cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ертедегі темір дәуірі тайпаларының шаруашылығы
Ежелгі металлургия
Ерте темір ғасыры кезеңінде Қазақстандағы тайпалар темір өндіруді игерді. Шеберлер құю технологиясының түрлі әдіс-тәсілдерін меңгеріп, техникалық өңдеу арқылы бұйымдарға кез келген пішін бере алды. Жыртқыш аңдардың бейнелері салынған ат әбзелдері, таналар мен тоғалар құюшы шеберлердің қолымен жасалған. Қазақстан аумағындағы тұрақтардан табылған заттар мен құралдар үш топқа бөлінеді: қару-жарақ, ат әбзелдері және әшекей бұйымдар.
Зергерлік өндіріс
thumb|200px|[[Темірден жасалған бұйым]] thumb|200px|[[Темір дәуірінен қалған мата]] Зергерлердің өнері қоладан жасалған бұйымдарда ізін қалдырған. Бастапқыда бұлар әйелдер тағатын әшекей — қоладан жасалған моншақтар мен маржан алқалар, шомбал білезіктер, айналар ретінде кездессе, одан әрі алтынмен қапталған қола бұйымдар — салпыншақ алқалар, қолаға құйылған алтын сырғалар пайда болды. Зергерлік істе құю, соғу, шекіме, өрнек салу тәсілдері кең таралды.
Кейінгі қола дәуірінде зергерлер сақиналар, қайыс белдік қапсырмаларын, дөңгелек сырғалар, үзбе алқалар, иірілген алтын жіпті алқалар, білезіктер жасады.
Ерте темір дәуірінде зергерлік бұйымдарды жасау технологиясы жетілдіріле түсті. Ертедегі көшпелілер қалың табақ алтынды (0,6 мм), сондай-ақ алтын түйіршіктерін илеу және-дәнекерлеу техникасын меңгерді. Сонымен қатар мәнерлі алтын жолақшалармен көркемделген темір әшекейлер, мәнерлі тағалар және алтын мен күмістен жасалған көркемдігі жоғары бұйымдар табылған.
Зергерлік бұйымдар үшін пайдаланылған қорытпалардың құрамындағы алтын жоғары сапалы екендігі анықталды. Алтынның серіктері, яғни қатар қолданатын элементтер күміс пен мыс болып табылады. Күмістің болуы оның табиғи алтынның құрамында болуымен түсіндіріледі. Ал табиғи алтын құрамында мыстың болуы шеберлердің жасаған бұйымдарына қалаған түсті берудегі ұмтылыстарымен түсіндіріледі.
Алтын кенінің құрамындағы кең таралған қоспа элементтердің бірі — қорғасын, ол алтынның қасиетін төмендетеді. Құрамында қорғасыны мол алтын морт сынғыш келеді. Ежелгі шеберлер бұйымдарға қорғасынның шамалы ғана мөлшерін қосып жасаған.
Жалпы алатын болсақ, ерте темір және қола дәуірлерінің зергерлерінің алтыннан жасалған бұйымдарының қасиетін арттыру үшін түрлі қорытпаларды қолданғандары туралы айтуға болады.
Актиноморфты гүл
thumb|Актиноморфты гүл Актиноморфты гүл - (грек. "actis" - сәуле, "morfe" - пішін) - құрылысы симметриялы гүл.
Ертедегі темір дәуірі тайпаларының шаруашылығы
Қыш өндірісі
Қоныстар мен обаларға қазба жұмыстарын жүргізген кезде алынған негізгі материал — қыш. Ең бастысы, қыштан жасалған бұйымдар шаруашылық пен тұрмыста және кейде жоралғылық мақсат үшін пайдаланылатын ыдыс түрі болған.
Актиноморфты гүл
Мысалы, қалампыр, наурызгүл, итмұрын, қызғалдақ, алма, т.б. өсімдіктердің гүлдері осыған жатады.
Мұндай өсімдіктердің гүлдерін кейде көп симметриялық немесе радиальды гүл деп айтады.
Ертедегі темір дәуірі тайпаларының шаруашылығы
Қыш өндірісі
Қыш бұйымдарды жасаудың технологиялық тәсілдері шикізатты даярлап-іріктеуден, қыш қамырын даярлаудан, қалыптаудан, бетін өңдеп, содан кейін оны күйдіруден тұрады. Шикізатты даярлап-іріктеу үшін сүйек және тас құралдар пайдаланылды. Қыш-құмыра шикізаттарын даярлау үшін келсап пен ірі қара малдың жауырындары, сондай-ақ уатқыштар қолданылған. Қыш құмыраның құрамына қоспалармен бірге (темір, тас, пирит, слюда, әк) сазбалшық, құм, органика (құстың саңғырығы, көң) кіреді. Сазды көбіне минерал текті созылмайтын материалдарды бекіту үшін пайдаланған. Дамыған қыш өндірісінде саз ең бастапқы шикізат болып табылады.
Актиноморфты гүл
"Актиноморфты" деген термин өсімдіктердің осындай құрылысы бар басқа органдарына да қолданылады.
