cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мұрат Әбенұлы Айтхожин
Өмірбаян
ҚазМУ-ді бітірген (1962). ҚР ғылым академиясының Ботаника институтында кіші (1965), аға (1967) ғылыми қызметкер, директор (1978 — 83), Молекулалық биология және биохимия институтында директор (1983 — 87), Қазақстан ғылым академиясының президенті (1986 — 87) болды. Айтхожин — жасушалық макромолекулалардың (нуклеин қышқылдары мен нәруыздың) синтезі саласында аса құнды зерттеу жұмыстарын жүргізді. Эукариоттық жасушаларда кездесетін жасушалық бөлшектердің жаңа класын, ақпараттық рибонуклеин қышқылдарының (ақпараттық РНК-ның) рибонуклеопротеидтік түрін (РНП-ті) — информасоманы ашқан. Айтхожин бидай дәнінің эмбриогенезі, пісіп-жетілуі, тұқымынан өнуі кезінде оның жасушаларында жүретін құбылыстарды: ақпараттық РНК-ның биогенезін, түзілуін, сақталуын және оның құрылымдық ерекшеліктерін зерттеді. Өсімдік рибосомаларының физикалық-химиялық қасиеттерін анықтап, олардың жануар рибосомаларына ұқсас екенін байқады. Жануар мен өсімдік жасушаларының суббөлшектерінен тұратын әрекеті күшті будан рибосомалар алуға, оларды зерттеуге болатынын тәжірибе жүзінде дәлелдеді. Бұл зерттеулердің эволюциялық теорияны дамытуда үлкен маңызы болды.
Торребельвичино
Торребельвичино (Torrebelvicino) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Мұрат Әбенұлы Айтхожин
Өмірбаян
Биохимиялық тәжірибелерді автоматтандыру саласында белсенді басшылық жасады. Қазақстан ғылым академиясының жанынан Молекулалық биология және биохимия институтын ашқан (1983). Осы институт құрамында жасушалық және генетикалық инженерия, трансгеноз лабораторияларын, Биотехнология орталығын (1987) ұйымдастырған. Айтхожин Лениндік сыйлықтың лауреаты (1976). Ол халықаралық Бейбітшілік қорының Алтын медалімен (1987), “Халықтар достығы” орденімен (1987) марапатталған. Алматыда Айтхожин тұрған үйге мемориалдық тақта орнатылған, Молекулалық биология және биохимия институты оның есімімен аталады.
Торребельвичино
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5784 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 261 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 36036.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Людвиг Эрхард
thumb|Людвиг Эрхард|1973 Людвиг Эрхард (нем. Ludwig Erhard, 4 ақпан 1897, Фюрт — 5 маусым 1977, Бонн) — неміс экономисті және мемлекеттік қайраткері.
Өмірбаяны
Людвиг Эрхард Баварияда шағын кәсіпкердің отбасында дүниеге келген. Әкесі католик, анасы протестанттық евангелист. Әкесі әйеліне сенімдерінде бала өсіруге рұқсат берді. Кейіннен, протестант болып тұрған Эрхард христиан-демократиялық шеңберлерде католиктермен өте жақсы жұмыс істеді [5]. Эрхард орта білімін Фурт пен Нюрнбергте алған, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде гаубицалық артиллерияда соғысқан. 1918 жылы ол жарақат алды - сол жақ иықтың сынуы, сол қолдың атрофиясы. Жеті операциядан кейін диагноз қойылды, ол физикалық жұмысқа жарамсыз деп табылды. Бұл Эрхардтың әкесінің кәсіпорнына тезірек кіруіне кедергі болатын негізгі фактор болды. Жарақат Эрхардтың денсаулығына екінші күшті соққы болды: үш жасында ол полиомиелитпен ауырды, содан кейін оның оң аяғы өмір бойына өзгерді.
Батыс жаулап алу аймағының экономикасын басқару органдарында
1945 жылдың қыркүйегінде ол Баварияда экономика жөніндегі министр, содан кейін Бизонның экономикалық кеңесінде ақша және несие жөніндегі арнайы бөлімнің бастығы, 1948 жылы наурызда Бизон экономикалық дирекциясының директоры болды. 1946 жылы Баварияның экономика министрі ретінде Эрхард реформаны белсенді түрде талап етті. 1948 жылғы 18-20 маусымда реформалар жарияланды, Эрхард Германия экономикасын ырықтандыру бойынша жеке әрекеттерін жасады. Американдық нұсқа Рейхсмаркеттердің орнына тұрақты валюта енгізуді ұсынды (реформа кезінде енгізілген неміс брендтері еуроға ауысудан бұрын қолданылған).Эрхард сонымен бірге мемлекеттік жоспарлауды және тауарлардың көп бөлігін орталықтандырылған бағаны жойып, неміс кәсіпорындарына толық қызмет еркіндігін берді. Эрхард либералды ұстанымын сақтап, 1948-49 жылдардағы ауыр қиындықтарға қарамастан қаржылық тұрақтылықты жақтады. және социал-демократтардың қатал қарсылығы.
Германия үкіметінде
Германия Федеративті Республикасы құрылғаннан кейін Эрхард христиан-демократ, Конрад Аденауэр үкіметіндегі экономика министрі (1949-1963) және оның федералды канцлері (1963-1966) мұрагері болды. Германияның «экономикалық кереметі» үшін көп жұмыс жасады [7].
Реформаның тағдыры Корей соғысы басталғаннан кейін шешілді. Неміс өнеркәсібі әкелетін шикізат бағасы орта есеппен 67% -ға өсті, ал елден экспортталатын дайын өнім бағасы 17% -ға өсті. Сыртқы нарықты жаулап алып, одан бәсекелестерді қуып шығару арқылы жедел экономикалық өсуді қамтамасыз ету мүмкін болды.Егер сол кезде өнеркәсіп бәсекеге қабілетті болмаса, дағдарыс экономикалық жағдайды нашарлатуы мүмкін. Жаңа жаһандық соғыстың күтуімен байланысты дүрбелең сатып алуларға себеп болды. Канцлер Аденауэр мен экономика министрінің арасында тар партиялық басшылық шеңберінен шығып кеткен шұғыл жанжал туындады. Маған ымыраға келуге сыртқы экономикалық салада заңсыз шектеулерге жол беру керек болды.Бұл уақытты алуға мүмкіндік берді. Сосын Германия үшін соғыс басталды. Арзан жұмыс күші бар тұрақты экономика дүниежүзілік нарықты, тауарға зәру болып отырған, оны өз өнімдерімен толтыра бастады. Төмен салықтардың арқасында 50-ші жылдары Германияның ІЖӨ өсу қарқыны. Бұл дамыған елдер арасында ең жоғары болды, ал бағаның өсу қарқыны ең төмен болды. Эрхард Шығыста әйгілі болған және Германияда оның предшественниктері белсенді қолданған реттеудің манипуляцияларынан толығымен бас тартты. Ол Германияны батыстық мәдениеттің және нарықтық экономиканың елі ретінде қатаң түрде анықтап, оны «ортақ нарықтың» тіректерінің бірі етті. 1963 жылы Аденауэр отставкаға кеткенде, Эрхард оның ізбасары болды. Ескі канцлер ұсынған өткір жасырын қақтығыстар жылдарында жақсы жұмыс істеген Эрхардтың нақтылығы жаңа дәуірдің басты бағыты болу үшін мүлдем жарамсыз болды. 1966 жылы серіктестері оны шынымен отставкаға кетуге мәжбүр етті. 1977 жылы қайтыс болғанға дейін Эрхард Бундестагтың ең қарт мүшесі болды [8].
