cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тетово (Русе облысы)
Тетово (Тетово) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Русе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 182 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7044. Телефон коды — 08347. ЕКАТТЕ коды — 72357.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Жиделі
Елді мекендер:
Өзендер:
Басқа мағыналар:
Биологиялық тазарту
Биологиялық тазарту, биотазарту – суда және топырақтa зиянды әрекет ететін бөгде заттарды тірі организмдердің жәрдемімен жою.
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Биология
Остревиль
Остревиль (Ostreville) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62641, пошта индексі — 62130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 263 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Тікелей іздеудің гидрогеохимиялық әдісі
Тікелей іздеудің гидрогеохимиялық әдісі. Мұнай және газ кенорындары мен жатындарынан шашырай тараған көмірсутектер мен суда еріген органикалық заттар үйірімдерінің қалыптан тыс жинақталған алаптарын тап басу мақсатында қойнауқаттық сулардың және гидросфераның төменгі бөлігіндегі суда еріген органикалық заттардың түздық және газдық кұрамын зерттеуге негізделген мұнай және газ кенорындарын іздеу әдісі. Су сынамалары жер бетінен де, арнайы жасақталған геохимиялық ұңғымадан да алынады. Суда еріген газдардың құрамында көмірсутектердің, ал су құрамында бензолдың, толуолдың, фосфордың, аммонийдің қалыптан тыс мәлшерде ұшырасуы сол өңір қойнауының мұнай мен газ кенорындарына деген мүмкіндігі бар екендігін корсетеді. Әдіс жер кыртысы дамуының қазіргі сәттегі тектоникалық белсенділігі қарқынды аймақтар үшін мейілінше тиімді. Бұл әдіс мұнай және газ кенорындарын тікелей іздеудің өзге әдістерімен кешенді түрде жүргізілуі тиіс, себебі ол жекелей алғанда нақтылы нәтижелер беруге дәрменсіз.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Березовка 1
Берёзовка 1 — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ненюшка өзенінің оң жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Әдiп
Әдiп (Припуск) — жонумен өндегеннен кейін сызба талап ететін тетік өлшемдерін жөне бетгің кедір- бүдырлығын қамтамасыз ету үшін соғылманың өлшемдерін тетіктің сәйкесті номинал өлшемдеріне қара- ғанда ескеріп үлкейту.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
حسم Allowance (engineering) Päiväraha Per diem דמי כיס Accantonamento (contabilità) Zakgeld Kieszonkowe Припуск Allowance Traktamente
Шешен-ингуш ұлттық мәдени орталығы
thumb|right|[[Шешен]] Шешен-ингуш ұлттық мәдени орталығы - 1990 жылы Талдықорған қаласында құрылған. Басты мақсаты — ұлтаралық татулық пен әлеуметтік тұрақтылық ахуалын сақтай отырып, шешен және ингуш ұлтының тілдері мен мәдениетін, салт-дәстүрін дамытып, насихаттау. Облыста 6 мыңнан аса шешен, 690-дай ингуш ұлтының өкілдері тұрады.
Коквиль
Коквиль (Cosqueville) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,90 км² шамасында.
Шешен-ингуш ұлттық мәдени орталығы
Дереккөздер
Санат:Вайнахтар Санат:Қазақстан этникалық топтары
Коквиль
Коммунаның INSEE коды — 50142, пошта индексі — 50330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 588 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Ғабидман Игенсартов
300px|нобай|оңға|Ғабидман Игенсартов Қазақ халық ақыны Ғабидман Игенсартов 11 желтоқсан күні 1902 Қарағанды болысы Қарқаралы ауданында туған. 1925 жылдан КОКП мүшесі. Жас кезі байлардың есігінде жалшылықта өтті. Октябрь революциясынан кейін сауатын ашты.
1923 жылдан бастап қазақ ауылдарын советтендіру ісіне араласты. 1927 жылы Темірші болысы жалшылар комитетінің председателі болды. 1929 жылы ҚАССР ОАК-нің мүшесі болып сайланды. 1930-1960 жылдар аралығында Қарағанды облысының совет орындарында, тұтынушылар мекемелерінде, көмір шахталарында, "Советтік Қарағанды" газеті редакциясында қызмет істеді. Ғ.Игенсартовтың ақындық қызметі 1920 жылдан басталады. Алғашқы өлеңін–"Ақ қошқар жоқтауы" 1930 жылы шықты. Оның өлеңдері 1930 жылдан бастап Семей, Қарағанды облыстық, аудандық газеттерінде жиі жарияланды. Олардың көбі негізінен сықақ, мысқыл өлеңдер. 1934 жылы Игенсартовтың тұңғыш көлемді шығармасы "Ақ бидай" поэмасы, бұдан кейін "Лавадағы өмір" (1949), "Шахтер сөзі" (1949), "Шынар", "Арман" (1964), "Тың дала" (1968), "Айдау Әбен" (1970) дастандары, тағы басқа шығармалары жарық көрді.
Ғ.Игенсартов өзінің поэмаларында совет адамдарының жасампаз еңбегін, олардың бойындағы асыл қасиеттері және ерлік, достық махаббат тақырыптарын жырлады. Ғабидман Игенсартов Қазақ ССР Жоғарғы Советінің құрмет грамотасымен екі рет марапатталды. Ал 1962 жылдың желтоқсанында оған Халық ақыны деген құрметті атақ берілді. 1963 жылдан бастап оған республикалық дәрежедегі дербес пенсия тағайындалған болатын.
Дереккөздер
1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА
Санат:Мәдениет
Валентина Петровна Зобнева
Валентина Петровна Зобнева - Қазақстандық велотуризм бойынша бірінші СШ-і. (1979) Қарағанды облысының Шахан ауылындағы балалар үйінде тәрбиеленген. Ең жақсы туристік велосаяхат бойынша бүкілодақтық жарыстардың күміс жүлдегері (1976), Алтай өңіріне жасаған 4-ші категориялы қиындықтағы республикалық жарыстарға қатысқан (1976 ж.). Кавказдағы бүкілодақтық 5-ші категориялы жарыстардың жеңімпазы (1977).
Дереккөздер
Санат:Туристер Санат:Алфавит бойынша велошабандоздар
Қырықмылтық (тақыр)
Қырықмылтық — Атырау облысы Жылыой ауданындағы тақыр.
