cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уильям Шекспир
Шекспир шығармашылығының үшінші кезеңі
Шекспир Ресейде XVIII ғ. кеңінен таныла бастады. Ол туралы Н.М.Карамзин, А.С.Пушкин, К.Ф.Рылеев, В.К.Кюхельбекер т.б. жақсы лебіз білдірген. В.Г.Белинский 1838 ж. «Гамлет» атты арнайы мақала жазды.
Шекспир пьесалары қазақ тіліне аударылып, республикалық көптеген театрларында қойылып келеді. «Отелло», «Асауға тұсау» т.б. туындылары М.Әуезовтің аударуымен күні бүгінге дейін сахнадан түскен емес. Пьесалары қазақ тілінде талай рет кітап болып басылды. «Сонеттер» 1970 ж. жеке кітап болып шықты. Сонеттерді алғаш рет қазақ тіліне аударған Х.Ерғалиев, М.Мақатаев. "Midsummer Nigh's Dream" (Жазғы түнде көрген түс) пьесасын қазақ тіліне аударған Ү. Кеңесбаева.
Дереккөздер
Санат:Ағылшын ақындары Санат:Англия драматургтері Санат:Англияда туғандар
Жұмыс уақытының балансы
Жұмыс уақытының балансы — жұмыс күні барысында орындалған жұмыстар құрамына кеткен уақыттың барлық қосындысын жұмыс уақытының үзақтығымен салыстырып оны қандай дәрежеде тиімді пайдаланғанын анықтау. Жалпы жұмыс кұрамына кіретін көмекші, дайындық және аяқтау жұмыстарының уақытын мүмкіндігінше қысқартып, негізгі жұмыстың сыбағалы уақытын ұзартуға тырысқан жөн. Сонда жұмыс уақытының тепе-теңдігі анағұрлым тиімді болады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Мұнар
Мұнар (Мгла) — кұрғақ тұман, атмосфераның төменгі қабатындағы ауаның бұлдырланып көмескі тартуы. Атмосферадағы ұсақ қатты бөлшектердің ерекше молдығынан болады. Мұнар кезінде ауаның мөлдірлігі төмеңдеп, көру мүмкіндігі 1 км-ден ондаған метірге төмендейді. Әдетте, далалық және шөлдік аймақтарда байқалады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Зефирозавр
thumb|Зефирозавр Зефирозавр біздің заманымыздан 119 — 113 миллион жыл бұрын Бор дәуірінде өмір сүрген. Мекен еткен аймағы — қазіргі Солтүстік Америка құрлығы. Зефирозавр — құсжамбасты орнитопод. Басы — кішкентай, азу тістері — тегіс, артқы аяқтары — ұзын, алдыңғы аяқтары қысқа болған. сопақша келген басы мен жоғарғы жақ сүйегінде орналасқан шығыңқы бет сүйегі —оның басты екершелігі.
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Өндіріс бірлестігі
Өндіріс бірлестігі - мамандандырылған біртұтас өндірістік-шаруашылық комплекс. Оның құрамына өндірістік жағынан өзара байланысты, өндірістік жағынан өзара байланысты, қосалқы және қызмет көрсететін өндірісі бар фабрикалар, заводтар, ғылми-зерттеу, конструкторлық технологиялық т.б. ұйымдар кіреді. СССР-де өндірістік бірлестік фирма түрінде 60 жылдары құрыла бастады. Олар көбіне бас кәсіпорынның басщылығымен бір текті өнім шығаратын және өндірістік жағынан өзара байланысты ұсақ кәсіпорындар негізінде құрылды.
Дереккөздер
Санат:Өндіріс
Халықаралық инвестициялық қызмет
Халықаралық инвестициялық қызмет - қоғамдық өндірістің технологиялық құрылымын жаңарту мақсатымен материалдық, қаржы, еңбек және зияткерлік ресурстарын бөлуді ұтымды ететін сыртқы экономикалық қызмет. Халықаралық инвестициялық қызмет кәсіпкерлік нысанда да (тікелей немесе қоржындық инвестиция), несиелік нысанда да (қарыз, несие өтеусіз көмек, т. б.) ғаламдық (экология, дамушы елдерге көмек, т. б.), аймақтық немесе ұлттық (ірі өнеркәсіп объектілері, табиғи ресурстарын өндіру, әлеуметтік мақсаттағы объектілер, нарықтық инфрақұрылым, т. б.) көкейтесті мәселелерді шешу мақсатын көздейді.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Мұз жағдайын картаға түсіру
Мұз жағдайын картаға түсіру - кез келген су нысанының мұздану жағдайын зерттеу кезінде су айдынында сырт пішіндерін (мұз даласын, үйінділерін және т.б.) көрсете отырып, мұз тузілуінің таралуын сипаттайтын нобайлық сызба- сын жасау.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Қандықараша
Қандықараша, Қызылтас – Сарысу алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 39 км.
Бастауы
Бастауын жарқабақты келген сайдағы бұлақтардан алып, Сарыапан тауының солтүстік-батысында 15 км жерде тартылып қалады.
Гидрологиясы
Арнасы кең, алабы жазық. Көктемде еріген қар суынан арнасында 15-20 күн ағын болады. Жылдың басқа мезгілінде құрғап қарасуларға бөлініп қалады.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы өзендері Санат:Сарысу су алабы
Көліащы
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаскелең қаласынан солтүстікке қарай 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1007 адам (507 ер адам және 500 әйел адам) болса, 2009 жылы 2615 адамды (1304 ер адам және 1311 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
Тасқын (кітап)
'''Рыскелдиев Т. Тасқын''' — 2011 жылы Алматы қаласы «Өлке» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Тұсынәлі Рыскелдиев. Беттер саны — 401.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-746-39.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Өлке баспасының кітаптары
Әбдулкасим
Әбдулкасим — Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Кунакбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 35 адамды құрады. Пошта индексі — 453740, ОКАТО коды — 80253845002.
Жердің сәуле шығаруы
Жердің сәуле шығаруы — Жер бетінің сәуле шығаруы. Жер бетінің температурасы Күнмен, жұлдыздармен салыстырғанда төмен болғандықтан, ол спектрдің көзге көрінбейтін аймағындағы инфрақызыл сәулеге жататын, ұзындығы 3 мкм-ден 80 мкм-ге дейінгі электрмагниттік толқындарды шығарып тұрады. Жер беті өзінен жылу бөліп шығаратындықтан суиды. Жер бетінен бөлініп шығатын сәуле ағыны жоғары қарай бағытталады және ол атмосфераны қыздыра отырып, сонда түгелдей тұтылады. Атмосфера жер бетіне қарай, толқын ұзындығы соған шамалас, сәуле (атмосфераның қарсы сәуле шығаруы) шығарады. Бұл сәуле жер беті жоғалтқан жылудың белгілі бір бөлігінің орнын толтырады. Жердің сәуле шығаруы мен атмосфераның қарсы сәуле шығаруының айырмасы әсерлік сәуле шығару деп аталады. Ашық түнде қарсы сәуле шығарып, әсерлік сәуле шығару көбейеді. Сол себептен Жер беті, ал мұның салдарынан ауаның төм. қабаты салқындайды. Мұндай жағдайда тұман болу не шық түсуі, ал көктем мен күзде үсік жүруі мүмкін. Бұған керісінше бұлтты түнде бұлттардың сәуле шығаруы нәтижесінде қарсы сәуле шығару көбейеді, ал әсерлік сәуле шығару және жер бетінің салқындауы азаяды. Жер беті күндіз қарсы сәуле шығару процесіне қосымша Күн радиациясын да қабылдайды. Күн ұзақ болатын кезде бұл екеуінің қосындысы Жердің сәуле шығаруынан асып кетеді де, жер беті қызады. Жердің сәуле шығаруы — Жер беті мен атмосферадағы жылулық режимді анықтайтын аса маңызды факторлардың бірі. Жердің сәуле шығаруын метеорологияның бір тармағы — актинометрия зерттейді;
Әбдулкасим
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Жердің сәуле шығаруы
Тағы қараңыз
Актинометрия
Әбдулкасим
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жердің сәуле шығаруы
Сыртқы сілтемелер
Жердің сәуле шығаруы және адам денсаулығы
Дереккөздер
Санат:Астрономия
Ескі Калиновка құлама жары
Ескі Калиновка құлама жары — Ресейдегі өзен. Самара облысы, Саратов облысы, Ульянов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Паньшинская Воложка шығанағының оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ###############################################################################################################################################################################################################################################################. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Берекехан Құтайбаұлы
Берекехан Құтайбаұлы (1919-1942) - Абайдың шөбересі, Мағауияның немересі.
Семейде 7-класты орысша оқып бітірген. Шығыс Қазақстан облысы, Новошульба ауданы, Уба-Форпост ауылдық кеңесінен әскер қатарына алынып, Ұлы Отан соғысына қатысқан.
Дереккөздер
Санат:1919 жылы туғандар Санат:1942 жылы қайтыс болғандар Санат:Абай Құнанбайұлы Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар
Дарвин Мачис
Дарвин Даниэль Мачис Маркано (Darwin Daniel Machís Marcano; 7 ақпан 1993 жыл, Тукупита, Венесуэла) — венесуэлалық футболшы, Венесуэла Ұлттық футбол құрамасы мен "Удинезе" клубының шабуылшысы.
Клубтық
Карьерасын 2011 жылы жергілікті "Минерос Гуаяна" клубында бастады. Бір маусымнан соң Испанияның "Гранада" клубына ауысты. 2018 жылға дейін "Гранадаға" тиесілі футболшы болғанымен, алты жылдың басым бөлігін арендада өткізді. 2013 жылы-ақ "Гранаданың" фарм-клубында ойнап жүріп, Португалияның "Витория" клубына жалға кетті. Ол жақта негізгі құрамға іліге алмай, 2014 жылы "Эркулеске" жалға берілді.
Кейін "Уэска", "Леганес" клубтарында арендада ойнады.
2017/18 жылғы маусымды "Гранадада" негізгі құрамда өткізіп, бірнеше гол соқты. 2018 жылы жазда "Удинезеге" ауысты.
Ұлттық құрама
2013 жылы Венесуэланың 20 жасқа дейінгі құрамасында ойнап, Аргентинада өткен Оңтүстік Америка біріншілігіне қатысты.
Сілтемелер
Санат:Венесуэла футболшылары Санат:Венесуэла Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Гранада ФК ойыншылары Санат:Витория Гимарайнш ФК ойыншылары Санат:Эркулес ФК ойыншылары Санат:Уэска ФК ойыншылары Санат:Леганес ФК ойыншылары Санат:Удинезе ФК ойыншылары Санат:Минерос Гуаяна ФК ойыншылары
Тавта
Тавта — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кичменьга өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Толэдо (Орегон)
Толэдо (Toledo) — Орегон штатының Lincoln округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3472 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.0 км² шамасында. FIPS коды — 41-74000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Беймәлім ұшқыш нысан
200px|thumb|[[1952 жылдың 31 шілдесінде АҚШ-тағы қабылданған Нью-Джерси қаласында түсірілген БҰН суреті]]
Беймәлім ұшқыш нысан немесе БҰН (unidentified flying object, or UFO) — ең жалпы анықтамасы бойынша, белгілі нысан немесе құбылыс ретінде анықталмаған, аспанның кез келген айқын аномалиясы болып табылады.
Әдетте, БҰН-ға байланысты өзге ғаламшарлардың тұрғындары немесе жатпланеталықтар деген ұғым тұспалданады. Бірақ көбіне дәлелдемелерінің төмен сапасына орай (бейресми дәлелдер және куәгер сөздері) бұл пайымдаулар мүмкін емес деп саналады.
Белгісіз ұшатын нысандар туралы алғашқы ресми деректер ІІІ Тутмос мысыр фараонының (б.з.б. 1486 - 1425 ж.) тарихи жылнамаларында жазылған. Қазіргі заманның қоғамында алғашқы рет кең таралғаны - АҚШ-тағы Нью-Мексико штатындағы Розуэлл қаласының маңында 1947 жылдың маусым айында болған Розуэллдегі оқиға (Roswell UFO incident) туралы мәлімет.
Дереккөздер
Санат:Уфология Санат:Ғарыш
Пава
Дереккөздер
Пава — Барнаул қаласында орналасқан Ресей бидай өңдеуші компания. .
Санат:Компаниялар
Жобалық қуат
Жобалық қуат - кәсіпорынның жаңа құрылысына немесе жұмыс істеп тұрған кәсіпорынды жаңғыртуға арналған жобалық тапсырмада қабылданған белгілі бір кезеңде өнім шығару (жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету) көлемі.
Жобалық қуат жаңадан енгізілетін және игерілетін объектілер бойынша өндіріс көлемін, қажетті күрделі қаржы жұмсалымын, жабдық пен негізгі қорлардың басқа да элементтерін, барлық жобалық экономикалық көрсеткіштерді есептеу үшін негіз болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
NGC 7651-1
NGC 7651-1 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 1 қыркүйекте Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7651-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71344, MCG 2-59-36, ZWG 431.55.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
IC 3657
IC 3657 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Притычная
Притычная — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ануй өзенінің оң жағалауынан 60 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Джексон Рэтбоун
Монро Джексон Рэтбоун V (Monroe Jackson Rathbone V, 21 желтоқсан 1984 жыл) – америка актері, «100 Monkeys» тобының мүшесі. Сингапур қаласында туған. Театр қойылымдарында ойнаудан бастаған. Спортпен айналысқанды ұнатады. 2011 жылы жеке Happy Jack Music дыбыс жазу компаниясын құрған. Дәрігерлер Джексонды дальтоник деп тапқан. «Сумерки» фильміндегі Джаспер Вилток (Хейл) рөліне 2008 жылы бекітілген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ музыканттары
Кастаньто
Кастаньто (Castagnito) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni Battista.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Пасу-ду-Собраду
Пасу-ду-Собраду (Passo do Sobrado) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Риу-Гранди-ду-Сул штатының шығыс-Орталық бөлігі мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кашуэйра-ду-Сул экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 731 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 265,108 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Попурри
Попурри (роt — роurrі — аралас тағам, әр түрлі нәрселер мағынасында) — музыкалық қойылым. Опера, оперетта, балет, халық әндері мен билері, кино қойылымдары, белгілі композиторлар мен өнерпаздардың музыкалық шығармаларының үзінділерінен құрастырылған музыкалық пьеса, шығарма. Попурриге енгізілген музыкалық туынды өзгертілмей, қысқартылған түрде орындалады. Попурри 19 ғ-да эстрадалық және үрмелі музыкалық аспаптарға негізделіп, дами бастады. Жанрдың талабына сай алғашқы музыкалық шығарманы француз К.Баллар үшінші ән жинағында (1711) жариялаған. Онда ол әр әуеннің бастапқы шумағынан попурри жасайды. 18 ғ-да дамыған аспаптық үлгідегі “француз попурриі” көпшіліктің көңілінен шықты. Кейін Еуропаның басқа елдерінде жалғасын тапты. Попурри жасаушылар көбінесе әуесқой композиторлар мен дирижерлар арасынан шығады. 20 ғ-да попурри эстрада өнерінде кең тарады. Мәселен, қазақ эстрадасында Р.Рымбаева шығармаларында попурри қойылымдары кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Музыка жанрлары
Сағымбаев Үсен
Сағымбаев Үсен (1909, Маңғыстау ауданы, Ақтөбе ауылы – 1983) – заң қызметкері. Қостанай қаласындағы жұмысшы-шаруа милиция мектебін (1932), Алматы жоғары заң мектебін (1939) бітірген. 1932 – 37 ж. Байғанин ауданында ішкі істер бөлімінде телімдік милиционер, 1939 – 42 ж. Гурьев (қазіргі Атырау) облысы Жылыой аудандық соты, 1942 – 69 ж. Маңғыстау аудандық соты қызметтерін атқарған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Конюг
Конюг — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Межа өзенінің оң жағалауынан 186 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Қосағаш (Абай облысы)
Қосағаш — Абай облысы Аягөз ауданындағы ауыл, Қосағаш ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Аягөз қаласынан батысқа қарай 134 км жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1015 адам (527 ер адам және 488 әйел адам) болса, 2009 жылы 981 адамды (510 ер адам және 471 әйел адам) құрады.
Колле-Сан-Маньо
Колле-Сан-Маньо (Colle San Magno) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
Қосағаш (Абай облысы)
Тарихы
Іргесі 1928 жылы қаланған. Өзімен аттас ұжымшар мен ауылдық кеңестің орталығы болды. Тың және тыңайған жерлерді игеруге байланысты 1962 жылы қой өсіретін кеңшардың орталығына айналды. 1997 жылдан кейін кеңшар негізінде бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы елді мекендері
Колле-Сан-Маньо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 793 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 45 км² шамасында. Пошта индексі — 3030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Добролево (Враца облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 866 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3253. Телефон коды — 09131. ЕКАТТЕ коды — 21600.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Райнау (Цюрих)
250px|thumb|Картада орналасуы Райнау (Цюрих) (Rheinau ZH) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Андельфинген округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1322 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.96 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 38, пошта индексі — 8462.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Беккинген
Беккинген (Beckingen) — Германия Федеративтік Республикасының Саар жерінде орналасқан муниципалитет. Мерциг-Вадерн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 15390 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 51,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 10 0 42 111. Муниципалитеттің басшысы — Эрхард Зегер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саар елді мекендері
NGC 3114
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Нанто
Нанто  (Nanto) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
NGC 3114
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 8 мамырда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3114 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 802, ESO 127-SC2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Carina (шоқжұлдыз)
Нанто
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2759 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 197 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 36024.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Сагра (Гранада)
Сагра (Гранада) (Zagra) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Лоха ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 961 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,19 шаршы шақырым шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 72 шақырым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Өндіріс жаңашылдарының қозғалысы
Өндіріс жаңашылдарының қозғалысы - жұмысшылардың еңбек өнімділігін арттыру және техниканы дұрыс пайдалану жолындағы жаппай қозғалысы. Өндіріс жаңашылдарының қозғалысы социалистік жарыстың жаңа, жоғары сатысы ретінде тұңғыш рет Доннбасста туды. Жарысты А.Г.Стаханов бастады. Ол халық шуының барлық саласына тез тарап, қолдау тапты. Өндіріс жаңашылдарының қозғалысының қарлығаштары: көлік өнеркәсібінде Горький автоздының ұстасы. А.Х.Бусыгин, аяқ киім өндірісінде Ленинградтың «Скороход» фабрикасының жұмысшысы Н.С.Сметанин, тоқыма өнеркәсібінде М.И. және Е.В.Виноградовалар, темір жолда машинист П.Ф.Кривонос т.б. болды.
Дереккөздер
Санат:КСРО тарихы Санат:Өндіріс
Мәуереннаһр
Мәуереннаһр (ما وراء النهر — Ma Wara' un-Nahr, дәлме-дәл — «өзен әр жағы»), немесе Трансоксиана (Transoxiana) немесе Фараруд (— Farārud) — Әмудария мен Сырдария өзендерінің аралығындағы жерлер.
Қазір бұл жерлер Өзбекстан (соның ішінде Қарақалпақстан да), Қазақстан, Түрікменстан және Тәжікстанның жерлерінің бөліктеріне сәйкес.
Дереккөздер
Санат:Мауереннаһр
Жіңішкетал
Жіңішкетал — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тарықата өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бородулиха ауылдық округі
Бородулиха ауылдық округі – Абай облысы Бородулиха ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5687 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бородулиха ауданы ауылдық округтері
Кёльн-Райзик
Кёльн-Райзик (Kölln-Reisiek) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Пиннеберг ауданының құрамына енеді.
Торигу
Торигу (Tourigo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Тондела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 571 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,9 км² шамасында. Халық тығыздығы — 64,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Доминикан Республикасы Ұлттық футбол құрамасы
Доминика Республикасы Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Доминикан Республикасының атынан сынға түсетін құрама. Басқарушы ұйым - Доминикан Республикасы Футбол қауымдастығы.
Сілтемелер
Санат:Доминикан Республикасы Ұлттық футбол құрамасы
Шашыранды кен орнының есепті шегі
Шашыранды кен орнының есепті шегі (фр.contour — шектік) — шекара ауқымындағы пайдалы минералдардың кендегі мөлшері оларды қазып алудың тиімділігін қамтамасыз етуі арқылы анықталады. Есепке алынған қордың шекарасындағы пайдалы минералдардың кендегі ең төменгі мөлшері жиектік (шектік) мәні (шамасы) деп аталады. Жиектік шамасы пайдалы минералдардың тегіне және қазып алу тәсіліне байланысты болады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Гунтер синдромы
Гунтер синдромы — ферменттер тапшылығы, ақуыз-көмірсулар кешендерін және май жасушаларының жиналу нәтижесінде пайда болған, тұқым қуалайтын ауру. Нәтижесінде, адамның ақыл-есі, бауыр мен көкбауыр кеңеюі белгіленсе, оның бетінде дөрекі ауытқулар (gargoilizm (gargoylism)) пайда болады. Тері зақымдануынан, жиі бет құрылымдарының ауытқуы байқалады. Дегенмен ауру, жынысына байланысты, аналар аурудың тасымалдаушысы болса да, тек еркектер ауырады.
Санат:Тері аурулары
Маргарет Тейлор
Маргарет Маколл Смит Тейлор (Margaret Mackall Smith Taylor; 21 қыркүйек 1788 – 14 тамыз 1852) – Америка Құрама Штаттарының 12-ші президенті Закари Тейлордың жұбайы және 1849-1850 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.
Өмірбаяны
солға|нобай|179x179 нүкте|Маргарет Тейлор Маргарет Калверт Каунти, Мэриленд штатында 1788 жылы 21 қыркүйекте дүниеге келеді. Оның ата-анасы Энн Маколл және американдық көтерілстің ардагері Уолтер Смит болды. 1809 жылы Маргарет лейтенант Тейлормен танысады. 1810 жылы 21 маусымда олар некелеседі. Жұбайларда төрт бала туылады:
Олардың некесі бақытты болды деп есептелінеді. 1849 жылы наурызда Тейлор Америка Құрама Штаттарының президенті атанады, ал Маргарет Бірінші ханым болады. Нашарлаған денсаулығының кесірінен Маргарет Ақ үйдің қожайының рөлін қалдырады.
Он алты ай президенттілігінен кейін Маргареттің күйеуі Закари Тейлор кенеттен қайтыыс болады, ал миссис Тейлордың денсаулығы күрт нашарлайды. Бұрынғы Бірінші ханым екі жылдан кейін 1852 жылы 14 тамызда Паскагоулда, Миссисипи штатынд а қайтыс болады. Күйеуінің қасына көмілген.
Дереккөздер
Санат:АҚШ Бірінші ханымдары
Өндіріс запастары
Өндіріс запастары - тұтынушы кәсіпорынға келіп түскен, бірақ әлі жұмыс орнына берілмеген шикізаттар, материаладр, сатып алынған шала фабрикаттар, және комплектеуші бұйымдар, отын, аспатар т.б. өндіріс құралдары. Материалдық ресурстардың бір бөлігі үнемі өндіріс запастары түрінде болады. Өндіріс запастарын жоспарлау және реттеу өндірістің бір қалыптылығын қамтамасыз ету және айналым қаржыларының айналымдылығын шапшандату үшін қажетті запас мөлшерін азайту мақсатын көздейді.
Дереккөздер
Санат:Өндіріс
Бермеген құлға қайтесің...
frameless|200px|right|Бермеген құлға қайтесің «Бермеген құлға қайтесің...» — Абайдың 1895 жылы жазған өлеңі. Көлемі 40 жол. Сүйікті ұлы Әбдірахман дүние салғаннан кейін ақынның өзін-өзі жұбатуы, ағайын-туғанға, ел-жұртына тоқтау айтуы. Жер бетіндегі әлемге аты мәшһүр болған кейбір ғұлама данышпандардың, дүниені тітіреткен Ескендір Зұлқарнайын, Ақсақ Темір, Шыңғыстың да ажалдан да қашып құтылмағанын, ең бергісі құдай жолына дәулетін шашып, Меккеден үй салдырған өз әкесі Құнанбайдың дүниеден өткенін баяндай келе, тумақ болған соң, өлмек бар екенін, сабырмен санаға жеткізіп, у жұтқан жүректі сәл де болса сабасына түсірмек болады. Опасыз жалғанның жалт беріп, бір күні «аһ» ұрғызып кетерін мойындайды. Өлең 7, 8 буыңды аралас ұйқаспен жазылған. Алғаш ақынның 1933 жылы жарық көрген толық жинағыңда жарияланған. Басылымдарыңда текстологиялық өзгерістер кездеспейді. Туыңды орыс тіліне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Абай шығармалары
Асық ойындары
Асық ойындары — Қазақ халқының ұлттық ойындарының бірі.
Асыққа байланысты ырымдар
Асық қазақ халқының, ырымдарында қадірлі сүйектің бірі. Баласының ермегі, ойыншығы, сүйікті ойыны болған. Асық атаулары:
Келінінің аяғы ауырлап босануға тақағанда, енесі не атасы ырымдап асық жинап жүреді. Атаның құдай ұл берсе деп тілегені. Оны жасырып оңаша келінге сездірмеуі мүмкін. Ондағы ойлары көз тимесін, келін аман-есен, босанса екен деп тілек тілеуінің бір тәсілі. Ер баланың бесігіне қасқырдың асығын, тырнағын тағуы мүмкін, ауырмасын-көз тимесін және айбатты, қайтпас қайсар, болсын дегені. Қыз баланың бесігіне- еліктің асығын, әдемі сұлу ел қызығар көркі болсын дегені. Ерте кездегі табиғаттың қатал, аңдардың олжаға оңай ілікпейтіндігін, аңшының адал еңбегі, ер азаматтың қайраты мен жау жүректілігі екендігін жақсы білеміз. Сондықтан да аңның асығы қадірлі болады.
Асық ойынында асықтың берекесі де, басшысы да «сақа». Асықтарды атқанда сақамен көздейді. Бас бармақпен сұқ саусаққа қысып ұстап жоғары сілкіп, салмақтап айландырады. Айландырып тұрған сақаны сағаттың тіліне қарсы иіріп атады. Ірі әрі салмақты иіріліп тиген сақа асықтарын бірнеше домалатады. Шебер иіріліп атылған сақа, асыққа тигенде 10 сантиметрден 150 сантиметрге жерге дейін ұшырып жібереді.
Асықты иіріп тастағандағы жатысы бес түрлі аталады. 1.	Ең сәтті тұрғандағы атауы «алшы». /барлығын бірден ұтасың / 2.	Төңкеріліп тұрғаны тәукі /тәуекел мағанасы/ (тәйкі) 3.	Етбетінен жатқаны «бүк» /бүк түсіп жату/ 4.	Шалқасынан түскені «ішік» /іші көрініп жатуы/ 5.	Егер еңкейіп, тұмсығымен тік қадалса «омпа» /омақа аса құлаған/ 6.	Таза тұрмай - алшы тұрғаны қисайып, не тәукі қисайып тұрса «қырта» дау туғызатын /қырынан жату/ деп аталады
Асық ойыны, баланың күн ұзақ қимылына тигізер әсері мол. Ойын барысында:
Асықтың түрлері
Асықтың атаулары: Асық ойыны барысында қолданылатын құралдар мен әдістер Көн киіз — асықтың «тақта» ойыны барысында қолданатын жұқа әрі икемді асық атуға, қаржуға қолайлы құрал. Бұл асық ойынының түрлеріне байланысты 50×50, 80×80, 100×100 см көлемінде болады. Көн киіздің дөңгелек шеңбер түрінде қолдануға болады. Ондай жағдайда көн киіздің диаметрі 50, 80, 100 см. Көн киіздің жиегін жіңішке ұлттық нақышты оюлармен көмкерген дұрыс.
Алшы ойыны
Асық ойынында тігілген асықтарды атуға жарамды сақа таңдап алынады. Сақа болатын асық салмақты, ірі болуға тиіс. Ол көбінесе еркек қойлардың, не қошқарлардың асығы болып келеді. «Алшы ойыны» сақаның салмақты да алшы тұрғыштығына байланысты. Бұл ұту үшін өте қажет.
«Алшы ойынын» ойнаушыларға шек қойылмайды. Ойын басталар алдында, ойын жүргізуші, барлығының сақаларын жинап алып, ойында әркімнің кезегін белгілеу үшін, яғни, кімнен кейін кім асық ату керектігін анықтау үшін, сақаларды иіреді. Иірген кезде кімнің сақасы алшы түссе, сол бірінші, тәйке түссе екінші, бүк түссе үшінші, шік түссе одан кейін асық ататын болады. Атқан кезде сақасы мен асығы бір жақты түссе, атқан асығын алып, әрі қарай ата береді. Енді бірде асық атқан кезде сақасы алшы түсіп, асық кез келген жағында жатса да асықты алады, тағы атады, ал сақа мен асық екеуі екі түрлі түссе, онда алмайды. Ол атуды тоқтатып, кезекті келесі ойыншыға береді. Екінші ойыншы өз кезегінде сақасын иірген кезде тәйке түссе, онда өзінен кейін кезекте тұрған ойыншы көмбеде тұрып оның тәйке түскен сақасын атады, тигізсе, сақа иесі ойыннан шығып қалады, тигізе алмаса, өзі ойыннан шығады. Кезек алу үшін сақаларын иірген кезде бүк, шік түскен ойыншылар өз кезектерімен көнге тігілген асықты ата береді. Осы ретпен көндегі асықты атып тауысқанға дейін ойнайды да, асықтарын қайта тігіп, ойынды жалғастыра береді.
Омпа
Асық ойынының бір түрін «Омпа» деп атайды. Бұл ойынды көбінесе бозбалалар ойнайды. Оны таза ауада алаңда, не үлкен бөлмелерде ойнауға болады. Ойнаушылардың санына шек қойылмайды. Ойынның мақсаты — асық ұту. Ойнаушылар арасы 20 қадам екі көн сызады да біріншісіне төрт бұрыш жасайды (оның көлемі өзара келісіледі) дәл ортасындағы сызыққа әрбір ойыншы өздерінің асықтарын тігеді. Тігілген асықтардың ортасына бір асық мұртынан «Омпа» тұрғызады. Ойнаушылар екінші белгіленген жерден бірінің артына бірі тұрып әркімнің өз кезектері бойынша, қолдарыңдағы сақаларымен «омпаны» ата бастайды. Егер кімде-кім омпаға тигізсе және оны төрт бұрыштың шетіне шығарса, онда көндегі асықты түгел алады. Ал омпаға тимей, жанындағы асықтарға тисе, оны да төрт бұрыштың шетіне шығара алса, онда сол атқан асығын ғана алады. Асық таусылған сайын, көнге асық қайтадан тігіліп отырылады. Ойын жалғаса береді.
Өріс ойыны
3, 5, 7 метр қашықтықтан (қашықтық балалардың жас ерекшелігіне байланысты). Түзу бойына алшы, тәукі кезектесіп тізіледі. Өріске ұзап барып атасың. Кімнің бірінші ататындығы сақаларын қосып, бір ойыншы басынан асыра (соғады) жерге тастайды. Алшы түскен сақа иесі бірінші, тәукі екінші, бүк үшінші, ішік төртінші болып атады.
Ойынындағы ұтыс ( жеңіс) тәртібі
Бұзылған асықтарды түзу бойына қайтадан тізіп қояды. Келесі кезектегі ойыншы сақасы мен тізілген асықтарды көздеп атады. Атқанда сақа асықтарға тиіп, құлатып өзі омпа түссе, сақаны омпалатады. Тізеден төмен сақаны домалатып тастайды. Келісім бойынша үш рет қайталауға болады. Өрістен атылған сақалар, домалап түскен жерінде жатуға тиіс. Кімнің сақасы төрге озып кетсе, сол бірінші болып кері атады. Тимей кетсе келесі ойыншы кезек алады. Ойыншылар тигізе алмаса, алғашқы ойыншы қалған асықты сақамен қосып, басынан асыра жерге тастайды. Ұтқан асығыңды жинап отырасың. Шебер ойыншы қарсыласының асығын түгел ұтып алады.
Асықты тігіп ойнау
Бір топ бала, жастар жиылып келіп, тегіс жерді таңдап алады да оны тазартып, ортадан төрт бұрышты сызық сызады. Сол төрт бұрышты ортасынан тең етіп екіге бөледі. Әр жағының қашықтығы балалардың жас мөлшеріне қарай белгіленеді. Сонда 1—1,20 см немесе 1,5 метрге дейін болады. Мұны «көн» деп атайды. Сонда ойнаушылардың өзара келісімі бойынша көннен 4—5 м. не одан да көп мөлшерде асық ататын орын белгіленеді. Оны сызықпен белгілейді. Ойыншылар осы жерден тұрып көндегі асықты ататын болады. Ойынды кім бірінші болып бастайтынын сақа иіру арқылы анықтайды. Сақасы алшы түскен ойыншы бірінші болып ату кезегін алады.
Ойыншы асыққа дәл тигізіп, оны көнбе сызығынан шығарса, оны алады да, сақасы түскен жерден қайта атады. Сөйтіп көннен шығарғандарын ала береді. Егер оның сақасы көндегі асыққа тимей кетсе, асықты келесі ойыншы атады. Ал тігілген асықтарды бұзып, бірақ көннен шығара алмаса, қалған ойыншылар асықтарды сол жатқан қалыбында атып, көннен шығарып алуға тиіс. Ойын көндегі асықтар бойынша біткенше ойнала береді. Көндегі асық біткен соң, ойынға қатынасушылар бір-бірден көнге қайта асық тігіп, ойын қайта басталып, жалғаса береді.
Тас қала
Асық ойынының ендігі бір түрі —«Тас қала» деп аталады. Ойынға қатынасушыларға шек қойылмайды. Олар тегіс жерді таңдап алып шеңбер сызады да, дәл ортасына асықтарды бірінің үстіне бірін пирамида етіп жияды. Сонан соң асық тігілген жерден ойынға қатынасушылардың жас ерекшелігіне орай көн белгіленеді. Оның қашықтығы 7—8 метрден кем болмайды. Ойынды бірінші болып бастайтын ойыншыны анықтау үшін сақаларын иіреді. Кімнің сақасы бұрын алшы түссе ойынды сол бастап, қалғандары да осы тәртіппен өз кезектерін алады. Алшы бірінші, тәйке екінші, бүге үшінші, шіге төртінші.
Егер ойыншының асығы омпа түссе, онда ол алшыдан жоғары болып есептеледі де, бірінші орынды сол алады. Егер де екі не үш адамның асығы бірдей не алшы не бүк, не шік, не тәйке түссе, онда саңалар қайта иіріледі.
Атушы «Тас қалаға» саңасын дәл тигізіп, бір асықты шеңберден шығарса, ойынды жалғастырып, саңасы түскен жерден қайта атады. Шеңберден атып шығарған асықтарын ала береді. Егер бірінші атушы тигізе алмаса, онда екінші ойыншы атады. Егер атқан ойыншы «Тас қаланы» бүзып, бірақ асықты шеңберден шығара алмаса, онда айыбын қосып «Тас қаланы» қайта түрғызады. Егер атушы тас қаланы бұзып бір асықты шеңберден шығарса, онда қалған асықтарды шеңберден шығара алмаганға дейін ата береді. Қалған ойыншыларды бүзылған «Тас қаланың» бытырап жатқан қалдықтарын атып алады. Көнде жатқан асықтар түгелдей біткен соң, ойын қайта басталады.
Хан
Асықпен ойнайтын ойынның бір түрі—«Хан» ойыны. Ойынға қатынасушыларға шек қойылмайды. Ойынға қатынасушылар көнге қаншадан асық шығаратынын алдын ала келісіп алады. Көнге жиналған асықтарды бір жерге басын қосып біріктіреді. Сонан кейін көп асықтың ішінен бір белгілі асықты «хан» сайлайды. Екінші ойыншылар көнге жиналған (әр ойыншы не бес, не он асықтан қосуға тиіс) асықты иіретін ойын жүргізуші тағайындап алады. Ол жиналған асықты ортаға екі қолдап иіріп тастай береді. Барлық асықтарды иіріп болған кезде «хан» көп асықтың арасында көрінбей қалуы мүмкін, мұндай жағдайда ойнаушылардың барлығы асықты иірушінің «ханды қара басты» деген даусын естігеннен кейін бассалып асықтарды талап алады. Екінші жағдайда иірген асықтардың арасында «хан» ашық жатса, онда «ханмен» бүк жатқан асықты ату керек, ойын солай жалғаса береді. Ойынның шарты бойынша «Ханмен» асықты атқан кезде басқа асықтарды қозғауға болмайды. Сөйтіп, ойын шарты бұзылғанға дейін немесе барлық асық атылып болғанға дейін ойын жүре береді.
Бұл ойын ойыншыдан өте ептілікті талап етеді. Егерде ойыншы, қалай болса солай, дөрекілік көрсетсе, қимылында ептілік болмаса, онда ол ойыншы ұтылады. Сондықтан ойын қатынасушылардан байыптылық, ұстамдылықпен қоса өте ептілік қасиеттерді талап етеді. Бұл қасиет келе-келе ойыншының әдетіне айналып, жақсы дәстүрге тәрбиеленуге, өзін-өзі басқара білуге машықтандырады.
Құмар
Асықпен ойнайтын ойынның тағы бір түрі — «Құмар». Бұл ойынды үлкен-кіші демей ойнай береді. Ойынға қатынасушылардың саны 5—6 адамнан аспауы керек. «Құмар»— үйде, аулада, таңыр, тегіс жерде отырып ойнайтын ойын. Ойынға төрт асық қажет. Олар мұқият тазартылып, түрлі-түсті бояуға боялады. Ойынды кімнің бірінші болып бастайтыны асық иіру арқылы шешіледі. Алшы —бірінші, тәйке —екінші, бүге —үшінші, шіге   —төртінші т. с. с. кезек алады. Асықтың жоғарыда айтылған төрт түрлі түсетін, негізгі төрт қыры болады. Сондай-ақ оларды мал атауымен де атайды. Алшыны— жылқы, тәйкені — түйе, бүгені — қой, шігені — ешкі деп атайды. «Құмар» деп сол төрт асықтың бір түрлі түсуін айтады. Мысалы төртеуі де алшы түссе — «Құмар» болады, ол төрт ұпай алады, тәйке-үш, бүге-екі, шіге-бір ұпайдан алады.
Ойыншы төрт асықты уысына алады да, қолын тұқыртып ішке қарай айландыра еденге шаша тастайды немесе алақанына салып, қолын сыртқа қарай серпіп, еденге тастай береді. Ұтылған адам ұпай төлейді. Келісім бойынша ән айтып, күй шертеді. Ертеде терме айтып, арты отбасылық ойын-сауыққа айналған.
Көтеріспек/Атбақыл
Екі ойыншы қатысады. Олардың қолында сиырдың асығы болу керек. Ойыншылардың өзара келісуімен біреуі сақасын алысырақ иіреді, екіншісі сол сақа иірілген орыннан тұрып иірілген сақаны атады. Атқанда қарсыласының сақасына тигізсе, онда қарсыласы сол атқан жерден оны сақасының жатқан жеріне дейін арқалап апарады да, сол жерден сақасын қайта иіреді. Ал қарсыласының сақасына тигізе алмаса, қарсыласы өз сақасын алып, сол орыннан бірінші ойыншының сақасын атады, егер тигізсе, ол да соны істейді, тигізе алмаса қарсыласы атады. Сөйтіп бірінің сақасын бірі атып, ілгері жылжи береді. Ойында қанша уақытқа созса да өз еріктері.
Кетсін бір
Ойнауға тілек білдірген барлық бала екі-екіден бөлініп, сақаларын қосып жіберіп, кезектерін анықтау үшін иіре бастайды. Бірінші кезек алған ойыншы қарсыласына өзінің шартын айтады. Ондағы мақсаты - қарсыласының сақасын атқан кезде шамасы келгенше алысқа ұшырып түсіру. Содан кейін сақаның алғашқы жатқан орнынан ұшып түскен жеріне дейінгі ара-қашықтықты табан ұзындығымен өлшейді, сөйтіп қанша табанға ұшырса, атушы сонша ұтқан асығын алады. Бұл жерде бәрі шарттасуға байланысты: әр үштабанға бір асық, не табан басына бір асық болуы ықтимал. Бұдан кейін екінші ойыншы қарсыласының сақасын атады. Осылайша кезектесумен ойын жалғаса береді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Сағымбаев Әлімжан Үсенұлы
Сағымбаев Әлімжан Үсенұлы (1943 ж. т., Маңғыстау ауданы, Таушық ауылы) – дәрігер, медицина ғылымының кандидаты. (1974). Ақтөбе медицина институтын (қазіргі Батыс Қазақстан медицина академиясы) бітірген (1966). 1976 – 83 ж. Маңғыстау облыстық денсаулық сақтау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, 1983 – 85 ж. облысы аурухананың бас дәрігері, 1992– 97 ж. медицина училищесінің Ақтау бөлімшесінің, 1997 жылдан «Мейірбике» медицина колледжінің директоры. «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» белгісімен марапатталған. Алматы қаласындағы Химия ғылымдары институтының ғалымдарымен бірлесіп жаңа дәрі шығарғаны үшін КСРО Мин. Кеңесінің авторлық куәлігін алған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мансьель
Мансьель (Mancieulles) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,39 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1683 адамды құрады. Халық тығыздығы — 383,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Өсеккөл
Өсеккөл, Үсеккөл – Жаркент қаласының оңтүстігіндегі көл.
Гидрографикасы
Көлге Өсек өзені құяды. Көлдің ауданы 5,40 км2, ұзындығы 3,6 км, ені 2,7 км. Жағалық сызыығының ұзындығы 10,8 км. Жағасында қамыс, құрақ өседі. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 255 мм. Кеппейтін көл. Суы мөлдір, түбі шағыл тасты. Лайлы тұнбалар кездеседі.
Халықты сумен орталықтандырылмаған жабдықтау
Халықты сумен орталықтандырылмаған жабдықтау — сутоғандарын халықтың ауыз су, тұрмыстық және өзге де мұқтаждары үшін орталықтандырылмаған сумен жабдықтау тәртібінде пайдаланған кезде заңды ұйымдар мен азаматтардың жалпы және арнайы су пайдалану талаптарын сақтай отырып, суды тікелей жер бетіндегі немесе жер астындағы су көздерінен алу қақы. Осы мақсаттарға арналған бас саға құрылыстарын пайдалану су ресурстарын басқаратын мемлекеттік органмен келісім бойынша аумағында бас саға құрылыстары орналасқан атқарушы органдар белгілеген ережелерге сәйкес жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Церубия
Церубия (Zérubia) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Сартен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,18 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Жібек жолы ауылдық округі (Алматы облысы)
Жібек жолы ауылдық округі — Алматы облысы Қарасай ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылға дейін Жаңашамалған ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жібек жолы, Жыңғылды, Көліащы, Құрқұдық, Тұрар ауылдары кіреді. Орталығы – Жібек жолы ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 20575 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы ауылдық округтері
Ажырасу
Ажырасу, талақ айту – некенің бұзылуы.
Ислам дініндегі неке бұзу
Шариғат заңы бойынша некенің бұзылуына “талақ” деп үш рет айтса, жеткілікті болған. Егер талақ деп екі рет айтылып келесі некеге дейінгі күтетін мерзімі (ол идда деп аталады әлбетте төрт ай он күн) өтсе, онда қайтадан некесін қиған. Ажырасу кезінде әйелі төркінінен әкелген жасауына (маһрына) өзі иелік етіп, күйеуі идда мерзімі біткенше оны асырап-бағуға міндетті болған. Бұл мерзім ішінде ерлі-зайыпты татуласса, онда ажырасу заңсыз болып саналады. Талақ екі рет айтылып, идда мерзімі өтсе, онда қайтадан неке қиылады, ал үш рет айтылса, онда әйелі басқа ерге некелесіп, одан ажырап, тек содан кейін ғана өз күйеуімен некелесе алады. Ажырасқанда кәмелетке жасы жетпеген балалар анасына қалдырылады.
Күйеуінің өз әйелін соққыға жығып, бір мүшесін мертіктіріп, басын жарып, көзін шығарса, зақым болған мүшесінің құнын (саусақ құны, көз құны және т.б.) төлеткен. Бұл жайт ажырасуға себеп болуы мүмкін. Ал, әйелдің туыстарын балағаттап, намысына тигендігі дәлелденген жағдайда, сүйек сындырған құны, өнерлі әйелдің өнеріне нұқсан келтірген жағдайда, өнер құны тәрізді мәселелер арнайы қарастырылады. Бірақ, бұл ажырасуға себеп бола алмайды.
Ертедегі қазақ қоғамындағы неке бұзу
Дәстүрлі қазақ қоғамында ажырасу өте сирек кездескен. Себебі, әмеңгерлік институтының болуы, “әйел ерден кетсе де, елден кетпейді” деген дәстүрлі құқықтық сананың ырқы орынсыз неке бұзылуына, жетім-жесірлердің көбеюіне жол бермеген. Шариғатта да ажырасуды қолдамайды.
Қазақы ортада әдет-ғұрыпқа сай ажырасуға себеп болатын жағдайлар күйеуіне қатысты жағдайлардан туындауы мүмкін: егер күйеужігіт бірге тұруға жарамаса; ол қылмыс жасап, ұзақ уақытқа қамалса; басқа дінді қабылдаса; ұзақ уақыт (3-4 ай) бойы хабар-ошарсыз жоқ болып кеткен кезде әйелдің ажырасу талабын қоя алатын құқы болды. Бұл жағдайлар созылып кетуі де мүмкін. Мұндай жағдайда әдет-ғұрыптық құқықтың нормалары бойынша немесе Шариғат жолымен ажырасу мәселесі қарастырылады. Мұндай жағдайлардағы қолданылатын ұстанымдар бір-бірін толықтырып отырады. Негізінде, ажырасу әйелдің төркіні тарапынан жасалған талаптарға байланысты немесе әйелдің өзінің ауыл ақсақалдары мен ықпалды адамдарға немесе билерге шағымдануы негізінде қаралады. Егер әйелі күйеуінің бірге тұруға жарамайды деген шағымы болса, көп жағдайда еріне емделуге, қаралуға үш ай уақыт мұрсат беріледі. Егер ажырасу туралы шағымына себепкер әйелдің мінезі арқау болса, ол шағымды қарастырушылар тарапынан көбіне қабылданбайды, дәлірегі әйелдің «Құдай берген мінезі» ажырасуға себеп бола алмайды
Ішінара әйелдердің ерлерінен қашып кетуі некен-саяқ болса да, кездескен. Қалыптасқан үрдіс бойынша, ажырасу үшін алдымен, әйелі күйеуінен үш рет қашып шығуы тиіс. Үшінші рет қашып шыққаннан кейін, егер ел әйелдің күйеуінен жәбір көргенін растайтын болса не¬месе куәгерлер ері әйелін үйден қуып жіберіп, бірнеше жыл қарамағанын дәлелдейтін болса ғана ажырасуға рұқсат берілді. Қазақ арасындағы ұстаным бойынша, шариғат ережелеріне сай ерлі-зайыптылар ажырасқан кезде әйел ажырасуға себеп емес. Қазақы түсінік бойынша, әйел кінәсіз болған жағдайда, оның пайдасына (ортақ) мал мүлкінен арнайы үлес бөлініп берілді. Оған қоса әйелдің күнделікті өмірде пайдаланған тұрмыстық заттары қоса берілген. Ажырасқан кезде кінәсіз деп танылған әйелге тиетін мұндай үлесті ақымар деп атаған. Ақымар малдай, жылжымайтын мүліктей немесе ақшалай да берілген.
Қазақстандағы неке бұзу
Қазақстан Республикасында ажырасу мәселелері қолданыстағы неке және отбасы туралы заңдардың нормаларымен реттеледі.
Дереккөздер
Санат:Отбасы Санат:Отбасылық құқық Санат:Азаматтық құқық
Әшімхан Тоқтасынұлы Қанаев
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 9-том
Шассрадес
Шассрадес (Chasseradès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 61,93 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 158 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Ильтебан
Ильтебан — Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Кунакбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 619 адамды құрады. Пошта индексі — 453740, ОКАТО коды — 80253845003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Никки Рид
Никки Рид (Nicole Houston Reed; 17 мамыр 1988 жыл, Калифорния, АҚШ) – америка актрисасы, продюссер әрі сценарийші. Өзі сценарийін жазған «Тринадцать» фильмінен кейін танымал болды.
Ле-Шен (Эр)
Ле-Шен (Le Chesne) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,61 км² шамасында.