cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аспап жасауға қолданылатын заттар
Үйеңкі
Үйеңкі - жалпақ жапырақты, орташа тығыздықтағы, құнды ағаш. Үйеңкіден музыкалық аспаптардың ішінде, әсіресе, шертпелі домбыра, шіңкілдек, шертер, адырна аспаптары көбірек жасалады. Жұмсақ шабылып, тез өңделіп, жеңіл майысқанымен кесілуі қиын ағаш. Қазақстанның Орталық, Оңтүстік, Батыс және таулы, қырат өңірлерінде шоғырланып өседі.
Қандыағаш
Қандыағаш — құнды ағаш құрамына жатады. Оның «ақ қандыағаш», «қара қандыағаш» түрлері бар. Ақ қандыағаш кесілген кезде қан қызыл, күрең түске өзгеріп кетеді. Сол үшін де қандыағаш аталады. Кесу, шабу жұмыстарына оңай көнеді. Бұл ағаштан шертпелі аспаптардың мойны, сырнайдың ағаш қалыбы жасалады. Қазақстанның Ресеймен шекаралас солтүстік өңірлерінде өседі.
Шетен
Шетен жалпақ жапырақты, қатты, мықты, майыспайтын, оңай кесілмейтін құнды ағаш. Бұл қасиеті жағынан еменге ұқсас. Шетен көп жерде кездеспейді. Оның «кәдімгі шетен», «манчжурия шетені» аталатын түрлері бар. Өңі — ақшыл сары. Шетен қатты әрі шыдамды ағаш болғандықтан, одан құнды тұрмыстық бұйымдармен қоса музыкалық аспаптар жасалады. Қазақстанның оңтүстігіндегі Алматы облысының Шарын өзені ойпатында «Шетен бағы» өседі. Дүниежүзі бойынша Канададан кейін екінші орын алатын бұл бақ мемлекет қорғауына алынған. Терек- жұмсақ, өңдеуге жеңіл ағаш. Өңі - ақ, сары түсті. Ылғалды бойына көп ұстамайды. Терек шертпелі аспаптардың мойынын, түйметұғырын, соқпалы аспаптардың шанағын, сабын, аспаптарға салынатын ою-өрнектер жасауға қолданылады. Қазақстанның барлық өңірлерінде өседі.
Жаңғақ
Жаңғақ — қолдан егу арқылы өсетін бағалы ағаш. Жаңғақ өсетін жер аймақтары атымен аталатын «грек жаңғағы», «кавказ жаңғағы», «Орта Азия жаңғағы», «сахалин жаңғағы», «ақ жаңғақ» секілді түрлері бар. Өңі — қызыл күрең, еменге ұксас мықты, қатты жынысты ағаш. Жаңғақтан саз аспаптардың шанагы, мойыны, құлағы мен тиегі секілді бөлшектер, үрлемелі аспаптар ж\әне ою-өрнектер кесіп салынады. Қазақстанның оңтүстік аймақтарында өседі.
Шырша
Шырша - қылқан жапырақты құнды ағаш. Музыкалық аспаптар жасауда дыбыстық (акустикаяъщ) қасиеті ерекше. Шыршаның «тяньшандық», «сібірлік», «кавказдық» және «қазақстандық» деген түрлері бар. Шыршаның ерекше дыбыс шығаратын түрлері Қазақстанның Орал және Оңтүстік шығыс аймақтарында өседі. Олардың дыбыс беру мөлшері 1200 гц шамасында. Қазақстанның таулы аймақтарында, Орал өңірінде және Оңтүстік шығыс таулы өңірлерде өседі.
Қарағай
Қарағай — қылқан жапырақты жұмсақ, жеңіл, оңай өңделетін құнды ағаш. Дыбыс беру қасиеті жоғары болғандықтан, аспаптардың бет қақпағын салуға және басқа да қосалқы бөлшектерді дайындауға қолданылады. Оның «сағыз қарағай», «май қарағай», «у қарағай», «қыз қарағай», «алып қарағай», «самыр-сын бал қарағай», «ұрғашы қарағай» аталатын түрлері бар. Оның кейбір түрлері 300 жылдан аса өмір сүрді. Үрғашы қарағайдан жасалған қобыздың қыл ішегі дұрыс таңдап алынса, құнды саналады. Қазақстанның солтүстік, солтүстік-батыс аймақтарында өседі.
Сағыз қарағай
Сағыз қарағай — биік әрі тік өсетін ағаш. Қатты суыққа төзімді, 500 жылға дейін өсетін құнды ағаш. Өңі — қызыл күрең. Одан музыкалық аспаптардың негізгі бөлшектері жасалады. Сирек өсетін шетен, шамшат ағаштарының орнына қолданылады. Қазақстанның солтүстік және таулы аймақтарында өседі.
Самырсын қарағайы
Самырсын қарағайы шырша ағашына өте ұқсас қылқан жапырақты ағаш. Дыбыс шығару жағынан шыршаны алмастыра алады. Дыбыс беру (акустикалъщ) мөлшері - 1000 гц. Қазақстанның оңтүстігінің таулы аймақтарында өседі.
Алып қарғай
Алып қарағай жуан болып өсетін қылқан жапырақты ағаш. Шірімейтін, мың жылдан астам өмір сүретін құнды да бағалы ағаш. Бұл ағаштан жасалатын музыкалық аспаптар күтіп ұсталса, мың жылдан аса ұзақ сақталады.
Арша
Арша - қылқан жапырақты, жиырма жылдан аса өмір сүретін жасыл ағаш. Дыбыс шығару қасиеті шыршадан асып түседі. Аршадан ойып немесе шауып жасалынған аспаптар құнды саналады. Музыкалық аспаптардың негізгі бөлшектерін әсіресе, домбыда
Дереккөз
Қазақтың музыкалық аспаптары
Қазақстан мұнай геофизика
Қазақстан мұнай геофизика - тресі Қазақ ССР Геология министрлігінің шешімімен Гурьев қаласында 1960 жылы құрылды. Негізгі мақсаты - Батыс Қазақстан аумағында мұнай мен газ кен орындарын іздестіру және геофизикалық жұмыстар жүргізу. Трест құрамында Ақтөбе, Гурьев геофизикалық экспедициялары, өндірістік-геофизикалық партия, басқа да көмекші мекемелер болды. 1962 жылы Орал геофизикалық экспедициясы құрылып, трест құрамына кірді, сөйтіп трестің құрамында 3 геофизикалық экспедиция, 1 өндірістік-геофизикалық экспедиция болды. Далалық іздестіру-геофизикалық жұмыстары Каспий маңы ойысында, Солтүстік Үстіртте, Оңтүстік Маңғыстауда жүргізілді. Соның нәтижесінде көптеген мұнай мен газ кен орындары ашылды, олар: Боранкел, Қараарна, Ақтөбе, Кенкияк, Ақжар, Қаратөбе, Жанажол, Оңтүстік-Маңғыстау ойысында Жетыбай, Өзен, Тенге, Тасболат т.б. 1972 жылы трест таратылды, оның экспедициялары Гурьев (Атырау) қаласында жаңадан құрылған "Қазмұнайгазбарлау" өндірістік геологиялық басқармасының құрамына енді.
Дереккөздер
Санат:Трес
Орындық
нобай нобай Орындық - күнделікті тұрмыста қолданылатын жиһаз. Оны үстелге отырып, жұмыс жасау үшін қолданады. Ол ағаштан, темірден, пластмассадан жасалады.
Жиһаздың ең көп таралған және кең таралған түрі, орындықтардың көптеген түрлері, модельдері мен стильдері бар. Жиһаздың барлық басқа бөліктеріне қарағанда орындық сәнге көбірек әсер етуі мүмкін.
Орындықты артқы орындық ретінде ойлап тапқандар ежелгі мысырлықтар сияқты, ең көне боялған және табылған орындықтар біздің эрамызға дейінгі үшінші мыңжылдыққа жатады.
Орындықтың негізгі бөліктері-орындық, арқа және аяқтар.
Арқасы бар орындықтарды ойлап тапқан - ежелгі мысырлықтар болып табылады, ең көне салынған және табылған орындықтар б.з.б. үшінші мыңжылдыққа жатады.
Санат:Үй жабдықтары
Блэкдак (Миннесота)
Блэкдак (Blackduck) — Миннесота штатының Beltrami округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 785 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-06256.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Көмірлі тақтатастар
Көмірлі тақтатастар - құрамындағы органикалық заттар мөлшері 20— 50% аралығында, барынша нығыздалған жік-жапсарлы көмірлі таужыныстар; күшті метаморфтанған көміркіріктіруші қабаттар арасында ұшырасады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Комна-Мейта
Комна-Мейта — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тлоктлы-Еган өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 97 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Штефан Лихтштайнер
Штефан Лихтштайнер (Stephan Lichtsteiner); 16 қаңтар 1984 жыл, Адлигенсвиль) — швейцариялық футболшы, қорғаушы.
Карьерасы
Кәсіпқой футболшылық карьерасын 2001 жылы бастады. "Грассхоппер", "Лилль", "Лацио" клубтарында ойнап, 2011 жылы "Ювентуске" ауысты. Клуб сапында жеті маусым ойнап, жетеуінде де Италия чемпионы атанды. 2018 жылғы 20 мамырда "Веронамен" ойыннан соң клубтан кететінін мәлімдеді.
5 маусымда Лондонның "Арсеналымен" келісім шарт жасасты.
2019 жылы жазда "Аугсбургке" ауысты.
2020 тамыз айында карьерасын аяқтады.
Ұлттық құрама сапында 2005 жылы тұңғыш рет ойнады. 2008 жылы өз елінде өткен Еуропа чемпионатының топтық турнирінде үш ойында да негізгі құрамда алаңға шықты.
Кейін 2010, 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына, 2014, 2016 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты.
Жетістіктері
Грассхоппер
Лацио
Ювентус
Статистикасы
2018 жыл, 14 наурызға дейінгі
Сілтемелер
Санат:Швейцария футболшыларыСанат:Швейцария Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Лацио ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Аугсбург ФК ойыншылары Санат:Грассхопперс ФК ойыншылары
Забұрын (қыстау)
Забұрын — Атырау облысы Махамбет ауданындағы қыстау.
Сарытоғай ауылынан батысқа қарай 6 шақырым жерде орналасқан.
Дәмді
Дәмді — Қостанай облысы Науырзым ауданындағы ауыл, Дәмді ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарамеңді ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 120 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы елді мекендері
Хальберштадт (аудан)
Хальберштадт (Landkreis Halberstadt) — Германия жеріндегі аудан. Аудан орталығы – Хальберштадт қаласы. Аудан Бавария жеріне қарайды. Төменгі Баварияда бағынышты. Жер аумағы 664,92 шаршы км. Тұрғыны 75 395 адам. Тығыздығы 113 адам/ шаршы км.Ресми коды-15 3 57.
Аудан 21 қауымға бөлінеді.
Сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт ауданы
NGC 6197
NGC 6197 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 9 шілдеде Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6197 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58655, IC 4616, MCG 6-36-59, ZWG 196.89.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Белсенді емес оптикалық желі
Дереккөздер
Санат:Электроника
Түйін (өлшем бірлігі)
thumb|right|Ұшақ жылдамдығының түйіндер (knots) бойынша градуирленген индикаторы
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Бақ
thumb|150px| alt=A. thumb|150px|left| alt=A. Бақ – жеміс-жидекті қолдан өсіретін орын. Оған орын таңдау, жерді тегістеу, белгіленген орынның топырағын құнарландыру, отырғызылатын дақылды, сортты, бұламаны анықтау, оларды ретімен орналастыру, отырғызу сұлбасын белгілеу, қоректік заттардың мөлшерін, уақытын, суару тәсілдерін белгілеу сияқты дайындық шаралары жүргізіледі. Әдетте бақ өсіретін шаршының пішіні тік бұрышты, ұзын жағы желдің өтіне қарағаны, ені ұзынынан бір жарым – екі есе қысқа болғаны дұрыс. Оның қолайлы аумағы 400/200 м; 500/200 м; 600/300 м болады. Таулы аудандарда шаршыларды жер бедеріне қарай ұйымдастырады және оған бір дақылды 2 – 3 сортын кезектестіріп орналастырады, сонда жеміс ағаштары жақсы тозаңданады.
Дереккөздер
Санат:Бағбаншылық
Күрен
Күрен, Курени — Орал қаласының оңтүстік бөлігі, бұрын казак-орыстардың маңызды уақиғаларға байланысты алқа жиынын («казачьи круг») өткізетін жері болған. К. атауы моңғол тілінде «күрке», «жорық үйлері» деген мағынаны білдіреді, кейін казак-орыстардың әскери лексикасына еніп, өзінің бастапқы мағыналық-тілдік қызметін сақтап қалған. Жалпы, Орал казак-орыстарының әскери-тұрмыстық сөз қолданысында түркі-моңғол атаулары мол ұшырасады.К. атауы өлкені казак-орыстар басып алғанға дейінгі, Алтын Орда кезеңінен қалған сияқты. Өйткені Дон, Кубань казактарының тілінде бұл сөз кездеспейді. 1980 ж. Күрен көшелерінің бірінен Алтын Орда кезеңіне тән әдіппен күйдірілген кірпіштің табылуы осы пікірді нақтылай түседі. Уфа университетінің профессор Н. Мәжитовтің пікірінше, 1613 ж. ш-ңда Жайық қалашығы (Яицкий городок) осы Күреннің орнына, Шаған өзенінің Жайыққа құяр құлшасына салынған.
Ұңғыма құжаты
Ұңғыма құжаты. Ұңғыманы бұрғылау барысында жасақталатын басты-басты құжаттарды (бұрғылау журналы, каротаж қисық сызықтары, ұңғыманың геологиялық қимасы), және кенді игерудің бүкіл тарихын сипаттайтын құжаттарды (ұңғыма төлқұжаты, жұмыстың жылдық көрсеткіш карточкалары, тәулікті әрекеттер мен көрсеткіштер тіркелген игеру журналы, ұңғыманы зерттеу нәтижелері карточкалары т.б.) кіріктіретін ұңғыманың техникалық және геологиялық-кәсіптік құжаттарының жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Хобург
Хобург (Hohburg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Лейпциг әкімшілік округіне бағынады. Лейпциг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2810 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 37,56 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 3 83 160. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Куммер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 ауылдық округке бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Абай энциклопедиясы
Абай энциклопедиясы – ұлы ақын Абай Құнанбаевтың өмірі мен ақындық жолына арналған энциклопедия. Қазақстан үкіметінің 1990 ж. 22 ақпандағы «Абай (Ибраһим) Құнанбаевтың туғанына 150 жыл толуына әзірлік және оны өткізу туралы» қаулысына сәйкес шығарылды. Кітапты «Қазақ энциклопедиясы» әзірледі. 1995 ж. «Атамұра» баспасынан қазақ тілінде жарық көрді. Энциклопедияға жинақталған материалдарда ақынның төл шығармалары мен аударма туындыларына, қара сөздері мен тарихи-зерттеу мақалаларына жан-жақты талдау жасалған. Ұлы ойшылдың филос., әлеум., діни, психол., пед., экон., этик., эстет. көзқарастары мен дүниетанымына кең орын берілген. Абайдың өмір жолы мен ортасы, ұстаздары мен шәкірттері, ата-тегі, кейінгі ұрпақтары, шығармаларында аталатын жер-су атаулары мен есімдер туралы мағлұматтар да мол. Энциклопедияда ақын шығармалары тақырыбында күрделі зерттеулер жүргізген ғалымдар, оның өлеңдерін аударған шетелдіктер туралы да деректер бар. Ақынның әр жылдары жарық көрген басылымдары мен Абай туралы жеке ғыл.-зерт. еңбектеріне қысқаша анықтама берілген.
Кітапты әзірлеуге Қазақстан ғалымдары мен көрнекті абайтанушылар, шетелдік авторлар тартылған. Абай энциклопедиясының авторлары мен шығарушылардың бір тобына (З.Ахметов, М.Мырзахметов, Р.Сыздықова, М.Құл-Мұхаммед) 1996 ж. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығы берілді.
Санат:Қазақша энциклопедиялар Санат:Әдебиет
Бозарал
Бозарал – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы Смирнов кентінен оңтүстік-батысқа қарай 16 км жерде, теңіз деңгейінен 127,9 м биіктіктегі қазаншұңқырда жатқан көл
Гидрографикасы
Аумағы 5,02 км2, ұзындығы 3,8 км, енді жері 1,5 км, жағалауының ұзындығы 11,0 км. Қамысақты, Қарасу‎ және Қамыстысайдың оңтүстік-батысындағы 9 тұщы (Кіші Тораңғыл, Үлкен Тораңғыл, Сарыкөл, Жыланды, Ақсуат, Жолдыөзек, Үлкен Жарма, Питное) көлдерімен бірге Бозарал су жүйесін құрайды. Қазір Бозарал су жүйесін Иманбұрлық өзенінің суымен жасанды толықтыру жобасы жасалды.
Санат:Аққайың ауданы көлдері Санат:Есіл су алабы көлдері
Кассадага (фильм)
Кассадага (Cassadaga) — 2011 ж. америкалық режиссер Энтони ДиБлейси түсірген фильм. Жанры - триллер, қорқынышты фильм. Басты рөлдерде: Келен Коулмэн, Кевин Алехандро, Луиза Флетчер, Рас Блэквелл. Ұзақтығы - 113 минут, алғашқы экранға шығуы - 22 қазан 2011 жыл.
Сюжеті
Кассадага - Флоридада орналасқан шағын қалашық. Бұнда паранормал қабілеттерге ие адамдар тұрады. Бұл жерге өлген туыстарымен сөйлеспек болған туристер көп келеді. Бірақ қанша сағынсаң да аруақтарды мазалауға болмайды.
Қарашығанақ (қыстау, Махамбет ауданы)
Қарашығанақ — Атырау облысы Махамбет ауданындағы қыстау.
Ақжайық ауылынан оңтүстікке қарай 9 шақырым жерде орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Эспланада (Баия)
Эспланада (Баия) (Esplanada (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Энтри-Риус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Баия елді мекендері
Ультрамикроскоп
(ор. ультромикроскоп) - өте кішкентай (0,16мк кіші) бөлшектерді қарауға арналған микроскоп. Кәдімгі микроскоптан қаралатын затқа жарықты бүйірінен түсірумен өзгешеленеді.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Эмульсиялану
Эмульсиялану(ы) (мунайдың) эмульгаторлардың әсерінен және газдың ұлғаю энергиясының әсері салдарынан мұнай эмульсияларының түзілу процесі. Мунайды өндіру мен жинау жүйелерінде Э. тереңдік сораптардың жұмыс процессіндегі мунай мен судың дисперсиялануынан көрініс береді. Бұрқақты және компрессорлық ұңғымаларда табиги эмульгаторлардың әсерінен күшейеді. Мұнай ендірудегі полимерлік-мицеллярлік сумен тогыту процестерін жүргізгенде, мұнай кәсіпшілігі мен мунай құбыры жабдықтарының коррозиясы ингибирленгенде, инверттік эмульсиялар мен минералдық майлардың эмульсияларын алуда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Александр Кулагин
Алекса́ндр Ви́кторович Кула́гин (29 маусым 1954 жылы) — кеңестік ескекші, Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері, КСРО еңбегі сінген спорт шебері.
Дереккөздер
Санат:1954 жылы туғандар Санат:КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шеберлері
Құз қарлығаштар туысы
Құз қарлығаштар туысы (Ptyonoprogne) — Passerіformes отрядының Қарлығаштар тұқымдасына жататын кішкене туыс. Құз қарлығаш туысының Қазақстандағы жалғыз түрі - P. rupestris.
Үлкен Подикова
Үлкен Подикова — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2677/242 орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Құз қарлығаштар туысы
Дереккөздер
Санат:Қарлығаштар
Үлкен Подикова
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Кемерово қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Арго
Арго (argot - жаргон) - жекелеген әлеуметтік топтардың, қоғамның басқаларға түсініксіз, өздері араласу үшін ойлап тапқан тілдері (мектеп аргосы, студенттік арго, карта ойнаушылар аргосы, ұрылар аргосы).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Досан Жанботаев
Жанботаев Досан (10.5.1935 жылы туған, Райымбек ауданы, Жалаулы ауылы) - жазушы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі (1988). 1958 ж. Жалаңаш орта мектебін, 1964 ж. ҚазМУ-дің тарих факультен бітірген. 1964-74 ж. Қазақ мемлекеттік телерадио комитетінде, 1974-86 ж. "Жалын" баспасында жене "Жалын" журналында редактор болды. 1986-96 ж. Қазақ энциклопедиясыңда қызмет істеді. "Біз соғысты көрген жоқпыз" (1968), "Тастар сыр шерткенде" (1972), "Шьщдағы шынарлар" (1974), "Далаоттары" (1977), "Жер жылуы" (1982), т.б. кітаптары жарық көрген.
Қатынас құру уақыты
Қатынас құру уақыты (Время доступа; access time) — дербес компьютердің жадынан (басқа құрылғылардан) мәліметтерді алуға сұраныс келген сәт пен сол мәліметтерді пайдалануды бастау сәті аралығындағы уақыт. Құрылғылардың типіне байланысты қатынас құру уақыты микросекундтан (оперативті жад) минутқа дейінгі (магниттік таспа) аралықта болады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Плауэ
Плауэ (Plaue) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан қала. Ильм ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1837 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 70 043. Қаланың басшысы — Йёрг Там.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданғаы бөлінеді.
Кодима (Төменгі Тойма тармағы)
Кодима — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 99 өзенінің сол жағалауынан км қашықтықта Төменгі Тойма орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фридом (Нью-Гэмпшир)
Фридом (Freedom) — Нью-Гэмпшир штатының Кэрролл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1489 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 98.7 км² шамасында. FIPS коды — 33-27700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Жанат Ахмади
Жанат Ахмади (15.10.1943 ж. т., ҚХР. Қорғас ауданы, Мазы-Ақсу өңірі) - жазушы, Қазақстан жазушылар одағының мүшесі (1995). 1961 жылы Құлжа қаласындағы мал дәрігерлік техникумын бітірген. 1962-1972 жылдары Қапал ауданындағы ұжымшарларда мал дәрігері болды. 1972-1986 жылдары Қызылорда облыс Жаңақорған ауданындағы "Келінтөбе" кеңшарында әр түрлі жұмыстар атқарды. 1986-1996 жылдары Орталық мемлекеттік архивте кіші, аға ғылыми қызметкер.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақ ақындары
Бақытжан Жапарұлы Есеев
Бақытжан Жапарұлы Есеев (12 ақпан, 1961 жыл, Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы, Мойынқұм ауылында туған) - Мойынқұм ауданының әкімі (2010 жылдан).
Өмірбаяны
Әкесі - Есеев Жапар Медетбекұлы (1931 жылы туған) - зейнеткер, мемлекет қызметкері болған. Анасы - Нұрланова Күлжахан Шағатайқызы (1939 жылы туған) - зейнеткер, мемлекеттік қызметкер болған.
Отбасы
Үйленген. Жұбайы - Әлжанова Роза Әбдіқасымқызы (1963 жылы туған) - Шу аудандық әкімдігі экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі бастығының орынбасары.
Дереккөздер
Санат:12 ақпанда туғандар Санат:1961 жылы туғандар Санат:Мойынқұмда туғандар Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:Мойынқұм ауданының әкімдері
Ибор
Ибор - Қараторғай өзенінің оң жағалауындағы қыстау. Қостанай облысы, Амангелді ауданы, Жаңақала ауылының солтүстігінде 2 километр жерде орналасқан.
Шығыс бөлігінен Үлкен Сабасалды өзені ағып өтеді. Маңында Қараторғай, Шеңбер, Әбіш қыстаулары бар. Өзен арналарының бойындағы жыралардың биіктігі 5 – 10 метр. Жайылым жерінің шөбі шүйгін, мал шаруашылығына пайдалануға қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы қыстаулары Санат:Амангелді ауданы географиясы
Мысықтабан
Мысықтабан (Antennaria) – астралылар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік, кейде шала бұта түрі де кездеседі.
Қазақстанның Мұнай Бизнесі
Қазақстанның Мұнай Бизнесі (Oil&Gas Industry of Kazakhstan) - анықтамалық басылым, республиканың мұнай-газ саласында жұмыс істейтін 450-ге жуық компаниялар (мұнай өндіретін, тасымалдайтын, геофизикалық, құрылыс, қызмет көрсету т.с.с.) жайлы ақпараттарды топтастырған.
Мысықтабан
Ботаникалық сипаты
thumb|left|150px|Мысықтабан (Antennaria alpina)
Қазақстанның Мұнай Бизнесі
Анықтамалық басылым ай сайын, ағылшын-орыс тілдерінде шығарылады. Республикадағы компанияларды түгелдей қамтитын жалғыз ғана тақырыптық басылым болғандықтан бұл басылым қашан да үлкен қызығушылық тудырады.
Мысықтабан
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер Санат:Қазақстан флорасы Санат:Дәрілік өсімдіктер
Қазақстанның Мұнай Бизнесі
Дереккөздер
Санат:Қазақстан журналдары Санат:Ағылшын тілді журналдар Санат:Орыс тілді журналдар
Хаузен (Ашаффенбург)
Хаузен (Ашаффенбург) (Hausen (bei Aschaffenburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Мильтенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1914 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 76 128. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Шюслер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қарағанды
Этимологиясы
Қaрaғaнды aтaлу себебi - "қaрaғaны қaлың өскен жер" мaғынaсынaн шыққaн.
Тарихы
1833 жылы көмірді тауып алған бақташы бала Аппақ Байжанов туралы аңыз ел аузында сақталған. XIX ғасырдың аяғында геологиялық зерттеулер жүргізіліп, XX ғасырдың басында көмір өндіру орыс көпестерімен басталса, соңында француз, ағылшын кәсіпкерлерімен жалғасты.
Алғашқы орыс қоныс аударушылары 1906 жылы Столыпин аграрлық реформасы бойынша келіп, Михайловка (Қазыбек би ауданы) ауылын құрды, содан кейін “Тихоновка”, “Зеленая балка” және “Новоузенка” құрылған болатын. Революциядан кейін ағылшындықтардың кетуіне байланысты көмір өндірісі уақытша тоқтатылды. Аумақтық құрылым жағынан, Ақмола облысы Ақмола уезінің Спасск болысының құрамына кірді.
1930 жылы көмір өндірісі белсенді түрде қайта басталып, жер аударған(тәркіленген) КСРО азаматтары мен олардың отбасыларына саз-балшықтан жартылай жер үй сияқты уақытша тұрғын үйлердің құрылысы басталды. Жаңадан келген жұмысшылар мен мамандардың басым көпшілігі жаңа салынған Майқұдық, “Жаңа Тихоновка”, “Пришахтинский” ауылдарында қоныстанды. Бұрынғы ауылдарда да халық саны айтарлықтай өсті.
1931 жылдың 20 наурызында ҚазОАК (КазЦИК) бұйрығымен өз бюджеті бар Қарағанды жұмыс кеңесі құрылады, ол тікелей комитетке бағынатын болады. Орталығы кейін қала құрамына кірген “Большая Михайловка” ауылында болды. 1931 жылы шахталық Қарағанды кенті жұмыс ауылына айналады. 1930 бен 1931 жылы кеңес ауылының, кейін 1931-1932 жылы қала кеңесінің тұңғыш басқарушысы болып Қарағанды облысының Шет ауданының тумасы Кәрібоз Шектібаев (1897-1938) тағайындалады.
1934 жылдың 10 ақпанының БРОАК (ВЦИК) Президиумының қаулысы: 1. Қазақ АССР-нің төменде келтірілген елді мекендерді қалаға айналдыру: б) Қарағанды тас көмір бассейнін пайдалану жөніндегі мемлекеттік трест құрылысы аумағында пайда болған Қарағанды облысының Тельман ауданындағы елді мекен қалаға айналып, Қарағанды атауы берілсін.
Ұлы Отан соғысы басталысымен мыңдаған қарағандылық майданға атсалысты.
1950 жылдары қалада екі апат орын алды - Ил-12 ұшақ күйреуі және 4-Д зауытындағы жарылыс.
Соккьеве
Соккьеве (Socchieve) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қарағанды
Тарихы
1974 жылы 66 кәсіпорын мен ұйымдар, оның ішінде 3 разрез бен 26 шахта “Қарағандыкөмір” өндіріс бірлестігіне қосылды.
Соккьеве
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 950 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 16 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 66 км² шамасында. Пошта индексі — 33020.
Қарағанды
Тарихы
Кеңестік Социалистік Республикалар Одағының ыдырауы қазақстандық шахтер астанасына қатты әсер етті - революциялық 1920-шы және әскери 1940-шы жылдардан кейінгі 1990-шы жылдар Қарағанды үшін XX ғасырда ең қиын уақытқа айналды. Еліміздің үшінші от жағушысы деп аталатын Қарағанды XXI ғасырдың басында КСРО кезінде өндірілген көмірдің аз ғана бөлігін өндіреді.
Ұлттық құрамы
Есептілік деректер бойынша 2020 жылдың басына қалада тұратын халық санының 45,78 %-ы қазақтар, 39,89 %-ы орыстар, 2,91 %-ы украиндар, 2,62 %-ы татарлар, 2,49 %-ы немістер, 1,48 %-ы кәрістер, 4,84 %-ы басқа ұлт өкілдері.
Соккьеве
Елді мекеннің қамқоршысы — Annunciazione.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Қарағанды
Демография
2006 жылғы деректер бойынша халықтың 1000 тұрғынына жалпы коэффициенттер: туылу – 16,85 өлім – 13,89 табиғи өсім – 2,96
Қала аумағында 113 ұлттың өкілдері тұрады.
Қарағанды қаласы халқының саны
Өнеркәсіп
Негізгі экономикалық бағыт: энергетика; тамақ өнеркәсібі. Қаланың негізгі кәсіпорындары: «Қарағанды-Жарық» ЖШС, «Қарағанды Маргарин зауыты» АҚ, «Эфес Қарағанды Сыра қайнату зауыты» АҚ ЖК, «Қарағанды конфеті» АҚ, Қарағанды металлоконструкция заводы «Имсталькон» АҚ филиалы, «Қарағанды Жылу» ЖШС. Өндірілетін өнімнің негізгі түрлері: электр энергиясы; жылу энергиясы; маргарин өнімі; сыра; конфеттер.
Қарағанды қаласының ескерткіштері
Қарағанды қаласының көптеген ескерткіштері де туристерді қызықтыруы мүмкін. Олардың ішінде Абылай ханның ақылшысы, суырып салма ақын Бұқар жыраудың ескерткіші, қазақ әдебиетінің классигі, ұлы ақын Абай Құнанбаев ескерткіші және тағы басқалары көз тартарлықтай.
Бұқар жырау ескерткіші (1668- 1781).
Бұқар жырау Қалқаманұлы ( 1668- 1781), ақын, жырау. Абылай ханның ақылшысы.
Абай Құнанбаев ескерткіші (1845-1904).
Айы толды
Айы толды - екіқабат әйелдің босанатын мезгілі таянғанын, жеткендігін білдіретін атау. Әдетте, жүкті әйел баласын тоғыз ай, тоғыз күн көтереді, осы аталған «тоғыздарға» жақындағанда ай-күні жетті, ай-күні толды дейді. Тұрақты тіркестің бұлай айтылу себебі жүктілікті толған айға ұқсатумен және байырғы көшпелі ортада айды қасиетті киелі деп санаған ұғыммен байланысты. Ай орағының қылдырықтай болып көрініп, бірте-бірте толуы көне шығыс халықтарында айды әуелде әйел затының тәңірі деп танитын мифологиялық түсінікке негіз болғанға ұқсайды.
Иземетка
Иземетка — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Алымка өзенінің оң жағалауынан 159 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды.
Айы толды
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Иземетка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Қарағанды
Қарағанды қаласының ескерткіштері
Ұлы ақын, ағартушы, қазақтың жазба әдебиетінің және әдеби тілінің негізін салушы – Абай (Ибрахим) Құнанбайұлы Өскенбайұлы Шығыс Қазақстан облысы (бұрынғы Семей уезі) Абай ауданында (бұрынғы Шыңғыстау облысы) Шыңғыс тауының бауырында дүниеге келді. Абай атақты Тобықты руының Ырғызбай деген тобынан тарайды. Ол ауыл молдасынан оқып жүрген кішкентай кезінен-ақ зеректігімен көзге түседі. Кейін ол Семей қаласында 3 жылдық медресе тәрбиесін алады.
Иземетка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарағанды
Қарағанды қаласының ескерткіштері
2011 жылы 28 мамырда ескерткіш ашылды атақты фраза «Қайда-қайда? Қарағандыда!".
2022 жылғы 31 мамырда Саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күнінде Қазақстан Тәуелсіздігінің 10 жылдығы атындағы Қарағанды ​​этносаябағында «Ашаршылық құрбандарына» монументі ашылды. Ол аштықты бейнелейтін жабық қазанның, сонымен қатар ер мен әйелдің бейнесінде жасалған.
Білім және ғылым
thumb|left|Қарағанды мемлекеттік университеті Мемлекеттік ЖОО-лар Қарағанды өзінің мол жерасты байлығының арқасында өмірге келіп, өсімі тараған қала. Қарағанды облысының әкімшілік-орталығы. Петропавл-Шу темір жол бойындағы ірі темір жол стансасы, әуе, автомобиль қатынасының торабы.
Іргесі Қарағанды көмір алабының орталығындағы шахтерлер кенттерінің негізінде қаланды. Тұрғындарының тез өсуіне байланысты 1934 жылы қалаға, 1936 жылы облыс орталығына айналды. Сарыарқаның ұсақ шоқылы, сәл белесті жазығының орта тұсында, жазда тартылып қалатын Бұқпа өзенінің екі жағалауында орналасқан. Климаты айқын континенттік, қысы суық, ұзақ, қары жұқа, боранды; жазы ыстық, құрғақ, аңызақ желді. Қаланы сумен Нұра өзені, Ертіс-Қарағанды каналы, жер асты сулары қамтамасыз етеді.
Қарағандының 170 жылдық тарихы бар. Қараған көп өсетіндіктен қала «Қарағанды» деп аталған. Бұл жерден 1833 жылы Байжанов Аппақ тас көмір тапқан. Өтепов деген бай Қарағанды өңірін Н. Ушаковқа 250 сомға сатқан. Орыс кен кәсіпкерлері Ушаков пен Рязанов 1856 жылдан бастап Қарағандыдан көмір өндіре бастайды. Өндірілген көмір Спасск мыс қорыту зауытына тасылып тұрған.
Қазан төңкерілісінен кейін Қарағанды шахталары мемлекет меншігіне айналды. 1920-30 жылдары жүргізілген барлау жұмыстары мұнда көмір қорының мол екенін анықтады. 1929 жылы «Қазаққұрылыскөмір» тресі құрылды. Қарағандыда елдің үшінші көмір базасын салу туралы шешім шығарылды. Бұл Қарағанды көмір алабының дамуындағы жаңа кезең болды. Алғашқы бесжылдық жылдары Қарағандыда ірі көмір өндіру орталығы пайда болды. Оны салуға Донбасс кеншілері жан-жақты кәсіби көмек көрсетті. Шахталарды кен қазатын құралдар және жабдықтармен қамтамасыз етті. Қарағанды көмірін Оралға, Батыс Сібірге, Орта Азияға жеткізу үшін темір жолдар салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары Қарағанды көмір алабы қорғаныс өнеркәсіптерін, теміржол көлігін қамтамасыз етті.
Өнеркәсібінің басты саласы – тас көмір өндіру. Олармен «Қарағандыкөмір», «Көмір-Инвест», «Трансэнерго» ЖШС-терінің ірі кәсіпорындары шұғылданады.Қарағанды ғылым, білім, мәдениет орталығы. Мұнда Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының Орталық Қазақстан бөлімшесі, 19 ғылыми-зерттеу және жобалау институттары орналасқан. Қарағанда мемлекеттік университеті, техникалық университет, медицина академиясы, ішкі істер Министрлігінің заң институты және әр саладан мамандар даярлайтын мемлекеттік емес 10 жоғары оқу орны жұмыс істейді. 10 кәсіптік-техникалық мектеп, 7 колледж, 80 мектеп, 39 мектепке дейінгі балалар мекемесі, 40 аурухана, 84 амбулатория мен емхана, 24 кітапхана, 3 мұражай, 6 мәдениет үйі мен клубтар, 2 драма театры, музыкалық комедия театры, филармония, цирк, спорт кешені, стадион, екі үлкен саябақ бар. Қаланың орталық бөлігінің архитектурасын жасағаны үшін авторлар-тобы (архитектор Э.Г.Меликов, С.И. Мордвинцев, М.О. Жандәулетов) Қазақстанның Мемлекеттік сыйлығына ие болды (1978). Қалада Н.Ә.Әбдіровке ескерткіш орнатылды (1958), «Шахтер Даңқы» (1976) және 2-ші дүниежүзілік соғыс жылдары қаза болған қарағандылықтарға (1978), арналған монументтер қойылды. Қарағандыда әр түрлі білім орындары бар. Олар ҚарМУ ҚарМТУ ҚММУ ҚЭУ ҚУ Болашақ ҚЗИ және әр түрлі білімді мектептер қалыптасқан,олар НЗМ, сшод "Мурагер","Дарын", Ктл және тағы да басқа білімді мекемелер қалыптасқан. Қарағанды облысының білімі мен ғылым жоғары деңгейде.
Мәдениетте
Қарағанды қаласына Дәулет Ырысбайұлы Сәтибековтың "Қарағанды вальсі" деген әні арналған.
NGC 1736
NGC 1736 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 30 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1736 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-EN16, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
IC 2051
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13999, ESO 4-7, AM 0358-835, IRAS03583-8358.
Сыртқы сілтемелер
IC 2051 Санат:Mensa (шоқжұлдыз)
Ранш
Ранш (Rans) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 652 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,11 км² шамасында. Халық тығыздығы — 323,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Әлімжан Мәжитұлы
Әлімжан Мәжитұлы - Солтүстік Қазақстан облысынан шыққан елдің дамуына үлес қосқан адам. Ол халық ағарту ісінің озық қызметкері, еңбек ардагері, тыл еңбеккері.
Ол 1929 жылы 20 қазанда Солтүстік Қазақстан облысының Шал ақын ауданындағы Жаңажол ауылында туды. Жарты ғасырдан астам білім дариясында қызмет істеген, жоғарғы санатты ұстаз. 1960 жылы Алматыда өткен Қазақстан мұғалімдерінің 2-съезінің, 1985 жылы Орал қаласында өткен аз жиынтықты мектептердің республикалық кеңесінің делегаты.
Он жеті жыл облыстық мұғалімдер білімін жетілдіру институтында әдістемелік қызмет атқарды. 1980 жылы Ш.Айтматов атындағы "Қазақфильм" киностудиясынан бастауыш сыныптарға арналған "Бастауыш кластарындағы геометриялық материалдар" атты қазақша екі деректі, әдістемелік фильм шығарды. "Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздігі". "Еңбектегі ерлігі үшін", "Еңбек ардагері", "Тың және тыңайған жерлерді игергені үшін". Ұлы Отан соғысының 60, 65, 70 жылдығы мерекелік медальдармен, Қаз КСР оқу министрлігінің, облыстық оқу білімінің, облыс әкімінің Құрмет грамоталарымен марапатталған. 1962 жылы тың игеру кезінде тракторист мамандығын алды. 1984 жылы Солтүстік Қазақстан облыстық коммунистік партиясының ғылыми коммунизм факультетін бітіріп, жоғары білім алды. 1985, 1987 жылдарда ауылдық советтің депутаты болды.
Мамлют ауданындағы Бостандық сегізжылдық мектебінде он жылдай директор болып істегендегі жемісі: осы мектептен 1, 2, 3 сыныптардан бастап оқыған оқушылар Емел Қабиев, Амангелді Мәлгаждаров, Бексейіттен келген Сәбит Қонтаев ғылым кандидаттары болса, Асылболат Смағұлов Қаз КСР-нің еңбек сіңірген әртісі және бір тамашасы осы мектептен оқыған Нәсиев Қажымұраттың, Қайырнасов Тілеужан және Қонтаев Сәбиттің қыз балаларының өзі ғылым кандидаты атанды. Облысымыздың әлеуметтік-экономикалық дамуына ерекше еңбек сіңірген ардагер ұстазға 2015 жылы Солтүстік Қазақстан облысының "Құрметті азаматы" атағы берілді.
Отбасы
Әлімжан Мәжитұлында 5 баласы, 8 немересі мен 9 шөберісі бар. Баласы Мәжитов Марат Бостандық орта мектебінде оқыған. Ол қазір генерал. Кенже баласы майор, қызы Астанада. Ол 20 жылдай темір жол саласында архитектор, бас есепші болды. Қазіргі таңда, зейнеткер боп жұмыс істейді. Бір немересі ҰҚК-де қызмет етеді.
Емізікші қабат
Емізікші қабат (сосочковый слой) (лат. stratum ра-pillare) — эпидермистің астындағы көптеген емізікше тәрізді құрылымдар түзетін борпылдақ дәнекер ұлпалық қабат. Оны эпидермистің базальды қабатынан негіздік жарғақ (membrana basalis) бөліп тұрады. Бұл қабатты борпылдақ дәнекер ұлпасы коллаген талшықтарының жіңішке шоғырлары, теріге серпімділік қасиет беретін эластин талшықтарының торы, ретикулин талшықтары және борпылдақ дәнекер ұлпасының жасушалары: фиброциттер, гистиоциттер, ретикулоциттер, ұлпа базофилі құрайды. Ол эпидермистің ішіне еніп, пішіні әртүрлі емізікшелер түзеді. Қабаттың емізікше аталуы да осыған байланысты. Бұл қабатта қан және лимфа тамырларының өрімдері мен тораптары көптеп кездеседі. Сондықтан, бұл қабатты — қоректендіргіш қабат деп атайды. Жүнді, түбітті көп беретін қой, ешкі тұқымдары терісінде емізікше қабат қалың болып келеді. Демек, емізікше қабат терінің құрылымдық процесіне белсенді қатысады. Емізікше қабат шекарасыз торлы қабатпен жалғасып кетеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Консоль (Арыс)
thumb|150px|right|Консоль thumb|150px|right Консоль (Арыс) (console) — арқалықтың тіректер аралығынан тыс тұрған бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Төребай Пышанұлы
Төребай Пышанұлы (1848-1911) Сыр бойы, Қармақшы өңіріндегі "Бекет", "Ақши" аралығында көшіп-қонып жүрген елдер ішінде туып, ержеткен қазақтың шешен биі.
Төребай бидің шыққан тегі Кіші жүздің Қараманақ - Төртқарасы. Одан бірер ата өткен соң Бозғыл. Бозғылдан - Қарақожа ұрпағы Қаратамыр. Тағы біраз атадан кейін Тәттімбет, одан Ерназар, Ерназардан Айтілек, Жантілес, Айтуар, Күнтуар би, Сары, Байбол, Ізбасар, Темір би тарайды. Күнтуар биден Тұяқ би, Мұрат би. Мұрат биден Пышан батыр, Ағытай би, Пышан батырдан Төребай би туыпты. Ал Қызылорда облысына қарасты Тереңөзек ауданы әкімінің орынбасары Тынышбек Дайрабаев бізге жолдаған хатында: Кіші жүздің қаракесегінен Шөмекей, одан Бозғыл, одан Қаратамыр, Былғақ, Былғақтан Ерназар, Күнтуар - Мұрат - Пышан. Пышаннан - Төребай деп таратады. Төребайдың ел арасында Алмат, Самұратқа, Қалданға айтқан шешен тапқыр сөздері мол таралған.
Төребай Пышанұлы туралы әңгіме
Төребай шешен бір күні арнайы адам жұмсап Оңғар Дырқайұлын, Жиембай Дүзменбетұлын, Тұрымбет Салқымбайұлын шақыртып алады. Бұлар халықтың елге танымал боп келе жатқан жыраулары еді. Оңғар мен Жиембай хат танымайды, ал Тұрымбет арабша шала сауатты кісі еді.
Төребайдын жырауларды шақыртқандағы мәнісі: екі ағайынды туысқан ел болыстық пен ауылнайлыққа таласып, бірімен біріні араздасқандарына үш жыл болған көрінеді. Арада барымта, ұрыс-жанжал да кездескен. Бұл жай Төребайдай ел ағасын ашындырады. Ашынған би алденеше барып билік айтса да, әлгілер тоқтамаған. Міне, Төребай би осы жайды үш жырауға баяндайды. Жыраулар би сөзін үнсіз тыңдайды. Биедейі сынап отыр. Жыраулардың ен үлкені Оңғар, ең кішісі Тұрымбет екен. Жаста болса сөзге жүйрік, өте елгезек еді ол. Сөз басы жасы үлкен Оңғар жырауға тиеді. Оңғар жырау айтыпты:
Тұрымбет жырау айтыпты:
дегенде төрде отырған Төребай би қызып кетіп: деп бала жырау аталған Тұрымбет домбырасын тастай беріп, жағалай отырған халықтың қолдарын жедел ала бастағанда, үйге кіре алмай, далада есіктен сығалап тұрғандар лап беріп, ішке ұмтылады. Кім-кімнің қолын алып жатқаны белгісіз, араздасқан туыстар да шұркырасып көрісіп жатады. Мына сәтті іске қуанған Төребай би жыраулар мен халыққа алғыс айтып, бұлақтай таза сөздердің көзін ашқан, екі туысты татуласқаны үшін, татуластырғаны үш жырауға үш нар мінгізіп, үш жібек шапан жапқан екен.
Төребай бидің жалғыз ұлы Ысқақ опат болып, қаралы қасіретте отырған биге Базар жыраудың айтқан көңіл қосынан үзінді:
Дереккөздер
Санат:1848 жылы туғандар Санат:Қармақшы ауданында туғандар Санат:1911 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ би-шешендері
У-Ял
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ультра оптиметр
(ор. ультраоптиметр) — шекті мөлшерлерді (өлшеуіш тақташаларды, мөлшерлегіштерді және т.б.) салыстырмалы түйіспелі әдіспен өлшеуге арналған аспап. Өлшеу шегі 0 ... 250 мм. Өлшеу қателігі 0,1 мкм.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Пропилиттер
Пропилиттер -көмір қышқылы мен күкірті мол гидротермалық ерітінділер әсерінен негізді және орташа құрамды жанартаутекті таужыныстардың нақтылы өзгерістерге ұшырауымен сипатталатын метасоматоздық өзгеру процесі; нәтижесінде пропилиттер деп аталатын арнаулы таужыныстар бірлестігі қалыптасады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Кенже (қыстау)
Кенже — Атырау облысы Махамбет ауданындағы қыстау.
Құрылыс ауылынан шығысқа қарай 37 шақырым жерде орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Бозайғыр
Елді мекен:
Көлдер:
Блэйн (Миннесота)
Блэйн (Blaine) — Миннесота штатының Anoka округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 57186 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 88.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-06382.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Тығын (Өлшеу техникасы)
(ор. пробка) — машина тетіктерінің ішкі өлшемдерін (мысалы, тесікті) тексеруге арналған құрал-сайман.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Ибрагим
Ибрагим-Нарын құмының орта бөлігіндегі қыстау. Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы Көктерек ауылының оңтүстік-батысында 12 км жерде.Қыстау төбелі-жалды құмдардың арасында орналасқан. Шығысын үлкен аумақты сор алқабы алып жатыр. Маңында Қашар, Жаманқара, Шалабай, тағы басқа қыстаулар бар. Қыстау мал жайылымы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:География
NGC 6198
NGC 6198 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 28 маусымда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6198 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58554, UGC 10467, MCG 10-24-3, ZWG 299.7, NPM1G +57.0212.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Жамбыл (Науырзым ауданы)
Жамбыл — Қостанай облысы Науырзым ауданы, Қарамеңді ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарамеңді ауылынан шығысқа қарай 1 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 274 адам (139 ер адам және 135 әйел адам) болса, 2009 жылы 154 адамды (77 ер адам, 77 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы елді мекендері
Котлунг-Ай-Ягун (приток Вокы-Рап-Егуна)
Котлунг-Ай-Ягун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вокы-Рап-Егун өзенінің сол жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ибрайша
Ибрайша-Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданындағы қыстау. Абайдың Жидебайдағы қонысының солтүстік-батысында, аудан орталығы Қарауыл ауылынан солтүстікке қарай 22 км жерде орналасқан. Солтүстік-шығысында Бақшоқы тұзды көлі, батысында Қараадыр таулары бар. Ибрайша алабы мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:География
Бауыржан Нұрбекұлы Байділдә
Бауыржан Нұрбекұлы Байділдә (12 желтоқсан, 1962 жыл, Жамбыл облысы Қордай ауданы, Қызылсай ауылы) - суретші, Қазақстан Көркемөнер академиясының мүшесі-корреспонденті.
Еңбектері
Келесідей монумент алдық еңбектердің авторы:
Дереккөздер
Санат:12 желтоқсанда туғандар Санат:1962 жылы туғандар Санат:Қордай ауданында туғандар Санат:Aлматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қазақстан көркемөнер академиясының мүшесі-корреспонденттері Санат:Қазақстан суретшілері Санат:Қазақ Ұлттық өнер академиясының оқытушылары
Үлкен Рассоха (Кіші Кипленьг тармағы)
Үлкен Рассоха — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кипленьга өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Фармутье
Фармутье (Faremoutiers) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77176, пошта индексі — 77515.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2405 адамды құрады. Халық тығыздығы — 220,04 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Байкалско (Перник облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 62 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2427. Телефон коды — 07724. ЕКАТТЕ коды — 2230.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері