cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ортаңғы Сардык
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кайсара-ду-Риу-ду-Венту
Кайсара-ду-Риу-ду-Венту (Caiçara do Rio do Vento) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Орталық Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Анжикус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 053 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 261,191 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1877 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
NGC 5602
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 15 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5602 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51340, UGC 9210, MCG 9-24-2, ZWG 273,4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Лагоа-ди-Итаэнга
Лагоа-ди-Итаэнга (Lagoa de Itaenga) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Мата-Пернамбукана мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Сетентриунал-Пернамбукана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2004 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22052 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 62,722 км² шамасында. Халық тығыздығы — 348,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Тодор-Икономово (Шумен облысы)
Тодор-Икономово (Тодор Икономово) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Каолиново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 318 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9964. Телефон коды — 05367. ЕКАТТЕ коды — 72549.
Есенгелді
Географиялық орны
Аудан орталығы – Абай қаласынан батысқа қарай 73 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Баттл Крик (Айова)
Баттл Крик (Battle Creek) — Айова штатының Айда округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.3 км². FIPS коды — 19-04870.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Айда округы (Айова)
Ұзынағаш ауылдық округі
Ұзынағаш ауылдық округі — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ұзынағаш, Жаңақұрылыс, Ынтымақ ауылдары кіреді. Орталығы – Ұзынағаш ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 33121 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) ауылдық округтері
Қазақстан Республикасының Көші-қон және демография жөніндегі агенттігі
Қазақстан Республикасының Көші-қон және демография жөніндегі агенттігі(1997-2004) ҚР Президентінің 1997 ж. 8 желтоқсандағы Жарлығымен құрылды. ҚР Үкіметінің 2004 ж. 29 қаңтардағы қаулысымен агенттіктің аумақтық органдары-мемлекеттік мекемелері құрылды. ҚР Президентінің 2004 ж. 29 қыркүйектегі Жарлығымен агенттік оны ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне қосу жолымен қайта ұйымдастырылды. ҚР Үкіметінің 2004 ж. 29 қазандағы қаулысымен агенттіктің аумақтық органдары-мемлекеттік мекемелері ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Көші-қон жөніндегі комитетінің аумақтық органдары-мемлекеттік мекемелері болып қайта құрылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары
Меңіреу құр
Меңіреу құр (Tetrao urogallus) – тауықтәрізділер отрядының құрлар тұқымдасына жататын құс.
Қазақстанда Алтайда, Қалба Алтайы мен Ертіс өзенінің қарағайлы ормандарында кездеседі. Дене тұрқы 56 – 85 см, қоразының салмағы 3,5 – 6,5 кг, мекиені 1,7 – 2,3 кг. Қоразының түсі көкшіл қара, қанатының қауырсыны қызыл қоңыр, бауырында кішкентай ақ түсті дағы болады. Мекиені шұбар келеді. Меңіреу құр Қазақстанның шығыс өңірінде (Марқакөл маңы) кездеседі. Меңіреу Құр – отырықшы, орман құсы. Жазда таудың биік белдеуінде мекендесе, қыс түсе тау етектеріне қоныс аударады. Көбіне жеке жүреді, тек күз бен қыста топ құрады. Жылына 1 рет балапан ұшырады. Жерге ұя салады, 5 – 16-дан жұмыртқалайды, оны мекиені 24 күндей шайқайды.
“Күй ойнағы” кезінде меңіреу құрлар ерекше дыбыстар шығарып, бір-бірін тауып алады. Осы “Күй ойнағы” кезінде қораздары бірнеше секундқа естімей қалады, құстың аты осыған байланысты қойылған. Негізгі қоректері – орман ағаштарының сабағы, бүршігі, жапырағы, жемістері, сондай-ақ жәндіктермен де қоректенеді. Меңіреу құрдың жылдан жылға саны азаюда, сондықтан оларды атуға тыйым салынған.
Дереккөздер
Санат:Меңіреу құрлар Санат:Қауіптен тыс түрлер Санат:Тауықтәрізділер Санат:Еуразия құстары Санат:1758 жылы зерттелген жануарлар
Рёза
Рёза (Rösa) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Биттерфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 916 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 21,12 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 82 335. Муниципалитеттің басшысы — Карл Шреплер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Сәлемдеме
Сәлемдеме — біреу арқылы сыбаға, кәде, сыйды арнайы беріп жіберу дәстүрі.
Жарасты әрі әдемі дәстүрдің бірі осы сәлемдеме. Ол адамдардың бір-біріне деген сыйластығының, құрмет тұтуының айқын белгісі. Көптен көрмей сағынысқан адамдардың бір-біріне жіберген қымбат бұйымы, асыл заты немесе жеңсік тағамы, қысқы сыбағасы. Оның қымбат, бағалы болуы шарт емес. Сәлемдеме келген адам жіберген адамға ақ батасын, шын ризалығын білдіріп, қатты қуанады. Үлкендер мұндайда көзіне жас алып, оны көрші-көлемдеріне, балаларына айтып мақтанады, сол адамды еске алады. Сәлемдеме – адамды адамның ұмытпай жүруінің, берік достығының, адал көңілінің алтын кілті. «Сәлем берген саулық береді» дейді халық. Ал сәлемдеме берудің мән мағынасы одан да биік.
Дереккөздер
Санат:Салт-дәстүрлер
Иридий
thumb|100px|Иридий Іr|солға Иридий (лат. Іrіdіum; Іr) — элементтердің периодтық жүйесінің VІІІ тобындағы элемент, платиналық металдар қатарына жатады, ат. н. 77; ат. м. 192,22; тығызд. 22,65 г/см3; балқу t 2447°С; қайнау t 4380°С. Ақ күміс түсті ауыр металл.
Табиғатта кездесуі
Жер қыртысындағы иридийдің мөлшері шамалы (салмағы бойынша 10-7%). Ол алтын мен платинадан әлдеқайда сирек кездеседі. Ол осмий, родий, рений және рутениймен бірге кездеседі. Ол ең аз таралған элементтерге жатады.
Иридий метеориттерде салыстырмалы түрде жиі кездеседі. Жер бетіндегі металдың нақты мөлшері әлдеқайда жоғары болуы мүмкін: оның жоғары тығыздығы мен темірге жоғары жақындығы (сидерофильділігі) иридийдің Жердің тереңдігіне, планетаның ядросына, оның пайда болуы кезінде ығысуына әкелуі мүмкін. протопланеталық диск. Күн фотосферасында иридийдің аз мөлшері табылды.
Иридий невянскит, сисерцкит және авросмирид сияқты минералдарда кездеседі.
Санат:Химиялық элементтер Санат:Платина тобы металдары
Неросавэй-Яха
Неросавэй-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юрибей өзенінің оң жағалауынан 367 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 124 км-ді құрайды.
Асылболат Кәкенұлы Ысмағұлов
нобай|оңға|А.Ысмағұлов «Біржан сал» фильмінде Ысмағұлов Асылболат Кәкенұлы (1951ж.т.)- кино мен драма актері, ҚР еңбегін сіңірген артисі (1987). Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік өер ин-тын бітірген(1973).1973 жылы Қазақ музыкалық драма актері(Торғай облысы),1993 жылдан Қ.Қуанышбаев атындағы Қазақ музыкалық драма театірінің актері. Театрда сомдаған негізгі рөлдері:Бекежан (Қыз-Жібек), Жантық(Қозы-Көрпеш Баянсұлу),Махамбет (Махамбет), Балуан(Балуан-Шолақ) және т.б. Киноға түскен: Әбілқайыр (Ұмыт мені), Капитан(Апиын фильмі).
Неросавэй-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Асылболат Кәкенұлы Ысмағұлов
Дереккөздер
А 37 Астана:Энциклопедия.-Алматы: «Атамұра», 2008.-576 бет.
Неросавэй-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Асылболат Кәкенұлы Ысмағұлов
Дереккөздер
Санат:1951 жылы туғандар Санат:Актерлер Санат:Қоғам қайраткерлері
Эдуард Ааренс
Эдуард Ааренс (Eduard Ahrens; 3 сәуір, 1803 жыл, Ревель - 19 ақпан, 1863 жыл, Куусалу) - Эстония лингвисті, эстон тілі орфографиясының реформаторы, пастор, «Grammatik der Estnischen Sprache Revalschen Dialektes» еңбегінің авторы.
Дереккөздер
Санат:3 сәуірде туғандар Санат:19 ақпанда қайтыс болғандар Санат:Эстония ғалымдары Санат:Тілтанушылар Санат:Филологтар
Вагенхаузен (Айфель)
Вагенхаузен (Айфель) (Wagenhausen (Eifel)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Аккумуляциялық терраса
Аккумуляциялық терраса - бір аккумуляция циклінің түзілімдерінен тұрады, оның тереңдігі кейінгі тілінімдерден артық. Аккумуляциялық террасалар өзен, теңіз, көл, кам түрлеріне бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Виллабате
Виллабате (Villabate) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 19 441 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 6124 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 90039.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Вокализм
Вокализм (vocalis-дауысты) - тілдің белгілі бір даму дәрежесіндегі дауысты дыбыстар жүйесі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Галосны гук ckb:پیتی بزوێن Ünlü harf
Кіші Атмисс
Кіші Атмисс — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/350/540/70 орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Монич Владимир Кузьмич
Монич Владимир Кузьмич  (1909 жылы 23 қараша, бұрынғы Пермь губерниясы Прочинский кенті – 1964 жылы 21 қараша, Алматы) –геология-минералогия ғылымдарының докторы (1954), профессор (1955) Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961). Сібір (Томск) геология барлау институтын бітірген (1931). Батыс Сібір геология басқармасының геологы (1931–32), Томск мемлекеттік университетінің минералогия және пайдалы қазбалар кафедрасының меңгерушісі (1932–41), Қазақ тау-кен және металлургия институтында (қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) минералогия және петрография кафедрасының доценті, профессор, кафедра меңгерушісі әрі «Қазақ түсті металл барлау» тресінің геологы, аға ғылыми қызметкері (1941–64) болып қызмет атқарған. Қазақстан ғылым академиясының геология ғылымдар институтында петрография секторының меңгерушісі болған.
Ғылыми еңбектері
Негізгі ғылыми еңбектері гранитоид тау жыныстарының табиғи құрамын, құрылымын зерттеу және петрогенез бен металлогения мәселелеріне арналған. Монич Владимир Кузьмичтың жетекшілігімен 20-дан астам ғылым кандидаты мен докторы даярланды. 100-ден аса ғыл. еңбектің, 6 монографияның авторы.
Сілтемелер
Санат:Ғылым
IC 1222
IC 1222 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58544, UGC 10461, MCG 8-30-32, ZWG 251.31, KCPG 500B, IRAS16336+4618, ARP 73.
Сыртқы сілтемелер
IC 1222 Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Габичче-Маре
Габичче-Маре (Gabicce Mare) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Пезаро-э-Урбино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5901 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1 216,70 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 61011.
Елді мекеннің қамқоршысы — Immacolata Concezione.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Қарғалы (шоқы)
Қарғалы – Қызылтас тауларының оңтүстік-батысындағы шоқы.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы Қарғалы ауылының оңтүстігінде 2 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1124 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 5 км-ге созылып жатыр, енді жері 3,5 км шамасында.
Сипаты
Беткейі тіктеу келген. Солтүстігінде Қаратоғанбай, шығысында Сұлушоқы таулары, батысында Боқайшілік, оңтүстігінде Нұрабек қыстаулары орналасқан. Баурайындағы бұлақтардан Қарасай, Мұқыр өзендерінің салалары бастау алады.
Өсімдігі
Аласа таудың қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында бұта аралас жусан, боз, селеу, сұлыбас өседі.
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы таулары Санат:Қазақстан шоқылары
Фритюр
thumb|right Фритюр — қыздырылған май (немесе бірнеше майдың қоспасы). Әр алуан азықтар мен өнімдерді осы майға батырыл қуыруға арналған. Қуырудың мұндай тәсілінде майдың салмауы оған салынатын өнімдердің салмағынан 4 есе асып түсуі тиіс; майды қыздыру температурасы —130°С-ден 180°С-не дейін. Фритюр үшін құрамында суы неғұрлым аз майларды алу керек, олар өзінің дәмін өзгертпей, жалындамай, қоңырсымай жоғары температураға дейін қайнайды. Сонымен бірге фритюр қуырылатын өнімнің өзіндік ерекшеліктеріне сәйкес келуі тиіс. Фритюрге сары май, қаймақтан жасалған және асхана маргарин жарамайды, өйткені бұл майлар қатты қызған кезде қоңырсып, шашырай бастайды және әдетте қуырылатын тағамнан күйік дәмі шығады.
