cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дуслинген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5571 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 16 011. Муниципалитеттің басшысы — Томас Хёльш.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Қошқар (қыстау)
Қошқар — Атырау облысы, Индер ауданындағы қыстау.
Қарабау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 18 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Брёккель
Брёккель (Bröckel) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Целле ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1780 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 51 005. Муниципалитеттің басшысы — Хайнрих Беренс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Конституция
Конституция, Ата Заң ( латынның constitutio — яғни «құрылым» сөзінен шыққан) — Мемлекеттің негізгі заңы, елдегі барлық басқа заңдарға қатысты жоғары заңды күшке ие заң немесе заңдар тобы.
Конституция осы заманғы мемлекеттіліктің маңызды белгісі, мемлекеттің бастапқы саяси және құқықтық құжаты болып табылады. Қазіргі кезде Парсы шығанағындағы кейбір абсолютті монархияларда (Сауд Арабиясында, Оманда) ғана Конституция жоқ. Мемлекеттің барлық басқа заңдары оның қағидаларына барынша сәйкестендіріле отырып қабылданады. Конституциялық қағидалардың бұзылуы өте елеулі құқық бұзушылық болып табылады.
Болжалды қолданылу мерзіміне қарай Конституция тұрақты және уақытша Конституцияларға бөлінеді. Уақытша Конституциялар елдің түпкілікті конституциялық құрылымын әзірлеу қажет болатын өтпелі кезеңде қабылданады. Кейде уақытша Конституция көптеген жылдар бойына қолданыста болады. Керісінше, тұрақты Конституцияның қолданылу уақыты өте қысқа болуы мүмкін. Қазіргі әлемдік тәжірибеде жаңа Конституция қабылдаудың түрлі тәсілдері қолданылады. Атап айтқанда, Конституцияны парламент, құрылтай жиналысы, референдум қабылдайды немесе аралас тәсілдермен қабылданады. Украинаның, Молдованың, Грузияның, Өзбекстанның қолданыстағы Конституциялары парламенттік жолмен қабылданды. Болгарияның, Румынияның, Камбоджаның, Бразилияның, Колумбияның Конституциялары Құрылтай жиналысында қабылданды. Қазақстанның (1995 жылғы), Ресейдің Конституциялары, сондай-ақ Беларусьтің Негізгі Заңының қазіргі редакциясы мемлекет басшысының басшылығымен әзірленіп, бүкілхалықтық референдумда қабылданды. Арменияның, Әзірбайжанның, Литваның, Тәжікстанның Конституцияларын парламент қабылдап, кейін референдумда бекітілді.
1995 ж. 30-тамызда өткізілген бүкілхалықтық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы — конституциялық заңдардың қағидаларын тұжырымдап, бір арнаға келтірген Ата Заң, яғни мемлекетіміздің Негізгі Заңы болып табылады. Ол кіріспеден және 9 бөлімнен (98 баптан) тұрады.
Конституционализм
Конституционализм - [французша Constitutionalisme, латынша Constitutio - заң] -
Конституциялық кеңес
Конституциялық кеңес - Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында Конституциясының үстінен қарауды қамтамасыз ететін мемлекеттік орган болып саналады. Конституциялық қадағалаудың үшінші, француздық моделінің үлгісі ретінде Конституциялық Кеңес өкілеттігін жүзеге асырған кезде мемлекеттік органдарға, ұйымдарға, лауазымды тұлғалар мен азаматтарға тәуелді емес, тек Конституцияға бағынады әрі саяси және басқадай себептерге сүйене алмайды. Конституциялық Кеңес өз іс-әрекетінің процесінде, барлық жағдайда, соттардың және өзге де мемлекеттік органдардың құзыретіне жататын мәселелерді анықтаудан және зерттеуден тартынуға міндетті. Конституциялық Кеңес өкілеттігі, қызметінің ұйымдастырылуы және кепілдігі жағынан соттарға көбірек жуықтағанымен, билік тармақтарының бірде-біреуіне бірікпейді.
Конституциялық сот
Конституциялық сот - бір-қатар елдердегі конституциялық бақылау бірден-бір немесе басты міндеті болып табылатын ерекше орган. Жоғарғы соттардан әзгеше түрде ол жалпы соттар жүйесіне кірмейді. Бір елдерде (мысалы Ресейде) ол ерекше санаттағы сот деп саналып, тиісінше сот жүйесіне кіреді, екінші бір елдерде (мысалы Германияда, Италияда, Румынияда, Болгарияда, Моңғолияда) сот билігіне жатпайтын ерекше бақылау органы болып табыла¬ды. Конституциялық Соттың мүшелеріне парламент сайлайды (Германияда, Хорватияда), не мемлекет басшысы тағайындайды (Кипрде); кейде Конституциялық Сот мүшелерін парламенттер, басқа да билік және әділет органдары тағайындайды. Конституциялық бақылау жасаумен қатар Конституциялық Соттың конституцияны түсіндіруге, саяси партиялар қызметінің конституцияға сәйкестігі мәселесін шешуге, құзырет туралы дауларды қарауға, т.б. Құқығы бар. Қазақстан Республикасында Конституциялық Сот 1995 жылға дейін елімізде нормативтік актілердің Конституцияға сай келуін қадағалайтын орган болып келді. Ол 1992 жылы 6 маусымда қабылданған "Қазақстан Республикасының Конституциялық соты туралы" Қазақстан Республикасының Заңы негізінде құрылды. "Қазақстан Республикасының Конституциялық сотын сайлау туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің 1992 жылғы 2 шілдедегі Қаулысымен Конституциялық Сот құрамы 11 адамнан жасақталды. Тиісті заңға және 1993 жыл¬ғы Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес Конституциялық Сот республика Конституциясын қорғау жөніндегі сот билігінің жоғары органы болып табылады. Оған Конституцияны қорғау және оның мәртебелілігігі қам¬тамасыз ету міндеті жүктелді және оның зандар мен өзге де құжаттарды Конституцияға сай емес деп табуы республика аумағында олардың күшін жояды деп корсетілді. "Қазақстан Республикасы Конституциялық соты туралы" Заңда анықталғандай, бұл органның құзыретіне актілердің конституциялылығын қараумен қатар, Қазақстан Республикасы Президентінің, Министрлер Кабинеті мүшелерінің Жоғарғы сот пен Жоғарғы төрелік сот төрағаларының, Бас прокурордың, Қазақстан Республикасы дипломатиялық, өзге де өкілдіктерінің өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы мәселе қозғалған ретте олардың Республика Конституциясы мен заңдарын сақтауы туралы қорытынды беру, азаматтардың конституциялық құқығына қатысты құқық қолдану тәжірибесінің Конституцияға сай келуі туралы істерді қарау, тиісті заңда көрсетілген нақты мәселелер бойынша іс қозғау, т.б. жатты. 1995 жылы конституцияға сәйкес Конституциялық Соттың орнына сот жүйесіне кірмейтін Конституциялық Кеңес құрылды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саясат Санат:Конституциялар
Жақсартпалар
Жақсартпалар. Бұйымдарға құнды қасиеттер беру (ауырлату немесе женілдету, әйтпесе беріктік, тығыздық, сусымалылық, ылғалсиымдылық т. с. с. қабілеттерін өзгерту) мақсатында сол бұйымдар дайындалатын шикізаттарға әдетте өте ұсақ (дисперсиялы) ұнтақтар түрінде қосылатын түрлі-түрлі материалдар атауы. .
Жақсартпалар әдетте химиялық тұрғыдан мейілінше енжар болып келеді, сондықтан олар қоспа түрболшектермен (компонент) реакцияға түспейді.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Эллинген
Эллинген (Ellingen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Вайсенбург-Гунценхаузен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3623 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 77 125. Қаланың басшысы — Вальтер Хасль.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Коней
Коней (Cauneille) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40077, пошта индексі — 40300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 791 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Орманды
Орманды (2011 жылға дейін — Лесхоз) — Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігіне қарасты, Дәрмене ауылдық округі құрамындағы ауыл. КАТО — 511637400.
Географиялық орны
Арыс қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 5 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 192 адам (97 ер адам және 95 әйел адам) болса, 2009 жылы 226 адамды (124 ер адам және 102 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Арыс қалалық әкімдігі елді мекендері
Штуфат
Штуфат (slufare - бұқтыру) — сәбіз, сарымсақ, бекон немесе шошқа майын бұзау немесе сиыр етінің ірі кесегіне сықпаланып дайындалынатын Батыс Еуропалық асхана тағамы. Сықпаланылған ет кесегі қалың қабатты терең ыдысқа салынып, сыртына көкөністер мен дәмдеуіштер қосып кемінде 3 сағат бойы ет сорпасына (немесе сыраға, сорпа мен күшті шарапқа) пісіріледі. Піскен еттің бетін майдан тазартып, бірдей кесектерге бөледі. Гарнир ретінде өзімен бірге пісірілген кекөністер және картоп езбесі қолданылады. Тағамның бетіне көк салат себеді және бұқтырғанда пайда болған ет соусын құяды.
Төлеген Аршанов
Төлеген Аршанов (1888, Жаңақала ауданы, Жиделі ауылы — 1965, Ақжайық ауданы, Алғабас ауылы) — күйші. Әкесі Тасмағамбеттің үйретуімен 6 жасынан домбыра тартқан. Мөтен, Сейтек, Дина, т.б. атақты өнерпаздармен кездесіп, күй үйренген. Еңбек жолын Бекетай ауылдық кеңесінің хатшысы ретінде бастаған ол Жаңақала, Жәнібек ауданының халық театрларыңда домбырашы болған. 1934 ж. А. Жұбановтың шақыруымен Алматыға барып, Құрманғазының күйлерін үнтаспаға жаздырған. Аршанов — белгілі күйші О. Қабиғожинның ұстазы. Құрманғазының әйгілі "Терісқақпай" күйін алғаш жеткізген адамдардың бірі.
Пайдаланған әдебиттер
Санат:Мәдениет Санат:Тұлғалар
Маркусси
Маркусси (Marcoussis) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Палезо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91363, пошта индексі — 91460.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7831 адамды құрады. Халық тығыздығы — 466,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Япси-Яха
Япси-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ямсовей өзенінің оң жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шукшум
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Котельнич қаласынан, қала типті ауылдағы Аркуль Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Валлеве
Валлеве (Valleve) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pietro e San Paolo di Tarso.
Ират-Кы (Каныль-Кы тармағы)
Ират-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каныль-Кы өзенінің оң жағалауынан 76 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Қазақстан-Қырғызстан қатынастары
нобай|453x453px|Жошыбаев Сейітханұлы Рәпіл - Қазақстан Республикасының Қырғызстандағы Елшісі Қазақстан-Қырғызстан қатынастары-Қазақстан мен Қырғызстан арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастар. Дипломатиялық қатынастар 1992 жылы 27 тамызда құрылды. Қазақстанның Бішкекте, Қырғызстанның Астанада елшілігі бар.
Бұл екі ел де Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының (ТМД), Экономикалық Ынтымақтастық Ұйымының (ЭЫҰ) және Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымының (ЕҚЫҰ) толыққанды мүшелері болып табылады. 2012 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Қырғызстанның үшінші (Ресей мен Қытайдан кейін) сауда серіктесі болды: Астанаға Бішкектің сыртқы тауар айналымының 12,7 пайызы тиесілі болды нобай|350x350 нүкте|Дюшекеев, Дастан Станбекұлы - Қырғызстан Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі
Саяси қатынастар
Екі ел арасындағы саяси диалогта екіжақты қатынастар мен халықаралық саясаттың негізгі мәселелері бойынша қайшылықтар жоқ. Жоғары деңгейдегі келіссөздер тұрақты негізде жүргізіледі. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев екі ел арасындағы достық қарым-қатынастың маңыздылығын бірнеше рет атап өтті.
2016 жылы Назарбаевтың Қырғызстанның Сыртқы істер министрі Эан Әбділдаевпен кездесуі барысында ол: "Сіздің еліңіз біздің ең жақын көршіміз және серіктесіміз. Біздің арамызда шешілмеген мәселелер болмауы керек, қарым-қатынас үлгілі болуы керек. Әлемдегі қиын экономикалық және саяси жағдайды ескере отырып, біз бірге болуымыз керек".
Екі елдің тәуелсіздік жылдарында 160-тан астам қырғыз-Қазақстан мемлекетаралық, үкіметаралық және ведомствоаралық келісімдерге қол қойылды, олардың ішіндегі ең маңыздылары 1997 жылғы 8 сәуірдегі Мәңгілік достық туралы шарт және 2003 жылғы 25 желтоқсандағы одақтастық қатынастар туралы шарт болып табылады. Қазақстан мен Қырғызстан БҰҰ, ТМД, ҰҚШҰ, ЕЭО, ШЫҰ, ЕҚЫҰ шеңберінде тығыз өзара іс-қимыл жасайды.
2010 жылғы Қырғызстандағы сәуір төңкерісінен кейін Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан Парламенті Мәжілісі төрағасының орынбасары-ЕҚЫҰ-ның арнайы өкілі Жаныбек Кәрібжановты Қырғызстанға алғашқы мемлекет басшыларының бірі етіп жіберді. Содан кейін Қырғызстанға ресми сапармен ЕҚЫҰ төрағасы, Қазақстанның Мемлекеттік хатшысы — Сыртқы істер министрі Қанат Саудабаев, премьер-Министрдің бірінші орынбасары Өмірзақ Шөкеев және басқа да адамдар келді. Сол жылы Қазақстанға Қырғызстанның өтпелі кезеңінің президенті Роза Отунбаева, Уақытша үкімет төрағасының бірінші орынбасары Алмазбек Атамбаев, Қаржы министрі Чоробек Имашев және басқалар келді.
Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қырғызстанға мемлекеттік сапары екі мемлекеттің қарым-қатынас тарихында тұңғыш рет 2012 жылғы 22 тамызда дипломатиялық қатынастардың орнағанына жиырма жыл толуына орай өтті. Бішкекте президенттер стратегиялық серіктестік пен одақтастық қатынастарды тереңдету туралы мерейтойлық декларацияға қол қойды. 2013 жылы Қазақстан Президенті Назарбаев Бішкекте ҰҚШҰ (28 мамыр) және ШЫҰ (13 Қыркүйек) саммиттерінде екі рет болды.
2014 жылғы 7 қарашада Қырғызстан президенті Алмазбек Атамбаевтың Қазақстанға мемлекеттік сапары өтті. Астанада Алмазбек Атамбаев пен Нұрсұлтан Назарбаевтың келіссөздері өтті.
2017 жылғы 25-26 желтоқсанда Қырғызстан президенті Сооронбай Жээнбековтың Қазақстанға ресми сапары өтті. Қорытындысы бойынша Жээнбеков пен Назарбаев Қырғыз-Қазақ мемлекеттік шекарасын демаркациялау туралы шартқа және екі мемлекет басшыларының бірлескен мәлімдемесіне, іс-шаралар жоспарына қол қойды. Сондай-ақ, екі мемлекеттің шекара қызметтерінің басшылары Қырғыз-Қазақ мемлекеттік шекарасының режимі туралы келісімге қол қойды. 2018 жылдың наурыз айында Астанада өткен Орталық Азия мемлекеттері басшыларының жұмыс кездесуінде Назарбаев әріптестеріне алғысын білдіріп, Қырғызстан президенті Сооронбай Жээнбековтің "ескі мәселелер мен проблемаларды" шешу үшін көршілермен байланыстарды жандандыруға қосқан үлесін атап өтті.
2019 жылғы 29 Мамырда Жээнбековтің ЕЭО Жоғары Мемлекетаралық Кеңесінің отырысына қатысу үшін Қазақстанға жұмыс сапары өтті. Сапар барысында оның Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевпен кездесуі өтті. Жээнбеков Тоқаевты Қазақстан Президенті қызметіне сайлануымен құттықтап, ынтымақтастық перспективалары талқыланды. Сондай-ақ, сапар аясында Жээнбеков Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевпен кездесіп, екі ел мен халықтар арасындағы бауырластық қатынастарды дамытуға және нығайтуға қосқан жеке үлесі үшін ризашылығын білдірді.
Сонымен қатар, елдердің трансшекаралық өзендерге қатысты соңына дейін шешілмеген мәселелері бар. 2000 жылдан бастап Шу (шу) және Талас өзендерінде су шаруашылығы құрылыстарын пайдалану туралы үкіметаралық келісім қолданылып келеді, Қазақстанның өтініштері бойынша су беру кестелері кезең-кезеңімен сақталмайды.
Қазақстанның меншігінде Қырғызстанның Ыстықкөл курортында бірнеше пансионат бар. 2003 жылы келісім жасалды, оған сәйкес Бішкек Астананың Қырғызстандағы Қазақстандық жылжымайтын мүлікке құқығын мойындады.
Экономикалық қатынастар
2015 жылғы 12 тамыздан бастап Қырғызстан Қазақстан, Ресей, Беларусь және Армениямен қатар Еуразиялық экономикалық одақтың толыққанды мүшесі болды. Қырғызстанның ЕЭО елдерімен шекарасындағы кедендік бақылау жойылды. Сол күні Қырғыз-Қазақстан шекара учаскесінің кеден бекеттерінде екі ел президенттерінің қатысуымен тауарлар мен көлік құралдарына кедендік бақылауды жоюдың ресми рәсімі өтті.
Қырғызстан-Қазақстанның ЕЭО-дағы екінші маңызды серіктесі. Қырғызстанмен сауда қатынастары Қазақстанның пайдасына жүргізілуде, өйткені экспорт көлемі импорттан айтарлықтай асып түседі. ЕЭО сауда серіктестігінен Қазақстан ұтады-экспорт импорт сомасынан 2 есе артық. Қырғызстан Қазақстанға электр энергиясын, сүт өнімдерін, көкөністер мен жемістерді, тігін бұйымдарын, әйнекті және т. б. жеткізеді. Қазақстаннан Қырғызстанға: битуминозды жыныстардан (шикізаттан басқа) мұнай және мұнай өнімдері, бидай, көмір, бидай ұны, өсімдік майы, бейорганикалық химиялық заттар, минералды шикізат, темірден, тот баспайтын болаттан жасалған жалпақ илек және т. б. әкелінеді.. Қырғызстанның ЕЭО-ға кіруі қазақстандық нарықта Қазақстанда өндірілген ұқсас тауарларға қарағанда бағасы едәуір төмен қырғыз тауарларының пайда болуына және сатылуына ықпал етті.
2017 жылғы 10 қазаннан бастап Қазақстан шекаралық бақылауды күшейтті, бұл шекарадағы өткізу пункттерінде километрлік кептелістерге әкелді. Бортта тез бұзылатын өнімдері бар ауыр жүк көліктерінің жүргізушілері ең көп зардап шекті. Шекара бақылауының күшеюі күшейтілген кедендік, көліктік, фитосанитарлық және ветеринарлық бақылау бойынша жоспарлы операцияны, Қырғызстаннан контрабандаға қарсы күресті жүргізумен түсіндірілді. Бішкек өз кезегінде қазақстандық тарап "жасанды кедергілер"жасайды деп есептейді.
2017 жылғы 17 қазанда Қырғызстанның экономика министрлігі Еуразиялық экономикалық комиссияға жүгініп, қазақстандық тарап Еуразиялық экономикалық одақ (ЕЭО) құқығының нормаларын сақтамайтынын атап өтті.
2017 жылғы 18 қазанда Қырғызстанның үкіметтік делегациясымен кездесу кезінде Қазақстан шекарада қалыптасқан жағдайдан шығуды ұсынды-бұл Қырғызстан мен Қазақстанда тауар бір бағамен болуы үшін бірыңғай құндық индикаторларды белгілеуден тұрды, содан кейін ешқандай бұзушылық болмайды.
Қазақстан-Қырғызстан шекарасы
Шекара туралы келісімге 2001 жылы қол қойылғанымен, Қазақстан оны 2003 жылы, ал Қырғызстан 2008 жылы ратификациялады. Бұл келісім 2002 жылы билік пен милициямен (соның ішінде адам құрбандарымен) қақтығыстармен аяқталған жаппай наразылық шерулерін ұйымдастырған қырғыз шекара қоныстарының тұрғындарының сөздерін тудырды. Қарқара шатқалындағы даулы учаскелер осы Келісіммен бөлінді (625 га — Қазақстан, 1136,6 га-Қырғызстан), бірақ 2013 жылы жергілікті тұрғындар Астанаға жер беруге наразылық акциясына шығып, Қазақстанның шекаралық аудандарын сумен қамтамасыз ететін арнаны жауып тастады (жанжал екі елдің премьер-министрлерінің келіссөздері арқылы шешілді).
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның халықаралық қатынастары Санат:Қырғызстанның халықаралық қатынастары
Қазақстан (Шардара ауданы)
Қазақстан — Түркістан облысы Шардара ауданы, Алатау батыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шардара қаласынан солтүстікке қарай 75 км жерде, Қызылқұм магистральды каналының сол жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 3563 адам (1802 ер адам және 1761 әйел адам) болса, 2009 жылы 4393 адамды (2228 ер адам және 2165 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1971 жылы құрылған «Қазақстан» күріш кеңшарының орталығы болып қаланды. Кеңшар негізінде күріш, мақта, мал шаруашылығымен айналысатын шаруа қожалықтары құрылды.
Инфрақұрылымы
Ауылда С.Кеттебеков атындағы орта мектеп, «Қазақстан» бастауыш мектебі, ауылдық аурухана, мәдениет үйі, спорт залы жұмыс істейді.
Атақты адамдары
Қазақстан ауылының іргесін қалап, басшылық жасағандар Еңбек Қызыл Ту, Ленин, «Октябрь революциясы» ордендерінің иегері С.Кеттебеков, 2 рет Еңбек Қызыл Ту орденінің, ЖШСК-нің алтын, қола медальдерінің иегері Қ.Жақсылықов.
Дереккөздер
Санат:Шардара ауданы елді мекендері
Сөздік сигналдарды синтездеу
Сөздік сигналдарды синтездеу (Синтез речевых сигналов; speech signal synthesis) — цифрлық кодты ескере отырып, адамның сөзін автоматтық құрылғылармен жасанды түрде жаңғырту. Цифрлық телефон мен диалоггық жүйелерде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кеуек шыны
Кеуек шыны - шынының және газ бөліп шығаратын қасиеті бар әртүрлі шикізаттардың (әк, мәрмәр, тас көмір т.б.) ұнтақ қоспасын қыздыру арқылы ісіндіріп, соңынан күйдіру жолымен алынатын жылу өткізбейтін материал. Кеуек шыны алу үшін шыныға 0,5-3% газ бөлгіш заттар қосылып ұнтақталады да, жоғары температураға шыдамды болат қалыпқа салынып күйдіру пешіне жіберіледі. Одан шыққасын шынықтырылып, суытылады да, қажеттегі мөлшерге сай кесіледі. Бұның тығыздығы 200-500 кг/м³ беріктігі 20-150 кг/м³, жылу өткізгіштігі 0,03-0,12 ккал/м*сағ*град. Кеуек шыны үй қабырғалары мен жылыту және тоңазыту агрегаттары үшін жылу өткізбейтін материал ретінде қолданылады.
Санат:Әйнек
Конституциялық Сот
Конституциялық сот– бірқатар елдердегі конституциялық бақылау бірден-бір немесе басты міндеті болып табылатын ерекше орган. Жоғарғы соттардан өзгеше түрде ол жалпы соттар жүйесіне кірмейді. Бір елдерде (мысалы, Ресейде) ол ерекше санаттағы сотдеп саналып, тиісінше сот жүйесіне кіреді, екінші бір елдерде (мысалы,Германияда, Италияда, Румынияда, Болгарияда,Моңғолияда) сот билігіне жатпайтын ерекше бақылау органы болып табылады. Конституциялық соттың мүшелерін не парламент сайлайды (Германияда, Хорватияда), не мемлекет басшысы тағайындайды (Кипрде); кейде Конституциялық сот мүшелерін парламенттер, басқа да билік және әділет органдары тағайындайды (мысалы, Италияда Конституциялық сотты президент, парламент және магистратура бірдей үлесте тағайындайды). Конституциялық бақылау жасаумен қатар Конституциялық соттың конституцияны түсіндіруге, саяси партиялар қызметінің конституцияға сәйкестігі мәселесін шешуге, құзырет туралы дауларды қарауға, т.б. құқығы бар. Қазақстан Республикасында Конституциялық сот 1995 жылға дейін елімізде нормативтік актілердің Конституцияға сай келуін қадағалайтын орган болып келді. Ол 1992 ж. 6 маусымда қабылданған “Қазақстан Республикасының Конституциялық соты туралы” Қазақстан Республикасының Заңы негізінде құрылды.
“Қазақстан Республикасының Конституциялық сотын сайлау туралы” Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің 1992 жылғы 2 шілдедегі Қаулысымен Конституциялық Сот құрамы 11 адамнан жасақталды:
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы", 11 - том
Санат:Заң
Лидвилл Норс (Колорадо)
Лидвилл Норс (Leadville North) — Колорадо штатының Лэйк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 942 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.6 км² шамасында. FIPS коды — 08-44375.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Арамсәбіз
Арамсәбіз (Cnidium) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын бір, екі немесе көп жылдық шөптесін өсімдік. Олар Тобылдың, Есіл өзендері алабында, Көкшетау, Сарыарқа, Алтайдың қалың ормандарында, құрғақ және ылғалды шалғынды жерлерінде өседі. Қазақстанда күмәнді Арамсәбіз (C. dubіum) түрі бар. Биіктігі 80 см-дей. Тамыры ұршық тәрізді. Жоғарғы жағы бұтақталған, түзу сабақты. Түксіз, сағақты жапырағы қауырсын тәрізді тілімденген. Гүлшоғыры – күрделі шатыр құрылымды (20 – 35 салалы). Гүлдері ақ, кейде қызғылт түсті болады. Шілде айында гүлдеп, тамызда жеміс береді. Жемісі тұқымша тәріздес.
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер
Сальвадордағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Сальвадордың 1 нысаны бар (2010 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2010 жылғы жағдайына сәйкес Сальвадор аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 6 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Сальвадор
Иран халық партиясы
Иран халық партиясы (ИХП; Хезбе тудейе Иран) – Иран еңбекшілерінің партиясы. 1941 жылы қазанда құрылды. Иран коммунистік партиясының мирасқоры. 1942 жылы Тегеранда болған Иран халық партиясының 1-конференциясында уақытша программасы қабылданды, партияның басшы органдары сайланды. 1944 жылы тамызда Тегеранда партияның 1-съезі өтті. Иран халық партиясы нағыз бұқаралық саяси партияға айналды. 1946 жылдың басында мүше саны 50 мыңға жетті. Осы жылы реакцияның шабуылға шығып, Ирандағы, Курдистандағы, Иран Азербайжанындағы ұлт-азаттық және демократиялық қозғалыстардың жаншылуы жағдайында Иран халық партиясы ауыр соққыға ұшырады: оған тиісті үйлер мен клубтар талқандалды, газет-журналдары жабылды, партияның басшы және белсенді қайраткерлері түрмеге түсті. 1948 жылы сәуірде партияның 2-съезі болды. Съезд жаңа устав қабылдады, онда партияның ұйымдық құрылысының негізгі принципі демократиялық централизм делінген. Жаңа жағдайларға байланысты партияның тактикасы белгіленді. Партия астыртын ауыр жағдайда күресті соза беруге мәжбүр болды. 1953 жылғы мемлекеттік төңкерістен кейін реакция Иран халық партиясын қайтадан қуғынға ұшыратты. 1965 жылы қаңтарда болған Иран халық партиясы ОК-нің 11-пленумы ОК-тің Бюросын сайлады. Иран халық партиясының делегациялары Коммунистік және жұмысшы партиялары өкілдерінің Мәскеуде өткен кеңестеріне (1957,1960,1969) қатысып, қабылданған документтерге қол қойды. Социалистік елдердің коммунистік және жұмысшы партиялары өкілдері кеңестерінің декларациясын (1957) мақұлдады. Иран халық партиясы ОК-нің Бюро председателі – И. Искандери. Орталық органы – «Мардом» («Халық») газеті, теориялық журналы – «Донья» («Бейбітшілік»).
Дереккөздер
Қазақ совет энцеклопедиясы
Сағалану бағыты
Сағалану бағыты. Тау жынысы такташасының (жыртылу жазықтығының, желінің, т. с. с.) әлемнің төрт жағы тұрғысынан анықталған сағалану бағыты. .
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Құрман (қыстау)
Құрман — Атырау облысы, Индер ауданындағы қыстау.
Кетебай ауылынан оңтүстікке қарай 33 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Футболдан 1934 жылғы әлем біріншілігі
Іріктеу турнирі
Тұңғыш әлем чемпионаты өте жақсы деп өтті деуге болады. Себебі екінші әлем чемпионатына қатысқысы келген командалар саны көп болды. Сондықтан құрамаларды іріктеу турнирін өткізіп 16 құрама әлем чемпионатына жолдама алды.
Тұңғыш әлем чемпионы Уругвай құрамасы европалықтардың өз жерінде өткен әлем чемпионатына қатыспағанын кешірген жоқ, яғни, еуропада өтетін әлем чемпионатынан бас тартты. Олармен бірге чемпионаттан Боливия мен Парагуай құрамаларыда бас тартты. Осының арқасында Аргентина мен Бразилия құрамалары әлем чемпионатына ірктеу турнирінсіз жлдама алды. Бұл әлем чемпионының келесі чемпионатқа қатыспаған әзірге ең бірінші және ең соңғысы.
Алаң иелері италиялықтар Грекия құрамасымен кездесетін болып, оларды Сан-Сиро стадионында 4:0 есебін жеңді. Бұл командалардың қарымта кездесуі болған жоқ, себебі, гректер ірі есеппен жеңілгенн кейін қарымта ойыннан бас тартты. Бұл жәнеде әлем чемпионатын қабылдаушы елдің іріктеу турнирінде ойнаған жалғыз чемпионат болып есептеледі.
Еуропаның ең мықты құрамаларының біріне саналатын Аустрия мен Венгрия құрамалары 1 топқа түсіп, бір-бірімен ойнаудан бас тартты. Олар Болгария құрамасының тас-талқанын шығаруды жөн көрді. Венгрлер болгарларияны екі ойында, ал аустриялықтар 1 ойында ұтты. Сөйтіп, болгарлар барлық кездесуінде жеңіліп қалып, әлем чемпионатына шыға алмады.
Әлем чемпионатының іріктеу турнирінде тағы бір жанжал болды. Румыния мен Швейцария арасындағы іріктеу турнирінің матчында румындар тізімде жоқ Юли Бараткиді ойынға қосты. Ойын 2:2 есебін тең аяқталды, алайды, айғақ ашылып қалып, румындарға 2:0 есебімен техникалық жеңіліс берілді. Екінші жолдама үшін Югославия құрамасына қарсы ойнауға тура келді. Югославтарға бұл ойында тең ойнасада жеткілікті еді, бірақ, румындар 2:1 есебін жеңіске жетті. Румындарды 8 рет қақпа бағанасы құтқарып қалды.
Ирландия құрамасы Бельгия құрамасынан доп айырмашылығының аздығынан чемпионатқа қатыса алмады, бірақ доп айырмашылығы сондағы 1 доп. Бұл доп айырмашылығының әлемдік ареналарда қолданылған ең бірінші жағдайы. Бір қызығы, Нидерланд - Бельгия кездесуінде ФИФАның болашақ президенті Стенли Роуз төрешілік етті.
АҚШ әлем чемпионатына қатысуға өте кеш мәлімдеме жасады. Сөйтіп, әлем чемпионаты басталуға 3 күн қалғанда Римде Мексика құрамасына қарсы ойнап 4:2 есебін жеңіп, әлем чемпионатына ең соңғы болып жолдама алды.
Тұңғыш рет әлем чемпионатына Африка құрлығын команда қатысты - Египет. Іріктеу турнирінде олар Израиль құрамасын 7:1 есебімен ойсыратты.
Стадиондар
Курсивпен белгіленгендер қазір жоқ стадиондар
Қызықты оқиғалар
Әлем чемпионаты өте тез өтіп кеткені соншалық, сондағы 15 күн болды. Жанкүйерлердің барлық ойындарды көруге мүмкіндігі болған жоқ, себебі, плей-офф ойындарының барлығы бір күнде, бір уақытта өтті. Сайып келгенде, әрбір жанкүйер ең көп дегенде 6 ойынды көруге мүмкін болды, ондада Италия мен Испания арасындағы қайта ойнауды қосқанда. Жәнеде осы әлем чемпионаты ең аз ойын ойналған рекордтыңда иесі: барлығы - 17 ойын.
Тұңғыш рет әлем чемпионы қосымша уақытта белгілі болды. Және осы жылы тұңғыш рет 3-ші орын үшін матч болды.
Бірден екі әлем чемпионатыныңда финалында ойнаған ойыншы пайда болды. Ол италиялық - Луич Монти. Ол 4 жыл бұрын Аргентина құрамасының сапында ойнап финалға шыққан болатын. Сөйтіп Монти екі медель алды: 1930 жылы - күміс, 1934 жылы - алтын. Жәнеде ол әлем чемпионатында екі құраманың сапында ойнаған 6 ойншының бірінші болды.
Бұл турнирдің ең үздік сұрмергені болып Чехославакия шабуылшысы Олдржих Неедлы болды. Бірақ, ресми мәлімдеме бойынша ол Германиямен болған ойында хет-трик жасаған жоқ, голдың иесі - Рудольф Крцил. Сондықтан бұл турнирдің ең үздік сұрмергені болып Неедлы және германиялық Эдмунд Конен мен италиялық Анджело Скьявио бөліске салады.
Сілтемелер
Санат:Футболдан 1934 жылғы әлем біріншілігі
Узун-Кара-су (өзен)
Узун-Кара-су — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Эри-коль көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
IC 1579
IC 1579 — Sculptor шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2667, ESO 474-22, MCG -5-3-2.
Сыртқы сілтемелер
IC 1579 Санат:Sculptor (шоқжұлдыз)
Микориза
Микориза - санырауқұлақ тамыр, саңырауқұлақ мицелиясының және жоғары өсімдіктер тамырларының симбиозы. Микориза кейбір зигомицеттерді, аскомицеттерді, (трюфельді) және ең бастысы базидиальды саңырауқұлақтарды қалыптастыра алады. Микориза эктотрофты деп бөледі, мұнда саңырауқұлақ тамырды оның бетінде қала отыра орап алады, немесе өсімдік тамырына қатты тереңдікке енбейді және эндотрофты, мұнда саңырауқұлақ тамыр ішіне енеді.
Моншике (аудан)
Моншике (аудан) (Monchique) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Фару округінің құрамына кіреді. Моншике муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Микориза
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Моншике (аудан)
Португалияның Алгавре регионына қарасты Алгарве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5375 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 153,17 км² шамасында. Халық тығыздығы — 35,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алгарве провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фару округінің елді мекендері
Тіркес жетегі
Тіркес жетегі - көліктік құралдың тіркестерін қосып және ажырататын құрылым.
Дереккөздер
Санат:Физика
Сергей Парейко
Сергей Викторович Парейко (Sergei Pareiko; 31 қаңтар 1977, Таллин) — эстон футболшысы, қақпашы. Эстония Ұлттық құрамасының қақпасын қорғаған. Эстония, Ресей, Италия, Польша клубтарында ойнаған. Қазір "Левадия" клубының спорттық директоры.
Клубтық
Парейко Италия клубтарында өнер көрсеткен тұңғыш бұрынғы КСРО қақпашысы. 1998 жылы "Таллинн" клубынан Италияның "Казале" сапына ауысып, бір маусымдай ойнады да, маусым соңында Эстонияға қайта оралып, "Левадияда" ойнады. "Левадия" сапында екі жыл қатарынан Эстония чемпионы атанды. Кейін "Висла" сапында да Польша чемпиодығына қол жеткізді.
Ұлттық құрама
Құрамадағы алғашқы ойынын 1995 жылы өткізді. 19 жыл бойы құрама ойыншысы саналғанымен, 65 матчта ғана алаңға шыққан.
Отбасы
Әйелінің аты Виктория, ұлы Даниил.
Сілтемелер
Санат:31 қаңтарда туғандар Санат:Эстония футболшылары Санат:Эстония Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Вигри ФК ойыншылары Санат:Таллинна Садам ФК ойыншылары Санат:Казале ФК ойыншылары Санат:Левадия ФК ойыншылары Санат:Ротор ФК ойыншылары Санат:Томь ФК ойыншылары Санат:Висла Краков ФК ойыншылары
Китта-Тароцци ортасы
Китта-Тароцци ортасы — бос оттеин жуғушы ретіндегі етпептонды сорпадан тұратын экстракті өнімдерінің байытылған және  пісірілген бауыр кесегі бар, анаэробты микроорганизмді өсіру үшін арналған қоректік орта. Пульмонология терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Кулмас
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сандя-Яха
Сандя-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ярудей өзенінің сол жағалауынан 212 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 58 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Санта-Катерина-Альбанезе
Санта-Катерина-Альбанезе (Santa Caterina Albanese) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1156 адамды құрайды. Халық тығыздығы 68 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 87010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
NGC 762
NGC 762 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 22 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 762 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7322, MCG -1-6-6, MK 1012, IRAS01544-0538.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Оптикалық тіркемжабдықтар
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Марина Алексеевна Ладынина
Марина Алексеевна Ладынина (1908 жыл 24 маусым - 2003 жыл 10 наурыз) - орыс актрисасы, КСРО Халық әртісі (1950).
Өмірі
1933 жылы ГИТИС-ті бітірді. 1933-1935 жылдары Мәскеудің М.Горький атындағы Көркем академиялық театр құрамында ойнады. 1935 жылы тұңғыш рет Қазақстандағы коллективтендіру кезеңін бейнелейтін «Жаулар соқпағы» атты фильмде Линканың рөлін орындады. Алғашқыда драммалық, кейінннен лирикалық және комедиялық рөлдерде ойнаумен ерекше көзге түсті. Рөлдері: Маринка («Бай қалыңдықта», 1938), Марьяна Бажан («Тракторшылар», 1939), Наташа («Райком хатшысы», 1942), Пересветова («Кубань казактары», 1950) т.б. 1973 жылы Алматыда өткен Бүкіл одақтық 6-кинофестивальға қатысты.
Марапаттары
КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты (1941, 1942, 1946, 1948, 1951). Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Актрисалар Санат:Тарихи тұлғалар Санат:1908 жылы туғандар Санат:2003 жылы қайтыс болғандар Санат:КСРО мемлекет сыйлығының лауреаттары
Туриландия
Туриландия (Turilândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Батыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гурупи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17747 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1511,575 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1994 жылы құрылған.
Қусай (қыстау)
Қусай — Атырау облысы, Индер ауданындағы қыстау.
Кетебай ауылынан шығысқа қарай 6 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Химиялық талшықтар
Химиялық талшық, жасанды талшық — табиғи органикалық және синтездік полимерлерден алынатын талшықтар. Шикізатқа байланысты оның синтездік (синтездік полимерлерден) және жасанды (табиғи полимерлерден) жолмен алынатын түрлері болады. Кейде бейорганикалық қосылыстардан (шыны, металл, базальт, кварц) алынатын талшықтарды да химиялық талшық деп атайды. Жасанды химиялық талшыққа ацетат, вискоза, мыс-аммиакты талшық, штапель, т.б., ал синтездік химиялық талшыққа полиамид, полиэфир, полиакрилнитрил, полипропилен, т.б. көптеген талшықтар жатады. Химиялық талшық өнеркәсіпте моноталшық (ұзын жеке талшық), штапель талшық (талшықтың қысқа кесіндісі), филамент жіптер (жіңішке, өте ұзын талшықтарды ширатып жасаған буда) түрінде шығарылады. Филамент жіптің қолдануына қарай тоқыма және техникалық немесе арқан (мықты жуан жіп) сияқты түрлері шығарылады. Химиялық талшықты әр түрлі заттардан (желім, шайыр) алу мүмкіндігі жөнінде 17 және 18 ғасырларда түрлі пікірлер айтылған, бірақ 1853 жылы ағылшын ғалымы Аудемарс шексіз жіңішке жіпті нитроцеллюлоза ерітіндісін спирттің эфирдегі қоспасына араластыру арқылы алу әдісін ұсынды. 1891 жылы француз инженері И. де Шардонне осындай жіпті өндірістік көлемде шығаруды алғаш ұйымдастырды. Қазіргі кезде химиялық талшық өндіру күшті дамып келеді. Қазір кең қолданылатын синтездік полиамид талшығы 1940 жылы (АҚШ) шығарылды. 1954 — 60 жылы полиэфир, полиакрилонитрил және полиолефин синтездік талшықтары өндірілді. Химиялық талшық — берік, өзінің пішінін сақтайтын, ылғал, жарық әсеріне тұрақты зат. Химиялық талшыққа жаңа тоқыма бұйымдарын дайындау үшін табиғи талшық қосуға болады. Химиялық талшық арнайы ерітінді немесе балқыма дайындау, қалыптау, талшықты өңдеу процестері арқылы өндіріледі. Арнайы ерітінділер дайындау үшін бастапқы полимерді тұтқыр-аққыш күйге келтіріп, ерітінділерді механикалық қоспалардан, ауа көпіршіктерінен, т.б. тазартады және оған жылу мен жарыққа тұрақтылығын арттыратын әр түрлі заттар қосылады. Арнайы ерітінді металдан жасалған көп тесікті кішкене қалып — филер арқылы өткізіледі. Қолданылуына қарай филердің диаметрі, тесіктер саны әр түрлі болады. Қалыптау процесінің жылдамдығы жуандығына, қалыптау әдісіне байланысты. Бұдан кейін талшық әр түрлі реагенттермен өңделеді. Құрамындағы кіші молекулалы қосылыстар, еріткіштер кетіріледі, қышқылдар, тұздар, т.б. заттардан жуылып, тазартылады және кептіріледі. Химиялық талшық өнеркәсіптің әр түрлі саласында жібек, жүн, мақта талшықтарының орнына қолданылады. Қазақстанда Қостанай қаласында мыс-аммиакты жасанды штапель талшығын өндіретін зауыт бар.
Дереккөздер
Санат:Химиялық талшықтар
Джумада әл-әууәл
Жүмәдүл әууәл (جمادى الأول) Наурыз 12 айдың бесіншісі
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ислам күнтізбесі
جمادى الأولى Cəmadiyələvvəl জমাদিউল আউয়াল Jumada al-ula Jumâda I Dschumada l-ula Jumada al-awwal fa:جمادی‌الاول Joumada al oula Jumadil awal Jumada I ג'ומאדא אל-אולא Jumadilawal Cumada el-Ûla arz:جمادى الأولى Jamadilawal Джумада аль-уля Xhumade Ula Jumada-l-Awwal Cemaziyelevvel جمادی الاول Rakkaati-gàmmu
Наренгева-Яха
Наренгева-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сабколянг-Яха өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Зер
thumb|right|200px|Сәукеледегі зер жіппен тігілген ою-өрнек және зер жіптен жасалған шашақ. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты|ҚР ҰМ қорынан. Сәукеле тәжінің өн бойына тұтасымен зер жіппен көгеріс және зооморфтық өрнектер кестеленген. Кесте үстінен екі қатар етіп шынжыр салпыншақ бекітілген. Оны үш қатарлы шынжырдан кішкентай ғана көзтасы бар құймаға бекітіп жасаған. Сәукеле ақ шұғамен тысталып, қызыл жібекпен астарланған. Төбелдірігін айналдыра моншақтары бар шашақ тігілген. Милығының жиегін зер оқамен айналдыра көмкерген. Төбесіне зер шашақ тігілген, ұзындығы 35 см, милық шеңбері 55 см. ]] Зер – алтын, күміс, мыс сияқты түсті металдардың созылған, сымға тартылған жіптері, өзара өрілген, тоқылған талшықтары және сол талшықтарды араластырып тоқыған мата сияқты бұйымдардың ортақ атауы.
Зердің қолданылуына байланысты атаулары
Дәстүрлі ортада зердің «алтын» мағынасында қолданылуы бірте-бірте қолданыстан шықты. Сөйтіп, зер алтын, күміс, мыстан созылған жіптерді, өзара өрілген талшықтардан тоқылған қымбат мата сияқты бұйымдардың атауы ғана болып қалды. Сонымен бірге, аталмыш бұйымдарды оқа, ноқа, таспа деп те атай береді. Зергерлік ісінде алтын оқаны – алтын зер, күміс оқаны – ақ зер, күміс зер деген. Сондай-ақ зердің қара зер, таспа зер, зер таспа, жұмсақ зер, бұрама зер, қос иректі зер деген атаулары кездеседі. Тігіншілік өнерінде зерлеп тігу, зер төгу, зер тоқу, зер шаю, зер шегу, зер салып тігу, зер шашақ салу сияқты көркемдеп тігу тәсілдеріне байланысты атаулар қолданылады.
Зербап
Алтын түсті зерлі матаны, паршаны халық арасында зербап деп атайды. Бұлай атау парсы тіліндегі зәрбафт деген сөзден шыққан. Зербапты киім-кешек, тұтыну бұйымдарын тігуде қолданған. Сондай-ақ ауқатты адамдардың кебініне де зербапты пайдаланған.
Зер жіп
thumb|right|200px|Зер жіппен оюланған барқыт кебіс.ҚР ҰМ қорынан. Қызыл барқытпен тысталып, зер жіппен өрнектелген, биік өкшелі әйел адамның кебісі. Барқыттың өн бойы зер жіппен көгеріс және зооморфтық өрнектермен кестеленген. Кебістің тұрқы 23 см, сірісінің биіктігі 5 см, өкшесі 3 см, табанының ені 5-8 см. Сымға тартқан алтынның жіңішке талшықтарын зер жіп деп те атайды. Осындай жіпті кесте мен тігіншілікте, киім-кешек және т.б. тұтыну бұйымдарын әшекейлеуде жиі қолданған. Әсіресе, ауқатты адамдар зер жіппен баскиімді, бой киімді, тіпті, аяқкиімді де зерлеп кестелеген. Зер таспалы шапанды шенді шекпен деп қолдану да ұшырасты. Шапанға басылған таспалар адамның әлеуметтік мәртебесін (шенін, қызмет дәрежесін) білдірді.
Зер кесте
thumb|right|200px|Өңірі, етек-жеңі зерленген бешпент.ҚР ҰМ қорынан. Жағасына бір, жеңі мен өңіріне екі қатар етіп айналдыра қызылсары зертаспа басылған. Екі қатар зертаспаның арасына және етегін айналдыра зер жіптермен көгеріс өрнек кестелеген (жалпы ұзындығы 95 см, жеңінің ұз. 47 см, ені 16-24 см, екі иінінің аралығы 37 см, етегінің шалғайы 161 см, өңірінің ені (етегінде) 36 см). Зер жіптермен тігілген кестені зер кесте дейді. Зермен кесте тігу зер төгу немесе зер шегу деп те аталады. Зер төгу арқылы түрлі ұлттық ою-өрнектерді тігетін болған. Ауқатты адамдар тұтынатын бұйымдары мен киім-кешегіне, тұтыну бұйымдарына алтындалған жіптен зер төгіп, кесте тігетін болған. Халық сенімі бойынша, қымбат бұйымдар сәнділікпен қатар молшылық шақырады деп есептелген. Алтын жіпті үнемді пайдалану үшін барқыт пен шұғаның бетіне ою салып, алдымен тығыз кестемен тігіп алады. Ал алтын жіпті матадан өткізбей, тек ойылған оюдың бетіне ғана бастырылады. Кестенің арасы кетпеуі үшін алтын жіптің үстінен көзге көрінбейтін жібек жіппен қабып тігеді. Тұрмыста алтын жіппен кестеленген ою алтын өрнек деп аталған.
Әдебиеттер
Санат:Қазақ мәдениеті Санат:Зергерлік Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Қолөнер
Гимаек
Коммунаның INSEE коды — 29073, пошта индексі — 29620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 950 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Обегимон
Обегимон (Aubéguimont) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,85 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76028, пошта индексі — 76390.