cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 4145
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 18 наурызда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 4145 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38693, UGC 7154, MCG 7-25-40, ZWG 215.42, KUG 1207+401, KCPG 324A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Ақшыл қабық
right|thumb|Ақшыл қабықАқшыл қабық (tunica albuginea; tunica — қабық; albus — ақ) — аналық жыныс безі — жұмыртқалықтың сыртқы эпителий қабаты мен қыртысты заты аралығындағы және аталық жыныс безі — еннің сыртқы сірлі қабығы мен ен паренхимасы бөліктері аралығындағы коллаген талшықтарынан және олардың аралықтарындағы жасушалардан құралған ақшыл түсті қабық. Ақшыл қабық аталған мүшелерде тірекгік және қорғаныс қызметтерін атқарады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Даргола-котты
Даргола-котты — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Акуша өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
IC 4883
IC 4883 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63537, ESO 185-11, IRAS19379-5539.
Сыртқы сілтемелер
IC 4883 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Айғақтар
Айғақтар (testimony; testimony of a suspect (подозреваемого); Азаматтық немесе қылмыстық істерді дұрыс шешу үшін маңызы бар, жағдайды анықтау үшін пайдаланылатын дәлелтүрлерінінбірі. Бұл заңмен белгіленген тәртіпте, адамнан тергеу уақытында алынған іс жүзіндегі дерек туралы хабарлауы. Заң айыпталушы мен басқа адамдардың көрсетулерін күш қолдану, қатер тудыру, азаптау жолымен алуға дәмеленуге тыйым салады. Айғақтар беруге (тәндік немесе психикалық) мәжбүрлеу қылмыс болып табылады. Айғақтарды жасыру немесе бұрмалау қылмыс болып саналады және занмен белгіленген тәртіпте жазаға тартылады
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Халықаралық жазушылар күні
Халықаралық жазушылар күні (толық атауы Жазушының халықаралық бейбітшілік күні ) — кәсіби мейрам, 3 наурызда тойланады,  «төртінші билікті» демократиялық баспаның жағымсыз аспектілеріне қарсы шығуға, жалған жарияланымдардан бас тартуға, қасақана жасалған фальсификациялардан,  фактілерді әдейі бұрмалау немесе саяси, топтық және жеке мүдделері үшін оларды арам пиғылмен интерпретациялауға қарсы болуға шақырады.
Мейрамның тарихы
1921 жылы ПЕН-клуб құрылды (атауы — аббревиатура,  ақындар (poets), очеркшілер (essayists) және новелла авторлары, романисттер (novelists сөздерінің бірінші әріптерінен қысқартылып алынған). Бұл үш әріп қалам (pen) сөзін құрайды). 1923 жылы Лондонда ПЕН-клубтың бірінші халықаралық конгрессі өтті. 1986 жылдың 12—18 қаңтарында 48-ші халықаралық конгресс өтіп жатты, және конгресске қатысушылар 3 наурызды «Жазушының халықаралық бейбітшілік күні» деп атауға шешім қабылдады. Осы кезде пен-орталықтар жүзден аса мемлекеттерде болған.
Қазіргі кезде кейбір елдерде бұл мейрам мәлімделген спектрден кеңейтілген. Ол жай ғана «Жазушылар күні» деп аталады және айрықша көзге түскен әдебиет қайраткерлеріне құрмет көрсетуге себеп болып отыр.
Дереккөздер
Санат:Кәсіби мейрамдар Санат:Ресми емес мейрамдар Санат:Халықаралық күндер Санат:3 наурыздағы мейрамдар Санат:ПЕН-клуб
Арка-Лымпараси
Арка-Лымпараси — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пойлово-Яха өзенінің сол жағалауынан 75 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 112 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
1822 жыл
Түсініктемелер
*
Масусса
Масусса (Maçussa) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Азамбужа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 506 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,39 км² шамасында. Халық тығыздығы — 68,5 адам/км².
Тарихы
Аудан 1985 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Аномия
Аномия — (an- — жоқтық және nomos — заң) қоғамның құндылықтар жүйесiндегi түбегейлi дағдарыстарды бiлдiретiн ұғым.
Аномия өзiнiң төмендегiдей белгiлерiмен анықталады:
Ол «Еңбектiң қоғамдық бөлiнуi» кiтабында аномия еңбек белiнiciнiң бұрмалануы нәтижесiнде пайда болады деп тұжырымдайды және оның себебiн мамандандыру кезiндегi адамдар арасындағы ынтымақтастық пен үйлесiмдiктiң жоғалуынан көредi.
«Өзiн-өзi өлтiру» деген еңбегiнде Дюркгейм эгоистiк, альтуристiк және аномиялық суицидтердiң түлерiн атап өтедi. Соңғысы дәстүрлi шектеу нормалары шайқалған кезде ырықсыз құмарлықтан туындайды делiнедi. Шектелмеген тiлектер орындалмаған жағдайда адамдарда шешiмi жоқ тұйық дағдарыстар пайда болады.
Аномия ұғымын қазiргi социологияда әpi қарай дамытқан американдық ғалым Р. Мертон (1910). Ол аномия мәселесін ауытқушылық әрекетпен байланысты қарастырады. Мұндай әрекет ұлғалық мақсаттарға заңды құралдармен жете алмайтын жағдайларда қалыптасады. Нақтылы мәдени жүйеде туындайтын мүдделер үстемдік етіп тұрған басқарушы және реттеуші тетіктерге қайшы келуі мүмкін. Аномия әсіресе, өтпелі қоғамдарда жиі кездеседі. Бұрынғы әдетке айналған бағдарлар жаңа талаптарға сәйкес құндылықтармен жылдам ауыстырыла бермейді. Мұндай қайшылықтар тұлғалар санасында ауытқушылық туғызуы мүмкін.
Б. з. д. 952 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 952 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 952 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Артиг (Од)
Артиг (Artigues) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11017, пошта индексі — 11140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 85 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,32 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Таежная (Анга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Джон Патитуччи
Джон Патитуччи (ағыл.  John Patitucci ) (дүниеге келді: 22 желтоқсан 1959 жыл, Нью-Йорк) — америкалық джаз контрабасисті және итальяндық тұқымнан шыққан бас-гитарист, сонымен қатар ол "Грэмми" марапатын иелерген.
Ерте жылдары
Джон Патитуччи  жасынан бастап бас-гитарада ойнауды бастаған. Өлең шығарып сахна төрінен көрінуді  жасынан бастады. 15 жасында акустикалық бас гитарады, ал 16 жасында фортепианода ойнады. Ол соул, рок ойындарынан блюз, джаз және классикаға тез ауысып кетті. Оның музыкаға деген өте жақсы көзқарасының арқасында өнердің барлық түрін оңай меңгере алған. Джон классикалық бас гитараны Сан-Франциско штатындағы Университетте және Калифорниядағы мемлекеттік университетте үйренген.1980 жылы ол өзінің мансап қууын Лос-анджелесте жалғастырды.
Сілтемелер
Санат:22 желтоқсанда туғандар Санат:1959 жылы туғандар
Андрей Львович Андреев
Андрей Львович Андреев (1965 жылы 15 сәуірде Саратовта дүниеге келген) – совет, орыс театр және киноактері
Ол Л.В. Собинов атындағы Саратов мемлекеттік консерваториясы театр факультетін бітіреді. Белгород және Ногин драма театрында жұмыс істеген. 1991 жылдан бастап Н.В. Гоголь атындағы Мәскеу драма театрында қызмет атқарады. Андрей Андреев 1988 жылдан бастап киноға түсе бастайды.
Дереккөздер
Санат:КСРО актерлері
Дисперсия
Дисперсия (dispersion - шашырау).
2. Символдар арасындағы интерференция сурет пен оптикалық талшық арқылы өткенде импульстер ұзақтығының артуына байланысты пайда болатын эффект. Дисперсия оптикалық талшықтың еткізу жолагының шектелуіне әкеледі.
Кеңістіктік дисперсия
150px|thumb|right|Гауһардан да дисперсияны байқауға боладыКеңістіктік дисперсия -ортаның диэлектрлік өтімділігі тензорының толқындық векторға, мысалға поляризация жазықтығын айналдыруға келтіретін векторға тәуелділігі.
Дереккөздер
Санат:Электроника Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Штаккелиц
Штаккелиц (Stackelitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Анхальт-Цербст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 203 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 335. Муниципалитеттің басшысы — Хайке Брак.
Дорфгаштайн
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рудольф Траунер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Борис Павлович Всеволодов
Борис Павлович Всеволодов (3.6.1909, Ресей, Мәскеу облысы Серпухов қ. – 8.2.1981, Алматы қ.) – ветеринария ғылым доктыры (1947ж.), профессор (1948ж.), Қазақ КСР-інің еңбек сің. ғылым қайраткері (1979ж.).
Мәскеу зоовет. институтын бітірген (1930ж.). Бүкілодақтық гельминтология институтында аспирант, ғылым қызметкер (1932–1936ж.) болып істеді. 1937 жылдан Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтында (қазіргі Қазақ ұлттық агр. университеті) кафедра меңгерушісі болды. Оның ғылым жұмыстары негізінен гельминтоздар (өкпе нематодоздары, дикроцелиоз, ориентобильхарциоз, хасстелиозиоз, т.б.) патоморфологиясын зерттеу мәселесіне арналған. В. кезінде Алматы зоотех.-малдәрігерлік институтында екі мыңнан астам препарат қойылған патоанатом. музей ұйымдастырып ашты.
«Құрмет Белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:3 маусымда туғандар Санат:1909 жылы туғандар Санат:Серпуховта туғандар Санат:8 ақпанда қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ветеринарлары Санат:Ветеринария ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Мәскеу зооветеринария институты түлектері Санат:Бүкілодақтық гельминтология институты тұлғалары Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті оқытушылары Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университетінің профессорлары Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Ле-Рок-Сент-Андре
Ле-Рок-Сент-Андре (Le Roc-Saint-André) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,93 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 930 адамды құрады. Халық тығыздығы — 93,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Салт аттылар
Салт аттылар - қазақтың ұлттық ойындарының бірі.
Ойын жасаыл алаңда немесе спортзалда төсеген маттар үстінде өтеді. Алдын ала ойнаушылар екіден бөлінеді, жасалынған жұптар екі құрамаға бөлінеді. Ойынға тек қана ұлдар қатысады.
Ереже бойынша, әрбір жұпта біреуі басқаның мойына отырады және құрама “салт аттылар” тобын құрайды. Жүргізушінің белгісі бойынша ойынды бастайды. Екі құрамадан ортаға екі “салт аттылар” шығады. Ойын шарты бойынша “салт аттылар” бір-бірін “ат” үстінен құлату керек. Қай топтың “салт аттылары” жиі құласа, олар жеңілген боп аталады. Ойын аяғында жүргізуші жеңімпаздары атайды және алдын ала дайындалған жүлделерді таратады.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының сал-дәстүрлері кітабы, Атамұра 2011ж.
2. ↑http://kitaptar.com/
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Кыр-Ель
Кыр-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чедь-Ю өзенінің сол жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 7 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Замбия президенттерінің тізімі
Сыртқы сілтемелер
Санат:Президенттер тізімі Санат:Замбия президенттері
Бойдақ мал
Бойдақ мал - көшпелі мал шаруашылығындағы өсім қабілеті шектелген, төл өсіруге және сауынға саууға қатысы жоқ, яғни сүт өнімдерін бермейтін, төлі жоқ, саулық пен құтпан малдан жеке, оңаша бағылатын түліктің тобы. Бойдақ мал ұғымы негізінен піштіріліп, ақталған аталық қабілеті жойылған малдарға қаратыла айтылады. Оған төрт түлікте ат, атан, өгіз, еркек тоқты, қой, серке және т.б. енеді. Тағы бір ерекше ескерер мәселе, бойдақ малға ұрғашы малдарды да шартты түрде енгізген. Мысалы, іш (төл) тастаған, төлі өліп, сүті тартылып суалып кеткен, сондай-ақ қысыр қалған және бедеу саулықтарды да қосып бағады. Соған байланысты қазақ шопандары жеке бағылатын бойдақ, саулық аралас мал тобын шартты түрде бойдақ мал деп атайды. Бойдақ мал тобы үйір, табын немесе келе деп саналмайды. Себебі, онда құтпан қойылмайды, түлік құрамы тұрақты емес. Сонымен бірге Бойдақ малдар тобына жыныс қабылеті жетілмеген жас малдарды да қосып бағылады. Дәлірек айтқанда, қойда қысыр тусақ, саулық, ісек, жылқыда саяқ пен қысырақты, піштірілген дөнен-бестілер үйірін бірыңғай бойдақ малға жіберіледі. Бойдақ мал тобындағы еркек бойдақтар семіз мал ретінде соғымға немесе сойысқа сойылады. Ал, қысыр, төлі өлген, жыныс қабілеті жетілген тұмса ұрғашы малдар үйірге жіберіліп, аталық малға қосылады, яғни өсім қабілеті ескеріледі.
Сиырда бойдаққа қысыр қалғандары мен екі жастан асқан піштірілген еркегі, немесе өгіздер, еркек, ұрғашы тайынша-таналар енеді. Сол сияқты бойдақ қойға «іш алмаған» қысыр саулық, тұсақ, тоқты, төлі өліп сүті суалып кеткен саулықтармен бірге азбан, ісек, құнан, дөнен қойлар жатқызылады. Бойдақ малдың бағым-күтімі ерекше: семіртіп, қоңдандыру үшін оты шүйгін, суы мол, ауылдан ұзақ шалғайдағы өріске бағады. Яғни, ауылда ұсталатын малдың аяғы жетпейтін, олардан жайылымы бөлек болады. Ертеде көшпелі мал шаруашылығында бойдақ қой-ешкі табынын бағуға бірнеше үй арнайы шалғайға, жөн жерге көшіп барып қоныстанатындығына байланысты оларды қазақтар «бойдақ мал баққан ауыл» немесе «жондағы ауыл» деп атайды. Бағымының өзгеше - бойдақ мал ерте өргізіп, қараңғылық түскенше жайып, кеш қоралайды. Сауын уақыты деген ұғымның қатыстылығы болмайтындықтан түсте жонда, салқын жерлерде жусап жата береді. Жылқы мен сиырдың бойдағын қос тігіп шыққан сиыршы, жылқышылар баққан.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Үйтас
Yйтас — Өгем аумағындағы нысан аты. Үй сияқты төрт қырлы үлкен тас. Биіктігі 2 м, ұзын 5 м, ені 3 м. Өгем шұқырына түсе берісте 7 км сол жақта. Ертеде Өгемде өмір сүрген Балықбай атты бай адам түйенің мойнын екі жерден бауыздап, ортасындағы бітеу терінің бір жағын тігіп қап жасап, сол қапқа алтын толтырып, Үйтас деген жердегі қыстауының маңына жасырған деген әуезе бар.ертедегі баспана құрылысының бір түрі.
Владимир Вайсс
Владимир Вайсс (Vladimír Weiss; 22 қыркүйек 1964 жыл, Братислава) — чехословакиялық және словакиялық футболшы, футбол жаттықтырушысы.
Үйтас
Yйтас түркі тайпалары және тау халықтары арасында исламға дейінгі дәуірде кең тараған. Ол көбіне табиғи тастан киіз үйге ұқсас үлгімен тұрғызылған. Ежелгі заман тарихшылары (мыс., Понтийлік Приск) Каспий теңізінен солтүстік және солтүстік-шығысқа қарай созылып жатқан кең даланы мекендеген тайпалардың іргесі шеңберленіп келген тас үйлері, Византия тарихшысы К.Порфиродный аварлардың дөңгелек пішінді тұрақжайлары, ал грек географы әрі тарихшысы Страбон тау тұрғындарының тастан салған шеңбер үлгідегі баспаналары жайында жазады. Дәстүрлі қазақ ұғымында бұл баспаналар да, сондай-ақ қабырғасын табиғи тастан шеңбер үлгімен тұрғызып, төбесін күмбездеп жапқан ежелгі мазар да Yйтас деп аталады.
Жиделі көшесі (Астана)
Жиделі көшесі Еңбекшілер көшесінен басталып, Үшкөпір көшесінде аяқталады. Қаратөбе, Ақниет, Ақселеу көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 953,3 м. Бұрынғы атауы 9-май көшесі. «Заречное» тұрғын алабы.
Владимир Вайсс
Карьерасы
Чехия ұлттық футбол құрамасы сапында 1990 жылғы әлем чемпионатына қатысты. 1993-95 жылдары Словакия ұлттық футбол құрамасында ойнады.
Үйтас
Үйтас - Еңлік, Кебек паналаған жер. Семей облысы, Абай ауданы, Кіші Орда тауының батыс жағына орналасқан. 1780 ж. шамасында қос ғашық Еңлік пен Кебек Қара жартастан қашып, Жидебайға жақын Ү-қа келіп жасырынған. Жазықсыз мерт болған қос мұңлықтың қайғылы тағдыры Абайды кайтты толғандырып, Шәкерім, Мағауияға дастан жазуға тапсырма берген.
Жиделі көшесі (Астана)
Жиделі - жидесі бар, жидесі мол жер. Ыстық жерде өсетін, қызыл-қоңыр түсті жеміс ағашы.
Владимир Вайсс
Карьерасы
2000 жылдан бастап бапкерлікке кірісті. 2005 жылы "Артмедия" клубын жаттықтырып, УЕФА кубогының 1/16 финалына шықты, бұл клубтың тарихындағы ең жоғары еурокубоктық көрсеткіш.
Үйтас
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IX том "Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы"
Жиделі көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Владимир Вайсс
Карьерасы
2013-15 жылдары "Қайрат" клубын жаттықтырып, 2015 жылы Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері атанды.
Үйтас
Сілтемелер
Санат:Абай энциклопедиясы Санат:Әдебиет Санат:Мәдениет
Владимир Вайсс
Карьерасы
2020 жылы Грузия құрамасының жаттықтырып, ЕУРО-2020 турнирінің финалдық кезеңіне шығуға бір қадам қалды, тек соңғы ойынды Македониядан сүрінді.
1823 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1823 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1823 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Б. з. д. 953 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 953 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 953 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ист Мачиас (Мэн)
Ист Мачиас (East Machias) — Мэн штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1298 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 103.6 км² шамасында. FIPS коды — 23-20960.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жиделі (өзен, Жаңақорған ауданы)
Жиделі – Сырдария алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы жерімен ағады.
Бастауы
Бастауын Қаратаудың солтүстік батысындағы Раң асуы тұсынан алып, тар шатқалдармен ағып, Жайылма ауылы тұсында жерге сіңіп кетеді.
Гидрологиясы
Өзенде су жылдың көктем айларында (сәуір, мамыр) жауын-шашын, қар суларымен толығады. Төменгі ағысында шағын Жайылма бөгені салынған. Бөген бойына жиналған қар суы мен көктемгі жауын сулары жазғы егістікке пайдаланылады. Жайылма ауылының шаруашылық жерлері суғарылады.
Дереккөздер
Санат:Сырдария су алабы Санат:Жаңақорған ауданы өзендері
Жоғарғыжақ сүйек
Жоғарғыжақ сүйек (maxilla — жоғарғыжақ сүйек) — жануарлар бассүйегі бет бөлімі құрамына кіретін сүйек. Жоғарғыжақ сүйек: тіс ұяшықтары орналасқан денеден, бет сүйек және мұрын сүйек тақташаларынан (пластинкаларынан) құралған. Соңғы екі тақташалар аралығындағы кілегейлі қабықпен астарланған қуысты жоғарғыжақ сүйек (Гаймор) қойнауы деп атайды. Гаймор қойнауының қабынуынан гайморит ауруы өрбиді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Әс-Саффах
Әбдуллаһ әс-Саффах (عبد الله السفاح‎; 722, Хүмайма — 10 маусым 754, Анбар) — Ислам халифатының 20-шы халифасы, мүміндер әмірі. Аббас әулетінен болған алғашқы халифа. Мұхаммед пайғамбардың көкесі болған Аббас ибн Әбділмүттәліптің шөпшегі және халифа Әл-Мансұрдың ағасы.
Өмірбаяны
Умәйяларға қарсы хорасандық көтеріліс болған кезде әс-Саффах көтерілісбасы Әбу Мүсліммен жақсы қарым-қатынастар орнатты. Әс-Саффах Куфада өзін жаңа халифа деп жариялады. Шииттер халифат ретінде Әли ибн Әбу Талибтің ұрпағың көргісі келді, алайда әс-Саффах олай қаламады.
Өз әскерін мұсылман емес жауынгерлермен күшейтіп, өзіне қарсы шығатын және халиф деп мойындамайтындарға қарсы, яғни Умәйяларға, шииттерге, тіпті кейбір хорасандық көсемдерге соғыс ашты. Сондықтан оған "әс-Саффах" ("қанды қасапшы") деп лақап ат қойылды. Өзінің елордасы болған Анбар қаласында (қазіргі Ирак аймағында) шешек ауруынан қайтыс болды. Оның орнына халифатты келесі сегіз ғасыр бойы інісі Әл-Мансұр мен оның ұрпақтары биледі.
Санат:Аббас әулетінің халифтері Санат:Ирактық Аббасилердің халифалары
Дисплей
Дисплей (display – көрсету, қалпына келтіру) — электронды сәулелік түтікше (ЭЛТ) экранында ақпаратты көрсетіп бейнелеуге арналған құрылғы, бейнетерминал.
Әріптер, сандар, мәтін, кестелер немесе графиктер, суреттер, сызбалар түріне байланысты ақпаратты бейнелейтін әріпті-сандық және графикалық дисплей деп бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Бойдақ саулық
Бойдақ саулық - жазғы мал сауыны мезгілінде қой-ешкіні бойдақ және саулық деп жіктеп, бөлек бағу тәсілі. Мұндайда бөлінген қозы-лақты бойдақ малға қосып бөлек бағады, бөлінген мал қосылып кетпес үшін бөлек қоныстанған ауылды да бойлақ-саулық бағатын ауыл дейді. Көбінесе қозы-лақ жетілген күз мезгілінде осылайша бөлініп бағылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Банкэр (Миссури)
Банкэр (Bunker) — Миссури штатының Рейнолдс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.7 км². FIPS коды — 29-09694.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 427 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Рейнолдс округы (Миссури)
IC 462
IC 462 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 462 Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Фасад
right|thumb Фасад, қасбет (facade, faccіata, яғни faccіata – бет) – сәулет өнерінде құрылыстың не үй-ғимараттың алдыңғы кіре беріс жағы; ғимараттың алдыңғы жағы.
Дереккөздер
Санат:Механика
Борис Фёдорович Андреев
Борис Фёдорович Андреев (1915 жылы 27 қаңтарда Саратовта дүниеге келіп, 1982 жылы 25 сәуірде Мәскеуде дүниеден өткен) – совет театр және кино актері .
1962 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алған. 1948, 1950 жылдары бірінші дәрежелі сталиндік сыйлықтың иегері болады. Болашақ актердің балалық шағы мен жастық шағы Саратов губерниясы Аткарск қаласында өтеді. Борис Андреев жетінші сыныпты бітіргенінен кейін Саратовтағы комбайн зауытында электр жөндейтін жұмысшы болып жұмыс істейді. Ол сол кезден бастап ақ зауыттың драма үйірмесіне қатысады. Саратов актері И.А. Слонов Борис Андреевке Саратов театр техникумына түсуіне қолұшын береді. Ол бұл техникумды 1937 жылы тәмамдап шығады.
Геосинклиналдық жүйе
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Анықтамалар модулі
Анықтамалар модулі  (Модуль определений; definitions module) — модульдік программалау тілдерінде — басқа модульдерден алатын оның сол құрауыштарын анықтайтын модуль сипаттамасының бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Трихинеллез
right|300px|thumb ТРИХИНЕЛЛЕЗ (trіchіnellosіs; грек. trіch, trіohos – шаш) – адам мен жануарларда болатын ішек құрты ауруы.
Тарихы
Трихинеллездің дернәсілін алғаш рет 1835 жылы өлген адамның бұлшық етінен ағылшын хирургі Дж.Педжет (1814 – 1899) тапқан. Трихинеллез қоздырғышы Қазақстанда алғаш рет 1947 жылы табылды.
Зияндығы
Ауру жабайы (борсық, қабан, морж, т.б.) және үй жануарларының (әсіресе, шошқаның) шала піскен етін жегенде жұғады. Трихинеллалардың улы заттары (токсиндері) қан құрамын өзгертеді. Трихинеллез кезінде дене қызуы көтеріліп, қас-қабақ, бет ісініп, қанда эозинофил (дәнді лейкоцит) мөлшері көбейеді, басы ауырып, адамда әлсіздік пайда болады. 1 – 3 күннен кейін науқастың бұлшық еттері (аяқтан бастап көзге дейін) ауырып, 2 – 3 аптаға созылады. Қоздырғыштың белсенділігі артып, ауру меңдегенде, науқас адамда жүрек қызметінің жеткіліксіздігі артып, өкпе қабынуы немесе менингоэнцефалитке асқынып, өлімге де әкелуі мүмкін. Трихинеллезден сақтандыру – сойылған малдың етін ветеринарлық бақылаудан өткізу. Трихинеллезге диагноз қою үшін күдікті адамның эпидемиологиялық анализін өткізіп, бұлшық етінен алынған биопсияны арнайы лабораторияда тексереді. Емі: мебендазол (вермокс), тиабендазол (минтезол), аллергияға қарсы препараттар (кортикостероидтар) қолданылады.
Сілтеме
Санат:Медицина
Өлі тілдер
Өлі тілдер — қолданудан шыққан, жазба ескерткіштер мен жазбалардан ғана белгілі тілдер. Тілдердін жойылуы әсіресе байыргы жергілікті тұрғындары зорлықпен арнайы жеке аудандарға қоныстандырылған елдерде (АҚШ, Австралия) болады. Мұндай елдерде жергілікті тұрғындар қоғам өміріне араласу үшін сол елдін негізгі тіліне (ағылшынға) көшу тиіс. Бұл процестін жеделдеуіне жергілікті тұрғындардың ана тілін интернаттар мен колледждерде, орта және жоғары оку орындарында пайдаланылбауы ерекше эсер етеді. Солтүстік Америка мен Солтүстік Еуразиянын, Австралиянын және оған таяу жаткан аралдардың тілдері өлі тілдерге айналған немесе айналу үстінде. Ол тілдер жайында негізінен олар жойылмас бұрын жазылған енбектерден (жазбалардан) ғана білуге болады.
Тілдін жойылар алдындағы сонғы кезеңін жасы жеткен адамдар ғана сақтайды, кейін солардын езімен бірге тіл өледі. Мектеп жасына дейінгі балаларда өз тілінде оқымағаннан кейін ана тілін жоғалтады. 20 ғасырдың 2-жартысында негізгі тілдегі бұқаралық ақпарат құралдарының кен тарауы аз халықтар тілінін жойылуын тездетті. Ерте замандарда тілдердін жойылуынын басты себебі халықтарды қырып жою арқылы құрылған ұлы империялармен (Көне Персия, Эллин, Араб т.б.) байланысты болды.
Өлі тілдердін қолданудан қалғаннан кейін мындаған жыл бойы сақталуы әдетте дінмен байланысты. Мысалы, Құдайға құлшылық ету үшін қолданылған Египет христиандарынын копт тілі, католик шіркеулеріндегі латын тілі, монгол ламаистерінін классикалық тибет тілі, көнеүнділік әдеби санскрит тілі т.б.
Өлі тілдерді қайта жанғыртып, қалпына келтірудін мәні зор. Салыстырмалы-тарихи әдіс арқылы баска тіл құрамында сақталып қалган Өлі тілдер элементтерін зерттеу арқылы оларды қайта жанғыртуға болады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ниуаки
Ниуаки (Nioaque) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Мату-Гросу-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бодокена экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 064 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 923,798  км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,6 адам/км².
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
Семсерқұйрықтылар
Семсерқұйрықтылар (Xiphosura) – буынаяқтылар типіне жататын класс. Қазба қалдықтары силур кезеңіне тән қабаттардан табылған. Палеозойда кең тараған. Семсерқұйрықтылар қазіргі кезде құрып кетуге жақын, саны аз. Семсерқұйрықтылардың тропикалық және субтропикалық теңіздерде кездесетін 5 түрі бар. Бұлардың дене тұрқы 50 — 90 см. Денесі жалпақ, баскеуде мен құрсақ бөлімі біріккен, сегменттері қозғалмалы, құрсағы ұзын семсер тәрізді өсіндімен бітеді. Баскеуде бөлімі үлкен арқа қалқанымен жабылған, онда екі жұп көздері бар. Аузының алдында үш бунақты қос хелицерасы (жәндіктердің қорегін шайнап жейтін алдыңғы 1-жұп аяғы), ал 5 жұп жүру аяқтары ауыз жанында орналасқан. Құрсағындағы 6-жұп аяқтары жапырақ тәрізді, тек 1-жұбы қорғаныш тақтасына айналып, желбезек қақпақшасы деп аталады. Ауыз тесігі хитинді кутикуламен көмкерілген өңешке, ол қарынға жалғасады. Қорытылмаған қоректік заттар артқы ішектен аналь тесігі арқылы сыртқа шығарылады. Зәр шығару мүшесі қос коксальды безден тұрады. Желбезектерімен тыныс алады. Қан айналу жүйесі жақсы дамыған. Жүректің артқы жағы тұйық, ал алдыңғы жағынан қолқа және оның екі бүйірінен 4 қос артерия кетеді. Жүйке жүйесі ми ганглиясынан, жұтқыншақ маңындағы жүйке түйіндерін жалғастыратын бойлық салалардың бір бөлігі (коннективадан) мен құрсақ жүйке тізбегінен құралған. Екі жұп көздерінің 1-жұбы — қарапайым көзшелер, ал екінші жұбы — күрделі көздері көзшелердің жанында орналасқан. С. — дара жыныстылар. Эмбрионалды дамуы метаморфоз жолымен өтеді. Жұмыртқадан шыққан дернәсілдің сегменттері толық, бірақ құрсағы жетілмеген, құрсағында аяғы болмайды. Дернәсіл құрылымы жағынан трилобиттерге өте ұқсас, сондықтан трилобитті дернәсіл деп аталады. С. моллюскалармен, су түбіндегі омыртқасыздармен, балдырлармен қоректенеді. Кәсіптік маңызы бар.
Геострофиктік ағыс
Геострофиктік ағыс - қысым градиентінен пайда болатын және Кориолис күшімен теңестірілетін теңіз суының қозғалысы. Геострофиктік ағыс судың температурасы мен тұздылығын байқау бойынша жасалған мұхит бетінің серпінділік топографиялық картасы негізінде анықталады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Иезуиттер
thumb|right|Иезуиттер орнаменті Иезуиттер – Парижде құрылған католик монахтарының ордені (1534).
Рим папасы Павел ІІІ оны “Иисус қоғамы” деген атпен 1540 жылы бекіткен. Иезуиттер ордені – бір орталықтан басқарылатын, қатал тәртіпке негізделген, басшыларға сөзсіз бас июді талап ететін діни ұйым. Олар басқа монахтарша монастырларда тұрмайды, қайта қоғамдық өмірдің барлық салаларына белсене араласуды көздейді.
Сілтемелер
Санат:Дін
Жолымбет көшесі (Астана)
Жолымбет көшесі Шет көшесінен басталып, Өндіріс көшесінде аяқталады. А.Чехов, Бестөбе көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 889 м.
Жолымбет - Ақмола облысының Шортанды ауданындағы кент.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Пальета
Пальета (Paglieta) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4384 адамды құрайды. Халық тығыздығы 129 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 66020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Б. з. д. 954 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 954 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 954 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
NGC 4145A-2
NGC 4145A-2 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4145A-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 213942, A 1208+40, VV 814.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Диспут
Диспут (лат. dіsputare – пайымдау, пікірталасы) – ғылыми, әдеби, әлеуметтік т.б. тақырыптар бойынша көпшілік алдында жария түрде өтетін пікірталас, белгілі бір мәселенің мән-жайын талқылаудың ұтымды жолы. Оқу-әдістемелік тұрғыдан жастардың дүниетанымын қалыптастыруға септігін тигізеді. Диспут жоғары, орта, арнаулы орта оқу орындарында дәрістің бір түрі әрі әдістемелік тәсілі ретінде де қолданылады.
Сыртқы сілтемелер
http://ru.wikipedia.org/wiki/Диспут
Дереккөздер
Санат:Ғылым
IC 4884
IC 4884 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63546, ESO 142-33.
Сыртқы сілтемелер
IC 4884 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Гарсибуэй
Гарсибуэй (Garcibuey) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Франсия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 207 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,51 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 82 км.
Ингольдинген
Ингольдинген (Ingoldingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет.
Гарсибуэй
Қала қамқоршысы Андрес болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Ингольдинген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2630 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 44,24 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 26 062. Муниципалитеттің басшысы — Карл Целлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Джоах-ор
Джоах-ор — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аварское Койсу (Джурмут) өзенінің сол жағалауынан 153 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вой-Вож (Үлкен Вольма тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Вольмаөзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лео Эсаки
Лео Эсаки (, айтылуы Эсаки Рэона, Рэона Эсаки немесе Леона Эсаки ретінде белгілі; 12 наурыз 1925 жылы, Осака, Жапонияда т.) — жапондық физик, физика саласындағы Нобель сыйлығының 1973 жылғы лауреаты. Сыйлықтың жартысын, Айвар Джайевермен бірлесіп, "жартылай өткізгіштер мен асқын өткізгіштердегі туннельді құбылыстарды тәжірибе жүзінде ашқаны үшін" алды. Екінші жартысы Б. Д. Джозефсонға "ток арқылы өтетін туннель кедергісінің теориялық болжау қасиеттерін, атап айтқанда, құбылыстардың жалпыға мәлім қазіргі аты Джозефсон әсерлерін ашқаны" үшін берілді. Белгілі өнертапқыш Лео Эсаки, сондай-ақ диодтан Эсаки пайдаланатын электронның туннельдеу әсерін тапты.
Лео Эсаки Токио университетінде физика мамандығында оқыған бакалавр дәрежесін 1947 жылы, философия докторы дәрежесін 1959 жылы алды. Нобель сыйлығын 1958 жылы Sony компаниясында жұмыс істеу кезінде жүргізілген зерттеулері үшін алған. Кейіннен, 1960 жылы АҚШ-қа көшіп келіп, IBM фирмасының зерттеу орталығында жұмыс істеді, онда 1967 жылы ие болды.
Марапаттар мен танылуы
Оның құрметіне тағайындалды.
Сілтемелер
Санат:Ресей ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Жапония) Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:12 наурызда туғандар Санат:1925 жылы туғандар Санат:Алфавит бойынша ғалымдар Санат:XX ғасыр физиктері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері
Волочайка
Волочайка — Ресейдегі өзен. Қалмақ Республикасы, Ростов облысы, Ставропольск өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Маныч-Гудило өзенінің оң жағалауынан 229 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 84 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Маныч бастауынан Калаус және Егорлык өзендерін қоспағандаПролетар су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жиделі (шығанақ)
Жиделі – Арал теңізінің солтүстік бөлігінде орналасқан шығанақ.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Арал ауданында, Шұбартарауыз түбегінің оңтүстік-шығысында.
Дереккөздер
Санат:Арал теңізі шығанақтары Санат:Қызылорда облысы географиясы
Күлен би
«Күлен би» өз уақытында халқымыздың ірі тұлғасы ретінде,бойындағы табиғат берген ақыл парасат,шешендік қасиеттің арқасында танылған.Орта жүздің Қоңырат тайпасының Жандар руынан шыққан.Күлен би шамамен 1730-1800 жылдар арасында Сарыарқа-да, Көкшетау өлкесінде туған,кейін Баян ауыл-да көшіп қонып жүрген. (Тілеуке Күлекеұлы 1748-1819) Шал ақын Күлен би- ге арнап өлең жазған,содан үзінді келтіруге болады. Төрт ауылдың бір биі Күлен қозған
Қызыл тілде Қоңыратта Күлен озған
( Бес ғасыр жырлайды. „Жазушы“ баспасы 1989 жыл.117 бет )
Өлең жолдардағы „Төрт ауыл“ ол село немесе деревня емес,ру аты.Төрт ауыл,Қозған рулары кәзіргі таңда орта жүзде арғын тайпасындағы ру атаулары.Шал ақынның бұл өлең жолдарына терең үңіліп қарасақ Төрт ауыл, Қозған руларының шыққан тегі Қоңырат  тайпасынан екендігін байқауға болады.18-ғасырда хан Уали Қоңырат тайпасы мен Атығай руына қысым жасағаны тарихта белгілі,Атығай руы Арқада қалып қойса,Қоңыраттар хан Уалидің қысымына шыдамай Сыр бойына қоныс аударған,мүнкін сол уақытта Төрт ауыл мен Қозған рулары Қоңыраттардан бөлініп Арқа жұртта қалып арғындарға сіңісіп кеткен болар.Күлен би  Абылай ханның жанында Сары арқада беделді уәзірі болып бірнеше жыл қызмет еткен екен,сол уақыттарда ол кісі үйленіп ,бала шағалы болыпты.Ал кейін Абылай ханның ордасы Түркістанға көшірілген кезде Күлен би-дің бала-шағасы белгісіз себебтермен Сары арқада қалып қойады да уақыт келе байланыс узіліп қалады.Күлен би бабамыздың арқада қалып қойған ұрпақтары осы Қозған,Төрт ауыл руларының арасына сіңісіп кеткен болар? дегде болжамдар бар. Кәзіргі таңда Күлен би бабаның Оңтүстік Қазақстандағы ұрпақтары сол Арқада қалып койған Күлен би бабаның ұрпақтарын іздеп тауып кейінгі тағдырлары туралы мәлімет жинақтап,олармен байланыс орнатуды көздеп отыр.Күлен би  ағайынды кісілер болған, інісі Түмен би .Түмен би ұрпақтары қазіргі таңда Оңтүстік Қазақстан,Қызылорда,обылыстарында Ақтөбе  обылысының Қоңырат елді мекенінде  шоғырланған. Қызыл орда обылысында Тумен би  атымен аталатын Түменарық деген атау бар. Күлен би  жайлы Майлықожа ақынның Жандар руының Қарабала атасы ұрпақтары ас бергенде айтқан өлең жолдары,
'''Жандар Жандар болғанда,
Дарыған билік Қараға
Мирас болған балаға.
'''Әбдісүгір би өтті
Өрнекті болып далаға
Айманбет би мен Күлен би
Сары би мен Шүрен би
Жеті атаға билігі,
Үзілмей келді-ау арада.
'''
Санат:Қазақ би-шешендері
Алания (футбол клубы)
2019 жылы құрылған "Спартак-Владикавказ" футбол клубымен шатастырмаңыз
«Алания Владикавказ»    — Ресейдің Владикавказ қаласындағы футбол клубы. 1921 жылы құрылған. 1995 жылғы Ресей чемпионы.
2005 жылы бірінші рет Премьер лигадан түсіп қалды. Кейін 2010, 2012/13 жылдары Премьер лигада ойнады. 2013 жылы тағы да түсіп қалды да, содан бері элитаға оралған жоқ.
2014 жылдан бері үшінші дивизионда ойнайды.
2019 жылы жазда Владикавказда тағы бір футбол клубы құрылды да, "Спартак-Владикавказ" аталды. "Алания" да 2019 жылдың жазына дейін "Спартак" аталып келгендіктен, көптеген ақпарат құралдары осы екі клубты біраз шатастырды (шатастыратындай бар, себебі "Алания" соңғы жылдары бірнеше рет тарап кете жаздады, қайта тіктелді, оның үстіне "Аланияның" бірнеше футболшылары еркін агент ретінде жаңа құрылған "Спартакка" ауысты). Ал шындығында бұл екі клубтың бір-біріне мүлде қатысы жоқ.
Ұлттық
КСРО / Ресей чемпионаты
КСРО 1-лигасы / Ресей 1-дивизионы
2-дивизион
РСФСР чемпионаты
'''Солт. Осетия чемпионаты'''
Достастық кубогы
Сілтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары
Мека (Аленкер)
Мека (Аленкер) (Meca) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Аленкер муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 809 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,08 км² шамасында. Халық тығыздығы — 128,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Санта-Китерия (Santa Quitéria).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
1824 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1824 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1824 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Автоматтық іздеу
Автоматтық іздеу (Автоматический поиск; automatic search) — мәліметті автоматтық қүрылғының көмегімен (адамның қатысуынсыз) ақпараттық жиымда іздестіру.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Геострофиктік жел
Геострофиктік жел - үйкеліс күші жоқ кезде, горизонталь бар градиенті күшінің Жер айналуының ауытқыту күшімен бірдей болуы жағдайында ауаның тура горизонталь бағытта қозғалуы. Геострофиктік жел бар градиентінен тік бұрышқа: Солтүстік жарты шарда — оңға, Оңтүстік жарты шарда — солға қарай ауытқып, параллель тура сызықты изобара бойынша бағытталған.
Ажал аңғары
Ажал аңғары Өлім аңғары — АҚШ-тың оңтүстік-батысында, Мохаве шөліндегі (Калифорния штаты) сусыз аңғар. Ол Үлкен Алаптың оңтүстігіндегі Аларгос пен Панаминт жоталары аралығында орналасқан. Ұзындығы солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 250 км-ге созылып жатыр және ол Солтүстік Америкадағы теңіз деңгейінен ең төмен орналасқан жер — 85 м. Мұнда Батыс Жарты шардағы ең жоғарғы температура байқалған (56,7ӘС). Ажал аңғарының атауы осы жерде 1849 жылы бір топ алтын ізденушілердің су таппай ажалға ұшырауынан шыққан. Аңғарда ауданы 840 мың га болатын, негізі 1933 жылы құрылған ұлттық табиғи саябақ бар.
Геострофиктік жел
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Ажал аңғары
Сілтемелер
“Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы”, 1-том
Санат:АҚШ географиясы
Георг Зиммель
Георг Зиммель (1858—1918) — нeмic пәлсапашысы, әлеуметтанушысы.
Зиммель өмip философиясы ағымының өкілі ретiнде мәдениет пәлсапасының мәселелерiн қарастырды. Зиммелдің танымы бойынша «өмip» ұғымы шығармашылық қалыптасу процесi, оған iшкi толқыныс, сезiм қуаты мен рационалды құралдарды қолдану арқылы жетуге болады.
Өмiрдiң күрделi толқыныстары мәдениеттiң әрқилы формасында көpiнic табады. Зиммельдің өмip туралы, дара тұлғалардың ролi туралы көзқарасы Гете, Рембрант, Кант, Шопенгауер, Ницше туралы еңбектерiнде, басқа да мәдениеттiң тарихы мен пәлсапасы туралы көптеген эсселерiнде көpiнic тапты. Зиммель мәдениеттi рухани және практикалық еңбектiң нәтижесi ретiнде, өмip формасының саналы, нәзiк көpiнici деп таниды.
Зиммель үшiн мәдениет — өмip сүру формасы. Мәдениет пен өмiрдiң арасында түрлi саяси және мәдени қозғалыстарға ықпал етiп, қозғалысқа түcipep қайшылық бар. Зиммель пiкiрi бойынша шығармашылық бұлағы — тұлға, және оның таным қуаты. Сол таным, шығармашылық көру қуатына сәйкес түрлi мәдениет «әлемi» қалыптасады: дiн, пәлсапалық ғылымдар, өнер, т.б. Оның барлығы өзiнiң ерекшелiгiмен мәдениеттануда көpiнic табады.
Зиммелдің мәдениеттану туралы толғаныстары, оның негiзi «Мәдениеттану ұғымдары мен трагедиясы» (1911 — 1912), «Қазiргi мәдениеттегi конфликт мәселесi», «Мәдениет трагедиясы туралы ұғым», т.б. еңбектерiнде көpiнic тапқан.
Дереккөздер
Санат:1 наурызда туғандар Санат:1858 жылы туғандар Санат:Берлинде туғандар Санат:28 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:1918 жылы қайтыс болғандар Санат:Страсбургте қайтыс болғандар Санат:Берлин университеті түлектері Санат:Германия философтары Санат:Германия әлеуметтанушылары Санат:Қала әлеуметтанушылары Санат:Мәдениет әлеуметтанушылары Санат:Дін әлеуметтанушылары Санат:Сән әлеуметтанушылары Санат:Өмір әлеуметтанушылары Санат:Философия докторлары Санат:Өмір философтары Санат:Мәдениет философтары Санат:Тарихшылар
Кычан
Кычан (Киуан) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вишера өзенінің оң жағалауынан 242 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Винченцо Яквинта
Винченцо Яквинта (Vincenzo Iaquinta; 21 қараша 1979 жыл, Кутро, Калабрия, Италия) — италиялық футболшы, шабуылшы (жартылай қорғаныста да ойнаған). 2006 жылғы әлем чемпионы.
Ұлттық құрамада
2010 жылы Оңтүстік Африкада өткен әлем чемпионатына қатысты. Екінші турда Жаңа Зеландияның қақпасына пенальтиден гол соғып, есепті теңестірді (1:1). Бірақ бұл чемпионатта Италия топтан шыға алмады.
Клубтық
Ювентус
Халықаралық
Италия
Штангероде
Штангероде (Stangerode) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Мансфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 365 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 400. Муниципалитеттің басшысы — Франк Зенерт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Тазырбак
Тазырбак — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің оң жағалауынан 247 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері