cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Иудея патшалығы
thumb|Арада жанындағы Оңтүстік Иудеяың шөлді төбелері Иудея патшалығы - (ивр. יְהוּדָה‎, Иехуда; ивр. אֶרֶץ יְהוּדָה‎, Эрец-Иехуда, «Иехуда жері») – (б.з.б. 928-586 ж.ш.) Отүстік Палестинадағы ежелгі мемлекет. Б.з.б. 11 ғасырда пайда болға Израиль-Иудея патшалығы ыдырағанан кейін құралды. Давид ұрпақтарының әулеті басқарды. Астанасы – Иерусалим. Иудея патшалығының әлеуметтік-экономикалық процесстері Израиль патшалығына да тә болды. Реховоам билегенжылдардағы (928-911) египедтіктердің басып кіруі жәе Израиль патшалығыме көп жылдық соғыстар Иудея патшалығын едәуір әлсіретті. 727-698 жылдары билік жүргізген Хизкия патша Иса пайғамбардың ықпалымен әскери, экоомикалық, әлеуметтік және діи-мәдени реформалар жүргізіп, Ассириямен соғыс бола қалған жағдайда елді біраз нығайта түсуді көздеді. Ассирияға қарсы коалицияға қосылды. Бірақ ол әрекеттері сәтсіз болып шығып, Ассирияға алым-салық төлейті күйге дұшар етілді. Иудея патшалығыың тарихындағы келелі кезең Иосия патшасы басқарған жылдар (639-609) болды. Иудея патшалығы Ассирия езгісінен құтылып, тіпті бұрынғы Израиль патшалығы жерінің едәуір бөлігін өзіне қосып алды. 586 жылы Иудея патшалығын Вавилон патшасы Навуходоносор ІІ жаулап алды. Иерусалимді, ғибдатханаларды өртеп жіберді, көптеген тұрғын халықтарын тұтқыға алды.
Мату-Кеймаду
Мату-Кеймаду (Mato Queimado) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серру-Ларгу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 902 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 114,635 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,6 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Қорыту
Қорыту – қорытпа алу процесі; Қорыту металлургияда шикізаттарды (домналық қорыту), металл шикіқұрамдарын (мартендік қорыту) балқыту арқылы металл өндіру немесе балқыған металға әр түрлі қоспалар қосу арқылы жүзеге асырылады. Балқыту процесі отбақырашты (ти-гельді), жалынды, индукциялы және электр пештерінде жүргізіледі. Кен Қорыту және тазалау процестері тотықсыздандырғыш қорыту, көрікпен қорыту, тұндыра қорыту, шарпыма қорыту, пиритті қорыту, шахталық қорыту, пирометаллургиялық қорыту, т.б. болып бөлінеді. Беріктігі жоғары шойындар вагранкада қорытылады. Болат құймалар дайындау үшін тотықтандыру және тотықсыздандыру арқылы балқытатын қышқылды электрлік доғалы пештерде, мәнерлеп құюға арналған көміртекті және қоспалы болаттарды балқытатын электрлік доғалы пештерде, қышқылға және отқа төзімді көп қоспасы бар болаттарды балқыту арналған индукциялық пештерде, болатты балқыту мартен пештерде, шамалы қоспалы құралымдық болаттарды балқытып мәнерлеп құюға арналған қышқылды пештерінде, Қорытудың дуплекс және триплекс процестері, яғни екі не үш қайтара қорытылатын болаттар мартен пештерінде балқытылады. Мұндай пештерде түсті металдар мен олардың қорытпалары да қорытылады. Деформацияланғыш магнийлі қорытпалар үшін шарпыма және тигельді индукциялық пештер пайдаланылады. Алюминийлі қорытпалар Қорыту дуплексті процесс сұлбасы бойынша индукциялық пештерде балқытылған металды сүзіп әрі тазалап басқа пешке құю тәсілімен жүргізіледі. Мыс-сульфидті кендер қазақстандық ғалымдар ұсынған – циклондық қорыту әдісі бойынша өңделеді. Циклондық қорыту әйнек массасын, ұнтақ әктас, т.б. материалдар алуға да пайдаланылады. Вакуумдық қорыту тез буланбайтын металдардан (алдын ала газдан арылту мақсатында) құймалар алу үшін пайдаланылады.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:География
Қозы жүн
Қозы жүн - қозыдан кырқылған жүн. Әдетте, қылшық әне ұяң жүнді қойдың қозылары міңдетті түрде 3-3,5 айлығыңда қырқылады. Биязы жөне биязылау жүнді қойдың тек қыста туған жүні жетілген (4 см) немесе 7-9 айлық бордақыланған етке өткізілетін қозыларын қырқуға болады. Қозы жүн киіз басуға, шекпен тігуге, алаша тоқуға өте қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Балықшы ауылдық округі (Шығыс Қазақстан облысы)
Балықшы ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақсуат, Аманат, Жолнұсқау, Мөнекей ауылдары кіреді. Орталығы – Ақсуат ауылы.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы ауылдық округтері
1725 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1725 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1725 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Гуминокериттер
Гуминокериттер. Таушайыр түрі. Гуминокериттер мұнайлы және мұнайтекті қаушайырлардың жаппай морылуы нәтижесінде қалыптасады. Кейде шымыр да қатты, кейде кеуек, ал кейде борпылдақ массалар қүрайтын гуминокериттер әдетте қоңыр- қошқыл немесе қара түсті болып келеді, олар органикалық еріткіштерде нашар риді, сілтілердің сулы ерітінділерін бояу қабілеті де мардымсыз. Осы қабілеті мен құрамы жағынан гуминокериттер гуминдерге ұқсас.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Беркімбай Пәрімбетов
Беркімбай Пәрімбетов (1929 – 1996) – (11.9.1929 жылы туған, Шиелі ауданы ) – инженер-технолог, техникалық ғылым доктор(1982). Қазақстанның еңбек сіңірген құрылысшысы (1973). Қазақ химия-технологиялық институтын (М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік университеті) бітірген (1951). 1954 – 1961 және 1963 – 1965 жылдары Қазақстан Ғылым Академиясы-нда, КСРО Құрылыс және архитектура академиясында, КСРО Құрылыс материалдары өнеркәсібі мемлекеттік комитетінде жұмыс істеген. 1965 – 1973 және 1979 – 1984 жылдары Қазақстан Құрылыс материалдары өнеркәсібі министрі. 1973 – 1979 жылдары КСРО Министрлер кеңесі жанындағы Қазақстан министрлер кеңесінің тұрақты өкілі қызметтерін атқарған. 1984 жылдан Мемлекеттік құрылыс комитетінің «Казоргтехстрой» мекемесінің директоры болды. Анорганикалық байланыстырғыш материалдарының қатаю процестерін, құрылыс материалдарының коррозияға төзімділігін, оны өндіру үшін өнеркәсіптік минералды қалдықтарды пайдалануға арналған. .
Марапаттар
КСРО Министрлер кеңесі сыйлығын алған (1974). 3 мәрте Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет белгісі» ордендері және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Қазақ КСР министрлері
Қарсылықты жалғаулықтар
Қарсылықты жалғаулықтар (противительные союзы) — жалғаулық шылаулар. Қарсылықты қатынасты білдіретін жалғаулықтар: бірақ, алайда, дегенмен, әйтпесе, әйткенмен, сонда да. Қарсылықты жалғаулықтар қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді құрауға көмектеседі
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Алатау ауылдық округі (Түркістан облысы)
Алатау ауылдық округі  — Түркістан облысы Төле би ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алатау, Екпінді, Жаңатұрмыс, Қайнар, Қорған, Қосағаш, Нысамбек, Біркөлік, Шатыртөбе, Шұбарағаш ауылдары кіреді. Орталығы – Алатау ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 7502 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Төле би ауданы ауылдық округтері
Емшектің қатерлі ісігі
Емшектіі қатерлі ісігі, сүт безінің рагы — сүт безінде болатын қатерлі ісік. Бұл аурумен 30 — 60 жас аралығындағы әйелдер ауырады. Е. қ. і., негізінен, әйелдердің организмінде болатын өзгерістердің (жүкті кезінде, бала емізгенде, климакс басталғанда, т.б.) әсерінен, сондай-ақ, әр түрлі аурулардың (ішкі секреция безі қызметінің бұзылуы, бауыр, жүрек-қантамыр, қант диабеті, тым семіріп кету, т.б.) салдарынан болады. Соңғы кездегі зерттеулер нәтижесінде Е. қ. і-нің тұқым қуалайтыны анықталды. Е. қ. і. клиникалық жағдайына қарай: түйінді және жалпылама болып бөлінеді. Бастапқы кезде ісік пайда болған жердің терісі тегіс болады, әйел емшегінің ұшы ішке қарай кіріп тұрады, түйіннің көл. 1 — 2 см-дей. Бұл түйінді түрі жүре келе дерт асқынғанда, жалпылама түріне ауысады. Ол кезде түйіннің мөлш. 5 см-ден асады, терісі жиырылып шұңқырланады. Ол бірте-бірте ісініп қалыңдайды да, одан білеуленіп сүт жолдары көрініп тұрады. Терінің іскен жері қызарып, іріңді жараға айналуы мүмкін. Қолтық асты безі шошиды. Әйел емшегінің ұшы ішке қарай кіріп, білінбей кетеді. Кейде емшек ұшынан сарғыш сұйық көрінеді. Сұйықтың қоюланып, қанға айналуы — қатерлі ісіктің бастамасы болып есептеледі. Бұл жалпылама түрі өте қауіпті, себебі ісік қанмен бірге тарап, әйелдің басқа сау органдарын жарақаттап, метастаз (бөгелме ісік) береді. Е. қ. і-нен сақтану үшін әйел емшегін қолымен сипағанда, сүт безіндегі түйінді байқаса, дереу маммолог дәрігерге көрінуі керек. Дәрігер әр түрлі әдістермен (сипау, ультрадыбыс арқылы тексеру, маммография, трансиллюминация, компьютерлік томография) тексеріп, дерттің диагнозын қойғаннан кейін, ауруды сәулемен, гормонды препараттармен, химиотерапиямен емдейді. Асқынған жағдайда хирургиялық операция жасалады. Емнен кейін дерттің қайтадан қозуы мүмкін, микроскоппен тексергенде ауру клеткалардың тез өсіп-өнуі олардың қатерлі ісікке айналу қабілетінің жоғары болғандығын көрсетеді. Сондықтан науқас адам диспансерлік бақылауға алынып, жылына 2 рет клиникалық тексерістен өткізіліп отырады. Әдеб.: Есенкулов А., Прогноз рака молочной железы, А.-А., 1988.
Көкбайдың мешіт-медресесі
Көкбайдың мешіт-медресесі, діни-білім мекемесі. Абайдың ақын шәкірті, дос-серігі Көкбай Жанатайұлының өмірі мен ақыңдық жолына байланысты материалдар жинақталған. 1997 ж. 12 қыркүйекте Абайдың мемлекеттік тарихи-мәдени және әдеби-мемориалдық қорық-мұражайының бір бөлімі ретінде ақынның қыстау-мекені Тақырда ашылған. Тақыр Абай ауданының орталығы - Қарауылдан 22, Семей қаласынан 204 шақырым жерде. Мұражай 1901-1904 жылы Көкбай ақын салдырған мешітте орналасты. Мешіттің қасыңда 1925 жылы ақынның өзі жерленген. Экспозицияда Көкбай өміріне байланысты мұрағаттық материапдар, түрлі құжаттар, фотосуреттер, Көкше елінің тұрмыстық-этнографиялық өмірін көрсететін заттар, кітаптар орналастырылған. Сондай-ақ Әуезов бастаған абайтанушы ғалым-зерттеушілердің еңбектері де қойылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан медреселері Санат:Қазақстан мешіттері
Қамыстыбөрілі
Қамыстыбөрілі – Қарасор көлі алабындағы көл.
Географиялық орны
Қостанай облысы Әулиекөл ауданы Қоскөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 4 км жерде, теңіз деңгейінен 214 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Аумағы 3,8 км2, ұзындығы 3,1 км, енді жері 2,8 км, жағалау бойының ұзындығы 11,4 км. Қар және жауын-шашын мол жылдары шығысындағы шағын көлмен бірігіп кетеді. Шарасында жыл бойы су жатады. Қарашада суы қатып, сәуірде ериді.
Жағалау сипаты
Пішіні дөңгелек көлдің жағалауы жайпақ, қамыс, құрақ өскен.
Санат:Тобыл су алабы Санат:Әулиекөл ауданы көлдері
Қозы терісі
Қозы терісі - 1-айдан 4-айға дейін сойылған қозының терісі. Қозы терісі жүнінің ұяңдығы, теріге орналасу беріктігі, тері қабаттарының даму дәрежесі мен беріктігі, көлемі тондық, үлбірлік, былғарылық шикізаттар талабынан төмен.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Монумент (Орегон)
Монумент (Monument) — Орегон штатының Grant округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 151 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.4 км² шамасында. FIPS коды — 41-49750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Функционалды пернелер
Функционал перне (Функциональная клавиша; function key) — программаланатын функциялды пернелер тобына кіретін перне. нобай|300px|Функционал пернелер
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Пернетақта
Қазмойын
Қазмойын - қазанаттың үшінші төлі, қазанат айғырларды қазақы биелермен будандастырудан пайда бөлған. Мойны қаздың мойнынша иілген, бойы биік, сирақты, қамыс құлақ, ботакөз болып келетін Қ. ахалтекеге жақындау, салт жүріске қолайлы жылқы. «Қазанаттан туған қазмойын» (Махамбет) жеке тұқымға жатпайды, Бөкей ордасында шығарынған қазанаттың бір бүтағы немесе арғымақ шығару жолындағы аралық тұқым.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар
Дюрстель
Дюрстель (Durstel) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67111, пошта индексі — 67320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 402 адамды құрады. Халық тығыздығы — 84,45 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Мария (Скобцова)
Мария (Скобцова); Мать Мария ретінде танымал (қыз кезіндегі аты-жөні Елизаве́та Ю́рьевна Пиленко) – ақын, мемуарист.
Өмірі
1891 жылы Ригада заңгер Юрий Дмитриевич Пиленконың отбасында дүниеге келген. 1895 жылы Юрий Дмитриевич отставкаға шығып, отбасымен шарап шығарушы Д. В. Пиленко атасының шарап шығаратын өндірісі орналасқан Анапаға көшіп келеді. 1905 жылдың көктемінде Ю.Д.Пиленко Никита ботаникалық бағының директоры болады, сөйтіп жанұясымен Қырымға көшеді. Лиза Ялтадағы қыздар гимназиясында 4 сынып оқиды. 1906 жылы олар Петербург қаласына көшіп келеді. Лиза 15 жасынан бастап әдебиетке қызыға бастайды, шығармашыл кештерге барады.
Жеке өмірі
1910 жылы 19 ақпанда заңгер, әдебиетшілердің досы Д. В. Кузьмина-Караваевпен некелеседі. Екінші күйеуі Даниил Скобцов және 2 баласымен Константинопльге, кейін Сербияға, ақыр соңында Парижге кетеді.
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары Санат:Орыс ақындары
Атина
Атина (Atina) — Италиядағы қала, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4480 адамды құрайды. Халық тығыздығы 154 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Қазақ тілі (кітап)
Қазақ тілі — 2011 жылы Қарағанды қаласы «ҚарМТУ» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Қ. С. Қалыбекова. Беттер саны — 82.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-296-009-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:ҚарМТУ баспасының кітаптары
NGC 3066
NGC 3066 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBb/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1802 жылы 30 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3066 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29059, UGC 5379, MCG 12-10-15, MK 133, ZWG 333.11, IRAS09578+7222, KUG 0957+723, Z 0957.9+7222.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Тұщықұдық ауылдық округі (Атырау облысы)
Тұщықұдық ауылдық округі — Атырау облысы Исатай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тұщықұдық, Айбас, Бегайдар (2007 жылдан бастап Айбас ауылының құрамына енгізілген ), Қызылүй ауылдары кіреді. Орталығы – Тұщықұдық (Чапаев) ауылы.
Сен-Поль-ле-Фруа
Сен-Поль-ле-Фруа (Saint-Paul-le-Froid) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 44,17 км² шамасында.
Тұщықұдық ауылдық округі (Атырау облысы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5017 адамды құрайды.
Сен-Поль-ле-Фруа
Коммунаның INSEE коды — 48174, пошта индексі — 48600.
Тұщықұдық ауылдық округі (Атырау облысы)
Тарихы
Тұщықұдық ауылдық округі тарихы 1801 жылдардан бастау алатын «Бөкей ордасы», 1812 жылдан «Бөкей хандығы», 1845 жылдан хандық билік ыдырап, Ішкі Орда атанған құрылымдардан бастау алады. Бөкей сұлтан Жайықтың батыс беткейіне көшіп шыққанында, алғашқы қоныстанған жері (Бөкей шешесі орны) осы селолық округ аумағы еді.
Сен-Поль-ле-Фруа
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 147 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,33 адам/км².
Тұщықұдық ауылдық округі (Атырау облысы)
Тарихы
1831 ж. Хан жарлығымен 48 ауылдық болыс (84 старшындық) құрылымын құрады. Солардың бірі Нарын құмындағы №6 Тұщықұдық старшындығы деп аталады. Оның алғашқы старшыны болып руы Қосай Адай Айболат Шалқарұлы сайланады. 1845 ж. Астрахан губерниясы құрамында бес қисым, екі округ болған. Бұл басқару кезеңінде Тұщықұдық ауылының бір бөлегі Мақаш Бекмұхамедов басқарған №2 округке, енді бір бөлігі №1 округке бағындырылды. №1 округгі Молдағали Шынтаев басқарған кезде округтің басқару кеңсесі Тұщықұдық ауылдық округі аумағындағы Сартөбе деген мекенге орналасыпты.
Сен-Поль-ле-Фруа
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Тұщықұдық ауылдық округі (Атырау облысы)
Тарихы
1928 ж. жаңа аудандар құрылған кезеңде Айбас, Бабан, Орпа, Дуаберген ауылдық кеңестерімен бірге Тұщықұдық ауылдық кеңесі де Есбол (Индер) ауданы қарамағында болған. КСРО Жоғарғы Кеңесінің 1-шақырылымындағы №1 сессиясының шешімімен 1938 ж. 15 қаңтарында Гурьев облысы құрылғанда Бақсай ауданы құрамында болған Тұщықұдық ауылдық кеңесі 1939 ж. 16 қазанында Новобогат ауданы қайта құрылған кезде осы жаңа ауданның құрамына енді.
Әлеуметтік нысандары
Ауылдық округте 3 мектеп, 1 балабақша, мәдениет үйі, 1 дәрігерлік емхана,2 фельдшерлік пункт, 4 кітапхана, 1 байланыс бөлімшесі, 2 телефон стансасы, аудандық саз және спорт мектептерінің филиалдары т.б. әлеуметтік нысандар халыққа қызмет жасайды. Ауыл мәдениетін өркендетуде Аққыстау халық театры, «Әжелер» ансамблі, «Балдырғандар» балалар оркестрі ұжымдары, көшпелі автоклубтар белсенді қызмет жасауда. Алыс елді мекендердің ішінде Қызылүйде бастауыш мектеп, фельдшерлік пункт, кітапхана мен селолық клуб, Айбаста кітапхана мен медициналық пункт қызмет жасайды. Тұрғылықты халық ауыз сумен қамтылған.
Шаруа қожалықтары мен кәсіпкерлік
Ауылдық округ бойынша 83 шаруа қожалығы мен 342 жеке кәсіпкерлер жұмыс жасайды. Округ бойынша 5805 бас мүйізді ірі қара, 8370 бас қой, 2879 бас ешкі, 5296 бас жылқы, 2349 бас түйе малы бағып күтілуде. Тұщықұдықта 31 дүкен, 2 кафе-бар, 1 тойхана, 1 жанар-жағар май құю бекеті, 1 автокөлік тегершігін жөндеу шеберханасы, 2 шаштараз жұмыс жасайды.
Дереккөздер
Санат:Исатай ауданы ауылдық округтері
Винадио
Винадио (Vinadio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 506 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 40 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 182 км² шамасында. Пошта индексі — 12010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Рус Юрмаш
Рус Юрмаш — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Русско-Юрмаш ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1190 адамды құрады. Пошта индексі — 450521, ОКАТО коды — 80252855000.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Соқыртеке
«Соқыртеке» — ұлттық ойын. Ойын үйде де, далада да ойнала береді. Ойыншылар шеңбер құрып, дөңгелене турады да, ортада көзі байланған бір адамды қалдырады. Соқыр теке — сол. Қалған ойыншылар соқыр текені қолымен түртіп қойып, одан айнала қашып журеді. Ал соқыр теке сол түрткен адамды ұстап алып, тануға тиісті. Егер ол устаган кісіні таныса, оның көзін байлап, соңы соқыр теке жасайды. Өйтпеген жағдайда соқыр теке ойыны apы қарай жалғаса береді.
Чичил (Видин облысы)
Чичил (Чичил) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Кула қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 85 адамды құрайды.
Соқыртеке
Ойынға қатынасушылар жиылып, алқа-қотан тұрғаннан кейін, бір қыздың, не жігіттің көзін байлап, қолына бір метрдей жас шыбық беріп, ортаға шығарады. Ол:
Қараңғыда көзім жоқ, Тиіп кетсе сөзім жоқ. Қайда кеттің қалқа жан, Жетектейтін өзің жоқ. Қолға түскен құтылмас, Қала бермек көзім боп,
— деп таяғын өзі болжаған тықыр, дыбыс естілген жаққа қарай соза береді. Айнала трған ойнаушылар қашып жүріп:
Соқыр — соқырақ, Оң көзіңе топырақ. Топырағын алайын, Тотияйын салайын Саған бір ем табайын,
—деп келіп, «Соқыр текеге» тиіп қашып жүреді. Осылай ойнап жүргенде «соқыр текенің» қолына түскен ойнаушы ұтылады да, екеуі орын ауыстырады.
«Соқыр теке» мен оны түрткілеп қашып жүрушілердің өрісін мөлшерлеп сызып қояды.
Дереккөздер
Энциклопедия “Сен білесің бе ?”
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Шоңөрікті
Шоңөрікті – Күнгей Алатаудың шығыс бөлігіндегі асу.
Географиялық орны
Қазақстан (Алматы облысы) мен Қырғызстан шекарасында.
Жер бедері
Биіктігі 3888 м. Күнгей Алатаудың солтүстік беткейіндегі Шілік өзеннің саласы – Үлкен Өрікті өзенінің аңғарымен жүретін соқпақ жол арқылы оңтүстік беткейіндегі Шоңөрікті өзенінің бастауына асады; одан әрі соқпақ Ыстықкөл жағалауына барады. Асудың батысында Бұрғансу, шығысында Ортаөрікті асулары жатыр.
Емші
Емші, халық емшісі — өзінің табиғи қабілеті мен тәжірибесіне сүйеніп, әр түрлі ауруларды емдеумен айналысатын адам. Қазақ халқы арасында ерте кезде шипагерлік қызмет атқарған адамдарды Е. деп атады. Бұл жұмысты, әдетте, бақсы, балгер, тәуіптер жүзеге асырды. 15 ғ-да өмір сүріп, “Шипагерлік баян” атты еңбек жазған ҙтейбойдақ Тілеуқабылұлы: “Емшіні шипагер деп атаған жөн, шипа жазады, қонады, дариды, айықтырады деген сенімділіктен туады. Жазылсын, қонсын, дару болсын деген ақ тілек. Бұл науқас пендеге қуат беру”, — деп, өз тұжырымын ұсынған. Ол сонымен қатар шипагерлікті дарымдылық және болжамшы деп екіге бөліп, оның 24 түрін атайды. Е-лер науқас адамның ауруының себебін анықтау жолын, емдік дәріні, оны қолдану мезгілін, бақылау уақытын жақсы білген; қ. Халық емшілігі.
Санат:Баламалы медицина
Ивица (Медведица тармағы)
Ивица — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Медведица өзенінің сол жағалауынан 107 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Матақ батыр
Матақ батыр — (шамамен 1750-1839), Қазақ елінің бостандығы үшін күрескен, Абылай ханның мыңбасы, Қарқаралы ауданының әкімі болған. Матақ батыр туралы дерек көзін алғаш ашқан өлкетанушы С. Даулетбаев. Матақ батырдың есімі тарихга Есіл Нұра жорығы деп аталатын (1752) жорық кезінде белгілі болады. Матақ батырдың әкім болғандығын растайтын, оның мөрі басылған құжаттар мұражайда сақтаулы. Матақ батырдың күмбезі Қарағанды-Қарағайлы темір жолының бойында, батыр есімімен аттас өзен жағасында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Андрес Гуардадо
Хосе Андрес Гуардадо Эрнандес (José Andrés Guardado Hernández; 28 қыркүйек 1986 жыл, Гвадалахара) — мексикалық футболшы, Мексика Ұлттық футбол құрамасы мен "Реал Бетис" клубының жартылай қорғаушысы.
Клубтық
"Атлас" клубының түлегі. 2007 жылы Еуропаға келіп, "Депортиво Ла-Корунья" қатарын толықтырды. 2012 жылы тағы бір испандық клуб — "Валенсияға" ауысты. Бір жылдан соң "Байер 04" клубына жалға берілді де, ол жақта негізгі құрамда көп ойнай алмай, 2014 жылы Нидерландының ПСВ клубына жалға ауысты.
Ұлттық құрама
Мексика құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын 2005 жылы Болгарияға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. 2011, 2015 жылдары КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы атанды. 2007 жылы осы турнирдің финалисі атанды. Төрт бірдей әлем чемпионатына қатысқан: 2006, 2010, 2014, 2018.
Халықаралық
Мексика құрамасы
Сілтемелер
Санат:Мексика футболшылары Санат:Мексика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Атлас ФК ойыншылары Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Байер 04 ФК ойыншылары Санат:ПСВ ФК ойыншылары Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары
Когольос-де-Гвадикс
Когольос-де-Гвадикс (Cogollos de Guadix) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Гвадикс ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 716 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 30,2 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 77 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Оржер (Иль және Вилен)
Оржер (Orgères) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,32 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35208, пошта индексі — 35230.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Певцов Михаил Васильевич
Певцов Михаил Васильевич (2.6.1843, Новгород губ. — 10.3.1902, Петербург) — Орталық Азияны зерттеуші, орыс саяхатшысы, генерал-майор. 1876 жылы Шығыс Жоңғарияға, 1876 — 79 жылы Моңғол Алтайы мен Гобиге саяхат жасады. Саяхатшының “Жоңғария саяхатының жол жазбалары”, “Моңғолияға және Ішкі Қытай провинцияларына саяхат жазбалары” деген еңбектерінде бұл аудандардың тұңғыш геогр. сипаттамасы берілді. Орталық Азияны зерттеуге жасақталған бесінші экспедицияны басқарып, 1889 — 90 жылдары Қашқар және Куньлуньға бағыт алды. Экспедиция құрамындағы В.Роборовский, П.Козлов және Т.Богдановичтармен бірге өздері жүріп өткен 10250 км жолды “Шығыс Түркістан мен Тибеттің солтүстік шетінің” картасына түсірді. Певцов серіктерімен бірге Тұрфан қазаншұңқырының батыс бөлігі — Тоқсын ойысын ашты; тау жыныстарының, өсімдіктер мен жануарлардың орасан зор коллекциясын жинады. Жиналған материалдар “М.Певцовтың басқаруымен 1889 — 1890 жылдары атқарылған Тибет экспедициясының еңбектері” деген атпен жарияланды (1 — 3 бөлімдер, СПб., 1892 — 1896). Певцов биіктіктегі бірдей екі жұлдызды бақылау арқылы геогр. ендікті анықтау әдісін ашты, барометрлік нивелирлеу тәсілдерін пайдаланды. Оның есімімен Алтайдағы мұздық аталған.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Санат:Тұлғалар
Хофштеттен-Эльг
250px|thumb|Картада орналасуы Хофштеттен-Эльг (Hofstetten bei Elgg) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Винтертур округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 435 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.85 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 222, пошта индексі — 8354.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
NGC 7578-2
NGC 7578-2 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E1 типті галактика.
Сернанселье (аудан)
Сернанселье (аудан) (Sernancelhe (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сернанселье муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
NGC 7578-2
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 18 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7578-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70934, NGC 7578B, UGC 12478, MCG 3-59-25, HCG 94B, ZWG 454.24, VV 181, ARP 170, HCG 94A.
Сернанселье (аудан)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
NGC 7578-2
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Сернанселье (аудан)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Кукуя (өзен)
Кукуя — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черга №696 өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жаңалық (Шығыс Қазақстан облысы)
Жаңалық (1992 жылға дейін — Кирово) — Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы, Ақжар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақжар ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Тарбағатай ауданы елді мекендері
Қой еті
Қой еті - қой өнімдерінің бірі, бағалы тағамдық шикізат. Қой етінің кұрамындағы белок сиыр етінікімен шамалас, ал майы, әдетте, соңғысыныкінен жоғары болатындықтан, қуатты. Сиыр және шошқа етінікімен салыстырғанда қой етіңдегі холестерин мөлшері 2-2,5 есе аз, ал маңызды калыций, фосфор, мыс, мырыш секілді минералды элементтері, керісінше, көп. Қой еті сапасына қойдың сойылу жасы, жынысы, тұқымы, қондылығы, жегізілген жемшөп түрлері әсер етеді.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Сент-Аман-де-От-Терр
Сент-Аман-де-От-Терр (Saint-Amand-des-Hautes-Terres) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27506, пошта индексі — 27370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 281 адамды құрады. Халық тығыздығы — 94,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Генетикалық өлшем
Генетикалық өлшем бүгінгі күні негізгі өлшем болып есептеледі. Бұл ұғымға хромосоманың мөлшері, саны мен пішіні, көбею және эмбриогенез мерзімі, тіпті күйттеу мінез-құлығының "жүру жолы", еркін шағылысып, өсімтал ұрпақ бере алуы қамтылады. Жалпы алғанда көбеюге байланыстылардың барлығы енеді. Қазіргі түрлер атап айтқанда биологиялық жыныстың оқшаулану арқасында толық жүйеленген бірлік болып есептеледі. Жыныстық оқшаулану тетіктері өте көп. Ата тегі ортақ гүлді өсімдіктердің жақын туыстас түрлерінде тозаңдық түтікте тозаңдардың өну мерзімі ерекше болады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Грамбов (Шверин)
Грамбов (Шверин) (Grambow (bei Schwerin)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 668 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,8 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 032. Муниципалитеттің басшысы — Херберт Пиотровски.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Водгать
Водгать (Язвица) — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Унжа өзенінің оң жағалауынан 1,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Водгать
1726 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1726 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Виллага
Виллага (Villaga) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1859 адамды құрайды. Халық тығыздығы 81 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 36020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Функционалдық бағдарламалау тілі
Функционалдық бағдарламалау тілі (Функциональный язык программирования functional programming language) — декларативті типтегі бағдарламалау тілі.
Функционалдық тілдегі бағдарлама функциялар анықтамаларының жиынтығы түрінде ұсынылады. Ӏс жүзінде барлық функциялар рекурсивті болады. Функционалдық тілдердің өкілдері ретінде ЛИСП және Лого тілдерін атауға болады.
Дереккөздер
Санат:Бағдарламалау тілдері
Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем
Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем — синтаксистік компоненттеріндегі баяндалған оқиға-әрекеттер бір-біріне қарама- қарсы қойылатын құрмалас сөйлем. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемдегі қарсылықты мағына екі түрлі кұбылысты, іс-әрекетті, көріністі салыстыра баяндауға негізделеді. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемнің бір компонентінің баяндауышы болымды, енді бір компонентінің баяндауышы болымсыз тұлғада беріліп, қарама-қайшы мән туғызады. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемдер жасалу жолына бірнеше түрге бөлінеді:
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Frazenn liesrann Satzverknüpfung Compound sentence Samengestelde zin Сложносочинённое предложение Priredje Складносурядне речення
Haro 30
Haro 30 (Mrk 650, IC 3600) — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42161, MCG +5-30-41, CGCG 159-35, NPM1G +27.0371, KUG 1235+274.
Сыртқы сілтемелер
IC 3600 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Тұщықұдық ауылдық округі (Маңғыстау облысы)
Тұщықұдық ауылдық округі — Маңғыстау облысы, Маңғыстау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тұщықұдық, Қияқты ауылдары кіреді. Орталығы – Тұщықұдық ауылы.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы ауылдық округтері
Африка Ұлттары Кубогы 2004 (финал)
2004 жылғы Футболдан Африка чемпионатының (2006 Africa Cup of Nations Final) шешуші ойыны. Тунистің Радес қаласында орын алған ойында Тунис және Марокко футболшылары өзара кездесіп, нәтижесінде Тунис құрамасы 2:1 есебімен жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:Африка Ұлттары Кубогының финалдары Санат:2004 жылғы футбол Санат:Марокко Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Тунис Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Енжарлық
Енжарлық (passivus — әрекетсіз) — адамның белсенділікке қарама-қарсы қасиеттерінің бірі. Енжар адамда әрекетсіздік, немқұрайлылық, ынтасыздық, еріксіздік сияқты және т.б. қасиеттер көрінеді. Енжарлыққа жетелейтін әр түрлі объективті және субъективті себептер болуы мүмкін. Ондай себептердің мәнін игеріп енжарлықты жеңуге болады. Мұндай мәселелермен тәжірибелік психология айналысады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Крутиха (Бащелака тармағы)
Крутиха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бащелак өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Буса
Буса бусава, боко (өз атауы - бусано, бисано) — Бениннің солтүстік-шығысында және Нигерияның солтүстік-батысында (Квара, Сокото штаттары) тұратын халық. Саны шамамен 110 мың адам, Нигерияда 60 000, Бенинде 50 000.
Тілі
Тілі - Нигер-кордофандық отбасының манде тобындағы буса тілі. Диалектлері боко (бу, вава), бокобару (киама, зогбме, зугвея). Жазуы латын әліпбиіне негізделген. Нигериядағы көптеген бусалар хауса тілінде сөйлейді.
Діні
Бусаның көпшілігі жергілікті дәстүрлі нанымдарды сақтайды, аз бөлігі ислам дінін ұстанады.
Кәсібі
Негізгі кәсібі егіншілік (күріш, тары) және мал шаруашылығы. Буса тарихи түрде ауыспалы егін шаруашылығымен айналысқан. Қолөнерден - гүлді әшекейлермен көмкерілген металл зергерлік бұйымдар, қабыршақты жылан түріндегі амулет-кулондар жиі кездеседі. Сондай-ақ олар жылан, қолтырауын терісінен (сөмке, портфель, белдік) және жануарлар терісінен көркем бұйымдар жасап, бедерлі немесе ізі бар ою-өрнектермен безендіреді.
Өмір салты
Неке патрилокальды. Отбасы үлкен, матрилиналдық элементтері бар патрилинейлік туыстық құрылым негізінде қалыптасқан: үлкен ағадан кішіге мұрагерлік, ұл балаларды әкесінің үлкен ағасы тәрбиелейді. Инициациядан кейін бала анасының отбасында тұрады. Бұрын болған, ортақ тотемдік тыйымдармен біріккен ірі отбасылық топтар өздерінің эндогамикалық сипатын жоғалтқан.
Буса қоғамы стратификацияланған: «ақсүйектердің» билеуші ​​табы (уасангари); еркін қарапайым халық (батомба) – егіншілер мен аңшылар, жаяу әскерлер; ұсталардың касталары көзге түседі. Бариба - Бусаның әлеуметтік құрылымына бағынышты позицияны алатын фульбелік малшылар топтары да кіреді. Барибаның саяси формациясы әлсіз орталықтандырылған, оны басқа алты бақталас рудан (оның үшеуі - буса, үшеуі - барба) кезекпен таңдалған көшбасшы басқарады.
Дөңгелек тұрғын үйлері мұсылман халықтарының ықпалымен бірте-бірте төртбұрыштыға ауыстырылады. Олар көбінесе қоршаулармен қоршалған, шағын сирек қоныстарда тұрады.
Дереккөздер
Санат:Бенин халықтары Санат:Нигерия халықтары
Төрешов Орынбек
Төрешов Орынбек (30 Сәуір 1930 жылы туған, Қармақшы кенті) – агроном, ауыл шаруашылығы ғылымының докторы (1965).
Діни география
Діни география –экономикалық географияның салаларының бірі. Ол дүние жүзі халықтарының конфессиальдық құрамын, ұлттық – тілдік, нәсілдік құрамдарын, этнология мен этногеографияның негізгі ұғымдарын қарастырады. Ислам дініне дейін арабтар арасында география ғылымы тек дәстүрлі әрі ежелден келе жатқан мәліметтер және арабтар мен аумағындағы жерлер туралы білімдерімен шектелген. Исламға дейін арабтар география ғылымының кейбір, атап айтқанда жел туралы мәліметтерінен хабардар болған. Олар бұл саладағы білімін құрлық пен теңіз арқылы жасайтын саудаларында пайдаланған. Сонымен қатар жұлдызтану мен планеталар және аспандағы басқа денелердің жылжуы туралы мәліметтерін сапарлары мен ықтималды соғыстар үшін қажет еткен. Әртүрлі салалардағы мәліметтердің қажеттілігі география мен астрономия ғылымдарының маңыздылығын өрістетті.
Төрешов Орынбек
Қысқаша өмірбаяны:
1950 жылы Қазақ ауыл шаруашылығы институтын (ҚазҰАУ) бітірген. 1950 – 1951 жылдары Қармақшы ауданы ауыл шаруашылығы бөлімінде бас агроном. 1951 – 1955 жылдары Қазақ егін шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында аспирант. 1955 – 1959 жылдары осы институтта ғылыми қызметкер. 1959 – 1964 жылдары диссертациялық кеңестің ғалым-хатшысы. 1964 – 1970 жылдары суармалы егіс лабораториясының меңгерушісі. 1970 – 2004 жылдары Қазақстан Республикасы ғылым академиясының В.Г.Вильямс атындағы егіншілік ғылыми-зерттеу институтында бөлім бастығы қызметтерін атқарған.
110-нан астам ғылыми еңбектің авторы, оның ішінде 3 монография бар. Медальдармен марапатталған.
Діни география
Исламның пайда болуының алғашқы онжылдығынан сапарға шығу кеңінен тарала бастады. Бұл сапарға барлық мұсылмандардың діни міндеті болып саналған қажылық пен Алланың үйіне зиярат жасау себепті болды. Сонымен қатар құрлық және теңіз жолдары арқылы жасалған сауда, оның ішінде алыс жерлерде тұратын мұсылмандар арасындағы айырбас, мұсылмандарды география ғылымын меңгеруге жігерлендірді. Сауда географиясының исламдық жерлер шекарасынан асып, Африка мен Солтүстік-Шығыс Еуропа және Оңтүстік-Шығыс Азияға жетті. Осыған орай Ислам сауда арқылы Үнді теңізіне қарай таралды.
Исламның білім алу насихаттары география ғылымының кеңеюіне әсер етті. Исламның ұлық Пайғамбары: "Қытайға дейін сапар шегу қажет болса да, ғылым үйреніңдер,"- деп айтқан болатын. Сол себепті хижраның бірінші ғасырынан бастап, білім іздеп, оны толықтыру мақсатымен жасалған сапарлар көбейді. Мәселен, алыста орналасқан Қытай жерлеріне сапар шеккен Асхад Әл-Хейр Ансари Анласи "Сини" яғни "қытайлық" деген лақабымен белгілі болды. Мұсылмандардың астрономия мен математика салаларындағы білімдері қамари айларын белгілеп, әсіресе рамазан айының басталуымен күнделікті намаздардың уақытын анықтауға көмектесті. Сондай-ақ, Исламдық жерлердегі намаз оқитын адамдар үшін Қыбланың бағыты айқындалды. Мұсылмандар география ғылымын меңгеруге итермелеген келесі бір манызды себеп – Құран Кәрімнің өткендердің мұраларын үйреніп, ақиқатты түсіну үшін сапар шегуге насихаттауы болды
Мансур Аббосидің билігі кезінде география мен астрономия ғылымы санскрит кітабының араб тіліне жасалған бірінші аудармасы мұсылмандар қолына жетті. Сөйтіп мұсылмандарға Үнді астрономиясы мен географиясы туралы маңызды дерек болды. Ирандықтардың мұсылмандардың география ғылымы мен карталар жасауға өз үлестерін қосқандары туралы деректер бар. Германиялық географтар хижраның үшінші ғасырында грекиялық географияның исламдық география ғылымын басып алғаны туралы айтады. Бірақ бұл ғасырдың соңында Шығыс әсіресе Иран географиясы Батыс географиясынан артығырақ әсер етті. Өйткені мұсылман географтарының көбісі ирандықтар болған. Сонымен қатар ирандық салт-дәстүрлер теңіз сапарларына және кеме саяхаттарына байланысты араб тіліндегі еңбектерге үлкен әсер еткен. Мұндай әсерді ирандық теңіз түсініктері мен парсы тіліндегі сөздерден, атап айтқанда порт, капитан, компас деген сөздер білдіреді. Сондай-ақ, бұл терминдер Иранда жол мен мекендерді көрсететін карталардың ежелден бар болуын анықтайды.
Бүгінде әлемде дүниежүзілік діндер деп аталатын үш дін бар, олардың бұлай деп аталатыны бұл діндерді кейде әр түрлі континеттерді мекендейтін көптеген халықтар ұстанады.
Олардың ішінде ең көп тарағанының бірі – христиандық, оны ұстанатындар 1 млрд. адамнан асады. Христиандықтың ықпалы Еуропа, Америка, Австралия елдерінде неғұрлым күшті. Христиан дінін ұстанушылар Азия мен Африкада да бар, мұнда олар еуропалықтардың миссионерлік әрекетімен тараған.
Енді бір дүниежүзілік дін – ислам неғұрлым шоғырланып тараған. Мұсылмандар негізінен Азия мен Африкада (Сауд Арабиясы, Түркия, Иран, Ирак, Ауғанстан, Пәкістан, Бангладеш, Алжир, Марокко, Египет, Индонезия, Үндістан, Малайзия және т.б.). Исламды ұстанушылар Орта Азияда, Қазақстанда, Кавказда, Ресейде, Қытайда, Еуропада тұрады. Дүние жүзінде мұсылмандардың жалпы саны 1,5 млрд. адамға жуық және мұсылман елдерде халықсаны артып келе жатқандықтан тез көбеюде.
Үшінші дүниежүзілік дін – буддизмнің тараған ауданы географиялық жағынан анағұрлым шектеулі. Оны ұстанатындар непалдықтар, бирмалықтар, Үндіқытай, Үндістан, Шри-Ланка, Қытай, Моңғолия елдерінің дінге сенетін тұрғындарының біразы.
Дереккөздер
Санат:География
Петр Михайлович Артемов
Артемов Петр Михайлович (1919 жылы  туған Ресей, Архангельск  облысы  Каргополь ауданы) – Кеңес Одағының Батыры (24.3.1945). 1941 жылы  Одесса жаяу әскер училищесінде оқып жүрген кезінде Қызыл Армия қатарына шақырылды. 1944 жылы  маусымның басында Артемов атқыштар батальоны құрамында Ковель қаласының батысындағы Пародубы станциясы ауданында орналасқан жаудың күшейтілген шебін бұзуға қатысты. Батальонға Батуған Буг өзенінен өтіп, плаңдарм жасауға және оны дивизияның негізгі күші жеткенше ұстап тұру міндеті жүктелді. Бұл тапсырманы Артемов батальоны абыроймен орындап шықты. Жаудың 85 солдаты мен офицері тұқынға алынып, Забережное станциясындағы немістердің негізгі күшін жойған жауынгерлер оны негізгі күш келгенше ұстап тұрды. Осы сұрапыл шайқаста батальон командирі, капитан Артемов ерекше ерлік көрсеткен. Соғыстан кейін полковник Артемов Қызылорда қаласында  еңбек етті.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, I-том
Санат:Тұлғалар Санат:Кеңес Одағының батырлары
Қатаң дауыссыздардың ұяңдануы
Қатаң дауыссыздардың ұяңдануы —белгілі жағдайда қатаң дауыссыздардың ұяңға айналуы. Дыбыс үндестігіне байланысты п, к , қ , дыбыстарының ұяңданып айтылуы қазақ тілінде жиі кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Моро (Орегон)
Моро (Moro) — Орегон штатының Sherman округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 337 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.2 км² шамасында. FIPS коды — 41-50000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Жедел несие
'Жедел несие – бүгінде ең кең таралған несие түрі.
Бұл айлығы тұрақты, бірақ орташа, адам үшін күтпеген шығындарды жабу мен уақытша қаржылық қиындықтан құтылуға қолайлы мүмкіндік. Бұл ақшаны жиһаз, тұрмыстық техника сатып алуға, түрлі мерекелерді өткізуге, демалуға, емделуге жұмсауға болады. Бұл отбасылық бюджеттен ірі көлемді сомманы бірден жұмсаудан сақтайды. Несие арқылы оны айға бөліп қайтаруға болады. Жедел несиенің басты айырмашылығы жылдам әрі оңай рәсімделеді.
Кез-келген адам Казкоммерцбанктің бөлімшелерінің біріне барып, оңталандырылған құжаттар пакетін ұсыну арқылы, кепілсіз, кез-келген мақсатта 70 000 теңгеден 2 000 000 теңге көлемінде 3 жылға дейін, жылдық сыйақы ставкасы 17 пайыздан (жылдық тиімді ставка -23,1 пайыз).
Әлі күнге дейін көпшілік несиені тек бизнес сыныптағы «миллиондармен жұмыс істейтін, қалталылардың» алуға мүмкіндіктері бар деп ойлайды. Қазір кепілсіз, қиындықсыз несие алу үшін 30 000 теңге жалақы алу жеткілікті (22 жастан жоғары болуы тиіс).
Дереккөздер
Санат: Банк Санат: Экономика Санат: Бюджет
Маттео Пессина
Маттео Пессина (Matteo Pessina; 21 сәуір 1997 жыл, Монца) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Монца ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Лечче ФК ойыншылары Санат:Катания ФК ойыншылары Санат:Комо ФК ойыншылары Санат:Аталанта ФК ойыншылары Санат:Специя ФК ойыншылары Санат:Эллас Верона ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Бәйісов үйі
Бәйісов үйі - Абайдың қамқорлығын кеп көрген Бекбай Бәйісұлының (т. ж. б. - 1938) үйі. Ата-анасынан ерте айрылған Бекбайға Абай қол ұшын беріп, аяқтанып кетуіне де қаржылай көмектесіп тұрған. Бекбай кейін Белағашқа қоныс аударып, егіншілікпен айналысқан. Ісі өрге басып, 1870 жылдары Семей қаласынан үй салдырған. Абай Семейге келгенде осы үйге түсіп жүрген. Абай балалары елден даярланып келіп, мешіт, молдасы бар Семейдегі туыс, таныстарына осы үйде Абайға құран оқытып, қырқын берген. Қайтар түнде ауырмай-сырқамай Ақылбай қайтыс болады. Оның сүйегін осы үйден елге аттандырған. Осы үйде 1940 жылы Абай музейі ашылып, 1944 жылға дейін жұмыс істеді. Бүгінде бүл үйдің фотосуреті ғана сақталған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Орамал тастау
Жастардың сүйіп ойнайтын ойындарының бірі — «Орамал тастау». Ол жазда, алаңда, көгалды шөптесін жерде ойналады. Ойнаушылардың саны көп болса, ойын соншалықты қызық болады. Ойнаушылар тең екі топқа бөлінеді де, арасы он адымдай екі сызықтың бойына қарама-қарсы қатарласа тұрады. Жүргізуші қолындағы орамалын бірінші топтың өз жағындағы шеткі ойыншыға береді. Ол өзінің қарсыласының біреуіне тастайды да: «қа» деп дауыстайды. Ол қағып «ғаз», дейді, болмаса «ла» дейді. Сонда «қағаз», «қала», т. б. сөздер шығады. Айтатын сөз екі буыннан ғана тұруы керек, мысалы «са» деп дауыстаса, «са-дақ», «са-қа», «са-бын»-, «са-қал», «са-рын» т. б. сияқты сөздер айтылуы керек.