cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уақыт-кеңістік
Жаңа дәуір философиясында
Ньютон кеңістікті денелерге тәуелсіз және олардан бұрын өмір сүретін нәрсе деп қарады. Кеңістік үздіксіз нәрсе, сонымен қатар мынадай қасиеттерге ие: кеңістік үш өлшемді, тең өлшемді және барлық бағыттарда шексіз көсіліп жатады, мәңгі және табиғаты бойынша өзгермейтін нәрсе. Кеңістіктің барлық бөліктері қозғалмайды және бір ғана қасиеттерге ие. Ньютонның пайымдауынша, шегі бар нәрсе кеңістіктің қайсыбір бөлігінде де болмай тұра алмайды; Құдай күллі шексіз кеңістікте бар. Ньютонның бұл пайымдауын 17 ғ-дың көптеген философтары мен теологтары, атап айтқанда, Т.Мор мен Дж.Рафсон қуаттады. Мыс., Мор тек қана Құдай мен кеңістікке тең түрде қатысты 20 қасиет бар деп есептеді, олар: бірлік, қарапайымдылық, қозғалмайтындық, мәңгілік, кемелдік, шексіздік, т.б. Ньютонда кеңістік – жаратылған физ. дүниенің өзінше бір субстанциясы. Ньютонды замандастары, атап айтқанда Лейбниц, осы үшін оны сынға алды.
Жаңа дәуірде кеңістік физ. денелермен байланысқан объективті нәрсе ғана емес, сонымен бірге сананың немесе қабылдаудың жемісі ретіндегі субъективті нәрсе деп те қаралды. Соңғы түсінікті Т.Гоббс (1588 – 1679) ұстанды, оның пікірінше, кеңістік шын заттың қиялдағы бейнесі ғана. Джон Локк (1632 – 1704) те осы пікірде болды, оның ойынша, кеңістік субъективтік түсінік, заттарды сезімдік қабылдау арқылы алуға болады. Гоббс уақыт идеясын қозғалыс үстіндегі дененің бейнесінен шығарады, бұл бейне қабылдаушы санада қалады, бірақ ол дененің мәніне қатысты емес: “Уақыт заттардың өзінде емес, тек ойлауда ғана өмір сүреді”.
18 ғ-да метафизиканы сынаумен бірге уақыттың метафизикалық тұжырымдамалары да қайта қаралды. Олардың орнына психол. (Локк, Юм) және аңдаулық (созерцание, восприятие) (Кант) туралы тұжырымдамалар келді.
Кант кеңістікті сезімділіктің ашық априорлық пішіні, яғни тәжірибеге дейінгі және тәжірибеге тәуелді емес, бірақ барлық тәжірибеге қажетті қатысушы пішін деп түсіндірді. Француз ғалымы А.Пуанкаренің (1854 – 1912) пайымдауынша, Евклид кеңістігінде мынадай қасиеттер бар: ол үздіксіз, шексіз, үш өлшемді, бір текті және изотропты (кеңістіктің қасиеттері бағытқа тәуелді емес).
Канттың уақыттың идеалдылығы туралы ілімін Фихте жаңаша түсіндіреді. Уақыттың иесі Фихтеде субстанция емес. Канттан өзгеше түрде Фихте өзіндік зат ұғымын алып тастап, Меннен бүкіл жаратылыстың пішінін ғана емес, мазмұнын да шығарады. Ол болмысты қатынастарға телиді. Уақыт “жанның ұзақтығы”, ал қиял оның теориялық түсінігінің негізін құрайды; ұқсастық заңының – логика мен онтологияның негізгі заңының орнына Фихте қарама-қарсылықтардың күресі заңын қояды. Қатынас субстанцияның орнына қойылған кезде, уақыт жанның мәні болып шығады.
ХІХғ философиясында
Уақыттың ағыны өткеннен келешекке қарай да, келешектен өткенге қарай да жылжиды, уақыт тіпті айналмалы, бұрандалы қозғалыс та жасауы мүмкін. Өйткені ол қозғалыстың объективті сипаттамасы, оның сипаты қозғалыстың табиғатына байланысты. Оның себебі: келешекке біздің бүгінгі болмысымыз ғана өтпейді, оған өткен болмысымыз да өтеді. Сонымен бірге келешек болмыс та бүгінгі арқылы өткен болмысымызға ауыса алады. Бүгін әрқашан да өткеннің бүгіні әрі келешектің де бүгіні, ол өткен мен келешекті ажыратып қана қоймайды, сонымен бірге екеуін сабақтастырып та тұрады. Бүгінгіміз өткеннен шыққан. Өткен жоқ болса, бүгінгі де жоқ, ертең де болмайды. Онда жалпы уақыт та жоқ. Уақыт жоқ болса, қозғалыс та жоқ, өмір де жоқ. Ал адамның психикасы, жан дүниесі, санасы үшін мұның өзі оның жады жоқ деген сөз. Яғни ол өзінің кім екенін, басқалардың, қоршаған дүниенің ол үшін кім, не екенін және өзінің олар үшін кім немесе не екенін білмейді, сезбейді. Демек, ол адамдық қасиеттен мақрұм. Бұл өткеннің, болғанның бізде, болмыста ешбір ізі қалмағаны деген сөз. Онда болғанды еске түсіру, оны ой-сезім арқылы болса да қайта бастан кешіру болмайды. Яғни психиканың, ойлаудың, “меннің” тұтастығы жоғалады.
Мысалы, психикалық жан ауруына ұшырағандарда бір-бірімен байланыссыз үзік-үзік психикалық процестер ғана қалады. Қазақта мұндайларды мәңгүрт деп атайды.Ш.Айтматтың романындағы өз анасын танымай өлтірген [[мәңгүрт ұл ең алдымен жадынан айрылған. Өз жадында уақыттан айрылу санадан айрылумен бара-бар. Сондықтан уақыт кері бұрылмайды деу, ол тек бір бағытта деп түсіну қозғалыстың тек сыртқы пішінін ғана аңдаудан шығады. Кеңістіктің уақытқа ауысуы немесе уақыттың кеңістік міндетін атқаруы әлеум. үдерістерде, адамның өмірінде неғұрлым айқын көрінеді. Тарихта әр түрлі дәуірде әр түрлі өркениетте тарихи уақыттың бүкіл ішкі құрылымы өзгеріп жатады.
Мысалы, ежелгі қауымдық құрылыс пен жаңа дәуірді осы тұрғыдан салыстырып көрелік. Қауымдық құрылысты көбіне дәстүрлі қоғам дейді. Өйткені ол дәуірде адам өмірі түгелімен дерлік дәстүрлермен, әдет-ғұрыптармен реттеледі. Дәстүрлер өмірдегі әрбір жағдайда, әр істі адамдардың қалай ұйымдастыруын, не атқаратынын бүге-шігесіне дейін тәптіштеп белгілеп қоюға тырысады. Қауымдық өмірдің осы ерекшелігінің негізінде адамдардың қандай негізгі құндылыққа ұмтылатындығы жатыр. Ол рулық-тайпалық қауымдасу, яғни қауымдасудың негізінде ата-аналардан тараған адамдардың бірлігі жатыр. Бұл олардың тіршілік етуінің негізгі жолы. Яғни олар үшін бұл түпкілікті құндылық. Рулық қоғамның адамы бүкіл әлемнің құрылу қағидатын да туыстық бірліктен көреді
Бейматериалық кеңістік ұғымы
Кеңістікті тек заттық, табиғи құбылыстарға ғана тән деп қабылдау адамдардың күнделікті үйреншікті сезімдерінде, ойлау машығына берік бекінген. Егер біз бір нәрсенің тұрқын, енін, биіктігін, тереңдігін, шектілігін, шексіздігін, оңын, солын, алдын, артын, т.б. тікелей өлшей алмасақ, онда кеңістіктің белгісі жоқ сияқты болып көрінеді.
Адамдардың әлеум., тех., рухани, т.б өмірі, оның түрлері болмыстың кеңістіксіз салалары болып шығатын тәрізді. Оларды метрлеп, километрлеп өлшей алмайсың. Сонымен қатар адамдар күнделікті ойлауында өзара қатынастарын, қоғамдасудың түрлерін, олардың ішкі құрылымын, т.б. жақтарын кеңістік түрлерінде қабылдайды, түйсінеді, сипаттайды. Бұлар соның үстіне адамгершіліктің сипаттамалары іспетті. Біз іс-әрекетті, қарым-қатынасты, тіпті ақыл-парасатты, ой-сананы, сезім-түйсікті биік-төмен, алыс-жақын, терең-таяз, т.б. деп, яғни физ. құбылыстардың қасиеттерін ондай қасиеттері жоқ қоғамдық қатынастарға көрнекі бейнелік қуат беру үшін ұқсастыра аламыз. Демек, кеңістіктік қатынастар әлеум. өмірге, рухани әлемге де тән.
Әлеуметтік кеңістіктің де, рухани кеңістіктің де өзіндік үлкен өзгешелігі бар. Әлеум. жүйенің де шеті, шегі мен орталығы, төм. және жоғ. жақтары, биігі мен ені бар. Оларда да шеңберлік немесе пирамидалық құрылымдар кездеседі. Мыс., қатаң бір орталыққа бағынатын басқару жүйесін пирамидалық деп атайды. Ол әншейін көрнекі бейне емес, ол әлеум. пирамида, оның басқару орталығы жоғары ұшында. Бұл, көбінесе, тоталитарлық жүйелерге тән. Сондықтан да қарапайым бұқара арасында тараған “Құдай биікте, патша алыста” деген мәтел олардың шын қатынастарын көрсетеді. Патша геогр. алыстықта емес, әлеум. алыстықта. Геогр. жағынан тіпті жақын тұрған патшаға қарапайым адамның жетуі қиынның қиыны, бәлкім, одан гөрі жұмыр жерді он айналып шығу оңайырақ болар.
Түркілердің уақыт-кеңістік ұғымы
Адамдар қоғамындағы дүниеге дәстүрлі көзқарасын, сол қоғамның әлеум. жүйесін, т.б. алып қарағанда, олардың негізінде жатқан құндылықтардың белгілі бір кеңістіктік қатынастарды туғызғанын көруге болады.
Түркі халықтарының байырғы тұрмыс-тіршілігін, дүниеге көзқарасын мысалға алып қарасақ, олардың “Тәңірі – Ұмай” жүйесіндегі байырғы нанымдары бойынша, Тәңірі (Көк) – әке де, Ұмай (жер) – ана секілді деуге болады. Түркілер солардың ұрпағы. Аспан дүниесі, ондағы денелер, әсіресе, Күн түркілердің айрықша қастерлеп, табынатын киелі нысандары. Аспан (тәңірі), әсіресе, Күн адамдарды тудырған, оларға нұр шашып, өмірді үнемі жандандырып, жайнататын күш. Одан қымбат, одан құнды ешнәрсе жоқ. Күннен кейінгі табынатын нәрсе – Ұмай (Жер-ана). Ал жер асты, оның қойнауы – өлілер дүниесі, адамдарға жат, қорқынышты, көбінесе, жамандық әкелетін жақ.
IC 3577
IC 3577 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Уақыт-кеңістік
Түркілердің уақыт-кеңістік ұғымы
Ежелгі түркілер үйлерінің есігін үнемі шығысқа, яғни Күннің туатын жағына немесе Күннің ең қуатты жағы – оңтүстікке қаратқан. Түркілерде алдыңғы, артқы, оң, сол жақ олардың шығысқа қатынасына байланысты. Барлық уақытта алдыңғы жақ – шығыс жақ. Яғни адамдардың әлеум. ой-санасында кеңістіктің құрылымы, ұйымдасуы олардың ең түпкі құндылықтарына бағынады. Демек, әлеум. кеңістіктің де өз тұңғиығы, өзінің бет жағы, биігі мен төмені, өзіндік ауқымы бар. Сондай-ақ, рухани кеңістік, мәдени ауқым, саяси кеңістік деген ұғымдар да өмірде бар, шын нәрселердің көрінісі.
IC 3577
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Уақыт-кеңістік
Дәстүрлі қоғам және прогресс дәуірі
Дәстүрлі қоғам талабы бойынша, әрбір ұрпақ аталардың орнатқан тәртіптерін, жол-жосындарын қасиет тұтып, әрдайым еске алып, соны өз өмірінің темірқазығы ету керек. Оларды бұлжытпай қайталап, іске асырып отырады. Мұндай қоғам жаңа нәрсеге ұмтылмайды. Келешек олар үшін өмірді өзгертуге, жаңа қатынастарды енгізуге әкелмеу керек, келешек – бұрынғыға үнемі қайтып оралу, соған күш салу. Өткен дәуір, яғни аталар дәуірі – алтын ғасыр, ол өмірдің айнымас эталоны, үлгісі. Жетілгендіктің, жақсылықтың бәрі де өткенде қалды, сондықтан адамдар әрбір ісін, ойын өткеннің таразысымен өлшеп, соның көзімен қарап, өзін сонымен бірлікке жеткізуге тырысуы тиіс.
