cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Олнэй (Мэриленд)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Вила-Боа (Барселуш)
Ауданның қамқоршысы — Иоанн Божий.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Ле Ма (револьвер)
Ле Ма револвері - ранцуз Жан Александр Франсуа Ле Ма (Jean Alexandre François Le Mat). Ол 1821 жылы дүниеге келіп, 1843 жылы Жаңа Орлеанға көшеді. Бұнда оңтүстік штаттың ерлеріне полковник шені берілетін болған. Бірақ, Ле Маның әскери шені жоқ. Ол бастапқыда дәрігер, кейін әлемге әйгілі өнертапқыш болды. Оның туындыларының бірі – Америкадағы азамат соғысына дейін жасалған капсюльді тапаншасы. Бұл тапанша өз заманындағы алтыатарлардан өзіндік ерекшелігімен асып түсті. Қазір де өз құндылығын жоғалтқан жоқ.
Тимиряк
Тимиряк — Башқұртстанның Мечетлин ауданындағы ауыл, Юнус ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 115 адамды құрады. Пошта индексі — 452563, ОКАТО коды — 80242850005.
Ле Ма (револьвер)
Тарихы
1856 жылы 21 қазанда Ле Ма өзінің алтыатары үшін №15925 патентін алады. 1859 жылы Азамат соғысы кезінде Конфедерат армиясының генералы Пьер Гюстав Тутан де Борегармен (Pierre Gustave Toutant Beauregard) бірлесіп жұмыс істейді. Әскерилер тапаншаны қаруландыруға пайдалану үшін ыңғайлы деп тапқанымен, оларға әскери тапсырыс ала алмады. Оған себеп, тапаншаны жасау жұмысын жеңілдету үшін өзгерістер енгізу керек еді. 1860 жылы 10 сәуірде Борегар өз еншісін Ле Маға қайтып сатып, әскери мансабын жалғастыру үшін серіктестіктен кетеді. Осыдан соң, Ле Ма Америкадан тысқары жақта өз тапаншасын өндірудің мүмкіндіктерін іздей бастайды. Ол серіктестігінің төрттен үш бөлігін француз дәрігері Чарльз Фредерик Жирарға сатады. Сөйтіп, алтыатарды Франция елінде шығара бастайды. 1861 жылы 12 тамызда Конфедерация үкіметінен 5000 тапаншаға тапсырыс алады. Сонымен қатар, Федералды флотпен келісімшартқа отырады.
Тимиряк
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Ле Ма (револьвер)
Жалпы анықтама
Ле Ма револьверінің калибрі Кольт, Ремингтон және тағы басқа тапаншалардың калибріне қарағанда кішірек. Қарудың салмағы 3,1 кг. Ұзындығы 356 мм. Оқтың ұшу жылдамдығы 190 м/с. Қарудың тұтқасы жаңғақ ағашынан жасалған. Тұтқада қиық тәріздес ою бедерленген. Алтыатардың сабының төменгі тұсында ілмегі бар. Ол -  қарудың сый ретінде де беріліп жүргенінің дәлелі. Кейін уақыт өте келе Ле Ма тапаншасын асқан шеберлікпен әдемілеп жасайтын болды. Тапаншаны таңбалауда тапаншаның оқталатын бөлігінің оң жақ бетінде «LM» таңбасы мен сериялық номері жазылады. Үстіңгі қырында «Syst Le Mat Bte s-g-d-g Paris» деген қолмен бедерленген маркалық мәтін бар.
Тимиряк
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ле Ма (револьвер)
Кемшілігі
Кемшін тұсы – қару барабанының оқтау тетігінің әлсіздігі. Филадельфиядан Джон Крайдердің кәсіпкерлігімен шыққан Ле Ма револьверінің жүз шақтысы әскери сынақтан өткен. Қарудың негізгі бөлшектері 1856-1865 жылдар аралығында Париж және Бирмингем қалаларындағы зауыттардан шықты. Өндіріліп шыққан 2900 алтыатардың 900-і Конфедерация әскеріне, 600-і флотқа жіберілген.
Қызықты дерек
Қазіргі таңда, Ле Ма револьвері өте қымбат тұрады. Кейбір коллекция жиюшылар бұл қаруды 30-40 мың АҚШ долларына бағалайды екен.
Дереккөздер
Санат:Қарулар
Захаров Матвей Иванович
Захаров Матвей Иванович - Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, тракторшылар биригадасының бригадирі. 1918 жылы Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Усть-Буконь селосында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Мускат сәлбені
Мускат шалфейі (Salvia sclarea) – ерінгүлділер тұқымдасының сәлбен тегінің көпжылдық аралас тал-шілік.
Ботаникалық сипаттамасы
thumb|left|300px|Мускат шалфейі Бұл биік (120 см) көпжылдық, түзу төртұырлы шатысқан қалың түкті сабақты.
Жемістері ( жалаңаш, қоңыр жаңғақшалар) шілде-тамызда піседі.
Пайдалануы
Шалфейдің жер асты бөлігі иісі жағымды эфир майын бөледі. Бұл тағам өнімдерін өндіруде және косметикалық заттаржасауда пайдаланады.майлы бояулар және олиф өндіруде  қолданады. Жапырағы, гүлшоғыры, гүлдері және тұқымы халықтық медицинада бүйрек, жүтқыншақ, тіс, асқазан жарасын емдеуге, суық тигенде (тұмау), іріңді жараны және сыздауықты емдеуге қолданылады. Жапырағы көкөніс консервілегенде, тамаққа дәм беретін қоспа ретінде, ірімшікпен шайды хош иістендіруге пайдаланылады. Мускат шалфейі Қарамда, Краснодар өлкесінде және Қырғызстанда ертеден мәдени жағдайда өсіріліп келеді. Мәдени түрде өсірілетін өсімдік 1 га-дан  20 кг эфир майын береді. Табиғатта бағалы омарталық өсімдік (шірнелік өнімділігі 1га-дан  170 кг дейін).
Дереккөздер
Санат:Еріндігүлділер
Архебактериялар
Архебактериялар  (грек. Archaea, ἀρχαῖος — ежелгі және бактерия) — жасушасында ядро болмайтын, таза бактериялардан өздерінің физиологиялық-биохимиялық өзгешеліктері арқылы ерекшеленетін микроағзалар тобы.
Ғылымға Архебактериялардың 25 туысы, 40-тан астам түрі белгілі. Архебактериялардың жасуша қабырғасында басқа бактериялардағыдай муреин (бактерия жасушасының негізгі тірегін құрайтын полимер) болмайды. Олардың май (липидтер) құрамы глицериннің қарапайым құрылымдар эфирлері мен көп молекулалы спирттерден тұрады.
Архебактерияларда антибиотиктерге өте сезімтал РНҚ — полимераза ферменті кездеседі. Архебактериялар метан түзушілер, аэробты және анаэробты жағдайларда күкіртті тотықтандыратындар және күкіртті тотықсыздандыра алатындар, галобактериялар, термоацидофильді бактериялар (“микоплазмалар”) болып бес топқа бөлінеді. Архебактериялардың метан түзушілер тобына Methanobacterіum, Methanococcus және Methanosarcіna туыстары жатады. Олардың жасушаларының таяқша немесе шар тәрізді, қозғалатын және қозғалмайтын, спора түзбейтін түрлері болады. Тіршілігіне қажетті қуатты көмір қышқыл газын метанға дейін тотықсыздандыру арқылы алады. Аэробты және анаэробты жағдайда күкіртті тотықтандыратын және тотықсыздандыратын кезде бөлінетін қуатты пайдаланады. Оларға ыстық бұлақ суларында (85-1050С темп-рада) тіршілік етуге бейімделген Sulfolobus, Desulfurococcus, Thermophіllum туыстары, ал галобактерияларға Halococcus, Halobacterіum туыстары жатады.
Галобактерияның ішінде аэробты да, анаэробты да өкілдері кездеседі. Олардың бір ерекшелігі — фотосинтез процесі кезінде күн сәулесін хлорофилл дәні арқылы емес, керісінше, бактериородопсин (белок) арқылы сіңіреді. Архебактериялардың термоацидофильді топтары Thermoplasma жоғ. темп-рада (600С), төменгі қышқылдықта (рН(1-2), оттегі жоқ жерде тіршілік етеді. Молекулалық деңгейде жүргізілген зерттеулерге қарағанда Архебактериялардың эукариотты ағзадерге ұқсастығы бар. Сондықтан Архебактериялар тобындағы микроағзадердің эволюция тұрғысынан алғанда шығу тектері бірдей болуы мүмкін деген болжам айтылады.
Санат:Домендер (биология) Санат:Архиа
Жарық (Абай облысы)
Жарық (1992 жылға дейін — Воронцовка) — Абай облысы Жарма ауданындағы ауыл, Жарық ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстікке қарай 85 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1353 адам (685 ер адам және 668 әйел адам) болса, 2009 жылы 908 адамды (495 ер адам және 413 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
Джон Вейн
Джон Роберт Вейн (John Robert Vane; 29 наурыз 1927, Тардебигг, Вустершир, Ұлыбритания — 19 қараша 2004) — британдық фармаколог, 1982 жылғы Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты, жүлдені «простагландиндерді және ұқсас биологиялық белсенді заттарды ашқаны үшін» алып, оны Суне Бергстреммен және Бенгтом Самуэльсонмен бөлісті.
Балалық шағы
Джон Тардебигге, Вустершир (Ұлыбритания) 29 наурызда 1927 жылы дүниеге келген. Ол Морис және Фрэнсис Уэйн отбасында үш баланың ең жасы болды. Оның әкесі Ресейден келген иммигранттардың отбасынан және анасы вустешерлік фермерлер отбасынан. Ол Эджбастонда, Бирмингем қаласында Эдуарда VI мектебін бітірген соң ол химияны зерттей бастады. оның бірінші эксперименттерді ас үйде істеп, кейінірек оның әкесі оған эксперименттер үшін бақшадан шағын сарай салды.
Ғылыми зерттеулер
1944 жылы Бирмингем университетінде, Джон химияны зерттей бастады. 1946 жылы химиядан бакалавр дәрежесі алған соң, ол Оксфорд жұмыс істейтін және физиологиямен айналысатын Гарольд Берн зертханасына көшіп келеді. 1953 жылы Нью-Гавенге, Коннектикут штатына көшіп келіп Йель университетінің профессоры Арнольд Уэлш басшылығындағы кафедраға ассистент болып орналасады. 1955 жылы, Wayne Негізгі медицина ғылымдар институтына аға оқытушы болып Англияға, Лондондағы Линкольн Инн Филдстегі Корольдік колледжінде оралды. Онда ол қан тамырларының суперфузионды биоанализ техникасын әзірленген. Әдістің ерекшелігі, әрбір жеке органдар көлемінде орналастырылатын түрлі тіндерді тоқтата тұруға болады, сондықтан ұлпалардағы сұйықтық бірінен соң бірі ағатын болады. Ол сондай-ақ, үш немесе төрт тіндердің дифференциалды сезімталдығын бірегей қамтамасыз етілуін әрбір тест үшін - зат үлгісі немесе «саусақ ізін» беретін жүйесін әзірледі. Бұл әдісті пайдалана отырып, ғалымдар бұрын белгісіз биологиялық белсенді заттарды анықтады. Уэйннің біріктіру әдістері мен брадикинин нығайтатын фактор (БКФ), 1964 жылы бразилиялық фармаколог Сержио Феррейр ашқан, гипертонияны емдеу препаратының дамуына әкелді (сол сәттің өзінде ол брадикинин ангиотензин І -нің ангиотензин ІІ -ге айналуына тежелуіне ықпал етеді, қысымның өсетіні дәлелденіп отыр). Эксперименттік жолмен алынған құрамында пептидтер бар препараттар, жылан уынан бөлінетін гипертензия ауыратын науқастарға тағайындалған. Пайдаланғаннан кейін осы топтың қан қысымының төмендеуі байқалды.
1966 жылы Вейн эксперименттік фармакология профессоры атанды.
1971 жылы аспирин онда қан ұюын туғызатын простагландиндерді және A тромбоксанын тежейтіні табылған2,. Предложил использовать малые дозы аспирина для снижения риска тромбоза коронарных артерий (закрытия их просвета сгустками крови).
1973 жылы Джонды Велком Фаундейшндегі ғылыми-зерттеу орталығының директоры лауазымына шақырылды. Компанияда жұмыс істеу барысында ол простациклинді — тамырларды кеңейтетін затты әзірледі және зерттеді. Сондай-ақ, Солтүстік Каролина зертханаларымен бірлесе отырып атракуриум (бұлшық етті қысқа уақытқа релаксанты), ламотриджин (анти-тырыспалы препарат, эпилепсияда қолданылады) және ацикловир (герпестікке қарсы препарат) сияқты жаңа препараттар алынды.
1986 жылы Джон, Wellcome Foundation-нен кетіп, ол медициналық колледж Варфоломей ауруханасының қасынан, қабыну және жүрек-қан тамырлары аурулары мәселелерімен айналысатын Уильям Гарвей ғылыми-зерттеу институтын құрады.
Андрей Дмитриевич Архангельский
Андрей Дмитриевич Архангельский (26.11 (8.12.) 1879, Ресей, Рязань қаласы — 16.6.1940, Мәскеу) — геология-минералогия ғылымдарының докторы (1912), профессор (1918). КСРО ғылым академиясының акад. (1929).
Джон Вейн
Марапаттары мен сый-құрметтері
Суне Бергстрем және Бенгтом Самуэльсонмен бірге Джон 1982 физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығына ие болды. Нобель комитеті сыйлықты оған «простагландиндерді және ұқсас биологиялық белсенді заттарды ашқаны" үшін табыстады. 1984 жылы өзінің қызметтері үшін фармацевтикалық ғылым алдында рыцарь атанды. 1985 жылдан 1987 жылға дейін Корольдік Қоғам вице-президенті болып қызмет атқарды.
Андрей Дмитриевич Архангельский
Андрей КСРО ғылым академиясының қазақстандық базасын ұйымдастыруға белсене қатысты (1932). Осы база Қазақ филиалына (қазіргі ҚР ҒА) айналғаннан кейін оның төрағасы болды (1938 — 1940). Негізгі ғылыми еңбектері Еділ сыртының, Арал ойысының, Орта Азияның палеоген және бор шөгінділерінің стратиграфиясын, литологиясын, алеонтологиясын, боксит, темір, марганец кендерінің пайда болуының геология жағдайларын зерттеуге арналған. Салыстырмалы литология әдісінің негізін салған.
Джон Вейн
Марапаттары мен сый-құрметтері
Ол Британ Фармакологиялық Қоғамының белсенді мүшесі болды және онда көптеген қызметтерді атқарды: Қоғамның бірінші хатшысы (1968—1970), 1970 жылдан 1973 жылға дейін бас хатшысы және 1982 жылы Сыртқы істер министрі; 1985 жылы құрметті мүшесі болып сайланды.
Андрей Дмитриевич Архангельский
Сілтемелер
Санат:8 желтоқсанда туғандар Санат:1879 жылы туғандар Санат:Рязаньда туғандар Санат:16 маусымда қайтыс болғандар Санат:1940 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің профессорлары Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің физика-математика факультеті түлектері Санат:Ресей империясы жаратылыстану ғылымдар докторлары Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері Санат:Ботаникалық таксондар авторлары Санат:Рязань гимназиясы түлектері Санат:Ресей геологтары Санат:КСРО геологтары Санат:Ресей ғылым академиясының (1917-1925) корреспондент мүшелері Санат:Лениндік сыйлықтың иегерлері Санат:Ресей ғылым академиясының Геология институты қызметкерлері Санат:Пермь мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Новодевичье зиратында жерленгендер Санат:Мәскеу тау-кен академиясы оқытушылары
Джон Вейн
Марапаттары мен сый-құрметтері
2003 жылдың мамыр айында, Краковте "англо-поляк ғылыми ынтымақтастығына қосқан үлесі мойындау" белгісі ретінде Польша Республикасына сіңірген еңбегі Крестімен марапатталды.
Жеке қасиеттері
Джон ұяң адам болған, бірақ бұл оның үйірімпаз және жылы шырайлы болуына еш кедергі келтірген жоқ. Әйелімен қонақ күтуді өте ұнататын, бұл бұлардың қолынан жақсы келетін еді.
Джон фармаколог ретінде гений, ойланбастан маңызды болжамдарын әзірлейтін болған. Елітетін талантты оратор, бірнеше ұрпақтың мотиваторы және оқытушы бола білді.
Өзі туралы былай дейтін: «Менің өмірімнің ферменттер мен медиаторларға байланысты болуы - қызықты детектив; жаңа маңызды ұғымдар мен препараттарға келу үшін бұрын белгісіз жолдарды және байланыстарды іздеу».
Ол жануарлардың қорғаушыларға қарсы болды және олардың қызметіне батылдықпен қарсылық айтты. Ол мақсаты зерттеуде жануарларды пайдалануға болатын қорғаныс ғылыми-зерттеу орталығының жақтаушысы болды.
Әуестіктері, хобби
Джон саяхаттағанды өте ұнататын еді. 1973 жылдан бастап оның отбасылық үйі болған, Кариб аралдарындағы Верджин-Гордаға жиі сапар жасады. Сонымен қоса құмарпаз суасты сүңгуір болатын және су астын фотосуретке түсіруді өте ұнататын.
Өмірінің соңы
Уэйннің жүрегі нашар еді. 1992 жылы табысты операция өткізді, содан кейін қосымша 2002 жылы тағы жасатты. Екінші процедурадан кейін өзін-өзі қалпына келтіруі күрделі жүрді, өйткені жамбас сүйектері сынған еді, көп ұзамай өкпе қабынуынан 2004 жылы 19 қарашада ауруханада қайтыс болды.
Сілтемелер
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Ұлыбритания фармакологтары Санат:Ұлыбритания биохимиктері Санат:Оксфорд университеті түлектері Санат:Бирмингем университеті түлектері Санат:Корольдік медаль иегерлері
Чащеватая (Елле-Кагал тармағы)
Чащеватая — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Елле-Кагал өзенінің сол жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гравитациялық сингулярлық
Гравитациялық сингулярлық (Gravitational singularity, Уақыт-кеңістік сингулярлығы (spacetime singularity), немесе жай "сингулярлық" - "ерек", "дара", "соңғы") — уақыт-кеңістіктегі ерекше орын болып, Жалпы салыстырмалылық теориясы жорамалы бойынша, ғарыштық дененің гравитациялық өрісі координата жүйесіне тәуелді болмай, шексіз болады. Гравитациялық өрістің күшін өлшеуге қолданатын шамалар уақыт-кеңістік иілімінің скалярлық тұрақтысы (the scalar invariant curvatures) болып, ол материя тығыздығын өлшеуді де қамтиды. Мұндай шамалар сингулярлық шексіз болғандықтан, қалыпты ғарыштық уақыт-кеңістік заңдары бұзылады.
Гравитациялық сингулярлық Астрофизика мен космология ғылымдарында Жойқын жарылыс кезіндегі ғаламның алғашқы күйі ретінде сипатталады, сондай-ақ ол негізінен Қара құрдым өзегіндегі щексіз тығыздық ретінде жалпы салыстырмалық жағдайында қарастырылады. Жорамалданған сингулярлық тегі нақты өмір сүретін (Жойқын жарылыстың алғашқы сатысында болған) нәрсе ме деген мәселеде физиктер бір шешімге келе алған жоқ; сондай-ақ сондай асқын (extreme) тығыздықта қандай оқиға болатынын да қазіргі ғылым түсіндіруге қауқарсыз.
Дереккөздер
Санат:Жалпы салыстырмалылық теориясы Санат:Қара құрдым Санат:Физикалық гипотезалар Санат:Астрономиялық гипотезалар Санат:Математикалық гипотезалар
Сливарово (Бургас облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8358. ЕКАТТЕ коды — 67307.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Казаль-Велино
Казаль-Велино (Casal Velino) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4578 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 148 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Пошта индексі — 84040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Biagio. Жыл сайынғы мерекесі — 3 ақпан.
Марилак (Бразилия)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 429 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 164,123 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Линд
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 53 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 37 063. Муниципалитеттің басшысы — Дитмар Хюк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Кіші (Арапиха тармағы)
Малая — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арапиха өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Фишбах-Гёсликон
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1370 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.07 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4067, пошта индексі — 5525.
Кіші (Арапиха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Фишбах-Гёсликон
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Кіші (Арапиха тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үлкен Чеж
Үлкен Чеж — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Велва өзенінің сол жағалауынан173 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Арриате
Арриате (Arriate (Málaga)) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Серрания-де-Ронда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4137 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 7 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Нарын
Нарын сөзінің бірнеше мағынасы бар:
NGC 2450
NGC 2450 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1878 жылы 26 ақпанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2450 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21807, MCG 5-19-8, ZWG 148,22.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Байдук (Үлкен Кочмес тармағы)
Байдук — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кочмес өзенінің сол жағалауынан 79 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Карлов (Мекленбург)
Карлов (Мекленбург) (Carlow (Mecklenburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1242 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,3 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 018. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Хайнц Ольрогге.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Мұрат Нұрәсілов
Мұрат Нұрәсілов (1949 жылы 20 қаңтарда Талдықорғанда туған) — актер. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2006). Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрынің актері (1980 жылдан).
Сахнадағы негізгі рөлдері
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры сахнасында: А. Сүлейменовтің «Ситуациялар» триптихінде «Төрт тақта – жайнамаз» Райсобес, «Жетінші палата» Өріков, «Қыздай жесір–штат қысқартуында" Аханов (реж. Ә. Рахимов), Қ. Мырзалиевтің «Түрт, сайтаным, түртінде» Алдар көсе, Ә. Кекілбаевтің «Абылай ханында» Ойрат елшісі (реж. Б. Атабаев), С. Балғабаевтың «Тойдан қайтқан қазақтарында» Асай Мүсеевич, М. Әуезовтің «Қилы заманында» Нүке  (реж. Ә. Рахимов), М. Әуезовтің «Еңлік – Кебегінде» Кембай (реж. Х. Әмір-Темір), «Абайында» Сырттан (реж. Е. Обаев), І. Есенберлиннің «Ғашықтарында» Шерубай (реж. Қ. Сүгірбеков), М. Ғапаровтың «Тұзды шөлінде» Қараев (реж. Т. әл-Тарази), С. Торайғыровтың «Қамар сұлуында» Жұмабай (реж. Ә. Рахимов), Р. Мұқанованың «Мәңгілік бала-бейнесінде» Шұлғаубай (реж. Б. Атабаев), Ө. Боранбаевтың «Әңгүдігінде» Басқарма (реж. О. Кенебаев), Ә. Рахимовтің «Қылмыскерге куәлігінде» Әкім (реж. Ә. Рахимов), Д. Исабековтің «Мұрагерлерінде» Комиссия мүшесі (реж. О. Кенебаев), М.Мақатаевтың «Ақын… Періште… Махаббатында» Жанторсық (реж. Ә. Рахимов), Т. Нұрмағанбетовтің «Қожанәсір тірі екенінде» Сақбөрі (реж. О. Кенебаев), Т. Мәмесейіттің «Бәкей қызында» Балтабай (реж. Ә. Рахимов), Мәдина Омарованың «Көмбе нанның дәмінде» Ауылбасы (реж. А. Кәкішева) т.б. көптеген рөлдерде ойнайды.
Марапаттары
Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қазақстан театр актерлері Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары
Скурелле
Скурелле (Scurelle) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1348 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 46 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 38050.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие  Мария Магдалина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Джерола-Альта
Джерола-Альта (Gerola Alta) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Варфоломей.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Оспан Қабанбаев
thumb|right|200px Оспан Қабанбаев - (1901 жылы Атбасар уезі, Қарақыз болысының №1 ауылы (қазіргі Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданы) - 1974 жыл, Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жайылма ауылы) - шаруашылық және қоғам қайраткері. Республикалық ауыспалы Қызыл Тудың иегері, "Құрмет белгісі" орденінің иегері.
Басқа деректер
Ол кісі туралы сандаған мақалалар республикалық, облыстық, аудандық газет беттерінде жарияланған. Оспан Қабанбаев туралы әңгімелерді белгілі жазушы Берік Шаханұлының кітаптарынан табуға болады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1901 жылы туғандар Санат:Жаңаарқа ауданында туғандар Санат:1974 жылы қайтыс болғандар Санат:Сарысу ауданында қайтыс болғандар Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Меридиандардың жақындасуы
Меридиандардың жақындасуы (Сближение меридианов) — аталған нүктенің нағыз (географиялық) меридианы мен километрлік (координаттық) тордың тік сызығының немесе оған көлденең сызықтың арасындағы бұрыш. Нүктенің ендігі мен оның осьтік меридианнан қашықтығы артқан сайын Меридиандардың жақындасуы шамасы артады. Бұрынғы Кеңес Одағының картасында ол 3°-тан аспайды.
Во-сюр-Люнен
Во-сюр-Люнен (Vaux-sur-Lunain) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77489, пошта индексі — 77710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 197 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Епп (Мез)
Епп (Heippes) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55241, пошта индексі — 55220.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Нұрғали Сарыбеков
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Родерен
Родерен (Roderen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Танн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,16 км² шамасында.
Су қоймасы
thumb|250px|Су қоймасы Су қоймасы - суды тоқтатуға, жинақтауға және сақтауға арналған, өзендер алаптарында түзілген, су тірегіш ғимараттармен бекемделген, едәуір сыйымдылықтағы жасанды су қоймалары.
Дереккөздер
Санат:Су шаруашылығы Санат:Құрылыстар
Родерен
Коммунаның INSEE коды — 68279, пошта индексі — 68800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 885 адамды құрады. Халық тығыздығы — 123,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Вильпассан
Вильпассан (Villespassans) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34339, пошта индексі — 34360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 143 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Литография
Литография (lithos — тас және grapho — сурет саламын) — электроникада, интегралдық схемаларды және басқа электрондық аспаптарды жасау процесінде металл, диэлектрик немесе шалаөткізгіш қабатында берілген бедерді (суретті) қалыптастыру әдісі. Литография (процесі сәулеленуге (оптикалық, УҚ, рентген және т.б.) немесе зарядталған бөлшектер ағынына (электрондардың, иондардың) сезімталдығы жөне ойып-өндеушіге берік резистерді пайдаланумен іске асырылады. Резисторге әсер ететін сәулелену түріне байланысты фоторезисті, электронорезисті, рентгенорезисті және ионорезисті пайдалану аркылы жүзеге асырылатын оптикалық литографияны, электронолитографияны, рентгенолитографияны, ионолитографияны және лазерлік литографияны бөліп қарастырады.
Сембек Есләмханов
Есләмханов Сембек (1921 – 1990, Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы С.Мұқанов ауылы) – партия-кеңес қызметкері, финн және 2-дүниежүзілік соғыстарына қатысқан. Алматы Жоғары партия мектебін (1953), Абай атындағы ҚазҰПУ-ды бітірген. Еңбек жолын 1939 жылы бастауыш мектептің мұғалімі болып бастаған. 1940 жылы Кеңес армиясы қатарына алынып, соғысқа соңғы күндеріне дейін қатысқан. Армия қатарынан босатылғаннан кейін Көкшетау облысы комсомол комитетінің 2-хатшысы, Қазақстан КП Красноармейский ауданы комитетінің 2-хатшысы (1953 – 55), Көкшетау кітапханашылар техникумының басшысы (1955 – 58), облысы «Білім» қоғамының жауапты хатшысы қызметтерін атқарған. 1963 жылдан зейнеткерлік демалысқа шыққанға дейін Алматы құрылыс техникумының сырттай оқу бөлімі бойынша директорының орынбасары болды. 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен, медальдармен марапатталған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Ғылым
Туыстық
Туыстық – қанның жақындығы. Жақын және алыс туыстық түрлері бар. Отбасылық қарым-қатынастарды реттеуде жақын Туыстықтың маңызы жоғары. Заңда бекітілген жағдайларда туыстықтың құқықтық салдары болады. Жасөспірім және еңбекке жарамсыз балаларды асырауға қатысты құқықтар мен міндеттерге келгенде Туыстық деңгейі ескеріледі. Жалпы ережеден бір ауытқушылық бар, ол – бала асырап алу. Биологиялық тұрғыда туыстық болмаса да асырап алған балаға да заң туыстық мәртебесін береді. Бұдан өзге жағдайларда қан жақындығы жоқ жекжаттар арасындағы қарым-қатынас отбасылық құқық нормаларымен реттелмейді.
Туыстық қатынас
Туыстық қатынас - ата-ана мен бала арасындағы қатынасты білдіретін антропологиялық термин. Шығу тегі туыстық қатынастардың жиынтығының саны.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Құс жемінің түрлері
Құсбегілерден «қайыру» деген сөзді жиі естиміз. Бұл сөз құсты əр кезде əр түрлі бапта ұстау үшін оған берілетін жеміне байланысты айтылады. Мəселен, құсбегі қолындағы бүркітін қайырып, қалаған бір бабына келтіру үшін мына сияқты жемнің түрлерін береді: Құсбегілер қолындағы құстың жай-күйін бағып отырады да, қажет болса, бүркітке «ақжем» мен «боз өкпені» жүдету үшін, «тартпаны» шынықтыру үшін, «қансоқта мен «қызылды» семірту үшін, «сарбөртпені» құсты бір қалыпта ұстау үшін береді. Мұны қазақ «ойтамақ» деп те атайды.
Дереккөздер
«Сен білесің бе?» энциклопедиясы./Құраст.: Қ.Ж. Райымбеков, Қ.Т. Байғабылова. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 700 бет. ISBN 9965-26-407-4
Санат:Құс шаруашылығы
Қарақыз
Қарақыз - 19-ғасыр аяғында құрылып, 20-ғасыр басына дейін өмір сүрген Сарысу уезі құрамындағы болыстық. Ерубай би Жолдыбайұлы көрші Найман елінің болысы Итқараның күңінің мылқау қызын бауырына басып, Қарақыз деп еркелетеді. Сол қыз табан астында ауырып қайтыс болады. "Ерубайдың Қарақызы өлді" деп хабар жібертіп, жерлеуін, жылдық асын өзі көтереді. Басына сағана тұрғызады. Осы жерді кейін Ерубай егеленеді. Осы жерді орталық етіп құрылған болыстық Қарақыз аталады. Алғашқы болысы Қосшығұл Тауасарұлы. Одан соң Құрақ Ералы, Бегұлы Көшекұлы, Жанбек Торжанұлы болыс болады. Осы Қарақыз болыстығы құрылған жерді әлі күнге Қарақыз деп атайды. Ол Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Сарысу ауылдық округінің аумағында орналасқан.
Кеңес өкіметі орнағаннан соң Қарақыз болысы Сарысу болысы құрамына енеді.
Қарақыз болысы (халқы - Тама руы). Сарысу мен Шу өзендерінің аралығында көшіп жүрген.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы географиясы
Архегоний
нобай|Архегоний құрылысы ‎Архегоний  (еже.гр. ἀρχή — басталу, γονή — ұрпақ) — мүк, қырыққұлақ тәрізді плаун және жалаңаш тұқымды өсімдіктердің аналық тұқым жасушасы (кейде бұларды архегонийлі өсімдіктер деп атайды).
Оның пішіні шөлмек немесе қолба тәрізді төменгі кеңейген бөлігі құрсақ жоғарғы тарылған жағы мойын. Құрсақта қозғалмайтын аналық гамета жұмыртқа оның үстіңде құрсақ канал жасушалары орналасқан. Мойынның ішінде мойын канал жасушалары орналасқан. Жұмыртқалар пісіп жетілуіне дейін барлық канал жасушалары шырыштанады және төбесінде архегоний ашылады. Шырыш бойымен енуыз архегоний құрсағына еніп жұмыртқаны ұрықтандырады.
Мүктердің архегонийлері топталып, өркеннің төбесінде немесе бүйірінде, плаун, қырыққұлақ тәрізділерде — спорадан түзілген тұқымдық өскінде (гаметофитте), ал жалаңаш тұқымдыларда (қарағай, шырша) — аналық бүрлеріндегі тұқым бүршігі мен тұқымдық өскінде (эндоспермде) жетіледі. Архегонийдің қабырғасы бір қатар клеткадан тұрады, мойны ұзын, құмыра тәрізді болады. Кеңейген жерінде бір аналық тұқым клеткасы жетіледі де, мойын тәрізді жіңішке келген жеріндегі клеткалар арнайы зат бөліп шығарып, аталық тұқым клеткасының аналық тұқым клеткасына кедергісіз өтуіне жағдай жасайды.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктердің көбеюі
Балалар студиясы
Балалар студиясы – хабарлары теледидарда өзіндік орын алып, республикалық көп бағдарламалы арнада көпшілік қарайтын  көгілдір экран туындысы.
Тахеометриялық түсіріс
Тахеометриялық түсіріс – жер бедері қимасы 0,5 — 2,0 м кезінде, әдетте 1:500 — 1:5000 масштабтарда тахеометр арқылы орындалатын топографиялық түсіріс. Тахеометриялық түсірістің пландық және биіктік негізін геодезиялық тірек жүйесі пункттерін тірек ететін теодолиттік және нивелирлік жүрістер құрады. Егжей-тегжейлі түсіру теодолиттік жүріс пункттері арасында жүргізілетін тахеометриялық жүрістер нүктелерінен жасалады. Рейкалық нүктелердің пландық орны және биіктіктері стансадан полярлық әдіспен анықталады. Қазіргі кезде автоматты және электронды тахеометрлер бар, олар горизонталь арақашықтық пен биікайырымдарды тікелей өлшеуге мүмкіндік береді. Егжей-тегжейлі түсіру кезінде әрбір стансада абрис жүргізіледі, онда стансалар, рейкалық нүктелердің нөмірлері, алқаптардың контурлары, жергілікті заттар және атаулары көрсетіледі. Өлшеулердің сандық нәтижелері тахеометриялық журналда жазылады. Стансаларда алынған мәліметтердің нәтижелері бойынша камералық жолмен түсірілген жергілікті жердің топографиялық планы жасалады. Тахеометр автоматтарды қолданғанда жергілікті жердің топографиялық планы тікелей стансада жасалады.
Балалар студиясы
Студия аз уақыт ішінде өзіне жанашыр көрермендер аудиториясын қалыптастырып үлгерді. Алайда мүмкіндік көкжиегі осымен шектелмесі де шындық. Осы бағытта студияның шығармашылық тобына бірнеше ұсыныс-пікірлер болды.
Тахеометриялық түсіріс
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Балалар студиясы
Біріншіден, хабарлардың тым ұсақтанып кетуі. Бүкіләлемдік аренадан лайықты орын алған Қазақстанның  алғашқы қарлығаштары шетелдік оқу орындарынан білім алуда. Міне, сан хабарға жүк боларлық тың тақырып. Ал мектептегі ұлттық тәрбие ше? Тарихи тұлғаларды кейінгі ұрпақтарына таныту ше? Ия, тақырып алуандығы жетерлі. Тек, осыны байсалдылықпен, кәсіби шеберлікпен игере білу қажет.
Екіншіден, кәсіби шеберлік демекші, осы орайда хабар дайындаудың техникалық мүмкіндігі. Кез келген хабарда музыкалық нөмірлер жиі пайдаланылады. Мұны қате дей алмаймыз. Өйткені балалар хабары көтеріңкі көңілді қажет етеді. Жалынды жастықтың лебі есіп, оны әр қырынан сөз ететін кездер балалар арасындағы кең тараған әуендермен көркемделіп отыруы талғампаз сыннан өткен, дәстүрлі тәсіл. Әңгіме сол әуезді әуендердің эфирге қалай берілетіндігінде. Ең бастысы – теледидардың техникалық бейнелеуші құралдарының бүгінгі уақыт талабына сай келмейтіндігінде. Бұл тек балалар хабарларына катысты нәрсе емес, Қазақ теледидарының  бүкіл хабарларында тез арада емін табу керек "тумауы" осы болып отыр.
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат: Журналистика
Вириал теоремасы
Вириал теоремасы-бөлшектер жүйесінің орташа кинетикалық энергиясын ондағы әсер етуші күштермен байланы- стыратын қатынас.
Дереккөздер
Санат:Физика
Пирокласт шөгінділер
Пирокласт шөгінділер - вулканогендік сынықты шөгінділер, негізінен пирокласт материалдан тұрады (жанартау күлі, лапилли, жанартау бомбалары). Құрлықтағы және сушаралар түбіндегі ошақтардың маңындағы атқыламаларда кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Интероцепция
нобай|462x462 нүкте|Интероцепция кардиореспираторлық жүйе, асқазан-ішек жүйесі, ноцицептивтік жүйе, эндокриндік және иммундық жүйелер сияқты көптеген әртүрлі физиологиялық жүйелерге қатысады. Интероцепция — ағзаның ішкі саңылаулары. Интероцепторлар қатарына механикалық және хеморецепторлар кіреді. Олар барлық ішкі мүшелерде кездеседі және сан алуан органикалық процестерге – қанның химиялық құрамы мен қысымының өзгеруіне, тканьдердің температурасының өзгеруіне, асқазанның толуының және т.б. өзгеруіне жауап береді.
Қызмет етуі
Интероинтероцепцияның қызмет етуі көбінесе санадан тыс жүзеге асады. Органикалық түйсіктер пайда болғанымен, тек диффуздық түрде организмнің жалпы күйін комфорт немесе дискомфорт, қысылу немесе босаңсу, мазасыздық немесе тыныштық түріндегі көбінесе эмоционалдық боялған күйін бейнелейді. И.М.Сеченов оларды «күңгірт сезімдер» деп атаған. Интероинтероцепцтяның қызметі тек 1930 жылдардан кейін ғана, Кеннонмен гомеостаз ұғымы ашылғаннан кейін ғана едәуір толық түсінікті болды. Ағзаның ішкі тепе-теңдік күйі немесе гомеостазис өмір сүрудің қажетті шарты болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Психикалық процестер Санат:Когнитивтік ғылымдар Санат:Нейробиология Санат:Сезім мүшелері
Халлдор Кильян Лакснесс
Халдjур Килmян Лакснесс (Halldór Kiljan Laxness), шын аты — Халдоур Гвюдйоунссон (Halldór Guðjónsson; 23 сәуір 1902 — 8 ақпан 1998) — исланд жазушы, ақын және драматург, аудармашы. 1955 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының («Исландияның ұлы баяндау өнерін жаңғыртқан жалынды эпикалық күші үшін») және Дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесінің әдеби сыйлығының иегері. Католик. Социалист. Исландия-кеңестік достық қоғамының төрағасы болған, КСРО-ға сапарлары туралы «Шығыс жолы» және «Орыс ертегісі» кітаптарын жазды.
Өмірбаяны
Жол құрылысы инспекторы Гвюдйоуна Хельга Хельгасон мен оның әйелі Сигридур Хальдорсдоттирдің отбасында дүниеге келген. Үш жасынан бастап ол отбасымен Рейкьявиктің оңтүстігінде орналасқан Лакснесс фермасында (яғни, «Ақсерке түбегі») тұрды. Әлі мектепте оқып жүргенде исландиялық дастандардың әсерінен жасырын жаза бастады. Ол 14 жасында «Morgunblaðið» газетінде «HG» бас әріптерімен жарияланған мақаласымен бастады. 1919 жылы «Лакснесстен Хольдюр» деген бүркеншік атпен оның табиғатқа оралудың романтикалық тақырыбына арналған «Табиғат баласы» (Barn natturunnar) атты алғашқы кітабы жарық көрді. Осы уақытқа дейін жас автор Еуропада, негізінен Скандинавияда, Германияда, Австрияда және Францияда саяхаттап жүрді.
Католицизм
Соғыстан кейінгі Германиядағы күйреуден есі шыққан жазушы 1922 жылы Клерводағы (Люксембург) бенедикттік монастырға қоныстанды. Онда 1923 жылы ол лютерандық діннен католицизмге өтіп, Лакснесс (өскен жерінің атымен) және әкесінің аты Килян (ирландиялық иеромартир Килианның құрметіне) алды. Монастырда жазушы латын тілін, теология мен философияны қарқынды түрде зерттеді. Оның рухани бетбұрыс кезеңі Сицилияда жазған «Кашмирден келген ұлы тоқымашы» (Vefarinn mikli frá Kasmír, 1927) конфессионалдық автобиографиялық романында көрініс тапты. Бұл жұмыс неміс экспрессионизмі мен француз сюрреализмінің мөрін ашады (атап айтқанда, Андре Бретон). «Кашмирден келген ұлы тоқымашыдан» сәл бұрын жазушы тағы бірнеше кітап шығарды: «Кейбір әңгімелер» жинағы (Nokkrar sögur, 1923), «Киелі тау астында» романы (Undir Helgahnúk, 1924) және католицизмге апология -— «Католиктік көзқараспен» (Kaþolsk vidhorf, 1925). Алайда, Лакснесс сол кезде басталған «Мен үйден кеттім» Heiman ég for) өмірбаян бойынша жұмысын 1952 жылы ғана аяқтады.
Социализм
Лакснесстің Солтүстік Америкада болуы оның дүниетанымына жаңа өзгерістер әкелді, онда ол үш жылға жуық уақытты (1927 — 1929) өткізді және Голливуд үшін сценарий жазуға тырысты. Мұнда ол кедейшілік пен әлеуметтік шиеленістермен жақыннан танысады. Лакснесс Канаданың Манитоба провинциясындағы исланд эмигранттарының кедейлігін бейнелеген оқиғасы үшін оған елден депортациялану қаупі төнді. Эптон Синклэрдің ықпалымен ішінара исландиялық жазушы социалистік идеялармен сусындайды, бұл оның «Халық кітабы» (Alþyðubokin, 1929) дәлелдейді. Бұл эсселер жинағы қатыгез реализмді, қоғамға солақай сыни көзқарасты, әлеуметтік сатира мен әлемнің көптеген елдерінде болған жеке бай тәжірибені біріктіреді.
1930 жылы Лакснесс Альтинг мыңжылдық мерекесіне орай Исландияға оралды. «Салка Валька» (Salka Valka, 1931 — 1932) Исландия жұмысшы таптарының күнделікті өміріне қатысты өткір әлеуметтік антикапиталистік романдар сериясын ашады. Оларға «Тәуелсіз адамдар» (Sjálfstætt folk, 1934 — 1935) және «Әлемнің жарығы» (Heimsljós, 1937 — 1940) шығармалары жатады. Отанына оралғаннан кейін алғаш жазылған «Салка Валька» эпикалық романының ортасында тек өзі үшін ғана емес, басқалар үшін де күресуге дайын исландиялық балықшының жас қызының тағдыры жатыр. Екі томдық «Тәуелсіз адамдар: Батырлық дастаны» романы трагедиялық ертегілер рухында жасалған: оның кейіпкері, фермер, қой бағушы, адам қоныстанбаған жерде өмір сүру үшін күрескен, бірақ көптеген қиындықтарға, айырлылулар мен жоғалтуларға тап болып, жалғыз қалады. Одан да көлемді, төрт томдық «Әлем нұры» дастаны Лакснесстің өзі шығармашылығының шыңы деп есептейді, ол кедей ақынның тағдыры туралы, кейіпкердің сүйіспеншілігі мен әлемнің сұлулығы және үйлесімділігі арасындағы тартыс және оның әлеуметтік әділетсіздікті жоққа шығаруы туралы айтылады.
Лакснесс прозадан басқа аудармада, поэзияда және драматургияда бағын сынап көрді. Оның қаламынан «Қысқа жол» пьесасы (Straumrof, 1934), «Өлеңдер» поэзиялық жинағы (Kvæðakver, 1930) шықты. Жазушы 1941 жылы Эрнест Хемингуэйден «Қош бол, қару!» романын аударды.
«Исландиялық қоңырау» (Íslandsklukkan, 1943), «Алтын шашты қыз» (Hið ljósa man, 1944), «Копенгагендегі өрт» (Eldur í Kaupinhafn, 1946) тарихи трилогиясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жазылған, бұл кезде Исландия Даниядан тәуелсіздігі үшін күресті: жалпы жеке исланд халқының өмір сүруі алғаш рет күмән тудырған кезде, оқиға XVII-XVIII ғасырларда орын алса да (мысалы, басты кейіпкерлердің бірі Арни Магнуссонға негізделген), бірақ көтерілген тақырыптар өзекті болып қала береді. .
Коммунистік сенімін нығайта отырып, жазушы өз халқын шетелдік алтынға сатуға дайын Рейкьявик тұрғындарының соғыстан кейінгі моральдық деградациясын айыптайды, «Ядролық зауыт» (Atómstöðin, 1948) романында Кефлавикте тұрақты американдық әуе базасының құруға жауап ретінде жазылған. Сонымен қатар, ол «Герпла» (Gerpla, 1952) Викинг дәуірі мен «қырғи-қабақ соғысқа » тән милитаризмді сатиралық түрде мазақ етеді. Лакснесстің соғысқа қарсы сатирасы оның маккартилік истериясы ілінген Құрама Штаттарда қара тізімге енуіне себеп болды («Ядролық зауыт» АҚШ-та 1982 жылы ғана жарияланған). Америкалық барлау агенттіктері мен Исландия билігінің ынтымақтастығы жазушының 1955 жылға дейін созылған салықтық қудалауына әкелді.
Мұра
Өмірінің соңғы жылдары Альцгеймер ауруынан зардап шеккен Лакснесс қарттар үйінде тұрды.
Лакснесс екі рет үйленіп, төрт баласы бар. Жазушының қызы режиссер атанды және сиқырлы реализм рухында еңбек етті, ал немересі Исландияда танымал хип-хоп орындаушы. Исландия үкіметі Халдор Кильянның үйінде мемориалдық мұражай ашты.
Пафос пен ирония, терең психологизм, нәзік лиризм, юмор, сонымен қатар исланд дастандарының эпикалық стилінің әсері Лакстың көркемдік мәнерінде органикалық түрде үйлеседі. Лакснесс Нобель сыйлығында сөйлеген сөзінде өздерінің эпикалық шығармаларымен «ең әдемі және талғампаз тілдердің бірін ғана емес, сонымен қоса шынайы әдеби жанрды жасаған» белгілі және белгісіз көне скандинавиялық әңгімешілерге шын жүректен алғыс айтты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:XX ғасыр аудармашылары Санат:XX ғасыр драматургтері Санат:XX ғасыр жазушылары Санат:Исландия драматургтері Санат:Пацифисттер
Сити оф Дэвисон (Мичиган)
Сити оф Дэвисон (City of Davison) — Мичиган штатының Genesee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5536 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-19880.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Қазақстан Республикасындағы инфляция
Қазақстандағы инфляцияның пайда болуы және оның ерекшеліктері
Осы күндері Қазақстанда қалыптасып  отырған  инфляцияның  ерекшеліктерін және негізгі  себептерін  бұрынғы Кеңес Одағының тарихи-экономикалық даму  процесінде  қалыптасқан өндіріс, қаржы және баға жүйелерінің  құрылымдылық  диспропорцияларынан іздестірген дұрыс болады.
Қоғамдық өндіріс құрылымы қаржы  баға  жүйелерін  анықтайды. Өндірісте диспропорциялар қалыптасса, қаржы  мен  баға жүйелерінде де  сәйкессіздіктер пайда болады.
Қеңес экономикасының 70- ші жылдың даму кезеңдерінде қоғамдық өндірістегі  диспропорциялар әр бесжылдық  сайын тоқтаусыз  ұлғайып тереңдеп отырған.
Кеңес экономикасында тарихи  түрде қалыптасқан диспропорцияларды бірнеше топқа бөліп анықтауға болады:
Бұл диспропорциялар Кеңес экономикасының өзінде бағалардың инфляциялық өсуін тұрақты  түрде қалыптастырып келді. Кеңес шаруашылық жүйесінде әрбір 10-15 жылда бір  рет жүргізіліп келген бағаларды реформалау шаралары осы инфляцияның нәтижесін заңдастыру ғана болған.
Қазақстанда қалыптасқан өндірісаралық, оның ішінде шикізат өндірісі мен түпкі өнімдер өндірісі арасындағы  диспропорция, тіпті бұрынғы Одақтас Республикаларға қарағанда, бірнеше есе жоғары. Қазақстанның экономикасы  негізінен Кеңес Одағының, тіпті бүкіл социалистік  елдер қауымдастығының шикізат пен энергия  өндіруші база]сы ретінде дамып қалыптасқан. Қазақстанда  өндірілетін шикізат өнімдерінің 90-95 % шетелдерге жіберіліп отырған, ал  өзіне  қажетті өндіріс құралдарының 90 %, тұтыну тауарларының 60% сырттан тасымалданатын. Кеңестік жүйе ыдырап  күйреген кезде [[Қазақстанда тауар тапшылығы  қалыптасқаны белгілі. 1991-1993 жылдары Ресейден тауарлар алу үшін  алынған несие  көлемі бір жарым млрд. доллардан артып кеткен болатын. 1993-1998 жылдары Қазақстандығы бағалардың өсуі мен ақшаның құнсыздануы 2000% - тен 20%- ке төмендеді. Бұл кездері Қазақстанда гиперинфляция  қалыптасты, тек  өзіміздің ұлттық  валютаны  (тенгені) енгізгеннен кейін ғана, Қазақстан инфляцияға қарсы  саясат жүргізіп, оның деңгейін 3 жылдың ішінде 100 есе төмендетті. Бұл өтпелі кездегі Қазақстанның  макроэкономикалық  деңгейдегі  айтарлықтай  жетістігі болды. Бірақ Қазақстан үшін бұл жеңіс тегіннен  тегін келген жоқ, оның нәтижесінде  ұлттық өндіріс  күрт құлдырап кетті. Мысалы, жеңіл өнеркәсіп  пен  машина  жасау көлемі 90 %  - ке, ауыл   шаруашылық  пен азық – түлік  шаруашылықпен  азық – түлік өндірісі – 50 -60% -қысқарды.