 жылы ұйымдасқан. 1990 жылы оған 80-нен астам мемлекет мүше болды. Олимпиялық ойындар бағдарламасына 1900 жылы енгізілген. 1922 жылдан дүниежүзілік чемпионат өткізіліп келеді. Қазақстанда алғашқы ресми жарыс 1956 жылы Балқашта өтті. Желкенді cпорт Алматы облысында (Қапшағай бөгенінде), Қарағанды (Балқаш көлінде), Атырау және Маңғыстау (Каспий теңізінде) облыстарында жақсы дамыған.
Дереккөздер
Санат:Желкенді спорт
Капсула
Капсула (capsula — қапшық) - адам мен жануарлар организмдеріндегі қомақты (паренхималы) мүшелердің (бүйрек, бауыр, көкбауыр, лимфа түйіндері, қал-қанша, бүйрекүсті, сүт, ұйқы, сілекей бездері т.б.) сыртқы дәнекер ұлпалы қапшығы, Капсулалар үшін негізінен қорғаныс және тіректік қызметтер атқарады. Ал қапшығы тіректік және қорғаныс қызметтерімен қатар, жиырылу қызметін де атқаратын кейбір мүшелерде, мысалы, көкбауырда капсуланың құрамына талшықты тығыз дәнекер ұлпасымен қатар бірыңғай салалы жолақсыз ет ұлпасының миоциттері кіреді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Жюстин Дюфур-Лапуант
Жюстин Дюфур-Лапуант (Justine Dufour-Lapointe; 25 наурыз 1994 жыл, Монреаль, Квебек, Канада) — канадалық фристайлшы.
Жетістіктері
{| {| class="wikitable" ! colspan="3" |
Ғылым практикамен күшті (баяндама)
Ғылым практикамен күшті – Қаныш Сәтбаевтың Қазақстанның ғылым қызметкерлерінің кеңесіндегі жасаған баяндамасы. 1989 жылы «Ғылым» баспасынан шыққан «Ғылым мен мәдениет туралы таңдамалы мақалалары» жинағына, 2007 жылы «Оңтүстік полиграфия» баспа үйі шығарған шығармалар жинағының 1-томына енген. Баяндамада СОКП Орталық комитеті мен КСРО Министр Кеңесінің «Елімізде ғылыми-зерттеу жұмыстарын үйлестіруді жақсарту жөніндегі шаралар және КСРО Ғылым Академиясының жұмысы туралы» қаулысы, сол сияқты ғылым қызметкерлерінің бүкілодақтық бірінші кеңесі ғалымдардың жетістіктерінің қорытындыларын шығарып, кемшіліктердің бетін ашқаны және ғылым жұмысты одан әрі дамытудың жолдарын көрсетіп бергені жайлы сөз қозғайды.
Жюстин Дюфур-Лапуант
Олимпиада ойындары
! colspan="3" |
Ғылым практикамен күшті (баяндама)
Сәтбаев бұдан кейін ғылымның жеке салаларының жұмыс жайы мен негізгі бағыты туралы баяндайды. Геолог ғалымдар өндірісшілермен тығыз шығармашылық ынтымақ жасай отырып, Қазақстанның мемлекеттік геология картасындағы ақ нүктелерді жою, оның геологиялық құрылымының заңдылықтарын ашу, жер қойнауындағы есепсіз көп байлықтарды анықтау жөнінде аса көлемді жұмыс істеді: геологтар жасаған Орталық Қазақстанның металлогендік болжам карталары түрлі түсті, қара және сирек кездесетін металдардың, көмірдің, басқа да пайдалы қазба байлықтардың көптеген кендерін табуға немесе өнеркәсіп тұрғысынан қайтадан дұрыс бағалауға жеткізді дейді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Ғылым
Коберсдорф
Коберсдорф (Kobersdorf) — Аустриядағы жәрмеңке. Бургенланд федералды жеріне қарасты Оберпуллендорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1893 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27.3 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — OP, ресми идентификациялық коды — 1 08 07.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Клаус Шюц (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Бесас
Бесас (Bezas) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Альбаррасин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 79 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26.30 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Антонио Кирога
Дереккөздер
Санат:1784 жылы туғандар Санат:1841 жылы қайтыс болғандар
Санат:Испания саясаткерлері
Няру-Яха
Няру-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Байдарата кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Атқонақ
Атқонақ (Phleum) – астық тұқымдасына жататын, қарабас шалғын деп аталатын дәнді шөптердің бір туысы, бір немесе көп жылдық өсімдіктер.
Негізінен Жерорта теңізі жағалауларында өсетін 20-ға жуық түрі белгілі. Еуропада 18 ғ-дан бастап мәдени өсімдік ретінде өсіріліп келеді. Қазақстанның оңтүстік-шығыс, оңтүстік, орталық, шығыс аудандарында өседі. Атқонақтың далалық атқонақ, альпілік атқонақ, шашақты атқонақ, рожевиц атқонақ сияқты түрлері бар. Олардың ішіндегі ең маңыздысы және жиі кездесетін түрі – шалғындық Атқонақ (Ph. pratensіs). Оның биікт. 60 – 100 см. Сабағы көп жапырақты болады. Жапырағы түп жағында көп болғандықтан, шоғырлана өседі.Гүлшоғыры – жалған масақ. Масағы ұсақ, бір гүлді келеді. Тұқымы – ұсақ ақшыл түсті, сопақша дән. Маусым – шілде айларында гүлдейді. Атқонақ – қолдан өсірілетін жоғарғы өнімді, бағалы мал азығы. Оның әр га-сынан 30 – 40 ц өнім алынады. Ылғал жеткілікті болса, жылына екі рет оруға болады. Атқонақтың топырақ тыңайту үшін де маңызы зор.
Ауызша аударманың дайындығы
Ауызша аударма шығармашылық іс емес, техникалық сипаттағы процесс. Аударма үдерісі мықты теориялық білімсіз, жаттығусыз мүмкін емес. Аударма теориясын жақсы меңгеру арқылы болашақ аудармашы тәжірибе жинақтайды. Ауызша аударма аса жауапты іс. Ауызша аударманың жасалу технологиясы, әдістемелері, аудармашы әдебі, мәнері – мәдениеті кәсіби маманданудың басты негіздері. Ауызша аудармашы шешен де шебер сөйлеумен бірге тіл мәдениетін де жетік меңгеруі тиіс. Ауызша аудармашы кәсібі жан-жақты біліктіліктің жоғары деңгейін қамтамасыз етуде өзіне қажетті барлық мүмкіндікті, соның ішінде өзінің жұмыс жағдайына сәйкесетін ерекшеліктерін күні бұрын дайындықтан өткізеді. (Ауызша аударма кезінде аударып жеткізетін аппаратураның сенімділігін, шешен сөз жылдамдығын бәсеңдетуін, олардың сөйлейтін сөзінің алдын-ала ұсынылуын ,жұмыс кезінде демалыс үшін үзіліс жасау). Аудармашы аударманың дәлдігі, сапасы үшін жауап береді. Аудармашы материалдың мазмұнын құпия түрде сақтау керек. Арнайы ресми орындарының рұқсатынсыз өз бетімен жариялауға болмайды.
Дереккөздер
Санат: Кітаптар Санат:Аударма
Лэвистаун (Миссури)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 595 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Льюис округы (Миссури)
Тозловка
Тозловка — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бездна өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Көбенқопа
Көбенқопа – Тобыл өзені аңғарындғы тұйық көл. Тентексор көлдерінің оңтүстік-батысында орналасқан.
Географиялық орны
Қостанай облысы Қамысты ауданы Қарабатыр ауылының оңтүстік-батысында 20 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 250 м биіктікте. Аумағы 3,2 км2, ұзындығы 3,3 км, енді жері 1,9 км, жағалау бойының ұзындығы 10,8 км, орташа тереңдігі 0,3 м. Жазық келген жағалауында қамыс, құрақ өскен. Жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Жазда көл айдыны тартылып, жағалауы батпаққа айналады. Қараша айында суы қатып, сәуірде ериді. Суы кермек, сілтілі келген.
Н.Гастелло қысқа көшесі (Астана)
thumb|200px Н.Гастелло қысқа көшесі Жәнібек тархан көшесінен басталып, А.Иманов қысқа көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 423 м.
Николай Гастелло (1908-1941) - ұшқыш, Кеңес Одағының Батыры. Ұлы Отан соғысының басында 1941 жылы 26 маусымда жаулардың танкілері мен машиналары шоғырланған жеріне өз үшағын бағыттал, сол жерде қаза тапқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Вальдсхут (аудан)
Вальдсхут (Landkreis Waldshut) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Вальдсхут-Тинген қаласы. Аудан Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 1.131,19 км² шамасында. Тұрғыны 167 304 мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 148 адам/км². Ауданның ресми коды — 08 3 37.
Аудан 32 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг аудандары
Декатенациялау
ДЕКАТЕНАЦИЯЛАУ (Декатенация;decatenation) — жолдық белгілер тізбегін бөліктерге (жол бөліктеріне) бөлшектеу операциясы. Біріктіру операциясына қарама-қарсы операция.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Архангель (Архангел ауданы)
Архангель — Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл,     Архангель ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 5697 адамды құрады. Пошта индексі — 453030, ОКАТО коды — 80203810001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Желі майлау
Желі майлау — қазақ халқының ырымдарының бірі. Сауын малдың төлі байланатын желі алғаш қазық қағылып, арқан тартылғанда “ақ көп, мал сүтті болсын” деген тілекпен желі арқанына айран құйып, қазығын майлайды.
Дереккөздер
Санат:Салт-дәстүрлер
IC 5269A
IC 5269A — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70039, ESO 406-23, MCG -6-50-11A.
Сыртқы сілтемелер
IC 5269,1 Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Әулиеата сиыры
Әулиеата сиыры — сиырдың сүтті тұқымы. Қазақстандағы жергілікті сиырды голланд бұқасымен будандастыру арқылы алынған. 1952 жылдан жеке сиыр тұқымы болып саналады. Түсі қара немесе қара ала болып келеді, кейде қара құлақты, қара төбел ақ сиырлар да кездеседі. Әулиеата сиыры жергілікті жердің ауа-райына тез бейімделеді. Тұрқы шымыр, ұзын жіңішке мойынды, кеудесі шығыңқы, етсіз келеді. Әулиеата сиырының салмағы 460 кг-нан 530 кг-ға, ал бұқаларыныңсалмағы 750 – 770 кг-ға дейін тартады. Әрбір сауын сиыр жылына орта есеппен 3500 – 4000 кг (майл. 3,8 – 3,9%) шамасында сүт береді. Әулиеата сиыры Түлкібас, Сайрам аудандарының шаруашылықтарында өсіріледі.
Басынқы сөйлем
Басынқы сөйлем — құрамындағы бағынынқы сөйлемді өзіне бағындырып тұратын сабақтас құрмалас сөйлемнің тиянақты компоненті. Басынқы сөйлем бағынынқы сөйлемді жетекке алып, өзіне бағындырып, сабақтас құрмалас сөйлемді тиянақтап тұрады. Негізінде басынқы сөйлем бағынынқы сөйлемнен кейін келеді, бірақ бұл тәртіп поэзиялық туындыларда сақтала бермейді. Сабақтас құрмалас сөйлемдегі негізгі ой басынқы сөйлемде айтылады да, бағынынқы компонент соны толықтырып, айкындап тұрады. Мысалы: Жығылган ағаштар жолымызды бөгеп, оларды айналып өтіп әлек болдық (Ә. Нүршайыков).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
NGC 119
NGC 119 — Феникс шоқжұлдызында орналасқан S0/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 28 қазанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 119 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1659, ESO 150-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Феникс (шоқжұлдыз)
Павлодар облысының денсаулық жүйесі
Облыстың денсаулық қызметі 1938 жылы мынадай мәліметтер бойынша сипатталады: 34 аурухана (10-қалалық, 24 ауылдық), 40 –амбулаторлық-емханалық мекеме, 53 ФАП қызмет көрсетті. Ауруханалардың әрқайсында екі рентген аппараты және лабораториялар жұмыс істеді. Облыста 30 дәрігер қызмет етті, олардың 10-ы ауылдық жерде болды.
1941-45 жылдары халық шаруашылығының барлық салалары сияқты медицина қызметі де Ұлы Отан соғысының жеңісін қамтамсыз етуге жұмылдырылды.
Медициналық мекемелердің дамуына тың және тыңайған жерлерді игеру көрнекті ықпал жасады. Жаңадан ашылған совхоздарда алғашқыда 10-15 кереуеттік ФАП-тары, аптекалық пунктері бар учаскелік ауруханалар ашылды. 1961 жылғы 1 қаңтарда медициналық ұйымдардың саны 133-ке жетті, олардың ішінде 91 аурухана, барлығы 3950 кереуеттік орын; дәрігерлердің саны - 442, орта дәрежелі кадрлар саны - 2392 болды. 10 мың тұрғынға 75,2 кереуеттен, 8,4 дәрігерден, 45,6 орта дәрежелі кадрлардан келді. 1965-1985 жылдары ПТЗ, ПАЗ, МӨЗ, Химкомбинат, Павлодардағы N2 ЖЭО-ғы, N3 ЖЭО-ғы, Екібастұзда ЕЖЭК-ні ЕФЗ, Ақсу ГРЭС-і, Қ.Сәтбаев атындағы Ертіс-Қарағанды каналы сияқты өнеркәсіп орындары тасқынды дамыды. Жоғарыда айтылған өнеркәсіп гиганттарының құрылысын жоспарлауда денсаулық сақтау мекемелерін салуды қоса жоспарлауға қол жеткізілді. Мәселен, ПТЗ-да - 1750 келушіге қызмет ететін екі емхана, 120 кереуеттік екі бөлімше, ПАЗ-да - 600 кереуеттік, 1200 келушіге қызмет көрсететін емхана, Химкомбинатта – 730 кереуеттік аурухана, 950 келушіге қызмет көрсететін емхана салынды. Екібастұзда көміршілердің медициналық санитарлық бөлімі, энергетиктердің медициналық санитарлық бөлімі және әйелдер босанатын үй, Ермакта (қазіргі Ақсу) 350 кереуеттік аурухана кешені, емхана пайдалануға берілді. Шідерті кентінде 175 кереуеттік аурухана, 200 келушіге қызмет ететін емхана іске қосылды. Барлық аудан орталықтарында (Павлодар ауданынан басқа) 120-175 кереуеттік аурухана, 250 келушіге лайықталған емхана іске қосылды.
Одан кейінгі жылдарда Павлодарда үш тіс емханасы (1 балалар), Екібастұзда және Ақсуда – 2 емхана салынды. Барлық АОА-да стомотология кабинеттері, ауылдық орталық ауруханаларда – тіс дәргерлері кабинеттері жұмыс істеді. Арнайы мамандандырылған диспансерлердің материалдық-техникалық базаларын жақсарту жөнінде нәтижелі жұмыстар атқарылды. 1972 жылы 200 кереуеттік типтік корпус, 500 келушіге лайықталған емхана пайдалануға берілудің нәтижесінде облыстық туберкулездиспансерін барактардан арылтуға мүмкіндік беріп, кереуеттер саны 500-ге жеткізілді, ал 1983 жылы қосымша бес қабатты корпус салынып, кереуеттер саны 500-ге жетті.
Екібастұзда 90 кереуеттік тубдиспансер салынды. Павлодарда емханасы бар 500 кереуеттік психоневрологиялық диспансер, облсанэпидстанция, 15 дәріхана, медучилище оқушыларына арналған 2 жатақхана, Екібастұз медучилищесінің оқушыларына және Павлодардағы дәрігерлердің біліктілігін жетілдіру факультетінің курсанттарына арналған бір-бір жатақхана, Успен ауданының Константиновка ауылында Павлодар ауданының Ефремовка, Пресновка ауылдарында Краснокутск (қазіргі Ақтоғай) ауданының Коминтерн, Май ауданының Жалтыр, Екібастұз ауданының Төртүй ауылдарында учаскелік ауруханалар салынып,   пайдалануға берілді. Соның нәтижесінде медициналық мекемелердің матерниалдық-техникалық базасы нығыйды. Медициналық техникаларды, диагностикаларды, ауруларды емдеуді, жұмсақ және қатты инвентарларды қамтамасыз ету үшін арнайы «Медснаб» қызметі құрылды.
1970 жылдан бастап мамандандырылған көмек түрлерін жақсарту жөнінде жұмыстар жүргізіле бастады. Кардиалогиялық, эндокринологиялық, нефрологиялық, гематологиялық, нейрохирургиялық, жақ-беттік, күйгенді емдеу, жүрек-тамыр бөлімдері мен кабинеттері ашылды. Барлық ірі ауруханаларда анестезиологиялық және реанимациялық бөлімшелер жұмыс істеді. Облыстық ауруханада барокамера, N 1 қалалық ауруханада – «Жасанды бүйрек» бөлімшелері бар. Облыстық тубдиспансерде туберкулез ауруының бар-жоғын анықтау үшін жыл сайын тұрғындарды тексеру жұмысы жүргізілетін бригада қызмет етеді. Бригаданың қарамағында жеті көшпелі флюрография жабдығы бар, олардың жартысы автономды электр жабдығымен жұмыс істейді.
1970 жылы тұрғындардың 80 пайызы тубуркулез ауруы бойынша тексеріліп, 100 пайызына екпе жасалды. Тубуркулезбен ауыратындарға медикаменттік емдеумен қатар оперативті емдеу де табысты жүргізіліп, курорттық емделу үшін жолдамалармен қамтамасыз етілді. Осындай жүргізілген тиянақты жұмыстың нәтижесінде 100 мың тұрғынның 120-сы ауыратыны (1970) 69,5 адамға (1991), осы аурудан қаза болу 34-тен 14,2-ге азайды. Тұрғындар арасында жыл сайын аурудың алдын алу екпе жұмысы жүргізілді. 1970 жылығы 100 мың тұрғынның іш сүзегі ауруымен ауырғандары 10,6 адамнан 2000 жылы – 0,12-ге; вирусті гепотитпен ауырғандар сәйкестігінше - 161,6-дан 32,9-ға; ішек инфекциясымен ауырғандар - 1436,2 адамнан 250-ге; бруцеллезбен ауырғандар – 52,0 - 2,9-ға; қызылшамен ауырғандар – 244,2-ден 0,12-ге түсті. Дифтерия, полиомиелит, туляремия, бөртпе сүзек аурулары мүлде жойылды.
Өткен жылдары бойы С.А.Солдатов, В.В.Рокованов, В.Г.Ваккер, М.Д.Гупалова, Ж.З.Асылханов (облыстық ауруханада); В.А.Акопян, Ә.Қ.Қадыров, И.Р.Ахметжанов, Малгаждаров (тубдиспансерде); М.Н.Теренина, Б.А.Қазыбаев (облыстық тері аурулары диспансерінде); Р.Г.Кутуев, М.К.Сүлейменов, (облонкодиспансерде); С.З.Рабкин, А.И.Талалай, (облпсихдиспансерде), Е.В.Аврамова, Т.М.Асылханов, Л.Д.Тохтарова, С.Б.Иманғазинов (N 1 қалалық ауруханадан); А.Д.Коротков, А.М.Пантюхов, В.Г.Ваганова (N2 қалалық ауруханада); А.Х.Селютина, Т.И.Чугунова, Л.Х.Ақботина (әйелдар босандыру үйінде), А.Д.Антонова, С.И.Батькаева, Г.Н.Сербиненко (балалар ауруханасында); П.Е.Ли, Ю.С.Калинин, Л.А.Перминов, В.В.Другов, Р.Д.Голубчик, А.Қ.Сыздықов, К.З.Сакиев, Т.Б.Баймаханов (санэпид қызметінде); Л.И.Блинов, Н.Б.Рейф, Г.К.Камитова (Павлодар қалақ денсаулық сақтау бөлімінде) және басқалары денсаулық сақтау қызметін қалыптастыруға зор үлес қосты.
Ауылдық денсаулық сақтау жұмысында Г.К.Усманова, В.М.Засухина, С.Д.Шамышева, С.Р.Жұмажанов, Ш.Қ.Кәрібаев, К.Д.Рахметов, С.К.Кенжебаев, Б.И.Момынов, К.С.Ситказинов, М.Мәрденов, К.Ж.Үздембаев, М.К.Қадырбеков, С.И.Шамиев, Екібастұзда Б.М.Авербух, М.М.Тентекбаев, А.Т.Құсайынова, Г.Ж.Әлкебаева, А.И.Юшкина, Ақсуда қалалық аурухананың бас дәрігері Ж.К.Төребаев, стоматолог Н.В.Войцеховская сияқты дәрігер-ұйымдастырушыларды ерекше атап өту орынды.
Дәрігерлік қызметте жүріп, тәжірибеден қол үзбей медицина қызметкерлері ғылыми жұмыстармен шұғылданды, атап айтқанда, 5 дәрігер медицина ғылымдарының докторы, 17 дәрігер медицина ғылымдарының кандидаты атанды. Мәселен, Ә.Х.Мұстафин, Е.А.Бейсембаев, А.К.Қожанова ғылым докторлары, ал Б.Д.Оразғалиев, С.Б.Иманғазинов, С.А.Алтынбеков, Н.М.Садықов, А.Д.Миляев, В.В.Другов және басқалары ғылым кандитаттары дәрежелеріне жетті.
Жиырма дәрігерге «Қазақ ССР-на еңбегі сіңген дәрігер» атақтары берілді. Олар – И.В.Михельсон, Н.И.Кислицина, Ғ.Т.Сұлтанов, К.Н.Петухов, Я.Я.Фрезе, Т.Қ.Қайырбеков, А.Д.Антонова, А.А.Вуколова, Б.М.Авербух, Г.К.Усманова, В.М.Засухина, Л.А.Зенченко, Н.С.Камщук, Г.Г.Аршакян, Б.Каипова, Р.А.Султанова, А.А.Страздин, Н.Г.Пешков, З.Д.Раздорская, В.Е.Кряжок.
1991 жылғы 1 қаңтарда облыста 220 медициналық мекемелер бар еді, ал 2000 жылы ол мекемелердің саны 165, ауруханалық ұйымдар 101-ден 2000 жылы 45-ке түсті. 1991 жылы он мың тұрғынға 140 кереуеттен болса, 2000 жылы 75,4 кереуеттен тиетін болды. Жалпы ауруханалық 13595 кереует саны 5680-ге төмендеді.
Стомотологиялық және дәріханалық мекемелер толық жеке меншіктің қолында болды.Дәрігерлер мен орта деңгейлі медицина қызметкерлері 1/3-ге азайды. Қайта құру жылдары денсаулық сақтау саласын қаржыландыру жоспардың 70-75 пайызын құрады, 1995 жылдан бастап 2002 жылға дейін жыл сайын 1 млрд. теңге медицина саласына берілмеді. Медицина қызметкерлері 6-8 ай бойы еңбекақыларын ала алмады, аудандарда бір жылға дейін ақша қолға тимеді. Соңғы жылдары еліміздің экономикасы өркендей түсті. Елбасы Н.Назарбаев 2002 жылды «Денсаулық жылы» деп жариялады. Сол жылы алғаш рет еңбекақы қарызы жойылып, сала қызметкерлері еңбекақыларын белгіленген мерзімде алатын болды. Қазір барлық медицина мекемелері күрделі жөндеуден өткізіліп, заманауи медициналық жабдықтаулармен қамтамасыз етілді. Павлодар қаласында диагностикалық орталық салынып, тұрғындарға сапалы медициналық қызмет көрсетілуде.
Денсаулық саласын реформалау 1998 жылы наурыз айында сала жүйесін жетілдіру жөніндегі бірлескен жоспар жасаудан басталды. Денсаулық саласын реформалаудың басым бағыты - алғашқы медициналық-санитарлық қызмет көрстетені медициналық құрылымдарды нығайту және қайта құру, жан басына берілетін көмекке орай қаржы бөлу медициналық қызмет нарығында бәсекелестікке мүмкіндік беру, медициналық ұйымдардың басшыларын тағайындауды конкурс жүйесінде өткізу болды.
Емдеу-аурудың алдын алу мекемелері қаржы бөлу көздері бойынша бөлінді: 1) тікелей бюджеттен қаржыландыру, 2) медициналық кәсіпорын қайта құрылып, облыстық медицнианлық сақтандыру қоры негізіндегі қаржы көзінен қаржыландыру. 1999 жылы қалалық және аудандық денсаулық сақтау бөлімдері құрылды. Мемлкеттік қаражаттарды тиімді пайдалану мақсатында негзігі қызметтері мемелекеттік медициналық мекемелерді қаржыландыру және медициналық қызмет көрсету тарифтерін қалыптастыру мен медициналық қызмет көрстеудің көлемін, сапасын бақылау жасатын медииналық қызмет көрсету департаменті ашылды. Сол кезде облыстық денсаулық сақтау негізінен отбасылық дәрігерлік амбулаториялар (ОДА орыс тіліндегі абревиатурасы СВА) түрінде жұмыс істеді, олардың саны 118 (34 қалалық, 84 ауылдық). Облыстың барлық тұрғындары жан басы бойынша қарыжыландырылған осы ОДА-ға бекітілді. ОДА-ға тіркеу әкімшілік жолымен де жүргізілді. 2001 жылғы мамыр айында ОДА-ға тіркеу ерікті түрде жүргізілді. Осы жылғы 1 маусымнан бастап қалалық ОДА-ны қаржыландыру өз еркімен таңдау нәтижесі  бойынша жасалды. 2001 жылығы 1 қаңтардан бастап облыста жартылай-толық қор ұстау енгізідді: барлық ОДА-лар консультативтік-диагностикалық қызмет, сондай-ақ, өз бағыттары бойынша жоспарлы стационарлық көмек төлемін іске асырды (Павлодар қаласындағы ОДА-дан басқасы). Жеңіл аурулардың өзі қымбатқа түсетін стационарлық медициналық қызмет көрсетуге балама болған күндізгі стационарлар 25 қалалық және 61 ауылдық ОДА-ға берілді. Облыста тұрғындарға консультативтік-диагностикалық қызмет көрсету  осы қызметке сәйкес 6 емханада (КДП), 18 мамандандырылған диспансерлер бөлімшесі мен ауруханада, 11 консулт.-диагн. бөлімшеде (КДБ) және аудандық ауруханаларда, 3 базалық әйелдер консультациясында, облыстық СПИД орталығында, облыстық иммунологиялық клиникалық орталықта және қалалық балаларды оңалту орталығында жүргізілді. КДП-ларда (КДО) медициналық қызмет көрсету ОДА бағыты бойынша жылдық көлемдегі кепілдік шегінде тегін жасалды, ал қызмет көрсетудің: ОДА-ның жолдамасы болмағанда көрсетілетін қызмет,  түрлі медициналық байқаулар (жұмысқа, оқуға қабылдау, жүргізушілік куәлік алу және т.б. ), өнеркәсіп орындарымен, мекемелермен жасалған келісім-шарттар, қымбат бағаланған әдістемелік тексеру түрлері ақылы болды. КДП-нің жасайтын ақылы қызметінің көлемі жалпы көрсетілетін қызметтің 1/3 аспауы тиіс.
Облыс тұрғындарына стационарлық көмек жалпы кереуеттік қоры 5370 кереуеттік 36 ауруханалық ұйымда және 7 диспансерде, соның ішінде: Ғ.Сұлтанов атындағы облыстық аруханада, облыстық балалар ауруханасында, Павлодар қаласының N 1 ауруханасында, Екібастұз қаласының ауруханасында, Ақсу қаласының ауруханасында, Павлодар қаласының инфекциялық ауруханасында, медициналық жедел көмек ауруханасында, 10 туберкулезді емдеу ауруханасында, 9 аудандық  ауруханада, 5 ауылдық ауруханада, 2 әйелдер босанатын үйде, аурудың алдын алу және кіріптар науқастануды емдеу жөніндегі орталықта, облыстық оңалту орталығында, облыстық перинатальді орталығында, облыстық туберкулез ауруын емдеу диспансерінде, облыстық онкологиялық диспансерде, облыстық психоневрологиялық диспансерінде, облыстық тері-венерологиялық диспансерінде, Екібастұз қаласының психоневрологиялық диспансерінде, Екібастұз қаласының тері-венерологиялық диспансерінде, Екібастұз қаласының наркологиялық диспансерінде жүргізіледі. Кереуеттермен қамтамсыз ету 10 мың тұрғын адамға 69,1-ден, соның ішінде қалалық жерлерде - 98,2, ауылдық жерлерде - 25,1-ден келеді. Кереуеттік қор үлкендер және балаларға арналаған 44 пішінді кереуетпен қамтамасыз етілді. 43 аурухана ұйымдарының 28-і медициналық кәсіпорын болып саналады және департаменттің клиникалық-шығын топтары бойынша қаржыланды. Сонымен қатар, облыстық, Ақсу, Екібастұз қалаларының медициналық кәсіпорындары және аудандық ауруханалар емделген аурулар үшін жан басына бөлінген қаржы есебінен төлем алады. Базалық тарифтің (7500 теңге) жетіспеуі ескеріліп, стационарларда ауруларға дәрі алу қаржысына қосымша төлеу енгізіген, бұл қаржылар өмірлік маңызды, қымбат әдістемелік тексерулер тізіміне енгізілмеген. Медициналық кәсіпорындар көлемі 5 пайыздан аспайтын деңгейде ақылы қызмет көрсете алады. Облыс тұрғындарына қалаларда 3 жедел жәрдем көрсету станциясы және аудан орталықтарындағы және аудандар мен кенттердегі, ауылдардағы учаскелік ауруханалардың  құрамындағы  11 жедел жәрдем бөлімшелері шұғыл көмек береді. Облыстың емдеу-аурудың алдын алу ұйымдарының диагностикалық базаларында: 113 клиникалық-диагностикалық лаборатория, рентгенологиялық кабинет, 23 флюорогарфиялық қондырғы, 53 функциональді диагностикалық кабинет, 23 ультра дыбыстық диагностикалық кабинет бар. 2002 жылы елбасы Н.Назарбаев заманауи жабдықтаулармен жабдықталған Диагностикалық орталықтың салтанатты ашылуына қатысты. Облыстық ауруханада ДНК деңгейінде жұқпалы ауруларға диагностика жасайтын полимеразды-ұласпалы реакциялы лаборатория және «Cobas mira» иммуноферментті (организмде химиялық реакцияға қатысатын күрделі органикалық заттар) анализатор жұмыс істейді. Павлодар қаласындағы N 1 қалалалық ауруханада «Жасанды бүйрек аппараты», «Фрезениус» фирмасының қондырғыларымен толық ауыстырылды, «Aloca» фирмасының заманауи ультра дыбысты сканарі, «Rentax» эндоскопиялық жабдықтаулардың кешені, кардиомониторлар сатып алынды.
Шешілуі аса маңызды мәселелердің бірі тұрғындарды ауыз суымен қамтамасыз ету. Соңғы 5 жыл ішінде ГОСТ-қа сәйкес келмейтін ауылдардағы 30 су құбыры жабылды, олардың іс жүзінде қолданылуы тоқтатылды. Мына берілген таблица 2000 жылы тумалардың көбейіп, өлім көрсеткіштерінің тұрақтануы, біздің табиғи өсуімізді айғақтайды. Осы жылы бөбектердің шетінеуінің төмендеу көрсеткіші байқалды. 2001жылғы 9 ай ішінде бұл көрсеткіш 1000 туған балаға 24,2 нәрестеден келіп, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 1,5 пайызға төмендеді. Туберкулезбен ауырғандар соңғы 5 жылда үш есе өсті. 2000 жылы бұл аурумен ауырғандар 100 мың тұрғынға 201,1 адамнан келді. Сол жылғы 10 айда туберкулезбен ауыратындардың саны 3 пайызға төмендеп, 100 000 адамға 160,9 адамнан келді. Туберкулезбен ауырғандар арасында өлім 9,3 пайызға азайды.
Бұл ретте туберкулезбен ауырғандарды емдеу мен диагноситка жасауда, туберкулез мекемелерін қаржыландыруда, әсіресе, дәрімен және тағаммен қамтамасыз етуде  DOTS стратегиясын енгізудің, білікті тактикасын игерудің пайдасы зор болды.
Сілтемелер
Санат:Павлодар облысы
Капацитация
Капацитация (capacitate — қабілеттілік) - адам мен жоғары сатыдағы омыртқалы жануарлар сперматозоидтарының жатыр түтігі (жұмыртқа жолы) қуысымен ұрықтану орнына қарай (жатыр түтігінің жоғарғы 3/1 бөлігі) қозғалу барысында, олардың ұрықтануға қабілеттілігінің біртіндеп күшейе түсу қасиеті.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
IC 835
IC 835 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44200, MCG 5-31-21, ZWG 160.32, KUG 1254+267.
Одоровци (Монтана облысы)
Одоровци (Одоровци) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Брусарци қауымының құрамына кіреді.
IC 835
Сыртқы сілтемелер
IC 835 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Одоровци (Монтана облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3679. Телефон коды — 09782. ЕКАТТЕ коды — 53401.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Ғылым - халықтың игілігі (мақала)
Ғылым - халықтың игілігі – Қаныш Сәтбаевтың мақаласы. 1989 жылы «Ғылым» баспасынан шыққан «Ғылым мен мәдениет туралы таңдамалы мақалалары» жинағына, 2007 жылы «Оңтүстік полиграфия» баспа үйі шығарған шығармалар жинағының 1-томына алғаш енген. Бұл мақалада ғалым өткен жылдардағы Ғылым Академиясының әр сала бойынша атқарған зор ғылым еңбектеріне тоқтала отырып, жаңа 1950 жылда атқарылатын міндеттерге көңіл бөледі. Сәтбаев «Академияның осы жоспарына сәйкес жобалар бойынша 1950 жылы Қазақстанның кен байлықтары, қара, түсті металл, көмір, мұнай қорлары зерттеледі. Қарағандыны бұдан да өркендету мәселесі алға қойылып отыр.
Сондай-ақ Қазақстанның батыс өңірін өзінің жергілікті отын қорымен қамтамасыз ету мәселесі шешіледі» дей келіп, 1950 жылы 331 тақырыпта 84 кешенді проблемаларды қарайтын ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілетінін, мұның ішінде тау-кен, геология, география, тарих, тіл, әдебиет, өнер, медицина, мал шаруашылығы, егін шаруашылығы, әсіресе, биологиядағы мичуриндік озат бағытты насихаттайтын зерттеулер болатынын атап өтеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары
Динозаврлардың жойылуы
Динозаврлар Бор дәуірінің соңына қарай жойыла бастаған. Көптеген зерттеушілер жануарлардың жойылуына жер бетіне метеориттер мен кометалардың түсуі себеп болған деген болжам айтуда. Ал, кейбір ғалымдар сүтқоректілер мен динозаврлардың бір - бірімен бәсекелесуінің салдарынан немесе қатал климаттық өзгеріске бейімделе алмай, біртіндеп жойылған деп есептейді. Бүгінде олардың жойылуы туралы екі түрлі болжам бар. Олар - апат сесебінен және біртіндеп жойылу теориялары. Апат себебінен жойылу деп кенеттен, сыртқы жағдайлардан, соның ішінде жердің астероидтармен соқтығысуы немесе ірі жанартаулардың бірнеше рет атқылауынан болған жайттарды айтамыз. Сондай - ақ, жер бетіндегі климаттық өзгерістер де динозаврлардың біртіндеп жойылуына себеп болуына ықтимал.
Жаппай жойылудың үлкен мысалдарының бірі ол бор дәуірінің соңында динозаврлардың жойылуы. Динозаврларға бауырмен жорғалаушылардың екі отряды Saurischa және Ornitischa – олар бүкіл мезозой дәуірінде құрлықта тіршілік етті, сол себепті мезозой дәуірін кейде динозаврлар дәуірі деп те атайды. Мезозой дәуірінде динозаврлар өздерінің өрлеу шыңына жетті. Сол кезде олар екі отрядқа, 25 тұқымдасқа және 200-дей тұқымға жинақталды. Олардың ішінде аса ірілері брантозаврлар мен тиранозаврлар болма, сонымен қатар ең кіші түрлері де болған. Бұл топтар барлық жер шарының құрлықтарында таралып, 100 миллион жыл бойы тіршілік еткен. Содан кейін бор дәуірінің соңында бірнеше миллион жыл ішінде олар мүлдем жойылды. Динозаврлар жойылуының нақты жорамалы жоқ. Әдебиеттерде олардың жойылу себептерін былай деп түсіндіреді; бор дәуірінің соңында динозаврлар үшін ауа райы тым суық болды, немесе тым ыстық болды, жергілікті сүтқоректілер олардың жұмыртқаларын жеп қойды; өсімдік жегіш динозаврлар мезозой дәуірінің өсімдіктерін жеп қойды; динозаврлар үлкен сәулелердің әсерінен жойылды, ол кезде жаңа жұлдыз жорық етуіне байланысты. Соңғы жорамалдарды мүлде алып тастауға болады. Себебі егер ондай сәулелер әсер еткен болса, олардың әсері бірнеше сағат қана, онда жер бетіндегі барлық жануарлар бірнеше сағатта жойылған болар еді. Ал динозаврлардың жойылуы бірнеше миллион жылға созылды. Бұл жерде климаттың біртіндеп өзгеруі динозаврлар жойылуына әсер етті деген жорамал дәлірек сияқты. Аксельрод және Бейли деген ғалымдар бор дәуірінің соңында болған климаттың қалыпты күйден қалыпсызға ауысуын түсіндіреді. Мезозой дәуірінің көпшілігінде және 130 миллион жыл динозаврлар эволюциясы уақытында бірқалыпты жылы климат болған. Бор дәуірінің жылы кезеңінде бұл бірқалыпты климат бірқалыпсыз континентальды климатпен ауысады. Бұндай климат үшін температураның тез ауысуы тән. Осы дәуірде тіршілік еткен рептилилердің басқа да филотикалық топтары, яғни ящерлар, жыландар және тасбақалар бұндай климаттың тез жылынуы мен сууынан жасырылып – жерге көміліп, немесе ұйқыға кетіп, және су түбіне шөгіп осы күнге дейін сақталған. Ал динозаврлар жер бетінде тіршілік еткеннен кейін оларда климат ауысуына бұндай адаптациялары болмаған. Сол себепті олар жойылған (Аксельрод, Бейли 1968 ж). Бұл жорамалдар көп нәрселерді түсіндіреді. Соған қарамастан сол дәуірден осы күнге дейін жеткен рептилилер ішінен крокодил мен геттерияны алатын болсақ, олар да субтропикалық климатта өмір сүрген. Егер климат өзгерісі динозаврларға әсер етсе, оларға неге әсер етпеген деген сұрақ туындайды. Динозаврлардың жойылуы әлі де құпия болып қалуда. Сілтемелер: http://www.iro.kz/publ/referat/biologija/dinozavrlar/20-1-0-167
Қызықты деректер
‎
Дереккөздер
Санат:Динозаврлар
Үржар ауданы
Үржар ауданы — Абай облысының оңтүстігінде орналасқан әкімшілік-аумақтық бөлік, 1928 жылы құрылған. Семей қаласынан оңтүстікке қарай 373 км-дей қашықтықта. Ең жақын Аягөз темір жол станциясы 125 км-дей жерде. Алғаш рет 1923 жылы Семей облысының (губерниясының) құрамында құрылды. 1997 жылы оның құрамына Мақаншы және Таскескен аудандарының жерлері енді. Жерінің жалпы ауданы 23,4 мың км². Аудан орталығы — Үржар ауылы.