cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Темірбек ауылдық округі
Ауыл маңы
"Көделі" - жайылым аты. Көделі жайылымның солай аталуының себебі, онда басқа жерлерде кездеспейтін көде деген шөп өседі. Қазақ халқының атам заманнан орнығып, өмір сүріп жатқан жеріне осы ата мекеніндегі өзен, көл, тау, қырат секілді жер бедеріне қарай ат қою дәстүрі кең етек алғаны тарихтан белгілі. Міне, сол кездегі тұрғындар ата дәстүрінен ауытқымай осы жердің атауын көде шөбімен байланыстырып Көделі деп атаған.
Дереккөздер
Санат:Байзақ ауданы ауылдық округтері
10 ақпан
Ақпанның 10 — Григориан күнтізбесінде жылдың 41-ші күні. Жылдың аяғына 324 (кібісе жылдарда 325) күн қалады.
Көзе Сауыт
Көзе Сауыт– дәстүрлі қазақ қоғамында батырлар киген сауыттың бір түрі, садақ, найза, қылыш өтпейтін киім. Көзе Сауыт, көбінесе, бас киім, қалқан, кеудеге қақтаған шар айна, білекке, тізеге жабатын қыш қоруыштар түрінде жасалады. Кейде темір шығыршықтардан үзбеленген көк сауытты да Көзе Сауыт деп атаған.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Айымбетова Мәриям
Айымбетова Мәриям (26.7.1941. Ақтөбе облысы Ембі ауданы) – теледиктор.
Еңбек жолын Батыс Қазақстан аймақтық (Ақтөбе облысы) теледидарында диктор болып бастады (1960). Қазақ КСР Мемлекеттік теле және радиохабарларын тарату комитетінде диктор болып (1966-94) қызмет істеді.
Эфирде жүргізген хабарлары мен оқыған жаңалықтары көрермен жүрегіне жақын, сөздері құбыла ойнап, көңілге нәр құйып, құлақ құрышыңды қандыра, жан тебірентер сезімге бөлеп, жанрдың өн бойындағы кескіндерінің сыр-астарын ашып беретін өзгеше мақамымен миллиондаған көрермендер жүрегінде сақталып қалды. Диктор мәтін жолдарына жүрегінің лүпілін, көңілінің сарасын қатарластыра парлай жегіп, көпшілік аудиториясына алуан реңкке толы әсем үннің сыршылдығын ұғындырды. Телеэкранда өз соқпағын қалап, өз жолын салды. Экранның сүйіктісіне, сұлулықтың символына, бөлшектің бүтініне айналды.
Алматы қаласы Совет ауданы Халық депутаттары Кеңесіне екі мәрте депутат болып сайланды. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің, КСРО, Қазақ КСР Телерадио Комитетінің Құрмет грамоталары және дипломдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан журналистері Санат:1941 жылы туғандар Санат:ембі ауданында туғандар
Көкарал
Басқа мағыналар:
Пылосовка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аймақтық теория
Аймақтық теория(Зональная теория) — кристалл ішіндегі электрондар қозғалысын сипаттайтын кванттық теория. Осы теорияға сәйкес электрондардың энергетикалық спектрі кезекпен орналасқан рұқсатты және рұқсат етілмеген энергетикалық аймақтардан (жолактардан) тұрады. Аймақтық теория нәтижелері қатты денелердің көптеген маңызды заңдылықтары мен қасиеттерінің табиғатын түсінуге мүмкіндік береді; металдар, шалаөткізгіштер және диэлектриктер физикасын дамытудың негізін қалады. Аймақтық теория негізін неміс физигі Ф. Блох (1928 ж.) және француз физигі Л. Бриллюэн (1930 ж.) жасаған.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Алексей Иванович Брагин
Алексей Иванович Брагин (1911-1991), орыс жазушысы, аудармашы.
Әуезовтің өмірі мен шығармашылығы туралы оның «Халық пен оның жыршысы туралы кинопоэма» («Казахстанская правда», 1946, 8 ақпан), «Ағашаяқтан Абайға дейін» («Казахстанская правда», 1949] 17 сәуір), «Абай көшесінде» («Казахстанская правда», 1957, 28 қыркүйек), «Құс пен желдің тілін білген адам» («Огни Алатау», 1964, 4 қазан), «Мұхтар Әуезов туралы» («Өзендер бастауында», жинақ, 1964), «Менің досым Мұхтар» («Қазақ университеті», 1967, 4 мамыр), «Көкжиектер көрінетін кезең» («Ленинская смена», 1967, 9 желтоқсан), «Жорға» (М. Әуезовке арналған өлең, «Огни Алатау», 1967, 10 желтоқсан), «Қырдағы сарын» («Казахстанская правда», 1977, 28 тамыз), «Кітабымен тірі» («Казахстанская правда», 1977, 23 қыркүйек), «Егіз талант иесі» («Біздің Мұхтар», жинақ, 1976) атты мақалалары жарияланды. «Мұхтар Әуезов туралы» естелігінде жазушының досы Василий Ивановпен бірге Ыстықкөлде демалған кезіндегі көңіл күйі мен өмірінің кейбір кездері туралы әңгімелері баяндалған.
Дереккөздер
Санат:1911 жылы туғандар Санат:1991 жылы қайтыс болғандар Санат:Орыс жазушылары Санат:Ресей аудармашылары Санат:Мұхтар Әуезов
Аймақтық балқыту
Аймақтық балқыту (Зонная плавка) — өңделетін материалдан, үлгіден "аймақ," деп аталатын, үлгі бойымен жылжытып отыратын кішкене балқытылған бөлік жасау арқылы материалдарды қайта кристалдау әдісі. Аймақтық балқыту электрондық аспаптар технологиясын, лабораторияда және өндірісте қоспалары 10-7—10-9% болатын таза материалдарды алу үшін (аймақтық тазалау), легирлеу және кесінділер бойымен қоспаларды бірқалыпты тарату үшін (аймақтық теңестіру), сондай-ақ монокристалл алу үшін және т.б. мақсаттарда қолданылады.
Алыптар тас жолы
Алыптар тас жолы (Мостовая Гигантов) — жұмыр тастар төселген тас жол сияқты көрінетін вертикаль жарықтармен бөлшектенген дөңес бетті, бес-алты қырлы (көлденеңі 0,5—1,5 м) көпбұрыштардан тұратын жалаң базальтты (андизиттен) лавалық үстірттер - базальттық призмалардың төбелері.
Аймақтық балқыту
Дереккөздер
Санат:Электроника
Алыптар тас жолы
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Жаңаша ойлау
Жаңаша ойлау (ЖО) - 1980-ші жылдары КСРО-да қайта құру саясатының негізі болған әлеуметтік-философиялық және моральдық-саяси катергория.
Ұғым алғаш рет Рассел - Эйнштейннің "Манифестінде" (1955) қолданылған, онда ядролық қару адамзат баласын мәңгілігінен айырғандығы жайлы сөз етілді. С. Горбачев бұл ұғымды 1984 жылы Маргарет Тэтчермен әңгіме барысында қолданып, жаңа әлемдік саясат орнату қажеттігін меңзеді. Алайда, бұл ұғым халықаралық саяси лексиконда Горбачевтың "Қайта құру және біздің еліміз бен әлем үшін жаңаша ойлау" (М., 1987) еңбегі жарық кәргеннен кейін ғана кеңінен қолданыла бастады. Содан бері саяси ортада, публицистикада және қоғамдық ғылымда бұл ұғымды Горбачевтың іс-әрекетіндегі реформаторлық, бітімгершілік тәсілдерді атауда қолданады.
Дереккөздер
Санат:КСРО саясаты
Бичнус
Бичнус — Ресейдегі өзен. Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нерда өзенінің сол жағалауынан 113 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Есет өзенінің құйылысынан Тура өзені, Тавда өзендерін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері
Аймақішілік және қала-аралық телефон торабы
Аймақішілік және қала-аралық телефон торабы (Внутризоновая и междугородная телефонная сеть).
— аймақішілік телефон торабы — бұл бір телефон аймағының аумағында орналасқан әртүрлі жергілікті телефон тораптарының абоненттері арасында және олардың шығыстарын қалааралық немесе халықаралық торапқа жалғауға арналған құрылғылар мен қондырғылар жиынтығы;
— қалааралық телефон торабы — бұл телефонды нөмірлену аймақтарының әр түрлі аумағында орналасқан, жергілікті телефон тораптарының абоненттерін бір-біріне жалғауға арналған құрылғылар мен қондырғыларының жинағы.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Көзбайлаушылық
Көзбайлаушылық, иллюзионизм (іllusіonіsme, іllusіo – алдау, күлдіргілік) – цирк және эстрада өнерінің бір түрі. Көзбайлаушылық көрермендердің көңілдерін әлдебір қозғалыспен, көзқараспен немесе сөзбен аулап, жасап тұрған көріністен алаңдатып, “көз байлауға” негізделген. Қазақ арасында Көзбайлаушылық өнерін (қызған темірді жалау, семсер жұту, көз алдында тұрып көрінбей кету, шиеленген шылбырды әп-сәтте шешу, т.б.) кезбе дәруіштер мен бақсылар көрсеткен (қараңыз  ). Актерлер (көзбайлаушылар, фокусшылар, иллюзионистер) арнаулы аппараттарды (қос түпті, серіппелі қораптар; алдамшы бейнелер туғызатын айналар, т.б.) қолданып, “кереметтер” көрсетеді. Мысалы, адамдар мен заттардың жоқ болып кетіп, қайта көрінуі; олардың көлемі мен түрінің өзгеруі. Қазіргі заманғы Көзбайлаушылық өнерінің алғашқы үлгілері Мысырда, Ежелгі Грекияда, Ежелгі Римде пайда болған. 18 ғасырдың аяғындағы Еуропа цирктерінде Көзбайлаушылықтың өріс алуы нақты ғылымдардың (механика, оптика, электр, т.б.) жетістіктерімен байланысты болды. Қазіргі қазақ циркіндегі Көзбайлаушылық өнерінің шеберлері – Қазақстанның халық артистері С.Қабиғожина, С.Шүкіров, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі Б.Жұмағұлов, т.б.
Дереккөздер
Санат:Өнер
Изогалиндер
Изогалиндер (изо... жоәне грекше: hals (halos) — тұз) — географиялық картадағы судың тұздылығы бірдей нүктелерін қосатын сызықтар.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Геотермалды су
Термальды су (Термальные воды; thermes — жылы, ыстық ) — жер қойнауынан табиғи шығып жатқап немесе ұңғымаларды бұрғылау арқылы алынатын жылы немесе өте ыстық, температурасы 100"С-тан жоғары су.
Қазақстандағы геотермалды сулар
Қазақстан Республикасының палеозойлық құрылымдарының геотермалдық градиенті 1-1,8°C/100 м-ге тең, артезиан алаптарында 1,5-5,5°C/100 м-ге дейін жетеді. Жер асты суларының ең жоғарғы температурасы альпі қатпарлығы айимағына жақын орналасқан артезиандық алаптарда байқалады. Қазақстан аумағында 500 м тереңдікке дейінгі жер асты суларының температурасы Каспий маңы, Шу-Сарысу артезиан алаптарының шеткі аймақтарында Торғай, Оңтүстік Балқаш, Зайсан артезиан алаптарында 20-30°C-тан, Ертіс маңы, Маңғыстау, Үстірт, Сырдария, Іле артезиан алаптарында 30-45°С-қа дейін жоғарылайды. 1500 м тереңдікте Зайсан, Оңтүстік Торғай алаптарында 40-45°С-тан Маңқыстау, Үстірт, Сырдарияның батыс жағы алаптарында 70-95°C-қа дейін жоғарылайды. Республиканың оңтүстік және оңтүстік батыс жақтарында терең артезиан алаптарының 4000 м тереңдігінде су температурасы 150-170°C не одан да жоғары болады. Алпілік не орогендік белдеуде су температурасы 50-55°C қа, шығыны 3-5 л/с-ке жететін тұщы Термал суының көптеген бұлақтары бар. Термал су қорларының мол аудандары: маңғыстау, Үстірт, Ертіс маңы, Сырдария, Іле артезиан алаптары. Термал су курорттық жерлерде және мекемелерде емдік қасиеті бар су ретінде, елді мекендерге жылу бер үшін, энергетикалық қондырғыларда және т.б мақсаттарда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Геотермалды су
Бурабай (көл)
Бурабай — Көкшетау қыратындағы тұйық көл.
Географиялық орны
Ақмола облысының Бурабай ауданында, Көкше тауының шығыс баурайында, теңіз деңгейінен 320,6 м биіктікте орналасқан.
Гидрографикасы
Ұзындығы 4,5 км, ені 3,9 км, орташа тереңдігі 4,5 м, ең терең жері 7 м, жағалауының ұзындығы 13,6 км, су жиналатын алабы 164 км2.
Жер бедері, көркем жерлері
Тектоникалық ойыста жатқан көл дөңгелек пішінді, табаны тегіс, солтүстікке қарай еңістеу келген. Солтүстік, батыс және оңтүстік жағалаулары граниттен түзілген, шығысы – құмдауытты. Бурабайдың суы жұмсақ және мөлдір, түбіне дейін айқын көрінеді. Жақын жатқан көлдерден (Үлкен және Кіші Шабақты, Шортанды, Қотыркөл, Жөкей, т.б.) аласа жоталармен бөлінген. Көлдің солтүстік-батыс бөлігінде жартасты-жарқабақты келген кішігірім Жұмбақтас аралы орналасқан. Оның шоқтығы айдын бетінен 20 м көтерілген. Солтүстік, батыс және оңтүстік жағалауларын айнала қоршаған әр түрлі пішіндегі жартастар мен жарқабақтар, көлге сұғына енген әсем мүйістер (Қызылтас, т.б.), сыңсыған қарағайлы-қайыңды ормандар Бурабайға ерекше көрік береді. Төңірегінде Бурабай шипажайы, «Оқжетпес» және «Голубой залив» демалыс үйлері орналасқан. Көл суында алабұға, шабақ, сазан, шортан, табан балық бар. Бурабай табиғатының ерекше сұлулығы көптеген әдебиет және көркемсурет шығармаларына арқау болған.
Дереккөздер
Санат:Бурабай ауданы көлдері
Айналма жалғауышаралық қосатын жолдар
Айналма жалғауышаралық қосатын жолдар (Обходные межкоммутаторные соединительные линии; bypass tie trunks) — электрондық өтпелі желідегі [ETN] транзит жалғауыштан бас жалғауышқа шығатын біржақты жалғауышаралық қосатын жол. Айналма жалғауышаралық қосатын шектеулі жолдар қарастырылып, басқа өтпелі жалғауышқа қосатын барлық жолдар бос болмаған кезде бағыттың соңғы ресурсы ретінде пайдаланылады. Айналма жалғауышаралық қосатын жолдар өтпелі жалғауыштар арасындағы барлық пайдаланылуы мүмкін қосатын жолдар бос болмаса ғана қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
11 ақпан
Ақпанның 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 42-ші күні. Жылдың аяғына 323 (кібісе жылдарда 324) күн қалады.
Дереккөздер
Санат:11 ақпан
Бурабай шипажайы
«Бурабай» – Ақмола облысының Бурабай ауданындағы қымызбен емдейтін республикалық маңызы бар курорт. Щучинск қаласынан 20 км жерде, Бурабай көлінің жағасында орналасқан.
Көкше тауы (абсолюттік биіктігі 947 м) солтүстіктен соғатын өкпек желге тосқауыл болады, оның баурайында қарағайлы, қайың аралас ормандар өскен. Ауаның орташа температурасы: қаңтарда –160С, шілдеде 190С; жауын-шашынның жылдық мөлшері 400 мм-дей. Бурабайда қымызбен емдейтін тұңғыш емхана 1910 ж. ашылған. Курорт 1920 жылдан жұмыс істей бастады. Қарағайлы орман ішінде екі санаторий (екеуі де «Бурабай» деп аталады) орналасқан: біреуінде ересек адамдар, екіншісінде балалар емделеді. Екеуі де жыл бойы жұмыс істейді. «Бурабайдағы» негізгі ем – қымыз, сондай-ақ климаттық факторлар (қарағайлы орман, шипалы таза ауа, сұлу табиғат) кеңінен пайдаланылады, физиотерапия тәсілдері, Балпашсордың тұзды балшығы, Майбалық көлінен тасылатын хлорлы-натрийлі-магнийлі минералдық су, т.б. қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан шипажайлары Санат:Бурабай ауданы географиясы Санат:Бурабай (көл) Санат:1910 жылы пайда болғандар
Баршақұм
Географиялық орны
Қызылорда облысы Арал және Ақтөбе облысы Ырғыз аудандары жерінде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 112 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 110 км-ге созылып жатыр, енді жері 40 км, аумағы 1,7 мың км2. Жер бедері қырқалы-төбешікті, бірен-саран шағылдар (биіктігі 7-12 м) кездеседі. Құм төбелері арасында Берді, Аймаңдай, тағы басқа құдықтар кездеседі.
Өсімдігі
Құмның сұр, сортаңды топырағында жусан мен бұта аралас эфемерлі өсімдіктер, грунт суы жер бетіне жақын жатқан ойысты жерлерде жыңғыл, ши, құрақ өседі. Жыл бойына мал жайылымына пайдаланылады. Мұнда Бөбешек, Мейірман, Жыланды, Манасбай, Көкқабақ қыстаулары орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы құмдары Санат:Қызылорда облысы құмдары
Қолдаухат, құзаухат
Қолдаухат, құзаухат (petition, solicitation, application; Antragm, Gesuch n; Proze/lantrag m) – болып саналатын мемлекеттік органға, азамат немесе ұйымға жолданған өтініш немесе ұсыным. жүргізу әрекеттерін жасау туралы немесе шешім қабылдау жөнінде жолданған ресми өтініш.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Остеодистрофия
Остеодистрофия (osteon - сүйек + dystrophia) — сүйек тканінің семуі — бұл зат алмасу процесінін, бұзылуынан ішкі ағза лардың жеткіліксіз қоректенуінен және қалқан бездерінің ауруға шалдығуынан болады. Ол организмде минералды тұздардың азаюынан сүйек қаттылығының нашарлауына соқтырады. (Мысалы: Реклингхаузен ауруы).
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Апаттық (авариялық) дабыл
Апаттық (авариялық) дабыл (теңізде) - күн тәртібі бойынша кеменің (корабльдің) тіршілігін ұзарту жолында күреске жеке құрамды бекетке шақыру. Корабльдің тіршілігіне қауіп төндірген авариялық-төтенше жағдайда хабарланады (дабыл салынады). Ол арнайы дыбыстық белгімен және дауыспен беріледі.
Майзас (Тара тармағы)
Майзас — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің оң жағалауынан 383 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 168 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мұздық кешені
Мұздық кешені — заңдылық бойынша орналасқан мұздық бедер пішіндері мен түзілімдерінің жиынтығы. Мұздық шетінің біршама ұзақ тоқтауы немесе осцилляция кезінде пайда болады. Мұздық кешені: а) ішкі (проксимал); ә)ортаңғы және б) сыртқы (дистал) белдемдерден тұрады. Мұздық маңындағы көлдерде таспа саздар түзіледі. Кейде аяққы мореналардың бойымен маргинал (бойлык) аңғарлар дамиды.
Дереккөздер
Санат:Геология
Көмірлердің класы
Көмірлердің класы - көмірлерді микроқұрамбөлік топтары бойынша жіктеуде және қазба көмірлерді жіктеуде қолданылатын жүйелік бірлік. Көмірлердің класының бірнешеуі көмірлер тобын құрайды;
Көмірлердің класы көмірді байытуда елеу арқылы алынатын фракциялары, олар түйірлердің шектік өлшемдері бойынша белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Апостема
Апостема (Apostema- аро - үстеме (stema - гирлянда, венок)- шоғыр- безелген- ірің шоғы, безенген іріңдік) - апостема, іріңдік. Іші іріңмен толған қуыс.Айналасындағы қоршаған тканьдер мен мүшелерден оны пиогендік мембрана бөліп тұрады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Айналы антенна
thumb|Айналы антенна сызбасыАйналы антенналар (Зеркальные антенны) — жұмыс істеу принципі электромагниттік толқынның өткізгіштік беттерден шағылатын қасиетіне негізделген, таратуда және қабылдауда аса жоғары жиілікті электромагниттік толқындарды фокустау үшін айна немесе айналар жүйесі пайдаланылатын антенналар. Мұндай антенналардың айналу параболойді пішінінде жасалған түрі кеңірек қолданылады. Оның фокусында сфера түріндегі толқынды жазық толқынға өзгертетін толқын көзі орналасады немесе фокустық сызығында сызықтық толқын көзі болатын параболалық цилиндр орналасады. Ол арқылы цилиндрлік толқын жазық толқынға өзгертіледі. Бір айналы антеннамен қатар екі айналы, бірнеше айнадан тұратын айналар жүйесі қолданылатын антенналар бар. Параболалы, рупорлық-айналық, рупорлық-параболалық, перископтық антенналар айналы антенналар қатарына жатады. Бұлардың бәрі — өткір бағытталған антенналар. Радиорелейлік байланыста, спутниктік байланыста, радиолокацияда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Антенналар
12 ақпан
Ақпанның 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 43-ші күні. Жылдың аяғына 322 (кібісе жылдарда 323) күн қалады.
