Ұңғыманы_цементтеу
Ұңғымаларды цементтеу әдістері
Кері цементтеуде шегендеу кұбырын ұңғымаға кері какпақсыз және тіректі сакинасыз түсіреді. Жуудан кейін бағананың жоғарғы шетіне жоғары қысымды және лубрикаторлы крандары бар басын кигізеді. Басын құбыр арқылы бұрғылау қондырғысының циркуляциялық жүйесімен қосады. Ұңғыманың бағанаралық кеңіс превентормен герметизациялайды. Цементтік ерітіндіні бағанааралық кеңістікке айдайды; онын әсеріне шығатын бұрғылау ерітіндісі шегендеу бағанасы бойынша жоғары көтеріліп, сағалық басы құбыр арқылы циркуляциялық жүйеге бағытталады. Кері цементтеуде цемент ерітіндінің бірінші бөлігін шегендеу бағанасының башмагына келу уақытын анықтау қиын. Оны гамма-каротаж аспаптың көмегімен жасауға болады. Ондай аспапты сағалық басында лубрнкатор арқылы өткізілген кабель арқылы ұңғымаға түсіреді және башмактан 100...200 м қашықтықта орналастырады. Цементтік ерітіндінің бөлігін жартылай ыдырау кезеңі бар изотопппен белсендіреді. Аспаптың бағанада орналасу тереңдігін және осы тереңдіктен бағананың башмагына дейінгі учаскіде ұңғыма сұйықтыкты айдайтын сорғышта қосындылық бергіштігі бойынша бағана аралық кеністіктің колемін біле отырып, цеметтік ерітіндіні осы учаскені толтыратын және бағананың ішіне кіретін уақьтты есептеуге болады. Бір сатылы цементтеуге қарағанда кері цементтеуде қабырғаларына кысымның әсері төмен болады. Осыған бaйланысты ұнғыманың төменгі бөілігіне (башмакқа) баратын цементтік ерітіндінің сапасы бірсатылы цементтеуге қарағанда төмен, себебі бөлгіш тығындарды қолдану мүмкін емес. Мұнай ұңғымаларында жөндеу-шектеу жұмыстарын жүргізу кезінде Н.К.Байбаков әдісі бойынша цементтеу кеңінен қолданылады. Жоғарғы су қабаттары ағып жатқан ұңғымаларда бағанаға су ағатын дренажды арналардың кеңейту мақсатында 2...3 күн өңдейді. Кейін ұңғыманы тығындап, сүзгінің жоғары саңылауларынан төмен компрессорлы құбырлар көмегімен жуады. Кейін жуылған бағананың кұбырларын планшайбаның көмегімен фонтанды компрессорлы басының крестовинасына отырғызады және болттармен бекітеді. Кейін ұңғыманы бұрғылау сорғыштардың немесе цементтік агрсгатгардың көмегімен жұтылуына тексереді. Егер кабаттың жұтылуы шамалы болса (5 МПа кысымда 0,5 м3/мин шамасында), онда дренажды арналарды кеңейту үшін ұңғыманы қайта жұмыска косады. Қажетті жұтылу көлемін алғаннан кейін, ұңғыманың сағасын арнайы манифолдпен жабдыктайды (10.17 сурет). Цементтеуді жүргізу үшін екі цементгік кұралды орнатады. Қабатты жұтылуға сынамалағаннан және айдау жуйесін тұщыландырғаннан кейін 3, 4 және 5 ашық ысырмаларда және 7, 71 мен 31 жабык ысырмаларда 1,2, I1 мен 21 ысырмалар арқылы цементтік ерітіндні айдайды. Құбырларға айдалатын цементтік ерітінді ұңғымадағы суды ығыстырады ол су ұңғымадан 3, 4 және 5 ысырмалардың төменгі жолағы бойынша шығады. Құю құбырлары мен шегендсу бағанасы арасыидағы кеңістікке цементтік ерітіндінің айдалуын алдын-ала ескеру үшін сүзгіден жоғары 4 және 5 ысырманы цементтік құбырлардың башмағының 1 м3 ауданды су алып жатқан биіктікке көтерілген кезінде жауып кояды. Осыдан кейін цементтік ерітіндіні кабатқа ығыстырады - бұл операция цемснтгік құралдың шеткі кысымына дейін жүргізіледі. Цементтік ерітіндінің калдыкгары кері жуу арқьлы шайылады, бұл жағдайда су ұңғымаға 6, 4, 3, және 3 ысырмалары аркылы кірсді, ал 2,21 және де 5 жабылады, сұйыктык ұңғымадан кұю кұбырлары мен ашық 1 және 1' ысырмалары аркылы шығып, 7 және 71 ысырмапарынан сыртка шығады.