cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ирд Каарел
ИРД Каарел Кириллович (27.1909 ж. т., Рига) — эстон совет рө-жиссері, актер, театр-қоғам қайрат-кері. КСРО халық артисі (1970). 1940 жылдан КОКП мүшесі. 1934—36 ж. Тартудьщ драм. өнер студпясында оқыды. Режиссерлік кызметі 1937 ж. басталды. Эстонияда Сов. өкіметі_ ор-нағаннан кейін (1940) «Вапемуііне» театрыныд бас режпссері болды. Драм. (Якобсоннын «Қамалдағы өмі-рі», Шекспирдің «Венециая квпесі», Горькпйдің «Тоғышарлары» мен «Егор Вулычов және басқалары», Брехтьщ «Галнлейдіц өмірі») және опералық (Капптың «Бостандық жыршысы», Г. И р в и н г Шейлок ролінде. нады. Эст. ССР Мемл. сыйлығы (1947) мен СССҒ Мемл. сыйлығының лауреаты (1967) 2 орденмен гкәне медальдармен на-градталған. Шығ.: Постараемся поймать чудо Статьи о театре, Л., 1967; Размышляя ( театре. М., 1973. Әдеб.: К р ы м о в а Н., А как там Ка-арел Ирд?, в её кн.: Имена, М., 1971. Эрнесакстің «Пю-хаярь көлі») спек-такльдер де қой-ған. Рольдері: Гар-ри Смит (Симонов-тың «Орыс мөселе-сінде»), Тригорин (Чеховтың «Шаға-ласында»), Прота-сов (Л. Толстой-дың «Тірі өлігін-де»). Пед. қызмет-пен де шүғылда-нады. Эст. ССР.
Грюндерлік жанталас
Акционерлік қоғамдардың жылдам өсуімен сипатталатын экономикалық өмірдегі құбылыс. Грюндерлер (құрылтайшылар) акционерлік қоғамдарды құрылтайшылық пайдаларды алу үшін құрып, жанталаса түрліше акционерлік қоғам акцияларының бақылау пакетін сатып алып, жалған кәсіпорындар құру есебінен орасан зор пайда табады. Сонымен бір дерлікте, ұсақ акционерлер кедейленіп қалады. «Грюндерлік жанталас» өндірістің көтерілуі кезінде орын алады. Әдетте қаржылық көз бояушылықтармен ілесе жүреді.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Фэйрвью (Кентукки)
Фэйрвью (Fairview) — Кентукки штатының Кентон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 156 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — ?.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Саяси болжау
Саяси болжау - мемлекеттік реттеу объектісін дамытуға ықпал етуші факторлар жиынтығы негізінде болашақ саясатына гипотеза құру. Бүл жағдайда ғылыми ұсыныстармен қатар, жинақталған тәжірибе де есепке алынады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Алақан жаю
Алақан жаю - бата бергенде, Құран оқыған сәтте отырған адамдардың оған назар аударып, тыныштық сақтай отырып, кос қолын жайып, алақанын бір-біріне жақындатып, саусақтарын түйістіріп ұстау жосыны. Бұл үрдістің мәні бата мен діни құлшылық ниеттері қабыл болсын деген мағынаны белдіреді. Аят немесе бата айтылып құптаған сәтте «әумин» дей отырып, оқылып болған соң «Аллану акбар!» - деп бет сипайды. Қазақтардың дәстүрлі пайымы бойынша қол жайған кезде екі қолдың саусақтарының басы немесе екі алақанның арасы бір-біріне түйісіп тұрғаны абзал. Себебі, дәстүрлі наным-сенім бойынша, ырыс пен береке, жақсылық пен молшылыққа бастайтын құт сол алақанға тұрақтайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Сифе
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Гемофобия
Бұл терминді алғаш рет американдық психиатр Джордж Вайнберг 1972 жылы енгізді. Гемофобия психологиялық ауру болып табылады. Гемофобия кең таралған, алайда оған көптеген адамдар аса мән бере бермейді. Қан беруден, саусағынан қан алуға қорқатын адамдарда гемофобияның алғашқы белгілері байқалады. Гемофобиямен ауыратын адамдар қан көрген кезде көз алдары түнеріп, басы айналып, дірілдеп, жүрек соғыстары жылдамдайды, кейде есінен талып қалады. Алғашында ауру ген бойынша тасымалданады деген қате пікірлер болған, алайда, кейіннен олай емес екендігі зерттелді. Психологтарға жолығу арқылы аурудан жазылуға болады.
Әлім Нарботаұлы
Әлім Нарботаұлы, Сақып қыран (т.ж.б. – 1809) – Қоқан ханы (1800 – 09). Ташкент, Шымкент, Ходжент, Сайрам төңірегіндегі жерлерді басып алып, халықты қырғынға ұшыратқан.
Гемофобия
Гемофобияның белгілері
Ерекше фобияның көбі жүрек соғу жылдамдығын және қан қысымын көтереді.
Гемофобия және басқа қан инъекциясына шалдыққан фобиялар көбінесе қан қысымының төмендеуіне және жүрек соғу жылдамдығына әкеледі. Кенеттен түсіп кету қан жоғалтуға әкелуі мүмкін, бұл қанға қатысты салыстырмалы түрде жауап береді. Жүректің соғуы, шайқау және асқазан-ішек ауруларын бастан кешіретін күтпеген алаңдаушылық қанмен кездесуге дейін сағат және күндерде жиі кездеседі.
Гемофобияның себептері
Гемофобия жиі басқа фобиямен байланысты. Trypanophobia немесе медициналық инелерден қорқу кейде гемофобиямен байланысты. Қантан қорыққан кейбір адамдарда дәрігерлер мен тіс дәрігерлерінің қорқынышы сияқты басқа да медициналық фобиялар бар. Медицина саласы халықтың қаншалықты қасіретті бейнесін, әсіресе теледидар мен фильмдерде, осындай фобияларды сақтап қалуға көмектесуі мүмкін.
Микофобияны немесе микробтардың қорқынышын сезген адамдарда басқа біреудің қанын көру ауруды жұқтыру қаупін тудыруы мүмкін. Кейбір жағдайларда қан қорқынышы өлім қорқынышымен байланысты болуы мүмкін.
Гемофобия қанмен болған бұрынғы жағымсыз тәжірибеге байланысты болуы мүмкін. Ауыр зақымдану немесе аурудан болатын қан ауруын жоғалтқан адамдар қауіпті болуы мүмкін.
Алайда, гемофобия мұра еткен немесе тіпті эволюциялық факторларға негізделген болуы мүмкін.
Гемофобияны емдеу
Гемофобия көптеген емдеу әдістеріне жақсы жауап береді. Когнитивті-мінез-құлық терапиясы ең көп таралған болып табылады. Сондай-ақ, сөйлесу терапиясының басқа түрлері, гипноз және тіпті баламалы емдеу пайдалы болуы мүмкін. Тәжірибелі терапевт қалпына келтіру үдерісі арқылы өзіңізге қиын немесе мүмкін емес болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Фобиялар Санат:Психикалық аурулар
Көркемдік Уақыт
Көркемдік Уақыт - әдеби шығармадағы уақыттың сурепелуі, зейінге алыну, кабылдауының өзгеше сипат-ерекшелігін түсіну үшін Көркемдік уақыт деген ұғым қолданылады. Ол түсінік уақытқа байланысты. Реалды уақыт - бұл уақыттың өмірдегі нақтылы қалпы. Оның басты өзгешелігі - объективтілік сипаты. Реалды уақыт үздіксіз өтіп жатады және үнемі алға, біркелкі жылжиды. Ал енді осы уақыт бар да, оны адамның сезіммен қабылдауы бар. Бұлардың өзі екі түрлі сипат алуы ықтимал. Біздің сезінуімізде уақыт кейде ақырын, кейде жылдам ауысқандай болады. Ал әдебиет шығармасында уақыттың жылжуы уақиғаның сурепелуіне байланысты бірде жедел, бірде баяу болып, кейде тіпті үзіліп кетіп отыруы ықтимал. Ал тағы бірде уақиға аяғынан басталып баяндалса, жазушы уақытты кейін қарай жылжытып көрсетуі де мүмкін. Сонымен әдебиет шығармасында автордың, кейіпкерлер мен оқырмандардың уақытты қабылдау ерекшеліктері ескеріледі. Көркемдік уақыт әдеби шығарманың танымдық мүмкіншіліктерін, әсерліліғін арттыра түседі. Мысалы, "Абай жолы" эпопеясын алсақ, мұнда жарты ғасырға таяу мерзім алынған. Окырман Абаймен алғаш кездескенде, ол 13 жаста болса, кітап аяқталған түста 60-қа таяп, дүниеден қайтады. Осы мерзім кітапта үздіксіз суреттел- мей, кейде жазушы арада бірнеше жылдар өтті деп, бір талай уақытты атап кетіп те отырады. Ал, бірақ кітаптағы көркемдік уақыттың көлемі әлдекайда кең. Ондағы өткен замандағы өмір суреттерін еске алсақ, ескі аңыз-жырдағы оқиғаларды ескерсек, кітаптың уақыттык сыйымдылығы әлдеқайда мол екенін аңғарамыз. Оның үстінде, роман-эпопеяда маңызды тарихи кезең алынып отырғанына және назар аударсақ, әдеби шығармада бейнелі түрде суреттелғен Көркемдік уақыттың қаншалық мағыналы, әсерлі болатынын айқын аңғаруға болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
665 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:665 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:665 жылы қайтыс болғандар
Надайымбек Сыздықов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Францияның әкімшілік бөлінуі
Францияның метрополиясы
2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап Францияның метрополиясы (яғни Еуропада ораналсқан француздық аумақтары) келесі иерархиялы бағынышты бөлімдерге бөлінген:
Сонымен қатар Францияның құрамына өз әкімшілік бөлінісі бар теңіз ар жағындағы иеліктері кіреді. {| style="background:none;" cellspacing="0" cellpadding="0"
Сәләмә бин Жандәл
Сәләмә бин Жандәл
Сәләмә бин Жәндәл (سلامة بن جندل) әл-Тәмими. Амр ибн Һинд және Нұғман Әбу Қәбустың замандастары болған. Өз заманындағы шайырлардың алдыңғы қатарынан болған. Сәләмә жайлы араб әдебиетінде мәліметтер аз кездеседі екен. Мунжидте Жаһилиет дәуірінің фурсан шайырларынан. Жылқы баласын мадақтаған атақты шайыр екендігі ғана жазылған. Сонымен бірге шығармаларын «Китаб әл-шиғр уә әл-шуғара» 147 бетінен және «Шуғараул насрания» 486 бет, «Хизанатуль әдәб» 2-том 86 бет, «Муғжамул булдән» атты кітаптардан кездестіруге болады. Сәләмә мұсылман болған деген мәлімет бар. Дегенмен Лиюс Шейху бұл пікірге қарсылық білдіріп Сәләмә христиан болған дейді.
Дереккөздер
Санат:Араб ақындары Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер
Бриньяно-Фраската
Бриньяно-Фраската (Brignano-Frascata) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 486 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 28 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 15050.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Giacomo il Maggiore.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Лемешок
Лемешок — Ресейдегі өзен. Иваново облысы, Владимир облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Теза өзенінің оң жағалауынан 126 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Ковров қаласынан Уводь өзенін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құлағу хан
thumb|Құла8эғу-хан Құлағу, Құлағу-хан у-хан (1217 — 8.2.1265, Мәраға, Иран) — Шыңғыс ханның Төледен туған немересі,Құлағу мемлекетінің және оны билеген әулеттің негізін қалаушы (1256 — 65). Шешесі Сорқақтан-бике керейіт Тоғорыл ханның інісі Жақамбының (Гіредей) қызы. Өзі де Тоғорылдың немере қызына үйленген. Балалық және жастық шағын әскери жорықтарда өткізді. 1251 ж. Ұлы құрылтайдың шешіміне сай Құлағу Ираннан батыстағы жерлерді: Иракты, Сирияны, Палестинаны, Мысырды, Рум мен Арменияны бағындыруға тапсырма алып, жорыққа дайындала бастады. 1254 ж. жазда Жетісу, Түркістан арқылы Самарқандқа жеткен ол 1256 ж. Аламұттың соңғы билеушісі Рүкнеддін Хүршахты тізе бүктірді. 1258 ж. ақпанда Бағдадты бағындырып, Аббас әулетін жойды. Бірақ 1260 ж. Құлағудың Кетбұға басқарған әскері Сирияда Берке хан билеген Алтын Ордамен одақтасқан Египет мәмлүктерінен жеңілді. 1262 ж. Мысыр сұлтаны Бейбарыспен аса тығыз дипломатиялық байланыс орнатқан Алтын Ордамен соғысты. Мысыр мәмлүктері және Алтын Орда арасындағы одаққа қарсы Құлағу Византиямен, крестшілермен күш біріктіруге тырысты. Сөз жүзінде ол Қарақорымдағы Ұлы ханға бағынып, одан 1256 ж. Елхан атағын алғанымен, іс жүзінде өз иелігін дербес басқарды. Құлағу тәңіршілдік дінін ұстанды, бірақ басқа діндерге ешқандай қысым көрсетпей, төзімділікпен қарады. Ғылым мен өнерді өркендетуге көп көңіл бөлді, Мәраға қаласында обсерватория салдырды.
