cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ғабдолла Оразбайұлы Бұзырбаев
Омбы жұмысшы факультетін, Новосібір Марксизм-ленинизм институтын бітірді. 1937-39 ж. Новосібір облысы партия комиетінің бөлім меңгерушісі. 1939-40 ж. Новосібір облыстық Біріккен мемлекеттік баспаның директоры және "Сибирские огни" саяси-көркем әдеби журналының бас редакторы қызметін қоса атқарды. 1940-41 ж. Қазақстан КП ОК-нің үгіт-насихат бөлімі меңгерушісінің орынбасары және КСРО ҒА Қазақ бөлімшесі төрағасының орынбасары қызметін қоса атқарды. 1941 ж. Қазақстан КП ОК хатшысы болды. Ұшақ апатынан қаза тапты. Ғабдолла тарих ғылымының кандидаты, партия тарихы мәселелері жөнінде бірнеше еңбектің авторы. Оның есімімен Алматы қаласында көше атауы берілген.
Дереккөздер
Санат:Новосібір облысында туғандар Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан Компартиясы ОК хатшылары
Хорстдорф
Хорстдорф (Horstdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Анхальт-Цербст ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Кіші Задворная
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Карлипа
Карлипа (Carlipa) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11070, пошта индексі — 11170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 313 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Марк-ла-Тур
Коммунаның INSEE коды — 19127, пошта индексі — 19150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 167 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Совьян
Совьян (Sauvian) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34298, пошта индексі — 34410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4101 адамды құрады. Халық тығыздығы — 313,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Құстар эволюциясы
thumb| Археоптерикс Құстардың арғы шығу тегі және эволюциясы туралы мәселе тек қана жалпы түрде шешілген. Құстардыӊ арғы тегі рептилилер болғаны сөзсіз. Рептилилердің бір бұтағы болып бөлініп, одан ең соңында кұстардың шығуы мезозойдың (триас) бас кезі деп саналады. Динозаврлардың, крокодилдердің басқа рептилилердің топтарының арғы ататегі болып саналатын құстарға жақын тұрған псевдозухилер (Рsеudоsuсһіа) болып саналады. Псевдозухилердің ішінде құстарға морфологиялық жағынан өте ұқсас орнитозухилер (Ornithosuchia) болған. Олар құстар сияқты артқы аяқтарымен қозғалып жүріп ал-дыңғы қолаяқтарымен қоректерін қармап ұстаған. Құйрығы ұзын, сол сияқты жамбас белдеуінде де, құстардың жамбас белдеуіне ұқсас белгілері болған. Денесінін, сыртын ұзынша қабыршақтар қаптаған. Қабыршақтарының көлденең өсі болады, оның бүйірінен қысқа құстардың қауырсындарына ұқсас қабыршақ кетеді.
Псевдозухилер рептилилердің маманданған бір бұтағы болып саналады. Бірақ, олар құстардың тура шыққан ататегі емес. Құстардың арғы ататектерінің шығу тегін және псевдозухилердің шығу тегін ертедегі рептилилерден қарастыру керек. Бұл топтардың эволюциясы алғашқы кезде, ағаштарға өрмелеп жүруден басталуы мүмкін, соның салдарынан, артқы аяқтары қатты заттың бетімен жүргенде денесіне тірек болып, ал алдыңғы аяқтары бұтақтардан ұстап қозғалуға маманданған. Бұдан кейін оларға бір бұтақтан екінші бұтаққа секіретін қабілет пайда бола бастаған. Алдыңғы аяқтарының, артқы жиегіндегі қабыршақтары ұзарып қанаттың қауырсынының алғашқы нұсқасын құраған. Осыған байланысты қазіргі кездегі гоациндардың балапандарының саусақ қанаттарының жәрдемімен ағаштарға өрмелеп шығуын еске түсіруге болады. Ағаштарға өрмелеп жүрудің нәтижесінде, артқы аяқтарының бірінші саусағы, басқа саусақтарына қарама-қарсы арт жағына қарай бағытталып орналасқан. Бұдан әрі қарай даму кезеңінде қабыршақтарының жиегі кеңейіп, қауырсынға айналған. Бұл даму процесі алдымен қанаттары мен құйрық қауырсындарынан басталып, бүкіл дене қауырсындарының дамуымен аяқталады. Қауырсынның пайда болуы, олардың ұшуына мүмкіндік беріп қана қоймай, дене жылуының реттелуіне, яғни құстардың “жылықанды” болуына себепші болған.
Құстардың нағыз тегініӊ қалдығы әлі табылмаған. Полеонтологиялық қазбалардың ішінде, рептилилер мен құстардың аралық формасы болатын үш факты бар. Өткен ғасырда юра дәуіріндегі жер қабатынан алдымен қауырсынның таңбасы, соңынан толық екі скелет табылған. Оның біреуін археоптерикс, ал екіншісін соған жақын археорнис деп сипаттаған.
Бұл жануарлардың кұстарға ұқсас белгілері: денесі қауырсынмен қапталған, алдыдғы аяқтары өзгеріп, қанатқа айналған, жауырыны қылыш пішінді, бұғаналарының басы бірігіп, екі айрық бір сүйекке айналған, жамбас сүйегінің құрылысы, артқы аяқтарындағы сирақ пен табан сүйегі және бір саусағы басқа саусақтарына қарама-қарсы аяғының арт жағына орналасқан. Сонымен қатар, бұлардың рептилилерге ұқсас бірсыпыра белгілері: мүйізді тұмсығының, тістерінің болуы, құйрық бөлімінің ұзын 20 шақты омыртқадан тұруы және оның жіңішке болуы, қырлы төс сүйегінің болмауы, бүйір қабырғаларыныд болуы т. б. Алдыңғы үш саусағында жетілген тырнақтары болған, жамбас сүйегі құстардікі сияқты төрт-алты омыртқа арқылы қозғалмалы болып байланысқан.
Археоптерикс пен археорнистің дене құрылысына жасалған талдау, олардың тіршілік әрекеттерінің қандай болғанына болжау жасауға мүмкіндік береді. Бұлар ағаштарға өрмелеп, ағаштан ағашқа секіріп тіршілік еткен, бірақ ұша алмаған. Бұған олардың алдыңғы аяқтарының нашар болуы, төсінде қырлы сүйектің болмауы, сонымен қатар қанат сүйектерінің бетініӊ тегіс болуы, ұшуға мүмкіндік беретін күшті бұлшық еттіӊ болмағанын көрсетеді. Жамбас сүйектерінің құрылысына қарағанда, олар ұсақ жұмыртқалар салған болу керек. Әлсіз тістері жәндіктермен немесе жемістермен қоректенгенін адғартады. Артқы аяқтарыныӊ және жамбас белдеуініӊ құрылысына қарағанда жер бетінен гөрі, ағаштарда өрмелеп жүріп тіршілік еткен жануар екенін көрсетеді.
