cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қарашай-Шеркесия
Экономикасы
Еуропадағы ең ірі жылыжай – “Южный” комбинаты (“айнаның” көлемі 144 га-дан асады) жабық жүлгеде көкөніс түрлерін өсіріп, ТМД елдеріне жеткізеді. Мал шаруашылығы ет-сүт өндіру бағытында дамыған. Сондай-ақ жылқы, құс, тебіндеп жайылатын қой тұқымдарын өсірумен айналысатын жеке фермерлер саны көбейіп келеді. Соңғы кезде қой терісін өңдеп жүн, былғары, күдері өндіруге мән беріле бастады.
Дереккөздер
Санат:Ресей республикалары
Ақжол (Ақтоғай ауданы)
Ақжол (2019 жылға дейін – Андриановка) — Павлодар облысы Ақтоғай ауданындағы ауыл, Ақжол ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақтоғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 60 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы) елді мекендері
Эйлер интегралдары
thumb| alt=A.|175px| [[Интеграл.]]
Эйлер интегралдары – (бірінші текті Эйлер интегралдары не бета-функция) және  (екінші текті Эйлер интегралдары не гамма-функция) түріндегі интегралдар. Бұл интегралдар француз математигі А.Лежандрдың ұсынысы бойынша Эйлер интегралдары деп аталған.
Дереккөздер
Санат:Білім
Долно-Абланово (Русе облысы)
Долно-Абланово (Долно Абланово) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Русе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 202 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7053. Телефон коды — 08118. ЕКАТТЕ коды — 22558.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Агастья
Агастья - Ригведаның көпшілік гимндерінің авторы деп есептелінетін ерте үнділік дана адам; индуизм тарихында аса құрметтеледі.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Беркшир шошқасы
нобай|330px|Беркшир шошқасы Беркшир шошқасы  – тез жетілгіш шошқа тұқымы. 19 ғасырдың орта шенінде Оңтүстік Англияның Беркшир графтығындағы кеш жетілетін жергілікті ірі мегежіндерді тез жетілгіш cиамдық және ішінара неапольдік, қытай шошқаларының қабанымен будандастыру арқылы шығарылған. Беркшир шошқасы Орталық Қазақстан мен Оңтүстік Қазақстан шаруашылықтарында өсіріледі. Беркшир шошқасы өндірістік будандастыру үшін ең тиімді тұқым. Қазіргі беркшир шошқасының дене бітімі жақсы жетілген, басы жеңіл, мойны жуан, кеудесі кең, арқасы жалпақ. Түсі қара, қара қоңыр, бақайында және құйрық ұшында ақ жолақтары болады. Терісі жұқа, қалың қылшықты. Сүйегі жеңіл әрі берік. Ересек қабандарының орташа салмағы 220 – 250 кг (ауырлары 250 – 280 кг), ал мегежіндері 180 – 200 кг. Төлділігі – 8 – 9 торай, тәулігіне 600 – 700 г салмақ қосады. Ет шығымы 88%.
Жүнісбек Қабыкейұлы Сұлтанмұратов
Жүнісбек Қабыкейұлы Сұлтанмұратов - 1953 жылы 23 ақпанда Қостанай облысы Наурызым ауданының Шолақсай кентінде туған. Қазақ. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1978), журналист. Қазақ және орыс тілдерін біледі.
Үйленген. Жұбайы - Сұлтанмұратова Ботагөз. Ұлы - Төлеген (1982 жылы туған), қызы -Әсел (1981 жылы туған). Немерелері - Иманғали (2006 жылы туған), Софья (2009 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Таңғыт Еңсеұлы
Таңғыт Еңсеұлы (1879, Қытай, Тарбағатай аймағы, Дөрбілжін ауданы - 1952, сонда) - қоғам қайраткері, рубасы, Алаш партиясының зиялы өкілі, әкесі Еңсе болыс қажылыққа барарда Таңғытты өз орнына Найман елінің Жұмық руына болыс етіп қойып кеткен. Ол осы орында 1897 жылдан 1936 жылға дейін болды.
Өмірбаяны
Таңғыт өзінің әділдігімен, парасаттылығымен ел көңілінен шығып отырған. Халықтың оқу-білімін жетілдіру жағына баса назар аударды. Азамат соғысы жылдары Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов және Райымжан Мәрсеков бастаған Алаш қайраткерлері Қытайға өтіп, Таңғыттан жергілікті қазақтармен кездестіруді сұраған. Таңғыт қарсы болмай, Шәуешек қаласында, Тарбағатай аймағындағы төрт үкірдайдың басын қосқан. Алаш орда басшыларының келу мақсатын естіген кеңес үкіметі өкілдері, іске араласып, бұларды таратып жіберді. 1944 жылы Шығыс Түркістан Республикасы құрылғанда, Таңғыт әскер жинап, заттай көмек берді. Осы еңбегіне орай, Шығыc Түркістан өкіметінен тәуелсіздік орденімен марапатталған (1946). Таңғыт қытай билігіне қарсы 1933 жылы дүнгендермен бірлесіп қарулы көтеріліске қатысты. Осыған байланысты оны 1938 жылы жергілікті қытай өкіметі 10 жылдық қамау жазасына отырғызып, ол жазасын үйінде атқаруға ұйғарым жасады. Қытайда Коммунистік партия билік басына келгеннен кейін «Алаш ордамен тіл табысқан, Кеңес Одағына қарсы шыққан», - деген айыптар тағылып, Еңсеұлы Таңғыт өлім жазасына кесілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары
Санат:Тұлғалар
Нармонданақ мұнай кен орны
Нармонданақ мұнай кен орны — Каспий маңы ойысының оңтүстік-шығыс ернеуі өңіріндегі мұнай кен орны. 1935 жылы ашылған.
Географиялық орны
Атырау облысында, Доссор станциясының оңтүстік-шығысында 70 км жерде орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Тектоникалық тұрғыдан алғанда кен орын үш қанатты тұзкүмбезді құрылымнан орын алған. Төменгі бордың аптнеоком жікқабаттарын қамитын қатпардың оңтүстік қанатында мұнайлы горизонт айқындалды.
Жатыс сипаты
Жатыс тереңдіктері 191-346 м, биіктігі 17-27 м. Су-мұнай жапсары -227, -397 м-лік белгілерде. Жатын қойнауқаттық, тектоникалық тұрғыдан қалқаланған. Өнімді қатқабат терригендік таужыныстардан құрылған, жинауыштары кеуекті.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы кен орындары Санат:Қазақстан мұнай кен орындары
NGC 1694
NGC 1694 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы 9 қаңтарда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1694 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16335, MCG -1-13-35A, NPM1G -04.0215.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Грос-Дюбен
Грос-Дюбен (Groß Düben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Гёрлиц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1242 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,56 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 6 26 120. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Крауц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Алтура (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 493 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.7 км² шамасында. FIPS коды — 27-01234.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Акине
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Боскавэн (Нью-Гэмпшир)
Боскавэн (Boscawen) — Нью-Гэмпшир штатының Мерримак округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3965 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 65.8 км² шамасында. FIPS коды — 33-06260.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Сәкен Құсайынұлы Иманасов
Сәкен Құсайынұлы Иманасов (2 мамыр, 1938 жыл, Алматы облысы, Алакөл ауданы Талапкер ауылы - 10 желтоқсан 2012 жыл Алматы) - ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2006).
Аудармалары
Көркем аударма саласында оның тәржімасымен Шығыс шайыры Жалаладдин Руми, орыс ақындары А.Кольцов, В. Маяков-ский, ангола ақыны А.Нетто, саха М.Ефимов, қырғыз А.Рысқүлов, С.Жусуевтердің кітаптары басылып шықты.
Дереккөздер
Санат:2 мамырда туғандар Санат:1938 жылы туғандар Санат:Алакөл ауданында туғандар Санат:10 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:2012 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары Санат:Алакөл ауданының құрметті азаматтары Санат:Үшарал қаласының құрметті азаматтары
Кремль
Кремль–– ішкі бекініс, орыс қалаларының мұнаралы қабырға-қорғанмен қоршалған орталығы. Кремль атауы (“кремник”) т'ұңғыш рет 1331 жылғы жылнамада кездеседі. 14 ғ-ға дейін “детинец”, 16 – 17 ғ-да “город”, “град” деп аталған. Кремль орта ғасырдағы қалалардың биік алқаптарында, көлдің немесе өзен жағалауларында орналасып, су жіберілген ормен қоршалған. Кремль ішінде князьдің сарайы, христиан дінінің ғимараттары (соборлар), боярлар мен діни лауазымды басшылардың тұрғын үйлері орналасқан. Кдің балшық немесе ағаштан, 11 ғ-да тас пен кірпіштен салынған түрлері қалыптасты. 16 – 17 ғ-да К-ді тастан салу өріс алды (Тулада, Смоленскіде, Коломнада, Зарайскіде, Астраханда, Қазанда, т.б.). Біздің дәуірімізге дейін жеткен күйдірілген қызыл кірпіштен салынған жоғары сәулет өнерінің үлгісі Мәскеу Кремлі. Қазақстандағы Атырау қаласынан 40 км жердегі, ортағасырлық Сарайшық қаласының орнында жүргізілген қазба жұмыстарының нәтижесінде бүгінгі Мәскеу кремліне өте ұқсас архитектуралық объект табылған. Ғалымдар 13 ғ-да іргесі қаланған осынау көне жәдігердің құрылымы Мәскеу кремлінің нұсқасына үлгі ретінде пайдаланылған деген пікірді қуаттайды. .
Дереккөздер
Санат:Искусство
Рейнбоу көпірі (Техас)
The Rainbow Bridge, Рейнбоу Бридж, Кемпірқосақ көпірі Оңтүстік-шығыс Техастағы Нечес өзенін кесіп өтетін консольдік көпір, Сабина көлінен сәл жоғарыда орналасқан. Ол Стейт Хайвей және Стейт Хайвей 73 (Техас)ты Джефферсон окгругі оңтүстік жағалауындағы Артур порты солтүстік шығысындағы Оранж округіндегі Бридж Сити байланыстыруға мүмкіндік береді.
Veterans Memorial Bridge
1988 жылы, Ветеранс Мемориал ванттық көпірі салына бастады. Рейнбоу көпіріне параллель салынған көпір,1990 жылдың 8 қыркүйегіне бітуге ойластырылды. Тігінен анығы143 фут (43.5 м), көпір, көршісінен сәл қысқалау.
Ветеранс Мемориал көпірі біткен соң, Рейнбоу көпірі жөндеу жұмыстары үшін жабылды. 1997 жылы қайта ашылуында, Рейнбоу көпірі батыс бағытта ғана өңдеуден өткен көпір, бір бағытта пайдалануға берілді. Ветеранс Мемориал көпірі шығыс бағытта қызмет етеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Көпірлер Санат:Техас көпірлері
Сен-Маркуф (Манш)
Сен-Маркуф (Saint-Marcouf) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50507, пошта индексі — 50310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 330 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Важуга
Важуга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфтюг өзенінің сол жағалауынан 174 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 58 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Ұйқы безі
Бездің сөл бөлетін соңғы бөлімі көпіршік тәрізді болады. Олардан шығатын шығару өзектері негізгі без өзегін түзеді. Ұйқы безінің өзегі он екі елі ішекке ашылады. Ұйқы безінің эндокринді бөлігін панкреаттық (лангерганс) аралшықтары құрайды. Олардың пішіні дөңгелек немесе сопақша болып, әр түрлі без бөлікшелерінде орын тебеді. Аралшық жасушалары А, В, Д, Д және РР болып бірнеше түрге бөлінеді. Ең көп кездесетін В-жасушалар инсулин гормонын түзіп, қандағы глюкозаның мөлшерін азайтып, оны гликогенге айналдырады. А-жасушалар түзетін глюкагон гормоны, керісінше, гликогенді глюкозаға айналдырып, оны қанға өткізеді. Д- жасушалар аз мөлшерде кездеседі. Бұл жасушалардың гормоны А- жасушалар гормондарының түзілуін тежейді. Д- жасушалар қан қысымын төмендететін, ұйқы безі сөлінің бөлінуін күшейтетін гормон бөледі. РР-жасушалар гормоны қарын сөлі мен ұйқы безі сөлінің түзілуін реттейді.Ұйқы безінің жалпақтау болып келетін бас жағы ұлтабарға жабысып кірігіп тұрады.
Ұйқы безінің жүйкелік және гуморальдық реттелу қызметінің механизмі
Сіңірілу күрделі физиологиялық процесс. Аш ішектің ішкі бетінде бүрлер болғандықтан, барқыт секілденіп көрінеді, солардың қатысымен белок, май мен көмірсудың ыдырау өнімдері қанға сіңеді. Бүршіктердің өте көп болуы аш ішектің кілегейлі қабықшасының сіңіру бетін едәуір арттырады. Бүрдің әрқайсысына қан тамырлары мен лимфа тамырлар келеді. Олар қоректік заттардың суда еріген ыдырау өнімдерін өзіне сіңіріп алады. Сіңіру дегеніміз - сүзілу, диффузия секілді таза физикалық процесс қана емес, сонымен қатар ол қоректік заттардың бүрлерден өтуі арқылы жүзеге асатын физиологиялық процесс болып табылады. Бүрлер ішектерде тіршілік ететін микроорганизмдердің қан лимфаға өтуіне кедергі жасай отырып, қорғану қызметін де атқарады.
Дереккөздер
Санат:Эндокриндік жүйе Санат:Асқорыту жүйесі
Б. Еган
Б.Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1720 орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Насыр Хосрау
Насыр Хосрау Әбу Муин әл-Кубадияни әл-Марвази [1004, Кубадиян қыстағы, Балхы маңы – 1072(1088), Бадахшан] – тәжік-парсы ақыны, философ, діни қайраткер. Жасынан сарай маңында қызмет етіп, философияны, математиканы оқыған. Ақындығымен көзге түскен, қасида, махаббат лирикаларын жазған. 1046 – 52 жылы қасына кіші інісін, қызметшісін алып, Египетке саяхат жасап, нәтижесінде “Сапарнама” кітабын жазып шықты. Оның әйгілі сапары Меккеден бастау алып, Иран, Араб, Африка елдерін қамтыды. Тілі жеңіл, мазмұны жинақы прозалық туынды “Сирия, Траполис және Бейрут”, “Мысыр қаласын суреттеу”, т.б. тараулардан тұрады. Саяхатшы қиын кедергілерден алғырлығы, шешендігі арқасында құтылып отырған. Саяхаттан оралған соң сарай маңындағылармен сыйыспай, туған жері Балхтан қуылып, өмірінің соңғы кезеңін Бадахшан (Памир) өңіріндегі Юмган қыстағында өткізген. Ол діни-философия трактаттарында (“Зад әл-Мусафирин”, “Хан әл-ихван”, “Ваджхи дин”), 12 мың бәйіттен тұратын “Ровшанайинаме” (“Білім туралы кітап”) поэмасында өзінің діни көзқарасын жан-жақты тұжырымдады. Ал қасида мен махаббат лирикаларында адалдық, достық, ғашықтықты жырлап, ақындық шеберлігін танытты, дидактика жанрын дамытуға зор үлес қосты. Әдебиеттер: Бертельс Е.Э., Насир-и Хосрав и исмаилизм, М., 1959; его же, Избр. тр., М., 1960; Күмісбаев Ө., Терең тамырлар, А., 1995.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Төкен Жұмабайұлы Мұртазин
Төкен Жұмабайұлы Мұртазин (1924, Семей облысы (Қазіргі Шығыс Қазақстан облысы) Жаңа Семей ауданының Балтарақ ауылында туған) — Мәскеу қаласындағы Ленин комсомолы Орталық комитетінің 6 айлық курсын бітірген. 1942 жылы Семейде Кеңес Одағының маршалы Б.М.Шапошников атындағы Тамбов Қызыл Тулы жаяу әскер училищесінде оқиды. Еңбек жолын 1940 жылы Алматы қаласындағы Ф Джержинский атындағы орыс драмалық театрында музыкант болып бастаған. 1943 жылы 27 ақпаннан 1944 жылдың 23 ақпанына дейін Батыс  Беларус майданында   108 атқыштар дивизиясында, 407 атқыштар полкінде   командир болды. Жарақатпен елге оралып, 1944 жылдан Семейде үгітші қызметін атқарған. Жаңа Семей аудандық  комсомол  комитетінің, Семей облыстық комсомол  комитетінің бірінші хатшысы қызметтерін атқарды (1944). Обкомның бұйрығымен Жоғарғы Ертіс кеме шаруашылығында насихат бөлімінің аға инструкторы қызмет атқарды (1951). Семей қаласында жергілікті қаржыны басқарудың директоры болып қызмет атқарды (1952). Cемей қаласында Жаңа Семей аудандық кәсіподақ төрағалығына сайланды (1955). Амангелді және Калинин атындағы Ново-Пакровка аудандарында колхоз төрағасы (1958-1964).Семей облысы Бесқарағай ауданында Семияр ауылында партия комитетінің хатшысы (1964-1965). Чекоман, Мұздыбай, Жаңа Семей аудандарында директор, партия ұйымының хатшысы (1965-1987). Еңбек және соғыс ардагерлерінің облыстық кеңесінің төрағасының орынбасары (1987-2001). Ұлы Отан кезіндегі 1 дәрежелі Отан соғысы ордені, "Қызыл Жұлдыз", "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін", "Ұлы Отан соғысына қатысқаны үшін" көптеген КСРО-ның медальдарымен марапатталады.
Руы — Уақ.
Абай Құнанбаевтың белгілі досы, шәкірті Көкбай Жанатайұлының жиені. Шешесі-Қалыш Көкбай Жанатайұлының қызы.
Дереккөздер
Қазақ жерінің зиялы азаматтары Ж.А. Уралбаев. - Алматы : Дәуір, 2007.Ғұмырнамалық жинақтар сериясы.- ISBN 9965-517-07-Х
Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Муру
Муру (Muro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Трофа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Алғашқы көмек
200px|thumb|Алғашқы көмектің халықаралық белгісі Алғашқы көмек — адам өміріне немесе денсаулығына кенеттен қауіп төнгенде оның өмірін сақтап қалу үшін немесе апаттың зиянды әсерін азайту үшін қолданылатын қарапайым шаралар. Апаттың қатарына әр түрлі жарақаттар, сынық, буынның шығуы, улану, суға бату, күю, үсу, электр тоғы соғу, т.б. жатады. Алғашқы көмектің негізгі шаралары: апатқа түскен адамды апат әсерінен құтқару (өрттен, судан шығару); апаттың зиянды әсерін тоқтату (адамды жылыту, иіс тисе таза ауа жұтқызу); қан тоқтату, жараны байлау, сынған аяқтың немесе қолдың қозғалысын тежеу; жасанды дем алдыру, жүрекке жабық массаж жасау, апатқа түскен адамды тезірек емдеу мекемесіне жеткізу немесе жедел медициналық көмек көрсететін дәрігерлер тобын шақыру.
Муру
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 972 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,81 км² шамасында. Халық тығыздығы — 339,4 адам/км².
Алғашқы көмек
Тұрмыстық күйіктер
Белгілері: І дәрежедегі күйік: дене қатты қызарып, домбығады, дуылдап аурады. ІІ дәрежедегі күйік: қатты қызарған теріде көлкілдек бүршік пайда болады (сары сұйық жинақталады), ауру жанына қатты бата бастайды.
Муру
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Алғашқы көмек
Тұрмыстық күйіктер
ІV дәрежедегі күйік: терінің, бұлшық еттің және сүйектің қарайып күюі, ауруды сезіну белгілері үдейді, естен тану белгілері әлдеқашан байқалған.
Сенің әрекеттерің: - Кешіктірмей күйік себебін жойыңыз (мысалы жалынды сөндіру). Денесінен тұтанған немесе ыстық май, су, химиялық зат сіңген киімді, ол теріге жабысқан жерлерін қалдырып, өзге жерлерін шеш. - Күйген жерді суық судың астында 10-15 мин (ағынды су) ұстаңыз. Егер дененің зақымдалған үлкен жерінің көлемі үлкен болса, оның үстін суық суға малынған ақжаймамен жабыңыз. Салқындатқаннан кейін құрғақ таңғыш, дәкі немесе ақжайма қолданыңыз. Егер зардап шегуші есінен айрылмаған болса, оған суық су бер.
Есіңде болсын! Күйген жерге қандай да бір май немесе крем жағуға, теріде пайда болуы мүмкін көпіршіктерді ашуға (жұқпалылардың ену қауіпі) болмайды.
Күйген алаң онша үлкен болмаса (қызарған тері, көлкілдек бүршік) жергілікті жердің травпункттіне қарал. Дененің күйген алаңы үлкен болған жағдайда "103-жедел жәрдемін" шақыр.
Ақыр соңында, барлығы біршама тынышталды. Адамдар, шамалары келгенше ас дайындап, шай әзірледі. Кешкі тамақ ішіп, жылынуға әрекет жасады. Бірақ қозғалған жүйке әлі де қалпына келер емес. Мосқал ер адам, енді кепкен печеньемен, ол бағына қарай "дабыл сумкасында" болған, шай іше бастағанда кенеттен тұншыға бастады.
Тыныс алу жолдарындағы немесе өңештегі бөгде заттар
Белгілері: зардап шегуші мойнын ұстап, ештеңе айта алмайды, жан таласа дем алғысы келеді, ауа жетіспегенін сезінді, көгере бастады. Тыныс жолдары жарақаттанған кезде: шуылға ұқсас қатты жөтеледі. Сенің әрекетің: Бөгде затты тыныс жолдарынан шығару үшін ашық алақаныңмен жауырынның жоғары жағынан қағып ұру керек. Зардап шегушіден аузына саусағын салып зорланып құсуын талап ет, саусақты мүмкіндігінше терең салып өңешті тітіркендіреді. Тыныс алуы тоқтайтын болса, кешіктірмей жасанды тыныс алуды жүргіз. "103 - жедел жәрдемін" барынша жылдамдатып шақыр!
Тамақ ішу кезіндегі тұншығу
Белгілері: Зардап шегуші кенет жөтеле бастайды, тыныс алуы жиілейді, көгеріп, естен танады. Сенің әрекетің: зардап шегушінің артына тұрып, екі қолыңмен білектеріңді кіндіктен қабырғаға доға бұрышын жасап қой. Оң білек, түйілген жұдырықпен сол білектің үстіне қойылады. Зардап шегушінің ішін өзіңе және жоғары қарай бірнеше рет қатты бас. Тыныс алу жолдарынан бөгде зат шыққанға дейін орында. Егер зардап шегуші естен танса, оны еденге шалқасынан жатқыз, басын шалқайтып "ауызға - ауыз" әдісімен екі рет ауа үрлеу әрекетін жасаңыз. Сонан соң, зардап шегушінің үстіне бөксе жағына қарай отырып, айқастырылған білекпен, енді өзіңнен алға  қарай және шамалы төмен жағынан ішін   басуды  жалғастыр. Әрбір 5 басудан кейін ауыз қуысын қарап шығу қажет. Өте толық немесе екі қабат әйелдерге әдіс төсінің орта жағында жүргізіледі. Балаларға 1 жастан 8 жасқа дейін бір қолмен жасалады. 1 жасқа дейінгі нәрестені тізеңнің үстіне етпетімен жатқызып және алақанның сырт жағымен жауырынның ортасына бес рет жеделдетіп қағып соққы бер. Сонан соң оны шалқасынан жатқызып, төсінің ортасына бір немесе екі саусақпен бас. Нәтиже болмаған жағдайда әдісті қайтала. Әдіс жасау кезінде нәрестенің басы кеудеден төмен болуы тиіс.
"103 - жедел жәрдемін" шақыр! Қарт адамға, сірә, тіпті жаман болса керек (жасы көрініп тұр), беті көгеріп, ол қасында отырған қызының қолына құлай бастады.
Жүрек қызметінің тоқтауы
Белгілері: естен тану, тыныс алу мен тамыр соғысының жоғалуы, терісі көгілдір-сұр. Сенің әрекеттерің: жасанды тыныс алдыру және жүректі жанамалай уқалап, сылау.
Жүректі жанамалай уқалап, сылаудың әдісі: - Зардап шегушінің жанына тізе бүгіп тұрып, оның жағасының түймелерін ағыт, оны тегіс қатты жерге шалқасынан жатқыз. - семсер тәріздес талшықты саусағыңмен сипала; - қолдың екі саусағын мойынға қарай бағыттап қой; - мойынға қарай бағыттап оның қасына алақаныңды бас.
- келесі қолыңның алақанын, қойылған қолдың үстіне қойғанда, екі қолдың саусақтары да жоғары қарап тұруы тиіс; - қолдарды созып денеңнің салмағын қажетті нүктеге тіктеп түсір, күш созылған қолдар арқылы берілетін болсын. Қысу тәртіптері: Үлкендерге - минутына 60 - 70 -тен кем болмауы тиіс; Жас өспірімдердің кеуде клеткасын 4 см-ге дейін (70-80 рет) қысады; Балаларға - үлкендердің бір қолының күші жеткілікті (100 рет); Нәрестелерге - екі саусақтың күші жеткілікті (минутына 100 - 120 рет).
Жасанды тыныс алудыру мен жүректі уқалап, сылау әдістері (жүрек - өкпе реанимациясы)
Есіңде болсын! Тек қана естен тану, тамырлардың соқпауы, тыныс алудың жоқтығы кезінде жүргізіледі!
- Зардап шегушіні шалқасынан жатқыз (мықты, қатты жерге), аяғын көтеріңкіреп қой. - Зардап шегушінің өкпесіне екі рет ауа үрлеу әрекетін жаса, содан кейін жүрегіне жабық уқалау, сипалау жұмыстарын жүргіз: - бір қалыппен: 15 рет - жүректі жанамалай сылаумен және 2 рет - өкпені жасанды желдендіру әдістерін жаса. Осындай 4 циклден кейін тағы тамыр соққанын тексер, егер байқалмаса онда: Жүрек - өкпе реанимациясын жалғастыр. Жүрек - өкпе реанимациясын: -терінің қызаруы; -ұйқы күре тамырының соғысын байқалу; - қайта тыныс ала бастаған кезде табысты өткізілді деп санауға болады.
ТЖ органдары сейсмикалық белсенділіктің басылуы туралы хабарлайды. Адамдар біршама тынышталып, аман қалған үйлеріне қайта бастайды. Аз уақыт ішінде таң атады. Күтпеген апаттан қираған тірлікті қайта қалпына келтіре бастайды.
Ыстық тию
Белгілері: әлсіреу, жүрек айниды, құсқысы келеді, тері бозарып, жабысқақтық пайда болады, тыныс алуы жиілей түседі және тамыр соғысы жиелейді, әлсіз. Бас ауырады, айналады, естен тануы мүмкін, сіңірі тартылады. Сенің әрекеттерің: -Зардап шегушіні салқын, жақсы желдетілген жерге, желдің өтіне жатқыз. Үйде желдеткішті қолдан. - Басы мен жүрек төңірегін суық сумен салқындат; суық тартуды шат төңірегіне, қолтық астына және мойынға қой. - Аяғын сәл көтеріңкіре. Тар киімнің түймелерін ағыт. - Алдын ала тұз салып су бер (1 литрге 1 шай қасық тұз). - Егер зардап шегуші есінен танып, тыныс алуы тоқтаса, "ауызды ауызға" әдісімен жасанды дем алдыр.
Құсу, лоқсу
Машинаны айдап келу үшін жүргізушіге қоңырау шалдық; одан әрі қарай машинамн кетуді шештік. Әсет жеңілдеп қалды, ол соққан самалмен бірге қайтадан шиқылдап дауыс шығара бастады. Міне ормандардың жұрнақтары. Ғажайып көрініспен иілген ағаштар пейзажға әлдеқандай бір қиял-ғажайып түр беріп тұр. Жүктерімізді түсірдік, алдымен ыстық өтудің қатал сынына тап болған Әсетті шатырға қалдырамыз. Әр жерде жаппалар мен шатырлар тігілген. Балықшылар өздерінің ауларымен жағада қатып қалған. Жүзімді шығара беріп едім ... ара! Бұл қайдан шықты? Ой қалай ауыртады...
Араның, сонаның, есек араның шағуы
Сенің әрекетің: - Егер шаққан жерде бізі қалса, оны қысқышпен байқап алып таста (ара бізін қалдырмайды). - Жараға жартылай спиртті компресс немесе бал шелпегін қой (бақбақ гүлі сабағының "сүтін" қолдануға болады). - Димидорл, пипольфен немесе супростин дәрмектерін ішкіз.
Аллергиялық естен тану дамыған кезде
Сенің әрекетің: сырқатты шалқасынан оның аяғы басынан биік болатындай етіп жатқыз. Тар кимідерінің түймелерін ағыт. Таза ауаның кіруін қамтамасыз ет.
Есіңде болсын! Егер сырқат естен танып қалса, оған ешқандай дәрі - дәрмек беруге немесе аузына су құюға болмайды.
Тыныс алуы бұзылып, жүрек қызметі тоқтаған кезде "ауызға - ауыз" әдісімен жасанды дем алдыру және жүректі жанамалай уқалап, сылау қажет. "103 - жедел жәрдмін" шақыр. Шағып алды. Балалар айналаны тамашалу үшін жүруге дайындалып жатыр. Мен ауырсына отырып "шаруашылықта" қалдым. Жақын жердегі шатырдан бір ер адам танысуға келді. Мені ара шағып алғанын естігеннен кейін, бұл жерде - бұдан да қауіпті жағдайлар болатынын ескертті. Бұл жерде жыландар, кенелер және шаяндар бар көрінеді. Балаларға абай болу керектігін ескертіп жатырмын. Тағы бір қырсыққа тап болсақ не істеу керектігін ойланудамын; қайдағы бір жабысқақ бірдеңе шағып алуы мүмкін ғой.
Кененің шағуы
Белгілері: қал сияқты қара дақ. Шаққан жері білінбейді, ауырмайды (немесе қызыл көпіршік, - қанды сорған кене). Сенің әрекетің: кенемен терінің төңірегіне сұйық май тамызып, сәлден соң оны қысқыштың ұшымен  теріден баяу қозғалыспен алып таста. Егер қысқыш жоқ болса, кененің басы терімен түйіскен жерге жай жіп ілгекпен байланады. Жіптің ұшын тартқанда оның ілгегі кенені ақырындап тартып шығарады. Шыққан жерін йодтың ерітіндісімен, зеленке немесе спиртпен сүрт. Теріні тілуге және күйдіруге болмайды. Қалаға келгеннен кейін емханаға қарал.
Жыланның шағуы
Сенің әрекетің: - Кешіктірмей аузыңмен уды сорып таста. Егер аузыңда жара жоқ болса, бұл әрекет 10-15 минут бойы жүргізіледі. - Зардап шегушіні тыныштандырып, жатқызып қой. - Қолды шаққан кезде бүгіп, байлап қой. - Аяқты шаққан кезде оны екінші аяғына бинтпен таңып таста. - Зардап шегушіге сусынды көп ішкіз (шай, минерал немесе жай су). -Ауруды басатын кез-келген дәрілердің 1-2 таблеткасын ішкіз. - Зардап шегушіні жатқан бойында емдеу мекемесіне жеткіз.
Назар аудар! Шаққан жердің жоғарғы жағына бұрау қоюға, шаққан жерді күйдіруге, кесуге болмайды!
Бүйінің шағуы
Сенің әрекетің: - Шаққан жерді сабынмен жу, суық зат қой. - Ауруды басатын кез-келген дәрілер таблеткасын ішкіз. - Сұйықтықты көп ішкіз.
Балалар көп әсер алып қайтты. Әсіресе оларды таңдандырған өзеннің шоңғалдары мен құздар. Бақытқа қарай оларды ештеңе шақпады, бірақ... қызым көзін уқалайды. Не болды? Өзеннің жағасында бір бұтаққа соқтығысып қалдық. Бұл не деген сәтсіз күн!
Көздің жарақаттануы
Белгілері: көз жабылады немесе жыпылықтайды, ісінеді, қызарады, қатты ауырады. Сенің әрекетің: -Көзді немесе қабағын жаралап алған кезде көзді таза жұмсақ матамен жауып, таңғышпен қатты тартпай байлап қой. Келесі көзді де жауып қой. - Көз төңірегін ұрып алған кезде зақымдалған көзге суық компресс бас. - Көзге күйдіретін химиялық зат түскен кезде оны сумен ұзақ шаяды, ол үшін басты еңкейтіп, саусақтармен қабақтарды ашады. Көзге қышқыл түскенде 10 мин бойы ағынды сумен шаяды, сілтілер  түскенде - 15 минут,  белгісіз  химиялық зат түскенде - 20 минут. - Көзге бөгде заттар түскенде өзбетіңмен көздің алмасына немесе мөлдір қабақтың төңірегіне түскен кішкентай затты алуға әрекеттенбе. Бұл жағдайда екі көзді де таңып таста. - Бөгде зат көздің ағына немесе қабақтың ішкі жағына түскен кезде мынадай амал жаса: көздің ағынан немесе қабақтың үстінен ылғалданған бет орамалдың ұшымен іліп ал. Егер сізге ештеңе көрінбесе, кірпікпен жоғары қабақты төменгі қабаққа қарай соз. Бұл түскен затты орнынан қозғайды. Әрекетің сәтсіз шықса жоғарғы қабақтың кірпігін алып оны созыңыз. Оған сіріңкенің талшығын қойып оған қабақты ораңыз. Содан кейін көрінген затты жоғарыда көрсетілген әдіспен алыңыз. Егер әрекет тағы сәтсіз болса - тұратын мекендегі окулистке қарал. Осы жағдайлардың барлығында "103 - жедел жәрдмін" шақырыңыз.
Әйелім ұсталған балықпен оралды. Оншалықты кішілеу балық. Бұл жез балық. Өте дәмді "патша балық". Ендеше, балық сорпасы болады! Және, тағы бір жағымсыз жағдай болатын сияқты. Ол құлағына әлдебір шіркейдің  кіргеніне шағым айтады.
Шыбын-шыркейдің құлаққа кіруі
Сенің әрекетің: Құлаққа жылы суды ол сыртына ағып шығатындай қылып құю керек. Бұл кезде сақтықпен құлақтың сырғалығын артқа қарай және жоғары тарт. Келесі әдіс: Егер бұл үйде болған болса: Ваннаға құлақтарың су астында болатындай қылып жату керек.
Құлақтағы бөгде заттар
Назар аудар! Құлаққа түскен бөгде заттарды (моншақ, бұршақтың дәні), егер тек олар сыртқы есту жолдарының кіре берісінде орналасса және сіз дабыл жарғақты жарақаттамауға мүлде сенімді болсаңыз ғана алуға тырысыңыз, басқадай жағдайларда өзіңіз шығаруға әрекеттенбеңіз. ЛОР дәрігеріне қаралыңыз.
Есту жолдарындағы қабыну процесстері
- Ауруды жеңілдету үшін әрбір 4 сағатта жасыңа қарай парацетромолдың мөлшерін іш. - Егер құлағыңнан ірің ақпайтын болса, құлағыңа ыстық су құйылып сүлгімен бірнеше қабат оралған жылытқыш қой.
Есіңде болсын! Құлақты мақтамен немесе өзге затпен нығыздауға болмайды! Емханаға қарал.
Оңды аяқталды! Шыбын - шіркейді шығарып алдық. Түнге жайғасып жатырмыз. Аз уақыт ішінде кешкі тамақ та дайын болады. Көрші жүгіріп келді, асқазан дәрілерін сұрайды, өйткені баласының іші өтіп ауырып қалыпты. Әйелім алып келген өзге дәрілер де пайдаға асты.
Іш өту (диярея)
Сенің кеңесің: Аурудың белгілері жойылғанша ауруға тамақ берме. Ең болмағанда әдеттегіден жарты - литр артық тәттісі жоқ сұйықтық ішкіз.
Есіңді болсын! Сүт ішуге болмайды! - 1 литр суытылған қайнаған суға 1 шай қасық тұз және 4 шай қасық қант қос немесе дайын регидрон таблеткасын іш. - Аспирин және ауруды басатын дәрі-дәрмек қабылдама. - Егер бір тәуліктен кейін жеңілдікті сезінбесең, дәрігерге қарал.
Дереккөздер
|Төтенше жағдайлар
Санат:Медицина
Ұлы Карл
Карл, Ұлы Карл Carolus Magnus, Karolus Magnus, Karl der Große, Charlemagne, (2.4.742 – 28.1.814) – Франк империясының королі (768 – 814, 800 жылдан император), Каролингтер әулеті билігінің негізін қалаушы. 768 жылы Франк корольдігі бір бөлігінің королі атанды (екінші бөлік оның ағасы Карломанның иелігінде болды). Ол шекараларды бекітіп, орталықтың билігін нығайтуға тырысты. Жергілікті жерлердегі қолдарында әскери-әкімшілік билігі бар графтардың үстінен мемлекет өкілдер (mіsgі domіnіcі) арқылы жиі-жиі тексерулер жүргізді. Иелігіндегі барлық халықтарға орындауға міндетті көптеген заңдар шығарды. Католик шіркеуіне сүйеніп, шіркеу қызметкерлерін жоғары мемл. лауазымдарға көтерді, епископ сайлауын өзі жүргізіп, жаңадан басып алынған жерлердің тұрғындарын бағындыруды қолға алды. Бірақ ол біртұтас мемлекет құра алмады. Ол өлгеннен кейін көп ұзамай немерелері империяны үшке бөліп алды (843). Осы бөлінген үш иелікте Батыс Еуропадағы жетекші 3 мемлекет (Франция, Германия, Италия) қалыптаса бастады. Карл тұсында Еуропада мәдениет біршама уақытқа қайтадан гүлденіп, ол “Каролингтік өрлеу” деп аталды. thumb|left|[[Һарун әр-Рашид receiving a delegation of Ұлы Карл in Бағдат, by Julius Köckert]]
Дереккөздер
Санат:2 сәуірде туғандар Санат:742 жылы туғандар Санат:28 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:814 жылы қайтыс болғандар Санат:Қасиетті Рим империясы императорлары
Футболдан Англия чемпионаты 2006/07
Футболдан Англия чемпионаты 2006/2007 — Ағылшын премьер-лигасының 15-ші маусымы. "Манчестер Юнайтед" клубы 16-шы рет (премьер-лигада 9-шы рет, бұл рекордтық көрсеткіш) чемпион атанды.
Антрава
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Футболдан Англия чемпионаты 2006/07
Дереккөздер
Санат:Футболдан Англия чемпионаты Санат:2006 жылғы футбол Санат:2007 жылғы футбол
Антрава
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сэймоур (Айова)
Сэймоур (Seymour) — Айова штатының Уэйн округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 6.1 км². FIPS коды — 19-71760.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 810 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уэйн округы (Айова)
Зиллиан
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2097 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 36.26 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LZ, ресми идентификациялық коды — 7 07 28.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрвин Шиффман саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Гедхайм
Гедхайм (Gädheim) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Хасберге ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1222 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 74 139. Муниципалитеттің басшысы — Эгон Эк.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
IC 1999
IC 1999 — Тор шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13861, ESO 156-14, AM 0346-570.
Сыртқы сілтемелер
IC 1999 Санат:Тор (шоқжұлдыз)
Ляга (Есіл тармағы)
Ляга — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Қорған облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Есіл өзенінің оң жағалауынан 263 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — РФ мен Қазақстан Республикасы шекарасынан сағасына дейін Үлкен Уват көлін қоспағанда Үлкен Уват су торабына дейін. Өзен саласы — Есіл (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
Иттер тұқымдасы
Иттер тұқымдасы (Canidae) — сүтқоректілердің жыртқыштар тұқымдасы. Дене тұрқы 18—22 см-ден 160 см-ге дейін. Тұқымдасқа 14 туыс тармағын құрайтын 35-тей биологиялық түр кіреді. Барлық құрлықтарда кең таралған (Антарктидадан басқа).
Олар жыртқыш аңдар болып табылады және үй иттері, қасқырлар, түлкілер, шибөрілерден тұрады. Олардың ықшам денелерін жүн басқан. Олардың олжаны ұстап алуға және шайнауға арналған мықты тістері бар.
Иттер тұқымдасы түрлі орталарда тіршілік ете алады. Шибөрі – қасқырдан кішірек. Ол шығыс жартышарға жақын өмір сүреді.Иттер тұқымдасына жататын сүтқоректілер иіс пен дыбысқа аса сезімтал, тамаша аңшылар болып табылады. Олар, әдетте, тышқандарды, қояндарды, еліктерді, бұғыларды және басқаларды аулайды. Иттер тұқымдасының аяқтары ұзын, құйрықтары шолақ. Кейбір жабайы иттер «үйір» деп аталатын топпен өмір сүреді және аң аулайды. Олар тамақты бір-бірімен бөлісумен қатар, бірін-бірі жаудан қорғайды. Үй иттерін адам қолға үйреткен. Олар олжаларына байқатпай келіп, тап береді.
Қолға үйретілген иттерге спорттық иттер, тазылар, жұмысшы иттер, терьерлер және сәндік иттер жатады. Иттер жоғалған нәрсені табуға өте қабілетті. Олар үй-жайды да жақсы күзетеді. Адамдар ең жиі асырайтын иттер – бульмастиф, ши хуа хуа, далматин, бульдог, пудель, ағылшын той спаниелі, неміс овчаркасы, Бостон терьері, корги, қылшық жүнді колли, ағылшын бақташысы, Йоркшир терьері, мопс, чау чау. Түлкілер, шибөрілер мен қасқырлар да ит тұқымдастарына жатады.
Дереккөздер
Санат:Иттер тұқымдасы
NGC 6160
NGC 6160 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6160 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58199, UGC 10400, MCG 7-34-42, ZWG 224.32.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Вальбеле
Вальбеле (Valbeleix) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63440, пошта индексі — 63610.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 148 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Уильям Голдинг
thumb|Уильям Голдинг (1983)
Сэр Уильям Джералд Голдинг (ағылш. William Gerald Golding; 19 қыркүйек 1911 — 19 маусым 1993) — ағылшын жазушысы, 1983 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.
Әдебиеттік дебют
thumb|left|250px| Голдингтердің Мальбородағы үйі
Голдинг Оксфорд студенті болғанында өлең жазып бастайды. Алғашқы кезде бұл қызығушылық психологиялық тұрғыдан қарағанда нақты ғылымға бату қажеттілігі ретінде қалыптасады. Бернард Ф. Дик жазғандай, мансабын жаңадан бастаған әдебиетші «өзінің табиғат жайлы бақылауынан, жауапсыз махаббат, теңіз даусы және рационализм қызығушылығынан» бастайды. Оның студент кезіндегі достарының бірі бұл үзінділерді жеке жинаққа салып, жас поэзия авторларының басылымын дайындап жатқан Macmillan баспасына жібереді. Голдинг бір күні таңертең 1934 жылы күзде кенеттен Poems by W. G. Golding жинағы үшін бес фунт стерлинг чек алады. Осылайша өзінің әдебиет мансабының бастамасы екенін біледі.
Голдингтің бірінші соғыс кемесі Атлант мұхитының солтүстігінде жасалған HMS Galatea болады. 1942 жылдың басында теңіз патруль бөлімшесі құрамындағы Гладстон догында көп сағаттық кезекшілік жүргізген Голдингті Ливерпульге ауыстырады. 1942 жылы көктемде оны Букингемширдегі әскери зерттеу орталығы MD1-ге жібереді, ал 1943 жылдың бас кезінде жіберген өтініші бойынша бұрынғы флотына қайта ауыстырылады. Көп ұзамай Голдинг Нью-Йоркте болады. Өндірушілер доктарынан Нью-Джерси және Ұлыбританияға миноносецтерді ауысуды ұйымдастырады. Десанттық кеме-ракетоносында арнайы дайындықтан өткеннен кейін Нормандиядағы одақтас түсіруде және Валькерн аралына басып кіру D Day оқиғасына командир ретінде қатысады.
Бүкіләлемдік танымалдылық
Уильям Голдинг 1945 жылы қыркүйекте демобилизацияланып, Солсберидегі Уордсворт мектебіне сабақ беруге қайта оралады. Дәл сол күндері ол ежелгі грек әдебиетін оқуға кіріседі. «Егер мен шынымен де әдебиеттегі жолбастаушыны таңдайтын болсам, Еврипид, Софокл, мүмкін Геродот сияқты әйгілі аттарды таңдар едім... Сонымен қатар сол жылдары Гомерге деген терең махаббат сезінгенін» – жазушы Дж. Бейкерге («William Golding, A Critical Study») айтып береді. Сол кезде Голдинг соғысқа дейінгі қызығушылығына: әдебиет шығармашылығы; журналдарға рецензия мен мақала жазуға қайта оралады. Жазушының алдыңғы төрт романы да жарық көрмеді, ақырында барлық қолжазбалары шығындалады. Кейінірек Голдинг бұл әрекеттер алдын ала сәтсіздікке душар болғанын айтады, өйткені ол өзінің емес, баспалық талаптарды орындауға тырысқан. Соғысқа қатысқан жазушыдан әскери тәжірибесіне негізделген мемуарлар немесе роман түріндегі шығармаларды күтеді.
Өмірінің соңғы кезеңі
Голдинг 1988 жылы Екінші Елизавета Королевадан екінші рыцарь титулына иеленеді. Ағылшын-американ баспасөзінде пікірталас тудырған «Бумажные людишки» (The Paper Men) атты романы жарық көреді. Оның артынан «Тесное соседство» (Close Quarters, 1987) және «Пожар внизу» (Fire Down Below, 1989) романдары басылып шығады. 1991 жылы сексен жылдық мерей тойына дейін үш романын біріктіріп, «На край света: морская трилогия» атты шығармасын басып шығады.
1959—1964 жылдардағы романдары
thumb|right|200px|Голдинг дәріс берген Солсбери мектебіндегі мемориальді медаль.
Голдинг жайындағы кітаптар
Санат:1911 жылы туғандар Санат:1993 жылы қайтыс болғандар Санат:Англия жазушылары Санат:Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері
Архиповка (Қостанай облысы)
Архиповка — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Михайлов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстікке қарай 38 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 709 адам (349 ер адам және 360 әйел адам) болса, 2009 жылы 681 адамды (320 ер адам, 361 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Қолданбалы информатика
Қолданбалы информатика (Прикладная информатика; application informatics, computer science) — информатиканы есептеуіш техника мен автоматтандыруды біріктіретін ғылыми бағыт.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Rekenaarwetenskap Informatik የኮምፒውተር፡ጥናት Informatica علم الحاسوب Informática Infuormatėka Інфарматыка Информатика কম্পিউটার বিজ্ঞান Urzhiataerezh Informatika Informàtica Informatika Infòrmatika Datalogi Informatik Επιστήμη υπολογιστών eml:Informàtica Komputado Ciencias de la computación Informaatika Informatika Enhormática fa:علوم رایانه Tietojenkäsittelytiede Informaatiga Teldufrøði Informatique frr:Informaatik Informatiche Ynformatika Ríomheolaíocht Informática Sheanse co-earrooagh מדעי המחשב संगणक विज्ञान Računarstvo Enfòmatik Számítástechnika Ինֆորմատիկա Informatica Ilmu komputer Informatica Informatiko Tölvunarfræði Informatica ᑐᓴᐅᒪᖃᑦᑕᐅᑎᔾᔪᑎᓂᒃ ᐊᐅᓚᑦᑎᔩᑦ/tusaumaqattautijjutinik aulattijiit 計算機科学 samske საინფორმაციო მეცნიერება Qarasaasialerinermik ilisimatusarneq ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ 컴퓨터 과학 Informatica Informatika Informatik Informatica Informatika ltg:Datorzineiba Datorzinātne Informatika mhr:Информатике Информатика കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം Компьютерийн шинжлэх ухаан Sains komputer Infermatika कम्प्युटर विज्ञान कम्प्युटर विज्ञान Informatica Informatikk Informatikk nov:Informatike Informatica Informatyka Anformàtica سولګرپوهنه Ciência da computação Informatică Информатика rue:Інформатіка Nfurmàtica Informatika පරිගණක විද්‍යාව Computer science Veda o počítačoch Računalništvo Shkenca kompjuterike Рачунарство Datavetenskap கணினியியல் Информатика วิทยาการคอมพิวเตอร์ Informatika Agham pangkompyuter Bilişim bilimi Санак белеме بیلگیسايار مۈھەندیسلیغی Інформатика شمارندیات Computer Science Khoa học máy tính Infôrmatike Siyensya han komputasyon Xam-xamu nosukaay wuu:计算机科学 Informatics (Ifitonileti) 计算机科学 Tiān-náu kho-ha̍k 電算
Василга
Василга (Карася) — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уй өзенінің сол жағалауынан 426 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Батыс Африка елдерінің экономикалық қауымдастығы
Батыс Африка елдерінің экономикалық қауымдастығы (ЭКОВАС) (The Economic Community of West African States (ECOWAS) — Батыс Африка елдерінің аймақтық ұйымы. Қауымдастық 1975 ж. 28 мамырда аймақтың 16 мемлекеті Лагос келісіміне қол қоюы арқылы дүниеге келді. 2002 ж. ЭКОВАС құрамынан Мавритания шығып кетті. Штаб-пәтері Абуджада (Нигерия) орналасқан.
Жоғарғы саяси органы - жыл сайын өтетін Мүше елдердің мемлекет және үкімет басшыларының конференциясы. Министрлер кеңесі жылына екі рет шақырылады. Оған әр мемлекеттен екі өкіл қатысып, кеңес ағымдағы аса маңызды мәселелерді қарастырады.
Қауымдастықтың негізгі мақсаты - аймақтағы елдердің экономикалық интеграциясын жүзеге асыру.
Мүше елдер
ЭКОВАС құрамына 15 ел кіреді:
Құрылу тарихы
нобай|250x250 нүкте|ЭКОВАС-тың штаб-пәтері, [[Абуджа, Нигерия]] Батыс Африка мемлекеттерінің экономикалық қауымдастығы (ЭКОВАС) 1975 жылы 28 мамырда Батыс Африканың 16 елі Лагос келісіміне қол қойған кезде құрылды. Қоғамдастық құрудың мақсаты өңір елдерінің экономикалық интеграциясын ілгерілету болып табылады. 2000 жылы 31 Желтоқсанда ЭКОВАС құрамы Мавританиядан кетті. 2017 жылдың 27 қазанынан бастап Мавритания Қауымдастырылған мүше болып табылады.
2004 жылы қоғамдастықтың Қорғаныс министрлері 2010 жылға қарай ЭКОВАС жауынгерлік қабілетті бітімгершілік контингентін құру жөніндегі ұсыныстарды мақұлдады, оған тұрақты дайындық күштері (1,5 мың адам) және негізгі бітімгершілік бригадасы (5 мың адам) кіреді.
Жоспарда
Даму жолындағы негізгі проблемалар:
Қазіргі уақытта елдер арасындағы сауда деңгейі мен көлемі өте төмен.
Экономикалық емес қызмет
2012 жылдың қыркүйегінде ЭКОВАС БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің санкциясы болса, Малидің аумақтық тұтастығын қалпына келтіру үшін 3300 сарбаз жіберуге дайын екенін мәлімдеді. Қауымдастық елдің солтүстігін үш исламшыл топтың билігінен босату үшін Малиде әскери операцияға дайындықты бастады: "Ансар-ад-Дин", "Батыс Африкадағы бірлік пен жиһад қозғалыстары" және "Ислам Магрибіндегі Әл-Каида"