cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Орал орталық мешіті
Ашылуы
Орал облыстық орталық мешіті» облыс орталығы Орал қаласы Еуразия даңғылы мен Әйтиев көшесінің қиылысында ораналасқан. Мекен-жайы: Евразия даңғылы №92. 2003 жылы осы мешітті салу жоспарланып, орны белгіленді. Алайда облыс әкімі басқа қызметке ауысуына байланысты облысқа әкім болып тағайындалған Нұрғали Садуақасұлы Әшімов осы мәселені қайта көтеріп, жаңа жоба жасатып, өз бақылауында ұстап, нәтижесінде облыс мұсылмандары жаңа мешітке ие болды. Мешіт құрылысы 2004 жылы басталып, 2005 жылы 3 қараша ораза айттың бірінші күні ресми түрде ашылды.
Б. з. д. 400 жыл
Түсініктемелер
*
Орал орталық мешіті
Ашылуы
Мешіттің жобасын «ПСК Оралтехнопроект ЖШС» фирмасы жасап, құрылысын «Адал-Арна ЖШС» фирмасы бір жыл көлемінде жүргізіп, мұсылмандар игілігіне берді.
Көлемі
Жалпы алаңы 0,5989 га, соның ішінде құрылыс алаңы: 1067 шаршы метр, үсті төселген қатты алаң көлемі: 2775 шаршы метр, жол төсеніш: 855 шаршы метр, тротуар төсеніш: 2041 шаршы метр, көгалдандырған жер көлемі: 2147 шаршы метр.
Жалпы мешіт аумағы қоршалған, артқы бетке жеке адам және жүк көліктері кіретін есіктер орналасқан, алдыңғы бетте жиырма метрлік қоршаусыз, есігі жоқ кіретін алаң бар, сонымен қоса тиісті уақытта пайдаланатын 4-метрлік екі ашпалы қақпа орналасқан, оң жақта авто парк жағында күнделікті мешітке келуші жамағатқа арналған 1,20 метрлік есік бар.
Мешіт ғимаратының негізін үлкен зал құрайды. Үлкен залдың биіктігі 11 метр, күмбезі 8 қырлы Германияда жасалынған шыныдан тұрады, михраб, 6 терезе (биіктігі 6,5 м) және өрт кезінде шығатын есік бар. Ұзындығы 22,65 метр, ені 20 метр. Әйелдердің ғибадат ете білулері үшін үшінші қабатта орын қарастырылған. Бұл залдың ұзындығы 20, ені 5,50 метр. Осы залдан минаритке шығатын екі 0,60-1,0 метрлік есік орналасқан. Мешіт іші өрнектелмеген. Себебі қабырғаларына түсқазағаз жапсырылған.
Бірінші цоколдық қабаттағы кіші залдың биіктігі 3,45, ұзындығы  24, ені 24 метр, 3 терезесі, жылу жүйесі келген құбырлар, жарық жүйесін реттейтін бір шитавой бөлмесі бар. Мешіттің артқы жағында цоколдік қабатқа кіретін қызметтік есік қарастырылған және сыртқа шығатын ені - 0,90, биіктігі - 2,0 метр екі есік орын алған. Аталған есіктен аула есігінің аралығында оң жағында 13х3,6 метр көлемінде Құран оқу бөлмесі және сол жағында 6х3,6 метр көлемінде найб имамдар бөлмесі орналасқан. Аталған қабаттың алдыңғы бетінде имамның қабылдау бөлмесі мен есепші бөлмесі және қызметтік есік орын алған, екі ашпалы есіктен тұрады, ені - 1,30 метр.
Бірінші қабатта кіші залға өтетін жерде, ұзындығы 14,48, ені 5,30 метр, бір терезесі бар дәрісхана бөлмесі бар. Кіші зал мен дәрісханаға үлкен залдан баспалдақпен түседі. Кіші залдан баспалдақпен түскенде еден тазалаушыларға бөлме қарастырылған.
Мешіттің жылу жүйесі табиғи газбен жылытатын жеке жылу орталығы арқылы заман талабына сай еден астынан және батареялармен жабдықталған.
Мешіттің 41 метрлік екі мұнарасы, 8 қырлы шыныдан жасалынған күмбезі өзіндік әсемдікке ие.
Мешіттің артында дәретхана мен жылыту жүйесі орналасқан. Дәретхананың құрылыс алаңы 11х9 метр болып, 104 шаршы метр. Қызметкерлер дәретханасы, әйелдер және ерлер дәретханасына бөлек есіктер арқылы кіріледі.
Жылыту жүйесі орналасқан ғимарат үш бөлмеден тұрады. Әр бірінің жеке сырттан кіретін есіктері бар, бірінші бөлмеде жылыту қазандықтары орналасқан. Екінші бөлмеде қазандыққа қараушы операторлар бөлмесі, үшінші құрал-жабдықтар орналасқан бөлме.
Сілтеме
Санат:Қазақстан мешіттері
Әскери басымдылық
Әскери басымдылық (Военное превосходство) — қарсылас жақтардың бірінің әскери куаттылығы жағынан, ең алдымен қарулы күштер мен қару-жарақтың саны мен сапасы, қарулы күштердің үйретілуі немесе оның ұрыстық және жұмылдырулық дайындығын алдын ала өсіру мен стратегиялық жағдайды өзгерту мүмкіндігі жағынан басымдылығы.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Нойенкирхен (Бассум)
Нойенкирхен (Бассум) (Neuenkirchen (bei Bassum)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дипхольц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1187 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 51 028. Муниципалитеттің басшысы — Херман Майер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
IC 4626
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4626 Санат:Ophiuchus (шоқжұлдыз)
Мачете
Мачете (Machete) —  режиссёрлер Роберт Родригес және Этан Маникис 2010 жылы түсірген көркем фильм. Фильм Родригестың «Грайндхаус» жобасы үшін түсірген жалған трейлердің жалғасы болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ фильмдері Санат:Роберт Родригес фильмдері
Бихалиа (Миссисипи)
Бихалиа (Byhalia) — Миссисипи штатының Marshall округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 706 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.4 км² шамасында. FIPS коды — 28-10060.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Саумалкөл (көл, Ақмола облысы)
Саумалкөл – Нұра алабындағы ағынсыз көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Егіндікөл ауданы жерінде, Жұмай елді мекенінен батысқа қарай 4 км жерде.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 316,2 м биіктікте орналасқан. Аумағы 13,2 км2, ұзындығы 6,8 км, енді жері 2,3 км, жағалау бойының ұзындығы 20,7 км. Теңіз-Қорғалжын ойысындағы көлдің құмсаздақты жағасы көбіне жайпақ болып келеді. Көлге көктемде жылғалар мен еріген қар суы құйылады. Суы тұзды, қараша айының басында қатып, сəуірдің соңғы онкүндігінде ериді. Суында балық өседі. Алабы – шабындық.
Дереккөздер
Санат:Егіндікөл ауданы көлдері
Алғашқы қуыстылық
Алғашқы қуыстылық. Тау жынысының түзілу сәтімен орайлас қалыптасатын кеуектілік яки қуыстылық. Бұл қуыстылыққа жататындар: Синонимі — синтектік қуыстық.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Чаплин көшесі (Алматы)
right|thumb|Николай Павлович Чаплин Көшеге жастар қозғалысының жетекшісі Николай Павлович Чаплиннің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 26.12.1962 № 453/26 шешімі) берілген. Чаплин Николай Павлович (1902-1938) Ресейдің Смоленск облысында дүниеге келген. 1926-1928 жылдары ВЛКСМ ОК бас хатшысы болған.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Халиуллин, Менделеев, Титов көшелерімен қиылысады. Бұрынғы атауы - Овражная көшесі. Көшенің ұзындығы - 1350 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Юка Игути
Юка Игути (жап.  井口 裕香 Игути Юка)-жапон халқының сэйю және J-pop әншісі. 1988 жылы Жапонияда орналасқан Токи қаласында 11 маусымда дүниеге кеген.
«Idolmaster: Xenoglossia» (Амами Харука), «true tears» (Андо: Айко), Kamen no Maid Guy (Фудзивара Наэка) және т.б. көптеген Юканың анимелердегі рөлдердің дыбысталуы ең танымал болып саналады.
2002 жылдан, яғни 13 жасынан бастап-ақ ол G.G.F-да рөлдерді дыбыстаған. Сол кезде ол сэйю юнитаның қатысушысы атанды және де ол ыдырауына дейін, яғни 2006 жылға дейін сэйю юнитаның қатысушысы ретінде саналды. 2003 жылы бірінші рет Di Gi Charat Nyo! анимесіндегі Усада Акаридың рөлін дыбыстады. G.G.F. қатысушы болған кезде ол Гото Саоримен бірге airyth юнитын ұйымдастырған болатын. 2006 жылы G.G.F. ыдырағаннан кейін Юка Ozawa фирмасында жұмыс істейді.
Отбасында Юкадан басқа, тағы екі әпкесі бар, ал Юка — ең кішісі болып келеді.
Юкада бірнеше лақап аттары бар: үлкендер оны "Игуттян" (いぐっちゃん), кішілер — "Юкати" (ゆかちぃ)деп атайды. Сондай-ақ,"Игутэи", "Юкаюка", "Сукэпан" лақап аттары бар.
Сүйікті тағамы: умэбоси, вагаси, ливер, жеміс-жидектер (әсіресе, лимон және басқа да қышқыл жемістер). Ұнатпайтын тағамы: суси (уылдырық қосылған сусиды санамағанда), шикі балық; тарако (минтая уылдырығы). Кішкентай кезінен бастап жақсы дзидайгэкилерді (Жапониядағы самурайлар туралы деректі фильмдер) жақсы көреді. Оның сүйікті актері  осындай фильмдерде ойнайды:Сатоми Котаро .
Аниме
«Idolmaster: Xenoglossia» (Амами Харука), «true tears» (Андо: Айко), Kamen no Maid Guy (Фудзивара Наэка) және т.б. көптеген Юканың анимелердегі рөлдердің дыбысталуы ең танымал болып саналады.
2015
Сілтемелер
Санат:Сэйю
Санат:Жапония әншілері
Санат:11 шілдеде туғандар Санат:1988 жылы туғандар
Ақтөбе (өзен)
Ақтөбе – Сырдарияның оң саласы.
Географиялық орны
Түркістан облысы Түркістан қалалық әкімдігі аумағы жерінде. Ұзындығы 82 км, су жиналатын алабы 866 км2.
Бастауы
Қаратаудың оңтүстік-батыс беткейінен басталады да, Сырдарияға жетпей сарқылып қалады.
Гидрологиясы
Ағыны (төменгі ағысында) тұрақсыз, тек қар ерігенде ағады. Аңғары кең, жағалауы жазық, тегіс келеді. Жоғарғы ағысында бөгесіндер жасау жолымен егін суғаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Түркістан қалалық әкімдігі өзендері Санат:Сырдария су алабы
Жабық жотасы
Жабық  – Жетісу Алатауы тауының шығысында орналасқан жота, Алакөл өңірінің жазғы жайлауы. Теңіз деңгейінен 2500-2600 м биіктікте жатыр.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 3130 м. Жазғы жайлауға Тік, Қарағайлы және Көл асулары арқылы шығуға болады. Тау шатқалында Жасылкөл көлі орналасқан. Суы мөлдір, таза. Жабық жотасындағы Майтөбе, Жаманкүнгей, Бұжыр, Шатыр қыраттары мен Ойжайлаудың шөптері шүйгін әрі малға өте жұғымды. Қайнар мен тұмалары көп, суы мол. Айнакөл, Оразбай сайы, Қараой бастауларынан қосылған бұлақтар Үпі шатқалымен төмен ағып, Ырғайты өзеніне қосылады.
Ауа-райы
Күні бұлыңғыр, жауын-шашынды, аспанды бұлт торлап, ашық күні сирек болғандықтан оны «Жабық жота» деп атаған. Түні салқын, дүркін-дүркін қарлы бұршақ жауып тұрады. Биік жоталарының солтүстік шатқалдарында жазда да қар жатады.
Халық санағы
Халық санағы — белгілі бір уақыт шеңберінде бүкіл елдің халқының немесе оның бір бөлігінің демографиялық, экономикалық, әлеуметтік сипаттағы ақпаратын жинау, өңдеу, жариялау, тарату мақсатындағы жалпымемлекеттік статистикалық шаралар. Бұл санақ халықтың дәл сол уақыттағы мәліметін "лезде суретке түсіріп" алуға мүмкіндік береді. Халық санағында сол аумақтағы халықтың саны, құрылымы, әлеуметтік-экономикалық сипаты туралы ақпарат жиналады. Халық санағы көпшілік елдерде негізгі, ал, кейбіреулерінде - демографиялық және әлеуметтік, экономикалық мәліметтер жинаудың жалғыз жолы. Сонымен қатар, халық санағы халық өмірінің қырларын таңдамалы түрде немесе үй шаруашылығын есепке алуда қолданылады. Халық санағын жүргізудің ғылыми және ұйымдастырулық негіздері XX ғ. екінші жартысында қалыптасып болды. Көптеген елдерде түрақты 5 немесе 10 жыл мерзімде бір жүргізілетін Ұлттық халық санағының бағдарламаларында БҰҰ-ның және өзге де ұйымдардың ұсыныстары есепке алынады. Санақ қорытындылары бойынша халықтың табиғи және миграциялық қозғалысын нақтылауға болады. Халық санағын отбасына және үй шаруасына жүргізеді.
1950 ж. бері БҰҰ әр 10 жыл сайын бүкіләлемдік халық санағын өткізеді. 2004 ж. әдеттегі онжылдық раунд (1994- 2004) аяқталды. XXI ғ. басында әлемде халық санағы өткізілмеген бірде-бір ел қалмады. Ұлттық санақ қорытындылары өзара сәйкес келу керек, ал негізгі қорытындылар бүкіләлемдік халық санағының бөлігі болып есептеледі. Бұл өз кезегінде әлемдік экономиканың жаһандану дәуірінде үлкен мәнге ие болып отыр.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Гемадсорбция реакциясы
Дереккөздер
Санат:Вирусология Санат:Генетика
Матт (Гларус)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 383 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 41.27 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1615, пошта индексі — 8766.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гларус елді мекендері
Медла
Медла — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чепца өзенінің сол жағалауынан 450 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Тұлым
Тұлым қою (ғұрып). – Сәрсеке! Көңілге солай еткен дұрыс та ғой, ләкинде шариғатта балаға тұлым қою дұрыс емес» (М.Дулатов). Баланың (ұл, қызды) кішкентай кезінде шашын өсірмей екі шекесіне екі шоқ шаш қояды. Мұны «тұлым» деп атайды. Тұлым көбінесе қыз балаға қойылады және ол сәбиге лайықты ғұрып.
Тұлымды көз тимес үшін қояды. Ата-ана баласы бір жасқа толғанда, оның қарын шашын алып, төбесіне бір өрімдей ғана шаш қалдырып, оны өсіріп, көзді маржан, қаратас тағып, өріп қоятын болған. Тұлым қойған балаға арнап мал сояды. Ақсақалдарды шақырып, баласына бата алады. Сыйлы адамдардың отырған орнына аунатып, «балам осы адамдай болып өссін» деп тілек тілейді. Бірақ айдар шашты көбіне зарығып көрген балаға қойған. Ал ертеде хан ұрпақтары, бай-манаптар өздерінің ең жақсы көрген және орнымды басады-ау деген балаларына ғана тұлым қойған екен. Тұлымды он екі жасқа толғанда алып, алғашқы мүшел жасының құрбандығы ретінде ел-жұртқа көрсетіп, мал сойып, баласының ер жеткендігін паш етіп, елдің батасын алатын да салт бар. Мысалы тайланд халқы аурушаң балаға тұлым не айдар қойса, сауығып кетеді деп сенген. Сондай-ақ, өте сүйкімді балаларды жын-пері айналдырғыш келеді деп, жын-періні тұлым шаш үркітеді деп есептеген. Тылсым күштерден қорғайды деген сеніммен баланың шашын түрлі пішінде өсіретін елдердің қатарында қытайлар, корейлер мен мысырлықтарды да атауға болады. Ал өсе келе бозбала кежім жібереді. Кежім – желкеден жіберетін шаш. Кеңес кезінде айдар, тұлым, кежім қою дәстүрі ұмытылды деуге болады. Қытайдан келген қандастарымыз осы дәстүрді жаңғыртып, тарихи фильмдерде де көшпелінің бұрынғы кейпі тіріле бастады. Қазір Тәуелсіз Қазақстан ұландарын тұлымды жігіттер сипаттайтын сияқты. Әрине, көңілің өседі.
Дереккөздер
1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14
2.http://www.halyksozi.kz/news/view/id/149
Санат:Шаш
Тоғыз ауылдық округі
Тоғыз ауылдық округі — Ақтөбе облысы Шалқар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тоғыз, Жылан, Кеңдала, Көпмола, Тасбұлақ ауылдары кіреді. Орталығы - Тоғыз ауылы. Округ құрамында болған Қаратал, Қопатай, Үшқурай ауылдары 2019 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1461 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шалқар ауданы ауылдық округтері
Латинка (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6767. Телефон коды — 03651. ЕКАТТЕ коды — 43164.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Соргиль
Соргиль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вохта өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Гетин
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1532 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,76 км² шамасында. Халық тығыздығы — 870,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Шашубай кенттік әкімдігі
Шашубай кенттік әкімдігі – Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Шашубай кенті кіреді.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2148 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) ауылдық округтері
Ерна
Ерна — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кепина өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Бестөбе көшесі (Астана)
Бестөбе көшесі - бұрынғы атауы – Бестюбинский көшесі. Бестөбе көшесі Мақат көшесінен басталып, Жолымбет көшесінде аяқталады. Ұзындығы – 358,6 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Мишық құртшасы
Мишық құртшасы (червячок); (лат. vermis — құртша) — пішіні ұзынша келген құрт тәріздес мишықтың ортаңғы бөлігі. Мишық құртшасы ұзынша сайлар арқылы бөлінген мишық жартышарларының аралығында орналасады. Оның артқы бүйір жағы мишық тұлымына жалғасады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Үлкен Казамаш
Үлкен Казамаш — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куряк өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сим өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Тауықтәрізділер
Тауықтәрізділер (Galliformes) – құстардың бір отряды.
Қазба қалдықтары төменгі эоцен қабатынан белгілі. Жер шарында кең тараған, Антарктика мен кейбір Мұхит аралдарынан басқа жерлердің барлығында кездеседі. Қазіргі кезде 280-нен астам түрі бар, олар морфологиялық және экологиялық ерекшеліктеріне қарай 2 отряд тармағына: тауықтар (Gallі) және гоациндерге (Opіsthocomі) бөлінеді. Тауықтардың 6 тұқымдасы бар (қоқыс тауықтары, кракстар, құрлар, цесарлар, қырғауылдар және күркетауық). Қазақстанда тауықтәрізділердің 13 түрі мекендейді. Тауықтәрізділердің тұрқы 12 см-ден (ергежейлі бөдене) 235 см-ге дейін (айдарлы аргус), салмағы 45 г-нан (ергежейлі бөдене) 11,5 кг-ға (жабайы күркетауық, асыранды күркетауық – 22,5 кг) дейін жетеді. Қораздары мекиеніне қарағанда ірі. Кейбіреулерінде етті сырға, қасы, айдары болады. Тұмсығы қысқа, дөңес. Үстіңгі тұмсығының ұшы имек. Аяқтары күшті, кішкентай артқы саусағы бар, қораздарында тепкі (басқы) жақсы жетілген, топырақ қопсытуға бейім. Қанаттары қысқа, жалпақ, әдетте жерден тез көтерілуге ғана жарайды, ұзақ ұша алмайды. Қауырсыны тығыз, мамығы аз, көпшілік түрі отырықшы құс-тар. Полигамиялы, жылына 1 рет көбейеді, жерге ұялайды, (гоацин мен гокко ағашында), 3 – 26 жұмыртқа салады, мекиені 14 – 30 күн жұмыртқа басып, балапанына қамқорлық жасайды. Балапандары жұмыртқадан шыға сала мекиеніне еріп кетеді. тауықтәрізділердің қорегі – өсімдіктердің вегетативті бөлімдері, жемістері мен тұқымдары, кейде жәндіктер, құрттар. Көпшілік түрінің кәсіптік маңызы бар, әуесқойлық мақсатта ауланады. Банкив әтеші, цесарлар, күркетауықтар ертеден қолға үйретілген, көптеген түрі үй құстарының арғы тегі болып саналады. Тауыс және қырғауыл кейде қолда өсіріледі.
Тауықтәрізділердің 26 түрі мен 11 түр тармағы Халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабына”, алтай ұлары Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Күнқағар
Күнқағар (Козырек) — ыстық өтпеуі, су тамбауы үшін жасалатын мандайша. Күнқағар әдетте, қалың қаңылтырдан жасалады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Б. з. д. 401 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 401 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 401 жылы қайтыс болғандар
Залазный
Залазный — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Подчерье өзенінің оң жағалауынан 91 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кафассе
Кафассе (Cafasse) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3516 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 391 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 10070.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Grato.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Калдас-Новас
Калдас-Новас (Caldas Novas) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мея-Понти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 62204 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 589,518 км² шамасында. Халық тығыздығы — 43,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1911 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
IC 204
IC 204 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Көгентүп (Көгендік)
Көгентүп (салт). Туыс, ілік, жұрағат адамдардың қонаққа келгенде оның баласына ескерткіш, сый ретінде берілетін мал: (қозы, қой, бұзау, құлын, тай, бота, тайлақ, ат). Бұл бала үшін сый, қуаныш болса, оның ата-аналары үшін құрметтеудің белгісі десе де болады. Көгентүп беруді малды ауылдардың әлі де пайдаланып жүргені жақсы, жарасымды салттарының бірі.
Көгентүп (көгендік) - жақын туыс, ілік, жұрағат адамдардың баласына сый ретінде берілетін мал (қозы, қой, бұзау, құлын, тай, бота, тайлақ, ат) Кеусен, көгентүп дәстүрлері қазіргі тұрмыс-тірлікте қолданыста болғанмен, ел үлкендеріне болмаса, жалпы көпшілікке аты ұмытыла бастағанға ұқсайды.
Дереккөздер
1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14
2.http://www.halyksozi.kz/news/view/id/149
3.http://www.kyzdaralemi.kz/tarbyelik-jarasady-kyz-balaga/143-dastyr-turaly-ne-bilemiz.html
Дольфус, Энгельберт
Энгельберт Дольфус (нем. Engelbert Dollfuß; 1892 жылдың 4 қазанында туылып —1934 жылдың 25 шілдесінде қайтыс болған) — австриялық саяси қайраткер, Христиан-әлеуметтік партиясының лидері, кейін Отандық фронттың да лидері атанған. Австрияның 1932—1934 жылдардағы канцлері. Путчисттермен өлтірілген. =Өмірбаяны=
1892 жылдың 4 қазанында Тексингте, Кіші Австрия жерінде дүниеге келген. Саяси мансабын Кіші Австрияның фермерлік одағынан бастаған. 1927 жылы Кіші Австриядағы ауыл шаруашылық палатаның негізін қалады. 1931 жылы Австрия теміржол желісінің генералды директоры қызметіне кіріседі. Сосын Австрияның үкіметтегі ауыл шаруашылық министрі қызметіне ауысады. =Дольфустың диктатурасы=
1932 жылы 13 мамырда Дольфус Австрияның канцлері мен шетелдік істер министрі болып тағайындалады. Австриядағы аншлюстің саясатына белсенді түрде қарсылық көрсетеді, ол саясатты Гитлер жүргізген. Дольфусті итальяндық фашизм қызықтырды, ол өзінің фашисттік Германиямен бақталастығында Италияның қолдауына ие болды. Фашисстердің радикалды ішкі саяси реформалары үшін Дольфуске Муссолини Австрияның тәуелсіздігіне кепіл берді. 1933 жылдың басында Дольфус Австриядағы ұлтшылдардың қызметіне тосқауыл берді. Бенито Муссолини бұны белсенді қадам деп санап, Дольфуске сонымен қатар сол жақ партияларға тиым салуды ұсынды. Ұлтшылдардың саяси толқуларын тоқтату үшін Дольфус парламент шақыртуынан бас тартып, Австрияда авторитарлы режим орнатты.
1929—1933 жылдардағы әлемдік экономикалық дағдарыс Австрияға да ықпал етті. Қалалардағы халықтар кедейлене түсті. 1934 жылдың 12 ақпанында анархисттер мен социалисттер Линцте қарулы қозғалыс ұйымдастырды.
1934 жылдың 12 ақпанында басшылықтың әскерлері Венаға қарай жол жүрді. Бірақ та атысу басталып, 1000 шақты адам қайтыс болып, көпшілігі жарақат алды. Сол жақтағылардың қозғалысын тоқтатқаннан соң Дольфус елде жалғыз партия құрды, ол Христиандық-социалды деп аталды, оның мақсаты барлық лояльды австриялықтарды біріктіру болды. 1934 жылдың мамырында католиктік әлеуметтік принциптер негізінде жаңа конституция қабылданды. Шілделік бүлік. Канцлердің өлтірілуі
1934 жылдың 25 шілдесінде СС штандарттың 89 бір жарым мүшесі маскировка түрінде австриялық әскерге киініп, федеральды канцелярияға кіріп келді. Дольфус қашпақшы болған кезінде мойынына оқ тиді. Басқыншылар оған медициналық көмек көрсетуге мүмкіндік бермеді. Сонымен қатар билікті ұлтшыл А. Ринтеленге беруін талап етті. Дольфус бұған жоқ деп жауап бергесін, олар оны тастап кетеді. Ол көп қан жоғалтып қайтыс болады. Австриямен келісімге отырғн Муссолини Бреннерге төрт дивизия жібереді. Гитлерге өзінің жоспарынан бас тартуға тура келеді.
Дольфус қайтыс болғаннан соң билік оның орынбасары, дәрігер Курт фон Шушниг қолына көшті. Дольфус сияқты ол да Австрияның тәуелсіздігі жағында болды. Бірақ ол елдің экономикасын қалпына келтіре алмады. =Қызықты фактілер=
•	Өзінің кіп-кішкентай бойы үшін (148 сантиметр) Дольфус «Миллиметтерних» атауына ие болды, олай әйгілі австриялық канцлер фон Меттернихті атаған болатын.
•	Дольфустың өлтірілуі Бертольт Брехттің «Мүмкін мүлде болмайтын Артуро Уи мансабы» драмасынан көрініс тапты, онда австриялық канцлер Игнатий Дольфит рөлі сомдалды. =Дереккөздер=
•	↑ Энциклопедия третьего рейха Составитель Сергей Воропаев, Редактор Альберт Егазаров, Москва «Локид-Миф», 1996, ISBN 5-87214-023-3 ISBN 5-320-00069-3 Статья «Дольфус, Энгельберт»
Штокштадт-на-Майне
Штокштадт-на-Майне (Stockstadt am Main) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Ашаффенбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7451 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 71 155. Муниципалитеттің басшысы — Петер Вольф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
IC 4627
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 165701, IRAS16514-0733.
Сыртқы сілтемелер
IC 4627 Санат:Ophiuchus (шоқжұлдыз)
Исландиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Исландияның 2 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 1 нысан мәдени, 1 - табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Исландия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 7 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Жабыртау
Жабыртау – Кетпен (Ұзынқара) жотасында, Қаратау мен Текес жазығының аралығында орналасқан тау.
Географиялық орны
Алматы облысы Райымбек ауданы жерінде. Абсолюттік биіктігі 2292 м, дөңгелене келген таудың ұзындығы мен ені 3 – 5 км.
Исландиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Исландия
Жабыртау
Жер бедері мен геологиялық құрылымы
Беткейлері көлбеу, сай-жыралармен тілімденген. Төрттік кезеңнің аллювийлі-пролювийлі шөгінділері жапқан палеозойдың жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Таудың қоңыр және қызғылт қоңыр топырағында бұта аралас бетегелі шөптесіндер өседі.
Дереккөздер
Санат:Райымбек ауданы таулары
Жарық реттегіш
Жарық реттегіш (Регулятор света) — жарықтың шамасын қажетіне қарай реттеуге мүмкіндік беретін тетік. Шамның сәуле таратуын жарық реттегіш арқылы әркім оз қалауынша қажетіне қарай өзгертуіне, мысалы, үйдегі жарықтың деңгейін теледидар хабарын көргенде көзге қолайлы болатындай бәсендетіп қоюға болады. Жарық реттегіш шамды адамның көңіл-күйін көтерерліктей жарқырата жағуға немесе тынығуға жайлы жағдай жасау үшін күңгірттендіріп қоюға мүмкіндік береді. Жарық реттегішті пайдалану үй ішіне қолайлы жарық түсуіне және электр энергиясын үнемдеуге себепші болады.
Шундук
Шундук — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кубани өзенінің баяу ағысы орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кубань өзені Усть-Лабинск қаласынан Белая және Пшиш өзендерін қоспағанда Краснодар су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3919
NGC 3919 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 6 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3919 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37032, UGC 6810, MCG 3-30-119, ZWG 97.161.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Шымбұлақ
Шымбұлақ — Алматы маңындағы Іле Алатауы шатқалының 2510 метр биіктігінде орын тепкен тау-шаңғылық курорты. Талғар асуының бөктеріндегі бұл спорттық кешен 1954 жылдан бастап тау шаңғысы спортшыларының сүйікті орнына айналған. Алғашқыда бұл кешен кеңес тау шаңғышыларының олимпиадаға дайындық базасы ретінде құрылған. Жарыс жолының ені 25 метр, еңістігі 11-29 градустардың аралығында, сондықтан шаңғышылардың ең жақсы жылдамдық көрсетуіне қолайлы. Техникалық сипаттамасы жағынан Еуропаның ең жақсы жарыс жолдарынан кем емес, көп жағдайда (қарының сырғанақтық сапасы бойынша) олардан артық.
Кешенді жаңа жөндеу бойынша жалпы ұзындығы 6 шақырымнан екі есеге ұзартылды. Ал ені ең негізгі бөліктерінде 10-20 есеге кеңейтілген. Тау шаңғы трассаларының бойына қар зеңбіректері орнатылған, аспалы жолдардың болат арқандары жаңартылған. Алдағы күндері шаңғы жолдарын Қарлытау мұздығына дейін ұзарту көзделген. Осы шаралар іске асқаннан кейін шаңғы трассасының ұзындығы бойынша Шымбұлақ әлемдік жетекші курорттарымен теңесетін болды. Сондай-ақ, қонақ үйлер қайта жасақталып, мейрамханалар мен дүңгіршектер, боулинг, спа-орталықтар құрылады. Осы жұмыстардың барлығы 2011 жылғы Азия ойындарының қарсаңында аяқталмақ. right|thumb|250px|Шымбұлақ
Сонымен бірге мұнда соңғы үлгідегі уақыт өлшейтін құралдар, әлемдік жоғары деңгейдегі жарыстарды өткізуге лайықты ақпараттық көрсеткіштер қойылады. Тау шаңғысы мен сноубордтың халықаралық мектептері бой көтермек. 2000 автокөлікке арналған жерасты автопаркингтер, Медеу мен Шымбұлақ арасында жүретін 4,5 шақырымдық аспалы жолдар салынған. Осы жолдар арқылы тау шаңғысы кешеніне он бес минутта көтерілуге болады. Болат арқандарға секундына 5 метр жылдамдықпен жүретін 115 кабина орнатылады, яғни, олар бір сағатта 2000 адамды тауға көтермек. Курортқа балаларын алып келетін туристерге ыңғайлы болу үшін, «бэби-лифт» - көтергіші бар балалар алаңы да жасалып қойылған. 2510 метр биіктікке орналасқан бұл кешеннен таудың кереметтей көріністері, жұмсақ климаты мен шуағы мол күндерінің көп болуы, қар қабатының ұзақ уақыт жатуы (желтоқсан мен сәуір аралығында) – бұл жерге туристер мен тау шаңғы спорты әуесқойларының легін өзіне баурап тартатын болады. Мұнда демалыстың басқа түрінен гөрі, айдындай тайғанақ мұз жолдарын қалайтын шаңғышылар, шеберліктерімен деміңді ішіңе алып таң қалдыратын, экстримальді секіретін және қилы бұрылыстар жасап түсетін батыл сноубордшылар келеді. Сөйтіп, Шымбұлақ қараша – мамыр аралығында шаңғы жарыстарын өткізетін, шаңғы тебетін мекенге айналса, жаз айларында қар жамылғысы бар тауларды тамашалайтын, туристер көп келетін, қалалықтар дем алатын тамаша орынға айналмақ.
Санат:Тау-шаңғылық курорттар
Крумау-ам-Камп
Крумау-ам-Камп (Krumau am Kamp) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Кремс-Ланд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 784 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы  26,84  км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KR, ресми идентификациялық коды — 3 13 21.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрвин Варнунг саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Саумалкөл (көл, Нұра ауданы)
Географиялық орны
Қарағанды облысы Нұра ауданы жерінде орналасқан.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 349,4 м биіктікте. Аумағы 10,7 км2, ұзындығы 4,2 км, енді жері 3,2 км, жағалау бойының ұзындығы 14,4 км, жағасы жарлауытты. Көбіне қар суымен толысады, жаз ыстық болған жылдары көл құрғап қалады. Суы тұзды, көл атырабы жайылымға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы көлдері
Геоантиклин
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Монтманеу
Монтманеу (Montmaneu) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анойя ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 184 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.62 км² шамасында.
Б. з. д. 402 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 402 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 402 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Нойенкирхен-Фёрден
Нойенкирхен-Фёрден (Neuenkirchen-Vörden) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7964 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 90,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 60 007. Муниципалитеттің басшысы — Альфонс Вишман .
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Баламалы бағдарлама
Баламалы бағдарлама (Эквивалентная программа; equivalence program) — бір ғана алгоритм сипаттайтын екі немесе одан да көп бағдарламалардың бірі.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сент-Етьенн-де-Вик
Сент-Етьенн-де-Вик (Saint-Étienne-de-Vicq) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03230, пошта индексі — 03300.
Сөйлеу ритмі
Сөйлеу ритмі, речевой ритм — құрылымдық сипат беруші, мәтін құраушы әрі экспрессивті-эмоционалды қызмет атқарушы, ұқсас, үндес сөйлеу бірліктерінің (единицаларының) үнемі қайталап отыруы. Ритм табиғаттың ырғақтылық тудыратын қалыпты күрделі зандылығының көрінісі. Ол — өлең, проза түріндегі көркем мәтіннің эстетнкалық негізі болып табылады. Әсіресе өлең мәтіндерінде айқын көрінеді, ал еркін диалог сөздерде азырақ байқалады. Сөйлеу ритмінің прозадағы бірлігі (единицасы) — с и н т а г м а, ал өлеңде — дыбыс, буын, өлең жолы, шумақ. Бұлардан тіл бірліктерінің иерархиялық (сатылы) жүйесі қалыптасады. Сөйлеу ритмінін қалыптасуында дыбыстық, интонациялық, синтаксистік, лексика-семантикалық тіл құралдарының бәрі де қатысады, мысалы, әр түрлі қайталаулар, синтаксистік параллелизмдер, интонациялық құбылыстардың үнемі қайталануы т.б.
Сент-Етьенн-де-Вик
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 504 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,22 адам/км².
Сөйлеу ритмі
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Сент-Етьенн-де-Вик
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Сезімтал жүйке ұштары
Сезімтал жүйке ұштары (рецепторы); (receptores, лат. receptos — қабылдағыш) — сезімтал жүйке талшықтарының соңғы сезгіш ұштары. thumb Сезімтал жүйке ұштары организмнің сезім мүшелерінде орналасады. Денедегі орналасу орындарына байланысты сезімтал жүйке ұштары экстерорецепторлар (көру, есту, дәм, иіс, тері сезімдері), интерорецепторлар (ішкі мүшелерде, қан және лимфа тамырларында) және проприорецепторлар (тірек-қимыл мүшелерінде) болып бөлінеді. Тітіркендіргіштердің табиғатына байланыста механорецепторлар, барорецепторлар, хеморецепторлар, терморецепторлар, фоторецепторлар болады. Құрылыс ерекшеліктеріне байланысты сезімтал жүйке ұштары: бос және қапталған сезгіш жүйке ұштарына бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Ақуыздар Санат:Морфология
Хамит Ерғалиевтің аудармалары
Хамит Ерғалиевтің аудармалары — ақынның шығармашылығында елеулі орын алады.
Ерғалиев келесі әдеби шығармаларды қазақ тіліне аударды:
Ерғалиев Шекспирдің 154 сонетін аударған және ол туралы өз естелігінде былай деген: « [Бұл] кітабымды бүкіл 60 жыл­дық шығармашылық өмірімнің маңдай алдына апарып қояр едім. Шекспир сонеттерінің кітабын қазақ тілінде шығару үшін аттай 6 жылымды жұмсадым».
1996 жылы сонеттерді аударғаны үшін ақын Ұлыбританияның Ұлы Мәртебелі Елизавета королеваның алғыс хатын алды.
Сілтемелер
Санат:Аударма Санат:Аудармашылар
Дьеливоль
Дьеливоль (Dieulivol) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33150, пошта индексі — 33580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 268 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Қыру
Қыру, шабрение — жонумен алдын ала өңделген және жинау процесінде қиылыстырылған беттердің кей жерлерін қырғыштың көмегімен қолмен немесе механикалық жолмен жұқа жоңқа арқылы тазалай өңдеу ; қолмен немесе механикалық тәсілмен алдын-ала жонып кесілген, өңделіп дайындалған тетіктерді жинап құрастырған кезде бір-біріне дәлдеп киюластыру үшін қырғышпен әр жерін қырып, жұқалап, жоңқалап өңдеу.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Механика
Жақия қажы мешіті
Жақия қажы мешіті (Жакия хаҗи мәчете) — Көкшетау қаласындағы орналасқан мешіт.
Мешіттің ашылуы
Жақия қажы мешiтiнің құрылысы Көкшетауда шамамен 1903 жылы басталып, 1904 жылы аяқталған. Мешітті Шаяхмет, Баязит деген қала байлары жұртшылық қолдауымен салдырған. Мешіт 1886 жылдың өзінде өз үйінде мектеп ашқан молда Науанбай Таласов атымен аталған. Қазіргі уақытта Жақия қажы есімімен аталады.
Тарихы
Мешіт 1920 жылға дейін қызмет атқарып келді. 1920 жылы мұнарасы құлатылды. Кеңес үкіметі тұсында қойма, мұражай, көрме залы сияқты қызметтерге пайдаланылды. Ұлы Отан соғысы жылдарында (1941-1945 ж.ж.) онда әскери бөлім орналастырылды. Ал 1947 жылдан 1974 жылға дейін Көкшетау облыстық тарихи өлкетану мұражайы, 1975 жылдан республикалық көркем сурет дирекциясының Көкшетаудағы көрме залы қызметін атқарды. 1985 жылы қайта қалпына келтіру жобасы жасалған («Қазқайтажаңарту» институты).
1989 жылы ғимаратқа бастапқы атқарымдық мақсатының қайтарылуымен мұнарасы қалпына келтірілген, мешіт телімі тазаланған., солтүстік-шығыс қасбетінен қызметтік жайлар үшін бірқабатты жапсаржай жасалған.
1989 жылы мұсылман қауымының өтініші бойынша мешіт намазхандарға қайтарылды.
1991 жыл күрделі жөндеуден өтті.
Сипаттамасы
Бір көлеммен біріккен ғибадатханалы және мұнаралы татар мешіттері типінсипаттайды. Қабырғалары қалдықты бөренелерден құралған, жұқа тақтаймен қапталған. Вальма шатыр астындағы батыс қасбетте михраб төртбұрыштарымен және шығыста вальма шатыр астында ауызүйдің төмендетілген көлемімен бойлық діңгек бойымен созылған жоспардағы тіктөртбұрышты көлем. Шатыр үстінде шығыс шетте- шатыр күмбезі астында төртбұрыш үстінде сегізбұрыш екіқабатты мұнара, батыс шетте- алтықырлы жайпақ күбезше.
Қасбеттер классика пішіндері және ағаш сәулетшілігі элементтері аралас эклектика кезеңіне тән. Жақ тәрізді терезелердің жақтауларының жоғарғы және төменгі жақтары жапсырма арамен кесілген ою-өрнекпен безендірілген. Баспалдақты карниздер жгут және толқынды тартқышпен безендірілген. Ішінде кіріс бөліктен қалқамен бөлінген залдың батыс қабырғасының ортасында михраб нишасы бар бойлық-діңгектік композиция.
Сілтеме
Санат:Көкшетау мешіттері
Лавалетт (Од)
Лавалетт (Lavalette) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11199, пошта индексі — 11290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1304 адамды құрады. Халық тығыздығы — 199,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Бесшалқар көшесі (Астана)
Бесшалқар көшесі - бұрынғы атауы – №26 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Бесшалқар көшесі Обаған көшесінен басталып, Талғар көшесінде аяқталады. Ұзындығы – 542,6 метр.
Лавалетт (Од)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Бесшалқар көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Ягала сарқырамасы
Төңірегі
Сарқырама Фин шығанағынан төрт шақырым жерде орналасқан, онда Ягала өзені ағып жатыр. Дәл осы жерде, сарқырамасының жанында, XIII ғасырда Эстониядағы алғашқы су диірмені салынған.
Ягала сарқырамасынан аз ғана қашықтықта атақты «Сталкер» (режиссері А.А.Тарковский) фильмінің түсірілімі өткен су электр станциясы бар. "Сталкерден басқа мұнда "Мәңгіліктің соңы" фантастикалық фильмі де түсірілген. Қазір су электр станциясы қалпына келтіріліп, қайтадан жұмыс істейді.
Өзеннің төменгі ағысында, сарқырамадан біршама қашықтықта шоңғалдар кездеседі, одан да алыс, өзеннің оң жағалауында Эстониядағы ең ірі қалалардың бірі болып табылатын және шамамен 3,5 гектар аумақты алып жатқан ежелгі эстов – Йыэсуу қалашығы орналасқан.
Сарқырамадан сағаға дейін Эстониядағы албырт мен форельге толы ең бай балық аулау орындары бар.
Ерекшелігі
Төмен қарай ағып жатқан ағынның суы тез жүреді. Олар әктас жыныстарын белсенді түрде эрозияға ұшыратады. Осыған байланысты өзен арнасы біртіндеп бастапқы бағытқа қарай жылжып, ұзындығы 300 метрге жуық аңғар жасайды. Сонымен қатар, Ягала сарқырамасының ені аз өзгерген және бір белгіде қалуда – 50 метр. Батпақтар суға қоңыр реңк береді. Бірақ бұл су қоймасындағы су нашар дегенді білдірмейді.
Жазда өзен біршама таяздайды, сондықтан сарқыраманың көлемі тарылады. Көктемде, өзен еріген қар мен жаңбыр суына толып сол кезде сарқырама екі есе кең және молырақ болады. Қыста, керісінше, судың барлығы дерлік қатып, салбырап тұрған мұз айдындарын құрайды.
Сарқыраманың үстіндегі өзеннің тереңдігі өте таяз, жазда туристер оны тобықтан кешіп өтеді. Бұл жер бір кездері "ат соқпағы" деген атаумен өткел ретінде пайдаланылған. Қатты әктас қабаттарының астында саз жұмсақ құмтас бар, ол жоғарғы қабатқа қарағанда едәуір тез бұзылып, су ағындарымен жасырылған үңгірді құрайды.
1959 жылдан бастап Ягала сарқырамасы Эстонияның қорғалатын табиғи орны болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Эстония сарқырамалары Санат:Эстония географиясы
Қопатай
Қопатай — Ақтөбе облысы Шалқар ауданы, Тоғыз ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019-жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шалқар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 17 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 51 адам (26 ер адам және 25 әйел адам) болса, 2009 жылы 60 адамды (31 ер адам және 29 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шалқар ауданының таратылған елді мекендері
Жабысқақ (өсімдік)
Жабысқақ (Asperugo) – айлауыктар тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Қазақстанның барлық аймақтарында кездесетін 1 түрі – жатаған жабысқақ (Asperugo procumbens) бар. Биіктігі 10 – 50 (100) см, сабағы етті, жабысқақ тікенді. Жапырақтары ұзынша-эллипс немесе қалақты қандауыр тәрізді, кезектесіп орналасқан. Гүлдері жапырақ қолтығынан шығады. Тостағанша жапырақшалары 5 бөлікке бөлінген, күлтесі күлгін немесе көкшіл түсті. Сәуір – маусым айларында гүлдеп, мамыр – шілдеде жемістенеді. Жемісі – домалақ жаңғақша. Жабысқақ күздік астық дақылдары мен жоңышқа егілген алқаптардың арамшөбі болып саналады. Халық медицинасында өсімдік тұнбасын демікпе мен тұншығуға қарсы ішеді.
Дереккөздер
Санат:Айлауықтар
Амангелді (Исатай ауданы)
Амангелді — Атырау облысы Исатай ауданы, Зинеден ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Аққыстау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 83 км-дей жерде. Каспий теңізінің жағалауында орналасқан. 1930-37 ж. осы жерде болған “Ораз” ұжымшарына А.Имановтың есімі берілді. 1997 жылға дейін “Забурын” кеңшарының ферма орталығы болды.
Халқы
1989 жылы елді мекенде 150 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 195 адам (93 ер адам және 102 әйел адам) болса, 2009 жылы 145 адамды (75 ер адам және 70 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Исатай ауданы елді мекендері
Стратиграфиялық үзіліс
Стратиграфиялық үзіліс. Қат-қабатты жыныстар қимасындағы қабаттардың үздіксіз қалыптасуы сақталмаған тұсы, яғни қима қалыптасуының жалпылама мерзімі ішіндегі тау жынысының мүлдем түзілмей қалған кезеңі. Алайда Стратиграфиялық үзіліске дейін қалыптасқан қабаттың беткі жазықтығында оның шайылу белгілері байқалмайды, сол сияқты осы қабаттың және үзілістен кейін түзілген тау жынысы қабаттарының бір-бірімен астасу элементтері ұқсас мөлшерлермен сипатталады.
Шөгінділенудегі үзілістер
Жер бетінің кез-келген аймағы тұрғысынан саралағанда, осы аймақта шөгінді түзілуінің нақтылы мерізімге тоқталып қалуы. Мұндай мысалдар бүгінгі түзіліп жатқан шөгінді қабаттарының кез-келген қимасынан көрініс бере алады. Бұл үзілістердің ұзақтығы әр түрлі болуы мүмкін: кейбір алқаптар үшін мұндай үзіліс нөсер мен жауындардың жиілігімен өлшенсе, екінші аймақта шөгінді түзілудегі үзіліс геологиялық кезеңдермен, тіпті эралармен өлшенуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Үлкен Кургаш
Үлкен Кургаш — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ба-Су өзенінің сол жағалауынан км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сим өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері