cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хосе Антонио Рейес
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары Санат:Бенфика ФК ойыншылары Санат:Эспаньол ФК ойыншылары Санат:Кордова ФК ойыншылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
1581 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1581 жылы туғандар
Ханзада мен қайыршы
«Ханзада мен қайыршы» — Марк Твеннің қаламынан 1881 жылы шыққан тарихи романы.
1581 жыл
Түсініктемелер
*
Ханзада мен қайыршы
Шығарманы қазақ тіліне Назира Сайбекова аударған.
Шығарма желісі
Оқиға XVI ғасырда Лондонда өтеді. VIII Генри патшаның көптен күткен мұрагері Эдуард дүниеге келеді. Дәл сол күні Лондонның кедей ауданында тұратын бір ұрының отбасында Том дүниеге келеді. Бір ғажабы, екі бала бір-біріне қатты ұқсайды. Бір күні екеуі ойламаған жерден кездесіп, орындары ауысып кетеді. Шытырман оқиға осы жерден басталады...
Дереккөздер
Санат:Марк Твеннің шығармалары
Нейтрондар жұтқыш
Нейтрондар жұтқыш - тізбектік реакцияны тұрақты деңгейде ұстап түру ушін, сонымен бірге реакцияны жылдам тоқтату үшін ядролық реактордың активті алкабында нейтрондарды жұтатын зат.
Дереккөздер
Санат:Физика
Аспап (әскери іс)
Аспап— әскери істе қолданылатын, мәліметтерді өлшеу, алу (табу), талдау, өндеу мен беруге арналған қүрылғылар, сондай-ақ реттеу мен басқару құраддары. Олар дербес құрылғы ретінде және дара элемент түрінде қолданылуы, сонымен қатар басқа да құралдармен аспаптық кешенге біріктірілуі мүмкін.
Аспап бірқатар негізгі қасиеттері бойынша жіктеліп, төмендегідей болып бөлінеді:
Әскери мақсаттағы аспаптар механикалық әсерлерге төзімділігі бойынша, қоршаған ортадан қорғанышы бойынша және т.б. қасиеттері бойынша жіктеледі. Қолдану аумағы мен тапсырмаларды орындау сипаттары бойынша зениттік-артиллериялық Аспаптар аспаптық (радиоаспаптық) кешендер, зениттік автоматтандырылған көздеуіштер, артиллериялық атысты баскару Аспаптары, бақылау және барлау Аспаптары авиациялық Аспаптар, радиациялық және химиялық барлау Аспаптары, биологиялық барлау Аспаптары болады.
Тағы қараңыз
Аспап
Термохимия
Термохимия – химиялық динамиканың бөлімі, ол химмиялық реакциялардың жылу эффектісін және реакцияның жүру барысындағы элементтердің физико-химиялық параметрлеріне тәуелділігін қарастырады. Сонымен қатар термохимия мақсатына жылудың фазалық өтулер, ерулер, қосылу, тағы басқа процестер, жылу сыйымдылықты меңгеру және заттардың энтальпиясы мен энтропиясы кіреді. Термохимияның негізгі тәсілі – калориметрия болып табылады. Кей жағдайларда калориметриялық емес те тәсілдер (тепе-теңдік константасын өлшеу нәтижелерінен жылу эффектілерін санау) қолданылады, алайда бұл жағдайларда нәтижелер онша дәл болмайды.Термохимия термодинамиканың және химиялық байланыстар түріндегі энергия концепция тұжырымдамаларын біріктіреді. Бұл тақырып әдетте жылу сыйымдылық, жану температурасы, температурасы, энтальпия, энтропия, еркін энергия және калория сияқты мөлшерлерді есептеуді қамтиды.
Тарихы
ХІХ ғасылдың ортасында Томсон және Бертло ой тұжырымдады, олардың айтуы бойынша, энергиясыз болып жатқын химиялық реакциялар максималды жылу бөлінген жаққа ағады. Олармен және олардың шәкірттерімен термохимияның негізгі эксперименталдық тәсілдері жасалды және көптеген реакциялардың жылу эффектілері өлшенді. thumb|1-сурет 1 – термометр 2 – су 3 – үлгіні жағу үшін арналған спираль 4 – ауа кеңістігі 5 – араластырғыш 6 – үлгі салынған ыдыс 7 – қысымдағы оттегі 8 – бомба калориметр Жалпы алғанда Бертло-Томсеннің мәлімдемелері шындыққа сай болмады, бірақ термохимияда белгілі бір шартта химиялық реакциялардың ағу мүмкіндігін зерттеу маңызы сақталды. Сонымен, – термодинамиканың бірінші және екінші бастамасының жалпы теңдеуі болып табылып (\Delta H – энтальпия өзгеруі, \Delta S – химиялық реакция кезіндегі энтропияның өзгеруі, Т – температура, R – газ тұрақтысы), кез келген реакцияның тепе-теңдік констартасын Кр жылулық өлшемдер арқылы есептеуге мүмкіндік береді. thumb|2-сурет 1 – термометр 2 – ампула сындыруғы арналған араластырғаш 3 – ампула 4 – калориметрлік сұйықтық 5 – калориметрлік қабықша Энтальпия өзгеруін (жылу эффект) лабораторияда оңай есептеуге болады. Мұны көбіне реакция шекарасын қоршап жасайды: бұл кезде энергия алмасу жүзеге асады. Егер реакция экзотермиялық болса, онда су қызады, ал егер эндотермиялық болса, онда суиды. Егер судың температура өзгеруін өлшесе және су массасы мен оның меншікті жылу сыйымдылығы белгілі болса, бұл жағдайдахимиялық реакция кезінде жұтқан немесе бөліп шығарған энергия мөлшерін табуға болады. Басқа тәсілдер мен өлшеулерге қарағанда 1-суретте көрсетілген қондырғы көмегімен \Delta H-тың нақты шамасын алуға болады. Бұл қондырғы – калориметрлік бомба деп аталады және заттардың жану жылуын өлшеуге арналған. Кейбір реакциялармен \Delta H өлшеуге болады. Мысал ретінде метанның жану реакциясын алуға болады. Бұл реакцияның \Delta H қарапайым асүйлік жабдық пен газ плитасын қолданып табуға болады. Ал басқа реакцияларға мұны орындау қиынға түседі. Мысалға, СаСО3 түзілу (еру) реакциясына 8000С-дан артық температура қажет. Бұл жағдайда берілген энергияны табу үшін суды қолдану қиынға түседі.бұл жағдайларда энтальпияның өзгеруін табу жанама жүріп, энтальпиялық циклдер қолданылуымен жүзеге асады. Жоғарыда айтылғандай, калориметрия реакцияның жылу эффектісін анықтауға, соның ішінде ол тұздардың еру жылуын немесе басқа қосылыстардың суда, не басқа еріткіштерде еруін анықтау үшін пайдаланылады. Бұл термохимияның ең қызықты мақсаты болып табылады, өйткені тұз еріген кездегі бөлінген жылу заттарды қыздыру немесе суыту үшін пайдаланылады.
