cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өтегенов Мерей
Өтегенов Мерей (1951 ж. т., Маңғыстау ауданы Калинин ауылы) – шопан. 1968 жылы шопан болып істеген. Тұрыш орта мектебін бітіріп, көмекші шопан болып істей бастады. Мал өнімін алудан бірнеше жыл бойына жоғары көрсеткіштерге жеткен. 10-сайланған Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің депутаты. 2, 3-дәрежелі Еңбек даңқы ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Япто-То-Се
Япто-То-Сё — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колва өзенінің сол жағалауынан 475 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
IC 3372
IC 3372 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3372 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Ескі чукур
Ескі чукур — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Буль-Кайпан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 113 адамды құрады. Пошта индексі — 452839, ОКАТО коды — 80250820004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Үшінші Бозащы болысы
Үшінші Бозащы болысы — Қырғыз АКСР-дағы Адай уезінің әкімшілік бөліну бірлігі.
Әкімшілік бөлінуі
8 әкімшілік ауыл, онда 1432 үй бар.
Иллази
Иллази (Illasi) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Үшінші Бозащы болысы
Халқы және тұрмысы
Негізгі ру — Мұңал балалары. Рысалы — 247 үй, Жетімек — 14 уй, жартылай көшпенді, Жылыойда Жартышеке, Аққұдық маңдарында отырады. Ескелді әкімшілік ауылында 153 үй (одан 20 үй Игілік) қыста Көкжал құлауларында, жаз шыға көктемде Қарынжарық, Сеңгірқұмдарға, Қаратаудың шығыс бөлігіне жөне Қарақұмға дейін көшеді. Қысқа қарай Красноводскіге дейін қайтады. 1926 жылы осы аталған ауылдар көрсетілген құмдарды қыстады.
Болыстың 1000-ға тарта қожалықтары көп көшпей Бозащы түбегінің терістік шығысын жайлап жүреді. Олар Дәулеталы және Мұрат (Кеще) ауылдары. 200-дей үй Жиделі және Тұщықұдық, Оңтүстік батысында Қошақ араларында жүреді. Болыста балық шаруашылығын кәсіп етушілер жоқ. Өңір мал шаруашылығымен айналысады. Бұл болыста егін салушы да жоқ. Жаздағы көші қон ұзындығы 150 шақырымға дейін созылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның болыстары
Иллази
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5112 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 194 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25,04 км² шамасында. Пошта индексі — 37031.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Bartolomeo. Жыл сайынғы мерекесі — 24 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Мауд (Оклахома)
Мауд (Maud) — Оклахома штатының Pottawatomie округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1048 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 40-46900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Фельдбах (Штирия)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13·328 адамды құрайды (31 желтоқсан 2016). Алып жатқан жер аумағы 67.30 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SO, ресми идентификациялық коды — 6 23 79.
2020 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Josef Ober (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Ойлау
нобай|Кітаппен қызы. [[Жозе Феррас де Алмейда Жуниор]] нобай|Пойыз саяхатында ойланып отырған адам Ойлау – объективті шындықты белсенді бейнелеудің жоғарғы формасы, дүниені тану мен игерудің жоғарғы сатысы, тұлғаның танымдық әрекеті. Ойлау формалары мен құрылымдарында адамзаттың бүкіл танымдық және тарихи-әлеуметтік тәжірибесі, материалдық және рухани мәдениеті дамуының басты нәтижелері қорытылып, бекемделген. Сыртқы дүниені толык тануға түйсік, қабылдау, елестер жеткіліксіз болады. Біз тікелей біле алмайтын заттар мен құбылыстарды тек ойлау аркылы ғана білеміз. Түйсік, қабылдау процестерінде сыртқы дүниенің заттары мен құбылыстары жайлы қарапайым қорытындылар жасалады. Бірақ қарапайым қорытындылар сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының ішкі құрылысын, оның қажетті қатынастары мен байланыстарын толықтай ашып бере алмайды. Адамның ой-әрекеті әсіресе түрлі мәселелерді бір-біріне жанастыра отырып шешуде өте жақсы көрінеді.
Ойлау формасы
Ойлау формасы болып табылатын ұғымдар, категориялар, идеялар мен теориялар танымның субъектісі мен объектісінің арасын байланыстырып тұрған қоғамдық тәжірибенің негізінде, қоғамдық-тарихи процесте қалыптасып дамиды және заттар мен нәрселердің сезімдік таным формаларында (түйсік, қабылдау, елес) берілмейтін мәнді байланыстары мен қатынастарын өрнектейді. Осының арқасында адам дүниенің заңдары мен заңдылықтарын танып білуге мүмкіндік алады, алды-артын болжап, болашағын айқындап, алдына саналы мақсаттар қойып, соларға жету жолдарын саралайды, табиғатты өзгертеді және өзі де өзгереді. Адам өмірінде, тәжірибелік және танымдық қызметінде шешуді қажет ететін мәселелер туындап, соларды қою және шешу барысында oйлау қабілеті де түрленіп, шығармашылықпен дамып отырады.
Ойлау тарихы
Ойлау тарихы адамның пайда болып, дамуының тарихымен байланысты. Ойлау – қоғамдық-тарихи қалыптасқан адам миы қызметінің жемісі. Ойлау мен тіл өзара терең байланыста, тіл – адам ойлауының құралы. Адам ойы сөз арқылы өрнектеледі, сөздің ар жағында ой жатады. Сөз бен ойды теңестіруге болмайды, алайда сөзсіз ойлау іске аспайды, ой айтылмай, үнсіз тұншығады. Ойды үнсіз іштегі сөз деп, тілді дыбысталған ой деуге болады. Ойлау тек табиғи тіл арқылы ғана емес, жасанды тілдер (мысалы, абстрактылы математика тілі немесе нақтылы-бейнелі «өнер тілі») арқылы да іске асады. Ойлау күрделі тарихи-әлеуметтік құбылыс болғандықтан, оны зерттеумен көптеген ғылымдар – психология, логика, таным теориясы, лингвистика, кибернетика, физиология, т.б. шұғылданады. Философияда ойлау белсенділігі, логикасы туралы мәселелер қарастырылып, оның ақиқаттылығының өлшемі зерттеледі. Бұл мәселелер философия тарихында әр түрлі тұрғыда (материалистік және идеалистік, рационалистік және эмпирикалық, априорлық және апостериорлық, диалекттік және метафизикалық, т. б.) зерделеніп, ойлау жөнінде әр түрлі ілімдер орын алған. Ойлау тек адамға ғана тән қабілет ретінде оның шынайы адами болмысының қайнар көзі әрі басты құралының бірі, адам еркіндігінің мүмкіндігі мен шындығының кепілі болып табылады.
