cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дизель отыны
Дизель отыны – сұйық мұнай отыны. Оған, негізінен, мұнайды бірден айдау арқылы алынатын керосин-газойль фракциялары (шапшаң жүрісті дизельдер үшін) және одан гөрі ауыр фракциялар немесе мұнай өнімдерінің қалдықтары (баяу жүрісті дизельдер үшін) жатады. Дизель отыны – қайнау температурасы 180 – 3600С, тығыздығы 0,790 – 0,860 г/см3, тұтқырлығы 1,5 – 8,0 мм2/с, қоспа мөлшері (көмірсутектің күкіртті, азотты және оттекті туындылары) 4%-ға дейін болатын сұйықтық. Әр түрлі климаттық аймаққа арналып және жұмыс істеу жағдайына қарай дизель отынының арктикалық, қыстық және жаздық үш түрі шығарылады. Олар бір-бірінен қату температурасымен, фракциялық құрылымымен, т.б. көрсеткіштерімен ажыратылады. Моторлық дизель отыны: отынды қолдануға дайындау жүйесімен (қыздыру, тұндыру, айыру) жабдықталған дизельдерге және мұндай жүйемен жабдықталмаған дизельдерге арналып жасалған екі сортпен шығарылады. Санат:Отын Санат:Мұнай өнімдері
Пфердингслебен
Пфердингслебен (Pferdingsleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Гота ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 412 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 67 055. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Хойман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Хосе Кальехон
Хосе Мария Кальехон Буэно (José María Callejón Bueno; 11 ақпан 1987 жыл, Мотриль, Испания) — испан футболшысы, "Фиорентина" клубының шабуылшысы. Егіз ағасы Хуанми Кальехон да футболшы, екеуі Реал академиясының шәкірттері.
Реал Мадрид
left|200px|thumb|Сантьяго Бернабеу кубогі үшін ойналған Мильонариос клубына қарсы ойында. Хосе дубль соқты Реал Мадрид жастар академиясының шәкірті, Кальехон Реал Мадрид Б клубы үшін дебютін 2007 жылдың мамырында жасады 2006/07 маусымында Сегунда Дивизионында 4 ойын ойнап, гол соқпады.
2007/08 маусымында Сегунда Дивизионында 37 ойын ойнап, 21 гол соғады. finishing the season as the club's top goalscorer, now in Segunda División B.
Эспаньол
Маусымның соныңда Кальехон Реал Мадридті тастап (егіз ағасы Хуанмимен бірге), Эспаньолм клубымен 4-жылдық келісімге қол қояды. Ла Лига дебютін 2008 жылдың 20 қыркүйегінде Гетафе клубына қарсы ойында жасады (матч 1–1 есебімен аяқталды).
2009 жылдың 15 наурызында Кальехон Гетафе үшін өзінің бірінші голын соқты. Бұл каталондық Мальорка клубына қарсы ойында болды (матч 3-3 есебімен аяқталды). Келесі маусымда, Маурисио Почеттино бапкерлігі астында бірінші құрамада тұрақталып, жартылай қорғаушы және вингер ролін атқарады. Эспаньол маусым барысында қиыншылықтарға ұшырағанымен, Ла Лига соның 10-шы орында бітіреді.
2011 жылдың 15 қаңтарында Кальехон Севильяға қарсы ойынында 2 гол соғады (матч 2–1 есебімен аяқталды). He only missed one league game and netted six goals for the Pericos, who finished comfortably in the mid-table.
Реалға оралуы
left|175px|thumb|Хосе Кальехон. Реалға оралуы 2011 жылдың 23 маусымында Кальехон Реалмен 5 жылдық келісімге қол қояды. Келісім құны - € 5,5 миллион еуро. 16 шілдеде өзінің Реал сатысында бірінші ойының ойнайды, Лос-Анджелес Гэлакси командасына қарсы достық ойында 30 минутта гол соғып, Реал 4-1 есебімен жеңеді. Мадридтік Реал үшін бірінші ресми голын Хосе өзінің бұрынға клубы Эспаньолға қарсы ойында соқты (матч 4–0 есебімен аяқталды). Гол Криштиану Роналду пасынан кейін мүмкін болды. Бірінші дубль Сантьяго Бернабеуде Загребтік Динамо клубына қарсы ойында жасалды (матч 6–2 есебімен аяқталды). Матчтан кейінгі Хосе сөздері: « Мен өзімді соншалықты қуанышты сезіндім, қайтқым келмеді. Бұл менің карьермдағы ең ұмытпас матч, бұл жеңісті жанұяма, бапкеріме, маған сенген барлақ адамдарға арнаймын».
Аякс клубына қарсы соңғы раундатағы ойында тағы екі гол соқты (матч 3–0 есебімен аяқталды).
Бишофит
Бишофит  – галогенидтер класына жататын минерал. Минералды ашқан неміс химигі әрі геологы Г.Бишофтың (1792 – 1870) құрметіне осылай аталған. Химия формуласы MgCl2·6H2O, 1%-ға жуық Br қоспасы болады. Моноклиндік сингонияда кристалданып, ине тәрізді майда кристалдар түзеді. Су сіңіргіш қасиетіне байланысты әдетте қатты түрде кездеспейді, қамыр сияқты жұмсақ болады. Түссіз, кейде ақ, шыныдай жылтыр не күңгірт. Қаттылық 1 – 2, меншікті салмағы 1,6 г/см3-ге жуық, ащы, күйік дәмі болады. Бишофит тұзды көлдерде карналлит, галит, т.б. минералдармен бірге тұнады. Бишофит – магний алынатын құнды шикізат, сондай-ақ ол магнийлі цемент өндіруде, отқа төзімді бұйымдар жасауда, медицинада қолданылады.
Хосе Кальехон
Реалға оралуы
Бастапқы ойыншы ретінде Кальехон өзінің жақсы гол соғатын қабілетін көрсетті: желтоқсанның он жетісінде Севильяға қарсы ойында бір гол соқты (6-2). Копа дель Рей үшін Понферрадина клубына қарсы 2 ойында мадридтіктердің 7 голының 3 голын соқты..
Бишофит
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия Санат:Минералдар
Хосе Кальехон
Реалға оралуы
2012 жылдың 14 қаңтарында Мальоркаға қарсы ойынының 84-минутында гол соғып, Реалды жеңіске әкеледі. Келесі ойында тағы гол соғып, Реал Атлетико Бильбао клубын 4-1 есебімен жеңеді.
2012/13 маусым
Маусым алды дайындық кезінде Кальехон 5 гол соғып Реалдың үздік бомбардирі болды: Бенфика қақпасына дубль, Лос-Анджелес Гэлакси, Милан, Селтик клубтарына бір голдан соқты.
Ұлттық құрамадағы карьерасы
Кальехон Испания жастар құрамасы сатысында 2008 жылдың 25 наурызында Қазақстан жастар құрамасына қарсы ойынында дебютін жасады. Ойынға 46 минутта Боян Кркич орнына кіріп, 15 минуттан кейін бірінші голын соғады. Испания құрамасы сол ойында 5:0 есебімен ұтады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары Санат:Наполи ФК ойыншылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Эспаньол ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары
Биші орман
Биші орман  – діңі бұралып немесе бір жағына иіле біткен ағаштар өсетін орман. Биші орман жылжыма және термокарст құбылыстар кең тараған аудандарда жиі кездеседі. Қазақстанда мұндай орман Көкшетау маңында бар.
Дереккөздер
Санат:Ормандар
Фитсвиллиам (Нью-Гэмпшир)
Фитсвиллиам (Fitzwilliam) — Нью-Гэмпшир штатының Чешир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2396 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 93.3 км² шамасында. FIPS коды — 33-26500.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Қатынас құру коды
Қатынас құру коды (Код доступа; access code) — қашық орналасқан компьютермен қатынас құру үшін қолданылатын бірегей символдар комбинациясы. Желі жүйесінде немесе жедел қызмет көрсетуде (online service) қатынас кұру коды қызметін тұтынушының өз аты (user name) мен паролі (password) атқарады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Торсылдақ сылдыршөп
Торсылдақ сылдыршөп (Siléne vulgáris) — Қазақстанда кездесетін 63 түрдің ішіндегі көпке танымалы, көпжылдық қалампыр Caryophyllaceae тұқымдасына жататын өсімдік.
Биологиялық сипаттамасы
Бұл көп жылдық өсімдік өзіне тән көкшіл сұр түсті, тік сабақты биіктігі 100 см-ге дейін, үшкірленген, қарама-қарсы орналасқан жапырақты, және шашыраңқы сыпырғы пішінді гүл шоғыры. Ерекшелігі тостағаншасы торсиған жұмыртқа тәрізді. Тостағаншада өсімдік гүлін ашқанша, ауа саңылаусыз сақталып тұрады. Сондықтан қатты бір зат тиген жағдайда, өзіне тән бір дыбыс шығарып, жарылып кетеді. Бұл түрдің халық берген атауы осыдан келіп шыққан - "Торсылдақ". Тостағаншасы бірігіп өскен 5 жапырақшадан тұрады, ұш жағы тісті, қабырғаларының жұқалығы соншалық ол арқылы ақшыл-көк талшықтары көрініп тұрады. Күлтелері ақ, тостағаншасынан едәуір ұзындау. Жапырақ тақтасы екі жіңішке бөлікке бөлінген. Негізінен әр гүл екі шеңберге орныққан 10 аталық және үш бағанда жатын. Гүлдің нәрі гүлдердің қалтарысында көгілдір тостағаншада болғандықтан, тозаңдану тек ұзын тұмсықты көбелектер көмегімен жүреді. жемісі шар тәрізді, қауашақ ұшында алты тістемен ашылады. Ұсақ та жеңіл тұқым сабағын жел шайқағанда немесе адам не мал жүріп өткенде шашылады.
Химиялық құрамы
Жер бетіндегі бөлігінің құрамында көбіктенетін зат (сапониндер), витамин С (дәрумен), активті әсер ететін заттар бар.
Қолдануы
Халықтық медицинада жиі қолданылады, бронхы ауруларын және кейбір тері ауруларын емдейді. Кейбір жерлерде жас өскіндерін салат ретінде жейді. Басқа пайдалы қасиеттеріне байланысты - омарталық және декаротивті құрғақ гүлшоқтарын жасау үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Қалампырлар Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Ястребово (Русе облысы)
Ястребово (Ястребово) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Русе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 345 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7073. Телефон коды — 08150. ЕКАТТЕ коды — 87700.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Балаларға арналған шаңғылар
Балаларға арналған шаңғылар, балалардың жас шамасына қарай жасалады, жеңіл, бетжағы әртүрлі боялады, бекіткіштері балалар аяқкиімдерінің көлеміне байланысты. Табанындағы сызығы терең.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Вениамин Михайлович Боговицкий
Боговицкий Вениамин Михайлович (1907–1981) — жазушы, әскери және партия қызметкері. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан.
Кеңес партия мектебін (1928), ауыл шаруашылығы институтының 2 курсын (1935), Әскери-әуе күштері академиясын (1940), дивизиядағы саяси бөлім курсын (1944) бітірген. Еңбек жолын 1920 жылы бастаған. 1930 — 46 жылдары Кеңес армиясы қатарында болған. Әскер қатарынан босаған соң Көкшетау облысы Келлер ауданы Летовочный МТС-ның төрағасы, 1949 жылдан Арықбалық ауданы партия комитетітінің 1-хатшысы, 1954 жылдан Бурабай ауданы Жұмысшы депутаттар кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарған.
«Крылатая гвардия», «Пятый океан», «Трудная любовь» кітаптарының авторы.
Қызыл жұлдыз, Еңбек Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1907 жылы туғандар Санат:1981 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Әскери-әуе күштері академиясы түлектері Санат:Арықбалық аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары Санат:Бурабай аудандық кеңесінің төрағалары Санат:Қазақстан полковниктері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері
Домпьерр-су-Санвинь
Домпьерр-су-Санвинь (Dompierre-sous-Sanvignes) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Сона және Луара департаментінде орналасқан. Шароль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,58 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 71179, пошта индексі — 71420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 69 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сона және Луара департаментінің коммуналары
Енсисайм
Енсисайм (Ensisheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Гебвилер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 36,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68082, пошта индексі — 68190.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
ЕКАТТЕ коды
ЕКАТТЕ коды (Единен Класификатор на Административно-Териториалните и Териториалните Единици в република България) — Болгария мемлекетінде өзін-өзі басқару субъектісін сейкестендіру үшін қолданылатын сандық код.
ЕКАТТЕ құрылымын 1995 жылы № 497 Болгария Республикасының Министрлер Кеңесі бекіткен болатын. Сыныптауыш (классификатор) 1999 жылы 10 тамыздан бастап № 565 Болгария Республикасының Министрлер Кеңесі шешімімен қабылданды. Бұл сыныптауыш 1972—1974 жылдары жасалған ЕКНМ (Единен Класификатор на Населените Места) сыныптауышын алмастырды.
ЕКАТТЕ коды бірліктер түріне байланысты бірнеше бөліктерден тұрады. Жалпы түрі келесідей форматта:
мұндағы:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Болгария әкімшілік бөлінісі Санат:Сыныптауыштар
Өтелімділік
Өтелімділік - шаруашылық қызмет тиімділігінің көрсеткіші. Ол жұмсалған шығын мен алынған нәтижелердің арақатынасы ретінде есептеледі.
Түрлері:
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер
Актиний
солға|нобай|170x170 нүкте|Актиний Ac Актиний (Actinium; Ac) — Химиялық элементтердің периодтық жүйесінің 7-ші периодының ІІІ тобына жататын радиоактивті элемент. Реттік саны — 89. Ең ұзақ уақыт өмір сүретін изотопы 227Ac, жартылай ыдырау уақыты — 22 жыл.
Актинийді 1899 жылы А. Дебьерн уран рудаларын өңдеу қалдықтарында тапқан. Радийді нейтрондармен атқылау арқылы актинийді алады.
Физикалық қасиеттері
Актиний — ақшыл-күміс түсті металл, химиялық қосындыларда валенттілігі 3+, химиялық қасиеттері бойынша лантанға жақын. Актиний — қауіпті радиоактивті улы зат. Актиний (Actіnіum) Ас – элементтердің периодтық жүйесінің ІІІ тобындағы радиоактивті элемент; реттік нөмірі 89, атомдық массасы 227. 1899 жылы француз химигі А.Дебьерн ашқан. Актинийдің жер қыртысындағы мөлшері 61010.
Актиний күмістей ақ түсті металл, балқу температурасы 1050-50С, өте әрекеттескіш; ауада тез тотығады, тұз және азот қышқылдарында ериді. Актиний химиялық қосылыстарда 3 валентті болып келеді. Қосылыстарының (гидрототықтар, фторид, оксалат, фосфат, карбонат, фторсиликат) көпшілігі ерімейді. Актиний галогенидтері ауада ұшқыр келеді, негіздік қасиеті лантаннан да күшті. Актиний тотығы оның гидрототығын немесе оксалатын 1100С-да қыздырып-күйдіру арқылы алынады. Оның галогенидтері фторлы сутекке, төрт хлорлы көміртекке, бромды алюмийниге актиний тотығының, құрғақ гидрототығының немесе оксалатының әсері нәтижесінде түзіледі. Актиний тұздары ақ түсті, ертінділері түссіз келеді.
Сарыкезең
Сарыкезең – Қызылқарағай (Листвяга) жотасының оңтүстік бөлігіндегі тау.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы Бекалқа ауылының солтүстік-шығысында 12 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1773 м. Оңтүстік-батыстан шығысқа қарай 10 км-ге созылған, енді жері 4 км. Белая жəне Лукин өзендерінің суайрығы. Беткейі тіктеу, бірнеше жоталардан тұрады.
Геологиялық құрылымы
Эффузивтік жыныстардан, құмтастардан түзілген.
Өсімдігі
Таудың оңтүстік беткейінен басқасын түгелдей дерлік қарағай, қайың орманы көмкерген. Тау етегінде Тоқабай жəне т.б. қыстаулар бар.
Дереккөздер
Санат:Катонқарағай ауданы таулары
Әбдімәлік Әбдіқадырұлы Бұқарбаев
Әбдімәлік Әбдіқадырұлы Бұқарбаев (14.02.1940, Ташкент) — Өзбекстанның белгілі монументалист-суретшісі, портретші, кескіндемеші. Ұлты — қазақ. Өзбекстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.
Портела (Пенафьел)
Портела (Пенафьел) (Portela (Penafiel)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 381 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,75 км² шамасында. Халық тығыздығы — 290,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
NGC 1719
NGC 1719 — Орион шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 23 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1719 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16501, UGC 3226, MCG 0-13-60, ZWG 394,63.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Үлкен Модец
Үлкен Модец — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Водьма өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Бүгінгі тектоникалық қозғалыстар
Бүгінгі тектоникалық қозғалыстар. Бүгінгі тарихи кезеңде яғни қазіргі дәуірде етек алған тектоникалық қозғалыстар. Жер қыртысының белгілі бір аймақтарының ойысуымен, ал екінші аймақтардың көтерілуімен, жыртылып-ажырау құрылымдарының қалыптасуымен және сол жыртылу жігі бойымен қозғалыстардың жүзеге асуымен, сол сияқты қатпарлы құрылымдардың жаппай етек алуымен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Ача (Лебяжье тармағы)
Ача — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Томск облысы, Новосібір облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лебяжья өзенінің оң жағалауынан 64 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 47 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Кемерово қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Томск облысы өзендері Санат:Новосібір облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Олигопсония
Олигопсония (ὀλίγος — «аз», ὀψωνία — «сатып алу») — нарықтағы аздаған сатып алушыларға көптеген сатушылар қарсы тұратын жағдай. Олигополия сияқты монополия деген ұғымға мүлдем қарама-қарсы мағынаны білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер
Болатын реттеудің масштабы
Болатын реттеудің масштабы — реттеу масштабтары, жылдық су тұтыну (реттелген ағынды) W мен су тапшы жылдық We берілген қамтамасыздықты ағындысымен салыстыру арқылы анықталған масштаб. W = Wp болған жағдайда — маусымдық, ал W > Wp болған жағдайда көпжылдық реттеу қолданылады.
Хильберсдорф (Саксония)
Хильберсдорф (Саксония) (Hilbersdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Саксония ауданының құрамына енеді.
Болатын реттеудің масштабы
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Хильберсдорф (Саксония)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1411 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 77 230.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Қоспалы шалаөткізгіш
Қоспалы шалаөткізгіш (Примесный полупроводник) — заряд тасымалдаушылар санына тең не одан әлдеқайда артық донорлық немесе акцепторлық, стехеометриялық атомдары бар шалаөткізгіш. Қоспалы шалаөткізгіштегі кинетикалық құбылыстар негізінен шалаөткізгіштерде қоспалар санымен және рұқсат етілмеген аймақтағы қоспалар деңгейлерінің орнымен, оның ішінде өткізгіштіктің шамасы және түрімен, сондай-ақ  шалаөткізгіш материалдардың оптикалық қасиеттерімен анықталады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Шіңкілдек
нобай|150px|оңға|Шіңкілдек Шағын үлгіде жасалатын, балаларға арналған екі ішекті шіңкілдек аспабынын жалпы ұзыны 45-50 см. ені 8-10 см болып келеді. Шанағы құрамалы немесе тұтас ағаштан ойып та жасалады. Сыртына ұлттык ою-өрнектер салынып жасалатын нәзік, ашық үнді аспап. Шіңкілдек басқа аспаптардын дыбысымен косылғанда ашық үні ерекшеленіп тұрады. Оның үні әсіресе шертер мен кылқобызға, сазсырнай мен адырнаға қосылғанда ерекше байқалады. Аспап негізінен 4 және 7-10 жас аралығындағы балаларға арнап жасалады. Балалардың жан дүниесіне, нәзік сезіміне. қиялына, музыкалық қабілетіне үйлесімді болып келеді. Жасалу тәсілі қарапайым. домбыра жасау әдісімен ортақ.
Дереккөз
Қазақтың ұлттық аспаптары
Санат:Қазақтың саз аспаптары
Бинхам Лэйк (Миннесота)
Бинхам Лэйк (Bingham Lake) — Миннесота штатының Cottonwood округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 126 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-05896.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Добринка (өзен)
Добринка — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горная тармағының оң жағалауыга 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кирилл-Высъ-Ягун
Кирилл-Высъ-Ягун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1488/4/126/96 орналасқан. Өзен ұзындығы 142 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 2045
IC 2045 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14722, MCG -2-11-27, NPM1G -13.0170.
Сыртқы сілтемелер
IC 2045 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Ұңғыма өнімі
Ұңғыма өнімі. Ұңғыманың нақтылы уақыт ішінде бере алатын мұнай (газ) мөлшері; л/сек, м3/сек, м3/сағат, м3/тәулік т.с.с. өлшемдермен өрнектеледі.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Хаундорф
Хаундорф (Haundorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Вайсенбург-Гунценхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2683 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 51,34 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 77 138. Муниципалитеттің басшысы — Карл Хертлайн.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Иленқалық (қыстау)
Иленқалық — Атырау облысы Мақат ауданындағы қыстау.
Үлкен Пешной аралында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Кережа
Кережа — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ратьба өзенінің сол жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жамбыл (Жамбыл ауданы, Алматы облысы)
300 px|thumb|Жамбыл мұражайы|right Жамбыл — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2986 адам (1496 ер адам және 1490 әйел адам) болса, 2009 жылы 2658 адамды (1365 ер адам және 1293 әйел адам) құрады.
Тарихы
1930-1936 жылдары "Ерназар" ұжымшарының, 1936 жылдан Жамбыл атындағы ұжымшардың, 1980 жылдан кеңшардың орталығы болды. 1997 жылдан оның негізінде өндірістік кооператив, 128 шаруа қожалығы құрылды.
Инфрақұрылымы
Жамбылда орта мектеп, фельдшер-акушерлік пункт, клуб, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) елді мекендері
Монко (Ло және Гаронна)
Монко (Moncaut) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Нерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47172, пошта индексі — 47310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 533 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Саурис
Саурис (Sauris) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 424 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 10 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 42 км² шамасында. Пошта индексі — 33020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Су шаңғылары
Су шаңғылары, жеңіл, көбінесе аралары қуыс, фибропластан жасалады, бас жағы сүйірлеу, ортасы енді.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Станвуд (Айова)
Станвуд (Stanwood) — Айова штатының Сидар округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.7 км². FIPS коды — 19-75045.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 680 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Сидар округы (Айова)
Шолпан Болатқызы Қожахметова
нобай|Қожахметова Шолпан Болатқызы Шолпан Болатқызы Қожахметова ( 1991 ж. 23 сәуірде туған ) - қазақстандық спортшы ( жаяу жүру ), Лондон Олимпиадасының қатысушысы (2012 ж.), Жаяу жүруден Қазақстан Республикасының бірнеше дүркін чемпионы және жүлдегері.
Өмірбаяны
Шолпан, қарындасы Айман сияқты, Талдықорған қаласында дүниеге келген. Қазіргі уақытта апалы-сіңлілер Алматыда тұрады және Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ биология факультетінде оқиды. Сонымен қатар, апалы-сіңлілер ұзақ уақыт бойы жүзумен кәсіби түрде айналысып, жақсы нәтиже көрсетті, бірақ кейінірек спорттық жүруге көшті.
Ол Лондондағы 2012 жылғы Олимпиада ойындарында Ресей Ашық Чемпионатының нәтижелері бойынша сөз сөйлеу құқығына ие болды, онда 20 км қашықтықта 1: 32.05 уақытты көрсетті. Олимпиадада ол мәреге жетпестен жарыстан шықты.
2013 жылы Мәскеуде өткен Әлем кубогына қатысты. 2014 жылы Жапондық Наомиде өткен Азия чемпионатында 5 орын алды.
Ескертпелер
Санат:Талдықорғанда туғандар Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:1991 жылы туғандар Санат:23 сәуірде туғандар
NGC 6194
NGC 6194 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 27 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6194 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58598, MCG 6-36-54, ZWG 196.82, KUG 1634+363.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Тат-Бикшик
Тат-Бикшик — Башқұртстанның Калтасин ауданындағы ауыл, Жаңа кильбахтин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 87  адамды құрады. Пошта индексі — 452864, ОКАТО коды — 80233846008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мольтено
Мольтено (Molteno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3094 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1031 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 22047.
Елді мекеннің қамқоршысы — S. Rocco. Жыл сайынғы мерекесі — 16 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Энкрузильяда (Баия)
Энкрузильяда (Баия) (Encruzilhada (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итапетинга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 41 356 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 041,09 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,3 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Көтерме сауда үстелмесі
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Мафунзо
Мафунзо футбол клубы (Mafunzo Football Club) — Занзибар чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы.
Дереккөздер
Санат:Занзибар футбол клубтары
Вина Малик
Вина Малик(Punjabi/Urdu: ويتا ملک, born Zahida Malik) - Пәкстандық әртіс, модель. Вина Маликтың Пәкістандағы белсенді әйелдерден құралған саны аз болса да, табиғаты әртүрлі топтардың арасында беделі өте күшті. Актриса Равалпинди қаласында жеті балалы кедей отбасында дүниеге келген. Әкесі зейнетке шыққан әскери адам. Ол бала кезінен-ақ тұрмыстық зорлық-зомбылықты көріп өскен. «Әкемнің шешемізді тамақ үшін талай мәрте сабағанын көрумен өстім. Тамақты уақытында дайын қылмадың деген секілді майда-шүйдемен анамызға күн көрсетпейтін» дейді. «Мен есімді біле бастағанда әкеміз 14 жасар үлкен әпкемді тұрмысқа беріп жіберді. Екінші әпкем 11 жасқа жете бергенде ол да басқа үйдің табалдырығын аттауға мәжбүр болды. Мен алтыншы сыныпқа өткенде әкем маған келіп «енді сенің кезегің» деді. Мен қарсы шықтым. Ол кезде бар болғаны 12, 13-ақ жаста едім. Мен: «Жоқ! Мен не себепті күйеуге тиюім керек? Тұрмысқа шыққым келмейді!» дедім. Әкем болса «Жоқ шығуға тиіссің» деп қысым жасады. Мен өмірімде бірінші рет өз шешімімді қорғап қалдым».
Әкесі қызына ары қарай оқытатын ақшам жоқ деген. Қызы амалсыз мектепте жүріп жұмыс істеуге мәжбүр болған. 17 жасқа толғанда шоу бизнесте бағын сынамақ болады. Әлбетте оның бұл шешімі туыстары тарапынан ақылға сыймайтын ұят іс болып саналады.
Кіші Жәнібек (қыстау)
Кіші Жәнібек — Атырау облысы Мақат ауданындағы қыстау.
Күн жүйесі
Күн жүйесі – Күннен, оны айнала қозғалатын 8 үлкен планетадан (Болпан, Шолпан, Жер, Қызылжұлдыз, Есекқырған, Қоңырқай, Уран және Нептун ), планета серіктерінен, мыңдаған  кіші планеталардан (астероидтардан), шамамен 1011 кометадан және толып жатқан метеорлық денелерден құралған ғарыштық денелер жүйесі. Күннен ең алыс орналасқан планетаға дейінгі орташа қашықтық шамамен 40 а.б. немесе 6 млрд. км-ге тең.
Кіші Жәнібек (қыстау)
Мақат кентінен батысқа қарай 18 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Күн жүйесі
Күн – Күн жүйесіндегі орталық дене болып саналады, оның массасы Күн жүйесіндегі барлық денелердің жиынтық массасынан 750 есе артық. Сондықтан Күн жүйесінің массалар орталығы Күн қойнауында орналасқан. Барлық 9 үлкен планета Күнді айнала, дөңгелек дерлік орбита бойымен, бір бағытта қозғалады. Олардың орбиталарының бір-біріне қатысты көлбеулігі өте аз. Планеталардың Күннен қашықтығы белгілі бір заңдылыққа бағынған, яғни көршілес орбиталардың ара қашықтығы Күннен алыстаған сайын арта түседі. Планеталар қозғалысының физикалық қасиеттеріне байланысты Күн жүйесінің үйлесімді екі топқа бөлінуі ғарыштық денелердің кездейсоқ жиынтық емес екендігін көрсетеді. Барлық кіші планеталар да үлкен планеталар қозғалған бағытта Күнді айнала қозғалады, бірақ олардың орбиталары едәуір созылыңқы және эклиптика жазықтығына көлбеу орналасады. Кометалардың көпшілігі параболаға жақын өте созылыңқы орбита бойымен қозғалады. Айналу периоды миллиондаған жылға жетеді. Мұндай комета орбиталарының эклиптика жазықтығына көлбеулігі алуан түрлі, олар Күнді айнала тура және кері бағытта да қозғалады.
Биікжал ұңғымасы
Биікжал — (СГ-2) – Атырау облысы Жылыой ауданы, Мұнайлы кенінен 20 км шығыста 1967 жылдан бұрғылана бастаған ұңғыма. Жылыой ауданының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Биікжал тұз күмбезіне орнатылды. Оны бұрғылаудағы мақсат – Биікжал тұз күмбезі мен бүкіл Каспий маңы ойпатының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі аумақты қалың тұз қабаттары астында жатқан палеозой шөгінділерінің мұнай мен газ жөніндегі келешегін анықтау. Бұл ұңғыманы бұрғылауға Солтүстік Каспий маңының ернеуі мен оған таяу жерлерде мұнай мен газ бар екендігінің анықталуы. Оңтүстік Жылыой көтерілімінің Биікжал маңындағы палеозой шөгінділерінде көптеген мұнай мен газ белгілерінің табылуы және қолайлы құрылымдар негіз болды. Ұңғыма алаңында жалпы қалыңд. 9 – 10 км палеозой, мезозой және кайнозой шөгінділерінің кешені тараған.Биікжал ұңғымасын бұрғылау арқылы тұз астындағы төменгі пермь, тас көмір, жоғарғы девон шөгінділерінің стратиграфиясы мен заттық құрамын, олардың литологиялық-физиологиялық қасиеттерін, Каспий ойпатының оңтүстік-шығысында осы шөгінділердегі мұнай мен газ мөлшерін, жоғары қысым мен температура жағдайында бұлардың гидрогеологиялық, гидродинамикалық ерекшеліктерін, осы ауданның сейсмикалық толқындарды шағылыстырушы және сындырушы горизонттарды белгілеуге, тұзды шөгінділердің заттық құрамы мен физикалық-химиялық қасиеттерін зерттеуге мүмкіндік туады. Бұл ұңғымаға орнатылған автоматтық аспаптар арқылы жердің терең қабаттарының термикалық режимін, газдың факторларын үздіксіз зерттеп, арнаулы геофизикалық бақылауларды жүргізуге болады.
Күн жүйесі
Шолпан мен Ураннан басқа планеталардың барлығының өз осінен айналу бағыты Күнді айналу бағытымен сәйкес келеді. Уран планетасының осі орбита жазықтығына 98° көлбеу орналасқан, сондықтан оның айналысы сырттай қарағанда кері болып көрінеді. Шолпан планетасы кері бағытта өте баяу айналады. Күн мен планеталар арасындағы қозғалыс мөлшерінің таралуы маңызды космогониялық сипаттама болып есептеледі. Күн жүйесінің орталық денесі Күн – жұлдыз, яғни қызған газды шар. Ол өзінің қойнауынан үздіксіз энергия бөліп шығарады. Күн бетінің күшті сәуле таратуына қарамастан, ол өзінің жоғары температурасын сақтап қалады. Күн жүйесінің қалған денелері – салқын денелер. Олардың бетінің температурасы Күн сәулесінің қыздыруына байланысты анықталады. Планеталар массасына, химиялық құрамына, айналу жылдамдығына, серіктерінің санына қарай екі топқа бөлінеді.
Биікжал ұңғымасы
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы кен орындары Санат:Мұнай кен орындары
Күн жүйесі
Күн жүйесінің құрылысы туралы ежелгі ғалымдардың көзқарастары
Адамдар өзін қоршаған әлемнің құрылысын, ондағы болып жатқан құбылыстарды зерттеуге ежелден-ақ құмар болды. Көне замандағы әлем құрылысы туралы алғашкы түсініктер өте қарапайым және олар діни нанымдармен астасып жатты. Аспан мен Жер бөлек карастырылып, Жер дүниенің қозғалмайтын орталығы ретінде қабылданды. Жердің бүкіл әлемнің орталығынде орналасканы жөнінде қалыптасқан бұл көзқарасты Ежелгі Грекия ғалымдары дүниенің геоцентрлік жүйесінің негізіне алды. Мәселен, біздің заманымыздан бұрынғы IV ғасырда өмір сүрген ежелгі грек ойшылы, ғалым-энциклопедист Аристотель осы пікірді ұстанып, Жерді қозғалмайды деп есептеді. Сол кездің өзінде-ак Айдың тұтылуы бойынша жүргізілген бақылаулар арқылы, Жер пішінінің шар тәрізді екені белгілі болды. Ол Жердің қозғалуын аспандағы жұлдыздардың орнын ауыстыруынан байқауға болар еді деген болжам айтты. Аристотель Жер - Әлемнің табиғи орталығы болғандықтан, ол ешқайда құлап кетпейді және барлық ауыр денелер осы центрге қарай ұмтылады деген пікірде болды. Аристотельдің мұндай түсіндірулері, қазіргі көзқараспен қарағанда, өте қарапайым болғанымен, сол кезең үшін әжептәуір жетістік еді.
Біздің заманымыздың II ғасырында өмір сүрген ежелгі грек ғалымы Александриялық Клавдий Птолемей (90-160 жж.) өзінен бұрын өмір сүріп, кейінгілерге жол салып кеткен Аристотель, Гиппарх, т.б. еңбектеріне сүйене отырып, дүниенің жетілдірілген, геоцентрлік (грекше гео - жер) жүйесін жасады. Ол дүниенің орталығыне қозғалмайтын Жерді қойды да, оны өзге шырақтар айналып жүреді деді. Дүниеге геоцентрлік көзқарас астрономияда он төрт ғасырға жуық уақыт бойы үстемдік етті. Дегенмен планеталардың орналасуы жөніндегі бақылау мәліметтері молайған сайын, К. Птолемей тұжырымдары түзетулер енгізуді қажет етті. Оны XVI ғасырда ұлы поляк ғалымы Николай Коперник жүзеге асырды.
973 жылы Хорезмде дүниеге келген ортаазиялық ғалым-астроном, математик, физик, географ, философ, этнограф, дәрігер Әбу Райхан Бируни өзінің 150 еңбегінің 50-ін астрономияға арнаған. Ол Птолемей құрған әлем жүйесінің дұрыстығына күмәнданып, гелиоцентризмді жақтады. Алғаш рет, Коперниктен 500 жыл бұрын, Жердің Күнді айнала қозғалатыны туралы болжам жасаған Бируни болғаны бізге тарихтан мәлім. Ол Жердің қозғалысы мен пішіні, Жер шарының радиусын анықтау тәсілі туралы жазды, Жер глобусын жасады, 20 жыл бойы Күннің қозғалысын бақылады. Бируни Күнді отты шар деп есептеп, Күн тәжінің түтінге ұқсас табиғаты жайлы пікір айтты. Оның еңбектері мұқият орындалған бақылаулар мен зерттеулерге негізделді. Бируни көп саяхат жасады. Сол кезде ол аспан шырақтарына қарап бағдарлаудың түрлі тәсілдерін ойлап тапты. Бируни жинақтаған материалдары мен бақылауларын қорыта отырып, 1031 жылы астрономияның әр түрлі мәселелерін баяндауды қамтитын үлкен еңбек жазды. Ол кітап 1887 жылы Лондонда алғаш рет араб тілінде басылып шықты. Бируниге дейін мұндай ғылыми жүйеленген еңбек жазылмаған, әрі ортағасырлық әдебиеттерде бұған теңдес еңбек болған жоқ.
Күн жүйесінің шегі
thumb|left|Оорттың бұлты XX ғасырдың соңғы жылдарынан бастап планеталарды және Күн жүйесін қызу зерттеу дәуірінде өмір сүріп жатырмыз. Біз басқа жұлдыздардан планеталар жүйелерін тапқымыз келеді. Күн жүйесінің ішкі құрылымын зерттеп, түсінгіміз, жерді басқа планеталармен салыстырғымыз келеді. Бұл біздер үшін өте маңызды мәселе. Біздің бәрімізді толғандыратын сұрақтар: "Осының бәрі қалай пайда болды? Жерде тіршілік қалай пайда болды? Ол канша уақытқа созылады? Біздің болашағымыз қандай?
XVIII ғасырдан бастап Күн жүйесінің шегі үнемі ұлғайып келеді. Әрине Күн жүйесінің айқын шегі болуы неғайбыл. Орта бұлтының орбитасынан әрі шамамен 100 000 а.б. қашықтықта Күн жүйесінің планетааралық заттары шашырап, жұлдызаралық заттарға алмасады.
Күн жүйесінің перийферийі (шеткі аймағы) туралы біздің мәліметіміз өте мардымсыз. Ғарыштық зерттеулер бұл білімді елеулі түрде толықтыруға көмектеседі.
Дереккөздер
Санат:Күн жүйесі Санат:Ғаламшарлық жүйелер Санат:Планетология
Вье-Марей
Вье-Марей (Vieux-Mareuil) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,00 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24579, пошта индексі — 24340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 329 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Шаңғы тренажерлері
Шаңғы тренажерлері, жаз айларында жаттығулар өткізуге, шаңғымен жүрудің әдістері мен тәсілдерін, әсіресе екі қолмен жұмыс істеуді жетілдіруге арналған.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Үш ішекті домбыра
thumb|right|200px|
Домбыра тобындағы сирек қолданылатын үш ішекті нұсқасы. Ертедегі өнерпаздар арасында колданыста болған, бұл домбыра негізінен Шығыс және Орталық Қазакстан өңірлерінде дамыған. Кәдімгі екі ішекті домбыраның құрылысынан және жасалу тәсілінен айырмашылығы жок. Аспап ішек санымен және орындалатын шығармаларымен ерекшеленеді. Ұлы Абайдың кезінен, өз ән-күйлерін сүйемелдеген, үш ішекті тарихи домбырасы сақталған. Шанағы ұзынша, бұрышты, бет тақтайы қайыннан жасалған, шегелермен бекітілген, мойыны жалпақтау болып келеді.
Дереккөз
Қазақтың ұлттық аспаптары Санат:Аспаптар
Өнім (дебит) өлшеуіш
Өнім (дебит) өлшеуіш. Ұңғыма немесе құдың өнімінің белгілі бір уақыт аралығындағы өнімін өлшеуге арналған аспап.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Қатынас құру маршруты
Қатынас құру маршруты (Маршрут доступа; access path) — 1) файлға қатынас құруға арналған оның сыртқы каталогтары атауларының тізбектей жазылуы. Операциялык жүйе пайдаланатын дискідегі файлдардың орнын анықтайтын каталогтар тізбегі десе де болады. Мәліметтері жинақтаушы дискілердің логикалық атауларынан және өзара сатылы түрде байланысқан бағынышты каталогтар атауларының тізбегінен тұрады; 2) қолданбалы бағдарламаларда — кейбір операцияларды орындағанда мәлімет базасындағы ақпараттарды қарап отыруға болатын жазбалар тізбегі; 3) мәліметтерді жеткізу желісінде — желінің кез келген екі торабының арасындағы қатынас құру жолы.
Амплитудалық детектор
Амплитудалық детектор (Амплитудный детектор) — радиоқабылдағыштарда амплитудалық модуляцияланған аралық жиіліктен төменгі жиіліктегі тербелісті (пайдалы сигналды) бөліп алу үшін қолданылатын құрылғы. Оның параметрлік (синхрондық) детектор, диодтық детектор деген түрлері бар. Параметрлік детекторлар жұмыс істеу принципі бойынша жиілік өзгерткіш құралдарға ұқсас болса, диодтық детекторлар айнымалы ток түзеткішіне ұқсас жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Америций
thumb|100px|Америций Am|солға Америций (лат. Americium; Am) — актиноидтер тобына жататын радиоактивті химиялық элемент. Реттік саны — 95. Жасанды жолмен 1944 жылы түзілген. Ең ұзақ уақыт өмір сүретін изотопы 243Am (жартылай ыдырау уақыты — 8000 жыл) және 241Am (жартылай ыдырау уақыты — 458 жыл). Күміс түсті жұмсақ металл. Валенттілігі 3+, 4+, 5+ және 6+ болып өзгере алады.
Санат:Химиялық элементтер Санат:Радиоактивті элементтер Санат:Актиноидтар
Прометей (фильм)
"Прометей(Prometheus)" фильмі
Жыл:2012
Ел: АҚШ, Ұлыбритания Режиссер: Ридли Скотт
Басты рөлдерде: Гай Пирс, Рейф Сполл , Нуми Рапас , Бенедикт Вонг , Идрис Эльба , Патрик Уилсон , Майкл Фассбендер , Иман Эллиотт , Шарлиз Терон , Логан Маршалл-Грин , Шон Харрис
Сценарий: Дэймон Линделоф, Дэн О’Бэннон
Продюсер: Уолтер Хилл, Дэймон Линделоф , Ридли Скотт
Жанр: Детектив, Фантастика , Қызық оқиғалы
Бюджет:$130 000 000
Әлемдік табысы:$403 354 469
Қысқаша суреттеме
ХХІ ғасырдың соңында ғалымдар бір аралды зерттеп жүріп, үңгір қабырғасынан таңғаларлық суреттер табады. Суреттерде алыстағы жұлдыздар жүйесінің координатары көрсетілген. Үңгір ішіндегі көне суреттерде бейнеленген жұлдыздар картасының растығына көз жеткізу үшін жекеменшік корпорация жаңағы ғалымдар бастаған топты «Прометей» кемесіне отырғызып, ғылыми саяхатқа жөнелтеді. Екі жылдан соң табылған ғаламшарға ғалымдар қонуға бел байлайды. Планета адам өмірі үшін жарамсыз болғанымен, онда адамдарға дейін де басқа тіршілік иелері "қонақ болғаны" айқын сезіледі. Ғалымдар таныс та, бейтаныс тіршілік иелерін зерттеп, адамзатқа қандай қатысы бар екенін анықтаулары тиіс.
Евар
Евар — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тюма өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Прометей (фильм)
Сын,рецензия
"Фильмдегі ой мен сауалдар Жалпы ғалымдар адамдардың жаратылысына қатысты Дарвин теориясынан бөлек, бірнеше нұсқаны ұсынып жүргені белгілі. Солардың бірі — адамдар өзге планеталықтардың ұрпағы деген болжам. Өйткені, Мысыр пирамидалары секілді ғаламат құрылыстарды адамның қолымен тұрғызу мүмкін емес. Адамзат от жағып үйрену кезеңін бастап өткізіп жатқанда тастан қалалар тұрғызған Майя өркениеті де Дарвин теориясының кейбір мәселелеріне күмәнмен қарауға итермелейді. Сонда адамзат Жер-анамыз жаратқан эволюциялық дамудың нәтижесі емес пе? Адамды жаратушы өзге планеталықтар болғаны ма? Біз кімбіз? Ғарыш келімсектері деп атап жүргеніміз кімдер? "Прометей" — осы мәселелерге байланысты өз нұсқасын ұсыныпты. Шынын айту керек, жауабынан бұрын көп сұрақ тастап кетті. Неге «Бөтен» емес? Фильм басында осы режиссердің әйгілі фильмі, талай сиквелдер мен ұқсас фильмдердің жарық көруіне негіз болған 1979 жылғы классикалық «Бөтен» (Чужой, Alien) туындысының приквелі болады деп ойластырылған еді. Бірақ кейін оны өз оқиғасы бар бөлек жоба етіп шығару ұйғарылды. Дегенмен Ридли Скоттың айтуынша, «Прометейдегі» оқиға «Бөтенде» баяндалған әлемде орын алады. Режиссер жаңа туындысын «Бөтеннен» қаншалықты алыс ұстағанымен, сәйкестіктер мен ашықтан-ашық жасалған байланыстар бәрібір бар. Ол бір сұхбатында «Бөтендегі» ксеноморфты енді көрмейміз деп еді. Бірақ… Актерлер Актерлер құрамынан Нуми Рапас пен Шарлиз Теронды ғана көргендей болдық. Онсыз да кара-көлеңке кадрдлардан актерлердің ойындарын бағалау тұрсын, түрлерін де жөндеп көру қиын болды. Нуми Рапас — Скандинавиядан Голливудтқа келіп, талантымен көпшілікті мойындатқан дарын иесі. Бұл фильм оны тағы бір биік белеске көтеріп тастары анық. Кезінде «Бөтен» арқылы Сигурни Уивер жұлдыз атанса, енді Н. Рапастың да осындай шағы келген секілді. Майкл Фассбендер актерлік шеберлігімен тәнті ете алмады. Мүмкін киборг кейпіндегі образы кедергі болған шығар. Ал, Гай Пирс мүлдем есте қалмапты. Қорыту "Прометей" — адамзат тарихына жауап іздейтін, іздеткізетін туынды. Егер, адамдар шынымен өзге планеталықтардың ұрпағы болса, режиссер осы фильмі арқылы дәл сол теорияға сендіре алды. Ғылыми фантастика мен үрейлі триллерді сәтті үйлестіре білген Р. Скотт еңбегіне тағы бір тәнті болдық. Тек сюжеттік желінің өрбуінде сұрықсыздық бар екенін, динамиканың жетіспейтіндігін айтып өту қажет. Қалай десек те, 1979 жылғы «Бөтенді» жаңадан көруге немесе қайталап көруге итермелегені рас. Жалғасына да үміт артқызып қойды. "
Евар
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Прометей (фильм)
Түсініктемелер
Прометей деген кім және не? Аттас фильм туралы жазбас бұрын, атауына назар аударайық. Грек мифологиясында Прометей деген титан болғанын айта кету керек. Ол адамдарды құдайлардың қаһарынан қорғаушы болған. Аңызға сәйкес Прометей адамдарды топырақ пен судан жаратты. Сондай-ақ, фильмдегі саяхатшылардың ғарыш кемесі «Прометей» деп аталады. Осы арқылы фильм атауында бірнеше түрлі мән-мағына жатқанын байқауға болады.
Дереккөздер
Киностан порталы
Евар
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
ЭмбаЮгНефть
ЭмбаЮгНефть - Жубантам кенорнында(тұзасты кешені) және Жубантам-Жосалы қүрылымдар тобында көмірсутек шикізатын барлаумен және өндірумен айналысатын жауапкершілігі шектеулі серіктестік. Қурылтайшылары - Қазақстан Республикасының заңдық және жеке тулғалары. Негізгі қызметі - Атырау облысы Ембі ауданында, Қулсары және Бекбике кенттерінен 110 км қашықтықта орналасқан Жубантам-Жосалы қүрылымдар тобы аумағындағы мұнай мен газға деген болашағы бар 500,429 км² аумақты игеру.
Евар
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
ЭмбаЮгНефть
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Балахонка (өзен)
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Кемерово қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.