Иманғара тауының солтүстік- шығысында 10-15 шақырым жерде.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы географиясы
Герс Исламов
Герс Исламов 1941 жылы 30 мамырда Алматы облысы Ұйғыр ауданының Подгорное ауылында туған. Ұйғыр.
Әкесі - Исламов Әбубәкір (1910-1986), педагог болған. Анасы - Баратова Латифа (1917-1996), педагог болған.
КОКП мүшесі (1990 жылға дейін). 1963 жылдың тамыз айынан - Алматы қаласындағы «Қазбұрғысуқұрылыс» ӨКБ технологы. 1963 жылдың қараша айынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1966 жылдың ақпан айынан - «Қазсуқұрылыс» басқармасы 2-ТБЦ инженер-технологы, 1966 жылдың сәуір айынан - 1-ТБЦ аға инженер-технологы, 1966 жылдың тамыз айынан - Құрылыс материалдары комбинатында техникалық бөлімнің аға инженер-конструкторы (Алматы қ.). 1967 жылдың ақпан айынан - Алматы облысы Шонжы ауылындағы Ұйғыр кеңшараралық құрылыс бөлімінің аға инженері, 1967 жылдың сәуір айынан - ӨТБ бастығы, 1968 жылдың ақпан айынан - бас инженері. 1968 жылдың қыркүйек айынан - ҚазКСР Автомобиль жолдары министрлігі «Қазжолқұрылысматериалдары» тресінің ӨТБ аға инженері, 1969 жылдан - ӨТБ бастығы (Алматы қ.). 1974 жылдан - ҚазКСР Автомобиль жолдары министрлігі Битум және асфальтбетон өндірісі жөніндегі комбинатының бас инженері (Алматы қ.). 1978 жылдан - Алматы қаласындағы «Асфальтбетон» ӨБ (қазір - «Асфальтбетон 1» ЖШС) директоры, 1982 жылдан бері - бас директоры.
Құрмет орденімен (1991); «Ерен еңбегі үшін» (2001), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005) медальдарымен; «Социалистік жарыс жеңімпазы» белгісімен (1974), Алматы қалалық төтенше жағдайлардың алдын алу және жою жөніндегі комиссиясының грамотасымен (1999) марапатталған. ҚР ТЖ министрлігінің, Алматы қалалық ТЖ департаментінің (2005), ҚР Президентінің алғысымен; Алматы қаласы Жетісу аудандық әкімдігінің алғыс хатымен (2006) ескерілген. КСРО азаматтық қорғаныс ісінің үздігі (1975, 1984, 1985). Құрметті жол қызметкері (1984). Алматы облысы Еңбекшіқазақ және Ұйғыр аудандарының Құрметті азаматы (2006).
Әскери атағы - отставкадағы капитан.
Дереккөздер
Санат:30 мамырда туғандар Санат:1941 жылы туғандар Санат:Ұйғыр ауданында туғандар Санат:Қазақстан ұйғырлары Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:КСРО азаматтық қорғаныс ісінің үздіктері Санат:Қазақстанның құрметті жол қызметкерлері Санат:Еңбекшіқазақ ауданының құрметті азаматтары Санат:Ұйғыр ауданының құрметті азаматтары
Қаражар (Қостанай облысы)
Қаражар — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Ломоносов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан солтүстікке қарай 60 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 371 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданының таратылған елді мекендері
Бестоғай (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Ерейментау қаласынан солтүстік-батысқа қарай 48 км-лей жерде, Сілеті өзенінің сол жағалауында орналасқан. Бұрын "Ильинка" деп аталған.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы елді мекендері
Андиран
Андиран (Andiran) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Нерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47009, пошта индексі — 47170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 232 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Парестезия
Парестезия (παρα- және áisthesis - сезім) — жалған сезім. Ерін, таңдай, тіл шырышты қабығының әр жерінде өзінен-өзі пайда болатын шаншу, қызу, шымырлау сезімдер.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Күйгелектік
Күйгелектік– адамның көңіл күйіндегі шапшаң өзгеріске бейім ерекшелікті білдіретін ұнамсыз сипат. К. тез шамдану, ашулану, қызу қандылыққа жол беру секілді жеңілтектікпен ұштас сезімді сыртқа шығарудан байқалады.
Омар Колли
Омар Колли (Omar Colley; 24 қазан 1992 ) — гамбиялық футболшы, Гамбия Ұлттық футбол құрамасы мен "Бешикташ" клубының қорғаушысы.
Клубтық
2010 жылы "Уоллидан" клубы саыпда карьерасын бастады. Екі мусымнан соң "Реал Банжул" клубына ауысты.
2013 жылы карьерасын Еуропада жалғастырып, Финляндияның "КуПС" клубымен келісім шарт жасасты. 2015 жыл Швецияның "Юргорден" клубына ауысты.
2016 жылы "Генк" футболшысы атанды.
2018 жылы жазда "Сампдорияға" ауысты.
Құрама
Гамбияның 17 және 20 жастағы құрамаларында ойнады.
Сілтемелер
Санат:Гамбия футболшылары Санат:Гамбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Уоллидан ФК ойыншылары Санат:Реал Банжул ФК ойыншылары Санат:КуПС ФК ойыншылары Санат:Юргорден ФК ойыншылары Санат:Генк ФК ойыншылары Санат:Сампдория ФК ойыншылары Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
NGC 6176
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 1 қазанда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6176 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58188, NGC 6170, MCG 10-23-76, ZWG 298.38, NPM1G +59.0187.
Натрий қосылыстары
Натрий қосылыстары – натрий элементі түзетін химиялық қосылыстар. Натрий қосылыстары бір валентті. Натрий оттекпен қосылып натрий оксидін (Na2O) оттек мөлшері артық болса натрий асқын тотығын (Na2O2) түзеді. Na2O – түссіз кристалл, булану t 1275С. Сумен өте жақсы әрекеттеседі. Na2O2 – түссіз кристалл, тығыздығы 2,6 г/см3, ыдырау t 460С. Суда ериді, ауадан ылғал және СО2 газын сіңіреді. Күшті тотықтырғыш. Органикалық заттармен жанасқанда тұтанады. Сулы ерітіндісі мата, қағаз ағартуда, сүңгуір қайықтарында оттекті регенерациялауда, тыныс алу аппаратында қолданылады. Натрий галогендермен NaF, NaCl, NaBr, NaІ қосылыстарын түзеді. Натрий хлориді (ас тұзы, тас тұзы) NaCl – түссіз кристалл, тығыздығы 2,161 г/см3, балқу t 801С, қайнау t 1465С, суда, аммиакта, этиленгликолда, құмырсқа қышқылында, метанолда ериді. Табиғатта – галит минералы теңіз және мұхит суларында, тұзды көлдердің рапаларында, грунт тұздықтарында кездеседі. Cl2, Na2CO3, NaOH, т.б. алуда, тамақ өнеркәсібінде консервілеуші зат ретінде қолданылады. Натрий гидроксиді (күйдіргіш натр, каус-тик. сода) NaOH – түссіз кристалл, тығыздығы 2,13 г/см3, балқу t 322С, қайнау t 1385С, суда, этанолда, метанолда ериді. Күшті негіз; ауадан СО2 газы мен суды сіңіреді. Сулы ерітіндісі шыныны, балқымасы фарфор мен платинаны коррозияға ұшыратады. Тері және шырыш қабықтарын күйдіреді. Мұнайды, майды тазалауда, қағаз, сабын, жасанды талшық, т.б. өндірісінде, газ және көптеген органикалық сұйықтықтарды құрғатқыш агент ретінде қолданылады. Натрий гидрокарбонаты (натрий бикарбонаты, ас содасы) NaHCO3 – кристалл, ыдырау t 100 – 150С, суда ериді. Нан пісіруде және кондитерлік өнімдер дайындауда, дәрілік зат ретінде қолданылады. Натрий карбонаты (кальцинирленген сода) Na2CO3 – балқу t 853С, суда ериді. Шыны өнеркәсібінде шихта құраушы, сабын, жуғыш заттар, т.б. натрий қосылыстарын алуда қолданылады. Натрий сульфаты Na2SO4 – түссіз кристалл, тығыздығы 2,698 г/см3, балқу t 884С, суда ериді. Табиғатта тенардит, мирабилит минералы түрінде кездеседі. Na, Na2S, H2SO4, (NH4)2SO4, сода, т.б. алуда шикізат ретінде қолданылады. Натрий нитраты (натрий селитрасы) NaNO3 – балқу t 308С, бұдан жоғары температурада ыдырайды. Суда, глицеринде, сұйық аммиакта ериді. Табиғатта чили селитрасы түрінде кездеседі. Тыңайтқыш, натрий тұздары және нитраттар өндірісінде, металл өңдеу өнеркәсібінде, т.б. қолданылады. Натрий алюминаты NaAlO2 – балқу t 1800С, суда Al(OН)3 түзе гидролизденеді. Спиртте ерімейді. Суды жұмсартуда, тазалауда, матаны бояуда қолданылады. Натрий ацетаты СН3 СООNa – балқу t 324С, су, спирт, эфирде ериді. Бояу, сабын, сірке ангидриді, ацетилхлорид, т.б. өндірісінде, медицинада қолданылады. Натрий-органикалық қосылыстар – натрий атомы көміртек атомымен тікелей байланысқан органикалық қосылыстар. Олар қатты, химиялық активті заттар, қыздырғанда балқымай айырылады, ауада өздігінен тұтанады. Су, спирт, қышқылдармен оңай реакцияласады. Қанықпаған көмірсутектермен және ароматты, гетероциклді қосылыстармен реакцияласады. Алкилдейтін зат ретінде, т.б. қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Натрий қосылыстары
Құр тұқымдасы
Құр тұқымдасы (Tetraonidae) — құрамында сегіз туысы бар Тауықтәрізділер отрядына жататын Құр тұқымдасының тармағының біреуі. Қазақстанда құр тұқымдастардың бес түрді қамтитын төрт туысы кездеседі.
Түрлері
Genus Falcipennis Genus Dendragapus Аққұрлар туысы Genus Tetrao – black grouse Шұбарқұрлар туысы''' Genus Bonasa Genus Centrocercus – sage grouse Genus Tympanuchus – prairie grouse
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қырғауылдар
Суяска
Суяска — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кидыш өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Саид Маратұлы Әйнеков
Саид Маратұлы Әйнеков 1975 жылы 30 маусымда Алматы қаласында туған. Қазақ.
Арғын тайпасының Тобықты руының Жуантаяқ бөлімінен шыққан. Әкесі - Марат Өмірсерікұлы Әйнеков, мүсінші. Анасы -Бейсалиева Зияда Садыққызы, зейнеткер, фармацевт болып жұмыс істеген.
Т. Жүргенов атындағы қазақ ұлттық өнер академиясын бітірген (2005), суретші-мүсінші.
Мүсінші, монументші.
Мүсіндер
Жұмыстары Англияда, Канадада, АқШ-та, Түркияда, қазақстанда, Жапонияда, Австралияда, Ресейде жеке коллекцияларда сақталуда.
Үйленген. Жұбайы - Бәлялова Ақшолпан Мағауияқызы (1982 жылы тұған), инженер-құрылысшы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Артық ылғалды зона
Артық ылғалды зона - жылдық атмосфералық жауын-шашын мөлшері булану мөлшерінен артық болатын, ылғалдың артық мөлшері беткі ағынмен ағып кететін құрлық бетінің бөлікшесі.
Артық ылғалды зонаға тундра мен орманды тундра, қоңыржай, гропиктік, субэкваторлық және экваторлық белдеулердің ауқымындағы орманды ландшафтылардың көпшілігі, сондай-ақ көптеген таулы елдердің орманды және одан да жоғары жатқан биіктік белдеулері жатады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Оттендорф
Оттендорф (Ottendorf (Thüringen)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Хольцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 416 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,4 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 066. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Бауэр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Глазов
Глазов (Глазов, Сингурт, Глазкар) — Ресейдің Ұдмұрт Республикасының 4-ші ең ірі қаласы, құрамына өзі кірмегенімен, Глазов ауданының әкімшілік орталығы.
Галерея
Санат:Ресей қалалары Санат:Ұдмұртия қалалары
IC 2032
Сыртқы сілтемелер
IC 2032 Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Ультрамилонит
Ультрамилонит — бастапқы тау жынысының бітімі мен құрылымы толық өзгерген, минерал түйірлері түгелдей уатылған милониттің түрі. Ультрамилониттің құрылымы афаниттік, ал бітімі параллельді болады. Ультрамилонит динамометаморфизм өте қарқынды жүргенде қалыптасады.
Спринг Хилл (Айова)
Спринг Хилл (Spring Hill) — Айова штатының Уоррен округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.3 км². FIPS коды — 19-74685.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 92 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уоррен округы (Айова)
NGC 1716
NGC 1716 — Қоян шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 11 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1716 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16434, ESO 552-34, MCG -3-13-38, IRAS04560-2026.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Қоян (шоқжұлдыз)
Манайсор (сор)
Манайсор — Атырау облысы Жылыой ауданындағы сор.
Доңызтау кемерінің солтүстік-батыс бөлігінде.
Дереккөздер
Санат:Сорлар Санат:Атырау облысы географиясы
Штайнберг-ам-Рофан
Штайнберг-ам-Рофан (Steinberg am Rofan) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Швац округінің құрамына енеді.
Ленцинг
Ленцинг (Lenzing) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Фёклабрук округінің құрамына енеді.
Штайнберг-ам-Рофан
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 297 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 68.6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SZ, ресми идентификациялық коды — 7 09 29.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хельмут Марграйтер саналады.
Ленцинг
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вальтер Франц Гайсбергер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Штайнберг-ам-Рофан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
16 қыркүйек
Қыркүйектің 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 259-шы күні (кібісе жылдарда 260-шы). Жылдың аяғына 106 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:16 қыркүйек
Бэлл Плэйн (Миннесота)
Бэлл Плэйн (Belle Plaine) — Миннесота штатының Scott округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6661 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-04834.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Алексей Алексеевич Иванов
Дереккөздер
Санат:Туристер
Педросуш
Педросуш (Pedrouços) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Майа (Порту) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ұлттық Қарулы Күштер
Ұлттық Қарулы Күштер - ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің қарулы ұйымы. Ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету, өмірлік маңызды мүдделерін қарулы күш-құралдарымен жеке және ұжымдық қорғау үшін құрылған, тәуелсіз мемлекеттің маңызды институттарының бірі.
Ұлттық қарулы күштердің арналуын, құрамын, толықтыру тәртібін, құру мен дайындау принциптерін өмірде бар және ықтимал кауіп қатерлердің дәрежесі мен сипатына, ұлттық экономиканың мүмкіндіктеріне, сонымен қатар қабылданған халықаралық міндеттерге байланысты мемлекеттің үкімет органдары анықтап, тиісінше нормативтік-құқықтық актілермен бекітіледі.
Педросуш
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Ұлттық Қарулы Күштер
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң Санат:Әскери іс
Педросуш
Тарихы
Аудан 1985 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Ұлттық Қарулы Күштер
Дереккөздер
Militærvesen
Амбиполярлық диффузия
Дереккөздер
Санат:Электроника
Күйе
К. өлшемдері 9 – 600 нм сфералы бөлшектерден тұрады. Менш. салм. 1,8 – 1,95 г/см³. К. қара бояу ретінде ерте заманнан белгілі. Одан қара тушь пен қара сия дайындаған. Алыну тәсілдеріне қарай К-нің үш түрі бар: каналды К. арнайы камераларда табиғи газдың толық жанбауынан немесе оның мұнаймен қоспасының жануынан түзіледі; пеш К-сі арнайы пештерде майдың, табиғи газдың немесе олардың қоспасының толық жанбауынан түзіледі; термиялық К. арнайы реакторларда табиғи газды ауаның қатысуынсыз термиялық ыдырату арқылы алынады. Өндірісте К. ацетиленді жағу немесе әр түрлі қысымдарда термиялық ыдырату арқылы алады. К. тех. көміртек күйінде толтырғыш ретінде, резеңке, қара пигмент, лак, бояу өндіруде, баспа ісінде қолданылады.‎
Данбартон (Нью-Гэмпшир)
Қала тұрғындарының саны 2758 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 81.2 км² шамасында. FIPS коды — 33-19460.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Харта
Харта (Hartha) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан қала. Дёбельн ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7770 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 54,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 3 75 070. Қаланың басшысы — Геральд Хербст.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Рейд (фильм)
"Рейд (Serbuan maut / The Raid: Redemption) фильмі
Жыл:2011
Ел: АҚШ, Индонезия
Басты рөлдерде: Ико Ювайс, Джо Таслим , Дони Аламсях , Яян Рухьян , Пьер Грюно , Рэй Сахетапи , Верди Солайман
Сценарий: Гарет Эванс
Ультрамилониттік құрылым
Ультрамилониттік құрылым — қарқынды милониттенген тау жынысытарына тән; оларда порфиробластар болмайды, түйіршіктердің майдалығы 0,01-0,001 мм-ге дейін жетеді.
Рейд (фильм)
"Рейд (Serbuan maut / The Raid: Redemption) фильмі
Жанр: Триллер, Боевик , Қылмыстық
Ультрамилониттік құрылым
Дереккөздер
Санат:Геологиялық процестер
Рейд (фильм)
"Рейд (Serbuan maut / The Raid: Redemption) фильмі
Ұзақтығы: 101 минут
Қысқаша суреттемесі
Арнайы мақсаттағы жасақ Джакартаның кедей аудандарының бірінде орналасқан көп қабатты ғимаратқа кіріп, сонда орналасқан есірткі баронын тұтқындауы тиіс. Бірақ оны бақайшағына дейін қаруланған баскесерлер армиясы күзетеді. Жауынгерлерді әр қадам сайын өлімге апарар жаңа қауіп пен 30 қабат тозақ күтіп тұр.
Күй
Күй — музыкалық жанр, қазақ халқының аспаптық пьесасы. Домбыра, жетіген, қобыз, сыбызғыда шығарылып, тартылып келген. Музыка өнерінің дамуына байланысты, күйлер халық аспаптары оркестрлерінің репертуарларында көп орындалады. Күй — қазақ, қырғыз, өзбек халықтарының аспаптық музыкасына тән атау. М. Қашқариға сілтеме жасай отырып, күй сөзінің төркіні "көк" деген түркі сөзінен шығуы мүмкін деген болжамдар бар.
Тарихы
Күй XIV ғасырда жеке музыкалық жанр болып қалыптасты. Күйлер мазмұны аңыз-ертегілерге, нақтылы тарихи оқиғаларға құрылып, көбіне бағдарламалы түрінде дамыды. Онда халықтың басынан өткен тауқымет пен әділетсіздікке қарсы күресі, азат өмірді аңсаған асыл арманы мен қуаныш сезімі терең толғаныспен өрнек-бояуын тапты. Күйдің мелодиялық-формалық құрылысы, ырғақтық-орындаушылық әдістері сан алуан. Мысалы, Құрманғазының күйлері жігерлі, екпінді, ал Дәулеткерейдің күйлері терең толғауға, романтикалық лирикаға негізделген, Тәттімбеттің күйлері әуейі әсем, тәтті мұң мен қоңыр сазға толы болса, Қазанғаптың күйлері құбылмалы, ойнақы, төкпе жыр іспетті болып келеді.
Сипаттамасы
Домбыра күйлері параллельді, терция, секундына автомат арқылы тартылады. Параллельді кварталар мен квинталар күйге көркем нақыш-бояу берумен қатар оның әуен-саздылығын өсірелей түседі. Күйлердің көлемі әр түрлі болады. Кейбір күйлердің көлемі 150-ден 200 тактіге (мысалы, Боғданың "Боз төбесі" мен Динаның "Әсем қоңыры", т.б.) дейін жетеді.
Күй мектептері
Қазақ күйлері өзінің құрылыс абылай тәсіліне, орындаушылық дәстүрін қағыс түріне қарай, негізінен, екі стильдік мектепке бөлінеді. Біріншісі - екпінді қарқынды, музыкалық бейнет жағынан бағдарламалы симфониялық сипатта шығарылатын күйлер (Жантөренің "Шалқымасы", Құрманғазының "Кішкентайы", "Сарыарқасы", Динаның "Бұлбұлы", т.б.), ал екіншісі - терең филос, ой-сырға толы, шертпе күйлер (Тәттімбеттің "Сарыжайлауы", "Көкейкесті" мен "Сылқылдат", Тоқаның "Қосбасары", Сүгірдің "Тоғыз тарауық т.б.). Күйдің идеялық-көркемдік диапазоны кең.
Халық қүйшілері өздерінің шығармаларында адамдарды ("Құдаша", "Айжан қыз", т.б.), жануарларды ("Ақсақ құлан", "Боз айғыр", т.б.), құстарды ("Аққу", "Қоңыр қаз", т.б.), табиғат құбылыстарын ("Ақ боран", "Көбік шашқан", "Сары өзен", т.б.) суреттейді. Бұдан басқа күйлер мазмұнына, характеріне қарай тарихи күйлер ("Ел айрылған", "Ноғайлының босқаны", т.б.), лирикалық күйлер ("Ақ желең", "Байжұма"), аңыз күйлер ("Нар идірген", "Қорқыт", т.б.), қаралы күйлер ("Салық өлген", "Бозінген", т.б.), арнау күйлер ("Абыл", "Дайрабай", "Ғазиз", т.б.) сияқты тақырыптарға бөлінеді. Күй өзінің музыкалық формасы жағынан әр түрлі. Қазақ күйлері ішінен 2-3 бөлімді, сирек болса да 3 бөлімді рондовариациялық синтет. формалардағы туындылар да кездеседі. Күй орындауда қағыс маңызды орын алады.
Қағыс арқылы күйдің ырғақтық мәні мен динамикасын, сыр-сипатын анықтайды. Қол қағыстарында нотаға түспейтін көптеген "сиқырлы" сырлар да бар; олар "жаппай қағыс", "кезек қағыс", "шертпе қағыс", "шұбыртпалы қағыс" болып жіқтеледі. Күйдің көпшілігі - бір бөлімшеде сақталған. Көбіне қолдан қолданылатыны екі бөлікті жөне төрт бөлікті өлшемдер, сондай-ақ 3/4, 3/8,5/8,6/8 т.б. музыкалық өлшемдері де болады. Кей кетерде ауыспалы өлшемдер де кездеседі. Қобыз бен сыбызғы күйлері домбыра күйлеріне қарағанда көп сақталмаған. Қобыз күйлері, негізінен, эпик. мінезде келсе, сыбызғы күйлері табиғат көріністері мен хайуанаттар дүниесін суреттеуге құрылым, оларда әуен-саздылық басым келеді. Сыбызғы күйлері өте шағын. Олардың атаулары да көне. Қобыз күйлерінің құрылымы күрделі болып келеді. Қобыз күйлері Қорқыт атадан бастау алған. Оның шығармаларын бізге жеткізген Ықылас болатын. XVIII-XIX ғасырларда өмір сүрген Абыл, Әлшекей, Әлікей, Байжұма, Байсерке, Баламайсан, Боғда, Дайрабай, Дәулеткерей, Дина, Есжан, Жантөре, Қазанғап, Құрманғазы, Саймақ, Сейтек, Сүгір, Тәттімбет, Тоқа, Түркеш, Ықылас сынды күйші-композиторлар қазақтың ұлттық күй мәдениетінің жан-жақты дамуына мол үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Музыка жанрлары
Кристополис
Кристополис (Cristópolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Батыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Котежипи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 670 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 896,458 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Буралы (Төменгі качмашев ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ұлттық қауіпсіздік комитетінің шекараны қорғау құзіреті
Ұлттық қауіпсіздік комитетінің шекараны қорғау құзіреті. Мемлекеттік шекараны корғау саласында Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитеті мен оның жүйесіндеп органдар өз өкілеттігі шегінде:
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Западная Рассоха (Сетра тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Айзенах
Айзенах (Eisenach) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан қала. Тюринген ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 42777 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 103,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 56 000. Қаланың басшысы — Катя Вольф.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 11 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Бесеудің хаты
Бесеудің хаты — қазақ зиялыларының БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің бірінші хатшысы Ф.И. Голощекинге жолдаған хаты (1932 ж. 4 шілде). Бастапқыда И.В. Сталинге арналып жазылған.
