cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қортық Пипин
Майордом Карл Мартелл 715-741 жылдары корольмен санаспай-ақ өз билігін жүргізді. 741 жылы Карл Мартелл өлген соң майордомдық оның баласы Қортық Пипиннің қолына түсті. Ол Меровингтерді құлатып, кароль атағын алуды аңсады. Бұл мақсатына жету үшін ол Рим папасының көмегіне жүгінді.
Лангобардтардан қысым көріп жүрген Рим папасы франктердің көмегіне зәру еді. Сондықтан ол Пипиннің кароль атанғанына келісім берді. 751 жылы папаның келісімі бойынша, франк ақсүйектерінің Суассондағы жиналысында Пипин ресми түрде франктер каролі болып жарияланды. Ол 768 жылға дейін корольдік етті. Меровингтер әулетінің ең соңғы королі Хилдерик монастырьға қамауға алынып, сол жерде қайтыс болды.
Қортық Пипин папаның жақсылығына жақсылықпен жауап қайтарды. Ол Италияға Лангобард корольдігіне қарсы екі жорық жасап, жаулап алған жерлерін рим папасына сыйлады. Ол жерде 756 жылы Папа мемлекеті құрылып, 870 жылға дейін өмір сүрді. Римдегі қазіргі Ватикан сол "Пипин сыйлығының" жұрнағы болып табылады.
Қортық Пипин франктер мемлекетіндегі жаңа аулеттің негізін қалады. Бірақ ол Пипиннің емес, оның әкесі Карл Мартеллдің атымен Каролингтер аулеті деп аталды. Ол әулеттің ең атақты королі Ұлы Карл болды. Ол 768-814 жылдары билік құрды. "Король" деген сөздің өзі соның атынан шыққан.
Ұлы Карлдың билік құрған жылдарының бәрі соғыспен өтті. Ұлы Карл билігінің соңына қарай Франк корольдігі өзінің жер көлемі жағынан бұрынғы Батыс Рим империясына жақындады. 800 жылы Римде Карлға тәж кигізіліп, Папа оны император деп жариялады. Сөйтіп батыста жаңа империя өмірге келді.
Дереккөздер
Орта ғасырлардағы дүние жүзі тарихы. 2003 жыл. С.Мәшімбаев, С. Тортаев, М Мәженова.
Санат:Каролингтер
Қарлығаш Қаленова
Қарлығаш Қаленова (1937 жылы туған, Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы) – мейірбике. Орал медициналық училищесін бітірген (1960). Ұзақ жылдар Маңғыстау ауданы елді мекендерінде дәрігерлік қызмет атқарған. «Ерен еңбегі үшін», «Еңбектегі ерлігі үшін» медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1937 жылы туғандар
Жер төле қабаты
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Антонина Тимофеевна Никитина
Антонина Тимофеевна Никитина (1902-1990) - суретші.
Көркем керамика саласында жұмыс істеген. Алматы керамик. станциясының (қазіргі Алматы экспериментальді керкем керамик. заводы) негізін қалаушылардың бірі. Ол Абай портреті салынған сәндік қумыра мен табақша (керкем сурет, оймыштау) жасады.
Рибейран-Вермелью
Рибейран-Вермелью (Ribeirão Vermelho) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Лаврас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 626 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40,21 км² шамасында. Халық тығыздығы — 90,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1948 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Тика
Тика — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обва өзенінің сол жағалауынан 162 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мирандела (кіріс)
Мирандела (кіріс) (Mirandela (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Мирандела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 109 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,78 км² шамасында. Халық тығыздығы — 373 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Субарктикалық белдеу
Субарктикалық белдеу, субарктика – Солтүстік жарты шардағы арктикалық және қоңыржай белдеулер (60 – 650с.е. және 67 – 730 с.е.) аралығындағы аймақ.
Субарктикалық белдеу тундра және орманды тундра белдемдерін қамтиды. Климаты суық. Құрлықтар (Еуразия мен Солтүстік Американың солтүстігі) және аралдардағы қаңтар айының орташа температурасы –5 – 400С, шілдеде 5 – 120С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 300 – 500 мм. Атмосфералық жауын-шашын негізінен қар күйінде түседі; қар жамылғысы 7 – 8 ай жатады. Жер бедерінде көп жылдық тоң және онымен байланысты жер бедері тараған; күшті батпақтанған. Қыста мұхиттың едәуір бөлігі қатады. Мұхит суының температурасы жыл бойы төмен (0 – 50С); планктондар, балықтар, т.б. теңіз жануарлары көп кездеседі.
Падаланған сілтеулер
Санат:Географиялық белдеулер
Хумаюн
Хумаюн (نصيرالدين محمو همايون) — Ұлы Моғолдар падшалығының 2-ші падишаһы. Ұлы Моғолдар патшалығының негізін қалаушысы Бабырдың үлкен ұлы, I Акбардың әкесі.
Толық атағы: әс-Сұлтан әл-Ағзам уә-л-Хақан әл-Мүкаррам, Жам-и-Сұлтанат-и-Хақиқи уә-Мажази, Сейіт әс-Салатин, Әбілмұзаффар Насыреддин Мұхаммед Хумаюн, Падишаһ-и-Ғази, Зиллуллаһ.
Өмірбаяны
Хумаюн 1508 жылдығ 17 наурызында Кабулда Әмір Темір шөбересі Бабыр мен Махам бегімнің шаңырағында дүниеге келді.
Билеген жылдары
Оның тұсында патшалық құрамына қазіргі Ауғанстан, Пәкістан, сондай-ақ Солтүстік Үндістанның жекелеген бөліктері кірді. Хумаюнның екі басты бәсекелесі болды. Оның бірі — ауған феодалдарының басшысы Шер хан, екіншісі — Баһадүр сұлтан болатын. Ол Шер ханмен он бес жыл бойы соғысып, солтүстік Үндістанды өзіне қайтарады.
Санат:17 наурызда туғандар Санат:1508 жылы туғандар Санат:1556 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлы Моғолдар падишаһтары Санат:Үнді монархтары Санат:Үндістанда қайтыс болғандар
Танграм
Танграм (қытайша 七巧板, пиньинь qī qiǎo bǎn - "ұстаның жеті тақтайшасы") - бір фигурадан күрделірек фигураларды (адамды, үй тұрмысының затын, әрiп немесе санды, түрлі жануарларды т.б.) алу үшін жеті жазық фигураны бүктеуден тұратын бас қатырғыш. Бұл ойынның түрі Қытайда кеңінен тараған. Мұнда аз уақыттың ішінде көп фигураны жасау сайыстары да өтеді.