Kалориметрия
Жылулық өзгерістерді өлшеу калориметрия арқылы жүзеге асырылады, әдетте тексерілетін өзгерістер жабық камерада жүргізіледі. Камераның температурасы термометр немесе термопара арқылы бақыланады, ал температураның уақытқа тәуелді графигінен негізгі өлшемдерді есептеп алуға болады. Қазіргі заманғы калориметрлердің ақпаратты өңдеу жылдамдығын арттыру үшін арнайы автоматты құрылғылармен қаматмасыз етіледі, мысалы, дифференциалды сканерлеу калориметрі (DSC).
Жүйелер
Термохимияда бірнеше термодинамикалық анықтамалар өте пайдалы. Жүйе - зерттеліп жатқан әлемнің ерекше бөлігі. Жүйеден тыс барлық орта қоршаған орта болып саналады. Жүйе ретінде келесілер болуы мүмкін: ∗	қоршаған ортамен энергияны да, денелерді де алмастыра алмайтын (толықтай)  оқшауланған жүйе, мысалы оқшауланған бомба калориметрі. ∗	механикалық жұмысты алмастыра алатын, бірақ жылу немесе дене алмастыра алмайтын термиялық оқшауланған жүйе, мысалы оқшауланған жабық поршень немесе шар ∗	механикалық оқшауланған жүйе, ол жылу алмастыра алады, бірақ механикалық жұмыс немесе денені алмастыра алмайды, мысалы, оқшауланбаған бомба калориметрі ∗	энергияны алмастыра алатын, бірақ денелерді алмастыра алмайтын жабық жүйе, мысалы оқшауланбаған жабық поршень немесе шар ∗	қоршаған ортамен дене мен энергияны алмастыра алатын ашық жүйе, мысалы ыдыстағы қайнаған су
Процесстер
Жүйенің бір немесе бірнеше қасиеттері өзгерген кезде ғана сол жүйеде процесстер өтеді. Процесс жүйедегі жағдайдың өзгеруіне байланысты болып келеді. Жүйе температурасы тұрақты болған кезде изотермиялық (бірдей-температура) процесс жүреді. Изобариялық (бірдей қысым) процесс жүйенің қысымы тұрақты болып қалғанда пайда болады. Жылу алмасу болмағанда, процесс адиабатикалық болып табылады.
Санат:Термохимия
Конкистадор
thumb|right|200px| Конкистадор (архаизм конквиста́дор, conquistador — басып алушы) - XV — XVI ғасырларда Жаңа Дүние дәуіріндегі Американың жерлерін басып алуға мақсатталған конкиста мүшесі.
Конкистадор - ізашарларды аделананто деп атаған. Колумб Американы ашқаннан кейін ол жерге испандықтар және португалдықтар барды. Олар жаңа материкті бағындырмақшы болды, сондықтан олары конкистадор деп атады, испан тілінде – жаулап алушы деген мағынаны білдіреді. Ацтек империясын басып алған испандық Фердинандо Кортес және инктерді бағындырған Франсиско Писарро ең атақты конкистадорлар болды. Конкистадорлар Еуропаға бұрын көрмеген көкөністерді (картоп, қызанақ) және ғажайып құстарды (тотықұс) әкелді. Олар алыс Еуропадан қарағанда әлдеқайда көп еркіндік алды. Конкистадорлардың негізгі мақсаты - өздеріне ресурстар табу және жаңа жерлерді зерттеу.
Дереккөздер
Санат:Америка тарихы Санат:Испания тарихы Санат:Конкистадорлар
Руперт Гринт
Руперт Александр Ллойд Гринт (Rupert Alexander Lloyd Grint; 24 тамыз 1988 жылы, Хартфордшир, Ұлыбритания) – ағылшын актеры және продюссері.
Ол Гарри Поттердің фильмдер сериясындағы үш негізгі кейіпкердің бірі Рон Уизлидің рөлімен танымал. Бұл оның ең алғашқы рөлі. Өзінен кейін туған төрт бауыры бар. Гарри Поттер фильмінен басқа «Thunderpants» (2002), «Driving Lessons» (2006), «Cherrybomb» (2009), «Wild Target» (2010), «Eddie the Eagle» (2011), «Cross Country» (2011) және тағы басқада фильмдерге түскен.
Балалық шағы
Руперт Гринт 1988 жылдың 24 тамызында, Харлоу қаласында, кәдесый саудагері Найджел Гринт пен үй шаруасындағы әйел Джоанна Гринттің отбасында дүниеге келді. Ол отбасындағы тұңғыш бала. Джеймс атты інісі мен Джорджина, Саманта және Шарлотта атты қарындастары бар.
Чепыш
Чепыш — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Морд-Ега өзенінің оң жағалауынан 9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Репаративтік регенерация
Сынықтарды емдеудің әр түрлі әдістеріндегі сүйек тінінің репаративтік регенерациясы.
thumb|300px.|Cынған сүйек Тұрғындардың жарақаттарының структурасында сүйек сынықтары 18% құрайды. Оларды емдеудің жалпы ұзақтығы барлық жарақаттардың ішінде 40% құрайды. Сүйектердің бүтіндігін қалпына келтіру медицинада ежелгі проблеманың бірі болып табылады. Регенерацияның теориялық негіздерін бірінші болып Морган 1901 жылы құрастырды. Ол регенерацияның екі тәсілін анықтады:
Тірі организмдердің салыстырмалы қатарында регенерацияның біріншілік тәсілі морфолаксис болған, ол төменгі қатардағы организмдерге тән. Эпиморфоз жоғарғы қатардағы организмдерге тән. Кішкене бақалардың аяқ қолдарын шауып тастағаннан кейін толық қалпына келеді, ал ересек бақаларда бұл қасиет жоғалған. Балалардың сынықтары ересектерге қарағанда тез бітеді.
Репаративтік регенерация кезеңдері.
Репаративтік регенерацияның индукторы сүйектік морфогенетикалық белоктар болып табылады, оларды деминералданған сүйектен 1979 жылы Urist M. бөліп шығарған – жарақаттан кейін зақымданған остеогендік және остеогендік емес торшалардан бөлінетін биологиялық белсенді белоктар. Сынықшалардың тұсында полибласттардан тұратын жетілмеген грануляциялық тін өседі, ол футляр түрінде негізгі және ұсақ сынықшаларды орайды, сонымен қатар сүйек-ми каналына енеді.
Тұрақты остеосинтездегі регенерация (сынықшалардың толық қозғалмауында).
Сынықшалардың толық қозғалмауын Кюнтчер әдісімен интрамедуллярлық остеосинтезде іске асыруға болады – сүйек-ми каналын штифтке сәйкестеп бұрғылау. АО, Польди, Метост, ЦВМУ, Ресей пластиналарымен сүйек үсті остеосинтезінде және Илизаров Г.А., Волков М.В., Оганесян О.Н., Калнберз В.К. сыртқы бекіту біздік аппараттарымен, және стерженьдік Харьков НИИТО, АЗИФ аппараттарымен сүйек арқылы остеосинтезінде.
Сонымен тұрақсыз және тұрақты бекітулерде сынық бітуі әр түрлі болады және сынық бітуінің келесі түрлері болады.
Сүйек күсігінің құрамды бөліктерінің функциясы.
Күсіктің периосталдық және эндосталдық бөлігінің функциясы–сынықтың ішкі қозғалмауын қамтамасыз ету. Күсіктің интермедиарлық бөлігінің функциясы – сынық бітуінің манифестациясы.
Сынықтың бітуіне керек жағдайлар.
Сынық бітуіне не керек? Толық қозғалмау (механикалық тыныштық) немесе сынықты тұрақты бекіту. Сынықшалардың толық қозғалмауын қамтамасыз ете алмайтын әдістерді қолданғанда организм периосталдық және эндосталдық күсіктерді құрайды, олар сынықты қозғалтпай тұрады. Осыдан кейін ғана сынықтың бітуі басталады – интермедиарлық күсіктің түзілуі. Тұрақты бекітуде бірден интермедиарлық күсік пайда болады. Репаративтік регенерацияның негізгі жетілген теориялары клиникалық тәжірибеге кеңінен тұрақты остеосинтезді енгізгеннен кейін құралды, әсіресе сүйек арқылы компрессиялық остеосинтез. Бұл кезде біріншіден мына сұраққа жауап беру қажет болды – сынықшаларды біріне бірін үнемі қысып тұру қажет пе, оны сүйек арқылы бекіту аппараттары қамтамасыз ете алады.
Бұл міндет Г.И. Лаврищева және Э.Я. Дубровпен 1966 жылы шешілді. Олар экспериментте және клиникада түтікше сүйектің диафизарлық бөлігінде интермедиарлық күсік пайда болуы үшін сынық сызығы бойынша 100 микрон саңылау болуы керек екенін дәлелдеді. Саңылау аз болса бір сынықшадан екіншісіне тамырлар өсуі баяулайды. Бірінші сүйек резорбциясы әсерінен саңылау ұлғаяды және одан кейін ғана күсік түзіле бастайды. Сонымен диафизарлық сынықтарда саңылауды жойып сынықшаларды үнемі қысып отыру қажет емес. Кемік сүйектің сынығының бітуіне басқа жағдайлар қажет. Кемік сүйекте негізгі механикалық жүктемені кортикалдық қабат емес сүйек балкаларының жүйесі алады. Сүйек балкаларының қалпына келуі көптеген эндосталдық сүйек регенераттарының пайда болуымен жүреді. Балка аралық күсіктің пайда болуы үнемі қысу кезінде жақсы жүреді. Бұл кезде сүйек балкалары бір бірімен шеміршектік кезеңсіз жабысады. Сондықтан түтікше сүйектердің эпифизарлық, метафизарлық сынықтарында, кемік сүйектердің сынықтарында сынықшалар арасындағы саңылауды толық жойған дұрыс.
Дереккөздер:
‏
Санат:Медицина
Андийлер
Андийлер (өз атауы андал, андии, гъванал) — Дағыстан халқы, аварлардың этникалық тобы, республиканың байырғы халықтарының бірі. Жалпы саны 25 мың адам, 2002 жылы Ресейде тұратын андилердің саны 22 мың адамды құрайды.
Діні
Діни ұстанымы: мұсылман-сүнниттер.
Мәдениеті
Ерлердің дәстүрлі киімдері авар үлгісінде, көйлек пен шалбар бешмет, бурка жамылып, қалпақ киеді. Әйелдер киімі алуан түрлі, олар күнделікті өмірде етегі кең және жеңі тіке, туника тәрізді көйлек киген. Әйелдер киімінің айрықша белгісі чухта бас киімі, жарты ай тәрізді қалпақ. Андий буркасы -қара немесе ақ түсті Анди ешкілерінің жүнінен тігілген иыққа киетін киім. Шапан тікелей кесілген, иықтары тарылған, түймелері жоқ, иесін ғана емес, жылқыны да жабуға қабілетті кең етекпен ерекшеленді.
IC 4333
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 50242, ESO 8-5, IRAS13574-8402, most southern IC object.
Сыртқы сілтемелер
IC 4333 Санат:Octans (шоқжұлдыз)
Әлемдік империялар
Әлемдік империялар - ірі саяси құрылымдар, негізінен тәуелділерден алым - салық жинаумен күн көреді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Říše (území) İmparatorluk (terim)
Құюжол
Құюжол (Литник) - қалыпқа құйылатын сұйық қорытпа қоректендіруші — құюжол арқылы жеткізіледі. Құюжолдың атқаратын қызметі — қалыпты қорытпамен тегіс толтыру. Құюжол арқылы құйылатын қорытпа түгелдей өтеді. Құюжолы терең емес, бірақ енді болып жасалады.
Валентин Васильевич Воеводин
Валентин Васильевич Воеводин (22 наурыз 1934, Шилово, Рязань облысы - 27 қаңтар, 2007, Мәскеу) - орыс математигі.
Құюжол
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Валентин Васильевич Воеводин
Сыртқы сілтемелер
Санат:22 наурызда туғандар Санат:27 қаңтарда қайтыс болғандар
Фотобиореактор
Фотобиореактор дегеніміз фототрофтық микроорганизмдерді өсіруге жарықты қолданатын биореактор. Осы организмдер жарықты, көмірқышқыл газын қолдана отырып, мүктердің, макробалдырлардың, микробалдырлардың, цианобактреиялардың, күлгін бактериялардың биомассасын алады. Фотобиореактордың жасанды қоршаған ортасы нақты микроорганизмге арналған жағдайларды реттеп отырады. Осылайша, фотобиореактор табиғаттағы кез-келген жерден қарғанда микроорганизмдердің әлдеқайда жоғары өсуін береді. Фотосинтез процессі үшін жарық, көмірқышқыл газы, су және бейорганикалық тұздар қажет. Температура диапазоны 20-30°С, қоректік орта құрамында азот, фосфор, темір, кремний сияқты бейорганикалық тұздар болуы қажет. Ашық жүйелер Ашық жүйе ретінде әлі де табиғи ашық тоған немесе жасанды тоған қолданылады. Ол жерде культуралды суспензиға қажет көмірқышқыл газы, жарық бар. Жабық жүйелер Жабық жүйеде судың булануы, ластануы, бөгде заттардың түсуі сияқты мәселелер шешілді. Заманауи фотобииореакторлар стерильді, аз энергияны талап етеді. Фотобиореакторлардың қолдану аясы: микробалдырлар биомассасын алуда, ауыл шаруашылығында, балық шаруашылығында, тамақ өнеркәсібінде, биоотын алуда қолданылады.
Билер кеңесі
Билер кеңесі жылдың бір мезгілінде, әдетте, ел жайлауға көшіп болған соң өткізілген. Көбінесе, Сайрам маңындағы Мартөбеге, Сырдариядағы Күлтөбеге не Түркістан жанындағы Битөбеге шақырылған. Оған хан, сұлтандар, үш жүздің елге сыйлы, “қара қылды қақ жаратын” әділдігімен даңқы шыққан билері, батырлары қатысқан. Осындай кеңестің бірінде “қырық рудың өкілі” — қырық би қазіргі Сырдария облысы (Өзбекстан) Ангрен өзенінің сол жағасындағы “Ханабат” (Күлтөбе) деген жердегі Тәуке хан (1680 — 1718) ордасына жиналып, қазақ халқының заң кодексі — “Жеті Жарғыны” қабылдаған. Рулық алауыздықты жойып, қазақ ұлтын біріктіру, мемлекеттік тәртіпті нығайту мұратын көздеген Тәуке хан ел ішінде беделді билерге сүйене билік жүргізді. Ұлттық тұтастыққа іріткі саларлық ірі жанжалдар — руаралық “жер дауы, жесір дауы” өршігенде, ел шетіне жау тиіп, соғыс қаупі төнген кезде, көрші елдермен байланыс жасап, түрлі қарым-қатынас орнатар шақта билер кеңесін шақырып, негізгі мәселелерді бұқара өкілдері — билермен ақылдаса отырып шешкен. Билер кеңесінің шешімдерін ешкім бұза алмаған, хан да, қара да оны орындауға міндетті болған. Тәуке хан қалыптастырған осы демократиялық-құқықтық қағиданы қазақ даласын билеген кейінгі хандар да қатаң ұстанған. Билер кеңесінің шешімдері хан беделінен жоғары қойылғанымен, орталықтандырылған билік пен басқару ісіне қайшы келмеген. Ханның ұсынуымен мемлекеттік маңызы бар мәселелерді талқылаған кезде “тура биде туған жоқ, туғанды биде иман жоқ” деген моральдік принципке сүйенген. Қара бастың, ағайын-туыс пен аталастың ғана намысын қорғап, ру мүддесін ұлт мұратынан жоғары қоятын қылығы байқалған билер ел сенімінен, хан құрметінен айырылған. Ондай әділетсіздікпен, пайдакүнемдікпен аты шыққан адамдар билер кеңесіне шақырылмаған. Тәуке хан тұсында билер кеңесіне Ұлы жүзден үйсін Төле би Әлібекұлы, Орта жүзден арғын Қаз дауысты Қазыбек би, Кіші жүзден алшын Әйтеке би қатысқан. Сондай-ақ Едіге би, Тайкелтір би, Байдалы би, Шақшақ Жәнібек (би әрі батыр), Шеген би, Сасық би, Сәмеке би, т.б. көрнекті өкілдер болған. .
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Басқару
Бұралқы Құдайбергенұлы
Бұралқы Құдайбергенұлы (1878-1970), төкпе ақын, Қаз КСР-інің халық ақыны (1944). Жаңаарқаның түлегі. Руы Тама, оның ішіңде Төлеп. Жастайынан пысықтығымен, мінезге бай сыйлылығымен, орнын тауып сөйлейтін шешендігімен ел көзіне ерте түседі. 1921 жылы Үшабыз болысына ревком төрағасы, кейін Мұңлы болысы төрағасының хатшысы болған. Бұралқы ақындықпен жас кезінен айналысқан. Домбыра тартып, өлең айтып қана қоймай, сол кездегі дәстүр бойынша қыз-жігіттің айтысына түсіп, өзінің ақындығын аңғартады. Жас кезіндегі айтыстарынан кейінгі ұрпаққа жеткендері «Бұралқы мен Ақсұлу қыз айтысы» және «Дәрхия қыз бен Бұралқы айтысы» деп аталатын екі көлемді айтысы. Бұралқының ақындық өнерінің кемелдену кезеңі Ұлы Отан соғысы жылдарына саяды. Соғыстың ауыр күндерінде көңлі жабырқаған елді рухани түлету, женістің болатынына елді иландыру, қиындықты сабырмен жеңуге шақыру Бұралқы шығармаларының негізгі арқауына айналды. Ақынның бір топ қолжазбалары ҚР Ұлттық ғылым академиясының сирек қолжазбалар қорында сақтаулы. «Пернедегі термелер» атты жинаққа (1965) «Туған жер» атты өлеңі енді.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы тұлғалары Санат:1878 жылы туғандар Санат:1970 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары
Александр Владимирович Стрельников
Александр Владимирович Стрельников (18.06.1957, Гудермес, Шешенстан) - халықаралық спорт шебері, Қазақстанның еңбек сіңірген жатықтырушысы,, Ұлттық бокс құрама командасының жатықтырушысы, екі дүркін әлем чемпионы, Ұлттық бокс құрама команданың капитаны - Серік Сәпиевтің жеке жатықтырушысы.
1980 жылдан бері Абай қаласындағы  жасөспірімдер спорт мектебінде жатықтырушы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бокс жатықтырушылары Санат:1957 жылы туғандар Санат:Қарағанды облысының құрметті азаматтары
Төлеу Құлқаманұлы Бәсенов
Бәсенов Төлеу Құлқаманұлы (12.09.1909, Ақтөбе облысы Шалқар ауданы - 04.05.1976, Алматы) - тұңғыш қазақ архитекторы, Қазақстанның еңбек сіңірген құрылысшысы, КСРО Архитектура Академиясының коррекция мүшесі (1950).
Бәсенов Қазақстанда қазіргі архитектуралық мектептің негізін салып, Архитекторлар одағын ұйымдастырушылардың, архитектура саласындағы алғашқы ғалым-педагогтардың бірі болды. Санкт-Петербург азаматтық инженерлер институтын бітірген (1933). 1933-37 жылдары Жамбылда, Алматыда, Қырғызстанда қызмет етті. 1937-41 жылдары Алматы қаласының бас архитекторы, 1944-54 жылдары Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы архитектура басқармасының бастығы, 1958-76 жылы Құрылыс істері жөніндегі мемлекеттік комитетіті төрағасының орынбасары қызметтерін атқарды.
Ол Алматы қаласының бас жоспарын, Мәскеудегі халық шаруашылығы жетістіктері көрмесіндегі Қазақстан павильонын, Алматыдағы Достық даңғылының бас жобасын (1968-69), Халықаралық Алматы әуежайының бірінші кешенін (1936-37), Қазақ опера және балет театрының үйін (1941), Аманкелді ескерткішінің архитектуралық жоспарын (1949-51), тұрғын үйлерді жобалалау жұмыстарын кәсіби шеберлікпен орындап шықты. Батыс Қазақстан архитектуралық ескерткіштерін зерттеп, Ембі, Маңғыстау, Үстірт аймақтарындағы мемориалды-ғұрыптық тарихи құрылыстардың ерекшеліктеріне ғылыми талдау жасады. Бәсенов “Сам аймағындағы архитектуралық ескерткішер” (1947), “Қазақстан архитектурасындағы өрнектер” (1957), “Архитектура және қала құрылысы” (1974), т.б. еңбектердің авторы. 1997 жылы Қазақ мемлекеттік архитектура және құрылыс академиясының үздік студенттеріне Төлеу Бәсенов атындағы диплом тағайындалған.
Сыртқы сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Қазақстан сәулетшілері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген құрылысшылары
Ротыпь-Я
Ротыпь-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ялбын-Я өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Ноа Эммерих
Ноа Эммерих (Noah Emmerich, 1965 жыл 27 ақпан, Нью-Йорк, АҚШ) — америкалық кинолар мен телеарналардың актері.
«Әдемі қыздар», «Труманның шоуы», «Абырой мен даңқ» атты фильмдердегі рөлдерімен атақты. Сонымен қатар «Жүріп жүрген өліктер» атты телехикаяға түскен, доктор Дженнердің рөлін сомдаған. 2011 жылдың маусымында киноэкранға Эммерих басты рөлдердің бірін сомдаған таңғажайып фильм «Супер 8» шықты. Бұл фильмнің режиссері - Джей Джей Абрамса.
«Жүріп жүрген өліктер» телехикаясындағы шағын рөлі «Свтурн»(2011) наминациясындағы «Өте жақсы меймандату рөлі» дәрежесімен марапатталды.
Би (тұлға)
Би — дәстүрлі қазақ қоғамының саяси-әлеуметтік жүйесіндегі демократиялық биліктің иесі.
Зерттеуші ғалымдардың, әсіресе, В.В. Бартольдтың пікірінше, “би” сөзі шамамен 14 — 15 ғасырларда ежелгі түркі тіліндегі “бек” атауының бір нұсқасы ретінде пайда болып, басқарушы, ел билеуші мағынасын білдірген. Кейіннен бастапқы семантикалық-тілдік реңкінен ажырап, көбінесе, дау-жанжалды шешіп, кесімді төрелік айтушы, әділ үкім шығарушы адамды бейнелеу үшін қолданылған. 17 ғасырда өмір сүрген Махмұд ибн Уәлидің “Бахр әл-асрар фи манақиб әл-ахйар” атты еңбегінде “жоғарғы мәртебелі әмірлер мен елге сыйлы, пендәуи тірліктен азат адамдардың” барлығы би аталғанын жазады. Ал қазақ халқының дәстүрлі түсінігінде бұл атау төрт түрлі мағынада:
Бидің қоғамдағы рөлін жан-жақты түсіну үшін қазақ халқының тарихи-әлеуметтік даму кезеңдерінің ерекшелігін жете ескеру шарт. Өйткені, ежелгі дәуірлерден 19 ғасырдың басына дейін қазақ қоғамы саяси потестарлы билік жүйесінің негізінде дамығаны белгілі. Ең төменгі (бұқаралық) билікті ауыл-аймаққа, ру-тайпа ішіне сыйлы, өмірлік тәжірибесі мол ақсақалдар атқарса, орта буындағы, яки, потестарлы билік тізгінін ру-тайпа басылары — билер уысына ұстады. Ал мемлекеттік және мемлекетаралық деңгейдегі мәселелерді қамтитын жоғары билікті төре тұқымы —хандар мен сұлтандар иеленген. Міне, күллі қазақ қоғамының елдік тұтастығы осы соңғы екі билік жүйесінің өзара тепе-теңдігі мен бір-біріне қарама-қарсылығы принциптеріне негізделді. Әлеуметтік құрылымға арқау болған рулық-тайпалық жүйенің өзі айқын қандас туыстардың ұйымы емес, саяси-әскери және шаруашылық қауымдастық қызметін ғана атқарды. Сондықтан қоғам болмысындағы рулық негіз мемлекеттік институттардың нығайып, жеке-дара үстемдік құруына қай кезде де мүдделі болған емес. Халықтың қалың бұқарасына жақын әрі оның тікелей қолдауына арқа сүйеген потестарлы билік иелері, яки ру-тайпа басылары — билер мен батырлар хан-сұлтандардың билігін белгілі бір дәрежеде шектеп отырды. Сол арқылы олар өздерінің әлеуметтік-саяси статусын нығайтып, абырой-беделге кенелді. Әйтсе де, ерекше әлеуметтік жік ретінде билерді тарих сахнасына шығарған рулық құрылым өзіне субэтникалық-әлеуметтік топтарды тарта отырып, қоғамды ұйымдастырушылық, мемлекеттілік нышандарын нығайтушылық қызметін атқарды.
Мұрагерлік салтымен дала жұртын ғасырлар бойы билеген Шыңғыс хан ұрпақтары — төрелер тұқымы хандық биліктің бұлжымауы үшін билердің әкімшілік, әлеуметтік-саяси және мәдени рөлімен санасуға тиіс болды. Мысалы, ортағасырлық жәдігер — “Нұсратнаменің” авторы: “Әбілхайыр хан өлгеннен соң оның ұлы Шейх Хайдар хан болды. Оның заманында ұлы бек-билердің абыройы мен атағын һәм олардың мархабалы ру-ұлыстарын құрметтеу тәмамдалды да, содан ханның құдіреті күн санап кеми берді” деп жазады. Хандық билік жүйесінде бидің ерекше беделді тұлға болғандығын айғақтайтын жазба деректер де, ауыз әдебиетінің нұсқалары да жетерлік. Қазақтың алғашқы заңгерлерінің бірі Д. Сұлтанғазин “Бұрынғы замандағы қазақтардың билік қылуы” атты мақаласында: “... бағзы билер болыпты, бек білімді, атақты һәм ақылды, әділетті, көпті көрген және іс бітіргенде әдет рәсімдерін тегіс біліп, әр жұмысты қара қылды қақ жарып орнына келтіреді екен..., һәм солардың бітірген жұмыстарын ұлы хандары да әрқашан бұзбайды екен... Сондай билер турасында қазақтың мақалы да бар. Батыр мен биді салыстырғанда, биді қатты артық көретінін білдіретін сол мақалы мынау: “Батыр деген бір барақ ит, екі қатынның бірі табатын, би деген бір ақсарағат, бүтін елден біреуі ғана табатын” дейді (“Дала уәлаятының газеті”, 1888, ғ51). Билердің батыр, бай, т.б. әлеуметтік жіктерден ерекше құрметтелуінің бірнеше тарихи себептері бар.
Әйтсе де, қазақ тарихында атадан балаға билік тізгінін жалғап, бірнеше ұрпағы ел ішінде би атанған әулеттер өткен. Мұндай айрықша қасиет дарып, абырой қонған әулет билігін халық шынжырқатар деп атаған. Билердің әлеуметтік-саяси статусы қазақ ұлысының тарихындағы әр қилы өтпелі кезеңдерге, алмағайып уақиғаларға байланысты өзгеріп отырған. Әсіресе, орталықтандырылған хандық биліктің пәрменін нығайтуды талап ететін әскери-жорық жылдарында плебисцитарлық, яки халықтық демократияның классикалық үлгісі ретіндегі би билігі — төрелік ету, әкімшілік басқару рөлі төмендей түскен. Мысалы, Шыңғыс ханның, сондай-ақ, хандық билікті қалпына келтіру үшін күрескен Кенесарының тұсында билер өкілеттілігін шектеп, сұлтандар мен қол бастаған батырларға басым билік берілген. Әсіресе, патшалық Ресейдің отаршылдық пиғылмен жүргізген құқықтық-әкімшілік реформалары қазақ даласындағы дәстүрлі саяси құрылымды түбірінен өзгертті.
Ресей патшалығының қазақ даласын отарлау саясатын түбегейлі жүзеге асырған құжат — 1891 ж. 25 наурыздағы “Ақмола, Семей, Жетісу, Орал және Торғай облыстарын басқару туралы ереже” дәстүрлі потестарлы билік жүйесін толық істен шығарып, би лауазымын жойды. Тәуелсіздік алып, дербес даму жолына түскен Қазақстан жұртшылығы замана талабына сай мемлекеттік жүйе мен саяси құрылым қалыптастыру үшін дәстүрлі құқықтық мәдениеттің демократиялық-гуманистік принциптерге құрылған билер төрелігі тәрізді жекелеген институттарын қайта жаңғырту қажеттігін жақтады. Елдің сот жүйесінде билер институты қалпына келтіріп, оған жергілікті заң бұзушылық көріністеріне, неке дауы, отбасы, ағайын-туыс араздығы тәрізді келеңсіздіктерге төрелік ету функциясын беру туралы ұсыныстар жасалды (1999).
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Қазақстан мәдениеті
Максимов (Уса тармағы)
Максимов — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Сноп (Добрич облысы)
Сноп (Сноп) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Генерал-Тошево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 124 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9557. Телефон коды — 057307. ЕКАТТЕ коды — 67756.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Максимов (Уса тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3688
NGC 3688 — Crater шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы Common Andrew Ainslie астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3688 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35269, MCG -1-29-24, NPM1G -08.0344.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Үлкен Шилея
Үлкен Шилея (Үлкен Шлея) — Ресейдегі өзен. Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфалейка өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені бастауынан Долгобродск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері
Ипсвич (Массачусетс)
Ипсвич (Ipswich) — Массачусетс штатының Эссекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 12 987 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 109.1 км² шамасында. FIPS коды — 25-32310.
Хорнбург (Айслебен)
Хорнбург (Айслебен) (Hornburg (bei Eisleben)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Мансфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 384 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 11,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 230. Муниципалитеттің басшысы — Лотар Ройле.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Айдомаджоре
Айдомаджоре (Aidomaggiore) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 542 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 13 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында. Пошта индексі — 9070.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Танакөз Ілиясова
Дереккөздер
Санат:1977 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақ ақындары
Пиракая
Пиракая (Piracaia) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясының макроаймағы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Браганса-Паулиста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 26.561 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 384,729 км² шамасында. Халық тығыздығы — 69 адам/км².
Тарихы
Қала 1817 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Атқыштар полкі
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Белоколодец
Белоколодец — Ресейдегі өзен. Воронеж облысы, Липецк облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воронеж өзенінің оң жағалауынан 163 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Воронежот өзені Липецк қаласынан Воронеж су торабына дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Квинке ісінуі
Квинке ісінуі
Квинке ісінуі кәрі жастағы адамдарда сирек кездеседі. 60 жастан асқан адамдардағы өршімелі Квинке ісінуі қатерлі жаңа түзіліс болуы мүмкіндігін айқындайды.
Шектелген (сульфаниламидті) эритема жиі сульфаниламидті, дапсонды дәрілерді, тетрациклиндерді, анальгетиктерді қабылдаумен байланысты дамиды. Қою күлгін немесе бурыл түсті дөңгеленген ошақтар көрінеді, үдеріс соңында дақ қалады.
Ахаузен
Ахаузен (Ahausen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ротенбург-на-Вюмме ауданының құрамына енеді.
Квинке ісінуі
Квинке ісінуі
Қарттардағы тері қышымасы, немесе кәрілік қышымасының этиологиясы мен патогенезі жеткіліксіз зерттелген. Пайда болу механизмі күрделі, бірақ оның теріге химиялық және физикалық, ферментативті, иммундық, аллергиялық әсер етуімен байланысты нейрогуморалды табиғаты күмән келтіре қоймас. Қарттардағы тері қышымасының себебінде тіндердің қоректенуінің бұзылысын тудыратын жүрек–тамыр жүйелерінің аурулары, асқорыту жолы мен эндокринді жүйе аурулары жатуы мүмкін. Тері қышымасы жиі лимфогранулематозбен, қант диабетімен, гипертиреозбен, қатерлі ісіктермен қосарланады.
Ахаузен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1865 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 34,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 57 001. Муниципалитеттің басшысы — Бернхард Хассельхоф.
Квинке ісінуі
Кәрілік қышымасы
Кәрілік қышымасы – созылмалы ауру, қышыма барлық дерлік жағдайда жайылған болады. Тері болбыр, құрғақ, қатпарланған, біріншілік морфологиялық элементтер жоқ. Көптеген экскориациялар (тырналған жерлер) бар, бірақ ұзақ және қиын қышыма кезінде нейродермит белгілері, яғни теріде инфильтрация мен лихенификация пайда болады. Ұзақ, тұрақты, созылмалы кәрілік қышыма кезіндегі жүйкелік бұзылыстар айқындалатындықтан, емдеу қиындығын тудыратындықтан, ол жеке ауру ретінде қарастырылады.
Ахаузен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Квинке ісінуі
Кәрілік қышымасы
Кәрілік қышымасын емдеу қиын және ол мүмкіндігінше мүшелер мен жүйелерде анықталған өзгерістерді жоюға бағытталған болуы тиіс. ОЖЖ қызметін қалыптандыру үшін седативті заттар (бромкамфора, натрий бромиді, шүйіншөп тамырының тұнбасы) және транквилизаторлар (элениум 1 таблеткадан күніне 2–3 рет, 30–40 күн бойы, тазепам 0,01г күніне 2 рет, 2 апта бойы) тағайындалады. (Пархонның модификацияланған әдісі бойынша новокаиндық блокаданы: сызба бойынша 0,5% -қ новокаин ерітіндісін б/е, 1,0 мл бастап 5,0 мл дейін 2 күннен соң 3–ші күні енгізіледі, барлық курсына 15–20мл). Ағзаның резистенттілігін жоғарылату үшін метилурацилді 0,05г күніне 2 рет, 2 – 3 апта береді.
Физиотерапияның тиімділігі жоғары болып келеді. Гепато– (карсил, силибор, нигедаза) және ангиопротекторлар (актовегин, трентал, теоникол), склерозға қарсы алмасу үдерісін жақсартатын дәрілер тағайындалады. Сонымен бірге, дәруменге бай ұтымды тамақтану қажет.
Қарт және егде жастағы науқастарға жүргізілетін жергілікті емнің ерекшеліктері болады. Теріні құрғатып жіберуге болмайды, оның орнына майлы жақпаларды қолданған жөн, ал кейбір жағдайларда кортикостероидты жақпа майларды қолдануға болады. Ұйықтар алдында теріні құрғатып жібермейтін крахмалды жалпы жылы ванналар тағайындалады. Бірақ кәрілік қышыма кезіндегі жергілікті ем тек қосымша мағынаға ие болады.
Климакстық кератодермиялар немесе Хакстхаузен синдромы
Климакстық кератодермиялар, немесе Хакстхаузен синдромы. Алақан мен табанда гиперкератоздар, қабыршақтану және ауыратын жарылулар байқалады.
Емі
Емі. Аевит, эссенциале, продектин, міндетті түрде антидепрессантар мен транквилизаторлар тағайындалады. Гиперкератоз ошағының сіңірілуі үшін 5–10% ихтиол, нафталан, 2–5% мочевинасынан тұратын майларды береді.
Қарттардағы гиперкератоздың ерекше түріне гипстік кератоз құрайды. Тобықтың сырт жағында, тізе мен шынтақ буындарының иілгіш беткейінде гиперкератоз ошағын түзетін тығыз папулалар байқалады, оны ажыратқан кезде жеңіл алынатын ақ түсті қабыршақтар түседі. Ошақ гипсті еске түсіреді.
Емі. Криодеструкция, құрамында А дәрумені бар жақпа майлар.
Карлштеттен
Карлштеттен (Karlstetten) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2059 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.21 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 16.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Ноймайр саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Виланова-дель-Вальес
Виланова-дель-Вальес (Vilanova del Vallès) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вальес-Орьенталь ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4797 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,2 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 31 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Жасушалық иммунитет
Жасушалық иммунитет, кейде жасуша-жетектеуіш иммунитет (Cell-mediated immunity) — ешқандай антиденелер, немесе комплемент жүйесі қатыспайтын иммундық жауап қайтару түрі. Жасушалық иммунитет барысында макрофагтар, табиғи киллерлер, антигендер тәрізді цитотоксикалық Т-лимфоциттер және антигенге жауап ретінде цитокиндер бөлінеді.
Иммунды жүйе екі бөлікке бөлінген — гуморальдық иммунитет жүйесі және жасушалық иммунитет жүйесі. Гуморальдық иммунитетте қорғаныштық қызметін жасушалар емес, қан плазмасында орналасқан молекулалар атқарса, жасушалық иммунитетте қорғаныштық қызмет иммундық жүйенің жасушаларымен тығыз байланысты.
Жасушалық иммундық жүйенің қорғаныштық қызметін атқаруы(тәсіл)
• макрофагтар мен табиғи киллерлердің активтілеуі→жасушаның ішіндегі патогендерді жояды; • цитокиндердің секрецияларының қосылуы(қолдау)→туа пайда болған және жүре пайда болған иммундық жауап қайтаруға қатысатын иммундық жүйенің басқа жасушаларына әсер етеді  және т.б.
Жасушалық иммунитет неден қорғайды?
Жасушалық иммунитет, әрине, басқа жасушаларды жоятын және фагоциттерде тірі қалатын микроорганизмдерге қарсы бағытталған. Жасушалық иммунитет вирустармен инфекцияланған жасушаларға қарсы тиімді болып келеді. Сонымен қатар, бұл иммунитеттің түрі әртүрлі саңырауқұлақтар, қарапайымдылар, жасуша ішіндегі бактериялар мен ісік жасушаларынан қорғануға ат салысады.
Жасушалық иммундық жүйе жұмысы
Фагоциттік қасиеті бар Т-лимфоциттер антигенді таниды→ангтигенді өзіне қарай тартады→ антиген жасушаға енеді→ жасушадағы ыдырату қасиеті бар лизосома ангигенді жояды→ антиген қорытылады.
Санат:Иммунды жүйе
Халықтардың қоныстану географиясы
Халықтардың қоныстану географиясы – Жер шары бойынша халықтың таралу заңдылықтарын зерттейтін ғылым, экономикалық географияның бір саласы. Әр түрлі әлеуметтік, экономикалық, тарихи және табиғи жағдайлардағы халықтың құрамын, елді мекендердің қалыптасуы мен дамуының кеңістіктегі ерекшеліктерін қарастырады.
Намсараев Хоца Намсараевич
Намсараев Хоца Намсараевич- бурят -совет жазушысы. Бурят совет әдебиетінің негізін салушылардың бірі. 1925 жылдан КОКП мүшесі. Кедей шаруа отбасында туған. Ауыл мұғалімінен монғолша хат таныған. Қазан революциясы орнағаннан кейін орыс тілін үйреніп, орыс әдебиеті классиктерінің шығармаларымен танысты. Намсараевтің әдебиет майданына араласуы 1919 жылдан басталды. Намсараев шығармалары туған халқының азапты өткені мен Совет өкіметін орнату жолындағы қаһармандық күресі, еңбектегі ерлік істерін бейнелеуге арналған.
Халықтардың қоныстану географиясы
Халықтардың қоныстану географиясының зерттейтін бағыттары:
Дүние жүзінің әр түрлі аймақтарындағы халықтың тыныс-тіршілігі ежелден бері саяхатшылардың назарында болғанымен, 18 ғасырға дейін халықтар елтанушылық бағытта танымдық-сипаттамалық түрде ғана зерттелді. Сол замандағы халықтардың қоныстану географиясы мазмұнындағы еңбектерде кереғар бағыттағы қағидалар да орын алды. Мәселен, 18 ғасырдың соңында ағылшын діндары Т.Мальтустің «Халықтың қоныстану ұстанымы очеркі» трактатында халықтың тез өсуі нәтижесінде тағам жетіспеушілігі туындайды, сол себепті оның тууын тежеуші зұлмат күш керек, – деп адамзат баласына жат теріс пиғылдағы тұжырымға келді. 19 ғасырда география ғылымынан антропогеография бағыты бөлініп шықты. Оның негізін салушы неміс ғалымы Ф.Ратцель халықты табиғатқа тікелей тәуелді тұрғыдан қарастырып, оны биогеография ғылымының саласы ретінде ұсынды. Ал француздық «адамдар географиясы» мектебін құрушы Видаль де ла Блаш адам мен табиғат арақатынасын тарихи, экономикалық, психологиялық, тағы да басқа факторлармен байланыста түсіндірді. КСРО-да Халықтардың қоныстану географиясы жеке сала ретінде 1940 жылдардан дами бастады. Оның негізін құрушы Н.Н.Баранский 2-дүниежүзілік соғысы жылдары Қазақстанда тұрып, республикамызды экономика-географиялық аудандастыру бағытындағы зерттеу еңбектерінде елді мекендердің орналасуы мен еңбек ресурстарына үлкен мән берді. Республикадағы халық санының өсуі мен даму заңдылықтарын зерттеумен М.Тәтімов, У.Шалекенов, Ұ.Ысқақов т.б. ғалымдар айналысуда. Қазіргі таңда Халықтардың қоныстану географиясы қоғамдық және нарықтық, өндіріс пен өндіргіш күштердің даму үрдісін, халықтың аумақтық орналасуы мен оның құрылымын зерттеумен айналысады. Халықтың саны, оның ұдайы өсу заңдылықтары, құрамы мен құрылымындағы айырмашылықтар, халықтың аумақтық қоныстануы мен көші-қоны, еңбек дағдылары мен мәдени-тұрмыстық ерекшеліктері, елді мекендер мен олардың жүйелі орналасуы геогр. тұрғыда зерттелуде. Халықтың саны мен құрамын зерттеп білуде халық санағын жүргізудің маңызы зор. Дүние жүзі бойынша халық санағын Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықтар туралы комиссиясы жүргізеді. Халықтардың қоныстану географиясы құрамының күрделіленуі мен мазмұнының кеңейіп дамуы барысында бірнеше жеке тармақтарға: ауыл халқының географиясы, геоурбанистика, көші-қон, т.б. жіктеледі. Халықтардың қоныстану географиясының басқа ғылымдармен тоғысуы нәтижесінде жаңа ғылым салалар пайда болады. Мысалы, оның демография және этнография ғылымдарының түйісу шебінде демогеография салалары бастау алды. Адамзат қоғамының даму үрдісін кешенді зерттеу мәселесінде Халықтардың қоныстану географиясының өзіндік орны мен болашағы бар.
Кислая (Молочная тармағы)
Кислая — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Молочная өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Халықтардың қоныстану географиясы
Дереккөздер
Санат:Ғылым
Сент-Акилен-де-Паси
Сент-Акилен-де-Паси (Saint-Aquilin-de-Pacy) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,5 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27510, пошта индексі — 27120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 554 адамды құрады. Халық тығыздығы — 65,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Түймекент орта ғасырлық қала
Түймекент – ортағасырлық қаланың орны. Жамбыл облысы Байзақ ауданы Түймекент ауылының оңтүстік-шығыс шетінде, Талас өзенінің оң жағалауында орналасқан.
Қалада алғаш 1894 жылы В.В. Бартольд болып, бұл қалашық Тараздың орны емес деген пікір айтқан. 1936 – 38 жылдары Жетісу археологиялық экспедициясы (жетек. А.Н. Бернштам) зерттеген. 1986 жылы Ш.Уәлиханов атындағы Тарих, археология және этнография инистутының тарих және мәдениет ескерткіштері қоғамының археологиялық экспедициясы отряды (жетек. К.Байпақов) қайта зерттеу жүргізді. Қалашықтың жобасын қағазға түсіріп, жол салу кезінде бұзылған жерлерін анықтады. 2000 жылы Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясы (жетек. Байпақов) кішігірім қазба жұмыстарын жүргізді. Қалашықтың жобасы тікбұрышты, аумағы 250*310 м төбе. Бұрыштары дүниенің төрт нүктесімен бағыттас салынған. Айналдыра мұнаралы биік дуалмен қоршалған. Төрт қабырғасының әрқайсысының бойында 7 мұнара болған. Сыртқы дуалдың биіктігі 4 – 6 м, мұнараларының биіктігі 4,5 – 7 м. Қалашықтың сыртқы қақпалары солтүстік-батыс және оңтүстік-батыс қабырғаларының бойында. Цитадельдің қираған орны қалашықтың ортасында. Оның табанының өлшемі 40*15 м, үстіңгі жағы 15*15 м. Цитадельдің оңтүстік аумағынан ұзындығы 40 м жалмен қоршалған ауласы жалғасады. Қалашықтың ішкі жағында көшелер мен оларды жағалай салынған тұрғын үйлердің іздері байқалады. Дуалдың бұзылған жерлері қабырғаның қам кірпіштер мен пахса блоктарынан қаланғандығын көрсетеді. Қабырғаның ені 7 – 8 м, сақталған биіктігі 3 м. Қазба барысында жиналған қыш ыдыстардың сынықтары мен археол. заттар 7 – 12 ғасырларға жатады. Түймекент қалашығында осы өңір билеушілерінің тұрған орданың орны болуы мүмкін деген де пікір бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Кернеуліжегіде
Кернеуліжегіде (Коррозия под напряжением) — жегіделік ортаның және тұрақты немесе өзгермелі механикалық кернеудің бір уақыттағы әсерінен пайда болатын металдың қажуы.
Мароссан
Мароссан (Maraussan) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,37 км² шамасында.
Кернеуліжегіде
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Мароссан
Коммунаның INSEE коды — 34148, пошта индексі — 34370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3609 адамды құрады. Халық тығыздығы — 291,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары