cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кастаньоле-Монферрато
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santi Anna e Gioacchino.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Кастрело-дель-Валье
Кастрело-дель-Валье (Castrelo del Valle) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Верин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1199 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 122,05 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Хелена Вурник
Хелена Вурник нее Коттлер (1882-1962) — Аустрия-Мажарстан империясында дүниеге келген словениялық суретші, Кооперативті бизнес банкінің қасбетіндегі және оның интерьеріндегі сәндік картиналарымен танымал.
Өмірбаяны
Ол Венада Пошта бөлімшесінің заңгері Мориц Котлердің әкесі мен Польшадан келген анасы Брониславаның отбасында дүниеге келген. Ол алдымен «Графикалық оқыту және ғылыми-зерттеу институтында», содан кейін «Әйелдер мен қыздарға арналған көркемсурет мектебінде» білім алып, Вена өнер және қолөнер мектебін бітірген.
Жұмыстары
1910 жылы оқудан кейін ол Италияның Модена маңында бес ай бойы өнер оқуына стипендияны жеңіп алды. Ол Венаға оралғаннан кейін Италияда салған картиналарын сатты және арт-студияны жалға алды. 1913 жылы ол болашақ күйеуі Иван Вурникпен үйінде биолог Франк Мегушарға саламандр салып жатқанда кездесті. Ол «Illustrirtes Wiener Extrablatt» газетінің иллюстраторы ретінде жұмысын тастап, Иван Вурникпен бірге жұмыс істеу үшін алдымен Триестке, содан кейін Люблянаға, соңында Радовляцаға көшті.
Сілтемелер
Санат:Австрия-Мажарстан суретшілері Санат:Словения әйел суретшілері Санат:Югославия суретшілері
Эбзеев, Борис
thumb|Борис Эбзеев Эбзеев, Борис Cафарович, (1950 ж. ақпанның 25-і) - Қарашай-Шеркеш Республикасының президенті. Қырғызстандағы Джанги - жер деген жерінде дүниеге келген. Ұлты - қарашай.
Қарашай қаласындағы №3 мектебін бітірген. 1972 жылы Саратов қаласындағы заң университетін бітірген. Заңгер. 1991 - 2008 жылдарында Ресей Конституцилық сотында жұмыс істеген. 2008 жылынан бастап Қарашай-Шеркеш республикасының президенті болып істейді.
Санат:Қарашай-Шеркеш республикасының президенттері
Жазатайым жағдайлардан сақтандыру
Жазатайым жағдайлардан сақтандыру - сақтандырылушының жазатайым уақиғалар салдарынан денсаулығы мен өмірінен айырылғанда сақтандыру төлемін төлеу талаптары көзделетін жеке басты сақтандыру түрлерінің жиынтығы. Әрекет етуге қабілетті жеке тұлғалар, сондай-ақ жеке тұлғаның пайдасына сақтандыру шартын жасасу кезінде заңи тұлғалар сақтанушылар ретінде әрекетеді. Сақтандыру объектісі — сақтандырылушы тұлғанын мүліктік мүдделері, мұндай мүдделер оның жазатайым уақиға салдарнан денсаулығынан айырылуына немесе қайтыс болуына байланысты табысы төмендеуінен және қосымша шығын жұмсауынан туындайды. Сақтандыру іс жүзінде барлық азаматтарға арналған жалпы ережелер және халықтың жекелеген топтарынын (әскери қызметшілердін, балалардың, жолаушылардың, т.б.) ерекшеліктері ескерілетін арнаулы ережелер негізінде жүргізіледі.
Таунсэнд (Массачусетс)
Таунсэнд (Townsend) — Массачусетс штатының Миддлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 8 926 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 85.8 км² шамасында. FIPS коды — 25-70360.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Тайвань ұлттық университеті
Тарихы
Ұлттық Тайвань Университетінің ізашары 1928 жылы жапондықтармен құрылған Тохоку Императорлық Университеті (Тайбэй жапон атауы) болды.
Екінші Дүниежүзілік соғыстан кейін, Қытай республикасының үкіметі университеттің жұмысын жаңартты, 1945 жылдың 15 қарашасында университеттің атауын Тайвань Ұлттық университеті деп өзгертті.
Университет түлектерінің арасында химия бойынша 1986 жылғы Нобель сыйлығы ның лауреат ы Ма Юаньчжэ және барлық үш демократиялық жолмен Тайвань президентіне сайланған — Ли Дэнхуэй, Чэнь Шуйбянь және Ма Инцзю да бар.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Вегберг
Вегберг (Wegberg) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Хайнсберг ауданының құрамына енеді.
Спорт лотореялары
Спорт лотореялары, спортқа қызығушылық түрліше спорт лотореясының әлемде пайда болуына әкеледі. Қазақстанда "Спортлото" спорттық сандық лоторея көбірек кең тарады. Оның алғашқы тиражы 1970 жылы қазанда ойналды. Бұл лотореяның ұраны: "Сіз де ұтасыз - спорт та ұтады". Карточкаларды сатудан түскен қаражаттың жартысы ұтыстарды төлеуге, екінші жартысы - спорттық, құрылыстарға жұмсалды.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Вегберг
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 40 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Бөріжар зираты
Бөріжар  – көне зират. Түркістан облысы Арыс өзенінің сол жағалауында. Ол түрлі кезеңдерге жататын жүздеген обалардан тұрады.
1949, 1951 жылдары Оңтүстік Қазақстан археологиялық  экспедициясы (жетекшісі А.Н. Бернштам), 1966 — 1970 жылдары  Оңтүстік  Қазақстан кешенді археологиялық  экспедициясы (жетекшісі Б. Нұрмұханбетов) зерттеген. Мұндағы катакомбалық жерлеу әдісі Орта Азия мен Қазақстанның оңтүстік аудандарындағы отырықшылық мәдениеті ескерткіштерінде (Сырдың ортаңғы ағысындағы Жамантоғай, Ақтөбе, Шаушыққұмның 1, 2 ғасырларға жататын обалары) көп кездеседі. Обалардың (қорымдардың) үстіндегі үйінділерінің аумағы 3х3,5 м, кейде 5х18 м-ге дейін жетеді. Мұндай үйінділердің астындағы қабірлерде мүрделерді төбесі пахса домбаздарынан күмбездеп салынған науыстарға (тасқабір) жерлеу әдістері қолданылған. Науыстардың өлшемдері әр түрлі (2х3, 3х3, 2,5х3, 3,5х3 м), қабырғаларының қалыңдығы 0,4 — 0,5 м, толық сақталған бөлігінің биіктігі 1,5 м. Науыстың еденіне жұмыр тастар, кейбіреуіне құмыралардың сынықтары төселіп, 1-ден 8-ге дейін мәйіттер қойылған, кірер аузы пахса домбаздарымен бекітілген. Мәйіттердің жанынан әр түрлі құмыралар, пышақтар, қанжарлар, жебенің үш қанатты ұштары, белбеудің күмістен жасалған тоғалары мен жапсырмалары, сырғалар мен моншақтар табылды. Зираттың бұл тобы орта ғасырлар кезеңіне (6 — 8 ғасырлар) жатады.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы Санат:Археология
Вексель беруші
Вексель беруші - вексель берген (қолын қойған) заңды немесе жеке тұлға.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Тоқаш Бокин
1918 жылы наурызда облыстық Төңкерістық комитеттің мүшесі болып сайланды, Жетісу облысындағы орыс-қазақ қарым-қатынастарын реттеу жөніндегі комиссариат комиссарының орынбасары болды. Ауыл және селолық кеңестерді құруға қатысты. 1918 жылғы сөуір-мамыр айларында Верныйдағы Кеңес өкіметіне қарсы болған бүлікті басуға қатынасты. 1918 жылдың қыркүйегінде саяси күрестің құрбаны болды.
Дереккөздер
Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері Санат:Алматы облысы тұлғалары Санат:Қазақстан революционерлері
Жаһанша Досмұхамедов көшесі (Астана)
Бұрынғы атауы Литейный көшесі. Жаһанша Досмұхамедұлы көшесі Ақжол көшесінен басталып, Жетіген көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 1501 м.
Жаһанша Досмұхамедұлы (1886-1932) - Алаш қозғалысының қайраткері, заңгер. Ресейдегі Ақпан төңкерісінен (1917 жыл, ақпан) кейін болған қоғамдық-саяси өзгерістер кезінде облыстық жалпы-қазақ сиездерін өткізуге белсене араласты. Орал облысы қазақ комитетінің төрағасы болды. 1917 жылы мамырла Мәскеуде өткен Бүкілресейлік мұсылмандар сиезіне қатысып, Бүкілресейлік мұсылмандар кеңесі төрағасының орынбасары болып сайланды. Уақытша үкіметтің құрылтай жиналысы туралы заң жобасын дайындайтын мемлекеттік кеңестің мүшесі болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Шағырай Мырзагелдіұлы
Шағырай Мырзагелдіұлы (шамамен 1780, қазіргі Қызылорда облысы “Қарақ” өңірі — 1848/50, Қуаңдария өзені маңы) — батыр, би. Кіші жүз әлім тайпасының қарасақал руынан шыққан. Қол бастаған батырлығымен қатар, елдің бірлігін сақтаған әділетті би болған. Шағырайдың ерліктері мен билігі ауызша, жазбаша деректерде, Жанқожа батыр туралы архив құжаттарында, Төремұрат жыраудың жырында, ақын Бегежан Наурызбайұлының “Тоғанас батыр” (1992), Ә.Оспановтың “Жанқожа батыр” (1993), Н.Мұсабаев пен ауылы Мұсабаеваның “Ортаймаған қазаны — қасиетті Қазалы” (1998) кітаптарында көрініс тапқан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Б. з. д. 107 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 107 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Компьютер платформасы
Есептеу платформасы  термині түрлі абстракция деңгейлеріне, соның ішінде белгілі бір аппараттық сәулетке сілтеме жасай алады. Операциялық жүйе (ОЖ) және ортаның орындау кітапханалары. Жалпы алғанда, онда компьютер бағдарламалары орындалуы мүмкін сахна деп айтуға болады,.
Платформаны бір мезгілде қосымшаларды әзірлеудің шектеу процесі ретінде деп қарастыруға болады, ол әр түрлі платформаларда мүмкіндіктері және шектеулері әр түрлі береді, сондай-ақ дамыту жәрдемдесу процесіне, сонымен бірге, олар төмен деңгейі жағынан дайын қамтамасыз етілген. Мысалы, ОС жабдықтағы базалық айырмашылықтарды абстрактылайтын және әмбебап командасын сақтау үшін файл немесе желісіне қол жеткізуді қамтамасыз ететін платформа болуы мүмкін.
Компоненттері
Платформалар да қамтуы мүмкін: Кейбір сәулеттің бірнеше қабаттары бар, әр қабаты платформа ретінде жұмыс істеу үшін оларға қолданылады. Жалпы, тек компоненті болуы тиіс бейімделген қабаттың бірден. Мысалы, java-бағдарлама болуы тиіс жазылған пайдалану үшін виртуалды машина java (jvm) және онымен байланысты кітапхана Платформа ретінде, бірақ бейімделген болуға тиіс іске қосу үшін Windows, Linux немесе Mac OS платформалары. Алайда, jvm, қабаты астында қосымшаның тиіс салынып, әрбір ОС.
Ұялы
нобай|267x267 нүкте|[[Android|Андроид, танымал мобильді операциялық жүйесі]]
Жабдықтар үлгілері
Шамамен, неғұрлым кең таралған - азырақ кең тараған түрлеріне қарай:
Бағдарламалық қамтамасыз ету мысалдары
1 Windows 7 20.04%
4 Андроид 4.0 12.59%
5 Windows 10 8.52%
7 MacOS 4.19%
8 iOS 8 3.76%
9 Windows XP 2.36%
10 Линукс 1.76%
Бірінші тараптық бағдарлама
Бірінші тараптық бағдарламалық қамтамасыз ету деп қарастырылады, егер ол жеткізуші платформасында шыққан болса. Басқа да жеткізушілердің бағдарламалық қамтамасыз етуі үшінші тараптық болады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бағдарламалық жасақтама
Болатшы
Болатшы, Буладжи, Поладчи (т.-ө.ж.б.) – Шағатай ұлысының әмірі. Атасы Өртөбеден қалған Маңлай-Сүбе деп аталатын жерде билік етті. Маңлай-Сүбе Шығыс Түркістанды, Ыстықкөлдің Оңтүстік, Ферғананы алып жатты. Ордасы Ақсу қаласында болды. Оның тікелей араласуымен Моңғолстан
NGC 3795
NGC 3795 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3795 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36192, UGC 6629, MCG 10-17-38, ZWG 292.17, IRAS11373+5853.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Харловая
Харловая — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Косминское көлі- Косминская Виска өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ференц Бене
Ференц Бене (Bene Ferenc; 14 желтоқсан 1944, Балатонуйлак — 27 ақпан 2006, Будапешт) — мажарстандық футболшы, шабуылшы, 1964 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Мажарстан футболшылары Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Мажарстан футбол жаттықтырушылары Санат:Уйпешт ФК ойыншылары Санат:Уйпешт ФК жаттықтырушылары Санат:Кечкемет ФК ойыншылары Санат:1964 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Мажарстан Олимпиада чемпиондары
Пунчак-Джая
350px|нобай|оңға|Пунчак-Джая тауы Пунчак-Джая тауын кейде Карстенз немесе Карстенс пирамидасы деп те атайды. Пунчак-Джая Индонезиядаеы ең биік тау болып саналады. Бұл тау Индонезиядағы Папуа таулы провинциясының орталық батысындағы Судирман тау тізбектерінде орналасқан. Оның биіктігі 4884 м-ді құрайды.
Пунчак-Джая Жаңа Гвинея аралының батыс бөлігіндегі Папуа провинциясында орналасқан. Ол Индонезиядағы ең биік тау болып саналады. Жаңа Гвинея тропикалық аралында 5000 м-ден астам биіктікте бой көтерген. Пунчак-Джая - Анд таулары мен Гималай тауларының арасындағы ең биік шың. Бул шың Индонезияда көбіне Пунчак-Джая, ал альпинистер арасында Карстенз пирамидасы деген атпен белгілі.
Пунчак-Джая тауына алғаш рет 1962 жылы австриялық альпинист Генрих Харрер басшылық еткен топ шыққан болатын. Джаяның солтүстік беткейі алып мұздықты қоршап түратын 10000-нан астам Пунчак «шың немесе тау» және Джая «жеңіс немесе жарқын» деген мағынаны білдіреді.
1623 жылы голланд зерттеушісі Ян Карстенз аталған тау басындағы мұздықтарды байқаған болатын. Сол уақыттан бастап ол «Карстенз пирамидасы» деген атқа ие болды.
Дереккөз
1. Алматы: “Аруна” баспасы. 208 бет. Сер.:“1100 қызықты дерек”.
Нығмет Тінәліұлы Сауранбаев
thumb|Сауранбаев Нығмет Тінәліұлы Нығмет Тінәліұлы Сауранбаев (5 мамыр 1910, Жамбыл облысы, Қордай ауданы, Шарбақты- 17 қараша 1958, Алматы) - Қазақ тілі білімінің негізін салушылардың бірі, түркітанушы, филология ғылымының докторы (1943), профессор (1944), Қазақстан Ғылым Академиясының академигі (1946), Қазақстанға еңбегі сіңген ғылым қайраткері (1945).
IC 4480
IC 4480 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Нығмет Тінәліұлы Сауранбаев
Ғылыми еңбектері
Негізгі ғылыми-зерттеу еңбектері қазақ тілінің тарихы мен синтаксисіне, әдеби тіл тарихы, түркітану, диалектология, орфография, жазу, емле, сөздік түзу мәселелеріне арналған. Морфология саласында ол қазақ тіліндегі етістік категориясының жасалу тәсілдері мен тарихи даму жолдары, көсемше тұлғалары, олардың мағыналары, синтаксистік қызметі жайында және қазақ тілі грамматикасының, оның ішінде морфологиясы, орфографиясы мен алфавиті жайында ғылыми еңбектер жариялады..
IC 4480
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52394, MCG 3-37-34, ZWG 104.63.
Нығмет Тінәліұлы Сауранбаев
Ғылыми еңбектері
«Құрмалас сөйлем», «Қазақ тілінің грамматикасы», «Синтаксис», «Қазақ тілінің синтаксис мәселелері», «Жай сөйлемдердің байланысу амалдары», «Қазақ тіліндегі құрмалас сөйлемдер жүйесі», «Жанама толықтауыш пен пысықтауыш мүшелері» деген еңбектерінде құрмалас сөйлемдердің қалыптасу жолдарын басқа да түркі тілдеріндегі құрмалас сөйлемдердің даму жүйесімен, сондай-ақ тарихи жазба ескерткіштер мәтінімен салыстыра зерттеді. «Қазақ әдеби тілінің тарихы», «Қазақ әдеби тілінің дамуындағы Абайдың рөлі», «Қа-зақ әдеби тілінің тарихын зерттеу туралы» атты мақалалары әдеби тіл туралы алғашқы ғылыми тұжырымның бастауы болды. Сауранбаев Қазақстанның әр аймақтарына тұңғыш рет диалектологиялық экспедициялар ұйымдастырды, ғылыми еңбектері қазақ диалектологиясы пәнінің қалыптасуына игі ықпал етті.
IC 4480
Сыртқы сілтемелер
IC 4480 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Нығмет Тінәліұлы Сауранбаев
Ғылыми еңбектері
Ол «Орысша-қазақша» сөздіктің жалпы редакциясын басқарған. Ғалымның «Қазақ тілі: лексика, фонетика, морфология, синтаксис» оқулығы білім беру саласьшда үлкен сұраныска ие болды. 1954 жылы Шығысты зерттеушілердің бүкіл дүниежүзілік XXIII конгресіне Кеңес делегациясының құрамында қатысып баяндама жасаған. Сондай-ақ Иран, Ирак, Англия, Үндістан елдерінде өткен халықаралық конференциялар мен кездесулерге қатысқан.
Н. Сауранбаев 1950 жылдардан бастап қазақ тілінің тарихы мен диалектологиясы туралы мәселелермен шұғылданды. Әдеби тілдің тарихы жөнінде еңбек жазып, артына елеулі із қалдырды:
Марапаттары
Нығмет Сауранбаевтың ғылыми жұмыстарын, ұйымдастырушылық қабілетін және қоғамдық еңбектерін жоғары бағаланып:
Дереккөздер
Санат:5 мамырда туғандар Санат:1910 жылы туғандар Санат:Қордай ауданында туғандар Санат:17 қарашада қайтыс болғандар Санат:1900 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Түркітанушылар Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан филологтары Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақ тілін зерттеушілер Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Тіл, әдебиет және тарих институтының профессорлары Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Асқар (Башқұртстан)
Асқар (Асқар, Аскарово) - Ресей Федерациясында, Башқұртстанда орналасқан елді мекен. Әбзәліл ауданының орталығы.
Дереккөздер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жоғарғы Джинал
Верхний Джинал (кабар-черк.   Джэналкъыщхьэ) — Кабардино-балкария мен Ставропольдық жағалардың шекараларында, Орталық Кавказдың тау жоталарындағы тау.
География
Сарышұнақтар мен ісбеске толы бұталар бұл аймақта кеңінен таралған. Таудың абсолют биіктігі теңіз деңгейінен 1542 метрді құрайды. Салыстырмалы шама шамамен 400 метрді құрайды. Таудың батыс баурайларында өркештер деңгейі төмендейді. Солтүстік-шығыстау етегінде Псыншоко өзенінің бір бөлігі орналасқан.
Тау бөктерінде, Джинальский жоталарында әртүрлі үңгірлер орналасқан. Тау бөктері субальпілік өсімдіктермен қамтылған. Шыңда метеорологиялық станция орналасқан.
Маршруттар
Тау шыңында Кисловодску апаратын туристік маршрут өткізіледі.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша таулы шыңдар
Миллениум
Мыңжылдық (милле́нниум) — Уақытты санайтын бірлік, 1000 жылға тең.
Жыл санау
1000 жылдық мерзіммен есептелетін уақыт бөлігі. 1582 жылы, кейінірек көптеген ел қабылдаған Григориан күнтізбесі енгізілді. Бұл күнтізбеде б.з.д. (Христосқа дейін) дәуірден б.з. (ол туылғаннан кейін) дәуірге өткен кездегі ең алғашқы жыл саналмайды. Осылайша бірінші мыңжылдық 1-1000 кезеңді қамтыса, екінші мыңжылдық 1001-2000 жылды қамтыған. Алайда көптеген халықтар 2000 жылы 21 ғасырдың басталуын тойлаған, ал үшінші мыңжылдық 2001 жылы 1 қаңтарда басталған.
Реттік санау
Әдетте санау тәсілі жылдардың өту ретімен қолданылады: Мысалы, б.з. 1-ші жылы немесе Генрих патшаның биліктегі отқаныңа он жыл.Бұл реттік нөмірлеу.Бұл мыңжылдық және жүзжылдықта кездестіреміз, мысалға, 1-ші мыңжылдық немесе XX ғасыр, ал кейбір кезде онжылдықтарда кездестіреміз,мысалға, XXI ғасырдың 1-ші онжылдығы.
Мөлшерлік
Қазіргі кезде көптеген адамдар жеке санауды санмен көрсетуде,мысалы, 1999 немесе 2000 жыл.Христос өлгеннен кейін 1999 жыл санауды,қазір мүлде қолданбайды. Бұл ғылымның дамуының әсерінен болды,мысалы,астрономиялық жыл санау Соның әсерінен атты күнтүзбе атаулары өзгерді,мысалы,«1980-ші жылдар» деп белгілі бір онжылдық атауға қолайлы.Бірақ, «1600-лар» онжылдық емес, жүзжылдық деген мағына береді.
Диапазондар
Келесі диапазонға мөлшерлік санау жыл санау қолданған дұрысырақ::
Мыңжылдықты тойлау пікір-талас
Батыста белгіленген күнтүзбеге (григориан кунтүзбесі)сәйкес, санау 1-ден басталады. Осыған сәкес әр мыңжылдың артында үш нөлдік сандармен аяқталатын. Таким образом, каждый период в 1000 лет завершается годом с тремя нулями, например, первая тысяча лет содержит и 1000-й год. Бірақ, бұған қатысты екі көзқарас бар.Однако существуют две точки зрения о том, каким должно быть тысячелетие на практике, которая опирается на официальные операции в календаре и в котором содержится призыв к другим понятиям, которые привлекают популярные настроения. Көптеген мемлекеттер заңнамалық тұрғыдан ISO 8601 қабылдап, 0-ден басталатын астрономиялық күнтүзбелік санауды қолданды.Бұл күнтүзбені қолджану кезінде x000 басталып x999 аяқталады.Бұндай ретті жыл санауда үшінші мыңжылдық 1999 жылы 31 желтоқсанда аяқталумен - 2000 жылдың 1 қаңтарында басталды. Соңғы жылдары жаңа мыңжылдықты 2000 жыл тойлайды, яғни осы жылдан бастап жаңа мыңжылдықтың басы ретінде түсінігі. Онжылдық, жүзжылдық және мыңжылдық аралықтары туралы пікір - талас тарихи қалыптасқан дүние.Бұл мәселе мыңжылдықты реттік санау тәсілінің, мөлшерлік жыл санауының өзгешелігінде,мысалы, «үш мың»,«үшінші мың жылдық». Бірінші конвенция ағылшын тектес мемлекеттерге тән санау,ал соңғысы басқа мемлекеттерге, мысалға, Швеция корольдігінде.(«tvåtusentalet»).
Сілтемелер
Санат:Уақытты санау бірлігі * Санат:Жылнама
Сивас
Сивас (көне атауы Себастия, Кападокия Севастиясы, Диосполис, Кабира; Sivas Sebastia, Sebastea, Sebasteia, Σεβάστεια, Սեբաստիա) – Түркиядағы қала және аудан. Сивас илінің әкімшілік орталығы. 1071 жылғы Манзакерт шайқасына дейін Византия провинциясы Малая Арменияның орталығы болған. 1071 жылы түрік селжұқтарының, 1408 жылы Осман түріктерінің қоластына өтеді. Осман империясының үстемдігіне қарамастан, қала тұрғындарының көп бөлігін армян ұлты құраған. Қала төңірегінде мешіттер мен армян монастырлары орналасқан. Сурб Нашан атты монастырда көне армян жазбаларының қоймасы сақталған. Себастия мен Малая Армения тұрғындары 1895 жылы Гамад қиян-кескі ұрысына, 1915-1923 жылдар аралығында үлкен армян зұлматына душар болып, нәтижесінде қаладағы армян тұрғындары толығымен жойылып, мектептер, үйлер мен шіркеулер қиратылады.
Санат:Түркия қалалары
Хапкын-Соим
Хапкын-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хар-Юган өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Хайуанаттардағы сәулелену ауруы
Жеңіл дәрежедегі сәуле ауруы жалпы жағдайдың уақытша нашарлауымен, кейде жемнен бас тартудан, лейкоциттер санының шамалы азайуымен сипатталады. 150 -200 рад доза сәуле алған кезде дамиды. Орташа дәрежедегі сәуле 200- 400 рад сәуле алған кезде хайуанаттарда байқалады. Бүл жағдайда жағдайдың нашарлауы, уақытша жемнен бас тарту, іш өту, дененің қызынуы, 5-8 жасар қойларда жүнің түсуі байқалады. Лейкоциттер санының 50%-ті, ал лимфатциттердің 75%-ке азаяды. Айтарлықтай ушығу болмай және тиісті емдеген жағдайда мал сауығады, кей жағдайларда шетінейді. Ауыр дәрежедегі сәуле ауруы 400-600 рад сәуле алған кезде байқалады. Ол қатты нашарлағанда, дененің температурасы кө-терілгенде, кілегейлі қабықтарымен терідегі қан айналымындағы лейкоциттер, эритроциттер, тромбоциттер санының күрт төмендеуінен пайда болады. Малдың іші өтеді, қаны қоюланады, дененің салмағы азайады. Емдеусіз малдың 60%-ке жуығы шетінейді. Емдеу кезінде үзақ уақыт бойында мал өте баяу сауығады. Өте ауыр дәрежедегі сәуле ауруы 600-750 рад сәуле алған көзде байқалады. Ол мұндай жағдайда жылдам, ауыр өтеді хайуанаттар 10-15 күнде шетінейді, ал өте үлкен доза алғанда одан тезірек шетінейді.
Организмдегі сәулелену жалғасатын болса, қалпына келу процесі өтеді. Осыған байланысты бір әсер тудыратын сәулеленудің жиынтық дозасы сәулелену жалғасқан кезде бір рет сәулеге үшырағаннан гөрі жоғарырақ болады.
Бета-бөлшектерінің сыртқы әсері тері үлпаларында «бета-күйікті» тудырады. Адамдардың мойнының, белінің, басының төңірегі, ал малдардың арқасы, яғни радиоактивті шаң түрып қалған жерлерде күйік пайда болады. Сонымен қатар шөппен қоректенетін малдарда шөп жеген уақытында бета-сәулелену нәтижесінде беттерінің радиациялық зақымдануы жиі байқалады. Адам мен малдың радиациялық заттармен ішкі зақымдануы организмге ең алдымен олардың тамақпен бірге өтуінен болады. Радиациялық заттардың біршама бөлігі ас қорыту жолына түскен кезде сорылады, ал қалған бөлігі шекке өтіп организмнен бөлінеді. Сөйтіп кілегөйлі қабықты зақымдай отыра, ас қорыту органдарының жүмысын тұрақсыздандырады.
Сорылған радиоактивті өнімдер организмге өте ретсіз таралады. Олар әсіресе қалғанша безде жинақталады (басқа үлпалармен салыстырғанда 1000 — 10000 есе артық). Өте үлкен дозалармен сәулеге ұшыраған кезде органдар бөлінеді немесе оларда ісік пайда болады (қалқанша без) иә болмаса жүмысы айтарлықтай бүзылады (бауыр).
Қалқанша және сүт бездерінде, мысалы, йод изотоптары, сүйектерде, стронций, барий, цирконий изотоптары, бауырда цезий, прометий изотоптары жинақталады церий, рутөний, рубидий, изотоптары организмде бүкіл үлпалар бойынша бір қалыпты орналасады. Суға түскен ядролық бөліністің жас өнімдерін оның мекендеушілері жүтады олар қай организмде болмасын әр түрлі таралады. Егер, мысалы, барлық организмдерде жиынтық радиоактивтілікті 100% деп алсақ, оның көлемінің 65% ішкі органдарда, 10,5 желбезекте, 19% жүзу жарқағында, 3% бұлшық етте және 2,5% сүйекте кездеседі.
Жер аудару
Қылмыстық жазаға тартудың бір түрі; бас бостандығынан айырылған адамды белгілі бір жерлерде өмір сүруге тыйым сала отырып, тұрғылықты жерінен аластау түрінен тұрады. Жер аудару 5 жылдан аспауы қажет.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Биологиялық ғылыми қоғамдар
Биологиялық ғылыми қоғамдар, биология ғылымының жеке салалары бойынша ғылыми-зерттеу жұмысын жүргізетін ғалымдардың қоғамдық ерікті бірлестіктері. Биологиялық ғылыми қоғамдардың негізгі міндеттері: әрбір мамандық бойынша жүргізілетін зерттеулерді үйлестіріп отыру, ақпарат алмасу, мамандардың білімін жетілдіру, ғылыми еңбектерді жарыққа шығару, ғылыми зерттеулер нәтижесі мен жаңалықтарды өндіріске енгізуге көмектесу, конференция, симпозиумдар өткізу, шет ел ғалымдарымен әріптестік байланыс жасау.
Қазіргі уақытта Қазақстанда мынадай биологиялық ғылыми қоғамдар бар: 1)Ботаникалық қоғам 1948 ж. Бүкілодақтық ботаникалық қоғамның құрамында Қазақ бөлімшесі болып құрылды. 2)Генетиктер мен селекционерлер қоғамы 1967 ж. Бүкілодақтық генетиктер және селекционерлер қоғамының Қазақ бөлімшесі болып құрылған. Осы уақытқа дейін қоғам 7 съезд өткізді. Қоғам мүшелерінің саны — 500 (президенті — Қазақстан Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі М.Шығаева). 3)Зоологиялық қоғам 1993 ж. Қазақстан және Орта Азия зоология қоғамы болып құрылды. Қоғамды 11 мүшесі бар төралқа басқарады. Мұнда зоология және паразитология секциялары бар. Осы қоғамның жанынан “Selevіnіa” ғылыми журналы шығады. Қоғам мүшелерінің саны — 150 (президенті — биология ғылымдарының докторы, Қазақстан мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Ф. Ковшарь).
4)Топырақтанушылар қоғамы 1954 ж. Бүкілодақтық топырақтанушылар қоғамының Қазақ бөлімшесі болып құрылған.
5)Физиологтар қоғамы 1938 ж. Бүкілодақтық физиология қоғамының Қазақ бөлімшесі болып құрылған.
Дереккөздер
Санат:Ғылыми қоғамдар Санат:Биология
КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы 2019
КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы 2019 — КОНКАКАФ Чемпиондар лигасының 11-ші, КОКНКАКАФ Чемпиондар Кубогының 54-ші маусымы, Мексиканың "Монтеррей" клубы жеңімпаз атанды.
1/8 финал
Матчтар 19-21 және 26-28 ақпан күндері ойналды.
1/4 финал
Матчтар 5-6 және 12-14 наурыз күндері ойналды.
Финал
23 сәуір - 1 мамыр күндері ойналды
Сілтемелер
Санат:КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасы Санат:2019 жылғы футбол
Макаренко атындағы көше (Алматы)
right|180px Макаренко атындағы көше - Көшеге ұлы педагог, жазушы Антон Семенович Макаренконың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 24.02.1954 #5 шешімі) берілді. Макаренко Антон Семенович (1888-1939) Суминск облысында дүниеге келген. Ол - «Педагогическая поэма», «Флаги на башнях», «Марш 30 года», Книга для родителей» шығармаларының авторы.
Орналасқан жер
Көше Жетісу ауданында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Балықтардың қыстақ іздеу миграциясы
thumb|right|300px|[[Балықтар миграциясы]] Қыстақ іздеу миграциясы. Балықтардың көпшілік түрлері, қысқа таман су температурасы төмендей бастаған кезде, активтілігі бәсеңдейді, тіпті қалғьйі, шала ұйқыға кетеді. Бұл кезде өздерінің жайылып жүрген жерлерінен қыстап шығуға ынғайлы ықтасын жерге жиналып, шұңқырлау жерін таңдап алып, соған қыстап шығады. Мысалы, сазан, тыран балық Еділ, Жайық, Кура т. б. ірі өзендердің сағасына келіп, көп мөлшерде шұңқырларға жиналып ұйқыға кетеді. Бекіре балықтарының Жайық өзенінің шұңқырларында қыстап шығатыны ертеден белгілі. Балықтардың ұзақ ұйқыға кетуіне мәжбүр ететін физикалык әсер, яғни су температурасының төмендеуі. Ұйқыға кеткен балықтар судың түбіндегі шұңқырларға жиналып, қозғалмай жатып қысты басынан өткізеді. Бұл кезде көптеген балыктардың денесінің сыртын қалың қабатты шырын қаптап қалады да, оларды төменгі температураның зиянды әрекетінен корғап, бөліп тұрады. Ұйқыда жатқан балықтардың организміндегі зат алмасу процесі өте баяулап кетеді. Кейбір балықтар, мысалы табан балық су түбіндегі балшықты қазып, соның ішіне еніп, қыстап шығады. Бұлардың аман қыстап шығуы, төменгі температурада балшық мұз болғанымен балықтың денесіндегі шырынының мұз болмауына, қатып калмауына байланысты. Ол балықтардың денесін мұз қоршап тұрса да. қатпай температурасы —0,2—0,3° болатындығы анықталған. сондықтан оның беті катып қалады да суы салқын, қыстап шығуға қолайсыз болады. Әрі мұз кабаты ауадағы оттегімен теңіз суын қатыстырмай жауып қалады.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Зоология Санат:Балықтар
Мезенда
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қуаныш Әжімұратов
Қуаныш Әжімұратов (25 қаңтар 1945, Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы Жетікөл а. - 14 маусым 2000, Алматы) -күйші, қобызшы, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1994).
Дереккөздер
Санат:25 қаңтарда туғандар Санат:1945 жылы туғандар Санат:Сырым ауданында туғандар Санат:14 маусымда қайтыс болғандар Санат:2000 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Күйшілер Санат:Қазақстан қобызшылары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері
Пытьтод-Яга
Пытьтод-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Худелка-Яга өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Сұйыққойма
Сүйыққойма (Резервуар)(франц. reservoir.; лат. reservo. reservo — жинаймын, сақтаймын) — сұйықтық пен газ сақтайтын ыдыс. Сұйыққойма метал, темір-бетон, полимерлі материалдардан жасалған. Сұйықтықтардың түріне байланысты жылу ұстағышты және гидроқаумалы болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Тау бүркіті, ой бүркіті
Тау бүркіті, ой бүркіті, жұрттың айтуына қарағанда, бүркіт атанған қырандар тау бүркіті, ой бүркіті болып екі топқа бөлінетін көрінеді. Немесе "ой құсы, қыр құсы, түз құсы" деп бөлінеді. Кейде оны "ой бүркіті, орта тау бүркіті, Ұлытау бүркіті" деп те айтушылар бар. Сонымен бірге құсбегілер аузында - Алтайдың ақ иығы, Еренқабырғаның алып қарасы, Нарынның сарысы, Дересінің сарысы, Оралдың қара шолағы, Алатау бүркіті, Арқа бүркіті, Боғда бүркіті, Қаратау бүркіті, Хан-Тәңірі бүркіті, Құбыққұм, Қызылқұм, Қарақұм далаларының бүркіті, Бетпақдала бүркіті деп құсқа жер атын қосып айту да көп кезігеді. Осылай айтуларға қарағанда, бүркіт мекен сақтағыш, бір маңнан, бір төңіректен көп ұзамайтын құс көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Готтлибен
250px|thumb|Картада орналасуы Готтлибен (Gottlieben) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Кройцлинген округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 320 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.4 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4651, пошта индексі — 8274.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Девесилово (Кырджали облысы)
Девесилово (Девесилово) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 326 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Вексель ұстаушы
Вексель ұстаушы - вексельде көрсетілген ақша сомасын алуға құқығы бар вексель иесі.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Сорокаба
Сорокаба (Sorocaba) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясының макроаймағы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сорокаба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 559 157 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 449,122 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1.245,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1654 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Б. з. д. 108 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 108 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 108 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Нұрбек Әбікенұлы
Әбікенұлы Нұрбек(1942 ж. ҚХР-сы ШУАР-ның Толы ауд.) — ғалым, аудармашы. Қытайдағы Шыңжаң университетін бітірген (1964). 1980-жылға дейін Қытай қоғамдық ғылымдар академия этнология институтының түркі тілдерін зерттеу бөлімінде қызмет істеді. Қазақ тілінің лексикологиясы, лексикографиясына қатысты зерттеулер жүргізді. Әбікенұлы қытай тілінен қазақ тіліне “Грек-рим аңыздары”, “Балықшылар кегі” романын т.б. кітаптарды аударды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Тұлғалар
Кочмас (№2295 атауы жоқ тармақ)
Кочмас (Кочмос, Кочма) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №2295 атауы жоқ тармақтың сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лез-Отье
Лез-Отье (Les Authieux) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27027, пошта индексі — 27220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 243 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Қараой (Ақтөбе облысы)
Қараой — Ақтөбе облысы Ойыл ауданындағы ауыл, Қараой ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ойыл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 72 км-дей жерде.
IC 84
IC 84 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Қараой (Ақтөбе облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1560 адам (789 ер адам және 771 әйел адам) болса, 2009 жылы 1383 адамды (702 ер адам және 681 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ойыл ауданы елді мекендері
IC 84
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4265, MCG 0-4-29, ZWG 385.21, NPM1G +01.0036.
Сыртқы сілтемелер
IC 84 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Бальдершванг
Бальдершванг (Balderschwang) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Жоғарғы Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 252 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,56 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 80 113. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Фриц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 12 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Платина кентастары
Платина кентастары — платиндық металдар — платиноидтар (Pt, Pd, Іr, Rh, Os, Ru) шоғырланған табиғи түзілімдер. Жаралуы жағынан Платина кентастарының кендері түпкі және қорымды, ал заттық құрамы платиналық, кешендік болып бөлінеді. Оларда платиноидтардың мөлшері: платиналықта 2 — 5 г/т-дан бірнеше кг/т-ға, кешенді түпкіде 0,1 г/т-дан жүздеген г/т-ға, қорымдыда ондаған мг/м3-тан жүздеген г/м3-қа дейін жетеді. Түпкі кентастар — платина металдарының ең негізгі көзі. Пластик. металдардың 98,5%-ы осы кентастардан өндіріледі. Олардың басты өндірістік және минералдық типтерінің кен орындары тек қана қат-қабатты мафит-ультрамафиттік магмалық тау жыныстары кешендерімен байланысты.
Платиноидтардың 100-ден аса минералының ішінен көп тарағандары: поликсен, иридийлі палладий, палладийлі платина, осмийлі иридий, сперрилит, ферроплатина, невьянскит, қалайылы платина, т.б. Платина кентастарының түп кендері платформалы және қатпарлы аймақтардағы жер қыртысының терең жарылыстарын бойлай орналасқан ультранегізді интрузиялармен байланысты. Олар 0,5 — 1,0 км-ден 3 — 5 км-ге дейінгі тереңдікте жаралады. Кентастың басты минералдары пирротин, халькопирит, пентландит, кубанит. Кентастардағы басты металдар — платина мен палладий. Платина кентастарының ашық және көмілген күйде кездесетін, ультранегізді интрузиялардың үгілуінен жаралған қорымды кендері мезозой мен кайнозойдағы аллювийлік, элювийлік-аллювийлік тау жыныстарда шоғырланған. Ірі қорымдардың ұзындығы ондаған км-ге, ені жүздеген м-ге, металы бар құнарлы қабаттардың қалыңд. бірнеше м-ге жетеді.
Платина кентастары шахта, ашық, драга әдістерімен өндіріледі. Байытылған концентратта 70 — 90%-ға дейін платиноидтар минералдары болады. Алынған концентраттан платиноидтар пирометаллургиялық, электрхимиялық, химиялық, гравитациялық және магн. сепарация әдісі, т.б. өңдеу жолдарымен бөлініп алынады. Қазақстанда Платина кентастарының минералдары аз мөлшерде Бетпақдаланың, Солтүстік Балқаштың, Солтүстік Ұлытау, Кемпірсай (Ақтөбе облысы), Шар (Шығыс Қазақстан облысы) ультранегізді тау жыныстарынан, Қалбаның кейбір қорымдарынан табылды.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Заречное (Қостанай облысы)
Заречное — Қостанай облысы Қостанай ауданындағы ауыл, Заречный ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тобыл қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 3 км жерде, Тобыл өзенінің оң жағалауында, қара топырақты дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 5246 адамды (2640 ер адам және 2606 әйел адам) құраса, 2009 жылы 5804 адам (2488 ер адам және 3016 әйел адам) болды.
Статистика бойынша 2016 жылдың 1 қантарында ауылда 6894 адам тұр. Олар:
Тарихы
Іргесі 1961 жылы “Қостанай” ғылыми-өндірістік бірлестігінің “Заречное” үлгілі тәжірибе шаруашылығын ұйымдастыруға байланысты қаланды.
Инфрақұрылымы
Заречноеде орта мектеп, клуб, кітапхана, аурухана, дәріхана, асхана, қонақ үй, машина-трактор жөндеу шеберханасы бар. Ауылдың оңтүстік жағында көне арналы көл орналасқан. Елді мекен арқылы Қостанай – Петропавл автомагистралі өтеді.
Авансцена
Авансцена (avant және scene) - сахнаның алдыңғы жақ бөлігі. Қазіргі театрда шымылдық пен рампа арасындағы кеңістік. Кейде Авансцена спектакльдің бөлімдері арасында сахналық жиһаздардың орнын алмастыру кезінде актерлердің жабық шымылдық алдында шағын сахналық көрініс, интермедияны орындауында пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Театр өнері
Пегойнш
Пегойнш (Pegões) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Монтижу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Жартыарал Сетубал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2104 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,09 км² шамасында. Халық тығыздығы — 74,9 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Менверсайм
Менверсайм (Minversheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67293, пошта индексі — 67270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 640 адамды құрады. Халық тығыздығы — 117,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Жинақталған сатылымдар
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Бадьян
thumb|Бадьян Бадьян — тропикалық өсімдік жемістері, дәмі мен иісі аниске ұқсас. Ет тағамдарын хош иістендіру үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер
Монетье-Мерлин
Монетье-Мерлин (Monestier-Merlines) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19141, пошта индексі — 19340.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Вячка
Вячка — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Известь өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
Кастелл'Альферо
Кастелл'Альферо (Castell'Alfero) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Гонье
Гонье (Gogney) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,8 км² шамасында.
Кастелл'Альферо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2788 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 140 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 14033.
Гонье
Коммунаның INSEE коды — 54230, пошта индексі — 54450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 50 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Кастелл'Альферо
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Ракапоши
Ракопошидің климаты Гималаймен салыстырғанда анағұрлым жайлы. Екі аттас Ракапоши мен Харамош шыңдары өте төмен алқаптарда бой көтергендіктең олар әлемдегі ең күрделі шыңдар қатарына кіреді. Ракапоши тізбектің батыс бөлігін қалыптастыра отырып, Хунза өзенінің тіке бұрылысында бой көтерген.
Нагар халқы Ракапоши таулар тізбегін қоғамдық саябақ деп жариялады. Ракапоши әлемдегі ең көрікті таулардың қатарына кіреді Ракапоши - бұл Пәкістандағы Қарақорым биік тау тізбегі. Ракапоши - әлемдегі ең биік 27-ші тау.
Ракапошидің атауы жергілікті тілде «жарқыраған дуалдар» деген мағына береді. Ол Ракапоши «Пик» деген атпен де белгілі. Ракапоши таулар тізбегі жоғалуға айналған Марко Поло қойы, қасқыр, қоңыр аю және басқа да жануарлардың мекеніне айналған.
Ракапоши Пәкістан- дағы Жилджит қаласы- ның солтүстігінде шама- мен алғанда 100 шақырым қашықтықта орналасқан Нагар алқабында бой көтерген.
Дереккөз
1. Алматы: “Аруна” баспасы. 208 бет. Сер.:“1100 қызықты дерек”.
Санат:Азия таулары
Магнат
Магнат жоғарғы топтың өкілі, шонжар, ақсүйек адам.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Романа
Романа (Romana) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 619 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 7010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Тегеурін
Тегеурін, қырандардың өкше саусағы (шартты түрде айтқанда, құстың тегеуріні), адамның бас бармағы сияқты саусақтарының ішіндегі ең әлдісі. Әрекеті, қимыл-қозғалысы кеп, тіршілік етуге икемді, мықты.
Дереккөздер
Санат:Құсбегілік
Хеннинг Френцель
Хеннинг Френцель (Henning Frenzel; 3 мамыр 1942 жыл, Гайтхайн) — ГДР-лік футболшы, шабуылшы.
Карьерасы
1964 жылы біріккен Германия сапында Жазғы Олимпиада ойындарына қатысып, күміс жүлдегер атанды. Бүкіл карьреасында "Лейпциг" клубында ойнады.
Нантакэт (Массачусетс)
Нантакэт (Nantucket) — Массачусетс штатының Нэнтуккет (Nantucket) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 10 172 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 272.6 км² шамасында. FIPS коды — 25-43790.
Сыртқы cілтемелер
Nantucket, Massachusetts