санат:Қытай Санат:Ойындар
Метеорит
thumb|right|220px|Гоба метеориті — табылған метеориттердің ең ірісі Метеорит – планетааралық кеңістіктен жерге келіп түсетін метеорлық денелердің қалдықтары.
Метеоридтардың құрамы
Метеоридтар - әдетте, темір мен никельден тұратын шаң мен тастақтар бөліктері. Олар метеорлардың, астероид бөлшектерінің соқтығыстарынан, асқын жаңа жұлдыз жарылыстарының түзілуі немесе планеталардың құрылуы барысындағы қалдықтар болуы мүмкін. Кейбір метеориттер кометалардың тастақты ядроларынан да түзіле береді.
Метеориттер темір, тас-темір және тас метеорит болып негізгі үш түрге бөлінеді. Олардың ерекше белгілері: қырлары мүжілген, сыртында жұқа қабығы және өзіне тән шұңқырлары болады. Сындырып қарағанда метеориттің ішкі жағы күлгін қоңыр түстес келеді, қара немесе ақ түстер сирек кездеседі. Әдетте ақ түсті никельді темір және сары түсті троилит минералы аралас метеорит жиі кездеседі. Тас-темір метеоритінде никельді темір басымырақ болады. Метеориттің мөлшері бірнеше милиметрден бірнеше метрге дейін, ал салмағы граммның бірнеше үлесінен ондаған тоннаға дейін жетеді.
Сынбай түскен метеориттің ішіндегі ең ірісі – Оңтүстік-Батыс Африкада Кейп-Йорк деп аталатын темір метеорит (салмағы 34 тонна). Метеориялық денелердің бөлшектенуі нәтижесінде ондаған, жүздеген тіпті мыңдаған метеориттен тұратын метеорит топтары бір мезгілде жерге түседі. Бұл құбылыс метеорит жауыны деп аталады.
1947 ж. Ресейдің Приморье өлкесінде салмағы 70 тонналықлық Сихотэ-Алинь темір метеорит жауыны жауған. Жыл сайын жерге мыңдаған метеорит түсіп тұрады, оның көпшілігі теңіздер мен мұхиттарға түсіп, белгісіз болып қалады. Метеориттің ақырғы массасы мен жылдамдығына, сонымен қатар метеорит түсетін топырақтың құрылымына байланысты метеорит топыраққа 3 – 5 м тереңдікке еніп, сонда қалып қояды. Метеориттің беткі қабығы 103 – 104 К-ге дейін қызып үздіксіз булану әсерінен өлшемі кеми түседі. Жылдамдығы үлкен метеориттер атмосферада түгелдей дерлік жойылып кетеді. Ауаның әсерінен атмосфера қабатында метеориялық дене тежеледі. Оның кинетикалық энергиясы жылуға және жарыққа айналады.
Метеорит жерге түскенде жарқыл пайда болып, қатты сартылдаған дыбыс естіліп, механикалық құбылыстар байқалады. Метеоритте көп кездесетін элементтер: алюминий, темір, кальций, оттек, кремний, магний, никель, күкірт. Сонымен қатар метеоритте бірқатар белгісіз немесе жер бетінде өте сирек кездесетін минералдар бар.
Қазақстан жеріне түсіп тізімге алынған метеориттер
Ақтөбе 2013 2,5 т
Дереккөздер
Санат:Метеориттер
Феликс Ефимович Вулис
Феликс Ефимович Вулис 1955 жылы 11 қазанда УКСР-де туған.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Металлургия
Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері
Ағаш майы
Ағаш майы - ағаштан арнайы тәсілмен алынған сығындысының атауы. Ағашты көмірге айналдыру, осы арқылы ағаш майын өндіру XIX ғасырдың екінші жартысында таулы және орманды өңірлерді мекендеген қазақтар үшін кәсіпке айналды. Ол көбіне қайыңнан алынатындықтан қайың майы деп те атаған.
Ағаш майын алудың жолы
Ұсақталған ағаш жаңқаларын түбі арнайы тесілген қазанға салады. Тесіктің астына ыдыс қойылады. Қазанның астына маздатып от жағады. Оттың қызуымен ағаш көмірге айналады. Ағаштың құрамындағы шайыр балқып, қазан түбіндегі тесік арқылы ыдысқа құйылады. Алынған ағаш майын малдың қотыры, қойдың көнтек тәрізді тері ауруларына қарсы қолданған. Сондай-ақ арбаның дөңгелегін бабында ұстап тұру үшін ағаш майын қолданылды. Сол сияқты тобылғыны жаққанда пайда болған майды ожау, қасыққа тосып жинап алып, жылы күйінде адамның тері ауруына қарсы пайдаланған, теміреткіге жағып, дауалаған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Дәрумендер Санат:Қолөнер Санат:Сығынды
Қараой ауылдық округі (Балқаш ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қараой, Аралқұм, Арқар ауылдары кіреді. Орталығы - Қараой ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1998 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы ауылдық округтері
Жаңаесіл
Жаңаесіл (2018 ж. дейін — Новоишимка) — Ақмола облысы Целиноград ауданындағы ауыл, Жаңаесіл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақмол ауылының солтүстік-батысында 30 км-дей жерде, Есіл өзенінің сол жағасында орналасқан. Жақын темір жол стансасы – Қосшоқы (15 км).
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1951 адам (925 ер адам және 1026 әйел адам) болса, 2009 жылы 2179 адамды (1069 ер адам және 1110 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1930 жылы қаланған. 1939 жылдан 1949 жылға дейін Ақмола ауданының орталығы, 1961 – 1996 жылдары Новоишимский астық кеңшарының және ауыл шаруашылығы техникумының орталығы болып келді. Новоишимкада шұжық жасайтын цех, наубайхана, тұрмыстық қызмет көрсету комбинаты, т.б. жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Һабибә бинт Убәйд-Аллаһ
Һабибә бинт Убәйд-Аллаһ (حبيبة بنت عبيدالله) — Убайд Аллаһ ибн Джахш қызы.
Һабибаның әкесі Зайнаб бинт Джахштың бауыры болды, Зайнаб бинт Джахш пайғамбарымыз Мұхаммадтың кейін әйелі болды.
Кейін Һабибаның шешесі Мұхаммадқа үйленді, себебі әкесі исламды тастып мәсіхшілерге өтіп кетті ағузубилляһ.
Һабиба Дәуд ибн Урва ибн Масғуд әл-Тақифқа күйеуге шықты.
Бензониа (Мичиган)
Бензониа (Benzonia) — Мичиган штатының Benzie округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 519 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. FIPS коды — 26-07580.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Парфюмерия
thumb|right|200px|Әтірлер Парфюмерия (франц. Parfumerie, parfum — хош иіс) денеге, шашқа, киімге хош иіс беру және гигиеналық сергіту мақсатында пайдаланылатын заттар. Ерте кезде хош иіс беру үшін табиғи заттар: эфир майы, бальзамдар пайдаланылып келсе, бертін келе органикалық химияның дамуына сәйкес парфюмерлік бұйымдар жасанды хош иісті заттардан өндірілетін болды. Парфюмерия бұйымдары үшін ең алдымен қоспаның құрамы (композициясы) даярланады. Қажетті иісті заттар таңдалып алынған соң, олар күштілігі 96% спиртке салынып, үстіне дистилденген су құйылады. Қоспа әбден араластырылып, белгілі мерзімге дейін (мыс., әтір 15 тәулік) тұндырылады. Парфюмериялық бұйымдарға түс беру үшін арнайы бояу қосылады. Парфюмерия бұйымдары сұйық, кейде тозаң (аэрозольды) күйде арнайы ыдыстарға құйылып шығарылады. Парфюмерия бұйымдарының негізгілері — әтір, иіс су, крем-әтір, иіс май, әтір-желе т. б. 2) Парфюмериялық бұйымдар даярлайтын өнеркәсіптің саласы. Парфюмерия бұйымдарын шығару ісі республикамызда жаңадан қолға алынып отыр. Шахтинск қаласындағы (Қарағанды обл.) синтетикалық жуу бұйымдары ф-касында Парфюмерия бұйымдары 1975 жылдан шығарыла бастады.
Дереккөздер
Санат:Парфюмерия
Жер үстіндегі қабат
Жер үстіндегі қабат - бөлмелер еденінің белгісі жердің (жаяу жолдың, қорғаныш төсемнің) жоспарлы белгісінен төмен емес қабат.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Табиғи антрекот
Табиғи антрекот. Етті жұқалап, шағындау етіп кесіп, содан соң тұз бен бұрыш себеді. Етті 5—7 минут (дастарқанға қояр алдында) табадағы қатты қазған майға қызарғанна қуырады. Қуырылғанда шаққан сөлін антрекотқа құйып, әрбір порцияға аздап сары май қосып берелі. Антрекотты жұмыртқа қосып әзіплеуге болады. Бұл үшін әрбірантрекоттың үстіне бір-бір қуырылған жұмыртқа салып береді. 500 г етке: 2 ас қасық сары май немесе тортасы айырылған май және қажетіне қарай тұз бен бұрыш салу керек. thumb|right|300px|Антрекот|
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Монтаньяк-д'Оберош
Монтаньяк-д'Оберош (Montagnac-d'Auberoche) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24284, пошта индексі — 24210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 140 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Саты асуы
Саты асуы – Күнгей Алатау жотасының шығыс бөлігіндегі асу.
Географиялық орны
Қазақстан (Алматы облысы Райымбек ауданы) мен Қырғызстан шекарасында орналасқан.
Жер бедері
Биіктігі 3258 м. Асу арқылы Шілік өзені бойындағы Саты елді мекенінен Ыстықкөл қазаншұңқырының шығысындағы Түпелді мекеніне дейін соқпақ жол өтеді. Асумен мамыр–қыркүйек айлары аралығында салт атты адам өте алады.
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы асулары Санат:Қырғызстан асулары Санат:Күнгей Алатау
Қайырымдылық, филантропия
Қайырымдылық, филантропия - (Philantropia - адамды сүю) - мұқтажы бар адамдарға (ең бірінші материалдық мұқтажы бар) жәрдем көрсетуге бағытталған мемлекеттік емес іс-әрекет.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Charita Wohltätigkeit Charity (practice) दान Carità ദാനം Благотворительность Charita Välgörenhet Upendo Благодійна діяльність 慈善
Вассар (Мичиган)
Вассар (Vassar) — Мичиган штатының Tuscola округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Владимир Александрович Новиков
Владимир Александрович Новиков (1937 ж. т.) - композитор. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері.
Ол Абайдың «Қараңғы түнде тау қалғып», «Көңіл құсы құйқылжыр шартарапқа», «Татьянаның сөзі» әндерін өңдеген. Сондай-ақ «Домбыраға қол соқпа», «Махаббат, достық қылуға», «Абайдан» вокалдық триптихтері, скрипка, бас, виолончель және фортепиано үшін жазған әндері бар.