Бор дәуіріндегі қалдықтардың ішінен құстардың екі ерекше топтарының: ихтиорнистер (Ichtyornis) мен гесперорнистердіӊ (Hesperornis) қалдықтары табылған. Гесперордистер ұшу-ға қабілеті жоқ, су құстары болған.
Қанаттары болмаған, алдыӊғы аяқтары иығының рудименті түрінде ғана болған. Төс сүйегініӊ қыры болмаған. Суда жақсы жетілген екі артқы аяғының жәрдемімен жүзген. Сырт көрінісі гагарларға ұқсаған. Ихтиорнистер жақсы ұшатын жануарлар болуы мүмкіy, өйткені бұлардың қанат скелеттері жақсы жетілген және кеудесінде биік қырлы сүйегі, жақтарында тістері болған.
Дереккөздер
Санат:Эволюция Санат:Омыртқалылар
Во-сюр-Ер
Во-сюр-Ер (Vaux-sur-Eure) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27674, пошта индексі — 27120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 251 адамды құрады. Халық тығыздығы — 86,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Пиза мұнарасы
Пиза мұнарасы (Torre pendente di Pisa) — 12-14 ғасырлардағы Италиядағы роман-готика архитектурасының ескерткіші. Пиза мұнарасы Пиза қаласында орналасқан. Мұнара дүние жүзіне “құлағалы тұрған мұнара” атағымен белгілі. Мұнараның құлай бастауы 1173 — 74 жылдары арх. Боннанның алғашқы үш қабатын салған кезінен басталды. 1275 жылы арх. Джованни ди Симони құрылыс жұмыстарын қайта жаңғыртып, бесінші қабатқа дейін көтерді. 1350 жылы арх. Томазо ди Андреа мұнара құрылысын аяқтап, қола шатырмен жапты. Осылайша Пиза мұнарасы сегіз бұрышты, 11 м биіктіктегі негіз үстіне орнатылған балкондары бар, 6 қабаттан тұратын қоңыраулы мұнараға айналды. Бірінші қабаты тұтас қабырғалардан тұрады. Ал үстіңгі алты қабаты аркада әдісімен, колонналармен әшекейленген. 1964 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін мұнараны қисайған қалпында құлатпай ұстап тұруға бағытталған іс-шаралар атқарылуда.
Мұнара ең аласа нүктесінің биіктігі жер бетінен 55,86 м болса ең биік нүктесі - 56,7 м. Табанының ені 4,09 м ал төбесінікі - 2,48 м. Массасы 14453 т. Қазіргі көлбеулігі 5 °. (4,9 м-ге жуық вертикаль бағыттан ауытқыған). Мұнарада 294 баспалдақтары бар.
Құрылысы
1964 жылы 27-ақпанда Италия үкіметі Пизан мұнарасын сақтап қалуға бағытталған ең жақсы жобаға конкурс жариялады. Пизан мұнарасының ұшар басы күннен-күнге өз негізінен ажырап барады. Сарапшылар кішкене жер сілкінісі нәтижесінде ортағасырлық іргетас опырылып түсүі мүмкін деп қорқуда. Пизанның ең басты мәдени ескерткішін сақтап қалуға бағытталған жобалар жан-жақтан келіп түсті. Тек 1999 жылы ғана инженерлік жұмыстар ойдағыдай жүргізіле бастады.
Қызықты мәліметтер
thumb|left|100px|Найлс қаласындағы мұнара АҚШ-тағы Иллинойс штатындағы Найлс қаласында Пиза мұнарасының дәл көшірмесі тұрғызылған.
Дереккөздер
Санат:Италия сәулет өнері Санат:Мұнаралар
Футболдан Франция чемпионаты 2018/19
Футболдан Франция чемпионаты 2018/19 — Франция бірінші лигасының 81-ші маусымы. "Пари Сен-Жермен" клубы өз тарихында сегізінші рет топ жарды.
Маусым қорытындысында "Кан", "Генгам" клубтары төменгі лигаға түсіп кетті.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Франция чемпионаты Санат:2018 жылғы футбол Санат:2019 жылғы футбол
Андреа Вероккьо
Андреа дель Верроккьо (Andrea del Verrocchio), Андреа ди Микеле Чони (Andrea di Michele Cioni; 1435, Флоренция, Флоренция Республикасы — 10 қазан 1488, Венеция, Венеция республикасы) — Ренессанс дәуірінде өмір сүрген скульптор, кескіндемеші, Флоренция мектебінің өкілі. Басқа өкілдер — Сандро Боттичелли, Пьетро Перуджино, Леонардо да Винчи және Лоренцо ди Креди.
Андреа дель Вероккьо Флоренцияда туылып, сонда жұмыс жасады. Есімін ол Верроккьо атты зергер, мұғалімінен алды. Ол скульптураға маманданған, сонымен қатар кескіндемені де үйренген.
Ерте Ренессанс дәуірінде суретшілер тек тапсырыс бойынша ғана жұмыс істеді. Бұл XV ғасырда Флоренцияда таралған, суретшілер тапсырыс берушілердің кез келген тапсырын орындайды — ыдыс-аяқтан сәулет жобаларына дейін. Верроккьо керемет декоратор және мерекелердің директоры ретінде танымал болды. 1465 жылы ол Козимо Медичидің (1389—1464) тас мүсінін жасап шығарды. 1467—1483 жылдары работал над скульптурной композицией для церкви Орсанмикеле шіркеуі үшін «Уверение Фомы» атты скультуралық композициясын жасады.
Суретші болуды армандаған оқушы алғашқыды шеберге көмекші болады және алты жыл үйренудің нәтижесінде өзінің шеберханасының негізін қалайды. Оның шеберханасындағы шәкірттерінің арасында Ренессанс дәуіріндегі атақты шеберлер Сандро Боттичелли, Пьетро Перуджино және Леонардо да Винчи болған. Аңыздар бойынша Леонардо дда Винчи Вероккьо ұстазына Давид мүсінін жасау үшін көмектесіп, өзінің жартылай күлкісімен поза жасаған, яғни Давид мүсіні Леонардоның бейнесі бойынша жасалған және осындай стиль оның жұмыстарының басты ерекшелігі болған. Қоладан жасалған әсем мүсін гуманистикалық ренессанстық мәдениеттің символы болған.
Венеция республикасында жарияланған, кондотьер Бартоломео Коллеонның аттың мүсінін (1400—1475) орындау мақсатында 1479 жылы ұйымдастырылған сайысқа Вероккьо қатысты. Ол ағаштан эскиздік құрылымды орындап, 1483 жылы сайыста жеңіске жетеді. Осы эскиз бойынша тапсырыс алып, балауыздан моделін қзінің шеберханасында жасап, ал 1486 жылы Венецияға қоладан құйылатын қойманы бақылауға келеді. Бастаған ісін аяқтай алмай, суретші Венецияда 10 қазан 1488 жылы қайтыс болады.
Санат:Италия суретшілері Санат:Италия мүсіншілері
Бегім Ана мұнарасы
Бегім-Ана мұнарасы — шамамен X — XII ғасырлардан бері сақталған сәулет өнері ескерткіші. Қазіргі Қызылорда облысы Арал ауданы Жаңақұрылыс ауылынан оңтүстікке қарай 35 км жерде орналасқан.
Сипаттамасы
Мұнара шикі кірпіштен тұрғызылған, екі қатар күйдірілген кірпішпен (23х26х6) қапталған. Биіктігі 10,5 м. Жоғары қарай сәл қусырыла келген сегізқырлы призма пішінді, төбесі пирамида болып біткен. Орта деңгейге (шамамен 5,5 - 6 м) дейін мұнара бағанасы тұтас, одан жоғары бөлме бар; бұған шығыс жағындағы аркалы ойық арқылы кіруге болады. Мұнара ескерткіш үшін де, не әлдебір белгі беруге, қарауыл қарауға арналып салынуы да мүмкін деген болжам бар (Малбағар Меңдіқұловтың пікі бойынша). Қазақстанда осы тәріздес ортағасырлық мұнаралар (Ұзын там, Сараманқоса) көп кездеспейді, ал Орта Азияда мүлде жоқ. Бірақ “мұнаралы кесене” деген атаумен белгілі (XIII - XIV ғасырлардан кейін) мұндай ескерткіштер Иран, Түркия, Әзербайжанда кең тараған. Бұл жағдай осы елдерге Арал аймағынан түркі тайпаларының ығысып баруына байланысты болуы мүмкін.
Тарихы
1979 жылы Қазақстан Тарихи және мәдениет ескерткіштерін қорғау қоғамының экспедициясы (жетекшісі Ә.Оспанов) зерттеген. Аңыз бойынша, Бегім ана Жанкент әмірінің әйелі, нақақ жаланың құрбаны болған.
1982 жылы 1982 жылы мазар Қазақ КСР-нің тарихи және мәдени маңызы бар ескерткіштерінң тізіміне енді.
1989 жылы мұнара жөндеуден өтті.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы сәулеті Санат:Арал ауданы Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Ғапуролла Даиров
{{Мемлекеттік қайраткер
{{!}} {{Құрмет Белгісі ордені}} {{!!}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі}} {{!!}} {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} {{!!}} {{Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл мерекелік медалі}} {{!}}- {{!}} {{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл медалі (Қазақстан)}} {{!!}} {{{1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 65 жыл медалі (Қазақстан)}} {{!!}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} {{!!}} 22px|ҚР Білім беру ісінің құрметті қызыметкері {{!}}} }} Ғапуролла Даиров (15 сәуір 1932, Манаш ауылы, Новобогат ауданы, Гурьев облысы, Қазақ КСР) — физика-математика ғылымдарының кандидаты (1965), профессор (1992).
Өмірбаяны
Ғапуролла Даиров 1932 жылы 15 сәуірде Атырау облысы (бұрынғы Гурьев облысы), Исатай (бұрынғы Новобогат) ауданына қарасты Манаш ауылында дүниеге келген. Руы Беріш Есенғұл, Кейкі бөлімі.
1948/49 оқу жылында Гурьев қаласындағы Жамбыл атындағы орта мектептің 10 класын бітірген.
1949 жылы Новобогат ауданының оқытушысы болып еңбек жолын бастайды.
1951 жылы Алматыдағы Абай атындағы Қазақтың мемлекеттік педагогикалық институтының физика-математика факультетіне оқуға түсіп, оны 1955 жылы бітіргеннен кейін, Қазақ ССР оқу Министрлігінің жолдамасымен Гурьев мемлекеттік педагогикалық институтының «математика» кафедрасында оқытушы болып, өзінің негізгі ғылыми-педагогикалық еңбек жолын бастады.
Осы институтта математика кафедрасының оқытушысы, аға оқытушы жұмысын атқара отырып, 1958 жылы физика-математика факультетінің деканы болып тағайындалды. Бұл жұмысты 1961 жылға дейін ойдағыдай атқарып, өзінің білімін көтеру және ғылыми жұмыспен жете айналысу мақсатында Абай атындағы КАЗПИ-дің «Дифференциалдық теңдеулер» кафедрасына аспирантураға түсті.
Аспирантураны 1964 жылы ойдағыдай аяқтап, 1965 жылы 15 қаңтарда С.М.Киров атындағы Қазақтың мемлекеттік университетінің ғылыми кеңесінде физика-математика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін диссертацияны нәтижелі қорғады.
Бұдан кейін, өзінің еңбек еткен ұжымына қайта оралып, факультетте кафедра меңгерушісі, факультет деканы жұмыстарын жалғастырды.
1966 жылы «математика» кафедрасының доценті деген ғылыми атақ алды.
1970-1972 жылдары осы институттың оқу ісі жөніндегі проректоры болып жұмыс жасады.
1972-1976 жылдары Атырау педагогикалық институтының ректоры болды. Осы жылдарда институттың материалдық базасын, оқу зертханаларын қажетті құралдармен жабдықтады және институттың жас оқытушыларының асперантурада оқу мүмкіншілігін ұйымдастырып, институттың оқытушы-кадрларының ғылыми сапасын көтеруге сапалы еңбектеніп, институттың жаңа оқу жүйесін іске қосты.
1976-1986 жылдары осы институттың «математикалық талдау» кафедрасының меңгерушісі, 1986-1993 жылдары физика-математика факультетінің деканы болып жұмыс жасады.
1992 жылы КСРО жоғарғы аттестациялау комиссиясының шешімімен «математика кафедрасының профессоры» деген ғылыми атақ берілді. Профессор Ғ.Даиров орта және жоғары мектептерде жастарға тәлім-тәрбие, білім беру саласында 62 жыл еңбектенсе, оның 56 жылын Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінде үздіксіз еңбектеніп келеді.
Қоғамдық қызмет
1968-70 жылдары институттың партия ұйымының хатшысы болып, Гурьев қалалық, облыстық партия комитетінің бірнеше рет мүшесі, депутаты, қалалық, облыстық партия комитетінің конференцияларына делегат болып сайланды.
Қалалық «Білім» қоғамының төрағасы, республика «Білім» қоғамы съездерінің делегаты болды.
Ғылыми еңбектер
«Математикалық анализ курсының есептері мен жаттығулар жинағы» I және II бөлімдер, 1998, 2000 ж.ж., «Математикалық талдау (талдауға кіріспе)», 2006ж., «Комплекс айнымалы функциялар теориясының есептері мен жаттығулар жинағы», 2004 ж., «Математикалық талдау (интегралдық есептеулер)» 2007ж., оқу құралдарының авторы. Осылармен қатар, Ғ.Даировтың ғылыми, ғылыми-әдістемелік және оқу-тәрбие жұмыстарына арналған 89 мақалалары республиканың және жақын-алыс шет елдердің ғылыми журналдарында, ғылыми-практикалық, әдістемелік конференциялардың материалдарында, газеттерінде жарық көрген.
Марапаттары
Ерен еңбегі үшін «Құрмет орденімен», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы ерен еңбегі үшін», «Еңбектегі ерлігі үшін медаль», «Ерен еңбегі үшін. В.И.Лениннің туғанына 100 жыл толу құрметіне», «Ветеран труда», «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл», «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 65 жыл» медальдарымен, «Ы.Алтынсарин», «Қазақстан Республикасынын білім беру ісінің құрметті қызметкері» төс белгілерімен, республикалық, облыстық, қалалық дәрежеде құрмет грамоталарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Физика-математика ғылымдарының кандидаттары
Ұшқышсыз ұшу аппараттарының тізімі
thumb|НАСА-ның [[Басқарылатын соқтығу демонстрациясы барысында алыстан басқарылған Боинг 720]] thumb|Әртүрлі [[ұшқышсыз ұшу аппаратының (UAV) салыстырмасы]] Төменде әлемнің әртүрлі елінде жасалған және пайдаланылатын ұшқышсыз ұшу аппараттарының тізімі көрсетілді.
Қытай
thumb|right|150px|Стратегиялық UAV "Чэнду Сянлун (Қалықтайтын Айдаһар), массасы ~ 7 т thumb|right|150px|Елеусіз соққылау UAV, UAV 601-S сериясы (ҚХР) Ұрлық thumb|right|150px|эксперименттік гипер дыбысты ұшу аппараты "WU-14 (UAV China)", зымыранға қарсы қорғаныс Донбастағы соғыстағы кейбір әскери қимылдарда, Сирия мен Ауғанстанда қолданылған атыс және ойын квадрокоптерлерін өндіруде Қытай абсолютті көшбасшы болғанына қарамастан, олардың өнімдері әлі күнге дейін "толыққанды дрон" деп атауға келмейді, өйткені олардың ұшу ауқымы, жылдамдығы мен автономиясы өте төмен деңгейде, асппаптарының көпшілігі жаңбыр мен аязда қолдануға жарамайды.
Үндістан
Үндістан Израильден IAI Heron-дің екі тобын (әрқайсысы сегіз дроннан) сатып алуды жоспарлап отыр. Израиль аэроғарыштық индустриясымен (IAI) жасасқан 1200 млрд рупий келісімшартқа сәйкес, Үнді армиясы 2014 жылдың қаңтарынан бастап бұл жаңа Heron дрондарын қабылдауды бастайды. Сондай-ақ, Үндістан күн энергиясымен ұшуға қабілетті UAV-дарды дамытуда. DRDO (Қорғанысты зерттеу және дамыту ұйымы, Жаңа Дели, Hindustan Aeronautics Limited) жағынан дамтыылғандар:
Italy
thumb|Piaggio P.1HH HammerHead thumb|Sky-Y
Дереккөздер
Санат:Әскери авиация Санат:Әскери барлау Санат:Әскери техника Санат:Ұшқышсыз ұшу аппараттары Санат:Ұшқышсыз әуе соғыс аппараттары
Наньчан көтерілісі
Наньчан көтерілісі -Ұлттық революция армия бөлімдерінің контррев. гоминьдан өкіметіне қарсы Қытай Коммунисттік партиясы ұйымдастырған қарулы көтерілісі. Көтеріліс 1 тамызда Наньчан қаласында басталды. Оған ККП-нің майдан комитеті басшылық етті. Көтерілісшілер 1 тамызда Наньчандағы гоминьдан гарнизонын қарусыздандырып 3-5 тамызда Гуанчжоудағы революциялық базаны қалпына келтіру мақсатында оңтүстікке беттеді. Олар шығыс Цзянси мен Батыс Фуцзянь арқылы 50 күн жүріп Чаожоу-Шаньтоу (шығыс Гуандун ) ауданына жетті.
Нарзиқұлов Ибадулла Қасымұлы
Нарзиқұлов Ибадулла Қасымұлы- белгілі совет экономисі, экономика ғылымдарының докторы , профессор, Тәжік КСР ғылым академиясының академигі. Ол 1931-35 жылдары Ленинградтағы индустриалдық институтында оқып, инженер-экономист деген мамандық алып шығады. Оқуды бітірісімен Тәжікстанға келіп, республика жоспарлау комитетінде , одан соң Тәжік КСР халкомсовында жауапты қызметте болды. 1943-46 жылдары Тәжік КСР Жоспарлау Комитетінің председателі қызметін атқарды. Ол содан кейін ғылыми жұмысқа араласып, республиканың экономикасын зерттеуге ат салысты.
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2022
2022 жылы наурыз айында Талғат Байсуфинов баперліктен кетіп, орнына бас бапкер қызметін атқарушы боп Қазақстан құрамасының бұрынғы ойыншысы Андрей Карпович тағайындалды. Ол Молдовамен екі ойын өткізгеннен кейін, оның орнына ресейлік маман Магомед Адиев келді.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы Санат:2022 жылғы футбол
Сәдуақас Балмағанбетов
1974 жылы Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын профессор Х. Тастановтың класы бойынша бітірген. 1978 жылдан ол осы жоғарғы оқу орнында дәріс берді. Әкесі Балмағамбет, Қазанғап күйшінің дәстүрлі орындау мектебін жалғастырушы белгілі домбырашы болған. Сәдуақас домбырада ойнауды жас кезінен бастаған. Оны туысқан ағасы Матай Қуантаев өнерге баулыған (ол да Қазанғаптың шәкірті). Мұнан кейінгі жылдары Сәдуақас шеберлігін Қадірәлі; Келбет; Жалыкеш; Құрманғали сынды домбырашылардан үйрену арқылы шыңдайды.Сәдуақас Балмағамбетовтың өзіне ғана тән орындау ерекшелігі бар. Күйді шеберлікпен орындау арқылы ол халық ықыласына ие болды. «Қызылқұм»- Әні М. Қойшыбаевтікі орынд. С. Балмағамбетов.
Дереккөздер
Санат:Домбырашылар Санат:1941 жылы туғандар
Ортағасыр кезеңінің антропологиясы
Ортағасыр кезеңінің антропологиясы — ертедегі ортағасырдағы Қазақстан тарихы жергілікті мекендеушілердің бүкіл қоғамдық-саяси құрылысы мен этникалық-мәдени өмірінің мүлдем өзгеруімен ерекшеленеді. Сол кезден бастап Орталық Азияның ұлан-байтақ аумағы, соның ішінде Қазақстан да ертедегі түріктердің қуатты этникалық-мәдени қауымдастығының өрісіне енді. Бұл аумақ ауқымында түрік тайпалары үшін ең белсенді тарихи орталық Алтай болды, шамамен алғанда, б. з. б. V ғасырда Ашина әулеттік руының өмір сүруі кезінен одан әрі солтустік-батысқа қарай қоныстанып, Оңтүстік Сібірдің көп бөлігін, Қазақстанды, Орта Азияның солтүстік және шығыс бөлігін, Еділ бойын, Шығыс Еуропаға дейін қамтыған көшпелі түріктердің негізгі көпшілігі сол жерден шыққан.
Бірқатар ғасырлар бойы Орталық Азиядан шыққан өзге тайпалардың экспансиясынан гөрі, жергілікті мекендеушілермен бірте-бірте және ұзак уақыт бойы этникалық-мәдени бірігу, көбінесе қан араластыру басты орын алған Ұлы дала белдеуінің тарихи дамуының бүкіл барысы түркі тілдес тайпалардын бір-біріне одан әрі ықпал етуі мен этникалық-саяси одақтары мен мемлекеттерінің құрылуы үшін берік негіз дайындады.
Түріктер заманы
Қазақстанның түрлі аймақтарына Орталық Азия түріктерінің ену дәрежесі мен олардың жергілікті мекендеушілермен араласып-сіңісу үрдісі біркелкі болған жоқ. Бұл ескерту көбінесе физикалық қарым-қатынасқа қатысты, ал этникалық-мәдени кірігу (этнонимнің, тіл мен сөздің, мәдениеттегі дәстүрлердің, шаруашылықты жүргізу элементтерінің араласуы), неғұрлым терең және жедел сипатта болса керек.
Храниологиялық материалдарды аймақтық тұрғыдан зерттеудің көрсет- кеніндей, Қазақстанның шығыс және көбінесе оңтүстік аудандарынан табылған алдыңғы орта ғасырлардағы бас сүйектерінің сан жағынан ең көп тобында Орталық, Солтүстік және Батыс Қазақстан топтарына қарағанда еуропеоидтік белгілер едәуір көп екенін айта кеткен жен. Мәселен, Жоғарғы Ертіс өңірінің орта ғасырлардағы ескерткіштерден алынған бас сүйектердің топтарында беттің брахикраниясы орташа (80,9), кейбір топтарда мезокрания, биіктігі орташа (72,0), ал кейде аласа (66,0 мм) болуы, ені орташадан (134,0 мм) үлкен (141,2 мм) көлемге дейін араласып отыруы, мұрын сүйегінің едәуір шығынқы болуы (24,0—32,30°) байқалады. Сол арқылы бұл топтар, бір жағынан, өзінің алдындағы үйсін халқымен тығыз тектік байланысын аңғартады, екінші жағынан, Алтай тауының етегіндегі ұқсас халықпен морфологиялық жақындыкты көрсетеді, ал Таулы Алтайды мекендеушілерге қарағанда, ол да біршама еуропеоидтік сипатта болатын. Атап өтерлік қызғылықты бір нәрсе, Жоғарғы Ертіс бойындағы қимақтар мен Солтүстік-Батыс Алтай сросткиндіктері ескерткіштерінің археологиялық материалдарындағы мәдени сипаттарда да белгілі бір ұксастық табылады. Халықтың солтүстік-шығыс байланыстарының басым, ал оңтүстік-шығыс байланыстарының әлдеқайда аз дәрежеде болганын Ертіс бойы топтарын- дағы оралдык түрпатты белгілері бар бірлі-жарым бас сүйектер дәлелдей алады, оның Батыс Сібірдін орманды және орманды-далалық өңірінің орта ғасырлардағы мекендеушілеріне тән болғаны мәлім.
Еуропеоидтік компоненті көп бас сүйектер топтары шоғырланған басқа бір аймақ — Оңтүстік Қазақстанның ортағасырлық, археологиялық кешендері. Атап айтқанда, Тектұрмас қорымдарынан алынған топтарда өздерін Арал өніріндегі Миздахқан зиратының және Өзбекстандағы Фринкент135 мазарының X—XII ғасырлардағы қабірлерінен алынған материалдармен жақындастыратын морфологиялық ерекшеліктер бар. Бұл жәйтті Оңтүстік Қазақстан мен Орта Азия аумағындағы көшпелі және отырықшы халық арасындағы өте тығыз генетикалық қарым-қатынаспен түсіндіруге болады.
Антропологиялық материалдарды зерттеу ертедегі орта ғасырлардағы Қазақстан халқының этникалық тарихы мен нәсілдік-генезіндегі бірқатар өзекті тұстарын атап өтуге мүмкіндік береді. Бұл ең алдымен белгілі бір аумақты ертедегі және орта ғасырлардағы мекендеушілер арасындагы негізгі антропологиялық белгілердің тікелей сабақтастығына қатысты. Келесі жағдай — Қазақстанның әр түрлі аудандарында қан араласуының қарқыны мен дәрежесінің бірдей болмауы. Аумақтық храниологиялық топтардың нәсілдік құрамындағы еуропеоидтік және монғолоидгік компонентгердің әр түрлі арақатынасына байланысты жалпы полиморфизмнен басқа, компоненттердің өз ішіндегі кейбір ала-құлалықты атап өтпеуге болмайды. Еуропеоидтік компонент ертедегі андроновтық түрпатпен қоса, шығыс Жерорта тенізіне тән тұрпаттың (Қазақстанның онтүстігі мен батысында) және Орта Азиядағы қос өзен аралығындағы нәсілге тән брахи- краниялық еуропеоидтік тұрпаттың (Қазақстанның оңтүстігі мен оңтүстік- шығысында) элементгерін де қамтиды. Монголоидгік компонентте де Орталық Азиядағы тұрпаттағыдан басқа, Орал тұрпатты нәсілдің қосындылары бар (Қазақстанның шығысы мен солтүстігінде). Басқа бір маңызды жағдай мынада: антропологиялық материалда біз ден қойып отырған аумақта халықтың толық немесе едәуір дәрежеде араласқаны туралы мағлұматтар жоқ. Барлық жағынан алып қараганда, келімсек түркі тілдес топтар жаппай бір мезгілде ағылып келмеген, қайта, біртіндеп, шағын топтар болып келген. Түркі тілдес атауларға келетін болсақ, олардың Қазақстан мен көршілес аумақтардың орта ғасырлардағы халқы арасында кеңінен және салыстырмалы түрде неғұрлым тез әрі оңай таралуы бірқатар жағдайларда азды-көпті тәуелсіз, яғни тектік (генетикалық) қарым-қатынассыз немесе қалай дегенмен де, едәуір әлсіз дәрежедегі тәуелділікте болуы мүмкін. Мұндай құбылыстың түркі тілдес халықтардың этногенезіндегі шектен тыс көрінісі ретінде әзірбайжандар мен Анадолы түріктерін мысалға келтіруге болады, олардың ертедегі еуропеоидтік физикалық негізіне азиаттық нәсілдік ділдің ықпалы тиген жок, ал лингвистикалық жағынан ертедегі үнді-еуропалық тілді түрік тілдерінің біреуі (бұл ретте — оғыздардын шагын тобының) толық алмастырды.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Түріктер Санат:Қазақстан тарихы Санат:Ортағасырлар
Нұрлан Каливуллаұлы Утенов
Нұрлан Каливуллаұлы Утенов 1972 жылы 20 ақпанда Алматы қаласында туған. Қазақ. Хоббиі - шахмат, тау шаңғысы, саятшылық және балық аулау. Сүйіп оқитін әдебиеті - бизнес және көрнекті тұлғалар туралы кітаптар. Үйленген. Жұбайы - Өтенова Сәуле Серікқызы. Ұлдары -Әділбек, Батырбек.
Дереккөздер
<References/>
Санат:1972 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Мұнайшылар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Гексоген
thumb thumb хим. формула = C3H6N6O6 Гексоген — пластикалык жарғыш заттарды жасау және капсюль-тұтандырғышты жабдықтау үшін қолданылатын жоғары куатты бытыратқыш (жарыкшақты) жарғыш. Басқа жаргыш заттармен қоспалары кейбір арнайы оқ-дәріні жабдыктау үшін, сондай-ак жогары куатты котару құтыларын дайындау үшін колданылады. Гексоген — ақ түсті, дәмсіз және түссіз, суда ерімейтін ұсақ кристалл зат. 1 килограммнан артык гексогеннің жануы, сондай-ақ оны 230 градусқа дейін тез ысыту жарылыс туғызуы мүмкін. Гексоген соққыны сезгіш, сондықтан оқ тисе жарылуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Жарылғыш заттар Санат:Аминдер Санат:Инсектицидтер
Нарт жырлары
Нарт жырлары-кавказ халықтарының эпосы Нарт жырлары кавказ халықтарының көбшілігіне ортақ.Осыған қарап ,Нарт жырлары кавказ халықтарының ежелден келе жатқан төл туындысы делінеді. Түркі халықтарының ауыз әдебиетінде Нарт жырларының пайда болуын олардың кавказдық халықтармен тығыз тұрмыстық-экономикалық және туыстық қарым қатынастарынан деуге болады. Нарт жырлары алғашқы қауымдық мифология мен ежелгі дәуірлерде орын алған тарихи оқиғаларды баяндайтын сарындар тығыз байланыста, тұтастықта бой көрсетеді.
Насыри Қаюм
Насыри Қаюм-татар ағартушы педагогы ,жазушы,ғалым.<<Мухаммедия >> медресесінде Қазан университетінде оқып ,білім алды. Қазанның орыс рухани училищесінде және семинариясында татар тілінен сабақ берді. 1871-76 жылдары Қазанда ашылған алғашқы орыс -татар мектебінде мұғалім болды. 1876 жылдан өмірінің соңына дейін ғылыми-педагогикалық, әдеби және баспа жұмыстарымен шұғылданды. 1885 жылы Қазан университетіндегі археология, тарих және зтнография қоғамының толық мүшесі болып сайланды. Насыри Қаюм Ы.Алтынсаринмен таныс болды.
Санат:Татар жазушылары
Халық
Халық (тұрғындар) — қандай да бір аумақта тұрақты дамыған немесе бүкіл жер шарын жайлаған адамдар жиынтығы. Адамзат тарихының басым бөлігінде әлем халқы тым баяу өсті, ол әлеуметтік-экономикалық даму деңгейінің төмендігімен, адамның табиғатқа тәуелділігімен түсіндірілді. Мәліметтер бойынша, біздің дәуіріміздің басында әлем халқы 250 млн. жуық болған. Әлем халқы алғашқы миллиардқа тек 1800-1804 жж. жеткен. Әлем халқының өсу қарқынының үдеуі XVIII ғ. басталады. Осылайша, 1800-1900 жж. аралығында әлем халқы 80%-дай өсті, ал екінші миллиардқа жету үшін бар жоғы 123 жыл уақыт кеткен. 1960 ж. әлемде үш миллиард адам болған (осылайша, үшінші миллиардқа жету үшін небәрі 33 жыл уақыт кеткен), 1974 ж. - 4 млрд. адам (14 жыл), 1987 ж. - 5 млрд. (13 жыл). 1999 ж. 12 қазанда әлемнің алтыншы миллиардты түрғыны өмірге келді. 2003 ж. басына қарай әлем халқы 6,3 млрд. адамнан асты, олардың 1,2 млрд. адамы (19%) дамыған елдерде тұрды, ал 5,1 млрд. - дамушы елдерде (81 %). 1950 ж. салыстырғанда әлем халқының саны 3,78 млрд. адамға өсті (немесе 150,1%). Осы кезеңдегі өсудің 90% да¬мушы елдердің еншісіне тиді. БҰҰ-ның болжамы бойынша, 2003-2050 жж. әлем халқы тағы 41,5% өсіп, 2050 ж. 8,9 млрд. адамға жетеді, олардың 86,3% дамушы елдерде тұрады.
Дереккөздер
Санат:Халықтар Санат:Адам
Қасиетті май жағу
thumb|right|200px| [[Рогир ван дер Вейден, XV ғасыр]] Қасиетті май жағу - қасиетті жағудын құпия, діни негізі ерекше тәсілмен тазартылған май жағу. Иудаизм мен христиан дінінде маңдайына бақ қонған адам деп қасиетті майды жағудан өткен пайғамбарлар мен монархтарды айтады, олардың билігі Құдайдың өзімен осы тылсымдықта қолдалады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Андоке
Андоке — Колумбияның оңтүстік-шығысындағы үндіс халқы. Нақты саны белгісіз – 610 адам (2000), 370 адам (2007).
Тілі
Андоке тілі классификацияланбайды, солтүстік және оңтүстік диалектілерге бөлінеді. Кауфман андоке тілін бора-уитот тілдер тобына жатқызды. Қазіргі андокелер испан тілінде сөйлейді, кейбіреулері тупи тілінде сөйлейді.
Діні
Дәстүрлі нанымдарды ұстанады.
Тарихы
20 ғасырдың басында андокелердің саны (әртүрлі бағалаулар бойынша) 2-10 мың адам болды. Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік. 20 ғасырдың басында андокені резеңке жинаушылар түгелге дерлік жойды. 1932 жылы Перу мен Колумбия арасындағы соғыс кезінде қалған 300 андоке Икитос аймағына қуылды. Соғыстан кейін андокелер бірігіп, өздерінің этникалық территориясына көшті.
Кәсібі
Қазіргі андокелер тауар-ақша қатынастарына (сату үшін каучук алу) қатысады, олардың мәдени қайта жандану, санының өсуі тенденциясы байқалады.
Дереккөздер
Санат:Колумбия халықтары
Билль
Билль  (лат. bulla — мөр басылған құжат) — ағылшындық-саксондық құқық жүйесінде заң шығарушы органның қарауына ұсынылатын заң жобасы.
Ұлыбританияда, АҚШ-та, Канадада және т.б. ағылшын тілдес елдерде қолданылады. Сондай-ақ, кейбір конституциялық актілер де осылай аталады. Мысалы, “Құқылар туралы билль” — АҚШ-тағы формалды конституциялық декларация немесе заң шығарушылық ереже. Оның көмегімен үкімет өз азаматтарының негізгі құқылары мен бостандықтарын айқындайды және оларды өз уәкілетін асыра пайдаланған өкіметтің өктемдігінен қорғайды.
“Құқылар туралы билль” алғаш рет 1689 ж. Англиядағы парламенттің “корольдік тәжден” мәртебелілігін арттырған “революцияның” (1688) нәтижесінде қабылданды. Сөйтіп бұл құжат 1776 ж. Виргиния штатының “Құқылар туралы биллінің”, яки 1791 ж. АҚШ Конституциясына енгізген 10-түзетімнің, сондай-ақ, канадалық “Құқылар туралы билльдің” ізашар үлгісі болды. Арада 100 жыл өткен соң Францияда “Адам мен азаматтық құқылары декларациясының” қабылдануына да елеулі ықпал етті. Сонымен қатар АҚШ пен Ұлыбританияда жекелей, қаржылық және қаржылық емес қарым-қатынастар биллі де қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Ағылшын тілі Санат:Заң
Қаныш Сәтбаев және Қазақстан ғылымы (кітап)
Қаныш Сәтбаев және Қазақстан ғылымы - Алматыдағы «Ғылым» баспасынан 1999 жылы орыс тілінде жарық көрген кітап. Қ.Сәтбаевтың туғанына 100 жыл толуына жариаланған. Бас редакторы - академик А.А.Абдулин. I бөлімнен тұрады.
Сондай-ақ еңбекке академиктің бүгінгі Қазақстан ғылымы мен өндірісі үшін маңызын жоймаған 4 негізгі іргелі мақалалары енгізілген. 8 фотосурет берілген. Көлемі 18,3 баспа табақ. Таралымы 500 дана.
Дереккөздер
Санат:Кітаптар Санат:Қаныш Сәтбаев
Гфёль
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3731 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 80,75 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KR, ресми идентификациялық коды — 3 13 11.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Зимлингер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Бомба
150px|thumb|Қатты жойқын бомбасы Бомба — артиллериялық снарядтың ескіше аты. Іші бос, қуыс, шойын түрықты, дөрімен толтырылған снарядтарды осылай атаған. Мұндай бомбадан жерге түскен соң, орталық түтікке толтырылған түтінді дэрінің шаппадан от алуы арқылы жарылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Спасово (Добрич облысы)
Спасово (Спасово) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Генерал-Тошево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 984 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9561. Телефон коды — 05738. ЕКАТТЕ коды — 68196.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Шумья
Шумья — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юконда өзенінің оң жағалауынан 199 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Мещерка
Мещерка (Красивка) — Ресейдегі өзен. Воронеж облысы, Липецк облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воронеж өзенінің сол жағалауынан 116 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Шумья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Мещерка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Воронежот өзені Липецк қаласынан Воронеж су торабына дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Шумья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мещерка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Арборея
Арборея (Arborea) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Мещерка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вольхузен
250px|thumb|Картада орналасуы Вольхузен (Wolhusen) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Зурзее округінің құрамына кіреді.
Арборея
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3927 адамды құрайды. Халық тығыздығы 34 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 115 км² шамасында. Пошта индексі — 9092.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni Bosco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Шумья
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Виласар-де-Мар
Виласар-де-Мар (Vilasar de Mar) — Испаниядағы қала. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Маресме ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19574 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,01 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Вашингтон университеті
Вашингтон университеті (ағылш.  University of Washington ) — 1861 жылы Сиэтлда Вашингтон штатының әкімшілігінің қолдауымен құрылған университет. Студенттер саны (43 мыңға жуық) бойынша және бюджет (3100 млн доллар, 2005) көлемі бойынша солтүстік-батыс АҚШ-тағы ең ірі университеттердің бірі.
2008 жылы Вашингтон университетінің сегіз түлегі Нобель сыйлығына үміткер болды. Университеттердің академиялық рейтингінде 15-ші орынды (2015) және UniPage рейтингінде әлем бойынша 30-шы орынды иеленді. 1961 жылы университетте эксперименттік ядролық реактор іске қосылды.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер
NGC 3690A
NGC 3690A — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sb/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне кірмейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралым барысында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3690A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35326, UGC 6472, MCG 10-17-2, MK 171, KCPG 288A, IRAS11257+5850, ZWG 291.73, VV 118, ARP 299.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Әлиақпар Болатұлы Мәтишев
Әлиақпар Болатұлы Мәтишев 1962 жылы 23 қаңтарда Жезқазған қаласында туған. Қазақ. ректоры. Хоббиі - саятшылық, спорт.Сүйіп оқитын әдебиеті - тарих.Үйленген. Жұбайы -Тұрахметова Ғалия Бертайқызы Ұлы Руслан; қызы - Кәмила.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Экономика Санат:1962 жылы туғандар
Леонид Игнатьевич Беда
Беда Леонид Игнатьевич (16. 8.1920, Қостанай облысы Ұзынқол ауданы Ново-Покровка с. - 26.12.1976 Минск, Белоруссия) - екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, авиация генерал-лейтенант (1972), ұшқыш-шабуылдаушы. КСРО-ға еңбек сіңірген әскери ұшқыш. Орыс. Орал пед. институтын (1940) бітірген. 1940 ж. Кеңес әскері қатарына шақырылды. Чкалов әскери авиациялық ұшқыштар мектебін бітірген соң 1942 жылдың тамыз айында майданға жіберілді. Ол Сталинград, Донбасс, Таганрог, Кенигсберг қалаларын азат ету шайқастарына қатысты. 75-гвардиялың авиациялық шабуылдаушы полктің (4-Украина майданы, 8-әуе армиясы, 1 -гвардиялық шабуылдаушы авиациялық дивизия) әскадрилья командирі 1944 жылдың сәуіріне дейін 109 рет әскери тапсырмамен жау әскері шоғырланған жерлер мен бекіністерін шабуылдады. Осы ерліктері үшін КСРО Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлыгымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (26.10.1944). Сол полктің (З-Беларусь майданы, 1-әуе армиясы, 1-гвардиялық шабуылдаушы авиациялық дивизия) командирінің орынбасары бола жүріп, 105 әскери тапсырманы орындады. Осы ерліктері үшін КСРО Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Бедаға екінші рет Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (29.6.1945). Соғыс аяқталған соң Әскери-әуе және Бас штабтың әскери академияларын бітірді. Ленин, 4 рет Қызыл Ту, Александр Невский, l-дәрежелі Отан соғысы, «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен, медальдармен марапатталған. Әскери қызметтегі міндетін орындау кезінде қаза тапты. Бедаға Қостанай к-нда қоладан бюст орнатылған. Минск қаласында бір даңғылға, Гродо облысы Лида қаласындағы көшеге, Харьковтағы мектепке Беда есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:1920 жылы туғандар Санат:1976 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Наторп Пауль
Наторп Пауль-немістің неокантшыл философы, Марбург мектебінің басшысы Г. Когеннің ізбасары. 1885 жылдан Марбург университетінде философия пәнінің профессоры .Марбург неокантшылары 19-20 ғасырда ғылымға терең сіңген даму идеясын Канттың позициясынан түсіндірмекші болды. Егерде неогельшілер мен өмір философиясының өкілдері дамуды иррационалдық диалектика деп санаса, марбургшілер диалектикаға дамудың эволюциялық теориясын қарсы қойды. Олардың бұл концепциясы << сын идеализмі>> деген атқа ие болды.
Халықаралық несие
Халыкаралық несие - несие капиталының халықаралық экономикалық қатынастар аясында қозғалуы нысаны, мемлекеттер, халықаралық банкілер, қаржы ұйымдары, жеке банкілер мен фирмалар, басқа да заңды және жеке тұлғалар халықаралық ынтымақтастық барысында мерзімділік, қайтарылым және пайыз төлеу шартымен беретін несие. Несие санаты түрлерінің бірі болып таілатын Халыкаралық несие нарықтың басқа да экономикалық санаттарымен (пайда, баға, ақша, валюта, валюталық бағам, төлем теңгерімі) He экономикалық заңдарымен байланысқан. Халыкаралық несие көздері кәсіпорындардың уақытша бос ақшалай капиталы, мемлекеттің және жеке сектордың ақшалай қорланымы, сондай-ақ банкілер бірқатар елдерден тартатын капиталдар.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық экономика Санат:Несие
Сұлтанмахмұт Торайғыров
Сұлтанмахмұт Торайғыров (28 қазан 1893, қазіргі Қызылту ауданы, Көкшетау облысы – 21 мамыр 1920, Баянауыл ауданы, Павлодар облысы) – ақын, ағартушы.
Өмірбаяны
thumb|right|200px|Сұлтанмахмұтқа арналған кесене Арғын тайпасының Сүйіндік руының Айдабол бөлімінен шыққан. Торайғыровтың 2 жасында шешесі қайтыс болып, 6 жасына дейін әжесінің тәрбиесінде болған. Кейін әкесі екі ұлымен Баянауылға көшіп, Торайғыр кентіне таяу жерге қоныстанған. Торайғыров алғаш әкесінен ескіше хат танып, 13 жасынан Мұқан, Әбдірахман, Тортай деген молдалардан дәріс алды. Өлеңге үйір, шығыстық сюжеттер негізінде жырлар туындатқан Мұқан молда тәлімінің Торайғыровтың ақын ретінде қалыптасуына игі әсері болғанымен, баянауылдық Әбдірахман молданың (1908) қаталдығы, өлең шығарғаны үшін жас қаламгерді жазалауы оның дін мен молдалар жайлы теріс көзқарасының қалыптасуына негіз болған.
1913 жылдың күзінде Троицкіге қайтқан Торайғыров “Айқап” журналына жауапты хатшы болып жұмысқа орналасып, “Өлең һәм айтушылар”, “Ауырмай есімнен жаңылғаным”, “Қазақ тіліндегі өлең кітаптары жайынан”, “Қазақ ішінде оқу, оқыту жолы қалай?”, т.б. әңгіме, мақалаларын осы журналда жариялайды. Журналда аз ғана уақыт қызмет етті. 1914 жылы жазда туған елі Баянауылға оралады. Ел ішінде мәдени-ағарту жұмысын жүргізетін “Шоң серіктігі” деген ұйым ашпақ болғанымен, ісі жүзеге аспады. Осы жылы орысша оқу іздеп Семейге барған Торайғыров діттеген оқуына түсе алмай, біраз дағдарысқа ұшырайды. Осындай көңіл-күй әсерімен “Ләнет бұлты шатырлап” , “Алтыаяқ” сияқты өлеңдер жазған. “Ендігі беталыс” , “Тұрмысқа” , “Бір адамға” , “Туған еліме” , “Сымбатты сұлуға” , “Қыз сүю” , “Гүләйім” , “Өмірімнің уәдесі” , “Жан қалқам” , “Гүл”, т.б. өлеңдерін, “Кім жазықты?” атты өлеңмен жазылған романын дүниеге әкелді (1915). Шығыс Қазақстанда жалданып бала оқытқан.
1916 жылдың күзіне дейін әуелі Катонқарағайда, кейін Зайсанда болады, орыс тілін үйренеді. 1916 – 17 жылдардың қысында Томскіде орысша оқиды. Өмірден көп қағажу көріп қажыған ақын арманына жетіп көңілі көтеріледі. “Шәкірт ойы” өлеңінде “Қараңғы қазақ көгіне өрмелеп шығып күн болуды”, “Мұздаған елдің жүрегін жылытуды” армандайды. Осы тұста әлем әдебиетінің классикалық үлгілерімен, саяси кітаптармен танысты. 1917 жылғы ақпан айындағы төңкерістен кейін Семейде жаңа құрылған Алаш партиясы мен Алашорда үкіметінің жұмыстарына қатынасып, “Алаш ұранын” жариялады. Бірақ ауруы асқынып кеткендіктен оқуды да, жұмысты да тастап, 1918 жылы сәуірде еліне біржола оралады. Онда Колчак үстемдігінен кейін қайта жанданған совдеп жұмысына араласып, ел шаруаларының дау-шарларын әділ шешуге қатынасты. Осы тұста саяси-философиялық әдебиетті (Г.Ц. Плеханов, Н.Г. Чернышевский, т.б.) көп оқып, “Шал мен қызға” , “А, дүние” , “Жас жүрек”, “Сарыарқаның жаңбыры”, “Адасқан өмір”, “Кедей”, “Айтыс”, т.б. өлеңдерін жазды.