cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Символизм (өнер)
Символизм сыңғыры
Әлбетте, символизмның өркені арыда жатыр. Оны тек франция әдебиетінен ғана емес, тұтас Еуропа әдебиетінен, шығыс әдебиетінен, діннен, философиядан іздеу керек. Айталық, символизмның өркені алтын орда дәуірінің әдебиетінен (м: Рабғузи шығармаларынан), қазақ халық ауыз әдебиетінен (м: өтірік өлеңдерден) де табылады. Бұл өз алдына ұзақ әңгіме... бейне Абайдың өзінен кейінгі ақын-жазушыларға зор ықпал көрсеткені секілді, франция ақыны Алойсис Бертрән (1807-1841) мен Америка ақыны, жазушыысы Эдгар Аллан По (1809-1849)  Бодлерге де зор ықпал көрсетті. Былайша айтқанда, ол екеуінің символизмның дербес ағым ретінде қалыптасып, Бодлердің өзіндік биік белеске көтерілуінде елеулі үлестері бар. Бертраннің қарасөз өлеңдеріне Бодлер ғана емес, Малларме, Уерлан, Римбо, Метерлинк сияқтылардың бәрі де қатты қызыққан. Бодлердің «Сұрқия гүл» жинағындағы «Париж қасіреті» атты қарасөз өлеңі оның "Түндегі адам" атты қарасөз өлеңдер жинағының әсерімен жазылған. Малларме Бертранды мақтай келіп: "оның өлеңдерінен бәрі де тбылады" десе, Уерлән оны "менің ұстазым" деп көкке көтеріп, өмірбақи құрметтеген. Аллан Поның өлеңдері, теориялық шығармалары, әңгімелері Бодлерді бек тебіренткен. Оның рухтың ажарланған, әрленген сұлулығын дәріптеп؛ уағызшылыққа қарсы тұрып, пішін сұлулығын, ишаратты және музикалықты қуаттауы؛ әңгімелеріндегі "күлкіні оғаштыққа көтеру, қорқынышты үрейге дамыту, парасатты келекеге кеңейту, кереметті бөгделікке және тылсымдыққа құбылу" тәрізді көзқарастары Бодлер өлеңдерінің маңызды теориялық тірегіне айналған. Сол үшін де Бодлер Аллан Поның шығармаларын француз тіліне аударуды жалықпай табаны күректей 17 жыл жалғастырған.
Электр станциясы
нобай|300px|Павлодардағы электр станциясы Электр станциясы — электр энергиясын өндіруге арналған құрал-жабдықтар мен қондырғылардың, сондай-ақ осы мақсат үшін салынған құрылыстар мен ғимараттардың жиынтығы.
Символизм (өнер)
Символизм сыңғыры
симвөлизмшілер дәстүрлі реәлизмдегі дайым қолданылатын заттарды баяндау тәсілін бұзып тастап, оқырмандардың назарын сыртқы заттық дүниені суреттеуге ғана берілуден, символ арқылы адамның нәзік ішкі жан толқын дүниесін қазбалауға аударып, дерексіз, ұғым және тілмен беинелеуге келмеитін сана- сезімді жанды да нақты заттық пішін арқылы бедерлеген. қазақтың алғашқы символизмшы ақыны мағжан жүмәбәйевтің жатталып кеткен мына шумағы соның айғағы: «сап-сары бел, еседі жел, еседі, еседі жел, көшеді жел, көшеді. дала тұйық, бала тұйық _ екі үнсіз, дала _ жұмбақ, бала _ жұмбақ шешусіз. сап-сары бел, еседі жел, жел есед, дала _ жұмбақ, бала _ жұмбақ, кім шешед?...» жеин моряс әлгі «жарнамасында» ақындардың адамның ішкі дүниесіндегі «ең өскелең шындықты» байқауға құлшынуын, оған дерексіз де нақты пішін дарытуын баса дәріптеген. символизшы ақындардың қарауынша, көркемөнердің мәні әсте реалдыққа еліктеу емес, керісінше реалдықтың қайта жасампаздалуында. кеиінгі символизмшы ақын пәуел уәлеридің өлеңдерінде сыртқы дүние тіпті де ығыстырылып, ішкі дүниенің шындығы шоғырлы, әсерлі беинеленген. ақын үнемі сезім мен ақылдың, өзгеріс пен мәңгіліктің, жан мен тәннің, өмір мен өлімнің қақтығысын тұлғаландырған. томас елиөт «жапан дала» атты шоқтықты дастанында ақылмандыққа арқа сүйеитін көне суреттеу тәсілінен безіп, нақты, айқын, жанды заттар және символдық аңыз, ертегілер арқылы адамның күрделі ішкі дүниесін симвөлмен, ишәрәтпен шебер нақыштаған.
Электр станциясы
Ол энергия көзіне сәйкес су электр станциясы, жылу электр станциясы, атом электр станциясы, жел электр станциясы, гелиоэнергетик. станция және магнитогидродинамик. генератор болып ажыратылады. Жылу Э. с-на конденсац. электр ст., жылу электр ст., газ трубиналы электр ст., дизель электр ст. жатады. Республика бойынша өндірілетін электр энергиясының 80%-ға жуығы жылу электр станцияларының үлесіне тиеді. Болашақта қуаты зор атом электр стансалары үлкен рөл атқаратын болады. Магниттік гидродинам. генераторда магнит өрісінде қозғалатын электр өткізгіш ортаның (сұйық не газ) энергиясы электр энергиясына тікелей түрленеді.
Символизм (өнер)
Символизм сыңғыры
2. роамантизмның көңіл күйді ақтаруына қарсы тұрып, символды, ишаратты дәріптеп, «өбиектінің болмысқа сәйкесуі» тәсілімен ақын сезімін беинелеу
Электр станциясы
Алғашқы Э. с. 1882 ж. Нью-Йоркте салынған. Бұл ст-ға тұрақты токтың 6 динамомашинасы орнатылып, олардың әрқайсысы қуаты 125 а. к-не тең бу машинасымен қозғалысқа келтірілді. Қуатты Э. с-н салу, өндірілген энергияны алыс жерге жеткізу мәселесі тек үш фазалы ток жүйесінің ашылуына байланысты шешілді.
