cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Халықаралық байланыс
Бүгінгі күні биология және биотехнология факультеті — Қазақстан Республикасының халық шаруашылығына қажетті жоғары дәрежелі мамандар даярлайтын ірі ғылыми-білім орталығы. Факультетте мамандар дайындау кредиттік технология шеңберінде көп деңгейлі жүйе бойынша жүзеге асырылады.
Оқытушылар
right|thumb|200px|ҚР ҰҒА академигі, профессор И.О. Байтулин Мамандарды дайындауда ҚР ҰҒА 4 академигі, 30 ғылым докторы, профессорлар, 9 философия докторы РһD және 85-ке жуық ғылым кандидаттары, доценттер, оқытушылар және ғылыми қызметкерлер қатынасады. Оқытушылар үнемі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ жанындағы МЖИ, алыс және жақын шетел университеттерінде (ғылыми сынақтан өтеді) білімін жетілдіріп отырады. Оқытушылар ИНТРАНЕТ жүйесіне енгізілген пәндердің оқу-әдістемелік кешенінде көрсетілген дәрістерді оқу барысында білім беру технологиясының озық үлгілерін пайдаланады.
Биология факультетінің оқытушылары мен қызметкерлері ғылыми жұмыстарын 2 ғылыми-эерттеу институтының (Биология және биотехнология мәселелері ҒЗИ және Экология мәселелері ҒЗИ) зертханаларында атқарады. Іргелі және қолданбалы ғылыми жобаларды зерттеп, іске асыру жұмысына бакалавриат студенттері, магистранттар, РһD докторанттар тартылған, оларға еңбекақы төленеді. Болашақтағы жұмыс берушілердің тапсырысы бойынша ғылыми жобалардың тақырыбына сәйкес курстық, бітіру жұмыстары және магистрлік және докторлық (PhD) диссертациялары жасалады. Студентенттер ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін жазғы семестр кезінде шетелдік белгілі ғылыми орталықтарға бара алады.
Ақпараттық базасы
Факультет дамыған ақпаратты-техникалық базамен қамтылған және білім алуға топық қолайлы шаралар қолданады. Факультетте 48 оқу зертханасы, Internet жүйесіне қосылған 4 компьютерлік класс, сирек кездесетін экспозициялары бар биологиялық мұражай, т.б. жұмыс жасайды. Студенттердің «Internet» ақпарат жүйесін ақысыз қолдануға мүмкіндіктері бар. Факультеттің оқу ғимаратында 160 орындық оқырман залы, мамандықтар бойынша 300 мыңнан астам оқу құралымен қамтылған кітапханасы бар.
Факультет кафедралары
Факультетте 5 кафедра қызмет істейді.
Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасы
100px|thumb|left
Ботаника және экология, зоология және гистология кафедрасының бірігуінен биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасы қалыптасты. Ботаника кафедрасы университеттің бұрынғы кафедралардың бірі, ол 1934 жылдың 1  қаңтарында   құрылған. Кафедраның  алғашқы   меңгерушісі   болып   профессор П.М. Мищенко тағайындалған. Ол биология факультетінің бірінші деканы болған, кафедраның ғана емес, сондай-ақ жалпы факультеттің ұйымдасқан сауалдарымен белсенді айналысқан. Осы уақытқа дейін профессор П.М. Мищенкомен «Геоботаника», «Дәрілік өсімдіктер», «Шалғындық өсімдіктер» пәндері бойынша жұмыс жоспарлары өңделіп жасалды.
1935-1938 жылдар аралығында кафедрада К.Ю. Чехович, М.Г. Попов, Г.Н. Невадовский жұмыс істеді. 1938 ж. кафедраға профессор А.С. Лазаренко шақырылды. Оның келуімен ботаника кафедрасы базасында жеке екі кафедра ұйымдастырылды: жоғары сатыдағы өсімдіктер систематикасы кафедрасы және төменгі сатыдағы өсімдіктер систематикасы кафедрасы. Төменгі сатыдағы өсімдіктер систематикасы кафедрасын профессор Н.В. Павлов басшылыққа алса, ал жоғары сатыдағы өсімдіктер систематикасы кафедрасын – профессор А.С. Лазаренко басқарды. 1940 ж. күзінде екі ботаникалық кафедра «Ботаника кафедрасы» жалпы атауымен қайтадан біріктірілді. Кафедраны профессор Н.В. Павлов меңгерді.
Ұлы Отан соғысы (1941-1945 жж.) жылдарында кафедраның оқытушылық құрамы біршама өсті. Оның құрамында проф. Н.В. Павловтан басқа: доценттер С.Р. Шварцман, Н.Г. Агеева, ассистенттер: В.С. Корнилова, М.Н. Кузнецова, В.Г. Хржановский және 1939 жылдан - Б.А. Быков кірді. 1947 жылы С.Р. Шварцман докторлық диссертациясын Ленинградта қорғады. Сол жылдан бастап ол кафедраны басшылыққа ала бастады және 1947 жылдан 1961 жыл аралығында жалпы алғанда 14 жыл бойы кафедраны басқарды. Соның артынан жарияланған жұмыстардың жиынтығы бойынша В.С. Корниловаға биология ғылымдарының докторы дәрежесі беріледі, Б.И. Тарабаев пен Р. Я. Абузяров биология ғылымдарының кандидаты ізденушілік ғылыми дәрежесіне диссертациясын қорғайды.
Кафедраның жалпы кадрлық құрамында жоғары білікті ботаник мамандарды дайындауда ғылым докторлары, профессорлар ауқымды үлес енгізді. Профессор В.С. Корнилованың басшылығымен кафедраның 9 түлегі кандидаттық диссертациясын қорғады, олардың үшеуі соңында ғылым докторлары болды: олар Л. Ю. Буданцев, Н. М. Макулбеков және П. В. Шилин, алғашқы екеуі қазіргі кезде Ресейде тұрады және еңбек етуде. Әр жылдары кафедраны басқарғандар: 1961-1964 жж., 1975-1980 жж. Б. И. Тарабаева; 1964-1973 жж. проф. В. С. Корнилова, 1973-1975 жж. проф. И. О. Байтулин, 1980-1984 жж. доц. П. М. Мырзакулов, 1984-1989 жж. проф. С. А. Бедарев, 1989-2005 жж. проф. Н. М. Мухитдинов.
Кафедра және факультет үшін академик И. О. Байтулинның сіңірген еңбегінің маңызы ерекше. Биология факультетінің деканы (1967-1975) және сонымен қатар ботаника кафедрасының меңгерушісі бола жүріп, И.О. Байтулин кафедрада жаңа ұйымдасқан бағыттар бойынша мамандарды дайындауда ауқымды жұмыстарды жүзеге асырды. 1963 жылы өсімдіктердің тамырмен қоректенуін зерттеу бойынша лаборатория ашылды, мұнда ризология саласында мамандарды дайындауды жүргізді.
60-жылдардың басында Қазақстанда ризологиялық – ботаникалық зерттеудің жаңа бағыты пайда болды. Оның негізін қалаған академик И.О. Байтулин болды, соның іске асуы бойынша Қазақстанда «Ризологтар» мектебін құрды. Мұны растайтын 1991 жылы қыркүйектің 2-нен 6-сы аралығында Венада өткен ризологтардың III-ші халықаралық симпозиумында Қазақстаннан 10-шақты ризологтардың (олардың арасында 4 доцент кафедрадан) қатысуы болып табылады.
Әр жылдары кафедрада жоғары білікті ботаник, геоботаник, флорист мамандар жұмыс істеді: Н. Т. Агеева, Р. Я. Абузярова, М. Х. Хажмуратов, С. Б. Беспаев, Э. Р. Орловская, Н.В. Чечелева, И.Н. Головенко, Н.Х. Еремина, Л.Б. Ергалиева, Л.Т. Токбулатова, Б.Г. Валиханов, О.М. Бедарева, С.Т. Айтакова (Бекмуратова), М.С. Байтенов, С.А. Абиев, Н.К. Аралбаев.
Қазақстан Республикасының дербес қалыптасу жағдайында және шаруашылық нарық жүйесіне өту кезінде университет алдында жаңа күрделі міндеттерді шешуге бейімделген мамандарды дайындау, шиеленіскен мәселелердің бірі болды. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті мамандарды дайындауда екі деңгейлік жүйеге көшті: бакалавриат және магистратура. Осыған байланысты кафедраның профессор-оқытушылық құрамы бірінші, тіпті екінші деңгейлік білімге арналған жаңа білікті сипаттамаларды, оқу жоспарларын, типтік және жұмыс жоспарларын құруда белсенді түрде қосылады. Бұл күрделі және жауапты міндет осы күнгі кафедраның профессор-оқытушылық құрамының толықтай күшінде болды: б.ғ.д., доцент Айдосова С.С. (кафедра меңгерушісі), б.ғ.д., профессор Н. М. Мухитдинов, б.ғ.д., профессор С.Г. Нестерова; доценттер: А. А. Аметов, Г.Н. Паршина, С.Т. Назарбекова, Б.К. Касымбеков, оқытушылар: А.Ж. Чилдебаева, Н.З. Ахтаева, Б.М. Тыныбеков.
ҚазҰУ зоология кафедрасының ресми ашылуы 1934 жылдың 15 қаңтарында болды.
Оның қызметкерлері әр кезеңдерде кафедраны басқарды: академик КСРО ҒА, б.ғ.д., профессор А.Н. Бартенев; академик АН КазКСР, б.ғ.д., профессор Б.А. Домбровский; б.ғ.д, профессор А.С. Космачевский; м.ғ.д., профессор П.О. Исаев; б.ғ.д., профессор А.А. Емельянов; аға оқытушы В.С. Бажанов; академик КСРО ҒА, б.ғ.д., профессор В.А. Догель; б.ғ.д, профессор. И.Г. Галузо; б.ғ.д, профессор Н.З. Хусаинова; б.ғ.д., профессор В.А. Хахлов; б.ғ.д., профессор В.В. Шевченко; б.ғ.к., доцент М.К. Джумалиев; б.ғ.д., профессор В.П. Митрофанов; б.ғ.к. А.Ф.Сидорова; б.ғ.к., доцент М.Е. Дильмухамедов; б.ғ.к., доцент К.Б.Олжабекова, б.ғ.д., профессор И.С.Колбай, б.ғ.д., профессор С.Т.Нуртазин 23 қаңтар 1934 жылы алғашқылардың бірі болып Зоология кафедрасы құрылды. Дегенмен де зоологтарды дайындауда тіпті 1934 жылы 26 шілдеде үш кафедра жүзеге асырыла бастады. Бірінші кафедра – Омыртқасыздар зоологиясы меңгерушісі – проф. А.Н. Бартенев (1934-1936), доц. З.М.Хусаинова (1936-1939) және қайтадан проф. А.Н.Бартенев (1939-1941) болды. Екіншісі Салыстырмалы анатомия және гистология (алғашқыда Адам анатомиясы және антропология кафедрасы болып аталған) кафедрасы болды, бұл кафедраны проф. П.О.Исаев (1934-1937), проф. Б.А.Домбровский (1937-1939) және проф. М.В.Пилат (1939-1941) басқарды. Үшінші кафедра Омыртқалылар зоологиясы меңгерушісі Б.А.Домбровский (1934-1937), аға оқытушы В.С.Бажанов (1938-1939) және проф. А.А.Емельянов (1940-1941) болды. Бұл үш кафедра 1941 жылға дейін жұмыс жасады, сонымен соғыс жылдарында олар Зоология кафедрасына біріктірілді, кафедраны меңгерген проф. А.Н. Бартенев (1941-1945), проф. В.А. Догель (1942) болды.
Халықаралық қатынастардың саяси философия
Халықаралық қатынастардың саяси философиясы - мемлекеттердің сыртқы саясатының, әлемдік саясаттың және халықаралық қатынастардың, қақтығыстардың, соғыс пен бейбітшілік мәселелерінің философиялық қырларын; халықаралық қатынастардың өзара әрекеттесуінің этикалық қырларын; сондай-ақ халықаралық-саяси проңестердің эпистемологиялық және философиялық негіздерін зерттейтін саяси философияның бөлімі. 1970-ж соңында халықаралық қатынастарды зерттеудің орталыгы нормативті мәселелер аясына, яғни, халықаралық сахнадағы этика мен мораль мәселелеріне ойысты. Халықаралық қатынастар философиясы мәселесін зерттеудегі басты бағыт қырғи-қабақ соғыс түсында ядролық тойтарыс мәселесін философиялық үғыну болды. Саяси философтар көбіне "табиғи қүқықтың" қазіргі үрдісін (кейде оны мемлекеттер моралі деп атайды) үсынады. Саяси теорияда халықаралық қатынастарды зерттеуде Гарвард мектебінің қосқан үлесі зор. Саяси-философиялық зерттеулер мынадай негізгі үш мәселенің айналасына шоғырланды:
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасы
right|thumb|250px| ҚазҰУ биология және биотехнология факультетінің оқытушылар құрамы
Халықаралық қатынастардың саяси философия
Дереккөздер
Санат:Саясат
Айнакөл
Көл:
Санат:Айрық беттер
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасы
1946 жылы Зоология кафедрасы қайтадан екі байланысты кафедраға бөлінді: Омыртқалылар зоологиясы – кафедра меңгерушісі Н.З. Хусаинова (1946-1947), проф. А.С.Космачевский (1947-1951) және қайтадан доц. З.М. Хусаинова (1951-1956) болды. 1947 жылдан 1951 жыл аралығында Омыртқалылар зоологиясы кафедрасын меңгерген проф. В.А. Хахлов болды, ал ол кеткен соң кафедраны 1956 жылға дейін басқарған Б.А. Домбровский басқарды.
NGC 3901
NGC 3901 — Керік шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасы
1956 жылы омыртқасыздар Зоологиясы мен омыртқалылар Зоологиясы қайтадан біріктірілді: Зоология кафедрасы құрылып, 13 жыл бойы проф. Б.А. Домбровский жетекшілік етті.
NGC 3901
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасы
1961 жылы профессор Н.З.Хусаинованың бастамасымен Зоология кафедрасынан Ихтиология және гидробиология кафедрасы бөлініп шықты. 1965 жылы академик Б.А.Домбровскийдің бастамасымен Зоология кафедрасынан Гистология және цитология кафедрасы бөлініп шығып, доцент Ф.Х. Халилов жетекшілік етсе, ал 1966 жылы - профессор Т.М. Масенов басқарды.
NGC 3901
Ашылуы
Бұл нысанды 1801 жылы 2 сәуірде астроном Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3901 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36386, UGC 6675, MCG 13-9-1, ZWG 351.68, ZWG 352.6, KARA 496.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасы
50-ші жылдардың соңында 60-шы жылдардың басында Зоология кафедрасынан биологияға биофизикалық бағытты дамытуға арналған жағдайлар жасалды. Б.А. Домбровскийдің бастамасы бойынша электронды микроскопиялық лаборатория құрылды, мұнда үлкен ынтамен ізденіс жұмыстарын студент-зоологтар: В.М. Инюшин, Н.Воробьев, К.А. Сапаров және басқалары жүргізді.
NGC 3901
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасы
1978 жылы Зоология кафедрасы мен Ихтиология және гидробиология кафедрасы кезекті қайта ұйымдастырылуға ұшырады: олар жалғыз Зоология және ихтиология кафедрасына біріктіріледі (кафедраның меңгерушісі профессор б.ғ.к., В.П. Митрофанов). 2002 жылдың ақпанынан 2006 жылдың қыркүйек айы аралығында кафедраны б.ғ.к., доцент К.Б.Олжабекова жетекшілік етті.
2006-2007 жылы кафедра меңгерушісінің атқарушылық міндетін б.ғ.д., профессор И.С.Колбай атқарды. 2007 жылы қыркүйек айында Ғылыми Кеңестің шешімімен зоология және ихтиология кафедрасы мен цитология және гистология кафедрасында бірлестіктер орын алды. Біріктірілген кафедра зоология және гистология кафедрасы болып аталды. Кафедраның меңгерушісі болып б.ғ.д. профессор С.Т. Нуртазин сайланды. Сол себепті екі кафедраның ғылыми бағыттары көп жағдайда сәйкес келетіні ескерілді, сонымен қатар цитология және гистология кафедрасы өз уақытында зоология кафедрасынан бөлініп шықты.
Биотехнология кафедрасы
left|thumb|100px
Тильоле
Тильоле (Tigliole) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биотехнология кафедрасы
Биотехнология кафедрасы- әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-нің жетекші кафедраларының бірі. Кафедра 2011 жылдың қыркүйек айында биотехнология, биохимия, өсімдіктер физиологиясы мен микробиология кафедраларының бірігуі нәтижесінде пайда болды. Кафедра меңгерушісі б.ғ.д., профессор Заядан Болатхан Казыханұлы. Кафедраның барлық оқытушылары ғылми дәрежеге ие. Кафедралар құрамда 13 профессор, 25 доцентi және 3 PhD жұмыс істейді.
Тильоле
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1705 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 106 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 14016.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биотехнология кафедрасы
Кафедралар негiзгі мақсаты төмендегідей:
Тильоле
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Лоренцо.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Биотехнология кафедрасы
Кафедра биотехнология мамандығы бойынша - бакалавриат, магистратура, докторантура дайындап шығарады.
Биофизика және биомедицина кафедрасы
Кафедра бакалаврларды, магистранттар мен (PhD) докторанттарды дайындайды, «Биология», «Биология» (педагогикалық), «Биотехнология», «Экология» «Физкультура және спорт», «Биофизика» мамандықтарына міндетті және элективті курстарды оқыды.
Кафедрада 71 студент мамандандырылды – «Биология» (педагогика), 7 студент-«Биология» (ғылыми), 2 магистрант – «Биология» мамандығы – 2 студент «Биология» (педагогика), «Биофизика» мамандығы бойынша 2 және 3 оқу жылында 3 докторант оқиды.
Биология ғылымының докторы, профессор С.Т.Төлеуханов кафедра меңгерушісі, академик Ғылыми ақпараттық Халықаралық академиясы, академик НАН ВШ РК, бірнеше ғылыми журналдардың редколлегия мүшесі, ҚазҰУ ректораты мен ғылыми кеңестің мүшесі, биология факультетінің ғылыми кеңесінің мүшесі, биотехнология мен проблем биологии НИИ НТС мүшесі, «Биология» секциясы биология мамандықтарының оқу-методикалық комиссия төрағасы, биологиялық және медицина ғылымының КН МОН РК жоғарғы ғылыми-техникалық кеңестің мүшесі (ВНТ), жоғарғы аттестациялық комиссия МОН РК Президиум мүшесі.
Кафедрада профессорлар-мұғалімдердің жалпы саны 11,75 құрайды, штаттық қызмет саны 14 адам, оның 3 ғылым докторы, профессор, 1 профессор ҚазҰУ, 9 доцент және 1 мұғалім ғылыми дәрежесіз.
Кафедраның негізгі есептері: Ғылыми және оқу орындарымен байланыста болып, халықаралық және ұлттық конференциялар мен съездерге қатысу.
Молекулалық биология және генетика кафедрасы
thumb|100px
Кафедра қалыптасқаннан бастап 560-тан астам мамандар шығарылды. Кафедрада аспирантураны 70-тей адам сәтті бітіріп шықты. Кафедраның 90-нан астам бітірушілерінің, аспиранттарының, докторанттарының биология ғылымдарының кандидаттары мен докторанттары ғылыми дәрежелері бар, ал c 2008 жылдан - Ph.D ғылыми дәрежесін ала бастады.
Созақ ауданы
Созақ ауданы — Түркістан облысының солтүстігіндегі әкімшілік-аумақтық бөлік. Жерінің аумағы 41,0 мың км² (облыс жерінің 35,0%-ын қамтиды). Орталығы - Шолаққорған ауылы. Аудан 1928 жылы қаңтар айында мекендеген 6 болыс ел мен Жылыбұлақ болысы негізінде құрылды.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Молекулалық биология және генетика кафедрасы
Кафедра жалпы және молекулалық генетика, өсімдіктер генетикасы мен селекциясы, адам генетикасы, молекулалық және клеткалық биология, өсімдіктер мен жануарлар биотехнологиясы мамандықтары бойынша дайындық жүргізеді. Студенттер кафедрада мамандану уақытында қазіргі заманғы генетика мен молекулалық биологияның әртүрлі салаларынан негізгі теоретикалық дайындықты алады.
IC 187-1
IC 187-1 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан SBa (жинақы галактика) типті галактика.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Молекулалық биология және генетика кафедрасы
Мемлекет үшін дәрежелі генетиктермен молекулалық биологтарды дайындау жолында кафедра жан-жақты ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізеді. Кафедраның негізгі ғылыми зерттеулері мынандай бағыттарда дамып жатыр: хромосомалық инженерия және өсімдіктер селекциясының генетикалық негіздері; гендердің қалыптасуы және молекулалақ - генетикалық механизмдерінің реттелуімен олардың белсенділігін зерттеу; жалпы генетика курсы бойынша оқу процесін жүзеге асыру үшін объектілермен шаруашылық – құнды генофондты байыту; адам мен жануарлардың, өсімдіктердің тұқымқуалау аппаратына экологиялық-қолайсыз факторлардың әсерін талдау.
Созақ ауданы
Географиялық орны
Аудан жерінің көпшілік бөлігін тасты-құмды шөлді жазық (Бетпақдала, Мойынқұм) алып жатыр. Оңтүстік және оңтүстік-батысын ала Қаратау жотасы орналасқан. Солтүстік-батысында Ащыкөл ойысы, Тамғалы соры, орталық бөлігінде Тамғалынұра қонысы, шығысында Сүмбешетарал қонысы мен сор жерлер орналасқан. Созақ ауданының ең биік жері - Бессаз (Мыңжылқы) (2176 м).
IC 187-1
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7683, UGC 1507, MCG 4-5-37, ZWG 482.48, IRAS01587+2614.
Созақ ауданы
Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Климаты тым континентті. Қысы солтүстігінде суық, оңтүстігінде біршама жылы. Жазы ыстық, қуаң, аңызақты. Қаңтар айының орташа жылдық температурасы -7-12°С, шілдеде 24-27°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 150-250 мм. Қаратаудан Үшбас, Үштөбе, Торлан, Балдысу, Жылыбұлақ, тағы басқа шағын өзендер басын алады. Батыс жағындағы  Көктөбе  елді  мекенінің  жанынан  Суындық өзенінің  мүлдем тартылып қалуына байланысты, "Суындық"  су  қоймасы  салынуы қолға  алынады. Қызылкөл, Ақжайқын, Айдын, т.б. көлдері бар. Ауданда уран кентасы, таскөмір өндіріледі. Жерінің басым бөлігі сұр топырақты, сор, сортаңды, құмды. Өсімдіктерден жусан, бұйырғын, көкпек, жыңғыл, сексеуіл; таулы өңірде киік оты, тобылғы, қызылқайың өседі. Жануарлардан қасқыр, қарсақ, түлкі, қоян, жабайы шошқа, киік, күзен, борсық, бауырымен жорғалаушылар мекендейді.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Молекулалық биология және генетика кафедрасы
Хромосомалық инженерия бойынша зерттеулер бидай сорттарының генотиптерінде аудандастырылған белгілі бір шаруашылыққа құнды белгілерді бақылайтын гендерді енгізу және химиялық мутагенездің генетикалық әсерлеріне негізделген. Геномдардың қызметін зерттеу бойынша жұмыстардың мынандай мақсаттары бар: генетикалық модуляторлардың әсерінен гендер экспрессиясын координациялайды және клеткалық және молекулалық механизмдерді қалыптастырады, сонымен қатар жасушаішілік сигнализацияның молекулалық-генетикалық негізімен онкогенездің, геномның тұрақсыздығына әкеледі. Көптеген бітірушілер көрнекті ғалымдар және тәжірибелі селекциялық станциялармен ҒЗИ бөлімшелерінің жетекшілерімен директорлары, ғылым ұйымдастырушылары болып табылады, сонымен қатар ЖОО мұғалімдері. Біздің бітірушілер шетел мамандарының арасында өздерінің еңбектерімен жоғарғы беделге ие болды (Ұлыбританияда, Египетте, Израилде, АҚШ, Францияда, ГФР және т.б. мемлекеттерде).
Созақ ауданы
Халқы
Тұрғындары 61 512 адам (2019). Созақ ауданының тұрғындарының құрамы көп ұлтты. Халқының 91,02% астамы - қазақтар, қалғаны - өзбектер, орыстар және басқа ұлт өкілдері. Аудандағы ірі елді мекендер: Шолаққорған, Созақ, Теріскей, Таукент, Қыземшек, Шақырық, Қарақұр, Құмкент ауылдары. Ауылда қаракөл қойын, түйе, жылқы, биязы жүнді қой, етті-сүтті ірі қара, астық өндіруге маманданған 10 кеңшар болған. Олардың негізінде 329 шаруашылық нысаны құрылды: 8 өнеркәсіп нысаны, 321 агроқұрылым. Өнеркәсіп кәсіпорындары облыстағы тау-кен өндірісінің негізгі (87,5%) өндірушілері. Ауыл шаруашылығының жетекші саласы - ет, сүт өндіру болып табылады.
Әкімшілік бөлінісі
32 елді мекен 2 кенттік әкімдігі мен 10 ауылдық округтерге біріктірілген:
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Факультет студенттерінің өмірі
Студенттердің оқу мен ғылымды ұштастыруы - факультеттің басты ұстанымы. Студенттік өмір кезеңінде жүргізген ғылыми жұмыстарыңыздың жетістіктері Сіздердің көпшілігіңізге ғылым әлеміне алғашқы қадам жасауға жол ашады. Студент жастарды тәрбиелеудегі басты мақсатымыз Қазақстандық патриотизмді, жалпыадамзаттық құндылықтарды бағалау, студенттердің қызығушылығын және құқығын қорғау. Факультетімізде белсенді студенттермен бірге Маслихат, Студенттік кеңес, студент жастардың әлеуметтік жағдайларын бақылайтын «Сұңқар» кәсіподақ комитеті, қауіпсіздік кеңес жұмыс жасайды. Тәрбиелік процестердің ұйымдастырылуы жастардың өмірлерінде шығармашылық пен жарқын естеліктер қалуы үшін, өздеріне сенімді таңдауды жасау, бағалай білуі, халқымыздың негізгі мәдениетін, салт дәстүрін қалыптастыру үшін жасалынады. Жыл сайын факультет қабырғасында түрлі іс-шаралар өткізіліп тұрады. Әсіресе, мұғалімдер мен студенттердің қатысуымен болатын «Декан кубогы» сарапқа салынады. Факультетінің көңілді тапқырлар клубы «Второе дыхание» командасы көптеген сайыстарға қатысып, жүлделі орындарға иеленеді. Біздің факультетіміздің студенттер кеңесі жыл сайын «Бірінші курс студенттерінің қабылдау рәсімі», «Алтын күз» және т.б. секілді іс-шараларды өткізіп отырады.
Созақ ауданы
Ақбикеш мұнарасы
Созақ жеріндегі қарт Қаратаудың батыс сілемдерінде орналасқан Ақсүмбе елді мекені - кезінде әйгілі қала болған. Қала орнынан 500 метрдей жерде қаламен бірге ХІІ ғасырда салынған Ақбикеш мұнарасы орналасқан. Тарихи деректерде Ақбикеш мұнарасы Әмір Темірдің Тоқтамысқа қарсы жорықтарында Дешті Қыпшақ даласын бақылап отыру үшін қарауыл мұнарасы ретінде пайдаланылғаны айтылады. Сондай-ақ әртүрлі аңыздарда мұнараны Ақбикеш есімді арудың атымен байланыстырады. Ақбикеш мұнарасының әдепкі көлемі - ені 14 метр, биіктігі 25 метр болса, бүгінде ені 7 метр, биіктігі 11 метрге жуықтайды. Бүгінгі күні мұнараның сыртқы және ішкі кейіпі толық сақталғанымен, архитектуралық талаптарға сәйкес реставрация жұмыстарын жүргізуді қажет етеді.
Шаруашылығы
Ауданда қаракөл қойы, түйе, жылқы, биязы жүнді қойы, етті сүтті ірі қара өсіруге, астық өндіруге маманданған 10 кеңшар болды, кейін олар мемлекет меншігінен алынды. Өнеркәсіп кәсіпорындары облыстағы таукен өндірісінің негізгі (87,5%) өндірушілері. Ауылдың шығысының жетекші саласы ет а.ш ның өнімінің 58,8%)-ы, сүт өндіру 17,2% болып табылады. Ауданда облыстағы сиырдың 3,2%-ы мен ешкінің 9,6 %-ы қаракөл қойының 24,7%-ы, жылқының 5,8%, түйенің 50,1%-ы, құстың 2,1%-ы өсіріледі. 40-ан астам жалпы орта білім беретін, кәсіптік-тех., музыка, спорт мектептері, кітапханалар, аудандық газет, аудандық мәдениет үйі, халық театры, клубтар, аудандық аурухана, емхана, тубдиспансер, фельдш. акушерлік пунктер тұрғындарға қызмет көрсетеді. Созақ топырағында Ысқақ бап, Қарабура, Баба түкті Шашты Әзіз, Саңғыл би, т.б. әулиелерге қойылған тарихи ескерткіштер бар. Ауданда қазақтың әйгілі күйші сазгері Сүгір туып өскен.
Биология және биотехнология факультеті (ҚазҰУ)
Қоғамдық жұмыс
Биология факультетінің профсоюзы «Сұңқар» деканның қолдауымен белсенділер және кафедралар «Балалардың күлкісі» атты Алматы облысындағы балалар үйінде қайырымдылық акциясын өткізіп отырады. Бүгінде тәрбиелеудің жалпы парадигмасы өзгеруде. Біздің түлектер еңбек базарында бәсекелестікке қабілетті болуы шарт. Интеллектуальдылығы дамыған мамандарға сұраныс артып келеді, сондықтанда тәрбиелік мәселерді шешуде біз білім саласындағы процестермен қатар алып жүреміз. Тәрбиелеу процесі мен білім беру процесін бөліп жарып қарастыруға болмайды.
Созақ ауданы
Созақ ауданының мешіті
Созақ мешіті — 19 ғ-дың соңы 20 ғ-дың басы сәулет өнері ескерткіші. Оңтүстік Қазақстан облысы Созақ ауданындағы Созақ ауылында орналасқан. Созақ мешіті — тік төртбұрышты ғимарат. Ескерткіш күйдірілген кірпіштен тұрғызылған, сонымен қатар ағаш конструкциялы бөлшектер кеңінен пайдаланылған, шатыры қаңылтырмен жабылған. Мешіт негізінен айуанмен жалғасатын шаршы намаз залдан тұрады. Ғимараттың маңызды композициялы өзегі жоғарғы бөлігінде витражы және бұрыш-бұрышында үйлесімді мұнаралары бар биік порталды дарбаза мен алдыңғы беті болып табылады. Айуанның қаңылтыры шатырын оймышты сәнді бағаналар тіреп тұр. Сонымен қатар Созақ мешітінің композициясында Орталық Азия мен орыс архитектурасының элементтері қатар қолданылған.
Баба Түкті Шашты Әзіз әулие кесенесі
Баба Түкті Шашты Әзіздің есімі «Алпамыс батыр», «Қобыланды батыр», «Шора батыр» жырларында жиі айтылады. Алтын ордаға билік жүргізген Едіге би Шашты Әзіз әулиені өзінің түп атасы санаған. Сондай-ақ тарихи деректерде Баба Түкті Шашты Әзіздің есімі Орта Азия, Қазақстан жеріне ислам дінін уағыздаушы болып саналатын Ысқақ бабтың замандасы, үзеңгілес серігі ретінде жиі айтылады.
Ысқақ бап әулие кесенесі
Дала түріктеріне Ислам дінін ең алғашқы таратушылардың бірі Ысқақ бап деп саналады. Мұхаммед пайғамбардың Хазіретәлі ұрпақтарының бірі. Тарихи жазбаларда Ысқақ бап Түркістанға хижраның 150-ші жылдары, яғни қазіргі жыл санауымен алғанда 762-767 жылдары келгені айтылады. Сол кездегі дала түріктерінің ең соңғы шекарасы болып саналатын Қаратаудың терістігіндегі Қаракөз бұлағының маңына қоныс теуіп, тұрақтанып қалған. Сол жерге мешіт, медресе салып, бала оқытып, қазақ тайпаларын исламға уағыздаған. Ысқақ бап қайтыс болған соң сонда жерленіп, басына сағана орнатылған. Содан бері жергілікті тұрғындар сол жерді Бабата елді мекені деп атап кеткен.
Қарабура әулие кесенесі
Түркі тектес халықтардың әулие тұлғасы, Орта Азияға Ислам дінін уағыздауға елеулі ықпал еткен сахарадағы әскери ақсүйектердің абызы Қарабураның тарихымызда алатын орыны ерекше. Ислам дінін уағыздауда Қожа Ахмет Яссауи мен Қарабура тізе қосып, қажыр-қайрат, мақсат-мүдделерін ортақтастырған. Қожа Ахмет Яссауи дүние салғанда, өзінің өсиеті бойынша оның мәйітін арулап табыс ету рәсімі Қарабураға жүктеліпті. Бұл Қарабура әулиенің өз заманындағы орны мен беделін айғақтайды.
Альфонсо Гомес
Кәсіпқой бокстағы мансабы
Әуесқой бокста Гомес 90 айқас өткізіп оның 80-ін жеңген, осыдан соң Альфонсо 2001 жылы кәсіпқой мансабын бастаған. Екінші айқасында америкалық дебютант боксшы Ише Смиттен жеңіліп қалады, содан кейін қазылардың әртекті шешімімен отандасы Джесси Сантосты жеңген. 2002 жылы наурызда Гомес отандасы Лебардо Романмен тең нәтижелі айқас өткізді. Осыдан кейін Гомес америкалық Думонт Уиллерды (12-1) және жеңілмеген мексикалық Майкл Сантосты (6-0) жеңген. 2003 жылы ақпанда Альфонсо Джесси Сантоспен тағы да қолғап түйістірді, осы айқаста Сантос Гоместы ұпаймен жеңіске жетіп, оны екінші жеңілісіне ұшыратты. Жеңілістен соң Гомес жеңіліс көрмеген америкалық, тегі мексикалық Хуан Карлос Амезуды (9-0) нокаутқа түсірді.
Созақ ауданы
Қарабура әулие кесенесі
Қарабура сағанасының ерекшелігі, оның сағанасына жапсара өскен қараталмен айрықшаланады. Бұл талдың қай заманнан бері өсіп тұрағанын ешкім білмейді. Аңыз деректеріне қарағанда Қарабура әулие түием шөккен жерде дүниеден өтіп жерленемін деген екен. Түйесі Созақ даласына келген уақытта шөгіп, осы жерге Қарабура қолындағы асасын қадап, дүниеден өткен деседі. Ол аса кейін көгеріп үлкен ағашқа айналады. Дауласқан екі жақ шындыққа жету үшін осы Қарабура ағашының шыбығын кесейік дейді екен. Өйткені Қарабура әулие ағашының шыбығын кескенде одан қан тамып, өтірік айтып, өміріне ант ішкен болса, ол адам кеміс немесе тіптен өліп те кетеді деседі.
Санғыл би кесенесі
Бізге жеткен деректер бойынша Санғыл руының түбірі мен тегін Шыңғысты таққа отырғызып, хан көтерген тарихи қайраткерлердің бірі қоңырат Санғыл биден таратады. Ескі аңыз бойынша Шыңғысты ақ кигізге көтеріскен қоңырат Санғыл биге: «Ұраның - қоңырат, құсың - қыран, ағашың - алма ағашы, таңбаң - ай болсын» деп бата берген деседі. Түрік, моңғол шежірелерінде аты қалғанына қарап тарихшылар Саңғылды 1180 жылы туған деп тұжырымдайды. Санғылдың Шыңғыс ханға жақын жүруін оның бәйбішесі Бөртеге рулас туыстығынан деп жорамалдайды. Саңғыл руының ұраны «Мүлкаман» болуына қарап кейбір зерттеушілер Саңғылды Мүлкаман батырдың шөбересі деп те айтады.
Дереккөздер
Санат:Созақ ауданы
Альфонсо Гомес
Кәсіпқой бокстағы мансабы
Санат:Мексика боксшылары
Ольхов Плот
Ольхов Плот — Ресейдегі өзен. Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Топлинка өзенінің оң жағалауынан 7,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Дон бастауынан Оскол өзені және Айдар өзендерінің алаптарын қоспағанда РФ мен Украина шекарасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Манльеу
Манльеу (Manlleu) — Испаниядағы қала. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Осона ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20450 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,2 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 79 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Костым (Лыпа тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Б. з. д. 363 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 363 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 363 жылы қайтыс болғандар
Қалыбеков Тұрсын
Қалыбеков Тұрсын - (1942 жыылы туған, Түркістан облысы Бәйдібек ауданы Бөген ауылы) – техника ғылымдарының докторы (1994), профессор (1996). Қазақ политехникалық институтын (1965, қазіргі Қазақ ұлттық техника университеті) бітірген. «Жезқазғантүстіметаллургия» комбинатының бас маркшейдері (1965–71); Алжир Демократиялық Республикасында қызмет істеді (1972–75). ҚазМУ-да аға инженер, аға ғылыми қызметкер, доцент (1976–91) болды. 1992 жылдан «Мұнай» ғылыми-өндірістік орталығының вице-президенті. 80-нен астам ғылыми жарияланымның авторы.
Пайдаланылған әдебиетттер
Санат:Тұлғалар
Наталья Валентиновна Долматова
Наталья Валентиновна Долматова - (3.9.1957 жылы туған, Қостанай облысы Жетіғара ауданы бұрынғы Сталинград) - актриса, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1992). Орыс академикалық драма театрының жанындағы актерлік студияны (1980), ҚазҰУ-ды бітірген (1988). 1980 жылдан Орыс академикалық драма театрының актрисасы. Осы театр сахнасында қойылған орыс және шет ел драматургтерінің шығармаларында басты кейіпкерлерді орындап көзге түскен.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мульзум
Мульзум (Mulsum (Gemeinde)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Куксхафен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 501 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,43 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 52 037. Муниципалитеттің басшысы — Отто Бремер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Эшпинью (аудан)
Эшпинью (аудан) (Espinho) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Эшпинью муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10225 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,54 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6 639,60 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Алабас (Ақтөбе облысы)
Алабас — Ақтөбе облысы Шалқар ауданы, Бершүгір ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 197 адам (104 ер адам және 93 әйел адам) болса, 2009 жылы 264 адамды (129 ер адам және 135 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шалқар ауданы елді мекендері
Әзілкеш Шымырұлы
Әзілкеш (шын есімі Әзірбай) Шымырұлы (1830, қазіргі Жалағаш ауданы Жүргенов ауылы – 1895, сонда) – айтыс ақыны. Әзілкеш жасынан ел аралап, толғау-термелер айтып, күй тартып, айтысқа қатысқан. Сан түрлі өнерімен «Дүр жырау» атанған. Арқадағы қыпшақ Қызболық ақынмен айтысқан. Әзілкештің өлең-жырлары көп болғанымен бізге санаулысы ғана жеткен. Оның Қызболықпен айтысын Ыбырай Алтынсарин Қазан баспасынан 1883 жылы  жеке кітапша етіп шығарған. Құрманғазы Сағырбайұлымен үзеңгілес жолдас болған. Әзілкештің жекелеген шығармалары Қазақстан ҰҒА Орталық кітапханасының қолжазбалар қорында сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан әдебиеті
Жануыштау
Жануыштау (Хонингование; Honing, hone — жануыштау, жону) — дайындама беттерін арнайы қажақ құрал — жануышпен түпкілікті өңдеуге арналған операция майда дәнді қажақты қайрақтармен қамтамасыздырылған арнайы құрал-хонмен дайындамалардың беттерін таза өндеу. Хон-құрал айналумен қатар ось бойынша ілгерімелі — қайтымды қозғалыс жасайды. Әдетте цилиндр пішінді және сатылы тесіктерді таза өңдеу үшін қолданылады. . Әдетте, дайындама мен құралдың айналмалы және қайтымды-ілгерілемелі қозғалысымен жүзеге асады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Үлкен Ширша (Сова тармағы)
Үлкен Ширша — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сова өзенінің оң жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Па-де
Па-де-де (франц. pas de deux – екеудің биі), балетте, негізгі музыкалық-бишілік пішін. Па-де-денікі кі иші (ерлер немесе қыздар) орындайды. Па-де-труа (франц. pas de trios – үшеудің биі), балетте, музыкалық бишілік пішін. негізінен, па-де-де құрылымын қайталады. Па-де-труаны көбінесе екі биші қыз жәе бір биші ер адам орындайды  (мыс., П.И.Чайковскийдің «Аққу көлі»); кейде басқа нұсқалар – екі ер биші және бір биші қыз( Байердің «Қуыршақтар феясы») немесе барлық бишілер қыздар (Аданның «Қорсары») Па-де-катр (франц. pas de quatre – төртеудің биі) – 1) балетте төрт бишіің биі; 2) ағылшан бал биінің түрі. Ресейде 19 ғ-дың аяғында тараған. Муз. өлш. 12/8 немесе 3/2
Дереккөз
Қазақ мәдениеті
Футболдан Өзбекстан суперкубогы 2019
Футболдан Өзбекстан суперкубогы 2019 — Өзбек суперкубогының бесінші жарысы. 2018 жылғы Өзбекстан чемпионы "Локомотив" 2:1 есебімен 2018 жылғы Өзбекстан кубогы иегері АГМК клубын ұтты.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Өзбекстан суперкубогы Санат:Локомотив Ташкент ФК ойындары Санат:АТМК ФК ойындары Санат:2019 жылғы футбол
Ұланбатыр
thumb|right|300px|Ulaanbaatar Ұланбатыр (Улаанбаатар ) — Моңғолияның астанасы және де ең үлкен қаласы. 2012 жылғы дерек бойынша қала тұрғындарының саны 1,2 миллионнан астам.
Ұланбатыр Моңғолияның орталық бөлігінде Туул өзенінің бойында, теңіз деңгейінен 1310 м биіктікте орналасқан. Ел басқару орталығынан басқа экономика, мәдениет, білім, денсаулық орталығы болып келеді. Ұланбатыр транспорт жолдарының орталығы Моңғолияның барлық қалаларымен байланысады, темір жол арқылы Ресейдің Транс-Сібір және Қытай темір жол торабына қосыла алады.
Моңғолша
Ұлаанбаатар қаласының тарихта көптеген атулары болған. 1639-1706 жылдары Өргөө, 1706-1911 жылдары Их Хүрээ, Да Хүрээ немесе жай Хүрээ деп аталған. 1911 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Нийслэл Хүрээ деп аталған.
1924 жылы Моңғол Халық Республикасының (Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс) астанасы болып, Ұлаанбаатар (Моңғол жазуы бойынша: 17px ) болып өзгерген. Ұлаанбаатар аталуына сол жылдары Моңғолияда Коминтери ұйымының басшысы Тұрар Рысқұловпен Тауданбек Дәуітбайдың ықпалы болған деп айтылады. Ұлаанбаатар сөзінің қазақша мағанасы Қызыл батыр.
Басқа тілдерде
1924 жылға дейін Еуропа және Солтүстік Америкада Ұланбатырды көбінесе Урга', Urga (Өргөө-Орда, үй деген мағынаға жақын сөз)  немесе Күрээ, Kureе  деп аталып келген.
Ұланбатыр қаласы 1911 жылға дейін Манжурияның бір бөлігі болған  Манжурия тілінде  Күрээ аталған.
Географиясы
Ұланбатыр қаласы Туул өзенінің бойында, Богд хан, Баянзүрх, Сонгино хайрхан, Чингэлтэй хайрхан деген төрт таудың ортасында  теңіз деңгейінен 1351 м биіктікте орналасқан.
Ауа райы
thumbnail|right|190px|Ұланбатыр қаласының ауа райы Ұланбатыр қаласы теңіз деңгейінен биік және теңізден бірнеше жүз шақырым қашық орналасқандықтан дүниежүзіндегі суық астаналардың бірі болып саналады. Жылдағы орташа температура -1.3 °C. жазы қысқа әрі жылы, қысы қатты суық әрі ұзаққа созылады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 242.7 мм, ылғалдылығы 69%
Әкімшілік құрылысы
thumb|200px|left|Ұланбатыр қаласының әкімшілік құрылысы Ұланбатыр қаласы Моңғолияның астанасы Баянзүрх, Баянгол, Сонгинохайрхан, Чингэлтэй, Сүхбаатар, Хан-Уул, Налайх, Багануур, Багахангай деген 9 ауданға (дүүрэг) бөлінеді. Аудандар кварталы-шағынаудандардан (хороо) тұрады.
Қала әкіміне үміткер атын төрт жыл сайын сайланып тұратын Қалалық мәслихат басшысы премьер-министрге ұсынады. Үкімет басшысы өз тарапынан ұсынылған үміткерді қала әкімі ретінде төрт жылға сайлайды.
Қала халқы
2008 жылғы Маусым айында қала тұрғындарының саны 1,044,500 тығыздығы әр шаршы шақырымға 222 адамнан. Барлық тұрғындардың 67%-сі 35-тен төмен жастар оның 30%  16-дан төмен жастағы балалар.
Транспорт
thumbnail|left|200px|Ұланбатыр қаласының вокзалы
Халықаралық
Ұланбатыр қаласының оңтүстік шығыс бөлігінде, қаладан 18 км жерде Шыңғыс хан атындағы халықаралық әуежай орналасқан. Әуежайдан Токио, Сеул, Берлин, Мәскеу, Иркутск, Бейжің қалаларына тұрақты ұшақ қатынайды. Ұланбатырдағы Моңғолия темір жолы торабы Транс-Сібір темір жолы, Қытай темір жол торабы  қосылған.
Ішкі
Ұланбатыр қаласы Моңғолияның барлық қалаларымен жол қатынасы бар. Бұл жолдардың көбісі асфальт төселмеген қиыршық тасты жолдар болып келеді.
Ақтөбе облыстық мемлекеттік архиві
Ақтөбе облыстық мемлекеттік архиві — облыстың тарихына байланысты құжаттар сақталған арнаулы мекеме. 1923 жылы қыркүйекте ұйымдастырылған. Құрылған кезінде губерниялық, 1938 жылы округтік, 1931 жылы аудандық, ал 1932 жылы Ақтөбе облыстық мемлекеттік архиві аталды. Алғашқы құжаттары 1917 жылдан басталады. Архивте ревкомдардың, жергілікті кеңестер атқару комитеттерінің, ерекше әскери бөлімдердің, Ақтөбе өңіріндегі азамат соғысының барысын, армияны азық-түлікпен қамтамасыз ету, тұңғыш коммуналарды, ұжымшарлар мен МТС-тарды ұйымдастыру, қазақ байларының мал-мүлкін тәркілеу, шаруаларды күштеп ұжымдастыру, өнеркәсіптің, құрылыс ісінің дамуы, электр станцияларының салынуы, халық ағарту, денсаулық сақтау, мәдениет салалары туралы құжаттар жинақталған. Құжаттар саны 520 мыңға жуық. Шалқар мен Қобдада бөлімшелері, 9 аудандық архив бар. Архив қорларынан қажетті деректер іздеп табу үшін арнайы ғылыми-анықтамалық жүйе жасалған.
Ұланбатыр
Білім және Ғылым
Ұланбатыр қаласы елді білім және ғылым орталығы болып келеді. Мұнда Моңғолия Ғылым акедемиясы, Университеттер, Ғылыми зерттеу институттары жұмыс істеуде.
Ақтөбе облыстық мемлекеттік архиві
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Ұланбатыр
Экономика
Қаланың бір ерекшелігі мұнда елдегі кәсіпорындардың ең көп бөлігі орналасқандығында. Қаладағы бес мыңға жуық кәсіпорын Моңғолия елінің жалпы ішкі өнімнің 40% өндіруде. Қаладағы Ұланбатыр ЖЭО 1, Ұланбатыр ЖЭО 2, Ұланбатыр ЖЭО-3, Ұланбатыр ЖЭО-4 елдің жалпы электроэнергиясының 85 % шығарады.
Ақтөбе облыстық мемлекеттік архиві
Дереккөздер:
Санат:Қазақстан мұрағаттары Санат:Ақтөбе облысы
Ұланбатыр
Туризм
thumbnail|left|175px|[[Гандан хийд монстарь ]] Ұланбатыр қаласында қымбат тарихи жәдігерлер сақталған музейлер, Будда мәдениет орталығы, Сүхбаатар алаңы және қала төңірегінде әсем табиғаты бар жерлер көп. Қала басшылары туристерді тарту үшін көптеген жұмыстар іс шараларды өткізуде.
Дереккөздер
Санат:Азия елордалары Санат:Миллионер қалалар Санат:Ұланбатыр
Сатып алу-сату
Сатып алу-сату — азаматтық құқықта сатушы сатып алушының меншігіне мүлікті сатуға, ал сатып алушы — мүлікті қабылдауға және ол үшін белгілі бір соманы төлеуге міндеттенетін барынша кеңінен таралған шарттардың бірі.
Сатып алу-сату шарты
Сатып алу-сату шарты (sale agreement) — біртарап (сатушы) мүлікті (тауарды) екінші тараптың (сатып алушының) меншігіне беруге міндеттенеді, ал сатып алушы бұл мүлікті (тауарды) қабылдауға және ол үшін белгілі бір ақша сомасын (бағасын) төлеуге міндеттенетін азаматтық-құқықтық шарт.
Сатып алушылық қабілеттің бара-барлығы
Сатып алушылық қабілеттің бара-барлығы - екі валютаның тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің белгілі бір жиынына қатысты сатып алушылық қабілеті бойынша арасалмағы; әдетте, ол нарықтық валюта бағамымен үйлеспейді.
Сатудан кейінгі қызмет көрсету
Сатудан кейінгі қызмет көрсету - нарықтық стратегия нышаны, оны өнеркәсіптік жабдық, автомобильдер, тұрмыстық техниканы шығарушы компаниялар сатып алушылардың оларды сатып алғаннан кейін пайдалануы барысындағы қолайлылығын жақсарту мақсатымен қолданады.
Жасуша жарғағы
thumb|upright=1.2|Жасуша жарғағыЖасуша жарғағы (клеточная мембрана); (cytolemma, plasmolemma kytos — жасуша; lemma — қабықша, жарғақ) — жасушаның тірі заты — протоплазманы сыртынан қаптап, оны сыртқы ортадан бөліп және онымен байланыстырып тұратын жарғақ. Жасуша жарғағы байланыс, тосқауылдық (барьерлік) қызметтер атқарумен қатар, жасушаның сыртқы пішінін анықтайды. Жасуша жарғағының негізін липопротеидті мембрана құрайды, оның орташа қалындығы 10 нм. Жасуша жарғағының сыртқы бетінде ғликокаликс қабаты, ал оның ішкі бетінде субмембраналы тіректік-жиырылғыш аппарат орналасады. Плазмолемма сыртқы және ішкі протеинді, ортаңғы билипидті қабаттардан құралған. Жасуша жарғағы жасушаны зақымданудан және сыртқы ортаның қолайсыз әсерлерінен корғайды. Плазмолемманың сыртқы бетінде әртұрлі гормондарды, медиаторларды, ерекше антигендерді анықтайтын рецепторлар болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Мартынов атындағы көше (Алматы)
right|180px
Мартынов атындағы көше - Көшеге Ресей актері, театр өнеріндегі сахналық реализм мектебінің негізін салушы Александр Евстафьевич Мартыновтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 12.12.1956 31 шешімі) берілген. Мартынов Александр Евстафьевич (1816 - 1860) Петерборда дүниеге келген. Ол 1836 жылы Александрийский театрында еңбек еткен.
Орналасқан жер
Көше Алмалы ауданында орналасқан.
EL ARNA (телеарна)
«EL ARNA» — қазақстандық ойын-сауықтық жастар телеарнасы. Күн сайын тәулігіне 24 сағат хабар тарататын арна эфирінде әртүрлі жанр мен форматтағы фильмдер, телехикаялар көрсетіледі. Олардың қатарында қысқаметражды ленталар бар. Сондай-ақ, “Хабар" Агенттігінің публицистикалық, музыкалық, спорттық және өзге де бағдарламалары жақсы танымал. Арна ұсынатын телевизиялық сериалдар, деректі және көркем фильмдер рейтинг бойынша ең жоғары орында тұр. Агенттіктің техникалық базасы маңызды саяси және мәдени акцияларды оқиға орнынан тікелей таратуды жүзеге асыруға мүмкіндік берді.
Мартынов атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
EL ARNA (телеарна)
«EL ARNA» телеарнасы – жастарға арналған телевизиялық ойын-сауықтық арна. Хабарлар қазақ және орыс тілдерінде берiледі. Хабар таратуда көркем фильмдер, телесериалдар, танымдық және мәдениеттанушылық бағдарламаларға басымдылық берiледi.
Тарихы
thumb|right|230px| thumb|right|230px|
Алғашқы кезеңі
Қазақстан Республикасының 75 % аумағын қамтып, 10 миллионға жуық өз көрерменіне әртүрлі жанрдағы бағдарламалары мен фильмдерін тәулігіне 18 сағат бойы ұсынып отыр.
Ашабақан
Ашабақан — көлемі қарабақаннан кіші, аша сырықтан үлкен, басы ашалы, одан төменде бірлі жарымды бұтағы бар, бақаннан жуан емес, сидам келген тұрмыс бұйымы. Ашабақанның көшпелі ортада қолданысы ауқымды: оны жауынды күндері киіз үйдің ішінен көлденең сырықты тіреу етіп салады; мал сойғанда ашалы басын уықтың қарына байлап, одан төменгі бұтағына немесе тұйық жіпке қойды іліп, ішек-қарынын шығарады, бұтарлап жіліктерді бүзады, оң жақ босағаға қадап мал әбзелдері мен жабдықтарын іліп қояды, қазан жаққа Ашабақанды тіреп байлап оған қымыз, май сабалардың бауын жоғары тартып байлайды. Орыс деректерінде ашабақандарды мектеп пен медреседе діни дәріс беруші, яғни адамдарды діннен хабардар етуші ұстаз немесе молданың қызметін атқарушы діндар адам ретінде қарастырған.