cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бусот
Бусот (Busot) — Испаниядағы қала. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Алаканти ауданында (комарка) орналасқан.
Диск лақтыру
Жарсы пен ережелері
Дискіні лақтыру қоршалған рұқсат етілген горизонттық бұрышы 350 болатын торлы сектордан жүргізіледі. Спортшыға диск жерге түскенше сектор сыртына шығуға рұқсат етілмейді. лақтыру кезінде диск сектор қоршауна тиуі мүмкін, егер басқа ереже бұзу байқалмаса.
Бусот
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3257 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,84 км² шамасында.
Диск лақтыру
Дереккөздер
Санат:Жеңіл атлетика
Бусот
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Парруа
Парруа (Parroy) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,65 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 161 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Бедвож
Бедвож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Умба өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Есек пен бұлбұл
«Есек пен Бұлбұл» («Тойған есек шөпті оттап маңайдағы...») - Абайдың 1898 ж. И. А. Крыловтан аударған мысал өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақты 7 шумақтан тұрады, көлемі 28 жол. Түпнұсқаның мазмұны аудармада дәл берілген. Соған қарамастан, Абайдың мысал өлеңіңде тыңнан қосылған, не болмаса алынып тасталған жолдар бар. Орыс ақынының туындысында есек бұлбұлды көріп: «Достым, тындашы. Жұрттың бәрі «сені» керемет әнші», - деп мақтайды. - Мен сенің әніңді тыңдап, сенің шын шебер әнші екендігіне көз жеткізгім келеді», - дейді. Абай есекті бұлбұлға бірден кезіктірмей, алдымен есектің жай-күйінен хабар береді. Бұлбұл әнін орыс ақыны 12 жолмен суреттесе, Абай оны 8 жолмен-ақ дәл жеткізеді. Түпнұсқада Крылов алдымен желдің тынып, құстар шуылының басылғанын айтып, содан кейін барып малдың жатқанын, қойшының елтіп тыңдап тұрғанын суреттесе, Абай әнді алдымен тыңдатып, табиғатты соңынан елжіретеді. Сөз суреттерінің орны ауысқанымен, аударма сол қалпында шыққан. Бұлбұл әнін тыңдап болған соң есек оған: «Әнің жақсы екен, бірақ сенің әтеш әнімен таныс емес екендігі өкінішті-ақ. Содан бір азырақ үйренсең, бұдан да жақсы болар еді» дейтін 6 жолды Абай 4 жолмен береді. Крылов мысалы «Құдайым бізді де осыңдай сарапшылардан сақтасын» деген бір-ақ жолмен қорытындыласа, Абай айтқысы келген ойын: «Демеймін жұрт мақтасын, Я жақсын, я жақпасын Сүйтсе де мұңдай сыншыдан Құдайым бізді сақтасын», - деген 4 жолмен түйіндейді. Өлеңнің бастапқы 6 шумағы 11 буыңды, соңғы 7-шумағы 7 буынды қара өлең ұйқасымен (-а, -а, -б, -а) кестеленген. Ал Крылов өлеңі 6, 8, 9, 12, 13 буынмен өрнектелген, көлемі 29 жол. Туынды алғаш 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының елеңі» жинағында жарияланды. Мүрсейіт қолжазбаларыңда түпнұсқасы бар. Шығарманың басылымдарында аздаған текстол. өзгерістер кездеседі. 1945, 1954, 1957 жылғы жинақтарда 1-шумақтың 3-жолы «Қаңғырып өлкені өрлеп келе жатып», 7-шумақтың 1-жолы «Демеймін мені мақтасын» түріңде басылса, 1977 жылғы жинақта бүл жолдар 1933 жылғы басылым негізінде «Тентіреп өлкені өрлеп келе жатып», «Демеймін жұрт мақтасын» болып түзетілген.
Бедвож
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Есек пен бұлбұл
Өлең
Тойған есек шөпті оттап маңайдағы
Сонырқап шатқа кетті қай-қайдағы.
Бедвож
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Есек пен бұлбұл
Өлең
Тентіреп өлкені өрлеп келе жатып,
Бедвож
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Есек пен бұлбұл
Өлең
Сенбісің ақын бұлбұл, жаңа көрдім,
Бір сайрап берсең, қалқам, өзім естіп,
Рас па екен жұрттың сөзі, сынар едім.
Өнерге салды бұлбұл сонда аңыратып,
Мың түрлі күйге салып толқынтады,
Маңайда жан біткенді таңырқатып.
Қой жатыр, қойшы тыңдап тұрды елбіреп,
Көзіне қып-қызыл боп жас мөлдіреп.
Жел соқпай, құс шуламай, бәрі жым-жырт,
Бұлбұл болды, тосып тұр есек сөзін,
Есек жерге қаратып екі көзін:
"Іш пыспай-ақ тыңдарлық бар екенсің,
Әттегене-ай, білмепсің әтешті өзің!
Екенсің ән салуға сен-дағы епті,
Бұл сықылды сыншының сөзін естіп,
Көз көрмеске бұлбұл да ұшып кетті.
Демеймін жұрт мақтасын,
Я жақсын, я жақпасын.
Сүйтсе де мұндай сыншыдан
Құдайым бізді сақтасын.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы Санат:Абай аудармалары Санат:Абай шығармалары
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік Кітап палатасы — Қазақстанда шығатын басылымдардың жарыққа шығуына бағыт-бағдар беріп, халықаралық стандарт талабына сай тіркеуге алатын, баспа және баспасөз өнімдерін жинап, сақтайтын, статитикасын жүргізетін бірден-бір ғылыми-библиографиялық орталық болып саналады.
Ғылыми-библиографиялық көрсеткіштер шығару, баспасөз статистикасын жүргізу, жүйеленген каталогтар негізінде баспаларға, мекемелерге, жекелеген адамдарға ақпараттық-библиографиялық анықтамалар беру – Кітап палатасының негізгі қызметінің бірі. Ұлттық мемлекеттік Кітап палатасы баспаларға және баспа өнімдерін шығаратын ұйымдарға, штрих белгілер (ISBN, ISSN, ISМN) беруді жүзеге асырады.
Тарихы
Қазақ КСР Мемлекеттік Кітап Палатасы Қазақстан Орталық Атқару Комитеті мен Қазақ КСР Халық Комиссарлары Кеңесінің 1937 жылғы 19 шілдедегі "Қазақ КСР Мемлекеттік Кітап Палатасын құру туралы" бірлескен Қаулысы негізінде ұйымдастырылды. Кітап Палатасы 1937-1945 жылдары Қазақстаның Оқу Халық Комиссаритына, 1945-1953 жылдар аралығында Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы мәдени-ағарту мекемелері басқармасына, 1953-1963 жылдары Қазақстаның Мәдениет министрлігіне, ал 1963 жылдан бастап, Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Баспасөз жөніндегі Мемлекеттік кабинетіне бағынды. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Кітап Палатасы Қазақстан Республикасы Министрлер кабинетінің 6 сәуір 1993 жылғы №270 қаулысымен Қазақстан Республикасының Ұлттық Мемлекеттік Кітап Палатасы болып өзгертілді. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік Кітап палатасы Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің құзырында.
Кітап палатасының қызметінің мақсаты Қазақстан Республикасының Баспасөз мұрағатын, мемлекеттік библиографияның, баспасөз статистикасының республикалық ғылыми орталығын құру, орталықтандырылған каталогтендіру; республика аумағында шығатын барлық баспасөз туындыларын есепке алу және ғылыми тұрғыдан өңдеу, жөніндегі мемлекеттік бағдарламаны іске асыру, сондай-ақ кітаптарды халықаралық стандартпен нөмірлеу (International Standard Book Numbering) және сериялық басылымдар (International Standard Serial Numbering), ноталық басылымдар(International Standard Music Numbering) штрих-кодтар беру, КБЖ (кітапханалық-библиографиялық жіктеу) жөніндегі функцияны орындау болып табылады.
Кітап палатасының Баспасөз мұрағаты қорында 5 миллионнан астам баспа өнімдерінің міндетті даналары сақталуда.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Мемлекеттік Кітап палатасында ISBN және ISSN Агентство бар. Кітап палатасының ISBN Агентствосы, Лондонда орналасқан ISBN Халықаралық Агентствасына мүше болды. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасында мерзімді басылымдарға халықаралық ISBN, ISSN, ISMN белгілерімен қатар штрих-коды беріле бастады. Сондай-ақ, кітаптарды халықаралық стандартпен нөмірлеу ISBN(International Standard Book Numbering) және сериялық басылымдар ISSN(International Standard Serial Numbering), ноталық басылымдар ISMN (International Standard Music Numbering) штрих-кодтар беру қызметін орындайды.
Құрылымы
Бүгінде Кітап палатасының атқаратын негізі міндеттеріне сәйкес мынадай бөлімдер жұмыс істейді:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кітаптар Санат:Қазақстан
Есеп айырысу чегі
Есеп айырысу чегі — есеп айырысу шоты немесе ағымдағы шот иесінің (чек берушінің) чекұүстаушыға (чек жазылған адамға) қолма-қол ақшасыз есеп айырысу тәртібімен белгілі бір соманы төлеу туралы банкіге берген жазбаша өкімі.
Есеп айырысу чегінің барлық түрлері банкілердің қатысуымен дайындалып, чек кітапшалары етіп түптелген қатаң түрде есеп беру құжаттары болып табылатын арнаулы бланктергежазылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Шено (Төменгі Рейн)
Шено (Schœnau) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67453, пошта индексі — 67390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 574 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Хиддензе
Хиддензе (Hiddensee) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Рюген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1061 адамды құрайды (2009). Алып жатқан жер аумағы 19,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 61 017. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Гау.
Дереккөздер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Сарыой
Сарыой – Бетпақдаланың оңтүстік-шығысында, Жамбыл облысы Мойынқұм ауданының орта тұсында орналасқан үстірт.
Өсімдігі
Жер бедеріне шөлге тән жусан, сарықау, күйреуік, баялыш, теріскен, ши, т.б. сораң шөптер өседі. Үстірт қысқы мал жайылымы саналады.
Дереккөздер
Санат:Мойынқұм ауданы таулары
Тұрақты ток
Тұрақты ток – ток күшінің шамасы мен бағыты уақытқа байланысты өзгермейтін электр тогы.
Тұрақты ток тұрақты кернеудің әсерімен тек тұйықталған тізбекте ғана пайда болады. Тармақталмаған тұйық тізбектің кез келген қимасында тұрақты ток күшінің мәні өзгермейді. Тұрақты токтың негізгі заңдарына ток күші мен кернеудің байланысын сипаттайтын Ом заңы, өткізгішпен ток жүрген кезде бөлініп шығатын жылуды анықтайтын Джоуль-Ленц заңы және тармақталған тізбек үшін жазылатын Киргхоф ережелері жатады. Тұрақты ток көздеріне электр машиналарының генераторы, гальвани элементтері, термоэлементтер, батареяларға топтастырылған фотоэлементтер, күн көзінің батареялары, алдын ала зарядталған аккумуляторлар және — пайдалы әсер коэффициенті жоғары магниттік гидродинамика генераторлары жатады. Тұрақты токты жартылай өткізгіштердің және басқа түзеткіштердің көмегімен, айнымалы токты түзету арқылы өндіруге болады.
Доғалап соғу
Доғалап соғу (бильярдта) — соғылған шардың доға жасап ұшуын қамтамасыз ететін арнайы соққы.
Тұрақты ток
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Доғалап соғу
Дереккөздер
Санат:Спорт
Тұрақты ток
Сілтемелер
Санат:Электрлік
Шеріпбай
Шеріпбай балуан (1891, Қазалы уезі, Райым аулы - 18. 09.1959, Кызылорда облысы Сексеуіл станциясы), XX ғ. басындағы атақты балуандардың бірі. Алғаш рет 1914 ж. Қазалы қаласында Жетес биге ас берілгенде Орынбордан келген цирк балуандарын жығып, көзге түседі. 1915-20 жылдардың арасында Үргеніш, Паровск, Торғай уездерінде өткен үлкен күрестерге қатысады.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Санат:Тұлғалар
Ольнуа-Емери
Ольнуа-Емери (Aulnoye-Aymeries) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59033, пошта индексі — 59620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8832 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1019,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Кеменің суға шөгуі
Кеменің суға шөгуі — жүктік су сызығынан кеменің орталық бөлігіндегі ең төменгі нүктесіне дейінгі аралық; кеменің су деңгейінен де төмен шөгуін сипаттайтын сызықтық шама.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Ежелгі Қазақстан тарихы жазба деректерде
Көне парсы деректері
Басты деректемелердің бірі Зороастризмнің киелі "Авеста"1 деген ісітап атауымен белгілі. Ахура Мазда Құдайына арналған "Авеста" жырларының авторы Заратуштра ("Кәрі түйеші" деген мағына береді) делінеді. Заратуштра Каспий теңізінің шығыс-солтүстігін қоныстанған арий тайпасының Спитама руынан шыққан.
Басында Айға, Күнге, отқа, суға табынатын арийлер оның діни уағыздарын қабылдай қоймады. Әсіресе турлар қатты қарсылық көрсеткен. Заратуштра басқа жақтарға қоныс аударып, өз ілімін көрші елдерге таратады. Осылайша зороастризм діні дүниеге келді. Заратуштра уағыздарының Қазақстанның ежелгі тұрғындарының тарихын, мәдениетін танып білуде маңызы зор. Онда шығыс ирандық көшпелі тайпалар "турлар" деген жинақ атаумен беріледі. Сонымен қатар "Авестада" "сайримдер", "дахтар" деген тайпалар туралы да айтылады.
Tурлар мен арийлер арасындағы шым-шытырық оқиғалар Әмудария мен Сырдария, Каспий мен Арал, Еділ мен Кама өңірлерінде өрбиді. Бұл "әнұрандағы" кейіпкерлер доңғалақты арбаларға мінген. Олардың қарулары — садақ пен жебе, найза, айбалта, кәсібі — мал өсіру (өгіз, жылқы және түйе), тамағы — ет пен сүт, Құдайға құрбандыққа шалуға жылқы, сиыр, қой әкелетіндігі баяндалған.
"Авестадағы" Құдай әнұрандары Орталық Азия мен оның солтүстігінде жапсарлас жатқан Қазақстанның баұташы-егінші тайпаларының рухани өмірі туралы құнды материал береді. Арийлердің Құдайға құрбандық шалып, оның атына мадақтау айтатын жерлері археологиялық деректермен де расталып отыр.
Көне грек авторларының шығармалары
thumb|right|200px|[[Геродот]] Келесі кезекте — Ежелгі Қазақстан жөнінде ең көп хабар жинақтаған антик (көне грек) авторларының шығармалары. Көбіне грек және ішінара латын тілдеріндегі деректердің ішінен Кіші Азиядағы Галикарнас қаласынан шыққан ежелгі грек тарихшысы Геродотты (біздің заманымызға дейін 490 және 484—425 жылдардың арасы) ерекше атауға болады. Ежелгі Рим ғұламасы Цицерон Геродотты "тарихтың атасы" деп көрсетеді. Көне грек авторларын үлгі етуіміздің себебі, олардың мұраларының ең ескі дерек көздері болғандығынан деп ойлаймыз. Біздің заманымызға дейін V ғасырдың ортасында жазған "Тарих" атты тоғыз томдық еңбектің 4-томында тұңғыш рет антикалық әдебиетте скифтердің географиялық орналасуы, саяси тарихы, әдет-ғұрпы, тұрмысы суреттеледі. Геродот скифтердің Шығыстағы далалық көшпелі тайпалар арасынан келгенін айтады. Геродот грек авторларының көпшілігі сияқты сақтарды "азиялық скифтер" деген терминмен атайды. Скиф атауы Солтүстік Қара теңіз өңірі мен Алдыңғы Азияның көшпелі тайпаларына қатысты қолданылады. Грек деректемелерінде басқа да тайпа атаулары кездеседі. Мысалы, массагеттер, сарматтар (савроматтар), аргиппейлер, аримаспылар, исседондар және т.б. Геродот массагеттерді Каспий теңізінен шығыска қарай, Сырдарияның (Аракстің) арғы жағына орналастырады. Сақтар мен массагеттер еліне жасалған Дарийдің, Кирдің жорықтарын егжей-тегжейлі әңгімелейді.
Сақтардан солтүстікке қарай орналасқан сайримдер туралы Геродоттан барынша толығырақ деректер алуға болады. Геродот: "Танаис өзенінің (қазіргі Дон) арғы жағы сарматтардың қолында", — дей келе, Доннан Еділге дейінгі аралықты меңзейді. Сарматтар тайпа бірлестігі құрамына Солтүстік-батыс Қазақстан өңірінен шыққан аорстар да енген. Жайық — Елек өзендері аралығынан табылған археологиялық ескерткіштер де аорстардың сарматтармен мәдени ұқсастықтары бар екендігін анықтады. Геродот Дарийдің Скифияға жорығы туралы айта келіп: "Сарматтар скифтер жағында белсенді түрде соғысты", — деп жазды. Оларды әйелдер басқаратындығын айта келіп, амазонка әйелдер тайпасы туралы аңызды баяндайды.
Ал Геродот болса, халықтардың шығыстан батысқа қарай көшуін айта келіп: "Солтүстік-шығыс Қазақстанды мекендеген аримаспылар исседондарды өз жерінен ығыстырып шығарды. Ал исседондар скифтерді отырған орнынан қозғады, ал киммериліктер скифтердің тепкісіне төтеп бере алмай, өз елін тастап кетті", — деп жазды. Геродот: "Осынау көші-қон біздің заманымызға дейін VII—VI ғасырларда жүзеге асты" деп көрсетеді. Исседондарға ерте темір дәуіріндегі Орталық Қазақстандағы Тасмола мәдениеті тән. Археологиялық зерттеулер Орталық Қазақстан, Жетісу мен Орталық Азияда табылған қару-жарақ үлгілерінің ұқсастығын анықтап берді. Тасмола мәдениетіндегі тайпалар (исседондар) сақ тайпаларының қуатты бөлігін құраған.
Геродот келтірген "алтын қырыққан құзғындар" туралы аңыз Алтай өңірімен байланысты шықса керек. Себебі Алтай өңірі алтын кенішіне бай екендігі белгілі, онда алтынға бай аримаспылар Алтай баурайын мекендеген деп топшылауға болады. Ірі алтын кені бар Алтай өңірін, Зайсан көлі маңын аргиппей және аримаспы тайпалары мекендегенін археологиялық қазбалар да айғақтайды. Геродот Батыс псифтерінің Шығыстан көшкен далалық тайпалардың арасынан қолгендігін хабарлайды. Ал Шығыс Қазақстандағы сақтардың Берел, Пазырық, Шілікті қорымдары ежелгі өркениеттің қанат жайғандығын көрсетеді. Геродот сақтардың шөптен шыққан буды пайдаланатыны туралы таңғала әңгімелейді. Геродоттың баяндауынан сақ тайпалары ішінен массагеттер мен исседондардың бір-біріне ұқсас тайпалар екендігін байқауға болады. Тарих атасының айтуынша, массагеттер Аракс (Сырдария) өзенінен шығысқа қарай исседондарға қарама-қарсы мекендеген ірі әрі күшті тайпа болған.
Бұл тайпалар жайлы Страбон еңбектерінен де табуға болады. Ертедегі грек географы әрі тарихшысы "География" еңбегінің авторы Страбонның (біздің заманымызға дейін 64 — біздің заманымызда 23 жылдары) мәлімдеуіне қарағанда, Каспий теңізінің шығысына қарай тұратындар массагеттер мен сақтар делінеді. Ал қалғандарын Страбон жалпылама скифтер деген атаумен береді. "Бірақ әрбір тайпаның дербес атауы бар. Олардың арасындағы барынша белгілілер: асиилер, пассиактар, тохарлар, сакаравилер. Массагеттер тек Күнді ғана Құдай деп санайды және оған құрбандыққа жылқы шалады... аттылы-жаяу жақсы жауынгерлер. Ұрысқа алтын белдік тағып шығады. Аттарына алтын жүген салады. Оларда күміс жоқ, темір аз, бірақ қола мен алтын өте көп. Егіншілікпен айналыспайды, қайта номадтар (көшпенділер), скифтер сияқты мал бағып, барлық аулап тіршілік етеді", — деп жазды. Бұдан Страбонның тарихи материалдарды көбінесе Геродоттікіне ұқсас екендігін аңғаруға болады.
Скиф данасы — Анахарсис
thumb|200px|[[Анахарсис]] Орталық Азия мен Қазақстан жерін мекендеген скифтердің шығыстан батысқа қоныс аударуы нәтижесінде Қара теңіздің солтүстік өңіріндегі скифтер мемлекеті пайда болды. Ал Қара теңіз жағалауы скифтері өз замандастары гректермен тығыз қарым-қатынас жасаған. Бұл аймақтағы тарихи байланыстар жөнінде бірсыпыра анық мәлімет беретін "Тарихта" Геродот Скиф даласынан шыққан ғұлама Анахарсис туралы маңызды дерек қалдырған. Анахарсис Скиф жерінен Эллада еліне біздің заманымызға дейін 594 жылы келеді. Оның шыққан тегі туралы алғашқы деректі Геродот былайша береді: "Ариапифаның сенімді кісісі, тыңшысы Тимнен естуім бойынша, Анахарсис әке жағынан Скиф патшасы Идантирстің ағасы болып келеді. Спаргапифтен Лик, Ликтен Гнур, одан Анахарсис туған". Анахарсистің басты мақсаты — Эллада еліне барып, мемлекет ісін, философия ғылымын игеру еді.
Анахарсис өз Отанында тамаша тәрбие алып, ана тілін жетік меңгергендігімен қатар грек тілін де жақсы білген. Ол өзінің скиф және эллин халықтарының өмір-тіршілігі, салт-санасы, әдет-ғұрпы, кәсібі туралы 800-ден астам еңбектері бар. Анахарсис Солон арқылы афинылықтардың салт-дәстүрімен, заңымен, мемлекет құрылысымен тереңірек танысады. Скиф данасы көне грек ойшылдарын, грек мәдениеті мен өнерін біліп қана қоймай, оларға сын көзбен қараған. Оның көзқарастарынан далалықтардың дәстүрлі дүниетанымы байқалады. Анахарсистің даналық сөздерінің болмыс бітімі қазақтың белгілі шешен-билерінің сөздерімен қабысып жатыр. Эллин жерінде жүрсе де, тұрмыста скифтерше өмір сүреді.
Плутархтың "Жеті данышпанның сауығы" деген әңгімесінен Анахарсистің эллиндер елінде өзінің ақылымен, адамгершілігімен, терең білімімен үлкен құрметке ие болғаны байқалады. Геродоттың баяндауына қарағанда, Анахарсис Эллада елінде оқып, білім алып, мемлекет ісіне үйреніп, еліне қайтады. Анахарсис туған Отанында оны көре алмаушылардың қолынан қаза табады. Геродот Анахарсистің қайғылы өлімінің себебін скифтердің әдет-ғұрпымен байланыстырады. Афины билеушісі, Атақты реформатор Солонның төмендегі жалынды сөздері ұлы скиф данышпаны Анахарсиске арналады: "Афинылықтар, мен сендер үшін әділетті заң жасадым, оны өздерің үшін де, мемлекет үшін де өте пайдалы деп есептеймін. Ал мына жателдік азамат... скиф бола тұра ақылға бай, дана. Ол менің көзімді ашты, ойымды байытты, көптеген пікірлерімді басқаша байыптауға көмектесті, толып жатқан кеңес беріп, білім мен пайдалы іске үйретті. Сондықтан да бұл азаматты ел үшін де, мемлекет үшін де құтты деп санап, оның мүсінін мыстан құйып, ең бір құрметті жерге қалаулыларының мүсіндерімен қатар қойыңдар!"
Қазақстан аумағын мекендеген тайпалардың ежелгі дүние өркениеттерімен — парсылармен, гректермен байланыс орнатқандығын көрсетеді. Сақтардың сол кездегі көптеген тарихи оқиғалардың бел ортасында жүргендігі байқалады. Адамзат жинақтаған мол құндылықтармен танысу әлемдік өркениеттегі Еуразия көшпенділерінің алатын орнын анықтауға көмектеседі. Бұл өз кезегінде тарихтағы еуроцентристік көзқарастардан арылуға септігін тигізері сөзсіз.
Қытай жазба деректері
thumb|200px|right|император У-ди Қытайдың Батыс аймақтарды бағындыруға ұмтылуы сол өңірдегі халықтар жөнінде материалдар жинаудан басталды. Қытай жазба деректері өзінің көлемі жағынан және жүйелі жазылғандығымен ерекшеленеді.
Қазақстан тұрғындары туралы алғашқы анық мәліметтер император У-ди (біздің заманымызға дейін 140—87жылдары) Батыс өңірге жіберген тұңғыш Қытай елшісі Чжан Цяннан алынды. Қытай жазбаларындағы "Батыс өңір" деген жерлер қазіргі Шыңжаң (Шығыс Түркістан) және Қазақстан мен Орталық Азияның біраз бөлігіне қатысты қолданылды.
Чжан Цянь екі рет Батыс өңірде болып қайтты.Чжан Цянь бастаған елшілікке ғұндарға қарсы Жетісудағы үйсіндермен одақ жасау міндеті жүктелді. Ол елшілік барысында жергілікті халықтың шаруашылығына, әскери күштеріне, қару түрлеріне, әдет-ғұрып, салт-дәстүріне дейін назар аударып, жазып алып отырды.
Әулеттердің тарихын жазушылардың ішінде У-ди императордың басты жылнамашысы "Қытай тарихының атасы" Сыма Цянды (біздің заманымызға дейін 145—86 жылдары) бөліп көрсетуге болады. Оның "Тарихи жазбалар" ("Шицзи")деген еңбегінің "Сюнну туралы хикая" және "Давань туралы хикая" деген екі тарауында ғұндар туралы мәліметтер бар. Мазмұны жағынан Геродоттың Қара теңіздің жағалауындағы скифтер туралы баяндауларына ұқсас.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Әбдуәлі Шупақов
Әбдуәлі Шупақов (1908, Арыс ауданы Көктөбе аулы – 19.8. 1996) – соғыс және еңбек ардагері, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген зейнеткері.
Еңбек жолын 1930 ж. Шұбар МТС-інде бастаған. Одан кейін Арыс аудандық комсомол комитетінде, Арыс, Қызылқұм аудандарында жер бөлімінің бастығы қызметін атқарған. 1941 – 1946 ж. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Елге оралған соң Алматыдағы екі жылдық партия мектебін бітірген (1950). 1950 – 1955 ж. Арыс және Киров аудандық атқару комитетінің төрағасы, 1955 – 1970 ж. ұжымшар төрағасы, партия комитетінің хатшысы болып еңбек етті. Мақтадан мол өнім алып, ұжымшар экономикасын көтеруге елеулі үлес қосты.
Арыс ауданындағы ол басқарған Киров ұжымшары республиканың «Алтын кітабына» жазылған.
Еңбек Қызыл Ту (1957), «Құрмет белгісі» (1966) ордендерімен, бүкілодақтық ауыл шаруашалығы жетістіктері көрмесінің алтын медалімен марапатталған.
Cілтемелер
"Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"
Санат: Тұлғалар Санат: Тарих
Ломба (Сабугал)
Ломба (Сабугал) (Lomba (Sabugal)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сабугал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Кушу-Елга
Кушу-Елга — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еманз-Елга өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Ломба (Сабугал)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 78 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,45 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,6 адам/км².
Кушу-Елга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ломба (Сабугал)
Ауданның қамқоршысы — Әулие Дух.
Кушу-Елга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Бүкіләлемдік экономикалық форум
thumb| [[логотип]] Бүкіләлемдік экономикалық форум (БЭФ) - Давостық форум - халықаралық үкіметтік емес ұйым. Штаб-пәтері Женева (Швейцария) қаласында орналасқан. Дәстүр бойынша БЭФ жыл сайын (әдетте қаңтардың соңында - ақпанның басында) швейцариялық таулы курорт Давоста (бейресми атауын осыдан алған) өткізіледі. 1971 ж. Швейцарияда еуропалық кәсіпкерлердің бейресми араласу клубы ретінде қүрылған. Кейінірек қатысушылар географиясы мен олар талқылайтын мәселелер ауқымы да кеңейді. Күн тәртібінде тек Еуропаны ғана емес, басқа да аймақтарды қамтитын саяси және экономикалық мәселелермен қатар, әлемдік сауда және жаһандық экономика мәселелері, дамушы елдердің қарыздарын өтеу мәселелері қарастырылады. БЭФ басты мақсаты - экономикалық және әлеуметтік даму мәселелерін шешуге әлемдік қауымдастыққа жәрдемдесу, әлемнің ғаламдық жағдайын жақсарту. БЭФ іскерлік, саяси, зияткерлік әріптестікті дамытуға септігін тигізеді және ғаламдық дамудың маңызды мәселелерін талқылауда әлемдік қауымдастықтың әзге де кәшбасшыларымен әріптестікті көздейді. Оның жүмысына мемлекет және үкімет басшылары, әлемдік бизнес көшбасшылары, кәрнекті ғалымдар, экономистер мен саясаттанушылар қатысады. Бүдан өзге БЭФ жыл сайын әлемнің эр елдерінде аймақтық және үлттық саммиттер әткізеді. БЭФ-ның негізін қалаушы әрі президенті - К. Шваб; 2003 ж. оны германдық "Бертель- сманн" ірі медиаконцернінің басқарушысы Т. Миддельхофф алмастырды.
Ломба (Сабугал)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Бүкіләлемдік экономикалық форум
Дереккөздер
Санат:Саясат
Рор (Золотурн)
250px|thumb|Картада орналасуы Рор (Золотурн) (Rohr SO) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Гёсген округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Дирсбах
Дирсбах (Diersbach) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Шердинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1627 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SD, ресми идентификациялық коды — 4 14 04.
Дормиц
Дормиц (Dormitz) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Форхгайм ауданының құрамына енеді.
Дирсбах
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вальтер Штайнингер (АҰП) саналады.
Дормиц
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2002 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 74 119. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Шмит.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Дирсбах
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Әл-Кисаи
Әбул-Хасан Әли ибн Хамза ибн Абдуллаһ ибн Баһман ибн Файруз әл-Кисаи (737 — 805) — тегі парсы Бану Асад ибн Хузайма руының азат етілген құлы. Куфалықтардың араб тілі мен наху ғылымындағы имамы, жеті қаридың (Құран оқу тәсілі) жетіншісі. Нахудағы куфалық мектептің негізін қалаушы саналады.
Әл-Кисаи Куфа мағындағы ауылдардың бірінде дүниеге келген. Джафар әс-Садиқтан, әл-Ағмаштан және Сүлеймен ибн Арқамнан хадистер жеткізген, Халил ибн Ахмад әл-Фараһидиден араб тілі емлесін оқыған. Араб тілін зерттеу үшін Хиджаз бен Нәджд аймақтарына сапар шегіп, куфалықтардың имамына айналады, араб тілі пәндері мен қағидаларында еліктелінетін ғұламаға айналады. Халифа Һарун әр-Рашидтың кезінде үлкен мансапқа ие болып, оның баласы болашақ халиф әл-Аминды тәрбиелеп, оқытады.
Әл-Кисаи 805 жылы Тегеранның оңтүстік-шығысындағы Рей қаласында 70 жасқа толып өмірден озады.
Тағы қараңыз
Санат:Араб тілі ғалымдары
Санат:Ислам тұлғалары
Пиранделло Луиджи
600 × 936px|нобай|оңға|Пиранделло Луиджи.jpg
Луиджи Пиранделло (итал. Luigi Pirandello; 28 маусым 1867; Джирдженти, қазір Агридженто — 10 желтоқсан 1936, Рим) — атақты итальяндық жазушы және драматург. Шығармашылық батылдағы, драматургия және сахналық өнердің қайта өркендеуінде тапқырлығы үшін Луиджи Пиранделло 1934 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты атанған.
Тағы қараңыз
Санат:1867 жылы туғандар Санат:1936 жылы қайтыс болғандар
Санат:Тұлғалар
Биржалық мәміле
Биржалық мәміле - бағалы қағаздарға және биржада айналысқа жіберілген басқа да мүлікке қатысты құқықтар мен міндеттіліктерді өзара табыстау туралы келісім, бұл келісім биржаға қатысушылар арасында тауар, қор биржалары мен басқа да биржалар туралы заңнамада және биржалық жарғыларда белгіленген тәртіппен жасасылады. Биржалық мәміле маклерлік жазбалармен ресімделеді және биржада тіркелуге тиіс.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Жанәділ Әбдірахманұлы Атай
Жанәділ Әбдірахманұлы Атай (10.05.1946. ШҚО. Зайсан ауданы Қарабұлақ аулы), СШ-і. ҚазКСР-інің ЕСЖ- сы. ШҚО-тық самбо күресі бірлестігінің төрагасы. Осы облыста жүріп көптеген СШ-лерін дайындаған.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша самбошылар
Долина (Добрич облысы)
Долина (Долина) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Добричка қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 249 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9358. Телефон коды — 05768. ЕКАТТЕ коды — 21957.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Дойбы есебі
Дойбы есебі — ойластырылып құрастырылған дойбы шебі.
Саловка (Смоленск облысы)
Саловка — Ресейдің Смоленск облысы, Починковск аудынындағы ауыл. Шмаковск ауылдық мекенінің құрамына кіреді. 2007 жылдың санағы бойынша халық саны саны 22 адам. Облыстың орталық бөлігінде, Починок қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 25 км, А141 Орёл — Витебск тас жолынан шығысқа қарай 23 км жерде, Стомятка өзенінің жағасында орналасқан. Ауылдан 16 км батысқа қарай темір жол Васьково станциясы бар. ОКАТО коды — 66 233 897 013.
Тарихы
1941 жылы шілдеде Ұлы Отан соғысы кезінде Гитлер әскерінің қол астына өтіп,1943 жылдың қыркүйегінде ғана азат етілген болатын.
Сант'Антьоко
Сант'Антьоко (Sant'Antioco) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Карбония-Иглезиас провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11811 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 101 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 115,5 км² шамасында. Пошта индексі — 9017.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Antioco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Кувшинка (приток Куйбышевского)
Кувшинка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куйбышев суқоймасының сол жағалауынан 1950 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
МакКи (Кентукки)
МакКи (McKee) — Кентукки штатының Джэксон (Jackson) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 878 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.0 км² шамасында. FIPS коды — 21-49116.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
863 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:863 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:863 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Вишья
Вишья — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лева өзенінің оң жағалауынан 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тұран
right|200px Тұран – Түркістан өлкесінің көне атауы. Ежелгі дәуірден жеткен мәліметтер бұл өңірде "тур" деп аталатын көшпелі тайпа мекен еткенін көрсетеді. “Авестада”, Фердоусидің “Шахнамасында” Иран мен Тұран елінің өзара қарым-қатынасы жайлы көптеген мәліметтер бар. Тұранда түркі халықтардың арғы тегінен сыр шертетін “Алып Ер Тоңа” атты дастан дүниеге келген. 6-ғасырдан бастап Тұран сөзі – түріктер мекендейтін жер, елдің атауы деген ұғымды білдіреді.
Сілтемелер
Санат:География
Кедендік аумақ
Кедендік аумақ — тауарлар әкелімі мен әкетілімінің бірыңғай тәртібі қолданылатын аумақ. Кедендік аумақ елдің мемлекеттік аумағына сай келмеуі мүмкін, мысалы, еркін кедендік аумақ кедендік аумақтың құрамына кірмейді, әйтсе де, елдің мемлекеттік аумағының бір бөлігі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Хаю-Се
Хаю-Сё — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ябто-Яга тармағының сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Артиллериялық зеңбірек
Артиллериялық зеңбірек — снарядты (миналарды) атуға арналған 20 мм және одан жоғары калибрлі ұңғылы қару түрі.
Құрлықта, теңізде, әуеде қарсыластың адам күшін және атыс құралдарын жою, оның қорғаныс құрылысын қирату және баска да тапсырмаларды орындау үшін қолданылады.
Артиллериялық зеңбіректің әрекет ету принципі ұңғыдағы оқ-дәрі зарядының жану энергиясының снарядтың жылжу энергиясына айналуының физикалық-химиялық процесіне негізделген. Бұл процесс дыбыстық, жарықтық және жылулық әсерлермен қосарланады.
Артиллериялық зеңбіректің негізгі ұрыстық сипаттары:
Іс-әрекет жеріне және жойылатын нысана сипаттарына байланысты Артиллериялық зеңбірек жер үсті, зениттік, авиациялық, танктік, кемелік және жағалаулық болып бөлінеді. Сонымен катар жалпы және арнайы жағдайларға арналған Артиллериялық зеңбірек болып бөлінеді.
Ұңғы құрылысына байланысты Артиллериялық зеңбірек ойықты және тегіс ұңғылы болып келеді. Жылжымалылық (маневрлілік) дәрежесі бойынша Артиллериялық зеңбірек тұракты, жылжымалы негізде тұрақты (танктерде, ұшақтарда, кемелерде), сүйремелі, өзі жылжитын, өзі жүретін (шынжыр табанды немесе дөңгелекті шассиде), тасымалды, темір жолдық болып белінеді.
Тағы қараңыз
Артиллерия
Дереккөздер
Санат:Артиллерия
Artilleri
Фототропизм
Фототропизм - жарыққа бағытталып өсімдік мүшелерінің бір бағыттан түскен жарыққа қарай бұрыла өсуі.
Мысалы, әдетте өсімдіктің сабағы оң, фототропты, кейбір өсімдіктердің тамырлары теріс, жапырақтары көлденең фототропты болады.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер физиологиясы
IC 4188
IC 4188 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45332, MCG 6-29-33, KUG 1303+365.
Сыртқы сілтемелер
IC 4188 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Логикалық программалау
Логикалық программалау тілдері PROLOG және LISP жасанды интеллект проблемаларының есептерін шешуге арналған. LISP тілін 50-інші жылы Д.Макартни символдық информацияларды өңдеуге арнап құрды. LISP тілінің мәліменттерінің негізгі құрылымы тізімдер, тізімнің элементтері атомдар. Lisp тілінің бір ерекшелігі динамикалық жаңа объектілерді құру мүмкіндігі, объект есебінде программаның өзі де қатыса алады.
70-жылдары Lisp тілінің негізінде құрылған Prolog тілі логикалық программалау тілі болып табылады. Prolog программасының негізгі элементі атом болып табылады және жеке объектілер арасындағы қарапайым қатынастарды көрсетеді, басқа программалау тілдеріне қарағанда атом түсінігінің мағыналық мәні басқа. Тіл тек сипаттамадан тұрады және инструкциялары жоқ, яғни процедуралы емес. Әр Prolog программа сөйлемдер жиынынан тұрады, яғни жәй тұжырымдар немесе импликациялар. Prolog тілінің базасында эксперттік жүйелер, білімді көрсететін жүйелер, білім базасы және жаратылыс тілдерін өңдейтін жүйелер құрылады. Prolog тілінің негізіне математикалық логика элементтері қолданылады. Программа объектілер арасындағы қатынас терминдері арқылы сипатталады. Логикалық программалау тілдерінің жетістігі параллель программалау принципі қолданылады. Prolog тілінің көптеген танымал модификациялары бар, оның ішінде ең көп тарағаны – Borland фирмасының Turbo Prolog программалау жүйесі. Жасанды интеллект проблемасына арналған жаңа логикалық және функционалды программалау тілдері құрылуда, мысалы, DURAL, VALID тілдері.
LISP тілі және оның модификациялары символды өңдеуге арналған бағытталған программалық бөлімді құруға кең қолданады және қазіргі кезде көптеген тиімді компиляторлары бар.
Рей (қала)
Рей — ежелгі заманда Арсакия атауымен белгілі солтүстік Иранның Тегеран провинциясында орналасқан қала. Иран астанасы Тегераннан 10 км оңтүстікте орналасып, онымен метро тармағымен жалғасқан. Рей шаһрестанының әкімшілік орталығы. Тұрғындар саны — 250 мың адам (1996 жыл).
Дереккөздер
Санат:Иран қалалары
Себастьян Коатес
Себастья́н Коа́тес Ни́он (исп. Sebastián Coates Nion; 1990 жылы 7 қазанда Монтевидео қаласында туылды) — уругвайлық футболшы, «Сандерленд» футбол клубы мен Уругвай ұлттық құрамасының орталық қорғаушысы. 2009 жылдан бастап Уругвайдың қосалқы құрамаларына жиі шақырылып, 2011 жылы негізгі құрам үшін алғашқы ойыннын ойнады.
Насьональ
Себастьян Коатес — «Насьональ» клубының жастар академиясының тәрбиеленушісі. 2009 жылы алғашқы профессионалдық контракқа қол қойды. «Үш түстілердің» қатарына тез қосылып, негізгі құрамға ілініп кетті. Өзінің физикалық сипатамасының(196 см- 85 кг) арқасында өз позициясында жақсы ойнайды. Либертадорес Кубогінде командасымен бірге жартылай финалға дейін жетіп, Коатес 5 матч өткізіп, 1 голмен ерекшеленді. Сондай-ақ 2008/09 маусымда Уругвай чемпионатын жеңіп алды.
Бара-бара командасының тұрақты ойынышысы атанып, 2009 жылдың соңында ұлттық құрамасына шақырылды. 2010 жылы әлем чемпионатының іріктеу ойындарында Швейцарияға қарсы ойынға шақырылғанымен, алаңға шыққан жоқ.
Ұлттық құрамада
2011 жылы 23 шілдеде Уругвайдың негізгі құрамында алғаш рет алаңға шықты. Ол 60 минутта Маурисио Викториноны ауысытырып, Эстонияға қарсы ойында өнер көрсетті. Себастьян осы сәтте Уругвай құрамасы үшін өнер көрсеткен 250 ойыншы атанды.
2011 жылы Америка Кубогінде 4 матч өткізіп, құрамасының негізгі қорғаушысы атанды. Ол Кубоктің үздік ойыншысы болды.
2012 жылы 10 маусымда алғаш голын әлем чемпионатының іріктеу ойындарында соққан болатын. Алайда ФИФА бұл голды есепке алмады.
Сілтемелер
Санат:Уругвай футболшылары Санат:7 қазанда туғандар Санат:1990 жылы туғандар Санат:Монтевидеода туғандар Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының футболшылары Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Сандерленд ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары
Ақ-Вож
Ақ-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ақ-Ю өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фоторецепция
Фоторецепция (фото… және receptіo — қабылдау) — бір клеткалы организмдердің немесе арнаулы фоторецепторлық құрылымдардың жарық қабылдауы.
Фоторецепция жарық мәлімет пен энергия көзі ретінде қолданылатын фотобиологиялық құбылыстың негізгі бір бөлігі болып саналады. Фоторецепцияның салыстырмалы қарапайым түрлеріне фототаксис, фотокинезис және фототропизм жатады. Фототаксис (фото… және — қатарда орналасу) — жарықтың тітіркендіру әсерінен қозғалуға қабілетті организмдердің (бактериялар, кейбір саңырауқұлақтар, балдырлар, жануарлар) тітіркену көзіне қарай қозғалысы. Фотокинезис — жарық мөлшерінің өзгеруіне байланысты организмнің бағытталмаған қозғалыс қарқынының өзгеруі. Мыс., өсімдіктерде жарық деңгейі және оның түсу бағыты мезофилл клеткаларындағы хлоропластардың орналасуына әсер етеді. Жарық деңгейі өте жоғары болса, хлоропластар клетканың көлденең қабықтарына тығыз жанасып, шоғырланады да, жарық әлсіз болса, біркелкі таралады. Бұл құбылысты оң және кері фототаксис деп атайды. Қарапайымдылардың фоторецепторлық жүйесі күрделі емес көз дағы мен жіпшелерден, яғни, рецептор мен эффектордан құралған. Жарықты энергия көзі ретінде қолданатын микроорганизмдер фототроптар деп аталады. Олар қоректену типіне қарай: фотолитотрофтар (СО2 және органикалық емес қосылыстардан клеткаларына қажетті заттарды синтездеу үшін Күн көзінің энергиясын қолданады) және фотоорганды гетеротрофтар (клеткаға қажетті заттарды синтездеу үшін энергияны фотосинтез құбылысы ғана емес, сонымен қатар жай органикалық қосылыстардан синтездеуге бейімделген) болып бөлінеді. Жарыққа диффузиялық сезімталдық көптеген омыртқасыздар мен кейбір омыртқалыларға да (балықтар мен қосмекенділердің жеке түрлері) тән. Фоторецепцияның ең жоғ. сатысына көптеген омыртқасыздар мен омыртқалы жануарларда кездесетін күрделілігі әр түрлі мамандандырылған мүшелердің арқасында жүзеге асатын көру қабілеті жатады. Көру рецепциясы көз торының фоторецепторында жүзеге асады. Көру фоторецепциясының физикалық және химиялық механизмі негізінен барлық жануарларда ұқсас және ол көру пигментінің хромофорының фотоизомерлену реакциясы мен келесі сатыда оның ақуызды бөлігінің конформациясының өзгеруіне негізделген. Көру пигментінде жарық әсерінен жүзеге асқан өзгерістер көру клеткасында ферментативті және ионды процестерді индукциялап, рецепторлық потенциалдың — көру жүйесінің орт. бөлімдеріне берілетін электронды сигналдың пайда болуын қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Биология
Луиза Глюк
Өмірбаян
Ол Нью-Йоркте еврей мен орыс (анасының жағынан) және венгр (әкесінің жағынан) тегі отбасында дүниеге келген. Әкесі - кәсіпкер Даниэль Глик (1905–1985), ол өзінің жездесімен бірге олардың патенттелген X-Acto пышағын шығаратын компания құрды ; анасы - үй шаруасындағы әйел Беатрис Глик (қыз күнінде Гросби, 1909-2011). Үлкен әпкесі Сюзана (1941) Луиза туылғанға дейін қайтыс болды, інісі Тереза Глик (1945–2018), Ситибанктің вице-президенті, жазушы , актриса Эбигейл Саваждың анасы.
Жасөспірім кезінде ол ауыр анорексия жүйке ауруымен ауырған. 1961 жылы ол жылы Хюлеттегі Джордж В. Хюлет мектебін бітірген, бірақ денсаулығына байланысты ол колледжге түсу мүмкіндігі болмады және 1968 жылға дейін ол психоаналитикалық емделе жүріп Сара Лоуренс колледжінің (1963-1965) және Колумбия университетінің поэзиясы семинарлар қатысты. Университет те оның оқытушылары Леони Адамс пен Стэнли Куниц болған.
Дереккөздер
Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері Санат:Йель университеті оқытушылары Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Колумбия университеті түлектері Санат:АҚШ ақындары
Бьяр
Бьяр (Biar) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альто-Виналопо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3703 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 98,17 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Адай ата
Адай ата – қазақ халқының қалыптасуында көрнекті рөл атқарған тарихи тұлға. Шежіре бойынша сегіз арыс адай елі осы Адай атадан тарайды.
Өмірбаяны
Адай бабаның тарих аясына шығуы 15 ғасырдың орта тұсы. Ол кенже немересі Мұңалдың қолында бақилық болған. Адайлардың Мұңалды қарашаңырақ иесі, киелі босаға, құт-береке дарыған «мұңал ошақ» деп ерекше атайтыны да осыдан. «Мұңал ошағы» Қазығұрт тауының оңтүстігінде, білетіндер оны қасиетті қараорын деп кие тұтады.
Адайлардың ең көп тараған іргелі аталарының бірі – Қосай. Қосай ата Қарақалпақстанда, Нүкістің шығысы Назархан-Бестөбе қауымына жерленген. Жазушы Ә.Кекілбайұлы Адайдың 1435–1449 жылдары он төрт жыл хандық құрғанын жазады. Бұл тарихи деректі И.Трофимов пен Әнес Сарай нақтылай түседі.
Отбасы
Адай бабаның жұбайы Жанар – Қарақалпақ Жантаза байдың қызы деп айтылады. Құдайке мен Келімберді осы Жанардан туады. Адай тегі туралы деректемелерде шежірешілердің қай-қайсысы да Адайдың әкесі Елтай, шешесі Қанбибі екенін мойындайды.
Естелік
2007 жылы тарихи тұлға, рулы елдің атасы саналатын Адай атаға үлкен ас беріліп, ескерткіш орнатылды.