cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гаплология
Гаплология ( gaplos - жай,logos – түсінік ) -  диссимиляцияның  әсерімен біркелкі буындардың біреуінің түсіріліп айтылуы. Қазақ тілінде гаплология құбылысы негізінен ауызекі сөйлеу тіліне тәң. Мысалы: балдар, баллар - балалар, арластыр - араластыр, көп мағыналық - көп мағыналылық,
Ихрам
Ихрам (араб. ©AodA) – 1) мұсылманның қажылыққа, яки умраға барған кезі; 2) қажылық немесе умраға барған адамның киіміне берілген атау. Шариат бойынша, қажының Меккеге жолға шыққанда ихрам киюі уәжіп саналады. Бірақ бұл өте қиын болғандықтан ихрамды, көбінесе, қасиетті жерге жақындаған кезде киеді. Хижазға кемемен барған қажылар Жиддаға келгенде ихрам киеді. Шариатта ихрам кию үшін белгілі бір мекен белгіленген. Бұл жерді “микат” деп атайды. Микат бес жерде орналасқан. Мединеден келетін қажылар үшін – Зул-Хуләйфә, Сирия және Мысырдан келетін қажылар үшін – әл-Жухфа, Нәдждан келетін қажылар үшін – Қарн әл-Мәнәзил, Йеменнен келетіндер үшін – Иәләмләм, Ирактан келетіндерге – Зат Ирк. Ихрамды кеш киген кісі қажылықтан кейін құрбан шалуы тиіс. Қажылық пен умраға баратын адам алдын ала мынадай шарттарды орындауы қажет: ғұсыл алу; тырнақтарына қына, денелеріне әтір жағу; шаш, тырнақ алу, сақал түзеу. Осыдан кейін тігіссіз арнайы ақ жамылғы киіледі. Бұл жамылғы екі бөлімнен тұрады: 1) белден төмен оралатын мата. Бұл “изар” деп аталады; 2) иық, көкірек және арқаның оң жағынан байланып, үстін жабатын кең мата. Бұны “рида”, байлау тәсілін “уиша” деп атайды. Шариат бойынша мата ақ болуы тиіс.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
Жұп жақшалар
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Малдыбаев Мұстақым
Малдыбаев Мұстақим - Алаш тұсының көрнекті қаламгері, білім саласын ұйымдастырушылардың бірі. Уфа қаласындағы Ғалия медресесін бі тірген.
Найман тайпасының Қаратай руынан.
1911- у 1918 жылдар аралығы-М.Мұстақим шығармашылығыныңдәуірлегентұсы. Бұл тұста ол « Қазақ», « Сарыарқа» газеттері мен « Айқап» журналына мақалаларын жариялап, талантты журналистік қырымен танылады. Мақалаларында сол тұстағы қазақ оқу-ағарту ісінің халі мен болашағы туралы талдау жасайды. Қазақ тілін қалай дамыту керек, оның болашақтың тілі болуына мүмкіндік жасау, өндіріс пен техникаға қалай араластыру керектігі жайлы көкейтесті мәселелерді көтереді. Қазақ әйелдерінің коғамдағы орны мен рөлі жөнінде де өзекжарды пікірлерін білдіріп отырады. Дін саясаты туралы талғамды талдаулар жасады. Одан баска да қоғамдық мәні зор мәселелер төңірегінде ой қозғайды. Бір қызығы, ол шығармаларын өз атымен жарияламаған көрінеді. Көбінде « М.М.», « Азамат Қорықбасов», « Мұстақым Ризабек», « Сәулесе» деген бұркеншік аттармен жариялап отырған екен.
Кеңес үкіметі тұсында Семейдегі педагогикалық колледжде, Губерниялык халық ағарту бөлімінде жұмыс істеді, баспасөзде редактор болды. Ақыр аяғында саяси қуғын-сұргіннің құрбаны болды.
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы Санат:1880 жылы туғандар Санат:1927 жылы қайтыс болғандар
Рақым Байғалиев
Байғалиев Рақым (28.12. 1912 жылы туған, бұрынғы Тайпақ ауылы - 8.11.2001 ) - мемлекет, қоғам қайраткері. Жастайынан жетім қалып, Оралдағы балалар үйінде тәрбиеленген. 1937 ж. Мәскеу түсті металдар және алтын институтын бітіргеннен кейін Ақмола, Қарағанды, Павлодар облыстарының кен орындарында істеғен. Ұлы Отан соғысының ардагері. Теміртау қалалық партия комитетінің (1949-51), Қарағанды облысы комитетінің хатшысы (1951-55), ҚазақКСР мемл. жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары (1955-57), Қазақстан халық шаруашылығы кеңесінің төрағасы және ҚазКСР Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары (1960-62) қызметтерін атқарған. 1962-65 ж. Алматы облысы комитетінің 1-хатшысы, ҚКП ОК-нің хатшысы және оның өнеркәсіп пен құрылысқа басшылық ету жөніндегі бюросының төрағасы. КСРО Жоғары Кеңесінің (1958, 1962), Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің (1954,1963) депутаты. 2 Еңбек Қызыл Ту орденімен, Қызыл жұлдыз, 2-дөр. Отан соғысы, «Құрмет Белгісі» ордендерімен және бірнеше медальмен марапатталған. Қазір Алматыда тұрады.
Фронсак (Жиронда)
Фронсак (Fronsac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33174, пошта индексі — 33126.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1049 адамды құрады. Халық тығыздығы — 68,61 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Эль-Орнильо
Эль-Орнильо (El Hornillo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Аренас-де-Сан-Педро ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 355 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,22 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Іскек
Іскек - сақал-мұртты, қасты жұлатын кішкене тістеуік темір осылай аталады.
«Ақан жез іскекпен жуан екі қылды жұлып тастады» (Т. Әлімқұлов, Сейтен.). «Іскек» сөзін құрал атауына иелік жасатып тұрған -к жұрнағы. Көне жазба ескерткіштер сөздігінде «іскә» сөзі қазіргі түсінігіміздегі «жұлу» етістігінің орнына жұмсалған. Сөз болып отырған құрал атауы кейін пайда болған. Ерте кездің өзінде-ақ етістік тұлға түркілерден тунгус-маньчжур тілдеріне де ауысқан.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Хамраши
Хамраши – Орта Азияда кеспе, үрмебұршақ және қой етінен пияз қосып жасалған ет жентегінен дайындалынатын сорпа. Бұл компонеттер жекелей дайындалынады да майлы сорпаға салынады. Үстіне татымдықтар мен дәмдеуіштер қосып 15 мин-тай қайнатады. Өзбекстанда кең тараған дүнген тағамы.
Абылайхан Жангелдіұлы Махамбетов
Абылайхан Жангелдіұлы Махамбетов (3 тамыз 1991 жыл) — қазақ футболшысы, шабуыл шебінде ойнайды.
Карьерасы
2018 жылдан бері Түркістан облысының "Қыран" клубында доп тебеді. Оған дейін "Ордабасы", "Оқжетпес", "Қызылжар", "Шахтер" секілді атақты клубтармен бірге Қазақстан чемпионатының төменгі лигаларындағы "БИИИК, "Мақтаарал" командаларында ойнаған. 2012 жылы Қазақстан чемпионы атанды, бірақ келесі жылы басқа клубқа ауысты да, өзі армандаған Чемпиондар Лигасына қатыса алмады.
Бірлескен қызмет
Бірлескен қызмет — жай серіктестік келісімшарты негізінде кәсіпкерлік субъектілері арасында пайда болатын қарым-қатынастар.
Абылайхан Жангелдіұлы Махамбетов
Карьерасы
Қазақстан жастар ққұрамасында үш ойын ғана өткізді.
Бірлескен қызмет
Азаматтық заң қағидаларына сәйкес олар ортақ шаруашылық нәтижелеріне жету мақсатында бірлесе әрекет жасауға міндеттенеді. Өзара келісім бойынша олар Бірлескен қызметке басшылық етіп, ортақ істерді жүргізу міндетін қатысушылардың біріне тапсырады, ал ол келісімшарт жасасқан өзге серіктестердің сенімхаты негізінде әрекет етеді. Бірлескен қызметке қатысушылар ортақ мақсатқа жету үшін жарналарын ақшалай немесе мүлік түрінде не еңбек үлесі арқылы қоса алады. Олардың ақшалай немесе мүліктік жарналары, сондай-ақ, шаруашылықты бірлесе жүргізу нәтижесінде иеленген немесе сатып алынған мүліктері ортақ үлесті меншік болып табылады. Ортақ шығындардың және ықтимал залалдардың орнын жабу тәртібі қатысушылардың өзара келісімшартында белгіленеді. Егер мұндай тәртіп алдын ала көзделмесе, ортақ шығындар мен залалдар қатысушылардың ортақ мүлкі есебінен жабылады. Ал жетпей қалған жағдайда осы мүліктегі үлестеріне қарай әрқайсысы бөліп өтейді. Бірлескен қызметке қатысушылардың құрған серіктестігі заңи тұлға саналмайды.
Абылайхан Жангелдіұлы Махамбетов
Командалық
«Ордабасы»
Бірлескен қызмет
Дереккөздер
Санат:Азаматтық құқық
Абылайхан Жангелдіұлы Махамбетов
Командалық
«Шахтёр»
Сілтемелер
Санат:3 тамызда туғандар Санат:Айжарық ФК ойыншылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Қыран ФК ойыншылары Санат:Мақтаарал ФК ойыншылары Санат:Қазақстан футболшылары
Изнелло
Изнелло (Isnello) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1922 адамды құрайды. Халық тығыздығы 38 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 50 км² шамасында. Пошта индексі — 90010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Николай, Мирликийский Чудотворец. Жыл сайынғы мерекесі — 06Қыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
NGC 5620
NGC 5620 — Кіші Аю шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 3 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5620 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51356, MCG 12-14-2, ZWG 337,10.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Аю (шоқжұлдыз)
Санаудың позициялық жүйесі
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Урман (Бакалин ауылдық кеңесі)
Урман — Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл, Бакалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 581 адамды құрады. Пошта индексі — 452651, ОКАТО коды — 80207807002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Менерваль
Менерваль (Ménerval) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,43 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Дипломатиялық баспана
Құқықбұзушылық жасағаны үшін сол адам тұратын мемлекет билігі құдалаған тұлға, мұндай қорғанышты және қол сұғылмаушылықты ала алмайды.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
NGC 470
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 470 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4777, UGC 858, MCG 0-4-84, ZWG 385.70, ARP 227, IRAS01171+0308.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Тушма
Тушма — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кылт өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Севериану-Мелу
Севериану-Мелу (Severiano Melo) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Батыс Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пау-дус-Феррус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 714 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 157,833 км² шамасында. Халық тығыздығы — 67,9 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Жоакин-Набуку
Жоакин-Набуку (Joaquim Nabuco) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Мата-Пернамбукана мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Меридиунал-Пернамбукана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15.953 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 122 км² шамасында. Халық тығыздығы — 131 адам/км².
Тарихы
Қала 1892 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Нұрман (қыстау)
Нұрман — Нарын (Бұғылыөзек) каналының бойында орналасқан қыстау.
Географиялық орны
Атырау облысы, Исатай ауданы, Хамит Ерғалиев ауылынан солтүстік –батысқа қарай 12 км жерде орналасқан.
Сипаттамасы
Жер бедері жазық. Теңіз деңгейінен 21 м төмен жатыр. Сортаңды сұр топырақ жамылғысында жусан, бұйырғын, астық тұқымдас шөптесіндер өседі. Суы мол, мал жайылымына қолайлы. Төңірегінде Сарыбай, Қызылкөпір, Сүйін т.б.қыстаулар жатыр.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары Санат:Исатай ауданы географиясы
Валерий Степанович Громовиков
Валерий Степанович Громовиков (6 наурыз, 1946ж.) — театр мен киноның ресейлік актері, Ресей Федерациясының еңбегі сіңген әртісі.
Марапаттары
1-ші қарашада 2001 жылда Сергей Громовикке президент В.В.Путин жарлығы бойынша Ресей Федерациясының Еңбегі сіңген әртісі деген атағы берілген.
Болашақтағы мақсаты
Сол жылдан бастап ол кинода белсенді болып түсіп жатыр,10 жылдың ішінде 69 рөлді ойнады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:6 наурызда туғандар Санат:1946 жылы туғандар Санат:Ресей театр актерлері Санат:Ресей киноактерлері Санат:Ресейдің еңбек сіңірген әртістері Санат:Хабаровск мемлекеттік университеті түлектері
Вальдхоф-Фалькенштайн
Вальдхоф-Фалькенштайн (Waldhof-Falkenstein) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 34 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 130. Муниципалитеттің басшысы — Карл Хайнц Вагнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Черноглавци (Шумен облысы)
Черноглавци (Черноглавци) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Венец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 487 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9778. Телефон коды — 053436. ЕКАТТЕ коды — 81061.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Заргштедт
Заргштедт (Sargstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Хальберштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 734 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 11,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 260. Муниципалитеттің басшысы — Михель Кинкаль.
Кейп-Бретон
Кейп-Бретон (Cape Breton, Cap-Breton) — Атлант мұхитындағы арал. Солтүстік Америка жағалауында, Қасиетті Лаврентия шығанағына кіретін тұсында орналасқан. Арал Канаданың Жаңа Шотландия провинциясы аумағында. Ауданы 10,0 мың км². Жер бедері кристалл жыныстарынан түзілген таулы қырат. Абсолют биіктігі 532 м. Аралда ауданы 932 км² болатын Брад’Ор к. орналасқан. Кейп-Бретон аралы аралын шырша орманы басқан. Ауданы 95 мың га болатын Кейп-Бретон-Хайлендс ұлттық саябағы бар. Қрі елді мекендері: Сидни және Глейс-Бей.
Дереккөздер
Санат:Атлант мұхиты аралдары Санат:Жаңа Шотландия аралдары
Вилаш-Боаш (Шавеш)
Вилаш-Боаш (Шавеш) (Vilas Boas (Chaves)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Шавеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 218 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Алап сыйымдылығы
Алап сыйымдылығы - дүниежүзілік мұхит өңіріндегі немесе оның жекелеген алабындағы су мөлшері.
Дереккөздер
Санат:Геология
Бевзен
Бевзен (Beuvezin) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54068, пошта индексі — 54115.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 120 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,54 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
УЕФА Кубок иелері кубогы 1982/83
Аталмыш турнирдің 23-ші маусымы. Шотландияның "Авердин" клубы жеңімпаз атанды.
Сілтемелер
Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары Санат:1982 жылғы футбол Санат:1983 жылғы футбол
Нядай-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Парка
Парка — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урей өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Киня
Киня — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лупта өзенінің оң жағалауынан 3,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 55 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Буасси-ле-Кютте
Коммунаның INSEE коды — 91080, пошта индексі — 91590.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1335 адамды құрады. Халық тығыздығы — 291,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Футболдан Украина суперкубогы 2021
Футболдан Украина суперкубогы 2023 (ук. Суперкубок України з футболу 2021) — турнирдің 18-ші жарысы. 2021 жылы 22 қыркүйекте Киевтегі Олимпиада стадионында өтті.
2020/21 жылғы Украина чемпионы және кубок иегері "Динамо" мен Украина чемпиоатының күміс жүлдегері "Шахтер" өзара кездесті.
"Шахтер" футболшылары 3:0 есебімен жеңіске жетіп, тоғызыншы рет жеңімпаз атанды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Украина суперкубогы Санат:2021 жылғы футбол Санат:Динамо Киев ФК ойындары Санат:Шахтер Донецк ФК ойындары
Бұрылу бейтараптығы
Бұрылу бейтараптығы - автомобильдің жылдамдығы үдеген сайын руль бұрылысынын ұдайы бұрышындағы бұрылыс радиусының өзгермеуі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Клиренс (саңылау)
Клиренс (саңылау) (ағыл. clear¬ance саңылау) — жер беті деңгейінен танк, бронетранспортер, автомобиль, артиллериялық қару және т.б. құрылысындағы (қозғағыш элементтерін есептемегенде) ең төменгі нүктесіне дейінгі қашықтық. Жол саңылауы 1,5, 5 және 8-12 тонна жүк көтеретін автомобильдер үшін ең төмен Клиренс 200, 260 және 270 мм етіп белгіленген. Клиренстің үлкен болуынан ұрыс және көлік машиналарын жолсызбен (батпақты жер, күртік қарлар, ағаш түбірлері және т.б.) өткіштігі артады.
Көктерек ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Көктерек ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Клиренс (саңылау)
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Көктерек ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Көктерек, Оразғали, Саралжын, Сатыбалды ауылдары кіреді. Орталығы – Көктерек ауылы. Округ құрамында болған Еламан ауылы 2023 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1915 адамды құрады.
Ичисйе
Ичисйе– Ұлы ғұндар ұлысының тәңірқұты (б.з.б. 126 – 114 жылы), Модэ (Мөде) тәңірқұттың немересі, Гиюй (Лаошань) тәңірқұттың ұлы. Билікке келгенге дейін Учисйе ғұн мемлекетінің шығыстағы Лули князі қызметін атқарған. Б.з.б. 126 жылы ағасы Гюнгень тәңірқұт қайтыс болғаннан кейін, билік үшін күресте оның ұлы Юйбиді жеңіп шығады. Осы кезеңде ғұн мемлекетіне Қытайдың Хань императоры У-дидан қауіп төніп тұрған еді. Учисйе аз уақытта мемлекет ішіндегі алауыздықты жойып, 126 жылдың жазы мен күзінде Қытайдың Солтүстік-шығыс аймақтарына бірнеше жорық ұйымдастырады. Қытай да өз тарапынан ғұндарға қарсы жойқын жорықтар жасайды. Бұл қақтығыста сәтсіздіктерге ұшыраған Учисйе кінәні өзінің мемлекетіндегі хючжуй, хуньше руларына артып, оларға жаза қолданады. Мемлекет ішіндегі алауыздық пен Хань әулетінің жасаған шабуылдары ғұндар мемлекетін әлсіретеді. Учисйе ғұндарды Гоби шөлінің бергі бетіне көшіреді.
Көктерек ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы ауылдық округтері
Ичисйе
Сілтемелер
“Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы”,4 – том
Санат:Тұлғалар
Салқын жағалы шөл далалар
Жағалы шөл далаларда екі мезгіл бар: ұзақ әрі жылы жаз және қысқа, салқын қыс. Орташа жаңбырдың жаууы, әдетте жартылай сусыз шөл далалардан гөрі, жағалы шөл далаларда көбірек кездеседі. Топырағындағы тұз құрамы орташа қалыпта. Анголаның Намиб шөл даласы, Оңтүстік Африка мен Чилидің Атакама шөл даласы – салқын жағалы шөл далалар.Чилидің Атакама шөл даласы – тұздың алабы. Ол лава мен құмнан тұрады. Ол – әлемнің ең құрғақ шөл даласы. Осы шөл далаларда салқын болуға бейім жылы аймақтарды кездестіруге болады. Бұл жердің қысы, әдетте, салқын және қысқа, ал жазы ұзақ және жылы. Топырағының құрамы жоғары сілтілі құмнан тұрады. Ол өте борпылдақ. Жауын суын жерге тез сіңдіреді. Жағалы шөл даладағы көптеген флора аймағы суды жақсы сақтағандықтан, қалың жапырақтылығымен ерекшеленеді. Олардың тамырлары жерге тимеген жеткілікті суды сіңіру үшін жер бетіне өте жақын жатыр. Жағалы шөл далалардың аңдары мен жануарларына мыналар жатады: бұжыр терілі амфибиялар, жыртқыш құстар, сыпырынды жинаушы cүтқоректілер, бауырымен жорғалаушылар және жәндіктер.
Дереккөздер
Балаларға арналған танымдық энциклопедия "Шөлдер"
Санат:Шөлдер
Алгид
Алгид (Aldigus - салқын - шалажансар ) —алгид. Натрий хлориидін, калийді және бикарбонатты жоғалтуға байланысты организмнің сарығуы нәтижесінде туындайтын симптомокомплекс. Оған гипотермия, гиподинамикалық өзгерістер, анурия, аяқ-қол бұлшық еттерінің тоникалық құрысуы, ауыр ентігу тән; көбіне тырысқақпен ауыратындарда байқалады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Дөңес таулар
Дөңес таулар жер астынан балқып шыққан тастардан түзіледі. Оңтүстік Дакотадағы Блэк Хиллз бен Вайоминг, Нью Йорк маңындағы Адирондак таулары – жыныстың қатпарланбай, жақпарланбай дөңгелей үйіліп, биіктеуінің нәтижесінде пайда болған дөңес таулар. Дөңес таулар өздерін қоршаған жерден анағұрлым биік тұрады. Сол себептен олар тез эрозияға ұшырайды. Дөңес таулардың екі түрі бар: біріншісі – жанартаудан шыққан жер асты жынысының күмбез тәрізді боп орналасуынан пайда болады. Ал, екіншісі – бір кездері өте биік болған, бірақ қазір мүжіліп, шайылып, эрозияға ұшырап, дөңестенген таулар. Кейде мұздықтардың әсерінен таулардың басы күмбез тәрізді пішінге ұқсап кетеді. Солтүстік және Оңтүстік Каролинадағы Увар таулары осы әдіспен түзілген дөңес тауға мысал бола алады.
Дереккөздер
Балаларға арналған танымдық энциклопедия "Таулар"
Санат:Таулар
Тіс ұяшығынан қан ағу
Тіс ұяшығынан қан ағу. Стоматологиялық тәжірибеде астыңғы азу тісті жұлғаннан кейін гранулема немесе кистаны тазарту кезінде астыңғы альвеолалық артерия зақымданғанда жиі байқалады. Тіс ұяшығынан қан ағуды тігіп немесе тампон қойып тоқтатады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Байланыс тізбегінің толқындық кедергісі
Байланыс тізбегінің толқындық кедергісі (Волновое сопротивление цепи связи). Толқындық кедергі байланыс тізбегімен таралатын сигналдың шағылып кері қайтпай, тура қабылданып таралуын сипаттайды. Біртекті байланыс тізбегінде толқындық кедергі бірінші ретті параметрлерімен анықталады, бірақ тізбектің ұзындығына тәуелді болмайды. Біртекті байланыс жолының толқындық кедергісі тізбектің барлық жерінде бірдей болып, ол тек тізбекпен өтетін ток жиілігіне тәуелді экспоненциалды зандылықпен кемиді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Шагаа
Шагаа (Шаг Аазы) — Ай күнтізбесі бойынша Жаңа жыл, тывалардың күнтізбесіндегі ең үлкен мерекелердің бірі. Жаңа жыл мерекесі ай күнтізбесі бойынша ақ айдың басына келеді (еуропалық күнтізбе бойынша бұл қаңтар-ақпан айларының соңы).
Шагаа мейрамы тарихы
Тывалық Жаңа жыл будда мәдениетінде, шаманизмде берік тамыр алады. Шагаа тарихи мұрамен де байланысты. Тывалар барлығы дерлік көшпелі халық болды және олар мал шаруашылығымен айналысты: бұғы, қой, жылқы өсірді. Шагааның қыстың аяғында тойлануы кездейсоқ емес, өйткені осы уақытқа дейін барлық мал төл алып, барлық әрекеттерінің жылдық циклін аяқтайды. нобай|оңға|200px|Отбасылық мерекелік дастархан Тыва Республикасы Мемлекеттік мұрағатының құжаттарында Шагаа мерекесі туралы алғаш рет 1861 жылғы "Танну-Уранхая (Тува) нойондар басқармасы" мұрағат қорының құжаттарында, Танну-Уранхай билеушісі мээрен чанганың бұйрығымен Тувадағы Шагаа мерекесі туралы мұрағаттық сілтемелер 1861 жылдан басталады. Осы бірегей тарихи құжаттан 160 жыл бұрын Шагаа мерекесі Туваның бас билеушісінің бұйрығына сәйкес өткізілгенін көруге болады. Шагаа мерекесі демалыс күндері деп жарияланды.
1944 жылдан бері Шагаа мейрамы Тывада ресми түрде тойланбай, Шагаа отбасылық мереке болды. Тек 1991 жылы ғана Шагаа Тыва АССР Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен Тываның ұлттық мерекесі болып жарияланды.
1991 жылы алғаш рет Шагаа мерекесін кеңінен тойлауға ресми тұлғалар – Тыва АССР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы Чимит-Доржу Байырұлы Ондар мен Тыва АССР Мәдениет министрінің орынбасары Анатолий Сергеевич Серен, сондай-ақ дін қызметкерлері қатысты. Троица шіркеуінің протоиерейі Алексий және Ерзин Лама Сандак Оргудеевич, республиканың Қамбы-ламасы ретінде қабылданады.
Шагаа мерекесін тойлау
нобай|оңға|200px|Чолукшуур (сәлемдесу) салты нобай|оңға|200px|Саң Салыр салты Шагааның тойлануы жаңа өмірге көшумен және өткен жылы басталған барлық жұмыстың аяқталуымен байланысты. Ең алдымен, тыва халқының өмірінде орасан зор рөл атқарған ірі қара малының төлі жаңа жылға дейін өтуі тиіс екені тарихи түрде алдын ала белгіленген.
Ежелден Шагаа кездесуіне алдын ала дайындалу әдеті болған. Күзден бастап отбасылар мерекелік тағамдар мен қонақтарға тәтті тағамдар дайындауға арналған. Шагадағы дәстүрлі қонақжайлылық ерекше сипатқа ие және кең ауқымды. Тывалардың тұрғын үйі мен оған іргелес аумақ мереке қарсаңында мұқият тазартылады. Аңыз бойынша Будда әлемді күймемен аралап, Жаңа жылды тойлайтындардың барлығына батасын беретін Шагаада таң атар алдында түнде таң атқан кезде ұйықтамау ұсынылады.
Дәстүрлі жарқыраған киім киген барлық адамдар бейбітшілік пен жақсылық тілей отырып, бір-бірін құттықтайды. Бұл дәстүрлі сәлемдесу рәсімі чолукшуур деп аталады. Сәлемдесу кезінде дәстүрлі қол алысудың орнына үлкеннің алақанын кішінің алақанының үстіне қою рәсімі қолданылады.
Тывалардың тағы бір ғұрпы, Саң Салыр, Чолукшуур бұрын, қасиетті от жағу. Арнайы жиналған отты лама, бақсы немесе ақсақал жағып, содан кейін рухтарды тыныштандыру және бейбітшілік, егін, береке және өтіп жатқан жылға алғыс айту үшін мерекелік тағамның ең дәмді бөліктерін отқа тастайды.
Қазіргі уақытта тывалар Шагааны тойлаудың негізінен жоғалған дәстүрлерін қайта жаңғыртуға тырысуда. Бұл, ең алдымен, мерекелік дастарханға, қонақтарды қарсы алуға, достары мен туыстарына баруға, аға ұрпақ өкілдерін құрметтеуге қатысты. Қазіргі Тыва қалаларында Шагаа мерекесі мүмкіндігінше дәстүрлі өтуде, оған музыкалық топтардың жеке және аспаптық фольклорлық бағдарламаларымен, ал ауылдарда салт-жоралар, билер, мерекелер мен ұлттық ойындардағы жарыстар өткізіледі.
Мерекелік дастархан
Мерекелік үстелге қой еті міндетті түрде" құрметті тағам " ретінде дайындалады – бұл тывалық деликатес. Ет-бұл отбасындағы байлық туралы идея. Үй және жабайы жануарлардың етін кептіреді, тұздайды, мұздатады. Тывалар манты, бозжу, құрт пісіреді – бұл кептірілген сүзбеден жасалған тағамдар. Сусынға сүт қосылған тываның тұзды көк шайы қойылады. Шагаада ішімдік ішуге тыйым салынған.
Дереккөздер
Санат:Ресей мейрамдары Санат:Тыва мәдениеті
Мур (Оклахома)
Мор (Moore) — Оклахома штатының Cleveland округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 55081 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 56.7 км² шамасында. FIPS коды — 40-49200.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Нұрымбет (қыстау)
Нұрымбет — Жайық өзенінің оң жағалаулық аңғарындағы Ақсай каналының бойындағы орналасқан қыстау.
Географиялық орны
Атырау облысы, Махамбет ауданының қиыр батысында. Көздіқара ауылынан батысқа қарай 18 км жерде.
Сипаттамасы
Жер бедері жазық келген, теңіз деңгейінен шамамен 18 м төмен жатыр. Суы мол, шөбі шүйгін, негізінен астық тұқымдас шөптесіндер өседі.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары Санат:Махамбет ауданы географиясы
ВАЗ-2123
'''ВАЗ-2123  —Ресейдің артқытартушы автокөлігі. 1998 жылдан 2002 жылға дейін (өндірістен түсірілгенше) көліктің ? млн данасы жасалған. Ізашары ВАЗ-2131, ізбасары жоқ.
Дереккөздер
Санат:ВАЗ автомобильдері
Программалық басқару ұстанымы
Программалық басқару ұстанымы (Принцип программного управления) — бұл ұстаным бойынша компьютерде есеп шығару (екілік шарттаңбада берілген) бастапқы мәліметтер мен аралық нәтижелер үстінен арифметикалық, логикалық операциялар орындаудан тұрады. Есеп шығару алдында оның алгоритмі командалар тізбегі ретінде көрсетіледі, яғни есеп шешу программасы жазылады. Жасалған программа бойынша есептеу процесі ұйымдастырылады (тізбекті түрде командалар орындалады).
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Карл Айгенман
Карл Айгенман (Carl H. Eigenmann; 1863 жыл, Обердердинген - 1927 жыл, Сан-Диего) - неміс-американдық ихтиолог.
Карьерасы
1886 жылы Айгенман бакалавр дәрежесін алды және Осыдан кейін көп ұзамай Калифорнияға кетті. Ол жақта ғалым өзінің болашақ жары Роза Смитпен танысады. 1887 жылы 20 тамызда олар үйленді және бірге Гарвард университетіне тапсырды.
Публикация
Санат:9 наурызда туғандар Санат:24 сәуірде қайтыс болғандар Санат:АҚШ ғалымдары Санат:Ихтиология
Гебраизм
Гебраизм ( hebraios – еврей ) - көне еврей тіліне тән сөздер мен сөз тіркестері.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Кислая (Лобва тармағы)
Кислая — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лобва өзенінің сол жағалауынан 170 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Бірлескен меншік
Бірлескен меншік — ортақ меншіктің бір түрі, мұнда меншік иелерінің үлестері белгіленбейді. Егер өзара келісімде өзгеше көзделмесе, Бірлескен меншікке қатысушылар ортақ мүлікті бірлесе иеленіп пайдаланады. ҚР Азаматтық кодексінің 20-бабында арнайы мәмілені қайсысы жасағанына қарамастан, Бірлескен меншіктегі мүлікке билік ету барлық қатысушының келісімімен жүзеге асырылатыны көзделген. Егер келісімде басқаша көзделмесе, Бірлескен меншікке қатысушылардың кез келгені ортақ мүлікке билік ету жөнінде мәміле жасауға қақылы. ҚР Азаматтық кодексіне сәйкес ортақ мүлікті иеленушілер арасында бөліске салу немесе әрқайсысының үлесін бөліп шығару олардың Бірлескен меншіктегі үлесі алдын ала анықталған реттерде ғана жүзеге асырылады. Егер арнаулы құжаттарда алдын ала көрсетілмесе, онда Бірлескен меншікке қатысушы тараптардың ортақ мүлікте үлестері жоқ болып есептеледі. Әдетте, Бірлескен меншіктің мынандай түрлері: ерлі-зайыптылардың, шаруа қожалықтарының, сондай-ақ, жекешелендірілген үйдегі тұрғындардың ортақ меншіктері болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Қоғам
NGC 476
NGC 476 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 3 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 476 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4814, MCG 3-4-23, ZWG 459.33, NPM1G +15.0050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Түрік ошақлары
Турік Ошақлары – Түркиядағы ықпалды қоғамдық ұйым. 1912 ж. құрылған. Түріктердің отаншылдық сана-сезімін күшейтіп, елдің мәдени, экономикалық-әлеуметтік дамуына ықпал етуді, ата салты, ана тәлімін ұрпақтан-ұрпаққа дарытып, ұлттық өркениет негіздерін дәріптеуді мақсат еткен Зия Гөкалп, Юсуф Акчура, Мехмет Емін, Юрдақұл Ахмет Ағаоғлу, т.б. түркі зиялылары негізін қалаған бұл ұйымға мемлекет басшысы Ататүрік рухани қолдау көрсетті. 1917 ж. Қазан төңкерісіне дейін Орта Азия елдерінде, Қазан, Баку қ-ларында, Шығыс Түркістанда Турік Ошақлары-ның бөлімшелері қызмет істеді. Қазір Түркияның бірнеше уәлаяты мен ірі елді мекендерінде 50-ден аса бөлімшелер бар. Орталық к-ті Анкарада орналасқан. Турік Ошақлары түрлі жұмыстар мен іс-шараларды: жиындар мен ғыл. мәслихаттар, фестивальдар мен байқаулар өткізуді, кітаптар мен тақырыптық журналдар шығаруды, т.б. ұйымдастырады. 1913 жылдан бері ай сайын “Түрік юрду” (Түрік жұрты) журналын, тоқсан сайын оның “Гәнчлик” (Жастық) атты қосымша басылымын шығарып келеді. Бұл басылымдар негізінен біртұтас түркі әлемінің тарихы, салт-дәстүрлері, ынтымағы мен бірлігі туралы материалдар жариялайды. 1987 жылдан бастап түркі әлеміне, ерекше еңбек сіңірген қайраткерлерге, саясаткерлерге, ғалымдар мен санаткерлерге атаулы сыйлықтар белгіледі. Мысалы, ҚР Президенті Н.Назарбаев 1999 ж. 8 маусымда Хусейн Нихал Атсыз атынд. “Түркі әлеміне сіңірген еңбегі үшін” сыйлығының иегері болды, ядролық қару сынақтарына қарсы күрескені үшін “Невада – Семей” қозғалысының жетекшісі, ақын әрі қайраткер О.Сүлейменовке “Құрмет” сыйл. (1990) берілді.
Санат: Ұйымдар Санат: Тарих
Сосновка (Бакалин ауданы)
Сосновка — Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл, Бакалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 224 адамды құрады. Пошта индексі — 452651, ОКАТО коды — 80207807003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ақмешіт ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 960 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы ауылдық округтері
Оразғали
Оразғали — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданы, Көктерек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Казталовка ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 71 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 176 адам (92 ер адам және 84 әйел адам) болса, 2009 жылы 153 адамды (79 ер адам және 74 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы елді мекендері
Қарашоңғал тауы
Қарашоңғал – Оңтүстік Алтай жотасының солтүстік-шығысындағы тау.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Қатонқарағай ауданы Аршаты ауылының оңтүстік-шығысында 20 км-дей жерде, Бұқтырма өзенінің аңғарында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 2875 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 12 км шамасында созылған, енді жері 6 км.
Жер бедері
Беткейі тіктеу бірнеше шоқылардан тұрады. Таудың түпкі жыныстары жалаңаштанып, сай, өзен аңғарларымен тілімделген. Солтүстік-шығысында Бұқтырма көлі орналасқан.
Өсімдігі
Тауаралық аңғарда және беткейлерінде тау өсімдігі, одан жоғарыда қылқан жапырақты орман өседі.
Дереккөздер
Санат:Катонқарағай ауданы таулары Санат:Алтай
Нево-Яха
Нево-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пур өзенінің оң жағалауынан 211 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бірлестік (айрық)
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Тауншип оф Линдхёрст (Нью-Джерси)
Тауншип оф Линдхёрст (Township of Lyndhurst) — Нью-Джерси штатының Берген округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 20554 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.7 км² шамасында. FIPS коды — 34-42090.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Геономия
Геономия — планета қойнауында өтіп жататын эндогендік (ішкі) процестер табиғатын зерттейтін жаңа ғылыми сала; зерттеу әдістері геологиялық, геофизикалық және геохимиялық зерттеулерді ұштастыра жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:География
IC 1237
IC 1237 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 59280, UGC 10621, MCG 9-28-10, ZWG 277.16, IRAS16552+5505.
Сыртқы сілтемелер
IC 1237 Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Сәбит Қайырұлы Жаданов
Сәбит Қайырұлы Жаданов (5.5.1931 ж.т., Жаңақала ауданы, Новая Казанка а.) — мемлекет, қоғам қайраткері, Қазақстанның еңбек сіңірген Экономисі (1969). Жалпақтал (бұр. Фурманов) Жайық орта мектебін (1948), Мәскеу мемлекеттік экономикалық институтын тәмәмдаған (1953), 1953-57 ж. Ресейдің Орлов облысы, Ливны қаласында «Ливгидромаш» зауытында экономист, цех бастығы, 1957-58 ж. Қазақ КСР мемлекеттік жоспарлау комитеті электрлендіру және автоматтандыру бөлімінде аға экономист. 1958-60 ж. Алматы қалалық комсомол комитетінің, кейін облыстық комитетітің 1-хатшысы қызметін атқарды. 1960-63 ж. Алматы «Эмальпосуда» зауытының директорыболды. 1963-68 ж. Қазақ КСР мемлекеттік жоспарлау комитетінде халық шаруашылығын жоспарлау бөлімінде аға экономист, бөлім бастығы, кейін бөлім бастығының 1-орынбасары. 1968-80 ж. Мәскеуде КСРО Министрлер Кеңесінде Қазақстанның тұрақты өкілінің орынбасары, ал 1980-87 ж. тұрақты өкілі. 1987-91 ж. КСРО мемлекеттік статистикалық комитеті іс басқару бөлімінің бастығы. 1991 жылдан зейнет демалысында. 1991-97 ж. «Казахстан коммерция» жоғарғы экономика ассоциациясының Мәскеудегі тұрақты өкілі, 1997-2001ж. Мәскеу қаласындағы «Қазақ тілі» қоғамының төрағасы. Еңбек Қызыл Ту, 2 мәрте «Құрмет Белгісі» ордендерімен және бірнеше медальмен марапаггалған. Жадановтың «Зигзаги судьбы» атты естелік кітабы (А., 2001) жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Айғыржал (Абай облысы)
Айғыржал — Абай облысы Аягөз ауданы, Аягөз қалалық әкімдігі құрамындағы темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аягөз қаласынан солтүстікке қарай 31 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 188 адам (99 ер адам және 89 әйел адам) болса, 2009 жылы 105 адамды (52 ер адам және 53 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Чернооково (Шумен облысы)
Чернооково (Чернооково) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Вырбица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 559 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9873. Телефон коды — 057308. ЕКАТТЕ коды — 81222.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Ишан
Ишан – халық арасында сауат ашу, ғибадат айту қызметін атқарып жүрген діни сауатты адамға берілетін діни атақ. Ишан қазы, имам тәрізді лауазым болып саналмайды. Дәстүрлі қазақ қоғамында, әдетте, Ишанның дәріс беретін белгілі бір ауылдары болған. Ишанның міндеті – өзінің қарамағындағы ауыл тұрғындарының діни сауатын ашу, шамасы келгенше діни ғұрыптарды атқару. Еңбек ақысы ретінде ауыл тұрғындары Ишанды мал, азық-түлік және ақшамен қамтамасыз ететін болған. Әрине, Ишан болу молдалардың дүниеге деген мұқтаждығынан туған іс емес. Ишандықтың негізін Алла тағаланың разылығы үшін халыққа дінді, ақиқатты үйрету мақсатындағы адал ниет құрайды. Ишан болу атадан балаға өтетін мұрагерлік іс десе де болады. Себебі әкесі дүниеден өткен жағдайда оның қарамағындағы ауыл тұрғындарының діни мұқтажын өтеу баласының міндеті болып есептелген. Қазақ арасындағы атақты Ишандардың көпшілігі өз міндеттеріне дәстүр жалғастығы ретінде қараған. Дүниеден өткен Ишанның ұл баласы болмаған жағдайда, ауыл тұрғындары діни сауаты бар, халықтың сенімін ақтайтын басқа бір кісімен Ишан болу мәселесін келіскен. Қазіргі уақытта Ишандық қызметін ауыл имамдары атқарады.
Дереккөздер
Санат:Ислам
Орта ғасырдағы Жетісу өлкесінің астаналары
Әрекеттестіктің мәдениеттанулық аспектісі шеттен алу, еліктеу, ықпалдасу құбылыстарымен сипатталады. Мысалы, отырықшы халық көшпелілерден қару-жарақ түрін, зергерлік әшекейлерді, қымбат металдардан жасалған ыдыстарды алды. Әйтсе де, отырықшы халық жалаң көшіру жолымен жүрген жоқ, олар бұл бұйымдарға өзіндік айрықшалық элементтерін енгізді.
Ішінара
Ішінара. Бұл сөз тілімізде «кейде, ара тұра» мағыналарының орнына тұтынылады. «Ішінара» сөзін ежелден келе жатыр деудің де себебі жоқ емес. Сөз екі түбірден біріккен. Соның алғашқысы ертедегі түркі жазба ескерткішінде «ічін» қалпында да, ал оған «ара» сөзі көмектесіп, «ічін-ара» қос сөз түрінде де берер мағынасы — қазіргі біздің түсінігіміздегі «өзара». Әрине, бұл жерде де уақыт озған сайын сөз мағынасына өзгерістер еніп, қазіргі кездегі «кейде, ара тұра» ұғымдарына кешкен.
Орта ғасырдағы Жетісу өлкесінің астаналары
Ортағасырлың қоғамның әскери ақсүйектік ортасымен байланысты мәртебелі бұйымдарды «өткізіп берген» көшпелілер өздерінің бұл бұйымдарға деген сұранысын тек дамыған қалалың қолөнері болғанда ғана толық қанағаттандыра алатын еді. Осы- лайша, көшпелілер мен малшылар сұранысы қалалық қолөнердің дамуына себепші болды, ал ежелгі хандары қалалар салуға мүдделі еді. Сонымен бірге отырықшы өмірге ден қойған малшы қауымы отырықшы халықтан құрылыс ісін үйренді, ал түрік ақсүйектері сарай кешендерін тұрғызу және оны әшекейлеу үшін құрылысшыларды отырықшы елден шақырды.
Ішінара
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Орта ғасырдағы Жетісу өлкесінің астаналары
Материалдық мәдениет саласындағы әрекеттестікті айтқанда, бұл мәселеде этникалық процестерді айналып өту мүмкін емес. Этникалық әрекеттестік көші-қонның екі түрімен: халықтың улкен топтарының қоныс аударуымен («Халықтардың ұлы қоныс аударуы», соғды отары және түрік жаулаушылығы, моңғол шапқыншылығы) және халықтың шағын топтарының - уағыздаушылардың, саудагерлердің - қоныс аударуымен сипатталды. Мұндай қоныс аударулармен бірге біріктіру сипатындағы қарқынды этногенетикалық процестер ілесе жүрді.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Мараял
Мараял (Maraial) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Мата-Пернамбукана мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Меридиунал-Пернамбукана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12293 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 196 км² шамасында. Халық тығыздығы — 67,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1928 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Эль-Осо (Авила)
Эль-Осо (Авила) (El Oso) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Авила ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 212 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Оспанқора (қыстау)
Оспанқора — Тентексор қонысының оңтүстік шығысындағы қыстау.
Географиялық орны
Атырау облысы, Жылыой ауданы, Шоқпартоғай ауылының солтүстік-батысында 12 км жерде орналасқан.
Сипаттамасы
Қыстау теңіз деңгейінен 10 м төмен жатыр. Солтүстігінде Бартылдақты, оңтүстік-шығысында Қоскөл көлдері, шығысында Құдықсай қыстауы бар. Сортаңды қоңыр, құмды топырақ жамылғысында жусан, бұйырғын, сораң, эфемерлі шөптер өседі.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары Санат:Жылыой ауданы географиясы
Мондавио
Мондавио (Mondavio) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Пезаро-э-Урбино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4013 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 136 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 61040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Michele Arcangelo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Вилела-Сека
Вилела-Сека (Vilela Seca) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Шавеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 323 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,11 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Жақпарлы-құжбан таулар
Жер қабаты опырылғанда, кейбір кесек жыныстар жоғары көтеріліп, біреулері төмен түсіп, бірінің үстін бірі басады. Жақпар жыныс – жер қабығының сынып қалған бөлігі. Ол басқа бөліктерден құрылымы, бағыты, тікірейіп қозғалу жылдамдығымен ерекшеленеді. Жоғары көтерілген жақпар жынысты – «Горст», төмен түскенін «Грабен» дейді. Горст – екі жиегі ой, ортасы дөң болып келген жақпартас. Мұндай жерлер көбіне тау жотасы немесе қырат болып есептелінеді. Горсттың басы тегіс, беткейі тік, құламалы боп келеді. Жақпарлы-құжбан таулар литосфераның созылғыштық қасиетін жоғалтқан қатты бөліктерінде, яғни, континент шетінде пайда болады. Жақпарлы тау сығылғанда, жыныстар опырылмай қоймайды. Опырылғанда алдымен кере тартылып, артынан сығылады. Өте берік кесек жыныстар кере тартылған уақытта оңай опырылады. Жақпарлы-құжбан таулар зор пішінімен, тік құламалы бет кейімен, бөлек-бөлек боп жатқан бедерімен ерекшеленеді. Оған Невада және Калифорния штаттарындағы Сьер ра-Невада таулары, Вайомингтегі Үлкен Тетон тау жотасы мысал бола алады.
Дереккөздер
Балаларға арналған танымдық энциклопедия "Таулар"
Санат:Таулар
Сан-Франсиску-ду-Уэсти
Сан-Франсиску-ду-Уэсти (São Francisco do Oeste) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Батыс Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пау-дус-Феррус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.