cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сәуле Сүниятқызы
Сәуле Сүниятқызы Тәнікеева 1956 жылы 14 қарашада Алматы қаласында туған. қазақ. Әкесі - Нұрмұхамедов Сүният Бекмашұлы (1928-1995), Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының тарих ғылымдарының докторы болған. Анасы - Ахмедова Күлән Бәтішқызы (1927-1998), Қазақстан Республикалық Ғылым Академиясының география ғылымдарының кандидаты болған. Екі мәрте Ленин орденді П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясының фортепиано факультетін (1981) және ассистентура-машықтануын бітірген (1984), пианист, педагог. Халықаралық ақпараттандыру академиясының мүше- корреспонденті (2003 жылдан). 150-ге жуық мақала мен сұхбаттың авторы. қазақ, орыс, ағылшын және түрік тілдерін біледі. 1982 жылдан - Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы арнайы фортепиано кафедрасының ағартытушысы. 1998 жылдан - «Сорос-Қазақстан» қорының «Мәдениет және өнер» бағдарламасының үйлестірушісі. 2000 жылдан - Орталық Азия халықаралық арт-менеджмент қорының атқарушы директоры. 2003-2004 жылдары - «Kazakhstan Development Gateway» Дүниежүзілік банк жобасының менеджері. 2005 жылдан - Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы концерт бөлімінің бастығы. 2006 жылдан бері - Жамбыл атындағы қазақ мемлекеттік филармониясы бас директорының орынбасары. «Еуропа мәдениеті» конференциясы төралқасының мүшесі (Испания, 2002-2004), Л. Бетховен атындағы байқаудың вице-президенті (Австрия, 2009). Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикасымен мәдениеті жоғары дамыған гүлденген көпұлтты peспyблика». Хоббиі - бау-бақша өсіру, фитнес. Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық әдебиет. Тұрмыс құрған. Жұбайы - Тәнікеев Ма􀀃сат Сайдәлімүлы (1957 жылында тұған). қыздары - Тәнікеева Дания Мақсатқызы (1986 жылында тұған), Тәнікеева Әйгерім Мақсатқызы (1988 жылында тұған).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Еңкес
Еңкес (2008 жылға дейін — Карл Маркс) — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Құркелес ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаш қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 4 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2935 адам (1466 ер адам және 1469 әйел адам) болса, 2009 жылы 3920 адамды (1985 ер адам және 1935 әйел адам) құрады.
Тарихы
1957 жылы құрылған К.Маркс атындағы көкөніс-сүт кеңшарының құрамындағы "К.Маркс" ауылы болып келді. Ауылда 1965 жылы Мемлекеттік мал тұқымын асылдандыру станциясы құрылған. Кеңшар негізінде шаруа қожалықтары ұйымдастырылған.
Инфрақұрылымы
Ауылда орта мектеп, кітапхана, дәрігерлік пункт, клуб, т.б. мекемелер жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Ольга Алексеевна Терешкова
Ольга Алексеевна Терешкова 1984 жылы 26 қазанда Шымкент қаласында туған. Әкесі - Терешков Алексей Борисович. Анасы – Терешкова Надежда Ивановна, экономист-қаржыгер. Әскери атағы - сержант. Діни көзқарасы - христиан. Хоббиі - фотоға түсіру, коньки тебу, балық аулау, автожарыс. Сүйіп оқитын әдебиеті - психологияға қатысты әдебиет.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Қазақстан жеңіл атлеттері
Есір ауылдық округі
Есір ауылдық округі – Қостанай облысы Амангелді ауданында болған әкімшілік бірлік. 2013 жылы таратылып, Амангелді ауылдық округіне қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Есір, Ақкісі, Кемер, Қоғалыкөл, Мұқыр ауылдары кірді. Орталығы – Есір ауылы болды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1183 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Амангелді ауданының таратылған ауылдық округтері
IC 3133
IC 3133 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3133 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Бұйрагүл (завиток)
Бұйрагүл (завиток) - жаңа туған қаракөл қозылар жүнінің иірлігі (иректілігі) мен түрлі типті және формадағы бұйрасының пайда болуы тек қана қаракөл тұқымына тән сипатта болады. Бұйралардың типі және формасы төмендегіше бөлінеді: 1 - толқын бұйра (қаламша), (формалары: жарты шеңбер немесе түтікше, жайпақ немесе қабырға); 2 - ірі бұршақ гүлді (формасына қарай бөлінбейді); 3 - жалма (бір және екі жақты); 4 - сақина; 5 - бұршақ гүл; 6 - моншақ гүл; 7 - бұйрасыз, тықыр жылтыр жүнді (ласы) және 8 - формасы бұзылған (деформированные). Құндылығына қарай (қалаулысы) бұйра гүлдерді бағалы (толқын бұйралы, орташа жалпақтықтағы жалша, бағалығы аздау), (ірі бұршақ гүлді, жалпақ және жіңішке жалша), бағасы аз (сақина, бұршақ гүл), кемістігі бар (моншақ гүл, бұйрасыз, тықыр жылтыр жүнді және формасы бұзылған).
Дереккөздер
Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6 санат:Мал шаруашылығы
Бойчовци (Велико Тырново облысы)
Бойчовци (Бойчовци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Велико-Тырново қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5038. ЕКАТТЕ коды — 5240.
Екпінді (Ескелді ауданы)
Екпінді — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Төлеңгіт ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 13 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 438 адам (215 ер адам және 223 әйел адам) болса, 2009 жылы 438 адамды (224 ер адам және 214 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Аттендорн
Аттендорн (Attendorn) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Арнсберг әкімшілік округіне бағынады. Ольпе ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 24 693 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 97,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 66 004. Қаланың басшысы — Альфонс Штумпф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Бюсьер-Боффи
Бюсьер-Боффи (Bussière-Boffy) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87026, пошта индексі — 87330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 345 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Танудың автономды жүйесі
Танудың автономды жүйесі — ұшақтарды, кемелерді және т.б. тану жүйесі.
Онда танылатын нысаналарды бақылайтын радиолокациялық станцияның жұмыс толқынынан өзгеше толқында жауап берушілерімен жұмыс істеуге арналған арнайы сұрау салушы бар. Жауап берушінің белгілері сұрау салушының индикаторы экранында байқалады.
Радиолокациялық станция мен сұрау салушының синхронды жұмысы кезінде тану белгілері оның индикаторының экранында берілуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Лабт-Юган
Лабт-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай-Пим өзенінің сол жағалауынан 153 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Борис Александрович Акерман
Семейдегі Абайдың әдеби-мемориал музейі ҚазССР ғылым академиясының қамқорлығында болған жылдары музейдің ғылыми хатшысы қызметін атқарған. Музей үйінің тарихи фотосуреттерін, деректі жазбаларды зерттеп, музей қорын толықтыруға көп үлес қосқан. Акерманның С. Молдабаев, Т. Көбдіков, Т. В. Ксенефонтова, Ш. Ақылбаев, Р. Жандыбаев, К. Оспановадан Абай туралы жазып алған деректері музей қорында сақтаулы. Ол архивтерден Құнанбаевтардың қолтаңбаларын тапқан.
Мотилья-дель-Паланкар
Мотилья-дель-Паланкар (Motilla del Palancar (Cuenca)) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Манчуэла-конкенсе ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6195 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 73,70 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 68 км.
Борис Александрович Акерман
Семейдегі Абай мұражайының ғылыми хатшысы қызметін атқарған. Мұражай үйі тарихына қатысты фотосуреттердің, деректі жазбалардың тарихын зерттеген. Сапарғали Молдабаев, Төлеу Көбдіков, Т. В. Ксенофонтова, Шәбеп Ақылбаев, Рақым Жандыбаев, Кәмәлия Оспановалар мен кездесіп, Абай және оның ұрпақтары туралы құнды деректер, архивтерден Құнанбаевтардың қолтаңбаларын тапқан. Әуезов өнер зерттеушімен талай рет кездесіп, әңгімелескен, жинаған мәліметтерімен танысқан.
NGC 7155
NGC 7155 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Мотилья-дель-Паланкар
Қала қамқоршысы киелі Хиль Абад және Инмакулада Консепсион болып саналады.
Борис Александрович Акерман
Дереккөздер
Санат:1892 жылы туғандар Санат:1974 жылы қайтыс болғандар Санат:Абайтанушылар
NGC 7155
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Мотилья-дель-Паланкар
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
NGC 7155
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7155 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67663, IC 5143, ESO 237-16, FAIR 991.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Ұлбосын Ахметжанқызы Жанпейісова
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:1955 жылы туғандар Санат:Қазақстан педагогтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
Булач (Лолог тармағы)
Булач — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лолог өзенінің сол жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бюль (Берн)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 422 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.0 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 734, пошта индексі — 3274.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Николай Григорьевич Очередько
Очередько Николай Григорьевич 1929 жылы Украин КСР­ інің Винницк облысындағы Писарев ауданының Сокиренцы селосында туған. Еңбек жолын 1941 жылы бастады, бұдан кейін ФЗО­-да оқып, тракторшы мамандығын алып шықты. 1955 жылдан бастап Солтүстік Қазақстан облысындағы Тимирязев ауданының Богдан Хмельницкий атындағы кеңшарда тракторшы болып істеген. 1967 жылы 19 сәуірде КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен Николай Григорьевич Очередькоға Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
Дереккөздер
Айбын Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х
Санат:1929 жылы туғандар Санат:Солтүстік Қазақстан облысы Санат:Социалистік еңбек ерлері
Автотербеліс
Автотербеліс (Автоколебание) - сырттан энергия алмастан жүйенің ішіндегі энергия шығыны осы жүйедегі активті элемент есебінен толықтырылғанда жүйеде пайда болатын АВТ өшпейтін тербеліс.
Автотербелістің жиілігі және амплитудасы жүйенің өзіне тән қасиеттері бойынша анықталады. Шамды және транзисторлық генераторлардағы тербелістер осы автотербелістерге жатады. Бұдан бұрын айтып кеткеніміздей, нақты тербелмелі жүйедегі тербеліс энергиясы біртіндеп жылу энергиясына айналады да, еркін тербелістер өшеді. Тербеліс өшпеу үшін энергия шығынын толықтырып отыру керек. Мұның екі жолы бар.
Бірінші жолы — тербелмелі жүйеге периодты түрде сырттан әсер етіп, энергияны толықтырып отыру. Механикалық тербелістерде маятникке сырттан периодты күш, ал тербелмелі контурда периодты кернеу әсер етеді. Мұндай тербелістер сыртқы мәжбүр етуші әсердің (күштің немесе кернеудің) жиілігіндей жиілікпен және сондай заңдылықпен жүреді. Бұл — еріксіз тербелістпер. Мысалы, айнымалы электр тогы еріксіз тербеліске жатады, себебі ол тізбекте айнымалы ток генераторынан алынған айнымалы кернеудің әсерінен пайда болады. Біз күнделікті тұрмыста жиілігі 50 Гц айнымалы токты пайдаланып жүрміз. Келесі тарауда айнымалы токты толық қарастырамыз.
Өшпейтін тербелістердің екінші түрі — автпотербелістер. Олар еріксіз тербелістерден сыртқы периодты әсерді қажет етпейтінімен ерекшеленеді.
Автотербелістердің жиілігі мен амплитудасы тербелмелі жүйенің құрылысына байланысты. Кез келген автотербелмелі жүйе мынадай бөліктерден тұрады: энергия көзі, тербелмелі бөлік және клапан. Клапан (кілт) тербелмелі бөлікке оның тербелістеріне сәйкес керек уақытта энергия көзінен келетін энергияны жіберіп, не жауып отырады. Бұл процесті тербелмелі жүйенің өзі автоматты түрде реттеп тұрады.
Электрлік автотербелістердің мысалы ретінде транзисторлы генераторды қарастырайық. Ол тербелмелі контурдан, энергия көзінен және транзистордан тұрады. Алдымен, транзистор деген не екенін еске түсірейік. Бұл — өткізгіштігі әр түрлі үш жартылай өткізгіштен — эмиттерден, базадан және коллектордан түратын триод.
Транзисторлар р— п—р немесе п — р— п типтес болуы мүмкін. Эмиттер мен коллектордың негізгі заряд тасушылары бірдей (мысалы, кемтіктер), ал базаның негізгі заряд тасушыларының таңбасы оған қарама-қарсы (мысалы, электрондар). Транзистор энергия көзін қосып тұратын клапанның (кілттің) рөлін атқарады. Транзисторлы генератор жоғары жиіліктегі (МГц) тербелістерді шығарады, сондықтан кілт өте тез жұмыс істеуі керек және ол инерциясыз болуы тиіс. Транзистор бұл шарттарды толық қанағаттандырады.
Енді генератордьщ жұмысын қарастырайық. Тербелмелі контурдағы энергия шығынын толықтыру үшін оған тұрақты кернеу көзін қосады. Егер ол тербелмелі контурға үнемі қосулы тұрса, периодтың жартысында (кернеу көзінің оң полюсіне конденсатордың оң зарядталған астары қосулы тұрған кезде) конденсаторды үстемелеп зарядтайды да, ал периодтың екінші жартысында конденсатор астарларындағы зарядтың таңбасы өзгеріп, конденсатор разрядталады. Басқаша айтқанда, тербеліс периодының бірінші жартысында энергия контурға берілсе, екінші жартысында кернеу көзіне қайта беріледі. Әрине бұл жағдайда кернеу көзі энергия шығынын толтыра алмайды.
Ал, егер кернеу көзі тербелмелі контурға периодты түрде, конденсатордың оң полюске қосылған астары оң зарядталып тұрған уақытта ғана қосылса, конденсатор тек кана үстемелеп зарядталып отырады. Онда тербелістер өшпейді. Кілтті (транзисторды) осылайша қолдану үшін кері байланыс қажет. Ол үшін индуктивтік катушканы пайдалануға болады. Генератордың жұмыс істеу принципін түсіну үшін оның схемасын карастырайық.
2016 Жазғы Олимпиада ойындарындағы велоспорт
Квалификация
Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Автотербеліс
Тұрақты кернеу көзі тербелмелі контурға транзистор арқылы қосылған. Транзистордың Б базасы n-типті жартылай өткізгіш, ал К коллектор мен Э эмиттер р-типті жартылай өткізгіштен жасалған болсын. Эмиттерге оң, коллекторға теріс потенциал берілген. Эмиттер — база-өтуі тура, ал база — коллектор-өтуі кері болады да, тізбекте ток жүрмейді.
Тізбекті тұйықтау үшін базаға эмиттермен салыстырғанда теріс потенциал беру керек және осы кезде конденеатор үстемелеп зарядталу үшін оның үстіңгі астары оң зарядталуы тиіс. Конденсатордың үстіңгі астары теріс зарядталып тұрған кезде тізбектегі токтың болмауы шарт. Ол үшін эмиттермен салыстырғандағы базаның потенциалы оң болуы қажет.
Сонымен, тербелмелі контурдағы конденсаторды қажет кездерде үстемелеп зарядтап, энергия шығынын толықтыру үшін эмиттерлік кернеу контурдағы кернеудің тербелістеріне сәйкес таңбасын периодты түрде өзгертіп отыруы керек. Жоғарыда айтылған кері байланыс, міне, осы үшін қажет. L2 индуктивтік катушка эмиттерлік өтуге қосылған. Бұл катушка тербелмелі контурдың L1 катушкасымен индуктивтік байланыста. Электромагниттік индукцияның нәтижесінде L1 катушканың магнит өрісінің тербелістері Ь2 катушкадағы кернеудің тербелістерін тудырады, сондыктан эмиттерлік өтуде кернеудің тербелістері пайда болады. Тізбек керек кезінде тұйықталып түру үшін эмиттерлік өтудегі кернеу тербелістерінің фазасын дұрыс реттеп алу керек. Контурдағы энергия шығыны энергия көзінен келіп түскен энергиямен теңгерілгенше тербеліс амплитудасы өсе береді. Нәтижесінде өшпейтін стационар тербелістер режимі орнайды. Тербеліс жиілігі Томсон формуласымен анықталады:
Қорыта келе автотербелмелі жүйенің негізгі элементтерін атап көрсетейік:
Автотербелістердің жиіліктері өте кең диапазонда жатыр. Олар радиобайланыста, теледидарда, ЭЕМ-да және т.б. жерлерде пайдаланылады. Электромагниттік тербелістер тірі жанның ағзасына пайдалы да, зиянды да әсер етуі мүмкін. Адам ағзасының кез келген мүшесінің өзіне тән резонанстық жиілігі болады. Сыртқы тербелмелі әсердің жиілігі резонанстық жиілікпен дәл келгенде солкылдау байқалады, ал оның нәтижесі амплитудаға тәуелді. Электромагниттік сәулеленудің адамның психикасына әсер ететіні айқын дәлелденген.
Дереккөздер
Санат:Тербеліс
Кальто
Кальто (Calto) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 809 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 74 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 45030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Фариноле
Фариноле (Farinole) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B109, пошта индексі — 20253.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 224 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Санту-Антониу-ду-Итамбе
Санту-Антониу-ду-Итамбе (Santo Antônio do Itambé) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Консейсан-ду-Мату-Дентру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 692 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 303,857 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Пехгыщ-Пелик-Игол
Пехгыщ-Пелик-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пьюкин-Еган өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дастан Оразбеков
Дастан Дәрібайұлы Оразбеков (5 ақпан 1982 жыл, Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жаңатас қаласында туған) — «Орда » тобының белді әншісі, биші, актёр.
Өмірбаяны
Кішкентай кезінен өнерге жақын болған. Мектеп қабырғасында жүргенде-ақ, ән айтып, би билеп, сахнаға шыққан.
Әкеcінің есімі – Дәрібай, 2009 ж. өмірден өткен. Анасының аты – Мереке. Ата-анасы сахнаға шығып ән  айтпаса да, өз достарының, туған-туыстарының ортасында өте өнерлі жандар  болған.
Отбасында төрт  ағайынды. Үйінің үлкені – «Орда» тобының әншісі Рүстем, одан кейін Дастан. Меруерт, Гүлшат есімді  екі  қарындасы  бар. 1997 жылы отбасымен  Алматы  қаласына  көшіп  келген. Жұбайының есімі - Жанат, Алдияр  мен Демирель атты  екі ұлы бар.
Шығармашылығы
Арнайы музыкалық білімі болмағанмен, вокалдан, биден кәсіби мамандардан дәріс алған. Мектеп кезінде Аманжол деген ұстаздан, Алматыға келген соң Көпжасар, Бағым, Фарида, Диана деген кісілерден сабақ алған.Осылайша өзінің музыкалық білімін жетілдірген Дастан ағасы Рүстеммен бірге талантты Беделхандармен танысып, 2000 ж. атақты "Бауыржан-шоу" театрында жұмыс жасай бастайды. Театр құрамында жүріп «Орда» тобына айналған өнерлі жастар, музыкалық және би қойылымдарымен қатар, көріністердегі эпизодтық рөлдерді де алып жүрді. Ол кезде Дастан негізінен халық әндерін орындаған болатын. Кейін өз өнерлерін шыңдаған жігіттер жеке топ болып бөлініп шықты. Содан бері Дастан «Орда» тобының белді мүшесі ретінде ән айтып келеді.
Сондай-ақ, Дастан "Орда" тобымен орындалған бірнеше әндердің әуенін жазып, өзін сазгерлік қырынан да көрсетті. Олар "За тобой", "Не покидай" және "С тобой" әндері. "Не покидай" әні 2007ж. Мәскеудегі “Еуропа плюс” радиостанциясы жүргізген хит-парадтың жеңімпазы атанады.
Қатысқан сайыстары
Дастан "Орда" тобының құрамында жүріп, көптеген өнер сайыстарына қатысқан. Ал өзінің жеке әншілік шеберлігін «Қазақстан» ұлттық телеарнасында көрсетілетін «Екі жұлдыз» шоу бағдарламасының екінші және төртінші маусымдарында көрсетті. Екінші маусымда жұбы айтыскер ақын Айнұр Тұрсынбаевамен, төртінші маусымда әнші Айқынмен өнер көрсетіп, халықтың зор ықыласына бөленді.
Қазақстан ұлттық телеарнасындағы "Айгөлек" балалар байқауына әділ қазы болып, финалға шыққан бүлдіршінмен дуэт болып ән салды.
Актерлік жолы
Актер ретінде өзінің дебюттік рөлін 2010ж. 1 шілдеде "Хабар" арнасында көрермен назарына ұсынылған 12 бөлімнен тұратын Ермек Бектасұлы Шынарбаевтың "Астана - махаббатым менің" телехикаясында сомдады. Бұл фильм "Қазақфильм" (Қазақстан) киностудиясы мен "Turkish Radio & Television Corporation" қатысуымен "Eurasia Film Production" киностудияларының біріккен өнімі. Онда Дастан екінші реттік Абзал есімді жағымсыз кейіпкердің рөлін ойнады. Абзал - өз мақсатына жету жолында еш нәрседен тайынбайтын, тіпті достық пен махаббатты да құрбан ететін жан. Актер өз кейіпкерін белгілі мөлшерде түсінуге болады дейді: "Өмірде алдауға тура келетін сәттерде болады, бірақ тек өз шамасында". Дебюттік рөлі болса да, осындай үлкен жобаның жүгін қиналмай алып шықты. Дастанның рөлі телекөрермендердің жоғарғы бағасына ие болды.
Сондай-ақ "Орда" тобы саундтрэк жазған «Мент» фильмінің режиссері сол кинодағы басты кейіпкерді сомдауға шақырған болатын. Бірақ, уақыт тапшылығына байланысты, актердің бас тартуына тура келді. Және Талғат Теменовтің «Преодоление» атты фильміне де шақырту алған. Алайда, бұл фильмнің сценарийі қайтадан жазылып жатқандықтан, оның түсірілім жұмысы әзірге тоқтатылып тұр.
2012ж. Егор Михалков-Кончоловскийдің басқаруымен қазақстандық киноматографисттердің түсірген жобасы "Жан жүрегім - Астана" көркем фильміне қатысты. Онда актер Джулия Ганидің "Дарина" новелласында эпизодтық рөлде ойнады.
Дастан осы жылдың сәуір айында жарыққа шығатын "Jado Production" мен "Orda brothers" бірлесе түсірген Қазақстандағы алғашқы би туралы Есболат Беделханның "Запрещенные танцы" фильміне түсті. Онда актер Альяска есімді кейіпкерді сомдайды.
Қызығушылығы
Хоббиі - ән айтып, би билеу. Сондай-ақ спорттың күрес, боди-билдинг және бокс деген түрлерімен айналысқан. 2012ж. 18 наурыз күні «Хабар» арнасында «Чемпион» атымен тұсауы кесілген жаңа спорттық-сауықтыру думанына қатысып, өзінің бокстан шеберлігін халыққа паш етіп жүр.
Өнермен қатар жеке бизнеспен де айналысады.
Ілияс Ахметов
Ілияс Ахметов (1897 жыл Қарағанды облысы, Шет ауданы, 4-ауыл - 1938 жыл) - журналист, зерттеуші. Арғын тайпасы Қаракесек руының Кәрсөн бұтағынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:1897 жылы туғандар Санат:Шет ауданында туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақ тілін зерттеушілер Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар
Ольджате-Комаско
Ольджате-Комаско (Olgiate Comasco) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10829 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1039 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 22077.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Gerardo. Жыл сайынғы мерекесі — 25 сәуір.
Жеңсіз көйлек
Қажетті мата мөлшері: 158—96—104 размерлі жеңсіз көйлекке матаның ені 140 ем болғанда 2 м 20 ем жұмсал ады. Жеңіл мақта-матадан тігілген жаздық көйлек— халат. Кеудесі иығынан байланатын тоқыма бауға жиырылып тігілген. Мықын тұсында үлкен жапсырма қалталары бар, олардың да тоқыма бауы бар. Етегін желбіршек салынған.
Қажетті мата мөлшері: 158—96—104 размерлі жеңсіз көйлекке матаның ені 80 ем болғанда 5 м 40 ем жұмсалады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Вуаскревиль
Вуаскревиль (Voiscreville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,69 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 117 адамды құрады. Халық тығыздығы — 69,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Кусепе
Кусепе — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Мечетлин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 258 адамды құрады. Пошта индексі — 452482, ОКАТО коды — 80247840003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 2667A
NGC 2667A — Шаян шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1862 жылы 18 ақпанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2667A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24741, NGC 2667, IC 2410, MCG 3-23-7, ZWG 90,16.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Тікенек акула
Тікенек акуланың ұзындығы 3-4 метрді құрайды. Түсі сұр, жерлерінде ақ дақтары бар. Ал құрсағы ақшылдау болып келетін орташа акула. Тікенек акула- қомағай жыртқыш.
Тіршілік әрекеттері:
Ол шаян, криль, қатпарлы құрт, медуза, сегізаяқ сияқты омыртқасыздармен қоректенеді.
Санат:Акулалар
Наталья Владимировна Баранская
Наталья Владимировна Баранская – орыс, кеңес жазушысы.
1908 жылы 31 желтоқсанда Мәскеуде дүниеге келген.
1930 жылы Мәскеу Гуманитарлық университетінің тарих-этнология факультетін бітірген.
1958 жылы Мәскеудегі жаңа Пушкин Мұражайы директорының орынбасары болады.
1979 жылы КСРО Жазушылар Одағының мүшесі болады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары
Некрасов атындағы көше (Алматы)
Көшеге орыстың белгілі ақыны Николай Алексеевич Некрасовтың есімі (1956 жылы) берілген. Некрасов Николай Алексеевич (1821-1877) Петерборда дүниеге келген. Ол «Современник» журналының бас редакторы қызметін атқарған. Н.Некрасов - «Коробейники» (1861), «Мороз, Красный нос» (1864) поэмаларының авторы.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Хакасский көшесінен басталып, Земнухов көшелеріне дейінгі аралықта созылып жатыр. Бекмаханов, Телманов, Көбіков, Суворов көшелерін қиып өтеді. Кешенін ұзындығы - 1500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Рех
Рех (Rech) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Арвайлер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 558 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,69 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 31 068. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Дитер Кучер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Валер Жермен
Валер Жермен (Valère Germain; 17 сәуір 1990, Марсель, Франция) — франциялық футболшы, "Олимпик Марсель" клубының шабуылшысы. Франция ұлттық футбол құрамасында онаған Брюно Жерменнің ұлы.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Ницца ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Немирович-Данченко атындағы көше (Алматы)
Көшеге белгілі режиссер, педагог, жазушы, драматург, театр қайраткері, КСРО Халық әртісі Владимир Иванович Немирович-Данченконың (1858-1943) есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 10.01.1961 №1 шешімі) берілген.
Көше Алмалы ауданында орналасқан. Кешенін ұзындығы - 900 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Қарынсалды ауылдық округі
Қарынсалды ауылдық округі – Қостанай облысы Амангелді ауданында болған әкімшілік бірлік. 2019 жылы таратылып, Тасты ауылдық округіне қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарынсалды, Горняк ауылдары кірді. Орталығы – Қарынсалды ауылы болды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 289 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Амангелді ауданының таратылған ауылдық округтері
Абай Құнанбаевтың педагогикалық көзқарacтары
«Абай Құнанбаевтың педагогикалық көзқарacтары» («Педагогические взгляды Абая Кунанбаева») - «Рауан» баспасынан 1990 ж. орыс тілінде жарық көрген кітапша. Авторы - ''К. Шаймерденова''. Зерттеу еңбек кіріспе мен 6 тақырыптан тұрады. Онда ақынның қоғам мен адам қатынастарын айқындайтын ойлары, жастарды ойшылдықпен пайымдауы, қазақ халқын оқуға, өнерге, еңбекке шақырған педагогикалық тұжырымдары жан-жақты қарастырылады. Автор Абайдың эстетикалық, этикалық талғам, талаптарға байланысты, адамның өзін-өзі тәрбиелеу жөніндегі пікірлері, оқушылардың жеке психологиялық ерекшеліктерін ескеру, танымдық әрекеттерін жандандыру, жан-жақты дамыған азаматты қалыптастыру жайындағы пікірлеріне талдау жасайды. Кітапша соңында Абай өлеңдерінде кездесетін көне сөздерге түсініктеме беріліп, библиографиялық әдебиеттер ұсынылған. Көлемі 3,2 баспа табақ, таралымы - 8 мың дана болып басылған.«Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Құмкешу ауылдық округі
Құмкешу ауылдық округі – Қостанай облысы Амангелді ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құмкешу, Айтбай ауылдары кіреді. Орталығы – Құмкешу ауылы. Округ құрамында болған Құстөбе ауылы 2013 жылы таратылған.
Халқы
100 мектеп 100 ауыл бағдарламасымен Құмкешу ауылына 2008 жылы жаңа мектеп салынды.
Тарихы
thumb| Құмкешу Ауылының аймақтық картасы Құмкешу атауының мәні – ауылға кіретін жол құм жотаның үстімен өтеді. Ауылға жеткенше табаныңа майдай тиетін майда құмды кебісіңе толтырып кешіп барасың. Амангелді сарбаздары атының тұяғы дүбірлеткен бұл ауылдың үстінде 1916 жылы үлкен ұрыс болған. Ол да тарихта “Құмкешу шайқасы” деген атпен қалды.
Табиғаты
Құмкешу ауылын Торғай өзені басып өтеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Амангелді ауданы ауылдық округтері
Сатуға салынатын салық
Сатуға салынатын салық
Сатуға салынатын салық (sales tax), сатылатын тауарлар мен қызметтерге салынатын салық жиынтығы. Өндіріске байланысты, ерекше тауарларды сатып алуға, сатуға немесе тұтынуға қойылатын салық, акцизді салық ретінде танымал. Дегенмен акцизді салықтар ерте дәуірден қолданылып келе жатса да, сатуға арналған жалпы салық - бұл салыстырмалы түрде алғанда кейін пайда болған жаңа түрі. Сату салықтары ad valorem («адвалерлі») (құнына сәйкес) салық болып табылады. Яғни салық мөлшері салық салынатын тауардың ақшалай құнына сәйкес қойылады.олар іскери белсенділігінің деңгейіне қарай жіктеледі, сол деңгейлеріне орай, яғни өндірілу деңгейіне сай көтерме немесе жекелей сату салықтары анықталады. АҚШ штаттары мен Канада провинцияларындағы бюджеттің маңызды бөлігі осы салықтың арқасында жиналады екен. Сатуға салынатын салықтың тағы бір нұсқасы – ҮСТЕМЕ ҚҰНҒА САЛЫНАТЫН САЛЫҚ – Батыс Еуропа елдерінде кеңінен қолданылады. Сатуға салынатын салықтың үлкен бөлігі тұтынушыға келеді, тіпті олар тауар өндірісіне немесе көтерме саудаға салынатын болса да, шығындардың бір бөлігі не болмаса барлығы жоғары баға түрінде тұтынушыдан алынады. Осыдан барып, сатуға салынатын салықты регрессивті налог деп санайды. Күнделікті өмірге қажетті азық-түлік, киім немесе дәрі-дәрмек сияқты тауарларға қойылатын салық алынып тасталады немесе өте төменгі төлем қойылады. Қараңыз: табыс салығы; ПРОГРЕССИВТІ САЛЫҚ.
Маска-Шор (Уса тармағы)
Маска-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің оң жағалауынан 360 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Лавалетт (Эро)
Лавалетт (Lavalette) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34133, пошта индексі — 34700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 53 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Эстрал Бич (Мичиган)
Эстрал Бич (Estral Beach) — Мичиган штатының Monroe округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Ремондеш
Ремондеш (Remondes) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Могадору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 294 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Юрий Павлович Лукичев
Юрий Павлович Лукичев 1947 жылы 1 ақпанда Алматы қаласында туған. Орыс. Әкесі - Лукичев Павел Ильич. Анасы - Лукичева Валентина Митрофановна.
Құрманғазы атындағы Мемлекеттік өнер институтының оркестр факультетін бітірген (1972), концерттік орындаушы, оркестрдің солисі, оқытушы. Орыс және ағылшын (сөздікпен) тілдерін біледі. 1969 жылдан бері - академиялық Мемлекеттік симфониялық оркестрдің әртісі, фагот тобының концертмейстері. 1986-1996 жылдары - Жұбанов атындағы музыкалық мектеп-интернатта фагот классының оқытушысы. 2001 — 2004 жылдары - фагот классы бойынша оқытушы. Халықаралық фаготшылар ассоциациясының мүшесі (АҚШ, 2000 жылдан).
музыкасын жинау.
өнер, музыка жайлы әдебиет.
Үйленген. Жұбайы - Лукичева Ирина (1948 ж. т.), заңгер. Ұлы - Лукичев Сергей (1970 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1947 жылы туғандар
Нәзира
Нәзира нәзирагөйлік (араб тілінен – жауап, ұқсату мағынасында) – Шығыс поэзиясында орта ғасырларда қалыптасқан әдеби үрдіс. Бір ақын жырлаған тақырыпты кейін басқа ақынның қайта жырлауы немесе алғашқы шығармаға екіншінің “жауап” қатуы. Бұл орайда бастапқы туындының сюжеті, кейіпкерлері, өлең ырғағы, ұйқасы, көркемдеу құралдары пайдаланылады. Ол 11 ғасырдан бастап сарай поэзиясында әдебиет тартысы, ақындық талантты сынау құралы ретінде қолданылған. Фердоуси сарынымен Нәзира үлгісінде жыр жазған Низамидың “Хамсасын” бағдарға алған нәзирагөйлік дәстүрі 13 ғасырдан өрістей бастаған. “Хамсаға” (“Бес кітап”) “жауап” жазу үрдісі дамып, бір ғана “Ләйлі – Мәжнүн” дастанына жүзден астам Нәзира жазылған. Низами дастандарының желісінде [[Дехлеуи, Науаи, Жәми, Физули сынды шайырлар бай мұра қалдырды. Нәзирагөйлік дәстүрі қазақ поэзиясында да дамыды. Алғашқы мифтерден, “Құран” желілерінен, “Мың бір түн”, “Тотынама”, “Шахнама”, “Ләйлі – Мәжнүн”, “Жүсіп – Зылиха”, т.б. ізімен жазылған қисса, дастандар қазақ әдебиетінде көптеп саналады. Соның бірі – Шәкерімнің “Ләйлі – Мәжнүн” дастаны (1907). Ал Абайдың ортағасырлық шығыс дастандарынан тамыр алатын “Ескендір” поэмасында нәзиралық үлгіден гөрі “дара сипат” басым. Қазақ әдебиеттану ғылымында Нәзира әдеби үрдісін М.Әуезов, Ә.Қоңыратбаев, Б.Кенжебаев, Р.Бердібай, Ш.Сәтбаева, А.Қыраубайқызы, Ө.Күмісбаевтар зерттеді.
Ақ Ирий қалашығы
Ақ Ирий қалашығы Есіл алқабы мен Батыс Сібір ойпаты қиылысқан жерінде, Солтүстік Қазақстан облысының Долматов ауылында орналасқан. Ақ Ирий – иран тілінен аударғанда «Ақ жұмақ» деген мағынаны білдіреді. Ақ Ирий қаласы ж.с.д. V ғасырдағы сақ дәуіріне жатады. Көне елді мекен дала және орман тұрғындары арасында өзіндік алдыңғы бекініс ретінде қызмет етті. Бекіністі қаланың ішінен ғалымдар үйлерді, ұста шеберханалары мен керамика дайындау өндірісінің қалдықтарын тапты. Қала екі жағынан да адам аяғы аспас құрылыммен бөлінген биік үшбұрышты мүйісте орналасқан. Археологтер оны «Ақ Ирий» деп атады. Зерттеушілердің болжамы бойынша, ескі қалашық діни-шаруашылық және қорғану мақсатында салынған. Бекініс құрылыстары, археологтердің айтуынша, отқа табынған және зороастризмге сенетін дала сақтарының меншігінде болған.Бұрыштары мен қабырғаларының ортасында төбені ұстауға арналған бағаналары бар 35-45 шаршы метрді құрайтын үйлер табылды. Қабырғалары бұтақтардан, шыбықтардан жасалып, балшықпен сыланған. Көптеген күйдірілген кірпіштер дәл осы технология Ақ Ирийде қолданылғанын растайды. Табылған заттардан қаланың тұрғындары сол темір дәуірінің ерте кезеңінің өзінде дамудың айтарлықтай жоғары деңгейіне жеткендігін байқауға болады. Металды балқытуға арналған пештердің қалдықтары көне сақтар металлургия өндірісінің технологиясын жақсы білгенін растайды. Ескі қала территориясында Жапондық, Жерорта теңіздерінде кездесетін каури ұлу құбыршақтары табылғаны таңғаларлық болып көрінеді. Олар ақша ретінде болып қызмет атқарғаны мүмкін, яғни бұл сақтар сыртқы қатынасиардың кең географиясына ие болғаны деген сөз. Бекініс дуалының іргетасында суды жібермейтін материал ретінде қабық пайдаланған. Балшықты күйдіру және металды балқытуға арналған пештер де табылған. Табылған бірегей заттарды алып қарағанда сақ тайпалары осы территорияны мекендеп, алдыңғы тарихи кезеңдерінің мәдениеттерінде терең тамырларының болғаны жайындағы болжамды ұсынуға мүмкіндік береді. 2013 жылы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің археологтары Ақ Ирий ескі қаласының қазба жұмыстары өткен жерінде ашық аспан астындағы археологиялық мұражай ашуды ұсынды. Ғалымдардың пікірі бойынша осындай мұражай табиғат ортасында демала алатын және бір уақытта Қазақстанның тарихи ескерткішітерімен таныса алатынтуристтердің үлкен топтарын тартуға мүмкіндік береді. Ғалымдардың ұсынысын мемлекет басшылары зор қызығушылықпен қарсы алған және қолаған, мұражайды құру жұмыстары басталған.
Дереккөздер
Санат: көне қала Санат: археология
IC 3134
IC 3134 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39593, ZWG 70.3, VCC 313, NPM1G +09.0287.
Сыртқы сілтемелер
IC 3134 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Аугустдорф
Аугустдорф (Augustdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Липпе ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9583 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 42,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 66 004. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Вульф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Домпьерр-о-Буа
Домпьерр-о-Буа (Dompierre-aux-Bois) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55160, пошта индексі — 55300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,82 адам/км².
Раушангүл бітесі
Биологиялық сипаттамасы
Тұқымдастың басқа түрлеріне қарағанда рашангүл бітесінің денесі ірі. Жасыл түсті, жылтыр кейде күрең түсті, құйрығы ұзынша келген қылыш тәрізді жәндік.
Нидерстенбак
Нидерстенбак (Niedersteinbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,3 км² шамасында.
Раушангүл бітесі
Биологиялық сипаттамасы
Жұмырқалары бір жылдық өркендерде қыстайды.
Домпьерр-о-Буа
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Нидерстенбак
Коммунаның INSEE коды — 67334, пошта индексі — 67510.
Раушангүл бітесі
Биологиялық сипаттамасы
Дер нәсілдері көктемде, сәуір айында шығып, жас бүршіктерді зақымдаса, ересек биттері жапырақтардың, гүл шанақтарының, өркендердің сөлін сорып зиян келтіреді. Зақымданған жапырақта ширатылы, өркендері буратылып, гүл шанақтары ашылмай қалады. Биттердің саны жаздың 2-жартысында күрт көбейеді, жылына 4-7 ұрпақ беріп дамиды.
Нидерстенбак
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 153 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,43 адам/км².
Раушангүл бітесі
Күресу шаралары
Күресу шаралары: өсімдіктерге 4 пайыздық сабын ерітіндісін немесе қолдануға рұқсат етілген инсектицидтер бүркеу керек.
Нидерстенбак
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Португалия қалалары
Португалия мемлекетінің қалаларының тізімі.
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Португалия қалалары
Саль-де-Бельве
Саль-де-Бельве (Salles-de-Belvès) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24517, пошта индексі — 24170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 76 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Көннен жасалатын бұйымдар
Тулақ – үстіне жүн сабау үшін, немесе төсеніш ретінде қолданылатын жүні алынбай, керіліп, кептірілген шикі тері.
«Ер арыса – аруақ, ат арыса - тулақ» деп тегін айтпаған халқымыз. Тулақ жасау үшін жаңа сойылған малдың (аңның) терісін ірі қаратікен тұзбен тұздап, дегдіген соң шелі мен ілескен көк етін қырып, тазалайды. Егер тері өте майлы болса, аққұс(күйдірілген әк тас, известь), ащы (сортаң топырақ, тұзды көлдің сазы) жағып майын алады.
Терінің майын алу үшін құстың ұсақталып ұнталған саңтырығын да жағады.
Содан соң терінің іш жағын қырып, тазалап алып, көлеңкеге керіп кептіреді. Тері әбден кепкен кезде қатайып, көнге айналады. Кепкен терінің үстіне көрпе, бөстек жержастық салып төсеніш ретінде пайдаланады. Жерге төселген тулақтан сыз өтпейді.
Жүн сабағанда тулақты аударып төсейді. Егер сабайтын жүн көп болса, бірнеше әйел бірігіп сабайды. Жүн сабауға көмектескен адамдарға шашу тамақ беріледі. Оны «тулақ шашу» деп атайды. Сабауды түзу өскен жыңғылдан, тобылғыдан, тал мен мойыл шыбықтарынан жасайды.
Ертеректе күйеу жігіт қайын жұртына алғаш келгенде босағаға тулақ төсеп отырғызатын дәстүр болған.
Бір жас жігіт қайын атасының үйіне келгенде, жеңгелері астына тулақ төсеп босағаға отырғызып қойыпты.
Сол үйдің үлкен қабаған иті бар екен, бөтен адамды көргенде төбет арс етіп оқыстан үріп қалғанда күйеу жігіт шошып кетіп, төрге бір-ақ секіріп шығады. Сонда бір жеңгесі бетін шымшып: «Масқара-ай, күйеу жігіт атамның төріне шығып кетті ғой», – депті.
Күйеу жігіт есік жақтағы төбетті қолымен нұсқап: «Анандай бәлекет арс етіп ұмтылса, атаңның төрі түгілі, көріне кірерсің», – депті.
Шарық – шикі теріден лекерлеп тігілген қара дүсін аяқкиім.
«Аяқта жуан жіппен буған шарық сүйреліп, киіз шұлғау жалпылдап тұр», – дейді Ілияс Жансүгіров бір өлеңінде.
Бұрынғылардан: «Жаяудың аты – шарық, күші - азық», – деген сөз қалған.
Сиырдың сауыр терісінен шелі мен көк етінен ажыратып, түгі өкшеге қарай жататындай етіп пішіп, арнаулы ағаш қалыпқа кигізіп бүгіп тігеді. Содан соң жиегін бүгіп, шетінен бір елі жерден қайыс баулық өткізетін тесіктер тесіп, бау тағып, тартып байлап қояды.
Тері кепкен соң ішінен киіз байпақ немесе жүннен тоқылған шұлық киіп, шарықтың табанына киіз ұлтарақ салады.
Шарықтың бауы өкше жағынан шығып тұрады. Баудың екі ұшымен қонышты (балтырды) айқыш-ұйқыш байлап алады. Дайын шарықпен көк шөп тығыз өскен беткеймен сырғанаса түгіне шөптің сірісі жұғып,шарықтың табаны жылтырап әрлене түседі.
Саба – қымыз, қымыран, шұбат ашытуға арналған, қам теріден бес қиық етіп пішіліп, тігілген ыдыс. Сабаны көбінесе жылқының жон терісінен тігеді. «Іргеде еміздікті қара саба, піспегі шемешекті алма сағақ» (Ілияс Жансүгіров).
Саба жасау үшін жылқы терісінің жүнін жидітіп, тазалап алған соң, арнайы үлгіге салып пішеді. Содан кейін бірнеше тәулік малмаға салып қояды.Санат:Қазақ өнері Санат:Тұрмыстық заттар Санат:Материалдар
Кәкен Көбейсінов
Кәкен Көбейсінов (1931, Бөкей ордасы ауданы, Мешітқұм а.) - еңбек ардагері, КСРО-на еңбек сіңірген халықтық бақылау қызметкері. Алматы мемлекеттік ауыл шаруашылық институтын және оның аспирантурасын бітірген. 1961-63 ж. Орда а. ш. механикаландыру уч-щесінде оқытушы, Орда, Жәнібек, Фурманов аудаңдарының шаруашылық-кеңес қызметі саласында істеді. 1961-91 ж. облыстық халықтық бақылау к-ттері төрағасының орынбасары болды. Қазір Бат. Қазақстандағы ядролық-ракеталық сынаққа қарсы «Нарын» қоғамдық бірлестігінің жетекшісі. Халықаралық «Невада-Семей» қозғалысын үйлестіру кеңесінің мүшесі, облыстық мәслихаттың депутаты.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Капиллярлық көтерілу зонасы
Капиллярлық көтерілу зонасы— ауалану зонасының төменгі бөлігі. Мұнда жер асты сулары капиллярлық мөлшердегі кеуектерде, жарықшақтарда және т.б. қуыстарда капиллярлық күштердің әсерімен асылыңқы жағдайда тұрады. Капиллярлық су жоғары көтерілгенде, оның салмағының кері әсері болады. Судың капиллярлық кернеу күші сулы бағана салмағына теңескенде көтерілу тоқталуға тиіс. Капиллярлық көтерілу зонасының астында олар мен гидравликалық жағынан байланысқан арынсыз грунт сулары жатады.
Макс Соломонович Бременер
Макс Соломонович Бременер ─ орыс, кеңес прозашысы, сыншы.
1926 жылы 16 қарашада Мәскеуде дүниеге келген.
1949 жылы Әдебиет институтын бітіреді. К. Паустовскийден жеке сабақ алады.
1947 жылы балаларға арналғаналғашқы әңгімелері жарық көреді.
1955 жылы алғашқы әңгімелер жинағы басылып шығады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары