cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сарқып сауу
Сарқып сауу - сауылған сиырға бұзауын жібергеннен кейінгі немесе желіндерін мұқият сылап-сипағаннан кейінгі сүттің ең майлы қалдығын сауып алу.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Авиациялық астрономия
Авиациялық астрономия - астрономиялық навигацияны тікұшақтың ұшуына пайдалану тәсілдерін қарастыратын практикалық астрономияның саласы.
Оның негізгі міндеті - авиасекстант жәрдемімен аспан шырағының биіктігін өлшеу арқылы ұшып бара жатқан тікұшақтың орнын анықтау. Аспан шырағының орнын, биіктігін дүркін-дүркін өлшеу карта бетінде астрономиялық сызық жүргізуге мүмкіндік береді. Тікұшақтың орны сол сызықтың бойындағы нүктелердің бірінде болады. Мысалы, жер центрі мен кез келген аспан шырағын қосатын түзу сызық жердің бетін бір нүктеде қиып өтеді. Ол нүкте әлгі шырақтың географиялық орнында тұрған бақылаушы үшін оның зениттегі биіктігі 90° болады, ал бақылаушы қанша жүрсе, аспан шырағы да зенитте сонша қашықтайды. Осылайша, аспан шырағының географиялық орнына байланысты жер бетінде сызылған шеңбер бақылаушының позициялық сызығы болады. Оның радиусы аспан шырағының зениттен қашықтығына тең. Аспан шырағының географиялық орны "Астрономиялық ежегодниктен", ал шеңбердің радиусы аспан шырағының биіктігінен өлшеу арқылы табылады. Екі аспан шырағының биіктігі өлшеніп, олар бойынша картаға екі позициялық сызық түсірілсе, оның қиылысқан нүктесі тікұшақтың орнын 5-10 км дәлдікпен көрсетеді. Авиациялық астрономия тәсілдерінің дәлдігі тікұшақтың ұшу биіктігі мен қашықтығына байланысты. Бұл тәсілдер КСРО-да 1937 ж. Мәскеуден Америкаға ұшып барғанда, Отан соғысы кезінде және Арктиканы зерттеу сапарларында кең қолданылған.
Сен-Совер-Камприе
Сен-Совер-Камприе (Saint-Sauveur-Camprieu) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ле-Виган округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30297, пошта индексі — 30750.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 270 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Жабай Тоғандықов
Тоғандықов Жабай (1889, қазіргі Павлодар облысы Баянауыл ауданы – 10.8.1978, сонда) – әнші, Қазақ КСРінің еңбек сіңірген артисі (1945). Арғын тайпасының Бегендік руынан шыққан. 1903 ж. Арқаның белгілі әншісі Қ.Байжановпен кездесіп, жанында жүріп әншілік өнерге ден қойды. Кейіннен Екібастұзда шахта жұмысында жүргенде 1916 ж. патша жарлығы бойынша әскерге алынып, қара жұмысқа тартылды. 1918 ж. Павлодар қаласына келіп, Ж.Шанин ұйымдастырған көркемөнерпаздар үйірмесінің белсенді мүшесі болды. 1932 жылдан Қарағанды облысы радио комитетінде өмірінің соңына дейін әнші-солист қызметін атқарған. Өз жанынан өлең жазып, ән де шығарды. Тоғандықовтың репертуарында 100-ден астам халық әндері мен халық композиторлары (Біржан, Ақан сері, Жаяу Мұса, Жарылғапберді, т.б.), сондай-ақ кейінгі қазақ композиторларының әндері болды. 1936 ж. Мәскеу қаласында өткен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысты.
Гол
Гол (goal — кақпа, нысапа) - қарсыластың қапнасына доп немесе шайба енгізу (футбол, хоккей сияқты т.б. спорт ойьндарында).
Дереккөздер
Санат:Футбол Санат:Хоккей Санат:Спорт терминологиясы
519 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:519 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:519 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шуля
Шуля — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кундыш өзенінің оң жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Кәдімгі тентекқұс
Кәдімгі тентекқұс (Caprimulgus europaeus) - қара шұбар қоңырқай сұр қорғаныш реңді шағын денелі (75 г, қанат алымы - 60 см шамасында) құс.
Шуля
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Кәдімгі тентекқұс
Биологиялық сипаттама
Шу шығармай, оңтайлы, жеңіл ұшады. Тамағының екі жағында, қанат ұшында және қүйрық ұшының жиегінде сигнал беру рөлін атқаратын ақ теңбілдері бар. Тентекқұс іңір қараңғысында жалпақ аузын ашып алып, шаршамастан ұшып, жолында кездескендердің барлығын жинап жүріп қоректенеді. Ұялау орындарын талғамайды - 2 шұбар жұмыртқасын кез келген жерге: мейлі орман төсенішіне, тасшақпаға немесе жай ғана саздың үстіне, талғамай сала береді. Жұмыртқаларды ата-енелері кезектесіп басады, мұны тіпті әбден жақындаған кезде де байқау мүмкін емес. Балапандарды ұядан ұшқаннан кейін ата-енелер тағы жемдеумен болады.
Шуля
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кәдімгі тентекқұс
Таралуы
Еуразия және Солтүстік-Шығыс Африканың үлкен бөлігіне қоныстанады. Қазақстанда мүлде тіршіліксіз шөлдерден басқа барлық жерлерге дерлік ұялайды. Тентекқұстар тұрақты жылылық орныққанда - сәуірдің соңында - мамырдың басында ұшып келеді, қыркүйекте ұшып кетеді, кейде қазанның басына дейін кешігуі де мүмкін.
Шуля
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Агаццано
Агаццано (Agazzano) — Италиядағы қала, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Пьяченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2.030 адамды құрайды (2007). Халық тығыздығы 56 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35,88 км² шамасында. Пошта индексі — 29010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria Assunta. Жыл сайынғы мерекесі — 15 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Тадусс-Юссо
Тадусс-Юссо (Tadousse-Ussau) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64532, пошта индексі — 64330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 75 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Тополовец (Видин облысы, Кула қауым)
Тополовец (Тополовец) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Кула қауымының құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Маме (Па-де-Кале)
Маме (Mametz) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62543, пошта индексі — 62120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1939 адамды құрады. Халық тығыздығы — 203,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Сегуде
Сегуде (Segude) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Монсан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 389 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,56 км² шамасында. Халық тығыздығы — 152 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Гониометрия
Дереккөздер
Санат:Спорт
Каябу
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 242 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 251,949 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1955 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Юрий Александрович Севидов
Юрий Александрович Севидов (24 тамыз 1942, Мәскеу қаласы — 11 ақпан 2010) — КСРО-лық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. КСРО Спорт Шебері (1967). Шабуыл шебінде жене жартылай қорғаныста ойнады.
Клубтық
Санат:КСРО футболшылары
Дереккөздер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Зимбру ФК ойыншылары Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Шахтер Донецк ФК ойыншылары Санат:Карпаты Львов ФК ойыншылары Санат:КСРО футбол жаттықтырушылары
Вильяррубиа-де-лос-Охос
Вильяррубиа-де-лос-Охос (Villarrubia de los Ojos) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Калатрава ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11119 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 282 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 47 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Император вальсі
Император вальсі - 1948 жылы түсірілген (АҚШ) мелодрама.
Әртістер: Бинг Кросби, Джоан Фонтейн, Люсиль Уотсон
Фильмдегі оқиға
Европаны аралап жүріп, фонограф сатушы американдық Вирджил Смит өзінің Блич деп атайтын күлкілі итімен бірге Аустриядан бір-ақ шығады. Жарнама жасау және өзінің саудасын дамыту мақсатымен ол өзінің фонографын Франц Джозефке - Австрияның императорына ұсынады. Есік алдындағы қарауылдар оның қолындағы аспапты бомба деп ойлап қалады да, оны тұтқындайды. Бірақ олар кейін түсініседі де, бәрі орын-орнына келеді. Смит графиня Джоанна Августамен танысыды. Ол графиняны ұнатып қалады. Бизнесмен графиняның көңілін табуға тырысады, ал оның төбеті Блич корольдің пуделінің ойынан шығуға тырысады. Ал, императордың ойынша, қарапайым америка азаматы мен графиняның арасында сүйіспеншілік қарым-қатынас болуы мүмкін емес, ал американдық азамат бұлай ойламайды...
Санат:АҚШ кинолары
Саулық қой
Саулық қой - қоздайтын қой. Әдетте, қой алғашқы рет екі жастан асқанда қоздайды. Жыл басында жүргізілетін мал санағында 1,5 жастан асқан ұрғашы тоқтыны да cаулық қой қатарына жатқызады. Бұрын қоздайтын қойды тек "саулық" деп атап, "саулық қой" деп қозысы бар немесе қозысыз сауылатын қойды ғана атаған.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Мұнайдың және газдың бейантиклиндік жатыны
Мұнайдың және газдың бейантиклиндік жатыны Мұнайдың немесе газдың литологиялық жатыны, стратиграфиялық жатыны, дизъюнктивтік қалқаланған жатыны, өздігінен бастырылған жатыны деген түсініктердің барлығын біріктіретін жалпылама термин. Синонимі — "мұнайдың немесе газдың бейқұрылымдық жатыны".
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Өскенбай Қалманбетұлы
Өскенбай Қалманбетұлы (1860, Маңғыстау түбегі, Жетібай – 1925, Жетібай кенті, «Қырғын» әулие қорымы) – халық күйшісі, ақын-жыршы. Мергендік, аңшы-саятшылық және атбегілік өнерлерімен де айналысқан.
Өмірбаяны
Маңғыстау, Хиуа аймағына әйгілі Абыл, Есір, Мылқайдар, Ілекер мен Жоламан күйшіден, Нұрым мен Қашаған ақыннан тәлім-тәрбие алған. Түрікмен дутаршысы Ілбай бахшымен күй сайысына түсіп, үздік өнерімен елге танылады.
Сапармәмбет Өтеулі сияқты түрікмен күйшілерімен, Тәңірберген, Жолды, Арал, Сәулебай, Жәкен, Көпеш сияқты қазақ күйшілерімен бір жүріп өнер қуады.
Шығармашылығы
Өскенбай – «Адайдың жеті қайқысы» атанған сал-серілердің бірі. Ол қазақ, түрікмен күйлерін шебер орындайтын арқалы ақпа-төкпе домбырашы және қолма-қол күй шығаратын ерекше талант иесі.
Репертуарында 300-ден аса күйі болған. Өскенбайдың өзі шығарған күйлерінен біздің дәуірімізге 50-ге жуығы («Жастық дәурен», «Шалыс өре», «Шоқай күйі», «Шөлмек сынған», «Ыңғай төкпе», т.б.) жетті. Ақынның «Балқасым биді жеңуі», «Ырзабек», «Бурабек байларды әшкерелеуі», «Әлмағанбет байды тілдеуі», «Қоштасу», «Жирен жорға», «Жеті бұлбұл», «Ақерке», «Қаракөз», «Кербез Айша», т.б. өлең-толғаулары да бар.
Ө. шығармаларының негізгі идеясы – өнерді ардақ тұту, елдік, ерлікті, кісілік пен адамгершілікті насихаттау.
Өскенбай мұрасын кезінде баласы М.Өскенбаев Қазақстан ғылым академиясының қорына және күйші мұрасын жинаушыларға табыс еткен. Өскенбайдың өлең-толғаулары А.Жұбановтың «Қазақтың халық композиторлары» (1962) кітабында, сонымен қатар «Ақберен» (1972) мен «19 ғасырдағы қазақ поэзиясы» (1985) жинағында жарияланған.
Кіші Майгашта
Кіші Майгашта — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кизил өзенінің оң жағалауынан 165 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Таусамалы ауылдық округі
Таусамалы ауылдық округі — Алматы облысы Қарасай ауданында болған әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін Каменка ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Таусамалы, Ақжар, Жаңатұрмыс, Наурыз, Тастыбұлақ, Таужолы, Шұғыла ауылдары кірді. Орталығы – Таусамалы ауылы болды. 2016 жылы Жаңатұрмыс ауылы Райымбек ауылдық округіне берілді.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 28093 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданының таратылған ауылдық округтері
Биннинген
250px|thumb|Картада орналасуы Биннинген (Binningen) — Швейцарияның Базель-Ланд кантонында орналасқан қала. Арлесхайм округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 371 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.43 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2765, пошта индексі — 4102.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базель-Ланд елді мекендері
Хайма (Стрига тармағы)
Хайма — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Стрига өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Дендриттік құрылым
Дендриттік құрылым (Структура дендритная) — ағашқа ұқсас пішіндері бар кристалдардан (дендриттерден) тұратын құрылым.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Лихтенфельс
Лихтенфельс (Lichtenfels) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Вальдек-Франкенберг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4118 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 96,73 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 35 016. Қаланың басшысы — Уве Штойбер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Междени (Габрово облысы)
Междени (Междени) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 50 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Оқушыларды күш көрсетіп жазалау
Оқушыларды күш көрсетіп жазалау - қаракүшпен өнегелі бейнет көрсету жолымен жасалатын әсер әрекеті.
Тәрбие барысында баланы күш көрсетіп жазалаған оның жігерлігін басады, механикалық тәртіпке және басқа да теріс құбылыстарға әкеледі. Орта ғасырда күш көрсетіп жазалау мектепте де отбасында да жиі қолданған. Озық педагогтар бұған қарсы шыққан. Бірінші болып Я.А. Коменский шықты. Ж.Ж. Руссо күш көрсетіп жазалауды адамның табиғатына қарсылық деп білген. К.Д. Ушинскийдің көзқарасы бойынша қандай болсын жазалау - тәрбиенің қателігін көрсетеді. А.С. Макаренко күш көрсетуді тәрбиенің әлсіздігін көрсету деп санаған. Керісінше, неміс педагогі И.Ф. Гербарт баланың «жаман табиғатында» күш көрсетіп жазалаудың оң жағын іздеді. Ол «балаларды басқару» ретінде бұл жағдайды қолдануды калаған.
Дереккөздер
Санат:Адам құқықтары Санат:Педагогика
Қалмақан Әбдіқадыров
Өмірбаян
Қыпшақ тайпасының Ұзын руының Алтыбас бөлімінен шыққан. Алғашқы “Сырдария” деген өлеңі “Еңбекші қазақ” газетінде жарияланған (1925). Тұңғыш өлеңдер жинағы “Жалшы” деген атпен 1928 ж. жарық көрді. 30-жылдарда өлеңді өндірте жазып, “Екпін”, “Шахтер”, “өлеңдер” жинағын баспадан шығарды. Ақынның 1935 — 51 ж. аралығында жазған “Май”, “Батыр”, “Сәтбаев”, “Еділ-Дон”, “Келес қызы” поэмалары нақты өмір шындығынан алынып, қазақ азаматтарының ерлігі мен өнегелі істерін бейнелеуге арналған. Әбдіқадыровтың “Қажымұқан” повесі 1954, 1956, 1959 ж. қайта басылды, 1970 ж. орыс тілінде жарық көрді. “Алатаудың бауыры” (1935), “Амантай” (1936), “Тапқыш” (1937), “Тәтті қауын” кітаптары республикада балалар әдебиетін дамытуға айтарлықтай үлес қосты. “Серт” жинағына 1941 — 45 ж. Ұлы Отан соғысы жылдарында майданда жүріп жазған өлеңдері топтастырылған.
Әбдіқадыров аударма саласында да жемісті еңбек етті. Ол Шығыс әдебиетінің классиктері Әбілқасым Фердоуси, Әлішер Науаи өлеңдерін (1948), қырғыз А. Тоқомбаев, орыс жазушысы В.М. Кожевников шығармаларын аударған. Ол тікелей парсы тілінен тәржімалаған “Мың бір түннің” 4 кітабы үш рет —1949, 1955, 1962 ж. қайта басылды. Әбдіқадыров аудармасы әлемдік әдебиеттің алтын қазынасына жататын осы шығарманың ең үздік нұсқаларының бірі болып табылады. Жазушы жауынгерлік Қызыл Жұлдыз орденімен марапатталған.
Шығармашылығы
Әдеби қызметін 1920 жылдары «Сырдария» поэмасын 1925 жылы «Еңбекші қазақ» газетінде жариялаудан бастады. «Жалшы» (1927), «Темперлер» (1932), «Шахтер» (1934), «Өлендер» (1935), «Өлеңдер жинағы» (1948) бірқатар поэзиялық жинақтардың авторы. Шығармалардың негізгі мотиві – қазақ халқының социализм кезіндегі өмірі, социалистік қайта құруларға қатысуы. Майданда жазған өлеңдері жинақталған «Серт» жинағы (1945) Ұлы Отан соғысына арналған.
Ол прозалық шығармалар да жазды, оның ішінде балаларға арналған «Амантай», «Тәтті қауындар» (1936) кітаптары, сондай-ақ «Комсомольская звено» (1948), «Повестер» (1952) және т.б әңгімелері ерекше көзге түседі. «Қажымұқан» хикаяты 1954, 1956, 1959 жылдары қайта жарияланған, 1970 жылы орыс тілінде жарияланған. Әбдіқадыров Шығыс әдебиетінің классиктері – Фирдауси, Науаидың (1948) өлеңдерін, қырғыз жазушысы Аалы Тоқамбаевтың, орыс жазушысы Вадим Михайлович Кожевниковтың шығармаларын қазақ тіліне аударған.
Әбдіқадыров «Мың бір түн » (1949, 1955, 1962 ж. жарияланған) араб ертегілерінің аудармашысы.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:1901 жылы туғандар Санат:1964 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Кучум
Кучум — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Чишмин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 153 адамды құрады. Пошта индексі — 452150, ОКАТО коды — 80257865006.
Мәдениаралық коммуникация
Мәдениаралық коммуникация - мәдениаралық өзара ықпалдасу негізінде субъектілер (жеке тұлғалар, әлеуметтік топтар, қауымдастықтар, мәдениеттер, өркениеттер) арасындағы байланыстар негізінде пайда болған құндылықтармен және құндылықты ұстанымдармен өзара алмасу процесі. Кейде мәдениаралық коммуникация жайлы сөз еткенде "мәдениеттер диалоги" және "өркениеттер диалогы" ұғымдарын қолданады. 1990- шы жылдарда мәдениаралық коммуникация мәселелері индивидуалистік, ұжымдық және коммунитарлық мәдени бағдарлар аясында қарастырыла бастады. Мәдениаралық коммуникация барысында әртүрлі мәдениет өкілдері осы мәдениетке тән ерекшеліктерді ескере отырып, әлеуметтік қарым-қатынастарда түсініспеушілік пен ыңғайсыздық жағдайларын төмендетуге көп септігін тигізеді. Кейбір әлеуметтанушылар ұжымдық және индивидуалистік құндылықтардан ең жақсыларын біріктіруге үміттене отырып, жеке тұлғаның шексіз еркіндігі мәдениеттің әлеуметтік бұйымын бүлдірмеуі үшін қоғам игілігіне индивиду алдылық құқық пен ұжымдық құқықты тепе-теңдестіруге тиісті коммунитаризм тұжырымдамасын жасауға тырысады. Осылайша, мәдениеттер өзара ықпалдасуы мен диалогы идеяларынан туындаған мәдениаралық коммуникация мәселесі уақыт өте келе тұлғааралық мәдени коммуникация деңгейіне өтті. Мәдениаралық коммуникация мәселесі жаһанданудың өзара әріптестік пен өзара түсіністік аспектісінде бүгінгі таңда аса өзекті болып отыр. Ықпалдастық процестер әлемді өзара байланысты, біртұтас етуде. Мәдениаралық коммуникация дағдыларын халықаралық менеджмент және маркетинг саласында, БАҚ қызметінде, трансұлттық корпорациялар және трансұлттық саясат, сондай-ақ мәдениаралық коммуникация зерттеулеріне түрткі болған - мәдениет саласында қолдануға болады. Мәдениеттер диалогы, өркениеттер диалогы негізінде жатқан мәдениаралық коммуникация идеяларын халықаралық ұйымдар (мысалы, Сурет:[[ЮНЕСКО]]), саяси көшбасшылар, мемлекет басшылары, үкіметтік емес ұйымдар көп қолданады.
520 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:520 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Авиация медицинасы
Авиация медицинасы - медицина ғылымының бір саласы. Негізгі міндеті - авиация қызметкерлерінің жұмыс ерекшеліктерін зерттеу және ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Атап көрсеткенде: ұшқыштар, штурмандар т.б. авиациялық қызметкерлерін медициналық байқаудан өткізіп, олардың бұл қызметке жарамдылығын анықтау, ұшу кезіндегі әр қилы жағдайларға төзімділігін арттыру; иженерлермен бірлесе отырып, экипаж мүшелері мен жолаушы ларға қолайлы жағдай жасау, ұшқан тікұшақ   кенеттен қонуға мәжбүр болған жағдайда ондағы адамдарды аман сақтауға қажетті жабдықтармен қамтамасыз ету; ұшып келе жатып теңіз айдынында, тау ішінде, шөл далада апатқа ұшыраған тікұшақ экипажы мен жолаушылар үшін медициалық шаралар мен жолаушылар үшін медициналық шаралар кешенін жасау; зымырандарда, ғарыш кемелерінде ұшқан кезде адамның тіршілік қажетін қамтамасыз етіп, өте жоғары қысымнан қорғайтын киімдердің тиімділігін зерттеу т.б. Тікұшақтардың ұшуы кезіндегі қысым өзгерісі, ұшу бағыты мен жылдамдығының кенеттен құбылуы және орталықтан тепкіш күштің өзгеруі - қан мен лимфаға, орталық жүйке жүйесіне әсерін тигізеді. Осыған орай, Авиация медицинасында ұшқыштардың еңбек ету, тынығу, ұйықтау және тамақтану жағдайларын жақсарту мәселесіне ерекше көңіл бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Авиация Санат:Авиация медицинасы
IC 3998
IC 3998 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SB0 (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44664, ZWG 160.236, DRCG 27-152.
Сыртқы сілтемелер
IC 3998 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Сәлім әл-Даусари
Сәлім Мұхаммед әл-Даусари (سالم الدوسري, 19 тамыз 1991) — арабиялық футболшы. Сауд Арабиясы құрамасы мен "Вильярреал" клубының жартылай қорғаушысы.
Ұлттық құрамада
Ұлттық құрамада тұңғыш рет 2012 жылы 29 ақпанда ӘЧ-2014 іріктеуінде Аустралияға қарсы ойнады. 19-минутта есеп ашқанымен Сауд Арабиясы ұтылып қалды. 2017 жылы 8 маусымда тағы да ӘЧ-2018 іріктеуінде Аустралияға гол соқты, бірақ құрама бұл жолы да ұтылып қалды.
Сәлім 2015 жылы Азия кубогына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты. 2018 жылғы әлем біріншілігіндегі топтық турнирдің соңғы кездесуінде Мысырдың қақпасына екінші голды соқты. Сөйтіп арабтар құрамасы 24 жылдан бері әлем чемпионатында бірінші рет жеңіске жетті — 2:1.
Жетістіктері
«Аль-Хиляль»
Сілтемелер
Санат:Сауд Арабиясы футболшылары Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары Санат:Вильярреал ФК ойыншылары Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Блокада
Блокада - [франц. blockade - қоршау, бекітіп тастау] -
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Блокадалар
Сынтас алтын кен орны
Минералдары
Басты кентас минералдары: пирит, халькопирит, арсенопирит.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары
Сынап
thumb|202x202px|солға|Сынап Hg Сынап (лат. Hydrargyrum; Hg) — элементтердің периодтық жүйесінің ҚҚ тобындағы химиялық элемент, ат. н. 80, ат. м. 200,59. Табиғатта 7 тұрақты изотопы бар, олардың ең көп тарағандары Hg200 (23,13%) және Hg202 (29,8%) Радиоактивті изотоптары жасанды жолмен алынған.
Бұдан 2000 жылдай бұрын Үндістан, Қытай, т.б. елдерде бояу, дәрі және косметик. зат ретінде сынап минералы – киноварь (HgS) қолданылған.
Грек дәрігері Диоскорид (б.э. 1 ғасырда) киноварьды темір ыдыста қыздырып, оның ақ буын “сұйық күміс” деп атаған. Алғаш қатты сынапты И.Браун мен М.Ломоносов алған (1759).
Мұнайдың және газдың бейқұрылымдық жатыны
Мұнайдың және газдың бейқұрылымдық жатыны "Мұнайдың және газдың бейантиклиндік жатыны " терминінің синонимі.
Сынап
Табиғатта бос күйінде сирек, көбіне суда еріген және газ қалпында кездеседі. Жер қыртысындағы салмақ мөлшері 4,510–6%, шашыранды элемент. Белгілі 35 минералының ішіндегі өндіріс үшін маңыздылары: киноварь, метацианобарит, ливингстонит. Бөлме темп-расында сұйық күйде болатын жалғыз металл; жарқылдаған күміс түсті ақ, ромбылық сингонияда кристалданады, буы улы, тығыздығы 13,52 г/см3 (20%-та), балқу t –38,89С, қайнау t 357,25
Сынап Химиялық активтігі төмен, тотығу дәрежелері +1 және +2. Оттекпен әрекеттесіп екі түрлі оксид түзеді (Hg2O, HgO). Патша арағы, HNO3, ыстық H2SO4-терде ериді. Металдармен амальгама түзеді. Сынапты HgS-ті күйдіру арқылы немесе оны Na2S-те ерітіп, ерітіндіде түзілген Na2[HgS2]-ге Al-мен әсер етіп алады. Сынап тұздарынан Hg2Cl2 (каломель) дәрі ретінде, HgCl2 (алмас) дезинфекция ісінде пайдаланылады. Металл сынап NaOH, Cl2 өндіруде катализатор ретінде және радиотехникада, т.б. қолданылады. Сынап кен орындары Орталық Қазақстанда (Успен), Солтүстік Қазақстанда (Торғай) орналасқан.
Шығу тарихы
Сынап – көне заманнан бері белгілі жеті металдың бірі. Көбінесе ол өзінің табиғи түрінде (жартастардағы сұйық тамшылар) табылды, бірақ көбінесе оның негізгі минералы кинабарды күйдіру арқылы алынды. Циннабар бояуы қазіргі Түркия аумағында біздің эрамызға дейінгі 8 мың жылдан бері қолданылған. б.з.д., қазіргі Қытайдың оңтүстік-шығыс провинцияларының киноварь кен орындары б.з.б. 4 мың. Ежелгі Египетте киноварь және металл сынап біздің эрамызға дейінгі 3-мыңжылдықтан бастап қолданыла бастады. д., Ежелгі Үндістанда – б.з.б. 1-2 мыңжылдықтардан. Н.С. Мысырда 15-16 ғасырларға жататын сынап құйылған ыдыс табылды. BC Н.С. Мысырда, Месопотамияда және Қытайда мыс пен сірке суын пайдаланып кинавардан сынап алу әдісі белгілі болды. VII ғасырда. BC Н.С. Ассириялық қолөнершілер сынапты металл беттерін алтындау үшін пайдаланған (біріктіру). Біріктіру ежелгі гректер мен римдіктерге белгілі болды, олар сынаптың өзінің және оның қосылыстарының, атап айтқанда сынап хлоридінің уыттылығы туралы да білген. Сынап пен киновар Плиний ақсақалдың табиғат тарихында айтылған.
Көптеген ғасырлар бойы алхимиктер сынапты барлық металдардың негізгі құрамдас бөлігі деп санады және егер сұйық сынапты күкірт немесе мышьяк көмегімен қатты күйге келтірсе, онда алтын алынады деп есептеді. Таза сынаптың бөлінуін 1735 жылы швед химигі Георг Брандт сипаттаған. Элементті көрсету үшін алхимиктер де, қазіргі уақытта Меркурий планетасының символын пайдаланады. Қатты сынапты алғаш рет орыс ғалымдары Ломоносов пен Браун алды, олар 1759 жылы желтоқсанда сынапты мұздатып, оның қатты күйдегі металлдық қасиеттерін белгілей алды: иілгіштік, электр өткізгіштік және т.б.; сынаптың сұйық күйде де, қатты күйде де электр тогын өткізетіні көрсетілді.
Дереккөздер
Санат:Химиялық элементтер
Хорион
right|thumb|сыртқы ұрық қабығы Хорион (грек. chorіon — қабық), бүрлі қабық — жоғары сатыдағы омыртқалы жануарлардың ұрық дамуының бастапқы кезеңінде пайда болатын сыртқы ұрық қабығы. Сондықтан хорион тек қағанақтыларға ғана тән. Бауырымен жорғалаушылар мен құстарда хорионды серозды қабық деп атайды. Сүтқоректілерде хорион қабығы тікелей жатыр қабырғасына жанаса орналасып, аналық организм мен шарана арасындағы зат алмасу процесін реттеп отыруға қатысады. Хорион ұрық дамуының бастапқы кезеңінде ұрықтың сыртын қоршап жатқан трофобласт клеткаларынан пайда болып, кейіннен мезодерманың ұрықтан тыс қабатының астыңғы жағына қарай ығысады. Омыртқасыздардың және кейбір төм. сатылы омыртқалы жануарлар жұмыртқасының екінші қабығы да хорион деп аталады.
Хор қыздары — Құран Кәрімде пейішке кіргендердің болашақ жары ретінде сипатталатын жұмақтың пәк арулары. Хор қыздары жел, күн тимейтін шатырда өмір сүреді, оларға адам да, жын да жақындап көрген емес, бейне бір құпия сырлы сауыттағы маржан іспеттес деп сипатталады. “Хор қыздары” термині негізінен Құранның алдыңғы бөлігінде қолданылады, кейінгі жағында “пәк жұбайлар” атауы кездеседі. Хор қыздары бейнесі мұсылман діни уағыздары мен халық діни әдебиетінде кеңінен орын алған. Оны алуан түсті гүлден жаратылған, шыныдай мөп-мөлдір, асыл гауһар нұрын шашқан сұлу қыз түрінде суреттейді. Бірақ ғұламалар Хор қыздары бейнесі бұл дүниедегі тән қызығының дәмін ғана білетін адамның ақыл-сезіміне сыйымды болу үшін айтылған әңгіме ретінде қарап, сонымен қатар жұмақта адамға сыйға тартылар, адамның өлшеулі ақылына сыймас шексіз ләззаттың бар екендігін жоққа шығармайды.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Сібір жарасы (инфекциялық ауру)
Анықтамасы.Bacillus anthracis қоздырғышымен шақырылатын, клиникасында терінің серозды геморрагиялық қабынуымен, лимфа түйіндерінің ұлғаюымен, қызба және интоксикациямен сипатталатын жедел бактериальды зоонозды инфекциялық ауру.
Этиологиясы
Қоздырғышы Bacillus anthracis thumb|right|300px|Сібір жарасы бактериясы Қасиеті-қозғалмайтын, капсула түзетін грам оң таяқша (антифагоцитарлы әсері бар).Сыртқы ортада спора түзеді. Экзотоксин бөледі, оның әсері:
Эпидемиологиясы
Инфекция көзі болып:
Мерзімділігі
жаз және күз айлары
Патогенезі
Қоздырғыштың ену жолы:
Патологиялық
Паталогиялық анатомиясы:қоздырғыштың орналасқан жерінде (тері, өкпе, ішек және т.б.) тіндердің некрозымен болатын серозды геморрагиялық қабыну дамиды.
Клиникасы
Инкубациялық кезең бірнеше сағаттан 14 күнге дейін көбінесе 2-3 күн.
Жіктелуі
- терілік
-жайылмалы
2 синдроммен өтеді:- интоксикация синдромы
- ағзалардың зақымдалу синдромы
Терілік түрі 99%.
Карбункулезді
терінің әр жерде орналасқан ісіктердің дамуымен болатын шырышты қабықтардың және регионарлы лимфадениттің коагуляционды некрозы. Жиі қолда және баста көк түсті дақтар түрінде ашып қышу сезімі болады. Бірнеше сағаттан соң дақ түсі қызыл түсті папулезге, 12-24 сағаттан соң серозды геморрагиялық бөліндісі бар көпіршікке айналады. Көпіршікшашты тараған кезде немесе өз бетімен ашылғанда жара пайда болады, қою қоңыр түсті қабыршақты сибирь жаралы карбункул. Ол тығыз инфильтирленген, гиперемияланған болады. Карбункул жекеленген немесе көптеген болады. Пальпацияда регионарлы лимфатүйіндері ұлғайған, ауырсынумен болады.
Эдематозды түрі:
Эдематозды түрі сирек кездеседі. Кіші көлемді карбункулдың ісінуімен, кейін келе оның некрозы мен мөлшерініңұлғаюы болады. Жұтқыншақтың жұмсақ тіндерінің ісінуіне байланысты асфиксия дамуы мүмкін.
Буллезді түрі
сирек кездеседі. Қоздырғыш түскен жерде өзіне тән размерлі іші геморрагиялық затпен толған көпіршіктің дамуымен сипатталды.
Диагностикасы
сібір жарасының диагностикасы клинико-эпидемиоллгиялық және лабораторлы мәліметтер негізінде қойылады.
Емі
Емі комплексті
Диспансеризация
Сібір жарасымен ауырған науқастар диспансеризацияға жатпайды. Сібір жарасы ошағынлағы эпидемияға қарсы әдістер:
Каноэ
Каноэ (испанша canoa – кішігірім қайық, кариб үндістерінің тілінен алынған) – Солтүстік Америкадағы үндістер тайпаларында пайдаланылатын қайық.
Каноэ тұтас ағаш діңінен ойылады не оның ағаш қаңқасы сырты су өтпейтін затпен қапталады. Каноэнің алдыңғы және артқы тұмсықтары үшкір келеді. Оның сыйымдылығы 2 адамнан 100 адамға дейін. Қайықтың ескек бекітетін тұтқасы болмайды. Ол бір ескекпен екі бүйірден алма-кезек есу арқылы қозғалысқа келтіріледі. Каноэ шаруашылықтық, туристік және спорттық болып ажыратылады.
Қарағайлы ауылдық округі (Алматы облысы)
Қарағайлы ауылдық округі — Алматы облысы Қарасай ауданында болған әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарағайлы, Қарғалы, Құрамыс, Рахат ауылдары кірді. Орталығы – Қарағайлы ауылы болды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 13876 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданының таратылған ауылдық округтері
Сантия
Сантия (Santhià) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Сауу
Дереккөздер
Санат:Сүт Санат:Мал шаруашылығы
Сантия
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9130 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 171 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 53 км² шамасында. Пошта индексі — 13048.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Агата.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Жер жырту
°Жер жырту — топырақты өңдеудің негізгі әдісі. Жер жырту кезінде Жер қыртысын аудару, қопсыту, араластыру, т. б. жұмыстар орындалады. Жерді соқамен жыртады. Соқаның бұрандалы, жартылай бұрандалы, цилиндрлі, қайырмасыз, т. б. түрлері бар. Жер жыртудың үш тәсілі қолданылады: 1) Жер қыртысын аударып жырту. Бұл кезде бұрандалы не цилиндрлі соқамен ені 40 см жер қыртысын 180°-қа аударып жыртады. Бұл әдіс ауыр сазды әрі шымдалған жерлерде көбірек қолданылады. Себебі мұндай жыртудың артынан топырақты қосымша өңдеу қажет; 2) Жер қыртысын айыра жырту. Мұнда жер қыртысы бір-біріне 45 бұрышпен, 135° шамасына аударылады; 3) шолақ түренді соқамен жырту. Бұл әдіспен жерді жыртқанда топырақтың үстіңгі тозаңданған қабатынан түрен мен пышақ 10 см тілген қыртыс қайырманың жәрдемімен қарықтың түбіне түседі де, төм. қабаты үстіне аударылады. Бұл әдіспен жыртылған жердің беті тегіс келеді және жер өңдеудің тырмалау, қопсыту сияқты жұмыс түрлерін жүргізу жеңіл болады. Қыртыс жақсы жентектелуі үшін ылғал топырақ біраз кеуіп, иленбейтін және соқаға жабыспайтын болған кезде жыртады. Жер жырту тереңдгі топырақ қабатының қалыңдығына, егілетін дақылдардың биол. ерекшелігіне, арамшөптің көптігіне, т. б. байланысты.  Жер жырту тереңдігі 20 см-ге дейін болса, таяз  жер жырту, 20 — 22 см — қалыпты  жер жырту, 23 см-ден артық — терең  жер жырту деп аталады.  Жер жырту мерзімі ауа райына, топырақ құрамына және дақылды егіп-өсіру технологиясының ерекшелігіне байланысты белгіленеді. Жер ерте көктемде, жазда және сүдігер ретінде күзде жыртылады. Жыртылатын қабатты тереңдету үшін топырақ тереңдеткіштер қолданылады. Олар қарықтың түбін 5 см және одан да терең қопсытады. Егер топырақтың қоректік заттарын көбейту керек болса, жер жырту кезінде тыңайтқыштар шашады.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Жер Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Хормейстер
Хормейстер (хор және нем. Meіster — шебер, жетекші) — хор дирижері, хор басқарушы, жетекші. Мысалы, Қазақстандағы белгілі хормейстерлер: Б.В. Лебедев, А.В. Молодов, Б.Жаманбаев, Г.Ахметова, Л.Айдарбекова, т.б.
Шовша
Шовша (Шошва) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ильин көлі - Лепша өзенінің сол жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Южовка
Южовка — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кокшага өзенінің сол жағалауынан 138 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сағызбай Мишелов
Сағызбай Мишелов (1914 – 2003) – ішкі істер қызметкері. 1935 – 1965 жылдары облыс милиция органдарында қызметкер, 1966 – 1970 жылдары ПГМК жабдықтау бөлімінің аға инспекторы, жабдықтау және толықтыру бөлімінің инженері қызметтерін атқарған. Қызыл жұлдыз, Қызыл Ту ордендерімен, «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Дүниежүзілік көрме (1998)
Expo 1998 (1998 Lisbon World Exposition) — 1998 жылдың 22 мамыры мен 30 қыркүйегі арасында Португалияның Лиссабон қаласында өткізілген халықаралық көрме. Көрменің тақырыбы Васко да Гаманың Еуропадан Индияға дейін теңіз жолының ашқанының 500 жылдығына байланысты «Мұхиттар, болашақтың мұрасы» деп аталды. 132 күн ішінде көрмеге 11 миллион адам келген. Көрмеде 155 мемлекеттер мен организациялар көрсетілді.
Көрмені өткізбес бұрын
Экспо өткізу идеясы 1989 жылы Васко да Гаманың Индияға 1498 жеткенінің 500 жылдығын өткізуін жүргізетіндер – Антонио Феррейра Мега Таурино мен Васко Граса Мораға келген. Феррейра мемлекеттен қолдау алған соң Халықаралық Көрмелер Бюросына өтініш білдірген. 1992 жылы Лиссабонды жеңімпаз деп атады. ЭКСПО 98 алғашқы комиссары Антонио Кардозу Кунья болды. Оны 1997 жылы Жозе де Мелу Торреш Кампуш ауыстырды. ЭКСПО 98 зонасы 5 км болған, Лиссабонның шығысындағы Тежу өзенінің бойында 50 гектар жер алған. Жоспарланған келушілер санына қызмет ету үшін: Жаңа көпір Васко да Гама (Еуропадағы ең ұзын) Лиссабон метросындағы 7 станциялары бар жаңа линия (ашылуға 5 дайын болды) Gare do Oriente аталған поезд, метро, автобус және такси жаңа мультимодальды терминалы жоспарланды.
Билет, Логотип, талисман
Үлкендерге арналған 1 күндік билет 5 мың эскудо (сол жылдың курсы бойынша 34 А.Қ.Ш. доллары), 3 күндік – 12,5 эскудо. 3 айлық билнт алғысы келетіндер үшін 50 мың эскудо болды. 1998 жылғы көрме үшін Швейцар сағат шығарушы компания «Swatch» билет ретінде жұмыс істейтін сағаттарды арнай шығарды. Көрме логотипы Аугушту Таваре Диаш жасаған күн мен теңіз болды. Ал, талисман суретші Антонио Модешту мен мүсінші Артур Морейраның жұмысы Жил атанды.
Павильондар
Санат:Дүниежүзілік көрмелер
Дала гүрсілі
«Дала гүрсілі» — толық метражды көркем фильм. 1974 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.
Сюжеті
Орал қорғанысының батырлық күндері туралы - Қазақстан тарихындағы басты оқиғаларының бірі туралы фильм. Бұл күрес пен ерліктің қатыгез күндері болды. 70 күн бойы оралдықтар осы фронт учаскісінде біріккісі келген Деникин мен Колчак әскерінің  қыспағын ұстап тұрды. Қоршалған қаланың ішінде контрреволюциялық астыртын әрекет толды.
Фильмнің әке-ұл Тучновтардың, ақ әскерінің генерал-майоры мен прапорщигінің зорлық-зомбылықтың заңдылығы туралы дауынан басталады. "Сен барлығы арсыздардың қолына түскенін қалайсың ба?" – деп, әкесі ұлына сұрақ қояды. Жауынгерлік абырой ұғымдарын негізге алып, әкесі өз ұлынан талақ етіп, әскери антты бұзды деп, оны сотқа береді.
Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:КСРО тарихи-революциялық фильмдері
Гипогликемия
Клиникалық көрініс
Глюкозаның қандағы концентрациясы 70 мг%-ға дейін кемісе, шаршау, әлсіздік, аштық сезімі, аяқ-қолдың дірілдеуі пайда болуы мүмкін. Айқын симптомдар глюкоза концентрациясы 50-40 мг%-ға кеміген кезде байқалады.
Кезеңдері
Гипогликемиялық синдром төрт стадияға бөлінуі мүмкін. Алайда аралық стадиялар олардың нақты белгіленуінсіз болуы мүмкін.
Бірінші кезең жеңіл физикалық шаршау, стресс, сәл төмендеген қан қысымы арқылы көрінеді. Екінші кезең терінің бозаруымен, салқын термен сипатталады, кейде қолдың дірілі, қорқыныш сезімі, жүрек соғуының қаттылығы байқалады. Үшінші кезеңде аталған симптомдарға сезімталдықтың төмендеуі қосылады. Осы кезеңдегі субъективті жағдай көбінесе алкогольдік мас күйге ұқсайды: жақындаған шабуылдан қорқудың жойылуы, қантты жеуге қарсы болу және т.б.; кейде галлюцинация пайда болады. Төртінші кезеңде діріл күшейіп, эпилепсия түріндегі конвульсияға айналады; медициналық көмек болмаған кезде науқас біртіндеп комаға түседі.
Дереккөздер
Санат:Эндокринология Санат:Қант диабеті
Болжамдық ресурстарды бағалаудың көлемдік тектік әдісі
Болжамдық ресурстарды бағалаудың көлемдік тектік әдісі. Болжамдық ресурстарды салыстырмалы геологиялық баламалар әдісі көмегімен анықтау үшін деректер жетіспеген жағдайда қолданылатын немесе осы әдіспен кешенді түрде жүргізілетін Д2 топшаға қарасты әдісі. Бұл әдіс болжам аумақтарына қарасты есептеу үлескілері аумағында бұрғыланған ұңғымалар бойынша анықталған тау жыныстарының тығыздығы, олардың қабаттарының қимасындағы мұнай мен газ туындататын жыныстар қалыңдығының жиынтығы, тау жынысы қабаттарындағы органикалық заттардың үйірімділік көрсеткіші, сол органикалық заттар бойынша шайырлық және көмірсутектік коэффициенттердің, сол сияқты көшкіндену коэффициентінің мөлшері жайлы деректерді ескеруге негізделген.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1985
1984/85 жылғы Футболдан УЕФА Кубок иелері кубогының шешуші ойыны.
Сілтемелер
Санат: УЕФА кубок иелері кубогының финалдары Санат:Эвертон ФК ойындары Санат:Рапид Вена ФК ойындары Санат:1985 жылғы футбол
Моңғол-татар шапңыншылығының жаңа тарихнамасы
Дереккөздер
Санат:Тарих
NGC 3381
NGC 3381 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SB/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 28 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3381 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32302, UGC 5909, MCG 6-24-15, ZWG 184.16, KUG 1045+349, IRAS10456+3458.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Ысырма
thumb|300px|Ысырма Ысырма — құбырдан аққан сұйықты тоқтату, ағызу үшін және сол жердегі сұйық ағысын реттеуге, сонымен қатар құбырдағы сұйықтықтың артық тегеурінін кемітуге арналған тетік. Оның параллельді және сына тәрізді екі түрі бар.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
521 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:521 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:521 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Альсено
Альсено  (Alseno) — Италиядағы қала, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Пьяченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4 661 адамды құрайды. Халық тығыздығы 85 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 55 км² шамасында. Пошта индексі — 29010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский. Жыл сайынғы мерекесі — 11 қараша.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Сауым
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Домна өндірісі
Домна өндірісі – металлургия зауыттарында темір рудаларын тотықсыздандыра балқыту арқылы шойын өндіру. Домна пештерінде қорыту процесі кокстің көмегімен жүргізіледі. Пешке үрленген ауа кокстің жануын, қорыту процесіне қажетті жылу мен жоғары температураны қамтамасыз етеді.
Шойын біздің заманымызға дейінгі IV-VI ғасырда белгілі болған. Аристотельдің темір өндіру әдістері туралы еңбектеріне қарағанда, шойын біздің заманымызға дейінгі IV ғасырда Жерорта теңізінің жағасындағы елдерде кеңінен танымал болған. Олар кен орындарынан шағын шахталық пештегі ағаш көмірінің қызуымен темір, болат алуды үйренген. Ресейде домна пештері алғаш 1630 жылы Тула мен Каширада пайда болды. Домна өндірісінің дамуына ауа үлеуіш машинасының іске қосылуы (И.И.Ползунов, 1766), ауаны қыздыру (Дж.Нилсон, 1829), регенеративті ауа қыздырғыштың ашылуы (Э.Каупер, 1857) үлкен әсер етті. 1913 жылы Ресейде 4,2 млн т шойын өндірілген болса, 1940 жылы КСРО 15 млн т шойын өндіріп, дүние жүзінде 3-орынға шықты. 1970 жылы шойын өндіру бойынша 1-орында болды. 1971 жылы КСРО-да 89,3 млн т шойын өндірілді. Домна өндірісін дамытуда совет металлургтері М.А.Павлов, М.К.Курако, И.П.Бардин елеулі еңбек сіңірді.
Домна өндірісінде шихта агломераттан, окатыштан, темір рудаларынан (магнетит, гематит т.б.), отыннан және флюстен тұрады.
Флюс – шихта құрамындағы бос жыныс, отын күлі мен зиянды қоспаларды шлаққа айналдыру мақсатымен домна пешінің шихтасына қосылатын асбест тас. Ол шихтаға белгілі құрамы мен қасиеті бар шлак алу үшін де қосылады. Шихта материалдары әрбір 5-10 минутта жеке порциялар түрінде пешке тиеліп отырады. Колошникте кен, флюс, отын қабаттары белгілі ретпен орналасады. Домна процесі пештің түрлі бөліктерінде жүретін мынадай процестерден тұрады: кокстің жануы, шихтаның ыдырауы мен газдардың бөлінуі, темірдің тотықсыздануынан өзге тотықсыздану реакциялары, темірдің көміртектену және шлактың түрленуі. Сырттан үрленген қыздырылған ауада кокс жанады да, СО, Н2 газдары түзіледі. Бұл газдар шихтамен әрекеттесіп, оны ыдыратады. Шихтаның ыдырауы колошникте 423-732 К-та жүреді. 573-1223 К аралығында темірдің жанама тотықсыздану процесі жүреді.
Дереккөздер
Санат:Металлургия
Ферроқорытпалар
Ферроқорытпаларды кендегі кен концентраттарына қождамалар мен тотықсыздандырғыштар қоса отырып, балқыту арқылы алады. Бұл процесс электрлі кен тотықсыздандырғыш пештерде, кейде шахталы балқыту, аз мөлшерде домна пештерінде жүргізіледі.
Ферроқорытпалардың ішіндегі ең маңыздылары: ферросилиций, феррохром, ферромарганец, ферровольфрам, ферромолибден, феррованадий, ферротитан, ферросиликоцирконий, феррониобий, ферробор, феррофосфор.
Дереккөздер
Санат:Металлургия Санат:Темір
Каюа
Каюа (Caiuá) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Президенти-Пруденти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Президенти-Пруденти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Сейшаш (Каминья)
Сейшаш (Каминья) (Seixas (Caminha)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Каминья муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 578 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,4 км² шамасында. Халық тығыздығы — 358,6 адам/км².