cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3363
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 22 наурызда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3363 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32089, UGC 5866, MCG 4-26-2, ZWG 125.3, IRAS10424+2220.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Нарманбет Орманбетұлы
Нарманбет Орманбетұлы (1859, қазіргі Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Нарманбет атындағы ауыл Саға жері – 1918) – ақын.
Өмірбаяны
Алдымен діни мектепте, кейін Қарқаралыдағы екі сыныпты орыс-қазақ мектебінде оқыған. Араб, парсы, орыс тілдерін жетік біліп, әдебиетімен таныс болған. 12 – 13 жасынан өлең шығара бастаған. Жастайынан ел басқару ісіне араласқан. 1917 – 18 ж. Қарқаралы қаласында уездік сот қызметінде болды. Нарманбет Орманбетұлы өлеңдерінің негізгі тақырыбы – оқу-білім, адамгершілік, ел тәуелсіздігі. Ол өмір құбылыстарын саралай келе, шындықты көркем бейнелеуге, оны философиялық ой-тұжырымдармен түйіндеуге ұмтылған (“Қасірет деген бір тау бар”, “Балалық күй”, “Шал қайғысы”). Нарманбет Орманбетұлы отаршылдыққа қарсы “Оян, қазақ!” деп ұран тастап, 1905 жылғы дума сайлауында “Талап етер күн туды, кел ұйқыдан тұрайық” (“Сахараға қарасақ”) деп сөз бастаған. Ол орыс отаршылдығын, ел басындағы қасіретті, азаттыққа қол жеткізуді жырлаған (“Аждаһаның аузында”, “Ұран”, т.б.). Патшаның тақтан құлауын қуана қарсы алып, “Тілекті берген күн” атты өлеңін шығарса, оның “Айшаға”, “Жамалға”, “Дауысың қалай асыл” атты өлеңдері махаббат, жастық тақырыбына арналған. Нарманбет 1918 жылы Қарқаралыда совдептің уездік судьясы болып қызмет істеп жүргенде ауырып қайтыс болған. Абай дәстүріндегі Нарманбет сол кездің өзінде белгілі ақын, әрі шешен болған. Абай үлгісінде көптеген өлеңдер, нақыл өлеңдер, нақыл сөздер жазып шығарған. Ақын шығармаларының таңдаулы үлгілері 1939 жылы жеке жинақ болып және 1939-1944 жылдардағы хрестоматияларда жарияланған.
Шығармалары
Шығармалары: "Нарманбеттің өлеңдері"], А., 1939; Нарманбет Орманбетұлы. Шығармалары, Қарағанды, 1998.
Халыққа тарихи таңдау заманы туғанда, дұрыс жол сілтеуге тырысты
Валмиера (футбол клубы)
Сілтемелер
Санат:Латвия футбол клубтары Санат:1994 жылы құрылған футбол клубтары
Сәтсіздіктен қашу мотиві
Сәтсіздіктен қашу мотиві - адамның кез келген жағдайда сәтсіздікке ұшырамауға ұмтылуы,әсіресе оның жасаған еңбектері мен нәтижесін басқа адамдар бағалап қабылдағанша кез келген жағдайда адамның сәтсіздіктен құтылуға тырысуы. Сәтсіздіктен қашу мотиві түрткісіне бой алдырған адам сол үшін өзінің бастапқы толық не белгілі мөлшерде бастартуға дейін барады. Сәтсіздіктен қашу мотиві үлгерімі нашар балаллардың тапсырма орындамау себебін түсіндірмегенде жиі байқалады.
Дереккөздер
Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Буалдыр
Буалдыр - 1) жер бетіне таяудағы ауаның сол көмескіленуі; судың қалқыған ұлпа тамшыларыңда немесе мұз кристалдарында жарықтың шашырауынан пайда болады; 2) бос атмосферада ауаның сол көмескіленуі, яғни бұлт қабатыныц біліне бастауы.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
501 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:501 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:501 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ет өнімдері
Ет өнімдері— өндірісте еттен дайындалған шұжықтар, тұзды-ысталған өнімдер және консервілер. Шұжықтың пісірілген, шала ысталған және пісірілген, шикілей немесе пісірілген түрде ысталған және кептірілген, шикілей кептірілген түрлері болады.
Тұздалған-ысталған өнімдерге пісіріліп тұздалған (пісірілген сан еттер мен орамалар), ысталған- тұздалған (сан еттер, орамалар, төс және т.б), ысталған (сан еттер, тос, мойын еттері), пісірілген өнімдер жатады. Ет консервілеріне қалбырларға салынып, бекітілген, ыстықпен зарарсыздандырған дайын өнімдер жатады. Мұндай өнімдер таза еттен немесе етке басқа құрауыштар қосылып дайындалады. Ет консервілерін қоғамдық тамақтандыру орындарында 0-8° С температура аралығында 30 тәулік сақтауға болады. Қоймаларда консервілер түріне байланысты 1—3 жылға дейін сақталады.
Дереккөздер
Санат:Ет
Жеңілденген жуғыштау сұйығы
Жеңілденген жуғыштау сұйығы. Жуғыштау сұйықтарының күрделі геологиялық жағдайларда сіңбеленуін болдырмау және қойнаулық қысымдары төмен дәрежелі қойнауқаттарды тесіп өту мақсатында қолданылатын, тығыздығы біршама төмен болып келетін жуғыштау сұйығы. Мұндай сұйықтар сазды ерітінді (жоғары коллоидты саздар қосылған) бентонит саздардан жасалған ерітінді, аэрирланған сазды ерітінді түрлерінде болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Марсио Сантос
Марсио Роберто дос Сантос (Márcio Roberto dos Santos; 15 қыркүйек 1969 жыл, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, қорғаушы. 1994 жылғы әлем чемпионы.
Карьерасы
Құрама сапында 1990 жылы 12 қыркүйекте Испаниямен жолдастық кездесуде дебют ойынын өткізді. Бұл ойында Бразилия 0:3 есебімен ұтылып қалды.
1994 жылғы әлем чемпионатының екінші турында Камерунның қақпасына бір гол соқты. Финалда Италиямен ойыннан кейінгі пенальтилер сериясында Марсио бірінші боп соққы бағыттады, бірақ гол болмады. Сонда да бразилиялықтардың кейінгі соққылары сәтті орындалып, төртінші рет әлем чемпионы атанды. Марсио кейін 1997 жылы Америка кубогының жеңімпазы атанды.
2006 жылы карьерасын аяқтаған соң кәсіпкерлікпен айналысты. Өзінің жеке сауда орталығы бар.
Сілтемелер
Санат:Новоризонтино ФК ойыншылары Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары Санат:Ботафого ФК ойыншылары Санат:Бордо ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары Санат:Атлетико Минейро ФК ойыншылары Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары Санат:Сантос ФК ойыншылары Санат:Паулиста ФК ойыншылары Санат:Боливар ФК ойыншылары Санат:Бразилия футболшылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Әшірхан Телғозиев
Әшірхан Телғозиев (1938 жылы туған) - композитор, музыка зерттеуші. 1976 жылы Қазақ радиосының фольклорлық экспедициясын басқарып, Семей облы ауылдарын аралап, халық әндері мен Абайдың муз. шығармаларын жазып алды. Абайдың «Білектей арқасында өрген бұрым...», «Жүректе көп қазына бар, бәрі жақсы...», «Өмірден тепкі жесем жазығым жоқ...» деген елеңдеріне ән-романстар жазды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан музыкатанушылары Санат:1938 жылы туғандар
Айтқалым Құсайынұлы Кереев
Айтқалым Құсайынұлы Кереев (1943 жылы туған, Ресей, Новосибирск облысы Черепаново қаласы) – ауыл шаруашылық ғылымының докторы (1997).
Кереев 60-қа жуық ғылыми-зерттеу еңбектің авторы.
Бурят Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы
Бурят Автономиялы Советтік Социалистік Республикасы (Буряадай Автономито Совет Социалис Республика), Бурятия (1958 жылдың 7 шілдеге дейін Бурят-Моңғол АКСР-і) – РКФСР-дің құрамына кіреді. 1923 ж. 30 маусымда құрылған. Оңтүстігінде Моңғолия Халық Республикасымен шектеседі. Конституциясы 1937 жылы 11 тамызда Бурят-Моңғол АКСР-і Кеңестерінің Төтенше 7-съезіне қабылданып, 1940 жылы РКФСР Жоғары Кеңесінің 3-сессиясында бекітілген. Жері 351,3 мың км². Халқы 812 мың (1970). Әкімшілік жағынан 18 ауданға (аймаққа бөлінеді), 5 қала, 13 қ.т. поселке бар. Астанасы – Улан-Удэ.
Табиғаты
Рельефінің сипатына қарай 4-ке бөлінеді: Бұл тау жүйелерінің арасында байтақ қазан шұнқырлар бар (Баргузин, Удэ, Жоғары Апгара т.б.); олардың кейбіреулері ауыл шаруашылығына пайдаланылады.
Халқы
Негізгі тұрғындары буряттар (135,8 мың адам 1959), орыстар (502,5 мың адам), украиндар (110,2 мың), татарлар (8 мың). Орта тығыздығы 1км² жерге 2,3 адамнан (1970). Халқының 45%-ы қалаларда тұрады. Үлкен қалалары: Улан-Удэ (254 мың адам, 1970), Кяхта, Бабушкин. Кеңес өкіметі жылдары Гусиноозерск, Закаменск қалалары пайда болды.
Тарихы
Бурят жерін адам ерте палеолит дәуірінде қоныстанған. Б.з.б. ІІІ ғасырдан б.з. XI ғасырына дейін Бурят жерін әр түрлі көшпелі тайпалар: ғұндар, ұйғырлар, эвенкілер және т.б. бірінен кейін бірі ауысып мекендеумен келген. XIII ғасырдың басында Байқал маңын түгелдей және одан сыртқы жерлерді де Моңғол тілдес бурят және эвенк тайпалары қоныстанған. XVII-XVIII ғасырларда олар халық болып қалыптасып, ортақ тілде сөйледі, бірақ мемлекет құра алмады. Буряттар негізінен мал өсірумен айналысты. Кейбір аймақтарда егін екті, аң және балық аулады және т.б. кәсіптер істеп, көршілес Сібір халықтарымен, Қытаймен, Моңғолиямен айырбас сауда жасады, баспанасы киіз үй болды. XVII ғасырдың бас кезінде буряттар тапқа бөлініп, алғашқы қауымдық құрылыс ыдырап, патриархтық-феодал құрылыс дами бастады. XVII ғасырдың аяғында Бурятқа буддизм (ламаизм) еніп, ол XVIIІ-XIX ғасырларда кеңінен тарады.
XVII ғасырдың басында Бурятқа алғашқы қазақ-орыс отрядтары келді. Буряттың Ресейге қосылуы – негізінен осы ғасырда аяқталды. Мұның өзі елдің экономика, саяси, мәдени жағынан онан әрі дамуына прогрестік ықпал жасады. Феодализмнің дамуы тездеді, шұрайлы жерлерді билеуші топтар мен байлар басып алды. Патша әкімшілігінің жергілікті халық пен орыс шаруаларын қанауы барған сайын күшейе түсті. Еңбекшілер бұқарасы бұған шыдамады. 1958 жылы Балаган даласында буряттардың бірнеше толқуы болды. 1696 жылы көтеріліске шыққан орыс шаруалары мен буряттар Братск бекінісін алды. Сол жылы Байқал сыртының қазақ-орыстары мен стрелецтер Иркутск бекінісін қоршады, бұған буряьтар да қатысты.
XVIIІ ғасырдың 2-жартысы мен ХІХ ғасырдың 1-жартысында Бурятта тауарлы-ақшалы қатынастар өрістеді. Буряттар енді салықты ақшалай төлей бастады. Орыстардың көптеп келуіне байланысты өнеркәсіп пайда болды, ішкі және сыртқы сауда өсті. 1760 жылы Ресейдің Азия елдерімен жалпы сауда айналымының 67%-ы осында болды. ХІХ ғасырдың 2-жартысында Бурятта алтын шығару мөлшері артты (жылына 24-34 пұт). Сібір темір жолының салынуы өнеркәсіптің онан әрі өркендеуіне, ауыл шаруашылығын дамытып, оның тауарлығын арттыруға игі әсер етті. Жергілікті халық біртіндеп отырықшылана бастады. Сібір мен Байқал сыртына патша үкіметі жер аударған декабристер, петрашевскийшілер, халықшылдар, социал-демократтар бұл аймақта төңкеріс қозғалыстың өрлеуіне ықпал жасады, ХІХ ғасырдың 1-жартысында қала кәсіпшілерінің, шаруалар мен алтын кендері жұмысшыларының толқулары болды. 60-70 жылдары Сібірде ереуіл басталды, 80-90 жылдары алтын кендерінде көптеген стачкалар болды. ХІХ ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында болыстық реформалар жүргізіліп, әкімшілік-полициялық езгі күшейді, буряттардың жер пайдалануы әрбір адамға шаққанда, 15-ші бөлігіне дейін қысқартылды, қалғаны, яғни барлық жердің 36-53%-ы отаршылық қорға алынды. Патша өкіметінің реакциялық шаралары буряттардың қатты толқуын тудырды. 1905-1907 жылдары төңкеріс кезінде жұмысшылар мен шаруалардың күресіне большевиктік топтар басшылық етті. Забайкалье темір жолы станцияларында ереуіл комитеттері мен жұмысшы жасақтары құрылды. Орыс және бурят шаруалары қазынаның, шіркеудің жерлерін басып алды. Буряттардың ұлт-заттық қозғалысы басталды. Ақпан төңкерісі кезінде Верхнеудинскіде (1934 жылдан Улан-Удэ), Троицкосавскіде (1934 жылдан Кяхта), Тарбағатай кеңдерінде, Мысовкіде (1941 жылдан Бабушкин) жұмысшы және солдат депуттарының Кеңестері құрылды. Ауылдарда болыстық, селолық, станицалық комитеттер ұйымдастырылды. Қазан төңкерісін әзерлеу және оны өткізу кезінде большевик буряттар РСДЖ(б)П Иркутск комитетінің жұмысына белсене қатысты.
1918 жылы ақпанда Бурятта Кеңес өкіметі орнады. Бірақ сол жылдың жазында контрреволюция күштер Сібірде Кеңес өкіметін құлатты. Забайкальеде интервенттердің қол шоқпары – атаман Т.М.Семеновтың билігі орнады. 1918 жылы тамызда Бурятты жапон интервенттері, 1919 жылы сәуірден бастап американ әскерлері басып алды. Ақ гвардияшылар мен басқыншылр террор тәртібін орнатты. Бурятта партизан қозғалысы өрістеді (П.С. Балтахиновтың бурят отряды т.б.). 1920 жылы 2 наурызда Қызыл Армия бөлімдері партизандардың қолдауымен Верхнеудинскіні азат етті. Батыс Бурят РКФСР құрамына, шығыс жағы – Қиыр Шығыс республикасы (ҚШР) құрамына енді. 1921 жылы 24 сәуірде Бурят-Моңғол АО құрылды (ҚШР құрамында). 1922 жылы 9 қаңтарда Бүкіл одақтық Орталық Атқару Комитетінің (БОАК) қаулысымен РКФСР-дің Бурят-Моңғол АО құрылды. Интервенттер Қиыр Шығыстан қуылғаннан кейін 1922 жылы қарашада ҚШР ажыратылды да, 1923 жылы 30 мамырда буряттың екі автономиялы облысы Бурят-Моңғол АКСР-і болып құрылып, орталығы Верхнеудинск болды.
Социалисттік құрылыс жылдарында Бурят индустриялы-колхозды республикаға айналды. Соғыстан бұрынғы бесжылдықтар кезінде ірі өнеркәсіптің жалпы өнімі 1913 жылғымен салыстырғанда 20 есе артты. 1923-1937 жылдары халық тұтынатын өнімдер шығару 17 есе өсті. Бурятта мәдениет революциясы жасалды, ұлттық интеллигенцияөсіп жетілді. Буряттар социалист ұлт болып қалыптасты. Ұлы Отан соғысы кезінде Буряттың 33 жауынгері Кеңес Одағының Батыры атағын алып, 35 мыңнан астам адам орденімен және медальдармен марапатталды. 1960 жылы ірі өнеркәсіптің жалпы өнімі 1913 жылғымен салыстырғанда 68 есе артты. Жалпы өнеркәсіптің республика халық шаруашылығынан алатын үлес салмағы 1923 жылғы 10%-дан 80%-ға дейін өсті. 1958 жылы 7 шілдеде КСРо Жоғары Кеңесі Төралқасының Жарлығы бойынша Бурят-Моңғол АКСР-і Бурят АКСР-і болып аталды. Шаруашылық пен мәдениет құрылысындағы табыстары үшін және Буряттың Ресей құрамына өз еркімен қосылуының 300 жылдығы құрметіне 1959 жылы 3 шілдеде Бурят АКСР-і Ленин орденімен марапатталды.
Денсаулық сақтау ісі
Қазан төңкерісіне дейін Бурят жерінде не бары 6 емдеу орны, 41 дәрігер болған еді. 1969 жылы 9,1 мың төсектік (мың адамға 11,3 төсек) 146 аурухана, 176 амбулатория мен поликлиникалар, 453 фельдшер-акушерлік пункт, 1,6 мың дәрігер (494 адамға 1 дәрігер), 6,3 мың орта білімді медицина қызметкерлері жұмыс істеді. Бурятта Аршан, Горячинск т.б. курорт орындары, санаторийлер мен демалыс үйлері бар. Байқал көлі еңбекшілерінің орнына айналған.
Өнеркәсібі
Өнеркәсібінің басты салалары: кен өндіру, машина жасау, ағаш өңдеу, балық және терісі бағалы аң аулау. Витим өзені алабында алтын, Гусиноозерск атрабында қоңыр көмір өндіріледі. Гордокқаласында Джида молибден-вольфрам комбинаты бар. Улан-Удэдэ машина жасау (авиациялық, локомотив-вагон, кеме, станок, электр машиналары, технологиялық бақылау приборлары зауыдтары), тамақ (әсіресе ет өндірісі басым), құрылыс материалдары (шыны, цемент т.б.) кәсіпорындары шоғырланған. Байқал көлінен ауланған балық оның жағалауындағы қалаларда (Усть-Баргузин т.б.) өңделеді. Уда, Селенга өзендері мен Байқалдың шығыс жағалауында ағаш дайындау, оны өңдеу орындары бар. ағаш шикізат ретінде Кузбассқа, Қазақстан мен Орта Азияға жіберіледі. Селенга целлюлоза-картон комбинаты салынды (1969).
Ауыл шаруашылығы
Бурят жерінің 9%-ға жуығы ауыл шаруашылығы үлесіне тиеді. Мал шаруашылығы ауыл шаруашлығы өнімдерінің 2/3-ін береді. Биязы жүнді қой, етті, сүтті ірі қара мал өсіріледі. 1970 жыдың басында 440 мың ірі қара мал, 1706 мың қой мен ешкі, 153 мың шошқа болды. Басты дақылдары: бидай, сұлы, қант қызылшасы т.б. Аң шаруашылығыныңда терісі бағалы қара қоңыр түлкі, қара күзен, уссури жанаты өсіріледі, ормандарынан бұлғын, тиін, ондатра ауланады.
Исламнаме
"Исламнаме" - өлең түрінде жазылған тарихи шежіре. Авторы - ұйғыр ақыны Молла Мұхаммед Абд әл-Әлім бен Ахун Арзу Мұхаммед. Шығарма 18 ғасырдың екінші жартысында шағатай тілінде жазылған. Автор шығарманы діни қауымдастық жетекшісі Аппақ Қожаның ұрпақтарын мадақтауға арнаған. Шығарма Шығыс Түркістан мен Жоңғар хандығының тарихын зерттеуде құнды дерек көзі болып табылады. Автор өзі баяндаған бірқатар оқиғалардың куәсі болған. "Исламнамеде" жоңғарлардың қазақтармен арадағы соғысы, қытай әскерлерімен шайқасы туралы мағлұматтар берілген. "Исламнаменің" екі нұсқасы бар. Олар Ресей Ғылым Академиясының Санкт-Петербургтегі Шығыстану институтында сақтаулы. "Исламнаменің" жеке үзінділері "Материалы по истории казахских ханств XV - XVIII (А.-А., 1969) атты жинақта жарияланған.
Бурят Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы
Транспорты
Тасылатын жүктің 90%-ға жуығы темір жол (жалпы ұзындығы 646 км) транспортының үлесіне тиеді. Республика жерінің Сібір темір жол магистралы өтеді. Ұзындығы 10,5 мың км-ден астам автомобиль жолы бар. Негізгілері: Улан-Удэ – Кяхта, Култук – Монды, Улан-Удэ – Романовка – Чита, Улан-Удэ – Иркутск т.б. Байқал көлі мен Селенга өзенінде кеме жүзеді.
Исламнаме
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Бурят Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы
Дереккөздер
Санат:РКФСР Санат:РКФСР республикалары Санат:Бурятия
ث
Са (ﺙ) Араб әліппесінің төртінші әрпі. Сөз басында жазылуы - "ثـ", сөз ортасында - ـثـ, сөз аяғында жазылуы - ـث
Әрпінің сандық мағынасы - 500.
Алексей Васорович Абрамян
Абрамян Алеша Васорович (28 тамыз 1945 жыл, Ленинакан, Армян КСР, КСРО) — КСРО футболшысы, қақпашы, қазіргі уақытта армян футбол жаттықтырушысы. КСРО спорт шебері (1967).
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Арарат ФК ойыншылары Санат:Ширак ФК ойыншылары Санат:Армения футбол жаттықтырушылары Санат:Арарат ФК жаттықтырушылары Санат:Урарту ФК жаттықтырушылары Санат:Ширак ФК жаттықтырушылары Санат:КСРО футбол төрешілері
Бэттивилл (Кентукки)
Бэттивилл (Beattyville) — Кентукки штатының Ли округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1193 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 21-04546.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Сайран (Жаңа троит ауылдық кеңесі)
Сайран — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Жаңа троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 313 адамды құрады. Пошта индексі — 452162, ОКАТО коды — 80257850011.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Көтенші
Санат:Қазақ рулары Санат:Орта жүз
Тұтқыш көлемі
Тұтқыш өңіріндегі жинауықтардан тұратын дененің геометриялық көлемі. Тұтқыш көлемін тұтқыш өңіріндегі бір-біріне жалғаса сағаланатын кеуектердің, жарықтардың, өзге де куыстардың көлемімен өлшенетін тұтқыштың қуыс кеңістігі көлемімен шатастыруға болмайды. Ендеше, тұтқыш көлемі деген түсінікті тұтқыш көлемінің мұнаймен немесе газбен қаныққан бөлігі деп түсіну ләзім. Тұтқыштың шектеулі түрде тоғытылуы жағдайында жатын көлемі тұтқыш көлемінен мұнайдың сығымдалып шығарылмайтын көлемі мөлшеріне кішірек болмақ.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
IC 3987
IC 3987 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2135098, NPM1G +39.0306.
Сыртқы сілтемелер
IC 3987 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Шашка (Кіші Кундыш тармағы)
Шашка — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кундыш өзенінің оң жағалауынан 60 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аяққамыр
Аяққамыр – орта ғасырлардан сақталған көне қала.
Қарағанды облысы Жезқазған қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 70 км жерде, Жезді өзенінің сол жағасында. Шаршы пішіндес (60 х 60 м), биіктігі 1 м аласа төбе түрінде сақталған. 3 жағы ормен, оңтүстік-шығыс 4 жағына ұзын топырақ жалдар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Қарағанды облысы қоныстары
Малки-Станчовци (Габрово облысы)
Малки-Станчовци (Малки Станчовци) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5365. ЕКАТТЕ коды — 46512.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Жиынтық су алымдары мен су айдамдарының кариасы
Жиынтық су алымдары мен су айдамдарының кариасы - «жинақталған су алымдары мен су айдамдарының картасы» терминінің синонимі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Буритама
Буритама (Buritama) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Арасатуба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Биригуи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 658 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 326,638 км² шамасында. Халық тығыздығы — 44,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1892 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Карлейль Томас
Карлейль Томас (1795-1881) - ағылшын буржуазиялық философы және тарихшысы. Неміс идеалистік философиясы мен реакцияшыл романтизмін насихаттады, пантеизмге жақын тұрды. К. Фихтенің әлемнң шығармашылық түп төркіні ретіндегі субъектінің белсенділігі туралы ілімін қоғамдық жағдайларға қолдана отырып, "тарихи тұғаларға табынуды" уағыздады. Карлейль бойынша, қоғам тарихы - ұлы адамдардың өмірбаяны. Карлейль тарихи айналым теориясын жақтады. Оның капитализмді сынауы "феодалдық социализмге" жақын. Қазіргі буржуазиялық философтар мен социологтар Карлейль мұрасын марксизм-ленинизмге қарсы күреске пайдалануда.
Чурьега
Чурьега — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кена өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 106 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Демонетизация; ақша қызметінен айыру
Демонетизация; ақша қызметінен айыру (demonetization; Demonetisierungf; demonetisation - постепенная утрата функций денег) Ресми тәртіппен айналыстан шығарып, тиынды ақша қызметін көрсетуден айыру. Ақша қызметінен айыруға ұшыраған тиын, тек өзіндегі металдын құрамы бойынша бағаланады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Шақпақ қалашығы
Шақпақ қалашығы - екі бөлек төмпешіктен тұратын Жамбыл облысы Жуалы ауданы аумағандағы көне қала орны. Құрылысы тік төртбұрышты, шығысында биіктігі 8 метр, батысында 4 метр дуалмен қоршалған, біріншісінің ауданы 54х70 м, екіншісі 36х48 м төбешік солтүстік жағынан жалғасып жатыр. Бұл қалашықтың орнын жергілікті жұрт "Қалмақтөбе" деп атайды. Төбешіктің үстінде бейіт орны бар. Бұл жерде бір кездері жойқын соғыс болған, қалмақтар өліктерін осы жерге жерлеген. Оған айғақ болатын кейбір соғыс жарақтары осы кезге дейін жер қазу жұмыстары кезінде табылып жатады.
Қалашықтың орнында төменіректе 1948-1992 жылдар аралығында кірпіш зауыты жұмыс істеген. Эксковаторлар топырақ тиеген кезде көптеген керамикалық ыдыстар мен күміс, мыстан жасалған тұрмыстық заттардың шыққандығына сол кірпіш зауытының жұмысшылары талай куә болған.
Бұл жерден Жібек жолы өткен, құмыра жасайтын керуен сарай болған.
1972 жылы Шақпақ қалашығының жанындағы жырадан су жүргізілуге арналған кермамикалық құбыр тауып алынған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Будақ бұлт
Будақ бұлт (Кучевые облака) жоғары қарай өрлеп, дамып отыратын (5 км-ге дейін және одан да биік), тығыз және күндіз ашық ақ түсті болатын бұлттар. Үстіңгі жағы күмбез немесе мұнара тәріздес дөңгелектеніп бітеді. Көбінесе суық ауа массаларында көтерілме бұлттар түрінде пайда болады. Бұл бұлттарды халықаралық жіктеу бойынша Ситиіиз (Си) деп атайды.
Жалпы мінездеме
Будақ бұлт үйіліп жатқан жүнге немесе мақтаға ұқсайды.Жеке будақтар сұрғылт түсті келеді.Олар тұтаса келе түнеріп,жаңбырдың будақ бұлтына айналады. Ондай бұлттан жазда нөсер жаңбыр,қыста жапалақтап қар жауады. Будақ бұлттар,әдетте 800-1000 м биіктікте  түзіледі де, жоғары қарай 2км биіктікке дейін таралады.Жер беті қатты қызып,жоғары өрлеген ауа ағындары күшті жүрген жағдайда ол қалыңдап,  3-4 км-ге дейін көтеріледі.
Сюмен
Сюмен (Sumène) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ле-Виган округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 36,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30325, пошта индексі — 30440.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Саяси басшылық
Саяси басшылық Жеке саяси басшылық саяси шешімдерді қабылдау мен орындау үрдісіне белсенді ықпал етуге тырысатын саяси көшбасшы немесе жеке азамат арқылы жүзеге асырылады. Элитарлық-корпоративтік саяси басшылық - ортақ саяси мүдделері бар саяси элита, әлеуметтік және әлеуметтік-корпоративтік топтар қызметі. Институционалдық саяси басшылық сан алуан саяси ұйымдар мен мекемелер арқылы жүзеге асырылады.
Сілтеме
Санат:Саясат
Валенсуэла-де-Калатрава
Валенсуэла-де-Калатрава (Valenzuela de Calatrava) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Калатрава ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 782 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 44 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Шотландиялық партия
Шотла́ндиялық па́ртия — дебют, келесі жүрістермен басталады: '''1. e2-e4 e7-e5 2. Kg1-f3 Kb8-c6 3. d2-d4.''' ашық дебюттерге жатады.
Александр Борисов
Александр Юрьевич Борисов (14 тамыз 1959 жыл, Семей, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, футбол төрешісі.
Шотландиялық партия
Тарихы
Дебют атауына хаталмасу арқылы өткен Эдинбург — Лондон (1824) партиясы себеп болды, онда шотландиялық шахматшылар орталықта ертерек алға өтуді табысты жүзеге асырды. Бірақ бұл дебют туралы алғашқы ескерту итальян шебері Эрколе дель Рионың  1750 жылғы «Шахмат ойнау  тәжірибесі» еңбегінде, ал алғашқы талдануы басқа итальяндық  Дж.Лоллидың  «Шахмат ойнының теориясымен тәжірибесі бойынша байқаулар» (1763) еңбегінде кездеседі. XIX ғасырда «шотландиялық партия» құрастыруымен В. Стейниц, Г.Стаунтон, Л.Паульсен, кейінрек А. Алехин, С.Тартаковер айналысты. Дебюттің қазіргі  теориясына Г. Каспаров 1990 жылы А. Карповқа қарсы матчта  екі мәрте қолданып, үлкен  үлес  қосқан. 3. d2-d4 негізгі идеясы - орталықта басымдылыққа қолжеткізуге ұмтылуда. Қаралардың мүмкіндіктері теңелетін шапшаң фигуралық ойын қозады.
Александр Борисов
Карьерасы
1988 жылға дейін Семейдің "Спартак" және Алматының "Қайрат" клубтарында ойнаған. 1989 жылдан футбол төрешісі боп қызмет атқарды. 1995 жылы ФИФА төрешісі деген мәртебе алды. Қазақстан чемпионаты мен Қазақстан кубогы матчтарына қазылық еткен.
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Қазақстан футбол төрешілері Санат:Футбол төрешілері
Шотландиялық партия
Сілтемелер
Санат:Ашық дебюттер
Carlito syrichta
Филиппиндік тарсиер немесе сирихта (Carlito syrichta) — приматтардың бір түрі.
Сипаттамасы
Ересек тарсиер денесінің ұзындығы – шамамен 10 см, шашы жоқ, құйрығы денеден ұзын. Тарсиердің еркегінің орташа салмағы – шамамен 134 г, аналықтарының салмағы – шамамен 117 г.
Тарсиердің басы үлкен, дөңгелек, шамамен 360° бұрыла алады. Көздері өте үлкен. Түнгі өмір салтына бейімделген. Жылжымалы құлағы арқылы жақсы естиді. Әсіресе артқы аяқтары жақсы дамыған және оның ұзартылған білектері бар. Тарсиерлер бірнеше метр қашықтыққа секіруге қабілетті. Саусақтары ұзын, жалпақ жастықшалы. Жібектей, сұрдан қою қоңыр түске дейінгі терісі қалың. Тіс формуласының жоғары жағы: 2:1:3:3; төменгі жағы: 1:1:3:3. Жоғарғы жақтағы тістері салыстырмалы түрде кішкентай.
Мекені
Филиппиндік тарсиер – Филиппиннің Висайя және Минданао аралдарында кездесетін эндемикалық түр.
Филиппиндік тарсиер – бұл түнгі, негізінен инсективті жануар. Ол ағаштардың бұтақтарында, бұталарда, бамбукты баурайларда тұрады. Жерге түспей, ағаштан ағашқа секіре алады. Табиғи жағдайда тарсиерлер тұрақты топ құрмай, әр тарсиер тропикалық орманның өз аумағын мекен етеді.
Санат:1758 жылы зерттелген жануарлар Санат:Оңтүстік-шығыс Азия сүтқоректілері
Сен-Морийон
Сен-Морийон (Saint-Morillon) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33454, пошта индексі — 33650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1469 адамды құрады. Халық тығыздығы — 72,01 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Полуденовка
Полуденовка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің сол жағалауынан 635 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
502 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:502 жылы туғандар
Тасшыбжықтар туысы
ТАСШЫБЖЫҚТАР туысы (Oenanthe) - Қазақстан фаунасындағы торғайтәріздес отрядының сайрақтар тұқымдасына жататын 13 туыстың біреуі. Тасшыбжық туысты құстардың дене мөлшері торғайлардай (20-30 г), алайда дене бітімі сымбатты( аяғы биік, тұмсығы бунақдене жеуге қолайлы жіңішке, қанаты - үшкір, қалыпты ұзындықтағы құйрығының ұшы тегіс болып келеді. Қауырсын жабынының реңінде сұр, құм түстес, ақ, қара және саз түстес реңктер басымырақ. Көпшілік түрлеріне тән ерекшеліктері - құйрықүсті және құйрық түбі ақ реңді болып келеді. Сонымен бірге бұлқын қауырсындарындағы ақ және қара түстердің арақатынасы бірқатар түрлер үшін жақсы далалық белгі болып табылады. Тасшыбжықтардың тағы бір ерекше белгісі - ұзын, жіңішке аяғына тізе бүгуі немесе керілген аяғында денесін тік қалыпқа келтіре алуы. Олар - шөл және басқа қуаң аумақтарда мекендеуге жақсы бейімделген құрлық құстары. Жерде жақсы адымдап жүріп қана қоймай, тіпті едәуір жылдам жүгіреді. Кейбір тасшыбжықтардың аталықтары - жақсы сайқымазақтар және жерде сайрап қана қоймай, сайрап жүріп күйттік ұшу жасайды. Жасырын ұялайды, көпшілік түрлерінде - інге немесе басқа қуыстарға, соның ішінде кемірушілердің тұрғын індерінде ұялайды. Жұп-жұп болып ұялайды, ірі топ түзбейді. Қыста ұшып кетеді. Тасшыбжық туысының белгілі 20 туысының негізгі бөлігі Африка және Алдыңғы Азияны мекен етеді, Қазақстанда 7 түрі: кәдімгі, испандық, қара алқымды, шөл, қара, сондай-ақ шыбжың және қасқа тасшыбжықтар кездеседі.
Дереккөз
1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
Санат:Сайрағыш торғай тәрізділер Санат:Еуразия құстары
Жақсыз етістік
Жақсыз етістік— қимылдың иесіне қатыссыз жай-күйді, іс-әрекетті білдіретін етістік. Ондай етістік қолданылған жағдайда сөйлемде бастауыш болуы мүмкін емес. Казак тілінде орыс тіліндегідей вечерело, нездоровится сияқты өзгеше жақсыз етістіктер жоқараңыз Жаксыз сөйлемдердің баянда¬уыштары сырт карағанда 3-жакта түрғанымен, олардын еш- кайсысы З-жактагы атау сөзбен қиыспайды. Жақсыз сөйлемдердің баяндауыштары көбінесе күрделі етістіктерден жасалады: кетуге болмайды, алуға тура келді, білу керек, білмек керек.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Биркиркара (футбол клубы)
«Биркиркара» (Birkirkara Football Club) — Мальта чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, 1950 жылы құрылған.
Сілтемелер
Санат:Мальта футбол клубтары Санат:1950 жылы құрылған футбол клубтары
1904 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Жазғы Олимпиада ойындары 1904 (1904 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 1904; ресми атауы — IІІ Олимпиада ойындары) — қазіргі заманғы үшінші жазғы Олимпиада ойындары. АҚШ астанасы Сэнт-Луис қаласында 1904 жылғы шілденің 1-і мен карашанның 23-і аралығында өтті.
Головинка (Неруча тармағы)
Головинка — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Тула облысы, Калужа облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Неручь өзенінің сол жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
1904 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Қатысушы мемлекеттер
thumb|center|500px|Олимпиада ойындарына қатысқан мемлекеттер. Көк түспен - алдыңғы Олимпиадаларға қатысқан мемлекеттер, жасыл түспен - алғаш рет қатысып тұрған мемлекеттер көрсетілген. Сары нүктемен Париж қаласы көрсетілген.
Головинка (Неруча тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Орёл қаласынан Белёв қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Мұса Жәлел
Мұса Жәлил ([]; Араб тілі: موسا ﺟﮫليل; Жаңәліп: Musa Çəlil; кирилше: Муса Җәлил; толық аты: Musa Mostafa ulı Cälilev, Cyrillic: Муса Мостафа улы Җәлилев; орысша: Муса Джалиль, Муса Мустафович Залялов; 1906 жылғы ақпанның 15 – 1944 жылғы тамыздың 25) — кеңес татар ақыны және қарсыласу күрескері. Ол кеңес үкіметінің екі ең жоғарғы марапатын: Кеңес Одағы Батыры атағын (жеке басының ерлігі үшін) және Ленин сыйлығын (Моабит дәптерлері шығармасы үшін) (екеуімен де қайтыс болғанынан кейін марапатталды).
1904 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Медальдар
300px|thumb|1904 жылғы Олимпиада ойындарында 800 метрге жүгіруге берілген күміс медаль
Мұса Жәлел
External links
Санат:Плөтцензее түрмесінде өлімге кесілгендер Санат:Басын кесу арқылы өлтірілгендер Санат:Үшінші Рейх өлімге кескендер Санат:Татар ақындары Санат:Кеңес ақындары Санат:1906 жылы туғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Соғыс хатшылары
Головинка (Неруча тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Этнопсихология мен инновация
Дереккөздер
Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б. Ө. Жақып — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011 ISBN 9965-893-71-3
Аяққап
Аяққап- ертеде көшкен үйдің ыдыс-аяқ салатын киіз қабы. Төрт бұрыштан тігіледі де, аузын жауып тұратын ілгекті қақпағы болады. Қақпақтан беті шұға, барқыт тәрізді матамен өрнектеліп, жиегі түрлі шашақпен әшекейленеді. Аяққап түйеге немесе арбаға тиелген жүктің үстіндегі шаңыраққа байланады да, үй тігілгенде өрешеге, қазан-аяқ жаққа таяу керегенің басына ілімді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті Санат:Киіз үй
Мұнайдың және газдың гидродинамикалық тұрғыдан қалқаланған жатыны
Мұнайдың және газдың гидродинамикалық тұрғыдан қалқаланған жатыны Жинауыш қойнауқат арқылы мұнай немесе газ массасының жоғары қарай қозғалуына су-мұнай жапсарының немесе газ-су жапсарының еңіс орналасуы нәтижесінде қалыптасқан су ағымы кедергі туғызуымен сипатталатын тұтқышқа жинақталған мұнай немесе газ жатыны. Мұндай жатындар әдетте моноклиндерде және құрылымдық қоңқаларда, сирегірек синклиндерде дамыған.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Тювенька
Тювенька — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Соть өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Ули Штилике
Ульрих «Ули» Штилике (Ulrich "Uli" Stielike; 15 қараша 1954, Кеч, Баден-Вюртемберг) — германиялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.
1980 жылғы Еуропа чемпионы. 1982 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері.
Кейін бапкерлікпен айналысты.
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары Санат:Германия футбол жаттықтырушылары Санат:Швейцария Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Ксамакс ФК ойыншылары Санат:Ксамакс ФК жаттықтырушылары Санат:Альмерия ФК жаттықтырушылары Санат:Кот-д'Ивуар Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Сьон ФК жаттықтырушылары Санат:Әл-Араби Доһа ФК жаттықтырушылары Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Бүркітбай Ғелманұлы Аяған
Бүркітбай Ғелманұлы Аяған (20.11.1954 жылы туған, Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы Ақтас ауылы) – тарихшы, тарих ғылымдарының докторы (1996 жылы), профессор, Қазақстан Республикасының Ұлттық Кеңесінің мүшесі, Қазақ Білім академиясының академигі (2006 жылы).
Еңбектері
Негізгі ғылыми еңбектері Қазақстан Республикасының қазіргі заманғы (қоғамның әлеуметтік құрылымының эволюциясы, саяси өзгерістер, халықтың демографиялық құрылымындағы өзгерістер) тарихи мәселелерін зерттеуге арналған. “Қазақстан мемлекеті: қоғамдық жүйелердің эволюциясы” (1994 жылы), “Кеңестік социализмнің шарықтау шегі мен батуы. Қазақстан полигоны” (1999 жылы), “Қызылдар мен қаралар”, т.б. кітаптардың, көптеген ғылыми мақалалардың авторы. Мектеп оқушылары мен жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулықтарды жазуға қатысты (жалпы білім беретін орта мектептің 11 сыныбына арналған “Қазақстан тарихы” (1993 жылы), 9 сыныпқа арналған “Қазіргі заманғы Қазақстан тарихы” (2005 жылы), жоғары оқу орындарына арналған “Социология негіздері” (1993 жылы) оқулықтары, т.б.). Жапонияда, Түркия, Ресей, Германия мен Малайзияда болған ғылыми симпозиумдарға қатысқан. Баспа және полиграфия ісінің қайраткері, “Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 10 жылдығы”, “Ерен еңбегі үшін” медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:20 қарашада туғандар Санат:1954 жылы туғандар Санат:Есіл ауданында (Солтүстік Қазақстан облысы) туғандар Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Еңбекте үздік шыққаны үшін медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті оқытушылары
Сатай Аққабақұлы
Сатай Аққабақұлы(т.-ө. ж. б., Алматы облысы Панфилов ауданы) — қазақ жерін жоңғар басқыншыларынан азат етуге қатысқан батыр. Ұлы жүз ішінде Суан руының Байтүгей елінен шыққан. Әкесі Аққабақ елге сыйлы би болған.
Сатай, Хангелді, Аралбай, Бақай, Райымбек батырлармен бірге Ойрантөбе шайқасына қатысқан. К.Әзірбаев “Райымбек батыр” атты дастанда Сатайдың ерлік қимылдарын сүйсіне жырлайды. Сатай 1733 ж. елшілік тапсырмамен Ұлы жүздің атақты адамдары Қодар би, Төле би, Хангелді, Бөлек батырлармен бірге орыс патшасы Анна Иоановнаға барған. “Суан шежіресіндегі” деректер бойынша Сатайдың 1-әйелі Қойкеден Абылай, Көбес, Бектемір (Сарман), Қарабатыр туған. 2-әйелінен Досқұлы (Сақа), Мәуке, 3-әйелінен Әбдікер, 4-әйелінен Ақылбек (Сапақ), 5-әйелінен Жетімқозы деген ұлдары дүниеге келген. Кейін батырдың ұрпақтары суан руының ішіндегі “Сатай” деп аталатын үлкен әулетке айналған. Сарыбел а-ндағы бір көшеге және орта мектепке Сатай батырдың есімі беріліп, ескерткіш тақта орнатылған.
Первомайское (Әулиекөл ауданы)
Первомайское — Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Әулиекөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 45 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 1638 адам (802 ер адам және 836 әйел адам) болса, 2009 жылы 965 адамды (472 ер адам және 493 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Әулиекөл ауданы елді мекендері
Демегіш
Демегіш (Поддержка) — слесарлық құрастыру аспабы; тойтару (закаливание) процесінде, тойтарылатын тетіктерді ұстап түру үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Кандела (Апулия)
Кандела (Candela) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Фоджа провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2755 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 28 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 96 км² шамасында. Пошта индексі — 71024.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Papa Clemente I.
Демографиясы
Халық санағы:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Сусіңген
Сусіңген - Қазақстандағы ежелгі палеолит ескерткіші. Оңтүстік Қазақстанда Сусіңген өзенінің оң жағалауындағы, Өгем өзенінің сол жақ саласында орналасқан. Ірі қойтастар мен малта тастар сынықтарынан жасалған сұр түсті үш деректі шапқы мен бір қою - сұр түсті кремнилі сланецтен жасалған ұсақ тас сынықтары табылды. Шапқының екі жағы өңделген. Сараптаулар бұлардың бір мәдени қабаттың, бір уақыттың заттары екенің көрсетті. Тасты техникалық өңдеудің көне іздері, формасы т.б. белгілері оны көне ашель кезеңіне жатқызуға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Қ 18 Қазақстан тарихы. Энциклопедиялық анықтамалық (толықтырылған 2 - басылым). - Алматы: "Аруна Ltd." ЖШС, 2010. - 786 б. ISBN 9965 - 26 - 175 - X
Санта-Мария-де-Жераш-ду-Лима
Санта-Мария-де-Жераш-ду-Лима (Santa Maria de Geraz do Lima) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Виана-ду-Каштелу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 846 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,44 км² шамасында. Халық тығыздығы — 155,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Куряк (өзен)
Куряк — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кизил өзенінің оң жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
ج
Джим (ﺝ) Араб әліппесінің бесінші әрпі, қазақша атауы - джӣм
Сан бойынша ұстайтын орны - 3.
Сілттемелер
Санат:Араб жазуы
چ Gimel
Торриле
Торриле  (Torrile) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Paolo. Жыл сайынғы мерекесі — 25 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Коммерциялық емес қызметтің ұйымдары мен мекемелерін қаржыландырудың көздері
Коммерциялық емес қызметтің ұйымдары мен мекемелерін қаржыландырудың көздері. Кез келген тауарларды өндіру, қызметтер көрсету, игіліктер шығындармен байланысты болғандықтан, қызметтің аталған түрлері олардын ұдайы өндіріс үдерісін қамтамасыз ету үшін қаржыландырылуы тиіс. Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің қызметін қаржыландырудың көзі де әр түрлі болып келеді.
Коммерциялық емес қызмет бағыттарының әркайсысы өзінің өзіндік ерекшелігімен сипатталады, материалдық сфера мен коммерциялық қызметке тән функцияларды айқындайтын құрылымдарды кіріктіреді. Мысалы, олардың көбісінің меншікті кәсіпорындары болады, олардың жұмысы кәсіпорындар қаржысының жұмыс істеуінің жалпы қағидаттарына негізделіп ұйымдастырылады. Алайда мұндай кәсіпорындардың өнімін өткізу сұраным мен ұсынымның рыноктық критерийлерімен емес, бірақ ұйымның өзінің ішкі қажеттіліктерімен реттеледі. Мұндай өнім өндіріс шығындарын жабатын және нормаланатын деңгейде пайданы (таза табыс) қалыптастыратын бағалар бойынша: қолайлы өзін-өзі қаржыландыруды қамтамасыз ету және ұйымның - кәсіпорын иесінің жарғылық қызметін қамтамасыз ету үшін сатылады. Сөйтіп, өнім, әдеттегідей, бәсекелік рынокқа шықпайды, коммерциялық ұйымның ішінде қолдануға арналады (әскери-өнеркәсіптік кешен өнімі, медициналық техника мен саймандар өндіру жөніндегі кәсіпорындар, мамандандырылған өнімнің басқа түрлері).
Алайда шаруашылық жүргізудің рыноктық жүйесі өндіріс, айналыс сферасындағы анық шекараларды анықтамайды және экономикада болып жатқан өзгерістер бірқатар коммерциялық емес салалар қызметінің уәждемесінде бейнеленеді. Олардың көптеген құрылымдары өзінің өнімімен және қызметтерімен ашық рынокқа шығады, сөйтіп, өз құрылымының және жалпы осы сала жүйесінің жақсы дамуын қатамасыз етеді. Мысалы: білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет мекемелерінің ақылы қызметтері кеңінен дамып отыр. Ал сыныптау мен қаржыландыру критерийлері бойынша бұрын аралық жағдайда болған халыққа тұрмыстық қызмет көрсету және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық сияқты салалар коммерциялық негіздерге көшті. Пәтер меншіктенушілердің кооперативтерін ұйымдастырумен тұрғын үй секторын коммерцияландыру кезеңі аяқталды. Осы сияқты трансформациялаулар (түрлендірулер) қызметтің коммерциялық емес түрлерінде пайдаланылатын қаржылық ресурстардың құрамы мен құрылымына әсер етеді.
Коммерциялық қызметті жүзеге асыратын ұйымдар мен мекемелерді қаржыландырудың көздерін бұл құрылымдардың жұмысына мемлекеттің қатысу дәрежесіне қарай топтастыруға болады.