cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан аумағындағы мұздықтар
Қазақстан мұздықтарының ерекшелігі
Қазақстан мұздықтары әдетте шағын болып келеді, Ұзындығы 1-2 км-ден 3-4 км-ге дейін, аудандары да сол шамалы. Мұздықтардың көпшілігі Қазақстан табиғатын зерттеуге зор үлес қосқан ғалымдардың, әдебиет және мәдениет қайраткерлерінің есімдерімен аталады. Қазақстандағы ең үлкен мұздық Іле Алатауындағы Корженевский мұздығы, ұзындығы 14,4 ауданы 36,8 км², мұздың қалыңдығы шамамен 300 м-дей. Аңғарлық мұздықтардың қалыңдығы 50-100 м, ал тау беткейлерінің мұздықтары 10-30 м. Үлкен мұздықтар республиканың ірі өзендерінің басталатын жерлерінде орналасқан. Сондықтан мұздықтардың суы тау өзендерінің қоректену көзі. Тау өзендерінің басталар жерінде суының 85%-ы, жазыққа шығар бөлігіндегі 35%-ы мұздық суынан құралады. Қазақстанның биік тауларында климат қатал. Қыста мұз бетінің температурасы -10°С-қа төмендейді. Жазда мұздың беткі қабаты еріген кезде температура 0° шамасында болады. Биік таулардың мұндай қатал климаты мұздықтармен жапсарлас жатқан жерлерге де әсерін тигізеді. Көпжылдық тоңның төменгі шекарасы Алтайда 2000 м, Сауырда - 2300 м, Жетісу Алатауында - 2800 м және Тянь-Шань жоталарында - 3000 м биіктікпен өтеді. Республика мұздықтарының казіргі кезде көлемі кіші- реюде. Мұздықтар жылына 12-20 м-ге, ауданы 1000 м мұз қоры 0,05-0,1%-ға кемуде. Мысалы, орташа алғанда Алтайдың мұздықтары 15-20 м, Жетісу Алатауында 30- 40 м, Іле Алатауындағы Шокальский мұздығы жылына 30 м-ге дейін шегініп отырады. À
Аққайың (Бұланды ауданы)
Аққайың (2007 жылға дейін – Белоцерковка) — Ақмола облысы Бұланды ауданы, Вознесен ауылдық округі құрамындағы ауыл. Іргесі 1899 жылы қаланған.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Макинск қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 460 адам (238 ер адам және 222 әйел адам) болса, 2009 жылы 397 адамды (200 ер адам және 197 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Мектеп, фельдшерлік-акушерлік пункт, дүкендер халыққа қызмет көрсетеді. 2-дүниежүзілік соғыстың құрбандарына ескерткіш орнатылған. Жақын темір жол стансасы — Макинск (20 км).
Ортаның нашарлауы
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Безегем
Коммунаның INSEE коды — 59087, пошта индексі — 59189.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Уэльс (Мэн)
Уэльс (Wales) — Мэн штатының Андроскоггин округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1322 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 44.3 км² шамасында. FIPS коды — 23-79585.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жанақ Қамбарұлы
Жанақ Қамбарұлы , Керей Жанақ (1760, Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Гүлтөбе ауылы — 1857, сонда) — ақын.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ольховский Ключ
Ольховский Ключ — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Белая өзенінің сол жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Дойч-Ярндорф
Дойч-Ярндорф (Deutsch Jahrndorf) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Нойзидль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 565 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27,4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ND, ресми идентификациялық коды — 1 07 04.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Райнхольд Райф (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Қара кезқұйрық
Қара кезқұйрық (Milvus migrans) – сұңқартәрізділер отряды қаршыға тұқымдасына жататын жыртқыш құс.
Қазақстанда кең тараған (тек ормансыз жазықтар мен өте биік таулы аймақтарда кездеспейді).
Дереккөздер
Санат:Сұңқартәрізділер Санат:Нағыз кезқұйрықтар Санат:Еуразия құстары Санат:Африка құстары Санат:Мадагаскар құстары Санат:Аустралия құстары Санат:1783 жылы зерттелген жануарлар
Бреш (Морбиан)
Бреш (Brech) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 40,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56023, пошта индексі — 56400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6435 адамды құрады. Халық тығыздығы — 157,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Изотоптық хронология
Изотоптық хронология – тау жыныстарының, минералдардың, ежелгі өркениет ескерткіштерінің, т.б. абсолют жасын олардағы радионуклидтердің ыдырау өнімдерінің жиналуы бойынша анықтау.
Изотоптық хронология жөніндегі идеяны француз физигі П.Кюри (1859 – 1906) мен ағылшын физигі Э.Резерфорд (1871 – 1937) ұсынған. Изотоптық хронологияда әрбір радионуклидтің радиоактивті ыдырау процесі тұрақты жылдамдықпен жүретіндігі, сөйтіп, ақырында орнықты нуклидтердің жиналатындығы ескеріледі. Орнықты нуклидтердің мөлшері (D) зерттелетін нысанның (объектінің) жасымен (t) мынадай қатыс арқылы байланысады: DP(et1), мұндағы Р – радионуклид атомдарының саны,  – ыдырау тұрақтысы. Бұдан нысанның жасын табуға болады: t1/ln(1D/P). Изотоптық хронологияда радиогенді қорғасынның, аргонның, стронцийдің және көміртектің жиналуын ескеретін әдістер кеңінен таралған. Жасы 60 мыңжылдан төмен нысандар үшін радиогенді көміртек пайдаланылады. Ғарыштық сәулелердің әсерінен Жер атмосферасында мынадай ядролық реакция жүреді: 14N(n, p)14C. Мұның нәтижесінде ауада, өсімдіктер мен жануарлардың денесінде белгілі бір мөлшердегі тұрақты (көміртек атомының 1 моліндегі есеппен) 14С радионуклидінің (T1/25700 жыл) концентрациясы түзіледі. Өлі организмдерде атмосферамен алмасу процесі тоқталады әрі олардағы 14С радионуклидінің мөлшері біртіндеп азаяды. Сөйтіп 14С радионуклидінің концентрациясы бойынша органик. қалдықтардың жасы анықталады.
Сілтемелер
Санат:Геология
Линкольн Ред Импс
«Линкольн Ред Импс» (Lincoln Red Imps Football Club) — Гибралтар чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, 1976 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Виктория" стадионында өткізеді.
Сілтемелер
Санат:Гибралтар футбол клубтары
Броундық қозғалыс
thumb|right|300px|Броундық қозғалыс себебі — атом және молекула сияқты бөлшектердің жылулық қозғалысы
Броундық қозғалыс, браундық қозғалыс — сұйық не газ ішіндегі ұсақ бөлшектердің қоршаған орта молекулаларының соққысы әсерінен болатын бей-берекет қозғалысы. Мұны 1827 жылы ағылшын ғалымы Р. Броун (Браун) зерттеген.
Броундық қозғалыстың қарқындылығы уақытқа тәуелді емес. Бірақ ортаның температурасы жоғарылаған сайын және ортаның тұтқырлығы мен бөлшектердің мөлшері кеміген сайын Броундық қозғалыстың қарқындылығы артады. Броундық қозғалыстың толық теориясын 1905 — 06 жылы А. Эйнштейн және поляк физигі М. Смолуховский жасады. Броундық қозғалыстың болу себебі — орта молекулаларының жылулық қозғалысы және бөлшектердің орта молекулаларымен соқтығысуы кезінде алатын импульстерінің теңгерілмеуі. Орта молекулаларының соққысы бөлшектерді бей-берекет қозғалысқа келтіріп, олардың жылдамдығының шамасы мен бағытын шапшаң өзгертіп отырады. Егер бөлшектердің орны бірдей қысқа уақыт аралықтарында тіркеліп отырса, онда бөлшектердің траекториясы күрделі екендігі байқалады (суретті ).
Броундық қозғалыс атомдар мен молекулалардың бей-берекет жылулық қозғалысы жөніндегі молекула-кинетикалық теорияның ең көрнекті дәлелі болып есептеледі. Егер бақылау уақыты () жеткілікті ұзақ болса және орта молекулаларының бөлшекке әсер ету күші өзінің бағытын бірнеше рет өзгертсе (сыртқы күш әсер етпеген жағдайда), онда қандай да бір оське бөлшек ығысуы проекциясының орта квадраты төмендегі формуладан анықталады (Эйнштейн заңы): =2D мұндағы D — диффузия коэффициенті. Радиусы а-ға тең сфералық бөлшек үшін: D=kT/6a, мұндағы  — ортаның динамикалық тұтқырлығы, Т — температура. Эйнштейн заңындағы мен D шамаларының бір-біріне қатысы француз физигі Ж. Перрен мен швед физигі Т. Сведбергтің тәжірибелерінде дәлелденді. Соның нәтижесінде Больцман тұрақтысы және Авогадро тұрақтысы тәжірибе жүзінде нақтыланды. Броундық қозғалыс теориясы физикалық-химиялық дисперсті жүйеде қолданыс тапты. Ал метрологияда Броундық қозғалыс сезгіш құралдардың дәлдігін анықтайтын негізгі фактор болып есептеледі.
Пайдаланылған әдебиет
“Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
Миранорти
Миранорти (Miranorte) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мирасема-ду-Токантинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12362 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 031,616 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,1 адам/км².
Тарихы
Санат:Токантинс елді мекендері
Чифлик (Ловеч облысы)
Чифлик (Чифлик) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Троян қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 350 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5661. Телефон коды — 069613. ЕКАТТЕ коды — 81476.
Монторио-аль-Вомано
Монторио-аль-Вомано (Montorio al Vomano) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8032 адамды құрайды. Халық тығыздығы 152 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 53 км² шамасында. Пошта индексі — 64046.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco. Жыл сайынғы мерекесі — 16 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Миранда Косгроув
200px|нобай|оңға|Миранда Косгроув
Миранда Тэйлор Косгроув (ағылш. Miranda Taylor Cosgrove, 14 мамыр, 1993, Лос-Анджелес. АҚШ ) - американдық актриса және әнші. "Drake and Josh" сериалында Меган Паркер, "Рок мектебі" фильмінде Саммер Хэтауэй және "iCarly" сериалындағы рөлдерімен кең танылды.
Өмірбаяны
Миранда Косгроув (Miranda Cosgrove) 1993 жылдың 14 мамырында Лос-Анджелес, Калифорнияда дүниеге келген. Миранда үш жасынан бастап билейтін және "Taste of LA" мейрамханасында ән салатын. Сол мейрамханаға келген дарын уәкілі жас Миранданың дарынына таң қалып, оған шартқа отыруды ұсынды. Миранда бірнеше Burger King, McDonalds және т.б. жарнамаларда түскен.
Оның карьерасы тек жарнамалармен шектелмеді - ол көптелген рөлдер үшін тыңдалған. Миранданың алғашқы рөлі Саммер Хэтауэй, «Школа рока» фильмі болды. Фильм Нью-Йоркте түсірілді. Кейін Миранданы "Drake and Josh" сериалындағы Меган Паркер рөліне алады. Тағы "Твои, мои и наши" фильмінде және "Unfabulous" сериалының бір сериясында түсті.
Жас актрисаның жетістіктеріне шек болмады. "Nickelodeon" арнасы Мирандаға өзінің шоуын ашып беруді шешті. Қазір ол "iCarly" сериалында бас рөлді ойнауда. Әрі "Nickelodeon" Миранданың әншілік карьерасын ойласытырып қойды. 2010 жылы Миранданың "Sparks Fly" альбомы шықты.
Санат:Актрисалар
Кольменар-де-Монтемайор
Кольменар-де-Монтемайор (Colmenar de Montemayor) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Франсия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 197 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 39,98 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 100 км.
Қала қамқоршысы Эль Кристо Бендито де ла Салу болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
IC 732-2
IC 732-2 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан I (нерегулярна галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36688, MCG 4-28-50, ZWG 127.51, IRAS11434+2042.
Сыртқы сілтемелер
IC 732,02 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Локомотив депосы
Локомотив депосы - локомотивтерді (паравоз, тепловоз, электровоз, т.б.), яғни темір жол транспортын жөндеуге, күтуге және оларды пайдалануға арналған кәсіпорын.
Деполар
Локомотив депосы негізгі, алмасу және техникалық бақылау деполарына бөлінеді.
Негізгі депо
Негізгі депода локомотивті жөндеудің барлық түрі және бақылау жұмыстары іске асырылады. Негізгі депода локомотивтердің күйі бақыланып, жоспарлы түрде жөндеуден өткізіледі.
Алмасу және техникалық бақылау деполары
Алмасу және техникалық бақылау деполары учаскелердің соңғы пункттерінде орналасады. Жөндеу учаскелерінің аралығы 1000-2000 км-дей болған кезде, локомотивтерді жол бойындағы әр түрлі деполардың ауысымды бригадасы күтіп, жөндеп отырады. Локомотив депосында локомотивтер жөндеуден өтетін немесе жөндеуді күтіп тұратын алаңдар болады.
Дереккөздер
Санат:Темір жол
Жаназа
Жаназа (Mourning) — мәлім адамның өмірден өтуіне байланысты басқалардың қайғы-қасіретін білдіруіне қатысты жасалатын мәдени қарекеттер кешені болып, әсіресе жақсы көретін адамын жоғалтуымен байланысты туатын қайғы-қасіреттерге қатысты болып келеді. Жаназа - алуан түрлі шаралардан тұратын күрделі кешенді ғұрып болып, түрлі мәдениеттерде түрлі сипаттар мен ерекшеліктерге ие.
Жаназа жергілікті басшы, елбасы, діни қайраткер немесе отбасы мүшесі сияқты маңызды тұлғаның қайтыс болуына қатысты болып, ол бірнеше күннен бірнеше жылға дейін созылуы мүмкін. Әдетте ол жекелік, отбасылық, немесе өңірлік, немесе мемлекеттік аза тұту болуы мүмкін.
Қазақтың жаназа шығару дәстүрі
Қазақ мәдениетіндегі жаназа дәстүрінде көшпелі өркениеттің ерекшеліктері айқын білінеді. Әсіресе ежелгі Тәңіршілдікке қатысты жоралғылар көп кездеседі, олардың терең мәдени мағынасы бар. Дегенмен, қазақтардың ислам дініне кіре бастауы қазақ жаназасына өз әсерін тигізген.
Әдетте, жаназаға төмендегідей жоралғылар жатуы мүмкін: бой жасаған кезде атқарылатын бақұлдасу, арыздасу, қоштасу, атақты адамдардың өсиет қалдыруы, жерлеу, жоқтау, қаралы ту тігу, қара жамылу қайтыс болған адамның атынан жоқтау шығару, ас беру, марқұмды ардақтау, оның адамгершілік қасиеттерін еске түсіру, қаралы үйдің  қайғысына ортақ болу және т.б. Өлім шыққан үйдің сол жағына найза шаншып, қаралы ту (жалау) тігу арқылы аза тұтуға себепкер болған марқұмның қанша жаста екендігінен белгі береді: жас жігіт болса - туға байланған орамалдың түсі қызыл, орта жастағы адам болса - қара, қарт болса - ақ түсті болып келеді. Ежелден келе жатқан салт бойынша, қайғыға душар болған үйдің қайғысына ортақ болып, жақындарына жұбату айтады, етене жақындары, әйелдер жоқтау айтып көріседі. Қайғыға ортастасып, қайырлы болсын айтуға келгендерді бет көріп, жақсы соз айтуға келгендер деп атап, оларды жылаумен қарсы алады. Келгендер жылай көрісіп, еркектер жағы "ой, бауырымдап!" дауыс шығарады, марқұмның әйел туысқандары (әйелі, қызы, келіні, жеңгесі, қарындасы, апалары және басқа да етене жақын ағайындары) жоқтау айтып көріседі. Осы ретте айта кететін жайт - марқұмның әйелі әшекей заттарды тақпауға тиісті. Кейбір деректер бойынша, дәл осындай рәсімді марқұмның апасы, жеңгесі, қарындасы сияқты жақын әйел туысқандары да ұстанған. Маркұмды жерлеген соң айтылатын жоқтау кейде Құран сүрелерінен дұға жасалғанша ұзаққа созылады. Егер қайтыс болған адам 20-25-терде немесе одан да жас болса, оған да жылына дейін жоқтау айтылған.
Марқұм орта жастағы адам болса, туған-туыс, достары қатты қайғырып, ер азаматтары «ой-бауырымдап», ал әйелдері беттерін тырнап жылаған. Егер бетін тырнамаса, әйел қайғырмады деп сөгіске ұшырайтын болған. Сондықтан, әйелі бетін тырнап, яғни бетіне дақ түсіріп, қатты аза тұтып отырғандығын білдіретін болған. Қазақстанның барлық аймақтарында күйеуі қайтыс болған әйелдер басына ақ салады.
Қаза болған адамды өз үйінің арулау рәсімдерін өткізуге арнайы тігілген киіз үйге орналастыруды оқ жаққа салу деп атады. Ондай үйдің түрілген туырлығы қайғыны білдіреді. Ер адамдарға аза тұтуда aт тұлдау тұл жасау ғұрпы атқарылады және ол жыл уағына дейін жалғасады: марқұмның тұтынған ат әбзелдері, киім- кешегі, қару-жарағы мен бағалы заттары, яғни марқұмның барлық жақсы заттары киіз үйдің ішінде ілулі тұрады. Көшкен кезде тұл атты ерттеп, тұлдың сұлбасын ерге қондырып азалы әйелдер жетектеп жүреді. Қаза болған адам орта жаста болса, онда оның әйелі қара жамылған кимешегінің жағын ашады.
Бұрынғы кезде қазақтарда жаназаның маңызды тұсы - қаза болған адамға "тұл" дайындалған. Қоштасу рәсімінің бірқатары марқұмның мініп жүрген атына қара жауып, құйрығын кесіп, тұлдап, сойылғанға дейін құр жібереді.
Қайтыс болған адамның артынан аза тұту үрдісі бір жылға созылып, ас берілуімен бірге аяқталады. Астан кейін ол үйде (ауылда) сеп бұзылып, қаралы ту түсіріліп, азалы күй тоқтатылады. Жесір қалған әйел тек ерінің асын берген соң ғана қайта тұрмысқа шығуға ерікті.
Жай қатардағы адам шыққан үйде қаралы ту тігіп, аза тұту үрдісі болмаған сияқты. Әшекейлік бұйымдарын жесір әйел тұрмысқа қайта шыққанда ғана таққан.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ауылға бір қыз келді
Ауылға бір қыз келді — 2012 жылы жарық көрген Мақсат Оспановтың фильмі.
Сюжет
Ағайынды үш жігіттің ауылға келген бір қызға ғашық болуы – жастықтың баға жетпес қызық сәттерінің бірі. Жас жігіт Бауыржанның отқа оранған жүрегі оны күлкілі оқиғаларға апарып соғады. Фильм ауылға қыдырып келген арбір қызга және ауыл жігіттеріне арналган.
Тағы қараңыз
Қара шаңырақ
Санат:Қазақстан фильмдері
Әлеуметтік деформация
Әлеуметтік деформация - қоғамдық қатынастардың ұйым құрылымдарының өзіндік дамуының идеалдары, нормалары мен принциптерінен ауытқу жағына қарай дамуы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Флея
Флея (Flayat) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 43,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23081, пошта индексі — 23260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 335 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,7 адам/км².
Сұлтанбек Аққожаев
Сұлтанбек Аққожаев (1876, Ақмола облысы Құланөтпес өзені маңы — 1965, Оңтүстік Қазақстан облысы, Түркістан ауданы) — жыршы-термеші, қазақ фольклорлық мұраларын жинаушы. Балалық шағында сауатын молдадан ашқан. Құлыншақ, Молды, Мұса, Майкөт, Майлықожа ақындардың мұраларын насихаттаушы. Сұлтанбек Аққожаев «Алпамыс батыр» жырының толық нұсқасын Майкөт ақыннан жазып алған. Сұлтанбек Аққожаев жазып алған аталған жыр нұсқасы Қазақстан Республикасы  Ұлттық ғылым академиясының Орталық ғылым кітапханасы қорында сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Жүрекқап
Жүрекқап (ұлпершек) (pericardium) — жүректі сыртынан қаптап, оның бірқалыпты қызметін қамтамасыз ететін сыртқы сірлі қабық туындысы. Жүрекқап өз кезегінде үш қабаттан тұрады. Оның сыртқы қабаты - көкірекортасының сірлі қабығы (көкірекортасының плеврасы). Жүрекқаптың негізін, яғни оның ортаңғы қабатын көкірекіштік шандырдың жүрек түсындағы бөлігі - талшықты (фиброзды) қабат құрайды. Ұлпершектің ішкі бетін жүрекқаптың сірлі қабығының сыртқы қабырғалық (париетальды) жапырақшасы астарлайды. Жүрекқаптың ішкі сірлі қабаты жүректің табаны арқылы, оның сыртқы бетіне өтіп, жүректің сыртқы қабығы — эпикардты (жүрекқап сірлі қабығының висцеральды жапырақшасы) құрайды. Жүрек пен жүрекқаптың аралығындағы қуысты перикард қуысы деп атайды. Бұл қуыста жүрек пен жүрекқаптың беттерін сылап тұратын аздаған сірлі сұйық болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Околосердечная сумка
Агван жазуы
Агван жазуы - Кавказ маңы елдеріндегі ежелгі фонетикалық жазу, шамамен 52 графемадан тұрады. Армян жазуы негізінде дамыған. Агван әліпбиі әріптерінің тәртібі армян әліпбиіне ұқсайды, бірақ агван графонимдері (алт, дан, эн, зох және т.б.) ерекше. Армян жазуындағыдай, агван әріптерінің сандық мәні болуы мүмкін. Бұл жазуды 5-9 ғасырларда Кавказ Албаниясының жергілікті монофизиттік шіркеуі қолданған. Бір армян дереккөзінде агван жазуын ойлап тапқан армян ағартушысы Месроп Маштоц болғандығы айтылған
Ылғал тартқыштық
Ылғал тартқыштық (ылғалданғыштық) — заттың ауадан су буын бойына сіңіру қабілеті. Ылғал тартқыштық су буының адсорбциялануы мен түтікшелердегі будың суға айналуынан тұрады. Ылғалданғыштықты анықтайтын аспапты гигроскоп деп атайды. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Көрікті орын
thumb|150px|справа|[[Эйфель мұнарасы — жылына 7 миллион турист тартатын көрікті орын]]
Көрікті орын — аса назар аударуға тұрарлық, қандай да бір сипатымен немесе атағымен, мысалы табиғи мұра ретінде, көркемдік құндылығы бар ерекше жер, зат немесе бұйым.
Мысалдыр: тарихи оқиға орындары, хайуанаттар бағы, ескерткіштер, музей мен галереялар, ботаникалық бақтар, ғимараттар мен үймереттер (қамал, кітапхана, түрме, көпір), ұлттық парк және қорықтар, ормандар, ойын-сауық парктары, карнавал және жәрмеңкелер, мәдени оқиғалар т.б.
Тағы қараңыз
Санат:Көрікті орындар
Ким (Әлшеев ауданы)
Ким — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Аксен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1363 адамды құрады. Пошта индексі — 452135, ОКАТО коды — 80202806005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ауэ-Шварценберг (аудан)
А́уэ-Шва́рценберг (Landkreis Aue-Schwarzenberg) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Ауэ қаласы. Аудан Саксония жерінде орналасқан. Кемниц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 528,33 км² шамасында. Тұрғыны 130 038 мың адамды құрайды (2007). Халық тығыздығы 246 адам/км². Ауданның ресми коды — 14 1 91.
Аудан 19 елді мекенге бөлінеді.
Қалалар мен қауымдар
Айбеншток басқармасы (30 маусым 2007)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония аудандары
Изотоптық эффект
Изотоптық эффект – кризистік температураның (Tk)  асқын өткізгіш металдың изотоптық құрамына тәуелділігі; заттың орташа атомдық массасы (M) азайған сайын Tk жоғарылайды. Кейбір металдар үшін мынадай қатыс: Tk Mconst орындалады. Изотоптық эффект құбылысы алғаш рет 1950 ж. табылды. Зерттеулер Tk-мен қоса қабат кризистік магнит өрісі де (Hk,o) өзгеретіндігін (T0 K болғанда) көрсетті. Бірақ берілген асқын өткізгіш металдардың изотоптары үшін Hk,o/Tk қатысы тұрақты. Изотоптық эффект асқын өткізгіштік құбылысының тор түзетін бөлшектер массасымен байланысты екендігін дәлелдейді әрі оның электрондардың фонондармен өзара әсерлесуінен пайда болатындығын көрсетеді.
Сілтемелер
Санат:Физика
Мамандану
Мамандану - шаруашылықтың негізгі саласы. Аудан көлеміндегі басқа салалар негізгі маманданған саланың дамуына қосымша әсер етеді. Мысалы, Солтүстік Қазақстанда маманданған салалардың біріне егіншілік жатады. Бұл саланы интенсивті дамыту үшін техника шығаратын өндіріс саласымен байланыс орнату тиімді, яғни шаруашылыққа Павлодар Трактор зауыты шығаратын трактор қажет.Қосымша салаларға химия өнеркәсібі салаларын жатқызуға болады. Бұл әр түрлі өнеркәсіп салаларының қалдықтарын пайдалана отырып, жаңа өнім түрлерін шығарады немесе электр қуатын береді.Аудан экономикасының дамуына еңбек ресурстарының бөлінуі де әсер етеді. Мысалы, ауыр өнеркәсіпте көбінесе ер адамдар жұмыс істесе,әйел адамдарды жұмыспен камтамасыз ету үшін жеңіл және тамақ өнеркәсібін, яғни қызмет көрсету салаларын дамыту кажет.Бұл салалар аудан халқын тамақ өнімдерімен, мәдени-тұрмыстық қажеттіліктермен қамтамасыз етеді. Бұларды қызмет көрсету саласы дейміз.Кез келген экономикалық аудан маманданған, қосымша және қызмет көрсету салаларын қамтиды. Бұл салалар аудан аумағындағы ресурстарды (жер, еңбек, энергетикалық, су, шикізат, көлік түрлері) біріктіре отырып пайдаланады.Соның нәтижесінде аудан көлемінде ерекше дамыған кешенді шаруашылық пайда болады. Аумақтың халық шаруашылығын тиімді пайдалану формасының ұйымдастырылған түріне өнеркәсіп тораптары және аумактық өнеркәсіп кешендері жатады (АӨК). АӨК аймақтық өнеркәсіптің өзегі болып есептелінеді. АӨК белгілі бір өнім түрлерін шығару үшін ірі өндіріс орындарына жақын орналасқан кәсіпорындармен өндірістік бағытта байланысады.АӨК - мемлекетіміздің халық шаруашылығында материалдық және еңбек ресурстарын тиімді пайдалануға мүмкіншілік береді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан экономикасы Санат:Қазақстан географиясы
Яри Литманен
Яри Олави Литманен (Jari Olavi Litmanen; 20 ақпан 1971, Лахти, Финляндия) — фин футболшысы, шабуылшы. Финляндия ұлттық құрамасының экс-ойыншысы.
Карьерасы
Футболшылар отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Олави Литманен де ұлттық құрамада доп тепкен. Яри балалық шағында хоккейге қатты қызыққанымен, кейін футболмен айналысуға біржола көшті.
Ұлттық құрама
Финляндия құрамасында 21 жыл бойы (1989-2010) ойнады да, матч санымен де, гол санымен де рекорд жасады. 137 матчта алаңға шығып, 37 гол соқты.
Бірақ ешқандай ірі турнирлерге қатыса алмады. ЕУРО-2008 іріктеуінде финалдық турнирге қатысуға мүмкіндігі болғанымен, құрама соңғы сәтте ғана Польша мен Португалияны оздырып алды.
Клубтық
"Аякс" сапыннда 1992-99 жылдары ойнап, керемет табыстарға қол жеткізді, 1995 жылы Чемпиондар Лигасының жеңімпазы атанып қана қоймай, үздік мергені атағына да ие болды.
"Аякстан" 1999 жылы кеткен соң қайтадан бұрынғы биігіне көтеріле алмады, "Барселона" сапында да, "Ливерпуль" сапында да қосалқы құрамда қалып кете берді.
2011 жылы ХИК клубында ойнап жүріп, 40 жасында футболшылық карьерасын аяқтады.
Жетістіктері
«МюПа-47»
«Аякс»
«Ливерпуль»
Финляндия құрамасы
Сілтемелер
Санат:Финляндия футболшылары Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Ганза ФК ойыншылары Санат:Мальме ФК ойыншылары Санат:Финляндия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ХИК ФК ойыншылары Санат:Фулхэм ФК ойыншылары Санат:Лахти ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары
Кьяйуш
Кьяйуш (Quiaios) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Фигейра-да-Фош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 118 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 49,54 км² шамасында. Халық тығыздығы — 62,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Киелі Мамеде (São Mamede).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Ванесса Паради
Ванесса Шанталь Паради (Vanessa Chantal Paradis, 22 желтоқсан 1972) — француз киноактрисасы, әнші және фотомодель.
Ерте жылдары
1972 жылы 22 желтоқсанда Париж маңындағы Сен-Мор-де-Фоссе (Валь-де-Марн департаменті) қаласында Андре және Коринн Паради режиссерлерінің отбасында дүниеге келген. Әпкесі — Элиссон Шерди. Бала кезінен Ванесса ән мен биді жақсы көретін. Оның отбасы шоу-бизнеспен айналысты, ал ағасы, актер және продюсер Дидье Пейннің бастамасымен жеті жасында Ванесса l'école des fans Jolie телеконкурсында француз теледидарында алғаш рет көрінді. 1987 жылы, 14 жасында, Ванесса "Такси жүргізушісі Джо" (Joe le taxi) әнімен Еуропаға әйгілі болды. Келесі жылы оның M & J дебюттік альбомы платиналық альбом болып танылды.
Мансабы
1989 жылы Ванесса Жан-Клод Бриссоның "Ақ үйлену" фильміндегі басты әйел рөлін сомдады. Бұдан соң Ванесса бес жыл бойы кинода ойнаған жоқ. Осыдан кейін оның Серж Генсбурдың соңғы ірі жұмысына айналған Vanessa Paradis (1992), Vanessa Paradis Live (1994) Variation Sur Le Même t'aime (1990) альбомдары шығады. Сонымен қатар, Ванесса Chanel фирмасымен келісімшартқа қол қойып, "Коко" парфюмериясын жарнамалайтын модельдік мансабын бастады.
1995 жылы ол Жерар Депардьёмен бірге Жан Беккердің "Элиза" фильмінде экрандарда қайтадан көрінді. Бұл жобада Ванесса өзінің имиджін әлдеқайда қатаң басқарса да, эротикалық сценалардан бас тартқан жоқ.1997 жылы актриса комедиялық рөлдерді сосдай бастады және Жан Реномен бірге Рене Манзонидің "Сиқырлы махаббат" мистикалық комедиясында ойнады. 1998 жылы Патрис Леконттың "Екі адамға бір мүмкіндік" фильмінде Жан-Пол Белмондо мен Ален Делонмен бірге ойнады. Патрис Ванессамен жұмыс істеуді жалғастырды және 1999 жылы Ванесса Паради мен Даниэль Отеймен "Көпірдегі қыз" фильмі шықты.
2000 жылы әншінің "Bliss" атты жаңа альбомы жарық көрді, одан кейін "Vanessa Paradis au Zenith" турнесі өтті.
Кезқұйрық шымшық
Кезқұйрық шымшық (Aegithalos caudatus) – ұзынқұйрықты шымшықтар тұқымдасына жататын құс. Еуропаның, Кіші Азия мен Иранның жалпақжапырақты және аралас ормандарында таралған. Қазақстанда Жайық өзенінің аңғарында, Орталық Қазақстанның ормандарында мекендейді. Денесінің ұзындығы 150 – 170 мм, құйрығының ұзындығы 88 – 107 мм, салмағы 9 г-дай. Басы мен бауыры ақ түсті, арқасы қара, екі бүйірінде қызғылт жолақтары болады. Қанаттары негізінен қара түсті. Тұмсығы конус тәрізді. Наурыздың аяғы сәуірдің басында көбейеді. Негізінен қайың, сирек тал, емен ағаштарына ұя салады. Ұясының сыртын қарағайдың инесімен, өсімдіктердің түгімен қаптап, ішіне құс қауырсындарын төсейді. Ұяға 10 – 12 қызылдақты аппақ жұмыртқа салып, оларды 12 – 13 күндей шайқайды. Жұмыртқаларын екеулеп 15 – 16 тәулік қоректендіреді. Оңтүстік өңірлерде маусымда екінші рет жұмыртқа басады. Кезқұйрық шымшықтар негізінен теңқанаттылармен (өсімдік биті, тағы басқа), ал жұмыртқалары мен жұлдызқұрттары көбелектермен қоректенеді. Ормандағы зиянды көбелектердің жұмыртқалары мен жұлдызқұрттарын және кейбір ұсақ жәндіктерді жеп пайда келтіреді.
Ванесса Паради
Мансабы
2005 жылы Ванесса Паради Джонни Депппен бірге "Дон Кихотты өлтірген адам" фильмінде Дулсинея рөлін ойнауы жобаланған еді, алайда көптеген мәселелерге байланысты фильм түсірілімі аяқталған жоқ.
2007 жылы Ванессаның "Divinidylle" атты жаңа альбомы жарық көрді.
Жеке өмірі
2018 жылдың 30 маусымынан бастап Ванесса неке қиюға дейін 19 ай кездескен режиссер Сэмюэл Беншетриге үйленді.
Дереккөздер
Санат:Фотомодельдер Санат:Франция фотомодельдері Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері Санат:Сезар сыйлығының иегерлері
Сюрзинская Виска
Сюрзинская Виска — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Рочуга өзенінің сол жағалауынан 81 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 9 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4364
NGC 4364 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4364 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40350, NGC 4362, MCG 10-18-39, ZWG 293,18.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Ефремовка (Павлодар облысы)
Ефремовка — Павлодар облысы Павлодар ауданындағы ауыл, Ефремов ауылдық округі орталығы.
Тарихы
Іргесі 1905 жылы қаланған. Шаруа Ефрем Мельниченконың есімімен “Ефремовка” деп аталды. 1930 жылдың басында мұнда коммуна, 1931 жылы оның негізінде ұжымшар және МТС ұйымдастырылды. 1960 жылы тың жерлерді игеруге байланысты “Ефремовский” шошқа өсіру кеңшарының орталығына айналды. 1997 жылдан шаруа қожалықтары мен өндірістік кооперативтер жұмыс істейді.
Ефремовкада май зауыты, орта мектеп, клуб, дәрігерлік-амбулаторлық пункт бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобильді жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Ақшоқы
Елді мекендер:
Таулар:
Басқа мағыналар:
Коньяк-де-ла-Монтань
Коньяк-де-ла-Монтань (Conilhac-de-la-Montagne) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11097, пошта индексі — 11190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 59 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
IC 5164
IC 5164 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 5164 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Хоулдэн (Миссури)
Хоулдэн (Holden) — Миссури штатының Джонсон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 6.3 км². FIPS коды — 29-32572.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2510 адамды құрады.
Турунвож (Кипиевая тармағы)
Турунвож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кипиеваю өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Баранды
Баранды, үйлі-баранды. Қос сөздің екінші сыңары «баранды» сөзінің алғашқы мағынасын мал түсін аңғартатын «баран» тұлғасымен шатыстыру мүмкіндігі жоқ. Әңгіме болып отырған сөзді түркі, моңғол, тунгус-маньчжур тобындағы тілдерге ерте кездерден ортақ деп қарап, төркінін сол тілдерден іздестіргенде ғана табамыз. Маньчжур тілінде — баран, солон тілінде — бараа, эвенкілерде — барама тәрізді тұлғалардың берер мағынасы —- көп, толып жатқан; буряттарда: баран — бәрі, барлығы; қырғызша: бараандуу — көп, сансыз. Осылардың қай-қайсысы болса да көне түркі тілі жазуларындағы «бару», қала берді қазіргі қазақ тіліндегі «бәрі» тұлғаларымен тоғысады. Демек, қазіргі кезде мағынасы көмескі тартқан «баранды» сөзі, алғаш «көп, толып жатқан» сияқты мағына беріп, бері келе, біздің тілімізде, «бәрі, барлығы» деген ұғымға ие болса керек. Сонда «үйлі-баранды» қос сөзі «үйі, бәрі» дегендей түсінік береді.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Лярсавэй-Яха
Лярсавэй-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томбой-Яха өзенінің оң жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Жолдасқали Ахметұлы Досмұхамбетов
Жолдасқали Ахметұлы Досмұхамбетов (15. 9. 1916, Мақат ауданы, Ракуш к. — 20.12.1977) — мұнайшы, ҚазКСР-інің еңбек сіңірген мұнайшысы (1966). Лениндік сыйлықтың (1966), ҚР Мемлекеттік сыйлығының (1995, қайтыс болғаннан кейін) лауреаты. Маңғыстау мұнай кендерін ашушы және игерушілердің бірі. 1940 ж. Мәскеу мұнай институтын бітірген. 1940-47 ж. Байшонас кәсіпшілігінің бас геологі, кейіннен директоры, 1947—51 ж. «Қазақстанмұнайгазбарлау» тресінің басқарушысы, 1951-71 ж. «Қазақстанмұнай» бірлестігінің бас геологі, бастығы, 1971- 77 ж. «Ембімұнай» бірлестігінің бас геологі болып істеді. Ленин, Октябрь Революциясы, екі мәрте Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Екі дүркін ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды. Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Драйкирхен
Драйкирхен (Dreikirchen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1021 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,7 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 011. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Циммерман.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Любовь Сергеевна Кочкина
Любовь Сергеевна Кочкина (15.9.1924 жылы туған, Ресей, Киров облысы Зуевка ауданы Уховская деревнясы) – медицина ғылымының докторы (1968), профессор (1970).
Ғылыми жұмыстарының негізгі бағыты автономды жүйке жүйесінің жасаралық морфологиясына арналған. Кочкина 50-ге жуық ғылыми жарияланымның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ғали Дүйсеков
Ғали Дүйсеков (1900-1978), актер. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі (1943). 1938-63 ж. Шымкент облыстық қазақ драма театрында қызмет істеді. Мұхтар Әуезовтің пьесалары бойынша қойылған спектакльдерде Кебек пен Абыздың («Еңлік-Кебек»), Есен мен Арыстанның («Еңлік-Кебек», «Айман-Шолпан»), Бежей, Тәкежан, Біржандардың («Абай» бойынша инсценировка) рөлдерін орындау арқылы ол өзінің актерлік шеберлігін танытты. 1967 ж. ұлы Мұхтар Әуезовтің 70 жылдық тойына арнап «Мұхтар ата» (сөзі Ж. Еділбаевтікі) әнін шығарды.
Дереккөздер
Санат:1900 жылы туғандар Санат:1978 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан актерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Дәстүрлі энергетика
нобай|Яйва ГРЭСі Дәстүрлі энергетика — энергияны қазба отындардан — көмірден, мұнайдан, шымтезектен, сондай-ақ жасанды отын алуда ағаштардан, ағып жатқан судан алу. Даланы сақтау және қалпына келтіру проблемасы, ең алдымен, жайылымдық жүктеменің экологиялық тұрғыдан нормалануына саяды. Бұл жүктеме жайылымдық сыйымдылыққа сәйкестендірілуі керек. Құнарлы топырақта қүрғақшылыққа төзімді шөп түрлерін өсіру тиімді болмақ. Алайда, далалық экожүйелерді сақтау үшін оны ұтымды пайдаланумен шектелуге болмайтыны анық, қорықтар, ұлттық парктер секілді ерекше қорғалатын жаңа табиғи аумақтар құру келелі мәселе болып отыр.
Дереккөздер
Санат:Энергетика Санат:Экология
Уолаграс (Мэн)
Уолаграс (Wallagrass) — Мэн штатының Аростук округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 561 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 104.8 км² шамасында. FIPS коды — 23-79865.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Кейтар
Кейтар – Қарабауыр жонының солтүстігіндегі құдық. Маңғыстау облысы Қарақия ауданы мен Қарақалпақ республикасының шекарасы тұсында орналасқан. Тереңдігі 37 м, су шығымы 100 л/сағ. Теңіз деңгейінен 220 м биіктік шамасында. Құдықтың маңы жонды-белесті келген. Мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құдықтары Санат:Маңғыстау облысы географиясы
Талдықорған қалалық қуыршақ театры
Талдықорған қалалық қуыршақ театры - шығармашылық әуесқойлар ұжымы. Ол 1959 ж. Талдықорған қаласындағы І.Жансүгіров атындағы қалалық Мәдениет сарайы жанынан құрылды, 1960 ж. оған халық театры атағы берілді. Көркемдік жетекшісі Е.С. Кошелев, Н.М. Романова болды. Оның репертуарынаң, негізінен, балаларға арналған орыс және шет ел жазушыларының шығармалары мол орын алды. Республиқалық халық театрлары байқауының лауреаты (1963,1978).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары
Пальма-ди-Монтекьяро
Пальма-ди-Монтекьяро (Palma di Montechiaro) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 21 533 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 283 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 76 км² шамасында. Пошта индексі — 92020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Дева Мария Розария. Жыл сайынғы мерекесі — 08Қыр.
Монти-Санту-ду-Токантинс
Монти-Санту-ду-Токантинс (Monte Santo do Tocantins) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мирасема-ду-Токантинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Пальма-ди-Монтекьяро
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Ерекше су қабаты
Ерекше су қабаты — әрекеттесу нәтижесінде минерал бетінде, ион айналасында пайда болатын су қабатында оның молекулалары катарласа орналасып, ерекше қасиетті су қабатын кұрайды. Молекулалардың қозғалысы күрт төмендеп, еріту қабілеті кемиді, тұтқырлығы артады, ол қабат арқылы еріген заттардың өтуі төмендейді. сөйтіп бұл қабаттағы су молекулаларының қасиеті көлемдегі су молекулаларына қарағанда көп өзгереді. Осындай жай көбіктендіргіштердің әрекеті нәтижесінде су-ауа көпіршігі шектесетін жерде де орын алады. Осы сипатталған құбылыс минералдың флотациялану қасиетін өзгертуде негізгі роль атқарады. .
Монти-Санту-ду-Токантинс
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1948 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1091,548 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,8 адам/км².
Ерекше су қабаты
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Сәлім Әлмағанбетұлы Құрманғожин
Сәлім Әлмағанбетұлы Құрманғожин (4.1.1934 жылы туған,Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданы Еңбек ауылы) – саяси қайраткер, дипломат, ҚР дипломат. қызметінің еңбек сіңірген қызметкері. Саясаттану ғылымының кандидаты (1999). Алматы педагогикалық шет тілдер институтын (1955), КСРО СІМ жоғарғы дипломатиялық мектебін (1963) бітірген.Петропавл педагогикалық институтында оқытушы (1955 – 56), Қазақ КСР-і СІМ-нің 2-, 1-хатшысы (1956 – 61), Біріккен Араб Республикасындағы КСРО елшілігінің 3-хатшысы (1963 – 67), КСРО СІМ-де жауапты қызметкер, (1967–73), КСРО-ның Стамбұл қ-ндағы консулы (1973 – 78), КСРО СІМ бас хатшылығының кеңесшісі (1978 – 84), Эфиопиядағы КСРО елшілігінің кеңесшісі (1984 – 89), КСРО СІМ елшіліктермен жұмыс ісінің сарапшысы (1989 – 92) болды. Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары (1992 – 93), Венгриядағы төтенше және өкілетті елшісі (1993 – 96), ҚР СІМ кеңесшісі (1996 – 97), ҚР СІМ бақылау басқармасының басшысы (1997 – 98), ҚР СІМ дипломат. академиясының төтенше және өкілетті өкілдерінің біліктілігін арттыру бөлімінің бастығы (1998 – 99) қызметтерін атқарды. 1999 жылдан ҚазМУ-да оқытушы.Венгрияның орта дәрежелі жұлдызды Крест орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тарихи тұлғалар
Фантом
Фантом — дене мүшесінің моделі немесе дененің табиғи ұлгайтылған бөлігі. Стоматологиялық аурудың емдеу тәсілдерін фантом көмегімен игеру, үйрену. Мәселен, тіс фантомы арқылы құрт жеген жерді тазалап, пломба жасауға қуыс жасауды бор машина күшімен дағдылану.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Басы
Басы, басы артық. «Басы артық сөзді қоя тұрайық». Бір қызығы «басы» тұлғасы «артық» сөзімён өте жиі қолданылады да, «кем» дегенге көп жолай бермейді. Осыған орай оны («басы» сөзін), бәрімізге мәлім, «бас» мағынасын беретін тұлғадан туындаған деуге көңіл дауаламайды. Оның өзіне ежелден меншікті, алғашқы мағынасы болғандығын сарыкөл тілінің деректері анықтайды (сарыкөл тілі — үнді-еуропа тілдерінің ішінде иран тобына жатады. Мұнда түркі тілдерінен ауысқан сөздер де баршылық), Онда: баш — артық; ал башы — көп, мол сияқты мағыналарды түсіндіреді. Сарыкөл тіліне түркі тілдерінен сөз ауысқанындай, керісінше ауыс-күйіс болуы таңданарлық құбылыс емес. Сөйтіп, тіліміздегі «басы артық» тіркесін түсініктірек айтсақ— «артық артық» немесе «көп, молымен артық» дегенге саяды.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Осиновая (Кандата тармағы)
Осиновая — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кандат өзенінің сол жағалауынан 62 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Люманнсдорф
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 704 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 057. Муниципалитеттің басшысы — Артур Шульдт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
IC 733
IC 733 — Crater шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1007508.
Сыртқы сілтемелер
IC 733 Санат:Crater (шоқжұлдыз)
NGC 57
NGC 57 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Жанама
Жанама - L қисық сызығының М нүктесі мен оның екінші М нүктесі арқылы өтетін қиушының, екінші М' нүктесі L қисығының бойымен М-ге ұмтылғандағы шектік орны болатын l түзуі, L қисығының М нүктесіндегі жанамасы деп аталады. Егер жазықтықтағы қисық тікбұрышты координаттар жүйесінде y=f(х) теңдеуі арқылы берілсе, онда абсциссасы х0 болатын қисық нүктесіндегі жанама. Мына түрде жазылады y-f(x0) = f'(x0)(х- х0),мұндағы f'(x0) жанама бұрыштық коэффициенті.
Дереккөздер
Санат:Геометрия Санат:Қисықтар Санат:Алгебралық қисықтар Санат:Аналитикалық геометрия
Жүректің дамуы
Жүректің дамуы - ұрықтық кезеңде жүректің ішкі қабығы - эндокард эмбриондық дәнекер ұлпасы мезенхимадан, ал жүректің ортаңғы қабығы - миокард пен сыртқы қабығы - эпикард мезодермадан дамып жетіледі. Эмбриондық дамудың алдыңғы сатыларында жүрек жеке екі түтікше болып қалыптасып, соңынан олар өзара бірігіп, біртұтас болып, жүрекке айналады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Футболдан КСРО чемпионаты 1987
Футболдан КСРО чемпионатының 50-ші маусымы.
Сілтемелер
Санат:1987 жылғы футбол Санат:Футболдан КСРО чемпионаты