cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лирикалық кейіпкер
- дейді ол. Ескілікке, кертартпалыққа қарсы тұрған Абай халықты еңбекке, өнер-білімге ұмтылуға шақырады. Тігі, оның еткір құрылған шығармаларының өзінде халық өмірінің көкейкесті мәселөлеріне жауап беруге тырысу айқын сезіледі, оның шығармаларындағы наразылық ағартушы-ақынның арман-мұраттарымен ұштасып жатады. Абай өз заманындағы жас ұрпаққа, «кекірегі сөзімді, кеңілі ойлы» адамдарға үміт артып, олардың жүрегін оятып, өзінің мақсат-мұраттарына тартуға ұмтылды. Жастардың енімді еңбек етіп, ғылым мен білімге ұмтылуы, алға қойған мақсат қажетуде табандылық көрсетуі, міне, осындай асыл қасиеттерді уағыздау Абайдың барша шығармаларының негізгі идеялық-тақырыптық үзілмес желісінің біріне айналды. Ақын талантты, енер іздеген жандар туралы айырықша зор сүйіспеншілік пенайта отырып, олардың алға қойған зор мақсатқа жету жолындағы күресте табандылық, жігерлілік көрсететініне үлкен сенім білдіреді: «Ішінде кімнің оты бар, Қар жауса да сенер ме?!» Абай интернатта оқып жүрген қазақ балаларына жүрегі елжірей қарап, жас буындар, жас еркендер осылар деп қуанды. Халықты ағарту, білімді тарату ісін Абай адамдарды қандай да болсын әлеуметтік кеселден азат етудің қуатты қүралы деп түсінді. Ақын ескілік кесену әдетінен топастықтан бойы жоғары, білімді адамдарды аңсады. Ол надандыққа, қандай да болсын төріс, кертартпа ықпалға қарсы түра алатын оқыған, біліммен қаруланған адамдық үрметтеу керек деп санайды. Ақылды, парасатты адамның идеал бейнесін ұсына отырып, Абай оған жақсылықты жамандықтан ажырата білмейтін, ағыммен ілесіп жүре беруге бейімделген надан, қараңғы адамды қарсы қойды. Топас, кертартпа адамның осы жағымсыз типі ақынның шығармашылық жолына етене жақын және ағарту ісін, енер-білімді жақтаушы Абайдың Озат көзқарастарын білдіреді. Абай адамдардың санасын өзгерту арқылы заманды түзетуге («Түзетпек ем заманды»), қоғамның кемшіліктерін жоюға тырысты. Бірақ әл әдет-ғұрыпты, заманды мүлде өзгертуге, түзетуге, қоғамды бұлдіретін кеселдің тамырын жоюға болады деген сенім оп-оңай іске аса қоймайтынын да аңғарды. Міне, сондықтан ақын шығармаларында торығу, қайғы-мұңға берілу сарыны да барған сайын күшейе тұсті. Қазақ қоғамында надандық, ескілік атаулы өте терең тамыр жайып кетті. Қазақ топырағына өзі еккісі келген идеялар ұрығы көңілге толымды жемісін бермеді деген ащы ой ақынның еңсесін басады. Бірде: «Ермен шықты ит қылып, Бидай шыққан егінге...»- деп, тағы бірде:
«Жапырағы ұзілмес ескі үмітпен, Қиял ғып өмір сүріп, босжүріппін. Жыбыр қағып кеңілді тыншытпайды Қашанғы етіп кеткен бұлдыр көп күн...» - деп налиды. Абайдың орасан зор ақындық қуат-күші шығармаларында қазақ тіршіліғініңең маңызды әлеуметтік мәселелерін көтере білуінен, қоғамның алдыңғы қатарлы өкілдерінің ой-арманын, түбегейлі мүддесін терең ұғып, сөзіне білетіндігінен айрықша айқын көрінді. Еңбек сүйгіштік, жігерлілік, мақсатқа жету, әділеттілік сөзімі, ой тереңдігі сияқты қасиеттерді қастерлей отырып, Абай өнбес іске, ойын-күлкіге мәз болып, уақытты бос өткізушілікті, жел сөзбен, өсек-аяңмен т. б.әуре болып жүрген адамдарды қамшылады. «Алыстан сермеп...» деген өлеңінде Абай ақындығының аса маңызды ерекшеліктері - өмірді көре- гендікпен тани білуі, шындық пен әділеттілікті сарыла іздеуі, халықты «түзу жолға» - мәдени, прогрестік даму жолына шығуға шақыру сияқты аса маңызды идеялар айқын танылады. «Не іздейсің, көңлім, не іздейсің?..», «Журегім, нені сөзесің?..» және сондай басқа да шығармаларында Абайдың өз ішкі жан дүниесін лирикалық тәсілмен бейнелеудегі теңдесі жоқ ақындық шеберлігі айрықша жарқырап керінеді. Бұл шығармаларында ағартушы-ойшыл ақынның, сыншы-әшкерелеуші ақынның тұлғасы барған сайын терең ашыла тұседі. Абай қазақ жұртшылығы алдында ақындық өнердің мүлде жаңа, соны жолын ашу меселесін өзінің міндеті деп сана- ды. «Өлең - сөздің патшасы, сөз сарасы...» деген өлеңінде, сол сияқты басқа да бірсыпыра шығармасында Абай бұрынғы жыршылар мен сөз шеберлерінің салып кеткен дайын сүрлеу жолымен жүруге тырыспайтынын ашық айтты. Сөз енерінің кемел суреткері ретінде Абайдың орасан зор тарихи еңбегі мынада: ол жаңа заман қазақ әдебиетінің алдына жаңа міндеттер қоятынын жақсы тұсінді, ұлттық әдебиетті жаңа дәуірдің тілек-талаптарына сәйкес жаңғырту қажеттігін ерекше керегендікпен сөзе білді және де бұл іске өз талантының бар күшімен қызмет етті. Ол заманның Озат идеяларымен сусындаған соны ақындық өнердің дәйекті күрескері болды, жыршының, ақынның өмір шындығына жаңа көзқараспен реалистік әдіспен терең бейнелеу керектігін паш етті. Жоғарыда аталған «Өлең - сөздің патшасы, сөз сарасы...» өлеңінде Абай:
«Сөз түзелді, тыңдаушы, сен де түзел!..»
- деп, жұртшылықтан ақындық сөзге зор маңыз беріп қарауын, поэзияның жоғары қоғамдық міндетін тұсіне білуін талап етеді. «Өлсем, орным каражер, сыз болмай ма...» өлеңінде Абай өз шығармалары туралы толғанып, келер ұрпаққа ұран тастайды. Бұл өлең Абайдың ақын ретінде әдебиетте өзіндік жол салғанын жақсы сөзінгенін тағы да ай қын дә лел дейді. Және осы бір есиет жыр-толғауда ақынның бүкіл өмірін арнап, атқарған ісі.сарылып іздеп тапқан енеге-үлгісі, бүкіл ой-арманын керкем бейнелеген поэзиясы келер ұрпақ, жаңа қауымның кәдесіне асар деген зор сенім бар екенін аңғарамыз. Осы өлеңнің әр сөзі келер үрпаққа арналып айтылуының өзі-ақ Ұлы ақынның болашаққа үлкен үмітпен қарап, өз халқының келешегіне кәміл сенгенін байқатады.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Туырлығын тілу
Туырлығын тілу(салт. Бітіспес елдің немесе қас дұшпанның, өштескен адамдардың бір-біріне көрсететін зәбірі немесе күш көрсету. Мұның арты ертеректе дау-жанжалға, қатты іс-әрекет, ұрыс керіске, тіпті жауласуға да апарып соқтырған. Кектескен дұшпанның туырлығын тілу де жеңістің белгісі саналған.
Тәртіптік билік
Командирлер (бастықтар) күн сайын әскери бөлімдерде, кемелерде және бөлімшелерде заңдардың, әскери жарғылардың, командирлердің (бастықтардың) бұйрықтарының (өкімдерінің) талаптарын қатаң басшылыққа ала отырып, әскери тәртіпті қолдануға міндетті.
Лауазымдары көрсетілмеген командирлер (бастыктар) өздеріне бағынышты әскери қызметшілерге қатысты иеленген лауазымы бойынша көзделген әскери атағына сәйкес мынадай тәртіптік билікті:
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Канкелау
Канкелау (Kankelau) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Герцогство Лауэнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 220 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 53 059. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Ханзен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Невен Суботич
Невен Суботич (Невен Суботић; 10 желтоқсан 1988, Баня-Лука, Югославия) — сербиялық футболшы, қорғаушы. 2008-13 жылдары Сербия құрамасында ойнаған. Бірақ жиі жарақаттана беруден сақтанып, құрамадағы карьерасына ерте нүкте қойды.
Сілтемелер
Санат:Сербия футболшылары Санат:Сербия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Майнц 05 ФК ойыншылары Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары Санат:Кельн ФК ойыншылары Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары Санат:Унион Берлин ФК ойыншылары
Асхат Берлешұлы Шахаров
Асхат Берлешұлы Шахаров 1978 жылы 3 қазанда РКФСР Орынбор облысы, Ақбұлақ ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Шахаров Берлеш Шағанбайұлы (1955 жылы туған), жүргізуші. Анасы - Шахарова Люба Күлмағамбетқызы (1957 жылы туған), мейірбике. Қазақ спорт және туризм академиясының жаттықтырушылық факультетін (1999) жаттықтырушы-оқытушы мамандығы бойынша; Батыс Қазақстан экономика және қаржы институтының (2002) халықаралық экономикалық қатынастар факультетін бітірген, экономист, халықаралық қатынастар маманы. Қазақ және орыс тілдерін біледі.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша самбошылар Санат:Ақтөбе әкімдері Санат:Алфавит бойынша дзюдошылар Санат:Қазақстан самбошылары Санат:Қазақстан дзюдошылары
Қази Байділдинов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Жолқұрылысы
Жолқұрылыс — Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы, Қарасу ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақжар ауылынан солтүстік-батысқа қарай 34 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 86 адам (44 ер адам және 42 әйел адам) болса, 2009 жылы 81 адамды (42 ер адам және 39 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тарбағатай ауданы елді мекендері
Талапкер (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақмол ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 22 км жерде, Есіл өзенінің жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 501 адам (251 ер адам және 250 әйел адам) болса, 2009 жылы 3111 адамды (1625 ер адам және 1486 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1961 – 95 жылдары сүт өндіруге маманданған. “Воздвиженский” кеңшарының бөлімшесі болған. Талапкерде және округке қарасты Қажымұқан, Қызылсуат ауылдарында шаруа қожалықтары жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Малеон
Малеон (Masléon) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87093, пошта индексі — 87130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 353 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Харусь Мария Иосифовна
Харусь Мария Иосифовна - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Новый путь" колхозының қызылшашылар бригадасының бригадирі (1946). 1899 жылы Украинада, Винницкі облысы, Хмельницкі ауданы, Ст.Гута селосында туған.
Быструха
Елді мекендер:
Өзендер (Ресей):
Нағашылап бару
Нағашылап бару (дәстүр). Халық ішінде «Балалығың ұстаса – нағашыңа бар, жігіттігің ұстаса – қайныңа бар» деген қағида бар. Әдеттегідей барыс – келіс емес, ата жолында мұның өз жөн – жосығы бар. «Жігіттің жақсы болмағы нағашыдан» дегендей, бұл жолы ерекше салтанатпен жиен жолдас – жораларын ертіп барады. Нағашылары оған құрмет көрсетеді. Мал сойып, төрге шығарып, сауық құрады. Жиен барынша еркелеп, еркін сөйлеп, арасында нағашыларының кемшіліктері болса, сынай отырып, әзілдеседі. Нағашылары жиендеріне жиенқұрығын («қырық серкеш») беріп, барынша риза етіп аттандырады. Нағашы елінде 4 – 5 күн қылдырып, аунап – қунаған жиен кетер алдында ризашылығын білдіріп аттанады. Бір ескере кететін жай: нағашы – жиен арасында бәсеке, көре алмаушылық, күндей сияқты жат әдеттер болмайды. Олар қатты әзілдескенімен, бірін – бірі көтеріп, сырттай мақтап, әрі олардың атымен мақтанып жүреді.
Дереккөздер
Кенжеахметұлы С. К – 30 Қазақ халқының салт – дәстүрлері. – Алматы: «Алматыкітап баспасы» ЖШС, 2010. – 312 бет, суретті. ISBN 978 – 601 – 01 – 0374 – 0
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Консоль (Көлік)
Консоль - тіректің сыртына шығатын механизмнің, машинаның, тетіктің бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Санта-Комба-Дан (аудан)
Санта-Комба-Дан (аудан) (Santa Comba Dão (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Санта-Комба-Дан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 241 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,21 км² шамасында. Халық тығыздығы — 289,1 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Дыр бул щыл
Дыр бул щыл (Дыр бул щыл) — орыстың ақыны Алексей Елисеевич Кручёныхтың «заумь» тілін қолданып жазған өлеңі. Шығарма авторының айтуынша, бұл өлеңде Пушкиннің бүкіл поэзиясымен салыстырғанда «орыстығы» көбірек екен.
Өлең 1912 жылдың желтоқсан айында жазылған. Бұл күнді автор артынан «онымен шығарманың тек кей бөліктері емес (өлеңнің қайырмасы, дыбыстық әшекейлеу және т. б.), бүтін әрі дербес туындылар жазылатын заумь тілінің (яғни, қосалқы мағынасы жоқ тіл) құбылыс ретінде пайда болу уақыты» деп атаған. «Белгісіз сөздерден» тұратын туындыны жазудың бастамашысы Давид Бурлюк еді. Ең алғаш рет «Дыр бул щыл» өлеңі Крученыхтың «Помада» кітабындағы «3 өлең» топтамасында жарық көрген. Крученыхтың пікірінше, уақыт өте бұл өлең өз авторынан да танымал болып кеткен екен.
Крученых пен Велимир Хлебниковтың бірлескен «Слово как таковое» декларациясында «Дыр бул щыл» өлеңі «өзгеше дыбыс пен сөз тіркесінің» бірінші үлгісі ретінде жарияланды. Сол декларацияда «Дыр бул щыл» өлеңі «рухани диссонанстың» кесірінен пайда болған «құлаққа жағымсыз» шешілмеген диссонанстың үлгісі ретінде келтірілген.
Дереккөздер
Санат:Орыс әдебиеті
Ла-Соссе
Ла-Соссе (La Saussaye) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27616, пошта индексі — 27370.
Сахи Хибасов
Хибасов Сахи (1941 жылы туған, Түрікменстан, Ташховуз облысы) – инженер-механик.
Ла-Соссе
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1915 адамды құрады. Халық тығыздығы — 542,49 адам/км².
Сахи Хибасов
Өмірбаяны
Ашғабад а. ш. институтын бітірген (1968).
Ла-Соссе
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сахи Хибасов
Өмірбаяны
1958 – 64 ж. токарь.
Ла-Соссе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Сахи Хибасов
Өмірбаяны
1968 – 73 ж. Көне Үргеніш ауданында механик, бас инженер, 1973 – 2001 ж. Бейнеу ауданы жол бөлімінде бас механик, «Ауылшаруашылық техника» бірлестігінде бас инженер, бірлестік бастығы қызметтерін атқарған.
Марапаттары
КСРО ХШЖК-нің күміс медалімен марапатталған (1983).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан инженерлері
Каспа (Катунь тармағы)
Каспа — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің сол жағалауынан 235 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лэйквю (Орегон)
Лэйквю (Lakeview) — Орегон штатының Lake округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2474 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 41-40700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Преваншер
Преваншер (Prévenchères) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 62,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48119, пошта индексі — 48800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 266 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Горн
Горн — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Краснояр ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 181 адамды құрады. Пошта индексі — 450516, ОКАТО коды — 80252830002.
Турауыш
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Горн
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ӏлияс Қыдырбаев
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Иван Васильевич Панфилов
Иван Васильевич Панфилов (1 қантар 1893 жыл, Ресей, Саратов облысы Петровск қаласы – 19 қараша 1941 жыл, Мәскеу облысы Волоколамск ауданы Гусеново ауылы) — әскери қайраткер, генерал-майор (1940), Кеңес Одағының Батыры (12.4.1942). Бірінші-дүниежүзілік соғысқа, 1918 – 1920 жылы Азамат соғысына қатысып, 25-атқыштар дивизиясында взвод, рота командирі болды. Алматы облысында аудан Панфиловтың есімімен аталады. Алматыда оның атында бір көше, 28-гвардияшы-панфиловшылар атындағы парк бар, онда батыр-генералға ескерткіш орнатылған.
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:КСРО генерал-майорлары
Арал Атлантидасы
Арал Атлантидасы — 2011 жылы Алматы қаласы «Қазығұрт» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Толыбай Абылаев. Беттер саны — 256.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-22-345-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазығұрт баспасының кітаптары
Глевиц
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Саурық Стамбекұлы
Саурық Стамбекұлы (1798 – 1854 жж.)
Ақши (Екібастұз қалалық әкімдігі)
Ақши — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Екібастұз ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Саурық Стамбекұлы
Өмірбаяны
Қоқан хандығы мен қырғыз манаптары жаулап алу мақсатында жүргізген соғыстарда ерен ерлігімен көзге түскен қазақ халқының батыры. Қазіргі Алматы облысы, Жамбыл ауданында дүниеге келген.
Стамбекұлы Саурықтың ортақ жауға қарсы барлық қазақ рулары бірігеді деген сенімін қат – қабат келген әскери – саяси жағдайлар растай түсті. XIX ғасырдың орта шенінде қазақ жерлерін жауоап алу мақсатында жүргізген Қоқан және қырғыз феодалдары жорықтарының қарқына үдей түсті.
Ақши (Екібастұз қалалық әкімдігі)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 130 адам (71 ер адам және 59 әйел адам) болса, 2009 жылы 56 адамды (33 ер адам және 23 әйел адам) құрады.
Саурық Стамбекұлы
Өмірбаяны
1854 жылы қазақ әскерін басқарған ол Қоқан феодалдарына қарсы шайқастарда Сарыкемерде, Тойшыбек бекінісінде жеңіске қол жеткізді. Сол жылы Ормон манап бастауымен қазақ жеріне баса – көктеп кірген қырғыз қолына тегеурінді тойтарыс берді.
Ақши (Екібастұз қалалық әкімдігі)
Дереккөздер
Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі елді мекендері
Саурық Стамбекұлы
Өмірбаяны
Саурық батыр Қастек сайында болған қиян – кескі шайқаста ерлікпен қаза тапты.
Самполо
Самполо (Sampolo) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Аяччо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A268, пошта индексі — 20134.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 56 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Венинг-Мейнес доғалары
Венинг-Мейнес доғалары Жанартаулық аралдық доғалар өңірінде Голландия ғалымы Венинг-Мейнес анықтаған ауырлық күшінің өте қарқынды қалыпсыздықтары. Аталған қалыпсыздықтар бұл өңірге тиесілі жер қыртысы мен жоғарғы мантияның әртектілікпен және теңдессіздікпен сипатталатындығын көрсетеді. Ауырлық күшінің теріс қалыпсыздықтары шамамен терең сулы науаларға сәйкес келеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Ионыш
Ионыш — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иня өзенінің оң жағалауынан 62 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 7542
NGC 7542 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 5 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7542 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70796, ZWG 431.25.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Маша (Кичменьга тармағы)
Маша — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кичменьга өзенінің оң жағалауынан 141 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
NGC 3038
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 27 ақпанда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3038 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28376, ESO 374-2, MCG -5-24-1, AM 0949-323.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
IC 3573
IC 3573 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 165255, NPM1G +12.0327.
Сыртқы сілтемелер
IC 3573 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Құлажанов Құралбек
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі
Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі
Жекелеген елдердің өнімнің белгілі бір түрін өндіруге және қызмет көрсетудің белгілі бір түріне мамандануын халықаралық географиялық еңбек бөлінісі деп атайды.
Кез келген мемлекеттің бір тауарды өндіруге мамандануына байланысты, ол өнімдер сапалығымен ерекшеленеді де, әлемдік нарықта оларға деген сұраныс өте жоғары болады. Мысалы: Жапонияның халықаралық маманданған саласы – автомобиль жасау. Канаданың халықаралық маманданған саласы – астық шаруашылығы, т.с.с.
Дереккөздер
Шотанов Э.М. География: талапкерге арналған оқулық – тест. Алматы ШЫҢ – КІТАП, 2008 – 189 бет. ISBN 9965 – 804 – 21 – 4
Янтарь
thumb|Alt=A.|Ішінде құмырсқасы бар балтық янтары Янтарь (Amber, gentaras – ағаш шайыры) – палеоген кезеңінде өскен қылқан жапырақты ағаштардың шайырларынан түзілген органикалық қосылыс түріндегі минерал. Химиялық формуласы: C40H64O4, құрамы (%-бен): С – 79,0; Н – 11,0; О – 10,0 және аздаған күкірт қоспасы бар. Минералдық түрлері: сукцинит, глессит, бокерит, кранцит, стантинит. Минералдық агрегаттары қатпар, тамшы, сталактит түрінде келеді. Түсі сары қызыл, сары, қоңыр, жылтыр, мөлдір, жарықты жақсы өткізеді, аморфты, шытынап сынады. Қаттылығы Моос шкаласы бойынша 2 – 2,5, тығыздығы 1,0 – 1,1 г/см3, 1500С-та жұмсарады, 250 – 4000С-та балқиды. Жанғанда хош иіс шығарады. Жақсы өңделеді, электр тогын өте нашар өткізеді, бензол мен күкіртті көміртекте жақсы ериді. Янтарь Балтық теңіз жағалауында, Польшада, Германияда, Данияда, Швецияда, Ұлыбританияда, АҚШ-та табылған. Ол оқшаулағыштық бұйымдар, Янтарь қышқылы медицина препараттар, сыр, т.б. дайындауға, зергерлік істе қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Минералдар
Владимир Александрович Богатырёв
Владимир Александрович Богатырёв – совет және орыс режиссері, ұстаз.
Дереккөздер
Санат:9 наурызда туғандар Санат:1951 жылы туғандар Санат:Санкт-Петербургте туғандар Санат:КСРО режиссёрлері Санат:Ресей режиссёрлері
Лагоа-Вермелья
Лагоа-Вермелья (Lagoa Vermelha) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Вакария экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 925 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 262,23 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1845 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Пол Радд
Пол Радд - 1969 жылы 6 сәуірде Нью-Джерси, АҚШ-та туған американдық актер, сценарий авторы. Ол Пассеик (Нью-Джерси) округінде еврейлер отбасысында дүниеге келеді.
