cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Үй өсімдіктерінің зиянкестері мен аурулары
Трипстер
Ұзындығы 1 —1,5 мм денесі сопақша, қара немесе қоңыр, личинкалары ақ ұсақ жәндік. Жапырақтық астыңғы жағына өзегін бойлай орналасады. Залалданған жапырақтардың астыңғы жағында қоңыр, қызыл қоңыр, ал жоғары бетінде ақшыл даудақ пайда болады. Кейін, жапырақтар қоңырланып түсіп қалады. Трипстердің дамуына жоғары температура мен құрғақ ауа қолайлы әсер етеді. Жәндіктер аралияны, азалия, драцендер, аспидистер, фикустер, цикламендерді, лимондар мен т. б. өсімдіктерді залалдайды.
Күресу шаралары: кенеге қарсы қолданылатын шаралардың бәрі трипстерге де жарайды.
Аққанат
Ұсақ ұшпа жәндіктер, тұрқы 1 — 1,5 мм, денесі сарғыш, қанаты ақ. Личинкалары сопақша келген, ашық көк түсті. Әдетте жапырақтың төменгі жағын сағалайды. Олар әсіресе жаз айларында райхан гүлін, фуксияны, пеларгонияны, жасминді көп залалдайды. Аққанат уға төзімді келеді.
Сымырлар
Тұрқы 5 мм-ге дейін жететін, денесі сопақтау біткен жәндіктер. Денесін сирек түк басқан. Мақта тәрізді ақ түсті жұмыртқа салады. Жұмыртқасын жапырақтың астыңғы жағынан оңай байқауға болады. Сымырлар жабысқақ сұйық — саңырауқұлақ тарайтын шіре бөліп шығарады, олар өсімдіктерді залалдайды. Көпшілігінде жер бетіне өркен жалтыл жатаған өсімдіктерді (сабақ-бұтақшаларын, жапырақтарын, шанақтарын), кейбіреулері тамыр жүйелерін зақымдайды. Сонымен бірге пальмаларды, азалияны, акалифті, аспарагустерді, лимондарды т. б. көптеген өсімдіктерді зияндаңды.
Күресу шаралары: жұмсақ дымқыл щеткамен өсімдіктерді сымырлардан, олардан бөлініп шығатын мақта тәрізді личинкалардай тазартады. Одан кейін өсімдікті жуады. Сонымен бірге жапырақтар мен сабақтарды 7 күнде 1 рет сабынды сумен, апельсин немесе мандарин қабықтарының бір-екі тәулік тұрған тұнбасымен жуып тазалайды.
Шитовкалар және жалған қалқандылар
Тұрқы 1,5—4 мм, денесін қатты қабық жапқан жәндіктер. Түсі өзгермелі (сарыдан қызыл қоңырға дейін) болып келеді. Жапырақтардың екі жақ бетіне бірдей жабысады, соңдай-ақ өсімдіктердің бұтақтары мен сабақтарын да сағалайды. Өсімдік жалған қалқандылармен залалданғанда жапырағы (өзегінің бойына) мен сабағында дақ пайда болады. Залалданған өсімдіктер баяу өседі, жапырағы сарғайып, түсіп қалады. Сымырлар жабысқақ сұйық шіре бөледі, шіреден саңырауқұлақ өсіп шығады да, ол өсімдікті одан әрі әлсіретеді. Пальманы, олеандраларды, аспарагустерді т. б. өсімдіктерді зақымдайды.
Күресу шаралары: өсімдіктерді зиянкестерден тазарту керек (жұмсақ тіс щеткасымен) залалданған жеріне спирт немесе пияздан жасалған ботқаны жарады. Сондай-ақ өсімдікті керосин мен сабын қосындысы ерітіндісін пайдалануға болады. Ол үшін 25 г иіс сабынды немесе 40 г кір сабынды 1 л суға езіп, оған 5 тамшы керосин қосып, жақсылан шайқап араластырады. Онымен өсімдіктің залалданған жерін сүртеді немесе бүріккішпен бүркеді. Дегенмен өсімдіктің жапырағында күйген дақ қалатындықтан бүрку тиімсіз саналады.
Аяққұйрықтылар және подурлар
Тұрқы 1 — 2 мм, қанатсыз, ақ түсті насекомдар. Топырақта өсіп-өнеді. Шіріген немесе жас өсімдік қалдықтарымен қоректенеді. Аяққұйрықтылар өсімдікке суды жиі құйғаннан пайда болып, көбейеді. Олар гүл өсіргіштік түбіндегі су ағатын тесікке жиналып, су құйғанда судың бетіне қалқып шығады. Күресу шаралары: подурды болдырмау үшін суды өлшеусіз, көп құймау керек. Егер олар көп болса, онда топыр ақтық үстіңгі қабатын (2—3 ем) алып тастайды.
Ақұнтақ — өсімдік клеткаларында паразиттік өмір сүретін, саңырауқұл ақтан тарайтын ауру. Өсімдіктердің жасыл бөліктерінде (жапырақтарда, жас өркендерде, шанақтарда) біртіндеп қоңыр түске енетін ақұнтақ пайда болады. Онымен залалданған жапырақтар бүрісіп, тез солады, өсімдік бойлай өспейді, өркендері мен шанақтары жетілмейді. Инфекция көпке созылады да, ауа ағыны, кесінділер мен топырақ арқылы ауру өсімдіктерден сау өсімдіктерге тарайды. Ақұнтақ ауруы райхан гүлдерін, гортензия, бегония, примула, хризантемалар т. б. үй өсімдіктерін қатты залалдайды.
Күресу шаралары: өсімдіктің зақымданған жерін кесіп алып тастау керек. Ақұнтақ пайда болғаны белгілі болса бұлтсыз ашық күні 20°С температурада таза су бүркіп, күкірт ұнтағын себеді. Ақұнтаққа қарсы мыс пен сабын қоспасы ерітіндісін қолдануға болады. 1 л ерітінді дайындау үшін 22 г мыс купоросын шағын ғана жылы суда еріту керек, ал иіс немесе кір сабынды (1 л суға 10 г иіс немесе 40 г кір сабынын) жеке езіп алады. Сабын толық еріп болған соң мыс купоросын сабын ерітіндісіне қосып, жақсылап шайқап араластырады. Дайындалған ерітіндіні сақтап қоюға болмайды.
