cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақтың ұлттық ою-өрнегі
Ою-өрнектердің түрлері
35.  «ИРЕК», «ИРЕКСУ» өрнектері кейде түзу сызықтардың сынықтары, кейде доғал сынықтардың ұштасуы арқылы жасалады. Ондай сызықтар бірнеше қатар сызықтар түрінде қатарласа келеді. «Ирек», «ирексу» өрнегінің жасалуы кейде бір иректің іші екінші ирекке қарсы келіп «төртбұрыштар» мен «сағатбау», «саты» тәріздес өрнектер жүйесін түзейді. Бұл өрнек: бешпент, қамзол, шапан, тақияның жиегіне орнатылады. Зергерлік бұйымдарда: сақина, білезік, қапсырма, алқалардың жиегінде және ши, сырмақ, кебеже, жүкаяқ, табақ ернеулерінде, әдіп тігісте көбірек кездеседі.
36.   «ҚОС ДӨҢГЕЛЕК» ою-өрнегі мал таңбасына ұқсайды. «Қос дөңгелек» өрнегімен негізінен киіз бұйымдарын, текеметтерді, сырмақтарды әшекейлейді.
37.  «ТҰМАРША» ою-өрнегі үшбұрыш үлгілес болып келеді. Үш гүл, үшбұрыш - осындай тұмарлар тіл-көздөн сақтау үшін адамдарға ғана емөс, үй жануарларына бойтұмар ретінде де тағылады. Кілембұйымдарының жиегін, киіз, кілем, текеметтің орта тұсын кәмкеруде кездеседі
38.  «ҚОСТҰМАРША» ою-өрнегі төбесінен түйістірілген екі тұмарша үшбұрыш өрнегі қосылады да, екі геометриялық үшбұрыш жасайды. Бұл өрнектің түрі «тұмарша» өрнегі секілді тіл-көздөн сақтау дегенді білдірмейді, тек эстетикалық тұрғыдан өшекей ретінде қолданылады.
39.  «БАҒАНӨРНЕК» қора төбесінің арқалығын астына тіреп тұратын діңгек ағаш. Осы ағаш секілді ою-өрнөк салынатын заттың, бұйымның ортасына келтіріледі, оны негіз қылып алып, жан-жағын басқа өрнектермен бейнелейді. Бұл өрнек асадал, кебежелердің аяқтарында, қырларында, айна қойғыштың шетінде, піспек саптардың жоғарғы жақ басында, адалбақанның бойында жиі ұшырайды және текеметтің орта тұсын көмкеруде кездеседі. 40.Қошқар мүйіз-
Өрнектердің түстері мен бояулары
Қолөнерде пайдаланылатын бояуларды шеберлер өздері қолдан жасап алатьін оларға әр түрлі қоспаларды қосып. бұрын табиғатта жиі кездесетін және сол күйінде пайдалануға жарай беретін ақ, сары, көк, қызыл және қара топырақтар, түрлі түсті жосалар (сары, көк, қызыл) ағашты, теріні, қайысты бояуға жұмсалған. Сол сияқты малдың қанын, қара бауырын, көк бауырын да бояу ретінде пайдаланған. Көк тікеннің бүрі, мойыл, долана, қарақат, бүлдірген, итмұрын және тағы басқа да осылар тәрізді түрлі жемістердің шырыны да даяр тұрған бояу десе болғандай еді. Халық шеберлері шие жемістерін, әр түрлі өсімдіктерді, олардың қабықтары мен тамырларын қайнатып бояу жасау әдісін көп қолданған. Мысалы, талдың, теректің, қарағайдың, еменнің, алма, анар, жүзім және өрік ағаштарының қабықтарынан қызыл, сары, күрең, қошқыл түсті бояулар қайнатңан. Қына (жер қынасы, тас бетінің қынасы) «томарбояу» дейтін қурай мен тобылғының тамырларын қайнатып та бояу жасаған. Қабықтарды күздігүні жинап қол диірменге тартып не келіге түйіп ұнтақтап қайнатады. Шеберлер, қайнауына қарай, бояуынан арылған ұнтақтарды сүзіп алып тастап, қалған сұйықты одан әрі қайната беру арқылы оны қоюландырған, кейде порошок түріне келтірген. Мұндай қайнатынды бояуға ашудас, мұсатыр, тотияйын, тұз, қарағайдың шайырын қосатын. Сол сияқты қара күйе, ыс, құрым, өріктің, жаңғақтың сүйектері мен бидайдың, арпаның күйіктерінен де бояу жасаған. Бұларды бірімен-бірін қоспалау арқылы әр түсті бояулар жасалады. Бояулар сіңімді әрі оңбас үшін ермен, көкпек, итсигек, қара жусан сияқты ащы шөптердің тұндырмасын, құрттың сарысуын, кейде май қосатын болған.
Дереккөздер
Санат:Орнамент
Қақбас
Қақбас. Түсіндірме сөздіктен екі түрлі мағынасын келтірейік:
«...Қақбассың, жүрген жерің бәрі бүлік (С. Торайғыров, Таңд. Шығ.). «Бәрін шығарып жүрген сол қақбастың өзі емес пе (I. Есенберлин, қатерлі өткел). «Қақбас» сөзінің тарихы, шыққан тегі туралы екі түрлі болжам айтуға тура келеді. Біріншісі — түркі тілдерінің өз дерегі негізінде. В. Радлов сөздігінде Сібірдегі кейбір түркі тілдері «какпас» түлғалы сөзге «қайыңның қабығы» мағынасын беретіндігін көрсете келіп, «Н. Катановтың сөзіне қарағанда, ескі, қурап қалған ағаш қабығы» екендігін ескерте кетеді (В. Рад., Опыт..., II, I, 70). Бұған қоса, қазірдің өзінде хакас тілінде «хахпас» сөзі «қылқан жапырақты ағаштардың қабығы» деген ұғымда қолданатынын да еске саламыз (Хак.-рус. сл., 1953, 281). Тіліміздегі «қақбас» сөзінің (бірінші мағынасында) төркінін осылармен байланысты деуге де бо- латын сияқты. Өйткені, баласыз-, жалғыз адамды өнім бермейтін қураған ағаш қабығымен теңеу халық арасында бола беретін жағдай. Демек, ұқсату, сәйкестендіруден туған ауыспалы мағына. Екінші бір деректі парсы тілінен кездестіреміз: «хакбәрсәр» және «хакбэсэр» тұлғасыңдағы парсы сөздері қазақ тіліндегі
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Жүз Бесінші Атты Әскер Дивизиясы
Дереккөздер
Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Қазақстан тарихы Санат:Атты әскерлер
Кеден шекарасы
Кеден шекарасы – бірыңғай кеден заңнамасы қолданылатын және сыртқы сауданың бірыңғай статистикалық есебі жүргізілетін аумақ шекарасы. Кеден шекарасы арқылы тауарды алып өту кезінде кеден мағлұмдамасын толтыру және кеден баждарын‚ салықтар мен алымдар төлеу талап етіледі.Кеден шекарасы, әдетте, мемлекттік шекарамен үйлес келеді. Жеке тұлға рұқсат белгілері соғылған шетелдік паспорты болғанда шекарадан өтеді. Жеке тұлғаның мағлұмдаманы ресімдемей ақшалай қаражат пен тауарды алып өтуі лимиттеледі және оны үкімет белгілейді.
Колповский қызғалдағы
Биіктігі 15 – 35 см, пиязшығы жұмыртқа тәрізді, жуандығы 1,5 – 2 см, қара қоңыр, терілі, ішкі жағынан ұшы жатаған қалың түкті қабықты. Сабағы жалаңаш; жапырақ саны – 3 – 5, шамалы алшақ орналасқан, кірпікшелі, әдетте гүлден биік, төменгі таспа тәрізді, ені 1 – 3 см. Гүлі біреу; гүл шанағында бүтілген, гүл серігі сары, ұзындығы 2,5 – 6 см, сүйір, сыртқыларының жотасы көбіне күлгін реңді, кері сопақша, ішкілері кері сопақша тәрізді; аталықтары гүл серігінен 2 – 3 есе қысқа, тозаңдықтары сары, жіпшелерімен тең; түйіні аталықтардан шамалы қысқа, аналық ауызы орнықты дерлік. Сәуір мамыр айларында гүлдейді.
Қазақстанда таралуы
Далалы жерлерде және сары топырақты тау етегінде өседі. Жоңғар Алатауы, Іле, Күнгей Алатауы, Шу-Іле таулыры, Қырғыз жотасының солтүстік аласа таулары мен етегін бойлай, одан әрі Қаратаудың шығыс тау етегіне дейін кездеседі. Кейде Островский қызғалдағымен бірге кездеседі, онымен оңый будандастырып, ерекше түс формаларын береді, мысалы оны Қордай асуы ауданынан көруге болады.
Дереккөздер
Қазақстан қызғалдақтары Санат:Қызғалдақтар Санат:Лалагүлдер
Соль-Вож
Соль-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Соль өзенінің оң жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сидаделье (Мезан-Фриу)
Сидаделье (Мезан-Фриу) (Cidadelhe (Mesão Frio)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Мезан-Фриу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 207 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 81,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Бад-Херренальб
Бад-Херренальб (Bad Herrenalb) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Карлсруэ әкімшілік округіне бағынады. Кальв ауданының құрамына енеді.
Вега-де-Санта-Мария
Вега-де-Санта-Мария (Vega de Santa María) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Авила ауданында (комарка) орналасқан.
Бад-Херренальб
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7330 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 33,03 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 35 033. Қаланың басшысы — Норберт Май.
Вега-де-Санта-Мария
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18,18 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Бад-Херренальб
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Интернет торабы
Интернет торабы (Узел//интер- нета; node internet) — Интернет байланыс арналарымен өзара біріктірілген ірі тораптардың жиынтығы. Әрбір торап — көбінесе Unix операциялық жүйесінің басшылығымен жұмыс істейтін бір немесе бірнеше қуатты компьютер-серверлер. Мұндай машиналарды бас компьютерлер немесе хост-компьютерлер деп атайды (ағыл. Host — қожа деген сөз).
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника Санат:Интернет
Модаль сөз
Модаль сөз, сөйлемнің мазмұнына сөйлеушінің көзқарасын білдіреді. Грамматикада модаль сөз бөлек қарастырылғанымен, қазіргі функционалды семантикада модальдылықты білдірудің бір құралы саналады.
Олар дербес сөз табы болмайды, модальдылық етістік райлары, қыстырма сөздер, демеулік шылаулар арқылы көрінеді. Модаль сөз тұлғалық құрылымына қарай есімді (керек, қажет, тиіс, сияқты, сықылды, тәрізді, секілді, бар, жоқ, т.б.) және етістікті (екен, шығар, болар, дейді, көрінеді, білем, т.б.) болып бөлінеді. Модаль сөздің модальдылық мәні әр түрлі. Кейбір сөздердің лексикалық мағынасының өзі модальды болады, ал білем, көрінеді, сияқты сөздері негізгі мағынамен қатар модальдылықты де білдіреді. Мысалы: “Өрістегі мал осы жерден жақсы көрінеді. Мен оны беске білем” деген сөйлемдерде көрінеді, білем сөздері тура мағынасында тұрса, “Астық биыл мол көрінеді. Үйіне жетті білем” дегенде модаль сөз қызметінде жұмсалған. Модальдылық өрістер қатарына мүмкіндік, қажеттілік, қалаулық, болжалдық, міндеттілік, бұйрықтық мағыналар жатқызылады. Сөйлемде модаль сөз келер шақ баяндауышының құрамында кездеседі, қыстырма сөздер қызметінде де қолданылады.
