cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ахмад Шаһ Дуррани елшіліктері
Ахмад шаһ дуррани елшіліктері  —Ауған ханы Ахмад шаһ Дурранидің 18 ғасырдың 60-жылдарында Қытайға қарсы мұсылман елдерінің әскери одағын құру жөнінде қазақ хандарына жолдаған елшіліктері. 1755 — 59 жылы Қытайдың Жоңғар мемлекеті мен Шығыс Түркістанды жаулап алып, Орталық Азияға ілгерілеуі Қазақстан мен Орта Азияға қауіп төндірді. Бұл жағдай Орталық Азиядағы мұсылман елдерінің өзара қорғаныс шараларын жүзеге асыру мақсатында әскери одақ құру жөнінде келіссөз жүргізуіне түрткі болды. Сол кездегі қуатты Дуррани империясының шаһы Ахмад қазақ хандарымен және Орта Азия хандықтарымен дипломатиялық қатынастар орнатып, келіссөздер жүргізу бағытында батыл қадамдар жасады. Оның 40 адамнан тұратын елшілігі Құтшымыр ханның басшылығымен 1762 жылдың күзінде Қытайға барып, Цин империясының Орталық Азияның Солтүстік-батыс аймағындағы жаулаушылық саясатына қарсылық білдірді. Осы елшілік Пекинге бара жатқанда және 1763 жылы көктемде қайтар сапарында қазақ хандары және сұлтандарымен Ахмад шаһтың жоспарын талқылайды. Ауған басшысы қазақ ханы Абылайға арнайы хат жолдайды. Онда соғыс бола қалған жағдайда әскери одақ құру, Қытай әскерлеріне азық-түлікпен, көлікпен көмектеспеу жөнінде айтылған (Ресейдің сыртқы саясаты архиві, Ауған істері қоры, 1763 — 1766 жылы, т. 27/1, 1-іс, 27-п.). 1763 жылдың күзінен Ахмад шаһ Цин империясымен соғысқа шынымен-ақ, әзірлік жүргізіп, Қазақ даласына, Хиуа, Бұхар және Қоқанға әскери одақ құру ниетімен елшіліктер жіберді. 1764 жылы 15 наурызда Сібір шебі әскерлерінің қолбасшысы И.И.Шпрингер Санкт-Петербургке Абылай сұлтанға 20 адамнан тұратын ауған елшілігі келді деп хабарлады. Бұл жөнінде Ахмад шаһтың Абылайға жазған хатында Цяньлунға құрамында 40 адамы бар елшілік жібергені және оған: “Боғдыханның мұсылман дініндегі халықтар мен Қашғар, Жаркент секілді басқа да осындай елдерге билік жүргізуге ешбір құқы жоқ”, — деп ескерткені айтылған (сонда, Қырғыз-Қайсақ істері қоры, 1763 жылы, 2-іс, 8-п.). Сол жылдың соңғы айларында ауған елшілігі Түркістан қаласындағы Әбілмәмбет ханға да келген. Кейін осы елшілік Нұралы хан ордасына да бет алған. Ахмад шаһтың қазақ хандарына жолдаған бұл хатттарында “Қырғыз-қайсақ ордасына менің әскерлерім жақындаған кезде мініс аттарын, басқа да мал алып келулеріңді талап етемін, ақысына алтын, күміс беріледі,” — деп жазылған. Жауап ретінде 1764 жылы Абылайдың Байтуған би бастаған елшілігі Кабулда болып қайтқан (қ. Байтуған би елшілігі). Бірақ Орталық Азиядағы кейбір мұсылман мемлекетттерінің Цин империясына қарсы әскери одақ құру жөніндегі жоспары іске аспады. Оған негізінен Ахмад шаһтың сикхтармен (Үндістан) соғыста (1764) жеңіліс табуы, Шығыс Түркістан, Қазақстан мен Орта Азиядағы саяси ыдыраушылық себеп болған.
Дереккөздер
Санат:Ауғанстан тарихы Санат:Елшілер
Санта-Рита-ди-Минас
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 162 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 67,594 км² шамасында. Халық тығыздығы — 76,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1993 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Даггэтт (Мичиган)
Даггэтт (Daggett) — Мичиган штатының Menominee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 270 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-19560.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Ақешкі (ауыл)
Ақешкі — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Ақын Сара ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 592 адам (290 ер адам және 302 әйел адам) болса, 2009 жылы 532 адамды (266 ер адам және 266 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Аунақша бүрлегіш
Аунақша бүрлегіш (Ролик накатной) — дәл бұрандаларды және басқа цилиндрлі беттерді бүрлеуге арналған құрал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
IC 3116
IC 3116 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 89574, KUG 1215+253.
Сюзанне Схюлтинг
Сюзанне Схюлтинг (нидерл. Suzanne Schulting; ) — нидерландтық шорт-трекер, екі дүркін Олимпиада чемпионы (2018, 2022), бірнеше дүркін әлем және Еуропа чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша шорт-трекшілер Санат:Нидерланд шорт-трекшілері Санат:Шорт-тректен Олимпиада чемпиондары Санат:Шорт-тректен әлем чемпиондары Санат:Шорт-тректен Еуропа чемпиондары Санат:2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:Нидерланд Олимпиада чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Валле-ди-Камполоро
Валле-ди-Камполоро (Valle-di-Campoloro) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B335, пошта индексі — 20221.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 324 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Ла-Феррьер (Кот-д'Армор)
Ла-Феррьер (La Ferrière) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22058, пошта индексі — 22210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 456 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Қараталды
Қараталды — Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы, Қарабұлақ ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2009 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Зайсан қаласының солтүстік-батысында 32 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 32 адам (2009).
Санат:Зайсан ауданы таратылған елді мекендері
Кіші Попадья-Вож
Кіші Попадья-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черпа-Ю өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Боллодинген
250px|thumb|Картада орналасуы Боллодинген (Bollodingen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Ванген округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 229 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 974, пошта индексі — 3366.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Лас-Педроньерас
Лас-Педроньерас (Las Pedroñeras) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7228 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 221,6 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 109 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Маньяк-Лаваль
Маньяк-Лаваль (Magnac-Laval) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 72,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87089, пошта индексі — 87190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1850 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,62 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Таңқурай қайнатпасы
thumb|Қайнатпалар| Таңқурай (малина) қайнатпасы. Жидегі құлпынайдың сияқты шала піскен болуы тиіс. Оны іріктеп, жуудың қажеті жоқ. Егер арасында таңқурай көбелегінің кішкене ұрықтары бар екені байқалса, жемісті әуелі 10-15 минут ас тұзы қосылған салқын суға, содан соң тұщы суға салады. Сол кезде судың бетіне қалқып шаққан ұрықтарды алып тастау қиын емес. Көбелек ұрығынан тазарған таңқурайды қағазға не матаға жаймалап кептіреді. Жидекті табаққа салып, үстіне ысытылған қантты сироп құяды да, бөлек қайнатады да, оның үстіне таңқурай салып, сиропқа толық араласу үшін аздап шайқайды да, әбден әзір болғанша жайлап қайнатады.
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Мықтыкөл
Мықтыкөл (2006 жылға дейін - Барышевка) — Ақмола облысы Шортанды ауданы, Бектау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Округ орталығы – Бектау ауылынан батысқа қарай 30 км, аудан орталығы – Шортанды кентінен 12 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 211 адам (102 ер адам және 109 әйел адам) болса, 2009 жылы 249 адамды (132 ер адам және 117 әйел адам) құрады. Бастауыш мектеп, дәрігерлік пункт бар. Ауылдан 1 км жерден республикалық маңызы бар Алматы – Петропавл автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Шортанды ауданы елді мекендері
1974 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1974 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1974 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Иран Тасқараұлы Тасқара
right|150px Иран Тасқараұлы Тасқара (1939 жыл 11 наурыз РКФСР Омбы облысы Тюкалинск ауданы Валуев ауылдық кеңесің Қожа ауыл) - ақын, әнші, сазгер.
Отбасы
Әкесі - Ильяшев Тасқара Смағұлұлы, марқұм, қызметкер болған. Анасы - Ильяшева Бәтима Әбдірахманқызы, марқұм, үй шаруасымен айналысқан.
Дереккөздер
Санат:11 наурызда туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Тюкалинск ауданында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Айтыс ақындары Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:Нұр Отан мүшелері
NGC 7130
NGC 7130 — Оңтүстік Балық шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 25 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7130 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67387, IC 5135, ESO 403-32, MCG -6-47-15, AM 2145-351, IRAS21453-3511.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
Бастомар ауылдық округі
Бастомар ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы құрамына таратылған "Писарев ауылдық округінен" 3 елді мекен қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бастомар, Веселовка, Екатериновка, Писаревка ауылдары кіреді. Орталығы – Бастомар ауылы. Писарев ауылдық округі құрамында болған Байшылық ауылы 2017 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1540 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы ауылдық округтері
Көкжидек
Көкжидек (Vaccínium uliginósum) — Көкбұта тұқымдасының Қаражидек тегінің бұтасы. Солтүстік жарты шардың қоңыржай және суық белдеуінде, әсіресе, Сібірде көп таралған. Негізінен шымтезекті жерлерде, қылқан жапырақты және жалпақ жапырақты орманда, тундрада өседі. Сондай-ақ Кавказ, Орал тауларында және Қиыр Шығыста кездеседі.
Жемісі шырынды, реңі көкшіл, бұршақ (асбұршақ, бұршақ), күрделігүлділер (салат), астық (қантты жүгері) тұқымдастары. Мұнымен қатар, ауыл тұрғындары үй маңында кресс-салат, ботташық, артишок, физалис, балдыркөк, шашыратқы, эстрагон және т.б. өсіреді. Дәм-татымдық көкөністер — биден, кориандр, зире, жалбыз, майоран, фенхель, эстрагон, қияр шоп, оз алдында дербес топ құрады. Көкжидек құрамында витаминдер, белок, май, көмір сулар, минералдық тұздар, органикалық қышқылдар, хош иісті заттар және т.б. көп болады.
Көкжелек жидегінің пішіні алмұрт тәрізді, түсі көк. Көкжелек көбінесе бұрынғы КСРО-ның шымтезекті саздарында өседі. Ел арасында Қөкжелекті «маскүнем» деп атап кеткен, әрине, ол дұрыс емес, өйткені мұның құрамында адамды, жан-жануарларды мас етерліктей химиялық зат жоқ. Бұлай аталу себебі: көкжелек әрқашан қазанақ деген бұтамен бірге өседі, қазанақ гүлдеген кезінде езінің денесінен адамның басын мең-зең ететін химиялық зат бөліп шығарады. Осы зат көкжелек жидегінің қабығына сіңеді.
Дереккөздер
Санат:Көкбұталар
Перейруш (Карразеда-ди-Ансьяйнш)
Перейруш (Карразеда-ди-Ансьяйнш) (Pereiros (Carrazeda de Ansiães)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Карразеда-ди-Ансьяйнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 310 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,66 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Санту-Амару.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Чеджа
Чеджа (Ceggia) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5409 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 243 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 30022.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vitale.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Левиафан (Гоббс)
right|200px|Левиафан Левиафан (Leviathan, толық аты, Левиафан, немесе шікреулік және азаматтық қоғам мемлекетінің материясы, формасы және билігі, Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Commonwealth Ecclesiasticall and Civil)- Томас Гоббстың (1588–1679) жазған және 1651 жылы жариялаған (латынша басылым редакциясы 1668 жыл) философиялық шығарма. Шығарма аты Библиядағы Левиафаннан шыққан. Шығарма қоғам құрылымы мен билік легитимділігін қарастырған болып, ол әлеуметтік келісім теориясының ең алғашқы және ықпалды нұсқасының бірі ретінде танылған. Ағылшын революциясы (1642–1651) кезінде жазылған бұл шығармада автор әлеуметтік келісім мен абсолютті егемендіктің үстемдігін дәріптейді. Гоббс азаматтық соғыс пен табии күйдегі жабайы жағдайынан ("барлығының барлығына қарсы соғысы") теқ қана күшті, бөлінбеген билік арқылы ғана сақтануға болады деп жазды.
