cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мотивация
Хоторн эффекті
1.	 қызмет жағдайын жақсарту мен еңбек өнімділігін арттыру арасында тіке себеп-салдар байланысы жоқ;
2.	еңбек өнімділігін жоғарлатудың ең ұтымды жолы жұмыс жағдайын жақсартумен бірге, бастысы жұмысшылардың көңіл күйін көтеру болмақ;
3.	жұмысшының көңіл күйі мен наразылығына мән беру еңбек өнімділігін көтерудің түйіні.
Хоторн Эффектінің пайдалы тұстары:
1.	жұмысшы мән берген іске мән беруді үйретеді;
2.	егер құрылым моделі дұрыс және лайықты болса, бұл эффектті пайдаланып жұмысшыларды көңілдендіру арқылы, топтық бәсекелер, ойындар, арнайы жарыстар арқылы жұмыс өнімділігін ұзақ мерзімге жақсартуға болады;
3.	жұмысшылардың еңбек жағдайына жеткілікті бағалау жүргізу басқарушының ұзақ мерзімді жоспар құруына көмектеседі.
Хоторн Эффекті назар аудармайтын тұстар:
1.	жұмыс ортасының кейбір ішкі жағдайы бәрібір айқындалмайды, мысалы ұйымдастыру ниеті;
2.	өндіріс моделінің таңдалуы басқарушының субъектив пікірін негіз етеді;
3.	шешушісі, жұмыс ортасы динамикалы болады, модел үздіксіз өңделіп, нақты жағдайға бейімделуі керек;
4.	өндіріс моделінің дұрыстығы мен басқарушының шешім ету көрегендігі сабақтасып жатады.
Маслоудың қажеттілік пирамидасы
Маслоудың қажеттілік қабаты ілімі
Алдыңғы төрт қажет қанағаттанғанда барып ең жоғарғы осы қажет оянады және ол өзін іске асыруға, жасырын әлеуетін толық алып шығуға белсенеді.
Х ілімі және Y ілімі
Х және Y ілімі адами байлықты басқару ілімі, ұйымдастыру биховиоризмі, сондай-ақ әлеумет психологиясы салаларындағы жігерлендіру ілімі ретінде 1960 жылдары Дуглас МакГрегор жағынан ортаға қойылды. Y ілімін кейде "адам табиғаты ізгілік" деген мағынада да қолданады.
Жалпы айтқанда, Х ілімі жұмыста «жағымсыз салғырттықты» қозғаушы күш етуді, Y  ілімі жұмыста «жағымды белсенділікті» қозғаушы күш етуді көрсетеді. Бұл ілімі бойынша адам егер өмірде және жұмыста жеткілікті жігерленбесе, онда бұл мешеу басқарудың адам белсенділігін тосып тастағанының кесірі.
Қос фактор ілімі
Қос фактор ілімі - кейде мотивациялық гигиена ілімі (Motivator-Hygiene Theory) деп те аталады. Оны АҚШ психологі Ф.Герцберг 1950 жылдары ортаға қойған. Аталған ілімі бойынша екі түрлі фактор болады, біреуі адамда мотивация пайда қылатын, яғн құлшындыратын фактор (intrinsic factors), ал енді біреуі адамда мотивация пайда қылмайтын, оны көбінесе гигиена факторы (hygiene factors). Осы қос фактор болмаса адам өз ниетінен ажырап қалады.
Табыс қажеттілігі ілімі
Табыс мотивациясы ілімі кейде үш түрлі қажеттілік ілімі деп те аталады. Оны АҚШ психологі Д.МакКлелланд өмірге әкелген.
Аталған ілім бойынша мына үш қажеттілік ұқсамаған деңгейде әрекетімізге ықпал етпек, олар:
Жұмыс сипаты ілімі
АҚШ ғалымдары Richard Hackman мен Greg Oldham ұсынған теория. Олардың ойынша жұмыс атаулының керемет орындалуын белгілейтін ортақ ережелер бар, олар: Жұмыстың мәнділігі, жауапкершілігі және жұмыс міндетін дұрыс түсіну қатарлылар. Бұл ережелерге түйін болған бес негізгі сипат бар, олар:
Бұл 5 сипатқа сай бес нәтиже болады: олар мотивация (motivation), қанағаттану (satisfaction), көрсету (performance), жоспарлылық (absenteeism), жұмыс мөлшері (turnover) қатарлылар. Олардың ойынша мотивацияның формуласы:
Бихевиоризм
Биховиоризм (Behaviorism) ілімі XXғ. басында АҚШ-та пайда болған психология ағымы. Олар еш негізсіз, нақты дәлелсіз психологиялық болжаулық теорияларға қарсы шығып, адамның іс-әрекет дағдысын тіке күзету және нақты өлшеу арқылы адам психологиясын анықтауға болады деп есептеді. Олар ішкі толғанысқа сенбеді, тәжірибелік нақты зерттеу әдіснамаларын ұсынды.
Биховиоризм ерік еркіндігін құр қиял деп есептеді, адамның барлық ісін тума қасиеті және тәжірибе ортасы белгілейді, тума қасиеттер тәжірибе ортасында ашылады, не өзгереді, адамдардың барлық тәжірибесін сыртқы қажеттілікке талпыну аңсары белгілейді, сондықтан әрекет дағдысын жақсарту мен күшейту адам өмірінде өзгеріс туғызады деп есептеді.
Үміт ілімі
Үміт ілімі кейде Валенттілік -Амал-Үміт теориясы (ВАҮ, немесе VIE) деп те аталады, Америкалық әйгілі психолог, биховиорист В.Врум 1964ж. өзінің "Жұмыс және Шабыт" кітабында ұсынған жігерлендіру ілімі.
Аталған теория бойынша қызметші белсенділігін көтерудің үш шарты бар: Мотивация деңгейі осы үшеуінің көбейтіндісіне тең:
Әділдік ілімі
Әділдік ілімі (Equity theory) АҚШ психологі Адамс (J. Stacy Adams) 19631965 жылдары ортаға қойған мотивация ілім. Ол бойынша жұмысшының мотивациялану шамасы өзінің кіріс үшін жұмсаған белсенділігінің бағалану, қайтарылу деңгейіне қарата субъективті салыстыру санасына байланысты. Әділдік ілімі бойынша әр адамның төккен тері мен оның алған нәпақасы басқалардың төккен тері мен алған нәпақасына тең болуы керек. Сонда ол мотивацияланады.
(individual's outcomes = жекенің табысы, individual's own inputs = жекенің құлшынысы, relational partner's outcomes = әріптесінің табысы,  relational partner's inputs = әріптесінің құлшынысы)
Ауысым ілімі
Ауысым ілімі (Reversal theory) - АҚШ психологі Аптер (Michael J. Apter) 1982 жылы ұсынған мотивациялық теория. Аталған ілім бойынша адам әрекетінде қарама-қарсы екі мотивация өмір сүреді, әдетте сол екеуінің тек біреуі ғана қозғатылады. Нақты іске кіріскен кезде бір түрлі ниеттен екіншісіне секіру, бір түрлі мотивациядан оның қарсы жағындағы мотивацияға ауысу оп-оңай. Мысалы, кейде тауға шығу адамды рухтандырса, басқа кезде адамды алаңдатады. Кейде жылаған бала жанашырлықты оятса, кейде жүйкеңе тиеді.
Қосымша
Мотивация - экономика ғылымындағы басқару атқарымдарының бірі; басқарудың тиісті әдістерін таңдау және орындаушылардың уәжі ұйымның жалпы мақсаттарына қол жеткізуге септігін тигізетін жағдай жасау. Уәждеме екі фактормен айқындалады, олар: ұйымда қалыптасқан сыйақы мен еңбек жағдайы жүйесі және басшының жеке басының қабілет-қарымы (басшылықтың стилі). Бірқатар ғалымдардың пікірінше уәждеме жүйесінде адамға бағдарланған еңбек жағдайы (ұйым арасында қызметкерлердің жұмыс істеуіне жайлы жағдай жасау, ұйымдастыру мәдениетінің жоғары деңгейде болуы), сондай-ақ қызметкерлердің еңбегіне лайықты сыйақы төлеу, әдетте өнімділіктің неғұрлым жоғары деңгейіне қол жеткізуге жол ашатын басты қағидат. Осыған орай уәждемені талдау қазіргі заманда маркетингілік зерттеулердің біршама жаңа, келешегі зор бағытына айналып отыр. Уәждемені зерттеу – тұтынушының нарықтағы мінез-құлқын айқындайтын себептер мен жағдайларды, ең алдымен әлеуметтік психология аясындағы себептер мен жағдайларды іздеп табуға саяды. Сатып алушының белгілі бір тауарды өз пайдасына таңдау жасауына қарай себептер кешенін зерделеп білу кәсіпорынның өткізу мен жарнама қызметінде кездесетін ықтимал қателерден аман болуына мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Job characteristic theory
Он екі мұқам
Он екі мұқам (араб. “тұрақ”)– шығыс халықтарының музыка мәдениетіне тән көркемдік жүйе. Ол поэзиямен, әсіресе, көлемді дастандармен тығыз байланысты. Қазақ жыршылары да бұл сөзді мақам, яғни тұрақ (лад) мағынасында қолданған. Көп бөлімді Он екі мұқам баяндау тәсілінде өрбиді. Әл-Фараби, ибн Сина, Әбдірахман Жәми, т.б. еңбектерінде Он екі мұқам туралы мәліметтер кездеседі. Олардың атаулары: үшшақ, науа, бүсәлік, раст, хұсейни, хиджаз, рахауи, заңғұла, ирак, исфаған, зирафганд, бұзрук. Мұның басым көпшілігі минорлы ладтар. Арасында диатоникалық (үшшақ, науа), хроматикалық құрылымдар да (ирак, исфаған, бұзрук) кездеседі. Хроматизм көбіне 4, 6, 7 басқыштар арасында пайда болады. 12 мұқам өзбек, ұйғыр, түрікмен, әзірбайжан, армян, тәжік халықтарының мәдениетінде кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Музыка
Тарпаң
250px|нобай|оңға|Тарпаң Тарпаң (Equus gmelіnі) – жойылып кеткен жабайы жылқы. 18-ғасырдың басына дейін Оңтүстік-Шығыс Еуропаның ылғалды ормандарында, далалы және орманды-далалы аймақтарында, Батыс Қазақстан өңірінде үйірімен таралған. Шоқтығының биіктігі 136 см-ге жуық, терісіндегі түгі сұрғылт, арқасында қара жолағы, тікірейген қара жалы болады. Тіршілік ортасына байланысты 2 түр тармағы болған: дала тарпаңы, оның ең соңғы дарабасы 1879 жылы Аскания-Нова маңында өлтірілген, ал айғыры табиғи жағдайда 1918 жылға дейін тіршілік еткен. Орман тарпаңының соңғы дарабасы 1814 жылы қазіргі Калининград облысы аумағында өлтірілген. 20 ғасырда тарпаңның тұқымын қайта шығару үшін Польша мен Германияда жүргізілген іріктеу-будандастыру жұмыстары еш нәтиже бермеді. Қазақстанда тарпаңдар плейстоценнің соңынан 18 ғасырдың ортасына дейін тіршілік еткен.
Дереккөздер
Санат:Жылқылар Санат:Тақтұяқтылар Санат:Жойылып кеткен жануарлар
NGC 7087
NGC 7087 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Воель
Коммунаның INSEE коды — 55583, пошта индексі — 55210.
NGC 7087
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 4 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7087 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66988, ESO 343-8, MCG -7-44-25, AM 2131-410, IRAS21314-4102.
Воель
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 174 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,17 адам/км².
NGC 7087
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Воель
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Пекфиц
Пекфиц (Peckfitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 166 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 405. Муниципалитеттің басшысы — Отто Гроте.
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Венгль
Коммунаның INSEE коды — 62895, пошта индексі — 62410.
Үш томдық таңдамалы
Үш томдық таңдамалы — 2011 жылы Алматы қаласы «Абди компани» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Темірхан Медетбек. Беттер саны — 636.
Венгль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Үш томдық таңдамалы
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-832-18-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Абди компани баспасының кітаптары
Секпіл шолпанкебіс
Секпіл шолпанкебіс (Cypripedium guttatum) – сүйсіндер тұқымдасының шолпанкебіс туысына жататын Қазақстанда сирек кездесетін түр. Солтүстік Қазақстан облысы мен Таулы Алтайдың екі жерінде (Марқакөл шұңқыры, Иван жотасындағы Широкий лог шатқалында) кездеседі. Қазақстан жерінен тыс Еуропаның шығысындағы орманды аймақтарда, Оңтүстік Сібірде, Моңғолияда, Тибетте, Қытайда, сонымен қатар Қиыр Шығыс, Сахалин және Кореяда таралған. Жапырақты және қылқан жапырақты ірі күлгін – қызыл құлпыратын теңбілдерімен ерекшеленеді. Малды шектен тыс жаюдан, орман көлемінің қысқаруынан, тіршілік ортасының құрғауынан зардап шегеді. Аздаған популяциялары Марқакөл және Батыс-Алтай Қорықтарында қорғалады.
