cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Розенбах (қала)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1664 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,50 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 86 370. Муниципалитеттің басшысы — Роланд Хёне.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Салах әд-Дин
Салах ад-Дин Юсуф ибн Аюб (alā ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb; Күрдше: سه لاحه دین ئه یوبی Selah'edînê Eyubî; صلاح الدين يوسف بن أيوب ; c. 1137 - 4 Наурыз, 1193) – Мысыр мен Сирия (1171-93) Сұлтаны болған күрд мұсылманы. Үшінші крест жорығына қарсы мұсылмандарды басқарған. Билігінің шарықтау кезінде өзі негізін қалаған Аюбид династиясы Мысыр, Сирия, Ирак, Хиджаз және Йеменді билеген. Ол крест ұстаушыларға мұсылмандар қарсылығын бастап, ақырында Иерусалим крест ұстаушылар патшалығы құрсауынан Палестина бөлігін босатады. Сол себептен де, ол Араб әлемінде, Мұсылмандар, Күрдтер үшін де танымал ірі тұлға. Салах ад-Дин қатаң түрде Суни Исламды ұстанған. Ол ешқашан жеңілген жауларын жәбірлеп, өлтіріп немесе қинаған емес,[1][2] Хаттин соғысынан кейінгі кейбір оқиғаларды ескермегенде. Оның жалпы батырлық, сонымен қатар мейірбандық (chivalrous) қасиеттері Християндық тарихшылар да, әсіресе Моабтағы Керакты қоршауға алғанда, атап көрсетеді. thumb|left|200px|Салах ад-Дин, Мысыр Патшасы - [[15-ші ғасыр қолжазба бетінен; сол қолында Еуропалық билік белгісі.]]
Салах әд-Дин Айюб әулетінің негізін қалаушы. Сирия сұлтанының Нұр әд-диннің әскер басыларының бірі - Айюб ибн Шадидың баласы. 1164, 1167, 1168 ж. Нұр әд-Диннің әскері қатарында Мысырды бағындырды және крест жорықтарына қарсы күресті. 1169 ж. Мысырдағы халифтің уәзірі болып тағайындалды. 1171 ж. Фатима әулетінен шыққан соңғы халиф Адид өлгеннен кейін, Египеттегі өкімет билігін басып алып, өзін сұлтан деп жариялады. 1174 ж. Нұр әд-Дин өлгеннен кейін, оның Сириядағы иеліктерін және оған шектес Ирак билеушілерінің ұсақ иеліктерін өзіне бағындырды. 1187 ж. С .әд-Д бастаған біріккен мұсылман әскерлері Хиттин түбінде кресшілерді талқандап, Иерусалимді алды.1189 жылдың қарсаңында Сирия мен Палестина кресшілерден толық азат етілді. С. Әд-Д. 3-крест жорықтары кезінде (1189-92) мұсылмандар әскерін басқарды. Ол кресшілерді күйрете талқандаған алғашқы мұсылман қолбасшысы болды. Осыдан кейін кресшілер Таяу Шығыстағы иеліктерінен біртіңдеп айырыла бастады. С.әд-Д-нің ішкі саясаты Мысырдағы жер иеліктерді бөліп беруге, медреселер салуға, алым-салықты азайтуға бағытталды.
Дереккөздер
Санат:1137 жылы туғандар Санат:1193 жылы қайтыс болғандар Санат:Қолбасшылар Санат:Күрдтер Санат:Мысыр сұлтандары Санат:Сирия билеушілері
Күзет бөлімшесінің құқықтық мәртебесі
Арнаулы құрылымдық болімшенін қызметі атыс қаруын және арнаулы қорғану құралдарын пайдалану мен қолдануға, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін тізбе бойынша арнаулы техникалық құралдарды пайдалануға байланысты болғанда, өз қызметкерлерінің өмірін, денсаулығын және өз мүлкін қорғауды жүзеге асыру үшін заңды тұлға немесе жеке кәсіпкер құратын, заңды гұлға емес арнаулы құрылымдық белімше күзет бөлімшесі болып табылады. Күзет бөлімшесінін қызметін жүзеге асыруға лицензия өз құрылымында осындай күзет бөлімшесі құрылған заңды тұлғаға немесе жеке кәсіпкерге беріледі. Күзет бөлімшесіне, лицензия алғанға дейін қызметті жүзеге асыруға тыйым салынады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Шартсыз рефлекс
Шартсыз рефлекс — тұрақты, сондықтан ол үйреншікті (адекватты) тітіркендіргішке (тамақ, жарық, жылылық және т.б.) мидағы белгілі рецепторлық алаң арқылы жауап беріп отырады. Шартсыз рефлекс көбінесе туғаннан қалыптасса, ал кейбірі өте кеш пайда болады (мысалы жыныс рефлекстері. И.П. Павлов оларды инстинкті шартсыз рефлекстер деп атаған.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Адам қасиеттері
Әскери өнер тарихы
Әскери өнер тарихы (История военного искусства) — түрлі коғамдық-экономикалық құрылымдарда қарулы күрес тәсілдері мен түрлерін дамыту туралы әскери ғылым саласы. Әскери өнер тарихы қарулы күресті дамыту зандылықтарын айқындайды, стратегияны дамытуды, оперативтік өнер мен тактика мөселелерін және әскери техниканың оларға ықпалын зерттейді. Сонымен қатар әскери техниканың экономикамен, саясатпен, мемлекеттермен өзара байланыстылылығын анықтайды; соғыстардың тарихи тәжірибесін жинақтап, оның қазіргі жағдайда жаңа техника мен қарулы күштерді ұйымдастыру түрлерін ескере отырып, әскери қимылдарды дайындау мен жүргізуге ықпалын айқыңдайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Чэнь Кайгэ
Чэнь Кайгэ – Қытай кинорежиссері, халықаралық кино жүлделердің иегері.
Алғашқы толық метражды «Желтая земля» фильмін 1984 жылы түсіреді. 1988 жылы Чэн алғаш рет Канн кинофестиваліне шақырылады. «Прощай, моя заложница» фильмі оны әлемге танымал етеді. 1990 жылы екі тарихи фильм қояды. 2002 жылы оның бірінші ағылшын тілді «Убей меня нежно» фильмі жарық көреді. 2005 жылы түсірілген «Клятва» фильмі режиссердің бұрынғы стилінен мүлде басқа стилге көшкендігін байқатады. Бұдан тыс режиссердің көптеген фильмдері бар.
Мурюк
Мурюк — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Золотой Китат өзенінің сол жағалауынан 163 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Әулие Елена аралы
Әулие Елена аралы (Saint Helena ) — Атлант мұхитының оңтүстігінде орналасқан. Ұлыбритания иелігіне енеді. Ауданы 122 км². Арал базальтты жыныстардан тұрады. Оңтүстігінде сөнген жанартаулардың кратерлері кездеседі. Жер бедері таулы-ойпатты. Шалғынды, бұталы алқаптар басым. Ең биік жері 818 м (Актеон жанартауы). Арал маңындағы судың тереңд. 2000 м-ге дейін жетеді. Климаты тропиктік. Шілденің орташа температурасы 22ӘС, қаңтарда 26ӘС. Аралдағы ең үлкен қала және негізгі порт — Джеймстаун. Аралды 1502 жылы португалдар ашқан. Жер аударылған Наполеон Қ өмірінің соңғы жылдарын Ә. Е. а-нда өткізген (1815 — 21).
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания аралдары Санат:Әулие Елена аралы Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар
Карл Дейвид Андерсон
Карл Дейвид Андерсон (Carl David Anderson; 3 қыркүйек 1905 — 11 қаңтар 1991) — американ физигі-экспериментатор. Позитронды ашқанымен аты шыққан, осы жетістігі үшін 1936 жылы Физикадан Нобель сыйлығын алған.
thumb|left|Карл Андерсон, [[1937 жыл]] Нью-Йоркта швед иммигрант отбасында туған.
1927 жылы Калифорния технологиялық институтының физика факультетін бітіріп, бакалавр дәрежесін алып, сол жерде сабақ береді. 1930 жылы доктор дәрежесін алған.
1932 жылы тәжірибе жүзінде ғарыштық сәулелер арасынан  электронның антибөлшегін  бірінші рет байқап “Позитрон” деп атады. Электронның антибөлшегі бар екенін 1931 ж. ағылшын физигі Поль Дирак (1902 — 1984) теория жүзінде ашып, бірақ дәлелдей алмаған. Осы жұмыс үшін 1936 ж. Андерсон (Виктор Гесс екеуі) Физикадан Нобель сыйлығымен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)
Аудармалы күнпарақ
Аудармалы күнпарақ (Перекидной календарь ), Әуезовтің 100 жылдық мерейтойына арналған. 1997 ж. «Жібек жолы» баспа үйі шығарған. Қүрастырғандар: Д. Қонаев, А. Қуанышбаев. Күнпарақ халықаралық Әуезов қорымен бірлесіп дайындалған. Оның әр парағы классик жазушының өміріндегі елеулі оқиғалармен, шығармашылық жолының жылнамасымен толықтырылған. Сондай-ақ суреткердің туған-туысқандарына қатысты мағлұматтар, көрнекті әдебиет, мәдениет қайраткерлерінің М. Әуезов туралы айтқан пікірлері келтірілген, басқа да қызық ты мағлұматтар, деректер бар. Көлемі 11 баспа табақ, таралымы 5000 дана.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары
Еңбекші (Железин ауданы)
Еңбекші — Павлодар облысы Железин ауданындағы ауыл, Еңбекші ауылдық округі әкімшілік орталығы. КАТО коды — 554243100.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 925 адам (452 ер адам және 473 әйел адам) болса, 2009 жылы 471 адамды (233 ер адам және 238 әйел адам) құрады.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Железинка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 48 км-дей жерде, Ойнақсор көлінің жанында орналасқан.
Тарихы
1993 жылы Еңбекші ауылы Антоновка және Стояновка секілді 2 ауылдың бірігуінен пайда болған ауыл.
Дереккөздер
Санат:Железин ауданы елді мекендері
Дернәсіл
Дереккөздер
Санат:Зоология Санат:Эмбриология Санат:Дернәсілдер
Казактардың Қазақстанға қоныстануы
«Казак» деген кімдер?
«Козак», «казак» – татар сөзі. Бұл славян және одан кейін орыс тілдеріне борыштан (салықтан) азат, ерікті, ержүрек және сонымен бірге атты жауынгер деген ұғымдарды білдіретін сөз ретінде енген. XVI ғасырдың екінші жартысынан бастап кейіннен Жайық казактары деп аталып кеткен ерікті казак қауымдастығы құрыла бастады. XVI ғасырдың 80-жылдарында Дон казактарының бір бөлігі Мәскеу мем­лекетінің әскерінен жеңіліп, атаман Ермакпен бірге Сібірге кетті. Бұл жерде олар Сібірді басып алуға қатысты. Екінші бөлігі Волга бойымен Каспий теңізіне түседі. Жайық бойымен жүзе отырып, Үлкен Ноғай Орда­сының астанасы Сарайшық қаласына келеді. Сарайшықты талқандап, теңіз арқы­лы қайтадан Донға кетеді. 1808 жылғы Ережеге сәйкес, Сібір ли­ниялық әскері казактарды қызметке өз қа­ру­ларымен, жабдықтарымен, киім-кешегімен және жылқыларымен алуға тиіс бол­ды. Сібір казак әскерлерін құрған кезде патша үкі­меті бірінші кезекте казактардың полицейлік рөл атқаруы керектігін ескерді. Ал енді Сібір казак әскерлері «барлық бүлік­шілерді тыныштандырушы және жуасытушы» ретінде өздерінің міндеттерін қаты­гездікпен орындады.
Казактардың Орал даласын отарлауы
Бұл жылдары қазақ даласынан өзге ай­мақтарда әскерлер құрыла бастаған еді. Дон казактарынан Астрахань казак әскері құ­рылды. Олар Кіші жүз қазақтарының 808 мың десятина жерін тартып алды (ҚР Орта­лық мемлекеттік мұрағаты, 39-қор, 1-тізбе, 2425-іс, 8083-б).
Казактар жергілікті халыққа үнемі қы­сымшылық жасап отырды. Қазақ ауылдарын тонады, малдарын тартып алды, әскер ор­наласқан территориядағы су көздеріне жолатпады.
Казактар – оңтүстік Қазақстанда
Оңтүстік Қазақстан территориясына орыс мұжықтарының алғашқы легі келгенге дейін патша әкімшілігі қазақ даласын әскери казак-орыстардың отарлауымен шек­теді. Түркістан өлкесінде казак-орыс­тардың тұрақтары Жетісу облысында пайда болып, оның тұрғындарының саны уақыт өткен сайын өсіп отырды. Облысқа орыс­тардың енуі 1831 жылы Жетісуға таяу жерде Сібір гарнизоны орналасқан Аягөз при­каздығының құрылуымен басталған еді.
1847 жылы жүзбасы Абакумов 200 казакпен бірге Қапал өзені бойында жаңа қамал – Қапалдың негізін қалады. Патша әскерлерінің Жетісудағы жылжуының келесі нысанасы Іле өзені бойы болды. Орыс әс­кер­лері ілгері жылжыған сайын өздеріне қарсы шыққан қазақ ауылдарын қаты­гез­дікпен талқандап отырды.
1853 жылы Қапалдан бүкіл Іле өлкесін жаулап алу мақсатымен арнайы экспедиция шығып, маусым-тамыз айларында өл­кеде тірек орталығын салуға қолайлы жер іздестірілді. Қамал тұрғызу үшін суы мол, жері құнарлы, құрылыс жүргізуге қажетті қалың орманды Үлкен және Кіші Алматы өзендері аралығындағы кең дала таңдалып, мұнда 1854 жылы Заилийское деп аталған бекініс салынды. Ал келесі жылы бұл елді мекен Верный форты деген атпен өзгертілді. Қамалға таяу жерге Іле өлкесіндегі алғашқы орыс поселкесі болып табылатын Алматы казак станицасының негізі де осы жылы қаланды.
1856 жылы мұнда тағы да 139 казак және 200 шаруа отбасы Томбы және Тобыл губернияларынан, Воронеж губерниясынан 242 шаруа отбасы келіп қоныстанды. Тал­ғар, Есік, Қаскелең және Шамалған өзендері бойында да жаңа казак және шаруа поселкелері пайда бола бастады.
Империя шекарасы оңтүстікке: Лепсіден – Ілеге, одан соң Шу өзеніне қарай жылжи берді. 1855 жылы Үржар және Лепсі станицалары, 1858-1860 жылдары Көксу, Қас­келең, Арасан, Қарабұлақ т.б. казак станицалары салынды. Нәтижесінде 1867 жылға дейін Жетісуда құрылған 14 казак поселкелері мен станицаларында 14648 адам өмір сүрді.
1867 жылғы 13 шілдеде ІІ Александр пат­шаның жарлығымен Жетісу казак әс­керлері құрылды. Оның міндеттеріне отар­лануға тиіс аймақтарды Ресей құрамына біртұтас кіргізу, басып алған сол жерлердегі шекараны қорғау, форпос, бекініс салу жұмыстары кірді. Жаңа әскер штатында 600 адамнан тұратын екі атты полкты қоса есептегенде барлығы 1768 адам болды.
Келімсек казактар мұндағы қазақтар­дың өңделген ең құнарлы егіс алқаптарын, су жүйелерін, мал жайылымдарын тартып алып, халқымыздың дәстүрлі мал және егін шаруашылығының дамуына орасан зор нұқсан келтірді.
Бұл жөнінде Телжан Шонайұлы былай дей­ді: «Үкімет, әуелі қылмысты болып, жазаға бұйырылып, Ресейге зияннан басқа пайда тигізбейді деп түсінген, шіріген жұ­мырт­қаға есептелген адамдарды қазақ даласына орнықтыруға ұмтылды. Өлім жазасына кесілген және саяси өлімге арналған­дарды жіберді. Екінші, тіпті салық төлемей шаруашылық күші үзіліп, Ресейге пайда кел­тіруден қалған мұжықтарды көшірді. Бұлар­ды атты казак қылып жазды. Үшінші­ден, бұрыннан басы бос жауынгер атты казактарды орналастырды, жауынгерлігінің үстіне казак-орыс бұрыннан қазақпен со­ғысып үйренген» («Қазақ тарихы», 2010 №4, 23-бет).
Патша генералы Колпаковский
Колпаковский Герасим Алевсеевич (1814-1896) – орыс армиясының генералы. Батыс Сібір, Түркістан және Дала өлке­лерінің әскери-әкімшілік басшысы. Орта Азия мен Қазақстанда патша өкіметінің отарлау саясатын белсене жүзеге асырушы. Харьков губерниясындағы офицер-дворянның отбасында туды. 1852 жылдан бастап Батыс Сібір өлкесі генерал-губернаторының адъюданты болды. 1858 жылы Алатау округі мен Ұлы жүз қазақтары өлкесіне шабуыл жа­саған қоқандықтарға қарсы соғыс қи­мылында Ұзынағаш маңындағы шайқасқа (1860 ж.) қатысты. 1862 жылы Шу өзені алқабына жасалған экспедицияны бас­қарып, Қастек, Пішпекті алды. Сол үшін оған генерал-майор атағы берілді. 1864-67 жылдары – Семей облысының, 1867-82 жылдары – Жетісу облысының генерал-губернаторы болып тағайындалды. 1889 жылы Әскери советтің мүшесі болып тағайын­далып, Петербургке ауыстырылды.
1882 жылы 4 шілдедегі өзінің бірінші бұйрығында Колпаковский Дала генерал-губернаторы және Омбы соғыс округінің әскери Бас командашысы қызметін атқаруға кіріскенін жариялады (ҚР ОММ, 64-қор, 1-тізбе, 59-іс, 1-бет).
Өзінің орталыққа берілген адам екенін Колпаковский 1883 жылғы Ақ патшаға ар­наған тұңғыш Дала генерал-губер­наторы­ның есебінде көрсетіп-ақ берді: «Үш дала облысының өзара қарым-қатынастары (Ақмола, Семей және Жетісу облыстары туралы) олардың бір орталыққа бағынуға негіз екенін дәлелдеді. Осыған орай алысқа созылған мемлекеттік шекара бірлігін, керекті транзитті жолдардың қалыптасуын, өлкені біркелкі отарлауын қамтамасыз етуді ұсынды» (ҚРООМ, 64-қор, 1-тізбе, 125-іс, 29-бет.).
Жаңадан келген патша итаршысы, Жетісу казак әскерінің құрметті атаманы Колпаковский енді қазақ жерінің байлығын ха­лықтан тартып алып, самодержавиелік өкі­меттің мүддесіне сай етіп жүзеге асыра бас­тады.
Ол өзінің патшаға арнаған есепті баяндамасында: «Орыстармен күнделікті эконо­микалық қарым-қатынастың ықпалы арқа­сында қазақтар өздерінің ежелгі жауынгерлік рухынан айырылды, ал қазір олар бейбіт, дәрменсіз өмір сүрген номадтарға айналды. Олар орыс өкіметіне бас иіп, түтін са­лығын, тағы басқа да алым-салықтарды бұлжытпай орындайды», – деп жазды (ҚРООМ, 64-қор, 1-тізбе, 125-іс, 122-бет.).
Міне, осындай генерал-губернатордың «мағыналы» сөздерінен самодержавиенің отарлау саясатының шеруін аңдауға болады. Мұның өзі – еңбекші халықты езіп, үнін шығартпай тастағанының бір айғағы.
Колпаковскийдің келуімен бірге дала өлкесінде отарлау саясатының жаңа толқыны өрледі. Қазақтардың ежелден бері ұқсатылған жайлы жерлері қазына меншігі деп жарияланды.
Қазақ жерлерін казактардың қалай тартып алып, зорлық-зомбылық көрсеткенін бел­гілі ғалым, жазушы Сапабек Әсіп ағамыз өзінің «Қазақ қасіреті» деген еңбегінде егжей-тегжейлі баяндап жазған (Әсіп С. Қазақ қасіреті – Алматы, 1994 ж.).
Қазақ поэзиясының Құлагері Ілияс Жан­сүгіров өзінің «Жетісу» (1730-1916) атты кітабында (Алматы, 2001 ж) былай дейді:
«Колпаковский қалайда Жетісуды орысқа шегелеп ұстауға отар саясатын мық­тап ұстады. Жетісуды орнықты отар қылуға орнығып отыратын орыс керек болды. «Жетісуда жер мол» деген дақпырт бүтін Ресейге таралады. Жер, судан айырылған қазақ-қырғыз кедейленіп, аяқты малдың өрісі тарылып, азайып, егін салып, егінші бо­лып күн көруге жайлы жер-суынан айырылып, әлгі келімсектерге малай болып сіңеді. Алғашында Жетісуға жалғыз арбамен қаңғырып келген қара мұжықтар жаулап алған ел ішіне келген соң, өзін әкім санап, мінезі өзгеріп, еңбек жеу, шаруаны қанауға, жұртты соруға құнығады. Әрқай­сысы төрт-бестен қыстау жай салып, 20-30-дан малай жалдайтын алпауытқа айналады.
...Жетісуды орыс жаулап алудың ең аяғы Ұзынағаш соғысы болды. Бұл туралы Түр­кістанның алғашқы жарым патшасы (генерал-губернаторы) Фон Кауфман: «Ұзынағаш соғысындағы жеңісіміз біздің орыстың бүтін Орта Азияны жаулағандағы жеңісіміздің анасы болды», – дейді. Жетісу алынғанын жазған орыстың Набецкий дегені: «Ұзын­ағаш соғысындағы орыс үстемдігі Жетісу­дағы орыс отарының ең мықты салынған алғашқы табалдырық тасы еді», – дейді.
...Бұл жеңіс, расында, Орта Азияның отар­лығына ұлы қайрат қылған орыстың мақтанарлық жұмысы еді. Өйткені неше заманнан бері Кенесарысы, Сырымы, басқа да батырлары шығып, орысқа ұлы көлденең болған қазақтың, қазақ-қырғыздың арқа таңатын Қоқан хандығының тұралап жеңіл­ген­дігі еді. Ұзынағашта орыспен соқтыққан Орта Азияның қолы Орта Азиядағы халық­тардың ең мықты күші деуге болады. Бұған Тәшкен, Самарқан, Қоқаннан басқа Орта Азия­дағы сарт қалаларынан күтініп, көмек келген. Жетісудың қазақ-қырғызынан Сар­ба­ғыш, Дулат қосылған. Осылардың Ұзын­ағаштағы ұрыстағы жеңілісі Орта Азия халқының ұнжырғасын түсіріп кетті. Орысқа қарсы бұдан кейін белсеніп шығарлық елде қайрат қалмауға жақындады. Осы ұрыстан кейін Орта Азия сырын орыс әбден алды. Бұл күнге шейін алдаумен, арбаумен алынып келе жатқан Орта Азияны отарлау әдісі енді тура әскер аттандырып жаулап, шабу-шаншумен алуға қол қойылды» (35-55-беттерден).
Біз генерал-губернатор Колпаковскийдің қызметіне қысқаша тарихи шолу жасадық, оның саясаты, күнделікті іс-әрекеті, қазақ халқының мүддесін жақтаудан әлдеқайда алыс болды. Керісінше, осы халықтың қолайлы жерлерін мүлде тартып алып, оларды күйзеліске ұшыратуға бағытталды.
Колпаковский өзінің қызметімен, іс-әрекетімен артындағы ізбасарларына өшпес «өнеге» қалдырып кетті. Оның жолын қуу­шылар ол бастаған істі одан әрі жалғас­тырушылар болды. Жергілікті халықты қанаушылар әрдайым Г.А.Колпаковскийді үлгі тұтып, ол бастаған істі одан әрі жалғас­тыруға шақырып отырды.
Батыс Сібір генерал-губернаторы Г.Х.Гас­форд Колпаковскийге қазақтар одан кейін шабуыл жасамас үшін, олардың бүкіл дүние-мүлкі мен малдарын тартып алып, ең басты сұлтандары мен билерін жазаға тарту туралы нұсқау береді. Бұл нұсқаумен қоса Гасфордтың Колпаковскийге жөнел­тілген келесі бір нұсқауы орыстардың «бүлік­шіл» қазақтарды жазалауда аяусыз қатыгездікке барғанын көрсетеді. Онда:
«...кез келген қару ұстаған қазақты жою керек. Егер де қазақтар Ресей билігіне наразы болып, аздап болса да сатқындық жасайтын болса, онда оларды табан астында атып тастап, ауылдарын өртеп және дүние-мүліктері мен малдарын талаңдар, ...біз олардың батылдығын басып, бізден сақ­тануға үйретеміз. Казактардың қазақтар­ды атқан кезде бірде-бір оғы босқа кетпесін» (Ресей федерациясының Орталық Мемлекет мұрағаты, 5451-қор, 1 тізбе, 27-іс, 129-бет.).
Жетісу казактары және 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс
Патшаның Бірінші дүниежүзілік соғыс­тағы жұмыстарына жергілікті тұрғындардан қара жұмысшы алу туралы 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығы қазақ халқының жағдайы тым ауырлап кеткен кезде шықты. Жарлық бойынша, Жетісудан 87 мың адам алу жоспарланған болатын.
Көтерілістің негізгі ошақтарының бірі – Қарқара жайлауы болды. Ол Жаркент уезінің едәуір бөлігін қамтып, Қаракөл уезіндегі қырғыз еліне дейін жайылды.
1916 жылы 6 шілде күні Ақбейіт бөк­терінде барлық 16 болыс Албан елі өкіл­дерінің жиыны болды. Жарлықты тал­қы­лап болғаннан соң жиналғандар бірауыздан мынадай шешім қабылдады:
«...Қазір біз қайыршылық халде өмір сүрудеміз. Жер салығы, тұяқат бес есе өсті. Малдың әр басынан 25 тиыннан тұяқат алуда. Енді, міне, 19 бен 43 жас аралығындағы ерлерді окоп қазу жұмыстарына алмақшы. Біз бұл қарғыс атқан жарлықты орындауға қарсымыз...»
17 шілдеден бастап облыста әскери жағдай енгізілді. Жалаңаш станицасында казак-орыстардан жазалаушы отряд құрылып, оның құрамына 126 адамнан тұ­ратын казак жүздігі енді. Жасы үлкен (40-45 жас) казактардан қосымша жүздік құрылып, оған 1106 адам тартылды. Бұған қосымша күш ретінде Қарқара көтерілісін басу үшін Түркістан генерал-губернаторы Куропат­киннің әмірімен Жетісуға 3 дружина, 7 рота, 5 казак жүздігі, 14 зеңбірек, 2 пулемет командасы жіберілді.
Көтерілісшілер мен жазалаушылар арасында Үкіртітау, Байынқол, Сарықаптал, Ноғай, Толағай аумағында қиян-кескі ұрыс­тар болды. Қазан айының соңы мен қараша айының басында Қарқара көтерілісі патша әскерінің қатыгездігімен аяусыз басып-жаншылды.
1916 жылы тамыз-қыркүйек айларында Асы, Самсы, Отар өңірлерінде де казак-орыс жазалаушыларымен қарулы ұрыстар болды. Көтеріліс көптеген адамдардың өлімімен аяқталды. Көтеріліс басшысы Бекболат Әшекеевті жұрт алдында Боралдай төбешігіндегі дарға асады.
Жетісу қазақтарының көтерілісі майданнан шұғыл шақыртылып алынған 7-інші Орынбор және 9-ыншы Сібір казак полктары келгеннен соң ғана басылды. Мұрағат құжаттары сол кездегі казак жүздіктерінің Жетісудағы жаппай қырып-жоюшылықтың адам айтқысыз жайларын алдыға жайып салады.
Жетісу облысының әскери губернаторы Фольбаумның қолы қойылған құжаттарда «аяусыз жазалаңдар», «тез арада қамаң­дар», «тез арада өлтірсін» деген сөздерге толы. «Көтерілісті басудың бір-ақ жолы бар. Көтерілген болыста бірден бірнеше жүз адамды қырып-жою керек» деген сөздер де сол қанішер губернатордың нұсқауы.
Патша өкіметінің жазалаушы отрядтары ешкімді аяған жоқ. Артиллерия оғымен тұтас ауылдардың күлін көкке ұшырып жатты. Казак жүздіктерінен, бандылардан, қа­рулы жасақшылардан зәбір көрген, жапа шеккен мыңдаған қазақтар 1916-1917 жылдардың қаһарлы қысында Қытайға ауып, тауда қарлы боранда үсіп өлді.
Бір түтінде, статистика бойынша, 5,1 адам болса, 1917 жылдың қаңтарында облыс халқының саны 270-632 адамға азайған. Балқаш құмында 37 355 адам орналасса, 30 мыңнан астам адам үй-күйсіз қалыпты. («Қазақ тарихы», 2007, №2, 116-117 беттер). Архивте патшаның қол­шоқпары – қазақ отрядтарының қанды істері жайлы бұдан басқа да сорақы деректер өте көп.
Алайда 1916 жылдың соңына қарай казактар арасында жіктелу және ыдырау бағыты айқын байқалды. Бұған едәуір дә­ре­жеде мұрындық болған казактарға полицейлік қызметті жүктеген мемлекеттің әлеу­меттік-экономикалық жағынан оларды азғындатушылық рөлі болды.
1920 жылы большевиктердің Казачествоны таратуына байланысты казак әс­керлері жойылды.
Шындық осылай бола тұрса да, 1993 жылдың наурыз айында Ресей президентінің жарлығы бойынша Казачество мемлекет тарапынан қолдауға ие болды. Осы жар­лықта Казачество қоғамдарына жерді пай­далануға айырықша ерік беру қажеттігі де айтылды. Осындай дем берушіліктен қуат алып, ара-тұра бой көрсетіп, қауымдастық құрып, батыс пен солтүстік өлкелерде үгіт айтушы қозғалыстар туралы, олардың пиғылдары жайлы түрлі мерзімдік басылым беттерінен оқып та жүрміз. Айта берсек, бүгінгі тарихымызда да адам төзбес кемшіліктер мен қателіктерден аяқ сүрінеді. Осының бәрінің басты себебі – әлі де орыс отаршылдарының аяғымызға түсірген алапат темір қақпаны екені өзімізге, ұрпағы­мызға ашық айтып түсіндіретін уақыт жеткен сияқты. Бұл қақпаннан көкбөрілер іспет­тес, тірсегімізді шайнап тастап алға қарай кетуіміз керек.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Аналогтық - цифрлық түрлендіргіш
Аналогтық - цифрлық түрлендіргіш  (Аналогово-цифровой преобразователь; analog-to-digital converter) - аналогты шаманы дискретті (цифрлық) шамаға түрлендіру құрылғысы; ақпаратты нақты уақыт масштабында аналогты құрылғыдан компьютерге енгізуге арналған. Бұл құрылғы негізінде тәжірибе басқару кешені, аналитика мен өлшеу жүйелері (оның ішінде өндірісті басқару мәселелеріне арналған жүйелер) жасалады.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Конанъель
Конанъёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықтаЛымва орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақырап Құдайбергенұлы Жұбанов
Ақырап Құдайбергенұлы Жұбанов (7.11.1927 ж. туған, Ақтөбе)-суретші, Қазақстанның еңбегі сіңген мәдениет қайраткері (1989). Алматы театр және көркемсурет училищесін (1947), Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) жоғарғы көркем-кәсіби училищесін бітірген (1958). 1947- 48 ж. орта мектепте, 1949 - 52 ж. Петропавл педагогикалық училищесінде мұғалім болды. 1958 -59 ж. Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының өнертану секторының кіші ғылыми қызметкері, 1959 - 60 ж. Қазақстан Суретшілер одағының шығармашылық секциясы бастығының орынбасары, 1960 - 62 ж. Қазақстанның Жергілікті өнеркәсіп минисрлігінің бас суретшісі, 1962 - 63 ж. Әдебиет және өнер институтының кіші ғылыми қызметкері, 1963 - 82 ж. Алматы көркемсурет училищесінің директоры, 1982 - 84 ж. Алматы қалалық атқару комитетінің Бас архитектура-жобалау басқармасында бас суретшісі, 1984 - 92 ж. Алматы көркемсурет училищесінің директоры қызметтерін атқарды. Жұбанов - Қазақстанның "Атакент" іскерлік-ынтымақтастық орталығының "Қазақстан" (1959), "Жеңіл өнеркәсіп" (1960), "Қазақстанның ауыр өнеркәсібі" (1966 - 67) павильондарын, Алматыдағы геология мұражайының (1968) безендіру жобасы авторларының бірі.
Жылу өткізгіштік
Жылу өткізгіштік — дененің температура айырмасы бар нүктелері арасында бір нүктеден екінші нүктеге жылу энергиясын жеткізу қасиеті ; дененің температурасы жоғары жақтан температурасы төмен жағына қарай жылу өткізу қабілеті.
Дереккөздер
Санат:Термодинамика
Десант
Десант (deseente — түсіру) — қарсылас тылында соғыс қиимылдарын жүргізу үшін дайындалған немесе онын тылына түсірілген әскерлер. Десант алдына қойылған мақсатына және көлеміне қарай тактикалық, оперативтік, стратегиялық болып бөлінеді. Десантты қарсылас тылына түсіру әдісіне қарай әуе десанты, теніз десанты, құрама десант болып бөлінеді. Егер десант өзен бойына түсірілсе, оны өзен десанты деп атайды. Әуе десанты ұшақ (тікұшақ) арқылы түсіріледі. Оған әскери техника, құрал-саймандар тиеліп, әскерлермен бірге карсылас тылына тасталады. Теңіз десантын келесі жағаға түсіру үшін — арнаулы десант кемелері пайдаланылады. Моторландырылған әскерлерді алып өтү үшін десант катері мен десант кемелерін, танктер мен әскери техниканы алып өтү үшін — танк-десанттык кемелер; көлікті, оқ-дәріні және т.б. жүктерді алып өтү үшін — сауытты амфибиялар қолданылады. Әскерлер мен техниканы үзақ жолга су арқылы алып жүру үшін десант көлігі пайдаланылады. Сонымен катар, судан өту үшін әзен кемелері, понтондар, паромдар, қайықтар қолданылады. Десант түскен жеріндегі белгіленген объектілерді басып алып, негізгі әскер күші келгенге дейін ұстап тұрады немесе өте кауіпті қаруларды жояды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жером Фернандес
оңға|сүрмесіз|405x405 нүкте Жером Фернандес (фра. Jérôme Fernandez;, Сенон, Франция) — француз гандболшысы, екі дүркін Олимпиада чемпионы (2008, 2012), төрт дүркін әлем чемпионы, үш дүркін Еуропа чемпионы. Франция құрамасы тарихындағы ең үздік бомбардир (1443 гол).
Карьерасы
Фернандес гандболдағы мансабын Бордо мен Тулуза одағының клубтарында бастады, 1999 жылы ол Францияның ең мықты клубтарының "бірі Монпельеге" ауысты, онымен 2000 және 2002 жылдары екі рет Франция чемпионы болды, сонымен қатар үш рет Франция кубогын жеңіп алды.
2002 жылы Джером испандық «Барселонаға» ауысып, онда 6 маусым ойнады. Осы уақыт ішінде Фернандес команданың көшбасшыларының бірі бола алды және онымен көптеген кубоктарды жеңіп алды, олардың ішіндегі ең құндысы - 2004/05 жылғы маусымдағы Чемпиондар лигасындағы жеңіс. 2008 жылы каталондықтардың негізгі құрамындағы орнын жоғалтқан Фернандес Чемпиондар Лигасының қазіргі жеңімпазы "Сьюдад Реалдың" сапына ауысып, бірінші маусымда Чемпиондар лигасының гандболын жеңді.
2010/2011 жылғы маусымды Германияның Киль қаласында Чемпиондар Лигасының кезекті жеңімпазымен бастады, онда ол жараланған Даниэль Нарциссаның орнына шақырылды. 2011 жылы Фернандес Олимпиада ойындарына жақсы дайындалу үшін Францияға "Тулуза Феникс" клубына қайту туралы шешім қабылдады.
Санат:7 наурызда туғандар Санат:1977 жылы туғандар Санат:Алфавит бойынша гандболшылар Санат:Франция гандболшылары Санат:Франция Олимпиада чемпиондары Санат:Қол добынан Олимпиада чемпиондары Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Б. з. д. 894 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 894 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 894 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Казоли
Казоли (Casoli) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5901 адамды құрайды. Халық тығыздығы 90 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 66 км² шамасында. Пошта индексі — 66043.
Елді мекеннің қамқоршысы — Репарата. Жыл сайынғы мерекесі — 8 қазан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Мәжит Мұқанұлы
Мұқанұлы Мәжит (1920 жылы 4 қазан, Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Ырғыз ауылында дүниеге келген – 1985 жылы3 ақпан, Алматы қаласында қайтыс болған) – психология ғылымдарының докторы (1980), профессор (1982). 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Ленинград педагогикалық институтын (1949) және Қарағанды мемлекеттік университетінің аспирантурасын (1953) бітірген. ҚазҰПУ-да кафедра меңгерушісі (1960–85), КСРО психологтар қоғамы Қазақ бөлімшесінің төрағасы (1971–85) болған. 100-ден астам ғылыми жарияланымның авторы. деген тақырыпта докторантуралық диссертация қорғаған. Негізгі ғылыми еңбектері этнопсихология сана, этно және лингвопсихология, оқыту психологиясы, жас аспектілері, педагогика-психологиялық ойлау құрылымы мен басқа (екінші) тілде сөйлеу мәселелеріне арналған.
Сілтемелер
Санат:Ғылым
Теияк
Теияк (Théhillac) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56250, пошта индексі — 56130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 540 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Алтын әтеш (Золотой петух)
«Алтын әтеш» (Золотой петух) – Қытай Халық республикасының кинематограф саласында жеткен жетістіктер үшін тағайындалатын ұлттық жүлде сыйлығы.
Кино жүлде 1981 жылы тауық жылында Қытай мәдениет қауымдастығы мен Қытай кино қауымдастығының басшылығымен құрылған. Құрамында Қытайдың абыройлы кино қайраткерлері – режиссер, сыншы, педагог, т.б. болатын қазылар алқасының таңдауымен 20-дан аса номинация бойынша жүлде тағайындалып, үздіктер анықталады. 2005 жылға дейін жыл сайын өткен кино жүлде қазіргі кезде «Сто цветов» кино жүлдесімен жыл аралатып алмасып өткізіледі. Кино жүлденің символы қанаты жайылған және басы жоғары көтерілген алтын әтештің мүсіні болып табылады.
Дереккөздер
Санат: Кино Санат: Өнер
IC 428
IC 428 — Орион шоқжұлдызында орналасқан EN+RN типті галактикалық тұмандық.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 428 Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Андома қыраты
Андома қыраты -  Орыс жазығының солтүстігіндегі қырат. Әк тастан түзілген.
Үш өзеннің су айырығы: Ақ, Лача және Ладога.
Біршама тегіс келген мореналық төбелер мен көптеген көлдер бар.
Еңбекші (Ордабасы ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Темірлан ауылынан солтүстік-батысқа қарай 55 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 460 адам (235 ер адам және 225 әйел адам) болса, 2009 жылы 625 адамды (333 ер адам және 292 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ордабасы ауданы елді мекендері
Келтір Мағұрыпұлы Шәненов
Келтір Мағұрыпұлы Шәненов 1950 жылы 20 қыркүйекте Гурьев облысы Жылыой ауданының Ақкиізтоғай ауылында туған. Қазақ.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1950 жылы туғандар Санат:20 қыркүйекте туғандар
Шартты топ
Шартты топ — белгілі бір нышаны бойынша (іс-әрекеттің сипаты, жынысы, жасы, білім деңгейі, ұлты және т.б.) біріккен, әлеуметтік психологиясын зерттеу объектісі болып табылатын және бір-бірімен тікелей не жанама объективтік қарым-қатынастары жоқ адамдардың қауымдастығы. Бұл қауымдастықты құрайтын адамдар бір-бірімен ешқашан кездеспеуі мүмкін екендігі былай тұрсын, бір-бірі туралы ештеңе білмеуі де мүмкін, бірақ, бұл орайда, олар өздерінің нақты топтарының басқа мүшелерімен белгілі бір азды-көпті бірдей қатынастарда болады. Мысалы мектепке дейінгі баланың, шартты жастық топтың психологиясын зерделеу үшін мектепке дейінгі тиісті жастағы біраз баланы олардың нақты топтарында зерттеу қажет.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Мариин сарайы (Санкт-Петербург)
Мариин сарайы (Санкт-Петербург) — Санкт-Петербургтегі сарай сарай. Сарай Екатерина каналының жағасында Исаакий соборына қарама-қарсы орналасқан. Сарай император І Николайдың бұйрығымен оның қызы Марияға, тұрмысқа шығу тойына сыйлық ретінде салынған.
Мариин сарайының тарихы
нобай|оңға|300px|Мариин сарайы Көрнекті сәулет-тарихи ескерткіші 1839–44 жылдары граф И.Чернышев сарайының орнында салынған. Граф Чернышев сарайы Гвардиялық прапорщиктердің мектебін орналастыру үшін 1763 жылы салынған және 1828 жылы айтарлықтай қайта жөндеуден өткен болатын. Ескі ғимаратты бұзып, оның орнына қызы Марияға жаңа зәулім резиденция салуды жоспарлаған I-Николай әскери училищені қаланың басқа ауданына көшіріп, көршілес жер телімдерін сатып алып, аумағын кеңейтеді. Құрылыс барысын арнайы құрылған комиссия қадағалап, жұмыс барысы туралы императорға апта сайын есеп беріп отырды. I-Николайдың өзі тексерулермен нысанға бірнеше рет барды. 1845 жылы резиденцияға I-Николайдың қызы мен күйеу баласы Лейхтенберг герцогы балаларымен бірге көшті. Сарай кешенін одан әрі абаттандыру жұмыстары 1850 жылдарға дейін жүргізілді.
1876 ​​жылы Мария Николаевна қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Мариин сарайы мемлекеттік қазынаға сатылды, содан бері онда әртүрлі органдар мен ведомстволар орналасты. Мәселен, 1918 жылы ғимарат казармаға берілсе, 1920 жылдары «Трансбалт» қызметкерлеріне арналған 60 пәтер болды. Біраз уақыттан кейін мұнда баспа үйі, өнеркәсіп академиясы, БКП(б) Орталық Комитеті жанындағы жоғары курстар және жатақхана қоныстанды, ал екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сарайда оңалту ауруханасы болды. Үй шіркеуі ұзақ уақыт кинотеатр қызметін атқарды.
Мариин сарайының құрылысы
Мариин сарайы 1839-1844 жылдары А.И.Штакеншнейдердің жобасы бойынша салынған. Бұл I-Николайдың қызы Марияға герцог Максимилианға тұрмысқа шығу тойына берген сыйы еді, демек, ғимараттың атауы - үй иесінің есімімен аталған.
Ұлы герцогиня Мария Николаевнаның мінезі өте қитұрқы еді. Дәстүр бойынша үйленіп, күйеуінің уезіне немесе княздігіне көшудің орнына ол: «Не ешқашан үйленбеймін, не күйеуіммен Санкт-Петербургте тұрамын» деген шарт қойды. Шынында да, сол кезде ұлы князьдер үшін жұбайлары көбінесе кедей неміс бытыраңқы князьдіктерінде болды. Онда патша отбасындағы бай өмірден кейін қыз өте қарапайым жағдайға тап болар еді. Бақытына орай, императордың қызына сәйкес келетін және Ресейге көшуге келісетін күйеу жігітті табу мүмкін болды. Ол Наполеонның әйелі Жозефина Богарненің немересі герцог Максимилиан Лихтенберг болды. нобай|оңға|300px|Мариин сарайының алдындағы I Николай ескерткіші, 2014 ж. 1839 жылы 2 шілдеде үйлену тойынан кейін жас жұбайлар Қысқы сарайға қоныстанды. Бірден олардың тұрақты резиденциясын салу жұмыстары басталды. Мариин сарайы үшін бұрынғы граф Чернышев сарайы орналасқан учаске таңдалды. Олар сарайдың жобасын Карл Россиге тапсырғысы келді, бірақ бұл уақытта сәулетші өте қартайған болатын. Содан кейін ғимарат бойынша жұмыс А.И.Штакеншнейдерге жүктелді, ол үшін бұл жоба Санкт-Петербургтегі алғашқы күрделі жұмыс болды. Жүргізіліп жатқан жұмыстарды қадағалау жөніндегі комиссияның құрамына К.Росси мен В.П.Стасов кірді.
Ғимараттың ірге тасын қалау 1839 жылдың 1 қазанында өтті. Мариин сарайы Чернышев үйінің орнын ғана емес, сонымен қатар оған жақын орналасқан тағы үш үйді алып жатты. Құрылған бірыңғай учаскенің жанында Жаңа тұйық көше (Қазіргі Антоненко тұйық көшесі) салынды. Ғимараттың Исаак алаңының ансамбліне кіруі үшін көк көпір 97,3 метрге дейін кеңейтілді. Мариин сарайының сол қанаты қайта салынды, оң жаққа Чернышев үйінің іргетасы мен қабырғаларының бір бөлігі кірді. Құрылыс тез жүргізілді. Мария Николаевна күйеуімен бірге 1845 жылы Сарайға қоныстанды. Осы жылдың 25 қаңтарында ғимарат ресми түрде "Мариин сарайы"деп аталды.
Мария Николаевна әкесінің сыйын қабылдамаған деген аңыз бар. I-Николай қайтыс болғаннан кейін, Исаак алаңында оған ескерткіш орнатылды, онда император Сарайға арқасымен қарап тұрды, дәл осы себептен Мария мұнда тұрғысы келмеді. Шындығында, әрине, ол сарайдың кейбір бөлшектерін ұнатпаса да, осында өмір сүрді.
Мариин сарайындағы барлық төбе жабындылары өрт жағдайларын болдырмау үшін металлдан жасалды. Мұндай төбелердің сапасын тексеруді Штакеншнейдер Карл Россиге сеніп тапсырды. Тексеру кезінде арқалықтардың қалыңдығы жоба бойынша болуға тиісті қалыңдығынан әлдеқайда аз болып шықты. Тас еден плиталарын төсеу сапасын тексерген кезде, олар да керекті мөлшердан жұқа болып шықты. Мердігерлер материалды үнемдеген болып шықты. Осыдан кейін олармен барлық келісім-шарттар бұзылып, сарайдың барлық құрылымдары қайта тексеріліп, кейбірі қайта ауыстырылды.
Архитектурасы
Құрылыс кезінде барлық танымал инновациялық технологиялар қолданылып, сарай өз уақытының көрнекті ғимараты ретінде сипатталды. Ғимараттың құрылысында ағашты пайдаланудан мүлде бас тартып, сәулетші тастан және металдан сарай салып, оны өндірістік және инженерлік үлгіге айналдырды.
Сарайдың сыртқы келбеті оның теңдестірілген пропорциялары мен қысқалығымен таң қалдырады. Үш ризалитті басты қасбет классицизм стиліндегі сәулеттік композицияның тамаша үлгісі болып табылады. Ғимараттың орталық ризалитіне баса назар аударылған, ол кең орталық баспалдақпен және бүйірлік пандустармен шығыңқы арка тәрізді кіреберіспен ерекшеленеді.
Сарайдың ішкі безендірілуі
нобай|оңға|300px|Мариин сарайының қонақ бөлмесі Ғимараттың классикалық қасбетіне қарамастан, Мариин сарайының іші сол кездегі үй-жайлардың дәстүрлі орналасуынан айтарлықтай ауытқуы байқалды. Салтанатты залдардағы классикалық стиль біршама тұрақты болып шықты. Мариин сарайында алдыңғы люкс кеш классицизм түрінде жасалған. Негізгі баспалдақ негізгі қасбетке перпендикуляр емес, вестибюльдің сол жағында орналасқан. Мұны сәулетші жылу шығынын азайту үшін жасады. Екінші қабатта бір-біріне перпендикуляр орналасқан екі анфилада болды. Штакеншнейдер олардың қиылысын Ротонда залы түрінде ұйымдастырды. Әрі қарай сопақша асхана мен сопақ қонақ бөлмесі мен қоршалған шаршы (Помпей) залы болды. Помпей залының артында Қысқы бақ орналасты, бақтың ортасында ағын биіктігі 8 метрге жеткен субұрқақ болды. Ротонданың сол жағында терезелері аулаға қарайтын концерттік (би) залы болды. Кітапхана орталық анфиладаға жақын орналасқан. Оның жанында Эрмитаждағы Рафаэльдің лоджияларына ұқсас фрескалары бар Помпей галереясы орналасты.
Қазіргі кезең
1991 жылы 19-22 тамызда тамыз бүлігі кезінде сарай Ленинградтағы Төтенше жағдайлар жөніндегі мемлекеттік комитетке қарсылық көрсету орталығына айналды, оның айналасына баррикадалар орнатылды. Төңкеріс әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін Мариин сарайының үстінде үш түсті ту – Ресейдің жаңа Мемлекеттік туы көтерілді.
1991-1993 жылдары сарай Петросоветтің бас қосу орны болды. 1993 жылы желтоқсанда жаңа Конституцияның қабылдануына байланысты Петросовет таратылды. 1994 жылдан бастап сарай Санкт-Петербургтің Заң шығару жиналысы деп өзгертілген Санкт-Петербург қалалық жиналысының отырыстарының орны болды.
Дереккөздер
Санат:Санкт-Петербург сарайлары
Тасжарған
Тасжарған (Saxіfraga) – тасжарғандар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда Жетісу (Жоңғар), Күнгей, Іле Алатауларының альпілік, субальпілік белдеулерінде, өзен, бұлақ, тұма жағалауларында, жартастар мен тастақты беткейлерде өсетін 10 түрі бар, ең жиі кездесетіндері – батпақ тасжарғаны (S. hіrculus) мен нүктелі Тасжарған (S. punctata).
Тамырсабағы жерге көлбей төселіп, топыраққа жайылып өседі. Сабағы тік, топтанып не жеке-жеке дамиды. Топтанып өскен сабақтары шым түзеді. Сабағында безді және жай түктері бар. Дамымай қалған жапырақтарының шырынды, қалың сағақтарымен жабылған түйнекті-бүршік түзетін жер асты өркендері болады. Жапырақ тақтасы тегіс жиекті, араларында тілімделгендері де (3-ке, 5-ке, т.б.) кездеседі. Олардың пішіндері қандауыр, ромб, бүйрек, жүрек, т.б. тәрізді. Гүлдері 4 – 8-ден топтанып қалқанша, 2 – 7-ден – сыпыртқы не масақ гүлшоғырын түзеді. Олар сабақ ұшында жетіледі не 2 – 3-тен жеке орналасады. Жеке гүлінде бір-бірімен тұтасып, кіріккен 5 тостағанша, ақ, жасыл, ашық сары, қызғылт, сарғыш қызыл түсті 5 күлтесі, 10 аталығы, жатыны 2 ұялы аналығы болады.
Көпшілік түрлерінде протандрия (гүл аталықтарының аналықтарынан ертерек пісіп жетілуі) байқалады; көп жағдайда жәндіктер арқылы, кейбір түрі өздігінен тозаңданады. Мамыр – шілде айларында гүлдеп, жеміс салады. Жемісі – көп тұқымды, қос мүйізді қауашақ. Тасжарғандардың көпшілік түрін бау-бақшалар мен үйде сәндік үшін өсіреді.
Табиғатта таралуы.
Республикамыздың Көкшетау, Қостанай, Шығыс Қазақстан, Талдықорған, Алматы облыстарының қарағайлы ормандары арасында, сазды, батпақты жерлерде, жартылай далалы – орманды алқаптарда өседі. Дәрілік шикізат ретінде күзде немесе ерте көктемде өсімдіктің тамыры қазап алынып, кептіріледі. Кептірілген тамырдың өткір өткір иісі және өте ащы дәмі болады.
Химиялық құрамы
Өсімдік тамырының құрамында дубильдік заттар, эфир майлары, сапониндер, смолалар, ащы заттар, камедь және басқа да заттар бар.
Қолданылуы
Мал дәрігерлігі практикасында тасжарғанның тамыры қақырық түсіретін, зәр жүргізетін, асқазан – ішек жұмысын реттейтін, нерв жүйесін тыныштандыратын дәрі ретінде қолданылады. Өсімдік тамырының суданашар еруіне байланысты, оның көбінесе спирттік тұнбасы пайданылады. Тұнба жасау үшін 50 грамм майдаланып, туралған тамыр 70 градустық 150 мл этил спиртінде 7 – 10 күн бойы ашытылады. Сөйтіп суға араластырып бұзау мен құлынға – 3 – 8 мл, қозыға – 2 – 3 мл, қойға – 3 – 5 мл мөлшерінде күніне 3 рет ішкізіледі.
Дереккөздер
Санат:Тасжарғандар