cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аттика
Тарихы
Тарихқа дейінгі дәуірдеге пеласгиялық элементтер мен кейіннен Афиныда әрдайым тұратын шет елдіктерді санамағанда елдің халқы ежелде ионий тайпасына жатады. Жергілікті тұрғындар өздерін автохондар, яғни байырғы тұрғындар деп атады, өйткені олардың ата тегі жергілікті топырақтан пайда болды және бағзы заманнан бері жер солардың қол астында болды. Ионикалық халықтар секілді, Аттика тұрғындар төрт атаға дейін немесе классқа (филдер) бөлінді: гелеонттар (асыл тұқымды), гоплиттер (жауынгерлер), эгикорейлер (малшылар, жалпы мағынада және жеке түрде ешкілерді) және ергадейлер (егіншілер). Аңыз бойынш елде байырғы уақыттан бері 12 дербес қалалар мен қауымдар бірлестігі болған. Олар кейінгі кездері болған Кекропия (кейіннен Афины), Элевзис, Декелея и Афидна (соңғы екеуі елдің солтүстік бөлігінде), Браурон (шығыс жағажайдың аралығында), Торикос (шығыс жағажайдың қиыр оңтүстік бөлігінде), Китерос (орналасу жері белгісіз), Сфетос және Кефисия, Марафон жазықтығындағы Эпакрия (солтүстік таулы мекен), Тетраполис (төрт қаланың бірлестігі) және Афины жазықтығының қиыр оңтүстігіндегі Тетракомия (төрт ауылдың бірлестігі) секілді кейбір елді мекендердің бірлестігі. Аңыз бойынша осы 12 қауым Тесеймен бірге біртұтас саяси тұтастықты құрды. Оның астанасы ретінде Афины болды.
Ежелгі кездегі әкімшілік бөлінуі
Халықтың 4 филдерге бөлінуі патша уақытында да, архонт кезінде де белес алды. Тіпті заң шығарушы Солонның өзі де осы бөлінуді алып тастауды жөн көрмеді. Сонымен бірге ол ежелгі ақсүйектердің беделін әлсірету үшін де, азаматтар арасындағы алым - салықтың ауыртпалығын бөлінуін әділ ету мақсатында да азаматтардың мүлігі бойынша жаңа 4 классқа бөліну түрін жасап шығарды. Тек Ксенифен ата тегі бойынше ежелгі бөлінуді алып тастады да оның орнына халық арасында әрқайсысы ежелгі аттикалық батырлардың атын білдіретін (Эпонима) 10 филге бөлінуді қойды.
Дереккөздер
Санат:Грекия
Карпофор
Карпофор (грекше karpos - жеміс және foreo - әкелу) - өзгеше мүше. Оның үстінде екі даратұқымды ашылмайтын жемісті шатыр өсімдігі салбырап тұрады. Жеміс жапырақтарын шеткі бөліктерінен пайда болады. Және де үстіңгі жағынан екі бұтаққа бөлініп, жемісаяқшалардың жалғасы болып табылады. Оларға жемістер қосылып жабысқан.
Дереккөздер
Санат:Биология
Мажыра
Дереккөздер
Санат:Раушангүлділер
Жаңажол (Жамбыл ауданы)
Жаңажол — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Майбалық ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Белгілі тұлғалар
Есеней сұлтан, Ұлпан, Ғабит Мүсірепов, Ербол Шаймерденов. Ауылда атақты Есеней сұлтан мен Ұлпанның бейіттері бар. Сондай-ақ, атақты қазақтың классик жазушысы Ғабит Мүсіреповтың мұражайы орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 712 адам (360 ер адам және 352 әйел адам) болса, 2009 жылы 484 адамды (243 ер адам және 241 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
(402) Хлоя
(402) Хлоя — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1895 жылы 21 наурызда Огюст Шарлуа Ницца обсерваториясында ашты.
Грек мифтерінен белгілі болған Деметра (Хлоя) құдай әйелдің құрметіне орай аталды.
thumb|450px|center|Хлояның Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Колебаев Алексей Семенович
Колебаев Алексей Семенович(1914 жылы туған, Целининград облысы, Камышен селосы) - Қазақстан партия, кеңес қызметкері. 1940 жылдан КОКП мүшесі, Семей қаласындағы жұмысшы фокультетін (1934), Қазақ кен - металлургия институтын (1940) бітірді. 1940 - 43 жылы Оңтүстік Урал никель комбинатында шебер, ауысым бастығы, цех бастығының орынбасары. 1943 - 48 жылдары Орынбор облысының, Орск қалалық парития комитетінің бөлім меңгерушісі, Оңтүстік - Урал никель комбинатында, Орск - Халиловск металлургия комбинатында, 1952 - 55 жылдары "Алтайсвинецстрой" тресінде, В.И.Ленин атындағы Өскемен мырыш зауытында ауысым бастығы. 1955 - 65 жылдары Шығыс Қазақстан облыстық партия комитетінің бөлім меңгерушісі және оның хатшысы. 1965жылдан Қазақстан КП ОК-інің секретары және оның Бюро мүшесі, КОКП 24 - съезінің және Қазақстан КП 12, 13 - съездеріні делегаты, 7 - сайланған КСРО Жоғары кеңесінің, 6-8 сайланған Қазақ АКСР Жоғары кеңесінің депутаты. Қазан революциясы орденімен, 3 рет Еңбек Қызыл Ту ордендері және медальдармен марапатталған.
Қолданылған әдебиет
Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Монродат
Монродат (Montrodat) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48103, пошта индексі — 48100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1151 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Гидрат су
Гидрат су минералдарда түрақсыз мөлшерде болады. Су молекулалары минералдың кристалдық торының бос кеңістігіндеқатты күйде орналасады. Олар тордың кұрылысына қатыспайды, суды бөліп шығару минералдың қүрылымына әсер етпейді, тек оның физикалық қасиеттері ғана өзгереді. Сусызданған гидраттар бүрынгы қасиеттерін қалпына келтіргенге дейін кайта су жүтуға қабілетті. Орташа жылдық температура теріс (нөлден төмен) болған кезде тау жынысы қуыстарындағы су қатып, қатты фазаға - мұзға өтеді. Мүздың негізгі массасы жылдық орташа температурасы нөлден төмен аудандарда шашыранды күйде болады. Мұнда мұз линзаларды да, тіпті мұзға толған үңгірлер де кездеседі.
Дереккөздер
География
Санат:Геология
111 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:111 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Болжамдық-дедуктивтік әдіс
БОЛЖАМДЫҚ-ДЕДУКТИВТІК ӘДІС - методол. әдістердің жүйесі, бұл жүйе кейбір дәлелдерді болжам ретінде ұсынады және осы болжамдарды басқа да бізде бар білімдермен біріктіре отырып, одан салдарларды шығарады және оларды деректермен салыстыра қарайды. Бастапқы болжамды салыстыру негізінде бағалау өте күрделі және көп сатылы сипатта болады, өйткені болжамды жеткілікті түрде ұзақ тексеру әрекеті оның дәлелін табуға немесе жоққа шығаруға апаруы мүмкін.
Ториак (Жиронда)
Ториак (Tauriac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33525, пошта индексі — 33710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1282 адамды құрады. Халық тығыздығы — 121,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Салудечо
Салудечо  (Saludecio) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Римини провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2391 адамды құрайды. Халық тығыздығы 70 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 47040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Экономика және кәсіпкерлік негіздері
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-292-286-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Фолиант баспасының кітаптары
Нимфа (биология)
thumb|250px|Мысырлық [[дәуіт нимфасы]] Нимфа (νύμφη) — энтомологияда жәндіктің толық өзгеретін личинкасы (мыс., көк шегірткелер). Өзінің ұлғайған түріне ұқсамайды, теңбе-теңдігі және қанаттары жоқ, кейіннен қанат пайда болуымен ерекшеленеді. Өсудің әр кезеңінен кейін нимфа жәндікке ұқсай береді. Су нимфалары, мыс., инеліктерде, алдымен суда жүруге қабілетті болады, ұлғайған соң, судан өрмелеп шығады, келесі кезеңде қанат пайда болады.
Санат:Жәндіктер
IC 3756
IC 3756 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S/P (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1400776.
Сыртқы сілтемелер
IC 3756 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Рубль
thumb Рубль — КСРО-ның, Ресей Федерациясының ақша өлшемі. Бір рубль 100 копейкаға тең. “Рубль” сөзі 13 ғасырда солтүстік-батыс Ресей жерінде әуелгі “гривна” терминінің синонимі ретінде пайда болған. Бұл кезде рубль ұзындығы 20 см-ге дейін жететін және салмағы шамамен 200 г күміс жамбы болатын, ол күміс шыбықтан шауып алынды. 14 ғасырдан бастап есептік ақша өлшеміне айналды, 1 рубль 100 деньгаға тең болды. 16 ғасырда рубль 100 копейкаға немесе 200 деньгаға теңдестірілді. 1704 жылдан тұрақты түрде шекіліп тұрды. 1843 жылдан рубль қағаз қазынашылық билет түрінде шығарыла бастады. 1897 жылдан алтын рубль Ресейдің ақша өлшеміне айналды (құрамындағы алтынның мөлшері 0,774235 г). 1961 ж. қаңтарда рубльдің құрамындағы таза алтынның мөлшері 0,987412 г болып белгіленді. КСРО-дағы саяси дағдарысқа байланысты рубль 90-жылдардың басынан барынша құнсызданды. Қазіргі кезде рубль еркін валюта айналымына енгізілген.
Дереккөздер:
Санат:Ақша
Тотықсыздану сыйымдылығы
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия
Африка Ұлттары Кубогы 1963 (финал)
Сілтемелер
Санат:Африка Ұлттары Кубогының финалдары Санат:1963 жылғы футбол Санат:Гана Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Судан Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Лэйквуд (Нью-Джерси)
Лэйквуд (Lakewood) — Нью-Джерси штатының Оушен округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 36065 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.1 км² шамасында. FIPS коды — 34-38580.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Мордель
Мордель (Mordelles) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35196, пошта индексі — 35310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7129 адамды құрады. Халық тығыздығы — 238,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Прадлевес
Прадлевес (Pradleves) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 175 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 15 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 12027.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Ponzio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Болжамдық - дедуктивтік теория
БОЛЖАМДЫҚ - ДЕДУКТИВТІК ТЕОРИЯ  - жаратылыстану ілімін логикалық ұйымдастыру формаларының бірі. Болжамдық - дедуктивтік теория ұғымы математикалық методологияда қалыптасқаны сияқты, дедуктивтік немесе аксиомалық теорияның тұжырымды ұғымы болады, мұнда тәжірибе мен бақылауға сүйенетін жаратылыстану ілімінің ерекше проблемалары ескеріледі. Жалпы дедуктивтік жүйеге қойылатын талаптардан басқа Болжамдық - дедуктивтік теория ұғымы теория ережелеріне эмпирикалық бақылауды қамтамасыз ететін эмпирикалық талдау жасау мүмкіндігін шамалайды. Қазіргі кезде ғылым методологиясында Болжамдық - дедуктивтік теорияның шектелулілігі айтылып жүр, өйткені ол өзінің дәстүрлі түрінде ғылыми-теориялық білім құрылымының күрделілігін айқындауға мүмкіндігі жоқ және ол даму процесінен тыс статикада қаралады.
Вилаур
Вилаур (Vilaür) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альт-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 146 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,5 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Ақ өлең
Ақ өлең, ұйқассыз өлең – әлемнің бірқатар халықтары әдебиетінде кездесетін қалыпты ұйқассыз өлең үлгісі. Ағылшын тіліндегі blank (“ұйқасты өшіру, жоғалту”) сөзі, француз тіліне blanch (”ақтау”) мағынасында қате аударылуынан орыс тіліне француз тілінен “Белый стих” болып аударылып, қазақ әдебиеттану ғылымына орыс тілі арқылы сол атауымен енген. Сырттай қарағанда, ұйқаспаған сияқты көрінгенмен, мүлде ұйқассыз да емес, бірақ ұйқасы шумақтың немесе тармақтың кез келген тұсында тұра береді. Оқырманның сезіміне әсер ету үшін кейде ұйқас түйдектері де кездесуі мүмкін.
Кездесуі
Ежелгі қазақ поэзиясында ұйқассыз өлең аз болғандықтан, ол шын мәнінде өлең деп танылмаған. Бірақ шешендік сөздердің кейбір үлгілері ақ өлең түрінде айтылған. Жазба әдебиетте ол драма жанрында дамыды. Өйткені кейіпкердің аузына орамды сөз, дауыс екпініне жігерлері ырғақ, бай интонация беруге қолайлы. Қазақ драматургиясына ақ өлеңді Әуезов енгізіп, тұрақтандырды. Мысалы, «Бекет», «Бесдос», «Айман - Шолпан» драмаларында ақ өлең молынан кездеседі. Ал «Қара қыпшақ Қобыланды» драмасы бастан-аяқ ақ өлең түрімен жазылған: ''Асау жолын адастырған шак екен, ''Жылағанды іздесем, ''Жетіскенгетап екем... ''Аямасқа ауырған ''Ақ семсерді адасып, ''Айға білеп жүр екем. ''Айыпетпеайсүлу, Мен келместей жол екен...
Мәмбетнияз Төлепұлы
Мәмбетнияз Төлепұлы (шамамен 1801, Маңғыстау ойы – 1876) – би, сардар.
Өмірбаяны
Ер Төлеп Әнетұлының 13 ұлының бірі, ел тізгінін ұстаған би, сардар. Байұлы тайпасы Адай руынан шыққан.
Мәмбетнияз 1868 жылғы патша өкіметінің «Жаңа низам» басқару жүйесіне, үй басына салық салуына қарсы «Ғафурдың ауасы» аталған Адай көтерілісінің бел ортасында болған тұлға. Бұл кезде ол төменгі және жоғарғы екі дистансаға бөлінген сегіз арыс Адайдың ішкі билігін, халық қалауымен сайланып кеңеспен шешіп отырған алты сардардың бірі және бас сардары болды.
Тұлға мінездемесі
Есен Ермембет бидің Хиуа ханымен жауаптасуында
«Елімнің сахи мырзасы деп Төлепұлы Мәмбетниязды атаймын»,
– деген бағасы, оның ұрпаққа тәлімдік үлгісі мол тұлға екендігінің кепілі. Мәмбетнияздан жеткен сөз нұсқалары арасында шоқтығы биігі – ел тұтастығын сақтауға қызмет еткен «Үш ананың дауын» шешуі (Мәмбетнияздың «Сақал сипар бітімі»). Ақын Мұрат Өскінбайұлы:
«Ар жағым алаш, бер жағым Үш ананың баласы»,
– деп жырлаған Алшын рулар бірлестігінің (байұлы, әлімұлы, жетіру) үш бөлімі арасындағы 19-ғасырдың орта тұсындағы жанжал Ығылман Шөрекұлының «Исатай – Махамбет» жырының негізгі желілерінің бірі. Салмағына белі шыдас беретін жылқы табылмаған, ірі денелі Мәмбетнияз халық қалауымен бітімгерлікке шақырылып, жиынға сылаң құйрық сары атанмен барып, дау түйінін екі ауыз сөзбен түйіндеп бата жасаған.
Дереккөздер
Санат:1801 жылы туғандар Санат:Маңғыстау облысында туғандар Санат:1876 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ би-шешендері Санат:Қазақстан әскерилері
Геоботаникалық карталау
Геоботаникалық карталау - деп, фитоценоздардың контурын картаға ірі масштабпен карталау, комплекстері мен үйлесімдерін енгізу; ассоциация тобын; формацияны және олардың үйлесімін кіші масштабпен карталау. Масштаб картасы 1:5000 және 1:100000 бастап дала негіздерінде қолданады. Ал кіші масштабталған 1:1500000 бастап және одан да көп әдебиет анализының негізінде қолданылады. Геоботаникал карталау көбінесе марсшрутты суретте параллельді жолдармен болған суретте, аэровизуальді және аэрофотосуретте қолданылады. Геоботаникалық карталау кезінде поконтурлы ведомость жүргізіледі. Яғни геоботаникалық картада өсімдік аймақтары, (шөпшабу және жайылым), рельеф, топырақ су режимі, шөп құрамының мінездемесі мен өнделуі және т.б. деректер тіркелінеді
Энди Рубин
Эндрю Е. "Энди" Рубин (1962 жылы 22 маусымда дүниеге келген) - американдық программист, инженер, кәсіпкер және венчурлық капиталист. Ол Playground Global технологиялық стартап-инкубаторының негізін қалаушы әрі бас директоры және Redpoint Ventures капитал фирмасының серіктесі. ол Danger Inc. пен Android Inc. екеуінің де тең құрылтайшысы және бұрынғы бас директоры. Сондай-ақ Энди және оның әйелі, Ри, Лос-Альтостағы (Калифорния штаты) Voyageur du Temps (Вояжер дю Темпс) наубайханасының иесі.
Мисерва
Мисерва — Ресейдегі өзен. Рязань облысы, Владимир облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Гусь өзенінің оң жағалауынан 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Энди Рубин
Кейін Android-ты Google 2005 жылы сатып алды  Рубин компанияның ұялы және цифрлық контентке жауапты аға вице-президенті болып қалды, Android смартфондар үшін операциялық жүйесінің ашық бастапқы кодын дамытуды үйлестірді. 13 наурызда 2013 жылы, Ларри Пейдж өзінің блогында, Рубин Android бөлімінен басқа бөлімге ауысқанын жариялады, Google жаңа жобаларымен, Сундар Пичаи Андроидпен айналысатын болды. 2013 жылдың желтоқсан айында, Рубин Google робототехника бөлімшелерін (құрамына Google сатып алған Boston Dynamics сияқты компаниялар кіреді) басқара бастады. 2014 жылы 31 қазанда, ол Google тоғыз жылдан бері жұмысынан кейін аппараттық стартаптарға  арналған инкубатор компанияны іске қосу үшін. ол қазір Essential Products-ты жүргізеді.
Мисерва
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Копоново ауылындағысу өлшеу постынан Мокша өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Энди Рубин
Playground Global
Playground Global технологиялық инкубатор, ол ресурстар, тәлімгерлік және қаржыландыру ұсынады, құрылғыларды, жасанды интеллект (AI) арнайы көмектесу прогреске қол жеткізу үшін саласындағы стартап жобаларды жасайды. Рубин 2015 жылы Питер Баррет, Мэтт Херштейн мен БрюсЛикпен бірге компанияның негізін салды. Playground Global атап айтқанда, Google, НР, Foxconn компаниясы, Redpoint Ventures, Seagate Technoloogy және Tencent компаниясынан инвесторлардың қоса алғанда $300 миллион көтерді. Ол бірқатар компанияларға инвестициялады, оның ішінде Own Labs бар.
Ерте өмірі
Рубин, 1962 жылы, Чаппаквада, Нью-Йоркте өсті, ол одан әрі өзінің директ-маркетинг фирмасының негізін қалаған психологтың ұлы. Оның әкесі суреттер кредиттік карталар шотынан жіберілу үшін жаңа электрондық гаджеттер фирмасын құрған. Оның Apple-дегі әріптестері "Андроид" деп атайтын, өйткені 1989 жылдары роботтарды тым жақсы көретін, нәтижесінде оның лақап аты Android операциялық жүйесінің ресми атауына айналады.
Балық өңдеу техникасы
thumb|Балық өңдеу техникасы Балық өңдеу техникасы — балықты жуу, жару, бөлшектеу, тоңазыту, тұздау, ыстау, консервілеу, т.б. процесстер кезінде қолданылатын тех. құрал-жабдықтар. Балықты сыртқы шылымынан, шөп-шаламнан, т.б. тазарту үшін балық жуғыш машина пайдаланылады. Бұл процесс кезінде қиындық туғызбас үшін өте ірі балықтар алдын ала бөлшектелінеді. Жуғыш машинаның элеваторлы, барабанды, желдетпелі және тербелісті түрлері бар. Желдетпелі және тербелісті әдіспен жуу сирек кездеседі. Кең тарағаны — элеваторлы жуу машинасы. Ол астауға ұқсас. Ішінде электр қуатымен жылжитын тасымалдау лентасы бар. Астаудың бір басынан сорғының көмегімен таза су үздіксіз құйылып, екінші жақ шетінен ағып кетіп жатады. Құтылау (консервілеу) зауыттарында барабанды жуғыш машина пайдаланылады. Балықты механикалық жолмен бөлшектеп өңдеу арнайы машинамен атқарылады. Мұндай машиналардың бір амалдық және көп амалдық түрлері болады. Бір амалды машиналарға: балықтың қанаттары мен құйрықтарын, басын кесіп тастайтын, ішек-қарнын тазалайтын, кеспелейтін, т.б. машиналар жатады. Жұмыс процестері дискілі не белгілі бір үлгідегі пышақтары, арасы, икемді тазартқыш құралдары бар машинамен орындалады. Ал көп амалды машиналар жұмыстың барлық түрлерін бір мезгілде атқарады. Олар республиканың құтылау цехтары бар комбинаттарында қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Балық шаруашылығы
Ойпатты батпақ
Ойпатты батпақ (Низинные болота) — эвтропты балшық; жер бедерінің ойпатында, су айрықтарының тоғысқан жерлерінде пайда болатын табиғи процесс. Оның сумен толығу түрлері: аралас және қысымды жер асты суларымен немесе тау бөктерінің суларымен жалғасып жатады.
NGC 3197
NGC 3197 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
112 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:112 жылы туғандар
NGC 3197
Ашылуы
Бұл нысанды 1801 жылы 2 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3197 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29870, UGC 5500, MCG 13-8-9, ZWG 351.10, ZWG 350,45.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Ұйқас
Ұйқас — өлең тармақтарындағы аяққы сөздердің дыбыстас естілуі, үндестігі. Жалпы ұйқас ырғақты күшейтеді, тармақ жіктерін ажыратады. Ұйқас өлең жолдарын бір-біріне келген дейді, өлеңнің шумақ, тирада сияқты бөліктерінің әрқайсысын бір бүтін етіп тұтастырады, соңдықтан әр шумақтың немесе әр тираданың ұйқасы, суреті өз алдына бөлек-бөлек болып келеді. Қазақ өлеңі, оның ішінде Абай өлеңдері де аяққы ұйқасқа құрылған. Абай өлеңдерінде ұйқастың қазақ әдебиеті теориясың айтылатын түрлерінің (қара өлең ұйқасы, шұбыртпалы, ерікті, кезекті, шалыс, егіз, аралас ұйқастар) бәрі бар. Абайдың ерен ақындық шеберлігі мен жаңашылдығының көрінісі — өлеңнің шумақты-шумақсыз құрылымына, сондай-ақ, шумақты өлеңдерінің неше тармақтан тұратындығына қарай ұйқас суретін құбылту - Ақынның 4 тармақты, 7-8 аралас буынды өлеңдерінің көпшілігі -а, -б, -а, -б суретті шалыс ұйқасқа құрылған. Мысалы: Абайдың 4 тармақты бірөңкей 7 буынды немесе бірөңкей 8 буынды өлеңдері -а, -б, -а, -б және -а, - а, -б, -а суретті ұйқаспен жазылған. 6 тармақты, шумақты кейбір ұйқас өлеңдері -а, -б, -а, -б, -в, -в түрінде келеді, бұл да Абай шығармаларынан басталатын ұйқастың түрі:
112 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:112 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ұйқас
Ғашықтық іздеп тантыма - а Аз күн әуре несі іс? - б Өзіңнің қара артыңа, - а Өткен өмір бейне түс. - б.
Синтаксистік құрылымы мен композициялық құрылысы, ырғағы мен ұйқас суреті жағынан қазақ поэзиясына Абай әкелген соны дүниелер, оның сегіз аяқтары, яғни, 8 тармақты, шумақты 3 өлеңі. Бұлардың ұйқас суреті -а, -а, -б, -в, -в, -б, -г, -г. Мұндағы -а, -а, -в, -в, -г, -г ұйқасымен берілген тармақтар өзара бір-бірімен синтаксистік әрі мағыналық жұптар түзеді, Абай поэзиясындағы ұйқасқа қатыстырылған сөздер өлеңнің мазмұнына, ойына, стиліне тікелей қатысты болып келеді. Оның Абайдың 1923 ж. Қазан қаласында жарық көрген өлеңдер жинағының алғашқы ішкі екі беті сатиралық өлеңдерінде адамның мінез-құлығын жағымсыз жақтан көрсететін сөздердің бір тобы еліктеуіш, бейнелеуіш сөздер. Сондықтан ақын «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым»деген өлеңін бастан-аяқ қыртың, бұртың, тырқың, жырқың сияқты жағымсыз бейнелі сезердің ұйқасына құрады, жұртым, ұртың, құлқын деген мәнді, «бояусыз» сөздерді соларға ұйқастырады. Далпылдап, жалпылдап, бартылдап, барқылдап, шаңқылдап, тарқылдап «Болыс болдым, мінеки» деген өлеңінде, бос салақтап, бұтып-шатып, қудай атып деген сияқты бейнелі сөздер жағымсыз бейне жасау үшін ұйқасқа алынады. Тек жағымсыз бейнелерді жасауға ұйқасатын сөздерді таңдап алу - Абай шеберлігінің бір қыры. Мысалы:
«Единица - жақсысы, Ерген елі - бейне нөл.., Единица кеткенде, Не болады өңкей нөл» деген ойды бір өлеңінің өзегі еткен Абай орыстың «ноль» сөзін бейне етіп қазақ поэзиясына енгізеді де, оған ой екпінін түсіру үшін өлеңді бастан-аяқ осы сөздің ұйқасына құрады. Абай портрет жасауда да, пейзаж беруде де ұйқасты шебер пайдаланады. - ып (-іп, -п) жұрнақты өткен шақ көсемше тұлғасымен келген етістік ұйқастардың барлығы дерлік бейнелі қолданыстар, олар жазды күнгі ауыл суретін беруге (Ат, айғырлар, биелер Бүйірі шығып ыңқылдап, Суда тұрып шыбындап...), көбінесе, адамдардың қимыл-әрекеті арқылы олардың портретін жасауға қолданылады. Абайдың жалпы етістік тұлғаларын өлең ұйқасына алып бейне жасауға қатыстыруы бұрыннан келе жатқан поэтикалық амалды нығайтып, одан әрі дамытуы болса, екінші жағынан, оның өзіне тән қолтаңбасы. Өйткені, Абай пайдаланған етістік ұйқастар байырғы қазақ поэзиясындағы ашық райдағы тиянақты баяндауыштар емес (барады, алады, қалады сияқты), -ып жұрнақты тиянақты да, тиянақсыз да болып қызмет атқаратын көсемшелер, да шылауымен келген шартты рай тұлғасы (Жарқ етпес қара көңлім не қылса да, Аспанда ай менен күн шағылса да...), барыс септіктегі -у жұрнақты тұлғасы («Интернатта оқып жүр» деп басталатын өлеңінің ұйқастарын қараңыз), -мақ жұрнақты тұлғасы («Тотықұс түсті көбелек», «Қартайдық, қайғы ойладық, ұйқы сергек» сияқты өлеңдерінің ұйқасына назар аударыңыз) болып келеді.
Өлеңді шумақтарға топтастыруда ұйқас сурет - ең негізгі белгі. Абай өлеңдерінде тек 4 тармақты емес, 6 тармақты (алты аяқ), 8 тармақты (сегіз аяқ), 14 тармақты, кейде аралас тармақты болып құрылған өлеңдерінде ұйқас негізгі роль атқарады. Сонымен қатар, Абайда ұйқас - тирада деп аталатын өлең құрылымын жасауға қатысады. Тирада - бір өлеңнің тармақ саны әркелкі болып келген бөліктері. Бұндай бөліктердің ара жігін айыратын ұйқас болады. Мыс., ұйқасқан сөздеріне қарай «Қайғы шығар ілімнен» деп басталатын өлеңі 7 бөліктен тұрады: 1-бөлік 8 тармақты ұйқасатын сөздер: ілімнен, білімнен... мінімнен, 2-белік4тармақтықайда жоқ, пайда жоқ, 3-бөлік 10 тармақты дәулетке, келбетке... әлбетте, 4-бөлік 12 тармақты ұлықтап, қызықтап... құрықтап, 5- бөлік те 12 тармақты қансаңыз, салсаңыз... ол қарыз, 6-бөлік 10 тармақты бурыл шаш, топтан қаш... өлсең де аш, соңғы 7-бөлік 4 тармақты қайда жоқ, пайда жоқ тирадалар. Бұл өлеңнің әр бөлігінде тармақ сандары ғана әркелкі емес, ұйқас суреттері де әр түрлі: 8, 10, 12тармақты бөліктер -а, -а, -б, -а, -в, -а, -г, -а, -д, -а болып ұйқасса, 4 тармақты 2 бөлік -а, -б, -в, -б ұйқасымен келеді. Соңғы ұйқас суреті өте сирек, ол өз алдына жеке шумақ не тирада құрастырудан гөрі, тұтастың сынығы іспетті. Абайдың бірқатар өлеңі тирада құрылымымен келген. Ұйқасына қарай топтасқанда «Ғылым таппай мақтанба...» деп басталатын өлеңі 2-ақ бөліктен тұрады: біріншісі 43 тармақты 1 тирада болса, 2-бөлігі 34 тармақтан құрылған 1 тирада. Сол сияқты Абайдың «Бәтен елде бар болса...» деп басталатын өлеңі 17 бөлікке бөлінген, 17 тирададағы құрылған шығарма деп тануға болады. Мұндағы әр бөліктің жігін айырып тұрған - ұйқастырылған сөздер. Әр бөлік тирада болғандықтан, тармақ сандары әр түрлі: бірінде көп, бірінде өте аз. Тирадаға құрылған өлеңдердің қатарына «Сап, сап, көңлім, сап, көңлім», «Болыс болдым, мінекей»т. б. өлеңдері жатады.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Треви-нель-Лацио
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1825 адамды құрайды. Халық тығыздығы 34 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 54 км² шамасында. Пошта индексі — 3010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Орта төрткіл
Орта төрткіл – Өліқолтық шығанағының оңтүстік-шығысынан 13 км жерде орналасқан төрткіл. Оның беткейі түйетайлы келген. Сырт пішіні тау тұмсығына ұқсайды. Оңттүстікке қараған жағы жайлауыт. Үстірт үстінен қарағанда онша байқалмайды. Солтүстік жағы биік, кей жері жартасты. Төрткіл басында қазақтың бірнеше ескі моласы бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Рога (Ить тармағы)
Рога — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ить өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кострома облысы өзендері Санат:Ярославль облысы өзендері Санат:Иванов облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Бельгерсхайн
Бельгерсхайн (Belgershain) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Лейпциг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3388 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 3 83 030. Муниципалитеттің басшысы — Томас Хагенов.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Воезерка
Воезерка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Мошен көлі - Моша өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Дыбыстың сипаттамалары
thumb|200px|[[Камертон]] thumb|200px|[[Камертон тербелісі]]
Дыбысты сипаттау үшін біздің дыбысты қабылдауымызбен байланысты дыбыс қаттылығы, тонның биіктігі, тембр сияқты арнайы физикалық шамалар енгізіледі.
Дыбыстың қаттылығы
Дыбыстың қаттылығы неге байланысты болатынын анықтау үшін камертонды пайдаланамыз. Камертон — доға тәрізді қысқа сапталған металл таяқша, оның көмегімен музыкалық дыбыс алуға болады.
Камертондардың немесе басқа гармоникалық тербеліс жасайтын денелердің шығаратын дыбыстары музыкалық дыбыстар деп аталады.
Камертонның бір тармағын таяқшамен ұрсақ, белгілі бір дыбыс естиміз. Камертонның екі тармағы да тербеліп, қоршаған ауада дыбыс толқынын тудырады. Енді оның тармақтарының біріне инені бекітейік, осыдан кейін оның ине бекітілген тармағын қарайтылған әйнек үстімен жүргізсек, дыбыс шығарып тұрған камертонның гармоникалық (синусоидалық) тербелісінің графигін аламыз. Гармоникалық тербеліс —тербелістердің ең қарапайым түрі болып табылады, сондықтан камертонның гармоникалық дыбысын да қарапайым дыбыс деп санаймыз. Әдетте, мектеп камертондары бірінші октаваның "ля" нотасына сәйкес келетін дыбыс шығарады.
Камертонды таяқшамен неғұрлым қаттырақ ұрсақ, ол соғұрлым қаттырақ дыбыс шығарады және камертонның тармақтары едәуір үлкендеу амплитудамен тербелетін болады. Камертонды ақырын ұру — амплитудасы кіші тербеліс тудырады, бұл кезде бәсең дыбыс шығады.
Демек, дыбыс қаттылығы дыбыс шығаратын дененің тербелістер амплитудасымен анықталады.
Тербелістер амплитудасы
Дыбыс көзінің шығаратын энергиясы дененің тербелістер амплитудасымен анықталады. Демек, дыбыс қаттылығы да тербеліс энергиясына байланысты болады. Алайда біз дыбыс туралы айтқанда, оларды энергия шамасымен бағалауымыз өте қолайсыз. Біздің құлақ жарғағымызға жететін ең қатты дыбыстардың (құлақты ауыртатын) энергиясы адам  қабылдай алатын ең бәсең дыбыстардың энергиясынан он триллион есе артық болады.
Оның үстіне, дыбыс қаттылығы мен тербеліс энергиясы арасында тура пропорционалды байланыс жоқ. Өйткені адам құлағы әртүрлі жиіліктегі дыбыстарды бірдей қабылдамайды. Дыбыстардың тербеліс энергиясы бірдей болған жағдайда, біз жиілігі 1000—5000 Гц аралығындағы дыбыстарды жақсырақ қабылдайды екенбіз. Сонымен қатар әр адам дыбыстарды түрліше қабылдайды. Мысалы, қандай да бір дыбысты бір адам қатты, ал екінші адам ақырын деп қабылдауы мүмкін. Құлақ ішіндегі дабыл жарғағының дыбысты сезу қабілеттілігі жастың ұлғаюымен де кеми түседі. Бұл кезде есту диапазонының төменгі шегі жоғарылап, жоғарғысы кемиді. Демек, қаттылық дыбыстың субьективті сипаттамасы болып табылады.
Дыбыс қаттылығының деңгейін өлшеу үшін логарифмдік шкала бекітілген. 16 Гц-тен 20 000 Гц-ке дейінгі адамдар қабылдайтын дыбыстар диапазоны 0-ден 140 дБ-ге дейінгі шектегі логарифмдік шкалада қамтылып беріледі. Децибел (дБ) — 1847—1922 жылдары өмір сүрген, телефонды ойлап тапқан американдық өнертапқыш А. Бельдің құрметіне бел (Б) деп аталған қаттылық бірлігінің ондық үлесі, яғни 1 бел 10 децибелге тең.
Осылай, мысалы, ұшақ қозғалтқышы гуілінің энергиясы жапырақ сыбдырыныкінен 1012 есе көп, ал дыбыс қаттылығы бойынша ұшақ  қозғалтқышы гуілінікі 120 дБ, жапырақ 118 сыбдырыныкі 10 дБ шамасында болады. 180дБ-ден артық болатын дыбыс құлақ жарғағын зақымдауы мүмкін. 2-кестеде кейбір дыбыстардың каттылық деңгейінің мәндері децибелмен берілген.
Бонавентура
БОНАВЕНТУРА  (Джованни Фиданца) (1221-74) - итальяндық схоласы, Париж университетінде оқыды, кейіннен сонда проф., 1257 жылдан Францискан орденінің басшысы. Католиктік шіркеу ұстаздарының бірі. Аристотелизм мен христиан теологиясын біріктіруге талаптанған өз замандасы Фома Аквинскийдің іліміне қарама-қарсы (Томизм) августиндік теологияны қолдады (Августин). Бонавентура Құдай нұрымен салыстырғанда, тіпті оны ең биік шыңы - Аристотель ілімімен қоса алғанда да қаранғылық деп есептеді. Ақиқат - христианның береке ретінде алатын нұр сәулесінің шапағатымен келеді. Ақиқатты тану шарты - тақуалық пен дұға қылу. Универсалдық туралы пікірсайыста реализм позициясында болды. (Орта ғасыр реализм). Бонавентура - католиктік ортодокс туын ұстап, Р. Бэконды қудалады.
Дыбыстың сипаттамалары
Дыбыстың биіктігі
Дыбыстың биіктігі неге тәуелді болатынын анықтау үшін екі камертон алып, оларды дыбыс шығаруға мәжбүр етеді. Егер олардың тербеліс графиктерін салса, онда кішірек камертонның тербеліс жиілігі үлкенірек камертондыкінен көп болатынын байқауға болады. Демек, дыбыс биіктігі тербеліс жиілігімен анықталады.
Бұл қорытындыны дыбыс генераторынан (1), дыбыс зорайтқыштан (2) және осциллографтан тұратын құрылғының көмегімен де тексеруге болады. Дыбыс генераторындағы айнымалы кернеудің жиілігін, яғни оған сәйкес дыбыс зорайтқыш шығаратын дыбыс толқынының жиілігін өзгерту арқылы әртүрлі биіктіктегі дыбысты естуге болады. Белгілі бір жиіліктегі дыбыс толқының басқаша тон деп атайды. Сондықтан көбінесе дыбыс биіктігін дыбыс тоны деп айтады. Біз еститін дыбыстар тон биіктігімен ерекшеленетін болады. Жиілігі аз дыбысқа төмен тон (107, а-сурет), ал жиілігі жоғары дыбысқа (107, ә-сурет) биігірек тон сәйкес келеді.
500px
Адам дауысын тон биіктігі бойынша бірнеше диапазонға бөледі: бас (80—150 Гц), баритон (110—149Гц), тенор (130—520Гц), дискант (260—1050 Гц), колоратуралық сопрано (1400 Гц-ке дейін).
Дыбыстың тембірі
Дыбыстың тағы да бір маңызды сипаттамасы — оның бояуы немесе музыканттардың айтуынша, оның тембірі болып табылады.
Тембр — адамның дауысына немесе аспаптың үніне өзіндік бояу беретін дыбыстың сапасы.
Денелердің гармоникалық тербелістері синусоидалық толқындар деп аталатын толқындарды туғызады. Алайда нақты дыбыстың белгілі бір жиілігі бар тербеліс жасауы өте сирек кездеседі.
Әдетте, дыбыс көзінің тербелісі кезінде пайда болатын толқындардың пішіні күрделі болып келеді.
500px
Бұл суретте көрсетілген микрофоннан (1), дыбыс зорайтқыштан (2) және осциллографтан (3) тұратын қондырғының көмегімен әр-түрлі дыбыстардың осциллограммасын алуға болады. Егер микрофонның алдында тұрып, қандай да бір әуенді айтсақ, осцилло-графтың экранында күрделі, бірақ периодты қисықты байқауға болады (108 а, ә-сурет). Мұндай күрделі музыкалық дыбыс әр-түрлі жиіліктегі гармоникалық тербелістердің қосындысы түрінде қарастырылады.
Осындай күрделі дыбыстың ең төменгі жиілігі негізгі жиілік, ал оған сәйкес келетін белгілі бір биіктіктегі дыбыс негізгі тон деп аталады. Күрделі дыбыстың биіктігі дәл осы негізгі тонның биіктігімен анықталады. Осы тон бойынша адамдардың даусы, аспаптардың дыбыстары жоғары немесе төмен болады.
Әдетте, негізгі тонға обвртондар немесе гармоникалар деп аталатын қосымша жиіліктер ілесе жүреді. Обертондардың жиілігі негізгі жиіліктен екі, үш және т.с.с. есе артық болады.
Жиілігі мен амплитудасы әртүрлі қосымша толқындардың негізгі тонмен ілесе жүруі әрбір музыкалық аспаптың ерекшелігін анықтайды. 109-суретте әртүрлі екі аспапта орындалған бір нотаның тербелістері көрсетілген.
Негізгі тонға обертондар неғұрлым көбірек қосылған болса, әрбір обертонның күшіне байланысты дыбыс тембрі де соғұрлым әр алуан болып келеді. Әсіресе әншілердің даусы, скрипка үні обертондарға бай.
Дыбыстың шуы
Жапырақтың сыбдыры, өзен суының сылдыры, құстардың дауысы, судың сәл шалпылы сияқты шулар адамға жағымды естіледі. Алайда дыбыстардың мұндай табиғи үнін үлкен елді мекендер мен қалаларда өнеркәсіп, көлік және т.б. шулары басып тастауда. Мысалы, өнеркәсіп шуының қаттылық деңгейі кейбір өндіріс орындарында 90 дБ-ге жетеді және одан да жоғары болуы мүмкін. Тұрмыстық; техника деп аталатын шулардың жаңа көздері пайда бола бастаған біздің үйімізде де тыныштық жоқ.
Адамды қалыпты күйінен шығаратын шу — кез шағылыстыратын жарықтан, улы газдан, күйіп қалудан туындайтын салдар сияқты зиянды әсер етеді.
Шуға бұрын көп көңіл бөлінбейтін, ол өркениет пен техника дамуымен ілесе жүретін салдар ретінде түсінілетін. Алайда қазіргі кезде шу адам денсаулығына кері әсерін тигізе бастады. Шу деңгейінің жоғары болуы құлақтың дыбыс қабылдауын нашарлатады және оның организмнің жүйке-психологиялық әрекетіне тигізетін зияны өте зор, оның байқаусыз әсері шу ауруына әкелуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Дыбыс
Акустикалық резонанс
right|200px
Қарапайым мысал қарастырайық. Меншікті тербеліс жиіліктері бірдей екі камертон алып, оларды бір-біріне жақынырақ қояйық та, олардың бірін тербелтейік (110-сурет). Сәл уақыттан кейін оның тербелісін қолымызбен басып тоқтатсақ, екінші камертонның дыбыс шығарып тұрғанын естиміз. Ал екінші камертонды ешкім тербеліске келтірмегендіктен, "оның тербелуіне бірінші камертоннан ауа арқылы берілген тербеліс ықпал етті" деген қорытындыға келеміз.
Джагга
Джагга (чага, чагга, вачагга) — Танзанияның солтүстік-шығысында орналасқан банту тобының халқы. Негізінен Килиманджароның маңайында қоныстанған. Құрамдарында туыстас этникалық топтар бар: джагга (кичагга тілі), мочи, мачамбе (машами), меру (руо, руа тілі), вунджо, ромбо (усери), руша, кахе, гвено. Халқының саны 2 миллионнан астам адам. (2006, бағалау).
Акустикалық резонанс
Енді екінші камертонды меншікті тербеліс жиілігі бірінші камертондыкінен өзгеше камертонмен алмастырып, тәжірибені қайталайық. Бұл кезде екінші камертонның дыбыс шығармайтынын байқауға болады. Бірінші жағдайда камертондардың меншікті тербеліс жиіліктері сәйкес келгендіктен, резонанс құбылысы байқалды. Екінші жағдайда камертондардың меншікті тербеліс жиіліктері сәйкес келмегендіктен, резонанс туындаған жоқ. Бірінші жағдайда қарастырылған құбылыс акустикалық резонанс деп аталады.
Осы акустикалық резонанс құбылысын пайдаланып, тербелетін денеден шығатын дыбысты күшейтуге болады. Сондықтан камертондар арнайы жәшіктерге орнатылады. Жәшіктің меншікті тербеліс жиілігі камертонның шығаратын дыбыс жиілігіне үндестіріледі.
Мұндай үндестік унисон, яғни бірдей жиілікпен тербелу деп, ал резонанс тудыра алатын жәшіктер резонаторлар деп аталады.
Джагга
Діні
Көбінесе христиан дінін ұстанады, негізінен католиктер, және де мұсылмандар-сүниттер де кездеседі.
Тарихы
Джагганың арғы аталары 2-ші ширекте - 2-ші мыңжылдықтың ортасында Паре тауының аймағынан, яғни оңтүстіктен Килиманджароға қоныс аударды. Осыдан кейін кушиттік жергілікті тұрғындар ассимиляцияға ұшырап, джагга құрамына еніп кетті. Шығыс Африканың бантутілді халықтарының дәстүрлі мәдениеті кушиттердің (жас қанды тұтыну, т.б.) және нилоттардың әсерінен өзгерістерге ұшырады.
Кәсібі
Негізінен қолдан террасалаған егін шаруашылығымен (банан, тары), мал шаруашылығымен айналысады. Банандар ер адамдардың, ал ямс пен сүт әйелдердің тағамы деп есептеледі. Банан мен тарыдан сыра (мбеге) әзірлейді. XIX ғасырдан бастап кофе өсірумен айналыса бастады. Халықтың бір бөлігі қалаларда (Аруша, Дар-эс-Салам) тұрады, бизнеспен айналысады, мұғалім, қызметкер болып жұмыс істейді. Ағаштан бұйымдар (ыдыс-аяқ, қалқан) жасау, ұсталық (темірді паре-көршілерінен алады) жақсы дамыған.
Акустикалық резонанс
Резонанс құбылысы музыкалық аспаптардың (рояль, домбыра, гитара, қобыз, сыбызғы, т.б.) дыбысын күшейту үшін кеңінен қолданылады. Осылай, мысалы, домбыра шанағының меншікті тербелісі оның ішектерінің тербелісімен сәйкестендіріледі. Сондықтан шанақ резонатор болып табылады. Дыбысты тек домбыра шанағы ғана емес, оның қуысының ішіндегі ауа да күшейтеді. Сондықтан домбыра шанағындағы ойықтың пішіні мен өлшемі де кездейсоқ жасалынбайды. Шанақ тербелісі аспап үнінің өзіндік бояуын — тембрін анықтайды. Аспап үні тембрге байланысты жағымды немесе жағымды болып шығады. Музыкалық аспап үнінің сапалы шығуы оның арнайы ағаштан, біліктілікпен шебер жасалуына байланысты болады.
Резонаторлар біздің дыбыстық аппаратымызда да бар. Адамның және жануарлардың дыбыс көзі дауыс желбезегі болып табылады. Дауыс желбезегі кеудедегі ауа ағыны әсерінен тербеліп, әлсіз дыбыс шығарады. Бұл дыбыс резонаторлар болып табылатын кемей мен ауыз қуысы арқылы өтіп, ерін мен тілдің қатысуы арқылы әр адамның даусына тән қандай да бір тембр алып күшейеді.
Джагга
Өмір салты
Елді мекендер шашыраңқы орналасқан. Терезесі жоқ, шөппен жабылған дулыға тәрізді тұрғын үйлері 19 ғасырдың аяғынан бастап суахили типіндегі төртбұрышты үйлер алмастырды.
Акустикалық резонанс
Дереккөздер
Санат:Резонанс
Джагга
Өмір салты
Дәстүрлі киім-жүннен жасалған жамылғылар, бас киімдер, таңғыш маталар.
Жаңа Деревня (Федор ауданы)
Жаңа Деревня — Башқұртстанның Федор ауданындағы қыстақ, Дед ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 74 адамды құрады. Пошта индексі — 453283, ОКАТО коды — 80254820007.
Джагга
Дереккөздер
Санат:Танзания халықтары
Жаңа Деревня (Федор ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Саптама
Саптама — жаңбырлатқыш пен қондырғы аппараттың саптама көмегімен, ондағы су тегеуріннің әсерінен су ағыншасы жасанды жаңбыр тамшысына айналуы; құрылығының жасанды жаңбыр жасауын саптама деп атайды. Жасанды жаңбыр жасау үшін дефлекторлы (шағылыстырғыш) және ағыншалы саптама колданылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Курвальден
250px|thumb|Картада орналасуы Курвальден (Churwalden) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Плессур округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1221 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26.69 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3911, пошта индексі — 7075.
Родля
Родля — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Понга өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Футболдан әйелдер арасында Қазақстан чемпионаты
Футболдан Әйелдер Арасында Қазақстан Чемпионаты — Қазақстан футболының әйел дивизионы. Лига 2000 жылы құралды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Қазақстан қыздар чемпионаты
Тарихи геотектоника
Тарихи геотектоника. Жер қыртысы тектоникалық құрылымдарының бір-біріне сабақтаса дамуын зерттейтін геотектоника саласы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
(403) Киана
(403) Киана — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Грек мифтерінен белгілі болған Киананың құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Велково (Габрово облысы)
Велково (Велково) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5365. ЕКАТТЕ коды — 10519.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Руслан Шохметұлы Әубәкіров
Білімі
С. Сейфуллин атындағы Целиноград педагогикалық институтының математика факультетін (1981) математика пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша; Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің мөмлекеттік басқару және жергілікті өзін-өзі басқару факультетін (2005) менеджер мамандығы бойынша бітірген.
Қоғамдық қызметі
«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2005 жылдан).
Шені
Әскери атағы - майор.
Дереккөздер
Санат:7 мамырда туғандар Санат:1960 жылы туғандар Санат:Ақкөл қаласында туғандар Санат:Еуразия ұлттық университеті түлектері Санат:Жаңа экономикалық университеті түлектері Санат:Нұр Отан мүшелері Санат:Қазақстан ЛКЖО тұлғалары Санат:Жақсы ауданының әкімдері Санат:Бурабай ауданының әкімдері Санат:Атбасар ауданының әкімдері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан майорлары
NGC 7790
NGC 7790 — Қарақұрт шоқжұлдызында орналасқан III2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 16 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7790 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 276.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Қарақұрт (шоқжұлдыз)
Вернон (Эр)
Коммунаның INSEE коды — 27681, пошта индексі — 27200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25323 адамды құрады. Халық тығыздығы — 725,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
IC 3757
IC 3757 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3757 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Түмен (қала)
Түмен (Төмен) (Тюме́нь) — Ресейдегі қала. Түмен облысының әкімшілік және экономикалық орталығы. Сібір аймағының мұнай-газ өнеркәсібінің орталығы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей қалалары
Жеттерсвиллер
Жеттерсвиллер (Jetterswiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67229, пошта индексі — 67440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 190 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары