cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атсүйек беру
Шығармашылықта
Жырда тұлпар болатын аттың күтімі, тәрбиесі, жем-суы, емі рет-ретімен тәптіштеліп айтылады. Күннің аптап ыстығы, желі, жаңбыры тимесін деп жақсы аттарды құлын кезінен киіз үйде, жабық қораларда ұстайтыны белгілі. Тұлпарды жаратудың мерзімі әдеттегідей жай атты жаратқандай 2-3 ай емес, бірнеше, тіпті ондаған жылдарға созылатын өте қиын да күрделі жұмыс.
Тұлпардың бойы биік, әсіресе тұяғы жай аттың тұяғынан бірнеше есе үлкен. Тұлпар алысқа қыза шабатындықтан екі қанжығасына екі құм бөктеріп алып, нағыз қызғанда еселей шапсын деп, қапты пышақпен тіліп жібереді екен. Әбден қызған тұлпарды кесе-көлденең бірнеше жерден арқан салып тоқтатыпты. Бірінші арқанды үзсе, екіншісі, үшіншісі тағы бар. Кәжденбек, Раушанбек деген батырлардың тұлпарларын осылай тоқтатыпты. Кез келген атты тұлпар деп айтуға болмайды. Тұлпардың тұқымы асыл, жаратылысы ерекше, жаратуы көп жылдарға созылған жүйрік.
Дереккөздер
2. http://ardaktylar.kz/articles/atsjek-berud-mn/
3. http://www.egemen.kz/kz/bas-bet/82-zhanalyktar-muragaty/9423-d1-8d-d1-82-d0-bd-d0-be-d0-b3-d1-80-d0-b0-d1-84-d0-b8-d1-8f-d0-bb-d1-8b-d2-9b-d1-8d-d1-82-d1-8e-d0-b4-d1-82-d0-b5-d1-80-2
Красино (Кырджали облысы)
Красино (Красино) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 61 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Кулуар, қалтарыс
Демалу, ресми емес кездесуге арналған (парламентте, съезде және т.б.) үй-жай; ауыспалы мағынада — қабылданатын ресми құжаттар, заңдар және т.б. мазмұнына түсінік берілетін ресми емес кездесулер мен келіссөздерді сипаттау үшін қолданылатын айтылулар.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Вилла
250px|нобай|оңға|Тосканадағы вилла Вилла (villa - мекенжай, қоныс) — қала сыртында арнайы салынатын бау-бақшалы үй.
Алғашқы Виллалар б.з.б. 3 ғ-да Италияда пайда болды. Б.з.б. 2-1 ғ-ларда бүкіл Жерорта теңізі бойына тарады. Ол кездегі Виллалар тұрғын үй және шаруа жайдан тұратын архит. кешеннен құралады. Кейін Виллалардың төңірегі қоршалатын болды. Вилланың мұндай байырғы түрлерімен қатар, мүсін, ескерткіштермен, хауыздармен безендірілген, террасалы, саябағы мен павильондары бар түрлері салынды. 15 - 17 ғасырларда Вилла салу Италияда кең қанат жайды. Қайта өркендеу дәуірінде ортасында казиносы бар Вилла салу үрдіске айналды. 19 ғ-да қала сыртынан, сондай-ақ, демалыс орындарынаң салынған саябағы бар жайлы үйлерді Вилла деп атау қалыптасты. Қазір қала сыртындағы жеке меншік тұрмысқа қолайлы үйлердің барлығын да Вилла деп жүр.
Дереккөздер
Санат:Бақ-саябақтық құрылыстар Санат:Виллалар
Шүлемайтөбе
Шүлемайтөбе, б.д. 1-ші мыңжылдығының 1-ші жартысындағы мекен. Балтакөл ауылынан оңтүстік-шығыста 6 км қашықтықта, Ақжар деген жерде орналасқан. Географиялық координаттары 42T 402988 UTM 4768777. 1974-76 жж. Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедицияның ирринациялық отряды (В. А. Грошев) зерттеген. Дөңгеленіп келген төбенің диаметрі 65-дей, биіктігі 5 м. Үстінен табылған кермика арасында табанына мата іздері түскен құмыра тұтқалары, саптыаяқтар бар. Дән үгіткіш тастардың сынықтары да табылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Морвег
Морвег (Moorweg) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Виттмунд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Құрылыс (Атырау облысы)
Құрылыс — Атырау облысы Индер ауданы, Жарсуат ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
thumb|солға|250px|Құрылыс ауылы Аудан орталығы – Индербор кентінен оңтүстік-батысқа қарай 47 шақырым жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 614 адам (327 ер адам және 287 әйел адам) болса, 2009 жылы 650 адамды (327 ер адам және 323 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Индер ауданы елді мекендері
Эшпаргу
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1309 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,70 км² шамасында. Халық тығыздығы — 229,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Штайнберг-ам-Зе
Штайнберг-ам-Зе (Steinberg am See) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Швандорф ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1851 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 76 168. Муниципалитеттің басшысы — Якоб Шарф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қажымұрат Әбішев
Әбішев Қажымұрат (15.12.1931 жылы туған, Сырдария ауданы, 1 Май ауылы) – ғалым, философия ғылыми докторы (1985), профессор (1987). 1951 жылы Қызылорда педагогикалық институтын (Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті) бітірген. 1951 – 52 жылы  Қызылорда  қаласындағы мектепте мұғалім, 1952 – 55  жылы  Қаз ҰУ-дың аспиранты, 1955 – 56  жылы  Атырау қалалық партия комитеттінде лектор, 1956 – 59  жылы Қызылорда облысы атқару комитеттінде инструктор, 1959 – 71  жылы  Атырау, Қызылорда педагогикалық институтында оқытушы, 1971 – 74  жылы  Қаз ҰУ-де аға оқытушы. 1974 – 83 Қазақстан Республикасы министрлігінде аға ғылыми қызметкер. 1983 жылдан Қазақстан Республикасы  Білім және Ғылым министрі. Философия және саясаттану институтында бөлім меңгерушісі. Ғылыми еңбектерінің бағыты – диалектикалық логика тақырыбына арналған. 180-нен астам ғылыми-әдістемелік еңбектің авторы.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”,
Санат:Тұлғалар
Әскери әлеует
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Аккомодаттану
Аккомодаттану (латынша аccomodatіo — бейімделу, ыңғайлану) — биология мен медицинада бейімделу (адаптация) ұғымына жақын және белгілі бір процестерге байланысты қолданылатын термин. 1) Физиологиялық Аккомодаттану — тіндердің (жүйке, бұлшық ет) біртіндеп күшейетін сыртқы қоздырғыштарға бейімделуі. Ол жылулық, электрлік, механикалық әсерлердің нәтижесінде болады. Аккомодаттануды физиологияға 1908 жылы неміс ғалымы В.Нернст енгізген. Тіндердің қозуы қоздырғыштардың әсер күшінің шамасы мен әсер ету ұзақтығына байланысты болады. 2) Гистологиялық Аккомодаттану — қоршаған орта әсерлерінен болатын клетка бөліктерінің пішіні мен өзара қатынасындағы қайтымды өзгерістер. Мысалы қан тамырымен қан жүрмеген жағдайда эндотелий клеткалары куб тәрізді пішінге айналады. 3) Көз Аккомодаттануы — көздің әр түрлі қашықтықтағы заттарды анық көруге бейімделуі. Көз Аккомодаттануының механизмін түсіндіретін теорияны неміс ғалымы Н.Гельмгольц ашқан. Көз Аккомодаттануы кезінде көз қатар түскен сәулелердің бағытын өзгертеді. Ол көз бұршағы пішінінің өзгеруінен болады. Көз бұршағы көз алмасына арнайы сіңірлер арқылы бекілген. Егер көз бұлшық еттері жиырылса, сіңірлер босаңсиды да, көз бұршағының дөңестігі ұлғайып, заттан шыққан сәулелердің бағыты күшті өзгереді. Адамның жасы ұлғайған сайын, әсіресе 40-тан асқаннан кейін, көз бұршағының пішінін өзгертетін еттердің жиырылғыштығы кеміп, көз дөңестігін үлкейту және кішірейту қасиеті нашарлайды, яғни көздің аккомодаттану күші әлсірейді. Жасы ұлғайған және кейбір 40-тан асқан адамдар жақыннан кітап тағы басқа оқығанда, әріптер бұлдырап көрінбейді, сондықтан олар кітапты тағы басқа өзінен алыстатып ұстап оқиды. Мұны алыстан көрушілік дейді. Мұндай адамдар дөңес линзалы көзілдірік киюі қажет.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том
Сольо
Сольо (Soglio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 163 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 47 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 14010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Grato.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Юрий Форман
Юрий Форман (5 тамыз 1980, Гомель, КСРО) — израильдық және америкалық боксшы. Екінші жартылай орта салмақтағы (70 кг) WBA нұсқасы бойынша әлем чемпионы (2009).
Биографиясы
Гомель қаласында дүниеге келген. 7 жасынан бастап спортпен шұғылдана бастаған. 9 жасында оның отбасы Израильге қоныс аударған. Үш ұлттық чемпионаттың жүлдегері. Кейіннен спортшы Бруклинге көшіп келген (Нью-Йорк, АҚШ), содан кейін 2000 және 2001 жылы «Алтын Қолғап» турнирының қола жүлдегері атанған, ал 2003 жылы алғашқы кәсіпқой айқасын өткізген. Боксшы орта салмақта 30 айқас өткізіп, 28 жеңіс, 2 жеңіліс нәтижесіне қол жеткізген. Форманның ең соңғы қол жеткізген үлкен табысы екінші жартылай орта салмақтағы WBA тұжырымының чемпионы Даниэл Сантосты жеңуі болатын. Бұрынғы КСРО-дан қоныс аударған боксшылардың ішіндегі ең табыстылардың бірі болып есептелінеді, онымен қоса Д. Салита (29 жеңіс, 1 жеңіліс) және Р. Гринберг (27 жеңіс, 1 теңбе-тең) сияқты боксшылар да бар. Бапкері — Томи Брукс (Эвандер Холифилд, Майк Тайсонның бапкері) Санат:АҚШ боксшылары
Б. з. д. 358 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 358 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 358 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Синяя тауы
Синяя – Қалба жотасының шығыс бөлігіндегі тау.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданы Палатцы ауылының солтүстік-батысында 3 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1041 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 4 км-ге созылған, енді жері 2 км. Шығыс беткейі тіктеу, оңтүстік-батыс бөлігіне қарай еңістенеді. Өзен аңғарларымен тілімденген.
Дереккөздер
Санат:Самар ауданы таулары
Ұзақ Қайырбекұлы Жаппасбаев
Ұзақ Қайырбекұлы Жаппасбаев – технология ғылымдарының докторы (1991), професор (1993).
Қысқаша өмірбаяны
Байұлы тайпасының Алтын руының Мәметек бөлімінен шыққан.
1971 ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ);
1974 аспиран-турасын бітірген.
1975–77 Алматы энергетика институтында ассистент;
1977–97 ҚазМУ-да доцент, професор;
1997–2001 ҚР Білім, мәдениет және денсаулық министірлігінде бөлім бастығы болды.
