cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арабтар
Дереккөздер
Санат:Арабтар
Косовец (Бургас облысы)
Косовец (Косовец) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Поморие қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 224 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8223. Телефон коды — 05930. ЕКАТТЕ коды — 38769.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Көрпебай Боранбайұлы
Көрпебай Боранбайұлы  (1828-1904) - ақынның замандасы, тоғыз құмалақшы. Тобықты ішіндегі Көтібақ руынан шыққан ауқатты адам. Жидебай өңіріндегі Ши бойын мекендеген. Абай аулымен жиі араласып тұрған. Абай кейде жеке, кейде басқа ойыншылармен бірге шақыртып алып, тоғызқұмалақ ойнаған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бектұрғанов көшесі (Тараз)
Бектұрғанов көшесі - Тараздың тарихи түрде қалыптасқан ескі  орталығындағы көше. Үлкен Қоқан бекінісінің солтүстік-батыс бұрышынан басталып, солтүстік-шығыста жартылай шеңбер жасайды. ХХ ғасырдың басында толық қалыптасып "Басты шолақ көше" деп аталынды. Қазіргі кезде оның ұзындығы 350 м. Төле би мен Бурыл көшелерінің арасын жалғайтын қала кварталдары Әулиеата кезеңіндегі бүтін архитектуралық әлпетін сақтап отыр. Құрылысы тұрғын және сауда-саттық бағыттағы жеке бой көтерген бір қабатты үйлер, олар өзара бір сызық бойына тізілген қоршаулермен, қақпалармен жалғасқан. Негізі шикі кірпіштен, төбелері темірмен жабылып, тек алдыңғы кіре беріс қабырғасы ғана күйген кірпіштен өрілген. Кейбір үйлердің алдыңғы беті карниздік ораулармен өрнектеліп,   терезелері ағаш қақпақпен жабылған. Көшенің бойында тұрғын үйлерден бөлек дәріханалар, сауда орындары,  дүкендер, т.б. орналасқан. Көшеге белгілі қоғам және мемлекет қайраткері, Жамбыл облысын бір жыл басқарған Х.Ш. Бектұрғановтің есімі берілген.
Дереккөздер
Санат: Тараз көшелері
Казанлык (Стара Загора облысы)
Казанлык (Казанлък) — Болгариядағы қала. Стара Загора облысына қарасты Казанлык қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 52 779 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6100. Телефон коды — 0431. ЕКАТТЕ коды — 35167.
Әнуар Серікбайұлы Омаров
Әнуар Серікбайұлы Омаров 1968 жылы 13 маусымда Алматы қаласында туған. Қазақ.
Оберхаузен
Оберхаузен (Oberhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады.
Әнуар Серікбайұлы Омаров
О.А. Байқоңыров атындағы Жезқазған мемлекеттік университетін (1998) орыс мектебінде қазақ тілі мен әдебиетінің мұғалімі мамандығы бойынша; Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін (2006) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1985 жылдан - Жезқазған облысы Ұлытау ауданы Урожайный кеңшарының тракторисі. 1986-1988 жылдары - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1989 жылдың ақпанынан желтоқсанына дейін - Жезқазған облысы Ұлытау агроөнеркәсіптік кешеннің тракторшысы, жүргізушісі. 1990 жылдың ақпанынан мамырына дейін - «Қазтүстіметжөндеу» Жезқазған тресі басқармасының бетоншысы. 1992 жылдың қыркүйегінен - Жезқазған облысы «Сарыарқа» газеті редакциясының тілшісі. 1996 жылдан - Жезқазған облысы филармониясы шығармашылық ұжымының директоры. 1997 жылдан - Жезқазған қаласы №1 орта мектебінің қазақтілі мен әдебиетінің мұғалімі. 1998 жылдан - Жезқазған қаласы Т. Қалмағанбетов атындағы қалалық филармонияның директоры. 2000 жылдан - Қарағанды облысы Сәтбаев қаласы әкімі орынбасарының м.а., орынбасары. 2002 жылдан - Сәтбаев қаласы «Сарыарқа» өңірлік газеті бас редакторының орынбасары. 2003 жылдан - «Ақ жол» демократиялық партиясының Жезқазған қалалық филиалы аппаратының басшысы. 2004 жылдың қаңтарынан 2006 жылдың желтоқсанына дейін -Жезқазған қаласы «Алтын аймақ» ЖШС директоры. 2006 жылдың қыркүйегінен - Жезқазған қаласы мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі бастығының міндетін атқарушы, бастығы. 2008 жылдан - Жезқазған қаласы «Нұр-Құрыш» қоғамдық бірлестігінің төрағасы. 2009 жылдың қыркүйегінен 2010 жылдың ақпанына дейін - Жезқазған қаласы мемлекеттік мұражайының директоры. 2010 жылдың мамырынан - Қарағанды облысы Ұлытау ауданы әкімінің орынбасары. 2010 жылдың тамызынан - Қарағанды облысы Ұлытау ауданының әкімі. 2013 жылдың маусым айынан бастап Сәтбаев қаласының әкімі.
Оберхаузен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 212945 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 77,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 19 000. Қаланың басшысы — Клаус Велинг.
Казанлык (Стара Загора облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Оберхаузен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Әнуар Серікбайұлы Омаров
Дереккөздер
Санат:1968 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қарағанды облысы тұлғалары
Пиза (Икса тармағы)
Пиза — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Икса өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пфаффенхофен-на-Ильме
Пфаффенхофен-на-Ильме (Pfaffenhofen an der Ilm) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Пфаффенхофен (Ильм) ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 24 158 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 92,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 86 143. Қаланың басшысы — Томас Херкер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Эпикалық театр
Брехттың өңдеген пьессалар мен спектакльдердің құрылымы: драмалық қимылды эпикалық пайымдаумен біріктіру; автордың өзін спектакльге қосу; "алыстату эффектісі" ойламаған жерден шығатын іс- әрекетті көрсетудің бірден- бір тиімді жолы. Сонымен қатар, "дистанциялау" принципі, бұл принцип актердің персонажға деген қарым- қатынасын білдіруге көмектеседі, яғни "төртінші қабырға" деген сахнаны көрермен залынан бөлетін  кедергіні жоюға арналған. Және де актермен көрермен арасында байланыс құруға мүмкіндік берген бұл жағдай- еуропалық театр мәдениетінде дәстүр ретінде қалыптасып кетті
Санат:Театр
Шабдар (өзен)
Шабдар – Есіл алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақмола облысы Жарқайың ауданы аумағында. Ұзындығы 59 км, су жиналатын алабы 872 км2.
Бастауы
Үштөбе тауының солтүстігіндегі бұлақтардан басталып, Сарыоба тауы тұсында Терісаққан өзеніне құяды.
Гидрологиясы
thumb|left|150px|Есіл алабы Аңғары кең, арнасы жарлы. Жауын-шашын, аздап жер асты суымен толығады. Көктемде тасып, жазда иірім, қарасуларға бөлініп қалады. Көп жылдық орташа су ағымы 0,38 м3/с, лайлылығы 400 — 800 г/м3. Алабы егістік, жағалауы — шабындық.
Дереккөздер
Санат:Жарқайың ауданы өзендері Санат:Есіл су алабы
Белтерек (тау)
Белтерек  – Семейтау тауларының шығысындағы тау.
Географиялық орны
Абай облысы Семей қалалық әкімдігіне қарасты аумақта орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 428 м. Тау солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылып жатыр. Ұзындығы 10 км, ені 3 – 5 км шамасында. Оңтүстік беткейі тік, түпкі жыныстары жалаңаштанған.
Өсімдігі
Қоңыр топырағында бұталар, жусан, астық тұқымдас өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі таулары
NGC 6813
NGC 6813 — Vulpecula шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 7 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6813 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: SG 3.148.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Vulpecula (шоқжұлдыз)
Серзеду (Гимарайнш)
Серзеду (Гимарайнш) (Serzedo (Guimarães)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 480 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,76 км² шамасында. Халық тығыздығы — 536,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Архангел Михаил.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Социал Әйтенов
Социал Әйтенов (16.01. 1946 жыл. Павлодар облысы Аксу ауданы, Құркөл ауылы) – тележурналист. .ҚазМУ–ді бітірген (1969 жыл). Орта мектептен кейін ауылда мұғалім, Май ауданындағы "Шамшырақ –"Маяк" газетінде тілші болды. 1971 жылы облыстық "Кызыл ту" газетінде тілші, аға тілші, бөлім меңгерушісі, 1985 жылы Павлодар облысы телерадиохабарларын тарту комитетінде редактор, аға редактор, жауапты шығарушы, бас редактор болды. 2005 жылы "Қазақстан" РТРК АҚ "Қазақстан–Павлодар" облысы филалы директорының орынбасары – бас редактор. Әр жылдары қайта құрудың ауыртпалығына төтеп берген ауыл еңбеккерлері жайлы "Қиын шақта-бір сапта", "Шалғайдағы ауылдар", ядролық қарудың сынағынан зардап шеккен жерлестерінің ашық пікір айтып, ажал уын сепкен полигонның жабылуы туралы "Ауылым полигонның іргесінде", ел-жер, тіл, дін, діл тарихы жайлы "Таным" бағдарламаларын үзбей эфирге шығарды. КСРО және Қазақ ССР Телевидение және радиохабарларын тарату жөніндегі Мемлекетік комитеттердің, ҚР Мәдениет министрінің Құрмет грамоталарымен, Қазақстан Журналистер одағының дипломымен, Павлодар облысы мәслихатының Грамотасымен марапатталған. Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы Павлодар мемлекетік университеті журналистика кафедрасының аға оқытушысы, жастар тәлімгері. Үш мәрте облыстық Журналистер одағы сыйлығының лауреаты атанды. ҚР мәдениет қайраткері (2009 жыл).
Тіректік бұрғылау
Тіректік бургылау - аймақтық және іздестіру жұмыстарының көлемі мен түрлерін жобалаудың негізі болып табылатын тіректі мәліметтерді алу, сонымен қатар, терең және аса терең ұңғымалар бұрғылаудың технологиялық мәселелерін шешу мақсатында жүзеге асырылады. Тіректік бұрғылау ірі геоқұрылымдық элементтердің геологиялық құрылысы мен даму тарихын зерттеудің аймақтық геологиялық-іздестіру жағдайын және мұнай, газ, басқа да пайдалы қазбаларды геологиялық-барлау жұмыстарының негұрлым тиімді бағыттарын ғылыми негіздеу ушін қолданылады. Тіректі ұңгымалар аймақтық геофизикалық зерттеу мәліметтері бойынша негұрлым қолайлы құрылымдық жағдайда, кристалдық іргетас қатқабатын аршуга дейін немесе техникалық жағынан мүмкін тереңдікке дейін бұрғыланады. Тіректік бұрғылау іздестіру-барлау жұмыстарының кейінгі сатыларын жоспарлы, жүйелі және ғылыми-негізделген түрде жүргізуге мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Онтанар
Онтанар (Hontanar) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Монтес-де-Толедо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 171 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 152 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 57 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Баһрам Шақшақұлы
Қазақ халқының ХVIII  ғасырдың  соңғы  ширегі  мен ХIХ  ғасырдың  басында  өмір  сүрген  суырыпсалма  әнші­ақындарының әрі халық батырларының бірі – Баһрам Шақшақұлы. Баһрам – әйгілі әнші­ақын, күйші, композитор, әрі ел қорғаны батыр, әрі атақты түйе балуан Сегіз сері өнерпаздың туған әкесі. Баһрам 1779 жылы (доңыз жылы) наурыз айында қазіргі Солтүстік  Қазақстан   облысының   Жамбыл  ауданындағы«Благовещенка» (Жекекөл) кеңшарына қарасты Гүлтөбе деген орманды, көлді қоныста Шақшақ би Көшекұлының шаңырағында дүниеге келіп, Омбы шаһарында 1826 жылы (ит жылы) жазда ауырып қайтыс болған (шежіре деректері бойынша). Баһрам жас бала кезінде ауыл молдасынан оқып хадимше хат таниды, онан соң әкесі Шақшақ би Баһрамды Уфа, Қазан шаһарларындағы достарының үйлеріне қойып, сол қалалардағы медреселерде оқытады. Баһрам әуелі Қазан медресесінде оқып, оны жақсы бітіреді де, онан кейін Уфадағы медресеге оқуға түсіп, оны ойдағыдай тәмамдайды. Шақшақ би 1793 жылы (сиыр жылы) өзінің тоғызыншы баласы Баһрамды Самарқандағы таныстарының үйлеріне қойып, сондағы медресеге оқуға береді, оны тәмам еткен соң Бұхара шаһарындағы медреседе Баһрам екі жыл оқып, діни білімін жетілдіре береді. 1798 жылдың жазынан бастап ол жер­су үшін отаршыл әскерлермен болған соғыстарға қатысып, 1821 жылдың аяғына дейін Марал ишан Құрманұлын қолдап, күреске қатысады. 1821-­1826 жылдары аралығында Омбы шаһарында медреседе балаларға дәріс беріп, ұстаздық қызмет атқарады. Баһрам ақын кезінде «Жағыфар – Таһир», «Жанәбіл сардар», «Хамза балуан», «Қайғылы белдеу», «Дәулен батыр», «Таузар сардар», «Сойырғаш батыр», «Қара батыр» және басқа дастандар шығарған. Оның көптеген насихат өлеңдер де шығарғаны елге мәлім. Баһрамның анасы Айман Атығай Құлеке батырдың қызы екен, ал оның зайыбы Жамал – Жаулыбай Қарауыл Қанай шешеннің Бақы деген баласының қызы.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер
Дордой (футбол клубы)
Дордой — Қырғызстандағы футбол клубы. Бішкек қаласынан. 1997 жылы құрылған. Қазіргі таңда елдегі ең мықты клубтардың бірі.
Тарихы
1997 жылы "Дордой Нарын" деген атаумен Нарын қаласында құрылды. 2010 жылы клуб Бішкекке ауыстырылды. Үйдегі ойындарын "Спартак" стадионында өткізеді. 2004 жылы алғаш рет Қырғызстан чемпионы атанды.
Сілтемелер
Санат:Қырғызстан футбол клубтары Санат:1997 жылы құрылған футбол клубтары
Жоғарғы қысымда азоттау
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
МикроЭЕМ, микрокомпьютер
МикроЭЕМ, микрокомпьютер (микроЭВМ; microcomputer) - микропроцессор, енгізу-шығару және басқару құрылғыларының жиынтығы болып саналатын микроөлшемді есептеу машинасы. Бағасы арзан, жұмыс істеуге ыңғайлы әрі сенімді; микроэлектрониканың қарқынды даму нәтижесінде жасау мүмкіңдігі туған шағын көлемді компьютер. Микропроцессорлар негізінде жасалған шағын микрокомпьютердің екі түрін бөліп айтуға болады — құрамдас (встроенный) және дербес (персональный). Құрамдас микрокомпьютер — бір немесе бірнеше тақшада орналасқан және қандай да бір объектінің, мысалы өндірістік роботтың ішкі басқару құрылғысы ретінде жұмыс істейтін оның құрамдас блогы. Мұндай микрокомпьютерге арнайы алдын ала әзірленген программа жазылады да, одан кейін жұмыс оператордың қатысуынсыз орындалады. Дербес микрокомпьютер, әдетте, столға қойылатын нұсқада жасалады да, қажетті шалғай құрылғылармен: дисплеймен, пернетақтамен, баспа құрылғысымен, магниттік дискідегі жинақтауышпен және т.б. жарақтандырылады. Құрамдас компьютерден ерекшелігі: кез келген бағытта қолданылып, әмбебап мәселелерді шеше алады. Микрокомпьютерлердің құрамдас және дербес түрлерінен басқа, үстелдік және алып жүретін, кәсіби және тұрмыстық түрлері болады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Викинг (Миннесота)
Викинг (Viking) — Миннесота штатының Marshall округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 104 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 27-67090.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Плебьян
Плебьян (Pleubian) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22195, пошта индексі — 22610.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2577 адамды құрады. Халық тығыздығы — 216,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Телюк Петр Захарович
Телюк Петр Захарович 1925 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Сергеев (қазіргі Шал ақын) ауданы Кривощеково селосында туған. Еңбек жолын 1941 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Октябрь ауданындағы «Новый труд» ұжымшарында бастаған. 1942 жылы Ақмола­-Қарталы теміржолын салуға қатысқан. 1943 жылы Кеңес Әскері қатарында болып, Ұлы Отан соғысына қатысушы, жараланған. 1944 жылдан партия, Кеңес және комсомол ұйымдарында қызмет атқарған. 1969-­1975 жылдары Бескөл аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы болып істеді. 1975 жылдан Солтүстік Қазақстан облыстық партия комитетінің бөлім меңгерушісі болған. 1973 жылы 10 желтоқсанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Петр Захарович Телюкке Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. Сонымен қатар екінші рет Ленин орденімен, екі «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған. Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланған.
Дереккөздер
Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:1925 жылы туғандар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Тимоти Хант
Ричард Тимоти (Тим) Хант, сэр (Sir Richard Timothy (Tim) Hunt; 19 ақпан 1943 ж.т., Нестон, Чешир) — британдық биохимик, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 2001 жылғы лауреаты, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығың лауреаты, эукариоттың циклинмен және циклин-тәуелді киназамдармен жасушалық циклін реттелуін ашқаны үшін марапатталды. Корольдік қоғамның мүшесі.
Сексистік жанжал
9 маусым 2015 жылы Тим Хант Оңтүстік Корея астанасы Сеулде, ғылым журналистика мәслихатында ресми кешкі аста сөз сөйледі. Хабарланғандай өз сөзінде ол, әйел ғалымдар туралы мынадай сөздер айтты: «Олар зертханада болған кезде, үш нәрсе болады: сен оларға ғашық боласың, олар саған ғашық болады, және сіз оларды сынауға бастағанда олар жылайды». Содан кейін, Нобель сыйлығының лауреаты, бұл зертханада ерлер мен әйелдер жұмысын бөлуді қолдаймын деді. Дегенмен Хант «әйелдердің жолында тұрмақ еместігін» мәлімдеді, оның сөздері сын толқынын тудырды және «сексистік» деп бағаланды. Нәтижесінде, University College London сайты хабарлағандай ғалым, құрметті профессор қызметінен отставкаға кетті. Кейінірек бірқатар ғалымдар мен журналистерді оқиғаға өткір қоғамдық реакцияның қолданылуына, және Хант сөзінің дұрыстығы, елеулі мазмұнға ойнақылық енгізу ұсынысы болуы мүмкін сөздер қарсы сөйлеу ретінде берілуі күмән туғызған болатын.
Сілтемелер
Санат:Ұлыбритания биохимиктері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері
Саран (өзен)
Саран — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каралька өзенінің сол жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 91 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сарашка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 2760
IC 2760 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1413842.
Сыртқы сілтемелер
IC 2760 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Вегшейд (Жоғарғы Рейн)
Коммунаның INSEE коды — 68361, пошта индексі — 68290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 336 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Геометриялық абстракционизм
Геометриялық абстракционизм — абстрактілі өнердің бір түрі, композициялары тұрақты формалар мен негізгі түстердің шектеулі жиынтығынан құралған.
нобай|[[Казимир Малевич. Қара супрематикалық шаршы. 1915]] нобай|[[Пит Мондриан. Composition No. 10, 1939–42.]] нобай|[[Элсуорт Келли ( 1923—2015, АҚШ). Қызыл Сары Көк Ақ және Қара. 1953.]]
Тарихы
Тарихи тұрғыдан геометриялық абстракционизмнің тамыры Поль Сезанн мен кубизм бағытында жұмыс істеген суретшілердің еңбектерінде жатыр. Бұл жанрдағы кескіндемеге көшуді Пит Мондрианның жұмыстарынан да байқауға болады. Шамамен 1913 жылдан бастап Пит Мондриан өз шығармаларын «композициялар» деп атай бастады. Өзінің және 1917-1928 жылдары Голландияда жұмыс істеген және «De Stijl» («Стиль») журналымен айналысқан суретшілердің шығармағылығы үшін ол Неопластицизм тұжырымдамасын енгізді. Жоғарыда аталған қағидаларға сүйене отырып, абстракционизм дизайн, сәулет және тағы басқа салаларда өз орнын тапты.
Геометриялық абстракция 1940 жылдардың ортасына дейін көркем суреттің басым тенденциясы болды. Кейінірек, 60-шы жылдары жанр қайтадан сұранысқа ие болып, жаңа теориялық негізге иеленді.
Бұл жанр XX ғасырда кең таралғанына қарамастан, оны заманауи суретшілердің өнертабысы деп айту қате болар еді. Тарихтың әртүрлі кезеңдеріне жататын көптеген мәдениеттердің өнер туындыларын осы жанрға жатқызуға болады. Мысалы, бірқатар тыйымдары бар мұсылман өнерінде абстракцияға жатқызуға болатын нысандар жиі қолданылатыны және көбінесе бұл абстракциялардың өте айқын геометриялық пішіндері бар екені байқалады.
XX ғасырда көптеген суретшілер осы жанрда азды-көпті жұмыс істеді. Теориялық тұрғыдан алғанда, XX ғасырдың екінші жартысында кескіндеменің ерекше жанры ретінде геометриялық абстракционизмді түсінуге ерекше үлес қосқан португал суретшісі және өнер теоретигі, Надир Афонс болды.
Дереккөздер
Санат:Кескіндеме Санат:Модернизм өнері Санат:Абстракционизм
Балқашев Үмітбай
Балқашев Үмітбай (1898 жылы Солтүстік Қазақстан облысы Преснов ауданында дүниеге келген) –  педагог-философ, қоғам қайраткері.
1911-13 жылдары ауылдық мектепте 3 жыл, одан кейін Троицкіде татар мектебінде (1917-18) оқыды, Орынборда жұмысшы факультетін, М.Ломоносов атындағы ММУ-ді бітірді (1930). Қазақстан Коммунистік Журналистика Институтының тұңғыш директоры (1926). 1930 жылдан бастап Алматы педагогикалық институтында педагогтар мамандығын арттыратын институт меңгерушісі, ассистент, диалектикалық және тарихи материализм кафедрасының доценті, директордың оқу бөлімі жөніндегі орынбасары болды.
1939-41 жылдары Қазақтың Коммунистік журналистика институтының ректоры. Осы кезде марксизм-ленинизм классиктерінің шығармаларын қазақ тіліне аударуға катысты. 1942-46 жылдары Кеңес Армиясы қатарында болды. 1946-50 жылдары Қазақ КСР-ның философиялық секторын басқарды. Философия және басқа ғылыми тақырыптарға арнап жиырмаға жуық мақала жазды. 1950 жылы шыққан "Философия тарихы" (I т.) авторларының бірі. I дәрежелі Отан соғысы ордені және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ит өсіру
thumb|right thumb|200px|Ит өсіруИт өсіру – шаруашылық қажетіне сәйкес итті қолға үйрету, асырау. Иттер: ізшіл, иісшіл, қызмет иттері, күзетші, бақташы және көлік ретінде шанаға жегілетін, аңға салынатын, үйде ұсталатын болып ажыратылады. Ізшіл күзетші иттер шекараны, мемлекеттік және қоғамдық меншікті қорғауға, зілзала апатынан құтқаруда пайдаланылады. Иісшіл иттер кеден қызметінде, есірткі, жарылғыш заттарды тасымалдаушыларды табуға көмектеседі. Бақташы ит – малшылардың көмекшісі (малды қайырады, өрістен айдап келеді, түнде күзетеді, ұрыдан, ит-құстан қорғайды). Шанаға жегілетін иттер – солтүстік суық аймақта негізгі көлік. Қазақстанда 100 мыңнан астам бақташы ит бар. Қазақ бөрібасары, Кавказ овчаркасы, ортаазиялық овчарка, Шығыс Еуропа овчаркалары жақсы үйретілсе қойды түнде күзетумен бірге күндіз де бағады. Мал көрмей өскен иттерді бақташылыққа үйрету қиын. Сондықтан малшылар өз итінің күшігін баулып, мал бағуға үйретеді. Ал ізшіл, иісшіл қызмет иттерін ит питомнигінде өсіріп, оларды жұмсауға үйретіп, белгіленген мақсатқа сай машықтандырады. Қазақ мал өсіру ғылыми-зерттеулер институтында бақташылыққа бейім ит тұқымдары өсіріледі. Бұлар аңызақ ыстыққа және құмды жердің ауа райына көнбіс, үнемі малмен бірге жүретін, қасқырмен батыл айқасатын, сақ иттер. Сүйегі ірі, кеудесі кең, мойны жуан, басы жалпақ, тұмсығы қысқа, жүйрік. Ит питомнигінде өсірілетін Кавказ овчаркасының тұрпаты да осы тәріздес, таулы өңірде пайдалануға қолайлы келеді. Түсі көбіне қара коңыр не сары болады. Шығыс Еуропа овчаркасы машықтануға тез жаттығады. Қылшығы мықты, түбіті қалың, қырағы, малды шашау шығармайды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Үй жануарлары
Статистика
thumb| 180px |right Статистика (status– жай-күй) –
Ресми статистика
Ресми статистика - үкімет ведомстволары жинап және басып шығарған деректер, бірақ олардың көбі әлеуметтанушы үшін үлкен құндылыққа ие болуы мүмкін, мысалы, жалпы тұргын үй мен отбасылық қолданыс шолуында көрсетілген деректер, негізгі дау ресми статистиканың (мысалы, қылмыс статистикасы) шектелуіне қатысты болды.