Гоббс материалистік сенсуализм тұрғысынан эмпиристік және рационалистік әдістердің элементтерін пайдаланып білімнің бастау көзін қарастырады.
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Философиялық шығармалар
Радис
Радис (Radis) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Виттенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1326 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 270. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Паннир.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
NGC 2642
NGC 2642 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1830 жылы 19 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2642 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24395, MCG -1-22-33, IRAS08382-0356.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Баждари (Велико Тырново облысы)
Баждари (Баждари) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 0 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5095. ЕКАТТЕ коды — 2213.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Энде (халық)
Энде — Индонезиядағы Бима-Сумбан халқы, негізінен Флорес аралының шығысында тұрады. 2000 жылғы есеп бойынша жалпы саны 850 мыңға жуық адамды құрайды.
Тілі
Тілі - энде тілі. .
Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері - қолмен атқарылатын егіншілік (жүгері, күріш, ямс, көкөністер, бұршақ дақылдары). Кейбір жерлерде жасанды суару қолданылады. Ауылшаруашылық құрал-саймандары – кетмен, пышақ, таяқ қазғыш. Буйвол, жылқы, шошқа, құс өсіріледі. Жағалаудағы балық аулайды. Көлденең тоқыма станогында тоқу және өру, аңшылық дамыған.
Өмір салты
Отбасы шағын, неке моногамды. Неке келісімі патрилокальды, бірақ неке құнын төлегенге дейін әйелі мен балалары ата-анасының отбасында тұрады. Үлкен отбасылық қауымдастықтар тауда тұрады. Туысқандық некеге артықшылық беріледі.
Киім каин және көйлек немесе күртешеден тұрады.
Тағамдары негізінен көкөністер, етті мереке күндері жейді.
Дереккөздер
Санат:Индонезия этникалық топтары
Икенов Ахмет Икенұлы
Икенов Ахмет Икенұлы (10.10.1931, қазіргі Астана қаласы – 2002, Алматы қаласы) – Философиялық ғылыми кандидат, әлеуметтану ғылыми докторы (1992), профессор ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ) бітірген соң Ақмола облысы комсомол комитетінде нұсқаушы, лекторлар тобының меңгерушісі (1955–59), Қазақстан ЛКЖО ОК-нде нұсқаушы (1959–60), ҚазМУ-да ассистент (1960–63), Алматы халық шаруашылығы институтында (1963–74, қазіргі Қазақ экономикалық университетті) аға оқытушы, доцент, Қазақстан КП ОК-нің үгіт-насихат бөлімінде лектор (1974–83), Қазақ КСР-і Жоғары және арнаулы орта оқу министрінің орынбасары (1983–86), Қазақ физкультура институтының проректоры (1987–88), Алматы жоғары партия мектебі, Алматы педогокикалық университетті және КИМЭП-те доцент, кафедра меңгерушісі (1988–92), Қазақ мемлекеттік қыздар педогокикалық институтында кафедра меңгерушісі (1992–94), Қазақ мемлекеттік заң университетті мен Қазақ экономикалық университеттінде кафедра меңгерушісі, профессор (1994–2002) қызметтерін атқарған. «Гуманистический аспект управления научно-техническим процессом» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Озерная (Собакина тармағы)
Озёрная — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Собакина өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әйтей
Әйтей:
Микеланджело Антониони
200px|thumb|1961 Микела́нджело Антонио́ни (Michelangelo Antonioni; 29 қыркүйек 1912, Феррара — 30 шілде 2007, Рим) - итальян кинорежиссері, кино өнеріндегі шығармашылығын сыншы, сценарист ретінде бастады. . Кейін кинорежиссурамен шұғылданады. "Бір махаббаттың хроникасы" (1950) - оның көркемсуретті фильм жасаудағы алғашқы қадамы.
Антонионидің бұдан кейін қойған фильмдерінде ("Құрбы қыздар", "Айқай", "Таңғажайып оқиға", "Түн", "Тұтылу", "Қызыл шөл", "Блоу ап", 1955-67) қоғамның іріп-шіруі, өмірден түңілген жандардың тіршілік күйбені бейнеленген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1912 жылы туғандар Санат:Феррарада туғандар Санат:2007 жылы қайтыс болғандар Санат:Римде қайтыс болғандар Санат:Италия кинорежиссёрлері
Оңдасын Сейілұлы Оразалин
Оңдасын Сейілұлы Оразалин (6 қараша 1963 жыл, Ақтөбе қаласы) — қазақстандық саясаткер, Ақтөбе облысының әкімі (2019—2022).
Өмірбаяны
Оңдасын Сейілұлы Оразалин 1963 жылдың 6 қараша күні Ақтөбе қаласында дүниеге келген. Ақтөбе қаласындағы №19 мектепті бітірген.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысының әкімдері
Фёзендорф
Фёзендорф (Vösendorf) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мёдлинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5634 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10.49 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MD, ресми идентификациялық коды — 3 17 23.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Майнхард Кронистер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Кеңгірбай Жандосұлы
Өмірбаян
Ұлы Абайдың 4-ші атасы (Кеңгірбай – Ырғызбай – Өскенбай – Құнанбай). Орта жүз құрамындағы тобықты руынан шыққан. Кеңгірбай туралы тарихи деректерде, естелік жырларда, дастандарда, шежіре жазбаларында көп айтылады. Абайдың Байкөкше ақынға жаздыртқан “Кеңгірбай би” дастанында да би өмірінен деректер молынан қамтылған. Сол сияқты “Абылай хан” тарихи дастанында: “Кеңгірбай, Боранбай би ел үлгісі, Ізбасты, Бұқар жырау сөз үлгісі. Дұғагөй Шақшақ Жәнібек тағы да бар, Жан досы Абылайдың молда кісі”, деп жазылған. Шәкерім, М.Әуезов, А.Құдайбердиев, С.Мұқанов, Ә.Әлімжанов, М.Мағауин, т.б. көптеген белгілі ақын-жазушылардың шығармаларында К. тұлғасы жан-жақты сомдалған. 1996 ж. 22 тамызда Абай ауданында Кеңгірбай биге арналып үлкен ас берілді. Жидебай қорығында, Шидің бойындағы билік төбе басына Құнанбай Өскенбайұлы салдырған (1825) Кеңгірбай би күмбезінің сырты бір жарым ғасыр өткеннен кейін, көпшілік кеңесімен, 1996 жылы жазда жаңадан қапталып, биіктігі 8, ені 4 метрлік зәулім кесене тұрғызылды.
Сенсорлық ажыратыпқосқыш
Сенсорлық ажыратыпқосқыш (sensus — сезу) — арнайы сезімтал (сенсорлык) ауданға оператордың саусағы тигенде іске қосылатын түйіспесіз ажыратып-қосқыш. Сенсорлық ажыратыпқосқыш, оптоэлектрондық және басқа аспаптар негізінде жасалады.
Сәбіз қайнатпасы
thumb|қайнатпалар Сәбіз қайнатпасы. Ашық-қызғылт-сары түсті, қабығы жұқа, әлі пісіп жетілмеген сөбізді таңдап алу керек. Оны тазалап жуып, екі шетін кесіп тастайдыда, қалындығын 1,5 см етіп бөледі. Ыстық суға 5-8 минут қайнаты, артынан салқындатады. Содан кейін сироппен екі рет қайнатады. Әзір болар алдында ванилин немесе лимон қышқылын қосады. 1 кг сәбізге: 1,5 кг құмшекер, 3-3,5 стакан су, 3 г ванилин керек.
Сенсорлық ажыратыпқосқыш
Сенсорлық ажыратыпқосқыш ақпаратты енгізу құрылғыларында, радиоэлектрондық аппаратурада, тұрмыс қажетін өтеу құрылғыларында (мысалы, кір жуу машинасында, АЖЖ пештерінде) қолданылады.
Сәбіз қайнатпасы
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Сенсорлық ажыратыпқосқыш
Дереккөздер
Санат:Электроника
Бестен
Бестен (Beesten) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Эмсланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1666 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2560 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 54 003. Муниципалитеттің басшысы — Хуберт Майнерс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Мозаика
Мозаика (французша, италянша. – музаларға арналған) — жылтыр тас, қыш тақта, шыны сынықтарынан құрастырылған ою-өрнек, сурет-бейне (инкрустация), байырғы өнер саласы. Ежелгі Мысыр перғауындары заманында патша маскалары, тақ-орындықтар, саркофагтар мозаикамен әшекейленген. Тутанхамон патшаның тағы (б.з.б. 14 ғ.) түрлі асыл тастармен зерленген мозаика өнерінің үздік туындысы. Мозаика Ежелгі Грекияда, Италияда жақсы дамыған. Помпей, Пергам қалаларында жүргізілген археологиялық, қазбалар нәтижесінде б.з.б. 4 – 1 ғасырларға жататын мозаика шығармаларының тамаша үлгілері табылған. Көне қала үйлері мен әуіздерінің қабырғасы, едені, төбесі өсімдік, жәндік, балық бейнелерімен көркемделген. Вавилонда б.з.б. 6 ғасырда тұрғызылған Иштар қорғанындағы нақыштар мозаика өнерінің бірегей туындысы болып табылады. Қорғанның өзі майоликалық кірпіштермен көмкеріліп, аңдардың кескіні мозаика тәсілімен нақышталған. Б.з. 6 – 9 ғасырларында Византияда (қазіргі Түркия аймағы) мозаика кеңінен өркендеді. Мұндағы көне патша сарайлары, шіркеу үйлері (мысалы, Равенна қаласындағы Равеннад шіркеуі), т.б. құрылыс орындары мозаика үлгілерімен өрнектелген. Византия мозаика мектебінің ықпалы 10 – 11 ғасырларда Киев, Владимир-Суздаль қаласында тұрғызылған шіркеу ғимараттарын безендіруде анық байқалды. Түркістан қаласында тұрғызылған Қожа Ахмет Иасауи кесенесінде мозаика кеңінен пайдаланылған. Қазақстанда монументті-сән өнерінің қанат жаюымен байланысты 20 ғасырдың 60 – 70 жвлдары мозаика кеңінен қолданыла бастады. Техникалық орындалуы тұрғысынан сәтті туындылар қатарына М.Кенбаев пен Н.В. Цивгинскийдің “Қазақстан кинотеатры фойесі” (1971, Мәскеу), Е.М. Сидоркин мен Г.И. Дандерфердің “Алматы музыкалық колледжі үйіндегі бедерлі мозаика” (1969 – 70), М.Кенбаевтың “Қазақстан” дүкені алдындағы, С.Қаракөзовтың Алматы эстрада-цирк колледжіндегі мозаика туындыларын жатқызуға болады.
IC 3117
IC 3117 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3117 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
1975 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1975 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1975 жылы қайтыс болғандар
Абайды оқы, таңырқа... (жинақ)
Жинаққа Ә. Бөкейханов, Дж. Кеннан, Зейнелғабиден ибн Әмре, К. Ысқақұлы, А. Белослюдов, А. Байтұрсынов, Н. Рамазанов, М. Дулатов, Н. Төреқұлов, Т. Шоканов, Б. Күлеев, Ж. Аймауытов, М. Әуезов, I. Жансүгіров, Ғ. Сағди сияқты зерттеушілер мен ақын-жазушылардың Абай шығармалары туралы әр кезде жазған мақалалары енгізілген. М. Жұмабаевтың «Алтын хакім Абайға» деген өлеңі берілген. Оқырман қауым жинақтың алғашқы және соңғы беттеріне қосымша ретінде ұсынылған ақынның Арғыннан басталатын ата тегінің тізбегімен таныса алады.
Кітап көлемі 5,0 б. т., 16 мың дана болып басылған
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Қарашеңгел ауылдық округі
Қарашеңгел ауылдық округі:
Бельчик
Бельчик — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чепец өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вальтер Пенк
Пенк (Penck) Вальтер (30. 8. 1888 Вена29. 9. 1923, Штутгарт) — неміс геологы, геоморфологы. Неміс геоморфологиялық мектебінің негізін салушылардың бірі.
Берлин және Гейдельберг университетінен білім алды. 1914 жылдан Лейпциг университетінің приват-доценті. 1915—18 ж. Стамбул университетінде профессор.
Анд, Гавай аралдары, Апенин, Сицилия, Кіші Азия, Орт. Еуропа т. б. аймақтардың геоморфологиясын, геологиясын зерттеді. Жер қыртысының вертикалды қозғалысының және денудация процестерінің әрекеттерінен рельеф пішіндерінің қалыптасуы туралы ілімді жетілдірді. Пенк ұсынған рельефті зерттеу тәсілі (морфол, талдау) жер беті рельефінің, экзогендік процестерінің және тектоник. қозғалыстардың өзара байланыстылығын айқындады. Денудация құбылысының және жер беті көтерілу процесінің қарқындылығына қарай рельеф элементтерінде даму, теңелу және төмендеу. жағдайларының болатынын дәлелдеді. Пенк зерттеулері геоморфологияның дамуына үлкен ықпалын тигізді.
Дереккөздер
Санат:30 тамызда туғандар Санат:1888 жылы туғандар Санат:Венада туғандар Санат:29 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:1923 жылы қайтыс болғандар Санат:Штутгартта қайтыс болғандар Санат:Германия геологтары Санат:Германия геморфологтары
Анна Андреевна Ахматова
Анна Андреевна Ахматова (23 маусым 1889, Одесса — 5 наурыз 1966, Мәскеу) — ақын, аудармашы. Балалық шағы “Царское село”-да өткен, кейіннен ол 16 жасқа толғанда Санкт-Петербургке көшіп, сонда тұрған. Ахматованың арғы атасы Ахмат — татар ханы, Шыңғыс ханның ұрпағы. Өзі Киевтегі жоғары әйелдер курсында, Киев университетінің заң факультетінде оқыған. “Кеш” атты алғашқы өлеңдер жинағы 1912 жылы жарияланды. Кейін “Жел мені жерле” (1917), “Ақ түн” (1911), “Үйеңкі” (1940), “Ән” (1917) т.б. поэтикалық жинақтары жарық көрген. Ахматова лирикалық миниатюраның әлемге танымал шебері. Оның поэзиясында түркілік пафос, азиялық таным, көркемдік қабылдау ерекше аңғарылады. Шығыс пен Батыс поэзиясының үздік дәстүріне үндескен Ахматова шығармалары өзіндік дара стилімен өзгешеленеді. “Замана ағымы” (1965) жинағы үшін Ахматоваға Италияның Энт Ахматова Таормин әдеби сыйлық берілді. Оксфорд унивеситетінің құрметті докторы болды. Ахматова өлеңдері ағылшын, неміс, француз, итальян, жапон, поляк, чех және басқа да тілдерге аударылған.
Дереккөздер
Санат:Ресей ақындары Санат:КСРО ақындары Санат:Ресей аудармашылары Санат:КСРО аудармашылары
Махмут (Аркаул ауылдық кеңесі)
Махмут — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Аркаул ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 115 адамды құрады. Пошта индексі — 452493, ОКАТО коды — 80247810004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Дансвилл (Мичиган)
Дансвилл (Dansville) — Мичиган штатының Ingham округіне жататын АҚШ қаласы.
Қоқан салпысы
Қоқан Салпысы (Morina kokanica) – ұшқаттар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік.
Дансвилл (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 563 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-19780.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Қоқан салпысы
Өсетін аймақтар
Талас Алатауында, Қаратау жотасының оңтүстік-шығыс бөлігінде көбіне жеке топ болып кездеседі. Қазақстанда етегінің тасты-қиыршықтасты топырағынан тау субальпі. белдеуіне дейінгі аршалы ормандар арасындағы алаңқайларда әр түрлі шөптердің арасында өседі. Сирек кездесетін қалдық түр. Алматыдағы ботан, бақта қолдан өсіріледі. Таралу аймағының таралуына байланысты Қазақстанның "Қызыл кітабына" енгізілген.
Морфологиясы
Биіктігі 80 см-ге дейін жетеді, қарапайым тамыры жуандау келген. Сырты тегіс, бір ғана сабағы болады. Қандауыр тәрізді тамыр жапырағының ұзындығы 30 см-ге дейін жетед, жиегі тегіс немесе ирек тісшелі, сабаққа қанат тәрізді созыла бекіген. Сабақ жапырақтары төртеуден шоғырлана орналасқан. Орама жапырағы түтікті қоңырау тәрізді, жиегі тікенекті, тостағаншасының төмен жағы кеңейген, қоңырау тәріздіғ жоғары жағында жапырақ тәрізді 2 қалақшасы болады. Қос ерінді гүлдері ақшыл қызғылт түсті, ұзындығы 4 см-дей, қошқыл қызыл дағы болады.
Жемісі
Тұқымы дөңестеу, ұзындығы 7 мм. Тұқымынан көбейеді. Маусым-шілдеде гүлдеп, тамыз айында жеміс береді.
Комарья
Комарья — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тундрина тармағының оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шетен қайнатпасы
thumb|Қайнатпалар Шетен (рябина) қайнатпасы. Алғашқы аяздан кейін жиналған шетеннің дәмі ащы болмайды. Соны тазартып 1-2 сағат шамалап қызған духовкада, содан кейін 5 минут өте ыстық суда ұстайды. Сиропты бөлек әзірлейді. Жидекті 6-8 сағат сиропқа салып қояды да, сосын арасында 10-15 минут суытып алып, 4-5 рет қайнатады. Шетен жидегі қантты бойына өте баяу сіңіретіндіктен қайнатпаны салқындатқаннан кейін 12 сағат қойып, содан кейін сиропты бөлек құйып алады да, жидексіз аздап қайнатады. Жидекті банкаларға бөліп салып, үстіне әлгі сиропты құяды.
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Заңгер Демократтардың Халықаралық Қауымдастығы
Заңгер Демократтардың Халықаралық Қауымдастығы - бейүкіметтік халықаралық ұйым. Заңгерлердің халықаралық Конференциясында Қарсыласу қозғалысына қатысушы француз заңгерлерінің бастамашылығымен 1946 жылы құрылған. Заңгер Демократтардың Халықаралық Қауымдастығының міндеті – халықтар арасында өзара түсіністік рухын нығайту мақсатымен түрлі елдер заңгерлерінің арасындағы байланыстарды дамытуға жәрдемдесу. Заңгерлердің кез келген қауымдастығы (ұлттық, халықаралық), заңгер мамандығы, заңгерлік лауазымы бар немесе құқық саласындағы зерттеулермен, практикалық заңгерлікпен не осы саладағы оқытушылықпен айналысатын, қауымдастықтың мақсаттары мен міндеттерін мойындайтын кез келген адам Заңгер Демократтардың Халықаралық Қауымдастығына мүше бола алады. Заңгер Демократтардың Халықаралық Қауымдастығы әлемнің 85 елінің заңгерлерін біріктіреді. Заңгер Демократтардың Халықаралық Қауымдастығы ЭКОСОС (БҰҰ-ның Экономикалық және әлеуметтік кеңесі) және ЮНЕСКО (БҰҰ-ның Білім беру, ғылым және мәдениет жөніндегі ұйымы) жанында кеңес беру мәртебесіне ие. Жоғары органы – конгресс. Конгрестер арасындағы кезеңдегі басшы органы – жылына бір рет шақырылатын кеңес. Заңгер Демократтардың Халықаралық Қауымдастығы бейбітшілік жолындағы күреске белсене қатысады, демократиялық құқықтар мен бостандықтарды қорғайды, халықтардың тәуелсіздігін шектеу әрекеттеріне, отарлық езгінің барлық нысандарына қарсы күреседі, халықаралық қатынастардағы демократиялық принциптерді қалыптастыруға және жүзеге асыруға жәрдемдеседі. “Қазіргі заман құқығына шолу” атты журнал шығарады. Штаб-пәтері Брюссель қаласында (Бельгия) орналасқан.
Экономиканы мемлекеттік реттеу
Экономиканы мемлекеттік реттеу - мемлекет әлеуметтік-экономикалық жүйеге ықпал ету мақсатымен өзінің түрлі деңгейдегі институттары арқылы жүзеге асыратын заңнамалық, әкімшілік және экономикалық сипаттағы шаралар жүйесі. Ол ұлттық экономикадағы жағдайға және әлемдік шаруашылықтың даму үрдісіне талдау жасау жолымен әзірленетін белгілі бір мемлекеттік саясатқа негізделеді. Түпкі мақсаттар және оларға жету жолдары айқындалады. Бұл үшін жанама және аралық мақсаттар тұжырымдалады, сонан соң олардың баспалдақтары, мақсаттар "шежіресі" жасалады. Мемлекеттік саясаттың дәстүрлі мақсаттары: тұрақты экономикалық өрлеу, бағаның тұрақтылығы (инфляцияны бақылау), жұмыспен қамтылудың жоғары деңгейде болуы (жұмыссыздықтың төмендігі), сыртқы экономикалық тепе-теңцік (төлем теңгерімінің актив сальдосы, валюта бағамының тұрақтылығы). Мақсаттар тұжырымдалғаннан кейін Экономиканы мемлекеттік реттеудің оларға қол жеткізуі үшін қажет тетіктер мен құралдар айқындалады. Экономиканы мемлекеттік реттеу экономикалық құралдардың көмегімен жүзеге асырылады, олар: ақша-несие саясаты, салық-бюджет тетіктері, экономиканың мемлекеттік секторын, мемлекеттік жоспарлау мен бағдарламалауды пайдалану. Экономиканы мемлекеттік реттеудің ажырағысыз бөлігі — әкімшілік құралдар (тыйым салу, рұқсат беру, мәжбүрлеу), сондай-ақ ерікті келісімдер (мыс., үкімет, кәсіподақтар, кәсіпкерлер одақтары арасындағы келісімдер).
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Санта-Рита-ди-Ибитипока
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 687 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 324,07 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,4 адам/км².
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Қырғыздар
Қоқан хандығының құрамында
XVIII ғасырдың аяқ кезінен бастап олар Қоқан хандығына бағынышты болды. Қоқан езгісіне қарсы күресте қырғыздар Ресейден көмек алу мақсатында 1814 және 1824 жылдары Батыс Сібір үкімет орындарымен келіссөз жүргізді.
1916 жылғы көтеріліс
1916 жылы қара жұмысқа адам алу жөніндегі патша жарлығына сәйкес қырғыздар да жаппай көтеріліске шықты. Бірақ бұл көтерілістер күшпен басылды. 1917 жылы Ақпан төңкерісінен кейін елде көп үкіметтілік орнады. Қырғыз интеллигенциясы автономияға қол жеткізуге тырысты.
Кеңес дәуірі
1917 жылдың аяғы мен 1918 жылдың бас кезінде Кеңес үкіметі жеңіске жетіп, ел сәуір айынан бастап (1918) Түркістан АКСР-ының құрамына кірді. Жергілікті халықтың бір бөлігі — наразы топтар Кеңес үкіметіне қарсы қарулы жасақтар құрды, ақ гвардияшылармен одақтасты. Бірақ бұл көтерілістерді Қызыл Армия басып тастады. Жер-су реформалары жасалды. 1924 — 25 жылдары Орталық Азиядағы республикалардың ұлттық-мемлекеттік сипатының белгіленуі нәтижесінде БОАК-тың шешімімен 1924 жылы 4 қазанда РКФСР құрамына кіретін Қара-Қырғыз Автономиялы облысы құрылды, ол 1925 жылдың 25 мамырынан Қырғыз АО деп аталды, ал 1926 жылы 1 ақпанда Қырғыз АКСР-ы болып қайта құрылды. 1925—1940 жылы халық шаруашылығы жедел дамып, 140 өнеркәсіп орны салынды. Өнеркәсіптің металл өңдеу, мұнай, түсті металлургия, тоқыма, тағам, т.б. жаңа салалары пайда болды. Бай- манаптар кәмпескеленіп, шаруалар ұжымшарларға біріктірілді. КСРО-ның 1936 ж. 5 желтоқсанда қабылданған жаңа Конституциясы бойынша, Қырғыз АКСР-ы Қырғыз КСРына айналды. 1939 ж. 21 қарашада республика іштей облыстарға бөлінді (Ош, Тянь-Шань (Нарын), Ыстықкөл, Жалалабад, Фрунзе). Екінші дүниежүзілік соғысқа қырғыз халқы да белсене араласты. 70 жауынгер Кеңес Одағының Батыры атанды. Соғыстан кейінгі жылдары ол индустриалды-аграрлы республикаға айналды. 1990 жылдың қазанында өткен Қырғыз КСР Жоғарғы Кеңесінің сессиясы елдің атауын Қырғызстан Республикасы деп өзгертті. Сол жылы 15 желтоқсанда Жоғарғы Кеңес елдің егемендігін жариялады.
Тәуелсіз Қырғызстан
1991 жылы 31 тамызда елдің тәуелсіздігі туралы Декларациясы қабылданды. 1993 жылы 5 мамырда Жоғарғы Кеңестің сессиясы Қырғызстан Республикасы атауын Қырғыз Республикасы деп өзгертті. Қырғыздар 1992 жылдан бастап БҰҰ-на мүше.
Тілі мен жазуы
өзбек тілдерінің әсері байқалады. Қырғыз тілінің әліпбиі 1928 жылға дейін араб жазуы, кейін латын әліпбиі, 1940 жылдан кирилл әліпбиі негізінде қалыптасқан.
Мәдениеті мен өнері
нобай|оңға|200px|Ақ [[қалпақ киген Қырғыз ұлтының өкілі]] 19 ғасырдың 2-жартысына дейін қырғыздар сауатын, негізінен, діни медреселерде ашты. 19 ғасырдың 80-жылдарында алғашқы орыс-түзем мектептері ашыла бастады. 1940 жылы қырғыз жазуы орыс графикасына көшірілді. Көптеген оқу орындары, ғылыми-зерттеу мекемелері мен мәдениет ошақтары ашылды. 1954 жылы Қырғыз КСР ҒА құрылды. 20 ғасырға дейін қырғыз музыкасы фольклорлық деңгейде болды. ұлттық музыка аспаптары: қомуз, сырнай, керней, т.б. 1930 — 40 жылдары кәсіби музикалық шығармалар (опера, балет, симфония, т.б.) пайда болды. 1939 жылы тұңғыш қырғыз операсы — “Айчурек” қойылды. 1930 жылы ұлттық драма театры құрылды. 1936 жылы одан опера және балет театры бөлініп шықты. 1939 жылы Композиторлар одағы құрылды. 1942 жылы Фрунзеде (Бішкек) кинохроника студиясы ашылып, ол 1961 жылы “Қырғызфильм” киностудиясы деп аталды. Студия 1970 — 80 жылдары біршама табыстарға жетті. Онда түсірген фильмдерге көптеген қазақ артистері шақырылды.
Қоныстану аймақтары
Қырғыздардың басым бөлігі Қырғыз Республикасында тұрады. Қырғыздардың ең ірі автохонды топтары Өзбекстанда, Қытайда (Шыңжаң-Ұйғыр автономиялы ауданының Қызылсу-Қырғыз автономиялы округі), Тәжікстанда (Таулы-Бадахшан автономиялы облысының Муграб ауданы мен Лахш ауданы), Қазақстанда мекендейді. Оған қоса қырғыздардың бір бөлігін Ресейде, Түркияда, Украинада, Солтүстік Ауғанстанда кездестіруге болады. Кеңес Одағының ыдырауынан кейін қырғыздардың бір бөлігі шетелге (негізінен Ресейге) қоныс аударған.
Қазақстандағы қырғыздар
Қырғыздар ежелден қазақтармен төскейде малы, төсекте басы қосылған, діні бір, тілі жақын, салт-дәстүрі ұқсас халық. Қырғыздар 1970-99 ж. аралығында республика халқының шамамсн 0,1%-ын құраса, қазіргі саны - 30 мың, оның ішінде Жамбыл облысында 9,2 мың, Оңтүстік Қазақстан облысында 2,8 мың, Маңғыстау облысында 588, Шығыс Қазақстан облысында 542, Алматы қаласында 6,7 мың. Астана қаласында 3,9 мың қырғыз (2014) тұрады.
Дереккөздер
Санат:Түркі этникалық топтары *
Пентаграмма
thumb|right|270px|Пентаграмма thumb|right|270px|Penroza Пентаграмма (грек. pentagramon- топ, pente — бес және gramma — сызық) — қабырғаларына биіктіктері бірдей тең бүйірлі үшбұрыштар салынған дұрыс бесбұрыш. Осындай Пентаграмманың бір түрі суретте көрсетілген және ол дұрыс бесбұрыштың диагональдары арқылы жасалған жұлдыз тәрізді көпбұрыш болады.
Дереккөздер
Санат:Математика
Мозер Генри
Мозер Генри(1844 – ө.ж.б.) – швед саяхатшысы. 1867 ж. Сібірге, үш рет Орта Азияға (1868, 1869, 1882 – 83 ж.) саяхат жасады. 1885 ж. Парижде француз тілінде жарық көрген Орт. Азияға (Қазақ даласына, Түркістанға, Бұхараға, Хиуаға, түрікмендерге және Персияға) саяхат Мозер Генри (18.5.1844, Санкт-Петербург – Ұ.ж.б.) – швед саяхатшысы. Женевада оқып, бакалавр дәрежесінде білім алған. Париж Географиялық қоғамының мүшесі. 1867 жылы Сібірге, үш рет Орта Азияға (1868, 1869, 1882 – 83 жылдары) саяхат жасады. 1885 жылы Парижде француз тілінде “Орталық Азияға (Қазақ даласына, Түркістанға, Бұхараға, Хиуаға, түрікмендерге және Персияға) саяхат” деген кітабы шықты. Ол 1888 жылы орыс тілінде “Орта Азия елдерінде” деген атпен жарық көрді. Мозердің бұл еңбегінде 19 ғасырдың соңғы ширегіндегі қазақ-орыс қатынастары, Ырғыз, Қазалы, Перовск (Қызылорда), Түркістан, Шымкент, Верный (Алматы), т.б. әкімшілік, сауда орталықтары, олардағы халықтың этностық құрамы, қазақтардың кәсібі, Сырдария өзені бойында егіншіліктің дамуы жөнінде деректер келтірілген. Қазақтардың әдет-ғұрпы, киім-кешегі, спорттық ойындары жөнінде құнды мәліметтер жинақталған. Мозер қазақтардың тұрмыс-салтымен жақын танысып, қазақ тілін үйренген. 1887 жылы шілдеде Люцернде (Щвейцария) өткен Орталық Азия елдері халықтары өнерінің көрмесіне 170 суретпен безендірілген Мозердің кітабы қойылды. Ондағы қазақтардың тұрмысын, спорт ойындарын (көкпар, т.б.) бейнелейтін гравюралар жұртшылық назарын ерекше аударды.
К. Есмағанбетов
Қоныс аудару басқармасы
Қоныс аудару басқармасы – орыс шаруаларының Ресейдің орталық аудандарынан шеткері аймақтарға қоныс аударуын жүзеге асыратын патша өкіметінің мекемесі.
Ол 1904 жылы қабылданған “Қоныс аудару туралы Уақытша ережеге” сүйенді. Ереже орыс шаруаларының Қазақстанға қоныстануына жол ашты. 1904 – 06 жылдары қоныс аудару басқармасы Торғай, Орал, Ақмола, Семей, Сырдария облыстарында қоныстандыру аудандарын құрды. Қоныс аудару басқармасы нұсқауына сәйкес орыс шаруаларын қоныстандыруға қолайлы, шұрайлы жерлерді алу және шаруаларға түрлі көмек көрсету ұйымдастырылды. Басқарма бөлімшелеріне “артық жерлерді” тауып, “қоныстандыру қорын” құру міндеті жүктелді. Патша өкіметі қоныс аудару басқармасы арқылы жерді жаңадан игермей-ақ, жергілікті халықтың бұрыннан игерген жерлерін күшпен тартып ала бастады. 1906 – 12 жылдары 17 миллион десятинадан астам жер тартып алынды. 1915 жылы бұл 21 миллион 206 мың 187 десятинаға жетті. Осы жылдары қазақ жеріне 438 мыңнан астам отбасы қоныс аударды. Қоныстанушыларға түрлі жеңілдіктер жасалды. Олар алым-салықтан, әскер қатарына қабылданудан босатылды, әр түрлі материалдық көмек көрсетілді. Қоныстандыру саясаты патшалық Ресейдің 20 ғасырдың басында Қазақстанды одан әрі отарлауына жол ашты.
Дереккөздер
Санат:Ресей империясы тарихы
Тамбала
Тамбала — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Ақын Сара ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Монгуццо
Монгуццо (Monguzzo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Василий Федорович Корниенко
Василий Федорович Корниенко (9.2.1925 жылы туған., Петропавл қаласы - 1994) – актер, Қазақстанның халық артисі (1970; 1971 жылдан Қазақстанның еңбек сіңірген артисі.).
Монгуццо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1923 адамды құрайды. Халық тығыздығы 641 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 22040.
Василий Федорович Корниенко
Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1947 – 72 ж. Қазақстанның бірқатар облыстарында орыс драма театрларында (Семей, Өскемен, т.б.) қызмет етті. 1972 жылдан Қарағанды облысы орыс драма театрының актері. Орындаған таңдаулы рөлдері қатарында Белугин, Николай, Вожеватов, Несчастливцев, Бессудный (А.Н. Островский, “Белугиннің үйленуі”, “Кешіккен махаббат”, “Жасаусыз қалыңдық”, “Орман” және “Қарбалас орында”), Ақан (Ш.Мұртаза, “Қара маржан”), Қарабай (Ғ.Мүсірепов, “Қозы Көрпеш – Баян сұлу”), Ванюшин (С.А. Найденов, “Ванюшиннің балалары”), Егор Булычев (А.М. Горький, “Егор Булычев және басқалар”), Засыпкин (Д.Н. Мамин-Сибиряк, “Алтын шыңырау”), Бороздин (В.С. Розов, “Мәңгі тірілер”), Разметов (М.А. Шолохов, “Көтерілген тың”), т.б. бар. 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен және медальдермен марапатталған.
Тамбала
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 35 км-дей жерде.
Василий Федорович Корниенко
Дереккөздер
Санат:9 ақпанда туғандар Санат:1925 жылы туғандар Санат:Петропавлда туғандар Санат:Қазақстан актерлері Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Қарағанды облыстық орыс драма театры әртістері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері
Тамбала
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 314 адам (163 ер адам және 151 әйел адам) болса, 2009 жылы 343 адамды (188 ер адам және 155 әйел адам) құрады.
Сент-Уан-дю-Тиель
Сент-Уан-дю-Тиель (Saint-Ouen-du-Tilleul) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,99 км² шамасында.
Монгуццо
Елді мекеннің қамқоршысы — San Biagio. Жыл сайынғы мерекесі — 3 ақпан.
Сент-Уан-дю-Тиель
Коммунаның INSEE коды — 27582, пошта индексі — 27670.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1567 адамды құрады. Халық тығыздығы — 392,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Монгуццо
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сент-Уан-дю-Тиель
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Қарамырза ауылдық округі
Қарамырза ауылдық округі – Қостанай облысы Қарасу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Тамбала
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Раммельсбах
Раммельсбах (Rammelsbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кузель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1605 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 36 079. Муниципалитеттің басшысы — Ксафер Юнг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Қарамырза ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарамырза, Кошевое ауылдары кіреді. Орталығы – Қарамырза ауылы. Округ құрамында болған Молодёжное, Сүйгенсай ауылдары 2017 жылы таратылған.
Дереккөздер
Санат:Қарасу ауданы ауылдық округтері
Морсбронн-ле-Бен
Коммунаның INSEE коды — 67303, пошта индексі — 67360.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Леганьель
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Пикоте
Пикоте (Picote) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Миранда-ду-Дору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.