cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Берген (Кирн)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 445 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 34 006. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Фридт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Мичаю (өзен)
Мичаю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы БАР/ПЕЧОРА/1140/5/91 орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жовиания
Жовиания (Joviânia) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Оңтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мея-Понти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7260 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 454,884 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1958 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Ат құйрығын кесу
Ат құйрығын кесу (дәстүр). «Ат құйрығын кесіңдер, хан талау қылып алыңдар!» (Жанкісі). Ел арасында әртүрлі жағдайлармен қақтығысқан, енді көрместей болып біржола кетіскен, бітіспес адамдар өз елінен, туған-туысқандарынан безіп кетеді. Мұндай жағдайда ол өз атының қыл құйрығын кесіп, қолын төбесіне қойып елден шығады. Бұл енді келмеудің, ағайыннан, елден безінудің, ащы араздықтың, артына қарамай кетудің өліммен тең өте ауыр шарасы. «Ат құйрығын кесіп кетті» деген сөз осыдан шыққан. Мысалы Шәкәрімнің «Қалқаман-Мамыр» дастанында Қалқаман батыр өзін оққа байлаған ел-жұртынан осылай кеткен. «Ат құйрығын кеспе», «төбеңе қолыңды қойма» деген тыйым осындайдан қалған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Френ (Валь-де-Марн)
Коммунаның INSEE коды — 94034, пошта индексі — 94260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25390 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7092,18 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-де-Марн департаментінің коммуналары
Хайнобовка
Хайнобовка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Содошка өзенінің сол жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Діни сенім бостандығы құқығы
thumb Қазақстан Республикасының басқа мемлекеттердін азаматтары және азаматтығы жоқ адамдар жеке өзі, сондай-ақ басқалармен бірге кез келген дінді еркін ұстануға немесе ешқайсысын ұстанбауға хұқылы, дінге деген, құдайға құлшылық жасауға, діни жоралар мен рәсімдерге, дінді оқып-үйренуге қатысуға немесе қатыспауға көзқарасты айқындау кезінде қандай да бір күштеп мәжбүр етуге жол берілмейді. Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, ешкімнің де өз діни сенімдерін себеп етіп азаматтық міндеттерін атқарудан бас тартуға қақысы жоқ.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Қармыс Досанов
Қармыс Досанов (15. 05. 1922 жылы туған, Жаңажол мекені, қазіргі Қарақалпақ ACCP-i, Хожелі ауд.) — қарақалпақ совет ақыны, жазушы, 1949 жылдан КОКП мүшесi.
Жетіру тайпасының Табын руының Қарақойлы бөлімінен шыққан. Қармыс Досановтың алғашқы өлеңi 1938 жылы жарық көрді. Содан берi оның «Қызыл байрақ», «Ақын даусы», «Таң самалы» т. б. өлеңдер жинағы, поэмалары басылды. Ұлы Отан соғысы тақырыбықа жазылған «Бiрiншi салют» романын (1959) т. б. повестерiн жариялады. «Арал даусы» атты пьесасы (1970) Қарақалпақ драма театрының сахнасында қойылды.
Дереккөздер
Санат:1922 жылы туғандар
Санат:Жазушылар
Өгізшағала
Өгізшағала (Larus cachinnans) – шағала тұқымдасына жататын құс.
Сипаттамасы
Ересек өгіз шағаланың басы, мойны, құйрығы, және бауыры ақшыл, ал арқа жоны мен қанат қауырсындары күңгірт сұр болып келеді. Тұмсығы сары, ұшы қызыл сарғыш келеді. Қара түсті қанатының ұшы ақ теңбілді, аяғы – қызғылт. Қыста төбесінде қошқыл секпілдер болады. Дене тұрқы 60 см-дей, қанатын жазғандағы алымы – 1,3 м, салм. 700 – 1800 г., қанаты 400-485 мм, табан сүйектері 55-88 мм, тұмсығы 47-65 мм. Өгізшағала Қазақстан жеріндегі шағалалардың ең ірісі.
Мекені
Тұзды және ірі тұщы су қоймаларын мекендейді. Өгізшағала – солт-те жыл құсы, оңт-те отырықшы құс. Қазақстанға ерте көктемде (наурыздың басы) ұшып келіп, Балқаш – Алакөл ойысында, Шалқартеңіз, Зайсан көлінің маңында жеке жұптасып, кейде шоғыр түзіп, ұя салады.
Тұрмыс қалпы
Негізгі қоректері шаян тәрізділер мен моллюскалар, сондай-ақ балықтармен, кеміргіштермен, жұмыртқалармен және құстардығ шақа балапандарымен де қоректенеді. Ұясын қамыс пен шөптен салады, кейде табиғылығын сақтау үшін қарапайымдау етіп, кейде айқындап салады. Төсеніш ретінде құрғақ шөп шалаң мен қауырсындарды пайдаланады. Ұяларының көлемі 9 дан 30 см дейін жетеді, диаметірі 20-40 см, кейде одан да үлкен болады. Ұясына 3 жұмыртқа салады. Жұмыртқаларының түсі ашық-жасыл немесе қоңыр қылаң түстес болады, қою сұр теңбілдері бар. Жұмыртқаларының көлемі 69 х 49 мм. Өгіз шағала - мамыр-маусым айларында топтасып келіп ұя сала бастайды. Бірінші жұмыртқасынан бастап  басып оны 26 тәуліктей шайқайды. Қатпайтын теңіздердің жағасын қыстап шығады.
Балапандары бір жарым айда қанаттанып ұшады, суда жақсы жүзеді. Өгізшағала – шағалалардың ішіндегі жыртқышы. Қорек талғамайды, ұсақ кемірушілерді, балықтарды, жәндіктерді жейді. Қыс түсе бастағанда жылы жаққа ұшып кетеді. Отырықшы түрлері Каспий және Арал т-дерін қыстайды.
Дереккөздер
Санат:Шағалалар
Қалмаханов Сейтмахан Қалмаханұлы
1940 жылы туған, 1972 жылы Москваның Жоғары өндірістік көркемсурет училищесін бiтipгeн, кескіндеме өнерімен шұғылданады, ҚР суретшілер Одағының мүшесі Сейтмахан Қалмаханов өзінің шығармашылық  жолын интерьер мен экстерьерлерде жұмыс жасайтын дизайнер ретінде бастап соңғы  он жылын кескіндеме өнеріне арнады. Оны қазіргі кезеңдегі жаңа мәдениетті қалыптастыруға әсер ететін ата-баба рухындағы тарихи феномен қызықтырады. Оның полотноларында осы кезеңге дейін өзінің маңызын  жоғалтпаған дәстүрлі тұрмыс пен дәстурлі  кәсіптің бейнеленуі осыдан. Олар әрқашанда пайымдаулық жағынан нанымды әpi жинақы болып келеді портрет жанрында cypeтші дәyip мен ұрпаққа тән типтік образдарды бейнелеуді артық санайды, соның нәтижесінде сомдаған кейіпкерлері ерекше монументальдық  маңыздылыққа ие. Суретшінің шығармаларынан өз отанына, еліне деген үлкен сүйіспеншілікті көруге болады.
Дереккөздер
1. Қазақстан суретшілері кітабы, 2011ж.
2. ↑http://www.shuak.kz/
Ақпараттық орта
Ақпараттық орта  (Информационная среда; information environment) — пәндік сала туралы ақпараттық жүйеде ашық түрде тіркелмеген ақпарат; әр түрлі пайдаланушылар әр алуан мағынада түсінуі және қолдануы мүмкін ақпарат.
Қалмаханов Сейтмахан Қалмаханұлы
Дереккөздер
Санат: Суретшілер
Ақпараттық орта
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сүт
Сүт — барлық жастағы адамдар үшін жұғымдылығы жоғары оңай сіңетін өнім. 100 грамм сүтте 3 граммға жуық ақуыз, 3,2 грамм эмульгацияланған оңай сіңетін май, көптеген мөлшерде оңай сіңірілген кальций мен фосфор қосындылары, сондай-ақ белгілі мөлшерде А1, В2, Д витаминдері бар және де жазғы уақытта сиыр сүтіндегі бұл витаминдер қыстағыдан едəуір көп болады. 100 грамм сүт организмге 60-қа жуық килокалория береді. Сүт ақуызы негізінен, казеиннен (2,7 %), лактоальбуминнен (0,4 %) және лактоглобулиннен (0,1%) тұрады. Сүт ақуызының 75-96 пайызы организмге сіңімді келеді. Құрамындағы лактоза не сүт қанты тез ашиды. Бұл қасиетті сүт ашытуда пайдаланылады. Минерал заттары органикалық және бейорганикалық қышқыл тұздары түрінде кездеседі. Сондай-ақ, 60-тан астам фермент, әртүрлі гормон (окситоцин, пролактин, фолликулин, адреналин, инсулин т.б.), иммундық заттар (антитоксин, глотинин, онсонин т,б,), газдар (СО2, О2, Н2, NH3), микроорганизмдер болады. thumb|right|210px|Бір стақан сиыр сүті Сүтті пісіріп, бетіндегі қаймағын алып жеп, өзін ішеді, сүттен әртүрлі тағамдар әзірленеді. Сүтті тартып, шикі қаймақ алады. Ешкінің сүтін емге ішеді. Қымыз – биенің сауылған сүті – саумалды ашытып, күбіде пісіп, дайындайды. Өте шипалы, адам жанына күш-қуат беретін сусын.
Сүт сауын малдан, яғни жылқыда — биеден, түйеде — інгеннен, сиырда — сауын сиырдан, қой, ешкіде — саулықтан алынатын сүтті және оның қымыз, шұбат, айран, қатық сияқты өнімдерін бір сөзбен "ақ" деп атайтынын жоғарыда айттық. Сүт және одан жасалатын тағамдардың сапасы да, құнары да, нәрі де өте жоғары болады. Сондықтан да қазақ халқы ақтың орнын басқамен айырбастамайды. "Аузы аққа тиді", "уызында жарыған" немесе "уызында жарымаған" деген сөздер арқылы адам өмірі мен денсаулығы үшін сүттің орны зор екенін көрсетеді. "Ақты төкпе", "ақты аттама", "ақты ысыраптама, малдың желіні кетеді" деген қағида қалыптасқан ел ішінде. Көш алдынан ақ алып шығу, ұшынған өртке қарсы ақ төгу, үйге кірген жыланның басына ақ құйып шығару, кісіге ақтан ауыз тигізу халық дәстүрінде бұлжымас заң, белгіленген жол-жоралғы болған. Ел ішінде, ауылда бұл әдет әлі де сақталған. Балаларға сүт, басқа да ақ ішкізу, дімкәс, науқас адамдарды сүт, қымыз, шұбат, тосаппен емдеу сүттің қазақ өмірі мен тұрмыс-салтында, емшілік өнерінде ертеден келе жатқан тәжірибе қазір де бар. Мыңдаған жылдар мал өсірумен және оның қыр-сырын терең меңгерген қазақ елі оның сүтін тағам ретіңде ұтымды әрі сәтті пайдалана білді. Мысалы, бие сүтінен қымыз, түйе сүтінен шұбат, сиыр, қой-ешкі сүтінен май, қаймақ, құрт, ірімшік, ежігей тағы басқа алуан түрлі тамаша тағамдар жасап даланың дарқан дастарқанын барынша байыпты. Бұлардың бәрі де жеңсік, дару әрі зәру тамаққа айналды. Бір сөзбен айтқанда кәдімгі сүттің өзі де дәмді тағам. Оны қайнатып ішеді, шайға қатады. Сөйтіп сүт және оның өнімдері аты да, заты да халық мәдениеті мен тұрмысындағы айтуға тұрарлық және мақтанарлық дастарқан мәзірі. Демек, сүт қазақтың тағам байлығының бірі жəне оның қайнар көзі.
Сүт – адам мен сүтқоректі жануарлардың сүт безінде лактация кезеңінде түзілетін сұйық зат.
Сүт – бағалы тағамдық өнім. Ана босанғаннан, мал төлдегеннен кейін алғашқы күндері сүт уыз түрінде шығады. Ана сүттінің уызы сәбиді әртүрлі аурулардан қорғайтын затқа (антиденелерге) бай. 7–10 күн өткен соң сүттің әдеттегі құрамы қалыптасады. Ана сүтінің құрамы сәбиге қажетті қоректік заттар, гормондар (әсіресе, қалқанша бездің гормоны), ферменттер, ақуыздар, көмірсулар мен витаминдерге бай болғандықтан сәбидің организмі оны жақсы сіңіреді. Сондай-ақ сүт құрамындағы минералды тұздардың (кальций мен фосфор) сәбидің қаңқа сүйегінің қалыптасуына әсері зор. Сондықтан баланың дұрыс дамып, өсуі үшін жас сәбиді ана Сүтімен емізудің маңызы өте зор.
Мал сүті – құнды тағамдық зат, одан әртүрлі сүт тағамдары, май, балмұздақ, т.б. жасалады. Адамның күнделікті тағамдық рационында сиыр сүті көп пайдаланылады. Сиыр сүтінің құрамында су (87,5%), сүт қанты (4,7%), май (3,9%), ақуыздар (3,3%), минералдық заттар (0,7%), витаминдер мен ферменттер бар. Мал сүтінің құрамындағы ақуыздар: альбумин – жас организмнің өсуі; глобулин – иммунитеттің қалыптасуы үшін қажет. Сүт майы глицеридті қоспалардан тұрады. Салқындатылған сүтте май түйіршіктерінің диам. 0,1–20 мкм болатын суспензия, ал жаңа сауылған сүт пен ысытылған сүтте эмульсия түрінде болады. Осы түйіршіктер сүт біраз тұрғаннан кейін оның бетіне кілегей болып жиналады. Сүт лактозасы (дисахарид) – таза күйінде ақ түсті, кристал тәрізді ұнтақ. Оны айран, қымыз ашыту үшін және медицинада, бактериологияда қоректік орта дайындау үшін қолданады. Сүттің минералдық құрамы: макроэлементтер (кальций, фосфор, натрий, калий, күкірт, хлор, магний, т.б.) мен микроэлементтерден (мырыш, мыс, темір, күміс, т.б.) тұрады. Сондай-ақ ферменттер, гормондар, иммунды денелер, газдар да кездеседі. Сүт құрамындағы вегетативті микробты (оның ішінде патогендік түрін) жою үшін пастерлеу әдісін қолданады.
Дереккөздер:
Санат:Сүт Санат:Биологиялық сұйықтар
Иннокентий Петрович Герасимов
Герасимов Иннокентий Петрович(1905 – 1985) – Қазақстанның еңб. сің. ғыл. қайраткері (1944), КСРО ғылым академиясының акад. (1953). 1926 ж. КСРО ғылым академиясының экспедициясы құрамында Қазақстанға келіп, Жем (Ембі), Шаған өзендері аңғарларын және ондағы антропогендік кезең шөгінділерін зерттеді, Қазақстанны
Санат:Тұлғалар
Сантьягу-де-Риба-Ул
Сантьягу-де-Риба-Ул (Santiago de Riba-Ul) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Оливейра-де-Аземейш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 127 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,15 км² шамасында. Халық тығыздығы — 801,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Көгалдағы хоккейден Азия кубогы
Көгалдағы хоккейден азия чемпионаты — төрт жылда бір рет ерлер ұлттық құрамалары арасындағы көгалдағы хоккейден өткізілетін халықаралық жарыс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Азия чемпионаттары Санат:Көгалдағы хоккей
Пралунго
Пралунго (Pralungo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Бьелла провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2781 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 397 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 13899.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Петелово (Кырджали облысы)
Петелово (Петелово) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Черноочене қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 251 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6666. Телефон коды — 03696. ЕКАТТЕ коды — 55960.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Жомарт мыс кен орны
Жаман Айбат мыс кен орны - Жезқазған қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 160 км жерде орналасқан. Қарағанды облысы жерінде.
Геологиялық құрылымы
Кен орны Жаман Айбат антиклиналін бойлай бірнеше км-ге созылған. Антиклинальдың оңтүстік қанаты көлбеу (5 – 25°), ал солтүстік қанаты флексура түрінде тік құлайды.
Жатыс сипаты
Кен орны Шығыс, Орталық, Солтүстік телімдерден және 11 жеке кен денелерінен тұрады. Негізгі өндірістік маңызы бар кен денелері «раймунд» конгломераттары қабаттарында шоғырланған. Кен денелері қабат, линза пішіндес, орташа қалыңдығы 4 – 5 м.
Құрамы
Кентастар минералдық құрамы бойынша мысты, қорғасын-мысты, қорғасынды, мырышты, күмісті-мысты, ренийлі-мысты болып жіктеледі. Жаман Айбат мыс кен орны ірі мыс кен орындарына жатады. Кен орны толық барланған.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары
Сүт көже
Сүт көже – сүтке сөк немесе күріш қосып қайнатып жасайды. Ашыған көже – құрамында су, ұн, тұз, сүт бар сусын. Жылдың төрт мезгілінде де жасап ішуге болады. Әсіресе, күн ыстықта шөлдеп үйге келгенде, салқын ашыған көже ішсең, шөлің басылып, рақаттанып қаласың.
Дереккөздер
Санат:Сүт өнімдері
Айрықша емес құқық
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Хасенбаев Уап Хасенбайұлы
Хасенбаев Уап Хасенбайұлы 1928 жылы туған, бұрынғы Көкшетау облысы Айыртау ауданы Володаровка ауылы) – запастағы полковник. Ақмола облысы бойынша ҰҚК Департаменті ардагерлер кеңесінің төрағасы. Алматы мемлекеттік заң институтын бітірген (1950). 1950 ж. Көкшетау облысы бойынша ҚазКСР МҚК басқармасында қызметте болған. 1972 ж. Алматы қаласында ҚазКСР МҚК-ның орталығы аппаратына жұмысқа ауысады. 1976 – 88 ж. Торғай, Алматы облысы бойынша МҚКБ-нің бөлім бастығы. 1995 жылдан ҚР ҰҚК-і ардагерлер кеңесі төрағасының орынбасары, 1999 – 2004 ж. аралығында төраға қызметін атқарды. Медаль, грамоталармен марапатталған.
Шейх Ахмет Тарази
Сілтемелер
Санат: Тұлғалар Санат: Тарих
Герасимов Михаил Михайлович
Герасимов Михаил Михайлович(1907 – 1970) – антрополог, археолог, мүсінші; тарих ғыл. докт. (1956). Бас сүйек құрылысы бойынша адамның бет әлпетін қайта қалпына келтіру әдісінің негізін қалаған. Осы әдіс арқылы қола және темір дәуірлерінде Қазақстанды мекендеген кейбір тайпа өкілдер Санат:КСРО археологтары
Дөібектас
Дөңбектас - диаметрінің мөлшері 10 см-ден 10 м-ге дейін баратын тау жыныстарының жұмырланған сынықтары. Су тасқынымен, мұздықтармен тасымалдануы нәтижесінде жұмыр пішін қалыптасқан. Дөңбектас тау жыныстарындағы аллювийлік, пролювийлік және мұздық шөгінділерде көп кездеседі. Жолға төсеуге, ұсақтап қиыршықтас әзірлеуге пайдаланылады.
Ақпараттық орталық
Ақпараттық орталық  (Информационный центр; information center) — белгілі бір мәселелер бойынша мекемелер мен кәсіпорындарға ақпараттық қызмет көрсететін ақпараттық орган.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
IC 285
IC 285 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11557, MCG -2-8-44.
Сыртқы сілтемелер
IC 285 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Ласклавери
Ласклавери (Lasclaveries) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,13 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 263 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Башқұрт балы
нобай|Башқұртстандағы омарта зауыты, Ресей Башқұрт балы (башҡорт балы) — Башқұртстанда өндірілетін бал.
«Башқұрт балы» атауы қорғалған тауар белгісі болып табылады. 2005 жылы Башқұрт омарта шаруашылығы және апитерапия ғылыми-зерттеу орталығы оның бал өнімдерін тауардың шыққан жеріне байланысты таңбалау үшін «Башқұрт балы» тіркесін патенттеген. 2017 жылы «Башкирский мед» тауар шығарылған жердің атауына тағы бір ерекше құқықтың иегері ірі бал өндірушісі - «Башкирский пасек» компаниясымен аффилиирленген «Башкирский мед» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болды. 2018 жылы Reveizen LLC Bashmed сауда белгісін тіркеді.
Ерекшеліктері
Ара шаруашылығы – орман омарташылығы қазіргі Башқұртстан жерінде бұл жерлерге қазіргі башқұрттардың ата-бабалары түркі тайпалары келгенге дейін ерте заманнан бері халықтық кәсіп ретінде өркендеген. Бұған 1902 жылы ашылған, жасы шамамен 1500 жыл болатын Бирск қорымының табылғандары да дәлел: одан басқа ыдыс-аяқтардың қатарында орман балын өндіруші омарташының толық жабдықтары табылған. Бурзянск облысының үңгірлерінен табылған жартастағы суреттер бұл жерлерде алғашқы адамдардың бал өндіргенін куәландырады.
XVIII ғасырдың екінші жартысында башқұрттар арасында омарташылық шарықтау шегіне жетті. Ресей Ғылым академиясының бірінші корреспондент-мүшесі П.И.Рычков Оңтүстік Орал халықтарының табиғаты мен өмірін зерттей отырып, өз еңбектерінде «... ормандар барлық жерде, оларда аралар көп», ал негізгі Башқұрттардың шаруашылығы «жылқы фермаларында, ірі қара мен жабайы араларды ұстауда. ...Орманды жерлері бар башқұрттар бұл аралардан үлкен табыс алады, оларды өсіруде шеберлігі сонша, олардың саны көп, оның бірінде бірнеше мың бал, бір ағашта екі, кейде аралары бар үш тақтай. ... және үйде ештеңе жоқ орманды жерлерде сирек кездеседі. Ондай тақтайдан бір пұтқа жуық бал ұясы бар балды алады, кейде одан да көп.
Дереккөздер
Санат:Ресей аймақтық гастрономиялық өнімдері Санат:Башқұрт асханасы Санат:Бал
Юзеф Игнацы Крашевский
Юзеф Крашевский Игнацы (Józef Ignacy Kraszewski, Juozapas Ignotas Kraševskis, 1812, Варшава — 19 наурыз 1887, Женева) - поляк жазушысы.
Куньлунь
thumb|right|200px|
Юзеф Игнацы Крашевский
Патриоттық жасырын ұйымға қатысқаны үшін 1830 жылы тұтқындалып, 1832 жылы босатылған. 1863 жылғы поляк көтерілісінің қарсаңында Варшавадан қуғындалып, Дрезденге қоныс аударылды. Ол сонымен қатар шаруалар тұрмысын шынайы суреттеген тұңғыш поляк жазушысы. ол Польша тарихын баяндайтын романдар циклін жазды. Крашевский поляк әдебиетінің романтизмнен реализмге өтуіне зор ықпал етті.
Куньлунь
Куньлунь — Азиядағы аса ірі тау жүйелерінің бірі, Қытайда.
Аймақтық экономика
Аймақтық экономика — экономика ғылымының өндіріс салалары мен кәсіпорындарды ел аумағының жекелеген өңірлеріне ұтымды орналастыруды, өнімді өткізу аймақтарын қалыптастыруды көздейтін бөлімі. Ол материалдық және еңбек ресурстарын тиімді пайдалануды, экономиканы басқаруды одан әрі жетілдіруді, шаруашылықты дамытуды, салааралық мамандандырылған шаруашылық түрлерін өрістетуге жағдай жасауды, аймақтағы өндірістік салаларды жетілдіруді зерттейді.
Куньлунь
Дереккөздер
Санат:Азия тау жүйелері Санат:Қытай таулары Санат:Тибет аутономиялы ауданы таулары Санат:Қытай мифологиясы
Аймақтық экономика
Аймақтық экономика өндіргіш күштерді дамыту мен орналастырудың кең ауқымды мәселелерін қарастырады, ірі өндірістік комплекстерді құруға жол ашады. Ол үшін аймақтың энергетикалық, минералды-шикізат, материалдық-техникалық базасы зерттеледі, өндіргіш күштердің дамуына табиғи ортаның, экологияның бұзылмауы негізге алынады. Қазақстан аймақтарындағы мол табиғи ресурстарды ұтымды игеру, өнеркәсіптік шикізат пен отын базасын дұрыс орналастыру еліміздің экономикалық қуатын арттырады. Халық шаруашылығының шикізат және отын ресурстарын пайдаланудың арта түсуі шикізат базасының үлкен торабын жасауды талап етеді. Минералдық шикізат ресурстары экономикалық құрылымдық тұрғыдан қайта құруға қажетті қаржыны жинауға мүмкіндік береді. Мәселен, Қазақстан экономикасының тиімділігін арттыру үшін, ең алдымен, елдің әр аймағындағы отын-энергетика, металлургия, мұнайхимия өнеркәсіптерін өркендету керек. Екібастұз, Майкөбе, Обаған алабын үрдіс игеру көмір өнеркәсібін орналастырудың құрылымын айтарлықтай өзгертеді. Мамандардың есептеуінше, болашақта барлық энергетикалық көмірдің 80% Солтүстік-Шығыс Қазақстанда өндіріледі. Бұл өңірдің энергетикалық көмірі негізінде елімізде құрылатын ірі энергетикалық база Қазақстанда өндірілетін электр қуатының 70%-ын береді. Осы база негізінде өнеркәсіптің электр қуатын қажет ететін салалары дамиды. Тасуға ыңғайлы Обаған көмірі республиканың басқа аймақтарына жеткізіледі, шетелдерге жөнелтіледі. Батыс Қазақстандағы көмірсутегі шикізатын игерудің болашағы зор. Бұл өңірден жылына 88-100 млн. тонна мұнай алуға болады. Осыған орай мұнда бұл өнімдерді өңдеп, мұнайхимия өнеркәсібін өркендетуге, жаңа кәсіпорындар салуға мүмкіндіктер көп. Қостанай, Соколов-Сарыбай, Лисаковск, Қашар кен-байыту комбинаттары да қара металлургияның аса ірі ошақтары. Шығыс және Орталық Қазақстан күкірт қышқылын өндіруді, Оңтүстікте фосфор өндірісін ұтымды ұйымдастыру арқылы аймақтық экономиканың тиімді құрылымын жасауға болады.
Аймақтық экономика еліміздің басқа аудандарымен байланыста дамиды, интеграция және еріктілік принциптері сақталады, бірыңғай энергия, көлік, байланыс жүйелері қалыптасады. Аймақтық стратегиялық маңызы бар табиғат ресурстарын пайдалануда оған жеңілдіктер беріледі. Аймақтағы халықтың көші-қон проблемалары зерттеледі. Ол үшін аймақаралық және аймақтық бағдарламалар жасалады. Тұтас алғанда, Аймақтық экономика елдің өндіргіш күштерінің дамуына нақты жағдай жасауы және оған сүйенуі керек.
Сілтемелер
Санат:Экономика
Борис Георгиевич Герасимов
Борис Георгиевич Герасимов (желтоқсан 1872, Өскемен – 1 қаңтар 1938, Семей) - этнограф, Қазақстанды зерттеуші, өлкетанушы, Орыс географиялық қоғамы Батыс Сібір бөлімінің Семей бөлімшесінің негізін қалаушы (1902).
Өмірбаяны
Санкт-Петербургтен Сібірге жер аударылған төменгі шенді орыс әскери кісінің ұлы. Томбы діни семинариясын бітіргеннен кейін үйленіп, Томбы губерниясының Змейногородск уезіндегі Глубоковское ауылында діни қызметкер болып тағайындалды.
1901 жылы оны шіркеу басшылығы Семейдегі жаңа Әулие Николай соборына жіберді, сонда ол этнография мен археологияға қызығушылық танытты. 1905 жылдан бастап, шіркеуде қызмет етумен қатар, жергілікті мұғалімдер семинариясында сабақ берді.
1922 жылы желтоқсанда оған контрреволюциялық қастандық жасады деген айып тағылды, бірақ 1925 жылы ғана барлық ғылыми және қоғамдық орындардан шеттетілді; 1931 жылы оның қарауындағы шіркеуді кеңес өкіметі тартып алды.
1937 жылы 28 тамызда «шіркеу қызметкерлерінің тыңшылық ұйымын» құрды деген айыппен қамауға алынды. Ешқандай жалған мәлімдемеге қол қойған жоқ. 1937 жылы 19 қарашада ату жазасына кесілді. Үкім 1937 жылдың 31 желтоқсанынан 1938 жылдың 1 қаңтарында Жаңа жыл қарсаңында орындалды.
Ақталған.
Отбасы мен әуестенуі
Оның үш ұлы (оның екеуі «ақтар» жағында азаматтық соғыста қайтыс болды) және екі қызы (кейінірек екеуі де баласыз болды) болды. Борис Георгиевичтің туған әпкесі болған, Елизавета Георгиевна Герасимова (тұрмысқа шыққан соң - Антонова). Оның үш қызы және үш ұлы болды.
Өз бетімен төрт тілді үйренді: латын, грек, француз және ағылшын. Өнерді жақсы көретін. Гитарада ойнайтын. Екі мыңнан астам өлкетанулық еңбек жазды, Федор Михайлович Достоевскийдің Семейдегі өмірі туралы өмірбаяндық материал жинады, оны «Сібір мұрағаты» және «Сібір шамдары» (1913-1927) журналдарында жариялады. 1925 жылы өзінің жеке кітапханасын Ресей географиялық қоғамының Семей бөлімшесіне сыйға тартты.
Қазіргі уақытта тұқымын әпкесі Елизаветаның желісі бойынша жалғасуда.
Елизаветаның қызы — Мария Николаевна Орлова - математика пәнінің мұғалімі.
Елизаветаның немерелері — Людмила Бочкова (педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент) және Наталья Бочкова (музыка мұғалімі).
Елизаветаның шөбересі - Ани Моне.
Марапаттары
1912 жылы орыс қоныс аударушыларының аймақты қоныстандырғаны туралы «Бұқтырма аңғарында» очеркі үшін Ресей географиялық қоғамының күміс медалімен марапатталды, сонымен қатар 1925 жылы 5 маусымда көптеген өлкетану ізденістері үшін алтын медалмен марапатталды.
Герасимов өзі туралы
Менде не капитал да, не үй де, не мүлік те болған жоқ. Мен зиялы қайыршы болдым, бірақ менің жақсы атым сақталды. Мен оны бағалаймын, ешкімге бермеймін... Мен адамдарға зиян тигізбедім, өйткені мен оларды жақсы көремін. Адам мен үшін — аса құрметті.
Дереккөздер
Санат:1872 жылы туғандар Санат:Өскеменде туғандар Санат:1 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Семейде қайтыс болғандар Санат:Қазақстан этнографтары Санат:Ресей этнографтары Санат:Православ священниктері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар
Бірлік (Жетісай ауданы)
Бірлік — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Шаблан Ділдәбеков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Ақбастау (Қарағанды облысы)
Ақбастау — Қарағанды облысы Абай ауданындағы ауыл, Ақбастау ауылдық округі орталығы.
Бірлік (Жетісай ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстікке қарай 25 км-дей жерде.
Ақбастау (Қарағанды облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Абай қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 56 км-дей жерде, Нұра өзенінің аңғарында, Ақбастау тауының етегінде орналасқан.
Тарихы
20 ғасырдың 60-жылдарына дейін Тельман ауданы ұжымшарларының жайлауы болған. 1961 жылы 4 мамырыңда «Ақбастау» кеңшары ұйымдастырылған. Жерінің жалпы ауданы - 85,5 мың. га. Шаруашылықтың мамандырылған негізгі бағыттары - мал бордақылау, қосымша саласы - егін егу болды. Кеңшар негізінде 17 шаруа қожалығы құрылған (2006).
Бірлік (Жетісай ауданы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 722 адам (362 ер адам және 360 әйел адам) болса, 2009 жылы 888 адамды (442 ер адам және 446 әйел адам) құрады.
Ақбастау (Қарағанды облысы)
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 958 адам (485 еркек және 473 әйел) болса, 2009 жылы 579 адамды (286 еркек және 293 әйел) құрады.
Бірлік (Жетісай ауданы)
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Ақбастау (Қарағанды облысы)
Инфрақұрылымы
Округтің елді мекендерінде (Тихоновка, Калинин, Ленин) орта мектеп, ОДА, клуб, кітапхана, басқа да мәдени-тұрмыстық мекемелер бар. Ауыл басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Қарағанды темір жол стансасы 80 км жерде.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері‎
Гочкули Ханклычевич Гочкулиев
Гочгули Ханглыджович Гочгулиев (Goçguly Hangylyjewiç Goçgulyýew; 26 мамыр 1977 жыл, Небит-Даг, Түрікмен КСР, КСРО) — түрікменстандық футболшы, қорғаушы.
Б. з. д. 588 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 588 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 588 жылы қайтыс болғандар
Г.Игишев көшесі (Астана)
Г.Игишев көшесі - Көкжелек көшесінен басталып, Жігер орамымен қиылысады. Ұзындығы – 912,6 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Кишкис Петр Петрович
1953 жылы туған, 1983 жылы В.Мухин атындағы Ленинград жоғары көркем-өндірістік училищесінбітірген, кескіндеме, монумент өнерімен шұғылданады, ҚР суретшілер Одағының мүшесі Петр Кишкис метафоралық картиналар, метафоралық әшекейлер жасайды. Оларда өмір шындығы жатқан шынайы өмір көзіне жетелеу бар. Cypeтші өз композицияларында сол шынайы шындыққа таяғанымен оны ең соңына дейін аша бермейді. Осы бip жағдай epкіндікті, ой мен сезімнің қанат қаққанын байқатады. Сол сезімдер арқылы әpбip жеке детальдардың жалпы өмip шеңберіндегі құндылығын аңғартасың. Қыл қаламнан туындаған жіңішке, мөлдір түстермен қатар қою, бай түстер кездеседі Оның композицияларындағы кездейсоқ тербелістегі дүниелердің тұрақтылығы - көркем кеңістіктің өрескел оғаштығы ешқандай күдік тудырмайды.
Дереккөздер
1. Қазақстан суретшілері кітабы, 2011ж.
2. ↑http://www.shuak.kz/
Санат: Суретшілер
Петит-Форе
Петит-Форе (Petite-Forêt) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59459, пошта индексі — 59494.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4919 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1081,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Әзірет Әлі
Әзірет Әлі - Мұхаммед пайғамбардың күйеу баласы, мұсылмандардың аты аңызға айналған батыры, ислам дініндегі әділ халифалардың төртіншісі. Алайда тарихи тұлга болған Әлі 661 жылы қаза болғаннан кейін, исламда оның бейнесі аңыз-әпсанаға айнала бастады. Шығыс бейнелеу өнерінде Әзірет Әлі қасиетін көрсететін белгілері - басының сыртын коршаған жалынмен, қолындағы Мұхаммед пайғамбардан мұраға қалған ұшы айыр қылыш - Зұлпықармен, жауынгерлік аты - Дүлдүлімен бейнеленеді. Аңызға айналған ерліктеріне байланысты мұсылман мифологиясының мифтік кейіпкеріне айналған Әзірет Әлі қазақтардың ислам дінін қабылдауымен қазақ ортасында батырлардың қолдаушы киелі піріне айналған. Қазақ батырлары жорықта, соғыста, шайқас алдындағы жекпе- жекке шыққанда басқа пірлерімен бірге Әзірет Әлінің де есімін атап, сыйынып қолдау сұрайтын болған. Әзірет Әлінің қылышы- Зұлпықар қазақтарда асыл қылыштың бейнесіне, эпитетіне айналды. Оның жауынгерлік аты - Дүлдүл батырдың тұлпарының эпитеті ретінде қолданылады. Әзірет Әлі қазақтың халық ауыз әдебиетінде Алланың Шері, Арыстан, Шер Әлі, Әлі Шер деген бірнеше лақап аттарымен де аталады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Пачута (Миссисипи)
Пачута (Pachuta) — Миссисипи штатының Кларкe округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 245 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.9 км² шамасында. FIPS коды — 28-54960.
Ат мінгізіп, шапан жабу
Ат мінгізіп, шапан жабу (салт).
Пачута (Миссисипи)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Ат мінгізіп, шапан жабу
''Рахмет қос мергенді аттандырды, ''Астына ат мінгізіп, шапан жауып. (С.Тұрғынбеков)
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Сан-Поль-де-Мар
Сан-Поль-де-Мар (San Pol de Mar) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Маресме ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4904 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.49 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Зиянды сәулеге шалдығу
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Нартия
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Черек. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кабардин-Балқар өзендері Санат:Солтүстік Осетия өзендері
Дәрмен
Дәрмен - жазушы М.О.Әуезовтің кейіпкері.
Дәрмен - типтік жиынтық бейне. Автордың шығармашылық нысанасы мен көркемдік шешіміне қызмет ететін, бір кітаптан екінші кітапқа ауысып отыратын Абайдың образын ашып, оның жан дүние толғанысын тереңдете жеткізу үшін ойдан жасалған көркем тұлға. Дәрмен деген адам өмірде болмаған. Бірақ жазушы оның көркем өмірбаянына - Қиясбай мен Шәкәрімнің тағдырын негіз етіп алған. “Абай жолы“ романының 1 және 2-кітабында Дәрмен Қодардың немересі, бір көзінің доғалы бар Қиясбай ретінде таныстырылған.Қиясбай өмірде болған, Абайдың қамқорлығын көрген, сыбызғышы, палуан, шайқы мінезді, жарлы адам екен. Жазушы романды жазар алдында жасаған жоба-жоспарында, эпопея аяқталғаннан кейінгі оның жазылу тарихына байланысты мақаласында Қиясбайдың бейнесін Дәрмен образына пайдаланғандығы туралы ескертпелер жасап отырған. Ал «Абай жолының» 3 және 4-кітабында Дәрменнің басынан кешірген оқиғалары мен рухани тағдыры Шәкәрімнің өмірінен алынған. Абайдың тікелей шәкірті Шәкәрімнің атын атап, жағымды кейіпкер ретінде сомдауға кеңес саясаты мүмкіндік бермегендіктен еріксіз ойдан шығарылған көркем бейне ретінде суреттелген. Демек “Абай жолы“ эпопеясындағы Дәрмен - тарихи шындыққа негізделген типтік образдардың қатарына жатады.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов Санат:Кейіпкерлер
Русская Яжма
Русская Яжма — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яжма өзенінің сол жағалауынан 0,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Ұлғаю мен сығылу
Ұлғаю мен сығылу — Материалдар кедергісіде заттың бойлық деыормация түрлері. Барлық заттар атомдардан тұрады, атомдардың арасындағы арақашықтық температура көтерілгенде немесе төмендегенде ұлғаюы немесе кемуі мүмкін. Сондықтан бұл - температура көтерілген кездегі заттың көлемінің ұлғаю процесі. Температура көтерілгенде молекулалар тербелісінің интенсивтілігі және заттың молекулаларының арасындағы арақашықтық артады. Осы кезде көлем ұлғаяды. Ал сығылу - керісінше, температура төмендеген кезде заттың көлемінің кішіреюі.
Ұлғаюға ықпал ететін факторлар
Заттың ұлғаюы заттың тегіне тәуелді. Қатты денелерде молекулалар өздерінің орындарында тұрып әлсіз тербеледі, себебі олардың молекулалары бір-біріне өте тығыз орналасқан. Сондықтан денелер ұлғаяды. Сұйықтардың молекулалары бір-біріне қатты дене молекулаларындай тығыз орналаспаған, сол себепті сұйықтар көбірек ұлғая алады. Газдардың молекулалары бір-бірінен алыс орналасқан. Температураның көтерілуі газ молекулаларын жылдам қозғалта бастайды және көп есе ұлғаяды.
Ұлғаю коэффиценті
Температура көтерілгенде кинетикалық энергия артады. Кинетикалық энергияның артуы заттағы молекулалардың қозғалыс жылдамдығын арттырады. Молекулалардың қозғалуы үшін кеңістік қажет, яғни зат ұлғаяды. Температура 1 градусқа көтерілгенде бірлік ұзындықтың кез келген бағытта ұлғаюы заттың сызықтық ұлғаю коэффиценті деп аталады Сұйықтарда сызықтық ұлғаю қарастырылмайды. Оның орнына көлемнің ұлғаюын толығымен қарастыруға болады. Кез келген сұйықтағы температураның 1 градусқа көтерілуі кезінде бірлік көлемнің ұлғаюын коэффиценті деп атайды. Газдардың молекулалары бір-бірінен өте алыс орналасқан. Сондықтан газдар температура көтерілгенде өте көп ұлғаяды. Қалыпты температурада барлық газдардың ұлғаю коэффиценті шамамен бірдей деп айтуға болады. 0 градустан бастап температура 1 градусқа көтерілген кезде барлық кқлемінің 1/273 құрайды. Кельвин шкаласы немесе абсолюттік шкала газдардың осы қасиетінің негізінде ойлап табылған.
Коэффицентті есептеу
Сызықтық ұлғаю коэффицентін көлемдік ұлғаю коэффицентін үшке бөлу арқылы есептеуге болады. Сызықтық ұлғаю коэффецентті = көлемдік ұлғаю коэффиценті/3 Егер заттың жалпы ұлғаю мөлшері белгілі болса, онда жалпы ұлғаю мөлшерін бірлік ұзындықтың мәні мен өзгерген температураның градустық мөлшерінің көбейтіндісіне бөлу керек.
Санат:Деформациялар Санат:Материалдар кедергісі
Мүлікті оралымды басқару құқығы
Меншік иесінің қаражаты есебінен қаржыландырылатын мемлекеттік мекеменің, меншік иесінен мүлік алушы және өз қызметінің мақсатына, меншік иесінің тапсырмаларына және мүліктін мақсатына сәйкес заң құжаттарымен белгіленген шекте сол мүлікті иелену, пайдалану және оған билік ету құқығын жүзеге асырушы қазыналық кәсіпорындардың заттық құқығы болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Абоненттік жүйе
Абоненттік жүйе (Абонентская система) — пайдаланушының қолданбалы процестерін орындайтын жүйе.
Дереккөздер
Cанат: A
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
16 маусым
Маусымның 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 167-ші күні (кібісе жылдарда 168-ші). Жылдың аяғына 198 күн қалады.
Лапиц
Лапиц (Lapitz) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мюриц ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Сергей Николаевич Есин
Сергей Николаевич Есин Сергей Николаевич Есин – орыс жазушысы. 18 желтоқсан 1935 жылы КСРО КФСР Мәскеу — 11 желтоқсан 2017 жылы Беларусь Минск.
Урожайное (Мағжан Жұмабаев ауданы)
Урожайное — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Чистов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Сергей Николаевич Есин
Дереккөздер
Санат:Мәскеуде туғандар Санат:Орыс жазушылары Санат:КСРО жазушылары Санат:Ресей журналистері Санат:Ресей өнер қайраткерлері Санат:18 желтоқсанда туғандар Санат:11 желтоқсанда қайтыс болғандар
Урожайное (Мағжан Жұмабаев ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Булаев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 18 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 280 адам (136 ер адам және 144 әйел адам) болса, 2009 жылы 188 адамды (99 ер адам және 89 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы елді мекендері
Пекко
Пекко (Pecco) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 223 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 223 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 1 км² шамасында. Пошта индексі — 10080.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Martiniano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Үлкен Гуж (Сысола тармағы)
Үлкен Гуж — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысола өзенінің оң жағалауынан 375 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жаман Алакөл
Жаман Алакөл – Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданы Бағалы темір жол стансасынан оңтүстік-шығысқа қарай 9 км жердегі тұзды тұйық көл. Шөптікөл ауылының солтүстігінде. Көл теңіз деңгейінен 206,4 м биіктікте.
Гидрографикасы
Аумағы 8,9 км2, ұзындығы 3,4 км, енді жері 3,4 км, жағалауының ұзындығы 14,4 км. Суы кермек. Қамыс пен қоға өскен айдынында үйрек, қаз, т.б. құстар мекендейді. Жер асты және жауын-шашын суларымен толысады. Мал шаруашылығына пайдаланылады.
Санат:Бейімбет Майлин ауданы көлдері
Б. з. д. 589 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 589 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Әзірет жалман
Әзірет жалман - астық жинау кезінде көрінетін орақ пен орақшының желеп-жебеушісі. Әзірет жалманның пайғамбар салық деген ұғымға қатысы бар. Егін орып, қырман басты рып жатқан кезде диқан баба әртүрлі кейіпте, мәселен, жылан, жалман, кедей-кепшік бейнесінде көрінуі мүмкін. Сол себептен де жылан үйілген бидайдың астына кіріп кетсе, жақсылыққа балап, тығылған жыланға ақ құйып шығарып салған. Халық жыланды ырыс, байлық әкелуші деп есептеген. Осындай әртүрлі нышандарды ескеріп, Диқан баба немесе Қыдыр қырманға келеді деп жорыған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Реовирустар
Реовирустар — құрамында РНҚ бар вирустар тұқымдастығы. Пішіні шар тәріздес, вириондарының диаметрі 75— 80 нм, бір немесе екі икосаэдр капсиді бар. Липопротеид кабығы жоқ. 10—12 үзіндіге бөлінген, қос тізбекті, сызықты РНҚ-ның жалпы м. с. 15 000 000. Цитоплазмада өсіп-көбейеді, асқазан мен тыныс жолдарының шырышты қабықтарынын эпителий торшаларын зақымдайды. Реовирустар 6 туыстыққа бөлінеді: нағыз реовирустар, орбивирустар және ротавирустар адам мен жануар-ротавирусы ауру туғызады, ал фитореовирустар, фидживирустар және циповирустар тек өсімдіктер мен насекомдарды зақымдайды.
Дереккөздер
Санат:Реовирустар Санат:РНҚ вирустары
Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі
Футболдан Еуропа чемпионаты 2012 (ресми атауы — UEFA EURO 2012™ Poland-Ukraine; көбіне «Еуро-2012») — УЕФА-ның қамқорлығындағы әрбір төрт жыл сайын өткізілетін 14-ші еуропа чемпионаты. Турнирдегі ойындарды Украина мен Польша бірігіп қабылдады. Алғашқы матч Варшавада 8 маусым 2012 жылы ойнатылып, 1 шілде 2012 жылы Киевте финалдық ойынымен аяқталды.
16 команда қатысатын бұл чемпионат соңғы болмақшы, себебі Еуро 2016-дан бастап командалар саны 24-ке көбейеді.
Жусара (Гояс)
Жусара (Гояс) (Jussara) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Риу-Вермелью экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі
Алғашқы іріктеу
Басында он елден сегіз арыз түскен болатын, алайда үшеуі алғашқы аттестациядан өте алмағандықтан іріктеуден шығарылады.
Жусара (Гояс)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18804 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4092,456 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,7 адам/км².
Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі
Алғашқы іріктеу
Нәтижесінде турнирді өткізуге бес арыз қалады. Олар: Хорватия/Венгрия (екі арыз), Грекия, Италия, Польша/Украина (екі арыз) және Түркия. 8 қараша 2005 жылы УЕФА комитеті үш жолды дауыс беру арқылы арыздар санын қысқартады:
Жусара (Гояс)
Тарихы
Қала 1958 жылы құрылған.
Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі
Алғашқы іріктеу
31 мамыр 2006 жылы кандидат елдер алдағы Еуропа біріншілігіндегі барлық егжей-текжейлі тетіктерін жариялаған арнайы арыз кітап құруын аяқтайды. 18 сәуір 2007 жылы Кардиффтегі УЕФА сессиясында финалдық дауыс беру қорытындысын жариялайды.
Жусара (Гояс)
Тарихы
Санат:Гояс елді мекендері
Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі
Финалдық раунд
Финалдық раундта бірінші турдың өзінде 12 дауыстың 8 жинаған Украина мен Польшаның арыздары жеңіске жетеді. Қалған төрт дауысты комиссия мүшесі италияндықтарға береді. Дауыс беруге 12 адам қатысады : Мишель Платини (Франция), Герхард Майер-Форфельдер (Германия), Сенеш Эрзик (Түркия), Пер-Равно Омдаль (Норвегия), Анхель Мария Вильяр Лёна (Испания), Джеффри Томпсон (Англия), Мэттью Спренгерс (Нидерланд), Мариос Лефкаритис (Кипр), Джозеф Мифсуд (Мальта), Жилберту Мадаил (Португалия), Мирча Санду (Румыния) және Вячеслав Колосков (Ресей). Батыс Еуропаның қолдауымен таңдалған УЕФА президенті Мишель Платинидің өзі Украина мен Польшаның арыз беруіне қарсы болмаған-ды. Сайлауға дейін ол Шығыс Еуропадағы футболды дамыту керектігін тұспалдаған болатын.
Қатысушылар
Чемпионаттың финалдық кезеңінде 16 құрама қатысады. 1996 жылдан бері келе УЕФА-ға мүше қатысушылардың өсуі жоғары болмасада (48-ден 53-ке дейін, 1996—2006 жылдар аралығы), кейбір еуропалық футбол қауымдастықтары финалистердің санын 24-ке арттыру керектігін айтқан болатын. 2007 жылы 12 сәуірде УЕФА Атқарушы Комитеті ресми түрде Еуро-2012 чемпионатында командалардың өсуі болмайтынын хабарлады. Алайда кейінірек, 2008 жылдың қаңтарында Францияда өтетін Еуро-2016 чемпионатынан бастап финалдық кезеңде 24 команда қатысады деп шешілді.
Іріктеу турнирі
Іріктеу турнирдің жеребе тастауы 7 ақпан 2010 жылы Варшавада өткізілді. Жеребе үшін 51 құраманы 6 себетке бөлді. Алғашқы бес себетте 9 құрама, соңғысына 6 құрама болды. Командаларды топқа бөлу үшін бірінші рет құрамалардың рейтингісімен іріктеді. Командалардың рейтингісін ӘЧ - 2006 және Еуро 2008-дегі іріктеу мен финалдық ойындарындағы, сонымен қатар ӘЧ - 2010 іріктеу турнирінің нәтижесіне қарай рейтингті құрды. Бұған дейін тек квалификацияланған кезеңдердегі нәтижесін ғана есептейтін. Жеребе тастау нәтижесінде құрама командалар 9 топқа бөлінді. Алты топ 6 командадан және үш топ 5 командадан құралды. Топтардағы тоғыз жеңімпаз бен екінші орынды иеленеген ең мықты команда тікелей Еуро-2012 жолдама алды, қалған өз тобында екінші орын алған 8 құрама құрлықтық біріншілікте төрт жолдамаға матч ойнатты. Нәтижесінде 14 финалист шықты, олар турнирдің ұйымдастырушысы Украина және Польшамен бірге Еуро-2012 финалдық сатысына қатысатын болды.
Командалардың құрамы
Тәртіп бойынша турнирдегі алғашқы матчқа он күн қалғанда чемпионатқа қатысушы командалар өз құрамын жариялады. Тек 23 футболшынының (үш қақпашыны есептегенде) арызын ғана тізімге қосуға болды. Қатты жарақаттанған ойыншылар чемпионаттағы алғашқы ойынға 24 сағат уақыт қалғанға дейін орын алмастыра алатын.