cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сабугал (аудан)
Сабугал (аудан) (Sabugal (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сабугал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Сарымсақ
Пайдасы және қолданылуы
Жүрек ұстамасының дамуын тоқтату үшін сарымсақтың тазаланған бір шағындау талын жұтып жіберген дұрыс. Қалтаңызда нитроглицерин болмай қалған кезде осылай істесеңіз, жүрегіңізді бүрген ауру із-қайым жоғалады.
Врицен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7679 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 94,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 12 0 64 512. Қаланың басшысы — Уве Зиберт.
Сабугал (аудан)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 800 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,57 км² шамасында. Халық тығыздығы — 68,9 адам/км².
Сарымсақ
Пайдасы және қолданылуы
Бұрынғы өткен емшілер жүрегіне қан толып, тынысы тарылған адамға сарымсақты тұзға батырып, содан соң стақан толы шарапқа араластырып ішкізген. Бұдан кейін ауру адамның пештің түбіне жылы жерде терлеп жата тұруына мүмкіндік береді. Сол кезде қан дененің барлық жеріне тарап кетеді де, ол адам тез сауығады.
Врицен
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сабугал (аудан)
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Сарымсақ
Пайдасы және қолданылуы
Беттегі безеу, бөртпе, терінің тағы басқа іріңді жараларына сарымсақтан былайша емдік тұнба жасайды. Төрт жүз грамм сарымсақты ұсақтап шыны құтыға (бөтелке) салады. Үстіне шамалап спирт құйып, күннің көзіне сұйықтық сары-жасыл түске енгенше (мезгіл-мезгіл араластырып) қою керек. Бұдан соң сүзгіден өткізіп алған жақсы. Оны қабылдағанда алғашқыда бес тамшыдан, сосын әр күн сайын оған бір тамшыдан қосып сумен ішеді. Осылайша күн сайын көбейтіп, 25 тамшыға жеткізгенде, керісінше, күн сайын бір тамшыдан азайтып, қайтадан бес тамшыға жеткенше қабылдайды. Қажет болған жағдайда бұл емдеу курсын қайталауға болады. Тұнбаны жараға жағып, терінің зақымданған жерін сүртсе де артық етпейді. Іш өту және жұқпалы іш аурулары өте қауіпті. Бұл ауруларға, әсіресе, балалар бейім келеді. Әрине, дәріханада іш ауруларына қарсы неше түрлі дәрмек бар. Алайда табиғи қауіпсіз ем қолданғанға жететін ештеңе жоқ. Осы ауру түрлерінен емделуге де сізге тағы сарымсақ көмекке келеді. Мұндай жағдайда бөлшектенген қараот (портулак) жапырағын (бір ас қасық) бір стақан ыстық суға салып кішкене қоя тұрады, сосын 30 минут қайнатып, оған бір-екі бас ұсақталған сарымсақ қосады. Қымтап орап, жиырма минуттай тұндырып, сүзгіден өткізеді. Жұқпалы іш ауруларында осы тұнбаны 1/2 стақаннан күніне үш рет тамақтан жарты сағат бұрын ішеді. Жұқпалы іш ауруларынан емделгенде күн сайын тәулік бойына бір бас сарымсақты тұтастай жеген дұрыс. Бұл аурудан тез жазылуға көмектеседі. Ал іш өткен кезде 2-3 грамм сарымсақ ұнтағын күніне екі рет тамақтан кейін қабылдайды. Мұның тиімді әсері бірден байқалып, іш өту тоқтайды, адамның тамаққа да тәбеті оянады. Негізінде сарымсақ ұнтағы адамды қауіпті жұқпалы іш аурулары қоздырғышынан да қорғайды. Жұқпалы іш аурулары және асқазан ішек жолдары ауруларынан емделу үшін карболен ұнтағын (дәріханалық препарат) сарымсақ сөлімен 1:1 етіп араластырып, жылы пешке (духовка) сарымсақ сөлін кепкенше ұстайды. Оны 1/3 шай қасықпен күніне үш рет тамақтан 20-30 минут бұрын қабылдау керек. Карболен ұнтағына сіңген сарымсақ сөлі тек асқазан, ішек жолдарына түскенде қайтадан жайлап бөлініп шығады. Бұл тәсіл сарымсақтың емдік қасиетін одан сайын күшейте түседі. Бұл емді сондай-ақ тамақтан, жеміс-жидектерден уланғанда, дәрі-дәрмектік заттармен өте қатты уланғанда, асқазан бүріп ауырғанда, іш өткенде күніне үш рет (тамақтан 30 минут бұрын) қабылдау керек.
Врицен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бранденбург елді мекендері
Сарымсақ
Пайдасы және қолданылуы
Ал шаш түскен кезде басты күн сайын ұстарамен тақырлап алып, бір апта сарымсақтың, бір апта пияздың сөлімен сүртеді. Сонда шаштың түсуі тоқтап, керісінше жақсы өседі.
Сабугал (аудан)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Сарымсақ
Пайдасы және қолданылуы
Сарымсақ – теріге сыздауық, сүйел, теміреткі, қышыма тағы басқа жаралар шыққанда да таптырмайтын ем. Мысалы, шағындау шүберекті өсімдік майына шылап алып, артық майын сығып, ортасына ұсақтап туралған сарымсақ салып, сыздауықтың (тағы басқа жаралардың) үстіне жапсырып таңып тастаса, сыздауықтың қабығы тез жарылып, қабынуы тоқтап, ауруы басылады. Жараның үстіне танған сарымсақты күн сайын ауыстырып тұру керек.
Дереккөздер
Санат:Амариллистер Санат:Көкөністер
Нағи Ілиясов
Нағи Ілиясов  (6.11.1920, Қызылорда облысы Тереңөзек ауданы (Сырдария ауданы) "Қызыл коммуна" ауылы - 6.5.1987, - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, барлаушылар бөлімшесінің командирі, ефрейтор. Қазақ. 1929-36 жылы Арыс және Ташкенттегі балалар үйінде тәрбиеленген. 1936-39 жылы Орта Азия Мемлекеттік университетінде (Ташкент) оқыды. 1939-41 жылы Ташкент маңы Жоғары Шыршық ауданындағы мектепте мұғалім болды. 1941 жылы туған еліне оралып, 37-Жәдігер мектебінде неміс тілі мен тарих пәнінен сабақ берді. Кеңес әскері қатарына 1942 жылдың қаңтарында шақырылып, 2- Украина майданына қарасты 46-армия 99-атқыштар дивизиясының 473-артиллерия полкі 2-дивизионы құрамында Ұлы Отан соғысына қатысқан. Элиста, Ростов, Донбасс, Киев, Житомир қалаларын азат етуге катысты. Будапешт қаласын (Венгрия) азат етуде корсеткен ерлігі үшін Ілиясовқа КСРО Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы беріліп, Ленин ордені мен «Алтын Жұлдыз» медалі коса тапсырылды (24. 3.1945). 1945 жылы Мәскеуде Кызыл Алаңда өткен Жеңіс шеруіне қатысты. 1945 жылы әскер қатарынан босады. 1946-50 жылы Қызылорда облысы комитеттерінде хатшы, 1950-52 жылы Алматыдағы Жоғары партия мектебінде оқыды. 1952-56 жылы Шымкент облысы (қазіргі Түркістан облысы) Түлкібас ауданы партия комитетінің хатшысы, облыстық партия комитетінің білім меңгерушісі, 1956-60 жылы Тереңөзек ауданындағы «Қараөзек» кеңшарының директоры, 1960-62 жылы облыстық мал дайындау бірлестігінің бас директоры, 1962- 66 жылы Жалағаш ауданы атқару комитеті төрағасының орынбасары, Сырдария ауданы ауыл шаруашылығы мекемесі бастығының орынбасары қызметтерін атқарды. 1966-72 жылы туған ауылында ашылған 1- күріш кеңшарының алғашқы директорлығына тағайындалды. 1972-76 жылы Сырдария ауданы «Комсомол» кеңшарының директоры, 1976-81 жылы облыстық еңбекке орналастыру және жұмыспен қамтамасыз ету мекемесінде басқарушы болып істеді. Өзі басқарған шаруашылыққа 1992 жылы оның есімі берілді. Ленин, 1-дәрежелі Отан соғысы, 2 рет Еңбек Кызыл Ту, 3-дәрежелі Даңқ ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған.
