cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атырау облысының климаты
Климат түзуші факторлар
Бұлардың ішінде әсіресе қыс айларында арктикалық ауа массаларының әсері зор. Қыс айларында Азия антицикпонының ішкерілей енуі нәтижесінде ауаның температурасы төмендеп, қатты суып, ашық ауа райы қалыптасады. Жаз айларында ыстық ауа райын түзеді. Ал көктем мен күз айларында кенеттен салқындық түседі. thumb|right|200px|Шаңды дауылдар Атырау облысында жиі болады Облыстың климатына батыстан, Атлант мұхитынан келетін ауа массалары әсер етеді. Бұл ауа массалары жылдың қай мезгілінде болсын климатты жұмсартып ылғал әкеледі. Қыс кезінде батыс және оңтүстік-батыс ауа массаларының ағыны ауа райын жылытады, аспанды бұлт торлап, қар жауады. Жаз кезінде Атлант мұхитының ауа массалары ыстықты бәсеңсітіп, ылғалды арттырып, жауын-шашын түсіреді. Көктемнің соңғы күндері және жаз айларында құрғақ тропиктік ауа массаларының әсері өте зор. Бұл кезде мұнда жоғары атмосфералық қысым қалыптасады. Тұран ойпатынан соғатын оңтүстік, оңтүстік-шығыс желдері аңызақ әкеледі. Кейбір жылдары тропиктік ауа массасының екпінділігіне байланысты құрғақшылық болып, ауыл шаруашылығына үлкен зиян келтіреді.
Жылдың әр мезгілінде екі түрлі ауа массаларының шектескен жерлерінде ауа фронттары пайда болып, циклондар мен антициклондар облыс аумағына ішкерілей енеді. Циклондар атмосфераның төменгі қабатын қатты өзгерістерге ұшыратады. Оның әсерінен ауа массаларының қозғалысы күшейеді, жел көтеріледі.
Облыс аумағына ылғалдың аз ғана бөлігін Каспий теңізі үстінде қалыптасқан ауа массалары әкеледі. Жолдарында бірнеше биік жоталар жатуына байланысты Үнді және Тынық мұхиттары үстінде қалыптасқан ауа массалары облыс аумағына жетпейді.
Жер бедерінің әсері. Жер бедері ауа температурасына, ылғалдылығына, желдің жылдамдығына белгілі бір мөлшерде әсер етеді. Мысалы, аумағында бұлттарды ұстайтын биік жер бедері болмағандықтан облыс үстімен үдере көшкен бұлттар көбіне жаумай өте шығатын кездері жиі кездеседі. Сондай-ақ облыс аумағының көпшілік жері теңіз деңгейінен төмен жатқандықтан қысым жоғарылап ауа массаларының келуіне кедергі жасайды. Мысалы, Атырау қаласының теңіз деңгейінен биіктігі - 21 м., жылдық орташа қысым 1022 мб. (қалыпты қысымнан 50-55 мб. артық). Облыс аумағында қыс кезінде ауа қысымы артып, жаз кезінде төмендейді.
Агроклиматгық аудандар
Атырау облысының аумағын 3 агрокпиматтық аудандарға бөлуге болады.
Осы көрсетілген агроклиматтық аудандарда ауаның температурасы, ылғалдылығы, желдің бағыты және соғу күші әр түрлі болып келеді. Облыс аумағы қарашаның екінші жартысынан бастап қар жамылады. Солтүстігінде қардың қалыңдығы 15-20 см., оңтүстігінде 5-7 см-ден аспайды. Қар ақпанның аяқ кезінен бастап, солтүстігінде наурыз айында ериді. бастайды. Қыс кезінде орташа есеппен 10-20 күндей боран соғады. Жылы ауа массаларының әсері басым болған жағдайда кейбір жылдары облыстың оңтүстігінде қарсыз қыс болуы мүмкін. Қаңтардың орташа температурасы теңіз жағалауында -8°С, солтүстігінде -14°С, шілденің орташа температуралары солтүстігінде 22°С, оңтүстігінде 24°С, абс.максимумы 40°С шамасында. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері солтүстігінде 350 мм, оңтүстік жағында 150-200 мм, ал булану мөлшері 1000 мм. жуықтайды. Ойпат өңірінде аңызақ жел мен шаңды дауыл жиі болып тұрады.
Облыстың солтүстігінде жыл бойына оңтүстік бағыттағы желдер басым болады. Оңтүстік аудандарда құрғақ шөлді жерлерде қыста шығыс бағыттағы желдер жиі соғады (қарқындылығы 6-7 м/сек), ең күшті желдің қарқындылығы 15 м/сек. жетеді де жыл ішінде 50 күндей соғады. Жел жаз айларында түрлі бағыттардан өзгеріп соғып отырады. Көбіне солтүстік-батыс, оңтүстік-батыс, оңтүстіктен соғатын желдер басымырақ келеді. Оңтүстік желдер аңызықтығымен, құрғақ әрі ыссылығымен ерекшеленеді. Атырау облысы мемлекетіміздегі жел көп соғатын аймаққа жатады. Желдің жылдық орташа жылдамдығы 55-60 м/сек. шамасында. Жел жер бедерін бұзумен қатар ылғалдың булануын да арттырады. Облы аумағында буланудың орташа жылдық мөлшері солтүстіктен оңтүстікке қарай 800-1000 мм. шамасында. Бұл буланудың түсетін ылғалдан бірнеше есе жоғары екенін көрсетеді. Ылғалдың мол түсуі сәуір, маусым және қазан, қараша айларына сәйкес келеді. Орташа есеппен осы айларда жылдық мөлшерінің 50% келеді.
Облыс аумағында жылы кезең солтүстігінде және шығыс бөліктерінде 140-160 күндей, ал оңтүстігінде және батыс бөліктерінде 160-180 күндей болады. Жылы және суық айлардың орташа температурасының ауытқу мөлшері 34°-38° шамасында, ал абсолюттік көрсеткіш 76°-80° қа жетеді. Ең жоғары абсолют максимум Атырау қаласында 45°С, Қосшағылда 46°С, ең төмен Қарабауда-42°.
Жыл мезгілдеріне сипаттама
Атырау облысының аумағында қоңыржай ендікке тән жылдың төрт мезгілі ауысып келіп отырады. Жыл мезгілдерін көктем, жаз, күз және қыс деп бөлу оның мезгілдік өзгерістерінің заңдылықтарына сәкес келеді. thumb|right|200px|Ерте көктем. Атырау облысы Көктемнің басында күн қызуы бірден-бірге күшейіп, жылылық ұлғайып өсімдіктер бүр жарады. Наурыз айының 22-сінде астрономиялық есеп бойынша күн мен түн теңеледі. Көктем мезгілі тез өтеді. Күн өткен сайын температурасы көтеріледі. Бірақ кейде арктикалық суық ауа массаларының сұғына енуіне байланысты ауаның температурасы -2-8°С қа дейін төмендеп қар аралас жаңбыр жауады. Кей жылдары көктемнің соңы қуаңшылыққа айналып ерте шығатын өсімдіктер қурай бастайды.
Жаз - күн көзінің ең ұзақ түсетін мезгілі. Облыстың көпшілік жерінде жаз мамыр айында орташа тәуліктік +15°С жоғарылаған кезден басталады. Жаздың ең ыстық айы - шілдеде орташа тәуліктік температурасы +25° +27°, ал кей жылдары, +41°, +42°қа дейін жетеді. Жауын - шашын жаз айларында өте аз түседі, орташа мөлшері 75-100 мм. Кейбір жылдары мүлдем жаумай, егістік пен жайылымдық шөптер күйіп кетеді. Осы кезде оңтүстік - шығыстан соғатын желдер құрғақ аңызақ қалыптастырады. Бұның ақыры шаңды дауылдарға ұласады.
Күздің алғашқы көріністері түннің суытуы, өзен - көлдерде судың салқындай бастауы, ағаштарда алғашқы сары жапырақтардың пайда болуы, т.б. Жалпы күздің басы ауаның орташа тәуліктік температурасының 15° тан төмендеуінен есептеледі. Бұл шамамен қыркүйектің екінші жартысында басталады. Күздің алғашқы айында көбіне күн ашық, құрғақ болып тұрады. Қыркүйек айының соңғы күндерінде жылы, құрғақ «мизам шуағы» дейтін кез туады. Бұл оңтүстіктен жылы континентті ауа массаларының енуіне байланысты. Ауаның температурасы қазан айында тез төмендейді. Жауын – шашын мөлшері артады. Бұл айдың аяғында ағаш жапырақтары түгел сарғайып, түсіп, құстар топ - тобымен жылы жаққа ұшып кетеді. Қараша айының басталуымен ауа райы салқындап, қар аралас жаңбыр жауып, нағыз қара күз басталады. Қарашаның екінші жартысында қыстың алғашқы белгілері байқалады. Ауа салқындап, ауаның температурасы 0° тан төмендейді, біртіндеп арктикалық ауа массаларының әсері күшейе түседі. Күз екі айға созылады.
Қыс облыстың солтүстік және солтүстік шығыс аудандарында оңтүстікке қарағанда 15 - 20 күн бұрын түсіп, қаталырақ болады. Қыстың басталу мерзімін қараша айыны 10-15 терінен, тәуліктің орташа температурасы -5°қа жеткен кезден есептейді. Қар жамылғысының қалындығы облыстың солтүстігінде 15-20см - ден оңтүстігінде 5-7см - ден аспайды. Жылы ауа массалары әсер еткен жағдайда оны да ерітіп жібереді. Сөйтіп кейбір жылдары облыстың оңтүстігінде қарсыз қыс болуы мүмкін. Қыстың тағы бір ерекшелігі, ауаның температурасы тұрақты болмайды. Қыс айларының орташа температурасы -9° есептелгенмен, қаңтар және ақпан айларында кейде -35°, -40° суықтық немесе керісінше +5°, +10° жылылық болуы мүмкін. Мұндай құбыліыстар сібір антициклонының суық ауа массасы мен батыстан кіретін циклондардың қайталануының әсерінен болады. Қаңтар, ақпан айларында желдің соғу екпіні 4,5-5 м/сек. жетеді. Қыс күндері жаяу борасындар жиі болып тұрады. Кейде күшті жел мен жауған қардың әсерінен бірнеше тәулік бойы боран соғады. Қатты аяздың әсерінен немесе оңтүстіктен келетін жылы ауа массалары жаңбыр әкеліп, қатты аяз болған жағдайда қар жамылғысының бетінде қатты қабат «көктайғақ» пайда болып, мал жайылысына, жол қатынасына үлкен зарар келтіреді.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы
Шыбындыкөл (көл, Шығыс Қазақстан облысы)
Шыбындыкөл – Қалба жотасының ортаңғы бөлігінде орналасқан көл.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы, Жоғарғы Тайынты ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 3,5 км-дей жерде, теңіз деңгейінен 1040 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Ұзындығы 1,8 км, енді жері 550 м, жағалау бойының ұзындығы 3,9 км.
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы көлдері
Толлан
Коммунаның INSEE коды — 62822, пошта индексі — 62390
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 90 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,88 адам/км².
Ельбак
Ельбак (Elbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,18 км² шамасында.
Толлан
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ельбак
Коммунаның INSEE коды — 68079, пошта индексі — 68210.
Толлан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Ельбак
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 262 адамды құрады. Халық тығыздығы — 82,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Еспеншаль
Еспеншаль (Espinchal) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,85 км² шамасында.
Эдуард Зюсс
Эдуард Зюсс 20 тамыз 1831 жылы дүниеге келген (неміс: Эдуард Зюсс; 1831 ж. 20 тамыз, Лондон - 1914 ж. 26 сәуір, Вена) - австриялық геолог және қоғам қайраткері. Ол Гондвана (1861) және Тетис мұхитының (1893) суперконтиненті туралы гипотезаларды жасаған адам болып табылады.
Ұрымқай (көл)
Ұрымқай – Ақмола облысы Бурабай ауданы, Ұрымқай ауылының солтүстік-шығысында орналасқан көл.
Гидрографикасы
Ұзындығы 3,3 км, енді жері 2,1 км, жағалау бойының ұзындығы 10 км.
Санат:Бурабай ауданы көлдері
Эдуард Зюсс
Балалық және жастық шағы
Люс Лондонда саксондық көпестер, лютерандық Адольф Сюс және Элеонора Здекауэрдің еврейлердің отбасында дүниеге келді. 1834 жылы оның отбасысы Прагаға, ал 1845 жылы Венаға көшті. Жас кезінде геологияны зерттеуді жақсы көретін Суэсс өзінің алғашқы еңбегін (Карлсбад геологиясы) 19 жасында жариялады.
Әлеуметтік қызмет
1857 жылы Зюсс Венадағы геология бөлімін алды. Ол қоғамдық кеңес мүшесі және қаланы сумен қамтамасыз ету және Дунайды реттеу жөніндегі комиссияның референті, сондай-ақ Төменгі Австрия Сеймінің (Ландтаг) мүшесі болды; 1870-1874 жылдары Төменгі Австрияда жаңа мектеп заңдарының жүзеге асырылуына белсенді қатысты, 1873 жылы Рейхсратқа сайланды, онда ол бірнеше рет өзін керемет солшыл спикер ретінде көрсетті, әсіресе ультрамонтандарға қарсы күресте.
Ғылыми еңбектері мен жетістіктері
Зюсстің, негізінен Альпінің стратиграфиясымен, Италия геологиясымен және брахиоподтардың таксономиясымен байланысты ғылыми жұмыстарының ішінде мыналар белгілі: «Богмище Графтолитен» (1852), «Брахиоподен дер Коссенер Шихтен» (1854); Брахиоподен дер Hallstätter Schichten (1855); Уебер ден Лосс (1866); «Charakter der österreich. Тертиараблагерунген» (1866); «Südalpen-дегі Ротлиегенден эквиваленті» (1868); Die tertiären Landfaunen Mittelitaliens (1871); «Bau der italienischen Halbinsel» (1872); Die Enstehung der Alpen (1875); Die Zukunft des Goldes (1877); Die Zukunft des Silbers (1892) және басқалары.
1875 жылы Сюс геологияда «биосфера», ал 1885 жылы «Балтық қалқаны» терминін ұсынды. 1895 жылы Суэсс Швеция Корольдік ғылымдар академиясының мүшесі болып сайланды, ал 1903 жылы Копли медалін алды - Ұлыбританияның Корольдік қоғамының жоғары наградасы.
Сен-Жеро
Сен-Жеро (Saint-Géraud) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,68 км² шамасында.
Еспеншаль
Коммунаның INSEE коды — 63153, пошта индексі — 63850.
Сен-Жеро
Коммунаның INSEE коды — 47245, пошта индексі — 47120.
Еспеншаль
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 102 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Сен-Жеро
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Лонжо (Мез)
Лонжо (Longeaux) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,49 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Вильперро
Вильперро (Villeperrot) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Сан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89465, пошта индексі — 89140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 322 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Вакри-ле-Бук
Коммунаның INSEE коды — 62833, пошта индексі — 62270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 80 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Инсайт
Инсайт (insight — түсіну, ұғу) — интеллектуалды құбылыс, оның мәні кез келген проблеманы күтпеген түрде түсіну және оның шешімін табу деген мағынаны білдіретін зоопсихология, психология, психоанализ және психиатрия салаларында қолданылатын көпмағыналы термин:
Инсайт көбіне төмендегідей өрбиді:
Дереккөздер
Санат:Ойлау Санат:Сезімдер Санат:Психоталдау Санат:Шығармашылық Санат:Психологиялық терминдер Санат:Қорғаныс механизмдер
Сен-Пьерр-сюр-Дро
Сен-Пьерр-сюр-Дро (Saint-Pierre-sur-Dropt) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47271, пошта индексі — 47120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 270 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Фальквиллер
Коммунаның INSEE коды — 68086, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 192 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Молан
Молан (Maulan) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55326, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,41 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Виттрен
Виттрен (Wittring) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Сарргемин округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57748, пошта индексі — 57905.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 813 адамды құрады. Халық тығыздығы — 100,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Етемб
Етемб (Eteimbes) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68085, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 337 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Во (Па-де-Кале)
Во (Vaulx) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62838, пошта индексі — 62390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 82 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Гильдвиллер
Гильдвиллер (Gildwiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68105, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 276 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,98 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Ұрымқай (ауыл)
Ұрымқай — Ақмола облысы Бурабай ауданындағы ауыл, Ұрымқай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Щучинск қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 25 км-дей жерде, Ұрымқай көлінің оңтүстік жағалауындағы қарағайлы орман өңірінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1127 адам (544 ер адам және 583 әйел адам) болса, 2009 жылы 964 адамды (473 ер адам және 491 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1954 жылы тың және тыңайған жерлерді игеру кезінде қаланған. 1961 — 1995 жылдары астық өндіретін өзімен аттас кеңшардың орталығы болып келді. Оның негізінде Ұрымқайда және округке қарасты Дмитриевка, Көрнекті, Күлстан, Кіндікқарағай, Қарашілік, Ынталы ауылдарында шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Бурабай ауданы елді мекендері
Сейш
Сейш (Seyches) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47301, пошта индексі — 47350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1011 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Мұсылманбеков
Мұсылманбеков сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Вильтьерри
Вильтьерри (Villethierry) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Сан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,88 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 787 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Мұстафина
Мұстафина сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Менокур
Менокур (Menaucourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55332, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 223 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Клерак
Клерак (Clairac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 33,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47065, пошта индексі — 47320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2432 адамды құрады. Халық тығыздығы — 72,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Олстер-шотланд тілі
thumb|right|200px|Солтүстік Ирландиядағы Олстер-шотланд тілінің қолданылуы, 2011 жылғы халық санағы Олстер-шотланд тілі (Ulster Scots; Albainais) - шотландық келімсектер Олстерде тарихи түрде қолданған неміс сөйленісі.
Тарихы
Олстер-шотланд диалектісі Солтүстік Ирландияға XVII ғасырда, шотланд және ағылшын келімсектерінің Олстерге жаппай қоныс аударуы кезінде әкелінді. Ұзақ уақыт бойы олстер-шотландтың сөйлеуі төменгі Шотландия тұрғындарының тілімен бірдей болды, тек XX ғасырда елеулі жіктелу басталды.
Таралуы
Тарихи тұрғыдан, Ulster Scots Ольстердің солтүстік және шығыс графтықтары - Антрим мен Лондондерриде сөйлейтін. ХІХ және әсіресе ХХ ғасырларда урбанизацияға және олстер-шотланд диалектісінің негізгі тірегі - балық аулау ауылдары тұрғындарының кетуіне байланысты құлдырап, ұмыт бола бастады. 1999 жылы әртүрлі бағалаулар бойынша, Олстер тұрғындарының тек 2%-ы ана тіліндей сөйледі (тіл иелерінің саны, әр түрлі деректерге сәйкес, 30-35 мыңнан 100 мыңға дейін болатын).
Күйі және жазу қағидасы
ХХ ғасырға дейін олстер-шотланд диалектісінде кейбір әдеби шығармаларды шығарғанымен, аймақтық диалектілердің бірі ретінде ғана қабылданды. ХХ ғасырдың екінші жартысында, олстер-шотландтың ауызекі тіл ретінде іс жүзінде құрып бітуіне қарамастан, оның жергілікті тіл ретіндегі беделі, ирландық емес, бірақ олстердің символы - ұқсастық ретінде айтарлықтай өсті. Мұнда олстерлік ұлтшылдық идеологиясының қалыптасуы маңызды рөл атқарды. 90-жылдары олстер-шотланд диалектінің жазбаша нұсқасын «қаншалықты мүмкін болғанша ағылшын тілінен (және ішінара шотланд тілінен де) өзгеше» етіп жасау үшін жазу мен орфография ережелері жасалды. Оны қорғау және тарату үшін қоғамдар құрылды (Ulster Scots language society, Ulster Scots Agency). Даулы сауалға оның жіктелуі айналды - көптеген тіл мамандар әлі де бұл тілді шотланд тілінің олстер нұсқасы деп айтуға болады деп санайды. Ол Олстердегі жағдайды шешуге арналған бірлескен британдық-ирландық комиссия деп те аталады. "Олстерді тарихи түрде Солтүстік Ирландия мен Донеголлдың бөліктерінде қолданылатын шотланд тілінің нұсқасы ретінде түсіну керек."
Олстер-шотландқа арналған оқу бағдарламалары жасалуда. Олстердің әртүрлі бөліктерінде жол белгілері мен хабарландырулардағы мәтін ағылшын және олстер-шотланд тілдері қатар жүреді.
Сілтеме
Санат:Герман тілдері Санат:Ұлыбритания тілдері Санат:Солтүстік Ирландия мәдениеті
Вилле-л'Опиталь
Вилле-л'Опиталь (Villers-l'Hôpital) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62859, пошта индексі — 62390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 271 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Гоммерсдорф
Гоммерсдорф (Gommersdorf) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68107, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 368 адамды құрады. Халық тығыздығы — 88,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Мұстафин
Мұстафин сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Фое
Фое (Fauillet) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47095, пошта индексі — 47400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 855 адамды құрады. Халық тығыздығы — 60,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Коллемье
Коллемье (Collemiers) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Сан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89113, пошта индексі — 89100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 570 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Гевенаттен
Коммунаның INSEE коды — 68114, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 128 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Виянкур
Виянкур (Willencourt) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62891, пошта индексі — 62390.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Агенбак
Агенбак (Hagenbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,81 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 709 адамды құрады. Халық тығыздығы — 147,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Курт Левин
Курт Левин (9 қыркүйек 1890 - 12 ақпан 1947) – неміс және американдық психолог, оның идеялары американдық әлеуметтік психологияға және бағыттарға үлкен әсер етті. Ол шешкен көптеген мәселелер психологтар үшін маңызды болды - талаптардың деңгейі, топтық динамика, әлеуметтік қабылдау, ойын жағдайлары, сәттілікке ұмтылу және сәтсіздіктерге жол бермеу, өріс теориясы, уақыт перспективасы және т.б.
Өмірбаян
Курт Цадек Левин Польшаның Могильно қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында ол әскерге шақырылып, жараланғаннан кейін демобилизацияға ұшырады.
Ол оқуын Карл Стампфтың басшылығымен Берлин университетінде жалғастырды (1848-1936). 1933 жылы тамызда нацистер билікке келгеннен кейін ол Америка Құрама Штаттарына көшіп кетті. Кейін Левин Массачусетс технологиялық институтындағы топтық динамика жөніндегі ғылыми-зерттеу орталығын басқарды. Тавистоктың Адами қатынастар институтының Эрик Тристің ұсынысы бойынша ол «Адамдармен байланыс» ғылыми журналын (1947) құруға қатысты.
Вельфлен-ле-Сарргемин
Вельфлен-ле-Сарргемин (Wœlfling-lès-Sarreguemines) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Сарргемин округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57750, пошта индексі — 57200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 681 адамды құрады. Халық тығыздығы — 109,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Не-о-Форж
Не-о-Форж (Naix-aux-Forges) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,32 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55370, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 216 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,18 адам/км².
Лафитт-сюр-Лот
Коммунаның INSEE коды — 47127, пошта индексі — 47320.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Иван Крепак
Иван Крепак - 2000 жылы 23 қарашада дүниеге келген. Мобильдік бағдарламаларды құрып, ойлап табушы және компьютерлік қауіпсіздік саласында маман. Ол бала кезінен экономикамен және IT-мен қызықты.
Білімі
2014 жылы Иван Алматы қаласындағы Назарбаев зияткерлік мектебіне Физика-Математикалық бағытына оқуға түсті. Сол жерде биологияны тереңдетіп оқуға қызығушылығы оянды. Екі жылға жуық ол биология пәні бойынша олимпиадаларға белсенді түрде қатысып, жеңімпаз атанды. Осыдан кейін South Kent School (АҚШ, Коннектикут) мемлекетінде табиғи ресурстары және табиғи қолдануды мемлекеттік грант негізінде тегін оқуға мүмкіндік алды. Қазақстанға оралған соң, биологиямен айналысуды жалғастырды. Иван негізгі оқуларынан кейін, роботтехникалық зертханасына барып, микробасқарушылықты бағдарламалауды, hardware-жобаларын құруды, компьютерлік лазерлік станкпен және 3D басып шығарғышты қолдануға үйренді.
Нансуа-сюр-Орнен
Нансуа-сюр-Орнен (Nançois-sur-Ornain) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55372, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 384 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,12 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Тоннен
Тоннен (Tonneins) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47310, пошта индексі — 47400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9063 адамды құрады. Халық тығыздығы — 260,58 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Амплье
Амплье (Amplier) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62030, пошта индексі — 62760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 306 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Корнан
Коммунаның INSEE коды — 89116, пошта индексі — 89500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 348 адамды құрады. Халық тығыздығы — 68,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Юра департаментінің коммуналары
Төменде Юра департаментінің 544 коммунасы көрсетілген.
Юра *
Екен
Екен (Hecken) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68125, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 439 адамды құрады. Халық тығыздығы — 179,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Нан-ле-Гран
Нан-ле-Гран (Nant-le-Grand) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55373, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 64 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,68 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Вуствиллер
Вуствиллер (Woustviller) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Сарргемин округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57752, пошта индексі — 57915.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3196 адамды құрады. Халық тығыздығы — 291,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Маньи (Жоғарғы Рейн)
Маньи (Magny) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68196, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 298 адамды құрады. Халық тығыздығы — 69,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Исатай Әбдікәрімұлы Әбдікәрімов
Исатай Әбдікәрімұлы Әбдікәрімов (15 мамыр 1923 жыл Түркістан генерал-губернаторлығы, Сырдария облысы, Өзгент (қазіргі Қызылорда облысы Жаңақорған ауданының Өзгент ауылы — 7 сәуір 2011 жыл Алматы) — Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының төрағасы (1978—79 жылдар), Қызылорда облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы (1972—78 жылдар), Социалистік еңбек ері (1971).
Өмірбаяны
Қожа руынан шыққан.
1952 жылы Қызылордадағы В.Н.Гоголь атындағы педагогикалық институтын, 1954 жылы КОКП Орталық комитетінің Жоғары партия мектебін, 1962 жылы Қызылорда гидротехникумын бітірген. 1935-1940 жылдары ауылшаруашылық техникумында, ауылшаруашылығы институтында оқыды.
Исатай Әбдікәрімов өзінің еңбек жолын 1940 жылы Жаңақорған аудандық «Екпінді» газеті редакциясының әдеби қызметкері болып бастады. 1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысына қатысты. Гвардиялық полк командирі, атқыштар бригадасының командирі болды. 1946-1948 жылдары Жаңақорған аудандық комсомол комитетінің екінші хатшысы, Қармақшы аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы болып қызмет істеді. 1949 жылдан бастап облыстық партия комитетінің аппаратында нұсқаушы, сектор меңгерушісі, облыстық комсомол комитетінің 1-хатшысы қызметтерін атқарды. 1953-1955 жылдары облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы бастығының орынбасары, облыстық Кеңесі атқару комитетінің хатшысы болды. 1955 жылдан Шиелі аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы, Қармақшы өндірістік басқармасы партия комитетінің хатшысы, Жалағаш аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы қызметтерін ақарды. 1972-1978 жылдары Қызылорда облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы болды. 1978-1979 жылдары Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесі Президумының Төрағасы болды.
Исатай Әбдікәрімов КОКП ХХІҮ съезінің делегаты, КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды. Социалистік Еңбек Ері атағына ие болды, екі рет Ленин орденімен, Октябрь революциясы, Құрмет белгісі ордендерімен және КСРО медальдарымен марапатталды. Оның 1993 жылы «Көп екен көргенімнен көрмегенім» деген кітабы жарық көрді. Жаңақорған ауданының «ХХ ғасыр Адамы» құрметті атағына ие болды. Қызылорда қаласындағы аграрлық техникалық колледж қайраткер есімімен аталады. Исатай Әбдікәрімов 2001 жылы 7 сәуірде дүниеден өтті. Ол туралы «Дүниеден ғажайып бір жан өтті» атты естеліктер кітабы (2002 ж.) шықты.
Дереккөздер
Санат:БЛКЖО функционерлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан КП ОК мүшелері
Бьянвилле-о-Буа
Бьянвилле-о-Буа (Bienvillers-au-Bois) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,39 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Варес
Варес (Varès) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47316, пошта индексі — 47400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 656 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Куртуа-сюр-Ионн
Куртуа-сюр-Ионн (Courtois-sur-Yonne) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Сан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89127, пошта индексі — 89100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 788 адамды құрады. Халық тығыздығы — 183,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Манспак
Манспак (Manspach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68200, пошта индексі — 68210.
Амбрюс
Амбрюс (Ambrus) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Лот және Гаронна департаментінде орналасқан. Нерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47008, пошта индексі — 47160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 97 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Манспак
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Амбрюс
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Куен (Па-де-Кале)
Куен (Couin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62242, пошта индексі — 62760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 112 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,24 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Гливице
Гливице [ɡlʲiˈvʲit͡sɛ] (Gleiwitz) — Польшаның оңтүстігіндегі, Жоғарғы Силезия аймағындағы қала. Қала Силезия қыратында, (Клодница өзенінің (Одра саласы) бойында жайғасқан. Силезия воеводствосының жергілікті орталығы Катовице қаласынан 25 км жерде орналасқан.
Гливице - бұл Жоғарғы Силезия мегаполисінің (1,9 миллион тұрғыны бар) ең батыс қаласы және осы аймақтың үшінші ірі қаласы, 2018 жылғы дерек бойынша 179 806 тұрақты тұрғыны бар. Ол сондай-ақ бұдан да үлкен, халқы 5,3 миллион және аумағы шығыс Жоғарғы Силезия, Кіші Польша аймағы мен Чехиядағы Моравия-Силезия аймағынан құралған Жоғарғы Силезия метрополитен аймағы құрамына кіреді. Гливице - Польшаның маңызды өндірістік орталығы. 1990-шы жылдардағы экономикалық өзгерістен кейін Гливице металлургиялық зауыттар мен көмір өндіруден автокөлік және машина жасау саласына ауысты. Гливицедегі соңғы көмір шахтасы 2021 жылға дейін жабылды; алайда жақсы экономикалық нәтижелерге байланысты бұл шешім кейінге қалдырылды.
13 ғасырда негізі қаланған Гливице - Жоғарғы Силезияның ең ежелгі қоныстарының бірі. Гливиценің ортағасырлық ескі қаласын Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көбіне Қызыл Армия қиратқан, бірақ содан бері ол қалпына келтіріліп, соңғы жылдары үлкен реставрация жасалды.
Орталық Саябақ
Саябақтың жобасы архитекторлар Фредерик Олмстедпен және Калверт Вокспен жасалынды. Болашақ саябақтың орны табиғи болғанымен барлық дерлік ландшафты қолдан жасауға тура келді. Саябақта бірнеше қолдан жасалған көлдер, тоғандар бар. Сонымен қатар спорттық және спортқа арналған алаңдар, балалар ойын алаңдары, табиғи көлшіктер және хайуанаттар бағы бар. Рамбл және Лейк ландшафты, Халлетт қорығы, Жаклин Кеннеди Онассис су қоймасы және әртүрлі атракциондар саябақтан орын тапқан. Саябақта көптеген құстардың түрін кездестіруге болады, сондықтан бұл жер құстарды сүйетіндердің сүйікті орны. Ал саябақты айнала қоршаған 10 километрлік жол спорттық жүгірістегі адамдардың, роликтегі, велосипедтегі адамдардың сүйікті жері. Орталық Саябақты сонымен қатар Манхэттеннің жасыл өкпесі деп те атайды.
Орталық Саябақ Ұлттық Тарихи Мұра ретінде 1963 жылы және Нью-Йорктың табиғи көрікті жері ретінде 1974 жылы танылды. Саябақ Нью-Йорктың демалыс және саябақ департаментіне тиесілі.
Сипаттамасы
Орталық Саябақ солтүстігінде 110-шы көшемен, оңтүстігінде 59-шы көшемен, батысында Сегізінші авенюмен, шығысында Бесінші авенюмен шектеседі. Орталық Саябақ Манхэттен аралының 6% аумағын алып жатыр және көлемі бойынша алдыңғы орнын Бронксте орналасқан Пелем Бей Саябағына береді.
Дизайн
Орталық Саябақ үшке бөлінеді. Солтүстіктен оңтүстікке қарай «Солтүстік аяғы», Жаклин Кеннеди Онассис су қоймасының солтүстігінде; солтүстікте су қоймасының және оңтүстікте көлдің ортасындағы «Мид-парк»; көл мен консерватория суынан оңтүстікке қарай «Оңтүстік аяғы» деген бөлім. Саябақта келушілерді қабылдайтын бес орталық бар: Чарльз Андерсон Дана атындағы орталық, Бельведер қамалы, Шахмат үйі, "The Dairy" және Колумбус Серкл.
Саябақтың көп бөлігі табиғи болып көрінгенімен, 1850 және 1860 жылдары толық қолдан көгалдандырылды. Саябақта қолдан жасалған жеті көл мен тоғандар бар. Сонымен қатар гүл мен шөп аумақтарын санамағанда саябақта бірнеше орман аумағы бар.
Орталық Саябақ аумағы жөнінен Нью-Йорктегі Пелем Бей Саябағынан, Стейтен-Айленд Гринбелттен, Ван Кортланд саябағынан және Флашинг-Медоус — Корона-парктен кейінгі бесінші орынды алады. Саябақ 3,41 км² (843 акр, 1.317 шаршы миль) аумақты қамтиды.
Тарихы
1820 жылдан 1850 жылға дейін Нью-Йорктың халық саны 4 есе көбейіп, халық саны жарты миллионнан асқан. Іргетасы Манхэттеннің оңтүстігінде қаланған қала бірден кеңейіп, демалыс орындары азая бастады. Үлкен демалыс аймағын құру ойы саябақтың құрылуы алдын жоспарланған. 1844 жылы газет жазушысы Уильям Брайант былай деп айтты: «біздің жеке меншік істеріміз аралды күннен күнге жұтуда, егер біз оның қандай да бір бөлігін денсаулығымыз үшін сақтап қалғымыз келсе, онда біз оны қазір істеуіміз қажет». Эндрю Даунингте оның сөзін қолдап: «үлкен, барлығына ортақ саябақ әрине, қымбат тұруы мүмкін, бірақ қаламызды көгалдандырып, ұлттық рухымызды мәдениетті етіп, табиғатқа деген махаббатымызды оятады... бұл саябақта келушілер атпен серуендеп, бір мезетке болсын әдемі кірпіш қабырғалардың түрін ұмытар еді» - деді.
thumb|right|300px|Саябақтың 1875 жылғы жоспары
Тұрғындар Париж-дегідей серуендеуге болатын Булонс орманы немесе Лондон-дағыдай Гайд саябағын талап етті.
thumb|250px|Жаңа салынған Джи-И-Билдинг биіктігінен Орталық Саябақ көрінісі, 1935 жыл
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орталық Саябақ
Зеттен
Зеттен (Zetting) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Сарргемин округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57760, пошта индексі — 57905.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 820 адамды құрады. Халық тығыздығы — 118,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Атырау облысының пайдалы қазбалары
Атырау облысының жер қойнауында шөгінді қабаттармен байланысқан әр түрлі пайдалы қазындылар көп. Олардың ішінде қоры аса бай әрі негізгісі мұнай болып табылады. Қазірдің өзінде 70-тен астам мұнай, мұнай газ және газ конденсатының кен орындары ашылып отыр. Ал 34 кен орнында бұрғылау жұмыстары жүргізілуде.
Пайдалы қазбалары
Облыстың оңтүстік-шығысында шоғырланған карбонат жыныстарының мол аймағынан ондаған жылдар бойы игеріліп, қазақ елінің мұнай-газ өндірісінің негізі болып табылатын бұрынғы кендерге қосымша соңғы жылдары аса ірі Теңіз мұнай кен орны ашылып, оңтүстік- батыста Имашев газ конденсатының орны анықталды. Бұл кен орындары облыс қойнауында флюидалдық құрылым сипатының ерекше етек алуының белгісі. Карбонның терригендік шөгінділерінен Тортай және Кеңістік кен орны ашылды. Шөлқара, Мәткен, Сарыбұлақ, Үлкентөбе, Қарашүңгіл, Үшмола құрылымдарындағы тұз астылық терригендік және терригенді-карбонатты шөгінділерден өндірістік маңызы бар мұнай көздері табылды. Ашылған кендердің 52 %-ы орта юра кешеніне, 30 %-ы төменгі бор, қалғандары триас қабаттарына жатқызылды. thumb|right|200px|мұнай кен орны Әдетте триастык мұнайлар жеңіл, күкірті аз болады (Прорва, Қосшағыл және басқа кен орындары). Облыстың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі юралық қабаттар кешенінен газ конденсатының мол қоры ашылды (Қосымбай кен орны).
Мұнай-газдан басқа пайдалы қазындылар ішінен облыс экономикасы үшін маңыздылары ретінде борат және борат тұзды кендерді, ас тұзын, калийлі, магнийлі жыныстарды, құрылыс индустриясы шикізаттарын (борды, бор-мергельді жыныстарды, гипстерді, ангидриттерді, сазды, құмды әктастарды), сондай-ақ битуминозды жыныстар (кирлер) мен тұщы және минералды су көздерін атап айтқан жөн. thumb|right|200px|Индер ауданындағы борат кені Бораттың өнеркәсіптік маңызы бар кені дүние жүзінің бір-ақ жерінен, тек Атырау облысы қойнауынан ғана табылып отыр. Ол Индер және Сәтимола тұзды құрылымдарында. Индер аймағының бірегей борат кен орны 1934 жылдан бері пайдаланылып келеді. Индер өңірінің кендерін зерттеу және игеруде М. Диаров, Қ. Тухфатов, X. Камишев, О. Жиренов, X. Байбосынов, М. Еркінғалиев, А. Б. Догаловтардың еңбегі зор. Осы аймақтағы Индер көліне тұнған ас тұзы өте жоғары бағалы. Көл тұзының жер бетіне шығып жатқан жалпы көлемінің өзі 121 км2, қалыңдығы 56,2 м-ге дейін. Атыраулық ас тұзы құрамында бром, литий, йод және басқа сирек кездесетін элементтер болғандықтан сақтауға өте қолайлы.
Облыс қойнауында битуминозды жыныстардың (кирлердің) барланған мол қоры бар, мұндай кен орындары үш жерде — Қарамұратта, Ақшиде және Иманғарада барланды.
Облыста силикат кірпіш өндірісіне жарамды Индербор, Жаман Индер, Сағыз (Теке) сияқты үш аса ірі кұм кен орны барланды. Облыста кендердің басқа да көптеген түрлерінің белгілері анықталып отыр.
Облыс жер қойнауынан табылған және әлемдік ғылымға ресми енген минералдар
Бұл қосындылар негізінен табиғи бор қосындылары болып табылады, тұңғыш рет Индер мен Сәтимоладағы бірегей бор кен орындарынан табылды.
Индерборит - Табылған жерінің атымен аталған. Тұңғыш рет 1941 ж. Н. Ю. Ихорникова мен М. Н. Годлевский ашқан. Өте сирек кездесетін минерал.
Индерит – Алғаш табылған Индер кенінің атымен аталған. 1935 ж. А. М. Болдырева ашқан.
Қорғантауит - Атауы табылған жері Қорғантауға байланысты. Тұңғыш рет Индер күмбезіндегі Батыс Қорғантаудан 1943 ж. Я. Я. Яржемский тапқан. Өте сирек кездесетін минерал.