Дереккөздер
↑Қазақстан өсімдіктер әлемінің асыл қазынасы
Санат:Сүйсіндер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Балалардың панасыздығы
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
IC 3059
IC 3059 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Im типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39142, UGC 7254, MCG 2-31-62, DDO 115, ZWG 69.100, VCC 126.
Сыртқы сілтемелер
IC 3059 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Лек-Нядэйта
Лёк-Нядэйта — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адзьва өзенінің сол жағалауынан 181 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Этихад Стэдиум
Этихад Стэдиум (Etihad Stadium) — Манчестер қаласындағы Сити оф Манчестер ойын алаңының екінші аты болып есептеледі. Бұл стадионға 55 000-нан аса көрермен сияды. Англия Премьер-Лигасының ойын алаңдары жағынан, сыйымдылығы бойынша төртінші орынды алады. «Манчестер Сити » клубының ойын алаңы.
Бұл стадионның салынуына, Премьер-министр Тони Блэрдің өзі келіп ат салысты. Стадион 2000 жылдың қаңтарынан бастап салынып бастады. 2003 жылы 10 тамызда, ресми футбол алаңы ретінде ашылған болатын.
«Манчестер Сити » клубы, бұл стадионмен, бүкіл құқығымен, 250 жылға келісім-шартқа отырды. 2011 жылы шілдеде, басты демеушілері Etihad Airways ойын алаңының аты «Этихад» деп өзгертті.
2014 жылдың қаңтарында, 61 000 көрермендікке ауыстыруға жөндеулер жүргізіліп бастады. Жөндеулер аяқталғаннан кейін, 2015 жылғы әлемдік регби жарысын өткізуге болатын ойын алаңдардың қатарына кірді.
Өткізілген ойындар
2002 жылы Достық Ойыны өткізілді.
2004 жылдың 1 маусымы, бұл ойын алаңында Япония мен Англия құрамалары арасында достық кездесу өтті.
2005 жылы Англиядағы әйелдер арасындағы чемпионат өткізілді. Бұл алаңда тек Англия — Финляндия арасындағы ғана ойын өткізілді.
2006 жылдың 4 қазанында 2007/08 маусымындағы УЕФА Кубогының финалы өткізіледі деп шешілді. 2008 жылдың 14 мамырында, бұл алаңда, УЕФА Кубогының тарихындағы 50-інші финалдық ойыны өткізілді. Бұл финалдық ойында ресейлік «Зенит » пен шотландтық «Рейнджерс » кездескен болатын.
2015 жылдың жазында ойын трибуналарына 8 000 орын қосылды.
Сонымен қатар, 2015 жылы регби ойынынан әлемдік жарысы өткізілді.
Дереккөздер
Санат:Англия футбол стадиондары Санат:Стадиондар
Ентль-Курус-Ях
Ентль-Курус-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің оң жағалауынан 385 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 130 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
КОНКАКАФ Лигасы 2020
КОНКАКАФ Лигасы 2020 — аталмыш турнирдің бесінші маусымы.
Дереккөздер
Санат:2020 жылғы футбол
Санат:КОНКАКАФ Лигасы
Антип Алексеевич Иванов
Антип Алексеевич  Иванов — 19 ғасырдың басында өмір сүрген саудагер. Жұтқа ұшыраған қазақтарға көмектескен. Еділ жағалауынан Нарын құмына астық әкеліп, қазақтарға сатқан. «Қолма-қол ақшалары жоқ кедейлерге астықты қарызға берген», ал мүлдем кемтарларға тегін де таратқан. Сөйтіп, 1815-16 жылы жергілікті халыққа барлық қолынан келген жағдайын жасаған. Өз ақшасына Нарын өңірінде мешіт тұрғызған. Шығай сұлтан Ресей патшасының медальмен марапаттауын өтініп хат жазған.
Консервілер
нобай Консервілер — сақтаған кезде бұзылып кетпес үшін термикалық, химиялық немесе басқаша өңдеуден өткізілген азық-түлік өнімі. Консервілер төмендегідей болып жіктелінеді:
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс
Метатеория
=Метатеория= Метатеория (грек. meta – кейін және theorіа – бақылау, қарастыру, зерттеу) – белгілі бір теорияның құрылымы мен әдісіне талдау жасайтын ілім.
Метатеорияның негізгі мақсаты – ғылыми теорияларды формальдандыру шарттарын, сондай-ақ формальдандырылған тілдердің синтаксистік және семантикалық қасиеттерін зерттеу. Метатеория термині нақты теорияға қатысты ғана қолданылады. Мысалы, логика метатеориясы немесе металогика, математика метатеориясы немесе метаматематика, физиканың жеке тарауларының метатеориясы, т.б. Әрбір ғылыми теория шынайы дүниенің белгілі бір бөлшегін зерттесе, оның метатеориясы сол теорияның ұғымы мен жүйесін зерттейді. Метатеориялық зерттеу теория негіздеріне терең үңілуге көмектесумен қатар оның дамуына да әсерін тигізеді. Қандай да болмасын бір теорияның құрылымын зерттей отырып, метатеория оның рационалды құрылысын кеңейтетін әдістер іздеуіне көмектеседі.
Метатеорияның мазмұнын құрайтын метатеорема немесе теоремалар туралы теорема зерттейтін теорияда логикикалық қорытындыларды өткізетін механизмнің нығаюына мүмкіндік беріледі. Бұған мысал ретінде дедукция туралы математикалық - (металогикалық) теорияны алуға болады. Ғылымның әр түрлі саласындағы метатеориялық зерттеулердің түпкі мақсаты – логикалық тұжырым процесінің жеке тізбектерін автоматтандыру. Метатеориялық зерттеулер кибернетика мен есептеу техникасының дамуына орай ерекше мәнге ие. Шынында, кез келген метатеория ғылыми теорияның тек түсінікті мазмұны ғана емес, сонымен бірге, [формальды жүйе|формальды жүйенің де дәл ұғымы. Кейде метатеориялық қорытындылар зерттеу пәніне айналады, яғни метатеория метатілде қайта жасалады.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат: ғылым
Градоли
Градоли (Gradoli) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Витербо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1480 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 39 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Пошта индексі — 1010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santa Maria Maddalena.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Катрина Каиф
thumb|Катрина Каиф Катрина Каиф (Katrina Kaif, 16 шілде 1984 жыл, Гонконг) — үнді актрисасы, модель.
Алты туған әпкесі және бір ағасы бар. 14 жасынан бастап жарнама роликтеріне түсе бастаған. Кейін Лондонға көшіп барып, сол жерде модельдік бизнесін жалғастырған. Кинодағы мансабы «Boom» (2003 г) фильмінен басталған. Фильмдері: «Партнер» (2007), «Malliswari» (2004), «Allari Pidugu» (2005).
Рояк (Варна облысы)
Рояк (Рояк) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Дылгопол қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 253 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9252. Телефон коды — 0517. ЕКАТТЕ коды — 63135.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Дайыр (хан)
Санат:Қазақ хандары
Барритон (Мичиган)
Барритон (Barryton) — Мичиган штатының Mecosta округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 381 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.7 км² шамасында. FIPS коды — 26-05580.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Сри Ривэ (Мичиган)
Сри Ривэ (Three Rivers) — Мичиган штатының St. Joseph округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Жабайы аңдар
Мекен ету ортасы
"Бейімделу" деп жануарлардың белгілі бір жерде, белгілі бір жолмен мекен ету мүмкіндігін айтамыз. Жануарлар денесінің көлемі, пішіні секілді физикалық тұрғыдан немесе оның денесінің қызмет ету жолына қатысты бейімделуі мүмкін. Қоршаған орта өзгерген сайын сол ортаға бейімделе алмаған жануар өліп, тек бейімделген жануарлар ғана тіршілік етеді және көбею мүмкіншілігіне ие болады. Себеебі, тек жаңа ортаға бейімделіп, тіршілігін жалғастырған жануарлардың ғана төлдері сақталады. Жануарлардың мекен ету ортасы әртүрлі факторларға тәуелді. Мұнда ауа райы маңызды орын алады.
Қоректенуі
Жабайы жануарлардың қоректенуі олардың түріне байланысты. Жабайы жануарлардың қорегі алуан түрлі. Қоректенетін тамағының түріне байланысты сүтқоректілерді – "өсімдікпен қоректенетіндер" және "жануарлармен қоректенетіндер" дер екі топқа бөлуге болады. Мысалы, қасқыр жемтігін үйірімен, сары сілеусіндер қорегін жалғыз аулайды. Бұл жануарлардың иіс сезу, есту және көру қабілеттері жақсы дамыған. Олардың етті сүйектен ажыратуға пайдаланатын өткір азулары мен ұсақ өткір тістері бар.
Көбеюі
Жабайы аңдар – экожүйенің құрамдас бөлігі. Табиғаттың стихиялық апаттары немесе адамзат әрекетінің нәтижесінде олардың жойылуы экожүйеге кері әсерін тигізеді және табиға тепе-теңдіктің өзгеруіне алып келеді. Жабайы аңдардың көпшілігі далалар мен орман-тоғайларды тіршілік етеді. Олардың мекен аймағының тарылуы көбеюіне кері әсерін тигізуде.
Санат:Экологиялық терминдер Санат:Зоология Санат:Жануарлар
NGC 2611
NGC 2611 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл элемент Жаңа ортақ каталогтың түпнұсқалық басылымында тізімделгендердің бірі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Арканг
Арканг (Arcangues) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,47 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3116 адамды құрады. Халық тығыздығы — 178,36 адам/км².
Новоильиновка
Новоильиновка — Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл, Новоильин ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Әйет ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км жерде, Тобыл өзенінің сол жағасында, дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1738 адам (844 ер адам және 894 әйел адам) болса, 2009 жылы 1470 адамды (731 ер адам және 739 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1901 жылы қаланған. 1961-1997 жылдары сүт өндіретін кеңшар орталығы болған. Оның негізінде Новоильинкада және округтегі 8 ауылда ӨК, ЖШС-тер жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Бейімбет Майлин ауданы елді мекендері
Кампос-дель-Параисо
Кампос-дель-Параисо (Campos del Paraíso) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 964 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Танкіге қарсы зеңбірек
Танкіге қарсы зеңбірек — танкілер мен басқа сауытталған техниканы жоюға арналған артиллериялық зеңбірек.
Танкіге қарсы зеңбірек танкілер мен басқа сауытталған нысаналарды жоюды дәлдеу атысы арқылы сауыт бұзар (калибрден кіші, кумулятивті) снарядтармен жүзеге асырады.
Қазіргі Танкіге қарсы зеңбіректің тиімді атыс қашықтығы 2000 м. Танкіге қарсы зеңбіректін маңызды ұрыстық қасиеттері сауыт бүзғыштық, ол зенбіректің калибрінің көтерілуімен, сауыт бұзар (калибрден кіші) снарядтардың бастанкы жылдамдықтарының ұлғайтылуымен, кумулятивтік оқ-дәрілерді қолданумен қамтамасыз етіледі. Қазіргі Танкіге қарсы зеңбіректің кагіибрі 90-120 мм.
Калибрден кіші снарядтардың бастапқы жылдамдығы 1500 м/сек. және одан да жоғары. Калибрден кіші снарядтардың 500 м қашықтықтағы норма бойынша сауыт бұзғыштығы 350 мм, 1000 м қашықтықта 200 мм шамасында болады. Кумулятивтік снарядтардың сауыт бұзғыштығы 400 мм-ге дейін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Panzerabwehrkanone Anti-tank warfare Arma anti-carro Противотанковое орудие
Метатіл
Метатіл
Метатіл (грек meta – кейін) – қазіргі заманғы логика мен теориялық лингвистиканың негізгі ұғымдарының бірі. Метатіл түрлі математикалық, табиғи тілдерді зерттеуде, әр түрлі дәрежедегі тілдердің арақатынасын баяндауда және зерттеліп отырған тіл мен сол арқылы бейнеленетін заттық саланың арақатынасын, сөйлемдерінің құрылымын, басқа тілдермен қарым-қатынасын зерттеуде пайдаланылады. Метатіл арқылы тіл-объект сөйлемнің таңбалар құрылымын, баяндау қасиеттері жөніндегі теоремаларын дәлелдеу мен басқа тілдерге қатысын, т.б. зерттейді.
Талаптар
Метатілге қойылатын талаптар:
Такмак (Обва тармағы)
Такмак — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обва өзенінің оң жағалауынан 124 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Патрик Уайт
Патрик Виктор Мартиндейл Уайт (Patrick Victor Martindale White; 28 мамыр 1912, Лондон — 30 қыркүйек 1990 не 29 қыркүйек 1990, Сидней) — аустралиялық жазушы. 1973 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері, «эпикалық және психологиялық шеберлігі үшін, соның арқасында жаңа әдеби континент ашылды». Уайт XX ғасырдағы ағылшын тіліндегі ең маңызды жазушылардың бірі болып саналады.
Жыл аустралиялығы (1973).
Балалық және жастық шағы
Уайт Лондонда аустралиялық пен ағылшын әйелдің отбасында дүниеге келген. Ол 7 айлық болғанда отбасы Сиднейге көшті. Бала кезінде ол әпкесі, күтушісі және қызметшісімен бір пәтерде тұрса, ата-анасы басқа пәтерде тұрған.
Төрт жасында Уайт астмамен ауырады. Балалық шағында көп ауырыды, бұл оның көптеген іс-шараларға қатысуына кедергі болды.Жастайынан алғаш барған театрды қатты ұнатты. Уайт бұл хоббиді үйде дамытты, өз үйінің бақшасында анасының достары үшін сахна ойнап, би биледі.
Уайт Глостерширдегі Челтенхэм колледжінде жаңа өмірге бейімделу үшін көп күш жұмсады. Кейін ол бұл кезеңді «төрт жылға бас бостандығынан айыру» деп атады. Ол тұйық еді және достарының шеңбері тар болатын. Кейде ол Еуропада ата-анасымен бірге демалысты өткізетін, дегенмен олардың қарым-қатынасы алшақ еді.
Осы уақыт ішінде Уайт ұқсас қызығушылықтары бар Рональд Уотераллға жақын болады. Уотерл колледжді бітірген кезде, Уайт қайтадан тұйықталып, ата-анасына мектепті тастап, актер болғысы келетінін айтты. Ата-анасы ымырыға келіп, оған мектепті ерте бітіруге рұқсат берді, тек Уайт Аустралияға оралып, өмірін сонда жалғастыру шартымен. Ата-анасы ұлының жазушы болмай, жер бетінде жұмыс істегенін қалайды және жұмысшы болып оның актерлік амбициясын азайтады деп үміттенді.
Екі жыл бойы Аустралияның оңтүстік-шығысындағы Сноуи аймағындағы қоймада зат сақтаушы болып жұмыс істеді. Патрик туған жерге деген құрметпен өссе де, денсаулығы жақсарса да, мұндай өмір оған ұнамайтыны анық еді.
Пьесалары
1932 жылдан 1935 жылға дейін Уайт Англияда тұрып, Кембридж университетінің Кинг колледжінде француз және неміс әдебиетін оқыды.
Кембриджде болған кезінде Уайт өзінің «Соқашы және басқа поэмалар» деп аталатын алғашқы өлеңдер жинағын басып шығарды. 1935 жылы бакалавр дәрежесін алғаннан кейін Уайт Лондонда қысқа уақытқа тұрақтады. Мұнда жас автордың интеллектуалды дамуы және Аустралияда жүргенде жаза бастаған «Бақытты алқап» романын қайта өңдеу мүмкіндігі болды. 1937 жылы Уайттың әкесі қайтыс болып, ұлына 10 000 фунт стерлинг қалдырды, бұл сол кезде үлкен ақша болатын. Бұл Патрикке күні бойы салыстырмалы түрде жайлы жазуға мүмкіндік берді. Екі кішігірім пьесадан кейін «Бақытты алқап» басылымы шықты. Роман Англияда жақсы қабылданды, дегенмен Аустралияда кәдімгідей нашар болды. Уайт жаңа «Nightside» романын жаза бастады, бірақ сыншылардан теріс пікірлер алғаннан кейін ол оны жазбауды шешті. Кейінірек бұл шешіміне өкінген.
Уайт 1930 жылдардың аяғын Америка Құрама Штаттарында өткізіп, атап айтқанда, Кейп -Код, Массачусетс және Нью-Йоркте болып, «Тірілер мен өлілер» романы жазды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уайт Лондонға оралып, Корольдік әуе күштеріне алынды. Ол барлау офицері болды және Таяу Шығысқа жіберілді. Соғыс соңына дейін Мысырда, Палестинада, Грецияда қызмет етті.
Мосқал тартқан шағы
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Уайт Аустралияға отанына оралып, қазіргі Сиднейдің шетіндегі, бірақ сол кезде жартылай ауылдық аймақ болған — Кастл Хиллден ескі үй сатып алды. Мұнда ол грек досы Манолимен қоныстанды және 18 жыл гүл, көкөніс, сүт пен кілегей, асыл тұқымды күшіктерді сатумен өмір сүрді. Көптеген жылдар бойы ол Уайттың өзі ең жақсы шығармасы деп санайтын «Тәтемнің әңгімесін» және австралиялық жазушының ең есте қаларлық және маңызды романы болған «Адам ағашын» жазды. 1955 жылы Америка Құрама Штаттарында және Аустралияда, содан кейін Англияда шыққан бұл роман американдық сыншылардың жақсы пікірлерін ие болды, бірақ Аустралияда әлдеқайда суық қабылданды. Бұл Уайтқа белгілі бір әсер етті, ол бір кездері жазушылық мансабын аяқтауды ойлады, бірақ соңында әлі де жалғастыруды шешті. Оның жаңа серпілісі Фосс романының жариялануы болды.
1961 жылы Уайт кейін ол бестселлерге айналған «Күйме тізгіндегендер» басып шығарды және халықаралық марапаттарға ие болды. 1963 жылы жазушы Касл-Хиллдегі үйді сатуға шешім қабылдады. Осы уақытқа дейін Уайт әлемдегі ең көрнекті жазушылардың бірі ретінде таныла бастады, дегенмен ол әлі де барлық сұхбаттардан және көпшілік алдында сөйлеуден бас тартып, өте тұйық адам болып қала берді.
1968 жылы Уайт «Вивисектор» романын аяқтады, онда ол суретшінің ішкі әлемі мен мінезін терең пайымдай отырып суреттейді. Көпшілік мұның прототипі Патрик Уайттың досы Сидней Нолан екенін айтатын, бірақ жазушының өзі мұны жоққа шығарды. Уайт британдық 10 000 $ болатын сыйлықтан бас тартып, жазғандары үшін ақшалай өтемақы алғысы келмеді. Сондай-ақ ол әдеби цензураға ашық қарсылас еді және Аустралияның Вьетнам соғысына кіру шешіміне қарсылығын білдіру үшін бірқатар басқа қоғам қайраткерлеріне қосылды.
1973 жылы Патрик Уайт әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алды. Уайттың өзі марапаттау рәсіміне Стокгольмге бармады, оның атынан Сидней Ноланға баруға рұқсат берді. Сыйлық оның мансабында, сол жылы шыққан «Дауылдың көзі» сатылымын бірнеше есеге арттырып айтарлықтай әсер етіп. Патрик сыйлықтан түскен ақшаны өзінің жеке Патрик Уайт сыйлығын құруға жұмсады, ол жыл сайын алға жылжуға мүмкіндігі жоқ жас талантты жазушыларға беріледі.
1974 жылы Уайт «Жыл аустралиялығы» деп танылды, дегенмен өзі бұл сыйлықты аса ынтасыз қабылдап, өзінің инаугурациялық сөзінде аустралиялықтарды өз отанының мәселелері туралы ойлануға шақырды.
Қарттық
Уайт Сиднейдің шығыс шетіндегі ауқатты аудандардың жасыл бұрышындағы Хайберидегі үйінде көптеген кешкі ас өткізді. Ол Аустралияның консервативті Либералдық партиясын қолдады және 1975 жылы аустралиялық конституциялық дағдарыстан кейін қызу антироялист болды, анда-санда ұлттық теледидарда пайда болды және бұл туралы мәлімдеме жасады.
1981 жылы Патрик Уайт өзінің «Әйнектегі жарықтар» өмірбаянын жариялайды, онда ол осы уақытқа дейін аулақ болуға тырысқан кейбір мәселелерді қозғайды, атап айтқанда, оның гомосексуализмі және жеке Нобель сыйлығын алудан бас тартуы. 1982 жылы Верб жексенбісінде Уайт 30 000 адамды уран өндіруге тыйым салуға және ядролық қаруды жоюға шақырды.
1986 жылы «Бірдегі көптің естеліктері» атты ең соңғы романы жазылды.
Патрик Уайт 1990 жылы 30 қыркүйекте Сиднейде қайтыс болды.
Виль (Кайзерштуль)
Виль (Кайзерштуль) (Wyhl am Kaiserstuhl) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Эммендинген ауданының құрамына енеді.
Патрик Уайт
Дереккөздер
Санат:Кембридж университеті түлектері Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Аустралия жазушылары Санат:Аустралия ақындары
Виль (Кайзерштуль)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3612 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,95 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 16 051. Муниципалитеттің басшысы — Йоахим Рут.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Помарико
Помарико (Pomarico) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Матера провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4451 адамды құрайды. Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 128 км² шамасында. Пошта индексі — 75016.
Елді мекеннің қамқоршысы — періште Михаил. Жыл сайынғы мерекесі — 8 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Топырақ эрозиясы
Топырақ эрозиясы (латынша erosіo – желіну) – топырақтың беткі ұнтақталған құнарлы қабатының жел күшімен немесе су ағынының шаюы салдарынан құнарының азаюы. Жел эрозиясы кез келген топырақ типінде кездесіп, жел күшімен топырақтың беткі қабатын, кейде өсіп тұрған өсімдігімен бірге басқа жаққа ұшырып әкетеді. Әдетте жел эрозиясы жер бедері жазық, құрғақ, ормансыз шөл аймақтарында жиі болады. Тіпті шөл аймақтарындағы құмды алқаптардың шөп өспейтін бөліктері жел әсерінен бір орыннан екінші орынға жиі жылжып отырады. Оларды жылжымалы құмдар деп атайды. Топырақ бетінде өсімдік жақсы өскен алқаптар жел эрозиясына ұшырай бермейді. Өсімдік тамырлары топырақтың беткі қабатын бекітіп ұстап тұрады, өскіндері жауын суының біразын өздеріне сіңіріп, қалғанын жер астына өткізеді, ал екпе ағаштар қар тоқтатуға және олардың топырақ бетінде біркелкі таралуына септігін тигізеді, желдің күшін азайтады, т.б. Ал бұл жерлерді кәдімгі қайырмалы соқамен жыртып, топырақтың майда ұнтақталған бос қабаты жер бетіне шыққан кезде олар желдің еркіне беріліп ұшады. Осындай жағдай тың игеру кезінде Қазақстанның солт. аймақтарында кең өріс алған. Табиғаттың бұл апатымен күресуде акад. А.И. Бараев басшылық еткен Қазақ астық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты жақсы нәтижелерге қол жеткізді. Топырақты жел эрозиясынан қорғау үшін жасалған жүйенің негізінде топырақты бұрынғыдай қайырмалы соқамен жыртудың орнына қайырмасыз етіп жыртып, терең қопсыту ұсынылған. Сонда топырақта өскен дақыл сабақтары топырақ бетінде қалып, қыста қар тоқтатуға, желдің күшін төмендетуге септігін тигізеді. Ең бастысы бос топырақ жер бетіне шықпай, біршама тереңдікте жатады. Жел эрозиясына жиірек ұшырайтын алқаптар жайылымдық жерлерде, топырағы жұқа шөл белдемдерінде кездеседі. Себебі шөл белдемдерінде өсімдіктер сирек өседі әрі жақсы дамымаған, сондықтан бұзылуға өте бейім топырақ түзіледі. Мал жиі жайылатын елді мекендер немесе мал суаратын пункттердің төңірегіндегі топырақ та жиі бұзылып, шаңы шығып, желге ұшады. Ондай жағдайларды болдырмау үшін ауыспалы жайылымдық жүйеге көшу қажет.
Су эрозиясы қатты нөсерлеп жауған жаңбырдан немесе қыста мол жиналған қардың тез еруі нәтижесінде пайда болады. Мұндай жағдайлар еңіс жері мол таулы беткейлерде жиі кездеседі. Бұл су ағындары тік беткейдегі топырақ бетін ғана шайып қоймай, көп жағдайларда сай, жыралардың пайда болуына әкеп соғады. Тау етегіндегі беткей алаптарын су эрозиясынан қорғау үшін бұл жерлерге а. ш. дақылдарын, жеміс ағаштарын отырғызып, қолдан ыңғайлы жер бедерлерін сатылап жасау (террасалау) әдісі де қолданылады. Топырақтың су эрозиясының бір түрі ирригациялық эрозия, ол адам қолдан суаратын жерлерде болады. Суармалы жерлерде судың өз ағысымен ағуы үшін оның бір бағытта еңісі бар жер бедері таңдалынып алынады. Сол бағытқа қарай майда суару арықшалары жүргізіледі, бірақ еңіс жерлерге қарай суды мөлшерлеп қана жіберу қажет. Олай болмаған жағдайларда, әсіресе, еңісі тіктеу суарылмалы беткейлерде топырақтың ирригац. эрозиясы өріс алады. Эрозияның бұл түрі тек суармалы алқаптарда ғана емес, сол суармалы алқаптарға су әкелетін арықтар мен канал бойларында, өзен жағалауларында (жағалаулар су әрекетінен бұзылып, шайылады) да кездеседі. Көктемгі нөсер жаңбырлар жауғанда немесе қар еріп, оның суы өзендерге қосылғанда, су деңгейі көп көтеріліп, жағалау беткейлерін жуып-шайып, тіпті кей жағдайларда арналарын бұзып, жаңа арнамен ағатын болады. Су эрозиясының бұл түрімен күресу үшін арнайы инж. құрылыстар салу, өзен бойларына ағаштар отырғызу, т.б. шаралар жүргізу қажет. Арықтар мен каналдар тез бұзылып кетпеуі үшін олардың жағаларына ағаш, бұталар отырғызу керек. Сонымен қатар артық суларды уақытша су қоймаларында жинап, қажет кездерінде пайдаланған орынды. Т. э-ның қарқындылығы жер бедеріне, беткейлердің тік болуына, жауын-шашынның түсу мөлшеріне, топырақтың түйіршікті құрамына, су сіңіргіштік қабілетіне, өскен өсімдіктеріне, т.б. байланысты. Эрозияға ұшырау мөлшері беткейлер мен шатқалдардың тіп-тігіне және су жиналатын алқаптың аум-на қарай әр түрлі болады. Т. э. көбіне ұсақ түйіршікті топырақтарда, жауын-шашын көп түсетін және күшті жел тұратын аймақтарда кездеседі. Т. э. күштірек болғанда топырақ құнарлылығын азайтып, себілген тұқым зиян шегеді, а. ш-ның жайылымдық жерлерін нашарлатады. Осының барлығы а. ш-на орасан зиян келтіреді. Топырақ эрозиясының алдын алу үшін белгілі бір географиялық аудан мен аудан үшін жерлердің (егістік алқаптардың, ормандардың, шабындықтардың) дұрыс қатынасы, топырақты өңдеудің тиянақтылығы, сондай-ақ оны тыңайту және егістіктерді өзгерту, тыңайтқыштар мен егістіктерді өзгерту шаралары қолданылып топырақтың құнарлылығы артады. Топырақ эрозиясын бақылау әдістерін эрозия ғылымы зерттейді.
Цайэн
250px|thumb|Картада орналасуы Цайэн (Zeihen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Лауфенбург округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 949 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.87 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4183, пошта индексі — 5079.
Ивлев Петрович Николай
Ивлев Петрович Николай (7.11.1928, Бөкей ордасы ауд., Шоңай ст. - 13.3.1998, Алматы) — белгілі өлкетанушы. Балалық, жастық шағы Нарынқұм өңірінде өткен. Ш.Уәлиханов,С.Бабажанов, т.б. қазақ ғылымы мен мәдениеті қайраткерлерінің шығармаларын жүйелеп, насихаттауға арналған зерттеу жұмыстарының авторы. Алғашқылардың бірі болып, қазақ этаографы Бабажановтың барлық жарияланымдарын топ-тап, ғылыми түсініктермен толықтырып, жарыққа шығарды (1996). Жергілікті өлкетанушы Ж.Ақбаевпен бірге 1991 жылы Бабажановтың Бөкей ордасы аудндағы жерленген орнын анықтады.
Цайэн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ивлев Петрович Николай
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Каруго
Каруго (Carugo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Ресакинья
Ресакинья (Ressaquinha) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Барбасена экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 557 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 188,745 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1954 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Лимера
Лимера (Limeyrat) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24241, пошта индексі — 24210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 452 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Сейітжан Жақыпов
Сейітжан Жақыпов (1921 жыл, Жақсы ауданы, Қима ауылы – 2005 жыл, Астана қаласы) – қоғам қайраткері.
Дереккөздер
Санат:1921 жылы туғандар Санат:Жақсы ауданында туғандар Санат:2005 жылы қайтыс болғандар Санат:Астанада қайтыс болғандар Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:КСРО майорлары Санат:Сталинград шайқасының қатысушылары
Майбалық (Жамбыл ауданы)
Майбалық — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Благовещен ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Пресновка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 48 км-дей жерде, Майбалық көлінен шығысқа қарай орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 423 адам (211 ер адам және 212 әйел адам) болса, 2009 жылы 322 адамды (165 ер адам және 157 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Александр Колев
Александр Любомиров Колев (Александър Любомиров Колев; 8 желтоқсан 1992, София, Болгария) — болгариялық футболшы, шабуылшы. 2020 жылдың ақпанында "Қайсар" клубына ауысты. Оған дейін Бельгия, Болгария, Польша клубтарында ойнады.
Командалық
"Қайсар"
Сілтемелер
Санат:Болгария футболшылары Санат:Ботев ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Салтанат (кітап)
Салтанат — 2011 жылы Астана қаласы «Ақарман» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Ж. Самрат. Беттер саны — 788.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7148-01-0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Ақарман баспасының кітаптары
Мейшеду (Браганса)
Мейшеду (Браганса) (Meixedo (Bragança)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Браганса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Көкжиде (Алматы облысы)
Көкжиде — Алматы облысы Балқаш ауданы, Ақкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Мейшеду (Браганса)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,54 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,3 адам/км².
Көкжиде (Алматы облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бақанас ауылынан солтүстік-батысқа қарай 68 км-дей жерде.
Мейшеду (Браганса)
Ауданның қамқоршысы — Андрей Первозванный.
Көкжиде (Алматы облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 577 адам (288 ер адам және 289 әйел адам) болса, 2009 жылы 678 адамды (352 ер адам және 326 әйел адам) құрады.
Мейшеду (Браганса)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Көкжиде (Алматы облысы)
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы елді мекендері
Мейшеду (Браганса)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Форге (футбол клубы)
Форге — Канаданың Хамильтон қаласындағы футбол клубы, 2017 жылы құрылған.
Сілтемелер
Санат:Канада футбол клубтары
Абылай хан әулеті
Уәли
Абылай хан 1781 жылы қайтыс болғаннан кейін үлкен ұлы Уәли (1738 — 1819) орнына хан болып сайланды. Уәлидің тұлғасын оның Орынбор губернаторы генерал Рейнсдорпқа (1774 жылы, 2 маусым) жазған хаты аңғартады: "Жоғары мәртебелі сіздің Шынаят мырза арқылы жіберген хатыңызды алдық, тек әкем — Абылай хан орнында болмады, ол қалың қолмен сырттағы жауға аттанған еді, жауымыздың тас-талқаны шығарылғандығы жайлы хабар алып отырмыз. Ал мұндағы елді оның орнына мен басқарып отырмын. Сіздер де қандыбалақ қарақшыны ұстапсыздар (Е. Пугачевті. — редактор), бұл хабарды естіп мен қуанып қалдым. Себебі Ұлы мәртебелі императордың біз жауына жау, досына доспыз!”.
Орыс бақылаушысы Чучалов Уәли туралы: ''“Уәли әкесі Абылай сияқты өркөкірек, алған бағытынан қайтпайтын қайсар, әрі құбылмалы. Ол мені бір-ақ рет қабылдады. Бұл қылығын: “Әкем де Ресей жақтан келгендермен бір-ақ рет кездескен еді,” — деп дәлелдеді''” — дейді.
1782 жылы 25 ақпанда ІІ-Екатерина Уәлиді Орта жүздің ханы етіп бекіту туралы әмір еткен грамотаға қол қояды. Сол жылы 2 қарашада Петропавловск бекінісінде Уфа мен Симбирскінің генерал губернаторы Якобийдің қатысуымен Уәлидің таққа отыру және ант беру рәсімі өткізіледі. Уәли хан Ресейдің қазақ хандығында жүргізген империялық қитұрқы саясатына тосқауыл болуға тырысты. Деректер Ресей билеушілерінің ел ішінде ханға наразы күштер болса жасырын қолдап, керек болса ақша да беріп, ұшқынды өртке айналдырып отырғанын айғақтайды. Орта жүздің Кіші жүзбен, Ұлы жүзбен ағайындық, туыстық, мемлекеттік байланыстарын үзіп, араларын алшақтатуға тырысқан. 1781 жылы Ресейде Кіші жүздің ханы Нұралы мен Айшуақ сұлтан тұтқынға алынғанда Уәли хан бұған наразылық білдіреді. Ханның бұл әрекетіне Орынбордың генерал губернаторы барон О.Игельстром төмендегідей жауап береді: “Жоғары дәрежелі хан, Ұлы мәртебелі императрица Сізге тек қана Орта жүзді билікке берді, ал қазақтың Кіші жүзінің ісі, ондағы жағдай Сізге мүлдем тапсырылмаған болатын”. “Аңдыған жау алмай қоймайды” дегендей, Уәли ханның көзі тірісінде 1815 жылы Орта жүзде тағы бір хан сайланады. Ол — Кіші жүздің ханы Әбілқайырды өлтірген Барақ сұлтанның ұрпағы Бөкей еді.
Уәли хан өлген соң оның тұңғыш ұлы Ғұбайдолла хан сайланады, бірақ патша үкіметі бұл шешімді бекітпейді. 1823 жылы қытайлықтар Ғұбайдолланы хан деп таниды. Ресей қазақ хандығын тарату мақсатымен 1822 жылы Жарғы қабылдап, Қазақстанда сыртқы округтер ұйымдастыра бастаған тұста Ғұбайдолла Көкшетау округінің аға сұлтаны болып тағайындалады, оған медаль беріліп, шапан жабуға шешім қабылданады. Ғұбайдолла бәрінен де бас тартады. Туысы — Қасым сұлтанның баласы Саржанмен ойы бір жерден шығып, Ресей империясының қысымына қарсылық көрсетті. 1824 жылы Қытаймен байланыс орнатуға әрекеттеніп жүргенде, сотник Карбышевтің отряды Ғұбайдолланы Баянауылда (90-ға жуық сұлтан-билерімен бірге) ұстайды. Кейін ол Сібірге, Березовкаға жер аударылады.
Уәли ханның ұлы Шыңғыс (1815 — 1905) 40-жылдан астам уақыт аға сұлтан болған, полковник, ресми түрде орыс дворяндарының санатына қосылған. Әйелі — Шорман бидің қызы Зейнеп. Шыңғыс пен Зейнептің 7 ұлы, 6 қызы болды, оның атақтылары: Шоқан (Мұхаммед-Қанафия, 1835 — 65), Мақы (Әбіл-Мақыжан, 1845 — 1916), Махмед (Омбы кадет корпусын бітірген, 1849 — 1916), Қозыке (Сақыпкерей, 1854 — 96).
Шоқан небәрі 30 жыл өмір сүріп, қазақ халқының тарихында өшпес із қалдырды. Оның ғылымның әр саласында жазған еңбектері ойының тереңдігімен, тарихи деректерді айшықты талдау-таразылауымен, ұшқыр түйінімен күні бүгінге дейін маңызын жоймай келеді.
Шоқанның інісі Мақы талантты өнер иесі — суретші болған. Ол француз суретшісі Лежемен бірге “Орнаменты всех времен и стилей” (СПб, 1890) атты зерттеу шығарған. 1876 жылы Санкт-Петербургте өткен ориенталистердің көрмесінде Мақының қолөнер бұйымдары алтын медаль алды. Ол Саумалкөл, Тораңғұл елді мекендері үшін қоғамдық үйлердің жобаларын жасады. Г.Н. Потаниннің айтуынша: “орыс қоғамында Мақыны құрмет көрсетіп қарсы алады екен, оны биік тәрбиелі жүріс-тұрысы әрі ақжарқын мінез-құлқы үшін жақсы көретін”.
Қозыке — нәзік сезімді сазгер, Ақан серінің досы болды. Оның шығарған “Керқұнажын”, “Көкшетаудың биігі” т.б. әндері әншілер репертуарынан түспей келеді. Қозыке туындыларының ішіндегі ең асқағы, саздысы әрі әсерлісі — “Топай көк” әні. Оны біздің заманымызға атақты әнші Жарылғапберді жеткізді. Бұл әннің тылсым қасиетін Мұхтар Омарханұлы Әуезов “Абай жолы” романында шабытпен суреттейді.
Махмед атты баласы 1916 жылы ұлт-азаттық соғыс кезінде ақтардың қолынан қаза тапты.
Ғабит (1921), Гүлжанат (1938), Нэль (1940), Болат және Едіге (1945) Уәлихановтардың Қазақстан ғылымына қосқан өз үлестері бар.
Қазақстан Республикасы-ның еңбек сіңірген архитекторы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, Қазақстанның Елтаңбасының, Алматыдағы Тәуелсіздік монументінің және 20-ға жуық ескерткіштердің авторы Шот-Аман Ыдырысұлы Уәлихан (1932) — Шоқанның інісі Мақының немересі.
Ыдырыс Мақыұлы Уәлиханов (1884 —1960) — Троицкінің Расулия медресесін бітірген, 50 жылдан астам мұғалім болған.