cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гуттаннен
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 319 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 200.7 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 782, пошта индексі — 3864.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Сан-Николо-ди-Комелико
Сан-Николо-ди-Комелико (San Nicolò di Comelico) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Беллуно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 405 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 17 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 32040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Северный ауылдық округі (Алтай ауданы)
Северный ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Феклистовка, Ермаковка, Северное ауылдары кіреді. Орталығы – Феклистовка ауылы. Округ құрамында болған Кировское ауылы 2007 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 657 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Алтай ауданы ауылдық округтері
Поджо-Мояно
Поджо-Мояно (Poggio Moiano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Риети провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Фино-Морнаско
Фино-Морнаско (Fino Mornasco) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8712 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1175 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 22073.
Елді мекеннің қамқоршысы — Стефан. Жыл сайынғы мерекесі — 26 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Лингвистика тарихнамасы
Лингвистика тарихнамасы (лингвистикалық ілімдер тарихы) - ғылым мен мәдениет тарихында тіл туралы білімнің дамуына, сол дамуды теориялық пайымдауға, тұтастай сол сияқты жекелеген аспектілерінде, дәстүрлерінде, ағымдарында, бағыттарында, бөлімдері мен мектептерінде лингвистикалық ой генезисінің теорисы мен тұжырымдамасын талдауға арналған зерттеулердің бағыты.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
1105 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1105 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1105 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Димитровци (Велико Тырново облысы)
Димитровци (Димитровци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Велико-Тырново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5050. Телефон коды — 06129. ЕКАТТЕ коды — 21066.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Экономика. Ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігі: бағалау критерийлері мен арттыру жолдары
'''Экономика. Ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігі: бағалау критерийлері мен арттыру жолдары''' — 2011 жылы Алматы қаласы «Б. о. ж.» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — О. Сәбден. Беттер саны — 192.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-215-040-7.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Б. о. ж. баспасының кітаптары
Қазақстан телеарнасының аймақтық филиалдары
Қазақстанның әр облыс орталықтарында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Өнер Санат:Мәдениет Санат:Телевидение
Тетенхузен
Тетенхузен (Tetenhusen) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург Кроп-Штапельхольм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 929 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 59 087. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Кролль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Пернашор
Пернашор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кывтан өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вале-де-Порку
Вале-де-Порку (Vale de Porco) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Могадору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 158 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,86 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Эшвайлер
Эшвайлер (Eschweiler) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Ахен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 55505 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 76,559 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 54 012. Қаланың басшысы — Руди Бертрам.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 22 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Майтүбек ауылдық округі
Майтүбек ауылдық округі – Павлодар облысы Май ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Майтүбек ауылы кіреді. Орталығы – Майтүбек ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 635 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Май ауданы ауылдық округтері
Батыр ауылдық округі
Батыр ауылдық округі – Маңғыстау облысы, Мұнайлы ауданындағы әкімшілік бірлік. 2011 жылы Қызылтөбе ауылдық округінің бір бөлігінен құрылған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Батыр ауылы кіреді. Орталығы – Батыр ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 10172 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Мұнайлы ауданы ауылдық округтері
Нұрсұлтан Назарбаев Халықаралық Әуежайы
Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайы (IATA: NQZ, ICAO: UACC) (Nursultan Nazarbayev International Airport) — Астана қаласында орналасқан халықаралық әуежай. Ол Астана орталығынан 14 км қашықта орналасқан.
Тарихы
Әуежай өз тарихын 1931 жылдан бері бастайды. Сол жылы бірінші әуе алаңы құрылып, 1948 жылдан бастап ауыр ұшақтарды қабылдай алатын болды. 1956 жылдан бастап әуежай тәулік бойы жұмыс істей бастады. Астана қаласының бас жоспары бойынша 2030-жылға дейін күніне 1200 адам жылына 7 миллион жолаушыға қызмет көрсететін жалпы аумағы 1000 шаршы метр тағы бір халықаралық әуежай салынады.
Әуежай шамамен қаладан 35 шақырым қашықтықта орналасады. Оның құрылысы Көкшетау тас жолы бойындағы Шортанды не Қарағанды тас жолында орналасқан Аршалы аймағында бой көтереді. Қазіргі әуежай ішкі бағыттармен жұмыс істеуге көшетін болса, жаңа әуежай халықаралық бағыттарға қызмет көрсететін болады. Астана Халықаралық әуежайына Нұрсұлтан Назарбаевтың есімі берілді. ҚР Үкіметінің бұл туралы қаулысы "Казахстанская правда" газетінде жарияланды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан әуежайлары Санат:Астана сәулеті Санат:Нұрсұлтан Назарбаев атындағы нысандар Санат:Астана көлігі
Драгомиров ауылдық округі
Драгомиров ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Драгомировка, Иван-город, Любимовка, Обуховка ауылдары кіреді. Орталығы – Драгомировка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1519 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы ауылдық округтері
NGC 2744
NGC 2744 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан SBb/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 21 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2744 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25480, UGC 4757, MCG 3-23-31, ZWG 90.65, VV 612, IRAS09018+1839.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Талас аңғары
Географиялық орны
Аңғардың қазақстандық бөлігі Тараз қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 28 км жердегі Жасөркен ауылының тұсынан басталады.
Жер бедері
Ұзындығы 250 км шамасында, ені 1 – 30 км, биіктігі 600 – 1500 м. Аңғарда жусан, бетеге басым өседі. Кей жерлері жыртылған, жүгері, темекі, т.б. егіледі. Аңғармен Талас өзені ағады. Төменгі бөлігіндегі Ешкілі және Ақтас тауларының түйіскен тұсындағы тарлауыт жерінде Киров бөгені салынған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан аңғарлары Санат:Жамбыл облысы географиясы Санат:Қырғызстан географиясы
Отюн-Игль
Отюн-Игль — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лооль-Ях өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақ Ұлттық Университетінің Археологиялық Экспедициясы
Қазақ Ұлттық Университетінің Археологиялық Экспедициясы - ортағасырлық қалалар мен мекендерге зерттеу жұмысын жүргізуші экспедициясы 1974 жылы ҚазМУ-дағы (қазіргі ҚазҰУ) тарих факультетінің археология және этнология кафедрасы құрған. Экспедиция отрядтары Қазақстанның оңтүстік аймағында, соның ішінде Шу–Талас өңірі ортағасырлық қалалары мен мекендерінде археологиялық зерттеу жұмыстарымен айналысты. Негізгі базасы Шу ауданы Баласағұн ауылының төңірегіндегі ортағасырлық Ақтөбе қаласының (6–13 ғасырлар) маңында орналасқан. Мұнда жыл сайын ҚазҰУ тарих факультетінің студенттері жаз айларында археологиялық практика өткізеді. Қазақ Ұлттық Университетінің Археологиялық Экспедициясы Шу–Талас тарихи географиялық ауданында орналасқан 403 ортағасырлық қалалар мен мекендердің 240-ының тарихи-топографиялық құрылымдарын зерттеп әрі толықтырып, 35 ескерткіште қазба жұмыстарын жүргізген. Аталмыш экспедицияның ғылыми еңбектерінде ортағасырлық керуен жолдарының бағыттары,қалалардың баламалануы, мекендер құрылымы, жылыту және суландыру жүйелері, қалалардан жинастырылған шаруашылық ыдыстар ерекшеліктері және де Шу–Талас өңірлеріндегі қала мәдениеті мен өркениетінің іргелес аймақтармен байланысы анықталған.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Тарих
Мұқышев Шәкен
Мұқышев Шәкен Шәйкенұлы (1936 жылы туған, Сілеті ауданы Ақсу ауылы) – кенші, Социалистiк Еңбек Ері (1971). Еңбек жолын жылқы сарайында ат айдаушы болып бастады (1952). Ұзақ жылдар «Жолымбет» руднигінің «Южная» шахтасында еңбек етті. «Құрметті кенші» атағының иегері, КСРО орден, медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Ран-дю-Флье
Ран-дю-Флье (Rang-du-Fliers) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62688, пошта индексі — 62180.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4065 адамды құрады. Халық тығыздығы — 388,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Өзін-өзі ұстау
Өзін-өзі ұстау - адамның өз іс-әрекетінің шырқын бұзатын, эмоциялық саласына ықпалы болатын жағдаяттарда өз қарекетін жүзеге асыруға қабілетгілігі. Өзін-өзі ұстауда осы іс-әрекетті реттейтін психикалық процестерді саналы-еріктік ұйымдастыру көрінеді. Өзін-өзі ұстай білу — тұлғаның эмоциялық және әлеуметтік кемелділігінің көрсеткіші.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Өңделме шикізат
Өңделме шикізат - жаңа өнім әзірлеу үшін ұқсатуға берілген (қабылданған) өнім. Өңделме шикізаттың бар-жоғы өнімнің тапсырыс берушінің өнімінен даярланғанын анықтайды. Өңделме шикізат экспорт-импорт келісім шарттары бойынша "кеден аумағында ұқсату" тәртіптемесінде ақырғы өнім еліне уақытша әкелінетін немесе кейіннен қайтарылу шартымен уақытша әкетілетін тауарлар; тапсырыс берушінің ұқсатуға немесе жаңа өнім әзірлеу үшін жиынтықтаушы материалдар ретінде мердігерге беретін тауарлары түрлеріне бөлінеді. Тауарларды меншіктену құқығы берілмейді, мердігердің ұқсату жөніндегі көрсеткен қызметтерінің көлемі ғана оның табысы болып саналады, есеп теңгерімнен тысқары шоттарда жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Давальческое сырье
Қарабас құрқылтай
Таралуы
Қазақстанның оңтүстігінде кәдімгі құрқылтайдың орнын басады. Қазақстанға көктемде наурыздың соңында - сәуірде ұшып келіп, күзде қыркүйекте ұшып кетеді. Тәңіртаудың баурайында және Сырдария, Талас Шу өзендерінің шөл жайылмасында орныққан.
Өмір сүру дағдысы
Өмір сүру дағдысы басқаларына ұқсас, дегенмен мал шаруашылығы жақсы дамыған өңірде ұясының қабырғасында өсімдіктер үлпегінен басқа қойдың жүні де жабысады. Ғалымдарға құрқылтайдың үлпектен ұя қабырғасына жапсыратын жіпті қалай дайындайтынын бақылаудың сәті түскен. Құрқылтай үлпекті тұмсығымен тістеп әкелген соң ұя жасалып жатқан тұстан қашығырақ орналасқан жіңішке бұтаққа қонады да, тұмсығындағы үлпекті түсіріп алмай бір аяғымен оны басады. Бұдан соң үлпекті табанынан бөлшектеп, бабына келтіре созады. Құс осылай бабына келтіріп алып, үлпекті табанымен бұтаққа қысады да, табанның астынан үлпекті біртіндеп соза түсіп, жіпті ширату үшін бұтаққа орап, өрмелей бастайды. Жіп дайын болғанда құс ұясына ұшып барады да, енетін ауыздан төменірек (ұшып келіп ұяға бірден енуі сирек кездеседі) жіпті іліп қояды.
Дереккөздер
Санат:Құрқылтайлар Санат:Жануарлар Санат:Еуразия құстары
Ла-Шапель-Бевель
Ла-Шапель-Бевель (La Chapelle-Bayvel) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,84 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 320 адамды құрады. Халық тығыздығы — 66,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Қалтай Мұхамеджанов
Қалта́й Мұхамеджа́нұлы Мұхамеджа́нов (24 желтоқсан 1928 жыл, «Шіркейлі» кеңшары, Қызылорда округы, Қазақ АКСР — 7 мамыр 2001 жыл, Мәскеу, Ресей) — қазақ және кеңестік драматург, жазушы, публицист, сценарийші.
Қазақстанның халық жазушысы, драматург, алғашқы кәсіби қазақ театр критигі.
Өмірбаяны
1953 жылы Ташкенттегі театр және көркемөнер институтын бітірді. Қожа руынан шыққан.
Қазақстан Республикасының Мәдениет министрлігінде, Мемлекеттік кино комитетінде, Қазақстан Жазушылар одағының, Кинематографистер одағының екінші, бірінші хатшысы, 1988–1998 жж. республикалық «Ара–Шмель» журналында, халықаралық «Заман – Қазақстан» газетінде бас редактор болды.
Өмірінің соңғы жылдарында халықаралық «Түркістан» газетінің бас редакторы қызметін атқарды.
Шығармашылығы
Шығармашылық жолын М.Горькийдің «Тоғышарлар», С.Айнидің «Құлдар», Айбектің «Киелі қан» сияқты атақты туындыларын аударудан бастаған.
1959 жылы М.Әуезов атындағы мемлекеттік академиялық драма театрында «Бөлтірік бөрік астында» атты тұңғыш драмалық туындысының премьерасы болды.
Қалтай Мұхамеджанов пьесалары адам мінезінің, іс-әрекетінің күлкілі жақтарын алып суреттеуге құрылады. Күлкінің ар жағында ондай құбылысты әшкерелеу сарыны жатады. «Бөлтірік бөрік астынданың» басты кейіпкері Сапар – жылпос, опасыз, өмірді алдау мен арбауға құрып үйренген адам. Ол ауылда әйелі бола тұрып, қалада үйленеді. Автор осыны әшкерелейді. Оны «Бөрік астындағы бөлтірікке» теңейді. Қала қыздарының қазақ тілін білмеуін күлкі етеді. Ал, «Құдағи келіпті» пьесасында адамның отбасындағы тіршілігін суреттей отырып, қаланың тоғышар, сәнқұмар әйелдеріне еліктеген сауатсыз ауыл әйелі Айжанның қызын күйеуінен айырып алмақ болған ісі мен қылығын күлкі етеді. «Қуырдақ дайын» пьесасында Ережеп, Жақан сияқты өмірде өз орны жоқ, әркімге сүйеніп күн көрген мүсәпір адамдардың майысқақ, жұрттың бәріне жақсы көрінуге тырысқан қылықтарын суреттеуді көздеген. Бәрі де күлкіге арқау боларлық дүниелер. Автордың үш пьесасы да кезінде театр сахналарынан қойылды.
«Шыңдағы шынарда», «Айман–Шолпан» киносценарийлерінің де авторы. А.Қаһардың «Ауру тістерін», Ш.Айтматовтың «Ана–Жер–Ана», «Арманым, Әселім» пьесаларын, «Ақ кеме» повесі және Шығыс классикасының «Мың бір түн» ертегісін (1-4-томдарын) қазақ тіліне аударды.
1978 жылы «Жазушы» баспасынан таңдамалы шығармаларының екі томдығы жарық көрген. 1998 жылы таңдамалы шығармаларының 3 томдығы шықты. Ол драмалық шығармаларында диалогты, диалогтың даралану заңдылықтарын, диалогтар даралығы бәсекелестігін шебер пайдаланды. Оның комедиялық және драмалық туындыларының қай-қайсысында да қазақ қоғамында рухани дерттің белең ала бастауы кеңінен қамтылып, қазақ халқының Кеңес дәуіріндегі алмағайып тағдыры, ұлы тұлғалардың трагедиялық бейнесі айқын  көрініс тапты.
Карл Маркстың «Капиталын» үш-ақ ауыз сөзге сыйдырған сатира саңлағының қырғыздың әйгілі жазушысы Шыңғыс Айтматовпен бірлесе жазған «Көктөбедегі кездесу» пьесасының алар орны ерекше. Бесіктегі кезінен күмән еміп өскен ұрпақтың күйік пен күдікке толы күйкі болмысынан сыр шертеді.
Марапаттары
Қазақстанның Халық жазушысы (1992). «Құрмет Белгісі», Халықтар Достығы, «Парасат» ордендерімен, сондай-ақ бірқатар мемлекеттік жоғары марапаттарға ие болған.
1106 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1106 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1106 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Экономикалық арналымның бюджеттен тыс қорлары
Дамудың мемлекетік институттары ретінде бюджеттен тыс экономикалық қорларды - Инвестициялық, Инновациялық, Ұлттық қорларды құру 2003-2015 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының Индустриялық инновациялық даму стратегиясының мақсаттары мен міндеттеріне жетуге бағытталған. Стратегияның мақсаты - шикізаттық бағыттылықтан шығуға жәрдемдесетін салалық экономиканы әртараптандыру арқылы елдің тұрақты дамуына жету, ұзақ мерзімді жоспарда сервистік технологиялық экономикаға өту үшін жағдайлар дайындау. Өңдеуші өнеркәсіп пен қызметтер сферасында бәсекеге қабілетті және экспорттық-бағытталынған тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді өндіру мемлекеттік индустриялық-инновациялық саясаттың басты предметі болып табылады.
Проблемаларды шешу және қойылған мақсаттар мен міндеттерге жету үшін Стратегия шенберінде даму институттары құрылған. Ұлттық даму институттары - Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша акционерлік қоғамдардың ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған, қызметінің басты мақсаты индустриялық-инновациялық даму саласындағы жобаларды және кәсіпкерлікті қолдауды іске асыру болып табылатын қаржылық, консалтингтік, инновациялық, сервистік ұйымдар.
Стратегия елде ғылым мен инновациялық қызметті ынталандыруға бағытталған белсенді мемлекеттік ғылыми және инновациялық саясатты жүргізуді болжайды. Қойылған мақсаттарға жету үшін қаржы рыногын одан ары дамыту және фискалдық білім беру, монополияға қарсы, инфрақұрылымдық саясатты жетілдіру болжанады. Стандарттау саясаты шеңберінде экономика мен басқарудың барлық салаларында әлемдік стандарттарға көшу қарастырылған.
Экономикалық арналымның бюджеттен тыс қорлары қоғамдық даму кезеңінің мақсаттары мен міндеттері негізге алына отырып құрылып отырды. Бұрын жұмыс істеген қорлар практикасы мұны растайды: мысалы, әр түрлі уақытта Инвестицияпық қор, Экономиканы тұрақтандыру қоры, Экономиканы жаңғырту қоры, Кәсіпкерлікті қолдау және бәсекені дамыту қоры, Жол қоры жұмыс істеді. Экономикалық қорлар қаражаттарды дамудың немесе шешуші салалардың негізгі бағыттарын, сондай-ак дамудың салааралық бағдарламаларын қаржыландыруға шоғырландыру үшін құрылады. Бұл ретте бүкіл экономиканың балансты, үйлесімді дамуын қамтамасыз ету міндеті қойылады.
Мәселен, Инвестициялық қордың қаражаттары негізгі капиталдың ұдайы толықтырылуының қол жеткен ауқымын қолдау, әлеуметтік сфераны одан ары дамыту үшін пайдаланылды. Күрделі қаржы жұмсалымын қаржыландыру өнеркәсіп кәсіпорындарын рентабелді өнім шығаруға қайта бейімдеу үшін, оларды қайта құру (жаңғырту) үшін мүмкіндіктер жасауға Үкімет бекіткен жоспарлар мен лимиттер бойынша жүргізілді. Экономиканы жаңғырту қоры өнім (жұмыс, қызметтер) құнының 5% мөлшеріндегі міндетті аударымдар есебінен қалыптасты, бұл аударымдар өндіріс шығындарына (залалды кәсіпорындарды шығарып тастағанда) кіріктірілді.
Кәсіпкерлікті қолдау және бәсекені дамыту қоры'' рыноктық қатынастарды дамыту және баламалы экономикалық құрылымдарды қалыптастыру, меншіктің әр түрлі нысандарының кәсіпорындары мен ұйымдарына қолдау көрсету, кәсіпкерлікті, бәсекені дамыту және монополиялық қызметті шектеу бойынша шараларды кредиттеудің прогрессивті нысандары мен бюджеттік қаржыландыруды тиімді үйлестіру мақсаттарында ұйымдастырылған болатын.
Жол қоры жалпы арналымдағы автомобиль жолдарын салумен, жаңғыртумен және ұсынумен байланысты ақшалай қаражаттарды шоғырландырды, яғни қаржы жүйесінде айрықшалықты шаруашылық қызметпен байланысты тар мамандандырылған буын болып табылды.
Акционерлік қоғам нысанындағы коммерциялық ұйым болып табылатын, Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған жалғыз құрылтайшысы ұлттық компания болған Инвестициялық қорға 2003-2015 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының индустриялық- инновациялық даму стратегиясын іске асыруда маңызды орын берілді. Қазақстанның инвестициялық қоры ұлттық даму институты болып есептелді. Қор қызметінің максаты перспективалық ұйымдардың жобаларына инвестицияларды жүзеге асыру және тарту арқылы, экономиканың шикізаттық емес секторындағы жекеше сектордың бастамаларын қаржылық қолдау арқылы Қазақстанның индустриялық-инновациялық саясатын іске асыруға жәрдемдесу болып айқындалды.
Қор акцияларды және ұйымдардың жарғылық капиталына қатысу үлестерін сатудан алынған капиталды кейін қайта инвестициялай отырып, ұйымдардың жарғылық капиталдарына, басқа ұйымдарға инвестициялауды жүзеге асырды.
Қордың уақытша бос ақшалары Қор мағлұмдамасымен анықталатын шектерде және тәртіппен ішкі және сырткы рыноктарда мемлекеттік және мемлекеттік емес бағалы қағаздарды қоса, өтімді активтерге орналастырылды. Инвестициялық қор қызметі «Самрұқ-Қазына әл-ауқат ұлттық қоры туралы» заңның қабылдануымен және «Акционерлік қоғамдар туралы» заңға сәйкес келешекте жалпы құқықтық өріс шеңберінде жүзеге асырылатын болады.
Қазақстан Республикасында ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды атқару үшін 2008 жылы «Самрұқ-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы құрылды, оның жалғыз құрылтайшысы және акционері Қазақстан Республикасының Үкіметі болып табылады. «Самрұқ» мемлекет активтерін басқару жөніндегі «Қазақстандық холдинг және «Қазына» орнықты даму қоры» акционерлік қоғамдары «Самрұқ- Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамына қосылу жолымен қайта ұйымдастырылды. «Самрұқ-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігі мен орнықтылығын арттыру және әлемдік рыноктардағы өзгерістердің елдегі экономикалық өсуге мүмкін жағымсыз әсерінің факторларын төмендету үшін құрылған ұлттық басқарушы холдинг болып табылады.
Қордың тобына тікелей Қор, дауыс беретін акциялардың (қатысу үлестерінің) 50%-дан астамы компанияларға тиесілі олардың еншілес ұйымдары, сондай-ақ дауыс беретін акциялардың (қатысу үлестерінің) 50%-дан астамы компаниялардың көрсетілген еншілес ұйымдарына тиесілі, заңмен өздеріне қатысты арнаулы құқықтық қағида белгіленетін заңи тұлғалар кіреді.
Қор меншік құқығында олардың ұзақ мерзімді құндылығын барынша көбейту және әлемдік рыноктарда бәсекеге қабілеттілікті арттыру үшін дамудың ұлттық институттарының, ұлттық компаниялардың және басқа заңи тұлғалардың оған қарасты акциялар пакеттерін (қатысу үлестерін) басқарады.
Қор қызметінің негізгі мақсаттары:
Қор және компаниялар қызметінің негізгі бағыттары Қазақстан Республикасы Президентінің Жолдауларын, 2003-2015 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының индустриялық- инновациялық даму стратегиясын, «Қазақстанның 30 корпоративтік көшбасшылары» бағдарламасын, компаниялар алдына қойылған мақсаттар мен міндеттерді іске асыру шеңберінде ұлттық экономиканы жаңғырту және әртараптандыру болып табылады.
Осы бағыт шеңберінде Қазақстан экономикасында жүйелі сипаттағы проблемалық мәселелер шешілетін болады, олардың қатарына мыналарды жатқызуға болады:
Қор экономиканың нақты секторына инвестицияларды тарту бойынша мәселелерді тез және жедел шеше отырып және қолда бар артықшылықтар мен мүмкіндіктерді барынша пайдалана отырып, Қазақстан Республикасы Үкіметіне өңірлерде жұмысты жандандыруға, салааралық және өңіраралық байланыстарды нығайтуға барынша көп көмек көрсетуі тиіс. Ұлттық экономиканы тиімді әртараптандыру және жаңғырту белсенді экономикалық қызметті, әсіресе экономиканың мұнай-газ секторы, электр энергетикасы, металлургия, химия, мұнай-химия және инфрақұрылым сияқты басым секторларында іске асыру жолымен жүзеге асырылады.
Қор қызметі негізделетін қағидаттар
Қордың қызметі мынадай қағидаттарға:
Қалыптасып отырған жағдаятта Қор алдында экономиканың тұрақты дамуы үшін тұрақтандыру және ескерту шараларын іске асыру міндеті тұр.
Қор орындайтын функциялар
Қаралып отырған міндет шектерінде Қор мынадай функцияларды орындайтын болады:
Қордың компаниялармен өзара қарым-қатынастары Қазақстан Республикасының заңнамасына және Қор мен компаниялардың құжаттарына сәйкес корпоративтік басқару шектерінде жүзеге асырылады.
«Самрұқ-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы қызметінің негізгі қағидаттары туралы меморандумы белгілеген міндеттерді іске асыру акционердің (қатысушының) функцияларын және компаниялар директорларының кеңестеріндегі (қадағалау кеңестеріндегі) өкілдік арқылы жүзеге асыру сондай-ақ өңірлік, ұлттық және халықаралық ауқымдардын инвестициялық жобаларын өзінше және (немесе) компаниялармен және (немесе) шетелдік және (немесе) отандық инвесторлармен бірлесіп қаржыландыру арқылы қордың компанияларды басқаруға белсенді қатысуы жолымен жүзеге асырылады. Компаниялардың директорлары кеңестерінің құрамына Қор өкілдері, тэуелсіз директорлар және заңнамамен белгіленген тәртіппен байланысты өзге тұлғалар кіреді. Шетелдік юрисдикциялардағы компаниялармен өзара қарым-қатынастар осы компаниялар тіркелімі елдерінің заңнамасының талаптарын ескере отырып жүзеге асырылады. Қор құрамына кіретін компаниялар ұлттық экономиканың, оның инфрақұрылымының негізін құрайды және мемлекеттің стратегиялық міндеттерін орындауға жәрдемдеседі. Макроэкономикалық деңгейде компаниялардың міндеті қазақстандық экономиканың халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттыру және шетелдік инвестициялардың ағынын көбейту болып табылады. Қор компанияларды тиімді басқару жолымен экономиканы әртараптандыруды, оның секторларында өнімділікті арттыруды қамтамасыз етіп, шикізаттық ресурстарға тәуелділікті төмендетуі және өңірлердің экономикалық дамуын ынталандыруы тиіс. Әлемдік практика мемлекеттің қатысуындағы компаниялардың тиімділігін арттырудың ең шынайы амалы корпоративтік басқаруды жақсарту болып табылады. Бұл акционер ретінде өзінің тиімділігін арттыруда ынталы болып отырған Үкіметке басқару сапасы мен берілген компаниялардың қызметін бақылауды жақсарту бойынша шынайы құрал алуына мүмкіндік туғызады. Ұлттық басқарушы холдингте корпоративтік басқарудың жоғары деңгейі Қазақстан үшін маңызды стратегиялық міндеттердің шеңберінде мемлекет берген активтерді тиімді басқарудың маңызды шарты болып табылады. Компанияларды басқару қорға жүйелі үйлестірілген тәсілдемені және қаржы ағындарын бақылаудың айкын механизмін қамтамасыз етуге, ішкі корпоративтік үдерістер мен рәсімдерді жетілдіріп отыруға, сондай-ақ практиқада корпоративтік басқарудың негізгі қағидаттарын іске асыруға мүмкіндік туғызады.
Қорға жүктелген міндеттер
Компаниялар қызметінін тиімділігін арттыру бойынша бағыттарды іске асыру шеңберлерінде Қорға мынадай міндеттерді орындау жүктеледі:
Функциялары
Қойылған міндеттер шеңберінде Қор мынадай функцияларды жүзеге асыратын болады:
Қордың айрықша өкілеттіктері:
Белгіленген мақсаттар мен міндеттерді іске асыру үшін қордың мынадай айрықша өкілеттіктері бар:
Қаралатын міндеттер шектеріндегі қор функциялары
Қаралатын міндеттер шектерінде қор мынадай функцияларды орындайтын болады:
Ұлттық экономиканың дағдарысты орнықтығын арттыру мақсаттарында елдің экономикалық өсуіне сыртқы өзгерістердің тіршіліктегі және әлеуетті мүмкін болатын ұнамсыз әсерінің факторларын ескеру үшін іс-шаралар қабылдаудың қажеттігі туады.
Қорды басқаруды Қазақстан Республикасының Үкіметі арқылы Қордың жалғыз акционері болып табылатын мемлекет жүзеге асырады. Үкімет Қазақстан Республикасы заңнамасымен белгіленген тәртіппен Қордың Директорлар кеңесінің құрамын айқындайды. Қордың Директорлар кеңесінің Төрағасы Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі болып табылады. Қордын Директорлар кеңесінің құрамына Қаржы, Индустрия және жаңа технологиялар, Экономикалық даму және сауда министрліктерінің бірінші басшылары, тәуелсіз директорлар, Қор басқармасының Төрағасы және өзге тұлғалар кіреді. Атқарушы орган - Қор басқармасы. Қордың даму стратегиясы елдің әлеуметтік-экономикалық даму мақсаттары мен ұзақ мерзімді басымдықтарына сәйкес он жылға әзірленеді. Даму стратегиясы Қордың қызметі бағаланатын негізгі көрсеткіштерді, сондай-ақ олар бойынша мақсатты мәндерді қамтиды. Қордың даму стратегиясының негізгі көрсеткіштерінің орындалуын бағалау Қордың директорлар кеңесі айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады. Қор қызметін қаржыландыру жарғылық капитал қаражаттары есебінен және компаниялардан түскен табыстар мен Қазақстан Республикасы заңнамасымен тыйым салынбаған өзге көздер есебінен жүзеге асырылады. Компаниялар акцияларын (қатысу үлесін) өткізу туралы шешімді Қазақстан Республикасы Үкіметінің тиісті каулысын қабылдау жолымен Қордың жалғыз акционері қабылдайды. Қордың міндеттер мен оған жүктелген функцияларды орындауына тиісті бақылауды (мониторингті) қамтамасыз ету үшін Қордың даму стратегиясында Қордың тиісті сандық және сапалық шешуші көрсеткіштері бейнелеп көрсетіледі. Қор барлық дауыс беретін акциялары (қатысу үлестері) Қорға тиесілі заңи тұлғалардың ақшасын басқару бойынша Қордың директорлар кеңесі бекітетін бірыңғай саясатты іске асырады. Қордың тобына кіретін ұйымдар өзге ұйымдарға, оның ішінде Қордың тобына кіретін ұйымдарға ақылылық, мерзімділік және қайтарымдылық шарттарымен ақшалай нысанда кредиттер (қарыздар) беруге құқылы. Мұнда көрсетілген кредиттерді (қарыздарды) беру тәртібі мен шарттары Қордың директорлар кеңесі бекіткен ішкі кредиттік саясат туралы қағидаларда айқындалады. Ұлттық инновациялық қор Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған акционерлік қоғам нысанындағы коммерциялық ұйым болып табылады, оның жалғыз акционері ұлттық басқарушы компания болады. Ұлттық инновациялық қор дамудың ұлттық институты болып табылады. Ұлттық инновациялық қор қызметінің мақсаты елде жалпы инновациялық белсенділікті арттыру болып табылады, соның ішінде жоғары технологиялық және ғылымды қажетсінетін өндірісті дамытуға жәрдемдесу.
Ұлттық инновациялық қордың міндеттері
Ұлттық инновациялық қордың міндеттері мыналар болып табылады:
Ұлттық инновациялық қордың құқығы
Ұлттық инновациялық қордың:
Инвестицияларды жүзеге асыру үшін мына көздер пайдаланылады:
Ұлттық инновациялық қордың табыстарын алудың негізгі нысаны қор инвестицияларының бастапқы құны мен шығу кезіндегі олардың өткізу құны арасындағы айырма болып келетін оның қаржыландырылатын жобалардан шығып қалу кезіндегі табыстар болып табылады. Басқа табыстар Ұлттық инновациялық қордың уақытша бос ақшаларын басқарудан түсетін табыс, дивидендтер нысанындағы табыстар, көрсетілетін консультациялық қызметтерден түсетін табыстар,ғылыми-зерттеу жұмыстары мен тәжірибелік-конструкторлық талдамалардың нәтижелеріне мүліктік құқықтарды өткізуден түсетін табыстар болып табылады.
Ұлттық инновациялық қордың неге құқығы жоқ
Ұлттық инновациялық қордың:
Ұлттық инновациялық қор алкоголь және темекі өнімдерін шығаруға инвестицияларды жүзеге асырмайды. Қазақстан Республикасының Үкіметі Ұлттық инновациялық қордың жалғыз акционері болып табылады.
Уәкілетті орган не істейді
Уәкілетті орган: Қазақстан Республикасы заңымен қарастырылған жағдайларды қоспағанда, мемлекеттік органдар мен олардың лауазымдық тұлғаларының Ұлттық инновациялық қордың қызметіне араласуына тыйым салынады.
Қазақстан Республикасы заңдарымен қарастырылған негіздемелер бойынша, тәртіппен өзінің міндеттемелерін атқармағаны немесе жете атқармағаны үшін Ұлттық инновациялық қордың жауапкершілігі болады.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Мұрат Әбікенұлы Мұхаметжанов
Мұрат Әбікенұлы Мұхаметжанов (24.11.1936 жылы, Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы Шелек ауылы) – геология-минералогия ғылымдарының докторы (1997). Қазақ тау-кен және металлургия институтын (1960, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) бітірген. ҚР ғылым академиясының Геология ғылыми-зерттеу институтында аға лаборант, аға, жетекші ғылыми қызметкер (1960–91), ҚР ғылым академиясының Гидрогеология және гидрофизика институтында хатшы, лаборатория меңгерушісі (1991–2001), ҚР Ұлттық ғылым академиясының Бас ғалым-хатшысы (2001) қызметтерін атқарды. . «Теоретические и методические основы гидрогеологического прогноза и поисков месторождений нефти и газа, промышленных, термальных и минеральных вод подсолевых отложении Прикаспийской впадины» деген тақырыпта докторантуралық диссертация қорғады. 130-дан астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 9 монографияның авторы.
Cілтемелер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Иман Орымбетов
Иман Орымбетов (туған жері белгісіз – 6.9.1930, Қазалы ауданы «Иман» жерінде) – Асан көтерілісінің басшысы. Діни сауатты әрі ахун ұрпағы болғандықтан ел арасында Иман мақсым атанған. 1930 жылы тамыз айында Қазалы ауданы қазақтарының Кеңес өкіметінің күштеп ұжымдастыру саясатына жаппай қарсылығына қатысты. Сол жылы 2 қыркүйекте «Қаншагүл» деген жерде өткен жиында көтерілісшілер Орымбетовты хан сайлады. Оның орынбасары ретінде (тергеу құжаттарында оны екінші хан деген) Иімбетұлы Әбдіхалық сайланды. Осы екеуінің бастауымен 1930 жылы 2 – 4 қыркүйекте «Қаншүңгілде» болған ұрысқа Орымбетов өзі басшылық етті. Қамшы, қарапайым таяқ және шоқпарлармен қаруланған көтерілісшілер жазалаушы әскерге қарсылық көрсете алмады. 40 адаммен бірге Орымбетов та қаза тапты. «Иман» қорымында жерленген.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Баярг
Баярг (Baillargues) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34022, пошта индексі — 34670.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6130 адамды құрады. Халық тығыздығы — 798,18 адам/км².
Донецк Халық Республикасы
Донецк Халық Республикасы (Донецкая Народная Республика, қысқаша ДХР, ДНР) — Шығыс Еуропада орналасқан, 2014 жылы Украинадан тәуелсіздігін жариялаған, жартылай мойындалған мемлекеттік құрылым. ЛХР-мен қатар Донбасс аймағындағы жартылай мойындалған политиялардың бірі болып табылады.
Баярг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Донецк Халық Республикасы
Спорт
Республика аймағында Донецк Халық Республикасының Жас өспірім, спорт және туризм министрлігі жұмыс істейді. Республика аумағында 58 спорттық ұйым, оның ішінде спорт федерациялары мен спорт клубтары тіркелген. Ат спорты, футбол, шағын футбол, волейбол, баскетбол, хоккей және мәнерлеп сырғанау мен айкидо күресі, каратэ, ат спорты, балық аулау спорты, иттермен спорт дамыған.
Дереккөздер
Санат:Донецк Халық Республикасы Санат:2014 жылы пайда болғандар
Ричмондтағы Будда ғибадатханасы
Ричмондтағы Будда ғибадатханасы - Қытай сарайының үлгісінде салынған буддалық монастырь. Ғибадатхананың Ванкувер қаласында 10 мыңға жуық мүшесі және ондаған сопылары бар. Ғибадатханада жылдың кез келген мезгілінде әртүрлі мейрамдар тұрақты түрде атап өтіледі. Ғибадатхана Ричмондтың нөмірі 5-ші жолының бойында орналасқан. Бұл жолдың бойында басқа да жергілікті ғибадатханалар, шіркеулер, мешіттер және олардың жанынан ашылған мектептер бар. Осы себепті бұл жол «Ричмондтың жұмаққа апаратын жолы» деп аталып кеткен.
Ғибадатхана - осы жердегі аздаған діни мекемелердің бірі. Ғибадатхананың айналасын жасыл желек жапқан. Онда үлкен алма және алмұрт ағаштары отырғызылған бау-бақша да бар. Жаңадан бой көтерген ғимараттардың арасында сопылар мен әйел қызметшілерге арналған жатақханалар көп. Кейінірек Будда ғибадатханасының ішіне биіктігі 30 метрге жететін, алтын жалатылған Будда мүсіні орнатылған жаңа зал салынды.
Залдың биіктігі 42 метрді құрайды. 1999 жылы негізі қаланған Ричмондтағы Будда ғибадатханасы Қытайдың дәстүрлі сарайына ұқсатып салынған Будданың туған күні мен Қытайдың жаңа жылын атап өту кезінде ғибадатхананың айналасына арнайы 1000 шырақ орнатылады. Оңтүстік және Солтүстік Америкадағы ең үлкен Будда ғибадатханасының осы қалада салынуының себебі осында. Ричмонд қаласында негізінен Жапония, Қытай және Тайваньнан келген халықтар тұрады. Канаданың басқа қалаларымен салыстырғанда Ричмонд қаласы ерекше ұлттық дәстүрімен және халқының мінез-құлқының өзгешелігімен ерекшеленіп тұрады. Бұл жерге тәу етіп келушілер саны күн санап көбейе түскендіктен ғибадатхананың аумағын төрт есе ұлғайту жоспарланған.
Л'Ермитаж-Лорж
Л'Ермитаж-Лорж (L'Hermitage-Lorge) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 37,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22080, пошта индексі — 22150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 749 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Америка-Панама шарттары
Америка-панама шарттары  — екі ел арасында Панама каналы аймағын пайдалану мәселесі бойынша жасалған келісімдер. 1903 ж. 18 қарашада алғашқы А.-П.ш-на қол қойылды. Келісім бойынша АҚШ-қа Панама мойнағындағы каналдың ортасынан екі шетіне қарай 5 миль мөлшеріндегі құрғақ жер мен суды қамтитын белдеуді мәңгі пайдалану құқы берілді. АҚШ канал белдеуінде толық билік жүргізуге ерік алғаны үшін Панамаға жыл сайын 10 млн доллар, ал 1913 жылдан бастап 250 мың доллар төлеуге тиіс болды. Осы келісімнен кейін америкалықтар канал құрылысына кірісіп, оны 1914 ж. аяқтады. 1920 ж. канал салтанатты түрде ашылды. 1936 ж. 2-наурызда АҚШ пен Панама арасында достық пен ынтымақтастық туралы келісім жасалды. Келісім бойынша Панамаға канал белдеуінде баж салығын жинау құқы берілді және жыл сайынғы төлем ақы көбейтілді (430 мың доллар). 1955 ж. жылдық төлем ақы 1 млн 930 мың долларға жеткізілді. Панамада үкімет басына солшыл радикал О.Торрихос келген соң, А.-П.ш-н қайта қарау туралы мәселе көтерілді. Ұзақ келіссөздердің нәтижесінде 1977 ж. 7 қыркүйекте АҚШ пен Панама арасында тағы екі келісімге қол қойылды. Келісімдер бойынша: канал белдеуінің билігі Панаманың қолына бірте-бірте 1999 жылғы 31 желтоқсанға дейін толық көшеді. 2000 жылғы 1-қаңтардан бастап каналдың бірден-бір иесі Панама болуға тиісті; сол күнге дейін канал белдеуінде АҚШ-тың әскери базалары сақталады; 2000 жылдан бастап Панама мен АҚШ аталған каналдың бейтараптылығына кепілдік береді. 1990 ж. ақпанда АҚШ өз әскерлерін Панамадан алып кетті.
Санат:АҚШ келісімдері Санат:Панама тарихы Санат:АҚШ тарихы Санат:Панама келісімдері Санат:1903 жыл
Норс Адамс (Мичиган)
Норс Адамс (North Adams) — Мичиган штатының Hillsdale округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 514 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-57920.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Мұқышев Қойшыбай
Мұқышев Қойшыбай (1917, қазіргі Атбасар ауданы Қаратоғай ауылы) – еңбек ардагері,Социалистiк Еңбек Ері (1966). Сандықтау МТС-інде трактор жүргізушісі (1935 – 45), 3-Атбасар автобазасында көлік жүргізуші болып еңбек еткен (1946).
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Тәрбиежұмысы
Тәрбиежұмысы - тұлғаның толыққұнды дамуына жағдай жасауды көздейтін ересектер мен балалардың өмірі мен іс-әрекетін ұйымдастыру жөніндегі мақсатты іс-әрекет. Тәрбиежұмысы арқылы тәрбие процeсі жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Výchova Erziehung Grutbringen बाल संस्कार Opvoeding Wychowanie Воспитание Výchova Едукација Виховання
Африкалық цивета
Африкалық цивета
Африкалық цивета - тек тропикалық Африкада тіршілік ететін сүтқоректі. Африкалық циветаның бет-әлпеті - итке, дене-бітімі мысыққа үқсайды, бірақ аяқтары - қысқа, ұзын әрі ішке қарай бүгілген тырнақтары болады. Циветалардың қылшықты жүні қысқа, қалың әрі қатты, түсі әртүрлі келеді. Қара, сарғылт және ақ түсті теңбіл дақтары мен түрлі көлемдегі жолақтары болады. Ақ түсті бет-әлпеті мен көзінің айналасындағы қара дақтары оның түрін жанатқа ұқсатады. Африкалық цивета сахаралық Африка мен Ботсвананы, дейді. Намибия мен Оңтүстік Африканы мекендейді Денесінің ұзындығы - 44 - 58 см. Салмағы 1,7 - 2,1 келі арасында. Құйрығы-жуан, ұзындығы – 46-62 см, қүйрық жүні денесінің жүніне қарағанда қаралау болады. Өлекселермен, кеміргіштермен, құстармен, бауырымен Жорғалаушылармен, бақалармен, жәндіктер және түрлі өсімдіктермен қоректенеді. Көбінесе түнде белсенді, бірақ бұлтты күндері таңертеңгілік мезгілде де ояу жүреді. Күн батардан екі сағат бұрын қозғалысын бастап, түн ортасына дейін тыным таппайды. Өзіне тән төрт түрлі дыбыс шығарады: ырылдайды, жөтеледі, шыңғырады және « һа-һа-һа » деп аһылдайды. Соңғысын өзге циветталарды шақыру үшін қолданады. Африкалық циветта орта есеппен 15-20 жыл өмір сүреді. Бір жасынан бастап ересек өмірге араласады.
Дереккөздер
Ж 24 Жануарлар. – Алматы: “Aруна” баспасы. – 208 бет. – Сер.: “1100 қызықты деректер”. ISBN 978-9965-26-546-4
Санат:Жыртқыштар Санат:Африка сүтқоректілері
NGC 7222
NGC 7222 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 11 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7222 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68224, UGC 11934, MCG 0-56-12, ZWG 377.35, NPM1G +01.0542.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Ақындармен сөз жарыстыру
Ақындармен сөз жарыстыру - Абай мен бір топ ақынның кейінгі жылдарда табылған өлеңдері. Көлемі әрқайсысы 4 тармақтан тұратын 6 шумақ. Бұл айтыс, болмаса сөз таластыру емес. Ақын Жылтыр, Нармамбет, Ыбырай Алтынсариннің айтқандарына риза болмай, өз нұсқасын ұсынған. Барлығы да дастарқан басында немесе өзара әңгіме үстінде қолма-қол ауызекі шығарылған шумақтар. Бірақ, солардың өзінен ұлы ақынның өлең тілі мен мазмұнына деген қатаң талабы айқын аңғарылады. Әлханнан әзіл сөзбен насыбай сұраған Жылтыр ақынның: «Әркімнің бір жары бар басыбайлы, Қызылсу Шарға құймай тасымайды...» деген алғашқы екі жолының мазмұндық жағынан соңғы екі жолға ешқандай қатысы жоқ деп санаған Абай, оны бүтіндей алып тастайды. «Ханым - сен, қарашаң мен басыбайлы, ханы жақсы болса, қарашасы жасымайды...» деген Абай жолдары «Жаманға жақсы қолы ұжымақтай...» деген жолмен жымдаса кеткен. Сол сияқты Абай Нармамбеттің де нәпсі - жел, көңіл - өзен, ми - патша, ақыл - дария деген теңеулерімен келіспейді. Әрине, әрқайсысын жеке-жеке алғанда бұл теңеулерде онша оғаштық болмауы да мүмкін. Дегенмен, өлеңнің мазмұндық мағынасын ескерсек, Абайдың:«Сөз - самал, өлең - дария толқын ұрған, Ми - патша, ақыл - уәзір кеңес құрған...» деген жолдарының ақиқат сияқты айқын екені көрініп-ақ тур. Нармамбеттің «Таупықсыз ақыл мақұл болмайды екен...» дегенінен көрі Абайдың «Ғылымсыз ақыл таупық болмайды екен...» дегені әлдеқайда қисынды сөз. Ақылдың ғылым, біліммен, үздіксіз ізденумен ғана толысатыны белгілі. Таупық арабша сыпайылық, әдептілік деген мағынаны білдіреді. Ендеше, ақыл сыпайылықпен мақұл болды деудің жөні келе ме? Абай Ыбырайдың достық туралы айтқан ойын толық қолдай отырып, шамасы оның өлеңдік сипатына, көркемдік шеберлігіне көңілі толмаған болуы керек, адам мүшесіндегі бастың да, қастың да ерекше қасиеттерін, достықты да тап Алтынсаринше бағалай келе өлеңді «ескі ақындарша тақпақтамай», байсалды 11 буынды қара өлең ұйқасына түсірген. Пікір қайшылығы жоқ, келіспеушілік тек өлең түріне байланысты. Сөз жарыстырудың Ыбырай өлеңінен басқасы 11 буынды қара өлең ұйқасымен жазылған. Алтынсарин шумағының алғашқы 3 жолы 7 буынды болып келеді де, соңғы тармақта буын саны 11-ге жеткізілген. Өлең алғаш рет Абай шығармаларының 1961 жылғы толық жинағына енгізілген. Басылымдарында ешқандай текстологиялық өзгеріс байқалмайды.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Северный ауылдық округі (Ертіс ауданы)
Северный ауылдық округі – Павлодар облысы Ертіс ауданындағы әкімшілік бірлік.