Ога қаласы
Ога қаласы (Жапония) – Жапониядағы Акита префектурасының батысында, Ога түбегінде, Жапон теңізі жағалауында орналасқан қала.
1954 жылы 31 наурызда Минамиакита уезінің Фунакавако, Вакимото ауылдары мен Ириай, Оганако, Того кенттерін біріктіру арқылы пайда болған қала. 2005 жылы 22 наурызда қала аумағына Ваками кенті де қосылады. Қала – ағаш пен мұнай өңдеуде мамандандырылған. Балық және ауылшаруашылығы жақсы дамыған. Қала ауданы 240,80км², халық саны 32 324 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). Қала нышандары – камелия гүлі, жапон криптомерия ағашы, көкқұтан құсы.
Дереккөздер
Санат:Жапония қалалары
Саудакент
thumb|right|200px|Саудакентке кіре беріс Саудакент (1993 жылға дейін – Байқадам) — Жамбыл облысы Сарысу ауданындағы ауыл, Байқадам ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жаңатас қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 25 км жерде, Шабақты өзенінің жағалауындағы сұр жусан, баялыш, көкпек басым өскен сұр, сортаңды сұр және шалғынды сұр топырақты қуаң шөлді белдемде орналасқан.
Мери (Италия)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Саудакент
Тарихы
Ауыл 1993 жылға дейін "Байқадам" ауылы және 1997 жылға дейін Сарысу ауданының орталығы болып келді. 1957-97 жылдар аралығында көкөніс-сүт бағытындағы «Байқадам» кеңшарының орталығы болған. Оның негізінде Саудакентте 1997 жылдан «Байқадам» ӨК, «Саудакент» АҚ және оннан астам ЖШС-тер мен 50-ге жуық шаруа қожалықтары ұйымдастырылды. Ежелгі деректерде ол Сулугхан, кейінірек Сулхан деген атпен аталған. Саудакент Қаратаудың солтүстік бөктері арқылы өтетін керуен жолы бойындағы ірі сауда мен қолөнердің орталығына айналған.
Кәсіпорындары
Ауылда тұрмыс қажетін өтеу комбинаты, кондитер, макарон цехтары, наубайхана, тағы басқа жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
4 орта мектеп, кәсіптік-техникалық мектеп, 2 кітапхана, мұражай, мәдениет үйі, мешіт, ауылдық аурухана, отбасылық дәрігерлік амбулатория, тағы басқа мекемелер бар. Саудакентте ортағасырлық тарихи-сәулеткерлік ескерткіштердің орны сақталған.
Санат:Сарысу ауданы елді мекендері
Мәмбет Бұлғақұлы
Мәмбет Бұлғақұлы (1704 ж.ш.т. — 1769 ж.ш.ө.) — Әбілқайыр ханның 12 биінің бірі. Кіші жүздегі шөмекей руынан шыққан. 1738 жылы тамызда Әбілқайыр хан бастаған Орта жүз бен Кіші жүздің беделді би, батырларымен бірге шөмекей руының атынан Ресей патшалығына ант берген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 4640A
NGC 4640A — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1887 жылы 17 сәуірде Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4640A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42753, NGC 4640, UGC 7888, MCG 2-32-190, ZWG 71.9, VCC 1949.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Жеке адамның бағыттылығы
Жеке адамның бағыттылығы (orientation of individual;Orientierung der Personlichkeit)- әлеуметтік құндылықтар мен нормаларға қатысты, жеке адамнын негізгі өмірлік ұстанымы.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Қазақстан елшілерінің хабары
«Қазақстан елшілерінің хабары», Мұхтар Әуезовтің 1921 ж. жазылған публицистикалық мақаласы. Бұл туынды жанрлық жағынан корреспонденцияға жақын. Кенес екіметінің жергілікті орындарда жүргізіп отырған күнделікті іс-шараларын халыққа мәлім етіп, еңбекшілерді белсене іске кірісуге шақыру мақсатында жазылган. деген шығарма бастауынан-ақ оның хабарлама екендігі көрініп тур. Одан әрі деген жекелеген фактілердің басы қосылып, жинақталады. Сол арқылы автор тарапынан Қазақстан шекарасы туралы ауқымды меселелер қозғалады. Қазақ елінің бостандығы туралы ойлар да аракідік бой көрсетеді. 1921 ж. «Қазақ тілі» газетінде жарияланған бұл корреспонденция сол нұсқаның негізінде жазушының 20 томдық шығармалар жинағының 15-кітабына енгізілді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Одатэ қаласы
Одатэ қаласы (Жапония) – Жапониядағы Акита префектурасының солтүстігінде, Одатэ ойпатының аумағында 1954 жылы 1 мамырда Китаакита уезінің Одатэ кенті мен Сяканай ауылын біріктіру арқылы пайда болған.
Дереккөздер
Санат:Жапония қалалары
Хасуй-Нгыня-Се
Хасуй-Нгыня-Сё — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юдейн-То көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Сан-Брас
Сан-Брас (São Brás) — Бразилиядағы муниципалитет, Алагоас штатында орналасқан. Агресте-Алагуано мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Трайпу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7020 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 140,6 км² шамасында.
Санат:Алагоас елді мекендері
Сочонбожа
Сочонбожа — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сельзя өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Керей мен Жәнібек хандар ескерткіші
Керей мен Жәнібек хандар ескерткіші — Астана қаласындағы қазақтың алғашқы хандарына қойылған ескерткіш.