Отбасы
Әйелі Луиза (1893–1975), Лоттер, экономист. 1914 жылы ол адвокат Фридрих Шустерге үйленді, ол бір жылдан кейін майданда қайтыс болды. Бірінші үйленуінен бастап, Элеонор атты қызы болды. 1923 жылы ол Эрхардқа үйленді, үйленбестен бұрын ол әпкесінің досы болды. Эрхардпен үйлену кезінде ол Элизабет деген қызды дүниеге әкелді.
Тарихи рөлі
Эрхард - әлемдегі алғашқы либералды реформатор, жаңа типтегі. Ол үкіметтің экономикаға араласуы шындыққа айналған жағдайда жұмыс істеуге мәжбүр болды.
Ол социалистік идеялардың айтарлықтай әсерін ескере отырып, халықты әлеуметтік қорғаудың кең шараларын қолданбай және статистикалық риториканы қолданбай, мүмкін емес екенін түсінді. Эрхард үшін экономикалық еркіндік пен қаржылық тұрақтылықты сақтау маңызды болды. Орталықизм мен инфляция оның негізгі жаулары болды.Эрхард статизмнің көріністерін мейлінше азайтуға тырысты, бірақ оның жағына қоюға ақылға қонымды күшпен күресуге тырыспады. Бұл «әлеуметтік нарықтық экономика» деп аталатын стратегияның мәні болды. Ондағы басты назар әлеуметтік қамсыздандыруға емес, «нарыққа» аударылды. Эрхард әрдайым 20-шы ғасырда танымал болған демагогиямен айналысудың орнына, адамдарға өзінің бағытының ерекшелігін түсіндіруге тырысты.«Мен әрбір Германия азаматын валютаның тұрақтылығын сақтауға бағытталған күш-жігерді қолдамайтынына ұялғанша көндіруге дайынмын» деді ол. «Бұл Людвиг Эрхардқа керек еді», - деп еске алды CSU жетекшісі Ф.Ж. Страус, өзінің сүйікті ақылшысы - нарықтық экономика туралы, оның барлық ойларын қозғайтын тақырып, керемет сөйлеушінің қалай оянғаны, тыңдаушыларының ынтасын қоздыратыны туралы айту үшін ... Ол сендіру, өзіне деген сенімділік және қолдаушыларды жеңіп алу өнеріне ие болды ... »
Марапаттары
Германия марапаттары Ел күні марапаттау хаттары Германия 1953 ж. Германия Федеративтік Республикасы үшін Құрмет орденінің Ұлы кроссының кавалері Бавария 3 шілде 1959 ж. Баварияның Құрмет грамотасының кавалері Шетелдік марапаттар Ел күні марапаттау хаттары Италия 1955 жылғы 27 ақпанда [9] Италия Республикасы үшін Үлкен Кросс орденінің кавалері  Перу 1960 ж. Перу Күні орденінің Ұлы кроссының кавалері Испания 1961 ж. Католиктік Изабелла орденінің кавалері Португалия, 1961 ж., 29 мамыр
Шығармалары
Санат:Германия федералдық канцлерлері
Протазиу-Алвис
Протазиу-Алвис (Protásio Alves) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуапоре экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 943 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 172,81 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Федор Константинович Бойко
Федор Константинович Бойко (20 ақпан 1920 жылы, Павлодар облысы, Павлодар ауданында туған) – техника ғылымының докторы (1980 жылы), профессор (1976 жылы). II - дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Ленинград техникумын (1939 жылы), Мәскеу индустриялды институтын (1947 жылы) бітірген. 1939–42 жылдары Астрахан облысы, Баскунчак ауданы, Бассоль зауыты басқармасы бастығының және бас механиктің көмекшісі, Павлодар қаласы Октябрь зауытының аға инженер-электригі, бас энергетигі, бас инженрі (1946–50 жылы), Павлодар қалалық комитетінің бөлім меңгерушісі (1951–52 жылдары), Қазақстан КП облысы комитетінің бөлім меңгерушісі (1952–62 жылы), Павлодар индустриялды институтының (қазіргі Павлодар мемлекеттік университеті) проректоры (1962–64 жылдары), Павлодар педагогика институтының доценті (1964–69 жылдары), Павлодар индустриялды институтының кафедра меңгерушісі (1969–76 жылдары), институт ректоры (1976–84 жылдары) қызметтерін атқарды. 1984 жылдан кафедра меңгерушісі, профессор 100-ден астам ғылыми еңбек пен 10 монографияның авторы.
Фёдор Константинович Бүкілодақтық комиссия құрамында бола жүріп, электр жүктемесі бойынша «Өнеркәсіп мекемелерінде электр жүктемесін есептеу бойынша уақытша жетекші көрсеткіштер» атты әдістеме даярлауға қатысты. Сол әдістеме бүгінгі күнге дейін пайдаға асуда.
Келесі маңызды құжат болып табылатын «Электрмен жабдықтану және электр жабдықтары бойынша анықтама» пайдаланушыларға, жобалаушыларға, студенттерге арналған. Бұл анықтама 1986-1987 жылдары екі том болып жарық көрді. Авторлар тобының біреуі Ф. К. Бойко болып табылады.
Мыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Павлодар облысы тұлғалары
Татарка (Көксу тармағы)
Татарка — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кокс өзенінің сол жағалауынан 128 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Қатын. Өзен саласы — Бия және Қатын, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Көксу өзені (Алтай Республикасы) тармақтары
NGC 3136A
NGC 3136A — Carina шоқжұлдызында орналасқан IBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 31 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3136A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29160, ESO 92-7, FGCE 794, AM 1002-671.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Carina (шоқжұлдыз)
Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов
Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов (12.12.1928 жылы туған, Қырғыз Республикасы Талас өңірі, Шекер ауылы - 10.06.2008 жылы,Нюрнберг қаласы,Германия) – жазушы, қоғам және мемлекет қайраткері. Қырғызстанның халық жазушысы, Қырғызстан Ғылым Академиясының, Еуропа Ғылым Академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері.
Қырғыз елі арасындағы Найман тайпасының Қытай руының Шекер бұтағынан шыққан. «Аспалы көпір», «Жәмила», «Найман ана» «Алғашқы ұстаз», «Қош бол, Гүлсары», «Ертегіден соң», «Ерте қайтқан тырналар» тағы басқа әңгіме, повесть жинақтары, «Жанпида», «Боранды бекет» романдары жарық көрді. «Көктөбедегі кездесу» (Қ. Мұхамеджановпен бірге) спектаклі көптеген елдердің театр сахналарында қойылды. Айтматов жазушы М. О. Әуезовтың мол салалы, кең арналы шығармашылығына ой айтқан «Ұстаз туралы сөз» атты мақаласында (Біздің Мұхтар. - А., 1976) «Абай жолы» эпопеясының бас кейіпкері - Абай тұлғасына тоқтала келіп: «Абай секілді ой-арманы азат, шетсіз ақындық, шексіз адамдық тұлғаның өзін қоршаған ожар, топас тоң мойын топпен тартысқа түсуі және мұндағы сирек ұшырасатын жаңалық пен тазалық Абайды дүниежүзілік трагедияның шыңына шығарады...» - деп жазды. Айтматов КСРО Мемлекеттік сыйлықтарының, Лениндік сыйлықтың, көптеген халықар. сыйлықтардың лауреаты.
Хронология
Қырғыз ауылшаруашылығы институтын бітірген соң,1948 жылы Жамбыл облысы,Құлан ауылындағы агротехникалық колледжін зоотехник мамандығымен тәмамдаған. 1956 — 1958 жылдары Мәскеудегі Жоғарғы әдебиет курсында тыңдаушы, 1959 — 1960 жылдары “Литературный Киргизстан” журналының редакторы, 1960 — 1965 жылдары “Правда” газетінің Қырғызстандағы меншікті тілшісі, 1965 — 1986 жылдары Қырғызстан Кинематографистер одағының төрағасы, 1986 жылы Қырғызстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы, 1988 жылы “Иностранная литература” журналының Бас редакторы, 1990 жылы КСРО-ның Люксембургтегі елшісі болды. 1991 жылдан Қырғызстанның Бельгиядағы төтенше және өкілетті елшісі.
Еңбектері
“Әшім” атты тұңғыш әңгімесі 1952 жылы жарияланды. Онан кейін “Аспалы көпір” (1956), “Бетпе бет” (1957) тағы басқа әңгімелері жарық көрді. Жазушыны алғаш әлемге танытқан таңдаулы туындысы әйгілі “Жәмила” повесі (1958). Мұхтар Әуезов пен француз жазушысы, Луи Арагон осы шығарма арқылы Айтматов дарынын жоғары бағалап, жүрек жарды пікір айтқан. Жәмила бейнесі соны сымбатымен әрі жаңашыл, сезімтал, жігерлі қасиеттерімен, өз бақыты үшін күресе білген батылдығымен, тал бойы мінсіз сұлу нәзіктігімен оқырман қауымды баурап алды. Ол қырғыз әйелдерінің жаңа буынының өкілі ретінде қабылданды. Осыдан кейін-ақ Айтматов шығармашылығы ерекше құбылыс болып саналып, оның қаламынан туған әрбір туындысы әлемдегі мың-сан оқырман асыға күтіп, қолдан-қолға тигізбей оқитын құрметке ие болды.
Экранизациялау
Ш.Айтматовтың 20 астам шығармасы экрандалып, басқа да көптеген шығармалары сахнада ойналды: 2010 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында Шыңғыс Айтматовтың "Ана жер Ана" спектаклін сахналаған Қазақ еліне есімі белгілі театр режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымов, бұл қойлымды жаңа бағытта,жаңа форматта сахналап өзіндік ерекше қолтаңбасымен көзге түсті. Жаңа форматта қойылған бұл спектакль қырғыз бен қазақ көреремендерінің жүрегіне жол тапты. Спектакльде Толғанайдың ролін Қазақстанның халық артисі Мәкен Рахымжанова орындап елдің ыстық ықыласына бөленді. Спектакль театр репертуарында әлі күнге дейін жүріп келеді.
50 жыл бұрын сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының режиссері, театр тарланы Әзірбайжан Мәмбетовтың ізбасары жас, талантты режиссер Дина Жұмабаева трагедияны қайта түлетті. 2014 жылдың қазан айында Маңғыстау облыстық Нұрмұхан Жантөрин атындағы музыкалық-драма театрында Ш.Айтматовтың елу бір жыл бұрын жазылған «Құс жолы» повесі бойынша сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының премьерасы ХІІ-ші маусым шымылдығын ашты.
Дереккөздер
Санат:I дәрежелі Манас орденінің иегерлері Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері Санат:Отан орденінің иегерлері Санат:Достлық орденінің иегерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (КСРО) иегерлері Санат:Крупская медалінің иегерлері Санат:Күлкі орденінің иегерлері Санат:Мажарстандық Еңбек орденінің иегерлері Санат:Шыңғыс Айтматов Санат:Қырғыз КСР-інің халық жазушылары Санат:Қырғыз КСР мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары Санат:КСРО фантаст-жазушылары Санат:Көптілді фантаст-жазушылар Санат:КОКП мүшелері Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері Санат:КСРО кинематографтары одағы мүшелері Санат:Бас редакторлар Санат:Бішкектің құрметті азаматтары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары Санат:Қырғыз КСР-інен сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің депутаттары Санат:КОКП-ден сайланған КСРО халық депутаттары Санат:Бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар Санат:Пневмониядан қайтыс болғандар Санат:Қырғызстанда жерленгендер Санат:КСРО-ның Люксембургтегі елшілері Санат:Ресейдің Люксембургтегі елшілері Санат:Қырғызстанның Ресейдегі елшілері Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері
Санат:Қырғыз КСР ғылым академиясы академиктері Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессорлары Санат:Қырғызстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қырғызстан жоғарғы оқу орындары түлектері Санат:Қырғызстанның Франциядағы елшілері Санат:Қырғызстанның ЮНЕСКО-дағы тұрақты өкілдері
Василий Васильевич Радлов
thumb|right|200px| Василий Васильевич Радлов (Фридрих Вильгельм) (17 қаңтар 1837, Берлин — 12 мамыр 1918, Санкт-Петербург)— Ресей шығыстанушысы, этнограф, археолог, Петербург Ғылым Академиясының академигі (1884).
Ғылыми жұмыстары
Радловтың ғылыми өмірі үш кезеңге бөлінеді:
Алтай кезеңінде (1859 — 71) Батыс Сібір, қырғыз даласы, Хакасия, Жетісу аймақтарында тіл, фольклор, этнография материалдарын жинаумен айналысты.
Қазан кезеңінде (1871 — 84) “Солтүстік түркі тілдерінің салыстырмалы грамматикасы” және “Сібірден” (екеуі де неміс тілінде) aтты екі еңбегі жарық көрді.
Петербург кезеңінде (1884 — 1918) “Түркі тілдері сөздігін жасау тәжірибесі” атты көп томдығы баспадан шыға бастады (әлі күнге дейін толық жарық көрмеген, 4 жинағы шыққан). 1891 ж. ол Ресей ҒА экспедициясын басқарып, Моңғолия жеріндегі Орхон ескерткіштерін зерттеген. 10-нан астам әріп таңбаларын оқып, Кошо-Цайдам ескерткіштерінің фонет.-грамматикалық ерекшеліктері туралы жазды, мәтіндердің орыс тіліндегі транскрипциясын жасады. Әр жылдары “Құтты білік” (1891 — 1910), “Тоныкөк” (1899) ескерткіштерінің аудармасы мен транскрипциясын жариялады. thumb|200 px|Радловтың Пазырык жерiндегi археологиялық қазбалары Пазырык мәдениетiн ашуға жол ашты
Көне ұйғыр жазбаларын, оның тарихын зерттеді, грамматикалық құрылысы жайында бағалы пікірлер айтты. Құнды еңбектерінің бірі — “Солтүстік түркі тілдерінің фонетикасы” деп аталды. Ол ғылыми еңбектерінде түркологияның барлық саласын қарастырды: лексикография мен диалектология, салыстырмалы-тарихи фонетика мен текстология, көне түркі, ұйғыр және араб ескерткіштері, түркі халықтарының фольклоры, этнографиясы, тарихы мен археологиясына байланысты түбегейлі зерттеулер қалдырды. Оның тарих пен этнография саласындағы еңбектері:
Радловты аса көрнекті фольклортанушы ретінде танытқан “Түркі тайпалары халық әдебиетінің үлгілері” aтты 10 томдық еңбегі болды. Оның 1-кітабы (1866) алтай, құманды татарлары, шор, саян, 2-кітабы (1868) шұлым, түрік, хакас, 3-кітабы (1870) қазақ, 4-кітабы (1872) барабы, тобыл, түмен татарларының фольклорына арналды. Қазақ фольклоры үшін аса қымбат қазына болып табылатын 3-томдағы ел аузынан дәлме-дәл жазып алынған шығармалар, ақын-жыршыларға берген мінездеме, халық ауыз әдебиетінің жанрлық құрамын белгілеуі, халық шығармаларының тіл және стиль ерекшеліктерін анықтауы күні бүгінге дейін маңызын жойған мақаласы Радлов жинаған фольклор үлгілері “Халық өлеңдері” (жеке шумақтар, бата сөз, жоқтау, бақсы сөзі, өтірік өлең), “Ертегілер”, “Батырлар жыры” (“Ер Көкше”, “Ер Тарғын”, “Сайын батыр”) болып жіктелген. Сонымен бірге ғашықтық, тарихи жырлар, аңыз, қисса-дастан, айтыс үлгілері мен ақын-жыраулар мұрасы да қамтылған. Радловтың Сібір қазақтарының этнографиясы туралы құнды еңбегі “Сібірден” деген атпен шықты. Ол қырғыз эпосы “Манасты” жазып алып, бастырып шығарды. Радлов салыстырмалы тарихи зерттеудің нәтижесінде Орта Азия, Қазақстан және Сібірдегі түркі халықтары фольклорының төркіні ортақ екенін дәлелдеді. Радлов көптеген ғылыми еңбектерімен түркология ғылымының дамуына зор еңбек сіңірді, өзінің мектебін қалыптастырды. Оның ісін шәкірттері Б.Я. Владимирцев, Н.Ф. Катанов, С.Е. Малов, П.М. Мелиоранский, А.Н. Самойлович, т.б. жалғастырды, олар Радловтың ғылыми мұрасы жайлы құнды пікірлер қалдырды. Соңғы уақытта Радловтың шығарм. шеберханасы жайлы жазылған М.Шоқай жазбалары да ғылыми айналымға енді.
Дереккөздер
Санат:17 қаңтарда туғандар Санат:1837 жылы туғандар Санат:Берлинде туғандар Санат:12 мамырда қайтыс болғандар Санат:1918 жылы қайтыс болғандар Санат:Санкт-Петербургте қайтыс болғандар Санат:Ресей этнографтары Санат:Ресей археологтары Санат:Ресей шығыстанушылары Санат:Философия ғылымдарының докторлары Санат:Германия археологтары Санат:Германия шығыстанушылары Санат:Ресей филологтары Санат:Ресей лингвисттері Санат:Германия филологтары Санат:Германия тілтанушылары Санат:Тіл тарихшылары Санат:Түркітанушылар Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының мүше-корреспонденттері
Дауыс шығарып келу
=Дауыс шығарып келу= Қаза болған кісі үлкен кісі болса мекем, қормалым, бас ием, қорғаушым деп дауыс шығарып келеді. Тең-туысы болса замандасым, жолдасым деп; жақын туысы иәки жасы кіші болса бауырым деп; ал балиғатқа толған жас бала болса жас парқына қарай бауырым, балапаным, құлыным, жеткіншігім, ат байларым деп дауыс шығарып келеді. Бұлай болуы қазақ халқының бауырмалдығының айғағы.
Асқорыту мүшелері
Асқорыту мүшелері Асқорыту мүшелері мен асқорыту бездері қосылып асқорыту жүйесін құрайды. Асқорыту жүйесінде тағам әр түрлі механикалықлық және химиялық өзгерістерге ұшырайды. Тағам құрамындағы нәруыздар, майлар, көмірсулар суда ерімейді. Сондықтан олар қан мен лимфаға өте алмайды. Асқорыту мүшелерінде тағамның шайналып ұсақталуы механикалық өңдеу делінеді. Асқорыту бездерінен бөлінген сөлдің әсерінен ыдырауы химиялық өзгерістерге жатады.
Асқорыту мүшелері
Асқорыту мүшелеріне ауыз қуысы, жұтқыншақ, өңеш, қарын, ас ішек және тоқ ішек жатады. Асқорыту мүшелерінің іші қуыс, түтікке ұксас.
Асқорыту мүшелерінің қабырғасы негізінен үш қабаттан тұрады: сыртқы, қабаты - дәнекер ұлпадан тұратын сірқабат. Ортаңғысы бұлшықет қабаты, ішкі қабаты - эпителий ұлпасынан түзілген.
Ауыз қуысы.
Ауыз қуысы (cavum oris; лат. cavum — қуыс; or —ауыз; грек, stoma — ауыз қуысы) — ас (азық) корыту жүйесі бас бөлімінің алдыңғы бөлігі. Ауыз қуысының сүйектік негізінен: тұмсық сүйек, жоғарғы жақ сүйек, тандай сүйек, төменгі жақ сүйек, тіл асты сүйек құрайды. Ауыз қуысының жоғарғы және төменгі еріндер аралығындағы кіреберіс тесігін — ауыз саңылауы, ал оның тіл түбірі мен жұмсақ таңдай аралығындағы жұтқыншаққа шығатын тесігін — есін деп атайды. Ауыз қуысының алдыңғы сыртқы қабырғасын — жоғарғы және төменгі ерін, ішкі қабырғасын — күрек тіс пен қызыл иек, екі бүйірінің сыртқы қабырғасын — оң және сол ұрт, ішкі қабырғасын — оң және сол жақтағы азу тістер мен қызыл иек, төбесін — қатты және жұмсақ тандай, ал төменгі жақаралық кеңістікте орналасқан ауыз қуысының түбін тіл құрайды.
Жұтқыншақ
thumb| alt=A.| [[Жұтқыншақ]] Жұтқыншақ - түтік пішінді қуыс, бұлшықетті мүше, көлденеңжолақты бұлшықет ұлпасынан тұрады. Жұтқыншақ мойын омырт-қалардың алдыңғы жағында орналасқан. Ересек адамда оның ұзындығы, шамамен 11—13 см. Жұткыншақтың төменгі бөлігі әрі өңешпен, әрі көмекеймен байланысады. Жұтылған тамақ жұтқыншақ арқылы өңешке түседі. Тыныс алғанда ауа жұтқыншақ арқылы көмекейге өтеді. Жұтқыншақ аркылы тамақ та, ауа да өтеді. Сондықтан ол әрі асқорыту, әрі тынысалу мүшелер жүйесіне жатады.
Жұтқыншак екі бүйіріндегі тесіктер арқылы ортаңғы құлақ қуысымен байланысқан. Жұтқыншақтың ауыз қуысына жалғасқан жерінде бозғылт-қызыл түсті 6 бадамшабездер (миндалина) орналасқан. Олар ірі лимфа түйіндерінен түзіліп, қорғаныштық қызмет атқарады. Бадамшалардың іші лейкоциттерге толы болады. Олар тағам немесе ауамен түскен микробтарды жояды. Егер бадамшалар қабынса, қызметі дереу бұзылады. Бадамшалар лимфа жүйесіне жатады.
Өңеш
thumb|Өңеш Өңеш — ұзындығы 25 сантиметрдей іші қуыс бұлшықетті мүше. Оның жоғарғы бөлімі жұтқыншақпен, төменгі бөлімі қарынмен жалғасады. Өңешті астарлап жатқан сілемейлі қабықшасы көп қабатты эпителиймен қапталған. Эпителийлердің ұзын қатпарлары тамақ өткен кезде өңешті кеңейтеді. Өңештің ортаңғы бұлшықетті қабық -шасының көп бөлігі бірыңғайсалалы бұлшықет ұлпасынан тұрады. Осы бұлшықеттердің толқын төрізді оқтын-оқтын жиырылуы нөтижесінде тағам қарынға түседі. Өңеш көкеттің ортасындағы тесіктен өтіп, құрсақ қуысындағы қарынмен жалғасады.
Қарын
thumb|Адамның асқазаны, «Анатомия человеческого тела Грея» кітабынан иллюстрация Қарын — құрсақ қуысының жоғары бөлімінің сол жағында, көкеттің астында орналасқан асқорыту жолының кеңейген мүшесі. (Абай атамыздың: «Аш қарын жұбана ма майлы ас жемей» деген ой тұжырымы естеріңде болар.) Қарын - іші қуыс қалың бұлшықетті мүше. Ол жоғарғы жағынан өңешпен, төменгі жағынан аш ішектің басталар жері ұлтабармен жалғасады. Қарынның ішкі жағын астарлап жатқан қатпарлы сілемейлі (шырышты) қабықшасы оның көлемін үлкейтеді. Қарынның қабырғасындағы бірыңғайсалалы бұлшықет талшықтары үш түрлі бағытта орналасқан. ішкі қабаты - қиғаш, ортаңғысы - сақина төрізді, ал сыртқысы - ұзыннан орналасқан. Қарынның катпарланған сілемейлі (шырышты) қабықшасында өте көп ұсақ бездер бар. Бұл бездерден карын сөлі бөлінеді. Қарынның өңешпен және ұлтабармен (он екі елі ішек) байланысқан жерінде сақина тәрізді бұлшықеттер болады.
Аш ішек
Аш ішек - қарын мен тоқ ішекті жалғастыратын түтік пішінді бұлшықетті мүше. Оның ұзындығы ересек адамдарда 5,5-6 метрдей. Аш ішектің қарыннан басталған 25—30 сантиметрдей бөлімі - улта-бар (он екі елі ішек) деп аталады. Ұлтабарға бауырдан келетін от қабының өзегі және үйқыбездің де өзегі ашылады. Аш ішек ирелеңдеп орналасқан. Оның ішкі қабырғасында көптеген сақина пішінді қатпарлар бар. Сонымен бірге ашішектің сілемейлі қабықшасында тұйық әскін түріндегі бүрлер өте көп. Мұндай бүрлер тек аш ішекке ғана тән. Бұл бүрлер ішектің ішкі сіңіру бетін ұлғайтады. Аш ішектің бұлшықет қабықшасындағы ішкі бұлшықет талшықтары сақина тәрізді, сыртқысы ұзына бойы орналасқан. Аш ішек қабырғасындағы бұлшықет талшықтары, оқтын-оқтын толқын тәрізді жиырылып-босаңсып тұрады. Осының нәтижесінде жеген тамақ ішектің ішімен алға қарай жылжып отырады.
Тоқ ішек
thumb Тоқ ішектің ұзындығы 1,5-2 метрдей, аш ішектен екі еседей жуан. Тоқ ішектің аш ішектен басталған жері бу йен деп аталады. Ол он жақтағы мықын тұсында орналасқан. Бүйеннің томенгі шетінде ұзындығы 7-8 см-дей құрт пішінді түйық өскін соқырішек (аппендикс) болады. Оны аппендикс («арреndіх» - қосалқы) деп атайды. Ол лимфа жүйесіне жататын мүше. Оның қабынуынан болатын ауру - сокырішек (аппендицит) деп аталады. Тоқ ішектің соңғы бөлімі - тік ішек. Тоқ ішектің сыртында май қабаты қалың болады, оның сілемейлі қабыкшасында жарты ай пішінді ірі өрі жалпақ қатпарлар көптеп кездеседі. Тоқ ішекте су қайтадан денеге сіңіріледі де, нәжіс калыптасады. Тоқ ішекте өте көп бактериялар (өсіресе ішек таяқшалары) болады, олар ағзаға пайдалы. Бұл бактериялар өсімдік жасунықтарын (клетчатка) ыдыратады, кейбір витаминдерді синтездейді. Зиянды микробтардан қорғап, тамақтың дұрыс қорытылуын қамтамасыз етеді. Дәріні қалай болса солай пайдалану ішектегі пайдалы бактерияларға зиянды өсер етуі мүмкін. Сондықтан да дәрі-дәрмектерді (антибиотиктерді) тек өрігердің кәңесі бойынша пайдалану керек.
Асқорыту мүшелерінде астың қорытылуы және сіңуі
250px|right|thumb|Ішек-қарын жолы Ауыз қуысына түскен тағам шайналып, ұсақталып, сілекеймен шыланады. Сілекей тағамның бөлшектерін жібітіп, оңай жұтылатын түйіртпектерге айналдырады. Сілекейдің құрамындағы птиалин ферменті тек сілтілі ортада көмірсуларға әсер етіп, тағам химиялық өзгерістерге ұшырайды. Ауыз куысындағы тағам тіл мен жұтқыншақтың бұлшықеттерінің жиырылуы арқылы жұтылады. Тамақ жұтылған соң алдымен жұтқыншаққа, одан өңеш аркылы қарынға өтеді. Жұту кезінде көмекей кақпағы жабылады. Тамақ жеп, не ішіп отырған кезде адам сөйлейтін болса, тамақ түйірлері көмекейге түсуі мүмкін. Тамақ түйірлері көмекейге түссе, адам шашалады, кейде тұншығады.
Қарында астың қорытылуы
Ересек адамдар қарынының сыйымдылығы 1,5-2 литр. Қарынның пішіні мен мөлшері астың түсуіне байланысты үнемі өзгеріп тұрады. Ұсақ бездерден бөлінетін қарын сөлінің құрамында су, тұз қышқылы, ферменттер және т.б. заттар болады. Қарында тағам 3 - 6 сағаттай уақыт қорытылады да, жартылай қоймалжың сұйық жентекке айналады. Жартылай сұйықжентек белгілі бір мөлшерде оқтын-оқтын аш ішекке өтіп тұрады.
Ішекте астың қорытылуы және сіңуі
Қарында жартылай қорытылған ас алдымен ұлтабарға түседі. Ұлтабарға бауырдан келетін өт өзегі жөне ұйқыбездің өзегі ашылады. Бауырдан келетін өттің әсерінен майлы тағамдар ыдырай бастайды. Ұлтабарда негізінен барлық тағамдық заттар қорытылады. Нәруыздар - аминқышқылдарына, крахмал - қантқа, майлар - май қышқылдары мен глицеринге дейін ыдырайды. Ұлтабардан ас белгілі мөлшерде оқтын-оқтын аш ішектің келесі бөліміне өтеді. Мұнда тағамдық заттар ішек сөлінің әсерінен толық қорытылып, еріген қосылыстарға айналады.
Астың сіңуі
Аш ішектің ішкі сілемейлі қабықшасында өте ұсақ көптеген тұйық өскіндер - бүрлер болады. Бүрлердің сырты бір кабатты эпителий жасушаларынан түзіледі. Бүрлердің ішкі жағын көптеген қан және лимфа тамырлары торлап жатады. Бүрлер ішектің ішкі кілегейлі қабықшасында өте көп болады. Бүрлер арқылы әбден қорытылған аминқышқылдары мен қант (глюкоза) қанға өтеді. Глицерин мен май қышқылдары лимфа тамырларына өтеді де, тері астындағы шел қабатқа жиналады. Аминқышқылдары мен қант бауырға барып, қайта өзгерістерге ұшырап, бүкіл денеге таралады.
Тоқ ішекте астың қорытылуы
Астың қорытылуы мен сіңуі негізінен аш ішекте аяқталады. Тоқ ішектің бездерінен бөлінетін сөлде ас қорытатын ферменттер өте аз болады. Оның есесіне тоқ ішекте бактериялар көп. Бактериялардың ферменттері күрделі көмірсу - жасунықты (клетчатканы) ыдырата алады. Бактериялар «К» және В12 витаминдерін синтездейді. Асқорыту мүшелерінің басқа бөлімдеріне қарағанда тоқ ішекке түскен ас қалдықтары ұзағырақ сақталады. Ас қалдықтары тоқ ішектің суды қарқынды сіңіруінің нәтижесінде біртіндеп тығыз зат - нәжіске айналады. Тік ішектің төменгі бөлігінде екі сақина тәрізді бұлшыкеттер бар. Осы бұлшықеттердің көмегімен нәжіс сыртқа шығарылады. Астың ауыз қуысынан бастап, жұтқыншақ, өңеш, қарын, аш ішек, тоқ ішекте қорытылу жолы асқазанжолы деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Асқорыту жүйесі
Дипломатиялық құжаттың түпнұсқа мәтіні
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Ұйымның сыртқы айналасы
Ұйымның сыртқы айналасы - ұйым қызметіне тікелей немесе жанама әсер ететін физикалық, әлеуметтік, Ұйымдастырушылық және экономикалық шарттардың жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Топчуган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лютиброд (Враца облысы)
Лютиброд (Лютиброд) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Мездра қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 392 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3159. Телефон коды — 09109. ЕКАТТЕ коды — 44745.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Төсеніш бет
Төсеніш бет - жылу және ылғал алмасу процестерінде атмосферамен өзара әрекеттесетін жер беті (топырақ, қар, өсімдік, су, мұз). Төсеніш бет сипатының айырмашылықтары (құрлық пен су, таулар мен жазықтар) ауа райы мен климатқа едәуір әсер етеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Мормаз
Мормаз — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черный Лух өзенінің оң жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
15 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:15 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:15 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
10er
Реттелмелі баға
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Молодёжный (Қарағанды облысы)
Молодёжный — Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы кент, Молодёжный кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Осакаровка кентінен шығысқа қарай 70 км-дей жерде.
Жоқтаудың айтылатын мезгілі
Таң ертең күн ұясынан шыққанда, кеш мезгілінде күн ұясына отырғанда айтылады. Бұл бұрын қырқы нәзіріне дейін жалғасады. Қазір жетісін өткізгенге дейін айтып жүр. Жетісін өткізгенде, сондайақ ел тарағанда бір реттімен айтылады. Қырқы нәзіріне мал сойылған кезде бір рет, нәзір тарағанда бір рет айтылады. . Асы берілетін күні мал сойылғанда бір рет, туын жығып ел тарағанда бір рет айтылады. Дауыс шығарып көңіл айта келгендер болса үнемі дауыс айтылып отырады. . Төрт маусым көшіп кетіп бара жатып ауылдардың маңынан өткенде тұлданған атқа қаза болушының ер тұрманын ерттеп, киімін үстіне бөктеріп, әйел қыздары жетектеп -дауыс айтып өтеді. Адам қаза болған күннің ертесі таң қылаулағанда ер – әйелдер дауыс шығарып жоқтау айтады.
Молодёжный (Қарағанды облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 6817 адам (3191 ер адам және 3626 әйел адам) болса, 2009 жылы 6139 адамды (2890 ер адам және 3249 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
2 балабақша, 2 орта мектеп, балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі, көпшілік және балалар кітапханасы, спорт кешені, саз мектебі, 70 орынды аурухана, емхана, ОДА, 5 дәріхана, медени-ағарту орталығы, мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету орындары қызмет істейді. Облыс орталығымен және басқа елді мекендермен автомобиль тас жолдары арқылы байланысады. Молодежный кенті арқылы Қарағанды-Павлодар тас жолдары өтеді.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан кенттері
Багар
Багар (Bagard) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30027, пошта индексі — 30140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2430 адамды құрады. Халық тығыздығы — 167,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Түрпілер
Дереккөздер
Санат:Аспидтер
Uber
Uber Technologies Inc. (Убер) — Сан-Францискодағы халықаралық компания, белгілі бір орынға жету үшін такси немесе жеке жүргізушілерді іздеу, шақыру және төлеуді жүзеге асыратын өзі аттас құрған мобильдік қосымшаға негізделген. 2016 жылғы тамыз айында қызмет қосымшасы, мәліметтер бойынша, әлем бойынша бес жүзден астам қалалада қол жетімді.
Uber қосымшасының көмегімен тапсырыс беруші жүргізушісімен бірге машинаны резервтейді және оның көрсетілген нүктеге келе жатқан  жолын бақылай алады, төлем банк картасының деректері арқылы немесе қолма-қол ақша арқылы жүргізіледі. Көп жағдайда жүргізушілер өз автомобильдерін, сондай-ақ таксопарк немесе серіктестердің машиналарын пайдаланады. Көптеген елдерде жүргізушіге төлемнің 80%-ы, Uber-ге 20%-ы аударылады.
Жаңа қосымша арқылы автокөлікке тапсырыс беру қолданушының қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Осы арқылы автокөлікке тапсырыс расталған соң жүргізуші туралы барша қажетті ақпаратты, яғни оның есімі, суреті, ағымдағы рейтингі, нөмірі және машина маркасы туралы мәліметті алады. Сол сияқты, қолданушы жүргізушімен тікелей байланыса алады.
Атауы
Неміс тілінде "über" үстінен" немесе "жоғарыдан" дегенді білдіреді, жиі деңгейдің жоғарығын немесе керемет дәрежесін белгілеу үшін пайдаланылады. Ницше "астам адам" мағынасында "übermensch" терминін пайдаланды. Немістердің әніндегі "Deutschland, Deutschland über alles" деп айтылатын бірінші жол әдетте "Германия, Германия бәрінен жоғары" деп аударылады. АҚШ-та "uber" 20-ғасырдың бірінші жартысында "super" деген сөздің сленг-нұсқасына айналды . "UberCab" компаниясының алғашқы атауын орыс тіліне "СуперТакси" деп аударуға болады.
Тарихы
нобай|Uber смартфонда жүргізуші Uber (бастапқыда UberCab) 2009 жылы жазда Трэвис Каланик және Гаррет Кэмппен өзі аттас-қосымша шығарған кезде құрылды. Бастапқыда Uber жүйесіне қатысушы жүргізушілер тек Lincoln Town Car, Cadillac Escalade, BMW 7 сериясы, Mercedes-Benz S550  сияқты атқарушы класс автомобильдерін пайдалана алатын еді, 2012 жылдан бастап қолжетімді эконом-класс (жаңа сервис UberX атанды)  автомобильдерінің тізімімен кеңейді және халықаралық экспансиясы басталды.
2012 жылы Uber қосымшаның функционалдық мүмкіндіктерін кеңейту туралы жоспарлары жариялады, осыдан кейін такси қызметін көрсетпейтін жүргізушілер (ағыл.  ridesharing )  үшін баратын жолы бір жолаушы іздеу мүмкін болады.
2015 жылдың маусымында Uber Стамбулда UberBOAT жаңа қызметін қосты, ол Босфор бұғазы арқылы алып өтуді жүзеге асырады. Тасымалдау қайық арқылы жүзеге асырылады. Құны -17 доллардан, ал қайық сыйымдылығы 7-ден 10 адамға дейін.
2016 жылы маусым айында Uber Бразилия жолаушыларды тікұшақпен ұшыруға қызметін қосуға дайындық үстінде екені туралы жариялады. Бұл қызметті күнделікті режимде Сан-Паулу тікұшақ алаңдары бар тоғыз аудандарында тапсырыс беруге болады. Сондай-ақ, такси шақыру кезінде Uber, жүру жолында белгіленген жерге дейін трафиктің тығыздығына сәйкес емес, сапардың қорытынды құнын көрсетеді.
2016 жылы шілде айының соңында Uber меншікті электронды навигациялық карталарын әзірлеу бойынша жобасына 500 миллион доллар инвестиция құюға ниетте деген хабар пайда болды. Бұл Google Maps картасынан бас тартуға мүмкіндік береді және картаны Uber қызметтерінің ерекшелігін ескере отырып құрады. Google Maps әрқашан нақты және егжей тегжейлі көрсете алмайтын дамушы елдерде туындайтын көптеген мәселелерді шешетін болады. Картаны құру кезінде жүргізушілердің, сондай-ақ компанияның меншікті әзірлеу ақпараты пайдаланылатын болады. Алғашқы картасы АҚШ және Мексикада пайда болады.
Қақтығыстар
Қызметтің белсенділігі көптеген елдерде, соның ішінде Франция, Германия, Италия, Нидерланд, Испанияда даулы жағдайлар мен наразылықтар тудырды. Кейбір елдерде Uber компаниясы айыппұлдар алса, басқа елдерде кей немесе барлық қызметтеріне тыйым салынды. Мәселе қызметтің ережесінің бірқатар еуропалық елдердің заңнамасына (көбінесе, тасымалдау қызметінің тиісті лицензияларының болмауына байланысты) сәйкес келмеуіне байланысты, сондай-ақ төмен тарифтерге байланысты.
Uber қызметіне наразылық Мәскеуде де таксистер тарапынан болды, атап айтқанда, компанияны "ірі заңсыз тасымалдаушы" деп атады. 2015 жылы Мәскеу көлік департаменті және Uber компаниясы қызмет көрсетуді тек заңды тасымалдаумен шектейтін арнайы келісімшартқа қол қоюға уағдаласты. 2016 жылғы қаңтарда Мәскеудің Көлік Департаментінің басшысы Максим Ликсутов егер Uber шектеулі келісімшартқа қол қоймаса, осы мобильді қосымшаны Мәскеу аумағында тыйым салу туралы талап қойып құқық қорғау және сот органдарына жүгінетінімен қорқытты.
Қаржы
Uber компаниясы шамамен венчурлік инвесторлар мен жеке инвестициялық қорлардан  14 кезеңде 11.5 млрд доллар тартқан. 2016 жылы тамыз айында, кейбір ақпараттарға қарағанда, Uber өзінің еншілес Uber China компаниясын Didi компаниясына сату туралы уағдаластыққа жеткен. Didi, өз кезегінде, Uber Global  компаниясына $1 млрд инвестицияламақ.
Қосымшаға сыни көзқарастар
2014 жылдың қараша айында Android үшін Uber қосымшасы ОЖ көптеген функцияларына қол жетімділігі бар, тіпті құрылғыларындың осалдығын  іздейді  деген ақпарат пайда болды. Uber, қосымшасы кейбір жеке ақпаратқа (мысалы, SMS) кіруге рұқсаты бар болғанына қарамастан, ол серверлеріне  жіберілмейді деп түсіндірді.
Қазақстанда қатысушы қалалар
Қазақстанда Uber халықаралық технологиялық компаниясы алғаш рет Астана қаласында өз жұмысын бастады, ол 2016 жылдың 11 маусымнан іске қосылды.
Uber платформасын Қазақстанда ықпалдастыру шеңберінде компания  өкілдері Астана әкімдігімен, ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетімен және ҚР ИДМ «KAZNEX INVEST» экспорт және инвестициялар ұлттық агенттігі» АҚ-мен ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойды.
«Сервисті Астанада пайдалану еліміздің бас қаласын шетелдік инвесторлар үшін тасымалдау жағынан барынша жайлы ете түседі. Сонымен қатар  платформа тікелей болмағанымен, жеке кәсіпкерліктің дамуына дем бере түседі. Тасымалдау үшін нақты ақшасыз төлем де тағы бір маңызды фактор болып табылады. Біріншіден, бұл ыңғайлы. Екіншіден, бұл көлік тасымалын аанғұрлым ашық әрі айқын ете түседі», – деп мәлімдеді «KAZNEX INVEST» АҚ басқарма төрағасы Борисбий Жангуразов.
Қазақстан баспасөз клубының хабарлауынша, Алматы Қазақстанда жаңа қосымшасы қолжетімді болатын Астанадан кейінгі екінші қала.
Аталған компания Алматыда 2016 жылдың 11 шілдесінен жұмыс істей бастағанын жариялап, «Алматы даму орталығы» және AlmatyTechGarden-мен өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.
Алматы тұтынушыларына uberX-ке келесідей тарифтер ұсынылмақ: автокөлікті ұсыну үшін 170 теңге, әр шақырымға 40 теңге және әр минутқа 5 теңге (әр шақырым мен минутқа кететін жол ақысы қосылады).Осылайша, Арбаттан Республика алаңына (жаңа алаң) дейінгі жолдың жобалай құны 400 теңгені құрайды. М.Әуезов атындағы драма театрынан 28 гвардияшылар-панфиловшылар атындағы саябаққа дейінгі жолақы – 416-499 теңге, ал Горький атындағы мәдениет және демалыс орталық саябағынан циркке дейінгі жол 458-555 теңге тұратын болады.
Қаланың кез келген жерінен әуежайға бару құны 2500 теңгені құрайды. Медеу танымал курортына бару ақысы да дәл солай болады.
Алматыдағы Uber тұғырнамасында тек қана тамаша техникалық ахуалдағы, шығу мерзімі 7 жылдан аспаған шетелдік маркалы (Toyota Camry, Hyundai Accent, Kia Rio және тағы басқа) автокөліктер қызмет етеді.
Сілтемелер
Санат:2009 жылы құрылған компаниялар Санат:АҚШ компаниялары Санат:Алфавит бойынша компаниялар Санат:Бағдарламалық жасақтама
NGC 7699
NGC 7699 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 18 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7699 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71782.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Сүйек күзету
Сүйек күзету - Адам қайтыс болған күні түнде, үлкен кісілерден бір екі адам мәйіт басына шам жағып мәйітті күзетеді. Бұл деген қайтыс болған адамның өлген–өлмегендігі, әрі бала–шағаның үйден кіріп шыққанда, шошынып қалуынан сақтану үшін жасалатын әрекет.
Сыртқы сілтеме
Санат:Адам
Тіл саясаты
thumb Тіл саясаты - тіл тағдырын белгілейтін мемлекеттік шаралар жүйесі. "Тіл саясаты" үғымы алғашында "ұлттық саясат", "шаруашылық саясат" терминдерімен қатар пайда болып, өзінің мазмұны жағынан партиялық және мемлекеттік саясаттың ұлт мәселесіндегі тілге қатысты жағын білдірген. Ал, кейінірек бұл терминнің мазмұны кеңейтіліп, әлеуметтік сөйлеу дәстүрін саналы бағытта басқару деп түсіндірілді. Басқаша айтқанда, тілдік даму процесін және оны басқарудың стихиялығына жол бермеуді көздеген саясат болды. Тіл саясаты - тілдік дамуға қоғамның саналы ықпал етуінің теориясы мен тәжірибесі, яғни, қолданыстағы тілдерді белгілі бір мақсатта және ғылыми негізде басқару және тілдік жаңа қарым-қатынас қүралдарын жасау бо¬лып табылады. Қазіргі кезде ұлт тілдері мәселесі өзекті мәселе болып отыр. Адамзат тарихында жүздеген тілдер жойылып, "өлі тілдерге" айналып кетті. Бәрінің де жойылу себебі - одан зор тілдің шығуы. Ал, оның өзі әділетсіз тіл саясатының салдары болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Тіл саясаты
Александр Сергеевич Головин
Александр Сергеевич Головин (30 мамыр 1996, Калтан, Кемерово Облысы, Ресей) — ресейлік футболшы, Францияның Монако клубы мен Ресей Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы.
Ұлттық құрама сапында ӘЧ-2018 тунриріне қатысып, алғашқы ойында-ақ Сауд Арабиясының қақпасына гол соқты, және бір нәтижелі пас берді. Бұл ойында Ресей 5:0 есебімен ірі жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:Ресей футболшылары Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Ресей Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Өндірістік жарақ
Өндірістік жарақ - өнімді технологиялық үдеріске сәйкес дайындау (жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету) үшін қажетжұмыс аспабы, бейімдемелер, қалыптамалар, өлшеу приборлары, өндірістік мақсаттағы басқа да заттар қамтылатын өндіріс құрал-жабдығы.
Әмбебап, бірегей және арнаулы жарақтарға бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Сарыөзек (Шығыс Қазақстан облысы)
Сарыөзек — Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы, Алмасай ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2015 жылға дейін "17-шақырым" деп аталды.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қасым Қайсенов кентінен оңтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде.
Санат:Ұлан ауданы елді мекендері
Талғатбек Жәмшитұлы Абайділдин
1948 жылы 16 қыркүйекте Ақмола облысының Есіл  қаласында туған. Қазақ
Әкесі - Мейірманов Жәмшит Мейірманұлы (1920-2003), педагог болған. Анасы - Мейірманова Берен Кәрімқызы (1928-1992), сауда саласында жұмыс істеген.