Дереккөздер
Санат:1217 жылы туғандар Санат:1265 жылы қайтыс болғандар Санат:Хулагу мемлекеті Санат:Шыңғыс ханның ұрпақтары
Беас
Беас (Beas) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Кондадо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4336 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 144 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 30 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Алмофала (Фигейра-де-Каштелу-Родригу)
Алмофала (Фигейра-де-Каштелу-Родригу) (Almofala (Figueira de Castelo Rodrigo)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Фигейра-де-Каштелу-Родригу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 250 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,86 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Эстива-Жерби
Эстива-Жерби (Estiva Gerbi) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Кампинас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Можи-Мирин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 469 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 73,723 км² шамасында. Халық тығыздығы — 142 адам/км².
Тарихы
Қала 1993 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Эши (Золотурн)
250px|thumb|Картада орналасуы Эши (Золотурн) (Aeschi SO) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Вассерамт округінің құрамына кіреді.
Марцаботто
Марцаботто  (Marzabotto) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Болонья провинциясында орналасқан.
Вишневец (Рыбница тармағы)
Вишневец — Ресейдегі өзен. Орлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Рыбница өзенінің оң жағалауынан 35,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока бастауынан Орёл қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Марцаботто
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giuseppe және San Carlo. Жыл сайынғы мерекесі — 19 наурыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Вишневец (Рыбница тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сейтынбет
Сейтынбет — Ресейдегі өзен. Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Буртя өзенінің сол жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Орск қаласынан Сакмара өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орынбор облысы өзендері
Хан (ауыл)
Хан – Қызылорда облысы Арал ауданы, Аманөткел ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Атау мәні
Халықтың ауызекі дерегі бойынша, кезінде Кенесары, Әбілхайыр хандар Сырдария бойындағы осы өткелден өткен, содан «Хан өткелі» деп аталған көрінеді. Осы маңайға қоныс тепкен ел Хан ауылы атанған.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы елді мекендері
Тәттімбет Қазанғапұлы
Тәттімбет Қазанғапұлы (1815 жыл, қазіргі Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туып, – 1862 жыл. қайтыс болған) — қазақ күйші-композитор, домбырашы, шертпе күй орындаушылық мектебінің негізін қалаушылардың бірі, халық күй өнерінің классигі.
Өмірбаяны
Арғын тайпасы Қаракесек руы Таз Шаншар бөлімінен шыққан.
Бұл жұмыстан өз арызы бойынша 1854 жылдың 29 шілдесіндегі бұйрықтың негізінде босатылды, қылмыс жасамаған, тергеуде, сотта болмаған » (ООМА, 3-қор, 3-тізім, 3902 -іс). Тәттімбет Ресей патшасы II Александр-нің таққа отыру салтанатына қатысқан. Сондай-ақ, Шоқан Уәлиханов, Григорий Николаевич Потанин, Адольф Янушкеевич сияқты оқымысты-ғалымдармен, Алшынбай, Құнанбай, Шорманның Мұсасы, Жайықбайдың Ыбырайы, Кішкентайдың Аққошқары, Сандыбайдың Ердені, Уәлиханның Шыңғысы сияқты дала шонжарларымен, Жанақ, Шөже, Кемпірбай, Біржан-сал, Жаяу Мұса, Орынбай сияқты әнші-ақындармен, Тоқа, Ықылас, Итаяк, Шашақ сияқты күйшілермен қадірлес-сыйлас болған. Бұл адамдар Тәттімбет көкірегінен күмбірлеп төгілген әсем күйлердің тұсауын кесіп, талғампаз сарапшысы болып отырған.
Оның өнеріне Біржан сал:
«Тәттімбет — ардагерім, Арғын асқан, Қырық түрлі күй айналған бармағына», — деп сүйсінеді.
Тәттімбет күйлері өмірді терең түсінген, ойшыл, қиялшыл жанның сыры мен сезімін аңғартады. Ол негізінен лирикалық композитор. Шығармалары философиялық түйіндерімен астасып жатады, ал музыка тілі көңілге қонымды, тез жатталғанымен орындауға қиын, күрделі болып келеді. Тәттімбет күйлеріндегі лирикадық сарындар, әуен толқындары қазақтың кең даласы мен оның сұлу табиғатын суреттейді.
1855 жылы 24 наурызда Ресей патшасы Александр ҚҚ-нің таққа отыру тойына Тәттімбет өнерпаз ретінде Сарыарқа қазақтарының өкілдерімен бірге Санкт-Петербургға барған. Осы сапарында өзінің тамылжыта тартқан күйлері арқылы Ресей астанасының өнер сүйер қауымының назарын аударып, күміс медальға ие болды. Сол медальді Егіндібұлақ ауданы “Қаратау” кеңшарының тұрғыны Тәттімбеттің шөбересі Өзек Кәбішұлында сақтап қалған.
Күйшінің туған жерінде Егіндібұлақ халық аспаптар оркестрі, Қарағанды қаласындағы музыкалық училище Тәттімбеттің есімімен, ал Ақтоғай ауданындағы халық ансамблі композитордың есімімен аталады. 1984 жылы Егіндібұлақ ауданында композиторға ескерткіш-белгі (мүсіншісі Ж.Молдабеков, археолог А.П. Малков) қойылды. Алматы мемлекеттік консерваториясында (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) 1971 жылдан шертпе күй класы жұмыс істейді. Ол Тәттімбет күйлерін негізге ала отырып, Қазақстанның басқа да өңірінің шертпе күй дәстүрлерін жинақтап үйретеді.
Шығармашылығы
Тәттімбеттің кең таралған күйлерінің кейбіреулері:
Сары жайлау
Композитор “Сары жайлау” күйін Майдасары жайлауына қоныстанған кезінде, күз мезгілінде шығарған. Мұнда табиғаттың әсем суреті, жаз-сайрандағы рахатты шақтар бейнеленеді. Күйдің ішкі философиясы табиғатты суреттеу арқылы жаз думанын бастан кешкен адам өмірінің қайта оралмас бұралаң жолдарын табиғат мезгілімен салыстыруды мегзейді. Күй табиғаты сыршыл, қиялшыл, мөлдір лиризмге толы. Нәзік нюанстар мен әсем ырғақты иірімдер тыңдаушысын бірде желпіндіріп, енді бірде тәтті мұң толқынымен тербетеді.
Былқылдақ
Тәттімбет күйлерінде негізінен өмір тартысы, тағдыр тауқыметі, сұлулыққа құштарлық, алыс арман, сарғайған үміт, өкініш сарыны баяндалады. Ал “Былқылдақ” күйі жер атына байланысты (елінде Былқылдақ атты сазды жайлау болған) шыққан. Күйдегі романтика – мың бұралған өзен ағысы, бұлақтың қоңыраулы сыңғыры, тоғайдағы құстың әсем үні сұлу табиғат тынысымен ұласып жатыр.
Көкей кесті
Тәттімбет шығармаларының ең биік шыңы – “Көкей кесті” күйі. Бұл күйді сазгер өмірінің соңғы жылдарында шығарған. Мұнда халық шежіресінің ұлылығы мен ұлағатты ақыл-ойдың парасаты толғанады. Домбыра орындаушылық шеберлігінде кездесе бермейтін екі қолға бірдей вибрациялық діріл толқынын түсіру арқылы және саусақтардың қарымен жоғары қарай орап қағу “Көкей кестінің” өте күрделі туынды екендігін көрсетеді. Күйдегі орындаушылықтың жаңа пошымы, яғни шерту тәсілдерінің сан қырлы өрнегі – Тәттімбеттің күйшілік мектебін даралай түседі.
thumb|left|250px
Сылқылдақ
Сөйтіп, ол домбыра үніне “жан бітіреді”, күйдің табиғатын, сырын ашады. Тәттімбет лирикасының тағы бір қырын ашатын “Сылқылдақ” күйі. Бүл күйді композитор өзімен күй сайысына түсіп, өнер көрсеткен домбырашы қызға арнап орындаған. “Сылқылдақ” күйінің музыка тіліндегі күміс қоңырау үні, әдемі әуені тыңдаушыға ерекше әсер қалдырады. Күй бойынан жастық жалын мен өмірге құштарлықтың лебі еседі. Күй сарыны Тәттімбетке тән композициялық ерекшелік қолтаңбасын даралап, оның шертпе күйдегі нақышын танытады.
Бес төре
Тәттімбет тек күйші ғана емес, сөзге ұста, шешен, шыншыл, әділетті көксеген ақын жанды сері адам болған. Композитор “Бес төре” күйін халықты қыспаққа алып, жәбірлеген атқамінерлерге арнап шығарған. Бұл юморға толы туынды. Тәттімбет қоғамдық болмысқа сын көзімен қарап, өзінің шығармалық туындысы арқылы әлеуметтік бағытын аңғартады.
Тәттімбеттің жалпы бізге белгілі 40-тан астам күйі бар.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы Санат:Күйшілер Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:1815 жылы туғандар Санат:1860 жылы қайтыс болғандар
Әлікен
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар Санат: Тарих
Мелкая Виска
Мелкая Виска — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ячей өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Ақ қауданды қырық-қабат
thumb|Ақ қауданды қырық-қабат Ақ қауданды қырық-қабат — бір және екі жылдық крестігүлдер тұқымдасына жататын өсімдік туысы. Аса маңызды көкөніс өсімдігі. Ақ қауданды қырық- қабатта қант, белок, С витамині және минералды заттар мол
Дилижан
Дилижан (Դիլիջան, Diliǰan) — Арменияның Тавуш облысындағы қала, тау-климаттық және бальнеологиялық курорт. Агстев өзенінің (Кураның оң саласы) бойында орналасқан.
Географиясы
Дилижан Армян таулы үстіртінің солтүстік-шығысында, Арегуни жотасының солтүстігінде және Памбак жотасының шығысында орналасқан.
Дилижан Тавуш, Лори және Гехаркуник облыстарының қалаларын байланыстыратын жолдардың қиылысында орын тепкен. Дилижан асуы арқылы өтетін жол қаланы оңтүстікте орналасқан Севан көлімен, шығысында облыс астанасы Иджеван қаласымен, ал батысында – Ванадзормен байланыстырады. Қала Ереваннан солтүстік-шығысқа қарай 100 км жерде орналасқан.
1986 жылы қалада темір жол қатынасы пайда болды (Дилижан – Раздан – Ереван учаскесі 144 км-ді құрайды).
Тарихы
оңға|нобай|289x289 нүкте|Дилижан көшелерінің бірі 1870 жылдары жүргізілген археологиялық зерттеулер бұл жерде адамдардың соңғы қола және ерте темір дәуірінен (б.з.б. 2-ші аяғы - 1-мыңжылдықтың басы) өмір сүре бастағанын көрсетті. Редкин, Хртнаноц және Папанино лагері аудандарында қорғандар табылды. Табылған материалдардың көпшілігі Мәскеу, Санкт-Петербург, Тбилиси, Баку мұражайларында, қалған бөлігі Дилижан геологиялық мұражайында.
Дилижан армян қонысы Хин Ховк (армян тілінен аударғанда - ескі Ховк) орнында орналасқан.
Қазіргі Дилижан аумағы Үлкен Арменияның Айрарат Ашхар Варажнуник провинциясының бөлігі болды. 4 ғасырда Армения Византия мен Персияға бөлінген кезде бұл жерлер (ескі Ховк) Гугарк аймағының Дзорапор провинциясының құрамында болды және патшалар мен корольдердің аңшылық демалыс орны болды.
Тарихи оқиғаларға байланысты қаланың атаулары мен шекаралары бірнеше рет өзгерді. VIII ғасырда бұл жерлер Кайена провинциясының, кейін Куст-Арцах губерниясының құрамына кірді. XV ғасырдан Шығыс Армения Ресейге қосылғанға дейін бұл жерлер Гянджа хандығының құрамында болды. Кейіннен олар Елизаветполь губерниясының құрамына кірді. Елді мекен ретінде Дилижан туралы алғаш рет 1826 жылы айтыла бастайды. Қала мен оның төңірегі тарихи және сәулет ескерткіштеріне бай (б.з.б. I мыңжылдық. – б.з.б. XII-XIII ғғ). Қала маңында Редкиннің тарихи лагері, сонымен қатар Головино мен Хртаноц қазбалары бар.
1938 жылғы 1 қазанда Дилижан қала типтес елді мекен мәртебесін алды.
Ал 1958 жылғы 5 шілдеде республикалық бағыныстағы қала мәртебесін алды.
Халқы
Армения бойынша жасалған 1922 жылғы ауыл шаруашылық санағына сәйкес Дилижандағы армяндар саны 3746 адам, орыстар – 480, әзірбайжандар (дереккөзде «түркі-татарлар») – 5, барлығы – 4235 адам болған.
Этимологиясы
Жазбаша дереккөздерде Дилижан қаласының аты алғаш рет 1666 жылы француз саяхатшысы Жан Шарденнің саяхат жазбаларында атап өтілген екен. 19 ғасырдың басындағы тарихи деректерге қарағанда Дилижан Қазақ провинциясының 27 ауылының бірі болған. Ол кезде қалада 60 үй болған. Сондай-ақ 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында Иджеван ауданындағы Севкар, Саригюх және Ачаджур ауылдарының, сондай-ақ Ноемберян ауданындағы Коти ауылының тұрғындарының қоныс аударғаны белгілі. Осылайша негізгі халқы қалыптасқан.
Климаты
нобай|250x250 нүкте| Дилижанның табиғаты Қаланың климаты қоңыржай. Орта таулы аймақта орналасқан Дилижанның жазы жұмсақ, қоңыржай жылы, қысы шуақты жылы, жыл бойы құрғақ әрі жылы ауа райы, сонымен бірге жаңбыр жиі жауады. Жылдағы орташа температура +8,3 °C. Шілденің орташа температурасы +18 °C, қаңтарда 0-2 °C. Құрғақ ауа әсіресе қыс пен көктем айларында айқын көрінеді. Ауаның салыстырмалы ылғалдығы 70% (62-65%), жауын-шашын мөлшері 637 мм (660 мм), күн периодтарының жалпы саны 2091 сағат.
Денсаулық сақтау саласы
Табиғи сауықтыруға қажет физикалық компоненттердің (таза ауа, минералды шипалы бұлақтар) синтезі арқасында Дилижан ерекше өлке болып саналады. Жоғарыда айтылған жағдайларды ескере отырып, 1921 жылы Дилижан қаласында Арменияда туберкулезге қарсы алғашқы диспансер (Р. Н. Гянджецян атындағы), ал біраз уақыттан кейін 1980 жылдарға дейін жұмыс істеген диспансер-госпиталь ашылды. Госпиталь өкпе туберкулезін, өкпеден тыс туберкулезді, асқазан-ішек жолдарының, бауыр мен өт қабының өт жолдары ауруларын, ұйқы безі ауруларын емдеуге мамандандырылған.
Көрнекі жерлері
нобай|250x250 нүкте|Хагарцин монастырі (XI-XIII ғасыр) Дилижаннан Иджеванға қарай бірнеше шақырым жерде Хагарцин монастырь кешені орналасқан. Сондай-ақ Дилижаннан 20 минуттық жерде, Гош ауылында тағы бір ежелгі монастырь кешені – Мхитар Гош атындағы Гошаванк кешені бар. Қаладан 15 шақырым жерде, Дилижан қорығында армян тілінен аударғанда «таза» дегенді білдіретін әсем Парз көлі бар. Қалада Дилижан этнографиялық мұражайы жұмыс істейді.
Песта
Песта — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шуя өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Дилижан
Көрнекі жерлері
2011 жылы Дилижан қаласында XIX—XX ғғ. орыс, украин және армян кескіндемесін (Иван Айвазовский, Минас Аветисян, Татьяна Яблонская және т.б.), XVII—XIX ғғ. Батыс Еуропалық кескіндеме (Грез, Корреджо, XVII ғасырдағы фламанд шеберлері Юбер Робер мен т.б.) мен графиканы, Тавуш аумағында зерттелген археологиялық мәдениеттердің артефактілерін, этнографиялық жинақтарды кеңінен көрсететін өнер мұражайы ашылды.
Песта
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дилижан
Көрнекі жерлері
2011 жылдың шілдесінде қалада Дилижанда «Мимино» фильмінің кейіпкерлеріне – сюжет бойынша Дилижанда өмір сүрген Рубен Хачикянға (Фрунзик Мкртчян), Валико Мизандариге (Вахтанг Кикабидзе) және Иван Волоховқа (Евгений Леонов) қойылған ескерткіш ашылды.
Песта
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дилижан
Өндірісі
2005 жылы Дилижан қаласында халықаралық сапа стандарттарына сай сүт өнімдерін шығаратын «DILI» агроөнеркәсіп кешенінің негізі қаланды. Ірімшіктер мен кілегейден басқа еріген сары май жасалады.
Спорт
Қалада «Импульс» футбол клубы бар. Команда 1985 жылы құрылған, бірақ 1994 жылы чемпионатқа қатысудан бас тартты. 2009 жылдың басында қайта жасақталып, Бірінші лигада бірнеше рет алтын медаль жеңіп алды, сонымен қатар сол жылы Премьер-лигаға көтерілді. Дилижанның негізгі стадионы - қалалық стадион. Дилижан халықаралық мектебінің аумағында халықаралық стандарттарға сай келетін тағы бір стадион жұмыс істейді.
Ескертпелер
<references group="" responsive="1">
Сілтемелер
Санат:Армения қалалары
Бурылбайтал (станция)
Бурылбайтал  — Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы, Шығанақ ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мойынқұм ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 111 км-дей жерде, Балқаш көлінің оңтүстік-батысында орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 336 адам (2009).
Санат:Мойынқұм ауданы елді мекендері
NGC 3462
NGC 3462 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 23 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3462 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32822, UGC 6034, MCG 1-28-19, ZWG 38.49, Todd 5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Топырақтың механикалық талдауы
Топырақтың механикалық талдауы – топырақтың гранулометрлік құрамы, элементар бөлшектерінің салыстырмалы құрамы әр түрлі мөлшерде және пішінде болады. Пайызбен өлшенеді, топырақтың абсолюттік құрғақ массасына тең, мұны топырақты механиалық тұрғыдан талдау арқылы табады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Алақан соқпақ
Алақан соқпақ - көбіне бозбала мен жас жігіттер жиылып ойнайтын ұлттық ойын түрі. Ойыншылар шеңбер жасай жайғасады да, өз орталарынан бір адамды «хан» сайлап алады. «Хан» қолына арнайы орамалдан немесе ұзыншалап ұстаған киімді «арқан» етіп алып, ортаға шығады да, отырған ойыншылардың біреуіне келіп алаканын көрсетуін талап етеді. Қыз немесе жігіт өз алақанын көрсетеді. Сол кезде хан олардың алақанынан соғып, «Арқан қайда?» деп сұрағанда, жігіт өзі ұнатқан қызды көрсетеді. «Хан» көрсеткен адамға келіп, алақанын көрсетуін сұрағанда ол адам алақанын көрсетеді. «Хан» оны да алаканынан соғып, жоғарыдағы сұрағын қайталайды. Ол өз кезегінен басқа адамды көрсетеді. Сойтіп ойын ары карай жалғаса береді. Кей кездері екі қарсылас бірін- бірі көрсете береді де, «хан» олардың біреуі жеңілгенін мойындағанынша, демек қарсыластың біреуі көрсетуін доғарғанға дейін алақанын кезек-кезек ұра береді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Жаңа Карьявды (Мичурин ауылдық кеңесі)
Жаңа Карьявды — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Мичурин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 149 адамды құрады. Пошта индексі — 452638, ОКАТО коды — 80258830000.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Алақарақ
Алақарақ - шеміршек ауруы. Алақарақ болған жылқының екі танауы делдиеді, қиналған малдың көзі аларып, алақтап тұрады. Көз бен танау шеміршегі өскендіктен көзі аларып кетеді. Оның дәстүрлі емі - танау астын тіліп, көлденеңінен пышақ жүгірту, танау ішіне жас тал шыбықты бойлату жолымен қан ағызу деп санаған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Жас келіндерге мен дүниеге келген сәбилерге катысты ырым-тыйымдар
Ене келін түскен кезде ұл немерелі болу үшін оған ырымдап алғаш сойылған малдың ұлтабарын жегізеді. Жүкті әйел болса, біреудің үйне өз дастарқаннынан апарған дәмді «қыз тауып қоям» деп жемейді.. Жүкті әйел шашын кеспейді. Өйткені мұндай қылықтан бақ таяды, іштегі баланың бақыты кемиді, кемтар туылады, қол-аяғы қысқа болады деп ырымдалады. * * * * * * * * Үлкен кісілер қонақта болған үйден келініне дәм әкеліп береді. Өйтпесе, дәметкен балалы жас келіншектің төсі ісіп кетеді. Ер баланың кіндігін ырымдап, «үй күшік болмасын» деп қырдан асырып лақтырып жібереді, ал қыз баланың кіндігін «үйдің құты болсын» деген оймен от басы, ошақ түбіне көмеді. Ұзақ жолдың азабын тартып келген жолаушыны жаңа босанған әйелдің үстіне кіргізбейді. Ол өте жақын туыс болса ғана біраз тынығып, жуынып-шайынып, сыртқы киімдерін шешіп, жеңілденгеннен кейін барып кіруге тиіс. Өйткені, жол азабын тартып келген қонақтың түрі сұсты, қабағы қатулы,өңі шаршаңқы болады. «Дүние есігін жаңа ашқан сәби мен бар сүйегі босап, әлсіреп жатқан ана шошып қалмасын, секемденбесін, сырттан кірген қонаққа ілесіп келіп, жын жабыспасын» деп ырымдаған. Тағы ырымдар → Тоғыз ай, тоғыз күн..
↑жоғарыға Қонаққа қатысты ырым-тыйымдар
Үйге кіріп келе жатқан қонақ абайсызда сүрініп кетсе, үй иесі марқайған түрмен төрінен сыйлы орын ұсынады. Мұның түп төркіні «үйге күтпеген жерден байлық келеді, бақ дариды» деген ырымды білдіреді. * * * * * * * * Қонақ болып барған үйінде қызды төрге отырғызады. Себебі, «қызда қырық шырақты бақыт бар» деп білетін халқымыз, «сол бақыттың жұғыны қыз отырған төрде қалады» деп ырымдайды. «Қызда қырық періште бар» деген наныммен де қызды төрге шығарады. Өйткені, сол періштелер қонақ күтуші үйге қонады. Сондай-ақ «қызда оттай ыстық мейір бар, қыз қонақ боп барған үйінде төрде отырса -бойындағы мейірі сол отбасына сіңеді» деген ырымды кез келген қазақтың біле жүгені жөн.
«Қызда қырық қырсық та бар» деген халық сөзін естіп пе едіңіз? Ендеше, қыз қонаққа барған үйінде бойындағы қырсық сол үйде қалады-мыс. «Қызда мұздай суық ызғар да бар». Яғни, қыз қонаққа барғанда, сол шаңырақты есік жағынан орын алса, сол үйді ызғар шалады екен. «Қызда қырық сайтан дабар» деген ырыммен қонақ күтуші үй иелері қызды есік жаққа отырғызбайды. Әйтпесе, сайтандар сол үйде қалатын көрінеді. Жолаушылап келе жатқан адам бір үйге сусын ішуге түсетін болса, сол үйдің есігіне тура беттеп келіп, аттан түспейді. Үй иесі сыртқа шыққанда, амандық-саулық сұрасқан оң, атының оң жағынан түседі және үйді айналмайды. Өйткені, жау адамдар бөгде үйдің жай-күйіне қарамайды, баса-көктеп кіреді және өлімнің суық хабарын естірткелі келген адам да күй таңдамастан бірден үйге кіреді. Сол себепті, бұл «жолаушының жүрісі жаман ырымға ұқсамасын» деген мағынаны білдіреді. Досжаран, ағайын-туыстар да оң тілеумен үйдің оң жағынан келіп, үйге оң аяқпен кіреді.
Қыдырып, қонаққа келген жас баланы үйден құр қол қайтармайды. Бұл –«сәбидің меселі қайтпасын, көңілі қалмасын, жүрегі суымасын, келер бақытының беті қайтпасын, үйде оттай ыстық ықыласы қалсын» деген ырымнан туған ежелгі салт. Егер сәби үй иелерінен суық рай көріп, кейіген кейіппен қайтса, «бұл шаңырақтан – бақ, төрден – бақыт, дәннен – ырыс кетеді» деп ырымдалады.
Үйде отырған қонақты саусақпен санамайды. Малды, қолға түскен тұтқындарды ғана саусақты шошайтып санайды.
Үлкен тойда, аста немесе салтанатты мерекелерде сыйлы қонаққа көк қасқа тай, ақ сары бас қой, аттан түйе, дөнен өгіз сойылады. «Сонда барлық тілек қабыл болып, зор бақыт қонады» деп ырымдайды.
Қонақ қонған түні мал төлдесе, қонаққа киіт кигізіп, «ақжолтай қонақ» деп, құрметпен шығарып салады. «Құтты қонақ келсе, қой егіз табады» деген сөз осындайдан шықса керек.
Дастархан қос қабатталған болса, қонақ келгенде оның тұйық жағын төрге қаратып, оң бетін келтіріп жаяды. Бұл «дастархан оң болмай, ісіңде жол болмайды» дегенді білдіреді.
Қонақ келгенде есікті үй иесінің өзі ашады. Ал қонақ шығарда, есікті қонақ өзі ашып шығады. «Қонақ үйге келгенде-құт бірге кіреді, қонақ кетерде үй иесі есік ашып берсе, құт та әлгі кісімен бірге ілесіп кетеді» деп ырымдалады.
Қазақ қыздары үйдегі қонақтың қарсы алдына келіп, талтайып отырмайды. «Мұндай қылық қызды ұятсыз іске ұрындырады, бақытсыздыққа душар етеді» деп ырымдайды.
Қонақтың пышағы немесе бәкісі дастарханмен бірге жиналып кетсе, қайтарып берілмейді. Қонақ ет тураған соң, пышағын өзі сүртіп, қынына салып алуы керек. Егер дастарханмен бірге жиналып кетсе, пышағын сұрамайды. Сұраса, «қырық пышақ боп өштеседі» деп жориды.
Қонаққа беретін тамақ «қонағасы» деп аталады. Қазақ үйіне келген қонақтың қайсысын болса да тойғызбай аттандырмайды.
Сый табақпен екі кәрі жілік бірге тартылса, қонақ қуанады. «Оң жол болады, байлық келеді, бақ дариды» деп ырымдайды. Қонақ жіліктерді еттен тазалап, мүжіп, өзі алып кетеді де, үйінің босағасына іліп қояды.
Қазақта кетік, сынық ыдыспен қонаққа ас бермейді. «Ыдыстың кетігінен шайтан қосарлана ас ішеді, қонақ қорланады, қонақтың жебеуші иесі шамданып, кәрін төгеді» деп ырымдайды.
Қонақты сыйламас бұрын үй қожасының өзі астан ауыз тиюі керек. Бұл ырым арқылы астың адалдығы, үй иесінің қонақжайлығы танылады.
Халқымыз үйге келген кісіге астан дәм татырмай жібермейді. Ертеде қазақтар бар болса, ол болмаса, айран, ірімшік, құрт сияқты тағамдар ұсынатын болған. Асты қадірлейтін қазақ «дәм-тұзымды тат, расынды айт» дейді. Қастандық қылған біреу жайлы «дәм-тұзыма тапсырдым» дейді. «Татқан дәмге қас қылған жігіт оңбас» деп өлеңдетеді.
Дереккөздер:
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Салт-дәстүрлер
IC 4086
IC 4086 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44920, UGC 8141, MCG 6-29-17, ZWG 189.14, KUG 1259+369.
Сыртқы сілтемелер
IC 4086 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Жариялылық
Жариялылық — басқару органдары жұмыстарының ашықтығын, олардың жұмысымен қалың көпшілік таныса алатындай қол жетерлігін қамтамасыз ететін демократияның ең маңызды принциптерінің бірі.
Жариялылық — халықтың орталық және жергілікті билік басындағылардың жұмысын жіті бақылауына мұрсат беретін, саяси өмірді демократизациялауға атсалысуға мүмкіндік туғызатын бірден-бір бұқаралық құрал.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Солари (Габрово облысы)
Солари (Солари) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
Түпкі түзілімдер
Түпкі түзілімдер. Мейілінше қалың шөгінді кешенді төсей отырып, шөгінденудің жаңа сатысының бастамасы болып табылатын түзілімдер.
Солари (Габрово облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 адамды құрайды.
Түпкі түзілімдер
Түпкі түзілімдер ауқымды түзілімдену алқабының құрылымдық болмысы көлемі өзгерістерге ұшырауына байланысты шөгіндену процесіндегі үзілістің нәтижесі болып табылатын өте ірі үйлесімсіздік жазықтығының бетін көрсетеді. Түпкі түзілімдер жақа түзілімдену алқабының қалыптасу процесін анықтайды,сондықтан олар екі бөліктен тұратын шөгінділер қимасымен сипатталады. Аталған қиманың төменгі бөлігі жақа қалыптасқан шөгінді алаптың күрт жекелену дәуірін белгілейді, бұл дәуір шөгінденудегі үзіліс кезінде қалыптасқан алап топографиясы мен сол алап ауқымындағы түзілімдену процестері арасында тепе-теңдіктің болмауымен сипатталады.
Солари (Габрово облысы)
Пошта индексі — 5300. Телефон коды — 067194. ЕКАТТЕ коды — 67996.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Түпкі түзілімдер
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Ызбот
Ызбот, азбан шошқа - төрт айлығынан қалдырмай піштірілген еркек шошқалар.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Рамазан Құмарбекұлы Сәрпеков
thumb|Рамазан Құмарбекұлы Сәрпеков Рамазан Құмарбекұлы Сәрпеков
1955 жылы 11 желтоқсанда Алматы облысының Панфилов қаласында туған. Қазақ. Суан руынан шыққан.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1982), заңгер.
Қазақ, орыс және ұйғыр тілдерін біледі.
«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).
2007 жылдың тамыз айынан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Заңнама және сот құқықтық реформа комитетінің мүшесі.
ҚР Әділет Біліктілік коллегиясының мүшесі. ҚР Парламенті Мәжілісіндегі «Нұр Отан» ХДП фракциясы төралқасының мүшесі.
«Құрмет» орденімен (2006); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Тыңға 50 жыл» (2004), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2005), «Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесіне 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. ҚР прокуратурасының Құрметті  қызметкері (2002). Аға әділет кеңесшісі.
Діни көзқарасы - ислам.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елінің  қатарына  қосылу».
Хоббиі - автомобильмен саяхатқа шығу, кітап оқу.
Сүйіп оқитын әдебиеті - қазақ әдебиетінің классикасы, шығыстың ойшыл-философтары.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жоғарғы Деля-Ю
Жоғарғы Дёля-Ю — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хулга өзенінің оң жағалауынан 205 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Бөгде түбір
БӨГДЕ ТҮБІР
бөгде шешім— берілген теңдеуді шешу кезінде "жол жөнекей" пайда болатын аралық теңдеулердің түбірі (шешімі), ол бастапқы берілген теңдеудің түбірі болып табылмайды. Теңдеулерді шешу кезінде берілген теңдеуді ықшамдағанда әрқашан мәндес теңдеу пайда бола бермейді. Теңдеудің екі жақ бөлігін дәрежелегенде, бөлшектің бөлімінен арылғанда, потенцирлеу, т.с.с. түрлендірулер кезінде бөгде түбірдің пайда болуы ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Математика --IArhunI (талқ) 00:41, 2013 ж. қарашаның 30 (ALMT)
Хеллертсхаузен
Хеллертсхаузен (Hellertshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Биркенфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 205 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,47 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 34 037. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Аугуст Пионтек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Розье-д'Еглетон
Розье-д'Еглетон (Rosiers-d'Égletons) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 38,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19176, пошта индексі — 19300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1088 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Шығыс қорықшасы
Шығыс қорықшасы – мемлекеттік табиғи қорықша.
Географиялық орны
Ақмола облысының Біржан сал ауданында 100 000 га жерде орналасқан. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2022 жылғы 1 маусымдағы № 351 қаулысына сәйкес қорық аумағы 528,7 гектарға қысқартылды. Қазіргі уақытта қорық аумағы 99 471 гектарды құрайды.
Флорасы
Қорықша аумағында Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген өсімдік түрлері (7 түрі) кездеседі: сарғылт құндызшөп, ашық құндызшөп, көктемдік жанаргүл, волжа жанаргүлі, буданды таушымылдық, жатаған қызғалдақ, селеу. Тек осы өңірде кездесетін сирек өсімдік түрлері (4 түрі) анықталған: казак аршасы, сепкілгүл, Сібір құртқашашы, тасқарақат.
Фаунасы
Қорықшада Қазақстанның Қызыл кітабына енген жануарлардың 13 түрі бар: бақалтақ қыран, дала қыраны, қарақұс, аққұйрықты субүркіт, ақ сұңқар, ителгі, лашын, сұр тырна, ақбас тырна, дуадақ, безгелдек, тарғақ. Сондай-ақ аумақта Халықаралық табиғатты және табиғи ресурстарды қорғау одағының тізіміне енгізілген жануарлардың 7 түрі анықталған: секіргіш кесіртке, үлкен алақыран, қарақұс, дала құладыны, далалық күйкентай, суыр, қарсақ.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қаумалдары Санат:Ақмола облысы географиясы
666 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:666 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:666 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Фэлмоус (Кентукки)
Фэлмоус (Falmouth) — Кентукки штатының Пэндлетон округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Алақұрт жиек
Алақұрт жиек - сырмақшылық өнерінде киіз оюын қиюластырғанда, ою шетіне басылған иіріліп ширатылған жиектің тігіс жібінің белінен басып тігілген тігіс түрі. Оюларының шеттері алацұрт жііекпен көмкерілген сырмақ.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Семузи
Семузи (Semousies) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59563, пошта индексі — 59440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 238 адамды құрады. Халық тығыздығы — 77,27 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Қатты қорытпалы құрал
Қатты қорытпалы құрал (Твердосплавный инструмент) — қатты қорытпалы бөлшектермен жабдықталған кескіш құрал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Бөлгіш (математика)
Дереккөздер
Санат:Математика
Рёц
Рёц (Rötz) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Кам ауданының құрамына енеді.
Футболдан құрлықаралық кубок 2001
Футболдан Құрлықаралық кубоктың 2001 жылғы жарысы.
Рёц
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3498 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 66,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 72 154. Муниципалитеттің басшысы — Лудвиг Регер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Футболдан құрлықаралық кубок 2001
Сілтемелер
Санат: Футболдан құрлықаралық кубок Санат:2001 жылғы футбол Санат:Бока Хуниорс ФК ойындары Санат:Бавария Мюнхен ФК ойындары