Ескерткіштің іргетасынан бастап, найзаның ұшына дейінгі жалпы биіктігі 12 метрді құрайды; Жәнібек ханның бойы 5,25 метр етіп, ал отырған күйде бейнеленген Керей ханның биіктігі 4 метр етіп құйылды. Әрбір мүсіндік бейне өзіндік ерекшелікке ие: қазақ хандығының тұңғыш басшысы болу жолы берілген Керейдің қазақы ер-тоқымда мығым отыруы және ерлік пен өрліктің, дала көшпенділеріне тән тас-түйін тұлғалы толық бойымен тік тұрған Жәнібектің бейнелері сол кездегі олар құрған Қазақ хандығы оқиғасының мазмұнын ашып тұрған сыңайлы. Сондай-ақ, композицияда хандардың қолдарына сығымдап, қадай ұстаған ту бейнеленген. Бұл көрініс жаңадан құрылған хандықтың беріктігін, тұрақтылығын, өр рухты мақсаттарды көздеген өміршеңдігін аша түседі. Бұл орайда, композиция тарихтың үздіксіздігі мен дәуірлер сабақтастығын білдіреді.
"Біз елордамыздың төрінде ұлысымызды заманындай ұйыстырған Керей мен Жәнібек хандардың ескерткішін ашып отырмыз. Бұл тұғырлы тарихымызға, қазақтық елдік дәстүрімізге, мызғымас мемлекеттігімізге арналған мәңгілік белгі. Баршаңызға белгілі, Керей мен Жәнібек хандар қазақ деп аталатын хандықтың алғашқы қадасын қақты."
Жобаның авторы — мүсінші Ринат Әбенов. Ескерткіштің жалпы салмағы — 16,20 тонна.
Дереккөздер
Санат:Астана ескерткіштері Санат:Қазақ хандарының ескерткіштері
Ламар Хэйтс (Миссури)
Ламар Хэйтс (Lamar Heights) — Миссури штатының Barton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 216 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 29-40430.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Абайыл
Абайыл — Түркістан облысы Түлкібас ауданындағы ауыл, Жабағылы ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 218 адам (111 ер адам және 107 әйел адам) болса, 2009 жылы 340 адамды (168 ер адам және 172 әйел адам) құрады.
Пилотаждық-навигациялық аппараттар
Пилотаждық-навигациялық аппараттар — ұшқыш пен штурманның кабинасында белгілі бір тәртіппен орналаскан және ұшақты басқаруға арналған құрал. Пилотаждық-навигациялық аппараттар экипажы ұшудың берілген бағыты мен биіктігі мен жылдамдығына төзе алады. Сондай-ақ, ұшақ жүргізуге байланысты міндеттерді де орындай алады.
Пилотаждық-навигациялық аппараттарға автопилот, авиакөкжиек, барлық компастар, варнометр мен биіктік өлшейтін құралдар және т.б. жатады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Т-торшалардың орнын басатын фактор
Т-торшалардың орнын басатын фактор — лимфокин. Көк бауырдың 24 сағаттық аллогенді торша өсіндісінен табылады. В-лимфоциттердің иммуноглобулин түзетін торшаларға айналуы үшін белгі береді.
Жүз Бірінші Қазақ Ұлттық Атқыштар Бригадасы
Жүз Бірінші Қазақ Ұлттық Атқыштар Бригадасы – Ұлы Отан соғысына қатынасқан қазақстандық әскери құрама. 1941 жылдың 5-желтоқсаны мен 1-мамардың арасында Ақтөбе қаласында жасақталған. Ол атқыштар бөлімі деп аталғанмен, шын мәнінде ұлттық құрама болды. Бригада Ақтөбе,  Гурьев (Атырау), Батыс Қазақстан, Қызылорда облыстарының  тұрғындарынан жасақталды. Құрамында 5007 адам болды. Оның тұңғыш командирі – полковник С. Я.Яковленко, соңынан  полковник А.И.Серебряков, полковник И. Ф. Воробьев, әскери комиссары -аға батальон комиссары Н.А.Алиев болды. Алғашқы шайқасқа 1942 жылы 28 қараша күні Калинин майданының  39-армия  құрамында  Оленино маңындағы Кувшиново және Букарево деревняларында  алғаш жауынгерлік  сынақтан өтті,  немістердің  Ржев түбіндегі  тобымен 2 ай ұрыста  жаудың  2500-ден астам  әскерлерін қатардан шығарды. Бұл ұрыстарда ''Х. Бекішев, У. Ахмедзянов, А. Алпысбаев, Ш.Қарамергеновтар'' көзге түсті. Екі айға созылған қантөгістен кейін жаудың 2,5 мың адамын жойып, кеңестік бір дивизияның қоршаудан шығуына көмектесті.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Ұлы Отан соғысы
Кушкуль (Михайл ауылдық кеңесі)
Кушкуль — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Михайл ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 85 адамды құрады. Пошта индексі — 453455, ОКАТО коды — 80215834000.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Күшікбай
Күшікбай – Мұғалжар тауларының ортаңғы бөлігіндегі шоқылы тау.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы Жем (Ембі) қаласының солтүстік шығысында 36 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 552 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Солтүстік беткейі тіктеу келген.
Геологиялық құрылымы
Силур, төменгі девон кезеңдерінің жанартаутекті-шөгінді (лава, туф, тақтатас) жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Таудың қоңыр топырағында бетеге, боз, жусан, бұта аралас қараған, тобылғы, т.б. өседі. Тау баурайындағы бұлақтардан Ащысай өзенінің салалары бастау алады. Етегі көктемгі-күзгі мал жайылымы.