Бесеудің хаты республикадағы мал шаруашылығының күйрегендігі салдарынан елді алапат ашаршылық жайлағандығын айтып сақтандырған алғашқы дабылдардың бірі болды. Хатта қазақ ауылындағы социологиялық қайта құрулар бүкіл халықтық қасіретке айналып, барлық әлеуметтік топтарды — байларды, орташаларды, кедейлерді қамтығаны, күштеп ұжымдастыру мен отырықшыландыру, алым-салық жинаудағы қиянаттар жұрттың жаппай аштық пен індетке, ауа көшуіне әкеліп соққандығы шыншылдықпен баяндалды. БК(б)П Қазақ өлке комитетінің ауыл шаруашылығын басқару жөнінде жүргізген қатыгез саясаты сынға алынды. Бірақ құжатта жергілікті жерлерде жіберілген “асыра сілтеушіліктерге” солшыл коммунистер айыпты деп көрсетілді. Елді ауыр жағдайдан құтқарудың жолдары ұсынылды. Хаттың авторлары — жазушы Ғабит Мүсірепов (1902—1985), Қазақ мемлекеттік баспасының меңгерушісі Мансұр Ғатаулин (1903—1938), Алматы Комвузының басшы қызметкерлері Емберген Алтынбеков (1904—1954) пен Мұташ Дәулетқалиев (1904 — 1982), Қазақ АКСР Мемлекеттік жоспарлау комиссиясының сектор бастығы Қадыр Қуанышев (1906 — өлген жылы белгісіз) қуғынға ұшыратылды. Хаттың жазылуына Халком Кеңесінің төрағасы Ораз Исаев түрткі болған. Бесеудің хаты қазақ зиялыларының тоталитарлық тәртіпке наразылығының бір көрінісі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:1932 жылдың оқиғалары
Имн-Ягун
Имн-Ягун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Моховая өзенінің оң жағалауынан 113 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сағидулла Сағынайұлы Үсенов
Сағидулла Сағынайұлы Үсенов (10.4.1958 ж.т., Қызылорда облысы Жалағаш ауданы Аққұм ауылы) – педагогика ғылыми докторы (2009).
ҚР Педагогика ғылым академиясының корреспондент мүшесі (2006).
2006 жылдан осы университетте кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
<i>Сағидулла Сағынайұлы<i> «Жоғары оқу орындарында информатиканы оқытуға арналған электрондық ресурстарды қолдану және оның сапасын бақылаудың теориялық-әдістемелік негіздері» тақырыбында докторлық диссертация қорғады.
50-ден астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 2 монография мен 4 оқу құралының авторы.
Дереккөздер:
Санат:Тұлғалар
Әбу Махмұд әл-Ходжанди
Әбу Махмұд Хамид ибн әл-Хизр әл- Ходжанди (тәж. Абу Махмуд Хамид ибни ал-Хизр ал-Хучанди) – Ходжент қаласында туып өскен және Рейде еңбек еткен парсылық математик және астроном.
Оның жақсы танысы Аль-Бирунидің айтуынша, ал-Ходжанди ’’өз кезеңінде астролябтар мен басқа құралдарды құрастырудың өте ерекше көрінісі болды’’. Ол Рей жерінде әлемге танымал ‘’Фахтиев секстантын’’ құрды, бұл Ал-Бируни трактаттарында сипатталған.
Ал-Ходжанди бірқатар астрономия ғылымының еңбектерін жазған: ’’Астролябпен әрекеттер туралы кітап «Заркала»’’, ’’Әмбебап құрал туралы кітап’’, ’’Көкжиектің тимпаны туралы кітап’’, ’’Эклиптиктің көлбеулігін анықтау туралы кітап ’’, ’’Аймақтың көлбеулігі мен кеңдігін анықтау туралы кітап’’, ’’Құбыла азимуты туралы кітап’’.
‘’Өткен түннің сағаттары туралы кітапта’’ ал- Ходжанди (Абуль-Уафа мен Ибн Иракпен бір кезде) сфералық үшбұрыштың синустар теоремасын дәлелдеп, сфералық астрономия есептерін шығарылуын жеңілдетті, одан бұрын олар толық төртжақ үшін арналған Менелая теоремасы арқылы шығарылды.
Анықталмаған анализде ал-Ходжанди кубтық сандардың сомасы кубтық сан бола алмайтынын дәлелдеуге тырысты – бұл ұлы Ферма теоремасының жеке оқиғасы. Бұл дәлелдеу сақталмаған; ол туралы Ибн ал-Хусайн өз шығармасында айтып кетті.
Сілтемелер
Санат:Астрономия
Зәр шығару және жыныс мүшелерінің синусы
Зәр шығару және жыныс мүшелерінің синусы - көптеген омыртқалы жануарлар түрінің зәршығару мүшесі және жыныс мүшелерінің шығару түтікшелерінің ашылатын қуысы. Зәр шығару және жыныс мүшелерінің синусы әртүрлі жануарларда құрылысы әртүрлі болады. Кейбіреулерінде Зәр шығару және жыныс мүшелерінің синусы Клоакада ашылады., (акула тәрізділер, тұтас біткен басты балықтар, бақалар, клоакалы сүтқоректілер), ал ол болмаған жағдайда тікелей сыртқы ортаға ашылады, (дөңгелек ауыздылар, кейбір сүйекті балықтар, тірі туатын сүтқоректілер). Планцетарлы сүтқоректілердің ұрғашыларында, (кемірушілер, тұяқты жануарлар, приматтар) Зәр шығару және жыныс мүшелерінің синусы қыздықпен бөлінген қынаптың кіреберіс бөлігін құрайды. Тірі табатын сүтқоректілер аталықтарына Зәр шығару және жыныс мүшелерінің синусы зәр шығару түтікшесі дамиды.
Дереккөздер
Санат:Зәр шығару жүйесі
Селена
Селена (Σελήνη, Luna) немесе Мена (Мене) есімімен танымал — ежелгі грек мифологиясындағы Құдай-алыптардың бірі. Алып, Гиперион мен Тейя алыптарының қызы, Гелиос пен Эостың әпкесі. Жарық айдың Құдайы. Аркадяндарға сүйенсек, олар ай шықпай тұрып туылды. Селенаға римдік Диана сәйкес келеді.
Аспанда оның ғашығы Зевстің өзі болды; Зевстен, Селена Афинада көктемгі күн мен түн теңелетін күнде құрмет тұтатын Пандияны туды; Тау Аркадиясында оның досы Пан болды. Айтулар бойынша, Пан Айды жақсы көріп, ақ қойға айланып, оны орманға әкеледі.
Әңгімеде айтылғандай, ат үстінде отырып келе жатқан Селена, Олимпияда бейнеленген. Кавказдық албандардың Селенаны құрмет тұтатыны туралы Страбон айтқын.
Ақындар, бірде оны «жарқырап тұрған түннің көзі» деп атайды (Пиндар, Эсхил), бірде аспандағы, қолында шамы бар, өз артынан жұлдыздарды алып жүрген сұлу және әсем әйел деп ойлайды, ол күміс жалтырымен ай толуында шыққанда (Салфо). Селена – Гиперионның қызы, Гелиостың әпкесі, яғни күннің; ол әсем ақ қанат пен жұмсақ шамы бүкіл жер мен аспанды жаулап тұрған басындағы күміс түсті шірдің иегері.
Дереккөздер
Санат:Алыптар Санат:Ежелгі грек құдайлары Санат:Грек құдай әйелдері
Атомның ядролық үлгісі. Резерфорд тәжірибесі
Атомның алғашқы үлгілерінің бірін Дж. Томсон ұсынды. Бұл үлгіде атом радиусы ~10−10К)м оң зарядталған шар ретінде қарастырылады. Шардың ішінде тепе-теңдік жағдайының маңында электрондар тербеліп тұрады. Электрондардың теріс зарядтарының қосындысы шарға біркелкі таралған оң зарядты теңестіреді, сондықтан тұтас алғанда атом электрлік бейтарап бөлшек болады. Кейінгі зерттеулер бұл модельдің дұрыс емес екенін көрсетті, сондықтан Томсон моделі қазір тек тарихи тұрғыдан қарастырылады.
Тәжірибенің нәтижесінде альфа-бөлшектердің басым көпшілігі фольгадан өткенде алғашқы бағыттан aуытқымайтыны (φ≈1-2°) анықталды. Бұл нәтиже, негізінен, Томсон моделіне сүйеніп жасалған есептеулермен дәл келді. Бірақ, альфа- бөлшектердің мардымсыз аз бөлігі 90°-тан артық бұрышқа ауытқитыны, яғни олар фольгаға соғылып, кері бағытта ұшатыны таңдандырды. Сегіз мыңға жуық бөлшектердің біреуі ғана осындай үлкен бұрышқа ауытқиды екен! Мұны Томсон моделі негізінде түсіндіру тіпті мүмкін болмады.
Тәжірибеде алынған нәтижелерді зерделей отырып Резерфорд өз моделін ұсынды. Ол атомның оң заряды оның ортасында орналасқан радиусы шамамен 10−15 м өте аз көлемге жинақталған деген қорытындыға келді. Бұл орталық бөлшекті Резерфорд ядро деп атады. Атомның массасы түгел дерлік ядрода шоғырланған. Ядроны айнала әр түрлі орбиталармен электрондар қозғалып жүреді. Ең шеткі электрон орбитасының радиусы атомның радиусына тең, Ra≈10−10 м. Бұл үлгі Күн жүйесінің құрылымына ұқсайтын болғандықтан, оны атомның планетарлық моделі деп те атайды. Модель бойынша атом көлемінің басым көпшілік бөлігі "бос" болып шығады, ядроның радиусы атомның радиусынан 100 000 есе кіші. Орбиталардағы электрондардың теріс зарядтарының қосындысы ядроның оң зарядына тең, атом электрлік бейтарап.
Атомның ішіндегі бос кеңістік "өте үлкен". Сондықтан, фольга арқылы өткенде альфа-бөлшектерінің көбі ядродан алыс өтеді де, шашырамайды. Электрондар альфа-бөлшектен 8 мың еседей жеңіл болғандықтан, оның қозғалыс траекториясын өзгерте алмайды. Тек ядроға тікелей қарсы келіп қалған альфа-бөлшектер ғана онымен әсерлесіп, кері ұшады. Мұндай бөлшектер саны ядро радиусының атом радиусына қатынасымен анықталады.
Жоғарыда біз тәжірибеге тек сапалық талдау жүргіздік. Резерфорд сонымен қатар өз моделінің және Томсон моделінің негізшде есептеу жұмыстарын жүргізді, олардың нәтижесі Резерфорд үлгісінің дұрыстығын көрсетті. Бірақ классикалық физика тұрғысынан мұндай атомның орнықты болуы мүмкін емес. Бұдан бұрын айтылғандай, зарядталған бөлшек үдемелі қозғалса, міндетті түрде сәулеленуі (электромагниттік толқындар шығаруы) керек. Бұл сәулеленудің жиілігі электронның ядро маңында айналу жиілігіне тең болуы тиіс. Электрон ядроны айнала дөңгелек орбитамен қозғалса, оның центрге тартқыш үдеуі бар. Олай болса, электрон сәуле шығара отырып, өз энергиясын азайтуы тиіс. Энергияның (орбиталық жылдамдықтың) азаюы электронның ядроға кулон күшінің әсерінен біртіндеп жақындап, ақыры оған құлап түсуіне әкеп соғады. Бұған бар болғаны 10−8 с-ка тең уақыт кетеді екен және классикалық теория бойынша мұндай атомның сәулелену спектрі тұтас болу керек, ал шын мәнінде атомдық спектрдің сызықтық болатынын алдыңғы тақырыпта айтып кеттік. Сайып келгенде, бұл жерде классикалық физиканың заңдары жүрмейтін болып шықты. Тіпті жоғарыда әңгіме болған атомның планетарлық моделі, дәл айтқанда ол бар болғаны нағыз атомның механикалық үлгісі екеніне біртіндеп көзіміз жетеді.
Дереккөздер
Санат:Физика
Обалы (қыстау)
Обалы — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау.
Миялы ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 28 шақырым қашықтықта орналасқан.
Қазақстан туризм бірлестігі
Қазақстан туризм бірлестігі 1958 ж. туристік маршруттарды дамыту мақсатында құрылды. Спорттық туризм бірлестігінің негізгі мақсаты туризмді белсенді түрде насихаттау, туристік клубтарды құру, сонымен қатар көптеген өндіріс орындарындағы мекемелері мен ұйымдарындағы туризм клубтарына нақтылы көмек көрсету, жорықтарға дайындықты жақсарту, туризм түрлері бойынша қоғамдық мамандарды дайындау, туристік жарыстар мен байқаулар ұйымдастыру, мектеп оқушылары және жасөспірімдер туризмін дамыту.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Ұлттық техникалық құралдар
Ұлттық техникалық құралдар - мемлекет бақылауындагы ақпараттар жиынының жүйелері. Мысалы, келісімге сай қару-жараққа шектеу қоюды бакылау үшін пайдаланылатын жер үстінде орналасқан радарлар және фотобарлау серіктері.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Сықпа
Сықпа — құрамына, мақсатына қарай ұнтақ, майлы заттармен қатар әр түрлі дәрі-дәрмектер кіреді. Мысалы: Кабилов ауыртпайтын пастасы; тіс езегін толтыратын Генис пастасы, алтын мен болаттан жасалған тіс протездерін жалтырататын (полировочный) сықпалар.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Халльштадт
Халльштадт (Hallstadt) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Бамберг ауданының құрамына енеді.
Трыстеник (Русе облысы)
Трыстеник (Тръстеник) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Иваново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 354 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7092. Телефон коды — 08145. ЕКАТТЕ коды — 73362.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Бөгембайкөл
Дереккөздер
Санат:Отырар ауданы географиясы Санат:Түркістан облысы қоныстары
Березовка 2
Берёзовка 2 — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Березовка 1 өзенінің сол жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Татар ұлтының материалдық және рухани мәдениеті
Татар тілі
Қазіргі татар тілі алтай тобы құрамындағы түркі тілдерінің куман тобының қыпшақ топшасына жатады. Еділ бойы татарларының тілі түрлі түрік компоненттері нығаюының нәтижесінде қалыптасты және ежелгі түркі тілінің мұрагері болып табылады. Сонымен бірге оған угрофиндік, славян, араб және парсы тілдерінің тигізген әсерін де мойындау керек. «Түркі» әдеби тілі негізінде 15 ғ. қазандықтар, астрахандықтар, приокск қыпшақтары (мишарлар), башқұрттар, сібір татарлар, қазақтар мен қырғыздар қарым-қатынас құралы болған ежелгі татарлардың әдеби тілі қалыптасты. 19 ғ. халықтық сөйлеу тілі мен ежелгі татар әдеби тілінің байлығын игерген қазіргі татар тілінің қалыптасуы жүрді.
Ислам дінін жаппай қабылдағаннан бастап араб графикасына өтіп, 20 ғ. ол латын, кейін кириллицаға ауыстырылды.
Діни сенімдері
Діни сенімдері – ислам, сунит ағымы. Татарлардың аз бөлігі праволовиелік бағыттағы христиан дінін ұстанады. Қазіргі татарларды антропологтар моңғол нәсілінің аз белгілері (14%-ға дейін) бар жерорта теңізі нәсіліне жатқызады. Татар этнонимі Байкал көлінен оңтүстік-шығысқа қарай қоныстанған тайпалар арасында 6-9 ғғ. пайда болды. Бұл атау 13-14 ғғ. Алтын Орданың кейбір халықтарына таралды. 16-19 ғғ. Ресейдің шеткі аймақтарында өмір сүрген көптеген түркі тілді халықтарды татарлар деп атаған. Олардың кейбіреулері үшін татар атауы өзіндік атау (өзінше атауы) болып қалды.
Дәстүрлі кәсіптері
Дәстүрлі кәсіптері— жер өңдеу және мал шаруашылығы. Ежелден қолөнердің алуан түрі: сүйектен ойып бұйымдар жасау, металлургиялық өндіріс, мыс өңдеу, құмыра жасау, зергерлік өнер дамыды. Асыл металдардан, оларға көгілдір ақық, сердолик, топаз және інжу-маржан сияқты қымбат тастарды т.б орнатып зергерлік әшекейлер жасаған. Бұлғар-татарлардың шеберлері чеканка мен оймалауды, құю және қарайту, сонымен қатар күрделілік жағынан түрлі таспаны пайдаланған. Көркемдік жағынан безендендірілген мерекелік теріден жасалған етіктер, сонымен қатар күнделікті киетін өкшесі жоқ жұмсақ етіктер халық арасында үлкен сұранысқа ие болды.
Татардың дәстүрлі киімдері
Жағасында тігінен ойығы бар жейделер ерлердің күнделікті киім болып табылады. Жейделердің етегі ұзын, қарттар мен балалардың жейдесінің ұзындығы тізеге дейін жететін болған. Жейделер ашық түсті: ақшыл-қызғылт, сұрғылт маталардан тіккен. Ерлердің шалбарлары кең адым жасауға арнап жасалған. Шалбарлар қарт ер адамдар үшін ерекше кең түрде жасалады. Шалбардың жоғарғы бөлігі қысқа және тоқыма бау орнатылған. Жейденің сыртынан камзол киген, олардың астары бар және қара түсті материалдан тігіледі. Камзол белді толығымен қамтып, төмен жағы кең болып келеді. Түрлі бір түсті маталардан ерлердің ұзын сыртқы киімі жилэн (джилян) тігілген. Ол камзол немес казакиннің сыртынан киіледі. Қара түсті майда матадан тігілген джилян чикмэн (чикмень) деп аталады. Чикменді қалың матадан қайырма жаға салып тігеді. Джилян мен чикмень түркілердің кең тараған киім түрі – шапанның татарлық нұсқасы болып табылады. Мақтадан жасалған ұзын казакин –бишмэтті қысқы тонға көшер алдында киетін болған. Бишметті тігуге сонымен қатар аң терісін қой, түлік терілерін пайдаланған. Бұл киімдердің барлық түрлері белбеумен белденген. Белбеулер ұзындығы бес метрге дейін жететін түрлі түсті матадан тұрады, ұштары шашақпен безендендірілген.
Татар әйелдерінің кең тараған киім – етек жағы ұзын көйлек. Көйлек шашақтармен, шілтермен, кестелермен өрнектеліп тігіледі. Көйлектің сыртынан камзол киген. Әйелдердің камзолы ерлердікінен түрлі кестелермен ерекшеленеді. Әйелдердің камзолының жағасына, өңірлеріне, етегіне әдетте ұзын түрлі түсті мата, позументпен, аң терісі тігіледі. Әйелдердің камзолы жеңсіз болады. Әйелдер сонымен қатар тондар, бишметтер, джилян киеді, олар ерлердікінен сәнділігімен ерекшеленеді.