cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арне Михаэль Тальгрен
Арне Михаэль Тальгрен (Tallgren)   (08.02.1885.,Руовеси,-13.04.1945., Хельсинки)- финн тарихшысы, археолог. 1923 жылдан Хельсинкидегі университет профессоры. 1930-1942 ж. Финн археолог қоғамының председателі. Тальгрен- Шығыс Еуропаның қола және ертедегі темір ғасырлар тарихы саласындағы ірі маман. Ресейде бірнеше рет болып, археологиялық қазба жұмыстарына қатысты. 1926-1938 ж. Тальгрен Финн археология қоғамы журналының («Eurasia Septentrionalia Antigua») редакторы болды.
Қолданылған әдебиет
Санат: 1885 жылы туғандар Санат: 1945 жылы қайтыс болғандар
Санат:Тарихшылар Санат:Археологтар Санат:Профессорлар
Кривой рог темір кенді алабы
Кривой рог темір кенді алабы (укр. Криворізький залізорудний басейн) — дүние жүзіндегі аса ірі темір кен орындарының бірі, Украина республикасында. Ол Украина кристалдық қалқанының протерозойлық Кривой Рог қабаты жыныстары арасында орналасқан. Қабат жыныстары батысы мен шығысында архейлік кристалдық тақтатас, гнейс және мигматит таралған темірлі роговиктерден тұрады. Кен алабы субмеридиандық бағытта шамамен 100 км-ге созылып (ені 6 – 7 км) Кременчуг магнит аномалиясына, одан әрі Курск магнит аномалиясына ұласады. Құрылымдық тұрғыдан күрделі қатпарлы синклинальдік белдемге жатады. Мұндағы тау жыныстары ұзақ уақытқа созылған пәрменді дислокациялар мен метаморфизм әсерінен қатты өзгерген және деформацияланған.
Алаптағы кен денелері жұтаң және бай болып бөлінеді. Жұтаң кен денелері (темір мөлш. 25 – 43%) қалыңд. жүздеген метрден ондаған км-ге созылған қабаттар сериясынан тұрады. Ол кварц пен темір минералдары (магнетит, гематит, мартит) қабатшаларының алмаса орналасуынан құралған. Бай кендер (темір мөлш. 50%-дан астам) тектоник. күштермен күрделенген флексураларда, қатпарлар топсасында және жарықшақтану белдеміндегі темірлі кварциттер арасында орналасқан. Бұларда темір мөлшерінің көп болуы эпигенетик. процестермен байланысты. Кен денелері қабат, линза, таспа және діңгек пішінді болып келеді. Негізгі минералдары: магнетит, мартит, гематит және гидрогематит, сондай-ақ, кварц, хлорит, биотит, карбонаттар, дала шпаттары кездеседі. Кен алабы аймақтық метаморфталған кен орындары типіне жатады. Кен алабынан темір 1887 жылдан өндіріледі. Темір кентасының жалпы қоры ''20 млрд. т-дан астам''. .
Дереккөздер
Санат:Украина кен орындары
Жаңа сапаш
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
IC 2414
IC 2414 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24811, ZWG 90.20, MCG 3-23-9, NPM1G +18.0211.
Сыртқы сілтемелер
IC 2414 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Дәрібай Әбенов
Әбенов Дәрібай (1941, Атырау облысы). Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1983). 1961-1962 жылдары - Қошқар мұнай кәсіпшілігінде ұңғымаларды жер астында жөндеу бригадасының операторы. 1962-1964 жылдары - Кеңес Армиясының қатарында азаматтық борышын етеген. 1964-1986 жылдары - Комсомол МАБ мұнай өндіру операторы. 1986-1997 жылдары - «Прорвамұнай» МГӨБ мұнай өндіру операторы. 1997 жылдан - зейнеткер. II және III дәрежелі «Еңбек Даңқы» орденімен және медальдармен марапатталған. Қазақстан Республикасының Алтын Құрмет кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:1941 жылы туғандар Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Егіндікөл ауылдық округі (Ақмола облысы)
Егіндікөл ауылдық округі – Ақмола облысы Егіндікөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Егіндікөл ауылы кіреді. Орталығы – Егіндікөл ауылы. Округ құрамында болған Степняк ауылы 2006 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3285 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Егіндікөл ауданы ауылдық округтері
Че Гевара
Эрнесто Че Гевара (толық аты Эрнесто Гевара, исп. Ernesto Guevara; 14 маусым 1928, Росарио, Аргентина — 9 қазан 1967, Ла Игэра, Боливия) — латынамерикалық революционер, Куба революциясының 1959 ж. командентесі және Куба мемлекеттік қайраткері. "Латынамерика континентінен" басқа Конго Демократиялық Республикасында және басқа елдерде де жұмыс атқарған(мағлұмат әлі күнге дейін құпиялық таңбасын сақтауда). Өзінің аргентиналық шығу тегін білдіру үшін Че деген лақап атты қолданды. Себебі сhe деген одағай Аргентинада көптеп қолданылады.
Балалық шақ пен жастық шағы
Эрнесто Гевара 1928 жылы 14 маусымда аргентиналық Росарио қаласында, архитектор Эрнесто Гевара Линч (1900—1987) отбасында дүниеге келген. Әкесі де, шешесі де аргентиналық креол(Латын Америкасындағы Испания және Португалия отаршыларының ұрпақтары) болған. Че әкесі жұмысшылардың жағдайын жақсартып (олардың еңбекақысын өніммен емес, ақшамен беріп отырған), аумақтық плантаторлардың наразылығын туғызды, сондықтан отбасымен Росарио қаласына көшіп кетуге мәжбүр болды. Сол кезде Росарио қаласы Аргентинадағы көлемі бойыншы екінші қала болатын, осы жерде өздерінің йерба-матэ(парагваялық шәй) өнімін жасап шығаратын фабрика ашады. Осы қалада Че дүниеге келеді. Біраз уақыттан кейін дүниежүзілік дағдарыстың салдарынан отбасы Мисьонес қаласындағы плантацияға қайтып келуге мәжбүр болды.
Эрнестодан басқа отбасында тағы төрт бала болды. Селия (архитектор болды), Роберто (адвокат), Анна-Мария (архитектор), Хуан-Мартин (жобалаушы). Барлық балалар жоғары білім алды.
Екі жасында, 1930 жылдың 7 мамырында, Тэтэ (Эрнестодан қысқартылған аты) өзінің бронх демікпесін бастан кешірді - бұл ауру оны өмірінің соңына дейін қалмады. Әкесі құрылыстағы мердігер болып жұмысқа орналасса, шешесі Тэтэның қамын ойлап, қасында болды. Бастапқы екі жылда Эрнесто мектепке бара алмай, үйде білім алды, себебі күн сайын астма ұстамасынан азап шекті. Осы дан кейін ол үзіліспен(денсаулығына байланысты) Альта-Грасия мектебінде білім алды. Он үш жасында Эрнесто Деан-Фунес атындағы Кордовадағы мемлекеттік колледжға түсіп, 1945 жылы он аяқтады. Осыдан кейін ол Буэнос-Айрес университетінің медициналық факультетіне түсті. Әкесі дон Эрнесто Гевара Линч 1969 жылдың ақпанында айтқан:
Оңтүстік Америкада саяхаттау
Биохимия докторы Альберто Гранадомен (достық лақап аты - Миал) 1952 жылдың ақпанынан тамызына дейін жеті ай бойы Эрнесто Гевара Чили, Перу, Колумбия және Венесуэлада болып, Латын Америкасын аралады. Гранадо Чеден алты жас үлкен болатын. Ол оңтүстіктегі Кордова провинциясынан шыққан, фармацевтикалық университетті бітіріп, алапес ауруын емдеуге қызығушылық танытып, университетте тағы үш жыл оқығаннан кейін биохимия ғылымдарының докторы болды. 1945 жылдан Кордовадан 180 шақырым жердегі алапес колониясында жұмыс істеді. 1941 жылы ол сол кезде 13 жастағы Эрнесто Гевараны Дин Фьюнес колледжіндегі Эрнестоның сыныптасы Томас ағасы арқылы кездестірді. Ол Че ата-анасының үйіне жиі барып, олардың бай кітапханасын пайдалана бастады. Олар оқуды жақсы көретін және оқығандары туралы дауласатын дос болды. Гранадо және оның ағалары ұзақ серуендеп, Кордова маңында ашық саятшылықтар салды, Эрнесто оларға жиі қосылды (ата-анасы бұл оның астмамен күресуге көмектесетініне сенді)
Гевараның отбасы Эрнесто медицина факультетінде оқыған Буэнос-Айресте тұрды. Аллергияны зерттеу институтында ол аргентиналық ғалым доктор Писанидің жетекшілігімен жаттығады. Ол кезде Гевараның отбасы қаржылық қиындықтарды бастан кешіріп, Эрнесто кітапханашы болып ақша табуға мәжбүр болды. Кордоваға демалысқа келе жатып, ол алапес колониясында Гранадода болды, оған алапестерді емдеудің жаңа әдістерін зерттеуге эксперименттер жүргізуге көмектесті. Бір сапарында, 1951 жылдың қыркүйегінде Гранадо ағасы Томастың кеңесімен оны Оңтүстік Америкада саяхатшы болуға шақырды.Гранадо континенттің әртүрлі елдерінің алапес колониясына баруды, олардың жұмысымен танысуды және, мүмкін, бұл туралы кітап жазуды көздеді. Эрнесто бұл ұсынысты ықыласпен қабылдап, келесі емтихандарды тапсырғанша күтуін өтінді, өйткені ол медициналық институттың соңғы курсында оқиды. Эрнестоның ата-анасы қарсы болмады, егер ол бір жылдан кешіктірмей оралса - бітіру емтихандарын тапсырады.
1951 жылы 29 желтоқсанда қатты тозған Гранадо мотоцикліне пайдалы заттар, шатыр, көрпе тиеп, фотоаппарат пен автоматты тапаншаны алып, жолға шықты. Эрнестоға 15 доллар беріп, АҚШ-тан көйлек немесе купальник әкелуін өтінген Чинчинаға қоштасу үшін тоқтадық. Эрнесто оған қоштасу күшігін берді, оны Comeback деп атады - ағылшын тілінен аударғанда («қайтып кел»).
1952 жылы 21 маусымда заттарын салға жинап алып, олар Амазонка арқылы Летисияға қарай жүзді. Олар көп суретке түсіп, күнделіктерін жүргізді. Олар байқаусызда Летисиядан өтіп кетті, сондықтан олар қайық алып, Бразилия аумағынан оралуға мәжбүр болды. Күдікті және шаршаған көрінген екі жолдас Колумбияда түрмеге жабылды. Гранадо полиция бастығы Аргентинаның спорттағы жетістіктерімен таныс футбол жанкүйері болғандықтан саяхатшыларды жергілікті команданы жаттықтыруға уәде беру үшін олардың қайдан келгенін білгеннен кейін босатқанын айтты. Команда облыс біріншілігінде жеңіске жетіп, жанкүйерлер оларға еліміздің астанасы – Боготаға ұшақ билеттерін сатып алды. Колумбияда сол кезде президент Лауреано Гоместің шаруа наразылығын күшпен басып-жаншуымен туындаған азамат соғысы болды. Гевара мен Гранадо қайтадан түрмеге жабылды, бірақ олар Колумбиядан дереу кетуге уәде беріп, босатылды. Студенттерден саяхатқа ақша алған Эрнесто мен Альберто автобуспен Венесуэла маңындағы Кукута қаласына барды, содан кейін халықаралық көпір арқылы Венесуэладағы Сан-Кристобалға дейін шекарадан өтті. 1952 жылы 14 шілдеде саяхатшылар Каракасқа жетті.
Гранадо Венесуэлада Каракастағы алапес колониясында жұмыс істеуді жалғастырды, онда оған ай сайын сегіз жүз американ доллары көлемінде жалақы ұсынылды. Кейін алапеспен ауыратын колонияда жұмыс істеп жүріп, болашақ жары Юлиямен танысады. Че Буэнос-Айреске жалғыз жетуі керек еді. Алыстағы туысы – жылқы саудагерімен кездейсоқ кездесіп қалып, шілде айының соңында Каракастан Майамиге ұшақпен жылқылар партиясын ертіп барады да, ол жерден Венесуэла Маракайбо арқылы Буэнос-Айреске бос рейспен оралуға мәжбүр болды.Алайда Че Майамиде бір ай болды. Ол Чинчинаға уәде етілген шілтер көйлегін сатып алды, бірақ Майамиде ол жергілікті кітапханада уақыт өткізіп, ақшасыз өмір сүрді. 1952 жылдың тамызында Че Буэнос-Айреске қайтып оралды, онда ол емтихандарға және аллергия туралы диссертациясына дайындала бастады. 1953 жылы наурызда Гевара хирург ретінде дерматология бойынша докторлық дәрежесін алды. Әскерде болғысы келмей, мұз ваннасының көмегімен демікпе ұстамасын жасап, әскери қызметке жарамсыз деп танылды. Медициналық білім бойынша дипломы бар Че Каракастағы Венесуэлалық алапес колониясына Гранадоға баруды шешті, бірақ кейін тағдыр оларды тек 1960 жылдары Кубада біріктірді.
Латын Америкасына екінші сапары
Эрнесто Венесуэлаға Боливияның астанасы Ла-Пас арқылы «сүт колоннасы» деп аталатын пойызбен жолға шықты (пойыз барлық станцияларда тоқтап, сонда фермерлер сүт құйылған банкаларды тиеген). 1952 жылы 9 сәуірде Боливияда төңкеріс болып, оған кеншілер мен шаруалар қатысты. Президент Паз Эстенсоро басқарған билікке келген ұлтшыл революциялық қозғалыс шетелдік қожайындарға өтемақы төлеп, қалайы шахталарын ұлттандырды, сонымен қатар кеншілер мен шаруалардан құралған милицияны ұйымдастырып, аграрлық реформа жүргізді. Боливияда Че үндістердің таулы ауылдарын, кеншілер ауылдарын аралап, үкімет мүшелерімен кездесті, тіпті ақпарат және мәдениет бөлімінде, сондай-ақ аграрлық реформаны жүзеге асыру бөлімінде жұмыс істеді. Ол Титикака көлінің маңында орналасқан Үндістанның Тиахуанако киелі орындарының қирандыларын аралап, ежелгі өркениеттегі үндістер күн құдайы Виракочаға табынған «Күн қақпасы» храмын көптеген суретке түсірді.
Хюммерих
Хюммерих (Hümmerich) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Нойвид ауданының құрамына енеді.
Че Гевара
Латын Америкасына екінші сапары
Ла-Паста Эрнесто адвокат Рикардо Рохомен кездесті, ол оны Гватемалаға кетуге көндірді, бірақ Эрнесто Колумбияға дейін ғана серік болуға келісті, өйткені оның әлі де Гранадо күтіп тұрған Каракастың алапес колониясына бару ниеті болды. Рохо ұшақпен Перу астанасы - Лимаға ұшты, ал Эрнесто автобуста жолдасы, Аргентиналық студент Карлос Феррермен бірге Титикака көлін айналып өтіп, Эрнесто бұрынғы сапарында болған Перудегі Куско қаласына келді. 1952 жылы. Шекарашылар тоқтатқаннан кейін (олар Боливиядағы төңкеріс туралы брошюралар мен кітаптарды алып кетті) Лимаға келіп, Рохомен кездесті.Генерал Аудрия басқаратын елдегі саяси жағдайға байланысты Лимада ұзақ қалу қауіпті болғандықтан, саяхатшылар - Рохо, Феррер және Эрнесто Тынық мұхиты жағалауы арқылы Эквадорға автобуспен 26 қыркүйекте осы елдің шекарасына жетті. 1953. Гуаякилде олар Колумбия миссиясына виза алуға өтініш берді, бірақ консул Колумбияда жақында болған әскери төңкеріске байланысты шетелдіктердің автобуспен жүруі қауіпті деп есептеп, ел астанасы Боготаға әуе билеттерін талап етті (Жалпы Рохас Пинилла президент Лауреано Гоместі тақтан тайдырды). Әуе тасымалына қаражаты жоқ саяхатшылар Социалистік партияның жергілікті көшбасшысына Чилидің болашақ президенті Сальвадор Альендеден алған ұсыныс хатпен жүгінді және ол арқылы United Fruit пароходында студенттерге тегін билеттер алды. Компания Гуаякилден Панамаға дейін.
Хюммерих
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 780 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 38 030. Муниципалитеттің басшысы — Эдвин Рот.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Че Гевара
Гватемала
Рохоның әсерінен, сондай-ақ АҚШ-тың президент Арбенцке шабуылы туралы баспасөз хабарламаларымен Эрнесто Гватемалаға барады. Осы уақытқа дейін Арбенц үкіметі Гватемала парламенті арқылы United Fruit Company жұмысшыларының жалақысын екі есеге арттырған заң қабылдады. Помещиктердің 554 мың га жері, оның ішінде 160 мың га «Юнайтед жемісі» экспроприацияланды, бұл американдықтардың өткір теріс реакциясын тудырды. Гуаякилден Эрнесто Альберто Гранадуға ашық хат жіберді: «Балақай! Мен Гватемалаға барамын.Содан кейін мен сізге жазамын», - содан кейін олардың арасындағы байланыс уақытша үзілді. Панамада Гевара мен Феррердің ақшасы таусылғандықтан кейінге қалдырылды, ал Рохо Гватемалаға жолын жалғастырды. Гевара кітаптарын сатып, Перудегі Мачу Пикчу және басқа да тарихи орындар туралы жергілікті журналда бірқатар репортаждар жариялады. Коста-Рикодағы Сан-Хоседе Гевара мен Феррер өтіп бара жатқан жүк көлігімен жүріп өтті, ол тропикалық жаңбыр салдарынан жолда аударылып қалды, содан кейін Эрнесто сол қолын жарақаттап, біраз уақытқа әрең ие болды. Саяхатшылар 1953 жылдың желтоқсан айының басында Сан-Хосеге жетті. Онда Эрнесто Венесуэла Демократиялық іс-қимыл партиясының көшбасшысы және Венесуэланың болашақ президенті Ромуло Бетанкурмен кездесті, олар онымен үзілді-кесілді келіспейді және Доминикан Республикасының болашақ президенті, жазушы Хуан Бошпен, сондай-ақ диктатор Батистаның қарсыластары кубалықтармен кездесті.
Мехикодағы өмір
1954 жылдың 21 қыркүйегінде Гевара Мехикоға келіп, Пуэрто-Риконың тәуелсіздігін жақтаған және АҚШ конгресінде оның белсенділерінің атуына байланысты заңсыз деп танылған ұлтшыл партияның Пуэрто-Рикандық көшбасшысының пәтеріне орналасты. Дәл осы пәтерде Перу Лусио (Луис) де ла Пуэнте тұрды, ол кейінірек 1965 жылы 23 қазанда Перудің таулы аймақтарының бірінде антипартизандық «рейдшілермен» шайқаста оққа ұшты.Тұрақты күнкөріс құралдары болмаған Че мен оның досы Патохо саябақтарда суретке түседі. Че бұл кезді осылай есіне алды:"Екеуміз де құрғап қалдық... Патоджода бір тиын жоқ, менде аз ғана песо болды. Мен фотоаппарат сатып алдым, біз саябақтарда контрабандалық жолмен суреттерді алып жүрдік. Кішкентай қараңғы бөлменің иесі мексикалық ер адам бізге карталарды басып шығаруға көмектесті. Біз Мехико қаласын білдік, жоғары және төмен серуендеп, маңызды емес фотосуреттерімізбен клиенттерімізді қызықтыруға тырыстық.Біз суретке түсірген баланың келбеті өте сүйкімді екеніне және шынымен де мұндай сүйкімділік үшін песо төлеуге тұрарлық екеніне қанша адам сендіруге, сендіруге мәжбүр болды. Біз бұл қолөнермен бірнеше ай тұрдық. Бірте-бірте жағдайымыз жақсара бастады"«Мен Арбенцтің құлағанын көрдім» деген мақаланы жазған Че журналистік жұмысқа орналаса алмады. Бұл кезде Гватемаладан Ильда Гадеа келді және олар үйленді. Че Fondo de Cultura Economics баспасынан кітаптар сата бастады, кітап көрмесіне түнгі күзетші болып жұмысқа орналасып, кітап оқуды жалғастырды. Қалалық ауруханада аллергия бөліміне жұмысқа конкурстық негізде түскен.Ол Ұлттық университетте медицинадан дәріс оқыды, кардиология институтында және француз ауруханасының зертханасында ғылыми жұмыстармен (атап айтқанда, мысықтар бойынша тәжірибелермен) айналыса бастады. 1955 жылы 18 тамызда Мексиканың Тепозотлан қаласында Че Хилда Гадеаға үйленді. 1956 жылы 15 ақпанда Ильда қызды дүниеге әкелді, оған анасы Илдита есімі берілді. 1959 жылы қыркүйекте Мексиканың Ciempre журналының тілшісіне берген сұхбатында Че:"Менің қызым Мехико қаласында дүниеге келгенде, біз оны анасы Перу, ал әкесі аргентиналық деп тіркей аламыз. Бұл да, екіншісі де қисынды болар еді, өйткені біз Мексика арқылы өтіп бара жатқан сияқтымыз. Соған қарамастан, жұбайым екеуміз жеңіліс пен қуғынның ащы сағатында бізге пана болған халыққа алғыс пен құрмет белгісі ретінде оны мексикалық ретінде тіркеуді ұйғардық."Рауль Роа, кубалық публицист және Батистаның қарсыласы, кейінірек социалистік Кубада ұзақ мерзімді сыртқы істер министрі болған, Геварамен Мексикадағы кездесуін еске алды:
Мен Чемен бір түнде оның отандасы Рикардо Рохоның үйінде кездестім. Ол алғаш рет революциялық және антиимпериалистік қозғалысқа қатысқан Гватемаладан жаңа ғана келді. Ол әлі де жеңіліске қатты алаңдады. Че жас болып көрінді. Оның бейнесі менің жадымда қалды: мөлдір сана, аскеттік бозару, демікпе тынысы, томпиған маңдай, қалың шаш, шешуші пайымдаулар, жігерлі иек, байсалды қимылдар, сезімтал, еніп кететін көзқарас, өткір ой, байсалды сөйлейді, қатты күледі. Кардиология институтының аллергия бөлімшесіне жұмысқа енді ғана кірісті. Біз Аргентина, Гватемала және Куба туралы әңгімелестік, олардың мәселелеріне Латын Америкасы призмасы арқылы қарадық. Сол кездің өзінде Че креол ұлтшылдарының тар көкжиегінен асып түсті және континенттік революционердің көзқарасы бойынша пайымдады.Бұл аргентиналық дәрігер, өз елінің тағдырын ғана ойлайтын көптеген эмигранттардан айырмашылығы, Аргентина туралы емес, жалпы Латын Америкасы туралы ойлады, оның «ең әлсіз буынын» табуға тырысты.
Кубаға экспедиция дайындау
Революциялық авангардтың тағдыры асқақ және қайғылы ...
(C) Эрнесто Че Гевара 1955 жылдың маусым айының соңында Мехикодағы аурухананың кезекші дәрігері Эрнесто Гевараның кеңесіне екі кубалық келді, олардың бірі Гевараның Гватемаладағы танысы Нико Лопес болатын. Ол Чеге Монкада казармасына шабуыл жасаған кубалық революционерлер амнистия бойынша Пинос аралындағы түрмеден босатылып, Кубаға қарулы экспедиция дайындау үшін Мехикоға ағыла бастағанын айтты. Бірнеше күннен кейін Рауль Кастромен таныс болды, онда Че пікірлес адамды тапты, кейін ол туралы былай деді: «Маған бұл басқаларға ұқсамайтын сияқты. Кем дегенде, ол басқаларға қарағанда жақсы сөйлейді, сонымен қатар ол ойлайды». Осы кезде Фидель АҚШ-та жүргенде экспедицияға Кубадан келген эмигранттардан ақша жинап жүрді. Нью-Йоркте Батистаға қарсы митингіде сөз сөйлеген Фидель: «1956 жылы біз бостандық аламыз немесе шейіт боламыз деп толық жауапкершілікпен хабарлаймын», - деді.
Фидель мен Че арасындағы алғашқы кездесу 1955 жылы 9 шілдеде Фидель жақтастарының қауіпсіз үйінде өтті. Онда Кубаның Орьенте провинциясында алдағы соғыс қимылдарының егжей-тегжейлері талқыланды. Фидель ол кезде Ченің «маған қарағанда жетілген революциялық идеялары болды» деп дәлелдеді. Идеологиялық, теориялық жағынан біршама дамыды. Менімен салыстырғанда ол озық революционер болды». Таңертең Фидель «ерекше адам» деген әсер қалдырған Че болашақ экспедиция отрядына дәрігер болып жазылды.
Гранмеге кетуі
1956 жылы 25 қарашада түнгі сағат 2-де Тұспанда отряд Гранмаға қонды. Полиция «мордида» (пара) алды және пирстерден тыс қалды. 8-12 адамға есептелген, толып жатқан яхтаға қару-жарақ пен техникасы бар 82 адам мінген. Сол кезде теңізде дауыл соғып, жаңбыр жауып тұрды, шамдары сөнген «Гранма» Кубаға қарай бет алды. Че «82 адамның ішінде тек екі-үш матрос, төрт-бес жолаушы ғана теңіз ауруымен ауырмағанын» еске алды. Кеме дәретханадағы ашық шүмектің салдарынан ағып кеткен, алайда сорғы жұмыс істемей тұрып, ыдыстың ағынын жоюға тырысып, олар консервілерді бортқа лақтырып үлгерген."Қару-жарақ пен техникасы бар 82 адамның мұндай шағын кемеге қалай сыйатынын елестету үшін сізде бай қиял болуы керек. Яхта толып кеткен. Адамдар бір-бірінің үстіне отырды. Тамағымыз таусылып қалды. Алғашқы күндері әрқайсысына жарты банка қоюландырылған сүт берілді, бірақ ол көп ұзамай таусылды. Төртінші күні барлығы бір кесек ірімшік пен шұжық алды, ал бесінші күні бір ғана шіріген апельсин болды."Гранмада Че демікпеден зардап шекті, бірақ Роберто Роке Нуньестің айтуынша, ол басқаларды жігерлендіріп, қалжыңдаған. Яхта жиі өз бағытын жоғалтып алды; Бірде олар капитан кабинасының төбесінен бортқа құлап кеткен штурман Роберто Роке Нуньесті іздеуге бірнеше сағатқа барды. Топтың Сантьяго маңындағы Никеро ауылына келу уақыты 30 қарашаға есептелген. Бұл күні таңғы сағат 5:40-та Франк Пайс бастаған Фидельдің жақтастары елордадағы мемлекеттік мекемелерді басып алып, көшеге шықты, бірақ жағдайды бақылауда ұстай алмады.
Алғашқы күндер
«Че Гевара революцияның жаңа теориясын ұсынды (марксизм классиктерімен салыстырғанда - И. Л. Викентьевтің ескертпесі): ол түбегейлі саяси бетбұрыс жасауға қабілетті революционерлердің шағын топтарына ерекше мән берді. Қоғам революцияға пісіп-жетілгенше күтудің қажеті жоқ - революционерлердің өздерінің дайындығы жеткілікті».
«Гранма» Куба жағасына 1956 жылы 2 желтоқсанда ғана Ориенте провинциясының Лас-Колорадас аймағына келіп, бірден жағалаудан суға кетті. Қайық суға жіберілді, бірақ ол батып кетті. 82 адамнан тұратын топ жағаға, иығына дейін суда; қару-жарақ пен аздаған азық-түлік пен дәрі-дәрмек құрлыққа әкелінді. Рауль Кастро кейінірек «кеме апатымен» салыстырған қону алаңы Батиста бөлімшелеріне бағынатын қайықтар мен ұшақтар мен Фидель Кастро тобы атқылауға ұшырады. Оларды 35 000-ға жуық қарулы сарбаз, танк, 15 жағалау күзеті кемесі, 10 әскери кеме, 78 жауынгер мен көлік ұшағы күтіп тұрды. Ұзақ уақыт бойы бұл топ мангр тоғайы болып табылатын батпақты жағалауды жағалады. 5 желтоқсанда күннің ортасында Алегрия де Пио (Қасиетті қуаныш) ауданында топқа үкіметтік ұшақтар шабуыл жасады. Жау оғы астында шайқаста отряд жауынгерлерінің жартысы қаза тауып, 20-ға жуық адам тұтқынға алынды. Келесі күні тірі қалғандар Сьерра-Маэстра маңындағы саятшылыққа жиналды.
Жанғыш қоспа
Че Гевара өзінің Молотов коктейлі рецептін құрастырды. Ол 3/4 бензин мен 1/4 мұнайдан тұрды. Тұтандырғыш қоспаларды көбінесе партизандар ғимараттарға, жеңіл көліктерге және жаудың жаяу әскерлеріне қарсы қолданды. Молотов Че Гевара коктейльінің рецепті өндірістегі қарапайымдылығымен және компоненттердің болуымен ерекшеленді.
Революцияның одан әрі барысы
Жергілікті шаруалармен қарым-қатынас әрқашан бірқалыпты бола бермеді: радио және шіркеу қызметтерінде антикоммунистік үгіт-насихат жүргізілді. 1958 жылы қаңтарда көтерілісшілер El Cubano Libre газетінің «Мерген» қолтаңбасымен жарияланған фельетонында Че билеуші ​​​​режим таңып отырған мифтер туралы былай деп жазды: «Коммунистер – қолдарына қару алғандардың бәрі, өйткені олар кедейліктен шаршаған, қай елде болса да.» Талан-тараж бен бейберекетсіздікті басу үшін жергілікті халықпен қарым-қатынасты жақсарту үшін отрядта әскери трибуналдың өкілеттігі берілген тәртіптік комиссия құрылды. Қытайлық Чанның псевдореволюциялық бандысы жойылды. Че былай деп атап көрсетті: «Сол қиын-қыстау кезеңде революциялық тәртіптің кез келген бұзылуын берік қолмен басып, азат етілген аймақтарда анархияның дамуына жол бермеу керек еді». Отрядтан қашу фактілері бойынша да ату жұмыстары жүргізілді. Тұтқындарға медициналық көмек көрсетілді, Че оларды ренжітпеуі үшін қатаң бақылауға алынды. Әдетте, олар босатылды.
Полицияның қудалауынан қорыққан Батистаның қарсыластары Сьерра-Маэстра тауларындағы көтерілісшілер қатарына қосылды. Революциялық басқарманың, 26 шілде қозғалысының және жекелеген коммунистердің жетекшілігімен Эскамбрей тауларында, Сьерра-дель-Кристальда және Баракоа аймағында көтеріліс орталықтары пайда болды. Қазан айында Майамиде буржуазиялық саясаткерлер Азаттық Кеңесін құрып, Фелипе Пасосты уақытша президент етіп жариялап, халыққа манифест жариялады. Фидель Майами пактісін американшыл деп есептеп, оны қабылдамады.Фидель Чеге жазған хатында: «Сізді мәлімдемеңізбен тағы да құттықтаймын. Халықтың қолдауына ие болған қарулы күрес мүмкіндігін дәлелдегеніңіз әрқашан сіздің еңбегіңіз болатынын айттым. Енді сіз бұқараның қарулы күресінің нәтижесінде билікке апаратын бұдан да керемет жолға түсіп жатырсыз».
1957 жылдың аяғында көтеріліс күштері аңғарларға түспей, Сьерра-Маэстрада үстемдік етті. Бұршақ, жүгері, күріш сияқты азық-түлікті жергілікті шаруалардан сатып алған. Дәрі-дәрмекті қаладан жерасты жұмысшылары жеткізген. Ет ірі мал саудагерлерінен және мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталғандардан тәркіленді. Тәркіленген заттардың бір бөлігі жергілікті шаруаларға берілді. е санитарлық бекеттер, далалық госпитальдар, қару-жарақ жөндеу шеберханалары, қолөнер аяқ киімдері, сөмкелер, киімдер және темекілер жасайтын шеберханалар ұйымдастырды. Че бастамасымен және оның редакторлығымен Сьерра-Маэстрада El Cubano Libre (Еркін Куба) газеті шыға бастады, оның алғашқы нөмірлері қолмен жазылды, содан кейін гектографта басылды.
1958 жылдың наурыз айынан бастап партизандар Сьерра-Маэстрадан тыс жерде әрекет ете отырып, белсендірек операцияларға көшті. Жаздың аяғынан бастап Куба коммунистерімен байланыс, ынтымақтастық орнады. Жалпы шабуыл басталды, оның барысында Че қолбасшылығымен партизандар колоннасына аралдың ортасын, Лас-Вильяс провинциясын және Сантьягоға баратын жолдағы негізгі қаланы - Санта-Клараны басып алуды тапсырды, ол барлық қарсылықтарды біріктіріп, үйлестіреді. Бұл үшін Батиста күштері. 21 тамызда Фидель Ченің бұйрығымен «Лас-Вильяс провинциясында ауылда да, қалада да әрекет ететін барлық көтерілісшілер бөлімшелерінің қолбасшысы» болып тағайындалды, оған салық жинау және оны әскери қажеттіліктерге жұмсау, сот төрелігін жүргізу және аграрлық заңдарды орындау көтерілісшілер әскері, сондай-ақ әскери бөлімдерді ұйымдастыру және офицерлерді тағайындау. Бұл ретте ол көпшілікке: «Тәуекелге барғысы келмейтін кез келген адам колоннадан шыға алады. Оны қорқақ санамайды». Көпшілік оның соңынан еруге дайын екендіктерін білдірді.
Куба қалаларында ереуілдер мен көтерілістердің кеңеюіне байланысты үкімет үгіт-насихаты ұлттық бірлік пен келісімге шақырды. 1958 жылы наурызда АҚШ үкіметі Гуантанамодағы үкімет күштерінің ұшағын қаруландыру және жанар-жағармай құю біраз уақытқа созылғанымен, Батиста әскерлеріне қару-жарақ жеткізуге эмбарго жариялады. 1958 жылдың аяғында Батиста жариялаған конституцияға (статутқа) сәйкес президент сайлауы өтуі керек еді. Сьерра-Маэстрада ешкім коммунизм немесе социализм туралы ашық айтқан жоқ, ал Фидель ашық ұсынған реформалар, мысалы, латифундияны жою, көлікті, электр компанияларын және басқа да маңызды кәсіпорындарды мемлекет меншігіне алу қалыпты болды және оны тіпті жақтаушылар да жоққа шығармады. Американдық саясаткерлер. 16 қазанда 600 шақырымдық жорықтан және әскерлермен жиі қақтығыстардан кейін Че колоннасы Екінші Ұлттық майдан жұмыс істеп тұрған Лас-Вильяс провинциясындағы Эскамбрей тауларына жетті. Содан кейін ол екінші әйелі, жерасты жұмысшысы Алейда Марчты кездестірді. Алғашқы шаралардың бірі Че шағын арендаторларды помещиктерге төлемақы төлеуден босатқан аграрлық реформа туралы заңды жариялады және шаруалардың оған деген жанашырлығын қамтамасыз ететін мектеп ашты. Желтоқсанның екінші жартысынан бастап көтерілісшілер шешуші шабуылға шығып, күн сайын дерлік жаңа қаланы азат етті. 28 желтоқсанда Санта-Клара үшін шайқас басталды. 1 қаңтарда күн ортасында гарнизонның қалдықтары берілді. Сол күні диктатор Батиста елден қашып кетті. 2 қаңтарда партизандар, атап айтқанда, Че Гевара басқаратын бөлімшелер Гаванаға ұрыс-керіссіз кірді, оларды халық қатты қарсы алды.
Санат:Марксистер Санат:Куба революционерлері Санат:Куба министрлері Санат:Партизандар Санат:Өлім жазасына кесілген саясаткерлер Санат:Өлім жазасына кесілгендер революционерлер
Рыгач
Рыгач — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің сол жағалауынан 609 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Кербабаев Берді Мұрадұлы
Кербабаев Берді Мұрадұлы (1894-1974) – тұрікменнің көрнекті жазушысы, ақын. Түрікменстанның халық жазушысы, Түрікменстан ғылым академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері, Түрікменстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері.
Оның «Қыз дүниесі», «Әдет құрбаны», «Жаңа өмірге» т. б. өлеңдер, дастандар жинақтары, «Көзергенерін», «Құрбан Дурды», «Ақалтынды аймақтың Айсолтаны» т. б. повестері, «Алып адым», «Небит-Дағ», «Ғайыптан туған» романдары жарық көрген. Кербабаев Абай шығармаларын зер сала оқып, ұлы ақынды жоғары бағалады, оның өлеңдерін адамзат игілігі деп есептеді. «Біз Абайды ұлы ақын және ұлы адам болғаны үшін қанымыз бір, жанымыз бір өз туысымыздай емірене сүйеміз. Оның өлеңдерінің шебер қолдан шыққан шымыр жолдары бүгінде бізбен бірге күреске шығады», - деп жазды («Қазақ әдебиеті», 1971, 26 мамыр). КСРО Мемлекеттік сыйлық (2 рет), Түрікмен КСР-і Мемлекеттік сыйлық лауреаты.
Дереккөздер
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1894 жылы туғандар Санат:1974 жылы қайтыс болғандар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Фарсо
Фарсо (Farceaux) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27232, пошта индексі — 27150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 276 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Эйра-Ведра
Эйра-Ведра (Eira Vedra) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Виейра-ду-Минью муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 706 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 132,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Бірқазан (көл)
Бірқазан — Жалтыр көлінің батысында, Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданының Қисыққамыс ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 3 км жерде орналасқан көл.
Гидрографикасы
Аумағы 4,51 км2, ұзындығы 5,7 км, ені 1,4 км, жағалауының ұзындығы 13,9 км. Жағалауы жайпақ, қамыс, құрақ ескен. Негізінен жауын-шашын және жер асты суымен толығады. Суы кермек татиды. Көктем айларында Көшім өзені суының есебінен аумағы үлкейеді. Жыл бойы көлде су болады. Қарашада қатып, сәуірдің ортасында мұзынан арылады. Жағалауы шабындық. Көлде балық бар, қамыс-құрағында құстар ұялайды.
Дереккөздер
Санат:Жаңақала ауданы көлдері‎
NGC 6510
NGC 6510 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 30 мамырда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6510 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61086, NGC 6511, UGC 11051, MCG 10-25-114, KUG 1754+608, ZWG 300.92, IRAS17540+6049, KAZ 172.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Еленово (Благоевград облысы)
Еленово (Еленово) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Благоевград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 165 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2726. Телефон коды — 073. ЕКАТТЕ коды — 27231.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Баррозу
Баррозу (Barroso) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Барбасена экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 353 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 81,726 км² шамасында. Халық тығыздығы — 236,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Бунақ хан
Бунақ хан (Боняк, Маниак) – қыпшақ ханы. Тұғырылды қыпшақ еліне хан сайлаған Ескіл ханның ұлы. Ол туралы алғашқы дерек 1096 жылы кездеседі. Онда Боняктың Киевке шабуыл жасағаны туралы айтылған. 1097 және 1105 жылы Киев Русіне қайтадан шабуыл жасаған. 1107 жылы жеңіліске ұшырайды. Боняктың есімі соңғы рет 1167 жылғы жылнамада аталады.
Тарихы
Ол туралы алғашқы дерек 1096 жылғы орыс жылнамаларында кездеседі. Онда Бунақтың Киевке шабуыл жасағаны туралы айтылған. Қанды жорықтарға шығар алдында қасиетті “Көк тәңірге”, “Көк бөріге” сиынатын. Хан тағына Тұғырыл сайланса, ханзада Бунақ оған әскербасы болды. Бунақ талай рет орыс князьдерінің шабуылына қарсы қол бастаған, 1091 жылы Тұғырыл Византияны қолдап печенегтерге қарсы соғысқан кезде, ерлігімен көзге түседі. Осы 1091 дылы орыс князьдерімен өштесіп жүріп, Переяславль түбінде тұтқиылдан кездескен қалың әскермен жанталаса ұзақ шайқасады. Бунақ батыр сонда ғана төтеп бере алмай шегінуге мәжбүр болған. Дегенмен қанша рет орыс князьдерімен қақтығысып, қарсы келіп жатса да аңғал қыпшақтар ешқашан опасыздыққа бармайтын. Бунақ та, Тұғырыл хан сияқты 1097 жылы грузин князі Давидпен одақтасып, тегі жағынан өзіне туысқан мадияр королі, діні христиан Каламанға қарсы шабады. Бұл қақтығыста да қол басы Бунақ Русль әскерін Сан өзенінің бойында тізе бүктіреді. Алайда, орыс княздері 1105 жылға дейін қыпшақтарға маза бермей, оларды қайткен күнде де жоюды өздеріне мақсат тұтады. Үздіксіз шабуылдап, ақыры 1103 жылы 4 сәуірде Сүтен деген жерде күшті соққы берген орыстар қыпшақ елін аяусыз тонайды. Осы оқиғадан соң ашу мен намысқа булыққан Бунақ батыр, 1103 жылы бүкіл қыпшақ жұртын жиып, жаз бойы Русь жерін қанға бөктірді.
Дереккөздер
Санат:Орта ғасырлар қолбасшылары
Аманкелді Айтқұлов
Аманкелді Айтқұлов (1966, Түркіменстан). Қазақ политехникалық институтын үздік бітірген (1992). Техника ғылымдарының докторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Франсуа Жозеф Тальма
Франсуа Жозеф Тальма (Talma)  (15.01.1763, Париж,- 19.10.1826, сонда)- француз актері. Париждегі Корольдық ән мен декламация мектебін бітіргеннен кейін, 1787 ж. «Комедия Франсез» тетарында ойнай бастады.1806 жылдан Париж консерваториясының драма класы бойынша профессоры болды. Оның көркем –идеялық көзқарастары ағылышын және француз ағартушыларының әсерімен қалыптасты. Тальма Ұлы француз революциясының алғашқы күнінен- ақ бастап-ақ тетарды революциялық идеяның насихатшысы етуге ұмтылды. Революциялық бағыттағы актерлердің алдыңғы қатарында болға. Тальма «Комеди Франсез» тетатрынан қол үзіп, 1791 ж. «Республика театрын» ұйымдастырды. Ол революциялық пьесаларда ойнап, жауыз Генрих VIII (М.Ж.Шеньенің осы аттас пьесасында), сондай –ақ Лассаль, Фульвий Флакк  (Шеньенің «Жан Калас немесе  Сот сабағы» мен «Кай Нракхында»), Муций Сцевола (Лансивальдың осы аттас пьесасында) сияқты қахарман патриоттардың сахналық бейнесін де жасады. 1799 ж. «Комеди Франсез» театрына қайта оралды. Ағылшынның сахналық өнерімен және У.Шекспир өнерімен танысқаннан кейін Тальма француз классицистикалық театр дәстүріне сын көзбен қарап, өзінің реформаторлық бастамасын сахналық костюм мен грим саласында жүргізді. Осымен байланысты сахналық образ жасауда тарихи және этнографикалық жағынан нақты болуына көңіл аударды. Актер өмірінің соңғы жылдардағы ойынынан реалисттік элементтер айқын көрініс тапты.
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 536 бет
Санат: 1763 жылы туғандар Санат: 1826 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар Санат:Профессорлар
Ақсай (Солтүстік Қазақстан облысы)
Ақсай (2009 жылға дейін – Кузбасс) — Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданы, Восход ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы елді мекендері
Женкре
Женкре (Gincrey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55211, пошта индексі — 55400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 63 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Среднее Аверкино
Ортаңғы Аверкино (Чекала) — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кинель өзенінің сол жағалауынан 209 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Кинель бастауынан сағасына дейін, Кутулук өзенін қоспағанда бастауынан Кутулук су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Травма
Травма (греч. Тrаumа - жарақат) - Сыртқы әсердің нәтижесінде тканьдердің (органдардың) бүтіндігі мен функциясының бұзылуы.
Дереккөздер
Жарақат
Санат:Медицина Санат:Патология
Тревико
Тревико (Trevico) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1165 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 117 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 83058.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Евпл.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Қожатоғай (ауыл)
Қожатоғай — Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігі аумағындағы ауыл, Қожатоғай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Арыс қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 66 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2040 адам (990 ер адам және 1050 әйел адам) болса, 2009 жылы 2120 адамды (1061 ер адам және 1059 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1940-97 жылы қаракөл қой тұқымын өсіретін өзімен аттас кеңшардың орталығы болып келді. Оның негізінде Қожатоғайда және округке қарасты Дарбаза, Байтоғай, Бұлақ ауылдарында ӨК, ЖШС және бірнеше шаруа қожалықтары құрылды. Қожатоғай ауылдық округі Отырар ауданы әкімінің 19.03.2013 жылғы №127 қаулысына сәйкес, Отырар ауданы әкімшілік-аумағынан шығарылған.
Дереккөздер
Санат:Арыс қалалық әкімдігі елді мекендері
Егеуқұйрықтар
Егеуқұйрықтар (Rattus) – кеміргіштер отряды қаптесерлер тұқымдасының бір туысы.
Қазақстанда үш түрі:
Сұр егеуқұйрық республикамыздың батыс және солтүстік аудандарында көбірек кездеседі. Соңғы жылдары басқа облыстарға да тарай бастады. Қара егеуқұйрық тек Каспий теңізі маңында тіршілік етсе, Түркістан егеуқұйрығы Оңтүстік Қазақстан мен Жамбыл облыстарының таулы аймақтарында таралған. Егеуқұйрық денесінің ұзындығы 15 – 50 см, құйрығы ұзын және ол сақина тәрізді қабыршақпен қапталған. Тұмсығы сүйір, денесін сұр, қоңыр-сұр, қара түсті жүн басқан. Егеуқұйрықтар тауда, өзен-көл маңында, елді мекендерде, егістік төңірегінде кездеседі. Көбінесе, тұрғын үйлер мен қора-жайларда, азық-түлік қоймаларында тұрақты тіршілік етеді. Жыл бойы қоректенеді. Жемін түнге қарай іздейді. Қорек талғамайды, етке әуес, көжек, құс, торай аулайды, өсімдік дәні мен қалдығын да жейді. Егеуқұйрықтар – өте өсімтал. Олар жыныстық жағынан 2 – 3 айда толық жетіліп, жылына 2 – 3 реттен (әр жолы 2 – 18-ден) көбейе алады. Егеуқұйрықтар – бау-бақша ағаштарының, ауыл шаруашылығы мен орман шаруашылығының зиянкестері. Адам мен үй малдарына аса қауіпті аурулар (оба, безгек, сүзек, т.б.) таратады, сондықтан олар мекендейтін үйлер мен астық қоймаларын мезгіл-мезгіл дезенфекциялап отыру керек. Соңғы жылдары Арал теңізінің оңтүстік-шығысынан егеуқұйрықтардың тағы бір туысы – үнді егеуқұйрығы немесе тақтатісті угеуқұйрық (Nesokia), оның бір ғана түрі – үнді егеуқұйрығы (Nesokia indica) табылған.
Дереккөздер
Санат:Кеміргіштер
Мария Тальони
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 536 бет
Санат: 1804 жылы туғандар Санат: 1884 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар
Лэйк Сэйнт Кроикс Бич (Миннесота)
Лэйк Сэйнт Кроикс Бич (Lake St. Croix Beach) — Миннесота штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 051 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-34865.
Гросмюлинген
Гросмюлинген (Großmühlingen) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан кент. Шёнебек ауданының құрамына енеді.
Кенттің тұрақты тұрғындарының саны 1090 адамды құрайды (2005 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 3 67 013. Кенттің басшысы — Уте Мёбиус.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Лискате
Лискате (Liscate) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3408 адамды құрайды. Халық тығыздығы 379 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 20060.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Құрманов Әбдіғали
Құрманов Әбдіғали (1900-1963, Атырау облысы). Ембінің ардагері. 1920-1958 жылдары -жұмысшы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, бригада шебері. Ленин (1951) орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Ясно-Поле (Пловдив облысы)
Ясно-Поле (Ясно поле) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Марица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 586 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4139. Телефон коды — 03105. ЕКАТТЕ коды — 87669.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Аяз
Аяз ұрған жарықтар
Үскірік аяз кезінде топырақтар мен борпылдақ тау жыныстарының сығылуынан пайда болған жарықтар. Көбінесе жоғары ендіктер мен тауларда, маусымдық және көп жылдық тонды тау жыныстары тараған зоналарда кездеседі.
Аязға төзімділік
Организмдердің немесе материалдың 0°С-тан төменгі температураларға төзімділік қабілеті.
IC 2415
IC 2415 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Аяз
Аяздық үгілу
Физикалық үгілудің бір түрі; жарықтарда іркіліп қалған судың мезгіл-мезгіл қатуының салдарынан тау жыныстары мен топырақтардың механикалық бұзылуы. Көбінесе континенттік катаң климатты алқаптарда байқалады.
IC 2415
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Аяз
Аязсыз кезең
Көктемгі соңғы қатқақ (үсік) пен күзгі алғашқы кара суық аралығындағы көп жылдық орташа уақыт. Қазақстан аумағында аязсыз кезеңнің ұзақтығы солтүстіктен оңтүстікке қарай 4,7 айдан (Петропавл) 7 айға (Шардара) дейін артады. Осыған байланысты Аязсыз кезеңнің ауыл шаруашылығы дақылдарын іріктеп, әр жерде өсірудің мүмкіндігін анықтауда үлкен маңызы бар буыны. Дүние жүзінің көптеген елдеріндегі (Албания, Кабо-Верд, Барбадос, Гвинея-Бисау, ГФР, Румыния, Чехия, Словакия, Мавритания, Нигерия, Индонезия және тағы да басқалары) әкімшілік-аумақтық бірлік. 2006 жылдың 1 қаңтарында Қазақстанда әкімшілік аудандар саны 160 болды.
Дереккөздер
Санат:Ауа райы Санат:Су күйлері Санат:Қыс
IC 2415
Сыртқы сілтемелер
IC 2415 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Сейра
Сейра (Ceyrat) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Клермон-Ферран округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63070, пошта индексі — 63122.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5371 адамды құрады. Халық тығыздығы — 574,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Тюляба
Тюляба — Башқұртстанның Кугарчин ауданындағы ауыл, Волостн ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 194 адамды құрады. Пошта индексі — 453335, ОКАТО коды — 80238805006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Санаткерлік меншік құқықтары жөніндегі комитеті (2001- )
ҚР Президентінің 2001 ж. 22 қаңтардагы Жарлығына сәйкес комитет ҚР Үкіметінің 2001 ж. 29 наурыздағы қаулысымен құрылды, оған таратылған ҚР Әділет министрлігінің Авторлық құқықтар жөніндегі комитетінің және ҚР Әділет министрлігінің патенттер және тауарлар белгісі жөніндегі "Қазпатент" республикалық мемлекеттік кәсіпорнының істері мен мүлкін басқару жөніндегі функциялары мен өкілеттіктері берілді.