cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жозе Сарамаго
«Жерден көтерілген»
Ерте шығармашылық тәжірибелерді есепке алмасақ, Сарамагоның әдеби таланты кеш оянды деп айта аламыз. Алғашқы елеулі шығарма — «Жерден көтерілген» отбасылық дастаны — 1980 жылы, автор 58 жасында жарық көрді. Кітапты жазушының жеті жылдық саяси қызметінің нәтижесі деп санауға болады: оның тақырыбы бірнеше ұрпаққа созылған оңшыл диктатура дәуіріндегі португал шаруаларының азаматтық қалыптасуы. Романның идеологиясы айқын марксистік әсерде: өздерін езілген тап ретінде түсінген шаруалар латифундистерге қарсы саяси күресті бастайды. Нәтижесі — 1974 жылғы төңкеріс, оны Сарамаго тек тиіп-қашып айтады, себебі оның нәтижесі солшыл қозғалыс үшін күмәнді болғандықтан болуы мүмкін. Әлеуметтік құрамдас бөлік (ауыл өмірінің кедейлігін, шаруаның құқығынан айырылған жағдайын суреттеу) кітапта фольклорлық мотивтермен, астарлы әңгіме элементтерімен, тіпті ертегімен де өрілген. Жазушының туған жерінде жарияланғаннан кейін екі жыл өткен соң, 1982 жылы роман КСРО-да жарыққа шығып, кеңес оқырманы үшін болашақ Нобель сыйлығының лауреатының прозасымен танысуға мүмкіндік берді.
«Монастыр туралы естеліктері»
Барлығы Жозе Сарамагоның КСРО-да екі романы жарық көрді. Оның екіншісі — «Монастырь туралы естеліктер» 1985 жылы орыс тілінде жарық көрді. Кітап 18 ғасырдың бірінші жартысында Мафрада монастырьдің эпикалық құрылысының фонында басталған мүгедек ардагер Балтазар Жеті Күн мен мыстан Блимунда Жеті Айдың арасындағы махаббат туралы баяндайды. Кейінгі феодалдық Португалиядағы қарапайым халықтың күйзеліс жағдайын католиктік шіркеудің күшті ықпалымен сипаттай отырып, Сарамаго әдеби сол жақтағы позициясын нығайтты. Романның антиклерикалдық үні Ватикан тарапынан Құдайға тіл тигізді деген қатал айыптауларға түрткі болды. Дегенмен, кинорежиссер Федерико Феллини «Монастырдың естеліктерін» біздің заманымыздың ең қызықты кітаптарының бірі деп атады, тіпті оны бейімдеу де қарастырды. Бірақ жоспар ешқашан жүзеге аспады.
«Тас сал»
Алайда 2001 ж. экранға француз режиссері Жорж Слюзер (George Sluizer) Сарамагоның «Тас сал» кітабының негізінде түсірген «Жарық» («La Balsa de piedra») фильмі шықты. Онда автор Пиреней түбегінің материктен Пиреней жотасы бойымен бөлініп, Атлант мұхитына еркін жүзуге қалай шыққаны туралы таңғажайып оқиғаны баяндайды. Тектоникалық қозғалыс ертегілік және мистикалық сипаттағы оқиғалар тізбегімен бірге жүреді, оның тікелей қатысушылары бөлінген түбек арқылы саяхатқа шығу үшін бас қосады. Саяхат түріндегі «Тас сал» романы испандар мен португалдардың бір-бірімен және Еуропаның қалған бөлігімен қиын қарым-қатынасы туралы баяндайды.
«Исадан Інжіл»
Сарамаго творчествосында ерекше орын «Исадан Інжіл» романы. Шығарылғаннан кейін бір жылдан кейін Сарамаго «қиялға, иронияға толы мысалдар түріндегі шығармалары үшін» деген тұжырымдаумен әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алды. Соған қарамастан, Нобель комитетінің романның басылуына өте жылдам реакциясын атап өтпеуге болмайды. Тақырыпқа сәйкес кітап Інжіл оқиғаларының балама мазмұны болып табылады. Исаны Ескі өсиет Яхвемен салыстыра отырып, жердегі, адами шындықты аузына салып, Сарамаго Үштіктің бастапқы догмасын жояды. Иса, өз кезегінде, шын мәнінде, бірақ оны ешбір жолмен орындау үшін емес, «заң мен пайғамбарларды» бұзу үшін келген революциялық кейіпкерге айналады. Роман христиандық догманы солшыл гуманизм тұрғысынан сынап, соңғысының құндылықтарын бекітеді.
«Өлімдегі үзілістер»
Сарамагоның кейінгі жұмысының інжу-маржаны «Өлімдегі үзілістер» деген фантастикалық романы. Тақырыпқа сәйкес, автор белгілі бір елде адамдар өлуді тоқтатқан кезде мүлдем мүмкін емес жағдайды суреттейді. Себебі, өлім кітапта кейіпкер ретінде әрекет етіп, өзіне деген ризашылықсыз қарым-қатынасына ашуланып, мерзімсіз ереуіл жариялайды. Кітаптың бірінші бөлімінде ғылыми-фантастикалық әдебиеттің канондарына сәйкес Сарамаго ұлттың өмірлік циклінің сәтсіздігі әкелген күнделікті, экономикалық және саяси зардаптардың барлық түрлерін сипаттайды. Екінші бөлімде үндестілік кенет өзгеріп, қиял-ғажайып роман ғашықтық хикаяға айналады, мұнда кейіпкерлер, ақыры ашуын мейірімділікке ауыстыраған, сол бір өлім мен оны өзімен алып кетуге келген, қартайған музыкант. Бір мұқабаның астындағы әртекті мәтіннің қарама-қарсы үйлесуі автордың шығармашылығынан алғаш рет орын тауып отыр, ал образдар тереңдігі мен тіл деңгейі «Өлімдегі үзілістерді» Сарамагоның үздік шығармаларының қатарына әкеледі.
Сілтемелер
Санат:Мадрид автономды университетінің құрметті докторлары Санат:Португалия жазушылары
Цауссенберг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.57 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — TU, ресми идентификациялық коды — 3 21 15.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Золих саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Цауссенберг
Фабио Челестини
Фабио Челестини (Fabio Celestini; 31 қазан 1975, Лозанна) — швейцариялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 2004 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан.
Сілтемелер
Санат:Швейцария футболшылары Санат:Швейцария Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Лозанна ФК ойыншылары Санат:Труа ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Леванте ФК ойыншылары Санат:Хетафе ФК ойыншылары Санат:Швейцария футбол жаттықтырушылары Санат:Лозанна ФК жаттықтырушылары Санат:Лугано ФК жаттықтырушылары Санат:Люцерн ФК жаттықтырушылары
Роберт III (Шотландия королі)
Роберт III (ағыл. Robert III; 14 тамыз 1337 — 4 сәуір 1406) — Стюарттар әулетінен шыққан Шотландия королі.
Жас кезі
Роберт ІІІ ресми некеден бұрын туған шотланд королі Роберт II мен Элизабет Мурдың үлкен ұлы, алайда бұл әкесі қайтыс болғаннан кейін оның тағына жетуіне кедергі болмады. Роберт II үлкен ұлы туған кезде оған Джон (Иоанн) деген ат берілді, бірақ 1390 жылы билікке келген кезде Роберт III атауын Иоанн Баллиоль мен Француздық Иоанн II-нің қайғылы тағдырын қайталаудан аулақ болу ырымымен қабылдады.
1368 жылы жас Джон Стюарт Каррик графы титулын алды, ол сол уақытта шотландтық тақ мұрагерлеріне берілді. Елдің орталық әкімшілігінің дағдарыс қартайған король Роберт II-нің кезінде, Каррик графы 1384 жылы шотланд парламентінің сот пен әкімшілік саласындағы ерекше өкілеттіктерін алды. Алайда ізбасар, елдегі заңдар мен тәртіпті қалпына келтіруде табысқа жете алмады. 1388 жылы ат тұяғының кездейсоқ соққысы Каррик графын мүгедектікке айналдырды, бұл оны елді басқарудан шеттетуге алып келді.
Әкімшілікті бұзу
thumb|right|200px|Роберт III мен Аннабела. 1562 ж. миниатюра 1390 жылы 13 тамызда елу үш жасар Роберт III Шотландияның тағын иеленді. Патша не ауруының әсерінен, не кәрілігінің әсерінен елді тиімді басқара алмай, билікті бауыры, Файф графы, Роберт Стюартқа тапсырды.
Шотландиядағы Роберт III патшалығының дәуірі елдегі заңдар мен тәртібінің жоқтығы және әкімшіліктің бұзылуымен ерекшеленді. Бұл кезеңде кландық жүйенің әсері, әсіресе елдің таулы аймақтарында күрт өсті: ең ірі кландар өзара жауласты, таулықтар жағалаудағы қалаларға (1390 жылы Элгиннің күйдіруі) шапқыншылық жасады, елдің «жабайы» кельтті батысы мен «өркениетті» шығысының арасында антагонизм күшейді. 1396 жылы Пертте патшаның көзінше Хаттан мен Кей кландары арасында үлкен жекпе-жектер өтті, нәтижесінде қанды қырғынға айналып, тірі қалғандар біраз болды. Екінші жағынан, орталық үкіметтің әлсіздігі елдің таулы бөлігінің кельт мәдениетін қалпына келтіруге ықпал етті. Кельт қозғалысының көшбасшысы - патшалық билікке қатысты түбегейлі тәуелсіз саясат жүргізіп жүрген Аралдар лорды, Дональд Макдональд болды.
Роберт II билік басында басталған қазыналық табыстың құлдырауы, Роберт III-нің билігі кезінде шарықтау шегіне жетті: кеденнен түсетін табысты түрлі шотландтық барондарға патша бөлді, салық жинау тоқталды (1399 жылы Англиямен бейбіт келіссөздерді қаржыландыру үшін салық салуды енгізу әрекеті ақсүйектердің қарсыласуына әкеліп соқтырды). Мемлекеттік аппараттың қаржылық кірістерінің жалғыз көзі корольдік домен (аймақ) болып қалды, ол әр түрлі сыйлық сыйлаудың салдарынан үнемі азайып отырды.
Билік үшін күрес
1390 жылдардың соңында әлсіз Роберт III мен елдің нақты әкімшілігіне әсер ету үшін күрес күшейе түсті. Қарама-қарсы екі магнаттар тобы басқарды: бауыры Роберт Стюарт, 1398 жылдан бастап - Олбани герцогы; патшаның ұлы және тақ мұрагері Ротсей герцогы, Дәуіт. 1399 жылы Олбани мемлекетті тиісті деңгейде басқармады деп парламентті айыптады, сосын ол лауазымынан босатылды, ал Дәуіт Стюартқа елде 3 жылға билікті басқару функциялары беріліп, патшалықтың «лейтенанты» болып тағайындалды, бірақ тұрақты парламенттік комиссияның бақылауынан өтіп отырды. Алайда оның басты одақтасы - Дуглас графының өлімі және Англиямен соғыстың қайта жандануы - мұрагердің партиясын әлсіреді. 1402 жылы Олбани герцогы Ротсейді тұтқындады және мүмкін аштықтан қайтыс болды. Олбани елдегі билігін қайта қалпына келтірді. Роберт III ұлының баскесерлірін кешіргенін жариялады.
Сыртқы саясат
1391 жылы франко-шотландық альянстың қалпына келуіне қарамастан, Роберт III патшаның билік еткен уақыттың бірінші жартысы ұзаққа созылған бітіммен және біршама Англиямен жақындасуымен есте қалды. Екі мемлекеттің асыл тектілердің арасында рыцарлық сайыстар ұйымдастырылып, Роберт III мен Ричард II-нің сарайлары арасындағы байланыс күшейе түсті. Бейбітшілік шарты жайлы келіссөздер басталды. Алайда 1399 жылы Англиядағы төңкеріс пен Генрих IV Ланкастердің билікке келуі тағы да Шотландияда соғыс басталу қаупін төндірді.
Соғыстың себебін тақ мұрагердің өзі, Ротсей герцогы, Дәуіт жасады. Дуглас графы ұсынған үлкен жасаудың салдарынан Марч графы, Джордж Данбардың қызымен некелесуден бас тартқан Ротсей, Данбарды ағылшын королінен көмек сұрауға мәжбүр етті. Генрих IV бұл мүмкіндікті пайдаланып, Англияның Шотландия үстінен егемендігіне талаптарын мәлімдеп, Шотландия короліне соғыс ашты. 1400 жылы ағылшын әскері Шотландияның аумағына басып кіріп, Эдинбургды қоршады, ал 1402 жылы Генри Перси Гомиландон Хомильдон-Хилл тұбіндегі шайқаста шотланд армиясын жеңді.
Өз кезегінде, Шотландия Англия мен Уэльсте Генрих IV-ге қарсы көтерілістерді қолдады: солай Роберт III патшаның сарайында, Нортумберленд графы 1405 жылы Ланкастерге қарсы әрекетінен кейін баспана тапты.
Роберт III-нің өлімі
Екінші ұлы, жас ханзада Яковтың өмірі үшін қауіптеніп, Роберт III оны Францияға оқуға жіберуді шешті. Бірақ ханзада Яков жүзіп бара жатқан кемені 1406 жылы 14 наурызда ағылшын қарақшылары абордажға алды, нәтижесінде шотландтық тақтың мұрагері Англияға тұтқынға түсті. Мұны білген соң Роберт III жүрек ұстамасын бастан кешірді және 1406 жылы 4 сәуірде патша дүние салды. Замандарының айтуынша (Bower, Scotichronicon), Роберт III бір кездері оның қабірінде осындай эпитаф болғанын қалады: «Бұл жерде бүкіл патшалықта патшалардың ең нашары және адамдардың арасында ең бақытсызы жатыр».
Неке мен балалары
Оған сэр Джон Драммондтың қызы, Анабелла Драммонд тұрмысқа шыққан (1367 жылдан бастап). Олардың балалары:
Әдебиет
Санат:Стюарттар Санат:Шотландия королдері
Нәрібаев Бекжасар
НӘРІБАЕВ Бекжасар (1.1.1943 ж. т., Жамбыл ауданы Амангелді ұжымшары) – ғалым, дипломат. Қазақ ұлттық ун-тін бітірген (1968). Биол. ғыл. кандидаты. 1959 – 63 ж. Бетпақдала тәжірибе ст-нда лаборант, 1971 – 79 ж. Қазақ ұлттық ун-тінде аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, 1979 – 80 ж. АҚШ-тағы Калифорния ун-тінде стажер-зерттеуші, 1986 – 87 ж. Қазақ КСР сауда өнеркәсіп палатасы төрағасының орынбасары, 1987 – 91 ж. Қазақ қыздар пед. ин-тында доцент, кафедра меңгерушісі, 1991 – 92 ж. ҚР Сыртқы істер министрлігі Таяу және Орта Шығыс басқармасының 2-хатшысы, 1992 – 99 ж. ҚР-ның Түркиядағы Елшілігінің 1-хатшысы, ҚР Сыртқы істер мин-гінің Мамандар мен оқу орындары басқармасының бастығы, министрліктің Әкімшілік және бақылау департаменті директоры, ҚР Сыртқы істер министрлігінің вице-министрі, 1999 жылдан ҚР-ның Пәкстан Ислам Республикасындағы Төтенше және Өкілетті елшісі. «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар
Евгения Федоровна Книпович
Евгения Федоровна Книпович(1898-1988) - орыс әдебиет зерттеушісі, сыншы.
Орыс және шет ел әдебиеті мәселелеріне арналған сыни кітаптардың авторы.
Негізгі зерттеулері А.А.Фадеевтің шығармашылық жолына арналған.
Төменгі Учекша
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Карасу (Козули тармағы)
Карасу — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Козуль өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3050
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Франк Муллер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3050 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27795, NGC 2979, MCG -2-25-12, IRAS09407-1009.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Охрид
Охрид – Македония Республикасындағы Орхид көлінің шығыс жағалауында орналасқан қала. Халық саны – 55,8 мың адам.
Қала Тирана қаласының шығысында және Скопье қаласының оңтүстік-батысында орын тепкен. Қала бюджетінің көп бөлігін туризм саласынан түсетін қаржы құрайды. Себебі тарихи мекенжайлар мен қаланың әсем ғимараттары саяхатшылардың көптеп келуін қамтамасыз етеді.
Көптеген тарихшының болжамы бойынша Охрид атауы славян тілінде «тау үстінде» деген мағынаны білдіреді. 1979-1980 жылдары Охрид қаласы мен Охрид көлі ЮНЕСКО әлемдік мұра қорлары тізіміне енген.
Тарихы
Археологиялық қазбалар қала тұрғындары ежелден бері христиан дінін ұстанғанын дәлелдеп отыр. Рим және Византия империясы қалаға үстемдік еткен тұста Охрид маңызды сауда пунктіне айналды. 5-6 ғасырларда қалаға славян халықтары қоныстана бастады.
861 жылы Болгария құрамына еніп, қалаға Охрид атауы беріледі. Кириллица әліпбиі дәл осы Охрид қаласында пайда болғандығы жөнінде деректер табылған. Охрид атауы 879 жылғы деректерде алғаш рет ұшырасады. 1394 жылы қала Осман империясының қармағына өтіп, 1912 жылға дейін оның иелігінде болады. Болгар этнографы Васил Гынчовтың мәліметтерінше 19-ғасырда қала тұрғындарының саны 14 860 адамды құраған. Бірінші Балқан соғысынан кейін 1913 жылы Охрид Сербияның қолына өтті.
Дереккөздер
Санат:Македония қалалары
Багратионов ауылдық округі
Багратионов ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1844 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы ауылдық округтері
Эрвин Ванденберг
Эрвин Ванденберг (Erwin Vandenbergh; 25 қаңтар 1959 жыл, Рамсел) — бельгиялық футболшы, шабуылшы.
Бельгия құрамасында 10 жылдан аса уақыт доп теуіп, 1980 жылы Еуропа чемпионатының финалына дейін жетті. 1986 жылғы әлем чемпионатында жартылай финалға дейін барған. Алты маусымда Бельгия чемпионатында үздік мерген атанды.
Африка Ұлттары Кубогы 2010 (финал)
2010 жылғы Футболдан Африка чемпионатының шешуші ойыны. Гана және Мысыр құрамалары өзара ойнап, мысырлықтар 1:0 есебімен жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:Африка Ұлттары Кубогының финалдары Санат:2010 жылғы футбол Санат:Гана Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Мысыр Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Манассас-Парк (Виргиния)
Манассас-Парк (ағылшын тілінде Manassas Park) — Виргиния (АҚШ) штатындағы тәуелсіз қала (яғни ешқандай округтің құрамына кірмейді).
Тарихы
Бастапқыда бұл жерлер Принс-Уильям (округ, Виргиния) құрамына кіретін еді. 1955 жылы бұл жерде алғашқы үйлер пайда болды, ал 1957 жылы бұл жер ресми түрде Принс-Уильям округінің құрамындағы Манассас-Парк қаласы болып құрылды.
1974 жылы қала қосымша 600 акр жер алды, ал 1975 жылы Принс-Уильям округінің құрамынан ресми түрде шығарылды және тәуелсіз қала атанды.
Бюрбак (Төменгі Рейн)
Бюрбак (Burbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,34 км² шамасында.
Манассас-Парк (Виргиния)
Мәліметтер
Ені: 38.7737; Ұзындығы: 77.4425 38° 46′ 25″ солтүстік, 77° 26′ 33″ батыс Санат:Виргиния қалалары Санат:Алфавит бойынша елді мекендер
Бюрбак (Төменгі Рейн)
Коммунаның INSEE коды — 67070, пошта индексі — 67260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 322 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
1705 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1705 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1705 жылы қайтыс болғандар
Қазақ халқының ұлттық тәуелсіздігі жолындағы 40 жыл күресі
«Қазақ халқының ұлттық тәуелсіздігі жолындағы 40 жыл күресі» (1797-1828) - Л.Ф.Рязановтың монографиясы. 1926 ж. «Қазақстанды зерттеу қоғамы» баспасынан орыс тілінде жарық көрді. 2 бөлімнен тұрады.
Мұнда Қазақстанның ұлт-азаттық қозғалысы тарихынан очерктер берілген. Әр тараудың соңында архив материалдарының тізімі бар. Очерктерде ел билеген сұлтандар қызметі, рулық қақтығыстардың пайда болуы, (Ішкі) Бөкей ордасындағы халық толқуы, Қаратай сұлтанның тақ үшін күресі және т.б. уақиғалар қамтылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Ясная Поляна (Солтүстік Қазақстан облысы)
Ясная Поляна — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы ауыл, Яснополян ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласының солтүстік-шығысына қарай 34 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1697 адам (892 ер адам және 805 әйел адам) болса, 2009 жылы 1449 адамды (736 ер адам және 713 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1930 жылы қаланған. 1936-96 жылы шошқа шауашылығы ұжымшарының орталығы болды.
Сілтемелер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Буллом
Тілі
Олар атлантикалық тілдердің буллом тобындағы тілдерде сөйлейді: буллом тілі (диалектілері - ммани, кафу), шербро, бом, крим. Темне және менде тілдері кең таралған.
Діні
Сенушілердің діни байланысы: дәстүрлі нанымдар, католиктер мен протестанттар бар.
Кәсібі
Негізгі кәсіптері – балық аулау (ерлер арасында – теңізде, әйелдер арасында – өзенде, кептірілген балықты дайындау және сату), қолмен атқарылатын егіншілік (маниок, күріш, майлы пальма), теңіз суынан тұзды буландыр, қайықтар жасау, тоқу, тоқымашылық, керамика өнері дамыған.
Өмір салты
Дәстүрлі әлеуметтік ұйымның негізін көпбалалы қауымдар, матрилинейлік рулар, құпия одақтар (еркектер Поро, әйелдер Бунду, Тунту, Тома), жас ерекшелік институттары құрайды. Неке вирилокальды, полигиния, сорорат, левират қолданылады. Олар ата-бабаларды және су рухтарын қастерлейді, ең жоғарғы аспан рухы - демиург Хобаток туралы ұғым бар. Фольклордың барлық негізгі жанрлары кең тараған.
Елді мекендері жинақы, қарапайым. Шатыры пальма жапырақтарымен жабылған, бөрене жақтауы бар дөңгелек немесе төртбұрышты үйшіктерде тұрады.
Дәстүрлі киімдер еуропалық киімдерге ауыстырылуда.
Негізгі тағам - балық және өсімдік тектестер (жарма, бұқтырылған тағамдар, пальма майы қосылған пісірілген және қайнатылған тамыр көкөністері, ащы дәмдеуіштер).
Дереккөздер
Санат:Сьерра-Леоне халықтары Санат:Гвинея халықтары
Амазено
Амазено (Amaseno) — Италиядағы қала, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4 223 адамды құрайды. Халық тығыздығы 55 адам/км². Алып жатқан жер аумағы шамамен 77 км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Қырдағы қызғалдақтар
Қырдағы қызғалдақтар — 2011 жылы Алматы қаласы «Қайнар» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы – Өтеш Қырғызбаев. Беттер саны – 320.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі – 978-601-212-037-0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Қайнар баспасының кітаптары
Суровка (Уфим ауданы)
Суровка — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Михайл ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 201 адамды құрады. Пошта индексі — 450511, ОКАТО коды — 80252840005.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов
Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов (01.10.1941 жылы туған, Семей қаласы) – мемлекет қайраткері, дипломат.
Өмірбаян
Қарағанды политехникалық институтын бітірген (1967).
Марапаттары
“Құрмет белгісі” (1976), Ауғанстанның “Даңқ” (1984), “Құрмет” (2001) ордендерімен, “ҚР дипломатиялық қызметінің еңбек сіңірген қызметкері” құрметті атағымен және бірнеше медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері Санат:Қазақстан дипломаттары Санат:Қазақстанның АҚШтағы елшілері Санат:Қазақстанның Польшадағы елшілері Санат:Қазақстанның Мажарстандағы елшілері Санат:Қазақстанның Болгариядағы елшілері Санат:Қазақстанның Чехиядағы елшілері Санат:Қазақстанның Словакиядағы елшілері Санат:Қазақстанның Румыниядағы елшілері Санат:Қазақстанның Бельгиядағы елшілері Санат:Қазақстанның Люксембургтағы елшілері Санат:Қазақстанның Нидерландтағы елшілері
Жауыр
thumb|right|300px| Жауыр – көлік малының арқасында малдың жалпы күйіне, әбзелдің ыңғайсыздығына және пайдалану, жұмыс кезіндегі күтімсіздігіне байланысты шығатын, өрши келе ауруға айналатын жараның жалпылама атауы.
Пайда болу себебі, белгісі мен өршуі
Мініс және жегін малын жұмысқа пайдалану кезінде терлік, тебінгі, айыл, тартпалары, өмілдірік, құйысқандары дұрыс қондырылмаған жағдайда арқа, мойын, қаптал шоқтығындағы түгі қажалып, қырқылып ойыла бастайды. Малдың арықтығы немесе суытылмай отқа қою, суыру сияқты себептер жауырдың ары қарай өршіп ұлғаюына себеп болады. Қылшығы жидіп жалаңаштанған соң, терiсі қызарып, қыртыстары қажалады, біртіндеп терісі бүлінеді. Ары қарай өршісе шелі мен етіне қарай тереңдеп, асқынған кезде жараға айналады. Жауыр болған жылқының белгісі: аттың күйi кетiп, жем-суға, жайылуға зауқы соқпай, арып, аза бастайды, арқасы қышиды, әбзел тұрманды салғанда қашқалақтайды, мөңкіп, оғаш мінез көрсетеді.
Халықтық ұғымдар
Халықтық ұғымда жауыр болудың басталғаны – арқа кету (немесе жайдақ жауыр) деп аталады. Арқа кетуде: қазақта ат арқасының қылшығының ұйлығысып "сынып" тұруын – жүн жауыр; мал арқасының қызара iсiнуін – арқа қызару, қылшық түгiнің түсіп, терi бетiнiң жалаңаштанып қырылуын – қажалу, терiнiң жараланып, тегiстiгiнен айырылуын – қыршаңқы деп атайды. Осылай басталған ауру ары қарай асқынуға ұласады. Бусанып терлеп тұрған жылқыны отқа қою, суару салдарынан арқасының тез арада iсiнiп кетуiн – ыстық шығу, арқасының шектен тыс ісіп кетуiн – домбығу, iсiкке сарысу аралас қан толып асқынуын – басарқасы ошақтай болу деп жіктеген. Жауырдың келесі асқыну, өршуінен лоққы (лонқа), өлеттi жауыр, iрiңдi жауыр, желке тесiлу, жалқаяқ жауыр, шилi жауыр аталатын жара түрлеріне қарай ауысады.
Жауырдан сақтандыру жолдары
Дәстүрлі ортада ат арқасында жауырдың пайда болуынан сақтаудың ежелден орныққан қағидалары бар. Мысалы, оқпаны төмен ер-тоқымды желдік салып ерттеген. Мiнгенде, жүк артқанда көліктің арқасына түсетiн салмақтың тепе-теңдiгiн сақтау қажет деп санаған. Ол үшін мiнiс, жегiн көліктің әбзелдерінің (ер, ашамай, қамыт және т.б.) үйлесімділігіне баса назар аударған. Атты дұрыс ерттеу, атпен жүргенде көп тебiнбеу, iлгерi-кейiн, оңды-солды жантайып отырмау, қоржынды тең бөле қанжығалау қажет деген қағидалар қалыптасқан. Жыл маусымының өтпелi кезеңi – жазғытұрымғы және күздiгүнгi таңертеңгi және кешкi салқында бусанып, денесi қызып келген аттың ерiн суыған соң ғана алған. Көктемгi қарақатқақ пен суық шақта жұмыс атын суытқан соң ғана суарып, жемдеген. Үйiрден жаңа ұсталған атты 2-3 күн бойы ауыр жүрiске салмай жаратып, "жын-тоғын бастырып" мінген. Ұзақ жүріс немесе ауыр жүкке салған атты суытып барып жем-су берген. Егер ат қатты қиналған болса түн асырып байлап, ертеңiнде таңертең шөп салған. Арқасы жауыр атты пайдалануға тура келсе, ердiң астындағы өң немесе терлiк, iшкiлiк қабаттарына мүйет, ойма, тығылдырық қою, жаба тоқып немесе желқомдап ерттеу тәсiлдерiн қолданады: жауыр жараның айналасын қоралай мүйет қояды; аттың арқасына батқан ердiң қапталының астына тығылдырық немесе кепiл киiз деп аталатын жалпақ киiз қояды. Ал, міністен, жұмыстан ығыры шыққан ақ айыл атты мүмкіндігінше ұзақ уақыт бос жіберуге тырысқан. Сонымен қатар түйе, өгіз сияқты жұмыс малдарына арналған жабдықтарды жүк батпас және қажамас үшiн лайықтап, жұмсақтап қолданады.
Жауыр түрлерін емдеу
Жауырдың сипатына, ауыр-жеңілдігіне қарай халық арасында әртүрлі емдеудің тәсiлдерi болған. «Жайлы ерттелмеу мен дұрыс мiнiліп пайдаланбаудан өршiген жайдақ жауырды қазақтар алдымен "суықпен" емдейдi. Қабынған бөлiктi саз балшықпен сылап қояды да, оқтын-оқтын суық сумен шылап отырады", – деп жазады C.Сейдалин. Жылқы қапталы мен жая тұсының жүнi сиреп, жалаңаштанған жуыр түрлерін қазақтар А.И. Добросмысловтың жазуына қарағанда қайың, қый, сүйек майларының біріне малдың майын араластырып жағу және ыстық күлдiң қоламтасын себу арқылы емдеген.
Әдебиеттер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Жануарлар аурулары
Сүлеймание кітапханасы
Жазба ескерткіштері жағынан дүниедегі ең маңызды кітапханалардың бірі. Республика дәуірінде "Тәуһид-и Тедрисат Қануну" (Оқыту одақтары туралы Заң) мен "Текке ве Зевиелерин Капатылмасына Даир Қанун" (Текке, келья, кесенелердің жабылуы туралы Заң) шығарылуына орай Ыстамбұлдағы жазба ескерткіштер кітапханалары Сүлеймение Жазба ескерткіштер Кітапханасына жиыстырылды. Кітапханада 106 топтамада жинақы түрде 70 000 томға таяу жазба және 120 000 томдай баспа ескерткіші сақтаулы. Бұлардың 12 000 том кітабы түрікше; 50 000 томы арабша; 3 680 томы болса парсыша.
ЮНЕСКО тарапынан ұйымдастырылып "Әлемдік ескерткіштер" қатарына кірген әрі түркиялық 3 құжаттың бірі Ибн Синаның қолжазбалары да бұл кітапханада сақтаулы.
Топтамалар
Сүлеймение жазба ескерткіштері кітапханасындағы топтамалардың маңыздылары Ayasofya, Bağdadlı Vehbi, Carullah, Damat İbrahim, Esad Efendi, Fatih, Hacı Mahmud, Hamidiye, Kılıç Ali, Laleli, Reisülküttap, Süleymaniye, Şehid Ali және Yeni Cami.
Кітапханада келесідей топтамалар да сақтаулы:
Санат:Түркия кітапханалары
Омар Байымбетұлы
Омар Байымбетұлы (1898, Созақ ауданы Қозмолдақ-Сызған ауылы — Көксарай ауылы) — ақын. Жастайынан ақын бала атанған. Халық ауыз әдебиетінің үлгілерін, Құлыншақ, Мыңбай, Айдарша, Мырзабек, Ергөбек, Балтабай, т.б. ақындардың өлең, терме, толғауларын, Санбайдың Наркүміспен, Бекжанның Әлимамен, Қамыспай мен Ӏңкәрдің, Жамбыл мен Досма- ғамбеттің, т.б. айтыстарын жат¬ка білген. Оның "Екі заман", "Жасымда әркім айтгы баласың деп", "Құрмет", "Өз өмірім жайлы толғау", "Кәрілік бүл уақытта буынды алды", т.б. өлендері, Маржан, Теңгеш ақындармен айтыстары Отырар руханияты музей-кітапханасында фольклор жинаушы И.Ақыловтың кітапхана-архивінде сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
IC 3587
IC 3587 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42083, UGC 7787, MCG 5-30-36, FGC 1474, KUG 1234+278, IRAS12343+2749.
Сыртқы сілтемелер
IC 3587 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Михаил Иванович Глинка
Михаил Иванович Глинка - (01.06.1804, Новоспасское ауылы, қазіргі Смоленск облысы - 15.02.1857, Берлин) - орыс композиторы, орыс классикалық музыкасының негізін салушысы.
Помещик отбасында туған, балалық шағын Новоспасское ауылында әкесінің алпауыт қожалығында өткізді. Болашақ композитор жасынан халық музыкасынан сусындайды, шаруалардың жүрек тебіренткен мұңды әндері мен әкесінің туысы А.А.Глинканы басыбайлы шаруалардан құраған меншікті оркестрі орындаған музыкалық шығамалары Глинкаға зор әсер етті. Ол 10-11 жасында фортепьяно мен скрипка ойнай бастады. 14 жастағы Глинканы әкесі Петербург Басты пед.училищесінің жанындағы Благородный Пансионына оқуға берді.(1818 жыл).
thumb|Санкт-Петербургтағы Театралдық алаңдағы М.И.Глинкаға ескерткіш Пансионды бітірген соң Глинка Кавказға сапар шегеді, жергілікті халық музыкасымен танысады.
1830 жылы шетелге аттанған композитор Италияда үш жылдай болып, музыкалық білімін толықтыра түсті. В.Беллини, Г.Доницетти сияқты атақты композиторлармен кездеседі. Қайту сапарында Вена арқылы Германияда болып, Берлинде белгілі музыкалық теоретигі З.Деннен сабақ алады. Бірақ Глинка шетелдік сапарына сын көзімен қарап, орыстық ұлттық операсын тудыруды армандайды.
1812 жылғы Отан соғысы, ілгерішіл қоғамдық қозғалыс және орыс мәдениеті Глинканың шығармашылығынан жан-жақты көрініс тапты. Композитор шығармаларында халық музыкасының әсемдігі мен профессионалдық шеберліктің аса жоғары жетістіктері ғажайып үндестікпен ұштасты.
Глинка шығармашылығы орыстың ұлттық музыкалық стилінің есеюіне себепші болды.
Толовица (Видин облысы)
Толовица (Толовица) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Макреш қауымының құрамына кіреді.
Михаил Иванович Глинка
"Иван Сусанин" операсында халықтық патриотизм идеясы шешім тапса, "Руслан и Людмила" операсы халықтың ұлылығына деген сенім мен өмір сұлулығын жыр етеді.
Толовица (Видин облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 58 адамды құрайды.
Михаил Иванович Глинка
Классикалық орыс операсын тудырған Глинка ұлттық симфонизмге негіз болған тамаша шығармалар жазып ( "Камаринская", т.б.), орыс вокалдық лирикасының тарихында жаңа дәуірдің бетін ашты.
Толовица (Видин облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Михаил Иванович Глинка
Өмірбаяны
Михаил Глинка 1804 жылдың 20 мамырында (1 маусымында) Смоленск губерниясының Новоспасск ауылында, өзінің әкесі капитан Иван Николаевич Глинка иелігінде дүниеге келген. Композитордың арғы атасы Глинканың отбасынан шыққан — Викторин Владислав Глинка (польск. Wiktoryn Wladyslaw Glinka) болды. Польшаның Смоленскіден айырылған кезінде 1654 жылы В. В. Глинка Ресей бодандығын қабылдап, православие дінін қабылдады.
1833 жылдың шілдесінде Глинка Берлинге жол жүреді, жол ортасында Венада тоқтайды. Берлинде Глинка, неміс теоретигі Зигфрид Деннің басшылығымен композиция, полифония, аспаптандыру пәндерінен дәріс алды. 1834 жылы өзінің әкесінің қайтыс болғаны туралы ақпарат алып, Глинка тез арада Ресейге оралады.
Глинка орыс ұлттық операларын жасау үшін кең жоспарлар құрады. Операға арналған сюжетті көп іздестіргеннен соң Глинка, В. Жуковскийдің кеңесі бойынша, Иван Сусанин туралы тартуларға келіп тоқтайды. 1835 жылдың сәуір айының соңында Глинка өзінің алыс туысқаны Мария Петровна Ивановамен некелеседі. Осыдан кейін жас жұбайлар Новоспасск ауылына қайтады, онда Глинка операны жазуға кіріседі.
Михаил Иванович Глинка 1857 жылдың 15 ақпанында Берлинде қайтыс болып, Лютеран зиратында жерленген. Сол жылдың мамыр айында Глинканың кіші қарындасы Людмиланың сұрауы бойынша композитордың күлі Санкт-Петербургке көшіріліп Тихвин зиратында қайта жерленді.
Глинканың күлін Берлиннен Ресейге апара жатқанда оның табытының сыртына «Фарфор» деп жазды. Егер де Глинканың достарымен бірге шығарған «Иван Сусанин» қойылымын еске түсірсе бұл өте символикалық нәрсе. Глинканың зиратында И. И. Горностаев эскизы бойынша жасалған ескерткіш орнатылған.
Берлиндегі орыс православиелік зиратында Глинкаға арналған мемориальды ескерткіш бар.
Глинка туралы естелік
Глинкаға арналған алғашқы ескерткіш 1885-87 жж. Смоленск бағында жасалған. Революцияға дейінгі Глинканың ескерткіші Киев жерінде де сақталған. 1884 жылдан 1917 жылдар аралығында Ресей империясында Глинка сыйлықтары беріліп отырды. Сталин кезеңінде «Мосфильмде» екі биографиялық фильм түсірілді — «Глинка» (1946) және «Глинка композиторы» (1952). Композитордың туғанына150-жыл толуына байланысты оның аты Мемлекеттік академиялық капеллаға берілді. 1982 жылдың мамыр айының соңында композитордың туған жері Новоспасскіде М. И. Глинкаға арналған мұражай ашылды.
Негізгі шығармалары
Опералары
Симфониялық шығармалары:
Әдебиеттер
Санат:Сазгерлер
Вонжа
Вонжа — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кашинка өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Үлкен Кехтога
Үлкен Кехтога — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кисть өзенінің сол жағалауынан 9,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Корумту
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Келлингхузен
Келлингхузен (Kellinghusen) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан қала. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Тана (Тана мырза) Тілеміс ұлы
Тана (Тана мырза) Тілемісұлы (1803-68) - болыс, ел билеушісі, Құнанбайдың замандасы, құдасы. Тананың әкесі Тілеміс Байжігіт-Мұрын елінің атақты биі болған. Найман тайпасы Қаракерей руынан шыққан.
Келлингхузен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7846 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,81 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 61 049. Қаланың басшысы — Хельга Ниссен.
Тана (Тана мырза) Тілеміс ұлы
Оның немере қызы Тектіге Құнанбайдың баласы Ысқақ үйленген. Одан Кәкітай туған. Тана Мұрын еліне, Құнанбай тобықты еліне бір жылда (1844) болыс болып сайланған. Тана мырза Лепсі аймағының Шұбар ағаш деген жерінде орыс-қытай шекарасы туралы комиссияның мүшесі ретінде (1858) құжатқа қол қойған. Оған поручик (1868) шені берілген. Тана мырза Ертіс өзенініне таяу жердегі Көкпектіде мешіт салдырған. Мешіттің ашылу тойына Құнанбайды да шақырған. Сол тойға Құнанбай Абайды да ертіп барды деген деректер бар. Абай ел басқару ісінде Тана мырзаның тәжірибесін пайдаланған.
Келлингхузен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Тана (Тана мырза) Тілеміс ұлы
Өмірбаяны
Тана Тілемісұлы - ел ішінде Тана мырза деген атпен мәлім атақты мырза әрі би. 1803 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Ақсуат өңірінде дүниеге келген. Жасынан мұсылманша сауат ашқан ол ел билігіне ерте араласқан. 1842 жылы Мұрын-Назар болысының басқарушысы болған. Тана мырза салдырған елдегі алғашқы білім ордасы "Ақ мектеп" орны әлі күнге дейін бар. Өзі билік жүргізген елде суармалы жерлерге егін ектірген, елді өнер-білімге баулып, мешіттер салдырған. 1849 жылы Көкпекті округіне ғылыми зерттеумен келген инженер А.Влангалидің, 1863 жылы К.Струве мен Г.Потаниннің экспедициясына қатысып, жолбасшы болған. Бұл жөнінде осы аталған ғалымдардың жолжазбаларында айтылады. Патша өкіметінен поручик шенін алып, Анна лентасымен марапатталған. 1868 жылы осы өңірде, Сұлутал ауылының маңында қайтыс болған. Көкпекті ауданының орталығы Көкпекті ауылында Тана мырзаның атында мешіт бар. Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы бір ауыл қазір Тана мырза ауылы деп аталады.
Манақа
Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы жерімен ағады.
Бастауы
Қарағаш тауының батыс беткейіндегі бұлақтар суының қосынуынан түзіледі, Қайрақты ауылы тұсында Шерубайнұра өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Ұзындығы 48 км. Оң жағынан Бесбалдақ өзені (ұзындығы 35 км) құяды. Жоғарғы ағысында жағасы биік, төменірек жайдақтау. Көктемгі еріген қар және жер асты суымен толысады. Сәуірде тасиды, шілдеде төменгі деңгей орнайды. Суы тұщы, ауыз суға, мал суаруға пайдаланылады.
Угро
Угро (тәжік тағамы) Қайнап жатқан тұз салынбаған ет сорпасына бұршақ қосып, 35—40 минут қайнатады. Содан кейін картоп қосып, сорпа қайта қайнаған кезде үстіне кеспе салады. Жіңішкелеп туралған тамыр сабақтар мен пияз, томат-пюрені аздап қуырыл, тұз, бұрыш қосып, кеспеге салын, қайнатады. Дайын болған соң оттан алып, айран құнды. Столға қоярда әр тәрелкеге кесек ет салып береді. 350 г сиыр етіне: 250 г картоп, 5 ас қасық аршыл ган бұршақ, 1 уыс кеспек сәбіз, петрушка, 1 бас пияз, 2 ас қасық томат-пюре, жарты стакан айран, 2 ас қасық тоң май қажет.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Мак Минвилл (Орегон)
Мак Минвилл (McMinnville) — Орегон штатының Yamhill округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 32187 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25.6 км² шамасында. FIPS коды — 41-45000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Иван Васильевич Игнатьев
Иван Васильевич Игнатьев (шын тегі Казанский; 1892-1914) — орыс ақыны, сыншы және орыс футуризмінің теоретигі.
Өмірі
1892 жылы 19 шілде (1 тамыз) Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. 1911 жылдың соңында Игнатьев эгофутуризмнің басшысы Игорь Северянинмен танысып, 1909 жылдан бері басқарып келген театрды тастап кетеді. «Петербургский глашатай» атты баспаның негізін салады. Алға мақсат қоюшылығымен, өз ісіне шеберлігінің арқасында аз уақыттың ішінде Боюсов, Сологуба іспеттес ақиық ақындармен бірлесе жұмыс істей бастайды. 1913 жылдың соңында Игнатьев петербург футуристерінің басшысы қызметін атқарады. Иван Игнатьев шығармаларында ішкі көңіл-күйін айқын көрсете білген. Ол: «Әрбір әріптің тек қана дыбысы мен түсі ғана болмайды, сонымен қатар дәмі, өлшемі, кеңістігі де болады» деп жазған.
Еңбектері
Альманахтағы өлеңдері мен мақалалары: «Орлы над пропастью» (1912): «Оранжевая урна» (1912), «Стеклянные цепи» (19121, «Дары Адонису» (191), «Засахаре кры» (1913), «Развороченные черепа» (1913), «Руконог» (1914).
Қызбай
Қызбай — Абай облысы Ақсуат ауданы, Көкжыра ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсуат ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 50 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 204 адам (99 ер адам және 105 әйел адам) болса, 2009 жылы 243 адамды (140 ер адам және 103 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсуат ауданы елді мекендері
Марата
Марата (Maratá) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Монтенегру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Ле-Тюи-Синьоль
Ле-Тюи-Синьоль (Le Thuit-Signol) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27638, пошта индексі — 27370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2180 адамды құрады. Халық тығыздығы — 222,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Каньяр
Каньяр (Cáñar) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альпухарра-Гранадина ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 412 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 66 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Манассас Парк (Виргиния)
Манассас-Парк (ағылшын тілінде Manassas Park) — Виргиния (АҚШ) штатындағы тәуелсіз қала (яғни ешқандай округтің құрамына кірмейді).
Тарихы
Бастапқыда бұл жерлер Принс-Уильям (округ, Виргиния) құрамына кіретін еді. 1955 жылы бұл жерде алғашқы үйлер пайда болды, ал 1957 жылы бұл жер ресми түрде Принс-Уильям округінің құрамындағы Манассас-Парк қаласы болып құрылды.
1974 жылы қала қосымша 600 акр жер алды, ал 1975 жылы Принс-Уильям округінің құрамынан ресми түрде шығарылды және тәуелсіз қала атанды.
Мәліметтер
Ені: 38.7737; Ұзындығы: 77.4425 38° 46′ 25″ солтүстік, 77° 26′ 33″ батыс Санат:Виргиния қалалары Санат:Алфавит бойынша елді мекендер
Тіл институтында шығарылған еңбектер тізімі
А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты қазақ тілінің құрылымы мен тарихы, диалектологиясы, ономастика мен терминологиясы, қоғамдық қызметі, туыстас және өзге де тілдермен байланысы, мәдени өмірдегі орнын зерттейді. Сондай-ақ, институт осы аталған мәселелер бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізумен қатар, жоғары білікті мамандар (ғылым кандидаттары мен докторларын) даярлайды.
Институт бірнеше бөлімдерге бөлінген. Атап айтсақ, "Тіл мәдениеті", "Ономастика", "Фонетика", "Терминология", "Этнолингвистика", "Тіл тарихы және диалектология", "Компьютерлік лингвистика", "Тіл экологиясы", "Грамматика", "Лексикология" бөлімдері. Институт құрылғаннан бері әрбір бөлімнің жасаған еңбектері мен зерттеулері қазақ тілін жаңа қырынан тануға және дамытуға үлес қосып келеді. Назарларыңызға әрбір бөлімнің жасаған еңбектерін ұсынамыз.
Грамматика бөлімінің басты еңбектері
Ұжымдық еңбек
Лексикология бөлімінің басты еңбектері
Қазақстанның тәуелсіздік алғаннан кейінгі жарық көрген ғылыми еңбектер:
Санат:Шығармалар Санат:Тізімдер
Александр Васильевич Недогон
Недогон Александр Васильевич (4 ақпан 1932 ж. т., Харьков қ.) – кен инженері. Қазақ тау-кен институтын бітірген (1956).
1950 – 51 ж. Оңтүстік Қазақстан геол. партиясының коллекторы.
1956 – 60 ж. Мырғалымсай шахта басқармасының кен шебері, телім бастығы
1960 – 63 ж. Ащысай полиметалл комб-ның «Батыс» кенішінде телім бастығы, бас инженердің кен жұмыстары жөніндегі орынбасары,
1963 – 92 ж. «Ақсай» кен басқармасының директоры, «Қаратау» өндірістік бірлестігінің бас инженері, бас директоры,
1992 – 94 ж. ''«Қаратау» акцион. қоғамының вице-президенті болды.'' Еңбек Қызыл Ту орденімен 2 рет, медальдармен, Қазақ КСР Жоғ. Кеңесі Президиумының Құрмет грамотасымен марапатталған. 20-дан аса ғыл. кітаптардың авторы, 14 жаңалық ашқандығы жөнінде куәлігі бар.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар Санат:Харьковте туғандар Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Қазақ тау-кен металлургия институты түлектері Санат:4 ақпанда туғандар Санат: 1932 жылы туғандар
Жаһит Марат Нұрмұханбетұлы
Жаһит Марат Нұрмұханбетұлы  (7.11.1944 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы Аягөз қаласы) — самбодан Қазақстанның (1978) және КСРО-ның (1986) еңбек сіңірген жаттықтырушысы. Мектепте шаңғымен, шахматпен шұғылданып, облыстық жарыстарда жеңімпаз, жүлдегер болды. Студент кезінде (Алматы ауыл шаруашылығы институты) П.Г. Терещенкодан самбо әліппесін үйреніп, Жаһит 1963 жылы республикалық біріншілікте, кейін бүкілодақтық бәсекеде (Грузия, 1966) жүлделі орынға көтерілді. Үш жыл бойы КСРО-ның студенттер құрамасына еніп, есімі әлемге танылған атақты жаттықтырушы А.А. Харлампиевтен тәлім алды. Әскерде жүріп Беларусьтің чемпионы, күміс жүлдегері болды. Оның таланты Жамбыл (қазіргі Тараз) қаласында жаттықтырушылық қызметте жүргенде жан-жақты ашылды. Жаһит тәрбиелеген [Мұсабеков|А.Мұсабеков, Қ.Байшолақов, Т.Байшолақов, С.Жартыбаев, С.Валобуев, А.Махмұтов, Н.Оспанов, А.Жақит, М.Жүнісбеков, Ұ.Ахметов, С.Жақит Қазақстанның, КСРО-ның, Азияның, Еуропаның, дүние жүзінің чемпионаттары және Кубок жолындағы жарыстарда қола, күміс жүлдегер болып, жеңімпаз, чемпион атанды. 20 жыл бойы Қазақстанның, 10 жыл бойы КСРО-ның құрамасын басқарды. Аягөзде және Семейде Жаһит атындағы жүлде үшін самбошылардың жарысы өткізіліп тұрады. “Халықтар достығы” орденімен марапатталған.
Сілтеме
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар