cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстанның Мәдени мұра жобасы
«Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында кітаптар басып шығару
Көптеген 18-19 ғасырларда қазақтардың өмірі мен тіршілігін зерттеген ғалым-фольклористер, өздері басқа ұлт пен мәдениет өкілдері болса да, қазақ халқының ерекше ақындық, прозалық және музыкалық таланттарына, халықтың шығармашылыққа, қарқынды музкалық-ақындық импровизацияға қабілеттілігіне, халықтың музыкалық өнерге молынан қатысуына таң қалғанын қоймаған. Қазақ халқының дарындылығы туралы Ш.Уәлихановтың айтуы бойынша «Қазақ даласының Геродоты» А.И.Левшин былай деп тура айтқан: «Қазақтер адамның сазгер немесе ақын болып туылатынының бір дәлелі болып табылады». А.Эйгхорнның қазақтар музыкасы туралы өз еңбегінде жазғаны: «Қазақтың әндері көкке көтеріліп бара жатқан бүркіттей өктем де, ерікті. Олар кішкентай баладан қария шалдарға шейін, бойжеткен қыздардан үлкен апаларға шейін барлығы айтатын мызғымайтын халық игілігі». Қазақ халқының ән дәстүрлеріне таң болған танымал орыс ғалымы Г.Потаниннің жазғаны: «Мен үшін бүкіл қазақ даласы әндетіп тұрғандай». Талантты жыраулар, ақындар, өлеңшілер, күйшілер, әншілер өнер тудыра отырып адамдарды «тамаша құпия» – музыкаға ортақтастырды. Ұлы далада намысшыл және рухани азат олар өз халқында патшалармен, әйгілі мемлекеттік қайраткерлермен және ірі қолбасшылармен бірдей құрметті болды. Қазақ халқы өз тарихында бай музыкалық мәдениеттің өте бағалы негізін қалады. Қазақтардың ежелгі тұқымдары – көптеген номадтар өркениетінің тайпалары – бай аспаптық, аспаптық музыка, қазіргі заманғы дәуірге лайық жалғасын тапқан өзіндік музыкалды-ақындық салттар құрды. «Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарлама аясында «Мәңгілік сарын: қазақтың 1000 күй, 1000 әні» («Вечные напевы: 1000 кюев, 1000 песен») қазақтың дәстүрлі әуендерінің Антология жобасы құрылды. Бұл өлшемі бойынша ұлттық тарихтағы түпнұсқалық орындаудағы әндерді жинау, дайындау, өңдеу, реставрациялау, цифрлік ету және оларды CD-дискілерге шығару боайынша теңдессіз еңбек. Қазақтың дәстүрлі музыкасының антологиясы - бүгінгі күнгі қазақ дәстүрлі музыкалық шығармаларының цифрлік тасымалдауыштағы жалғыз толық жинағы. Жазбалардың көбісі қалың елге қолжетімсіз болатын, архив жұмысшыларынан басқа. Енді кез-келген қалаушы орындаудың классикалық мысалдарын тыңдай алады.
Рухани байлық
«Мәдени мұра» бағдарламасы Қазақстан тарихындағы теңдессіз гуманитарлы акция бола тұрып, қазақ халқының ұлттық рухани байлығын әлемге паш етті.
Санат:Мәдени мұра Санат:Қазақстан мәдениеті Санат:Қазақстан жобасының мақалалары
Тапсырма файлын басқару блогы
Тапсырма файлын басқару блогы (Блок управления файлом задания; job file control block) — шағын компьютерлер жүйесінің операциялық жүйесінде — файл (жад түрі, файл алып түрған жад көлемі және т.б.) туралы ақпараты бар кесте. Оны әрбір басқарушы DD операторы үшін тапсырмаларды жобалаушы қалыптастырады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Обернойкирхен
Обернойкирхен (Oberneukirchen) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Урфар округінің құрамына енеді.
Қойнауқаттарды сынамалаудың геофизикалық әдістері
Қойнауқаттарды сынамалаудың геофизикалық әдістері. Ұңғыма оқпанының сыналмақ аралығының қанығу сипатын анықтау мақсатында оқпанға каротаж жұмырсымы немесе бұрғылау құбырлары арқылы түсірілетін арнаулы жабдықтар көмегімен қойнауқаттық люидтің ағып келуін жүзеге асыру. Жұмырсымға икемделген сынамалау жабдықтары жер бетінен басқарылып отыратын гидравликалық жүйемен және арнаулы баллонмен жабдықталған. Бұлардың алғашқысы сынаманы алу кұралын ұңғыма оқпанына қапысыз жапсарластыруды қамтамасыз ететін болса, екіншісі қойнауқат пен жабдық арасындағы қысым мөлшерінің айырмашылығы салдарынан сол жабдыққа оқпанмен жанасқан қойнауқат өңірінен флюидтердің келіп кірігуін қамтамасыз етеді. Осылайша алынған флюид сынамасы зертханаларда сараланып, оның түрбөлшектік химиялық құрамы анықталады, ал мұның өзі қойнауқаттың қанығу сипатын анықтауға мүмкіндік береді. Құбырларға икемделген сынамалау жабдықтары көбірек мағұлмат алуға мүмкіндік береді, себебі олар қойнауқатта үлкен депрессия қалыптасуын қамтамасыз ете алады. Бұл сынағыштар "тереңдік монометрімен" және "термометрімен" жабдықталған. Олар қойнауқаттың флюидпен қанығу сипатымен қатар қойнауқаттық қысым мөлшерін, орташа тиімді өтімділікті, ағып келу дебитін т.с.с. анықтауға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Обернойкирхен
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Эренмюллер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Кемалшылдар революциясы
Кемалшылдар революциясы– Түркияда 1918 – 23 ж. аралығында болған ұлт-азаттық қозғалыс. 1-дүниежүзілік соғыста Осман сұлтандығы күйрей жеңіліп, түрік мемлекетінің жойылып кету қаупі туды. 1918 жылдың аяғы мен 1919 жылдың бас кезінде Ұлыбритания, Франция, Италия мемлекеттері елдің көптеген жерін басып алуына байланысты, ол жерлерде ұлт-азаттық қозғалыстар стихиялы түрде пайда бола бастады. 1919 ж. мамырда Грекия Измир қаласын басып алысымен, халық жаппай көтерілді (қ. Грек-түрік соғысы). Көтеріліс орт. Анадолы болды, қозғалыс өз көсемі Мұстафа Кемал пашаның (қ. Ататүрік) атымен Кемалшылдар революциясы деп аталды. 1920 ж. 23 сәуірде Анкарада өткен Ұлы халық жиналысы Кемалшылдардың өкілдік к-тін Түркияның бірден-бір заңды үкіметі деп жариялап, тұрақты әскери күш жасақтауға кірісті. Жаңа әскер кемалшылардың басшылығымен 1922 ж. күзде Түркияны шет ел басқыншыларынан толық азат етті. Лозанна конференциясында (1922 – 23) Батыстың жетекші елдері Түркияның мемл. тәуелсіздігін толық мойындады. Кемалшылдар революциясы нәтижесінде елде сұлтандық жойылды (1922), халифат таратылды (1924), республика жарияланды (1923).
Бұйрагүл
Бұйрагүл  (Streptoloma) – орамжапырақтар тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда шөлді аймақтардың құмды, балшықты жерлерінде өсетін 1 түрі – шөлдік Б. (S. deaertorum) бар. Биікт. 5 – 25 см. Сабағы бұтақты, сыртын түк жапқан. Жапырақтары сағақты, ұзынша, ойма тісті, үшбұрыш тәрізді қалақты. Тостағанша жапырақтары орнықты, күлтесі ақ түсті. Наурыз – сәуір айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – бұршаққын.
Дереккөздер
Санат:Орамжапырақтар Санат:Қазақстан табиғаты
Саларлар
Саларлар — (өз атауы - салар, салыр), Қытайдағы түркі тілдес халықтар. Синьхуа-Салар автономиялық уезінде және Цинхай өлкесінің басқа аудандарында, сонымен қатар Гансу және Шыңжаң провинцияларфында тұрады. Жалпы саны 130,6 мың адам. (2010, халық санағы).
Тілі
Олар салар тілінде сөйлейді. Тілдері түрік немесе өзбек тіліне бұлыңғыр түрде ұқсайды, өздерінің жазба тілі жоқ, сондықтан мұнда кез келген нәрсені жазу үшін қытай таңбалары қолданылады. Саларлардың көпшілігі екі тілде сөйлейді, оған ғасырлар бойы қытайлықтармен бірге өмір сүру әсер етуде.
Діні
Дінге сенетіндер сүнниттік мұсылмандар, аз бөлігі тибет буддизмін ұстанады.
Тарихы
Саларлар оғыз тайпасының ұрпақтары болып саналады. Өз аңыздарына қарағанда, олардың ата-бабалары орта ғасырларда (XIV ғ.) Самарқандтан Қытайдың Цинхай провинциясының шығыс бөлігіне көшіп, Сюнхуа аймағына қоныстанған. Олар қыпшақ, кейінірек қытай, моңғол және ішінара тибет ықпалын бастан кешірді. Маньчжур Цинь әулеті тұсында (1644–1911) саларлар ислам дінін ұстанғандықтан түрлі қуғын-сүргінге ұшырағаны белгілі. Содан кейін көптеген саларлар империялық әскерлермен қақтығыстарда қаза тапты.
Кәсібі
Мынта ауылының маңында, халық ағаш ұсталығымен айналысады. Ағаштарды өзен салаларымен ағызып, төрт ескекті жалпақ түбі бар қайықтармен тасымалдайды. Қолөнерден ұсталық, керамика, етікшілік, ұн тарту және т.б. дамыған.
Өмір салты
Отбасы көбінесе шағын, қоғамдық ұйымның дәстүрлері сақталған. Неке патрилокальды. Халықтың әдет-ғұрыптары түркі-мұсылмандық ортақ сипатқа ие болғанымен, олардың өзіндік ерекшеліктері де бар. Үйлену тойы бірнеше кезеңдерден тұрады: күйеу жігіттің ата-анасы қалыңдықтың ата-анасына құда жібереді, егер қалыңдықтың ата-анасы одан әрі келіссөздер жүргізуге келіссе, күйеу жігіттің ата-анасы сол құдалармен бірге сырға немесе бір пакет шай жібереді. Егер сыйлықтар қабылданса, бұл қалыңдықтың ата-анасы қызын үйлендіруге келісетінін білдіреді. Күйеу жігіттің ата-анасы байлығына қарай қалыңдықтың отбасына келін түсірушімен бірге материалдық сыйақылар (михыр) жібереді, той күні белгіленді. Үйлену тойлары көбінесе күзде, егін жинаудан кейін ұйымдастырылады және бірнеше күн бойы жалғасады. Бұрын көп әйел алу қабылданған, олар екі, үш, бес, тоғыз және он бір әйел алған. Ал қазір екі, үш әйел алған отбасылар бар. Үлкен әйелді улылых, кішісін кишілік, қалғандарын өз атымен атайды.
Марқұмды еске алу рәсімінде марқұмның ақша, шай, тұз, отын, киім-кешек, заттары таратылады. Үшінші күні еске алу кеші өтеді. Жиналғандарға сорпа, ет, құймақ беріледі. Қаделері 7, 40 және 100 күннен кейін де орындалады. Мұндай еске алу шаралары алғашқы үш жылда жүргізіледі.
Саларлар үйлері әдетте балшықтан немесе сирек жағдайларда кірпіштен тұрады. Іргетасы жоқ, кейде оны қабырғалар салынған тастар қатары алмастырады. Едені топырақ, үлкен үйлерде ағаш. Әр үйде айван бар. Есіктер ағаштан жасалған, табалдырық биік. Кейбір жағдайларда шыны терезелер төменгі жағында үлкен торларға салынған.
Тұрғын үй кешені екі бөліктен тұрады: шаруашылық ауласы және адамдарға арналған аула. Біріншісінде - мал және ауылшаруашылық техникасы бар үй-жайлар. Екіншісінде - тұрғын үйлер: қонақ бөлме және ас үй. Бұл аула әрқашан өте таза және жинақы. Тұрғын үй ауласының бөлмелері шағын және аласа. Есік тікелей бөлмеге апарады, дәліз жоқ.
Олар ет, балық, көкөніс, сүт, нан, күріш өнімдерін пайдаланады. Ет (әдетте қой еті) бөлек, кеспе немесе күрішпен бірге беріледі. Сүт қосылған шай нанмен бірге ішіледі. Тағамдары: баоцзи – қант қосылған буға пісірілген дөңгелек пирогтар; этлоулах - крахмал ұнынан кеспе араласқан қуырылған тауық еті; мома — буға пісірілген тоқаштар; куджа - қою сорпа; куймақ - құймақ. Тағам әрқашан ыстық күйінде беріледі, ет майдалап туралған. Шанышқылар мен пышақтар қажет емес, тамақтану кезінде саларлар таяқшаларды пайдаланады.
Ерлер жейде немесе күрте және шалбар, матадан жасалған аяқ киім, бастарына қалпақ киеді, әйелдер – халат пен шалбар. Қысқы киім - мақта шапандары немесе қой терісінен жасалған тон.
Дереккөздер
Санат:Қытай этникалық топтары Санат:Түркі этникалық топтары
Позистор
Позистор posi (tivus) — он және (рези) стор] — температуралық шкаласында кедергінің үлкен оң мәнді температуралық коэффициентінің (КТК) бөлігі бар терморезистор.
Позисторда температураның шектелген аралығында теріс КТК- і бар терморезисторларға қарағанда бұл коэффициент шамамен бір ретке жоғары болып, 30—50%-ға жетуі мүмкін. Позисторды сегнетоэлектриктер болып табылатын, BаТі03қатты ерітінділері, легирленген, сирек ұшырасатын жер элементтері Ві, Nb, Sb негізіндегі поликристалл ШӨ материалдардан жасайды.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Әділбек Смағұлов
1949 ж. 2 наурызда Шығыс-Қазақстан облысы Самар ауданы Жаңа жол ауылында туған.
1973 ж. АХШИ-ды, 1979 АХШИ аспирантурасын бітірген, экономист. Экономика ғылымдарының кандидаты (1998),Экономика ғылымдарының докторы (2011), доцент (1994). профессор (2008)
1978-98 жж. - АХШИ (ҚазЭУ) оқытушысы, аға оқытушысы, ҚазМБА проректорының – оқыту ғылыми кешені жетекшісінің орынбасары.
1997 жылдан - «Лизинг-Центр» ЖШС оқыту-кеңесшілік фирмасының директоры.
1997-99 жж. - «Агро-Лизинг» АҚ бас директорының кеңесшісі.
1998-2002 жж. – ҚазМАУ оқыту-ғылыми-өндірістік кешені жетекшісінің орынбасары.
1999 ж. - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің лизинг мәселесі жөніндегі кеңесшісі.
2000 ж. - ҚР Парламенті Мәжілісінің кеңесшісі-сарапшысы.
2000-01 жж. - «ҚазАгроФинанс» ЖАҚ кеңесшісі.
2002 ж. -Халықаралық бизнес университетінің факультет деканы.
2003-06 жж. - әл-Фараби атындағы ҚазҰУ доценті.
2006-2011 жж. - Т.Рысқұлов атындағы ҚазЭУ доценті, профессоры. 2011ж.- Абай атындағы ҚазҰПУ-дың Маркетинг және менеджмент кафедрасының меңгерушісі. ҚР-дағы лизинг мәселесі бойынша 150-ден астам ғылыми жұмыстың, соның ішінде 17 монографияның, оқу құралдары мен кітапшалардың авторы.
«Лизинг туралы», «Салық кодексіне өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» заңжобаларын әзірлеуге қатысқан. Халықаралықғылыми-оқыту жобаларына жетекшілік жасаған.
Дереккөздер
<References/
IC 2197-1
IC 2197-1 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Әділбек Смағұлов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
IC 2197-1
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1942468.
Сыртқы сілтемелер
IC 2197,01 Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Николай Костер-Вальдау
Николай Костер-Вальдау (дат. Nikolaj Coster-Waldau; туғ 27 шілде 1970) — даттық актёр.
Өмірбаян
Николай Костер-Вальдау Данияда туып, өсіп, қазіргі уақытқа дейін тұрып келеді. 1989-1993 жылдары арасында Копенгагендегі Ұлттық мектебінде білім алады.
Жеке өмір
Гренладық актриса Nukâka Motzfeldtке үйленген. Балалары: екі қызы, Саффина және Филлипа.
Шығармашылығы
Бетти Нансен театрында Костер-Вальдау Шекспирдің «Гамлет» пьесасында Лаэрта рөлімен тұңғыш рет сахнаға шықты.
2001 жылы Ридли Скоттың «Чёрный ястреб» кинофильмінде мастер-сержант Гэри Айфен Гордонның рөлін сомдады. Ал 2005 жылы сол Ридли Скоттың «Царство небесное» кинофильмінде ауылдық шерифтың рөлін ойнаған.
2009 жылы Николай Костер-Вальдаудің НВО каналының «Игра престолов» телесериалында Джейме Ланнистер рөлін ойнайтындығы жарияланды.
Дереккөздер
Википедиядағы мақала
Трек
Трек (Track) — мәлімет жазуға қолданылатын магниттік диск бетіндегі концентрлі жолдар.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сихонкино
Сихонкино — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Кабак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 897 адамды құрады. Пошта индексі — 453029, ОКАТО коды — 80235823006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Аманжан Сәулебайұлы Рысқали
Аманжан Сәулебайұлы Рысқали - 1969 жылы 17 сәуірде Гурьев қаласында туған. Қазақ. Байұлы тайпасының Шеркеш руынан шыққан. Әкесі - Рысқалиев Сәулебай, зейнеткер, «Мақатмұнай» МГӨБ ЖЖБ операторы болып жұмыс істеген. Анасы - Рысқалиева Мәдениет, зейнеткер, МГӨБ ЖЖБ-да жұмыс істеген. Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетінің экономика факультетін бітірген (2001), мамандығы - «Экономика және менеджмент». Қазақ, орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан). 1986 жылдан - 159-ЖМС стансасындағы жол машина стансасының 1-ші дәрежелі жол монтері. 1991 жылдан - Атырау облысының Мақат стансасындағы локомотив депосының слесарь-электригі. 1992 жылдан - Құлсары өнеркәсіптік теміржол көлігі кәсіпорнының 2-ші дәрежелі жол монтері. 1993 жылдың наурыз айынан - «Аслан» ШК (Ақтөбе қ.) коммивояжері. 1993 жылдың қараша айынан- «БАТЭКС» ЖК экспедиторы (Ақтөбе қ.). 1996 жылдан - «БАТЭКС» ЖШС директоры. 1998 жылдан - «Трансмарс» ЖШС бас директорының экономика мәселелері жөніндегі орынбасары. 2005 жылдан - «БатысТранспорт-СИМ» ЖШС қаржы директоры. 2007 жылдың маусым айынан бері - «МК-Бизнес» ЖШС бас директоры (Атырау қ.). Атырау облыстық мәслихатының 3-ші (2004-2007), 4-ші (2007-2012) шақырылымдарының депутаты; «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімі бойынша ұсынылған. «КҰРМЕТ» орденімен. «Атамекен» одағы» Қазақстан ҰЛТТЫК экономикалық палатасы төралқасының 2-ші дәрежелі «Атамекен» медалімен, «Нұр Отан» ХДП «Белсенді қызметі үшін», ҚР Білім және ғылым министрлігінің төс белгілерімен, ҚР ¥лттық олимпиада резервінің құрмет белгісімен марапатталған. «Білім беру меценаты-2008» (білім беру уйымдарын дамытуға қосқан ерекше үлесі үшін), «Қазақстан Республикасының Құрметті спорт қайраткері» (спорт ұйымдарын дамытуға қосқан ерекше үлесі үшін) атақтарына ие. Діни көзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Дүниежүзілік қаржы және экономика дағдарысына қарамастан, Қазақстанның болашағы қазақстандықтар Президент Н.Ә. Назарбаевтың саясатын қолдаған жағдайда өте жағымды болып көрінеді. 2030 жылға қарай Қазақстан әлемнің неғұрлым дамыған елдерінің қатарына қосылуы тиіс. Қазақстан алдыңғы қатарлы әлем нарықтарында бәсекеге қабілетті жоғары технологиялық өнім шығарушы елге айналады, қазақстандықтардың тіршілік стандарттары әлемнің алдыңғы қатарлы өлдерінің тіршілік деңгейімен теңеседі». Хоббиі - футбол, волейбол, баскетбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - спорт туралы кітаптар. Үйленген. Жұбайы - Рысқалиева Тұрсын Жанамбайқызы, жеке кәсіпкер. ¥лдары - Сәулебаев Марат Аманжанұлы, Сәулөбаев Болат Аманжанулы, Сәулебаев Қанат Аманжанұлы; қызы - Сәулебаева Данагүл Аманжанқызы.
Топырақ реакциясы
Топырақ реакциясы (Реакция почв) — топырақтың қышқылдық-сілтілік қатынасының сипаттамасы. Бұл топырақ ерітіндісіндегі сутек иондары (Нт) мен гидроксил иондары (ОН") арасындағы қатынаспен көрсетіледі. Егер Н* басым болса, топырақ қышқылдық реакция (рН мәні 7-ден аз), ОН' концентрациясы артқанда сілтілік реакция (рН мәні 7-ден көп), ал осы құрауыштар арасында тепетендік орнағанда бейтарап реакция (рН = 7) көрсетеді. рН-қа (сутектік көрсеткіш) реакциясы бойынша өсімдіктердің әр турлі экологиялық топтары (қышқыл сүйгіш өсімдіктер, нейтрофилді, базифилді және тағы басқа) көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:Физика
NGC 6316
NGC 6316 — Ophiuchus шоқжұлдызында орналасқан III типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 24 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6316 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: GCL 57, ESO 454-SC4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Ophiuchus (шоқжұлдыз)
Кир патшаның сақтарға жорығы
Ертеде біздің жерімізде еркіндік сүйгіш сақтар өмір сүрген. Шамамен екі жарым мың жыл бұрын құдіретті парсы патшасы Кир оларды бағындыруды ойлайды. Оның əскерінің тегеурініне ешкім төтеп бере алмайтын. Кирдің жеңімпаздығы туралы дақпырт əлемді шарлап кеткен. Алайда сақтарды бағындырамын деген ойы іске аспай, керісінше, бүкіл əлемге масқарасы шығады. Оқиға былай болған екен. Кир жақсы қаруланған əскерін сақ-массагеттерді бағындыруға аттандырады. Сақ-массагеттердің падишасы ер жүрек Томирис еді. Кир оған елшісін жіберіп «Маған тұрмысқа шықсын» деген ұсыныс жасайды. Патшайым Кирдің ойы өзінде емес, патшалықты иелену екенін түсініп, оң қабақ танытпайды. Ол Кир əскерінің өзеннің арғы бетінде – шекарада тұрғанын білгендіктен, елші жіберіп, кері қайтуын ұсынады. Алайда парсылар өзеннен өтіп, массагеттердің тобына жауыздықпен шабуыл жасайды. Олар Томиристің ұлы Спаргаписті тұтқынға алады. Патшайым тағы да Кирден жерінен кетіп, Спаргаписті азат етуді талап етеді. Бірақ Кир шабуылын жалғастыра береді. Осы кезде бұғаудан құтылған Спаргапис өзіне қол жұмсайды. Ызаға булыққан Томирис Кир əскерін толық талқандайды. Осы шайқаста парсы патшасы Кир өліп, оның 200 мың жауынгері жер жастанады. Патшайым Томирис «Іздегенің қан еді, ал іш, ендеше!» деп оның басын қан толтырылған меске батырады.Парсылар сақтардың еркіндік үшін өз өмірін қиюға əзір екенін түсініп, басқыншылық жорықтарын тоқтатады.
Дереккөздер
«Сен білесін бе?» энциклопедиясы. Автор: Райымбеков Қ.Ж., Байғабылова Қ.Т.
Милославци (Перник облысы)
Милославци (Милославци) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Трын қауымының құрамына кіреді.
Словакия қалаларының тізімі
Словакияқалаларының тізімі (01.01.2006 бойынша):
Кир патшаның сақтарға жорығы
Дереккөздер
Санат:Сақтар Санат:Соғыс Санат:Сақ-парсы соғысы
Милославци (Перник облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 61 адамды құрайды.
Словакия қалаларының тізімі
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Словакия Санат:Елдер бойынша қала тізімдері‎
Милославци (Перник облысы)
Пошта индексі — 2478. Телефон коды — 07734. ЕКАТТЕ коды — 48252.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Ист Безэл (Миннесота)
Ист Безэл (East Bethel) — Миннесота штатының Anoka округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11626 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 124.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-17486.
Ист Безэл 1959 жылы 27 сәуірде ауыл ретінде құрылды. 1974 жылдың 1 қаңтарынан бастап қала атауына ие болды.
Ист Безэл Anoka County-ның шығыс бөлігінде орналасқан. Қаланың оңтүстік шығысында 26 миль шақырым( 42 км ) жерде Миссисипи өзені орналасқан. Оңтүстік-шығыс бағытында 34 миль шақырамда ( 52 км ) Миннеаролис халықаралық әуежайы орналасқан.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Салливан (Нью-Гэмпшир)
Салливан (Sullivan) — Нью-Гэмпшир штатының Чешир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 677 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 48.4 км² шамасында. FIPS коды — 33-74900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Манпар
Манпар — 1) ұннан, судан, тұздан кеспеге арналған қамыр илейді. Одан соң қамырды дымқьш орамалмен жабады да, 2—3 сағ қоя тұрады. Артынша қамырдың кесегін үстелге қойып, одан саусақпен домалақ бөліктерді бөліп алады, оларды қайнап жатқан суға салып, қайнатып, дайын болғанша пісіреді. Асылған тіліктерді сүзекіге салады, сумен жуып, сорпада сақтайды. Ал етті ұсақ кубиктермен кеседі, қыздырылған майда кесілген жуамен бірге қуырады, оған тұз, ұзыншалап кескен түрма, домалақтап кесілген қызанақ, ұсақтап туралған 'сарымсақ, сірке суын, кішкене сорпа, бұрыш, лавр жапырағын салып, бүқтырады. Мұнан кейін кесілген картопты қалған сорпаға салып, дайын болғанша пісіреді. Әкелер кезде сорпаға арналған қыш табаққа пісірілген қамыршаларды салады, ет-көкөністі соустарды құяды, үстінен ұзыншалап кесілген омлет пен балдыркөктер салады. 2) ұннан, судан және тұздан дүнген лапшасына арналған қамыр илеп, одан бірінші нұсқадағыдай саусақпен бөліктерді бөліп алады. Етті ұсақ беліктермен бөліп, майда бас жуамен бірге қуырады. Оған ұзыншалап кесілген түрма, ұсақтап туралған сарымсақ, сірке суы, бұрыш, лавр жапырағы салынады. Сорпа құйып қайнатады. Үстелге әкелер кезде металдан жасалған сорпаға арналған қыш табаққа салады. Пісірілген қамыршаларға еттің соусын қүяды, қайнатады, үстіне балдыркөк себеді. Оның үстіне ұсақтап кесілген омлет (бір бөлікке 50 г) салуға болады.
Кыргайчик
Кыргайчик — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2677/546/25 орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су ресурстартарының мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері
Бұйра зығыр
Бұйра зығыр  (Lіnum һumіle) – зығыр туысына жататын бір жылдық өсімдік. Ол Қазақстанның солтүстігінде, шығысында және оңтүстік-шығысында қара және қоңыр топырақты жерлерде өседі. Биіктігі 30 – 70 см. Тамыры жуан, жақсы жетілген. Екі, кейде бірнеше сабақты, қалың жапырақты, түптеніп өседі. Көгілдір, көк түсті гүлдері өздігінен тозаңданады. Маусым – шілде айларында гүлдейді. Қауашағы бірнешеу, дәнінің ұзындығы 5 – 7 мм. Бұйра зығыр құрамында 42 – 45% май болғандықтан май өнеркәсібінің құнды шикізаты. Ол лак, олиф, бояу, су өтпейтін маталар жасауға және медицинада, техникада қолданылады. Зығыр майы тамаққа да пайдаланылады. Зығыр күнжарасы құнарлы мал азығы, ал сабанының ұнын шошқа сүйсініп жейді.
Санат:Зығырлар Санат:Қазақстан табиғаты
Қазақстан Халық Емшілерінің Қауымдастығы
Республикалық қоғамдық бірлестік,дербес, ерікті қоғамдық ұйым. 1991 жылы ҚР халық емшілері мен мемлекет және қоғамдық ұйымдар өкілдерінің 1-құрылтайында Алматы қаласында құрылған. 1992 жылы ҚР Әділет министрлігінен тіркеуден өткен. Қауымдастықтың құрамында 12 облыс және 5 қалалық бөлімше, 5 мыңнан астам мүше бар (2003). Қауымдастыққа емші, балгер, бақсы, жұлдызшы, шөппен емдеуші, т.б. мүше болып кіреді. Қауымдастықтың мақсаты: халықтық медицинаның күші мен қуатының нығаюына үлес қосу; қауымдастықтың құрамына бойларында киелі қасиеті бар дарынды адамдарды тарту; рухани-ағартушылық, емдік-сауықтыру, ғыл.-ағартушылық, мәдени-ағартушылық орталықтарын ұйымдастыруға ықпал ету; табиғи дарынды адамдардың және табиғи құпиялардың ғарышпен байланысын зерттеуге және оқып үйренуге ықпал ету; қауымдастық мүшелерінің құқықтары мен мүдделерін қорғау.Қазақстан халық емшілерінң қаумдастығы жанынан ашылған “Емшілер мектебінде” қауымдастықтың 1 мыңнан астам мүшесі діни-рухани және ем саласы бойынша білім алады. 1992 жылдан “Халық емі”, ал 2002 жылдан “Шипагерлік баян” газеттері шығарылып тұрады.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан
Нилу-Песанья
Нилу-Песанья (Nilo Peçanha) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Валенса экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 428 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 385,381 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,1 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Батава республикасы
Батава республикасы, Bataafse Republiek, République Batave  (1795-1806 ж.) - Нидерланд жеріндегі республика. 1795 ж. қаңтарда бұл жерге франция республикасының әскерінің кіруі және жергілікті халықтың көтерілісі (1795 ж. қаңтар - наурыз) нәтижесінде құрылды.
Республика ежелгі заманда Нидерланд жерін мекендеген батавалардың атымен аталды. Қалың бұқара қолдаған ұсақ және орташа буржуазия  ірі сауда буржуазиясымен  қиян-кескі  күрес жүргізді. Сайлауда (1798 ж. қаңтар) басым дауыс алған радикалды топтар консерваторларды өкімет басынан ығыстырып, конституция (1798 ж.) ұсынды. Оған сәйкес елдегі феодализм қалдығы жойылды. 1798 ж. маусымдағы реакциялық төңкеріс буржуазия-демократиялық шараларды жүзеге асыртпады. 1806 ж. мамыр-маусымда Наполеон І Батава республикасын Голландия корольдығына айналдырып (1806-1810 ж.), өзінің бауыры Луи (Людовик) Бонапартты король етіп жариялады.
Дереккөздер
Санат:Голландия
Фиту
Фиту (Fitou) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Нарбонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,25 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11144, пошта индексі — 11510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 918 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Мельйоннек
Мельйоннек (Mellionnec) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,22 км² шамасында.
Тоньехльтыта
Тоньехльтыта — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Егур-Ях өзенінің оң жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Мельйоннек
Коммунаның INSEE коды — 22146, пошта индексі — 22110.
Тоньехльтыта
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Мельйоннек
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 407 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,8 адам/км².
Тоньехльтыта
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мельйоннек
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Асенкритов ауылдық округі
Асенкритов ауылдық округі – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Асенкритовка, Баталы, Варваринка, Қызылжар, Николаевка, Майлин ауылдары кіреді. Орталығы – Асенкритовка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2659 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бейімбет Майлин ауданы ауылдық округтері
Лоди
Лоди (Lodi) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 43424 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1059 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында. Пошта индексі — 26900.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Ақылбек Алтынбекұлы Садырбаев
Ақылбек Алтынбекұлы Садырбаев - 1971 жылы 19 мамырда Жамбыл қаласында туған. Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтын бітірген (1993), мамандығы - «Экономика». 1986-1989, 1991-1993 жылдары - Жамбыл гидроме- лиорация-құрылыс институтының студенті. 1989-1991 жылдары - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1993 жыл- дан - Жамбыл қалалық қаржы бөліміндегі болжам және экономикалық талдау бөлімінің 1-ші дәрежелі экономисі. 1994 жылдың қаңтар айынан - Жамбыл облысы бойын- ша Мемлекеттік қаржы бақылауы басқармасында құрылыс ұйымдарын тексеру бөлімінің тексеруші-бақылаушысы. 1998 жылдың қыркүйек айынан - Жамбыл аумақтық мем- лекеттік мүлік және жекешелендіру комитетінің тексеруші- бақылаушысы. 2000 жылдың маусым айынан - «Көмек» ЖШС директорының орынбасары (Тараз қ.). 2004 жылдан бөрі - «Сенім» корпорациясы» ЖШС дирек- торы (Тараз қ.). Жамбыл облысы әкімінің Құрмет грамотасымен, Жамбыл облысы әкімдігінің құрылыс басқармасының грамотасымен марапатталған. Үйленген. 3 баласы бар.
Доу-Джонс өндірістік индексі
Доу-Джонс өндірістік индексі (ағыл. Dow Jones Industrial Average, қысқаша DJIA) - The Wall Street Journal газетінің редакторы мен Dow Jones & Company компаниясының негізін қалаушы Чарльз Доу (ағыл. Charles Dow) ойлап тапқан қор индекстерінің бірі.
Индекс жайлы
Доу-Джонс - америкалық нарықтағы ең алғашқы индекстердің бірі. Бұл индекс америкалық қор индекстерінің өндірістік дамуын бақылауға арналған көрсеткіш. Индекс Америка Құрама Штаттарының ең ірі 30 компаниясын қамтиды. "Өндірістік" сөзі осы уақытта тарихи атауына ғана қатысты қолданады, себебі қазіргі таңда индекске кіретін компаниялардың көбісі осы салаға еш қатысы жоқ. Бастапқы уақытта индекс осы көрсеткіште қамтылатын компаниялардың акцияларының арифметикалық ортасы ретінде есептелетін. Қазіргі кезде индекске кіретін компаниялардың акциялары бөлінуге (сплита) немесе қосылуға (консолидация) байланысты есептеуде бағалардың қосындысы әр уақытта өзгеріп тұратын бөлгішке бөлініп, масштабтық ортасы алынады. Бұл сонда кіретін акциялардың ішкі құрылымындағы өзгерістерді ескере отырып, индекстің шынайы көрсеткішке жетуі үшін қолданылады.
Тарихы
Индекстің алғашқы нұсқалары 1884 жылы пайда болып, онда 9 теміржол және 2 өндірістік компаниялардың акцияларының бағаларын қамтыған болатын. Индекстің бұл нұсқасы жарияланбай, тек ішкі сараптамаларға қолданылған еді. Алғашқы рет индекс «өндірістік» болып 1896 жылдың 26 мамаырында жарияланды. Сол уақытта индекс 12 америкалық өндірістік компаниялардың орташа арифметикалық көрсеткіші еді және сол уақыттан қазіргі таңға дейін General Electric компаниясы бар, алайда ол 1898 жылдың қыркүйегінен 1899 жылдың сәуіріне дейін және 1901 жылдың сәуірінен 1907 жылдың қарашасына дейін индекске кірмеді. GE-ден бөлек алғашқы индекске келесі компаниялар кірді: 1916 жылы компаниялар саны 20-ға, ал 1928 жылдың 1 қазанынан бастап 30-ға жеткен болатын. Индекстегі компаниялар ауысқанда бір дегенде 2-3 компания алмасады. Ең өзгерістерге толы уақыт ХХ ғасырдың 30-жылдары Ұлы депрессия кездерінде болды: 1930 жылдың 18 шілдесінде индексте бір сәтте 7 компания, ал 1932 жылдың 29 мамырында 8 компания алмастырылды. Индекс құрылымында еш өзгерістер болмаған 1939-1956 және 1959-1976 жылдар аралығындағы 17 жылдық екі кезең болды.
Ең алғашқы баспаға шыққан Доу-Джонс индексінің көрсеткіші 40,94 болды. 1966 жылдың басында жеткен 1000 пункттық белгісі 15 жыл көлеміндегі ең жоғарғы көрсеткіш болды. Сол уақыт кезінде индекс өз құнының 1/3 бөлігін жоғалтқан төрт қатал трендты бастан өткерді. 80-жылдары, әсіресе 90-жылдары индекстің қарқынды өсуі байқалды. 1995 жылдың 21 қарашасында индекс алғаш рет 5 000 (5023,55) бағанынан, ал 1999 жылдың 29 наурызында 10 000 (10 006,78) көрсеткішінен асып түсті. Содан соң небәрі бір ай көлемінде индекс 11 014,70-ке жетті. 2000 жылдың 14 қаңтарында Доу-Джонс индексі сол кездегі 11 722,98 максимумына жеткен еді. Содан соң индекстің күрт төмендеуі байқалып, 2002 жылдың 9 қазанында DJIA аралық минимумына жетіп, 7286,27 көрсеткішіне жетті. 2013 жылдың наурызында индекс 2007 жылдан бері келе жатқан 14198,10 пункттен тұратын күн ішіндегі рекордтан асып түсті.
Доу-Джонс индексінің пайыздық жағынан ең үлкен құлдырауы 1987 жылдың "қара дүйсенбісінде" болып, 22,6 %-ын жоғалтты. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі теракттен кейінгі бірінші тауар күнінде индекс 7,1 %-ын жоғалтты.
Ең үздік күндер
Кестеде 1885 жылдан бастап пайыздық өзгерісі бойынша ең үздік күндер көрсетілген.
Дереккөз: The Wall Street Journal
Ең нашар күндер
Кестеде 1885 жылдан бастап пайыздық өзгерісі бойынша ең нашар күндер көрсетілген. Дереккөз: The Wall Street Journal
Ең үздік айлар
Кестеде 1885 жылдан бастап пайыздық өзгерісі бойынша ең үздік айлар көрсетілген. Дереккөз: EconStats
Ең нашар айлар
Кестеде 1885 жылдан бастап пайыздық өзгерісі бойынша ең нашар айлар көрсетілген. Источник: EconStats
Ең үздік жылдар
Кестеде 1885 жылдан бастап пайыздық өзгерісі бойынша ең үздік жылдар көрсетілген. Дереккөз: Dow Jones & Company
Құрылымы
Доу-Джонс индексімен қамтылған компаниялар тізімі қор нарығындағы ахуалға байланысты қайта қаралып тұрады. Осы тізімді құрастырумен The Wall Street Journal газетінің редакциясы айналысады.
2013 жылдың 20 қыркүйегінен бастап Доу-Джонс индексі келесі 30 компанияны қамтиды (аттарынан кейін жақшада биржа котирования және компания тикері көрсетілген):
Юрий Васильевич Шатунов
Юрий Васильевич Шатунов (6 қыркүйек 1973, Кумертау, Башқұрт АКСР — 23 маусым 2022, Домодедово, Мәскеу облысы) — кеңестік және ресейлік әнші, «Ласковый май» тобының бұрынғы мүшесі.
1973 жылы 6 қыркүйекте Башқұртстанда Кумертау қаласында дүниеге келген. 2022 жылы 23 маусымда өмірден өтті.
Өмірбаяны
Анасы қайтыс болғаннан кейін Тюльган ауылындағы тәтесінің қолында тәрбиеленеді. Кейін Акбұлақ балалар үйінде бір жыл тұрып, 1986 жылы Орынбор интернатына ауысады, сол жерде ол музыка үйірмесінің жетекшісі Сергей Кузнецовпен танысып, алғашқы өлеңдерін жаза бастайды. «Ласковый май» тобын құрып, оның құрамына Кузнецов, Шатуновпен бірге Вячеслав Пономарев пен Сергей Серков кіреді. Топ би кештерінде өнер көрсетіп, таныла бастайды. 1988 жылы Андрей Разин «Белые Розы» әнін естігеннен кейін, топты өз жетекшілігіне алып, Мәскеуде жаңа «Ласковый май» тобын құрады. Шатунов 1988-1992 жылдары топ құрамында болады. Шатунов топтан шығып кеткеннен кейін топ ыдырап кетеді. 1988 жылы топтан кеткеннен кейін Шатунов жеке шығармашылықпен айналысады, продюсері Аркадий Кудряшев болады. 1993 жылы «Знаешь» атты альбомы жарық көреді. 1992 жылы А. Пугачева Шатуновты өзінің «Рождественская встречасына» қатысуға шақырады. Желтоқсанның аяғында ең алғаш өзінің «Звездная ночь» әнін жеке орындап сахнаға шығады. Танымал өлеңдері: «Белые розы», «Седая ночь», «Все напрасно», «Звездная ночь», «И упав на колени», «Клянусь», «Забудь», «Детство», «Мама», «Не бойся», «Майский вечер», «После выпускного».
Жужан қағанаты
Жужан Қағанаты – 5 ғасырда Солтүстік Моңғолияда құрылған көшпелі аварлардың мемлекеті (402 – 552). Қытай жылнамаларында қағанаттың негізін салған қашқын Могулюй құл деп көрсетілген, ол төңірегіне өзі сияқты қашқындарды топтастырып, жауынгер жасақ ұйымдастырады. Бұлардың көпшілігі бұрын Ұлы ғұн ордасының құрамында болған тайпалардан шыққаны белгілі (қ. Ғұндар). Жужандар қауымдастығы алғашқыда Орталық Хингай тауларының шығыс баурайында орналасты. Дэулань Шелунь (Челухой) билігі тұсында (402 – 410) қауымдастық едәуір күшейіп, Дэулань Шелунь өзін қаған деп атады, ал қауымдастық Жужан Қағанаты аталды. Дэулань Шелунь қаған Солтүстік Қытайдағы Юань Вэй мемлекетімен қақтығыста жеңіліс тапқанымен, жужан тайпаларының күшімен Солтүстік Моңғолиядағы Чао-сяннан (қазіргі Кореяның солтүстік облыстары) Қарашарға дейінгі жерлерді иеленді. Гаогюй тайпаларын бағындырып, Юань Вэй мемлекетінің құрамындағы Гоби шөлінен солтүстікке қарай орасан зор аймақты басып алды. Жетісуда Үйсін ордасы иеліктері жужандардың жиі шапқыншылығына ұшырады. Дэулань Шелунь қағаннан кейін оның мұрагерлері қағанат территориясын одан әрі кеңейтіп, Моңғолияда 150 жыл билік құрды. Жужан Қағанаты Үлкен Хингайдың шығыс, батыс баурайларын, Қленің жоғарғы ағысы мен Жоңғарияны, Селенганың жоғ. ағысын, Хэ-си, Гаочан аймақтарын қамтыған үлкен территорияны алып жатты. Қытай деректерінің бірінде “Жужандардың отаны ұлы құм дала Гоби болды” десе, екінші бірінде “олар Гоюиде қыстап, жазды Хингай тауларында өткізетін” делінеді. Қалай болғанда да жужандар көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан. Жужан Қағанаты Қытайдың солтүстігіндегі мемлекеттермен бірқатар соғыстар жүргізді. 425 жылдан бастап Юань Вэй мемлекетінің императоры Тоба Дао Жужан Қағанатына қарсы соғыс ашады. thumb|, Жужан қағанаты мен көршілерін көрсететін Азия 500 жылы. Осы кезеңдерде жужандарға қарсы гаогюй тайпалары көтеріліп, жужандарды әлсіретті. Алайда, Уди қаған тұсында жужандар Қытайдың солтүстігіндегі шекараларына қайтадан шабуыл жасады. 6 ғасырдың ортасында билеуші топтардың өзара тартысы салдарынан Жужан Қағанаты құлдырай бастайды. Жужандардың вассалы көк түркілер (ашина тайпасы) күшейіп, аймақтағы саяси күшке айнала бастады. Ашина тайпасының көсемі Бумынға Юань Вэй мемлекеті 545 ж. елші жіберіп, одақтастық шарт жасасады. Осы жыл Түркі қағанатының құрылған жылы болып есептеледі. 546 жылы бұрын Жужан Қағанатына бағынып келген теле тайпасы да Түркі қағанатына қосылады. Күшейіп алған түркілер 552 жылы Жужан Қағанатына жойқын шабуыл жасады. Жужан Қағанатының соңғы қағаны Анахуан (кейбір деректерде Анағұй) түркілерден тас-талқан болып жеңіліп, өзін-өзі өлтіруге мәжбүр болды. Жужандардың аман қалған бөлігі батысқа қарай үдере көшті. Түркі әскерлерінің қолбасшысы Истеми (Істемі) оларды Каспий теңізінен әрі қуып тастайды. Жужандар Еуропа тарихшыларының деректерінде “аварлар” деп аталып, Дунай мен Солтүстік Кавказды қоныстанады. Түркі қағанаты мен Византия империясы арасындағы қарым-қатынастарда аварлар мәселесі үнемі дау туғызып отырған; қысқаша Авар қағанаты, Аварлар.
Юрий Васильевич Шатунов
Дереккөздер
Санат:КСРО әншілері Санат:Ресей әншілері Санат:Жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар Санат:Миокард инфарктінен қайтыс болғандар Санат:Троекуров зиратында жерленгендер
Жужан қағанаты
Сілтеме
Санат:Жужандар
Ушлеп
Ушлеп — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулда өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аймақтану, білім арттыру (мақала)
«Аймақтану, білім арттыру» — Мұхтар Әуезовтің мақаласы.
Мақаланың соңына «Мұхтар» деп қол қойған. Негізінде «Аймақтану, білім арттыру» деген тақырып журналдың жаңа айдары болса керек. Автор «Бөлім мақсаты» деген тақырыпша қойған. Онда бөлімнің алдына қойған міндеттері айтылады. Өнер мен білім туралы мақалаларды алдағы уақытта осы айдармен жариялап тұратынын хабарлайды. Содан кейін «Жаратылыстағы дағдылық» атты мақала берілген. Мұнда жаратылыстану ілімінің негізгі қағидалары, табиғаттың тылсым заңдары, жыл мезгілдерінің ауысу себептері, оған жан-жануардың бейімделуі баяндалады. Ал «Өлкетану туралы» атты екінші мақала:
«Әрбір мәдениетті қоғам өзінің жұмысын ғылым негізіне құрып жүргізуге ұмтылады... Қоғам тұрмысын құру үшін алдымен сол қоғамның мән-жайын, айналасындағы табиғаттың мәдени қалпын жақсы білу керек. Басқа шартқа да, жергілікті мәдениетті де, өлкені де үзбестен, ұдайымен арымай-талмай аудара карап, ақтара тексеріп зерттеуге тура келеді.»
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов мақалалары
Целюга
Целюга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юмиж өзенінің сол жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тохта (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Виллата
Виллата (Vallata) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3103 адамды құрайды. Халық тығыздығы 66 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 47 км² шамасында. Пошта индексі — 83059.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Марлиндер
Марлиндер (Istiophoridae) – тропикалық, субтропикалық суларда мекендейтін балық. Олардың қара, ақ, ақшыл және теңбіл түрлері кездеседі. Олардың тұмсығы семсерге ұқсап алға шығып тұрады. Салмағы 130— 180 г. Еті тығыз, майсыз және тал- шықты болып келеді. Марлиндердің етінен көбіне консерві дайындайды. Етін қуырып және қыздырып жеу керек.
Дереккөздер
Санат:Алабұғатәрізділер
Кіші Кипленьга
Кіші Кипленьга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кизьма өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Аллуань
Аллуань (Allouagne) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Бетюн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62023, пошта индексі — 62157.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3095 адамды құрады. Халық тығыздығы — 396,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Ниттендорф
Ниттендорф (Nittendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Регенсбург ауданының құрамына енеді.
Винтэрсет (Айова)
Винтэрсет (Winterset) — Айова штатының Мэдисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 9.1 км². FIPS коды — 19-86520.
Ниттендорф
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Винтэрсет (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 4768 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Мэдисон округы (Айова)
Баспалап тығыздау
Баспалап тығыздау (Уплотнение прессованием) — қорамажәшікке салынған қорамалау материалдарын белгілі бір күшпен вертикаль бағытта баспақпен баспалап тығыздау.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Пиньчен шайқасы
Біздің заманымыздан бұрынғы І мыңжылдықта қалыптасқан ғұндар (хунну) тайпасы біздің заманымыздан бұрынғы ІІІ ғасырдың соңына қарай бірігіп, қуатты əскері бар көшпелілер империясын құрған. Біздің заманымыздан бұрынғы 205 жылдан қаған тағына Мөде отырады. Мөде билік еткен тұста жауынгер ғұндар көршілеріне жиі шабуыл жасап, күйрете соққы беріп тұрады. Ғұндардан сескенген қытайлықтар шапқыншылыққа тойтарыс беру үшін Ұлы Қытай қорғанын салғызады. Ғұндарды Мөде тəңірқұт, ал Қытайды Хань əулетінен Гаоцзу билеген кезеңде Пиньчен қаласы тұсында ірі шайқас болады. Қытай билеушісі ғұндарға қарсы 320 мың əскерін аттандырады.Бірақ дарынды қолбасшы Мөде қытайларды алдап қақпанға түсіреді. Ұрыс кезінде Мөде əскерінің бір бөлігі қаша жөнеледі. Жеңіске сенімді болған қытайлықтар олардың іздеріне түседі. Бірақ Мөденің есепсіз əскері Бей Дин тауының етегінде оларды қоршап алады. Қоршауды бұза алмаған қытай əскері суық пен аштықтан өле бастайды. Өз əскерін құтқару үшін Гаоцзу Мөдемен татулық келісіміне қол қояды. Ол Мөдеге өз қызын қалыңдыққа беріп, жібек мата, азық-түлік, киім-кешек түрінде мол салық төлейді. Бұл қытайлықтар үшін қорлық еді. Осылайша, ғұндар Қытайды ойсырата жеңеді.
Дереккөздер
«Сен білесін бе?» энциклопедиясы. Автор: Райымбеков Қ.Ж., Байғабылова Қ.Т. Санат:Соғыс Санат:Ғұндар
Ханна Мюррей
thumb|Ханна Мюррей (2015) Ханна Мюррей (ағылш. Hannah Murray; туған. 1 шілде 1989, Бристоль) — британдық актриса.
Беловица (Пловдив облысы)
Беловица (Беловица) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Хисаря қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 325 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4182. Телефон коды — 031700. ЕКАТТЕ коды — 3589.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Тогеш
Тогеш (Tougues) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-ду-Конде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 788 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 220,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Мохамед Каллон
Мохамед Каллон (Mohamed Kallon; 16 қазан 1979 жыл, Кенема, Сьерра-Леоне) — сьерра-леонелік футболшы, шабуылшы. 1996 жылғы Африка Ұлттар кубогына қатысқан.