cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кунардо
Кунардо (Cunardo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Варезе провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — S.Abbondio.
Акимовка
Акимовка:
Бергамак
Бергамак — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің оң жағалауынан 78 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 62 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аюлы
Аюлы сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Гранит (Оклахома)
Гранит (Granite) — Оклахома штатының Greer округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2065 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 40-30950.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Таш-Елга (Маядыков ауылдық кеңесі)
Таш-Елга — Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл,      Маядыков ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 48 адамды құрады. Пошта индексі — 452304, ОКАТО коды — 80224816004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мойзебах
Мойзебах (Meusebach) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Хольцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 93 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 6,20 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 056. Муниципалитеттің басшысы — Торстен Шварц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 22 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Лаплюм
Лаплюм (Laplume) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Ажен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47137, пошта индексі — 47310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1372 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,03 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Курсдорф
Курсдорф (Cursdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Зальфельд-Рудольштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 649 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,95 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 73 013. Муниципалитеттің басшысы — Франк Айльхауэр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
NGC 1525
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 31 желтоқсанда астроном Ормонд Стоун ашқан болатын және NGC каталогында 1525 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14516, NGC 1516B, NGC 1516-2, MCG -2-11-18, IRAS04057-0857.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Варлю (Па-де-Кале)
Варлю (Warlus) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62878, пошта индексі — 62123.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 361 адамды құрады. Халық тығыздығы — 66,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Потока (Смолян облысы)
Потока (Потока) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Смолян қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Әділбек Қалибекұлы Алдабергенов
Әділбек Қалибекұлы Алдабергенов (6 ақпан 1961, Жұлдыз ауылы, Катонқарағай ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақ КСР) — қазақ, генерал-майор (7.5.2007).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріне 20 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалінің иегерлері Санат:Ауған соғысының (1979-1989) қатысушылары Санат:Қазақстан генерал-майорлары Санат:М.В.Фрунзе атындағы Әскери академия түлектері
Ақсай (Атырау облысы)
Ақсай (1993 ж. дейін — Ленинградское ) — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты Қайыршақты ауылдық округі құрамындағы ауыл. Бұрынғы Ақсай ауылдық округінің орталығы.
Тарихы
1964 жылы жоғары оқу орындарының, оның ішінде ленинградтық студенттерден құралған құрылыс отрядтары Гурьев қаласынан Махамбетке апаратын тас жол бойында, құс фабрикасы мен осы кәсіпорын жұмысшыларына арналған үйлер салды. Олардың құрметіне бұл елді мекен Ленинградский деп аталды. 1993 жылғы 7 қазанда Ленинградское ауылы Ақсай ауылы болып өзгертілді.
Географиялық орны
Атырау қаласынан солтүстікке қарай 7 км-дей жерде. Бұрынғы атаулары Ленинградское, Птицефабрика (1993 ж.дейін)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1147 адам (562 ер адам және 585 әйел адам) болса, 2009 жылы 1671 адамды (829 ер адам және 842 әйел адам) құрады.
Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестіктер
Ауылда көптеген жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер жұмыс жасайды. Олар: геологиялық барлаулар мен ізденулер, тұрғын үй ғимараттарының құрылысы, бөлшек саудада сату, жүк автомобиль көлігінің қызметі, бетон, цемент, және осыларға ұқсас материалдардан жасалған бұйымдарды көтерме саудада сату, құрылыс-монтаж жұмыстары, фармацевтикалық тауарларды бөлшек саудада сату т.б. бағыттарда қызмет көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Атырау қалалық әкімдігі елді мекендері
Ремии (Мозель)
Ремии (Rémilly) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Мец-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57572, пошта индексі — 57580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2110 адамды құрады. Халық тығыздығы — 111,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Грэйсон (Оклахома)
Грэйсон (Grayson) — Оклахома штатының Okmulgee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 134 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.9 км² шамасында. FIPS коды — 40-31150.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Дасдорф-на-Берге
Дасдорф-на-Берге (Daasdorf a Berge)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Веймар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 254 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 012. Муниципалитеттің басшысы — Маттиас Шайт.
Мойзельбах-Шварцмюле
Мойзельбах-Шварцмюле (Meuselbach-Schwarzmühle) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1240 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 7,50 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 73 056. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Мёллер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Кользас
Кользас (Kolsass) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Инсбрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1442 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 3.34 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — IL, ресми идентификациялық коды — 7 03 22.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ханзёрг Гартлахер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Саз (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарқаралы қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 46 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы елді мекендері
Наукен ауданы
Әкімшілік орталығы — Масы ауылы.
Географиясы
Аудан облыс орталығы Жалалабат қаласынан солтүстік-батысқа қарай Өзбекстанның Наманған және Әндіжан облыстарымен шекаралас орналасқан.
Халқы
2009 жылғы Қырғызстан халық санағы деректері бойынша 117055 аудан тұрғындарының ішінен қырғыздар 81 192 адамды құрайды (немесе 69,4 %), өзбектер — 32 702 адам немесе 27,9 %, ұйғырлар — 1181 адам немесе 1,0 %, тәжіктер — 456 адам немесе 0,4 %, орыстар — 375 адам немесе 0,3 %, татарлар — 313 адам немесе 0,3 %, түріктер — 309 адам немесе 0,3 %.