Боз шірік
Жетілмеген саңырауқұлақтан тарайды. Өсімдіктің боз шірікке шалдыққан жері қоңырқай тартады, жұмсай, ақырында шіриді. Аурудың тарауына ауаның ылғалдығы көп әсер етеді. Сенполияны, примуланы, цикламенді, бегонияны залалдайды. Өсімдік тамырлары, баданалар мен сабақ өзегінің шіруі әр түрлі саңырауқұлақтар мен бактериялар арқылы болады. Гүлдері бүрісіп, өсімдік солады, ақырында сарғайып қурайды. Өсімдік сабағының өзегі қара қоңыр тартып босайды. Тамырлар мен бадана қоңырқайланып, шіриді. Соның салдарынан сенполия, азалия, антуриума, кактустер, цикламен т. б. кей өсімдіктер өспей, солады. Шіри бастаған өсімдіктерге мыс купоросы мен әктің ерітіндісін бүркеді немесе жарады. У қолданғанда өте сақ болу керек. Өсімдікгі балаларға дәрілетуге болмайды. Қыста өсімдікті дәрілегенде желдеткішті ашып қояды, ал жазда бұл жұмысты дал ада жүргізу керек. Дәрілеп болғаннан кейін қолды сабындан, мұқият жуу керек.
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс
Глушка (Габрово облысы)
Глушка (Глушка) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 24 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5370. ЕКАТТЕ коды — 15223.
Казарка (Плава тармағы)
Казарка — Ресейдегі өзен. Тула облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Плава өзенінің сол жағалауынан 7,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Упа өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Буляк (Резяп ауылдық кеңесі)
Буляк — Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл, Резяп ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 29 адамды құрады. Пошта индексі — 452225, ОКАТО коды — 80256845003.
Каббала
right|thumb left|thumb Каббала - [ежелгі еврейше "дәстүр"] - II-V ғғасыр қалыптасып, XII-XV ғасыр Испания мен Палестинада дамыған еврейлік эзотерикалық философия. Бұл ілімнің ерекшелігі шығыстық аңыздар элементтерін эллинистік ғылым идеяларымен біріктіруінде. Каббаланы, кәбіне, негізінде әріптер мен сандардың сиқырлы әрекеті жатқан құпия ілім ретінде қарастырады. Алайда, Каббалада белгілер сиқыры тек бағыныңқы орында. Жалпы, бұл ілім - адамды "Құдайдың ілтипатына" бағыттайтын ашық, өмір сүйгіш философия. Бұл философияның басты міндеті - сыйыну және игілікті өмір арқылы адам жанын бастапқы тұтас қалпына келтіру. Каббаланың негізгі көзқарастары Құдай - шексіз сәулелер (ежелгі еврейше Зогар немесе Зоар) жиынтығы, әлем осы сәулелер арқылы пайда болған. Каббаланың негізгі кітаптарының бірі Испанияда XII ғасырдың ортасында пайда болған "Зогарда" әлемнің жарық сәулелерден жаралғанын, олар бір қалыпты емес, әр жасалған күнге тән жарқылдаған сәулелер дүниені жарату процесі және Құдаймен өмір сүру процесі, Каббалада сөйлеу процесімен теңдестіріледі. Шынайы әлем - тіл әлемі (әріптер мен сандар сиқырының түп тамыры осында жатыр). Осы тұрғыдан қарағанда, адамдар тіл кеңістігінде өмір сүреді. Философиялық Каббалланың аса маңызды тұсы тек әлемге тұтас көзқарас емес, субъекті мен объектінің принциптік тұрғыда теңдігі, сонымен қатар, рухани күш жұмсау арқылы (дұға оқу, арнайы салт-жоралғылар, ішкі ерік актілеріне сүйеніп) адам тарихтың құдайлық-ғарыштық процесіне белсенді түрде араласу қабілеті бар.
Буляк (Резяп ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Каббала
Дереккөздер
Санат:Саясат
Буляк (Резяп ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Трес-Арроюс
Трес-Арроюс (Três Arroios) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Эрешин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 038 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 148,667 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1987 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Грязновка (Кеть тармағы)
Грязновка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің оң жағалауынан 1473 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сәукеле
thumb|200px|Сәукеледегі қазақ келін Сәукеле — ұзатылған қыз киетін, аса бағалы, биік төбелі салтанатты бас киім. Оны ұзатылған қыздар және оның жанына еріп жүретін құрбылары киген.
Сипаттамасы
Сәукеленің негізгі бөліктері — тәж, төбе, құлақбау және артқы бойы. Сәукеленің төбесі қиық конус тәрізді болып келеді. Оның төбесінде «Тәж» деп аталатын жартылай дөңгелек айдары болады. Оны асыл тас, алтын, күміс, меруерт, маржанмен өрнектеп, алтын жіппен әшекейлейді. Сәукеленің төбесінің биіктігі екі сүйем, кейде одан да биік болады. Сәукелені өлшеп пішіп алып, ішіне астар, сырт жағына бидай шүберек ұстап жиі етіп сыриды. Одан соң оның сыртын қамқа, дүрия, торғын сияқты асыл матамен тыстайды. Сәукелені әшекейлеу үшін оның тысының сыртынан зер жіптен тоқылған оқаларды белдеулен басады. Оның етегін мақпалмен не қара барқытпен әдіптел көмкереді. Ал маңдай тұсына зер не жібек шашақтың шоңғарын тағады. шашақтың сәукелеге жалғасқан тұсын асыл тастан көз орнатқан алтын, күміс түйреуіштермен бекітеді. Сәукеленің ең сыртынан шашақты, әшекейлі жібек матамен төгілтіп жауып қояды. Ол көйлектің етегі сияқты жерге сүйретіліп жүреді. Сәукелеге ұзын құлақбау тағады. Оны шегі шырайналдыра зер не жібек жіппен шалып көмкеріледі, түбіне сәнді түйреуіш түйреледі.
Қазіргі кезде де кейбір жерлерде қалыңдықтың басына сәукеле кигізіл, ақ желек жабатындар да кездеседі.
NGC 3258D
NGC 3258D — Antlia шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Сәукеле
Дереккөздер
Санат:Қазақ ұлттық киімдері
NGC 3258D
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 2 мамырда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3258D деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31094, ESO 375-58, MCG -6-23-51.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
Вайсенфельс
Вайсенфельс (Weißenfels) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала. Вайсенфельс ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 41 434 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 550. Қаланың басшысы — Манфред Раунер.
Динамо (футбол клубы, Берлин)
Динамо Берлин ФК (Berliner Fussballclub Dynamo) — 1966 жылы құрылған Берлиндегі футбол клубы, ГДР-дің 10 дүркін чемпионы. Қос Германия біріккен соң ол деңгейінен түсіп кетті, қазір Германияның аймақтық лигаларының бірінде ойнайды. Ешқашан Бундеслигада ойнамаған.
Тарихы
1966 жылы "Динамо" 15 қаңтарда "Динамо" спорттық қоғамы аясында құрылды. Клуб төменгі лигалардан бастап, тез арада жоғары көтерілді,
1979-88 жылдары қатарынан 10 рет ГДР чемпионы атанды. Бірақ оның көбі төрешілердің жәрдемімен ғана іске асып, "Динамо" елдегі сүйкімсіз клубтардың біріне айналды, тіпті Берлин тұрғындарының өзі клубты айыптауға дейін барды.
1990 жылы клуб атауы "Берлин" боп ауысты, осылайша өткен шақтағы келеңсіздіктен іргесін аулақ салмақ болды, алайда, 1999 жылы "Динамо" атауын қайтып алды.
Сілтемелер
Санат:Германия футбол клубтары Санат:ГДР футбол клубтары
Одронка
Одронка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Орлов облысы, Тула облысы, Брянск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сорочка өзенінің оң жағалауынан 3,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Белёв қаласынан Упа өзені және Угра өзені өзендерін қоспағанда Калуга қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мадреманья
Мадреманья (Madremaña) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Жиронес ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Өгей бала
Өгей бала — 2011 жылы Астана қаласы «Аударма» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Джеймс Гринвуд, орыс тілінен аударған Р. Әдуов, ҚР Мәдениет министрлігінің Тіл комиметі «Мемлекеттік тілді және Қазақстан халқының басқа да тілдерін дамыту» бағдарламасы бойынша шығарылды. Беттер саны — 200.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-18-361-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Аударма баспасының кітаптары
Виано
Виано  (Viano) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Реджо-Эмилия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3017 адамды құрайды. Халық тығыздығы 67 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 45 км² шамасында. Пошта индексі — 42030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Salvatore.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Сталин премиясы
Сталин премиясы (Сталин атындағы премия) — тамыры 1940-1954 жылдары тереңге жайыла бастаған КСРО тұлғаларын техника, әскери, әдебиет, өнер және ғылым салаларындағы жеткен жетістіктері үшін мадақтаудың формасы. 1966 жылы КСРО-ның Мемлекеттік премиясымен теңесті.right|thumb|239x239px|Сталин премиясының медалінің пошта маркасы түріндегі үлгісі right|thumb|254x254px|"Халықтар арасындағы ынтымақтастықты нығайтқаны үшін" Сталин премиясының халықаралық премиясының йесіне пошта маркасы түрінде берілетін медаль
Премия мекемесі
Сталин премиялары (немесе олардың бастапқыдағы атауы, Сталиннің атындағы премия) КСРО ХКК екі қаулы бойынша бекітілді.«Сталиннің атындағы премия мен шәкіртақы мекемесі туралы» — И.В.Сталиннің 60 жылдық мерейтойына арналып 1939 жылдың 20 желтоқсанында қабылданды. Осы аталған қаулыда былай делінген: «Иосиф Виссарионович Сталиннің 60 жылдық мерейтойына арналған КСРО Халық Коммисарлар кеңесі қаулы қабылдады: Сталиннің атына арнап 16 премия қабылдауды ұйымдастыру (шамамен әрқайсысына 100 рубльден беріліп отырады), өнер және ғылым саласындағы адамдарға жыл сайын беріліп отырады:
Дәл осы қаулылар алғашқы онына  (100 мың рубль), екінші жиырмасына (50 мың рубльден) және отыз үшіншісіне (25 мың рубльден) Сталин премиялары, әр жылы ең үздік өнертапқыштық үшін берілетін, сонымен қатар алғашқы үшеуіне, бес екіншісіне және он үшінші Сталин премиясына, әскери салаларда жеткен жетістіктері үшін.«Әдебиет бойынша берілетін Сталиннің атындағы премия туралы қаулы» — 1940 жылдың 1 ақпанында қабылдаған. Қабылданған қаулыда: «4 стлиннің атындағы премия ұйымдастыру, әрқайсысына 100 мың рубльден, әр жылы әдебиет саласындағы жеткен жетістіктері үшінде беріледі». Осыдан барлық төрт премия поэзия, проза, драматургия және литературалық критиканың бір саласында берілетінін байқауға болады.
Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері Санат:КСРО марапаттары
Шауқат Әбенұлы Алтаев
Алтаев Шауқат Әбенұлы(5.01.1927, Қостанай облысы, Жітіқара ауданы, Исабай ауылы - 2008) — – тех. ғыл. докт. (1973), проф. (1991), Қазақстан ғылым академиясының акад. (1994).
Алтаев кентастың өзіндік құнын 2 есе, күрделі қаржыны 3 – 4 есеге кемітуге мүмкіндік беретін кен қазудың жаңа бағытын кен өнеркәсібінде қолдануға жетекшілік етті.
Санат:1927 жылы туғандар Санат:Тұлғалар
Мезокко
250px|thumb|Картада орналасуы Мезокко (Mesocco) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Моэза округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Шпиталь-ам-Земмеринг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1706 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 72.59 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MZ, ресми идентификациялық коды — 6 13 13.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Райнхард Райзингер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Жылдық параллакс
Планетаның немесе жұлдыздың Жерден қашықтығы секілді үлкен қашықтықты өлшеу үшін астрономдар параллакс принципін қолданады. Мұнда параллакс - жер күнді айналу орбитасының қарама-қайшы екі жағында болған кезде жұлдызға дейінгі екі көру сызығының жарты бұрышты қиғаштығын көрсетеді іне дейінгі қашықтықты анықтайтын әдістердің алғашқысы, бұл астрономияда баспалдақтың жоғарғы шеңберін құратын басқа қашықтық өлшеу үшін негіз болады.
Жылдық параллакс - аспан жұлдызынан Жер орбитасының орта радиусы көрінетін бұрыш. Бұл бағыт Жер орбита радиусына перпендикуляр болуы керек.
Дереккөздер
Санат:Физика
Максим Геннадьевич Иглинский
Максим Геннадьевич Иглинский (18 сәуір 1981; Астана) — қазақстандық велошабандоз. Иглинский 2005 жылы Domina Vacanze велоклубының намысын қорғап, кәсіби велошабандоз атағына ие болды, ал 2006 жылы Milram клубына ауысты. Иглинский 2007 жылдың Критериум ду Дофине 6 кезеңін жеңіп алды. Ол Валентин Иглинскийдің ағасы.
2012 жылдың көктемінде Льеж — Бастонь — Льеж веложарысын ұтып алды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан велошабандоздары
Елтай (Абай облысы)
Елтай — Абай облысы Үржар ауданындағы ауыл, Елтай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үржар ауылынан оңтүстікке қарай 26 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2507 адам (1301 ер адам және 1206 әйел адам) болса, 2009 жылы 1753 адамды (896 ер адам және 857 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы елді мекендері
Көктөбе (Жуалы ауданы)
Көктөбе  (1993 жылға дейін – Нововознесеновка) — Жамбыл облысы Жуалы ауданындағы ауыл, Көкбастау ауылдық округінің құрамындағы ауыл.
Тарихы
1928 жылы орыс поселкасы Столыпинка құрылған. Бұл ауылға қазақтар 1950 жылдардың ішінде Б.Момышұлы ауылының кіре берістегі қырдың астындағы Сіргелі деген ауылдан көшіріліп әкелінген, сөйтіп көшірілген ауылға күре тас жол салынып кеткен. Ол ауыл Кеңес өкіметі тұсында Столыпинкадан "Ново-Вознесенск" болып ауыстырылған. Еліміз тәуелсіздік алған соң, 1994 жылы Көктөбе болып қайта аталды. Көктөбе ауыл іргесіндегі төбе аты. Ертеректе ол "қарауыл төбе" деп аталған. Жаугершілік заман келмеске кеткеннен кейін ел оны Көктөбе деп атап кеткен. Қазір ол төбе зиратқа айналған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бауыржан Момышұлы ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 1 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 979 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Жуалы ауданы елді мекендері
Пол МакГиллион
Пол Макгиллион (Paul McGillion; 5 қаңтар 1969) — канадалық актер,«Звёздные врата: Атлантида» сериалында Карсон Беккет рөлін сомдау арқылы танымал.
Балалық шағы
Пол Макгиллион Шотландиядағы Пейслиде дүниеге келген.Кейін отбасы Пол 2 жаста болғанда Канадаға қоныс аударады.Пол 11 жаста болғанда,отбасы қайта Штландияға үш жылға қоныс аударады,сол уақфтарда оның әкесі Шотландияның мұнай платформаларында жұмыс істеген болатын.Пол отбасындағы 6 бала және атақты ойға қаамастан,ол шотландық акцентпен сөйлемейді.
Өнер жолы
ол Ванкувердің актерлік мектебінде 1998—1999 жылдар аралығыда оқыған.2004 жылы Макгиллион «Звёздные врата: Атлантида» телесериалында рөл алды.Алғашында ол екінші деңгейлі рөлде алынған,кейін оның персонажы танымал болып,екінші,үшінші сезондарда,сонымен қоса төртнші және бесінші сезонның аяғына дейін бюасты рөлдерге шықты,ол қаза табатын Беккет рөлін сомдаған.Макгилон сонымен қоса жас Эрнест Литтлфилдтың рөлін «Муки Тантала» сериалында сомдады. Ол "Звёздный путьтың" он бірінші фильміде Монтгомери Скот рөліне де қызығушылық танытқан.Алайда чсоңында онымен қатар танымал бола бастаған Саймон Пег түсті,оны басқа рөлге алды.
Дереккөздер
http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/hollywood/72138/works/
Махаббатнама
«Махаббатнама» — лирикалық дастан (авторы — Хафиз Хорезми). Кейбір зерттеушілер оны сарай маңында туған одалық шығарма деген пікірде. Шығарманың басында Мұхаммед Хожабекке арналған мадақ бар. Бірақ Махаббатнаманың мазмұны одан көп бөлек. Хорезмидің дастанды түркі жөне парсы тілдерінде жазуына қарағанда, бұл кезеңде жазба әдебиет әлемінде екі тіл қатар дамыған секілді. Ә. Қоңыратбаев оның негізін оғыз-қыпшақ тілі десе, Махаббатнама Жармұхамедов Алтын Орда жағдайында қалыптаса бастаған Дешті-Қыпшақ тілінің жаңа үлгісі ретінде бағалаған. А. Қыраубаева да осы пікірді мақұлдаған. Дастан һижри 754 жылы (1352 жыл) жазылған, ал арабша көшірмесінде 914 жыл көрсетілген. 14 ғасырда Сыр бойында мәдени өмір жанданып, Көк орданың шаңырақ көтергенін ескерер болсақ, Махаббатнама Сығанақта жазылды деп болжауға болады. Сүйіспеншілік сезіміне кұрылған сырлы саз — "Махаббатнама" өз дәуіріндегі түркі поэзиясының көркем бір үлгісі. Сол себепті қазақ әдебиетінің тарихынан да көрнекті орын алады. Белгілі әдебиет зерттеушісі, проффессор А. Қыраубаева "Махаббатнама" туралы зерттеу еңбек жазған, қазақша көркем аудармасын жасаған.
Кетпен жотасы
Кетпен жотасы, Ұзынқара – Тәңір тауы жүйесінің солтүстік доғасына кіретін жота. Жоталар Алматы облысы Ұйғыр және Райымбек аудандарының және Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасының аумағында орналасқан. Жотаның солтүстік беткейлері Іле аңғарына өтеді. Қазақстандағы жотаның ұзындығы - 160 км. Жотаның жалпы ұзындығы - 310 км. Жотаның мұздану мен қар үәінділері жоқ, бірақ мәңгілік мұздану аймағы бар. Жота шыңдары тегіс және кең. Кетмен асуы теңіз деңгейінен 3040 метр биіктікте және тау сілемінің шығыс бөлігінде орналасқан. Кетмен шатқалындағы солтүстік беткей мен Шалқұдықсу өзен алқап жотасының оңтүстік баурайын жалғайтын асу арқылы Іле аңғарынан Кеген-Текес ойпатына дейін керуен жолы салынды.
Жер бедері
Тау жоталары қар сызығынан төмен жатқандықтан мұздықтар кездеспейді. Кетпен жотасының бастары үстірт тәріздес тегіс болып келеді. Үстімен соқпақ жолдар, көлік жолдары өтеді. Жота өзен аңғарларымен, терең әрі тік шатқалдармен қатты тілімденген. Солтүстікке, Іле аңғарына қарай, Бедеті, Сүндетсай, Дардамты, Долатысай, Үлкенсай, Үлкен Ақсу, Кіші Ақсу, Шошасынсай, Темірлік өзендері, ал оңтүстікке қарай Сатылыхасан, Шұбырмахасан, Шалкөдесу, Қисықақтас, Шолақ өзендері бастау алады.
Климаттық белдеулері мен өсімдігі
Тау етегіндегі өзендердің ысырынды конустарында күңгірт қызыл топырақты дала ландшафтысы дамыған. Тау етегінде таудың орманды-дала белдеуі, солтүстік беткейінің Байынқол алабында күлгін топырақты дала белдеуі, таулы-орман топырағында Тянь-Шань шыршасынан тұратын қылқанды орман (1800 – 2700 м) белдеуі орналасқан. 2700 – 3000 м биіктікте таулы-шалғын топырақта субальпілік ландшафты, ал 3000 м-ден биікте түрлі шөпті альпілік шалғындар таралған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Райымбек ауданы таулары Санат:Ұйғыр ауданы таулары Санат:Қазақстан жоталары
Ле-Ермо
Ле-Ермо (Les Hermaux) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48073, пошта индексі — 48340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 115 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Таяқпен секiру
Таяқпен секiру - жеңіл атлетикалық бағдарламаның техникалық түрлерiнiң вертикальды секiру санатына жататын түрі. Спортшылардан секiргiштiктi, спринтер сапаларын, қимыл-қозғалыс үйлесiмдiлiкті талап етедi. Ерлер арасында таяқпен секiру 1896 жылдың Бiрiншi жазғы олимпиядасында, әйелдер арасында - 2000 жылдың Сидней Олимпия ойындарынан бастап олимпиядалық спорттың түрi болып табылады. Жеңіл атлетикалық көпсайыстар қатарын жатады.
Ережелері
Жарыстар Биiктiкке секiруге арналған жерге тақтайша ұстаушылары және қонатын орнымен жабдықталған секiру секторларында болады. Алдын ала кезең және финалда спортшыға әрбiр биiктiкті бағындыруға үш талпыныстан берiледi. Биiктiктердiң өсуi төрешілермен жарыстар барысында анықталады, бірақ ол 5см-ден кем бола алмайды. Әдетте аз биіктіктерде 10—15 см-лер болып және содан соң адым адыммен 5-ке ғана өсе бастайды. Жерге қону орнының өлшемдерi 5х5 м, ал жұқа тақтайшаны ұстаушылар арасындағы қашықтық 4 м.
Екпiндеп жүгіру үшiн жол ұзындығы - кемiнде 40 м, ені - 1, 22 м. Спортшы төрешілерден бағандардың орнын өзіне лайықты етіп таяқтың тiреуiш жәшiгінiң артқы бетiнен 40 см-ден жүгіру бағыты бойынша 80 см-ге реттеуге сұрауына құқығы бар.
Талпыныс сәтсiз болып есептеледi егер: Төреші сәттi талпынысты ақ байрақтың көтеруiмен белгiлейдi. Егер жұқа тақтайша бағандардан ақ байрақтың көтеруiнен кейiн құлап кетсе - талпыныс есептеле береді. Егер таяқ талпынысты орындау барысында сынып кетсе спортшы талпынысты қайтадан орындауға құқығы бар.
Санат:Жеңіл атлетика
263 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:263 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:263 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шетен
Шетен (Sorbus) - раушангүлділер тұқымдасына жататын ағаш тектес өсімдік.
Ботаникалық сипаты
thumb|left|180px|Жемісі
Өсетін жері мен таралу аймағы
Қазақстан жерінде таулы аймақтарда, шыршалы ормандар мен өзен бойларында өседі. Қыстың басында қалың жапырақтарын түсіріп, қызыл жидектерімен көздің жауын алатын көркем шетен ағашының табиғатта жүзден аса түрі бар.
Емдік қасиеті мен қолданысы
Дәрілік мақсатта жаңадан үзілген және кепкен жемістері пайдаланылады. Шетен жемісінің ағзаға дәрумен жетіспегенде, асқазан қышқылы азайғанда емдік қасиеті зор. Бауыр, өт ауруларын емдеуге, несеп, өт айдауға, бүйрекке және қуыққа байланған тасты түсіруге, іш жүргізуге пайдаланады. Шетеннің жемісінен басқа жапырағы, бүршігі, діңінің қабығы да дәрілік шикізат.
Көгалдандыру саласында шетенді шөмеле тәрізді (штамб) пішінде де өсіреді.
Шетен ағашын музыкалық аспаптар жасауда кеңінен қолданады. Діңінің қабығынан қызғылт-қоңыр, бұтақтарынан қара, ал жапырақтарынан қоңыр бояу алады.
Күтімі
Шетен ағашы көлеңкеге төзімді, бақтың құнарлы, қышқыл емес топырақтарында өседі. Түбіне су жиналып қалуынан ауырады. Сондықтан шетен ағашын отырғызар алдында топырағына көңіл бөлген дұрыс.
Көбейтілуі
Сұрыпталған шетен ағашы қалемшелеу арқылы көбейтіледі. Тұқымы арқылы көбейтілген жағдайда, ол өзінің сұрыпталғандағы қасиетін жоғалтып, байырғы табиғи қалпына түседі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Раушангүлділер Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Қазақстан флорасы
Люпстен
Люпстен (Lupstein) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67275, пошта индексі — 67490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 803 адамды құрады. Халық тығыздығы — 102,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Сент-Изан-де-Судьяк
Сент-Изан-де-Судьяк (Saint-Yzan-de-Soudiac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33492, пошта индексі — 33920.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2123 адамды құрады. Халық тығыздығы — 190,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Лонгви
Лонгви (Longwy) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54323, пошта индексі — 54400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14354 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2688,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Фовиль (Эр)
Фовиль (Fauville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27234, пошта индексі — 27930.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 309 адамды құрады. Халық тығыздығы — 92,79 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Николай Алексеевич Северцов
Северцов Николай Алексеевич (1827 – 1883) – Ресей зоогеографы және саяхатшысы.
264 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:264 жылы туғандар
Николай Алексеевич Северцов
1846 жылы Мәскеу университетін тәмамдаған, 1855 жылы диссертация қорғаған. 1857 – 79 ж. Орта Азия мен Қазақстан жерін зерттеп, алқап орфографиясы, геологиясы, өсімдігі мен жануарлары жөнінде бай деректер жинады, оның табиғатына алғаш рет кешенді-географиялық сипаттама берді. Н. А. Северцовтің Қазақстанды зерттеу жұмыстары П. П. Семеновтың Тянь-Шаньды зерттеуімен тұспа-тұс келеді. Ол əуелде Арал теңізі мен Сырдарияның төменгі сағасына сапар шекті. Одан соң Тянь-Шаньда, Жетісу, Қызылқұм, Қаратау өңірлерінде зерттеу-бақылау жұмыстарын жүргізді, Үстірт пен Мұғалжарды зерттеді. Осы зерттеулер нәтижесінде Н. А. Северцов Қазақстан жерінде жануарлардың таралуы жайында ғылыми - ой пікірлерді кеңейтті. Ғалымның табиғат компоненттерінің өзара байланысы жəне сабақтастығы туралы идеясы географиядағы экологиялық бағыттың дамуына жол ашты.
264 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:264 жылы қайтыс болғандар
Николай Алексеевич Северцов
1857 ж. Арал-Каспий атырабына императорлық Санкт-Петербург ҒА-сы ұйымдастырған экспедицияға И.Г.Борщов пен Н.А.Северцов қатысты. Экспедиция жұмыстарының қорытынды деректерiнiң маңызы өте зор болды. Экспедиция жүмысының нәтижесiнде Батыс Қазақстанның жер бетi, геологиялық құрылысы, климаты, флорасы және фаунасы туралы нақты деректер кеңейдi. 19 ғ-дың соңы — 20 ғ-дың басында Қазақстан фаунасын зерттеуге көңiл бөлiне бастады. Iрi зоологиялық зерттеулердi Арал — Каспий экспедициялары жүргiздi. Жаратылыс зерттеушiлердiң Петербург қоғамы өлкенiң жаратылыс тарихын анықтау мақсатында экспедиция ұйымдастырды және Каспий мен Арал теңіздерiнiң фаунасын зерттеуде бай материал жинақтады. Экспедицияның ихтиологиялық коллекциясын зерттеу нәтижелерiне сүйенiп, К.Ф. Кесслер жаңа геол. уақытта Каспий мен Арал теңіздерi арасында болған байланыстылық туралы пiкiрге алғашқылардың бiрi болып өз күмәнiн айтты.
264 жыл
Түсініктемелер
*
Николай Алексеевич Северцов
Северцовтың, А.М.Никольскийдiң зерттеулерi географиялық тұрғыда жүргiзiлуiмен ерекшеленедi. Северцов “Вертикальное и горизонтальное распределение туркестанских животных” (“Түркiстан жануарларының таулы және жазық өңiрде таралуы”) деген күрделi еңбегiнде (1873) Орта Азияны географиялық аудандастырудың негiзiн қалады. Жануарлардың өсуі мен өнуін және таралуына назар аударды. Ғалымның табиғат компоненттерінің өзара байланысы және сабақтастығы туралы идясы географиядағы экологиялық бағыттың дамуына жол ашты.
Санат:Тұлғалар
Луптега
Луптега — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Мошенское көлі - Моша өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Брайан Рой
Брайан Эдвард Стивен Рой (Bryan Edward Steven Roy; 12 ақпан 1970 жыл, Амстердам, Нидерланд) — нидерландылық футболшы, жартылай қорғаушы. Нидерланд Ұлттық футол құрамасының экс-футболшысы. 1990, 1994 жылдары әлем чемпионаттарына, 1992 жылы Еуропа чемпионатына қатысқан. Қазір "Аякс" клубының ізбасарлар командасында бапкерлік етеді.
1994 жылғы әлем біріншілігінің топтық турнирінде Марокконың қақпасына жеңіс голын соқты. Бұл оның әлем біріншілігіндегі жалғыз голы еді. Жалпы құрама сапында 32 рет алаңға шығып, 9 гол соққан.
Командалық
«Аякс»
Сілтемелер
Санат:12 ақпанда туғандар Санат:Амстердамда туғандар Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары Санат:Герта Берлин ФК ойыншылары Санат:Фоджа ФК ойыншылары Санат:Ноттингем Форест ФК ойыншылары Санат:НАК Бреда ФК ойыншылары
Владимир Яковлевич Бобров
thumb|Владимир Яковлевич Бобров Владимир Яковлевич Бобров (1953 жылы 14 тамызда РКФСР Свердлов облысы Краснотурьинск қаласында туған) - мемлекеттік қайраткер. Орыс.
Анасы - Боброва Антонина Ивановна, зейнеткер.
Павлодар индустриалдық институтының энергетика факультетін бітірген (1975), инженер-электрик.
«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2002 жылдан).
1975 жылдан - Павлодар индустриалдық институтының ассистенті, аға оқытушысы, кафедра меңгерушісі. 1988 жылдан - «ОртаАзЭнергомонтаж» тресінің бас инженері, меңгерушісінің орынбасары. 1993 жылдан - «Қазэнергокабель» А бас директоры.
2004 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші, 4-ші шақырылымының депутаты,  ҚР Парламенті Мәжілісі төрағасының орынбасары.
«Құрмет» орденімен (2004); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен марапатталған.
Әскери атағы - запастағы капитан.
Дереккөздер
Санат:14 тамызда туғандар Санат:1953 жылы туғандар Санат:Краснотурьинскде туғандар Санат:Павлодар индустриалдық институты түлектері Санат:Техника ғылымдарының кандидаттары Санат:Павлодар индустриалдық институты оқытушылары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің III шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері
Холостая
Холостая (Грязная) — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Голая өзенінің оң жағалауынан 1,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Дени (Гар)
Сен-Дени (Saint-Denis) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30247, пошта индексі — 30500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 254 адамды құрады. Халық тығыздығы — 69,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Люк де Йонг
Люк де Йонг (Luuk de Jong; 27 тамыз 1990 жыл, Эгль, Во, Швейцария) — нидерландылық футболшы, "ПСВ" клубының шабуылшысы. 2012 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан. 2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалисі. Карьерасында Нидерланд, Англия, Германия, Испания клубтарында ойнаған. Нидерландының төрт дүркін чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Де Графсхаф ФК ойыншылары Санат:Твенте ФК ойыншылары Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары Санат:ПСВ ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары
Ыстықкөл
thumb|right|250px|Ыстықкөл thumb|right Ыстықкөл (Ысык-Көл) — Солтүстік Тянь-Шаньдағы Күнгей Алатау мен Теріскей Алатау тау жоталарының аралығында, 1608 м биіктікте (Ыстықкөл қазаншұңқырында) орналасқан тұйық көл, Қырғызстан жерінде. Дүние жүзіндегі ірі тау көлдерінің бірі. Аумағы 6236 км², ұзындығы 178 км, ендірек бөлігі – 60 км, ең терең жері – 668 м, орташа тереңдігі – 278 м, көлемі – 1738 км³.
Жағалық сызығының ұзындығы – 597 км. Көлге 50-ден астам шағын өзен құяды (олардың жылдық ағыны 3 км³). Ірілері – Жырғалаң, Түп. Ыстықкөл алабының аумағы 21,9 мың км². Жағалары нашар тілімделген, терең шығанақтар шығыс және оңтүстік-шығыс жағалауында ғана кездеседі. Климаты қоңыржай континенттік. Жағалауындағы ауаның температурасы шілдеде 16 – 17°С, қаңтарда –2° – 7°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 110 – 470 мм. Көл бетінен булану мөлшері – 700 мм. Күшті желдер (жылдығы 30 – 40 м/с) әсерінен көлде биіктігі 3 – 4 метрлік толқындар болады. Деңгейінің ауытқу амплитудасы 10 – 50 см. Суының беткі температурасы қаңтарда 2 – 3°С, шілде–тамызда 19 – 20°С. Қыста суы қатпайды, аязды жылдары шығанақтары ғана қатады. Мөлдірлігі – 12 м, тұздығы – 5,8 ‰.
Балықтың 20-дан астам түрі (шабақ, сазан, көкбас, т.б.) бар. Кеме жүзеді.
Көл өңірінде 1958 ж. Ыстықкөл қорығы ұйымдастырылды. Басты порты – Балықшы. Ыстықкөл жағалауы Орталық Азиядағы маңызды рекреациондық аудан: Шолпаната, Жырғалаң, Жетіөгіз, Тамға курорттары, демалыс үйлері, турбазалары ұйымдастырылған.
Дереккөздер
Санат:Ыстықкөл Санат:Тұзды көлдер Санат:Аңыздар  Санат:Қырғызстан биосфералық резерваты
Қажахмет Балахметов
Қажахмет Балахметұлы Балахметов (26 маусым 1926, Сұлукөл ауылы, Айыртау ауданы, Солтүстік Қазақстан облысы — 6 қараша 2021) — ғалым-педагог, тарихшы, мемлекет және қоғам қайраткері.
Арғын тайпасының Атығай руынан шыққан.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген (1948). 1948–52 жылдары Сырымбет орта мектебінің мұғалімі, 1953–57 жылдары Біржан сал ауданы Макинск және Степняк орта мектептерінің директоры, 1957–60 жылдары Көкшетау облысы Халыққа білім беру бөлімі меңгерушісінің орынбасары, 1968–80 жылдары меңгерушісі, 1970–74 жылдары Қазақстан Компартиясы ОК-нің Ғылым және Білім беру мекемелері бөлімі меңгерушісінің орынбасары; 1974–87 жылдары Қазақ КСР Оқу-ағарту министрі қызметтерін атқарған. 13 жыл бойы қазақ-корей достығы қауымдастығының төрағасы болды. Білім беру мәселелеріне арналған 70-тен аса еңбектері жарық көрді. ТМД-ның Халықаралық балалар қоры ассоциациясының вице-президенті болып сайланған. 3 мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен, төс белгілермен және грамоталармен марапатталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақ КСР министрлері Санат:Қазақстан педагогтары Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары Санат:КОКП мүшелері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімдері Санат:Ыбырай Алтынсарин медалінің иегерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Педагогика ғылымдарының кандидаттары
Абсолюттік және салыстырмалы ақиқат
Абсолюттік және салыстырмалы ақиқат - таным процесінің дамуын сипаттайтын және;
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Сегмент
Сегмент (segment)
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Күнбағыс
Күнбағыс немесе Күнбағар (Helianthus) – астралылар тұқымдасына жататын бір жылдық мәдени өсімдік.
Шыққан жері — Солтүстік Америка. Қазақстанда 2 түрі бар: жер алмұрты және бір жылдық күнбағыс (Н. annuus).
Биологиялық сипаттамасы
Күнбағыстың биіктігі 2 м-дей, сабағы тік, жуан өзегі қуыс, сырты қалың түкті, кіндік тамыры тармақты, 2 - 3 м тереңдікке бойлайды. Үлкен жалпақ жапырағы сабақта кезектесіп орналасады. Гүл шоғыры көп гүлді себет. Оның сыртын бір немесе бірнеше қатарға орналасқан гүл жапырақтары қоршаған. Бұлар өсімдік гүлін сыртқы қолайсыз жағдайлардан сақтайды. Себеттерінің диам. 10 - 60 см-ге дейін жетеді. Себеті күн көзі бойымен бұрылып отырады. Жемісі — тұқымша, онда 22 — 27% май болады.
Қолданылуы
thumb|200px| Күнбағыс майы Дәнінен сұйық күнбағыс майы алынады. Өсімдік майының 90%-ы осы өсімдіктің дәнінен алынады, сыққаннан кейінгі дәніне қант қосып, сығымдап, тамаққа қолданылатын тәтті тағам жасалынады. Сары желегін медицинада пайдаланады. Күлінен қант алады, онда 30 — 36% калий тотығы бар. Күнбағыс күнжарасында — құнарлы мал азығы, онда 38%-дан астам ақуыздық зат, 20 — 22% көмірсу және 6%-дай май бар. Күнбағысты бұршақ өсімдіктерге қосып сүрлемдік дақыл ретінде өсіреді. 100 кг көктей орылған Күнбағыс құрамында 18 азық өлшемі, 1,4 кг сіңімді протеин бар. Көктей шабылған Күнбағыс га-нан 400 — 500 ц балауса азық алынады. Қазақстанның солтүстік, шығыс аудандарында ерте және тез пісетін саратовтық 10; 169, шортандылық — 41, қостанайлық — 91, т.б. сұрыптары аудандастырылған. Осы сұрыптардың 1 га-нан 10 — 12 ц күнбағыс майы алынады. К-тың негізгі зиянкестері: сым-құрт, күнбағыс қан көбелегі, т. б.; аурулары: боз шірік, сұңғыла, т. б.
Тарихы
Еуропалықтар тұңғыш рет күнбағысты Американы ашқан кезде Мексиканың кең байтақ жазықтарынан көрген. Олар күнбағысты Еуропаға бұдан төрт жүз жыл бұрын алып келді. Оны «күн гүлі» деп атады.
Қазір күнбағыс – біздегі ең кең тараған майлы дақыл. Әрине, ол өзінің жабайы арғы тегіне аздап қана ұқсайды. Мәдени күнбағыстың себеті ірі. Онда 7 мыңға тарта дән болады. Сонымен бірге мәдени күнбағыстың сабағы 4 метрге дейін жетіп, оның жуандығы білектей болып өседі.
Күнбағыс үй тұрмысында
thumb|left|200px| Шекілдеуік (Шемекі) Үй тұрмысында ол дәнін шағып жейтін шекілдеуік болып қалып отыр. Бірақ күнбағыстың беретін басты нәрсесі – оның жақсы майы. Күнбағыс дәнінен май сығып алғаннан кейін одан күнжара қалады. Күнжараны жылқы, сиыр, қойлар жейді. Сабағын турап, булап шошқаға береді. Себетін кептіреді де ұнтақтайды, ол да – жақсы мал азығы. Күнбағыстың кейбір сорттарын сүрлем үшін егеді. Бұл жағдайда оны дәні піспей тұрып көктей орады.
Құтты болсын тойларың
«Құтты болсын тойларың» - «Өнер» баспасынан 1990 ж. жарық көрген той кітабы. Құрастырған - Б. Сапаралин. Кітапта шілдехана тойынан бастап, мектепке бару, әскерге шығарып салу, үйлену, мүшел, туған күн тойларын, жалпыхалықтық сабантой, шопандар тойын, наурыз тойын өткізуге байланысты ақыл-кеңестер. Той үлгілері, онда айтылатын тұрмыс-салт өлеңдері, ән-жырлар топтастырылған. Жинақтың «Дана ойдан шыққан сөз» деген бөлімінде Абайдың 12 нақыл сөзі келтіріліп, наурыз тойына байланысты тарауында 5 әнінің сөзі берілген. Көлемі 27,8 б. т., 60 000 дана болып басылған.
265 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:265 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кет тілі
Кет тілі– Енисей өзені бойында тұратын кетердің тілі. Оларды бұрын Енисей остяктары (естектері) деп атаған. Кет тілі Ресейдегі Краснояр өлкесінің Турухан, Байкит ауд-дарына тараған. Кет тілінде сөйлейтіндер саны – 1,1 мың адам (1992). Кет тілі де имбат және сым деген екі диалект бар. Кеттер, негізінен, имбат диалектісінде сөйлейді, сым диалектісінде сөйлейтіндер саны аз ғана. Кет тілі – инкорпоративті тіл, жазуын 1934 ж. Н.К.Каргер қалыптастырды. Тегі жөнінен Кет тілі – қазіргі тілдердің бәрінен бөлек, оқшау тұрған тіл. Ғылымда мұны тек геогр. орналасуына қарап, шартты түрде ғана топтастырған.
Сұлтан Сегізбаев
Сегізбаев Сұлтан(1899 – 1939) – мемлекет қайраткері. 1932 – 37 ж. Қазақстан КП ОК-нің аппаратында, Солтүстік Қазақстан облысы партия к-тінің 1-хатшысы болды. 1937 – 38 ж. Өзбек КСР ХКК-нің төрағасы қызметін атқарды.
Қыдырбақыт Сейілханұлы
Қыдырбақыт Сейілханұлы (1950 жылы туған, Маңғыстау ауданы, Тұщыбек ауылы - 2014 қайтыс болған, Ақтау қаласы) – партия, әкімшілік қызметкері. Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын (қазіргі ҚазҰАУ; 1973), Алматы Жоғарғыары партия мектебін (1989) бітірген. 1973 – 79 жылы Ильич атындындығы кеңшарда ферма зоотехнигі, Маңғыстау ауданы комсомол комитетінде хатшы, 1-хатшы, 1979 – 83 жылы «Комсомол» кеңшарының партком хатшысы, 1983 – 87 жылы Ералиев (Қарақия) ауданы партия комитетінің 2-хатшысы, 1987 – 89 жылы Ералиев (Қарақия) ауданы атқару комитетінің төрағасы, 1989 – 90 жылы Форт-Шевченко қалалық атқару комитеті төрағасының 1-орынбасары, 1990 – 96 жылы Ильич атындындығы кеңшардың директоры, «Үштаған» жекеменшік шаруашылық бірлестігінің басқарушысы, 1996 – 2004 жылы Маңғыстау ауданы әкімі болды. 2004 - 2008 жылы Маңғыстау облысы жер қатынастары басқармасының бастығы. 2008 жылы көлік апатына ұшырап, мүгедектікпен зейнетақыға шыққан. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Грамотасымен (1978), I дәрежелі "Еңбек даңқы" белгісімен, ҚР тәуелсіздігіне - 20 жыл мерейтойлық медалімен (2011)."Ерен еңбегі үшін"(2012) төсбелгісімен  марапатталған. Бірнеше рет Маңғыстау облысы, ауданы мәслихаттардың депутаты болған.
Санат:Тұлғалар Санат:1950 жылы туғандар
Нафтенді мұнайлар
Нафтенді мұнайлар. Құрамындағы жетекші құрамбөлік рөлін нафтенді көмірсутектер атқаратын мұнай түрлері. Бұл мұнайлар, өздерінің жаралу тегінен туындайтын бір топ ерекшеліктермен сипатталады, олардың ең бастысы — құрамындағы хошиісті көмірсутектердің, қатты парафиннің, шайыртасты-шайырлы заттардың аздығы (шайыртастақтар кейде мүлдем болмайды). Нафтенді мұнайлар, өзге мұнай түрлерімен салыстырғанда, сирек ұшырасады, бұл олардың қалыптасу жағдайларының айырықшалығымен түсіндіріледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Еңістену бағыты
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Баутин ауылдық округі
Баутин ауылдық округі – Маңғыстау облысы Түпқараған ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Баутин ауылы кіреді. Орталығы – Баутин ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4344 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Түпқараған ауданы ауылдық округтері
IC 3850
IC 3850 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.