cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атбайлар
Дереккөздер
2. Салт-дәстүрлер кітабы,Атамұра 2011ж.
Александр Селькирк
Сілтемелер
Санат:Теңізшілер
Мүслім Магомаев
Өмірбаян
1997 жылы оның есіміне (4980 Magomaev) деп Күн жүйесінің астероидтарының бірі аталған еді, бұл астероид 1974 SP1 коды ретінде белгілі.
Соңғы жылдары Мәскеуде өмір сүрді. 2008 жылы қазанның 25-інде дүниеден қайтты.
Ұңғыма сызбанұсқасы
Ұңғыма сызбанұсқасы. Ұңғыманың жекелеген үлескілерінің (оның ернеуінен бастап оқпанына дейінгі аралықтағы) жазық бағыттағы проекцияларын кезеккезек тұрғызу нәтижесінде алынатын ұңғыма өсінің жазық бағыт бетіне түсірілген проекциясы. Бұл проекцияның алғашқы нүктесі ұңғыма ернеуіне сәйкес келсе, соңғы нүктесі ұңғыма ұңғысына (түбіне) сәйкес келмеқ сөйтіп тұрғызылған проекция ұңғыма өсінің тік бағыттан қаншалықты ауытқығандығын көрсетіп бермек.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Атбайлар
Дереккөздер
Санат:Қазақ мәдениеті
Александр Кириллович Боровский
Александр Кириллович Боровский (1889 жыл 6 (18) наурыз —1968 жыл 27 сәуір) — ресей-американ пианисті және музыкалық педагог. =Өмірбаяны= Фортепианода кішкентай кезінен бастап ойнай бастаған. Ал жиі сабақтарға тек 7 жасынан бастап қатыса бастады. Оның алғашқы оқытушысы оның анасы болды. Анасы В. Сафонова бұрын оқытушы болған. Орта білімін Либавск гимназиясында алған. Оны 1907 жылы сәтті аяқтайды.
Балалық жағы мен жастық шағында музыка оның басты ісі болмайтын. Ол қызығушылықпен тек заңнаманы оқитын. Петербург консерваториясында А. Н. Есипова классындағы сабақтарды ол Петербург университетіндегі заңнамалық дәрістермен байланыстырды. Оны да 1910 жылы сәтті аяқтайды. Сол заманнан оның концерттік қызметі басталады. 1912 жылы Боровский алтын медальмен консерваторияны аяқтап, Рубинштейн сыйлығына ие болды —Шредер фирмасының роялі.
Бірнеше жыл бойы ол Ресей бойымен бірталай концерттер ұйымдастырды. Тифлис, Баку, Саратов, Харьков жерлеріне барды. Рецензенттер: «Боровскийдің техникасы ерекше, оның стилі ылғи қарапайым, қайырымды. Сөзсіз, оның қасиеті ерекше».
Латвиялық азаматтыққа ие болу мүмкіндігін алғанда 1920 жылы ол Ресейден кетіп қалады. Шілде-тамыз айларында, 1920 жылы, ол Тифлисте концерттер ұйымдастырды; бұл қалада 20 концерт қойды, өзінің танымалдығын пайдаланып Еуропа сахналарына шақырту алды. 1921 жылдың көктемінде ол Парижде Сергей Кусевицкийдің концерттеріне қатысты. Сосын пианист бүкіл әлемде концерт қойды, пластинкалар жазды; 1936 жылы Парижде Grand Prix сыйлығына ең жақсы жазбасы үшін ие болды. 1927 жылдан бастап шамамен 10 жыл Боровский почти ежегодно приезжКСРО-ға жыл сайын келіп тұрды. Мәскеу, Ленинград қалаларында сахнаға шықты.
Оның репертуары өте кең болды, XVIII ғасыр музыкасынан — И. С. Бах, Доменико Скарлатти, Куперендерге дейін; орыстың композиторлары — А. Скрябина, С. Прокофьева, Н. Мясковского музыкаларына дейін; Шопенді де жақсы көретін. Феноменалдық дарындылығы оған жаңа шығармаларды тез үйренуге мүмкіндік берді. : мысалы, «Исламей» М. Балакиревтің, әлемнің фортепианолық әдебиетіндегі қиын шығармалардың бірі, ол оны 5 күнде жаттады. Ол ешқашан күніне 3 сағаттан артық дайындалмайтын.
Күрделі концерттерге қарамастан, Боровский лекциялық концерттерге де уақыт тапты.
Әйелі: Мария Викторовна, туылғанда Барановская, Мейерхольдтің оқушысы. Олардың ортақ қызы — Наталья (1924 туған).
=Дереккөздер=
•	Шелохаев В. В. Энциклопедия Русской эмиграции. — М.: РОССПЭН, 1997.
•	Боровский А. К. // Музыкальная энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, Советский композитор. Под ред. Ю. В. Келдыша. 1973—1982.
Санат:АҚШ музыканттары
Адамға ілтипат (фильм)
Адамға ілтипат — 1984 жылы Алматы қаласында түсірілген қазақ тіліндегі фильм. Сценариін жазған — О. Қарағұлов. Қоюшы режиссері — Л. Сон. "Қазақфильм" студиясының туындысы.
Мазмұны
Бас кейіпкер — Адам (есімі солай) қыстыгүні "Шымбұлақ" спорткомплексіне демалысқа жолдама алып, шаңғы тебуді үйрене бастайды. Ол жерде бейресми суретші әрі дәрігер Шукинмен, шаңғы тебуден спорт шебері Нинамен және кішкентай қыз Айгеріммен танысады. Қанша опық жесе де, алданса да жақсылық жасаудан танбайтын Адам соңында кіштентай Айгерімді, оның әкесін достарымен қоса қауіптен құтқарып қалады. Солайша демалыс орнындағыларға өзінің тазалығымен, адамгершілігімен, өзгелерді талғап-таңдамай ілтипат жасай беретін жақсы қасиетімен танылады.
Сыртқы сілтемелер
Фильмді тамашалау
Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:КСРО драма фильмдері
Игілік (ұғым)
Игілік – ырыздықты, рухани және мәдени байлықты білдіретін жалпы ұғым; адамның белгілі бір қажеттерін қанағаттандыратын, оның мүддесіне, мақсаты мен ниетіне сәйкес келетін нәрселер.
Игілік табиғи және қоғамдық болып бөлінеді. Табиғи игілік – табиғи процестердің, мысалы, топырақтың құнарлылығы, пайдалы қазбалар. Қоғамдық игілік – адам қызметінің нәтижелері. Алайда екі жағдайдың екеуінде де игілік нәрсенің әлеуметтік анықтамасы, оның адам үшін пайдалы маңызы болып табылады. Материалдық және рухани игілік қандай қажеттерді қанағаттандыратынына байланысты ажыратылады. Материалдық игілікке азық-түлік, киім-кешек, баспана, т.б. және өндіріс құрал-жабдықтары, ал рухани игілікке – білім, рухани мәдениеттің жетістіктері, эстет. байлықтар, адамдардың мінез-құлқынан көрінетін адамгершілік қасиеттер, т.б. жатады. Бұлайша бөлу тек шартты нәрсе, өйткені көптеген игі құбылыстардың арасында нақтылы шекара жоқ (тарихи прогрестің жетістіктері, шығарм. жетістіктері, әлеум. оқиғалар, әсемдік бұйымдары). Адамның жасампаздық мүмкіндіктерінің өзі ең жоғары игілік болып табылады. Игілік жеке адамның қажеті мен мүддесіне қызмет ете отырып, даралық сипат алуы мүмкін. Бұл тұрғыдан игілік ұғымының абсолюттік (жалпы адамдық және жалпы тарихи) және салыстырмалы (тарихи шектелген, таптық, жеке даралық) cипаттары болады.
Сілтемелер
Санат:Адам
Раппенштайн
Раппенштайн  —Оңтүстік Штег ауылында орналасқан, Ретикон жотасының Лихтенштейн тауы. Биіктігі — 2221 м.
Жаздық дақылдар
Жаздық дақылдар – көктемде егілетін және сол жылы өнім беретін ауыл шаруашылық дақылдары. Жаздық дақылдардың көпшілігі бір жылдық өсімдіктер.
Жаздық дақылдарға дәнді дақылдардан – жаздық бидай, жаздық арпа, сұлы; жармалық дақылдардан – тары, күріш, жүгері, қарақұмық; бұршақ тұқымдастардан – бұршақ, қытайбұршақ, қойбұршақ, жасымық, үрмебұршақ; майлы дақылдардан – күнбағыс, зығыр; техникалық дақылдардан – күнжіт, мақта, кенепшөп; көкөністерден – картоп, қияр; екі жылдық дақылдардан – қант қызылшасы, темекі, қызанақ, капуста; жемшөптерден – жоңышқа, түйежоңышқа, сиыржоңышқа, т.б. жатады.
Елімізде жаздық дәнді дақылдардың егістік аумағы барлық егістіктің 94 – 95%-ын құрайды. Әр топқа, тіпті, бір топқа жататын әр түрлі өсімдіктердің өніп-өсу ерекшеліктері бар. Олардың өнімділігі, сапасы да әр түрлі. Бұл көрсеткіштер өсу орталығына, жердің құнарлылығына, ауа райына қарай өзгеріп отырады. Жаздық бидайдың өзі дәнінің сапасына қарай жұмсақ және қатты бидай болып бөлінеді. Жұмсақ бидайдың өнімділігі жоғары, сапасы төмен, ұны макарон жасауға келмейді. Әйтсе де жұмсақ бидай астық шаруашылығының негізгі дақылы ретінде елімізде жаздық бидай егісінің 90%-тен астам жеріне егіледі. Бидай дәні 1 — 2 С-та өсе бастайды, бірақ дәнді топырақ темп-расы 10 — 12С-қа жеткен мезгілде себу керек. Күннің жылынуы әр жерде әрқалай, әр мерзімде өзгеріп тұрады. Республикамыздың батысында сәуір айында күн жылып, температура қажетті мөлшерге жете бастайды. Ал күннің тез жылуына байланысты жер тез құрғай бастайды, сондықтан ылғалды тиімді пайдаланып, жаздық дақылдарды мерзімінде сепкен жөн. Еліміздің солтүстігінде көктем кеш шығып, құрғақшылық ертерек басталады, жаз ортасы жаңбырлы, егістіктің өсіп-жетілуіне қолайлы келеді. Сондықтан бұл жерде жаздық дақылдарды кешірек (мамыр айының 10 — 15-терінде) егеді. Ал бидай сорттарының ерте-кеш пісетініне қарай егу мерзімі реттеліп отырады. Кеш пісетіндерін ертерек, ерте пісетіндерін кешірек себеді. Бұл жағдай дәнді дақылдарды егу кезіндегі ұйымдастыру жұмыстарын, әр мерзімде егілген егістің пісу мерзімін реттеуге, әр мерзімде піскен дақылдарды шығынсыз жинап алуға мүмкіндік береді. Өнім әр мерзімде жиналған кезде егістік даланы ретімен келесі егіске дайындайды. Өнім шығымдылығы егілетін дәннің егу мөлшеріне, егу тереңдігіне байланысты болады. Бұл өлшемдер әр дақылда әр түрлі. Оған қоса топырақтың құнарлылығына, ылғалдылығына, температурасына байланысты өзгеріп тұрады. Мысалы, Батыс Қазақстан облысында әр га-ға 1,5 — 2,8 млн., солтүстікте 2 — 3 млн., шығыста 2,5 — 4 млн. дән себіледі. Ылғалды жерге дән таяз, құрғақ жерге тереңірек егіледі. Егу тереңдігі 4 — 5 см-ден 6 — 7 см-ге дейін өзгеріп отырады. Жаз бойы егістік даланы арамшөптен, зиянкестерден қорғау жұмыстары жүргізіледі. Дәнді дақылдардың, оның ішінде бидайдың егістік жер көлемі ылғалы аз, ыстық, құрғақ далалы жерде орналасқан. Осыған байланысты ауыспалы егіс жүйесінің құрамында сүрі жер міндетті түрде болуы тиіс. Бидайды осы сүрі жерге, одан соң 2-3 - дақыл ретінде егеді. Арпа, сұлы сияқты дәнді дақылдардың көптеген биологиялық ерекшеліктері бидайға ұқсайды.