Оқиғалар
1955 жылы 12 ақпан – Байқоңыр ғарыш айлағын салу туралы шешім қабылданды.
2002 жылы 12 ақпан – Дели қаласында Абай көшесі ашылды.
Туғандар
1809 жыл — Авраам Линкольн (15 сәуір 1865) — Америка мемлекет қайраткері, АҚШ-тың 16-шы Президенті (1861-1865) және Республикалық партиядан америкалық құлдарды бірінші азат етуші, америка халқының ұлттық батыры
Сыртқы сілтемелер
Санат:12 ақпан
Кіші Ича
Кіші Ича — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
13 ақпан
Ақпанның 13 — Григориан күнтізбесінде жылдың 44-ші күні. Жылдың аяғына 321 (кібісе жылдарда 322) күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:13 ақпан
Қазақстан Республикасының Әділет біліктілік алқасы
1995 ж. 30 тамызда қабылданған ҚР Конституциясына сәйкес құрылды. Мәжіліс депутаттарынан, судьялардан, прокурорлардан, құқық пәнінің оқытушылары мен заңгер-ғалымдардан, әділет органдары қьізметкерлерінен құрылатын дербес, тәуелсіз мекеме болып табылады. 2001 ж. 11 шілдеде қабылданған "Қазақстан Республикасының Әділет біліктілік алқасы туралы" ҚР Заңымен алқаның мәртебесі, қалыптасу және жұмысын ұйымдастыру тәртібі айқындалды. Алқаның негізгі міндеттері: аудандық және оған теңестірілген соттар төрағалары мен судьяларының бос қызмет орындарына кандидаттарды сапалы іріктеуді қамтамасыз ету және оларға ұсынымдар беру; судьялардың тәуелсіздігін қамтамасыз ету. Алқаның өкілеттігі: аудандық және оған теңестірілғен сотта, сондай-ақ жоғары тұрған соттарда судья болып жұмыс істеуге тілек білдірген азаматтардан біліктілік емтихандарын қабылдайды, және аудандық немесе оған теңестірілген соттың судьясы мен төрағасы қызметіне тағайындау туралы ұсыным береді; судья қызметіне орналасу үшін біліктілік емтиханын тапсырған адамдардың есебін жүргізеді; аудандық немесе оған теңестірілген соттың судьясы мен төрағасының орнынан түсуі немесе орнынан түсуін тоқтату туралы мәселелерді қарайды және аудандық немесе соған теңестірілген соттың судьясы мен төрағасын қызметінен босату туралы ұсыным шығарады. Алқаның құрамы: ҚР Президенті тағайындайтын төраға; ҚР Парламент Мәжілісі жіберетін екі депутат; ҚР Жоғарғы Соттың жалпы отырысы сайлаған жеті судья; ҚР Бас прокуроры тағайындайтын прокурор; ғылым және білім беру саласындағы уәкілетті органымен келісе отырып ҚР Әділет министрлігі жіберетін құқық пәнінің оқытушысы мен заңгер-ғалым; ҚР Әділет министрлігі тағайындайтын әділет органының қызметкері; жұмысты ұйымдастыру үшін Алқа өз құрамынан ашық дауыс беру арқылы екі жыл мерзімге хатшы сайлайды. Алқа мүшелері өкілеттігінің мерзімі — екі жыл.
Перечега
Перечега — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пукса өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Айналы магнитоэлектрлік гальванометр
Айналы магнитоэлектрлік гальванометр (Баллистический гальванометр) — электр зарядын өлшеуге арналған дәл аспап. Мұнда токтық магниттік әрекеті пайдаланылады. Аспап жеңіл рамкадан тұрады, оның орамасы жіңішке оқшауланған сымдармен оралған. Рамка тұрақты магнит полюстері арасына серпінді металдан (фосфорлы қола) жасалған жұқа таспаларға ілінген. Рамка орамаларының ұштары ілмек арқылы аспаптың қысқыштарына, яғни электр тізбегіне қосу үшін жасалған. Біртекті магнит өрісін туғызу үшін рамка ішіне темір цилиндр салады. Рамка арқылы ток жүргенде, ол бұрыла бастайды. Оның бұрылу бұрышы ілмекке бекітілген кішкентай айна арқылы анықталады. Рамка бұрылғанда, оның кинетикалық энергиясы бұралған ілмектің потенциалдық энергиясына айналады. Рамканың максималды бұрыштық бұрылуы jмакс. Түрлендірулерден кейін өлшенген заряд мынаған тең:
Q = b jмакс, мұндағы b = VDL/K, осы аспаптың баллистикалық тұрақтысы; К — аспаптың динамикалық тұрақтысы; 1/2Iω2=1/2Дjмакс, мұндағы I— рамканың инерция мөменті; ω — рамканың бұрыштық жылдамдығы; Д — пружинаның серпінділік қасиеттерін көрсететін және оның бірлік бұрышқа бұралуына қарама-қарсы әрекет ететін мөментке тең шама.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Перечега
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лавр тұқымдасы
right|thumb| alt=A.|170 px|[[дәмжапырақ]]
Лавр тұқымдасы — мәңгі жасыл, қос жарнақты өсімдік. Жемісі сүйекті. Тропикте, субтропикте, климаты қоңыржай өңірде таралған 40— 50 туысы, 200-ден астам түрі белілі. Лавр тұқымдасының жапырағы дәмі үшін асқа салынады. Діңінен, жапырағынан эфир майы, камфора алынады, дәрі жасалынады; парфюмерияда, кондитер, тамақ өнеркәсібінде қолданылады. Кейбір түрінің (авокадо) жемісі жеуге жарамды, емдік қасиеті бар.
Дереккөздер
Санат:Дәмжапырақтар тұқымдасы
14 ақпан
Ақпанның 14 — Григориан күнтізбесінде жылдың 45-ші күні. Жылдың аяғына 320 (кібісе жылдарда 321) күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:14 ақпан
Шашырау
Шашырау — бірыңғай жағдайда бір қарудан атыс (ракета жіберу, бомба тастау) кезінде кейбір аландарда (кейбір кеңістіктерде) снарядтардың, оқтардың, гранаттар мен бомбалардың түсу нүктелерін (әуеде жарылуын) шашырату. Әдетте шашырау алаңы эллипс пішінінде жасалып, шашырау эллипсі деп аталады. Әуеде жарылудың шашырауы эллипсоидпен шектеледі. Ол сандық мәні шашырау шкаласы болып келетін шашырау заңына бағынады. Шашырау көлденең (қашықтығы және бағыты бойынша) және тік (биіктігі және бағыты бойынша) жазықтықтарда болады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Тезкескіш болат
thumb|150px|right Тезкескіш болат - жоғарғы қатылығы мен жылуға тезімділігі бар жоғары қоспаланған құралдық болат (5,5-19% W, сонымен катар Cr, V, Mo, С, кей жағдайда Co).
Дереккөздер
Санат:Механика
Қосалқы аудан
Қосалқы аудан (Запасной район) — орналасу орнын өзгерту қажеттілігі туган жағдайда әскери объектілер мен бөлімшелердің (бөлім, құрамалардың) сабақ жүргізуіне арналған немесе дайындалған жергілікті жер аумағы. Қарсылас соққысы астынан әскерді (объектіні) шығару мақсатында, сондай-ақ негізгі ауданды су басу немесе зақымдалу қаупі туган кезде дайындалады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бұғылар
Бұғылар, бітеумүйізділер (Cervidae) — жұптұяқтылар отрядына жататын жануарлар тұқымдасы. Олар өздерінің тармақталған сүйекті, қуыс мүйіздерімен ерекшеленеді. Олардың мүйіздері жыл сайын түсіп, қайтадан өсіп отырады. Бұғылар бөкендермен бірге бұғылар тұқымдасына жатады. Бұғы мен бөкеннің сырт пішіндері бір-бірлеріне ұқсас келеді. Алайда бұғылардан бөкеннің айырмашылығы – олардың мүйіздері мәңгілік болып табылатындығында.
Бұғының отыз түрі бес тұқымдас тармағына бөлінеді: құдырлар; мунтжактар; су бұғылары; нағыз бұғылар; Америка бұғылары. Бұғы Азия, Еуропа, Америка және Солтүстік Африкада тараған.
Қазақстанда бұғы екі тұқымдас тармағына жататын төрт түрі (құдыр, елік, марал, бұлан) Алматы, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Ақмола облыстарының орманды алқаптарын мекендейді.
Таралу аймағы
Бұғылардың табиғи ауқымы Еуразия мен Американың үлкен бөліктерін қамтиды. Африкада олар тек солтүстік-батыс бөлігінде кездеседі, ал Сахараның оңтүстігінде олар жоқ. Адам оларды бұрын болмаған кейбір аймақтармен, соның ішінде Австралиямен, Жаңа Зеландиямен, Жаңа Гвинеямен және Кариб теңізінің кейбір аралдарымен таныстырды. Маралдың тіршілік ету ортасы әр түрлі климаттық және өсімдік аймақтары болуы мүмкін - шөлдер, далалар, батпақты жерлер, ормандар және арктикалық тундра.
Бұғылардың көпшілігі орташа немесе ірі денелі, сымбатты келеді. Барлық түрінің дерлік (су бұғысын қоспағанда) еркегінің тармақтанған сүйекті, қуыс мүйізі болады. Ұрғашысында мүйіз тек солтүстік бұғысында ғана болады. Бұғының мүйіздері жыл сайын қыста немесе көктемде түсіп, қайта өсіп шығады. Өсіп келе жатқан мүйізінің терісінде түгі болады, бірақ ол мүйіздің өсуі тоқтағаннан кейін түсіп қалады. Бұғылар орманда, орманды далада, тундрада, тауда кездеседі. Ағаш, бұта жапырағын, қабығын, шөптесін өсімдіктерді, қынаны, мүкті, т.б. қорек етеді. Ұрғашылары мамыр – шілде айларында бұзаулайды. Бұғының барлығы дерлік кәсіптік маңызы бар аң. Олардың терісі және етін пайдаланады. Теңбіл бұғы мен маралдың еркегінің мүйізінен дәрі жасалады.
Әлеуметтік мінез-құлық және ұдайы өндіріс
Кейбір түрлер жалғыз тіршілік етеді, бірақ түрлердің көпшілігі топтарға, табындарға тіршілік етеді, олардың мөлшері түріне және тіршілік ету ортасына байланысты өзгеріп отырады. Көбінесе бұл гаремдік топтар деп аталады, онда бір ер адам бірнеше аналықтар мен күшіктер тобын басқарады, оны басқа қарсылас ерлердің шабуылынан қорғайды. Еркектер арасындағы жұптасу кезеңінде жұптасу құқығы үшін күрес жиі кездеседі. Мұндай ұрыстарда азу тістер мен мүйіздер қарудың қызметін атқарады, оның жылдық өсуі жұптасу маусымына сәйкес келеді. Аумақты белгілеу және туыстарымен сөйлесу үшін бұғылар бастағы, аяқтардағы және зәрдегі бездер бөлетін құпияларды пайдаланады. Тропикалық аймақтарда жұптасу жыл бойына жүруі мүмкін, қоңыржай ендіктерде ол күзде немесе қыста болады. Жүктіліктің ұзақтығы алты айдан тоғыз айға дейін. Ерекшелік - бұл жұптасу жазда болатын еуропалық маралдар, ал ұрықтанған жұмыртқа бірден дами бастай алмайтындығына байланысты жүктілік ұзарады. Күшіктердің саны бір-екіден, кейде төртеуіне дейін жетеді. Балаларынының терісінің түсі жиі дақты болады.
Түрлері
Әлемде бұғылардың 50-ден аса түрі белгілі, олар Америка құрлықтары, Еуропа, Азия және Солтүстік Африка бойында кездеседі. Түрлерінің ішіндегі ең үлкені – еуропалық бұлан. Еуропалық бұланның биіктігі 2 м-ге дейін жетсе, ең кіші бұғы- оңтүстікамерикалық пуду бұғысының биіктігі небәрі 0,2 м-дей ғана болады.
Дереккөздер
Санат:Бұғылар
Моровтар
Моровтар (Moridae) - Трескатәрізділердің тұқымдасы. денесі ұзындығы 20-75 см. Иек астында мұрттары бар. Арқа жүзбеқанаттары 2, аналь жүзбеқанаттары құйрық жүзбеқанаттары бар. Торсылдағының алдыңғы өсінділері есту капсулаларымен жалғаскан. Барлық мұхиттардың 200-1500 м тереңдіктерінде 15 туыстың 70 түрі таралған. Судың терең қабаты мен түбін мекендейді. Кейбірулерінде қарнында бактериялық тарқырауығы бар. Аздағаны, мысалы: лемонема, кәсіп отықтісі.
Дереккөздер
Санат:Трескатәрізділер
Гераклит
Эфестік Гераклит (Ежелгі грек. Ἡράκλειτος, б.з.д.535 – c. 475ж.) — антикалық филсофияның бірегей өкілдерінің бірі, Эфес мектебінің ұстазы, Сократқа дейінгі философияның көшбасшыларының бірі. Ол диалектикалық ойлау дәстүрінің негізін салған ойшыл. Табиғат философиясы дәстүрін жалғастырушы. "Логос", "От", "Ағын", "Қайшылық" ұғымдары арқылы өзінің онтологиялық философиясын қалыптастырған. Оның мағынасы терең нақыл сөздері бүгінге дейін айтылады. Ақсүйек болса да, бірақ мінезі тұйық, мұңлы жүзді болғандықтан, әсіресе жазған, айтқан сөздері астарлы, күрделі, сырлы болып келетіндіктен замандастары оны Тұңғиық  әулие деп атаған екен.
Гераклит философиясы грек философиясының алғашқы қалыптасу кезеңіне тұспа тұс келеді. Оның идеялары кейінгі ғасырдағы көптеген ойшылдарға, философиялық бағыттарға әсер етті. Гегель тапқырлаған "диалектиканың үш заңы" Гераклиттен алған шабыттың жемісі екені байқалып тұр және мұны Гегельдің өзі де мойындайды. Ол қалыптастырған логоцентризм жосыны постмодернизм бойынша еуропаның 2500 жыл бойғы негіздік ойлау ерекшелігі болған делінді.
Гераклитті гносеология мәселесін тұңғыш көтерген ойшыл деуге де болады. Ол сезімдік танымға мән берді, сезімдік танымның рас-өтірігін алғаш рет қарастырды, адамзаттың ортақ парасатқа (логосқа) ие екенін түсіндірді. Ол философияны адам танымы мен таным субъектін тану ретінде қарастырған алғашқы ойшыл деуге болады.
Өмірбаяны
Гераклит Эфестегі (Қазіргі Түркия жерінде) ақсүйек отбасында өмірге келген. Ол тіпті хандық таққа лайық болса да, орнын өз інісіне беріп, өзі Артемида ғибадатханасына жасырынып, қарапайым ойшылдық өмір кешірген. Кезінде Парсы патшасы Дарий оған хат жазып, ордада грек мәдениетінен сабақ беруге ұсыныс еткен кезде де ол асқақтықпен бас тартыпты. Ол: «атақты болудан үрейленемін, сондықтан парсылар арасына барғым келмейді. Мен үшін өзімнің осылай жай адам болғаным қымбат» деген екен. Ол саясатты - ponêra деп атапты (ponêra сөзі екі мағына береді: мүлдем қате және қиыншылық). Бір қызығы, қартайғанша балалармен бірге асық ойнауға құмар болыпты. Жұрт оның балалармен бірге ойнап жүргеніне таңырқаса: «Сендер масылдар, несіне сонша таңырқайсыңдар! Әлде бұл сендер шұғылданған саясаттан жаман ба екен?» дейтін көрінеді. Әлдекім одан «неге сонша үнсіздік таныта бересіз?» деп сұрағанда, ол былай жауап беріпті: " Не үшін дейсің бе? Сендердің мыңқылдай берулерің үшін! "
Бұл әңгімелер толық сенімді болмағанымен, бірақ бұл Гераклиттің жұртан өзгеше, оңаша, оқшау адам болғанын, өзінің сол бір сырлы нақылдары секілді өмірі де сырлы болғанын көрсетеді. Дегенмен, ол саясаттан тым аулақ жүрмеген де секілді. Эфестіктер оның досын Эфестен қуған кезінде ол қатты ашуланып былай деген екен: Эфестегі әрбір ересек адам асылып өліп, қаланы сәбидей пәк жастарға қалтырса екен. Ол халықты заң үшін күресуге, зұлым патшаны қуып шығуға жігерлендірген.
Гераклит ешкімді менсінбеген соң достары да болмапты. Қартайғанда тауда жасырынып алып, шөптің тамыры мен жеміс-жидек теріп жеп, ешкіммен араласпауға тырысыпты. Гераклит әйелмен де араласпаған делінеді. Өз нақылдарында ол әйелдерді "еркектермен тынымсыз соғысушы" деп сипаттайды. Дүние көптеген соғыстардан тұрады, дүниенің өзі соғыстан пайда болған, ал әйел мен еркек соғысы соның бірі деп есептеді. Ол ақсүйек ретінде ел басқаруға мүмкіндігі бола тұра тақтан бас тартқан, ешбір әлеуметтік міндет те атқармаған. Ол өз заманына айналасына бөгде, оқшау адам болып өмір сүрді. Ггректер оны сирек кездесетін болмыс ретінде әрі құрметтеп, әрі оған қатты таңырқағаны байқалады.
Лаэрттік Диогеннің айтуынша, Гераклит мұңая беріп өз шығармаларын жазып бітпеген көрінеді, сондықтан оны Жылауық философ (The Weeping Philosopher) деп атаған делінеді. Ал, Демокрит Күлкі философы (The laughing philosopher) деп аталған. Бұлай айыруды Sotion бастады деген сөз бар. Ол І ғ. кезінде: «Ашудың орнын парастақа жеңдіруде Гераклит көз жасына, Демокрит күлкіге сүйенеді" деген әйгілі сөз айтқан екен.
Гераклит айтқан екен: «Мен өзімді зерттедім» деп. Демек, оның философиясы жай ғана табиғатты тануға, ғарышты түсінуге (оның бір кітабы «Табиғат туралы» деп аталған болса да) қарағанда өзінің ішкі жан дүниесі мен іс-әрекетінің мән-мағынасын тануға көбірек бағытталғаны байқалады. Ол айналасының ықпалынан аулақтанып, өзін тұмшалап алды, мұның бәрі оның ішкі жан дүние ақиқаттарына бойлау қамынан болғаны анық. Жан дүниеде адамның болмысы бірдей, ол адамның ең бір өзі болып өмір сүретін аймағы. Сондықтан Гераклитті оқу арқылы – түсініксіз тұңғиық болса да – рухани әлемімізді сезінгендей боламыз. Оның «Бәрі – ағын» деген сөзі бізге өте таныс, бұл оның осы сөзінің мағынасын түсінгендіктен емес, қайта өз жан дүниеміздегі және өмір уақытымыздың шындығын сезінуден қалыптасқан сезім.
Шығармалары
Гераклит «Тұңғиық» （αἰνικτής ainiktēs）десе дегендей жазғандары күрделі, сырлы, астарлы мағынаға бай болып келеді. Ол «Табиғат туралы» деген үлкен кітап жазған екен. Кітап үш бөлімнен тұрған көрінеді: «Әлем туралы», «Саясат туралы» және «Рух туралы». Өкініштісі бұл кітап толық сақталмаған. Бізге жеткені Гераклиттің 130-дан артық нақыл сөзі. Олар оның кітабының ішінен үзіп алынған болуы да мүмкін, немесе дербес жазылған нәрсе болуы да мүмкін.
Мәңгілік от
thumb|right|300px|Құс жолы thumb|right|300px|Ядролық жарылыс
Гераклиттің пікірінше от космосқа айналады, ол қайтадан отқа қайтады. От өлшемге сай жанады және Логосқа бағынады.
От әдетте төрт элемент арасындағы ең нәзігі, пішінсізге жақыны. От үздіксіз қозғалыста және оттың өзі қозғалыстарды пайда қылады.
Гераклит айтқан Мәңгілік от екі мағынада болуы мүмкін:
Гераклит әлемді Құдайы рухани күш жаратты дегенге келіспейді, ол әлем өз-өзін әрқаша, әрсәт, мәңгібақи табиғи бола беретін ағынды өзен секілді үрдіс, өзгерістен өткен Құдайы жоқ ағын, ол өзін өзі жаратты деп есептейді. Әрине, өз-өзін қалай жаратады, бұл енді күрделі мәселе. Дегенмен ол оттың дүниені жаратуында Логос шешуші рөл ойнаған деген қисынды көлденең тартады. Оның дүниесі басталуы да, ақыры да жоқ оттың шексіз жану барысы мен сөну барысының өзара ауысуы болды.
Гераклит бойынша өмір дегеніміз алаулаған от болып жалындап жану. Өлім дегеніміз оттың сөнуі, басқа отқа орын босату. Ал әлемнің Логосы адам үшін тағдыр сыйлайды.
Логос
Логос сөзі: "сөз", "түсінік", "ереже", "жоспар", "қағида", "өлшем", "салыстырма", "есеп", "қисын", "заң", "тәртіп деген секілді көп мағынаға ие.
Гераклит: "Логос мәңгілік өмір сүрсе де адамдар мән бермейді, оны естісе де бірінші рет естіп тұрғандай түсінбестік танытады. Ғаламдағы барша нәрсе логосқа сай басталуда, ақырласуда; мен де оны заттардың қасиетіне сай ажыратып, бұл өзі қалай болатынына дейін көрсетіп бердім; адамдардың өздері де мен түсіндірген сөз бен шындыққа күнделік мың мәрте ұшырасып жатады, бірақ олар бәрібір оған ежелден ешқашан ұшыраспағандай, еш тәжірибесі болмағандай аңтарылады. Адамзат баласы ұйқыда ештеңені есіне сақтамағандай оянған соң не істерін білмей есеңгірейді" - дейді.
Гераклит логосты "ақиқаттың арғы өлшемі" ретінде қарастырып, адамзат санасынан асып кеткен "көктен құйылатын" объективті ақиқат, "қасиетті ереже", «ғажайып үн», «пайғамбарлық сөз» ретінде түсінгені байқалады. Оның замандасы Сиракуздық Epicharmus деген кісі былай деген екен: "Логос адамзатты басқаруда, дұрыс әдіспен қорғауда. Адамның ойлауға（logismos） ие болуы логостың арқасы. Адамзат ақылы қасиетті логостан шабыт алады, ол әркімді өмір бұлағымен суарады." Демек Гераклит заманында логос біршама терең мағынада түсінілгені, адамзат логосқа қол созғанда барып надандықтан арылады деп қарағаны байқалады. Мысалы Гераклит былай дейді:
Логос әдетте «сөз», «айту», «ақиқат үні» қатарлы көп мағыналы сөз. Гераклит те, кейінгі Парменид те өздерін пайғамбарлық сөз айтушымыз деп сезінгені байқалып тұр. Яғни, болмыс, ой, сөз қабаттарына бірдей ортақ арғы түпнегіздік шындықтың рухани айтылу қисыны логос сөзінде көрінс табады.
Гераклиттің ойынша, ғарыш мәңгілік қозғалып, өзгеру күйінде. Тіпті соны бірден айтуға болады, тек "Қозғалыс қана мәңгілік!" Қозғалыс пен өзгеріс белгілі өлшем мен заңға бағынып орындалады. Дүниенің қозғалысы бағынатын заң Логос деп аталады. "Мәңгілік оттың жануы логосқа бағынады." Логос бәрінен үстем. Тіпті "Логос Зевстің өзін әрі мойындайды, әрі мойындамайды". Оттың жанып-сөнуі болсын, қарама-қарсы жақтардың өзара бір-біріне айналуы болсын, бәрі түгелдей логосқа бағынған күйде орындалатын қозғалыс. Логос дегеніміз өлшем, шама, шек. Ол сондай-ақ санға ғана емес, сапаға дейін әсер ететін ішкі заң. Логос заң ретінде адами өлшем-пікірлерден биік тұрады. Адам осы заңды білгенде барып парасатты бола алады.
Бәрі де ағын
Гераклиттің әйгілі бір сөзі қазіргі әлемде өте кең тараған:
Бұл нақылдың мағынасы «өзен қашанда ағыс күйінде болған соң екінші рет келгенде алдыңғы түскен өзенің ағып кеткен болып шығады» деген мағына береді. Әрине, сөздің артында сөз бар, яғни өмір ағысына, ғаламның байыздамай жаңаланған мәңгілік үрдіске қаратылғаны, уақыттың кері қайытпастығы меңзелгені байқалады. Бәрі де ағыс күйінде, бейне өзен секілді толассыз өзгеріс күйінде деген пікір қозғалыс пен өзгеріс арқылы дүние-өмір шындығын тану жосынына негіз салды.
Гераклиттің шәкірті Кратило (Κρατύλος) ұстазына тойтарыс беріп, өзгерісті тіпті де күрделі мағынада игеру дәстүрін жасады. Оның әйгілі нақылы: " Бір өзеннен бір рет те өте алмайсың. "
Гераклит "бәрі өмір сүреді, әрі өмір сүрмейді, зат әрі бар, әрі жоқ" дегендей біртүрлі сөздерді де айтқан. Бұл бар болудың өзгеріспен орындалатын шындық екенін баса дәріптеу екені анық. Сондай-ақ "қарама-қайшы нәрселер қарсы жағына өзгереді, ыстық суиды, суық ысиды, дымқыл құрғайды, құрғақ су болады" дейді. "Біз бір өзенге әрі түсеміз, әрі түспейміз. Біз әрі өмір сүреміз, әрі өмір сүрмейміз" деген жұмбақ мағыналы сөздердің бойында бар мен жоқ диалектикасы айқын көрінеді.
Қайшылықтың бірлігі
Ықылымдық алғашқы бірлік әрекет барысында өзгерістерге ұласады. Оның жаратылуы күйреу, күйреуі жаратылу. Бір нәрсе енді бір нәрсеге айналады, мысалы от суға, су ауаға, ауа топыраққа айналады. Әр нәрсе өзінің қарсы жағына өзгереді. Әлемде қасиеті қатып қалған ештеңе жоқ, барлық нәрсе әрі бірлікке ие, әрі қарама-қайшылыққа ие. Қайшылық болғандығы себепті бірлік іске асады, бірлік болғаны себепті қайшыласады. Зат әрі өмір сүреді, әрі өмір сүрмейді, дүние осындай қайшылықты парадокстардың кешені. Қайшылық болмаса дүние болмайды, даму болмайды. Музыкадағы көркем күйлер жоғары және төмен дыбыстар үндестігінен қалыптасады.
Дүниені соғыс билеуде. "Соғыс барлығының әкесі, барлығының билеушісі. Ол біреулерді құдай етеді, біреулерді адам етеді, біреулерді құл, келесі іреулерді еркін азамат етеді" - дейді Гераклит. Соғыс болмаса, қайшылық болмаса дүние тоқтайды және күйрейді. Қарсылықтар күресінің бірлігі (яғни бірлікке ие нәрселер ортасындағы күрес пен қайшылық) жақсылықтың басы. Гераклит: "өмір-өлім, өң мен түс, жас пен кәрі бірдей нәрсе. Кейінгісі өзгерсе алдыңғысына ауысады, алдыңғысы кейінгісіне қайтады" дейді. Әрине, қайшылық барысында мүдделілер бірігеді, тағдырластар бір-бірін табады, жақындар бір-бірін қолдайды. Өзара сүйену, өзгеру, бөліну дегендердің бәрі соғыстан болады.
Гераклиттің көптеген идеялары Пифагоршылдарға қарсы мағынада айтылғаны байқалады. Әсіресе соғысты дәріптеу, қайшылықты жақсылық ретінде түсіндіру Пифагорға ұнамағайтыны анық. Өйткені, Пифагордың өзекті тақырыбы екеу: Сан және Гармония. Логосты қайшылық күресінің бірлігі заңы бойынша түсіндіру арқылы Гераклит дүниенің оттай лаулаған қиян-кескі арпалысты шындығын елестетеді.
Діни көзқарасы
Дін жөнінде арнайы пікір айтпағанымен, оның идеяларынан Ксенофан секілді дәстүрлі діни түсінікке сын айтуды, астыртын мазақтауды байқаймыз. Ол діни құрбандық шалуды, тасаттық беруді, мүсінге табынушылықты соқырсенім ретінде бағалады. Гераклит Құдай бар деп сенгені анық, бірақ оның сенген құдайы «Логосқа бағынатын Мәңгілік От» болды. Ол құдайды салт-жосын мағынасында емес, ақылдық мағынада түсінуге тырысқан ойшыл. Дегенмен кейінгі грек-рим философиясындағы Стоик ағымы Логос пен Мәңгілік отты Құдай ретінде танып, философияны дінилестіруге тырысқанын көреміз.
Кейбір нақыл сөздері
Гераклит нақылдарынан таңдап аударылды.
Қосымша
Гераклиттің бүгінге жеткен барлық нақылдары (ағылшынша)
Дереккөздер
Санат:Грекия философтары Санат:Ежелгі грек философтары Санат:Б. з. д. 535 жылы туғандар Санат:Б. з. д. 475 жылы қайтыс болғандар
Кіші Речка (Укратус тармағы)
Кіші Речка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Укратус өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері
Веналық партия
Ве́налық па́ртия — дебют, келесі жүрістермен басталады: '''1. e2-e4 e7-e5 2. Kb1-c3'''. ашық бастамаларға жатады.
Тарихы
Дебют XIX ғасырда Гампе басқарған  Вена  шахматшыларымен  ойластырылып құрастырылған. Негізгі идеясы — «е4»пешкасымен «d5» пунктын қорғап, орталыққа f2-f4 жүрісімен шабуыл жасау. Бірақ, d7-d5 тақырыбтық контрсоғудан кейін, қаралар жақсы позицияға қол жеткізеді. Бұл жағдай веналық партияның қазіргі турнирлық тәжірибеде сирек кездесуіне әкеліп соқты. Бұл дебютті ақтар жағында Рудольф Шпильман пен Бент Ларсен жемісті қолданған.
Негізгі нұсқалар
2. Kb1-c3 кейін қаралардың негізгі екі жалғасы болады:
Ақтар 3.Kg1-f3 деп ойнап, төрт аттың дебютіне көшіп, бұл  нұсқалардан бас тартуы мүмкін.
Әдебиет
Санат:Ашық дебюттер
Рандол (Айова)
Рандол (Randall) — Айова штатының Хамильтон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.2 км². FIPS коды — 19-65595.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 148 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Хамильтон округы (Айова)
15 ақпан
Ақпанның 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 46-шы күні. Жылдың аяғына 319 (кібісе жылдарда 320) күн қалады.
Мерекелер
Ауғанстан Демократиялық Республикасынан Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентінің шығарылған күні
Оқиғалар
1989 жылы КСРО әскерін Ауғанстанда тоғыз жыл ұстағаннан кейін, керi қайтарып алды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:15 ақпан
16 ақпан
Ақпанның 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 47-ші күні. Жылдың аяғына 318 (кібісе жылдарда 319) күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:16 ақпан
17 ақпан
Ақпанның 17 — Григориан күнтізбесінде жылдың 48-ші күні. Жылдың аяғына 317 (кібісе жылдарда 318) күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:17 ақпан
Көп нүктелі желі
Көп нүктелі желі (Многоточечная линия; multipoint (multidrop) line) желінің екіден көп нүктелерін (бекеттер, тораптар) жалғастыратын мәліметтер жеткізу желісі.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Геотектоникалық қысым
Геотектоникалық қысым. Жер қойнауларында дәйім жүріп жататын тектоникалық процестер нәтижесінде қойнауқаттарға түсірілетін қысым яғни кернеу; әсіресе тектоникалық тұрғыдан белсенді аймақтарға тән.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Кіші Алтурай
Кіші Алтурай — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Алтурай өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері
Бақтығали Ахметов
Бақтығали Ахметов (21. 8.1939 ж. т., Тасқала ауданы, 2-Шежін ауылы) — жергілікті басшы, Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері (1989). Еңбек жолын 1956 ж. ұжымшар мүшесі ретінде бастаған. 1957 ж. Оралдағы 1 жылдық ауыл шаруашылығы мектебін, 1964 ж. Ақтөбе медицина институтын бітірген. Казталов, Сырым, Тасқала аудандарының ауруханасында, облысы ауруханада хирург, бас дәрігердің орынбасары, бас дәрігер болды. 1981-96 ж. аралығындағы облысы денсаулық сақтау басқармасының бастығы. 1996 жылдан облыстық дизгностикалық орталықтың директоры. Бірнеше орден, медальдармен марапатталған.
Дисульфидтер
Дисульфидтер - күкірттің екі атомын кіріктіретін сульфидтер.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия