cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Леди Гамильтон
Сонда қалай, Нельсон өз сүйіктісінің өткендегі өмір жолынан хабарсыз болған ба? Әлде соның бәріне көзін жұма қараған ба? Жоқ, тіпті де олай емес. Нельсон бәрін де білген. Лондонға, өзінің әйеліне жазған хатының бірінде ол былай дейді: “Бір кезде саған леди Гамильтонды таныстыратын болармын деп үміт етемін. Ол мына әлемдегі ең ерекше әйелдердің бірі… Ол жалпы әйел атаулының абыройын арттыратын адам, оның өмірі әрбір адам, егер жүрегі жылы, жаны жомарт болса, лайықты тіршілікке орала алатынын көр­сетеді”. Нельсонның нені мегзеп отыр­ғанын таратып айтып жату артық шығар. Бұрын тек шайқастар жайында баянат жазумен жүретін айбарлы адмиралдың өмірінің соңғы жылдарын­дағы Эммаға арналған жырларында да осы сарын бар. Нельсон туралы кітаптардың бірінде олар­дың орысша аудармалары да келтірілген: “Разрублена та якорная цепь, Что мой корабль держала у причала, Но якорь в сердце у меня – та крепь, Что нам позволит все начать сначала…”.
Соңғы жылдар
Жеңіспен аяқталған Трафальгар шайқасынан алған жарақынан көз жұмған сүйіктісінен айырылған соң Эмма екі ай бойы үйден шықпай, естен танады. Талай жыл бойы сән-салтанатқа, барлық-байлыққа бой үйретіп қалған әдемі әйел қолында қалған қаржысын да ұсынықты ұстай алмай, ақыр аяғында қайыршылық күйге түседі, ішкілікке де салынады. Өмірінің соңғы айларын бейтаныс бір кісілердің шатырында қойылған кереуетте өткізеді. Қарыздан қарызға батып, ең қымбатты қазынасын – Нельсонның ғашықтық хаттарын сатуға да мәжбүр болады. Бәлкім, ол сол хаттарды өзгелердің де оқуына жағдай жасау үшін сатқан шығар, мына әлем Нельсонның қандай жаны нәзік адам болғанын, Эмманы өліп-өшіп сүйгенін, сол жылдарда өзінің елім деп еңіреген ермен, махаббаты жолында жұрттың өсегін де, атқан кесегін де елемейтін серімен қандайлық бақыт кешкенін білсін деген шығар. Ерді ер ететін де, ерді ез ететін де әйел екенін, әйел бақытының кілті тек ерлер қолында болатынын, ер адам әйелді бақытқа бөлеу арқылы ғана ер атана алатынын мына әлем ұға түссін деген шығар.
NGC 6110
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы 10 шілдеде Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6110 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 57751, ZWG 196.27, KUG 1615+352C.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Corona Borealis (шоқжұлдыз)
Тоқанай
Тоқанай — Қостанай облысының Жангелді ауданы, Жаркөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 92 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 182 адам (97 ер адам және 85 әйел адам) болса, 2009 жылы 137 адамды (75 ер адам және 62 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жангелді ауданы елді мекендері
Лаундуш
Лаундуш (Laundos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Повуа-де-Варзин муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 131 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,69 км² шамасында. Халық тығыздығы — 219,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Архангел Михаил.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Синусит
нобай| Синусит — бұл бет қуысының немесе мұрынға тірелетін сүйектің асқынған немесе созылмалы ауруы. Ол көбінесе құлаққа, тамаққа инфекция түсуден, қатты салқын тиюден болады.
Алдын алу
Салқын тиген және мұрын біткен кезде мұрынды тазартыңыз.
Дереккөздер
ISBN 5-615-01453-9
Осы кітаптың кез келген бөлігін коммерциялық емес мақсатта көшіруге және таратуға басып шығарушылар арнайы рұқсат берген. Сол үшін оларға көп-көп рақмет!
Санат:Алғашқы көмек Санат:Медицина
Сөйлеу сазы
Сөйлеу сазы (melodikos — әуенді) — интонацияның негізгі құрамды бөлігі. Сөйлеу сарынының акустикалық көрінісі негізгі тонның сөйлеу барысындағы өзгеріп отыруы болып табылады. Сөйлеу сарыны синтаграммалар мен ритмикалық топтардың әрі жігін ажыратып, әрі басын біріктіріп, бүтін бір сөйлем етіп құрып отырады. Сөйлеу коммуникатив түрлерге (хабарлы, лепті, сұраулы, бұйрық) бөлінеді. Сөйлемнің мағыналық тұрғыдан маңызды бөлігін баса көрсетеді, сондай-ақ көңіл-күй көріністерін, кекесін-қалжың тәрізді астарлы сәттерін аңғартады. Лингвистикалық (акустикалық) талдау үстінде негізгі тонның (дауыс ырғағының) жоғары-төмен деңгейлері, олардың арасындағы алшақтықтың шамасы, әуен сатылары, оның биіктеу шыңы, тік немесе жайпақ көтерілуі мен түсуі, үдемелі, кемімелі және тегіс қозғалуы деңгейлері анықталады. Әдетте зерттеушілер сөйлеудің белгілі бір сөйлем түрлеріне тән сөйлеу сазының пішінін табуға тырысады. Әзірге сөйлеу сазының дыбыстық (акустикалық) көрінісі жайлы тіл білімінде ортақ пікір жоқ.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Ақбұлақ ауылдық округі (Осакаров ауданы)
Ақбұлақ ауылдық округі – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы әкімшілік бірлік. 2004 жылға дейін Пролетар ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақбұлақ, Роднички ауылдары кіреді.Орталығы – Ақбұлақ ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1253 адамды құрады.
Зидж Елхани
Зидж Елхани, “Елхани зиджі” (арабша және парсы тілінде [өq – астрономиялық кесте, анықтамалық) – орта ғасырлардағы көрнекті астрономиялық еңбектердің бірі. 13 ғ-да Оңтүстік Азербайжанда Әбу Жафар ат-Туси (Насреддин ат-Туси) ұйымдастырған атақты Марага астрономия мектебінің негізгі ғылыми еңбегі. Онда жарық жұлдыздардың каталогы, 279 елді мекеннің географиялық координаттары, сондай-ақ, синустар мен тангенстер кестелері (5-ондық таңбаға дейінгі дәлдікпен) келтірілген.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Қазақ цирк өнері
Қазақ цирк өнері – сахналық-эстрадалық өнер саласы.
Өз бастауын көшпелі өмір салтынан, мал шаруашылығымен байланысты тұрмыс-тіршілігінен алады. Ат құлағында ойнап өнер көрсету, айтар ойды ыммен білдіріп, түрлі дене қимылдарымен жұртты күлдіру, салдық құрып, ел аралау, қуақы, әзіл-әжуа сөздермен көпшілік көңілін көтеру, бақсылық құру, т.б. салт-жораларда цирк өнерінің алғашқы нышандары көрініс берді. Мініс атын тек көлік ретінде пайдаланып қоймай шабандоздар оған сан алуан қозғалыс-жүрістер (бөгет пен ордан секіру, артқы екі аяғымен тік тұру, бір орында шыр айналу, жорғалау, аяңдау, бүлкілдеп, желе жортып жүру, т.б.) жасатқан. Шауып келе жатып, ат үстінен найза, қылыш, шоқпар сермеп, садақ тарту, қарсыласымен жекпе-жекке түсіп, алысып-тартысу, жау оғын дарытпау үшін оқыс еңкейіп, атының бауырына түсу, жерге түсіп кеткен құралын ат үстінен еңкейіп, іліп алып кету, т.б. соғыс өнерінде қолданылатын әдіс-тәсілдерге үнемі машықтанып, меңгеру жаугершілік замандағы ел қорғаны ерге тән қасиет еді. Осыған орай ат үстінде орындалатын қимыл-жаттығулар қалыптасып, олар сайыс, аударыспақ, теңге алу, көкпар тарту, т.б. ұлттық ойындардың негізін қалады. Қазіргі цирктегі ат ойынының көптеген белгілері өз бастауын осы ұлттық ойындардан алады. Халық палуандарды, ауыр салмақ көтеретін алып күш иелерін, таңғажайып қимыл-әрекет жасаушыларды аңыз әңгімелерге, жырларға арқау етті. Өзі жерде жатып, үстіне тегіс тақтай төсеп, сонымен түйе жүргізу, ауыр заттарды көтеру, бұлшық ет ойнату, белдесіп күш сынасу, доңғалақтың ішкі жағына керіліп тұрып айналу, қойны-қонышынан қас қағым сәтте әр түрлі заттарды (орамал, жұмыртқа, балапан, т.б.) шығарып, жұртты таңқалдыру, үстіне теріс айналдырған тон киіп немесе аяғына бақан байлап өнер көрсету секілді ойын түрлері ерте заманнан қалыптасқан. Бұл цирк өнерінің алғашқы нышандарын білдіреді.
Белгілі қазақ палуандары Қажымұқан Мұңайтпасұлы, Балуан Шолақ, т.б. цирк аренасында өнер көрсетіп, цирк өнерінің алғашқы қадамдарын жасады. Сол сияқты, халық арасында Ағашаяқ деген атпен белгілі болған әнші, домбырашы Берікбол Көпенұлыда (1861 – 1932) цирк өнерінің кейбір белгілерін оңтайлы пайдаланды. 1901 ж. Қажымұқан орыс палуаны И.М. Поддубныймен танысып, оның көмегімен Санкт-Петербургтегі И.В. Лебедевтің мектебінде оқыды. Аталмыш мектепте цирк артисінің өнерін үйреніп, бітірген соң И.М. Зайкин, Поддубныймен бірге көптеген елдерде өнер көрсетті. 20 ғ-дың 20-жылдары Алматыда (1919, жетек. А.И. Сосин), Семейде (1923, жетек. В.Феррони) цирк ұжымдары жұмыс істеді. Бұл ұжымдардың репертуарынан бірнеше пантомима, акробатикамен қатар қуақылық өнердің кейбір түрлері орын алды. Осы жылдары Қоянды жәрмеңкесінде, әр түрлі жиын-тойларда Қажымұқан, Зәрубай Күлсейітұлы, Шашубай Қошқарбайұлы, т.б. ойын көрсетті. Қ. ц. ө. бұғанасы қатайып, одан әрі дамуына 1965 ж. ұйымдасқан Алматы эстрада-цирк өнері студиясының ықпалы мол болды. 60-жылдары ұйымдасқан “Достық” (1962, қазір Шымкент халық циркі), “Балдырған” (1968, қазіргі Астана циркі) атты цирк ұжымдары кейіннен халықтық ұжым атағын алып, Бүкілодақтық, халықар. фестивальдардың жеңімпаздары болды. Цирк өнерінің сахнаға лайықты түрлері Шымкент, Астана, Қарағанды, т.б. қ-лардағы, облыстардағы филармониялардың репертуарларынан орын алды. 1969 ж. цирк өнеріне икемі бар, қабілетті жастар жиналды. Саратовта арнаулы білім алған қазақ жастарына цирк өнерінің таңдаулы мамандары – реж. Г.В. Перкун, атпен және хайуанаттармен орындалатын нөмірлерді үйретуші Г.Т. Тоқаев пен А.В. Соколов, гимнастик. және акробатик. жаттығуларға баптаушы В.А. Ревякин, т.б. ұстаздық етті. Х.Бегенов, Р.Ескенова, Қ.Қоржынбаев, А.Смағұлов, У.Шалабаев, Қ.Ақышева, т.б. гимнастикамен және акробатикамен шұғылданса, Қ.Бөлебеков, О.Құрманбаевтар ат спортымен, ал Е.Шыныбеков, Г.Бәйкенова, Қ.Сақтағанова, Ш.Қожамбердиевалар аю, қасқыр, түйе, таутеке, бүркіт, түлкі, пони, т.б. хайуанаттарды үйретуге жаттықты. Олар 1970 ж. Алматыдағы Спорт сарайында тұңғыш рет өнер көрсетті. 1972 ж. Алматыда соңғы техника жетістіктерімен салынған Қазақ циркінің жаңа ғимараты пайдалануға беріліп, тұңғыш кәсіби цирк ұжымы қалыптасты. Оның негізін Мәскеу, Саратов және Алматы эстрада-цирк өнері студиясының түлектері құрады. Мәскеуден Н.К. Винник, Г.В. Федоренко, В.М. Карп сияқты мамандар келіп, жергілікті кадрлерді даярлауға ат салысты (қ. Қазақ циркі). 1983 ж. Қарағанды қаласында жергілікті цирктің ашылуы – республикадағы цирк өнерінің даму барысына игі ықпал етті.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан өнері Санат:Цирк
Санкт-Файт-ин-Деферегген
Санкт-Файт-ин-Деферегген (St. Veit in Defereggen) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Лиенц округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 771 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 61.48 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LZ, ресми идентификациялық коды — 7 07 26.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фитус Монитцер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Көлем
Көлем – геометриялық денелердің кеңістіктен алатын бөлігін сипаттайтын шама. Көлем геометриялық денелерге байланысты негізгі шамалардың бірі болып табылады. Қарапайым жағдайда Көлем дене ішіне сиятын бірлік кубтардың санымен өлшенеді. Ежелгі Шығыста] (Вавилон, Мысырда) денелердің Көлемін есептеуде түрлі математикалық ережелер қолданылды (мысалы, толық және қиық пирамидалар, цилиндрлер, т.б.). Күрделі денелердің Көлемі былай анықталады. Тік бұрышты параллелепипедтің ішіне орналасқан М дене, параллель жазықтықтармен қыры а-ға тең кубтарға бөлінеді. а нөлге тез ұмтылып, шексіз кеми берсін. Vn – М денесіне сиятын кубтар Көлемінің қосындысы, ал Wn – М денесінің ішінде кемінде бір нүктесі болатын кубтар Көлемінің қосындысы болсын. Егер V=Vn және W=Wn шектері өзара тең болса, онда олардың ортақ мәні V осы М денесінің Көлемі деп аталады. Дененің Көлемі мына формула бойынша анықталады:, мұндағы интегралдау кеңістіктің көрсетілген дене орналасқан бөлігін толық қамтиды.
Дереккөздер
Санат:Кеңістік Санат:Физикалық шамалар
Тунгусла (Нерда тармағы)
Тунгусла — Ресейдегі өзен. Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нерда өзенінің сол жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Есет өзенінің құйылысынан Тура өзені, Тавда өзендерін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері
Шүйке
Шүйке – есуге, иіруге алдын ала дайындалған жүн шумағы. Ол ұзындығы бір қарысқа жуық таяққа не басқа затқа созыла жинастырылған мал жүнінің жіптік топтамасы. Иіруге арналған шүйкені жіңішке етіп созады да, ұршық мұрындығына іліндіреді, сонда жіпті мейлінше ұзын етіп иіруге мүмкіндік туады. Жіптің қалыңдығы болашақта жасалынатын бұйымдарға (кілем, алаша, т.б.) байланысты. Шүйке үзілмесе, жіп те берік болып иіріледі. Арқан, бау секілді күрделі заттарға арналған шүйке жіп созбасы қалыңдау жасалынады. Арқан шүйкелердің үш тінінен есіледі, бірақ оны өте берік жасау үшін кейде төрт-бес тіннен де ширатады. Шүйкеге жіп не арқан сынды заттар берік болуы үшін ешкі қылы, қодас түбіті, т.б. қосылуы мүмкін.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Тұрмыстық заттар Санат:Терминология
Эльстерберг
Эльстерберг (Elsterberg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хемниц әкімшілік округіне бағынады. Фогтланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4627 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 78 150. Муниципалитеттің басшысы — Фолькер Ененнхен.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Жалпылама стратиграфиялық шкала
Эонотема                             Эон
Эратема (топ)       Эра
Жүйе                                    Кезең
Бөлім                                    Дәуір
Жікқабат                             Ғасыр
Белдем                                     Фаза, геологиялық
(хронобелдем)                         уақыт
Санат:Терминология Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
26 сәуір
Туғандар
26 сәуір қазақ әдебиетінің алып тұлғасы, мемлекет және қоғам қайраткері, шығармалары дүниежүзінің 40-тан астам тіліне аударылған, қазақ әдебиеті тарихында теңдесі жоқ ұлы жазушы Сәбит Мұқанұлының туған күні.
Көк шөп қызбасы
Көк шөп қызбасы (аллергиялық ринит) — мұрыннан су ағып, көздің қызарып қышуы адамның дем алған ауасынан организмдегі аллергиялық реакцияның белгісі болуы мүмкін. Аллергия жылдың белгілі бір мезгілінде қозып, асқынады
Емдеу жолдары
Хлорфенирамин түріндегі антигистамин қолданыңыз. Дименгидринат та көмектеседі. Бұл әдетте қозғалыс мүшелерінің аурулары үшін пайдаланылады.
Алдын алу
Аллергияның неден болғанын (шаң құстың мамығы, гүл тозаңы, мүк) анықтаңыз және олардан аулақ болуға тырысыңыз.
Дереккөздер
Санат:Алғашқы көмек Санат:Медицина
Жаңа медвед
Жаңа медвед — Башқұртстанның Илишев ауданындағы ауыл, Жаңа медведев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 293 адамды құрады. Пошта индексі — 452274, ОКАТО коды — 80230856001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Палаццоло-делло-Стелла
Палаццоло-делло-Стелла (Palazzolo dello Stella) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3028 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 89 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 33056.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Stefano, Sant'Antonio di Padova.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Мерғали Ибраев
Мерғали Ибраев (1942-1997) - журналист, драматург, ақын және прозаик. 1942 жылы 13 маусымда Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы, Қарауыл ауылында туған. Орта мектепті бітірген соң Семейдің педагогикалық институтына түсіп, армия қатарына барып келген соң аудандық газетте бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары қызметін атқарады.Осы тұста қаламы ұшқыр журналист, ойлы да өрнекті жазатын ақын ретінде таныла бастайды. 1970-1978 жылдары " Лениншіл жас" ( Жас алаш) газетінің Семей, Шығыс Қазақстан облыстары бойынша меншікті тілшісі болып істейді. 1969 жылы Қазақстан жастарының " Жас керуен" атты жинағына енген бір топ өлеңдерінен бастап "Темір тұлпар", "Күміс тау", "Өнегелі өркен", "Құтты қоныс", "Судағы сәуле" атты өлең жинақтары жеке-жеке кітап болып басылып шықты. " Мерғали ақын және шын ақын",- деп жазушы Роллан Сейсенбаев айтқандай, Мерғали Ибраевтың шығармалары тақырыбы сан алуан, өлең дастандары терең мазмұнға құрылған, ақындық шеберлікпен өрнектелуімен оқырманын баурап алады. Ақын 40-қа жуық ән мен күйдің авторы. Оның өлеңдеріне жергілікті сазгерлер ән жазып, ақын туындыларын ел жүрегіне ұялата түсуде. Ағамыздың ұлттық театр өнерінің дамуына лайықты үлес қосқан драматургтік еңбегі ерекше. Күй атасы Құрманғазы өміріне арналып жазылған тұңғыш драманың авторы. Сол сияқты "Қалқаман-Мамыр, "Құрманғазы", "Шәкәрім", "Қайырлы таң, әке!" сияқты драмалық шығармалары Қарағанды, Семей театрларында қойылып, көрермендердің жоғары бағасын алды. Табиғатында сегіз қырлы, бір сырлы Мерғалидың өмір жолындағы басты қызметі - журналистік. Жаңалықты жылдам сезгіш, қоғам, заман көшінің алдыңғы сапында болу, өз ұлтын сүю, оның болашақ тағдырын, мәдениетін, тілін рухани байлық салт-дәстүрін марапаттау оның журналист"к туындыларының өзегі. Бір ғана мысал Қайта құру деп аталатын кезеңде "Семей таңы", "Ақжол", атты айдар ашты, осы бөлімніңі арнайы ұйымдастырушы да, оның тұрақты авторы да Мерғали болды, нақты архив материалдарына сүйене отырып жазған тарихи мақаласының саны 50-ден асып кетті. Мерғали Ибраев әдебиетке сіңірген еңбегі үшін "Еңбектегі ерлігі үшін" медалімен, Журналистер одағының сыйлығымен бағаланған.
Санат:Педагогтар
Типтон (Оклахома)
Типтон (Tipton) — Оклахома штатының Tillman округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 847 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.7 км² шамасында. FIPS коды — 40-73850.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Көлтабан
250 px|thumb
Көлтабан, лиман – 1)жағалық бөлігі төмендеген құрлықты теңіз басудан және өзен сағаларының жайылуынан пайда болған саяз шығанақ;2)түркі сөзінен келген, жағасы ирек әрі аласа болатын шығанақ немесе көктемгі еріген қар, тасқын суларын пайда болған жерде топырақта арнайы бөгеттер тұрғызу арқылы ұстап жинайтын мелиорациялық кұрылыс. Жазық өзендерінің сағалық үлескілерін немесе құрлықтың жагалау маңы ойыстарын теңіз суының басуынан Көлтабан пайда болады. Көлтабандардың теңіз жағы ашық және жабық (теңізден кұмқайырлары мен жалдарымен бөлінген) түрлері болады. Көлтабанның көбі айтарлықтай тұзды болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Жартас («Қонады бір күнжас бұлт...»)
Жартас («Қонады бір күнжас бұлт...») - Абайдың 1899ж. М.Ю.Лермонтовтың «Утес» атты өлеңінен аударған туындысы. Өлең түпнұсқаға сәйкес әрқайсысы 4 тармақты 2 шумақтан тұрады. Бірақ мағына жағынан дәлме-дәл емес. Өлең 6-7 буынды шалыс ұйқаспен жазылған. Алғашқы рет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайүғылының өлеңі» атты жинақта жарияланған. Туынды басылымдарында аздаған текстологиялық өзгерістер кездеседі. Өлеңнің 2-шумақтағы 3-, 4-жолдары Мүрсейіт қолжазбаларында, 1909, 1945 жылғы жинақтарда: Бәрі осы-ау деп қыз деген Томсарып тұрып жылапты делінген. Бұл жердегі «қыз» деген сөздің орысша түпнұсқаға қарағанда ешбір қисыны жоқ. Онда Лермонтов «Не остался след в морщине» дейді. Сондықтан кейінгі жинақтарда (1954, 1957,1977) жоғарғы 2 жол: Бәрі осы-ау деп қүз деген, Томсарып тұрып жылапты деп басылып келе жатқаны қисынға келеді. Желге ілесіп еркін ойнақтап көшіп жүретін бұлт емес, тұрған жерінен қозғала алмайтын мелшиген тас қүз болған соң, көрген күнім осы да деп, қайғырып жылапты деу әлдеқайда ұтымды. Ап жартасты Лермонтов кәрі шалға, жас бұлтты қызға балап айтып отыр деп, қыз деген сөзді әкеліп тықпалау әдемі ишарат түрінде елес беретін символдық мағынаны бадырайтып, тұрпайылап айта салғандық болар еді. Оқырманның өзі ойша елестетіп, ішпен білерлік нәзік символ көркем тұспалмен берілгенде ғана әсерлі болатынын Абайдың ескермеуі, әрине, мүмкін емес. Сондай-ақ 1909, 1945 жылғы басылымдарда 1-шумақтың 3-жолы «Жөнелді ертең, қалды үміт» болып берілсе, кейінгі басылымдарда «Жөнелді ертең, қалды ұмыт» ретінде алынған. Ақынның бұл өлеңіне композитор Ғ.Жұбанова романс жазған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Пет-Кладенци (Русе облысы)
Пет-Кладенци (Пет кладенци) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Бяла қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 54 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7119. Телефон коды — 081262. ЕКАТТЕ коды — 55988.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Бауыршөп
thumb| alt=A.| Бауыршөп. Бауыршөп  (Hepatіca) – сарғалдақтар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Еуразия мен Солтүстік Америкада кездесетін 6 түрі белгілі. Қазақстанда тау бөктерлері мен тасты беткейлерде өсетін 1 түрі – фальконер бауыршөбі (Н. falconerі) бар. Биіктігі 20 – 25 см. Сабағы тік жеке шығады. Жапырақтары етжеңді, 3 – 5 қалақты, сағағы ұзын болады. Гүлдері көкшіл, қызғылт түсті, дара жетіледі. Ерте көктемде қар ерісімен гүлдейді. Жемісі – ұзынша, түкті жаңғақша. Жаңғақшасында құмырсқаларды тартатын май болады. Тұқымын негізінен құмырсқалар таратады. Бауыршөпті әдемі гүлі үшін мәдени түрде көп өсіреді.
Сілтеме
Санат:Сарғалдақтар тұқымдасы Санат:Қазақстан табиғаты
Салауаткерей
Салауаткерей - күйші-композитор.
Өмірбаяны
Домбыра тартуды әкесі Дәулеткерейден үйренген. Оның күйлерін («Қыз Ақжелең», «Керілме», «Жеңгем сүйер», т.б.) шебер орындап, жұртшылыққа кеңінен таратқан. Салауаткерей күй тартуда үздік орындаушылығымен даңқы шыққан.
Замандасы Д. Нүрпейісова оньң өнерін жоғары бағалаған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Төрелер
Шоғарланудың теориялық коэффициенті
мұндағы σmaxең үлкен жергілікті кернеу, σном - номинал кернеу. Шоғырланудың тиімді коэффициенті. Тұрақты кернеулер кезінде r =1 мұндағы σб шоғырлануы жоқ үлгінің беріктік шегі, σ1бшоғырлануы бар үлгінің шартты беріктік шегі. Циклдің өзгеретін кернеулер шартында r= -1:K σ1тегіс үлгінін кажу шегі, σ11шоғырланған кернеуі бар үлгіде номинал кернеумен есептелген қажу шегі.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Тилдэн (Небраска)
Тилдэн (Tilden) — Небраска штатының Madison округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1078 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.9 км² шамасында. FIPS коды — 31-48935.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Чебачья (Ларь-Еган тармағы)
Чебачья — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ларь-Еган өзенінің оң жағалауынан 154 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тюленьга
Тюленьга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пукшеньга өзенінің сол жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 70 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сұранысты өңдеу
Сұранысты өңдеу (Обработка запроса; query processing) — сұранысты орындауға дайындық кезіндегі операциялық жүйенің, диалогтық жүйенің немесе мәліметтер базасын басқару жүйесінің әрекеті, сондай-ақ аяқтау операцияларын жүргізу. Дайындық кезіндегі әрекеттер: сұранысты оқу және түсініктеме беру, кезекке қою, ресурстарды бөлу, кезектен таңдап алу және т.б. болуы мүмкін. Сұраныстың орындалғандығы немесе оны орындаудың мүмкін еместігі жөніндегі хабарламаны беру аяқтау операциясына мысал бола алады.
Тюленьга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сұранысты өңдеу
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Талиновка
Талиновка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чека өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Тюленьга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Талиновка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эльрих
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5712 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 69,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 62 005. Муниципалитеттің басшысы — Маттиас Эрхольд.
Дереккөздер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Мұнарбек Бүркітбайұлы Батырханов
Мұнарбек Бүркітбайұлы Батырханов 1952 жылы 2 қаңтарда Көкшетау облысы Володар ауданының Володарское ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Батырханов Б.М., дербес зейнеткер, ҰОС ардагөрі, Еңбек сіңірген мәдениет қызметкері, Көкшетау қаласының Құрметті азаматы. Анасы - Батырханова К.Т., зейнеткер. Павлодар индустриялық институтын бітірген (1975), инженер-құрылысшы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2006 жылдан). 1969 жылдың маусымынан қыркүйегіне дейін - «Целинпроект» МЖИ Көкшетау филиалының сызбашысы. 1970 жылдың тамызынан - Павлодар индустриялық институтының студенті. 1975 жылдан - «Көкшетауауылқұрылыс-4» тресі 407-ҚМК құрылыс учаскесінің шебері, жұмыстарды өндірушісі. 1979 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1981 жылдан - «Көкшетауқұрылыс» құрылыс-монтаж тресі орталық құрылыс зертханасының аға инженері. 1983 жылдың наурызынан - «Көкшетауқұрылыс» құрылысмонтаж тресінің «Тұрғынқұрылыс» ҚМБ өндірістік бөлімінің бастығы. 1983 жылдың қазанынан - «Көкшетауқүрылыс» құрылыс-монтаж тресінің өндірістік бөлім бастығының орынбасары. 1986 жылдан - «Көкшетауқұрылыс» тресі ТБӨ және БК зауытының бас инженері. 1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы Көкшетау облыстық комитетінің құрылыс бөлімінің нұсқаушысы. 1988 жылдан - Көкшетау қалалық атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1989 жылдан - Көкшетау қалалық жоспарлау комиссиясының төрағасы. 1990 жылдан - Көкшетау қалалық атқару комитеті Халық депутаттары қалалық кеңесі төрағасының орынбасары. 1992 жылдан - коммерциялық құрылымда қызметте. 1997 жылдың сәуірінен - Көкшетау қаласы әкімінің орынбасары. 1998 жылдан - Көкшетау қаласы әкімінің бірінші орынбасары. 1999 жылдан - Ақмола облыстықӨнеркәсіп, сауда, көлік және коммуникация басқармасының бастығы. 2002 жылдан - «Наука-Восток» ААҚ президенті. 2004 жылдан - «Асар» РП Республикалық қоғамдық бірлестігі Ақмола облыстық филиалының хатшысы. 2006 жылдан - Ақмола облыстық Сәулет және қала құрылысы басқармасының бастығы. 2007 жылдан - Ақмола облыстық Құрылыс департаментінің директоры. 2009 жылдан - Ақмола облыстық Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасының бастығы.
Риджвэй (Айова)
Риджвэй (Ridgeway) — Айова штатының Уиннешик округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.7 км². FIPS коды — 19-67035.
Мұнарбек Бүркітбайұлы Батырханов
2010 жылдың маусымынан 2013 жылдың тамызына дейін - Ақмола облысы Көкшетау қаласының әкімі.
Риджвэй (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 293 адамды құрады.
Мұнарбек Бүркітбайұлы Батырханов
Көкшетау қалалық Халық депутаттары кеңесінің депутаты (1990-1994).
Риджвэй (Айова)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уиннешик округы (Айова)
Мұнарбек Бүркітбайұлы Батырханов
«Қазақстанның құрметті құрылысшысы» белгісімен марапатталған (2009).
Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи, саяси әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Батырханова А.К. (1952 ж. т.), зейнеткер. 3 қызы бар.
Дереккөздер
Санат:Көкшетау әкімдері
Африка пілдері
Африка пілдері (Loxodonta) - еттұмсықтылар отрядының Африканы мекендейтін сүтқоректілер туысы.
Екі түрден тұрады: саванна пілі және тіказулы орман пілі. Африка пілдеріне жасалған ақырғы ДНҚ зерттеулеріне сүйенсек, Loxodonta 1,9 және 7,1 миллион жыл бұрын пайда болған. Зерттеулерге шейін бұлар тіркім болып саналған (L. africana africana және L. africana cyclotis).
Ақырғы зерттеулерге қарағанда жабайы далада, болжаумен 500—600 мың африка пілдері қалған.
Барлық түрлер Халықаралық Қызыл кітапқа енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Пілдер
Табын ісі
Табын ісі - ауыл шаруашылығын жаппай ұжымдастыру мен 1931-33 жылы ашаршылық кезінде бұрынғы Адай округіне қарасты Табын уезінде (қазіргі Ақтөбе облысы Байғанин ауданы) кеңес өкіметінің саясатына қарсы көтеріліске шыққан шаруаларды жауапқа тарту.
Табын ауданындағы көтеріліс Адай округінде 1930-31 жылы әртүрлі үзіліспен жалғасқан шаруалар көтерілісінің құрамдас бөлігі (Адай көтерілісі) болды. Оған әр кезде белсене қатысып, басқарғандар Б.Шоланов, Құбжанов, Ембердиев, К.Шешенов, т.б.
1931 жылы 20 сәуірде көтерілістің негізгі ошағы Кенжыға деген жерде әскер бөлімдерінің күшімен басылды. 834 адам тұтқындалып, соңынан 500-ден астам адам сотталды, 18 адам ату жазасына кесілді. Ашаршылық пен қуғын-сүргін салдарынан жүздеген шаруалардың отбасы ауа көшіп, Түрікменстан, Қарақалпақстан жерін паналады, Иранға өтіп кетті.
Дереккөздер
Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары Санат:Сот істері
Жастықтық лава
Дереккөздер
Санат:Геология
Жамбай ЖШС
Жамбай - жауапкершілігі шектеулі ceріктестік (ЖШС), "Қазақойл" Ұлттық мұнай компаниясы" жабық акционерлікқоғамның Директорлар Кеңесінің шешімімен 1999 жылдың 7 сәуірінде Каспий теңізі қазақстандық секторы қайраңының Оңтүстік Жамбай - Оңтүстік Забурунье бөлікшесінен 100%-дық үлеспен көмірсутектерді барлау, игеру және өндіру мақсатында құрылған. "Жамбай" ЖШС Атырау әділет басқармасында 1999 жылдың 26 мамырында тіркелген. Бул жоба бойынша жұмыстар Қазақстан Республикасының 1998 жылдың 5 мамырындағы қаулысына, 1999 жылдың 11 тамызындағы берілген АИ №1558 (Мұнай) лицензиясына, қосымша компаниялар болып табылатын "Жамбай" ЖШС мен ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі арасында өнімді бөлу туралы 2001 жылдың 26 желтоқсанында жасалған келісімге сәйкес жүргізілуде. "Оңтүстік Жамбай-Оңтүстік Забурунье" теңіз жағалауы маңындағы бөлікше Каспий теңізінің қазақстандық секторының солтүстік бөлігінде орналасқан. Бөлікшенің ауданы - 941 км2, судың тереңдігі 5 м-ге дейін, әкімшілік бағыныштылығы тұрғысынан Атырау облысына қарайды. Атырау қаласынан шығысқа қарай 130 км қашықтықта орналасқан. 2002 жылдан бері лицензиялық аумақта 2Д сейсмикалық барлау жұмыстары жүргізілуде.
Санат:Мұнай және газ Санат:Жауапкершілігі шектеулі ceріктестік
Лавра (Португалия)
Лавра (Португалия) (Lavra) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Матозиньюш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 408 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,6 км² шамасында. Халық тығыздығы — 887,5 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Катапульттеу контейнері
Катапульттеу контейнері– ғарыштық ұшу аппаратының жабдығы; тәжірибе жүргізілетін жануарлар және басқа жүктер орналастырылатын контейнер.
Катапульттеу контейнері ғарышкердің катапульттеу орынтағының бір түрі ретінде кейбір ғарыштық кемелерде орнатылды. Катапульттеу контейнері жануарларға автоматты түрде тағам беретін кабинамен, ассенизациялық құрылғы мен желдету жүйесі, катапульттеу құрылғысы мен парашюттік жүйе, контейнерді пеленгілеуге арналған радиоқабылдағыш, тағы басқа жабдықтармен жабдықталады. Контейнер шамамен 7 км биіктікте кемеден катапульттенеді; оның түсу жылд. 6 – 8 м/с.
Түйістіріп пісіру
Түйістіріп пісіру - (ор. стыковая электросварка) — дайындамалар беттерінің толық жанасуымен пісірілетін түйістіріп электр пісірудің бір түрі. Бұның дайындаманың түйістіретін жерін илемдік күйге дейін қыздырып онан кейін шөктіру арқылы орындалатын электр кедергілі түйістіріп пісіру және шетжақтары балқығанша қыздырып орындалатын балқытып түйістіріп пісіру түрлері болады.
Түйістіріп пісіру тәсілдері:
Дереккөздер
Санат:Метал өңдеу
Жоламан (Жетісу облысы)
Жоламан — Жетісу облысы Кербұлақ ауданындағы ауыл, Жоламан ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыөзек ауылынан батысқа қарай 34 км-дей жерде, Малайсары жотасының оңтүстік етегіндегі жусан, селеу, боз өскен таудың сұр топырақты шөлейт белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1684 адам (824 ер адам және 860 әйел адам) болса, 2009 жылы 1505 адамды (786 ер адам және 719 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1961 жылы Жоламан қой өсіру кеңшарының құрылуына байланысты қаланған. Оның негізінде Жоламанда 1997 жылдан серіктестіктер мен шаруа (фермер) қожалықтары құрылған.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, клуб, кітапхана, фельдшерлік-акушерлік пункт бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Теңіз сайқымазақтары
Теңіз сайқымазақтары (Antennariidae) – қармақшы тәрізділер отрядының тұқымдастары. Денесі екі жақ жанынан сығылған ұсақ балықтар. Аузы жоғары орналасқан. Тікенекті арқа жүзбе қанаттары 3 сәуледен тұрады. Кеуде және құрсақ жүзбе қанаттары аяқ тәрізді жорғалап жүруге бейімделген. Көптеген түрлерінің түсі ашық боялған, тіршілік ортасына бейімделген, өзгеріп тұрады, терісінде көптеген өсінділері бар. Бұл қасиеттері балықтарға жауынан жасырынуға мүмкіндік береді. 9 туыстың 60 түрі белгілі. Олар барлық мұхиттардың жылы суларында тіршілік жасайды. Аңдып шабуылдайтын жыртқыштар. Маржан рифтері мен балдыр арасын мекендейді.
Дереккөздер
Санат:Қармақшытәрізділер
Батыс Аршалы гранодиорит кен орны
Батыс Аршалы гранодиорит кен орны – Ақмола облысы Аршалы ауданында Аршалы теміржол стансасынан 5 км жерде орналасқан. 1940 жылдан кен өндіріліп келеді. Геологиялық барлау жұмыстары 1947, 1964, 1970 жылдары жүргізілген.
Геологиялық құрылымы
Жоғарғы девоннан кейінгі кезеңге жататын Аршалы гранит массивінің оңтүстік-батыс бөлігіне шоғырланған. Жартасты тау жыныстары жоғарғы жағынан қазіргі делювийлі-элювийлі шөгінділердің (саздақ, құмтас, қиыршық тастар) борпылдақ тысымен (қабат) (0,4-2,0 м) жабылған. Барланған ауданның өнімділік қабаты 90% гранодиориттен тұрады. Олардың арасында тау жыныстарының желілі сериялары (аплит, диабазды порфирит, гранит-порфирлер, аляскит гранит) кездеседі. Кен орнының 110 га жері 50 м тереңдікте барланған.
Жатыс сипаты
Гранодиориттердің физикалқ-механикалық қасиеттері: құрғақ күйіндегі беріктігі 1574-2566 кг/см2, сумен қаныққандағы беріктігі 1205-2733 кг/см2, суыққа (аязға) төзімділігі 1326-1976 кг/см2, массасы 2,63-2,66 г/см3, су сіңімділігі 0,3-0,45%. Кен орнындағы қиыршықтасты теміржол салуда балласт ретінде, «500» маркалы ауыр бетон өндіруде, жолға төсеуге беріктілігі жоғары бетон мен шпал жасауға пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Ақмола облысы кен орындары
Василий Сафронович Афанасьев
Кеңес әскері қатарына 1942 жылдың наурыз айында Қостанай ауданы әскери комиссариатынан шақырылды. Воронеж, Киев, Термополь, Перемышль қалалары және Корсунь-Шевченко, Сандомир плацдармындағы шайқасқа қатысты. 1-Украина майданы 10-гвардиялық танкіге қарсы ататын артиллериялық бригаданың 235-гвардиялық танкіге қарсы ататын артиллериялың полкі зенитшілер расчетінің командирі Афанасьевтің зенитшілері 7 жау танкісін, 10 пулемет нүктесін, жүзден астам әскерлер мен офицерлерін жойды. 1943 жылдың 24 қаңтарында оның зенитшілер тобы Эйхенрид елді мекенінің (Польша) жанындағы Одер (Одра) өзенінен өтті. Плацдарм үшін болған түнгі шайқаста жаудың 4 пулеметін жойды. КСРО Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Афанасьевке Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (10.4. 1945).
Соғыстан кейін Афанасьев Қостанай облысы Ішкі істер басқармасында қызмет істеді.
Ленин, 1-дәрежелі Отан соғысы, «Қызыл Жұлдыз», 3-дәрежелі Даңқ ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:19 маусымда туғандар Санат:1923 жылы туғандар Санат:Қостанай ауданында туғандар Санат:1988 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:КСРО сержанттары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Даңқ орденінің иегерлері
Ақылы телеарна компанияларының табысы
Ақылы телеарна компанияларының табысы (2002-2003, Испания)
Көлтану
thumb| alt=A.| [[Каспий.]]Көлтану, лимнология (lіmne – көл, logos – ілім) – гидрологияның cу алмасуы баяу жүретін континенттік суқоймаларды (көлдер) және олардағы физикалық, химиялық және биологиялық процестерді зерттейтін ғылымның бір саласы. Көлтануда гидрология, гидробиология, гидрохимия, гидрофизика, геоморфология, т.б. ғылым салаларының әдістері қолданылады.
Көлтанудың басты мақсаты – суқоймаларының дамуы мен режимін, көл шұңқырларының пайда болуын (олардың пішіні, мөлшері, суының және түптік шөгінділерінің физикалық, химиялық қасиеттері, су алмасуы, өсімдік және жануарлар әлемі) кешенді зерттеу. Ғылыми Көлтанудың негізін салушы швейцариялық ғалым Ф.Форель. Көлтану төңірегіндегі зерттеу нәтижелері халық шаруашылығының бірқатар салаларында (сумен қамтамасыз ету, балық шаруашылығы, су көлігі, гидроэнергетика, суғару, кен байлықтарын алу, медицина және адамдардың демалысын ұйымдастыру салалары) пайдаланылады. Суқоймаларының жаппай ластануы мен олардың эвтрофтануының күшеюіне байланысты қазір Көлтанудың басты бағыты – су көздерін қорғау мен дамуын болжау және бағалау мәселелерінің шешімін табу.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Гидрология Санат:Гидрография Санат:Көлдер
27 сәуір
Сәуірдің 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 117-ші күні (кібісе жылдарда 118-ші). Жылдың аяғына 248 күн қалады.
Туғандар
170px|thumb|Сүлеймен І 1494 жыл — Заңшы Сұлтан Сүлеймен (еуропалық әдебиетте — Тамаша Сүлеймен) — Османлы Мемлекетінің сұлтаны (1520–1566) (1566 жылы қайтыс болған).
1878 жыл — Садриддин Айни, Садриддин Саидмұрад-заде — тәжік ақыны, ғалым, қоғам қайраткері. Тәжікстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері, Өзбекстан ғылым академиясының құрметті академигі (1943), Тәжікстан ғылым академиясының алғашқы президенті (1951) (1954 жылы қайтыс болған).
Қайтыс болғандар
1521 — Фернан Магеллан — Португалияның теңіз саяхатшысы(1480 жылы дүниеге келген).
Сыртқы сілтемелер
Санат:27 сәуір
28 сәуір
Сәуірдің 28 — Григориан күнтізбесінде жылдың 118-ші күні (кібісе жылдарда 119-шы). Жылдың аяғына 247 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:28 сәуір
Тялова
Тялова — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пянда өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тербелістің нығаю коэффициенті
Тербелістің нығаю коэффициенті(Oscillation build-up coefficient) мұндағы ώ- еркін тербелістің бұрыштық жиілігі, р-еріксіз тербелісіің бұрыштық жиілігі.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Нойхаус-на-Ренвеге
Нойхаус-на-Ренвеге (Neuhaus am Rennweg) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан қала. Зоннеберг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6601 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 22,69 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 72 013. Қаланың басшысы — Марианне Райхельт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Жангүрші мұнай кен орны
Географиялық орны
Маңғыстау ауданында, Форт-Шевченко қаласынан шығыста 55 км жерде орналасқан. Көтерілім құрылымдық-геологиялық картаға түсіру және құрылымдық бұрғылау нәтижесінде анықталған. Кен орны 1981 жылы ашылды.
Геологиялық құрылымы
Кен орны брахиантиклинмен байланысты қалыптасқан. Құрылымның орталық тұсына таяу өтетін, амплитудасы 150 м аймақтық жарылым қатпарды түсіңкі Солтүстік және көтеріңкі Оңтүстік блоктарға бөлінген. Альб және готерив жікқабаттарының беті бойынша Оңтүстік блок жарылымдармен қиюласуы нәтижесінде жартылай күмбез түріндегі пішінге ие болған, ол, өз кезегінде, көлденең жарылымдармен 3 блокқа бөлінген. Альб жікқабаттарының шөгінділерінде екі, апт және готерив жікқабаттарының әрқайсысында біреуден өнеркәсіптік өнімді қойнауқаттар анықталды. Олардың жатыс тереңдігі 150-350 м. Жатындар қанығу сипаты тұрғысынан мұнайлы, тұтқыштарының типі жағынан қойнауқаттық, күмбездік, тектоникалық тұрғыдан қалқаланған. Альб және апт жікқабаттарының өнімді горизонттары құмтас қойнауқаттарының қат-қабаттарынан құралған. Готерив шөгінділерінде жұқа карбонатты қабатшалар белгілі болды.
Тығыздығы
Орташа кеуектілігі 27%-ға, өтімділігі 0,011 мкм2-қа жетеді. Жинауыштарының жалпы қалыңдығы 6,8-16 м аралығында өзгереді, тиімді мұнайға қаныққан қалыңдығы 3,2-6,7 м-ге дейінгі шамада. Өнімді горизонттардың мұнайлары ауыр, тығыздығы 911 кг/м3, тұтқыр. Мұнай шығымдары әлсіз сыздықтаудан 4,8 м3/тәулікке дейін жетеді. Газдық фактор 3,8 м3/т. Кен орны барлануда.
Кенжеханұлы Шаншархан
Кенжеханұлы Шаншархан (туған жылы белгісіз)
Өмірбаян
Соғысқа дейін Бірлік елді мекенінде 7 жылдық мектебін бітіріп, еңбек жолын Қызыл ту бастауыш мектебінде бастаған. 1940-1941 ж.ж. осы мектептің меңгерушісі болып, 1941 жылдан бастап Бірлік мектебінде еңбек етіп, 1941 жылы соғысқа аттанады. Соғыста капитан дәрежесіне дейін көтеріліп, 1953 жылы Шымкенттегі мемлекеттік Крупская атындагы мұғалімдік институты, 1959 жылы Шымкент мемлекеттік педагогикалық институтты бітіріп, Мамаевка, Обручевка (қазіргі Қараспан) елді мекендерінде мұғалім мектеп директоры кейіннен кешкі мектеп директоры қызметін атқарып, зейнеткерлікке шыққан. Көптеген орден, медальдармен марапатталған.
Эльстерхайде
Эльстерхайде (Elsterheide) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Баутцен ауданының құрамына енеді.
Шоқы
ШОҚЫ – аласа таулы өлке бедерінің пішіндері. Жазық жерлердегі дөң, оқшауланған биік төбелер де кейде шоқы аталады. Байкал сырты мен Қиыр Шығыста төбесі жұмыр таулар, Қырымдағы, Кавказдағы, Камчатка және Курил аралдарындағы биік жанартаулар конусы шоқылар қатарына жатады. Мысалы, Ключи шоқысы, Авача шоқысы. Қазақстанда – конус пішінді, қатты тау жыныстарынан тұратын төбенің аты. Әсіресе Сарыарқада (Қазақтың ұсақ шоқылығы) кеңінен таралған (Ақшоқы, Қарашоқы, Қушоқы т.б.).
Эльстерхайде
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Валентин (Небраска)
Валентин (Valentine) — Небраска штатының Cherry округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2820 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 31-49950.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Аллергия
thumb|right|200px|Аллергиялық реакциялар thumb| alt=A.| [[Өсімдік тозаңы - аллергеннің бір түрі.]] thumb| alt=A.| [[Үй тозаңы кенесі.]] Аллергия — (ἄλλος— басқаша, ergon — әрекет, жауап) — организмнің қоршаған ортаның кейбір әсерлеріне әдеттегіден тыс сезімталдығы. Аллергия терминін алғаш 1906 жылы Австрия педиаторлары К.Пирке мен Б.Шик енгізген. Аллергия туралы деректер көне заманнан белгілі. Гален (2 ғасыр) раушан гүлінен адам мұрынының бітіп қалатыны туралы жазған. Аллергияны туындататын заттарды аллергендер дейді. Аллергендер организмге сырттан түсетін (экзогендік) және организмнің өзінде өндірілетін (эндогендік) болып ажыратылады. Экзогендік аллергендерге өсімдіктердің тозаңдары, жануарлардың түбіті, қайызғағы, үй шаңы, кір жуғыш ұнтақтар, кейбір тағамдық заттар, дәрі-дәрмектер (новокаин, пенициллин, витаминдер т.б.), микробтар мен вирустар, өндірістік өнімдер жатады. Эндогендік аллергендер көпшілік жағдайларда әртүрлі микробтардың, вирустардың, суық немесе ыстық температуралардың, улы химиялық заттардың, иондағыш сәулелердің әсерлерінен организімнің өзінде пайда болады. Аллерген организмге алғаш рет түскенде иммундық жүйелерге әсер етіп, оның сол аллергенге сезімталдығын көтереді. Кейін бұл аллергеннің қайталап түсуі салдарынан аллергиялық ауру пайда болады. Аллергияның кең тараған түрлеріне: бронхиалдық демікпе, есекжем, Кванке ісінуі, поллиноздар (грекше pollen — шөп тозаңдарынан дамитын ауру) және анафилаксиялық шок жатады. Аллергиямен ауырған адам аллерголог-дәрігердің бақылауында болуы керек.
Дереккөздер
Санат:Аллергология Санат:Иммунология Санат:Аурулар
Чевачья
Чевачья — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Косец өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Никифор Акимович Ахременко
Никифор Акимович Ахременко (1914, Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Новоникольский с. - 12.1.1944, Украина, Кировоград облысы Новомиргород ауданы Пенькино с.) — екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, кіші сержант. Украин. 1935 ж. Петропавл қаласына қоныс аударып, локомотив депосында паровоз тазалаушы болып жұмыс істеді. Кеңес әскері қатарына 1942 ж. 31 желтоқсанда шақырылып, Ұлы Отан соғысына 116-Харьков атқыштар дивизиясы 441-атқыштар полкі құрамында қатысты. 1944 жылдың каңтар айының басында армия генералы. И.С.Көневтің басқаруымен 2-Украина майданының әскерлері Кировоград операциясын өткізді. Осы операция барысында болған ұрыстардың бірінде, яғни 1944 жылдың 12 қаңтарына қараған түні 1-атқыштар ротасы Каниж деревнясының кіре берісіндегі биіктікке орналасқан дұшпан траншеясын басып алып, жауды қашуға мәжбүр етті. Бірақ жау өз позициясын қайтарып алу үшін бірнеше рет қарсы шабуылға шықты. Дұшпанның 7-қарсы шабуылында қасындағы жолдастарын жаншып, таптап өткен танкіге қарсы Ахременко көтерілді. Денесіне танкіге қарсы лақтырылатын гранаталарды байлап алып, шынжыр табанның астына құлады. Танк жарылып, жаудың соңғы шабуылы тойтарылды. Ахременкоға КСРО Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (17.5.1944). Алматы, Петропавл қалаларының бір көшесіне Ахременконың есімі берілген. Ленин орденімен, бірнеше медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Кеңес Одағының батырлары