cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Үлкен Тане
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
IC 1918
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 12834, ZWG 416.9, NPM1G +04.0115.
Сыртқы сілтемелер
IC 1918 Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Үлкен Уэльва
Үлкен Уэльва (Comarca metropolitana de Huelva) — Испания ауданы (комарка), Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеты
Санат:Уэльва аудандары
Сен-Дени (Валле-д’Аоста)
Сен-Дени (Валле-д’Аоста) (Saint-Denis) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Дионисий Парижский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Лозная (Тишанка тармағы)
Лозная (балка Морец) — Ресейдегі өзен. Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тишанка өзенінің оң жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дон Хопёр өзенінің құйылысынан Хопёр, Медведица және Иловля өзені өзендерін қоспағанда Калач-на-Дону қаласына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Верльте
Верльте (Werlte) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Эмсланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9445 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 63,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 54 057. Муниципалитеттің басшысы — Вильфрид Любс.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
NGC 1052
NGC 1052 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E4 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 қаңтарда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1052 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10175, MCG -1-7-34, IRAS02386-0828.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Қызыл-Юлдуз (Благовар ауданы)
Қызыл-Юлдуз — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Янышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 68 адамды құрады. Пошта индексі — 452734, ОКАТО коды — 80214843002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Тера-
Тера- (белгілеу: қазақ «Т», халықаралық «Т») — триллион есе көбейтілгендікті көрсететін қосымша. Атауы гректің τέρας — құбыжық сөзінен шыққан, яғни осы қосымшасы бар бірліктер «қорқынышты көп». СИ қосымшасы ретінде 1960 жылы XI Салмақтар мен шаралар бойынша бас конференцияда қабылданды.
Дереккөздер
Санат:СИ қосымшалары
Купчановка
Купчановка — Ақмола облысы Бұланды ауданы, Қараөзек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Макинск қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 742 адам (354 ер адам және 388 әйел адам) болса, 2009 жылы 908 адамды (491 ер адам және 417 әйел адам) құрады.
Ипаумирин
Ипаумирин (Ipaumirim) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Оңтүстік-орталық Сеара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Лаврас-да-Мангабейра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11727 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 273,696 км² шамасында. Халық тығыздығы — 42,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Сеара елді мекендері
Құрық (өзен)
Құрық – Ертіс алабындағы өзен.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы, Ұлан ауданы жерімен ағады.
Бастауы
Бастауын Тройницкое ауылынан батыста алып, Гагарино ауылының батысымен өтіп, Ертіс өзеніне сол жағынан құяды.
Гидрологиясы
Ұзындығы 33 км, су жиналатын алабы 260 км2, жалпы ұзындығы 36 км болатын 7 саласы бар. Арнасының басым бөлігі сайлы-жыралы, жарқабақты келген. Өзенде жыл бойы су болады. Суы қараша айының 1-онкүндігінде қатып, сәуір айының 3-онкүндігінде ериді.
Өсімдігі
Өзен бойында итмұрын аралас қайың, көк терек, қарағай шоқтары кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Ай-Юган (Екар-Егарта тармағы)
Ай-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Екар-Егарт өзенінің сол жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пякаль-Кы
Пякаль-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таз өзенінің оң жағалауынан 486 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 209 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Таунсэнд (Монтана)
Таунсэнд (Townsend) — Монтана штатының Broadwater округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1867 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 30-74575.
Қазақстан тарихы (ғылым)
Қазақстан тарихы ғылымы – дүние жүзі халықтары тарихының бір саласы.
Томас Хельмер
Томас Хельмер (Thomas Helmer; 21 сәуір 1965 жыл, Херфорд, Солтүстік Рейн-Вестфалия, ГФР) — германиялық футболшы, қорғаушы, 1996 жылғы Еуропа чемпионы.
Қазақстан тарихы (ғылым)
Өз бастауларын алғашқы қауымдық құрылыс кезіндегі жартастар мен үңгірлерде салынған суреттерден, кейінгі құл иеленушілік қоғам тұсындағы тасқа жазылған сына жазулардан алады (Есік обасы). Авестада, Ахемен әулеті тұсындағы парсы деректерінде («Бехистун жазуы», т.б.), Ежелгі грек тарихшысы Геродоттың («Тарих»), т.б. ежелгі дәуір авторларының еңбектерінде қазақ жерін мекендеген сақтар, турлар, дайлар, исседондар, т.б. тайпалар жөнінде, олардың Ассириямен, Мидиямен, Иранмен байланыстары және Кир, І-Дарий, А.Македонский әскерлерімен соғыстары жайында аса құнды жазба деректер бар. Б.з.б. 2 ғ-дағы Қытай деректері (елшілерден, саудагерлерден, миссионерлерден алынған) Қазақстан тарихын зерттеуде үлкен рөл атқарды. Әсіресе, Сыма Цянның (б.з.б. 145–86) «Тарихи жазбалар» еңбегі аса құнды. Онда ғұндардың, үйсіндер мен қаңлылардың тұрмыс-тіршілігі, саяси құрылымдары және Батысқа қоныс аударуы жөнінде көптеген мәліметтер берілген. Осы кезде басталған (б.з.б. 2 ғ.) Қытайдан Орт. Азия арқылы Жерорта т. елдеріне жеткізетін Ұлы Жібек жолының гүлденуі Қытайда Тан әулеті билік құрған тұсқа (618–907) сай келеді. Бұл тұстағы Қытай тарихшылары жазған жылнамаларда түркі қағандықтары, олардың тұрмыс жағдайы, әскери күш-қуаты мен жүргізген соғыстары, түргештер, қарлұқтар, т.б. ұлыстар мен тайпалық одақтар туралы деректер көп. Қытай деректері көбіне сыңаржақты жазылғандығына қарамастан, Қазақстан тарихы мен мәдениетін зерттеуде аса құнды деп бағаланады. 6–8 ғ-ларда тасқа басылған көне түркі жазба ескерткіштері түркі қағандықтары (Күлтегін жазуы, Білге қаған ескерткіші, т.б.), түргештер, қарлұқтар, оғыздар,қыпшақтар, ұйғырлар, қырғыздар, басмылдар, т.б. жөнінде нақты мәліметтер көп. Ежелгі түркі ескерткіштері, сондай-ақ сол кезеңдегі Қазақстанның тарихи географиясын анықтауда да шешуші рөл атқарады. Ислам дінінің таралуы мен Араб халифатының күшеюі нәтижесінде 9–14 ғ-ларда араб саяхатшылары мен ғалымдары Қазақстан мен Орт. Азияны мекендеген түркі ұлыстары жөнінде толып жатқан жазба деректерін қалдырды. Атап айтқанда, ат-Табари (9 ғ.) Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан, Тамим ибн Бахр (9 ғ.) Ертіс аңғарындағы қимақтар, ибн Хордадбех (9 ғ.) Жібек жолы бойындағы қалалар мен қоныстар жөнінде құнды деректер береді.
Таунсэнд (Монтана)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Томас Хельмер
Карьерасы
Карьерасында Германия және Англия клубтарында ойнады. Футболшылық ғұмырының басым бөлігін "Боруссия" мен "Бавария"сапында өткізді.
Ұлттық құрамаға тұңғыш рет 1990 жылы шақырылды. 1992, 1996 жылдары Еуропа чемпионатына, 1994, 1998 жылдары әлем чемпионатына қатысты.
Қазақстан тарихы (ғылым)
Сыртқы сілтемелер
Қазақстан тарихы
Томас Хельмер
Карьерасы
1998 жылғы әлем чемпионатынан соң құрамадағы карьерасын аяқтады.
Қазір телеарналарда спорт журналисі қызметін атқарады. Бірнеше ірі турнирлерде комментаторлық жасады.
Актриса Ясмин Филалиге үйленген, екі баласы бар.
Жетістіктері
Германия
«Бавария»
«Боруссия (Дортмунд)»
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары Санат:Арминия Билефельд ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Сандерленд ФК ойыншылары Санат:Герта Берлин ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Писгах (Айова)
Писгах (Pisgah) — Айова штатының Харрисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.6 км². FIPS коды — 19-63075.
Трынково (Стара Загора облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 475 адамды құрайды.
Писгах (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 316 адамды құрады.
Яман-Юшатырь
Яман-Юшатырь — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Юшатырь өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Писгах (Айова)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Харрисон округы (Айова)
Яман-Юшатырь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сакмара Үлкен Ик өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
РК(б)П орталық комитетінің ортаазиялық бюросы
РК(б)П орталық комитетініңі ортаазиялық бюросы — Орта Азия республикаларындағы социалистік құрылысты қадағалаған КСРО жоғары партиялық басшы органы.
Трынково (Стара Загора облысы)
Пошта индексі — 6266. Телефон коды — 04149. ЕКАТТЕ коды — 73314.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Трынково
РК(б)П орталық комитетінің ортаазиялық бюросы
1922 жылы мамыр айында ұйымдастырылды. Алғашқы құрамында РК(б)П Орталық Комитетінің 4 өкілі, Түркістан компартиясының 3, Бұхар және Хорезм компартияларынан бір-бірден адам болды. Әр жылдары бюроға С.И. Гусев, Я.Э. Рудзутак, О.Я. Карклин, И.А. Зеленский төраға, Ж.Абдрахманов]], К.Атабаев, С.Аспандияров, Ж.Ахунбабаев, А.Икрамов, А.Рахимбаев, Т.Рысқұлов, Н.Төреқұлов, Ф.Ходжаев, т.б. мүше болды.
Бюро Орта Азия республикаларының саяси, әлеуметтік-экономикалық дамуының соц. сипатта жүргізілуін қадағалап, кадрлармен жұмыс, жаңа экономикалық саясат, ұлттық-мемлекеттік межелеу, “басмашылар” қозғалысын күшпен жаныштау, идеологиялық, мәдени-ағарту шараларын қамтамасыз етті. Бюроның қызмет салаларына сәйкес ұйымдастыру-нұсқаушы, үгіт-насихат, есеп-тіркеу, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, әйелдер арасындағы жұмыс, т.б. бөлімдері болды. Бюро БК (б)П Орталық Комитетінің 1934 жылы 2 қазандағы қаулысы бойынша жұмысын тоқтатты.
Дереккөздер
Санат:КСРО саясаты Санат:Орталық Азия тарихы
Яман-Юшатырь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 5387
NGC 5387 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 8 мамырда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5387 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 49724, UGC 8891, MCG 1-36-11, ZWG 46.26, IRAS13559+0618.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Барбарига
Барбарига (Barbariga) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2177 адамды құрайды. Халық тығыздығы 198 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 25030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Вит. Жыл сайынғы мерекесі — 15 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Волдвик (Нью-Джерси)
Волдвик (Waldwick) — Нью-Джерси штатының Берген округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
IC 1919
IC 1919 — Fornax шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 12825, ESO 358-1, MCG -6-8-15, AM 0324-330, FCC 43.
Сыртқы сілтемелер
IC 1919 Санат:Fornax (шоқжұлдыз)
Есік қалалық әкімдігі
Есік қалалық әкімдігі — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Есік қаласы кіреді. Орталығы – Есік қаласы
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 34355 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Есік Санат:Алматы облысы қалалық әкімдіктері Санат:Еңбекшіқазақ ауданы ауылдық округтері
Бештейруш (Паредеш)
Бештейруш (Паредеш) (Besteiros (Paredes)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 412 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 523 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Кампо-де-Дарока
Кампо-де-Дарока (Campo de Daroca) — Испания ауданы (комарка), Арагонавтономды бірлестігіне қарасты [Сарагоса (провинция)|Сарагоса]] провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Сарагоса аудандары
Мушен
Мушен (Mouchin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Лилль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59419, пошта индексі — 59310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1355 адамды құрады. Халық тығыздығы — 147,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Тегістік (Темірбек ауылдық округі)
Тегістік — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Темірбек ауылдық округінің орталығы.
Атау тарихы
1926 жылдан бастап халық мұнда шоғырлана бастайды. Ол кезде бұл ауылды "Батырак" деп атаған. Амангелді ауылы колхоз болып құрылғанда, оның айналасындағы ауылдар Амангелді ауылына өнімдерінен, мал төлінен бөліп берген. Сонда "Тегістік" ауылының тұрғындары бірінші болып тегіс жинап берген дейді. Содан кейін бұл ауылды "Тегістік" атап кетеді.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыкемер ауылынан солтүстік-батысқа қарай 32 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 738 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Байзақ ауданы елді мекендері
Мокрая Перекопка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дон Хопёр өзенінің құйылысынан Хопёр, Медведица және Иловля өзені өзендерін қоспағанда Калач-на-Дону қаласына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 1049
NGC 1049 — Fornax шоқжұлдызында орналасқан GCL (шар тәрізді жұлдыздар шоғыры) типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 19 қазанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1049 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 356-SC3, GCL no. 3 in Fornax dwarf.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Fornax (шоқжұлдыз)
Бұлақбай (қыстау)
Бұлақбай — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау.
Сағыз ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 14 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Нейфельд
Нейфельд — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Янышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 39 адамды құрады. Пошта индексі — 452734, ОКАТО коды — 80214843003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Пелька
Пелька — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Пензен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Алатырь өзенінің оң жағалауынан 152 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Стэвенсвилл (Монтана)
Қала тұрғындарының саны 1809 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 30-71200.
Пелька
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алатырь өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Стэвенсвилл (Монтана)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Пелька
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Верпело
Верпело (Werpeloh) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Эмсланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1093 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,34 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 54 058. Муниципалитеттің басшысы — Херман Гротёхан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Эшбах (Настеттен)
Эшбах (Настеттен) (Eschbach (bei Nastätten)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Лан ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 161 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 41 040. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Редерт.
Ұлт психологиясы
Ұлт психологиясы – этнопсихологияның негізгі мәселесі
Бүкіл халық ұстанатын тәлім – тәрбиелік нормаларды жан жүйесі тұрғысынан баяндау – барлық адамзатқа ортақ халықтық психологияның зерттеу нысанасы болып табылады. Мұнда ғасырлар бойы сұрыптала жинақталып, жүйеге түскен ұлттық дәстүр, салт – сана, әдет – ғұрып ұрпақтан ұрпаққа біртіндеп жалғасатын адамгершілік, ақыл – ой, эстетикалық, еңбек, ден, т.б. тәрбие түрлеріне қатысты таптауырынды нормалар мен принциптер, яғни белгілі бір этностың, жалпы мінез – құлқы, іс – әрекетінің ішкі астарлары сөз болады. Халықтық психология – психика мен мінез – құлықтың қанға «сіңген», тез өзгеріп, не не жоғалып кетпейтін ұлттық бітісі, мезгіл мөлшерімен алғанда ұзақ дәуірдің жемісі. Халықтық психология – адамдардың қоғамдық және жеке тәжірибесінен, өмірдегі пайымдауларынан туындайтын қарапайым психологиялық білімдердің жүйесі. Бұл – адам мінез – құлқының көптеген жақтарын қамтып, белгілі этностың өзіне тән психикасы жөнінде біршама мәнді мағлұматтар беретін ілім – білімдердің жүйесі. Әйтсе де, бұлар арнайы ғылыми жүйеге негізделмегендіктен, жеке тұлғамен этнос психологиясын ажыратуға жөнді жарай бермейді. Мұндай жағдайда біз тек ғылыми психологияның деректеріне сүйенеміз. Халықтық психологияның теориялық мәселелрін зерттеумен этнографиямен астарласа дамыған этнопсихология атты ғылым саласы шұғылданады. Этнопсихология – әрбір халықтың рухани әрекетін (миф, фольклор, тіл, дәстүр, салт, әдет – ғұрып, діл, дін, т.б), жемісін сол халықтың психологиясын, сана – сезімін көрсететін негізгі өлшемдер деп есептейді. Этнопсихология жеке ғылым ретінде ХІХ ғасырдың орта шенінде Ресейде, кейінірек Батыс Еуропа елдерінде (Лацарус, Штейнталь, Вундт, т.б) пайда болды. Қазақ топырағында бұл мәселемен көбірек айналысқан Шоқан Уәлиханов еді. Оның    еңбектерінде халық рухы дейтін ұғым жиі кездеседі. Мұны халықтық психология ұғымының синонимі деуге болады. Бұдан біртуар ғұлама ғалымның еуропалық этнопсихологтардың еңбектерінен біршама хабардар болғаны байқалады. Этнопсихология зертттейтін проблемалар (этностереотип, этноцентризм, ұлттық тұрпат, халық рухы, ұлттық намыс, ұлттық сана, дәстүр, салт, т.б.) сан алуан.
Қорытынды
Халықтық психология – адамдардың қоғамдық және жеке тәрбиесінен, өмірдегі пайымдауларынан туындайтын қарапайым психологиялық білімдерінің жүйесі. Халықтық психологияның теориялық мәселелерін зерттеумен  этнографиямен астарласа дамыған  этнопсихология атты ғылым саласы шұғылданады. Халқымыздың ұлттық психологиясының өзегі имандылық пен адамгершілігінің басты белгісі, оның ғасырлар бойы қалыптасқан қоғамдық санасының практикалық көрінісі. Әрине «Тауына қарай аңы, заманына қарай заңы», «Әр елдің салты басқа, иті қара қасқа» дегендей, әлеуметтік өзіндік ерекшеліктері болғандығы белгілі. «...Өз ұлтын сүйген адам өз ұлтының бақыты үшін өз бақытын құрбан қылады» Мағжан Жұмабаев
«Дүниеде туған еліңнен артық ел де, жер де жоқ» Ғабит Мүсірепов
«Ұлттың мақтанышы – жеке адам мен ұлт үшін бұзылмас заң. Кімде – кім өз ұятын құрметтемесе және оны мақтан тұтпаса – ол адам сөзсіз арамза қаңғыбас» Бауыржан Момышұлы
Дереккөздер
Санат:Психология
Ипу (муниципалитет)
Ипу (муниципалитет) (Ipu) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Сеара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ипу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 40891 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 630,468 км² шамасында. Халық тығыздығы — 64,9 адам/км².
Санат:Сеара елді мекендері
Шатель-сюр-Мозель
Шатель-сюр-Мозель (Châtel-sur-Moselle) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88094, пошта индексі — 88330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1661 адамды құрады. Халық тығыздығы — 140,05 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Сен-Кристоф (Валле-д’Аоста)
Сен-Кристоф (Валле-д’Аоста) (Saint-Christophe) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3209 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 229 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Христофор.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Соқылық ауданы
оңға|нобай|200x200 нүкте Соқылық ауданы (Сокулук району) — Қырғызстанның Шу облысы құрамындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік орталығы — Соқылық ауылы.
Тарихы
Аудан 1935 жылдың 5 ақпанында Каганович ауданы болып құрылған. 1957 жылы атауы өзгертілді.
Халқы
2009 жылғы Қырғызстан халық санағы деректері бойынша 159 231 аудан тұрғынының ішінен қырғыздар 99 712 адамды құрайды (62,6 %), орыстар — 32675 адам (20,5 %), қазақтар — 4339 адам (2,7 %), дүнгендер — 3006 адам (1,9 %), түріктер — 2916 адам (1,8 %), әзірбайжандар — 2299 адам (1,4 %), украиндар — 1950 адам (1,2 %), ұйғырлар — 1712 адам (1,1 %), даргиндер — 1540 адамды (1,0 %), лезгиндер — 1394 адам (0,9 %), немістер — 1306 адам (0,8 %), өзбектер — 1114 адам (0,7 %), татарлар — 996 адам (0,6 %), күрдтер — 860 адам (0,5 %).
Дереккөздер
Санат:Шу облысы аудандары
Жыланбас асатаяқ
thumb|right|250px|Жыланбас асатаяқ. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты|ҚР ҰМ қорынан. Ұзындығы 50,5 см. Ол біртұтас имек ағаштан өңделіп, қоңыр түске боялған. Асатаяқтың қолға ұстайтын тұсынан ары қарай әртүрлі көлемде жеті қола қоңыраулар орнатылған. Бір жақ жанына түрлі өрнектер ойымышталып салынған. Қоңырауларынан дыбыс шығару үшін соғуға арналған мыстан жасалған балғасы бар.]] Жыланбас асатаяқ – соқпалы-сілкімелі музыкалық халық аспабы.
Жасалуы
Саз аспабы ұзындығы жарты құлаш көлеміндегі сәл иіңкі келген ағашты өңдеп, оған әртүрлі көлемдегі алдын-ала құйылған жезқола қоңырауды үлкенінен бастап кішісіне қарай ретімен тағып жасаған. Сонымен қатар, бұл аспаптың қосымша соғуға арналған нәзік етіп жасалған арнайы балғасы болады. Осы балғаның көмегімен қоңырауды соққанда, әр қоңыраудың өзінше шығаратын үні болады. Мәселен, үлкен қоңыраудың үні жуан болса, кішірегінен жіңішке үн шығады. Ертеде мұндай саз аспабын халық арасында музыкалық аспап ретінде қолданбай тұрған уақытта діни-бақсылық ғұрыпта, емшілікте жын-перілерді шақыруда пайдаланған. Себебі, халық түсінігінде қоңырау үнінің ерекше қасиеті бар деген сенім болған.
Әдебиеттер
Санат:Қазақтың саз аспаптары
IC 1920
IC 1920 — Horologium шоқжұлдызында орналасқан SBa (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 74394, DRCG 44-152.
Сыртқы сілтемелер
IC 1920 Санат:Horologium (шоқжұлдыз)
NGC 5165
NGC 5165 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 5 мамырда Шерберн Уэсли Бернгем астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5165 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47281, MCG 2-34-16, ZWG 72.78, NPM1G +11.0349.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Мәт (ауыл)
Мәт — Ақмола облысы Бұланды ауданы, Карамышев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Макинск қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 55 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 189 адам (82 ер адам және 107 әйел адам) болса, 2009 жылы 134 адамды (68 ер адам және 66 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бұланды ауданы елді мекендері
Тикур
Тикур (Thicourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Буле-Мозель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,5 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 148 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Тасарал ауылдық округі
Тасарал ауылдық округі – Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тасарал ауылы кіреді. Орталығы – Тасарал ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 416 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) ауылдық округтері
Air France
Air France (euronext|FR0000031122|AF) — Air France-KLMнің елшілес әуе компаниясы. KLM] мен біріккенге дейін Франция ауекомпаниясының басшысы болған. 71 654 жұмыскерлер штаты (қаңтар айының жағдайы бойынша 2005) бар.
Авиакомпанияда тораптық және аймақтық ұшақтарды қолданылады.
Әуе компания серіктестері
SkyTeam альянсы бойынша серіктестер:
Жүк флоты
Санат:Франция әуе компаниялары Санат:Air France Санат:SkyTeam
Сен-Прива-д'Алье
Сен-Прива-д'Алье (Saint-Privat-d'Allier) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Ле-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43221, пошта индексі — 43580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 405 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Бугрянка
Бугрянка — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ременка кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Сен-Прива-д'Алье
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Бугрянка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — 03.04.00 гидрографикалық бірліктің жағалау сызықтарымен, оның ішінде Колгуев аралын қамти отырып, шектесетін РФ-ның ішкі теңіз сулары мен территориялық теңіздері шегіндегі Баренц теңізі аралдары. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезени өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тулово (Стара Загора облысы)
Тулово (Тулово) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Мыглиж қауымының құрамына кіреді.
Бугрянка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Тулово (Стара Загора облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1361 адамды құрайды.
Китаб әл-Булдан
“Китаб әл - Бұлдан” (“Елдер кітабы”) – тарихи шығарма. Авторы – Әбу-л-Аббас Ахмед әл-Иақуби. 891 ж. жазылған. Шығармада әлемнің сол кездегі ірі аймақтары 4 тарауға бөлініп сипатталады. Әсіресе, шығарманың Орталық Азия мен Орта және Таяу Шығыс елдерінің (Иран, Ауғанстан) тарихи-географиялық этнография, саяси құрылымдары баяндалған 1-тарауы көңіл аударарлық. Онда сауда жолдарына, жол бойындағы елді мекендер мен қалаларға толық сипаттама беріліп, Қазақстан аймағын мекендеген қарлұқтар, қимақтар мен оғыздар туралы тарихи-этнографиялық материалдар қамтылған. Испиджаб, Шаш, Фараб, Тараз қалалары жөнінде деректер келтірілген.
Тулово (Стара Загора облысы)
Пошта индексі — 6170. Телефон коды — 04323. ЕКАТТЕ коды — 73420.
Китаб әл-Булдан
Дереккөздер
Крачковский И.Ю.,, Избр. соч. т. 4, М. – Л., 1957; Кумеков Б.Е.,, А.-А., 1972.
Тулово (Стара Загора облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Китаб әл-Булдан
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Санат:Тарих
Амня (өзен)
Амня — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/648/138 орналасқан. Өзен ұзындығы 374 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дмитрий Тимофеевич Камоликов
Дмитрий Тимофеевич Камоликов (1923, Шығыс Қазақстан облысы, Бородулиха ауданы, Белағаш ауылы - 16.4.1977, Киев облысы, Белая Церковь қаласы) - 2- дүниежүзілік соғысқа қатысушы, сержант, барлаушылар бөлімшесінің командирі.
Камоликов соғысқа дейін фабрика-зауыт оқыту мектебін (ФЗО) бітірген.
Кеңес әскері қатарына 1941 жылы желтоқсанда шақырылған. Полк мектебінде әскери дайындықтан өтіп, Сталинград майданына барлаушы-автоматшылар ротасына жіберілді. Кейін Батыс және 2-Украина майдандарында соғысты. 53-армияның қүрамындағы 1-гвардиялық әуе-десантының атқыштар дивизиясы Тиса өзенінен өту мақсатымен Венгрия аумағына аяқ басты. 1944 жылдың 4 қарашасына қараған түні Камоликовқа өз бөлімшесімен Тиса өзенінің оң жағалауындағы плацдармды алу және батальон жауынгерлерінің өзеннен өтуін оқпен бүркемелеп тұру жөнінде бұйрық берілді. Жауынгерлер қайықпен өте бастағанда жау минометтер мен пулеметтерден оқ боратты. Камоликов бірінші болып жау траншеясына жетіп, граната лақтырып, жаудың пулеметі мен пулеметшілерін жойды. Олар жаудың шабуылын күні-түні тойтарумен болды. Сегізінші шабуыл кезінде Камоликовқа жаудың дзотқа жуық жаяу әскері лап қойды. Осы кезде 3-гвардиялық әуе десантшылары полкінің бөлімдері өзеннен ойдағыдай өтті. Бұдан кейін Камоликов Кіші Тиса өзенінен өтер кезде де осындай ерлік жасап, гитлершілердіц 70 әскері мен офицерін тұтқынға алды. Жасаған ерлігі мен тапқырлығы үшін Камоликовке КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3. 1945). 1944 жылы 10 қарашада Камоликов ауыр жарақаттанып, әскер қатарынан босады.
Ленин орденімен, бірнеше медальдармен марапатталды.
Новосібір құрылыс техникумын бітірген соң зауытта жұмыс істеді. 1967 жылы Киров облысы, Белая Церковь қаласына қоныс аударған.
Дереккөздер
Санат:1923 жылы туғандар Санат:Бородулиха ауданында туғандар Санат:16 сәуірде қайтыс болғандар Санат:1977 жылы қайтыс болғандар Санат:Белая Церковьте қайтыс болғандар Санат:Ұлы Отан соғысы әуе десанттары Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:КСРО сержанттары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Ерлігі үшін медалінің иегерлері (КСРО) Санат:Новосібір құрылыс техникумы түлектері
Пяндымы-Яха
Пяндымы-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Янг-Яха өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жыда
Сипаты мен қолданысы
Джиданың сыртқы пішініне келсек оның темір жебесі, қысқа сабы, сабының түбінде қолға ұстайтын «тұтамы» болады. Мұндай Жыданың ұзындығы 70-150 см аралығында болды, сабы жіңішке және жеңіл жасалды. Жебесі жіңішке, ұзын, төрт қырлы болып соғылды. Жыданы «джид» деп аталған арнайы қынына салып, белге іліп алып жүрді, оны бір қолмен қабынан суырып алып атуға ыңғайлы болды. Қында үш не одан көп жыда болады, кейде оның қынына сапы немесе қылыш та салып алып жүрген. Сәнді қындардың ауызы, түптері және белге ілетін бау тағылатын құрсаулары металл қаптамалармен әшекейленіп, алтындалып, түрлі әдіспен өрнектелді. Кейде джеридті түрік жауынгерлері семсердің қынабына, семсердің жанына салып та алып жүрген. Жыданы (джидті (джеридті)) көбінесе атты жауынгерлер қолданған. Түркі халықтарынан джидты (джеридті) қолдану орыстарға және Шығыс Еуропаға (мысалы, поляктарға) ауысты. Орыс тілінде де бұл қару түрі де түрікше атауымен «джерид», ал салып жүретін қынабы «джид» деп аталады, джеридті орыстар да қынапқа салып белге байлаған. Кейде бұл қару түрін орыс тілінде «сулица» деп те атайды. Жыда жоғарыда аталған халықтарда ХV ғасырдан XVIII ғасырға дейін қолданыста болды. Түріктерде жыда жауынгерлік және спорттық ойын қаруы ретінде де қолданылды. Түріктерде, әзірбайжандарда «джерид (джыдыд)» деп аталатын әскери-қолданбалы сипаты бар атты-спорттық ойын түрінде салт аттылар ұшты таяқ түрінде жасалған жыданы бір-біріне лақтырып ойнаған.
Жыданың қазақтардағы қолданысы
Өнер ескерткіштерінің деректері өткен ғасырларда қарсыласқа алыстан лақтыру арқылы жұмсалатын қысқа сапты найза түрінде жыда сирек болса да, қазақтарда да қолданыста болғанын көрсетеді. Батыс Қазақстандағы сағана тамның қабырғасына қарудың осы түрінің бір суреті салынған. Бұл суретте осы қару түрінің негізгі конструктивтік ерекшелігі – қысқа сабы, сабының төменгі жағындағы қолға ұстайтын «тұтамы», бүлдірге тағуға арналған шығыршығы нақтылы бейнеленген. Басқа түркі халықтарының джид (джидасының) суретін қазақ сағанасындағы жыдасының суретімен салыстырсақ бірдей екенін көреміз. Тек қазақ жыдасының жебесі жалпақтау келген. Сабының түп жағында ұстайтын арнайы «тұтамы» бо-луы, бұл қару түрін лақтыру арқылы да, қолға ұстап түйреу арқылы да қолданғанын куәләйді. Бұл қаруды лақтыру әдісі кейбір халықтардың гарпундарды лақтыру әдісіне ұқсас. Соған қарағанда, жыданың сабындағы бүлдіргісі, гарпундағы бүлдіргі сияқты, қаруды лақтыру кезінде ату күшін арттыруға да арналған болу керек. Жыданың қазақтарда қаншалықты кең қолданыста болғанын дәл айту қиын. Бірақ оның қазақтардың этнографиялық суреттерінде бейнеленуі бұл қару түрінің қазақтарға таңсық емес екенінің дәлелі.
Әдебиеттер
Санат:Қарулар
Янгиз
Янгиз — Ресейдегі өзен. Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сайылмыш өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 76 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сакмара Үлкен Ик өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 1044
NGC 1044 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 7 қарашада астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1044 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10174, MCG 1-7-23, ZWG 414.38, NPM1G +08.0088.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Плэйнфилд (Айова)
Плэйнфилд (Plainfield) — Айова штатының Бремер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.8 км². FIPS коды — 19-63210.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 438 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Бремер округы (Айова)
Реальгар
Санат:Геология
Валлингтон (Нью-Джерси)
Валлингтон (Wallington) — Нью-Джерси штатының Берген округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11335 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.7 км² шамасында. FIPS коды — 34-76490.
Ронан (Монтана)
Қала тұрғындарының саны 1812 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. FIPS коды — 30-64150.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Аймантөбе
Аймантөбе — Жамбыл облысы Байзақ ауданы, Диқан ауылдық округінің құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыкемер ауылынан солтүстікке қарай 10 км жерде орналасқан. Кеңес дәуірі кезеңінде "Ленин" аталып келген. Тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы мемлекеттік ономастикалық комиссиясының 06.02.1997 жылғы ұйғарымымен ауыл "Аймантөбе" болып қайта аталды.
Ауылдың батысында "Аймантөбе" деп аталатын тарихи қорым бар. Ол атаудың шығу тарихы туралы ауылдың көнекөз қарияларының айтуы бойынша, осы жерден көшіп бара жатқан көштегі бір байдың сұлу, ерке қызы науқастанып қайтыс болып, осы төбеге жерленеді. Қайтыс болған қыздың есімімен төбе "Аймантөбе" аталып кеткен екен.
Халқы
Тұрғыны 844 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Байзақ ауданы елді мекендері
Яныш
Яныш — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Янышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 411 адамды құрады. Пошта индексі — 452734, ОКАТО коды — 80214843004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Штегерсбах
Штегерсбах (Stegersbach) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Гюссинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2441 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17,77 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GS, ресми идентификациялық коды — 1 04 14.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хайнц Петер Краммер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Бажес
Бажес (және Bages) — Испания ауданы (комарка),Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына енеді.
Паньшинка (Цимлян тармағы)
Паньшинка (Паншинка, Сакарка) — Ресейдегі өзен. Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цимлянское суқоймасының сол жағалауынан 571 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дон Хопёр өзенінің құйылысынан Хопёр, Медведица және Иловля өзені өзендерін қоспағанда Калач-на-Дону қаласына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Везендорф
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4949 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,23 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 51 038. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Вайс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Битарайнш
Битарайнш (Bitarães) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 536 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,52 км² шамасында. Халық тығыздығы — 720,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Фома.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Эшфельд
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 178 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 220. Муниципалитеттің басшысы — Михель Валлеш.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Адам генетикасы
Адам генетикасы - адамның тұқым қуалаушылық және өзгергіштік қасиетін зерттейтін генетика ғылымының бір саласын антропогенетика деп атайды. Адамның биологиялық пісіп-жетілуі, мінез-құлық қасиеттері тұқым қуалайтын гендердің бақылауында болады. Адамның денесі 500 триллиондай жасушадан тұратын болса, оның әрбір дене жасушасы 46 хромосомадан, ал жыныс жасушаларында 23 хромосома болады. Ұрықтану кезінде жыныс жасушалары (гаметалар) қосылады, соның нәтижесінде жасушада хромосомалардың толық, жиынтығы қалпына келеді. Қазір ғалымдардың болжауы бойынша, адамның генотипінде 26 мыңнан 40 мыңға дейін ген бар. Олардың керінуі сыртқы ортаға, әлеуметтік жағдайға және тәрбиеге тығыз байланысты. Тұқым қуалаушылықтың заңдылықтары барлық тірі организмдерде, оның ішінде адам үшін де бірдей. Адамның көптеген белгілерінің тұқым қуалауы Мендель заңдылықтарына сәйкес беріледі. Адамда да басқа организмдер сияқты доминантты және рецессивті белгілер бар.
Адам генетикасының ерекшеліктері
Генетика ғылымы қарастыратын тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің барлық заңдылықтары адамға да тән болып есептеледі. Себебі ол да тіршіліктің бір түріне (Homo Sapіens) жатады. Тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі жағынан адамның басқа жануарлардан айтарлықтай өзгешелігі жоқ. Бәрінде де тұқым қуалайтын қасиет ұрпақтан-ұрпаққа хромосома құрамында болатын гендер арқылы беріліп отырады. Адамның жануарлардан айырмашылығы оның саналылығы мен екінші сигналдық жүйесінің болатындығында, соған байланысты оның сыртқы ортаға бейімделу мүмкіндігі де мол болып келеді.
Жалпы адамзат қоғамда өмір сүретіндіктен оның эволюциялық дамуында әлеуметтік факторлардың да рөлі бар. Бірақ, біз тек биологиялық жағын қарастырамыз.
Адамның генетикалық объект ретіндегі ерекшелігі — оның генетикасын зерттеуді қиындататын көптеген қайшылықтар бар. Олар: жыныстық жағынан кеш-пісіп жетілетіндігі; әр отбасынан тарайтын ұрпақ санының аздығы; барлық ұрпақтың тіршілік ортасын теңестірудің мүмкін еместігі, хромосома санының көп болатындығы, адамға тәжірибе жасауға болмайтындығы және басты бір қайшылық — адамның кейбір тұқым қуалайтын қасиеттерінің мысалы, қабілеті мен мінез-құлқының дамып қалыптасуына кедергі келтіретін ұлтшылдық, нәсілшілдік сияқты әлеуметтік теңсіздіктің болатындығы.
Осы аталған қиыншылықтарға қарамастан, кейінгі кездерде адам генетикасы жедел қарқынмен дамуда. Ең соңғы жаңалықтардың бірі — ХХІ ғасырдың басында адамның генетикалық кодының шешілуі.
NGC 5006
NGC 5006 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Адам генетикасы
Адам генетикасының ерекшеліктері
нобай|
NGC 5006
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Адам генетикасы
Адамдағы доминантты және рецесивті белгілер
Адамда белгілердің тұқым қуалауын зерттеу — өте күрделі процесс. Өйткені адамның генетикасын зерттеуде еркін шағылыстырудың мүмкін еместігі, жыныстық жағынан кеш пісіп-жетілуі, ұрпақ санының аз болуы және хромосомалар санының көп болуы елеулі қиындықтар тудырады. Адамның тұқым қуалайтын ауруларының 4 мыңға жуық түрі анықталды. Олардың көпшілігі психикалық ауытқулармен сипатталады. Бұл аурулар адам генетикасындағы хромосомалардың санының, құрамының өзгеруіне және гендердің мутациясына байланысты. Қазір жаңа туған балалардың 5%-ы тұқым қуалайтын аурумен ауырады немесе соған бейімделіп туады. Көрсетілген қиындықтарға қарамастан, адам генетикасын зерттеу жұмыстары генеалогиялық, цитогенетикалық, егіздік және биохимиялық әдістерді қолдану барысында үлкен табыстарға жетті.
NGC 5006
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5006 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45806, ESO 576-6, MCG -3-34-11.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)