cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Санақ жүйесі
Санақ жүйесі, механикада — материалдық денелер мен нүктелердің қозғалысын (немесе тепе-теңдігін) салыстырып зерттеуге арналған бір не бірнеше денелерге орналасқан координаттар жүйесі мен сағаттар жиынтығы; әртүрлі уақытта қозғалыстағы денелердің (немесе механикалық жүйенің) салыстырмалы орнын анықтайтын нақты немесе шартты алынған қатты дене.
Қозғалыстың барлығы салыстырмалы, сондықтан кез келген дененің қозғалысын басқа денелерге қатысты салыстырмалы түрде қарастырады. Мыс., айдың қозғалысы Жермен, Күнмен немесе басқа жұлдыздармен салыстырылады. Таңдап алынған Санақ жүйесімен салыстырғандағы дененің қозғалысы осы жүйедегі дене орнын анықтайтын координаттардың уақыт бойынша өзгерісін білдіретін теңдеулермен өрнектеледі. Кинемат. зерттеулерде барлық Санақ жүйесінің атқаратын рөлі бірдей, ал динамика мәселелерінде (бірқалыпты, түзу сызықты қозғалатын немесе тыныштық күйдегі денелерде орналасқан, яғни инерция заңы орындалатын Санақ жүйесі) инерц. Санақ жүйесі басты рөл атқарады. Оларға қатысты қолданылатын қозғалыстың дифф. теңдеулерінің түрі қарапайым болып келеді.
Жерге бекітілген санақ жүйесі
Жерге бекітілген санақ жүйесі - бас нүктесі жердің кез келген нүктесіне бекітілген декарттық координатапар жүйесі. Техникалық есептерді шешуге пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Механика
Дижестив
thumb|right|Итальяндық дижестивтер амаро тобынан Дижестив (digestivus, digestif – ас қорытуға әсерін тигізетін зат) – ас соңында берілетін сусындардың жалпы атауы.
Дижестив астың қорытылуына көмектеседі деп саналады. Орта ғасырларда спирт тек медициналық мақсаттарда пайдаланылса, Францияда астың аяғында шарап, қант негізіндегі сусын ішкен.
Дижестивке ликер және бальзам, сондай-ақ херес, мадера, портвейн – күшті шараптары жатады. Тамақты тоя жегеннен кейін жеңіл шараптар астың қорытылуына көмегін тигізбейтіндіктен, күшті сусындар пайдаланылады. Сондай-ақ кейбір коктейль түрлері дижестив ретінде қолданылады. Шай, я болмаса кофе сияқты алкогольсіз сусындар дижестив болып саналмайды.
Дереккөздер
Санат: Алкогольдік ішімдіктер
Астроблема
Астроблема (грек, ааігоп - жүлдыз, Ыета — жара) — жасынтастардың (метеориттердің) қүлаған жерінде пайда болатын дөңгелек ойыстар. Қүлаған жасынтастың мөлшері мен оның қүлау жылдамдығына байланысты ойыс диаметрінің мөлшері бірнеше км-ден бастап ондаған км-ге дейін жетуі мүмкін. Синонимі: жасынтас төстағаны.
Диамагниттік
Диамагниттік, диамагнетизм (грек. dіa – күш сызықтарының ажырауын көрсететін қосымша және магнетизм), диамагниттік – кейбір заттың сыртқы магниттеуші өріске қарсы бағытта магниттелу қасиеті. Д. тек магниттік моменті жоқ атомы бар денелерде байқалады.
Санат:Физика
IC 438
IC 438 — Қоян шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 438 Санат:Қоян (шоқжұлдыз)
Креккьо
Креккьо (Crecchio) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3153 адамды құрайды. Халық тығыздығы 161 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19,36 км² шамасында. Пошта индексі — 66014.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Кось-Вор-Вож
Кось-Вор-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лём-Ю өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тербелістер амплитудасы
thumb|Тербелістер амплитудасы Тербелістер амплитудасы  (Амплитуда колебаний) — дененің тепе-теңдік қалпынан ең үлкен қашықтыққа ауытқу модулі.
Ботсвана президенттерінің тізімі
Ботсвана президенті (President of the Republic of Botswana) — мемлекет басшысы және Ботсвана Республикасының үкіметінің басшысы, сондай-ақ қарулы күштердің бас қолбасшысы болып табылады.
Тербелістер амплитудасы
Тербелістер амплитудасы - тербелінетін келемнің өзінің орташа мәнінен ең көп ауытқуы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Ботсвана президенттерінің тізімі
Сайлау тәртібі
Президент Ұлттық Кеңестің өкілеттік мерзіміне тең бес жылдық мерзімге сайланады. 1997 жылдан бастап, егер бұл Ассамблея мандатына сәйкес келмесе де, президенттің өкілеттігі 10 жылға дейін шектелген. Құжаттарды тапсыру кезінде Ұлттық Жиналысқа кандидаттарды ұсынған кезде олар Президенттің кейінгі сайлауы кезінде кімнің қолдауы керек екендігін көрсетуі керек. Президенттікке үміткерлердің бірі Ұлттық Жиналысының сайланған мүшелерінің басым көпшілігі жариялаған жағдайда, ол автоматты түрде президент болады. Егер ықтимал кандидаттардың ешқайсысы көпшілік жарияласа, Ассамблея қарапайым көпшілік дауыспен президент сайлайды (парламент мүшелерін арнайы тәртіппен сайланғанға дейін). Президенттікке үміткерлердің ешқайсысы үш сайлау кезеңінен кейін сайланбаған жағдайда, Ұлттық жиналыс автоматты түрде таратылады. Іс жүзінде, президент парламенттік көпшілік партиясының көшбасшысы.
Сәйкес Ме. Конституцияның 31-бабы, республика жариялаған кезде премьер-министрдің қызметін атқарған адам болды. 1997 жыл, сондай-ақ 10-жылдық мерзімді ауыстыру, оларды сондай-ақ, оның отставкасын немесе қайтыс лауазымдардың өткеннен жағдайда президенті конституциялық мұрагері болып табылады, өйткені Ботсвана Ұлттық Ассамблеясының вице-президенті депутаттары арасынан Президент тағайындайтын, бұрынғы президент, тек еңбекке жарамсыздық кезеңінде уақытша ауыстырады. Бірінші вице-президенті автоматты президенті ант, Кветта Масире ерте отставкаға кейін 1998 Фестус Могае басталды.
Тағы қараңыз
Санат:Ботсвана президенттері Санат:Президенттер тізімі Санат:Мемлекет басшыларының тізімі
Түптік тасындылар
Түптік тасындылар - су алабының түпкі жазықтығын көмкерген шөгінділер. Бұл шөгінділердің беткі қабатшасы дәйім қозғалыстағы су қабатымен үнемі араласып отырады, бұл жайт оларды құрайтын түйірлердін бірте-бірте өңделуін қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Б. з. д. 916 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 916 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 916 жылы қайтыс болғандар
Семейтау
Семейтау – Сарыарқаның қиыр шығыс бөлігіндегі шоқылы аласа тау.
Б. з. д. 916 жыл
Түсініктемелер
*
Семейтау
Жер бедері
Солтүстік-батыстан оңтүстікке қарай доғаша иіліп жатыр. Ұзындығы 45 км, ең биік жері – Қарақұс тауы (606 м). Семейтау Шаған, Мырзабек, Мұқыр өзендерінің суайрығы саналады. Батысында бірнеше шағын тұзды көлдер (Қарабастұз, Балықтыкөл, Шұға) орналасқан. Баурайында бірнеше бұлақ бар.
Геологиялық құрылымы
Жоғары пермь мен төменгі триастың гранит, сиенит, гранодиоритті жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Беткейлерінде бетеге, жусан және бұта өседі.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі таулары
Кристал (Мэн)
Кристал (Crystal) — Мэн штатының Аростук округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 285 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 104.0 км² шамасында. FIPS коды — 23-15395.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Диалектология
Диалектология (dіalektos – сөйлеу, logos – білім) – тіл білімінің белгілі бір тілдегі диалектілік ерекшеліктерді, олардың шығу тегін, таралу сипатын, ұлттық және әдеби тілге қарым-қатынасын зерттейтін саласы.
Диалектілік жіктелісі айқын тілдердегі диалектілердің саны ең кем дегенде екеу болады. Халық тіліндегі диалектілердің жігі оларды бір-бірінен ажырататын белгілердің сипатына байланысты. Қазақ тіліндегі мұндай белгілер әр түрлі. Олар көбіне-көп тілдің дыбыс жүйесіне, грамматикалық құрамына, сөз құрамына қатысты болып келеді. Қазақ тұрмысына ең тән деген, ең дәстүрлі деген киіз үйдің өзін Жетісу өңірі қазақ үй, Сырдың төменгі бойы қара үй, Ойыл-Жайық жағы ағаш үй, Еділ маңы терме үй, Қазақстанның солтүстігі мен орталығы киіз үй деп атайды. Сол сияқты оңтүстік, оңтүстік-батыс қазақтарындағы етістіктің барың, келің секілді тұлғасы өзге өңірлерде ұшыраспайды. Халық тіліндегі осы секілді құбылыстарды жинап-теру, хат бетіне түсіру, олардың тілде өмір сүру тарихын, пайда болу жолдарын, таралу тегін анықтау – диалектологияның міндеті. Осыған орай диалектология ғылымы сипаттама диалектология және тарихи диалектология болып бөлінеді.
Дұрысында, бұлар бір ғылым нысанның екі түрлі әдіспен зерттелуі.
Диалектологияға қажетті материал экспедициялық жолмен ел арасынан жинау нәтижесінде және лингвистикалық география әдістерін қолдану арқылы жасалады. Зерттеушілер бұл екі әдісті көбіне бірлікте, бір-бірімен сабақтастыра алып қарайды. Қазақ диалектологиясы жөніндегі алғашқы талпыныс 1937 жылы Нарынқол, Кеген, Мақтаарал, Нұра аудандары қазақтарының тілінен дерек жинаудан басталды. 1944 жылы Ж.Досқараевтың қорғаған кандидаттық, 1948 жылы С.Аманжоловтың докторлық диссертациясы қазақ диалектологиясының ғылым ретінде дүниеге келуінің басы болды. Қазір қазақ диалектологиясы тіл білімінің дербес саласына айналды.
Фабио Каннаваро
Фабио Каннаваро (Fabio Cannavaro; 13 қыркүйек 1973, Неаполь) — италиялық футболшы, қорғаушы. Италия футболы тарихындағы ең үздік қорғаушылардың бірі.
2006 жылғы әлем чемпионы. 2006 жыл қорытындысы бойынша әлемнің ең үздік футболшысы. "Наполи" футбол клубының түлегі. Карьерасында "Парма", "Ювентус", "Реал" сынды клубтарда доп тепті. Италиялық тағы бір футболшы Пауло Каннавароның ағасы.
2013 жылы бапкерлік лицензиясын алды да, жаттықтырушылыққа кірісті. Әзірше тек азиялық клубтарды жаттықтырып келеді.
Дереккөздер
Санат:Италия футболшылары Санат:Наполи ФК ойыншылары Санат:Парма ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары Санат:Әл-Ахли Дубай ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Сілтемелер
Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Италия футбол жаттықтырушылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары
Алмахан Нұрпейісқызы Кенжебекова
Алмахан Нұрпейісқызы Кенжебекова (1950 жылы 16 қаңтарда Алматы облысы, Райымбек ауданы, Қайнар ауылында туған) - кино және театр актрисасы. Қазақ КСР Халық артисі (1988). Алматы облысының Құрметті азаматы. Бикен Римова атындағы Талдықорған қалалық қазақ драма театрының жоғарғы санаттаға артисі. "Құрмет" орденінің иегері.
Дереккөздер
Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері Санат:Қазақстан театр актрисалары Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
Шугар Рэй Леонард
Рэй Леонард (Sugar Ray Leonard; 17 мамыр 1956 ж., Уилмингтон, Солтүстік Каролина, АҚШ) — жартылай орта салмақта, 1-орта, орта, 2-орта және жартылай ауыр салмақта өнер көрсеткен американдық кәсіпқой боксшы. Тарихтағы ең үздік боксшылардың бірі. Жеңіл және жартылай орта салмақта (1974) беделді «Алтын қолғаптар » турнирінің екі мәрте жеңімпазы (1973). 1975 жылы Панамерикандық ойындардың жартылай орта салмақтағы жасөспірімдер арасындағы чемпионы. 1976 жылы жартылай орта салмақта XXI жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы. Бес салмақ дәрежесі бойынша чемпион: жартылай орта салмақтағы әлем чемпионы ( WBC нұсқасы, 1979 - 1980 және 1980 - 1982 ; WBA нұсқасы, 1981 - 1982), 1-орта ( WBA нұсқасы, 1981), орта ( WBC нұсқасы, 1987 ), 2-орта ( WBC нұсқасы, 1988 - 1989 ) және жартылай ауыр салмақ ( WBC нұсқасы, 1988) салмақ категориялары. Жалпы бес салмақ дәрежесінде әлем чемпионы атағы үшін 9 боксшыны (оның 8-і нокаутпен) жеңді. The Ring журналының нұсқасы бойынша 1979 және 1981 жылдары « Жылдың үздік боксшысы » атағының екі мәрте иегері. BWAA бойынша «Жыл боксшысы» (1976, 1979, 1981). The Ring журналының « Онжылдық боксшысы » (1980). Халықаралық бокс Даңқ Залына (1997), Невада Бокс Даңқ Залына (2012), Бүкіләлемдік Бокс Даңқ Залына (2007) енгізілген. 1980 жылдардағы ең мықты боксшылардың бірі. Мансап жолында 100 миллион доллар табыс тапқан алғашқы боксшы. Хлое Кардашянның құдай әкесі .
Әуесқойлық мансап
Ол 1969 жылы ағасының нұсқауымен бокспен айналыса бастады.
Алғашқы әуесқой жекпе-жек 1972 жылы өтті.
1973 және 1974 жылдардағы «Алтын қолғаптар» беделді әуесқой турнирінде 2 рет жеңімпаз атанды.
1975 AAU жартылай орта салмақтағы ұлттық чемпион.
1975 жылғы Майамидегі жартылай орта салмақтағы Солтүстік Америка чемпионатының жеңімпазы.
1976 жылы жартылай орта салмақтағы АҚШ чемпионы
1976 жылы Монреальда өтетін жазғы Олимпиада ойындарына қатысу үшін іріктеу жекпе-жегін өткізді.
Монреаль Олимпиадасында Леонард қарсыластарының әрқайсысын тамаша жеңді. Финалдық жекпе-жек алдында Рэй аутсайдер саналды. Ол сақинаны Андрес Алдама есімді кубалық боксшымен бөлісуге мәжбүр болды. Олар жартылай орта салмақтағы болашақ әлем чемпионы және болашақ әлем чемпионы Ронни Шилдсті жеңді. Дональд Карридің ағасы Брюс Карри. Нәтижесінде Леонард жартылай орта салмақта Монреальда өтетін жазғы Олимпиадада Құрама Штаттардың атынан өнер көрсетеді. Леонард артқа тартылып, жүйелі түрде керемет соққылармен соққы беру арқылы үлкен Алдаманы жеңді. Андрес екінші раундта нокдаунға түсті. Америкалық пен кубалық арасындағы әуесқойлар жекпе-жегі басқа кәсіпқой жекпе-жектерге қарағанда әсерлі болып шықты және Олимпиада ойындарының финалдық жекпе-жегіндегі ең әсерлі жекпе-жектердің бірі болып саналады. Рэй Леонард екі қолындағы қатты ауырсынуды жеңіп, бірауыздан қабылданған шешіммен жеңіске жетті. Рэй Леонард Олимпиада ойындарындағы барлық жекпе-жекте 5-0 есебімен жеңіске жетті. Финалға дейінгі тамаша жол және Олимпиада алтыны оны бокс қауымдастығына мойындатты.
Олимпиада нәтижелері
Ұпайлар бойынша жеңілді (5-0) Ульф Карлссон (Швеция).
(5-0) ұпай бойынша жеңілді Валерий Лимасов (Кеңес Одағы).
Ұпайлар бойынша жеңілді (5-0) Клинтон Маккензи (Ұлыбритания).
Ұпайда (5-0) Ульрих Байер (Шығыс Германия) жеңілді.
Ұпайда (5-0) Казимиерз Щерба (Польша) жеңілді.
Әуесқойлар рекорды 145-5, 75 нокаут.
Қызықты фактілер
Фантастикалық төрттік Мұхаммед Әлиден кейінгі дәуірде бокстың өзектілігін сақтаған төменгі салмақ санаттарында танымалдық толқынын тудырды, оның барысында Леонард Хирнс, Дуран, Хаглер және Вилфред Бенитесті жеңді.
Леонард ұзақ жылдар бойы кәмелетке толмаған қант диабетін зерттеу қорының халықаралық төрағасы қызметін атқарды және ақпараттандыру мен қаражат жинауға белсенді қатысады. Леонард пен оның әйелі Бернадетт кәмелетке толмаған қант диабетін зерттеу қорын қолдау үшін Sugar Ray Leonard Foundation негізін қалады. 2011 жылы маусымда жарияланған «Үлкен жекпе-жек: рингтегі және рингтен тыс өмірім» атты өмірбаянында Леонард жас боксшы ретінде олимпиадалық жаттықтырушы және басқа адам тарапынан жыныстық зорлық-зомбылықтың құрбаны болғанын ашады. Содан бері ол балалардың жыныстық зорлық-зомбылық мәселесіне назар аудару үшін көпшілік алдында мәлімдемелер жасады. Леонард сонымен қатар Хлоэ Кардашианның құдай әкесі болып табылады және «Кардашяндармен бірге жүру» фильмінің көптеген эпизодтарында пайда болды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ боксшылары
NGC 4128A
NGC 4128A — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 6 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4128A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38558, NPM1G +69.0097.
Экономикалық өзара тәуелділік
Экономикалық өзара тәуелділік - белгілі бір елдердің дүниежүзілік шаруашылық, сыртқы экономикалық байланыстарының дамуының жеткілікті дәрежедегі жоғары деңгейі. Мұның мәнісі ұдайы өндірістің ұлттық үдерісіне сыртқы экономикалық факторлар елеулі түрде ықпал етеді деген сөз. Бір елдің шеңберінен шығатын және әр түрлі елдердің экономикаларының өзара ықпалын көздейтін дәрежеде өндірісті біріктіруден көрініс табады.
Зайда
Зайда (Sayda) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан қала. Хемниц әкімшілік округіне бағынады. Орталық Саксония ауданының құрамына енеді.
Экономикалық өзара тәуелділік
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Зайда
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2042 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 77 380. Қаланың басшысы — Хартмут Вагнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Вильяр-де-Саманьего
Вильяр-де-Саманьего (Villar de Samaniego) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Витигудино ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Нұрата ауданы
Нұрата ауданы – Өзбекстанның Науаи облысынын шығыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бөлік. Оңтүстігінде Бұхара облысымен шектеседі. 1964 жылы құрылған.
Аудан орталығы - Нұрата кентi. 2014 жылдың 1 қаңтарына ауданның халық саны 41,5 мың адам. Ұлттық құрамы: қазақ 0,9%, өзбек 87,1%, орыс 0,1% қалғаны 0,2%.
Аудан құрамында 7 ауыл әкімшілігі бар. Аудан экономикасының негізгі бөлігін ауыл шаруашылығы құрайды.
Дереккөздер
Санат:Науайы облысы аудандары
Плазмагендер
Плазмагендер — цитоплазма органоитарының (митохондриялар, хлоропластар) және басқа да ядродан тыс элементтердіц ДНҚ-да орналасқан гендері.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Әулие қыз бейіті
Дереккөздер
Санат:Сәулет өнері
Алғабас ауылдық округі (Ақжайық ауданы)
Алғабас ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы әкімшілік бірлік. Бұрын Киров ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алғабас, Жаңажол, Қарағай, Тегісжол, Тоған ауылдары кіреді. Орталығы – Алғабас ауылы. Округ құрамында болған Бесоба ауылы 2020 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2447 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданы ауылдық округтері
Теңіздің жағалаулық тасындылары
Дереккөздер
Санат:Гидрография Санат:Су шаруашылығы терминдері
Тұраш Ыбыраев
Тұраш Ыбыраев (20.5.1929, қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданы Шұбартау ауылы – 7.11.1991, Алматы) – актер, радио және телережиссері, Қазақ КСР-інің халық артисі (1989).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әртістері
Кваву
Кваву (окваву, акваву, акоаву, аква’у, квау, кваху, квейя) — Гана Республикасында тұратын Акан тобының халқы. Жалпы саны 468 мың адам.
Тілі
Тілі - акан тілінің диалектісі, кваву тілі.
Діні
Квавудың негізгі бөлігі - протестанттық христиандар.
Тарихы
Этногенетикалық аңыздарға сәйкес, квавулар - 1742-1874 жылдары Ашанти Конфедерациясының құрамына кірген, XVII ғасырдың соңында көсемдік құрылымдар (оман) кваву (Кваху) құрған Денчирадан келген қоныс аударушылардың ұрпақтары.
Кәсібі
Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, маниок, жүгері, тары, банан, жержаңғақ, көкөніс, қазіргі уақытта квавулардың басым бөлігі какао өсірумен және ағаш кесумен айналысады), ұсақ мал мен құс өсіру, ұсталық, тоқымашылық, керамика жасау, себет жасау, ою ағаш дамыған.
Өмір салты
Квавудың дәстүрлі қоғамдық ұйымының негізіне ауыл және көп балалы қауымдар, матрилиндік рулар, нтороның патрилитералды институты жатады, оның негізінде асафо әскери отрядтары құрылған. Неке қонысы вирилокальды, полигиния, левираттық, сорораттық болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Гана халықтары
Қызылсеңгір (Ордабасы ауданы)
Қызылсеңгір (2007 жылға дейін — Социалистік қоғам) — Түркістан облысы Ордабасы ауданы, Қажымұқан ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Темірлан ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 19 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 365 адам (180 ер адам және 185 әйел адам) болса, 2009 жылы 296 адамды (148 ер адам және 148 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ордабасы ауданы елді мекендері
Адамның әлеуметтік қажетсінулері
Адамның әлеуметтік қажетсінулері (Социальные потребности человека) — адамның әлеуметтік жағдайлылығын қамтамасыз ететін қажетсінулер тобы. Онымен қамтылатындар: азаматтық бостандықтар (арождан, талап-тілегін еркін білдіру, жүріп-түру бостандықтары, заң алдындағы тендік, т.б.), ертеңгі күніне деген сенімділік дәрежесі (соғыс болып кету, жұмыстан айырылып қалу, ашаршыльгққа ұшырау, бостандығынан айырылып қалу, тоналу қаупінен үрейленушіліктің жоқтығы не бар болуы), этностық тегі мен мәдени деңгейі ұқсас адамдармен қарым-қатынас жасау мүмкіндігі, мәдени құндьілықтарды (кітапханаларды, мұражайларды, театрларды, т.б.) пайдалану мүмкіндігі, негізгі тұрғын жаймен қамтамасыз етілу дәрежесі және оның сапасы, оны ауыстыру не кеңейту мүмкіндігі (теориялық тұрғыдан адамның өз ғұмырында тұрғын жайын 8-ден 15 ретке дейін ауыстырғаны онтайлы деп саналады), жұрттың ығы-жығы тығыздығынан жүйке-психикалық стреске душар болмайтындай кеңістік минимумымен қамтамасыз болу (кезектердің болмауы, қызмет көрсетудің сапасы) және т.б.
Дереккөздер
Санат:Психология Санат:Әлеумет
Малый Иргиз
Малый Иргиз — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1150 орналасқан. Өзен ұзындығы 235 км-ді құрайды.
Атбасар уезі
Атбасар уезі — Ақмола облысы, Омбы облысы, Омбы губерниясы және Ақмола губерниясы құрамында болған әкімшілік бірлік. Орталығы — Атбасар қаласы. 1878 жылға дейін Сарысу округі, кейін 1898 жылға дейін — Атбасар округі деп аталды.
Малый Иргиз
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кіші Ырғыз бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Атбасар уезі
Әкімшілік бөлінісі
1913 жылы округте 5 болыс және 1 станица: Знаменская, Кииминская, Мариинская, Покровская, Сергеевская болыстары мен Атбасар станицасы болды.
Малый Иргиз
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Атбасар уезі
Әкімшілік бөлінісі
1926 жылы 8 болыс: Атбасар, Қарақой (орталығы — Жалмақ ауылы), Қарсоқпай (орталығы — Жезқазған кеніші), Пролетарская (орталығы — Красовое ауылы), Свободная (орталығы — Ишамское ауылы), Советская (орталығы — Мариинское), Социалистік (орталығы — Атбасар ауылы), Тасөткел (орталығы — Есіл ауылы) болды.
Тарихы
Сарысу уезін құру туралы шешім Ақмола облысы құрылғаннан бір жыл өткен соң 1869 жылы қабылданды. Жаңа уезіне Сарысу өзенінің аты берілді. Уездің әкімшілік орталығын Батыс Сібір генерал-губернаторына сайлау ұсынылды, оған дейін Уездік басқаруды жойылған Атбасар округінің шенеуніктерінен құралған Атбасар ауылында орналастыру ұсынылды.
Уездің әкімшілік орталығын таңдауда Қараағаш мекені мен Ұлытау станицасы қаралды. Алайда, уездің жаңа әкімшілігін ұйымдастыру қазынадан шығындарды талап етті, сондықтан 1878 жылы 13 қыркүйекте Атбасарда уез орталығы бекітіліп, оған қала мәртебесі берілді, ал уез Атбасар болып қайта аталды.
1889 жылдан бастап уез ерікті қоныс аударушыларға мемлекеттік жерлерді босатуға рұқсат етілген жерлер санына қосылды. Бұған дейін уезде 9 ауыл болса, 1890-1897 жылдары 4 жаңа ауыл құрылды.
1898 жылы Атбасар округі уезге айналды.
1919 жылдың жазының соңында уез құрылған Омбы губерниясының құрамына кірді.
1921 жылы Атбасар уезі Қырғыз АКСР Ақмола губерниясына берілді, онда 1928 жылы жойылғанға дейін қалтырылды.
Тұрғындары
1897 жылғы халық санағы бойынша уезде 86,4 мың адам тұрды. Соның ішінде қазақтар — 86,5%; орыстар — 10,6%; украиндар — 2,2%. Атбасар уездік қаласында 3038 адам тұрды.
Тим Кук
'''Ти́моти «Тим» Д. Кук''' (Timothy D. "Tim" Cook; туған күні 1 қараша 1960) — "Apple" компаниясының бас директоры, алғашқы рет компанияға 1998 жылы келді. Стива Джобстың өз еркімен қызметінен босануына байланысты 2011 жылы 24 тамызда бас директор болып тағайындалды. Ашық гей.
Биография
Тим Алабама штатының Робертсдейл қаласында балалық шағын өткізді. Әкесі верфьте жұмыс істеді, ал шешесі үй шаруасындағы әйел болды. Оның мансабы "IBM" компаниясында басталды, ол жерде 12 жыл бойы қызмет көрсетті. Артынша, ол 6 ай бойы Compaq компаниясында корпоративті ақпараттар вице-президенті болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, Кук "Nike" компаниясының директорлар кеңесінің мүшесі болып табылады. 2007 жылы бас операциялық директор қызметіне тағайындалды. 2011 жылы қантарда "Apple" компаниясының директорлар кеңесінің мүшелері Тим Кукты бас директордың міндетін атқарушы қызметіне тағайындады. Бұл шешімнің себебі Стив Джобстың медициналық демалысқа кетуі еді. Стива Джобстың өз еркімен қызметінен босануына байланысты 2011 жылы 24 тамызда бас директор болып тағайындалды. Сол жылы оның жылдық айлығы мен басқарушының сыйлық ақысын қосқандағы жалақысы $380 млн. болды. Осыған қоса, Кук жалпы құны $442 млнға тең компания акцияларының иегері.
Тұлға
Тим Кук фитнес-энтузиаст және туристік сапарларға шыққанды ұнатады. Күн сайын жүгіріп өту үшін ерте тұрады. 2010 жылғы Орберн Университеттегі сөзінде жұмыс орын мен өмірлік жол таңдаудағы интуицияның маңыздылығы туралы жазған болатын.
Футболдан Франция кубогы
Кубок Франции по футболу (фр. Coupe de France de football) немесе Шарль Симон кубогы — Француз Футбол Федерациясына қарасты Франциядағы футбол турнирі.
Тарихы
1918 жылдан бері өткізіліп келеді. Тек 1992 жылы ғана толық өткізілген жоқ. Сол жылы жартылай финалда "Марсель" мен "Бастия" "Стад Арман Сезари" стадионындағы кездесіп, жанкүйерлер қақтығысы болды да, 15 адам қаза тапты. Осы трагедияның кесірінен турнир аяғына дейін ойналмады.
Ең көп жеңіске жеткен — "Пари Сен*-Жермен" (12 рет).
Турнир футболшы әрі Франция футбол федерациясының негізін қалаушы Шарль Симонның атымен аталады.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Франция кубогы Санат:Алфавит бойынша футбол турнирлері
IC 4861
IC 4861 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63274, ESO 142-15.
Сыртқы сілтемелер
IC 4861 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Автоматтық процесс
Автоматтық процесс (Автоматический процесс) — адамның қатысуынсыз орындалатын процесс.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Пьедимулера
Пьедимулера (Piedimulera) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1620 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 231 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 28885.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Георгий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Чунжуга
Чунжуга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Старая Ижма өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендері Золотица өзеннің солтүстік шығыс шекарасынан Солтүстік Двина өзенін қоспағанда Воронов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Төралқа
Төралқа (Президиум) — жиналыс, кеңесуді басқару үшін сайланған алқа, адамдар тобы немесе мемлекеттік органдар, партиялық ұйымдардың тұрақты басқарушы органы.
Сoт төралқасы
Тәртіпке сәйкес соттық бақылауды жүзеге асыратын облыстық, қалалық соттардағы, Республиканың Жоғарғы сотындағы алқалық орган. Сот төралқасында істі қарау кезінде прокурордың қатысуы міндетті.
Б. з. д. 917 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 917 жылы туғандар
Төралқа
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Б. з. д. 917 жыл
Түсініктемелер
*
Почитанка
Почитанка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яяөзенінің оң жағалауынан 187 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Рединг (футбол клубы)
«Рединг» (Reading Football Club;) — Англияның Рединг қаласындағы футбол клубы. 1871 жылы құрылған. Қазіргі уақытта Англия екінші дивизионында (Чемпионшип) ойнайды. Премьер лигада соңғы рет 2012/13 жылғы маусымда ойнады.
Сілтемелер
Санат:Англия футбол клубтары
Игрежа-Нова (Мафра)
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2280 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25,62 км² шамасында. Халық тығыздығы — 89 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Диаметр
thumb|Радиус (r) и диаметр (d) окружности Диаметр (diametr — поперечник) — тұйық фигуралардың диаметрі, оның ең үлкен хордасы, яғни шеңбердің орталығы арқылы өтетін хорда. Кейінірек диаметр ұғымы метрикалық кеңістіктегі нысандарға да қолданылатын болды. Осы кеңістікте диаметр деп оның кез келген екі элементінің арасы қашықтығының дәл жоғарғы шегін айтады. Мысалы графтың диаметрі — оның бір бірінен ең алыс орналасқан төбелерінің ара қашықтығы.
Диаметр ( грекше – көлденеңі) – шеңбердің немесе дөңгелектің ортасынанан өтетін хорда. Яғни, диаметрі ең ұзын хора болып есептеледі. Шеңбердің ортасынан өтетін хордда көп болғандықтан диаметрі де соншалықты көп болады.Диаметрінің ұзынддығы да (D), ке»де қысқаша күйде диаметр дейді. Диаметр ұзындығы екі радиустың ұзындығының қосындысына тең. Шеңбердің хордасына перпендикуляр диаметр хорданы тең екі бөлікке бөледі.
Дереккөздер
Математика әлемі
Санат:Метрикалық геометрия Санат:Шеңберлер
Жершошақ
Жершошақ немесе Циноморий (Cynomorіum) – жершошақтар тұқымдасына жататын бір жылдық паразитті, шөптесін өсімдіктер туысы.
Негізінен Жершошақ туысында 1 биологиялық түр бар: Cynomorium coccineum. Оның 2 түршесі болады:
Биіктігі 9 – 80 см, тамыр жабысқақтарымен сораңның тамырына жабысып өседі. Сабағы етті, жуан, сыртынан қарағанда саңырауқұлақтың жемістік денесіне ұқсайды. Жетілмеген қабыршақты жапырақтары сабаққа кезектесіп орналасады. Бір-бірден аталығы мен аналығы болады. Гүлдері қос жынысты, саны көп, ұсақ, олар шоқпар немесе цилиндр тәрізді масақ гүлшоғырына топталған. Мамыр – шілде айларында гүлдеп, шілде – қыркүйекте жемістенеді. Жемісі – бір тұқымды жаңғақша. Жершошақтың 2-түрі – «мальта саңырауқұлағын» Жерорта теңізі жағалауы мен Батыс Еуропада орта ғасырда сыртқы түріне (түсі қатып қалған қанға ұқсаған) қарап, қан тоқтату үшін көп пайдаланған.
Дереккөздер
Санат:Жершошақтар
Хюльбен
Хюльбен (Hülben) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Ройтлинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2826 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,40 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 15 039. Муниципалитеттің басшысы — Зигмунд Ганзер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Голям-Вырбовник (Кюстендил облысы)
Голям-Вырбовник (Голям Върбовник) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Бобов-Дол қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 173 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2690. Телефон коды — 07045. ЕКАТТЕ коды — 15457.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Рибуисс
Рибуисс (Ribouisse) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,21 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11312, пошта индексі — 11270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 104 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Сулы орталық (Лондон)
Сулы орталық, Су спорты Орталығы (London Aquatics Centre) — жабылулы нысан, ішінде екі 50 метрлік жүзу бассейні мен 25 метрлік дайвингке арналған бассейн бар. Бұл стадион 2012 жылғы Жазғы Олимпиада және Паралимпиада ойындарының басты нысандарының бірі болады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары Санат:Лондон спорт ғимараттары
Фигейран
Фигейран (Figueirão) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. cолтүстік-Орталық Мату-Гросу-ду-СулАлту-Такари мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алту-Такари экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3281 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4914,8 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,66 адам/км².
Тарихы
Қала 2005 жылы құрылған.
IC 439
IC 439 — Лаушы шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Фигейран
Тарихы
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
IC 439
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: CED 60.
Сыртқы сілтемелер
IC 439 Санат:Лаушы (шоқжұлдыз)
Б. з. д. 918 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 918 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 918 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
918 да н. э. 918 av. J.-C.
Гетера
Гетера (hetaira — көңiлдес әйел) — Көне Грекияда күйеуге шықпаған, epкiн өмip cүpeтiн, теңдiк және рухани мәдениетте ерекше дараланған әйелдердi атаған.
Гетера түciнiгiн антикалық Вольтер деп аталған Лукиан Самосат бұрмалап, оларды жезөкше әйелге, ал Афродитаны ар төгудiң құдайына теңеген.
Шын мәнiнде, гетера ұғымының тiкелей мағынасы «жолдас әйел», «құрбы» деген түсiнiктердi бiлдiредi. Осындай дәрежеге тек жоғары бiлiмдi және қабiлеттi, антикалық мәдениеттiң озық үлгiлерiн бойына қондыра бiлген, атақты қайраткерлер мен ақыл иелерi, өнерлi тұлғалар ғана жете алған.
Қазiргi жапондық гейшалар тәрiздi, гетералар мiндеттi түрде тәнiмeн саудаға бармай-ақ еркектердiң көңiлiн өздерінің парасаттылығымен, әceмдігімен, өнерлілігімен көтере бiлген.
Грек гетерасы туралы Иван Ефремовтың «Афиналық Таис» атты тарихи романында тартымды бейнелер мен мәдени деректер келтiрiлген.
Санат:Жезөкшелік Санат:Көне Грекия
Prostitution en Grèce antique
Далалық қорғаныс құрылыстары
Далалық қорғаныс құрылыстары — әскери міндеттерді орындауға колайлы жағдай тугызу үшін, сондай-ақ жеке құрам мен ұрыс техникасын қарсыластардың жойғыш құралдарынан қорғау үшін дайындық кезінде және ұрыс әрекеті кезінде тұрғызылатын бекіністер. Далалық қорғаныс құрылыстарына окоптар, орлар, байланыс жолдары, блиндаждар, тасалар, паналар және басқа да құрылыстар жатады. Қолданылатын материалына қарай олар: топырақты, ағаш-топырақты, тасты, темір-бетонды, металды және т.б. болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Брэймер (Миссури)
Брэймер (Braymer) — Миссури штатының Колдуэлл округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.5 км². FIPS коды — 29-08038.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 910 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Колдуэлл округы (Миссури)
Камберлэнд (Мэн)
Камберлэнд (Cumberland) — Мэн штатының Камберленд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7211 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 120.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-15430.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жершошақтар тұқымдасы
Жершошақтар тұқымдасы(Cynomorіaceae) – қос жарнақты, бір жылдық, хлорофилсіз, паразитті өсімдіктер. Бұлар жер бетіне шыққанда қара қошқыл немесе қара қоңыр түсті денесі бар, гүлді өсімдікке емес, саңырауқұлақтың жемісті денесіне ұқсайды. Жапырақтары редукцияға ұшыраған. Өсімдіктің гүлдейтін өркенінің ұшында цилиндр тәрізді масақты гүлшоғыры (қалпағы) орналасады. Жершошақтар тұқымдасы – жыңғыл, ақ тікен, сораңның тамырларына жабысып өсіп, паразиттік тіршілік етеді. Жершошақтар тұқымдасының 1 туысы, 2 түрі бар; қ. Жершошақ.
Йоосеп Максимович Саат
Йоосеп Максимович Саат — эстон совет тарихшысы, Эст.КСР ҒА акадимигі (1951).
Жершошақтар тұқымдасы
Дереккөздер
Санат:Жершошақтар
Йоосеп Максимович Саат
1921 жылдан Эстония Компартиясының мүшесі. Эстонияның буржуазиялық өкіметі тұсында асыртын партия жұмысын жүргізгені үшін өмірлік каторгаға үкім шығарылды. 1924-38 ж. түрмеде отырды. Эстонияда Совет өкіметін орнатуға белсене қатысты. 1947 ж. Мәскеудегі жоғарғы партия мектебін бітірді. Эстония КП ОК жанындағы Партия танрихы институтының директоры, Эстония КСР ҒА Қоғамдық ғалымдар бөлімінде кадмеиялық секретарь. 1968 жылдан Эстония КСР ҒА тарих институтында аға ғылыми қызметкер. 1941-62 ж. Эстония КП ОК-нің мүшесі. Саат ғылыми еңбегінің тақырыбы - Қазан револбциясының тарихы және эмтониядағы жұмысшы қозғалысы. Саат - бірнеше коллективтік еңбек авторларының бірі.
Кось-Ю
Кось-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің сол жағалауынан 939 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жақсыкелді Уәлиұлы Сейілов
Жақсыкелді Уәлиұлы Сейілов (22.4. 1949, казіргі Қарағанды облысы Ұлытау ауданы Алғабас а. - 25.3. 1997, Жезқазған қ.) - әнші-орындаушы, әуесқой композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1990).
Найман тайпасының Бағаналы руының Жабай бөлімінен шыққан. Ол Қарағанды қаласындағы мүгедек балаларға арналған мектепте оқып, білім алған. С. 1970 жылдары бұрынғы Жезказған облысында "Қарагөз" және "Жезкиік" ансамблін ұйымдастырып, өзі осы шығармашылық ұжымға арнайы әндер жазумен айналысты. Оның әндері адамның ой-сезімін үлкен әсерге бөлейтін мұңға толы лириқалық әуен-сазымен ерекшеленеді. Кезінде Сейіловтің ақын Қ. Салықовтың "Жезкиік" өлеңінің мәтініңе жазған әні республикалық эфир арқылы бүкіл Қазақстанға тарады. Бұдан басқа "Айналайын, қанатым", "Әке туралы ой", "Ана туралы баллада", "Кездесу", "Ұлытау" әндері жүрек сезімін қозғайтын перзенттік борыш пен мейірімділікке, сағынышқа толы музыкалық шығармалар болып табылады. Сейілов Жезқазған филармониясының шығармашылық ұжымы құрамында Қырғызстан, Өзбекстан және Моңғолияда болып, өнер көрсетті. Республиқалық эстрада артистері байқауының лауреаты және "Жігер" фестивалінің жеңімпазы болған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Тұлғалар Санат:Қарағанды
Сулейман Рагимов Гусейн оғлы
Рагимов Сулейман Гусейн оглы (шынайы есімі Süleyman Rəhimov, 22. 3. 1900 ж. т., Аин с., қазіргі Кубатлы ауд., Азерб. ССР) — азербайжан совет жазушысы. Азербайжан халық жазушысы (1960), Соң. Еңбек Ері (1975). 1926 жылдан КОКП мүшесі.і Азербайжан пед. институтының тарих ф-тін бітірді (1931). «Шамо» (1—3-т., 1931—64) атты көп томды романында 20 г. басындағы бостандық пен тәуелсіздік үшін күресті бейнелесе,. «Сачлы» (1940—48) романында азербайжанда революцияның жеңуін суреттеді. «Мехман» (1944) повесінде совет заң қызметкерінің бейнесін жасады. «Ақбұлақ тауында» (1954—55) романы азербайжан шаруаларының қилы тағдырын баяндайды. Ұлы Отан соғысы жылдары жазған повесть, әңгімелерінде («Медальон», 1942; «Бауырлас- тар зираты», 1943) совет халқының неміс фашистеріне қарсы күрестегі ерлігін суреттеді. «Кавказ ңыраны» романында (1—2-т., 1971—73) Ресей мен Закавказье халықтарының достығын көрсетті. Ол — Азерб. ССР Жоғ. Советінің депутаты. 2 Ленин орденімен және басқа 2 орденмен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Люк теоремасы
Математикада, Люк теоремасы деп биномдық  коэффициенттің  p жай санға бөлгендегі қалдық туралы тұжырымдаманы айтады: мұндағы және  — m мен n сандарының p-лық санақ жүйесіндегі өрнектелуі.
Жекеше түрде, биномдық коэффициент p жай санына бүтіндей сонда тек сонда, егер n санының кем дегенде бір p-лық цифры   m санының сйкес цифрынан асса бөлінеді.
Дәлелдеу
GF(p) Шекті өрісіндегі (x+1)^m көпмүшелігіндегі x^n мүшесіндегі коэффициентті қарастырайық. Бір жағынан ол —. Ал басқа жағынан, болғандықтан соңғы көбейтіндіден x^n коэффициентін алу үшін нөлдік көбейткіштен x^{n_0} дегі коэффицинтті алып, ал біріншіден — x^{n_1 p} коэффициентін, жалпы i-ші көбейткіштен — x^{n_i p^i} коэффициентін. Коэффициенттерді теңестіре, табатынымыз:
Әдебиет
Санат:Жай сандар туралы теоремалар
Атыс қаруы
Атыс қаруы (Стрелковое оружие) — атысты оқпен жүргізетін оқатар қару. Ол жеке және топтық болып бөлінеді. Жеке атыс қаруы сарбаздың, сержанттың немесе офицердің жеке қаруына кіреді (карабин, автомат, тапанша). Топтық атыс қаруы сарбаздар тобы қолданады (пулеметтер). Қазіргі атыс қаруы, негізінен, автоматгық (қайта оқтау оқ-дәрі газы энергиясының есебінен іске асады). Автоматтық емес қарулар да бар (қайта оқтау атушының күшімен іске асады). Атыс қаруы жоғары атыс жылдамдығымен, жақсы дәлдігімен, атыстың жақсы шоғырлануымен, оқтың жеткілікті жойғыш күшімен ерекшеленеді. Атыс қаруы салмағы мен өлшемінің ыңғайлылығы оны орларда, байланыс жолдарында, елді мекендерде, ормандар мен тауларда және т.б. пайдалануға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жүсіп Сейілов
Жүсіп Сейілов (1901, казіргі Актөбе облысы Қарабұтақ ауданы - 1950 ж.ш., Ақтөбе облысы Ойыл ауд) - әнші, термеші, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1947). 1925 ж. Ақтөбенің кеңес-партия мектебінде, 1934 ж. Алматы музыкалық-драма техникумында (қазіргі музықалықыка колледжі) оқыды. Ол Бат. Қазақстан өлкесінде Мұхит Мералыұлы, Тәңірберді Молдабай, Қызыл сынды әнші-композиторлардың өнер шығармашылығын насихаттауда елеулі еңбек етті. Сондай-ақ, Жамбыл, Нұрпейіс, т.б. халық ақындарының бүгінгі өмірді жырлайтын өлеңдерінен нәр алып, өзі де термелер шығарды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Мәдениет
Жаңартылатын энергия
220px|thumb|Nellis Solar Power Plant, Қуаттылығы14 MW энергия станциясы [[Невада, АҚШ.]]
Жаңартылатын энергия немесе жаңартылмалы энергия (renewable energy) - күн жарығы, жел, су, су толқыны, геотермиялық жылу секілді сарқылмас, қайта қалпына келетін табиғи ресурстардан түзілетін энергия.
Жел энергиясы
thumb|жел фермасы, [[Иран ]]
Жел энергиясы атмосферадағы ауа массаларының кинетикалық энергиясын электр энергиясы, жылу немесе басқа да энергия түрлеріне айналдыру үшін қолданылады. Энергияның бір түрден екінші түрге өзгеруі жел генераторлары (электр тоғын алу үшін), жел диірмендері (механикалық энергия үшін) және басқа да агрегаттар көмегімен жүзеге асады.
Жел генераторларының қуаттылығы генератор қалақтарының ауданына тәуелді. Мысалы, даниялық компания Vestas шығарған қуаттылығы 3 МВт (V90) турбинаның жалпы биіктігі 115 метр болса, мұнара биіктігі 70 метр және қалақ диаметрі 90 метрді құрайды.
Жел энергиясын өндірудің ең тиімді жерлері ретінде жағалау аймақтары және биік тау шыңдары қарастырылады. Теңізде, жағадан 10-12 км қашықтықта офшорлық жел электр фермалары салынады. Жел генераторларының мұнаралары тереңдігі 30 метрге дейін қағылған қадалы іргетастартарға қондырады.
Жел генераторлары іс жүзінде қазбалы жанар-жағар май қолданбайды. Қуаттылығы 1 МВт жел генераторы 20 жыл бойғы қолданысымен 29 мың тонна көмір, 92 баррель мұнай үнемдеуге мүмкіндік береді.
Гидроэнергия
Су электр станциялары (СЭС) су ағымының әлеуетті энергиясын элекр энергиясына айналдыруға қолданылады. Су электр станциялары көбінесе өзен бойында тоған және су қоймаларын құра отырып салынады. Сондай-ақ, су ағымының кинетикалық энергиясын еркін ағымдық СЭС-терде қолдануға болады.
Ерекшеліктері:
2010 жылы су энергетикасы әлемдік электр энергиясының 16% пайыз, ал жаңартылатын энергияның 76 %-ын қамтамасыз еткен. Тіркелген энегетикалық қуаттылығы 1015 ГВт құраған. Адам санына шаққанда су энергиясын өндіруде Норвегия, Исландия мен Канада елдері көшбасшылар қатарында.
Күн энергиясы
Күн энергетикасы (Гелиоэнергетика; helios — күн, және энергетика) — күн энергиясын әр түрлі амалдар арқылы (электр энергиясын және жоғары температуралы жылу өндіретін гелиоэлектростанциялар, күн элементтері мен батареялары, үй-жайларды, жылыжайды және т.б. жылыту мақсатымен төмен температуралы жьшу алу үшін қолданылатын күн коллекторлары және т.б.) пайдалану.
thumb|upright|Монокристаллды күн элементі.
Биомасса
Биомасса  (bios - өмір және масса) — бір түрдің, түрлер тобының немесе бүтіндей бірлестіктердің (өсімдік, микроағза және жануарлардың) тіршілік ететін мекенінің бірлік бетіне не көлеміне келетін жалпы массасы; аудан немесе көлем (г/м2 немесе г/м3) бірлігіне салмағы бойынша өрнектелген тірі ағзалар мөлшері.
Экожүйеде энергияның таралуы мен орташа биомассаның арасындағы байланысты анықтау үшін Дж/м2 өлшемі пайдаланылады. Құрлықтағы гетеротрофты ағзалардің ішінде топырақта тіршілік ететін микроорганизмдердің биомассасы өте жоғары болады.
Геотермалдық энергия
Геотермалдық энергетика — энергияны Жердің ішкі жылуынан алу. Геотермалды энергетика табиғи және жасанды болып бөлінеді. Алғашқысы табиғи жылы көздерден алынса, екіншісі жер қабатына суды және басқа сұйықсұйықтарды және газ тәрізді заттарды айдап сіңіруден алынады. Геотермалды энергетика тұрмыстық қажетте жөне жылыту қондырғыларында кең қолданьшады. Кемістігі — жылы сулардың жоғарғы улылығы және сұйықтар мен газдардың химиялық зиянды реакциялары.
Дереккөздер
Санат:Энергетика Санат:Жаңартылатын энергия