Педагогикада
Педагогикалық ойлау — кез келген педагогикалық құбылысты тікелей немесе жанама түрде белгілі бір көзқараспен ой елегінен  өткізу бойынша жасалатын әрекет. Оның мәні - білімнің мазмұны, мұғалімнің және оқушының қызметі сияқты үш бөлшектің сәйкестігінде.
Сілтемелер
Санат:Ойлау Санат:Психикалық процестер Санат:Сана философиясы
Алты желбезекті акула
Алты желбезекті акула (Hexanchus griseus) – Жалпақ тұмсықты, алты желбезекті акула- денесінде алты желбезегі бар ежелден келе жатқан ерекше акула. Оның туыстарының қатарына итбалық, Гренландия акуласы және басқа да алты және жеті желбезекті акулалар жатады. Бұл акула, сонымен қатар, «көп желбезекті акула», «шалшық акула» және «Бульдог акула» деп те аталады. Қоңырқай сұр түсті акула болып келеді. Бұл акуланың бауыры - улы. Алайда оның етін жей беруге болады. Адамдар оны майы мен еті үшін аулайды.
Дереккөздер
Санат:Акулалар
NGC 7365
NGC 7365 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7365 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69651, ESO 603-10, MCG -3-58-1, NPM1G -20.0607.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Адам құқықтарын реттейтін халықаралық актілер мен шарттар
Адам құқықтарын реттейтін халықаралық актілер мен шарттар
XXI ғасыр адамның құқықтары мен бостандығын бірінші орынға койды. Әрбір демократиялық мемлекет адам құқықтарын құрметтеуге, оларды қамтамасыз етуге және бұзбауға міндеттенеді.
1948 жылғы 10 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы Адам құқықтарының жалпыға бірдей Декларациясын қабылдады, онда адамның құқықтары мен бостандықтарын құрметтеу барлық мемлекеттер мен қоғамның аса маңызды міндеті екендігі жария етілді. Бұл Декларацияда өмір сүру құқығы, барлық адамдардың теңдігі, бостандық пен жеке басқа қолсұғылмаушылық құқығы, тұрғын үйді қорғау құқығы, азаматтық және саяси құқықтар алғаш рет айқындалды. Оның үлкен халықаралық маңызы да осында. Бұл Декларация 30 баптан тұрады. Олардың кейбіреулеріне жеке-жеке тоқталып өтейік.
1-бап. Барлық адам өзінің абыройы мен құқығы жөнінен бір-бірімен тең әрі азат болып туады. Оларға ақыл-ой мен ар-ождан берілген, ендеше бір-бірімен бауырмалдық рухында ғана қарым-қатынас жасауға тиісті.
3-бап. Әрбір адамның өмір сүруге, еркіндікке және қолсұғылмайтын дербестікке құқығы бар.
7-бап. Барлық адам заң алдында тең және ешқандай айырмасыз заңды түрде теңдей қорғалуға құқылы.
29-бап. Әрбір адам өзінің еркін әрі толық кемелденуіне мүмкіндік бере алатын қоғам алдында борышты.
Өкінішке орай, жалпыға бірдей Декларацияда халықтар мен ұлттардың өзінің мемлекеттік құрылысын өзі шешу құқығы, соғысты насихаттауға тыйым салу көрініс таппаған. Декларацияда жарияланған адам құкықтары мен бостандықтарын мемлекеттердің сақтау міндеттеріне нұскау берілмеген, кепілдіктер көрсетілмеген, жарияланған адам құқықтарын жүзеге асыру жолдары мен құралдары айтылмаған. Алайда әлемдік қауымдастық әркашан әлемдегі соғыс пен зорлыққа тыйым салуға ұмтылады. Адам құкықтарының жалпыға бірдей Декларациясынан басқа адам құқықтары туралы халықаралық пактілер бар. Олар — экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пакті, 1966 жылғы 19 желтоқсандағы Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакті.
Оларда мынадай ережелер мазмұндалған: халықтар мен ұлттардың өзінің мемлекеттік құрылысын өзі шешу құқығы, еңбек ету құкығы, кәсіподақтық бірлестіктер құру құқығы, білім алу, ерлер мен әйелдердің теңдігі туралы жалпылама тең және құпия дауыс беру туралы құкықтар және т.б.
Дереккөздер
Санат:Құқық
Шугрем
Шугрем — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лупь өзенінің оң жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оңғарбай Салхауұлы Үндемесов
Оңғарбай Салхауұлы Үндемесов 1957 жылы 19 қыркүйекте Түркістан облысы Бөген ауданының Темірлан ауылында туған. Қазақ. Анасы - Үндемесова Тұрсын, зейнеткер. Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтын бітірген, жаттықтырушы-оқытушы. Қазақ, орыс жәнө ағылшын (сөздіктің көмегімен) тілдерін біледі. ≪Нұр Отан≫ ХДП мүшесі.
«Қазақстан Конституциясына 10 жыл≫ (2005), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл≫ (2001), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 15 жыл≫ (2006) медальдарымен, ≪Ы. Алтынсарин≫ (2005), ҚР Білім және ғылым министрлігінің (2008) белгілерімен марапатталған.
