cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Естірту
Сілтемелер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
IC 664
IC 664 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33191, MCG 2-28-42, ZWG 66.91, DRCG 22-45.
Сыртқы сілтемелер
IC 664 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Жүк автомобилі
thumb|left|[[Жартылай тіркемелі тартқыш жүк автомобилі]] Жүк автомобилі - (ағыл. truck) шанағы ернеулі платформа не арнайы шанақты (цистерна,фургон) жүк таситын көліктік автомобиль.
Ең алғаш іштен жану қозғалтышты жүк автомибилі 1896 жылы Даймлер кәсіпорны тарапынан құрастырылса, дизельдік қозғалтқыштысын Бенц фирмасы 1923 жылы шығарған.
Тартқыштар
right|thumb|160px|Жартылай тіркемелі тартқыш right|160px|thumb|Автопойыз
Магистральді тартқыш-автомобильдер автопойыз құрамында, яғни бір немесе одан да көп тіркеме немесе жартылай-тіркеме көмегімен жүк тасымалдауға арналған. Жартылай-тіркемелермен жұмыс істейтін ершікті тартқыштар шанақ орнына арнайы ершікті (ер тоқымды) құрылғымен жабдықталады. Бұл өз кезегінде, тіркемелік құрамды жылдам алмастыруға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Автомобиль Санат:Жүк автомобилі
Изенді (көл)
Изенді – Мұзбел қыратының оңтүстігіндегі тұйық көл.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Нұра ауданы Изенді ауылының оңтүстігінде 2 км жерде орналасқан. Құланөтпес өзені аңғарында.
Аумағы
Аумағы 5,7 км2, ұзындығы 4,6 км, енді жері 1,8 км, жағалауының ұзындығы 11 км, ең терең жері 7 м, суының көлемі 1,9 млн. м3. Су жиналатын алабы 127 км2.
Жер бедері
Көл жағалауы көбіне тегіс, жайпақ келген. Жағалауы шалғынды, кей жері сор, сортаңды. Оңтүстік бөлігін қамыс құрағы су айдынының көп бөлігін алып жатыр. Шөгінді тұнбаның қалыңдығы 0,2 – 0,3 м.
Гидрографикасы
Негізінен атмосфералық жауын-шашынмен толысады. Солтүстігінен көлге құятын өзен саласы жазда құрғап қалады. Судың минералдылығы 1,2-ден 8,0 г/л-ге дейін ауытқиды. Суы кермекті. Көктемде суы мал суаруға пайдаланылады. Жағалауы шабындық.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы көлдері
Шалақазақтар
Шалақазақтар, шала қазақтар (чалаказактар, шала-казахи) — татар, сарт, ұйғыр және басқа ұлт өкілдері мен қазақ қыздары арасындағы некеден тараған ұрпаққа қатысты XVIII—XIX ғасырларда қолданылған этноним (έθνος — тайпа, халық + όνυμα  — есім, атау).
Қазіргі кезде — қазақ халқының қазақ тілінде сөйлей алмайтын, қазақ мәдениеті мен дәстүрлерін құрметтемейтін бөлігінің лақап атауы. Бұл сөз онымен қоса әкесі яки шешесі қазақ ұлтынан болмағандарды білдіреді. Шала қазаққа қарама қарсы мағынада «нағыз қазақ» термині қолданылады. Өз тегінен толығымен қол үзгендерді «ада қазақтар» деп атайды.
Терминнің пайда болуы
Шалақазақтар туралы алғашқы деректер XVII—XIX ғасырлардан бастап кездеседі. Ол кезде бұл атаумен қазақ даласына қоныс аударып, қазақтармен туыстасқан татарлардың, Орта Азиялық және Шығыс Түркістандық келімсектердің, орыс сарбаздарының, казактар мен қалмақтардың ұрпақтарын атаған. Шалақазақтардың бірінші ұрпағы қазақ тілінде сөйлеу білген, ал екінші ұрпағына ол ана тілі болып кетті. Сонымен қатар «Шалақазақтар» деп Наймандардың Қаракерей руының Мәмбет елінің бір тармағы және сарыбағыш руының абла елінің қырғызданып кеткен қазақтарын атайтын еді. Қазіргі шалақазақтардың, тарихи шалақазақтарға еш қатысы жоқ.
Қазіргі замандағы шалақазақтар
Қазіргі Қазақстанда шалақазақтар деп орыс мәдениетіне еніп кеткен, орыс мектептерінде оқып, орыс рухымен тәрбиеленген, орысша сөйлеп, ой толғайтын адамдарды атайды. Өзін «нағыз қазақ» санайтындардың арасында шалақазақтарға деген сенімсіздік, олардың «кемістігі» туралы пікір қалыптасқан.
Арраяс
Арраяс (Arraias) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дианополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Шалақазақтар
Қазіргі замандағы шалақазақтар
Қазақ ұлтшыл-патриоттарының көзінде қазақ тілін білмей, өзінің ұлтына қатыстығын жоққа шығаратындар да, мойындайтындар да «шалақазақ» саналады. Ұлтшыл патриоттардың негізгі талабы — бүкіл орыстанған қазақтар мен өзге ұлт өкілдерінің Қазақстанның мемлекеттік тілі — қазақ тілін меңгеруі. Қазақ жазушысы Смағұл Елубайдың айтуынша, орыс тілінің мемлекеттік тілмен теңдігіне сілтейтіндер «20 жыл ішінде қазақша сәлемдесуді де үйренген жоқ немесе үйренгісі келмейді», ұлтшылдардың көпшілігі қазақ тілі мен орыс тілінде еркін сөйлей алады, ал тіл реформаларына қарсылық танытқан орыстілділер тек қана орыс тілін меңгерген. «Егер барлық орыстілділер республиканың екі негізгі тілін қолдана білгенде, тілдік мәселе өздігімен шешілетін еді», — деді Смағұл Елубай.
Арраяс
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 960 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5786,844 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,9 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Шалақазақтар
Қазіргі замандағы шалақазақтар
Талғат Мамырайымовтың пікірінше, кеңестік дәуірде қазақ мәдениеті «мешеу», ал орыс мәдениеті «озық» деп танылғандықтан, қарапайым халық пен зиялы қауымның арасында «олқылық комплексі» пайда болған. Кеңес Одағы заманында қазақша сөйлеу, қазақ мәдениетінің иесі болу «дөрекі» саналатын, орыс тілін білмеу «мәмбеттіктің» белгісі және қызмет сатысында жоғарылауға кедергі болды.
Болат Жанаевтың айтуынша, «қазақтілділер мен орыстілділер арасындағы алшақтық асыра көрсетілген», себебі көп шалақазақтың «нағыз қазақ» тума-туыстары бар және олар жастайынан олардың дәстүрлерінен үлгі алып өседі.
Шалақазақ тілі
«Шалақазақ тілі» деп орыс тілінен көптеген сөздер кірген қазақ тілін атайды. Украинадағы суржик пен Беларусьтегі трасянкаға ұқсас. «31 арнаның» оқушылар арасындағы сауалы бойынша, ең көп тараған шалақазақ тілінің сөздері болып «грузить етпе», «мешать етпе», «поздравить ету» және т. б. сөздер танылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары Санат:Қазақстан тарихы
Қызыләскер (Солтүстік Қазақстан облысы)
Қызыләскер — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданындағы ауыл, Қызыләскер ауылдық округі орталығы.
Тарихы
Ауыл 1928 жылы құрылған.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 560 адам (295 ер адам және 265 әйел адам) болса, 2009 жылы 481 адамды (240 ер адам және 241 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мамлют ауданы елді мекендері
IC 5092
IC 5092 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66452, ESO 107-17, IRAS21121-6440.
Сыртқы сілтемелер
IC 5092 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Қотырот
Қотырот (Scabiosa) – ұшқаттар тұқымдасына жататын шөптесін өсімдіктер туысы. Дүние жүзіне таралған 100-ге жуық түрі белгілі.
Ботаникалық сипаты
Арамшөп ретінде егістікті зақымдайды.
Өсетін ортасы мен таралуы
Орта Азия мен Оңтүстік Еуропада, Кавказда, Сібір мен Қиыр Шығыста 30-ға жуық түрі құрғақ шалғындарда, қиыршықтасты тау баурайларында, сирек жағдайда ормандарда да кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Ұшқаттар Санат:Қазақстан флорасы
Дүбәрә
ДҮБӘРӘ - екі бөлек түқымнан, нәсілден, сүрыптап жаратылған төл. Күйек уақытынан ерте туған мал толі шырғаланып, оспей шәкене болып кетеді. Сондай-ақ жыныстық қуаты жетілмей қашқан саулық малдың толдері де азып кетеді. Мүндай толдерді дәстүрлі ортада Д. деп атаған. Мал түқымын сүрыптау ережесі бүзылса, азғындаған мал түрлері үйір, келе, табынға араласып, малдың ұсақталып, Д.-лардың кобеюіне әкеледі. Мал шаруашылығымен айналысқан қазақы орта мүның ал¬дын алып, түқымдық қүтпан мал таңдаған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Палтовис
Палтовис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лая өзенінің сол жағалауынан 301 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пенне
Пенне (Penne) — Италиядағы қала, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 518 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 129 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 97 км² шамасында. Пошта индексі — 65017.
Елді мекеннің қамқоршысы — Максим. Жыл сайынғы мерекесі — 7 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
NGC 4316
NGC 4316 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 17 наурызда Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4316 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40119, UGC 7447, MCG 2-32-17, ZWG 70.35, VCC 576, IRAS12201+0936.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Унтеркирнах
Унтеркирнах (Unterkirnach) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Шварцвальд-Бар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2722 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 26 065. Муниципалитеттің басшысы — Герольд Лёффлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Санта-Марта-де-Тормес
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14756 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,01 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 3 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Бластуляция
Бластуляция ( blastós - «эмбрион, өскін») - көп жасушалы жұмыртқаны ұсақтау процесінің соңғы кезеңі, оның барысында бластула пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Эмбриология Санат:Pages with unreviewed translations
Медаевка (Штырма тармағы)
Медаевка — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Штырма өзенінің оң жағалауынан 52 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Жергілікті билікті ұйымдастыру
А.Токвил «ұлттың қауымдық институттарынсыз еркін үкімет қалыптасуы мүмкін, ал ондай жағдайда еркіндіктің шынайы рухы болмайды» деп атап көрсетсе, француз политилогі Ги Сорман «орталықтансыздандыру мен жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту — ұлттың күшті жағы. Мемлекет күші мықты болған жағдайда, қоғам керісінше әлсіз» болады деген ой айтады.
Осындай идеялар жергілікті басқару туралы ұсыныстардың қалыптасуына арқау болғаны рас. Уақыт өте келе қауым еркіндігінің идеясы жергілікті басқаруды дамытудың қоғамдық теориясына айнала бастады және бұл теорияның негізгі белгілері төмендегідей болды (оның негізін салушы ресейлік ғалымдар Н.М.Коркунов, П.П.Гронский, Н.И.Лазаревский, М.Д.Загряцков және т.б):
Бірақ бұл аталған негізгі белгілердің сипаты қазіргі кезде толықтай өзгерген.
19 ғ. ортасында-ақ, мемлекетке орталық пен жергілікті билік арасында заңды түрде қарым-қатынас орнап, жергілікті билік заң шеңберінде дербес белгілі бір аумақта өмір сүріп жатқан халықтың мәселелерін шешуде белсенділік таныта бастады.
Ал, 1991 жылдың ақпанында «Жергілікті өзін-өзі басқару және Қазақстан Республикасының жергілікті кеңестерінің халық депутаттары туралы» Заңы қабылданғанымен, ол заң бұрынғы кеңестік дәуірдің ағымымен жұмыс істеді. Іс жүзінде жергілікті шаруашылықты басқару органдарының қызметі екі бағытқа негізделеді, олар: биліктік және экономикалық. Олардың экономикалық негізін кәсіпорындар мен мекемелер арасындағы шаруашылық байланыстар мен қоғамдық сұраныстарды жүзеге асырушы субъектілер құрайды. Бұл субъектілердің рөлдері әртүрлі.
Кәсіпорындар өз пайдасын немесе тауарын я қызметін қоғамдық сұранысты қанағаттандыруға бағыттаса, кейбіреулері нормативті (заңды негізде) және қоғамдық (өз еріктерімен) негізде халықтың мүддесін қорғауға қатысады, ал, жергілікті басқару органдарының міндеті аталған екеуінің іс-әрекетін халық мүддесі үшін реттеу болып табылады. Осындай жіктеудің құндылығы сол — жергілікті мәселелердің шешімін табуында субъектілердің рөлі мен орнын анықтау, жергілікті шаруашылықты басқару үрдісінде оның атқаратын іс-әрекеттерінің мақсаттарын белгілеу, ерекшеліктерін есепке алу болып табылады.
Жергілікті шаруашылықты басқаруда теорияда кеңінен белгілі, маңыздылығы өте зор үлгілер мынадай болып келеді:
Дыбрава (Ловеч облысы)
Дыбрава (Дъбрава (Област Ловеч)) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5546. Телефон коды — 069246. ЕКАТТЕ коды — 24373.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Газконэйд (Миссури)
Газконэйд (Gasconade) — Миссури штатының Гасконэйд округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.5 км². FIPS коды — 29-26578.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 267 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Гасконэйд округы (Миссури)
Кандоза
Кандоза (Candosa) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Табуа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ауданның қамқоршысы — Сан-Факунду (São Facundo).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Выя-Шор
Выя-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара өзенінің сол жағалауынан 116 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Дүбір аяқ
ДҮБІР АЯҚ - шабан ат жүрісінің атауы. Екі аяққа тыным болмай тебініп, түйгілеп жүргізетін жүрісі баяу атты Д. а. деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Графикалық символ
ГРАФИКАЛЫҚ СИМВОЛ (Графический символ; graphics character) — графикалық кескіндерді салуға қолданылатын бедербелгілер. Графикалық символдар 128-ден 255-ке дейінгі ASCII кодтарымен бейнеленіп, компьютердің пернетақтасымен берілетін символдар жиынтығына кіреді.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Таксыр
Таксыр — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Гусев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 410 адамды құрады. Пошта индексі — 453614, ОКАТО коды — 80201819004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Лондон Корольдік колледжі
Колледж капелласында әйгілі Henry Willis &amp; Sons компаниясының органы орнатылған.
Оқытушылар және түлектер
Колледж түлектерінің арасында белгілі саясаткерлер, мемлекет басшылары, заңгерлер, британ парламентінің 32 депутаты, жазушылар Артур Кларк, Джон Китс, Сомерсет Моэм, Вирджиния Вулф, Queen тобының бас-гитаристі Джон Дикон бар.
Сілтемелер
Санат:Лондон университеті
Гүлдала орамы (Астана)
Бұрынғы атауы Луговой қысқа көшесі. Гүлдала орамы Жазық орамынан басталып, Шыңғырлау көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 116,8 м.
Гүлдала - гүлге оранған дала. Қазақ даласында түкті кілемдей құлпырған гүлді алқаптар өте көп. Қазақстанның жазығында да, таулы өлкелерінде де гүлдің сан мыңдаған түрі кездеседі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Неи-ан-Вексен
Неи-ан-Вексен (Neuilly-en-Vexin) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95447, пошта индексі — 95640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 202 адамды құрады. Халық тығыздығы — 68,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Катерина Логвиновна Ющенко
Катерина Лохвинивна Ющенко —  (украинша: Катерина Логвинівна Ющенко, орыс. Екатерина Логвиновна Ющенко, 8 желтоқсан 1919, Чихырын - 2001 жылы 15 тамызда қайтыс болған) украиндық компьютер және ақпарат зерттеушісі, КСРО Ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1976),және Халықаралық информатика академиясының мүшесі .Ол программалуда жанама мекен-жайы бар дүниедегі ең бірінші жоғары деңгейлі тілдердің бірін, Address программалаулау тілін дамытты. Оқыту тәжірибесінде Ющенко 45 Ph.D докторанттарға жетекшілік етті. Мансабында Ющенко екі КСРО Мемлекеттік сыйлығы, КСРО Министрлер Кеңесінің сыйлығы, Академик Глушков сыйлығы және Ольга ханшайымы ордендерімен марапатталды. Ющенко - КСРО-да бағдарламалау бойынша физика-математика ғылымдарының докторы болған алғашқы әйел.
Өмірбаяны
Катерына Лохвинивна Ющенко (Рвачева) - 1919 жылы Украинаның орталық бөлігі, Чихырында мұғалімдер отбасында дүниеге келген. Ағасы - Рвачев, Владимир Логвинович. Ол 1937 жылы Киев университетінде бакалавриатта оқуды бастады, ал екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ташкенттегі Орта Азия мемлекеттік университетінде оқып, оны 1942 жылы бітірді. Соғыс біткеннен ол Украинаға оралды және 1950 жылы Украина Ғылым академиясының Математика институтынан Борис Гнеденконың басшылығымен ол кандидаттық диссертация қорғады. Жеті жылдың барысында Ющенко Украин КСР Ғылым академиясының Киев математика институтының аға ғылыми қызметкері қызметін атқарды (1950–57). 1954 жылы Леведев зертханасы (мұнда континентальды Еуропадағы алғашқы компьютер MESM құрылды) Математика институтына берілді. Ющенко MESM қызметін басқаратын бірлескен ғалымдар тобының мүшесі болды. 1957 жылы Украина КСР Ғылым академиясының Информатика институтының директоры болды. Институттағы қырық жылдық қызметі барысында Ющенко теориялық программалаудың халықаралық деңгейде танымал мектебін құрды.
Ғылыми үлестер
Ющенко Теориялық программалаудың ғылыми мектебіндегі алғашқы үлкен жетістік - Address программалау тілін құрумен танымал. Бұл тіл программаның компьютер жадында еркін орналасуын қамтамасыз етті.
MESM-мен жұмыс істеу барысында қарапайым машиналық бағдарламалар жазу арқылы күрделі тапсырмаларды орындау қиын екендігі белгілі болды. Жоғары деңгейлі программалау тілін дамыту қажеттілігі туындады, бірақ проблема туындады: адам мен компьютердің арасындағы байланысын жақсарту үшін тиісті аудармашының болмауы.1950-1970 жылдары математикалық логика курсын оқытқан Киев университетінің профессоры Л.И.Калужинин бұл мәселені түсінуде айтарлықтай табыстарға жетті және бағдарламамен интерфейс схемасын рәсімдеді. Осы дамудан кейін 1955 жылы Ющенко компьютерлік жұмыс үшін екі жалпы ережеге негізделген бағдарламалау тілін жасады: адрестеу және бағдарламалық жасақтаманы басқару. Компьютер архитектурасын және оның жүйелік нұсқауларын сипаттауға арналған ұғымдардың ыңғайлы жүйесін құра отырып, тіл екінші дәрежелі адрестерді басқару құралына айналды. Ющенконың қосқан үлесі кеңестік теориялық программалау мектебінің алғашқы іргелі жетістігі болды.
Катерина Логвиновна 1961 жылы шыққан әйгілі «Бағдарламалау элементтері» кітабының авторлары (Б.В. Гнеденко және В.С. Королюкпен бірге) болды, 1964 жылы қайта басылып, сонымен қатар бірнеше тілге аударылды: 1964 жылы ГДР-де және Венгрия, ал 1969 ж. Францияда. Бұл кітап КСРО-дағы алғашқы ресми оқулықпен бірге А.И.Китов пен Н.А.Криницкийдің «Электрондық цифрлық машиналар және бағдарламалау» (1959 ж., Екінші басылымы 1961 ж.), Елдің жоғары оқу орындарында үлкен атаққа ие болды.
Ющенко ең бірінші кеңестік теориялық бағдарламалау мектебінің негізін салушы болды. 1970-1980 жылдар аралығында теориялық бағдарламалау өз бетімен зерттеу пәніне айналды. Сол кездегі мектептің басты жетістіктерінің бірі бағдарламалық жасақтама синтезінің алгебралық грамматикалық тәсілдерін құру болды.
1990 жылдары Теориялық бағдарламалау мектебінің күш-жігері алгебралық грамматика-есептеулердің білімді сипаттау моделін, жолдарын және шешімдерді қолдау жүйелері, сараптамалық жүйелер мен әдістер үшін мәліметтер базасын және білім базаларын жобалау мен шыңдату үшін ыңғайлы интерфейсті зерттеуге шоғырланды.
Қырық жылдық ізденулерден кейін теориялық бағдарламалау өзінің формальды-алгоритмдік аппаратымен және зерттеу пәнімен толықтырылды, процедуралық тілдерден қолданбалы жүйелерді жасаушыларына арналған жасанды интеллект құралдарын құрайтын білімді ұсыну тәсілдеріне дейін ұлғайды.
Е.Л.Ющенко 5 авторлық куәлік алды, ол Украинаның 8 Мемлекеттік стандартын жасаған. Катерина 200-ден астам ғылыми жұмыстың авторы, оның ішінде 23 монография мен кітаптың авторы, олардың кейбіреулері Германия, Чехия, Венгрия, Франция және Данияда аударылып басылған.
Дереккөздер
Санат:Информатиктер Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары
Азат етілген аудандарға көмек
Азат етілген аудандарға көмек — 1941 — 1945 жылдары соғыста жау қолында қалған аудандардағы халық шаруашылығын қалпына келтіруге Қазақстан тарапынан көрсетілген жәрдем. 1943 жылы Сталинград шайқасынан кейін РКФСР-дің көптеген облыстары, Украина, Белоруссия, Молдавия, Солтүстік Кавказ, Балтық бойындағы республикалардың талан-таражға түсіп, қиратылған, зор зиян шеккен аумағы жаппай азат етіле бастаған кезден Кеңес өкіметінің арнайы қаулысы бойынша бұл аудандардың халық шаруашылығын қалпына келтіру науқанына КСРО республиканың барлығы қатыстырылды. Қазақстанның қалалары мен өндіріс орындарынан соғыстан зардап шеккен елдерге жұмыс күші, мал, азық-түлік, қаражат, құрылыс материалдары, техника жіберілді. Қарағанды кеншілері Донецк көмір шахталарын қалпына келтіруге белсене қатынасты. Қазақстан темір жолшылары батыс аудандарға 20 мың теміржолшы жіберді. Түркісіб Ресей мен Украина темір жол. торабын қалпына келтіруге көмектесті. РКФСР мен Украинаға Балқаш, Қарсақпай, Өскемен т.б. қалалар мен кенттерден арнайы құрылыс отрядтары, мыңдаған шахтерлер, металлургтер жіберілді. Қазақ жұмысшылары мен шаруалары, әсіресе, жастар соғыс кезіндегі Кеңес үкіметінің мобилизациялық заңдарына сәйкес Еңбек армиясына шақырылып, Сталинград, Киев, Харьков және басқа қалаларды, олардың кәсіпорындарын қайта салуға қатынасты. КСРО үкіметі мен БК(б)П ОК-нің 1943 жылы 23 қаңтардағы “Неміс-фашист басқыншыларынан азат етілген аудандардың колхоздары мен МТС-терін қалпына келтіру шаралары туралы” қаулысы бойынша Қазақстанның ауыл-селолары Ресейдің Орел облысының ауыл шаруашылығын түгелдей, Ленинград, Калинин, Сталинград облыстарының, Украина мен Солтүстік Кавказ және Молдавияның кейбір аудандарын қамқорлыққа алды. Оларға механизатор мамандары, ауыл шаруашылығы техникасы, құрал-жабдықтар, астық, азық-түлік, киім-кешек, қаражат жіберілді. Қазақстан азат етілген жерлерге барлығы 554,3 мың бас мал жөнелтті, оның ішінде 17,5 мың бас ірі қара, 21,8 мың бас жылқы, 350 мың қой бар. Көмекке халықтың жеке табысынан өз еркімен бөлінген қаржы, соғыс заемынан түскен қаражат та пайдаланылды. Қазақстанның азат етілген аудандарға көмекгі соғыстан кейінгі жылдарда да жалғасты.
Дереккөздер
Санат:Тарихи оқиға
Трифенштайн
Трифенштайн (Triefenstein) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Майн-Шпессарт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4340 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,47 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 77 154. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Эндрес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Аягөз
Қазақстанның шығысында, Аягөз өзенінің қос жағасында орналасқан. Стратегиялақ маңызы бар қала, қалада бірнеше әскери гарнизондар мен ПВО зымыранды әскери кешен орналасқан. Тоғыз жолдың торабы. Республикалық маңызды автожолдар мен Түркістан-Сібір магистралі өтеді: Алматы — Өскемен, Қарағанды — Аягөз — Боғаз. Қала үстінде бірнеше халықаралық әуе жолдарының қиылысы орналасқан.
Халқы және құрамы
2010 жылғы 1 қазанда өткен санақ бойынша ауданда 38 155 адам, соның ішінде қаланың өзінде — 37 593 адам тұрады.
Ұлттық құрамы (2010 жылдың 1 қаңтары бойынша):
2004 жылдың 28 мамырында Аягөзде Қазақстанның 15млн-шы тұрғыны саналуға құқығы бар 760 баланың бірі туған.
Алғашқы естеліктер
Алғашқы естеліктер XVI—XVII ғасырларға жатады, бұл өңірде «қазақтың Ромеосы мен Джульеттасы» — «Қозы Көрпеш - Баян Сұлу өмір сүрген». Қаланың іргетасы 1831 жылы қаланған. 1831—1860жж. округтік қала болып, қасында ағып жатқан Аягөз өзеніне байланысты «Аягөз» атанды. 1860 ж. соң Сергиополь, толығырақ айтқанда Семей облысы, кейін Жетісу облысы Лепсі уезі Сергиополь стансасы атанды. Қазіргі таңда Сергиопольдің орнында Мамырсу ауылы орналасқан. Қазіргі қала сол ауылдың маңында 1931 ж. станса жанындағы кент ретінде пайда болған, ал Түркістан-Сібір темір жолының құрылуына байланысты 1939 жылы қала статусы мен Аягоз атауын алды, ол атауы Қазақстан тәуелсіздігін алған соң қазақша транслитерацияға ұшырап «Аягөз» атанды.
Кеңестік кезең
Теміржол қаланың дамуына зор үлесін қосты. Қалада телеграф, алғашқы мектептер салына бастады да, халық саны өсе бастады; Тепловоздар мен паровоздарға қызмет көрсететін мекемелердің құрылысы, ауылдар мен кенттерден жастардың топтасып келуіне жол ашты. Заманауи қалаға лайық орта пайда болды: бүкіл КСРО-ға танымал «Аягөз ет комбинаты», май зауыты мен тері өңдеу фабрикасы жұмыс істеді. Бұл өнімдердің жартысы КСРО-ның басқа аймақтарына жеткізілді. Содан кейін пима өндіретін зауыт, темір-бетон өнімдерінің зауыт, пивзавод өз жұмыстарын атқарды. Кейінірек қалада үлкен әскери гарнизон пайда болды. 70-ші жылдардан бастап қала дамуының шарықтау шегіне жетіп, Аягөзде белсенді құрылыс жұмыстары басталды, қала дамуының жоспары жасалды, бірақ бұлардың барлығына Кеңес одағының құлауы теріс әсерін тигізді.
География
Аягөз Сарыарқаның оңтүстік-шығысында, Шығыс Қазақстанның оңтүстік бөлігінде орналасқан. Қалада шөлейт табиғат зонасы басым, Аягөз өзені ағады. Биіктігі теңіз деңгейінен 654м. Ең биік нүктесі қаланың шетінде, ал ең төмеңгісі Аягөз өзеніндегі теміржол көпірінің астындағы шұңқыр. Қала орографиясы әртүрлі: солтүстіктен қала төмеңгі релефте орналасқан. Оңтүстіктен қала белестермен қоршалған, қалаға төбелерден өтетін ирек жолмен кіреді. Шығыстан қарасақ қала төмен орналасқан сияқты болып көрінеді, өйткені Аягөз өзені дәл сол жерден кіреді. Ең төмеңгі жері - батыс, өзеннің ағып шығатын жағы, батыста таулы жерлер кездеседі, бұл аймақтағы таулар қаланың басқа жақтарына қарағанда биігірек.
Сағаттық белдеу
Аягөз қаласы, барлық Шығыс Қазақстан сияқты UTC+6 сағаттық белдеуінде орналасқан. 2004 жылдан бастап Қазақстанда жаздық уақытқа өту өз күшін жойған.
Климат
Аймақ климаты — шұғыл-континентті. Аудан шекарасы арктикалық бассейнге ашылған, алайда Үнді мұхиты әсерінен, Азияның таулы жүйелері арқылы бөлектелген.
Аягөздің ауа райын жергілікті гидрометеостанция тексереді. Орташа жылдық температура 3,5 °C құрайды. Жылдық экстремум темератураның қатты ауытқушылығы байқалады: қыста ол тіпті −45 °C жетеді, ал жазда +40 °C. Қаңтардың орташа температурасы −17°…−19 °С, шілденің +20°…−22 °С. Ауаның орташа жылдық салыстырмалы ылғалдығы — 66 %. Атмосфералық жауын-шашынның жылдық мөлшері 250—400 мм. Қар қазанның аяғы мен қарашаның басында жауады да, сәуірге дейін жатады. Желдің орташа жылдық жылдамдығы 2,4 м/с құрайды. Аягөз әжептәуір желді қала. Қыста бұл жел болмашы жиырмаградустық суықта климаттың қатаңдығын айтарлықтай күшейтеді. Температура −30° төмен болғанда дауылдық ескерту жарияланып, мектептерде сабақтар болмайды. Абсолютті минимум ол −51 °С, абсолютті максимум — +42 °С.
Транспорт
Аягөз — Қазақстанның маңызды автомобиль, теміржол және әуе жолдарының бірі.
Аягөз өзенінен 3 көпір өтеді: 1 теміржолдық, 2 автомобильді (олардың бірі «жаңа» деп аталады).
Автомобиль жолдары
Қала республикалық маңызы бар жолда орналасқан: Оңтүстіктен солтүстікке қарай А-350 трассасы Алматы — Өскемен, ал батыстан шығысқа — А-345 трассасы Карағанды — Аягөз — Боғаз өтеді. Қаладан күн сайын мыңдаған автомобильдер өтеді. Жол торабына өткенде Аягөз Шетел-Есірткілер МАИ бекеті орналасқан, өйткені бұл жолдар Ресей мен Орта Азия елдерін және Қытайды қосады. Қала Қазақстанның басқа облыстарымен (Павлодар, Алматы) және Алматы, Өскемен, Семей, Павлоар, Талдықорған, сонымен қатар Шығыс Қазақстанның ауыл-аудандарымен автобусты байланыста. Қалалық транспорт автобустармен ұсынылған, қалада барлығы 14 бағыттағы автобус бар. Олар қаланың бірінші шетінен екінші шетіне дейін айналып жүреді. Олардың барлығы «Автобус паркі» ЖШС-не қарайды.
Пайдалы сілтемелер
Санат:Аягөз ауданы елді мекендері Санат:Абай облысы қалалары
Травматология
Травматология (грекше ‘‘trauma’’ – жарақат және ‘‘logos’’ – ілім) – клиникалық медицинаның жарақатты, оның түрлері мен себептерін, өту барысын зерттеп, осыған лайық емдеу және алдын ала сақтану шараларын іздестіретін саласы.
Үлес қосқандар
Әсіресе, француз хирургі А.Паренің (1510 – 1590) хирургия және травматология саласында сіңірген еңбегі орасан зор болды. Ол ашық сынықты емдеу үшін металдан жасалған тұйық шинаны (таңғыш қалақ) пайдаланды. Одан басқа француз хирургтері Ж.Мальген (1806 – 65) мен Г.Дюпюитерн (1777 – 1835), швейцариялық хирург, Нобель сыйлығының лауреаты Т.Кохер (1841 – 1917), австралиялық дәрігер Л.Белер (1885 – 1975), ресейлік хирургтар Е.Мухин (1766 – 1850), Н.Пирогов (1810 – 1881), т.б. ғалымдар травматологияның дамуына үлкен үлес қосты. Травматологияның жедел, қарқынды дамуына рентген сәулесінің ашылуы үлкен әсер етті. Рентгенологиялық әдістер тірек-қимыл аппаратының жарақатына дәл диагноз қоюға, сынған сүйекті дұрыс емдеуді жақсартуға, сондай-ақ травматология саласы бойынша жан-жақты ғылыми зерттеулер жүргізуге жол ашты.
Қазақстанда дамуы
Травматологияның Қазақстанда дамуына 1958 жылы қазіргі Қазақ ұлттық медицина университетінде осы аттас кафедраның ашылуы себеп болды. Кафедра 1971 жылы жарақат алғандарға көмек көрсету орталығының 4-ауруханаға орналастырылуына байланысты көшірілді.
Плуарнель
Плуарнель (Plouharnel) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,32 км² шамасында.
Травматология
Сілтеме
Санат:Медицина
Беври-ла-Форе
Беври-ла-Форе (Beuvry-la-Forêt) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,52 км² шамасында.
Плуарнель
Коммунаның INSEE коды — 56168, пошта индексі — 56340.
Беври-ла-Форе
Коммунаның INSEE коды — 59080, пошта индексі — 59310.
Плуарнель
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2000 адамды құрады. Халық тығыздығы — 109,17 адам/км².
Беври-ла-Форе
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2723 адамды құрады. Халық тығыздығы — 217,49 адам/км².
Плуарнель
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Беври-ла-Форе
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Плуарнель
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Беври-ла-Форе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Меннинг Генри Эдуард
Банкир, парламент мүшесінің ұлы болған, 1833 жылы Англия шіркеуінің дін қызметкері мәртебесін алады. Оксфорд қозғалысының мүшесі болады. 1851 жылы католицизмді қабылдап, сол жылы сәл кейінірек католик дін қызметкері болады. Қызметтік лауазымы тез өседі, 1865 жылы Вестминстерскийде архиепископ, 1875 жылы кардинал болады.
Кудон
Коммунаның INSEE коды — 11101, пошта индексі — 11500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 49 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Митхат Сағадатдинович Булатов
Митхат Сағадатдинович Булатов - өзбек совет архитекторы. Өзбек КСР-інің еңбек сіңірген құрылысшысы. КСРО Құрылыс және архитектуралық академиясының корр. мүшесі. 1949 жылдан КОКП мүшесі. 1934 ж. Ленинградтың инженерлік құрылыс институтының архитектура факультетін бітірген. 1940-1962 ж. Ташкент қаласының бас архитекторы атанды, 1955-1964 ж. Өзбекстан Архитекторлар  одағының председателі болды. Оның басқаруымен Самарқан, Ферғана, Қоқан, Үргеніш қалаларының бас жоспары жасалды. Митхат Сағадатдинович Булатовтың жобасы бойынша Ташкенттегі Өзбек КСР ауыл шаруашылық және ет, сүт, өндіру министрліктерінің әкімшілік үйі, "Победа" паркі, "Ташкент" қонақ үйі, "Пахтакор" стадионы салынды.
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары
Ләйла Ақназарқызы Бекназар-Ханинга
Ләйла Ақназарқызы Бекназар-Ханинга (6 ақпан 1960 жылы Алматы қаласында туған) — актриса, театр педагогы, профессор. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2001). Парасат, Құрмет ордендерінің иегері. Қазақстан жастар одағы сыйлығының лауреаты (1996).
Жалпы мәліметтер
Ләйла Ақназарқызы 1960 жылы Алматы қаласында туған. 1977-1981 жылдары Алматы көркем театр институтында КСРО Халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Хадиша Бөкееваның шеберханасында оқып. «Драмалық театр және кино артисі» мамандығын тәмамдады. Сол жылы М. Әуезов атындағы Академиялық драма театрының құрамына алынды.
Қара шаңырақтағы алғашқы рольдері: Т. Ахтанов «Жоғалған дос» – Ғалия, С. Сматаев «Жұлдызым менің жоғары» – Шолпан, Б. Мұқай «Тоят түні» – Баян, М. Әуезов «Айман-Шолпан» – Шолпан, И. Ғайып «Мен ішпеген у бар ма?» – Әйгерім, «Шыңғыс хан» – Құлан, У. Шекспир «Асауға тұсау» – Катарина, Б. Атабаев, А. Тасымбеков «Кебенек киген арулар» – Жания, Володин «Кесіртке» – Әнші, Е. Аманшаев «Сұлтан болсам егер мен» – Зарина, т.б.
Жеке өмірі
Жұбайы: театр режиссері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, профессор Юрий Иванович Бекназар-Ханинга.
Санат:Қазақстан театр педагогтары Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері Санат:Қалибек Қуанышбаев атындағы қазақ мемлекеттік академиялық музыкалық драма театры тұлғалары Санат:Қазақ ұлттық өнер университеті оқытушылары Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері
Кілегейлі қабық
Кілегейлі қабық  (tunika mucosae; tunica— қабық, mucosa — кілегей) — адам мен жануарлар организмдеріндегі түтікше ішкі мүшелердің ішкі қабығы. Кілегейлі қабықтың екі түрі кездеседі. Олар: тері тәріздес және ішек тәріздес кілегейлі қабықтар. Тері тәріздес кілегейлі қабық ауыз қуысы мүшелерін (тіл, қатты және жұмсақ таңдай, ерін, ұрт) астарлайды. Ол ішкі эпителий (көпқабатты жалпақ эпителий) және өзіндік тақташа (борпылдақ дәнекер үлпасы) қабаттарынан тұрады. Ал ішек тәріздес кілегейлі қабықта көптеген қатпарлар мен бүрлер болады. Ол түтікше ішкі мүшелердің кілегейлі қабықтарын құрайды. Ішек тәріздес кілегейлі қабық өз кезегінде төрт қабаттан тұрады. Олар ішінен сыртына қарай: эпителий, өзіндік тақташа, етті тақташа (бірыңғай салалы ет ұлпасы) және кілегейліасты негіз (борпылдақ дәнекер ұлпасы). Кілегейлі қабықтың ішкі эпителий қабатын түтікше мүшелердің қызметіне байланысты(қорғаныс, сору, сіңіру қызметіне байланысты т. б.) әртүрлі эпителий ұлпасы (бірқабатты, көпқабатты эпителий) астарлайды. Етті тақташа қабаты жиырьлып, кілегейлі қабықта пішіні әртүрлі қатпарлар мен бүрлер түзеді. Кілегейліасты негізде қоректендіргіш ірі қан тамырлары, кілегейліасты интрамуральды (қабыршалық) жүйке түйіндері (ганглийлері) орналасады.
Дереккөздер
Шырышты қабық
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Карловициліктер
Карловициліктер - өздерін орыс православиесінің шетелдегі бірден - бір өкілі деп жариялаған, ақ эмигранттардың православиелік шіркеуінің карловицилік бөліну деп аталатындарының жолын қуушылар. Батысқа эмиграцияға кеткен дін басылардың неғұрлым реакцияшыл бөлігінен 1921 жылы Серемски Карловици қаласында Югославия құрылған бұл шіркеу Совет Одағына тікелей дұшпандық позиция ұстады, Батыстағы антисоветтік ағымды белсенді түрде қолдап, фашизммен ынтымақтасты. АҚШ-та Нью-Йорк штаты, Джорданвиль қаласы орныққан Карловициліктер белсенді түрде насихат және кітап басып шығару қызметімен айналысады. СССР-дегі дінге сенушілерді арандатушылық әрекетке шақырады. Орыс православиелік шіркеуін мемлекеттік өкіметпен ымырашылдығы үшін айыптап, мұны Совет мемлекетіне ниеттестік деп түсіндіреді. Нағыз реакционер митрополит Анастаси, митрополит Филарет басқарған карловицилік бөліну Карловициліктерді қасиеттілер қатарына қосқан қаражүздік әрі монархист Ионн Кронштадтскийді өзінің туына айналдырды. Батыста әр түрлі реакциялық ұйымдарға қолдау жасай отырып, карловицилік бөліну ашықтан- ашық антикоммунизм және антисоветизм арнасымен жүріп отыр.
Әкімшілік шара
Әкімшілік шара, жаза шаралары — әкімшілік құқық бұзушылық қылықтар үшін белгіленетін жаза түрлері. Әкімшілік шара құқыққа қайшы, теріс қылық жасаған адамдарды заң сыйлау, заңдылықты құрметтеу рухында тәрбиелеу, тәртіпсіз әрекеттердің алдын-алу мақсатында қолданылады. Әкімшілік құқық бұзушылық үшін қолданыстағы Әкімшілік кодекстің 23-бабына сәйкес: ескерту, айып салу, нұқсан келтірген заттың құнын өтету, әкімшілік құқық бұзушылық қылықтың құралы немесе тікелей объектісі болып табылатын затты тәркілеу, кінәліге берілген құқынан (мысалы, көлік құралдарын жүргізу, аң аулау құқыларынан) айыру, әкімшілік қамауға алу (тұтқындау), кәсіпкерлік қызметін қадағалау, белгілі бір қызмет түрімен шұғылдануға берілетін рұқсатынан (лицензиясынан, патентінен) айыру шаралары қолданылуы мүмкін. Қазақатан Республика Президентінің 1995 жылы 19 шілдедегі “Қазақстан Республикасындағы шетел азаматтарының құқықтық жағдайы туралы” заңдық күші бар жарлығына сәйкес құқыққа қайшы өрескел қылық жасаған шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар республика шегінен әкімшілік жолымен аластатылады. Әкімшілік шаралар негізгі және қосымша жазалар ретінде қолданылуы мүмкін.
Дереккөздер
Қазақ ұттық энциклопедиясы
Санат:Заң
Атрибут
Атрибут (attributio) - бір нәрсенің ерекше белгісі, тұрақты қасиеті, заттың бөлінбес бөлшегі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Қылтық шөп
Қылтық шөп (Aеgilops cylіndrica) - астық тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдік.
Түйетабандар тұқымдасы
thumb|right
Қылтық шөп
Ботаникалық сипаты
thumb|left|180px|
Өсетін орны мен таралуы
Еуропада, Кавказ, Орта Азия елдерінде өседі. Қазақстанда Жетісу (Жоңғар), Қырғыз Алатауларында, Қаратау жотасында, Шу-Іле тауларында, өзен бойларында, тауда, таулы қыратта, егістіктік арасында өседі.
Түйетабандар тұқымдасы
Дереккөздер
Санат:Түйетабандар
Қылтық шөп
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
Интервербальды аударма
Интервербальды аударма - интерлингвистикалық аударма тұрғысынан белгілі бір мазмұнды бір табиғи тілден басқасына «ауызша» кұралдар арқылы жеткізуімен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Анталия (ил)
Анталия (Antalya) — Түркияның оңтүстігіндегі ил. Әкімшілік орталығы — Анталия қаласы.
Географиясы
Анталия Тавр жотасы мен Жерорта теңізінің арасында орналасқан (Анталия бұғазы).
Батыстан шығысқа қарай шекаралас облыстар: Мұғла, Бұрдұр, Ыспарта, Коня, Караман, Мерсін.
Халқы
Халқы – 1719 мың адам (2000).
Ең ірі қаласы – Анталия (603 мың адам (2000)), Алания, Манавгат, Серік.
Әкімшілік бөлінуі
Анталя облысы 19 ауданға бөлінеді, 5-еуі Анталия қаласының құрамында. center|500px
Экономика
Анталия облысы — Түркия туризм индустрисінің орталығы, елге келген барлық туристердің 30% Анталияға келеді.
Тарих
Караин шұңқырында табылған адам қалдықтары б.з.д. 100 000 жылға жатады. Ежелгі Анталияның тарихы белгісіз. Хетты дәуірінде Анталия және жанындағы аймақтар Ликия деп аталған.
Юнан кезінде Анталияның батыс бөлігі Ликияға кірген, шығыс бөлігі Памфилияға; солтүстігі Киликия мен Писидия арасында екіге бөлінген.
Анталия б.з.д. 159 жылы грек патшасы Пергама Атталоның қалауымен құрылған және алғашында Атталия деп аталған. Б.з.д. 133 жылы қаланы римдіктер жаулап алып, Адриан императорының қысқы тұрағына айналдырды. Көп жылдар бойы Анталия римдіктердің және кейін Византияның қол астында болды.
VIII ғасырда болған қатты жер сілкінісінен кейін ,бұл өңірде экономикалық құлдырау басталды және бұның себебі ретінде арабтардың және теңіз қарақшыларының шапқыншылығын да алсақ болады. 1080 жылдары селжұқ елінің басып кіруінен кейін, бұл өңірде ислам діні тарала бастады.
1207 жылы селжұқтар Анталияны және соған қатысты барлық жерлерді жаулап алады.1423 жылы Анталияны түрік османдары жаулап алады.
Сілтеме
Санат:Түркия провинциялары
Сабаттус (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 4486 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 69.3 км² шамасында. FIPS коды — 23-64570.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жорж Эрнест Буланже
Жорж Эрнест Буланже (29.04.1837-30.09.1891) - француз генералы, саяси авантюрист. 1871 жылы Париж Коммунасы жендеттерінің бірі. Көптеген соғысқа қатысты. Соғыс диктатурасын орнатуға ұмытылып, шовинстік қозғалысты басқарды. Монархистермен байланысы әшкерленген соң Бельгияға қашып кетіп, өзін-өзі өлтірді.
Дереккөздер
Санат:Бельгия тұлғаларыСанат:1837 жылы туғандарСанат:1891 жылы қайтыс болғандар
Қызылүй (көл)
Қызылүй - Сыпсыңағаш қолаты алабындағы көл.
Географиялық орны
Қостанай облысы Науырзым ауданы Жайылма ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 10 км жерде, теңіз деңгейінен 221 м биіктікте жатыр. Аумағы 6,1 км2, ұзындығы 4,8 км, енді жері 3,1 км, жағалау бойының ұзындығы 9,8 км.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы көлдері
Есікасу
Есікасу – Іле Алатауының шығысындағы Сарытау жотасындағы (Жамбас тауы) асу.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 3350 м. Жаз айларында қар жатпайды. Түрген және Жіңішке өзендерінің суайрығы саналады. Есікасуға баратын көп соқпақтар Іле аңғарынан Түрген өзенінің жоғарғы ағысына қарай, одан әрі өзеннің оң тармақтары - Кіші Түрген өзені мен Үшбұлақты бойлай өтеді. Келесі белесте жайлау жолы Есікасудан Жіңішке өзенінің сол саласы Қарабұлақ өзенінің бастауына қарай кетеді. Соқпақ жолдар осы тұста батыста Шілік, шығыста Жіңішке аңғарына қарай тарамданады. Есікасу арқылы жайлауға мал айдайтын жол өтеді.
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы асулары Санат:Іле Алатауы
IC 5093
IC 5093 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66543, ESO 75-1.
Сыртқы сілтемелер
IC 5093 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Озон қабатын қорғау туралы Вена конвенциясы
Озон қабатын қорғау туралы Вена конвенциясы (Vienna Convention for the Protection of the Ozone Layer) — 1985 ж. Вена қаласында (Австрия) қабылданған. Қатысушылары — 120 мемлекет және Еуропалық экономикалық қоғамдастық.
Мақсат
Мақсаттары — адамдардың денсаулығы мен қоршаған ортаны озон.
Негізгі ережелері
технологиялар мен ғылыми білімдерді талдап белгілеу мен беру саласындағы ынтымақтастық.
Озон қабатын бүзатын заттектер женіндегі Монреаль хаттамасының, сондай-ақ Лондон және Копенгаген түзетулерінің қабылдануы нәтижесінде атмосфераның озон бұзатын кейбір заттектермен ластану қарқыны бөсендей бастады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау Санат:Халықаралық келісімдер Санат:1985 жыл
Йохан Валем
Йохан Валем (Johan Walem; 1 ақпан 1972 жыл, Суаньи, Бельгия) — бельгиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2002 жылғы әлем чемпионатына, 2000 жылы Еуропа чемпионатына қатысқан.
Дүкен
Дүкен - байырғы кездегі темірші ұсталардың жұмыс істейтін және құрал-жабдықтарын сақтайтын үйі, ұстаханасы. Ондай үйді кей жерлерде көбінесе ұстаның қасиетті саналған көрігі тұратындығына байланысты көрік үй деп те атаған. Д. ретінде киіз үйді пайдаланса да, Д. аталып жұмыс істеуге қажетті құрал-жабдықтарын түгел соның ішіне орнатады. Ертеректе Д. атауының то с және үстахана деген екі түрлі мағынасы болды.
Дүкен. М.А. Круковский, 1915. Кунсткамера цорынан (1919-395)
Йохан Валем
Командалық
«Андерлехт»
Дүкен
Дүкенге келіп жұмыс бастар алдында ұста дәрет алып, Дәуіт пайғамбарға сыйынып іске кіріседі. Ұста, зергерлер кейбір жағдайларда өз бұйымдарын есікті жауып алып, ешкімге көрсетпей жасаған. Өйткені олар жасап жатқан затты біреу-берміреу көріп қойса, ол бұйым (мысалы, қылыш, білезік т.б.) киесінен айырылып, қасиеті төмендейді деп түсінген. Дүкендегі керіктің «боғын» (қалдығын) сұрап алып, суға салып жуынса, шошыну мен денеге шыққан бөрткенге шипа болады деп санаған. Босанарда ауырып, шалық тиген әйелдерді ұста Дүкеніне әкеліп түнеткен, төске тәу еткізген.
Йохан Валем
Командалық
Парма
Пескара
Пескара (Pescara) — Италиядағы қала, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Изоспоралар
Изоспоралар(Isospora) – қарапайымдылардың бір туысы. Табиғатта кең тараған, 200-ден астам түрі белгілі. Жыртқыш омыртқалылар мен омыртқасыздардың ішек эпителий клеткаларында паразитті тіршілік етеді. Изоспоралар ооциста (тығыз қабықпен қапталған зигота) арқылы дамиды. Ооцистада екі спора пайда болып, олардан төрт споразоидтар түзіледі. Осындай ооцисталар сау жануардың ішегіне түскенде, оның қалың қабықшасы ішек сөлдерінің әсерінен жарылып, иесінің ішек клеткаларында даму циклін бастайды. Кокцидиоз ауруын таратушылар. Бұл аурумен адамдар да ауырады. Адамның ішегінде Изоспоралардың – Isospora belli деген түрі ғана паразитті тіршілік етеді.
Йохан Валем
Сілтемелер
Санат:Бельгия футболшылары Санат:Андерлехт ФК ойыншылары Санат:Удинезе ФК ойыншылары Санат:Парма ФК ойыншылары Санат:Стандард Льеж ФК ойыншылары Санат:Торино ФК ойыншылары Санат:Катания ФК ойыншылары Санат:Бельгия футбол жаттықтырушылары
Пескара
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 128 200 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 3884 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 65100.
Дүкен
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Изоспоралар
Сыртқы сілтеме
Санат:Биология
Пескара
Елді мекеннің қамқоршысы — San Cetteo. Жыл сайынғы мерекесі — 10 қазан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Плафон
Плафон (plafond- "төбе") - үйдің, теміржол вагоны купесінің, кеме каютасының, ұшақ салонының төбесіне салынатын суреттер, ою-өрнектер мен мүсіндерді жапсыру сияқты безендірудің бір түрі. Плафон жасау әдістері: сылақ, кенеп, тұсқағазды мозаика және желіммен, кенеп пен мәрмәрді майлы бояулармен, фресканы су сылақ және бояулармен әшекейлеп безендіреді.