cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ескен Елубаев
Ескен Елубаев — жылы, Жамбыл облысы Қордай ауданындағы Отар —  жылы Қазақстан Алматы. 1958 жылы Отар стансасындағы №529 теміржол орта мектебін бітірген. ҚазМУ-дің филология факультетін 1966 жылы тамамдаған. 1966 жылдан бастап «Қазақстан пионері» (қазіргі «Ұлан») газетінде, «Жалын», «Өнер», «Балауса» баспаларында, «Балдырған» журналының бас редакторының орынбасары болып қызмет істеген.
Өмірбаяны
жылы, Жамбыл облысы Қордай ауданындағы Отар стансасында туған.
Шығармашылығы
Ең алғашқы өлеңі 1958 жылы республикалық «Ара» журналында жариялайды.Қырықтан астам кітаптары қазақ және орыс тілдерінде жарық көрген. «Балабек», «Асар» пьесалары республиканың көптеген театрларында қойылып келеді. «Саған күшік керек пе?» кино-фильмі автордың пьесасы бойынша түсірілген. Шығармалары қазақ және орыс мектептеріне арналған оқулықтарға енген.
Жетістіктері
Негізінде балаларға арнап жазады. Оның «Болатбек» пьесасы республикалық қуыршақ театрында қойылған. Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты (1994). Ұлттық «Астана-Бәйтерек» конкурсының екі дүркін бірінші жүлдегері (2007 — 2008), Халықаралық «Дарабоз» бәйгесінің екінші жүлдегері (2008). «Қазақстан Тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен марапатталған, Мемлекеттік грант иегері. Қазір зейнеткер.
Дереккөздер
Санат:18 ақпанда туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан журналистері Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері
Ақырғы пайдаланушы
Ақырғы пайдаланушы  (Конечный пользователь; end user) — компьютер мен қосымша программаларды пайдаланатын тұлға.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Үлкен Лих
Үлкен Лих — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вагран өзенінің оң жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосьва өзені бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Сарысу көтерілісі
Санат: Тарих Санат: Көтерілістер
Зейнолла Бөлекбаев
Зейнолла Елеуұлы Бөлекбаев (16.06.1932 жыл Гурьев облысының Доссор кентінде – 18.12.2017 Қазақстан Ақтөбе )
Зейнолла Елеуұлы Бөлекбаев 1962 жылы «Каспий маңы ойпатының шығыс бөлігіндегі мұнай мен газ контенцияларының келешегі» тақырыбында диссертациясын ойдағыдай қорғап, «Ақтөбемұнайбарлау» трестінің мұнай экспедициялық экспедициясының бас геологы өндіріске қайта оралды.
Ол 1964 жылы қаралып, мақұлданған Кеңқияқ мұнайының есебін дайындады. Мұнай кен орындарының қорлары уақыттың белгілі тұзды шөгінділерінің арасында ең үлкен болды. Ақжар кенорындарының (1963 ж.), Қаратөбе (1965) тұзды шөгінділерінде бұдан әрі ашылған.
Өмірбаяны
16 маусымда 1932 жылы Гурьев облысының Доссор кентінде туған. Мәскеу мұнай институтын бітіргеннен кейін. И.М. Губкин 1955 жылы Оңтүстік Эмба мұнай кен орындарында жақсы инженер-зерттеуші ретінде бастады. 1959 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының Геологиялық ғылымдар институтында күндізгі аспирантураға түсіп, Қаз Ғылым академиясының президенті болды. Академик К.И. Сәтпаев. Ғылыми кеңесші бұрын Қазақ ССР Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі болып тағайындалды, бұрын Гурьев және Ақтөбе облыстарында өндірісте жұмыс істеген П.Я.Авов.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:1932 жылы туғандар Санат:2017 жылы қайтыс болғандар Санат:16 маусымда туғандар Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:18 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:Ақтөбеде қайтыс болғандар
Торы
Торы - жылқының түсі. Торы жылқының дене түсі тобылғы түстес, жал-құйрығы мен сирақтары қара қошқыл болып келеді. Жылқының дене түсі тобылғы түстес, жал-құйрығы мен сирақтары қара қошқыл болып келеді.
Б. з. д. 638 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 638 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 638 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Василий Сергеевич Волков
Волков Василий Сергеевич (1859(1860), Серпухов қаласы-17(29). 5.1887)-орыс жұмысшы-революционері, Морозов стачкасын (1885) ұйымдастырушылардың бірі. 1884 жылдан Орехово-Зуевта С.Морозовтың Никольск манифактурасының тоқымашысы болып істеді. Жұмысшылар арасында беделі артты, олардың мүддессін қорғап сөйлегені үшін аты кеңінен мағлұм болды. П.А.Моисеенкомен бірігіп стачка әзірледі. Стачка барысында тұтқынға алынды, бұл жұмысшылардың назарлығын тудырып, стачкашылар әскермен қақтығысты. 1886 жылы Вологодск губерниясындағы Усть-Сысольскіге үш жылға жер аударылды, сонда қайтыс болды.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:1859 жылы туғандар Санат:1887 жылы қайтыс болғандар
Анагенез
Бұл терминді американ палеонтологі А. Хайатт (1866) систематикалық ірі топтардың бастапқы сатыдағы дамуын сипаттау үшін қолданған.
1947 ж. австрия биологі Б.Ренш анагенез терминімен эволюция кезінде ағзалардың ірі топтарында жаңа органдардың пайда болуын, жетіле қалыптасуын атаған.
Сяоэрцзин
Сяоэрцзин (ثِیَوْعَرݣ‌ٍْ,, қысқ. Сяоцзин 小经) — дәстүрлі түрде қытайша сөйлейтін Қытай мұсылмандары дүнгендермен де, олардың көршілері дунсяндар мен саларлармен қолданылған қытай тілін араб жазуымен жазуға мүмкіндік беретін транскрипциялық жүйе.
Сяэрцзин пиньинь стандарты пайда болғанға дейін көп уақыт бұрын қалыптасты. Оның таралуы мен дамуы мин дәуірінің орта кезіне тап келеді. Бұл уақытта Қытай империясының мұсылмандарының көп бөлігінің (қазіргі хуэй халқының ата-бабалары) ана тілі қытай тілі болды. Иероглифпен жазу сауаттылығы мұсылмандар арасында аз таралды; алайда мұсылман ерлер мешіт қасындағы мектептер мен медреселерде оқып, Құран оқуға керекті араб жазуын таныды, бірақ араб тілі мен парсы тілін белсенді түрде қолдана алған жоқ. Міне осының кесірінен ана тілін жазуға арналған көп мұсылмандарға белгілі әліпби пайда болды.
Сяоэрцзинмен жазылған ең көне жазба һижра бойынша 740 жылы жасалған (1339/1340 жылдар). Ол Сиань қаласындағы Дасюэ Сисян мешітінің ауласындағы стелада жасалған.
1998 жылы жарық көрген зерттеуге қарағанда сяоэрцзин бұл уақытта әлі Нянсидің және басқа да провинциялардың кейбір мұсылмандарымен қолданылған.
Мысалдар
Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының бірінші бабы:
Дереккөздер
Санат:Қытай тілі Санат:Араб жазуы
Функциялық қарым-қатынас
ФУНКЦИЯЛЫҚ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС (лат. functіo— орындау) — біріндегі өзгеріс екіншісіндегі өзгеріске соқтыратын екі объектінің қарым-қатынасы. Ф. қ.-қ. ұғымын ғылыми айналымға Лейбниц енгізген. Ғылымның әр түрлі салаларында зерттеудің функционалдық әдіснамасы қолданылуына сай Ф. қ.-қ-қа қызығушылық артты. Таным теориясындағы функционалдық көзқарастың үлгісі Кассириердің еңбектерінен көрінеді. Функционалдық қарым-қатынастарды зерттеу психол., қоғамдық, т.б. ғылым салаларында қолданылады.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Ғылым Санат:Терминология
Бас арқан
Бас арқан - керегесі керіліп, есігі салынған киіз үйдің дөңгелек қалпын сол күйінде сақтап, керегенің шалқайып кетпеуі үшін киіз үй керегесі шеңберінің бастарын айналдыра тартып сыртынан байлайтын арқан. Есік ергенек босағасының арқан өткізетін тесіктері болады. Арқанның бір ұшын алдымен қазанжақ босағаның көзінен өткізіп, керегенің ішкі жағынан мықтап байлап, арқанды «сауа тартып», керегенің шеңбер басын айналдыра оң жақ босағаның көзінен ішке қарай өткізіп, керегені тартып байлайды. Бұл арқан басқұр келетін тұстан төменірек ұсталатын болғандықган, басқұр арқан деп те аталады. Мұндай арқанның ұзындығы алты қанат үйлер үшін 13-16 құлаш етіп есіледі. Әлбетте бас арқан жіңішкелеу етіп ақ пен қара немесе шымқай қара түсті қылдан есіледі. Арқанның қай түрі болса да киіз үйге қатысты қолданылғанда, үй бөлшектерін бекітуге, үйдің өзін қозғалмайтындай орнықты етуге жұмсалған. Бас арқан тартылған соң үзік-туырлық жабылып, ту сыртынан белдеу арқан тартылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Киіз үй
Леспинасьер
Леспинасьер (Lespinassière) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11200, пошта индексі — 11160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 109 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Өжір
Өжір, щуровския (Schtschurowskia) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер. Қазақстанның қиыршық тасты тау беткейлерінде, жартастарда және шөгінді жерлерде өсетін 2 түрі кездеседі, оның біреуі Қаратаудың эндемигі болып саналатын – маргарита өжірі (S. margarіtae), биікт. 30 см-дей. Білеуленген тамыры тереңге кетеді. Сабағы түп жағынан бұтақталып шығады да, жоғары қарай өскен сайын қисая береді. Жапырақтары қысқа сағақты, қауырсын тәрізді тілімденген. Гүлшоғыры – ұзынды-қысқалы 10 сәулелі бөліктен тұратын шатырша, онда 8 – 15-тей гүлдері орналасады. Дәл ортасындағы жеміс салатын гүлі қосжынысты болады, оның сыртын аталық гүлдері қоршап жатады. Күлтелері ақ түсті. Тұқымынан көбейеді. Маусымда гүлдеп, шілдеде жеміс салады. Жемісі ұзынша, цилиндр тәрізді, ұзындығы 3 мм-дей. Маргарита өжірі – өте сирек кездесетін өсімдік, жылдан жылға таралу аймағы азайып барады, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Жамал Жалмұхамедова
Жамал Жалмұхамедова (1917, қазіргі Ақмола облысы Айыртау ауданы - 29.9.2001, Алматы) -актриса, Қазақстанға еңбегі сіңген артисі (1976). Мәскеудегі театр өнері институтының қазақ студиясын бітірген (1938). 1938 - 92 ж. Қазақ академиялық драма театрында қызмет етті. Ол Баян (Ғ.Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш - Баян сұлуында", Алтыншаш "(М.Әуезов пен Ә.Тәжібаевтың "Ақ қайыңында"), Ажар, Зейнеп (Әуезов пен Л.С. Соболевтің "Абайында"), Еңлік, Көклан (Әуезовтің "Еңлік - Кебек", "Қара Қышлақ Қобыландысында"), Науылыталья (М.Горькийдің "Васса Железновасында"), Памела (О. де Бальзактың "Памела Жиросында"), т.б. рольдерді ойнады.
Сурфактант
Сурфактант (лат. surphaktant — протеинді зат) — өкпе көпіршіктерінің (альвеолалар) ішкі бетін сынап, олардың қабырғаларының жабыспауын қамтамасыз ететін зат. Сурфактантты өкпе көпіршіктерінің қабырғасындағы ірі альвеолоциттер бөледі.
Сурфактант — фосфолипидтен, протеиннен және гликопротеидтен тұрады. Сурфактант жарғағын (биологиялық жарғаққа ұқсас) фосфолипид пен протеин, ал оның сұйық кабатын (гипофазасын) гликопротеид құрайды. Сурфактант аэрогемалық тосқауылдың маңызды құрамын құрайды. Дем шығару кезінде сурфактант өкпе көпіршіктері қабырғаларының қабысып қалмауын және көпіршіктер қабырғасы арқылы ауадағы микроорганизмдердің өкпе паренхимасына өтпеуін қамтамасыз етіп, қорғаныс қызметін атқарады, көпіршіктер қуысының әрқашанда ашық болуына мүмкіндік тудырады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Chất hoạt hóa bề mặt
Инфекция көзі
Инфекция көзі — 1) паразит-қоздырғыштың өмір сүретін табиғи ортасы; 2) зақымданған адам немесе жануарлар организмі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Қоныс аударушылар
Қоныс аударушылар (migrants; immigrants; immigrans (immigrantis) - вселяющийся) Басқа мемлекет аумағындағы өзінің уақытша немесе тұрақты тұрғылықты жерін өз еркімен тастап, Қазақстан Республикасына:
• отбасымен қосылу мақсатында;
• бұрынғы тұрғылықты жеріне оралу, оның ішінде бас бостандығынан айыру орындарынан босаған адамдардың қылмыс жасағанға дейін Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұрған жеріне оралу мақсатында;
• өзінің тарихи отанына оралу мақсатында (оралмандар);
• Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын адаммен некеге отыруға байланысты келген адамдар.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Б. з. д. 639 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 639 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 639 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Борис Иванович Волков
Волков Борис Иванович (26.3.1900, Мәскеу-23.12.1970, сонда)- совет театр суретшісі, КСРО халық суретшісі (1965). 1923 жылы Вхутемасты бітірген. 1924-1940 жылдары Моссовет атындағы театрдың, 1941-1949 жылдары Станиславский мен Немирович-Данченко атындағы театрдың бас суретшісі. Осында Дзержинскийдің «Тынық Дон», Хренниковтың «Дауылда», «Фрол Скобеев», МХАТ пен Кіші театрда көптеген спектакілдерді көркемдеді. 1967 жылы ол қазақтың М.О.Әуезов атындағы драма театрының «Жат елде» спектакілін безендірді. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Асылбек Райханұлы Боранбай
Асылбек Райханұлы Боранбай (1972 жылы 9 қыркүйекте Қызылорда облысы Арал ауданында туған) — актер. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2011). Қазақстан жастар одағы сыйлығының лауреаты (2002). Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрынің актері (1993 жылдан).
Назариу
Назариу (Nazário) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Орталық Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Аникунс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Асылбек Райханұлы Боранбай
Сахнадағы негізгі рөлдері
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры сахнасында: М. Әуезовтің «Айман-Шолпанында» Арыстан (реж. Е. Обаев), «Қарагөзіндегі» Сырым (реж. Б. Атабаев), «Абайында» Әзімхан, Керім (реж. Е. Обаев), «Қилы заманында» Әубәкір (сахналық нұсқасы: Н. Оразалин, реж. Ә. Рахимов), Т. Мәмесейіттің «Бәкей кызында» Жәмеңке, С.Мұқановтың «Мөлдір махаббатында» Мүсәпір (реж. Ә. Рахимов), Ғ. Мүсіреповтің «Махаббат дастанында» Жарқын (реж. Қ. Сүгірбеков), Б. Мұқайдың «Сергелдең болған серілер» комедиясында Ақын (реж. О. Кенебаев), Д. Исабековтің «Актрисасында» Коммерсант (реж. Н. Жұманиязов), «Жаужүрегінде» Долгоносов (реж. Е. Обаев), И. Сапарбайдың «Сыған серенадасында» Алеко (реж. Е. Обаев, Т. Аралбай), Ә. Рахимовтың «Қылмыскерге куәлігіндегі» Боян (реж. Ә. Рахимов), Шахимарден мен Қ. Ысқақтың «Қазақтарында» Қасым хан (реж. Т. әл-Тарази), Шахимарденнің «Томирисіндегі» Кир патша (реж. Т. әл-Тарази), Р. Мұқанованың «Мәңгілік бала бейнесіндегі» Артист (реж. Б. Атабаев), М. Сәрсекенің «Тендерге түскен келіншегінде» Жорабек (реж. О. Кенебаев), Т. Әбдіковтің «Ұлы мен ұры» драмасында Ұры (реж. Е. Обаев, Е. Нұрсұлтан) т.б.
Глобула
Глобула (лат. globulus - дөңгелекше) — пішіні шар тәрізді дөңгелекше келген макромолекула немесе коллоид ерітіндісінің бөлшектері. Глобулаға, мысалы, молекулалары дөңгелекше келген протеиндерді жатқызады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Назариу
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6917 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 300,089 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,0 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
IC 4730
IC 4730 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SB0-a (жинақы галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4730 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Жамантұз (Май ауданы)
Жамантұз — Ертіс өзені алабындағы тұйық көл.
Гидрографикасы
Аумағы 5,7 км2, ұзындығы 3,8 км, енді жері 2 км. Жағалау бойының ұзындығы 11,2 км. Су деңгейінің жыл бойғы ауытқу мөлшері 0,2 м. Суы қарашаның ортасында қатып, сәуірдің 2-жартысында ериді. Көл маңайында Үлкен Тоғызбай, Қайнама қыстаулары орналасқан. Суы ащы, сілтілігі орташа, мал жайылымына пайдаланылады.‎
Санат:Май ауданы көлдері Санат:Ертіс су алабы
Иммунологиялық тор
Иммунологиялық тор — гуморалды және торшалық реакциялардық тәнді бағытталуын анықтайтын биологиялық қызмет жүйесі. Организмнің өзіне тән құрылысын және бүтіндігін сақтауды қамтамасыз етеді. Иммунологиялық тордың белгілері:
1) «Өзіндік» және «бөтен» заттарды тануы;
2) антиген әсеріне тәнді жауап беруі;
3) иммунды жауапты торшалардың көбеюі және олардың торшалық және гуморальды иммунитеттің эффекторлы торшаларына дейін бөлінуі;
4) антигенмен тәнді байланысқа түсуі;
5) иммундық есте сактаудың дамуы.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Ромии-сюр-Андель
Коммунаның INSEE коды — 27493, пошта индексі — 27610.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Гистохимия
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Гистохимия
Берндорф (Айфель)
Берндорф (Айфель) (Berndorf (Eifel)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ұлпан
Ұлпан— терісі бағалы аңдардың және кейбір үй жануарларының етінен сылынып алынған жартылай немесе толық өңделген сыртқы тері жабыны. Бұл негізінен аң және мал шаруашылықтарының адам қажетіне жарататын өнімдерінің бірі болып саналады. Ұлпан көбінесе аң аулау арқылы, кейде арнайы қолда өсірілетін терісі бағалы аңдардан да алынады. Жыл маусымына байланысты қысқы Ұлпан және көктемгі Ұлпан өнімдері деп бөлінеді. Қыста дайындалатын Ұлпанға қысқы ұйқыға кетпейтін аң терілері (ілбіс, тиын, қасқыр, кәмшат, жұпартышқан, ақкіс, сусар, түлкі, бұлғын, т.б.) жатады. Ал кейбір терең індерде қыста ұйқыға кететін терісі бағалы аңдардың (борша тышқан, суыр, т.б.) Ұлпанын көктемде немесе жазда алады. Ұлпанның қасиетін түсіне, ондағы түктердің қалыңдығына, ұзындығына, жылтыр реңіне, жұмсақтығына, беріктігіне, тығыздығына қарап ажыратады. Ұлпанның құндылығын анықтауда оның мөлшері, жылу өткізгіштігі және салмағы да есепке алынады. Ұлпанның бағалы болуы — терісі бағалы аңның тіршілік жағдайларына (жер асты, құрлықта, суда, т.б.), таралу аймағына, жеке ерекшеліктеріне және жыл маусымдарына байланысты өзгеріп отырады. Әрбір аңның жеке ерекшеліктеріне Ұ-ның түсі, түгінің тығыздығы, ұзындығы және жұмсақтығы жатады. Аңдардың таралу ерекшеліктеріне қарай Ұ-ның түсі мен мөлшерінде де біршама айырмашылықтар болады.
Мысалы
Камчатка түлкісінің Ұлпаны үлкен, түгі тығыз әрі үлпілдек, түсі от жалынындай болса, Орта Азия түлкісінің Ұлпаны шағын, түгі онша тығыз емес және түгінің аздаған ірі қылшықтары болады, түсі де сұр не ақшыл-сарғыш келеді. Ұлпаны бағалы аңдарға теңіздерде тіршілік ететін теңіз мысығы мен итбалықтар да жатады. Ұлпаны бағалы аңдарды соңғы жылдары қолдан өсіруге ерекше көңіл бөлініп, аң ш. көптеген елдерде дамып келеді. Еуропада (Норвегия, Швеция, Финляндия), Солтүстік Америкада (Канада, АҚШ), Австралияда және Ресейде Ұлпан дайындау шаралары жүйелі түрде жолға қойылған.
Қазақстанда Ұлпан дайындау ерте кезде тікелей аң аулау арқылы жүзеге асырылып отырған. Елімізде Ұ-ы бағалы аңдарға: бұлғын, борша тышқан, тиін, ондатр, суыр, т.б. жатады. Қазіргі кезде республикамызда үй қояндарының Ұлпанын дайындау едәуір жолға қойылған.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 9 том.
Санат:Киім
Қалпақсай
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жетісай қаласынан батысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 61 адам (33 ер адам және 28 әйел адам) болса, 2009 жылы 39 адамды (23 ер адам және 16 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Бас ат
Бас ат - еншіге берілген малдың ішіндегі ең мықты, асыл тұқымды жылқы. Асыл тұқымды жылқыны тай кезінен бастап-ақ бас ат деп атағаны Қыз Жібек жырында айтылады.
''Көк бурыл тұлпар бар, ''Былтыр құлын биыл тай, ''Мінетұғын бас атың, ''Қарағым саған сайма-сай.
Бас атқа үй иесінің өзінің тума малынан таңдалады, біреуден сатып алған, тарту етілген ат бас ат бола алмайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Абсолют программа
Абсолют программа (Абсолютная программа; absolute program) — абсолют модуль; абсолюттік адресті пайдаланып жазылған машиналық программа.
Дереккөздер
Cанат: A
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Шағымдану
Шағымдану (ағыл. appeal; нем. Anfeclitungf einer gericlitliclien Entscheidung; Berufungf, Appellation f ) - Елдің Конституциясы бойынша, әркімге оның құқығы мен бостандығын сотта қорғауға кепілдік беріледі.
Мемлекеттік билік органдары, жергілікті өзін-өзі басқару органдары қоғамдык бірлестіктер мен лауазымды адамдардын шешімі мен әрекетіне (немесе әрекетсіздігіне) сотқа шағым беруге болады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Вежаю (Вычегда тармағы)
Вежаю (Вожа-Ю) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің оң жағалауынан 1031 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Йонел Ганя
Йоан (Йонел) Виорел Ганя (Ioan "Ionel" Viorel Ganea;, Фэгэраш, Румыния) — румыниялық футболшы, шабуылшы. Кейін бапкерлікпен айналысты.
Клубтық
Брашов футболының түлегі. 1993 жылы карьерасын екінші дивизиондағы "ИКИМ Брашов" клубында бастады. Кейін Брашов қаласының бас клубы "Брашовқа" ауысты. Бұдан соңғы жылдары да румыния клубтарының бірінен соң біріне ауысты.
Тек 1999 жылы бағын Германия чемпионатында сынады, "Штутгартқа" ауысып, төрт маусым ойнады,
2003 жылы "Бурсаспорға" ауысты. 2004 жылы "Вулверхэмптонға" ауысып, Англия чемпионатында екі жыл ойнады.
2006 жылы Румынияға оралып, Бухарестің "Динамо" клубына келді.
2008 жылы карьерасын аяқтады.
Ұлттық құрама
1999 жылы 3 наурызда ұлттық құрама сапында тұңғыш ойынын Эстонияға қарсы өткізді.
2000 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Топтық кезеңнің соңғы турында Англия қақпасына 89 минутта шешуші голды соқты, бұл гол құраманы 1/4 финалға алып шықты.
2006 жылы 6 қыркүйекте құрама сапындағы соңғы ойынын Албанияға қарсы өткізді. Бұл ЕУРО-2008 турнирінің іріктеу ойыны болатын.
Бапкерлік
2009 жылы бапкерлік жолын "Динамо" клубында бапкер көмекшісі ретінде бастады. 2010 жылы "Динмаоның" фарм клубын жаттықтырды.
Сілтемелер
Санат:Румыния футболшылары Санат:Румыния Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Брашов ФК ойыншылары Санат:Университатя Крайова ФК ойыншылары Санат:Глория Быстрица ФК ойыншылары Санат:Рапид Бухарест ФК ойыншылары Санат:Штутгарт ФК ойыншылары Санат:Бурсаспор ФК ойыншылары Санат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК ойыншылары Санат:Динамо Бухарест ФК ойыншылары Санат:Румыния футбол жаттықтырушылары Санат:Динамо Бухарест ФК жаттықтырушылары Санат:Рапид Бухарест ФК жаттықтырушылары Санат:Университатя Клуж-Напока ФК жаттықтырушылары
Мосбрун
Мосбрун (Moosbrunn) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Вена округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1537 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16.91 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WU, ресми идентификациялық коды — 3 24 13.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Айхензедер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Этьен Жоффруа Сент-Илер
Этьен Жоффруа Сент-Илер (Étienne Geoffroy Saint-Hilair; 15 сәуір 1772 - 19 маусым 1844) -ранцуз зоологы, британдық эволюционист Ч. Дарвиннің континенталды ізашары және қазіргі заманғы инволюция ілімінің бастаушысы. Изидор Жоффруа Сент-Илердің әкесі.
Пьоссаско
Пьоссаско (Piossasco) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17411 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 446 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 10045.
Елді мекеннің қамқоршысы — Madonna del Carmine.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Этьен Жоффруа Сент-Илер
Бальзак өзінің «Горио әкей» романына келесідей арнауды кіріспе ретінде баяндады: «Ұлы және әйгілі Жоффруа де Сент-Илерге оның шығармалары мен данышпандығына таңданудың белгісі ретінде», ол «Адами комедияның» алғысөзінде Кювье мен Сен-Илер арасындағы әйгілі дау туралы жазды.
Дереккөздер
Санат: Сүтқоректілер Санат: Зоология Санат: Француз зоологтары
Мирное (Тайынша ауданы)
Мирное — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Киров ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 43 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 257 адам (117 ер адам және 140 әйел адам) болса, 2009 жылы 19 адамды (7 ер адам және 12 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Пальник-Ёль (Лыжа тармағы)
Пальник-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лыжа өзенінің оң жағалауынан 174 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Силвэр Сити (Миссисипи)
Силвэр Сити (Silver City) — Миссисипи штатының Humphreys округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 337 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.6 км² шамасында. FIPS коды — 28-67920.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Константин Борисович Локтев
Константин Борисович Локтев (16 маусым 1933 жыл, Мәскеу, КСРО — 4 қараша 1996 жыл, сонда) —КСРО-лық шайбалы хоккейші, шабуылшы. КСРО шайбалы хоккей құрамасы сапында үш рет әлем чемпионы атанды.
1964 жылғы Олимпиада чемпионы, 1960 жылғы Олимпиада қола жүлдегері.
Француздар
Француздар (өзд. атауы — франсе) — ұлт, Францияның негізгі халқы. Франция мен оның иеліктерінде (Гвиана, Жаңа Каледония, Реюньон, Француз Полинезиясы), Алжирде, Тунисте, Мароккода, Мадагаскарда тұрады. Француздардың ірі топтары АҚШ, Италия, Бельгия, Швейцария, т.б. мемлекеттерде де өмір сүруде.
Константин Борисович Локтев
Ойнаған клубтары
Санат:КСРО шайбалы хоккейшілері Санат:КСРО шайбалы хоккей құрамасының ойыншылары Санат:1960 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:1964 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Спартак Мәскеу ХК ойыншылары Санат:ЦСКА Мәскеу ХК ойыншылары Санат:Шайбалы хоккейден Олимпиада чемпиондары Санат:КСРО-ның Олимпиада чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Француздар
Діні
Дінге сенушілердің көпшілігі — католиктер; сондай-ақ кальвинист-реформаттар да бар. V-VI ғғ. Францияда христиан діні таралды. Революциядан кейін 18 ғасырдан бастап Франция өзін католик шіркеуінен алшақтатты, сондықтан католицизм ресми дін болмай қалды. Осы сәттен бастап Францияда ғибадат пен ой еркіндігіне жол берілді. Қазіргі әлемде сенімдердің алуан түрлілігі бар. Христиандық - ең үстем діндердің бірі, тіпті ресми болмаса да, католик діні елдегі ең көп қолданылатын діндердің бірі болып табылады. Христиан дініне халықтың шамамен 40% -дан астамы тиесілі. Екінші жағынан, Франция - өз аумағында ең көп мұсылмандар бар елдердің бірі. Мұны шамамен 5 миллионға жуықтауға болады. Протестанттар мен иудаизм дінін ұстанушылар да бар, бұл екі топта шамамен 700 000 адам бар. нобай|оңға|200|Париждегі француздар, тамыз 1944 ж.
Кәсібі
Француздардың көпшілігі (адам саны 20 — 30 мың) шағын қалаларда өмір сүреді. Мұндай қалаларда ортағасырлық баспана жоспары сақталған. Әрбір ауданда жер жағдайына байланысты бірнеше қабат үйлер салына береді.
Мәдениеті
Ұлттық мерекелері діни мейрамдарға (рождество, жаңа жыл, корольдер күні, т.б.) негізделген. Көктемгі карнавалдар оңтүстік аудандарда жиі өткізіледі. Ауылдық елді мекендерде пасха, т.б. мереке күндері жәрмеңкелер өтіп тұрады. Өте бай фольклоры сақталған. Ұлттық билері (фарандола, гольярда, сарабанда, менуэт, бурре, гавот, т.б.) қазіргі күні фольклорлық фестивальдар кезінде ұлттық аспаптардың (тамбурин, виола, фасита, т.б.) сүйемелдеуімен орындалады.