Оның әкесі - Майкл, кішкентай авиакомпанияның бастығы, ал анасы - Глория менеджер болып жұмыс істеді. Пол Оверленд-Парк, Канзас штатына өсті. Канзастың университетінде оқыды және сонда ол «ΣΝ» тобының мүшесі болды. Ең бірінші фильмі «Бестолковые», одан кейін ол «Хэллоуин 6: Проклятие Майкла Майерса», «Правила виноделов», «Ромео + Джульетта», Фиби күйеүнің рөлі, Майк Ханниган «Друзья» телесериалында.
Дереккөздер
Санат:1969 жылы туғандар Санат:Нью-Джерсиде туғандар Санат:АҚШ актерлері Санат:АҚШ сценарийшілері Санат:Алфавит бойынша кинопродюсерлер Санат:АҚШ кинопродюсерлері
Гарнитур
thumb|right| Гарнитур Гарнитур (мебель)— белгілі бір мақсатта пайдаланатын бөлмені (жатын бөлмені, асхананы т. б.) жабдықтауға арналған мебель жиынтығы. Ол формасы мен материалына, өңделуіне және түсіне қарай сәйкестендіріп топтастырылады. Әр бөлменің (асхана, кабинет, жатын бөлме т. б.) гарнитурына өзіне лайық заттар енеді. Мысалы, жатын бөлмейнін гарнитуры, әдетте екі кісілік төсектен (немесе қатар қойылған бір кісілік екі төсектен), төсек жанындағы екі тумбочкадан, сәндену столынан немесе айнасы бар тумбадан, көйлек-көншек шкафынан, кішкентай жұмсақ орындықтан немесе банкеткадан тұрады. Гарнитурға енетін барлық жиһаз, тек комплектісімен ғана сатылады.
Шағын пәтердегі (әдетте әрі жатын бөлме, әрі кабинет немесе асхана болатын) бөлмені мебельмен жабдықтау үшін гарнитурдың орнына үй жағдайына қарай топтастырылған мебельді алған ыңғайлы. Мұндай мебельдің гарнитурдан айырмашылығы сол — оған бүкіл пәтерді, сондай-ақ оның жеке бөлмелерін мебельмен жабдықтауға қажетті жиһаздар да енеді. Жиһаздар (гарнитурдың бұйымдары сияқты) формалары, материалы, түсі және өңделуі үйлесімді болуы керек. Топтастырылған мебельдің гарнитурдан ерекшелігі, оның тек қажетті дегенін сатып алуға болады.
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс
Алонте
Алонте (Alonte) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1560 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 156 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 36045.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Салаш (Видин облысы)
Салаш (Салаш) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Белоградчик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 187 адамды құрайды.
Феральторф
250px|thumb|Картада орналасуы Феральторф (Fehraltorf) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Пфеффикон округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5227 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.54 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 172, пошта индексі — 8320.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Ясменка (Итомль тармағы)
Ясменка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Итомля өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Жоғарғы Еділ бейшлотынан Зубцов қаласына дейін, Вазуза өзенін қоспағанда бастауынан Зубцов су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ассвиллер
Ассвиллер (Asswiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67013, пошта индексі — 67320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 282 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Дейфонтес
Дейфонтес (Deifontes) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Лос-Монтес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2528 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Амангелді ауылдық округі (Қорғалжын ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Өркендеу, Жұмай ауылдары кіреді. Орталығы – Өркендеу ауылы. Округ құрамында болған Бірлік ауылы 2006 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 626 адамды құрайды.
Тарихы
Нұра өзенінің Теңізге құяр тұсында ежелден бері қонақжай, аңшы, саятшы, әнші-күйші, ержүрек, батыр халық өздерінің көшпелі өмір салтымен ауыл-ауыл болып отырған. Қазан төңкерісінен кейін орнаған кеңес үкіметі көшпелі елді отырықшылыққа баулып, коллективтендіру жұмысын қолға алды. Жиырмасыншы жылдардың аяғы, отызыншы жылдардың бас кезінде осы өңірде де ұжымдастыру жүргізіліп, аумақтық-әкімшіліктік өзгерістер болды. 1928 жылы Қорғалжын ауылы құрылды. Одан кейін Кеңбидайық, Жұмай сияқты ауылдар бой көтерсе, 1934 жылы Өркендеу ауылы пайда болды.
Бұл колхоз кейінірек Амангелді Имановтың есімін иеленді. Маңайдағы Кіндікті, Көктал, Жуалы сияқты шағын ауылдарды біріктіріп, мойынсерік ұйымдастыру мақсатында құрылған бұл ауыл тез өркендеп, дами бастады. Үлкендердің айтуы бойынша алғашқы ұжым басшысының бірі Жақайдың Ахметжаны болыпты. Жармақ, Тілкен, Бейсенбай, Алшын, Жақып деген аталарымыз да әр жылдары осы елді басқарыпты. Ауылдық Кеңесті әр жылдары Диханбаева Зура, Сарқұлақ атамыз, Есенбаев Балташ басқарған көрінеді. Кәрім, Сәмет, Қасым, Ыдырыс, Мұса, Бидал, Әлімнің Рақымбергені, Хамзе, Лөкет, Кездік, Рақымжан, Қожаханның Сыздығы, Қырбай, Мұқан, Қамидолла, Таймағанбет, Төлеубек, Бертақ, Болатбек, Шайырман, Күлжәмила, Гаухар, Шәкен сынды аталарымыз бен әжелеріміз колхоздастыру кезінің нағыз ерлері еді.
Соғыс кезінде колхозды Құрмансейіт атамыз басқарған. Ол кісіге арнаған Үлебайдың әзіл өлеңі де бар.
1946 жылдан 1960 жылға дейін Асаубалық ауылдық Кеңесі аталып келсек, кейін Амангелді ауылдық Кеңесі, Амангелді ауылдық әкімшілігі, Амангелді ауылдық округі болып өзгердік. Бұл басшы орындарды әр жылдары Абужаров Нұрғали, Бижаев Дулат, Тайыпов Ғабдолла, Әбдрәсілов Қазбек, Саурықов Есенбай, Кәрібаев Сүйіндік, Исин Сағатбек, Мамырайымов Исләм, Нұрғали Оразғали басқарды. Ауыл әкімі міндетін Кәрімов Жұмабай, Абужаров Еркін де уақытша атқарған кездер болды.
Ауылдан шыққан тұлғалар
Осы орайда, Өркендеуден шыққан, атағы бүкіл елге жайылған белгілі адамдардың өзі бір төбе. Олар:
Дереккөздер
Санат:Қорғалжын ауданы ауылдық округтері
Петр Степанович Хорешков
Петр Степанович Хорешков - Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Лугов МТС-ның тракторшылар бригадасының бригадирі (1946). 1918 жылы Жамбыл облысы, Луговая селосында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Пичгау
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1599 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 12.19 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — DL, ресми идентификациялық коды — 6 03 22.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Шобер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Ибстайнбах
Ибстайнбах (Ybbssteinbach) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Шайбс округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2196 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 143.55 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SB, ресми идентификациялық коды — 3 20 02.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Алекс Теллес
Алекс Николао Теллес (Alex Nicolao Telles; 15 желтоқсан 1992 жыл, Кашиас-ду-Сул) — бразилиялық футболшы, қорғаушы.
Дереккөздер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Жувентуде ФК ойыншылары Санат:Гремио ФК ойыншылары Санат:Галатасарай ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Порту ФК ойыншылары Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Қорытпалар
Қорытпалар — екі немесе одан көп құраушылардан құралған (химиялық дербес заттар) балқымалардың қатаюы нәтижесінде түзілетін денелер.
Металдық қорытпалар — тек қана металдан (мыс., латунь – мыс пен мырыштың қорытпасы), не болмаса құрамында аз мөлшерде бейметалдық заттар қоспасы бар металдан (мыс., шойын мен болат — темірдің көміртекпен қорытпасы) тұруы мүмкін.
Бейметал қорытпалар — бейметалдық заттардан, мыс., табиғи (гранит, гнейс, базальт) және жасанды силикаттар (шыны, қождар), тұздар мен органикалық заттар Қорытпаларынан тұрады.
Қорытпаларды пісіру, электролиздеу, қатты күйінен бірден буға айналдыру (возгонка) әдістерімен де алуға болады. Әр түрлі құраушыларды араластырып қорыту әдісі көп тараған. Көптеген Қорытпалардың кейбір түрлері ерте заманнан пайдаланылып келеді (қ. Қола). Қорытпалар, негізі темір, мыс, алюминий, магний, титан, қорғасын мен қалайы Қорытпаларға бөлінеді. Негізі темір болатын Қорытпалар болат пен шойын болып табылады. Негізі мыс болатын Қорытпаларға жез бен қола жатады. Жез – мыс пен мырыштың қорытпасы, қола – мыстың мырыштан өзге барлық құраушылармен қосылған қорытпасы. Алюминий Қорытпалары беріктігінің жоғарылығымен, инерциялық және динамикалық күшке қарсылық жасау қабілетінің жоғарылығымен ерекшеленеді; басым көпшілігінің коррозияға төзімділігі, жылу және электр өткізгіштігі жоғары болады. Сонымен қатар алюминий Қорытпалары деформацияланатын, құйылатын, жентектелетін болып жіктеледі. Магний негізіндегі Қорытпалар тығыздығының төмендігімен, жақсы өңделгіштігімен және соққы күшін қабылдау қабілеттілігімен құнды материал қатарына жатады. Магний Қорытпалары ұшақ пен авиақозғалтқыштардың көп күш түсетін бөлшектерін (компрессорлар мен құралдардың қораптарын, картерлерді, шасси фермаларын, басқару колонкаларын, т.б.) жасау үшін қолданылады.
Негізі титан болатын Қорытпалардың техникалық титаннан айырмашылығы – олардың беріктігінің, қызу мен коррозияға төзімділігінің жоғары болуында және тығыздығының аздығында; титан Қорытпалары авиацияда, ракета техникасында, кеме жасауда, химияда және басқа да өнеркәсіп саласында кеңінен қолданылады. Титан Қорытпалары дыбыстан жылдам ұшатын ұшақтардың сыртын қаптауда, реактивті қозғалтқыш құралымдар тетіктерін, ракета қозғалтқыштарының екінші және үшінші сатысының корпустарын, сығылған және сұйытылған газдарға арналған баллондар және шар баллондар жасау, теңіз кемелерін, сүңгуір қайықтарды және торпедоларды қаптау, т.б. жасау үшін қолданылады. Қорғасын немесе қалайы негізінде дайындалатын антифрикц. Қорытпалар баббиттер деп аталады. Қорытпалардың қасиеті олардың химиялық құрамы мен құрылымына, яғни қорытпа фазаларының өзара әсерлесуі мен араласуына тікелей тәуелді. Қорытпалар, негізінен, екі немесе бірнеше қатты фазалардан құралған біртексіз қоспалар және жалғыз ғана қатты фазадан тұратын біртекті Қорытпалар болып екі түрге бөлінеді. Біртекті Қорытпалар қатты ерітінділерге және химиялық қосылыстарға ажыратылады (қ. Қатты ерітінділер). Екі немесе көп фазадан тұратын эвтектик. (жеңіл балқитын) Қорытпалар электрлік қорғауыштар, дәнекер, баббит жасауға, т.б. мақсаттар үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Материалдар Санат:Химия
Каппельн
Каппельн (Kappeln) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан қала. Шлезвиг-Фленсбург ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9667 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 43,32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 59 045. Қаланың басшысы — Роман Феодориа.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Өтеген (Шығыс Қазақстан облысы)
Өтеген — Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы, Қарасу ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақжар ауылынан солтүстік-батысқа қарай 36 км-дей жерде
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 381 адам (178 ер адам және 203 әйел адам) болса, 2009 жылы 195 адамды (105 ер адам және 90 әйел адам) құрады.
Magsat
Magsat (Magnetic field Satellite) немесе Explorer 61 — Жердің магнит өрісін картаға түсіруге арналған америкалық жасандысерік. Ғарышқа 1979 жылдың 30 қазанында ұшырылды.
Жасандысерік полюсқа жақын геоцентрлік орбитаға шығарылды, орбитаның перигейі 351,9 шақырым, апогейі 578,4 шақырым болды. Айналу периоды 94 минутқа дейін барды. нобай|солға|Magsat жасаған магнитосфералық карта Жасандысеріктің екі магнитометрі болды: скалярлық және векторлық. Аппараттың өз электромагниттік тербелістері магнитометрлерге әсер етпес үшін, олар ғарышта арнайы құрылғымен аппараттан алшақтатылып шығарылды. Сонда магнитометрлердің негізгі модульден қашықтығы 6 метрге дейін жетті.
Magsat өз миссиясын 1980 жылдың 11 маусымында бітіріп, атмосфераға кірді.
Дереккөздер
Санат:Жер серіктері Санат:Ғарыш техникасы
Кідіру уақыты
Кідіру уақыты - электр белгілерінің пайда болу және қабылдану мезеттері арасындағы уақыт.
Дереккөздер
Санат:Физика
Андрей Макаров
Макаров Андрей (1972 жылы туған) – ауыр атлетикадан Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері. Әлем чемпионатының қола жүлдегері. Қазақстанның және халықаралық турнирлердің жеңімпазы. 12–13-Азия ойындарының чемпионы (1994, Хиросима, Жапония; 1998, Бангкок, Тайланд). 27-Олимпияда ойындарына қатысушы (2000, Сидней, Австралия).
Шаня
Шаня — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/1122/36 орналасқан. Өзен ұзындығы 131 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Санта-Круш (Армамар)
Санта-Круш (Армамар) (Santa Cruz (Armamar)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Армамар муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 231 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,97 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Эшалтасан-де-Санта-Крус.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Есту мүшесі
Құлақтың құрылысы
thumb|Құлақтың құрылымы|350px
Маңызы
Адам есту мүшесінің көмегімен қоршаған ортадан әртүрлі дыбыстарды қабылдап, талдайды. Есту мүшесі дыбыстарды анықтап, ажыратуға көмектеседі. Адамдармен сөз арқылы қарым-қатынас жасайды. Еңбек майданында да есту мүшесінің алатын орны ерекше. Есту мүшесі дыбыс пен тепе-теңдікті сезеді.
Құрылысы: есту мүшесі —  құлақ. Құлақ 3 бөлімнен тұрады: сыртқы, ортаңғы және ішкі құлақ.
Дыбыс толқынының таралу жолы: Дыбыс толқыны —» дабыл жарғағының тербелісі —» есту сүйекшелерінің тербелісі —» ұлуденедегі (иірімдегі) сұйықтықтың тербелісі —» есту рецепторының тітіркенуі —» жүйке қозу толқынының пайда болуы.
Есту мүшесінің гигиенасы
Есту мүшесінің қалыпты жұмыс істеуі алдымен тазалық сақтауға байланысты. Ол үшін құлақты сабындап жылы сумен жуып тұру керек. Әдетте, құлақтың сыртқы дыбыс жолының бездерінен құлық бөлінеді. Құлық шаң-тозаң мен зиянды микробтарды ішке өткізбей қорғаныштық қызмет аткарады. Дегенмен, құлақта құлық көбейсе, адам естімей, керең болып қалуы мүмкін. Сондықтан, құлықты ауық-ауық тазалап тұрған жөн. Құлақты тазалағанда қатты, үшкір заттарды пайдалануға болмайды. Өйткені, мұның нәтижесінде дабыл жарғағы зақымдануы мүмкін.
Есту мүшесіне ішімдік өте зиян. Мас адам дыбысты естігенімен, кай жақтан шыққанын бағдарлай алмайды. Тәлтіректеп барып колайсыз жағдайға ұрынуы мүмкін.
Есту мүшесінің күтімі
Есту мүшесі — құлақ зақымданбауы үшін тазалықты сақтап қана қоймай, мынадай ережелерді де ұстанған жөн:
Дереккөздер
Санат:Биология
Нағима Байділова
Нағима Байділова (21.4. 1939. Павлодар облысы, Железинка ауданы – 2000. Павлодар қаласы) – теледиктор. Павлодар педучилищесін бітірген (1959). Облыстық "Қызыл ту" газетінде корректор (1964-65), Павлодарда телевидение студиясы ашылып, дикторлыққа конкурс жарияланған кезде іріктеу турынан өтіп, облыстағы алғашқы дикторлардың бірі атанды. Ширек ғасырға жуық (1965-88) бұл жұмысты тындырымды атқарды. Облыс көрермендерінің сүйікті дикторы ғана емес, ол жүргізген телехабарлар республикалық эфирден көрсетіліп, көрермендер тарапынан тәуір бағасын алды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Футболдан Америка кубогы 2024
Футболдан Америка кубогы 2024 (2024 Copa América) — Футболдан Оңтүстік Америка чемпионатының 48-ші жарысы болып жоспарланып жатыр.
Дереккөздер
Санат:Футболдан Америка кубогы Санат:2024 жылғы футбол
Панфилов (Павлодар облысы)
Панфилов (Байпақ) — Павлодар облысы Ертіс ауданындағы ауыл, Панфилов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ертіс ауылынан батысқа қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1348 адам (660 ер адам және 688 әйел адам) болса, 2009 жылы 781 адамды (382 ер адам және 399 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі бұрынғы Байпақ атты қазақ қонысының орнында 1921 жылы қаланған. 1929 жылы астық өсірумен айналысатын ұжымшардың орталығы болған. 1942 жылы "Суворов" кеңшарынан бөлініп, оған "Панфилов" есімі берілді. 1962 жылы кеңшарға "Калинин" ұжымшары мен "Новоиваново" МТС-і қосылды. 1994 жылы кеңшар жеке ауыл шаруашылығы кәсіпорнына айналып, 1996 жылы ЖШС-тер ұйымдасты.
Дереккөздер
Санат:Ертіс ауданы елді мекендері
Амангелді ауылдық округі (Қызылорда облысы)
Амангелді ауылдық округі – Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы әкімшілік бірлік. 1997 жылға дейін Ленин ауылдық округі деп аталды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Амангелді ауылы кіреді. Орталығы – Амангелді ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2839 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Сырдария ауданы (Қызылорда облысы) ауылдық округтері
ComputerBild
ComputerBild (журнал) – қарапайым компьютер қолданушыларына арналған ең ірі журнал. 1996 жылы Германияда алғаш рет басылып шыққан. 2001 жылдан бастап әр шығарылымында компьютер бағдарламалары жазылған СD дискпен бірге сатылымға шыға бастады. 2006 жылдан бастап Ресей аумағында басылып шығуда. 2007 жылдан бастап CD дискпен қатар DVD дисктердегі бағдарламалар мен фильмдер қамтылып, журналға қосымша ретінде шыға бастайды. Журналды басып шығаратын компания – Axel Springer AG. Әр шығарылымында оқырмандарға көмек ретінде тәуелсіз бағдарламашылармен дайындалған ComputerBild DataBase бағдарлама-катологизаторы дисктерге енгізіледі.
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Қастақтау (өзен)
Қастақтау (Кастакту) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің сол жағалауынан 490 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жасыл дақылдар
Жасыл дақылдар — жапырағы, жапырақ сағағы және сабақтары тағамға пайдаланылатын өсімдіктер. Жасыл дақылдарға пияз (жасыл сабағы), салат, саумалдық, аскөк, рауғаш, қымыздық, ақжелкек, балдыркөк, хош иісті насыбайгүл, т.б. жатады. Олардың құрамында көп мөлшерде дәрумендер мен құнды қоректік заттар болады. Жасыл дақылдардың тез өсіп-жетілетіндігі (жапырақты салат 30 — 45, қауданды салат 45 — 60, саумалдық 30 — 40, аскөк 40, пияздың жасыл сабағы 20 — 35 тәуліктен кейін өсіп-жетіледі) оларды бірнеше рет егіп, жыл бойы пайдалануға мүмкіндік береді. Жасыл дақылдар құнарлы, ылғал топырақта жақсы өседі. Ашық жерде Жасыл дақылдарды тығыз (қызанақ, қырыққабат, т.б. қатар аралығына егеді) және аралық (кеш пісетін дақылдардың алдында ерте көктемде егеді) егісте өсіреді. Жасыл дақылдар суыққа төзімді келеді, 12 — 15°С температурада жақсы өседі, –3 — 5°С температурада үсімейді. Тез бүлінетін болғандықтан Жасыл дақылдарды дер кезінде пайдалану керек.
Дереккөздер
Санат:Тағамдық өсімдіктер
Хафиз Жаңабайұлы Мақажанов
Хафиз Жаңабайұлы Мақажанов (1911-1987), Травматолог-ортопед, медицина ғылымдарының докторы (1968), профессор (1969). ҚазКСР-інің еңбек сің. дәрігері (1956). Алматы Мемлекеттік медицина институтын (1941) бітірген. 1947-48 ж. Қарағанды қалалық ауруханасының хирургия бөлімінің меңгерушісі. 1948-1971 ж. Қарағанды облысы денсаулық сақтау бөлімінің бас хирургі, сонымен бірге 1950-57 ж. Қарағанды Мемлекеттік медицина институтында ассистент, доцент. 120-ға жуық ғылыми еңбектің (оның ішінде 2 монография), 6 өнертапқыштық ұсыныстың авторы. Ғылыми еңбектері негізінен сүйектің туа біжен кисығына және сыныққа операция жасауды жетілдіру проблемаларына арналған. 1-және 2-дәрежелі Отан соғысы, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталған.
Үлкен Бөкен ауылдық округі
Үлкен Бөкен ауылдық округі – Абай облысы Көкпекті ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Үлкен Бөкен, Ақтас, Жалсары ауылдары кіреді. Орталығы – Үлкен Бөкен ауылы. Округ құрамында болған Тентек ауылы 2009 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2019 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Көкпекті ауданы ауылдық округтері
Стегоцерас
thumb|Стегоцерастың бассүйегі thumb|200px|left|Бассүйек thumb|Стегоцерас Стегоцерас — басының сүйегі жұқа, дене көлемі шағын, шөппен қоректенетін динозавр. Ол өзі сияқты динозаврлармен бас түйістіріп сайысқа түскен болуы мүмкін. Стегоцерас екі аяқпен жүрген. Ми көлемі басқалармен салыстырғанда көп, көздері шарасынан шығып кетердей үлкен болған. Бассүйегінің қалыңдығы шамамен – 7- 10 см. Ғылымда стегоцерасты «күмбез басты динозавр» дейді. Себебі шекесін бойлай сүйекті төмпешіктер қатары орналасқан. Аналықтарының басындағы күмбезі аталықтарына қарағанда жұқалау болған.
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология