cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Саид Әл-Овайран
Қызықты мәліметтер
1994 жылғы әлем біріншілігінің топтық турниріндегі Бельгиямен ойында Овайран алаң ортасынан доп алып, алдынан шыққан футболшылардың бәрін алдап өтіп гол соқты. Осы керемет голынан соң оны "Араб Марадонасы" деп атай бастады. Осы жылы Азияның үздік футболшысы атанды.
Карьерасы
Бүкіл футболшылық ғұмырында тек Аль-Шабаб клубында ғана ойнап, 600-ге тарта ойын өткізді. Ұлттық құрама сапында 1991-98 жылдары өнер көрсетіп, 1996 жылы Азия чемпионы атанды. Ұлттық құрама сапында 24 гол соққан.
Сілтемелер
Санат:Сауд Арабиясы футболшылары Санат:Футболдан Азия чемпиондары Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Әл-Шабаб Эр-Рияд ФК ойыншылары
Тұлға психологиясы
Тұлға психологиясы — адамтану ғылымдары жұйесіңде ерекше орынға ие. Бұл сала адамның даралық сипаттарын қарастырып, оның іс-әрекетіне сәйкес қадір-қасиеттерінің калыптасуының психологиялық механизмдері мен заңдылықтарын зерттейді. Сонымен бірге адамның кұрылымы мен адамдардың типтік мақсаттарымен байланысты теориялық мәселелерді де зерттейді. Анатомиялық-физиологиялық зандылықтармен үйлеспейтін болын шықты. тұлғаньщ сырткы ортамен өнімі болын табынатын психикалық үрдістердің өздері мінез-кұлықтың белсенді себепші факторы болатындығы көрсетілді.
Барнэгат (Нью-Джерси)
Қала тұрғындарының саны 1690 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.9 км² шамасында. FIPS коды — 34-03040.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Унтерштамхайм
250px|thumb|Картада орналасуы Унтерштамхайм (Unterstammheim) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Андельфинген округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 896 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.32 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 42, пошта индексі — 8476.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Ағаш дәбісегі
Ағаш дәбісегі - ракшетәрізділер тұқымдасы. Ұзындығы 22-38 см. Қауырсындары қара, тұмсығы мен аяқтары қызыл. Қанаттары қысқа, құйырығы ұзын, тырнақтары қатты иілген. Жіңішке тұмсығымен ағаш саңылауларынан жәндіктер мен өрмекшілерді аулайды. 3 туысы, 6 түрі, Орталық және Оңтүстік Африкада саванналарында, шілік бұталарды мекендейді де, шабылған орманмен, олардың жиегінде сиректеу кездеседі. Жәндіктерден басқа жемістермен қоректенеді. Ұясын ағаш қуыстарына салады. Жұмыртқаларының саны 3. Аналығы басып шығарады.
Дереккөздер
Санат:Көкқарғатәрізділер
Десерт
300px|left|Десерттер Десерт (dessert) — қазіргі ұғынылуындағыдай тамақтың соңынан берілетін тәтті тағам емес, міндетті түрде сергітетін, жеңіл тағам. Сондықтан кекс, кисель, коржик секілді тәтті ауыр тағамдарды десерт деп атау дұрыс емес. Десертке жеміс, жидек және олардың шырындары жатады. Ыстықтай ішілетін сусындардан десертке бұрынғысынша шай мен кофе жатқызады; бұлар тамақты "сіңіріп" қана қоймай, адамды сергітеді, астың қорытылуын жеделдетеді және тамақтан кейінгі меңзеңдіктен сейілтеді.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар Санат:Десерт
Вила-Нова-де-Пайва (аудан)
Вила-Нова-де-Пайва (аудан) (Vila Nova de Paiva (freguesia)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-де-Пайва муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 411 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,3 км² шамасында. Халық тығыздығы — 170 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
NGC 3136
NGC 3136 — Carina шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 31 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3136 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29311, ESO 92-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Carina (шоқжұлдыз)
Елтай ауылдық округі (Абай облысы)
Елтай ауылдық округі – Абай облысы Үржар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Елтай ауылы кіреді. Орталығы – Елтай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1753 адамды құрады.
Крис Томлин
Крис Томлин (Chris Tomlin, 4 мамыр 1972 жылы туған) — америкалық музыкант, орындаушы және заманауый христиандық музыкалық әндер авторы.
Елтай ауылдық округі (Абай облысы)
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы ауылдық округтері
Крис Томлин
Өмірбаяны
4 мамыр күні 1972 жылы Техаста дүниеге келген. Ата-аналары: Connie және Donna Tomlin; бауырлары - Ryan және Cory.Томлиннің жұбайы - Лорен Брикен (Lauren Bricken). 2011 жылы Томли балалы болатынын хабарлады. Оның қызы Эшлин АлександраТомлин (Ashlyn Alexandra Tomlin) 22 қыркүйек 2011 жылы дүниеге келді. Екінші қызы 7 қазан 2014 жылы туылды.
Дереккөздер
Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
11 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:11 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:11 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
10er
Березняк (өзен)
Березняк — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков су қоймасының оң жағалауынан 2647 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Инфократия
Инфократия - тікелей мағынасы ақпараттың билігі; ауыспалы мағынада бейнелі түрде "төртінші билік" аталатын бұқаралық ақпарат құралдары мен оның өкілдерінің билігі. Бұқаралық ақпарат құралдарын орталықтандырған және салыстырмалы монополиялық бақылау орнатқан жағдайда саяси билікке қол жеткізу мүмкін. Осылайша "ақпараттық магнат" Берлускони (Италияда) саяси партиясының көшбасшысына айналып, премьер-министр лауазымын иеленді.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Бірінші Балқан соғысы
Бірінші Балқан соғысы (түр: Birinci Balkan Savaşı; грек: Αʹ Βαλκανικός πόλεμος; болг: Балканска война;) — Балқан одағы (Болгария, Сербия, Грекия және Черногория) мемлекеттері мен Түркия арасындағы соғыс. 1912 ж. Аустрия-Германия блогына қарсы тұра алатын Балқан одағының құрылуын Антанта елдері қолдады. Осман империясының әлсіреуі, Балқан түбегіне Аустрия-Мажарстан тарапынан келер қауіптің күшеюі Балқан елдерінің белсенді әрекет етуіне әсерін тигізді. Балқан одағындағы Болгария Салоники мен Батыс Фракияны өзіне қосып алу арқылы Эгей теңізіне шығуды көздесе, Сербия Грекиямен бірлесе отырып, Албанияны бөліске салуды, сонан соң Адрия теңізіне шығуды мақсат етті. Болгария мен Сербия Македонияның барынша көп бөлігін иемденуге ұмтылды. Македония мен Албаниядағы көтерілістер және Италия-Түркия соғысы (1911 – 12) Бірінші Балқан соғысының тұтануын тездетті.
Түркияның Македония мен Фракияға автономия беруден және олардың халқын түрік армиясы қатарына алудан бас тартуы соғысқа сылтау болды. Черногория 1912 ж. 8 қазанда Түркияға қарсы соғыс жариялап, 35 мың әскер, Болгария шамамен 300 мыңдай, Сербия 280 мыңнан астам, ал Грекия 110 мыңға тарта әскер шығарды. Әскери қимылдар 1912 ж. 9 қазанда басталды. Түркия оларға тек 300 мыңдай ғана әскер қарсы қоя алды. Бірінші Балқан соғысы одақтастар үшін сәтті болды. Болгария әскерлері Константинопольге бет түзеп, Эгей теңізіне шықты және Фракиядағы Эдирне қаласын (Адрианополь) қоршады, грек армиясы Салоникиді басып алды.
Сербия күштері Македонияның басым бөлігін, Косовоны және Нови-Пазарды жаулап алды. Албаниядағы черногориялықтар сербтермен бірлесе отырып, Адрия теңізіне шығып, Шкодерді (Скутари) қоршауға алды. Ал, грек флоты Дарданелл бұғазының шығар аузын жауып тастап, Эгей теңізінде үстемдік етті.
Түркия ауыр жағдайда қалып,1912 ж. қарашада ұлы державаларға ара ағайындық жасау жөнінде өтініш білдірген соң, солардың араласуымен 1912 ж. 3 желтоқсанда әскери қимылдар тоқтатылды. 1912 ж. 17 желтоқсанда Лондонда басталған келіссөздер нәтижесінде Түркия Балқан елдері қойған талаптарды қабылдауға келісімін берді. Түркия өзінің тек Константинопольден басқа барлық еуропалық иеліктерінен бас тартқан соң, шекарасы Мидье-Радосто шебі арқылы ғана өтетін болды.
Бірақ, 1913 ж. қаңтарда Түркиядағы төңкеріс нәтижесінде билік басына келген Жас түріктер кабинеті Германияның қолдауымен Балқан одағы елдерінің талаптарын қабылдамай тастады. 1913 ж. 3 ақпанда соғыс қимылдары қайта жанданды, бірақ 6 наурызда келіссөз қайта басталды.
1913 ж. 30 мамырда қол қойылған Лондон келісім-шарты бойынша Балқан түбегінің құрылымы белгіленіп, Балқан елдері мен Түркия арасындағы шекара Мидье-Энез бойымен өтті. Түркия өзінің бүкіл еуропалық иелігінен (Стамбұл мен Фракияның шағын бөлігінен басқа) айырылды. Бірінші Балқан соғысы нәтижесінде Осман империясының жеңіліске ұшырауы, бір жағынан, Албанияның тәуелсіздік алуын (28.11.1912) тездетсе, екінші жағынан, Балқан одағы елдерінің арасындағы қайшылықтарды шиеленістіре түсті.
Санат:Бірінші Балқан соғысы Санат:Османлы империясы соғыстары Санат:Сербия соғыстары Санат:Грекия соғыстары Санат:Болгария соғыстары Санат:Черногория соғыстары
Оразгүл Бектұрғанова
Бектұрғанова Оразгүл - Социалистік Еңбек Ері (1948), мақта өсіруші, Шымкент облысы (қазіргі Түркістан облысы), Келес (қазіргі Сарыағаш ауданы) ауданы, "Социалистік Қазақстан" колхозының звеношысы (1940). 1919 жылы Шымкент облысы, Келес ауданы, "Социалистік Қазақстан" ауылында туған.
Бірінші Балқан соғысы
Balkanoorlogen
Оразгүл Бектұрғанова
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Посу-дас-Антас
Посу-дас-Антас (Poço das Antas) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Монтенегру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 828 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 62,102 км² шамасында. Халық тығыздығы — 29,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Ағашкемірушілер
Ағашкемірушілер (Lyctidae) - түрліқоректі қоңыздардың түрлі қоректі отряд тармағының тұқымдасына жататын жәндіктер. Дене ұзындығы 2,5-5 мм. Денесі сопақ, қысыңқы келген, мұртшаларында шоқпары бар. 100- дей түрлері, полярлы аймақтардан басқа барлық жерлерде тараған; ТМД-да, 6-7 түрі кездеседі. Құрғақ ағашта дамиды, (дернәсілдері және ересек қоңыздар қоректенеді). Lyctus туысына жататын түрлері ағаштарды құртады.
Дереккөздер
Санат:Биология
NGC 7688
NGC 7688 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 13 тамызда Peters Christian Heinrich Friedrich астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7688 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71648, ZWG 455.4, ZWG 454.80, KAZ 340, NPM1G +21.0593.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Мальяно-Альпи
Мальяно-Альпи (Magliano Alpi) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2188 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 68 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 12060.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Оберталь
Оберталь (Oberthal) — Германия Федеративтік Республикасының Саар жерінде орналасқан муниципалитет. Санкт-Вендель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6217 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 10 0 46 116. Муниципалитеттің басшысы — Зигрид Морш.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Поста-Фибрено
Поста-Фибрено (Posta Fibreno) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1230 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 135 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 3030.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santa Vittoria e Santa Blandina.
Радиотолқындар
Радиотолқындар — радиобайланыста колданылатын, толқын ұзындықтары X = 0,1 мм-ден бірнеше км-ге дейінгі (жиілігі = 3 • 10'2 Гц-тен бірнеше Гц-ке дейінгі) электр-магниттік толқындар.
Поста-Фибрено
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Радиотолқындар
Радиотолқындар көзі ретінде электромагнитгік тербелістер генераторлары пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
ራዲዮ ሞገድ موجة راديوية Radėjė bangas Радыёхвалі Радиовълни Radiotalasi Espectre radioelèctric Rádiové vlny Radiobølger Radiowelle Ραδιοκύματα Radio waves Radioondo Radiofrecuencia Irrati-uhin fa:موج‌های رادیویی Radioaallot Onde radio גלי רדיו रेडियो तरंग Rádióhullám Frekuensi radio Onda radio 電波 Frekuensi radhio 전파 Unda radioelectrica Radijo banga Radioviļņi റേഡിയോ തരംഗം ရေဒီယိုလှိုင်း Radiogolf Radiobølgjer Radiobølger Fale radiowe Onda de rádio Unde radio Радиоизлучение Radio wave Rádiové žiarenie Radijski valovi Радио-таласи Radiovågor வானொலி அலைகள் రేడియో తరంగాలు คลื่นวิทยุ Radyo dalgaları Радіохвилі مشعہ امواج Sóng radio 无线电频谱
Кассалық ордерлер
Дереккөздер:
Санат:Құжаттар
Өзбек әдебиеті
Өзбек әдебиеті . Абай медреседе оқып жүрген кезде жазған тырнақалды өлеңдерінің бірінде Шығыстың әйгілі ақындарымен қатар өзбек әдебиетінің классигі Әлішер Науаи есімін де ардақтап ауызға алады. Жас ақынның олардың шығармаларымен сол кездің өзінде-ақ танысқаны, медреседе көп оқытылатын софылық мистиканы уағыздайтын Яссауи, Бақырғани, софы Аллаяр тәрізді ақындарды үлгі етпей, озық ойлы санаткер шайырларды ұстаз тұтқаны көрінеді. Оған ой-пікірі, мұрат-мүддесі ғана емес, тілі де жақын Әлішер Науаи айрықша әсер еткен: «Жас шағында Фирдоуси, Сағди, Хожа Хафиз тәрізді Ұлы классиктердің ескі өзбек тіліне аударылып, Абайға сол аударма арқылы таныс болуы көңілге қонымдырақ көрінеді»
Абай және өзбек әдебиеті
Орта ғасырларда Шығыстың ірі шайырлары түркі тілін қораш санап, шығармаларын араб, парсы тілдерінде жазған. Науаи оған қарсы шығып ана тілінің абыройы үшін күресті. Тұңғыш рет өз ұлтының тілінде шығарма жазды. Қазақ тілінің тазалығын сақтауға күш салған Абайға бұл қатты ұнады. Алғашқы өлеңдерінде («Иузи -рәушан, көзі - гәуһар...», «Фзули, Шәмси, Сәйхали...», «Әлифби») араб, парсы сөздерін жиірек араластырған ақын кейін одан біржола қол үзді. Науаи ғазелдеріне еліктеп ғашықтық өлеңдер жазды. Науаи: «Таңғажайып перизатым, Нұр жүзіңде қап-қара мең. Ақ қағазға жазған хатқа Қоя қойған ноқатпен тең» десе, Абай: «Мәт - қасың, тәштит - кірпік, секін - көзің» немесе «Кішкене қара қасы сызып қойған, Бір жаңа ұқсатамын туған айды» дейді. Өлең тармағының буын саны көп, аз болып келетін «аруз» өлшемін қолдануда Науаи әсері байқалады («Сен мені не етесің?..»). Абайдың философиялық өсиет-ғазелдерінен де, надандықты, озбырлықты шенеген сын-сықақ өлеңдерінен де Науаи сарынын аңғаруға болады. Оның «Хайратул - аброр» дастанындағы дінге сенумен қатар адамның құдіреттілігі, өз бақыты үшін күресі, қара басы емес, халықтың қамын ойлау парызы, оқу-білім, еңбек, махаббат жайындағы үғымдары Абай шығармаларының идеясымен сабақтас. Низами, Науаи дастандары арқылы Қазақ арасына аңыз боп тараған Ескендір Зұлқарнайын бейнесі қызықтырған ақын осы сюжетке белгілі поэмасын жазды. Баласы Ақылбайға Науаидың «Сабғаи сайера» («Хамсаның» төртінші дастаны «Жеті көзбе») желісімен «Жаррақ» хикаясын жаздырды. Абай қадір тұтқан Ұлы ойшылдардың бірі өзбек классикалық әдебиетінің ірі өкілі Захириддин Мұхаммед Бабыр. Ол «Бабырнаманы» оқып, жоғары бағалаған («Бірер сөз қазақтың түбі кайдан шыққаны туралы»), Осы қарасөзінде «біз әуелден өзбек жұртымен аталас едік» деп, «Сарт - садағам, өзбек - өз ағам» деген аталы сөздің мән- мағынасын екі халықтың тарихи тұтастығымен түсіндіреді.
Абай өлеңдерінің өзбек тіліне аударылуы
Абай өлеңдері өзбек тіліне 1920 жылдан аударыла бастады. «Инқилаб» («Революция») журналында (1922, N2 3) «Адамның кейбір кездері» ғазелі жарық көрді. «Таңдамалы» өлеңдер жинағы үш рет (1925, 1961, 1970)жарияланды. Қарасөздері 1975 ж. жеке кітап болып басылды. Абай шығармаларын аударуға Ғафур Ғулям, Міртемір, Ұйғун, Турап Төле, Нәсір Фазыл т. б. көрнекті өзбек қаламгерлері атсалысты. Міртөмір «Абай ата» деген арнау өлеңінде қазақтың ұлы перзентіне деген өзбек халқының ілтипатын паш етті. Ақынның туғанына 100, 125 жыл толуы Ташкентте салтанатпен атап өтілді. Республикалық баспасөзде мерекелік мақалалар, зерттеу-очерктер жарияланды. Абайды өзбек халқына танытуда М. Әуезов шығармаларының да мәні зор болды. «Абай жолы» тетралогиясы 1950-60 ж. өзбек тілінде басылып шықты (аударған Зұмрад), «Абай» трагедиясы (аударған Иззат Сұлтан) сахнада қойылды. Абай атында Ташкентте көше, республика аудандарында мектептер бар.
Йеллоустоун жанартауы
Йеллоустоун жанартауы — Америка Құрама Штаттарының солтүстік-батысында орналасқан, Йеллоустон ұлттық саябағының астында орналасқан үлкен жанартау, алып жатқан аумағы 55-72 шақырым. Оның атқылау күші өте жойқын, шамамен 1000 шақырым кубтан артық магма атқылайды. Мұндай жанартаулар қарапайым жанартаулардан жүз есе күшті. Атқылау уақытының периоды шамамен алты жүз жыл, ал жанартау сонғы рет алты ғасыр бұрын атқылаған. Әсер ету аумағы өте жоғары, түгелімен Солтүстік Америка материгін жояды, сонымен қатар жер бетін қара күл жабады. Оның айналасындағы қорық пен радиусы 1 мың 600 шақырымдық аумақтағы тіршілік жер бетінен өшеді. Оның салдарынан осыған дейінгі жанартау атқылауынан қаза тапқандардан әлдеқайда көп адам қырылуы мүмкін. Жанартау орналасқан аймақта жер шарындағы гидротермалдық көздер өте көп шоғырланған. Бұл гидротермалдық көздердің барлығы дерлік саябақтағы жанартаудан бастау алады. Йеллоустоун жанартауының кратері басқа жанартаулар секілді конус тәрізді емес, жер бетінен ерекшеленіп көрінбейді. Жанартаудың бетін жасыл желек басып, Йеллоустоун саябағы орналасқан. Вулканның жер бетінен қашықтығы сегіз шақырымға жүық және оның температурасы сегіз жүз °C. Жанартаудың атқылауыныа себеп болатын жағдай - жердің ядросына жақын мантияның көлемінің ұлғаюы, Бұл жанартаудың атқылауы мүмкін күшіне қарап екі мыңыншы жылы BBC телеарнасы "супервулкан" сөзін қолданған. Жанартау соңғы екі миллион жылда үш рет атқылаған.
Дереккөздер
Санат:Жанартаулар
Шарженьга (Кичменьга тармағы)
Шарженьга (Шаржинка) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кичменьга өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Валерий Михайлович Могильницкий
Валерий Михайлович Могильницкий (1940 ж. т.) - журналист, жазушы. Қаскелеңнің түлегі.
Львов Мемлекеттік университетін бітірген (1%2). Льюв, Владивосток, Дондағы Ростов қалаларының газеттерінде, отыз жылдай республикалық «Казахстанская правда» газетінің Жезқазған және Қарағанды облыстары бойынша меншікті тілшісі болды. Қарағанды облысы әкімінің баспасөз хатшысы қызметін атқарды.
Могильницкийдің туған өлке туралы «Сарыарка», «На земле Сатпаева», «Город в степи», «Медь Жезказгана», «Люди, қоторых любят», «В самом центре Евразии», «Созвездие талантов», «Просторы Сарыарки», «Страниды больной жиани», «Караганды», «Звезды Тулага», «Люди победы», «Черные розы маршала» публицистикалық көркем кітаптары, «Свет окна» деген өлеңдер жинағы жарыққа шықты.
Қазақстан Журналистер одағының Б. Бұлқышев атындағы сыйлығының лауреаты.
1998 жыдоан «Қарағанды облысы Жазушыларының одағы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы.
Жезқазған қаласының құрметті азаматы.
Дереккөздер
Санат:24 мамырда туғандар Санат:1940 жылы туғандар Санат:Қаскелеңде туғандар Санат:5 маусымда қайтыс болғандар Санат:2016 жылы қайтыс болғандар Санат:КСРО журналистері Санат:Қазақстан журналистері Санат:XX ғасыр журналистері Санат:XXI ғасыр журналистері Санат:КСРО көсемсөзшілері Санат:Қазақстан көсемсөзшілері Санат:XX ғасыр көсемсөзшілері Санат:XXI ғасыр көсемсөзшілері Санат:КСРО ақындары Санат:Қазақстан ақындары Санат:XX ғасыр ақындары Санат:XXI ғасыр ақындары Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері Санат:Львов университеті түлектері Санат:КСРО журналистер одағы мүшелері Санат:Жезқазғанның құрметті азаматтары
Таңғыт (өзен, Алтай Республикасы)
Таңғыт (Ақ-Қарасу) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жасатер өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өтеген төбе
Өтеген төбе - орта ғасырлардан сақталған қалашық орны. Көксарай ауылынан оңтүстікке қарай 14 километр жерде. 2004 жылы Отырар мемлекет археологиялық қорық-музейі мен Шымкент қаласы Археология және этнология орталығы жасақтаған археологиялық экспедиция (жетекшісі З.Исабек, С.Ахмет, Н.Алдабергенов) зерттеген. Ескерткіш 11 үлкенді-кішілі төбелерден тұрады. Оңтүстік-батыстағы № 1 төбе көлемі 26x25 метр, биіктігі 1 метр. №2 төбе №1 төбеден 300 метр қашықтықта, оның көлемі 20x20 метр, биіктігі 70 сантиметр. №3 төбе №2 төбеден 22 метр жерде орналаскан. Көлемі 13x13 метр, биіктігі 50 сантиметр. №4 төбе №3 төбеден 350 метр алшақтықта жатыр. Ол төбелердің ішіндегі ең кішісі. Аумағы 8 метр, биіктігі 20 сантиметр. №5 төбе көлемі жағынан да, биіктігінен де ең үлкені. №3 төбеден 400 метр ұзақтықта орналаскан. Аумағы 34x33 метр, биіктігі 1,60 метр. 34 метр қашықтықта №6 төбе орналаскан. Көлемі 16 метр, биіктігі 40 сантиметр. Одан 43 метр жерде солтүстікке карай 7-төбе орналасқан. Аумағы 10 метр, биіктігі 30 сантиметр. №8 төбе одан батысқа қарай 33 метр жерде. Ескерткіш сегіз саны пішіндес келген, екі дөңгелекше дөңнен тұрады. Шығыс жақ беттегі дөңгелек дөңнің көл. Юм, дуал қалындығы 1 метр. Екінші дөңге¬лек үйдің бұрышында кіші бөлме орны бар. Оның есігі солтүстік-батысқа қараған. Ескерткіштерді айналдыра ор қазғаны байқалады. №9 төбе №8 төбе¬ден 40 метр кашықтықта орналас¬қан. Көлемі 35 метр, биіктігі 30 сантиметр. №10 төбе одан 36 метр кашықтықта орналасқан. №8 төбенің құрылысына ұқсас. Үлкен дөңгелек бөлменің көлемі 10 метр, есігі оңтүстік-батысқа қарай жасалған. Есік алды 5x5 метр, 6x6 метр болып дуалмен қоршалған. Төбені айналдыра арық қазылған. Ең шеткісі № 11 төбе № 10 төбеден 35 метр жерде. Аумағы 10 метр, биіктігі 30 сантиметр. Өтеген төбенің солтүстік-батыс жағында ескі арық орны бар. Қалашык жұртына жүргізілген зерт¬теулер мұнда халық кем деген¬де XVII-XVIII ғасырларда мекендегенін аңғартады.
Хиуа жорықтары
Дереккөздер
Санат:Тарих
Лиляче (Враца облысы)
Лиляче (Лиляче) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Враца қауымының құрамына кіреді.
Қайнар (Қаратал ауданы)
Қайнар — Жетісу облысы Қаратал ауданы, Ескелді ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Лиляче (Враца облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 287 адамды құрайды.
Қайнар (Қаратал ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үштөбе қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 9 км-дей жерде.
Лиляче (Враца облысы)
Пошта индексі — 3051. Телефон коды — 09183. ЕКАТТЕ коды — 43712.
Қайнар (Қаратал ауданы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 66 адам (38 ер адам және 28 әйел адам) болса, 2009 жылы 128 адамды (69 ер адам және 59 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қаратал ауданы елді мекендері
12 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:12 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:12 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
10er
Алмалы ауданы
Алмалы ауданы — Алматы қаласының әкімшілік-аумақтық бірлігі. Шаһардың орталық бөлігінде орналасқан. 1936 жылдың 14 қыркүйегінде Алматы қаласының халық депутаттарының қалалық кеңесінің шешімі бойынша Сталин ауданы болып құрылған. 1957 жылдың 10 наурызында Сталин ауданының атауы Совет ауданы болып өзгертілді. Ал 1995 жылдың 12 желтоқсанында Совет ауданы қазіргі Алмалы ауданы боп өзгертілді. Алмалы ауданы қаланың дәл ортасында орналасқан. Бұл аудан көп жылдар бойы қаланың әкімшілік орталығы, сондай-ақ қаланың мәдени және қоғамдық өмірінің орталығы болып саналып келді.
Қазіргі санақ бойынша Алмалы ауданында 449 өнеркәсіп мекемесі мен 624 сауда орындары жұмыс істеуде. Аудан аймағында 20 ЖОО, 19 СУЗ, 29 мектеп, 21 мемлекеттік және 8 жеке меншік балабақша, 29 денсаулық сақтау мекемелері, 5 мұражай, 8 кітапхана, 2 кинотеатр және 5 театр орналасқан.
Марьян Пахарь
Марьян Васильевич Пахарь (Marians Pahars; 5 тамыз 1976 жыл, Чернобай, Черкасск облысы) — латвиялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Латвия Ұлттық футбол құрамасы сапында 75 ойын өткізіп, 15 гол соққан. 2004 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан. Карьерасында Латвия, Англия, Кипр клубтарында ойнаған.
Қазір "Елгава" клубының бас жаттықтырушысы. Оған дейін Латвия жастар құрамасы мен Латвия Ұлттық құрамасын және "Сконто" клубын жаттықтырды.
Сілтемелер
Санат:Латвия футболшылары Санат:Латвия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Пардаугава ФК ойыншылары Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары Санат:Саутгемптон ФК ойыншылары Санат:Анортосис ФК ойыншылары Санат:Латвия футбол жаттықтырушылары Санат:Сконто Рига ФК жаттықтырушылары Санат:Латвия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Бөлшекті жемістер
Бөлшекті жемістер - бойлай түсетін, жалпағынан ұрық жапырағы өскен, сол себептен тұйық, бір тұқымды мерикарптарды, (бөліктер) құрайтын ценокарпты жемістер. Мысалы, шатырлылар, (висплодник) мен үйеңкі, (двукрылатка) тұқымдастарының өкілдері. Сүті гендердің де жемістері дәл осылай түседі. Олардың жемістері үш ұрық жапырағынан құралған, үш жаңғақ, бірақ олардың жеміс қабы жарылады да, құрсақ жағынан мерикарпийі ашылып қалады. Екі ұрық жапырағынан құралған гинецей кезінде пайда болатын 4 жаңғақ тәрізді бөліктен тұратын бөлшек жемісінің арнайы түрі ерінгүлділер және бурачниктерге тән.
Дереккөздер
Санат:Биология
(109) Фелица
(109) Фелица — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1869 жылы 9 қазанда Кристиан Г. Ф. Петерс Литчфилд обсерваториясында ашты.
Хете
Хете (Jete) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Коста-Тропикаль ауданында (комарка) орналасқан.
(109) Фелица
thumb|450px|center|Фелицаның Күн жүйесіндегі орны
Хете
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 890 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,90 км² шамасында.
(109) Фелица
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Хете
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Alpen Gold
Alpen Gold — кондитерлік өнімнің бренді, арзан бағадағы сегмент, құрамында қант мөлшері көп, сонымен қатар, ол бұрын Kraft foods компаниясына тиесілі болған, ал қазір Mondelēz International. Осы сауда маркасының атынан шоколад, балмұздақ, печенье, конфет тәрізді кондитерлік өнімдер шығарылады.
Тауар тек қана ТМД елдерінде және Польшада шығарылады.
Сауда таңбасы Альпілік алтын деп аударылады. Бірақ оның Альпімен мүлдем байланысы жоқ. Барлық зауыттар шығыс Еуропада орналасқан.
Тарихы
2012 жылы қыркүйекте Alpen Gold-тың жарнамалық промо-ролигі "Жүк тасымалдаушы ұшақты" Ogilvy&Mather Russia шығарды. Ұраны - "Оптимизм сенің қолыңда". Оны ұлттық ТВ-каналдарда көруге болады. Бейнеролик шоколадтың жаңа дәміне арналып шыққан.
Санат:Компаниялар
Радиохимия
Радиохимия — химияның радиоактивті заттардың, элементтердің, изотоптардың және ядро өзгерісінің физикалық, химиялық қасиеттерін зерттейтін, оларды алу, тазалау әдістерін қарастыратын саласы. Радиохимияның дамуы 19 ғ-дың аяғында француз ғалымдары П.Кюри мен М.Складовская-Кюридің табиғи заттардан радиоактивті элементтерді (полоний, радий) бөліп алуынан (1898) басталды. Радиохимияның дамуындағы бірінші кезеңде (1898 — 1913) бес радиоактивті элемент пен олардың 40 изотопы ашылды; екінші кезеңде (1914 — 33) табиғи радиоактивті элементтердің қасиеттері зерттелді және кристалдану, адсорбция, электролиз кезінде радиоактивті элементтердің әр түрлі фазаларда таралу заңдары ашылды; үшінші кезеңде (1934 — 45) жасанды радиоактивті изотоптар алу әдістері ашылды; төртінші кезеңде ядролық бөлшектер мен ядролық реакторларда үдеткіштер қолданыла бастады. Радиохимияның салалары: жалпы радиохимия, радиоактивті элементтер химиясы, ядролық өзгеру химиясы, қолданбалы радиохимия. Жалпы радиохимия радиоактивті изотоп шығаратын сәуле бойынша олардың өзгерістерін анықтап, қасиетін және өзара жанасып тұратын фазаларға таралу заңдылықтарын зерттейді. Радиоактивті элементтер химиясында зерттеу изотоптардың радиоактивтілігіне сүйеніп жүргізіледі. Ядролық өзгеру химиясы ядролық реакцияларды зерттейді. Ондағы өтетін химиялық өзгерістерді және түзілетін өнімдерді зерттеп, түзілген изотоптарды тұрақтандыру жолдарын қарастырады. Іолданбалы радиохимия радиоактивті изотоптарды бөлу, жинақтау, жүйелеу, тазалау, қолдану, жаңа түрлерін алуды, т.б. қарастырады. Радиохимиялық әдістер термодинамика, кинетика, т.б. салаларда қолданылады. Радиохимияда радиоактивті сәулелерді зерттейтін арнаулы құралдар: есептеуіштер, радиометрлер, т.б. пайдаланылады.
Санат:Тарих
Аманат қою
Аманат қою — дәстүрлі елікті жөнелту салтында орын алған мәйітті уақытша жерлеу жосыны. Көшпелі, жартылай көшпелі дәстүрге орай, жаугершілік кезінде соғыста шейіт болғандарды уақыт тығыздығынан жерлеуге мұрша болмаған жағдайда және өзінің туған жерінен шалғайда қайтыс болған атақты адамдарды аманат ретінде уақытша жерлеу салты болды. Сондай-ақ, күн райының қолайсыздығынан - қарлы бұрқасын, қар басу, тоң ерімеген, аязды, боранды кездерде (қыстағы жіті өтетін амалдарда, жұт кездерде) қайтыс болған адамды жер қойнына тапсыруға мүмкін болмаған жағдайда аманат қойылады. Олай істеу үшін марқұмды «Аманат, аманат, аманат» деп үш рет айтып жерлеп, кейіннен өз жеріне, ата-баба қорымына әкететін болған. Кейін, туған жеріне, рулық зиратқа, қайта жерленеді. Мұндай жағдай қазақ арасында бұрын жиі болып тұрған. Мысалы, Абайдың сүйікті ұлы Әбдірахман Алматы қаласындағы зиратқа аманат қойылып, артынан сүйегі еліне әкелінгені белгілі.
Орталық Қазақстанда таралған аманат жерлеудің бір түрі сөрелеп жерлеу. Қайтыс болған адам туған-туыстарымен бақұлдасқан сәтте қойылатын жерін аманат етіп қалдырса және қыс кезінде қайтыс болса көктемге дейін середе сақтайтын болған. Қыс кезінде Сарыарқа жерінде дүниеден озған төрелер мен билерді Түркістанға жеткізу қиын болғандықтан, оларды биік сөрелерде, былғарыға орап сақтаған.
Аманат жерлеуге ұқсас ғұрыптар қайыра жерлеу, сүйегін әкелу сияқты ғұрыптарда мәйітті жер қойнауына береді.Ертеде орын алған және мұндай жағдайда өлік жөнелтуге байланысты барлық жосын, жоралғылар бірінші жерлеу кезінде атқарылады да, екінші жерлеуде орындалмайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Соссано
Соссано (Sossano) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Мичуг
Мичуг — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Межа өзенінің сол жағалауынан 186 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Үші және жетісі
=Үші және жетісі= Қазақ халқында адам дүниеден өтіп, 3 күн толғанда берілетін нәзірүші, жеті күн толғанда берілетін нәзірін жетісі деп аталады. Қаза болған адамның намазы оқылып болғанда, басқарып жүрген кісілерден біреуі, жамағатқа үші мен жетісінің қашан болатындығын ұқтырады. Көбінесе мәйітті жерлеп келгеннен кейін қазаға келген жамағаттың жағдайын ескере отырып, үшімен жетісін мәйітті көміп келгеннен кейін өткізіп кетеді. Үшімен жетісіне ұсақ мал сойып немесе ірі қарадан бір бас, қонағасына ұсақ малдан бір тұяқ сойып өткізеді. Ал үш күн, жеті күн толғанда үшімен жетісін сындырамыз деп көршілерін, ауылдастарын және жақын туысқандарын шақырып шелпек салып аят оқытып айрым ас беріп қояды.
Бич Хивэн Вэст (Нью-Джерси)
Бич Хивэн Вэст (Beach Haven West) — Нью-Джерси штатының Оушен округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4444 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.6 км² шамасында. FIPS коды — 34-04120.
Төрткіл тау
thumb|right|200px|[[Каньонлэндс ұлттық паркі, Юта жеріндегі Төрткіл тау, «аспандағы аралдар» деп аталады]] Төрткіл тау (mesa) - жайпақ бетті, тік (жоғары бөлігі тік жар), кейде сатылы, беткейлі таулар. Жайпақ беті бұзылу процесіне берік горизонталь жатқан октас, трап және құмтастан тұрады. Төрткіл тау эрозиялық процестер әсерінен қалыптасады. Мұндай оқшауланған тау жұрнақтары Африканың біршама көтеріңкі тегіс жазықтарының шеткі өңірлерінде, Қазақстанның Торғай, Маңғыстау, Үстірт және Бетпақдала өлкелерінің шеткі жағында кездеседі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Бұралаңы көп соқпақтар
Бұралаңы көп соқпақтар — 2011 жылы Тараз қаласы «Сенім» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Лесбек Әзбергенұлы. Беттер саны — 294.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7246-22-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Сенім баспасының кітаптары
IC 3697
IC 3697 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42756, MCG 7-26-41, NPM1G +40.0293.
Сыртқы сілтемелер
IC 3697 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Курама (Учалин ауданы)
Курама — Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Тунгатар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 601 адамды құрады. Пошта индексі — 453710, ОКАТО коды — 80253884006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Хайде (Гольштейн)
Хайде (Гольштейн) (Heide (Holstein)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан қала. Дитмаршен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20 886 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,97 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 51 044. Қаланың басшысы — Ульф Штехер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Нүктелі қанқызы
Кокцинеллидтердің ерекше трибасының өкілі ханқыз, өсімдік қоректі кенелермен қоректенуге бейімделген. Осы зиянкестердің санын бірден-бір негізгі реттеуші болып табылады. Түр Еуропа, Сібір, Орта Азия, Қазақстанда кең таралған,бірақ оның жекелеген популяциялары жоғалып кету қаупінде тұр. Негізінен егішілікпен айналысатын аудандарда тіршілік етеді,бақтарда және егістіктерде, сонымен қатар, таулы жемісті ормандарда ағаштарда да,шөптесін өсімдіктерде де кездеседі.Қазіргі уақытта еліміздің оңтүстік аудандарындағы бақтар мен егістіктерді химиялық өңдеулер жүргізуіне байланысты, таралу аймағының жекелеген бөліктерінде жоғалып кету қаупін тудырып отыр. Түрді сақтау үшін лабораториялық жағдайда өсіру және таралу аймақ аралық жерсіндірулер жүргізу керек. Жекелеген популяцияларды қалпына келтіру үшін сұрыпталған улы химикаттарды пайдалану олардың мөлшерін азайту немесе химиялық өңдеулерді мүлдем тоқтату керек.
Дереккөздер
Ғажайып омыртқасыздар. Қазақстан Қызыл кітап беттерінен. Құрастырушылар И.Д.Минтяев, Р.В. Ященко, В.Л. Казенас.
Санат:Қатты қанаттылар
Вила-Нова-де-Соту-дэл-Рей
Вила-Нова-де-Соту-дэл-Рей (Vila Nova de Souto d'El-Rei) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Ламегу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 868 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,4 км² шамасында. Халық тығыздығы — 92,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Себастьян.
Тарихы
Аудан 1587 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
NGC 3148
NGC 3148 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 17 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3148 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: = SAO 27566.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Урдорф
250px|thumb|Картада орналасуы Урдорф (Urdorf) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Дитикон округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9102 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.62 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 250, пошта индексі — 8902.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Косинустар теоремасы
Косинустар теоремасы – үшбұрыштың екі қабырғасы мен сол екі қабырғаның арасындағы бұрышы бойынша оның үшінші қабырғасын анықтауға арналған теорема. Бұл теорема былайша тұжырымдалады: үшбұрыштың кез келген бір қабырғасының квадраты былайғы екі қабырғасы квадраттарының қосындысынан сол қабырғалар мен олардың арасындағы бұрыш косинусының екі еселенген көбейтіндісін азайтқанға тең: мұндағы a, b, c – үшбұрыштың қабырғалары, \alpha – үшбұрыштың a және b қабырғаларының арасындағы бұрыш.
Санат:Теоремалар Санат:Тригонометрия Санат:Бұрыштар Санат:Үшбұрыш геометриясы
Тархата (Урсула тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сервас (Гар)
Коммунаның INSEE коды — 30318, пошта индексі — 30340.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Болжбина
Болжбина — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Устье өзенінің оң жағалауынан 144 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 7697
NGC 7697 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 6 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7697 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71800, IC 5333, ESO 110-12, AM 2332-654, IRAS23320-6540.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
13 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:13 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:13 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
10er
Сібір бекіресі
Бекіре тәрізділер отрядына жататын ірі балық. Сібір өзендерінде Колымадан Обь өзендеріне дейін таралған. Шығыс Қазақстан аймағында Ертіс өзенінде, Зайсан көлінде және Қара Ертісте таралған. Сібір бекіресінің дене тұрқы – 3 метрге, салмағы – 200 кг дейін жетеді. Ол өте баяу өседі, 5 жасқа жеткенде 60-70 см-ге, ал 7 жасқа келгенде 100 см-ге жетеді. Сібір бекіресінің аталығы 11-13 жасқа толғанда жыныстық жағынан жетіледі, ұрғашысы уылдырық шашуға 17-18 жасқа келгенде ғана жетіледі. Ертіс өзені бассейінінде сібір бекіресінің уылдырық шашуы 300 мың уылдырыққа жетеді. Бекіренің шабақтары шаян тәрізділермен, құрттармен, ал ересектері моллюскалармен, балықтармен (бұзаубас, майшабақ т. б.) қоректенеді. Ертіс өзенінің бассейінінде сібір бекіресі азайып кетті. Бұқтырма су қоймасында мүлдем құрып кетті десе де болады. Өйткені плотина құрылысы олардың уылдырық шашуға баратын жолын қиып тастады да, негізгі табиғи уылдырық шашатын жеріне жетпей қалды. Сібір бекіресі Шығыс Қазақстанның су қоймаларында құрып барады. Бекіренің осы ерекше түрі бүгінде қорғауды талап етеді. Оны көбейтудің жолдарын іздеу бүгінгі күннің аса маңызды мәселесі болып отыр.
Дереккөз
"Күншығыс" энциклопедиясынан.
Санат:Бекіретәрізділер
Десорбция
Десорбция (De — алыстау және sorbeo — жұтамын) — сұйық немесе қатты дене бетінен, осы сұйықтың (қатты дененің) бетінде жұтылған зат бөлшектерін аластату; адсорбцияға кері процесс. Мысалы, температура жоғарылағанда, электростатикалық epic, оптикалық сәулелену әсерінен десорбция пайда болады. Десорбция заттардың бетіп тазалау және зертгеу үшін қолданылады.
Десорбция (sorbeo — сіңіремін) — минерал бетіне адсорбцияланған затты екінші бір химиялық қосылыспен өңдеп суға шығару процесі. Көбінде минерал бетінен жинағыш реагенттерді шығару мақсатымен жүргізіледі. Бұл операция кеннен алынған коллективті концентратты бөлу алдында міндетті түрде қолданылады. Себебі концентратты жеке минералдарға бөлу үшін оның бірін басып, екіншісін қайта флотациялау қажет. Минерал бетінен жинағыш реагент шығарылмай басқыш реагент адсорбцияланбайды. .
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Терминология Санат:Металлургия Санат:Тау-кен ісі Санат:Химия Санат:Электроника Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Күзенбай Әбдірұлы Еламанов
Күзенбай Әбдірұлы Еламанов (1924 жылы туған, Ақтөбе обылысы Темір ауданы) – мал дәрігері, соғыс ардагері. Ұлы Отан соғысында Курск, Смоленск, Львов, Варшава қалаларын азат етуге қатысқан. Ашғабад ауыл шаруашылық институтын бітірген (1963). 1950 жылдан Түрікменстан Республикасының кеңшарларында мал дәрігері, 1969 жылдан Маңғыстауда селекционер-зоотехник болды. 2-дәрежелі Отан соғысы ордені және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Луи ван Галь
Алоизиус Паулус Мария (Луи) ван Гал (нидерл. Aloysius Paulus Maria "Louis" van Gaal; 8 тамыз 1951, Амстердам) — нидерландтық футболшы, бапкер. Жастық кезінде кәсіби футболмен айналысып, жартылай қорғаныш шебінде өнер көрсеткен.
Аякс
Луи ван Гал "Аякс" футбол клубын 7 жыл жаттықтырған. Аяксты жаттықтырып жүргенде ван Гал жаттықтырушы ретінде үлкен жетістіктерге жеткен.
Барселона
Луи "Барселона" футбол клубына 1997 жылы Бобби Робсонның орнына келеді. "Барселона" футбол клубымен де үлкен жеңістерге қол жеткізеді. Луи ван Гал Барселонамен жеңістерге жетсе де, ваг Галды көптеген журналистер мен жанкүйерлер жамандады, себебі ван Гал Барса ойыншыларымен тіл табыса алмайды. Мысалы Луи бразилиялық Риволдоға сол шептегі шабуылшы боласын десе, Ривалдо өзі орталықта ойнағысы келді.
Луи ван Гал Барселона командасымен 2000 жылы 20 мамыр күні қоштасты. Сол кезде ван Гал мынандай бір сөз айтып кетеді: "Журналистер мен жанкүйерлер мен сендерді құтықтаймын, себебі мен кетемін". Луи ван Гал Барселонадан соң Нидерландның ұлттық құрамасын жаттықтырады.
Недерланды ұлттық құрамасы
Луи ван Гал 2012 жылдың 6-ші шілдесінде ұлттық құраманы өз мансабында екінші рет келеді, бірақ бұл жолы ван Гал өзін жақсы қырынан көрсетеді. Луи ван Гал құрама сапында елеулі өзгерістер жасайды және сол арқылы Нидерланд 10 ойынның 9-ын ұтып 1 ойын тең болып қалады. Бұл өте жақсы көрсеткіш болады.
Луи ван Гал 2014 жылы Бразилияда өткен Әлем чемпионатында Недерланды ұлттық құрамасымен жүлделі 3-ші орынға ие болады.
Манчестер Юнайтед
19 мамыр 2014 жылы Луи ван Гал "Манчестер Юнайтед" футбол командасымен 3 жылдық келісім жартқа тұрады. Ван Гал Недерланды ұлттық құрамасымен келісім шартын аяқтап "Манчестер Юнайтед" клубына келді.
Клубтық
🇳🇱 "Аякс" 🇪🇸 "Барселона" 🇳🇱 "Недерланды"
Дереккөздер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары Санат:Антверпен ФК ойыншылары Санат:АЗ Алкмаар ФК ойыншылары Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Барселона ФК жаттықтырушылары Санат:Бавария ФК жаттықтырушылары Санат:Манчестер Юнайтед ФК жаттықтырушылары Санат:Аякс Амстердам ФК жаттықтырушылары
Ненецтер
Ненецтер (өз атауы – ненець, ненэй, ненець «нағыз адам» мағынасында (еск. самоед, юрак)) — Ресей Федерациясының солтүстік бөлігін мекендейтін халық. Қазан төңкерісіне дейінгі әдебиеттерде самоедтер, юрактар деген атпен де белгілі болды. Үш автономиялық округ (Ненец, Ямал-Ненец, Таймыр) пен Коми Республикасының аумағында тұрады. Жалпы саны 36 мыңдай (2004). Тундралық және ормандық топтарға бөлінеді. Ненец нганасан, энец, селькуп сияқты халықтармен туыстас. Ауыспалы орал нәсіліне жатады.
Тілі
Ненец тілі орал тіл шоғырының самодий тобына кіреді, тундралық (бұл диалектіде Ненецтердің көпшілігі сөйлейді) және ормандық диалектіге бөлінеді. Орыс тілі де кең тараған. Жазуы кириллица негізінде. Ненец тілі – Ямал-Ненец автономиялы округының мемлекеттік тілі (орыс тілімен қатар).