cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алматы облысы
Экономикасы
Әуенді барханды барып, үш биіктіктің біріне көтерілгенді жақсы көретін туристтер Іле Алатауының жотасы көрінісін көре алады. Егер тау дыбыс білдірмесе, келушілер “дыбыс шығаратын”. Ол үшін таудың бағытымен жүгіру қажет. Аяқ астындағы құмды қозғалтып, гуілдеу жүреді. Кейде бархан дыбыстарды білдіруден басқа жерсілкініс әсерін көрсетіп, дірілдейді. Әнші бархан Іле өзенінің құмынан пайда болды.Екі бағытта да өзенде көзге көрінбейтін Барханның өзіндік құйрықтары тартылуда. Үлкен және Кіші қалқанның бір-біріне желдің әсерінен құмның тас жоталарға соғылып, қоныстануына байланысты қалыптасады. Көптеген ғасырлар мен ғасырлар бойы қуатты құм тау көтерілді, ол шамамен 3-5 мың жыл бойы қозғалыссыз қалады. Барханның биіктігі сол аймаққа белгілі, әрдайым өзгеріп тұратын климатқа, сондай-ақ жауын-шашын мөлшеріне, Іле өзеніндегі су деңгейіне және су астындағы таулардың ағып кетуіне байланысты.
Аксу-Жабағылы
Ақсу-Жабағылы қорығы – ЮНЕСКО қорғауымен Орталық Азияда жалғыз қорық. 70 жылдан астам таулы ормандарда кесілуден, ал өсімдік әлемі өндіріс қалдықтарымен ластанбаған. Айнала көк шөпке толы. Грейг қызғалдағы Қорық символы ретінде таңдалған. Аксу арнасының табиғаты ерекше – алып арнаның ұзындығы 15 км және тереңдігі 500 м. Табиғатының байлығы және түрлі болуы шамамен 1200 өсімдіктер түрлері, 42 жануарлар түрлері, 238 құстар түрлерін қамтиды.
Түрген шатқалы "Түрген сарқырамасы" – Іле-Алатау ұлттық саябақтың құрамында сұлу шатқалында, Алматы облысының туристер баратын орындарының бірі.
Бағыт Алматы қаласының орталығында басталады. Жолы бұрын керуендердің өтетін жолдарында Еуропаға шығыстан – Қытайдан және Үндістаннан келетін болған.
Түрген шатқалында 7 сарқырама бар. Адамдар көп баратыны: біріншісі “Аюлы” және екіншісі “Тескенсу”. Алғашқы сарқырама (биіктігі 30 метр) жасыл шыршалар және шыңдар арасындағы бейнелі орында орналасқан. Шатқалда шыңдар жерсілкініс кезінде бөлініп, мұзды кезеңге дейін іздерді сақтаған. “Аюлы” сарқырамасына баратын көпірден жоғары 300 метрде “сұлулық көз” мұзды бұлақты суымен бұлақ орналасқан.
Тескенсу сарқырамасы бұлақтан шамамен 2 сағаттық жерде орналасқан. Негізгі ағынның құлау биіктігі – 40 метрді, ал егер жалпы биіктікті санайтын болсақ – 74 метрді құрайды. Шатқал өзінің Шың-Түргендік жердегі шыршалы алаңды түкті құрайтын шыршаларымен белгілі.
Осы жерде Жамбыл жазда күнді жайлауда демалуды жақсы көріп және оны осы жерде жаңа өлеңдерді тудыратын.
Жұлдыздай жарқ етіп...
Ол өмірінің соңы 1865 жылға дейін Алтын Емел жотасының жоғары таулары Майтөбенің баурайындағы Тезек сұлтанның ауылында тұрған.
Әйгілі ғалым Тезек сұлтан ауылынан алыс емес қыратында жерленген. 1881 ж. оның моласына тасты араб және орыс тілдерінде мәтін төсемнің үстіне жазылып, ал 1958 ж. Қазақстан үкіметі моласының жанында ескерткіш орналастырды. Сатылы постаменттің ортасында граниттен бесметрлі қоладан, қызыл әктастан «Шоқан Уалиханов 1835-1865» деген жазылым қойылды. Ескерткіштің оңтүстік-шығыс бөлігінде Алтын Емел жотасының қабырғасы тұр.
Алматыдан экскурсия бағыты Сары-Өзек станциясына дейін ( 160 км ), одан кейін шығыс бағытта 15 км-ге дейін жүріп, оңтүстікке бұрылу қажет. Алыс жол Май-Төбе өзенінің бойымен созылып, 10 км кейін таулы суреттермен шатқалға өтіп, 10 км кейін Шанханай ауылына әкеліп, одан 2 км (оңтүстік-шығысқа қарай) жерде ғалым ексерткіші көрінетін жол торабына әкеледі. Ескерткіш – мүсінші Хәкімжан Наурызбаевтың жұмыстарының бірі. Шоқанның денесі қоладан құйылған. Ескерткіш өңделген қара габбродан жасалып, ескерткіштің сыртқы жағында Шоқан Уалихановтың суреттері және қазақ ұлттық оюлар қолданған.
Алматы облысының аудандары
және облыстық бағынуға ие 1 қала: 2018 жылғы 2 сәуірде Райымбек ауданы екіге бөлінді: оның құрамынан орталығы Кеген ауылы болып, Кеген ауданы бөлініп шықты. Райымбек ауданының орталығы Нарынқол ауылы болды. 2022 жылы 8 маусымда Алматы облысынан Жетісу облысы бөлініп шықты.
Сыртқы сілтеме
Санат:Алматы облысы
IC 2125
IC 2125 — Қоян шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 17238, ESO 487-8.
Сыртқы сілтемелер
IC 2125 Санат:Қоян (шоқжұлдыз)
Штарк құбылысы
Штарк құбылысы – атомдардың, молекулалардың және кристалдардың спектрлік сызықтарының сыртқы электр өрісінің әсерінен ығысуы және жіктелуі бойынша анықталатын энергия деңгейлерінің өзгеруі. Мұны 1913 жылы неміс физигі И. Штарк (1874 – 1957) ашқан. Штарк қалатұрақты электр өрісінде ғана емес, айнымалы электр өрісінде де байқалады. Штарк қалаатомдық және молекулалық спектроскопияда, плазма спектроскопиясында маңызды рөл атқарады. Бұл құбылыс молекулалардың дипольдық моментін анықтау үшін пайдаланылады.
Қыз алып қашқан
Қыз алып қашқан- Күй Қ.Кәлектен  жазылып алынды.Нотаға түсірген А.Хабыкей.Күй  туралы аңыз :жалғыз қызы бар бір баймен  жалғыз ұлы бар екеуі  құда болады.»Екі  жарты бүтін болсын ,сән-салтанаты  келіскен түтін болсын!Біреуміз келінім демейік,біреуіміз күйеуім демейік.Екеуіміздің ортамыздағы екеуімізге ортақ  отау болсын»-деп  келіседі.Берік сөз  байласқан екі байдың бесікте  құдалық  сөйлескеннен кейінгі  қарым  қатынасы күн  өткен сайын нығая береді.Екі бай іргелес жайлап,іргелес  қонып ,екі ауылдың ортасына дәнекер боп тігілген  сәнді  отауды асыға күтеді.Қыз бен бала бірге ойнап ,біте қайнасып өседі.Сәби   жүрек  бірінің-біріне құдалық жолымен  таңылғанын  да сезбейді.Олар күні ертеңгі бір-бірінен  бөлінбес бір бүтін болғандықтан  емес ,балалық  жетелеуімен  ойын қызығына ерумен де тату өседі.Ұл ер жетіп,қыз  бойжеткеннен  кейін аралары  алыстай бастайды.Қолан шашты салиқалы қыз жігіт жүрегін  баурап,жүрегіне от  тастағанымен қыз жігітті  сүймейді.Жігіттің ештемеге икемі  жоқ дөрекі  қимылы,шөп басын сындырмайтын еріншектігі,дүнк мінезі қыз сезімін аулақтата береді .Бірақ  бесіктен құда боп,қысқа    арқан ,та  тұсаусап   қойғанын естіген  жігіттің  жақтыртпағанымен  шаруасы да болмайды. Жігіт қызды еріксіз алып қашады екен.
Дереккөздер
Қазақ музыкасы кітабы, алматы 2005 жыл, 460 бет
http://kzmusic.ucoz.net/load/terme_men_tol_aular/terme_men_tol_aular/aza_ty_d_st_rli_my_k_ji/22-1-0-70
Жеке адамның бостандығына қарсы қылмыстар
Сурет:1115710.jpg Бостандық - адамның еркін жүріп- тұру мүмкіндігі.
Қысқаша мағлұмат
125-бапта қарастырылған адам ұрлау қылмысы бір адамды еркінен тыс басқа бір дерге орналастыруымен сипатталса, 126-баптағы бас бостандығынан заңсыз айыру - оның орнын ауыстырмай-ақ сол жерде бостандығын шектеумен сипатталады (айталық, өз үйінде қамап қояды). Психиатриялық стацинарға заңсыз орналастыру немесе жазылған адамды да сол психдиспансерде қалдыру әрекеттері арқылы көрініс табады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң Санат:Қылмыс
Никулкина (өзен)
Никулкина — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Покур өзенінің оң жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эдуард Баллиол
Эдуард Баллиол (ағыл. Edward Balliol; шам. 1283 — 1367) — 1332—1336 жылдардағы Шотландия королі. Таққа деген талаптары ағылшындық шабуылдарды және Шотландия тәуелсіздігі үшін соғысты арандатты.
Эдуард Баллиол - Шотландия королі Иоанн I Баллиол мен Изабелла де Вареннаның үлкен ұлы. 1296 жылы Иоанн I тақтан тайдырылғаннан кейін оның отбасы Францияға қоныс аударды.
Шотландияға баса-көктеп кіру және тәж кию жорасы
1329 жылы Роберт Брюс, сосын оның жақтастары Джеймс Дуглас пен Дәуіт II кәмелет жасына толмаған кезде Шотландия регенті болған Томас Рэндолф қайтыс болды. Соның кесірінен елдегі мемлекеттік билік күрт әлсіреді. Бұны тәуелсіздік үшін соғысы кезінде елден қуылған Англиядағы шотланд эмигранттары және олардың ұрпақтарына пайдаланып қалды. «Мұрадан айырылғандар» тобының басында Шотландия тағына талапкер Эдуард Баллиол және Коминдердің мұрагері Генрих Бомонт болды. Англияның қолдауын алу үшін Эдуард Баллиол ағылшын патшасы Эдуард III-ге оммаж берді.
1332 жылы Эдуард Баллиол Шотландияға кішігірім (1,5 мың адамнан артық емес) жасақпен келіп, Дапплин-Мур түбіндегі шайқаста патшалық әскерді жеңді. Шотландық барондардың бір бөлігі Баллиол жағына өтіп, 1332 жылы 24 қыркүйекте Эдуард Скунда Шотландия патшасы болып тағайындалды. Дегенмен, көп ұзамай, Дәуіт II-нің жақтасы Арчибальд Дуглас бастаған жасақтар Баллиолды елден ығыстырды. Жауап ретінде Эдуард ағылшын патшасына көмек сұрап, көмекке қол жеткізу үшін елеулі аумақтық жеңілдіктер беруді уәде берді. 1333 жылы наурызда ағылшын әскері Шотландияға басып кіріп, Берикті қоршауға алды. Қоршалған қалаға көмекке келген Арчибальд Дугластың әскері Халидон-Хилл түбіндегі шайқаста Эдуард III-ден жеңілді. 1333 жылы 19 шілдеде Дәуіт II Францияға қоныс аударды. Шотландияда билік Эдуард Баллиолға ауысты.
