cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Анна Иосифовна Зараковская
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Операциялық блок
thumb|right|250px Операциялық блок — зарарсыздандырылған жағдайларда операциялық араласулар жүргізілетін медициналық мекеменің (операциялық бөлімшенің) бөлімшесі.
Операциялық бөлме кең, мұқият жинау үшін ыңғайлы және көлеңкесіз, шашыраңқы жарықпен жабдықталған операциялық шамдармен, түрлі медициналық жабдықтармен, атап айтқанда, медициналық мониторлармен жарақтандырылуы мүмкін. Жұмыс бөлмелері күндізгі жарықпен де, терезелерсіз де жасалады және ауа температурасы мен ылғалдылығына бақылау жасалады.
Негізгі құрал-жабдық операциялық үстел және анестезияға арналған жабдық болып табылады. Бұдан басқа, медициналық құралдарға арналған үстелдер мен операциялық шамдар бар.
Құрылымдық жағынан, операциялық бөлімге операциялық бөлмелер, операция алдындағы бөлмелер, жабдықты сақтау бөлмелері және қызметкерлердің демалу бөлмелері кіреді.
Санат:Хирургия Санат:Бөлмелер
Канавей
Коммунаның INSEE коды — 66036, пошта индексі — 66360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Михаил Иванович Ан
Ан Михаил Иванович - Социалистік Еңбек Ері (1947), егінші. 1917 жылы Ресейдің Примор өлкесі, Покровск ауданы, Синельниково ауылында туған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Кельват
Кельват — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Васюган өзенінің сол жағалауынан 517 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 199 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әлеуметтік лирика
Әлеуметтік лирика — лирикалық жанрдың тақырып мазмұнына қарай бөліп қаралатын, көбінесе қоғамдық өмірге қатысты маңызды мәселелерді қозғайтын ақынның заманға, халықтың тарихы мен бүгінгі тағдырына көзқарасын білдіретін үлкен саласы. Лирикалық поэзияны тақырыбына қарай саяси лирика, азаматтық лирика, философиялық лирика, көңіл күй лирикасы, табиғат лирикасы, махаббат лирикасы деген сияқты жанрлық түрлерге бөліп ажыратуға болады. Бұлай бөлудің өзі, әрине, белгілі дәрежеде шартты нәрсе. Кейде саяси-әлеуметтік лирика деп кеңірек алып қаралады. Ал азаматтық лирика да осыған жалғасып, астасып жатады. Өйткені азаматтық тақырыпты көтерген ақын әлеуметтік жайды, жағдайды айтпай тұра алмайды, сондай-ақ әлеуметтік тақырыпты алған ақын да азаматтық борышқа соқпай кете алмайды.
Әлеуметтік лириканың арқауы-қоғамдағы, адамдардың қарым-қатынасындағы елеулі құбылыстар, халықтық, ұлттық мүдде, ақынның солар туралы толғануы, тебіренуі. Азаматтық парыз, ар-ождан, қауым алдындағы жауапкершілік, рухани жүк сияқты белгілі бір сәтте қоғам алдында тұрған, яки қоғам көтеріп отырған әр алуан жайлар әлеуметтік лириканың мазмұны бола алады. Әлеуметтік лирикада халықтық, адамгершілік сарындар басым келеді. Өйткені онда сол ортаның мақсат-мүддесі, тілек-талаптары мен қол жетпеген арман, ойлары көрінбек. Жалпы қоғамдық мақсатпен ұштастыра отырып өз ой-топшылауын, өз сезім-әсерін білдіреді. Тақырыпты дұрыс көтеріп, терең толғағанда және тартымды етіп айта алғанда, ақын көпшіліктің көңіліндегі көкейтесті жайды орынды көтерген болады да, творчестволық табысқа жете алады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиеттану
Лангедья
Лангедья (Languédias) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Динан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22104, пошта индексі — 22980.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 459 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ирекгүл
Ирекгүл, каллиантемум (Callianthemum) – сарғалдақтар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда Алтайдың, Жетісу (Жоңғар) және Іле Алатауларының, Тарбағатайдың, Батыс Тянь-Шаньның альпілік шалғындарында, тау беткейлері мен мореналық шөгінділерінде, жылғалардың жағасында кездесетін 3 түрі (алатау Ирекгүл, саян Ирекгүл және тасжапырақ Ирекгүл) бар. Бұлардың биіктігі 4 – 35 см, жуан тамырлары бар. Сабақтары жіңішке, 1 – 2 гүлді, жапырақтарынан ұзын келеді. Тамыр түбі жапырақтары жұмыртқа тәрізді, қауырсынды, жалпақ сағақты. Тостағанша жапырақтары 5, күлтелерінің саны 5 – 15. Гүлдері ірі, ақ немесе қызғылт, күлгін түсті, аталығының саны көп. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі шар тәрізді, сырты қыртысты, кейде қысқа мұртшасы болады. Ирекгүлдің гүлдері әдемі болғандықтан сәндік үшін өсіріледі.
Қаракөл (Павлодар ауданы)
Қаракөл — Павлодар облысы Павлодар ауданы, Чернорец ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан солтүстік-батысқа қарай 61 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 310 адам (163 ер адам және 147 әйел адам) болса, 2009 жылы 296 адамды (150 ер адам және 146 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
IC 2688
IC 2688 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2688 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Данагүл Қайырсапқызы Темірсұлтанова
Сахнадағы негізгі рөлдері
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры сахнасында: М.Әуезовтің «Қарагөзінде» Қарагөз, «Айман-Шолпанында» Айман (реж. Е.Обаев), «Абайында» Қарлығаш (реж. Е. Обаев), Ә. Кекілбаевтың «Абылай ханында» Топыш (реж. Б. Атабаев), Р.Мұқанованың «Мәңгілік бала бейнесінде» Ләйлә (реж. Б. Атабаев), Б.Мұқайдың «Тоят түнінде» Перизат, «Сергелдең болған серілерінде» Айжан (реж. О.Кенебаев), Е.Аманшаевтың  «Үзілген бесік жырында» Алмагүл, М. Мақатаевтың «Қош, махаббатында!» Зағыш, Б.Римованың «Қос мұңлығында» Самал, Т. Нұрмағанбетовтің «Ескі үймен қоштасуында» Зира (реж. Е.Обаев), Ә.Ақпанбетұлының «Дүние-думанындағы» Айман (реж. Қ.Сүгірбеков), Шахимарденнің «Томирисіндегі» Амага (реж. Т. әл-Тарази), Д.Исабековтің «Актрисасында» Айгүл (Н.Жұманиязов), Қ.Мұхамеджановтың «Көктөбедегі кездесуінде» Гүлжан (реж. О.Кенебаев), Д.Исабековтің «Мұрагерлерінде» Сызғанова (реж. О.Кенебаев), Е.Жуасбектің «Күлеміз бе, жылаймыз ба?..» комедиясында Апа (реж. М.Ахманов) т.б. көптеген рөлдерді сомдап келеді.
Отбасы
Санат:Қазақстан театр актрисалары Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қазақфильм тұлғалары Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Шажағай
Шажағай – Шу алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы жерімен өтеді. Ұзындығы 129 км. Су жинайтын алқабы 2110 км2.
Бастауы
Ақтау, Желдітау шоқыларынан бастау алып, Елшібай тауынан оңтүстікте 3,8 км жерде тартылып қалады.
Гидрологиясы
Аңғары адырлы, бұйратты жазықты, ені 1-2 км, кей жерінде 68 км, арнасы кең. Жауын-шашын суынан толысады. Сәуір-мамырда тасып, маусымда суы тартылып, иірім қарасуларға бөлінеді. Суы тұщы, жазда сәл кермек. Жылдық орташа су шығыны сағасынан 45 км жерде секундына 0,25 м3. Суы ауыз суға, мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Шу су алабы Санат:Жаңаарқа ауданы өзендері
Шалқар қалалық әкімдігі
Шалқар қалалық әкімдігі — Ақтөбе облысы Шалқар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Шалқар қаласы кіреді.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы қалалық әкімдіктері
Бегім Зейналова
Бегім Зейналова (1927 жылы туған, Атырау облысы) - мұнайшы.
Дереккөздер
Санат:1927 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Трыстеник (Плевен облысы)
Трыстеник (Тръстеник) — Болгариядағы қала. Плевен облысына қарасты Долна-Митрополия қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 575 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5857. Телефон коды — 06551. ЕКАТТЕ коды — 73359.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Плевен облысының елді мекендері
Солтүстік Ентала
Солтүстік Ёнтала — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ентала өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Куэрва
Куэрва (Cuerva) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Монтес-де-Толедо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1564 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 50 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 30 км.
Драйлебен
Драйлебен (Dreileben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бёрде ауданының құрамына енеді.
Куэрва
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Драйлебен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 597 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 165. Муниципалитеттің басшысы — Геро Хербст.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Вальда
Вальда (Valda) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
NGC 2282
NGC 2282 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан RN (шағылдырғыш тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Вальда
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 229 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 38 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 38030.
Орта қышқыл жыныстар
Орта қышқыл жыныстар. Бұларға кремний тотығы 52—65% келетін жыныстар жатады. Диориттер. Диориттер — орта түйіршікті және көпшілігі ақшыл плагиоклаз бен түсті минералдардан тұратын тереңдік жыныстар. Түсті минералға қодыр амфибол, биотит және пироксен жатады. Кейбір жағдайларда кварцты диориттер мен граниттер тығыз байланыса келеді, оны гранодиорит деп атайды. Екінші жағынан диориттер габбро жыныстарға айналады, олардың шеттеріндегі фациялары желілерге ауысады. Бұл диориттер — күңгірт және ашық сұр жыныстар, кейде жасылсымақ болады. Кейде сыртқы түріне қарай оларды габброның метаморфизмге ұшырағанда пайда болатын қайталама жыныстарының амфиболиттерінен айыру өте қиынға соғады. Диориттер мен сульфидты желілер (мысты колчедан, галенит, сфалерит) өз ара байланысты болады.
Вальда
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
NGC 2282
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Орта қышқыл жыныстар
Андезиттер. Андезиттер көп тараған жыныс. Ол Анд тауының (Оңтүстік Америкада) атына байланысты андезиттер деп аталып кеткен. Олар диориттердің эффузивтік аналогтары болып табылады. Андезиттер көбінесе порфириттер сияқты, ірі массивтерді құрамайды, бірақ олар күмбездердің және тасқындардың формасында өте жиі кездеседі.
NGC 2282
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 3 наурызда Эдвард Эмерсон Барнард астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2282 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: IC 2172, CED 87, assoc. w OCL 535.
Орта қышқыл жыныстар
Дациттер сыртқы түріне қарағанда андезиттерге ұқсас, бірақ оның ішінде жай көзге көрінетін кварц болады. Олардың негізгі массасы ең алдымен шынылы заттардан және кварцтың қоспасы мен плагиоклаздан тұрады; құрамында авгиттің және магнетиттің түйіршіктері кездеседі.
NGC 2282
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Monoceros (шоқжұлдыз)
Орта қышқыл жыныстар
Порфирит (андезитті порфир)—плагиоклазды порфир структуралы тау жыныстары, андезиттердің палеотиптік (өзгерген) аналогтары, ол диабаздардың порфирлі, толық түйіршікті емес түрлеріне ұқсас. Порфириттердегі дала шпаттарының ірі кристалдары жақсы көрініп тұрады, олар бұлдыр, ақшыл, кейде сарғыш және жасылсымақ болады. Порфириттердің қышқыл түрлерінде түсті минералдар, көбінесе қоңыр амфибол, ал негізгілерінде пироксен болады. Порфириттердің массаларында көбінесе пластинкалы, сирек те болса бағаналы жіктер байқалады. Порфириттер Уралда, әсіресе Орта Урал алаптарында қатты метаморфизмге ұшырап, хлорит, эпидот минералдар пайда болу арқасында, әр түсті тақта тастарға айналған. Порфириттер мен олардың туфтары және бұдан басқа да метаморфтық жыныстардың көп дамыған аудандары: Кавказ, Украина, Қазақстан, Алтай, Орта Азия, Шығыс Сибирь және Қиыр Шығыс. Порфириттер ішіндегі сеппе кристалдар түріне қарай авгитті порфирит, амфиболды порфирит т. с. с. болып айырылады.
Сиениттер. Сиенит — негізінде ортоклазды жыныстар, онда көбінесе қоңыр амфиболдар болады, ал кварц кездеспейді немесе ол азғана құрам бөлігі болып есептеледі. Сиенитті граниттің кварц жоқ түрі деуге болады. Кейде сиенит габбромен тығыз байланысты келеді де, олардың жіктелгендегі шеткі заттары болып табылады. Сиениттердің бояуы әрқашанда ақшыл қызыл, әр түрлі реңкілі, сарғыш немесе ақ, дала шпаты түстес келеді.
Магнит, Благодать және Высокая тауларындағы магнетиттің ірі кендері Уралдағы сиениттердің интрузияларымен байланыса келеді. Кейде марганец пен мыс кендері де сол сияқты сиенитпен байланысты болады.
Трахиттер. Трахит сиениттің эффузивтік түрі. Ол түсі сұр, сарғыш немесе қызыл түсті айқын порфир структуралы жыныс. Трахиттердің сынығы бұдырмақты болады, өйткені жыныстың негізгі массасының майда қуысты структурасы бар. Сол куыстарда қайталама минералдардың уақ кристалдары жиі байқалады.
Ортофирлер. Сыртқы түріне қарағанда ортофирлердің трахиттерден едәуір өзгешелігі бар және олар күңгірт сарғышты немесе қызғылтты жыныстар; сиениттердің палеотиптік аналогы. Трахиттер және ортофирлер едәуір мөлшерлі тасқындар мен жамылғылар құрайды және вулкан күлінің көп массаларымен қосақталып жүреді. Осы күнгі бірқатар вулкандар трахитті лава шығарады. Украинада, Приазовск массивінің шығыс жағында трахиттер жарымы күмбездердің және кішкентай жамылғылардың формасында, дайка түрінде кездеседі. Ортофирлер Уралда, Қазақстанның бірқатар жерлерінде және Алтайда, Кавказда едәуір жиі кездеседі. Пятигорск ауданында бештаунит деп аталған, қышқыл трахиттер бар.
Дереккөздер
Санат:Химия Санат:Кристаллография
Қызылсу мұзының суы
Қызылсу мұзының суы - кызылсу мұздарының процестері мен құбылыстарының дамуына қатысатын су. Оларды қызылсу мұзын түзуші су және еріген кызылсу суы деп бөледі. Қызылсу мұзын түзуші су мұз бетіне құйылады, одан кейін кызылсу мұзына айналады. Оларды табиғи (жер асты, жер үсті және атмосфералық) және техногендік деп бөледі. Еріген қызылсу мұзының суы әсерінен пайда болады. Оларды беткі қызылсу мұзының, астыңғы қызылсу мүзының және ішкі қызылсу мұзының сулары деп бөледі.
Қызылсу мұзының террасасы
Қызылсу мұзының террасасы — 1) кызылсу мұзын түзетін судың катуы кезінде немесе қызылсу мұзының біркелкі ерімеуінен пайда болатын кертпештер; 2) су тасқыны әрекетінің және еритін мұздың бөгегіш әрекетінің нәтижесінде өзен аңғарының қызылсу мұзды телімінде пайда болатын бедердің кертпешті пішіні.
Қызылсу мұзының ұңғысы
Қызылсу мұзының ұңғысы - аяздық үгілу мен еріген кызылсу мұзы суларының эрозиялық әрекеті жылдам байқалатын тік беткейлі аңғары бар қызылсу мұзының бөлшектену тұсы. Ол қызылсу мұзы дамыған жерде беткейлердің шегінуі мен аңғардың кеңеюіне себепші болады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Шэрбурн (Миннесота)
Шэрбурн (Sherburn) — Миннесота штатының Martin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1137 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.3 км² шамасында. FIPS коды — 27-59620.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Тюкан 2-е
Тюкан 2-е — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Свободин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 412 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Вадито (Нью-Мексико)
Вадито (Vadito) — Нью-Мексико штатының Taos округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 242 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 35-81520.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
NGC 6757
NGC 6757 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Владимир Федорович Демин
Владимир Федорович Демин (1952 жылы туған) – техника ғылымдарының докторы (2005).
Қарағанды политехникалық институтын (1974) бітірген соң осы институтта аға инженер, аға ғылым қызметкер, 1977 ж. аспирант, ассистент, лаборатория меңгерушісі (1981–83), аға оқытушы, доцент (1983–89), аға ғылым қызметкер (2001–03) болды. 2004 жылдан кафедра меңгерушісі.
Демин 210-нан астам ғылым жарияланымның, оның ішінде 1 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:1952 жылы туғандар Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті түлектері Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті оқытушылары
Екінші Вилашка
Екінші Вилашка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Андарма өзенінің оң жағалауынан 215 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сауран
Биіктігі 6 м қабырғамен қоршалған қалашықтың өлшемі солт-шығыстан оңт-батысқа қарай 800 м. солт.-батыстын оңт-шығысқа қарай 500 м мәдени қабатының биіктігі 2 м. Сауран туралы алғашқы деректер 10-ғасырдағы еңбектерде кездеседі. Ол кезде Сауран Сырдария алабындағы маңызды стратегиялық және сауда орталығы ретінде белгілі болған. Араб тарихшысы Мақдисидің шығармасында «Сауран жеті қабат дуалмен қоршалған үлкен қала, оның ішінде рабат, мешіт бар» деп жазған. Шыңғыс хан шапқыншылығына байланысты оқиғаларда Сауран туралы деректер кездеспейді. 13-ғасырдың орта шенінде Сауран Ақ Орданың астанасы болды. 14-ғасырдың аяғында қаланы Әмір Темір әскери қамалға айналдырған. Үлкен мешіті болып, ислам дінінің Қазақстанға тарауына ықпал еткен. 16-ғасырда Сауран мұнаралы биік дуалдармен қоршалған үлкен қала болған. Оның ірі-ірі құрылыстарының ішінен замандастары «шайқалмалы минаретті» және қала мен оның айналасын сумен қамтамасыз еткен кәріздерді – жердің астынан салынған каналды ерекше атаған. Сауран 17-ғасырдың аяғы мен 18-ғасырдың басында әлсіреп, 19-ғасырдың басында біржолата күйреген. Қазіргі кезде Сауран қабырғалары мен мұнараларының қалдықтары бар, ауданы 550 – 800 м дөңгелек алаң. Қаланың ішіне қақпа арқылы кіруге болады. Қаланы қоршаған дуалдың сырт жағында көптеген каналдардың іздері сақталған. Жүргізілген зерттеу жұмыстары қаланың 7 – 18 ғасырларға жататынын дәлелдейді.
Тарихы
Ортағасырлар кезінде Сырдария өзенінің ортаңғы ағысындағы аймақты Түркістан өлкесі деп атаған. Сол өлкенің аса гүлденген қалаларының бірі Сауран еді. Ертеректегі деректерде Сауранның жеті қатар қорғаныс қабырғасы бар деп айтады. Дешті-Қыпшақ даласы мен егіншілікпен айналысқан өлкенің қақ ортасында орналасқан шаһар дала халқы мен қала тұрғындарын байланыстырған, сауда-саттық орталығы болған. Арабтың географы әл-Магдиси: «Сауран (Савран) – үлкен шаһар, ол бірінен соң бірі салынған жеті қабырғамен қоршалған. Рабаты бар, мешіті ішкі шаһарда орналасқан. Ол оғыздар мен қыпшақтардан қорғауға арналған шекаралық шаһар» деп жазған. Ұзақ уақыт аралығында шаһар Қазақстанның оңтүстігіндегі сауда мен қолөнерінің ірі орталығы болып, мәдени дамудың бесігіне айналды.
Шыңғысханның шапқыншылығы жайлы жазылған деректерде Сауранның аты аталмайды. Бірақ ХІІІ ғасырда Сырдария арқылы өткен армян патшасы Гетум қаланы Савран деп, Сығанақ (Сгнах), Қарашық (Харачук), Иасы (Асон) қалаларымен бірге атап жазған. Ғалымдардың пайымдауынша, моңғол шапқыншылығынан кейін қала орнын ауыстырып, басқа жерден салынған. ХІІІ ғасырға дейінгі Сауранның орны қазіргі Қаратөбе қала жұрты. Онда жүргізілген зерттеу жұмыстары қалашық бірнеше қорғаныс қабырғасымен қоршалғанын анықтаған. Қазба материалдары қаланың тіршілігі моңғол шапқыншылығынан кейін тоқтағанын көрсетеді. Оның есесіне жаңа қаланың орны Қаратөбеден солтүстікке қарай үш шақырым жердегі кең жазықтан бой көтерген. Сауран қаласы ХІV ғасырда Ақ Орданың құрамына кіріп, бір кездері оның астанасы да болған. 1320 жылы қайтыс болған Ақ Орданың билеушісі Сасы Бұқа осы қалада жерленді. Оның ұлы Ерзен Сауран, Отырар, Жент және Баршынкент қалаларында медресе, мешіт, ханака секілді қайырымдылық мекемелерін салдырды. Шаһар саяси және экономикалық орталық ретінде өзінің маңызын кейінгі жүзжылдықта да жоғалтқан жоқ. Сауран үшін өзбектер мен Қазақ хандары арасында қаншама қанды шайқастар өткен. Қазақ хандығының құрамына шаһар толығымен ХVІ ғасырдың соңында өтіп, оның басты қалаларының біріне айналды. Дегенмен Сауран бұған дейін де белгілі бір уақыт аралығында қазақтардың билеуіне өтіп тұрды. Мысалы, қазақтың алғашқы хандарының бірі, Жәнібектің ұлы Жиренше хан ХV ғасырдың 80 жылдарында шаһарда бірнеше жыл билік құрған. Деректерде Сығанақ пен Сауранның маңында тонаушылықпен айналысып жүрген Мұхаммед Шайбанидің әскери тобын Сауранның билеушісі Жиренше ханның жасақтары талқандағаны жайлы айтылады. Ашық даладағы жазық жерге салынған осы шаһардың тамаша табиғаты мен жаныңды жадыратар тұнық ауасы, оны айнала қоршай салынған алып қорғаныс қабырғалары жайлы көптеген жылнамашылар жазған. Сол кездегі жаугершілік жағдайға лайықтап тұрғызылған қалың қорғаныс дуалдары осы күнге дейін жақсы сақталған. Шаһар Қазақ хандығының құрамына толықтай өткеннен кейін ерекше көркейіп, ірі рухани орталыққа айналады. Сол кезде қаншама мешіт, медреселер салынған. Сондай керемет құрылыстардың бірі қос мұнаралы медресе мен жұма мешіті жайлы ХVІ ғасырда бір жылға жуық Сауранда тұрған ақын-жазушы Уәсифи қызыға жазған. Шаһарды сумен қамтамасыз ету әлемде сирек кездесетін суландыру тәсілі «кәріздер» арқылы жүргізілген. Уәсифидің айтуынша осы суландыру жүйесін шаһарға мұсылман әулиелерінің бірі Мір Араб сыйға тартқан. Басын шаһардан 7 шақырым жерден алатын осы кәрізді каналды салуға 200 үнді құлдары пайдаланылған. Сол әулиенің есімі осы күнгі Саураннан солтүстікке қарай 6-7 шақырым жердегі Міртөбе бекінісінің қираған орнында қалған. Әлгі кәріздердің басы да сол маңнан басталады.
Шамамен ХІV ғасырда салынған екінші Сауранның орны Түркістан қаласынан Қызылордаға қарай өтетін теміржолдың бойымен 45 шақырым жерде сақталған. Археологиялық зерттеулер кезінде Уәсифи жазған медресе мен кәріз құбырларының орындары табылды. Сондай-ақ шаһарда болған жұма және айт мешіттерінің қалдықтары қазылып, олардың сақталған бөліктері қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. Қазба кезінде шаһардың бас қақпасы мен оның сыртынан қазылған орға салынған аспалы көпірдің тұғырлары табылды. Қорғаныс қабырғасын қоршай қазылған терең ордың ішіне кезінде су жіберілген. Арнайы салынған қазба 48 қатар қаланған кірпішпен нығайтылған терең ордың тереңдігі үш метрден астам екендігін көрсетті. Қаланы қоршаған жаудың талай жауынгерлері осы ормен қабырғаны ала алмай жер құшқан. Қазба жұмыстары кезінде қабырғаға қадалған және ордың ішіне құлаған жебенің темір ұштары көп табылады. Қабырға бұзғыш қондырғылардың домалақ тас оқтары мен орға құлап өлген жау әскерінің қурап қалған қаңқалары да кездесіп жатады. Қазіргі кезде шаһардың орнындағы көне ғимараттарды қалпына келтіріп, туристер көретін музей жасау жұмыстары қарқынды жүріп жатыр.
Дереккөздер
Санат:VI ғасырда пайда болғандар Санат:Қазақстан тарихы Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Түркістан облысы
Корана (Италия)
Корана (Италия) (Corana) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 777 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 60 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 27050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сызықты кристаллографиялық проекция
Дереккөздер
Санат:Геология
Галилея (Минас-Жерайс)
Галилея (Минас-Жерайс) (Galiléia (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Говернадор-Валадарис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 708 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 721,317 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1948 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ұсатқыш
Ұсатқыш — кен кесектерін ұсататын арнаулы аппарат негізінде ол төрт түрге бөлінеді: жақты, конусты, валкалы және балғалы. Оларды таңдау кен кесектерінің іріліктеріне, физика-механикалық қасиеттеріне және фабрика өнімділігіне байланысты. .
Валкалы ұсатқыш
Валкалы ұсатқыш — бұл ұсатқыш көбінде ұсақ ұсату сатысында және төмен өнімді фабрикаларда қолданылады. Кен цилиндрлі жазық не бұдыр тісті екі бет арасында жаншылып ұсақталады. Екі цилиндрлі валкалар біріне-бірі қарсы айналып, ортасына түскен кен кесегін қапсыра тартып жаншиды. Бұларда өндірістік жағдайда 5 мм-ге ал лабораторида 2 мм-ге дейін ұсатуға болады Валкты ұсатқыштар. Валкты ұсатқыштарда кен біріне-бірі қарсы айналатын, параллель орнатылған екі валоктың ортасына түсіріледі де, жаншылып ұсатылады. Жалпы олардың бір валокты және төртвалокты түрлері де бар. Олар тегіс бетті (ВДГ) және тісті бұдыр бетті (ВДЗ) валкты ұсатқыштар болып бөлінеді. Конструкцияларында басқа өзгешіліктер жоқ. Валкты ұсатқыштардың өнімділігі жоғары емес. Соған байланысты. олар аз өнімді байыту фабрикаларында ғана қолданылады. Тегіс бетті ұсатқыштар орташа және ұсақ ұсату сатыларында қатты кен түрлерін ұсатуға қолданылса тісті және бұдыр бетті ұсатқыштар көбінде көмір, кокс, антрацит сияқты жұмсақ және морт қазындыларды ұсатуға колданылады. Ұсату дәрежелері 3-6-ға тең, кейде 10-ға дейін (тісті бетті ұсатқыштарда ) жетеді. Ұсатқыштардың (сур 1.5.2.1). қаңқасы төрт бұрышты пішінді (1). Қаңқаның екі ұзын қабырғасына көлденең параллель екі вал (3) және валоктар (2) орнатылған. Әр валдың бір басына электродвигательдермен белбеулер арқылы жалғасқан шкивтер (7) орнатылған. Бұл ұсатқыштардың конструкциясындағы бір ерекшелік валдарды ұстып тұрған подшипшиктер корпустары (4) қабырғалар үстіндегі бағыттаушылрдың бойымен қажеті болса әрі-бері жылжи алады. Keн ұсатy кезінде  подшипниктер корпустары  қозғалмай бір орында тұрады, яғни екі валоктың арасындағы қашықтық өзгермей қалады. Егер ұсатқышқа ұсатылмайтын зат түссе, оның кедергі күші әеерінен бір валок (суретте оң жақта орналасқан) подшипник корпусымен ұсатқыш корпусы арасына орналасқан серіппені (5) қысып оңға жылжиды да, жырық ұлғаяды. Соның нәтижесінде ұсатылмайтын кесек жырықтан өтіп кетеді. Содан кейін серіппе серпіліп орнына келіп валокты өз орнына жылжытады. Валоктардың ара қаштығын екінші валды ұстап түрған подшипниктердің корпусын арнаулы винттер (6) арқылы әрі-бері жылжыту нәтижесінде өзгертуге болады. Не болмаса екі подшипник корпустарының арасына калың-жұқа пластинкалар қоюмен өзгертіледі. Кен кесектерін валоктар қауып қысып әкету үшін валоктардың диаметр ең ірі кесектердің диаметрінен кемінде 20 есе үлкек болуы қажет. Валоктардың беттері желінуден қатты болаттан жасалған бандажармен қаптау нәтижесінде сақталынады. Бұл ұсатқыштар констукциясы қарапайым, жұмысы оңай реттеледі. Валкты ұсатқыштардың өнімділігін анықтайтын формула:
Ірі ұсататын конусты ұсатқыш
Ірі ұсататын конусты ұсатқыш — ұсатқыш ірі ұсату сатысында және жоғары өнімді фабрикаларда қолданылады. Кен екі конусты беттің аралығында жаншылып, сынып ұсақталады. Сыртқы конус қозғалмайды, ал ішкі конус шайқалмалы қозғалыста болады. Бұларда кен 1200 мм-ден 250 — 300 лш-ге дейін ұсатылады.
Ұсақ ұсататын конусты ұсатқыш
Ұсақ ұсататын конусты ұсатқыш — бұларда кен 8—10 лш-ге дейін ұсатылады. Конструкциясы орташа ұсататын конусты ұсатқыштан сәл ғана өзгеше.
Орташа ұсататын конусты ұсатқыш
Орташа ұсататын конусты ұсатқыш — ұсатқыш орта ұсату сатысында қолданылады. Кен екі конусты бет аралығында жаншылып ұсатылады. Бұлардың конструкциясы ірі ұсататын конусты ұсатқыштан біраз өзгеше. Кен кесектері 250—300 лш-ден 68—80 мм-ге дейін ұсатылады.
Балғалы ұсатқыш
Балғалы ұсатқыш — ұсатқыш тез жарылатын морт заттарды, мыс., көмірді ұсатуға қолданылады. Кен фабрикаларында қолданылмайды. Кен кесектері тез айналатын роторға орнатылған балғалардың соғуымен ұнтақталады.
Жақты ұсатқыш
Жақты ұсатқыш — кен қозғалмайтын және қозғалатын екі жазық бет аралығында жаншу арқылы ұсақталады. Көбіне орташа және төмен өнімді фабрикаларда ірілеп ұсату сатысында қолданылады. Конструкциясы жағынан екі түрге бөлінеді: қарапайым қозғалмалы жақты және күрделі қозғалмалы жақты. Жалпы негізгі бөлшектері екеуінде де бірдей.
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Қалампыр тұқымдасы
Түрлерінің саны жағынан аса үлкен тұқымдас. Өкілдері солтүстік ендіктің қоңыржай климатты елдерінде кең таралған шөптесін өсімдіктер мен жартылай бұталар.
Дүние жүзі бойынша 2000-нан астам түрі бар (80 туыс). БОР-дың флорасыңда 600-дей түрі, ал Қазақстаңда — 215 түрі кездеседі. Бұтақтануы дихазиялы, жапырақтары қарама-қарсы, сиректеу кездесіп орналасады, қосалқы жапырақшалары көбінде болмайды немесе аздаған түрлеріне ғана болады. Гүлдері дихазиялы немесе жалғыздан, актиноморфты, қосжынысты, сиректеу даражынысты, бір үйлі, сиректеу екі үйлі болып келеді. Гүлсерігі қосарланған, сиректеу қарапайым, 5-мүшелі. Тостағанша жапырақшалары біріккен (сылдыршөптерде — у смолевковых) немесе бос жапырақшалары бірікпеген (алсиналарда — у алсиновых — Акіпоісіеае), 4—5 тісгі болып келеді. Күлте жапырақшалары (4—5) тостағанша жапырақшалардың тістерімен алма кезек орналасады. Аталықтарының саны 10 немесе 5. Аналығы 1, ол 2—5 жеміс жа-пырақшадан тұрады, жоғарғы, бір ұялы, аналықтың мойыңдары (столбик) біріккен немесе бірікпеген болып келеді. Тұқымбүрлері көп. Жемісі- жоғарғы лизокарпты қауашақ, немесе жоғарғы лизокарпты шырыңды жеміс. Тұқымының иілген ұрықты қоршап тұратын периспермі болады. Негізінен жабайы өсімдіктер, мәдени жағдайда ендірілгендері өте аз. Жүлдызшөп (звездчатка- Зіеііагіа). Көпжылдық және біржыддық шөптесін өсімдіктер. Жапырақтары жұмыртқа тәрізді немесе сопақша болып келеді және қарама-қарсы орналасады. Күлтесі ақ түсті. Аталығының саны 10 (немесе аздау), аналығының мойны 3. Қауашағы шар тәрізді. Бұл туыстың БОР-дың флорасында 50 түрі, ал Қазақстаңда 20 түрі кездеседі. Дымкыл жүлдызшөп (звездчатка мокрица — 8.теаіа). Біржылдық немесе көпжылдық шөптесін өсімдік (күздік формаларыңда кездеседі), биіктігі 5-35 см. аспайды. Жерге төселіп өсетін сабағы ашық-жасыл түсті болып келетін арамшөп. Халық медицинасында дәрілік шөп ретінде қолданылады. Кок балаусасы қүстардың жақсы қорегі.
Орман жұлдыз шөбі
Орман жұлдыз шөбі (звездчатка лесная) коп жағдайда колеңкелі жерде қашалардың бойында (у заборов), бұталардың арасында, ормандағы бұлақтардың маңайында өседі. Маусым айынан бастап күзге дейін гүлдейді.
Қарамықша туысы
нобай|солға|Куколь Қарамықша туысы (куколь). Жаздық және күздік осімдіктер. Кәдімгі қарамықша (куколь полевой или обыкновенный ) — бір жылдық шөптесін улы осімдік, астық егілген алқапта арамшоп ретінде жиі оседі. Жапырағы таспа тәрізді, қарама-қарсы орналасады. Сабағы үлкен жалғыз гүлмен аяқталады, биіктігі 80 см.-дейін жетеді. Маусым, шілде айларында гүлдейді. Гүлсерігі трубка төрізді. Тостағанша жапырақшалары бірігіп, 5-ұын (күлтесінен асып түратын) тістері бар тостағанша түзеді. Күлтесі ашқыл кок түсті болады. Жемісі қауашақ. Дәндері қара түсті. Гүлінің формуласы: БОР-дың территориясының барлық жерлерінде оседі. Дәнінде улы зат сапонин болады. Қарамықшаның дәндері астыққа араласып кетсе қауіпті. Мұндай дәнмен араласқан ұнның иісі нашар және дәмі ашқылтым болады. Ұнның құрамыңдағы қарамықтың молшері 0,5% жетсе, ол денсаулыққа қауіп туғызады. Сылдыршөп туысы (смоловка). Біржылдық, екіжылдық және копжылдық шөптесін осімдіктер. Гүлдері қосжьгнысты немесе даражынысты, бір немесе екіүйлі өсімдік. Тостағанша жапырақшалары бірігіп кеткен. Аталықтары мен аналықтары тірсекте отырады (карпофорасында). Гүлтүйіні түп жағында үш үялы болады. БОР-дың территориясыңда 150-дей түрі, Қазақстанда 62 түрі оседі. Гүлінің формуласы осыған дейінгі туыспен бірдей.
Жарықдәрі туысы
нобай|оңға Жарықдәрі туысы (грыжник ). Бұл туыстың Қазақстаңда 4 түрі кездеседі. Оның ішіңде ең маңыздысы жалаң жарықдәрі (грыжник гладкий) — копжылдық шоптесін өсімдік. Сабағы тармақталған, жерге төселіп өседі. Жапырақтары ұсақ, қарама-қарсы орналасқан, эллипс төрізді. Осімдіктің түсі сарғыш-жасыл. Маусымнан қазан айына дейін гүлдейді. Гүлдері өте ұсақ. Олар жапырақ қолтығында жиналып жүмыршақ (клубочки) түзеді. Гүлсерігі қарапайым, тек тостағанша жапырақшадан тұрады. Тостағаншаларының саны 5. Күлтелері жетілмеген, біз тәрізді, ақшылдау түсі болып келеді. Аталықтарының саны 5. Пестигі бір үялы жоғарғы гүлтүйінінен тұрады. Жемісі бір тұқымды, қақырамайтын болып келеді. Гүлінің формуласы. БОР-дың Европалық болігінің орталық және оңтүстік аудаңдарында, Кавказда, Орта Азияда, Алтайда, Сібірдің оңтүстігіңде парға жыртылған егістікте, жолдың жағасыңда, құмшауыт жерлерде, жыралардың, озендердің бойында өседі. Кептірілген шөбінен кумариннің иісі шығып тұрады. Халық медицинасында өсімдіктің жербеті болігі дөрі ретіңде қолданылады. Өсімдікті суға салып езсе копіреді, оны сабын ретінде қол жууға пайдалануға болады. Сонымен бірге мұндай сабынды үйдегі иттерді жуындыруға пайдаланады («собачье мыло»).
Қалампыр туысы
нобай|солға Қалампыр туысы (гвоздика). Копжылдық және біржылдық шөптесін өсімдіктер, сиректеу жартылай бұталар. Гүлдері жалғыздан болады немесе дихазиялы гүлшоғырын түзеді. Тостағаншасы түтік тәрізді, жоғарғы жағында 5 тісі болады. Күлтері түрлі түсті боялған, жоғарғы жағы шашақты тілімделген болып келеді. Аталықтарының саны 10, аналықтың мойны 2. Дәндері көп.БОР-да 77 түрі. Қалампыр-29 түрі өседі. Туыстың белгілі турецкая күлте жапырақшаларының түсі шұбар болып келетін көпжылдық шөптесін өсімдік (гүлі үшін мәдени жагдайда өсіреді) және голландия қалампыры (гвоздика голландская)- үлкен, жағымды иіс шығаратын, түкті немесе қарапайым түрлі түске боялған гүлі бар өсімдік.
Санат:Қалампырлар
Сент-Естебан
Сент-Естебан (Saint-Esteben) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64476, пошта индексі — 64640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 416 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Роза Мұқанова
Роза Мұқанова — 1964 жылы 14 қазанда Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы, Көлденең ауылында дүниеге келген. 1987 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Журналистика факультетін тамамдады. 1987 жылы Орталық мұражайдың Әдебиет және өнер бөлімінде қызмет жасады. 1989 жылы Қазақстан Жазушылар одағының Аударма коллегиясында аға редактор, ҚР Ақпарат министрлігінде жұмыс істеді. 2007 жылдан ҚР Парламент Сенатында жауапты қызметкер.
Әңгімелер жинағы
«Жарық дүние» (1994, «Жалын») «Дүние кезек» (1997, «Жазушы») «Қүдірет-Кие» ( 2001, «Сөздік-Словарь») әңгімелері мен драмалық хикаяттары
ІІ-томдық шығармалар жинағы (2007, «Қазығұрт») жарық көрді.
2008 жылы «Көркем әдебиет» сериясымен «Жазушы» баспасынан әңгімелер жинағы шықты.
Аудармалары
2001 жылы Рабғүзидің «Қисса-сүләнбия» кітабын алғаш рет қазақ тіліне тәржімалады.
Пьесалары
1996 жылы Қазақтың мемлекеттік М.Әуезов атындағы академиялық драма театрында «Мәңгілік бала бейне» пьесасы қойылды.
1997 жылы Ғ.Мүсірепов атындағы мемлекеттік академиялық жастар мен балалар театрында М. Әуезовтің «Қаралы сұлу» әңгімесінің желісінде драмалық қойылымы сахналанды.
Кино әлемінде
2001 жылы Ш.Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясы «Қыз жылаған» әңгімесінің желісімен кино түсірді.
Марапаттары
Халықаралық кинофестивальдарының бірнеше рет лауреаты атанған.
"Мәңгілік бала бейне" пьесасы 18 жыл бойы қазақ театрының сахнасында үздіксіз қойылып, көрермендердің ыстық ықыласына бөленген.
«Мысықтар патшалығы» пьесасы «Самсунг» компаниясының «Қазіргі заман драматургиясы» жүлдесіне ие болды.
2008 жылы «Шатыр астындағы Мен» атты пьесасы Мемлекеттік Грант жүлдесін иеленді.
Қазақстан Жастар одағы сыйлығының, «Жалын» журналының Т.Айбергенов атындағы сыйлығының (1989), Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты (2002).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері Санат:1964 жылы туғандар
Василий Васильевич Антонов
Василий Васильевич Антонов  (29.7.1923, Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы Лобанов ауылы — 11.6.1984, Алматы), жазушы, аудармашы.
Ұлы Отан соғысына қатысқан. ҚазМУ-ді бітірген (1951).
Алғашқы сатиралық әңгімелер жинағы “Шіркін, көпшілік-ай” деген атпен 1961 жылы жарық көрді. “Егер тірі қалсаңдар” (1961), “Таныс әйел” (1964), “Адассаң, артыңа зер сал”, “Ладоганың арғы жағында” (екеуі де 1966), “Соңғы сұрақ” (1967), “Тырналар” (1983) повестерінде Ұлы Отан соғысы жылдарындағы жауынгерлік ерлік, тылдағы қажырлы еңбек, Отанға деген сүйіспеншілік суреттеледі, адамгершілік, бауырластық идеялары өзек болады. Ж.Тілековтің “Жоңғар даласында”, Ө.Қанахиннің “Дәмелі”, Ж.Босақовтың “Дүрбелең” романдарын орыс тіліне аударған.
2-дәрежелі Отан соғысы орденімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:29 шілдеде туғандар Санат:Айыртау ауданында туғандар Санат:1923 жылы туғандар Санат:11 маусымда қайтыс болғандар Санат:1984 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері
Роккетта-е-Кроче
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 524 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 44 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 81050.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Pietro.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Ревелье
Ревелье (Revelhe) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Фафе муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Мұнай мен газдың шоғырлануы (аккумуляциясы)
Мұнай мен газдың шоғырлануы (аккумуляциясы) - мұнай мен газдың тұтқыштарда жинақталу процесі. Мұнай мен газдың түзілу өңірінен жинақталу өңіріне жылыстауы сияқты күрделі процестің ақырғы сатысы болып табылады. Гравитациялық теория бойынша, шоғырлану көмірсутектердің судағы қалқығыштығы салдарынан болады. Көтерілген мұнай мен газ антиклин күбезде немесе жинауыш сүйірленіп тамамдалатын өңірде жиыла береді. Гидравликалық теория бойынша, мұнай мен газ қозғалған су ағыны күшімен жылыстайды, сөйтіп тұтқышта шоғырланатын болады. Капиллярлық теория бойынша, шоғырлануға беткейлік тартылыс, капилярлық күштер әсер етеді.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Идеалды газдардың политропты процесстері
''Политропты процесс дегеніміз, жылуды қалай болса солай жеткізу немесе алып кету (dqа≠0) процессін айтады'', ол үшін көрсеткіштерінің өзара байланыстылығының теңдеу түрі: мұндағы n - политроптың көрсеткіші. Дәл осы, қайтымды политропты өзгерту күйінің көрсеткіші n, процесстің барлық нүктелері үшін белгілі, тұрақты шамада болады.
n= 1 pν = const кезінде, яғни изотермиялық процесстің теңдеуі болады, n = k, Pνk = const - адиабатты (изоэнтропиялық) процесс кезінде болуы. Әр түрлі политропты көрсеткіштер үшін, политроп жағдайы суретте көрсетілген.
Политроптар үшін, жұмысқа арналған формулалар мен көрсеткіштер, аралық байланысы қалтқысыз болуы да, изоэнтропиялық процесспен ұқсас. Тек қана, изоэнтропты көрсеткішті k, политропты көрсеткішпен n алмастыру ғана қалды. Сонымен, жұмыстың көлемнен өзгеруі, мынаны құрайды: және Изохорлы және изобарлы процесстерді, жеке күй ретінде қарастырылуы мүмкін: Политропты процесстегі, газдың меншікті санды жылулығы, мына жолмен алынуы мүмкін: Жоғарыдағы теңдеулерді есепке алғандағысы: немесе Cp - Cν = R кезінде Бұдан, идеалды газға арналған, қайтымды политропты процесстің меншікті жылу сыйымдылығын табамыз: Себебі, Cν= const, const және n = const. Сонымен, қайтымды политропты процесс, тұрақты меншікті жылу сыйымдылығының процессі.
Карсттық цикл
Карсттық цикл - карстты атыраптарда жер үсті және жер асты суларының басымырақ болуының әсерінен бедердің даму процесінде карлардың, көлдеулердің, шұңқырлардың және саңылаулардың түзілуінен басталып, карсттық казаншұңқырлар мен ойпаңдардың қалыптасуымен аяқталатын өзгерістердің жиынтығы (америкалық геолог әрі географ У.М. Дейвис бойынша).
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Чернорецк
Чернорецк — Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл, Чернорец ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан солтүстік-батысқа қарай 49 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1763 адам (815 ер адам және 948 әйел адам) болса, 2009 жылы 1499 адамды (718 ер адам және 781 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Дебелт (Бургас облысы)
Дебелт (Дебелт) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Средец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1865 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Грог
thumb|Грог Грог— қант қосылған ыстық сумен араластырылып арақ немесе ромнан дайындалған ішімдік.
Дереккөздер
Санат:Алкогольдік ішімдіктер
Бауербах
Бауербах (Bauerbach (Thüringen)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 252 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6.04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 003. Муниципалитеттің басшысы — Роземари Фиккель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Эдинбург герцогі
Эдинбург герцогы (ағылш. Duke of Edinburgh) - Шотландияның астанасы Эдинбург қаласындағы Британдық герцог титулы. Ұлыбритания королі Георг I 1726 жылы 26 шілдеде немересі Фредерик, Болашақ Уэльс ханзадасы үшін құрылды. Британдық корольдік отбасының ең жас герцог титулдарының бірі: тек XVIII ғасырдан бастап, Ұлыбританияның заңды бірлестігінен кейін тағайындалады. 1764-1834 жылдары бұл атақ Глостер Герцогі титулымен біріктірілді.
Сілтемелер
Санат:Герцоги Эдинбургские
Тайра Бэнкс
Тайра Линн Бэнкс (Tyra Lynne Banks; 4 желтоқсан 1973, Инглвуд, Калифорния, АҚШ) — америкалық модель, актриса, тележүргізуші, әнші, продюсер, кәсіпкер. Модель ретінде жұмыс істеп өз маңсабын бастап, Sports Illustrated журналының мұқаба бетіне түсіріп және Victoria's Secret-те жұмыс істеп атақтылыққа ие болды. America's Next Top Model шоуының құрушы мен басшысы, өз The Tyra Banks Show ток-шоуының жүргізушісі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1973 жылы туғандар Санат:Калифорнияда туғандар Санат:Сән
Ұсату
Жарылғыш заттың ұсақтағыш қасиеті
Жарылыс кезінде қоршаған тау жынысының белгілі бір көлемін керекті мөлшерде ұсақтау. Жарылғыш заттың ұсақтау қасиеті:
Маховка (өзен)
Маховка — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Самара өзенінің оң жағалауынан 359 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Ұсату
Ұсатқыш денелер
Кенді ұнтақтау үшін диірмен ішіне шарлар және біліктер салынады. Кен өзін-өзі ұнтақтайтын диірменде үлкен кесектер кішілерін ұнтақтайды.
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Маховка (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Гёппинген
Гёппинген (Göppingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Гогенштауфен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 56819 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 59,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 17 026. Қаланың басшысы — Гуйдо Тилль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
IC 2689
IC 2689 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2689 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
NGC 2289
NGC 2289 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 4 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2289 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 19716, UGC 3560, MCG 6-15-10, ZWG 175.18, NPM1G +33.0089.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)