Ұлттық киімдерін кию 19 ғасырдан бастап тоқтатыла бастады. Әйелдер — кең юбка, жеңді көкірекше, кеудеше, алжапқыш, шляпа; ерлер — шалбар, гетры, көйлек, жилет, күртеше, бастарына берет, аяқтарына ағаш сабо киеді. Қазіргі кезде ұлттық киімдерін көбіне мерекелік бағдарламаларға қатысушылар ғана киген.
Дәстүрлі тағамдарына сиыр, шошқа, балық еттері қосылады. Көкөніс, жеміс-жидек, шарап көп пайдаланылады. Сүт өнімдерінен ірімшік жасайды. Ұлттық тағамдарына сан алуан дәмдегіш өсімдіктер қосады. Француздар ірімшіктер сұрыптарының түрлілігімен таң қалдыра алады.
Француз тамағы аймақтар арасындағы үлкен айырмашылыққа ие. Прованста зәйтүн мен балық болса, Нормандияда – крептер мен май жетекші орында тұр. Француз мәзірі негізгі, жеңіл тамақ, десерт. Шарап мейрам күндері үстел үстінде әр дайым болады, көбінесе оны күнделікті күні тамақ ішкенде де көруге болады. Француздар күркетауық, тауық, үйрек, мысыр тауығының етін жақсы көреді, ал еттерден шошқа, сиыр және қой етін жақсы көреді. Қоян етін Францияда рагу түрінде, ішіне турама салынған және бұқтырылған түрде береді. Ал десертке француздарға торт, балмұздақ, профитроли, тәтті пряниктер, бәліштер, құймақтар, жеміс салаттары, мусстар, суфле және т.б. ұнайды.
Қазақстандағы француздар
1989 жылғы халық санағының деректері бойынша КСРО-да 701 француз болды, оның ішінде Қазақстанда – 33 адам тұрды: Қарағанды облысы мен Алматы қаласында – 10 адам, Талдықорған облысында – 6 адам, Қостанай облысында – 2 адам, Алматы мен Семей қалаларында – 1 адамнан болды. Қазақстандағы француздар санының жалпы динамикасы мынадай:
Дереккөздер
Санат:Халықтар Санат:Франция халықтары Санат:Француздар
Күлтегін нақыл сөздері
Күлтегін - (685-731) көне түркі мемлекетінің билеушісі. Есімі - Құл. Әкесі ел төресі - Құтлұғ қаған. Жеті жасында жетім қалған. Он жасында сарбаздар қатарына қосылады. Он алты жасында қол бастап, ерлігімен, ақылдылығымен көзге түскен. Әйгілі Орхон жазба ескерткіштерінде сақталған сахи сөздері ерлік пен елдік даналығының әлемдік үздік үлгілері қатарына жатады.
Саломаковка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чир өзені. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ростов облысы өзендері Санат:Волгоград облысы өзендері
Гирокомпас
Гирокомпас — жердің магниттік өрісінің әсеріне ұшырамаған нақты курс пен бағыты анықтауға арналған электрнавигациялық аспап. Гирокомпас кемелер мен ракеталарда қолданылады. Ол гирорульдік автожолсалғыш үшін курс датчигі, сондай-ақ радиолокациялық станциялар мен басқа да аспаптар үшін бағыт датчигі болып табылады. Гирокомпас іс-әрекеті еркін ілінген және өз осінде тез айналатын дененін сыртқы әсерлерге қарсы түру қасиетіне және гирокомпас бекітілген объектінің бұрылыстарына тәуелсіз өзінің бастапқы жағдайын сақтап калу касиетіне негізделеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Пропаст (Кырджали облысы)
Пропаст (Пропаст) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 116 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6632. Телефон коды — 03622. ЕКАТТЕ коды — 58623.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Катя Сикара
Катя Сикара  (Κάτια Συκαρά) — грек профессоры, Robotics Agent қазіргі заманғы технологиялар зертханасы, Карнеги Меллон Университетінің Робототехника институтында және робототехника институтында аспиранттардың ғылыми кеңесшісі.
NGC 4006
NGC 4006 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Катя Сикара
Өмірі мен қызметі
Катя Сикара Грекияда дүниеге келген. Ол жоғары білім алу үшін Америка Құрама Штаттарына барып оқып, әртүрлі шәкіртақы, соның ішінде Фулбрайт (1965-1969) шәкіртақысына оқиды. Ол барлық жоғары білімді АҚШ-та алды (Браун университеті, Висконсин университеті және Джорджия технологиялық университеті). 2002 жылы ол Американың жасанды интеллект қауымдастығының мүшесі болды. Ол Браун университетінде қолданбалы математика бойынша бакалавр дәрежесін алды. Сонымен қатар Висконсин-Милуоки университетінің электротехника саласындағы магистр дәрежесі және Джорджия технологиялық институтының информатика ғылымдарының докторы болды.
NGC 4006
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Катя Сикара
Өмірі мен қызметі
Профессор Сикара – Электротехника және электроника инженерлері институтының (IEEE) мүшесі, американдық жасанды интеллект қауымдастығының (AAAI) мүшесі және 2002 жылғы ACM/SIGART агенттерін зерттеу сыйлығының иегері. Ол сонымен қатар 2005 жылы Висконсин университетінің Құрметті түлектері сыйлығының иегері.
NGC 4006
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 15 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4006 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37655, UGC 6951, MCG 0-31-6, ZWG 13,15.
Катя Сикара
Өмірі мен қызметі
Катя Сикара – Клювердің «Мультиагенттік жүйелер, жасанды қоғамдар және модельденген ұйымдар» сериясы кітаптарының редакциялық алқасының мүшесі; «Agency-oriented software engineering», «Web intelligence and agency technology», «Journal of Infonomics», «Fundamenda Informaticae» және «Related Engineering: Research and Application» журналдарының редакциялық алқасының мүшесі; ETAI in the Semantic Web журналының редакциялық алқасының мүшесі (1998–2001). Ол IEEE Intelligent Systems and Their Applications (1992-1996) және AI in Engineering (1990-1996) редакциялық алқасының мүшесі болды. Франс телеком ғылыми-консультативтік кеңесінің мүшесі, 2003-2009 ж.ж.; Грек ұлттық зерттеу орталығы Democritos информатика және телекоммуникация институтының ғылыми-консультативтік кеңесі, 2004-2012 жж; AAAI атқарушы кеңесінің мүшесі (1996-99); Салалық стандарт болып табылатын UDDI (Universal Description and Discovery for Interoperability) бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу бойынша OASIS техникалық комитетінің мүшесі; және W3C (Worldwide Website Consortium) Web Services Architecture жұмыс тобынан шақырылған сарапшы; Ол Халықаралық мульти-агенттік жүйелер қорының (IFMAS) директорлар кеңесінің мүшесі және семантикалық желілер қауымдастығының негізін қалаушы мүшесі болды; Семантикалық желілер бойынша екінші халықаралық конференция бағдарламасына төрағалық етті (ISWC 2003).
NGC 4006
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Катя Сикара
Зерттеу жұмыстары
Ол ведомствоаралық жүйелердің, бағдарламалық қамтамасыз ету агенттерінің, веб-қызметтердің, семантикалық желілердің, адам мен компьютердің өзара әрекеттестігінің, келіссөздердің, жағдайды дәлелдеудің және пайдаланудың, жоспарлаудың, өндірістің, денсаулық сақтауды басқарудың, қаржылық жоспарлаудың және электронды сауда т.б. 700-ден астам техникалық бағыттағы мақалалардың авторы. Ол DARPA, NASA, AFOSR, ONR, AFRL, NSF және өнеркәсіп қаржыландыратын миллиондаған долларлық зерттеулерге жетекшілік етті. ONR MURI бағдарламасы мен COABS DARPA бағдарламасының арқасында Сикара тобы ашық ақпараттық орталарда (интернет сияқты) динамикалық түрде үйлестіре алатын гетерогенді бағдарламалық құрал агенттерін дамытуға мүмкіндік беретін құралдар жинағы RETSINA көп агенттік инфрақұрылымын әзірледі.
Дереккөздер
Санат:АҚШ информатика ғалымдары
IC 304
IC 304 — Персей шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 12080, UGC 2609, MCG 6-8-5, ZWG 525.10, IRAS03118+3741.
Сыртқы сілтемелер
IC 304 Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Камышинская
Камышинская — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Самара облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Куйбышев суқоймалары Камское Устье қала типті ауылдан Үлкен Черемшан өзендерін қоспағанда Куйбышев су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Б. з. д. 640 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 640 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Тремедаль-де-Тормес
Тремедаль-де-Тормес (Tremedal de Tormes) — Испаниядағы Муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,46 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Сан-Висенте-де-Перейра-Жузан
Сан-Висенте-де-Перейра-Жузан (São Vicente de Pereira Jusã) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Овар муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 400 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,47 км² шамасында. Халық тығыздығы — 253,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Сан-Висенте.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Ақырлы автомат
Ақырлы автомат  (Конечный автомат) — барлық үш анықтауыш жиыны да шекті болып келетін абстракты автомат.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Анаглифия
thumb|300 px|Картоннан жасалған анаглифты көзілдірік Анаглиф (от  — бедерлі) -  стереоскоп эффектісін алудың әдісі.
Әр түске боялып кодталған, ортақ экранға проекцияланған стереоскоптық жұптың фотосуреттерін, сол фотосуреттердің  түсіне сәйкес түске боялған әйнегі бар көзілдірікпен қарау арқылы стереоскоптық эффект алынады.
Бір жердің стереомоделін жасау үшін 2 суреттен тұратын стереожұптан(кеңістіктегі 2 нүңтеден түсірілген бір жердің фотосуреті) диапозитивтер дайындалынып, олар толықтырғыш түс беретін жарық фильтрлерінен өткізіледі де, ортақ экранға түсіріледі. Бұл кескінді әйнегінің түсі жарық фильтрлерінің түсіне сәйкес көзілдірікпен қарағанда, әр көз өзіне кигізілген көзілдірік түсіне сәйкес түсті көретіндіктен, суреттің бедерлі кескіні байқалады яғни стереоэффект алынады. Бірін-бірі толықтыратынтүске екі түсті қабаттастырғанда, ақ түс беретін: қызыл және көк жасыл, қызғылт сары және жасылдау көк, сары және көк, сары жасыл және  күлгін, жасыл және күрең қызыл т.б. түстер жатады.
Көзілдіріктің шынылары көбінесе қызыл және көк жасыл түстерге боялады.
Анаглифиялық суреттер (анаглифиялық көзілдірікпен көрі керек)
thumb|200px| thumb|left|360px| thumb|200px|
Дереккөздер
Санат:Оптика
Легальдылық
Легальдылық - [лат. legalis - заңды] - қандай да бір саяси ұйымның, институттың іс-әрекетінің заңдастырылуы, қоғамдық құрылыстың, саяси қызметтің конституциялылығының міндетті шартты талабы.
Легальдылық - демократиялық өркениетті қоғамда және мемлекеттегі әлеуметтік-саяси өмірінде субъектілердің қалыпты дамуы, қызмет етуінің аса қажетті элементі. Сонымен қатар қазіргі мемлекеттердің шынайы өмірінде қоғамды және билікті тұрақсыздандыруға бағытталған, әлеуметтік, экономикалық, саяси, өнегелік залал тигізетін жартылай легальды, көлеңкелі, заңсыз, астыртын әрекет ететін (мафиялық, лаң- кестік және т.б.) ұйымдар да кездесіп жатады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Лёц
Лёц (Loitz) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан қала. Деммин ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4204 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 62,96 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 52 049. Қаланың басшысы — др. Й. Винтер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Фёдор Григорьевич Волков
thumb|Фёдор Григорьевич Волков
Волков Фёдор Григорьевич(20.2.1729, Кострома- 15.4.1763, Мәскеу)-орыс актері, театр қайраткері, «орыс театрының атасы». Көпес отбасында туды. Жан-жақты білім алған. 1735 жылдан бастап Ярославльде тұрды. 1750 жылы осында көпшілік театрын құрды. Әйгілі орыс актерлері И.А.Дмитревский мен Я.Д.Шумский өзінің сахналық өнер жолын осы театрдан бастаған. Оның труппасы 1752 жылы Петербургке шақыртылды.Бірақ театрдың халықтық сипаты патша сарайның талабына сай келмегендіктен, труппа сол жылы ақ таратылды. Біраз актерлер Шляхет корпусына оқуға қабылданды.1756 жылы мемлекет орыс театрын құру туралы указ жарияланды; театр директоры болып А.П.Сумароков тағайындалды. Ол сондайақ орыстың театр мәдениетінде демократия ағымды өрбіткен орыс актерлерінің өнеріне жол ашты.В.Г.Белинский оны «қоғамдық өмірдің қозғаушысы» деп атап, оның есімін М.В.Ломоносовпен қатар қойды.1911 жылы Ярославльдегі театрға оның есімі берілді.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Нығыздағыш
thumb|Манжеталық нығыздағыш thumb Нығыздағыш- будың немесе газдың шығуын, сұйықтың ағып кетуін және саңылау арқылы тетіктің арасына шаң, тозаң өтіп кетуін шектейтін құрылғы.
Бомбарда
Бомбарда 1) 14-16 ғасырларда көп елде қолданылған тас бытырамен (ядромен) ататын артиллерия зеңбірегі. 2) Бомба лақтыратын кысқа мойынды зеңбірегі бар, қос діңгекті көлік кемесі. Қазір мұндай кеме пайдаланылмайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бас балуан
Бас балуан - бірнеше балуанның ішіндегі жеңімпазы, топтағы балуандардың маңдайалдысы. Күрескен адамын үнемі жығатын, ерен күш, қайрат пен әдіс-айла иесі. Денесі аса ірі балуанды түйе балуан, өгіз палуан деп те дәріптейді. Бас балуан үлкен жиын, астарда ру мен қауымның беделі мен абыройы сынға түсетін шақтарда олардың намысын қорғаушы ретінде саналады. Көршілес халықтармен этномәдени байланыстарда бас балуан үлкен жиындарда елдің, жұрттың, ұлыстың намысы үшін сайысқа түскен. Қазақпен көршілес халықтарда Бас балуанды сайысқа шығарарда оның айбынын асыру үшін «ноқталап», арқандап шығару, денесін қайыспен орау, арнайы киім кигізу дәстүрі болған.
Тендер (Месна тармағы)
Тендер — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Месна өзенінің оң жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Томас Генри Хаксли* Гексли
Томас Генри Хаксли* Гексли Thomas Henry Huxley 4 мамыр 1825; 29 маусым 1895) – ағылшын зоологі..
Чарльз Дарвиннің эволюция теориясын жақтаушы, жолын жалғастырушы. Томас Генри Хакслиге «Дарвин бульдогы» лақабы тағылған. Лондон корольдік қоғамның мүшесі, ал 1883-1885 жылдары президенті болған. Жаңашыл биологияда Линнеейдің еңбегін жалғастырғаны үшін Карл Линней және Дарвин медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат: Ағылшын зоологтары Санат: Карл Линней мен Дарвин медальдары иегерлері Санат: Биология
Б. з. д. 641 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 641 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 641 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Гитлерге қарсы одақ
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыс
Баспалық парақ
Баспалық парақ — стандарт пішінді қағаз парағының бір жағына және терілім парағының пішініне, ерекшеліктеріне қарай түрлі баспа бірліктерінен тұратын баспасөз шығармасының бірлік өлшемі.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Орта перпендикуляр
нобай|М нүктесінде тік бұрыш жасайтын Х1Х2 сызығы Орта перпендикуляр — кесіндінің ортасына түсірілген перпендикуляр түзу.
Үшбұрыштың қабырғаларына жүргізілген үш орта перпендикуляр бір нүктеде қиылысады, ол нүкте сырттай сызылған шеңбердің центрі болады.
Сүйір бұрышты үшбұрышта мұндай нүкте ішінде жатады, доғал бұрышты үшбұрышта — сыртында, ал тікбұрышты үшбұрышта гипотенузаның ортасына сай болады.
Үшбұрыштың қабырғаларымен шектелген орта перпендикуляр кесінділердің ұзындықтары мынаған тең:
Санат:Үшбұрыш геометриясы
Бас жіп
Бас жіп - сауын сиырын, бұзау, өгіз, бұқаны байлауға, жетектеп жүруге арналган жіп. Оның ұзындығы екі құлашқа дейін болады.
Жамантұз (Ақтөбе облысы)
Жамантұз — Шалқар көлі алабындағы тұйық көл.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Шалқар қаласынан солтүстік-батысқа қарай 22 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 178,7 м биіктікте.
Гидрографикасы
Аумағы 5 км2, ұзындығы 3 км, енді жері 2 км, жағалауының ұзындығы 10,5 км. Қар және жер асты суларымен толысады. Суының ең жоғарғы деңгейі сәуірде, төмендегісі қазан айында байқалады. Кей жылдары тартылып қалады. Суы тұзды, сілтілі, кермек.
Жағалау сипаты
Жағалауы жайпақ келген. Солтүстік-батыстан Тебез көліне құятын Балғасын өзені ағып өтеді. Жағалауында сор өсімдіктері өседі. Оңтүстік-батысынан Шалқар – Ақтөбе темір жолы өтеді.‎
Санат:Шалқар ауданы көлдері Санат:Шалқар су алабы
Корольков құртқашашы
Корольков құртқашашы (Iris korolkowii) – құртқашаштар тұқымдасының құртқашаш туысына жататын өсімдік, Құрғақ ірі қиыршық тасты жердерде, тек Батыс Тянь-Шаньның орта тау беткейлерінде өседі, алдыңғы түрден екі гүлді гүлсидамымен, гүлдерінің түсінің ашық қоңырлығымен ерекшеленеді. Жапырақтары торлы жүйелі, ортасы күңгірт. Мамыр-маусымда гүлдейді, маусым-шілдеде піседі. Тұқымын құмырсқалар таратады. әсемдік өсімдігі, Қазақстанның ботаника бақтарында өсіріледі. Жазы құрғақ және ыстық болатны аудандарды көгалдандыруға ұсынылған.
Дереккөздер
Санат:Құртқашаштар
Григорий Семенович Волконский
thumb|Григорий Семёнович Волконский