cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Билл Каллахан
Альбомдар тізімі
•Have Fun with God — 2013 жыл
Синглдар тізімі
•«A Hit» — 1994 жыл
•«Came Blue» / «Spanish Moss» — 1996 жыл
•«Ex-Con» — 1997 жыл
•«Held» — 1998 жыл
•«Look Now» — 1999 жыл
•«Cold Blooded Old Times» — 1999 жыл
•«Strayed» — 2000 жыл
•«Rock Bottom Riser» — 2006 жыл
•«Diamond Dancer» — 2007
•«Wind and the Dove» (live) — 2010 жыл
Фильмографиялар
•Pola X (1999)
•Apocalypse: A Bill Callahan Tour Film (2012)
Дереккөздер
Санат:1966 жылы туғандар Санат:АҚШ әншілері
1071 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1071 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1071 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
NGC 7200
NGC 7200 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7200 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68068, ESO 237-37.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Торре-де-Дона-Шама
Торре-де-Дона-Шама (Torre de Dona Chama) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Мирандела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 386 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,65 км² шамасында. Халық тығыздығы — 50,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Ибераккерн
Ибераккерн (Überackern) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Браунау-на-Инне округінің құрамына енеді.
нобай|солға|Ибераккерн Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 648 адамды құрайды (1 қаңтар 2007). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BR, ресми идентификациялық коды — 4 04 45.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хорст Пач (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
1072 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1072 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1072 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Горска (Велико Тырново облысы)
Горска (Горска) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 5083. ЕКАТТЕ коды — 17083.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Магниттік экватор
Магниттік экватор
Магниттік экватор — жер шарында магниттік еңкеюі нөлге тең нүктелерді өзара қосатын сызық. Ол ешбір жерде географиялық экватормен сәйкес келмейді. Геомагнетик өрістің ғасырлық өзгерулері әсерінен Магниттік экватордың орналасу қалпы біртіндеп ауытқып отырады.
Комор аралдарының қалалары
Корол аралдарының қалалары (Villes de Comores) — Комор аралдарының ірі елді мекендерінің тізімі. World Gazetter интернет сайтының ақпараттары бойынша, Комор аралдарында халық саны 900 асатын 200 қала бар.
Комор аралдарының қалалары
right|thumb|269x269px|Қалалары right|thumb|250x250px|Морони, астанасы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Комор аралдары қалалары
NGC 2727
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Кампызеп
Кампызеп — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама өзенінің сол жағалауынан 1724 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
NGC 2727
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 12 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2727 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25097, NGC 2708, MCG 0-23-15, ZWG 5.34, IRAS08535-0309.
Кампызеп
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
NGC 2727
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Кампызеп
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Телег-Еган
Телег-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Левый Мег-Тыг-Еган өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Рифених
Рифених (Rivenich) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бернкастель-Витлих ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Абай халық театры
Абай халық театры - халық драма ұжымы. Көркемөнерпаздардың Семей облысы Абай ауданының Қарауыл селосындағы мәдениет үйі жанынан ұйымдасқан драма үйірмесі негізінде құрылды. 1917 ж. маусымда Ойқудықта М. Әуезовтың «Еңлік-Кебек» спектаклімен шымылдық ашқан. 1967 ж. халық театры атағы берілді. Театр ұжымы бірнеше рет облыстық, республикалық байқауларға қатысты. Москваның Кремль театрында да өз өнерлерін көрсетті. Театрдың көркемдік жетекшісі ҚазССР-інің еңбек сіңірген мәдениет қызметкері, режиссер Б. Баймұратов.
Театр 1984 жылы Әуезовтың «Абай» спектаклін сахнаға шығарды. Ұжым құрамында Бүкілодақтық Комсомол сыйлық лауреаты Б.Сағымбаева, Бүкілодақтық және респ. байқаудың лауреаттары М.Жанболатов, Ә.Закиров, М.Исатаев, Г.Қабышева, Ғ.Қасымов, Н.Момынжанов, Р.Нүрпейісова, О.Садуақасов, Т.Сәкенова,Б.Шағатаев, т.б. өуесқой өнерпаздар болды. Театр репертуарында М.Әуезовтің "Абай", Ғ.Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш - Баян сұлу", И.Мақатов пен С.Сұбханбердиннің "Соңғы күш", Т.Ахтановтың "Боран", Ә.Әбішевтің "Қолға түскен шайтандар", т.б. пьесалары болды.Абай халық театры Семей облысы халық театрлары мен драма ұжымдарының байқауына М.Әуезовтің "Қарагөз" трагедиясымен қатысып 1- орынды жеңіп алды. 1966 ж. Алматыда өткен респ. байкауда осы спектакльді көрсетіп, 7 адам лауреат атанды. 1976 ж. Мәскеу қаласыннда Кремль театрында Б.Майлиннің "Жалбыр" спектаклін көрермен назарына ұсынып, театр ұжымына Бүкілодақтық байқаудың лауреаты атағы беріліп, медаль тапсырылды.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы Санат:Қазақстан театрлары
Сан-Гонсалу-ду-Риу-Абайшу
Сан-Гонсалу-ду-Риу-Абайшу (São Gonçalo do Rio Abaixo) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итабира экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 238 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 365,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,26 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Никифор Михайлович Ирченко
Никифор Михайлович Ирченко (1884, Мәскеу губерниясында - 1920) - Атбасар уезінде Азамат соғысына белсене қатысушы.
Революциялық қозғалысқа қатысқаны үшін әкесі 1889 жылы Атбасар уезінің Мариновка селосына жер аударылды. Ирченко 12 жасында жетім қалып, ағаш ұстасы болып жұмыс істеді. 1914 жылы майданға алынып, онда большевиктер идеясымен танысты. Майданнан қайтып келіп, саяси өмірге белсене араласты. Атбасар уездік аткомының мүшесіне сайланды. Уезде Кеңес өкіметі уақытша құлаған кезде астыртып жұмыс жүргізді. 1919 жылы тамызда колчакшыларға қарсы Мариновка шаруалары көтерілісін басқарушылардың бірі болды. Көтерілісшілер оны селолық Кеңестің және отрядтың бастығына сайлады. Отрядтардан құрылған халықтық армияның командирі болды. Мариновканы ақ гвардияшылар уақытша басып алған кезде Қызыл әскер бөлімшелеріне барып қосылды. Колчак армиясымен ұрыста қаза тапты.
Дереккөздер
Санат:1884 жылы туғандар Санат:1920 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресейде туғандар Санат:Ақмола облысы тұлғалары
Инге Леманн
Инге Леманн (Inge Lehmann; 13.5.1888, Копенгаген — 21.2.1993, Копенгаген) — 1888 жылы Данияның астанасы Копенгаген қаласында дүниеге келеді. Әкесі Альвред Леманн атақты психолог болған. Лондондағы корольдік қоғамның болашақ ғалымы Ханна Адлер (Нильс Бор әпкесі) басшылық еткен орта мектепте білім алады. ХХ ғасыр мемуарларында Ханна Адлер мен Альфред Леманндардың ғалымның қалыптасуына зор ықпал еткен тұлғалар болғанын жазылады. Инге математикалық білімін Копенгаген және Кембридж университеттерінде жетілдіреді. Кейіннен Дания геодезия институтында сейсмология бөлімінің жауапты басшысы болып қызмет атқарады.
Нақты сейсмология саласында еңбек етуі жаңа зерттеулерге итермелейді. Инге Леманн Бено Гутенберг, Чарльз Фрэнсис Рихтер және Гарольд Джеффрис есімді сейсмологтармен бірігіп, жер сілкінісінің көмегімен Жердің ішкі құрылымын зерттеуге тырысады. Ал екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дания оккупациясы оның ғылыми жұмыстарының барысына кедергі болады.
Инге Леманн өзінің ғылыми жаңалықтары үшін көптеген атақ-дәрежеге ие болған. Атап айтқанда, АҚШ-тағы Колумбия университеті (1964 жыл) мен Даниядағы Копенгаген университетінің (1968 жыл) құрметті ғылым докторы атанады. Одан бөлек, бірталай ғылым ордасының мүшесі болады.
Дереккөздер
Санат:13 мамырда туғандар Санат:21 ақпанда қайтыс болғандар Санат:Дания ғалымдары
Пемполь
Пемполь (Paimpol) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22162, пошта индексі — 22500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7828 адамды құрады. Халық тығыздығы — 331,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Фрутиген
250px|thumb|Картада орналасуы Фрутиген (Frutigen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Фрутиген округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6678 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 71.8 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 563, пошта индексі — 3714.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Ебербак-Сельц
Ебербак-Сельц (Eberbach-Seltz) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67113, пошта индексі — 67470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 403 адамды құрады. Халық тығыздығы — 97,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Аляскит
Аляскит  (алғаш Аляска түбегінде табылуына байланысты аталған)  — интрузиялық магмалық тау жынысы, граниттің қышқыл құрамды түрі. Құрамы негізінен сілтілі дала шпаттарынан (65 шамасында) және кварцтан (35 ) тұрады, түсті минералдар өте аз болады (5)-тен аз). Көбінесе ашық түсті болып келеді, сонымен қатар қанқызыл, алқызыл және сұрғылт түрлері жиі кездеседі. А — құрылыс материалы. Ол қаптама тас ретінде ғимараттарды безендіруде          қолданылады.
Аляска жотасы
Аляска жотасы  — Солтүстік Американың Тынық мұхит жағалауында, Аляска түбегінің оңтүстік бөлігін қамтып жатқан таулар сілемі, Солтүстік Америкадағы ең биік жер. Ұзындығы 1000 км, абсолюттік биіктігі 6194 м (Мак-Кинли тауы).
Геологиялық құрылымы
thumb|left|200px| Ең биік жері - Мак-Кинли тауы Жота жас тауларға жатады. Негізі интрузивті тау жыныстары шөгінділерінен түзілген. Беткейлері тік, қатты тілімденген. Қойнауы кен байлықтарына бай. Мұнда алтын, бериллий, көмір, темір, платина, сынап, қорғасын және мұнай кендері көптеп кездеседі.
Климаты
thumb|left|200px|Аляска жотасындағы мұздық Аляска жотасы түбектегі негізгі климаттық және суайрық жотасы болып саналады. Оңтүстіктегі өте ылғалды беткейлерін (800 м-ге дейін) шыршалы-жапырақты орман, одан жоғарысын мәңгі қар мен мұздықтар басқан. Солтүстігіндегі ылғалдылығы аздау болып келген беткейлерін (1000-1100 м) таулы тундра алып жатыр. Ендік бағытта доғаша орналасқан тау жоталары өте биік болып келеді. Олардың орташа биіктігі 3500 м. Сондықтан Аляска жотасының солтүстік және оңтүстік беткейлерінің климатында үлкен айырмашылық бар. Қаңтар айындағы орташа температура солтүстік беткейлерде — 24-30 °С болса, оңтүстік беткейлерінде — 9-11 °С. Жазы қоңыр салқын. Шілде айының орташа температурасы 12-14 °С. Жотаның оңтүстік беткейлерін Алеут аралдарымен қоса “мәңгі күз” аймағы деп те атайды. Ондағы жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 1800-4800 мм. Жотаның Фэруэтэр сілемінде жылдың 312 күні жауын-шашынды (6000 мм-ге дейін) болады. Аляска жотасын дүние жүзіндегі ең ұзын Хаббард (145 км) және ауданы жағынан ең үлкен Маласпина (2,2 мың км²) мұздықтары басқан.
Жануарлары
Жотаны ең ірі бұлан, америкалық бизон, қасқыр, карибу бұғысы, сұр аю, күдірқодас (овцебык) мекендейді, ал суларында ең ірі қызыл балық тіршілік етеді.
Сыртқы сілтемелер
Аляска жотасы
Санат:Аляска таулары Санат:Солтүстік Америка таулары
Вамперсдорф
Вамперсдорф (Wampersdorf) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Баден округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6064 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39.81 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BN, ресми идентификациялық коды — 3 06 26.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Томас Заббата-Фальтайнер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Вамперсдорф
Аньер
Коммунаның INSEE коды — 27021, пошта индексі — 27260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 286 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Назаролла Жүндібайұлы
АҒАШАЯҚ (шын аты-жөні Назаролла Жүндібайұлы; 1818жылы, бұрынғы Семей губерниясы Өскемен уезі Делбегетей болысы, Сапақ ауылы — 1898, қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Жарма ауданы Саттық қыстағы,) —әнші-ақын, өнерпаз. Жастайынан қолына домбыра ұстап, өлең айтқан, серілік құрған. 18 жасында әнші, ақын, сері, балуан деген атаққа ие болды. Екі бақанмен аттылы адаммен жарысқа түсуі оны ел ішінде АҒАШАЯҚ атандырады. АҒАШАЯҚ алақанымен аузын қақпақылдай отырып, түрлі аң-құстың әуеніне салған, осыған қоса бет-әлпетін құбылтып, неше алуан күлдіргі ойындар көрсеткен. “Беташар”, “Билерге”, “Баласы Жүндібайдың атым Назар” т.б. мысқыл өлеңдерінде әділетсіз атқамінерлерді шенесе, “Атандым өзім Назар Ағашаяқ”, “Жарқылдадым жас күнде”, “Кәрілік” секілді өлеңдерінде көңіл күйін, өмірден көріп-түйгенін тақпақ, нақыл сөздер арқылы білдіреді. Оның “Қара жорға”, “Ау, жаным, Жәнікей-ау”, “Сары өзен” әндері ел ішіне кең тараған. АҒАШАЯҚ өлеңдері Қазақстан Республикасы Ғылым Академиясының Әдебиет және өнер институтының қолазбалар орталығында сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Самал Абайқызы Төлеубаева
Самал Абайқызы Төлеубаева (1974 жылы 23 шілдеде туған, Целиноград) – қазақстандық аудармашы-синхронист, арабтанушы, фарабитанушы. Филология ғылымдарының докторы.
Өмірбаяны
1974 жылы 23 шілдеде Целиноградта дүниеге келген. 1998 жылы Марокконың Фес қаласындағы Сиди Мұхаммед бен Абдиллах университетін бітірді. Мамандығы – араб тілі мен әдебиеті.
Аудармашы-синхронист ретінде Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевпен, Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевпен , Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаевпен жұмыс істеді.
Ғылым
Фарабитанушы. 150-ден астам еңбек жазды, оның ішінде 1 монография, 3 оқу құралы, 3 аударма, 30-ға жуық мақала жарияланды.
Дереккөздер
Санат:Филология ғылымдарының докторлары
Мұзтау жотасы
Мұзтау жотасы – Жетісу (Жоңғар) Алатауының оңтүстігіндегі жоталар тобының ең биік сілемі.
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 4370 м. Батысында Тышқантаумен, оңтүстігінде Шақпақтас тауымен, шығысында Қытаймен мемлекеттік шекара өтетін Желдіарық өзенімен шектелген. 3700 м-ден жоғарғы бөлігін мұз басқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жоталары
Маттаван (Мичиган)
Маттаван (Mattawan) — Мичиган штатының Van Buren округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2536 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.7 км² шамасында. FIPS коды — 26-52380.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
1073 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1073 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1073 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Исаврий әулеті
thumb|380px|[[Византия империясы, Франк мемлекеті және Араб халифаты 800 жылдар шамасы]] Исаврий әулеті (Δυναστεία των Ισαύρων; емесе Сирия әулеті) - Византия императорларының әулеті (717 - 802).
Әулеттің негізін салушы Исаврдың есімімен аталды. Өкілдері: Лев III - "Исавр" (717 - 741), Константин V (741 - 755), Лев IV (775 - 780), Константин VI (780 - 797), Ирина (797 - 802). Исаврий әулеті тұсында Византия едәуір нығайды. Империяның әскери құрамы еркін шаруалар болды. Макендонияға, Грекияға және Пелопеннеске қоныс аударушы славяндардың көпшілігін өздеріне бағындырды. Исаврий әулеті империялары арабтармен, болгарлармен нәтижелі соғыстар жүргізді, көп тайпалы империяның бірлігін нығайтуға ұмтылды.
Дереккөздер
Санат:Исаврий әулеті Санат:Әулеттер
Қазатком
Қазатком — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы, Ақши ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Есік қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 39 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 501 адам (231 ер адам және 270 әйел адам) болса, 2009 жылы 634 адамды (326 ер адам және 308 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
Тукандар
нобай|оңға|Тукан
Сөгеті сасыры
Сөгеті сасыры (Ferula sugatensis) – шатыршагүлділер тұқымдасының сасыр туысына жататын көп  жылдық  өсімдік. Іле Алатауы нда  (Сөгеті  аңғарларында)  кездеседі. Биіктігі 30 см-ге дейін  жетеді. Тамырының жуандығы  0,5-1  см. цилиндр  тәрізді. Сабағы біреу,  түксіз,  ирек  болып  келеді. Жапырағы сүр  жасыл  түсті,  түксіз. Деңгелек жапырағы  сағақты,  оның тақташасы  дөгелек  ромб  тәрізді,  ұзындығы 4-6 см. Сабақ жапырағы  ұсақ. Шатыргүлі 8-13  салалы,  шатыршагүлі  12-15  гүлді. Гүлі сары  түсті. Маусымда гүлдеп,  шілдеде  жемістенеді. Жемісі сопақтау,  ұзындығы  5 мм,  қоңыр  түсті. Өте сирек  кездеседі,  эндемик. Қазақстанның «Қызыл кітабына»  енгізілген.
Пайдаланған әдебиет
Санат:Шатыршагүлділер
Тукандар
Өмір сүруі
Жалпы, тукандар тропикалық орманда өмір сүретін өте шулы құстар. Бұл құс жақсы және ұзаққа ұша алмайды. Сол себептен көп уақытын ағаш басында өткізді. Тукандардың дауысы негізінен әр түрлі. Бірақ, барлығы бірдей өте үлкен әрі зор дауысқа ие. Бұл құстар Оңтүстік Американың жаңбырлы ормандары мен оған жақын тұрған аумақтарды мекендейді. Өздерінің ірі тұмсықтары арқылы тукандар бұтақтың соңындағы жидектерді алып жейді .Тұмсықтары ірі, бірақ іші бос болғандықтан ешқандай ыңғайсыздық туғызбайды .Туканның қоразы мен мекиенінің түр-әлпеті бірдей.
Жирен құлақты арасари
Жирен құлақты арасари - тукандардың кең таралған түрі. Жаңбырды өте жақсы көреді. Сол себепті туканның бұл түрі жаңбырлы орман ағаштарының қуысына ұялайды. Көбіне кәдімгі туканға қарағанда тұмсығы кішкене, әрі қара түсті болып келеді. Аяқтарындағы екі саусағы алға, екеуі артқа қараған.
Дереккөздер
Қазақстанның қызыл кітабы беттерінен. Омыртқалы жануарлар. (А. Ф. Ковшарь) –Алматы, Алматыкітап баспасы 2012 ж.
Санат: Тоқылдақтәріздестер отряды
Вольри
Вольри (Vaulry) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87198, пошта индексі — 87140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 407 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Кулонометрлік әдістердің жіктелуі (Аналитикалық химия)
Кулонометрлік талдауды орындау екі режим жүйесі бойынша жүзеге асады, осыған орай кулонометр екі топқа жіктеледі: потенциостатикалық және амперостатикалық.
Потенциостатикалық кулоиометриядағы өлшеу тұрақты потенциалда жүргізіледі. Бұл топқа потенциалдың уақыт өтуімен, яғни алдын ала берілген бағдарлама бойынша бір қалыпты тұрақты өзгерісін білдірегін өлшемдерді жатқызуға болады.
Амперостатикалық немесе гальваникалық кулонометрия ток күші тұрақты болғанда жүрегін кұбылыстарга негізделген.
Осы екі әдістегі аппаратураның едәуір айырмашылығы болса да, олардың кейбір ортақ тетіктері мен буындары бар.
Сондай-ақ кулонометрлік анықтамалардын да екі түрі бар: тура кулонометрлік және кулонометрлік титрлеу. Тура кулонометрлік әдісте талданатын зат кулонометрлік ұяшықта тікелей электрохимиялық өзгеріске ұшырайды. Ал кулонометрлік титрлеу әдісінде анықталатын зат әдейі таңдалынып алынған ерітінді - электролит электролизі кезінде кулонометрлік ұяшықта түзіліп титрантпен әрекеттеседі.
Дереккөздер
Санат:Химия
IC 3190
IC 3190 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 3190 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Qyzylorda (телеарна)
Қызылорда облыстық телеарнасы 1991 жылдың 30 сәуірінде ашылды. Дәл осы күні алғаш рет 30 минуттық хабармен эфирге шықты. Ертесіне, 1 мамыр күні қаланың орталық алаңындағы мерекелік демонстрациядан 45 минуттық тікелей репортаж жасады. Телеарна ашылуының басы-қасында сол кезде облыстық радионы ұзақ жылдар басқарған, «КСРО-ның құрметті радисі», алғашқы төраға Жақсылық Бекқожаев, журналистер Баян Исламбаева, Айткүл Шалғынбаева, инженерлер Бақытжан Шөкенов, Марат Шалабаев, Жәнібек Жұманов, Юрий Ефановтар жүрді. Алғашқы режиссер қызметін Хұсейін Әмір-Темір атқарса, тұңғыш диктор Айгүл Оразова болды. Теледидардың алғашқы жабдығы «Останкино» телеорталығынан әкелінген «Кадр» 3 ПМ маркалы бейнемагнитофоны болды. Одан кейін 1991 жылдың соңына таман АСБ, Ленинград қаласынан ПТС әкелінді. Жаңадан ашылған телеарнаның хабар тарату ауқымы, материалдық базасы жыл өткен сайын ұлғая берді. Хабар тарату ауқымы он жылдың көлемінде 5 сағатқа, 2004 жылдан бастап 14 сағатқа көбейді. 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап телеарна хабарлары 1 сағат көлемінде «Кателко» спутниктік жүйесі арқылы тартыла бастады.
2009 жылдың 28 тамызынан бастап «Қазақстан-Қызылорда» телеарнасы республикада алғашқылардың бірі болып облыс аумағына тәулігіне 14 сағат көлемінде хабар таратуға көшті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Қазақстан телеарналары
Маяк ауылдық әкімдігі
Маяк ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 2013 жылға дейін Маяк ауылдық округі деп аталды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Маяк ауылы кіреді. Орталығы - Маяк ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 954 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Сарыкөл ауданы ауылдық округтері
Керамбит
Керамбит - Малай архипелагындағы суық қарудың дәстүрлі түрі. Өте шытырман шығу тарихы бар.
Бір нұсқасы бойынша, ол өзінің шығуымен Ява аралдарында тұрған Сунда тайпасына қарыздар. 1280 жылы олардың Пак Макан патшасы қайтыс болып, олар оның жаны жолбарыста өмір сүреді деп, осы жануардың тырнағына ұқсас қару қолданған. Шынымен де, жиі керамбит сөзін "жолбарыс тырнағы" деп аударып жатады.
Басқа нұсқа бойынша бұл қарудың шығу тегін Малайзия мен Индонезиядағы кең тараған әтештер төбелестерімен байланыстырады. Соққы жарасын үлкейту үшін әтештің аяғына керамбитті еске түсіретін пышақ байлап қоятын. Кей кездерде, құлшынысты әтештер төбелесіп жатқан інінен атып шығып, осы қарумен көрермендерді жаралауға дейін баратын. Жарақаттың ауыр болуы оны төбелес қаруы ретінде пайдалануға итермеледі.
Керамбиттің іш жағынан қайралған 3-тен 10 см.-ге жететін ай тәрізді жүзі және бас жағында саусақ арқылы ұстайтын домалақты сабы бар. Оның сабы ағаштан жасалып, мыс бұрандама арқылы бекітіледі.Керамбиттің осы түрі көп таралған, бірақ оның 2 жүзді немесе домалақ ұстағышсыз түрлері де кездесіп жатады.Оның 20-30 см.-лік дүзді түрлері бар. Оларды көбінесе Бладау немесе Куку Макан деп атайды.
Керамбит - "Counter-Strike: Global Offensive", "Splinter Cell: Blacklist", "Call of Duty: Black Ops" ойындарында кездеседі және өте қымбат әрі бағалы болып саналатын қару.
Нарым-Ега
Нарым-Ега — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Камчинская өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Куганакбаш
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Тоденокс
Тоденокс — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вах өзенінің сол жағалауынан 841 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санта-Мария-дель-Валь
Санта-Мария-дель-Валь (Santa María del Val) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 82 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 46,31 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Марат Төлегенұлы Жыланбаев
Марат Төлегенұлы Жыланбаев (19.8.1963 ж. т., Қарқаралы ауданы) – алыс қашықтыққа жүгіретін спортшы, жүгіруден халықар. дәрежедегі спорт шебері (1993). 20 ғ-дың 90-жылдары «Гиннестің рекордтар кітабына» жеті рет тіркелген. Негізгі мамандығы – суретші.
Қазақстан-ресей университеті Гуманитарлық институтының экономика факультетін бітірген (2005), экономист.
Ж. 12 жасынан жеңіл атлетикамен, велосипед, шаңғы спортымен айналысқан. 1990 жылдан өте алыс қашықтықтарға жүгіруді (марафондық жүгіріс) бастап, осы жылы Барнаул қ-нда (Алтай өлкесі, Ресей) 85 км қашықтықты 6 сағ 43 мин 23 с-та жүгіріп өтті. Рекордтар кітабына енуі 23 күнде 23 марафондық жүгірісімен (күніне 42 км 195 м) басталды. Кейін 15 күнде 30 марафондық, жарты жылда 75 марафондық және бір жылда 226 марафондық жүгіріспен жалғастырды. Еуропаның ең биік шыңы – Эльбрусқа (5642 м) марафондық жүгіріспен 7 күнде (30.8. – 5.9. 1991 ж.) жүгіріп шықты. 20 күнде (2 – 22 сәуір, 1992 ж.) Қарақұм шөлін (1200 км), 24 күн ішінде (1993 ж.) Сахараны (Африка, 1700 км) жүгіріп өтті. Сол жылы Австралиядағы Виктория шөлін кесіп өтті. 1994 ж. үстінен құс ұшпайтын Мохави шөліне (Невада, АҚШ) жорық жасап, оны сәтті аяқтады. 1992 және 1993 жылдары еліміздің таңдаулы 10 спортшыларының қатарына енді.
Діни көзқарасы — атеист. Хоббиі — желкенді спорт, балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті — тарихи жанр.
Үйленген. Жұбайы — Жыланбаева Ақмарал Айтбайқызы (1974 жылы туған), кәсіпкер. Ұлы — Рүстем (1988 жылы туған); қыздары — Айдана (1994 жылы туған), Азия (1998 жылы туған), Анелья (2003 жылы туған).
Жыланбаев Марат – Азия, Африка, Америка және Австралияның ең ірі шөлдерін жүгіріп өткен әлемдегі жалғыз адам, марафоншы, әлемдік деңгейдегі спорт шебері. Спорттық карьерасында 16000 шақырымнан астам арақашықтықты жүгіріп шыққан.
Өмірбаяны
Жыланбаев Марат Төлегенұлы 1963 жылы 19 сәуірде Қарағанды облысы, Карқаралы ауданында дүниеге келген. 7 жасында Марат ата-анасынан айырылып, балалар үйіне келіп түседі. Мектеп жасында сурет өнерімен айналысып, кейіннен дене шынықтыру техникумын аяқтайды. Оқудан соң Маратқа камсомолдық жолдама беріп, Екібастұзда ұстаздық етуге жібереді. Оны қаламаған Марат ол жұмыстан бас тартып, құрылысқа қабырға бояушы ретінде жұмысқа тұрады. Құрылыста қызмет етіп жүріп, ол шеберхан ашып алып сурет өнерімен айналысады. 1987 жылдары Марат салған суреттер шетелге сатылған. Сол жылдары Марат Жыланбаев журналдан Германияға барып келген тілшінің сурет көрмелері туралы мақаласын көріп, көрме өткізуге өтініш беруге бел буады. Сол кезде Екібастұздан тура Мәскеуге аттанып, факс арқыла өз жұмыстарын Германияға жібереді. Германиядан жауап бірден келіп, артынша Марат Германияға өзінің 30 жұмысын жіберін 3000 доллар гонорар алды.
Марат Екібастұзға келген кезден бастап, өнермен қатар спортты бірге алып жүрді. Ол Екібастұзда жүгіріске қызығушылар клубын ашты. Әртүрлы марафондарға қатысып, жүлделі орындарды иеленіп жүрді. Кейіннен ол бір жылда кәдімгі спортсменнен рекордсменді шығаратын методиканы ойлап тапты. Өзінің жаттығулар жүйесін «Бег и мы» журналында және «Советский спорт» газетінде жариялап, бүкіл одақтық жаттықтырушы Федор Склокинге және бес дүркін әлем чемпионы Виталий Ковелге жолдады. Оның жаңалығына ешкім сенім білдірмеді, бірақ Марат оларға «Дайындалыңдар, 1 жылдан соң мен үздік атанамын» деген жауап қайтарды. Ол өнерді тастап, бүкіл уақытын жаттығуға арнады. Осының нәтижесінде 1 жылдан аз уақытта 3 әлемдік рекорд орнатты.Ол адамзат тарихында тұңғыш болып ұлы Сахара шөлін солтүстіктен оңтүстікке кесіп өткен. Гиннес әлемдік рекордтар кітабында жеті рет рекорд орнатқан қазақ баласы. Әлемдік деңгейдегі спорт шебері атанған Марат Жылынбаев бүгінде елуден асқан. Соңғы 150 жыл ішінде «Вокруг света» атты журналына есімі енген алғашқы қазақ ұлтының өкілі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1963 жылы туғандар Санат:19 тамызда туғандар Санат:Қарқаралы ауданында туғандар Санат:Қазақстан марафоншылары
Бассиано
Бассиано (Bassiano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Латина провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1614 адамды құрайды. Халық тығыздығы 52 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Пошта индексі — 4010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant Erasmo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Іскерихаттар
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-06-1616-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Б. о. ж. баспасының кітаптары
Ламон
Ламон (Lamon) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Беллуно провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Пётр. Жыл сайынғы мерекесі — 29 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
NGC 7206
NGC 7206 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 7 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7206 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68014, UGC 11904, MCG 3-56-7, ZWG 451.6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
NGC 2726
NGC 2726 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 19 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2726 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25498, UGC 4750, MCG 10-13-54, ZWG 288.18, IRAS09010+6007.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Торре-де-Монкорву (аудан)
Торре-де-Монкорву (аудан) (Torre de Moncorvo (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Торре-де-Монкорву муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 033 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35,88 км² шамасында. Халық тығыздығы — 84,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Камыш (Весляна тармағы)
Камыш — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Весляна өзенінің оң жағалауынан 225 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Николай Кабиров Шамсутдинович
Николай Шамсутдинович Кабиров (25.2.1931 ж. т., Башқортостан, Уфа қ.) – инженер-механик, облыстың құрметті азаматы. Қазақ химия-технология институтын (1965), Алматы жоғары партия мектебін (1981) бітірген. Еңбек жолын «Ащысайполиметалл» комбинатында бастаған. 1956 – 1999 жылдары Кентау қаласындағы «Ащысайполиметалл» комбинатында слесарь, Кентау қалалық комсомол комитетінің 1-хатшысы, халықтық бақылау комиетінің төрағасы, қалалық партия комитетінің 1-хатшысы, облыстық атқару комитеті төрағасының орынбасары, «Шарапат» қайырымдылық қорының президенті, соғыс және еңбек ардагерлері кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарды. Еңбек Қызыл Ту (1976), «Халықтар дос¬тығы» (1981), «Октябрь революциясы» (1986), «Құрмет белгісі» (2001) ордендерімен марапатталған. ''Ғ. Талас ''
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті түлектері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Далем (Солтүстік Айфель)
Далем (Солтүстік Айфель) (Dahlem (Nordeifel)) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Ойскирхен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4116 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 95,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 66 012. Қаланың басшысы — Райнхольд Мюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Қоқан-Ресей соғысы
Қоқан-Ресей соғысы — бір жағынан Ресей және екінші жағынан Қоқан хандығы мен Бұхара әмірлігінің Орта Азияға ықпал ету мақсатындағы қақтығыстар тізбегі.
Ақтамақ қалытқы
Ақтамақ қалытқы (pharalopus Lobatus) -Қазақстандағы қалытқылардың ең сансыз көп түрі. Бұл жіңішке және үшкір тұмсықты шағын денелі (26дан - 47 граммға дейін) балшықты. Күйіттік жасануда ересек аталықтың жотасы жақсы байқалатын күлгін жұқа қабаты және арқа мен  иықтың екі қапталындағы қызғылт сарылау жолақтары бар. Басы - қощқылт сұр, мойынының екі жағында тат түсті теңбілдер орналасқан. Бауыры - ақ. Аталығы жонында күлгін түстің болмауымен, мойынында қызыл сары түстің әлсіздігімен ерекшеленеді. Солтүстік полюстің айналасындағы - тундралық зонада - Еуразияда және Солтүстік Америкада қоныстанады. Қазақстанда сәуір-мамырда, күзгі мерзімде ұшып өтеді. Қалытқылар ұялайтын орындарғы жетіп, құрғақ тамырға немесе шөптер шоғырына ұя салады. Күйіттеу ойнағынан соң аналықтың белсенділігі артып 3-4 шұбар жұмыртқа туады да, оны аталықтың қамқорлығына алғанына көз жеткізіп, өзі бірнеше шақырымдық жерде жазды өткізу үшін Оңтүстікке ұшып кетеді. Орталық және Солтүстік Қазақстан көлдеріне ашық түске боялған аналықтардың сансыз көп тобы жинақталады. Көбейтуге қатыса алмайтын бірлі-жарым аталықтар солармен бірге болуы мүмкін. Тамызда жас құстар мен аталықтардың күзгі ұялау орнына ұшып өтуі басталады. Ақтамақ қалытқылар Қазақстаннан Қазанда соңғы рет ұшып кетеді
Қоқан-Ресей соғысы
Қақтығыс Ресейдің жеңісімен, Жетісудағы және Сырдария жағасындағы ұлан-ғайыр аймақтарды өзіне қосып алумен аяқталды. Қоқан хандығы және онымен одақтас Бұхара әмірлігі әлсіреп, Ресейдің протектораттарына айналды.
Ақтамақ қалытқы
=Дереккөздер= Қазақстан жануарлар сериясы
Қоқан-Ресей соғысы
Алғышарт
Оралда көшпелілердің шабуылынан қорғану үшін Оралдан Гурьевке дейін орталығы Орынборда орналасқан Жайық өзенінің бойындағы алдыңғы шеп бекіністерімен шекара шебі құрылды, Орынбор бекінісі ұзақ уақыт бойы бүкіл аймақта орыс әскерлерінің негізгі операциялық базасы болды. Өз азаматтарын және жаңа «адал бағыныштыларды» қорғау үшін, сондай-ақ Ресей билігіне опасыздық жасағандарды және кейіннен Ресейге опасыздықпен қарсы шыққандарға қосылғандарды жазалау үшін далаға тұрақты түрде жасақтар жіберілді, жаңа қоныстар, шекаралық бекіністер, редандар, қорғандар және т.б. салынды. Осындай жылжымалы бекініс желілерінің көмегімен өз шекараларында тыныштық пен бейбітшілікті көздеуде Ресей далаға тереңдей жылжыды. Соған қарамастан қазақтар мен түрікмендердің бір ғасыр бойына шапқыншылықтары мен тонаулары тоқтаған жоқ. Жылына шекаралас аймақтардан екі жүзге жуық орыс тұрғындары тұтқынға алынып, Хиуа, Бұхара, Қоқан базарларында сатылды, тіпті әскерилер де бейбіт тұрғындармен бірге құлдыққа сатылды, бұған мысал ретінде сержант Филипп Ефремовтың 1774 жылы ұрланып, одан кейінгі құтқару және 1782 жылы отанына оралу оқиғасы келтіріледі.
Алғашқы қақтығыс
XIX ғасырда Орталық Азия тарихқа «Ұлы ойын» деген атпен енген Британ мен Ресей империяларының геосаяси бәсекелестік аренасына айналды. Оңтүстік шекараларын қорғау және Таяу Шығыс пен Орта Азияда саяси ықпал ету плацдармын жасау үшін Түркістанға орыстың желілік (шекаралық) батальондары жіберілді. 1850 жылы осындай екі орыс жасағы Қоқан хандығының аумағына кірді. Капитан Карл Гутковский басқарған бір жасақ (50 жаяу әскер және 2 зеңбірегі бар 175 Сібір казактары) 4 сәуірде Қоқан бекінісінің Таушыбек (қазіргі Қаскелең қаласы маңы, Жетісу) бағытында Қапал станциясынан Іле өзеніне қарай жылжи бастады, 19 сәуірде белгіленген жерге жетті. Алайда, далалықтардың арасынан шыққан жолсеріктердің сатқындығынан бұл жасақ Аққұлла басқарған қоқандықтардың басым әскерлерінің шабуылына ұшырап, шегінуге мәжбүр болды. Берілген тапсырманы орындай алмаған бұл экспедицияда бір адам қаза тауып, тоғыз адам жарақанды. Майор Энгманның тағы бір жасағы (бір рота, бір казак жүздік және бір зеңбірек) Райым бекінісінен (Сырдарияның сағасы) шығып, Қоқан жұртын таратып, Қашқорған бекінісін шайқаспен алды.
1851 жылы полковник Иван Карбашевтың жасағы (бес рота, бес жүздік, алты атты зеңбірек және бір зымыран білдік) одақтас қазақтардың қолдауымен тағы да Іле өзенінен өтіп, Таушыбек бекінісіне жақындады. Қоқан гарнизоны ұрысқа қатыспай Бішкекке шегінді. Қаңырап қалған Таушыбек бекінісі толығымен қирап қалды. Таушыбек бекінісінің алынуы Қоқанның Жетісудағы ықпалын әлсіретіп, қазақтар мен қырғыздарға үлкен әсер қалдырып, 25 шілдеде Қытаймен тиімді Құлжа келісіміне қол қоюға ықпал етті.
Ақмешіт шайқасы
1853 жылы Перовский жеке экспедициялық жасақпен Ақмешітке қарай беттеді, онда 3 зеңбірегі бар 300 қоқандық болды. Жорыққа барлығы 2350-ге жуық солдаттар мен офицерлер және барлаушы болып, сонымен қатар, атпен жүк тасыған 500-дей қазақ шықты. Ақмешітке жасақ төрт эшалонға бөлініп жүрді: біріншісі — полковник М.Е.Марктың басшылығымен (2 жүз казак, 3 зеңбірек, ракеталық және гальваникалық топтар); екіншісі — генерал-майор И. В. Подуров (жаяу әскер ротасы, 1,5 жүз казак); үшінші — подполковник Ионея (құрамы екіншіге ұқсас); төртіншісі — әскери старшина Филатов (2 жүз казак, 2 зеңбірек және арбалы керуен).
Қатты аптап ыстықта 24 күнде жасақпен 900 шақырымдай жол жүріп, хиуалықтардың бірнеше шабуылына тойтарыс берген жетекші эшелондар 1853 жылы 3 шілдеде берік деп саналатын Ақмешіттің дуалдарына келді. Соңғы эшелондар екі күннен кейін жетті. Сол кезде, 5 шілдеде Сырдария бойымен лейтенант А.И.Бутаков бастаған зеңбірекпен қаруланған «Перовский» пароходы келді. Қоршау жұмыстарына жетекшілік ету император Петербургтен арнайы жіберген генерал-майор С.А.Хрулевке тапсырылып, жалпы қолбасшылықты В.Л. Перовскийдің өзі атқарды. Ол комендантқа бекіністі тапсыру туралы ұсыныс жіберді, бірақ қоқандықтар бітімшілерді оқпен қарсы алды, сондықтан олар келіссөздерден бас тартып, оны шайқаспен алуға мәжбүр болды. Ақмешіттің биік дуалдары мен гарнизоны әсерлі күш болғаны соншалықты, тіпті, жасақ артиллериясының калибрі де, қолда бар снарядтар да қалыңдығы 8 метрлік қабырғаны тесуге мүмкіндік бермеді, сондықтан алдымен қабырғалардың бір бөлігін жару туралы шешім қабылданды. Қоршау жұмыстары жүргізілді, содан кейін 27 шілдеде жарылыстан қабырғалар қирағаннан кейін таңғы сағат 3-те шабуыл жасалып, таңғы сағат 4.30-да бекініс алынды. Шабуыл кезінде Ақмешіт коменданты Мұхамед Уәлибек қаза тауып, қоқандықтар қирандыларды, содан кейін қабырғалар мен мұнараларды үмітсіз қорғағаннан соң, берілуге ​​мәжбүр болды. Ақмешіт Форт-Перовский болып өзгертілді. Сол 1853 жылы қоқандықтар екі рет Ақмешітті қайтарып алуға әрекеттенді, бірақ 24 тамызда әскери старшина Бородин 275 адам және 3 зеңбіректен тұратын жасақпен 7 мыңдық қоқандықты Құмсуатта шашыратып жіберді. 14 желтоқсанда майор Шкуп 4 зеңбірегі бар 550 адамдық жасақпен мыңбасы Қасым бек басқарған 13 мыңдық қоқандық әскерді қарсы алуға шығып, тосыннан лагерге шабуыл жасайды. Көп ұзамай қоқандықтар ұрыс тәртібін қалпына келтіріп, орыс жасағын қоршауға кірісті. Содан кейін оны қоршаудан шығару үшін Форт-Перовскийден штаб-капитан Погурский мен прапорщик Алексеевтің басшылығымен тағы екі жасақ шықты. Қоқандықтар бұл шайқаста 2000-ға дейін сарбаздан айырылып, бытырай шегінді. Ресейлік шығын 18 адам қаза тауып, 44 адам жараланды. Олжа ретінде төрт мойшақ, жеті жалау, 17 зеңбірек және 130 пұт оқдәрі болды. 1854 жылы Жетісуда орыс алдыңғы бекініс Верный құрылды.
Тыныштық
Ресейдің Орталық Азиядағы одан әрі шабуылы Қырым соғысының басталуымен бәсеңдетті. Қақтығыс аймақтық шеңберден тыс болды. Перовский Санкт-Петербургке түрік шабармандары Әлидің қылышына байланысты байрақтар туралы қауесет таратқаны жайлы хабарлады. Түріктерді сол кезде Орталық Азияда Ұлы ойынын жүргізген Ұлыбритания қолдады. Сонымен бірге ішкі толқулар Қоқан хандығының күштерін бұғаулады.
Соғыстың жалғасуы
thumb|right|300px|[[Николай Николаевич Каразин|Н.Н. Каразин. Бекіністегі дабыл (қоқандықтардың казактар тұратын Ұзынағаш жаңа ауылына шабуылы)]]
Дереккөздер
Санат:Қоқан-Ресей соғысы Санат:Қазақстан тарихы Санат:Қоқан хандығы Санат:Өзбекстан тарихы Санат:Қырғызстан тарихы Санат:Тәжікстан тарихы
Горски-Горен-Трымбеш (Велико Тырново облысы)
Горски-Горен-Трымбеш (Горски Горен Тръмбеш) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Горна-Оряховица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 178 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5132. Телефон коды — 061705. ЕКАТТЕ коды — 17107.
Риверис
Риверис (Riveris) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Трир-Саарбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 429 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы шамамен 2,11 км². Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 35 116. Муниципалитеттің басшысы — Трир-Саарбург.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Лис (Атлантикалық Пиреней)
Лис (Lys) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,40 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64363, пошта индексі — 64260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 356 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,12 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Мұсайынов
Мұсайынов Шәймерден (1897, Астрахан ауданы Новочеркасское ауылы– 1978) – шопан, Социалистiк Еңбек Ері (1948). 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Соғысқа дейін қой фермасының бригадирі болып жұмыс істеген. Әскер қатарынан оралған соң туған ауылында аға шопан болып, өте жоғары еңбек көрсеткіштеріне қол жеткізген. 1958 жылы зейнеткерлік демалысқа шыққан.
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
1074 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1074 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Әл-Баттани
Абу Абдаллах Мухаммад ибн Джабир ибн Синан әл-Баттани (أبو عبد الله محمد بن جابر بن سنان الحراني الصابي البتاني, Харран, 858 — Самарра, 929) немесе Әл-Баттани - араб астрономы әрі математигі. Сфералық үшбұрыштарды есептеу әдісін алғаш болып қолданған. Тригонометриялық функцияларды(синус, тангенс және котангенсті) жиі пайдаланған. Осы функциялардың қатынастарын да назардан тыс қалдырмаған. Бұл қатынастар косинустар теоремасына жуық болған. Әл-Баттанидің Күн мен Айдың қозғалысын анықтайтын кестесі өзінен бұрыңғылар жасалаған кестелерден едәуір дәлірек болған. Эклиптиканың экваторға көлбеулігінің мәнін Клавдий Птоломейден(100 - 178) де дәлдеу анықтаған(23°35′41″). Қазіргі кездегі есептеу бойынша бұл шама 23°27′-қа тең деп қабылданған.Әл-Баттани К.Птоломейдің Жер қозғалмайды деген жаңсақ пікірән қуаттаған.
Оғыздар әлеуметтік (қоғамдық) құрылымы, атаулары
230*300|thumb|Оғыздар. Каспий мен Арал теңізі аралығындағы алқапта