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат:Егін шаруашылығы
Коацце
Коацце (Coazze) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2884 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 52 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 56 км² шамасында. Пошта индексі — 10050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Қазақстан 2020
Шығу тарихы
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 1997 жылдың қазан айында Республиканың 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын ұсынды. Бұл құжат Қазақстанда тұрақты, динамикалы экономикасы бар мемлекет құрудың ұзақ жылдарға бағытталған даму жолын көрсетіп берді. «Қазақстан – 2030» Стратегиясын іске асырудағы алғашқы кезең 2010 жылға дейінгі Стратегиялық даму бағдарламасы болды. Бағдарлама бәсекелестікке лайықты экономикасы мен өндірісі және ауыл шаруашылығы дамыған, әлеуметтік саланың қызмет көрсету деңгейін қолжетерліктей дәрежеге жеткізу міндеттерін анықтап берді. Стратегияны жүзеге асыру кезеңінде көптеген басты салаларда ілгері дамуға қол жеткізілді. Бүгінгі жеткен орасан жетістіктеріміз, Қазақстан азаматтарының алға қарай жасаған ұмтылыстарының бірізділігін сақтаудың, экономиканы жетілдірудің, заманауи азаматтық қоғам құрудың негізін анықтап берді деп мықты сеніммен айта аламыз. Дегенмен, 2010 жылға дейінгі Стратегиялық бағдарламаны жүзеге асыру кезеңінде алдыңғы қатарлы салалар айтарлықтай дамығанымен, көпшілігінің жоспарлары аяғына дейін жеткізілмей отыр. Қазақстанның даму жағдайында да елеулі өзгерістер болды. Әлемнің көптеген мемлекеттері сияқты 2007 жылғы әлемдік дағдарыс Қазақстанға да өз әсерін тигізді. Экономикамызды әлемдік дағдарыстың көлеңкелі тұстарынан сақтандыратын шаралар қабылдау қажеттілігі туды. Осыған орай «Қазақстан – 2030» Стратегиясының келесі кезеңі – 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму бағдарламасы қабылданды. Ол дағдарыс кезеңінде бәсекелесуге қабілетті экономиканы қалпына келтірудің негізін салуға бағытталған. ХХІ ғасырдың екінші онжылдығында мемлекеттік қызметте бес басты бағыт болады.
Бірінші бағыт
Келешектегі сапалы дамудың негізін салуға мүмкіндік жасайтын іскерлік жағдайды жақсарту, қаржы секторын нығайту және заң жүйесін жетілдіру мақсатында кешенді шаралар жасау қарастырылып жатыр. 2020 – Стратегиялық бағдарламасын жүзеге асыра бастаған алғашқы жылдар, әкімшілік шараларды жеңілдету, олардың айқындығын күшейту, отандық кәсіпкерлер мен шетелдік инвесторлар бизнестерін жүргізу бағасын түсіру барысындағы белсенді іс-шаралардың бастамашысы болды. Болжам бойынша 2020 жылға қарай экономиканың шикізаттың емес секторында отандық және шетелдік инвестициялар 30 пайызға өседі. Ішкі жалпы өнімге (ІЖӨ) салынған шетел инвестициясының үлесі 10 пайызға өседі. Ішкі жалпы өнімдегі шағын және орта бизнестің де үлесі 7-10 пайызға көтеріледі. Экономиканың дамуы мен диверсификациясы үшін қолайлы жағдай жасау мақсатында және оның шамадан шығып кетпеуі үшін ресми саясат жүргізіледі, ол елдің экономикалық көрсеткіштері жоғарылаған жағдайда үкіметтің шығынын тежеп, экономика құлдыраған кезде оны көтеріп отырады. Осыған қарамастан 2020 жылға қарай шикізаттың емес бюджет тапшылығы ішкі жалпы өнімнің 3 пайызынан аспауы керек. Кредиттік-ақша саясаты инфляцияны құрықтау шарасының тиімділігін арттырады. Теңгені айырбастау бағасының саясаты қазақстандық экономиканың ішкі және сыртқы бәсекелестік тепе-теңдігін қамтамасыз етуге бағытталған. Дағдарыстан кейінгі кезең ішінде экономиканы қалпына келтіру барысында қаржы секторын мемлекет тарапынан қолдау сақталады. Жалпы оның дамуы елдің индустриалды-инновациялық дамуын жеделдетуге қаржы ресурсын тартуға бағытталады. Елдің қаржы секторына деген сенімін қалпына келтіру және оның қызмет көрсету ауқымын кеңейту бағытында жұмыстар жасалады. Қаржылық қызмет көрсету саласының тұтынушыларының құқығы мен мүддесін қорғау механизмін кеңейтуге, ішкі бақылауға тиімді жүйе енгізуге және қаржы мекемелерінің менеджмент тәуекелділігіне, сонымен қатар олардың қызметінің айқын болуына ерекше орын беріледі. Ішкі ресурстардың дамуына байланысты көпжақты қаржылық қызмет көрсететін нарықтық қор да дамиды. Сенімді құқықтық ортаны қалыптастыруға келетін болсақ, соттардың ашық және тәуелсіз болуына және сот корпусының кәсіби шеберлігін арттыруға, келешекте заң шығару мәселесін жетілдіруге, ескірген заң нормаларын жоюға, жалпы алғанда халықтың құқықтық мәдениетінің деңгейін көтеруге және кәсіби заңдық көмек көрсетуге басты назар аударылады.
Төртінші бағыт
Мұндағы басты мақсат, тұрғындарды әлеуметтік қорғау мәселелерін күшейту және тиімді тұрғын үй мен коммуналдық қызмет көрсету. Ондаған жылдар бойы тиімділікке негізделген атаулы әлеуметтік көмек жүйесі қалыптаса береді. Негізгі әлеуметтік және зейнетақы төлемдері өсіп, тұрғындарды әлеуметтік сақтандырудың көлемі кеңейтіліп, әлеуметтік қолдауға зәрулердің жағдайлары лайықты қамтамасыз етіледі. Атаулы әлеуметтік жүйенің әрі қарай дамуы мен көмекті қажет ететін тұрғындардың әлсіз бөлігін қолдау, әлеуметтік тәуекелділікті азайту мен кедейлікті жеңуге бағытталады. Осыған байланысты халықты жұмыспен қамтамасыз ету және жұмыссыздар қатарын азайтуға бағытталған кешенді шаралар өткізіледі. Әлеуметтік қызмет көрсету саласына маңызды көңіл бөлінеді. Мемлекеттік стандартты енгізу мен арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетудің сапасын көтеру, бәсеклестік аясын кеңіту және азаматтық қоғамның мүмкіндіктерін кеңінен пайдалану көмекті қажет ететін азаматтардың өмір сүру деңгейін жоғарылатады. 2020 жылға қарай күнкөрісі төменгі деңгейдегі тұрғындардың саны 20 пайызға дейін төмендейді, ал жұмыссыздық деңгейі 5 пайыздан аспайды. Сапалы коммуналдық қызмет көрсету мен тұрғын үй мәселесінің жетілдірілуі ТКШ саласында ынталы нарықтық жағдай туғызу және қызмет берушілер мен азаматтардың өзара нәтижелі қарым-қатынастары, орталық және жергілікті мемлекеттік органдардың құқықтары мен жауапкершіліктері анық бөлінген жағдайда іске асырылады. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық инфрақұрылымдарын модернизациялау эксплуатациялық шығындардың үлес салмағын азайту, ресурстарды сақтағыш технологияларды енгізу, нормадан жоғары шығындарды жоятын, нормативтік шығындарды азайтатын тарифтік реттеудің тиімділігін көтерумен қатар жүргізіледі.
Сидзо Канакури
Сидзо Канакури (жап. 金栗 四三|Kanaguri Shisō or Kanakuri Shizō) — 20 тамыз 1891 жыл – 13 қараша 1983 жыл — жапония марафоншысы, Жапонияда оны "марафонның әкесі" деп атайды.
Қазақстан 2020
Дереккөздер
Санат:2020 жыл Санат:Қазақстан экономикалық бағдарламалары
Сидзо Канакури
Өмірбаяны
Сидзоны жапон тілінен аударғанда "43" деген санды білдіреді. Сондықтан да оның өмірі марафон (42 шақырым 195 метр) қашықтығымен тікелей байланысты. ⠀⠀
1912 жылы жапон спортшысы Швециядағы Олимпиадада өзінің рекордын дәлелдегісі келіп, 3 аптада Стокгольмге жетеді. ⠀
Бірақ 1-ші орынға басты үміткер Сидзо жарыс барысында Еуропаның ыстығына шыдамай, жолай орналасқан үйден су ішпекші болады. Дегенмен, үйге жеткенде ыстықтан қалжыраған Сидзо шаршап, ұйықтап кетеді. Үй иесі де оны оятпай, 1 күн өткен соң шығарып салады. ⠀
Бір қызығы, жарыс ұйымдастырушылары да жапон спортшысын іздемеген. Нәтижесінде Сидзо ескертусіз Жапонияға қайтып кетеді. ⠀
Б. з. д. 416 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 416 жылы туғандар
Сидзо Канакури
Өмірбаяны
Тек 1967 жылы швед журналистері бұл оқиғаны еске түсіріп, 76 жасар Сидзо Канакуриге (6 баласы бар) марафонды аяқтауға ұсыныс тастайды. Ол бірден келіседі. Осылайша, Сидзо қалған 10 шақырымдай жолды жүгіріп, 1912 жылғы Олимпиаданың марафонына нүкте қойды.
Б. з. д. 416 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 416 жылы қайтыс болғандар
Сидзо Канакури
Сілтемелер
Санат:Жапония марафоншылары
Б. з. д. 416 жыл
Түсініктемелер
*
Мура (Барселона)
Мура (Барселона) (Mura) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бажес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 233 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 53.39 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 44 км.
Қала қамқоршысы әулие Мартин болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Росс Маркуанд
Росс Маркуанд (Ross Marquand) – америкалық актер. Ол Форт- Коллинзда дүниеге келген, Колорада штаты, Лос-Анджелес ке көшкеннен кейін тәуелді емес фильмдерде түсуді бастады. Телеарнаға 2013 жылы шықты, АМС «Ақылыннан адасқандар» телехикаясында түсу арқылы. 2015 жылдың басынан бастап «Жүріп жүрген өліктер» телехикаясындағы Аарона рөліне түсуде.
Суропье
Суропье (Сурова) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Лупья өзенінің сол жағалауынан 127 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Борриана
Борриана (Borriana) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Бьелла провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 849 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 170 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 13872.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
NGC 3923
NGC 3923 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E4 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1791 жылы 7 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3923 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37061, ESO 440-17, MCG -5-28-12, AM 1148-283.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Андамас Айтжанов
Андамас Айтжанов(1889-1968) - шопан, Социалистік Еңбек Ері (1949). 1889 жылы Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:Қарағанды облысы
Турбокомпрессор
thumb Турбокомпрессор- айдағыш, ішінен жану козғауыштаының пайдаланған газдар энергиясы аркылы кимылға келеді.
Дереккөздер
Санат:Физика
Верденьга
Верденьга (Варгинга) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кубена өзенінің сол жағалауынан 179 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мурлевка
Мурлевка — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чепца өзенінің сол жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Кампу-Лимпу-ди-Гояс
Кампу-Лимпу-ди-Гояс (Campo Limpo de Goiás)) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Анаполис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5277 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 156,202 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,8 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Ильина (Несь тармағы)
Ильина — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Несь өзенінің сол жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 64 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Лештарка (Кырджали облысы)
Лештарка (Лещарка) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 217 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6967. Телефон коды — 03646. ЕКАТТЕ коды — 43596.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Нефельс
250px|thumb|Картада орналасуы Нефельс (Näfels) — Швейцарияның Гларус кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3839 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 36.93 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1619, пошта индексі — 8752.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гларус елді мекендері
Жолдық
Жолдық (дәстүр). «-Қайным, жолдығымды ұмытпа, толымды болдсын,-деді жеңгесі Қаным күле сөйлеп»(Ел аузынан). Алғашқы неке түні жігіт пен жас келінді жеке бөлмеге кіргізіп өздеріне төсек салып алаңсыз, жайлы жатуына жағдай жасайтын әйел әдетте жігіттің жеңгесі болады. Ол жастарға бақыт тілеумен бірге, әзіл-қалжыңын араластыра жүріп, алғашқы төсек ләззәтінің жон- жосығын, әдет-ғұрпын түсіндіреді. Ертеңіне келіннің пәктігіне де осы жеңге куәлік береді. Мұндай сәт әдепті, үлгілі, үлкен-кіші бірдей сыйлайтын, бала-шағалы келіндерге ғана тапсырылады. Бұл-күн жұптық ,некелік өмірдің ұмытылмас сәттерінің бірі. Сондықтан бұл түнді көңілді әрі жайлы өткізудің орны бөлек. Бұл үшін барлық өнері мен қабілетін жұмсайтын жақсы жеңге келер таңды асыға күтіп, қайнысының жылы төсектен тұрған сәтін күтіп тұрып, «ерінің жібіттім, қойныңды жылыттым, енді жолдығымды бер»- деп назданады. Жөн білетін қайнысы жеңгесі риза болатындай «жолдығын» беріп, ерлі-зайыптының алғашқы таңын күліп қарсы алады. «Жолдықтың» жолы бөлек. Сондықтан оған аталатын кәде де толымды әрі бағалы болады.
Дереккөздер
1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14
2. Салт-дәстүрлер кітабы,Атамұра 2011ж.
Unisys
Unisys Corporation — Америкалық ақпарат технологиялары компаниясы, штаб пәтері Блу Белл қаласы, Пенсильвания штаты.
Компания портфолиосы ақпараттық технологиялар қызметі, бағдарлама жасақтамасы және технология қызметтеріне негізделген.
Тарихы
Әлемнің ең бірінші UNIVAC компьютері осы компанияда жасалынды.
IC 4632
IC 4632 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4632 Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Лореду (Санта-Мария-да-Фейра)
Лореду (Санта-Мария-да-Фейра) (Louredo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Санта-Мария-да-Фейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1459 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,67 км² шамасында. Халық тығыздығы — 168,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Васильев алтын кен орны
Васильев алтын кен орны – Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қаласының оңтүстік-батысында 150 км қашықтықта орналасқан. 1946 жылдан кен қазыла бастады.
Құрамы
Кентас құрамы: пирит, арсенопирит, сфалерит, галенит, халькопирит, алтын, кварц, графит, карбонаттар.
Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары Санат:Қазақстан алтын кен орындары
Баптау
Баптау (Настройка; tuning) —
Дереккөздер
=
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Капиллярлық құбылыстар
Пайда болуы
Басқа сұйықтықпен, газбен немесе өзінің буымен шекаралас орналасқан сұйық бетінің иілуі де Капиллярлық құбылыстарқа жатады. Сұйықтық бетінің иілуі салдарынан, оның астында қосымша капиллярлық қысым (р) пайда болады. Бұл қысымның шамасы Лаплас теңдеуімен өрнектеледі: р=р1––р2=212/r, мұндағы 12 – екі ортаның шекарасындағы беттік керілу, р1 және р2 – сұйықтықтағы (1) және онымен жанасқан ортадағы (2) қысым, r – беттің орташа қисықтық радиусы. Сұйықтықтың ойыс бетінің (r<0) астындағы қысым теріс таңбалы (р<0), ал дөңес бетінің (r>0) астындағы қысым оң таңбалы (р<0) болады. Шекаралық бет жазық (r=) болса, сұйықтыққа қосымша қысым әсер етпейді (р=0). Капиллярлық құбылыстар молекулааралық күш пен сыртқы күш (негізінен, ауырлық күші) әсерінен болатын сұйықтық бетінің тепе-теңдігі мен қозғалысының кейбір түрлерін де қамтиды. Сыртқы күш әсер етпесе немесе ол басқа күшпен теңгерілсе, сұйықтық беті жазық болмай имек болады. Мысалы, салмақсыздық жағдайындағы шектелген сұйықтық көлемі беттік керілудің әсерінен шар тәрізді пішін алады. Бұл жағдайда сұйықтық орнықты тепе-теңдікте болады. Өйткені, көлемдері бірдей геометриялық денелердің ішінде бетінің ауданы ең аз болатын дене – шар. Едәуір мөлшерде алынған тұтқырлығы аз сұйықтық, өзі құйылған ыдыстың пішінін қабылдайды. Жердің тарту күші беттік керілудің әсерін жеңетіндіктен, мұндай сұйықтықтың бос беті жазық болады. Бірақ сұйықтықтың массасы кеміген сайын беттік керілудің рөлі артады. Сұйықтықты газ ішіне бүріккенде немесе газды сұйықтықпен араластырғанда шар тәрізді майда тамшылар немесе көпіршіктер пайда болады.
Анықталуы
Қатты денемен жанасқан сұйықтық бетінің пішіні жұғу құбылысының әсері бойынша анықталады. Сұйықтық қатты денеге жұғу үшін, сұйықтық пен сол қатты дене молекулалары арасындағы ілінісу күші (F1) сұйықтық молекулаларының өз арасындағы тартылу күшінен артық (F2) болуы керек (яғни F1>F2). Бұл жағдайда сұйықтық ыдыс қабырғасымен жоғары көтеріледі (суреттегі а). Оның тар ыдыстағы (капилляр түтіктегі) беті ойыс болады. Қатты денеге жұқпайтын (яғни F1<F2) сұйықтықтың капилляр түтіктегі деңгейі кең ыдыстағы сұйықтық деңгейінен төмен әрі оның беті дөңес (суреттегі ә) болып келеді. Капилляр түтіктегі сұйықтықтың имек беті мениск деп аталады. Жұғатын сұйықтықтың менискісі ойыс, жұқпайтын сұйықтықтың менискісі дөңес болады. Ойыс менискі астындағы капиллярлық қысым теріс болғандықтан, түтіктегі сұйықтық салмағы капиллярлық қысыммен (р) теңгерілгенше, сұйықтық жоғары көтеріле береді. Тепе-теңдік күйде мына қатыс орындалады: (1–2)gh=p=212/r, мұндағы 1 және 2 – сұйықтық (1) пен газдың (2) тығыздығы, 12 – фазааралық беттік керілу, r – мениск беті орташа қисықтығының радиусы, g – еркін түсу үдеуі. Д.Жюрен (1684 – 1750) формуласы деп аталатын бұл өрнек сұйықтықтың капилляр түтік бойымен көтерілу (не төмен түсу) биіктігін (h) анықтайды.
Рөлі
Капиллярлық құбылыстар табиғатта, күнделікті өмірде және өндірісте елеулі рөл атқарады. Судың топыраққа және әр түрлі кеуек материалдарға сіңуі, керосиннің білтемен жоғары көтерілуі, кентасты байыту үшін қолданылатын флотация осы К. қ-ға негізделген. Капиллярлық құбылыстарды алғаш рет Леонардо да Винчи (15 ғ.) ашып зерттеген. Онан кейін Б.Паскаль (17 ғ.) мен Дж.Жюрен (18 ғ.) капилляр түтіктің көмегімен тәжірибе жасаған. Капиллярлық құбылыстардың теориясы Т.Юнгтің (1805), П.Лапластың (1806), Дж.Гиббстің (1875) және И.С. Громеканың (1879, 1886) еңбектерінде дамытылған.
Пайдаланылған әдебиет:
санат: Процесс
Б. з. д. 417 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 417 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 417 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Алматы көркем фильмдер киностудиясы
Алматы көркем фильмдер киностудиясы - 1941 ж. Алматы кинохроника студиясының негізінде құрылған. Сол жылы қарашада эвакуациямен келген "Мосфильм" және "Ленфильммен" бірігіп, Орт. біріккен көркем фильмдер киностудиясын құрады. 1944 - 60 ж. - Алматы көркем және шежірелік-деректі фильмдер киностудиясы, 1960 жылдан - "Қазақфильм" киностудиясы.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Исакова (Чикшина тармағы)
Исакова — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чикшина өзенінің сол жағалауынан 62 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 116 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жеке тексеру
Елдің кедендік шекарасы арқылы өтіп бара жатқан немесе халықаралық қатынастар үшін ашық әуежайдың транзиттік аймағы немесе кедендік бақылау аймағындағы жеке адам, аталмыш елдің немесе халықаралық шарттың заңнамасына бақылау жасауды жүзеге асыру тапсырылған кедендік орган, осы заңдарды бұзатын нысан болып саналатын тауарды әлгі жеке адам өз бойына жасырып, оны бермей отыр деуге жеткілікті негіз бар болған кезде, кедендік орган бастығының шешімі бойынша қолданылатын кедендік тексерудің ерекше формасы.
Штубенберг (Төменгі Бавария)
Штубенберг (Төменгі Бавария) (Stubenberg (Niederbayern)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ротталь-Инн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1418 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 77 147. Муниципалитеттің басшысы — Виллибальд Галлайтнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Мисс Перегриннің оғаш балаларына арналған үйі (фильм)
Мисс Перегриннің оғаш балаларына раналған үй (Miss Peregrine's Home for Peculiar Children) — режиссері Тим Бертон. Сценарийін жазған Джейн Голдман және Ренсома Риггзаның аттас романына негізделген. Әлемдік премьера 2016 жылы 28 қыркүйекте және АҚШ-та — 30 қыркүйек — 6 қазан  болған.
Сюжет
Джейкоб Портман атты 16 жастағы ұл Флорида да қарапайым отбасыда өмір сүреді. Барлық туыстары әпенді деп санаған атасы, жастық шағында аралдағы шытырман оқиғасын және сондағы ерекше балалардың туралы баяндап, үнемі әңгіме айтып жүреді. Бала атасының әңгімелерін естіп, құлаққа құйып өседі. Ол бала ерекше реализммен және атасының айтуына қатты сенетін бала болып ер жетеді. Жылдар өте келе Джейк бойына бой қосып, жасы ұлғаяды және уақыт ағымымен атасының айтқан әңгімесін ұмытып сенуді де қояды. Алайда күндердің бір күні бір қызық оқиға болады және ол Джейктің өмірін бастан аяқ өзгертіп атасының айтқандарына қайта сенуіне алып келеді. Ол құбыжық артынан шыққан қарт туралы әңгіме болатын.
Дереккөздер
Санат:АҚШ шытырман оқиғалы фильмдері Санат:2016 жылғы фильмдер Санат:20th Century Fox фильмдері Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер
Сент-Бёв, Шарль Огюстен де
Шарль Огюстен де Сент-Бёв (фр. Charles Augustin de Sainte-Beuve; 1804 жылдың 23 желтоқсаны, Булонь-сюр-Мер —1869 жыл 13 қазан, Париж) —Француз сыншысы және ақыны. ХҮІ-ХІХ ғасырлардағы француз әдебиетінің тарихын, француз театрының қалыптасу жолдарын, Шатобриан т.б. драматургтер шығармашылығын зерттеуші. Негізгі еңбектері: “ХҮІ ғасырдағы француз поэзиясы мен француз театрына тарихи және сыни шолу”, “Пор-Рояль”, “Шатобриан және оның Империя кезеңіндегі әдеби топ”. Шарль мектептi тәмамдағаннан кейiн Мезьередегi әскери-инженерлiк мектепке қабылданады. 1761 жылы Шарльға лейтенант шенi берiлiп, Мартиника аралында әскери форт салуға жiберiледi. Тоғыз жылдық құрылыс практикасынан кейiн Шарль Францияға қайтып оралады. 1776 жылы “Архитектураға қатысы бар, статиканың кейбiр мәселелерiне максимумдар және минимумдар әдiсiн пайдалану туралы" – еңбегiн жариялайды. Кезектi ғылыми жұмыстары жiбек жiптi және шашты бұраған кездегi физикалық заңдылықтарына қатысты. Үйкелiстi зерттеу жұмыстары (1781ж.) оны жаңа жетiстiктерге жеткiздi. Бұл еңбектерi үшiн Шарль Париж ғылым академиясының сыйлығын алады, кейiннен бұл академияның мүшесi болып сайланады.
1784 жылы Шарль “Бұрау кезiнде бұрау бұрышына пропорционал реакция күшi бар металл жiптердiң қасиетiне негiзделген – электрлiк салмақтарды" ойлап тапты. 1785 жылы ол “электрдiң iргелi заңын" ашты, ол былай айтылады: аттас зарядталған екi кiшкене шариктердiң тебiлу күшi бұл шариктердiң центрлерiнiң арақашықтығының квадратына керi пропорционал. Бұдан кейiн Шарль электр күшiнiң зарядтардан тәуелдiлiгiн орнатып, физика тарихында Шарль заңы деп аталатын заңды тұжырымдады. Шарль электр және магнетизм мәселелерiне жетi жұмысын - “мемуарларын" арнады.
Шарль 70 жасында Парижде қайтыс болады. Француздың ойшыл ғалымының құрметiне электр зарядының бiрлiгi – Шарль (Кл) атауы 1881 жылдан берi практикада қолданылады.
Сент-Бёва әдеби өмірлік жолы іздеу жолы саналады. Шілде революциясынан соң ол Гюго ұйымынан шығып жаңа қызығушылықтарымен айналысты. Шілде монархиясына оппозицияда бола тұра, ол сенсимонизммен Ламеннэнің католиктік идеяларына көшті. 1844 жылы романтик Сент-Бёв Француз академиясына кіреді, онда роялисттер мен классицизм жақтаушыларымен танысады, бірақ 1848 жылы «Chateaubriand et son groupe littéraire sous l’Empire» кітабын шығарады. Кейін ол Наполеону III бағынады, легитимисттер мен орлеанисттердің қарсыласына айналады, өмірінің соңғы жылдары клерикализмге қарсы шықты.
•	Кроме указ. в тексте: Poésies complètes (собр. стих. С.-Б.), P., 1840; Histoire de Port-Royal (история янсенизма), 4 vv., P., 1840—1848, 2-me éd., 5 vv., P., 1860; Portraits de femmes, P., 1844; Portraits littéraires, 2 vv., P., 1844, 3 vv., P., 1864; Portraits contemporains, 2 vv., P., 1846; Causeries du lundi, 15 vv., P., 1857—1862; Etude sur Virgile, P., 1857; Nouveaux lundis, 13 vv., •	Кушетки мадам Рекамье — имя, ставшее нарицательным| http://artwood.org.ua/recamier.html
Бие қысырама
Бие қысырамас (ырым). Жаңа түскен келіннің беті ашылғаннан кеиін енесі келіп, келіннің бетінен тағы сүйіп, жақсы тілек тілеп, сол жерде отырған әйелдердің ортасына «биелерің қысыр қалмасын» деп ақ мата тастайды. Бұл «бие қысырамас» деген кәде. Әйелдер бұл матаны жыртып, бөліпалып үйлеріндегі сабаның аузына «бием қысыр қалмасын, біссімілда» деп байлайды. Бұл кәде бәріне де жетуі керек. Жетпей қалғандардың өкпелеуге хақы жоқ. Соңғы жылдары халқымыздың мал шаруашылығынан қол үзе бастауына сәйкес бұл ырым ұмытылып бара жатыр.
Дереккөздер
1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14
2. Салт-дәстүрлер кітабы,Атамұра 2011ж.
Коахома (Миссисипи)
Коахома (Coahoma) — Миссисипи штатының Coahoma округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 325 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.2 км² шамасында. FIPS коды — 28-14580.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Нойкамперфен
Нойкамперфен (Neukamperfehn) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Лер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1650 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 57 015. Муниципалитеттің басшысы — Хартмут Юнге.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Б. з. д. 418 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 418 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 418 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бомбалаушы авиация
thumb|250px|стратегиялық бомбалаушы  АҚШ [[B-2 Spirit]] Бомбалаушы авиация — соғыс авиациясының негізгі бір түрі әрі тегеурінді бас күші, қарсыластың құрылықтағы және теңіздегі объектілеріне бомбамен соққы беруге арналған авиация.Бомбалаушы авиация алысқа ұшатын және майдандық (тактикалық) болып бөлінеді. Майдандық (тактикалық) бомбалаушы авиация қарсыластың ұрыс шебіне, кемелеріне, десантына, аэродромдағы авиациясына және қатынас жолдарына, тылына соққы бере отырып, құрлықтағы әскерлердің соғыс қимылдарын қолдайды. Алысқа ұшатын (стратегиялық) бомбалаушы авиациякарсыластың тылындағы стратегиялық маңызы бар ірі соғыс өнеркәсібі мен басқа да маңызды объектілеріне соққы беруге арналады. Кей жағдайларда ол майдандық бомбалаушы авиацияның міндеттерін орындайды және Құрлықтағы әскерлер мен әуе-теңіз күшінің қимылдарын колдайды. Бомбалаушы авиация әр түрлі күрделі құрал-жабықтармен, қару-жарақтармен жабдықталады және үлкен зақым келтіретін әр түрлі құралдарды: фугасты жарыкшақты, жарықшақты-фугасты, танкіге қарсы, өртегіш, сауыт бұзушы, бетон бұзушы бомбалар, басқарылатын және басқарылмайтын снарядтар мен бомбаларды қолданады.Бомбалаушы авиацияжаппай кырып-жоятын қаруларды — атом және сутегі бомбасын, биологиялық және химиялық каруларды, өртегіш құралдарды алып жүреді. Алысқа ұшатын ауыр Бомбалаушы авиация 5000-7000 км, орташа қашықтыққа ұшатын бомбалаушы авиация қарсылас тылындағы тактикалық және оперативтік объектілерге, жаяу әскерлерді қолдаушы авиацияға қарсы соққы беруге колданылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Қарулар
Анатолий Шьяпович Васимов
Васимов Анатолий Шьяпович(1953 жылы туған) – ҚР ҚК Әуе Қорғаныс күштерінің қолбасшысы, авиация генерал-майоры. 1993 – 1998 ж. Әуе шабуылынан қорғаныс әскерлерінің қолбасшысы, ҚР ҚК Бас штабы бастығының 1-орынбасары болды. 1998 жылы 31 тамызда ҚР ҚК Әуе Қорғаныс күштерінің қолбасшысы болып бастады. Кейіннен звено, эскадрилья, полк басқарды. Әуе шабуылынан қорғаныс әскерлерінің авиация бастығы және ҚР Әуе шабуылынан қорғаныс әскерлерінің 1- орынбасары болып кызмет атқарды. 1993 жылдың қазан айынан 1998 жылдың наурыз айына дейінгі аралықта Әуе шабуылынан қорғаныс әскерлерінің қолбасшысы, ал сәуір айынан ҚР ҚК Бас штабы бастығының 1-орынбасары болды. 1998-2000 жылдары Әуе қорғаныс күштерінің қолбасшысы болды.
Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы
Ерте заман
Қазақстан жерінде, әсіресе, оның отырықшы аудандарында орта ғасырлардың ерте кезеңінде-ақ (7 – 8 ғ.) көптеген мектептер (мұсылманша бастауыш оқу орны) мен медреселер, діни білім беретін ортадан жоғары оқу орындары жұмыс істей бастаған. Ертедегі Исфиджаб, Тараз, Сайрам, Түркістан, Отырар, т.б. қалалардағы медреселер саны 84-ке жеткен. Оларда 5 мыңға жуық шәкірт білім алған. Ауылдық мектептер кең-байтақ өлкенің түкпір-түкпірінде орналасқан. Ол жерлерде молдалар (татар, башқұрт, т.б.) ұстаздық еткен. Оқыту ақысы халықтан жиналды. Балалар қыс, күз айларында ғана (жылына 4, не 6 ай) оқыған. Оқу мерзімі 4 жыл, оқуға жеті жастан бастап қабылданған, кейбір ауылдық жерлерде 7 – 9 жастағы балалар бірге оқи берген. Оқу ақысы заттай төленген, жыл аяғында емтихан тапсыру, мектеп бітіргені үшін балаға ресми куәлік беру тәртібі сақталмаған. Сауат ашу жолы араб әріптері мен сөздерін жаттауды, әсіресе құранның араб тіліндегі мәтінін жатқа білуді мақсат етті.
Қалалардағы медреселерде ислам дінін уағыздайтын бастауыш мұсылман мектептерінің молдаларын, казиларды, діндар сопылар мен шариғат заңдарын түсіндіретін жоғары лауазымды дін қызметшілерін даярлаған. Ол мұсылманшылық рәсімдерін таратушы оқу орны ғана емес, ірі мәдениет орталығы ретінде де қызмет атқарды. Белгілі ақындар, тіпті ағартушы-демократ ретінде танылған қазақ зиялыларының біразы осындай медреселерді тамамдаған. Мысалы, орта ғасырдағы Отырар медресесінде қазақ жерінің ұлы перзенті, Шығыс Аристотелі, екінші ұстаз атанған Әбу Насыр әл-Фараби білім алды. Беріректе Уфадағы “Ғалия” медресесінде Т.Жомартбаев, М.Сералин, Б.Майлин, М.Жұмабаев, Семейдегі Ахмет Риза медресесінде Абай Құнанбаев оқыды. Бұл оқу орындарында дін жолын уағыздайтын пәндерден басқа заңтану, тарих, логика, риторика, география, философия, математика, астрономия, медицина, т.б. зайырлы пәндер оқытылған. Медреселердің жанында кітапханалар болды. Оқу мерзімі шәкірттің алғырлығына, үлгерім қабілетіне байланысты болған. Оқуды тамамдаған шәкірттерге ресми құжат табыс етілді. Киіз үйлерде оқытатын мұсылман мектептері ауылдармен бірге көшіп-қонып жүрген. Бай саудагерлердің қаржыларына салынған қала медреселері ғана арнаулы үйлерге орналасты. Бұл мектептерде оқу жоспары, бағдарламалары және тұрақты сабақ кестелері болған жоқ.
Ресей Империясы кезеңі
Қазақстанның Ресейге қарап, оған империяның Орталық аудандарындағыдай әкімшілік жүйе енгізіле бастауына байланысты, жергілікті басқару буындарында істейтін шенеуніктер мен тілмаштар даярлайтын орыс-қазақ және орыс-тузем мектептерін ашу қажеттігі туды.
Орден (Нор)
Орден (Hordain) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,66 км² шамасында.
Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы
Ресей Империясы кезеңі
Осы мақсатта Омбыда 1789 ж. “Азиялық училище” ашылды. Бұл оқу орнына қазақ балалары да қабылданды.
1841 ж. Бөкей Ордасында Жәңгір хан қазақ балалары үшін орыс мектеп-пансионатын ашты.
Орден (Нор)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1478 адамды құрады. Халық тығыздығы — 261,13 адам/км².
Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы
Ресей Империясы кезеңі
1825 ж. Орынбордағы татар мектебі негізінде Неплюев кадет училищесі (ол 1844 ж. кадет корпусы болып аталды),
Орден (Нор)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы
Ресей Империясы кезеңі
1846 ж. Сібір қазақалаорыс әскери училищесі негізінде Омбы кадет корпусы ірге көтерді.
Бұл оқу орындарын қазақтың тұңғыш зиялылары: Шоқан Уәлиханов, Садық Бабажанов, Халиолла Өскенбаев, т.б. оқып бітірді.
1850 ж. Орынбордың Шекара комиссиясы жанынан қазақ балалары үшін жеті жылдық мектеп ашылды. Осы мектептің түлегі қазақтың демократ-ағартушы педагогі Ы.Алтынсариннің басшылығымен 1864 ж. 8 қаңтарда Торғайда тұңғыш қазақ мектебі және оның жанынан интернат ашылды. Ол педагогика классиктерінің (Я.А. Коменский, К.Д. Ушинский, Л.Н. Толстой, т.б.) гуманистік идеяларын басшылыққа алып, өзі ашқан мектептердің оқу жүйесіне енгізді.
Оның “Қазақ хрестоматиясы” (1879) мен “Қазақтарға орыс тілін үйретудің бастауыш құралы” (1880) атты оқулықтары осы идеяға негізделген шынайы демокр. бағыттағы еңбектер еді. Ы.Алтынсарин жаттамалы, мағынасыз діни оқуға қарсы болды. Өзі ашқан қазақалаорыс мектептерінде басқа ғылымдармен бірге дін тарихын да оқыта отырып, “Мұсылмандық шарттары” атты оқулығын жазды. Онда діннің имандылыққа, адамгершілікке тәрбиелеу шарттарын оқушыларға түсіндіру мақсатын көздеді.
1879 – 89 ж. Торғай облысы халық ағарту уч-щелерінің инспекторы қызметінде жүріп, Елек, Қостанай, Торғай, Ырғыз уездерінде екі сыныптық орыс-қазақ мектептерін, 1888 ж. Орскіде мұғалімдер мектебін ашты. Ол “балаларды жазалап оқыту” әдісіне қарсы күресті. Мектептерде ана тіліне қоса орыс тілін, арифметика, табиғаттану сабақтарын өткізуді қуаттады. Алтынсарин патша үкіметі жүргізіп келген бұратана халықтарды орыстандыру – шоқындырып, тілінен, дінінен бездіру сияқты миссионерлік саясатқа қарсылық білдіріп бақты.
Яблонец (футбол клубы)
«Яблонец» (чех. Fotbalový klub Jablonec) — Чехияның Яблонец Над-Нисоу қаласындағы футбол клубы. 1945 жылы құрылған. Ең жоғарғы жетістігі — 2010 жылғы Чехия чемпионатындағы күміс жүлде. Еуропадағы аутсайдер клубтардың бірі.
Сілтемелер
Санат:Чехия футбол клубтары Санат:1945 жылы құрылған футбол клубтары
Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы
Ресей Империясы кезеңі
А.Байтұрсынов қазақ балаларының ана тілінде сауат ашуына көп күш жұмсады. Ол бастаған бір топ қазақ зиялысы 1905 ж. 26 маусымда Қарқаралы қазақтары атынан Мин. Кеңесінің төрағасына петиция жолдап, “Қазақ даласында оқу-ағарту ісі дұрыс жолға қойылсын, ол үшін ауыл мектептерінде балалар қазақша сауат ашатын болсын. Оқу ана тілінде жүргізілсін” деген талап қойды. Байтұрсынов қазақ тілінде тұңғыш әліппе құралын жазды (1912). Оның 1892 ж. Қазанда басылған “Букварь для киргизов” деген оқу құралы жеті рет қайта басылып, 1925 жылға дейін қазақ мектептерінің негізгі оқу құралы ретінде пайдаланылып келген.
ХХ ғасыр
1920 ж. қазанда Қазақ АКСР-нің ХАК-ы құрылып, А.Байтұрсынов халық комиссары болды.
1921 ж. ақпанның 18-інде Бүкілқазақстандық оқу-ағарту конференциясы шақырылды. Онда балаларды қорғау, бірыңғай мектеп жүйесін құру, кәсіптік-техникалық білім беру, саяси тәрбие ісі, оқу-тәрбие жұмысына байланысты, т.б. мәселелер қаралды.
1922 – 23 ж. ұлт мектептерін төл оқулықпен, бағдарламамен қамтамасыз етуде біраз шаралар іске асырылды, қазақ тілінде 14 оқулық шығарылды. Олардың ішінде “Физика”, “Грамматика”, “Педагогика”, “Алгебра”, “Мектеп гигиенасы”, т.б. бар. Бұл оқулықтарды жазуға Байтұрсынов, Жұмабаев, Ж.Аймауытов, М.Әуезов, С.Асфендияров, Жомартбаев, Қ.Сәтбаев, Ә.Ермеков, Т.Жолдыбаев, т.б. қатысты.
1920 – 30 ж. республика мектептерінің оқу базасын күшейтуге мемлекеттікекет тарапынан орасан мол қаржы жұмсалды. 367 мектеп жаңадан салынып, 361-і күрделі жөндеуден өткізілді. Осы жылдары бастауыш мектептер саны 333-тен (1926) 1864-ке (1930) жетті (оның 1231-і қазақ мектебі), оқушылар саны 215,1 мыңнан 320,1 мыңға жетті (оның 124,9 мыңы қазақ). Алайда қазақ қыздарын оқуға тарту әлі де өз дәрежесінде болмады. Бастауыш мектепте оқитындардың 11%-ы ғана қазақ қыздары еді.