cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Белоктік зат
Белоктік зат (белковое вещество) - Аминқышқылдарының көп тізбекті, яғни полипептидтік қосындылары. Мал организміндегі зат алмасуына құрылымдық қосындылар, яғни аминқышқылдарын жеткізудің негізгі көзі болып табылады. Б.з. құрылыстық бағалылығы аминқышқылдық кұрамына байланысты болады - құрамында зат алмасуында орны толықтырылмайтын, яғни ауыспайтын аминқышқылдары неғұрлым көп болса, соғұрлым б.з. биологаялық құңдылығы, яғни құнарлылығы жоғары болады. Бұл тұрғыдан, ауыспайтын аминқышқылдарына қаныққан жануар тектес азықтар б.з. құнарлылығы әрдайым өсімдік тектес жемшөп б.з жоғары тұрады. Өсімдік жемшөпті ашытқылау (дрожжевание) секілді биологиялық өңдеуден өткізгеңде өсімдік пен жануар аралығындағы ашытқылар денесінің б.з. байытылған б.з. құнарлылығы өседі. Мұндай биологиялық өндеуді күйісті мал жеген жемшөп месқарындағы микробиологиялық өңдеуде де өтеді - қарын химусының 1 миллилитрінде миллиардтап есептелінетін бактериялар мен миллиондап есептелінетін карапайымдылар денесінің биологиялық түрғыдан құнарлы б.з. ішекте қорытылып, ыдырайды да малды жеген жемшөбінде болмаған аминқышқылдарымен қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
<Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6> Мал шаруашылығы:
Вильфавар
Вильфавар (Villefavard) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87206, пошта индексі — 87190.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Борис Николаевич Карнаухов
Борис Николаевич Карнаухов 1937 жылы 14 қыркүйекте Башқұрт КСР Мелеуз қаласында туған. Орыс.
Дереккөздер
Санат:14 қыркүйекте туғандар Санат:1937 жылы туғандар Санат:Мелеузде туғандар Санат:Қазақстан жер қойнауының құрметті барлаушылары Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері Санат:Бүкілодақтық сырттан оқытатын политехникалық институты түлектері Санат:Қазақстан кенін тұңғыш ашушылар
Манита-Шор
Манита-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лек-Вож өзенінің оң жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Покровка (Салауат ауданы)
Покровка — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Кіші яз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 68 адамды құрады. Пошта индексі — 452490, ОКАТО коды — 80247835005.
Манита-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Покровка (Салауат ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Малькольм Чэмпион
Малькольм Идай Чэмпион (Malcolm Eadie Champion, 12 қараша 1883 — 27 шілде 1939) — жаңа зеландиялық жүзгіш, 1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында АустралАзия атынан чемпион атанды. Жаңа Зеландия тарихындағы тұңғыш Олимпиада чемпионы.
Санат:Алфавит бойынша жүзушілер Санат:Жаңа Зеландия жүзушілері Санат:Жүзуден Олимпиада чемпиондары Санат:1912 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Аустралазия Олимпиада чемпиондары
Жалғызағаш ауылдық округі
Жалғызағаш ауылдық округі — Жетісу облысы Ескелді ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жалғызағаш, Биғаш ауылдары кіреді. Орталығы - Жалғызағаш ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1354 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы ауылдық округтері
Конденсат (ААҚ)
«Конденсат» ААҚ - мұнай және газ өндіру объектілерін салумен және көмірсутекті шикізатты өндеумен, мұнай және т.б. өнім түрлерін сатумен айналысатын кәсіпорын. 1992 ж. 29 маусымда Қазақстан Үкіметінің шешімімен құрылған. «Конденсат» негізгі міндетін ойдағыдай атқарып, 1998 ж. 19 тамызда жанармай өндіретін Қарашығанақ шағын тоннажды қондырғыны (МТУ-400) пайдалануға берді. Оның құрамында жылына 400 мың т тұрақсыз газ конденсатын тұрақтандырып, атмосфералық қысыммен айдайтын қондырғы, сыйымд. 4000 м3 аралық резервуар паркі; технологиялық бу шығаратын және су жылытатын қазандықтар, химиялық талдау лабораториясы, мазут құю блогы, ұзындығы 32 км Қарашығанақ-Ақсай мұнай өнімдерін жеткізу құбыры (159 мм), сыйымд. 12 мың м3 мұнай өнімдері базасы кіреді. Сонымен қатар акц. қоғамда кен орнының қажеттілігі үшін метанолды, ингибиторлар мен химреагентгерді, жабдықтар мен материалдарды қабылдап, сақтайтын базалары бар. Қазіргі кезде шағын тоннажды зауыт табысты жұмыс істеп, сыртқы рынокқа өнім шығаруда. Келешекте «Конденсат» ұжымы жылына 1000 млн м3-ге дейін тұрақты газды күкіртті қосылыстардан тазартып, отындық газды, сығылған газды және күкірт элементін бөліп алатын блокты, газ турбиналы генератор қондырғысын салуды көздейді. Акционерлік қоғамның (бас директоры — В.К.Жүнісов) әкімшілік корпусы Орал қаласындағы Театр көшесіндегі 15/1 үйде орналасқан.
Қоңыр Жүсіпұлы
Қоңыр Жүсіпұлы (1860, Маңғыстау облысы, Түпқараған ауданы, Ақшұқыр өңірі – 1944, Қарақия ауданы Жетібай жері) – сазгер, күйші-домбырашы.
Абыл, Есір, Құлшар, Есбай күйлерін жеткізген. Өзінің “Қоңыр”, “Өттің өмір”, “Дәуір” сияқты күйлерінде өмір, заман туралы толғанысы аңғарылады. Қоңыр Жүсіпұлының домбырасы Құрық кентіндегі қазақ орта мектебінің өлкетану мұражайында сақтаулы. Қоңырдың күйлерін кезінде Қ.Қожантаев пен Т.Ыбыраев халық арасында орындап таратқан; олардың орындауынан маңғыстаулық күйшілер Р.Айдарбаева мен С.Шәкіратов Қоңырдың күйлерін нотаға түсірді және тарихшы М.Нығметоллаевпен бірге кеңінен насихаттады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1860 жылы туғандар Санат:Түпқараған ауданында туғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Қарақия ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Күйшілер Санат:Домбырашылар
Санту-Антониу-ду-Ампару
Санту-Антониу-ду-Ампару (Santo Antônio do Amparo) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Оливейра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 850 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 491,725 км² шамасында. Халық тығыздығы — 36,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1938 жылы құрылған.
Томино
Коммунаның INSEE коды — 2B327, пошта индексі — 20248.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 207 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Благовещен ауылдық округі
Благовещен ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Благовещенка, Богдановка, Майбалық ауылдары кіреді. Орталығы – Благовещенка ауылы. Округ құрамында болған Талпын ауылы 2018 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3669 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) ауылдық округтері
Готфрид Вильгельм Лейбниц
right|300px Готфрид Вильгельм Лейбниц, (Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716) - неміс философы және ғалымы, жаңа заман философиясының рационолистік дәстүрінің жалғастырушысы. Ол болмыстың мәнін ашуға талпынды. Оның пікірінше, болмыс ұсак ерекше рухани бөлшектер - монадалардан тұрады. Монадалар - болмыстың алғашкы элементтері, атомдар. Лейбниц өткен философияның маңызды нәтижелерін жаңа ғылыми білімдерімен өзі ұсынған. Методологиямен сәйкестендіруге талпынды.
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Христиандар
Санат:1646 жылы туғандар Санат:1716 жылы қайтыс болғандар Санат:Германия ғалымдары
Сергей Алексеевич Чаплыгин
Сергей Алексеевич Чаплыгин (24 наурыз 1869, Раннебург - 8 қазан 1942, Новосибирск) — теориялық механика, гидро және аэромеханика саласындағы кеңес ғалымы, КСРО ғылым академиясының академигі (1929; 1924 жылдан корреспондент мүшесі). Кеңес Еңбек Ері (1941). 1918 жылдан Орталық аэрогидродинамика институтында жұмыс істеді.
Сыйлықтары
2 рет Ленин орденімен және басқа ордендермен мапаратталған.
Дереккөздер
Санат:1869 жылы туғандар Санат:1942 жылы қайтыс болғандар
Санат:КСРО ғалымдары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері
Иван Иванович Коняхин
Иван Иванович Коняхин (1921, Ресей, Калуга облысы, Киров ауданы — 1988, Орал қ.) — Кеңес Одағының Батыры. 1941 ж. батальон командирінің орынбасары, аға лейтенант. Висла өзенін, Польшаны жаудан азат етуге, Берлинді алуға қатысқан. 1962 ж. Батыс Қазақстан облыстық әскери комиссариатының басшысы қызметін атқарды. Кейін Орал қаласында әскери-патриоттық тәрбие жұмыстарын жүргізген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Кеңес Одағының батырлары
NGC 7139
NGC 7139 — Цефей шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 5 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7139 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 104+7.1, CS=18.1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Цефей (шоқжұлдыз)
Молла Нийаз Мұхаммед Қоқанди
Молла Нийаз Мұхаммед Қоқанди, Молла Нийаз Мұхаммед бен Молла Ашур Мухаммед Хоқанди (туғ-өлген жылы белгісіз) – тарихшы. Тахаллус Нийази деген лақап атпен белгілі болған. Қоқан ханның әскері құрамында қызмет етіп, әр түрлі жорықтарға қатысқан. Тарихи еңбегі – “Тауарих-и Шахрухийа” парсы тілінде жазылған. Еңбекте Қоқан хандығының 1871 – 72 жылдарға дейінгі тарихына шолу жасай отырып, басқа да халықтар (қазақ, қырғыз, қарақалпақ) жөнінде мағлұматтар берілген. Оның ішінде Ресейдің Орта Азияны жаулап алуы, Ташкент билеушісі Жүніс қожаның Сырдария, Жетісу бойындағы билігі, қазақтардың ауыр жағдайы, Қоқан хандарының қазақтарға шабуылы және билік жүргізуі, өзынағаш түбіндегі орыс-қоқан соғысы (1861 жылы 21 қазан) жайлы көптеген мәліметтер бар. 1885 жылы парсы тіліндегі мәтінді Н.Н. Пантусов аударып, Қазанда бастырып шығарды. Қолжазбалары Санкт-Петербург, Қазан, Ташкент, Душанбе қалаларының архивтерінде сақтаулы.
Монтеагудо-де-лас-Салинас
Монтеагудо-де-лас-Салинас (Monteagudo de las Salinas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 159 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 130,85 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Будым
Будым — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Леман өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Радиорелейлі байланыс
thumb|350x400px|Ақпараттық мұнарасындағы радиорелейлі байланыс антеннасы Радиорелейлі байланыс - (радио және relais - аралық станса) - антенналары бір-біріне тікелей көрінетін қашықтыққа орналату қабылдау-тарату радиостансаларының тізбегі  арқылы жүзеге асырылатын радиобайланыс. Әр станса көрші стансадан сигнал қабылдап, күшейтіп, әрі қарай таратады. Радиорелелі байланыс дециметрлік толқындар арқылы көп арналарды телефон, телеграф, теледидар, т.б. сигналдарын таратуға пайдаланады. Бұл диапазонның басқа диапазондарға қарағанда сигнал тарату арналары көп атмосфералық және индустриалық кедергілерге тәуелділігі төмен. Бағытталған антенналар арқылы бірнеше таратқыштармен бір мезгілде жұмыс істей алады. Көршілес стансалардың ара қашықтығын арттыру үшін олардың антенналарын мүмкіндігінше биік етіп орнатады. Жазық жердегі стансалардың ара қашықтығы 40 - 50 км болады. Әдетте бір стансада қабылдау-тарату апаратарының кешені арқылы бір неше арнамен байланыс орнатылады. Радиорелелі байланыс желісі магистралдық (сыйымдылығы жоғары), зоналық (сыйымдылығы орташа), аз арналы (темір жолда, газ және мұнай құбырғыларында, т.б.) және аз арналы жылжымалы (әскери істерде) түрлерге ажыратылады. Радиорелелі байланыс алғаш рет 1935 ж. Нью-Йорк пен Филадельфия қалалары арасында орнатылған. Аса жоғары жиілік техникасының дамуы 20 ғ-дың 50-жылдарынан бастап Радиорелелі байланысты кеңінен қолдануға мүмкіндік туады.
Санат:Байланыс Санат:Телевизия тарихы
IC 3130
IC 3130 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан *4 (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3130 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Элеонора Адалқызы Орынбасарова
Элеонора Адалқызы Орынбасарова (4.3.1954 жылы туған, Ақтөбе облысы Ойыл ауданы Ойыл) – педагогикалық ғылымының докторы (2002), профессор (2008).
Оқу жолы
ҚазПИ-дің филология факультетін (1975, қазіргі ҚазҰПУ) және аспирантурасын (1983) бітірген.
Жұмыс жолы
Қазақ мемлекеттік қыздар педагогигалық институтында оқытушы, аға оқытушы, доцент (1983–2000, қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті), Қазақ көлік және коммуникация академиясында доцент, профессор (2000–2005), кафедра меңгерушісі (2005–2006), ҚазҰПУ-да профессор міндетін атқарушы және деканның орынбасары (2006–2007); 2008 жылдан бас ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Тюи-Ебер
Тюи-Ебер (Thuit-Hébert) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27637, пошта индексі — 27520.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 308 адамды құрады. Халық тығыздығы — 83,7 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Заңғар (Павлодар облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Павлодар қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 28 км жерде, Құлынды жазығының оңтүстігіндегі бетеге, қылқан боз, селеу өскен құмайтты қызыл қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 744 адам (371 ер адам және 373 әйел адам) болса, 2009 жылы 529 адамды (270 ер адам және 259 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1976 жылы ірі қара мал бордақылау бірлестігі ретінде қаланған. Оның негізінде 1996 жылдан Заңғарда өндірістік кооператив пен бірнеше фермерлік шаруашылықтар құрылған.
Инфрақұрылымы
Ауылда орталау мектеп, фельдшерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Пег-Еган
Пег-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еккан-Еган өзенінің сол жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гайба
Гайба (Gaiba) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1128 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 93 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 45030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Талдысай ауылдық округі (Қобда ауданы)
Талдысай ауылдық округі – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.
Тарихы
2017 жылы Бұлақ ауылдық округінен бөлініп, жеке ауылдық округ болып құрылды. Орталығы Талдысай ауылы болып белгіленді.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Артем Иванович Коровин
Артем Иванович Коровин, (1918 ж.т., Орал қ.) - барлаушы. Кеңес Одағының Батыры (24.3. 1945). 1941 ж. Қызыл армия қатарына шақырылған. 760-шы атқыштар полкі, 208-ші атқыштар дивизиясы құрамында қызмет атқарған. 1,5 жыл ішінде жау тылынан 14 «тіл» алып келген. 3-дәр. Даңқ орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Әскери барлау Санат:Кеңес Одағының батырлары
Рафенгирсбург
Рафенгирсбург (Ravengiersburg) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 481 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 119. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Петер Бройер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Беттеркинден
250px|thumb|Картада орналасуы Беттеркинден (Bätterkinden) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Фраубруннен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2850 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.19 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 533, пошта индексі — 3315.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Жонсель
Жонсель (Joncels) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 46,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34121, пошта индексі — 34650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 285 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ахмет ишан Оразайұлы
Ахмет Ишан Оразайұлы (1861,Сырдария  ауданы «Зіңкетер» елді мекені – 1926, Сіңіртек, Сарысу өзенінің бойы) – ағартушы, ишан, тәуіп.
Шыққан тегі Орта жүз - Найман - Ақтас - Тіней.
Әкесі Оразай ишаннан (1807 – 98) сауатын ашып, кейін Бұхарадағы діни медреседе оқыған. Сарысу, Телікөл бойын жайлаған Бағаналы елінде мешіт пен мектеп ұстады. 1881 – 83 жылы  екі рет Меккеге қажылық сапармен барып келді. Білімдарлығы мен ақыл-парасаты, әділдігімен Ақмола, Торғай, Жезқазған дуандарына аты мәлім болды.
Ахмет Ишан ескіше оқудың кемшіліктерін ескере отырып, өз үйінің жанынан пәндік білім беретін мектеп ашып, оған жаңаша оқыған И. Сайфуддиновты мұғалім еткен Ахмет Байтұрсынұлы, М. Дулатовпен хабарласып, «Қазақ» газетін шығаруға қаражат жағынан қолдау көрсеткен. Газет бетінде қазақ балаларының оқулығына бәйге жариялап, отырықшы өмірдің артықшылығы туралы мақалалар жазған («Қазақ» 6, 1913). Саяси-қоғамдық, әлеуметтік істерге де белсене араласты. 1916 жылы патша өкіметінің 25 маусым жарлығына қарсы Бағаналы елі көтерілгенде, сол көтеріліс басшыларының біріне айналып, төбе би болып сайланды. Тоғыз болыс Бағаналы елінің отырықшылыққа көшуіне бас болып, Сарысу өзенінен бес-алты шақырым жерден Сіңіртек бойына канал қаздырып («Ишан арығы»), егін салдырды. Ахмет институтының тәуіп ретінде де аты шыққан. Сыр елінде шешек ауруына қарсы алғаш рет егу жұмысын жолға қойып, балалар өліміне ара тұрды. 1922 – 23 жылы Телікөл, Сарысу бойын жайлаған тырысқақ (оба) ауруына қарсы күресте қызы Бибісара екеуі мыңдаған кісінің өмірін сақтап қалды.
Дереккөздер
Санат:1861 жылы туғандар Санат:1926 жылы қайтыс болғандар Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:Қазақ би-шешендері Санат:Қазақстан ишандары
Бие
Бие - құлындаған ұрғашы жылқы. Бие жасына қарай құнажын бие, дөнежін бие, бесті бие; айғырдан шығуына қарай буаз бие (құрсағында төлі бар), қысыр бие, ту бие (құлын тастаған немесе құлыны өліп қалған), тұмса бие (бірінші рет құлындаған бие), қулық бие (бірінші рет құлындаған бие), кіші қулық бие (тайында айғырдан шығып, құнажынында құлындаған бие), сақа бие (көп құлындаған бие); түр-түсіне қарай боз бие, тор бие, жирен бие, күйіне қарай бас мама бие (ұрпағы көп өрбіген көксе бие), мама бие (сүті мол, қонды бие), ақтандыр (сүтсіз) бие, көбең бие (қыстан арықтап шыққан яки, көп мініліп титықтағанда жайылымға жіберілген, бойына ет бітіп, қоңдана бастаған бие), иісіншек бие (сауар алдында құлынына жақындап, тез исініп құлынын емізіп жібереді немесе сүті ағып кетеді), мәнерсіз бие (сүті аз бие), нәкүс бие (сүті аз, шабан), саба бие (көп құлындаған қарны үлкен), қасаба бие (жеті-сегіз жастағы бие), семіз бие, тебеген бие (маңына жан жолатпайтын), асау бие (сауылып үйретілмеген бие) т.б. аталады. Ал төрт жас және одан жоғары жастағы құлын тастаған биені сойтал бие деп атайды. Мал баққан қазақ үшін ұрғашы малдың төл тастауы әжептеуір шығын болып есептелінді. Ана тілімізде біреудің іске қырсыздығына байланысты кейігенде айтылатын сойталдай деген теңеу сөз осы жайтқа байланысты қалыптасты.
Бие құлынын 10 ай көтереді. «Құлын жатырына, бала нағашысына тартады» дегендей, жүйрік болар құлын табатын бие қубас, қамыс құлақ келеді. Оның құйрық- жалы сұйық, тұрқы ұзын, шоқтығы биік, бауыры жазық, қарынсау келеді. Еркек құлын табатын бие төсқалдағына дейін ісініп желіндейді.
Дереккөздер
Санат:Жылқылар
Жолбарыс акула
Жолбарыс акуласының үстінде жолбарыстың мойндағы қатпары сияқты қатпарлары және жолақтары бар. Сол себепті бұл акуланы «жолбарыс акула» деп атайды.
Терісі өте қалың. Жолбарыс акулалар таяз суларда тіршілік етеді. Дегенмен олар 150 м тереңдікке дейін сүңги алады. Тістері өткір болып келеді. Астыңғы жақ сүйегі мен үстіңгі жақ сүйегінің тістері бірдей. Олар бір- біріне жақын орналасқан. Алдыңғы екі қатар тісі қорек ұстауға ыңғайлы. Жолбарыс акулалар 6 м-ге дейін өседі.
Қоректенуі, тіршілік әрекеттері:
Жолбарыс акулалар тасбақа, балық, сүт қоректілері және басқа да акулалармен қоректенеді. Олар қоректерін тірідей қылғытады. Жолбарыс акулалар тропикалық сулар мен қоңыржай суларда да тіршілік ете алады. Жолбарыс акулалар таяз суларда жүзгенді ұнатады, дегенмен тереңдігі 500 метірлік тұңғиықтарда да жүзе алады.
Шиба Прасад Чаттерджи
Шиба Прасад Чаттерджи (Shiba Prasad Chatterjee; 22 ақпан 1903 жыл - 27 ақпан 1989 жыл ) - үнді географы, Калькутта университетінің профессоры. Үнді ұлттық география қоғамының президенті және 1951 жылдан Калькуттадағы Үнді  география қоғамының президенті болып сайланған. Картография, физика география, топырақ тану, экономика географиялық аудандастыру, халықтар географиясы салаларында ғылыми- зерттеу жұмыстарын жүргізген. Үндінің тұңғыш география мекемесі- «Ұлттық атлас ұйымын» құрған, соның директоры, атластың бас редакторы.
Дереккөздер
Санат: 1903 жылы туғандар Санат: 1989 жылы қайтыс болғандар Санат:Үнді географтары
Ваграм-на-Дунае (Альфред Ридль)
Ваграм-на-Дунае(Альфред Ридль) (Wagram an der Donau) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гензерндорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1150 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 48.97 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GF, ресми идентификациялық коды — 3 08 13.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Лукакс саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Абай Құнанбаевтың дүниетанымы
«Абай Құнанбаевтың дүниетанымы» («Мировоззрение Абая Кунанбаева») - ҚазССР ғылым академиясының баспасынан 1956 ж. орыс тілінде жарық көрген зерттеу еңбек. Авторы - ''Қ. Бейсембиев''. Абайдың дүниетанымын жан-жақты барлауға әрекет жасаған бұл алғашқы монографиялық зерттеу. Қазақстанның Ресей қарамағына өтуін (автордың еңбекті жазған кезеңдегі саяси ағымға сай) ерекше маңызды тарихи оқиға деп қарастырады. Ол елімізде ағартушылық идеяның пайда болуын тек осы оқиғамен байланысты деген тұжырым жасайды. Екінші тарауда Абайдың дүниетанымының қалыптасуы баяндалады. Ал еңбектің үшінші, төртінші, бесінші тараулары ақынның саяси-әлеуметтік, философиялық, этикалық және эстетикалық, көзқарастарын талдауға арналған. Автор осы тақырыптарда қалам тартып жүрген белгілі ғалымдар Н. Сауранбаев, М. Ақынжанов, Ә. Қоңыратбаев және 1954 ж. Москвада «Қазақ ағартушысы Абай Құнанбаевтың қоғамдық-саяси көзқарастары» деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғаған А. Н. Таукелевтің ағат тұжырымдарын сынға ала отырып, ақынның дүниетанымын обьективтік тұрғыдан бағалауға әрекет жасайды. Абайдың ағартушылық қызметін Ы. Алтынсарин, [[Ш. Уәлиханов қызметімен байланыстыра зерттейді. Кітап көлемі 10,7 баспа табақ, 3100 дана болып басылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Диахрониялық лингвистика
Диахрониялық лингвистика(тарихи, эволюциялық) (dia chronos - уақыт диахроническая лингвистика) — тілдің тарихи даму процесінде байқалатын заңдылықтарды зерттейтін тіл білімінің саласы.
Диахрониялық лингвистика тілдік құбылыстарды олардың нақты тарихи дамуымен байланысты зерттеу нәтижесінде пайда болған. 20 ғасырдың 2-жартысынан бастап диахрониялық лингвистика тіл жүйесіндегі диахрондық өзгерістерді, онда олардың алатын орнын зерттеуге бағытталды.
Дереккөздер
Санат:Лингвистикалық жұмыстар Санат:Құрылымдық лингвистика
Ракетаға қарсы қорғаныс
250px|thumb|Израильдік [[Arrow (ракета)|Arrow ракетаға қарсы қорғанысы]] Ракетаға қарсы қорғаныс - ұшу траекториясындағы қарсыластың баллистикалық ракеталарын табу, тосып алу мен жоюға арналған және оларға радиотехникалық кедергілер жасайтын әуе шабуылына қарсы қорғаныстың құрамдас бөлігі. Ракетаға қарсы қорғаныс өз міндеттерін ракетаға қарсы және арнайы қондырғылар көмегімен атқарады. Оған құрлықаралық баллист, ракетаның ұшырылғанын нысанаға жектенге дейінгі 33 минут ішінде анықтау; ракетанын ұшу барысын алғашқы 26 минут ішінде анықтау, ракетаға қарсы атыс алдында 3-4 минут бұрын көздеу; 2 минут бұрын түпкілікті көздеу; ракетаға қарсы соққыны 120-100 секунд ішінде жіберу; күзетілетін нысанадан жеткілікті қашықтықтағы ракетаны қауіпсіз ету немесе жойып жіберу міндеті қойылады. Термоядролық оқ-дәрі үшін бұл қашықтық 32 км-ден кем болмау керек, бірақ радиоактивтік зақымданудан сақтану үшін оны 80 км-ге дейін арттырады. Соған орай бұл қашықтық тосып алу аймағының ішкі шек арасын анықтайды, ал сыртқы шек арасы ракетаға қарсы басқару радиолокаторының тиімді қашықтығымен (80-100 км) анықталды. Ракетаға қарсы қорғанысты Әуе қорғанысы күштері атқарады.
Санат:Ракетаға қарсы қорғаныс
Оскар Иеремеевич Эстеркин
Оскар Иеремеевич Эстеркин (бүркеншік есімі ─ Оскар Курганов) – орыс жазушысы, драматург, сценарист және журналист. 1907 жылы 15 тамызда Белынычи қаласында дүниеге келген. 1926-1929 жылдары Санкт-Петербург Мемлекеттік Университетінде оқыған. 1934-1949 жылдары «Правда» газетінде жұмыс істейді. Ұлы Отан соғысына қатысқан. Қызыл Жұлдыз орденімен, «Знак почета» орденімен марапатталған. 1972 жылы Ленин Сыйлығының лауреаты болады. 1942 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары
Бақытжан Жамаладинұлы Жанмолдаев
Бақытжан Жамаладинұлы Жанмолдаев (1955 наурыздың 29-ында туған) – техника ғылымдарының докторы (2004), профессор (2004).
Қысқаша өмірбаяны
Ғылыми еңбектері тұтқыр, серпімді пластиналар мен құрылым тербелістерінің математика теориясын құру және ол тербелістерге температураның тигізетін әсерін зерттеуге арналған. ҚР Білім және ғылым министрінің «Қазақстан ғылымының дамуына қосқан үлесі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан инженерлері Санат:1955 жылы туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
NGC 2675
NGC 2675 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1861 жылы 2 желтоқсанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2675 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24909, UGC 4629, MCG 9-15-37, ZWG 264,21.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Иерихон
Иерихон немесе Ариха (араб. Ариха; ивр. י, Yeriḥo; грек. Иерихо — Палестина ұлттық әкімшілігінің (ПНА) аумағындағы Иордан өзенінің батыс жағалауындағы қала. 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20416 адамды құрады. Иуда шөлінің солтүстігінде, Иордан өзенінен батысқа қарай 7 км жерде, өлі теңізден солтүстік-батысқа қарай 12 км және Иерусалимнен солтүстік-шығысқа қарай 30 км жерде орналасқан.
Бірқатар зерттеушілердің пікірінше, әлемдегі ең көне үздіксіз қоныстанған қалалардың бірі-олардың ішіндегі ең көнесі. Библияда бірнеше рет "пальма қаласы" деп те аталады.
Шайон
Коммунаның INSEE коды — 55096, пошта индексі — 55210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 94 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Эллсворс (Мичиган)
Эллсворс (Ellsworth) — Мичиган штатының Antrim округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Куть-Ях (өзен)
Куть-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Балык өзенінің сол жағалауынан 142 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Иық-бас көктамыры
Оңжақ және солжақ Иық-бас көктамыры (кейде Брахиоцефалдық көктамыр, brachiocephalic vein, немесе атаусыз көктамыр, innominate vein) — жоғарғы кеудедегі мойынның ішкі көктамыры мен Бұғанаасты көктамырдың бірлігінен қалыптасады. Ол стерноклавикулярлық буын тұсында. Сол жақ Иық-бас көктамыры әдетте оң жақтағыдан ұзынырақ.
Бұл көктамырлар бірігіп жоғарғы көктамыр қуысын (superior vena cava) жасайды, ол ірі қантамыр болып, төс сүйек сабы (manubrium sternum) мен бірінші шеміршек қабырғасының (first costal cartilage) түйіскен жерінің артқы жағына орналасқан.
Өсімдіктер морфологиясы
Өсімдіктер морфорлогиясы ( morphe – пішін, бейне және logos – ілім) – өсімдіктердің жекеше даму барысындағы ішкі құрылысы мен пішінін зерттейтін ғылым; ботаника саласы.
Қазақстанда Өсімдіктер морфорлогиясы саласындағы зерттеулер жоғары және төмен сатыдағы өсімдіктер флорасын зерттеуге, республикада өсетін өсімдіктер картасын жасауға байланысты 20 ғ-дың 50 жылдарында басталды. Зерттеу жұмыстарымен ҚР Білім және ғылым министлігінің Ботаника және фитоинтродукция институты, Бас ботаник. бақ, ҚазҰУ, кейбір ауыл шаруашылығы жоғары оқу орындары шұғылданады. Өсімдіктер морфорлогиясының негізгі зерттеу тәсілі – бақылау мен бейнелеу, сонымен қатар өсімдіктердің осы күнгі және ежелгі түрлерін салыстыру.
Сыртқы ортаның өсімдік құрылысына тигізер әсерін тәжірибе арқылы анықтайды.
Иық-бас көктамыры
Салалары
Иық-бас көктамыры Бұғанаасты көктамыр мен мойынның ішкі көктамырының өзара қосылуынан пайда болады. Бұдан басқа, ол ие болатын ағыс формалары:
Өсімдіктер морфологиясы
Өсімдіктер морфорлогиясының негізінде ботаника ғылымының жеке салалары бөлінді:
Иық-бас көктамыры
Эмбриологиялық қайнары
Солжақ иық-бас көктамыры солжақ алдыңғы негізгі көктамырдың соңғы бөлігі кері кетіп шөжіген кезде, солжақ және оңжақ алдыңғы негізгі көктамырлар (anterior cardinal veins) арасында қалыптасады.
Өсімдіктер морфологиясы
Өсімдіктер морфорлогиясы зерттейтін нысанына қарай:
Тағы қараңыз
Санат:Ботаника Санат:Өсімдіктер
Иық-бас көктамыры
Дереккөздер
Санат:Көктамырлар Санат:Қантамырлар Санат:Ангиология
Бойковци (Велико Тырново облысы)
Бойковци (Бойковци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 46 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5080. Телефон коды — 06152. ЕКАТТЕ коды — 5164.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Португалия
Португалия (Portugal, [puɾtuˈɣaɫ], миранд Pertual), ресми Португалия Республикасы (República Portuguesa, миранд República Pertuesa) — Оңтүстік-Батыс Еуропаның қиыр шетінде, Атлант мұхиты жағалауында орналасқан мемлекет. Пиреней түбегінің батыс бөлігін және Азор, Мадейра аралдарын алып жатыр. Солтүстігі мен шығысында Испаниямен шектеседі, ал оңтүстігі мен батысын Атлант мұхиты шайып жатыр. Ел аты Порту (лат. Portus Cale — «жылы кемежай») қаласы атынан бастау алады. Жер көлемі 92,1 мың км². Халқы 10,165 млн. Халқының 99%-ы португалдар, қалғанын испандықтар мен бразилиялықтар құрайды.
Саяси жағдайы
thumb|left|Португалияның саяси картасыРесми тілі — португал тілі. Халқы католик дінін ұстанады. Астанасы — Лиссабон қаласы Әкімшілік-аумақтық жағынан 18 округ пен 2 автономиялық облыстан тұрады. 1976 ж. қабылданған конституция бойынша елді Президент басқарады. Жоғарғы заң шығарушы органы — бір палаталы республикалық жиналыс. Атқарушы билік - үкіметтің қолында. Ұлттық мейрамы — Португалия күні — 10 маусым (1580). БҰҰ-ға (1955), Еурокеңеске (1976), НАТО-ға (1949) және Еуроодаққа (1993) мүше. Ақша бірлігі — эскудо.
Географиясы
thumb|left|Португалияның ең биік нүктесі - Монт Пико(Пико аралы)thumb|Португалиядағы ең биік қырат - Серра-да-Эштрела көрінісіАтлант мұхиты жағалауы негізінен ойпатты, құмды, аз тілімделген. Елдің солтүстік бөлігінде Месста таулы қыраты (ең биік жері — 1991 м, Серра-да-Эштрела), Тежу өзенінің оңтүстігіне қарай Португалия ойпаты, оңтүстік шетінде Серра-да-Алгарви аласа таулы өлке (биіктігі 902 м-ге дейін) жатыр. Климаты субтропиктік, жерортатеңіздік. Қаңтарда орташа температура 5 — 10С, маусымда 20 — 27С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 400 мм (оңтүстігінде), 800 мм. (солтүстігінде) және 1200 — 2500 мм (тауда). Ірі өзендері — Дору (Дуэро), Тежу, Гвадиана. Солтүстігінде таулы-орманды, күлгін, оңтүстігінде қызыл-қоңыр топырақ тараған. Аумағының 5%-ға жуығы орман. Қасқыр, түлкі, сусар, генетта, алжир кірпісі, көптеген кеміргіштер, кесіртке, жылан, әртүрлі құстар мекендейді. Жағалық сулары балыққа бай. Негізгі табиғи қорлары: вольфрам, қалайы кен тасы, темір, уран кен тасы, қоңыр көмір кені.
Ежелгі тарихы
Португалия аумағын адамдар тас дәуірінен бастап мекендей бастаған. Қола дәуірінде елдің солтүстігінде металлургиялық өндіріс дамыды. Б.з.б. 1-мыңжылдықта Португалияға кельттер келіп қоныстанды. Б.з.б. 4 — 3 ғасырларда лузитандар көшіп келді. Олар мал шаруашылығымен және егіншілікпен шұғылданды. 5 ғ-да Португалия жері Свевтер корольдігінің құрамына енді. 585 ж. Вестготтар Свевтер мемлекетін өздеріне қосып алды.
Ортағасырлардағы Португалия
713 — 18 ж. Португалияны арабтар мен берберлер басып алып, Кордово халифатының құрамына кіргізді. 1143 ж. тәуелсіз Португалия корольдігі (астанасы Коимбра) құрылды. 13 ғ-да Португалияда сословиелік монархия орнап, 15 — 16 ғасырларда абсолютизм орнықты. 15-ғасырда португалдар Африканың батыс жағалауын, Мадейра, Жасыл Мүйіс және Азор аралдарын өзіне қаратты. 1500 ж. Бразилияны басып алуға кірісті. Шығыс Африкаға, Үндістанға, Оңтүстік-Шығыс Азияға экспансиясы күшейді. 1581 — 1640 ж. Испанияның қол астына қарады.
Жаңа замандағы Португалия
thumb|left|Африкадағы Португалия отарларының соғысы(1961-74ж.)1703 жылдан бастап Англияға, 1807 ж. Францияға тәуелді болды. 1820 ж. қыркүйекте либералдық конституция күшіне енді. 1822 ж. 7 қыркүйекте Бразилия тәуелсіздігін алды. 1910 ж. 4-қазандағы португал революциясы нәтижесінде монархия құлатылды. 1-дүниежүзілік соғысқа (1916 жылдан бастап) Антанта жағында қатысты. Соғыстан кейін елде саяси жағдай күрт нашарлап, 1926 ж. 28-мамырда Португалияда әскери диктатура орнады. 1932 ж. шілдедегі төңкерістен кейін фашистік тәртіп орнады. 2-дүниежүзілік соғыстан кейін Португалия АҚШ-пен тығыз әскери-саяси ынтымақ орнатты. 1948 ж. 28-қыркүйекте Маршалл жоспарына, 1949 ж. 4-сәуірде НАТО-ға қосылды. 1950 — 70 ж. елде саяси жағдайлар қайта шиеленісті. Португалияның отарларында ұлт-азаттық қарулы көтерілістер басталды. 1974 ж. сәуірде елде әскерилер көтеріліс жасап, Ұлттық құтқару кеңесін құрды. Отарлардың губернаторлары орнынан алынып, парламент, Ұлттық халық қимылы фашистік партиясы, Қауіпсіздік бас басқармасы таратылды, саяси тұтқындар босатылды, сөз, баспасөз бостандығы жарияланды. Португалияда демократиялық өзгерістер жариялана бастады. 1975 ж. елде мемлекеттік және аграрлық реформалар жүргізілді. Португал үкіметі Африкадағы отарларына толық тәуелсіздік берді. 1976 ж. сәуірде жаңа конституция қабылданды. 1976 жылдан бастап Португалия нарықтық қатынасқа толық көшкен, көппартиялы демократиялық елге айналды.
Экономикасы
thumb|Португалия Еурокеңеске(көкпен боялған) мүшеthumb|left|Португалия - ЕО мүшелерінің біріПортугалия индустриалды-аграрлы ел. Елде металл өңдеу, химия, мұнай өңдеу, тігін, балық консервілеу, шарап жасау өндірістері жақсы дамыған. Соңғы жылдары кеме жасау және жөндеу, электр жабдықтары, күкірт қышқылы, тыңайтқыш, тоқыма, аяқ киім өндірісі дамуда. Халқының 20%-ы ауыл шаруашылығында жұмыс істейді. Басты ауыл шаруашылығы өнімдері — астық өнімдері (бидай, күнбағыс), картоп, жүзім, зәйтүн жемісі, ет және сүт өнімдері алынатын мал шаруашылығы дамуда. Елге туризм едәуір табыс әкеледі. Экспортқа тігін және тоқыма өнеркәсібі өнімдерін, шарап тығынын (әлемде алдыңғы орында), ағаш өнімдерін, шарап, аяқ киім, қағаз, балық және балық өнімдерін, электр жабдықтарын шығарады. Сырттан отын-энергия өнімдері, химиялық өнімдер, құрал-жабдықтар, азық-түлік, көпшілік тұтынатын тауарлар әкелінеді. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы мөлшері 13 840 АҚШ долл. (1997). Негізгі саудадағы серіктестері: Ұлыбритания, Германия, Франция, Италия және АҚШ.
Дереккөздер
*
Биязылау жүнді қой
Биязылау жүнді қой (полутонкорунная овца) - жүні түбіттен біршама жуан біркелкі диаметрі 25-36 мкм аралық қылшықтан тұратын қой. Б.ж.қ. тұқымдарының көпшілігінің еттілік қасиеті жақсы жетілген. Б.ж.қ. тұқымдары, негізінен, қысқа және ұзын жүнді деп екі топқа бөлінеді. Қысқа жүнділердің жүнінің ұзындығы - 6-10 см, ал ұзын жүнділерінікі- 12-25 см. Б.ж.қ. алғашқыда Англияда шығарылған (қ. Линкольн қойы, Гемпшир қой, Ромни марш қойы). Қазіргі уақытта б.ж.қ. Аргентина, Жаңа Зеландия, Австралия, Ресейде кең тараған, Қазақстанда да өсіріледі. (қ. Акжайық қойы, Қазақгың етті-жүнді қойы, Қазақтың кроссбред жүнді қойы, Дегерес қойы, Цигай қойы). == Дереккөздер == < Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6
>  Мал шаруашылығы:
Бөктерлі
Бөктерлі (2007 жылға дейін — Малогоровка) — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Көкжазық ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 13 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 241 адам (115 ер адам және 126 әйел адам) болса, 2009 жылы 202 адамды (96 ер адам және 106 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Үзіліссіз топ
Үзіліссіз топ — топ ұғымы сияқты түрлендіру кезінде пайда болатын математикалық ұғым.
Үзіліссіз топты топологиялық топ деп те атайды, өйткені оның элементтері топологиялық кеңістікті құрайды. М жиынындағы х1, х2, …, хп,… элементтерінің тізбегі теңдігін қанағаттандырғанда орындалатын болса, f түрлендіруі үздіксіз түрлендіру деп аталады. f түрлендіруін f1, f2, …, fп,… түрлендірулер шегінің тізбегі ретінде қарастыруға болады. Сонда және болғанда болады. f1, f2, …, fп, … түрлендірулерінің мұндай тобы түрлендірудің үзіліссіз тобы деп аталады.
Мысалы, жазықтықтағы бұру түрлендірулерінің тобы түрлендірулердің үзіліссіз тобы болады, өйткені бұрыштарына сәйкес бұрулар тізбегі жинақты болады да, теңдігі орындалады. Түрлендірулердің үзіліссіз топтарының теориясы дифференциалдық теңдеулерді зерттеу нәтижесінде пайда болған. Әрбір дифференциалдық теңдеуге сәйкес оның мазмұнын өзгертпейтін түрлендірулердің үзіліссіз тобы болады. Мысалы, біртектес дифференциалдық теңдеу жазықтықтағы y=aY, x=aX түрлендіруін қолданғанда өзгеріссіз қалады. Үзіліссіз топ қандай болса да, оған сәйкес теңдеулердің квадратураларда шешілетіндігін алғаш рет үзіліссіз топтар теориясының негізін салушы норвег математигі Софус Ли (1842 — 1899) анықтады. Ли зерттеген топтар Ли топтары деп аталды. Белгілі Лоренц түрлендірулерінің, сызықтық түрлендірулердің, солардың ішінде ортогональ түрлендірулердің топтары Ли топтары болып табылады. Үзіліссіз топтар теориясы геометрияда, физикада, т.б. ғылым салаларында кеңінен қолданылады.
Владимир Залманович Дрекселер
Владимир Залманович Дрекселер 1939 жылы 17 ақпанда УКСР Алупка қаласында туған. Еврей.
Әкесі - Дрекслер Зельм Михелевич, марқұм. Анасы - Бершадская Вера Ароновна, марқұм.
№6 Қолөнер училищесін (1958), өнеркәсіптік кәсіпорындар жабдықтары мен электр құрылғыларын жөндеу жөніндегі электр монтері; Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің физика-математика факультетін бітірген (1971), математик. 1955 жылдан классикалық күреспен айналысқан. 1958 жылдан ауыр атлетикамен айналысқан. 1960 жылдан - ауыр атлетикадан ЖБСМ (Алматы қ.) жаттықтырушысы. 1979 жылдан - Алматы үй құрылысы комбинаты жанындағы ОРБЖСМ директоры. 1985 жылдан - Алматы үй құрылысы комбинаты жанындағы олимпиадалық резервтегі кешенді мектеп директоры. Ауыр атлетикадан ҚазКСР бірнеше мәрте чемпионы (1965-1975); ауыр атлетикадан Қазақстан құрама командасының капитаны. 30-дан астам республика рекордын, 6 рет әлем және КСРО рекордын жасаған; КСРО, түрлі халықаралық жарыстардың сан мәрте чемпионы; ауыр атлетикадан 6 мәрте әлем чемпионы.
Еңбек сіңірген спортшы, Еңбек сіңірген спорт шебері, 2 мәрте КСРО чемпионы, әлем және Еуропа рекордшысы Вячеслав Чиванинді тәрбиелеген.
Гир спорты және армрестлинг федерациясының президенті. Армрестлинг Азия федерациясының вице-президенті. Еңбек сіңірген спорт шебері (1962). Ауыр атлетикадан ҚазКСР Еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1985). Алматы қаласы Алатау ауданының құрметті азаматы (1988). Құрметті спорт қайраткері (2010). ҚазКСР және КОБОК Жоғарғы Кеңесі Президиумының Құрмет грамотасымен марапатталған.
Үйленген. Жұбайы - Дрекслер Галина Леонидовна (1944 жылы туған). Қыздары - Юлия (1966 жылы туған), Наталья (1976 жылы туған). 4 немересі бар.
Дереккөздер
Санат:17 ақпанда туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Алупкада туғандар Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Ауыр атлетикадан Қазақстан чемпиондары Санат:Ауыр атлетикадан КСРО чемпиондары Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Қазақстан спорт шеберлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушылары Санат:Алатау ауданының құрметті азаматтары Санат:Қазақстанның құрметті спорт қайраткерлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері Санат:Қазақстан еврейлері
Ребордайньюш
Ребордайньюш (Rebordainhos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Браганса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,53 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мария Магдалина.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Гигрограф
Гигрограф (ὑγρός — ылғал және γράφω — жазу) - ауаның салыстырмалы ылғалдылығын үздіксіз тіркеу үшін колданылатын метеорологиялық аспап.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Калининград
Калининград (бұрынғы Көнигсберг) (Калинингра́д) — Ресейдегі қала. Калининград облысының әкімшілік орталығы. Машинажасау ісінің ірі орталығы, металлургия, жеңіл, полиграфия өнеркәсібі, балық өнеркәсібі дамыған.
Наг-Хаммади
Наг-Хаммади
Наг-Хаммади (Nag Hammadi), Ніл өзенінің бойындағы Жоғарғы Мысырда орналасқан қала. 1945 жылы өзеннің шығыс жағалауында, көне қаланың маңында 53 гностикалық мәтіннен тұратын (қасиетті діни мәтіндер мен оларға берілген түсініктемелер) 13 қолжазба кітабы табылған. Мәтіндер 2 немесе 3 ғасырлардағы копт тілінде жазылған және олар 4 ғасырда көшірілген. Онда Иисус Христостың өмірі сипатталған және оның қайта тірілуге қатысты ойлары жазылған, АПОКАЛИПСИС жорамалдары мен теологиялық трактаттар берілген. Бұл мәтіндер гностиктердің өзі жазып қалдырған бізге жеткен жалғыз құжат болып табылады. Демек, ГНОСТИЦИЗМ туралы негізгі білімнің қайнар көзі болып саналады.
Калининград
Сыртқы сілтемелер
* Санат:Ресей қалалары
Черепан (Салауат ауданы)
Черепан — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Кіші яз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 73 адамды құрады. Пошта индексі — 452490, ОКАТО коды — 80247835006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Ахмет Ишан кесенесі
Ахмет Ишан кесенесі — 20 ғасырда салынған сәулет өнері ескерткіші. Сарысу өзенінің төменгі жағында Сіңіртек деген жерде 1926 жылы Жақсыбердіұлы Ақберген шебер Ахмет Ишан бейітінің басына тұрғызған.
Кесене күйдірілген кірпіштен көлемі әртүрлі екі үлкен бөлме түрінде салынған. Үлкен бөлмесінде зират бар, кішісін кіреберіс дәліз және зиаратхана ретінде салған. Осы кіші бөліктің үстіне екінші қабат салынған. Кесененің үлкен бөлігі (7,0 х 7,0) күмбезбен жабылған. Ішінен еденнен көтерілген сегіз арқа күмбез астымен бірігіп кеткен. Бөлмеге кіретін шағын ойық П сияқты маңдайшамен өрнектелген. Бір ғажабы бөлмеге кіретін есік бұл емес, Оңтүстік бүйіріндегі қас бетінде, ал мына жалған есік қазақтың дәстүрлі кесенелеріне ортақ ерекшелік болып табылады. Кіші бөлмедегі екі баспалдықтың біреуі кесененің төбесіне шығады, екіншісі шағын күмбезді зиаратханаға көтеріледі. Қабырғаның кертпеш ернеуі мен үлкен күмбездің әр жеріне таспен бірге қалап жіберген қысқа таяқтарды есептемегенде кесенеде ешқандай әшекей жоқ.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан сәулеті Санат:Қарағанды облысы Санат:Қазақстан кесенелері
Арнсберг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 74 227 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 193,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 58 004. Қаланың басшысы — Ханс-Йозеф Фогель.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 15 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Льевен
Льевен (Liévin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Лан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62510, пошта индексі — 62800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 32009 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2494,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Капиллярлық кеуектер
right|thumb| alt=A.|200 px|[["Капиллярлық кеуектер"]]