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы таулары
Вирсберг
Вирсберг (Wirsberg) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Кульмбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1944 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 77 163. Муниципалитеттің басшысы — Херман Анзельштеттер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Сембоку қаласы
Сембоку қаласы (Жапония) – Жапониядағы Акита префектурасының шығысындағы қала.
2005 жылы 20 қыркүйекте Сэмбоку уезінің Какунадатэ, Тадзавако кенттері мен Нисики ауылын біріктіру арқылы пайда болған. Қала орталығында Тадзава көлі мен Товада-Хатимандай саябағы орналасқан.Қала ауданы 1093,64км², халық саны 29 650 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Дереккөздер
Санат:Жапония қалалары
Жайма-шуақ
Қазіргі түсіндірме сөздікте қос сөз мағынасы — тамылжып жадыраған, жайдары деп түсіндірілген. Әрине, әркімге оның мағынасын осылай түсінгенмен, құрамындағы жеке сөздердің алғашқы мағынасы мен түпкі теркінін біле беру қиын.
Түркі және Моңғол тілдері деректеріне үңілсек, бұл екі сөздің де мағынасы біріне-бірі жақын екендігін тағы көреміз. Якут тілінде: дьайғар — ашылу (аспанның) мағынасында қолданылады. Кейде якут тілінде қазақ тіліндегі «ж» орнына «дь» дыбысы айтылатынына мына мысалдар дәлел болғандай, қазақша — жар (өзен, сай жағасындағы), якутша — дьаар; қазақша — жорға, якутша — дьорус т. б. Ал осы тілде «дьайға» тұлғалы сөз — ала бұлтты, аз бұлтты мағынасын берсе, мұның өзі аспан ашық дегенмен бірдей. Осы деректер негізінде қос сөздің бірінші сыңары «жайманың» түбірі «жай» болады да, оның езі якут тіліндегі түбір «дьай»-мен барабар, ал мағынасы «ашық» дегенді аңғартады. «Шуақ» сөзінің де төркінін якут, әрі кетсе, Моңғол тілінен табуға болады. Якутша чуолкай — ашық, анық мағынасына нұсқаса, Моңғол тілінде «цэгээн» тұлғасы «ашық, анық» дегенді ұғындырады. Егер якут тілімен салыстыра қарасақ, бұл тілдегі «ч» -ның қазақ тілінде «ш»-ға айналуы және соңғы -ай қосымшасының, сондай-ақ «л» дыбысының түсірілуі тіліміздегі заңдылықтарға қайшы емес. Сондықтан да якут тіліндегі «чуолкай», қазақ тілінде «шуақ» болмасқа еркі жоқ. Ал Моңғол тіліндегі «ашық» мағынасын беретін «цэгээн» тұлғалы сөздің түбірі — цэг десек, оның біздің тілімізде «шуақ» қалпына дейін өзгеруінде де заңдылық жоқ емес. Басқы «ц» қазақ тілінде «ш» болып дыбысталады (салыстырыңыз Моңғолша — цунхгэр, қазақша — шұңқыр). Моңғол тіліндегі қосымша «ээн» түсіріліп, оның орнына тіліміздегі -ақ жұрнағы қосыла келіп «шуақ» қалпына дейін жеткен. Сөйтіп, «жайма-шуақ» қос сезіміздің ертедегі мағынасы —«ашық-ашық» немесе «ашық-анық» сияқтыларды ұғындырған деуге болады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Есірткі саудасы
Есірткі саудасы - Есірткіні сату мен дайындау бойынша ұйымдасқан қылмыстық қызмет. Есірткі саудасы — әлемдегі ең бір табысты және адамды жек көрушілік. Қылмыстық іс-әрекеттің ең зоры. Есірткі саудагерлерінің арында, Жердің түкпір-түкпірінде құрдымға кеткен миллиондаған адамдардың обалы бар.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Шынқожа Байекенұлы Бөрібаев
Шынқожа Байекен ұлы Бөрібаев (15.11.1900) - Қаз.КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері.
Ауыл шаруашылық ғылым кандидаты, дербес пенсионер. 1928 жылдан КОКП мүшесі. Шыңқожа Мәскеу ауыл шаруашық академиясын бітірді, Қазақтың мал өсіру ғылым зерттеу институтында директордың орынбасары және бөлім меңгерушісі,  ҚазКСР ауыл шаруашылық министрілігінің  бас зоотихнигі, ҚазКСР Министр Советі Председателінің орынбасары және кеңесшісі, Гурьев облысы атқару  комитетінің председателі, Қаз.КСР ауыл шаруашылық министрінің орынбасары, әртүрлі ауыл шаруашылық ғылыми мекемелерінде, 1962 жылдан ҚазКСР ауыл шаруашылық минстрлігінің  ғылым жөніндегі Бас басқармасының бас маманы болып істеді. Шыңқожа Қазақстанның шығыс аудандарының кең жайылым  пайдаланып, етті ірі қара шаруашылығын өркендетуге және КСРО-ға шетелдерден асыл тұқымды мал әкелуде зор еңбек сіңірді. Ол көпетегн ғылыми еңбек жариялады. Шыңқожа 2 орденмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары Санат:Қазақстан ғалымдары
Рок Хилл (Миссури)
Рок Хилл (Rock Hill) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.8 км². FIPS коды — 29-62660.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 4635 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Аверон
Аверон (Aveyron, Avairon) — Францияның оңтүстігіндегі департамент, Миди-Пиреней аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 12. Әкімшілік орталығы — Родез. Халық саны 263,8 мың адам (департаменттер арасында 78-ші орын, 1999 ж.).
Географиясы
Жер аумағы 8735 км². Департамент таулы аймақта орналасқан, ең биік нүктесі — Майэбьо шыңы (1469).
Әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Департамент 3 округ, 46 кантон және 304 коммунаны қосады.
Тарихы
Аверон — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі.
Баньо-а-Риполи
Баньо-а-Риполи (Bagno a Ripoli)) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Флоренция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25 767 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 348 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 74 км² шамасында. Пошта индексі — 50012.
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Пётр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Аныштаиха
Аныштаиха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосібір облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чумыш өзенінің сол жағалауынан 459 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Новосібір облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Түрксіб (сурет)
«Түрксіб» — қазақ кескіндемешісі Әбілхан Қастеевтің 1969 жылы салған суреті.
Алғашқы еңбек жолын ол осы Түрксіб темір жол құ­рылысында жер қазушы ретінде бастаған. Қазақ даласына келген жаңа­шылдық, замандастарының темір жолға деген алғашқы көзқарасы, дархан даланың тылсым үні бәр-бәрі оның жан дүниесіне өшпестей із қалдырғаны анық.
Сол құрылыстың нәтижесін бейнелеу үшін Қастеев алдымен 1932 жылы акварельмен салынған нобайды дайындап шығарады. Онда адырлы жермен көрермен жаққа ұмтылған пойыз бен түйе үстінде оның жүрісін бақылап отырған бақташы бейнеленген. Бұл шағын ғана сурет және қарапайым техникада салынған.
Ал 1969 жылғы сурет — Қастеевтің ең танымал туындыларының бірі. Оның өлшемдері 149 × 197 см, майлы бояумен салынған. нобай|1932 жылы салынған нобай — пошта маркасында нобай|1969 жылғы сурет — пошта маркасында Екеуін салыстырсақ, суретшінің шығармашылық эволюциясы айқын көрінеді, сондай-ақ мазмұнның күрделеніп, жаңа бейнелермен байтылып шыққаны байқалады. Егер акварельдік нобайда жалғыз ғана адамды көрсек, кейінгі суретте ауыл бойымен өткен пойызды талай жұрт қарсы алып жатқанын байқаймыз.
Немересін жетектеген әженің бей­несі мен баланың көрінісінен де үл­кен бір ұлттық сарын сезіледі. Үлкен кісілердің киген киімі мен тұр­­ған тұрысындағы философиялық ой, халқымыздың жаратылысын еріксіз еске түсіреді. Суретшінің ком­позициялық шешімін тапқан және бір тұсы ол, қазақ ер азаматтарын ат үстінде бейнелеуі... Ер азаматтардың киімдері мен бас киімдерін ұлттық ерекшеліктерге сай етіп, картинаға аса шеберлікпен бере білген... Пойыздан шыққан түтіннің өзі аспандағы бұлттармен үйлесім тауып үндесуі, ақша бұлт­тардың суреттегі сюжетпен байланысуы, күн нұрының тау бөктері мен ондағы барлық құбылысқа түсіп, жарық пен көлеңкенің жымдасуы, кез келген әлемге әйгілі суретшілердің шығармаларынан кем түспейді. (Кәміл Шаяхметов)
Сілтемелер
Санат:Әбілхан Қастеев суреттері
Кам-сюр-л'Иль
Кам-сюр-л'Иль (Camps-sur-l'Isle) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33088, пошта индексі — 33660.
IC 1035
IC 1035 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Кам-сюр-л'Иль
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 530 адамды құрады. Халық тығыздығы — 175,5 адам/км².
IC 1035
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52305, MCG 2-37-28, ZWG 75.97.
Кам-сюр-л'Иль
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
IC 1035
Сыртқы сілтемелер
IC 1035 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Бизь (Сылва тармағы)
Бизь (Кіші Бизь) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сылва өзенінің оң жағалауынан 337 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Александрово (Ямбол облысы)
Александрово (Александрово) — Болгариядағы ауыл. Ямбол облысына қарасты Стралджа қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 153 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8653. Телефон коды — 04751. ЕКАТТЕ коды — 343.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Андре Гомеш
Андре Филипе Тавареш Гомеш (André Filipe Tavares Gomes; 30 шілде 1993 жыл, Грижо, Португалия) — португалиялық футболшы, Португалия Ұлттық футбол құрамасы мен "Эвертон" клубының жартылай қорғаушысы. 2016 жылғы Еуропа чемпионы.
Карьерасы
Балалық шағында "Порту", "Боавишта", "Бенфика" клубтарының академиясынан өтіп, 2012 жылы "Бенфика" сапында кәсіпқой карьерасын бастады. 28 шілде күні "Жил Висентеге" қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет алаңға шықты. 18 қазанда "Фреамунде" клубына қарсы кубок ойынында тұңғыш ресми ойынын өткізді.
2014 жылы "Валенсияға" жалға берілді.Бір жылдан соң "Валенсия" түпкілікті сатып алды.
Сілтемелер
Санат:Португалия футболшылары Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бенфика ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Эвертон ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Сопь-Ю (Сысола тармағы)
Сопь-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысола өзенінің сол жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лиза Мейтнер
Лиза Мейтнер (/ˈliːzə ˈmaɪtnər/; Неміс: [ˈmaɪtnɐ]; 7 қараша 1878 – 27 қазан 1968) — аустриялық физик, ядролық физикамен және радиоактивтілікпен жұмыс жасаған.
Ғылыми мансап
1912 жылы Хан-Мейтнер зерттеушілік тобы Берлинде жаңа салынған Кайсер-Вильгельм-Институтына жол тартты. 1913 жылы Мейтнер Крайсер-Вильгельм-Институтында тұрақты лауазымды алды.
Бірінші дүниежүзілік соғысында рентген құралдарымен жұмыс жасады.
1917 жылы протактинийдін тұрақты изотобын Ханмен бірге ашты, сол үшін Берлин Ғылыми Академиясынан Лейбниц медалімен марапатталды.
1926 жылы Германиядағы бірінші толық физика профессоры болып аталды. 1938 жылы Отто Ханмен бірге "трансуран зерттеуді" бастап, күтпеген ядролық бөлуді ашты. Альберт Эйнштейн оны "Германияның Мария Кюри" деп атаған.
1930 жылдары нейтронның ашылуымен, ғылыми қоғам ураннан ауырлау элементтерді жасау мүмкін екендігін болжан жүрді. Ұлыбританиядағы Эрнест Резерфорд, Франциядағы Ирен Жолио-Кюри, Италиядағы Энрико Ферми және Берлиндегі Мейтнер және Хан арасында ғылыми жарыс басталды. Осы кезде барлығы бұндай зерттеу Нобель сыйын алуға келтіретіндігі туралы ойлаған.
Нобель сыйлығы
1944 жылы Отто Хан химия бойынша Корольдік Швеция Ғылыми Академиясынан Нобель сыйымен "ауыр атомдардың бөлінуін зерттегені үшін" марапатталған.
Ханның Нобель сыйын алуы көптен күтілді. Хан да Мейтнер де физикадан және химиядан ядронын бөлінуін ашқан алдында номинацияланған. 1997 жылы Америкалық Физика Қоғамының журналында Физика бүгін (ағыл. Physics Today) Сим және Элизабет Кроуфорд және Марк Уолкер жазды: "1944 жылы Лиза Мейтнер Нобель сыйын алмағаны өйткені химия комитетінің мүшелері оның жұмысын дұрыс бағаламай алмады немесе олардың ықыластары болғанжоқ; және Швецияның ғалымдары тек өздерінің тәжірибесіне сүйеніп отырды. Мейтнердің сыйдан өшіруі теріс түсінік, политикалық кещелік, білімсіздік және асығыстықтын қоспасының өнімі ретінде деп жалпылауға болады".
Дереккөздер
Санат:Физиктер Санат:Аустрия физиктері Санат:Химиктер
Геенно
Геенно (Guéhenno) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56071, пошта индексі — 56420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 809 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Сәуменқұм
Сәуменқұм, Сәменқұм – Бетпақдаланың солтүстік-батысындағы Сарысу маңы құмды массивінің бір бөлігі.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерінде, Жетіқоңыр, Қарақойын, Мойынқұм құмдары аралығында солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып жатыр.
Велайос
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 243 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,45 км² шамасында.
Симу-де-Вила-да-Каштаньейра
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
NGC 296
NGC 296 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 12 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 296 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3260, UGC 562, MCG 5-3-24, ZWG 501.42, IRAS00523+3116.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
II Георг (Ұлыбритания патшасы)
II Георг Ганноверлік (Георг Август), (George II, Georg II.;  — ) — Ұлыбритания және Ирландия патшасы, Ганновер курфюрсті және 1727 жыл 11 маусымынан бастап Брауншвейг-Люнебург герцогі, I Георгтің ұлы. Патшалықтан тыс жерде дүниеге келген соңғы патша.
Балалық шағы
200px|нобай|солға|Георгтің анасы және қарындасы Георг Германия Ганноверінде дүниеге келген, әкесі — I Георг Людвиг, Брауншвейг-Люнебург курпринці (кейін I Георг). Георгтің ата-анасы бір-бірінің көзіне шөп салған, сондықтан 1694 жылы София күйеуін тастап кетті деген себеппен екеуі ажырасады.
Михаил Сергеевич Горбачёв
Михаил Сергеевич Горбачёв (2 наурыз 1931 жыл, Ставрополь өлкесі – 30 тамыз 2022 жыл, Мәскеу) — кеңестік және ресейлік саясаткер, КСРО-ның алғашқы және соңғы президенті (1990–1991), Нобель сыйлығының лауреаты (1990).
Дереккөздер
Санат:2 наурызда туғандар Санат:1931 жылы туғандар Санат:Солтүстік Кавказ өлкесінде туғандар Санат:КОКП ОК бас хатшылары Санат:КСРО президенттері Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері Санат:Әулие апостол Андрей Первозванный орденінің (Ресей Федерациясы) иегерлері Санат:Құрмет орденінің (КСРО) иегерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Қалтқысыз қызметі үшін медалінің иегерлері Санат:Жауынгерлік ынтымақтастықты нығайтқаны үшін медалінің иегерлері Санат:Филадельфиялық Азаттық медалінің иегерлері Санат:Ақ арыстан орденінің Үлкен крестінің иегерлері Санат:Француздық Өнер және әдебиет орденінің командорлары Санат:Христофор Колумб орденінің иегерлері Санат:Әулиеп Агата орденінің Үлкен крестінің иегерлері Санат:Португалдық Азаттық орденінің Үлкен крестінің иегерлері Санат:ГФР алдындағы қызметі үшін орденінің ерекше дәрежедегі Үлкен крестінің иегерлері Санат:Аустриялық ханзада сыйлығының иегерлері Санат:Ресей президенттігіне кандидаттар (1996) Санат:Қайта құру Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының төрағалары Санат:Бейбітшіліктен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (КСРО) Санат:Харви сыйлығының иегерлері Санат:КОКП ОК Саяси бюросы мүшелері Санат:КСРО заңгерлері Санат:Михаил Горбачёв Санат:Тамыз бүлігі Санат:Берлиннің құрметті азаматтары Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері Санат:Ресей социал-демократтары Санат:РКФСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары Санат:КОКП Ставрополь өлкелік партия комитетінің бірінші хатшылары Санат:КОКП-дан КСРО халық депутаттары Санат:Ресей социал-демократиялық партиясы мүшелері Санат:КСРО мемуаршылары Санат:Ресей шаруашылық академиясының құрметті мүшелері Санат:Вестфаль университетінің құрметті докторлары Санат:РКФСР округтерінен КСРО Жоғарғы кеңесі Одақ Кеңесінің депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесі Одақ Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің төрағалары Санат:Мадрид аутономды университетінің құрметті докторлары Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары Санат:КОКП XXIV съезінің делегаттары Санат:КОКП XXV съезінің делегаттары Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары Санат:КОКП XXVIII съезінің делегаттары Санат:Новая газета Санат:Рим клубы мүшелері Санат:РКФСР Жоғары Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары Санат:КОКП Ставрополь қалалық партия комитетінің бірінші хатшылары Санат:КОКП ОК Ресейлік бюросы мүшелері
II Георг (Ұлыбритания патшасы)
Балалық шағы
Георгтің шөбере апасы, яғни Анна патшайым, Англия, Шотландия және Ирландия тағына 1702 жылы отырады. Патшайымның мұргерлері болмағандықтан, 1701 жылғы тақ мұрагерлері туралы акт негізінде ағылшын парламенті Аннаның қандас туысқандарының ішінен протестантизм дінін ғибадат ететін туысын таңдау қажет болды. Ағылшын парламентінің таңдауы Георгтің әжесіне және оның ұрпақтарына түседі. Георг тақ мұрагері ретінде тізімде әжесі мен әкеінен кейін 3 орында тұрды.
Әдебиеттер
Санат:Ганноверлер
Ла-Горг
Ла-Горг (La Gorgue) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59268, пошта индексі — 59253.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5906 адамды құрады. Халық тығыздығы — 392,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
NGC 4641
NGC 4641 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1887 жылы 17 сәуірде Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4641 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42769, UGC 7889, MCG 2-32-191, ZWG 71.11, VCC 1955, NPM1G +12.0332.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Футболдан Молдова чемпионаты
Футболдан Молдова чемпионаты (немесе Молдова Ұлттық дивизионы) — 1992 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Молдовадағы басты футбол турнирі. Қазіргі таңда сегіз клуб Молдова чемпионы атану үшін лигада ойнайды.
Тарихы
Қазіргі күнге дейін бес клуб қана Молдова чемпионы атанды. 1992-2000 жылдары "Зимбрудың" дәуірі жүрген болса, 2000 жылдар бері "Шериф" клубы үздіксіз чемпион атанды. Осы екі гиганттың гегемониясын ара-тұра "Конструкторул" (1996/97), "Дачия" (2010/11), "Милсами" (2014/15) тоқтатып тұрған.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Молдова чемпионаты
Бад-Кроцинген
Бад-Кроцинген (Bad Krozingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17 063 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 15 006. Қаланың басшысы — др. Эккехарт Мерот.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Хинтеребен
Хинтеребен (Hintereben) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Лилинфельд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3002 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 53.95 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LF, ресми идентификациялық коды — 3 14 07.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Шриттвизер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Геологиялық көнелік
Дереккөздер
Санат:Геологиялық кезеңдер
Хахая-Яха
Хахая-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Байдарата кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Мәмбет Күнбасұлы
Мәмбет Күнбасұлы (шамамен 1711 — 1808, Жамбыл облысы) — батыр, Абылай ханның жорықтас серігі. Кейбір деректерде Абылайды жоңғар тұтқынынан алып қайтқан отыз бес қазақ ішінде Сеңкібай, Шойбек батырлармен қатар аталады. Бұқар жыраудың “Қалданменен ұрысып” атты толғауында басқа батырлармен бірге Мәмбет есімі де айтылады. Мазары Талас өзені бойында.
Шағын аймақтағы соғыс
Шағын аймақтағы соғыс — әдетте, бір мемлекеттің өмірлік маңызды мүдделеріне әсер ететін және оның аумағының шегінен шықпайтын әскери жанжал.
Дереккөздер
Санат:Соғыс
Соғыса өту
Соғыса өту (Форсирование) —
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Шайқурайлар тұқымдасы
Шайқурайлар тұқымдасы (Clusiaceae, Guttiferae) – Көп жылдық, кейбіреулері біржылдық шөп сабақтас бұта кейде жартылай бұта құрайтын өсімдік. Жапырақтары кезектесіп те түптесіп те орналасады. Гүлдері қос жынысты, тостағаншалар мен күлтелері бес-бесеуден сары, қою қызыл түсті, тұқымы ұсақ. Қазақстанда шайқурай тұқымдасының жалғыз туысы бар.
Шайқурай туысы- Hypericum L. Бір, көп жылдық, шөп сабақтас, жартылай бұта құрайтын өсімдік. Жапырағының сыртында нүкте тәрізді қара кейде мөлдір түсті түктері болады. Күлтесі сары түсті бесеу, аталығы көп. Аналығы жоғары орналасады. Жемісі қос жақтаулы қауашақ. Ұсақ цилиндр тәрізді тұқымы көп. Қазақстанда шайқурайдың 7 түрі бар. Үлкен шайқурай ( H. ascyron L.). Өзендердің жағалауында, тоғайлардың сирек ағашты жерлерінде, тау бөктерлерінде кездеседі. Шілдеде гүлдейді. Тұтасымен улы өсімдік. Варлаковтың (1931) дерегіне қарағанда құрамында алкалоид бар. Халықтық медицинада жер үсті бөлімінен дәрі дайындайды. Гүлінен сары және қызыл бояулар алынады.
Түкті шайқурай- (H. hirsutum L.). Көбінесе дымқылды, шалғынды, ағашты жерлерде, төбелерде, қзендердің жағасында кездеседі. Маусым, шілде айларында гүлдейді. Жапырағының құрамында 300 мг/процентке дейін С витамині болады. Халықтық медицинада асқазан ауруы мен туберкулезді, ал ертерек кезде суықтан болған түрлі ауруларды, демікпені емдеген.