cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лафарг Поль
нобай Лафарг Поль – француз және халықаралық жұмысшы қозғалысының қайраткері. Ол 1842 жылы 15 қаңтарда Куба мемлекеті Сантьяго қаласында дүниеге келген. Революциялық-социалистік қозғалысқа студент шағынан араласты. 1866 жылы Лондонға келіп, І-Интернационалға өтті, оның Бас советінің мүшесі атанда. Карл Маркспен танысып, 1868 жылы оның қызы Лаураға үйленді. Осы жылдардан бастап, түбегейлі марксист болды. Интернационалдың Париж федерациясының, Бордо, Испания секцияларының жұмысына белсене араласты. Карл Маркс пен Ф. Энгельстің қолдауымен Гедпен бірге жұмысшы партиясының программасын дайындады. 1889 жылы Жұмысшы партиясының халықаралық істер жөніндегі секретары, ІІ-Интернационалдың негізін қалаған Париж конгресін ұйымдастырушылардың бірі. Лафарг Марксизмнің теориялық асыл қазынасына, маркстік ілімнің жаппай таралуына, оны ұсақ буржуазиялық реформистік бұрмалаушылықтан қорғау ісіне орасан зор үлес қосты. Лафарг ревизионизмге, оның Франция топырағында туған түрі – мильеранизмге батыл қарсылық білдірді. Ол әдебиет, фольклор және тіл саласында бірқатар еңбектер жазды. 80-90 жылдары әдебиет туралы жазған мақалаларында адам санасының әлеуметтік – экономикалық жүйелілігі, капитализм қоғамындағы және адам мінез құлқы әңгіме болды. «Романтизмнің тууы» деген еңбегінде Ф.Шатобрианның романдарында суреттелген романтизмді Лафарг дворяндық және буржуазиялық сипаттағы романтизм деп таныды. Екінші кезеңдегі «1830 жылғы романтизмде» В.Гюгоның шығармашылығына ерекше мән берді. Бірақ Лафаргтың романтизм туралы тұжырымның қай-қайсысы болса да романтизмнің эстетикалық күрделілігін және тарихи қыры мен сырын ашып бере алмайды. Лафаргтың реализм және натурализм жөніндегі «Золяның «Ақшалар» деген және А.Доде туралы «Сафо», «дарвинизм француз сахнасында» атты мақалалары біршама объективті еңбектер болды. 80 жылдары Лафарг «Карл Маркстің экономикалық детерминизм» (1909) деген кітабына негіз болған теориялық және тарихи этюдтерінде лингвистикалық талдауларды жиі қолданды. Лафарг «үйлену тойына арналған өлеңдер мен дәчтүрлер»(1886), «Адам және Хауа жайлы аңыз»(1891), «Прометей жайлы аңыз»(1904) т.б. мифтер мен фольклорды тарихи-материалистік тұрғыдан зерттеуге арналған еңбектеріне негіз болған көптеген этюдтар жазды. Лафаргтың лингвистикалық көзқарасы, әсіресе «Революцияға дйінгі және одан кейінгі француз тілі» (1888) деген еңбегінде біршама толық беріледі. Бұл – тарихи материализм деректерін тіл тарихын таңдауға пайдалану жөніндегі ұмтылыс еді.
Лафарг қаламынан туған публицистикалық тамаша памфлеттер көп. Солардың бірі фантастикалық памфлет – повесть «Сатылған тәбет». Лафаргтың әдеби-сын еңбектері маркстік сын мұрасының өте бағалы бір бөлігі болып табылады.
Ол 1911 жылы 25 қарашада Парижде дүниден озды.
Гнилушка (Ай тармағыдаты)
Гнилушка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Айдат өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Донифан (Миссури)
Донифан (Doniphan) — Миссури штатының Рипли округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.5 км². FIPS коды — 29-19792.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1932 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Рипли округы (Миссури) қалалары Санат:Миссури уездік орындары
Бабшылдар
thumb|Дін ұстанушылар Бабшылдар (араб.-әл-бабийа) — Бабтың (Саийд Әли Мұхаммед Ширазидің) діни -саяси ілімін ұстанушылар. Алғашында бұл ілім діни реформалар жасау сипатында шейхшылдар ортасында пайда болғанымен, бірте-бірте 1848 – 52 жылы Иранда болған халық қозғалысының қозғаушы күшіне айналды. Филос. тұрғыдан Бабшылдар ілімі шииттердің Мәһди идеясына негізделіп, кейбір қағидалары исмаилшылардан, нусайршылардан және друздардан алынды. Бабтың ілімі бойынша, адамзат қоғамы әр дәуірде өзгеріске түсіп, оларға Алла өз пайғамбарларын жібереді, өз тәртіптері мен заңдарын енгізеді. Олар Алланың аяндары арқылы берілмек.
Мәңгілік қағидалар болмайды, олар әлеумемтік қарым-қатынастардың өзгеруімен бірге өзгеруі тиіс. Бабшылдар Құран мен шариғат қағидаларына өзгерістер енгізуді талап етті. Заман алмасуы нәтижесінде, Алла жаңа пайғамбар жіберіп отыр, сол арқылы жер бетінде әділдік орнатылуы қажет. Парсы елінде (Иранда) жаңа патшалық орнайды, адамдардың бәрі тең құқылы болады, кейін бұл бүкіл әлемге таралады деп насихаттады. Бабшылдар жеке адамдар құқыларын қорғап, кедейлерден алым-салық алмауды, барлық байлықтың халыққа теңдей бөлінуін, ірі жер иеленушілердің жеке меншігін жоюды талап етті. Сол кездегі тұрмыс-тіршілік қағидаларына қарсы болғандықтан, билік басындағылар Бабшылдар ілімін таратпауға тырысты, олардың көсемдерін қудалап, түрмеге қамады.
Алғашқыда Бабшылдар туы астына қыстақ тұрғындары, қолөнершілер, ұсақ саудагерлер көп жиналды, көтеріліс қазіргі Иранның солтүстігінде ғана болды. Бірінші көтеріліс 1848 жылы қыркүйекте Мазендеранда басталды. Оған борфоруштық молда Мұхаммед Әли мен Хусейн Бошру басшылық етті. Көтеріліс 1849 жылы мамырда басылды. Екінші көтеріліс 1850 жылы маусым — желтоқсанда Зенджанда болды. Оған әйелдер белсене қатысты. Көтеріліс басып-жаншылды. 1850 жылы маусымда Нейризде басталған үшінші көтеріліс бірнеше күннің ішінде басылды. Мұнан кейін Бабшылдар қозғалысы бұқаралық сипатын жойды, сонан соң олар террорлық жолға түсті. 1852 жылы тамыздан кейін Бабшылдар жаппай қырғынға ұшыратылды.
Дереккөздер
Санат:Ислам ағымдары
Куриалды сайлау
Куриалды сайлау - бірқатар мемлекеттердегі уәкілетті мекемелерге сайлау жүйесі. Куриалды сайлау сайланушылардың бірнеше дәрежелерге немесе курийлерге сословиелік немесе ценздік (немесе екеуімен де бірге) принцип бойынша бөлуінуімен, сонымен қатар, жеке курийлерге заңмен берілген уәкілеттілік нормалары және олардың саны арасындағы сәйкес келмеушілікпен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Сайлау
Жарыкшақты-қалыпты жинауыштар
Өз болмысында қалыпты кеуектілікпен қатар жарықшақтылық та үлкен рөл атқаратын жинауыштар (тығыз құмтастар, құмайттастар, туынды карбонатты таужыныстар).
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Вирустардың плеоморфизмі
Вирустардың плеоморфизмі — вирустардың морфологиялық түрлерінің кептігі. Мысалы, грипп вирусының бір тобында ұзынша, сопақша жзне дөңгелек түрдің кездесуі Вирустардың плеоморфизмі көбінесе жаңа бөлініп алынған вирустарға тән. Вирустардың плеоморфизмі вирустар түзілуінің және бүршіктенудің ақырғы сатысының (жиналу және торшадан шығу) салыстырмалы езгермелілігін көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Әл-Асқари мешіті
300px|thumb|Әл-Асқари мешіті (Әл-Асқари мешіті, Ақпанның 22, 2006 жыл) Әл-Асқари мешіті — Ирактағы Шииттердің негізгі мешіті, екі имамның — Имам Әли әл-Хади мен Имам Асқаридың қабірлері де осында. Самарра — Аббас әулеті халифтарының астанасында орналасқан.
Тарихы мен сәулеті
Мешіт 944 жылы салына бастады. Қазіргі келбетіне XIX ғасырда Насреддин-шахтың жомарттығы арқасында келді, ол биіктігі 68 метр ал ені 20 метрлік алтын күмбез құрылғысын қаржыландырды. Құрылыс жұмыстары 1868 жылдан 1905 жылға дейін жалғасты.
Дереккөздер
Санат:Ирак мешіттері Санат:Әлемдік мұра
Жылғалықтар
thumb| alt=A.| Жылғалықтар. ЖЫЛҒАЛЫҚТАР, қылшық қанаттылар (Trichoptera) – жәндіктер класының бір отряды. Дене тұрқы 0,5 – 3 см. Жарғақ қанаттарын түк басқан. Мұртшалары талшық тәрізді. Ауыз аппараты жұмсақ, біршама редукцияланған (тарихи даму кезінде қандай да бір органның жойылуы не жетілмей қалуы), сұйық заттарды жалап қоректенуге бейімделген. Жер шарында кең таралған 3 мыңдай (кейбір мәліметтерде 7 мыңдай) түрі бар. Ересек жәндіктер су жағалауларында тіршілік етеді, көбінесе ымыртта және түнде ұшады. Толық түрлену (метаморфоза) жолымен дамиды. Жұмыртқаларын (300-ден 1000-ға дейін) суға салады. Дернәсілі, көбінесе суда құмнан, қиыршықтастардан немесе өсімдік қалдықтарынан, пішіні әр түрлі қуыс үйшіктер (сілекей бездері бөліп шығаратын жіпшелердің көмегімен желімденген) құрып тіршілік етеді. Кейбіреулерінің үйшіктері жіпшелерден ғана тоқылады. Олар су түбінде баяу жорғалап қозғалып, үйшіктерін өздерімен бірге сүйретіп те жүреді. Өсімдік қалдықтарымен және өсімдіктердің шырынымен қоректенеді. Қозғалмалы қуыршақтары да үйшік ішінде дамиды. Бірқатар түрлерінің дернәсілі жыртқыш келеді. Олар үйшік тоқымай, суда шапшаң қозғалып тіршілік етеді. Жылғалықтардың кейбір түрлерінің дернәсілі қауға, қапшық, түтік тәріздес ау тоқып, соған түскен майда омыртқасыз жануарлармен және балдырлармен қоректенеді. Дернәсілі таза, оттекке бай, ағынды суларда ғана тіршілік ететіндіктен, Жылғалықтар су сапасының жоғары екендігін көрсететін биол. индикатор болып есептеледі. Олар оттегіне бай, таза ағынды сулардағы балықтардың қорегі болып та есептеледі. Кейбір азиялық түрлері күріш егісіне зиянын тигізеді.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Жылғалықтар
Біссміллә Балабеков
Біссміллә Балабеков (1901, Павлодар облысы Баянауыл ауданы Ақши ауылы - 1979, Алматы облысы Қарасай ауданы) – Қаныш Сәтбаев туған өңірден шыққан халық әншісі.
Әкесі - Балабек Ержановтан және Жаяу Мұса Байжанов, Майра Уәлиқызы, Әміре Қашаубаевтардан тәлім алған.
Семей қазақ драма театрының алғашқы артисінің бірі болды.
1922-23 жылы Жұмат Шанин режиссерлігімен қойылған «Арқалық батыр» пьесасында Бісміллә пен Әміре Қашаубаев Қияқ және Тұяқ ролдерін ойнады. Бісміллә - Біржанның, Ақан серінің, Жарылғапбердінің және тағы басқалары композиторлардың елге танылмай қалған әндерін сақтап таратушы. 1930 жылдары оның орындауындағы бұл әндер таспаға жазылды. 1930-40-жылдары Павлодар қаласына келіп, Павлодар орыс-қазақ бірлескен драма театрында өнер көрсетті. Біссміллә саяси қуғын-сүргіннің азабын тартқан әнші.
Дереккөздер
Санат:1901 жылы туғандар Санат:Баянауыл ауданында туғандар Санат:1979 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары Санат:Қарасай ауданында қайтыс болғандар Санат:Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы Қазақ музыкалық-драма театры әртістері Санат:Павлодар облыстық орыс драма театры әртістері
Латын қалып
Латын қалып (Штамп универсально-переналаживаемый) — дайындаманың орнығуын екі жақтан реттейтін сызғыштардан, сотаннан және ұяқалыптан, керісқысқыштан және қыспақтан тұратын, жазық дайындаманы жарым-жартылай кесетін қалып.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Масса-д'Альбе
Масса-д'Альбе (Massa d’Albe) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1567 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 22,93 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 68,33 км² шамасында. Пошта индексі — 67050.
Жыл сайынғы мерекесі — 20 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Қазақстан-Түрікменстан шекарасы
нобай|322x322 нүкте|Қазақстан-Түрікменстан шекарасы Түрікменстан-Қазақстан шекарасы — екі Азия елі: оңтүстіктен Қазақстан және солтүстіктен Түрікменстан арасында өтетін мемлекеттік шекара.
Шекараның жалпы ұзындығы 458,263 км. Бұл екі мемлекеттің ең қысқа халықаралық шекарасы.
Құрлық шекарасы Каспий теңізінің шығыс жағалауында, түрікмен Гарабогаз қаласының солтүстігінде, Суе мүйісінен басталып, Қара-Богаз-Гол көліне параллель доғамен өтеді, содан кейін Үстірт үстіртіндегі төбелер бойымен Өзбекстан аумағына дейін жалғасады.
Қолданыстағы шекара Маңғышлақ түбегі негізінен қазақ тайпаларының қоныстану аумағына айналған, ал түрікмендер оңтүстікке қоныс аударған XVII ғасырға қарай қалыптасқан жағдайға шамамен сәйкес келеді.
Түрікмендер мен қазақтардың тарихи көршілестігі
солға|нобай|350x350 нүкте|Қазіргі Қазақстан Ресей империясының шекарасында және Орталық Азия
Ресей империясының құрамына кіргенге дейін
Қазіргі түрікмендер мен қазақтардың бастаушысы болған оғыз және қыпшақ тайпалары XI ғасырда Маңғышлақ түбегі мен Үстірт үстіртіне қоныстана бастады. Оғыздар да, қыпшақтар да негізінен кең көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан, алайда дереккөздер тайпалар арасындағы жайылымға байланысты қақтығыстар туралы айтпайды. Соған қарамастан, XII—XIII ғасырларда Хорезм мемлекетімен одақ құрған қыпшақтар оғыздарға қысым жасай бастады.
XV ғасырдың аяғы мен XVI ғасырдың ортасында Ноғай Ордасының тайпалары түрікмендерді Маңғышлақтан біртіндеп вытыстыра бастады. Нәтижесінде XVI ғасырдың аяғы мен XVII ғасырдың басында Маңғышлақ пен Солтүстік Үстірт қазақ тайпаларына, ал түрікмендер қазақтардың ең жақын көршілеріне айналады. XIX ғасырдың ортасына қарай Маңғышлақтың негізгі халқы Кіші жүзге кіретін адай тайпасының қазақтары болып табылады. Алайда, XIX ғасырдың бірінші жартысында түбектің жағалау белдеуінде Каспийдегі сауданы бақылайтын көптеген түрікмендер қалды, ал кейбір түрікмен көшпенділері Маңғышлақта қалды.
Маңғышлақта қазақтар мен түрікмендердің қатар өмір сүруі туралы көптеген некрополиялар (Сисем-ата, Абат-Байтақ, Қалипан және т.б.) куәландырады, мұнда бұрынғы жерлеу орындары, әдетте, түрікмен, ал кейінірек — қазақ жерлеу орындары болып табылады. Кейбір қорымдар (мысалы, Караман-Ата) қазақтар мен түрікмендер арасындағы келіссөздер үшін пайдаланылғаны белгілі, өйткені олар қан төгуге тыйым салынған қасиетті жер болып саналды. нобай|270x270 нүкте|1922 жылы Кеңестік Орталық Азия.
Ресей империясының құрамында
1881 жылы Ресей империясының құрамында Каспий маңы облысы құрылды. 1897 жылғы Ресей империясының алғашқы жалпы санағының нәтижелері қазақтар мен түрікмендер арасында нақты ұлттық алшақтық болмағанын көрсетеді. Мәселен, Каспий маңы облысының құрамына Маңғышлақ уезі кірді, оның халқының 93,1% — ы қазақтар, 4% — ы түрікмендер, 62,4% - ы түрікмендер, 19,3% - ы қазақтар.
Ресей билігіндегі қазақтар мен түрікмендердің қарым-қатынасы тұтастай алғанда тату көрші болды. Осыған қарамастан, Маңғышлақ түбегінің аумағында көшпелі қазақтар мен йомуд тайпасының түрікмендері арасында мезгіл-мезгіл қанды қақтығыстар болды.
Одақтас республикаларды межелеу
КСРО-да ұлттық бөліну процесінде Орта Азия этникалық белгілері бойынша одақтас республикаларға бөлінді. Бұл процесс КСРО құрылғанға дейін басталды. солға|нобай|270x270 нүкте|Кеңестік Орталық Азия 1925 жылы, Қарақалпақстан Қазақстанға енгізілген кезде РСФСР құрамында қазақтар мен түрікмендер арасындағы кедергі болған Маңғышлақ аумағы бастапқыда Түркістан АССР құрамына кірді. 1920 жылы, делимитация жарияланғанға дейін, РСФСР басшылығы Маңғышлақты Қазақстанның болашағы — Қырғыз АССР құрамына қосу туралы шешім қабылдады. Нәтижесінде Қырғыз АССР құрамында Маңғышлақ және Красноводск уездерінің екі болысынан құрылған Адай уезі пайда болды. Бүгінде бұл аумақ Қазақстанның Маңғыстау облысының құрамына кіреді
1920 жылдардың аяғында Қазақ АССР Түрікмен КСР аумағының бір бөлігін берді. Бастапқыда ұлттық межеленуден кейін қазақ және түрікмен жерлерінің арасындағы батыс шекара Қара-Богаз-Гол шығанағының оңтүстік жағалауына параллель өтіп, Қазақстанға бүкіл су айдынына құқық берді. Алайда, 1928 жылға қарай шекараның бұл бөлігі Шығанақтың ортасында және одан әрі қара Бұғаз бұғазы арқылы Каспий теңізіне дейін созыла бастады. Ал 1932 жылы КСРО билігі Түрікмен КСР құрамына барлық Қара-Богаз-голды қосу үшін шекараны солтүстікке қарай жылжыту туралы шешім қабылдады. Бұл шешім Түрікменстанның өнеркәсіптік дамуын жеделдету мақсатында қабылданды, бұл аймаққа Шығанақтың бай тұзды кен орындарын дербес игеруге және мирабилит өндіруге мүмкіндік берді. Нәтижесінде Қара-Богаз-голдың бүкіл жағалауы Түрікменстанға тиесілі болды.
1924-1930 жылдар аралығында Қазақ АССР мен Түрікмен КСР арасындағы шекара шығысқа қарай едәуір созылды, алайда 1930 жылы оның ұзындығы айтарлықтай қысқарды. Бұл қара-қалпақ АҚ-ның ҚазАССР құрамынан РСФСР-ге тікелей бағынуына ауысуының арқасында болды. Қазіргі уақытта Қарақалпақстан Республикасы Өзбекстан аймағы болып табылады, ал оның кейбір шекаралары өзбек-Қазақстан және Түрікменстан-өзбек шекараларының құрамына кіреді.
1960 жылдардың орындалмаған жоспарлары
1950 жылдардың екінші жартысы мен 1960 жылдардың басында КСРО-ның жоғары басшылығы жекелеген жерлерді көршілес республикаларға бөлу және беру арқылы Қазақ КСР аумағын азайту саясатын жоспарлады. Қазіргі қазақ тарихнамасында осы жоспарлардың бастамашысы КОКП ОК-нің сол кездегі Бас хатшысы Никита Хрущев деп аталады. Мәселен, 1956 жылы Қазақстанның оңтүстігіндегі аштық даласы жерлерінің едәуір көлемі Өзбек КСР құрамына берілді. 1960 жылы республиканың солтүстігінде оны РСФСР құрамына одан әрі беру мақсатында тың өлке құрылды. Осы жоспарлар шеңберінде Маңғышлақ Қазақстан құрамынан алынғаннан кейін Қазақстан мен Түрікменстан арасындағы шекара да өзгеруі тиіс еді.
Жобалардың біріне сәйкес, Маңғышлақ Түрікмен КСР құрамына республикалық орталықпен ыңғайлы логистикаға байланысты Түрікменстан түбекте мұнай өндіруді жақсы меңгерген болар еді деген сылтаумен ауысуы керек еді. Осылайша, Түрікменстан мен Қазақстан арасындағы шекара айтарлықтай солтүстікке қарай жылжитын еді. Тағы бір жоба Маңғышлақты Әзірбайжан КСР құрамына беруді көздеді, өйткені Әзірбайжан мамандары мұнай өндіру технологияларында неғұрлым Құзыретті болды. Бұл жағдайда Түрікменстан-Қазақстан шекарасы мүлдем жойылып кетер еді, өйткені Түрікменстан мен Қазақстанның жерлері Әзірбайжан аумағымен бөлінген болар еді. Тағы бір жоба бойынша Маңғышлақ Қарақалпақ АССР -. (Өзбек КСР құрамында) көшуге тиіс еді. Алайда түбек Қазақ КСР құрамында қалды. Сол кезде Хрущевтің Қазақ КСР аумағын азайту жөніндегі барлық бастамаларына қарсылас болған Дінмұхамед Қонаев Қазақстан КП ОК бірінші хатшысы болды. Оған, сондай-ақ Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы Жұмабек Тәшеневке Қазақстанның қазіргі шекаралары міндетті. Маңғышлаққа қатысты Қонаевты КСРО Геология министрі Александр Сидоренко да қолдады, ол қазақстандықтардың мұнайды өз бетінше өндіре алатынын дәлелдей алды. нобай|Қазақстан-Түрікменстан-Иран теміржол қатынасының картасы
Мемлекеттік шекара
Қазақстан мен Түрікменстан арасындағы шекара 1991 жылы Кеңес Одағы ыдырап, оны құрайтын республикалар тәуелсіздік алғаннан кейін Халықаралық болды. Түрікменстан-Қазақстан шекарасы туралы мәселені талқылау 2000 жылы басталды. 2001 жылғы 5 шілдеде Қазақстан мен Түрікменстан шекараны делимитациялау туралы бастапқы шартқа қол қойды. Шарт 2003 жылғы 2 шілдедегі Заңмен ратификацияланды және 2006 жылғы 31 тамызда күшіне енді.
Демаркация туралы келісімге 2017 жылғы 18 сәуірде Астанада Қазақстан мен Түрікменстан басшылары Н. Ә.Назарбаев пен Г. М. Бердімұхамедов қол қойды. Қазақстан Республикасы мен Түрікменстан арасындағы Қазақстан-Түрікмен мемлекеттік шекарасын демаркациялау туралы № 136-VІ ҚРЗ келісімін ратификациялау туралы заңға 2018 жылғы 11 қаңтарда қол қойылды. Демаркация қорытындысы бойынша Қазақстан-Түрікмен шекарасының ұзындығы 458,263 шақырымды құрады. Мемлекеттік шекара сызығында 330 шекаралық белгі орнатылған, оның ішінде 161 негізгі және 169 аралық.
2013 жылы Түрікменстан мен Қазақстан президенттері Қазақстан — Түрікменстан — Иран трансшекаралық темір жолының учаскесін бірге ашты.
Түрікменстан-Қазақстан шекарасы-Түрікменстанның да, Қазақстанның да мемлекеттік шекараларының ішіндегі ең қысқасы.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстан шекаралары Санат:Түрікменстан шекаралары
Галела
Галела — Индонезиядағы халық. Халқы шамамен 79 мың адам, оның 15 мыңы Галела аймағында. Бастапқы этникалық аумағы Халмахера аралының солтүстік-шығысында, сонымен қатар Моротай, Бачан, Об аралдарында да қоныстанған.
Тілі
Батыс папуа тілдер тобының галела тілінде (Солтүстік Халмахер тілдері) сөйлейді.
Діні
Галелалардың шамамен 2/3 бөлігі суниттік мұсылмандар, қалғандары реформаторлық протестанттар. Ислам 17-18 ғасырларда тернаттардың ықпалымен тарады.
Тарихы
нобай|оңға|200px|Галела халқы Алғашқы еуропалық елді мекендерді 1512 жылы португалдықтар құрды, олар Еуропаға бара жатқан сауда жолын басқарды. 1663 жылы Молукка аралдары Нидерландтың иелігіне өтті. Наполеон соғыстары кезінде аралдарды Ұлыбритания уақытша басып алды (1796-1802 жж, сонымен қатар 1810-1816 жж.). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аралдарды Жапония басып алды. 1945 жылдан кейін Молукка аралы Индонезияның жаңа мемлекетінің құрамдас бөлігі болды. 1950 жылы 25 сәуірде халықтың христиан бөлігі оңтүстік Молуккада тәуелсіз Оңтүстік Молукка Республикасын (Малуку-Селатан) жариялады. Алайда бөлу әрекетін Индонезия армиясы күшпен басып тастады. Христиандар мен мұсылмандар арасындағы шиеленіс болды.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері - қолмен өңдейтін ауыл шаруашылығы (банан, тау күріш, маниок, тәтті картоп, таро, ямс, тары, бұршақ дақылдары); саго өндіру, балық аулау және аңшылық, копра өндіру. XIX ғасырдың аяғына дейін көптеген галелдер теңіз саудасы мен қарақшылықпен айналысқан.
Өмір салты
Көрші қауымдастық (кампонг) әлеуметтік ұйымның негізін құрайды. Билатериалды топтар -бұтақтар (ремидждер) қауымдастық сегменттеріне айналды. Шағын отбасы басым.
Дереккөздер
Санат:Индонезия этникалық топтары
Барлаңдар, бағдарлаңдар (тілек сөз)
Барлаңдар, бағдарлаңдар - Қаныш Сәтбаевтың мектеп оқушыларына арнаған тілек сөзі.
Сәтбаев: ''«Жас достарым, сендер жазғы демалыс кезінде өлкетану саяхаттарына, түрлі жорықтарға шығасыңдар. Сонда сендер көздеріңе түскен тастарға, сан алуан минералдарға жіті зер салып, бағдарлаңдар, барлаңдар. Табиғатта тастар неше алуан формада, түрлі түсті болып келеді. Тас жарықшақтарында кездесетін өзге түсті жолақтарға назар аударыңдар. Тастың салмағы, түсі, формасы ерекше болса, оған міндетті түрде тоқталыңдар. Қымбат қазыналардың бәрі осы тастан табылады»'' деген тілек айтады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Бахрейндегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Бахрейнның 2 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Бахрейн аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 5 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Бахрейн
Одан
Одан (Hodent) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95309, пошта индексі — 95420.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Бейбіт Құсанбек
Бейбіт Құсанбек – (12.08.1962 — 04.02.2007) Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз қаласы) – тележурналист, ақын. С.М.Киров атындағы ҚазМУ-ді (қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) (1984) және Мәскеу қаласындағы КСРО Мемтелерадио біліктілік көтеру институтының телекомментаторлар курсын бітірген (1988 ж). 45 жасында 2007 жылдың 6 ақпанында жол көлік оқиғасында қаза тапты.
Қызмет жолы
Әр жылдарда телеэфирден Б. Құсанбектің «Арай», «Жадыра», «Құрдастар», «Көкпар», «Кездесу», «Дидар» циклдарымен жасаған хабарлары, репрессияға ұшырап, ақталған арыстарымызды халқымен қауыштырған «Халық зердесі» (М. Дулатов, М.Жұмабаев), «Алты арыс» (Қанабек Байсейітов), «Халық ақыны Шәкір Әбенов», Ресейдегі қазақ диаспорасының бір бөлігіне арналған, олардың тұрмыс-тіршілігін, мәдени өмірін қамтитын «Омбыдағы қазақтар» (1988), алғаш ресми емес делегациямен Америка Құрама штаттарынан қазақ тілінде «Мұхиттың арғы жағы – Америка» (1992) хабары, Сағат Әшімбаевтың  терең ойына бойлайтын «Азаматтық формуласы», Қабанбай батыр тұлғасын дәріптейтін «Көзкөрген», «Алатау» телеарнасында бас редактор болып тұрғанда  «Төрт құбыла» (Египет, Пәкістан, Түркия т.б. елдердің елшіліктегі өкілдерімен тікелей эфир), «Үкімет адамы», «Бейсенбіде бізбен бірге болыңыз», «Замана», «Біз қандаймыз?» циклді хабарлары, І.Жақановтың баспанадан тарлық көріп жүргенде түсірілген «Өзегіне теппе ұлыңды, өз елім», Ілияс пен Фатиманың махаббаты жайында «Махаббат дастаны», қазақ тарихының бір беті – ХIХ ғасырдың аяғында Жетісуда шаңырақ көтерген білім ордасы туралы "Мамания мектебіне 100 жыл» хабары, Б. Момышұлына арналған «Айбыны асып туған ер», ақын-жазушылардың өмірі мен шығармашылығына арналған «Жыр жазамын жүрегімнен», «Егер біз лаулап жанбасақ...», «Әдебиет алыбы С. Мұқанов», «Жамбыл, сондай-ақ, Ә. Тәжібаев, Р. Нұрғалиев, І. Жарылғапов, С. Шаймерденов, М. Қозыбаев, Ф. Оңғарсынова, М. Шаханов, Т. Молдағалиев, Қ. Жұмаділов, А. Сейдімбеков, Қ. Ілиясов, Ж. Бөдешов, Ә. Нілібаев және т.б. көптеген қазақ әдебиеті мен мәдениетінің танымал тұлғаларынан сыр тартқан хабарлары, жұртшылыққа кеңінен танымал болған «Өмір-өзен», 20 сериялы «XX ғасырдың жиырма сәті», «Хабар», «Хабар-2» телеарналарынан «Ақиқат ауылы» (2000-2002), «Таразы» (2002-2004)  бағдарламасы, «Ойталас» (2002), «Дәуірнама» (2000-2002), «Нысана»(? жылы есімде жоқ, тікелей эфир болатын), «Тіл» (2004-2007) ток шоуы, «Бір сәт және бүкіл ғұмыр» (2003-2006), «Ел ағалары» (2005-2007) хабарлары, қазақтан шыққан алғашқы қаржыгер, репрессия құрбаны Төребек Османов туралы «Бірінші банкир» бейнефильмі көрермендерге жол тартты.
Шығармалары: «Махаббат маусымы» (1996), «Өлең-өзім» (2007), «Ғұмырдария» (2008), «Ел ағалары» (2009).
«Өмір-өзен» хабары
«Өмір-өзен» айдарымен 1995-1997 жылдары 100-ге тарта хабар жасалды. «Өмір-өзеннің» кейіпкерлері: көрнекті ғалым Ақжан Машанов, КСРО халық әртістері – Асанәлі Әшімов, Фарида Шәріпова, республика халық әртістері – Әмина Өмірзақова, Мұхтар Бақтыгереев, Бикен Римова, Хадиша Бөкеева, Рахилям Машурова, Тұңғышбай Жаманқұлов, Роза Рымбаева, ақын-жазушылар Қадыр Мырзалиев, Тұманбай Молдағалиев, Шерхан Мұртаза, Әкім Тарази, Есенғали Раушанов, журналист Камал Смайылов, генерал Мұрат Қалматаев, ғалымдар Әбсаттар Дербісалиев, Әзімбай Ғалиев, Сұлтан Сартаев, режисерлар Райымбек Сейтметов, Маман Байсеркенов, Болат Атабаев және т.б. Бейбіт: Өмірді – «өзен» деп қарастыра отырып, мен ондағы бұрылысты бастан кешкен әр адамның жағалауға қалай көз салатынын аңдағым, байқағым келеді: Оларды не ойландырады, не толғандырады?! Сонымен бірге әр кейіпкердің өткен өмірінде, белгілі бір іс-әрекеттері мен көзқарастарында оның болмысын аңғартатын, характерін ашатын маңызды жайттар бар. Соларды тапсам деймін. «Өмір-өзен» эфирде болған кезде бірде-бір рет рейтинг бойыша алғашқы он үздік хабардың санатынан түскен емес.
«Ойталас» хабары
«Ойталас» студиясы тікелей эфирден сенбі мен жексенбіден басқа күндері 2002 жылы күнделікті беріліп отырған 30-минуттық хабар. Хабардың мақсат-мүддесі тез өзгеріп жатқан замана ағымына ілесіп отыру, көтерілген мәселе мен орын алған оқиғаға білікті мамандар мен құзырлы шенеуніктердің ой-пікірін, көзқарастарын айтқызу, ең бастысы, көрермендерді араластыру. Көтерілген мәселе жөнінде «Ел не дейді?» рубрикасы болды. «Ойталас» студиясында спорт, есірткі, терминология, жастар тәрбиесі, жаһандану және т.б. мәселелер сөз болды. «Ойталас» студиясының қонақтары: Экономика және сауда министрлігі жанындағы экономикалық зерттеулер институтының директоры Арыстан Есентүгелов (Елбасының дәстүрлі Жолдауында ауыл мәселесінің көтерілуіне байланысты сол жылдары ауыл мәселесі бірінші кезекке шығарылды: ауылдың күйреуі, ауыл шаруашылығын нарық қатынастарына көшіру, жер қатынастары, демография, қоныстандыру мәселелері сөз болды), Бауыржан Момышұлы атындағы әскери мектеп-интернатының бастығының орынбасары, Ауған соғысының ардагері, полковник Жұмабек Аюбаев (7 мамыр – Отанды қорғаушылар күні берілді), С. Мұқанов пен Ғ. Мүсрепов мұражай кешенінің директоры, ақын, «Алаш» сыйлығының иегері Әділғазы Қайырбеков (Ғабит Мүсреповтің мерейтой жылы), Ұлы отан соғысының ардагері, Кеңестер Одағының батыры Құдайберген Сұрағанов (Жеңіс күніне орай берілді), Қазақтың Әл-Фараби атындағы ұлттық университетінің профессоры Намазәлі Омашев (Журналистер күніне орай берілді), «Қазақ әдебиеті» газетінің бас редакторы Ұлықбек Есдәулетов (Осы таңдағы әдебиет, мәдениет және өнер газетінің кескін-келбеті, ұжым құрамында болып жатқан өзгерістер, газет бағыты жөнінде әңгіме өрбіген), «Жас Алаш» газетінің бас редакторының орынбасары Қали Сәрсенбай (сол күнгі Президент сыйлығының су жаңа иегері), Қазақстан Жостар Одағының төрағасы Есенжол Алияров (Ғани Мұратбаевтың 100 жылдығына орайластырылған), Ш. Уәлиханов атындағы тарих және этнология институтының директоры Мәмбет Қойгелдиев (саяси репрессия құрбандарын еске алу күніне орайластырылған), Орталық Азия зерттеу агенттігінің директоры Ерлан Қарин (Алматыда Азиядағы өзара ықпалдастық және сенім шаралары жөніндегі кеңестің алғашқы саммитінен соңғы ойлар), Мағжантанушы ғалым, филология ғылымының докторы Шерияздан Елеукенов (Мағжан Жұмабаевтың туған күніне орайластырылған), кинорежиссер Дәмір Манабай («Қазақы оқиға» фильмін түсіріп болғаннан кейінгі ойлар), Ы, Алтынсарин атындағы Білім академиясының президенті Асқарбек Құсайынов (Білім беру сапасын қалай көтеруге болады?), «Нұр-Мүбарак» университетінің проректоры, филология ғылымының докторы Шәмшәдин Тұрсынұлы Керім, Халық қаһарманы Қасым Қайсенов (Қасым ағаның Александр Фадеев атындағы сыйлыққа ие болуы және «Естеліктер мен жазбалар» кітабының жарыққа шығуына байланысты), Қазақстан Республикасының  Орталық Мемлекеттік мұражайының директоры Нұрсан Әлімбай (Мұражай – халықтың төлқұжаты), т.т.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстан журналистері
Бақыт Шкуруллайұлы Кенжеев
Бақыт Шкуруллайұлы Кенжеев (5 тамыз, 1950 жылы, Қазақ КСР-да, Шымкент қаласында дүниеге келген ) – орыс тілінде шығармалар жазатын, қазақ ақыны. 1982 жылы Канада мемлекетіне көшіп, 2006 жылдан бастап Нью-Йорк қаласында тұрады.
Өмірбаяны
Шымкент қаласында, 2 тамыз күні, 1950 жылы дүниеге келді. 3 жасынан бастап, Мәскеу қаласында тұрды (кейбір деректерде – Мәскеу қаласында туылды деп жазылған). Қазақ. Әкесі ағылшын тілінің мұғалімі, ал анасы кітапханашы болған. Мәскеу мемлекеттік университетінде, химиялық факультетті бітірген. 1977 жылы, «Ленинские горы: Стихи поэтов МГУ» атты кітап ұжымында, алғашқы рет ақын болып атанған. Оның бірінші өлеңдер жинағы 1984 жылы, Америкада басылған болсада, жастық шағында мерзімдік баспасөзде жарияланған («Комсомольская правда», «Юность», «Московский комсомолец», «Простор»). Жетпісінші жылдардың басында Кенжеев (Алексей Цветковпен, Александр Сопровскиймен, Сергей Гандилевскимен бірге) «Мәскеу уақыты» поэтикалық тобының негізін қалаушылардың бірі болып саналған. 1982 жылы, ақын Канадаға көшіп, 2008 жылы Америкадағы Нью – Уорк қаласына көшіп кеткен. Орыс ПЕН-клубының мүшесі. Ол 2000 жылы, «Дебют» премиясының Қазылар алқасының бірі болып саналған. Одан басқа, ол «Ак торна» (2011), «русская премия» премиясының, «Кубок мира», «волошинский конкурс» түрік поэзиясының аудармасының, халықаралық байқауының Қазылар алқасының бір мүшесі болған. Қазақ, ағылшын, француз, неміс, испан, Голландиялық, итальян, украин, қытай және швед тілінде аудармалары жарияланған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:2 тамызда туғандар Санат:1950 жылы туғандар Санат:Шымкентте туғандар Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің химия факультеті түлектері Санат:Ресей ақындары Санат:Орыс ақындары Санат:Канада үшінші толқынындағы орыс эмигранттары Санат:Антибукер сыйлығының иегерлері Санат:ПЕН-клуб мүшелері Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері
IC 4999
IC 4999 — Ешкімүйіз шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64613, ESO 527-21, MCG -4-48-4, AM 2020-261, IRAS20209-2610.
Сыртқы сілтемелер
IC 4999 Санат:Ешкімүйіз (шоқжұлдыз)
Сен-Жульен-д'Еме
Сен-Жульен-д'Еме (Saint-Julien-d'Eymet) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24433, пошта индексі — 24500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Индонезиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі
Санат:Индонезия
Жарылу
Жарылу. Тканьдердің икемділігі нашарлағанда пайда болатын сызат. Ерін жиегі күн сәулесі, не күйіп, не жел әсерінен кеуіп, құрғаи жарылады. Бұған қосымша ерінді жалай беру де, тілді одаи да бетер тіле түседі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Sprödbruch Fracture Fractura (geología) Fraktura fa:شکست Haurasmurtuma Rupture (matériau) Fractura mecánica שבר (הנדסה) Rupto Frattura (metallurgia) 断口 Plaisa Breuk (mechanica) Przełam Трещина
Заңсыз сайлау
Заңсыз сайлау - сайлау өткізудегі нәтижелері сайлаушылардың еркін анықтауға мүмкіндік бере алмайтын белгілі сайлау заңдылықтарының бұзылуына (сайланушылардың тізімдерін құрастыру ережелерін бұзу, сайлау комиссияларын құру, дауысқа салу және дауыстарды есептеу шамасында және т.б.) байланысты болатын сайлаудың түрі. Лайықты денгейдегі сотпен сайлау заңды емес болып мойындалады. Сайлау учаскелердің бір ширегінің учаскелік сайлау комиссияларының шешімдері жойылған болса, онда сайлауды заңды емес деп санайды.
Ферен (Франция)
Коммунаның INSEE коды — 59228, пошта индексі — 59169.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1426 адамды құрады. Халық тығыздығы — 258,33 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Нова-Ипишуна
Нова-Ипишуна (Nova Ipixuna) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Тукуруи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 348 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 600,317 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1993 жылы құрылған.
Санат:Пара елді мекендері
Ла-Брионн
Ла-Брионн (La Brionne) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23033, пошта индексі — 23000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 413 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Руй Патрисиу
Руй Педру душ Сантуш Патрисиу (Rui Pedro dos Santos Patrício; 15 ақпан 1988, Марразеш, Португалия) — португалиялық футболшы, қақпашы. 2016 жылғы Еуропа чемпионы.
Карьерасы
Лиссабонның "Спортинг" клубының түлегі. 2006-18 жылдар аралығында Он екі маусым бойы осы команданың намысын қорғады. 2018 жылы Англияның "Вулверхэмптон" командасына ауысты. Англиялық клубпен төрт жылдық келісім шарт жасасты.
Португалияның барлық жастағы құрамасында ойнап шықты.
Ұлттық құрамамен бірге 2008 жылғы Еуропа чемпионатына барғанымен, алғашқы ойынын 2010 жылы қарашада өткізді. Содан бері Португалия құрамасының негізгі қақпашысы боп келеді.
Командалық
Спортинг
Португалия
Сілтемелер
Санат:Португалия футболшылары Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары Санат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Джино Луццатто
Еңбек жолы
1909 жылдан Падуя, Бара, [Триест, Венецияның жоғары оқу орындарында сабақ берді. 1945 - 1953 жылдары Венециядағы Экономика және коммерция жоғары институтының ректоры. Луццатто негізінен Италияның экономикалық тарихын зерттеді. Деректемелерді бастырып шығарды, тарихнама мәселелерімен шұғылданды.
Дереккөздер
Санат:Тарихшылар Санат:Тарихи тұлғалар Санат:1878 жылы туғандар Санат:1964 жылы қайтыс болғандар
Канберра
Канберра (Canberra, айтылуы или  ) — Аустралияның астанасы, мәдени, ғылыми және сауда орталығы, жол торабы. Елдің оңтүстік-шығыс бөлігінде. Халқы 141,2 мың (1971). Канберрада негізінен тамақ және жеңіл өнеркәсібі дамыған. Қала атырабында ауыл шаруашылық фермалары (Канберраны тамақ өнімдерімен қамтамасыз етеді) шоғырланған. Аустралияның ұлттық университетті, Ғылым Академиясы осында. Ұлттық кітапхана, астрономиялық расытхана (Маунт-Стромло тауында), «Альберт – холл» концерттік залы т. б. мәдени-ағарту орындары бар. Аустралия парламентінің шешімі бойынша, федералдық астана ретінде қала іргесі 1913 жылы қалана бастады.
Дереккөздер
Санат:Аустралия қалалары Санат:Канберра Санат:Океания астаналары
Жоғарғы Целега
Жоғарғы Целега — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің оң жағалауынан 128 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нидернзилль
Нидернзилль (Niedernsill) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Целль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2440 адамды құрайды (15 мамыр 2006). Алып жатқан жер аумағы 57 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ZE, ресми идентификациялық коды — 5 06 15.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Хёльверт саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Бекаа алабы
thumb|250px|[[Захле, Бекаа алабының астанасы]]
Бекаа алабы (وادي البقاع [], ливан диалекті: []) Ливанның шығысында орналасқан алап, елдегі ең маңызды ауыл шаруашылық аудандарының бірі.
Бейрут қаласынан шығысқа қарай 30 шықырым қашақтықта, Ливан және Антиливан таулы жоталарының арасында орналасқан. Является северной оконечностью Шығыс-Африкалық рифтік аңғарының солтүстік шеті болып табылады. Жалпы ұзындығы шамамен 120 шақырым, орташа ені шамамен 16 шақырым. Жерорта теңіздік климаты — ыстық шөлді жаз және суық қарлы қыс.
Алабтағы ең ірі қала — Захле, Бекаа аймағының орталығы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша алаптар Санат:Ливан географиясы Санат:Азия алаптары
Медвэй (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 1489 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 108.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-45005.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Ахметолла Ақтайұлы Барлыбаев
Ахметолла Ақтайұлы Барлыбаев (1880-1937) - мұғалім, 1911-17 жылы Павлодардағы 2 сыныпты орыс-қазақ училищесінде сабақ берген. 1911-14 жылы осы училищеде Қаныш Сәтбаев, Жүсіпбек Аймауытов және тағы басқалары білім алған. Алаш партиясының мүшесі (1917-19), Бүкілқазақтық тұңғыш құрылтайға қатысқан (1917), сот мүшесі, Түрксіб темір жолы Кеңестік халық комитетінің прокуроры болған (1920-37), 1937 жылғы қугын-сүргін құрбаны.
NGC 4244
NGC 4244 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Моронта
Моронта (Moronta) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Витигудино ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,70 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 74 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Партитив
Партитив (pars, partis - бөлік, бөлім) - 1. парциалдық мағынасындағы септік, бөлшектің бүтінге қатысы; 2. бүтін компоненттің бөлігін білдіретін синтаксема (орыс тілінде: Я увидел склад ценной провизии... Он состоял из вещей, ставших редкостью, - отборных продуктов зажиточного стола... (А.С. Грин); қазақ тілінде: Ауыл қара киіз үйлерден тұрады).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Гулой-Хи
Гулой-Хи — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Ингушетия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Асса өзенінің оң жағалауынан 103 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені бастауынан Грозный қаласына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Стенско (Кюстендил облысы)
Стенско (Стенско) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кюстендил қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 147 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2566. Телефон коды — 07922. ЕКАТТЕ коды — 69167.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Пұшпақ
Пұшпақ. Он томдық түсіндірме сөздігімізде аталған сөздің бірінші мағынасының түсінігі — малдың,аңның тізеден төменгі сирақ терісі.
«Қойдың, ешкінің, тайлақтың пұшпақтарынан құрап тіккен ішіктер де болады» (С. Қасиманов, Қаз, қолөнері).
Мына мысалда көрсеткендей, ішік тек мал пұшпақтарынан ғана емес, терісі бағалы — түлкі, қарсақ, қасқыр сияқты аңдардың пұшпақтарынан да құрастырып тігіледі. Дәл осындай сырт киім қазақтарда «пұшпақ ішік» деп атау қалыптастырып, дәстүрге айналғалы не заман. Алайда дәл осы тұрақты тіркеске түсіндірме сөздіктен орын тимегеніне таңданамыз. Оның есесіне, орфографиялық сөздікте ұмытылмаған.
Түркі тілдері ішінде бір дауыссыз дыбыс орнына олардың екіншісі, сондай-ақ дауыстылардың да бірін бірі алмастыра беретіндігі жөнінде, өткен жолдарда, талай қайталаған болатынбыз. Осы тұрғыдан алғанда, жоғарыдағы, якут тіліндегі «быстах» сөзінің тілімізде «пұшпақ» түріне дейін өзгеруі заңды. Өзгеріс жолын түсіндіре түскенде, өз тіліміздегі қазіргі «кес» сөзінің ертеректегі синонимі «піш» етістігін алып, оған -пек жүрнағын жалғасақ «пішпек» тұлғасы туады. Осы тұлға тіл дамуының нәтижесінде «пұшпақ» қалпына дейін түрлене түсіп, қазіргі мағынасы — белгілі бір тұтас заттың «кесіндісі, бөлігі» дегенді аңғартатын дәрежеге жеткен. Қазіргі тілімізде «пішу» мен «кесу» етістіктерінің арасында мағыналық реңк бар екендігін түсіндіріп жатуды артық көрдік. «Пішу» етістігінің ертедегі мағынасы бір ғана іс-әрекетте (еркек малды піштіру де ғана) сақталған. Кесу мен пішудің алғаш синоним болғандығына — тіліміздегі «кесіп-пішу» қос сөзі де дәлелдейтін тілдік дерек. Тіліміздегі «пышақ» сөзінің төркінін де «піш» етістігімен байланыстырған жөн.
Лёк-Леса
Лёк-Леса (Лека-Леса-ю) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 141 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 583
IC 583 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28844, UGC 5363, MCG 3-26-12, ZWG 93.17.
Сыртқы сілтемелер
IC 583 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Хоэнварте
Хоэнварте (Hohenwarte) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 160 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,28 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 73 035. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Шульц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Демилитарландырылған аймақ
Демилитарландырылған аймақ — халықаралық құқық бойынша қарулы күштер ұсталуына тыйым салынған, әскери бекіністер мен құрылыстар жойылған аумақ. Демилитарландырылған аймақтың толық және шектеулі түрлері бар (ядросыз аймақ, Рейн демилитарландырылған аймағы т.б.). Толық демилитарландырылған аймақ орнатылғанда мешіекет ескі бекіністерді жоюға және жаңаларын салмауға, онда тәртіпті сактауға, қажетті әскерден басқа күштер әскери база ұстамауға, сонымен қатар жарым-жартылай демилитарландырылған аймакта ескі бекіністерді сақтап, жаңа бекіністер тұрғызбауға, келісім-шартта белгіленген мөлшерден аса әскери күш және база ұстамауға міндеітеме алады. Ядролық қаруды және оған қызмет ету қондыргыларын орнатуға, сақтауға, өндіруге бәлмайтын ядро қаруынсыз аймактардың түзілуі жарым-жартылай демилитарландырылған аймақтың мысалы болыл табылады. Бірінші дүниежүзілік соғыста Гeрмания талқандалғаннан кейін Голландия, Бельгия, Люксембург және Франция шекараларының қауіпсіздігі үшін Рейн демилитарландырылған аймағы құрылды. Кейінірек, демилитарлаидыру мемлекет шекарасы бойындағы белгілі бір аймақтарда өткізіле бастады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Горелая (Талановка тармағы)
Горелая — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Талановка өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Тахинг-ам-Зе
Тахинг-ам-Зе (Taching am See) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Траунштайн ауданының құрамына енеді.