cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 4966
IC 4966 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4966 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Ла-Пуж
Ла-Пуж (La Pouge) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,58 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23157, пошта индексі — 23250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 83 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,95 адам/км².
Әпенді
250px|thumb|[[Түріктер|Түрік әпенді (1862)]] Әпенді, эфенди (, أفندي, efendi, әфәнде, әfәnde — «мырза», «билеуші », грек тілінен αφέντης — «басшы») — Осман империясындағы және Шығыс мұсылман мемлекеттерде XV—XX ғасырларда таралған дәреже және әскери атақ.
Ла-Пуж
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Әпенді
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Лэйквилл (Мэн)
Лэйквилл (Lakeville) — Мэн штатының Пенобскот округіне жататын АҚШ қаласы.
Эдоардо Бове
Эдоардо Бове (Edoardo Bove; 16 мамыр 2002 жыл, Рим, Италия) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Лэйквилл (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 63 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 169.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-38005.
Эдоардо Бове
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Рома ФК ойыншылары
Лэйквилл (Мэн)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Фенуе-дю-Разес
Фенуе-дю-Разес (Fenouillet-du-Razès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11139, пошта индексі — 11240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 86 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Пресса
Пресса - мерзімдік басылымның жалпы атауы, яғни газет, журнал
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Дүнгендер
Дүнгендер — Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан жерлерінде тұратын ұлт. Өздерінің өзі атайтыны — хуэй. Дүнген — Қытай аз ұлттары арасындағы халық саны көбірек, бытырай қоныстанған ұлт. 2000 жылғы санаққа қарағанда, Қытайда 9 млн. 816 мың 805 дүнген бар. Жалпы халық саны жағынан Қытай, Жуаң және Манжур ұлттарынан кейін Дүңгендер төртінші орында тұр.
Орналасуы
Ол — Орталық Азия ұлттарын басты төркін ете отырып, миграциялық көшу және сауда қарым-қатынастары арқылы Қытай жерінде біртіндеп қалыптасқан, бірлікке келген, әрі ислам мәдениет дәстүрін сақтаған ұлттық топ. Дүнгендер ұлт болып қалыптасып, даму барысында, қытай тілін өз ұлтының ортақ тілі ретінде таңдап алды.
Дүнген Қытайдың барлық жерінде бар. Солтүстікте Амурдан (Хилұңжяң) оңтүстікте Хайнан аралына дейін, батыста Памир үстіртінен, шығыста Шығыс теңіз жағасына дейін дүнгендер қоныс тепкен. Дүнген — Қытайда «Кең көлемде бытырап, шағын көлемде шоғырланып» қоныстанған халық. Қытайдағы аудан-қалалардың көбінде дүнгендер бар. Ал Ниңшя, Гансу, Хынан, Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы, Чиңхай, Йүннан, Хыбей, Шандұң қатарлы өлке, автономиялық аудандарда дүнгендердің халық саны көбірек, тарихи және тұрмыс әдеті қатарлы жақтардағы себептер салдарынан, дүнгендер орналасқан өңірлерде, көбінше мешітті орталық етіп шоғырлана қоныстанған. Әдетте қалаларда өздіктерінен көше, маһалла, ал ауыл-қыстақтарда өздігінен қыстақ болып құралып, үлкен-кішілігі әртүрлі қоныс қалыптастырған.
Тілі
Монғол тектес нәсілдің қиыр-шығыстық тармағына жатады. Дүнген ұлт болып қалыптасып, даму барысында Қытай тілін өз ұлтының ортақ тілі ретінде таңдап алды. Алайда, ислам дінінің ықпалымен, сөйлегенде Араб тілінің және Парсы тілінің сөз — сөйлемдерін көбірек қосып айтады. Сонымен бірге, дүнгендер туғанда, Арабша азан шақырып ат қояды. Жазу жағында да осындай жайыт бар. 《Құранды》 оқығандар Қытай жазуынан гөрі Араб жазуын көбірек қолданады. Мұнан қала берсе, кейбір асхана-шайханалардың маңдайшалығы немесе сауда маркасына араб жазуын жазады, немесе араб не қытай жазуын бірге қолданады. Қытай тілін қолданудан сырт, дүнгендер басқа ұлттармен аралас қоныстанған болса, басқа ұлттардың тіл-жазуын қолдана береді, яки басқа ұлттардың да тіл-жазуын, өз ұлтының да тіл-жазуын біледі, сондай-ақ сол ұлттардың мәдениет ықпалында болады. Мысалы: Йүннан өлкесіндегі Шишуаңбаннада тұратын Дүнгендер Дай ұлтының да тіл-жазуын қолданады, Дай ұлтынша киінеді, Дай ұлтының үй жасау формасымен бамбуктен салынған үйлерде тұрады. Йүннанның Ырюан ауданындағы Дүнгендер Бәй ұлтының тілін қолданады. Йүннан Дичиң Тибет автономиялық облысындағы және Тибеттің Лхаса аумағындағы дүнгендер Тибет тілін қолданады. Сычуанның Ляңшан деген жеріндегі И ұлтымен аралас қоныстанған жүңгендер И ұлтының тілінде сөйлейді. Ішкі Моңғол мен Шыңжаң ауданындағы дүнгендердің бір қыдыруы моңғол, ұйғыр немесе қазақ тілін де біледі.
Діні
нобай|оңға|250px|Дүнген мешіті Мұсылман дінінің сүннит тармағын ұстанады. Дүнгендер Қытайда бытыраңқы мекенденген болса да, исламдық діни нанымдарын сақтап қалған. Ислам діні дүнгендер арасында ұзақ уақыт сақталып, дүнгендердің саяси, экономикасына елеулі ықпал жасаған. Оның үстіне, олардың қоғамдық өмірінің және ғұрып-әдеттерінің әрқайсы жақтарына сіңіп дүнгендердің дәстүрлі мәдениетінің маңызды құрамдас бөлігіне айналған. Тарихтағы дүнгендердің ұлт болып қалыптасып, дамуы барысындағы біртіндеп бытырауына байланысты, мешіттер де Қытайдың жер-жеріне салынған, мұның ішінде, Гуаңжоудағы Хуайшың мешіті, Чуанжоудағы Шыңйоу, Хаңжоудағы Жынжяу мешіті, Яңжоудағы Шианхы мешіті бар. Бұлар оңтүстік және шығыс теңіз жағалауындағы "Төрт ірі ерте заман мешіттері" деп аталады; Ши-ан қаласы Хуажө көшесіндегі мешіт, көлемі зор, сәулет үлгісі ерекше, салтанатты да көркем, айбынды да қарапайым болып келген де, Қытайдағы мешіт сәулет үлгілерінің бірегейі саналады. Жиниңдегі батыс үлкен мешіттің намаз залы көлемінің кеңдігі жағынан Бейжіңнің Гугұң (яғни патша сарайы) сарайындағы Тайхы залынан қалса екінші орында тұрады. Ниңшядағы Тұңшин үлкен мешіті, өзінің тұтас тұлғалық сәулеттік үлгісі жағынан ислам мәдениет өнері мен Қытай дәстүрлі сәулет стилін шеберлікпен тұтастырған. Сәулет үлгісі салтанатты да көркем, қарапайым әрі кең-мол. Жоғарыда айтылған мешіттер, Қытайдың ішкі өлкелеріндегі өздерінің ислам діні ерекшелігін алған құрылыс стилімен Қытай ерте заман мәдениет қазынасындағы құнды мұраға айналып, Қытай сәулетшілігі тарихында маңызды орын иелейді.
Кәсібі
нобай|оңға|200px|Бішкек маңындағы дүнген асханасы Дүнгендер көбінше егін шаруашылығын экономикалық тұрмыстың басты қайнары етеді. Әйткенімен дүнгендер Қытай жерінде бытыраңқы мекенденуі себепті, олардың экономикалық жағдайы Қытайдың ұлан-байтақ жерлерінің, жаратылыстық ортасының және экономикалық шарт-жағдайының алуан түрлі объективтік болмысымен сәйкесіп, көп деңгейлі, көп құрылымды болудай көрнекті ерекшелік алған. Гансу, Ниңшя, Чиңхай аумағындағы дүнгендер егін шаруашылығын негіз етіп, мал шаруашылығымен қосымша шұғылданады; Шыңжаң мен ішкі Моңғол аумағындағы Дүнгендер егін шаруашылығы мен мал шаруашылығын ұштастырған, немесе, мал шаруашылығын негіз еткен; Хынан, Хыбей, Шандұң қатарлы ішкі Қытайдағы Дүнгендер егін шаруашылығымен шұғылданудан сырт, маусымдық шағын саудамен, шағын қолөнер кәсіппен көбірек айналысады; Йүннандағы және Қытайдың оңтүстік-батыс өлкелеріндегі дүнгендер егін шаруашылығымен де, саудамен де шұғылданады, немесе сауда, тасымал кәсібін негіз етеді; Хайнан өлкесі қатарлы оңтүстік және шығыс теңіз жағалауы ауданындағы дүнгендер теңізшілік және балықшылық жұмысымен шұғылданады. Қытай қалаларында бытыраңқы қоныстанған дүнгендер саудамен және түрлі қызмет өтеу кәсіптерімен көбірек айналысады.
Өмір салты
Дүнгендер фольклоры өте бай. Ұлттық музыка аспаптары сихуэһ, эрхузһ, үрмелі және шекті аспаптардан тұрады. Діни мейрамы - эди және құрбан айт. Тарихтан бері дүнгендердің өз үйлерінде мұсылман тағамдарын жасау, сату дәстүрлері бар. Мұның ішінде, мұсылманша қышқылтым сорпа, қой еті тұшпарасы, асқан қой еті, буға пісірілген құйрық май, қой сорпасына малшыған бу нан, қуырған бидай, мұсылманша торт-праниктер секілді тағамдары бар. Дүнгендер тағам даярлау жағынан Қытайдың дәстүрлі тағам дайындау мәдениетінің жауһарын қабылдап, оны жасампаздықпен дамыта түсіп, осы заман Қытай сауда базарына салып, әрқайсы ұлттардың алқауына ие болды. Көнеден келе жатқан мұсылман асханалары жаңарып, өркендеп, ірі мейрамханаларға айналды. Мұсылманша тағам түрлері көбейіп 300 түрге таяды, мұсылманша торт-праниктер, сүттен жасалған азықтар да үздіксіз молығуда.
Ерлер мен әйелдердің ұлттық киімдерінің үлгісі ұқсас келеді. Желбегей киетін кеудеше, кең балақ шалбар, матамен қапталған аяқ-киім киеді. Әйелдер киімі кестемен әшекейленген.
Дүнген халқының қажырлылықпен үйрену, ынта қоя іздену, отан сүю, дінді аялау сияқты асыл дәстүрлері бар. Юан династиясынан бері, Қытай тарихында Дүнгендердің әжептәуір ықпалды бір сыпыра ардагер-ақиықтары жарыққа шықты. Мысалы: Ұлы теңіз жиһанкезі Жың Хы, Қытай театр әңгімелеріндегі пәк ұлық Хай Рүй, Қытай солтүстік-шығысындағы жапон шапқыншыларына қарсы соғысқан қаһарман Яң Жиңйүй, «Қытайдың симфония атасы» (музыка дирижері) Ли Дылұн, Қытайдың күлдіргі өнерпазы Ма Санли, т.б.
Қазақстандағы дүнгендер
Дүнгендердің Қазақстан аумағына алғашқы қоныс аударуы 1877 ж. желтоқсан айында басталды. Сол жылы жазалаушыларынан құтылу үшін қашқан 4 мыңға жуық дүнген Жетісу жеріне келіп қоныстанды. Екінші толқыны 1884 ж. өтті. Дүнгендерді Қазақстан мен Орта Азияға қоныстандыру арқылы патша үкіметі екі түрлі мақсат көздеді: біріншіден, Қытайдың Құлжа өңіріндегі экономикалық базасын әлсірете түспек болды, екіншіден, саяси жағдай шиеленісіп кете қалған жағдайда оларды Қытайға қарсы әскери күш ретінде пайдалануды мақсат етті. Қазақстандағы дүнгендердің саны - 62 мың (2014). нобай|оңға|200px|Қазақстандағы дүнген жігіттері Дүнгендердің Қазақстан халқының құрамындағы үлестік көлемінің динамикасына келсек, онда ХХ ғасырдың өн бойында үлесі 0,1% мөлшерінде болғанын көреміз. 1999 жылдан бастап бұл көрсеткіш 0,2%-ға көтеріліп, 2007 ж. 1 қаңтарында үлесі 0,3 %-ды көрсетті. Яғни тәуелсіздік жылдарындағы қазақстандағы жүргізіліп жатқан реформалардың дүнген халқының өсіп-өнуіне тигізген әсері оң.
1989-1998 жж. аралығында Қазақстанға 607 дүнген көшіп келген. Олардың 403-і ТМД елдерінен келген болса (негізгі көпшілігі Қырғызстаннан – 380 адам), Қытайдан 11 дүнген қоныс аударған. Бір ғана 2000 жылы Қазақстанға келген дүнгендер саны 172 адам болды. Олардың 154-і кері қайтып, көші-қон айырымы 18 адамды құрады. Ал, 2000 жылдан бергі мәліметтерде 2000-2007 жылдар аралығында дүнгендер саны 8261 адамға көбейгенін байқаймыз. Дүнгендердің жинақы қоныстанған жерлеріне келсек, 1926 ж. санақта Жетісу губерниясында 7597 дүнген тұрды (3972 – ер адам, 3635 - әйел), бұл Қазақстандағы дүнгендердің 89 %-ы. 1959 ж. санақта Оңтүстік Қазақстан өлкесін 7511 дүнген мекендеді, бұл Қазақстандағы дүнгендердің 75 %-ы. Қазақстандағы дүнгендердің басым көпшілігі Жамбыл облысын мекендейді. Жамбыл облысынан кейінгң дүнгендердің анағұрлым жиі орналасқан жерлеріне Алматы қаласы (мұндағы дүнгендердің үлесі 1970-1999 жж. аралығында 7,5-12,3%-ы аралығында өзгеріп, өсіп отырды) мен облысын жатқызуға болады. Дүнгендер аз мөлшерде болса да Шығыс Қазақстан, Ақтөбе, Атырау, Батыс Қазақстан, Қызылорда, Қарағанды, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан облыстары мен Астана қалаласына да қоныс тепкен.
Дереккөздер
Санат:Қытай этникалық топтары Санат:Қазақстан этникалық топтары Санат:Қырғызстан этникалық топтары Санат:Өзбекстан этникалық топтары
Амблевиль (Валь-д'Уаз)
Амблевиль (Ambleville) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95011, пошта индексі — 95710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 397 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Антигендік мимикрия
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Куруса
Куруса (Curuçá) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салгаду экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 343 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 672,614 км² шамасында. Халық тығыздығы — 45,1 адам/км².
Санат:Пара елді мекендері
Жүзасу
Жүзасу – Жетісу (Жоңғар) Алатауының оңтүстік бөлігіндегі Матай және Дегерес жоталары аралығындағы асу.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1474 м. Асу арқылы өтетін жол солтүстікте Қоянкөз ауылынан басталып, Матай тауының шығысындағы Қарақасқа өзенінің бас жағына қарай өтеді. Одан әрі жол оңтүстікке, Іле аңғарына қарай кетеді.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы асулары Санат:Жетісу Алатауы
Шәкір Жексенбаев
Шәкір Жексенбаев – әскери қайраткер, генерал-майор (16.10.1943).
Ордадағы жоғары бастауыш училищені (1917), М.В. Фрунзе атындағы әскери академияны (1924), жоғары әскери-химия академия курсты (1931) бітірген. 1918 Жексенбаев Бөкей Ордасында кеңес өкіметін орнатуға қатысқан. 1919 жылы көктемде Қызыл Армия қатарына алынып, Қазақтың тұңғыш атты әскер полкінің құрамында бөлімше, взвод командирі, жеке қазақ атты әскер дивизиясында эскадрон командирінің көмекшісі болды. 1924 – 41 жылдары Қызыл Армия бөлімдерінде, Жұмысшы-шаруа Қызыл Армиясының әскери-химия басқармасында, Қиыр Шығыс ерекше армиясында жауапты қызметтер атқарды. Екі дүниежүзінде соғыс кезінде Батыс бағыт, Орталық, Брянск, Ленинград майдандарында жоғары командалық қызметтерде болды. 1945 – 49 жылдарда К.Е. Ворошилов атындағы химия шабуылдан қорғану әскери академиясының кафедра меңгерушісі, Кеңес Армиясы химия әскерлер басқармасы бастығының қару-жарақ жөніндегі орынбасары, Беломор әскери округінда химия қызметінің бастығы, 1949 – 58 жылында В.В. Куйбышев атындағы Әскери-инжинерлік академияның кафедра бастығы, аға оқытушысы қызметтерін атқарды. 1958 жылда демалысқа шығып, Мәскеуде тұрды. Жексенбаев Ленин, 4 рет Қызыл Ту, Қызыл жұлдыз, бірінші, екінші дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, бірнеше медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақтар
Фле-ан-Ескребье
Фле-ан-Ескребье (Flers-en-Escrebieux) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59234, пошта индексі — 59128.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5545 адамды құрады. Халық тығыздығы — 779,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Аргентина көлдерінің тізімі
Дереккөздер
Санат:Аргентина көлдері
Бұранда мөлшерлегіш
Бұранда мөлшерлегіш (Калибр резьбы) — бүранда тетіктерінің жарамдылығын тексеретін шекті мөлшерлегіш.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Калашио
Калашио (Calascio) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 165 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 4 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 67020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Nicola.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
IC 545
IC 545 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27307, MCG 4-23-13, ZWG 122.27, ARAK 205, KCPG 207B, IRAS09332+2510.
Сыртқы сілтемелер
IC 545 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
NGC 4203
NGC 4203 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 20 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4203 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39158, UGC 7256, MCG 6-27-40, ZWG 187.29, IRAS12125+3328.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Дәрия Әбдімәлікқызы Жүсіп
Дәрия Әбдімәлікқызы Жүсіп (1972 жылы 9 тамызда Алматыда туған) — актриса, театр педагогы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2009). Қазақстан жастар одағы сыйлығының және ҚР тұңғыш президент қоры сыйлығының иегері.
Жалпы мәліммет
Дәрия Әбдімәлікқызы Алматыда дүниеге келген. Орта мектепті Оңтүстік Қазақстан облысы Кентау қаласында бітірген. 1993 жылдан бастап Осы жылдан бастап М.Әуезов атындағы академиялық драма театрында қызмет етеді.
Сахнадағы рөлдері
Ұлттық классика мен заманауи драматургияда: М.Әуезовтің «Абайында» Әйгерім (реж. Е. Обаев), Ғ. Мүсіреповтің «Махаббат дастанында» («Қозы Көрпеш-Баян сұлу») Баян сұлу (реж. Қ. Сүгірбеков), Ә. Тәжібаевтың «Жомарттың кілемінде» Несібелі, Ә. Кекілбаевтың «Абылай хан» тарихи драмасында Күлпаш (реж. Б. Атабаев), «Қабыл – Адам Ата перзентіндегі» Эда (автор және режиссері К. Ашир), Д. Амантайдың «Сәлеметсің бе, Қоңыр мұң?..» драмасында Дариға (реж. Қ. Сүгірбеков), Шахимарденнің «Томирисінде» сақ патшайымы Томирис, Қ. Ысқақ пен Шахимарденнің «Қазақтарында» Нигар ханум, (реж. Т. әл-Тарази), И. Сапарбайдың «Сыған серенадасында» Баронесса (реж. Е. Обаев, Т. Аралбай), Е. Жуасбектің «Күлеміз бе, жылаймыз ба?!» комедиясында Таня (реж. М. Ахманов), Д. Исабековтің «Жаужүрек» драмасында Елизавета Андреевна (реж. Е. Обаев), М. Сәрсекенің «Тендерге түскен келіншек» драмасында Сағила (реж. О. Кенебаев).
Жеке өмірі
Жұбайы: актер, режиссер, Қазақстанның халық артисі, Мемлекеттік сыйлықтың иегері, профессор Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов.
Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан тұңғыш президенті қоры сыйлығының иегерлері Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Нямса-Хэй-Яха
Нямса-Хэй-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адер-Паюта өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Үлкен Таежная (Таежная тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Дамбал салды
Дамбал салды - неке қию салтынан кейінгі күйеу жігіт пен қалыңдықтың алғашқы түніндегі «көрпе қимылы» «сәтті» болған жағдайда қыз шешесі тарапынан жеңгесіне берілетін сыйлық (сүйінші). Байырғы ортада қалыңмалы толық берілген қалыңдыққа күйеу жігіттің жасырын келіп, жолығып жүздесіп кетуін қалыңдық ойнау деп атаған. Осыған орай, дәстүрлі ортада «ойнау» сөзі қыз бен жігіт арасындағы «сырға толы» құпия мәнді білдіреді. Ал дамбал салды ғұрыптық «ойын» түрінің бірі болып саналады. Дамбал салды сипатын Ташкент уезі, Ақжар болысының қазағы, молда Көбей Тоқболатовтың қолжазбасынан аударып жариялаған Ә.Диваев осы ғұрыптық шараны жастар ойыны сериясына енгізген. Зерттеуші ғалым дамбал салды ойынын іш киім лақтыру ойыны деп те айтылатынын атап көрсеткен. Дерек берушінің айтуынша, құтба дұғасы оқылған соң, қалыңдықты кілем мен қымбат көрпелер төселген сәнді отауға кіргізуге жиналған әйелдер қауымы оның қасына бірнеше қызды қосып, кілемге отырғызады. Қоршаған әйелдер кілемді жиектерінен ұстап көтереді.... Бір топ жеңгелері сәнді неке төсегін дайындап болған соң, отауға күйеуді кіргізіп, қалыңдықты табыстайды. Кілемде отырған қыздар мен басқа әйелдер дереу шығып кетеді, ал қалыңдықпен бірге отауда тек қалыңдықтың жеңгесі ғана қалады. Қайын сіңлісінің көңілін қобалжытпайын деген оймен жеңгесі қажетті шаруаларын атқарып, екеуінің қолдарынан ұстатады... Күйеу от жағып, қалыңдықтың «өзіндік» екенін білген соң, жас жұбайлар астына төселген ақ матаны дереу қыз жеңгелерінің бірінің қолына береді. Ал ол қалыңдықтың шешесіне көрсетіп, одан сүйінші алуға асығады. Дамбал салды ойыны - қалыңдық ойнаудың соңғы шарықтау шегі (кульминациясы) болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
R.U.R.
«R.U.R. Rossumovi Univerzální Roboti» (Россумның әмбебап роботтары) — Карел Чапектің фантастикалық пьесасы.
Алғашқы қойылымы 1921 жылдың 2 қаңтарында Градец-Кралове қаласында өтті.
Бұл шығармамен әлем әдебиетіне «робот» сөзі енгізілді.
Сілтемелер
нобай|солға|330px|
Ницца (футбол клубы)
«Ницца» (Olympique Gymnaste Club de Nice-Côte d'Azur) — Францияның Ницца қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1904 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Альянц Ривера" стадионында өткізеді. Қазіргі күнде Франция бірінші лигасында ойнайды.
Францияның төрт дүркін чемпионы. Төртеуіне де 1950-60 жылдар аралығында қол жеткізген.
Сілтемелер
Санат:Франция футбол клубтары
Ара қатынас, адрестік ара қатынас
Ара қатынас, адрестік ара қатынас  (Соотношение, адресное соотношение; parity(ratio), address parity) — сол жағында адрестік жақшаға алынған шамалардың тізімі көрсетілген, ал оң жағында осы шамалардың адрестерінің мәндері көрсетілген теңдік.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Әумесер
Қазіргі түсінігімізде — алаңғасарланып не болса соған ұрынғыш, әулекі адам. «Бұл өзі сыпайы, биязы жігіт деп жүрсек, әумесер, содыр ма, қалай...» (3. Шашкин, Сенім).
Тұлғасы әрі мағынасы жағынан жақын, жуық сөзді парсы тілінен кездестіреміз:
оубаш — есерсоқ, бұзық. Бүл сөздің түркі тілдеріне ауыса қалғанда дыбыстық өзгеріске түсуі қиынға соқпайды: оубаш => аубас => аумас => аумес + ер => әумесер. Бірақ оның өзгеріске бейімділігіне сүйеніп, төркіні парсы тілінен деуге түркі тілдерінің кейбір тілдік деректері ырық бермейді.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Пастух (Кюстендил облысы)
Пастух (Пастух) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Невестино қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 52 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2659. Телефон коды — 07915. ЕКАТТЕ коды — 55542.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Король-Шор
Король-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Серчейю өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Перевозинка
Перевозинка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Медведица өзенінің сол жағалауынан 341 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Медведица бастауынан Терса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақтөбе (Бұқар жырау ауданы)
Ақтөбе — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл, Ақтөбе ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен оңтүстік-батысқа қарай 94 км-дей, облыс орталығы – Қарағанды қаласынан батысқа қарай 42 км-дей жерде, Орталық Қазақстанның ең үлкен өзені Нұраның оң жағында орналасқан.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 1004 адам (508 ер адам және 496 әйел адам) болса, 2009 жылы 764 адамды (391 ер адам және 373 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Округтің елді мекендерінде (Ақтөбе, Ынтымақ ауылдары) 2 мектеп, 2 клуб, кітапхана, ОДА, ФАП, 2 пошта бөлімшесі, «Қазақтелеком» байланыс бөлімшесі жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Бұқар жырау ауданы елді мекендері
Үгілу қабығы
Үгілу қабығы — ауаның, судың және организмдердің бірігіп әсер етуі салдарынан, жер бетінде тау жыныстарының өзгеруінен пайда болатын борпылдақ қабат. Ыстық және ылғалды климатта үгілу қабығының қалыңдығы 100—200 м не одан да көп болуы мүмкін. .
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
Электромагниттік өзара әсерлесу
Электромагниттік өзара әсерлесу – электр заряды не магниттік моменті бар бөлшектер арасындағы электрмагниттік өріс арқылы берілетін өзара әсер.
Электромагниттік өзара әсерлесудің де өзіндік әмбебап қасиеттері бар, бірақ гравитациялық өзара әрекеттесуден бір айырмашылығы, өзара тартылыс (әр түрлі зарядтар арасында) және тебіліс (бірдей зарядтар арасында) қүбылыстары байқалады.
Электромагниттік байланыстың арқасында атомдар, молекулалар және макроскопиялық денелер пайда болады. Барлық химиялық реакциялар электромагниттік өзара әрекеттесудің нәтижесі болып табылады. Бұл принципті химия ғылымы зерттейді.
Электр туралы ғылымның дамуының алғашқы кезеңінде бұл өзара әрекеттесудің электрлік және магниттік компоненттері бір-бірне байланыссыз түрде қарастырылды. Максвелл бұл екі күштің бір-бірімен тығыз байланысты екендігін дәлелдеді.
Максвелдің электродинамикасы электромагнетизмнің аяқталған классикалық теориясы болып табылады, ол өз мәнін осы уақытқа дейін жоғалтқан жоқ. Бірақ қазіргі физика электромагнетизмнің жетілген және нақты теориясын жасалады, онда құбылыстың кван-ттық-өрістік аспектілері қарастырылған. Бұл құбылыс - кванттық электродинамика деп аталады. Физикада массаның пайда болу себебі белгісіз болса, электромагниттік зарядтың табиғаты да түсініксіз. Сондықтан теория осы зарядтың өмір сүруі туралы постулаттардан тұрады.
Электр заряды екі түрде кездеседі: электронға тән заряд - теріс заряд деп, ал позитрон мен протонға тән заряд оң заряд деп аталады. Зарядтардың өзара әрекеттесуі қозғалмалы фотондардың алмасуы арқылы жүзеге асырылады.
Әр түрлі зарядтардың әрекеттесу жағдайында тартылыс әсері, ал бірдей зарядтар әрекеттескенде тебілу әсері байқалады. Электромагниттік зарядтар қатысуымен болатын барлық процестерде заряд, импульс, энергия сақталу заңдары орындалады.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Электрмагнетизм Санат:Электрлік құбылыстар
Айхштет (аудан)
Айхштет (Landkreis Eichstätt) - Германия ауданы. Аудан орталығы — Айхштет қаласы. Аудан Бавария жерінде орналасқан. әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 1.214,41 км² шамасында. Тұрғыны 123 295 адамды құрайды. Халық тығыздығы 102 адам/км². Ауданның ресми коды — 09 1 76. Аудан 30 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария аудандары
Рефракция
Рефракция немесе Жарықтың сынуы — оптикалық сәуленің (жарықтың) екі ортаны бөлетін шекарадан өткен кезде таралу бағытының өзгеруі, ауа орталығында жарық сәулелерінің сынуы (үзілуі); соның салдарынан бағдарлаған заттың кәдімгі биіктігі бұрынғысынан биіктеу сияқты болып көрінеді. Түзетуді алғанда рефракция жерлік (егер сəуле жердегі заттардан келетін болса) және атмосфералық (егер сәуле жұлдыздармен Күннен' келетін болса) болып екіге бөлінеді. thumb|Әртүрлі оптикалық тығыздықты екі ортаны қиып өтетін түзу дененің сынып көрінуі Сыну көрсеткіштері n1 және n2 болатын біртекті изотропты мөлдір (жұтпайтын) орталардың созылыңқы жазық бөліну шекарасында Жарықтың сынуы мынадай екі заңмен анықталады: 1) сынған сәуле түскен сәуле мен бөліну бетіне түсірілген нормаль (перпендикуляр) арқылы өтетін жазықтықта жатады; 2) түсу бұрышы () мен сыну бұрышы () Снеллдің сыну заңымен байланысқан: n1sіn=n2sіn. Жарықтың сынуы жарықтың шағылуымен қатар жүреді. Бұл жағдайда сынған және шағылған сәуле шоқтары энергияларының қосындысы түскен сәуле энергиясына тең. Олардың салыстырмалы қарқындылығы сәуленің түсу бұрышына, n1 мен n2-нің мәндеріне және түскен сәуле шоғындағы жарықтың полярлануына тәуелді болады. Сәуле нормаль (перпендикуляр) түскен кезде сынған және түскен жарық толқындарының орташа энергияларының қатынасы мынаған тең: 4n1n2/(n1+n2)2. Егер n2<n1 және түсу бұрышы arcsіn (n2/n1) болса, онда Жарықтың сынуы болмайды. Бұл жағдайда бөліну шекарасына түскен жарық толқынының барлық энергиясы түгелдей шағылған толқынмен кері қайтады (яғни жарықтың толық ішкі шағылу құбылысы пайда болады). -дің кез келген мәнінде (=0-ден басқа) Жарықтың сынуымен қатар жарықтың полярлану күйі де өзгереді және бұл құбылыс сызықты полярланған жарықты алу үшін пайдаланылады. Жарықтың сынуының түскен сәуленің полярлануына тәуелділігі сәуленің қосарланып сынуы кезінде ерекше байқалады. Жалпы айтқанда, ортаның сыну көрсеткіші (n) жарық толқынының ұзындығына () тәуелді болады (қ. Жарық дисперсиясы). Сондықтан монохромат емес жарық сынған кезде, оның әр түрлі толқын ұзындықтары () бар сәуле құраушылары әр түрлі бағытта таралады. Линзалар мен көптеген оптикалық приборлардың құрылысы Жарықтың сынуы заңдарына негізделген. thumb|Жарық сәулесінің түсу және сыну бұрыштарын өлшеу Рефрактометрлік әдістің негізіне жарық сәулесінің бір ортадан келесі ортаға өткенде бағытының өзгеруі немесе сынуы жатады. Аналитикалық сигнал сыну көрсеткіші болып табылады, ол анализденетін заттың табиғатына, құрылысына, тығыздығына тәуелді. Бұл параметрлер мына теңдік арқылы бір-бірімен байланысады:
мұндағы R - анықталатын заттың молярлық рефракңиясы; n - анықталатын заттың сыну көрсеткіші; М - анықталатын заттың молярлық массасы; p = m/V - анықталатын заттың тығыздығы. 200px|right|thumb|Әйнек арқылы өткен сәуленің сынуы Сыну көрсеткіші дегеніміз - түсу бұрышының синусының сыну бұрышы синусына қатынасы. Ортаның тығыздығы мен жарық сәулесінің бағытына байланысты екі жағдай белгілі:
Түсу бұрышы өскенде (II) сыну бұрышы 90° тең болатындай (sin900 =1) мезгіл келеді де, жарық сәулесі ортаның жанасу шегі бойымен сынады. Бұндай түсу бұрышы толық ішкі сыну бұрышы деп аталады.
Осындай тәуелділік аналитикалык мақсаттарда қопданылатын аспаптардың (рефрактометр) конструкциясында ескеріледі. Сыну көрсеткіші аналитикалық параметрлерден (құрамы, табиғаты, тығыздығы) басқа жарық ағындарының толқын ұзындығына, температураға, кысымға (газдар үшін) байланысты. Осы параметрлердің әсерін жою үшін стандартты ерітінділер мен талданатын заттың сыну көрсеткішінің өзгеруін бірдей жағдайларда (λ: Т: Р) жүргізеді.
Пайдаланған әдебиет
Рефракция шамасы көрсетілген арнаулы таблицалар бар және оны тиісті форула бойынша есептеп табуға болады.
Санат:Оптика Санат:Геометриялық оптика
Уммендорф (Бёрде)
Уммендорф (Бёрде) (Ummendorf (Börde)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бёрде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1010 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 505. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Фальке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Баста-Хи
Баста-Хи (Басты-Хи) — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аргун өзенінің сол жағалауынан 113 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Грозный қаласынан Аргун өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Дүнген Хандығы
Дүнген Хандығы – Шығыс Түркістандағы мұсылман халықтарының (дүнген, ұйғыр, қазақ, т.б.) 1864 жылғы ұлт-азаттық көтерілісі Цин өкіметі билігін құлатқаннан кейін пайда болған мемлекет. Астанасы Үрімжі қаласы болған. Дүнген Хандығының құрамына Манас, Гучен, т.б. қалалар мен, негізінен, дүнген халқы қоныстанған Солтүстік Тянь-Шань маңындағы аймақтар енді. Мемлекетті Лотай хан биледі. Қалаларды яншайлар басқарды. Хандықта тұрақты әскер болмады. Әр қаланың өз жасағы болғандықтан, әрбір ересек адам жасақ мүшесі саналды. Зерттеушілер дүнген қалаларында өзін-өзі билеу құқығы кең тарағандықтан, Дүнген Хандығын дүнген қалаларының одағы деп те атайды. Шыңжаңдағы басқа әкімш. иеліктердің ішіндегі ең күштісі болған Дүнген Хандығы 1867 жылға дейін шекарасын едәуір кеңейтті. 1864 — 66 жылдары Қашқариядағы (Шыңжаңның оңтүстік бөлігі) тұрақсыз саяси жағдайдың әсерінен Оңтүстік Тянь-Шань маңындағы Турфан мен Тоқсун (негізгі халқы ұйғырлар) және олардың батысындағы Қарашарға дейінгі қалалар Дүнген Хандығының билігіне көшті. 1866 жылы дүнгендер Тарбағатай өлкесіндегі Цин өкіметі өкілдерін ығыстырып (бұл жорықтарға қазақтар да белсене қатысты), онда бір жылдан аса уақыт билік жүргізді. Осы жылы шығыс бағыттағы Хами қаласын алды. Көршілес Іле өлкесіндегі жергілікті ұйғыр-тараншылармен өкімет билігіне таласқан дүнгендерге көмек көрсету үшін Дүнген Хандығы бірнеше рет отряд жіберген. Кейіннен тараншылар үстемдік алып, мұнда Тараншы сұлтандығы құрылды (1867 — 71). 1867 жылға қарай күрт өзгерген жалпы саяси жағдай Дүнген Хандығына кері әсер етті. Цин өкіметі Шыңжаңда және оған көршілес Шэньси, Ганьсу провинцияларындағы бұрынғы билігін қайта орнатуға ұмтылып, Шыңжаңның солтүстік-батыс аудандарына бақылау орнатты. 1867 жылы Шэньси провинциясындағы көтерілісті басты. Екінші жағынан, 1867 жылы бүкіл Қашқарияда өкімет билігін (Дүнген Хандығына қарасты жерлерден басқа) қолына алып, Жетішаҝар мемлекетін (ірі қалалардың саны бойынша) құрған Якупбек (Жақыпбек) Дүнген Хандығына ықпал жасады. 1868 жылы Дүнген Хандығы Якупбектің иеліктеріне шабуыл жасады. Екі арада болған соғыстар барысында 1869 жылы Дүнген Хандығы Тянь-Шаньның оңт-ндегі иеліктерінен де айырылды. 1870 жылы жазда Турфан алқабын басып алған Якупбек көп ұзамай Үрімжіге шабуыл жасады. Осы жылдың аяғында Дүнген Хандығы дербес мемлекет ретінде өмір сүруден қалды. 1871 жылы жазда Ресей Тараншы сұлтандығын басып алып, біраз уақыт өз қолында ұстап тұрған тұста Солт. Тянь-Шаньдағы дүнген қалаларының басшылары  Ресейдің қол астына көшуге тырысты. Бірақ одан нәтиже шықпады. Цин өкіметі 1873 жылдың соңында Ганьсу провинциясындағы көтерілістерді талқандады. Дүнген көтерілісшілері жазалаушы отрядтармен қарсыласа отырып, 1874 жылы Солтүстік Тянь-Шань маңына шегінді. 1876 жылы шілдеде Цин өкіметінің жазалаушылары Гучен мен Фукан, тамызда Гумади, Үрімжі қалаларын басып алып, 28 қазанда Манас қаласын бағындырды. Цин өкіметі кейін бүкіл Солтүстік Шыңжаңды (Іле өлкесінен басқа) қайтадан өз қол астына алған соң Дүнген Хандығы біржола жойылды.
Танах
Танах (תנַ"ךְ) — еврейлер інжілініӊ қағидасы, иудаизмніӊ киелі мәтіндердіӊ үш жиынтығы. Танах мәтінініӊ дәстүрлі нұсқасы Масора атауымен белгілі. Орта ғасырларда пайда болып, бастапқы кезде бір кітап болып шыққан.
Дүнген Хандығы
Дереккөздер
Қазақ энцклопедиясы
Санат:Тарих
Танах
Танах деген сөз Масораныӊ үш дәстүрлі бөлімініӊ атауларыныӊ бас әріптерінен құралған:
Танахтыӊ мазмұны
Танахта дүниеніӊ және адамзаттыӊ жаратылуы туралы, құдайдыӊ өсиеттері туралы және еврейлер халқыныӊ тарихы жазылған. Еврейлердіӊ сенімі бойынша, бұл кітаптарды руах акодеш — киелі пері берген.
Дереккөздер
Санат:Інжіл
Зейнолла Тұрарбеков
Зейнолла Тұрарбеков (8.3.1909 жылы туған, бұрынғы Орал облысы Орда ауданы Бисен ауылы) - ғалым, филология ғылымы кандидаты. ҚазҰУ-ды бітірген (1955). 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. бірнеше Құрмет грамоталарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:Тұлғалар
Азаматтық жауапкершілік
Азаматтық жауапкершілік - азаматтық құқықтық жауапкершілік; өзге түлғаның субъективтік азаматтық құқықтарының бұзылуына байланысты, өзінің заңда көзделген міндеттерін орындамаудың немесе жеткілікті орыңдамаудың нәтижесінде туындайтын салдарлар. Азаматтық жауапкершіліктің ерекшелігі оның арқауына және реттеу әдісіне байланысты. Азаматтық жауапкершілік - мүліктік жауапкершілік. Ол келісімшарттық және келісімшарттық емес; үлестік; бірлескен; субсидиарлық, аралас, сондай-ақ регрестіктәртіптегі жауапкершілік болып бөлінеді. Ортақ қағидаға орай, өзінің міндетін орындамаған немесе тиісінше орындай алмаған тұлғаның кінәсі болған кезде Азаматтық жауапкершілік пайда болады. Азаматтық жауапкершілік, әдетте, құқық бұзушылық салдарынан келтірілген залалды толықтай өтеу принципіне негізделген.
Зарарсыздық
Зарарсыздық — сыртқы ортада, организмде, әртүрлі материалдарда микроорганизмдердің не олардың ұрықтарының (спораларының) болмауы.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Мәкілқожа Иманәліұлы Құланбаев
Мәкілқожа Иманәліұлы Құланбаев (22 наурыз 1926 жыл Алматы облысы, Жамбыл ауданы – 27 тамыз 1993 жыл Алматы) — кеңестік және қазақ кино және театр актері. Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген әртісі. Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.
Жалпы мәліметтер
Найман тайпасының Қаратай руынан.
Алматы театр училищесін (1945) бітірген соң Қызылорда облыстық қазақ драма театры труппасында қызмет атқарды. 1948 жылдан қазіргі Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры құрамында еңбек етті.
ConocoPhillips
ConocoPhillips — американдық мұнай компаниясы. Штаб-пәтері - Техас штатында, Хьюстонда. Компания Fortune Global 500[1] (2009 жыл) бойынша 7 орын алады. Компания 2002 жылы Conoco (1875 жылы Continental Oil & Transportation деген атаумен негізі қаланды) және Phillips Petroleum (1905 жылы негізі қаланды)  компанияларының қосылуы жолымен құрылды. «Коноко Филипс» компаниясы директорлар кеңесінің төрағасы — Джеймс Малво
2008 жылы қазанда «ҚазМұнайГаз» Ұлттық компаниясы АҚ, Conoco Phillips және Mubadala Development Co Каспийдың қазақстандық қайраңында орналасқан Н блогын барлау және игеру шарттарын келісу мақсатында өзара түсіністік меморандумына қол қойды.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ Санат:АҚШ мұнай компаниялары Санат:2002 жылы құрылғандар
Заттық құқық
Заттық құқық (jus in rem) — нысаны зат болып табылатын субъективтік азаматтық құқық. Заттық құқықты иеленуші тұлға оны қандай да бір іс-әрекетке, басқа міндетті тұлғалардың жәрдеміне жүгінбей-ақ, өз бетінше дербес жүзеге асырады. “Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі” бойынша, заттық құқықтарға мыналар жатады: меншік құқығы, жерді пайдалану құқығы, шаруашылықты жүргізу құқығы, мүлікті басқару құқығы.
Мүлікке заттық құқық осы мүліктің меншіктенушісі болып табылмайтын тұлғаларға тиесілі болуы мүмкін. Затқа меншік құқығының басқа тұлғаға көшуі осы мүлікке өзгедей заттық құқықтың тоқтатылуы үшін негіз болмайды. Заттық құқықтарға, заңдарда өзгеше көзделмесе немесе Заттық құқықтың табиғатына қайшы келмесе, меншік құқығы туралы нормалар қолданылады. Заттық құқық – абсолют құқық. Заттық құқық нақты міндетті адамдарға қарсы заңмен қорғалатын міндеттемелік құқықтан өзгеше түрде барлық және әрбір адамнан, яғни осы құқықты кез келген бұзушылардан қорғалады. Мұның мәнісі – нақты адамның заттық құқығына нұқсан келтіруден барша адам тежелуге міндетті, ал меншік иесінің өз кезегінде өзінің заттық құқығын жүзеге асыруына кедергі келтіретін іс-әрекеттерді тоқтатуды, бұзылған құқықты табиғи түрде қалпына келтіруді, яғни өзінің иелігінен шығып кеткен затын қайтарып беруді барлық және әрбір адамнан талап етуге құқығы бар. Мұндай талаптар “заттық құқықтық талаптар” деп аталады.
Дереккөздер
Věcná práva Dingliches Recht In rem jurisdiction Reala rajto fa:حقوق عینی Droit réel דיני קניין Stvarno pravo Dologi jog Diritto reale Daiktinė teisė Lietu tiesības Zakelijk recht Prawo rzeczowe Вещное право Stvarno pravo Vecné právo (jednotlivé právo) Stvarno pravo Имовинско право Sakrätt Речові права 物权
Хенфштедт
Хенфштедт (Henfstädt) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Хильдбургхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 357 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,10 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 69 021. Муниципалитеттің басшысы — Зимоне Лангнер-Шнайдер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Сан-Агустин
Сан-Агустин (San Agustín (Teruel)) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Гудар-Хаваламбре ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 150 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Ламойн (Мэн)
Ламойн (Lamoine) — Мэн штатының Хэнкок округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1495 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 64.9 км² шамасында. FIPS коды — 23-38180.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Торғай облыстық қазақ съезі
Торғай облыстық қазақ съезі, 1917 ж. 2 – 8 сәуір аралығында Орынбор қаласында өтті. Съезді алаш қозғалысының А.Байтұрсынов, С.Қадырбаев, О.Алмасов секілді қайраткерлері ұйымдастырды. Съезге 300-ден астам делегат қатысты. Олардың қатарында Торғай облысынан келген делегаттармен қатар Ақмола, Семей, Сырдария облыстарынан және Қшкі ордадан келген өкілдер де болды. Съезге қонақ ретінде Қазан мұсылман к-тінен Н.Халфин, Уфа мұсылман к-тінен Ә.Рахметдинов, татар тіліндегі “Вакит” (“Уақыт”) газетінің редакторы Ф.Каримов қатысты. Съезді құттықтамақ болған бұрынғы Орынбор ген.-губернаторы Эверсман делегаттар тарапынан қарсылыққа ұшырап, съезден шығып кетті. Оның соңынан іле-шала М.Дулатовтың мәлімдемесі негізінде Орынбор қаласындағы орта оқу орнының дін сабағының мұғалімі Әбдірахман Мачиев пен Торғай облыстық басқармасының тілмашы Мұхамедияр Тұнғаншинге жандармерияның тыңшылары болды деген айып тағылып, олар съезге қатысушылар қатарынан аластатылды. Съездің күн тәртібіне патша өкіметі құлатылғаннан кейінгі жергілікті өкімет және басқару органдарын құру, жалпықазақ съезін шақыру, бүкілресейлік мұсылман съезіне өкілдер жіберу, уақытша үкіметке және ол жалғастырып отырған соғысқа көзқарас, мәдени, діни және шаруашылық істер сияқты мәселелер қойылды. Съезде мынадай шешімдер қабылданды: Уақытша үкіметке қолдау көрсету үшін жер-жерлерде азаматтық к-ттер құрылысын; бүкіл қазақ халқын біріктіру, оның мұқтаждықтарын анықтау үшін жалпықазақ съезі шақырылсын, бұл съезді шақыру бюросының құрамына Ә.Бөкейханов, Байтұрсынов, Дулатов, Қадырбаев, О.Есенқұлов, И.Әлімбеков, И.Тұрмұхамедов, К.Тұрымов енсін; Мәскеуде өткізілетін бүкілресейлік мұсылмандар съезіне Торғай облысының өкілдері ретінде О.Татиев, Қадырбаев, А.Досжанова, С.Ысқақов жіберілсін; Ресей мемлекеті демокр., парламенттік және орталықтанбаған республика болып құрылсын; Торғай облысы қазақтарының діни істері уақытша Орынбор мүфтилігіне қаратылсын; бастауыш білім алу жалпыға бірдей міндетті болсын; бұрын қоныс аудару қорына алынған қазақтар иелігіндегі жерлер кері қайтарылсын. Т. о. қ. с. Уақытша үкіметке қолдау көрсететіндігін танытып, ол жүргізіп отырған соғысқа көмек беретіндіктерін білдірді. Сонымен қатар 1916 жылғы тыл жұмысына қазақтардан адам алу барысында және халық көтерілісін басу кезінде патша өкіметінің заңсыз әрекеттері мен қатыгездігін тергейтін комиссия құру керектігін Уақытша үкіметтен талап етті. Әдеб.: Аманжолова Д.А., Казахский автономизм и Россия, М., 1994; Қойгелдиев М., Алаш қозғалысы, А., 1995; Нұрпейісов К., Алаш їәм Алашорда, А., 1995.
Дан алқа
Дан алқа - билік дәрежесін айқындайтын лауазымдық белгі. Дан алқа дөңгелек пішінде жасалып, күміспен, алтынмен, басқа да түсті металдармен әшекейленеді. Алқа шеңберінің бір жерінен тойнақ (шығыршық) жасалып, оған шынжыр бекітіліп сол арқылы мойынға тағылады. Ертеде дан алқа билік лауазымы емес керісінше сәндік алқа түрінде тағылғанға ұқсайды. Қазақтың ескі жырларында:
Торғай облыстық қазақ съезі
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Дан алқа
''Құбаған мұрын, қиғаш қас ''Қызарыдан көйлекті, ''Еңінде семсер ақ тісті, ''Мойнында дан алқалы
Торғай облыстық қазақ съезі
Дереккөздер
Санат:Тарих
Дан алқа
- деген жолдар ұшырасады.
Атаққа ие болды дегенді «данға шықты» деп те айтқан. Ал бұл тіркес батыс өңірде «белгілі болып, атақ-даңқы шықты» деген мағынаны білдіреді. Зерттеуші Р.Сыздықова өз зерттеуінде «Данға шығу» қолданысының көне жырларда көптеп кездесетіндігін айтады.
Ғылыми тұжырымдарға қарағанда, Данға шыққан, дан болған тіркестері «байлығымен және даңқымен атасы шықты» деген мағынаны аңғартады. Ендеше ертеректе атақты, әлеуметтік мәртебесі жоғары адамдар дан алқа таққан деген қорытынды жасауға толық негіз бар және билік, лауазым иелерінің алқа (металл белгі) тағуы XIX ғасырда қазақ даласындағы билік жүйесіндегі өзгерістермен байланысты.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесі
Дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесі – әлемдегі бейбітшілік жолындағы қозғалыстың жетекші ұйымы. 1950 жылы құрылған. Ұйымға 150-ден аса мемлекетте орналасқан 200-ден аса әр түрлі бағыттағы ұлттық ұйымдар мен қозғалыстар мүше болып табылады. Дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесінің орталық хатшылығы — Хельсинки қаласында (Финляндия) орналасқан.
Дереккөздер
Қазақ энцклопедиясы
Санат:Тарих
Ковгилл (Миссури)
Ковгилл (Cowgill) — Миссури штатының Колдуэлл округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.6 км². FIPS коды — 29-16984.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 247 адамды құрады.
IC 4967
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64396, ESO 73-29.
Сыртқы сілтемелер
IC 4967 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Аралас адрес
Аралас адрес  (Хешированный адрес; hash address) — араластыру әдістерінің бірін пайдалануға негізделген, қалыптастыру алгоритмімен есептелетін адрес.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Ленд (Пинцгау)
Ленд (Пинцгау) (Lend im Pinzgau) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Целль-ам-Зе округінің құрамына енеді.