cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бальзамдау
thumb|[[Бальзамдалған адам денесі]] Бальзамдау — мәйітті ұзақ сақтау  үшін шірітпейтін заттармен  өңдеу. Бальзамдау үшін шіріткіш микроорганизмдерді жоятын және тіндердегі ферменттердің әрекетін тоқтататын заттар қолданылады. Мәйіт ғылыми және сот медицинасы үшін, қаза болған адамның денесін зарарсыздандыру, алыс жерге тасымалдау немесе ұзақ сақтау үшін бальзамдалады. Алғаш бальзамдауды ертедегі мысырлықтар қолданған. Олар өздерінің діни көзқарастарына байланысты өлген адамды жерлемейтін болған. Бірақ олардың бальзамдау тәсілдері туралы деректер бізге толық жетпеген. Грек ғалымы Геродот Египеттегі бальзамдау тәсілдерін сипаттаған: өлген адамның миы темір ілгекпен мұрын қуысы арқылы шығарылып, бас сауытына еріген шайыр құйылған; ішек-қарын алып тасталып, іш қуысы пальма арағымен жуылған; камедь желімі сіңген дәкемен оралған денені кептірген. Еуропада 16—17 ғасырларда бальзамдау үшін тұз, алоэ, ашудас, терпентин, иісті шайырлар қоспасы, ал 18 ғасырда шарап спирті қолданылды. 19 ғасырда химия ғылымының дамуына байланысты бальзамдау үшін алмас, күшәлә, ашудас, эфир, хлорлы мырыш, хлороформ, глицерин, креозот, камфора, тимол қоспалары қолданыла бастады. Әсіресе, 1859 жылы .М.Бутлеров ашқан формальдегидтің мәні зор болды. Формальдегидтің судағы ерітіндісі (формалин) тіндерді қатайтып, микроорганизмдерді өлтіретін, ондағы ферменттердің әрекетін тоқтататын өте арзан зат болып шықты. Мәйіт кейпін өзгертпей, ұзақ уақыт сақтау үшін формалин, спирт, глицерин және сірке қышқыл калийдің судағы ерітіндісі қолданылады. Мәйітті алыс жерге апару, уақытша сақтау және зарарсыздандыру үшін 6—7 л 10—20%-тік формалин ерітіндісін шприцпен қолқаға, күре тамырларға жібереді. Кейде мәйітті бальзамдық сұйық құйылған ваннада да сақтайды.
Тұл бойың ұят-ар едің...
«Тұл бойың ұят-ар едің...» - Абайдың 1895 жылы жазған өлеңі.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Моргаушка
Моргаушка — Ресейдегі өзен. Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1939/64/41 орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цивиль бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Кега (Корега тармағы)
Кега — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Корега өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Моргаушка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Чувашия өзендері
Кега (Корега тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ултым-Я
Ултым-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Суй-Я өзенінің сол жағалауынан 9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Рибера-де-Пикин
Рибера-де-Пикин (Ribeira de Piquín) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Мейра ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 664 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Вьям
Вьям (Viam) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,99 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 114 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Б. з. д. 60 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 60 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 60 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сауда шегерімі
Сауда шегерімі көтере сатумен және белгілі бір тауар түрлерін аймақтардағы нарықтар іріктеуінің тұрақты көтере сатып алушылары болып табылатын бөлім саудажасаушыларға өткізумен айналысатын фирма ұсынатын өнімнің немесе көрсетілетін қызметтің бағасын төмендету; тауар бөлшек сауда бағасының айналыс шығынын өтеу жәке пайда алуы үшін сауда ұйымдары мен кәсіпорындарының қарамағында қалған бөлігі; тауарлар саудаға түсетін бөлшек сауда бағасы мең көтерме сауда бағасының арасындағы айырма. Кейде ол көтерме сауда бағасына қосылатын үстеме баға болуы мүмкін.
Няртарка-Яга
Няртарка-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Выер өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Сауда шегерімі
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Няртарка-Яга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Главник (Кырджали облысы)
Главник (Главник) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Добрич қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 94 адамды құрайды.
Телефон коды — 03657. ЕКАТТЕ коды — 18544.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Баби
thumb|150px|[[Баб кесенесі]]
Баби немесе Баби Сенімі (1844 ж. 24 мамыр — 1853 ж. 12 қаңтар) — 1844 жылы Иранда Баб құрған дін. Баби сенімінің қасиетті жазбасы — Байан. Көптеген қуғын-сүргіндерге ұшыраған баби ізбасарлары Баб уәде еткен Мессия, яғни Баһаулланың жариялымынан кейін Баһаи сеніміне бет бұрады.
Сілтемелер
Санат:Дін Санат:Баһаи
Граццано-Бадольо
Граццано-Бадольо (Grazzano Badoglio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 629 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 60 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 14035.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Бетвизен
250px|thumb|Картада орналасуы Бетвизен (Bettwiesen) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Мюнхвилен округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1046 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.8 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4716, пошта индексі — 9553.
Шолман
Шолман (Çulman; Ка́ма) (удмурт тілінде кам – өзен, ағыс) – Еділ өзенінің Ресейдегі ең ірі сол жақ саласы.
Сипаттама
Ұзындығы 1805 км, су жиналатын алабы 507 мың км². Бастауын Жоғасыр Кама қыратынан алады. Бұл жердегі өзеннің арнасы ирек келген, Вишера сағасынан төменде суы мол өзенге айналады. Каманың ағын суын Кама, Воткин бөгеттері және Нижнекамск СЭС-і реттеп отырады, ал одан жоғарыда ірі бөгендер салынған. Кама ірі Куйбышев бөгеніне құяды. Төм. ағысында аңғары 15 км-ге жетеді, арнасы осы тұста 450 – 500 м-ді құрайды. Шолман Ұдмұртиядағы Кулиги қаласы төңірегінде аға басталып 1805 км дейін созылады.
Набережные Челны қаласы маңындағы жылдық орташа су ағымы 2940 м3/с. Қар, жаңбыр, жер асты суымен толығады. Қараша айының басынан сәуірге дейін мұз құрсауында болады. Өзеннен Керчевский елді мекеніне дейін ағаш ағызылады. Одан төменде тұрақты кеме қатынасы бар. Кама өңірінде Волга-Кама қорығы орналасқан
Салалары
Басты салалары: Вишера, Чусовая, Белая (сол салалары), Вятка (оң саласы). .
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Татарстан өзендері Санат:Удмуртия өзендері
Пинатубо
Бул жанартау 500 жыл бұрын орын алған ірі эруптивті атқылаулар нәтижесінде пайда болған лава күмбезінің қыры болуы мүмкін. Пинатубо еңістеу беткейден небәрі 600 м және айналасындағы таулардан 200 м ғана биіктікте орналасқан. Оны сырттай тамашалау қиындық тудырады. 1991 жылдың 15 маусымындағы атқылауға дейін Пинатубо доғад тік күмбезді болатын.
1991 жылғы атқылау бүкіл әлемге сезілді. Ол 10 миллиард тонна магма, 20 млн тонна SO2-ні бөліп шығарды. Нәтижесінде өте көп мөлшердегі минералдар мен металдар жер бетіне шығарылды. Пинатубо Три Кабусилан тау қыратында орналасқан. Пинатубо жанартауының 1992 жылғы атқылауы кезінде көп адам көз жұмған. Атқылау кезінде небәрі 9 сағат ішінде жанартаудағы барлық материалдар- дың 90%-ы жер бетіне шыққан болатын. Пинатубода күлмен қоса алғанда, 15-30 млн тонна күкірт газын бөліп шығарады. Пинатубо бурын андезит және дацит сияқты жанартаулық тау жыныстарынан тұратын. Жанартау, шамамен аләанда 500, 3000 және 5500 жыл бурын атқылаған.
Дереккөздер
Санат:Филиппин Санат:Белсенді жанартаулар
Micron Technology
best known for producing many forms of semiconductor devices. This includes DRAM, SDRAM, flash memory, SSD and CMOS image sensing chips. Consumers may be more familiar with its new consumer brand Crucial Technology and retail subsidiary Lexar Media. Micron Technology is among the worldwide top 20 semiconductor sales leaders. Micron and Intel together created IM Flash Technologies, which produces NAND flash memory.
Өнімдер
Мекеме DRAM еске сақтауыш құралдарын және модульдерін, оның ішінде SDRAM, DDR SDRAM, DDR2 SDRAM, DDR3 SDRAM, LPDRAM, RLDRAM, PSRAM, және мульти-чиптерді жасап шығарады. Оған қоса NAND flash memory, жоғары-жылдамдықты NAND, eMMC, eUSB, сериялы NAND, және SSDs жасап шығарады.
2009 жылы мекеме өзінің solid-state drive тарын 6 Gbit/s SATA интерфейсіне жасап шығаратынын мәлімдеді.
Жарыс
Бүгінгі күнгі сайыскерлері Samsung, Hynix, Elpida, Toshiba және SanDisk.
Сыртқы сілттемлер
Санат:Технология компаниялары Санат:Алфавит бойынша компаниялар
Молодёжный кенттік әкімдігі
Молодёжный кенттік әкімдігі – Қарағанды облысы Сарыбел ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Молодёжный кенті кіреді.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 6139 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы ауылдық округтері
Карвальял (Грандола)
Карвальял (Грандола) (Carvalhal) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Грандола муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алентежу-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1600 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 56,00 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Киелі Роман.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Байшу-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Әскерді басқару
Әскерді басқару (Управление войсками) — штаб, саяси бөлім және т.б. басқару органдары басшыларынын (командирлерінің, бастықтардың) әскерді (қарулы күштерді) үнемі әскери дайындықта ұстап, алға қойылған міндеттерді орындауға және ұрыс қимылдарын жүргізе білуге дайындауға басшылық жасауы. Оған болуы мүмкін жағдай жөнінде үнемі мәліметтер табу, жинау, алдын ала зерттеп, талдау жасау, операция (ұрыс) кезінде шешім қабылдау, қарамағындағыларға әскери міндетті жеткізу, операцияны (ұрысты) жоспарлау, өзара бірлесіп қимыл жасауды ұйымдастыру, әскер мен штабты әскери кимылдар жүргізуге әзірлеу және оған тікелей басшылық жасау, әскерді басқару жүйесін құру, қарамағындағы командирлерге, штабқа, әскерге бақылау жасау мен көмек ұйымдастыру, т.б. жатады. Әскерді басқаруды қолбасшы (командир, басшы) тікелей немесе штаб, орынбасарлары, әскер түрлері басшылары, арнайы әскер және кызмет арқылы бұйрық, директива, өзінен жоғары тұрған басшылардың жарлығы түрінде жүзеге асырады. Әскерді басқарудың негізгі принциптері дара басшылық; барлық белімдерді бір орталықтан басқару, соның ішінде бағыныштылардың алдына қойылған міндетті орындау барысында жеке бастама көтеруіне мүмкіндік беру, шешім қабылдау кезінде табандылық пен батылдық көрсету; жағдай өзгеруіне қарай тез шешім шығару; құпиялық пен үзіліссіздік; қолбасшылық (командир, басшы) қабылдаған шешімге қол астындағыларды алға койылған міндеттерді орындауға пайдалануы мен оның нәтижесіне (қарай) тікелей жауапкершілігі; Әскерді басқаруды жүзеге асыру үшін басқару жүйесі құрылып, оған басқару органдары, басқару пункттері, байланыс жүйесі, Әскерді басқаруды автоматтандыру жүйесі, және т.б. арнайы жүйелер кіреді.
IC 61
IC 61 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3408, UGC 589, MCG 1-3-9, ZWG 410.19.
Сыртқы сілтемелер
IC 61 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Сәулелену реакциясы
Сәулелену реакциясы — зарядталған бөлшекке өзі жасаған электромагниттік сәулелену өрісі әсер етуші күш.
Дереккөздер
Санат:Физика
Адольфо Ибаньес университеті
Адольфо Ибаньес университеті (исп. Universidad Adolfo Ibáñez ) — Сантьягодағы жеке университет. Вальпараисо кәсіпкер мектебінің базасында университет 1988жылы құрылған, Университет Чили кәсіпкер Адольфо Ибаньеса Боджиано атаумен аталады. Университет ЖОО-ның ұлттық рейтингісінде 10 орын алып тұр. 2011 жылы Латын Америка журналының рейтинг бойынша, университет Латын Америкадағы кәсіпкер-мектеп арасында бірінші орын алып тұр.
Тарих
1953 жыл Вальпараисо кәсіпкер-мектебі құрылды. Осы университет Вальпараисо Папа католик университетімен байланысты.
Санат:Чили университеттері Санат:Алфавит бойынша университеттер
Биогеохимия
Биогеохимия — биосферада ағзалардың қатысуымен жүретін геохимиялық процестерді зерттейтін ғылым саласы, геохимияның бір бөлімі. Тірі ағза өз тіршілігінде түрлі химиялық элементтерді бойына сіңіреді, ал ол өлген соң бұл элементтер ыдырайды, шашырайды немесе белгілі бір орынға шоғырланады. Жер бетінде тірі азғалар біркелкі тарамаған, кейбір тіршілік ортасында олардың белгілі бір тобы көп жиылады. Бұған мұхиттар мен теңіздердегі планктон, құрлықтағы қалың орман мен шалғындар, ылғалы мол қара топырақты жерлердегі шірінді мен шымтезек, халықтың бір жерде тығыз, бір жерде сирек орналасуы мысал болады.
Тірі заттың негізгі массасы — өсімдіктерде. Олар жерге түсетін күн энергиясының 1%-ке жуығын сіңіреді. Биогеохимиялық процестердің қарқыны ағзалардың шапшаң көбеюіне байланысты. Тірі дене құрамының негізгі массасы химиялық элементтердің аз ғана тобынан құралады. Бұларға биосфера жағдайында оңай қозғалып, тез қосылыстар түзуші: CO2, NH3 сияқты газдар, су, H+, OH-, NО3- — SО32-, PО43-, Na+, K+ иондары, т.б. жатады. Организмдер тіршілік ортасында белгілі бір элементтер тобының химиялық қосылыстарын ғана сұрыптап сіңіру арқылы геохимиялық функция атқарады. Олардың қаңқасын құруға кальций оксиді қатысады. Организмдердің тікелей қатысуымен диатомит, әктас, көмір, мұнай пайда болады. Жасыл өсімдіктер фотосинтезінен оттек бөлінеді. Микроорганизмдер темір, марганец, т.б. элементтер қосылыстарының тотығуына да қатысып, оларды тұндырады, сульфаттарды тотықсыздандырып, күкірттің биогендік кендерін түзеді. Тірі организм геохимиялық процестердің сипатын, элементтердің шоғырлану ортасын өзгертіп отырады. Тіршілік ортасы азғалар құрамына да әсер етеді, ал азғалар химиялық элементтердің биогендік шашырауына (миграциясына) себепші болады, олардың (көміртектің, оттектің) изотоптық құрамын да өзгертеді. Адамның атмосфера, биосфера және жер қыртысының изотоптық құрамына тигізетін әсері ұдайы артып келеді.
Дереккөздер
Санат:Химия
Үлкен ақ акула
Үлкен ақ акула- теңіз бен мұхит жағалауын мекендейтін су жануарларының бірі.
Ұзындығы, орта есеппен алғанда, 4.9 м. Алайда әлемнің рекордына айналған ең ұзын, үлкен ақ акуланың ұзындығы- 6.4 метр, ал салмағы 3 тонна. Бұл акула скумбрия акулалары отбасына кіреді. Оның бұдан басқа 4 тұқымдасы бар. Екеуі мако, қалған екеуі- майшабақты акула.
Әскерді бытырата орналастыру
Әскерді бытырата орналастыру (Рассредоточение войск) — ұрыс әрекеті кезінде әскердің тезірек қанат жаюын камтамасыз ететіндей әскерді майдан және оның тереңдігі бойынша (бөлімшелер мен бөлімдер арасындағы қашықтықтарды арттыру) бөліп тастау. Ол, әсіресе, ядролық қарудан, авиация соққысынан және қарсыластың артиллериялық минаатарлық атысынан қорғануда тиімді шара болып саналады. Әскерді бытырата орналастыру ұрыстын кез келген жағдайында жүргізіледі.
Тёнисфорст
Тёнисфорст (Tönisvorst) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Фирзен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 29699 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 44,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 66 028. Қаланың басшысы — Альберт Шварц.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Спорт құрылыстарын паспорттандыру
Спорт құрылыстарын паспорттандыру, 1947 жылы енгізілді және ол елдегі тұрғызылған барлық спорттық құрылыстар, спорттық ғимараттар үшін белгіленген паспорт арнайы форма бойынша есепке алыну керектігін білдіреді. Паспортта спорттық құрылысының адресі, оның көлемі мен барлық негізгі бөліктері, олардың сапасы керсетіледі. Паспорт 4 данамен толтырылып, тиісті орындарға жіберіледі.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Бад-Грёненбах
Бад-Грёненбах (Bad Grönenbach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Төменгі Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5274 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 42,03 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 78 144. Муниципалитеттің басшысы — Бернхард Керлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Абылай хан даңғылы (Астана)
thumb|300px|Абылай хан даңғылы. Абылай хан даңғылы. Абылай хан даңғылы Кенесары көшесінен басталып, Қарағанды-Астана тасжолына дейін жалғасады. Ол І.Жансүгіров, Мақтымқұлы, Қ.Рысқұлбеков, Ғ.Мүсірепов, Ғ.Мұстафин, Арқайым, Бурабай, Еділ көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 4994,7 м.
Абылай хан (1711-1781) - ұлы мемлекет қайраткері, қолбасшы, дипломат, қазақтың даңқты ханы. Жәңгір ханның бесінші ұрпағы.
Абылайдың шын есімі - Әбілмансұр. Жасынан Төле бидің тәлімтәрбиесінде болуы Әбілмансұрға зор ықпал етті. Қазақ даласының даналығын бойына жинап, ақыл-парасатымен, ел билеу қабілетімен дараланған Төле би қазақ халқы анталаған жауға басы біріксе ғана тойтарыс бере алатынын жас баланың санасына ұялата білді. 1730-1733 жылдар аралығында болған бір ұрыста жас жігіт Әбілмансұр жекпежекке шығып, қалмақтың бас батыры, қоңтажы Қалдан Сереннің туысы Шарышты өлтіреді. Атасының аруағын шақырып, жауға «Абылайлап» шапқан Әбілмансұрдың есімі содан бастап «Абылай» атанады. Осылайша Абылай хан қазақ халқының жадында қажырлы мемлекет қайраткері, батыл қолбасшы, майталман мәмілегер ретінде сақталып келеді. Оның есімі тәуелсіздік символына, жауынгерлік ұранға айналды.
Азаттық күрестің жалынды басшысы Абылай ханның асқақ тұлғасы, ақыл-парасаты Бұқар, Үмбетей, Шәді Жәңгірұлы, М.Жүмабаев жырларында, І.Есенберлиннің, Ә.Кекілбаевтың, т.б. ақынжазушылардың шығармаларында сомдалды.
Бұл даңғылда «Әділ» дүкені, «Сұлтан Бейбарыс» мейрамханасы, «Гүлжан» сауда үйі, «Мирас» мектебі, Республикалық клиникалық аурухана, Ұлттық ғылыми медицина орталығы орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Б. з. д. 61 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 61 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 61 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қазақ Үкіметі
Дереккөздер
Санат:Қазақстан үкіметі
Фрибур университеті
Фрибур университеті — Швейцария, Фрибур қаласында орналасқан университет. Бір аттас кантонға басқарылған. Швейцарияның жалғыс екі тілдік (француз және неміс тлдері) университеті.
Құрылымы
Фрибур университетінде бес факультет бар:
Санат:Швейцария жоғарғы оқу орындары Санат:Алфавит бойынша университеттер
IC 4454
IC 4454 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1539655, NPM1G +17.0504.
Сыртқы сілтемелер
IC 4454 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Нұқрат
Нұқрат (Noqrat, Виче, Ватка, Вятка) — Ресейдің Еуропалық бөлігіндегі өзен, Шолман өзенінің оң жақтағы ең ірі саласы. Ұзындығы — 1314 км, су жиналатын алабы - 129 000 км².
Часодеи
Часодеи — жазушы Наталья Щербаның, жасөспірімдер жанрында жазылған бірнеше сериялы кітабы. Серияның басты кейіпкері,уақытты басқара алуға болатын ерекше әлемге тап болған, жас сағатшы- Василиса Огнева.
Нұқрат
Географиясы
Удмуртияның солтүстігіндегі Жоғарғы Кама биігінен басталып, Мамадыш қаласынан 17 км төменнен Кама өзеніне құлайды. Вятка үшін кенеттен өзен ағысының құбылуы (солтүстіктен оңтүстік-батысқа, содан соң оңтүстік-шығысқа) үйреншікті.
Данстэйбл (Массачусетс)
Данстэйбл (Dunstable) — Массачусетс штатының Миддлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Часодеи
Росмен баспасының конкурсында бас жүлдені иеленген Наталья Щербаның алғашқы кітабы "Часовой ключ" 2011 жылы тиражбен 50 мың экземпляр ретінде сатылымға шықты. Конкурс барысындағы кітаптың аты "Часовой ключ для Василисы" болатын. "Часовой ключ"сериясы ,  "Сериал және роман жалғасының үздік циклі" номинациясы бойынша 2-ші орынды иеленсе, "Звездный мост" фестивальінде үздік  жас балаларға арналған фантастикалық-шығармасы үшін, РосКон конференциясында  2011 жылы тағы да "Алиса" премиясын алды. Наталья Щерба серияның құрамында болатын кітаптар саны алты, болатындығын ашық түрде жариялады. Жылдың басында алғашқы үш кітабы шықса,жыл ортасында соңғы үш кітабы жарық көрді. Соңғы, алтыншы кітабы 2014 жылдың қараша айында жұртшылыққа жария болды.
Нұқрат
Салалары
Ірі салалары: оң жағынан - Белая, Кобра, Летка, Великая, Молома, Пижма, Шошма; сол жағынан — Чепца, Быстрица, Воя, Кильмезь.
Часодеи
Часовой ключ
Он екі жасар Василиса Огнева, бірде-бір рет өз ата-анасының жүзін көрмеген, жасы ұлғайған қамқоршысымен өмір сүреді. Аяқ асты уақытта тап болған Василисаның әкесі оны өз үйіне алып кетеді. Өте ауқатты тұратын әкесі зәулім үйде, жеке жүргізушісімен және Василисадан бөлек төрт баласымен тұрады: үлкендері егіз Норт пен Дейла, кішілері Эрик пен Ноэль. Осы үлкен отбасында Василисаның келгеніне риза болмайды: әкесі онымен дөрекі сөйлессе, бауырлары оған қоқан-лоққы жасайды. Бір күні ол үйінде болып жатқан  оғаш оқиғалардың куәcі болады: әкесі мен келген қонақтар, кітапханадағы сағат бағытын өзгертіп, қабырғадан өтіп, жоқ болады. Олардың соңынан ерген Василиса, үлкен қамалға тап болады да, әкесі мен уақытты басқара алатын Астрогор атты рухтың әңгімесін тыңдайды.Әңгіме барысында, Василиса екі әлемнің бар екенін түсінеді: Остала-Жер планетасы және Эфлара-эфемерлі планета, онда уақытты басқара алатын сағатшылар өмір сүреді.
Данстэйбл (Массачусетс)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Нұқрат
Су көздері
Негізінен қар суымен толығады.
Часодеи
Часовой ключ
Василиса өзінің аға-әпке,бауырларымен бірге сағатшылық деңгейін тексеру үшін сынақ тапсырады сонымен қатар, үздік көрсеткіш көрсетеді. Барлық отбасының күткен қаупі де осы еді: ең жоғарғы деңгей арқылы Василиса әкесінің үлкен ұлы Нортонға қалдырмақшы болған мұрасын иеленуге толықтай құқылы еді. Әкесі енді Василисаны қалай өз мақсатына қолдану керектігін ойластыра бастайды. Өз қызын, ескі жауы Костантин Лазаревтің баласы Никтің көмегімен, Эфлараға бет алуына жағдай жасайды. Василисаның әкесі осылай қызын ұрлады деген айыппен, Лазаревке жала жабады. Лазарев осының кесірінен, абақтыға қамалып кете барады.
Нұқрат
Су көздері
Санат:Киров облысы өзендері Санат:Татарстан өзендері Санат:Удмуртия өзендері
Часодеи
Часовой ключ
Қанша дегенмен, әкесі Василиса үшін, арнайы дәстүр жасауға ниеттілі емес еді,  ал ондай дәстүрсіз ол ешқандай сағатты сиқыр жасай алмайды. Сол себепті, ол әкесінің зәулім үйінен перизат Диана Фрезердің көмегімен, Ник-Фэш атты достарымен бірге қашып шығып, перизаттардың патшалығы Чарадолға бет алады. Арнайы дәстүр барысында, Василиса өзіне қанаттар алады және досы Ник үшін сағаттық қасиет сұрайды. Мейірімді перизаттардан Василисаның тағы бір өтініші бар еді: Сағаттық шеңбер үшін Лағыл кілт және әртүрлі жақұттармен безендірілген қанжар.
Ескертпелер
Санат:Алфавит бойынша кітаптар
Шиелі (Қызылорда облысы)
Шиелі — Қызылорда облысы Шиелі ауданыдағы ауыл (бұрын кент), аудан (1938 жылдан) және Шиелі ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Қызылорда қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 128 км жерде, Сырдария өзенінің оң жағалық жазығында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1904 жылы Орынбор – Ташкент темір жолын салуға байланысты қаланған. Кентте ғ6 кен басқармасы, барлау экспедицияларының басқармасы, Шиеліастық, т.б. АҚ-тар бар.
Дереккөздер
Санат:Шиелі ауданы елді мекендері
Валюталық шектеулер
Валюталық шектеулер / Валютаны шектеу - шетелдік валюталармен жасалатын барлық операцияларға қатаң бақылау орнатуға, валюталық ресурстарды мемлекеттің өкіміне шоғырландыруға бағытталған үкімет шараларының жүйесі. Валюталық ресурстарды мемлекеттің қолына шоғырландырып қана қоймай немесе оны бақылауда ұстап қана қоймай, сонымен бірге оны елдің төлем теңгерімін теңестіру, валюта бағамын калаған деңгейде ұстау мақсатында валютамен жасалатын белгілі бір операцияларға тыйым салу, оларды лимиттеу мен тәртіптемелеу шараларын қамтиды. Олар сыртқы саудамен, капиталдың қозғалысымен, несиемен, туризммен, т. б. байланысты операцияларға да қолданылуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Фитофтороз
right|thumb|Фитофторозбен ауырған картоп жапырағындағы осы ауру симптомы. Фитофтороз — Phytophthora туысына жататын саңырауқұлақтар қоздыратын өсімдік ауруы. Бұл ауру көбінесе картоп, қызанақ, цитрусты дақылдарға, алмаға, т.б. түседі. 19 ғасырдың 2-жартысында Фитофтороз. Батыс Еуропа елдерінде тек картоп жеп күнелткен мыңдаған ирландықты ашаршылыққа ұшыратқан (Ф.Энгельс “Табиғат диалектикасы”). Картоп Фитофторосы жауыны көп жаздың 2-жартысында картоп егістігіне зиян келтіріп, дақылдың тамыртүйнегі мен жапырағын зақымдайды. Кеселге шалдыққан жапырақтардың жоғары ұшы мен жиектерінде қоңырқай келген үлкен дөңгелек дақтар, ал дақылдың сабағында ұзынша қоңырқай дақтар немесе сызықшалар пайда болып, соңында қурап қалады. Түйнегінде сұрғылт дақтар пайда болып, кейіннен қарайып, түйнекті шірітеді. Ауру тұқымдық картоп арқылы таралады. Фитофтороздың дамуы егер бірнеше тәулік бойы ауа ылғалд. 90 — 95% болып, ал ауа температурасырасы 15 — 17С-тан аспаса қарқынды өтеді. Күрес шаралары: қызанақ тұқымын себу алдында 0,5 — 1%-дық тотияйын немесе калий перманганаты ерітіндісіне 12 — 16 сағатқа салып қою керек. Тұқымдық картопты іріктеп алып, ТМТД (3 — 4 л/т) немесе фундазол мен фенорам супер (2 л/т) препараттарының бірімен өңдеу қажет. Фитофтороз белгісі байқалған өсімдікке риомил МЦ не ридомил голд МЦ (2,0 — 2,5 л/га) препаратын бүркеді.
Пайдаланылған әдебиет
"Қазақ Энциклопедиясы" 9 том
Койшыбаев М., Жанарбекова А.Б., Особенности развития фитофтороза картофеля в Казахстане // “Защита и карантин растений”, М., 2001, ғ9.
Санат: Өсімдік аурулары
Раусу тауы
250px|нобай|солға|Раусу тауы Раусу тауы страто жанартау болып табылады. Раусу Жапониядағы Хоккайдоның Ширетоко түбегінде орналасқан. Раусу тауы Жапониядағы белгілі 100 таудың бірі болып табылады. Таудың Оннебетсу және Ширетоко деп аталатын негізгі шыңдары бар. Раусу тауы Ширетоко түбегіндегі ең биік тау болып табылады.
Хоккайдо аралы - Жапониядағы негізгі төрт аралдың бірі. Ол көлемі бойынша Хонсюдан кейінгі орынды иеленеді. Раусу тауы - Хоккайдо аралының солтүстік-шығысында орналасқан жанартау. Бұл таудың ашылу фестивалі жыл сайын 3 шілдеде өткізіледі. Себебі, дәл осы уақытта тауға шығу науқаны басталады.
Раусу тауы Шари және Раусу қалаларының арасында орналасқан. Раусу тауынан Жапониядағы қоңыр аюды кездестіруге болады. Раусу тауы өзінің әдемілігімен, жабайы табиғатымен және адам аяғы баспаған жұмбақ жерлерімен танымал. Тау бүкіләлемдік мұра болып табылады.
Раусу тауының биіктігі 506 м-ді құрайды. Раусу тауының маңында Раусу елді мекені бар. 2010 жылғы санақ бойынша онда 6010 адам болған. Елді мекен 400 шаршы шақырым аумақты алып жатыр. Раусу стратожанартаулардың бір түрі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Жапония таулары
Гүлжан Жарылқасымқызы Әспетова
Гүлжан (Күлжахан) Жарылқасымқызы Әспетова (1946 жылы 28 мамырда Жамбыл облысы, Меркі ауданында туған) - актриса. Қазақстанның халық әртісі (1993). Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1981). Құрмет орденінің иегері (2011). Қазақстан Республикасының мәдениет саласындағы мемлекеттік степендиясының иегері.
Сахнадағы негізгі рөлдері
Кинодағы рөлдері
Марапаттары
Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Қазақ ұлттық өнер университеті оқытушылары Санат:Қазақстан театр актрисалары Санат:Қалибек Қуанышбаев атындағы қазақ мемлекеттік академиялық музыкалық драма театры тұлғалары Санат:28 мамырда туғандар
Көлік арбашық
thumb|right|Көлік арбашық|300px Көлік арбашық (ағыл. pallet jack) — қоймаларда, логистикалық хабтарда, өндіріс кешендеріне, және цехтарға арналған паллета көтеріп, тасымалдаушы көліктік құрал. Көлік арбашық түрлеріне аккумулятормен қоректенетін электрокар және іштен жанатын қозғалтқыш күшімен жүретін автокарлар жатады. Көлік арбашықтың көтеру күші 5 т-ға дейін болады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Логистика Санат:Механизмдер
Осакаровка кенттік әкімдігі
Осакаровка кенттік әкімдігі – Қарағанды облысы Сарыбел ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Осакаровка кенті кіреді.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 8046 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы ауылдық округтері
Иосер
Иосер (Иошера, Иоссер, Есер) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Весляна өзенінің сол жағалауынан 138 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Армян театры
Ежелгі армян театры
нобай Біздің дәуірімізге дейінгі 1 мың. ж, құл иеленушілік қоғам дәуірінде батырлардың ерліктерін жырлаумен байланысты ата-бабалар культінен, өліп, қайта тірілген Гисане-Ара сұлу құдайға арналған жерлеу рәсімдері, салт-дәстүрлері, армян трагедиялық театры. «Дзайнарку-гусандар» және «Вохбергактар» пайда болды. Ежелгі армян әзіл-сықақ театры Гисане-Ара культімен де байланысты, актерлері «катакергактар» және «катака-гусандар» болған құнарлылық құдайы «Анахит» құрметіне көктем мен баканалияны тойлаумен байланысты». Армян кәсіби театры армян эллиндік монархиялары тұсында пұтқа табынушылық трагедиясынан және халық комедиясынан пайда болды.
Әдібай Табылдиев
Әдібай Табылдиев (2 ақпан 1926 ж.т., Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы Жаңатұрмыс ауылы) – ақын, жазушы, драматург, педагогика ғылымдарының докторы (2005), профессор (2005), Қазақ КСР-і және КСРО Білім беру ісінің үздігі, ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері (2007).
Армян театры
Ежелгі армян театры
Грек тарихшысы Плутархтың айтуы бойынша б.з.б 69 ж. e. Ұлы Патша Тигран II (б.з.д. 95-55 жж.) Үлкен Арменияның оңтүстік астанасы Тигранакертте Сирияның эллиндік амфитеатрларына ұқсас ғимарат салып, онда спектакльдер қойылды. Сондай-ақ, Тигранның ұлы, трагедиялардың авторы король Артавазд II (б.з.д. 56-34) Арменияның солтүстік астанасы Арташат қаласында эллиндік типтегі театр құрғаны белгілі (римдіктер оны «Арменияның Карфагені» деп атаған). Тарихи деректерге сүйенсек, мұнда трагедияшы Джейсон бастаған труппа өнер көрсеткен, атап айтқанда б.з.б. e. Еврипидтің «Бахха» трагедиясы ойналды. Біздің эрамызға дейінгі 1 ғасырдан бастап. e. көптеген тарихи фактілер жанрлары мен түрлері бойынша алуан түрлі армян кәсіби театрының өмір сүруінің сабақтастығын растайды. Мысалы, ежелгі Арменияның астанасы Армавирде грек авторларының немесе, мүмкін, армян патшасы Артавазд II-нің трагедияларынан үзінділер бар грек тіліндегі жазулар табылды.
Әдібай Табылдиев
Шығармалары
Балаларға арнап 31 кітап шығарды.
Армян театры
Ежелгі армян театры
Пантомима көне армян театрында дамыған. II ғасырдан бастап армяндық «вардзак» (пантомимист актриса) Назеник белгілі болды. II-III ғасырларда «Дзайнарку-Гусан» және «Вохбергу-Гусан» – армян трагедиялық актерлері грек және армян пьесаларын, ал IV ғасырдың ортасында Аршак II патша сарайында спектакльдер қойды.
Әдібай Табылдиев
Дереккөздер
Санат:2 ақпанда туғандар Санат:1926 жылы туғандар Санат:Тұрар Рысқұлов ауданында туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан балалар жазушылары Санат:Қазақстан педагогтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Педагогика ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары Санат:КСРО білім беру ісінің үздіктері Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Армян театры
Армян кеңес театры 1920-1991 жылдар
1920 жылы 5 мамырда азат етілген Бакуде «Шығыс театр студиясы» деген атпен армян студиясы құрылды, оны композитор және театр қайраткері А.С.Майлян басқарады. Студия театрының репертуарында А.М.Ширванзаде, Г.Ибсен, П.Джакометти шығармалары болды.
Бір айдан кейін Бакуде Армян мемлекеттік театры ашылды, оның бірінші спектаклі – А.М.Ширванзаденің «Намыс үшін» спектаклі 1920 жылы 20 маусымда көрсетілді.
1917-1920 жылдары сонша армян театрлары құрылды (Мәскеу, Киев, Харьков, Ростов-на-Дону, Астрахань, Екатеринодар, Армавир, Пятигорск және Кеңестік Ресейдің басқа қалаларында) Армян істері жөніндегі ұлттар комиссариаты мәдени-ағарту жұмысы бөлімі жанынан ашылған театр секциясынсыз енді басқармайды.
Ұзақбай Жапарұлы Мамин
Ұзақбай Жапарұлы Мамин – құрылысшы-инженер. Ол 1937 жылы 1 наурызда Ақмола облысы Ерейментау ауданының Благодатное ауылында туған. Құрылыс саласында шеберден бастап «Целиноградэлеватормельстрой», «Целинсантехмонтаж» трестері, Целиноград облысының агроөнеркәсіптік комитетінің құрылыс кешені сияқты бірқатар құрылыс ұйымдарының басшысына дейінгі ұзақ еңбек жолынан өтті. Қарағанды тау-кен техникумын бітірген (1959). Еңбек жолын ағаш ұстасы болып бастаған. Целинный халық шаруашылығы кеңесінің УКС-нде инженер (1963 – 65), №1 «Бас элеватор диірмен құрылыс» тресінде, Целиноград қаласындағы ЖМК-29, ЖМК-24 бастығы (1965 – 72), 1980 жылдан Целиноград облысы ауыл құрылысы басқармасы бастығының орынбасары, 1983 жылдан №1 Целиноград элеватор-диірмен құрылысы тресінің бастығы болып жұмыс істеген. 1986 жылы Целиноград агроөнеркәсіптік комитеті төрағасының орынбасары, «Целиноград облысы агроөнеркәсіптік құрылысы» бірлестігінің бастығы болып сайланды. Ерен еңбегі мен жұмыстағы жетістіктері үшін Халықтар достығы және «Құрмет» ордендерімен марапатталды. Кейінгі жылдары Астана қаласының ардагерлер кеңесінде белсенді еңбек етті. Қазақстанның құрметті құрылысшысы және Ақмола облысының құрметті азаматы, еңбек ардагері. Премьер-министр Асқар Маминнің әкесі Ұзақбай Мамин 2021 жылы 13 маусымда 85 жасқа қараған шағында қайтыс болды.
Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да...
«Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да...»  Абайдың 1889 жылы жазған өлеңі. ''«Тұлпардан тұғыр озбас шабылса да, Оған да үкі, тұмар тағылса да» деп өмірдегі кері кеткен келеңсіз құбылысты жалпылық деңгейде типтендіріп береді, әрі ұлттық пішінде бейнелеп айтады. Соның негізінде өз басының («Қыжыртпай мені сырттан жүре алмайды») халін керген теперішті соны нақтылайды. 19 ғасырдағы қазақ халқының басына кесапат болып тиген көре алмаушылықтың асқынған түрі - орыспен ауыз жаласып, арыз жаздырып, жоғары ұлықтарға кісі жамандау сияқты келеңсіз жайларды ұтқыр байқап, ұтымды бейнелейді. «Қуды ұнатты-ау Семейдің бұл қаласы» деген жолдарға қарағанда елең нақты оқиғадан өріс алған. Ойды үдемелі образбен бейнелеу елеңнің аяғына дейін созылады. Өлең 11 буынды қара өлең үлгісінде жазылған. Алғаш рет ақынның 1954 жылы жарық көрген толық жинағында (1-том) жарияланды.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Ысқақ Әсімов
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих
Уля-Тем-Я
Уля-Тем-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нахор өзенінің сол жағалауынан 9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Б. з. д. 62 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 62 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 62 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Хорезмшах медресесі
Ашылуы
Хорезмшах медресесі 1915 жылдың ғимараты жөндеу жұмыстарынан өткен. Хивия ханы Исфаяндрдың бұйрығы бойынша Араб Мұхаммед ханның баласымен 1622 жылы салыңған болатын, Хорезмшахтың ауырының қасында.
Сілтеме
http://silkadv.com/ru/node/3256
Грассендорф
Грассендорф (Grassendorf) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67166, пошта индексі — 67350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 191 адамды құрады. Халық тығыздығы — 85,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Өрмекшінің торы
thumb|right|250px|Өрмекшінің торы Өрмекшінің торы — салмақты көтеретін жіп-жіңішке жіптерден және осы жіптердің үстінен жүргізілген спираль тәріздес жабысқақ, ұстап алатын жіпшелерден және тордың жіптерін бір-біріне біріктіретін байланыс жіптерінен құралады. Кейбір буынаяқтылардың өрмек безі түзетін зат. Өрмек негізінен суда ерімейтін альбуминдердің, ɑ-аланин, глютамин қышқылының күрделі қосылыстарынан құралған протеид-фиброиннен тұрады. Өрмек жібек құрты жібіне ұқсас, ауада тез қатады, серпімді және жабысқақ келеді. Өрмектің алғашқы арқаулары жуанырақ, құрғақ, ал қорегін ұстайтын жеріндегі жіпшелері жіңішке, әрі жабысқақ келеді және ол ұзақ уақыт бойы кеппейді. Өрмекті өрмекшелердің кейбір түрі жемін ұстауға, тор құруға, жауынан жасырынатын баспана жасауға, жемін шырмауға, жұмыртқасына піллә жасауға қолданады.Бір тор құрау үшін, өрмекшінің денесінде тігін фабрикасы сияқты жұмыс атқаратын тарақтардың, химиялық элементтерді өңдейтін лабараторияның және басқа да көптеген өндіруші ағзаның болуы қажетті.
Өрмекшілер торларын, ауламақшы болған жәндігінің көлеміне қарай өреді. Өрмекшілер өздері үшін өте қадірлі болған торларын әдетте таса жерлерде құрады. Мұның себебі – жануарлар немесе табиғат құбылысы тарапынан тордың бұзылуының алдын алу.
Түсініктемелер
Санат:Өрмекшілер
Жарық (Мұғалжар ауданы)
Жарық — Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы, Ақкемер ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қандыағаш қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 554 адам (269 ер адам және 285 әйел адам) болса, 2009 жылы 464 адамды (231 ер адам және 233 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы елді мекендері
Депозиттерді сақтандыру
Депозиттерді сақтандыру — банк жүзеге асыратын мүліктік сақтандыру түрі, бұл сақтандыру бойынша коммерциялық банк жұтаған (банкрот болған) жағдайда салымшыларға өз салымдарының қайтарылуына ілдік беріледі. Депозиттерді сақтандыру іс жүзіңде экономикасы нарықтық қатынастарға негізделген барлық елдерде бар.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы Санат:Құқық Санат:Заң
I Александр
І Александр (1777, Санкт-Петербург — 1825, Таганрог) — Ресей императоры. (1801-25), І Павел-нің үлкен ұлы.
Сарай қастандығынан қаза болған әкесінің орнына 1801 ж. 12 наурызда таққа отырды. І Александр екі жүзді, өзімшіл, бірақ білімді, дипломат адам болған. Капитализм дәуіріндегі революциялық қозғалыстың күшеюінен шошыған ол либералдық саясат жүргізген. Ол билеген кезде І Петр тұсындағы коллегиялардың орнына министрліктер және министрлер кабинеті құрылды, Мемлекеттік кенес ұйымдастырылып, оған жоғары дәрежелі чиновгиктер тағайындалды, жоғары оқу орындары ашылды.
Өзі патшалық еткен кезеңнің соңғы он жылында аракчеевшілдікке дем беріп отырды. І Александр сыртқы саясатта жігерсіз болды. Оның соғыс қимылына араласуы салдарынан орыс әскері 1805 ж. Аустерлиц түбінде француздардан жеңіліп қалды.
1812 ж. Отан соғысында орыс армиясы Михаил Кутузовтың басшылығымен Наполеон әскерін талқандады. 1813-14 ж. Александр І Еуропа елдерінің Францияға қарсы коалициясын басқарды. 1814-15 ж. Вена конгресі басшыларының реакциялық Қасиетті одағын құрушылардың бірі болды.
Александр І тұсында Грузия (1801), Финляндия (1809), Бессарабия (1812), Әзірбайжан (1813) Ресей империясына қосылды.
Көпірдің көтергіштігі
Көпірдің көтергіштігі — көпірдің көтергіштік қабілеті.
Әскери көпірлердің көтергіштік қабілеті одан өткізілетін шынжыр табанды машинаның шекті салмағымен (тонна) көрсетіледі; дөңгелекті машиналар үшін білікке түсірілген қысымның шекті мөлшерімен сипатталады. Көпір құрылысының ең әлсіз бөлімшесінің көтергіштік мүмкіншілігі бойынша анықталады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Либертадорес кубогы 2019
Либертадорес кубогы 2019 (Copa CONMEBOL Libertadores 2019, Copa Libertadores da América de 2019) — аталмыш турнирдің 60-шы маусымы.
Финал
Санат:Либертадорес кубогы Санат:2019 жылғы футбол
Риоторто
Риоторто (Riotorto) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Мейра ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1500 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 66,3 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Старая Шапкин
Старая Шапкин — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шапкин өзенінің оң жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оженарка
Оженарка (Илюксар, Ворскер) — Ресейдегі өзен. Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Цивиль өзенінің сол жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цивиль бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Няутялысъяга
Няутялысъяга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Песчанка-То көлі - №5712 атауы жоқ өзен орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Биогеохимиялық айналым
Биогеохимиялық айналым — биосферадағы заттар мен энергия ауысуының белгілі бір тәртіппен қайталанып тұруы. Табиғаттағы геосфераның барлық түрлерінде химтялық элементтер мен олардың қосылыстары үздіксіз биогеохимиялық айналымға түседі.
Биосферадағы кейбір биогендік элементтердің жылдық айналымының қайталануы 95 — 98%-ке жетеді. Биогендік элементтердің қазіргі Жер бетінде таралуы геологиялық эволюция нәтижесінде қалыптасты. Тірі организмдер даму сатысында биосфералық айналымнан геологиялық айналымға ауысып отырады. Ауадағы оттек, азот, Жер қойнауындағы кейбір кендер (мұнай, көмір, т.б.) осындай ауысудың нәтижесі. Адам өзінің шаруашылық іс-әрекеті арқылы биосферадағы биогеохимиялық айналымның өзгеруіне ықпал жасайды. Адамның қолымен жасалған кейбір материалдар (жасанды талшықтар, жасанды жуғыш заттар, ксенобиотиктер) табиғи биогеохимиялық айналымға қатыспайды және биосферада ыдырамайды. Сондықтан болашақта өндіріске қалдықсыз технологияны енгізіп, экожүйеге ауыл шаруашылығы мен өндірістен түсетін өнімдерді тиімді қайта өңдеп, биосферада биогеохимиялық айналымның қалыпты жүріп отыруына жағдай жасау қажет.
Дереккөздер
Санат:Химия
Қалайы
thumb|100px|Қалайы Sn|солға