cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сатан
Сатан — қола дәуірінің қорымы. Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Талды а-нан солт.-батысқа қарай 4 км жерде, Талды өз-нің сол жағалауында. Диам. 12 — 18 м, биікт. 0,5 — 0,9 м3 топырақ оба мен бірнеше қоршаулардан тұрады. 1980 ж. ҚарМУ археол. экспед. (жетек. В.В. Евдокимов) 3 оба мен 3 қоршауды зерттеді. Мүрделер тас жәшіктер мен қарапайым қабірлерге жерленген. Қыш ыдыстар, қола және пасталы моншақтар мен тізбелер, алтындалған сақина сынығы, қола ине, жануарлар тістерінен және ұлы қабыршақтарынан жасалған алқалар, сырғалар, қола пышақ, сүйек жебелер, күрделі шашбау табылған. Қола тізбелер, үшбұрышты оюлы тілікше, жапырақ тәрізді салпыншақтар, тері негізге бекитін пасталы моншақтар сияқты барлығы 28 жеке бөліктен құралған шашбау құнды жәдігерлер қатарына жатады. Мұндағы ең маңызды, бірегей құбылыс — жауынгерлік арба қалдықтары. Ол 1-обаның қабіріне қойылған. Сақталған бөліктерінің ішінде ағаштан жасалған арба қорабының, іш жағынан терімен қапталған дөңгелектердің қалдықтары бар. Қыш ыдыстардың ерекшеліктеріне қарағанда қорымды алакөл мәдениетінің ерте сатысына жатқызуға болады (б.з.б. 16 ғ.).
Жарылқасым Тілеубаев
Жарылқасым Тілеубаев (1917, Шардара ауданы - 1966) - жылқышы. Социалистік Еңбек Ері (1948). Ленин орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Бондаренко атындағы көше (Алматы)
Көшеге 28 гвардияшы-панфиловшылардың бірі, Ұлы Отан соғысы кезінде Мәскеу түбіндегі шайқаста қаза болған, Кеңес Одағының Батыры Яков Александрович Бондаренконың есімі берілген. Бондаренко Яков Александрович (1905-1941) Ростов облысының Поздневка селосында дүниеге келген.
Көше Медеу ауданында батысқа қарай Грибоедов көшесінен басталып, Репин көшесіне дейінгі аралықта жатыр. Қаланың Потанин, Бәйішов, Матросов, Хамиди көшелерін қиып өтеді. Көшенің ұзындығы - 8 5 0 метр.
Ауыздықтау
Ауыздықтау - жылқы жүгендеген кезде оның аузына ауыздық кигізу.
синоним: Өртті ауыздықтау. Яғни, тежеу, тоқтату, тізгіндеу деген мағынаны білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Аваз Отароглы
Аваз Отароглы , Avaz Polvonniyoz (O‘tar) o‘g‘li (1884,Хиуа-15.08.1919,сонда) - өзбек ақыны.
Тәуіп отбасында туған, медреседе оқыған.18 жасыда-ақ Хорезмнің жұрт таныған халық ақыны атағына ие болады. Ол өлеңнің алуан түрі қолданған (рубаи, ғазал, мұхаммас т.б.). Демократ әрі ағартушы Аваз өз өлеңдерінде сатылғыш сот пен алдамшы молдаларды, парақор төрелерді өткір сынға алады, үстем тап өкілдерінен жәбір-жапа шеккен халықтың қайғылы тағдырын толғана жыр етеді ("Халық", "Төрелерге" т.б.). Надандыққа, зараңғылыққа қарсы шығып ("Мектеп" т.б. өледерінде), "Бостадық" деген өлеңінде революцияны жырлайды. Аваз өлеңдері Хиуа өкіметі басшыларының зығырданын қайнатады. 1912 жыл Мұхаммед-Рахим хан Авазға дүре соқтырады. Оны жынданды деп жариялап, қол-аяғын байлатып тастайды. Ақырында Аваз қайыршылықта қайтыс болады.
Дереккөздер
Санат:Өзбек ақындары
Жүніс Жұмабаев
Жұмабаев Жүніс (1914 жылы туған, Қызылорда облысы Тереңөзек аудандыда - 1971, сонда) - ақын. Жұмабаев өлеңді ауызша да, жазып та шығарган. 1963 жылы Қызылорда қаласында өткен ақындардың областық айтысына қатысқан. "Туған жер", "Анама", "Көктем", "Қарақұм суреттері", "Қорға мен сауысқан" өлеңдері "Пернедегі термелер" (1965) жинағында жарияланған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Прокофий Васильевич Какурин
Прокофий Васильевич Какурин (1911, Жамбыл облысы Георгиевка ауданы Георгиевка а. – 1957,Ленгер ауданы) – Социалистік Еңбек Ері (28.3.1948). 1937 – 1939 жылдары «Вольная степь» ұжымшар басқармасының төрағасы, 1939 – 1957 жылдары Ленгер МТС-ның директоры қызметтерін атқарды.
Сілтемелер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Қарасор (көл, Ұзынкөл ауданы)
Қарасор — Обаған алабындағы көл.
Географиялық орны
Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы Ұзынкөл ауылынан шығысқа қарай 11 км жерде, теңіз деңгейінен 214 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Сопақ пішінді көлдің аумағы 6,7 км2, ұзындығы 3,1 км, енді жері 2,4 км, жағалау бойының ұзындығы 9,9 км.
Жағалау сипаты
Жағалауы және су айдынының біршама жерінде қамыс шоғырлары өскен. Алабы шабындық және мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ұзынкөл ауданы көлдері Санат:Обаған су алабы
Әл-Ахқаф сүресі
35 аяттан тұрады. Ислам пайғамбары Мұхаммед Қураиш руына жалғыз Аллаһтан басқа ешкімге табынбауын бұйырды.
Апатқа ұшыраған һуд және талмуд елдері
Сонда олар, апатты, ойпаттарына қарай жайылып, келе жатқан бұлт түрінде көрген сәтте: “Бұл бізге жаңбыр жаудыратын бұлт” деді. (Һұд Ғ.С.): “Жоқ, ол, сендердің асыға тілегендерің; ішінде жан түршігерлік азабы бар бір боран” (деді). (46:24)
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
Иснад
Иснад (إسناد, тірек, шығу тегі) — мухаддистердің арасында хадистің оны жеткізетін ететін адамдарға қатысы, хадистің мәтіні негізделетін риуаятшылар тізбегі. Мысалға Сахих әл-Бұхариде келетін нөмірі 56 хадис: Мұхаммед әл-Бұхари Сүлеймен ибн Харбтан, ол Қатададан, Қатада Әнәс ибн Маликтен, ол Мұхаммед пайғамбардан, пайғамбар айтты: «Иманның дәмін үш қасиеті бар адам сезеді...». Бұл жерде иснад әл-Бұхариден басталып «пайғамбар айтты» сөзіне дейін, ал «Иманның дәмін үш қасиеті бар адам сезеді...» деген сөз хадистің матны басталатын жер.
Сүннеттің сақталуын қамтамасыз ету үшін Ислам ғұламалары хадистердің иснадындағы адамдарды үлкен сөздіктерге («Кутуб әр-риджәл» — «Ер адамдар туралы кітаптар») жинап, хадистердің иснады мен матндарына көп мән берген. Абдуллаһ ибн әл-Мубарак айтқан: Иснад — діннен, егер иснад болмағанда, әркім қалаған затын айтар еді Иснадтағы адамдар арқылы хадистің сахих (сау), хасан (жақсы) немесе даиф (әлсіз) екенін ажыратуға болады.
Тағы қараңыз
Санат:Хадистер
Ерри Мина
Ерри Фернандо Мина Гонсалес (Yerry Fernando Mina González; 23 қыркүйек 1994, Гуачене, Колумбия) — колумбиялық футболшы, Колумбия құрамасы мен "Эвертон" клубының қорғаушысы.
2016 жылы Америка кубогына, 2018 жылы әлем чемиионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Колумбия футболшылары Санат:Америка Кали ФК ойыншылары Санат:Депортиво Пасто ФК ойыншылары Санат:Санта-Фе ФК ойыншылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Эвертон ФК ойыншылары
Пако Алькасер
Франсиско Алькасер Гарсия (исп. Francisco Alcácer García ; 30 тамыз 1993 жылы туылды, Торренте, Валенсия), Пако Алькасер ретінде белгілі (исп. Paco Alcácer ) — испан футболшысы, "Вильярреал" футбол клубының және Испания құрамасының шабуылшысы.
Клубтық мансабы
Пако Алькасер "Валенсия" футбол клубының тәрбиеленушісі, "Лос Че" сатындағы тұнғыш ресми ойынын 11 қараша 2010 жылы Испания Кубогында, «Логроньеске» қарсы өткізді.
"Испания чемпионатында  «Реал Сосьедадқа» қарсы 2012 жылы 14 қаңтарда дебютті ойынын өткізді. «Реал Сосьедадқа» қарсы ойынында 71-ші минутта жарақат алған Софиана Фегулиның орнына алаңға шықты. Ойын 1:0 есебімен Валенсияның жеңілісімен аяқталды.
2012/2013 жылғы маусымда, Примерада ойын тәжірибесін жинау үшін "Хетафе" клубына жалға берілді. Паконың мадридтік командада дебюті "Депортивоға" қарсы өтті, ол сол ойында екінші таймда шығып, 20 минут ойнады. Ойын 1:1 есебімен аяқталды. Примерадағы алғашқы голын 2013 жылы 7 қантарда "Райо Вальекано" клубына қарсы салды,  ал сол ойын 1:3 есебімен аяқталды.
2013/2014 жылғы маусымды Алькасер туған клубында бастады. Пако өзінің бірінші голын, Еуропа Лигасында краснодарлық "Кубаньға" қарсы шығу матчында, салды.
Ендігі маусымның басында шабуылшы алғашқы 5 ойында 4 гол соғып, Испания ұлттық құрамасына шақыруды алды және сол жерде 3 алғашқы ойында 3 гол соқты. 2015 жылы қаңтарда клубпен келісімшартты 2020 жылға дейін созды.
2015/2016 маусымы "Валесния" үшін сәтсіз аяқталды, бірақтан Алькасер елдің чемпионатында 13 гол соқты және 7 голға доп шығаруын бере алды, бірақ, өкінішке орай, Еуро-2016-ға Испания ұлттық құрамасына шақырылмады.
2016 жылы 30 тамызда шабуылшы каталондық "Барселонаға" €30 млн өтті.
"Местальедегі" қайғылы оқиға
2011 жылы 12 тамызда "Валенсия" "Апельсинді Кубокта" (исп. Trofeo Naranja) итальяндық "Ромаға" қарсы ойнады. "Валенсия" ол ойында 3:0 есебімен жеңіп шықты, ал соңғы голды Пако Алькасер соқты. Бірақ, клубтың жеңісі жас футболшы үшін отбасылық қайғыға ауысты: ойында жанкүйер ретінде болған Паконың 44-жасты әкесі өзін жаман сезді, дәрігерлердің барлық жасағанына қарамастан, ол ұстамалы жүрек ауруынан қайтыс болды. Клубтың басқармасы және Паконың әріптестері Пакоға көңілдерін айтып, моральдық тұрғыдан көмек көрсетті.
Ұлттық құрамадағы мансабы
Пако Алькасер Испанияның барлық жастағы жасөсіпірімдік ұлттық құрамасының ойындарына қатыстырылды. Ол үшін ең сәтті ұлттық құрамадағы ойындар 17 жасқа дейінгі құрамада өтті, 13 ойында жас шабуылшы 15 гол соғып, команданың Еуропа чемпионатында күмісті жеңуге үлкен үлес қосты. Дәл осы финалды Еуропа чемпионатынан соң, Пако бірнеше көшбасшы еуропалық клубтарының назарын аударды. 2011 жылы 19 жылға дейінгі жасөспірімдік ұлттық құрамасымен, "Валенсияның" форварды, өз мансабындағы ең үлкен жетістікке тап болды, ол Еуропа Чемпионатын жеңді. Шешуші ойында Алькасер Чехия ұлттық құрамасына қарсы 2 гол соқты және соның біреуі жеңуші гол болып шықты.
Жетістіктері
«Боруссия» (Дортмунд)
Клубтық
10 қыркүйек 2016 жылғы
Ұлттық құрамадағы ойындары
Барлығы: 13 ойындар / 6 гол; 9 жеңіс, 2 тең ойын, 2 жеңіліс.
Жетістіктері
Испания ұлттық құрамасы (17 жасқа дейін)
Сілтемелер
Санат:Испания футболшыларыСанат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Хетафе ФК ойыншылары Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Агейзия
Агейзия (a — жоққа шыгару және geotai — дәм тату) — кейбір адамдардың дәм сезуді жоғалтуы, астың демін ажырата алмауы.
Нүкіс өнер мұражайы
Нүкіс өнер мұражайы — И.В.Савицкий атындағы Мемлекеттік өнер мұражайы (Savitskiy nomidagi Qoraqalpog’iston Respublikasi Davlat San'at Muzeyi) — Қарақалпақстанның Нүкіс қаласында орналасқан. Өзбекстандағы ең ірі мұражайлардың бірі.
Тарихы
Қарақалпақстан Мемлекеттік өнер мұражайы 1966 жылы Мәскеу суретшісі Игорь Витальевич Савицкийдің (1915-1984) бастамасымен құрылған. Қазіргі уақытта бұл төрт мың жылдан астам уақыт бойы хронологиялық қамтылған 100 мыңға жуық сақтау бірлігі бар, Орталық Азия аймағының ең үлкен көркем коллекциясы. Мұражайдың пайда болуы Қарақалпақстан, Хорезм облысы және Түркіменстан аумағында орналасқан ежелгі Хорезм өркениетін қазу және зерттеу арқылы жасаған Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедициясының қызметімен байланысты. Савицкий де осы топтың құрамында жұмыс істеді, ол кейіннен Нүкіс мұражайының директоры болды, өзі басқарған мұражайдың коллекцияларын толықтыра отырып, ол тәуелсіз қазба жұмыстарын жүргізіп халықтық қолданбалы өнерді жинады. Бірнеше таңдаулы жұмыстармен шектелмей, ол көбінесе басқа автордың да мұрасын Қарақалпақстанға алып келді. 1984 жылы Савицкий қайтыс болғаннан кейін директордың орынын оның шәкірті Мариника Бабаназарова (Өзбек КСР Ғылым Академиясының Қарақалпақ филиалының төрағасы Марат Нұрмұхамедовтың қызы) алды. Әкесінің кеңесі бойынша ол коллекцияларды заңдастырумен және есепке алумен айналысты (Савицкий көбінесе мұрагерлерден ақшаны кейінірек төлеуге қолхат беріп, "қарызға" алған болатын). Содан кейін ол мұражай кешенінің ауқымды құрылысын бастады.
Мұражай үшін арнайы жобаланған және салынған алғашқы ғимарат 2003 жылы ашылды, бірақ Өзбекстанның мәдениет Министрлігінің анықтамасына сәйкес оның экспозициялық аудандары аз болды және Савицкий жинаған коллекциялардың 3%-дан аспайтын бөлігін экспонаттауға мүмкіндік береді. Сәл кейінірек 2016 жылы әкімшілік ғимараттың (заманауи қоймасы бар) және екінші көрме ғимаратының құрылысы басталды. Жаңа ғимараттар мұражайдың көрме алаңын едәуір кеңейтеді, сонымен қатар коллекция сақтау орындарын, кітапхана мен асхананы қамтиды. Архитектурасы қоршаған ортаға, Нүкіс орталығындағы үлкен қалалық саябаққа үйлесімді түрде сәйкес келеді.
Мұражай коллекциялары
Савицкий кілемдер, ұлттық киімдер мен зергерлік бұйымдарды, археологиялық қазындылар мен классикалық мүсіндердің гипстен жасалған көшірмелерін, суреттері мен Орта Азия суретшілерінің суреттерін жинақтады. Сонымен қатар, "жергілікті суретшілерді басқа стильдерден шабыттандыру үшін" деген сылтаумен Авангард стилін де жинады. 1932 жылы КСРО билігі «Әдеби және көркемдік ұйымдарды қайта құру туралы» қаулы қабылдады. Жазушылар, суретшілер мен музыканттардың бірлестіктері тарады және жаңа партия саясатына адал болатын суретшілердің жаңа одақтарын құрды. Осы сәттен бастап КСРО үкіметі бейнелеу өнерінің жалғыз жанрын - социалистік реализмді қолдады. Авангард стилінде жұмыс жасаған суретшілер - кубизм, конструктивизм, футуризм және нео-примитивизм -құлдырауға ұшырады. Оларға өз жұмыстарын сатуға немесе көрмеге қоюға тыйым салынды. Суреттер жойылып, суретшілер қайта даярланып, еңбекпен түзеу лагерлеріне жіберілді, тіпті атылды. Бірақ, Игорь Савицкий тыйым салынған 80 мыңнан астам өнер туындыларын сақтай білді және сонымен бірге репрессияға ұшыраған жоқ. Оған Нүкістің астаналардан - Ташкент пен Мәскеуден алшақтығы және оқшаулануы мүмкіндік берді.
1966 жылы ресми түрде ашылған музейде Савицкий жинаған Қарақалпақ этнографиясының: киім-кешек, кілемдер, таңғажайып әдемі әшекейлер, нағыз киіз үй, Хорезм қалашықтарынан көптеген ежелгі заттар бар. Бірақ суретші ретінде Савицкий бәрінен бұрын картиналар жинауға көп көңіл бөлді. Савицкий құтқарған суреттердің ішіндегі ең танымалы және оның ең құнды ашылуларының бірі - суретші Лысенко және оның Бұқа суреті. Бұл суретті Савицкий суретшінің тастап кеткен үйінің шатырынан тапқан. Өкінішке орай, Лысенконың алты туындысы ғана аман қалды. Мұражайда көптеген суретшілердің жұмыстары жинақталған, тіпті олар туралы ешкім естімеген сурет авторлары да бар.
Музейдің әйгілі картиналар коллекциясы үш бөлімнен тұрады:
Мұражай коллекциясында Иван Кудряшов (1896-1972), Василий Лысенко (1903-1970 жж.), Александр Волков (1886-1957), Михаил Курзин (1888-1957), Александр Николаев (1887-1957), Надежда Боровая (Терентьева) (1909-1987), Амшей Нюренберг (1887-1979), Александр Куприн (1880-1960), Александр Иванов (1892-1989), Константинов Федор (1882-1964) сияқты суретшілердің суреттері бар:
Савицкийдің өз туындылары қазір мұражайдың бір залында қойылған. Өзбекстан КСР-не қоныс аударған көптеген басқа суретшілер сияқты, оның да стилі мен түстері уақыт өткен сайын өзгеріп, жаңғыра түсуде.
Дереккөздер
Санат:Өзбекстан мәдениеті Санат:Өзбекстан мұражайлары
Куманите (Габрово облысы)
Куманите (Куманите) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5380. Телефон коды — 06723. ЕКАТТЕ коды — 40587.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Этизм
ЭТИЗМ – этикалық негіздің адам мен қоғам өмірінде атқаратын рөлін асыра көрсететін дүниетанымдық және философиялық қағида. Этизм тұрғысынан алғанда, адам істес болатын барлық мәселелер өз мәніндегі этикалық мәселелер болып табылады. Сондықтан Этизм ерекше теория ретінде емес, дүние қатынастары ретінде қаралады. Этизм көп ретте индустриялық қоғамда сциентизм мен технократизмнің үстемдігіне қайтарылған жауап ретінде пайда болған. Алайда, ол сонымен бірге олардың айқын артықшылықтарын да теріске шығарады. Сондықтан Этизм этикалық редукционизм ретінде көрінеді.
IC 3969
IC 3969 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан C+C+C типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1600532, 3 compact gxys in triangle.
Сыртқы сілтемелер
IC 3969 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Гиббон
thumb|200px|[[Гиббон]]
Гиббондар (маймыл) - ең жылдам сүтқоректілер. Олар басқа адам тәрізді маймылдарға қарағанда кішірек келеді. Олардың аяқ-қолдары жіңішке ұзын және де қолдарымен өте жақсы жылжиды. Олар өмірлерінің көп бөлігін ағаш бастарында бір талдың басынан екіншісіне секірумен өткізеді. Гиббондар өздерінің ән салу қабілеттерімен де белгілі. Әр түрлі тұқымдардың өлеңдері де әр алуан болады. Әлемде гиббондардың 12 тұқымдасы белгілі. Малай аралдар архипелагында, суматра аралдары мен тропикалық және муссон ормандарында өмір сүретін сиамангтар – гиббондардың ішіндегі ең үлкендері.
Макинка ауылдық округі
Макинка ауылдық округі — Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Макинка, Бұланды, Қарағай, Қаратал, Қоғам, Мақпал ауылдары кіреді. Орталығы – Макинка ауылы. Округ құрамында болған Дачи ауылы 2009 жылы таратылған.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы ауылдық округтері
473 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:473 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:473 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Құбайдолла Өтепқалиұлы
Әкесі Дінбаян Өтепқалиұлы бастаған ұлт-азаттық көтеріліске белсене қатынасып, жаурынынан жарақат та алған. Көтерілісте жеңіліп Өтепқали және басқалары Астрахань түрмесіне қамалған кезде патша өкіметінің жазалаушы әскерлері Құбайдолланы інісі Ибрагиммен қоса майданға қара жұмысқа еріксіз әкеткен. Екеуі 1916–1917 жылдары Румыния, Австро-Венгрияға дейін жетіп, қара жұмыста болған. Патша тақтан құлағаннан кейін елге аман-сау оралған.
20-жылдардың соңы мен 30-жылдардың басында Құбайдолла елді ұжымдастыру ісіне белсене араласады. 30-жылдардың басынан бастап, үкіметтің солақай саясатының құрбандығына айналады, қудалауға түсіп, түрмеге жабылады. Құбайдолла бетің бар, жүзің бар демей тіке айтатын, бірбеткей адам болған. Осы мінезімен де ол кейбіреулерге жақпаған болу керек.
Гурьев қаласындағы архив мекемесінде істеп жүрген Құбайдолла 1937 жылдың 21 қазан күні екінші рет ұсталып, түрмеге қамалады. Оған басқаның еңбегін қанаған кулак, Кеңес өкіметіне колхоздастыруға қарсы үгіт-насихат жүргізді, жергілікті халық арасында Тухачевский бандасын және басқа да националфашистерді мадақтап үгіт жүргізді деген неше түрлі жалған айыптар тағылады. Ішкі істер халық комиссариаты Батыс Қазақстан облыстық басқармасының Айрықша үштігі 1937 жылғы 22 қарашада Құбайдолла Исатаевқа және басқа да 7 адамға РКФСР Қылмыстық істер кодексінің 58-бабының 10–11 тармақтары негізінде ату жазасына үкім шығарады. Гурьев қаласындағы түрмеде бұл үкім 1937 жылдың 28 қарашасы күні орындалады.
Тек осы уақиғадан 27 жыл өткен соң 1964 жылы 20 қазан күні Гурьев облыстық сот төралқасы кезінде жазықсыз жазаланған Құбайдолла Өтепқалиұлы Исатаевтың ісін қайта қарап, оны толықтай, ақтады.
NGC 3350
NGC 3350 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 10 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3350 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32035, ZWG 155.2, ZWG 154.44, NPM1G +30.0198.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Ночето
Ночето (Noceto) — Италиядағы қала, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 300 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 134 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 79 км² шамасында. Пошта индексі — 43015.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Бофети
Бофети (Bofete) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Бауру мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ботукату экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 605 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 653,36 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1921 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Виша
Виша — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ока (старица) өзенінің сол жағалауынан 152 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Муром қаласынан Клязьма және Тёша өзендерін қоспағанда, Горбатов қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Озерная (Пиковка тармағы)
Озёрная — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пиковка (Үлкен Пиковка) өзенінің сол жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сулица (Куйбышев тармағы)
Сулица — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куйбышев суқоймасының (Свияж шығанағы) оң жағалауынан 5,9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 47 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Белоглинка (Батыс Қазақстан облысы)
Белоглинка — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданы, Шалғай ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2011 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Перемётное ауылынан солтүстікке қарай 35 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 390 адам (188 ер адам және 202 әйел адам) болса, 2009 жылы 11 адамды (6 ер адам және 5 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданының таратылған елді мекендері
Ундоша
Ундоша (Ундуша) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Поч-көлі көл - Поча-өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 96 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Термоли
Термоли (Termoli) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 32331 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 585 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 55 км² шамасында. Пошта индексі — 86039.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Basso, San Timoteo.
Казьба
Казьба (Куйсак) — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Зингейка өзенінің оң жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Күңгірт дельфин
Дереккөздер
Санат:Дельфиндер
Казьба
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Жаңа абдуллино
Жаңа абдуллино — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Кара-Якуп ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 99 адамды құрады. Пошта индексі — 452160, ОКАТО коды — 80257845004.
Эдервилль (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 920 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.4 км² шамасында. FIPS коды — 21-00298.
Жаңа абдуллино
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Эдервилль (Кентукки)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Руйвуш
Руйвуш (Ruivos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-да-Барка муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 261 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,65 км² шамасында. Халық тығыздығы — 158,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Тирнау (Штирия)
Тирнау (Штирия) (Tyrnau (Steiermark)) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Грац округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 156 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 19.97 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GU, ресми идентификациялық коды — 6 06 50.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Роберт фан Астен (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Радонның денсаулыққа әсері
Радон – асыл газдардың ішіндегі ең ауыр элемент. Оның атомдық нөмірі 86-ға тең. Радоның ядросы тұрақсыз болады. Ол иондық сәулеленудің бір түрі болатын альфа бөлшектерді шығарып, кенеттен ыдырап кетеді. Радон гранит секілді түзіліп, жер бетіне баяу шығады. Радон барлық асыл газдар сияқты жеке атомдардан тұратындықтан, ағаш, пластмасса, бояу, бетонды блоктар және сылақ секілді материалдардан жеңіл өтеді. Сондықтан радонның үйдің ішіне енуінің алдын алу өте қиын. Радонның өкпеге енуі үй тұрғындары үшін өте қауіпті. Өйткені радонның құрамындағы альфа бөлшектер ДНҚ жасушаларын зақымдап, мутация тудыруы мүмкін. Бұның барлығы қатерлі ісік ауруының туындауына әкеледі.
Көкшетау сыртқы округі
200px|right Көкшетау сыртқы округы - Ресей империясының 1822 жылы 22 шілдедегі “Сібір қазақтары туралы Жарғысы” бойынша 1824 жылы 29 сəуірде құрылған. Округті аға сұлтан басқарды. Алғашқы аға сұлтаны болып Уәлиханұлы Ғұбайдолла (Абайділдә), қазылары атығай руынан Зілғара Байтоқаұлы және керей руынан Мүсет Жәнібекұлы сайланды. 1857 жылы Көкшетау сыртқы округында 16 болыс (майлыбалта атығай, атығай бағыш, құдайберді атығай, құрсары керей, туадан керей, балтыкөш керей, есенбақты керей, уақ керей, есенәлі керей, жаулыбай қарауыл, уақ, самай керей, қанжығалы, құлтай қыпшақ, күрлеуіт қыпшақ, бай қырғыз), 144 ауыл, 8778 үй болды. Патша үкіметінің 1868 жылы 21 қазандағы Орал, Торғай, [[Ақмола және Cемей облыстарын басқару туралы уақытша ереже|“Орал, Торғай, Ақмола және Cемей облыстарын басқару туралы уақытша ережесіне”]] сәйкес ''Көкшетау сыртқы округы' уезд болып, Ақмола облысының құрамына енді. ''
Болыстары
Орталық мемлекеттік мұрағат материалдарында Көкшетау округіндегі қазақ болыстарының орналасу тізімі құрылған 1820-шы жылдары төмендегідей болған:
1844 жылғы жүргізілген санақ бойынша
Александр Александрович Пресняков
Александр Александрович Пресняков (10.10.1921 жылы туған, Ресей, Астрахан қ.) – техника ғылымының докторы (1961), профессор (1963). Мәскеу алтын және түсті металдар институтын бітірген (1945).
Көкшетау сыртқы округі
Дереккөздер
Санат:Мемлекеттік құрылымдар Санат:Көкшетау облысы
Александр Александрович Пресняков
Марапаттар
КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1970).
Альмедина
Альмедина (Almedina) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Монтьель ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 692 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 106 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Кирторф
Кирторф (Kirtorf) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Фогельсберг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 79,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 5 35 010. Қаланың басшысы — Ульрих Кюнц.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Густерат
Густерат (Gusterath) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Трир-Саарбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1907 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 35 037. Муниципалитеттің басшысы — др. Гюнтер Шерер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Атырау (футбол клубы)
Атырау Футбол Клубы (Атырау ФК) — Қазақстан Премьер Лигасында өнер көрсететін Атырау қаласының кәсіби футбол клубы. Формасының түсі - ақшыл жасыл. Атырау қаласының "Мұнайшы" стадионы клубтың базасы боп саналады.
2009 жылғы Қазақстан Кубогының иегері. Қазақстан чемпионатында екі рет күміс жүлдегер атанды: 2001, 2003. Осы титулдары УЕФА Еуропа Лигасына қатысуға мүмкіндік берді, алайда, үш рет қатысып, үшеуінде де алғашқы ойындардан өте алмады.
Қазіргі құрам
2019/2020
Сілтемелер
Атырау ФК Санат:Атырау облысы спорты Санат:Атырау ФК
Адам өмірінің негізгі кезеңдері
thumb|Мектепке дейінгі сәбилік кезең Өсу және даму - әрбір жеке ағзаға тән қасиеттердің бірі. Өсу мен даму кезінде ұлпалар мен мүшелерде сандық және сапалық күрделі өзгерістер байқалады. Адам ағзасының өсуі мен дамуында негізінен 2 кезеңді ажыратады. Бірінші ұрықтық даму (эмбриональдық). Бұл ағзаның ұрықтанған жұмыртқа жасушасынан бастап, туғанға дейінгі уақытты қамтиды. Ұрықтық даму анасының ішінде, яғни жатырда өтеді. Екіншісі - туғаннан бастап, өз тіршілігін жойғанға (өлгенге) дейінгі кезең. Әрбір ағзаның жеке дамуын ғылыми тілде онтогенез (ontos — жекелей, genes - шығу тегі) дейді. Адамның туғаннан кейінгі жеке дамуында бірнеше кезеңдерді ажыратады. thumb|Жасөспірімдік кезеңдегі балалар Ақыр соӊында адам өз өмірімен қош айтысып, о дүниге аттанады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Ніл қолтырауыны
Ніл қолтырауыны
Ніл қолтырауыны (лат. Crocodylus niloticus) - нағыз қолтырауындар тобына жататын бауырымен жорғалаушы. Африкада мекендейтін үш түрлі қолтырауынның ең ірісі және дүние жүзі бойынша ірілігі жағынан екінші қолтырауын болып табылады.
Сипаты
Оның денесінің орташа ұзындығы 6-7 метр. Ніл қолтырауыны балықтармен, судағы омыртқасыз жануарлармен, құстармен және сүтқоректілермен қоректенеді. Ол көбіне судағы өлекселермен қоректенетіндіктен, санитарлық қызмет атқарады. Ніл қолтырауыны 50-85 жылдай тіршілік етеді.
Таралуы
Солтүстік бөлігінен басқа бүкіл Африка жерінде, Мадагаскар, Комор және Сейшель аралдарында мекендейді. Ежелгі кездерде Египет және Палестина жерлерінде мекендеген. Оңтүстік-батыс Азияда Ніл қолтырауыны жақын уақытта ғана жойылды. Бұл қолтырауынның түрін Африка құрлығының мына елдерінде тіркелген: Ангола, Бенин, Ботсвана, Бурунди, Камерун, Орталық Африка Республикасы, Чад, Конго, Египет, Эфиопия,Экваторлық Гвинея, Габон, Гамбия, Гана, Гвинея, Кот-д'Ивуар, Кения, Либерия, Мадагаскар, Малави, Мали, Мозамбик, Мавритания, Намибия, Нигер, Нигерия, Руанда, Сенегал, Сьерра-Леоне,Сомали, Судан, Свазиленд, Танзания, Того, Уганда, Заир, Замбия, Зимбабве.
Көбеюі және дамуы
Ніл қолтырауындары көбеюге тек 8-12 жастарында ғана қабілетті болады. Көбею кезінде ұрғашы қолтырауын жағалауға шығып, ін қазып орта есеппен 40 жұмыртқа салып, көміп тастайды. 80-90 күн бойы іннен алыс кетпей, бақылап жүреді. Жұмыртқадан шығу барысында кішкентай қолтырауындар дыбыс шығарады, бұл дыбыстар ұррғашыға сигнал ретінде келеді. Ұрғашы келіп, оларды құмның арасынан босатып шығарады. Дүниеге келер кезде қолтырауындардың тұмсығы тығыздау қатты болып келеді. Бұл оларға жұмыртқадан босап шығуға көмектеседі. Қолтырауындар өзара жұмыртқа ішінде болған кезден бастап өзара қатынаста болады. Олар шығаратын дыбыстар басқа да жұмыртқа ішінен қолтырауындардың шығуына және аналарына сигнал ретінде келетінін француз ғалымдары тәжірибе жүзінде дәлелдеді. Ол тәжірибе жайлы Current Biology журналында жазылған. Жаңа туылған қолтырауынның ұзындығы 28 см болады. Ұрғашы оларды аузына салып (бір салғанда саны 20 шақты қолтырауын), алдын ала дайындалған көлшікке алып барады. 6-8 аптаға дейін ұрғашының бақылауында болады. Бастапқы кезде жәндіктермен, кейін балық және құрбақалармен қоректенеді. 10 жас шамасында ұзындықтары 2,5 метрге жетіп, ірі қорек көздерін іздей бастайды.
Ғылыми классификациясы
Әлемі: Жануарлар Типі: Хордалылар Класы: Бауырымен жорғалаушылар Тұқымдас: Қолтырауын Түрі: Ніл қолтырауыны
Дереккөз
Биология. Современная иллюстрированная энциклопедия.» Гл. ред. А. П. Горкин; М.: Росмэн, 2006.
1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Жазғы Олимпиада ойындары 1924 (1924 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 1924; ресми атауы — VІII Олимпиада ойындары) — қазіргі заманғы сегізінші жазғы Олимпиада ойындары. VIII жазғы олимпиада ойындары 1924 жылы жылғы мамырдің 4-і мен шілденің 27-і Франция астанасы Париж қаласында аралығында өткізілді.
Қатысушы мемлекеттер
thumb|center|500px|Олимпиада ойындарына қатысқан мемлекеттер. Көк түспен - алдыңғы Олимпиадаларға қатысқан мемлекеттер, жасыл түспен - алғаш рет қатысып тұрған мемлекеттер көрсетілген. Сары нүктемен Париж қаласы көрсетілген.
Медальдар санағы
Санат:1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары Санат:Франциядағы спорт
Велла
250px|thumb|Картада орналасуы Велла (Vella GR) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Сурсельва округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 461 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.42 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3605, пошта индексі — 7144.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Етістік негізді зат есім
Етістік негізді зат есім— етістіктен жасалған зат есім. Мысалы: сырмақ, бөгесін, бөгет, бөгеуіл, тасқын, боран.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Жандарбеков атындағы көше (Алматы)
Жандарбеков атындағы көше. Көшеге қазақтың талантты режиссері, әнші, Қазақ КСР халық әртісі, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Құрманбек Жандарбековтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 02.07.1975 №256 шешімі) берілген. Жандарбеков Құрманбек (1905-1973) Түркістан облысының Сайрам ауданындағы Теспе ауылында дүниеге келген.
Көше солтүстіктен оңтүстікке қарай Төле би көшесінен басталып, Жароков көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Жамбыл және Шевченко көшелерінің арасында сквер бар. Бостандық және Алмалы аудандарын қиып өтеді. Бұрынғы атауы - 10-шы көше. Кешенін ұзындығы - 3200 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Бенгалдықтар
Бенгалдықтар — Бангладештің және Үндістандағы Батыс Бенгалия мен Трипура штаттарының негізгі халқын құрайтын әлемдегі ең көп таралған халықтардың бірі. Олар Гангтың төменгі ағысының алабында және Ганг пен Брахмапутраның атырауларында мекендейді. Саны 250 миллионнан астам адам (2009 ж.), Бангладеште - 140 млн. (2005), Үндістанда - 90 млн. (негізінен елдің солтүстік-шығысында), сонымен қатар Бутанда, Непалда, Пәкістанда, Мьянмада, Сингапурда, Ұлыбританияда, АҚШ-та және т.б. басқа елдерде тұрады.
Тілі
Бенгал тілі немесе Бангла тілі - қазіргі Бангладеш пен Үндістанның Батыс Бенгалия, Трипура және оңтүстік Ассам штаттарын қамтитын Бенгал аймағының ана тілі. Ол бенгал жазуымен жазылған. Хинди, урду және ағылшын тілдері де кеңінен таралған. Екі әдеби тіл бар: классикалық (батыс диалектісі негізінде) және ауызекі тіл (Калькутта және қазіргі батыс диалектілері негізінде). Бангладеш Дакка диалектісіне негізделген бенгал тілінің ерекше түрін жасайды. нобай|солға|200px|Бенгал мектеп оқушылары.
Тарихы
Бенгалдардың ата-бабалары Үндістанға ежелгі уақытта аймақтардың солтүстік-батысынан басып кірген үнді-арий тайпалары. Мұнда олар жергілікті халықпен ішінара араласты. Мемлекеттің неғұрлым ежелгі халқы дравидтер немесе мунда халықтары болса керек. Содан кейін Бенгал әр түрлі мемлекеттердің құрамында болды: Магадха, Гупта (6 ғ.), Гауд (7 ғ.), Харша, Пал әулеті (9 ғ.), Сен әулеті (12 ғ.), Дели сұлтандығы (13 ғ. бастап), Моғол әулеті (1576 жылдан). 16 ғасырда Еуропалық отарлаушылар пайда болады, алдымен португалдар, содан кейін ағылшындар мен француздар.
Жергілікті халық бас көтергенімен, бірақ нәтиже болмады. Одан әрі бұл аумақтарды 17-ғасырда ағылшындар отарлап алып, онда сауда бағыты дами бастады. Содан кейін бенгалдықтар мен британдық күштер арасында көптеген әскери қақтығыстар болды. Қақтығыстар британдықтардың жеңісімен аяқталды, өйткені олар қарулану жағынан жергілікті тұрғындардан басым еді. 1947 жылы Бенгалия екі бөлікке бөлініп, Үндістан мен Пәкістанға қосылды. Кейін Шығыс Бенгалия Шығыс Пәкістан деп аталды, содан кейін бұл аумақта Бангладеш Республикасы құрылды.
Кәсібі
нобай|оңға|250px|Бангладештегі егін жинауға дайындық. Бенгалдар кедей, экономикалық жағынан артта қалған аймақта тұрады. Негізгі саласы – ауыл шаруашылығы. Мал шаруашылығы нашар дамымаған. Түрлі сортты күріш жыл бойы өсіріледі. Сонымен қатар қант қамысы, бұршақ, жүгері, бидай, маталар өндіру үшін зығыр және джут өсіріледі. Шай плантациялары бар.
Өмір салты
Бенгалдардың 80%-ы ауыл тұрғындары. Олар өзендердің бойында (елдің оңтүстігінде) орналасқан шағын елді мекендерде тұрады. Солтүстік облыстар су тасқынынан жиі зардап шегеді, сондықтан олар жолдың маңында қоныстанады. Мұндай ауылдар үйінді топырақтармен қорғалған. нобай|оңға|200px|Керамика сатушы нобай|оңға|200px|Бенгалдық жұп Ауылдық жерлерде ата-аналар, олардың үйленген балалары ұрпақтарымен бір шаңырақ астында өмір сүріп, бөлінбейтін отбасы дәстүрі сақталды. Отбасының басшысы болып әкесі табылады. Ол ақшаны, мүлікті басқарады, жұмысты тағайындайды. Әйелі үй шаруасын басқарады, келіндері мен қыздарының арасындағы істерді бөледі.
Неке көбінесе ата-ананың келісімі бойынша жасалады. Бірақ жастар келіспесе, неке болмауы мүмкін. Бенгалдар көбіне ерте үйленеді, өйткені кәмелеттік жасқа толған қыздарды әйелдікке алмайтын әдет-ғұрып бар. Айырбастау деп аталатын неке жасалады, бір отбасынан шыққан жас жігіт басқа отбасынан шыққан қызға үйленеді, содан кейін екіншінің ұлдары біріншісінің қыздарына үйленеді. Қиын экономикалық жағдайға қарамастан, бенгалдықтардың білім деңгейі айтарлықтай жоғары. Ірі қалаларда халық тез еуропалануда. Ерлі-зайыптылардың екеуі де өнеркәсіптік кәсіпорындарда жұмыс істейді, пәтерде тұрады. Үйленгеннен кейін балалары бөлек тұра бастайды.
Бенгалдар арасында әлі де кастаға бөліну сақталған. Оларды сословие деп атауға болады. 4 негізгі кастаға (варналар) бөлінеді:
Сонымен қатар, «қол тигізбейтіндер» деп аталатын тағы бір топ бар. Бұл ұрлық пен қайыршылықпен айналысатын қаңғыбастар. Үнділердің нанымдары бойынша, бұндай өмір келесі өмірде жоғары каста алуға мүмкіндік береді.
Салт-дәстүрлері
Өмірдің барлық қиындықтарына қарамастан, бенгал халқы жайдары және мейірімді, олар жұмысқа және бір-біріне құрметпен қарайды және олардың ұлттық мерекелері ауқымы мен сұлулығымен таң қалдырады.
Діни нанымдар бенгалдардың мінез-құлқы мен өмір салтына әсер етеді. Оларда қол алысу әдеті жоқ. Үнділер бір-бірінің алдына алақандарын қайырып, иіліп сәлемдеседі. Бейтаныс адамға тиіп кету, жанасу жаман әдет болып саналады. Дін әйелдердің денесін түгелдей дерлік жабатын киіммен киінуді міндеттейді. Олар ішін, иықтарды, аяқтарды жалаңаштамауы керек, шашты жабу керек. Кедейлер кең банан жапырақтарын бір уақытта үстел мен табақ ретінде пайдаланады, тамақты оларға тікелей салады. Қонақтарға барған кезде үй иесінің аспаздық шеберлігін мадақтау әдеттегідей. Сізге гүлдер, шағын кәдесый, кітап сыйлау керек. Бұл үй иелерінің қуанышы мен құрметін тудырады. Алкогольді сусындар, ақша беру қабылданбайды, қорлау болып саналады.
Киімдері
нобай|оңға|200px|Дәстүрлі киімдегі бенгал күйеу жігіт. Бенгал әйелдерінің ұлттық көйлегі – сари (бенгалша шари), ұзындығы 5,5 метр, селдір кездемеден істелген кең кофтамен, белдемшемен киілетін, тігілмеген мата бөлігі. Моғолдар тұсында мұсылмандық киімдер Үндістан түбегінің аумағына енген болатын, солардың бірі Шалвар Камиз. Бұл ыңғайлылығының арқасында соңғы кезде көбірек сұранысқа ие болған әйелдер киімі. Шалвар камиз – шалвардан (олар кең де, тар, ұзын да болуы мүмкін), көйлектен (камиз) және шарфты шәліден (унна, дупатта) тұрады. Бірақ, әсіресе салтанатты жағдайларда бенгал әйелдері ленга чоли киюді жөн көреді. Ленга чоли көптеген нұсқаларда болуы мүмкін, бірақ бұл костюмнің ажырамас бөлігі - белдемше (ленга), блузка (моделіне байланысты қысқа немесе ұзын болуы мүмкін чоли) және жамылғы.
Қазіргі ерлердің ұлттық киімдері де танымалдығы жағынан еуропалық киімдерден кем түспейді. Ең қарапайымы - лунги әмбебап үй киімі, ол «ерлер юбкасы». Ең көп тарағаны Пенджаби - кең шалбармен (пижама), немесе шарфпен (дупатта) толықтырылған ұзын көйлек. Ауылдар мен ғибадатханаларда дхоти киген ерлерді кездестіруге болады - тігілмеген материалдан жасалған, сариға ұқсас «белдемше» түрі.
Тағамдары
Бенгал тәттілері әртүрлі мерекелер мен діни мерекелерде маңызды тағам болып табылады. Олармен бірге мерекелік дастарханды безендіріп, көптеп пісіріледі.
Музыкасы
Сахналық өнер жоғары дамыған – музыка, би, халық театры (қуыршақ, Джатра лирикалық драмасы), сонымен қатар кәсіби кинематография, кескіндеме өнері, би, драма т.б. Фольклорлық жанрлардың ішінде: бхатиали - қайықшылардың әндері, сариган - қайық жарыстарының әндері (Батыс Бенгалия мен Бангладештің өзен бөлігінде кең таралған), Солтүстік-батыста бхавая - арбашылардың әндері танымал. Ішекті (тобор) және соқпалы аспаптардың сүйемелдеуімен (гайен) басқаратын топ орындайтын гатха балладалары мазмұны жағынан алуан түрлі. Джатра музыкалық-театрлық дәстүрі кеңінен танымал. Сюжеттер «Махабхарата» және «Рамаяна» (бенгал тіліне аударылған) мотивтеріне негізделген, спектакльдер халық әуендері негізіндегі әнмен сүйемелденеді. Әйелдердің рөлдерін әдетте ер адамдар ойнайды. Бенгалдардың қамыстан жасалған қуыршақ театры да ерекше.
Дереккөздер
Санат:Үндістан этникалық топтары Санат:Бангладеш халықтары Санат:Пәкістан халықтары
Варлаам Александрович Аванесов
Аванесов Варлаам Александрович (1884-16.03.1930) - совет мемлекет қайраткері.
Батыс Арменияда Карск облысында кедей шаруа отбасында туған.
1903 жылдан РСДЖП мүшесі, меньшевик;
1914 жылдан большевик. Солтүстік Кавказда 1905-07 жылдардағы революцияға белсене қатысты.
1907-13 ж. Швецарияда тұрды. Цюрих университетінің медициналық факультетін бітірді. Давоста РСДЖП біріккен тобының секретары болды.
1917-19 ж. БОАК Президиумының мүшесі әрі секретары,
1918 жылдан Ұлт істері халкомының Армения жөніндегі комиссары,
1925 ж. Халық ш. Жоғары Советі Президиумының мүшесі болды.
Үлгі ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1875 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы ауылдық округтері
Приск Панийский
Приск Панийский - шыққан тегі бойынша гре, V ғасырдың бірінші ширегінде Франкиядағы Паний қаласында туған, 472 жылы қайтыс болған. Паннониядағы Аттила сарайына барған византиялықтардың елшілігінің қатарында болған. Саяхаттан өн бойында және византиялықтардың ғұн әміршісінің ордасында болған күндері туралы мұқият жазба түсіріп отырған, бұл жазбалар оның бізге жеткен атақты шығармасы болады. Приск Панийский өзінің Аттила ордасына барған саяхатын, онымен кездесуін, ғұндардың тұрмысын, әдет - ғұрпын жан - жақты суреттейді, тұтқындағылардың әңгімелерін жеткізеді. Еңбегі : "Historia Byzantina fragmenta" деп аталады.
Дереккөздер
Қ 18 Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық (толықтырылған 2 - басылым). - Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010. - 786 б. ISBN 9965 - 26 - 175 - X
Көкшетау филармониясы
200px|right|thumb|Cимфониялық оркестр Көкшетау филармониясы, Ақмола облыстық филармониясы – 1965 жылы Көкшетау облыстық филармониясы болып құрылған. 1999 жылы 27 тамызда Ақмола облыстық филармониясы болып аталды.
Филармония құрамында кіші симфониялық оркестр (көркемдік жетекшісі В.М. Кулинич, құрамы – 29 адам), қазақ ұлт аспаптар оркестрі (көркемдік жетекшісі және дирижер Т.Базаров, құрамы – 34 адам), сондай-ақ “Айнакөл” ансамблі, “Приз” және “Панорама” эстрада ансамблі, орыс халық аспаптар ансамблі, музыкалық лекторий жұмыс істейді. Филармонияда Қазақстанның еңбек сіңірген артистері Ш.Дүкенбаева, Б.Мәкенова, Е.Біржанов, т.б. өнер көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Көкшетау
Фульвио Колловати
Фульвио Колловати (Fulvio Collovati; 9 мамыр 1957 жыл, Теор, Удине) — италиялық футболшы, қорғаушы. 1982 жылғы әлем чемпионы.
Карьерасы
"Милан" клубының түлегі. 1976-82 жылдары "Милан" сапында 158 рет Италия А сериясында алаңға шықты.
1982 жылғы әлем чемпионатынан соң "Интернационалеге" ауысты. Кейін "Удинезе", "Фиорентина", "Рома", "Дженоа" клубтарында доп тепті.
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 1979 жылы 24 ақпанда Нидерланд құрамасына қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. 1980 жылы Еуропа чемпионатына, 1982, 1986 жылдары әлем чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Удинезе ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары Санат:Дженоа ФК ойыншылары