cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пішен
Сапасы мен түрлері
Пішеннің азықтық сапасы оның ботаникалық құрамына, өсімдіктің өскен жеріне, шөптің шабу, жинау мерзіміне және сақтау жағдайына байланысты. Ботаникалық сапасына қарай мал жейтін шөптер астық тұқымдас, бұршақ тұқымдас өсімдіктер және аралас шөп болып бөлінеді. Бұршақ тұқымдас, мысалы, беде, жоңышқа, екпе сиыржоңышқа т.б. шөптер Пішеннің сапасы өте жоғары. Сапасы бұдан сәл кем пішен – ақбас түйежоңышқа, сарыбас түйежоңышқа, эспарцепт, альпі бедесі, ноғатық, бедебас т.б.;  астық тұқымдасынан шалғындық шөп, қой-көде субетеге, бетеге, қарабас шалғын, раиграс, шалғындық атқонақ, қарабидайық, тарғақ шөп, еркекшөп т.б. сапасы ең жоғары аралас шөпті пішен таспажоңышқа, қой желкен, ұсақ өлең, сораңнан т.б. алынады. нобай|солға|Сапасы нашар Құрамында селдірек, айрауық, аққылтаң т.б. шөп болатын пішеннің азықтық сапасы төмен болады. Өлең, атқұлақ, шайқурай, папоротник, қырықбуын, субетеге т.б. өсімдіктер пішеннің сапасы нашар әрі малға жеуге жарамсыз келеді. Лапыз, мендуана, у балдырған, у қорғасын, сасық қурай, кекіре, сарыбасқурай, қынжыгүл, сүттіген, тамырдәрі т.б. улы келеді, пішенге жарамайды. нобай|оңға
Құнарлығы
Пішеннің құнарлығы құрамындағы шөптің өскен жеріне, ауа райы жағдайына, агротехникасына байланысты. Батпақты жердің Пішеніне қарағанда далалы жердің пішенінде көректік заттар көп болады. Күнгейдің пушенінде протеин көп. Шабындыққа азотты тыңайтқыштар шашылса пішенде протеин мөлшері артады. Шөп пісіп жетіле бастағанда шабылса, пішенде көректік заттар мен витамин көбірек болады. Астық тұқымдас өсімдіктер масақ сала бастағанда, ал бұршақ тұқымдас өсімдіктер гүл түйінін түзе не гүлдей бастағанда  шабылса, сапасы ең жақсы пішен алынады. Шабылған шөптің жапырағы көп болса, жапырағы аз, сабағы көп шөпке қарағанда пішенде протеин 2-2,5, май мен минералды заттар 1,5-2, каротин 7-15 есе артық болады, сонымен қатар жапырақ организмге сіңімді келеді. Пішеннің сапасын бағалағанда оның түсі, иісі, жұмсақтығы ескеріледі. Ең сапалысы – көк пішен, бұл оның дер кезінде шабылып жиналғанын, дұрыс кептірілгендіігін көрсетеді. Бұндай пішен стандартты деп саналады.
Дереккөздер
Санат: Өсімдіктер Санат: Шөптер
Стойково (Хасково облысы)
Стойково (Стойково) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Хасково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 199 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6341. Телефон коды — 03713. ЕКАТТЕ коды — 69359.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Луркан
Луркан (Lourquen) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,90 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40160, пошта индексі — 40250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 218 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Геологическое
Геологическое — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы, Қаражар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен оңтүстік-батысқа қарай 83 км-дей, Қарағанды қаласының батысында 32 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 488 адам (248 ер адам және 240 әйел адам) болса, 2009 жылы 341 адамды (158 ер адам және 183 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бұқар жырау ауданы елді мекендері
Хайуанаттар бағындағы жаз
«Хайауанаттар бағындағы жаз» — толық метражды көркем фильм. 1976 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.
Сюжеті
Айгүл жас зоологтар үйірмесіне қатысып, жануарларға бақылау жүргізеді. Ол "Намысқой" лақап атты соқыр ламаға жан-тәнімен бауыр басып қалады. Жануардың соқырлығы айналадағы адамдардың өміріне қауіп төндіреді, сонда хайуанаттар бағы басшылығы жануарды шығарып тастау туралы шешім қабылдайды. Алайда Айгүл жылы қарым-қатынас кезінде лама қауіпсіз екенін көрсетіп, басшылықты оны қалдыруға көндіреді. Осылайша оның арқасында "Намысқой" хайуанаттар бағында өмір сүруге қалады.
Бюккен
Бюккен (Bücken) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ниэнбург-на-Везере ауданының құрамына енеді.
Курчум (Вой тармағы)
Курчум — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воя өзенінің оң жағалауынан 134 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Бюккен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2161 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 56 003. Муниципалитеттің басшысы — Вильхельм Шрёдер.
Курчум (Вой тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Котельнич қаласынан, қала типті ауылдағы Аркуль Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Бюккен
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Курчум (Вой тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бюккен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Курчум (Вой тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өтпелі кезең экономикасы
Өтпелі кезең экономикасы  –
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Үш өлшемді графика
300px|thumb|үш өлшемді графиканың мысалы
Көлемдік диаграмма, үш өлшемді графика (Объемная диаграмма, трехмерная графика; three dimensional graphis) — үш өлшемді (көлемді) объектілерді дисплейдің жазық экранында жаңғырту.
Кичмай
Кичмай — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шахе өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Үш өлшемді графика
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кичмай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Қара теңіз су алабының өзендері Шепси өзені су алабының батыс шекарасынан Псоу өзеніне дейін (РФ мен Грузия шекарасы). Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Қаратеңіз су алабындағы өзендер.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснодар өлкесі өзендері
Фэртайл (Айова)
Фэртайл (Fertile) — Айова штатының Уорт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.4 км². FIPS коды — 19-27390.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 360 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уорт округы (Айова)
IC 1479
IC 1479 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71021, MCG -2-59-10, NPM1G -10.0713.
Сыртқы сілтемелер
IC 1479 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Мадейру
Мадейру (Madeiro) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Байшу-Парнаиба-Пиауиенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 177,219 км² шамасында. Халық тығыздығы — 42,3 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Қопа (Кеңесту ауылдық округі)
Қопа — Ақтөбе облысы Темір ауданындағы ауыл, Кеңесту ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шұбарқұдық кентінен солтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1021 адам (537 ер адам және 484 әйел адам) болса, 2009 жылы 1063 адамды (537 ер адам және 526 әйел адам) құрады.
Тарихы
1976-1996 жылдары аудандық мал бордақылау кеңшарының орталығы болған. Оның негізінде Қопада және Шитүбек, Қалмаққырған ауылдарында бірнеше шаруа қожалықтары құрылған.
Дереккөздер
Санат:Темір ауданы елді мекендері
Оқатар қару
Оқатар қару — ұңғы каналынан снаряд (мина, оқ) атып шығару үшін дәрілі заряд немесе арнайы жанармай қоспасы жанғанда пайда болатын газ қысымының күші қолданылатын қару. Оқатар қару құрамына тікелей зақымдау құралдары (снаряд, мина, оқ) Және оларды нысанаға ату құралдары (зеңбірек, минаатар, пулемет, винтовка және т.б.) кіреді. Қазіргі заманғы оқатар қару артиллериялық және атыс қаруы, сондай-ақ, гранатааткыш болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Голицын деңгейі
Голицын деңгейі – жер бетінен шамамен 400 500 км терендікте орналасқан, сейсмикалық толқындар жылдамдығының күрт өсуімен сипатталатын жоғарғы мантия қимасының шартты деңгейі.
Бұл деңгейді 1916 жылы орыс ғалымы Голицын ашқан. Шет ел әдебиетінде бұл деңгей әдетте "20 градусты даралау шекарасы" деп аталады.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Катапси-Юган
Катапси-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сол Хетта өзенінің сол жағалауынан 142 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 73 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Талассократон
Талассократон (грек.thalassa- теңіз, kratos- күш,қуат)- тектоникалық тұрғыдан орнықты және тегіс келетін мұхит түбі. Терминді мұхит түбі геологиясын зерттеу басталған жылдары,австралиялық геолог Р.Фейбридж енгізген(1955).1960-70ж. мұхит түбінің тектоник. белсенді(жылжымалы)белдеулерінің (мұхит ортасындағы жоталардың)ашылуы Т.терминінің мағынасын кеңейте түсті. Сондықтан мұхит ортасындағы жоталардан шеттеу орналасқан мұхит түбінің басқа орнықты бөліктері мұхит плиталары немесе талассоплендер деп аталды. Тақталар тектоникасында Т. литосфера тақталарының бөлігін құрайды.
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедиясы 2006 жыл 192 бет
Питерборо
Питерборо — Англияның Кембриджшир графтығындағы орналасқан өнеркәсіптік қала.Елдің астанасы Лондон қаласынан солтүстікке қарай 120 км қашықтықта орналасқан.Нин өзенінің бойында орналасқан.
Қаланың халық саны - 183 600 адам (2011 жыл бойынша), тығыздығы 535 адам/км².
Қаланың ауданы 343 км².Оңтүстік және шығыс бөлігінде Кембриджшир графтығымен, солтүстігінде Линкольншир графтығымен, ал оңтүстік-батысында Нортгемптоншир графтығымыен шектеседі.
Қаланың климаты теңіздік климатқа тән.Жазы жылы да ылғалды-шілде айындағы орташа температура +15 °C, қысы жылы,жұмсақ болып келеді - қаңтар айындағы орташа температура +2 °C.
Дереккөздер
[http://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1306-Peterborough.html Питерборо, қала - Еуропа. Великобритания. Англия. Восточная Англия]
Орчард Сити (Колорадо)
Қала тұрғындарының саны 2 880 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29.5  км² шамасында. FIPS коды — 08-55980.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Карл Реннер
Карл Реннер- Австрияның мемлекеттік және саяси қайраткері; Австрия социал-демократиясы мен 2-Интернационал басшыларының және австромарксизм идеологтарының бірі.
1907 жылдан ауыл-аудандық партияның парламент депутаты. 1918-1920 ж. (маусым) - Автрия республикасының мемлекеттік канцлері, 1931-1933 ж. - парламент председателі. 1945 ж. Уақытша үкімет басшысы, 1945 (желтоқсан) - 1950 (желтоқсан) - 2-Австрия республикасының президенті. Ол ауыл-аудандық партияның оңшыл реформашыл қанатын басқарды. 1938 ж. ұлтшылдық Германияның басқыншылық саясатын ашық жақтады. 1946 жылдан "қырғи қабақ соғыс" саясатының шиеленісуіне орай батыс державаларының  Автрияны оккупациялауын қолдап, Потсдам келісімдерінде негізделген Совет Одағының заңды құқықтарын қанағатандыруға қарсы шықты. Жұмысшы қозғалысында буржуазия мүддесі үшін тап күресінің "Жұмсартылуын" қолдады.
Дереккөздер
Санат:Аустрия тұлғалары
Слакбаш (Слакбашев ауылдық кеңесі)
Слакбаш — Башқұртстанның Белебеев ауданындағы ауыл, Слакбашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 580 адамды құрады. Пошта индексі — 452016, ОКАТО коды — 80209834001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Алтай металлогения аймағы
Алтай металлогения аймағы  – Алтай таулары сілемдеріндегі белгілі геологиялық заңдылықпен орналасқан кенді белдеулер мен белдемдер жүйесі. Ол Алтай тауларын және Қалба жотасын, Дегелең мен Шыңғыстау тауларының бөлігін қамтиды.
Кенді белдеулері
Аймақ оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай бір-біріне тетелес созылған 8 кенді белдеулерден тұрады. Олардың алтауы: Таулы Алтайдың сирек металды (W, Mo), Кенді және Оңтүстік Алтайдың полиметалды, Қалба мен Нарын жоталарының сирек металды (W, Mo, Sn, Ta, Nb т.б.), Батыс Қалбаның алтынды, Дегелең мен Қандығатай тауларының сирек металды (W, Mo), Шыңғыстаудың мысты-алтынды белдеулері Қазақстан аумағына толық немесе ішінара енеді. Бұлардан басқа кейбір белдеулердің ішінен кенді белдемдер (Шар алабының сынап және Қаршыға пирротинді мыс белдемдері) өз алдына жіктеледі.
Кен аудандары және қорлары
Белдеулердің алып жатқан ауданы мен олардағы кен қоры әр алуан. Мысалы, Кенді Алтайдың полиметалл белдеуінде Зырянов, Лениногор (Риддер), Тишин, Березовка сияқты алып кен орындары орналасқан. Олардан қорғасын, мыс, мырыш, сондай-ақ алтын, күміс, кадмий, селен, теллур, күшәла, сүрме, индий, галлий, т.б. 20-дан астам сирек кендер алынады. Аймақтың кенді белдеулері терең жарылымдармен бөлінген. Әр белдеуде тек белгілі кентас формациялары мен металдар тобы басым болып келеді. Сондай-ақ жоғары және төменгі температурада пайда болған белдеулер өзара ауысып, қатарласып отырады. Алтай кендерінің белдеулене орналасу заңдылығын ашу (Қ.И. Сәтбаев, И.Ф. Григорьев, В.П. Нехорошев, А.Қайыпов, Ж.Айталиев, Г.Н. Щерба, т.б.) кен іздеу және барлау жұмыстарын ғылыми негізде жүргізуге мүмкіндік берді.
Магальяйнс-ди-Алмейда
Магальяйнс-ди-Алмейда (Magalhães de Almeida) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Шығыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Байшу-Парнаиба-Мараньенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14149 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 433,141 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1952 жылы құрылған.
Санат:Мараньян елді мекендері
Мохоровичич деңгейі
Мохоровичич (мохом) деңгейі (жазықтығы) – жер қыртысының төменгі жапсарған (табанынан) көрініс беретін бүкілпланеталық даралану шекарасы.
Жер қимасының осы деңгейіне тән сейсмикалық толқындар жылдамдығындағы өзгерістерді 1909 жылы байкаған югаслав сейсмологы Мохоровичичтің кұрметіне аталған. Бұл деңгейде қума сейсмикалық толқындар жылдамдығы 6,9—7,4 км/сек-тен 8,0—8,2 км/сек-ке шейін артатындығы байкалады. Мұның өзі Нақ осы деңгейдегі заттар тығыздығы 2,8—2,9 г/см 'ден 3,2—3,3 г/см3-ге дейін өседі деген сөз.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Мэттью Леки
Мэттью Леки (Mathew Leckie; 4 ақпан 1991, ) — аустарлиялық футболшы, Аустралия Ұлттық футбол құрамасы мен "Мельбурн Сити" клубының қорғаушысы.
Сілтемелер
Санат:Аустралия футболшылары Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Аделаида Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары Санат:Герта Берлин ФК ойыншылары Санат:Мельбурн Сити ФК ойыншылары Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Маргарита Шаяхынқызы Өмірбекова
Маргарита Шаяхынқызы Өмірбекова (9.01.1963 жылы туған, Қарағанды облысы, Теміртау ауданы) — тіл білімі маманы, филология ғылымдарының кандидаты (1996).
12 кітап (энциклопедия, моногрфия, оқулық, оқу құралы) пен 90-дай ғылыми мақалалардың авторы. ҚазМҰУ-дің филология факультетін бітірген, филолог, қазақ тілі мен әдебиетінің оқытушысы. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің аспиранты (01.11.1992 - 01.11.1995). Филология ғылымдарының кандидаты (15 наурыз 1996 жыл). Мәдениеттану доценті (22 маусым 2009 жыл). Академик М.С. Серғалиевтің жетекшілігімен «Қазіргі қазақ тіліндегі ою-өрнекке байланысты лексика» (мамандығы 10.02.02 - қазақ тілі) атты кандидаттық диссертациясын қорғаған. Профессор, ф. ғ. д. Т. Х. Ғабитовтың жетекшілігімен «Қазақ халқының дәстүрлі өнерінің мәдени рәміздік негіздері» атты докторлық диссертация жазылды. «Көшпенділер мәдениеті» (Қазақ халқының дәстүрлі өнерінің мәдени рәміздік негіздері). Салт дәстүр және әдет - ғұрып. Этнографиялық киімдер. Қолөнер. Зергерлік бұйымдар.Ою-өрнек. Көне маталар. Табиғи бояулар. Монография 2010 жылы жарық көрді.
Өмірбекова Маргарита Шаяхынқызы төмендегі авторлық жобалардың ғылыми жетекшісі:
Дереккөздер
Санат:1963 жылы туғандар Санат:Теміртауда туғандар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары
NGC 4828
NGC 4828 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Алтай рауғашы
Алтай рауғашы (Rheum altaicum) – тарандар тұқымдасы, рауғаш туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Алтай, Тарбағатай, Сауыр тауларының қиыршықтасты жағаларында, бұталар арасында, шалғынды жерлерде өседі. Биікт. 1 м-дей, тамыры жуан, сабағы тік тілімденіп келген. Жапырақтары үшбұрышты, бүтін жиекті, тамыр маңындағы жапырақтары өте ірі болады. Ұсақ сары түсті гүлдері тығыз жіңішке келген гүлшоғырына топталған. Тұқымынан көбейеді. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, қыркүйекте жеміс береді. Жемісі – домалақ, қара түсті жаңғақ. А. р. – тағамдық, дәрілік өсімдік. Таралу аймағының азаюына байланысты қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
NGC 4828
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 22 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4828 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44176, MCG 5-31-17, ZWG 160.29, NPM1G +28.0249, DRCG 27-163.
Алтай рауғашы
Санат:Таран тұқымдасы Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Вале-де-Празереш
Вале-де-Празереш (Vale de Prazeres) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Фундан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1510 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40,50 км² шамасында. Халық тығыздығы — 37,3 адам/км².
Хальмер-Яха (Пяку-Пура тармағы)
Хальмер-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пяку-Пур өзенінің сол жағалауынан 355 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Латифа
Латифа (محمد - әзіл, тапқырлық) - араб, парсы, тәжік және басқа Таяу Шығыс халықтары әдебиетінде кездесетін әдеби фольклорлық жанр.
Латифа - негізгі мазмұндық түйіні ұтқыр айтылған, көлемі шағын, әзіл-күлкілі әңгіме. Халықтың ауыз әдебиеті шығармашылығына кеңінен таралған латифаның түпкі шығу төркіні X ғасыр әдебиетінен басталады. Латифа үрдісі, әсіресе, XIV ғасырда жасаған парсы-тәжік сатиригі Заканидің шығармашылығында ерекше дамыған. Фахр ад-дин Сафидің «Лотаф от-таваф», Ахмад Суруштың «Маджмуэе латаиф» т.б. латифа үлгісімен жазылған әңгіме жинақтары кеңінен мәлім.
Дереккөздер
Санат:Терминология Санат:Әдебиет
Кохинхин
Кохинхин (九斤黄)— Вьетнамда шыққан етті тұқым ( Меконга дельтасындағы Кохинхина аумағы). Өнімділігі төмен болғандықтан Ресей, ТМД, Батыста құс шаруашылықтарында сирек өсіріледі. Алайда Кохинхин тұқымын сақтап қалу үшін және кейбір жеке шаруашылықтарда сирек кездесетін декоративті тұқым ретінде өсіріледі.
250px|нобай|солға
Тарихы
Ең бірінші 1843 жылы француздар кохинхиндарды Еуропаға әкелген болатын.
Өнімділігі
Тірідей салмағы 3,5—4,0 кг; әтештер 5,0 кг-ға дейін тартады. Жұмыртқалығыштық жылына 100—110 жұмыртқа. Қыс мезгілінде жұмыртқалағыштық артады.
Дереккөздер
Санат:Тауықтәрізділер Санат: Етті тұқым
Морттық
Морттық – болмашы пластикалық деформация әсерінен дененің қирау ерекшелігін көрсететін механикалық сипаттама. Морттық жарықшақтар мен қираудың пайда болуы шағын пластикалық деформация аймақтарының туындауына байланысты болады. Морттық қирау кезіндегі серпімді және пластикалық деформацияның салыстырмалы үлесі материалдың қасиетіне (атомаралық және молекулааралық байланыстарға, микро- және кристалдық құрылымға) және оның атқаратын жұмысына тәуелді. Керетін (созатын) кернеудің үш бас оське түсуі бөлшектің көлденең қимасы күрт өзгерген жерлерге кернеудің концентрациялануы, температураның төмендеуі, т.б. әсерлер материалдың морттық күйге ауысуына ықпал етеді. Мысалы, созылғанда морттық қирауға ұшырайтын мәрмәрде, үш бас ось бойынша симметриясыз сығылу жағдайында, пластикалық материалға тән қасиет байқалады; кернеудің концентрациясы артқан сайын, материалдың морттық күштірек біліне бастайды. Сондықтан да Морттықты материалда атқаратын жұмыс жағдайына байланысты қарастыру керек. Кейбір металдарда төменгі температурада байқалатын Морттық суықтан сыну, ал басқа бір материалдардың жоғары температурада пластикалығының күрт кемуі ыстықтан сыну деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Материалдар Санат:Механикалық қозғалыс
Бостандық көтерілісі
Бостандық көтерілісі — Кеңес өкіметінің зорлық-зомбылығына қарсы 1929 ж. 27 — 30 қыркүйекте Сырдария округінің Бостандық ауданында (қазір Өзбекстан аумағында) орын алған жергілікті халықтың наразылық қимылдары. Кеңес өкіметінің астық даярлау науқанында ауыр салықтар салуы, басшылардың зорлық-зомбылығы аудандағы қазақтардың, өзбектердің, қырғыздардың, т.б. ашу-ызасын тудырды. 1929 ж. 27 қыркүйекте Піскем ауылында ашынған халық ауылдық кеңес төрағасы Т.Дадабаевтың үйіне баса-көктеп кіріп, оны өлтіреді. Бостандық көтерілісін ұйымдастыруда Т.Мұсабаев пен Ө.Майлыбаев белсенділік танытты. Олар 1929 ж. тамызда Шатқал алқабында жасырынып жүрген басмашылар тобының басшысы И.Чаныбековпен астыртын байланыс орнатады. Өз кезегінде Чаныбеков көтерілісшілерге қолдау көрсетті. Көтеріліске 500-дей адам қатысты. Әлеум. құрамы жөнінен бұлардың көбісі орташалар мен кедейлер болатын. Бостандық көтерілісіне аудандағы 19 елді мекеннің 12-сі қатысты. Көтерілісшілер аудан орталығы Ходжикентті қарсылықсыз алғанымен, жазалаушы отрядтың келе жатқанын естіп шегінуге мәжбүр болды. Олар Шымған демалыс үйін тонап, ондағы 27000 сом қаражатты бөлісіп алды. Жазалаушы отрядпен алғашқы қақтығыста көтерілісшілер жағынан 8 адам өліп, 20-ға тарта адам тұтқынға алынды. Бричмолла қыстағы түбінде болған шайқаста көтерілісшілерге Чаныбековтің басмашылар тобы көмекке келді. Шайқас екі сағатқа созылды. Көтерілісшілерден 50-ге тарта адам қаза тапты. Аман қалған көтерілісшілер И. Чаныбековпен бірге Көксу бағытына қашып, жасырынды. Алайда көтеріліске қатысушылар ОГПУ-дің тынбай іздестіруінің нәтижесінде көп кешікпей түгелдей тұтқындалды. 1930 ж. 2 қаңтарда өткен Қазақ өлкелік партия комитетінің жабық бюро мәжілісінде Ф.И. Голощекин Бостандық көтерілісіне “бандиттік”, “контрреволюциялық” деген сипаттама берді. Көтерілісшілер қатаң жазаланды. ОГПУ “үштігінің” шешімімен 1930 — 33 жылдары көтеріліске қатысқан 2 адам ату жазасына кесілді, 36 адам 10 жылға дейінгі мерзімге еңбекпен түзету лагеріне жіберілді, 7 адам 5 жылға дейінгі мерзімге жер аударылды.
Дереккөздер
Санат:көтерілістер
Табиғат (ауыл)
Табиғат (2018 жылға дейін — Подлесное) — Ақмола облысы Ақкөл ауданы, Еңбек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Ақкөл қаласының оңтүстік-батысында 19 км-дей.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 245 адам (132 ер адам және 113 әйел адам) болса, 2009 жылы 95 адамды (43 ер адам және 52 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақкөл ауданы елді мекендері
Баротерапия
thumb|[[Барокамерадағы емделуші]] Баротерапия (грекше baros — ауырлық және therapeіa — емдеу) — емдеу мақсатында төменгі немесе жоғары атмосфералық қысымды қолдану. Баротерапия вакуумды барокамера немесе компрессиялы барокамера көмегімен жүргізіледі. Баротерапияның негізгі емдік механизмі тері жабындысындағы қантамырлар мен олардың капиллярлар торына, организмнің тереңде орналасқан тіндеріне өзгертілген атмосфералық қысыммен әсер етуге негізделген. Оның жалпы Баротерапия және жергілікті Баротерапия деген 2 түрі бар. Жалпы Баротерапия — арнайы барокамераларда жүргізіледі. Ол ұзақ уақыт бітпеген жарақаттар мен жараларды, гипоксияны, гипертониялық, коронарлық ауруларды, Кессон ауруын, т.б. емдеуге қолданылады. Жергілікті Баротерапия — дененің шектеулі бір бөлігіне ғана қолданылады, ол үшін, мыс., қарапайым мед. банкілер пайдаланылады. Баротерапияны жүргізу тәсілі және мөлшері әр науқасқа жеке тағайындалады. Егер науқас туберкулез, гемофилия, қатерлі ісік ауруларымен ауырса немесе адам организмі қан кетуге бейім болса, сондай-ақ, жүктілік кезінде науқасты Баротерапиямен емдеуге болмайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Физиотерапия
Никозия (Сицилия)
Никозия (Сицилия) (Nicosia) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Энна провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 14 762 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 68 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 217 км² шамасында. Пошта индексі — 94014.
Елді мекеннің қамқоршысы — Николай Мирликийский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Матиас-Олимпиу
Матиас-Олимпиу (Matias Olímpio) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Байшу-Парнаиба-Пиауиенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 629 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 226,220 км² шамасында. Халық тығыздығы — 47,0 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
NGC 692
NGC 692 — Феникс шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Нырья
Нырья — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тагил өзенінің оң жағалауынан 77 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Овилье
Овилье (Auvilliers) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,89 км² шамасында.
Нырья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тагил өзені Төменгі Тагил қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Овилье
Коммунаның INSEE коды — 76042, пошта индексі — 76270.
Нырья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Овилье
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 102 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,86 адам/км².
Нырья
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Овилье
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Барфер
Барфер (Barver) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дипхольц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1038 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,9 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 51 006. Муниципалитеттің басшысы — Детлеф Остербринк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
IC 1480
IC 1480 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 1480 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Стратиграфиялық шекара
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Тығынтарақтар
thumb Тығынтарақтар (шпунт, szpun) — тақтайдың немесе бөрененің жиектеріндегі басқа тақтаймен бөрененің ойықтарына сәйкес келетін көлденең тарақтар. Тығынтарақтармен қосу тақтайлар мен бөренелерді біріктірудің түрі. Тығынтарақтармен қосу сүргілеу, жоңғылау және арнайыландырылған білдектерде немесе қолмен арнайы сүргі штубель арқылы жасайды.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Бизиньяно
Бизиньяно (Bisignano) — Италиядағы қала, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Үйді автоматтандыру
Үйді автоматтандыру (smart home, немесе home automation) — әрекеттерді орындауға және адамның араласуынсыз белгілі бір міндеттерді шеше алатын үй құрылғыларының жүйесі. Мұндай әрекеттердің ең көп таралған мысалдары: шамдардың автоматты жанып-өшуі, автоматты жылыту және ауаны тазарту, өрт және басқа төтенше жағдайларда автоматты түрде үй иесіне хабарлама жіберу. Қазіргі таңда үйді автоматтандыру өте ыңғайлы және икемді болып жасалған. Пайдаланушы қажеттіліктеріне сәйкес баптауларды өз бетінше түзей алады. Әрине бұны жүзеге асыру үшін ақылды үй иесі, құрылғылардың қайда орналасқанын, қандай міндеттер атқаратынын және оларды қалай орындауға болатынын білуі тиіс.
Бизиньяно
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10840 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 128 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 85 км² шамасында. Пошта индексі — 87043.
Үйді автоматтандыру
Ғимараттарды автоматтандыру
Бұл мағынада ақылды үй (smart house, также building automation и intelligent building) - қазіргі заманғы үлгідегі үй автоматтандыру құралдарымен және жоғары технологиялық құрылғылармен жабдықталған тұрғын үй. «Ақылды» үй деп барлық пайдаланушылардың қауіпсіздігін және жайлылығын қамтамасыз ететін жүйені түсінген жөн. Қарапайым сөзбен айтқанда, ол орын алған нақты жағдайларды анықтап, оларға тиісті жауап бере алуға қабілетті болуы керек: жүйенің бір бөлігі басқалардың әрекетін алдын-ала жазылған алгоритмдер арқылы басқара алады. Сонымен қатар, бірнеше кіші бөліктерді автоматтандыру арқылы бүкіл кешенде синергетикалық әсер қалыптасады. Осының бір мысалы ретінде ешқашан салқындатқышқа қарсы жұмыс істемейтін жылыту жүйесін келтірсе болады,. Ал жылыту жүйесі тек ауа температурасына байланысты жұмыс істеп қана қоймай, сонымен қатар, назарына басқа да бірқатар факторларды ескереді. Ондай факторлардың қатарына жел күші, болжау мәліметтері және тәулік уақыты кіреді. Ішкі және сыртқы жағдайларға сәйкес автоматты режимде инженерлік жүйелер мен құрылғылардың барлық тәртібін бақылау, адам (пайдаланушылар) мен оның өмір сүру кеңістігін өзара қарым-қатынасының ең озық тұжырымдамасы екенін болып табылады. Бұл жағдайда, теледидар үшін пульттерді іздеу, жарықтандыру үшін ондаған ажыратқыштарды басу, желдету, жылыту, бейнебақылау, дабыл, моторлы қақпа және басқа да жүйелерді басқарудағы жеке блоктарды қолдану секілді нәрселер керек емес болады.
Бизиньяно
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Үйді автоматтандыру
Үй автоматтандыруда пайдаланылатын технологиялар
Ақылды үй жүйесі құрылғылары үш түрден тұрады: Контроллер (HUB) - барлық элементтері жүйесін бір-бірімен қосатын және оларды сыртқы әлеммен байланыстыратын бақылау құрылғысы Сенсорлар (датчиктер) - қоршаған орта жағдайлары туралы ақпарат алатын құрылғылар Актуаторлар - тікелей нұсқауларды орындайтын құрылғылар: сиреналар, климат контроллерлер, және ақылды (автоматты) ажыратқыштар, ақылды (автоматты) розеткалар, құбырларға арналған ақылды (автоматты) клапандар. Көп жағдайда заманауи ақылды үй контроллері басқа құрылғылармен радио жүйесі арқылы байланысады. Олардың ең көп таралған стандарттары: “Z-Wave”, ”ZigBee” және “Wi-Fi”, сондай-ақ Америка Құрама Штаттарында танымал “Thread” жүйесі. Әдетте сыртқы әлеммен қарым-қатынас үшін контроллер интернетке қосылған. Бұндай технологиялар үйдегі жылулықты (температураны), ауа құрамын, энергия көздерін және қауіпсіздікті автоматты түрде бақылап отырады.
Иогач (өзен)
Иогач (Үлкен Тулгуль) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Телецкое көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Үйді автоматтандыру
Қатерлер
Үйді автоматтандырудың негізгі қатерлері саланың фрагменттелуі мен деректер қауіпсіздігіне қатысты болып келеді. Деректер қауіпсіздігі мәселесінің жітілігі құрылғыларды қолдануға байланысты болып келеді. Әлеуетті салдары неғұрлым маңызды болса, бұзу да соғұрлым қауіптірек болады. Егер өнеркәсіпте немесе медициналық мекемелерде автоматтандыру үшін қатер тым жоғары болса, онда үйде жарық немесе датчиктер жүйесін басқаруға жауапты автоматтандыру үшін олар айтарлықтай төмен болады. Өндірушілер өздерінің мобильді қосымшалары мен контроллерлері бар жеке бағдарламалық жасақтамада құрылғылар жасайды. Бұл құрылғылардың өзара әрекеттесуін және әртүрлі өндірушілердің құрылғыларынан бірыңғай желі жасауды қиындатады. Төтенше жағдай - жабық коды бар жеке меншік бағдарламалық жасақтаманы қолдану. Мұндай бағдарламалық жасақтамада жұмыс істейтін құрылғыларды, көбіне, басқа өндірушілердің құрылғыларымен байланыстыру мүлдем мүмкін емес. Кейбір протоколдар, алғашқы кезекте Z-Wave, бұл мәселені шешу және өндірушілерге бір-бірімен өзара әрекеттесуге қабілетті құрылғылар жасауға мүмкіндік беру үшін жасалды. Zigbee өндірушілер, сондай-ақ бір-бірімен еркін өзара әрекеттесу мүмкіндігі бар құрылғыларды конструкциялау. Өндірушілердің құрылғыларды бір ғана сол стандартта жасауға дайындығы — мәселені шешудің бір жолы, олар өз күштерін бірыңғай консорциум аясында біріктіреді (мысалы, Z-Wave Alliance) және стандартты бірлесіп дамытады. Екінші жолы — түрлі стандарттармен өзара әрекеттесетін құрылғылар әзірлеу. Кейбір өндірушілер үй желісінің негізгі контроллеріне Z-Wave, ZigBee, Bluetooth LE және KNX сияқты бірнеше стандарттарда құрылғыларды басқару мүмкіндігін енгізеді. Бұл жағдайда құрылғылар әлі де болса тікелей өзара әрекеттесе алмайды, бірақ сигналдарды бір стандарттан екінші стандартқа ауыстыратын хаб арқылы бір-бірімен жұмыс істеуге мүмкіндік алады.
Иогач (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Үйді автоматтандыру
Қауіпсіздік жүйелері
Қозғалыс сенсорлары, діріл датчиктері, терезе сынуын және есіктердің ашылуын сезетін датчиктер Бейнебақылау Видеотелефондар Электрондық құлыптар (ақылды құлыптар) және қақпаны басқару модульдері Сиреналар Бұл құрылғылар салыстырмалы қарапайым жүйеден немесе өте күрделі қауіпсіздік жүйелерін салуға мүмкіндік береді. Негізгі алгоритмдерге төмендігілер кіреді: Электрондық құлыптар, домофондар және т.б. құрылғылар қашықтан басқару және бейнебақылау бөліктері бар үйге кіруді бақылау жүйелерін ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Иогач (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Үйді автоматтандыру
Дереккөздер
Санат:Үйді автоматтандыру Санат:Желілік стандарттар Санат:Автоматтандыру
Иогач (өзен)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
Кетпен
thumb|right|200px|Кетпен: а) шүйде; ә) ұңғы; б) сабы; г) қыры; ғ) жүзі; д) сырты. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты|ҚР ҰМ материалдары бойынша суретін салған Ж.Шәйкен.]] Кетпен – ауыл шаруашылық жұмыстарында арық қазуға, жер қазуға, егістік жерді өңдеуге қолданылатын құрал. Кетпен егін шаруашылығы дамыған өңірлерде кеңінен қолданылған.
Жасалуы мен қолданысына қарай атаулары
thumb|right|200px|Кетпен түрі (1). [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты|ҚР ҰМ материалдары бойынша суретін салған Ж.Шәйкен.]] thumb|right|200px|Кетпен түрі (2). [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты|ҚР ҰМ материалдары бойынша суретін салған Ж.Шәйкен.]] Кетпен жасаумен темір ұсталары айналысқан. Кетпеннің жүзі мен екі бүйірін түзу етіп темірден соғып, жоғарғы жағына сап орнататын ұңғы жасайды. Кейбір кетпеннің екі бүйірі доғалдау, бүйірінің қырлары жұмырлау болып жасалады. Кетпенді адамның түрегеп тұрып шабуына ыңғайлы етіп ұзындау, жуандығы кішігірім білектей ағашпен саптайды. Кетпенге саптайтын ағашты "кетпенсап" дейді. Кетпеннің үлкен-кішілігі оның жүзіне байланысты болады. Шабатын жүзі ұзын болса – үлкен кетпен, жүзі қысқа болса – кіші кетпен деп атайды. Кетпеннің үлкендерге, балаларға арнап жасалған түрлері де болады. Арамшөп отауға, көкөніс түбін қопсытуға арналған кішкентай кетпен "кетпеншот" деп аталады. Жер қазатын, арық тартатын т.б. ауыр жұмыстарға қолданылатын кетпеннің салмағын жеңілдету үшін басының ортасын ойық етіп жасайды.
Кетпен мәні
Егіншілікпен айналысатын диқандар кетпенін қадірлеп ұстаған. Жерді өңдеуге кіріспес бұрын кетпеннің басын топырақпен сүртеді, бұл кетпен топырақтан арылмасын, егіс өнімі мол болып, тоқшылық болсын деген ырымға саяяды. Сондай-ақ жұмыс аяқталған соң кетпенді тазалап жуып қоятын болған. Ертеде Жетісу қазақтары арасында ер адамның құнына берілетін құн мөлшерінің құрамында қара нар, қалы кілем, қара мылтық, қара шолақ ат, 100-ден 200-ге дейін жылқы, ақ сауытпен қоса кетпен де қосып берілгендігі туралы Ә. Диваев пен И. Ибрагимовтың еңбектерінде айтылады. Қазақтың аңыз-ертегілерінде кетпеннің мықтылығын оқ атып сынағандығы туралы да деректер кездеседі.
Әдебиеттер
Санат:Егін шаруашылығы Санат:Құралдар Санат:Тұрмыстық заттар
Құмдыкөл (көл, Қорғалжын ауданы)
Кұмдыкөл – Нұра өзені алабындағы көл.
Гидрографикасы
Көлемі 10,5 км2, ұзындығы 5,1 км, енді жері 1,3 км. Тереңдігі 0,7 м, су жиналатын алабының аумағы 299 км2. Жағалауы көбіне жатық; тек оңтүстігінде 3 км, солтүстігінде 2 км-дей, жағасы жарлы (биіктігі 1-2 м). Түбі тегіс, лайлы. Суы тұзды. Тайыз жерлерінде қамыс пен құрақ өседі. Көлге Қарасу өзені (ұзындығы 16 км) құяды. Көктемде еріген қар және жер асты суларымен толығады. Көл жағалауларын мал жайылымына және пішендік жер ретінде пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Қорғалжын ауданы көлдері Санат:Нұра су алабы
Сан-Мильян-де-ла-Коголья
Сан-Мильян-де-ла-Коголья (San Millán de la Cogolla) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ангияно ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 278 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,19 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 19 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Осман Хамди Бей
Осман Хамди Бей (Osman Hamdi Bey) — түрік өнертанушысы, зияткер, мұражай қараушысы, сонымен қатар көрнекті ізашар суретші. Ол сондай-ақ тәжірибелі археолог болды және Түркияда осы істе ізашар болып саналады.
Ол Ыстанбұл археологиялық мұражайы мен Ыстанбұл бейнелеу өнері академиясының негізін қалаушы болды, ол бүгінде Мимар Синан бейнелеу өнері университеті ретінде белгілі. Ол сонымен бірге Кадыкёйдің (Ыстанбұлдың әкімшілік ауданы) алғашқы мэрі болды.
Өмірбаян
Осман Хамди 1842 жылы 30 желтоқсанда Ыстанбұлда Османлы бас уәзірі Ибраһим Эдхем пашаның отбасында дүниеге келген.
Ибраһим Эдхем Паша Хиос аралынан шыққан және грек тегі. Жастайынан жетім қалған. Хиостағы қырғыннан кейін оны Хюсрев паша асырап алды және ақырында Осман империясының билеуші ​​табының қатарына көтерілді.
Осман Хамди Ыстанбұлдың Бешикташ орамында бастауыш мектепке барды; содан кейін ол алдымен Ыстанбұлда (1856), содан кейін Парижде (1860) заң мамандығы бойынша білім алды. Алайда, оның орнына ол сурет салуды шешті, заң бағдарламасын тастап, француз шығыстанушылары Жан-Леон Жером мен Гюстав Буланжерден оқыды. Сол кездегі бейнелеу өнерінің халықаралық астанасы Парижде тоғыз жыл болған кезінде ол өз заманындағы көркемдік дамуға үлкен қызығушылық танытты. солға|нобай|215x215 нүкте|Осман Хамди Бей жас кезінде (1860.ж) Оның Парижде болуы Османлы сұлтанының Батыс Еуропаға жасаған алғашқы сапары болды, сол кезде Сұлтан Әбділғазиз император III Наполеон Дүниежүзілік көрмеге (1867) шақырды. Ол сондай-ақ Парижде көптеген «Жас Османдықтар»-мен кездесті және олардың либералдық идеяларымен таныс болғанымен, ол сұлтанға адал, османлы пашасының ұлы болғандықтан, олардың саяси қызметіне қатыспады және оларға қарсылық көрсетпеді ескі абсолюттік жүйе. Осман Хамди Бей де өзінің алғашқы француз әйелі Маримен студент кезінде Парижде танысқан. Әкесінің батасын алғаннан кейін ол 1869 жылы қайтып оралғанда Стамбулға еріп, екеуі үйленіп, екі қызды болды.
Осман империясына оралғаннан кейін ол Бағдад провинциясына Ахмет Паша әкімшілік тобының құрамында жіберілді (1876 жылы алғашқы Османлы Конституциясын қабылдаған "жас османдықтар" арасындағы жетекші саясаткер және реформатор, Ахмет паша 1876 – 1877 жылдары Ұлы Визир болды, оның орнына Османның әкесі Ибраһим Эдхем паша келді).
1871 жылы Осман Хамди Ыстамбұлға сарайдың хаттама бөлімі директорының орынбасары болып оралды.
1870 жылдары ол Османлы бюрократиясының жоғарғы эшелонында бірнеше тапсырмаларды орындады. Ол 1875 жылы Кадыкёйдың бірінші әкімі болып тағайындалды және бір жыл қызметте қалды.
Еңбектері
Осман Хамди таяу шығыстағы археология, саяхат және халық әдет-ғұрыптарымен айналысқан жемісті суретші және жазушы болды.
Хамди Парижде француз ориенталист мектебінің екі көрнекті суретшісі Гюстав Буланжер мен Жан-Леон Жеромның қолынан сурет өнерін оқыды.
Жером мен Буланжермен бірге зерттеп, еуропалық ориенталистлар мотивтерін қайта шығарса да. Хамдидің картиналары Османлы тақырыптарын өз замандастарынан өзгеше көрсетеді, ең алдымен оларға белсенді және интеллектуалдық рөлдерді беру арқылы.
Көзі тірісінде оның жұмыстары Түркияға қарағанда Еуропада жиі қойылды.
1880 жылдан бастап ол Парижде, Венада, Берлинде, Мюнхенде және Лондонда көрмеге қойылып, сондай-ақ Ыстанбұлда салон ашты.
Оның еңбектері шыдамды және саналы әдісті көрсетеді және оны өнер тарихының құжаттары ретінде қарастыруға болады. Ол түрік бейнелеу дәстүрімен бірінші болып ажырасуға батылы бар еді.
Садриддин Айни
thumb|right|Садриддин Айни
Садриддин Айни, Садриддин Саидмұрад-заде (27.4.1878, Гиждуван қаласы маңындағы Соктара қыстағы — 15.7.1954, Душанбе) — тәжік ақыны, ғалым, қоғам қайраткері. Тәжікстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері, Өзбекстан ғылым академиясының құрметті академигі (1943), Тәжікстан ғылым академиясының алғашқы президенті (1951).
Бұхара медреселерінде білім алған, тәжік, өзбек тілдерінде қатар жазған. Өлеңдері 1894 жылдан жариялана бастады. “Айна”, т.б. мерзімді баспасөз беттерінде ағартушылықты насихаттаған “Жастарға” (1914), “Жерді сатпаңдар” (1916), т.б. өлеңдері, мақалалары жарияланды. Үкімет тарапынан қуғынға ұшыраған Садриддин 1915 — 16 ж. Бұхарадан кетеді. 1917 ж. қамауға алынады. 1919 — 20 ж. алғашқы тәжік журналы “Революция жалынын” шығаруға атсалысты. Садриддиннің журналда жарық көрген мақалалары тәжік публицистикасының қалыптасуына септігін тигізді. “Бұхара жендеттері” (1920) атты алғашқы прозалық шығармасында Бұхараның ескі тәртібін әшкерелесе, “Одина” (1924) повесі арқылы шебер суреткер екенін танытты. “Дохунда” (1927 — 28 ж. жазылып, 1930 ж. жарық көрген) және “Құлдар” (1934, қазақ тілінде 1953) романдарында тәжік халқының бір ғасырға жуық өмірі мен күресі бейнеленген. “Өсімқордың өлімі” (1939 — 53) повесінде байлығынан айырылған сараңның өлімі арқылы қоғамдық құрылымның күйреуін меңзеді. Соғыс жылдарында Садриддин публицистикалық өткір мақалалар мен тарихи көркем очерктер жазды (“Тәжік халқының батыры Темір Мәлік” 1944; “Муканна көтерілісі” 1944, т.б.). 1948 жылдан “Естеліктер” атты автобиографиялық романын жазды (1 — 4-кіт., 1950 ж. КСРО Мемлекеттік сыйлығы; қазақ тілінде 1951). Бұл шығармада 19 — 20 ғасырлар аралығындағы Бұхара қауымының тұрмыс-салты, саяси өмірі, тәжік ағартушыларының бейнесі суреттелген. Садриддин — “Маңғыт әулеті әмірлерінің тарихы” (1923), “Тәжік әдебиеті үлгілерінің антологиясы” (1 — 3-бөлімдер, 1926) сияқты тарихи, әдеби еңбектердің, Рудаки, Фирдауси, ибн Сина, Сағди, Науаи, Васифи, Бедил, т.б. жайындағы очерктер мен монографиялардың авторы. 3 рет Ленин орденімен, 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Дереккөздер:
Санат:1878 жылы туғандар Санат:Жазушылар Санат:Академиктер Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:КСРО жазушылары Санат:Тәжікстан ғалымдары Санат:1954 жылы қайтыс болғандар
Алтай-Саян қатпарлы аймағы
Алтай-саян қатпарлы аймағы - бір бөлігі Шығыс Қазақстандағы Бұқтырма өзені алабын қамтиды.
Оңт.-шығысында Қара Ертіс жарылысы арқылы Зайсан қатпарлы жүйесімен шектеседі. Каледон дәуірінде бұл аймақта бірте-бірте қатпарлық тау сілемдері қалыптаса бастады. Сол қатпарлық құрылымдардың бірі – Холзун-Чун антиклинорийі. Оны негізінен кембрийдің, ордовик-силурдың өзара қабаттаса жатқан сұр, жасыл сұр түсті жыныстары түзген. Аймақта девондық, пермьдік интрузивтер де кездеседі. А.-С. қ. а-нда кен байлықтарының мол қоры анықталған.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы географиясы
Кушмара
Кушмара — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пижма өзенінің сол жағалауынан 64 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Котельнич қаласынан, қала типті ауылдағы Аркуль Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кирсбах
Кирсбах (Kirsbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 81 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 33 220. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Кох.
Флорис (Айова)
Флорис (Floris) — Айова штатының Дэвис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.3 км². FIPS коды — 19-27975.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 153 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Дэвис округы (Айова)
Ларинготрахеит
Ларинготрахеит - көмей мен кеңірдек кілегей қабығының қабынуы.
Қоздырғышы мен белгісі
Ауру қоздырғышы - инфекциялы вирус. Ларинготрахеит ауруы көбіне балаларда жиі кездеседі. Науқас ларинготрахеит кезіне қатты жөтеледі, көп қақырады, қабынған жердің ауыруы арта береді.
Емі
Мойынға жылы компресс қою, кеудеге қыша қағаз жапсыру. Жылы сүтке минерал су қосып ішу, ингаляция алу, аяқты ыстық сіға булау, дәрігер кеңесіне сай дәрі ішу және уақытылы медициналық тексерістен өтіліп тұру..
Дереккөздер
Санат:Аурулар Санат:Медицина
Куапсе
Куапсе — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Қара теңіз орналасқан. Өзен ұзындығы 7,500 км-ді құрайды.