Шумиха (Том тармағы)
Шумиха — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің оң жағалауынан 126 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Эдуард Баллиол
Эдуард Баллиолдың Шотландиядағы билігі
Шотландиядағы Эдуард Баллиолдың қысқа билігі кезінде жерді «мұрадан айырылғандардың» пайдасына орай реституциялау: Генрих Бомонт Морей мен Бухан графтығын, Дәуіт Стратбоги Атолл графтығын және т.б. алды. 1334 жылы Англияға оңтүстіктегі бірқатар аудандар (Берик, Мэн аралы және Эдинбургты қоса бүкіл Лотиан) берілді. Шотландия тағы да ағылшын патшасының билігін мойындады.
Шумиха (Том тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Кемерово қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Эдуард Баллиол
Эдуард Баллиолдың Шотландиядағы билігі
Алайда 1334 жылдың соңына қарай Эдуард Баллиол Дәуіт II-нің жақтастарының шабуылының нәтижесінде Англияға қашуға мәжбүр болды. 1335 жылы Эдуард ІІІ әскерінің жаңа жорығы Баллиолға қайта оралуына мүмкіндік берді. Бірақ патриоттық партияның қарсылығы бұзылмады. Сонымен бірге, ағылшын-француз қатынастары күрт нашарлады, бұл Эдуард III-ге елге ағылшын билігін орнатуға мүмкіндік бермеді. 1335 жылы Солтүстік Шотландиядағы Колблин орманында Баллиол күштерінің қолбасшысы Дәуіт Стратбогидің жеңілісі соғыстағы үлкен өзгерісті білдірді. Шотландық жасақтар жалпы шайқастардан алшақ жүріп, Эдуард III-нің жетістіктерін жоққа шығарып, ағылшындарға қарсы партизан күресін жүргізді. 1336 жылы Эдуард Баллиол Шотландиядан біржолата қуылды.
Шумиха (Том тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Эдуард Баллиол
Эмиграция және биліктен бас тарту
1340 жылдары Эдуард III қызметінде Баллиол Солтүстік Англияны қорғауды ұйымдастыруға жауапты болды. 1346 жылы Невиллс-Кросс түбіндегі шайқаста Дәуіт II-нің тұтқындалуын пайдаланып, Эдуард Баллиол Шотландия тағына қайта оралу үшін соңғы әрекет жасады және Шотландияға жорық ұйымдастырды. Алайда, ол шотландық барондардан ешқандай қолдау таба алмағандықтан, Англияға оралуға мәжбүр болды. Қолдау мен қаражатсыз қалған Эдуард Баллиол 1356 жылы 20 қаңтарда Англияның патшасы Эдуард III пайдасына Шотландия тәжіне құқықтарынан бас тартты.
Лагранж қатары
Лагранж қатары - z=a+λφ(z) теңдеуінің түбірінен тәуелді аналитикалық функцияның кішкене А параметірінің дәрежелері бойынша қатарға жіктелуі: f(z)=z деп алып, z түбірінің лагранж қатары келеміз
Эдуард Баллиол
Эмиграция және биліктен бас тарту
Эдвард Баллиол ешқашан үйленбеген және балалары болмаған.
Екінші
Санат:Шотландия королдері Санат:Баллиолдар
Лагранж қатары
Дереккөздер
Санат:Кешендік талдау
NGC 1787
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 25 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1787 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 85-SC31, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Тежа
Тежа (Teyjat) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24548, пошта индексі — 24300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 272 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,01 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Қатынас операциясы
Қатынас операциясы (Операция отношения; comparison operation) — 1) =, <=, >= қатынас операторлары пайдаланылатын екі орыңды операциялар. Оларды алгебралық литерлік және биттік қатынас деп бөледі; 2) теориялық-жиындық амалдар (=;#;<;>; е). Нәтижесіне байланысты true немесе false мәндерін қабылдайтын жиындық типтер мәндерінде анықталған операция.
Дереккөздер
Санат:Қатынас Санат:Компьютерлік техника
Жеремуабу
Жеремуабу (Jeremoabo) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жеремоабу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 32 339 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4 761,11 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1925 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Демографиялық өту
Демографиялық өту - индустрияға дейінгі қоғамға тән халықтың тең салмақтылығының бір үлгісін ересек индустриалды қоғамдарды ерекшелендіретін басқа тең салмақтылыққа ауыстыруға әкелетін туу мен өлу деңгейлеріндегі өзгерістер.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Ушен
Коммунаның INSEE коды — 62456, пошта индексі — 62620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 713 адамды құрады. Халық тығыздығы — 158,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Сантьягу-де-Субаррифана
Сантьягу-де-Субаррифана (Santiago de Subarrifana) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пенафиел муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 050 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,75 км² шамасында. Халық тығыздығы — 600 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Варина (Айова)
Варина (Varina) — Айова штатының Покахонтес округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.6 км². FIPS коды — 19-80535.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 90 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Покахонтес округы (Айова)
Еркін Жұмаділұлы Ібітанов
Еркін Жұмаділұлы Ібітанов (4 маусым 1935 жыл, Қарасаз ауылы, Райымбек ауданы - 2 шілде 2009 жыл, Нарынқол ауылы, Райымбек ауданы) — ақын, Қазақстан жазушылар одағының мүшесі (1986).
Өмірбаяны
Ұлы жүздің Албан тайпасының Алжан руынан шыққан.
Бүкең Жиреншеұлы
Бүкең Жиреншеұлы-(т.-ө. ж. б.), Әуезовтің корреспонденті. «Абай жолы» эпопеясына дерек берген адам. Оның айтқандарын Әуезов романда кеңінен пайдаланды. Мысалға, Абайдың Абылғазы мен Тұрғанбай, Бәшей мен Ербол, Бөжейдің Жабай мен Жиреншелердің салбурында болуы суреттелетін әңгімелерді осы Бүкеңнен естіген. Оның әңгімелеуінен аңшылық құрғандардың психологиялық сәттері мен мінез-қылықтары, пішін, кескіндері дәл көрінеді. Жабайды: «Насыбай иіскеп отыратын кер, асқақ кісі". "Әділ кіші шешесінің баласы. Қарашегір түлкіні басып жатқанда, Әділ бетін қайырмай тұрады". «Түлкіні байлап ал, көн етіктің ұжанындай болған ұртыңды ұрайын» деп ауылға қайырды» дегені Жиреншенің осында Абайларды қылжақ еткен мінезі, Балбалаға барған Базаралыны Бесбесбайлардың ұстап алып сабап, шешіндіріп, өгізге мінгіздіріп жібергені, Құнанбайдың ат қосатыны және оған сын айтқыштығы туралы әңгімелерді Бүкең айтуында жазып алған (№29- папка, 148-бет).
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Абайтану
Әбу-Жәлел пір
Әбу-Жәлел пір (17 ғасырдың соңы – 18 ғасырдың 1- ші жартысы) – ғұлама. Руы – керейт. 1726 жылы Ордабасыдағы Құрылтайда біріккен қазақ қолының пірі, рухани көсемі болып сайланған.
Үргеніште оқыған, Мекке мен Мединеге қажылыққа барған, ислам дінінің қағидаларын жетік білген. Халықты имандылық жолында тәрбиелеуге, мешіттер ашқызып, қазақ арасында мұсылманшылықты дамытуға көп үлес қосқан. Әбу-Жәлел пірдің кеңесімен Абылай Сарғалдақ қожаны Арқаға, Шақшақ Жәнібекті, әкелі-балалы Кәши және Азына қожаларды Торғайға, тағы басқаларын қоныстандырған.
Әбу-Жәлел пір 1731 – 1732 жылдары М.Тевкелев елшілігінен кейін Ресейге қосылуға келіспей, Әбілқайыр ханға қарсы шыққан топ басшыларының бірі болды.
Дереккөздер
Санат:XVII ғасырда туғандар Санат:XVIII ғасырда қайтыс болғандар Санат:Ислам ғұламалары Санат:Қазақстан қажылары
Ақтөбе облысы
thumb|right|Табиғат көрінісі Ақтөбе облысы — Қазақстанның солтүстік-батыс өңірінде орналасқан облысы. Территориясы бойынша ең үлкен облыс.
Солтүстігінде Ресей Федерациясының Орынбор облысымен, оңтүстігінде Өзбекстан Республикасының құрамындағы Қарақалпақстанмен, батысында Маңғыстау, Атырау және Батыс Қазақстан облыстарымен, шығысында Қостанай облысымен және оңтүстік-шығысында Ұлытау мен Қызылорда облыстарымен шектеседі.
Облыс солтүстіктен оңтүстікке дейін 700 шақырым, шығыстан батысқа дейін 800 шақырым жерге созылған 300 мың шаршы шақырым аумақта орналасқан. Облыс 12 әкімшілік аудандарға бөлінген. Аумағында 6 қала, 3 кент бар. Әкімшілік орталығы — Ақтөбе қаласы.
Халқы
1999 жылғы санағының қорытындысы бойынша облыста 682 558 адам тұрады. Оның ішінде 383,7 мың адам қалада, 298,9 мың адам ауылда тұрады. Облыста 91 ұлтттар мен ұлыстардың өкілдері бар. 2006 жылғы қортынды бойынша облыс аумағында 280 мың адам тұрса, 2009 жылы 300 мыңнан асып түсті.
Ақтөбе облысы халқының саны
Транспорт инфраструктурасы
Географиялық жағынан қолайлы орналасқан Ақтөбе облысында транспорт байланысы желісі жақсы дамыған. Орал және Маңғыстау, Орта Азия және Еуропаға қарай маңызды бағыттағы теміржолдар 1000-нан астам шақырымға созылып жатыр. Облыс территориясы арқылы Шымкент-Самара трансконтинентальді автокөлік магистралі өтеді. Ақтөбе халықаралық әуежайы Қазақстанның батыс өңірі бойынша әуе қозғалысын басқаруда қазіргі заманғы автоматтандырылған жүйемен жарақтандырылған.
Өнеркәсібі
Ақтөбе облысы теңдессіз минералды-шикізат базасын иеленіп жатыр. Оның территориясында көмірсутекті шикізатының, (мұнай, газ және газ конденсаты) Қазақстан территориясындағы барланған қорының 10% және болжамды ресурстарының 30%, сондай-ақ, республикадағы жалпы қордан отандық хромның барлық қоры, никель — 55%, титан — 40%, фосфор — 34%, мырыш — 4,7%, мыс — 3,6%, алюминий — 2%, көмірдің 1,4% жинақталған. Облыс әлемде хром рудасы қорының — 400 млн тн. шамасымен бірінші орынды, Қазақстанда мыс рудасынан — 100 млн тн.(құрамында таза мыс-1,5 млн.тн.) және өндірістік мұнай қоры — 900 млн.тоннасымен үшінші орынды, газ қоры бойынша Республика бойынша төртінші орынды иеленеді. Облыс Қазақстандағы ірі өнеркәсібі дамыған аймақтардың бірі болып саналады. Облыстағы экспортқа бағытталған ірі кәсіпорындары — «СНПС-Ақтөбемұнайгаз» ААҚ, «Казхром» ТҰҚ ААҚ-ның құрамындағы Ақтөбе ферроқорытпа зауыты және Дөң тау-кен байыту комбинаты, «Ақтөбе хром қосындылары зауыты» ААҚ, «№406 ГА авиажөндеу зауыты», «Ақтөберентген» ААҚ-ның өнімдері таяу және алыс шетел рыноктарында кеңінен танымал. Облыс тау-металлургия, химия, мұнай өнеркәсібі және аспаптық жабдықтаудың қуатты базасы саналады. Қазақстанның барлық хром рудасы, хром тұздары өндірісі, рентгенаппаратура және республика бойынша өндірілетін ферроқорытпаның 45% шығаруды топтастырды. Өнеркәсіп өндірісінде түрлі меншіктегі 686 шамасында кәсіпорын істейді, оның 545-і Ақтөбе қаласында орналасқан. 2002 жылы олардың шығарған өнімдері 139,3 млрд теңгені құрады.
Ауыл шаруашылығы
Ақтөбе облысы — Қазақстан Республикасындағы ірі ауыл шаруашылық аймағы. Ақтөбе бидайы жоғары құрамдағы ақуыз және ұлпасымен ерекшеленеді. Ауыл шаруашылығының өнімінің жалпы түсімі 2002 жылы 21,5 млрд теңгені құрады. Бір жылда өндірілген сүт көлемі 225,5 мың тн., жұмыртқа — 83,8 млн дана, ет- 70,5 мың тн. құрады.
Мәдениеті
Ақтөбе қаласы еліміздің батыс өңірінің ірі мәдени, білім және ғылым орталығы болып саналады. Қалада 11 жоғарғы, 16 арнаулы оқу орны бар. Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе университеті, М. Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина Академиясы, Ақтөбе жоғары әскери авиация училищесі және т.б. тек қана Қазақстанға ғана емес, шетелдерге де танымал оқу орындары бар. Қалада қазақ және орыс труппасы істейтін драма театры, қуыршақ театры, облыстық тарихи-өлкетану мұражайы, Кеңестер Одағының батыры Әлия Молдағұлова атындағы мұражайы қызмет істейді.
=Топырағы ерекшеліктері=
Қара топырақ
Қара топырақты жерлер облыстың солтүстігінде. Мұнда топырақтың қарашіріндісі аз, негізінен қиыршық құмды келеді. Топырағы тығыз саздауыт, стрегірек жерлері саздан қалыптасқан. Аздап дренажі бар ркльефі ойпаңдау жерлерде, жердің әсіресе тығыз қабатында сортақтану көбейе түседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы
Гылыбник (Перник облысы)
Гылыбник (Гълъбник) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Радомир қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 244 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2426. Телефон коды — 077229. ЕКАТТЕ коды — 18263.
Әлімбет (ауыл)
Әлімбет — Ақтөбе облысы Қарғалы ауданындағы ауыл, Әлімбет ауылдық округі орталығы. Іргесі 1929 жылы қаланған.
Гылыбник (Перник облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Әлімбет (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бадамшы ауылынан солтүстікке қарай 47 км-дей жерде, Атырау - Орск темір жол бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1016 адам (499 ер адам және 517 әйел адам) болса, 2009 жылы 1009 адамды (484 ер адам және 525 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, аурухана, клуб бар. Орыс-Қазақ шекарасынан 9 км жерде, А-25 тас жолы орналасқан орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қарғалы ауданы елді мекендері
Фёльс (Тироль)
Фёльс (Тироль) (Völs (Tirol)) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Инсбрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6637 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 5.62 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — IL, ресми идентификациялық коды — 7 03 64.
NGC 6260
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Фёльс (Тироль)
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Фанч саналады.
NGC 6260
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 5 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6260 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 59142, MCG 11-20-29, ZWG 320.46, KAZ 434.
Фёльс (Тироль)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
NGC 6260
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Марьяк
Марьяк — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Демьянка өзенінің сол жағалауынан 276 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Алаш партиясы программасының жобасы
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы
Жоңғар турмаршруты
Жоңғар турмаршруты - Талдықорған-Текелі-Пасека-Қасалады. Жемісі — қақырайтын қауашақ. Әсемдік өсімдік. Сирек кездеседі, эндемикалық Қазақстанның "Қызыл кітабына" енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Жетісу
Экономикалық эксперимент
Экономикалық эксперимент - ірі саяси экономикалық міндет, қоғамдық өндіргіш күштерін сапалық тұрғыдан неғұрлым жоғары дәрежеде дамыту үшін шаруашылықты жүргізудің жаңа формалары мен әдістерін жасауды мақсат етеді. Экономикалық эксперименттің шаруашылық механизмін жетілдіру мақсатын көздейтіндігі экономикалық заңдардың әрекет етуі мен пайдаланылу механизмі жөніндегі қоғамдық білімнің қолдану процесін бейнелейді.
Экономикалық экспериментті ұйымдастыру мынадай негізгі кезеңдерді көздейді:
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер
Илеза (Кокшеньга тармағы)
Илеза — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кокшеньга өзенінің оң жағалауынан 251 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 83 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Күмпию (ісіну) индексі
Дереккөздер
Санат:Геология
Сованья-Сент-Март
Сованья-Сент-Март (Sauvagnat-Sainte-Marthe) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,41 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 512 адамды құрады. Халық тығыздығы — 79,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Штат
Мемлекет басшысы әдетте халық сайлайтын немесе федералды мемлекеттің ажырамас бөлігі болып тағайындалатын немесе біртұтас мемлекеттің әкімшілік бірлігінің басшысы ретінде тағайындалған губернатор болып табылады.
Әрбір мемлекет парламенттің жоғарғы палатасында өкілдері бар, олардың саны заңмен анықталады - бұл мемлекеттің тұрғындарына (мысалы, Үндістан) тәуелді болуы мүмкін, немесе әр мемлекеттің парламенттегі өкілдерінің саны бірдей (мысалы, АҚШ, Бразилия).
Дереккөздер
Санат:Штаттар
Ұжымдық пікір
Ұжымдық пікір - қоғамдык пікірдің бір тұрі. Ұжымның (не оның басым белігінің) қоғам өміріндегі және осы ұжым өміріндегі тұрлі оқиғаларға және қубылыстарға кезқарасын танытатын бағалаушылык пікір жиынтығы. Балалар ұжымында ұжымдық пікір пайда болуы ұжымішілік қарым-катынастың дамуының жоғарылыгын және топтың ұжымға айналуын көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Клиа Лэйк (Миннесота)
Клиа Лэйк (Clear Lake) — Миннесота штатының Sherburne округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 545 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-11764.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Тұйғын
Тұйғынның қаршығадан түр-түсінің өзгешілігі болмаса, қанат-кұйрығының жаратылысы мен сүйек бітімінде айырмашылық шамалы. Алайда қазақ құсбегілерінің арасында қаршығадан көpi тұйғын көбірек қадірленеді. Ол қаршығаға қарағанда шалымды келеді. Егер қаршыға мен тұйғынды құсқа қатар жіберсе, қаршыға жер ортаға жеткенше, тұйғын нысана еткен құсын бip түйіп үлгереді. Тағы бip ерекшелігі — сырт тұлғасы дөңгелектеу және қаршығадан кішілеу, сүйкімділеу болады. Құсбегілер тұйғынды сырт бітіміне орай, түр-түсіне қарай өз ішінде саралап, үш түрге бөліп айтады. Тұйғыннын сырт жүні мұнтаздай таза, күмістей ақ болса, оны «ақ тұйғын» деп атайды. Жоны болмашы қоңырайып, сұрғылт тартып тұрса, «кір тұйғын» дейді. Ал жонынан бастап, бой жүніне дейін сұрғылт түс дендеген жоны коңыр көкшiл тартқан тұйғынды «құл тұйғын» дейді. Осылайша үш түрге бөліп атағанымен, бұл үшеуінің де сыртқы түсінің айырмашылығы болмаса, қырандық  қарымында, сүйекбітімінде, мiнезiнде айырмашылық болмайды.
Санат:Сұңқартәрізділер
Лейбниц формуласы
Лейбниц формуласы – екі функция көбейтіндісінің n-ші туындысын анықтайтын формула: (uv)(n)=u(n)v+C1nu(n+1)v' + ..+Cnn-1v(n-1)+uv(n).
Дереккөздер
Санат:Дифференциалдық есептеу Санат:Математикалық талдау
Қалыпсыз тұтқыр мұнай
Дереккөздер
Санат:Мұнай Санат:Геология
Круш
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Шетелдік жеке тұлғаларға салық салу
Шетелдік жеке тұлғаларға салық салу - басқа мемлекеттің аумағындағы жеке тұлғалардың табыс салығын төлеу жөніндегі заң жүзінде белгіленген міндеттемесі. мемлекеттер мен азаматтар арасындағы экономикалық қатынастар тұрақты тұратын мекеннің болуы қағидатын айқындайды. Егер шетелдік азамат осы мемлекетте жылдың көп бөлігін өткізет болса, оның өмірлік мүдделерінің дені осы мемлекетте деген сөз, демек ол табыс салығын осы мемлекетте төлеуге тиіс. Халықаралық тәжірибеде көбінесе азаматтың 183 күнтізбелік күннен астам осы елде тұрақты мекендеуі өлшем ретінде алынады. Кейбір елдерде тұрақты тұратын жерін (резиденттігін) айқындау үшін күнтізбелік жыл емес, салықтық жыл есептеледі, ал оның күнтізбелік жылмен үйлеспеуі мүмкін. Осыған байланысты табыс салығы төленетін жерді айқындау мақсатымен тұрақты тұрғын үйінің орналасқан жері, азаматтығы сияқты қосымша белгілер басшылыққа алынады. Бұл мәселелер қос салық салудан құтылу туралы келісіммен реттеледі. Салық төлеу туралы міндеттемені айқындау үшін тұрақты мекен қағидатымен қатар, азаматтық қағидаты пайдаланады. Халықаралық құқық актілерінде осы мемлекеттің азаматтары мен шетелдіктің бюджет алдындағы міндеттемеде тең құқылығы белгіленеді.
Шахмат – дойбы жарыстары
Шахмат – дойбы жарыстары, ең көп тараған түрі айналма жарыс. Мұнда әрбір жарысқа қатысушы өзара бір-бірден кездеседі. Екіншісі - бұл олимпиялық жүйе. Мұнда жеңілген ойыншы жарыстан шығып қалып отырады. Жекелей біріншілікте жарыс швейцариялық жүйемен өтеді. Ш-т жарысында әрбір ойын күні тур деп аталады. Әр ойындағы жүрістер міндетті түрде жазылып отырады және кездесу аяқталғаннан кейін жазба төрешіге тапсырылады. Ш-т ойынында жеңіске - 1, тең ойынға - 0,5, жеңіліске - 0 ұпай беріледі.
Островче (Разград облысы)
Островче (Островче) — Болгариядағы ауыл. Разград облысына қарасты Разград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 110 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7238. Телефон коды — 08364. ЕКАТТЕ коды — 54420.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Круглое (Солтүстік Қазақстан облысы)
Круглое — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Лебяжі ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Булаев қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 37 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданының таратылған елді мекендері
Нарн-им-Махланде
Нарн-им-Махланде (Naarn im Machlande) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Перг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3538 адамды құрайды (14 марта 2007). Алып жатқан жер аумағы 35.1 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PE, ресми идентификациялық коды — 4 11 14.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Руперт Вальмюллер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Томарлы
Географиялық орны
Атырау қаласының солтүстік-шығыс іргесінде орналасқан.
Халқы
1989 жылы елді мекенде 2657 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 3050 адам (1503 ер адам және 1547 әйел адам) болса, 2009 жылы 5036 адамды (2494 ер адам және 2542 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Атырау қалалық әкімдігі елді мекендері
Нойбург-на-Инне
Нойбург-на-Инне (Neuburg am Inn) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Пассау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4216 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 75 133. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Штёккер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Сен-Жульен-де-Сиври
Сен-Жульен-де-Сиври (Saint-Julien-de-Civry) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Сона және Луара департаментінде орналасқан. Шароль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,01 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 71433, пошта индексі — 71800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 502 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Шетен қора
Шетен қора - талдан тоқылған шаруашылық құрылысы. Ол құрылыс материалдары тапшы жерлерде тұрғызылады. Шетен сөре ұзындығы 3-3,5 м, биіктігі 1,5-2 м етіп жас талдан тоқылады. Бұл үшін ұзындығы 2-2,2 м, диаметрі 3-3,5 см ұшталған қадаларды бір-бірінен 30 см жерге қадайды да, жіңішке жас шыбықтарды бірін астынан, бірін үстінен алып, қадаларын алма кезек айналдыра, төменнен жоғары қарай өріп, тоқиды. Осылай даярланған шетек сөрелерді біріне-бірін жалғастырып, түйістіріп, төбесін жауып, мал қоралар, төл қамайтын орын, ықтасын, құрал-жабдықтар сақтайтын қоймалар, т.б. шаруашылыққа қажетті құрылыстар жасалынады.
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Қырғыз тілі
Қырғыз тілі көпшілігі Қырғызстан, қалғаны Өзбекстанда, Тәжікстанда т. б. аймақтарда түратын қырғыз халқының ұлттық әдеби, мемлекеттік тілі. ҚХР-да 160 мың, Ауғанстанда 20 мың қырғыз бар. Қырғыздардың бүкіл әлемдік жиынтық саны — 2 900 мыңдай. Қырғыз тілі езінің даму барысында 3 дәуірді көне қырғыз (VІІІ-ІХ ғ.), орта қырғыз (Х-ХV ғ.) және жаңа қырғыз (ХV ғасырдан кейін) дәуірлерін басынан еткізді. Ол 3 диалектіге солтүстік, оңтүстікшығыс, оңтүстік-батыс диалектілеріне бөлінеді. Әдеби тілі солтүстік диалектісі негізінде қалыптасқан. Қазақ тілінен басты айырмашылықтары с - ның ш, ш - ның ч болғанында. Үш - үч, бас - баш, тас - таш.
Әліпбиі
Қырғызстан қырғыздары кириллицаға негізделген қырғыз әліпбиін қолданады. Қырғыздың кириллицасында орыс тілінің барлық әріпі мен қосымша ң, ө мен ү әріптері бар. Шыңжаң ауданындағы Қытай қырғыздары араб жазуын қолданады.
1928–1940 жылдары КСРО-дағы көптеген тілдері, соның ішінде қырғыз тілі үшін латын әліпбиі қолданылды.
Сілтемелер
Санат:Түркі тілдері Санат:Қыпшақ тілдері Санат:Қыпшақ-ноғай тілдері
Ырғыз шайқасы
Ырғыз шайқасы
Бұл — Хорезм шахы Мұхаммед пен Шыңғыс хан әскерлерінің арасындағы күтпеген кездесуден туындаган шайқас. Шайқас Ырғыз өзенінің бойында өткен. Шыңғыс хан Жошы мен Сүбедей баскарған әcкepiн меркіттерге қарсы аттандырган болатын. Олар 1216 жылы ерте көктемде Ырғыз бойын жайлап жатқан мер кiттерге шабуыл жасайды. Моңғолдар қашқан меркіттердің соңына түсіп келе жатып, жолда Сырдарипяның батысында (казіргі Актөбе облысы Ырғыз ауданына қарасты) Ырғыз өзені бойында қыпшақтарға қарсы жорықта жүрген Мухаммед шахтың 60 мыңдық қолы мен ұшырасып қалады. Жошы елші жіберіп, шайқасқысы келмейтінін айтады. Жошының шешіміне қарамастан, хорезмшах оны соғысуға мәжбүр етеді. Сөйтіп,тұтқиылдан жолыққан мықты қолмен аянбай шайқасуына тура келеді. Шайқас устгіде Мухаммед хан қолга тусе жаздап, ұлы Жәлел-ад-Диннің epлiriнiң арқасында әзер кұтылады. Қақтығысы куні бойы журіп, кеш түсе саябырлайды. Eкi жак келісіп, соғысты ертеңгі күнге қалдырады. Жошы әскері от жағып алдаусыратып, түн караңғылығымен жасырын шығыска қарай қайтып кетеді. Осылайша, бұл шайкаста ешкім жеңбеген.
Қазақ жастарының ұйымдары
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы
Әнуар Жақсыбеков
Әнуар Жақсыбеков (1965, Атырау облысы). 1993 жылы Патрис Лумумба атындағы Халықтар достығы университетін бітірген. 1982-1987 жылдары - «Доссормұнай» мұнай-газ өндіру басқармасында оператордың оқушысы, оператор. 1987-1993 жылдары - халықтар достығы университетінде оқыған. 1994-1997 жылдары - Атырау бұрғылау жұмыстары басқармасы ОИТҚ-де геолог. 1997-2000 жылдары - Доссор бөлімшесінде геолог, қабаттардан мұнай беруін артты- ру және ұңғымаларды күрделі жөндеу Басқармасы Мақат бөлімшесі бастығының орынбасары, «Мақатмұнай» мұнай-газ ендіру басқармасында аға геолог. 2000-2002 жылдары - «Қазақойл» ¥МК» ЖАҚ-ы өндіріс басқармасы департаментінің аға инженері, менеджері, шикізат базасы және жер қойнауын қорғау департаментінің менеджері. 2002 жылдан - «ҚазМұнайГаз» МКАҚ геология және жобалау департаментінің менеджері, директордың орынбасары, геология департаменті директорының орынбасары, директоры, геология және геофизика департаментінің директоры.
Пайдаланғанәдебиет
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Штат кестесі
Штат кестесі – кәсіпорынның мүлкін меншіктенуші‚ басшы немесе жоғары тұрған орган бекітетін тұрақты қызметкерлер лауазымы атауларының тізбесі‚ онда атаулас лауазымдардың (қызмет орындарының) саны‚ лауазымдық қызметақының‚ кәсіптік үстеме ақылар мен көтермелеу ақыларының мөлшері көрсетіледі. Штат кестесінде фирманың штаттық құрылымы қоса беріледі. Штат кестесі еңбек құқығында‚ жалақыны қалыптастыру‚ іссапарлардың заңдылығын анықтау‚ фирманың бір бөлігін сату кездерінде‚ т.б. пайдаланылатын құжат болып табылады.
IC 2128
IC 2128 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (розпилене скупчення) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Штат кестесі
Дереккөздер
Санат:Қаржы
IC 2128
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC113, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
IC 2128 Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Якунина
Якунина — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің оң жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Кемерово қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Нин-Еган
Нин-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кыртып-Ях өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 55 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Олег Иванович Егоров
Олег Иванович Егоров (30 шілде 1936 жылы туған, Ленинград, қазіргі Санкт-Петербург қаласы) – экономика ғылымының докторы (1999). Әзірбайжан мұнай және химия институтын бітірген (1960). Қазақстан Ғылым Академиясының Экономика институтында экономист, кіші ғылыми қызметкер (1960–1969; 1993 жылдан бөлім меңгерушісі), Қазақ жобалау-технология бюросында аға ғылыми қызметкер (1974–76), бөлім меңгерушісі (1981–93) қызметтерін атқарады.
Сыртқы сілтемелер
http://esc.vscc.ac.ru/?module=Articles&action=view&viewmode=full&aid=976
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар Санат:Ресейде туғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан ғалымдары
Жетілдіру
Жетілдіру — жартылай фабрикаттарды өңдеуге арналған цехтарда өнімді дайын күйге дейін жеткізу.
Жетілдіру - қазіргі заман талаптары көтеретіндей өзгеріс енгізу.
Шахмат есебі
Шахмат есебі, белгілі бір жүрістерден кейін мат беруді жоспарлаған шахмат позициясының есебі.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Миддлтон (Нью-Гэмпшир)
Миддлтон (Middleton) — Нью-Гэмпшир штатының Стрэффорд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1783 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47.9 км² шамасында. FIPS коды — 33-47700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Лейбниц-Ньютон теоремасы
Лейбниц-Ньютон теоремасы - функцияны өзінің туындысынан алынған интеграл арқылы өрнектейтін формула. Егер Φ(x) функциясының Φ'(x)=f(x) туындысы абсолют үзіліссіз болса, онда
Дереккөздер
Санат:Теоремалар Санат:Математикалық талдау
Жикириса
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 005 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 236,255 км² шамасында. Халық тығыздығы — 63,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1860 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Символдардың стандартты кестесі
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
NGC 1788
NGC 1788 — Орион шоқжұлдызында орналасқан RN (шағылдырғыш тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Кожа (Бия тармағы)
Кожа — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бия өзенінің сол жағалауынан 129 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 63 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санту-Эштеван-де-Баррозаш
Санту-Эштеван-де-Баррозаш (Santo Estêvão de Barrosas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 933 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 198,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Стефан Первомученик.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
АФК Чемпиондар Лигасының финалы 2017
2017 жылғы АФК Чемпиондар Лигасының финалдық ойыны 18 және 25 қараша күндері Сауд Арабиясының "Әл-Хилал" (Эр-Рияд) клубы мен Жапонияның "Урава Ред Даймондс" командаларының арасында өтіп, екі кездесу қорытындысында жапониялықтар 2:1 есебімен (1:1 және 1:0) жеңіске жетті.
Бұл "Урава ред Даймондс" клубының бесінші рет жеңімпаз атануы. Осы жеңіс оларға 2017 жылғы Клубтар арасындағы әлем чемпионатына жолдама әперді.
Шетелдік кәсіпорын
Шетелдік кәсіпорын - шет ел қатынасын, республика заңдарына сәйкес ел аумағында құрылған, шетелдік инвестордың толық иелігіндегі, яғни жарғы капиталында 100% үлесі бар кәсіпорын. Оны шетелдік заңды тұлғамен - шет мемлекеттін заңдарына сәйкес республикадан сырт жерде құрылған және қызметін ел аумағындағы тұрақты немесе тұрақты емес мекеме арқылы жүзеге асыратын заңды тұлға (бейрезидент).
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Шахмат композициясы
Шахмат композициясы, ойынның эстетикалық жағы көбірек қарастырылған, жүрістердің пайдалылығы дәл есептейтін, этюдтерден құрылған позиция. Бұл осыдан 1000 жылдай бұрын белгілі болған. Содан бері ұзақ уақыт бойы дамып келеді, әлі де дами түсуде.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Вентура (Айова)
Вентура (Ventura) — Айова штатының Серро-Гордо округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 6.1 км². FIPS коды — 19-80580.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 670 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Серро-Гордо округы (Айова)
Айбын Шағалақов
Айбын Шағалақов – журналист, «ҚазАқпарат» ұлттық ақпарат агенттігінің сараптамалық ақпараттар бөлімінің меңгерушісі. Алматы облысының бұрынғы Шелек ауданына қарасты «Нұрлы» ауылында дүниеге келген. Алматыдағы дарынды балаларға арналған қазақ тілі мен әдебиетін тереңдетіп оқытатын № 2 орта мектебін тәмамдаған ол әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің журналистика факультетінде білім алуды жалғастырады. 2000 жылдан бері Қазақ Ақпарат агенттігінде жұмыс жасап келеді. Ақпарат әлемінде өзіндік орны бар жас журналистердің бірінен саналады.
Санат:Қазақстан журналистері
Жаңатұрмыс (Алматы облысы)
Жаңатұрмыс — Алматы облысы Қарасай ауданы, Райымбек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаскелең қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-дей жерде, Іле Алатауының солтүстік етегіндегі тарақшөп, бидайық, бұта шоғырлары аралас әр түрлі астық тұқымдасты шөптер басым өскен тау етегінің қара, қара қоңыр топырақты белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2261 адам (1121 ер адам және 1140 әйел адам) болса, 2009 жылы 2259 адамды (1142 ер адам және 1117 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Жаңатұрмыста серіктестіктер, шаруа қожалықтары жұмыс істейді. Орта мектеп, клуб, кітапхана, фельдшерлік-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
Брайтенбрунн (Швабия)
Брайтенбрунн (Breitenbrunn) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Төменгі Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2277 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,92 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 78 121. Муниципалитеттің басшысы — Альфонс Бибер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Теңіз (Атырау облысы)
Теңіз (2022 ж. дейін — Приморье ) — Атырау облысының Құрманғазы ауданындағы ауыл, Теңіз ауылдық округінің орталығы. Аудан орталығы — Құрманғазы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 8 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1248 адам (623 ер адам және 625 әйел адам) болса, 2009 жылы 1333 адамды (677 ер адам және 656 әйел адам) құрады.
Перчема
Перчема — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ваймога өзенінің оң жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.