Жұбайы - Үндемесова Жанзира (1960 ж. т.), үй шаруасымен айналысады. Қыздары - Меруерт (1981 ж. т.), Жайран (1983 ж. т.), Фариза (1992 ж. т.); ұлы - Алтай (1989 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:КСРО жаттықтырушылары Санат:Қазақстан жаттықтырушылары
Насихат өлең
Насихат өлең — уағыздау, ақыл-кеңес айту сарыны басым келетін өлең, қазақтың ауыз әдебиеті дәстүріндегі ақындық поэзиясында өте жиі кездесетін өлең-жыр нұсқалары. Насихат өлеңнің таңдаулылары өнеге боларлық, тағлым аларлық, ғибраттылық, дидактикалық мәнімен, ойды көркемдеп, нақышты сөздермен жеткізетін бейнелілігі, тартымдылығымен құнды болған. Насихат өлеңнен сол замандағы қоғамдық көзқарастар, арман-мұраттар, халықтың адамгершілікке, еркіндікке, әділдікке ұмтылысы, жақсы мен жаманды қалай түсінетіні айқын танылады.
Ақындар поэзиясындағы насихат өлеңнің озық үлгілері бүгін де өзінің тәрбиелік, көркемдік мәнін жойған жоқ, олар оқырмандарды, әсіресе, жастарды адамгершілікке, жақсы мінезі мен саналы қылыққа үйретеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақ әдебиеті Санат:Әдебиеттану
Ятыпсе-Яга
Ятыпсе-Яга — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пим өзенінің сол жағалауынан 187 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 64 км-ді құрайды.
Арықбалық ауылдық округі (Қазалы ауданы)
Арықбалық ауылдық округі – Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Ятыпсе-Яга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Арықбалық ауылдық округі (Қазалы ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жанқожа батыр ауылы кіреді. Орталығы – Жанқожа батыр ауылы.
Ятыпсе-Яга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Орче
Орче (Horche) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Алькаррия ауданында (комарка) орналасқан.
Арықбалық ауылдық округі (Қазалы ауданы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1831 адамды құрады.
Орче
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2384 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 44 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 12 км.
Арықбалық ауылдық округі (Қазалы ауданы)
Дереккөздер
Санат:Қазалы ауданы ауылдық округтері
Орче
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Сайыпназар Ахун Өтепұлы
Сайыпназар Ахун Өтепұлы (1810, Сырдария ауданы Амангелді ауылы – 1873, сонда) – діни қайраткер. Ауыл молдасынан дәріс алып, кейіннен Бұхарадағы Көкілташ медресесін, Стамбұл, Мысыр қалаларындағы ірі діни оқу орындарын бітірген. Сыр елінде көптеген мешіттердің салынуына басшылық жасаған. Қалғандарияда 300 балалық медресе ашып, бала оқытқан. Сайыпназар Ахун түрік, араб, парсы, тәжік тілдерін жетік білген. Көптеген шығыс халықтарының ертегі-қиссаларының ізімен өлең жазған. Мұхаммед-Ханафия, Абу-Арис, Абу-Сина, шығармаларын, Қияметқайым дастандарын қазақ тіліне аударған.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Әдебиет Санат:Көкілташ медресесінде (Бұхара) оқығандар
Суда жүзетін құстар мен сулы батпақты өңірлерді зерттеу жөніндегі халықаралық бюро
Суда жүзетін құстар мен сулы батпақты өңірлерді зерттеу жөніндегі халықаралық бюро— 1954 жылы құрылған. Қатысушылары — 44 мемлекет. Мақсаттары —халықаралық ғылыми-техникалық ынтымақтастықты дамыту және үйлестіру арқылы сулыбатпақты өңірлерді және сулы-батпақты экожүйелердің биологиялық әралуандығын, әсіресе, суда жүзетін және сужағалаушы құстарды қорғауға жәрдемдесу. Негізгі қызметі — сулы батпақты өңірлерді бағамдау және мониторинг (түгендеу) жөніндегі жобаларды жүзеге асыру; құстарды халықаралық есепке алу (100-ден астам елде); құрып кету қатері төнген кұстардың түрлері туралы мәліметтерге салыстырмалы талдау жасау; жекелеген түрлер мен топтарды қорғау жөніндегі іс-қимыл жоспарларын дайындау; бірқатар халықаралық конвенцияларды, соның ішінде негізінен суда жүзетін құстардың мекен орны ретінде халықаралық маңызы бар сулы-батпақты өңірлерді қорғау жөніндегі конвенцияны қолдау; жиырма ғылыми топ шеңберінде халықаралық сараптау беру; оқыту, ақпарат тарату жөніндегі бағдарламаларды жүзеге асыру.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Луговое (Тереңкөл ауданы)
Луговое — Павлодар облысы Тереңкөл ауданы, Береговой ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан батысқа қарай 7 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 105 адам (55 ер адам және 50 әйел адам) болса, 2009 жылы 59 адамды (33 ер адам және 26 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
Ежелгі дүние авторларының шығармаларындағы Қазақстан тарихы
Ежелгі дүние авторларының шығармаларындағы Қазақстан тарихы — 2011 жылы Алматы қаласы «Ел-шежіре» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Н. Гаркавец, Ә. Қ. Шашаев. Беттер саны — 432.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7317-11-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Ел-шежіре баспасының кітаптары
Палаццо-Пиньяно
Палаццо-Пиньяно (Palazzo Pignano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Кремона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3590 адамды құрайды. Халық тығыздығы 449 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 26020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский. Жыл сайынғы мерекесі — 11 қараша.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Реконвилье
250px|thumb|Картада орналасуы Реконвилье (Reconvilier) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Мутье округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Миома
Миома (мио... және грек. ...ma – ісік аурулары атауларына жалғанатын соңғы жалғау) – организмде бұлшық ет тінінде пайда болатын қатерсіз ісік. Миома бірыңғай салалы ет тінінен (жатыр, асқазан, ішек, тері етінен) өседі. Мұны лейкомиома, ал Миоманың көлденең жолақты еттен (қаңқа, жүрек етінен) өсетін түрін – рабдомиома деп атайды. Асқазан және ішек лейкомиомасы мен рабдомиома өздігінен анық байқала бермейді, тек операция кезінде кездейсоқ көрінеді. Өте сирек жағдайда (ісік түйіндерінің тез қарқынмен өсуі) қатерлі ісікке ауысуы мүмкін. Миоманың түрі көп, өте жиі кездесетін түрі – фибромиома (лат. fіbra – талшық). Бұл жатырдың сыртқы сіңір қабығының астыңғы жағында болады. Фибромиома кезінде әйелдің ішінің төменгі бөлігінде ауырсыну сезімі байқалып, жатырдың көлемі ұлғаяды (кейде бірнеше кг болуы да мүмкін). өзақ уақыт қан кетіп, бұл жағдай анемияға әкеп соқтырады. Қуықты, жамбасқа келетін қан тамырлар мен жүйке талшықтарын ісік басады. Жатыр Миомасы жыныс мүшесінің қызметінің бұзылуынан, әйел организмінде эстроген гормондарының қалыптан тыс бөлінуінен болады. Ісік 30-дан асқан әйелдерде пайда болып климакс мерзіміне дейін өсе беруі мүмкін. Кейде (өте сирек) климакстан кейін ісік өздігінен кетіп те қалады. Миоманы негізінен ультрадыбыс әдісімен анықтайды. Миомаға шалдыққан әйел дәрігердің бақылауында болып, жылына 3 – 4 рет медициналық тексерістен өтіп тұруы қажет. Егер ісік ұлғая берсе, хирургиялық операция жасалады.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Медицина
Хаусэр (Айдахо)
Хаусэр (Hauser) — Айдахо штатының Кутеней округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.3 км². FIPS коды — 16-35830.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 668 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Кутеней округы (Айдахо)
Ferrari Enzo
оңға|нобай|250x250 нүкте|Ferrari Enzo алдынан көрінісі. оңға|нобай|250x250 нүкте|Ferrari Enzo арттан көрінісі. Ferrari Enzo - бұл автомобиль, танго, 2-орынды итальян автоөндірісі Ferrari арасындағы кезеңде 2002 және 2005 бойынша жүргізіледі. Алдымен шектеулі өндіру 349 бірлік өндіру ойланған, бірақ шын мәнінде 400 жасалынды. Оның нақты бағасы 1.200.000€ дейін жетуі мүмкін.
Нөмірі 400 агрегат 2005 жылы 28 маусымда Сотбис аукционында 2004 жылы цунамиден зардап шеккендер үшін 950.000 еуроға сатылды.
2004 жылы Sports Car International журналы Enzo-ны, "2000-жылдардың басындағы ең үздік спорттық автомобильдер" тізімінде нөмірі үшінші атады. Американдық журнал Motor Trend Classic Энцо-ны, "ең таңдаулы он автокөлік" тізімінде нөмірі төртінші атады.
Иелері
оңға|нобай|260x260 нүкте|V12 қозғалтқышты Ferrari Enzo.
Теледидарда және шынайы өмірде
Бұл модель Чарли періштелері 2 және Project Gotham Racing 2 ойын мұқабасындағы сияқты көптеген ауқымды телехикаялар мен фильмдер модельдерінде пайда болды.
2007 жылдың наурыз айында, актер Эдди Гриффин апатқа ұшырайды және ол арнайы фильм үшін оқ атқан кезде Enzo-ға елеулі зиян келтірген.
Ferrari Enzo әлемде жарақаттануы деңгейі жоғары автомобиль болып саналады  өйткені, мүмкін олардың жоғары қуаттылығы ма, немесе кейбір автомобиль иелері жоғары жылдамдықта басқара алмай қала ма, кем дегенде, дайындалған 400 бірліктің 17-сінде адам зардап шегіп, үлкен авария жасаған.
Сілтемелер
Санат:Ferrari автомобильдері
Бутия (Риу-Гранди-ду-Сул)
Бутия (Риу-Гранди-ду-Сул) (Butiá (Rio Grande do Sul)) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жерониму экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 945 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 768,889 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Насыр
Насыр - араб, парсы, кейбір түркі тілдес халық әдебиетінде қарасөз (проза). Насырдың бірнеше түрін ажыратады:
Вахтана (Үлкен Какши тармағы)
Вахтана — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Какша өзенінің сол жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Насыр
Қазақта "насыр" термині кітаби ақындардың шығармаларында кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Шығыс әдебиеті Санат:Әдебиеттану
Вахтана (Үлкен Какши тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Цалана
Цалана (Zalana) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B356, пошта индексі — 20272.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 151 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Ресен (Велико Тырново облысы)
Ресен (Ресен) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Велико-Тырново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 092 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5060. Телефон коды — 06115. ЕКАТТЕ коды — 62517.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
1375 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1375 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1375 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ойра
Ойра – Түпқараған түбегіндегі Сарытас шығанағының батыс шетінде жатқан мүйіс.
NGC 2868
NGC 2868 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Ойра
Географиялық орны
Бозащыдан теңіз жағалап, Кетікке (Форт-Шевченко) қатынайтын ежелгі керуен жолының бойы. Сайдан шығатын қия жол бойының бірнеше жерінде жылымшылап аққан бұлақ көздері бар. 1950 жылдың басында негізгі шаруашылығы балық аулау болған. «Путь к коммунизму» ұжымшарының орталыққа көшіп келуіне байланысты, тауды іргелей балық тұздап сақтайтын қоймалар салынып, жол жөнделген. Қазір құрылыс орындары сақталған.
NGC 2868
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ойра
Дереккөздер
Санат:Каспий теңізі мүйістері Санат:Маңғыстау облысы географиясы
NGC 2868
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы астроном Франк Муллер ашқан болатын және NGC каталогында 2868 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26598, NPM1G -10.0299.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Бейне импульсі
Бейне импульсі - жеке импульстык белгі.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Импульс
Баспасөз клубы
thumb|Баспасөз клубының талқылау уақыты Баспасөз клубы — журналистерді қажетті ақпаратпен жедел түрде қамтамасыз етуді ұйымдастыратын бейресми ұйым. Баспасөз клубы қызметінің басты бағыттары — журналистердің мәдениет және өнер қайраткерлерімен, саясаткерлермен кездесулерін, баспасөз мәжілістерін, дөңгелек столдар, пікірталастар, семинарлар өткізу. Кейбір елдерде бірыңғай тақырыптық Баспасөз клубтары да бар. Әлемдегі ең ірі Баспасөз клубы Вашингтонда орналасқан — Ұлттық баспасөз клубы. Ол негізінен, бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан қаржыландырылады. Қазақстанда екі Баспасөз клубы — Қазақстан баспасөз клубы және Ұлттық баспасөз клубы жұмыс істейді. Қазақстан баспасөз клубы 1994 жылы АҚШ-тың Халықаралық даму агенттігінің (ЮСАИД) қаржылық қолдауымен ашылды. Ол 1996 жылы қоғамдық бірлестік мәртебесін алды. Негізгі мақсаты — Қазақстанда плюрализмге, еркін ақпараттар алмасуға жағдай жасау негізінде тәуелсіз бұқаралық ақпарат құралдарының дамуына қолдау көрсету. 1994 — 1999 жылдары 400-ден аса баспасөз мәжілісін, 30 семинар, 16 дөңгелек стол, т.б. ұйымдастырды. Ұлттық баспасөз клубы 1997 жылы ашылды. Оның Астана, Шымкент, Өскемен, Қарағанды қалаларында филиалдары бар. Клуб тек баспасөз мәжілістерін ғана өткізеді. Баспасөз клубына кез келген журналист мүше бола алады. Клуб өз мүшелеріне барлық баспасөз мәжілістеріне қатысуға, бірінші кезекте ақпараттар алуға, кітапханасын тегін пайдалануына мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Баспасөз
Мольсайм
Мольсхайм (Molsheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,85 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67300, пошта индексі — 67120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9280 адамды құрады. Халық тығыздығы — 855,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Яракутаель
Яракутаёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Макариха өзенінің сол жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Арчер Маргарет
Арчер Маргарет (ағылш. Margaret Archer; 20 ақпан 1943) — әлеуметтану үшін маңызды болып табылатын "құрылым — қызмет" проблемасын қарастыратын белгілі және беделді теориялардың бірі Арчердің морфогенез теориясы. Арчер идеяларының кейбір принципті қағидалары:
Әлеуметтанушы бір жағынан құрылымды (немесе мәдениетті), екінші жағынан қызметті талдамалық тұрғыдан ажырата білуі керек. Бұл — әлеуметтік өмірдің екі жағы. Бұларды ажырамас бірлікте көрсетуді Арчер конфляционизм деп атайды. "Conflation" сөзі "біріктіру", "қосу" және екі мәтінді бір мәтінге біріктіру деген мағынаны білдіреді. Конфляционистер кез келген қызмет құрылымданған, ал құрылымдар қызмет арқылы іске аспаса олар өмір сүре алмас еді дейді деп көрсетеді Арчер бұл жерде үш қисынды мүмкіндік бар. Кейбір авторлар қызмет дегенміз құрылымның эпифеномені деп есептейді. Ал енді біреулері құрылым қызметтің эпифеномені болып табылады дейді.
Бірінші жағдайда "жетілу" "жоғарыдан төмен" болып отыр, яғни қызмет құрылым тұрғысынан автономиядан айырылады;
Екінші жағдайда "төменнен жоғары", яғни құрылым қызмет тұрғысынан автономиядан айырылады.
Үшінші мүмкіндік: құрылым да, қызмет те автономиядан айырылып, жетілу ортасымен жүреді. Морфогенез теориясында Арчер морфогенез және морфостазис ұғымын енгізді. Әңгіме әлеуметтік нысандардың құрылуы мен өмір сүруі турасында болып отыр. Арчер әлеуметтік құрылымда да, мәдениетте де қолданылатын үш топтық тізбекті бөліп көрсетеді: құрылым әсер етушілердің өзара әсер етуіне жағдай жасайды, бұл өзара әсерлер өздерінің ішкі ерекшеліктеріне сай жүзеге асады; нәтижесінде жаңа немесе сырты өзгерген ескі құрылым пайда болады. Арчердің реализм және морфогенез теориясының философиялық базасы қазіргі заманғы ағылшын реализмі, негізінен Р. Бхаскар тұжырымдамасы болып табылатын әлеуметтік онтологияның түбегейлі мәселелеріне арналады. Арчер Бхаскардың философиялық реализмі әртүрлі әлеуметтік теориялардың ортақ тұғырнамасы ретінде таныла алады, онымен қоса Бхаскар әлеуметтік әсердің өзгермелі үлгісі (ӘӘӨҮ) өзінше бір теория ретінде ұсыныла алады деп есептейді.
Дереккөздер
Санат:Кембридж университеті ғалымдары Санат:Ұлыбритания әлеуметтанушылары Санат:Философия докторлары
Азат азаматтық қозғалысы
"Азат" азаматтық қозғалысы - қоғамдық-саяси ұйым. Құрылтай мәжілісі Алматыда 1990 ж. 1 шілдеде өтті. Басты мақсатын "Халықаралық Одақтық шартпен біріккен ерікті де тәуелсіз жаңа қоғамдастық шеңберінде Қазақстанның шынайы мемлекеттік егемендігіне қол жеткізу" деп белгіледі. Қозғалыстың 14 облыстық ұйымы бар. 1990-1993 жж. аралығында "Азат" газеті шығып тұрды. "Азат" қозғалысы Қазақстанды қазақ халқын отаршылық пен тоталитаризм зардаптарынан арылту ушін қажетті заңдардың қабылдануы, олардың дұрыс орындалуы жөнінде халыққа үндеулер таратып, үкіметке ұсыныстар жасады, сепаратистік пиғылдағы ұйымдарға тойтарыс беру, адам құқықтарын қорғау және т.б. ұлт мүддесін көздеген мәселелерді батыл көтере білді.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Оймаша мұнай кен орны
Геологиялық құрылымы
Ол субкеңдіктік созылымның брахиантиклиналдық қатпарына жатады. Кен орнының ашық қимасында палеозой, мезозой, кайнозой жыныстары бар. Ортаңғы палеозойдың (морулы гранитоидтар) мұнайлылығы 9, 10, 12-ұңғымаларда анықталған. 12-ұңғымада 3752-3720 м аралығын сынақтан өткізуде мұнай атқыны алынды. Бастапқы қабат қысымы 47,6 МПа, температурасы 163°С, тығыздығы 0,834 г/см3.
Құрамы, қанығуы
Мұнай құрамы аз күкіртті, парафинді (13,3%), аз мөлшерде асфальтені бар шайырлы (2,6%). Мұнайға қаныққан қалыңдығы 96,1 м. Резервуар типі бойынша шоғыр массивті. Триасты түзілімдердің өнеркәсіптік мұнайлылығы туф және туфит қабатты карбонатты қалыңдықта анықталған. Өнімді қабаттардың тиімді қалыңдығы 28,4 м, мұнайға қаныққан қалыңдығы 18,2 м. Шоғыр биіктігі 70 м, типі қабатты, дөңесті. Бастапқы қабат қысымы 44,1 МПа, температурасы 144ӘС, тығыздығы 0,837 г/см3. Мұнайы аз күкіртті, парафинді (11,7%), аз мөлшерде шайыр (3,6%) және асфальтен (1,4%) бар. Төменгі юра түзілімдерінің мұнай газдылығы литолиз құмтасты, алевролиттер және саз қабаттармен алмасатын Ю-XІІІ горизонт табанына жатқызылатын резервуарға байланысты. Өнімді қабат 3142-3146 м аралығында. Триас және ортаңғы палеозой гранитінің мұнайындағы еріген газ ауыр, этанды метан (61 – 65,4%), ауыр көмірсутектер (28,1 – 32,3%), азот (3,5 – 4,5%), көмір қышқыл газ (2 – 3%).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Маңғыстау облысы кен орындары Санат:Маңғыстаумұнайгаз
Коваш-ду-Риу
Коваш-ду-Риу (Covas do Rio) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сан-Педру-ду-Сул муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 179 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26,51 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Өтегенұлы Ақмұхан
Өтегенұлы Ақмұхан (1895, Бозащы түбегі – 1967, Шетпе ауылы) – белгілі атбегі. 1957 – 61 ж. екі Қаратөбел аты облыстық, республика көлемінде бәйгеге қосылып, жүлделі орындарды иеленіп отырған. Өтегенұлының екі Қаратөбел аты да Қызыл таң ұжымшарындағы жылқы үйірінен болған. Үлкен Қаратөбел 1962 ж. Маңғыстау ауданы атынан қазақтың биші қызы Ш.Жиенқұловаға сыйға тартылды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
IC 3373
IC 3373 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3373 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Койтастар
Койтастар — диаметрлері 10 см-ден 10 м-ге дейін жететін, жұмырланған тау жынысы сынықтары. Су ағындары мен мұздыктардың тасымалдауынан жұмырланған мұндай койтастар аллювийлік және мұздықтык шөгінділерде көп.
Ақындық тіл (Абай)
Абай Құнанбаев екі сөзінің бірінде тіл табиғатын толғанады.
Көркем әдебиеттің тілден шыңдалатынын білетін зерек зергер сол тілдің халықтығын, құнарлылығын, дәмділігін, бейнелілігін уағыздайды... Қазақ топырағында «мақсатым тіл ұстартып, өнер шашпақ, наданның көзін қойып, көңілін ашпақ» деп мұрат меңзейді... Абай әдебиеттің төркіні халықта екенін өзінен бұрынғы ақындардан да жақсы білген. Сол себепті ол кітаби орамдарға, сырты сұлу сылдыр сөздерге бармай, ойлы оралым, жанды сөз жасаған. Поэзия сырын «қуатты ойдан бас қурап, еркеленіп шығар сөз» деп түйген Абай шымырлық пен сұлулықты тамаша ұластырады. Әдебиет, ең алдымен, сөздің тарихи төркінінен, өсу, өзгеру қалпынан, қилы ұғымынан құралады. Үнділік, шырайлылық, дәмділік бұл тілдің көркемдік қуатын арттырып, әсерлілігін күшейтеді. Тіл де, сөз де - халықтікі. Сөйте тұра, «пәленшенің тілі бай» дейміз. «Мынау түгеншенің сөзі ғой» деп тани кетеміз. Осының сыры неде? Әдебиетте жанды сөз бар да, жансыз сөз жоқ. Жанды сөз, ең алдымен, автордың табиғатына, болмысына тәуелді. Шығарманың текстінен әр түрлі әсер алатынымыз сондықтан. С. Торайғыров «Сезімнің сыртқа шықпас түсі бар ма, оны жасырар адамның күші бар ма!» дегенде жеке тәжірибені ғылыми шындыққа ұластыра айтқан-ды. Одан көп бұрын Абай «шымырлап бойға жайылатын» сөздің астарын: «Білгенге маржан, білмеске арзан» деп мәтелдегенді.
Таутенбург
Таутенбург (Tautenburg) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Хольцланд ауданының құрамына енеді.
Ақындық тіл (Абай)
Жазушының жаны сөз шырайынан көрініп тұрмақ. Сөздің бетіне шыққан шырай жүрек қанының қызуы болмай, жасанды бояу болса, ондай сөз иесі суреткер санатына қосылмақ емес. Тез оңатын әсіре қызылға барабар болмақ. Сұлулық боямалық емес екенін осы күні екінің бірі біледі. «Бұнда жоқ алтын иек, сара ала қыз» деп Әріптің қиссасын шенегенде, білімдар Абай қазақ топырағында азды-көпті өріс алған желбуаздықты меңзеген. Шынайылық табиғилықта, қарапайымдылықта болса, сол шынайылықтың өзі құдірет. Рас, пенде бір қалыпта тұрмайды. Құлпырады, қуарады; шалқиды, сазарады; күледі, күрсінеді. Соның бәрінде шынайылық жататыны және шындық. Олай болса, көңіл құбылыстарының сөз жанарына тебуі дарынның сипатын танытпақ... Сөз шырайы - құрғақ қиялдың емес, тірі өмірдің бетке шыққан шырайы. Құнарлы ойдың, асыл сезімнің, биік сананың серпіні бір күнмен, бір жылмен шектелмей ұзаққа бойлағанда, ұрпақтан ұрпаққа ауысқанда, көзге ілікпес құдірет «сөз» деген ұғымда жатпақ. Олай болса, тіл өнеріне жүрдім-бардым қарау - қағылмас қырсық. Күнәсіз қағазға күнәсіз ой құйылсын. Шалажансар емес, ұзақ жасайтын сөздер екшелсін. Табиғаттай құлпырса да, табиғаттай қайталанбайтын, қызығы мен қайғысы, қуанышы мен өкініші көңілге қона кететін сөз құдіретін туындату - Абай салған дәстүр. Тамырлы ырыс, негізді несібе.
Таутенбург
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 310 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 096. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Хельвинг.
Ақындық тіл (Абай)
«Ескілік киімі» туралы тамаша өлең толғаған, кісінің біз білмейтін «дәндәкуін» тірілткен Абай халықтық әдеби тілге келгенде, архаизмге жол бермей, ұзақ жасайтын өміршең сөз туындатады. Нәшірияты жоқ сахарада профессионалдық әдебиеттің нұсқасын таратады. Бұл - Абай өзінің қазақтың жазба әдебиетінің негізін салушы классик ақын екенін білді, тым құрымаса, кәміл сезінді деген сөз. Халықтың өзіндей ұзақ жасайтын тілдің дәуірден дәуірге байланысты байып, екшеліп, көзге ілікпес өзгеріске ұшырап тұратыны белгілі. Сансыз ғасырдың шындығын шежіредей сақтап, ұрпақты ұрпаққа жалғастыратын тіл жалқының емес, жалпының үлесіне жатады. Оның құнарлы қуаты әркімге әр дәрежеде дариды. Бұған болмыстың, ортаның, тәрбиенің ерекшелігі әсер етеді... Қоғам мүшелерінің сөз байлығы, ұғым мөлшері, талғампаздығы әр түрлі болғанымен, тілдің заңы тұтас. Бұл заң, Абайша айтқанда, «сөз арасын бөтен сөзбен» былғауды көтермейді. Тілден нәрлілікті, бейнелілікті, жатықтықты талап етеді. Тілдің заңын халық тудырған. Сөйте тұра, ұлт ішінде әр қауымның өзіне тән нақыштары бар. Шаруаның, жүмысшының, зиялының тілін ажырату қиын емес. Осының себебі неде? Біздіңше, өскен ортаның, санаға сіңген тәлім-тәрбиенің әсерінен туған ұғым аумағында. Буған сөз атауының ағымдағы тіршілікке қажеттілігі қосылады. Мысалға дипломатиялық тілді алсақ, өз маңайында, өз дәстүрінде, өз нәшінде мәдениетті саналатын бүл тіл қоңырқай жұрттың кәдесіне аспайды. Осыған қарап дипломатиялық орамдылықты, ойнақылықты, тапқырлықты, тосын терминдерді өмірден аластау және мүмкін емес. «Қалауын тапса жанатын қардың» тамызығы көп. Осының әммәсі халықтық тілге сыймаса да ұлттық тілдің үлесіне жатады. Халықтық ақын мен ұлттық ақынның бір емесі сияқты, халықтық тіл мен ұлттық тіл бір шеңберлі, бір сипатты емес. Бұл екеуі жалқы емес, жалпы; сыңар емес, егіз. Тұтастығы бірін-бірі жатырқамауында, ымы-жымының бірлігінде. Халықтың тілінен құнарланатын ұлттың тілі қабылдампаз. Осыдан барып оның сөздік қоры да мол. Ағылшын әдебиетінде Джордж Ноэл Гордон Байрон мен Р. Бернестің, орыс әдебиетінде Александр Сергеевич Пушкин мен А. Кольцовтың аумақтық орны бірдей емес. Бастапқылары ұлттық ақынға жатса, соңғылары халықтық ақынға жатады. Абай болса, әрі халықтық, әрі ұлттық ақын. Одан бұрынғы Махамбет, мыс., түгелдей халықтық ақынға жатады. Майлықожаның кейбір шығармалары да халықтық сипатқа ие.
Таутенбург
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 15 қалалық ауданға бөлінеді.
Ақындық тіл (Абай)
Ел тағдыры, талайы осылай болғандықтан, Абай халықтық шығармасында халық сөзін көп қолданады да, өзінің ой-өрісіне келгенде тосын сөздерді жатырқамайды, бөгде жұрттың сөзін жымдастырып жіберуге шейін барады. «Махаббат пен ғадауаттар», «тілі ащы мен здравомыслящийлер» осындайдан туған. Ой-өрісі кең, ұғымы терең, талғамы биік Абай төл туындысында тосын да тың, берекелі айшықтар жасайды. Бірде «соқтықпалы соқпақсыз жерде өстім, етек басты көп көрдім елден бірақ» деп жұмбақтаса, енді бірде: «Өзіңде бармен көзге ұрып, озамын деме өзгеден, күндестігін қоздырып, пәлеге қалма езбеден» деп, нақылдың тосқындығымен, «көзге ұрыптың» қиын шешуімен таңдандырады. Осыған сәйкес, мазмұн мен түрдің ішкі қайшылығы тілге де түгелдей ортақ екенін айта кету ләзім. Әдетте, әсершіл келетін қарапайым жанның өз әсерін жеткізіп айта алмайтыны, сыңғырлы сөзге шебер зиялысы мақтардың төл ойдан қағажу қалатындығы осыны сипаттайды. Бұны Абай: «Ғашықтың тілі - тілсіз тіл, көзбен көр де, ішпен біл» деп те тұжырымдайды...
Таутенбург
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Ақындық тіл (Абай)
Қажетсіз сөздің өзінен өзі шығып қалатыны, ділгер сөздің жаңадан туындайтыны даусыз. Абайдың «өжеттісіңін» қазір ешкім қолданбайды. «Батуы» да («батым» дегені) сол жалқы күйінде өмір сүреді. Осы сыңардың егізі Абайдың басқа бір өлеңінде «Кей құрбы бүгін тату, ертең бату» түрінде бой көрсетеді. Осы секілді оның «қулық пен құбылдан жалықсаң, жақсы жансыңдар» деуінде де өте-мөте сирек орайға тән сөз қолданысы жатыр. Қазақ «құбылдан» деп айтпайды. Бірақ «құбылу» бар, «құбыл» бар. Ендеше, «құбылдан» Абайдың осыдан шығарып алған жалқы еншісі. Осы тәріздес, «Түзелмесе шұғылдан» деген жолдағы соңғы сөз «шұғылдану» емес, «кенеттен» деген мағына береді.
Дереккөздер
Санат:Абай Құнанбайұлы жобасының мақалалары
Амбруаз Ойонго
Амбруаз Ойонго Битоло (Ambroise Oyongo Bitolo; 22 маусым 1991 жыл, Ндикинимеки, Камерун) — камерундық футболшы, қорғаушы. 2017 жылғы Африка чемпионы.
Карьерасы
Камерунның "Котон Спорт" клубының түлегі. Клуб сапында үш рет Камерун чемпионы атанды, КАФ Чемпиондар Лигасының жартылай финалына шықты.
2013 жылы командадан кеткісі келетінін мәлімдеген соң, "Лилль" клубы Ойонгоны өздеріне тартуға тырысты, бірақ трансфер болмады. Келесі жылы Ойонго "Нью-Йорк Ред Буллз" командасына ауысты.
2015 жылы Канаданың "Монреаль Импакт" клубына өтті.
2018 жылдың басында "Монпелье" футболшысы атанды.
Сілтемелер
Санат:Камерун футболшылары Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Котон Спорт ФК ойыншылары Санат:Нью-Йорк Ред Буллз ФК ойыншылары Санат:Монпелье ФК ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Аксарка (Обь тармағы)
Аксарка — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь өзенінің оң жағалауынан 200 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 84 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Клерфужер
Клерфужер (Clairefougère) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,28 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,41 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Кавайон-Веронезе
Кавайон-Веронезе (Cavaion Veronese) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель. Жыл сайынғы мерекесі — 24 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Нахродт-Виблингверде
Нахродт-Виблингверде (Nachrodt-Wiblingwerde) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Арнсберг әкімшілік округіне бағынады. Меркиш ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6724 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 62 044. Муниципалитеттің басшысы — Беатрикс Науёкс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Коллеферро
Коллеферро (Colleferro) — Италиядағы қала, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 22 071 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 742 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Пошта индексі — 34.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Barbara. Жыл сайынғы мерекесі — 4 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
1376 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1376 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1376 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Виссарион Андреевич Шамардин
Виссарион Андреевич Шамардин (28.10.1941, Алматы қаласы) – медицина ғылымдарының докторы (1982), профессор (1994).
Алматы мемлекеттік медицина институтын (1964, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген. Қазақ эпидемиология, микробиология және жұқпалы аурулар ғылыми-зерттеу институтында кіші, аға ғылым қызметкер, зертхана меңгерушісі (1964–1987), Орта Азия обаға қарсы ғылыми-зерттеу институтында зертхана меңгерушісі (1987–1992) болған. 1992 жылдан Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінде декан қызметін атқарады.
160-тан астам ғылыми жарияланым мен 2 монографияның авторы. 18 өнертабыстың иегері.
Дереккөздер
Санат:28 қазанда туғандар Санат:1941 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан өнертапқыштары
Мак Алестер (Оклахома)
Мак Алестер (McAlester) — Оклахома штатының Pittsburg округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 17783 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 41.0 км² шамасында. FIPS коды — 40-44800.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Банди
Банди — жалпы саны 60 мың адамды құрайтын ұлт. Негізгі қоныстанған елдері: Либерия – 35 мың адам, Гвинея – 25 мың адам.
NGC 7362
NGC 7362 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Банди
Тілі
Тілі - банди тілі, 2 диалектіге ерекшеленеді: нақты банди және оңтүстік-шығыс явиазу диалектісі (явуйахун), фонетикасы жағынан лоомаға жақын. Лоома тілі тай құпия қоғамдарының, сиқырдың және т. б. тілі; Көптеген әйелдер менде тілін жақсы меңгерген.
NGC 7362
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Банди
Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер.
NGC 7362
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 2 қыркүйекте астроном Льюис Свифт ашқан болатын және NGC каталогында 7362 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69602, UGC 12171, MCG 1-58-2, ZWG 405.3, NPM1G +08.0529.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Банди
Кәсібі
Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егін шаруашылығы (құрғақ күріш, жүгері, маниок, ямс, таро, тәтті картоп, кофе ағашы, банан). Балық аулауды ерлер де, әйелдер де айналысады, бірақ әртүрлі тәсілдермен. Кола жаңғақтарын, майлы пальма жемістерінің жинайды. Ұсақ мал мен құс өсіріледі. Сиырлар ұстайды, бірақ саумайды. Негізгі қолөнері – тоқымашылық, ағаш ою, ұсталық, тоқымашылық (ерлердікі), қыш бұйымдары (әйелдердікі).
Өмір салты
Дәстүрлі әлеуметтік құрылымның негізгі ұяшығын ақсақал басқаратын үлкен, көбінесе көп әйелді патрилинейлік отбасы құрайды. Әкесінің аты. Неке вирилокалды. Көп әйелді отбасылардағы әйелдердің жеке үйлері бар.