cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нарықтық экономика
Қытайлық үлгі
Реформа 1984 жылдан қалада басталды. Қытай ғалымдары экономикалық дамудың «аралас үлгісін» жасаған. Бұл үлгінің варианттары Венгрияда, Чехия мен Словакияда пайдаланылған болатын. Осы үлгінің мөні: нарық механизмі мемлекеттік реттеу жағдайында өрекет етеді. Бұл жағдай жоспарлы экономиканы жетілдіруге көмек береді жөне үш жақтың мүдделерін ұштастырады — мемлекеттің, кәсіпорынның жөне жұмыскердің. Бұл макродәрежеде нарықтық реттеуді жөне мемлекет реттейтін әр алуан ыарықтардың өрекет жасауын талап етеді. Нәтижесінде «орталықтанған жоспарлы экономика» үлгісінен «социалистік жоспарлы нарық экономикасының» үлгісіне көшу көзделеді. Кейінгі аталған үлгінің мәні мынада: социалистік өндіріс — тауарлы өндіріс, тауар өндірушілердің езара әсері тауар-ақша қатынастарының дамуына негізделеді. Осы жағдайда маңызды құрал-жабдықтарға меншіктің қоғамдық формасы және макродәрежеде орталықтанған жоспарлау шешуші рөл атқарады.
Теориялық зерттеулерге сүйене отырып, ККП XVII съезі экономикалық реформа жүргізудің негізгі принциптерін белгіледі. Олардың бастысы: меншік құқын шаруашылық жүргізу құқынан ажыратыд, мемлекет секторындағы көсіпорындардың шаруашы- лық іс-өрекетгерін жандандыру. Бұл үшін шаруашылық жүргізудің әр түрлі формаларын — кәсіпорындарды ұжымдар мен жеке адамдарға жалға беру, еркін сатуға кәсіпорындардың акциясын шығару — пайдалану көзделіп отыр. Кәсіпорындар арасындағы тікелей шаруашылык байланыстарды белсенді дамыту ұсынылады. Нарықтар жүйесін, оның ішінде қор, қызметтер, информация, техника және технология нарықтарын құруға үлкен мағына беріліп отыр. Шаруашылық жүргізудің нарықтық әдістеріне көшу, макроэкономикалық релеуді жетілдіру мен нығайтуды қатар жүргізу керек деген талап қойылып отыр.
Экономикалық реформалар ауылда өнеркәсіптің дамуын жандандырды. Өткен 10 жылда ауылда 80 млн. жұмыс орындары пайда болды.
Донецк (айрық)
Донецк — топоним:
Нарықтық экономика
Қытайлық үлгі
Өнеркэсіптегі экономикалық өзгерістердің нәтижесінде, меншіктің әртүрлі формаларын және шаруашылық жүргізудің әрқилы әдістерін қолданудың негізінде жаңа шаруашылық механизмі пайда болды. Бұрынғыша жетекші рөл меншіктің қоғамдық формаларында сақталған. Демек, өнеркәсіп өнімдерінің 56% мемлекеттік секторда шығарылды, 36% — үжымдық кәсіпорындарда және 5% — жеке меншік секторында шығарылды. Жаңа механизм кәсіпорьшдарына жоспар шеңберінен тыс өнімдерді сатып алу, өндіру, сату мүмкіндігіне жол берді. Бұның нәтижесінде жоспардан артық өнімдер өндіру молайды. Кәсіпорындар жоспардан артық өндірілген өнімді ашық нарықта мемлекет белгілеген бағадан 20% қымбат дәрежеде сатуға мүмкіншілік алды. Осының барлығы экономиканы жандандыруға жол ашты. Ақырғы жылдарда Қытай өнеркәсіпті дамытуда дүние жүзіндегі ең жоғарғы дәрежеге жетті.
Дереккөздер
Санат:Экономикалық жүйелер Санат:Капитализм
Қуыстылық коэффициенті
Қуыстылық коэффициенті — тау жынысындағы қуыстар (уақ тесіктер, жарықшақтар) көлемінің қатты фаза көлеміне қатынасы. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Кординьано
Кординьано (Cordignano) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Тревизо провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Эвстатикалық тербеліс
Эвстатикалық тербеліс (грек. eustatos – тұрақты, тыныш) – мұхиттардағы су мөлшерінің азайып немесе көбеюіне байланысты теңіз деңгейінің тербелуі. Жанартаулық әрекеттер нәтижесінде Жер қойнауынан шыққан судың және материктердегі тұтас мұздықтар суының қосылуына байланысты Эвстатикалық тербеліс нәтижесінде теңіздер жағасында террасалар қалыптасады.
Дереккөздер
Санат:Тербеліс
Синдилей-Шор
Синдилей-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сяттей-Ты-Вис өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Сыгыс-Ях
Сыгыс-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таут-Ях өзенінің сол жағалауынан 47 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ыстанбұл
Ыстанбұл (İstanbul), ертеде Византий, кейіннен Константинополь — Түркияның аса ірі қаласы, негізгі сауда, өнеркәсіп және мәдениет орталығы, елдің басты портты қаласы. Бір-бірімен көпірлер және туннельдер арқылы байланысып тұрған, оны еуропалық (негізгі) және азиялық бөліктерге бөлетін Босфор бұғазының жағалауларында орналасқан. Ыстанбұл халық саны 15 миллион адам, бұл Түркия халқының 19%-ын құрайды.
Халық саны бойынша, Еуропа тарихындағы алғашқы миллионер-қала. Рим, Византия, Латын және Осман империяларының бұрынғы астанасы.
Қала тарихы
Бірінші елді мекендердің іздері қаланың Азия жағында байқалған (Анадолы) және неолит дәуіріне тиесілі. Қазіргі Топкапы сарайының маңайындағы алғашқы елді мекендер қола дәуіріне жатқызылуы мүмкін. Адамдардың ең алғашқы қоныстануы б.з.д 6700 жылға жатқызылады.
Тұрғыны
нобай|солға|Демалыс күндері Истикләл көшесіне шамамен 3 миллион адам келеді. Ыстанбұл өз тарихының көп бөлігінде әлемнің ірі қалаларына кірді. Б.з.д 500 жылдары 400 000-нан 500 000-ға дейінгі халқы бар Константинополь әлемнің үлкен қаласы деген атаққа талас-тартыста өзінің ізашары Римді басып озды. XII ғасырға дейін Бағдад, Чанъань, Кайфэн мен Мерв секілді басқа ірі қалалармен халықтың тығыз қоныстанғандығы бойынша бәсекелесіп келді. Одан кейін ол ешқашан әлемнің ең үлкен қаласы бола алған емес, бірақ 1500ж.-дан 1750ж.-ға дейін Лондон басып озғанша Еуропаның ірі қаласы болып қалды.
Түрік статистикалық институтының деректері бойынша, 2014 жылдың аяғында Ыстанбұл қаласының халқы 15 029 231 адамды құрады, бұл ел халқының 18,6% -ын құрады. Басқа мәліметтерге сәйкес, сол жылы қаланың тұрғындары 14 657 434 адамды құрады. Қалалық муниципалитеттің 97-98%-ы 2007 ж. 89%-бен және 1980 ж. 61%-бен салыстырғанда қаланың жетер шегінде еді. Қала тұрғындарының 64,9% -ы (2/3) еуропалық жағында және 35,1% -ы (1/3) Азия жағында тұрады. Ыстанбұл - Еуропаның ең үлкен қаласы, бірақ еуропалық бөлігі халық саны жөнінен Мәскеуден әлі де төмен. Халық саны бойынша қала Шанхай, Бейжің, Лагостан (Чунцинді қоспағанда) кейінгі 4-ші орынды иемденсе де, ол қалалық шекаралар бойынша бар болғаны 24-ші орында және қаланың шегі агломерацияға теңдей болғандықтан қалалық агломерация бойынша 18-ші орында. Бүгінде ол Мәскеумен бірге Еуропадағы ең ірі қалалық агломерациялардың бірі және Ыстанбұл халқының жыл сайынғы 3.45% өсуі Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы елдерінің жетпіс сегіздігінің ең үлкені.
ХХ ғасырдың екінші жартысында халық санының өсуі байқалды, қаланың халқы 1945 жылдан 2000 жылға дейін он есе өсті. Өсу қала шекараларын кеңейтуге байланысты, әсіресе, 1980 және 1985 жылдар аралығында, халқы шамамен екі есе өскен. ХХ және ХХІ ғасырлардағы елеулі өсім Түркияның шығыс аймақтарынан келген мигранттарға жұмыс табуға және жақсы өмір жағдайларын қалыптастыруға мүмкіндік болды. Жетi солтүстiк және шығыс провинциялардан шыққан қала тұрғындарының саны осы провинциялардың тұрғындарынан жоғары; Ыстанбұлдың жарты миллионнан астам тұрғыны Сивас пен Кастамону провинцияларынан тұрады. Ыстанбұл әлемде қабылданған босқындар саны бойынша әлемде (559 мың адам) бірінші орынды иеленіп, түрлі елдерден келген көптеген мигранттар қаласы болды. Онда қала тұрғындарының 28% ғана туылды. Еуропа жағалауының ең көп қоныстанған аудандары, әдетте, қала орталығының солтүстік-батысында, батысында және оңтүстік-батысында орналасқан; Азиялық жағынан ең көбі - Үскүдар.
Этимология
Алғашқысы түрiк топонимының ескертуi (  — иста́нбул, жергiлiктi айтылу  — ыста́нбул араб және түрiк көздерде көрiнiп қалады. Атауды қанағатты ғылыми бұны түсiндiру бар болмайды. Истанбул - болған бұл болған Константинополь болған шығу болжам бар болады, бiрақ оның дәлелдердiң түзулерi, алмағанында емес, шамаланған бастапқы форманың аралығында айырмашылық және түпкi өте бұл болжамды қабылдауға болу үшiн едәуiр сол үшiн. Бұрынғы атаулар: Византий, Жаңа Рим, Константинополь.
Ресми атау: İstanbul (Ыстанбұл).
Ыстанбұлдың ғасырлар бойы әр түрлі атаулары болған. Бұл қала аттары, кент тарихының әр түрлі кезеңдеріне байланысты. Бұлардың тарихы кезеңе орай Византия, Августа Антонина, Нова Рома, Константинополис, Константиния, Исламбол және Истанбул деп аталған. Бұның сыртында моңғолдар Чакдурян, поляктар Канатория, чехтер Айлана, мажарлар Визендувар деп атаған.
Тарих бойы Ыстанбұл кентіне аз уақыт ішінде көп атаулар берілген, түркілер тарапынан ортақ қабылданған және бүгінде де пайдаланылатын Ыстанбұл болатын. Бұл атау "eis tin polin" (εις την πόλιν) сөз тіркестерінен келген деп саналады. Бұл тіркес грекшеден аударғанда "шаһарда", "шаһардың ішінде", "шаһардың іші" мағынасына келеді. Сондай-ақ халық арасында "н" үнді дыбыс болғандықтан, "п" дыбысы "б" дыбысына ауысқандығы айтылады. Бұл мағынадағы Истанбул сөзінің тегі көптеген дереккөздерінде көрсетіледі. Б.з. 2-ші жүзжылдығынан армян дереккөздерінде Станбол не Стинбол формасында шаһар аты аталады, түрікшеге бұл осы тілден енген сөз болуы мүмкін. Халук Тарканның зерттеулері бойынша "ыстанбұл" сөзінің арғы тегі грек немесе армянша емес, түрікше болған, және "astan bolıq" дегеннен шыққан. Бұл ескі түрікшеде "кеңістік", "Тәңір қаласы" деген келеді. Түбірі ретінде As/qan (Тәңір қаласында тұрушы) сол заманда өсіп өнген Астан деген адам болған және хеттин тіліне стан деп енген. "Bolıq" cөзі кент дегенді білдіреді және бұл мағына бүгінгі күнде Болу, Гелиболу, Хайраболу, Ынеболу, Ниыболу, Сафраболу және Тиреболу сияқты мысалдарын келтірген болады. Бұл екі сөз "Astan-bolıq" бізге "аспан қаласы" деген мағына береді. Осман заманында қолданылған аттар әр түрлі болғанымен орталық шаһар сөзі бүкіл ел аумағында өзгермеген. Осман империясы заманынан Ыстанбұл қаласына мұраға қалған жоғарғы әкімшілік басқармасы орналасқан қала, сол заманнан солай аталып келе жатыр. Рим басқыншылығы астында болған қаланың провинциясы Тракия, ол Битинияның Анадолы жағы болған.
Византия
Византий (грекше: Βυζάντιον, латынша: Byzantium), Ыстанбұлдың белгілі алғашқы атауы. Б.з.д 667 жылы Ежелгі Грекиядағы Мегара шаһарынан орын тепкен дорилік гректер бүгінгі күнгі Ыстанбұл орнындағы бекіністің негізін қалаған және жаңа бекініске Визас немесе Византтың (грекше: Βύζας немесе Βύζαντας) патшасының құрметіне Byzantion атауын берген.
Біздің заманымыздың 1 жүзжылдығына дейін аталған, Byzantium, шынайы атауы Byzantion Римдіктер басып кірген соң олардың тарапынан латындандырылды.
Аугуста Антонина
Аугуста Антонина, 3 жүзінші жылдың басында Рим императоры Септимус Северустың ұлы Антониус (кейінгі Рим императоры Каракалла) құрметіне қала атауы қысқа уақытқа аталды.
Нова Рома
330 жылы Рим императоры Константин I тарапынан Рим империясының астанасын болып жарияланған соң, қалаға латынша "Жаңа Рим" деген мағына беретін Нова Рома (грекше: Νέα Ρώμη, Nea Roma) атын қойды және бұл атты қанша көтермелеуге тырысқанымен бұл атау аса қабылдана қоймады.
Ортақ ұсыныс
Ыстанбұлдың еуропалық бөлігі азиялық бөлігімен Византия көпірі арқылы (ұзындығы 1560 м) және паромдармен байланысады. Ыстанбұл мемлекеттің ең ірі сауда-қаржы, өнеркәсіп, мәдени және ғыл. орталығы. Елдің өнеркәсіп өнімінің 60%-ын береді. Мұнда машина жасау, химия, цемент, дәмді тағамдар, жеңіл (тоқыма, аяқ киім, тігін), жиһаз, қағаз, әйнек өнеркәсібі жақсы дамыған. Қалада 3 университет, экономика және сауда академиясы, мәнерлі өнер және кескіндеме, археологиялық музей, қышқалдары музейі, муниципалдық музей, т.б. бар. Қала алғашында (330 – 1453) Рим императоры Константиннің құрметіне Константинополь деп аталды. 395 – 1453 жылы Византия мемлекетінің, 1453 – 1918 жылы Осман сұлтандығының, 1918 – 1923 жылы Түркияның астанасы болды. Ыстанбұлда көне ескерткіштер өте көп. Олар үш дәуір сәулет ескерткіштерінен тұрады. Византия кезеңінен қалған император сарайлары мен ғибадатханалары, қасиетті Ирина, Айя София музей ғимараты (іргетасы 325 жылы қаланған), қасиетті Килисе – Димаси (11 ғасырдың 2-жартысы) шіркеуі сақталған. Сонымен қатар ортағасырлық түрік өнерінен Анадолухисары, Румелихсары (1452), Едлкуле (1457) қамалдары; Шахзаде (1548), Фатих – Исами, Баязит, Сулеймание (1550 – 1557), Енисали, Ахмадие (Көгілдір мешіт, 1609 – 1617) мешіттері сақталған. Қазір музей саналатын Топкана сұлтанның кешен-сарайы (15 – 19 ғасырлар), т.б. көптеген кесенелер мен фонтандар қала сәулетінің құрамдас бөлігі болып табылады. 18 ғасырдан Ыстанбұл сәулетіне Батыс Еуропа стилі ене бастады. Қазіргі заманғы ірі қоғамдық ғимараттар да бой көтерді. Қаладағы тарихи орындарды біріктіретін Ататүрік атынд. мәдени орталық, т.б. мәдени, денсаулық мекемелері бар.
География
thumb|220px|right|Стамбұл ғарыштан көрінісi Ыстанбұл төбелі жерде Түркияның солтүстік-батысында орналасқан. Қаланың алаңы — 1 538, 77 км². Қаланың координаттары — 41°N, 29°W. Ыстанбұл Босфор бұғазында үстiнде жатырады.
Ыстамбұлдың тарихи аудандары
Еуропа: Айвансарай, Ақсарай, Байрампаша, Бақыркөй, Балат, Бебек, Бешікташ, Беязыт, Ғазиосманпаша, Галата, Долмабахче, Йешілкөй, Зейтінбұрны, Кяғытхане, Қапалы Чаршы, Вефа, Джибали, Зейрек, Қабаташ, Қасымпаша, Лалелі, Ортакөй, Пера, Сарыйер, Сұлтанахмет, Сулыкуле, Тақсим, Фатих, Фенер, Шұқыржұма, Шишлі, Еминөңі, Эйүп.
Азия:
Климат
Ыстанбұл субтропиялық ауа райының аймағының шетiнде орналасады, дегенмен сонымен бiрге солтүстiктен ызғырықтарының ықпалы бар болады. +3 аралығында температура Ыстанбұлда қыстыгүнi орташа және 9 C. Қыс салқын және дымқыл. Ыстанбұлдағы температураның төменгi жұқа тақтайшасы егдеге төменде 0 C орташа 21 күндерi жидиды. Әрбiр дерлiк қар қыстыгүнi түсiп қалады. Ауа райы бойынша жазғытұрым және күз жағымды жұмсақ, бiрақ бейiм қатты температура айырымдарына. Ыстанбұлда жазды күнi салыстырмалы ыстық, орташа температура 19 C 28 C ке, биiк ауа ылғалдылықтың мерзiмдерiнде болады. Қаладағы қақтама дегенмен сирек болады, және температураға өте сирек 35 C және одан жоғары жетедi. Тұнбалардың 850 мм, 123 жаңбырлы күндерге жуық шамамен дәл келетiн жауындардың түрiнде жылда орташа түсiп қалады.Қала егде, жазды 2000 сағаты күн болады. Жылдық орта мөлшердегi салыстырмалы ылғалдық әрдайым биiк, орташа 71 шамасында, left|250px|thumb|right| Ақпан айы
Өнеркәсіп
Ыстанбұлдың дамыған әртараптандырылған саласы бар. Экономика негізінен машина жасау, соның ішінде кеме жасау, химия, цемент, тамақ, жарық, баспа, электрлік, ағаш өңдеу, қағаз және шыны өнеркәсібі, сауда және туризмге негізделген. Сонымен қатар, зәйтүн майы, темекі, көлік құралдары, электроника және т.б. Экономиканың негізінен жоғары қосылған құны жоғары тауарлар өндіретініне қарамастан, көптеген аз құны қосылған тауарлар белсенді түрде шығарылып, одан да көп көрінеді. Бұл кәдесыйлар, түрік тәттілері, орташа сапалы киім, ұлттық костюмдер және тағы басқалар. Жалпы қалалық ЖІӨ-нің 26% -ы ғана болса да, олардың 80% -ы экспортқа тиесілі.
Қаржылық орталық
Ыстанбұл қор биржасы - бұрынғы Ыстанбұл Алтын Биржасы мен Түрік Мердігер Биржасын біріктіретін жалғыз қор биржасы, елдің негізгі банктеріне, шетелдік сақтандыру компанияларына және агенттіктеріне негізделген. Старая биржа была основана ещё во времена Османской империи, в 1866 году. Ескі айырбастау 1866 жылы Осман империясының күндерінде құрылды. 19-шы және 20-шы ғасырдың басында, Галатада орналасқан Банкалар көшесі (Банковая көшесі) бүкіл Осман империясының қаржы орталығы болды, мұнда Түркиядағы алғашқы биржа орналасқан. 1990-шы жылдарға дейін Түрік банктерінің басым бөлігі Левент және Маслак облыстарында (ағылшын тілінде) заманауи биік ғимараттарға көшкен кезде, көшелер елдегі ең маңызды қаржылық орталық болып қала берді 1995 жылы Ыстанбұл қор биржасы қазіргі ғимаратына көшті Сарыер Бүгінгі күні Ыстанбұлда тағы бір ірі бизнес орталығы - Аташехир салынды.
Бауырлас қалалары
{| cellpadding="10"
Эон
ЭОН (aion, — ғасыр, дәуір) — халықаралық дәрежеде келісілген бірегей жержылнамалық шкаланың ең ірі (иерархиялық бағыныштылық тұрғысынан) бірінші дәрежелі бірлігі немесе бөлімшесі бірнеше эраны біріктіретін жержылнамалық бірлік.
Жержылнамалық шкалаға сәйкес үш эон дараланған, олар архей эоны, протерозой эоны және фанерозой эоны. Эон өз кезегінде эраларға жіктеледі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Кішіқараой ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бостандық, Кіші Қараой ауылдары кіреді. Орталығы – Бостандық ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1421 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы ауылдық округтері
Вайнцирль (Хафнербах қауымы)
Вайнцирль (Хафнербах қауымы) (Weinzierl (Gemeinde Hafnerbach)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1616 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 29.21 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 10.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Грислер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вайнцирль (Община Хафнербах)
Люнда (Ветлуга тармағы)
Люнда — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ветлуга өзенінің оң жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 121 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга; Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таза пайда
Таза пайда – кәсіпорында (фирмада) салықтар мен басқа да төлемдерді төлегеннен кейін қалатын пайда.
Кәсіпорынның толық билігінде болады‚ кәсіпорынның жарғысында өзге жағдай көзделмесе‚ ол бұл пайданы одан әрі пайдалану бағыттарын айқындайды. Таза пайданы пайдалану бағыттарын таңдауға мемлекеттік ықпал ету салықтар‚ салық жеңілдіктері‚ экономикалық санкциялар арқылы жүзеге асырылады.
Заңнамалық актілерде немесе кәсіпорын жарғысында көзделген реттерде Таза пайданың бір бөлігі кәсіпорынның еңбек ұжымының мүшелеріне берілуі мүмкін. Пайданың осы бөлігінің мөлшерін меншік иесі немесе ол өкілеттік берген орган белгілейді‚ ал оны бөлу тәртібін еңбек ұжымының жалпы жиналысы айқындайды. Еңбек ұжымының мүшесіне тиесілі пайда сомасы оның қосқан үлесін құрайды. Үлес сомасына акциялар берілуі мүмкін‚ бұл акциялар бойынша дивиденд төленеді.
Дереккөздер
Санат:Экономикалық көрсеткіштер Санат:Қаржы
Алкафаше
Алкафаше (Alcafache) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Мангуалде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 029 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,94 км² шамасында. Халық тығыздығы — 79,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Винсент.
Мектептер мен колледждердегі дене тәрбиесі
Мектептер мен колледждердегі дене тәрбиесі - оқу тәрбиесі жұмыстарынын кұрамды бөліктерінін біpі. Оның негізгі міндеттері - оқушылардын дұрыс дене дамуы мен шынығуына жағдай жасау, олардың денсаулығын нығайту, дене дамуын қамтамасыз ету.
Алкафаше
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Мектептер мен колледждердегі дене тәрбиесі
Дереккөздер
Санат:Спорт
Консулдық есепшот-фактура
Консулдық есепшот-фактура сыртқы саудада — тауарды басқа елге жөнелткенде онымен бірге жіберілетін есепшот-фактураның ерекше данасы. Оны өндіруші және жөнелтуші елде жүрген тауарды алушы елдің консулы қарап, қол қояды. Көп елдер сырттан әкелінген тауарлардың бәріне консулдық есепшот-фактураны талап етеді және консулдың қолы ұшін ақы алады. Есепшот-фактураның негізінде кейінірек импортқа қойылатын тариф пен салықтар белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Ланга (Франция)
Ланга (Langast) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,45 км² шамасында.
Консулдық есепшот-фактура
Дереккөздер
Rechnung Fakturo Factura Lasku Facture (comptabilité) חשבונית Fattura (documento) 送り状 Sąskaita-faktūra Factuur Faktura Faktura (dokument) Fatura Faktúra Faktura Hóa đơn 发票
Ланга (Франция)
Коммунаның INSEE коды — 22100, пошта индексі — 22150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 633 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,95 адам/км².
Ла-Бельер (Орн)
Ла-Бельер (La Bellière) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61039, пошта индексі — 61570.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 109 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Бірдей шөгу коэффициенті
Бірдей шөгу коэффициенті — тығыздығы әр түрлі екі минерал түйіршіктің массалары бірдей болса, шөгу жылдамдықтары да бірдей болады. Массалары бірдей болу үшін тығыздығы кіші минералдың екінші минералға қарағанда диаметрі үлкен болуы керек. Бірдей шөгу коэффициенті олардың диаметрлерінің қатынасын көрсетеді. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Хромотография (теориялық негіздері)
Қозғалыссыз сұйық фазадағы хроматография ерітіндідегі адсорбция іліміне негізделген. Ондағы адсорбциялық тепе-теңдік, адсорбция изотермасындағы Ленгмюр теңдеуіне бағынады:
мұндағы n - тепе-теңдік кезінде адсорбцияланған зат мөлшері, n_\infty - берілген адсорбентте адсорбцияланатын заттың ең көп мөлшері, b - тұрақты, с - концентрация. Ленгмюр бойынша қатты дене бетінің күллі беткі қабатына, белгілі бір аралықта орналасатын ең кіші энергиясы бар бос орындар болады. Олардың саны - n_\infty. Нақ осы бос орындарда ерітінді не газ молекулалары адсорбциялана алады. Шамалы концентрацияда адсорбция изотермасы түзу сызықты. Шынында да, bс << 1 болғанда теңдеу жай түрге келеді:
Сызықтық адсорбцияның бұл теңдеуін Генри теңдеуі деп те атайды ( Г - Генри коэффициенті, көбейткіші). Адсорбцияның сұрыптаушылығы адсорбент пен адсорбцияланатын зат арасындағы өзара әсер күштің табиғатына тәуелді. Бағаналардың эффектісі диффузия процесіне екі фазаға заттың берілуіне байланысты, бұл газ хроматографиядағыдай теориялық табақшалардағы эквивалентті биіктікпен (Н) анықталады. Қозғалғыш фазаның сызыктық жылдамдықпен және басқа шамалармен байланысы мына қатынас бойынша ернектеледі:
H2Rr * (1 -Rr) uts
ал
Rr=tm/(tm+ts)
мұндағы tm мен ts - молекулалық зат, u-жылдамдықпен қозғалғанда оның десорбция мен адсорбция арасындағы орташа уақыты. Теңдеулерден көріп отырғанымыздай, қозғалыс фазасының сызықтық жылдамдығы артқан сайын Н де өседі, ал әсерлілігі төмендейді. Молекуланың қозғалыссыз фазада болған уақыты t s, Эйнштейн теңдеуіндегі диффузия коэффициентімен (D) және кеуектің тереңдігімен (1) байланысты: I2=2Dts
немесе
мұндағы I-дің мәні неғұрлым көп болса, соғұрлым Н биік, ал бағана тиімділігі аз болады. Дәстүрлі сұйықты адсорбциялық хроматография тиімділігінің төмен болуының бір себебі, ол адсорбенттегі кеуектің тереңдігінен. Қазіргі хроматографияда беткі қабат кеуекті адсорбенттер кеңінен қолданылуда. Олар сыртына қалыңдығы 1 мкм шамасындағы қалындықпен адсорбенттің кеуекті қабатымен қапталған ұсақ бытыра сияқты қатты дене. Мұндай адсорбенттердің терең кеуегі жоқ, ал мұның өзі Н-тің мәнінің кемуіне, жылдамдықтың артуымен бағана тиімділігінін жоғарылауына келтіреді. Бұл жоғарғы эффектісі сұйықтық хроматографияда (адсорбция, таралу, иондық алмасу кеуек арқылы өту сияқты) бөлінудің барлық механизмін іске асыруға болады, бірақ қозғалысты фаза сұйық күйдегі зат, ал қозғалыссыз фаза қалыпты фазалы және осы фазалардың полюстігіне орай бұрылған фазалар да бар. Қозғалыссыз қалыпты фазалы хроматографияда полюсті адсорбент пен полюссіз шаймалық ерітіндіні, айналымды (бұрылған) фазада - адсорбент полюссіз, шаймалык - полюсті. Онда негізінен tR, vR, N, R сияқты хроматографиялық параметрлер жиі пайдаланумен қатар таралу коэффициентінін KD орнына, сыйымдылық факторын К−1 кеңінен қолданады және бағана геометриясына тәуелді болмайды:
k'=tR/to-(tR -to) / to= kDVo/v
мұндағы v0 мен v - қозғалыссыз және қозғалысты фазалардың көлемдері. Іс жүзінде бөлу үшін зерттелетін заттың бағанадағы ұсталу уақытты 2-10 есе ұзақтау болуы жеткілікті.
Дереккөздер
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Кубты екі еселеу
Кубты екі еселеу - берілген кубтың көлемінен екі есе артық көлемі болатын кубты салу жөніндегі мәселе.Осы мәселені көбінесе Делос есебі деп те атайды, себебі ертеден қалған аңыз бойынша Делос аралында(Эгей теңізінде) оба ауруы белең алып тұрған кезінде сәуегей құрбандық шалынатын куб пішінді ыдыстың көлемін екі есе ұлғайтуды талап еткен көрінеді.Егер берілген кубтың қыры a= 1-ге тең болса, онда анықтаушы(ізделінушы) кубтың қабырғасы 3-дәрежелі x3 - 2 = 0 теңдеуімен анықталмақшы; сонымен мәселе ∛2-ге тең кесінді салуға келіп тіркелген.Ежелгі гректер алғашында мәселені тек циркуль мен сызғыш арқылы шешуге тырысқан.Бұл әрекеттерінен еш нәтиже шықпаған соң, есепті басқаша тәсілмен анықтамақ болған.Мысалы, біздің заманымыздан бұрынғы(б.з.б.) V ғасырдың екінші жартысында ғұмыр ежелгі грек геометрі Хиостық Гиппократ қабырғасы - a кубты екі еселеуді екі ортаға пропорционалдық x, y-ті анықтауды - берілген екі кесінді мен a мен 2а-ны анықтауға әкеліп тіреген, яғни ізделуші x қабырғаны a/x=x/y=y/2a пропорциясымен анықтамақ болған.Көп ұзамай ежелгі гректердің басқа бір математигі Таренттік Архит(б.з.б. 428 - 365) x-ті үш беттің - цилиндрдің, конустың және тордың қиылысулары бойынша анықтауды ұсынғын.Ежелгі гректің б.з.б. III ғасырда ғұмыр кешкен Эратосфеннің механизмі - мезолябийін және біздің заманымыздың ғұмыр кешкен Геронның еңбектерін атап өткеніміз жөн.1637 жылы француз математигі Рене Декарт(1596 - 1650) кесндіні циркуль мен сызғыш арқылы салуға болмайтынын ескерткен.∛2 өрнегімен анықталатын куб түрінің иррационал сан екенің айтқан.1837 жылы француз математигі Пьер Ванцель(1814 - 1848) кубты екі еселеу есебінің циркуль мен сызғыш арқылы салынбайтынын дәлелдеген.
Дереккөздер
Математика әлемі: Жалпы орта білім беретін оқу орындарының(мектеп, гимназия, колледж, лицей) оқушылары мен студенттеріне және математика әуесқойлары мен көпшілік оқырмандарға арналған математикалық пәндік энциклопедия.Нұрқанат Көбенқұлұлы.
Редьярд Киплинг
Джозеф Редьярд Киплинг (ағылш. Joseph Rudyard Kipling) (30 желтоқсан 1865, Бомбей — 18 қаңтар 1936, Лондон), ағылшын жазушысы, ақыны және новеллашысы.
Оның ең үздік шығармалары "Джунгли Кітабы", (The Jungle Book), «Ким» (Kim), өлеңдері «Ақырғы ән шырқау» (Recessional). 1907 жылы әдебиет саласында Киплинг Нобель сыйлығына ие болған ең алғашқы ағылшын болады. Сол жылы ол Париж, Страсбург, Афиналар және Торонто университеттерінің сыйлықтарына ие болады. Оған қоса Оксфорд, Кембридж, Эдинбург және Дарем университеттерінің беделді атақтарының иегері. (30.12.1865, Үндістан, Бомбей – 18.1.1936, Ұлыбритания, Лондон) – ағылшын жазушысы. Өз туындыларында қарапайым адамдардың, қатардағы жауынгерлердің ар мен сезім тазалығын, адамгершілік қасиеттерін, адал еңбегін шынайы суреттеді. “Қазарма жырлары” (1892), “Жеті теңіз” (1896), “Бес ұлт” (1903) өлең жинақтары, “Тау хикаялары”, “Рикша-аруақ” әңгімелер кітаптары (екеуі де – 1888), “Жарық сөнді” (1890), “Ким” (1901) романдары кеңінен мәлім. Жабайы аңдар арасында өскен адамның баласы Маугли туралы “Джунгли кітабы” (1894), “Джунгли жайлы екінші кітап” (1895) атты ертегілері балалардың сүйіп оқитын шығармаларына айналды. Нобель сыйлығының лауреаты (1907). Киплинг шығармалары “Ертегілер” (1968), “Маугли” (1983; ауд. Р.Рақымбеков) деген атпен қазақ тілінде басылып шықты. Композитор А.Серкебаев “Маугли – менің бауырым” атты рок-опера-балетін жазды (1980, либреттосы Д.Нақыповтікі).
Киплингтің салыстыруларға бай тілі, ағылшын тілінің сөздік құрам қоржынына үлкен үлесін қосты.
Оның кітаптарымен көптеген кинофильмдер мен мультфильмдер түсірілді. Кішкентайында Мауглиді көрмеген қазақ кем де кем шығар...
Көзқарастары
Киплинг — талантты ақын болуымен қатар колониализмнің, империализмнің жыршысы да болған. "Ақ адамның жүгі" деген ұғымды ойлап тапқан. Оның көзқарастары осы аттас өлеңнен де жақсы көрінеді.
Сыртқы сілтемелер
Редьярд Киплинг жұмыстары, Аделаида Университеті
Санат:Ағылшын ақындары Санат:1865 жылы туғандар Санат:Англия жазушылары Санат:1936 жылы қайтыс болғандар
Empire
Empire (журнал) (empire — империя) – 1989 жылдан бастап ай сайын жарық көретін, кинематография жайлы мақалаларды жариялайтын Ұлыбритания журналы. Алғашқы шығарылымынан бастап кино тақырыбында шығатын журналдардың ішінде көшбасшы саналады. Bauer медиатобының иелігінде. Австралия, Түркия және Ресейде басылып шығады. Ұлыбританияда журнал жыл сайын оқырмандар тарапынан тағайындалатын Empire Awards кино жүлдесін табыстайды. Бұл жүлденің демеушісі ретінде осы күнге дейін Sony Ericsson компаниясы болған болса, қазіргі кезде Jameson компаниясы өз жауапкершілігіне алды.
Рубик текшесі
thumb|Құрастырылған Рубик текшесі thumb|Рубик текшесі бір шегінің бұрылуы thumb| Рубик текшесі құрылымы thumb|200px|Нұсқа мысалдары Рубик текшесі (bűvös kocka – сиқырлы текше) — логикалық басқатырғыш ойын құралы ретінде пайдаланылады. Бүгінге дейін әлемде 360 миллионнан аса данасы сатылған. Екі түрлі өлшемдері кеӊ тараған 56 мм, 55.5 мм - соӊғысы жарыстарға ыӊғайлырақ.
Рубик текшесінің алты жағында тоғыз кішкентай текшелер өзара байланыстырылып орналасқан. Әр кішкентай текше алты түстің біріне боялған. Ойын мақсаты — Рубик текшесінің әр жағын бір түсті қалпына келтіру. Сол үшін Рубик текшесінің жылжытылатын бөлшектерін бұрып, әр түрлі түзбелерді жасау керек. Рубик текшесімен 43,252,003,274,489,860,000 түзбе жасалуы мүмкін.
Басқатырғыш текшені мажар сәулетшісі Ерно Рубик (Rubik Ernő) 1974 жылы ойлап шығарған. Бірақ Мажарстаннан тыс жерде (дүние жүзінде) жұрт Рубик текшесі туралы алты жылдан кейін, 1980 ж. білген.
Бұл кезден соң оның белгілігі төмендер емес. Бұны миллиондарша сатылуы ғана емес, текшені құрастыруы бойынша әлем чемпионатының пайда болуы анық көрсетеді. Бұл салада қазіргі чемпион – 2018 жылғы Red Bull Rubic's Cube чемпионатында 4,95 секундта жинаған 22-жастағы аустралиялық Феликс Земдегс.
Рубик текшесі бойынша алғашқы Әлем чемпионаты 1982 жылы Мажарстанда өткен. Лас-Вегаста өтетін әлем чемпионатында 17 жасар Феликс Земдекс Рубиктің әлемдегі ең жақсы жинаушы болған. 2014 жылдың 29 маусымында Феликс 5,33 секундта кубик Рубикті жинады, бірақ бұл жинау жарыстарда есептелмейді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ойындар Санат:Басқатырғыштар
Екібастұз ауылдық округі
Екібастұз ауылдық округі – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.
Гигиена және эпидемиология ғылыми орталығы
Гигиена және эпидемиология ғылыми орталығы 1998 жылы 24 наурызда ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің екі ғылыми-зерттеу институты – Гигиена және кәсіби аурулар ғылыми-зерттеу институты мен Эпидемиология, микробиология және жұқпалы аурулар ғылыми-зерттеу институтының бірігуі негізінде құрылды. thumb
Екібастұз ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Төртүй, Ақши, Көксиыр, Қаражар, Мыңтамыр, Тай ауылдары кіреді. Орталығы – Төртүй ауылы.
Гигиена және эпидемиология ғылыми орталығы
Эпидемиология, микробиология және жұқпалы аурулар ғылыми-зерттеу институты 1925 жылы Санитарлық-бактериология институт болып құрылып, Қазақстан медицинасы саласындағы тұңғыш ғылыми-зерттеу мекемесі болды. Соғысқа дейінгі кезеңде институт шешек ауруына қарсы дәрі егуші мамандар даярлап, пастерлік станциялар ұйымдастыруда, шешек детриті, дифтерия мен стрептококке вакцина өндірісін ұйымдастырды. Іш сүзегі вакциналары, тырысқақ, антирабийлік вакциналар, БЦЖ мен қызылшаға қарсы вакциналар өндірісі игерілді. Қазақстандағы вирусология мен вирустық жұқпалы аурулар мәселесі зерттелді. Әсіресе, тыныс жолдары аурулары тобы бойынша ауқымды зерттеулер жүргізілді, оның ішінде басты назар тұмауды зерттеуге аударылды. Вирустардың молек. биологиясы жөнінен қомақты жұмыс атқарылды. Қазақстандағы А және В сары ауруларының негізгі эпидемиология заңдылықтары, аурудың жиі жұғу механизмдері мен тарау факторлары зерттеліп, алдын-алу шаралары жетілдірілді. Кене энцефалитінің табиғи ошақтарын зерттеу аяқталды. Вирустық жұқпалы аурулар иммунологиясы мен иммунитеттік интерферон, сондай-ақ тері аурулары бойынша жүргізілген зерттеулердің теориялық маңызы мен тәжірибелік мәні зор. Аллергология мен иммунология мәселелері бойынша Қазақстандағы аллергиялық аурулардың нозологиялық формалары таралуы мен этиологиясы анықталды. Барлық облыс орталықтарында, бірқатар ірі қалаларда мамандандырылған аллергокабинеттер мен аллергоорталықтар құрылды. Теориялықзерттеулерде жұқпалы аллергология мәселесіне баса назар аударылады. Гигиена және кәсіби аурулар ылыми-зерттеу институты 1944 жылы Тропикалық аурулар институты болып құрылған. Көп ұзамай, ол Қазақстан ғылым академиясының Өлкелік патология институтына айналды, ал өзінің соңғы атына 1989 жылы ие болды. Алғашында институт безгек, т.б. трансмиссивті жұқпалы аурулар, сондай-ақ ішек аурулары мен бруцеллез мәселелерімен айналысқан. 1947–1951 жылы еңбек гигиенасы мен кәсіби патология, эксперименттік патология, паразитология бойынша зерттеу жұмыстары басталды. Институт ғалымдарының 1956–1958 жылы ядролық қару сыналғаннан кейін іле-шала Семей ядролық сынақ алаңы маңындағы халықтың денсаулық жағдайын шұғыл анықтап білу мақсатымен атқарылған бірегей жұмыстарының сәуле ауруын зерттеудегі маңызы орасан зор болды. Қазіргі уақытта орталықтың ғылыми-өндірістік қызметі республика халқы өмірінің реформа кезеңіндегі экономикалық, әлеуметтік және экологиялық жағдайларына қатысты эпидемиолог бақылау жүйесін жетілдіруге, инструментальдық-әдістемелік базаны жақсарту негізінде микробиологиялық, вирусологиялық және иммундық-биол. зерттеулерді дамытуға, жұқпалы ауруларды лабораториялық анықтаудың жаңа әдістері мен олардың алдын-алу шараларын игеруге, сондай-ақ ауруларды анықтау мен жұқпалы аурулар қоздырғыштарын индикациялауға арналған тест-жүйелер мен бактериялық орталар өндірісін ұйымдастыруға бағытталған. Институтта 22 ғылыми доктор мен 37 ғылыми кандидат қызмет етеді, эпидемиология, аллергология және иммунология, гигиена және эндокринология мамандықтары бойынша дисс. кеңес жұмыс істейді. «Гигиена, эпидемиология және иммунобиология» журналы шығарылады.
Екібастұз ауылдық округі
Тарихы
2013 жылы округ құрамына таратылған Өлеңті ауылдық округінен Тай (орталығы), Жартас, Көксиыр, Талдықамыс ауылдары қосылды. 2019 жылы Талдықамыс ауылы таратылды.
Гигиена және эпидемиология ғылыми орталығы
Гигиена және эпидемиология ғылыми-зерттеу орталығы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау агенттігіне қарайды. Гигиена және кәсіби аурулар ғылыми-зерттеу институты мен Эпидемиология, микробиология және жұқпалы аурулар ғылыми-зерттеу институтының бірігуінен құрылған (1998жылы). Эпидемиология, микробиология және жұқпалы аурулар институты 1925 жылы бактериология лаборатория негізінде Қызылорда қаласыннда құрылған, 1927 жылы Алматыға көшірілді. Негізгі ғылыми-зерттеу жұмыстарының бағыттары: ішектің, жұқпалы бала ауруларының, сондай-ақ вирустік, паразиттік және табиғи ошағы бар аурулардың (мыс., гепатиттің А және В формаларының, іш сүзегінің, кене энцефалитінің, т.б.) эпидемиологиясын зерттеу, олардан сақтану, анықтау және емдеу жолдарын іздестіру; жұқпалы және аллергиялық аурулардың белгілерін зерттеу, оларды анықтау, емдеудің жаңа әдістерін табу. Институттың аллергол., иммундық және эритроциттік диагностикумдарын дайындау, адам мен жануарлар тініне егілген бактериялар мен вирустарды зерттеу, вирустық аурулар мен иммундық интерферон, сондай-ақ қызылша ауруларына қарсы күресу мәселелері жөніндегі зерттеулері шет елдерде кеңінен танылды. Гигиена және кәсіби аурулар институты 1944 жылы КСРО ғылым академиясының Қазақ бөлімшесінің Тропиктік аурулар институты болып құрылған. 1963 жылы Өлкелік патология ғылыми-зерттеу институты (бұдан 1974 жылы Тағамтану институты бөлініп шықты), ал 1989 жылдан осы атымен аталды. Институттың негізгі ғылыми-зерттеу жұмыстарының бағыттары: еңбек гигиенасы, еңбек физиологиясы және кәсіптік патология, эндокриндік аурулар, айналадағы ортаны қорғау. Институт ғалымдары дерматикоз, сарып ауруларының патоморфологиясын, эпидемиологиясын, табиғи ошақтылығын, патогенезін, белгілерін, емдеу, сақтану жолдарын, жұқпалы және жұқпайтын ауруларға тән аллергия мәселелерін, поллиноздардың өлкелік ерекшеліктерін зерттеді; республикада аллергол. қызмет жүйесін құрды, тамақ өнімдерін тұтыну нормаларын ұсынды, базед ауруының (эндемиялық бұғақ) республикада таралуы жөнінде мед.-геогр. карталар жасап, қоршаған ортадағы және тағам құрамындағы пестицидтерді, кен орындарындағы силикоз қаупін анықтады, осы мәселелерге арналған 25 жыл бойы жүргізілген зерттеулер нәтижесі қорытылды; түсті металлургия және фосфор өнеркәсібі кәсіпорындарына арналған санитарлық ережелер бекітілді; бірінші рет титан пневмокониозы сипатталып, оны ғыл. тұрғыдан жіктеді; биосфера құрамындағы ауыр металдар (мыс., қорғасын) мөлшерін анықтауға арналған спектрохим. анализатор ұсынылды. Г. және эпидемиол. ғылыми-зерттеу орт-нда акад. Н.Беклемишев, Б.Атшабаров, Х.Жұматов, Қазақстан ғылым академиясының корр. мүшесі И.Қарақұлов, мед. ғыл. докт. В.А.Козловский, Р.Қадырова жұмыс істеген.
Екібастұз ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1373 адамды құрады.
Гигиена және эпидемиология ғылыми орталығы
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның ғылыми мекемелері
Екібастұз ауылдық округі
Дереккөздер
Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Омен (Косья тармағы)
Омен — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Косья өзенінің оң жағалауынан 4,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 3265
IC 3265 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3265 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Турволандия
Турволандия (Turvolândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Оңтүстік және оңтүстік-батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санта-Рита-ду-Сапукаи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 674 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 221,284 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Нарын жотасы
Нарын жотасы – Оңтүстік Алтайдағы таулы жота.
Географиялық орны
Абай облысы Көкпекті ауданы мен Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы жерінде орналасқан.
Жер бедері
Жота батыстан шығысқа қарай 130 км-ге созылып жатыр. Ең биік жері шығыс бөлігінде (абсолюттік биіктігі 2533 м). Нарын жотасы Күршім және Нарын өзендерінің суайрығы саналады. Жотаның баурайынан Құрғаққайыңды, Жіңішке, Күршім, Нарын, Қиынсу, Қумырза, Маралды, Озерная, т.б. өзендер бастау алады.
Өсімдігі
Өсімдік жамылғысында 600 м-ден 1300 м-ге дейінгі биіктікте бетеге, жусан, т.б. далалық өсімдіктер, 1300 м-ден жоғарыда (солтүстік беткейінде) қайың, көктерек, одан жоғарыда шырша, самырсын, тау басында альпілік шалғын өседі.
Дереккөздер
Санат:Көкпекті ауданы таулары Санат:Катонқарағай ауданы таулары
Козаревец (Велико Тырново облысы)
Козаревец (Козаревец) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Лясковец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 924 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5148. Телефон коды — 0619. ЕКАТТЕ коды — 37664.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Козаревец
Ла-Лож
Ла-Лож (La Loge) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 0,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62521, пошта индексі — 62140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 193 адамды құрады. Халық тығыздығы — 321,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Биркфельд
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1716 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 4,26 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WZ, ресми идентификациялық коды — 6 17 05.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Дерлер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Эвфемизм
Эвфемизм (грек. eu – жақсы, phemі – айтамын) – мағынасы тұрпайы сөздерді басқа атаумен ауыстырып, сыпайылап жеткізу. Эвфемизм қоғамдағы моральдық, этикалық норма негізінде қалыптасып, сыпайыгершілік пен әдептілікке байланысты туған. Эвфемизм – тілдегі ауыспалы мағынадағы сөздерді толықтырып отыратын көркемдеуіш, бейнелеуіш құралдардың бірі. Эвфемистік мағына тудырудың тәсілдеріне метафора, метонимия, синекдоха, символ, ирония, парафраза, эпитет сияқты топтармен қатар фразалық тіркес пен мақал-мәтелдер, сондай-ақ есімдік пен эллипс те жатады. Мысалы, “өлді” деудің орнына қайтыс болды, дүние салды, жан тәсілім етті, т. б. сөз орамдары айтылады. Сондай-ақ адамның дене мүшесіндегі кем-кетікті (саңырау – құлағының мүкісі бар), ауруды (қылтамақ – жаман ауру) басқа сөздермен ауыстырып қолданады. Тіліміздегі фразеологизмдердің көпшілігі Эвфемизмдер негізінде пайда болған. Мысалы, аузынан ақ ит кіріп, көк ит шықты, тіл тигізді, сөзге келді, жүз шайысты сияқты тіркестер ұрысты, ренжісті, ауыр сөздер айтты деген мағынаны білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Білім
Қажетті және жеткілікті шарттар
Қажетті және жеткілікті шарттар — А пікірі орындалмайтын жағдайда күмәнсіз түрде ақиқат бола алмайтын (қажетті шарттар) және сәйкес түрде, А пікірі орыналғанда күмәнсіз тура болатын(жеткілікті шарттар) А пікірінің ақиқат болуының шарттары.Көп жағдайда «қажетті және жеткілікті» деген шарттар «тек сонда ғана» немесе «тек осы жағдайда ғана» деген сөздермен алмастырылып айтылуы да мүмкін.Математикалық күрделі мәселелерде пайдалануға қолайлы қажетті және жеткілікті шарттарды анықтау кейде өте қиын болады.Осы жағдайларда жеткілікті шарттарды едәуір кеңірек, яғни көптеген жағдайларды қамтитындай ауқымда, ал қажетті шарттарды барынша тар мағынада, мүмкіндігінше аз талаптар қамтитындай тар ауқымда тұжырымдалуы тиіс.Сонымен, жеткілікті шарттар біртіндеп қажетті шарттарымен шендестіріледі.
Дереккөздер
Математика әлемі: Жалпы орта білім беретін оқу орындарының(мектеп, гимназия, колледж, лицей) оқушылары мен студенттеріне және математика әуесқойлары мен көпшілік оқырмандарға арналған математикалық пәндік энциклопедия.Нұрқанат Көбенқұлұлы.
Санат:Логика
Тау жынысының қопсу коэффициенті
Тау жынысының қопсу коэффициенті — тау жынысының сусымалы күйінде алып жатқан көлемінің оның тұтас массивте тұрған көлеміне қатынасы. Тәжірибеде тау жынысының қопсу коэффициенті: еркін үйіндідегі (ашық жерде және ыдыста), қысыңқы кеңістікте қопарылғаннан кейін (кен блоктарында), тығыздалғаннан кейін (салмақ не екшеу әсерімен) болып бөлінеді. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Тау-кен ісі
Ақбастау (Жетісу облысы)
Ақбастау (1993 жылға дейін — Урицкое) — Жетісу облысы Кербұлақ ауданы, Жайнақ батыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыөзек ауылынан шығысқа қарай 36 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 377 адам (191 ер адам және 186 әйел адам) болса, 2009 жылы 337 адамды (165 ер адам және 172 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Кербұлақ ауданы елді мекендері
Жаңа Краснояр
Жаңа Краснояр — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Краснояр ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 456 адамды құрады. Пошта индексі — 453153, ОКАТО коды — 80249844001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Турнэр (Мичиган)
Турнэр (Turner) — Мичиган штатының Arenac округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Еңкіш түйетікен
Еңкіш түйетікен (Carduus nutans) – астралылар тұқымдасының түйетікен туысына жататын өсімдік. Қазақстанда кездесетін 6 түрдің ішіндегі ең қарапайымы. Дала шабындықтарында, жайылымдарда, егістіктерде, жол бойларында, Маңғыстау облысынан басқа барлық облыстарында өседі. Көбінесе 2 жылдық, кейде көпжылдық. Сабағы 100 см, жай немесе бұтақталған, жапырағы тікенді, қанат тәрізді тілімделген, түкті және тікенді. Гүлшоғыры 6 см, себеттері еңкіш, сыртқы бөліктері еңкіш тікенді айыл жапырақтардан тұрады, қою күлгін. Ашық сұр түсті тұқымдарын ақ түсті түк қаптайды. Бұл парашютке ұқсайды. Осы арқылы тұқым желге таралады. Өсімдік барлық бөлімінде биологиялық белсенді заттар болғандықтан әртүрлі ауруларға ем: ісіктер, өкпе, асқазан және т.б. Бұл түрдің ұзақ гүлденуіне байланысты омарталық қасиеті мен хош иісі жоғары бағаланады.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер
NGC 7276
NGC 7276 — Кесіртке шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кесіртке (шоқжұлдыз)