Тағы қараңыз
=Пайдаланған сілтеме=
Санат:Статистика Санат:Ақпарат Санат:Зерттеу әдістері
Бижамал Рамазанова
нобай|оңға|Бижамал Рамазанова Бижамал Рамазанова  (21.6.1927, Алматы облысы, Ақсу ауданы, Қызылағаш ауылы - 8.11.2020, Алматы) - қоғам қайраткері, ғалым, философия ғылымдарының кандидаты (1970).
Марапаттары
2 мәрте "Қызыл  Ту"  және  2  мәрте  "Құрмет  белгісі"   ордендерімен,  бірнеше  медальмен  марапатталған.
Дереккөздер
Санат:21 маусымда туғандар Санат:1927 жылы туғандар Санат:Ақсу ауданында туғандар Санат:Қазақстан философтары Санат:Философия ғылымдарының кандидаттары Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Қызыл Ту орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:2020 жылы қайтыс болғандар
Набат Ойнарова
Набат Ойнарова (13.3. 1947 жылы туған, Арал ауданы Құмбазар ауылы) – әнші әрі жыршы. Қазалы ауыл шаруашылық техникумын бітірген (1966). 1966 жылы Арал ауданы мәдениет үйінің жанынан құрылған «Қазанғап» атындағы домбыра оркестрінде Т. Ерғалиев, А. Мәдединов, Т. Қосановтармен бірге жұмыс істеген. 1966 жылы Қазақстан мәдениет министрі Қ.Омаровтың шақыртуымен Алматы эстрадалық студиясы жанындағы Ғ. Құрманғалиевтің әншілер класына алғашқылардың бірі болып қабылданды. Студия қабырғасында Қазақстанда тұңғыш құрылған «Гүлдер» ансамблінің құрамына алынды. Ол Сыр сүлейлері Базар, Нұртуған, Нұрмағамбет, Еспембеттердің терме-толғауларын республика жұртшылығына ғана емес шетел сахнасында да (Германия, Финляндия, Швеция) шырқаған. 1987 жылдан Алматы мемлекеттік Құрманғазы атындағы консерваториясының жанынан ашылған «Халық әні» кафедрасының «жыраулар класына» дәріс береді.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Әдебиет Санат:Арал ауданында туғандар
Санат:1947 жылы туғандар
Растау сыңаржақтылығы
Растау сыңаржақтылығы (Confirmation bias, кейде Менмен сыңаржақтылығы, myside bias) — адамның кезектегі өз сенімі мен құндылығына сай келетін және оны растайтын ақпарат/білімдерді ғана еске алуға, ұнатуға, іздеуге, қабылдауға бейім болып, соған сай факттерді ғана байқап, ал оған қарсы факттерді елеусіз қалдыруға тырысудай психикалық сыңаржақтылығы, шектемелігі.
Растай сыңаржақтылығы танымдағы сыңаржақты бейімділіктің маңызды түрі болып, ол адамды астыртын түрде дәлелді шешім қабылдаудан тайсақтатып, тіпті оны бұрмалап, адам өмірі мен қоғам функциясына зор ықпал етеді. Адамдар ақпарат жинағанда, есте сақтағанда, және оны жалаң түсіндіргенде осы түрдегі сыңаржақтылыққа салынадыі. Мысалы, адам өз сеніміне сай келетін практикалық деректерді қуана тез таңдап алады; ал өзі қолдамайтын деректерді елемеуге тырысады. Адамдар сондай-ақ өз ұстанымына сай келсе болды, тіпті нақты емес, толық анықталмаған екіұшты дәлелдерге де тастай жабысып алуға бейім. Бұл қылық күткен нәтижеге, эмоционалды мәселелерге, сондай-ақ көкейде терең тамыр тартқан сенімдерге өте зор әсер етеді.
Растау сыңаржақтылығы - бұл мағынасы кең ұғым болып, көптеген түсіндірулерді қамтиды. Сыңаржақты (Biased) іздену, түсіндіру және есте сақтау дегендер әдетте Мінездік ұшқарылануды (Attitude polarization, яғни тараптар тіпті ұқсас дәлел ұсынса да, келіспеушілік аса әсіре болғанда), сондай-ақ сенімге табандауды (belief perseverance, егер сенімі жалған екені дәлелденсе де сеніміне жалғасты сене берсе), сондай-ақ иррационалды алғашқылық эффектісі (the irrational primacy effect, яғни көбіне алғашқы кездесетін ақпараттарға ғана көбірек сенім арту), сондай-ақ иллюзиялы қатыстылық (illusory correlation, яғни, адамдар екі оқиға немесе жағдай арасындағы байланысты қате аңғарған кезде) түсіндіруге қолданылады.
Адамдар өз сенімдерін растау (өз сеніміне сенбей қалмау) сыңаржақтылығына ие болатынын 60-жылдардағы бірқатар психологиялық эксперименттер айқындады. Жалаң әдіспен ғана өз ойын тексеретін, бір мүмкіндікке ғана назар аударып, қалған баламаларды ескермейтін осы ерекшеліктерді кейінгі зерттеулер бір бейімділік ретінде түсіндірді (Растау сыңаржақтылығының қосымша атауы "менмен сыңаржақтылығы", myside bias). Көп жағдайда, бұл үрдіс адамның шығарған қорытындысын бұрмалауы мүмкін. Түсіндірілетін сыңаржақтылық сондай-ақ үміттік ойлау мен адамзаттың ақпарат өңдеудегі шекті мүмкіндігін де қамтиды. Тағы бір түсіндіру бойынша, адамдардың растау сыңаржақтылығына бейім боолатын себебі, олар тәуелсіз, ғылыми жолмен зерттеу жүргізгісі келмейді, ылғи қателесудің шығынын есептеумен болады. Алайда, тіпті ғалымдар мен мнтеллекттер де растау сыңаржақтылығына бейім болуы мүмкін.
Растау сыңаржақтылығы себепті адам өз жеке сенімдеріне қарата әсіре сенімділікте болады, ол ерегеспе болатыны сондай, тіпті қарама-қарсы дәлелдердің өзіне қарсылық танытып, өз сенімін сақтай береді, тіпті сенімін одан ары нығайта түсуі мүмкін. Осы сыңаржақтылықтан саяси, ұйымдық, қаржылық және ғылыми контекстегі нашар шешімдер шығарылады. Мысалы, растау сыңаржақтылығы индуктивті зерделеуге (inductive reasoning, растайтын дәлелдерді біртіндеп жинау) негізделген ғылыми зерттеулерде жүйелі қателіктер туғызады. Сол секілді, полиция детективі күдіктіні тергеудің басында-ақ анықтап алуы мүмкін, сосын ол сол шешімді растайтын ақпаратты ғана жинап, ал терістейтін ақпараттарға мән бермеуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Сыңаржақтылықтар Санат:Сыни ойлау Санат:Ойлау формалары Санат:Эпистемология
Элкридж (Мэриленд)
Элкридж (Elkridge) — Мэриленд штатының Howard округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 22042 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20.4 км² шамасында. FIPS коды — 24-25750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Мыглиж (Стара Загора облысы)
Мыглиж (Мъглиж) — Болгариядағы қала. Стара Загора облысына қарасты Мыглиж қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 6180. Телефон коды — 04321. ЕКАТТЕ коды — 49494.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Тоғайтал
Тоғайтал, Ойтал – Шу өзенінің алабындағы өзен. Меркі өзенінің оң тармағы.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Меркі ауданының жерімен ағып өтетін өзен. Ұзындығы 62 км, су жиналатын алабы 302 км2. Ойтал тау алды жазығына шыққаннан кейін Ойтал кентінен төменіректе (8 км) Меркі өзеніне қосылады. Қорағатыға құяр тұсында ‘’Тоғайтал’’ деп аталады.
Бастауы
Қырғыз Алатауының солтүстік беткейінен басталып, Тасөткел ауылы тұсында Қорағаты өзеніне оң жағынан құяды.
Гидрологиясы
Аңғары тар, ені 1,5 км. Арнасы шоңғалды. Қар, жаңбыр суымен толығады. Орташа жылдық су ағымы Ойтал ауылы тұсында 0,52 м2/с. Ауданның шаруашылықтары егін суаруға пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы өзендері Санат:Шу су алабы
Костен (Бургас облысы)
Костен (Костен) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Сунгурларе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 340 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8441. Телефон коды — 05576. ЕКАТТЕ коды — 38889.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Кардито
Кардито (Cardito) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20 752 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 6894,33 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 80024.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Biagio. Жыл сайынғы мерекесі — 3 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Итамбакури
Итамбакури (Itambacuri) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Говернадор-Валадарис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 23 757 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 418,62 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,7 адам/км².
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
NGC 2357
NGC 2357 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 6 ақпанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2357 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20592, UGC 3782, MCG 4-17-14, ZWG 116.46, FGC 619, IRAS07146+2326.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
IV Мұрат
IV Мұрат (27 шілде 1612 — 8 ақпан 1640) — Османлы мемлекетінің 17-ші сұлтаны, Ислам халифатының 82-ші халифі, қолбасшы, сазгер.
Бұл сұлтанның тұсында ішкі төңкерістерден әлсіреген Османлы мемлекеті қайта қалпына келе бастады. Елдің жалпы ыдырауы тоқтатылды. 1632 жылы Көсем сұлтанның регенттігінен шыққан IV Мұрат қазыларды, жаңа шеріктерді, сыпайларды және қара халықты жинап, Ашық дуан өткізді. Сол дуанда ол зорбалаңдардың көздерін құрту үшін қазылармен және әскермен бірікті. Содан соң әскердің күшімен көптеген заңбұзушыларды қатал жазаларға тарты, қуғын-сүргінге ұшыратты. Соның арқасында әскер күшейді, кофеханалар жабылды, сот жаңартпасы жасалды, темекі мен апиын қолдануға тыйым салынды, елдің табысы ұлғайды, мемлекеттік қазына толды, жер иеленудегі зорлық тоқтады, диқаншылық құтқарылды.
Бейбіт заманда IV Мұрат мешіттер мен медреселердің құрылысын құптады. Сұлтанның қолдауына ие болған ғылым мен өнер адамдары көп болды, соның ішінде: энциклопедист Кәтіп шелеби, тұңғыш жасанды қанаттарды құрастырып, сол қанаттарда алғашқы рет ұшқан өнертапқыш-ғалым Хезарфен Ахмет шелеби, тарихшы-ғалым әрі саяхатшы Әулие шелеби, алғашқы зымыран құрастырған өнертапқыш-ғалым Лагари Хасан шелеби, Хасан шелеби, дінтанушы, шейх-үл-ислам Зәкәриязада Жақия әпенді, ақын Нефи.
Өмірбаяны
IV Мұрат 1612 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны I Ахмет шаңырағында дүниеге келді. 1623 жылы жасалған мемлекеттік төңкеріс нәтижесінде Мұраттың жәкесі I Мұстафа тақтан тайдырылды. Енді тақ IV Мұратқа бұйырды.
нобай|солға|250px|IV Мұрат тұсындағы Османлы мемлекеті
IV Мұрат таққа отырғанда 11 жаста ғана еді. Әрине, Мұрат мемлекетті өзі басқара алмады, сондықтан оның регенті болып анасы Көсем сұлтан тағайындалды. Османлы ғалымы Әулие шелеби жазуы бойынша:
нобай|солға|200px|IV Мұрат
Сол кездерде Османлы сұлтандығында өте ауыр жағдай болатын. 1623 жылы басталған, I Аббас бастаған сефевид әскерімен болған, соғыс сәтсіз өтіп жатты. Соғыстың басында парсылар Бағдатты алды, ал келесі жылы сефевидтерге күллі Ирак, Мосул, Басра және шииттердің киелі қалалары Нежеп пен Кербела өтті. Казактардың жорықтары да бітпей жатты. Соғыс қазынаны бос қалдырды. Ақша жетіспеді. Оның үстіне, 1625 жылы елде оба індеті орын алды. Оба індеті бір Константинопольде мың адамның жанын алды. Қазына тек үлкен салықтармен және өлім жазасына кесілген байлардың мүлкін тәркілеумен ғана толтырылып отырды. Ескі лендік әскерді құру жүйесі терең дағдарыста болды. Атты жасақтың шығының толықтыру үшін үкімет жаңа шеріктердің санын көбейтуге мәжбүр болды: олардың саны 100 мыңға жетті. Сұлтан қазынасы осындай үлкен әскерді асырай алмады. Ал жаңа шеріктер өз күшіне сеніп, төңкерістерді жиі-жиі жасап отырды.
Анадолыда да соғыс жағдайы болды. Ливан әмірі II Фахреддин марониттерді жақтап, Палестинаны басып алып, итальяндық көпестерден қаржылық көмек алып, бүкіл Левантты Османлы мемлекетінен тәуелсіз етуге ниеттенді.
Қырым хандығының жаңа ханы Керей II Мехмет өзінің ағасы қалға Керей Шаһиннің көмегімен Қырымда сұлтандық үлгімен тұтастай билік орнатты. IV Мұратқа парсыларға қарсы соғыста көмектеспей, османлыларға қарсы казактармен әскери одақ құрды. Ал ең үлкен қауіп Эрзурум бейлербейі Абаза Мехмет пашадан болды. Ол II Османның тақтан тайдырылуын құптамай, 1623 жылы IV Мұратқа қарсы төңкеріс ашты. Бұл төңкеріс тек 1629 жылы ғана аяқталды.
Ашық диуан
нобай|оңға|200px|IV Мұрат миниатюрасы
Қуғын-сүргін
IV Мұрат он мыңдай төңкерісшілер мен диқан төңкерістерінің қатысушыларын өлім жазасына кесті. Алайда, шын мәнісінде, сұлтанның нағыз құрбандары кәпір уәзірлер, жемқор бейлербейлер мен әділетсіз қазылар болды. Себебі, олар зорлық, бассыздық және сыбайлас жемқорлықпен айналысты. Әулие шелебидің айтуынша, IV Мұрат османлы сұлтандарының арасындағы ең қатал әрі ең қанқұмар билеуші болды. Сұлтан тіпті шейхуль исламды да өлім жазасына кесті. Шектен шыққан қанқұмарлыққа батқан IV Мұрат адам өміріне деген құрметтен айырылды. 1635-1638 жылдары IV Мұрат өзінің інілері Баязит шаһзада, Қасым шаһзада және Сүлеймен шаһзаданы өлім жазасына кесті. Бірақ IV Мұраттың бұндай қаталдығы Османлы мемлекетін дағдарыстан құтқарды. Сұлтан әскерді күшейтті, кофеханаларды жапты, сот жаңартпасын жасады, шылым шегу мен апиын қолдануды тыйым салды. Сонымен қатар IV Мұрат елдің табысын ұлғайтты, жер иеленудегі зорлықты тоқтатып, диқаншылықты құтқарды.
Парсы жорығы
нобай|солға|300px|Парсы жорығы кезіндегі IV Мұрат әскерімен өткен жол
1635 жылы IV Мұрат сефевидтерге қарсы жорыққа аттанды. Аз уақыттың ішінде османлы әскері Тебриз, Ереван және Нахичеваньды жаулап алды. Алайда османлылар бұл жерлерді ойран еткені сонша — тіпті азық-түлікке де қол жеткізе алмады. IV Мұрат әскерді кері қайтарды, алайда сұлтан 1638 жылы көп күнге созылған қоршаудан кейін Бағдатты басып алып, 1639 жылы сефевид шаһымен Зухаб бітім шартын жасасты. Соның арқасында Шандыран шайқасынан (1514 жыл) бері үзілістермен жалғасып жатқан Османлы-сефевид соғысы аяқталды. Бітім шарт бойынша сефевидтерде Ереван мен Кавказ, ал османлыларда Басра мен Бағдат қалды. Бұл бітім шарт IV Мұраттың ең үлкен жетістіктерінің бірі болды. Себебі, бұл бітім шарт бойынша орнатылған Османлы мемлекеті мен Сефевид мемлекетінің арасындағы шекара 97 жыл өзгерілмеген. Шекара тек 1736 жылы ауғандардың шапқыншылығы нәтижесінде, яғни Сефевид мемлекетінің құлауынан ғана өзгерді.
Ажалы
1640 жылы IV Мұрат барлық мемлекеттік істерді тастап, маскүнемдікке берілді. Сонын кесірінен сұлтан қалтырау ауруына шалдықты. Сұлтаннан басқа Османлы әулетінің ер мүшесі тек Ибраһим ғана болатын. Өлім алдында сұлтан өз тағын Қырым ханы Керей I Баһадүрге қалдыруды ойлады. Сондықтан IV Мұрат өз інісі Ибраһимді өлім жазасына кесуге бұйрық берді. Алайда бұған анасы Көсем сұлтан кедергі болды. IV Мұрат қалтырау ауруынан қайтыс болды, ал інісі Ибраһим келесі сұлтан болып атанды. Мәйіті Сұлтанахмет мешітінің жаңындағы I Ахмет мазарында жерленді.
Өнерде
Санат:Стамбулда туғандар Санат:Османлы империясының сұлтандары
Шиврей
Шиврей (Серова) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юла өзенінің сол жағалауынан 209 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Роман Иосифович Григорчук
Роман Иосифович Григорчук (Роман Йосипович Григорчук; 22 наурыз 1965, Корнич, Ивано-Франковс облысы, Украин КСР, КСРО) — КСРО және украиналық футболшы, футбол бапкері. "Астана" клубының экс-жаттықтырушысы.
Ойыншы ретінде
«Прикарпатье»
NGC 6819
NGC 6819 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан I1r типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Роман Иосифович Григорчук
Бапкер ретінде
«Вентспилс»
NGC 6819
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Роман Иосифович Григорчук
Бапкер ретінде
«Астана»
NGC 6819
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 12 мамырда Herschel Caroline Lucretia астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6819 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 155.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Альбисхайм (Пфрим)
Альбисхайм (Пфрим) (Albisheim (Pfrimm)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Доннерсберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1776 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 33 001. Муниципалитеттің басшысы — Фридрих Штрак.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Компаратор
thumb|200px Компаратор(латынша: comparo - салыстырамын) — геодезияда сызықтық өлшем аппараттарының ұзындықтарын эталон ұзындығымен салыстыру арқылы анықтайтын құрылғы; оптикалық-механикалық және интерференциялык болып екіге бөлінеді.
Компаратор (comparator) -
Қараңыз
Шамалар компараторы
Санат:Электроника
Алдоңғар Бермаханов
Алдоңғар Бермаханов (15.6.1943 жылы Қызылорда облысы Арал ауданы Ұялы ауылында – 2004 жылы Алматы қаласы) журналист.
ҚазМУ-ні бітірген (1972 жылы). Еңбек жолын Ұялы балық зауытының радиостансасында телефоншы болып басатаған (1964-1967 жылдары) "Қазақстан" баспасында редактор, аға редактор, жетекші редактор (1972-1998 жылдары), 1998 жылы өмірінің соңына дейін "Fылым' баспасының Қазақ редакциясында жетекші редактор болып қызмет атқарған. Баспагерлік қызметінде марксизм-ленинизім классиктерінің шығармаларын және ЖОО-ның студенттеріне арналған оқулықтар мен оқу құралдарының сапалы шығуы әрі жатық тілмен жазылуына ерекше еңбек сіңірді. Журналистика саласына маманданушы студенттерге арналған оқу құралдарына редакторлық жасады. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Журналистика
Пихтовая (Нюрса тармағы)
Пихтовая — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нюрса (Үлкен Нюрса) өзенінің сол жағалауынан 166 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Зәкария Исағұлов
Зәкария Исағұлов (1939 ж. т., Маңғыстау ауданы Тұщықұдық ауылы) – журналист. ҚазМУ-дың (қазіргі ҚазҰУ) журналистика факультетін бітірген. 1966 – 77 ж. Маңғыстау ауданы «Жаңа өмір», облысы «Коммунистік жол» газеттерінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, Бейнеу ауданы мен Жаңаөзен қаласында меншікті тілші қызметтерін атқарған. Жаңаөзен қаласы жайлы жазылған кітап авторларының бірі. Аймақтағы белгілі адамдарының өмірін, қызметін баяндайтын «Маңғыстау малшылары», «Маңғыстау мұнайшылары» деп аталатын жинақтарға көркем очерктері енді. Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің, ҚР Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің Құрмет грамоталарымен, Юбилейлік «Астана», «Өзен кен орнының 40 жылдығы» медальдарымен марапатталған.
Мұнаймен қанығу(ы) (қойнауқаттың)
Мұнаймен қанығу(ы) (қойнауқаттың) - жинауыш таужыныстардағы мұнайдың шамасы. Кеуекті кеңістік көлемінің үлесі немесе пайызы түрінде өрнектеледі. Жинауыш таужыныстар үшін бастапқы мұнаймен қанығу(ы) (қойнауқаттың) таужыныстардың өтімділігіне байланысты. Кенорынды игеру процесінде қойнауқаттық жинауыш үшін орташа мұнаймен қанығу(ы) (қойнауқаттың), сонымен қатар қуатты керіздену немесе сарқыпудың табиғи режимдерінде мұнай ығыстырылған белдемдердің мұнаймен қанығуы ажыратылады. Қуатты кәріздену белдемдеріндегі мұнаймен қанығу(ы) (қойнауқаттың) ηм жұмысагентінің тиімділігімен немесе мұнайдың жұмысшы агентпен ығыстырылуымен, яғни ығыстыру коэффициентінің Вшыгыс мөлшерімен анықтала отырып, ηм=Паст (1-Вшыгыс) теңцеуімен өрнектеледі. Мұндағы г|баст бастапқы мұнаймен қанығу(ы) (қойнауқаттың) мөлшері.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Оқтау
Оқтау – қамыр жаятын жылтыр ағаш білікше. Ұзындығы 1 м, диаметрі 2,5 – 3 см шамасында. Жайылған қамыр қалыңдығы біркелкі болуы үшін оқтаудың сырты біртегіс қылып жасалады. Сондай-ақ жуылған матаны жаймалайтын және осы бітімдес әр түрлі мақсаттарға қолданылатын ағаштарды да кейде "оқтау" деп атай береді.
Дереккөздер
Санат:Үй жабдықтары
Телефон розеткасы
Телефон розеткасы — телефон аппаратын телефон желісіне қосатын нүкте (розетка).
Дереккөздер
Санат:Электроника
Рокка-де-Джорджи
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 86 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 8 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 27043.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Масе (Орн)
Коммунаның INSEE коды — 61240, пошта индексі — 61500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 488 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,59 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Парагенез (парагенезис)
Парагенез (парагенезис) -түзілу жағдайларының ортақтығымен байланысты минералдардың Жер қыртысында бірлескен түрде болуы. Геохимиялық тарихтары ұқсас пайдалы қазбалар кен-орындарын іздеу мен бағалауда парагенезді зертеудің үлкен мәні  бар.
Дереккөздер
Санат:Геология
Аллеман
Аллеман (Allemans) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24007, пошта индексі — 24600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 581 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,99 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары