cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алтайлықтар
Тарихы
552 ж. Алтай түркілері өз мемлекетін құрып, астанасын Орхонға көшірді. 9-12 ғасырлар аралығында бұл өңірде Енисей қырғыздары, қидандар, моңғолдар т.б. билік құрды. 13-ғасырдан бастап Шыңғыс хан негізін қалаған түркі-моңғол ұлыстарының құрамына кірді. 17-18-ғасырларда олардың негізгі бөлігі жоңғар хандығына бағынды. 18-ғасырдың басында кейбір тайпалар орыс бодандығын қабылдай бастады. 19-ғасырда Ресей империясының отарлық езгісінде болды. 1918-1922 жылдар аралығында Таулы Алтай жерінде Кеңес өкіметі орнады. 1922 жылы РКФСР құрамында Ойрат автономиялық облысы құрылды. Ол 1948 ж. РКФСР-дың Алтай өлкесіндегі Таулы Алтай автономиялық облысы деп аталды. 1990 жылы Таулы Алтай АКСР-інің мемлекеттік тәуелсіздігі жарияланды және Алтай өлкесінің құрамынан бөлініп шықты.
Кәсібі
Солтүстік Алтайлықтардаң дәстүрлі кәсібі - мал шаруашылығы, аң аулау, аздап егіншілік, балық аулау, ұсталық. Сонымен қатар - сырмақ басу, басқұр өру, алаша, кілем тоқу, тері илеп, зерлеу, кесте тігу. Оңтүстік Алтайлықтардың дәстүрлі кәсібі - ірі қара өсіру, тайгадан, даладан аң аулау, арпа егу. Дәстүрлі баспанасы - қабырғасы жерден жартылай көтерілген жертөлелер мен ағаш үйлер. Алтайлықтар сан ғасыр бойы киіз үйде тұрып келді. thumb|оңға|250px|Дәстүрлі киім киген алтайлық (әйелдер)
Мәдениеті
Алтайлықтардың бай ауыз әдебиеті бар. Ауыз әдебиетінің нұсқалары 19-ғасырдың екінші жартысынан қағаз бетіне түсіріле бастады.
Ұлттық тағамдары еттен (қазы-қарта, жөргем т.б.), сүттен (айран, құрт, қымыз т.б.) және дәнді-дақылдардан тұрады.
Қазақстандағы алтайлықтар
Алтайлықтар Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың 90-жылдарынан бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы алтайлықтардың саны 210 адам (2013).
Дереккөздер
Санат:Ресей халықтары Санат:Түркі этникалық топтары
Солюга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Радон (Орн)
Коммунаның INSEE коды — 61341, пошта индексі — 61250.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Росдорф (Гёттинген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 12 061 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 66,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 52 021. Муниципалитеттің басшысы — Харальд Грахофак.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Росдорф (Гёттинген
Дерягаль
Дерягаль — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тергала өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Кинель бастауынан сағасына дейін, Кутулук өзенін қоспағанда бастауынан Кутулук су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Колзас
Колзас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мрас-Су өзенінің сол жағалауынан 267 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Тавель ауруы
Тавель ауруы (Taveli morbis, Е.Тавель, 1852-1912, швейцар, хирург) - Аппендэктомиядан кейін болатын периколит, белгілері - жабыспалардың пайда болуы, тоқ ішектің тарылуы, қызба және ішек функциясының бұзылуы.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Мононим
Еуропа
Адам атауының құрылымы әр түрлі уақытта және әртүрлі халықтар арасында әртүрлі болды. Кейбір қауымдастықтарда олардың мүшелері бірдей. Мононимдер адамзат тарихындағы адамдардың атымен танымал болғандардың бірі болды — аңызға айналған Шумер патшасы Алулим және көне мысырлық фараон Нармер. Библиялық дерлік барлық кейіпкерлер мононим болып табылады, қазіргі заманғы елдердегі «Fertile Crescent» елдеріндегі адамдар сияқты. Ежелгі Грекияда мононимдік кең тараған, екінші атау белгісіздікті болдырмау үшін ғана қосылды. Мысалы, Кита Зено мен Элеоның Зено жағдайында.
Мононимияның кейінгі үлгісі - Нидерланд Ренессанс схоластикасы мен теологы Эразм. Эразм орыс тіліндегі әдебиетте Роттердамның Эразмы деп аталады, бірақ Киелі Эразм құрметіне Эрасмус ретінде шомылдыру рәсімінен өтті.
Жаңа Заман
Еуропада заманауи уақытта мононимдер әйгілі адамдарға сілтеме жасау үшін пайдаланылды, олар шын мәнінде тегі болатын. Бұл лақап аттарын халық өздері таңдады немесе олардың замандастары берген.
Франция
Францияда мононимдер жиі танымал жазушылар болды. Мысалы, 17-ші ғасырдың драматургы және актеры Жан Баптисте Поклен өз сахнасында Моллиерді мононим ретінде алды.
ХХ ғасырда француз жазушысы Сидони Габриель Колетт өзінің нақты тегін әдеби псевдонимді-мононим Colette ретінде пайдаланған.
Басқа Еуропа елдері
XVIII ғасырда неміс жазушысы, тау-кен инженері және философы Георг Фридрих Филип Фрейр фон Богберг (1772-1801) Novalis деп аталды.
ХХ ғасырда ағылшын жазушысы Хектор Хью Мунро өзінің әдеби бүркеншік Саки ретінде танымал болды.
Фотограф Nadar (Гаспар Феликс Турнашон) балалық лақап атын бүркеншік ат ретінде пайдаланды.
Солтүстік Америка
Американдық жазушы Родни Уильям Уитакер өзінің Треваниан бүркеншік ат ретінде танымал. Американдық-канадалық портрет фотографы Юсуф Карш «Оттавадағы Карш» деп аталады.
Азия
Қазіргі уақытта қытайлық мәдениет (Жапония, Корея, Вьетнам, Қытай) саласында ұзақ уақыт бойы болған елдерде мононимдік өте сирек. Бұл ереженің ең ерекшелігі ретінде болып жапон императорлары мен императрицалары саналады.
Тибет пен Монғолияда мононимдер жиі кездеседі. Ауғандықтардың көпшілігінде тегі жоқ.
Мононимдер Индонезияда жиі кездеседі, әсіресе яван тілінде. Кейбір жағдайларда, мысалы, бұрынғы президенттер Сукарно мен Сухарто сияқты, мононим толық заңды атау болып табылады. Rossa, Chrisye және Tohpati сияқты басқа мононимдер бүркеншік атпен алынған немесе толық аттың бөлігі болып табылатын сахналық атаулар болып табылады.
Таяу Шығыстағы араб әлемінде Сирия ақыны Әли Ахмад Саид Эсбер (1930 жылы туылған) 17 жасында мононимдік есімімді, Адунис, кейде «Адонис» деп жазды. Әдебиеттегі Нобель сыйлығына көпжылдық үміткер, ол араб әлемінің ең ұлы ақыны ретінде сипатталды.
Батыс елдері
Батыс елдерінде мононимия - танымал тұлғалардың ( жазушылар, суретшілер, шоу-бизнес өкілдері, спортшылар) артықшылығы A [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Paris_Hilton Paris Hilton] [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Lookalike lookalike], [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Chantelle_Houghton Chantelle Houghton], nicknamed «[./https://ru.wikipedia.org/wiki/Paris_Travelodge Paris Travelodge]», became famous «for not being famous» after winning an extraordinary [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Celebrity_Big_Brother_UK Celebrity Big Brother]. Lucy Rock writes: «It is a select band. [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Madonna_(entertainer) Madonna], [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Diego_Maradona Maradona], [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Pel%C3%A9 Pelé], [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Thal%C3%ADa Thalía], [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Sting_(musician) Sting]… even, possibly, [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Katie_Price Jordan]. People who wear their fame with such confidence that they have dispensed with the… concerns of having more than one name. They are the mononym brigade. [N]ow there is one more…. Chantelle is… the apotheosis of that celebrity narrative that first gave us people who were famous for being good at something. Then came the people who were famous for simply… being famous. Now there is Chantelle, who is famous for not being famous at all.» Lucy Rock, «From Nobody Much to Someone Special», [./https://ru.wikipedia.org/wiki/The_Observer The Observer], January 29, 2006.
Комик және иллюзионист Теллер, Пенн және Теллер дуэтінің қатысушысы, ресми аты Рэймонд Джозеф Теллерді мононимге ауыстырды және осы атаумен АҚШ паспортына ие болды.
Исландиядық музыкант Бьёрктің жағдайы ұқсас, бірақ оның жалғыз аты-жөні оның туған мәдениетінде де тамыры бар. Исландиядағы адамдардың көпшілігі сияқты, оның тегі жоқ; оның толық аты-жөнінің екінші бөлігі - әкесінің аты. Бұл жағдайда Björk Guĭmundsdóttir сөзі «Björk, Гюммундтың қызы» деп аударылады. Исландия тұрғындары әдетте бір-біріне тек белгілі бір аттармен, тіпті формальды жағдайларда да хабарласады.
Кейбір адамдар, мысалы, суретшілер Винсент және Кристо, мүсінші Крисс және әнші-ән-күйші Базия сияқты көптеген адамдар өздерінің белсенді болған қоғамда немқұрайды, не таныс емес, қиын еске түсіретін, не айтқанын білмейтін, бірақ өздерінің өзін-өзі тану сезімінен бас тартқан кезде өз атын толығымен танымал нәрсеге толықтай өзгертуге ұмтылмаған және олардың толық атауларының тек бір бөлігін қолданған.
Бразилияда бұрынғы президенті Луис Инассио Лула да Силва «Лула» деп аталады, ол өзінің толық атына ресми түрде қосқан лақап аты. Португал тіліндегі атаулар өте ұзын болғандықтан, олардың атауларына, тегі мен бүркеншік аттарына негізделген осындай мононимдер қолданылады.
Ең танымал романдарға белгілі, Американдық көркем әдебиет пен фантастика жазушысы Родни Уильям Уитакер (1931-2005 жж.) Треваниан деген мононимді атымен танымал. Армян-канадалық портрет фотографы Юсуф Карш «Оттаваның Каршы» деп аталды.
Вогельгрюн
Коммунаның INSEE коды — 68351, пошта индексі — 68600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 629 адамды құрады. Халық тығыздығы — 125,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Қазақстан даласындағы өндіруші шаруашылықтың қалыптасуы
Б.з.д VII мыңжылдықта, голоценнің басына қарай, қазіргі кезендегі ландшафт,өсімдіктер дүниесі мен хайуанаттар әлемі қалыптаса бастады.Мамонт секілді ірі сүйектілер жоғалып,тұяқтылар ашатұяқты сүтқоректілер және жануарлардың басқа түрлері пайда болып,олар бүгінгі күнге дейін жетті.Сол кезде алғашқы қауымдық  адамдар өздерінің тіршілігін қамтамасыз ететін палеолиттік жүйені өзгертіп ,аңшылықтын ,балық аулаудың жаңа,белсенді түрлерін қалыптастыруға мәжбүр болады.Экономика мен мәдиниеттегі эволюцияның археологиялық бұл үрдісі жаңа тарихи жағдайда мезолитпен (орта тас ғасыры) байланысты болып,садақ пен жебе ойлап шыгарылды .Соңғысына кремнийден немесе яшмадан істеленген ұштықтар кииігізілді.Әдетте жеберердің ұштықтары кремнийдің жалпақ тілігінен ,ұзындығын 1-6 см етіп жасалынатын.Адамдар ағаштан , теріден ,шымнан  тұрғызылған кішкентай баспаналарда тұрды.Негізінен олар ескі арналардың жағалауларында, бұлақтардың қасында,жайылма алқаптардыңжоғары жағында немесе текшелі жазық аландардың жайылымдарында қоныстанды.Адамдар жартылай отырықшылық жағдайында  өмір сүрді .Аңшылық және балық аулау секілді шаруашылық түрлерімен айналысқан кездеаң аулауға,үй тұрғызуға қолайлы жерлерді іздестіріп ,белгілі бір аймақтарға жиі ауысып отыруға тура келді.Көші-қон негізінен Есіл,Тобыл,Нұра немесе Ертіс өзендерінің аңғарларын бойлай жүрген .Көші-қон күз бен көктемде жүзеге асырылған.Б.з.д VI мыңжылдықта Солтүстік Қазақстанды неолит тобының атбарсарлық  мәдениетіне  жататын тұрғындар мекендеді.Олар айналадағы сусыз далалармен салыстырғында,сол уақыттарда нағыз көгалды  өзен аңғарларын иемденген еді .Атбасарлықтардың тастарды өндей алатын дамыған техникасы болды. олар тасты кесіп ,тесіп ,тегістеп ,бөлшектей алған .Бұған шикізат ретінде Қазақ даласындағы аласа төбелердің беткі қабаттарында жатқан яшма түріндегі кварциттерді пайдаланады.Олар аумағы 2-3 мың шаршы метр болатын тұрғылықты қоныстарда тұрды.Арнайы шеберханаларда сол уақыттарда  қазақстандық тұрғындар мен батыс-сібірлік тұрғандардың арасында айырбас саудаға  айналған еңбек қуралдары мен олардың дацындамаларын жасады.
Сен-Нектер
Сен-Нектер (Saint-Nectaire) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 33,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63380, пошта индексі — 63710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 732 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Жүрегім менің- қырық жамау...
«Жүрегім менің- қырық жамау...» - Абайдың 1899 ж. жазған өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақты 4 шумақтан тұрады. Адам баласы тірлігінде кіммен араласпайды, кіммен жақын болмайды. Солардың ішінде жаны сенімен бірге, көңілі жарасқан достық табу қиын. Дос - жолдас болып жүріп байғұс жүрегіңнің дал-дұлын шығарып кетсе, ол адам тірі жүрсе де өлі. Сондықтан Абай: «Өлді кейі, кейі -жау» дейді. Егер шынында өлген адам болса, ақынның аруақты қозғамасы белгілі. Өйткені ақынның «Қазақтың өлгенінің жаманы жоқ, сауының жамандықтан аманы жоқ»дейтін ұлағатты сөзі бар. «Жүрегім менің - қырық жамау» деген терең мағыналы, әрі бейнелі ғажап теңеуді Абайға дейін ешкім айтқан емес. Неге ол «қырық жамау» деген сұраққа ақынның өзі бір ғана сөзбен жауап береді: «Қиянатшыл дүниеден!» Расында мынау жарық дүниенің асты толған күнә, толған қиянат. Адам баласы өзімен бірге туған бауырымен, екінің бірі, егіздің сыңарымен келісе алмай, өмір бойы араз болып, бірімен-бірі араласпай, жат болып, бөтен болып өтері хақ. Себебі, Абай айтқандай, өмір зорлық пен зомбылыққа толы. Туынды 6-7 буынды шалыс ұйқаспен жазылған. Алғаш 1909 ж. Санкт –Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» деген жинақта жарияланды. Өлең басылымдарында аздаған текстологиялық өзгерістер ұшырасады. 1939 жылғы жинақта 1-шумақтыңЗ-жолы «Қайтып аман қаласың сау» делінсе, қалған басылымдарда бұл жол «Қайтып аман қалсын сау» болып алынған. 1909, 1939, 1945, 1954 жылғы басылымдарда 4-шумақ- тың 1-жолы «Қан жүректе қайғылы-ау» болып берілсе, 1957,1977 жылғы жинақтарда «Қан жүректі қайғылы-ау» түрінде алынған. Туынды ағылшын, араб, қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, тәжік, түрікмен, ұйғыр тілдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Айронтон (Миннесота)
Айронтон (Ironton) — Миннесота штатының Crow Wing округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 572 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-31274.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Қазақ-ноғай тілдері
Түркі тілдері-нің қыпшақ тілдері тармағының бір бұтағы. Өзара өте жақын қазақ, ноғай және қарақалпақ тілі-нен тұрады. Бірқатар зерттеушілер бұған қырғыз тілін де жатқызады.
Санат:Тілдер
IC 2358
IC 2358 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Горно-Хырсово (Благоевград облысы)
Горно-Хырсово (Горно Хърсово) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Благоевград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 153 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Сен-Фелию-д'Амон
Сен-Фелию-д'Амон (Saint-Féliu-d'Amont) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Перпиньян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,11 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 741 адамды құрады. Халық тығыздығы — 121,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Бур-Хойла
Бур-Хойла — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тань-Ю өзенінің сол жағалауынан 100 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақжар ауылдық округі (Абай облысы)
Ақжар ауылдық округі – Абай облысы Үржар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1734 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы ауылдық округтері
Адай ауылдық округі
Адай ауылдық округі — Қостанай облысы Қамысты ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы құрамына таратылған Жайылма ауылдық округінен 2 елді мекен қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Адай, Жайылма, Пушкино ауылдары кіреді. Орталығы – Адай ауылы. Округ құрамында болған Целинное ауылы 2014 жылы таратылған соң, Горький ауылдық округі Адай ауылдық әкімдігі болып қайта құрылған. 2019 жылы Жайылма ауылдық округімен біріктіріліп, ауылдық округ болып қайта құрылды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1313 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қамысты ауданы ауылдық округтері
Илистанбет
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Левашка (Сухона тармағы)
Левашка (Чутка) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухона өзенінің оң жағалауынан 210 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Вольфсбах
Вольфсбах (Wolfsbach) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Амштеттен округінің құрамына енеді.
Левашка (Сухона тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Вольфсбах
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1840 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 30,96 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — AM, ресми идентификациялық коды — 3 05 42.
Левашка (Сухона тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вольфсбах
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Штурм (АҰП) саналады.
Левашка (Сухона тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вольфсбах
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Пемери-Кентен
Пемери-Кентен (Peumerit-Quintin) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22169, пошта индексі — 22480.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 164 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Құйынды қозғалыс
Құйынды қозғалыс - кішкентай элементтері тек кана ілгерілемелі орын ауыстырмай, сонымен бірге қандай да бір мезеттік осьтің маңайында сұйық немесе газ қозғалысы.
Дереккөздер
Санат:Механика
Аманқоңыр
Аманқоңыр (2017 жылға дейін — Дальнее) — Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы ауыл, Жансары ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Осакаровка кентінен солтүстік-шығысқа қарай 93 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1944 жылы қаланған. 1944 жылы ауыл негізінде «Осакаров» кеңшары құрылды. Жерінің жалпы ауданы 0,1 мың га. Округте 21 шаруа қожалығы бар (2006).
Розино (Пловдив облысы)
Розино (Розино) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Карлово қауымының құрамына кіреді.
Аманқоңыр
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 326 адам (159 ер адам және 167 әйел адам) болса, 2009 жылы 191 адамды (97 ер адам және 94 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Ауылдық округтің елді мекендеріңде (Дальнее, Жуантөбе, Лиманное, Қызылтас) 4 клуб, 4 ФП, 3 бастауыш және орта мектеп, кітапхана, АТС, пошта жұмыс істейді. Басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Осакаровка темір жол стансасы 140 км жерде орналасқан. Ауылдық округ жерінде Бұйратау ұлттық саябағы орналасқан.
Розино (Пловдив облысы)
Пошта индексі — 4340. Телефон коды — 03136. ЕКАТТЕ коды — 62949.
Аманқоңыр
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы елді мекендері
Розино (Пловдив облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Розино
Инъективті функция
thumb|200px|Инъективті функция. Инъективті функция — X жиынын Y жиынына X жиының әр түрлі элементтері Y жиынының әр түрлі элементтеріне сәйкестендіретін f сәйкестік, яғни егер бейнелері бір болса онда түпбейнелері, яғни алғашқы Х жиыны элементтері де бір болады:.
Инъективтілікті бірмәнді сәйкестік деп те атайды.
Мысалдар:
NGC 1995
NGC 1995 — Pictor шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 28 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1995 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Pictor (шоқжұлдыз)
NGC 6462
NGC 6462 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E? типті галактика.
Гирслебен
Гирслебен (Giersleben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
NGC 6462
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Гирслебен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1039 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,14 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 89 130. Муниципалитеттің басшысы — Бенно Рич.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
NGC 6462
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 5 маусымда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6462 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60790, MCG 10-25-85, ZWG 300.63, ARAK 529, 7ZW 740, IRAS17443+6155, KARA 829.
Ақ азу
«Ақ азу» — америкалық жазушы Джек Лондонның шығармасы.
Мүнда ХІХ ғасыр соңында Аляскада қолға үйpeтiлгeн қасқырдың тағдыры жайлы баяндалады. Күшік кезінде ол шешесімен (Кичи деген есімі бар жартылай ит, жартылай қасқырмен) бірге үндістердің қолына түседі. Содан бері оны Ақ азу деп атайтын болады.
Романның бір ерекшелігі: оқиғалардың едәуір бөлігі Ақ азудың көзқарасынан көрсетіледі. Автор қасқырдың психологиясын және қылықтарының астарын ашып түсіндіреді.
1938 жылы роман қазақ тіліне аударылды. Әуезовтің «Көксерек» әңгімесінде осы романның әсері байқалады. нобай|солға|180px|
Экрандалуы
Шығарманың желісімен алғашқы фильм 1925 жылы түсірілді, ол дыбыссыз болды.
Кейін дыбысты фильмдер де пайда бола бастады: 1936 жылы АҚШ, 1946 жылы КСРО, 1973 жылы Италия мен Франция осы аттас фильмдер түсірді.
1991 жылы Walt Disney Pictures түсірген фильм шығады. 1994 жылы фильмнің жалғасы шығады, бірақ оның романға қатысы жоқ болады. Осы жылдары бірнеше телехикая да түсіріледі.
2018 жылы Netflix үшін компьютерлік анимация қолдануымен түсірілген фильм де шығады.
Сілтемелер
Санат:АҚШ әдебиеті Санат:Джек Лондон
Цитогенетика
thumb|right|200px|FISH әдiсінің қолданылуы thumb|right|200px|Адамның еркек кариотипі
Цитогенетика (cytos — жасуша және генетика) — тұқымқуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтарын жасушалық және субжасушалық деңгейде зерттейтін ғылым; цитология мен генетиканың арнаулы саласы.
Цитогенетиканың негізгі зерттеу нысаны — бөлінетін және бөлінбейтін клеткалардағы хромосомалар, олардың табиғи морфологиясы, құрылымдық және химиялық табиғаты, атқаратын қызметі мен әр түрлі күйде болуы.
Цитогенетиканың бөлімдері:
Тарихы
Цитогенетика 20 ғ-дың басында Мендель заңдарының қайта ашылуынан кейін, яғни, цитол. тұрғыдан дәлелдеу қажеттілігінен туындады. Бұл кезеңде хромосоманың морфологиясы туралы және олардың мейоз, митоз процестеріндегі рөлдерін көптеген зерттеушілер дәлелдеген болатын (орыс ғалымдары И.Д. Чистяков, 1872; П.И. Перемежко, 1878; неміс ғалымдары Э.Страсбургер, 1875; В.Флемминг, 1882; Т.Бовери, О.Гертвиг, 1884). Сондай-ақ Цитогенетиканың жеке ғылым болып дамуына Ресей ғалымы Г.А. Левитскийдің “Тұқым қуалаудың материалдық негізі” (1924) және неміс ғалымы К.Белараның “Тұқым қуалаудың цитологиялық негіздері” (1934) атты ғылыми еңбектері де септігін тигізді. Цитогенетика ғылымының көмегімен ажырау, тәуелсіз тұқым қуалау заңдылықтарының, гендердің тіркесуі және кроссинговер процестерінің цитол. дәлелдемелері анықталды.
Цитогенетика әдістері арқылы өсімдіктер, жануарлар және адам хромосомаларының мейоз және митоз процестеріндегі құрылымдары, олардың саны белгілі болды. Сондай-ақ, адамдағы хромосомалық аурулардың табиғаты да осы Цитогенетика әдістерімен анықталып, сипатталды. Цитогенетика электронды микроскопияда, радиоактивті изотоптау әдістерінде, микрофотометрияда қолдану хромосома құрылымын және хромосоманың репликация, транскрипция және трансляция процестеріндегі қызметтерін зерттеуге мүмкіндік берді.
20 ғасырдың 70-жылдарынан Цитогенетика ғылымы хромосоманың құрылымын және қызметін молек. деңгейде зерттей бастады. Цитогенетика ғылымының нәтижелері әр түрлі организмдердің кариотиптерінің эволюциясын түсінуге көмектеседі.
Қазақстандағы цитогенетика
Қазақстанда кейбір Цитогенетикалық мәселелер 20 ғ-дың 30-жылдары зерттеле бастады. Жаздық бидайдың бірнеше сортының моносомалық линиялары шығарылды; жануар жасушасы хромосомасының тұқымдық және өзіндік ерекшеліктері анықталды; хромосома санындағы ауытқулардан болған тұқым қуалайтын аурулар жүйелі түрде зерттелуде; ісіктің радиацияны сезгіштігіне, ондағы өзгерістерге, сондай-ақ уытты ісік жасушасының хромосомасындағы құбылыстарға сипаттама берілді.
Дереккөздер
Санат:Цитология Санат:Генетика Санат:Хромосомалар
Әміре Әрін
Әміре Әрін 1957 жылы 21 тамызда Алматы облысы (бұрынғы Талдықорған), Қаратал ауданындағы Дөңши ауылында туған. Қазақ Мемлекеттік ұлттық университетінің журналистика факультетін тамамдаған.
Жұмыс баспалдағы
1978 жылы Қаратал аудандық газетінде тілші, редактордың орынбасары, 1988 жылы Талдықорған облыстық «Жерұйық» газетінде аға тілші болып жұмыс істеген. 1992 жылы Қаратал аудандық әкімшілігінде әкімнің орынбасары, 1996 жылы республикалық мемлекеттік «Спорт» газеті Бас редакторының орынбасары, жауапты хатшы, 1998 — 2000 жылдары Алматы облысы Мәдениет басқармасы бастығының орынбасары болып еңбек еткен. 2000 жылдан бері Алматы облыстық «Жетісу» газеті Бас редакторының бірінші орынбасары болып қызмет атқарады.
Жинақтары
Ақынның «Тамызық» атты жыр жинағы жарық көрген (2004). «Тылсым тыныс» (1999), «Кенен жерім — Көксуым» (2004) сияқты прозалық, публицистикалық жинақтардың авторы. 2006 жылы «Ауғанның от-жалыны» зерттеу кітабы, 2007 жылы «Маздақ» жыр жинағы мен «Томирис» әңгімелер жинағы жарық көрген. Шығармалары төрт ұжымдық жинаққа енген.
Жетістіктері
1997 жылы Сейдахмет Бердіқұлов атындағы сыйлықты, 1998 жылы «Қазақстан Республикасы Спортына еңбегі сіңген қызметкер» атағын алған, 2003 жылы ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің «Мәдениет қайраткері» белгісімен, ҚР Құрметті журналисі (2009), Елбасының Алғыс хатымен марапатталған. Қаратал ауданының Құрметті азаматы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қаратал ауданында туғандар Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген спорт қайраткерлері Санат:1957 жылы туғандар Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Қорқаулар
Қорқаулар (Hyaenidae) – сүтқоректілер класы, жыртқыштар отрядының бір тұқымдасы.
Сырт пішіні қасқырға ұқсас жыртқыш, артқы аяқтары қысқарақ, алдыңғы аяқтары ұзын, сондықтан денесінің алдыңғы жағы биік. Қорқау қасқырдың 3 туысқа жататын 4 түрі Африка, Оңтүстік-Батыс Азияда, Орталық Азия мен Кавказ бойында шөл, шөлейт, тоғайы сирек жерлерде кездеседі.
Денесінің ұзындығы 55 – 165 сантиметр, құйрығының ұзындығы 20 – 33 сантиметр, салмағы 10 – 80 килограмм. Басы үлкен, мойны жуан, құлақтары үлкен, жұмырланып тұрады. Мойнының үстіңгі жағында, иық тұсында қылшықты жалы бар. Тістері өте өткір. Тілінде де қатты мүйізді өскіндері бар. өлпанының (жүнінің) түсі қара қоңыр, кей түрінде жолағы немесе дақтары болады. Қорқау қасқыр жеке, кейде жұп құрып немесе топтанып тіршілік етеді. Қорегін түнде аулайды, көбіне өлексемен қоректенеді.
Жылына 1 рет күшіктейді. Буаздық мерзімі 90 – 110 күн, көбінесе 2 – 4 (сирек 6), әлжуаз, соқыр күшік табады.
Зоологиялық бақтарда 25 жылдай тіршілік етеді. Қорқау қасқырдың 1 түрі мен 1 түр тармағы Халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Қорқаулар Санат:Сүтқоректілер Санат:1821 жылы зерттелген жануарлар Санат:Халықаралық табиғат қорғау одағының Қызыл кітабына енгізілгендер
Леонид Иович Гайдай
Леонид Иович Гайдай (1923—1993) – кеңестік кинорежиссёр және сценарийші, КСРО халық әртісі (1989).
Оның көптеген туындылары культті фильм болып танылды.
Өмірбаяны
Әкесі Иов теміржолшы болған. 1906 жылы ол саяси баппен тұтқындалып, екі жылдан кейін Қиыр Шығысқа айдалады. Шешесі Мария Рязань облысынан болады. Олар құрған жанұяда үш бала туады, Леонид кенжесі болады.
1941 жылы мектеп бітірісімен ол Ұлы Отан соғысына аттанады. Бастапқыда Моңғолияда қызмет етіп, кейін Тверь жаққа жөнелтіледі. 1943 жылы барлау кезінде минаның жарылысынан жараланып, жарты жылдай эвакогоспитальда емделіп жатады. Бірнеше соғыс медалімен марапатталады.
1949—1955 жылдары ВГИК-те режиссёрлік факультетте оқиды. Одан кейін «Мосфильмде» жұмыс істей бастайды.
Өзі түсірген фильмдердің көбісіне сценариін өзі жазған, кейде кішігірім рөлдерді де ойнаған.
Әйелі Нина Павловна Гребешковамен 40 жыл бірге өмір сүрген. Ол жұбайының 9 фильмінде түскен екен. Олардың қыз баласы — Оксана.
Есімінің ұлықталуы
«Мосфильмдегі» алаңдардың бірі кинорежиссёрдің есімімен аталады.
2000 жылы 23 жыл бұрын ашылған астероидке Гайдай есімі берілді.
2013 жылы Мәскеуде Гайдай тұрған үйдің қабырғасына мемориалды тақтай орнатылды.
Дереккөздер
Санат:Мосфильм тұлғалары
Көрсетушілік
Көрсетушілік (Визуализация; display, visualization) — мәліметтерді визуалды бейнелеу; ақпаратты бейне құрылғы экранында көрсету.
Объектіні көрсетушілік (Визуализация объекта; object displau) — машиналық графикада — графикалық объектіні көрсету құрылғысына шығару үшін шығару процедурасы арқылы түрлендіру.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Маттината
Маттината (Mattinata) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Фоджа провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6540 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 90 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 73 км² шамасында. Пошта индексі — 71030.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santa Maria della Luce.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Альто-Гвадалькивир
Альто-Гвадалькивир (Alto Guadalquivir (Córdoba)) — Испания ауданы (комарка), Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Кордова провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттер
Санат:Кордова аудандары
Алперката
Алперката (Alpercata) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Говернадор-Валадарис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 124 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 167,349 км² шамасында. Халық тығыздығы — 42,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Колтас
Колтас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің сол жағалауынан 736 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Клевалэнд Хэйтс (Огайо)
Клевалэнд Хэйтс (Cleveland Heights) — Огайо штатының Cuyahoga округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 46121 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.0 км² шамасында. FIPS коды — 39-16014.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Сант'Анджело-алл'Эска
Сант'Анджело-алл'Эска (Sant'Angelo all'Esca) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 942 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 188 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 83050.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Michele Arcangelo.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Сондема
Сондема — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Устья өзенінің сол жағалауынан 138 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
ФИФА Алтын добы
thumb|[[Зепп Блаттер 2010 жылы Йоханнесбургте «ФИФА Алтын добы» марапаттаманың құрылуы туралы келісімін беріп жатыр]] ФИФА Алтын добы (FIFA Ballon d’Or) — алдыңғы жылдың үздік футболшысына берілетін жылма-жылдық футбол марапаттамасы. Бұл марапаттаманы ең көп дауыс жинаған футболшы алады.
Жеңімпаздар кестесі
thumb|right|170px|[[Лионель Месси 2009, 2010, 2011, 2012 және 2015 жылдары марапатталынды]]
Жеңімпаздар
thumb|right|170px|[[Криштиану Роналду 2013 және 2014 жылдары марапатталынды]]
Үздік бапкер
thumb|right|170px|[[Жозе Моуринью 2010 жылдың үздік бапкері марапаттамасын жеңді]] thumb|right|170px|[[Хосеп Гвардиола «Барселонамен» 2011 жылы 5 кубок жеңіп, үздік бапкер марапаттамасын жеңіп алды]]
Сілтемелер
Санат:Футбол кубоктары
Үлкен Валай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кіндіктікөл
Кіндіктікөл (Киндиктӱ-Кӧл) — Ресей, Алтай Республикасындағы биік таулы көл. Монғолиямен шекараға жақын, республиканың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Көлдің ауданы — 2,8 км², ұзындығы — 2,45 км, ені — 1,75 км құрайды. Су жинау алабы — 49,5 км² құрайды. Теңіз деңгейінен — 2463,6 метр биіктікте жатыр. Көл арқылы Нарынкөл өзені ағып өтеді. Көлде қарауыз тіршілік етеді.
Сипаттамасы
Әдеттегі ірі моренді-тоған көлі. Онда бірнеше ірі шығанақтар мен бір арал бар. Тереңдігі 3-5 метрді құрайды. Көлдегі ең үлкен тереңдікке жетеді (7,5 метрге дейін) дамыған моренаға жақын. Суы мөлдір, түбі тұнбалы, шығуы минералды, оны көлдің барлық акваториясынан байқауға болады.
Әдебиет
Санат:Қосағаш ауданы көлдері Санат:Жүзтыт су алабы
Желжеміру
Желжеміру - жер бетіне шығып жатқан таужыныстардың желдің әсерінен жемірілуі. Желжеміру — шөлді аймақтарда жиі болатын процесс.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ақжар ауылдық округі (Павлодар облысы)
Ақжар ауылдық округі – Павлодар облысы Май ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Үлкен Ақжар ауылы кіреді. Орталығы – Үлкен Ақжар ауылы. 2004 жылы округ құрамында болған Шоқпар ауылы таратылды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 615 адамды құрады.
Тері атрофиясы
Тері атрофиясы (atrophia cutis; ατροφια, atrophia - солу, аш болу) — терінің қайтымсыз өзгерісі, тері жасушаларының сапалық өзгеруі, көлемінің кішірейуі.
Тері атрофиясы физиологиялық және патологиялық болуы мүмкін. Физиологиялық атрофия адам жасына байланысты дене мүшелерінің инволюциясынан дамиды. Бұл қайтымсыз өзгеріс — терінің қарттық атрофиясы деп аталады. Терінің қарттық атрофиясында тері иілгіштігін жоғалтады, құрғақ болып, тері ұзақ уақыттан кейін қалпына келетін әжімдерге оңай жиылады; терінің түсі қызыл немесе ақшыл түске ауысып, вена байқалады.
Тері атрофиясын емдеу әлі мүмкін емес.
Тағы қараңыз
Атрофия
Дереккөздер
Санат: медицина
IC 2360
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2360 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Асхат Жетпісбекұлы Қадыркұлов
Асхат Жетпісбекұлы Қадыркұлов (14 қараша 1974 жыл, Ұзынағаш, Алматы облысы, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.
Клубтық
Кәсіпқой карьерасын Кеңес Одағы тарамай тұрып "Ақ Қанат" (Ұзынағаш) клубында бастаған. 1993 жылы тек қазақ балаларынан құралған "Намыс" клубында өнер көрсетті.
2000 жылға дейін "Қайрат", "Шахтер" клубтарында доп теуіп, Мәскеудің ЦСКА клубына ауысты. Бірақ негізгі құрамнан орын босамай, үш жылда не-бары 9 рет қана алаңға шықты. Ойын практикасын дамыту үшін, 2002 жылы "Жеңіске" жалға ойнады.
Соңғы ойнаған клубы — "Жетісу". 2007 жылы 33 жасында футболшылық карьерасын аяқтады.
Құрамада
Ұлттық құрама сапында 1997-2000 жылдары ойнап, 24 кездесуде 4 гол соқты. 4 голдың үшеуін 2000 жылы Палестинаның қақпасына енгізді. Бірақ хет-трик емес, екі матчта.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:14 қарашада туғандар Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Намыс ФК ойыншыларыСанат:Қайрат ФК ойыншыларыСанат:Жеңіс ФК ойыншылары Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Ақ қанат ФК ойыншылары Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары
Риддер-Сокольный полиметалл кен орны
Риддер-Сокольный полиметалл кен орны - Шығыс Қазақстан облысында, Өскемен қаласынан солтүстікке қарай 100 километр жерде. 1784 жылы ашылған.
Геологиялық құрылымы
Кен орны қалыңдығы 700 метрден асатын күрделі дислокацияланған және күшті метаморфтанған тақтатастардан тұратын Лениногор грабенінің көтерілген бөлігінде орналасқан. Өнеркәсіптік кенденуі жағынан: Лениногор (D2e11n) мен Крюковский (D2e1kr) свиталарының шекарасында жатқан төменгі мыс-мырышты және крюковский свитасының ортаңғы және жоғарғы бөлігіндегі қорғасын-мырышты горизонтқа бөлінеді. Олар 20 км2 ауданды алып, 19 кенді шоғырларда жинақталған. Кенді шоғырлар мыс-колчеданды, мыс-мырышты, полиметалды, баритполиметалды болып бөлінеді.
Минералдануы, құрамы
Минералдар саны 100-ге дейін жетеді. Кенді минералдану ерте девонның метаморфты тақтатастарымен қоса барлық свиталарда анықталған. Жоғары горизонттарда сыйыстырушы горизонттармен үйлесімді жатқан жазық қабат тәрізді дене, ол тереңдеген сайын қысылып, штокверк типті кенге ауысады. Заттық құрамы жағынан кен полиметалдық, ондағы қорғасын, мырыш, мыстың арақатынасы 1:2,1:0,2, ал мыс-мырыштыда 1:4,3:8,1 болады. Негізгі өнеркәсіптік құраушыларға қорғасын, мырыш, мыс және серіктестеріне алтын, күміс, кадмий, т.б. жатады. Өндірілетін кендер “Қазмырыш” акционерлік қоғамы кәсіпорнының маңызды шикізат базасы болып есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары Санат:Полиметалл кендері
Құйынды өріс
Құйынды өріс - қандайда бір тұйық контур бойынша айналмасы нөлге тең болмайтын векторлық өріс.
Дереккөздер
Санат:Механика
Ванди-Юган
Ванди-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Обь өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Каталитикалық конвертер
нобай|Каталитикалық конвертер Каталитикалық конвертер-нейтрализатор (catalytic converter) — газ дардың уыттылығын төмендететін газ шығару жүйесінде орналасқан құрылғы. Катализат ордың негізгі жұмысы отын және оттег інің стехиометриялық қатынасы болып табылады. Химияда катализатор — бұл химиялық реакцияның жылдамдығын арттыратын зат. Мұндай заттарға мыс, никель, алтын, платина, палладий, родий, хром жатады. Автомобиль катализаторының жұмыс істеу принципі катализатор бола алатын заттардың жеделдету реакцияына қабілеттілігіне негізделген.
Дереккөздер
Санат:Механизмдер Санат:Іштен жану қозғалтқышы Санат:Автомобиль құрылғылары
Сүхбаатар
Сүхбаатар — Моңғолиядағы қала. Сэлэнгэ аймағының әкімшілік орталығы.
Орхон өзені бойында. Халқы 8,3 мың (1963). Сауда және жүк тасу торабы. Тамақ, сіріңке, қағаз кәсіпорындары бар. Ұланбатырдан 311 км шығысқа қарай орналасқан.
Тарихы
1940 жылы құрылған және аты моңғолдың саяси қайраткері Сүхбаатар құрметіне қойылған.Оның бұрынғы атауы Цагаан Эрэг.
Дереккөздер
Санат:1920 жылы құрылған елді мекендер Санат:Моңғолия қалалары Санат:Сэлэнгэ Санат:Сухэ-Батор құрметіне аталған нысандар
Гельминтология
thumb| right Гельминтология (грек. helmіnts – құрт және logos – ілім) – паразит құрттар және олар тудыратын адам, жануар, өсімдік аурулары туралы ғылым; паразитология саласы.
Гельминтология XVIII ғ-дың 2-жартысында қалыптаса бастады. Оның негізін салушы неміс ғалымы К.А.Рудольфи болды. Гельминттер фаунасы, жүйеленуі, даму сатылары туралы алғашқы деректер Дания зоологі И.Стенструп, неміс ғалымдары Р.Лейкарт, Г.Кюхенмейстер, француз А.Райе, т.б. еңбектерінде (XIX–XX ғ-лар) баяндалған. Қазақстанда Гельминтологияны дамыту ісіне К.И.Скрябин (КСРО-дағы Гельминтология негізін салушы), Е.Н.Павловский, В.А.Догель, Б.Е.Быховский, Р.С.Шульц үлкен үлес қосты. Республикада Гельминтология саласындағы жүйелі зерттеулер Қазақ өлкелік малдәрігерлік-бактериология институтында, П.Г.Панова мен Н.В.Баданиннің ғылыми жұмыстарынан басталады. Зоология институтында, Тараз қаласындағы К.И.Скрябин атындағы Гельминтология лабораториясында жүргізіледі. Мал гельминттерінің фаунасы зерттеліп, мал гельминтоздарының эпизоотологиясы, патогенезі, диагностикасы және олардың емдеу жолдары анықталды (С.Н.Боев, Шульц, Г.И.Диков, Н.Т.Қадыров, В.Т.Рамазанов, т.б.). Зоология институтында гельминттердің жүйеленуі, тіршілігі, таралуы, экологиясы зерттеліп, гельминтоз ауруларының табиғи ошақтары анықталып, күрес шаралары белгіленді (Боев, Е.В.Гвоздев, В.И.Бондарева, В.Я.Панин, Э.И.Прядко, Х.Егізбаева, Ж.Жатқанбаева, Б.Шайкенов, т.б.). Сондай-ақ Гельминтологиялық зерттеулер адамның, жануарлар мен өсімдіктердің паразит құрттармен зақымдануы, олардың патологиялық әсері, олардан емделу және қорғану тәсілдерін жасау бағытында жүргізілуде. Қазақстанда жиі кездесетін гельминтоз ауруларына қарсы ұсынылған препараттардың көпшілігі паразит құрттар мен организм арасындағы биохим. өзгерістерді анықтау негізінде жасалған.
Дереккөздер
Санат:Паразитология
Орталық стадион (Ақтөбе)
Орталық стадион (немесе Қобыланды батыр атындағы орталық стадион) — Ақтөбе қаласындағы футбол аренасы. 1975 жылы тамыз айында пайдалануға берілді. "Ақтөбе" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді.
Стадион барлық жағынан Халықаралық талаптарға жауап бере алады. Тек көгалдың нашарлығынан көктем айларында мұнда футбол ойнатылмайды.
1975 жылы 28 тамыз күні ашылу салтанаты болып, "Ақтөбе" және Мәскеудің ЦСКА клубтары ойнады.
Арена тек футболға арналған. Жүгіру жолдары жоқ. Көп жылдарға дейін Қазақстандағы төбесі жабық бірден-бір стадион саналып келді.
Жалпы мәліметтер
Стадион халықаралық стандарттарға сәйкес келіп, техникалық жабдықталуы мен құрылымының ерекшелігі бойынша Қазақстандағы ең үздіктердің бірі болып саналады. Оның трибуналары әлемнің төрт жағынан тұрады. Негізгі трибуна — Батыс трибунасы, онда комментаторлар мен VIP ложаға арналған орындар орналасқан. Стадион барлық жанкүйерлердің қамын ойлайп, шығыс трибунасында арбамен жүретін мүгедектер үшін арнайы орындар қарастырылған. Стадионның барлық көрермендермен жанкүйерлер орындарының үстінде жаман ауа-райында жабылатын төбесі бар. Оған қоса,үлкен экраны бар. Стадионда Ақтөбе клубының кеңсесі мен кассалары орналасқан.
Сын
Стадионның басшылығы атынан, директор Қажымұқан Демеуов бірнеше рет жанжалдың ортасында болды және жанкүйерлердің сынына айналды. Атап айтқанда, директорлар "Ақтөбе" ФК-ның көгал жай-күйі, билеттерді сатудың ұйымдастырылмаған жүйесі, алыпсатарлармен үлестес болуы, көгал жабынының сапасы және т. б. салдарынан наурыз бен шілде аралығында өз стадионында матчтарды қабылдауға жыл сайынғы дайын еместігі үшін сынға алынды.