cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қарағанды облысы
Халқы
Жезқазған өңірінің солтүстік-батысыңда және ауылды жерлерде халықтың тығыздығы өте төмен. Мәселен, 1966 ж. әрбір шаршы километрге 1,36 адамнан келсе, бұл көрсеткіш 1976 ж. 1,48, ал 1988 ж. 1,58 адам болды. Жезқазған - Балқаш өңіріңде 5 қала, 4 аудан, 22 қалашық, 53 ауылдық аймақ бар. 1998 ж. 20-дан артық тұрғыны бар 256 елді мекен болды. Халықтың басым көпшілігі Жезқазған, Балқаш, Сәтбаев, Қаражал қалалары мен оның төңірегіне топтасқан. Онда әрбір шаршы километрде 18,8 адам тұрады. Ұлытау ауданында әрбір шаршы километрге 0,1 ғана адамнан, оның оңтүстігінде 1 шаршы километрге бір адамнан келеді. Ал халықтың тығыздығы Шет ауданында бір шаршы километрге 0,7 адам, Ақтоғай ауданында 0,4 адам, Жаңаарқа ауданында 0,5 адамнан келеді.
Облыс жерінде 11 қала, 39 қалашық және 171 ауыл-селолық округтер (3 ірі қала - Қарағанды, Теміртау және Жезқазған, ауданы жағынан орташа 4 кала — Балқаш, Саран, Шахтинск, Абай және 4 шағын кала - Қарқаралы, Қаражал,Сәтбаев, Приозёрск) орналасқан. Аймақтағы ең ірі Қарағанды-Теміртау қалалық агломерациясы соғыстан кейінгі жылдары қалыптасып, дамыған Қарағанды мен Теміртауда бүкіл облыс халқының 42%-ы және қала халқының 70,5%-ы тұрады (2005). Мұның өзі бұл қалаларда халықтың көп шоғырланғандығын сипаттайды. Олардың төңірегіңде Саран (48,2 мың адам), Шахтинск (59,9 мың адам) қалалары және Қарабас, НовоДолинка, Топар, Южный, Ақтас, Долинка, Шахан, Ақтау, Мұстафин, Қушоқы сияқты кенттер орналасқан. Бұлардың барлығы көмір кен орындарының қарқынды игерілуіне, шахталар, қара және түсті металлургия, химия, машина жасау кәсіпорындарының салынуына байланысты пайда болды.
Облыста 558 ауылдық елді мекендер бар (2004). Кеңшарлардың тарауы, шаруа қожалықтарының, өндірістік кооперативтердің, акционерлік қоғамдардың құрылуы, ауылда нарық катынастарының қиындықпен енгізілуі жекеменшік шаруашылықтардың көптеп жабылуына өз әсерін тигізді. Қазіргі уақытта тарихи қалыптасқан ауыл-селолық орналасу жүйесін қайта құру іске асырылуда.
Флорасы
Облыстың дала белдемінде, негізінен, бөрте жусан, бетеге, селеу және жіңішке қоңырбас, қозықұлақ, сарыбас беде, бұйырғын, жебіршөп, борпылдақ шөп, т.б. жазық жерінде қараған, тобылғы, итмұрын, қыраттарында жатаған арша, ырғай, тасжарған, т.б. бұталар өседі. Грунт суы таяу тауаралық өлкелер мен өзен аңғарларының жайылмаларын бидайық, шалғындық көде мен түлкі құйрық сияқты өсімдіктер жапқан. Қарқаралы, Кент, Қу, Бақты, Қызыларай, т.б. гранитті тауларда қарағай, ал олардың сайларында қайың, көктерек, өзен бойында түрлі тал, шілік өседі. Облыстың шөлейт белдемінде бетеге, селеу, т.б. түрлі шөп пен эфемерлер өседі. Шоқылардың тастақты беткейлерінде жусан басым. Шоқыаралық ойыстарда түрлі бұта кездеседі. Ұлытау, Қараағаш, Бектауата тауларында қайың, көк терек, қандыағаш, оңтүстігіндегі шөл далада жусан мен әр түрлі сораң шөп тараған.
Фаунасы
Облыс өңірін арқар, елік, бөкен, қарақұйрық, қасқыр, түлкі, қарсақ, борсық, аққұлақ, ақкіс, сасық күзен, ақ тиін, қоян, сарышұнақ, суыр, қосаяқ, көл қамыстарында жабайы шошқа, ондатр; құстардан дуадақ, тырна, құр, шіл, бүркіт, кезқұйрық, қарақұс, күйкентай, безгелдек, үкі, жапалақ, қасқалдақ, қаз, үйрек, шағала, т.б. су құстары мекендейді. Көлдері мен өзендерінде мөңке, оңғақ, лақа, алабұға, торта, шортан, аққайран, көкбас балықтары бар. Балқаш көлінде ақ амур, ақмарқа, табан, тұқы, жайын, көксерке, қаяз, пілмай жерсіндірілген.
Өндірісі
Кеңес өкіметі жылдары облыста жергілікті кен байлықтары мен ауыл шаруашылығы шикізатының негізінде көмір өндіру, энергетика, қара және түсті металлургия, химия өнеркәсібі, машина жасау және металл өңдеу, құрылыс индустриясы, жеңіл және тамақ өнеркәсіптері дамып, облыс экономикасының негізгі салаларына айналды. Қарағанды облысының ауыл шаруашылығына пайдалануға жарамды жері 34257,1 мың га, оның ішінде егістік жер 1062,2 мың га, шабындық 389,6 мың га, жайылымы 31724,9 мың га жерді құрайды. Ауыл шаруашылығының басты салалары – жаздық астық өсіру, етті-сүтті сиыр, қой, жылқы өсіру. Өнеркәсіп орталықтарына таяу жерде қала маңына тән ауыл шаруашылығы дамыған (сүтті сиыр, құс, шошқа өсіру, картоп, көкөніс өсіру). 2002 ж. егістік аумағы (мың га) 1316,7 болды. Облысты қамтитын Сарыарқа темір жолының Ұзындығы 1827 км. Сарыарқа әуежайы облыс тұрғындарын көптеген шет елдермен және республиканың басқа қалаларымен байланыстырады. Облыс жері арқылы Павлодар – Шымкент мұнай құбыры өтеді.
Сыртқы сілтеме
*
Топырақ қабаты
Дереккөздер
Санат:Физика
Suelo
Қазақстанда таеквондо
Дереккөздер
Санат:Спорт
Доран (Миннесота)
Доран (Doran) — Миннесота штатының Wilkin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 55 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-16156.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Говард Шульц
Говард Шульц (1953жылы 19 шілдеде өмірге келді) - американдық бизнесмен, халыққа көбінесе Starbucks директорлар кеңесінің төрағасы және CEO деген лауазымымен белгілі.
1975 жылы жоғарғы оқу орнын бітіріп, Солтүстік Мичиган Университетінен бакалавр дәрежесін алып шықты.
Шульц 1982 жылы Starbucks компаниясына жұмысқа тұрды. Ал 1985 жылы Il Giornale компаниясының негізін қалады. Сондағы мақсаты сол кездегі Sturbucks-тың негізгі саласы кофе дәндерін сатумен шектеліп қана қоймай, итальяндық тәрізде үздік қызмет көрсететін кофеханалар желісін ашу еді.
2 жылдан кейін Starbucks бұрынғы басшылығы жұмыс орнын ауыстыруды және Peet’s Coffee & Tea-ге көшуді жөн көрді. Starbucks болса Говард Шульц пен Il Giornale-ге сатылды.
Тулой
Тулой — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бия өзенінің оң жағалауынан 259 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Говард Шульц
Шульц Il Giornale-ні Starbucks-қа өзгертіп агрессивтi өктемдiк жолымен құрама штаттардың барлық аумағында Starbucks маркасымен кофеханаларының желiсiн кеңейттi.
Тулой
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Говард Шульц
2006 жылы Forbes журналы Говард Шульцті АҚШ-тағы 354-ші аса бай адам деп жариялады, ал оның қаражаты 1.1 миллиард долларға бағаланады.
Дереккөздер
Санат:Бруклинде өмірге келгендер Санат:АҚШ миллиардерлері Санат:Кофеханалар желісі
Тулой
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Серік Бейсенбайұлы Сүйіндіков
Серік Бейсенбайұлы Сүйіндіков -1974 жылы 20 маусымда Шығыс Қазақстан облысы Таврия ауданының Каменка ауылында туған. Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университетін (1997) инженер-құрылысшы мамандығы бойынша; С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетін (2003) заңгер мамандығы бойынша бітірген.
Тулой
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кастирага-Видардо
Кастирага-Видардо (Castiraga Vidardo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1633 адамды құрайды. Халық тығыздығы 327 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 26866.
Кулляр
Кулляр — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Ефремкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 128 адамды құрады. Пошта индексі — 453023, ОКАТО коды — 80235820007.
Кастирага-Видардо
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Кулляр
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Халықаралық құқықтық мойындау
Халықаралық құқықтық мойындау - халықаралық құқықта мемлекеттердің жаңа мемлекеттерді немесе үкіметтерді не басқа да субъектілерді олармен ресми немесе бейресми, толық немесе ішінара, тұрақты немесе уақытша қатынастар орнату мақсатымен мойындауы. Халықаралық құқық көбінесе мемлекеттің жаңа мемлекетпен дипломатиялық қатынастар орнату немесе оған келісім беру ниетін білдіу жолымен мойындалады. Халықаралық құқықтық мойындаудың алуан түрлері бар. Олар көтеріліске шыққан немесе соғысушы, жауласушы тараптың мемлекетін,үкіметін, ұлттық қозғалыс органдарын, қарсыласу органдарын мойындау. Нысанына қарай халықаралық құқықтық мойындау 2 ге бөлінеді: 1) Дәстүрлі түрде заң жүзінде мойындау, яғни түпкілікті ресми халықаралық құқықтық мойындау. Мұнда мойындаушы мемлекеттің мойындалатын тараппен толық көлемде дипломатиялық қатынастар орнатуға дайын екені айтылады. 2) Іс жүзінде Халықаралық құқықтық мойындау бұл да ресми сипатта болып келеді. Бірақ заң жүзінде мойындаудан саяси және экономикалық деңгейі мен көлемі шектеулі.
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Қания Бисенова
Қания Бисенова -1926-1994 жылдары Атырау облысында өмір сүрген.
1962 жылы Саратов мұнай техникумын бітірген.
1941-1986 жылдары — Сағыз, Қосшағыл]], Құлсары мұнай кәсіпшілігі басқармасында бухгалтер, бас бухгалтердің орынбасары, экономист, аға экономист, жоспарлау бөліміні. бастығы, Батыс Қазақстан геологиялық басқармасының аға инженер-экономисті. Медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Табуаду
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 387 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,64 км² шамасында. Халық тығыздығы — 160,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Шоманкөл
Шоманкөл (2017 жылға дейін – Большевик) — Павлодар облысы Баянауыл ауданы, Күркелі ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Баянауыл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 398 адам (214 ер адам және 184 әйел адам) болса, 2009 жылы 280 адамды (156 ер адам және 124 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Баянауыл ауданы елді мекендері
Ертіс маңы артезиан алабы
Ертіс маңы артезиан алабы (Приертысский артезианский бассейн) — Ертіс өзенінің оң және сол жағалауында, ауданы 30 мың км2-ден астам.
1954—1955 жылдан барлануда. Бұл алап кайнозой мен мезозой жыныстарында су өткізбейтін қабаттар, сулы горизонттар түзе, бірінің үстінде бірі бірнеше қабат болып орналасқан. Бұлардың ішінде қалындығы 300- 400 м кварц, кварц-глауконит құмы болатын бор ярусының сулы горизонтының су қоры көп әрі оның келешегі зор. Бұл алапқа тұщы су Семей төңірегіндегі құмды алаңдар мен Құлынды даласында өсетін қарағайлы ормандар шоғыры орналасқан өңір арқылы сіңеді. Судың минералдылығы — алаптың оңтүстік- шығысында 0,2-0,3 г/л, химиялық құрамы гидрокарбонатты-кальцийлі. Кейбір үңғымадан секундына 30—40 л, ал басым көпшілігінен 3—10 л аралығында су шығады. Бор горизонтының артезиан суы ірі көсіпорындары, ауыл шаруашылығы мұқтажын өтеуге, егістік суаруға пайдаланылады. Мысалы, кезінде одақ және республика көлемінде алғаш Павлодар облысы, ҚР 30 жылдығы атындағы ұжымшарда терендігі 560—1100 м, секундына 20—100 л су шығаратын 40 ұңғыма бұрғыланып, кең алымды жауындатқыштар көмегімен, 5500 га егістік суарылған.
Дереккөздер
Санат:Артезиан алабы
Мукури
Мукури (Mucuri) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Порту-Сегуру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 35 688 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 774,76 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,1 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Еркін Мұсаұлы Айса
Еркін Мұсаұлы Айса (29.06.1980, Тараз) — қазақстандық таэквондошы, Халыңаралық Дәрежедегі Спорт Шебері, қара белбеу. Қазақстан чемпионы, М. Өзтүрік мемориалының (2001, Астана), ҚР кубогінің (2003), Қазақстан-Германия матчының (2001-02) жеңімпазы. XXII Бүкілдүниежүзілік Универсиаданың күміс жүлдегері. Ж-сы: А. Үсенов.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша таэквондошылар Санат:Қазақстан тхэквондошылары
Лохта
Лохта — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфтюга өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 62 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Фазалық дифференциация
Дереккөздер
Санат:Геология
Круглоозёрный кенттік әкімдігі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Круглоозёрное кенті мен Серебряково ауылы кіреді. Орталығы – Круглоозёрное кенті.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5121 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Орал қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Тагр-Еган
Тагр-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мохтиг-Яун өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 1841
NGC 1841 — Mensa шоқжұлдызында орналасқан GCL (шар тәрізді жұлдыздар шоғыры) типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 19 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1841 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: GCL 8, ESO 4-SC15.
Алексей Дмитриевич Сперанский
Алексей Дмитриевич Сперанский(11.1.1888, Уржум, қазіргі Киров облысы.,-23.7.1961.,Мәскеу)- совет патологы және - физиологы. КСРО ғылым академиясының (1939) және КСРО Медицина ғылым академиясының акдемигі  (1944), РСФСР-дің еңбек сіңірген жақын шәкірттерінің бірі.
Өмірі
1943 жылдан КПСС мүшесі. Сперанский Қазан университетінің медициналық факультетін бітірген (1911), село дәрігері, Қазан, кейін Иркутск университетінің қалыпты анатомия кафедрасының прозекторы. 1914-1919 ж. әскери хирург, Иркутск университетінің топографиялық анатомия кафедрасының профессоры (1920-1922), Ленинград эксперименттік медицина институтында И.П.Павловтың аға ассистенті  (1923-1928), осы институтта пато-физиологиялық бөлімінің (1928-1934),1934 жылдан Мәскеуде Бүкіл Одақтық эксперименттік медицина институтының жалпы патология бөлімінің меңгерушісі. 1945 жылдан КСРО Медицина ғылым академиясының Жалпы және эксперименттік патология институтының директоры, 1954 жылдан КСРО Мемлекеттік ғылым академиясының қалыпты және патология физиология институтының жалпы патология бөлімін меңгерді. Сперанский патология процесс кезіндегі нерв жүйесінің маңызы жөнінде көптеген жаңалықтар ашып, кеңестік медицина дамуына үлес қосты.
Сыйлықтары
Сперанский-Мемлекеттік сыйлық лауреаты (1943), КСРО ғылым академиясының И.П.Павлов атындағы сыйлығының лауреаты (1937),2 рет Ленин орденімен және басқа 2 орден, медальдармен марапатталған.
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 386 бет
Санат:1888 жылы туғандар Санат:1961 жылы қайтыс болғандар
IC 2188
IC 2188 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20858, IC 2186, MCG 4-18-11, ZWG 117.26, NPM1G +21.0156.
Халықаралық ынтымақтастық күні
Мамыр айының 1-і күні – Халықаралық ынтымақтастық мерекесі. Қазақстан – көпұлтты мемлекет. Біздің елімізде 130-дан астам ұлттар мен ұлыстар мекендейді. Олар өздерінің тілін, мəдениетін, салт-дəстүрлерін сақтаған. Бір-бірімен тату тəтті, бейбіт өмір сүреді. Бұл ынтымақтастықты нығайту Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Халықтар достығы ассамблеясына жүктелген. Біздің елімізде ұлттық мəдениет орталықтары жұмыс істейді.
Дереккөздер
«Сен білесін бе?» энциклопедиясы. Автор: Райымбеков Қ.Ж., Байғабылова Қ.Т.
Санат:Мейрамдар
Соус Хэмптон (Нью-Гэмпшир)
Соус Хэмптон (South Hampton) — Нью-Гэмпшир штатының Роккингэм округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 814 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20.7 км² шамасында. FIPS коды — 33-71140.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Бачково (Пловдив облысы)
Бачково (Бачково) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Асеновград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 343 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4251. Телефон коды — 03327. ЕКАТТЕ коды — 2974.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Вентикано
Вентикано (Venticano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2545 адамды құрайды. Халық тығыздығы 182 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 83030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria. Жыл сайынғы мерекесі — 8 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Жуантөбе (қала орны)
Жуантөбе — ортағасырлық қала орны. Түркістан облысы, Ордабасы ауданы, Көлтабан ауылының солтүстік-шығыс шетінде, Арыс өзенінің сол жағалауында орналасқан. Археологиялық әдебиеттерде осы қала орнынан 1893 жылы 5000-нан астам күміс және мыс тиын-теңгелердің табылғаны туралы мәліметтер кездеседі. Қала орны екі бөліктен: орталық бөліктен (цитадель) және оны қоршай орналасқан рабаттан тұрады. Орталығының сыртқы көрінісі төртбұрышты келген, ауданы 90 – 120 м, биіктігі 20 м-ден астам. Айнала қоршай орналасқан рабаттың биіктігі 4 – 5 м, ені 30-дан 60 м-ге дейін жетеді. Қала орнының солтүстігі мен оңтүстігінде қақпаның орны сақталған. Алғаш археологиялық қазба жұмысын 1951 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі Е.И. Агеева) жүргізіп, 1996 – 97 жылы Шымкент облысы тарихи-өлкетану мұражайының экспедициясы жалғастырды. Қазба жұмыстарының барысында қоймалар мен бірнеше бөлмелерден тұратын үйлердің орны аршылды. Табылған қыш ыдыстардың жиынтығы мен Иранның Сасани әулеті шығарған мыс теңгелер 6 – 7 ғасырларға жатады. Археологтер Е.И. Агеева, Г.И. Пацевич Ж-ні ортағасырлық Кенджде аймағының астанасы болған Арсубаникеттің (Субаникет) орны деп тұжырымдайды. Әбу-л-Қасым ибн Хаукал “Фараб, Кенджде мен Шаштың аралығында тамаша жайлау бар, ондағы мыңға тарта түтіннен тұратын түріктер ислам дінін қабылдаған... Субаникет Кенджденің басты қаласы” деп жазған. В.В. Бартольд осы деректі пайдалана отырып, Субаникет қаласы мен Кенджде аймағы Арыс өзенінің ортаңғы ағысында орналасқан деп тұжырымдайды. Арсубаникет жайлы деректер Әбу Исхақ әл-Истахридің, ибн Якуттің, Мұтаххар әл-Мақдисидің шығармаларында да бар. Мұтаххар әл-Мақдисидің “Арсубаникет – үлкен де таза, айнала қоршалған бекініс дуалы бар қала, мұнаралары мешіт рабадында орналасқан” деген мәліметін белгісіз автордың “Худуд әл-Әләм” шығармасындағы “Субаникет – гүлденіп келе жатқан бай да әдемі қала” деген жолдары толықтыра түседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Арқа ауылдық округі
Арқа ауылдық округі — Қостанай облысы Қамысты ауданындағы әкімшілік бірлік. 2022 жылы Арқа және Красногор ауылдық әкімдіктерінің бірігуі нәтижесінде құрылған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Арқа, Красногорское ауылдары кіреді. Орталығы – Арқа ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1930 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қамысты ауданы ауылдық округтері
Өкпе
thumb|Өкпе
Өкпе (pulmones, pulmo – өкпе) — адам мен жануарлардың тыныс алу мүшесі. Пішіні жартылай конус тәрізді, оның төменгі жағы немесе негізі ойыстау біткен, кеуде қуысын іш қуысынан бөліп тұратын көк етке кіріп жатады. Жоғарғы жағы сүйір, бұғана сүйегінен 2 – 3 см-дей шығып, мойынның төменгі бөлігіне еніп жатады. Сыртында сірлі қабық – өкпеқап (плевра) болады. Өкпеге ауатамырлары (бронх), өкпе артериясы келеді де, одан екі өкпе венасы шығады. Сол жақ өкпе екі бөліктен (жоғарғы, төменгі), ал оң жақ өкпе үш бөліктен (жоғарғы, ортаңғы және төменгі) тұрады. Өкпеішілік ауатамырлар жүйесі тармақты ауатамыр түзеді, бөліктік ауатамырлардың ұшындағы тармақтары ауатамыршаларға (бронхиолаларға) бөлінеді әрі тыныс алу бөлігіне өтеді. Ауатамыршалары көпіршікті жолдар түзеді онымен қоса оның ішінде өте көп майда көпіршіктер (альвеолдар) болады. Ересек адамның екі өкпесіне 700 млн-нан астам көпіршіктер сияды. Жан-жағын қантамырлар капиллярлары қоршаған көпіршектерде газ алмасу жүреді. Өкпеде жұтқан ауа қанға өтеді, көмір қышқыл газы қаннан ауаға шығады. Адамның жалпы орташа өкпе сыйымдылығы – 2680'120. Өкпе дене температурасының тұрақтылығын сақтауға, қан ұюы, ақуыз, май және көміртек алмасу процестеріне қатысады. Көп кездесетін өкпе аурулары: өкпе қабынуы, өкпе қатерлі ісігі, туберкулез, т.б. Өкпе омыртқалалардың эволюциялық даму барысында девон кезеңінде тіршілік еткен сауытты және саусаққанатты балықтарда, ал палеозойда – қостынысты балықтарда пайда болды. Кейбір құйрықты қосмекенділерде (мысалы, өкпесіз саламандрда) өкпе болмайды. Қазіргі кезде тіршілік ететін қостыныстыларда, қосмекенділерде, кейбір бауырымен жорғалаушыларда (гаттерия, жармасқы) газ алмасу жүретін бір бөлікті өкпенің үстіңгі беті дәнекерұлпалы-бұлшықетті перде бөлетін ұяшықтар немесе көпіршік түзілістер есебінен ұлғаяды. Кесірткелер мен жыландарда перделер күрделіленіп ұзарады. Тасбақа, келестерде, негізінен қолтырауындарда күрделіленген перделер көп бөлікті өкпе түзеді. Құстардың өкпесі тығыз, оны ауамен ауа қапшықтар жүйесі толтырады. Сүтқоректілердің өкпесі кеуекті, майысқақ, сондықтан да оның көлемінің ұлғаюы өкпе ішіндегі шеміршекті қаңқа мен тегіс бұлшық еттің дамуына байланысты.
Өкпедегі газ алмасу
Адам құрамында 21% оттек, 79% азот, 0.03% көмірқышқыл газы бар атмосфералық ауамен тыныс алады. Дем шығарғандағы ауада 16% оттек, 4.0% көмірқышқыл газы және 79% азот болады. Дем алғандағы және дем шығарғандағы ауа құрамындағы оттек пен көмірқышқыл газының айырмашылығы - өкпедегі газ алмасу нәтижесі болып табылады. Өкпеде газ алмасу диффузия жолымен жүреді. Өкпе капиллярына түскен вена қанында оттек аз, көмірқышқыл газы көп. Сондықтан альвеола ауасындағы оттек қанға араласады, ал көмірқышқыл газы қаннан өкпе альвеоласына түседі. Өкпедегі газ алмасуды сыртқы тыныс алу дейді. Қандағы оттек эритроциттерге өтеді де, гемоглобинмен берік емес байланысып, оксигемоглобин түзеді. Вена қаны артерия қанына айналады да, өкпе венасы арқылы жүрекке, одан қанайналымның үлкен шеңберінің тамырларына түседі. Көмірқышқыл газы альвеоладан ауа тасымалдайтын жол арқылы сыртқа шығарылады.
Өкпе қабынуы
Өкпе қабынуы, Пневмония.
Өкпе қатерлі ісігі
Өкпе қатерлі ісігі, өкпе рагы – адам өкпесіне түскен қатерлі ісік; созылмалы ауру. Өкпе қатерлі ісігінің пайда болуына сыртқы және ішкі себептер әсер етеді. Сыртқы себептерге: тыныс алу жолдары мен өкпеге физикалық, химиялық, канцерогендік заттармен ластанған ауаның, зиянды заттардың (шаң-тозаң, асбесвт, хром, т.б.) енуі, темекіні жиі тарту; ал ішкі себептерге: өкпедегі әр түрлі созылмалы қабынулар, иммундық жүйке қызметінің төмендеуі жатады. Өкпе қатерлі ісігіне әйелдерге қарағанда 45 – 60 жас аралығындағы ер адамдар жиі шалдығады. Бұл дерт анатоммя тұрғыдан төрт топқа (жалпақ клеткалы, бездік, бронхоальвеолярлық, пісіп жетілмеген) жіктеледі. Ісік клеткаларының пісіп-жетілуі неғұрлым төмен болса, соғұрлым оны болжау қиынға түседі, ісік тез өсіп, ауру асқынады, яғни бөгелме ісіктер пайда болады. Өкпе қатерлі ісігінің клиникалық белгілері оның орналасқан жеріне, кеңірдек қуысының ісікпен бітелу дәрежесіне, бөгелме ісіктердің болу, болмауына тікелей байланысты. Дерт алғашқыда кеуденің шаншып ауруымен (әсіресе дем алған кезде) басталады. Бұл кезде науқас құрғақ жөтеледі, сонан соң жабысқақ қақырық пайда болып, оған қан араласады. Адам ентігіп, демігеді, дене қызуы көтеріліп, қатты жүдейді. Ауру асқынғанда қатерлі ісік клеткалары қан мен лимфаға араласып, бүкіл организмге таралуы мүмкін. Мұндай жағдайда ешқандай ем қолдануға мүмкіндік болмайды. Ауруды анықтау үшін: жалпы клиника (анамнез, сипау, кеудені тыңдау, т.б.); параклиника (рентген, компьютерлік томография, ультрадыбыс арқылы, т.б.); бронхоскопия, бронхография, т.б. әдістер қолданылады. Диагноз қою қиындағанда диагностик. және емдік торакотомия (кеуде қуысын ашу) жасалынады. Емі: ісікке қарсы дәріні кешенді және араластыра беру, хирургиялық операция жасау, сәулемен емдеу, химиялық терапия әдістерін қолдану.
Өкпе секвестрациясы
Өкпе секвестрациясы — өкпедегі тіндердің өлі етке айналып, айналадағы тірі тіндерден дербес бөлінген бір бөлігі, дамудың ақауы, әдетте ауытқып дамитын өкпе тінінің бір бөлігі аз қан айналымында әдеттегі анатомиялық-физиологиялық байланыстан (кеңірдек тарамы мен қан тамырларынан) бөлінеді және үлкен қан айналымында әдетте қолқадан бұрылып кететін күре тамыр қанымен жабдықтандырылады.
Сильвестрдің өкпедегі ауа тазартқыш тәсілі
Сильвестрдің өкпедегі ауа тазартқыш тәсілі — өкпедегі жасанды ауа тазартқыш тәсілі, шалқасынан жатқан зақымданушының қолын басына қойып, демін ішке жұтқызу, ал демді шығарғанда қолын түсіріп, оның көкірек қуысын қысып сығу.
Дереккөздер
Санат:Анатомия Санат:Тыныс алу жүйесі Санат:Пульмонология
Факолит
Факолит — көбінесе антиклинді, сирегірек синклинді қатпар құлпы өңіріне кірігіп линза пішіндес шағын ғана шоғыр түрінде оқшауланатын интрузиялық дене.
Дереккөздер
Санат:Шөгінділер
Кукша (Том тармағы)
Кукша — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің сол жағалауынан 523 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері
Кав
Кав (Caves) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Нарбонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11086, пошта индексі — 11510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 658 адамды құрады. Халық тығыздығы — 72,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Еркебұлан Жүкенұлы Базарбаев
Еркебұлан Жүкенұлы Базарбаев (27.01.1969, Үржар қ-сы. ШҚО), ХДСШ-і, қара белбеу (2003), ҚР-ның ЕСЖ-сы. Респ-ның әлденеше мәрте ч-ны, көптеген халықар. турнирлердің жеңімпазы. Пед. Ғыл. Кандидаты (2005), профессор. Қазақ туризм және спорт академиясы шығыс жекпе-жектері ф-тінің деканы.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша каратэшілер Санат:Қазақстан каратэшілері Санат:Ғылым кандидаттары
Тақыр батбаты
Тақыр батбаты - орташа пішінді кесіртке (денесінің ұзындығы 6 см), жалпақ жапырылған денесі сыртынан әр түрлі кедір-бұдырлы қабыршақпен қапталған, арқасы сұр немесе қоңыр сұр түсті, көлденең қоңыр дақтары бар. Мойнының екі шетіндегі бір-бірден қызыл дағы ақшыл-көгілдір түспен көмкерілген. Құрсақ жағы ақ, тек құйрығының төменгі жағы қызыл түсті. Тақыр, сортаң, балшықты, тастақты және басқа әртүрлі тығыз топырақты шөлдерде және шөлейттерде кең таралған. Қысқы ұйқыдан наурызда шығып, қазанда қайта ұйқыға кетеді.Күндіз белсенді. Ашық ыстық күндері аз қашықтыққа өте қатты жүгіреді, тіпті үрейлі кезінің өзінде 10-20 метрден кейін тығылады. Тақыр жерде көзден лезде жоқ болады. Бұлтты күндері немесе таңертең ерте салқын болғанда, олар өте аз қозғалады, сөйтіп кез-келген жыртқышқа жем болады. Таңертең және кешке белсенді. Ұсақ омытрқасыз жануарлармен және саршаяндармен қоректенеді. Аналығы мамырдың ортасынан маусымның аяғына дейін бірнеше рет жұмыртқа салады.
Фешенка
Фешенка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кодима өзенінің сол жағалауынан 108 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Виллэй (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 103 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Кэрролл округы (Айова)
Казгеокосмос
Казгеокосмос - мұнай-газ жобаларының тиімділігін арттыру үшін бүгінгі таңдағы зерттеудің әуе-ғарыштық әдістері мен ақпараттық технологияларын енгізу мақсатында 2003 жылы "ҚазМұнайГаз" АҚ құрылтайшылығымен құрылған акционерлік қоғам (АҚ).
Бүгінгі күнге тиесілі материалдық-техникалық базаға, ақпараттық және мамандық ресурстарға иелік ететін бұл акционерлік қоғам бір топ маңызды мәселелерді шешуге маманданған, олар:
Акционерлік қоғамның Атырау қаласында орналасқан жер серігі ақпараттарын қабылдау орталығы бар. Бұл орталық Унискан-24 радиоқабылдау антендік кешенмен, Terra, Aqua, Radarsat, IRS-1C, IRS-1D, Метеор-ЗМ жер серіктерінен деректер алуға және оларды өңдеуге қажетті аппаратурамен және бағдарламамен жабдықталған. Бұкіл қабылданған ақпарат Алматы қаласында орналасқан орталық кеңсеге келіп түседі, осында ол арнаулы бағдарламалық жарақтар көмегімен өңдеуден өтеді.
Дереккөздер
Санат:2003 жылы құрылған компаниялар Санат:ҚазМұнайГаз
Танкон
Танкон (Tancon) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Сона және Луара департаментінде орналасқан. Шароль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 71533, пошта индексі — 71740.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 591 адамды құрады. Халық тығыздығы — 62,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сона және Луара департаментінің коммуналары
Нидерриден
Нидерриден (Niederrieden) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Нижний Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1343 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,90 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 78 177. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Остербергер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Гуляйполе (Ақмола облысы)
Гуляйполе — Ақмола облысы Шортанды ауданы, Раевка ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Шортанды кентінің солтүстік-батысында 26 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 449 адам (231 ер адам және 218 әйел адам) болса, 2009 жылы 364 адамды (189 ер адам және 175 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шортанды ауданы елді мекендері
Люлин (Перник облысы)
Люлин (Люлин) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Перник қауымының құрамына кіреді.
2012 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 730 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2352. Телефон коды — 07717. ЕКАТТЕ коды — 44656.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Люлин
Макизуши
Дереккөздер
Санат:Жапон асханасы
Зашаған кенттік әкімдігі
Зашаған кенттік әкімдігі – Батыс Қазақстан облысы Орал қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Зашаған кенті мен Меловые Горки ауылы кіреді. Орталығы – Зашаған кенті.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 27683 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Орал қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Факториалдық талдау
Факториалдық талдау – белгілі бір құмтастардың жаралуында басты рөл атқарған себептік факторларды анықтау үшін қолданылады. Ол үшін құмтастардың қалыңдығы, олардың астында және үстінде жатқан қабаттардың қалыңдығы мен құрамы, құмтастардың құрамындағы кварц және т.б. минералдар, сынықты материалдың орташа, максимал және минимал мөлшері мен басқа да белгілер пайдаланылады. Бұл белгілердің корреляциялық матрицасы жасалады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Макарондар
right|thumb| alt=A.|200 px|Макарондар
Макарондар — түтікше тәрізді етіп ашымаған қамырдан дайындалып кептірілген тамақ өнімі. Жіп тәрізді макарон түрлерін спагетти немесе вермишель деп (ұзындығына байланысты) атайды. Макарондар алғашқыда Венецияда жасалынған. Бұлардан Италияда тағамның көптеген түрлерін томат соусы немесе пармезан сырын қосып дайындайды. Макаронның көптеген түрлері бар: 1. Тортеллини. 2. Семини де мело. 3. Орекиетте. 4. Фарфа-летте. 5. Люмаке. 6. Капелли д'Анжело. 7. Пенне. 8. Паппардел-ле. 9. Феделини. 10. Спагетти 11. Феттучине. 12. Тальятел-ле. 13. Аннеллини. 14. Коншлье. 15. Каппеллетти. 16. Диталини. 17. Фузилли. 18. Ротелле. 19. Феттучине верде. 20. Пенне регате. 21. Стеллине. 22. Фарфалле. 23. Равиоли. 24. Ригатони. 25. Каннеллони. 26. Маникотти. 27. Макарони. 28. Мецца цита. 29. Цита. 30. Лазаньи.
Дереккөздер
Санат:Макарондар
Турга (Пыжа тармағы)
Турга — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пыжа өзенінің сол жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ащы өзені
Ащы – Батыс Қазақстан облысы  Шыңғырлау ауданындағы өзен, Жайық алабындағы Елек өзенінің саласы. Ұзындығы 70 км, су жиналатын алабы 1960 км².
Гидрологиясы
Ащыға ұзындығы 10 км-ге жетпейтін он шақты сала қосылады. Қарашаның басында қатып, сәуірдің басында мұзы ериді. Өзенге бөгеттер салынған. Бөгет суы бақша суаруға, ал өзен суы жайылымдарды суландыруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Шыңғырлау ауданы өзендері Санат:Жайық су алабы өңірі өзендері
Volkswagen Passat
Volkswagen Passat — бұл Volkswagen AG («VW») 1967 жылдан бастап әртүрлі түрінде шығаратын отбасылық автомобиль. Passat - Volkswagen Golf / Volkswagen Jetta және Volkswagen Phaeton арасындағы модель және қазіргі уақытта Германиядағы Эмден және Мосель/Цвикау зауыттарында шығарылады. Еуропалық және Солтүстік Американың нарықтарында Passat деп аталатын көлік; басқа аймақтарда ол Dasher, Santana, Quantum, Magotan, Corsar және Carat деген атаулармен сатылды. Passat- дегеніміз неміс тілінде пассат желдерін білдіреді.
Passat-тың бірінші буыны шағын/кішігірім отбасылық автомобильдер класына жатса да, Passat-тың екінші буыны үлкен болып өсті, ал Passat- орта және үлкен отбасылық автомобильге айналды.
Passat- әрқашан седан моделі ретінде Volkswagen-дің маңызды модельдерінің бірі болған. 1973 жылы пассаттың іске қосылуы; Beetle-дердің сатылымы төмендеуі, артқы қозғалтқыш, үлкен және ауамен салқындатылған Volkswagen Type 3 және Volkswagen Type 4 (411 және 412) модельдері нарықтағы ескі технологиямен сәйкес келеді. Алайда, басқа бәсекелестер сияқты, Passat алдыңғы қозғалтқышымен шығарыла бастады.
1964 жылы Audi сатып алғаннан кейін, Volkswagen алдыңғы қатарлы автомобильдер мен суытқыш қозғалтқыштары сияқты жаңа көлік технологияларын дамытуға мүмкіндік алды. Осылайша 1973 жылы Passat- және 1974 жылы Гольф жаңа көліктер ретінде шығарыла бастады. Алғашқы Passat- Audi 80/Fox негізінде жасалды және 2007 жылға дейін осы тарихпен бөлісті. Volkswagen Passat 2015 жылы алғаш рет « Жыл көлігі » сыйлығын алды. нобай|250x250 нүкте| Volkswagen Passat B7, 2011 ж
1. Буын (B1 платформасы)
солға|нобай| Volkswagen Passat Mk I 5 есікті нұсқасы
Еуропа
Бірінші VW Passat 1967 жылы жасалды. Екі және 4 есікті седандармен қатар, Passat-тың седандарға ұқсас 3 және 5 есікті нұсқалары да болды. Барлық модельдер итальяндық дизайнер Джорджетто Джиугиароның заманауи дизайнымен жасалынған. Артқы жетекті спорттық автокөлікке жасалған бұл дизайн механикалық түрде Audi 80-ге тең болды. Passat модельдерінің барлығы бірдей көрінуі әдеттегідей емес еді. Passat-тың 5 есікті универсал моделі 1970 жылы іске қосылды. Passat- Audi 80-нің туындысы болды, бірақ Audi дизайнында консервативті сызықтар көп болғандықтан, Passat және Audi 80 әртүрлі көлік ретінде қабылданды. Еуропадағы Passat моделіне сәйкес, ол 2 рамамен және 2 дөңгелек 7 «фаралармен немесе 4 дөңгелек 5.5» фаралармен жасалған.
Passat- өз заманындағы ең заманауи отбасылық автомобильдердің бірі болғанмен, ол Volkswagen Type 3 және 4 типтік модельдерін де алмастырды. 1976 жылы дөңгелектер журналы жылдың көлігін таңдады. Audi 80 дәл осы марапатты осыдан бір жыл бұрын алған кезде, платформаның атауы сол кезде Volkswagen B платформасына айналды.
Passat-та 4 цилиндрліктен 1,3 л, 1,5 л және 1,6 л бензин қозғалтқыштары бар. Бұл қозғалтқыштар сонымен қатар Audi 80 алдыңғы доңғалақ ретінде пайдаланылған, бірақ олар Audi классикалық 4 жылдамдықты қолмен берілісі немесе 3 сатылы автоматты беріліс қорабы ретінде сатылды.
Алдыңғы жағынан MacPherson типті амортизаторлары бар автомобиль артқы жағында бекітілген ось/серіппе жүйесімен жабдықталған.
1,5 литрлік бір эксцентрлік қозғалтқыш 75 а.к өндіретін болды, ал 1985 жылы ол 1,6 литр ретінде енгізілді. Қозғалтқыш өсе келе, шығарындылар азаяды, бірақ қуат шығару 70 а.к құрады. 1976 жылы Bosch жасаған инжекциялық жүйесімен жабдықталған 1,6 литрлік модель 78 а.к қуатын өндірді.
Солтүстік Америка
Солтүстік Америкада көлік Dasher деген атпен сатылды. 3 есікті хетчбек моделі Солтүстік Америка нарығында 1974 жылы қосылды. Барлық модельдер 1992 жылы модель қайта жасалды және ішкі дизайны өзгертілді. Сонымен қатар, 4 дөңгелек немесе 2 шаршы фаралар сияқты сыртқы жаққа бірқатар өзгерістер енгізілді. Бұл модель 1980 жылдары Иракқа жіберілген, Бразилияда сатылған. Олардың біразы Нигерияда да шығарылды. 1994 жылы Volkswagen Golf үшін 1,5 литр дизельді қозғалтқыш шығарылды. Бұл қозғалтқыш 1130 кг үшін 48 а.к өндірді және 0–100 км/сағ жылдамдыққа 19,4 секундта бара алды. Бензин нұсқасы 0-100 км/сағ үдеуі 13,2 сек болды.
Бразилия
Passat- 1975-1988 жылдар аралығында Бразилияда шығарылды. 1986 жылы B2 платформасы үшін 1,6 литр және 1,8 литрлік қозғалтқыштар немесе 5 жылдамдықты беріліс қорабы сияқты көптеген жаңалықтар жарияланды. 1,8 литрлік қозғалтқышы бар Passat GTS деп аталатын спорт нұсқасы осы жаңалықтардың бірі болды.
2-ші буын (B2 платформасы)
Екінші буын Volkswagen Passat 1981 жылы басталды. B2 платформасы деп аталатын бұл жаңа платформа тікбұрышты фараларымен ұзағырақ және оңай байқалды. 1982 жылы Солтүстік Америкада Quantum ретінде сатылған көлік 1985-1988 жылдар аралығында Мексикада Corsar ретінде сатылды. Седан және универсалының үлгілері 1987 жылға дейін Оңтүстік Африкада шығарылды. солға|нобай| Volkswagen Passat B2 нұсқасы солға|нобай| Mark 2 (рестайл) Passat 5 есікті хэтчбек Классикалық седан, сондай-ақ универсалы мен хетчбек модельдері Еуропа мен Қытай нарықтарында Volkswagen Santana деген атпен 1985 жылға дейін сатылды. Солтүстік Американың нарығында, Quantum 3 есікті хэтчбек 4 есікті седан және универсал ретінде сатылған кезде, 5 есікті хэтчбек ешқашан сатылмады және 3 есікті хэтчбек моделі 1 жыл ішінде сатылымнан шығарылды.
Қозғалтқыштың нұсқалары бірінші буынға қарағанда көп болды. 5 цилиндрлі Audi 2.0 л бензин, 1,9 л бензин мен дизельден басқа, алдыңғы буынның барлық нұсқалары қол жетімді болды. 2,0 литрлік GLS қуаты 115 а.к болды және Syncro, VW 4 доңғалақты жетек жүйесімен жабдықталған. Syncro Солтүстік Америка нарығында 5 цилиндрлі қозғалтқыштармен тек универсалының модельдерінде сатылды.
Бразилия
1991 жылы Volkswagen Brazil Ford Brazil компаниясымен ынтымақтастығын бастады. Үшінші буын Passat-тың орнына 2-ші буын тәрізді седан мен универсал қолданылды, ал алдыңғы тор, алдыңғы бөлік, артқы бөліктер ауыстырылды. Осылайша, заманауи және үшінші буын Passat-қа ұқсайтын ескі буын рестайлы, бірақ кейбір автомобиль мамандарын таң қалдырады. Осы келісіммен бұл көлік Бразилиядағы Ford Versailles және Аргентинадағы Ford Galaxy деген атаумен сатылды. Passat- Бразилияға арналған арнайы универсал дизайны бар және Ford Royale деген атпен сатылады. Бұл модель түпнұсқадан 2 есігімен ерекшеленді. Бұл Бразилиядағы танымал көлік болса да, VW өзінің модельдерімен бәсекелеспеуі үшін 2 есікті станцияның вагонын 4 есік ретінде шығарған жоқ.
Бразилиялық Santana/Quantum модельдері өз нарықтарындағы ең көп сатылатын және танымал модельге айналды, сондықтан VW Passat жаңа буынын жариялаған кезде де, бұған қызығушылық төмендемеді. B2 платформа 2002 жылға дейін VW өндірісіне қатысты. Танымал болуына қарамастан, Santana 2006 жылдың шілдесінде технологиялық себептер бойынша зейнетке шықты.
Қытай
Қытайдағы Santana еуропалық B2 Passat дизайнына ие болды және 1986 жылдан бастап VW China компаниясы аз модификациямен шығарылды. Алғашында Қытайда шығарылған Santana 1980 жылғы дизайнға ұқсас болды. 90-шы жылдардың соңында Шанхай өндірушісі ABS сияқты жаңа мүмкіндіктерді қосу арқылы сәтті сатылымын жалғастырды.
Бұл модель әсіресе таксиде қолданған кезде артықшылықты болды.
1991 жылы Volkswagen Santana 2000 VW Brazil компаниясымен бірлесіп өндіріске кірді және 1995 жылы сериялы өндіріске шығарылды. Volkswagen Santana 3000 моделі алғашқы қытайлық VW дизайны ретінде 2004 жылы өндірісті бастаған модель болды.
Жапония
Santana моделі Жапонияда Nissan компаниясының лицензиясымен шығарылды. Барлық бөлшектер Volkswagen брендіне жатады, мысалы, шыны тазалағыштар сияқты кішкентай Nissan бөлшектерін қоспағанда.
3 буын (B3 платформасы) (1988–94)
Үшінші буын Passat-; Ол 1988 жылы Еуропада, 1990 жылы Солтүстік Америкада, 1995 жылы Оңтүстік Америкада іске қосылды. Оның дөңгелек сызықтары бұрынғыдан гөрі қораптар сияқты революциялық болды. Онда Ford Sierra ұсынған желе пішінді дизайны болды. Алдыңғы жағында радиатор торының болмауы ескі Volkswagen Type 4 сияқты артқы қозғалтқыш модельдеріне ұқсайды, бірақ бұл буын іс жүзінде заманауи сызықтарға ие болды.
Толығымен VW дизайны бар платформаны пайдаланған алғашқы Passat Mark 3 болды. VW терминологиясында B3 деп аталатын бұл платформа бастапқыда VW A платформасынан құрылды. А платформасы кішігірім Golf моделі үшін қолданылды. Көптеген бөліктер бастапқыда серіктес ретінде қолданылды. Passat-тың 4 есікті және 5 есікті универсалының модельдері шығарылды, ал Passat деген атпен бүкіл буынқа сатыла бастады.
Passat-тың бұл буынын Ресей нарығында «шана» деп аталды, өйткені Passat-тың алдыңғы капоты төңкерілген шанаға ұқсады. 90-жылдардың басында Passat- екінші нарықта үшін өте танымал модель болды.
Модельдер
солға|нобай| Passat CL универсал еуропалық үлгісі Инжекторлық қозғалтқыштар карбюраторлы қозғалтқыштарға қарағанда жақсы өнімділікті ұсынды және оларды қозғалтқыштармен алмастырды. Қозғалтқыштар көлденең орнатылды, ал машинаның төменгі бөлігі VW Syncro 4-Wheel жетегімен үйлесімді болды. Қозғалтқыштың опциялары GL моделінде 2,0 л 16 В, CL моделінде 1,8 л және GLX моделіндегі жаңа 2,8 л VR6 ретінде анықталды. 2.8 литрлік VR6 қозғалтқышы Гольф және Корадо модельдерінде де қолданылды. Passat, 224 VR6 қозғалтқышымен  Ол км / сағ жылдамдыққа жетуі мүмкін. 1,8 л компрессорлық G60 қозғалтқышы тек американдық нарық үшін Syncro моделінде қолданылды. 1,9 литрлік турбо дизельді қозғалтқыштың нұсқасы да қол жетімді болды.
4 буын (B4 платформасы) (1995 - 97)
Mark 3 механикалық жағынан ұқсас болғанымен, әйнектен басқа бұл модельдің жаңа дизайны жаңа болды. Ең үлкен өзгеріс, басқа VW модельдеріндегідей, алдыңғы бөлікке қосылған радиатор торы болды. Интерьерде көптеген өзгерістер болды. Жүргізуші қауіпсіздігі және жолаушыларға арналған қауіпсіздік жастықшалары сияқты жақсартылды.
Көлікте тікелей инжекторлық техникада жұмыс істейтін дизель қозғалтқышы болды және VW бұл қозғалтқышты TDI деп атады. 1,9 л турбо TDI 4 цилиндрлі қозғалтқыш, 1900 айн/мин 210 нм 3750 айн/мин жылдамдықта 90 а.к өндірді. Бұл қозғалтқыштың отын шығыны американдық EPA стандарттарына сәйкес 5,2 л/100 км құрайды. Ол километрмен өлшенді. Сонымен қатар, 70 литрлік бактың арқасында TDI қозғалтқышы бар Passat, бұл Солтүстік Америка нарығында бірінші болып 1300 км-ден астам жол жүрді. Үнемі TDI қозғалтқышы мен биоотын пайдалану мүмкіндігінің арқасында Passat TDI қозғалтқыштарымен бүгінде үлкен назар аудартады. Бұл платформаның универсал моделі 1996-1997 жылдардағы седанға қарағанда 1000 данаға аз сатылды.
Модельдер
L, CL, GL, GT және VR6 модельдері Еуропада қол жетімді болды және оларды біріктіруге болады. Мысалы, GL моделін VR6 ретінде сатып алуға болады.
АҚШ-та GLS, GLX және TDI сияқты 3 модель болды. GLX нұсқасы 2,8 л VR6 сатылса, GLS 2,0 л 8 клапанмен және TDI турбо дизельді қозғалтқыштарымен 1,9 л сатылды.
Passat-тың канадалық модельдері Еуропа елдеріне ұқсас, бірақ АҚШ-тан өзгеше болды. Бұған себеп елдер арасындағы сауда келісімдері болды. Осыған қарамастан, Канадаға 1,6 литр турбо дизельді қозғалтқыш және 1,8 литрлік 4 цилиндрлі бензин қозғалтқышының модельдері әкелінбеді.
Мексикада GL және GLX жабдықтарын бензин 2,0 л 8 клапан 4 цилиндр және 2,8 л VR6 қозғалтқыштарымен сатып алуға болады. Мексикада әкелінетін көліктерге салынатын салықтардың әртүрлі болуына байланысты Германияда шығарылған Passat Мексикада шығарылған VW көліктеріне қарағанда қымбат сатылды.
5 буын (B5 платформасы) (1996–2001), (B5.5 платформасы) (2001–05)
солға|нобай| B5 Volkswagen Passat седаны Толығымен жаңартылған бесінші буын Passat B5 платформасында 1996 жылы Еуропада және 1998 жылы Солтүстік Америкада іске қосылды. Классикалық стильде бойлық қозғалтқыш болды, ал күш алдыңғы доңғалақпен жерге ауыстырылды, ал алғашқы екі буынта қолданылған Audi 80 1995 жылдан кейін Audi A4 платформасын қолдана бастады.