Дереккөздер
Санат:1937 жылы туғандар Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Санат:Абай Құнанбайұлы
Сен-Пьерр-ла-Ривьер
Сен-Пьерр-ла-Ривьер (Saint-Pierre-la-Rivière) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,37 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Пьеве
Пьеве (Piève) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,7 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 120 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,09 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Топырақ өңдеу
Топырақ өңдеу – ауыл шаруашылық дақылдарының өсіп-өнуіне қолайлы жағдайлар жасау үшін топырақ өңдеуші машиналар мен құралдардың жұмысшы органдары арқылы топыраққа мех. әсер ету. Топырақ өңдеу егісті арамшөптерден тазартуға, ауыл шаруашылық дақылдарының зиянкестері мен ауру таратушыларды жоюға, сонымен қатар өсімдік қалдықтарының, шымның, тыңайтқыштар мен гербицидтердің топыраққа сіңіп кетуіне және ауыл шаруашылық дақылдары тұқымының белгілі бір тереңдікке енуіне мүмкіндік береді. Топырақ өңдеу қаншалықты тереңдікте жүргізілуіне байланысты: негізгі – жер жырту, топырақты қопармай тереңнен қопсыту, т.б.; беткі қабатты сыдыра жырту, қопсыту, тырмалау, т.б.; арнайы – тереңнен қопара жырту, т.б. болып ажыратылады. Топырақ өңдеудің қопсыту, үгіту, аудару, тығыздау, егістік бетін тегістеу, топырақты араластыру, арамшөптерді кесу, топырақ бетінде өсімдіктің қысқа сабақтарын қалдыру, микрорельеф қалыптастыру, т.б. түрлері бар. Қопсыту – топырақ бөліктерінің өзара орналасуын соқа, қопсытқыш, көп пышақты топырақ өңдегіштің көмегімен топырақта ірі кеуектілік пайда болатындай етіп өзгерту. Үгіту – қатып қалған ірі кесек топырақтарды ұнтақтау, ұсату. Қопсыту, аудару, араластыру жұмыстырмен бір мезгілде жүргізіледі. Аудару – құрамындағы суы, қарашіріндісі, қоректік заттары мен микроорганизмдеріне қарай ерекшеленетін топырақ қабаттарын тік бағытта орнын ауыстыру. Тығыздау – топырақ бөліктерінің өзара орналасуын топырақта азғантай кеуектілік пайда болатындай етіп өзгерту. Егістік бетін тегістеу – топырақтағы тегіс емес жерлерді жөндеу; сүйреткі, ысырма, тырма, таптауыштардың көмегімен атқарылады. Топырақты араластыру – органик. заттар, тыңайтқыштар, әктің ыдырау өнімдері біркелкі таралып өңделетін біртектес қабат жасау. Арамшөптерді кесу қопсыту, аудару, топырақты араластыру жұмыстарымен қатар жүргізіледі. Топырақ бетінде өсімдіктің қысқа сабақтарын қалдыру кескіш-қопсытқыштың, тереңнен қопсытқыштың, аударғыштардың, тісті тырманың көмегімен орындалады. Микрорельеф қалыптастыру (атыз, жүйек, жал, саңылау, ұя) топырақтың ауа және су режимін реттеу үшін жасалынады. Жыртуға арналған қуатты қабат қалыптастыруда табиғи құнарлылығы төмен тұзды және шымтезекті топырақтарды құнарландыру үшін арнайы Топырақ өңдеу жұмыстары жүргізіледі. Ол үшін топырақтың бетіне немесе біршама тереңдігіне әр түрлі тыңайтқыштар енгізіледі.
Топырақ өңдеу жүйесі
Өңдеу үшін атқарылған жұмыстардың жиынтығын Топырақ өңдеу жүйесі деп атайды. Жаздық, күздік, т.б. дақылдардың Топырақ өңдеу жүйесі әр түрлі болады. Суармалы, қайтадан тыңайтылған жерлердің, эрозияға қарсы, т.б. Топырақ өңдеу жүйелері де бар. Топырақтың жыртылған қабатының борпылдақ жағдайда болуы барлық отамалы дақылдар үшін (қант қызылшасы, картоп, жүгері, т.б.) қажет болса, басқа көпшілік дақылдарға топырақтың беткі қабатының құрылымы уақ түйіртпекті болғаны қолайлы. Міне, сондықтан да отамалы дақылдар аралығын жиі өңдегенде, топырақ беті борпылдақ күйінде сақталады. Кейде топырақ қабатындағы ылғал тез буланып, ауаға ұшқанда оның бетін тырмалап, борпылдақ етеді, сонда оның бетінен ылғалдың булану мөлшері төмендейді. Ал керісінше топырақ бетінен ылғал тез буланып кету үшін оның бетін ауырырақ техникамен өңдеп (малалау) тығыздайды. Сонда топырақ қабатындағы капиллярлар (қылтүтіктер) бір-біріне тез жалғасып, оның құрамындағы ылғал ауаға тез ұшады. Әдетте топырақты мұндай өңдеулер топырақ беті бос, егіс егілмей тұрған кезде немесе арнайы егіс егілмейтін сүрі жер танабында жүргізіледі.
Қазақстанда топырақты өңдеу әдістері
Егістік танаптарының топырақтарың ойдағыдай өңдеу- егіншілік мәдениетін көтерудің басты шартының бірі болып саналады.
Сапалы өңделген топырақта дақылдардың өсіп-дамуына қажетті жағдайлардың бәрі жасалады. Дұрыс бапталған топырақ қабатында ылғал мол жиналып, ұзақ сақталады, сонымен қатар қар мен жауын суы және ауа тез сіңеді.
Топырақты өңдегенде құрылымы төмендеген беткі қабаттың орнына органикалық қалдықтарға бай, қоректік заттар қоры анағұрлым көп төменгі қабат ауысып түседі. Мұндай жағдайда аэробты мироорганизмдердің белсенділігі артып, органикалық заттардың минералдануы күшейеді. Сонымен топырақты өңдей арқылы оның қабаттарына ылғал, ауа және қажетті қоректік заттардың қорын молайтуға болады.
Топырақты өңдеудің мақсаты
Егілетін дақылға қолайлы жағдай туғызу үшін машиналар мен өндіргіш құралдары арқылы топыраққа механикалық әсер етуді топырақты өңдеу деп атайдыү
Топырақты өңдеуде органикалық және миниралдық тыңайтқыштарды ендіруге, қөпжылдық шөп пен сабан түптерін, сондай-ақ топырақтың жоғарғы қабатында, аңызда, арамшөптерден болатын зиянкестер мен өсімдік ауруларының тұқымдарын жауыпе, әрі тұншықтырады.
Өдеу ең алдымен топырақта өтетін физикалық, химиялық және биологиялық процестердің жоғарғы қарқынды жүреді, өсімдіктер үшін қолайлы жағдайларды жасайды. Яғни су және коректік заттар өсімдікке тікелей топырақ арқылы бірігіп әсер етеді.
Өңдеудің көмегімен ылғалы мол аудандардағы артық ылғалды кемітуге, ал құрғақшылық аудандарда ылғалды жинауға болады. Арамшөптермен күресуде топырақты өндеудің роліне баға жетпейді.
Танапқа себілетін тұқымдық дән топырактағы барлық керекті факторларды тиімді түрде бойына сіңіре отырып, көктеп шығатындай және толысып есетіндей етіп өндеу қажет.
Қазіргі егіншіліктегі ғылыми-техникалық прогреске байланысты топырақ еңдеудің тәсілдері мен құралдарының саны тұрақты өсіп келеді. Мұның өзі бір жағынан топырақ құнарлығына қарқынды әсер етуінің қажеттілігінен туса, екінші жағынан кұнарлылығы темендеген топырақтарға да егін егудің қажеттігінен туып отыр.
Топырақты өңдеудің міндеттері
Топырақты өңдеуде мынадай міндеттерді орындайды:
ТОПЫРАҚ ӨҢДЕУДЕГІ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ЖҰМЫСТАР
Топырақ өндеу тұтас жүйелі технологиялық процесс, мұндағы негізгі операциялар: қопсыту немесе майдалау, жыртылган топырақ қабатын аудару, араластыру, тілгілеу, тегістеу, тығыздау, арамшөп тамырларын қырқу, оларды топырак бетіне шығару, жалдар мен жүйектерді жасау.
Топырақты қопсыту және майдалау.
Топырақ көптеген себептердің  әсерінен  шөгіп, нығыздалады. Топырақтың жыртылатын қабатының құрылымы жақсы болса, жәй шөгеді және аз нығыздалады. Қопсыту мен   майдалаудың    нәтижесінде    топырақтың өңделетін қабатының түйіртпектері жұмсарады. Топырақ өңдеуде қопсытып, үгіту процесі өте жиі   қолданылатын операқиялардық бірі. Топырақ қопсытылып,  үгітілгенде     оның    құрылымы    майда,жұмсақ түйіршіктерге айналып, өсімдік тамырына    ауанық,   ылғалдың және қоректік заттардық еніп жиналуына, олардық сақталуына ең қолайлы жағдайлар жасалынады. Сазды және құрылымы нашар топырақтарды мол ылғалды немесе кеуіп қалған күйінде өңдегенде, олар кесекті түйіршік- терге нашар бөлінеді. Топырақтық кұрамды   жағдайына,   өңдеудің  негізгі   максатына  және әрбір  екпе дақылдарды егудің    талабына    сай   олардың қопсыту әр түрлі тереңдікте: ең беткі қабаттан бастап, жыртылған тереңдіктен төменгі қабаттарға дейін жүргізіледі. Топырақты жыртып-қопсытуға,соқалар, қайырмалы және дискілі сыдырғыштар, табанды культиваторлар, дискілі және әр түрлі тісті тырмалар қолданылады.
Топырақты аудару
Топырақты аудару дегеніміз топырақтың   жыртылатын   қабатының бетін төменгі қабатына, астыңғысын бетіне шығару болып  табылады. Топырақты  бұлайша   еңдеу — органикалық   және   минералдық тыңайткыштарды өндіруге,  көпжылдық шөп пен сабая түптерін,  сондай-ақ  топырақтың  жоғарғы    қабатында,     аңызда арамшөптерде болатын зиянкестер  мен өсімдік ауруларының тұқымдарын жауып, тұншықтыру үшін қолданылады.
Аудару процесі арқылы топырактық құнарлы қабаты қалыңдатылады, өйткені оның төменгі құнарсыз деңгейі үстіне шығарылып, құнарлы қабатпен араластырылады.
Кебіне топырактық жаксы кұрылымы оның тәменгі қабатында пайда болады. Топырақтың төменгі жаксы құрылымын үстіне шығару  арқылы,  су  мен  ауаның топырақтық    төменгі қабатынғ сіңуіне қолайлы жағдай жасалады.
Кейбір жағдайларда топырак қабатын аудару, арамшөп тамырларын топырақ бетіне шығару арқылы олардық мұнан кейін жойылуын көздеу мақсатында жүргізіледі.
Микробиологиялык алмасу әдетте топырақтың беткі қабатында көбірек болады. Сонық нәтижесінде мұнда өсімдіктің қоректік заттарының жинақталуына қолайлы жағдай жасалады.
Топырақ қабатына тыңайтқыштар мен әк өндіру кезінде мик-роорганизмдердің дұрыс бөлініп, қоректік элементтердіқ жеткілікті болуы және топырақ қабатының біртектілігін қамтамасыз ету үшін топырактық өңделетін қабатын араластыру керек. Топыракты аударуға плугтер мен сыдырғыштар колданылады.
Топырақ қабатын аударудың пайдалылығына қарамастан оны әр кезде және барлық жерде бірдей қолдана бермейді.
Құрғақшылық аудандарда топырақ қабатын аудару, оның кеуіп кетуін күшейтеді. Мұнан басқа, аңыз бен өсімдік қалдықтарын топырақ қабатына араластырғанда, су эрозиясы мен дефляцияның (дефляция-топырақтың желмен жылжып көшуін білдіреді және бұл құбылыс –топырақ түйіршіктерінің бұзылуын, көшуін және шөгуін түгел қамтиды) пайда болу қауіпін өсіреді, қысқы ылғалдың жиналу жағдайын нашарлатады.
Өңделетін топырақ қабаттарын араластыру, топырақты өңдеу тәсілдерінің барлығында да орындалады. Ол топырақты фрезер құралымен өңдегенде толық орындалады, ал топырақты дискілі құралмен, әсіресе қырғыш дискілі ауыр тырмамен өңдегенде, жеткілікті іске асырылады.
Топырақтың бетін тегістеу-дақылдар тұқымдарын біркелкі тереңдікке енгізудің негізгі шарты. Тегістелмеген топырақты тұқым әр түрлі тереңдікке түседі де, өсімдік көгі біркелкі өнбейді. Топырақ бетін тегістеу, тоң кесектердің жою топырақ қабатындағы ылғалдың буға айналмауына әрі жиналуына мүмкіндік туғызады.
Танап топырағының беткейі толқын тәріздес, жалды немесе кесекті болуынан ылғал тегістелген топырақтың беткейіне қарағанда тез буланғыш келеді.
Егістік танап топырағын тегістеу тырмамен, культиватормен, тегістегіш сүйретпемен және катокпен жүргізіледі.
=Дереккөздер=
Санат:Химия Санат:Геология
Әлқуат Дотаұлы Қазақбай
Қазақ ұлттық музыка академиясының дәстүрлі музыка өнері факультетін бітірген (2003), қобызшы, әртіс-инструменталист, оқытушы.
«Даналар ой маржанын жіпке тізген» кітабының, ''«Қобызшы Тілөп Аспатайұлын білеміз бе?»'' мақаласының авторы. Қазақ және орыс тілдерін меңгерген. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).
ҚР Президенті сыйлығының лауреаты (2010). Діни көзқарасы - ислам. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ''«Экономикалық жағынан дамыған, мәдени және бай ел»''. Хоббиі - жеңіл атлетика, жүгіру, футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - қазақ және әлем әдебиеті. Үйленген. Жүбайы - Жүсіпжанова Айзат Жүсіпжанқызы (1978 ж. т.). Ұлдары - Дотаев Әкежан Әлқуатұлы, Дота Ерқуат Әлқуатүлы; қызы - Дота Жанызат Әлқуатқызы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Плегиан
Плегиан (Pléguien) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22177, пошта индексі — 22290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1158 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
IC 3063
IC 3063 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39160, UGC 7259, MCG 2-31-64, ZWG 69.102, VCC 135.
Сыртқы сілтемелер
IC 3063 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Нуаель-Годо
Нуаель-Годо (Noyelles-Godault) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Лан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62624, пошта индексі — 62950.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5153 адамды құрады. Халық тығыздығы — 945,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Мұсабек Байзақов
Мұсабек Байзақов (1849-1932) - қазіргі Шымкент облысының Түркістан ауданындағы Шоқтас деген жерде, 1849 жылы туған. Әкесі Байзақ сөзге шешен, елге беделді, ауқатты адам болған. Бірақ талапты жас әкім болып ел билеуді немесе кәсіп іздеп мал жинауды қызық етпей, өнерпаздық жолын қалайды. Сөйтіп, замандастары Мәделіқожа, Майлықожа, Құлыншақ сияқты ақындардың үлгісін өзіне өнеге тұтып, ақындық жолын қуған. Жас Мұса Әуелі әкесі ұстаған молдадан хат таниды, кейін өсе келе Қарнақ қыстағындағы молда Қозы деген кісі ашқан дін мектебіне түсіп оқиды. Бірақ ол схоластикалық дін оқуын қанағат тұтпай кетіп қалады да, өз бетінше білім алуға кіріседі. Шағатай, араб, парсы, түркі тілдес туысқан елдердің әдебиетімен танысады, олардан үлгі алады. Мұса өлеңдерінің ішінен махаббат, табиғат лирикаларын, әлеуметтік мәні зор толғауларды, көптеген мысалдармен айтыс жырларын да кездестіруге болады. Молда Мұса Совет тұсында да едәуір өмір сүріп, халықтар достығы, Отан қорғау, социалистік өзгерістер жөнінде біраз шығармалар жазған. Ақын 1932 жылы 83 жасында қайтыс болған.
Өлеңдері: "Сырым қызға", "Сүйгенімді сағындым", "Табиғат тамашалары", "Тышқан мен түйе", "Қайырымды қыз бен қайыршы", "Түзу терек". Аудармалары: "Адам мен аюдың достығы" (И.А.Крыловтан)
Дереккөздер: Бес ғасыр жырлайды (Алматы "Жазушы" 1989)
Ауыз үй
Ауыз үй, ауыз бөлме, Вестибюль — дәстүрлі қазақ қоғамындағы қыстауға салынған үйдің кіреберіс бөлмесі. Үйдегі бөлмелердің аз-көптігі әрбір отбасының тұрмыс жағдайына байланысты болған. Бірақ ең кедей отбасының өзі 2 бөлмелі үй және қосымша шағын аула салған. Сол екі бөлмелі үйдің алдыңғысы — ауыз үй, кейінгісі — төр үй болып есептелген. Орташа ауқатты отбасыларында бөлмелер саны 3-тен кем болмаған: ауыз үй, ас үй (қазандық), төр үй.
Вестибюль — тұтынушыға қызмет көрсету басталатын бөлме болып саналады. Орын санына байланысты кәсіпорындардьщ вестибюль аудандары әр түрлі болып келеді. Вестибюльде сыртқы киімге арналған гардероб, дәретханалар, айналар, жұмсақ жиһаз, ойын автоматтары, гүл және газет сатылу орындары ұйымдастырылады.
Ауқатты отбасылар бұған қонақ үй мен балалар жататын үйді қосып, бөлмелер санын 5 — 6-ға жеткізген. Кедей отбасыларында жеке ас үй (қазандық) болмаған. Асты ауыз үйде пісіріп, азық-түлікті, ыдыс-аяқты осында ұстаған. Кей жылдары ауыз үйде ерте туған төлді (қозы, лақ, бұзау) ұстауына тура келген.
thumb|150px|right Ауыз үй - келіп-кетушілерді қабылдауға және таратуға арналған үймереттің ішкі бөлімдеріне кіру алдындагы бөлме.
Киім ілгіш сөресі
Егер ауыз үйдің көлемі мүмкіндік берсе, сырт киімдерді арнайы кергіштерге ілген дұрыс. Ол кергіштер киім ілгішке арналған жоғарғы сөресінің төменгі жағынан екі шеткітіреу тақтаға көлденең, қабырғадан 25—30 ем бері қағылған штангаға ілінеді. Мұндай штангалар жұмыр ағаштан не ортасы қуыс металдан жасалады. Штангалардың жуан-жіңішкелігі олар көлденең бекітілетін екі шеткі тіреудің қашықтығына байланысты. Өйткені арақашықтығы алшақ, ал штанга жіңішке болса, оның киім салматымен майысып кетуі мүмкін. Киім ілгіш сөресінің биіктігі еденнен 190—200 ем болған жағдайда, киімнен төменгі бос орынды аяқ киім салатын жәшік қою үшін пайдаланады. Бұл жәшіктердің ені 35 см-ден аспауы тиіс. Сондай-ақ, аяқ киім қою үшін ені 15 см-ден аспайтын аласа жәшік жасауға да болады. Мұндай жәшіктердің әр бөлігінің жоғарғы жағына көлденең ағаш штангалар бекітіледі де, аяқ киім соған тақасынан ілінеді. Аяқ киімнің тұмсығы берірек қағылған жіңішке тақтайшаға тірелуі қажет. Биіктігі 50—70 ем мұндай жәшіктердің жоғарғы бөлігіне қолқап, щетка, аяқ киім майы т. б. әр түрлі ұсақ заттар сақтайтып, есігі сырғымалы ұялар жасайды. Жәшіктің үстіңгі қақпағы айна қоятын сөре ретінде пайдаланылуы мүмкін. Ал екі қабырғасына қолшатыр, таяқ шетін ілгешек қағылады (2-сурет).
Ауыз үйдегі ең қажетті заттық бірі — айна
Ауыз үйдегі ең қажетті заттық бірі — айна. Оның тікесінен қойылатын биік айна болғаны жөн. Ондай айна адамның тұла бойын толық көруіне мүмкіндік берумен бірге ауыз үйді кеңейтіл көрсетеді. Айна пайдалануға қолайлы болу үшін оның төменгі кенересінің еденнен кемінде 30 ем биік орналасқаны жақсы, Егер айна ауыз үйдің бұрышына қойылған жағдайда, оның келесі қабырғадан қашықтығы 30 см-ден кем болмауы тиіс. Айнаның жанынан сәндену бұйымдары мен жабдықтарын қоятын жақтау немесе кішкене столШа орнатады. Ал көлемі шағын айшаның тік бұрышты, дөңгелек, дөңес болып келуі және олардың әсем безендірілген ағаш не металл рамаларға салынуы мүмкін. Үлкен айна тік бұрышты болуы қажет. Оны арнаулы шегемен немесе сәндік бұрандамен бірден қабырғаға яки есікке бекітеді. Ауыз үйді жиһаздау кезінде отыратын орынды да есепке алған жөн (орындық, табуретка немесе банкетка). Жерді тарылту үшін орындық орнына аяқ киім салатын жәіпікті пайдалануға да болады. Ол үшін жәшіктің еденнен биіктігі 40—50 ем деңгейде болуға тиіс. Сол сияқты, биік жәшіктің аяқ орнатылған қайырмалы есігі де орындық ретінде пайдалануы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Интерьер
Төбе астындағы қабат
Төбе астындағы қабат - шатырдағы бос кеңістік ауқымында шатырдың (биік шатырдың құламаларының) қоршаушы құрылымдарын жылу ұстайтын етіп жасалған бөлмелерді орналастыратын қабат.
Лек-Ю (Уса тармағы)
Лёк-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 238 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Фозьер
Фозьер (Fozières) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,43 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 172 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Түйетау
Түйетау – Жалпы Сырт қыратының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан тау жұрнағы. Батыс Қазақстан облысының Тасқала ауданы және Ресейдегі Саратов облысымен шекара тұсында. Абсолюттік биіктігі 168 м. Бор кезеңінің борлы тау жыныстарынан түзілген. Пішіні күмбез тәрізді. Беткейлерін Шежін өзенінің салалары тілімдеген. Баурайында бетеге, жусан өседі. Алабы – мал жайылымы.
Дереккөздер
Санат:География
Ағаш тарақ
Ағаш тарақ - сабаға пісіп алынған майды қыл-қыбырдан тазарту үшін қолданылатын ағаштан жасалған тарақ тәрізді жіңішке дүзді арнаулы бұйым.
Ағаш тарақпен май «қылшықтайды», яғни дәстүрлі сарымай дайындау тәсілінде сабадан (күбіден) астауға немесе тегенеге қолмен алып жинаған майдан іркітті қолмен сығып, «шынықтырмай» тұрып, оның арасында кеткен қыл қыбырдан тазартады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Пасквиль
Пасквиль (нем. Pasquill) — жеке адамды, партияны, топты, қоғамдық қозғалысты т. б. масқаралау үшін жазылған мазмұны жалған жала шығарма. «Пасквиль» терминнің тегі 15 ғ-да Римде өмір сүріп, дәрежелі адамдарға зілді эпиграммалар жазған Пасквиноның атына байланысты. Пасквильды саяси қарсыластар бір-біріне басқаның сенімсіздігін тудыру үшін қолданады. Кекті анонимдік Пасквиль ұлы жазушы А. С. Пушкиннің дуэльге шығуына себепші болған. Пасквиль роман, памфлет түрінде де жазылады. Пасквильдың қандай түріне болса да советтік қоғам мен баспа орындары қарсылық білдіріп отырады.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Танкіге қарсы кедергі
right|200px Танкіге қарсы кедергі — ұрыс кезінде жау танкілерін уақытша тоқтату, қирату үшін немесе қарқының бәсендету үшін жасалатын кедергі.
Екі түрлі болады
Кедергілер жау көзінен жасырылады және артиллерия, минаатар пен пулеметтің атысымен бүркемеленеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ерсін Әміре
Ерсін Әміре Бекайдарұлы (2 шілде 1981 жылы Түркістан облысы, Ордабасы ауданы, Қараспан елді-мекенінде туған) — Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының ұстазы, Алматы қаласындағы "Төле би" мешітінің Бас имамы.
Өмірбаяны
Ерсін Әміре 1981 жылы 2 шілдеде Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген.1998 жылы ОҚО, Ордабасы ауданы, Қараспан елді мекеніндегі Е.Ерназаров атындағы орта мектепті тәмәмдап, 1998-2000 жылдары ОҚО, Шымкент қаласындағы “Даруль арқам” Құран кәрімді жаттау орталығын, 2000-2001 жылдары Шымкент қаласындағы “Нәзір Төреқұлов” атындағы орталықтан араб тілі курсын бітірген. Оқуды аяқтаған соң, 2001-2006 жылдары Ливан мемлекетіндегі Триполи универсиетінің шариғат және ислам ғылымдары факультетін аяқтаған. Мамандығы — теолог-исламтанушы. Сонымен қатар 2007-2008 жылдары ОҚО, Шымкент қаласындағы “Абдулхамит Қаттани” орталық мешітінде ұстаздық қызметін атқарған. 2009-2011 жылдары Шымкент қаласындағы «Сейткәрім қажы» мешітінің бас имамы болып, “Даруль арқам Құран кәрім үйрену” орталығының ұстаздық қызметін атқарды. Ал 2013 жылғы сәуір айынан бастап Атырау облысындағы «Шапағат» деструктивтік діни ағымдардан жапа шеккендерге көмек орталығы» ҚҚ-ның директоры болды.
Дереккөздер
Санат:ҚМДБ
NGC 7083
NGC 7083 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 28 тамызда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7083 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67023, ESO 107-36, IRAS21318-6407.
Базарбайтөбе
= Базарбайтөбе =
NGC 7083
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Базарбайтөбе
Базарбайтөбе –ежелгі қоныс орны.Сырдария жағалауында, Жаманкөл өзенінде. Сағасының жанында. 1969-70 жылдары Отырар археологиялық экспедициясы (жетекшісі К.Ақышев) зерттеген.
Қазіргі орны төрт бұрышты келген, шығыстан батысқа қарай сәл созыла жатқан, ауданы 65х40м төбе. Шығыс жағы басқа бөліктеріне қарағанда биігірек келген, (биіктігі 4 м). Төбенің үсті жалпақ. Жоғарғы алаңқай-төбершік ауданы 35х35 м.
=Орналасуы=
Топографиясына қарағанда қонысқа қірер қақпа солтүстік жақта орналасқан. Жинастырылған материалдар Қостәбеден оңтүстік табылған заттарға ұқсас. Мамандар Базарбайтөбені халық 1-8 ғасырлар кезінде мекендеген деп есептейді.
Ауызша есеп
Ауызша есеп  — халық шығармашылығының бір үлгісі. Ежелгі дәуір адамының малын, астығын, дүние-мүлкін санау, өлшеу жөніндегі қилы-қилы ой-қисындары ауызша есептің тууына негіз болған. Әр дәуірдің зерделі адамдары табиғат пен өмір құбылыстарын бақылай отырып, сан алуан сауалды ойлардың түйінін бейнелі де орамды тілмен жеткізген және олардың арасындағы қатаң логикалық байланысқа сүйеніп небір күрделі есептердің күрмеуін шеше білген. Ауызша есеп халқымыздың ғасырлар бойғы тұрмыс-тіршілігімен үндес, өмір танымымен өзектес. Ұзындық қарыспен, сүйеммен, кезбен, қадаммен, құлашпен, мөлшерлі нәрселер ыдыс-аяқпен, дорбамен, қашықтық күндік, айлық, көштік жермен есептелген. Есептерді шешкенде және жауабын тапқанда берілген шарттармен қоса, қазақ халқының тұрмыс тіршілігіне тән кейбір деректерді ескеру қажет. Мысалы, “Мал айырбастау” деген есепте ірі мал иесі қойлы шаруаға: “Інгенімнің әр жілігі екі қой, биемнің екі жілігі үш қой, сиырымның әр аяғы бір қой”, — дейді. Қойлы шаруа ірі мал иесінің айтқанына келісіп, оған қырық алты қой береді де, орнына алған биесін мініп, інгенін жетектеп, сиырын айдап үйіне қайтады. Байырғы қазақ ғұрпы бойынша ірі мал кейде “он екі жілік” ет есебімен бағаланған. Есептің логикалық түйіні де осында. Қазақтың ауызша есептері мазмұн ерекшелігіне қарай 3-ке бөлінеді:
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Математика Санат:Логика
Иса Гараш оглы Гашимов
Иса Гараш оглы Гашимов 1944 жылы 13 наурызда Әзірбайжан Республикасы Кубатлин ауданының Айин ауылында туған.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Металлургия
Санат:1944 жылы туғандар
Каньяверас
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 368 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 73,6 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Игвай-Ягум
Игвай-Ягум — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің оң жағалауынан 538 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Сыдық Абыланов
Сыдық Абыланов (1845, Жамбыл облысы Байзақ ауданы Кеңес а. — 1938, Шымкент) — мемлекет қайраткері, журналист, драматург.
Оқу комиссары ретіндегі қызметі
Абыланов жаңа мектептер ашып, жаппай сауат ашуды жолға қойды.
Новоселов
1884 ж. 26 қазанда Үзікбай Бөрібайұлының Ибраһим Құнанбаевтың үстінен жазған арыздарын тексерген. Новоселовтың бұл істі тексеруіне И. Қүнанбаев қарсылық білдірген соң, істі тексеру Семей уөзінің соты П. Е. Маковецкийге тапсырылған.
Гротте-ди-Кастро
Гротте-ди-Кастро (Grotte di Castro) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Витербо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2967 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 75,52 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39,29 км² шамасында. Пошта индексі — 1025.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco. Жыл сайынғы мерекесі — 16 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Хатиб ибн Әбу Балта
Хатиб ибн Әбу Балта — пайғамбар Мұхаммад  Мысырлық Копты христиандар басшысы Муқауқиске жіберген сахаба. Қайтарда одан сыйлықтар жәнеМария әл-Қибтия және Сирин атты екі малай әйел алып қайтады. Пайғамбарымыз Мұхаммад Марияны өзіне әйел етіп алады.
Гервин Лейк
Гервин Лейк (Gerwin Lake, 9 сәуір 1996 жыл, Нидерланд) — синт-мартендік футболшы, жартылай қорғаушы. Синт Мартен Ұлттық футбол құрамасында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:Синт-Мартен футболшылары Санат:Синт-Мартен Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Флеймс Юнайтед ФК ойыншылары
Сан-Мауро-Форте
Сан-Мауро-Форте (San Mauro Forte) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Матера провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2306 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 26,5 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 86,89 км² шамасында. Пошта индексі — 75010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Петерсрода
Петерсрода (Petersroda) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Биттерфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 617 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 82 260. Муниципалитеттің басшысы — Уве Ройшер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Лух-Еган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тұрлықожа Биназарұлы Базаров
Әкесі - Базаров Биназар (1907 ж.т.), жұмысшы болған. Анасы - Базарова Сүйімхан (1928 ж.т.), үй шаруасымен айналысады.
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының дирижерлік факультетін бітірген (1982), оркестрі дирижері, оқытушы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1975 жылдан - Көкшетау балалар музыкалық мектебінде домбыра классының оқытушысы. 1979 жылдан - Біржан атындағы Көкшетау музыкалық училищесінің домбыра классының оқытушысы.
1995 жылдан бері - Ақмола облыстық филармониясының Қазақ халық аспаптары оркестрінің дирижері.
Әскери атағы - ефрейтор.
Діни көзқарасы - ислам.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан Республикасының өркендеуі».
Хоббиі - спорт, сурет өнері, графика.
Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи шығармалар.
Үйленген. Жұбайы - Базарова Бахыт Дөненбекқызы (1951 ж.т.), Ақмола облыстық филармониясының қазақ халық аспаптары оркестрінің аспапшы-әртісі. Қыздары - Жанна (1975 ж.т.), Дина (1977 ж.т.); ұлдары - Ербол (1979 ж.т.), Біржан (1981 ж.т.).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Цецвиль
Цецвиль (Zetzwil) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Кульм округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1249 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.81 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4147, пошта индексі — 5732.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
NGC 2622
NGC 2622 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.