cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гондурас Ұлттық футбол құрамасы
Гондурас Ұлттық футбол құрама командасы — Халықаралық футбол жарыстарында Гондурас мемлекетінің атынан сынға түсетін құрама. 1951 жылдан бері ФИФА мүшесі. 2001 жылы ФИФА рейтигінде 20-орынға дейін көтерілген. Жаттықтырушысы — Хосе Луис Пинто (Колумбия). Капитаны — Ноэн Вальядарес.
Марат Сәбитұлы Мұқанов (тарихшы)
Сілтемелер
Марат Сәбитұлы
Санат:Ғылым
Нонза-Яга
Нонза-Яга — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Ислам дүниесі мәдениетінің дамуы
Ислам діні және пайғамбар Мұхаммед (с.а.у)
thumb| [[Мекке|230px]] Араб тайпаларының бірігуіне жаңа дін - ислам діні жәрдемін тигізді. Ислам дінінің негізін қалаушы - Мекке қаласының тұрғыны Мұхаммед пайғамбар. Жетімдік тауқыметін көп тартқан Мұхаммед пайғамбар өз талабының арқасында іс басқарушы қызметіне ілігеді. Өздігінен біркатар діни және саяси ілімдермен танысады. Меккедегі бай саудагер әйел Қадишаға (Хадиджа) үйлену аркылы өзінің түпкі арманы - діни-этикалық мәселелермен айналысуға мүмкіндік алады.
Аңызда көп уақытын Хира тауында (Мекке маңы) өткізіп жүрген Мұхаммед пайғамбарке көктен Алла тағала бүкіл адам баласына тура жол көрсету үшін Құран түсіреді. Құранды Мұхаммед пайғамбарке табыс еткен Жебірейіл періште оған Алла атынан өз отандастарына жаратушының әмірін жеткізуді жүктейді. Мұхаммед пайғамбар бір ғана құдіретті Алладан басқа кұдай жоқ деп пайымдады, ал өзін «құдайдың өкілі» - пайғамбармын деп атады. Ол арабтарды өзара жауласуды қойып, бір дінді қабылдап, бірлікте өмір сүруге шақырды. Ислам дінін уағыздады.
630 жылы араб тайпаларының көпшілігі ислам дінін қабылдап, Мұхаммед пайғамбар билігін мойындады. Арабтар жаулап алушылығының нәтижесінде ислам діні әлемдік дінге айналды. Халықтың көбі Меккені ислам дінінің орталығы деп таныды. Қағба тасы тұрған жер исламның қасиетті орнына айналды. Сауд Арабиясы еліндегі ислам дінінің орталығы Мекке қаласына барып қайтқандар Алланың құлы «қажы» атағын алады. Ислам деген сөз құдайға бағыну дегенді білдіреді. Мусылмандардың қасиетті кітабы - Құран (арабшадан аударғанда «оку» деген сөз).
Араб елдерінің мәдениеті
Араб мемлекеттері - Египет, Сирия, Палестина байырғы, мәдениеті жоғары елдер еді. Бұл елдерде араб тілі кеңінен тарады. Барлық халифат жерінде мектеп-медреселер ашылып, оқу араб тілінде жүргізілді. Мемлекеттік тіл араб тілі болды. Мектептерде Құранды оқытуға басты назар аударылды. Ислам діні рухани қазынаның көзіне айналды. Қолөнер жоғары деңгейде дамыды. Макта мен жүннен жеңіл және жоғары сапалы, мықты маталар тоқылды. Ирандық кілем тоқушы шеберлердің даңқы дүние жүзіне белгілі болды. Сирияда ашық түсті жібек маталар, шыны ыдыстар өндірілді. Дамаск (Шам шаһары) қаласында қару-жарақ жасалды. Олар жасаған семсер, қылыш пен сауыт шет елдерде жоғары бағаланды.
Араб көпестері сауданы кеңінен өрістетті. Олар шөл далалар мен биік тау асуларын басып өтіп, Қытайдан жібек пен ыдыс-аяқ тасыды. Теңіз жолдарын пайдаланып, Үндістаннан маталар мен асыл тастар әкелді. Араб көпестері Батыс Еуропа мен Еділ жағалауларында да жиі болып отырды. Қазақстан мен Орта Азия елдеріне келіп, Ұлы Жібек жолы бойындағы қалаларда сауданың дамуына ықпал жасады.
«Адамның ең басты көркі - білім» деді арабтар. халифатта математика, астрономия, география ғылымдары дамыды. Бағдат қаласында үлкен кітапхана жұмыс істеді.
Бағдат пен Дамаскіде обсерватория болды. Күрделі аспаптарды пайдалана отырып, астрономдар жер көлемін есептеп шығара алды, аспан әлеміндегі жұлдыздардың орналасу тәртібін сипаттап жазды.
Африка мен Пиреней түбегіндегі араб елдерінде ірі мәдени жетістіктер дүниеге келді. Еуропадағы ең жоғары мәдениет ошағы арабтардың иелігіндегі Кордова мемлекепгінде шоғырланды. Мұнда ірі университеттер бой көтерді (Кордова университеті т. б.). Араб ғалымдарының астрономия саласындағы еңбектері Еуропа астрономиясының негізін салды. Осы күнге дейін көптеген жұлдыздардың аттары, ғылыми, мәдени терминдер араб тіліндегі атауын сақтап калған. Философияның ілгерішіл бағытын осы араб ғалымдары дамытты. Әлем кеңістігі жөніндегі ілімді туғызды. Әлемді «Жаратушының әмірімен ғайыптан пайда болды» дегенді теріске шығарды. Бұл салада кордовалық философ Ибн Рушд елеулі еңбек етті. Мұнда Птолемей еңбектеріне негізделген ғылыми география өркендеді. Араб тарихшысы, географы әл-Масуди «Замана тарихы» атты 30 томдық тарихи-географиялық энциклопедия жазды. Араб саяхатшылары Еуропаға, славян елдеріне барып, олар туралы қызықты мәліметтер жинады, көптеген елдер мен теңіздердің карталарын жасады.
Арабтардың үйлері тасқа қашалған ою-өрнектермен, қабырғалары мен едендері жылтыраған кірпіштермен, мозайкамен өрнектелді. Ислам діні адам кейпін, сондай-ақ жануарларды бейнелеуге тыйым салды. Алайда өнердің тоқыма, зергерлік сияқты түрлері, сәулет өнері биік сатыға көтерілді. Шеберлер нәзік өрнектің неше алуан әсем түрін туғызды. Араб әріптерімен әсемдеп жазу немесе өсімдік және геометриялық пішіндерге негізделіп жасалған күрделі өрнек түрі «арабески» деп аталды. Жоғары дамыған Араб мәдениетінен еуропалықтар көптеген бағалы ғылыми білімдер негіздерін оқып үйренді. Араб математиктері мен астрономдарының еңбектерін ортағасырлық Еуропа ғалымдары басшылыққа алды.
Еуропалықтар арабтардан карталар сызуды, компас пен глобусты пайдалануды үйренді. Ибн Синаның (Авицена) латын тіліне аударылған медицина жөніндегі шығармалары XVII ғасырға дейін Еуропа дәрігерлерінің қолдан тастамайтын кітабы болды.
Еуропалықтар халифат елдерінің мәдениетімен негізінен арабтар жаулап алған Испания арқылы танысты. Кордовадағы университетте араб ғалымдары ғылымның әр саласынан дәріс оқыды. Сол кездегі орасан үлкен кітапханалар осы кезге дейін сақталған. Ежелгі Грекия және Рим ғалымдары мен жазушыларының еңбектері де араб аудармалары арқылы белгілі болды.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Дүние жүзі тарихы Санат:Ортағасырлар
Фреза
<p style="text-indent: 25px;">Фреза (fraіse) — материалды жоңқалап кесу (фрезалау) тәсілімен өңдейтін көп жүзді кескіш аспап. <p style="text-indent: 25px;">Фреза легирленген және аспаптық болаттан дайындалады. Ол жазық әрі қисық бетті, жікті, айналу денесін өндеу, сондай-ақ материалдарды кесу үшін қолданылады.
Жұртшылығы (Павлодар облысы)
ЖҰРТШЫЛЫҒЫ Облыс жұртының саны 776,8 мың адам (01.01.2001), бұл Қазақстан халқының 5,17%-ын құрайды. Жұрттың орташа тығыздығы 1 км²-ге 6,2 адам. Қалалықтар 63,7%. Облыс орталығында 306,8 мың адам тұрады (2001).
Фреза
Дереккөздер
Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері Санат:Аспаптар Санат:Техника
Жұртшылығы (Павлодар облысы)
Қазіргі Павлодар облысының аумағынан ертедегі адамдардың қонысының ізі табылды, бұл оның ежелгі мекен екенін дәлелдейді.
NGC 99
NGC 99 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sc/P типті галактика.
Жұртшылығы (Павлодар облысы)
Облыс аумағын негізінен қазақтар мекендейді. ХVІІІ ғасырдан бастап орыстардың Ертіс өңіріне келуіне қарай өзге ұлт өкілдерінің саны өсе бастады. Россияның орталық губернияларынан, Поволжьеден, Украинадан жерсіз шаруалардың көшіп келуі жұрттың тез өсуіне ықпал етті. Павлодар уезінің жұртының саны 1883 жылы 11356, 1901 жылы 162495 адам болды, яғни 1883-1901 жылдар аралығында 1,4 еседен аса өсті. Қазақ жұртының саны 1883 жылы 106646 адам, немесе уезд жұртының 93,9%, 1901 жылы 146637 адам немесе 90,2%. 1896-1914 жылдары Солтүстік Қазақстан шегінде қоныстанушылардың жалпы саны 1118700 адам, яғни Оралдан асқан барлық шаруалардың 27,2%-ы. XX ғасырдың бірінші жартысында 1-дүниежүзілік соғыстың, революцияның, азамат соғысының салдарына жұртшылық өсімі баяулады.
NGC 99
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Жұртшылығы (Павлодар облысы)
1917 жылғы уақиғалардан кейін жұртшылықтың саны бір жағынан қазақтардың отырықшылыққа көшуінің, екінші жағынан қоныстанушылар легінің ұлғаюының есебінен көбейді. Атқару комитеттің 1926-27 жылдардағы жұмысы туралы баяндамада уезд жұртшылығының саны 294361 адам деп көрсетілген. 1929 жылы Павлодар округінде 354830, соның ішінде ауылдық жерде 332830 адам тұрған. Жартысынан астамы (59,1%) – қазақтар.
NGC 99
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 8 қазанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 99 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1523, UGC 230, MCG 2-2-6, ZWG 434.6, ZWG 457.11, IRAS00214+1529.
Жұртшылығы (Павлодар облысы)
1930 жылдары голощекиндік зұлмат кезінде жұртшылықтың 50%-дайы өлді. Жұртшылықтың бір бөлігі облыстан тыс жерлерге кетті. Соғыстың алдындағы жылдары Ертіс өңіріне немістердің, поляктардың қоныстанғанына қарамастан 1939 жылғы халық санағында 29,1%-ға кеміп, 1929 жылмен салыстырғанда 251257 адамды құраған.
NGC 99
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Жұртшылығы (Павлодар облысы)
Ұлы Отан соғысы жылдарында (1941-45) табиғи өсім төмендеді. Әскери міндеттілердің әскерге шақырылуына байланысты облыс жұртшылығы азайды.
Соғыстың алғашқы жылдарында елдің батыс аудандарының тұрғындарының көшіп және Солтүстік Кавказ, Қырым, Поволжье халықтарының жер ауып келуіне байланысты үлкен механикалық өсу байқалды. 1941 жылдың аяғына қарай 15 мың адам қоныстанды. Павлодар облысынан майданға 46 мың адам шақырылды. Соның 21817-сі қаза тапқан немесе хабарсыз кеткен.
Соғыстан кейінгі кезеңде жер ауып келген халықтар ата мекеніне қайтты. Бала туу мен табиғи өсу төмен деңгейінде қалды. Он жылда (1941-1950) тұрғындар саны сіл ғана өсті. Одан кейінгі он жылда (1951-60) жұртшылықтың саны табиғи өсудің, тың жерлерді игеруге жаңа өнеркәсіп құрылыстарына елдің басқа аудандарынан кісілердің келуінің есебіне жылдам өсе бастады.
Жұртшылықтың саны
1959 жылы облыста адам саны 455013-ке жетті, оның 71%-ы ауылдық жерде тұрды. 1979 жылға қарай ауыл мен қала тұрғындарының ара салмағы соңғысының пайдасына өзгеріп, тиісінше 43,4% бен 56,6%-ды құрады.
Қалалықтардың 83%-дан астамы облыстың үш қаласында – Павлодарда, Екібастұзда, Ермакта (қазіргі Ақсуда) тұрақтанды.
1992 жылға дейін облыс жұртшылығы табиғи, сол сияқты механикалық өсу есебінен көбейді. 1992 жылы 956,0 мың адам болды.
1993 жылдан бастап жұртшылықтың азаюынан жалпы тенденциясы байқалады. Себептерінің бірі – жұрттың өмір сапасының деңгейінің төмендігі. Әлеуметтік-экономикалық дағдарыс кісілерді көшіп кетуін арттыруда.
2001 жылдың басына қарай Павлодар облысында 776,8 мың адам тұрды. 1992-2001 жылдар кезеңінде облыс жұртшылығы 179,2 мың адамға немесе 18,7%-ға азайды.
Жұртшылық өсімі
2000 жылы бала туудың ең жоғары көрсеткіші Баянауыл (14,2%) және Ақтоғай (13,3%) аудандарында байқалды. 1999 жылмен салыстырғанда бала туу коэффициентінің барынша төмендегені Успенка (13,2%) және Лебяжі (12,6%) аудандарында байқалды.
2000 жылы облыс бойынша өлім деңгейі 1000 тұрғынға 10,6, қалаларда жоғарылау – 11,1%. Өлгендер саны 8,3 мыңнан аса адам, 1995 жылы 10 мың. Өлімнің жоғары деңгейі Павлодар қаласында (11,7%), Ақсу қаласында (12,1%), Железинка (11,1%), Қашыр (10,9%) байқалады.
Облыс бойынша табиғи өсу төмен күйінде қалып отыр – 1000 тұрғынға 0,5, 1991 жылға қарағанда – 10,2%. Баянауыл (5,7%), Ақтоғай (4,4%) аудандарында табиғи өсу жоғары.
Павлодар, Ақсу қалалары мен Железинка ауданда табиғи өсу кері көрсеткішті көрсетеді.
Жұртшылықтың жыныстық-жастық құрамы
Жұртшылықтың жыныстық-жастық құрамы еркектер мен әйелдердің ара салмағымен анықталады. 2002 жылы еркектер 369,9 мың, әйелдер 406,9 мың адам болды.
Жалпы адам санында еркектердің үлесі 48,2%-дан (1992 ж.) 47,6%-ға (2001) төмендесе, әйелдердің үлесі – 51,8%-дан (1992) 52,4%-ға (2001) өсті. Жыл сайын ұлдар қыздардан көп туады, 2002 жылы тиісінше 4383 және 4349. шамамен 25 жасқа қарай теңеседі де, одан соң ара салмақ өзгеріп, әйелдер көбейе бастайды. 65 жаста әйел еркектен екі есе дерлік көп болады (пирамиданы қара).
1998 жылдан 2000 жылға дейін жалпы тұрғындар санындағы балалар мен жасөспірімдер үлесі 27,6%-дан 26,1%-ға кеміді, зейнет жасындағылардың үлесі 11,8-ден 12,5%-ға өсті. Еңбекке қабілетті жастағылар үлесі 61,4%. Орта жас еркектердікі 30,3, әйелдердікі 33,8 жыл.
Ұлттық құрам.
Облыс аумағында 100-ден астам ұлт пен ұлыстың өкілдері тұрады.
Облыс шекарасында ұлттық құрам бойынша орналасу әркелкі. Қазақтар облыстық барлық аумағында, дегенмен басым көпшілігі мал шаруашылығымен шұғылданатын оңтүстік Май, Лебяжье, Баянауыл аудандарында тұрып, 47,4-тен 74,6%-ға дейінгісін құрайды. Орыстар мен украиндар егін шаруашылығы дамыған солтүстік Ертіс, Железинка, Қашыр, Павлодар, Шарбақты аудандарында тұрақтаған. Немістер мен поляктар облыстың шығысында ауылдық жерлер мен қалаларда өмір сүреді. Татарлар, корейлер мен басқа ұлт өкілдері ауылдық және қалалық аймақтарды қоныстанған. Ұлтаралық қатынас тілі ретінде орыс тілі қолданылады. Мемлекеттік тіл – қазақ тілі.
ХІХ ғасырдың аяғы – XX ғасырдың басында бой көтерген қоныстанушылар поселкелерінің тұрғындары азырақ. Үйлері саманнан қаланған. Қазіргі кезеңде облыс аумағында өндірістік маңызы мен абаттандырылуы жағынан ескілерден өзгеше жаңа ұжымшар поселкелері, кеңшар жанындағы поселкелер, машина-трактор станциялары, темір жол станциялары салынды.
Ірі темір жол құрылысы мен өнеркәсіптің дамуына байланысты жаңа жұмысшы поселкелері өсіп шықты. Қалалықтар саны едәуір ұлғайып, 1980 жылдан басымдылыққа ие болды. Павлодар облысының құрамында (01.01.2002 жылғы жағдай бойынша) облыстық бағыныстағы 3 қала – Павлодар, Екібастұз, Ақсу, 166 округ, 8 поселке, 516 село бар.
Жұртшылық санына көші-қон, яғни мекен-жайын ауыстыруына байланысты адамдардың аумақ шекарасынан өтуі көп ықпал етеді. 1991 жылы Павлодар облысына 23689 адам келді, 2000 жылы келушілер саны 4,7 еседен аса азайып, 4955 адам болды. Жыл сайын облыстан көп адам көшіп кетеді. Келгендер мен кеткендер санының арасындағы айырмашылық, яғни көші-қон сальдосы 1991 жылы оң (кеткендер 3799 адамға аз) мәнді болса, 1992 жылдан бастап көші-қон сальдосы кері мәнге ие, 2000 жылы 15943 адамды құрады. Павлодар облысына келіп қоныстанғандардың 60%-дан астамы республиканың басқа аудандарынан келгендер. 2000 жылы ТМД елдерінен келгендер 1853 адам немесе жалпы облысқа келгендердің 37%-ы. Облыс шегінен кеткендердің 60%-дан астамы ТМД елдеріне, 26,2%-ы әлемнің басқа елдеріне, 13,4%-ы республиканың басқа аудандарына қоныс аударғандар.
Еңбек ресурстары (экономикалық белсенді және белсенді емес жұртшылықтың саны – І және ІІ топтағы мүгедектер мен зейнеткерлерді қоспағанда) еңбекке қабілетті жастағы (16-дан зейнет жасына дейінгі) адамдар.
2000 жылы облыстың еңбек ресурстарын 476,2 мың адам құрады. Экономикалық белсенді жұртшылықтың үлесі 87%. 2000 жылы экономикада 357,3 мың адам еңбек етті, жұмыссыздар саны 57,0 мың адам немесе экономикалық белсенді жұртшылықтың 13,8%-ы. Қала бойынша бұл көрсеткіш 280,8 мың адам немесе 32,2%.
Жас бойынша жұмыс істейтіндердің санын экономикалық қызмет түрлері бойынша бөлу: өнеркәсіп – 40,86% ауыл шаруашылығы – 3,36% құрылыс – 2,77% көлік және байланыс – 10,5% білім беру – 18,34% денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер – 8,93% қызметтің басқа түрлері – 14,4%. Барлығы: 147610 мың адам*.
Сілтемелер
Санат:Павлодар облысы
Ағынсыз көлдер
Ағынсыз көлдер — ешқайда ақпайтын көлдер. құрғақ климатты жердегі ағынсыз көлдердің көпшілігі тұзды немесе ащы болады. Мысалы, тұзды көлдерге — Эльтон, Басқұншақ, ал ащы көлдерге — Ыссықкөл, Балқаш көлі, Арал мен Каспий теңіздері жатады. 628px|thumb|center|Ағынсыз көлдер — қара.
Слак (Слак ауылдық кеңесі)
Слак — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Слак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1119 адамды құрады. Пошта индексі — 452104, ОКАТО коды — 80202855001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мюль-Розин
Мюль-Розин (Mühl Rosin) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Гюстров ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1101 адамды құрайды (31 желтоқсан 2009 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 53 062. Муниципалитеттің басшысы — др. Экхард Бухгольц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Байшу-Гуанду
Байшу-Гуанду (Baixo Guandu) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Колатина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29610 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 917,888 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,25 адам/км².
Тарихы
Қала 1935 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
Ең төмен тұтыну себеті
Ең төмен тұтыну себеті (minimum basket of goods; minimal Verbraucherkorb m;лат. minimus - наименьший) - Азық-түлік кәрзеңкесі, азық-түлік тауарлары мен қызметтерінен тұратын шығындардың заттай және бағамен көрсетілген тауарлар мен қызметтердің ең төменгі жинағы. Азық-түлік кәрзенкесін өкілетті орган, денсаулық сақтау бойынша өкілетті орган анықтайтын азық-түлікті тұтынудың ғылыми негізделген физиологиялық нормасын статистика бойынша есептейді. Азық-түліктік емес тауарлар мен қызметтердің белгіленген шығын үлесін, ең төменгі тұтынушылык кәрзенкесінін бағасына белгілі бір арақатынаста Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
NGC 4431
NGC 4431 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4431 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40852, UGC 7569, MCG 2-32-62, ZWG 70.94, VCC 1010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Киікшөптес бөденешөп
Киікшөптес бөденешөп (Veronica serpyllifolia) – бақажапырақ тұқымдасына, бөденешөп туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік.
Жетісу (Жоңғар) Алатауындағы альпі белдеуінің қиыршықтасты бөліктерінде өседі. Биіктігі 8 см-дей, өте көп жіңішке тамырлары бар өсімдік. Сабақтары жіңішке, түбінен бұтақтанып шығады. Төменгі жағындағы жапырақтары жұмыртқа тәрізді, жоғарғылары ұзынша, эллипске ұқсайды, сағақсыз, өркен бойына қарама-қарсы орналасады. Тостағанша жапырақшалары 4 бөлікті, сырты тікенекті. Күлтелері ақшыл немесе көкшіл түсті, пішіні дөңгелек тәрізді, іші жалаңаш. Тұқымынан көбейеді. Шілде – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – қауашақ. Киікшөптес бөдене – өте сирек кездесетін эндемик түр. Таралу аймағының жылдан-жылға азаюына байланысты қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бақажапырақтар Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Қазақстан қоныстары
Элленц-Польтерсдорф
Элленц-Польтерсдорф (Ellenz-Poltersdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 838 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,4 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 35 025. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Дитмар Шаустен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Замфир (Монтана облысы)
Замфир (Замфир) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Лом қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 996 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3644. Телефон коды — 09726. ЕКАТТЕ коды — 30291.
Жәбірейіл
Жәбірейіл (جِبْرَائِيل, גַּבְרִיאֵל) — ислам дінінде Аллаһқа ең жақын жүретін періштелердің бірі, Аллаһ пен пайғамбарлардың, соның ішінде Мұхаммедтің (ғ. с.) арасындағы бас дәнекерші. Құран Кәрімде ол Мұхаммедтің (ғ. с.) жебеушісі, оны дінсіздерден қорғаушы, Мұхаммедке (ғ.с.) Құранды арнайы түсіруші ретінде де белгілі. Түсініктемешілер Жәбірейіл Мұхаммед пайғамбарға бірсыпыра ақиқатты жеткізген деп есептейді. Осы мағынадағы аңыз Мәриям мен Иса туралы әңгімелерде де кездеседі. Діни аңыздарда Жәбірейілдің Мұхаммедтің (ғ. с.) өміріндегі алатын орны да жан-жақты сипатталады. Ол Мұхаммедке (ғ. с.) Құранды бөліп-бөліп бере отырып, рамазан айында тапсырып болған. Ол пайғамбарды қорғап және оған жөн сілтеп, Құдысқа баратын «түнгі сапары» кезінде оған жолсерік болады және де оған әскери шаралар мен діни таластар кезінде көмектеседі. Жәбірейіл, сондай-ақ, Мұхаммедтен (ғ. с.) бұрынғы пайғамбарларға да көмектескен. Аллаһ Жәбірейілді Адамды жасап шығаруға керек топырақты әкелуге де жұмсайды. Жәбірейіл адамға пейіштен қуылғаннан кейін де қамқор болады, ол Нұхтың құтылуына көмектескен және Ибраhимді құтқарып, Жүсіпке көп тіл үйреткен, Дәуітті сауыт жасауға баулыған, сонымен қатар Сүлейменге көмектесіп, Зәкарияға Жақияның қашан туатынын болжап берген. Жәбірейіл Аллаһға жақын төрт періштенің ең лауазымдысы болып табылады. Кейде оны аяғы жерде, басы бұлтта болатын заңғар биік бейнеде сипаттайды.
Дереккөздер
Санат:Исламдағы періштелер
Фигейра-де-Лорван
Фигейра-де-Лорван (Figueira de Lorvão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Пенакова муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 840 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,32 км² шамасында. Халық тығыздығы — 100,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
IC 806
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42642, MCG -3-32-19, NPM1G -17.0339.
Сыртқы сілтемелер
IC 806 Санат:Құзғын (шоқжұлдыз)
Плюмельйо
Плюмельйо (Pluméliau) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. пкс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 67,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56173, пошта индексі — 56930.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3564 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Гүлнара Рапыққызы Темірбаева
Гүлнара Рапыққызы Темірбаева (1958 жылы туған) - өнеркәсіп кәсіпорындарын басқару, ірі шаруашылық құрылымдарда адам капиталын дамыту мәселелері саласының маманы, экономика ғылымдарының докторы (2005).
1980-1983 жылдарында «Қазсантехмонтаж» трестінде еңбек және еңбекақы жөніндегі инженері.
1983-2000 жылдарында экономика және өндірісті басқару кафсының ассистенті, аға оқытушысы, экономика және менеджмент кафедрасысының меңгерушісі.
2001-2004 жылдарында Экономика және құқық институтының директоры.
2005 жыддан Ө.А.Байқоңыров атындағы Жезқазған университеті әлеуметтік мәселелер және жоғары оқу орнына дейінгі білім беру жөніндегі проректоры. 50-ден астам ғылыми енбектің, 1 монографияның авторы.
Шығармалар
Санат:1958 жылы туғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті түлектері Санат:Экономика және құқық институты директорлары Санат:Жезқазған университеті оқытушылары
Дәлдік
Дәлдік  (Точность; precision) — жылжымалы нүктелі санның машиналық түрінің разрядтылық сипаттамасы;
Дәлдік (Точность) — процестің, бұйымның және заттың қарастырылған параметрлерінің ақиқат мендерінің олардың теориялық номиналдық мәндеріне жақындық дәрежесі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Арчидоссо
Арчидоссо (Arcidosso) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Гроссето провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4093 адамды құрайды (1905). Халық тығыздығы 44 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 93,39 км² шамасында. Пошта индексі — 58031.
Елді мекеннің қамқоршысы — Николай, Мирликийский Чудотворец. Жыл сайынғы мерекесі — 6 желтоқсан.
Дуралюмин
Дуралюмин, дюралюминий, дюраль (нем. Duren —алғаш рет алюминий және оның қорытпалары өнеркәсіптік өндіріс ретінде шығарыла бастаған қала және алюминий) — құрамында 2,2 — 5,2% мыс, 0,2 — 2,7% магний және 0,2 — 1,0% марганец болатын алюминий негізіндегі қорытпалардың жалпы аты. Дуралюминнің D1, D16 маркалы түрлері кең тараған. Қорытпалардың физика-механика қасиеттері (жеңілдігі, беріктігі, т.б.) шынықтыру және ескірту тәсілдері арқылы жақсартылады. Дуралюмин 500С шамасында қыздырылып, суға батыру арқылы шынықтырылады, содан кейін ол 20С температурада төрт тәулік бойы ескірту тәсілімен өңделеді. Дуралюминнің пластикалық (созылғыш) қасиеттерін жақсарту үшін жасыту тәсілі қолданылады, яғни бұйымдар 340 — 370С температура аралығында қыздырылып, суытылады. Дуралюмин коррозияға онша төзімді емес, сондықтан одан жасалған бұйымдарға таза алюминий жалатылады. Дуралюминнен лента, құбыр, шыбық, профиль түріндегі бұйымдар жасалынып, авиация және көліктік машина жасау өндірістерінде, т.б. кеңінен қолданылады.
Дереккөздер
Қазақ энцклопедиясы
Пичинейка (Нерлейка тармағы)
Пичинейка — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нерлейка өзенінің сол жағалауынан 3,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Тисулька
Тисулька — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Серта өзенінің сол жағалауынан 61 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Мырзаш Алдияров
нобай|Мырзаш батыр АлдиярұлыАвтор: В.Роборовский 1877-79 ж.Н.М.Пржевальскийдің "Из Зайсана через Хами в Тибет и на верховья Желтой реки" кітабынан алынды Мырзаш Алдиярұлы (1824-1888) — Зайсан уезіне қарасты найманның дөртуыл ішінде тұзақшы руынан шыққан атақты қазақтың батыры, жолбасшы, саяхатшы.
Тисулька
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дамыған елдердің салық жүйесі
Дамыған елдердің салық жүйесі, нарықтық экономикаға тәуелді. Оған тікелей салықтар: заңи тұлғалардың табыс (пайда) салығы, жеке тұлғалардың табыс салығы (өзіндік табыс салығы), капиталдан пайыз түрінде алынатын табысқа салынатын салық, меншік (мүлік) салығы; жанама салықтар: акциздер, ІІС, сатудан төленетін салық, кеден бажы, мәміле салығы жатады. Әлеуметтік сақтандыру қорларына төленетін жарналар, мақсатты салықтар не бюджет жүйесіне (АҚШ), не дербес әлеуметтік сақтандыру қорларына (Ұлыбританияда Ұлттық сақтандыру қорына, ГФР-де Әлеуметтік сақтандыру қорына) түседі. Салықтар мен әлеуметтік сақтандыру қорларына төленетін жарналар мемлекеттік кірістің негізгі үлесін құрайды (мыс., Ұлыбританияда 98%). Бірқатар елдерде тікелей салықтарға салмақ салынады (АҚШ), екінші бір елдерде жанама салықтарға ден қойылады (Франция), үшінші бір елдерде тікелей және жанама салықтар шамамен теңдестірілген (Ұлыбритания, ГФР). Федерациялы мемлекеттерде салық жүйелері федералдық, аймақтық және жергілікті салықтарды қамтиды, біртұтас мемлекеттерде орталық үкіметтің салықтары мен жергілікті салықтар қолданылады.
Тисулька
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Дамыған елдердің салық жүйесі
Дереккөздер
.
Санат:Салық салу
Мырзаш Алдияров
Қазақ-қалмақ арасындағы шапқыншылық кезеңді (XIX ғасырдың бірінші жартысындағы ұраңқайлармен ұрыс) қатысқан батыры. Қалмақтардың талай соққысынан қазақты аман алып қалған. Барымташылар айдап әкеткен талай малды қарсыласып жүріп қайтарып әкелген.
Қытайдың, әсіресе көрші Жоңғария жерінің географиясын өте жетік білген. Алдиярұлы 1877 жылы Орталық Азияны зерттеуге шыққан орыс саяхатшысы Н.М.Пржевальскийдің 2-экспедициясының жолбасшысы болып, оны Құлжадан Гаченге дейін, ал 1879 жылы оның 3-экспедициясын Зайсаннан Орталық Азиядағы Гашун-Нор көліне дейін бастап апарды.
Осы экспедицияларды Азияның асқар таулары мен құлазыған шөлдерінен, орыс саяхатшыларына наразылық көрсетіп отырған жергілікті халықтың арасынан аман өткізіп, көп көмегін тигізді. Н.М.Пржевальский Алдияров туралы: “Мырзаш, біздің шекарамен өңірлес Жоңғарияны өте жақсы білетін жолбасшы болды... Оны біз еңбегіне орай Гашун-Нордан сыйлығын беріп қайтарып отырмыз” — деп жазды.
Мырзаш батыр туралы жырлар
Жырдың үш нұсқасы белгілі. Бірі — Ержан Ахметовтің «Әл-қисса Мырзаш батырдың қиссасы», екіншісі — Сағидолла Нұралиннің Мырзаш батыр Алдиярұлы», үшіншісі — Ниязбек Қыдырмоллаұлының үш бөлімді «Мырзаш батыр» атты жыры. Осы томға жырдың үш нұсқасы да ұсынылып отыр.
Соның ішінде ақын С.Нұралин «Мырзаш батыр» жырын екі қайтара жырлаған. Алғашқы нұсқасы М.Әуезов атындағы Әдебиет жөне өнер институтына 1963 жылы, қайыра жырлағаны 1967 жылы тапсырылған. Бұл туралы: «Мен, Нұралин Сағидолла, «Мырзаш батыр» жөніндегі өлең-әңгімені осымен екінші рет жырлап отырмын. Екінші жырлауым одан гөрі толығырақ жазылды, бірақ негізгі түйіні бір сарында» деп, ақынның өзі де ескертіп өтеді.
«Мырзаш батыр» жырын алғаш рет ғалым З.Сейітжанұлы зерттеп, оны Шығыс Түркістан өлкесіне де кең тараған жырлардың бірі дей отырып, тарихи типологиялық салыстырулар ж үргізді. Автор: «Әртүрлі тарихи оқиғаларға байланысты ж аңа эпикалы қ жырл ар («А рқалық батыр»), («Қабанбай батыр»), («Мырзаш батыр» т.б.) туа бастады. Басқаша айтқанда, нақты тарихи эпос қалыптасты. Тарихи жырлар тарихилық сипатын көп жоғалтпай, дәстүрлі эпос түрінде дамыды. Ал нақты тарихи эпос — сол тарихи жырлардың даму жолындағы белгілі бір кезеңі, сатысы», — деген пікір айтады. Яғни З.Сейітжанұлы «Мырзаш батыр» жырын нақты тарихи эпостың қатарына жатқызып, оның жанырлық-сюжеттік сипатына, образдар жүйесіне, поэтикалық ерекш еліктеріне талдау жасайды.
«Тарихи деректерге және жыршылардың таныстыруына қарағанда, Мырзаш бұрынғы Зайсан уезіне қарасты дөртуыл ішінде тұзақшы руынан. 1824-1888-жылдар арасында өмір сүрген», — дейді З.Сейітжанов. Яғни:
Алтайдың Сауыр таумен арасында,
Оқушым сөзге қүлақ саласың ба?
Баласы Алдиярдың Мырзаш батыр
Өсіпті осы өңірдің даласында, —
деп, жыр жолдарында көрсетілгендей, Мырзаш аталмыш өңірде өмір сүріп, елін-жерін сырт жаулардан қорғап өткен батыр адам. Ал:
Орта жүз, руы — найман арғы заты,
Аз мөлшер сауын сиыр, мінер аты.
Жалғыз қызы — әжеміз Шәкежан мен
Қара лашық, Шәмшигүл жамиғаты.
Найманнан қалған ұрпақ Төлегетай,
Жомарт бопты қайырымды, дәулеті бай.
Төрт ұлы Төлегетайдың бір-ақ найман,
Дөртуыл Мырзаш батыр шыққан тегі, —
деген жолдар Мырзаштың ата-тегін айқын көрсетсе керек. Сол сияқты:
Мырзаштың өз дәулетін еске алғанда,
Болыпты кедей түрмыс, ауыр халда.
Көп олжа кезіксе де көз тоярлық,
Өмірде қызықпаған дүние-малға, —
деген үзінділерден Мырзаштың астында мінер аты, қолында сауын сиырынан басқа түгі жоқ сіңірі шыққан кедей, бірақ кедей болса дағы өзіне кезіккен мыңғырған мал, аста-төк дүниемүлікке мойын бүрмаған жан болғандығын аңғарамыз.Мырзаштың өмірде расымен болған адам екенін ақын (Ниязбек Қыдырмоллаүлы) жырдың  барысында қарасөзбен де, жыр жолдарымен де ауық-ауық еске түсіріп отырады. Сондай кезекті ескертпеге құлақ түрсек:
«Менің мойнымдағы парызым — Мырзаш батырдың келтелеу өміріндегі елді сырт жаудан қорғаудағы үш ерлігін жинақтап, қағаз бетіне түсіру, алайда жоқты бар ғып түсіру емес, неғұрлым ақиқат, адалдыққа баса назар аудара отырып, болған оқиғаның өңін айналдырып бүзбай немесе әңгіменің түпкі негізіне бағынып, сол негіз бойынша түсіру болып табылады. Олай болса, Мырзаштың бүл үшінші бөлімінде сөзге арқау, негіз болып отырған екі дәлелдің бірі — Мырзаш қызы Шәкежан. Ол әкесі Мырзаштан үйреніп, Шәкежан өзінің ұлы Қыдырмоллаға (менің әкем) жеткізіп, Қыдырмолладан маған жетіп отырғандықтан. Ал, екіншісі — ұрпақтан-ұрпаққа, ауыздан-ауызға қала берген халық ішіндегі көнекөз адамдардың Мырзаштың бұл ерлік істерін ауыз әдебиеті мен қазіргі біздің заманымызға жеткізуінен. Міне, осы екі дерек бір арнаға түскенде ғана мен Мырзаштың үш ерлік жинақтарын қағаз бетіне түсірдім. Қайқайсысының түпнұсқасын осы жоғарғы екі негізге тіредім. Мырзаштың жаудан елдің намысын қорғаудағы екінші қызыл аяқ шапқыншылығындағы ерлігін, шектен асқан атақты помещик Баты-байыр мырза елге әкелген үш қыздың бірі Дадимадан туған Ақпалуан, Тауалпаннан күні бүгін ұрпақтар бар деп алдыңғы жинақтарға жазғам. Сол сияқты осы үшінші бөлімде Мырзашпен бірге жүріп, бірге тұрған, осы соңғы айқаста дабірге болған Ертісбайдан да қазір ұрпақтар бар. Ертісбай Мырзашпен бұндай жағдайларда бірге болған адам екен. Осы Ертісбайдың ұлы Уалхан жетпістің ішінде қайтыс болған. Осы Уалхан әкесі Ертісбайдың Мырзашпен бірге болғандағы ерліктерін баласы Уалханға жеткізіп еді. Мырзаштың ерлік істерін халық арасына бүлжытпай көп таратқан осы тахуа Уалхан екеніне күмән жоқ», — деп, жыр арасында қара сөз түрінде дерек көздерін нақты көрсетеді.
Жырдың барлық нұсқаларында Мырзаштың орыс саяхатшысы Н.М.Пржевальскиймен достығы арнайы сөз етіледі. Өйткені батырдың саяхатшыны Құлжадан Гучинге дейін ертіп, жол бастап жүргені — тарихи шындық. Ал тарихта болған оқиғадан жыршылардың аттап өте алмайтыны белгілі. Мырзаштың саяхатшы ғалыммен бірге жүрген сәттері — оның өмірінің бір бөлігін құрайды. Бүл оқиға жырда көрініс таппаған күнде Мырзаш өмірінің бір қыры, яғни елді-мекенді көп аралаған саяхатшы екендігі және жер жағдайын жетік білген зеректік қасиеті ашылмай қалғандай болар еді. Мырзаштың саяхат барысында көп көмегі тигендігі туралы Н.М.Пржевальский өз еңбегінде арнайы атап көрсетеді:
Алайда Мырзаш Н.М. Пржевальский айтқандай ел шауып, мал айдаған барымташы немесе біреудің малын ұрлаған ұры емес.
Жау десе, жалақтаған алмас қылыш,
Өзі барда жасаған елі тыныш.
Жаудан елге кек алған елдің ерін
деп жырланғандай, Мырзаш тек өзі келіп соқтыққан жаудан ел кегін қайтарушы. Ол ел намысын қолға ұстатып қоя беретін жан емес. Сондықтан да халықтың жоғын жоқтап, намысын қорғауда алға шыққан ержүрек ұлдарының бірінен саналады. Н.М.Пржевальский біржақты баға берген.
«Мырзаш батыр» жырының Н.Қыдырмоллаұлы нұсқасының бірінші тарауының өзі 3480 жолдан (ал барлығы — 10258 жол) тұрады, яғни өте көлемді; екіншіден, тілі де аса шұрайлы, сұлу; үшіншіден, әрбір оқиға, әр құбылыс кеңінен суреттеліп, сан қырынан ашылады. Жырдың өте көлемді, әрі қою сюжетті болуының, Мырзаштың әрбір қасиетінің терең ашылуының бірден-бір себебі — бұл нұсқаны тікелей батыр ұрпағының жырлағандығымен байланыстыруға болады. Сол себепті, жырда Мырзаштың батырлығымен қатар, халқының қамқоршысы, әрі адал азамат және халқының салтын қадірлеген ұлағатты ұлы болғандығы мақтаныш пен, зор құрметпен жырланады. Жинақтай айтқанда, Мырзаштың жалпы адамдық болмысы түгел қамтылады.
Жырда Мырзаш өмірінің көп қыры қамтылған, оқиғалар бірінен-бірі туындап, сан қырынан өрбіп отырады. Және де оның барлығы нанымды, шындыққа жанасымды етіп, өмірдегі қалпында суреттеледі. Әрі жырдың көркемдік деңгейі де жоғары. Әр оқиғаның зор шабытпен жырланғаны соншалық — «ары қарай не болар екен, оқиға қалайша жалғасын табады?» деген зор қызығушылықпен оқылады, яғни жыр оқырманын жалықтырмайды, керісінше, өзіне баурап, елітіп өкетеді. Сондықтан жырдың осындай ерекшеліктерін ескере отырып, оны негізгі нұсқа ретінде қабылдауға болады. Ал, жалпы, Мырзаш туралы жырлардың үш нұсқасының оқиғалар желісін салыстырып қарағанда, үшеуіне де ортақ боп келетін бірнеше сюжет — мотивтерді аңғарамыз. Олар:
— Әулиелік қасиетінің болуы;
— Н.М.Пржевальскийге жол көрсетіп, елді мекендерді көп аралаған саяхатшы болғандығы;
— Мырзаштың кедей отбасынан шыққандығы;
— Соңғы жорыққа барғысы келмегендігі, оған еркінен тыс аттанған дығы;
— Қолды болған дүние-мүлік, олжаларды қара басының қамына жаратпай, кедей-кепшікке таратып бергендігі;
— Мырзаштың ақкөңіл, адал, әділ адам болғандығы.
Міне, осы сюжет-сарындар жырдың әр нұсқасында негізгі оқиғаларды баяндауға тірек болып, әрқайсысында өзінше өрнектеледі. Томға ұсынылып отырған мәтін ӘӨИ-дің қолжазбалар қорында сақталған түпнұсқасынан (ӘӨИ. ҚҚ: Ш .874) дайындалды.
Г. Рахымбаев. «Бабалар сөзі»: Жүзтомдық.— Астана: Фолиант, 2010. том 63: Тарихи жырлар. 422 бет - Мырзаш батыр.
Ержан Ахметов нұсқасы. Е.Ахметов нұсқасының көлемі — 448 жол. Жырда алдымен Мырзаштың әкесі Алдиярдың батырлығы, оның Алтайдағы ұранқайлардың қолынан қазатапқаны айтылады. Оның баласы Мырзаш батыр ұранқайларға бірнеше рет аттанып, ел намысын қорғайды. Әкесінің кегін алады. Бір жолы Мырзаш батырдың жолы болмайды. Қанжары жоғалады, қасындағы жолдасы мұны тастап қашып кетеді. Батыр жалғыз өзі жаумен шайқасады. Атынан түскенде ол өзінің қатты ауырғанын біледі. Оны сезген қуғыншылар батырды сойылга жығады, батыр жапанда жалғыз қалып қаза табады. Мырзашты ел-жұрт болып іздейді. Садырбай, Салжан сияқты батырлар бастаған бір топ жігіттер Мырзаштың сүйегін тауып алып қайтады. Батырдың зираты Алтай аймағындағы Қаба деген жерде. Шығарманың соңында жыршы Мырзаш батыр өміріне байланысты түсінік берген. Шығарма бұрын жарияланбаған, тарауға бөлінбеген, 7-8 буынды жыр үлгісінде жазылған. Жыр мәтіні араб әрпінде жазылған түпнұсқадан (ӘӨИ:Ш .194, 2-дәп.) еш өзгеріссіз дайындалды.
Сағидолла Нұралин нұсқасы. С.Нұралин нұсқасының көлемі — 620 жол. 1963 жылғы Шығыс Қазақстан, Семей экспедициясының мүшелері Т. Қанағатов, Т. Бекқожина жинаған. Жырда Мырзаш батырдың жорықтары, орыс ғалымы Н.М.Пржевальскиймен кездесуі баяндалады. Оқиға XIX ғасырдың екінш і жартысында болған. Сағидолла Нүралин «Мырзаш батыр» жырын ел аузындағы аңыз-әңгімелерге сүйеніп шығарған. Мырзаш батыр жиһан кезіп, Құлжа, Үрімжі, Гучін, Хами, Қашқар, Хотан, Тибетке барады. Одан Зайсанға бет алған сапарында орыс саяхатшысы Н.М.Пржевальскиймен кездесіп, оған жолкөрсетуші қызметінатқарған. 1877 жылғы Гучін, 1879-1880 жылдарғы Тибет экспедициясына қатысады. 1888 жылы ел намысы үшін Алтайдағы ұраңқайларға аттанады. Ру басшылары Шотан төре, Қоқы батырлар ұраңқай гүңі (төресі) Сандыжаппен ауыз жаласып, батырды қапылыста қазаға душар етеді. Жыр он бір буынды қара өлең үлгісімен жазылған.
Сағидолла нұсқасында Мырзаштың жиһанкездігі, Н.М.Пржевальскиймен достығы басымырақ жырланған. Шығарманың басында автор тарапынан берілген түсінік сөзінде: «Мен осы Мырзаш Алдияр туралы ел аузындағы әңгімелерді әрбір адамдардан бытыраңқы түрде көп уақыттардан бері естіп келген едім. Әр адам әртүрлі жорамалдармен әңгіме етеді. Кейбіреулер Мырзашты әулие, шарафатты адам болған, оның бастаушы қызыл түлкісі бар. Сол түлкі қайда бастаса, Мырзаш сонда барады. Және күн жайлататын қасиеті болған. Жауымен шайқасқанда екі арасына қалың тұман қараңғылық салып қоятын болған деп те айтады. Атақты ғалым Пржевальскиймен кездесіп жолдас болуы анықталады. Мырзаш алпыс жасынан асқан кезінде ел тілегімен ел есесін алу үшін Қытайға қарасты Қанас деген жердегі мұңғыл тайгасы Ораңқайға барып, сонда қаза тауып, сүйегі алынбай тасқуысында қалған адам екен. Мырзаштың өлімі 1888 жыл екен. Мұны сол жылы туған Шөкір Бекбаев деген ақсақал растайды. Мырзаш шешен тілді адам болмаған, сөзінің көбінде «ана бар ғой» деп сөйлейтін сөзге шорқақ адам болыпты. Ел намысына, ел есесіне жанын құрбан ететін. Елді қанаушыларға қарсы қайрат істейтін. Мал ұрыларын аңдып, олардың ұрлап әкелген малдарын тартып алатын. Оны иесіне немесе ел кедейлеріне үлестіріп беретін адам болыпты. Мырзаш көп жерді аралап, жиһан кезген. Шығыстағы Қашқар Қонан, Қарашар, Құлжа, Орбы, тіпті сонау Тебеттің бергі бетіне дейін барып қайтқан адам екен. Бірақ осы сапарынан белгілі мәлімет жоқ. Мырзашоқымаған қараңғы адам болған. Пржевальскиймен кездесуі осы сапарында болса керек », — дей келе жырда кем іліктердің болуын жоққа шығармайды. Жырдың түпнұсқасы ӘӨИ-дің Қолжазбалар қорында (Ш.ЗЗО, 9-дәп.) сақтаулы тұр. Томға ұсынылып отырған мәтін аталған материалдар бойынша еш өзгеріссіз әзірленді.
Т. Әкімова. «Бабалар сөзі»: Жүзтомдық.— Астана: Фолиант, 2010. том 63: Тарихи жырлар. 422 бет - Мырзаш батыр.
Мырзаш батыр Серікбай Байхоновтың Алтай Асу этно-романында
'''Байхонов С. Алтай Асу.''' Этно-роман. Серікбай Байхонов. - Алматы: "Алматы - Болашак" АК, 2019.-544 бет. ISBN 978-601-7461-56-0
Аты-жөні, суреті КСРО заманында " Казакстан тарихы " окулыгына енген Пржевальский - аңыз адам .Ал оның жеке басына катысты тарихи фактілер жоктын касы .Өйткені ол - барлаушы.Жер бетіндегі көптеген саяхатшылар секілді кәдімгі барлаушы. Осыны бүгінгі окырман біле ме?
Кезінде дүние жүзі мойындаған жаналыктар ашқан ғалымды бүгінде көп адам жабайы түйе мен "Пржевальский жылкысын" ашкан адам ретінде таниды. Сол баяғы " Казакстан тарихы " оқулығына енген түйе мен жылкы. Ол кандай түйе ?.. Кандай жылкы ?..
Аты - жөні мен суреті "Казакстан тарихы "окулығына енген Мырзаш батыр да аңыз адам.Осы екі аңыз адам аңызға бергісіз түйе мен жабайы жылкыны іздеп ,аңыз өлке Тибетке сапар шегуі окырман кауымды бей - жай калдырмайды деп ойлаймыз.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақ Санат:Қазақ батырлары Санат:Наймандар Санат:Төртуыл Санат:Зайсан ауданы Санат:Батыр
Хойграбен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 241 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 6.5 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GS, ресми идентификациялық коды — 1 04 24.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Бауэр (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Крошт
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 718 адамды құрады. Халық тығыздығы — 91,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Кезенділік
Кезенділік- кейбір құбылыстардың уақыт аралап қайталанып отыру қасиеті.
Техникалық қызмет көрсету кезенділігі - көлік құралының белгілі бір километрлерді өту немесе жұмыс істеу уақыты өткеннен кейін көрсетілетін сәйкестендірілген біртекті техникалық қызмет түрі.
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері Санат:Физика
Араб елдері телерадио мамандарын даярлау жөніндегі орталық
Араб елдері телерадио мамандарын даярлау жөніндегі орталық — 1978 жылы Дамаскіде ашылды. .
Дерекөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Араб елдерінің спутниктік теледидары
Араб елдерінің спутниктік теледидары — жаңа ғасырда араб елдері спутниктік теледидар хабарларын тек өз елдерінде ғана емес, көптеген мемлекеттерге бағыттап отырады. .
Спутниктік теледидар саласындағы табыс "Арабсат" спутниктік теледидар араб ұйымы арқасында мүмкін болды. Спутниктік теледидар құру идеясы 1967 жылы Тунисте өткен араб елдері Мәдениет министрлері Кеңесінде қолдау тапты. 1976 жылы араб елдері коммуникациялары министрлерінің Каирде қол қойған спутниктік коммуникациялар араб жүйесін құру жөніндегі келісімде теледидарлық трансляцияларды, ғарыштық байланыс арқылы телефонмен сөйлесуді қамтамасыз ететін және "Арабсатқа" мүше елдер арасында ақпараттық алмасулар мен коммуникацияны дамытуды жеделдететін мемлекетаралық ұйым ретінде танылды. Оның басты құрылтайшылары және негізгі акционерлері: Сауд Арабиясы, Ливия, Египет, Кувейт, Біріккен Араб Әмірлігі (БАӘ) болды.