Ірі қараның іш майы мен қойдың майын (соңғысын көбінде Кавказ және Орта Азия аспаздары) фритюр ретінде ет тағамдарын, арасына ет салған қамыр қуыруға пайдалан ады.
Өсімдік майымен араластырған мал майларына көкөніс тағамдары мен тәтті емес қамыр тағамдарын (самса және бас қал арын) қуырады. Тәтті қамырдай жасалатын тағамдарды (тоқаштар, қытырлақ нандар және т. б.) қуыру үшін ірі қаралық іш майы мен өсімдік майы алынады. Балық өнімдерін қуыруға өсімдік майы дұрыс. Үй құстарының майын сол құстың өзінен әзірленетін тағамдарды қуыруға пайдалан ады. Фритюрлардың дәмдік сапасын жақсарту үшін оларға туралған тамыр жемістерін (сәбіз, сельдерей, петрушка), сондай-ақ бөлшектен туралған айва немесе алма қосуға болады. Хош иіс заттарын фритюрды қайнат қайнай кейін сүзіп алу керек. Фритюр үшін түбі қалың қазандар, шұңғыл табалар қажет, ал аздаған мөлшердегі фритюр үшін шойын т аб ал ар жеткілікті.
Майды ыдысқа салады (немесе құяды) да, шамалы отқа қойып қыздырады. Бұл процесс фритюрді қыздыру деп аталады. Ол (қызу дәрежесіне қарай) шамамен 15—20 минутқа созылады және майды тазалау үшін қажет, өйткені май құрамында қыздыру кезінде тығыздалып, түбіне шөгетін белок заттары болады; осыдан кейін май мөлдір түске айнал ады.
Үй жағдайында фритюрдың қайнау дәрежесін оған ақ нанның жұмсағын домалақтан салып анықтауға болады; егер май жаңағы нанның төңірегінде қозғалыссыз қалса, онда фритюр әзір болмағаны, егер нан салған кезде май қайнаса, фритюр орташа дәрежеде қайнаған деп есептеледі; нанның маңындағы май қатты қайнаса, онда фритюр ыстық екенін көрсетеді, қоңырсық иіс сезілсе фритюр өте қатты қайнар айы.
Фритюрлардың әр түрлі температурасында түрлі тағамдар қуырылады. Егер қуырыл атын тағам құрамында ылғал көп болса (мәселен, көкөністер), оны орташа ыстық фритюрде (130—140°С); алдын ала суға пісірілген тағамдарды (ұннан, еттен және т. т. пісірілген тағамдарды)— ыстық фритюрда (150—160°С), қамырдай жасалған тағамдарды өте ыстық фритюрда (170—180°С) қуырады. Егер фритюр тым қызып кетсе тағамның сырты тез күйеді де, іш жағы піспей қалады. Шала қызған кезде тағам бойына майды көп сіңіреді, мұның өзі оның дәмін нашарлатып, майдың көп жұмсалуына әкеліп соғады.
Фритюр суып қал мас үшін қуыратын тарамды шағын мөлшерде, аз-аздап салады. Қуырылған тағамдарды майдан кепе ермен сүзіл алады.
Фритюр қуырғыш
Ет, Балық және көкөніс тағамдарын фритюрде қуыру үшін арналған алюминий ыдыс. Корпусында түтікті электрлі қыздырғыш элемент орналасқан,
жылу реттегішпен жабдықталған қақпақша жабылады. Құрғақ спиртпен қыздыруға болатын қосымша құрылғысы бар. 6 айырта сына текшелей кесілген ет, балық немесе көкөніс түйреледі. Ең күшті қуаты 1 кВт. thumb|right|Фритюр қуырғыш
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Сейітмантөбе
Сейітмантөбе — ерте ортағасырлық қоныс орны. Түркістан облысы, Отырар ауданы, Шәуілдір ауылынан оңтүстікке қарай 5 километр жерде орналасқан.
1970 ж. Отырар археологиялық экспедиция (жетек. К.Ақышев) зерттеген. Қалашықтың орталық бөлігі дөңгелек келген диаметрі 50 метр, биіктігі 3 метр төбешік. Сейітмантөбеде арнайы қазба жұмыстары жүргізілмеген. Жинастырылған қыш ыдыстардың сынықтары Отырар алқабындағы қалалар мен қоныстардан алынған материалдарға, оның ішінде Оңтүстік Қостөбе қалашығындағы тұрмыстық-шаруашылық заттарға өте ұқсас.
Санат:Ерте ортағасыр кезеңі Санат:Отырар ауданы географиясы Санат:Түркістан облысы қоныстары
Алмажан Азаматқызы
Алмажан Азаматқызы (1823, қазіргі Батыс Қазақстан облысы, Жәнібек ауданы Бекетай-Бесқасқа ауылы — өлген жылы белгісіз) — ақын. Әкесі Азамат 1836 — 37 жылдары Исатай-Махамбет бастаған шаруалар көтерілісіне қатысып, шайқаста қаза тапқан. Алмажан жастайынан өлең шығарып, ақын қыз атанады. Бірақ сақталып қалған шығармасы — “Жетім қыз” дастаны. Дастан әділетсіз әкімдердің жетім-жесірлерге жасаған зорлық-зомбылығы әшкереленеді. “Жетім қыздың” басты кейіпкері — Алмажанның өзі. Оқиға 2-жақтан баяндалады, аракідік қарасөзбен баяндауы бар. Дастанның сюжет желісіне әкесі Азамат қайтыс болғаннан кейін жетім қалған 14 жасар қыз бен 7 жасар ұлға Нарындағы билік иелері тарапынан жасалған зардаптар, Жәңгір ханға арызданбақшы болғанда көрген қиыншылықтары негіз етіп алынған. Дастанда әділдік іздеп күрескен жетім қыздың өршіл тұлғасы сомдалған.
Дереккөздер
Санат:1823 жылы туғандар Санат:Жәнібек ауданында туғандар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер
Факулътативті анаэробтар
Факулътативті анаэробтар — қоршаған ортада бос оттегі жоқ болса да, бар болса да тіршілік етіп, көбеюге қабілетті анаэробтар.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Кей-қаус
Кей-қаус, Унсур әл-Маали Кей-Қаус ибн Искандер ибн Қаус ибн Вушмагир ибн-Зиар (1021 ж.т.) – 11 ғ-да өмір сүрген шығыс ойшылы. Каспий теңізінің оңтүстігіндегі Журжани әмірлігінің әміршісі. Кей-қаус өз заманының көп жағдайларынан хабары бар зиялылардың бірі болған. Ол музыка және табиғаттану іліміне зор құштарлықпен көңіл аударған. Кей-қаустың көптеген ғылымдарды білгендігі парсы тілінде жазылған “Кабуснаме” атты дидактикалық еңбегінен көрінеді. Кей-қаус “Кабуснамені” жазар алдында өзінен бұрын өткен ғалымдар мен зиялылардың шығармаларымен кеңінен танысады. Өткен дәуірлерде жазылған пед. шығармаларды оқып шығады, өз дәуіріндегі мәдени орталықтармен танысады. Бұхара, Самарқан, Хорезм өлкесінде болып, ол жерлердегі ғалымдармен сұхбаттасып, олардың ғыл.-тәрбиелік “Саhодатнама”және “Рушнойнама” шығармаларына ерекше назар аударады. “Кабуснаме” Алдыңғы Азия мен Шығыс Еуропа халықтарының тілдеріне, сондай-ақ, қазақ тіліне де (1992) аударылған.
Гаттэнберг (Нью-Джерси)
Гаттэнберг (Guttenberg) — Нью-Джерси штатының Хадсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11176 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.6 км² шамасында. FIPS коды — 34-28650.
Омер Шипрага
Омер Шипрага (Шипраге, (7 қаңтар 1926 ж. - 7 сәуір 2012 ж.) Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шипраге муниципалитетіндегі алғашқы көтерілістердің бірі және бірнеше спорттық пәндер бойынша Югославия гвардиясының өкілі болды.
Өмірбаяны
Омер Šипрага болды 1926 жылы Мујо Шипраганың ақсүйектер отбасында дүниеге келген, жергілікті елді мекеннің негізін қалаушылардың бірінің тікелей ұрпағы, бүгінде жергілікті ипраж қауымдастығы. Сүйіспеншілікке толы отбасында тәрбиеленіп, жас кезінде ол зорлық-зомбылыққа қарсы тұруға міндеттелген жандармерия Югославия Корольдігінде, содан кейін Босния және Герцеговина құрамына кіріп, Хорватия Тәуелсіз Мемлекеті
Бірінші жергілікті партизан бөлімшесі құрылғаннан кейін Ќомпаниясымен Дјевоячка раван, атты әскери партизан отряды пайда болды, ол Имльани әскері немесе Шипраге Ќомпаниясымен ретінде де белгілі. Кәмелетке толмаған болса да, оның қатарына қосылып, керемет батылдық танытады. Коммунизм бұл идеологиялық бағдар және енгізу үшін, оны ұсынады Комунист Жастар. Ол бірінші жас үміткерлер үшін курсын тыңдады, және 1942 жылы Комунист Жастар хатшысы сайланды ұйымы Шипраге муниципалитет.
NGC 467
NGC 467 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 8 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 467 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4736, UGC 848, MCG 0-4-79, ZWG 385,65.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Қаракүйе саңырауқұлақтар
Қаракүйе саңырауқұлақтары — базидиомицеттер класына жататын саңырауқұлақтардың бір тобы; өсімдіктерде қаракүйе ауруын таратады. Жер бетінде өте кең тараған. Арктикадан тропиктік аймақтарға дейін кездеседі. Бұрын табиғаты белгісіз болып келген бұл ауру қоздырғыштардың микроскопиялық саңырауқұлақтарға жататынын 19 ғ-дың 2-жартысында француз ғалымы А. де Бари (1831–1888) анықтаған. 40 тұқымдасқа жататын 1000-ға тарта түрлерден тұрады. Қаракүйе саңырауқұлақтары – облигатты паразиттер (оттектің қатысынсыз дамитындар), өсімдіктің түріне қарай барлық органдарын зақымдайды. Өсімдік тамырында сирек кездеседі. Зақымдалған орган отқа күйгендей қара немесе қара қоңыр тартып, күйе сияқты тозаңданып тұрады. Аурудың аты осы сыртқы көрінісіне қарай қойылған. Зақымдалған өсімдік органының қап-қара болып тозаңданып тұруы – ондағы ауру қоздырғыш саңырауқұлақ спораларының (хламидоспоралар, телиоспоралар) жиынтығына байланысты. Осы споралары арқылы вегетация кезінде саңырауқұлақ ауырған өсімдіктен сау өсімдікке жұғады. Дәндермен бірге қамбада қыстап шығады. Споралар шашылып ауаның ағынымен таралады. Қаракүйе саңырауқұлақтары, әсіресе, дәнді дақылдарға өте көп зиян келтіреді, масақта дән жойылып оның орнына саңырауқұлақтың хламидоспоралары пайда болады. Тиісті күрес шараларын қолданбаса өнімнің 25 – 40%-ын жояды, қалған өнімнің сапасын төмендетеді. Бұл аурудың ауыл шаруашылық дақылдарына өте зиянды түрлеріне бидайдың қатты (Tіlletіa carіes), тозаңды (Ustіlago trіtіcі), сабақ (Urocystіs trіtіcі), қаракүйелері; қарабидайдың масақ (Tіlletіa secalіs), сабақ (Urocystіs occulta) қаракүйелері; арпаның қатты (Tіlletіa hordeі), тозаңды (Ustіlago hordeі); жүгерінің ісікті (Ustіlago zeae) қаракүйелері жатады. Күрес шаралары: ауруға төзімді дақыл сорттарын өндіріске енгізу; тұқымдық дәнді хим. препараттармен дәрілеу; ыстық сумен зарарсыздандыру, ауруға шалдыққан егінді тұқымдық егістен бөлек жинау, т.б.
Дереккөздер
Санат:Саңырауқұлақтар Санат:Базидиомицеттер Санат:Өсімдік аурулары
Мучник Бениамин Семенович
Мучник Бениамин Семенович – орыс совет тіл білімі маманы, филология ғылымдарының докторы. ҚазГУ-ді бітірген. 1960-61 ж. «Кооператор Казахстана» журналының тілшісі, 1965-88 ҚазССР Халыққа білім беру мин-лігінің Педагогика ғылымдары ғыл.-зерт. Ин-тында аға ғыл. қызметкер. 1988 жылдан Алматы шетел тілдері ин-тында орыс және жалпы тіл білімі кафедрасының меңгерушісі. Негізгі теориялық еңбектері коммуникациялық лингвистика, практикалық стилистика, сөйлеу мәдениеті және психолингвистика мәселелеріне арналған. Бұл салада «Ойды жазбаша түрде жеткізу», «Адам және текст: Жазба тіл мәдениетінің негіздері», «Жазба тіл мәдениеті» атты монографиялары жарық көрді.
Тегіс ұңғылы қару
thumb|330px Тегіс ұңғылы қару (гладкоствольное оружие) — оқатар кару. Ұңғысының арнасы ойыксыз және тегіс, ішкі беті тегіс түтікті елестетеді (көпшілік минаатарлар, кері теппейтін қарулар, кейбір танкіге карсы және танк зеңбіректері үлгілері). Тегіс ұңғылы қарудың артықшылығы құрылымы мен қолдануының қарапайымдылығы, кумулятивті оқ-дәрілердің әрекеті тиімділігінің жоғарылауы (снаряд айналуы кумулятивті әсерін нашарлатады) және калибрден кіші снарядтың үлкен бастапқы жылдамдығына жету мүмкіндігі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Сіргелі
Қазақ шежіресінде Сіргелі Ұлы жүздің құрамындағы ежелгі тайпалардың бірі. Қазақ хандығының іргесін қалаушылардан болады. Мәселен, біз келтіріп отырған ата-тегінің таралуына қарағанда (1-қосымша), Сіргелі  Бақтиярдың  немересі, Үйсінге бауыр болып келетін Ойсылдың ұлы. Сөйтіп, қазақтың шығу тарихы сіргелілерді үйсін дәуіріне дейін апарады. Алайда, зерттеушілер көне деректерден Сіргелі туралы мәлімет тапқан жоқ. Кеңес кезеңінде бір топ зерттеушілер Н. А. Баскаков пен С. К. Ибрагимов XVXVI ғасырға жататын Рузбехан еңбектерінен Сіргелі руы туралы мәліметтер  тапты. Рузбеханның көрсетуінше, қазақтар жазда Еділ бойын жайлап, қыста Сырдария жағасына, Түркістан төңірегіне қарай көшіп кетіп жүрген. Қазақстанның батыс аудандары бір кезде Ноғай ордасына қарады. Ноғай ордасы ыдырағаннан кейін олардың бір бөлігі солтүстік Кавказға кетіп, басым көпшілігі жаңа құрылған қазақ хандығының құрамына енді. Бұл туралы қазақ ру-тайпаларының көбісінің (наймандар, қыпшақтар, қоңыраттар, үйсіндер, ергенекті, ашамайлы, телеу), сонымен қатар солтүстік Кавказда ноғайлар ішінде сіргелілердің үштаңбалы руларының болуы көп жайды аңғартады.
Оған іле шала М. Тынышбаев та Сіргелі руы (манат) төменгідей болып жіктелетінін дәлелдейді: Төрттаңбалы, Үштаңбалы, Батырлар, Қарабатыр, Жанай, Бөдене. Біздің ғасырдың 20-жылдарының басында Шымкент уезінде жүргізген зерттеуіпің нәтижесінде Э. А. Шмидт Байұлы мен Үштаңбалыға бөлінетін Сіргелі руының ататегінің толық таралуын көрсетеді. Байұлы өз кезегінде Елібай, Айтбөзым, Шақабай, Шалдар (Қойсой, Шоман, Қөңыр), Жайдақ (Алпар, Тұрсынай, Итемген), Батыр (Құдаиберді, Бердібай)  болып келеді. Үштаңбалы болса: Ақкеңірдек (Шеңгелді, Маңдай, Үшқара, Қожамберді, Құдыс), Тутамғалы (тамға - таңба, Қасым Аманжоловтың "Қазақстан тарихы" кітабында келтірілгендей тамға сөзі көнерген сөзге жатады. Мағанасы қазіргі таңба сөзімен тең), Қайшылыға бөлінеді. Бұл мәліметтер тек қана Шымкент уезіндегі Сіргелілер тегі туралы ғана сипаттама беретіндіктен, Әулиеатадағы бұл аталар жайында ешнәрсе жоқ. Сондықтан оны түгел емес деп есептейді. Үлы жүздің тегін қарастыратын В. Востров өз еңбегінде Сіргелілер туралы тек қана Н. Аристов деректерімен шектеледі, сол себепті оның зерттеулері Н. Аристов мәліметтерімен дәл келетіндей. Бұл әдеби мағлұматтарды аз болса да өз байқап-түйгенімізбен салыстыра отырып, Сіргелінің ата-тегін жасауға тырыстық (10-қосымшаны қараңыз). Сіргелі шежіресі бойынша, біз біраз мәлімет берушілерден құнды мағлұмат жинап алдық. Олар: Шымкент облысы, Созақ ауданы Жуантөбе қеңшарының тұрғыны 1893 жылы туған (Тама) Әбдуәлі Қондыбаев; сол облыстың Бабаата ауылының тұрғыны, 1892 жылы туған (Дулат) Жұматай Тоқбаев; Шымкент облысы, Алғабас ауданы, Майбұлақ кеңшарының тұрғыны, 1888 жылы туған (Байжігіт) Тәжібай Бердібаев пен Төрткүл ауылының тұрғыны, 1888 жылы туған (Қарақойлы) Қожатай Төлековтер еді. Олардың ішінде Сіргелі ата-тегі туралы ең білгірлер бізге бұл рудың этнонимі жайында қызық аңыз айтып берген Бердібаев пен Төлеков. Мәселен, Тәжібай Бердібаевтың айтуынша, Жәнібек ханның замандасы, бақуатты Бақтиярдың ұлы Ойсылдың бірнеше әйелі және 30 ұлы болыпты. Олардың арасында ақылмандары да, көрікті еркетотайлары мен іскерлері де бар екен. Солардың бірі Жәнібек ханның сұлу қызына ғашық болып, ол қыз екіқабат болып қалады. Бұны білген хан ашулапып, Ойсылдың барша ұлдары мен келіндерін қонаққа шақырып, бәрін қырып тастапты. Тек қана Ойсылдың қырда жылқы бағып жүрген ұлы Өтеп пен оның Ізбике атты екіқабат әйелі Ошақтыда төркіндеп жүріп, аман қалып, Манат атты ұл туыпты. Ол ес жиып, ат жалын тартып мінуге жараған кезде оған сіргелі тай мінгізіп, еліне шығарып салыпты. Ол ата-жұртына жеткенде көкпардың үстінен шығып, бұл додада өзінің епті әрі күшті екенін танытып, тайының да тұлпар тектес топжарғандығын көрсетіп, жиналған ел-жұртты таң қалдырыпты.
Оны енді байқап, бір-бірінен сұрастырып, «сіргелі тай мінген мына мықты бала кім?» дегенге келеді. Тойдан кейін әкесі Өтептің ағасымен көрісіп табысады, ол әмеңгерлік жолмен Ізбикеге үйленіпті. Өтептің ағасынан Тутамғалы мен Қайшылыны табады; ал ханның еқіқабат қызы егіз Ақкеңірдек пен Қаракеңірдекке босанғаннан кейін,  оларды Өтеп пен Ізбике асырап алыпты. Ал Манат есімі ел ішінде ұмьгтылып, «Сіргелі» атымен этноним тұрақталып, бүкіл кейінгі әулетке көшіпті. Бұлардың төңірегінде тікелей ұрпақтары ғана емес, басқа да туысқандары, тіпті кірмелер де топтасыпты. Аңыз бойынша Сіргелі дәулетті кісі болып, бірнеше әйел алып, көптеген бала-шаға өрбітіпті. Мәлімет беруші Тәжібай Бердібаевтың айтуынша, Сіргеліден Байұлы тарайды, одан  Айтбозым, Жаңабай, Елібай, Батыр, Қарабатыр, Жайдақ, Құлшығаш, Шалдар. Өтептің ағасының балалары Тутамғалы, Қайшылы, Ақкеңірдек, Қаракеңірдек те кейіннен Сіргелінің  құрамына кіреді. Қожатай Төлековтен жазып алған аңызда Сіргелінің әкесі өте дәулетті кісі болып, бірнеше әйел алып, ешкімге де, тіпті ханның өзіне де бағынбайтын 30 ұлы бар екен деседі.
Онда бидай мен арпа егіп, өзендер аңғарындағы суармалы алқаптарда тары, жүгері мен бақша өнімдерін өсірді. Диқандардың құралы қарапайым болатын (жерағаш, уа, пал, ағаш тырмалар мен орақ). Егіншілікпен тек қолы қысқалар ғана айналысты. Олар күнкөріс қамы үшін байлармен ортақтасып, олардан тұқым, сауынға сиыр мен түйе алып, күш көлігі үшін өнімнің жартысын беріп отырды. Сіргелілердің жатақтарында тігерге тұяқ аз болды. Олар төрт түлік өсіріп, әсіресе қой мен түйені ұстады. Қысқа қарай жем-шөп дайындады. 100 басқа дейін малы бар қожайындар малдарын қорада ұстады. Ал, байлар әдетте Мойынқұм қойнауын қыстады. Сіргелілер ішінде отбасылық ұсталардың әр түрлі кәсібі өркендеді, әсіресе, ағаш, сүйектен, темірден зергерлік бұйымдар жасалды.
Бұған өзбек ағайындармен қоныс қону да недәуір әсер етті. Мәселен, XIX ғасырдың екінші жартысында Шаян өзенін мекендейтін Сіргелі руының Байжігіт атасынан ағаш пен темірден түйін түйіп, «бес ұста» аталған  шеберлер шықты. XIX ғасырдың 60-жылдарында Қаратау күнгейіндегі диқан Сырымбеттің Құлжан, Батырқұл, Байлар, Айдарқұл, Құрманқұл атты бес баласы болды. Көп ұзамай әкесі өліп, шешесі іпиеттей бала-шағасымен Қазығұрт тауының баурайына көшіп барып, балалар  ағаш пен темірді өңдейтін кәсіп үйренеді. Ағайындылар недәуір шеберленіп алған соң еліне оралып, үйінде отырып, тұтас жасау-жићаздар жасап, көрік басып, зергерлікпен  айналысыпты. Олар бірге өмір сүріп, ерінбей еңбек етіпті, әлгілерді өнері үшін «бес ұста» деп атайды. Олар дайындаған жасау-жићазға, киіз үйдің әшекейлі есігі, сандық, жүкаяқ, піспек, төсағаш, кебеже мен адалбақан кіретін болған. Олардың бүйымдары әдемі өрнек пен нәзік нақыштармен ерекшеленетін. «Бес ұстаның» заттары Шымкент пен Әулиеата уездеріне кеңінен тарады. Сіргелілер қыстауда жертөле қазып, бір бөлмелі үйлер тұрғызып, қора-қопсы салды. Жазда киіз үйде өмір сүрді.
Ла-Рош-Морис
Ла-Рош-Морис (La Roche-Maurice) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Брест округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29237, пошта индексі — 29800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1893 адамды құрады. Халық тығыздығы — 157,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Мат-Хорлово-Яха
Мат-Хорлово-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ево-Яха өзенінің сол жағалауынан 180 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фернанду-Педроза
Фернанду-Педроза (Fernando Pedroza) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Орталық Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Анжикус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 545 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 322,540 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Фуэнтес-де-Аньо
Фуэнтес-де-Аньо (Fuentes de Año) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 153 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,01 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Сиқым
Сиқым Дулат руының төрт атасының бірі (№ 3 қосымшаны қараңыз). Қазақ шежіресі бойынша, Сиқым негізінен он атаға бөлінеді: Борас (Қарақойлы), Тоғатай, Шуылдақ (Байсейіт), Буас, Құлсейіт (Қусирақ), Ақылбек, Құттыбай, Есбол (Аққойлы), Есенгелді (Аққойлы мен Қарақойлы). Түрікмендер ішінде де Аққойлы, Қарақойлылар бар. Олар XIVXV ғасырда Азербайжан мен АрменияДа билікке таласты. М. Тынышбаевтың ескертуінше, оларды да Дулаттан шыққан деп шамалауға болады. Ел аузында Борас, Тоғатай мен Буасты Байсейіт атымен атайды. Байсейіттің шын есімі Шуылдақ. Есбол мен Есенгелдінің ұрпақтарын жай ғана «Естілер» атандырған.
Шығу тегі
Этимология - кез келген этникалық топтың шығу түсіндіру мақсатында, оның этникалық атауы немесе этоним басында білу үшін қажет. Дыбыс с-ш-ч, қ-к-г, ы-i и л-н, м-д-л түркі тілдерінде және Алтай тіл отбасы (1 28 бар келісім лингвистикалық қайта жаңарту анықталған осы теория сыйқым этнонима айтуынша, тозған чигил қазақ тілінде 31.67 SS) сыйқым сөз басқа тілдерде оқылады чигил болып табылады. Жетісу мен Қашғарды мекендеген Орта ғасыр сыйқым қайта құру үшін түркі тайпалары чигил болды.
Француз ғалымы П. Пелльо этоним чжиси үш қарлұқ тайпаларының бірі чигил сияқты транскрипциясы. Бұл транскрипциясын, этнонима чигил бірінші бөлігінде үшін, Чи тілі Landyk Ғұндардың бір тайпасын құрайтын жылы «қызыл» деген мағынаны білдіреді.
Тарихы
Бәлкім, олар бір-біріне рухани жақын болған соң басқа аталастары мен көршілер солай жақауратын атаған шығар. Сиқым руының жоғарыда аталған аталарының тегі туралы толық мағлұмат жоқ. Соыдықтан қолдағы бар деректерге сүйеніп, таратып отырмыз. Сөйтіп, халықта Қарақойлы аталатын Борас негізінен бес үрім-бұтаққа бөлінеді: Қораз, Рүстем, Әжі, Наурызбай мен Томай. Бұл буыннан әрі қарай жіктеуге деректер жеткіліксіз. Буас атасы бес бұтақтан тұрады: Боса, Борық, Құл, Есторы мен Қызылқармыс. Боса Құдайберді мен Алакүшікке бөлінеді.
Құдайбердіден Жарымбет, Сайкөк және Сары тарайды. Есторының екі ұлы бар: Тойшы мен Тілеуқабыл, Тойшыдан Қараби, ал одан Сүйіндік пен Аталық. Тілеуқабылдан үлкен үрімбұтақтың атасы болып есептелетін төрт ұл өсіп жетілді: Жаушы, Таңат, Көске, Қосмұрат. Ал, Көскедеи Есті мен Шотке. Естіден Қарабатыр, одан Шенет батыр; Шенет батырдан Тұрыс би мен Рысбек батыр.
Рысбек батырдан Батырбек датқа, одан Тастамбек, Қожай мен Иса; Тастанбектен Белқожа (М. Тынышбаевпен кездескенде 1925 жылы 50 жаста екен). Қосмұраттан Шахмұрат, одан Қараби, одан Мәлік би, одан Асыл би, одан Әлжібек датқа, одан Байсейіт. Ақылбек үш ата: Ағабек, Мырзабек және Атайысқа бөлінеді. Құттыбай тармағынан Бағлан өрбиді. Есболдың (Аққойлы) екі ұлы бар Омар мен Сатыбалды. Омардан Қаржау мен Қайқы. Сатыбалдыдан екі ұл: Елтүзер мен Бөрі. Елтүзерден Рысбай мен Құттыбай. Бөріден Елке мен Естембай. Ал, Есенгелдіден (Ақңойлы) төрт ата: Үлебай, Сырлыбай, Төле мен Болат бөлініп шығады.
Тұлғалар
Санат:Қазақ рулары Санат:Қазақстан тарихы
Ауқымды тиімдеу
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кожзавода
Кожзавода — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Темяс ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 167 адамды құрады. Пошта индексі — 453663, ОКАТО коды — 80206852004.
Сен-Филипп-дю-Сеньяль
Сен-Филипп-дю-Сеньяль (Saint-Philippe-du-Seignal) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,38 км² шамасында.
Кожзавода
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сен-Филипп-дю-Сеньяль
Коммунаның INSEE коды — 33462, пошта индексі — 33220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 459 адамды құрады. Халық тығыздығы — 135,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Вила-да-Понте (Монталегре)
Вила-да-Понте (Монталегре) (Vila da Ponte (Montalegre)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Монталегре муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 255 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,73 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Крупеник
Крупеник — жармадан, көбінесе қарақұмық немесе ұнтақ жармадан сүзбе-жұмыртқа қоспасы қосылып, үстіне май жағып пісірілетін көмбе. Құйма ретінде ет соусы немесе қаймақ қолданылады.
Каквъя
Каквъя — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Пелым өзенінің сол жағалауынан 643 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Пахотное
Пахотное — Қарағанды облысы Абай ауданы, Есенгелді ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Абай қаласынан батысқа қарай 72 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 165 адам (76 еркек және 89 әйел) болса, 2009 жылы 61 адамды (33 еркек және 28 әйел) құрады.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Лагоа-ду-Карру
Лагоа-ду-Карру (Lagoa do Carro) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Мата-Пернамбукана мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Сетентриунал-Пернамбукана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14138 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 128 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1991 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Трем (Шумен облысы)
Трем (Трем) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Хитрино қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 297 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9764. Телефон коды — 05348. ЕКАТТЕ коды — 73050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Ораз Жанұзақұлы Исаев
Ораз Жанұзақұлы Исаев (1899—1938) — кеңестік мемлекеттік, саяси қайраткері.
Ораз Жанұзақұлы бұрынғы Орал облысының Ілбішін уезіне қарасты Қарасу болысында дүниеге келген. Сол жердегі орыс-қазақ мектебінде оқып, хат таныған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:1899 жылы туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақстан Компартиясы ОК хатшылары Санат:Қазақстан премьер-министрлері Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Құрғақ Бедька
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 5613
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1851 жылы 1 наурызда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5613 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51433, UGC 9228, MCG 6-32-21, VV 77, ARP 178, NPM1G +35.0310.
Староречье Агельдино (Вятка тармағы)
Староречье Агельдино — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вятка өзенінің сол жағалауынан 140 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бакстэр (Айова)
Бакстэр (Baxter) — Айова штатының Джаспер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.7 км². FIPS коды — 19-04915.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1052 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Джаспер округінің елді мекендері
Қарақамыс (шығанақ)
Қарақамыс – Балқаш көлінің батысындағы шығанақ.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы аумағында орналасқан.
Сипаты
Құрлыққа 8 шақырым сұғына еніп жатыр, ені 10 шақырым, тереңдігі 5 м. Түбі сазды, кей жері тастақты. Солтүстік және оңтүстік жағасы жарқабақты, төменгі девонның порфирит, кварцит, т.б. жыныстарынан түзілген. Құм саздақты батыс жағалауы өзімен аттас сорға ұласады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы географиясы Санат:Балқаш көлі шығанақтары
Валенау
Валенау (Wahlenau) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 205 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 159. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Мюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Жидебай ауылдық округі
Жидебай ауылдық округі – Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы әкімшілік бірлік. 2006 жылға дейін Киров ауылдық округі деп аталды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Сәуле, Жалаңаш, Үшарал, Қарақой ауылдары кіреді. Орталығы – Сәуле ауылы.
Захау (қала)
Захау (қала) (Sachau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Жидебай ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1368 адамды құрады.
Захау (қала)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 154 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 8,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 450. Муниципалитеттің басшысы — Фиола Мевес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Минц Иссак Израилович
Минц Иссак Израилович – совет тарихшысы, тарих ғыл. докторы, КСРО ғылым академиясының академигі, Соц. Еңбек Ері. 1917 жылдан КОКП мүшесі. Қызыл профессуралар ин-тын бітірген. Негізгі ғылыми еңбектері КОКП, Октябрь революциясы және Азамат соғысы тарихына арналған. Минц Ұлы Отан соғысы жылдары Алматыда тұрды. Республикада тарихшы-ғалымдарды даярлауға сүбелі үлес қосты. Оның басшылығымен «Совет өкіметінің Орта Азия мен Қазақстандағы жеңісі» атты ғылыми еңбегі жарыққа шықты. Ленин орденімен 2 рет, 2 рет тябрь революциясы, Еңбек Қызыл Ту т.б ордендерімен марапатталған. Лениндік сыйлықтың және КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.
Дереккөздер
↑Қазақ ССР 4 томдық қысқаша энциклопедия./Бас редактор Р.Н. Нұрғалиев;Алматы; Қаз.Сов. Энциклопед. Бас. редак. 1989 ISBN 5-89 800-009-7
Санат:Академиктер Санат:Ғалымдар Санат:Тарихшылар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Апт жікқабаты
Апт жікқабаты, апт - бор жүйесінің төменгі бөліміне қатысты төменнен санағанда бесінші жікқабаты.
Қоныша хан
Қоныша хан (Көшу, Қоншы) - 1280-1302 жылдар аралығында билік еткен Ақ Орда ханы.
Биографиясы
Ол Орда Еженнің үлкен ұлы Сартақтай мен қоңырат тайпасының қызы Құжиянның үлкен баласы. Марко Полоның сөзінше Қоныша ханның кезінде халық саны өте көп болған, әрі бейбіт өмір сүрген. 1280 жылы ол Юань династиясының Ұлыханы Құбылайға достық ниеттегі хат жолдады. Құбылай оған қарымта ретінде үлкен көлемді астық пен Қытайдың бағалы заттарын жіберді. Рашид-ад-Дин Хамаданидың сөзінше ол Персиядағы Илхандық туыстарымен де достық қатынаста болған. Рашид аль-Дин Хамадани Қоныша ханның Қайдумен де одақтас болғанын айтады. Қоныша шағатайлықтардың Ғазна мен Бамиан аймақтарын қол астына қаратты. Шағатай ұлысының ханы Барақ одан Иранға шабуылдамас бұрын қол астындағы жерлерден бас тартуды талап еткенде, Қоныша оның талабымен келіспеді. Ол өте ықпалды билеуші болды. Бөржігіндік билеушілер өзара қырқысқанда Қоныша ханнан көмек сұраған. Қоныша хан 1302 жылы салмағының көбеюінен қайтыс болды.
Тағы қараңыз
Санат:Ордаежендіктер Санат:Ақ Орда хандары
Үштікенді қарамала
Үштікенді қарамала (Gleditsia triacanthos) - бұршақ тұқымдасы қарамала туысына жататын ағаш.
Ботаникалық сипаты
thumb|left|180px|Үштікенді қарамала ағашының жалпы көрінісі ([[Чехия)]] thumb|left|180px|Тұқымы
Өсетін жері мен таралуы
Отаны Солтүстік Американың орталық бөлігі. Негізінен тропиктік және субтропиктік белдеулерде өседі. Қазақстанда Алматы, Тараз, Шымкент, Түркістан демалыс саябақтарында, қаланы көркейтуде әсемдік үшін өсіріледі. Америкада бұршағын сыра тәрізді сусын дайындауға қолданады.
Дереккөздер
Санат:Бұршақтар тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
Торфу (Эссонна)
Коммунаның INSEE коды — 91619, пошта индексі — 91730.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 272 адамды құрады. Халық тығыздығы — 77,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Мұсылманбек Жұманұлы Сейітов
Мұсылманбек Жұманұлы Сейітов (1887,Омбы қ. — 7.12.1937, Өскемен) — Алаш қозғалысының қайраткері.
Дереккөздер
Санат:1887 жылы туғандар Санат:Омбыда туғандар Санат:7 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Өскеменде қайтыс болғандар Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары Санат:Омбы мұғалімдер семинариясы түлектері Санат:Бірлік ұйымының мүшелері Санат:Бірінші жалпықазақтық съезінің қатысушылары Санат:Алаш партиясы мүшелері
Ортаңғы ми
Ортаңғы ми (mesencephalon; mesos — ортаңғы, encephalon — ми) — ортаңғы ми қақпағы мен үлкен ми аяқшаларынан тұратын ми бөлігі.