cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Александр Грэхэм Белл
Ұлы Британиядағы мұғалімдік мансабы
Александр Белл әкесіне оның тәжірибелерін жасауға көмектесті, өзі де шешендік өнерден ұстаз болып жұмыс жасай бастады. 1863 жылы ол Weston House жергілікті жеке мектепке мұғалім болу үшін Шотландияның солтүстік жағалауындағы шағын Элгин (Elgin) қаласына келді. Ол жерде ол жылына 10 фунтқа музыка мен шешендік өнер оқытушысы болып жұмыс істей бастады. Сол кезде Александр Беллдің жасы 16-ға енді толған еді, ал кейбір шәкірттерінің жасы одан үлкен де болатын.
1864 жылы Александр Белл Эдинбург Университеті нде оқи бастады. Келесі жылы ол Weston House-ға қайта сабақ беруге оралды. Отбасында ауыр жағдай болды: 1865 жылы оның атасы қайтыс болды. Мелвилл Белл оның ісін жалғастыру үшін Лондонға аттанды. Мелвиллге өз ұлын ісін жалғастыру үшін көп үгіттеуге тура келді. Александр Белл бір мезетте сабақ беруге және Эдинбург Университетіндегі барлық емтихандарын тапсыра алатынына сенді. Мелвилл ұлының оқу мен сабақ беруді бірге алып жүре алмайды, Лондон Университетінде оқығаны жөн деп санады.
Оның бөлмесінде электр батареялары, магниттер мен әртүрлі реактивтері бар түтіктер жиі байқалатын. Терезесінен сымдар шығып тұратын, Александр достарымен Чарльз Уитстон телеграфымен сөйлескенді ұнататын. Александрдың Бэф-те болуы 1866-1867 оқу жылына дейін жалғасты, бірақ 1867 жылы көктемде туберкулезден қайтыс болған інісінің қайтыс болуына байланысты оның оқуы тоқтап қалды.
1867 жазында Александр Белл әкесіне  ғылыми және педагогикалық сабақтарына көмектесу үшін Лондонға көшті. Онда ол Оксфордтың ағылшын сөздігінің (Oxford English Dictionary) болашақ авторы Мюррей мырзамен (Муррей) кездесті.
1870 жылы Александрдың ағасы Мелвилл туберкулезден ауырып қайтыс болады. Александрдің де денсаулығы нашарлай бастайды. Осы жағдайды көріп әкесі Мелвилл кіші ұлын жоғалтып алудан қорықты, сондықтан ол барлығын тастап баласымен бірге Канадаға көшті.
АҚШ-тағы оқытушылық мансабы
1870 жылы 21 шілдесінде Беллдің отбасы кемеге отырып Жаңа Дүние ге аттанды. Александр Белл бұл туралы өзінің достары мен туыстарына әңгімелегенде "Канадаға өлу үшін кеттім" деп айтатын. солға|нобай|Саңырауларға арналған Кларк мектебінің кампусы Беллдің жанұясы Онтарио, Брэнтфордқа аялдады. Ол жерде шешендік өнер мұғаліміне қатысты бос жұмыс орыны болмады, сондықтан Мелвилл мен Александр ұзақ уақытқа жұмыссыз қалды. Александр үйден бірнеше миль қашықтықтан тыс үндістердің әртүрлі тайпаларын тапты (Mohawk, Tuscarora, Oneida, Onondaga, Cayuga and Seneca). Осы тайпалардың үндістері Александр Беллдің сөздік және дыбыстық қорын байытып, оның зерттеу ісіне кең мәлімет берді. Александр Беллдің жеке өмірбаяншысы Шарлотта Грей Могавк тайпасының басшысы Беллді соғыс биіне үйреткені жайлы да айтқан. Осы биді Александр Белл өз жеңіске жеткен сәттерінде билеген деседі, ал айналасындағылар таң қалған көрінеді.
Мелвилл Белл өзіне және баласы Александрге айналысатын жұмыс табуға талпынды, бірақ бұл оңай емес еді. Аймақтағы барлық оқу орындарына өтініш жазды, бір күні 1871 жылдың наурызында Бостон мектебінен саңырауларға арналған мұғалім жұмыс орны бар екендігі туралы жауап келді. нобай|510x510 нүкте|Саңыраулар мектебінің оқушылары мен мұғалімдері (1883, Вашингтон, Колумбия округі) "Көрнекі сөйлеу" жүйесі өз жемісін бере бастады, 1871 жылдың қарашасында бостон газеттері Александр Беллдің сурдопедагогикадағы табыстары жайлы жаза бастады. 1872 жылы ол Бостон Университетінің Шешендік Мектебінде "дыбыстық физиология мен қызыл тіл" профессоры атанды (professor of Vocal Physiology and Elocution, Oratory School), бұл 26 жастағы университет дипломы жоқ жас жігіт үшін үлкен дәреже еді. Оның табыстары Нортгэмптондағы Саңырауларға арналған Кларк мектебінің (Clarke School for the Deaf, Northampton, Massachusetts) президенті мистер Гардинер Хаббард (Gardiner Greene Hubbard) көзіне түсті.
"Көрнекі сөйлеу" жүйесі Массачусетс Медициналық Қоғамының (Massachusetts Medical Society) жиынында қошеметке ие болды, ал 1874 жылы Александр Белл өзі жеке 60 делегат жиналған "Көрнекі сөйлеу"-дің оқытушылар конвенциясын жасады.
Гардинер Хаббардтың қызы Мэйбел Хаббард (Mabel Gardiner Hubbard) ең үздік оқытушылардан оқыды, тіпті оған Ескі әлемнің үздік оқытушылары Еуропада дәріс берген. Ол өзінің құлағының мүкістігін жасыра білді және бірнеше тілде сөйлесуді үйренді (көзбен көре отырып). Бірақ сонда да оның сөз сөйлеуімен жұмыс істеу керек еді, сондықтан Гардинер Хаббард Александр Беллді Мэйбелге "Көрнекі сөйлеу" жүйесі бойынша сабақ беруін сұрады. Мэйбел 15 жасында Александрдан сабақ ала бастады. Бірақ Мэйбел өзінің күнделігінде алғашқы кездесуде Александр оған мүлде ұнамағанын мойындап жазды. Ал Александр Белл екеуі оқуға кіріскен кезде мұндай жылдам қағып алатын, ынталы оқушыны кездестірмегенін айтты.
Мультиплексті телеграф жасау жұмысы
1860 жылдарда-ақ Хаббард Конгрессте телеграф корпорациясының құрылғысының жобасын өткізуге тырысты. Бұл жоба АҚШ-тағы телеграф хабарламаларын жеңілдетуге әрі арзандатуға мүмкіндік беретін еді. Хаббард Вестерн Юнион (Western Union) телеграф компаниясының монополиясы телеграфияның дамуын тежейді, оның телеграммалары Ұлы Британияның 1868 жылы ұлттандырған (мемлекет мүлкіне айналдырылған) телеграфынан қымбат деп сендірді.
АҚШ үкіметінің пікірінше, "Америка Пошта Телеграф Компаниясын" (United States Postal Telegraph Company) құру керек болған, бұл компания пошта трактілерінде телеграф желісін құрып оны Вестерн Юнионның телеграмына қарағанда екі есе арзан жіберуге болатын еді. Хаббард жаңа технологиялар бұл үрдісті жеңілдетеді және бұл компанияны күш қуаты мол Гардинер Хаббард сияқты адам басқара алады деп сендірді.
Вестерн Юнионның президенті мистер Уильям Ортон (William Orton) бұл жобаны мемлекеттің жеке кәсіпкерліктің еркіндігін бұзатын экономикалық өміріне дөрекі түрде қол сұғу деп атады. Ол мультиплексті телеграф саласындағы ғылыми жұмыстар туралы естіген болатын. Бұл мультиплексті телеграфтың көмегімен бір мезетте бір сым арқылы бірнеше телеграф хабарламаларын жіберуге болатын еді. Гардинер Хаббард егер өзінде осындай құрылғы болса, онда ол өзінің жаңа компаниясына инвесторлар тарта алатынына сенімді еді. Аңыз әңгіме бойынша, оған қызының мұғалімі Александр Белл қонаққа шай ішуге келеді. Александр Белл тамаша пианист болатын, келген қонақтарды пианино тартып көңілін көтереді. Содан кейін ол қонақтарға акустикалық резонанспен трюк көрсетеді. Ол пианиноның корпусының ішінде әртүрлі ноталарды шырқады, ал оның жауабына әртүрлі ішектерден дыбыс шықты. Бұл трюк "Ескендір Беллдің тарихы" фильмінде көрсетілген (The Story of Alexander Graham Bell (1939)).
Гардинер Хаббард осындай тәсілмен телеграф хабарламаларын жіберуге болады ма деп сұрағанда Александр әртүрлі ноталарды бір ауа кеңістігінде жіберуге болады, сол сияқты әртүрлі хабарламаларды да бір сыммен, өткізгішпен жіберуге болады деп жауап берді. Осыдан кейін ол мультиплексті телеграфпен айналыса бастады.
Бұл жарыста Александр Вестерн Юнион компаниясынан тым қалып қалды, олар 1872 жылы Джозефа Стернстің (Joseph Stearns) дуплексті телеграфына құқық алған еді. Бұл телеграф бір сыммен бір мезетте қарсы хабарлама жіберуге болатындай еді. 1874 жылы ол Томаса Эдисоннің (Thomas Edison) квадруплексті телеграфын сатып алды, бұл көрсеткіш екі есе өсті. Александр Белл өзінің тәжірибелері мен сынақтары үшін Бостондағы Чарльза Вильямстің (Charles Williams) шеберханасынан аспаптар мен материалдарға тапсырыс беретін. Телеграфты қайта қалпына келтіру мүмкін болмайтын, әртүрлі бөлшектері сынып қалатын. Шеберхананың ережесі бойынша клиент тапсырысты клеркке қалдырып кетуі керек болатын, ал клерк тапсырыстарды шеберлерге бөліп беретін. Бір күні шеберханада мынандай бір оқиға болды. Шеберхананың бір қызметкері Томас Ватсон (Thomas Watson) алты хабарламаны бір мезетте жіберуге есептелген телеграфты қалай жасауға болатынын түсіндіре бастаған бір клиенттің үстелге телеграф аппаратурасын қойғанын көреді. Сөйтіп Томас Ватсон Александр Беллдің жұмысына толық жұмыс күніне ауысып, оның өндірісінде компаньон атанады.
Телефонды ойлап табуы және оны дамытуы
Сапар барысында ол ұлы физик Джозеф Генри дің қабылдауында болды. Қызу әңгіме барысында Александр Белл оған электр қуатын пайдаланып дыбысты беру туралы идеялары туралы айтып берді, тіпті тәжірибе жасап көрсетті. Генри мырза оған осы саладағы ғылыми жұмыстар туралы, тіпті неміс Филип Рейстің телефон аппараты туралы айтты. Джозеф Генри одан өзінің жаңалықтарын Смитсон институтының баспасөзінде жариялау керек пе, әлде Александр өзінің эксперименттерін логикалық қорытындыға келтіре ала ма деп сұрады. Александр Белл оның электромагнетизм саласында білімі жоқ екенін және оның сәтті шығатынына күмәнданатынын айтты.
Генри мырзаның бұл салада өзінің көңіл түсірерлік тәжірибесі болған еді. Өз уақытында Майкл Фарадей өзінің физика саласындағы еңбектерін Генриден бұрын жариялады және Джозеф Генри айтқан жаңалықтарымен танымал болды. Тағы бір рет ол электр энергиясын пайдаланып сигнал беру туралы ғылыми зерттеулерін жариялады, бірақ құрылғы жұмыс істемеді, нәтижесінде Сэмюэл Морзе телеграф әкелген барлық байлық пен даңққа ие болды. Генри Мырза Александр Беллге өз жұмыстарын жарияламауға, тиімді сатуға болатын жұмыс істейтін құрылғыны алғанға дейін жұмыс істеуге кеңес берді. "Осы істі қолыңа ал!"— деп үндеді ол. Белл Генридің бұл сөздері оны басқаларға қарағанда жақсы шабыттандырғанын мойындады. нобай|575x575 нүкте|Александр Беллдің 1875 жылы 2 маусымда сымдар арқылы дыбысты беру тәжірибесі. Үлгі схемасы. Александр Белл Бостонға келгенде, ол өзінің серіктесімен дыбысты сымдар арқылы тарататын құрылғыны ойлап табу идеясымен бөлісті. Бірақ Беллдің басты демеушілері Гардинер Хаббард пен Томас Сандерс оның күмәнді бастамаларына риза болмады. Олар одан мультиплексті телеграфпен жұмыс істеуді талап етті, содан кейін ол басқа жобалармен айналыса алды.
Бірақ 1875 жылы 2 маусымда оның тәжірибелері нәтиже берді. Александр мен Томас телеграф аппараттарын орнатқан кезде, олар контактілерді жауып тастады, ал Александр өзінің қабылдағышында әлсіз жаңғырықты естіді. Ол бұл дыбысты естіген бойда, сол кезде телеграф кілтін орнатқан Ватсонға қарай жүгірді және оның барлық параметрлері қабылдағышта жаңғырықпен жауап берді. Мұндай оқиғалар бұрын болған, бірақ оларға ешкім мән бермеген, бірақ Александр Белл бұл растауды өзінің болжамдары бойынша көрді, бұл дыбысты сымдар арқылы беруге болады. Осыдан кейін олар күні бойы дыбыспен тәжірибе жасады. солға|нобай|400x400 нүкте|"Дар ағашы" телефоны, 3 маусым 1875 жыл. Реплика. Телефон Тарихы Мұражайының Экспонаты Сол күні Александр Белл Ватсон 1875 жылы 3 маусымда келесі күні жасаған телефон құрылғысының эскизін жасады. Бұл телефон өзінің формасында ілулі тұрған телефонға ұқсады және байланыс тарихшыларының жадында қалды. Бұл жолы олар әр түрлі бөлмелерге таралып, дыбыс әрең естілді, тіпті алдыңғы күндегіден де жаман еді. Уотсонның өзі бұл телефонды "ащы түңілу" деп атады, бірақ тәжірибелер ары қарай жалғасты.
Телефон Хаббард мырзаны қызықтырмады, сондықтан Белл оған құқықтарының бір бөлігін канадалық көршісі Джордж Браунға (Джордж Браун) 500 долларға беруге шешім қабылдады. Келісім бойынша, ол Лондонға сапары кезінде Британдық патенттік бюроға өтініш беруі керек еді.
Күзде Александр Браун мырзадан оның ісін елемеген жаңалықты күтті. Гардинер Хаббард нәтижелерді талап етті, ал оның бәсекелестері де дыбысты беру құрылғысымен айналысып, нәтижелерге жақындады. Кем дегенде бір нәрсе жасау керек еді, бірақ Александр Белл Браунмен келісіммен байланысты болды. Содан кейін Хаббард мырза мәселені өз қолына алуға шешім қабылдады. нобай|Сұйық түрдегі таратқыш, 1876 жылы 7 наурызда патенттелген және алғаш рет 1876 жылы 10 наурызда сыналған. Реплика. Телефон Тарихы Мұражайының Экспонаты 1876 жылы 14 ақпанда Хаббардтың әріптестерінің бірі, Бэйли және Поллок (Bailey & Pollok) заң кеңсесінің өкілі Энтони Поллок Ескендір Беллдің атынан телеграфты жетілдіруге патент алуға өтініш берді. Сол күні Вашингтондағы патенттік бюроға Уильям Болдвин (Уильям Д.Балдвин) келіп, Элиш Грейдің атынан сұйық таратқышқа патент алуға өтініш берді. Бұл екі сурет бір-біріне өте ұқсас болды, бұл Александр Беллдің бәсекесіне күмән тудырды.
Екі өтінімді зенас Фиск Уилбер мырза қабылдады. 19 ақпанда ол Поллок мырзаға Беллдің өтініші Грей мырзаның дизайнын көшіретінін жазды. Содан кейін Поллок пен Бэйли оның бастығы Эллис Спеарға жүгінуге шешім қабылдады (патенттердің Актинг Кеңесі, Эллис дауысы). 24 ақпанда олар оған сол күні өтінімдерді талдағанын жазды және Беллдің өтініші бірнеше сағат бұрын берілгенін анықтады. Спеар мырза Фиск Уилбердің шешімін жоққа шығарды және 25 ақпанда екі тарапқа да қақтығыс аяқталды деп хабарланды.
1876 жылы 7 наурызда Александр Беллге №174465 патент берілді, ол тарихтағы ең қымбат патент ретінде танылды.
1876 жыл дың 10 наурызында Александр мен Томас Ватсон сұйық түрдегі таратқышпен тәжірибе өткізіп жатқан еді. Аңыз бойынша, екеуі екі бөлмеге бөлініп жұмыс жасап жатқан кезде, Александр батареядан шалбарына аяқ астынан қышқылды төгіп алады, сосын "Ватсон, бері келіңізші, сіз маған керексіз!" деп айғайлайды. Ватсон оның дауысын естімеді, бірақ қабылдағыштан алғаш рет сол сөзді естіді. Ол сол мезетте Беллдің бөлмесіне жүгіре кіріп "Мен сіздің әр сөзіңізді естідім!" деп айғайлады. Александр басында не болып жатқанын түсінбеді, ол өзінің күйіп қалған жарасын айтып жатыр еді, тәжірибенің табысты болғанын естіп өзінің жарасы туралы ұмытып кетті. Сол уақыттан бастап күні-түні қабылдағыш пен таратқыштың орындарын ауыстырып не бір нәрселерді айтты, соның ішінде "Құдайым, патшайымды сақтай гөр" деген сөзді де ұмытпады. Сосын жұртшылық патентке өтінішті бергеннен кейін бір ай өткеннен кейін ғана неге айлап сөйлескені туралы сауалдар қойды, көпшіліктің сұрақтары кейін бұрынғыдан да көбейе түсті.нобай|Александр Беллдің телефонға алған патенті 07.03.1876 жыл
Экватор
thumb| alt=A.|175px| [[Экватор.]] thumb| alt=A.|175px| [[Экватор|Галактикалық Экватор.]] thumb| alt=A.|175px| [[Экватор.]] thumb| alt=A.|175px| [[Экватор.]]
Александр Грэхэм Белл
Телефон компаниясын құруы
1877 жылдың сәуірінде Чарльз Уильямстың үйінен оның шеберханасына дейін ұзақтығы 5 км-ге созылатын телефон желісін орнатты. Бір күні, 1877 жылдың мамырында Эдвин Холмстың ұлы өз жұмыстарымен Уильямстың шеберханасына соға кетеді, олардың телефонды қалай қолданып жатқанын көреді. Эдвин Томас Холмсқа телефон коммутаторын құру туралы идея келіп, оны ол Гардинер Хаббардпен бөліседі. Бостондағы Холмстың кеңсесінде көптеген клиенттердің үйінде күзет құрылғыларына тартылған күзет дабылдамасының пульті болған еді. Эдвин клиенттерге телефон орнатуды және кеңсесінде оларды бір-бірімен жалғауды ұсынды. Бұл ұсыныс мистер Хаббардқа ұнады және осы тәжірибе жасалады. Холмстың көптеген клиенттері жаңалықты қуана қабылдап, өз кеңселеріне осылай қоюды қалады, ал Хаббард оларға жалға телефондар бере бастады. Холмстың кеңсесінде абоненттер бір-бірімен байланысатын ауыстырып қосқыштар жасалып шықты. 1877 жылдың тамызында Беллдің компаниясы 778 телефон орнатты, олардың 700-ден астамы Холмстың кеңсесі арқылы жалғанды.
Экватор
Экватор (лат. aequator – теңестіргіш):
Пайдаланылған әдебиет
Санат:Астрометрия Санат:Ендіктер Санат:Тропиктер
Александр Грэхэм Белл
Телефон компаниясын құруы
1877 жылдың мамырында телефон аппараттарында "Беллдің тұтқасы" немесе "майлы баспа" деп аталатын ыңғайлы қабылдағышы пайда болды. Бұл құрылғыны Пенсильван Университетінің (University of Pennsylvania) түлегі Александр мен Уильям Ченниң (William Channing) жасап шығарған болатын. Олар бұрын Бостонның өрт дабылдамасы жүйесін орнатқан еді. Ченниңгтің Пенсильван Университетінде телефон тұтқасын ойлап тапқан алғашқы және жалғыз өнертапқыш деп есептейді, бұл университет түлектері жайлы ақпаратта да көрсетілген.
Өлімі
Белл қант диабетімен науқастанып жүрген еді. 1922 жылдың 2 тамызында пернициозды анемиядан Баддек қаласының маңындағы Бейн Брей помещик меншігіндегі өз жер иелігінде қайтыс болды. Оның өлімінен кейін Құрама штаттың (13 миллионнан астам) барлық телефоны аза тұту ретінде бірер минутқа ажыратылды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым докторлары Санат:Өнертапқыштар Санат:Шотландия өнертапқыштары Санат:Канада өнертапқыштары Санат:АҚШ өнертапқыштары Санат:Кәсіпкерлер Санат:Канада кәсіпкерлері Санат:АҚШ кәсіпкерлері Санат:Шотландия ғалымдары Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері Санат:Машина жасаушылар
Зэйн Малик
Зэйн Джаваад Малик (Zayn Javaad Malik) — 1993 жылы 12 қаңтарда Брэдфорд қаласында дүниеге келді. Ол дүниежүзіне танымал «One Direction» атты ағылшын-ирландық топтың бұрынғы мүшесі.
Отбасы
Зэйн ағылшын-пәкістан отбасында дүниеге келген. Ол - мұсылман, жартылай пәкістандық, жартылай ағылшын. Әкесі пәкістандық Ясер Малик, анасы ағылшын Триша Малик. Оның 3 қарындасы бар: Дония (21 жас), Валия (15 жас) және Сафаа (12 жас).
Мектеп жылдары және өнер жолының басы
Зэйн өз оқуын "Lower Fields" мектебінде бастады, сосын "Tong" мектебіне көшті. Өз оқуын мемлекеттік жалпыға білім беру мектебінде аяқтады. Оны араласқан қаны үшін алдыңғы екі мектепке қабылдаған жоқ. Мемлекеттік жалпыға білім беру мектебіне түскенде, Зейн сұхбатта, ол өзінің бет-әлпеті мен ата-тегін мақтан тұтқанын айтты. "The X-Factor" бағдарламасына барудың алдында оның атасы қайтыс болды. Зэйннің денесінде Вальтер атасының аты араб тілінде жазылған. "The X-Factor" бағдарламасының басында, Малик «Мен тәжірибе іздегенмін» деп айтқан. Әлемге әйгілі Ашер, Бруно Марс, Майкл Джексон сияқты әртістерден үлгі алған. Бағдарламада Марио атты американдық әншінің «Let Me Love You» әнін орындады. Зэйн темекіге құнықты, бірақ өзіне сенімді болып, шылым шегуді тастайын деді. Бірақ бірнеше рет қолынан келмеді.
Железное (Солтүстік Қазақстан облысы)
Железное — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Преснов ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2013 жылға дейін қысқарған "Железин ауылдық округі" орталығы болған.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 761 адам (379 ер адам және 382 әйел адам) болса, 2009 жылы 570 адамды (287 ер адам және 283 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Альберт Эйнштейн
Альберт Эйнштейн (Albert Einstein; 14 наурыз 1879 жыл, Германия, Ульм қаласы – 18 сәуір 1955 жыл, АҚШ, Нью-Джерси штаты, Принстон) — қазіргі Германия жерінде туып өскен физик-теоретик, заманауи физиканың екі негізгі тірегінің бірі болып есептелетін салыстырмалылық теориясының негізін қалаушы (екіншісі квантты механика). Эйнштейн ғылым философиясына қосқан елеулі үлесімен танымал. Ол масса-энергия эквиваленттілігінің формуласы E = mc2 ойлап тапқандығымен әлемге әйгілі. 1921 жылы "теориялық физикаға қосқан үлесі үшін, фотоэлектрлі эффект заңын ашқандығы үшін, кванттық теорияның дамуына қарай қадамдары үшін" физикадан Нобель сыйлығының иегері атанды. Атақты ойшыл және қоғам қайраткері, әлемнің алдыңғы қатарлы 20-ға жуық университеттерінің құрметті профессоры, КСРО Ғылым Академиясының шетелдік құрметті мүшесі.
Эйнштейннің басты еңбегі — ”Салыстырмалылық теориясы”. Бұдан бөлек 300-ден астам ғылыми еңбектердің, тарих, ғылымдар философиясы және публицистика саласындағы 150-дей кітап, мақалалардың авторы ретінде де танымал. Ол бiрнеше түбегейлi физикалық теорияларды жасады:
1933 жылы Адольф Гитлер билік басына келгеннен сәтте, Америкада жүрген. Еврей ұлтының өкілі болғандықтан, Берлин ғылымдар академиясына, профессор болып жасап жүрген жеріне, қайта орала алмаған. АҚШ-та қалып, 1940 жылы сол елдің азаматтығын алған. Екінші дүниежүзілік соғыс басталар тұста АҚШ Президенті Франклин Рузвельтке фашистерде "өте жойқын бомбының жаңа түрі" пайда болу қауіптілігін айтып, сол бағытта АҚШ та сондай зерттеулер жүргізу қажеттілігін ұсынған. Бұл хат Манхэттон проектісінің пайда болуына әкелген. Антигитлерлік коалицияны қолдаса да, жаңадан ойлап табылған атомдық бөлінуді қару ретінде қолдануды қош көрмеген. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған соң, Эйнштейн бейбітшілікті көп насихаттауға бет бұрып, өмірінің соңын АҚШ-та өткізіп, сол жерде 1955 жылы дүние салған.
Жастық шағы
thumb|220px|left|Энштейн 14 жаста Альберт Эйнштейн 1879 жылы 14 мамырда Неміс империясының Ульм қаласында дүниеге келген. 14 жасынан Швейцарияда тұрған. Цюрихтегі политехникумды бітіргеннен кейін (1900) орта мектепте сабақ берді, кейін патент бюросында эксперт (1902 – 1909) болып қызмет атқарды. 1909 – 1911 жылы Цюрих университетінде, 1911 – 1912 жылы Прагадағы Неміс университетінде, 1912 – 1913 жылы Цюрихтегі политехникумда профессор болды. Пруссия ҒА-на сайланғаннан кейін (1913) Берлинге көшіп келді (1914). Мұнда ол 1933 жылға дейін тұрған. 1933 жылдан өмірінің ақырына дейін Принстондағы (АҚШ) Іргелі зерттеулер институтының профессоры болып жұмыс істеді.
Ғылыми жұмыстың басы
Эйнштейннің ғылымдағы басты еңбегі – салыстырмалық теориясы. Бұл теорияның жасалуы нәтижесінде кеңістіктің, уақыттың және тартылыстың жаңа қасиеттері ашылды, олардың бір-бірімен байланыста болатындығы дәлелденді. Салыстырмалық теориясы жарық жылдамдығына жуық жылдамдықпен қозғалатын нысандар (негізінен элементар бөлшектер, ғарыштық сәулелер, т.б. ) мен күшті тартылыс өрісінде өтетін процестерді зерттеу үшін қолданылатын теор. негіз болды. Эйнштейн жарықтың кванттық теориясы, кездейсоқ процестер теориясы, магнетизм, т.б. салалар бойынша да маңызды жаңалықтар ашып, зерттеулер жүргізді. Эйнштейннің салыстырмалық теориясының тұжырымдарын сол кезде кейбір ғалымдар мойындамағанымен, қазіргі кезде ол – жалпы жұртшылық мойындаған ілімге айналды. Эйнштейн – көптеген ғылым академиялары мен ғыл. қоғамдардың мүшесі. Нобель сыйлығының иегері (1921). 1927 жылы КСРО ғылым академиясының құрметті мүшесі болып сайланды.
Өмірінің соңы
Денсаулығы қатты нашарлаған Эйнштейн 1955 жылы 18-сәуірде 76 жасында АҚШ-тың Принстон қаласында көз жұмады. Көзжұмар алдын жазған хатында: ”Мен Жердегі тапсырмаларымды орындадым” деген сөзді жазған. Принстон ауруханасында жатып, көз жұмар кезінде немісше күңкілдеген екен. Алайда, оның сөздерін американдық медбике ұқпаған. Альберт Эйнштейн — американдық Time журналының “Ғасыр адамы” атағына ие болған тұлға.
Отбасы
Эйнштейн Милева Маричты 1896 жылы Цюрихте, Политехникумда бірге оқып жүрген кездерінде кездестірген. Ол кезде Альберт 17, Милева 21 жаста еді. Эйнштейннің ата-анасы қарсы болғанына қарамастан, екеуі 1903 жылдың қаңтарында үйленген. Бұл суретте Эйнштейн екінші әйелі Эльзамен бірге тұр. 1917 жылы 38 жасында ойшыл ауырып қалады. Германияда соғыс жүріп жатқанда Альберт ой еңбегімен белсенді түрде айналысып, дұрыс тамақ ішпей, бауыр ауруына шалдығады. Сосын асқазан жарасы пайда болады. Ойшылға күтім көрсетуді анасы жағынан немере, әкесі жағынан шөбере әпкесі болып келетін Эльза Эйнштейн-Ловенталь өз мойнына алады. Ол өзінен үш жас үлкен, ажырасқан, екі қызы бар әйел еді. Альберт пен Эльза бала кезінен дос болып өскен, ал бұл жағдай екеуінің арасын одан әрі жақындатады. Өзінің атақты інісіне қамқорлық көрсете білген Эльза ғалым бірінші әйелі Милева Маричпен ажырасқан бойда оған тұрмысқа шығады. Ал Эльзаның екі қызын Альберт асырап алып, жақсы әке бола білген.
Қызықты деректер
1952 жылы Израиль президенті Хаима Вейзманна (Chaim Weizmann) қаза тауып, Израиль премьер-министрі Давид Бен-Гурион (David Ben-Gurion) Эйнштейнге Президент тағын ұсынған. Қазіргі күнге дейін Израиль Президентін Парламент дауыс беру арқылы таңдайды. Эйнштейн бұл ұсынысқа қуанышты екенін білдіре отырып: "Израиль мемлекетінің ұсынысына ерекше қуаныштымын, өкінішке орай, оны қабылдамауға міндеттімін", - деп жауап хат жазған екен. Сонымен қатар 1952 жылдың 14 наурызында Сейсс атты фотограф Эйнштейннен ойланып отырған түр көрсетуін (бір деректерде, камераға қарап жымиюын) өтінеді. Бұл сөзге Эйнштейн дәл осылай тілін шығарып жауап берген. Осы әрекетімен Альберт ғалымдардың тек ой түбіне тереңдеген ойшыл ғана емес, өмірге құштар қарапайым адамдар екенін де көрсеткісі келген. Сурет жария болғаннан кейін ғалым оның ең сәтті сурет екенін мойындаған. Қоғамда қалыптасқан ғалым бейнесі туралы стереотип ойшылды мезі етсе керек. Бұл суретті Эйнштейн өз достарына жаңажылдық құттықтау хаты ретінде жіберген. Барлығы 9 түпнұсқа сурет басылып, 2009 жылы оның біреуі 74 000 долларға сатылған екен.
Дереккөздер
Санат:Ульмде туғандар Санат:Принстонда қайтыс болғандар Санат:Германия физиктері Санат:АҚШ физиктері Санат:Швейцария физиктері Санат:XX ғасыр физиктері Санат:Физикадан философия докторлары Санат:Корольдік астрономиялық қоғамы алтын медалінің иегерлері Санат:Pour le Mérite орденінің иегерлері Санат:Альберт Эйнштейн Санат:Космологтар Санат:Пацифистер Санат:Социалистер Санат:Германиядан АҚШ-қа қоныс аударғандар Санат:Вегетариандық қозғалыс белсенділері Санат:Германия филателистері Санат:АҚШ филателистері Санат:Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшелері Санат:Француз ғылым академиясының мүшелері Санат:Ресей ғылым академиясының (1917-1925) корреспондент мүшелері Санат:КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшелері Санат:КСРО Ғылым Академиясының құрметті мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері Санат:Геттинген ғылым академиясының мүшелері Санат:Бавария ғылым академиясының мүшелері Санат:Жапон ғылым академиясының құрметті мүшелері Санат:Үнді ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:Цюрих университеті оқытушылары Санат:Принстон университетінің профессорлары Санат:Сионизм тұлғалары Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Германия) Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Швейцария) Санат:Жюль Жансен сыйлығының иегерлері Санат:Копли медалінің иегерлері Санат:Маттеуччи медалінің иегерлері Санат:Макс Планка атындағы медалдің иегерлері Санат:Бернард медалінің иегерлері Санат:Есімі физикалық өлшем бірліктеріне берілген ғалымдар Санат:Росток университетінің құрметті докторлары Санат:Принстон университетінің құрметті докторлары Санат:Оксфорд университетінің құрметті докторлары Санат:Кембридж университетінің құрметті докторлары Санат:Глазго университетінің құрметті докторлары Санат:Гарвард университетінің құрметті докторлары Санат:Париж университетінің құрметті докторлары Санат:Женева университетінің құрметті докторлары Санат:Күлі шашылған адамдар Санат:Пантеистер Санат:Почта маркаларындағы тұлғалар Санат:Ақша белгілеріндегі тұлғалар
Порыш
Порыш — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама өзенінің сол жағалауынан 1261 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 131 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жанартау әрекетінен кейінгі процестер
Жанартау әрекетінен кейінгі процестер — магмалық процестер әрекетінен кейін ғана болатын минерал қалыптастырушы процестер жиынтығы.Бұл процестердің басты-басты агенттері —жанартау эманациялары, эксгаляциалары және гидротермалар. Жанартау эксгаляциялары мен эманациялары дегеніміз нақтылы жанартаумен тектік байланыста туындайтын, сол жанартаудың қарқынды әрекеттерінен кейін де өз белсеңділігін тоқтатпайтын ұшпа газдар жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Табиғат Санат:Жанартаулар
Ильяна
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 909 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 94 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 90 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
NGC 7294
NGC 7294 — Оңтүстік Балық шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7294 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69088, IC 5225, ESO 533-44, MCG -4-53-9, AM 2229-253.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
Тотығу (көлік)
Тотбасу, тотығу - сыртқы ортамен әрекеттесу әсерінен пайда болатын химиялық немесе электрохимиялық үрдістердің салдарынан қатты денелердің тотығуы және өздігінен бұзылуы.
Тотығуға тұрақтылық - заттардың тот басуға қарсыласу қабілеті.
Атмосфералық тотығу(тот басу) - атмосфералық факторлар әсері натижесінде болатын тотығу.
Газдың әсерінен тотығу - сыртқы ортаның газ тәріздес компоненттерінің әсерінен пайда болатын тотығу.
Таңдамалы тотығу - балқыманың бір компонеті, қаттырақ бұзылатын тотығу (мысалы, мырыштың құрамындағы жез).
Түйісіп тотығу - электролит ортасындағы әр түрлі материалдардың беттесуінен (жергілікті) тотығу.
Жергілікті тотығу - тозықтықтың бөлінген жерлерінде болатын бұзылу тотығуы.
Питтингтік тотығу - жіңішке канал түрінде жазықтықтан терендікке таралатын бұрылу (жергілікті) тотығуы.
Химиялық тотығу - электролиті ортада болатын тотығу.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Таужыныстарын бұрғылап-аттырып қопару
Таужыныстарын бұрғылап-аттырып қопару — 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Е. Т. Сердалиев. Беттер саны — 360.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Дәуір баспасының кітаптары
Тiлдердi дамыту мен қолдану бағдарламасы
"Қазақстан Республикасында тiлдердi дамыту мен қолдану" - 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы. Оны Қазақстан Республикасының Президентi 2011 жылғы 29 маусымдағы № 110 Жарлығымен  қабылданды.
•	мемлекеттiк тiлдi оқытудың әдiснамасын жетiлдiру және стандарттау;
•	мемлекеттiк тiлдi оқытудың инфрақұрылымын дамыту;
•	мемлекеттiк тiлдi оқыту процесiн ынталандыру;
•	мемлекеттiк тiлдi қолданудың мәртебесін арттыру;
•	мемлекеттік тілге сұранысты арттыру;
•	қазақ тiлiнiң лексикалық қорын жетiлдiру және жүйелеу;
•	тiл мәдениетiн жетiлдiру;
•	коммуникативтiк-тiлдiк кеңiстiктегi орыс тiлiнiң қызмет етуi;
•	Қазақстандағы тiлдiк әралуандықты сақтау;
•	ағылшын және басқа да шет тiлдерiн оқып-үйрену
Қазақстанда Тілдерді дамыту мен қолдану бағдарламасын жүзеге асыру нәтижесінде мынадай негізгі көрсеткіштерге қол жеткізілуге тиіс:
•	мемлекеттiк тiлдi меңгерген ересек тұрғындардың үлесiн («Қазтест» тапсырудың нәтижесi бойынша 2014 жылға қарай - 20%, 2017 жылға қарай - 80%, 2020 жылға қарай - 95%);
•	мемлекеттiк тiлдi В1 деңгейiнде меңгерген мектеп түлектерiнiң үлесiн (2017 жылға қарай - 70%, 2020 жылға қарай - 100%);
•	мемлекеттiк бұқаралық ақпарат құралдарындағы қазақ тiлiндегi контенттiң үлесiн (2014 жылға қарай - 53%, 2017 жылға қарай - 60%, 2020 жылға қарай - 70%);
•	тұрғындардың ономастикалық комиссиялардың жұмысындағы шешiм қабылдау процесiн талқылау кезiнде қоғамдық қолжетiмдiлiк пен ашықтық қағидаттарының сақталуына қанағаттанушылық дәрежесiн (2014 жылға қарай - 60%, 2017 жылға қарай - 75%, 2020 жылға қарай - 90%);
•	қазақ тiлiнiң реттелген терминологиялық қорының үлесiн (2014 жылға қарай - 20%, 2017 жылға қарай - 60%, 2020 жылға қарай - 100%);
•	республикадағы орыс тiлiн меңгерген ересек тұрғындардың үлесiн (2020 жылға қарай - 90%); •	ұлттық-мәдени бiрлестiктер жанындағы ана тiлдерiн оқытатын курстармен қамтылған этностардың үлесiн (2014 жылға қарай - 60%, 2017 жылға қарай - 80%, 2020 жылға қарай - 90%);
•	республикадағы ағылшын тiлiн меңгерген тұрғындардың үлесiн (2014 жылға қарай - 10%, 2017 жылға қарай - 15%, 2020 жылға қарай - 20%);
•	үш тiлдi (мемлекеттiк, орыс және ағылшын) меңгерген тұрғындардың үлесiн (2014 жылға қарай - 10%, 2017 жылға қарай - 12%, 2020 жылға қарай - 15 %-ға дейiн) ұлғайту.
Бағдарламада көзделген барлық iс-шаралар ұлт бiрлiгiн нығайтудың маңызды факторы ретiнде мемлекеттiк тiлдi дамытудың басымдығына негiзделген және азаматтардың рухани-мәдени және тiлдiк қажеттiлiктерiн толық қанағаттандыруға бағытталған.
Марштар
Марштар - теңіздің биік көтерілуі немесе жел көтерме кезінде ғана су басатын жазық теңіз жағаларының ойпаң жерлері. Ваттардан жоғары орналасады да, жағалық шағылдармен көмкеріледі. Әдетте, қарашірінді мол топырақтар қалыптасатын тұнба немесе құмды-тұнба тасындыларынан құрылады. Оларда шалғындар, көбінесе түзсүйгіш өсімдіктер өседі, кейбір жерлері батпақты болады. Марштардың құрғатылған және егін егілген жерлерін польдер деп атайды.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Арисера
Арисера (Aricera) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Армамар муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Серік Шаяхметұлы Ақымбеков
Серік Шаяхметұлы Ақымбеков (28.11.1949 жылы туған, Көксу ауданы, Мұқыры ауылы) — қоғам қайраткері.
1971 ж. Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылық институттын,
1981 ж. Алматы жоғары партия мектебін бітірген.
1973-1976 ж. Киров ауданында агроном, ауданы комсомол комитетінің хатшысы, 1-хатшысы,
1976-1981 ж. Қазақстан ЛЮК О Талдықорған облыс комитетінің 1-хатшысы,
1981-1988ж. Гвардия ауданы партия комитетінің 2-хатшысы ауданы кенесі атқару комитеті төрағасы, Киров ауданы партия комитетінің 1-хатшысы,
1988-1989 ж. Қазақстан КП ОК аграрлық бөлімі меңгерушісінің орынбасары,
1989-1991 ж. Қазақстан КП Талдықорған облыс әкімшілігінің басшысы, әкімі, 1996 жылдан ҚР ауыл шаруашылық министрі болды.
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Талдықорған облысының әкімдері
Тлянкин-Игый
Тлянкин-Игый — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тукан өзенінің сол жағалауынан 201 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сандуғаштар
Сандуғаштар (Sylviidae) - торғайтәрізділер отрядының 73 тұқымдастарының біреуі. Кішкене өте кішкене денелі (6-40 г) бунақденежегіш, ағаш бұталарда көбірек өмір сүретін құстар. Сыртқы кейпі сандуғашқа, шырылдаққа және айқабаққа тән; денесі сымбатты, басы онша үлкен емес және тұмсығы жіңішке, екі жағынан қысыңқы болып келеді. Қауырсын жабыны - жұмсақ, тегіс. Реңінде қарапайым, онша ашық емес - сүр, қоңырқай, қоңырлау, ақшыл, жасылдау және сарғыш реңктер басымырақ болады. Аталығы мен аналығының өңдері бірдей, сондай-ақ тіпті жас сандуғаштардың реңі ересектерінен ажырату оңай емес.
Өмір сүру дағдысы
Көбінесе бұталарда, сирек те болса ормандарда, биік өскен шөптесін қалың шалғындарда мекендейтін жылпос, ширақ құстар. Кейбіреулері тропиктік қалың жыныста өмір сүруге бейімделген. Моногамиялы, әдетте бір маусымға жеке-дара жүп түзіп, орын тебеді. Тіпті жылыстау кезеңінде үлкен топқа жиналмайды. Жыл құстары және тек қана нағыз оңтүстікте таралған - көшпенді немесе отырықшы құстар.
Казалетто-ди-Сопра
Казалетто-ди-Сопра (Casaletto di Sopra) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Кремона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 586 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 73 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 26014.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Patrizio.
Бүйрек артериясы
Бүйрек артериясы
Бүйрек артериясы іштік қолқадан басталады. Ол бүйректі қанмен қамтамасыз етеді. Оң бүйрек артериясы сол бүйрек артериясына қарағанда жуандау болады. Бұл артериялардан несепағарға, бүйрек қапшығына тармақтар тарайды. Бүйрек қанды бүйрек артериясынан алады. Бүйрек қақпасынан кІргеннен кейін артерия қантамыры майда артерияларға тармақталады. Артериялар Шумлянский-Боумен денешесіне кіріп, капилляр торы түзіледі. Капилляр торынан шыққан соң түтікшелерге қарай бағыт алады, ол жерде екінші майда артерия торына айналады. Сөйтіп, бүйректе екі артериолалардың торы пайда болады. Бүйректің артерия тамыры венаға бірігіп, ол төменгі қуыс венаға құяды. Денедегі барлық қан бүйректен өтеді. Тәулігіне бүйректен 150-180 л қан ағып өтеді.Бүйректе қан сарысуынан зәр пайда болады. Зәрдің пайда болуы екі сатыдан тұрады: капилляр шумағында сүзілу (фильтрация) және түтікшелерде қайта сорылу (реабсорбция).
Дереккөздер
А 24 Адам анатомиясы. – Алматы: “Aруна” баспасы. – 208 бет. – Сер.: “1100 қызықты деректер”. ISBN 978-9965-26-610-2
1236 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1236 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Серік Сәрсембайұлы Бердалин
Серік Сәрсембайұлы Бердалин (6 шілде, 1947 жыл) — КСРО және қазақстандық футболшы, футбол бапкері. 1995-97 жылдары Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының бапкері болған. Қазақтан құрамасының Бақтияр Байсейітов пен Бауыржан Баймұхамедовтен кейінгі үшінші бапкері.
Карьерасы
Он шақты жыл Қарағанды клубтарында ("Шахтер", "Теміртау") ойнап, 1978 жылы бапкерлік карьерасын Қарағандының "Шахтерін" жаттықтырудан бастады.
Марапаттары
Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген бапкері және Қазақстан спортының еңбегі сіңген спортшы атанған. 1995 жылы Қазақстанның үздік бапкері номинациясының иегері.
Cілтемелер
Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары Санат:Шахтер-Болат ФК ойыншылары Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Шахтер Қарағанды ФК жаттықтырушылары Санат:Ертіс ФК жаттықтырушылары Санат:Жетісу ФК жаттықтырушылары Санат:Қызылжар ФК жаттықтырушылары
Абсорбциялық спектроскопия
thumb| |right Абсорбциялық спектроскопия - спектроскопияның көрінетін (380-780 нм), инфрақызыл (780 – 15*103 мкм) және ультракүлгін (15*103 - 7,5*104) сәулеленулерінің жұтылу спектрін қарастыратын бөлімі. Абсорбциялық спектроскопия әдістері кез келген агрегаттық күйде болатын заттардың электромагниттік сәуле шығаруын сіңіруге негізделген. Атом мен молекулалар электромагниттік сәуле шығаруын сіңіру процесінде энергетикалық козған күйіне ауысады. Сіңірілген сәуле зат атомы мен молекулаларының айналмалы, тербелмелі, ілгерілемелі энергияларын арттыруға жұмсалады. Кейбір жағдайда мұндай энергия фотохимиялық құбылыстарға да пайдаланылады.
Сәуле шығаратын объектілердің түріне карай: абсорбциялық спектроскопияны атомдық және молекулалық деп екіге бөледі. Атомдық абсорбциялық спектроскопияда талдау жасалмай тұрып-ақ зат құрамына енетін, аз мөлшерде болса да, атомға не иондарға дейін ыдырай алатын элементтер анықталады. Молекулалық абсорбциялық спектроскопияның артықшылығы спектрді алу кезінде заттың өзгеріссіз қалатындығымен түсіндіріледі. Әсіре күлгін (ультра - әсіре), көрінетін және инфрақызыл спектр аймақтарында зерттелетін зат молекулаларының немесе иондардың сәуле шығаруын сіңіруге негізделген молекулалық абсорбциялық талдау кезінде заттың тек элементтік құрамы жөнінде емес, молекулаларының құрылысы жөнінде де мәлімет алуға болады. Мысалы, осы әдіспен алюминий хлоридінің бетіндегі будың AlCl3 және Аl2Сl6 молекулаларынан тұратыны, сұйық және қатты күйдегі алюминий хлоридінің қосарласқан димер молекула түрінде болатыны; алюминий үш хлоридінің эфирлі ерітіндісінде AlCl4 және AlCl3 иондарының кездесетіні; жұптасқан аллюминий хлоридінің молекуласында соңғы Al-Cl және Al-Cl-Al байланысының барлығы анықталған.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Спектроскопия Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Александр Николаевич Подушкин
Александр Николаевич Подушкин (19.3.1953 жылы туған, Өзбекстан, Бекобод қ.) – тарих ғылмының докторы (1999), профессор (2003).
Ғылыми еңбектер
«'Арысская культура Южного Казахстана IV в. до н.э. – VI в. н.э.'» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Отырар шұратындағы көптеген ескерткіштерді ашып, зерттеді. 30-дан астам ғылыми жарияланымның, 4 монографияның авторы.
1975 – 77 жылдары институтта стажер-зерттеуші бола жүріп, археолог мамандығын алды. 1977 – 79 жылдары Кеңес Армиясы қатарында болды. 1979 жылдан Шымкент педогогикалық институтында, Халықаралық  қазақ-түрік университетінің Шымкент бөлімшесінде, Шымкент институтында лаборант, кабинет меңгерушісі, оқытушы, аға оқытушы, КСРО тарихы, Қазақ КСР тарихы, Қазақстан тарихы кафедраларының доценті, профессоры. 1986-87 М.ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің аспирантурасында оқыды. Александр Подушкин Қазақстан және Оңтүстік Қазақстанның археологиясы, тарихы, мәдениеті жайында жазылған 4 монография мен 20-дан астам ғылым мақалалардың авторы. «Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 10 жыл» мерекелік медалімен марапатталған.
Павел Недвед
Павел Недвед (1972) — футболшы. Павел Недвед 1972 жылы тамыздың 30-ында Чехияның Хебта елді мекенінде туған. Бойы 1 метр 77 сантиметр, салмағы 70 килограмм. "Алтын топтың" иегері, 2003 жылғы Еуропаның ең үздік футболшысы. World Soccer версиясы бойынша әлемнің 2003 жылының ең үздік футболшысы.
Өмірбаяны
1994 жылы 5 маусымда Ирландия құрамасына қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет Чехия құрамасы сапында алаңға шықты. 1996, 2000, 2004 жылдары Еуропа чемпионатына, 2006 жылы әлем чемпионатына қатысты.
2006 жылғы әлем чемпионатынан соң құрамадағы карьерасын тәмамдады.
Сілтемелер
Санат:Чехия футболшылары Санат:Чехия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Славия Прага ФК ойыншылары Санат:Лацио ФК ойыншылары
Элва (Оклахома)
Элва (Alva) — Оклахома штатының Woods округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4945 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.1 км² шамасында. FIPS коды — ?.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Alva, Oklahoma
Пиберри
Пиберри — кофе жемісі екі дәннен тұрады. Кейде бір дәннен тұратын түрі кездеседі. Кофенің осындай түрін пибери деп атайды. Кейде мұндай кофе түрі жеке сорт есебінде сатылады. Жаңа Гвинеядан әкелінетін дәндерден дайындалатын кофенің түрін пер-кофе деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Кофе
NGC 2797
NGC 2797 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Вазанти
Вазанти (Vazante) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Солтүстік-Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Паракату экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 023 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 903,07 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Лимпах (Берн)
250px|thumb|Картада орналасуы Лимпах (Берн) (Limpach BE) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Фраубруннен округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Сэха
Сэха — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сейда өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Плуфраган
Плуфраган (Ploufragan) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22215, пошта индексі — 22440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11054 адамды құрады. Халық тығыздығы — 408,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Компьютерлендіру
Компьютерлендіру- компьютерлерді жасап шығару және оларды әлеуметтік, экономикалық және рухани өмірдің барлық саласында қолдану процесі. Компьютерлендіру өнеркәсіптегі, ауыл шаруашылығындағы, ғылымдағы, басқару және телекоммуникация жүйелеріндегі, көліктегі, әскери істердегі, тұрмыстағы және т.б. процестерді толық немесе жартылай автоматтандыруға және жаңа технологиялық процестер мен материалдарды жасауға мүмкіндік береді. Қазірдің өзінде адамзат жинақтаған барлық ақпарларды іс жүзінде компьютерлердің есіне сақтауға және оларды экономикалық, технологиялық, әлеуметтік және мәдени мақсаттарға қолдануға техникалық мүмкіндік бар. Қазіргі компьютерлендіру радиоэлектрониканьң тууына орай XX ғасырдың 40 — 50 жылдары басталды. Бүгінгі таңда ілезде бірнеше миллион амалдарды орындайтын, орасан көп нәрсені есте сақтайтын, әлденеше мәлімет толқынын бір мезгілде өңдеп, кейбір логикалық ойларды іске асыратын, кәдімгі тіркестерді окитын, күрделі бейнелерді танитын, үш өлшемдік түсті көретін жөне т.б. микрокомпьютерлер мен микропроцессорлар жасалуда. Адамның ойлауына тән бірқатар тиімді танымдық рәсімдерді (диагноз қою, талдаудың кейбір формаларын лезде бағалау, т.е.с.) іске асыратын, "жасанды адам" бағдарламасын құруға әкелетін бағдарлаудың принципті жаңа тілі жасалуда. Кәдімгі тілде және арнайы математикалық дайындықсыз адам мен компьютердің сөйлесу мүмкіндігі де іске асырылмақ. Осы мақсаттарға жету— ой еңбегін автоматтандыруды жеңілдететін қазіргі "компьютерлік төңкерістің" маңызды міндеті. Ол өндірісті жеделдетуге, басқаруды жетілдіруге, қоғамның материалдық жағдайы мен мәдени дәрежесін көтеруге және адам беделін бағалауға ықпал етеді.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Өгейшөп
Оның биіктігі 20 – 100 см. Сабағы өрлеп өседі. Жапырақтары ірі, қабыршақ тәрізді, қоңыр-күрең түсті, сабаққа кезектесіп орналасады. Сарғылт түсті гүлі қос жынысты, жеке-жеке сабақтың ұшында жетіледі, жапырағынан бұрын пайда болады.