Әкімшілік бөлінуі
Наукен ауданы Құрамына 8 айылдық (ауылдық) округ кіреді :
Тарихы
1935 жылы құрылды. 1992 жылға дейін Ленин ауданы аталып келді.
Гунтерсдорф
Гунтерсдорф (Guntersdorf) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Холлабрун округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1117 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.41 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HL, ресми идентификациялық коды — 3 10 14.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Гюнтер Брадак саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Керей хандар әулеті
Керей хандар әулеті — Керей мемлекетін (Хандығы) билеген хандар, мемлекет басшылары.
Керей мемлекеті
Керей мемлекеті ХІІ ғасырда әскери билікке сүйенген ұлыс ел деңгейіне көтерілді. Аталған кезеңде Керей ұлысын Маркуз Бұйрық хан басқарды. Керей хандары алтыннан шатыр тігіп, алтындаған ер-тұрман сайлап, алтын кеседен ас-су ішкені жайлы ортағасырлық жазбаларда айқын жазылған. Тайпалар мыңдыққа, ішкі рулар жүздікке бөлініп, мыңдықты мыңбасылар, жүздікті жүзбасылар басқарады. Керей хандары мұрагерлік жолмен сайланды. Керей ұлысында айшықты шекара болмағанымен, орда тігер орны, қыс қыстауы, жаз жайлауы белгілі болған. Олар әйгілі Қарақорымды бас қала етті. Түндік, Цэцейдей, т.б. қалалар салды. Көшпелі мал шаруашылығымен айналысып, киіз үйде өмір сүрді. Керейлер несториан сенімін ұстанды. Оларда жазба заң болмады, әдет заңына жүгінді. Керей заңы бойынша ата жауына сатылу ең ауыр қылмыс саналған.
Керей мемлекетінің құрылымы
Керей хандығын хан басқарған. Бұлар көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан. Елдегі әскерді ондық жүйесі бойынша бөлген. Он жауынгер ондықты құрды, жүз жүздікті,... Бұларда жазу бар еді. Ханның жарлықтары хатқа түсіп, ханның мөрімен бекітілген. Керейлер Орталық Азиядағы үстемдігі үшін наймандармен бәсекелесіп отырған.
Хандары
Керей мемлекетінің кезінде ірі де айбынды ел болғанына тарихта дәлел жеткілікті. Кейбір деректер бойынша Х ғасырда керейлер 200 мыңға жуық болған. Моңғол билігіне дейін Керейді Марғұзған, Құршақұз, Бұйрық, Гөр-хан, Уаң сияқты хандар билеген. Уаңның өз аты Торы (Тұғырыл).Ол өз кезі­н­де Қытайдың Алтын ұлысына татар тайпаларын жеңуге көмектескені үшін қытай әміршісінен Уаң хан (бір елдің ханы) лауазымын алған.
Тұғырыл - ұлы хан
Маркуз Бұйрықтың немересі Кұржақұз Бұйрық хан өлген соң, ұрпақтары хан тағы үшін өзара көп қақтығысты. Керейлерді, бір жағынан, татар, тунгустар қыспаққа алса, екінші жағынан, Ерке қара тобын наймандар қолдады. Тұғырыл хан тобына («Тоғырыл» - өз аты, ал «уаң хан» немесе «ұлыс билеушісі» лауазымы – Тоғырылға шүршіт ханы Вангин Чинсан берген лауазым) Есукей батыр бастаған татарлар ішіндегі боржигин руының моңғол аталығы қол ұшын берді. Тарихта керейлердің дәуірлеген кезеңі – Уаң хан басқарған тұс. Батыс католтктеріне «шығыстан шыққан пірәдар Иоан» аңызы бойынша жеткен оның Уаң хан аты кезінде Батыс Еуропаны дүр сілкіндіргені белгілі. Керейлер мен моңғолдлар өзара ант су ішіскен түбегейлі достық қатынаста болды. Бұл қатынас Тоғырыл және Тэмужин тұсында одан әрі жалғасты. Уаң хан Тэмужинді өкіл ұлы санады. Тэмужин 1189 жылы өз әулетінің ханы сайлағанда оны алғаш қолдағандардың бірі осы Уаң хан болды. Тэмужиннің ар-намысын қорғау үшін 1179 жылы меркітке қарсы құрылған үштік одағын (Уаң хан, Жамуқа және Тэмужин) ұйымдастырушы да Уаң хан еді. Аталған жорыққа тек керейдің өзінен 20 мың қол атқа қонды. Керейлер Тэмужин бастаған топпен бірлесіп, 1198 жылы татарларды шапса, 1201 жылы Жамұқа бастаған Алақай бұлақ одағына соққы берді. Тэмужинемен бірлесіп, 1203 жылы наймандардың батыс қанатына шабуыл жасады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Керей мемлекеті Санат:Керей
NGC 5573
NGC 5573 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 8 мамырда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5573 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51257, MCG 1-37-5, ZWG 47.16, NPM1G +07.0353.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Миништы
Миништы — Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл,      Маядыков ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 627 адамды құрады. Пошта индексі — 452318, ОКАТО коды — 80224816005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Пресока (Смолян облысы)
Пресока (Пресока) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Златоград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 60 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4987. Телефон коды — 03071. ЕКАТТЕ коды — 59344.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
NGC 1530
NGC 1530 — Керік шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1877 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1530 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 15018, UGC 3013, MCG 13-4-4, ZWG 327.17, ZWG 347.4, IRAS04170+7510, KUG 0417+751, 7ZW 12, KARA 147.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Абадан
Абадан сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Ле-Пор-Марли
Ле-Пор-Марли (Le Port-Marly) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Сен-Жермен-ан-Ле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78502, пошта индексі — 78560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4656 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3233,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сачиле
Сачиле (Сачиле) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Порденоне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20 112 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 617 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 33077.
Елді мекеннің қамқоршысы — Николай Мирликийский Чудотворец.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Бешметовка
Бешметовка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уразай өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Манж (Вогез)
Сен-Манж (Saint-Menge) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Нефшато округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88427, пошта индексі — 88170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,64 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Курилья-кон-Монтевьяско
Курилья-кон-Монтевьяско (Curiglia con Monteviasco) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Варезе провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 201 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 21010.
Байтайлақ Бәйімбетұлы
Байтайлақ Бәйімбетұлы (1695-1743) — қазақ халқының жоңғар, шүршіт, қырғыз, орыс шапқыншыларына қарсы ұлт азаттық соғысында ерлiк көрсетiп, аты аңызға айналған, 12 абақ керейдің Шеруші руына ұран болған тарихи тұлға. XVIII ғасырда қазақ даласында ұлы төңкерістер мен соғыс ұрыстары өткен қайғылы жылдарымен тарихта қалған. «Ақтабан шұбырынды», «Алқакөл сұлама» уақыты да осы кезеңнің еншісінде. Ол уақытта қазақ даласында батырлық институт қалыптасып, соғыстарға қарсы үш жүздің басы біріккен заман болды. Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, Шапырашты Наурызбай, Жәнібек Бердәулетұлы Байтайлақ батыр сынды ұлы қаһармандарымыз осы ғасырдың тарихына есімдерін алтын әріппен қалдырды. Байтайлақ батыр XVIII ғасырдың басындағы қалмақ-қазақ соғыстарының көбісіне қатысып, бүтіндей бір рулы елдің рухани жебеушісі, Абылайдың майдан даласындағы сенімді сарбазы, артынан қол ерте білген қолбасшысы деңгейіне дейін көтеріледі.
Өмірбаяны
1703-1781 жылдары өмір сүрген дегенді қолдаушылар Байтайлақ батыр қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Қалбатау өңірінде өмірден өтіп, әйгілі батыр Ер Жәнібек Бердәулетұлының қасында жерленген деп біледі. Осыған негіздеп 2014 жылы Байтайлақ Бәйімбетұлына Қалбатауда кесене тұрғызылып, Астанада және Шығыс Қазақстанда ас беру, конференция т.б. біршама шаралар өткен еді. Екінші бір нұсқаны жақтаушылар Байтайлақ батырдың зираты қазіргі Солтүстік Қазақстан облысының Ақжар ауданы орталығы Талшық кентіне жақын маңда деп біледі. Әр тараптың келтірер өз дерегі мен дәйегі бар.
Жоңғарларға қарсы күресі
Байтайлақ батыр 13 жасында қолына қару алып, қазақ-жоңғар соғысында аттанған. 1718 жылғы «Аягөз» шайқасында қалмақтың үш батырының басын алып, көзге түскен. 1723 жылғы «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» шабуылында да қанды қырғын ортасынан табылады. 1724 жылы Қанжығалы Бөгенбай батыр бастаған шайқаста да аянбай шайқасып, ерлік көрсеткен. Байталық батырдың даңқын әспеттеген жорық - «Бұланты шайқасы». Бұл жорық туралы өлкетанушы ғалым, ақын Білімтай Біләлұлы «Арқа ажары» газетінде былай деп дерек келтіреді:
«1726 жылы Әбілхайыр ұйымдастырған жеңісті жорық әйгілі Бұланты шайқасында Байтайлақ батыр ерекше көзге түседі. Қазақ жасағы, қатарлас қаруластары Байтайлақ батырды жекпе-жекке шығарып, «Байтайлақтап» атын шақырып ұрандатып, аруақтандырып, жігерлендіріп, қолдап, көтермелегенде жекпе-жекте жан шыдатпастай қарқынға ие болып арқаланып кеткен. Сол екпінмен жекпе-жекке шыққан жоңғар батырымен сайысып жүріп оқыс қимыл кезінде темір сауытының етегінен жік тауып жұқа шаптан жарып жіберген. Ат үстінен ішек қарыны жерге ақтарылып түсіп, жаны шығып та үлгермеген жоңғар батырының салақтаған қанжоса ішек қарынын көрген, жан ұшыра шыңғырған ащы дауысын естіген жоңғарлардың мысы басылып, үрейін ұшырып, қазаққа өр рух, үміт сыйлайды. Сол қарқынын байқаған қаруластары «Байтайлақтап» атын шақырып ұрандап жігерлендіріп жібергенде қарқын алып екпінімен жаудың тобына қаққан сынадай топты жарып кіріп жайпайтын, алды-артынан алдырмайтын айлалы батыр болғаны ел ішінде сақталған».
Байтайлақ батырдың жоңғардың әйгілі батыры Тұғыржаппен жекпе-жегі туралы Ақжар ауданы, Кішкенекөл ауылының тумасы Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ардагер журналист Сағидолда Икеновтің еңбектерінде жазылған: «Байтайлақ батырға келсек, ел аузында ежелден бар. Бір дерек бойынша ол жоңғардың батыры Дұғыржаптың басын алады. Бұл жекпе-жек қазіргі Дұғыржап ауылының маңында болған. Сол маңда Дұғыржаптың зираты болуы ықтимал. Біз жоңғарларды өзімізден кем санайтынымыз бар. Шындығында олай емес. Әйтпесе жер үшін жойқын, қырғын шайқастар ашар ма еді. Біздің өңір зерттелмеген тарихи өлке».
Байтайлақ батырдың қандай себептен қайтыс болғаны ел аузындағы аңыздарда айтылады. Талшық ауылының тұрғыны Төлеубай Әлімов ақсақал Байтайлақ батырдың өлімі туралы айтқан әңгімесін ескі көз деректен бізге жеткен бір тамшы деп білдік: «Шешуші бір үлкен шайқаста қазақтар да, қалмақтар да көп қырғынға ұшырайды. Ақыры қалмақтар ойсырай жеңіліп, қалғаны жан сауғалап қамыс, ағаш аралап, қашып құтылып кетеді. Байтайлақ батыр сол шайқастан жайбарақат жолдастарымен келе жатқанда қалмақтардың қашқан жасақтары Қара обаның маңында ағаш арасына жасырынып, Байтайлақ батырдың артынан жауырын ортасынан садақпен бірнеше рет атып, жарақаттайды. Жебенің ұшы алынбай батыр қатты жарақат алады. Жеткен жері қазіргі оның жерленген жерінің маңы деседі. Байтайлақ батырмен бірге қаруластарынан да бірнеше адам жазым болады. Сонда Байтайлақ батыр өсиет етіпті: «Мені осы су көтерілсе жетпейтін төбеге жерлеңдер. Төбеден қарап жатармын. Мен жатқанда бұл өңірде қалмақтардың ізі де қалмас».
Сүзекі қолы
Байтайлақ батыр қай жылы өлді, Қараой өңірінде соғыс қимылдары қай жылдары болды деген сұраққа келсек, 1741 жылдың ақпан айында, қалмақтың ұзын сары (Цаган саар) – жаңа жылын қарсы алғаннан кейін 30-мыңдық әскер қазақ даласына үш жақтан таудан аққан селдей құйылған «Сүзекенің қолы» енгенін білеміз. Сол жылы Ертісті бойлай Септен тайшы шапса, Түркістан маңынан Арқаға қарай Сары Мәнжі аттанады. Жетісудан Қалдан Сереннің үлкен ұлы Лама Доржы қазақ даласына ат қойды. Қазақтың қалмақтың бұл шапқынын «Сүзекінің қолы» дейтіні осы себепті.
«Сүзекінің қолынан» қауіптенген қазақ жағы қоршауда қалып қоймаудың айла-шарғысын жасап жатты. Әскердің бәрін бір жерге жинау ол да қауіпті еді. Амалдың жоқтығынан және әдіске ыңғайлы болғандықтан, негізгі күш екіге бөлінді, оның бірі – Септенмен күресетін солтүстік топ, екіншісі – Сары Мәнжіні тосатын оңтүстік топ. Абылай сұлтан Есіл мен Нұра арасында қалсын, екі жақты да бақылауға ыңғайлы, оның үстіне қауіпсіз делінді. Осылайша қазіргі Қараөткел тұсында әскердің орталық бөлігімен Абылай қала берді де, Бөгенбай Тобылдың жағасында шеп құрды. Міне, осы жерде Септен тайшы алғашқы соққы алып, «Сүзекінің қолы» атанған қалмақ шабуылы тойтарыс көрді. Бөгенбай батырға Тобыл бойында шеп құру да, оған алдаусыратып Септен тайшыны алып келу де оңайға түскен жоқ. Ресей құжаттары былай деп суреттейді бұл оқиғаны:
''«… Протчих несколько Казачьей орды на побег тогда ушли за Тобол, за которыми в догоне и для указывания протчих таких Казачьей орды вел их, калмыков, пленник их Казачьей орды человек и то все обманом водил нарочно и напускал снег и мороз великой, потому был еретик и от того едва они калмыки спаслись несколько было урону, от холоду померли и так калмыки онаго вора-еретика сожгли и пошед паки напали на Казачьи жилища, коих весьма многолюдно было по-видимому и за вышепоказанным уроном своих людей от морозов наступать на них не смели и так возвратились здорово и от них казаков никакой изневаги калмыкам не было… А их де калмыцкого войска ныне возвратно с Септенем пошло тысяч с пятнатцать а протчие де их же калмыцкие войска, которые пошли для поиску же Казачьей орды разными тракты и особливыми башлыками, по за камню и по близости Кыргызским жилищам»(РГДА, ф.Зюнгорские дела. Оп.113/1, 1741 г.д. 1, л.41-42 аб.).''
Ғылыми еңбектердегі батыр бейнесі
Тарихшы ғалым И. Ерофееваның құрастыруымен шыққан «Эпистолярное наследие казахской правяшей элиты (1675-1821 годов)» атты 2 томдық еңбектің 1-томына енген №203-ші құжатта Байтайлақ батыр туралы айтылады. Яғни, 1737 жылдың 12 желтоқсанында Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтанның Ресей патшайымы Анна Иоанновнаға жазған хатында мынадай жолдар бар:
''«...біз, Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтан мәртебелі патшаға бас иеміз. Және де мәртебелі генерал әрі мырзаға бауырымызға өз арызымызды жолдаймыз: Бұл арқылы мыналарды мәлімдейміз: сіз мырза, сіз бізден хат арқылы мынаны: Байтайлақты және ол тұтқынға алған адамдарды бізге жолдауды талап еткен едіңіз. Және де ол хатта сіз Байтайлақтың 26 адамды тұтқындап әкеткенін мәлімдеген екенсіз. Бірақ Байтайлақ мұнда тек он алты адамды ғана әкелген екен. Осылардан он төрт адамға қосып, Байтайлақтың өзін қоса жіберіп отырмыз. Екі адамның қайда екенін Байтайлақ өзі айтып берер. Осы ретте мен Әбілмәмбет сұлтан, ұлы патшаның құзырындағы сансыз күнәһар Байтайлақты, күнәсін мойындаған жағдайда босатуды өтінемін. Мен, Әбілмәмбет сұлтан менің иелігімдегі керей, уақ, атығай, қыпшақ руларында кім де кім ұрлық пен зұлымдық жасаса, оларды ұстап алып, жөнелтетінімді мәлімдеймін. Ал өзге руларда мұндай әрекеттер байқалса, дереу мәлімдейтін боламын... Осылайша керей руынан Байтайлақ, Қарнақ, Әйтімбеттер, Ақжігіт биден оның бауыры Еренжі, Қара биден Достыжы мен Баймеген, Арсалан жөнелтілді. Және егер де Байтайлақ пен өзгелерін қайтарсаңыздар, біздің халқымыз қуанатын болады»'' дейді. Ақ патша құзырындағы 26 адамды тұтқындап әкетуінің өзі Байтайлақ батырдың бекер адам болмағанының дәлелі. Бұл конфликт неден болды деген сұрақты болашақта зерттеу қажет.
Дәл осы хатпен бір мезгілде жазылған келесі бір хатта Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтан (бұл кезде Абылай әлі хан ретінде мойындала қоймаған) Ресей патшайымына былай деп мәлімдейді: «...біз, Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтан, мәртебелі патшаға бас иеміз. Және де мәртебелі генерал мен мырзаға мыналарды мәлімдейміз: Байтайлақ әкелген тұтқындар үшін және ұлы мәртебелі патшайымға өз басымызды иеміз. Және де ұлы мәртебелі патшайымға кім дұшпан болса, біз де оған дұшпанбыз. Кім ұлы мәртебелі патшайымға ілтипатты болса, біз де ілтипаттымыз. Төрт руға: керей руына, уақ руына, атығай руына, қыпшақ руына ұрлық жасауға жол бермейміз». Хан мен сұлтанның бұл арада Ресей тарапының қырын қарауынан қауіптеніп отырғанын аңғарамыз. Қазақ халқы, соның ішінде Орта жүз рулары үшін аса күрделі кезеңде Әбілмәмбет ханның да Ресейге бодан екендігін мәлімдеуге мәжбүр еді. Ол туралы осы жинақта берілгеніндей, Орынбор экспедициясының басшысы И.К. Кириловтың 1736 жылы Далаға жіберген адамы ноғай казагы Көбек Байназаровтың мәлімдеуіне сүйенсек: «Әбілхайыр хан мен Сәмеке ханмен қатар Ертіс маңында көшіп жүрген Әбілмәмбет сұлтан да өзінің бодандығын растаған».
Демек, Әбілмәмбет хан хатты 1737 жылы Ертіс маңынан жолдаған болса, оның қол астындағы рудың өкілі Байтайлақ батырдың да сол маңда болуы заңдылық. Байтайлақ батырдың руы туралы нақты деректі де аталған жинақтан табамыз. Байтайлақ батыр мен өзге бір топ қазақты «кінәсін мойындату» үшін Ресей тарапына жібергендігі туралы хаттан сәл ертерек, яғни 1737 жылы 11 қыркүйекте полковник А. Тевкелевке жазылған хатта мынадай жолдар бар: «Әбілмәмбет ханнан, Абылай сұлтаннан және барлық абақ керей старшиналары мен билерінен тақсыр Тевкелев мырзаға жалынышпен бас иеміз» деп басталып, 200-дей адам өзгелерді тыңдамай, патша адамдарына қарсы аттанып, мәртебелі тақсырға қарасты елге зиян шектіргеніне өкінетінін білдіреді» (Эпистолярное наследие казахской правящей элиты 1675-1821 гг. Сборник исторических документов в 2-х т. Т.1./ Автор проекта, введ., биографий ханов, науч. коммент.; сост. и отв. ред. И.В.Ерофеева. – Алматы: АБДИ Компани, 2014.– 247-бет, №200 құжат).
Бұл құжаттардан шығатын қорытынды – Итарқа төбеде жатқан Байтайлақ болсын, өзге Байтайлақ болсын – осы өңірде абақ керей Байтайлақ атты батырдың өмір сүргені, 200-дей адамымен Ресей патшалығына қарасты халыққа жорық жасап, көптеген адамдарды тұтқындап әкелгені, мұның өзі ел билеушілері Әбілмәмбет пен Абылай үшін біршама саяси тығырық болғандығы. Байтайлақ батырдың орыс үкіметіне жеткізілгеннен кейінгі тағдыры туралы мәлімет жоқ және сол дәуірдегі шекара бойындағы орыс-қазақ қатынастары құжаттарын қарастырып зерттесе, тың деректер шығу мүмкіндігін жоққа шығармаймыз.
Осы себептен де керей ішіндегі шұбарайғыр Байтайлақ пен шеруші Байтайлақтың арасында өмір сүрген кезеңге қатысты айырмашылық үлкен екені анықталады. Яғни, шұбарайғыр Байтайлақ қазіргі Жарма ауданы территориясында жерленген болса, шеруші Байтайлақ одан қырық жылдай бұрын қаза тауып, Қараойда жерленген деп тұжырымдаймыз. Осылайша шеруші баласы жаңсақтықпен Жармада шұбарайғыр Қожаберген батырдың ұлы Байтайлаққа кесене салды деп есептейік. Және мұны да нақты архив дерегімен нақтылаймыз. Шұбарайғыр Байтайлақ батырдың Семей қамалында жапа шегуі себепті (себебі белгісіз) қаза болғандығы туралы Әбілмәмбет ханның баласы Әбілпейіз сұлтанның 1777 жылы 9 ақпанда Сібір шекара шебі әскерлерінің қолбасшысы генерал-майор А.Д.Скалонға жазған хаты бұл мәселенің басын ашып береді: «...Ерекше айтқанда, бекіністе орналасқан орыстың Иван батырынан қазақтарға көбірек реніштер туындап жатыр. Қожаберген батырдың баласы Байтайлақты өзіне алдап шақырып алып, түнекте екі ай ұстап, шығарда аямай дүре соққан себепті өз ұлысына жетпей қаза болды...», - делінген (Эпистолярное наследие казахской правящей элиты 1675-1821 гг. Сборник исторических документов в 2-х т. Т.1./ Автор проекта, введ., биографий ханов, науч. коммент.; сост. и отв. ред. И.В.Ерофеева. – Алматы: АБДИ Компани, 2014.– 375-бет, 355 құжат).
Яғни, Байтайлақ батыр түрмедегі жазалау салдарынан әкесі Қожабергеннің қолында қаза тапқан. Бұл кезде Жәнібекұлы Қожаберген батыр әлі тірі болатын. Және бір айта кетерлігі, осы тұста қайтадан салынып жатқан Семей бекінісін басқаруға келген әскери инженер Иван Григорьевич Андреевтің жергілікті халықты осы жұмысқа жеккендігі туралы деректер бар. Әбілпейіз сұлтанның «Иван батыры» осы И.Г. Андреев екені анық. 21. Көптеген жазба және ауызша деректерді салыстыра отырып шеруші Байтайлақ батыр XVIII ғасырдың басындағы жаугершілік заманды өз басынан өткеріп, сол кездегі соғыстардың көбісіне қатысқан, соңынан бүтіндей бүтін рулы азаматтарын ерткен қаһарман деп есептейміз.
Александр Мамедович Алиев
Александр Мамедович Алиев (23.7.1922, Ресей, Дағыстан, Курах ауданы Цилинг с. - 22.11.1984, Ресей, Астрахан қ.) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, қатардағы гвардияшы, атқыш. 1925 жылы Сталинград облысында туған. Бала кезінде ата – анасымен бірге Ақтөбеге көшіп келді. Ұлты – лезгин. Кеңес әскері қатарына 1943 ж. қаңтарда Ақтөбе қаласы әскери комиссариатынан шақырылды. Алиев Карель майданындағы 296-гвардиялық атқыштар полкінде болды. 1944 жылдың 22 маусымында Свирь өзенінің арғы бетіндегі жаудың атыс нүктелерінің орнын айқындау үшін Лодейное Поле қаласы маңында өзеннен өте бастады. Қайықтарына оқ тигеніне қарамастан, қарсы жағалауға өтіп, жаудың пулемет расчетінің көзін жойды. Осылайша полктің бөлімшелерінің өзеннен өтуіне мүмкіндік жасады. Алиевке осы ерлігі үшін КСРО Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы беріліп, Ленин ордені және «Алтын Жұлдыз» медалі тапсырылды (21.7.1944). Соғыстан кейін Астрахан қаласына оралып, жұмыс істеді. 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, медальдармен марапатталған. Курах ауданы Аглоби селосындағы ұжымдық ш-қа және Кабир селосындағы мектепке Алиев есімі берілген. Астрахан қаласы Ахшарумов көшесіндегі №2/41-үйге естелік мәр-мәр тақта орнатылған. Дағыстандаты Сүлейман Стальский және Курах аудандары шекарасында 2009 ж. тамыз айында ауданда туып-өскен соғыс жэәне еңбек ерлеріне арналған мемориалдық кешен ашылды. Онда Алиевтің портреті салынған мемориалдық тақта орнатылған.
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Пустерталь
Пустерталь (Pustertal) - Доломитті Альпідағы Италия аумағы. Оңтүстік Тирольға қатысты. Басында Австрия аумағында болған аумақ Екінші Дүниежүзілік соғыс кезінде бейбітшілік келісім бойынша Италияға қарамағына өтті. Басым көпшілігі неміс тілінде неміс тілінде сөйлейді.
Әкімшілік алқап орталығы - Брунек көне қаласы.
Санат:Альпілер
Атантай
Атантай — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы, Қоянды ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарқаралы қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 67 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 260 адам (139 ер адам және 121 әйел адам) болса, 2009 жылы 37 адамды (23 ер адам және 14 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы елді мекендері
NGC 5550
NGC 5550 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 4 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5550 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51108, UGC 9154, MCG 2-36-65, ZWG 75.3, ZWG 74.162.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Биазинка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дахвиг
Дахвиг ( (Dachwig) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Гота ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1584 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 67 009. Муниципалитеттің басшысы — Фолькер Ашенбах.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Гринфилд (Оклахома)
Гринфилд (Greenfield) — Оклахома штатының Blaine округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 123 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 40-31250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Мойзельвиц
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11261 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 57,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 77 032. Қаланың басшысы — Барбара Гольдер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 17 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Атач
Атач — Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл,      Маядыков ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 15 адамды құрады. Пошта индексі — 452318, ОКАТО коды — 80224816007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Проглед (Смолян облысы)
Проглед (Проглед) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Чепеларе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 74 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4871. Телефон коды — 03021. ЕКАТТЕ коды — 58517.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Гунтрамсдорф
Гунтрамсдорф (Guntramsdorf) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мёдлинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8721 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14.86 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MD, ресми идентификациялық коды — 3 17 10.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Зоннвебебер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
NGC 1535
NGC 1535 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 1 ақпанда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1535 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 206-40.1, CS=12.2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Халлетт (Оклахома)
Халлетт (Hallett) — Оклахома штатының Pawnee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 168 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.3 км² шамасында. FIPS коды — 40-32050.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Лонгрю
Лонгрю (Longuerue) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Руан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,36 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76396, пошта индексі — 76750.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 302 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Сен-Морис-ле-Вьей
Сен-Морис-ле-Вьей (Saint-Maurice-le-Vieil) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Оксерр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89360, пошта индексі — 89110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 301 адамды құрады. Халық тығыздығы — 61,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Жалолиддин Машарипов
Жалолиддин Машарипов (Jalolidiin Masharipov 1 қыркүйек 1993 ) — өзбек футболшысы, жартылай қорғаушы. Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:1 қыркүйекте туғандар Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Пахтакор ФК ойыншылары Санат:Локомотив Ташкент ФК ойыншылары
Тақтакөпір ауданы
Тақтакөпір ауданы (Taxtakoʻpir rayonı, Тахтакөпир районы, Taxtakoʻpir tumani, Тахтакўпир тумани) — Өзбекстан, Қарақалпақстан құрамындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік орталығы Тақтакөпір кенті.
2011 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша аудан құрамына кіреді :
Көрікті жерлері
thumb|right|200px|Қорғанша. Әуесурет жоспары. thumb|right|200px|Қорғанша: Қазбалардың топографиялық жоспары және сызбасы thumb|right|200px|Қорғанша елді мекенінің айналасы. Шартты таңбалары: 1-жалқұм; 2- құрғақ арналар; 3 – керамикалық сынықтар мен үрленген күлді қабаттардың шашылымдары. Қорғанша – Қорғанша қалашығы Қарақалпақстан Республикасының аудан орталығы – Тақтакөпір қаласынан шығысқа қарай 17 км жерде орналасқан.
Бұл ескерткіш «Қобыланды қала» деп те аталады, өйткені халық аңыздарында эпикалық батыр Қобыландының есімімен байланыстырылады. Қорғанша қалашығы шөлді аймақта орналасқан. Солтүстіктен, шығыстан және батыстан өсімдіктермен бекітілген қуатты құм алабымен қоршалған. Ескерткішке оңтүстіктен қараусыз қалған егістіктер түйіседі.
Қорғаншадан солтүстікке қарай 750-1000 м жерде ендік бағытта жер бедерінде тамаша бейнеленген, мезгіл-мезгіл ағынды сулармен су басқан Қаракөлдің құрғақ арнасы бар.
Оңтүстікке қарай 2000 м жерде тағы бір құрғақ Қарғабай арнасы өтеді, ол да жалпы ендікті бағытын сақтайды, бірақ жоғарыда аталған Қаракөл арнасына қарағанда жер бедерінде айқын көрінбейді. Екі арна да Арал атырауы Әмударияның қазір кеуіп қалған шығыс арналарының жүйесіне кіреді. 1960 және 2007 жылдары жүргізілген зерттеулер көрсеткендей Арал атырауы Әмударияның шығыс шетіндегі құрғақ арналарының бүкіл жүйесінің бағыттық зерттеулері, жоғарыда аталған жүйе көптеген құрғақ арналарды қамтиды: Қамысты-Қандым-Өзек, Қаракөл және оларды байланыстыратын кішірек арналар - Қарғабай, Сазсай, Лаузан және т.б. Бұл арналардың барлығы жыңғылмен тығыз жабылған, ал бірқатар жерлерде жыңғыл тар жолақпен созылып, салыстырмалы түрде жуырдағы су сызығын белгілейді. Арналардың жағалары, әдетте, жарлы, арналар жартылай ыдыранды емес. Олардың барлығы Арал атырауы Әмудария ағыны Қуанышжарма бағыты жүйесіне кіреді.
Дереккөздер
Санат:Қарақалпақстан аудандары
Абадан (Абдан)
Абадан (Абдан) - жаугершілікте қол бастайтын мықты тұлға. Шамасы, абадан, абдан, абдана деп аталатын қасқырдың үйірін бастайтын көкжалға теңеу ретінде қалыптасқан болуы керек. Ақын, жыраулар шығармаларында жауға атойлап шабатын ержүрек қолбасшыны Абаданға теңеген. Мысалы, Қазтуған жырау толғауларында төмендегідей теңеу-жолдар кездеседі:
Сонымен бірге, Абадан атауы билер (шекті Мөңке би, шеркеш Түрке би, тана Нұрке би) айтты деген сөз үлгілерінде де кездеседі:
Сонымен, Абаданның мағынасы «күшті, мықты» деген ұғымға саяды. Халық арасында дарабоз ерді қарулы көкжалға теңеу дәстүрі көне түркілік тек-тотем көк бөріге байланысты түсініктен бастау алатын болуы керек. Мәні - ел қорғаны батырлар тек-тотем - көк бөріден қуат алады дегенді білдіреді.
Рузье
Рузье (Rouziers) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Канталь департаментінде орналасқан. Орияк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,61 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 131 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Канталь департаментінің коммуналары
Мизиц
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 299 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 4,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 75 065. Муниципалитеттің басшысы — Беттина Геблер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Богутовка
Богутовка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің сол жағалауынан 487 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Данкмарсхаузен
Данкмарсхаузен (Dankmarshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Вартбург ауданының құрамына енеді.
Абажа қақпан
Абажа қақпан - жыртқыш аңдарға құрылатын, көлемі үлкен қақпан түрі. Оны төсек қақпан деп те атайды.
Данкмарсхаузен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Абажа қақпан
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Кользасберг
Кользасберг (Kolsassberg) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Инсбрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 753 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 35.37 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — IL, ресми идентификациялық коды — 7 03 23.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
NGC 1522
NGC 1522 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 27 желтоқсанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1522 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14462, ESO 156-38, FAIR 301, AM 0404-524, IRAS04048-5248.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Баргызбаш
Баргызбаш — Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл,      Маядыков ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 142 адамды құрады. Пошта индексі — 452318, ОКАТО коды — 80224816008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Равнил (Смолян облысы)
Равнил (Равнил) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Мадан қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 120 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4931. Телефон коды — 03050. ЕКАТТЕ коды — 61162.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Жетіқоңыр: Жиделі және Жайылма (Дәулеткелді тарихы)
Жетіқоңыр: Жиделі және Жайылма (Дәулеткелді тарихы) — 2016 жылы Бішкек қаласы «Жанызак» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы — Нұрлан Сұлтанұлы Рахымжанов. Беттер саны — 472.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7211-57-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:2016 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасында тіркелген кітаптар Санат:Жанызак баспасының кітаптары
NGC 5576
NGC 5576 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E3 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 30 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5576 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51275, UGC 9183, MCG 1-37-7, ZWG 47,20.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Абырой-атақ
Абырой-атақ - «төртеу түгел болса» дегенде айтылатын «төртеудің» бірін білдіретін моральдық-этикалық санат. Бұл жеке тұлғаның қоғамдық беделін, өзіндік бағасын, жақсы атын, даңқын, яғни жағымды әлеуметтік бағасын білдіретін жиынтық ұғым. Мұның ең қарапайым алғышарты қазақ ұғымында жақсы ат (атану), жаман ат деген қарапайым ұғымнан басталады және жас баланың жаман атқа ие болмауын қадағалайды. Адамның жеке басының дәстүрлі ортадагы жөн-жосықты білуі гана емес, қысылтаяң шақта елдің бірлігі мен ынтамақ- берекесі жолында оң ұстануы қауымның мүддесі, көшпелі ортадағы қалыптасқан үрдіс, нормаларға сай келуі шарт.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Мармон-Пашас
Мармон-Пашас (Marmont-Pachas) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Ажен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47158, пошта индексі — 47220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 135 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Маргарита Тюдор
Маргарита Тюдор (ағыл. Margaret Tudor, 28—30 қараша 1489 —24 қараша 1541), - Шотландия патшайымы, патша IV Яковтың әйелі.