IC 3577
Сыртқы сілтемелер
IC 3577 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Уақыт-кеңістік
Дәстүрлі қоғам және прогресс дәуірі
Әрине, адамдардың күнкөріс әрекеттері, халықтың өсіп-өнуі, т.б. өзгеріс туғызбай қоймайды, бұрынғы қатынастарды ыдыратып, әлсіретеді, жаңа қатынастар келіп жатады. Бірақ олардың түпкі ұмтылыстары бұрынғыдай, яғни уақыттың жүрісі айналмалы. Онда өткен де, бүгін де, келешек те бар, бірақ уақыттың негізгі ағыны үнемі өткенге қайтып оралу. Мұнда бүгіннің өзі – өткеннің бүгіні, ал келешек немесе ертең – кешегіге неғұрлым жақындау. Бір сөзбен айтқанда, бұл қауымдық адамның әлеум.-рухани кеңістігі, себебі адамдардың дамуы үшін уақыт кеңістік рөлін атқарады, адам уақыт шеңберінде дамиды.
People
People (журнал) – атақты адамдар жайлы мақалаларды жариялайтын, апта сайын шығатын америкалық басылым. Time Inc. басып шығарады. 1974 жылы 4 наурызда алғашқы нөмірі жарық көреді. 2006 жылы журналдың таралымы 3,75 миллион дананы құрайды. People журналы жыл сайын «ең әдемі адамдар», «ең жақсы және ең жаман киінетіндер» тізімін жариялайды. 1998 жылы журналдың жастарға арналған Teen People атты нұсқасы шығады. Бірақ 2006 жылы 27 шілдеде шығарылымы тоқтатылады. Жабылуының басты себебі – нарықтағы бәсекелестіктің күшеюі.
Уақыт-кеңістік
Дәстүрлі қоғам және прогресс дәуірі
17 – 18 ғ-ларда басталған жаңа дәуірдің уақыт ағыны соншалықты басқаша болғандығы себепті қауымдық өркениетті зерттеген осы жаңа заманның көптеген ойшылдары оның ішкі логикасын әуелде түсіне алмаған.
People
Дереккөздер
Санат:АҚШ журналдары Санат:Ағылшын тілді журналдар Санат:WarnerMedia Санат:Апталық журналдар
Уақыт-кеңістік
Дәстүрлі қоғам және прогресс дәуірі
Әлеум. серпінде алға шыққан бірінші бағыт – даму. Қоғамдық санада ол үдеріс (прогресс) деп аталады. Әрине қоғамда бұған қарама-қарсы бағыт та бар, бірақ үдеріс басты бағыт. Осыған орай уақыт ағыны өзгеріп отырады. Ол енді өткеннен бүгін арқылы келешекке (ертеңге) жылжиды. Керісінше ағын да бар, бірақ ол осы негізгі бағыттың тасасында қалады. Адамдар өткенді, бүгінді тек өткінші кезең, ертеңге өтудің дайындығы, соған апаратын тепкішектердің бірі деп қарайды. Егер бұрын, қауымдық өмірде бүгін мен ертеңнің мәнділігі олардың өткенге қатысынан анықталған болса, енді, керісінше, өткеннің, кешегінің және бүгінгінің мәні олардың келешекке, ертеңге қатыстылығына байланысты.
Келешек, қанша ұмтылсаң да ешқашан қолға түспейтін бұлдыр сағым болып шығады. 20 ғ-дың басынан бастап физикада ашылған жаңалықтар Кеңістік пен уақыттың өзара байланысы, бір-біріне тәуелділігі жөніндегі жаңа көзқарастарға алып келді. Әсіресе, А.Эйнштейннің салыстырмалылық теориясы үлкен жаңалық әкелді. Ол микробөлшектердің кеңістіктегі қозғалысы сәуленің жылдамдығына (секундына 300000 км) жақындаған сайын оның массасы шексіз ұлғая беретіндігін және ол бөлшектің тұрқының да қысқара түсетіндігін дәлелдеді. Сонымен қатар биол., қоғамдық ғылымдардың жетістіктері қозғалыстың органик. және әлеум. түрлерінде кеңістік те, уақыт та, тіпті басқаша сипатта болатынын көрсетеді. Әлеум. өмірдің ырғағы біздің заманымызда әлдеқайда шапшаңдады. Өзгерістердің тым баяу өтуіне үйренген адамдар көп жағдайда жаңа дәуірдің екпініне бейімделе алмайды.
Сондықтан Кеңістік пен уақытты да материя сияқты адамдардың дүниеге қатынасынан оқшау қарап, тек табиғаттағы адамға қатысы жоқ заттар мен құбылыстардың қасиеті деп түсіну – мәселені филос. тұрғыдан қарау емес, физика, т.б. жаратылыстану ғылымдарының тұрғысынан қарау болып шығады. Бұлай қараудың дүниеге көзқарастық мәні жоқ. Философиялық пайымдау кеңістік, уақыт, қозғалыс және болмыстың бірлікте екенін көрсетеді. Бұлар болмыстың өзіндік айқындықтары. Болмыстың ең жалпы, ең абстрактілі айқындықтарынан адам бұрынғыдан да гөрі нақтырақ, мазмұны күрделірек айқындықтарына өрлей береді. Соның негізінде айқындықтарды бейнелейтін ұғымдарды анықтайды. Бұл диалектикалық ойлау жолы.
Cаяси кеңістік
Саяси кеңістік – тарихи жағдайларға байланысты дүниеге келген саяси жүйе таралатын немесе оның саяси ықпалы жүзеге асырылатын аумақ. Саяси кеңістік үш функцияны: 1) саяси өмірдің алғышарттарын; 2) мемлекеттердің саяси қызметінің (геосаясат) мақсаттарын; 3) саяси өмірдің алуан түрлі пішіндерінің тіршілік етуі мен дамуының экол. ортасын жүзеге асырады. Алғышарт ретінде ол саяси жүйенің аумақтық мөлшерін және шекарасын айқындайды, экологиялық-геогр. жағдайлардың саяси өмірді ұйымдастыруға, оның атқарушы билік тарапынан басқарылу дәрежесіне, орталықтың жергілікті жерлердегі билікпен байланысу дәрежесіне ықпалын сипаттайды. Мыс., Еуропамемлекеттері шекарасының кеңістіктік ашықтығы Батыс Еуропадағы демократия жеңісі алғышарттарының бірі болды. Экологиялық орта ретінде саяси кеңістік саяси жүйенің нышандары арасындағы байланыстарды, осы байланыстардың сипатын ой елегінен өткізуге, мыс., отарлық иеленуді немесе ықпал ету аймағын қоса, көбінесе, ұлттық мемлекет шеңберінен шығатын мемл. басқару аумағы мен шекарасын тиянақтауға мүмкіндік береді. Саясат тілінде саяси кеңістіктің символикалық және метафоралық мәні бар. Мәселен, “қырғиқабақ соғыс” жылдарында “Батыс” сөзінің жай ғана геогр. мағынасы болып қойған жоқ, ол ең алдымен әскери-саяси бірлесу деген мағынаны білдірді. Қазір “Батыс” деген сөз әлемдік достастықтың аймақтық шекарасын, демокр. басқару пішіні мен нарықтық экономика құрамдас бөлігі болып табылатын қоғамдық-саяси дамудың белгілі бір үлгісін сипаттайды. Бұл үлгінің құрамдас бөліктері түрлі қоғамдар мен мәдениеттерге таралып сіңісуде. Жаңа мыңжылдықтың қарсаңы мен басында әлемдік саяси кеңістік қалыптасып келеді, ол түрлі саяси жүйелердің жақындасуымен, дамудың ең таңдаулы үлгілерінің іріктелуімен, тайталастан шығу және халықар. саясатта келісу жолдарын іздестірумен сипатталады, ал бұл жаңа әлемдік қоғамдастықтың қалыптасуын айғақтайды.
Дереккөздер:
Санат:Физика Санат:Салыстырмалылық теориясы
Аху Түркпенче
Биографиясы
Балалық шағынан бастап театр өнеріне қызығушылық танытқан Аху 18 жасында Yıldız Teknik университетіндегі физика бөлімінен шығып кетіп,  досының көмегімен  Müjdat Gezen көркемөнер орталығында білім ала бастайды. Осы орталықта оқып жүргенде, Yedi Numara және Azad телехикаяларында рөлдер сомдайды. Bir Istanbul Masali атты телехикаясынан кейін танымалдыққа қол жеткізеді. Şöhret телехикаясы да көрермен назарын өзіне аударады. Neredesin Firuze атты фильмде ойнаған. 2010 жылы Kaybedenler Kulübü атты фильмде басты рөлдердің бірін сомдаған.
Дереккөздер
Санат:Түркия актрисалары
Еклиме
Еклиме (Éclimeux) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62282, пошта индексі — 62770.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 161 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Паразитология
Паразитологияның түрі
Паразитология өзінің зерттейтін нысанына қарай: медициналық Паразитология (адамның паразитін зерттейді); малдәрігерлік Паразитология (үй және кәсіптік маңызы бар жануарлардың паразитін); агрономдық Паразитология не фито Паразитология (өсімдіктер паразитін) гельминтология болып бөлінеді. Паразитология Қазақстанда 1930 жылдардан бері, яғни Қазақ малдәрігерлік ғылым-зерттеу институты мен КСРО Ғылым Академиясының Қазақ бөлімшесінде арнайы бөлімдер ашылғаннан кейін дами бастады.Бұл саладағы зерттеулер Қазақстан ғылым академиясының Зоология институты құрылуымен қатар (1943) өрістей түсті. 20 ғасырдың 2-жартысында И.Г. Галузо, С.Н. Боев, Е.Г. Гвоздевтің жетекшілігімен Қазақстанда паразиттердің кең таралған, аса зиянды түрлерінің тіршілік сатыларын зерттеп ашу жұмыстары жүргізілді. Фитогельминтология зерттеулер нәтижесінде бидайдың, темекінің, бақша өсімдіктерінің гельминтозды қоздырғыштары анықталды. Паразитті қарапайымдылар тудыратын: токсоплазмоз, безноитиоз, гемоспоридиоз, лейшманиоз, тейлероз, пироплазмоз, саркоспоридоз ауруларының патогенезі мен ағзада дамуы зерттелді. Сарып, кене энцефалиті, оба, құс спирохетозы, туляремия, кейбір гельминтоз ауруларының табиғи ошағы анықталып, ол туралы зерттеулер одан әрі дамытылды. Иксод және гамаз кенелердің, бүргелердің, масалар мен шіркейлердің, қансорғыш шыбындар мен соналардың фаунасы, биологиясы, зияндылығы зерттелді. Қазір паразитті ағзалардың экожүйелердегі орны мен олардың қоршаған орта экологиясына байланысты өзгеруін және ерекшеліктерін зерттеу, антропогендік қысым жағдайында зооноздардың эпидемиологиялық және эпизоотология механизмдерінің өзгеруін анықтау, қауіпті індет тарататын паразиттерді жоюдың биологиялық әдістері іздестірілуде. Республикада паразитология ғылымының дамуына үлес қосқан ғалымдар: Р.Н. Аппасов, С.І. Сванбаев, В.Я. Панин, Т.Н. Досжанов, Б.Шайкенов, А.М. Дубицкий, А.И. Агапова, Ж.М. Жатқанбаева, т.б. .
Матьё Фламини
Матьё Фламини (Mathieu Flamini; 7 наурыз 1984, Марсель) — франциялық футболшы, орталық жартылай қорғаушы.
Карьерасы
"Олимпик Марсель" клубының түлегі, бес жасында футбол мектебіне қабылданды. Карьерасын да 2003 жылы "Олимпик Марсельде" бастады. 2003/04 жылғы маусым соңында УЕФА кубогының финалисі атанды.
2004 жылы "Арсенал" клубына ауысты. Бұл жақта да еурокубоктерде жолы болмады, 2006 жылы "Арсенал" Чемпиондар лигасының финалында "Барселонадан" сүрінді.
2008-13 жылдары "Миланда" ойнады.
2013 жылы "Арсеналға" қайта оралды.
2016 жылы "Кристал Пэласқа" ауысты.
2018 жылы "Хетафеге" ауысты.
Ұлттық құрамада
2007 жылы 7 ақпанда Аргентинаға қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет Франция Ұлттық құрамасы сапында алаңға шықты. Соңғы ойынын 2008 жылы 10 қыркүйекте Сербияға қарсы ӘЧ-2010 іріктеуінде өткізді. Жалпы барлығы үш матчқа ғана қатысты.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Кристалл Пэлас ФК ойыншылары Санат:Хетафе ФК ойыншылары
Каролиненког
Каролиненког (Karolinenkoog) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Дитмаршен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 120 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 51 058. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Шмидт-Виборг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Релаксация уақыты
Релаксация уақыты - жүйе күйі параметрінік тепе-теңдік мәнінен ауытқуы е есе кемуіне кететін уақыт.
Дереккөздер
Санат:Физика
Чукчалар
Чукчалар (ескір. луораветлан) — Беринг теңізінен Индигирка өзеніне дейін және Солтүстік Мұзды мұхиттан Анадыр мен Анюй өзендеріне дейінгі аумақты алып жатқан Азияның солтүстік-шығысындағы шағын байырғы халық. Чукчалардың саны 2010 жылғы Бүкілресейлік халық санағы бойынша 15 908 адамды құрайды. Халықтың негізгі бөлігі Чукотка мен Чукотка автономиялық округінде тұрады.
Тілі
Чукча тілі палеоазияттық тілдер отбасының чукот-камчат тілдеріне жатады, полисинтетикалық (инкорпорациялық) түр болып табылады. Чукча тілінің жазуы 1931 жылы КСРО-да тілдік жүйені қалыптастыру кезеңінде латын графикалық базасында құрылды, содан кейін 1936 жылы орыс (кириллица) графикасына ауыстырылды.
Діні
Дінге қатысы жағынан чукчалардың көбі Орыс православие шіркеуінде шоқынған, алайда көшпелілерінің арасында дəстүрлі наным-сенімдерінің қалдықтары кездеседі.
Тарихы
Чукчалардың қалыптасуы олардың ата-бабалары Охот теңізі жағалауынан Солтүстік-Шығыс Азияның түкпіріне келіп, кейіннен юкагир және эскимос халықтарының топтарымен араласқаннан кейін басталады. нобай|оңға|200px|Уэлендег чукча тұрғындары, кемеде, 1913 ж 17 ғасырда, орыстар келе бастап, жаңа аймақтарды игерген казактар мен өнеркәсіпшілердің келуімен чукчалардың өмір салты ғана емес, сонымен бірге олардың көршілерімен қарым-қатынасының принциптері де толығымен өзгерді. Экономикалық байланыстардың қалыптасуы чукча мен эскимос халықтарын жақындастырады. Көшпелі халықтың бір бөлігі теңізде аңшылықпен айналысып, отырықшы өмір салтына көшті. Жаңа жерлерді игеру бірнеше әскери қақтығыстар мен халықтар арасындағы наразылық тудырды. Жүз жылдан астам уақыт бойы чукчалар мен орыстар арасындағы қанды қақтығыстар тоқтаған жоқ. Алайда 1740 жылдары орыстар ымыраға келіп, чукчалар олардың жерлерді игеруіне кедергі келтірмеді. 1775 жылы Ангарск бекінісі салынды. Орыстардың келуімен чукчалардың негізгі қызметі де өзгерді. Анюйде тауарлар айырбасталып, сатылып, өлке экономикасын керемет нығайтты. Бағалы аң терісі, ақ аюдың терісі, чукча бұғыларының терісі шеттен шыққан өнімдерге айырбасталды. 1930 ж. РКФСР-де Чукот ұлттық округі, 1977 ж. автономиялық округі құрылды.
Кәсібі
Чукчалар бастапқыда бұғыларды аулап, бірте-бірте олар бұл жануарларды қолға үйретіп, бұғыларды бағумен айналыса бастады. Бұғылар чукчаларға әрі тамақ, терісін баспана және киім ретінде пайдаланды. Өзендер мен теңіздердің жағасында тұратын чукчалар теңіздегі аңшылықпен айналысты. Көктемде және қыста итбалықтар мен нерпаларды, күзде және жазда киттер мен морждарды аулады.
19-ғасырдың ортасына дейін жағалауда өмір сүрген чукчалардың баспаналары жартылай жертөлелер болды. Бұғы бағушы чукчалар ярангаларда тұрды. Яранга бұғы немесе морж терісімен жабылды.
Мәдениеті
Чукча халқының ауызша өнері өте бай. Фольклордың негізгі жанрларына ертегілер, мифтер, аңыздар, тарихи аңыздар және тұрмыстық оқиғалар жатады. Басты кейіпкерлердің бірі – қарға Құрқыл, көршілес эскимос тайпаларымен соғыстар туралы аңыздар бар. Сондай-ақ, чукчалар арасында, «Тырна», «Тырна азығын қарауда», «Тырна ұшып барады», «Тырна жан-жағына қарауда», «Аққу», «Шағалалар биі», «Қарға», «Бұғылар шайқасы», «Бұғының жүгіруі» деген секілді аң-құстармен байланысты билер бар.
Дәстүрлі чукча тағамдары бұғы еті мен балықтан жасалады. Негізігісі - қайнатылған кит еті, итбалық немесе бұғы еті. Етті де шикі және мұздатылған күйінде жейді. 20 ғасырға дейін чукчалар арасында ең көп тараған ыстық тағам қан, май және тартылған ет қосылған сұйық моньял бұқтырмасы болды. Сусындардан алкогольді және шайға ұқсас шөптік қайнатпаларды жақсы көреді.
Дәстүрлі киімдері бұғы және бағалы аң терісінен жасалынады. Ерлер - екі қабатты тері көйлек (кухлянка), шалбар, қонышы қысқа етік, әйелдер - теріден жасалған жабық комбинизон, етік киген. Жазда жұқа теріден жасалған киімдер киеді.
Қазақстандағы чукчалар
Қазақстандағы чукча диаспорасы санының жалпы динамикасының сипатталуы:
Дереккөздер
Санат:Халықтар Санат:Ресей халықтары Санат:Қиыр Шығыс халықтары
Жүрегімнің шуағы
Жүрегімнің шуағы — 2011 жылы Алматы қаласы «Қазығұрт» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Ибрагим Бекмаханұлы. Беттер саны — 144.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-22-327-0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазығұрт баспасының кітаптары
Болат Кайроллаұлы Қонарбай
Болат Кайроллаұлы Қонарбай (2 шілде, 1966 жыл, Атырау облысы Құлсары ) - Мәжіліс депутаты.
Марапаттары
«Құрмет » ордені
Отбасы
Үйленген. 4 баласы бар.
Дереккөздер
Санат:2 шілдеде туғандар Санат:1966 жылы туғандар Санат:Құлсарыда туғандар Санат:Орал мемлекеттік орман-техникалық университеті түлектері Санат:Волгоград ауыл шаруашылық академиясы түлектері Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары Санат:Құрмет орденінің иегерлері
Невик-Антье
Невик-Антье (Neuvic-Entier) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 39,34 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 952 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Ақшолпан Байқұтова
Ақшолпан Байқұтова (22.8.1968. Атырау облысы, Мақат ауданы, Ескене ауылы) – телережиссер. Атырау политехникумын бітірген (1988). "Прорва-нефть" кен орнында оператор, 1991 жылы Атырау облыстық теледидарында бейнемонтаждаушы, 2001-2007 жылдары бас режиссері, режиссері болып жұмыс істеді. Мәдениет және ақпарат министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Облыстық әкімінің Т.Амандосов атындағы сыйлықтың иегері.
Turkvizyon ән байқауы
Turkvision ән байқауы (Türkvizyon Song Contest; Türkvizyon Türk Dünyası Şarkı Yarışması) — түркі тілдес мемлекеттер арасындағы эстрадалық әндер байқауы.
Форматы
Türkvizyon - TÜRKSOY мен TMB TV ойлап тапқан әр жыл сайын өткізілетін ән байқауы. Türkvizyon ән байқауының форматы көбінесе Eurovisionның форматына ұқсас. Türkvizyonда түркі тілдес мемлекеттер, түркі тілдес автономдық аудандар мен түркі тілдес халқының көпшілігі бар мемлекеттер ғана қатыса алады. Қатысушы елдер мен аудандар байқауды жартылай финалдан бастайды. Әр қатысушы мемлекетінің жюрилері өз мемлекетінен басқа қатысушыларға 1-ден 10-ға дейін балл бере алады. Жартылай финалдағы үздік 12 қатысушы финалға жолдама алады. TÜRKSOY одағы болашақта байқауда теледауыс енгізетінін мәлімдеді. Eurovisionға қарағанда келесі байқауды өткізу мәртебесін жеңген қатысушының мемлекетінде емес, түркі мәдениет астанасы саналатын мемлекетте өтеді.
Қатысушы мемлекеттер
Turkvision 2013 жылғы ән бауқауына 24 мемлекет қатысты. Алғашқы байқауға қатысуға 24 мемлекеттен басқа Түрікменстан, Шыңжаң және Чувашия мемлекеттері ниет білдірген, бірақ кейінірек белгісіз себептермен бас тартқан.
{{legend|#DCDCDC|Қатыспаған – қазір қатыспайтын, бірақ бұрын қатысқан мемлекеттер.}}
Түсініктемелер
*
Параллакс
thumb|[[Параллакстың схемасы]] Астрономияда параллакс – бақылаушының орын ауыстыруына байланысты ғарыш денелерінің көрінерлік орнының өзгеруі. Параллакс тәуліктік, жылдық және ғасырлық болып ажыратылады.
Дереккөздер
Санат:Астрометрия
Жойымпаздық
Жойымпаздық – жеке адам немесе адамдар тобы бойындағы айналасында бұрын жасалған нәрсені жоюға құштарлық сезім, бар нәрсені қиратуға бағытталған әрекет. Жойымпаздық адамдардың өзіне деген көзқарасынан басталады. Өзін аямаған басқаны да аямайды. Мұндай сезім тұлғаның жасампаздық күш-қуаты тежелген жағдайда, мәдениеттілік пен әдептілік құндылықтарын таяз меңгерген адам бойында ерекше өрістейді. Демек Жойымпаздық өз мүмкіншілігін жүзеге асыра алмаған адам бойындағы өшпенділіктен туындайды. Әлеуметтік Жойымпаздық, әсіресе, төңкерісшіл идеялармен тікелей байланысты. Кез келген төңкерісте қиратушылық әрекеттер жасампаздықтан басым келеді. Жойымпаздық сезімін туындатпау үшін жеке адамның шығармашыл, жасампаздық күштеріне ерік беру қажет. Сондай-ақ, қоғамда пайдакүнемдік немесе адамнан гөрі құрал-жабдыққа басымдық беру принципі шегінен шыққан жағдайда (табысқа жету үшін құрал таңдамау, адамгершілікті пайдакүнемдікке бағындыру, т.б.) мұндай қоғам мүшелері арасында өшпенділік, қиратушылық сезіміне бой алдыруға бейім адамдар саны көбейе түседі.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Адам қасиеттері
NGC 7563
NGC 7563 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 19 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7563 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70872, UGC 12465, MCG 2-59-15, ZWG 431.29.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Сауық Мәсіғұтқызы Жақан
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 3042
NGC 3042 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 30 сәуірде Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3042 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28498, UGC 5307, MCG 0-25-30, ZWG 7,54.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Жаттығу әдісі
<p style="text-indent: 25px;"> Жаттығу әдісі, педагогикада — оқушының іскерлігі мен дағдысын қалыптастырып, қайрат-жігерін дамытуға бағытталған оқыту әдісі. Бұл әдіс арқылы оқушы алған білімін тәжірибеде қолданып, білімін тереңдетіп, оның шығармашылық қабілеті дамытылады. Оқушы оқу материалдарын сапалы түсініп, игергеннен кейін, әуелі сол материалға байланысты қарапайым, одан кейін бірте-бірте күрделі жаттығу жұмыстары жүргізіледі. Оқу, үйрену, ұғынғанын тәжірибеде қолдану, іскерлікке дағдылану жүйесі арқылы оқушы білімді толық игереді. Ауызша Жаттығу әдісі (математикадан ауызша есептеу, тарихтан атаулы даталарды есте ұстау, тілден сөз бен сөйлемдерді дұрыс айтуға жаттығу), жазбаша Жаттығу әдісі (тіл мен математикадан), практикалық Жаттығу әдісі (математика, физика, химия, т.б. пәндерде өлшемдік құралдарды пайдалану дағдыларын қалыптастыру) болып бөлінеді. <p style="text-indent: 25px;"> Жаттығу әдісі арқылы іскерлік пен дағдыны қалыптастыру бірнеше кезеңнен тұрады: <p style="text-indent: 25px;"> Жаттығу әдісін қолданғанда оқушылардың еліктеуін және шығармашылық іс-әрекетін есепке алумен қатар, олардың ой толғанысын, өзіндік шешімін де ескеру қажет. Қазіргі кезде оқытудың жаңа әдіс-тәсілдері бойынша Жаттығу әдісі бір жүйеге түсіріліп, жоғары тиімділікпен жүргізіледі. Жаттығу әдісі арқылы оқыту теориясын тәжірибемен байланыстыру ұстанымы жүзеге асырылады;
Ховерборд
thumb|«Болашаққа қарай» фильміндегі Марти МакФлайдың ховерборды. Ховерборд (Hoverboard) — скейтбордке ұқсас ойдан шығарылған құрылғы, онда дөңгелектер орнына екі антигравитатор. Ол шамамен жер бетінен жеті сантиметр биіктікке қалықтап тұру мүмкіндігі бар. «Болашаққа қарай 2» және «Болашаққа қарай 3» фильмдерінің, сондай-ақ осындай атаулы ойын мен мультсериалдың көрініс элементі.
Жаттығу әдісі
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Методика
Ховерборд
Сипаттама
Екінші бөлікті түсіру туралы берген сұхбатында режиссёр Роберт Земекис ховерборд былай деп сипаттаған:
Ховерборд — магнит өрістерін пайдалану арқылы қалқып тұратын тақтай. Бұл скейтборд сияқты жұмыс істейді, тек дөңгелектері жоқ және жұмыс істеу үшін оған асфальттің қажеті жоқ. Оларды жай ғана ата-аналар жаппай өндірісін бастауға мүмкіндік бермей отыр, әйтпесе бірнеше жыл бұрын ойлап табылған. Біз фильмге бірнешеуін тауып алып оларды пайдалана білдік.
Ойындарда
thumb|right|«Back to the Future: The Game» ойынындағы ховерборд
Дереккөздер
Санат:Фантастикалық транспорт Санат:Болашаққа қарай
Санта-Мария-ди-Визеу
Санта-Мария-ди-Визеу (Santa Maria de Viseu) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Визеу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 130 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,57 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1 997,20 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Янцзы
thumb|left|260px Янцзы, Чаңжиаң (長江|长江, Cháng Jiāng) - "ұзын  өзен" кейде "көк өзен" (Blue River) немесе "сары өзен" деп еуропалықтар аударады– Еуразия құрлығындағы ең ұзын және мол сулы өзен, Қытай жерінде. .
Географиялық сипаттамасы
Ұзындығы 5800 км, су жиналатын алабының аумағы 1808,5 мың км2.
Бастауын Тибет таулы қыратының орталық бөлігіндегі 5500 метр биіктіктегі Тангла және Кукушили жоталарындағы мұздықтардан алып, Шығыс Қытай теңізіне атырау жасап (ауданы 80 мың км2) құяды.
Янцзы аңғар, арна және ағын ерекшеліктеріне қарай 3 бөлікке бөлінеді:
Жоғары ағысында терең, тар шатқалмен су құлама жасап ағады, еңісі 5 мың метрден асады.
Орта ағысы қырқалы Сычуань қазаншұңқыры және қатпарлы жоталар үстімен өтеді, еңісі 251 метр, орташа ені 300 – 600 метр, шатқалдардағы тереңдігі 80 – 110 мтр, ағыс жылдамдығы 5 – 7 м/с.
Төмен ағысы аллювийлік Цзянхань және Солтүстік Қытай жазығының оңтүстік бөлігімен ағады. Еңісі 80 метр, орташа ені 600 метрден 2 км-ге дейін, ағыс жылдамдығы 1 м/с. Ірі салалары Ялунцзян, Миньцзян, Цзялинцзян, Ханьшуй (Цзюйхэ). Оң жақ жағалауындағы Дунтинху, Поянху көлдері өзеннің су ағысын реттеп отырады. Орташа су ағымы 34 мың м3/с; су режимі муссондық; жазда су деңгейінің ауытқу шегі жазық бөлігінде 10 метрге дейін көтеріледі. Янцзы және оның салаларында су тасқынынан қорғану үшін ұзындығы 2,7 мың км-дей көтерме бөгеттер (дамбылар) тұрғызылған. Өзеннің тек жоғары бөлігі ғана қатады, 2850 км бойы кеме жүзеді. Төмен бөлігі Ұлы каналмен жалғастырылған. Теңіз суының көтерілуі сағасынан 700 км-ге дейін таралады. Янцзы жыл сайын 280 – 300 миллион тонна тасындылар мен тосқындарды шайып әкетеді. Егістік (негізінен күріш алабы) суаруға пайдаланылады. Янцзы – Қытайдың басты су магистралі. Алабындағы су жолының жалпы ұзындығы 17 мың км. Өзен бойында Нанкин, Ухань, Чунцин, Чэнду, т.б. өнеркәсіп орталықтары, атырауында Шанхай қаласы орналасқан. .
Тармақтары
Янцзы тармағында 700 өзен бар. Ең ірілері:
Янцзы өзеніндегі ірі қалалар
1000px
Дереккөздер
Санат:Қытай өзендері
Миляш
Миляш — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кипшенга өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 57 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Сливное көлі
Сливное – Обаған алабындағы ағынды көл.
Географиялық орны
Қостанай облысы Алтынсарин ауданы Жаңасу ауылының оңтүстік-шығысында 7 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 95 м биіктікте жатыр. Аумағы 5,8 км2, ұзындығы 5,7 км, енді жері 1,7 км, жағалау бойының ұзындығы 14,4 км. Көлемі əр жылдары өзеннің құюына байланысты болып отырады. Жағасы тегіс, түбі аздап лайлы, қамыс, құрақ өседі. Жерасты, жауын-шашын суларымен толысады. Қараша айының аяғында суы қатып, сəуірде ериді. Суы тұщы. Алабы шабындық. Мал суаруға пайдаланылады. Солтүстігінде Алтыбай, оңтүстігінде Ақсуат көлмен Обаған өзені арқылы байланысып жатыр.
Дереккөздер
Санат:Алтынсарин ауданы көлдері
Машһад
thumb|250px|Имам Резыдің мешіті. Машһад ( — машха́д) — Иранның солтүстік-шығысындағы қала. Хорасан-Резави останының бас қаласы және ірі сауда, әкімшілік орталығы. Кешефруд өзенінің аңғарына орналасқан. Мұсылмандардың қажылыққа (имам Резаның мазарына) баратын орталығы («Екінші Мекке»).
Өнеркәсіп
Металл өңдеу, тоқыма, былғары-аяқ киім, тамақ, құрылыс материалдары кәсіпорындары, университет бар. Майдагерлік кәсіпшілік (кілем тоқу, ыдыс жасау т. б.) дамыған.
Тарихы
9 ғасырда Мешһед қаласының орнында Санабад қыстағы болды. Қыстақ Мешһед деген атпен алғашқы рет 10 ғасырдың аяғында араб географтарының деректерінде кездеседі. 11—12 ғасырда Мешһедті Ғазнауи әулеті мен салжщтар кезек биледі. 13 ғасырдың аяқ шенінде монғолдар Мешһедті қиратты. 14 ғасырдың аяғынан бастап Мешһед — Хорасанның бас қаласы. 15—17 ғасыр қарсаңында, Мешһедті алдымен Темір әулеті, онан кейін Сефеви әулеті иемденген кезеңдерде Мешһед гүлденіп өсті. 1736—47 жылы Мешһед— Нәдір шаһ мемлекетінің астанасы. 1795 жылы бүкіл Хорасанмен бірге Мешһедті Каджарлар бағындырды. Мешһедте һарун ар-Рашидтің зираты, Гауһашад (15 ғасыр), имам Реза (17 ғасырдың басы) мешіттері, Мешхедтің маңында ұлы ақын Фирдаусидің мазары бар.
Дереккөздер
Санат:Иран қалалары Санат:Жібек жолының бойындағы қалалар
Больцано-Вичентино
Больцано-Вичентино (Bolzano Vicentino) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5455 адамды құрайды. Халық тығыздығы 287 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 36050.
Дьесма
Дьесма (Diezma) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Гвадикс ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 786 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 41,94 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Вендетта
Вендетта
Вендетта (итал. "vendetta" - кек алу) - қан үшін қан төгу салты; негізінен Корсика (Фанция), Сардания (Италия) араларыда тараған. Онда бұл салт 20 ғасырдың басына дейін сақталып келген. Қанды кек алуды өлген адамның отбасының мүшесі немесе туысқаны міндетті түрде жасау керек. Кейде өлтірген жақ ақша немесе заттай өтейді.
Вендеттаға ұқсас заң Кавказ кейбір елдерінде (мысалы, Чечня) және кейбір Жақын Шығыс елдерінде әлі күнге дейін бар.
Дереккөздер
Санат:тарих Санат:Салт-дәстүрлер
Флурлинген
250px|thumb|Картада орналасуы Флурлинген (Flurlingen) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Андельфинген округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1355 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.40 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 29, пошта индексі — 8247.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Дивали
Санат:Халықаралық мейрамдар Санат: Үндістан мейрамдары
Опытное Хозяйство
Опытное Хозяйство — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Краснояр ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 132 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Слана-Бара (Видин облысы)
Слана-Бара (Слана бара) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Видин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 558 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3728. Телефон коды — 094. ЕКАТТЕ коды — 67180.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Вердуно
Вердуно (Verduno) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 530 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 76 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 12060.
Елді мекеннің қамқоршысы — Natività della Beata Vergine Maria.
Меркі (өзен)
Меркі – Шу өзені алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Меркі ауданы жерімен ағып өтеді. Ұзындығы 100 км, су жиналатын алабының аумағы 645 км2.
Бастауы
Өзен Қырғыз Алатауының солтүстік беткейіндегі мұздықтардан басталып, Шемен ауылы тұсында Қорағаты өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Аңғары жоғарғы ағысында тар шатқалды, төменде кеңейеді. Мұздық, жауын-шашын суымен толығады. Жылдық орташа су ағымы Бейсе бейітінен жоғары 2 км жерде 3,2 м3/с. Суы егін суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы өзендері Санат:Шу су алабы
Казанда
Казанда — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Песчаная өзенінің оң жағалауынан 193 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Байжұма Қатираұлы Мақашев
Байжұма Қатираұлы Мақашев (1959 ж. т.), әуесқой композитор, өлең жазумен де шұғылданады. Техника ғылымдарының кандидаты (1990). 1981 ж. Қарағанды политехникалық және Жезқазған тау-кен технологиялық институтын (1986) автокөлік инженер-механигі және тау-кен инженері мамандықтары бойынша бітірген. КарПТИ Жезқазған филиалында оқытушы, Ұлытау аудандық «Агропромтехника» өндірістік бірлестігінің бас инженері, Жезқазған облысы кәсіптік-техникалық басқарма бастығының орынбасары, «Жезқазғантүстіметалл» АҚ бөлім бастығы болып қызмет атқарды. 30-ға жуық ғылыми еңбектері, патенттері бар. 1993 жылдан «Қазақмыс» қорпорациясында бас маман. Өлендері қалалық, облыстық, республикалық басынымдарда жарияланған. «Ұлытау вальсі», «Ұлытау аруы», «Бал қымыз», «Анама» т. б. әндердіңавторы.
Солиньи-ла-Трапп
Солиньи-ла-Трапп (Soligny-la-Trappe) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,50 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61475, пошта индексі — 61380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 728 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Предлиц-Туррах
Предлиц-Туррах (Predlitz-Turrach) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Мурау округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 896 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 150.12 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MU, ресми идентификациялық коды — 6 14 17.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Маттиас Карнер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Rolling Stone (журнал)
«Rolling Stone» (журнал) (оқылуы «Роллинг Стоун») – музыка мен поп-мәдениетке арналған американ журналы. Негізін 1967 жылы Сан-Фрацискода Ян Уэннер мен музыка сыншысы Ральф Глисон құрған. Бір айда екі рет жарық көретін басылым. Таралымы жарты миллион дананы құрайды. 2004 жылдан бастап журнал орыс тілінде жарық көреді.
Яменка
Яменка (Измостье, Прокудинка) — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Теча өзенінің сол жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Параллелепипед
Параллелепипед (παραλληλεπίπεδος, παράλληλος – параллель және ἐπίπεδος – жазықтық) – қарама-қарсы жақтары қос-қостан өзара параллель болатын алтыжақ. Параллелепипедтің 8 төбесі, 12 қабырғасы болады, оның жақтары қос-қостан бір-біріне тең параллелограммдар. Егер параллелепипедтің бүйір қабырғалары оның табан жазықтығына перпендикуляр болса (бұл жағдайда оның 4 бүйір жақтары – тік төртбұрыштар), онда ол тік параллелепипед деп аталады. Егер параллелепипед тік және табаны тік төртбұрыш болса (6 бүйір жақтары – тік төртбұрыш), онда ол тік бұрышты параллелепипед делінеді. Барлық жақтары квадрат параллелепипед “куб” деп аталады. Параллелепипедтің көлемі оның табан ауданы мен биіктігінің көбейтіндісіне тең болады.
Санат:Көпжақтар
Кіші Мечет
М.Мечет. — Ресейдегі өзен. Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/Еділ/602 орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ЕділВолгоград су торабынан Су өлшеу постықа Ашық Яр дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гневков
Гневков (Gnevkow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Деммин ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 376 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 52 024. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Крюгер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Лажеаду-ду-Бугри
Лажеаду-ду-Бугри (Lajeado do Bugre) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каразинью экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 358 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 67,903 км² шамасында. Халық тығыздығы — 34,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Глоксиния
thumb