2001 жылдан ҚазҰУ-да проректордың орынбасары қызметін атқарады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1948 жылы туғандар
Сен-Мишель-де-Лапюжад
Сен-Мишель-де-Лапюжад (Saint-Michel-de-Lapujade) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33453, пошта индексі — 33190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 196 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Кеусен
Кеусен (дәстүр). “Кері кет­­кен кеусен сұрауға да ерінеді” (мақал). Бұл егіншілікке байланысты айтылатын сөз. Әдетте егін пісіп, мол өнім алынғанда егіншілер туған-туысқандары мен ауылдастарына, іліктеріне астық береді. Оны “кеу­сен” деп атаған. Бұл малшылардың “көгентүп” беретіні сияқты ұлттық, мырзалық дәстүрдің бір түрі. Кеусен – егіннен мол өнім алған уақытта туысқандарына, дос-жолдастарына, ауылдастарына өзінен артылғаннын бөліп берген ұлттың мырзалығын көрсетеді.
Сыртқы сілтемелер
| жақсылық дәстүрлер | жақсылық мұралары
Нұрлыжол (Мақтаарал ауданы)
Нұрлыжол — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Жаңажол ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Кеусен
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті
Нұрлыжол (Мақтаарал ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен оңтүстік-батысқа қарай 10,5 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Баспанасыздық
thumb|[[Сурет:Kolkata (4131122903).jpg|сүрмесізПариж, Франциядағы баспанасыз адам (үстіде), Баспанасыз отбасы, Колката, Үндістан]] Баспанасыздық - тұракты тұрғылықты жерінің немесе қандай да бір баспанасының жоқтығы. Бұл жағдайда адамдар көшеде, жатақханаларда немесе тұрақты иесі болуға құқығы жоқ уақытша тұрғын-жайларда, заңсыз кірген баспаналарда өмір сүреді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Құрманғали Ысқақұлы Доғалақов
Алматы театр училищесін бітірген (1938). 1938 жылы Атырау драма театрының труппасына қабылдады, өмірінің соңына дейін осында қызмет істеген. Ойнаған рольдері Тәнеқе, Жарас, Көбікті, Нарша (М.Әуезовтің "Түнгі сарын", "Айман - Шолпан"," Қара қышлақ Кобыланды" мен "Қарагөзінде"), Жәңгір хан (М.Ақынжановтың "Исатай-Махамбетінде"), Бектемір (Ш.Айтматовтың "Арманым, Әселімі" бойынша), Гортензио (У.Шексиирдің "Асауға тұсауында"), т.б. Д. режиссура саласында еңбек етіп, осы театр сахнасында Ғ.Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш - Баян сұлу", Ә.Тәжібаевтің "Көңілдестері" мен "Той боларда", Б.Тәжібаевтың "Ана жүрегі" спектакльдерін қойды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бомбалау
thumb|right|A|Бомбалау Бомбалау — жер үсті немесе теңіз нысаналарын бомба лармен жою. 17 ғасырдан бастап объектілерді жер үсті және кемелік артиллериямен атқылау бомбалау деп саналды, өйткені бомба деп аталатын оқ дәрілермен атыс жүргізді. Әскери авиацияның пайда болуымен бірге бомбалау термині тек авиациялық бомбалармен соққы беруде колданыла бастады. Әуеден бомбалау тұңғыш рет 1911-12 жылдары италян-түрік соғысында жүзеге асырылған. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында соғысушы жақтардың авиацияларымен 5 миллион тоннаға жуық бомба тасталды. 1945 ж. Жапонияның Хиросима және Нагасаки қалаларында атомдық бомба тасталды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Гюстав Флобер
Флобер (Flaubert) Гюстав (12.12.1821, Руан — 08.05.1880, Круассе) — француз жазушысы. Дәрігер отбасынан шыққан. Париж университетінің заң факултеттін бітірген. 1844 жылдан бастап бірыңғай жазушылықпен айналысты. Бірақ 1857 ж. жазылған “Бавари ханым” романына дейін бірде-бір шығармасы жарияланған жоқ. Алғашында романтизм бағытында жазған жазушы бірте-бірте реализмге ауысты. Негізгі шығармалары: “Сезім тәрбиесі”, “Саламбо”, “Бувар және Пекюше” романдарында ежелгі және өзі өмір сүрген қоғамдағы адамдар арасындағы қайшылықтарды суреттеген.
Дереккөздер
Санат:1821 жылы туғандар Санат:1880 жылы қайтыс болғандар Санат:Франция жазушылары
Плубале
Плубале (Ploubalay) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Динан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 35,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22209, пошта индексі — 22650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2692 адамды құрады. Халық тығыздығы — 75,94 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Б. з. д. 359 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 359 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 359 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Вэст Борроу (Массачусетс)
Вэст Борроу (Westborough) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 18 272 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 56.0 км² шамасында. FIPS коды — 25-75015.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Жасушааралық зат
Жасушааралық зат — белгілі бір жасушалар топтары тіршілік әрекеттерінің өнімінен пайда болып, жасушалар аралықтарында орын тепкен тірі құрылым. Адам мен жануарлар организмдерінде жасушааралық затқа коллаген, эластин, ретикулин талшықтары, негізгі (аморфты) зат, қан плазмасы, шеміршек, сүйек жасушааралық заттары жатады. Дәнекер ұлпасының барлық өкілдерінде дерлік жасушааралық зат болады. Жасушааралық зат — дәнекер ұлпаларында беріктік, серпімділік және механикалық қызметтер атқарумен қатар, зат алмасу процесіне де белсенді қатысады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Анзен (Франция)
Анзен (Anzin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59014, пошта индексі — 59410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13646 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3748,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Ғарыш
Ғарыш (خَارِج) — ғаламның астрономиялық анықтамасының синонимі. Кейде ғарыш ұғымына Жер және оның атмосферасы еңбей қалады. Ғарыш жер төңірегіндегі кеңістікті қамтитын (ондағы нысандарды қоса) жақын Ғарыш және жұлдыз дар мен галактика лар және т.б. кеңістігін қамтитын (ондағы нысандарды қоса) алыс Ғарыш болып ажыратылады.
Зерттеу
Дүние жүзінде алғаш рет ғарышты зерттейтін Жердің жасанды серігі 1957 жылы 7 қазанда аспан кеңестігіне шығарылды. Осы уақыттан бастап адамзат ғарыш кеңістігін зерттей бастады. Ал қазіргі уақытта жерді айнала жүздеген Жердің жасанды серіктері ұшып жүр. Олар арқылы радио мен теледидар хабарлары тез арада дүние жүзіне таратылады. Жердің жасанды серіктері арқылы ауа райын дұрыс және дәл болжауға мүмкіндік туды. Теңізде жүзген кемелер мен ұшақтар бағытын бұрын жұлдыздарға немесе күн  мен айға  қарап болжайтын болса, қазір бұл Жердің жасанды серіктерінің көмегімен жүзеге асады.
Дереккөздер
Санат:Ғарыш
Шілікті (Шығыс Қазақстан облысы)
Шілікті — Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданындағы ауыл, Шілікті ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Зайсан қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 59 км-дей жерде, Тарбағатай мен Маңырақ жоталарының арасында, Шілікті аңғарындағы өзімен аттас өзеннің жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1673 адам (878 ер адам және 795 әйел адам) болса, 2009 жылы 1357 адамды (663 ер адам және 694 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Зайсан ауданы елді мекендері
Фехервар
«Фехервар » (MOL Vidi Football Club) — Мажарстандағы кәсіпқой футбол клубы, Секешфехервар қаласынан. Өз алаңындағы ойындарын "Шоштой" стадионында өткізеді. Өз атауын бірнеше рет өзгерткен клуб. 2020 жылдан бері "Фехервар" деп аталады.
Ең ірі табысы ретінде 1984/85 жылғы маусымдағы көрсеткішін айтуға болады. УЕФА кубогының финалына дейін жетті.
Ұлттық
Мажарстан чемпионаты
Лига кубогы
Халықаралық
УЕФА кубогы
Байдеш Әбішев
Байдеш Әбішев (20 қыркүйек 1940 жылы туған, Қазалы ауданы Абай атындағы ұжымшар) – ғалым, ауыл шаруашылық ғылымдарының докторы (1997), профессор (2001).
Ғылыми еңбектері
Ғылыми еңбектерінің негізгі бағыты мал селекциясы мен генетикасына арналған.
Дереккөздер
Санат:20 қыркүйекте туғандар Санат:1940 жылы туғандар Санат:Қазалы ауданында туғандар Санат:Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторлары Санат:Қазақ қой шаруашылығы ғылыми-зерттеу технологиялық институтының профессорлары Санат:Қазақстан зоотехниктері
Сар-Вож (Киваж тармағы)
Сар-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Киваж өзенінің сол жағалауынан 47 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 59 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қоянды (тау, Сасықкөл көлі)
Қоянды – Сасықкөл көлінің солтүстік-батысындағы аласа тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Абай ауданы Шахтинск қаласының батысында 16 км жерде орналасқан. Шерубайнұра өзенінің аңғарында жатыр.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 725 м. Солтүстік-батыстан оңтүстікке қарай 5 км-ге созылған, енді жері 1,5-2 км. Беткейлері көлбеу бірнеше шоқылардан тұрады. Оңтүстік тау етегінде қорымтастың мол үйінділері шоғырланған. Батысында Арғынбай көлі, оңтүстігінде Желмая тауы бар.
Өсімдігі
Қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында селеу, бетеге, жусан, қызғылт боз, қараған, тобылғы, т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Аруанан (Гояс)
Аруанан (Гояс) (Aruanã) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Риу-Вермелью экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5232 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3050,303 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,7 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Друатюрье
Друатюрье (Droiturier) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03105, пошта индексі — 03120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 352 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Шаңырақ (фильм)
Шаңырақ — 1987 жылы түсірілген "Қазақфильм" киностудиясының туындысы. Сценариін жазған — Кәрім Танбаев. Режиссері — Б. Бейсекова.
Мазмұны
Ерлан анасымен ғана тұратын бойдақ жігіт. Әкесі өмірден өтіп кеткен. Үйлену үшін кездесіп жүрген қызы Майраға сөз салады. Майра көнгенімен, Ерланмен кектесіп жүрген Майраның нағашысы көнбей, қалыңмал сұрайды. Соңында үлкендердің ақылымен Майраны алып қашады. Бірақ келінді ауладан кіргізе бергенде нағашысы милициямен келіп, "зорлап алып қашты" деген сылтаумен қамап тастайды. Енді оған Майра да көмектеспейді, нағашысының көңілін қимай, нағашысының қолымен жазылған "зорлап алып қашты" деген арызға еріксіз қол қойып жібереді де, Ерлан жазықсыз сотталып кетеді.
Қамауда жүріп орыс қызы Иринамен танысады да, араларында сезім пайда болады. Жаза мерзімін өтеп ауылына келсе, анасы өмірден өтіп кеткен екен. Шаңырақты жаңарту мақсатымен, әкесінен қалған ескі үйді бұзады да, жаңа үй салуға кірісіп, уақытша киіз үйде тұра бастайды. Осы кезде Майра мұны үйіне іздеп келеді, араларындағы баяғы сезімді қайта жаңғыртпақ болғанымен, одан біржола көңілі қалған Ерлан ыңғай бермейді.
Кейін Иринаға үйленіп, оны киіз үйге келін қып түсіреді. Ерланнан мәңгіге айрылғанын сезген Майра өзін жарға тастап, құрбан еткен жерінен кино аяқталады.
Әнші ақындар
Әнші ақындар- ақындықпен қатар композиторлықты да, әншілікті де машықтаған өнерпаздар. Әнші ақындардың шығармаларының ерекшелігі: әннің мәтінін де, әуендерін де өздері шығарады және ол әндерді өздері айтып береді, музыка аспапты өздері тартып, өздері сүйемелдейді. Бірақ бұл ерекшеліктердің бәрі бір дәрежеде бола бермейді, кейбір Әнші ақындардың ақындығы басым болса, екінші біреулерінің композиторлығы немесе орындаушылық қабілеті асып жатады. Әнші ақындар тек ән шығарумен ғана тынбаған, кейбіреулері айтысқа да түскен, енді біреулері ойын-тойларда өлең-жыр айтқан. Әнші ақындар жанына бір топ өнерпаздарды ертіп, топтанып жүретін болған. Тұрақты театры жоқ кезде, көшпелі халық театрының ролін атқарған. Әнші ақындарға халық "сал", "сері" деген атақ беріп, құрмет көрсеткен. Қазір Әнші ақындардың шығармашылығы тұрақтанып, дәстүрге айналды, идея-мазмұны жағынан қалын бұқара мүддесін көксеп, халықтық сипат алады, ал көркем түр стильдік жағынан дамып, толысып жетіле береді. Кейбір Әнші ақындар (Ақан сері, Жаяу Мұса, Біржан сал) жазба әдебиет саласында белгілі орын алады. Балуан Шолақ, Жарылғапберді, Құлтума, Әсет, Сәтмағамбет, Иманжүсіп, Естай, Шашубай, т.б. бірнеше Әнші ақындардың аты халыққа әйгілі.
Дереккөздер
Санат:Қазақ мәдениеті
Мәулид
Мәулид мейрамы (مَوْلِدُ آلنَبِيِّ) — пайғамбарымыз Мұхаммед  тұған күнін тойлау рәсімі. Бұл мереке Рабиғ әл-әууәл айының 12-күні тойланады.
Дүниедегі барлық адамдарға пайғамбар ретінде жіберілген, пайғамбарлардың ең соңғысы және ең үстемі Мұхаммед «алейһиссалам» 571 жылы сәуірдің 20-на сай келетін рабиуләууәл айының 12-сі дүйсенбі күні түнде таңға жақын Меккеде дүниеге келді. Барлық пайғамбардың үмметі өз пайғамбарларының туған күнін тойлайды. Бүгін де мұсылмандардың мерекесі. Қуаныш пен шаттық күні. Әлемдегі мұсылмандар тарапынан жыл сайын бұл түн «мәуліт түні» болып тойланады, барлық жерде мәуліт қасидасы, өлеңдері оқылып, расулуллаһ еске алынады. Мәуліт туған сәт дегенді білдіреді.Пайғамбарымыз мәуліт түнінде сахабаларға тағам ұсынып, бала кезінде болған оқиғаларды айтатын. Хазреті Әбу Бәкір халифа болып тұрған кезде сахабаларды жинап, Расулуллаһ туған кездегі ғажайып оқиғалар туралы айтатын. Бұл түні пайғамбарымыз туған кездегі байқалған құбылыстарды, мұғжизаларды айту, тыңдау, үйрену өте сауапты іс болады. Пайғамбарымызды мадақтайтын түрлі мәуліт қасидалары бар. Мәуліт оқу пайғамбардың дүниеге келуін, миғражы мен өмірі туралы айту, оны еске түсіру, оны мадақтау дегенді білдіреді. Мәуліт түні қадір түнінен кейінгі ең қадірлі түн. Бұл түні пайғамбарымыздың туғанына қуанғандар кешіріледі. Хадис шәрифтерде былай бұйырылған: «Мені әке-шешесінен, баласынан және барлық адамнан артық жақсы көрмеген адам мүмін бола алмайды». «Бір нәрсені қатты жақсы көрген адам, әрине оны көп есіне алады». «Пайғамбарларды еске түсіру ғибадат болып саналады». Бұл түні сазды аспаптар және басқа да харам нәрселерді араластырмай, Аллаһ ризалығы үшін мәуліт отырысын жасап, мәуліт оқу, салауат айту, дәмді тағамдар ұсыну, жақсылықтар жасау мүстахаб болады. Бұл күні Құран Кәрім оқу, қаза намаздарды оқу, садақа беру, дұға оқу және Хақ Тағаладан күнәларымыздың кешірілуін сұрау керек.
Дереккөздер
Санат:Мейрамдар Санат:Ислам мейрамдары
Консепсьон (Чили)
thumb|right|200px
Консепсьон, Чили - 36° 46' 22" S 73° 03' 47" W
Бзюк
Бзюк — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кубани өзенінің баяу ағысы орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кубань өзені Краснодар су торабынан Афипс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3890
NGC 3890 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1797 жылы 12 желтоқсанда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3890 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36925, NGC 3939, UGC 6788, MCG 13-9-3, ZWG 352.8, IRAS11465+7434.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Казальборгоне
Казальборгоне (Casalborgone) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1798 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 89 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 10020.
Елді мекеннің қамқоршысы — B.V. Assunta (Madonnina).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Короча (Нежеголя тармағы)
Короча (Корочка, Кароча) — Ресейдегі өзен. Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №1080 Нежеголь өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 91 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Дон бастауынан Оскол өзені және Айдар өзендерінің алаптарын қоспағанда РФ мен Украина шекарасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 4601
IC 4601 — Сарышаян шоқжұлдызында орналасқан RN+* типті галактикалық тұмандық.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 585-*N1, CED 129C.
Сыртқы сілтемелер
IC 4601 Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
Үлкен Хопа
Үлкен Хопа — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сояна өзенінің оң жағалауынан 105 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Антон Васильевич Аблов
Антон Васильевич Аблов (1905 жылы 3 тамыз, Одесса, Ресей империясы — 1978 жылы 19 мамыр, Кишинёв, КСРО) — молдав совет ғалымы, КСР Молдав ғылым Академиясының академигі (1961).
Сыртқы сілтемелер
Санат:3 тамызда туғандар
Әйелдердің сәндік әрлеуіш заттары
Әйелдердің сәндік әрлеуіш заттары. Қазақ әйелдерінің сәндік мақсатта қолданатын әрлеуіш заттары мен тұтыныс бұйымдарының жиынтығы. Байырғы ортада қазақ қыз-келіншектері сәндену, әдемілену үшін опа, далап, қына, әтір, еңлік, сүрме сияқты әрлеуіш заттарын пайдаланған және оларды әртүрлі жолдармен жасап, күнделікті тұрмыста қолданған. Кейбір деректер бойынша ертеде қазақ әйелдері бидай мен күріш ұнтағынан опа жасап, беттерін әрлеген, қынамен тырнағын бояған, қатық жағып, шашқа оң кіргізген, осма жағып қасын карайтқан, сондай-ақ, ләйлік деген қызыл мақта сатып алып, бояуын шығарып, бетінің ұшын қызартқан, сүрмені үгітіп қабаққа жаккан. Алайда кейбір әрлеуіш заттарын Ташкент, Бұқарадан келген саудагерлерден қолма-қол ақшаға немесе айырбас саудамен алып отырған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Б. з. д. 360 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 360 жылы туғандар
Қызылжар (Индер ауданы)
Қызылжар — Атырау облысы Индер ауданы, Жарсуат ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Б. з. д. 360 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 360 жылы қайтыс болғандар
Қызылжар (Индер ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Индербор кентінен оңтүстік-батысқа қарай 38 км-дей жерде.
Б. з. д. 360 жыл
Түсініктемелер
*
Қызылжар (Индер ауданы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 95 адам (47 ер адам және 48 әйел адам) болса, 2009 жылы 108 адамды (51 ер адам және 57 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Индер ауданы елді мекендері
IC 186B
IC 186B — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7600, IC 186-2, MCG 0-6-21, ZWG 387.23.
Сыртқы сілтемелер
IC 186,2 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Косинка (Чепца тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Малья (Барселона)
Малья (Барселона) (Malla) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Осона ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 255 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Карл Мария фон Вебер
Барон Карл Мария Фридрих Август (Эрнст) фон Вебер (нем. Carl Maria von Weber; 1786 жылдың 18 немесе 19 қарашасында Ойтинде дүниеге келген —1826 жылдың 5 маусымында Лондонда қайтыс болған) — неміс композиторы, дирижёр, пианистші, музыкалық жазушы, неміс романтикалық операсының негізін қалаушы, Вагнердің оқушысы. =Өмірбаяны=
Вебер ылғи түрлі жобаларға беріліп жүретін музыкант және театрлық антрепренёрдің отбасында дүниеге келді. Балалық шағы мен жастық шағы Германияның түрлі қалаларын кесінің кішігірім театрлық труппасымен аралаумен өткізді. Вебердің фортепианолық алғашқы оқытушысы Иоганн Петер Хойшкель, кейін теория бойынша — Михаэль Гайдн және Г. Фоглер болды. 1798 жылы—Веберадің алғашқы шығармалары пайда болады — кішкентай фугалар. Вебер Мюнхендегі органист Кальхердің оқушысы болды; бір уақыттар ол фортепианомен Франц Лаускиде оқыды. Вебердің алғашқы операсы «Die Macht der Liebe und des Weins». Жас кезінде көп жазса да алғашқы жетістігі «Das Waldmädchen» (1800) операсы еді. 14-жасар баланың операсы Европаның сахна төрлерінде, тіпті Петербургте де қойылды.
1804 жылы—дирижёр ретінде опералық театрлерде (Бреславль, Бад Карлсруэ, Штутгарт, Мангейм, Дармштадт, Франкфурт, Мюнхен, Берлин) қызмет етеді.
1805 жылы—И. Музеус ертегісі бойынша «Рюбецаль» операсын жазды.
1810 жылы—«Сильвана» операсы.
1811 жылы— «Абу-Гассан» операсы.
1813 жылы—Праганың опералық театрын басқарды.
1814 жылы —Теодор Кернердің өлеңдеріне әскери шығармалар жазғаннан соң танымал болады: «Lützows wilde Jagd», «Schwertlied» және кантаттар «Kampf und Sieg» («Соғыс және жеңіс») (1815) Вольбруктің текстіне Ватерлоо соғысы туралы.
=Шығармалары=
•	«Karl Maria von W. Ein Lebensbild», Макса Марии фон В. (1864);
•	«Webergedenkbuch» Кохута (1887);
•	«Reisebriefe von Karl Maria von W. an seine Gattin» (Лейпциг, 1886);
•	«Chronol. thematischer Katalog der Werke von Karl Maria von W.» (Берлин, 1871).
Вебердің шығармаларының ішінде, аталып кеткендерден басқа, op. 11, op. 32; «Concert-stück», op. 79; ішектік квартет, ішектік трио, фортепиано мен скрипаға арналған 6 соната, ор. 10; кларнет үшін үлкен концерттік дуэт және ф-но, ор. 48; сонаты ор. 24, 49, 70; полонездер, рондо, фортепиано үшін вариациялар, кларнет пен оркестр үшін 2 концерт, кларнет пен ф-но үшін вариациялар, кларнет пен оркестр үшін концертино; andante және rondo фагота мен оркестр үшін, фагота үші концерт, «Aufforderung zum Tanz» («Invitation à la danse») және т.б. =Дереккөздер=
•	Хохловкина А., Западноевропейская опера, М., 1962:
•	Кенигсберг А., Карл-Мария Вебер, М. — Л., 1965;
•	Бялик М. Г. Оперное творчество Вебера в России // Ф. Мендельсон-Бартольди и традиции музыкального профессионализма: Сборник научных трудов / Сост. Г. И. Ганзбург. — Харьков, 1995. - C. 90 - 103.
•	Laux К., С. М. von Weber, Lpz., 1966;
Аймақтық қауіпсіздік
Аймақтық Қауіпсіздік -экономикалық және әскери қауіптен, сондай-ақ, мемлекеттің тәуелсіздігі мен егемендігіне залал келтіріп, қол сұғушылықтан, баса көктеуден нақты бір әлемдік қауымдастықтағы халықаралық қатынастар жағдайы.
Дереккөздер
Санат:Қауіпсіздік Санат:Саясат әлеуметтануы
Бляшка
Бляшка — кішігірім нан өнімдерін: тоқаш, бөліш, бриош, крендель, қатпарлама, плюшка пісіруге арналған темір беттің орысша атауы. Халықаралық терминологияда пісіру беті ретінде қолданылады.
Сумулу
Сумулу (Soumoulou) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64526, пошта индексі — 64420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1355 адамды құрады. Халық тығыздығы — 485,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Гонтен
250px|thumb|Картада орналасуы Гонтен (Gonten) — Швейцарияның Аппенцелль-Иннерроден кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1425 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.7 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3102, пошта индексі — 9108.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аппенцелль-Иннерроден елді мекендері
Кремен (Кырджали облысы)
Кремен (Кремен) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 108 адамды құрайды.
Саяси партия
Саяси партия — мемлекеттік билікті қолға алуға немесе билік жүргізуге қатынасуға бағытталған, ортақ мүдде, бір идеология негізінде құрылған адамдардың ерікті одағы; қандай да бір таптың немесе оның қабатының мүдделерін көрсететін, белсенді және ұйымдастырылған бөлігі.
Алғашқы саяси партиялар Ежелгі Грекияда пайда болған. Ал қазіргі біздің түсінігіміздегі саяси партиялар Еуропада XIX ғ. II жартысында пайда бола бастаған. Бірақ саяси партиялар бірден көпшілік, бұқаралық партия бола калған жоқ. Мысалы, неміс ойшылы Макс Вебер саяси партиялардың дамуында келесі кезеңдерді атап көрсеткен:
Демократиялық тәртіп жағдайында партиялар азаматтар, әлеуметтік топтар мен қоғам мүдделерін шынайы саяси үрдіске айналдыра алады.
Кремен (Кырджали облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Саяси партия
Саяси партия қызметтері
Саяси партия қызметтері - саяси партиялардың негізгі міндеттерінің бірі - қоғамдық мүдделерді жинақтау мен оларды саяси шешімдерді қабылдау жүйесі шеңберіне ұйымдасқан және бағытталған түрде енгізу. Саяси партиялар билік үшін бәсекелестік күресте қоғамдық қолдауды жұмылдырушы құрал ретінде қызмет жасайды. Партиялық жұмылдыру арқылы азаматтар қазіргі заманның саяси үрдісінің белсенді мүшесіне айналады, яғни іріктеу қызметін атқарады. Партиялар қоғамдық мүдделерді қалыптастыруда да белгілі рөл атқарады.
Саяси партиялардың жіктелуі
Саяси жүйедегі рөлі мен іштей ұйымдасуына байланысты саяси партияларды 4 түрге бөледі:
Партияларды таптық негізде жіктеу: жүмысшылар, шаруалар, буржуазиялық. Саяси жүйедегі рөліне байланысты: парламенттік, сайлаулық, жетекші және мақсаттық деп жіктелуі.
Саяси партиялардың олигархизациялануы
Саяси партиялардың олигархизациялануы - [грек, oliga- гсЫа - азшылық билігі] - партиялар дамуына тән үрдісті негіздеу: әлеуметтік ұйымдарды басқаруда демократиялық түрдегі ұйымдардан қатаң бюрократиялық аппаратқа көшу. Бұл теорияның негізін қалаушылар М.Острогорский (1854-1912) және Р.Михельс (1876- 1936).
М.Острогорский өз еңбегінде партия қызметін талдауда бұқаралық партияларды бюрократиялық ұйымдарға айналдыратын биліктік құрылымдарды көрсеткен. Р.Михельстің зерттеу нысаны неміс социал-демократиясы болғанына қарамастан, жалпы қорытындылар партия институтына қатысты жасалды.
Бұл институт талдауда шешуші ұғым - ұйым, ол кез келген әлеуметтік күштің нақты мақсатты көздейтін тиімді қызмет формасы. Саяси күрестің сыртқы жағдайлары, құрылымы мен қызметтерін қысқарту қажеттілігі ықпалынан партия өз әрекетшілдігін көтеру үшін өзінің ішкі ұйымын қайта құрады. Осының салдарынан демократиялық құрылыстан сатылы құрылысқа көшу үрдісі басталады. Ерекше кәсіби топ - олигархия билік пен басқаруды өз қолына шоғырландырады. Еркін пікірлестер одағы тармақталған бюрокартиялық аппараты бар ұйымға айналады. Енді Р.Михельс пікірінше, партиялардың ұлы қағидаттар үшін күресуі мүмкін емес. Ол "демократия олигархияга әкеледі" ұстанымы барлық партияларға тән деп есептеді. Олигархия әлеуметтік ұйымдарды басқарудың ажырамас түрі. Бір "саяси тап" орнына міндетті түрде екінші тап келеді.
Гердъю (Щугора тармағы)
Гердъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щугор өзенінің сол жағалауынан 118 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эшпиньел (Агеда)
Эшпиньел (Агеда) (Espinhel) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Агеда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2799 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,95 км² шамасында. Халық тығыздығы — 234,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Кінәмшілдік
Кінәмшілдік — мінездегі өзге адамды айыптап, оның қателігін көргіштік, сөйтіп оны айыпты деп санау, өз ойындағы болмаған соң жазғыру. Кінәмшілдік — өзімсінген адамға тағылатын кінәрат. Кінәмшілдік адамның бір жағынан жағымсыз, ұнамсыз қылығын білдіретін мінез ерекшелігі болса, екінші жағынан, өзімсінген адамның бойындағы мінез-құлықтарын міней отырып сынаудың көрінісі болып саналады. Өзге жұрттың, басқа адамның тіршілігі мен мінезінің кем-кетігін байқар көргіш, пайымдап білгіштігін білдіреді де, оны кінәлайды. Кінәмшілдік адам мінезіндегі көңіл-күйінен туындайтын орынсыз тілек пен өкпелі ойды да білдіреді.
Дереккөздер
Санат: Мінез-құлық
Штайндорф (Швабия)
Штайндорф (Швабия) (Steindorf (Schwaben)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Айхах-Фридберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 891 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 71 168. Муниципалитеттің басшысы — Пауль Веккер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қайрат Қараұлы Тұрлыбеков
Тұрлыбеков Қайрат Қараұлы (1948 жылы туған, Солтүстік Қазақстан облысы Ғ. Мүсірепов ауданы Мәдениет ауылы) – жоғары категориялы дәрігер, медицина ғылымының докторы (2006), профессор Қазақстан денсаулық сақтау ісінің үздігі. Қарағанды мемлекеттік медицина институтын бітірген (1974). Еңбек жолын 1978 ж. Рузаев ауданы ауруханасында бас дәрігердің орынбасары болып бастаған. Бүкілодақтық кардиология ғылыми орт-нда аспирант (1979), Қарағанды мемлекеттік медицина институтында ассистент, тіс аурулары факультеті деканының орынбасары (1982), Көкшетау облысы денсаулық сақтау бөлімінің бас терапевті (1996), Көкшетау қалалық денсаулық сақтау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, меңгерушісі. 1999 жылдан қалалық жедел жәрдем ст-ның бас дәрігері қызметтерін атқарған. 70-тен астам ғылыми жұмыстың, оның ішінде 2 монографияның авторы. Медальмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1948 жылы туғандар
Моринген
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7165 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 82,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 55 009. Қаланың басшысы — Хартмут Шнабель.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Аврал
Aврал
1) Кемедегі бүкіл команданың тұтас немесе көп бөлігінің қауырт кірісіп, жұмыс істеуі.
2) Шұғыл тапсырманы орындау үшін барлық кызметкерлерді жұмылдыру, бүкіл ұжым орындайтын шұғыл жұмыс. Мысалы, стихиялық апат жағдайында, т.б.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Маркерсдорф-Хайндорф
Маркерсдорф-Хайндорф (Markersdorf-Haindorf) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1922 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16,67 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 22.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Виллиберт Паукович саналады.
Қалмақ үй
Қалмақ үй - тас қоршаулар. Алматы облысы Жамбыл ауданындағы Қастек ауылының батысында, Іле Алатауының солтүстігіндегі осындай қалмақ үйдің бірін әуесқой археолог Н.Леонов 1921 жылы зерттеген. Диаметрі 30 метрге дейін жетеді. Жергілікті тұрғындар оларды қалмақ үй немесе «тас қорғандар» деп атайды.
Парламенттік монархия
солға|нобай|500x500 нүкте| Парламенттік монархия елдері Парламенттік монархия  немесе конституциялық монархия — елдің монархы үкіметке қарағанда биліктік өкілеттілігі аз, көбінесе салтанатты рәсімдерде елдің өкілеті рөлін орындайды. Сонымен қоса монархтың мәртебесі заң мен факт жүзінде мемлекеттік биліктің барлық салаларында шектелген. Осындай мемлекетте заң шығаратын және басқа органдарға қарағанда жоғары парламент, атқарушы органына яғни үкіметке жауап береді. Үкімет сайлауда көп дауыс жинаған пртиялар арқылы қалыптасады, ал осы органның басшысы көбінесе премьер-министр деп аталады. Конституциялық монархияның басқа түрі-дуалистикалық монархия кезінде монархтың өкілеттілігі кеңейтілген болып келеді және ол факт жүзінде атқарушы органның басшысы болып табылады.
Санат:Монархия Санат:Демократия
Абайды білмек керек ойлы жасқа
«Абайды білмек керек ойлы жасқа» — Мұхтар Әуезов жазған оқу құралы. 1997 ж. «Санат» баспасынан толық нұсқасы жарық көрді. Кітап құрастырушы әрі ғалым М. Мырзахметұлының «Мұхтар Әуезов және Абай әлемі» деген көлемді алғы сөзімен ашылады. Екінші бөлімде жазушынын қаламынан туған ақын Абайдың 4 турлі өмірбаяны жүйеленіп берілген. Абайдың өмірі мен шығармашылығын 20-жылдардан бастап зерттеген Мұхтар Әуезов ұлы ақынның ғылыми өмірбаянының алғашқы нұсқасын 1933 ж., кейін жаңа деректермен толықтырып, 1940 ж. екінші, 1945 ж. үшінші, 1950 ж. ең соңғы нұсқасын жазды. Бұған сол кездегі қоғамдық-саяси ахуал, тарих талқысы, жаппай етек апған қуғын-сүргіннің әсері де аз болмады. Бұл жайлардың бәрі әр кезеңге сай жүйелі түрде баяндапған. Кітап студенттер мен оқушыларға, мұғалімдер мен көпшілік оқырман қауымға арналған. Көлемі 22,8 баспа та­бақ таралымы 2000 дана.
Дереккөздер
Санат:Кітаптар Санат:Абай Құнанбайұлы Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары