cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Явенга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Анатолий Николаевич Томилин
Анатолий Николаевич Томилин (шын тегі ─ Бразоль) – Kеңес және Ресей жазушысы, ғылымды таратушы. .
1927 жылы Ташкентте дүниеге келген. Ұлы Отан соғысына қатысқан. Әскери авиация училищесін бітіріп, Ленинград электротехникалық байланыс институтына оқуға түсіп, сонда оқытушы болып жұмыс істейді. 1973 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Ғылымның шығуы мен ғалымдар жайлы балалар мен жасөспірімдерге арналған бірнеше кітаптың авторы.
Дереккөздер
Санат: Орыс жазушылары
Шлама
Шлама (Шламка) — Ресейдегі өзен. Самара облысы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кондурча өзенінің сол жағалауынан 214 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сок өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Самара облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
Оңтүстікгеодезия
«Оңтүстікгеодезия» – геодезиялық-картографиялық жұмыстармен айналысатын мекеме, республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорын.
Орналасуы
Тараз қаласынданда орналасқан. 1947 жылы ғ62 геодезиялық отряд болып құрылған, кейіннен Қазақ аэрогеодезиялық кәсіпорнының ғ102 экспедициясы болып қайта құрылды, 1993 жылдан қазіргі атымен аталады.
Мақсаттары
Кәсіпорын Қазақстан аумағында топографиялық-геодезиялық және картографиялық жұмыстармен айналысады. Кейінгі жылдары «Оңтүстікгеодезия» отандық және Қазақстанда жұмыс істейтін шетелдік мекемелер мен ұйымдардың тапсырысы бойынша жұмыстар атқарады. Кәсіпорын қазіргі талаптарға сай геодезиялық және фотограммометриялық аспаптармен, компьютерлік техникамен жабдықталған, мамандарының біліктілігі жоғары. Кәсіпорынды 1993 жылдан С.Р.Оспанов басқарады.
Дереккөздер
Санат:Мекемелер
Ситу
Ситу (Citou) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11092, пошта индексі — 11160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 82 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Нарвадағы ратуша
Нарвадағы ратуша (Narva raekoda) — Эстонияның Нарва қаласындағы тарих және сәулет ескерткіші.
Ситу
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Нарвадағы ратуша
Тарихы
Нарва ратушасы швед корольдік сотының бастамасымен салынған. Ғимарат Г.Тейфельдің жобасына сәйкес барокко стилінде салынуы керек еді, бірақ соңғы эскизде оны бекіту кезінде Стокгольмде өзгерістер енгізіліп, Нарва ратушасы голландиялық классицизм стилінде салынды. Осылайша, қалаға неміс, дат және итальяндық мәдениеттің қоспасы араласқан ғимарат салынды.
Нарва ратушасын салу бойынша құрылыс жұмыстары 1668 жылы басталды. Құрылыс жұмыстарын Юрген Бишофф пен Кіші Захарис Хоффман басқарды. Ғимарат 1671 жылы салынып, алайда, үй-жайлардың ішкі безендірілуі тағы төрт жылға созылды.
Владимир Михайлович Чернецов
Чернецов Владимир Михайлович (1937 жылы туған, Щучинск қаласы) – шахтер. Кутаиси қаласындағы тау-кен техникумын бітірген (1958). Еңбек жолын 1958 ж. Абхазияда бастаған. 1967 ж. Біржан сал ауданы Степняк қаласында тау-кен шебері, аға кен шебері, «Степняк» кен телімінің шебері, бастығының орынбасары, бастығы болып жұмыс істеген. 1987 жылдан зейнеткерлік демалыста. Шахтер-зейнеткерлердің алғашқы ұйымын басқарады.
Нарвадағы ратуша
Тарихы
1944 жылы Ұлы Отан соғысы кезінде тарихи ғимарат ішінара қирады. 60-жылдардың басында Нарва ратушасы қалпына келтірілді. Ғимарат қасбеттері мен порталдар, салтанатты баспалдақ, қоршауы бар сыртқы баспалдақ, сондай-ақ ішкі үй-жайлар қайтадан қалпына келтірілді. Кеңес заманында ғимаратта пионерлер сарайы орналасты.
Архитектурасы
Архитектуралық тұрғыдан алғанда, ғимарат биік жертөлесі бар тастан жасалған 3 қабатты ғимарат. Шатырдың жотасында екі галереясы мұнара тұрғызылған. Мұнара шпильіне тырна тәрізді флюгер орнатылды. Негізгі кіреберіске ашық торы бар қос баспалдақ апарады. Тордағы суреттер Нарва Елтаңбасының элементтерін (балық, қылыш және ядро) қамтыды. Ратушағы кіреберіс Н.Миллих жасаған порталмен безендірілген. Оған пальма жапырақтарымен қоршалған қаланың елтаңбасы және ратушадағы істерді жүргізудің үш негізгі қағидасын бейнелейтін (әділеттілік, даналық және байсалдылық) үш аллегориялық фигура кірді.
Пойрино
Пойрино (Poirino) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Нарвадағы ратуша
Архитектурасы
1-қабаттағы интерьерде боялған арқалықтармен жабылған үлкен зал болды. Екі жағында бөлмелер қатары болды. Фойенің артқы жағындағы баспалдақ үлкен мәжіліс залы (кейінірек дума) орналасқан екінші қабатқа апарды. 2-қабаттың солтүстік бөлігінде жоғарғы сот бөлмесі, кеңсе және күту залы, оңтүстік қанатта, төменгі соттың тиісті бөлмелері және сауда палатасы болды. Жертөледе өлшемдер палатасы, түрме және қосалқы бөлмелер орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Эстония ғимараттары
Пойрино
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Orsola.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Патологиялық күмәндар
Патологиялық күмәндар (pathos - азап, ауру) - нақты немесе болуы ықтимал жамандық не қиыншылыққа мөлшерлеспейтіндей шамада мінез-құлықтық не әдептік тұрғыдан не ипохондриялық мағынада күйініп, торығушылық. Мысалы, асқазанның сәл де болсын мазалауы не тері қабатыңдағы кінәрат мұндай субъектіні қатерлі ауруға шалдықтым деген азап ойға батырады. Бұған сондай-ақ күмәншілдік, егжей-тегжейлі талдауға бейімділік және басқа да мінез ерекшеліктері себепші болады. Сандырақ пен ғаламдық идеялардай емес, патологиялық күмәндардан психотерапевтік білікті әңгімелесулер арқылы арылтуға болады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Антон Винклер
Антон Винклер (Anton Winkler; 23 ақпан 1954 жыл, Бишофсвизен, ГФР — 8 қазан 2016 жыл, Берхтесгаден, Бавария, Германия) — германиялық шанашы. 1976, 1980 жылдары қысқы Олимпиадаға қатысты.
Жетістіктері
Санат:Алфавит бойынша шанашылар Санат:Германия шанашылары Санат:1980 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:Шана спортынан Еуропа чемпиондары
Жаман Қызыларай
Жаман Қызыларай – Қызыларай тау жүйесінің шығысындағы тау.
Жер бедері
Беткейлері көлбеу, сай-жыра, аңғарлармен бөлінген бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Бұлаққа бай, Қаршығалы, Қарасу, Ақсай өзендері бастау алады.
Геологиялық құрылымы
Пермь жүйесінің жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Аласа таулы қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында боз, сұлыбас, жусан, әр түрлі бұталар, арша өседі. Шөбі шүйгін, тау аңғарларында қыстаулар (Байғазы, Сона, Кеңасу, т.б.) орналасқан.‎
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Құлахмет Қоңырқожаұлы Қожықов
Құлахмет Қоңырқожаұлы Қожықов (22.11.1914 жылы туған, қазіргі Шымкент облысы, Түркістан ауданы - 1986 жылы қайтыс болды) — суретші. Қорасан қожа руынан шыққан. ҚазССР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері. Қазақтың тұңғыш театр суретшісі, график, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері (1966), 1934-36 жылы Ленинградтың М.Горький атындағы Үлкен театры жанындағы көркемсурет студиясында (В.М.Ходасобич, А.Г.Тышлер, М.З.Левиннен) оқыды. 1932-1934 жылдары Қазақтың драма театрында, 1943-50 жылдары "Қазақфильмде" суретші болды. 1950-1955 жылдары "Жазушы" баспасында бас суретші. 1970—1973 жылдары Қолөнері мұражайының директоры қызметін атқарды. 1958 жылы ғылыми көпшілік "Қазақ қолөнер шеберлері" фильмін қойды. Көптеген спектакль (Әуезовтің "Еңлік-Кебегі", Майлиннің "Талтаңбайдың тәртібі", Шекспирдің "Отеллосы" т.б.), опера (Жұбанов пен Хамидидің "Абайы") мен фильмдердің ("Жамбыл", "Біз Жетісуданбыз". "Атамекен") декорация эскизі мен киім-кешек үлгілерін жасады. Кітап көркемдеу ісімен шұғылданды.
Ол Қазақ драма театрында М. О. Әуөзовтың романы бойынша қойылған «Абай» спектаклін (1940) безендірді. «Абай» операсында 16 костюмнің үлгісін(акварель, 40х25) және 5 декорация (1944, фломастер, темпера), сондай-ақ, «Абай әні» кинофильмінде 22 костюмнің(1945, акварель, барлығы Әуөзовтың музей-үйі қоры) үлгісін жасады. Ол Абайдың «Қыс», «Көктем» атты өлендеріне арнап (1944-1948) шағын иллюстрациялар (сия, қағаз, қалам, автор отбасының қоры), 1954 жылы Абайдың өлеңцер жинағының мүқабасын, бірінші бетін, 6 иллюстрация (акварель), Абайдыңдастаны, өлеңдері, аудармаларына (1953, ксилография), тақырыпттарына суреттер салды. 1-дәрежелі Отан соғысы, Қызыл Жұлдыз ордендерімен марапаттадған.
Дереккөздер
Санат:1914 жылы туғандар Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан суретшілері Санат:Қазақстан өнер қайраткерлері Санат:Қазақстан кескіндемешілері Санат:Тельман ауданы Санат:Еңбек Қызыл Ту Санат:1986 жылы қайтыс болғандар
Сан-Жуан-де-Лоре
Сан-Жуан-де-Лоре (São João de Loure) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Албергария-а-Велья муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 152 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,90 км² шамасында. Халық тығыздығы — 197,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Ғалам эволюциясының моделі
1922 жылы А.А.Фридман Эйнштейннің салыстырмалық теориясына сәйкес Әлемнің эволюциялық сипатын ашты. Бұдан кейін В.М.Слайфер галактикалардың көпшілігі (өзінің өлшеген 41 ден 36) 2000 км/с жылдамдықпен алыстап бара жатқандығын және тек, бірнеше галактиканың ғана жақындап келе жатқандығын анықтады. Кейін Күн біздің галактикамызда 250 км/с жылдамдықпен айналатындығы және осы галактикалардың жақындау жылдамдығы Күннің осы объектілерге қарай қозғалатындығына байланысты екендігі анықталды. (Алыстағы объектілердің жақындауымен алыстауын Доплердің эффектісін пайдалану арқылы анықтауға болады. Осы эффектіге сәйкес жақындап келе жатқан күннің сәуле толқындарының ұзындықтары азайтылып, спектрдің көгілдір жағына ығысқан, ал алыстап келе жатқан күн сәулесі толқындары үлкейіп спектрдің қызыл жағына қарай ығысқан.) 1929 жылы америкалық астроном Эдвин П.Хаббл (1889-1953) галактикалардың бастапқы нүктеден жан жаққа шашырайтындығын анықтады. Бұл нүкте ғаламның орталығы деп аталып, осыдан кейін ғалам қалыптаса бастаған бұл оқиға - Үлкен Жарылыс деген атқа ие болды. Физика ғылымының (релятивистік және кванттық) жетістіктері эволюциялаушы ғаламның моделін жасауға мүмкіндік берді. Қазіргі кезде бақыланып жатқан және жаңадан көзге түскен объектілердің сипаты мен қозғалуын, 1916 жылы Эйнштейн ашқан салыстырмалылықтың жалпы теориясы ғана толық сипаттауға мүмкіндік береді. Бұл теорияда кеңістіктің үш өлшемі және уақыттың бір өлшемі байланыстырылған. Осылардың қосылуы нәтижесінде пайда болатын төрт өлшемді кеңістік – уақыт қисық. Оның қисық түрде болуы ғаламда зат пен энергияның болуымен түсіндіріледі.
Жарлан
thumb|ЖарланЖарлан - киім-кешек, т.б. салуға арналған бұйым. Киізден, былғарыдан, теріден жасалады. Қазақстанның оңтүстік өңірінде чемоданды да кейде жарлан деп атайды.
Ғалам эволюциясының моделі
Қазіргі заманғы салыстырмалылықтың классикалық жалпы теориясынан ғаламның өмір сүруінің үш түрлі вариантын көрсетуге болады: 1) Ғалам өткен уақытта да, болашақта да шексіз мәңгі тіршілік ете алады. 2) Ғаламның басы мен соңы бар. 3) Ғалам уақыт аралығында үнемі өзгеріп отырады. С.Хокинг пен оның әріптестерінің көзқарастары екінші вариантты жақтайды: Ғалам пайда болған кезде заттардың тығыздығы шексіз үлкен, ал кеңістік – уақыттың қисаюы шексіз кішкентай болды. Осындай жағдайда физиканың заңдары да, біздің кезіміздегіден басқаша болуы керек. Қазіргі кезде физиктердің басым көпшілігі Жердегі материяның атомдық-молекулярлық құрылысын ескере отырып, ғаламның бастапқы жағдайын көз алдына елестету өте қиын деп есептейді. Сингулярлы деген атқа ие болға бұл жағдай ғаламның барлық материясының аса аз болғандығым, аса жоғары температуралармен және қысыммен сипатталады. Бұл жағдай Ғаламның басында аса тығыз және ыстық жағдайда болып, кеңейген кезде біртіндеп суып кетуі - ғалам қалыпты суыққа сай деуге болады. Осындай “ыстық” ғалам моделі Г.А.Гамовпен ұсынылып, кейін ол стандартты деп аталатын болды. Әрине, бұл жерде – материяның осындай сығылуы мүмкін бе деген сұрақ туу мүмкін. Бұл сұраққа космология мен физика оң жауап береді. Салыстырмалы түрде қарастыратын болсақ, жақын арада галактикалардың жарығынан он есе жарығырақ ғарыштық объектілер табылды. Олардың көпшілігінің спектрлеріндегі қызыл түсті сызықтардың ығысуы 200% құрайды. Бұл жағдай олардың Күн системасынан өте алыс жатқандығын көрсетеді (бірнеше мың мегапарсекке дейін болуы мүмкін). Бұл объектілердің бұрыш мөлшері салыстырмалы түрде кішкентай, массалары аса ірі және олар жұлдыздарға ұқсас. Олардан шығатын энергия мөлшері ең ірі галактикалардың энергиясынан ондаған есе көп. Бұл аспан денелері квазижұлдыздар немесе, қысқаша квазарлар деп аталды. Бұлардан басқа “қара ойықтар” деп аталатын космостық объектілер де бар. Квазарлар мен “қара ойықтардағы” материя бізге физика мен химиядан таныс атом-молекулалық күйден өзгеше күйде болады. “Қара ойықтардағы” материя өте кішкене көлемде сығылып, массасы өте жоғары болғандықтан, тартылыс күшін тіпті жарық та жеңе алмайды. Яғни, материяның бізге физика мен химиядан белгілі заттардың атом-молекулалық күйінен басқаша күйі болуы мүмкін. Осыған сәйкес, егерде біз Жердегі барлық атомдарды олардың электрон қабықшаларынан ажыратып, жинасақ, олар бір ғана сіріңке қорабына сыйып кеткен болар еді. Басқа сөзбен айтқанда теориялық түрде де материяның аса кіші көлемдерге сығылуы мүмкіндігі бар екендігі сөзсіз. Қазір физиктердің есептеулері бойынша, атом – молекулалық күйде болатын материяны құрайтын үш жүзден аса элементарлық бөлшектері және физикалық ара - қатынастың төрт түрін ажыратады. Олардың ішінде адам олардың тікелей екі түрін қабылдай алады:
• гравитациялық әсерлесу күштері – яғни барлық, тіпті алыс қашықтықтағы макроденелерде әсер ететін тартылыс күштері. Олар планеталар, жұлдыздар, галактика мен басқа ғарыштық жүйелердің қозғалуын анықтайды. Гравитациялық күш электромагниттік күштен бірнеше есе әлсіз.
• электромагниттік күштер – космостық объектілер мен жүйелерден тұратын микро және мегаәлемдер арасындағы аралық орын алады және барлық молекулалар, химиялық қосылыстар, кристаллдар, космостық денелер мен системалардың түзілу процестерінде шешуші роль атқарады. Электромагниттік күштер ядролық күштерден 100-1000 есе әлсіз. Физикалық күштердің қалған екі типін (ядролық - күшті және әлсіз) адам қабылдай алмайды, бірақ олар микроәлемнің әртүрлі объектілерінің түзілуінде олар үлкен рөл атқарады.
• Күшті ядролық әсерлер адрондар арасында (грекше : “адрос” – күшті) болады, оларға бариондар (грекше: “барис” – ауыр) – нуклондар (протондар мен нейтрондар), гиперондар мен мезондар жатады. Күшті әсерлер тек алыс қашықтықтарда (радиусы 10 – 13 см) байқалады. Күшті әсерлерді 1911 жылы атом ядроларымен бірге Э.Резерфорд ашты (осы күштермен зат арқылы өтетін альфа заттардың шашырауы түсіндіріледі). Юкаваның гипотезасына сәйкес (1935) күшті әсерлер – аралық бөлшектер ядролық тасымалдаушылардың бөлінуі кезінде байқалады. Бұл 1947 жылы табылған массасы нуклонның массасынан 6 есе аз пи-мезон, ал кейінірек басқа да мезондар табылды. Нуклондарды мезон “бұлттары” қоршап тұрады. Нуклондардың қозған күйі бариондық резонанстар күйіне келіп басқа бөлшектермен алмаса алады. Бариондар бір-бірімен соғылысқанда қозған күйге көшеді, олардың бұлттары бір-бірімен қабысып, жан-жаққа таралған бұлттар бағытында бірге бөлшектер бөледі. Түйісу аймағының орталық бөлігінен жан-жаққа, жай қозғалатын екінші бөлшектер бөлінеді. Ядролық күштер бөлшектердің зарядына байланысты болмайды. Күшті әсерлер кезінде заряд мөлшері сақталып қалады. • Әлсіз ядролық әсерлер электромагниттік әсерлерден әлсіз, бірақ гравитациялық әсерлерден күшті. Әсер ету радиусы күшті әсер радиусынан екі есе аз. Әлсіз әсер есебінен Күн жарық береді (протон нейтрон, позитрон және нейтриноға айналады). Бөлінген нейтриноның өткізгіштік қасиеті  күшті – ол қалыңдығы млрд км темір плитадан өте алады. Әлсіз әсерлер кезінде бөлшектердің заряды өзгереді. Әлсіз әсер дегеніміз контактілі әсер емес, аралық бөлшектердің - фотон сияқты бозондардың алмасуы арқылы байқалады. Бозон виртуалды және тұрақсыз.
IC 4718
IC 4718 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62048, ESO 140-26.
Ғалам эволюциясының моделі
Ғаламның бұдан кейінгі ұлғаюы және осыған сәйкес температураның төмендеуі кезінде бұлардан ауырырақ ядролық бөлшектер – протондар мен нейтрондар пайда болды. Әлемнің микроэволюциясының осы кезеңінің негізгі нәтижесі – бір миллиард фотонға бір протонмен немесе нейтронмен есептелетін, сәулелерге қарағанда заттар массасының басым болуы. Осыдан физикалық эволюцияның бұдан кейінгі процестерінде атом, молекула, кристаллдар, минералдардан бастап, түрлі планета, жұлдыздар мен олардың ассоциациялары, галактикалар мен олардың жиынтығына дейінгі толып жатқан материалдық құрылымдар түзілді.
IC 4718
Сыртқы сілтемелер
IC 4718 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Ғалам эволюциясының моделі
Ғаламның физикалық эволюция процестері 10 млрд-тай жылға созылып, нәтижесінде молекулалар түзіліп, Ғаламның макроэволюциясының басталуының алғы шарты болып табылды. Осы макроэволюция нәтижесінде бізді қоршап тұрған макроденелер, олардың әртүрлі жүйелері құрылды. Жоғарыда көрсетілген өзара ара - қатынас күштерінің төрт түрінің сипаттамасы олардың қазіргі күйлеріне байланысты берілгендігін айта кету керек. Ғаламның физикалық эволюциясы барысында олар басқалай ара - қатынаста болды. Бастапқы кезеңде, яғни ғаламның өте ыстық жағдайында, ядролық күштер гравитациялық күштермен, ал электромагниттік күштері - әлсіз әсер ету күштерімен симметриялы болды. Тек күшті ядролық және гравитациялық күштер арасындағы симметрияның бұзылуы нәтижесінде аспан денелері, галактика мен космостық жүйелер түзілді. Сонымен қатар, электромагниттік күштер мен әлсіз өзара әсер күштері арасындағы симметрияның бұзылуы бізді қоршап, көзге көрініп тұрған толып жатқан денелер, құрылымдар мен жүйелердің пайда болуына әкеліп соқты. Осылайша, физикалық өзара ара - қатынастардың түрлерінің арасындағы симметрияның бұзылуы арқылы тек қана микро - және макрообъектілердің ғана емес, бұлардан түзілетін даму процесінің микроскопиялық және макроскопиялық тармақтарының өзара тығыз байланысты эволюциясы мүмкін болды.
Аскер
Аскер (Asker) — Акерсхус фюлькесінде орналасқан коммуна, Викен тарихи аймағының бөлігі. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы — Аскер ауылы. Аскер 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылған.
Ғалам эволюциясының моделі
Микроэволюция макроэволюцияның дамып, кеңеюіне жағдай жасады. Жарылыстан кейін шамамен 700000 жыл өткеннен кейін гравитациялық күштердің ядролық күштермен симметриясының бұзылуы нәтижесінде олардың босанып шығуы жұлдыздар, галактикалар, олардың жиынтықтары мен түрлі ғарыштық жүйелердің түзілуіне әкеп соқты. Осымен қоса гравитациялық күштер мен толқын күштері жұлдыздардың ішінде, галактикалардың ядролары мен олардың жиынтықтарында ядролық реакциялардың түзілуіне және жүруіне жағдай жасады. Яғни, микро - және макроэволюциялар бірін-бірі толықтырып, дамытып отырды, сондықтан да олар бір процестің екі тармағы тәрізді. Осы жерден бізге физикалық, химиялық, геологиялық және басқа да жүйелердің шексіз эволюциясы жер мен ғарыш эволюциясының әр бөліктерін құрайтындығы түсінікті болады. Эйнштейн өзінің салыстырмалылық теориясының мәнін бір-екі сөзбен түсіндіріп беруін өтінген бір журналистке: “Бұрын егер Әлемдегі барлық материя жойылса, онда кеңістік пен уақыт сақталып қалады деген көзқарастың болғандығы белгілі, ал салыстырмалылық теориясы бойынша материямен бірге кеңістік пен уақыт та жойылып кетеді деп тұжырымдалады” – деп жауап бергендігі белгілі. Бұл тұжырымды Ғаламның ұлғайып бара жатқан моделіне қатысты айтатын болсақ, Ғалам пайда болғанша уақытта, кеңістік те болған жоқ деуге әбден болады.
Аскер
Белгілі тұрғындары
Санат:Норвегия
Ғалам эволюциясының моделі
Дереккөздер
1. Р.А. Мирзадинов Жаратылыстану концепциялары оқулығы
Санат:Материя
Минейрус
Минейрус (Mineiros) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Оңтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Судуэсти-ди-Гояс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 45 169 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8 896,304 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1939 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Жаманорқаш
ЖАМАНОРҚАШ– Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы Мұғалжар т. ж. ст-ның солт.-шығысында 10 км жердегі жайлау. Үшқаттысай өз-нің бастауында орналасқан. Екі Ағайынды тауының баурайында жазық далалық аймақты қамтиды. Сұр қоңыр, сортаңды топырақ жамылғысында көкпекті, қара жусан, бұйырғын өседі. Батысынан Жем – Шалқар т. ж. өтеді.‎
Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану
Адамзат ежелгі уақыттардан бері экологиялық шараларды аңғармай жүзеге асырды. Өсімдіктерді сақтап қалу мақсатында бір аумақтан екіншісіне мал айдап көшті; балық аулайтын орындарда балықтарды жемге үйретті; аумақты дауыл құлатқан ағаштан және арамшөптерден тазартты; құстарды ұя салу кезінде, кәсіптік жануарлардың төлдеуі немесе кәсіптік балықтардың уылдырық шашқан кезінде аулауға тыйым салды.
Ғылыми-техникалық төңкеріс адамның табиғатқа ықпал ету қарқынын шұғыл күшейтті. Сондықтан адамның іс-әрекетін табиғатпен өзара әсер кезінде қатаң реттеу қажеттігі туды. Барлық елдерде адамның табиғи ортаны реттеу бойынша және табиғатты қорғау мен табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану бойынша сансыз көп заңнамалық актілер қабылданды. Әр түрлі экологиялық шараларды жүзеге асыру үшін ең алдымен белгілі уақыт кезеңінде литосфера, гидросфера және атмосфераның терең де жан-жақты экологиялық зерттеулерін жүргізу қажет. Мұндай зерттеулер мониторинг (бақылау) деп аталады. Белгілі уақыт аралықтары арқылы бақылау, зерттеулерін салыстыру қоршаған ортадағы экологиялық өзгерістер қозғалыстарының зерзаттық көрінісін береді.
Мониторинг жүйесінің деңгейлері
Мониторинг жүйесі үш деңгейге бөлінеді. Олар: санитарлық-улылық, экологиялық және биосфералық мониторинг.
Экологиялық мониторинг
Экологиялық мониторинг - бұл экологиялық, жүйелердегі (биогеоценоздардағы) және табиғи кешендердегі өзгерістерді зерттеу, сондай-ақ су, жер және өсімдік ресурстарының қозғалысын айқындау. Табиғи кешендер, биогеоценоздар, биосфераны құрастыратын жеке құрамбөліктердің бұзылу дәрежесі олардың өзгерістерді есептеуге болатын қозғалысы бойынша бұзылмаған экожүйелердің бірқатар белгілерін және сипаттарын салыстыру жолымен анықтайды. Биогеоценоздың биологиялық өнімділігі, белгілі уақыт аралығындағы құрлық немесе су аудандарының бірлігі аса маңызды көрсеткіш болып табылады. Қоршаған ортаға адамның антропогендік өзара әсерінің дәрежесі туралы жер құнарлылығының, тұщы су қоры мен сапасының төмендеуі, тұрғылықты жердің шөлге немесе батпақты жерге айналуы, минералдық ресурстар қорының төмендеуі бойынша пікір айтуға болады. Табиғи құрамбөліктердің сипаты мен бұзылу шамасы туралы пікір айтуға болады. Олар қорғалатын, қорыққа айналған аумақтармен, үлгі өлшем (эталон) деп аталатын тұрақты тәжірибелік үлескілермен байланыстырылып, жануарлар қылығымен (олардың жылыстауы, тағамдық байланысының өзгеруі және т. б.) теңдестіру немесе салыстыру жолымен жүзеге асырылады.
Биосфералық мониторинг
Биосфералық мониторинг табиғаттағы жаһандық өзгерістерді (радиация дәрежесі, атмосферада көмір қышқыл газының, озонның,жылудың болуы және оны шаң басу дәрежесі, мұхит және Жер ауалы қабағы арасындағы газ айналымы, құстар, сүтқоректілер, балықтар және бунақденелілердің әлемдік жылыстауы, ғаламшардағы ауа райы - климаттық өзгерістері) анықтауға мүмкіндік берді. Биосфералық мониторингтің басты әдісі әр алуан жер серіктерінің жәрдемімен биосфера күйін бақылау болып табылады. Олар озон қабатының, радиациялық аясының, жер температурасы тәртібінің жағдайларын тұрақты бақылау жасауға мүмкіндік береді.
Ғарыштан бақылау жасау
Ғарыштан бақылау жасау (мониторинг) жанартаулардың атқылауы, су тасқыны, қуаңшылық, орман және даладағы ірі өрттер, үлкен кеңістіктердегі өсімдік жабындарына, бунақденелілерге, мысалы, шегіртке немесе басқа зиянкестердің үлкен зиян келтіруі тәрізді ірі табиғи құбылыстарды бақылауға мүмкіндік береді. Мұндай құбылыстар туралы ақпараттар шынайы уақыт тәртібінде түсетіндіктен, елдер үкіметі мен халықаралық экологиялық ұйымдар осы құбылыстардың келеңсіз салдарларын жою немесе бәсеңдетуге тез және тиімді шаралар қабылдауға мүмкіндік береді. Ғарыштық мониторингтен басқа аспаптық мониторинг өткізіледі. Бұған әр түрлі ұшу құралдары (ұшақтар, тікұшақтар), автомашиналар, тіпті жаяу экспедициялық бағдар да пайдалануы мүмкін. Бұдан басқа атмосфера, гидросфера және литосфера жағдайына тұрақты бақылау өткізетін стансалардың кең торабы болады. Алынған ақпараттар барлығы жергілікті, аудандық, облыстық және республикалық арнаулы экологиялық мекемелерге жиналады. Жаһандық мониторинг торабының құрылуы арқасында табиғат қорғау шараларын тиімдірек өткізуге мүмкін болады.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Экология
Гидрогеохимия
thumb|250px| right Гидрогеохимия– гидрогеологияның жер асты суларының химия құрамын және оны анықтау тәсілдерін зерттейтін саласы. Гидрогеохимияның негізін орыс ғалымы В.И.Вернадский қалаған. Қазақстанда теория Гидрогеохимия, аймақтық гидрогеохимия, іздеу гидрогеохимиясы салаларында 1960 жылдан бері зерттеулер жүргізіледі. Жер асты суларының химия, микрокомпоненттік, газдық құрамының қалыптасуы; Қазақстандағы ауыз судың, минералдық, жылы және өндірістік мәні бар сулардың гидрогеохимиясын негіздеу; гидрогеохимия белдемділік пен картаға түсіру жөнінде елеулі теория қорытындылар жасалды. Гидрогеохимия карталар жасалды, кендерді іздеудің гидрогеохимиялық өлшемдері белгілі болды, солар бойынша мұнайлы-газды, кенді аудандарды зерттеуге мүмкіндік туды. Келешек зерттеулер жер қыртысындағы гидрогеохимиялық, термодинамикалық процестерді негіздеуге, руда құраушы элементтер зоналылығын, олардың көшуінің порменділігі мен түрін анықтауға, гидрогеохимялық картаға түсірудің тәсілдерін жетілдіруге және жер асты сулары мен пайдалы қазындылардың негізгі генетикалық типтерін ашуға, жер астының химиялык ағынына сандық баға беруге, гидрогеохимиялық балансты құрастыруға және оның өзгерістерінің болжамдарын негіздеуге бағытталады. Гидрогеохимия – гидрогеологияның жер асты суларының химиялық құрамын және оның анықтау тәсілдерін зерттейтін саласы. Гидрогеохимияның негізін орыс ғалымы В.И. Вернадский қалаған. Қазақстанда теориялық гидрогеохимиясы салаларында 1960 жылдан бері зерттеулер жүргізіледі. Жер асты суларының химиялық, микрокомпонеттік, газдық құрамының қалыптасуының; Қазақстандағы ауыз судың, минералдық, жылы және өндірістік мәні бар сулардың гидрогеохимиясын негіздеу; гидрогеохимия белдемділік пен картаға түсіру жөнінде елеулі теориялық қорытындылар жасалды. Гидрогеохимиялық карталар жасалды, кендерді іздеудің гидрогеохимиялық өлшемдері белгілі болды, солар бойынша мұнайлы, газды кендерді зерттеуге мүмкіндік берді.
Дереккөздер
Санат:Химия Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Абсолют адрес
Дереккөздер
Cанат: A
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Б. з. д. 616 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 616 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 616 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Липгартен
Липгартен (Liepgarten) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Иккер-Рандов ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 808 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,81 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 62 032. Муниципалитеттің басшысы — Эрнст Хайдшмидт.
Сандэрсвилл (Миссисипи)
Сандэрсвилл (Sandersville) — Миссисипи штатының Jones округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 789 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.0 км² шамасында. FIPS коды — 28-64920.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Тульн (Дунай)
Тульн (Дунай) (Tulln an der Donau) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Тульн округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 14075 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 72.23 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — TU, ресми идентификациялық коды — 3 21 35.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вильхельм Штифт саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Виорел Молдован
Виорел Дину Молдован (Viorel Dinu Moldovan; 8 шілде 1972, Бистрица) — румыниялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Румыния Ұлттық футбол құрамасында доп тепкен.
Клубтық
Румыния, Швейцария, Англия, Түркия, Франция, БАӘ чемпионаттарында доп тепті. Карьерасын 1990 жылы "Глория" клубында бастаған соң, 1993 жылы Бухарестің " Динамосына" ауысты.
Кейін біраз жыл Швейцария чемпионатында ойнады. Әсіресе "Ксамакс" сапында ерекше жарқырады, екі жыл қатарынан Швейцария чемпионатының үздік мергені атанды.
1998 жылдың басында "Ковентри Ситиге" ауысқанымен, Англия футболына көндіге алмады, ұзамай "Фенербахчеге" барды.
Халықаралық
1994 жылғы әлем чемпионатына барғанымен, алаңға шықпады, ал 1998 жылы Франциядағы мундиальда құраманың негізгі шабуылшыларының бірі болды. Бұл турнирде екі гол соқты, екінші турда Англия қақпасына жеңіс голын соқса, үшінші турда Тунис қақпасына соққа голы құрамаға бір ұпай әперді.
2000 жылғы Еуропа чемпионатында бірінші турда Германия қақпасына гол соғып есеп ашты, бірақ кездесу 1:1 есебімен тең аяқталды.
2003 жылы құрамадағы карьерасын аяқтады.
Бапкерлік
2008 жылы бапкерлік жолын "Васлуй" клубынан бастады. Бір маусымнан соң "Брашов" клубының тізгінін ұстады.
2014 жылы Румыния құрамасының ббапкерлер алқасында жұмыс жасады, құрама араға сегіз жыл салып Еуропа чемпионатына жолдама алды.
Сілтемелер
Санат:Румыния футболшылары Санат:Глория Быстрица ФК ойыншылары Санат:Динамо Бухарест ФК ойыншылары Санат:Ксамакс ФК ойыншылары Санат:Грассхопперс ФК ойыншылары Санат:Ковентри Сити ФК ойыншылары Санат:Фенербахче ФК ойыншылары Санат:Нант ФК ойыншылары Санат:Әл-Уахда Абу-Даби ФК ойыншылары Санат:Серветт ФК ойыншылары Санат:Рапид Бухарест ФК ойыншылары Санат:Румыния Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Румыния футбол жаттықтырушылары Санат:Васлуй ФК жаттықтырушылары Санат:Рапид Бухарест ФК жаттықтырушылары Санат:Осер ФК жаттықтырушылары
Легализация
Легализация (латын. legalis заңды) - қандай да бір ұйым қызметіне, оны заңдастырылуына рұқсат беру, қандай да бір актіге, іс-әрекетке заңдық күш беру; құжаттардағы қойылған қолдардың нақтылығын бекіту. Әдетте легализацияға шетелдерде жасалып, басқа елде қызмет етуге бағытталған келісім-шарттар, т.б. құжаттар жатқызылады. Сондай-ақ мемлекеттің өз ішіндегі қүжаттарды, мал-мүліктерді, қаржыны заңдастыру да жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Экономика
Александ Иванович Червяков
Червяков Александ Иванович (1980 жылы туған, Көкшетау қаласы) – спортшы. Шаңғы жарысынан ҚР-ның бірнеше дүркін чемпионы. Австрия мен Словакияда жасөспірімдер арасында шаңғы жарысынан өткен әлем чемпионатына қатысушы (1999, 2000), Польшада өткен универсиадада эстафеталық жарыстан 8-орын иеленген (2001). 2004 жылдан биотлонмен айналысады. Италияда биотлоннан өткен Әлем кубогіне (2005), Туринде өткен 20-қысқы Олимпия ойындарына (2006), Қытайда өткен 6-Азия ойындарына қатысушы.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша биатлоншылар Санат:Қазақстан биатлоншылары
Тікбұрышты үшбұрыш
нобай Тікбұрышты үшбұрыш — бір бұрышы тік, яғни 90°-қа тең болған үшбұрыш.
Ондай үшбұрыштың тік бұрышына қарсы қабырға гипотенуза деп аталады, қалған екі қабырғасы катеттер болады.
Сова (Немнюга тармағы)
Сова — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Немнюга өзенінің оң жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Аугусто Де Лука
‪Аугусто‬ ‪Де Лука‬ (Augusto De Luca; 1955 жыл, ‪Неаполь‬, ‪Италия‬) — италиялық фотограф.
Балық сорпасы
нобай|Уха Балық сорпасы - балық етін қайнатып дайындалады. Пияз, бұрыш қосып ішсе, шаршап, қалжырағанға әл беріп, көптеген дертке шипа болады, шаршауды шығарады, сүйекті күшейтеді делінеді. Қазақтың ежелгі тәжірибесі бойынша, аяқ-қолдың буыны ауырса, құрқұлақ сырқаты кезінде шортанның сорпасы ем саналады. Дәстүрлі ортада балық етін жегеннен ісейін ақ тағам ішпеген жөн деп санайды. Себебі «алапес» тәрізді қауіпті ауруларға душар болады деген. Үлкен өзен- көлдер жағасында тұратын қазақтар үшін Балық сорпасы күнделікті азық емес, тек емдік үшін қолданылған тағам болған. Бұл тағамға қатысты қазақы ортада «Құданың құдасы - балықтың сорпасы» деген сөз орамы жиі айтылады және ол балық сорпасының зәрушілікте емдік қасиеті болғанымен, мал етінің сорпасынан кенеуі кемшін, қуаты аз екендігін меңзейді. Ал бұл жердегі құданың құдасы дегені оның алыс туыс екендігін көрсеткені. Сонда аталмыш мақал құданың құдасы қаншалықты алыс туыс болса, балықтың сорпасы да қазақ дастарқаны үшін соншалықты зэру тамақ емес дегенді білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Балық аулау Санат:Балықтар
Ақ Мұстафа қонысы
Ақ Мұстафа – қола дәуірінің қонысы (б. з. б. 14-12 ғғ.). Қарағанды облысы Шет ауданы Қызылтау ауылының оңтүстік-шығысында 40 км жерде Атасу өзенінің оң жағасында орналасқан.
Көлемі 5 га аумақты алып жатыр. 1976-1981 жылдары Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшілері М.Қ.Қадырбаев, Ж.Құрманқұлов) зерттеген. Дөңгелек пішімді, диаметрі 6-10 метр 49 үй орны сақталған Оның екеуі қола дәуірінің орта кезеңінен ( б. з. б. 14-12 ғ.), біреуі соңғы кезеңінен қалған (б. з. б. 12-11 ғ.). Қоныс тұрғындары негізінен мыс балқытып, егін егіп, мал баққан. Осы кәсіпке байланысты мыс балқытқан пеш, дән үккіш, жер қопсытатын тас кетпендер, мыс шаппа шот (кельт), қола пышақ, тері илеп, жүн түтетін сүйек құралдар, әсем өрнектелген көзелер, малдың, аңның сүйектері табылды. Қоныс үйлері жартылай жер кепе тәрізді, төрт бұрышты қабырғалары тігінен көмілген бөренелермен бекітілген. Үй ішінде екі-үш ашық және тас ошақтар бар. Қола дәуірінің соңғы кезеңіндегі үйлер дөңгелек пішінді, киіз үй сияқты құрастырмалы болған. Ол, осы кезеңде мал басының көбейіп, жартылай көшпелі мал шаруашылығының үстем болғанын байқатады.
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы географиясы Санат:Қазақстандағы археология Санат:Қола дәуірі
Рамзен (Шаффхаузен)
250px|thumb|Картада орналасуы Рамзен (Шаффхаузен) (Ramsen SH) — Швейцарияның Шаффхаузен кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1316 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.45 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2963, пошта индексі — 8262.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шаффхаузен елді мекендері
Пьер Корнель
Пьер Корнель (Pierre Corneille; 6 маусым 1606, Руан — 1 қазан 1684, Париж) – әлемнің ұлы драматургтерінің бірі. Оны орыс ақыны А.С.Пушкин «трагедияның гениі» деп атаған. Корнельді Шекспирмен жиі салыстырады. Олардың шығармашылықтарында ұқсастықтар да, дәл сондай айырмашылықтар да өте көп. Өз дәуірінің өзекті мәселелеріне ерекше көңіл бөлген екеуінің шығармашылығы екі түрлі жүйені алға тартты.
Пьер Корнель Руан қаласында 1606 жылы 6 шілдеде дүниеге келген. Әкесі сот шенеунігі болғандықтан, баласының да өз жолын қуғанын қалады. Корнель иезуиттік коллежді аяқтаған соң, Руандағы парламентте адвокат қызметін атқарады. Алайда Корнель бұл жұмысты ықылассыз, құлықсыз орындаған.
Корнель шығармашылығы кардинал Ришелье билігі тұсында, яғни 1620-1640 жылдардағы саяси күрестің ушығып тұрған кезінде қалыптасты. 30-жылдардың басында Корнельдің өмірлік тәжірибесі кеңейе түседі. Астанада жүріп Париж театрымен, әдеби өмірмен, ақсүйектік ортамен танысып, өзіне досты да қасты да табады. Әрине сол кезеңдегі әдеби айтыстан да шет қалмайды. Драма заңдылықтары жайлы өз таныстарын пьесаларының алғысөзіне жазып, кейде көркем мәтіннің өзі әдеби дебатқа қатысып кетіп отырады. Пьер Корнельдің «Медея», «Мелита», «Клитандр», «Жесір», «Сот галереясы», «Патша алаңы», «Комикалық иллюзия», «Сид» секілді драмалары бар.
«Клитандр» (1632) шығармасының алғысөзінде автор Клитандрдың іс-әрекетін әдейі бір күнге сыйғызғандығын, алайда бұл ережені келесі шығармаларында ұстануға уәде бере алмайтындығын жариялайды. Осылайша классицизмнің қалыптасқан доктринасына қайшы шығады. Корнельдің 1634 жылы жарияланған «Жесір» драмасының алғысөзін әдеби манифест деп есептеуге болады. Мұнда жазушының доктринаға деген  нақты көзқарасы берілген. Ол: «Мен қатаң ережеге бағынғым келмейді, ережелерді ысырып тастағым да келмейді» дейді. Және де әр актыға бір күннен беріп, сахналық уақытты бес күнге дейін ұзартуды, орын бірлігін бір қаланың ауқымынан асырмауды ұсынады. Ал іс-әрекет бірлігіне келер болсақ, оны «өзінше» болса да ылғи сақтап жазып жүргендігін айтады.
1636 жылы «Марэ» тетрында актерлік өнердің құдіретін паш ететін, оның қызығы мен шыжығын барынша көркем көрсете білген, «Елес» пьесасы қойылды. Алғашында ол «Комедиялық елес» деп аталған. Көрерменге пьесаның ішіндегі пьеса көрсетіледі. Онда негізгі сахна – сиқыршының үңгірі де, екіншісі – сиқырмен алға тартылған негізгі кейіпкер Клиндор өмірінен алынған эпизодтар. Придаман шал бір кездері үйінен қашып кеткен ұлы Клиндорды іздеп, баласын табуға көмектесуін өтініп осы сиқыршы Алькандраға келеді. Алькандра Клиндордың өмірін, махаббатын, өлімін көрсетеді. Мұны көріп тұрған байғұс әкесі сиқыршыдан баласына араша түсуін, құтқаруды өтінеді. Көргенінің барлығы шындық деп есептейді, көрермен де осылай ойлары хақ. Осы жерден драматург позициясы айқын көрінеді, ол әдейі театрдың шындық өмірден еш айырмасы жоқ екенін дәлелдей түсу үшін шығарма композициясын осылайша құрады. Корнель елесті тек Придаман шалдың қателігін мойындату үшін ғана емес, көпшілікті мойындату үшін де қолданады.
1636 жылы Корнель өзінің шедеврлік шығармасы – «Сид» трагедиясын жазады. Бұл пьеса француз ұлттық театрының шымылдығын ашады. Осы жолы Корнель нағыз классицист ретінде тарихи тақырыпқа қалам тартады. Сид аталып кеткен испан батыры Реконкисто Родриго Диас де Бивара (ХІ ғ.) туралы аңыздарды, шығармаларды әбден зерттеп, батыр өмірінің ең мәнді эпизодтарын іріктеп алады. «Сид» араб тілінен аударғанда «қожайын» деген мағынаны білдіреді. Корнель негізгі мәліметті испан жазушысы Гильен де Кастроның «Сидтің жастық шағы» деген пьесасынан алса, негізгі сюжет етіп испан батырының ұрыста өзі өлтірген граф Гормастың қызы Хименаға үйлену оқиғасын алады. Қойылымнан өз өмірін көрген халық пьесаның даңқын шарықтатқаны сонша, әуелі «Сид секілді керемет» деген теңеулер пайда болады. Аталмыш шығарма бірден неміс, испан, ағылшын тілдеріне аударылып, басылып шығады.
Корнель – француз трагедиясының ғана емес, француздық мінез-құлық комедиясының негізін қалаушы болды. Оның «Сид» шығармасы ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырдағы трагедиялар галереясын ашса, «Өтірікшісі» Мольер дарынына дұрыс бағыт берген шығармашылық түрткі болды.
Дереккөздер
Санат:Классицизм Санат:Франция драматургтері Санат:1606 жылы туғандар Санат:1684 жылы қайтыс болғандар
Жүзімдік (Жетісай ауданы)
Жүзімдік (2008 жылға дейін — Плодовиноградное) — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Абай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 29 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1362 адам (680 ер адам және 682 әйел адам) болса, 2009 жылы 1682 адамды (810 ер адам және 872 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Жаманкөл (ауыл)
Жаманкөл — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Жарық ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 39 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 174 адам (92 ер адам және 82 әйел адам) болса, 2009 жылы 92 адамды (45 ер адам және 47 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Балық шырышы
Балық шырышы - балықтың жылбысқы келген терісінің атауы. Мұсылмандық ұстанымда шырышы бар балық жеуге жарамды болмақ. Өйткені, шырышсыз балық бақа-шаян тектес деп саналып, жеуге тыйым салынған, ягни харам деп есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Бочка (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мұқаш Имантайұлы Бәкеев
Мұқаш Имантайұлы Бәкеев (1930 жылы туған, Қарағанды қаласы) – химия ғылым докторы (1991), профессор (1993), ҚазМУ-ды (1952, қазіргі ҚазҰУ) бітірген. Нью-Йорк академиясының мүшесі (1995). Қазақстан ғылым академиясының Химикалық ғылымдары институтында кіші ғылым қызметкер, бас ғылым қызметкер, лаборатория меңгерушісі, 1996 жылдан Қарағанды мемлекеттік университетінде кафедра профессор 200-ден аса ғылыми еңбектің авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жайық салы
Жайық салы - фольклорлық ансамбль.
Ол Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданының Мәдениет үйі жанынан құрылды. 1989 ж. халық асамблі атағын иеленді. Жетекшісі - С.Зинетов.
Ансамбль мүшелері әр түрлі көне аспаптарда ойнайды. 1991 ж. Ақмола қаласында (қазіргі Астана) өткен фольклорлық ансамбльдер байқауының дипломанты. Ансамбль репертуарында халық әндері ("Әгугай", "Арман-ай", т.б.), халық композиторларының (Біржан салдың "Көкек", Ақан серінің "Қара-торғай", т.б.) әндері, күйлер-билері бар.
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданы мекемелері Санат:Қазақстан музыкалық ұжымдары
Нярт-Сюю
Нярт-Сюю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щугор өзенінің сол жағалауынан 172 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жаппаберді Тілеубердіұлы
Жаппаберді Тілеубердіұлы (1895, қазіргі Арал аудандығы – 1936, сонда) – жырау. Жасынан жыраулығымен елге танылған. Ол Жәмет, Дәріғұл сынды жыраулармен Нұртуғанның жыршылар мектебінен дәріс алған. Нұртуғанның бірнеше қисса-дастандарын («Едіге», «Қарасай-Қази», «Қобыланды», т. б.) және Қарасақал Ерімбеттің, Кердері Әбубәкірдің өлең-толғауларын нақышына келтіре орындаған. Оның асыл мұрасын кейінгі ұрпақ насихаттауда.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Қысқы
Қысқы (Патрон) — дайындамаларды немесе кескіш құралдарды білдектерге бекітуге арналған білдек айлабұйымы немесе қосалқы құралы.
Дереккөздер
Санат:Құралдар Санат:Машинажасау
Патологиялық мінез
Патологиялық мінез (pathos - азап шегу, ауру және ... логия) — адамның берекесіз, бақытсыз көңіл жайында нақты реніштен, жайсыз қырсықтан, түрлі бәледен туындайтын әдеп-дағдының адамгершілік пен әдептілік, денсаулық (ипохондрилық) туралы ауыр, үрейлі, мазасыздықты біржақты тамырлатуы. Мысалы, өз бітімі мен жүріс-тұрысына күдікпен қарайтын адам асқазаны аздап бұзылса да, денесі бөртіп қызара қалса да, ондай оқыс күйге үлкен секеммен қауіппен қарап, өз дегбірін қашырады. Жорамал күйді секемшілдік пен шүбәланғыштық сияқты басқа жеңіл мінез-құлықтар қоздыра түседі. Патологиялық мінездің естен танарлық сандырақ пен құндылығы жойылмас идеядан айырмашылығы — мінездегі кесапатты психотерапиялық әңгіме арқылы жеңілдетуде тіпті емдеуге болады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Помаретто
Помаретто (Pomaretto) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1085 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 136 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 10063.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Б. з. д. 617 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 617 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 617 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Өжеттілік
Өжеттілік – адам мінезіндегі ұнамды қасиет. Өжеттілік жүйке жүйесі күшті, ми қыртысындағы тежелу процесінен қозуы басым адамдарда жиі көрінеді. Өжеттілік адамның ерік-жігер, жүректілік, батылдық, төзімділік, қайсарлық секілді қасиеттерімен үндесіп жатады. Көбінесе ержүрек, батыл адамдардың бойында кездеседі. Өжеттілік қасиеті бар адамдар өз мақсаттарын жүзеге асыру жолында тез шешім қабылдап, табандылық көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Адам мінезі
Хартия
Хартия - [грек, chartes - папирустан жасалған қағаз, папирусқа жазылған қолтаңба] - грамота, көпшілік халық қозғалысының негізгі талаптарын білдіретін саяси қүжат. Кейде жекелеген халықаралық актілер мен келісімдер Хартия деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Егорова Каменка
Егорова Каменка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы № 1061 Черноисточинск суқоймасы орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Черная бастауынан Черноисточинск су торабына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Борис Исаакович Хотимский
Борис Исаакович Хотимский − орыс жазушысы, сыншы.