Құрыш
thumb|200px|Қазіргі заманғы танкіге арналған құрыш Құрыш (Броня) — адамдарды, соғыс техникасын, қару-жарақты, қорғаныс ғимараттарын оқтан, снарядтан қорғау құралы. Болаттан, сондай-ақ өте берік алюминий қорытпаларынан, пластмассалардан жасалған құрыштар кеңінен пайдаланылады. Оққа қарсы құрыш, снарядқа қарсы құрыш, иленген құыш және құйма құрыш түрлері болады.
Нағи Ілиясов
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары Санат:Тұлғалар Санат:Кеңес Одағының батырлары
Құрыш
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
درع Браня Броня Armadura Zbroj Rustning Rüstung Armour Kiraso Armadura (combate) fa:زره Haarniska Armure (équipement) Armachd Armadura שריון Oklop Páncél Baju zirah Herklæði Corazza 鎧 갑옷 Šarvai चिलखत Harnas Rustning Armadura Zbroja Armadura Armură Armour Oklep Armatura Pansar Zırh Броня Лувц 盔甲
Жоғары жүйке қызметінің типі
Жоғары жүйке қызметінің типі - жүйке жүйесінің комплекті түрдегі тұрақты қызметі. Мұндай қызмет жоғары жүйке қызметінің сипаттары мен қасиеттерін білдіреді. Ондай қасиеттер адамның әлеуметтік ортада атқаратын жұмысы мен іс-әрекетіне байланысты жаңа сапаларға ие болады. Жоғары жүйке қызметінің типтері мен сипаттары адам мінезінің физиологиялық негізі болып табылады.
IC 4299
IC 4299 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан SBa (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48057, ESO 383-42, MCG -6-30-17.
Сыртқы сілтемелер
IC 4299 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Орташа биіктікте ұзаққа шыдайтын ұшқышсыз ұшу аппараты
thumb|right|200px|[[Aeronautics Defense Dominator]] thumb|right|200px|EADS Talarion thumb|right|200px|Elbit Hermes 900 thumb|right|200px|Northrop Grumman Firebird Орташа биіктікте ұзаққа шыдайтын ұшқышсыз ұшу аппараты (Medium-altitude long-endurance unmanned aerial vehicle, MALE UAV) - ұшқышсыз ұшу аппараты болып, ол ұзақ уақытқа шыдайды (әдетте 24-48 сағат аралығы), әрі орташа биіктікте ұшады (3000–9000 м).
Дереккөздер
Санат:Дыбыссыз ұшқышсыз ұшу аппараттары Санат:Орташа биіктікте ұзаққа шыдайтын ұшқышсыз ұшу аппараттары
Понти
Понти (Ponti) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 677 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 55 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 15010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Sebastiano (Santo).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
OPPO Electronics
OPPO — тұтыну электроника шығаратын қытай компаниясы, BBK Electronics корпорациясының бөлімшесі. 2004 жылы құрылды. Бренд әлемнің көптеген елдерінде тіркелген. 2008 жылы OPPO портативті электроника сегменті шықты және ұялы телефон технология өндірісін іске қосты. OPPO Digital Inc. басқа бөлімшесі, АҚШ-та орналасқан, AV-техника әзірлейді және өндіреді. Өзінің өнімдік жиында OPPO Digital бірқатар Blu-Ray плеерлер, құлаққап және оларға арналған күшейткіштер бар.
Өндірісі
Компанияның Қытайдың оңтүстігінде, Дунгуань округінде Гуандун провинциясында меншікті зауыты бар.
Отындық смартфондарды компанияның OPPO негізделеді өнімділігі жоғары чипах жылғы Qualcomm. Бөлім модельдер 2013 жылғы негізделеді процессорлар базасында компанияның MediaTekбойынша орындалған 28-нм техпроцессу. Бірінші смартфон OPPO операциялық жүйенің Android болды, 2011 жылы шығарылған. Ресей компаниясы басталды сату смартфондарға OPPO Find 5 және OPPO Finder X907, 2013 жылдан бастап ресми түрде сатылады ресей нарығында.
Таралымы және нарық үлесі
2014 жылы OPPO Electronics Corp. смартфондар сату көлемдері бойынша Қытай Халық Республикасында 4 орында болды. Компания жеке сауда желісі бар, 2000 дүкен, сондай-ақ 40 мың сауда нүктесіне сенетін өз дистрибьюторлары бар.
2014 жылдың екінші жартысында компания мексикалық нарыққа шықты. Екі айдан кейін оның үлесі смартфондар нарықта 2 % құрады. Енді бұл елде өз дүкендерін ашу жоспарланып отыр.
2017 жылдың қаңтар айында Қытайда ұялы телефондар жеткізу бойынша екінші орынға шықты.
NGC 3664
NGC 3664 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBm/P типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1879 жылы 16 наурызда астроном Вильгельм Темпель ашқан болатын және NGC каталогында 3664 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35041, UGC 6419, MCG 1-29-41, DDO 95, KCPG 283B, IRAS11218+0336, 8ZW 146, ZWG 39.170, VV 251, ARP 5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Bayraktar TB2
Bayraktar TB2 (Bayraktar TB2) — Түркияның орташа биіктікте ұзаққа шыдайтын (MALE) ұшқышсыз әуе соғыс аппараты (UCAV), қашықтан басқарылатын, немесе автономды ұшу операцияларын орындай алатын бұл ұшу аппаратын Түркиялық Baykar компаниясы негізінен Түрік әскери-әуе күштері (TAF) үшін өндірген болатын. Бұл ұшақты жердегі басқару станциясындағы экипаж бақылайды, басқарады, оның қару-жарағы болады. Байрактар сөзін түрік тілінен аударғанда "Байрақ көтеруші", "Ту ұстаушы" дегенді білдіреді. Бұл түрдегі ұшқышсыз ұшу аппаратының дамуы негізінен бұрынғы MIT студенті Селчук Байрактардың арқасы.
Байрақтар ТВ жердегі радар жүйесіне түспей, шабуыл жасай алатынын талай мәрте (Әзербайжанда, Украинада) дәлелдеді, мұның себебі, Байрақтардың денесі Көміртегі-кевлардан жасалған, ал бұл радарда айқын ажырата алмастай кішкене болып ғана көрінеді. Оны тек сезгірлігі өте жоғары соңғы үлгідегі радарлар ғана ұстай алады, мысалы AESA. Ал, көп елдердің қосындарында (Армения, Ресей) ондай соңғы үлгілер кемшіл. Тіпті Байрақтарды ұстап, оны AA оқтұмсығымен құртқан күнде де оғыңның құны байрақтардан әлдеқайда қымбат болады екен.
Радар жүйесі әдетте құстарды ұстамайтындай етіп теңшеледі. Егер Дрон құс секілді ғана көрініп, ал ол құстың жылдамдығымен ғана қозғалса, онда көп радарлар оған үнсіз қалды. Тек дрон мен құсты ажырата алатын соңғы үлгідегі, мысалы Израильдікі секілді радар нұсқалары ғана құстың үлкендігіндей ғана көрінетін Байрақтар ТВ2 дрондарын аттап бастырмайды.
АҚШ дронның программасын алыстан шатастыратын аспап ойлап тапқаны белгілі, ол егер Ресейде болғанда, орыстар Украина соғысында Байрақтар ТВ2-ні аттап бастырмас еді.
Дамуы
thumb|right|300px|Жердегі басқару станциясы жүйесі Bayraktar TB2-нің дамуына АҚШ-тың Түркияға қарулы ұшақсыз ұшақтарды экспорттауға тыйым салуы түрткі болды, өйткені олар Түркияның іші-сыртындағы Курд жұмысшы партиясының (PKK) содырлары топтарына қарсы қолданыла ма деп қауіптенді.
Bayraktar TB2 алғаш рет 2014 жылдың тамызында ұшты. 2015 жылы 18 желтоқсанда Байрактар ТБ2 зымыран сынағына арналған видео жарияланды.
Байкар Катармен 2018 жылдың наурызында келісім жасап, Катар қарулы күштеріне алты дрон жасап беретін болды. 2018 жылдың қаңтарында, Байкар Украин армиясына құны 69 миллион доллар тұратын 12 түрік Bayraktar TB2 және 3 жерден басқару бекетін сатып беру туралы Укрспецпроектпен (Ukrspetsproject) келісімге қол қойды. Украина UAV-дың алғашқы тобын 2019 жылдың наурызында алды.
Қолданылу тарихы
thumb|right|250px|[[UMTAS зымырандары, "Қару және қауіпсіздік" көрмесінде. Киев, 2017]]
Иракта
Түркия қорғаныс министрлігінің мәліметі бойынша, 2019 жылдың қараша айының басында Ирак шекарасы ішіндегі Курд жұмысшылар партиясы (PKK) содырларын жою үшін Байрактар ​​ТБ2 қолданылған.
Айна Төлебайұлы
Айна Төлебайұлы (туған жылы белгісіз, қазіргі Қарағанды облысы, Нұра ауданы - шамамен 1900, сонда) - ақын.
Bayraktar TB2
Ливияда
2019 жылдың маусым айында халықаралық жаңалықтар медиасы Ливияның Ұлттық Келісім Үкіметі (GNA) Байрактарды қолданып генерал Хафтардың Ливия Ұлттық Армиясы (LNA) иелеп тұрған авиабазаға соққы берді деп хабарлады. Ливияда жалғасып жатқан азаматтық соғысқа БҰҰ-ның эмбаргосына қарамастан, БҰҰ мойындаған үкімет Триполиде кем дегенде 3 Bayraktar TB2 UCAV пайдаланған деген күдік бар. LNA генералы Хафтардың әскерлері, керісінше, Митига әуежайында бір UAV-ны жойдық деп мәлімдеді. Бейнежазба фактіне сай, Триполи үстінен кем дегенде бір Bayraktar TB2 ұшып өтіп, GNA-одақтас күштер бақылауындағы Митига әскери бөліміне қонғалы жатады. Ливия батысында түрік TB2-нің кең қолданылуы жалғасуда, олар LNA жауынгерлеріне шабуыл жасайды. LNA үнемі түрік дрондарының құлағаны туралы хабарлайды, олар бір аптаның ішінде алтауын атып түсірдік деп мәлімдеді.
2019 жылы желтоқсанында, LNA Триполи маңындағы Айн-Зарахта Түркияның екі TB2 UAV ұшағын атып түсіргенін мәлімдеді.
Айна Төлебайұлы
Шөже ақынмен жиі кездесіп, сөз қағыстырған. Айтыс өнерінің дүлдүлдері Кемпірбай, Кұлтума, Есенбай ақындармен жыр додасына түскен.
Bayraktar TB2
Ливияда
2020 жылы 31 наурызда, Ливия ұлттық армиясы (LNA) Ливияның Триполи қаласы маңында тағы бір түрік Bayraktar TB2 жауынгер дронын атып түсірді.
Айна Төлебайұлы
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданында туғандар Санат:1900 жылы қайтыс болғандар Санат:Нұра ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан ақындары Санат:Айтыс ақындары
Bayraktar TB2
Ливияда
2020 жылдың 5 сәуірінде, Антонов Ан-26 тасымал ұшағы Ливияның Тархуна маңындағы бір ұшужолағында (airstrip) жойылды. Ұлттық Келісім Үкіметінің (GNA) қарулы күштері Ливия Ұлттық армиясы (LNA) жасақтары үшін оқ-дәрі тиеген Антонов жүк ұшағын атып тастағандарын хабарлады. LNA шабуылды растады, бірақ ол ұшақ медициналық дәрі-дәрмектер мен жабдықтар тасымалдаған деп мәлімдеді. Ұшақты Bayraktar TB2 дроны отқа ораған делінгенімен, бұл расталмады.
2020 жылы 17 сәуірде, Бени-Валид маңында Түркиялық Байрактар ​​TB2 дроны атып түсірілді.
2020 ж мамыр айының үшінші аптасында, Ливия Ұлттық Армиясының Панцир зымыран жүйесі Ұлттық Келісім Үкіметіне тән екі Түркияда шығарылған Bayraktar TB2 жауынгер дронын атып түсіргенін мәлімдеді. Біреуі Тархуна қаласы маңында, екіншісі Джебел Шерифтің қасында.
Фотографиялық дәлелдемелер негізінде ұшақтар мен броньдардың жоғалуын бақылайтын веб-сайт - Lostarmour бойынша, 2020 жылғы 8 маусымына дейін кем дегенде 19 TB2 жойылғаны расталған.
Сирияда
Түркия күштері 2020 жылы ақпанда Сирияның солтүстік-баысында Ресей күштері жағынан ірі шығынға ұшыраған соң, Түркия бастаған "Көктем қалқаны" операциясы кезінде Байрактар TB2 және Anka-S UAV, сондай-ақ электронды мазалауыштар (electronic jammers) тізбегін орналастырды, әрі жер бетіндегі нысандарға соққы беруде өзара үйлестіру әрекетін кең қолданды. Мамандар бұл орналастыруды сәтті және тактикалық ойын ауыстыру деп бағалады. Ресейлік ақпарат көздерінің мәліметінше, 2020 жылдың 5 наурызына дейін Ресейге арқаланған Сирияның әуе қорғанысы жеті Bayraktar TB2 UAV-ын құлатты деп мәлімдеді. Хабарға қарағанда, дрондар 8,6 мильге дейінгі қашықтықтағы MAM-C және MAM-L қатарлы микро-оқтұмсықтармен қаруланған екен.
2020 жылғы 18 наурызда, ANNA News агенттігі тобы Саракибте (Saraqib) атып түсірілген түрік Bayraktar TB2 сынықтары табылғаны туралы хабарлады.
Әзербайжанда
2020 жылы маусымда Әзербайжан қорғаныс министрі Закір Хасанов Әзербайжан Байрактар дрондарын Түркиядан сатып алу туралы шешім қабылдағанын хабарлады. "2020 Таулы Қарабақ қақтығысы" кезінде Байрактар ТБ2 Армения Қарулы Күштеріне және армиян сепаратистерінің әскери базаларына қарсы қолданылуда.
Соңғы Қарабақ соғысында
2020 ж болған Қарабақ соғысында “Bayraktar TB2” пилотсыздары соғыстың алғашқы 24 күнінде Арменияның 114 танкісін жойып жіберген. Қарабақ соғысында Арменияның жалпы саны 44 бронды транспорты, 141 артиллерия қаруы, 249 әркери көліктері мен 44 әскери қоймалары “Bayraktar TB2” тарапынан жойылған. Ал, 44 күнгі соғыста жалпы саны 9 “Bayraktar TB2” беспилотнигі атып түсірілген. Айырмашылық көрініп тұр.
Техникалық сипаттамалары (Bayraktar TB2)
Байкар қорғаныс веб-сайтындағы деректер бойынша.
Негізгі ерекшеліктері
thumb|right|200px|Байрактар ТБ техникалық сипаттамалары туралы түрік тіліндегі ақпараттық тақта.
Қару-жарақ
thumb|right|200px|[[MAM (Мини ақылды оқтұмсық)|MAM, яғни "Смарт Мини оқ-дәрі" жүктелген Bayraktar TB2]] Аспасы (бірге алып жүрілетін комбинациясы): лазермен басқарылатын ақылды оқ-дәрілерге арналған 4 зат, көтерімділігі 150 кг-ға дейін алып жүруге болады:
Дереккөздер
Санат:Ұшқышсыз ұшу аппараттары Санат:2014 жылы алғаш ұшуларын жасаған әуе кемелері Санат:Түркия қарулары Санат:Түркияның ұшқышсыз ұшақтары Санат:Итергіш винтті БПЛА
Пакаэмбу (Сан-Паулу)
Пакаэмбу (Сан-Паулу) (Pacaembu (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Президенти-Пруденти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Адамантина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 631 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 339,722 км² шамасында. Халық тығыздығы — 37,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1947 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Әли әулеті
Әли әулеті — Әли Әбу Тәліптің (Әзірет Әлінің) ұрпақтары. Әлидің бірнеше әйелінен көптеген балалары болған.Олардың ішіндегі ең әйгілілері Мұхаммед пайғамбардың қызы Фатимадан туған Хасан мен Құсайын және Мұхаммед ибн әл-Ханафия. Имамшыл шииттердің мойындаған 12 имамның 10-ы — Құсайын ұрпағынан тарайды. Шииттердің діни-саяси қағидасы бойынша пайғамбарлыққа барабар жоғары өкімет (имамат) бар. Оны “құдай белгілеген”. Осы ережеге сәйкес имам болу Әлиге және оның ұрпақтарына ғана мирас болып қала беруге тиісті. Бүкіл ислам тарихында дерлік Әли әулеті немесе оның жақтастары жоғары билік үшін қарулы және идеологиялық күрес жүргізіп, Әли әулетінің имам болуын жақтап отырды. Бұл ел арасында көптеген соғыс өртіне себеп болып, халифаттың әр бөлігінде Әли әулеті басқарған имамдықтарды тудырды. Шиит имаматы мойындаған он екі имамның тоғызы - әл-Хұсайын теғінен шыққандар. Әли әулетінің имамдыққа ерекше құқығын бекіту үшін Алауийа және олардың жақтастары Исламның бүкіл тарихы бойына қарулы және идеологиялық күрес жүргізіп келді. Әли әулетінің өкімет билігін алуға туыстық құқығы бар деген түсінік басталған қозғалыс шииттердің имамдық өкіметтің құдіреттілігі жайлы мистик, ілім туғызды. Осындай күрес барысында Халифаттың жер-жерлерінде Алауийалар басқарған имаматтар пайда болды. Мароккодағы Әли әулетінен шыққан Ыдырыс ұрпақтары (789 — 926 ж.ж.) Солтүстік Африка, Мысыр, Сириядағы Фатима әулеті (909 - 1171 ж.ж.), Йемендегі Расси әулеті (IX ғ-дың басынан 1281 жылға дейін), Табарстан мен Йемендегі Зайд әулеті (1592 - 1962 ж.ж.) үлкен табыстарға жетті. Қазіргі кезде Әли әулетінің көптеген ұрпақтары барлық мұсылман елдерінде тұрады. Олар бастарына жасыл сәлде орауға, саид әулеті деп аталуға ерекше құқықтары бар.
Дереккөздер
Қазақстан энциклопедиясы
Санат:Әли әулеті
Марембо
Коммунаның INSEE коды — 33270, пошта индексі — 33430.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Үстірт артезиан алабы
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том Санат:Артезиан алабы
Авиа (Барселона)
Авиа (Барселона) (Aviá) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бергеда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2223 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,24 км² шамасында.
Қала қамқоршысы Сант Марти болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Круази-сюр-Ер
Круази-сюр-Ер (Croisy-sur-Eure) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,95 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 236 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Сыморья
Сыморья — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тультья өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кривой Шор
Кривой Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сула өзенінің сол жағалауынан 258 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қойнауқаттық газ
Қойнауқаттық газ. Қалыптасуы және шоғырлануы мұнайлы-газды алаптың қойнауқаттық жағдайында жүзеге асатын жерасты газы. Қойнауқаттық газ құрамында әдетте метан және оның гомологтары көбірек ұшырасады. Азот және көмірқышқыл құрамды қойнауқаттық газдар сирек кездеседі. Қойнауқаттық газдардан өндіріліп алынатын ең басты өнімдер жанғыш дербес газ және сұйық көмірсутектердің конденсаты. Бөлініп алынатын конденсаттың құрамына қарай қойнауқаттық газдар құрғақ, жұтаң, қоңды және газконденсатты газдар болуы мүмкін.
Саадет Аксой
Саадет Аксой (Saadet Işıl Aksoy) (29 тамыз 1983 жыл) — түрік актрисасы.
Әкесі Невшехирден болса анасы Эдирне, Сиирт жерлерінен. Актер жұмысына Саадет мектеп уақытында қызығушылықты танытты. Ол дербес түрік арналарындағы саз бен киноға арналған әр түрлі теледумандарға қатысқан.
Институстты бітіргеннен кейін Саадет Аксой өзін кәсіби кинематографта сынауды жөн тапты. Институтта да ол актерлік шеберлігінің сабақтарына қатысып, телехикаялар мен жарнамалардың түсірілімдеріне қатысыпты.
2002-2004 жылдар аралығында Саадет «1» арнасында тележүргізуші ретінде сынапқа шыққан. 2005 жылы Саадет Аксой «Күздік от» фильмінде дебюттеген. 2006 жылы болса Саадет Америка Құрама Штаттарына көшті. Осы жерде ол Нью-Йорк киноакадемиясында оқыған. Сонғы жылдары ол көптеген түрік телехикаяларында рөлдерді ойнаған. Олардың ішінде «Жүрексіз адам», «Балкан некесі», «Senden Baska».
2012 жылы Саадет Серджио Кастеллитоның «Екі рет туған» фильмінде түсті. Осы жерде ол Аски рөлін ойнады. Ал Ресейде болса ол «Сүлейман сұлтан» телехикаясының арқасында танымалдыққа ие болды.
Дереккөздер
Санат:Түркия актрисалары Санат:1983 жылы туғандар Санат:Стамбулда туғандар
Поручик-Чунчево (Добрич облысы)
Поручик-Чунчево (Поручик Чунчево) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Каварна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 58 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9658. Телефон коды — 05742. ЕКАТТЕ коды — 57861.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Падру
Падру (Padru) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ольбия-Темпио провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2109 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 16,22 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 130 км² шамасында. Пошта индексі — 07020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Архангел Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Пльзен
Пльзень (Plzeň, Pilsen) — Чехияның аумағы жағынан төртінші орын алатын қаласы. Пльзен аймағының және Пльзень-қаланың әкімшілік орталығы. Пльзень-солтүстік және Пльзень-оңтүстік аймақтарының әкімшілік орталығы осы қалада орналасқан. Пльзень (Мже, Радбуза, Углава және Услава) өзендерінің қиылысуында орналасқан, бұл өзендер қосылып Бероунка өзенін түзеді.
Транспорт
thumb|Трамвай 26T thumb|left|Темір жол
Дереккөздер
Санат:Чехия қалалары
Қазақстанда 1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдар
1965 жылғы шаруашылық реформасы. 60-жылдардың ортасында кеңес экономикасын барынша нығайтуға тырысқан ел басшылығы жаңа шаруашылық реформаларын жүргізе бастады. Бұл бір уақытта бірнеше саланы - енеркәсіп, құрылыс, ауыл шаруашылығын қамтыған, соғыстан кейінгі кезеңдегі экономиканы қайта ұйымдастырудағы ең, ірі шаралар болды. Сол кездегі КСРО Министрлер Кеңесінің төрағасы A.Н.Косыгин бастаған реформашыл күштер экономиканы басқарудағы әкімшілдікті сынай отырып, өнеркәсіпті басқаруды салалық қағидамен, жузеге асыруды, өнеркәсіп салалары бойынша одақтық-республикалық министрліктер құруды ұсынды. Кәсіпорындарға дербестік берілді, оларға шаруашылық есеп әдісі кеңінен ене бастап, қызметкерлерді экономикалық жағынан ынталандыру мен материалдық жағынан марапаттау шаралары неғұрлым ойластырылған түрде қолданыла бастады. 1965 жылы алтыншы шақырылған КСРО Жоғарғы Кеңесінің сессиясы өнеркәсіпті басқару жүйесіне өзгерістер енгізу мен бірқатар мемлекеттік жоспарлау органдарын қайта құру жөнінде заң қабылдады. Мұның соңынан осындай қаулылар мен заңдарды республикалық басқару органдары қабылдады. Осыған сәйкес өзгерістер Қазақ КСР Конституциясының мәтініне де енді. Қабылданған шешімдерге сай Қазақ КСР халық шаруашылығы Кеңесі мен экономикалық аудандардың совнархоздары таратылды. Республикада бірқатар одақтық-республикалық салалық министрліктер (түсті металлургия, геология, мелиорация мен су шаруашылығы т. б.) құрылып, құрылыс материалдары, орман, целлюлоза-кағаз және ағаш өңдеу, тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары біріктірілді.
Ғылыми-техникалық прогресс. Бұл шаралар елдің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы қолайсыз бағытта өрістеуін белгілі бір уақытка тежеп, экономикадағы хал-ахуалды жаксарту үшін жаңа алғышарттар калыптастырды. Мұндай қажеттілік 60-жылдардың бас кезінде, КСРО қуатты экономикалық және ғылыми әлеуетке ие болған кезде пісіп-жетілді. Ғылымның дамуының ерекше жетістігі - 1961 жылы 12 сәуірде Ю.А.Гагариннің адамзат тарихында алғаш рет гарышқа сапар шегуі болды. Бұл тарихи оқиға экономиканы ғылыми-техникалық революцияның жетістіктеріне сүйенген ғылыми- өнеркөсіптік өндіріске көшіруді бастаудың кажеттігін көрсетті. Бұл окиғаның құрметіне казақтың жас ақыны Олжас Сүлейменов «Адамға табын, Жер, енді!» атты поэмасын жазды.
Жиделіарық
Жиделіарық — Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы ауыл, Жиделіарық ауылдық округі орталығы.
Қазақстанда 1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдар
Қазақ КСР Министрлер Кеңесі жанындағы Мемлекеттік ғылыми-техникалық Комитет республиканың Мемлекеттік Жоспарлау комитетімен (Госплан) бірге өнеркәсіп салаларында жаңа техниканы енгізу жоспарын жасады. Жаңа техниканы еңгізу жоспарлары әрбір кәсіпорында да түзілді. Асығыс түрде техникалық прогреске жәрдем- десу жөніндегі арнайы комиссиялар құрыла бастады. Олар өндірістік процестерді механикаландыру мен автоматтандыру жоспарларының орындалуын бақылауға тиіс еді. Осы мақсаттар үшін ғылыми-техникалық коғамдар, конструкторлық бюролар, өндірістік кеңестер құрыла бастады. Өнертапқыштар мен жаңашылдар жұмысы серпінділік алды. Олардың қызметін жаңдандыру үшін сыйақы қоры құрылды.
Гольцовка (Васькина тармағы)
Гольцовка — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Васькина өзенінің оң жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Қазақстанда 1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдар
Ғылыми-техникалық прогрестің негізгі бағыттарының бірі - өндірісті электрлендіру деп танылды. Жұмыс істей бастаған Қарағандының 2-ГРЭС-і мен Бұқтырма СЭС-тері жоғарғы техникалық-экономикалық көрсеткіштерімен ерекшеленді. Ұзындығы 45 мың км-ден астам электр тасымалдаудын, жоғары қуатты желілері республиканы барлық бағыттар бойынша көктей қиып өтті. Салаларды техникалық жағынан қайта жарақтандыру көмір өнеркөсібінде де енгізілді. Көмір өндірудің барлық процестері негізінен механикаландырылды. Қондырғыларды автоматтандыру «Қарағандыкөмір» комбинатында 2700 адамды босату мен комбинат бойынша еңбек өнімділігін 6% арттыруға мүмкіндік берді. Екібастұз көмір кесіндісі ірі кен өндіретін кәсіпорынға айналды. Мұнда көмір әндіру ашық әдіспен жүзеге асырылып, жұмысқа қуатты экскаваторлар пайдаланылды. М.И.Калинин атындағы Шымкент ұсталық-сығымдау (пресс) қондырғылары зауытының, жұмыс технологиясы жақсартылды. Озық технологиялық процестерді дайындау мен оны өндіріске еңгізу үшін 1965 жылы Ащысай полиметалл комбинаты жұмысшылары мен республика ғалымдарының үлкен бір тобына Лениндік сыйлықтың лауреаты атағы берілді. Мұнай өндіру, мұнай өңдеу, іздестіру-барлау жұмыстарының технологиясы тұтастай өзгерді. Техникалық прогресс өнеркәсіптің басқа салаларын да қамтыды.
Өнеркәсіптің даму қарқыны. Техникалық прогрестің негізінде республика үшін өнеркөсіптің жаңа салалары дами бастады. Республика титан, магний, синтетикалық каучук, полиэтилен, көтергіш крандар шығара бастады. Өскемен конденсатор және Кентау трансформатор зауыты, Семей кабель зауыты тәрізді электротехникалық машина жасаудың ірі кәсіпорындары қатарға қосылды. Павлодар машина жасау зауыты трактор зауыты болып қайта құрылды. Химия өнеркәсібі қуатты салаға айналды. Маңғыстаудағы мұнай және газ кең орындарын игеру женінде ірі шаралар жүзеге асырылды. 1965 жылы Өзен кен орны өзінің бірінші мұнайын берді.
Жеңіл және тамақ өнеркәсібі жаңа кәсіпорындармен толықты. Алматы, Шымкентте мақта-мата өнеркәсібі кәсіпорындары, ал Жезқазған, Семей, Ақтөбеде - тоқыма фабрикалары іске қосылды. Азық-түлік енеркәсібі көсіпорындары Жамбылда (қазіргі Тараз), Теміртауда өнім бере бастады. Бесжылдықта экономикалық күш-қуат едәуір өсті. Өндірістік корлар екі еседен астам артты.
1965 жылғы шаруашылық реформасы бойынша жасалған қадамдар техникалық жағынан қайта жарақтандыру, еңбек пен өндірісті ұйымдастыруды жетілдіру жөніндегі мәселелерді шешуге ынталандырды. Кәсіпорын қызметін шамадан тыс бақылау жойылып, шаруашылық дербестігі ұлғая түсті. Пайда, баға, ақшалай сыйлық, несие тәрізді экономикалық тетіктер жұмыс істей бастады. Әрбір қызметкер мен бүтіндей кәсіпорынды материалдық жағынан ынталандыруға баса назар аударылды.
1966 жылы Қазақстанда жоспарлаудың жаңа тәртібіне 11 өнеркәсіп орны, оның ішінде Өскемен қорғасын-мырыш комбинаты, Шымкент цемент зауыты, Алматыдағы «Жетісу» аяқ киім фабрикасы т. б. көшті. Басқарудың жаңа формаларына өткен көсіпорындар жоспарларын асыра орындай бастады, олардың қайтарымдылығы да артты. Сол кезде шаруашылық жүргізудің мұндай формасына басқа кәсіпорындарды да көшіру жөнінде шешім қабылданды. 1967 жылдың соңында онымен 193 көсіпорын, яғни республикадағы барлык енеркәсіп орындарының 10%-ы жұмыс істеп, онда барлық жұмысшылардың төрттен бір бөлігі қамтылды, олар жалпы өнеркәсіп өнімдерінің үштен біріне жуығын өндірді. Келесі екі жылда 13 министрлік пен ведомство өз кәсіпорындарын шаруашылық жүргізудің жаңа жүйесіне көшіруді толық аяқтады. 1970 жылға карай көсіпорындардың 80%-ынан астамы жоспарлаудың жаңа жүйесі бойынша жұмыс істеді. Қолға алынған шаруашылық реформасы кәсіпорындар, құрылыс пен көлік жұмысын жандандыра түсті.
1970 жылға қарай КСРО халық шаруашылығында көмір және темір кенін өндіру, болат балқыту мен қара металдарды прокаттаудың меншікті үлесі өсті. Республика қорғасын, мыс пен титан өндіруден бүкілодақтың өнімнің басым бөлігін берді. Сол уақытта мұнай өндіру мен химия өнеркәсібі жалпы одактық маңызға ие болды.
Жаңа енеркәсіп аудандарының қалыптасуы мен дамуы, жаңа кең орындарын игеру жүзеге асты. Маңғыстау түбегіндегі мұнай кең орындарын игеру жылдамдатылған қарқынмен жүргізілді. Каспий теңізінің жағасында, Шевченко (қазіргі Ақтау) қаласының жанында дүние жүзінде тұңғыш реәт су тұшытатын атомдық қондырғы орнатылды. Республиканың жеңіл енеркәсібі тез қарқынмен дамып, тек бес жылдың ішінде жеңіл және тоқыма өнеркәсібінің 14 ірі фабрикалары мен комбинаттары қатарға қосылды.
60-жылдардағы өнеркөсілтің даму қарқыны республика қартасында жаңа қалалардың пайда болуына себепші болды. Жаңа қалалардың салынуы пайдалы қазбалар мен ірі кен орындарымен байланысты еді. Бұрынғы жұмысшы кенттері қалаларға айналды немесе Қостанай облысындағы Рудный қаласы, Маңғыстаудағы Ақтау қаласы тәрізді қайтадан тұрғызылды. Қала тұрғызуда шешуші рөлді әр түрлі ведомстволар атқарды. Пайдалы қазбаларды ендіру орындарында жұмыс істеу үшін елдің барлық түкпірінен жұмысшылар тартылды. Нәтижесінде республиканың демографиялық жағдайы бұрынғыданда қиындап кетті. Мәселен, 1959-1964 жылдары Қазақстанға жылына орта есеппен 64 мың адам келген болса, 1965-1975 жылдары Қазақ КСР халық шаруашылығына басқа республикалардан 115 мың адам келіп қосылды.
Жас қалалардың құрылысын жылдамдатуды ведомстволар республиканың өзіндік ерекшеліктері мен ұлттық мүдделерді есепке алмастан жүзеге асыра бастады. Нәтижесінде олар сәулетшілік жағынан бір-біріне егіздің сыңарындай ұқсас болып, аймақтың географиялық және тарихи өзгешелігін мүлдем бейнелей алмады. Кептеген қалаларда экологиялық қорғау, өндіріс қалдықтарын өңдеу мен жою жөніндегі шаралар ойластырылмады. Ұзақ жылдар бойы өлеуметтік проблемалар шешімін таппай, адамдар оңдаған жылдар бойы баспана алуды күтумен болды. Бұның арасында жұмысшы табы санының өсуі одан әрі жалғасып, оның жұмыспен қамтылған халыктың құрамындағы үлес салмағы 1959 жылғы 47,9%-дан 1970 жылы 57,6%-ға көтерілді. Қызметшілердің үлес салмағы да өсіп, колхозшылардың саны қысқарды.
Өнеркөсіптің дамуы мен мұнайлы аудандарды игеруге байланысты Қазақстанда темір жолдар қызу қарқынмен салынды. Бұл жылдары көліктің: әуе, су, құбыр, әсіресе, автокөлік түрлері дамыды. Автомобиль көлігінің материалдық-техникалық базасы нығайды. 1970 жылы Қазақстандағы тас тәселген автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы 40 мың шақырымға жетті. Алматы, Жамбыл, Көкшетау, Ақмолада (қазіргі Астана) автомобиль жөндеу зауыттары салынды. 12 облыс орталығында жаңа автовокзалдар іске қосылды. Қаржының өсуі, қазіргі заманғы техниканы еңгізу байланыстың әр түрін дамытуға мүмкіндік берді. Қалалық, телефон станцияларының қызмет көрсету дәрежесі екі есе ұлғайды. Республиканың он облыс орталығы фототелеграф байланысымен қамтылды. Хат-хабарларды еңдеуді механикаландыру мен автоматтандырудың нәтижесінде хат, газет, журналдарды жеткізу елеулі жылдамдады.
Гольцовка (Васькина тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Қазақстанда 1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдар
Ауыл шаруашылығын өркендетуге арналған іс-шаралар. КОКП ОК-нің 1965 жылғы наурыз Пленумында ел басшылары тиімді аграрлық саясат талдамасын түзуге кезекті әрекетін жасады. Оның шешімдері колхоздар мен совхоздардың экономикасын көтеруге бағытталған шаралар жүйесін қарастырды. Бірнеше жылға тұрақты жоспарлар белгіленіп, ауыл шаруашылық өнімдерін сатып алу бағасы екі есе өсіріліп, жоспардан тыс өнімдер үшін үстем ақы телеу еңгізілді. Колхоздардан табыс салығын алудың шарттары өзгертіліп, шаруашылыктардың материалдық-техникалық базасы нығайтылды.
Гольцовка (Васькина тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Қазақстанда 1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдар
КСРО үкіметі проблеманы шешудің жаңа жолдарын іздестіре бастады. 1967 жылы сәуірде КОКП ОК мен КСРО Министрлер Кеңесі «Совхоздар мен өзге мемлекеттік ауыл шаруашылық кәсіпорындарын толық шаруашылық есепке көшіру туралы» қаулы қабылдады. Ауыл шаруашылығына жүргізілетін тәжірибелер жалғаса берді.
Қазақстан Үкіметінің шешіміне сөйкес 18 совхоз толық шаруашылық есепке көшірілді. Басшыларының құқықтары кеңейтіліп, олардың әрбір совхоздың өндірістік кызметінің нәтижелері үшін жауапкершілігі арттырылды. Совхоздарды шаруашылық есепке көшіру жағдайды біршама жақсартты. Астық, сүт, жұмыртқа, ет өндірудің өзіндік құны төмендеді. Солай болғанмен ауыл шаруашылық өндірісінің өміршіл-әкімшілдік, жұмылдырушылық (мобилизация) жүйесі өзгеріссіз қалып қойды. Шаруалардың экономикалық мүдделеріне нұқсан келтіру жалғаса берді. Оның нәтижесі - халықтың ауылдық жерлерден қалаларға қоныс аударуы болды.
Ауыл шаруашылығын интенсивті дамытуда шаруашылық жүргізудің тиімді өдістерін пайдаланудың орнына қымбат тұратын шаралар жиірек қолданылды. Мамандардың тұрақтамаушылығына амал таппаған совхоздар мен колхоздар егін орағы науқанында механизатор мамандардың тапшылығын адамдарды сырттан тартумен толтыруға мәжбүр болды. 1968 жылы Қазақстанға басқа республикалардан 16 мың комбайншы мен Кеңес Армиясының мыңдаған әскери қызметшілері жіберілді. Комбайншыларды жергілікті жұмысшылардан даярлау әрекеттері де нәтижелі бола қоймады. Республиканың жоғары оқу орындары мен техникумдарында студенттерді механизатор мен комбайншы мамандығына даярлау жұмысы жүргізілді. Оқу орындарында екінші мамандық алған студенттер совхоздарға қолдарынан келген жәрдемдерін берді. Егін жинауға студенттерден басқа мектеп оқушылары мен кәсіптік-техникалық училищелердің оқушылары да тартылды. Алайда жұмысшыларды осылайша сырттан тарту республика ауыл шаруашылығының проблемаларын біржолата шешкен жоқ. Осы кезең ішінде республикадағы мал шаруашылығы материалдық-техникалық мамандарға сұраныс проблемаларын бастан кешіріп, қиыншылықпен, баяу түрде дамыды. Ауылдық жерлердегі жұмыс күшін толықтыру мақсатында партия мен комсомол студенттік құрылыс отрядтары мен комсомол-жастар бригадаларын құруды қолдады. Студенттік құрылыс отрядтары шопандарға арналған үйлер мен мал қораларын салуға, ірі өнеркәсіп орындарының құрылысына пайдаланылды. Комсомол жастар бригадалары жастарды ауылда қалдыру максатында жасақталды. Мұндай бригадалардың көпшілігі Шығыс Қазақстан және Алматы облыстарында кұрылды.
Жиделіарық
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шиелі кентінен солтүстікке қарай 12 км-дей жерде, Шиелі-Телікөл каналы бойында орналасқан.
Тергеу Айдарханов
Тергеу Айдарханов (1941 жылы Маңғыстау облысы, Түпқараған ауданы, Таушық ауылында дүниеге келген) – Мұнайлы, Қарақия аудандық партия комитеттерінің 1-хатшысы.
Өмірбаяны
1948-1958 жылдары Шахта орта мектебінде оқып, 1963 жылы тау кен инженер-геологы мамандығымен Қазақ Кенметаллургия - политехникалық институтын (қазіргі ҚазҰТУ) бітіріп, "Маңғышлақмұнайгазбарлау" тресінде мамандығы бойынша жұмыс атқарды.
Жиделіарық
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 840 адам (449 ер адам және 391 әйел адам) болса, 2009 жылы 905 адамды (475 ер адам және 430 әйел адам) құрады.
Тергеу Айдарханов
Өмірбаяны
1963-1973 жылдары аға геолог басқарушысы болып Қарамандыбас, Тасболат, Шығыс Жетібай, Ақтас кен орындарында және Жетібай мұнай барлау экспедициясында геологиялық техник, инженер және аға геолог ретінде "Маңғышлақ мұнайбарлау" тресінде жұмыс жасаған.
Жиделіарық
Тарихы
Іргесі 1928 жылы қаланды. 1928-96 жылдары күріш өсіретін «Коммунизм» ұжымшары бөлімшесінің орталығы болған.
Дереккөздер
Санат:Шиелі ауданы елді мекендері
Тергеу Айдарханов
Өмірбаяны
1971-1973 жылдары Оңтүстік Маңғышлақ мұнай барлау экспедициясында бас геолог болып жұмыс жасады.
1973 жылы партия жұмысына шықырылып, 1978 жылы өндірістік көлік бөлімінің бастығы, партия комитетінің хатшысы, Ералиев ауданы ның партия комитетінің екінші хатшысы қызметін атқарды.
1978-1980 жылдары Қазақстан Компартиясы Маңғышлақ облыстық партия комитетінің ұйымдық-партиялық жұмыстар бөлімінің меңгерушісі болды.
Патсын-Я
Патсын-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тапсуй өзенінің сол жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Тергеу Айдарханов
Өмірбаяны
1980-1983 жылдары Мұнайлы ауданы партия комитетінің бірінші хатшысы болған.
Патсын-Я
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Қазақстанда 1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдар
Ауыл тұрғындарының тұрмысы. Республикалық деңгейде ауыл тұрғындарының тұрмыс дәрежесін көтеру жөніндегі арнайы бағдарламалар қабылдана бастады. Қабылданған бағдарламалардың негізгі мақсаттары: колхозшылардың табысын енеркәсіп жұмысшылары мен қызметшілердің табысына жақындату; бөлшек тауар айналысы мен ақылы қызметтердің өсу қарқыны есебінен ауылдың әлеуметтік жағынан қамтамасыз етілуін жақсарту; ауылда қалалық, тұрмыс жағдайларына жақын жағдайлар қалыптастыру еді, кейінірек - өлеуметтік-мөдени маңызы бар нысандар - клуб, ауруханалар, медициналық пункттердің қауырт құрылысын жүргізу міндеттерін жүзеге асыру көзделді. Ауыл шаруашылық қызметкерлеріне негізгі жалақыға қоса жұмысты өз уақытында өрі сапалы аткарғаны үтттін, біліктілік дережесі, мал шаруашылығындағы жоғары өнімділігі үшін қосымша ақы төлеу т. б. тағайындалды. Экономиканың ауыл шаруашылық секторында реформалар, электрлендіру саясатын жүргізуде сол кездегі республика Министрлер Кеңесінің төрағасы Бәйкен Әшімулы Әшімов улкен еңбек сіңірді. Ірі әлеуметтік қайта кұрулардың қатарына колхозшыларды зейнеткерлікпен қамтамасыз ету мен әлеуметтік жағынан қамсыздандырудың бірыңғай жүйесін жасау жөніндегі елеулі қаржы жұмсалған мемлекет шараларын жатқызуға болады. Қабылданған шаралардың нәтижесінде совхоздардағы орташа айлық жалақы 1980 жылы 175,2 сомды құрап, 1965 жылмен салыстырғанда 1,8 есе кебейді. 1962-1963 жылдары 7 жылдық мектептен 8 жылдық мектепке кешу аяқталды.
Патсын-Я
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Қазақстанда 1960 жылдардың соңы мен 1990 жылдар
Тұрғын үй құрылысында оң өзгерістер байқалды. Мысалы, зерттеуші Б. Біржановтың есептеулері бойынша, тек Атырау (бұрынғы Гурьев) облысының өзінде ғана 1970 жылы 69,6 шаршы метр тұрғын көлемі бар 1 807 пәтер, 109 орынға арналған асхана, сағатына 156 адамға арналған 15 монша, 250 орынға арналған 5 балалар бақшасы, 880 орны бар 2 мектеп салынып, іске қосылды, 46 елді мекен электрлендіріліп, 2 551 пәтерге газ берілді.
'''И. Худенконың шаруашылықты басқарудағы жаңа әдісі.''' 70- жылдары республика ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің бірқатары шаруашылық жүргізудің қалыптасқан құрылымын өзгертуге әрекеттенді. Сондай адамдардың бірі - И.Н.Худенко еді. Еңбекшіқазақ ауданындағы «Іле» совхозын, кейін Алматы облысы Күрті ауданының «Ақши» совхозын басқарған ол ауыл шаруашылығын басқарудың жаңа формаларын еңгізе бастады. Мысалы, ол сол кездің өзінде фермерлік шаруашылықты дамытуға әрекеттенді, қағаз- бастылықты құрт азайтып, шаруаларға бірқатар еркіндіктер берді. Совхоздағы жағдай анағұрлым жақсарып, еңбек өнімділігі артты, тәртіп нығая түсті. Мұндай бастама бұрынғыша шаруашылық жұргізудің ескі әдістерімен бұйрық беріп, өмір етуге үйренгендерге ұнауы мүмкін емес еді. Совхозға бірінен соң бірі республика Ауыл шаруашылығы министрлігінен бастап партияның аудандық, облыстық комитеттерінен әр түрлі комиссиялар жиі келе бастады.
''И.Н.Худенконың тиімді әрі болашағы зор әдісінің тамырына балта шабылды. Оған қоса оның ісі сотқа беріліп, сотталды. Түрмеге отпырғызылған И.Н.Худенко сонда қайтыс болды. Тек бірнеше жылдан соң, елде қайта құрулар басталған кезде И.Н.Худенко Қазақ КСР Жоғарғы Соты алқасының шешімімен ақталды.''
Санат:Тарих Санат:Қазақстан
Тергеу Айдарханов
Өмірбаяны
1989 жылы Ералиев ауданы ның партия комитетінің бірінші хатшысы болып жұмыс жасады.
1989-1994 жылдар аралығында "Тау-кен металлургия" комбинантында директордың орынбасары, "Каскор" акционерлік компаниясында вице-президент болып жұмыс атқарған.
1994-1999 жылдары Маңғыстау облыс тық мәслихатының депутаты және хатшысы болып сайланады.
1999-2001 жылдар аралығында Маңғыстау облысы нда жылжымайтын мүлік орталығының директоры болып қызмет атқарса, 2001-2005 жылдар кезеңінде "Маңғыстаумұнайгаз" АҚ ЖШС-нің директорының кеңесшісі және персоналды басқару бөлімінің бас маман қызметін атқарды.
2005 жылдан бастап Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Маңғыстау облысы ның әкімі жанындағы ардагерлер кеңесінің мүшесі, қазіргі уақытқа дейін "Тасболат Ойл Корпорейшн" ЖШС-да геология кеңесшісі.