Символизм (өнер)
Символизм сыңғыры
симвөлизмшілер көңіл-күйді тіке ақтаруға қарсы тұрып, символдық ишаратты, яғыни символдық заттар арқылы өзекті ойды, басқа заттарды, ақынның идеялық сезім-түйсігін ишаратты беинелеуді қуаттаған. символизмның тұңғыш уәкілдік шығармасы «сұрқя гүлдер» жинағында чәрлес бөдлер романтизм дәстүріне мүрәгерлік етіп, өлеңдік өскелеңдікке белгілі мөлшерде қоңсы қонғанымен, бірақ ізденімпәз ақын көбінесе рөмәнтизмге қарсы келіп, өлең таза «рухтың» жемісі, өлең мен реалдық балдай батысып жатады деп қараған. оның ұғынуынша, «дүние көрінбеитін бек күрделі біртүтәс тұлға», «образдар сөздігі». төңіректегі дүниенің шындығын беинелеу пөезянің мақсаты емес, прозаның мақсаты. ақын « сұрқя гүлдер» жинағындағы «сезімдер тоғысы» атты сөнетінде рөмәнтизмдік беинелеу әдісімен әткекілін кесісіп, символдық ишарат арқылы адам мен табиғаттың, адам мен заттың, зат пен заттың күрделі көмескі байланысын беинелеген. өлеңдегі мағна қос қабатты: бір жағынан, ұлы табиғаттағы әр қилы рең, иіс және дыбыстар өзәрә сәйкестірілген, тіпті әуелі бір-біріне алмастырылған. және бір жағынан, зат пен заттың, зат пен адамның ішкі байланысы өзәрә тоғыстырылған. ақынның қарауынша, дәл осындай болғанда ғана, тіршілік дүниесі бай да көркем санатқа еніп, шетсіз де шексіз сәйкестік табады. бұл назаряға негізделгенде, ақын дегеніңіздің өзі сырлы табиғаттың «аудармашысы», ол қайта беинелеу тәсілін қолдануға үйірленсе ұтылады. сондықтан, ақын тек ишаратқа сүйенуі керек. бір ауыз сөзбен айтқанда, өлең дегеніміз суреттеу емес, беинелеу. мұның пөезя жөніндегі қисынды қағида екеніне ұлы ақын абайдың кеибір реәлистік өлеңдері де куә. мысалы, ақынның 1886-жылы жазған «жаз» атты айтулы өлеңінің мына тармақтарын оқып отырып, өлеңдегі адам санасын өзіне еріксіз баурайтын болмыстық дәлдікке, шындыққа тұшынасыз: «...шұрқырап жатқан жылқының шалғыннан жоны қылтылдап, ат, айғырлар, биелер бүйірі шығып, ыңқылдап, суда тұрып шыбындап, құйрығымен шылпылдап, арасында құлын-тай айнала шауып бұлтылдап, жоғары-төмен үйрек, қаз ұшып жүрсе сымпылдап. қыз-келіншек үй тігер, бұрала басып былқылдап, ақ білегін сыбанып, әзілдесіп сыңқылдап...» беинелеу дегеніңіз осы. кеиін томас елиөт субиективтік сезім мен идеяні іздеитін «өбиектінің болмысқа сәйкесуі» назарясын ортаға қойып, жеке бастық сезім-түйсікті «беижекелендіруді», өлеңдегі лирикалық кеиіпкерлерді тіке сөйлеитін, тіке ойлайтын жанды тұлғаға айналдыруды, ал ақынның өзі өлеңінен  қайта шегініп шығып кетуі керектігін баса дәріптеген. осылайша, кеиіпкерлердің идеясі мен сезім-түсігі тіпті де терең қазбаланып, ақынның идеялық сезімі анағұрлым жанды, мәнді, толық беинеленген.
Электр станциясы
1913 ж. Қазақстанда өндірілген жалпы энергия мөлш. 3000 кВт-қа ғана жетті. Қазақстандағы ең алғашқы бу трубиналы Э. с. (қуаты 1240 кВт) 1926 ж. Қарсақбай комбинатында, ал алғашқы СЭС – Жоғ. Хариузовск СЭС-і (қуаты 3000 кВт) 1928 ж. салынды. 1935 ж. Алматыда бу трубиналы Э. с. іске қосылды.
Символизм (өнер)
Символизм сыңғыры
3. дәлелшілдік пен нәтурәлизмге қарсы тұрып, сөбиективтік танымның ролы мен көркемдік болжалдың жасампаздық қуатына ден қою
Электр станциясы
Дереккөздер
Санат:Электр станциялары
Символизм (өнер)
Символизм сыңғыры
символизм дамып 19-ғасырдың 80-жылдарына келгенде франся филособы әугуст көнт уәкілдігіндегі дәлелшілдік философясы мен франся жазушысыы еміл зола уәкілдігіндегі натурализм әдебиетіне ашық қарсы шыққан. симвөлизмшілер ұлы табиғат дүниесінің тасасына жасырынған танымдық дүниені дәріптеп, дәлелшілдер нақты заттар арасындағы себеп-салдарлық қатынасты өлі күйінде дәлелдеиді де көмескі шындықты беинелеп бере алмайды деп санаған. олар жекенің сезгірлігі мен болжампаздығы арқылы табиғаттан асқан көркемөнер харатуды талап етіп, нәтурәлизмшілер тұқым қуалау мен ортаның жекеге көрсететін шешуші ықпалына ғана жабысып алатындықтан, беинелеп берген нәрселері табиғилықтан, шындықтан тайқап кетеді деп қараған. симвөлизмшілер дүниенің тілсім сырларын анық көруге, беинелеп беруге келмеитін нәрселерді беинелеп беруге құлшынып, өлең тек символдық әдістің әрлеуімен ғана бұл мақсатқа жете алады деп есептеген. жеин моряс әуел десеңіз, реалдықты әдебиеттен қуалап шығарып, оның орнына басқа ұғымдарды ірге тептіру керек деп білген. ол «символизм жарнамасында»: «симвөлизмдік пөезя уағыз айтудың, әсірелеудің, жалған сезімнің және өбиективтік еліктеудің дұшпаны» деп кесетеді. ендеше, симвөлизмдік пөезянің ең бөгенәйлі ерекшелігі, мәлім ұғымды беинелеуге бап келетін символдық мәндегі сөздерді таңдап және қюластырып, «зат арқылы сезімді беинелеу» мақсатына жету. кеиінгі симвөлизмшілер шопенхауер, нетизше, фреуд, бергсөндәрдің философялық, психологялық идеяләрінің терең әсерімен сөбиективтік танымның ролы мен көркемдік болжалдың жасампаздық қуатына тіпті де айқын ден қоя бастаған.
4. парнас ағымына қарсы түріп,өлеңнің музикалылығын дәріптеу
5. тегенді сыршылдық сарын
пөезя төл мәнінен алып қарағанда, сыршылдық. шын мәніндегі әрбір ақын ғана емес, тіпті әуелі олардың әрбір өлеңінде де өзіндік сыр бар. өлеңдегі сыршылдық өлеңдегі музикалықпен, тереңдікпен тамырлас. симвөлизмдік өлеңдердің көбінің мазмұны бұлдыр, идеясі көмескі келеді. бұл олардың баршасына ортақ қасиет. десе де, кеиінгі симвөлизмге келгенде бұл жәйт өзгерген. алғашқы симвөлизмде ақындар негізінен күңгірттікті беинелеген. айталық, алғашқы символизмның белді уәкілі чәрлес бөдлер сұлулық туралы тоқтала келіп: «сұлулық дегеніміз ынтаны да, қайғыны да қамтып, көркемдікпен көмкерілген, аңғарымпаздық пен болжампаздықты тудыратын дара құбылыс» деиді. бөдлердің ұғымынша, сыршылдық-сұлулық. кеиін мәлләрме бұл назаряны тағы да дамыта түскен. ол «парнас ағымындағылардың өбиектіні тіке беинелеуі өлең сұлулығының төрттен үш бөлегін құрдымға құлатып тынды. оқырманды зілмән ойға батыра алмаған өлең, өлең емес. сол себепті, өлең түбінде ишараттан айрыла алмайды. символизм міне дәл осындай сыршылдықтан құралған. ол өбиектіні аз-аздан ишараттап, мәлім рухи күйді беинелеп береді» деген. оның «бақташының бесіні» деген әйгілі өлеңінде, бақташы ұйқылы-ояу күйде хор қыздарымен араласып кетеді. хор қыздары, төңірек және бақташының өзі де өзгеше бірқилы буалдырлық ішінде. мәлләрме осы арқылы өзінің сұлулық жөніндегі танымын аңғартып, сұлулық міне осындай, иелеуге келмеитін бүкілдеи буалдыр ой-сезім тоғысы деп білген. кеиінгі симвөлизмге келгенде, буалдырлық _ сұлулық деген ұғым назардан қалған. ақындар түйсіктен, құбылыстан, күллі адамзаттан аса самғайтын жалпылық ақиқатты, мүлдемдік ерікті беинелеуге қарай көшкен. уиллям бутлер иеәтс: «ғарыштағы бір ұлы рух өзінің мәңгілік бұла күшімен бізді билеуде, біздің жүрек қылымызды дамылсыз шертуде. біз оны қазырше <зауық> деп атай тұрайық» деиді. пәуел уәлеридің «теңіз жағасындағы қабырыстандық», томас елиөттің «жапан дала» сяқты дастандарында да міне осындай оқшау козқарастар тұлғаланған. олардың ойынша, кәдуелгі көркемдік тәсілдер адам ес-түйсігінен асқан сырлы дүниені беинелеп бере алмайды. сол үшін сырлы ишараттық әдісті қолданған жөн.
6. дара естетикалық козқарастарды алға қою
чәрлес бөдлер «ізгілік пен сұлулықты парықтандыра білу» негізінде, «сұлулықтың анықтамасын» өзіндік тұрғыдан пайымдаған: бірінші, «қайғы _ сұлулықтың ең тамаша серігі»؛ екінші, «ең кемелді айбат сұлулығы _ шайтан, _ милтонның шайтаны» (шайтан-әнгля ақыны жон милтонның «беиістен қуылу» атты дастанындағы кеиіпкер-ж.м). сұлулық жөніндегі естетикалық козқарастардың төркінін іздесеңіз сократқа барып тіреледі. ол сұлулықты «ұят» деп білген. ал бөдлерде сұлулық басқаша сипат алған. оның айтып отырған сұлулығы, сұрқя сұлулық, сиықсыз сұлулық, жағымсыз сұлулық. идеялық-естетикалық тұрғыдан алып айтқанда, бөдлер қайғы-мұңнан да сұлулық іздеген қазақтың мұқағали ақыны сяқты, өзінің бүкіл жасампаздық өмірінде сұрқялықтан, сиықсыздықтан, жағымсыздықтан сұлулық іздеп өткен ақын. мыстан кемпір уақиғаға қатынасатын қазақ ертегілерінің сол мыстан кемпірсіз дәм-тұзының келмеитінін сезе алатын оқырманға мұны түсіну анша қиын емес. егер парнас ағымындағылар тілдің ақаусыз дұрыстығын, сөйлемдердің өнегелі пішіндегі айқындығын, көркемдеу амалдарының өте келісті дәлдігін бек ұнатады десек, онда бөдлер және басқа симвөлизмшілер мұның керісінше өлеңдерінде көшедегі «дөрекі сөздерді» қолдануға ынтық. артур римбо бір өлеңінде: «быр күні кеште, мен <сұлулықты> құшақтап отыр едім, ол менің жаныма жазылмастай жара салды, сөнімен мен ар азабына шыдамай оның намысына тидым» деп жазады. көркем әдебиетте өз ыңғайына қарай қолданылатын мұндай «дөрекі сөздер» абай өлеңдерінде де, қарасоздерынде де кездеседі. бірақ абай ондай сөздердің бас әрпін ғана алады. кеиінгі симвөлизмшілер беине бөдлер сяқты, қоғамды сұрқялық пен шіріктік жәйләп, адамзат рухани жақтан азғындап, бөгделеніп барады деп қарап, реалдықты әшкерелеп, адам рухын қазбалауға табан тіреген. міне сондықтан да, олардың шығармаларында рөмәнтизмдегі секілді таңғажәйып уақиғалар, қайтпас қаһармандар, әсем қяли көріністер жолықпайды. 20-ғасырдың 20-жылдарында томас елиөт бөдлердің назарясына мүргерлік етіп және оны тереңдетіп, «жапан дала» дастанында сұрқялықты, зұлымдықты, өзымзорлықты, азғындықты жеткізе шенеп؛ адамзатты ізгілікке, сұлулыққа шақырып؛ өмірден, дүниеден сұлулық іздеп шарқ ұрған. сұрқялықты, сиықсыздықты, жағымсыздықты өз қалпында айнытпай беинелеп берудің өзі-сұлулық. бұл-бөдлердң ғана емес, сол жаңағы сұрқялықтан, сиықсыздықтан, жағымсыздықтан т.б сұлулық іздеген басқа да симвөлизмшілердің назарясының бірінші қабаты. мұнан ары қарай ішкерлеп үңіле берсеңіз, мәселе күрделілесіп, қоғамның, өмірдің, ұлы табиғат дүниесінің өмірсүруі мен даму дялектикәсінә барып саяды. нақтап айтсақ, мәселе өте қарапайым: жақсылықсыз жамандық, жамандықсыз жақсылық жоқ. қаламгердың борышы _ шындықты өз қалпында көркем беинелеу.
7. дәстүрлі поезядағы тар шеңберлерді бұзып, тақырып аумағын кеңеиту
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Өнер
Симметрия
thumb|симметрия Симметрия (symmetrіa — мөлшерлес) — Жиі кездесетін математикалық ұғымдардың бірі, центрге немесе өс жазықтығын қатысты алғанда бірдей пішінді.фигуралардың орналасуы.
Симметриялық жүктеме
Жақтаудың оң жағына түсірілген барлық сыртқы күштер сол жағына түсірілген күштердің айнадағы кескіні болатын күштерді айтамыз.
Симметриялық қасиет
Симметрия жазықтығыңда симметриялық жақтауға күш түсіргенде қиғаш симметриялық күш факторлары нөлге тең болу қасиеті.
Дереккөздер
Санат:Симметрия
Майбалық (көл)
Майбалық – Ақмола облысы, Есіл алабындағы ағынсыз көл.
Географиялық орны
Астана қаласының оңтүстігінде орналасқан.
Гидрографикасы
Ауданы 14,6-21,1 км 2-ге дейін өзгеріп отырады. Ұзындығы 8,4 км, енді жері 3,7 км. Орташа тереңдігі 1,5 м. Су жиналатын алабы жатық; оңтүстік-шығыс жағасы жарлы, биіктігі 3-4 м, қалған бөлігі көбіне түйетайлы. Майбалыққа көктемде солтүстігінен Қарасу, оңтүстігінен Қызылсу жылғалары құяды. Минералдары шамалы. Көлден жылына 25-30 т мөңке балық ауланады (2002). Суы шаруашылыққа пайдаланылады, ал алабы - шабындық. Жағалауында Нұрбай ауылы орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Есіл су алабы Санат:Целиноград ауданы көлдері
IC 141
IC 141 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 141 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Манаев атындағы көше (Алматы)
right|180px Манаев атындағы көше - Көшеге қоғам қайраткері, аудармашы Нұғман Сәрсенұлы Манаевтың (1894-1942) есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.04.1981 164-ші шешімі) берілген. Н.Манаев 1926 жылы Жетісу губерниялық комитеті және Ақтөбе аймақтық комитеті партиясының жауапты хатшысы қызметтерін атқарған.
Орналасқан жер
Көше Медеу ауданында орналасқан. Алдар көсе көшесінен басталып, Ескендіров көшесіне дейін созылып жатыр. Шукшин, Затаевич, Ахмедияров көшелерін қиып өтеді.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Зеслах
Зеслах (Seßlach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Кобург ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4064 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 72,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 73 165. Қаланың басшысы — Хендрик Дрессель.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 15 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Звынче (Кырджали облысы)
Звынче (Звънче) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6744. ЕКАТТЕ коды — 30586.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Шардара
Шардара:
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Сібір құртқашашы
Сібір құртқашашы (Iris sibirica) – құртқашаштар тұқымдасына жататын Шығыс және Орталық Еуропада, Сібірде (Солтүстік Азия) өсетін  көпжылдық өсімдік.
Биологиялық сипаттамасы
Бұл шөптесін көпжылдық өсімдік - тамыры бұтақталған түбін тығыздап алып қайың жанында, түбінде, орманның ашық жерлерінде , ылғалды шалғындарда өседі. Жапырағы жіңішке (1 см-дің айналасында), таспа тәрізді , тегіс, желпуіш тәрізді шоқтана жиналған. Сабағы тік, биік (100 см-ге жетеді), жапырақтары дара , гүл саны 2-3, диаметрі 5-7 см-ге жетеді. Түстері жиі өзгереді - қою сия түстен, көкшіл , көгілдір , бозғылт, кейде таза ақ түсті. Қысқа түтіктегі  гүл серігі алты бөліктен тұрады, төмен өскен және екі шеңберге орналасқан. Сыртқы жапырақшалар ішкілеріне қарағанда ашыңқы керіліп, иіліп тұрады, ал ішкілері тігінен жоғарыға бағытталған. Осы тұқымдасқа жататын барлық түрлер сияқты аталық мұнда  үшеу. Жоғарыдан қарағанда олар байқалмайды.
Сібір құртқашашы әдетте маусымда гүлдейді, жемісі тамыз айында жетіледі. Көбею жолдары - тұқым арқылы және вегетативті түрде.
Пайдалануы
Өсімдіктің барлық бөлігі халықтық медицинада - бас, тіс , асқазан ауруларына , Сібір жарасын емдеуге қолданылады. XYI ғасырдың аяғында мәдени түрде өсіруге тәжірибе жасалған, бұл түр үздік декоротивті өсімдік ретінде танымал. Оның суыққа төзімділігі мен жылдам көбейетіндігін гүл өсірушілер мен сұрыптаушылар жоғары бағылауда.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Құртқашаштар Санат:Дәрілік өсімдіктер
Оқ құмырсқа
Оқ құмырсқа (Paraponera clavata) — құмырсқалар тұқымдасына жататын жарғақ қанатты жәндік.
Оқ құмырсқалардың мықты бізгегі (шанышқысы) болады және өте улы. Олардың шаққанының әсері ара мен сонаның шаққанына қарағанда 30 есе күштірек.Оқ құмырсқа – жер бетіндегі ең үлкен жыртқыш құмырсқа болып саналады.
Денесінің ұзындығы – 18-25 мм. Әдетте, қызыл-қоңыр түсті.
Бұл құмырсқалар басқа құмырсқалардан көлемінің үлкендігімен және шаққан кездегі ауырту сезімінің жағымсыздығымен ерекшелінеді.
Осы бір сұмдық жаратылыс иесі шаққан кезде денені оқ секілді жаралайтындықтан «оқ құмырсқа» деп аталады.Оқ құмырсқаның әлемдегі омыртқасыздардың ішіндегі ең улы жаратылыс иесі екендігін ғалымдар дәлелдеген.
Жемтігін шүйгіліп келіп шағады. Оқ құмырсқалар шаққан аңдар бір орында тепсініп тұра алмайды, удың әсері қайтқаннан кейін ғана тынышталады.
Негізгі қорегі – жәндіктер, олардың дернәсілдері және өсімдіктердің жапырақтары мен тұқымдары, шырындары. Тіпті сонаның ұясына да шабуыл жасайды.
Бұл құмырсқаның уынан жансыздандыратын нейротоксин, понератоксин табылған.
Дереккөздер
Санат:Құмырсқалар
Льесси
Льесси (Liessies) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59347, пошта индексі — 59740.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 541 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Симптом
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Б. з. д. 253 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 253 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 253 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Вариолоид
Вариолоид (Variolois - variola + eides - шешек тәрізді)-  Вакцинация өткен адамдарда болатын шешектін жеңіл клиникалық түрі: дамуы қысқа мерзімді, белгілері болмашы, екінші ретті қызбада болмайды, іріңді күлдіреуіксіз бөртпе шамалы болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Сыртқы экономикалық қызмет
Сыртқы экономикалық қызмет - мемлекеттік түрлі меншіктегі субъектілердің және жалпы ұлттық шаруашылықтың неғұрлым жоғары тиімділікпен жұмыс істеуіне қол жеткізу үшін халықаралық еңбек бөлінісінің артықшылықтарын пайдалану мақсатымен әлемдік нарықта жүргізетін сауда-экономикалық және қаржылық-өндірістік өзара іс-қимылының түрлі нысандары мен әдістерінің жиынтығы.
Сыртқы экономикалық қызмет - кәсіпорынның шаруашылық қызметінің аясы болып табылады және ол кәсіпорынын өнім немесе қызметтер экспорты және/немесе импорты арқылы халықаралық кооперацияға енуіне байланысты. Қазіргі әлемдік нарықтың дамуы барысында ғылыми-технологиялық алмасудын түрлі нысандары, зияткерлік қызметтің нәтижелеріне айрықша күкыктарымен сауда жасау кеңінен таралуда, тұрақты өндірістік-технологиялық секторға, ең алдымен жоғары технологиялар секторына қызмет көрсететін тауар айналымының үлесі арта түсуде. Сыртқы экономикалық қызметті реттеу мақсатымен мемлекет экспорттық бажды енгізеді, экспорттық тауарларға лицензия береді, шекара арқылы жеткізілетін тауарлардың кедендік бақылауын қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Сыртқы экономикалық қызмет
Алексей Косыгин көшесі (Астана)
'''А. Косыгин көшесі'''. А. Косыгин көшесі Шығанақ көшесінен басталып, С.Челюскин көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 351,1 м. Алексей Николаевич Косыгин (1904-1980) - Кеңес үкіметі мен компартия қайраткері. Ол партияның саяси бағытын жасау және оның саяси, экономикалық және қорғаныс қуатын нығайту жөніндегі шешімдерін жүзеге асыру ісіне тікелей қатысады. 6 рет Ленин орденімен, Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Убарана
Убарана (Ubarana) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жозе-ду-Риу-Прету экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 238 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 210,239 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,9 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Дархан Қадырбайұлы Нұрпейісов
thumb Дархан Қадырбайұлы Нұрпейісов (6.04.1974 жыл, Талдықорған) - заң ғылымдарының кандидаты.
Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін (1996); әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің аспирантурасын (1999); Орталық Еуропа университетінің білім көтеру курстарын (Будапешт қаласы, Венгрия, 1996) бітірген; Франция Ұлттық магистратура мектебінде судьялар мен прокурорларды даярлау тәжірибесінен; «Chemonics International Inc.» корпорациясында (Вашингтон қаласы, 2006), Штреземанн институтында (Бонн қаласы, 2006), Халықаралық қылмыстық сотта (Гаага қаласы, 2006) тәжірибелерден өткен.
Заң ғылымдарының кандидаты (1999). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін қалыптастырудың конституциялық-құқықтық негіздері». Доцент.
1997 жылдан - «Қазкоммерцбанк» ААҚ заң кеңесшісі; «Серіктестер» заң фирмасының заң кеңесшісі, жетекші заңгері, корпоративтік реттеу және банкинг бөлімінің бастығы. 1999 жылдан - «Агроорталық» ЖШС заң басқармасы бастығының орынбасары. 1999-2002 жылдары - «Саят, Жолшы, Дархан және Бадо» заң фирмасының вице-президенті. 2000 жылдан - ҚР Президентінің жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының аға, жетекші ғылыми қызметкері. 2001 жылдан - әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті мемлекеттік құқық теориясы мен тарихы кафедрасының доценті. 2002 жылдан - ҚР Жоғарғы Соты жанындағы Судьялар мен сот жүйесі қызметкерлерінің білімін жетілдіру институтының конституциялық және әкімшіліктік құқық кафедрасының меңгерушісі. 2003 жылдан - «Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотыжанындағы Сот академиясы» МБ ғылыми жұмыс жөніндегі проректоры. 2005 жылдан - «Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы» МБ Әділетті сот институты директорының орынбасары. 2005 жылдан - ҚР-дағы сот жүйесі бойынша USAID жобасының директоры, директорының орынбасары. 2006 жылдан бері - Алматы қаласындағы ҚР Аймақтық қаржылық орталығы қызметін реттеу агенттігі төрағасының орынбасары.
Еуропалық одақтың Қазақстанда соттарды оқытып-үйрету жөніндегі BISTRO жобасының үйлестірушісі (2003-2005). «Алматы қаласы аймақтық қаржылық орталығы» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы (2007 жылдан).
Жас ғалым-заңгерлер арасындағы үздік ғылыми жұмысы үшін ҚР Білім министрлігінің 2 медалімен, дипломы мен марапатталған (1996). Жас талантты ғалым жастарға арналған 2002-2004 жылдары мемлекеттік ғылыми стипендияның (2002); құқықтанушы ғалымдар арасындағы үздік ғылыми жұмысы үшін ҚР Білім және ғылым министрлігі сыйлығының (2005); гуманитарлық ғылымдар саласындағы үздік жұмыстары үшін жас ғалымдарға арналған Мұхтар Омарханұлы Әуезов атындағы сыйлықтың (2005) лауреаты. «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» мемлекеттік грантын ұсынатын республикалық байқаудың жеңімпазы (2006).
Дереккөздер
Санат:6 сәуірде туғандар Санат:1974 жылы туғандар Санат:Талдықорғанда туғандар Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан заңгерлері Санат:Заң ғылымдарының кандидаттары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары Санат:Мұхтар Омарханұлы Әуезов атындағы сыйлығының иегерлері
Сайын Назарбекұлы
Сайын Назарбекұлы Назарбек (2 қаңтар, 1941 жылы Маңғыстау облысы, Тиген  ауылында туған) — ақын, сәулетші. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2001). Махамбет атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты. Қазақстан Республикасының Құрметті азаматы. Маңғыстау облысының және Атырау облысының Құрметті азаматы. Қазақстан Сәулетшілер Одағының және Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі. «Нұр Отан» партиясының мүшесі.
Өмірбаян
Ол 1958 жылы Ұштаған орта мектебін бітіріп, біраз жылдар бойы жүргізуші болады.
1964 жылы Алматыдағы Қазақ политехникалық институтының инженер - құрылыс факультетін бітіріп, 1964 - 1969 жылдары Маңғыстау мұнай өңдеу бірлестігінің құрылыс мекемелерінде жұмыс жасаған.
Ал 1980 - 1989 жылдар арасында Алматы техникумында дәріс берген.
1992 жылы Маңғыстау өңірінің өлең, жыр, шешендік сөз туындыларын жинақтап жарыққа шығару, өлкенің зираттық сәулет ескерткіштерін дүние жүзіне танытарлық түрлі түсті, бірнеше тілді кітап альбом шығару, өнерді дамыту және сол мақсаттарды орындау үшін «Маңғыстау мұралары» атты циклдық кітаптарды шығармақ болған. Сол мақсатта «Парыз» мекемесін құрды. Қазір Сайын Назарбекұлы басқаратын бұл мекеме «Маңғыстау мұралары» циклдық кітаптарының алғашқылары «Маңғыстау мұралары», С. Жаңғабылұлының «Аманат» кітаптарын жарыққа шығарды.
2002 жылы Л. И. Гумилев атындағы Ұлттық Еуразия университетіне қызметке шақырылған ол ұлттық этнография саласында еңбек етіп, «Қазақтың киіз үйі» атты зерттеу жұмысын аяқтады. «Адай шежіресі» атты сегіз томдық еңбектің жинақталып, жазылуына басшылық етті.
Мемлекеттік марапаттары
Санат:Маңғыстау ауданында туғандар Санат:Қазақстан сәулетшілері Санат:Қазақстан ақындары Санат:Маңғыстау облысының құрметті азаматтары Санат:Атырау облысының құрметті азаматтары
Үйсіндердің қолөнері
Үйсіндердің үй кәсібі, қолөнер дамыған. Әсіресе керамика ыдыстар жасау кең өpic алған. Ыдыстар пайдаланылуы жағынан — тамақ ішетін, тамақ пісіретін және шаруашылық (азық-түлік қорын сақтайтын) ыдыстар болып бөлінеді. Тамақ ішетін ыдыстардың ішінде ағаштан (негізінен алғанда қайыңнан) ойып жасалғандары да болды, бұлар — тағандары бар шағын табақтар, текше тостағандар, ожаулар болып келеді.
Үйсіндерде құмырашылық кәсібі барынша дамыды. Ыдыстар құмырашы ұршықшасында жасалды, сондай-ақ құм толтырылған мата қалыпқа қолдан жапсырылып та жасалды. Керамиканың іш жағында және түбінде матаның таңбасы кездесіп отырады. Ыдыстың қабырғасы жолақ-жолақ болып өсіп отырады, ал жолақтар бірімен-бірі қосылған жіктер сыланып, үстінен түсті бояумен боялады. Ыдыстар түрі жағынан да, пайдаланылуы жағынан да алуан түрлі болды. Ең көп таралған ыдыс түрлері мыналар: дөңгелек кең түпті тегенелер, олар ішінен жиегі иілген, тік жиектілері сирек, бүйірінің биіктігі мен диаметрінің арақатынасы 2: 1; түбі дөңгелек немесе сирек болса да, жайпақ және аузы тар тостағандар. Жалпы алғанда алмұрт тәрізді болып келетін құмыралардың ерекшелігі — мойны тар, биік немесе түбі кең болады. Текше тостағандар екі түрлі: аласа жатаған (биіктігі мен диаметрі бірдей) және биік. Тұтқалары ілмек тәрізді немесе шығыңқы етіліп, бүйірінің ортасына немесе ернеуіне бекітілген, биік текше тостағандарға бүйірінің ортасында ғана болатын тұтқа тән. Козелердің аузы тар немесе кең, түбі жайпақ және иіні ішке қарай сәл иіліңкі болады. Ac пісіретін керамикадан табылғаны — жентектелген балшықтан қаралай күйдіріліп, алуан түрлі көлденен және тік құлақ шығарылған, қалың, жайпақ қазандар.
Ежелгі үйсіндердің шаруашылығында темір, мыс және асыл металдарды қазып алу, қорыту және өндіру маңызды орын алды. Темірден, мыс пен қоладан еңбек құралдары, тұрмыс және табыну заттары — балталар мен шоттар, орақтар мен пышақтар, біз бен шеге, қазандар мен құрбан шалатын ыдыстар, кішкене мехраптар мен шырағдандар, қару-жарақ, қанжарлар мен жебелердін үштары және сәндік заттар — білезіктер, сырғалар мен сақиналар жасалды. Алтьшнан ерлер мен әйелдер киімінің, бас киімінің және қаруының әшекейлері, көлемі мен бітімі әр түрлі қаптырмалар жасалды.
Зергерлік бұйымдар
Зергерлік бұйымдары — алтын, мыс немесе қола сымнан бұрап жасалған, асыл тасты алқалары бар сырғалар, қола түйреуіштер болып келеді, олардың бір шетіне құстың мүсіндік бейнесі салынады, әдетте мүсіндер өз ерекшеліктеріне барынша бейімдей жасалады.
Жұқа жапырақша алтыннан сақиналар мен қаптырмалар жасалды. Соңғы үйсін дәуірі кезінде зергерлік заттарға түсті тастардан көз салу таралды. Полихромдык өнердің мұндай ескерткіштерінің тамаша үлгілері қызыл тастан түйірлеп көз салған, бедерленген алтын салпыншақтар Ақтас- 2 қорымын қазып ашқанда табылды. Асыл және бағалы тастар — анық, гayhap, перуза моншақ жасауға пайдаланылды.
Алматыға жақын жердегі Қарғалы шатқалынан табылған алтын бұйымдар ежелгі үйсіндердің зергерлік өнерін мейлінше айқын сипаттайды. Табылған заттардың ішінде айыр өркешті түйенің мүсіні салынған екі жүзік, таутекелердің он мүсіні, адамды кеміріп жатқан тышқан бейнеленген сыр- га, көптеген қаптырмалар бар. Бұл бұйымдардың бәрі алтыннан жасалып, перузадан өрнек салынған. Ерекше бір көз тартатын нәрсе — Қарғалыдан табылған тәті. Бұл — жалпы ұзындығы 35 см, ені 4,7 см екі бөлектен түратын алтын жолақ, жолақтың жоғарғы жағына да, төменгі жағына да ені 0,5 см жиек жүргізілген. Оның ішкі беті толған күрделі өсімдік тектес өрнектің ортасында тұрған аңдардың, құстардың, адамдардың бейнелері; бұлар қалыппен қысу әдісімен салынған. Мұнда басын артқа бұрын салынған марал, ұрғашы марал, олардың арасында ұшып жүрген құс, онан кейін үстіне адам мінген, андып басып келе жатқан қанатты жолбарыс бейнеленген; адам басын артына бұрып, қолымен ағаштың бұтағынан ұстап отыр. Онан әрі тұғырда тұрған қанатты ат бар. Тәтінің екінші жартысында жүгіріп келе жатқан аждаһа бейнеленген, оның үстінде сол қолымен аждаһаның мүйізінен ұстап алған адам отыр. Адамның үстінен қаз немесе үйрек ұшып бара жатыр. Онан соң тағы да тұғыр үстінде тұрған қанатты аттың суреті бар. Ақырында, бейнелердің соңғы тобы - ұшып жүрген құс, арқасында адам бар шауып келе жатқан таутеке, төбесінде құстар ұшып жүрген аю, олардың үстінде тағы да арқарга салт мініп алған адам бейнеленген. Адамның қолында гүл бар. Жануарлардың көздері түсті ақық пен альмандиннен салынған, денелерін оймыш-оймыш перуза жолақтарымен өрнектеген.
Тәті ежелгі заман қолөнерінің тамаша ескерткіші болып табылады. Тегінде тәтіде үйсіндердін діни ұғымдары мен мифологиясы бейнеленген болуы керек. Үйсін қоғамында тоқыма, жіп иіру, тері илеу, тастан, сүйектен бұйым жасау ісі де дамыған. Жіп иіру мен тоқымашылық киіз басу, үйде жүннен киім тоқып тігуді қамтамасыз ететіндей едәуір ауқымда болган. Мата тоқу үшін қарапайым тоқыма станогы (қазақтардың «өрмегі» сияқты) қолданылған, Ақтас-2 қыстау-қонысын қазған кезде нірілген жіпті орап отыратын айқыш-үйқыш орналасқан 4 тесігі бар сүйек қалақша табылды. Үйде мата тоқылғанын бүйірінің ішкі жағында матаның ізі қалған ыдыстар да дәлелдейді, ал олардың көп табылғаны және жалпы жұртқа мәлім екені белгілі. Былғары ісі - жануарлардың терісін өңдеу және аяқ киім (Қызылауыз қорымының обалы қабірінен табылған былғары аяқ киімнің жұқаналары), ішік, тері шалбар мен бешпент тігу үшін тері илеу, теріден ыдыстар мен ат әбзелдерін дайындау кеңінен дамыды.
Тастан еңбек құралдары
Тастан еңбек құралдары — кетпен, диірмен, келі; тұрмыс заттары мен сәндік заттар — ұршықбас, мұсат, қайрақтас, түрлі түсті асыл тастан моншақтар жасалды. Сүйектен жұмырлағыштар, жебелердің ұштары (Ақтас-2 қонысы) істелді, сүйек түймелер мен баска да ұсақ заттар шаруашылық пен тұрмыста пайдаланылды.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақстан тарихы
IC 4547
IC 4547 — Corona Borealis шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55130, ZWG 165.58, NPM1G +28.0341.
Сыртқы сілтемелер
IC 4547 Санат:Corona Borealis (шоқжұлдыз)
¥
<div style="float:right; margin: 0 0 40px 10px; padding:40px; font-size:500%; font-family: Times New Roman; background-color: #ddddff; border: 1px solid #aaaaff;">¥ ¥ таңбасы — пұл нышаны ретінде мына пұл бірліктеріне үшін пайдаланылады:
Осы екі пұл бірлігі қытай жазуымен бірыңғай жазылады (圓/元/円), путунхуаша айтылуы —, және жапонша —.
Негізінде таңба екі көлденен келген таяқшасы бар Ү латын әрпін бейнелейді, немесе Қытайдың өзінде бір таяқша (қазақ қирил Ұ әрпі сияқты) болуы мүмкін. Тағы да нышанның өзі «қой» деген (бұрын болған қытай ақшасының атауы) мағынасы бар таңбаға ұқсас (羊, ).
Бұл әріп Жапониядағы компьютерлерде файл жолындағы бөлу белгісі боп пайдаланылады.
Санат:Иена Санат:Юань Санат:Валюта символдары
Оңғар
Оңғар — Ақтөбе облысы Хромтау ауданы, Дөң ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Хромтау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 6 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 602 адам (285 ер адам және 317 әйел адам) болса, 2009 жылы 387 адамды (200 ер адам және 187 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданы елді мекендері
Мегзеу
Синекдоха (мегзеу) - бүтіннің орнына бөлшекті, бөлшектің орнына бүтінді қолдану. Мысалы: Отыз тістен шыққан сөз,отыз рулы елге жайылады (мақал)
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Аубурн (Массачусетс)
Аубурн (Auburn) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 16 188 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42.5 км² шамасында. FIPS коды — 25-02760.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Бейбіт Әбілұлы Дәлденбаев
Дәлденбай Бейбіт Әбілұлы - 1955 жылы 29 маусымда Алматы облысының Нарынқол ауылында туған.
Әкесі - Дәлденбаев Әбіл Іргебайұлы, ҚазКСР Еңбек сіңірген ұстазы, ҰОС мүгедегі. Анасы - Айтіленова Мариям Әлжанқызы, ҚазКСР Еңбек сіңірген ұстазы, Ленин орденінің кавалері, ана медальдарымен марапатталған, 8 баланың анасы.
А. Жұбанов атындағы Дарынды балаларға арналған республикалық музыкалық мектеп-интернатты композиция және кларнет классы бойынша; Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын профөссор Ғ.А. Жұбанованың классында композитор мамандығы бойынша; П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясындағы ассистентура-машықтануды профессор А. Леманның классында (1980) бітірген.
«Махаббат перизаты», «Ер Төстік» балеттерінің, «Алаулы жер» симфониясының, «Ерлік фрескасы» поэма-фантазиясының, «Заман жаңғырығы» халық аспаптары оркестріне арналған симфониялық поэмасының, «Замана», «Алмакүн», «Умбетәлі»; «Серпін» поэмалары мен күйлерінің, үрмелі оркестрге арналған марштардың, «Ел бақыты», «Абай жыры», «Достық ұраны», «Ардагерлер», «Айтыс» және т.б. вокалдық-симфониялық шығармаларының; квартеттерге, квинтеттерге, ансамбльдерге, жеке орындалатын пьесаларға арналған музыканың, 30 көркем және анимациялық фильмдердің, музыкалық және драма спектакльдері музыкасының, 80-ге жуық ән мен халық музыкасы өңдемелерінің авторы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1980-1981 жылдары - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте.
1983 жылдан - профессор Ғ.А. Жұбанованың классында аспирант. 1985-1987 жылдары - Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы фольклорлық зертханасының меңгерушісі. 1996-1998 жылдары - ҚР Мәдениет министрлігі музыкалық репертуарлар бөлімінің бас редакторы. 2004 жылдан - Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының композиция факультетінің оқытушысы.
2010 жылдан бері - Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының композиция және арт-менеджмент кафедрасының доценті.
КСРО Композиторлар одағының мүшесі (1981 жылдан).
Қазақстан Композиторлар одағының мүшесі (1998 жылдан).
Қазақстан Композиторлар одағының басқарма мүшесі.
«Мұқағали» журналының музыкалық редакторы.
Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2005). Алматы облысы Райымбек ауданының Құрметті азаматы. Халықаралық, республикалық композиторлар конкурстарының, байқаулардың лауреаты: Мәскеу (1978,1980,1985), Ереван (1978), Алматы (1978) қалаларындағы; «Жігер» байқауының (2000), «Жаңа ғасырға - жаңа ән» конкурсының (2000), «Мың бала» патриоттық ән конкурсының (2004) лауреаты; «Махаббаты перизаты» балеті үшін «Астана-Бәйтерек» республикалық конкурсында 2 сыйлыққа ие болған; «Кварта-квинта» шығармасы үшін «Астана-Бәйтерек» республикалық конкурсында «Камералық-аспаптық шығармалар» номинациясында 1 сыйлыққа ие болған (2008).
Үйленген. Жұбайы - Жайлыбаева Салтанат Келісқызы, Алматы қалалық қорғаушылар алқасының қорғаушысы. Қыздары - Дәлденбай Ақерке Бейбітқызы, Дәлденбай Назерке Бейбітқызы. Немересі - Ахметжанова Жанерке Әлішерқызы.
Дереккөздер
Санат:29 маусымда туғандар Санат:1955 жылы туғандар Санат:Райымбек ауданында туғандар Санат:Мәскеу консерваториясы түлектері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:КСРО сазгерлері Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Райымбек ауданының құрметті азаматтары
Мұратбаев (Жетісай ауданы)
Мұратбаев — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Жолдасбай Ералиев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Форт-Шевченко
Форт-Шевченко – Маңғыстау облысындағы қала, Түпқараған ауданының әкімшілік орталығы.
Географиялық орналасуы
Каспий теңізінің шығыс жағасында, облыс орталығы Ақтау қаласынан солтүстік-батысқа қарай 130 км жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны:
Тарихы
Орта ғасырларда бұл жерде теңіз айлағы – Кетікқала қалашығы орналасқан. Бекініс аумағында жүргізілген археол. қазбалар нәтижесі бойынша Кетікқала қалашығы 10 – 15 ғ-ларда Еуропа мен Орталық Азияның экономикалық орталықтарымен сауда байланыстары болғанын айғақтайды. Каспий теңізінің шығыс жағалауын игеру мақсатында 1716 ж. Ресей патшасы Петр І-нің әмірімен А. Бекович-Черкасский басқарған экспедиция осы жерде алғашқы «Әулие Петр» орыс қамалының іргетасын қалады. 1846 ж. штабс-капитан М.И. Иваниннің басшылығымен Ново-Петровск бекінісі бой көтерді. 1857 жылдан бекініс маңында пайда болған қала Форт-Александровск, кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында Форт-Урицкий, 1939 жылдан қазіргі атымен аталады.
XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында көптеген орыс шаруалары келіп қоныстанды. Олар балық шаруашылығымен айналысты. Балық аулау мен итбалық соғу – Каспий теңізінің шығыс жағалауын мекендеген түрікпен және қазақ тайпаларының ежелгі кәсіптерінің бірі болған.
Инфраструктурасы
Қалада баспахана, ауданға байланыс бөлімі, 4 мектеп, 6 балабақша, мәдениет үйі, 2 кітапхана, 3 мұражай, қонақ үй, автоматты телефон станция, аудандық аурухана мен емхана, дәріхана, санэпидемиологиялық станция жұмыс істейді. Облыс орталығымен және аудандағы елді мекендермен автомобиль жолы арқылы байланысады.
