cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пайғамбар
Пайғамбарлардың қасиетi
Және ол қасиеттi өзiнен соңғы үрiм-бұтақтарына да дарытты. Көру үшiн көз, сөйлеу үшiн сөз, ойланып пайымдау үшiн ақыл-ес бердi. Алла Тағаланың құдiретi күштiлiгiн, күнсiз сәуле және жылылық таратуға, бұлтсыз күн жаудыруға шамасы келетiндiгiнен байқауға болады. Алла Тағаланың кереметiнiң шегiн болжауға ешкiмнiң де ақылы жетпейдi. Жұлдыздар әсерiмен дүниеге iзгiлiк немесе апат жiберуге құдiретi бар. Жақсылық пен жамандыққа өзiнен басқа бiр қалыс заттарды себепшi етедi. Мәселен, бұлт - жаууға, күн - дүниенiң нұрлануына, түн - қараңғылануына, жұлдыздардың ағуы - қараңғыда жарқырап көрiнуге себепшi болады. Бұлардың алма-кезек ауысып тұратын қозғалысына тән жүйелi заңдылықтар бар. Егер бұл заңдылықтар бұзылса, жүйесiздiк, тәртiпсiздiк белең алып, дүние астан-кестең болады. Осы табиғи заңдылықтардың сақталу нәтижесiнде күллi әлемде жүйелi тәртiп орнайды. Осыған орайлас дүние түйсiгiн де жаратқан. Дүниеде бiр нәрсе пайда болса, ол екiншi нәрсеге айналып, Алла Тағаланың әмiрiне дәлел болады.
Ей, перзентiм, қалайда дүние заңдылықтарына немқұрайды бейтарап қарауға болмайды. Оның оңы мен терiсiнен, өңi мен астарынан хабарың болсын. Мысалы, тұқымның өнiп шығуына топырақ пен су себепшi. Егер жерге сепкен ұрығың уақтылы бөртiп шықпаса, ол тек қана жердiң кiнәсi деп түсiнбе. Сол сияқты ойлаған мақсатың орындалмаса, оған жұлдыздар немесе замана айыпты деп ойлама. Олардың кейбiр керi әсерi болғанымен, тiкелей қатысы болмауы ықтимал. Мәселен, ұрықтың өнiп шығуына жердiң тiкелей қатысы бар, бiрақ бидай ексең, одан арпа өндiруге шамасы келмейдi. Жұлдыздардың да ықпалын осылай түсiну керек.
Дүние түзiлгенде ұлы даналықпен түзiлiп, оған көркемдiк пен сұлулықты үйлестiрдi. Егер оған жiтi көзбен назар салсаң, көркемдiк көкжиегiнiң шексiз екендiгiн байқайсың.
Дүниедегi өсiмдiк пен жан-жануар iшiп-жемек, киiм кимек, жақсылық пен жамандықтың бәрi де дүниенiң мүлкi, көркi, сұлулығы деуге болады. Алла Тағаланың кереметiнен де осыларды байқау керек.
Ей, перзентiм, бiлгенiң жақсы, Алла Тағалам дүниенi жаратумен бiрге, ризық-несiбенi қоса жаратты, iшiп-жеудi, нәпсiнi жаратты. Бұлар болмаған жағдайда дүние бiр ойыншық сияқты ғана болар едi. Алла Тағала адамзатты жаратты, оған қажеттi заттық игiлiктердiң алуан түрiн пайда қылды. Адамның өмiр сүруiне қажеттi өнер, бiлiм, саясат ағымдарын жаратты. Егер саясат салтанат құрмаған жағдайда, адам баласы көп нәрседен хабарсыз қалған болар едi. Сондықтан адамзатқа саясат ауадай қажет болады. Саясатсыз қоғамда әдiлетсiздiк үстемдiк құруы сөзсiз. Алла Тағала саясатты дұрыс алып бару үшiн, пенделерiне пайғамбарларды (елшiлердi) жiбердi. Халыққа, құдайға құлшылық етудiң жолдарын үйретсiн дедi. Алла Тағаланың берген ризық-несiбесiне, түр-тұлға, көрiк-сипатына шүкiрлiк етiп, мойынсұндыру үшiн жiбердi. Адамның қасиетi басқа түрлi жан-жануардан әлдеқайда жоғары дәрежеде. Сондықтан да адам баласы өзiн тура жолға салушыларды танып-бiлуге мiндеттi. Ризық-несiбенi жеткiзушiнi ойында сақтауы шарт. Пайғамбарлардың бар екенiн ақиқат деп түсiнiп, әзiрет Адамнан Мұхаммед пайғамбарға дейiнгiлердi бiрiнен бiрiн кем демей, дiнге шын көңiлiмен сенiп, Алла Тағалаға құлдық етушiлер дүниеде өзiнен соңғыларға жақсы атақ қалдырады.
(«Қабуснама» кiтабынан)
Пайғамбар туралы аяттар
Нұх (عليه السلام): وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ {72}10 - يونس «Сондай-ақ мен мұсылмандардан болуға әмір етілдім» Юнус сүресі 72 аят.
Иброһим(عليه السلام):
وَمَن يَرْغَبُ عَن مِّلَّةِ إِبْرَاهِيمَ إِلاَّ مَن سَفِهَ نَفْسَهُ وَلَقَدِ اصْطَفَيْنَاهُ فِي الدُّنْيَا وَإِنَّهُ فِي الآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ {130} إِذْ قَالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ {131} وَوَصَّى بِهَا إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَا بَنِيَّ إِنَّ اللّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلاَ تَمُوتُنَّ إَلاَّ وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ {132}2 - البقرة «Ақылсыздан басқа кім Ибраһимнің жолынан бас тартады? Расында біз оны бұл дүниеде таңдамалы еттік. Және ол ахиретте салихалылардан болады. Раббысы оған: «Бой ұсын!» - деді. Ол: «Бүкіл әлемнің Раббысына бой ұсындым» - деді. Ибраһим бұны өз ұрпағына өсиет етті, және Яғқұп та: «Әй ұлдарым, расында Аллаһ сендерге бір дін таңдады. Ендеше мұсылман болмайынша өлмеңдер!» - деді». Бақара сүресі 131-132 аяттары.
Иағқуб(عليه السلام): أَمْ كُنتُمْ شُهَدَاء إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِن بَعْدِي قَالُواْ نَعْبُدُ إِلَـهَكَ وَإِلَـهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَـهاً وَاحِداً وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ {133}2 - البقرة «Яғқұпқа өлім сәті келгенде куәгер ме едің? Ол өз ұлдарына: «Менен кейін кімге құлшылық қыласыңдар?» - деді. Сонда олар: «Біз сенің тәңіріңе, және аталарың Иброһим, Исмаил, Исхақтың тәңірі (болған бір Аллаға) құлшылық қылымыз, және біз оған бой ұсынамыз». Бақара сүресі 133 аят
Юусуф(عليه السلام): رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِي مِن تَأْوِيلِ الأَحَادِيثِ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ أَنتَ وَلِيِّي فِي الدُّنُيَا وَالآخِرَةِ تَوَفَّنِي مُسْلِماً وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ {101}12 – يوسف «Раббым маған патшалық бердің және түстерді жоруды үйреттің. Көктер мен жердің жаратушысы, Сен дүние-ахиретімде Иемсің, менің жанымды мұсылман күйде алып, салихалалардың қатарына қоса гөр». Юсуф сүресі 101 аят.
Балқис пен Сүлеймен(عليه السلام): قَالَتْ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي وَأَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمَانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ {44}27 – النمل «Раббым, шынында мен өз-өзіме зұлымдық жасаған екенмін. Енді Сүлейменмен бірге барша әлемнің Раббысы Аллаға бой ұсындым». Нәмл сүресі 44 аят.
Мұса(عليه السلام) :
وَقَالَ مُوسَى يَا قَوْمِ إِن كُنتُمْ آمَنتُم بِاللّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُواْ إِن كُنتُم مُّسْلِمِينَ {84}10 – يونس «Мұса еліне: «Әй, елім! Егер Аллаға иман келтіріп, мұсылман болсаңдар, Оған тәуекел етіңдер!». Юнус сүресі 84 аят.
Иса, (عليه السلام): فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنصَارِي إِلَى اللّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنصَارُ اللّهِ آمَنَّا بِاللّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ {52} 3 - سورة آل عمران «Сонда Иса олардан карсылық (күпірлік) сезген кезде: «Алла жолында жәрдемшім кім?» - деп сұрайды. Хауарилер: «Біз Алла үшін көмекшіміз, куә бол, Аллаға иман келтірдік, және біз шынайы мұсылманбыз» - деді. Әли Ғимран сүресі 52 аят.
Жындардың хақ діні ислам:
وَأَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُونَ وَمِنَّا الْقَاسِطُونَ فَمَنْ أَسْلَمَ فَأُوْلَئِكَ تَحَرَّوْا رَشَداً {14} وَأَمَّا الْقَاسِطُونَ فَكَانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَباً {15}72- الجن «Біздің арамызда мұсылмандар да тура жолдан адасқандар да бар. Кім мұсылман болса, тура жолға ерді. Ал енді адасқандар, тозаққа отын болады». Жын сүресі 14-15 аят.
Пайғамбарымыз Мұхаммед :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِيناً{3} المائدة «Бүгін діндеріңді кәміл қылдым, және Өз нығметімді тәмәмдадым. Сондай-ақ сендерге Ислам дінімен (ғана) разы болдым» – деді. Мәида сүресі 4 аят.
Тағы қараңыз
Аллаһ
Ислам
Мұхаммед
Құран
Исмәт
Сыдық
Фәтәнат
Тәблиғ
Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Пайғамбарлар
Сессольсайм
Сессольсайм (Saessolsheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,49 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67423, пошта индексі — 67270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 509 адамды құрады. Халық тығыздығы — 78,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
IC 102
IC 102 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5172, UGC 954, ZWG 436.40.
Сыртқы сілтемелер
IC 102 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Көшпелі батарея (зеңбірек)
Көшпелі батарея (зеңбірек) — қорғаныста артиллерияның құрамы, орналасқан орны мен қорғаныстағы атыс жүйесі жөнінде қарсыласты шатастыру мақсатында алдын ала белгіленген бірнеше атыс позициясынан атыс жүргізу үшін бөлінген артиллериялық бәлімше (жеке зеңбірек).
Көшпелі батарея (зеңбірек) бір атыс позициясынан екіншісіне жасырын көшеді және әз атысымен қарсыласты шығынға ұшыратады, сондай-ақ оның барлаушыларына теріс бағыт береді. Атыс жүргізудің мақсатын, мезгілі мен ретін, қанша оқдәрі жұмсалатынын аға артиллериялық бастық белгілейді. Мұндай міндеттерді орындауды көшпелі танктер, жұмларда атқаруы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Шөл зонасы
Шөл зонасы Каспий теңізі жағалауынан Тарбағатай тауының етегіне дейін созылады. Шөл зонасының жалпы көлемі 120 млн га, республика аумағының 44%-ына жуығын алады. Бұл зонада негізінен құмды және сазды шөлдер кең тараған. Тасты шөлдер Қазақстанға тән емес, бұлар тек шағын үлескілерде кездеседі. Шөлдің климаты тым континентті және аса құрғақ. Жалпы жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 200 мм-ден аспайды. Шөлдің кейбір аудандарында жылдық жауын-шашын 100 мм-ге де жетпейді. Жазда жаңбыр өте сирек жауады. Жауын-шашынның көбі көктемде түседі.
Қысы суық. Аяз -40°С-қа дейін жетеді. Жазы өте ыстық, қапырық әрі құрғақ. Шілденің орташа температурасы солтүстігінде 24° -26°С, оңтүстігінде 28° -30°С. Құм бетінде температура жазда 70°С-қа дейін қызады. Осының бәрі буланудың көп болуына септігін тигізеді. Көктемде еріген қарсуымен толығатын қазаншұңқырлар мен ойыстар жазда кеуіп кетеді. Олардың түбінде қалың тұз қабыршақтары пайда болып, ондай жерлерде ешқандай өсімдіктер өспейді. thumb|Балқаш
Жер асты суы
Шөл зонасының ауасы құрғак әрі жауын-шашын мөлшері аз болғандықтан, жергілікті өзендері жоқ. Тек қана шөл зонасынан тыс Жайық, Жем, Сырдария, Сарысу, Шу, Талас, Іле, Қаратал, т.б. басталатын өзендер бар. Ол өзендер шөл арқылы аққандықтан, суының көбі булануға немесе суаруға кетеді де, кейде сағасына жете алмайды. Осыған байланысты шөлде терең орналасқан жер асты суының зор маңызы бар. Ондағы халықты ауыз сумен камтамасыз етуде және мал суару үшін терең жер асты суының алатын орны ерекше. Шөл зонасының астында Қызылқұм, Шу-Сарысу, Оңтүстік Балқаш, Сырдария, Бетпақдала, Маңғыстау, Каспий маңы сияқты ең ірі артезиан алаптары жатыр.
Шөл зонасы солтүстік және оңтүстік болып екіге бөлінеді. Солтүстік шөлдерде Үстірт және Тұран ойпатының солтүстік жартысы, Бетпақдала үстірті, Мойынқұм, Балқаш маңы құмдары жатады. Ал оңтүстік шөлдерге Үстірттің оңтүстігі мен Қызылқұмды қамтитын Тұран ойпатының оңтүстік жартысы жатады. Шөлдің оңтүстігінде жеңіл саздақтың үстіне қалыптасқан қоңыр топырақ тараған. Қоңыр топырақтың ашық қызғылт топырақтан түсі бөлек және құрамында шіріндісі аз (2,5%-ға дейін). Шөлдің оңтүстігінде сұр-қоңыр топырақ басым. Оның құрамында шірінді тіптен аз (1,0-1,2%). Сұр қоңыр топырақ минералды заттарға бай болғандықтан, құнарлы келеді. Мұндай топырақты жерді суарса және тыңайтқыштар қолданылса, мақтадан, бидайдан, бау-бақшадан көп өнім алуға болады.
Климаты
Қазақстан шөлдері жазының құрғақ, ыстық, қысының суық әрі қары жұқа болуымен ерекшеленді. Шілденің орташа айлық температурасы +25°С және +28°С аралығында ауытқиды. Жазда көлеңкедегі күндізгі температура 70°С-қа дейін жетеді. Ол өз кезегінде буланудың мөлшерін арттырады. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері - 100-150 мм, ылғалдану коэффиценті - 0,12-0,15. Жауын-шашынның аз түсуі мен салыстырмалы ылғалдылықтың төмен болуы өсімдіктерге, әсіресе гүлдеп келе жатқан мақтаға жағымсыз әсер ететін ыстық желдердің дамуына жағдай тудырады.
Жауын-шашынның басым бөлігі ерте көктемде түсетіндіктен, шөл өсімдіктері гүлдеп, дала ландшафтысын еске түсіреді. Еріген қар суына толған қазаншұңқырлар мен ойыстарда пайда болатын көл сулары жазда буланып кететіндіктен, табанында ешбір өсімдік өспейтін қалың тұз қабыршақтары түзіледі.
Топырағы
Тақырлар. Шөлдерге тән түзілімнің бірі тақырлар болып табылады. Ол - көп бұрышты жарықтарға бөлшектенген, беті тегіс, сазды телімдер. Тақыр топырағының бетін сирек өсетін жусан, бұйырғын, кей жерлерін қара сексеуіл мен жыңғыл жауып жатады.
Құмды шөлдер
Құмды шөлдер бүкіл шөл зонасының үштен біріне жуығын алып жатыр. Олардың ең ірілеріне Қызылқұм, Арал қарақұмы, Мойынқұм, Сарыесік. Атырау және Каспий маңы ойпатының құмдарын (Нарын, Тайсойған, Қарақұм, т.б.) жатқызуға болады. Мұндағы құмдар ондаған мың жылдар бұрын осы жердегі өзендер мен көлдердің орнында пайда болған. Кейін желдің әсерінен бұл құмдардан шағылдар, қырқалар, төбелер түзілген. Құмға су жақсы сіңеді және одан аз буланады. Әдетте, тек құмның беткі қабаты ғана құрғайды, ал оның астыңғы қабаттары әр уакытта ылғалды келеді. Сондықтан аз ғана тереңдікте ішуге жарайтын еспе суы болады. Көшпелі құмдарда топырақ жамылғысы жоқ дерлік. Топырақ қабаты кырқалар мен төбелерде, борпылдак құмды қырқалардың аралығында, қазаншұңқырлар мен жазық жерлерде құмайтты, қоңыр және сұр қоңыр топырақты болып келеді. Еспе суы жер бетіне таяу жатқан жерлерде дәнді дақылдар мен бақша дақылдарын егуге болады.
Құмды шағылдар
Құмды шағылдар мен төбелерде астық тұқымдастардан бозға ұқсас селеу тараған. Мұның тамыры ұзын болады, ол құмды бекітеді. Бекіген құмдарда көктемде селеу, өлеңшөп, құмның боз жусаны, құм бетегесі, еркекшөп, құмның жабайы сұлысы, қоңырбас, құм түймедағы, құмаршық жақсы өседі. Жазда барлық шөп өсімдіктері қурап кетеді. Қазақстанның оңтүстігіндегі Сырдария аңғарында, Батыс Тянь-Шаньдағы Қаратау бөктеріндегі шөлдерде дермене жусаны сақталған. Ол Қазақстанда ғана өседі. Дермене жусанының ашылмаған жас гүлінен іш құртын (глист) түсіретін сантонин дәрісі жасалады. Дермене «Қазақстанның Қызыл кітабына» енгізілген. Шөл өсімдіктері табиғат жағдайларына қарай бейімделген. Бұл — олардың ерекшеліктерінің бірі. Ылғалды тез жоғалтпау үшін жапырақтары тікенді қабыршыққа айналған немесе буланудан сақтайтын түктері болады. Құмдағы өсімдіктердің барлығының да тамыры ұзын. Құмды шөлдерде шөпті өсімдіктерден басқа жүзгін, Құм қарағаны, теріскен сияқты бұталар да өседі. Бұл бұталар онша биік болмайды және жапырактары да аз. Шөлдерде ағаш тектес өсімдіктерден ақ және қара сексеуіл өседі. Ақ сексеуіл құмды жерде, кара сексеуіл сортаң топырақты жерде өседі.
Сазды шөлдер
thumb|Жиде Сазды шөлдер құмды шөлдердің арасында немесе соларға жапсарлас жатады. Ең ірі сазды шөл - Үстірт, Бетпақдала және Сырдария өзенінің оңтүстік жағалары. Үстірттің ойпаң жерлерін тұзды көлдер, cop, сортаң және тақыр алып жатыр. Олардың қалыптасуындағы басты рөлді жер бетіндегі ағын сулар аткарады. Үстірттің негізгі топырағы коңыр, көп жағдайда сортаң. Мұндағы негізгі өсімдік жусан, бұйырғын мен баялыш. Қара сексеуілдің қалың бұталары кездеседі. Кейбір ойпаң жерлерде селеу, Қоңырбас өседі. Бетпақдалада Үстірттегі сиякты, көктемде тез өсіп жетіліп, қурап қалатын эфемерлер өседі.
Тастақ немесе тасты шөлдер
Тастақ немесе тасты шөлдер Қазақстанда онша көп емес. Мұндай шөлдер Сарыарканың оңтүстігінде, Бетпақдаланың шығысында және Үстіртте кездеседі. Тастақ шөл дердің өсімдігі құрамы жағынан көршілес жатқан шөлдің өсімдіктеріне ұқсас.Онда ішуге жарайтын әлсіз минералданған жарықшақты-еспе сулар кездеседі. Жер бетіне шығып жатқан жартастарда қыналар өседі.
Өсімдіктері
Шөл зонасындағы өзен аңғарларында өсетін ерекше өсімдіктер бар. Мұнда әр түрлі өсімдіктерден құралған қалың бұталар өседі. Оны тоғай деп атайды. Тоғай әсіресе Сырдария, Шу мен Іле және т.б. өзендердің аңғарларына тән. Суға жақын жердегі тоғайларда қамыс, қоға кездеседі. Өзен арнасынан қашығырақта биік бұталар - шеңгел, тал, тікенекті жиде, шырғанақ, арнаның құрғақ жерлерінде жыңғыл өседі. Жыңғылдың жапырақтары қызғылт, гүлі ақ болады. Жантақ және басқа тамыры ұзын, тереңге кететін өсімдіктер де бар. thumb|Қасқыр
Жануарлары
Шөлдің жануарлар дүниесі өзгеше. Онда өмір сүруге жылан мен кесірткенің аздаған түрі ғана бейімделген. Кесірткеден көп тарағаны: құмды және құлақты агамалар, жұмырбас кесірткелер. Жыландардың ішінде сылдырмақты жыландар тұқымдастарының өкілі: дала айдаһарлары, оқ жыландар мен қалқан тұмсықтылар бар, сондай-ақ тасбақалар, кірпілер де кездеседі. Қазақстанның оңтүстік шөлдерінде улы өрмекші тәріздестерден - шаян, бүйі, қарақұрт кездеседі. Мұнда бұзаубастар да бар. Бетпақдалада, Үстіртте және Балқаштың оңтүстігіндегі шөлдерде тұяқтылардан - ақбөкендер мен қарақұйрықтар кездеседі. Шөл зонасында қосаяқ, саршұнақ, құм тышқаны тәріздес кеміргіштер де көп. Жылдың қолайсыз мезгілдерінде олар індеріне кіріп, ұйқыға кетеді. Өзен бойындағы ну тоғайларда қабан, мәлін, қасқыр мекендейді.
Құстардан шөлде азия торғайы, кішкентай торғай, copтaң, жер торғайы, айдарлы торғай, сексеуіл жорға торғайы, шөл торғайы бар. Жырткыш құстардан жамансары мен жұртшы кездеседі. Тоғайларда - сауысқан, Қарға, сұр кекілік, қырғауыл болады. Көлдер мен Сырдария бойында үйрек, қаз, шағала, бірқазан, аққұтан бар. Шөл зонасында Барсакелмес Және Үстірт мемлекеттік қорықтары ұйымдастырылған.
Тоғайлы орман шоқтары
Оңтүстік Қазақстанның өзент аңғарларында кең таралған. Тораңғыдан, теректің басқа да түрлерінен, жидеден, талдан, шырмалып өсетін өсімдіктерден тұратын тығыз қолайлы ормандар өтуге қиын болуымен ерекшеленді. Онда орта азия қабаны, шибөрі, қамыс мысығы, жерсіндірілген ондатр мекендейді. Қырғауылдар кездеседі. Жарғанат, сона, шыбын, маса, көбелек сияқты жәндіктерге бай.
Дереккөздер
Санат:Шөлдер Санат:Климаттық аймақтар
Спорттағы маркетинг
Спорттағы маркетинг (ағылшын "market" -сату), яғни шығарған заттарды және көрсеткен қызметтерді сату деген мағынаны білдіреді. Адам өзінің қажеттілігін өндірістен шыққан заттарды және адамдардың қызмет көрсетуі арқылы өтей алады. Демек, маркетинг қажеттілікті өтеудің қоғамдағы бір құбылысы болып табылады. Сондықтан да өмірде оның араласпайтын саласы жоқ. Соның бірі - спорт.
Спорттағы маркетинг, алғаш рет бұл атау 1978 жылы "Эдвертайзинг Эйдж" журналында пайда болды. Мұнда кез келген спорт түрін, олардан өтетін жарыстарды, спорт киімдерін, құрал-жабдықтардың, спорт қүрылыстарын, спорт арқылы кез келген кәсіпорынның шығарған өнімдерін насихаттау арқылы пайда табуға болады. Маркетинг арқылы балық спорт үлкен шоуға айналды. Сондықтан соңғы 20-30 жылда спорттағы Маркетинг жедел қарқынмен дамыды, оның негізгі бағдарлары анықталды. Олар: бұқарамен тығыз байланыс; ақпарат құралдарымен әсіресе теледидар каналдарымен бірлесе жұмыс істеу; спорт жарыстарын жарнамалау; сыбайластық, демеушілер іздеу.
Демеушілік және маркетинг
Демеушілік және маркетинг, кез келген спорт түрі бұқаралануы, қызықты жарыс¬тар өткізу үшін олигархтардың, кәсіпорындардың, қоғамдық ұйымдардың демеушілігін қажет етеді. Мұның үш саласы бар: қаржылай, жарнамалау жене қолма-қол көмек керсету. Спорт арқылы демеушілік керсетушілер өзінің қызметі мен өнімдерін жан-жақты насихаттай алады. Мысалы, "Адидас", "Найк", "Рибок" және т.б. фирмалар спортқа демеушілік көрсету арқылы өздері шығарған өнімдерді дүниежүзіне тарата білді. Демеушілік көбіне өздерімен бақталас фирмаларды жеңіп шығу үшін де керек.
Демеушілік және лицензия алу
Демеушілік және лицензия алу (лат. sentia), рұқсат алу, спорт киімдері, белгілері (эмблемалары клубтың, спортшының команданың есімдерін т.б. спорт түріне байланысты шыгарылган өнімдерді пайдаланғаны үшін өнім иесіне қаржы телейді. Мұндай рүқсаттың құқығын көбіне демеушілік керсеткен ұжымдар алып алады, Мысалы, АҚШ-тың бір фирмасы бейсбол баскиімдері мен футбол қуыршақтарын сату лицензиясын алып миллионер атанған. Соңғы уақытта Олимпиядалық ойындарға, Әлем чемпионаттарына қатысу үшін ХОҚ (халықар. Олимпидиялық комитет) кейбір спорт түрлері үшін Л. межені белгіледі. Олимпидиялық ойындарда тек осы межедегі талаптарды орындаған спортшылар ғана қатыса алатын болды.
Маркетинг және жарнама
Маркетинг және жарнама(жарнама - фр. Reclame), өнімдерді өткізудің, спортта - оны насихаттатудың қозғаушы күші. Спорт ұжымдары, бірлестіктері, клубтар, командалар өз жұмыстарын насихаттату үшін қыруар қаржы жұмсайды. Мемлекет қаржысымен жұмыс істейтін мекемелер бюджет шығындарын жоспарлау кезінде жарнама жасауға арналған қаржыны қарастырады, оны жоспарға енгізеді. Спортта жарна- малардың мынадай түрлері бар: шыққан өнімдерге спортшының (команданың) есімін, белгісін пайдалану, спорт қүрылыстарына, көшелерге жарнамалар ілу, газет-журналдарға мақалалар, хабарландырулар беру, теледидардан, радиодан спортшыларды, мамандарды сөйлету, кітаптар, альбомдар шығару жәнет.б.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Бәңгілер
Бәңгі көбелектер тұқымдасына  (Sphingidae)   1000-нан аса түрі бар ерекше ымырт көбелектері жатады.
Биологиялық сипаттама
Қонып отырған бәңгіні барынша ірі шылымтәріздес денесі мен қанатынан байқауға болады. Оның алдыңғы қанаты тар және ұзын, артқы қанаты қысқа және кең болып келеді.
Ал қанат қаққан бәңгіні колибримен шатастырып алып жатады. Басқа көбелектен гөрі Бәңгілер шымшыққа ұқсайтыны қызық. Бәңгілер өте жылдам самғайды, тіпті жылдамдықтары 54 км/сағатқа дейін жетеді. Бұл кезде қанаттарын жылдам қағатыны соншалық, алуан реңмен араласып, жеңіл дыбыс шығарады. Гулге ұшып жеткен бәңгі ауада қалықтап тұрып, ұзын тұмсығын оның түбіне дейін сүңгітеді. Ұзын түтікпен хош иісті темекі, шырайгүл, меңдуананың нәрін сорып алады. Әдетте бәңгілер тозаңдандыратын гүлдердің иісі тунде ерекше аңқып тұрады.
thumb|left|220px|Олеандр бәңгісі Бәңгілер арасында талғамен боялған ірі түрлері аз емес. Олардың бірі Олеандр бәңгісі, қанатын жайғанда 10 см-ге дейін жетеді. Мадагаскарда гүлінің тереңдігі 20 см-ге жететін орхидея табылған кезде, Чарлз Дарвин оны ұзын тұмсықты бәңгі тозаңдандырған деген жорамал айтты. Мұндай көбелек 1903 жылы ашылды. Бұл көбелек Африкада, Жерорта теңізінде, Иранда, Ауғанстанда кең таралған, бірақ кейде жазды күні солтүстікке сапар шегіп, Ресейдің орта белдеуінде де ұшырасып қалады. Тұрақты мекені Каваказдың Қара теңіз жағалауы, мұнда жерорта теңізі олеандрларының көшеттері егілген (олардың жапырақтары жұлдыз құрттарының жеңсік асы болып саналады). Олеандр бәңгісінің ірі жұлдызқұрттарының дене ұштарында мүйіз түріндегі тығыз бездер өседі. Олар ірі ақтаңдақ- «көзшелері» бар денесін көтере ісініп дұшпандарын үркітеді.
thumb|left|220px|«Өлі бас » бәңгісі Ірі бәңгі «Өлі бас » осылай аталуының арқасында қу бас пен айқасқан сүйектерді еске салатын сурет орналасқан. Көптеген халықтар осы көбелекке қатысты ырым - тыйымдар шығарып, оны бақытсыздық нышанына балайды. Бұл ащы дауыс шығара алатын бірден бір көбелек. Ол тек қанатымен гуілдеп қана қоймайды, сонымен бірге шиқылдайды да. Жаңадан туған араның аналығы шығаратын дыбысқа ұқсас бұл шиқылға елігіп, бәңгі омартаға адасып кіріп кетеді. Гүл шіресінен бөлек, ол балға да құмар, жүздеген ара ұясынан балды құныға сорады. Бәңгінің көшпелі жәндік екендігі де қызықты: Еуропаның оңтүстігінде дүние есігін ашқан көбелектер Қола түбегіне дейін ұшып жетеді.
Галерeя
<Gallery> Laothoe amurensis MHNT CUT 2010 0 391 Ussuri, Vladiwostock occ., Sutschanski-Rudnik, Russia, male ventral.jpg|Амур бәңгісі Сурет:01 Sphinx du peuplier.jpg|Терек бәңгісі Сурет:Smerinthus ocellatus MHNT Female dos.jpg|Smerinthus ocellatus Marumba quercus MHNT CUT 2010 0 89 La Croix-Valmer Male dorsal.jpg|Емен бәңгісі Сурет:Mimas Tiliae 02.jpg|Жөке бәңгісі Сурет:Sphinx ligustri MHNT dos femelle.jpg|жұпаргүл бәңгісі Сурет:Sphinx pinastri01.jpg|Қарағай бәңгісі Сурет:Agrius convolvuli MHNT dos.jpg|Шырмауық бәңгісі </Gallery>
Дерек көздер
Санат:Биология Санат:Көбелектер
Фигура
Фигура, геометрияда (fіgura – бейне, пішін) – әр түрлі нүктелер жиынына қолданылатын термин. Фигура деп әдетте нүктелердің, сызықтар мен беттердің шекті санынан тұратын жиындарды айтады.
Дереккөздер
Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері Санат:Геометрия Санат:Терминология
Б. з. д. 143 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 143 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 143 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шади
Шади, Молла Шади (туған-өлген жылы белгісіз) — ортағасырлық тарихшы, жыршы, “Фатхнама” авторының өмірі жайында жазба деректерде мағлұматтар жоққа тән. Тек қана Бабырдың естелігінде Шади жыршының баласы Гулям Шадидің ән шығаратыны жөнінде еске алынып, оның тамаша нахшылары мен сауттары бар екені айтылады. Мұхаммед Шайбани хан оны Қазан ханы Мұхаммед Аминге жіберіп, содан қайтып оралмады делінген. Бабырдың айтуынша Гулям Шади Шади-бачаның інісі. 15 ғасырдың соңы мен 16 ғасырдың бас кезінде Шади есімді әкелі-балалы үш адам болған. Тарихшылар үш Шадидің өнеріне, әлеуметтік ісіне қарап “Фатхнаманың” авторы Гулям Шади деген қорытындыға келген. Мұның басты дәлелі Гулям Шади Мұхаммед Шайбанидің сарайында қызмет еткен, ал шығарма сол әулеттің тарихын баяндайды.
Дереккөздер
Санат:Тарихшылар
Шатобур (Иль және Вилен)
Шатобур (Châteaubourg) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35068, пошта индексі — 35220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5966 адамды құрады. Халық тығыздығы — 208,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сүйемел
Сүйемел, аккомпанемент – музыкалық сүеймелдеу. Бір аспап (рояль, баян, гитара, домбыра, т.б.) немесе бірнеше аспаппен (ансамбль, оркестр, т.б.) соло-орындаушыны (әнші, артисті) немесе орынаушылар тобын (ансамбль, хорды) сүйемелдеу. Әуенді қосымша дауыс не сүйемелдеп тұрған аспаппен аккорд беру (мыс., рояльдің бас акордымен) арқылы да сүйемелдеуге болады. С. шығарманың көркемдік мәнін аша отыры, әрі әнші мен муз. аспапта орындаушыға гармониялық және ритмдік тұрғыдан үлкен демеу жасайды. кейде С. қосалкы қасиетімен дами отырып, ансамбль партиясының біріне айналады. С-дің алып тұтастығына нұсқан келтірмейтін турі де кезігеді.
Дереккөз
Қазақ мәдениет
Аружан Джазильбекова
Аружан Джазильбекова — актриса, модель. 25 ақпанда 1986 жылы, Қазақстан, Алматы қаласында өмірге келген. №105 Халықаралық лингвистикалық гимназияны, Қазақстанның менеджмент институтын, экономика және стратегиялық болжау институтын (КИМЭП халықаралық журналистика факультеті, 2003—2007) бітірген. 2004 жылғы Ford Models Supermodel of the World конкурсының жеңімпазы. Финал қорытындысы бойынша, қатысқан 50 елдің, 10 үздік қатарына енді. Аружан, әлемдік кутюрье және Еуропаның ең жарқын подиумдарында жұмыс істеген. Жергілікті «Advertising» журналының шеф-редакторы және PR-менеджері ретінде жұмыс атқарған. 2010 жылы "Качели любви" атты қазақстандық режиссер Тоқтар Қарсақбаевтың картинасында басты рөлін орындау үшін киноиндустрияға шақырылды. Осы фильмнен бастап, Аружанның киноиндустрияда шеңбері кеңейіп, аты таныла басталды. Кейін, «Асель, достары мен құрбылары» жастар телесериалында, Аружан басты рөлге ие болған. Егор Кончаловскийдің «Астана махаббатым менің» атты киносында рөл табылды.
Гиннесс рекордтар кітабы
Гиннесс рекордтар кітабы (The Guinness Book of Records) — әлемдік рекордтар енетін жылдық жинақ.
Гиннесс кітабына адамның, жануардың, табиғаттың т.с.с. жеткен жетістіктері, өзгелерден ерекшелендіретін күйі, қалпы жайлы жазылады. Алғаш рет Гиннесс кітабы 1955 жылы ирландтық сыра қайнатушы «Гиннесс» компаниясының басшысы Хью Бивер сэрдің тапсырысы бойынша жарық көрген. 1956 жылы кітап 5 000 000 дана таралыммен сатылған. Қазіргі кезде дүниежүзі бойынша 100 мемлекетте 23 тілде басылып шығарылады. 2003 жылы «Гиннесстің рекордтар кітабының» таралымы 100 000 000 данаға жеткен.
Дереккөздер
Санат:Кітаптар сериялары Санат:Анықтама әдебиеттері
Халықтың генетикалық құрылымы
ХАЛЫҚТЫҢ ГЕНЕТИКАЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ — халықтың белгілі бір мекенде тұруының ұзақтығы бойынша құрылымының шартты атауы. Тұрақты халық (жергілікті жерде туып-өскендер) және басқа аудандардан (қалалардан, ауылдардан) көшіп келген кірме халық түрлеріне бөлінеді. Соңғылары бұрыннан тұратындарға және жаңадан қо-ныстанғандарға ажыратылады. Халық генетикалық құрылымы туралы мәліметтерді санақ материалдарынан және арнаулы зерттеу материалдарынан алуға болады. Халық генетикалық құрылымын білу жаңадан қоныстанушылардың сіңісіп кетуі қиын аудандарда көші-қон саясатын әзірлеу үшін ерекше маңызды.
Санат:Медицина Санат:Терминология
Кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру
Кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру - мүліктік сақтандырудың ішкі саласы. Мұнда кәсіпкердің сақтанушы ретінде іс-қимыл жасайтын келісімшарт жасасушы агенттерінің өз міндеттемелерін бұзуы себепті кәсіпкерлік қызметтен болған залалдар тәуекелін немесе кәсіпкерге байланысты емес жағдайлармен осы қызмет шарттарының өзгеруінен болған залалды өтеу көзделеді, соның ішінде күтілген кірісті толық алмай қалу қатері сақтандырылады. Кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру шарты бойынша тек сол сақтанушының кәсіпкерлік тәуекелі және тек соның пайдасына ғана сақтандырылуы мүмкін. Кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру түрлері: өндірістегі үзілістен сақтандыру; инвестицияны сақтандыру; депозитті сақтандыру; қаржы кепілдіктерін сақтандыру төлем  төлеңбеу қатерін сақтандыру, экспорттық несиені сақтандыру т. б.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Долно-Кыпиново (Кырджали облысы)
Долно-Кыпиново (Долно Къпиново) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 324 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6870. Телефон коды — 03678. ЕКАТТЕ коды — 22678.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Элгин
Элгин (ағыл. Elgin, шотл. Eilginn, скотс. Elgin) — Шотландиядағы қала. Мори округының әкімшілік орталығы. Қала негізгі екі аймаққа бөлінген - Солтүстік Элгин және Оңтүстік Элгин.
Тарихы
Қала XI ғасырда айналасы қоршалған елді мекендерден құрылды. Бұл өлкеде Шотландияның ежелгі монархтары, әсіресе қасіретімен әйгілі Макбет, аң аулауды ұнатты. 1224 жылы Александр II Элгинге Патшалық Қала (Royal Burgh) мәртебесін берді, содан кейін Морей епископы епархиясының астанасы етіп Элгинді сайлады. thumb|left|200px|Элгин кафедралді соборының қирандылары
1390 жылы Александр Стюарт - Роберт II-нің төртінші ұлы, Баденох қасқыры атымен әйгілі - әйелін ажырасу әрекетін айыптаған Морей епископымен дауласып қалды. Дінбасыдан кегін алу үшін Александр адамдарымен сол жылдың 17 маусымында Эльгинге кіріп, көшеде қанды қырғын ұйымдастырып, қаланы тонап, оны өртеп жіберді. Қаланың кафедралды соборы өрттен зақымданғаны соншалықты, тіпті, батыс фронтонды, неф галереяларын және орталық пилонды қалпына келтіру қажет болды. Келесі ғасырларда собор біртіндеп ескірді. 1630 жылы шатыры құлап, алдағы екі жүз жыл ішінде жаңадан салу үшін тастарға бөлшектеді.
Б. з. д. 144 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 144 жылы қайтыс болғандар
Элгин
Тарихы
1745 жылы қала якобиттер қозғалысының негізгі орталықтарының бірі болды. Көптеген жергілікті кландар Чарльз Эдуард Стюарттың таққа үміткерді қолдады. 1746 жылы 16 сәуірде Куллодендегі тағдырлы шайқастың алдынғы түнінде Стюарттың әскері Элгинде өткізді, ханзаданың өзі әлі күнге дейін сақталып қалған және қала орталығында тұрған Тандертон жекежайында өткізді.
Б. з. д. 144 жыл
Түсініктемелер
*
Элгин
Тарихы
Шотландық жасақ жеңіліске ұшырағаннан кейін, Камберленд герцогы Стюартқа адал қалаларды қатты жазалады. Ол XV ғасырдан тасталынған Элгин сарайын бұзуды бұйырды, ал жергілікті халықтың көбісін Хайлендті тазарту аясында Канадаға көшірді. Жазалау шараларын қолдану нәтижесінде қала іс жүзінде қаңырап бос қалды.
Элгиннің жаңаруы қаланың белсенді дамуы басталған кезде ғана XIX ғасырда басталды. 1820 және 1840 жылдар аралығында қалада аурухананың басқа ғимараттары мен Андерсон Институты, Киелі Жильдің неоклассикалық шіркеуі (1825-1828 ж. салынған) және Элгиннің қалалық мұражайы (1842) пайда болды. Сонымен қатар, собордағы қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді, оның барысында оның аумағынан көп қоқыс шығарылды. XIX ғасырдың ортасында теміржол қозғалысын дамыту Элгинді және халықтың екі есе өсіріп, елеулі экономикалық қалпына келтірді.
Экономика
Элгин экономикасының негізгі бастауы - бұл виски өндірісі. Ең танымал бренді - Глен Элгин (ағыл. Glen Elgin).
Сілтеме
Санат:Шотландия қалалары
Сикоку
thumb|300px|right|[[Коти сарайы]] Сикоку — Жапониядағы арал, Жапон топаралының оңтүстігінде орналасқан. Аумағы 17,8 мың км2 (маңайындағы 300-дей ұсақ аралдармен бірге — 18,8 мың км2). Тынық мұхит, Ішкі Жапон теңізі, Кии, Наруто, Хаясуи, Бунго бұғаздарымен, Тоса шығанағымен ұласады. Жер беті аласа және орташа тау жоталарынан (Исидзути тауы, биіктігі 1981 м-ге дейін), олар негізінен гранит, тақтатас және жанартаулық тау жыныстарынан құралады. Сикокуде Жапониядағы мыс кентасының ірі кен орны бар. Климаты субтропиктік, муссондық. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1000 — 3000 мм аралығында; тайфун жиі соғады. Өзендерінің суы мол. Субтропиктік жалпақжапырақты ормандар өседі. Негізінен цитрустық жемістер, күріш, қант құрағы өсіріледі. Балық аулау дамыған, меруерт кәсіпшілігі бар. Басты қалалары: Мацуяма, Такамацу, Токусима, Коти; thumb|300px|right|Anraku-ji in Kamiita, [[Tokushima, Tokushima|Tokushima.]] Сикоку Хонсюмен үш Жапон экпрессжолдарымен қатынасады.
Санат:Жапония аймақтары Санат:Сикоку аймағы Санат:Тынық мұхит аралдары Санат:Жапония аралдары
Сопақсор (көлі)
Сопақсор – Қарағанды облысы Абай ауданының солтүстік батыс жағында, Есенгелді ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 6 км жерде, теңіз деңгейінен 426,4 м биіктікте орналасқан.
Гидрографикасы
Көл айдынының ауданы 5,2 км2, ұзындығы 3,6 км, енді жері 1,4 км, терең жері 0,5 м. Көлемі 1,02 млн м3. Жағалауының ұзындығы 10,8 км. Су жиналатын алабы 111 км2. Түбі лайлы. Лайының түсі қара, күкіртті сутек иісін шығарады. Жағалауы жазық, жағалауды бойлап селдір құрақ өседі. Көктемгі қар суынан толысады. Солтүстік батыс жағынан Малай өзені құяды. Суы ашқылтым, кермек, негізінен мал суару үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) көлдері
IC 4498
IC 4498 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52667, MCG 5-35-10, ZWG 164.16.
Сыртқы сілтемелер
IC 4498 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Кокконато
Кокконато (Cocconato) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1617 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 96 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 14023.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santi Fausto e Felice.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Хоупь-Я
Хоупь-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вей-Я өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Сан-Жозе-дус-Кампус
Сан-Жозе-дус-Кампус (São José dos Campos) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Вали-ду-Параиба-Паулиста мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жозе-дус-Кампус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 594 948 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 100 км² шамасында. Халық тығыздығы — 555,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1767 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Холбрук (Массачусетс)
Холбрук (Holbrook) — Массачусетс штатының Норфолк (Norfolk) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 10 791 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.2  км² шамасында. FIPS коды — 25-30455.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Джеймс Стюарт (Яков V-нің ұлы)
Джеймс Стюарт, Ротсей герцогы (ағыл. James Stewart, Duke of Rothesay; 22 мамыр 1540 — 21 сәуір 1541) — шотланд ханзадасы, Шотландия королі Яков V мен Мария де Гиздің ұлы, туғаннан өлгенге дейін Шотландия тағының мұрагері (Ротсей герцогы атағын алды). Ол 1541 жылы 21 сәуірде Сент-Эндрус қаласында қайтыс болды.
Санат:Стюарттар
Ламка
Ламка — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ламочка өзенінің сол жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
Алып-Тегін
Алып-Тегін - Газнауи әулеті билеген мемлекетті (Ауғанстан, Пенжаб) құрушы.
Орта Азия түріктерінен шыққан. Самани әулеті тұсында гвардияға қызмет еткен құл (ғұлам) әскер басы дәрежесіне дейін көтерілген. Абдул-Малик І әмірдің кезінде мемлекеттік істерді басқарған. Алып-Тегіннің беделінен қауыптенген әмір астанадан аластатып, Хорасанның билеуші әкімі етіп жіберді. Абдул-Малик өлгеннен кейін (961) өз түріктерінен құралған өз гвардиясының күшімен Самани әскерін талқандап (962), Ғазна қаласын алды. Сөйтіп Ғазнауи әулеті билеген мемлекетті құрды.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Ауғанстан тарихы Санат:Ауғанстан тұлғалары
Итака (Нью-Йорк)
Итака (ағылш. Ithaca, Грекияның Итака аралының құрметіне аталған) — Нью-Йорк штатының орталығындағы Кейюга көлінің оңтүстік жағалауында орналасқан қала. Қала Айви Лигасына кіретін Корнелл университетінің кампусының орналасуымен танымал, онда 20 000-ға жуық студент оқиды (көпшілігі Итака кампусында).
Демографиялық ақпарат
2000 жылғы халық санағы бойынша Итакада 29 287 тұрғын тұрды, 10 287 үй және 2 962 отбасы болды. Халықтың тығыздығы-бір шаршы шақырымға 2 071 адам (бір шаршы мильге 5 360,9 адам).
Әйгілі тұрғындар
Санат:Нью-Йорк штаты қалалары
Лемью (Елва тармағы)
Лемью — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ёлва өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Осма (Ноль тармағы)
Осма — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ноля өзенінің сол жағалауынан 35,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бостандық
Бостандық — елдің ішкі және сыртқы саясаты саласында әлеуметтік субъектілердің (жеке адамның, топтардың, қоғамдық-саяси ұйымдардың, т.б.) өз мақсаттары мен мүдделеріне орай әрекет жасау еркіндігі; құқықтық мүмкіндіктер аясы. Адамдардың қол жеткізген Бостандықтары тарихи дамудың нәтижесі болып саналады. Қоғамдық дамудың кейбір қайшылықтары мен кереғарлықтарына қарамастан, қайсыбір тарихи кезеңдерде жеке адам иеленетін Бостандықтар аясы кеңи түсетіні дәлелденген. Ал “саяси Бостандық” ұғымы азаматтардың саяси белсенділігін, саяси өмірге ұдайы қатысып, қоғамдық оқиғаларға, әлеумет үшін мәні зор шешімдер қабылдау процесіне тікелей ықпал етуге қабілеттілігін білдіреді. Оның іргелі қағидалары Адам құқыларының жалпыға бірдей декларациясында негізделген. Жалпы, саяси Бостандық негіздері кез келген өркениетті елдің конституциясында, арнаулы заңдары мен құқықтық жосындарында бекітілуге тиіс. Мысалы, ҚР Конституциясында азаматтардың мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарын сайлауына және оларға сайлануына шек қойылмайды; сондай-ақ, сөз және шығарм. бостандығына кепілдік беріледі; цензураға тыйым салынып, еркін түрде ақпарат алу және тарату еркі берілген, әркімнің ар-ождан, бірлесу бостандықтарын иеленуге құқы бар. Осы орайда адамдар, әлеум. топтар мен жіктер өздерінің құқыларымен қатар жауапкершіліктерін де айқын ұғына отырып, саясат субъектісі ретінде көрінуге тиіс. “Саяси субъектілік”, яки саясат субъектісі болуға қабілеттілік дегеніміздің өзі Бостандық мәселелерімен етене байланысты ұғым. Азаматтардың Бостандықтары аясы кең, құқықтық мүмкіндіктер өрісі неғұрлым биік болған сайын, елдің демократия даму деңгейі соғұрлым жоғары бола түседі.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Адам құқықтары
Лароко
Лароко (Laroco) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вальдеоррас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 584 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Сармойка-Яга
Сармойка-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Худелка-Яга өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Сасықсор (көл, Ақмола облысы)
Сасықсор – Шідерті алабындағы көл.
Байльнгрис
Байльнгрис (Beilngries) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Айхштет ауданының құрамына енеді.
Сасықсор (көл, Ақмола облысы)
Географиялық орны
Ақмола облысы Ерейментау ауданы жəне Павлодар облысы Екібастұз қалалық əкімдігі аумағында, Бозшакөл темір жол айрығынан батыста 20 км жерде орналасқан.
Байльнгрис
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8748 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 100,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 76 114. Қаланың басшысы — Антон Град.
Сасықсор (көл, Ақмола облысы)
Гидрографикасы
Көл теңіз деңгейінен 289 м биіктікте жатыр. Аумағы 4,3 км2, ұзындығы 2,6 км, енді жері 2,2 км, жағалау бойының ұзындығы 8 км. Дөңгелек пішінді көл ойлауытты жерде орналасқан. Шарасында жыл бойы су болады. Жағалауының басым бөлігі жазық əрі ашық. Негізінен жер асты жəне жауын-шашын суларымен толысады. Қараша айының ортасында суы қатып, сəуірдің ортасында ериді. Алабының басым бөлігінде астық тұқымдас табиғи шөптесіндер өскен. Солтүстігінен Қарағанды – Ерейментау – Павлодар темір жолы өтеді.
NGC 3819
NGC 3819 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 18 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3819 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36311, MCG 2-30-13, ZWG 68.30, HCG 58D, NPM1G +10.0270.
Байльнгрис
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 19 қалалық ауданға бөлінеді.
Сасықсор (көл, Ақмола облысы)
Дереккөздер
Санат:Ертіс су алабы көлдері Санат:Ерейментау ауданы көлдері Санат:Екібастұз көлдері
Байльнгрис
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Амрисвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Амрисвиль (Amriswil) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Бисхофсцелль округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 517 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.1 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4461, пошта индексі — 8580.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Моңғол жылқысы
Монғол жылқысы – жергілікті дала жылқы сының тұқымы. VII және VIII ғ. Ішкі Моңғолиядан Сібір арқылы Ресейдің оңтүстігіне, Венгрия далаларына дейін кеңінен таралған. Қазіргі таңда аталмыш жылқы тірі Моңғолияның шөлді және таулы аймақтарында, Қытайдың солтүстігінде, Сібірдің орманды және таулы аудандарында ұшырасады. Моңғол шапқыншылығы кезінен бастап қазірге дейін қаз қалпында еш өзгеріссіз келе жатқан жылқы тегі. Саны жарты миллионнан аспайтын моңғол көшпенділері 2 миллионнан астам жылқы ұстайды. Дене тұрқы өте кішкентай болғанымен, аталмыш жылқы түрін понилердің қатарына жатқызуға болмайды. Моңғол жылқылары ашық аспан астында өмір сүреді және ауа райын талғамайды. Моңғол жылқыларының негізгі ерекшелігі осында. Сонымен қатар оларға арнайы жем-шөп дайындалмайды, өйткені олар қоректерін өздігінен тауып жейді. Жазда өзен, бұлақ бар жайылымда, ал қар түсе сусыз жайылымда бағылады. Моңғолдар жылқы малын ерекше қастерлейді, көбінесе оның етін тағамға қолданбай, жылқыны көлік ретінде пайдаланғанды жөн санайды. Моңғол жылқысы тағы Пржевальский жылқысынан тараған деген жорамал бар. Бұл жылқы табиғи іріктелген.
Сырт келбеті
Моңғол жылқысының өлшемі: айғыр ы – шоқтығының биіктігі 129,3 см, тұрқы 134,3 см, кеуде орамы 150,8 см, жіліншік орамы 17,6 см, осыған орай бие сінің өлшемі: 126,9; 134,2; 154,2; 16,8 см. Моңғолияда бұл жылқыға жүк артады, салт мінеді, етін жеп, қымызын ішеді. Бұл жылқының салмағы 250-300 кг. Жазғы 3-3,5 айда құлын емген сүтін есептемегенде әр биеден 250 л сүт саууға болады. Моңғол жылқысы қатаң ауа райына көнбісті, жұмысқа төзімді. Моңғол жылқыларның құйрық жалын көп жағдайда моринхура атты аспапқа қолданады. Тұяқтары өте бекем келеді. Моңғол жылқыларының түрлері өте көп.
нобай
Мінезі
Моңғолдар жылқыны өз досындай көреді. Сол себепті моңғол жылқылары ақылды, байсалды келеді. Физикалық тұрғыдан алып қарағанда, ұлаң-ғайыр шөл даланы көзді ашып-жұмғанша кесіп өтетін жылқылыры бұл моңғол жылқылары. Осы жылқылардың арқасында моңғол шапқыншылары көздеген жерлеріне тез жетіп отырған. Олар өте төзімді. Ат жегілгеннен кейін айғырлығын қояды, иесіне бірден бағынады. Бір қызығы үстіндегі шабарман тоқымнан жерге құласа да, ат шабуын тоқтатпайды екен. Бұл да бір моңғол жылқысының өзгешелігі. Бұл жағдайда жылқыны күшпен тоқтату керек.