Қарауға тұрарлық жерлер
Форт-Шевченко қаласында 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басындағы азаматтық сәулет ескерткіштері орналасқан. Қалада Маңғыстау өлкесі тарихында елеулі із қалдырған белгілі тас өңдеу шебері Ідіріс Серікбаев, бай кәсіпкер, меценат З. Дубский, түрікмен ақыны Хатам-шайыр, жырау Мұрын Сеңгірбайұлы, т.б. тұрған. Қаладағы тарихи ғимараттар: Ново-Петровск бекінісінің қалдықтары (1846), Шевченко мемориалдық мұражайы (1847 – 57), Төменгі (1851) және Жоғарғы (1862) Түпқараған шамшырақтары, халық үйі (1880 – 82), Қорғантас түбіндегі ғибадатхана (1891), қалалық байланыс торабының ғимараттары (1912), Қ.Серікбаевтың тұрған үйі (1929), М.Сеңгірбайұлының тұрған үйі (20 ғ-дың ортасы, қазіргі Мұрын жырау мемориалдық мұражайы), т.б.; бұлардың барлығы да мемлекеттік қорғауға алынған.
Дереккөздер
Санат:Түпқараған ауданы елді мекендері Санат:Форт-Шевченко Санат:Каспий теңізі айлақтары
Ортағасырлардағы жорықтар мен соғыстар уақыты
Ерте орта ғасырда соғыс – жеңімпазды байытатын болғандықтан, пайдалы іс саналды. Кезінде, рыцарьлар тек жер иеленушілерін ғана емес, қала тұрғындарын, шаруаларды, кейде тіпті монастырьларды да тонайтын. 10 – ғасырдың соңынан бастап, шіркеу соғысты өзгеше түсіндірді. Соғыс зұлымдық пен күнә саналып, ол тек Құдай жолында жүргізілсе ғана әділ деп тәпсірленді. Сол себепті, ортағасырларда діни соғыстар көп болды.
Крест жорықтары
thumb|left|200px|кресшілердің Иерусалимді қоршауы Бұл адамзат тарихындағы ұлы діни соғыстар болып саналады. 7 – ғасырларда ислам діні көркейіп, ал христиан діні дағдарысқа ұшыраған болатын. Шығыста ислам үктемдігінің артуын қаламаған христиандықтар крест жорықтарын ұйымдастырады. Негізгі мақсаты - Палестинадағы мұсылмандар қол астындағы христиан дінінің қасиетті жерлерін азат ету және Иисус Христостың табытын қайтару. Тағы бір мақсаты – көпқұдайлылар мен дінсіздерді католик дініне кіргізу болатын.
Крест жорықтары 1096 – 1270 жылдарда өтті. Крест жорықтары 8 жорықтан тұрады. Оған католик дінін ұстанатын барлық Еуропа қатысты. Атап айтсақ, жорықтарға кедей шаруалар, рыцарьлар, феодалдар, корольдер, тіпті балалар да қатысты. Бұл жорықтарда көптеген әскерлер Палестинаға барар жолда қайтыс болды. Оның себептері, аштық пен судың болмауы. Сондай – ақ, христиандықтар Шығыстың географиялық жағдайларынан мүлдем беймәлім болды. Палестинаға барар жолда аман қалғандарды түріктермен және арабтармен болатын қатыгез шайқастар күтіп тұрды. Христиандар Иерусалимді бірнеше рет жаулап алса да, мұсылмандар оны қайтарып тұрды.
Қызықты ақпарат
Крест жорығының сәтсіздіктері түсінік беруді талап етті. Сол кезде, әскерлер өздерін күнәға батырғандықтан, енді тек олардың балалары ғана Иерусалимді азат ете алады деген идея туындады. 1212 жылы мыңдаған балалар жорыққа шығып, жол ауыртпалығын көтере алмай қырылып қалды.
Жүзжылдық соғыс
Тарихтағы ең ұзақ соғыс Ортағасыр дәуірімен байланысты. Бұл Англия мен Франция арасындағы соғыс болды. Ұрпақтары үзіліп – созылып 116 жылға (1337 – 1453жж.) созылғандықтан, бұл соғысты жүзжылдық деп атады. Соғыс ауыспалы жетістіктермен негізінен, француз территориясында жүргізілді. Ағылшындар жеңіске бір адым қалып, Франция үшін сын сағаты туындаған сәтте француздар Жанна д’Арк есімді бойжеткен шаруа қызының маңына топтасты. Корольдің рұқсатымен ол азат ету соғысының басшысы болып тағайындалды. Жанна басқарған әскердің жетістігі соғыс барысының күрт өзгеруіне әкеліп, ағылшындар Франциядан түре қуылды.
Дереккөздер
Санат:тарих
Шалқар
Елді мекендер:
Үлкен Пера
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Төменгі Ель
Төменгі Ель — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Лупья өзенінің сол жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Баллиолдар
Баллиолдар (Бэллиолдар) (ағыл. Balliol) — XIII және XIV ғасырдың басында Шотландия патшалығының тағына ие болған ағылшын-шотландық ақсүйек әулеті.
Баллиол әулетінің негізін қалаушы - нормандық рыцарь Ренар де Байель (фр. Renard de Bailleul), Англияға 1066 жылы Вильгельм Жаулаушының әскерімен бірге келген. Оның ұлы және мұрагері Бернард де Байельге патша Дарем мен Нортумберлендтен жер берді. Ол Барнард қорғанын салып, 1-ші Барнард-Касл бароны атанды.
5-ші Барнард-Касл бароны, Джон де Баллиол, 1223 жылы Шотландияның оңтүстік-батысындағы ауқымды кельттік Галлоуэй графтығының мұрагерлерінің бірі, Галлоуэйлік Дерворгилаға үйленді. Джон Баллиол және оның әйелі Оксфорд университетінің алғашқы колледждерінің негізін қалаушысы ретінде танымал. Дерворгила анасы, Шотландық Маргарита жағынан шотландық королдер Малкольм IV мен Вильгельм Арыстанның інісі Хантингдондық Дәуіттің немересі. Бұл Дерворгилдың ұлы Иоанн Баллиолға 1290 жылы Данкельд әулетінің соңғы өкілі, ханшайым Маргарита қайтыс болғаннан кейін шотланд тағына талап етуге мүмкіндік берді.
Шотландия королдері
Эдуард Баллиолдың балалары болмаған және 1367 жылы қайтыс болғаннан соң, Баллиол әулеті өмір сүруін тоқтатты. Олардың есімін Оксфордтағы ең ескі колледждердің бірі - Баллиол колледжі мәңгі есте қалдырды.
Дереккөздер
Санат:Баллиолдар
Тимофей Сергеевич Калачев
Тимофей Сергеевич Калачёв (Цімафей Сяргеевіч Калачоў; 1 мамыр 1981 жыл, Могилёв, Белорусь КСР, КСРО) — беларусь футболшысы, жартылай қорғаушы. Беларусь Ұлттық футбол құрамасында және Беларусь, Украина, Ресей клубтарында доп тепкен. Беларусьтің 2013, 2016 жылдардағы үздік футболшысы.