Ертедегі темір дәуірі тайпаларының шаруашылығы
Қыш өндірісі
Қыш өндірісі отырықшылық жағдайдағы аумақтарда өзінің "гүлдену" кезеңіне жетті. Атап айтар болсақ, Сырдария мен Арал маңы аймақтары, Орталық Азиямен шекаралас жерлерде мықтап дамыған. Мұны осы аумақтағы қала қазындыларынан табылған ыдыс-аяқтан бастап, құрылыс материалдарының алуан түрлілігі айғақтайды. Мөселен, біздің заманымызға дейін VII—V ғасырлардағы Сырдарияның төменгі жағын мекендеген тайпалардың ыдыстарынан: тостақтар мен тостағандарды, шыны ыдыстарды, құмыраларды, саптаяқтарды, имек тұмсықты ыдыстарды бөліп атауға болады.
Соғу
thumb|Соғу заводта Borsig, 1954 жылы Соғу — дайындаманы соққыштың ұрғылауы арқылы берілген мөлшерге дейін өңдеп, соғылма жасауға арналған металдарды қысыммен өңдеу әдісінің бір түрі.
Ас қорыту жолдарынан қан кету
Асқазан-ішектік профузды қан кету
Асқазан-ішектік профузды қан кету деп – гиповолемияға алып келетін кем дегенде бір литр немесе кез келген жедел қан кетуді айтамыз. thumb|300px.|Эндоскоп арқылы түсірілген асқазанның жарасы
Соғу
Соғу - жиіліктері жақын екі гармониялық тербелісті қабаттағанда пайда болатын тербеліс амплитудасының мерзімді езгеруі.
Ертедегі темір дәуірі тайпаларының шаруашылығы
Қыш өндірісі
Орталық Қазақстан аумағында көшпелілік өмір салты жағдайында қыш-құмыра өндіру ісі үй тұрмысының қажетіне байланысты шеберлерге тапсырыс беру арқылы жүзеге асып отырған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Ас қорыту жолдарынан қан кету
Профузды қан кетудің айқын белгілері
Профузды қан кетудің айқын белгілеріне жатады:
Соғу
Дереккөздер
Санат:Металлургия Санат:Машинажасау Санат:Механика
Актиноморфты гүл
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Ботаника Санат:Гүлдер
Ас қорыту жолдарынан қан кету
Профузды қан кетудің айқын белгілері
1. Қан құсу
2. Қан аралас нәжіс.
Қан құсу (гематомезис) – құсық массаларымен өзгерген (қою көфе тәрізді) немесе өзгермеген қанның шығуы. Асқазаннан, өңештен, ұлтбардан қан кеткенде байқалады. Мелена – нәжіспен өзгерген қанның шығуы. Ұлтабардан және асқазаннан көлемі 500мл және одан көп профузды қан кеткенде байқалады.
Ауырлық дәрежесін бағалау
Алғашқы сағаттарында АҚҚ төмендеуіне, тахикардия айқындылығына, АҚК дефицитіне байланысты бағалауға болады. Гемодилюциямен байланысты гемоглобиннің төмендеуі қан кетудің басталуынан бірнеше сағат өткен соң ғана байқалатынын білген жөн. АҚК-ң дефицитін бағалауда Алговердің ШИ болысады (пулстің қанның систоликалық қысымына қатынасы). Қан жоғалту көлеміне және АҚК-ң дефицитіне байланысты ас қрыту жолдарынан жедел қан кетудің үш ауырлық  дәрежесін ажыратады.
Ауырлық дәрежесін бағалау:
I дәрежесі – жалпы жағдайы қанағаттанарлық; шамалы тахикардия; АҚҚ өзгермеген; Нb > 100 г/л; АҚК-ң дефициті нормадағыдан >5% көп.
III дәрежесі - жалпы жағдайы ауыр, тері жабындары бозғылт, суық жабысқақ тер; науқас есінеп, су ішуге сұрайды (шөлдеу); пульсі жиі, жіп тәрізді, АҚҚ 60 мм сын.бағ.төмендеген; Нb - 50 г/л; АҚК-ң дефициті нормадағыдан 30 % құрайды.
IV дәрежесі - жалпы жағдайы өте ауыр, агоналдымен шектесуде, есін ұзақ уақыт жоғалтутері жабындары бозғылт, суық жабысқақ тер; науқас есінеп, су ішуге сұрайды (шөлдеу); пульсі жиі, жіп тәрізді, АҚҚ 60 мм сын.бағ.төмендеген; Нb - 50 г/л; АҚК-ң дефициті нормадағыдан >30 % құрайды.
II-IV дәрежелі қан жоғалтуы бар науқастарға диагностикалық және емдік маниауляциялар алдында инфузиялық терапия жасалуы керек.
Қан кетудің себебін диагностикалау.
Ең алғаш қан кету ас қорыту жолдарының жоғарғы немесе төменгі бөлігінен болып жатқанын анықтау керек. Қан құсу (hemotemesis) жоғарғы бөліктен (трейц байламынан жоғары) қан кеткенін дәлелдейді. Құсу ал-қызыл қанмен, қою қоңырқай “кофе тәрізді” қан ұйындыларымен болуы мүмкін. Қызыл қан асқазаннан немесе өңеш веналарынан кеткен қанды дәлелдейді. Өкпеден қан кетуден ажырату керек. (ал-қызыл, көпіршікті, ұйымайды, жөтелгенде шығады.) Мелена жоғарғы жақтан қан кетуді дәлелдейді. Бірақ жіңішке ішек пен тоқ ішектен келесі шарттарда қан кеткенде де мелена болуы мүмкін: нәжісті қарайту үшін жеткілікті қан көлемі; өте қатты емес қан кету; ішек перистальтикасының ілсіздігі. Гематохезия қанның төменгі бөлімдерден кетіп жатқанын дәлелдейді.
Хирургиялық емі
Шунттаушы операциялар (портокавалды, спленореналды, мезокавалды шунтар және т.б. Анастомоздар)
Инфузиялық ем
АҚК-ң жетіспеушілігі 10%-дан көп болмағанда қан мен қан алмастырушы сұйықтықтарды құю қажет емес. Әсерлі асқазан-ішектік жедел қан кетуі бар науқастар, әсіресе тұрақсыз жағдайдағылар интенсивті терапия немесе реанимация бөліміне жатқызылуы керек. Орталық веналардың біреуін катетеризациялау қажет. Инфузиялық ем үнемі жүрек қызметін, АҚҚ, бүйрек қызметін (зәр мөлшері) және қосымша оксигенациясын бақылау үстінде жүргізіледі. Орталық гемодинамиканы қалпына келтіру үшін физ., Рингер, базис ер-р қолданады. Коллойдты қан алмастырушы ретінде орташа молекулярлы полиглюкин қолдануға болады. Микроциркуляцияны қалыптастыру үшін ұсақ молекулярлы коллойдты ер-р (реополиглюкин, гемодез, желатиноль) қолданылады. Қанды оксигенация (эр масса) мен ұйығыштықты (плазма, тромбоциттер) жақсарту үшін құяды. Тура қан құю гемостатикалық мақсатта жүргізіледі. Егер циррозға байланысты қан ұйығыштығы бұзылған болса СЗП мен тромбоцитарлы масса құйған дұрыс. Науқас инфузиялық емді жағдайы түзелгенше қабылдау керек. Егер қан кету жалғасып жатса немесе қайта басталса инфузиялық емді толық тоқтағанша және гемодинамика параметрлері тұрақтанғанша жүргізеді.
Дереккөздер
1. Ивашкин В.Т., Шептулин А.А., Баранская Е.К. и др. Рекомендации по диагностике и лечению язвенной болезни (пособие для врачей). - М.: 2004.
2. Сапин М.Р., Билич Г.Л. Анатомия человека: учебник в 3 т. - М.: ГЭОТАР-Медиа, 2008. - Том 2. - 496 с.: ил. ISBN 978-5-9704-0602-1 (т.2)
3. В.В. Кованова “Оперативная хирургия и топографическая анатомия”.Москва “Медицина”, 1985
Санат:Медицина
Илья Муромец (сарқырама)
Илья Муромец — Медвежий түбегінде орналасқан сарқырама (Курил аралдары, Сахалин облысы, Ресей), Ресейдегі ең биік сарқырамалардың бірі. Демон тауының солтүстік-шығысында орналасқан. Судың құлау биіктігі — 141 м.
Сарқыраманы тек теңіз бетінен көруге болады.
Сілтемелер
Санат:Ресей сарқырамалары Санат:Алфавит бойынша сарқырамалар
Парк Хиллс (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 2977 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 21-59255.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Салбұрын
thumb|300px|Қансонар М.Қаспақ Салбұрын. Қыс түскен соң қыран құсы бар аңшы жігіттер аңға шығады. Аңшы құсымен өзінің жүректілігін, ептілігін, құсының алғырлығын көрсету үшін сонарды асыға күтеді. Ұлы Абайдың « Қансанарда бүркітші шығады аңға», -деген өлеңінде:
''«Қансарда бүркітші шығады аңға,
Тастан түлкі табылар аңдығанда.
Жақсы атпен тату жолдас бір – ғанибет
Ынғайлы ықшам киім аңшы адам.»''
Ең қызығы қыстың мұндай күнінде түлкі, қасқыр өз індерінен шықпай отырады. Олардың бұл әдісін білетін аңшы айқайлап, шулап оларды інінен шығарады. Енді оны ұстау үшін құсын жібереді. Алынған аң тен бөліске түседі. Ақсақалдар сыбағасы өз алдына ауылға келген соң салтанатты түрде табыстайды. Бұл үрдістің тәрбиелік мәні зор. Өзара татулық, үлкенге құрмет. Аңшы, саятшы жігіттердің топ болып, бірнеше күн бойы аңға шығуын "салбұрын" деп айтады. Мұны аңшылық мерекесі десе де болады. Салбұрын аңшылардың ерлігін, азаматтығын сынайтын жол. Аңшылардың қысты күні күтетін сәті — сонар. Сонар "ұзақ сонар", "келте сонар" және "қан сонар" деп үшке бөлінеді. Мұның ең қызығы соңғысы. Бұл — аңшылар үшін өте қызықты сәттердің бірі. Қыстың тынық күні ұлпа қар жерге түскенде жүрген аңның ізі тайға таңба басқаңдай анық көрініп жатады. Аңшылар бұл күнді асыға күтіп жүреді де ізіне түскен аңды құтқармай соғып алады.
Дереккөздер
Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
Шұбарсор
Шұбарсор – Нұра өзенінiң алабындағы көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Қорғалжын ауданы жерінде, Жарсуат көлінің шығысында 2 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Ауданы 22,3 км2, су жиналатын алабы 98,8 км2. Көлдің қазаншұңқыры Нұра өзенінің жайылмасында жатыр. Батыс жағалауы батпақты, шығысы сортаңды. Жауын-шашын, жер асты суымен толығады. Көлді Нұра өзенi жарып ағады. Көктемгі қар суымен деңгейі көтеріліп, маңайындағы көлдермен қосылып кетеді. Жағалауында қоға, қамыс өседі.
Дереккөздер
Санат:Нұра су алабы Санат:Қорғалжын ауданы көлдері
Спешиал олимпикс интернешл (СОИ)
Спешиал олимпикс интернешл (СОИ), дене мүшелері кемтар адамдардың спортпен айналысуына, жаттығулар жасауына, жарыстарға қатысуына жағдай жасайтын халықаралық ұйым. Оның дүниежүзіндегі 160 мемлекетте 1 миллионнан астам мүшесі бар. СОИ-ды алғаш рет 1963 жылы Юнис Кеннеди Шрайвер (АҚШ) ұйымдастырды. Мүгедек спортшылар арасындағы алғашқы жарыс 1968 ж. АҚШ-тың Чикаго қаласында өтті. Содан бері АҚШ-та әрбір екі жылда бір рет жазғы және қысқы ойындар өтіп тұрады. Ойындарға 8 жастан асқан мүгедек адамдар қатыса алады. Бағдарламасына спорттың 8 түрі енген. Мүгедектер үшін спорттың пайдасы үлкен. Денсаулығы мықты адам әрқашан өзін-өзі мықты, күшіне сенімді, алдында кездескен қиыншылықтарды оңай жеңіп отырады. Дүниежүзілік СОИ комитетінің қазіргі төрағасы Тимоти Шрайвер және Саржета Шрайвер.
СОИ Еуропа елдерінде
СОИ Еуропа елдерінде, "Спешиал Олимпикс" ойындарының бағдарламасына енетін спорт түрлері Орталық және Шығыс Еуропа елдеріне, ТМД республикаларында жақсы дамыған. Мұндай ұйым ҚР-ында 1992 жылы ашылды. Оның бірінші президенті болып А.Сарманов сайланды. Содан бері "Спешил Олимпикс" ойындарында, денсаулығы нашар дімкәс адамдардың арасындағы чемпионаттар республиканың мүгедектері 500-ге жуық медальдарға ие болды, халықаралық үлкен жарыстарда жеңістерге жетті.
Ибрагим Шияпұлы Ақдірашов
Ибрагим Шияпұлы Ақдірашов (1963 жылы 5 наурызда Гурьев облысының Доссор кентінде туған) - газ өнеркәсібінің қайраткері.
Марапаттары
Доссор мұнайының 90 жылдығы құрметіне (2002), Құлсары қаласының әкімінің (2003), Жылыой ауданы әкімінің (2005) құрмет грамоталарымен марапатталған. ҚР Президентің Апғыс хатымен (2001) ескерілген.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Саясат Санат:1963 жылы туғандар
Тәңір тауы
Тәңір тауы, кейде Тянь-Шань – Азияның орталық бөлігіндегі аса ірі тау жүйесі.
Географиялық орны
Тәңір тауының орталық бөлігі Қырғызстанға, солтүстік және батыс жоталары Қазақстанға, оңтүстік-батыс шеті Өзбекстан мен Тәжікстанға, шығыс бөлігі Қытайға қарайды. Батыстан шығысқа қарай 2500 км-ге созылып жатыр, ені 400 км Тәңір тауы солтүстігінде Борохоро жотасы арқылы Жетісу Алатауымен, оңтүстігінде Алай жотасы арқылы Памир тау жүйесімен түйіседі. Солтүстік шекарасы ретінде батыста Іле аңғары, Мойынқұм, шығыста Жоңғар жазығы алынады. Оңтүстік шекарасы шығыста Тарим қазаншұңқырымен түйіседі. Ең биік жері – Жеңіс шыңы (7439 м.). Тәңір тауы ендік жоталар мен оларды бір-бірінен бөліп жатқан тауаралық ірі қазаншұңқырлардан тұрады.
Орографиялық құрылысы
Орографиялық құрылысы жөнінен Солтүстік, Орталық, Батыс, Шығыс және Оңтүстік бөліктерге бөлінеді. Солтүстік Тәңір тауы Кетпен, Күнгей Алатау, Іле Алатауы, Қырғыз Алатауы мен Шу-Іле тауларынан тұрады. Солтүстік Тәңір тауы жоталары 4,5 мың метрден биік: Теріскей Алатауы (5218 м), Іле Алатауы (4973 м), Қырғыз Алатауы (4875 м). Кейбір жоталар тауаралық қазаншұңқырларда доға тәріздес иіліп орналасқан. Батыс Тәңір тауына Ферғана, Талас Алатауы мен одан таралатын Өгем, Піскем, Шатқал жоталары және Қаратау жатады. Батыс Тәңір тауы жоталары бірте-бірте солтүстік-батысқа қарай 4,5 мың метрден 2,5 – 2 мың метрге дейін аласарады. Ферғана аңғары Батыс және Оңтүстік Тәңір тауын бір-бірінен бөледі. Орталық (Ішкі) Тәңір тауына солтүстікте Ыстықкөл қазаншұңқырынан оңтүстік-батыста Ферғана қазаншұңқырына, оңтүстік-шығыста Көкшаал-Тоо жотасына дейінгі аралық кіреді. Бұл бүкіл тау жүйесінің ең биік бөлігі. Әсіресе, оның шығыс бөлігі барынша биік (Жеңіс шыңы – 7439 м, Хан Тәңірі шыңы – 6995 м). Ортaлық Тәңір тауына сырт деп аталатын беті белесті, 3000 – 4000 метр биіктікте жатқан, жан-жағы биік жоталармен қоршалған тау қыраттары тән. Оңтүстік Тәңір тауы Алай жотасы, Түркістан, Зерафшан және Гиссар жоталарынан тұрады. Бұл жоталардың остік бөлігі тұтас және ондаған км-ге созылады. Шығыс Тәңір тауы ендік бойымен созылған аңғарлар, қазаншұңқырлармен бөлінген екі қатар тау жоталары белдеуінен тұрады. Борохоро, Еренқабырға, Богдо-Ола, Қарлытау жоталары құрайтын солтүстік белдеу ұзын – шығыста 95 ш.б-қа дейін жетеді. Оңтүстік белдеу қысқарақ (90 ш.б-қа дейін), басты жоталары: Халықтау, Сарман-Ула, Құрлықтау. Жоталардың басы 4000 – 5000 м биікке көтеріледі. Шығыс Тәңір тауы етегінде құрлықтағы терең қазаншұңқырлардың бірі – Турфан ойысы орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Тәңір тауы Орал-Моңғол геосинклиналдық белдеуінің орнында пайда болған. Солтүстік Тәңір тауы каледон, Орталық және Оңтүстік Тәңір тауы герцин таужаралымда қатпарланған. Палеозой қатпарлықтарында түзілген таулар жоғары пермьде пенепленге ұшыраған. Қазіргі жер бедері неоген мен төрттік кезеңдегі жаңа тектоникалық қозғалыстардың нәтижесінде қалыптасқан. Тәңір тауы тау жоталары палеозой мен кембрийге дейінгі дәуірлердің тау жыныстарынан құрылған, ал тауаралық қазаншұңқырлар кайнозой және ішінара мезозой шөгінділерімен толған. Ежелгі тау жыныстарымен сынап, түсті және сирек металл, фосфорит кен орындары байланысты. Тауаралық қазаншұңқырлардағы мезо-кайнозой шөгінділеріне мұнай, қоңыр және тас көмір шоғырланған.
Климаты
Мұхиттардан алыста, құрлықтың түкпірінде жатуына және жан-жағынан шөлдер қоршауына байланысты Тәңір тауының климаты тым континенттік, құрғақ. Көпшілік бөлігі қоңыржай белдеуде, ал оңтүстік-батыс жоталарға құрғақ субтропиктердің әсері тиеді. Тау етегінің ыстық, құрғақ климатынан биік тау басының нивальдық климатына дейін орын алады. Шілденің орташа температурасы тауаралық қазаншұңқырлардың төменгі бөлігінде 20 – 250С, орта өңірде 15 – 170С, биік тау басында 0 0С және одан да төмен. Қаңтардың орташа температурасы тау етегінде –2 – 40С (оңтүстікте), –6 – 80С (солтүстікте). Қыста биік таулы белдеуден басқа бөліктерінде суық ауа райы жылылықтармен алмасып тұрады. Қыс айларында температуралық инверсия кең алқапты қамтиды. Жылдық жауын-шашын мөлшері тау етегінде 300 мм, тау жоталарының жоғары бөлігінде 800 мм. Жауын-шашынның ең көп түсетін мерзімі Тәңір тауының солтүстік бөлігінде жазға, оңтүстігінде көктемге (наурыз – сәуір) тура келеді. Континенттік және құрғақ климатқа сәйкес құрғақшылық ландшафт типтері басым. Тау алды еңіс жазықтарын, көпшілік жоталардың етегі мен кейбір тауаралық қазаншұңқырларды шөлейт, шөл ландшафттары алып жатыр.
Мұздықтары, өзен-көлдері
thumb|left|200px|[[Батыс Тәңір тауы]] Мұздықтар үлкен биіктікте таралған және кең көлемді қамтиды. Мұз басу ауданы 7300 км2, мұздықтардың саны 7700-ден асады. Мұз басудың ең ірі ауданы Орталық Тәңір тауы (Оңтүстік Инелшік мұздығының ауданы 823 км2, ұзындығы 60 км-дей). Ірі мұздықтар Іле, Қырғыз, Теріскей Алатауларында, Ақшырақ, Көкшаал-Тоо, Шығыс Тәңір тауындағы Еренқабырға, Халықтау, т.б. жоталарда шоғырланған. Көбінесе аңғарлық, кар және ілінбе мұздықтар сипаттындағы өзендері Орталық Азияның ішкі алаптарына (Нарын, Сарыжаз, Сырдария, Іле, Шу, Тарим, т.б.) жатады. Ірі көлдері – Ыстықкөл, Сонкөл, Шатыркөл.
Өсімдіктері
нобай|Тәңір тауындағы өзен Оңтүстік-батыс Тәңір тауының сұр топырағында көктемдік бір жылдық және көп жылдық өсімдіктер басым (қоңырбас, құмқияқ, таспа, т.б.). Шығыс Тәңір тауында қылша, кей жерлерінде сексеуіл тоғайлары, қалған бөлігінде жусан мен сораң өседі. Тауалды өңірінің жоғары бөлігін солтүстікте 1600 – 2100 м, Шығыс Тәңір тауының оңтүстік беткейлерінде 2200 метрге дейін шөлейт алады. Бозғылт сұр топырақта жусанды-селеулі-сораңды өсімдік топтары өседі. Батыс Тәңір тауының солтүстік беткейлерін 1000 – 1200 метрден 2500 – 2600 метрге дейін, шығыс Тәңір тауының оңтүстік беткейлерін 1800 метрден 3000 м биіктікке дейінгі аралықтағы қызғылт қоңыр және қоңыр топырақта астық тұқымдас түрлі шөптесін дала өсімдіктері өседі (селеу, бетеге, өлең). Орман тұтас белдеу құрамайды, солтүстік беткейлерде дала және шалғын алқаптарымен кезектесіп келеді. Төменгі өңірде орманның сұр топырағында жабайы жеміс ағаштары мен ұсақ жапырақты ағаштар өседі. Оңтүстік-батыс Тәңір тауында шоқ-шоқ болып өскен жаңғақ, жеміс ормандары таралған. 2000 метрден жоғарыда қылқан жапырақты ормандар (шырша, майқарағай) өседі. Субальпі және альпі шалғындары негізінен 3000 – 3200 метрден жоғары солтүстік беткейлерді қамтиды. Орталық Тәңір тауы сырттарын суық шөл алып жатыр. 3600 – 3800 м биіктікте гляциалды-нивальды (мұзды-қарлы) белдеу басталады. Жоғарғы биіктіктегі ішкі тұйық қазаншұңқырларға тастақты шөл, шөлейт және құрғақ дала ландшафты сипатты.
Қорықтары
thumb|left|200px|Ақсу-Жабағылы қорығы Тәңір тауының табиғаты мен оның өзіне тән өсімдіктер, жануарлар дүниесін қорғау үшін бірнеше корықтар мен ұлттық парктер ұйымдастырылған. Олардың ішінде Ақсу-Жабағылы (1926), Алматы (1931) қорықтары үлкен орын алады. 1996 жылы Алматы маңы Іле Алатауы ұлттық паркі кұрылды. \
Дереккөздер
Санат:Қазақстан таулары Санат:Қырғызстан таулары Санат:Қытай таулары
Параболоидтар
Параболоидтар (парабола және eіdos – түр) – тұйықталмаған, центрі жоқ екінші ретті беттер. Олар эллипстік және гиперболалық болып бөлінеді. Егер екі параболаның ойыстары бір жаққа қараса, онда эллипстік Параболоидтар, ал егер ойыстары екі жаққа қараса онда гиперболалық Параболоидтар болады. thumb|Эллипстік Параболоид thumb|Гиперболалық Параболоид
Дереккөздер
Санат:Беттер
Классикалық музыка
right|thumb|320px|Атақты композиторлар (солдан оңға қарай): жоғарғы қатарда — [[Антонио Вивальди, Иоганн Себастьян Бах, Георг Гендель, Вольфганг Амадей Моцарт, Людвиг ван Бетховен; екінші қатарда — Джоаккино Россини, Феликс Мендельсон, Фредерик Шопен, Рихард Вагнер, Джузеппе Верди; үшінші қатарда — Иоганн Штраус, Иоганнес Брамс, Жорж Бизе, Пётр Ильич Чайковский, Антонин Дворжак; төменгі қатарда — Эдвард Григ, Эдуард Элгар, Сергей Рахманинов, Джордж Гершвин, Арам Хачатурян.]]
Классикалық музыка ( classicus - «үлгілі» ) ұғымын көбіне классицизм кезеңіндегі, оның кейінгі Ағарту дәуіріндегі жазылған музыкамен байланыстырады. Әсіресе Еуропаның дәстүрлі музыкалық өнерінің туындыларымен.
Егер де классикалық музыка деп Еуропадан басқа жерге қатысты қолданса - бұл түсінік қазіргі заман музыкасынан тыс, ертеден келе жатқан дәстүрлі музыканы айқындайды. Мысалы, классикалық араб музыкасы, классикалық түрік музыкасы, классикалық қытай музыкасы, т.б.
Санат:Өнертану Санат:Академиялық пәндер Санат:Тарих
Раушанбек Бектібаев
Раушанбек Бектібаев (1950-2002) 27 қаңтарда Қызылорда облысының Жосалы стансасында дүниеге келген. 1973 жылы Қазақ химия-технология институтын бітірген. 1975-1992 жылдары КСРО Мелиорация және су шаруашылығы министрлігі саласында қызмет атқарды. Сол жылдары Арал теңізінің болашағы жайлы проблемалық мақалалары республикалық баспасөздерде жиі жарияланып тұрды. 1993 жылы Қазақстан Республикасы Президенті мен Министрлер Кабинетінің жалпы бөлімінде қызмет істеді. 1995 жылдан Қазақстан Республикасы Парламентінің Баспасөз қызметінде сек-тор меңгерушісі болып еңбек етті.
Еңбегі
«Нейтроит» (1985), «Ионосферадағы алаң» (1988), «Про-исшествие в день отдыха» (1992), «Қайта оралған Қорқыт ата» (1998 жылы түрік тіліне аударылды) атты бірнеше фантастикалық кітаптары шыққан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қызылорда облысы Санат:1950 жылы туғандар
Иондық каналдар
Иондық каналдар – бұл жасуша мембранасына иондарды өткізуін қамтамасыз етеді.Ал бұл процесс иондардың қозуы мен жасушаішілік регуляцияның арқасында жүзеге асады. Na+, K+, Са2+, Сl- иондары жасуша ішіне еніп, арнайы сұйықтықпен толтырылған каналдар арқылы сыртқа шығады.Каналдардың өлшемі кішкентай ғана (диаметрі 0,5-0,7 нм).Бұл өлшем каналдардың жасуша мембранасының аз ғана бөлігін алып тұрғанын дәлелдейді. Иондық каналдардың құрылысын әр түрлі әдістермен зерттейді.Ең көп таралған зерттеу түрі кернеудің тіркелімінің әдісі немесе «voltage-clamp».Зерттеудің басты принципі, арнайы электрондық системалардың көмегімен белгіленген аймақта мембрана потенциалын тіркеп анықтау.Ол мембрана арқылы өтетін иондық тоқтың ұзындығын өлшейді.Егер потенциал тұрақты болса,онда ол Ом заңына сәйкес ион өткізгіштігіне пропорционал болады.Жауап беруге деполиризация кезінде каналдар ашылады,содан кейн иондар электрохимиялық градиент бойынша мемьранага енеді.Иондык ток пайда болып  жасушаны деполиризациялайды.Мембрана арқылы ұзындығы бірдей электрлік тоқ өткізіледі.Сондай-ақ трансмембраналық айырым потенциалы өзгермейді. Әлуеттің және ион арнаның төл блокаторының тіркелімінің әдісінің бірлескен игерушілігі торша мембранада ион арнаның түрлі үлгісінің ашылымына деген келтірді. Қазіргі кезде әр түрлі иондарға каналдардың көп түрі тіркелген.Олардың ең тиімдісі, екіншісі, негізгі ионнан басқа, ол басқа да иондарды өткізе алады. Жеке каналдардың құрылысын зерттеу потенциалдың локалдық фиксация әдісімен «path-clamp» жүзеге асады.Ол үшін шыны микроэлектродты тұзды тұнбамен толтырып, мембрана жоғарғы бетіне қысылып кішкене зарядталады.Сол уақытта мембрананың кішкене бөлігі микроэлектродқа сорылады. Егер сорылу аймағында иондық канал болатын болса, онда жеке каналдың белсенділігін тіркейді.Жеке каналдың белсенділігін тіркеудің кернеу фиксациясынан айырмашылығы көп емес. Каналдың сыртқы бөлігі зерттеуге тиімді келеді, ал ішкі бөлігін зерттеуде белгілі бір қиындықтар туындайды. П. Г. Костюк жасушаішілік диализ әдісін құрастырды.Бұл әдіс кіріс және шығыс иондық каналдарының құрылысын микроэлектродтардың қатысуынсыз тіркеуге мүмкіндік береді.Нәтижесінде, иондық каналдың бір бөлігі, жасушасыртылық ашық кеңістікте һзінің функционалдық құрылысы жағынан каналдың бөлігінен айырмашылығы бар. Осы иондық каналдар мембараны екі негізгі құрылғымен қамтамасыз етеді: Селективті және өткізгіштік. Селективті немесе таңдаушылық, арнаның оның айрықша ақуызды құрылымымен қамсызданады. Арнаның көпшілігі электробасқар- болып табылады, оның иондарды өткізу қабілеті мембрана потенциалдарының ұзындығына байланысты.Канал функционалдық характеристикасы жағынан біркелкі емес, бұл әсіресе ақуыздық құрылысына қатысты. Натрий каналының жұмыс істеу тәртібін мысал ретінде қарастырып көрейік.Тыныштық күйде натрий каналы жабық күйде болады.Белгілі бір дәрежедегі жасуша мембрана депорилизациясы кезінде m- активациялық қақпасы ашылып, натрий Na+ иондарының мембрана ішіне өтуі күшейеді.Бірнеше милисекундтан кейін m-қақпасы ашылып,  n-қақпасы жабылады.Инактивация жасуша клеткасында жылдам жүреді және инактивация дәрежесі деполяризация стимулының  ұзындығы мен уақытына тікелей байланысты.
Шыңғыс Уәлиұлы Уәлиханов
Шыңғыс Уәлиұлы Уәлиханов  (1811, Уәли ханның Сырымбеттегі ордасы – 1895, Сырымбет қонысы) – Көкшетау округінің аға сұлтаны, Абылай ханның немересі, Уәли ханның ұлы, Шоқан Уәлихановтың әкесі. Полковник және Батыс Сібір мен Солтүстік Қазақстанның қоғам қайраткері.
Өмірбаяны
Ауыл мектебінен бастауыш білім алған соң, шешесі Айғанымның айтуымен Омбы әскери училищесінде білім алған. Училищені майор шенінде бітіріп, Аманқарағай (1834 – 44), Құсмұрын (1844 – 53), Көкшетау (1857 – 68) округтерінің аға сұлтаны болған. 1853 – 57 ж. Омбы облысы Сібір қазақтары басқармасында кеңесші болды. Қазақтардың қалыптасқан қоғамдық және шаруашылық тұрмыс-салтын қайта құруға ат салысты. Кенесары Қасымовтың ұлт-азаттық қозғалысына қолдау көрсетті. Уәлиханов оқу-ағарту және ғылымның рөлін жоғары бағалады, ғалымдармен, саяхатшылармен, декабристермен жақын қарым-қатынас орнатып, Орыс географиялық қоғамының ғалымдарына қазақ халқы мен даласы жөніндегі ғылыми, этногр. материалдар жинауға көмектесті. Уәлихановтың жинаған жәдігерлері мен мәліметтері Мәскеудегі көрмеге қойылып, С-Петерургте өткен шығыстанушылардың 3-Конгресінде көрсетілді. 1868 ж. полковник шенінде отставкаға шықты. Этнографиялық топтама үшін жинаған жеке заттары Мәскеу, Санкт-Петербург, Омбы және Гамбург мұражайларында сақтаулы. Қалтқысыз қызметі үшін Ресейдің бірнеше орден, медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Күйшілер Санат:Аға сұлтан Санат:Шыңғыс ханның ұрпақтары Санат:Қазақ би-шешендері Санат:Ресей Империясының офицерлері Санат:Төрелер
Салих (Ямадин ауылдық кеңесі)
Салих — Башқұртстанның Яңауыл ауданындағы ауыл, Ямадин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 376 адамды құрады. Пошта индексі — 452814, ОКАТО коды — 80259895003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Найтым-Я
Найтым-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сертынь-Я өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Алдан Зейноллаұлы Сымайылов
Алдан Зейноллаұлы Сымайылов (1946 ж .т.), жазушы. Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі. Жаңаарқаның түлегі. ҚазМУ- ді бітірген (1970). 1970-1989 ж. Алматы облыстық «Жетісу» газетінің әдеби қызметкері, Целиноград облысы радиосының тілшісі, Целиноград облысында «Коммунизм нұры» газетінің әдеби қызметкері, бөлім меңгерушісі болып істеді. 1989 ж. Республикада алғашқы құрылған Тіл және мәдениет қоғамының төрағасы болып сайланды. Ақмола облысында «Қараөткел» газетін ұйымдастырып, оның бас редакторы болды. Ақмола облысы телерадио компаниясы төрағасының орынбасары болып қызмет атқарды. ҚР Жазушылар одағы Астана бөлімшесінің төрағасы (2006). Оның «Ақ жалын», «Тамыздың таңы», «Найзақара», «Сағынтып жеткен көктем» кітаптарын оқырмандар жылы қабылдады.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды
952 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:952 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:952 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сто Мандевиль ойындары
Дереккөздер
Санат:Спорт
Лова (Мулымь тармағы)
Лова — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мулымья өзенінің сол жағалауынан 324 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 60 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Аумақтық жалпы әскери бірлестік
Аумақтық жалпы әскери бірлестік (Территориальное общевойсковое объединение) — елдің және қарулы күштердің соғысқа дайындалуына байланысты белгіленген аумақта оперативтік міндеттер мен әскери әкімшілік қызметтерді орындау үшін құрылған әскери бөлім. Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде аймақтық жалпы әскери бірлестікке әскери округтер жатады.
Лова (Мулымь тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Аумақтық жалпы әскери бірлестік
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Лова (Мулымь тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4240
IC 4240 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1926210.
Сыртқы сілтемелер
IC 4240 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Меридиану (Сан-Паулу)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 203 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 228,158 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,4 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Сүйінші
Сүйінші – қуанышты хабар әкелушіге берілетін сыйлық. Дүниеге жас нәресте келуін, келін түскенді, алыстағы сағынған адамның келгендігін, жоғары атақ, үлкен сыйлық берілуін, т.б. қуанышты сәттерді алғаш хабарлаушы сүйінші сұрайды. Сүйіншіге бағалы зат немесе ақша береді.
Халқымызда біреу екінші адамға жақсы хабар жеткізіп қуантса, сүйінші кәдесін алатын салт бар. Бұрынғы әдет‑ғұрып заңы бойынша жоғалған қымбат затты тауып, не оның қайда екенін көрсеткен, не ұрыны ұстаған адамдар иесінен сүйінші дәметкен, егер иесі бұны беруден қашқақтаса, биге жүгінуге хақылы болған.
Сүйінші көлемі хабаршының көрсеткен қызметіне және жоғалып табылған заттың бағасына байланысты анықталған. Мәселен, ұрланған малды тауып әкеліп берсе, одан әлгі малдың құнынан жиырмадан бірін, ал ұрыдан тартып алса, бестен бірін, ал ұрының өзін әкелсе, ұрланған малдың жарты құнындай сый алған. Егер хабаршы жоғалған малды көрмей, оның қайда екенің естуі бойынша жеткізсе, құлақ сүйінші алған. Ұры жоғалған малды өзі әкеліп берсе, әрине сүйінші дәметуге хақысы жоқ. Егер жоғалған малды табуға, не ұрының мойнына қойып беруге уәде етіп, сүйінші алған адам, уәдесін орындамаса, алған сүйіншісінің белгілі бір бөлігін қайтаруға тиіс.
Жалпы қазақ халқында сүйінші жақсылықтың нышаны. Беті балбұл жанып сүйінші сұрай келген адамға қалағаныңды ал, деп қолын еш қақпаған. Күні бүгінге дейін бұл дәстүр жалғасын тауып, сүйінші сұрау жақсылықтың, қуаныштың нышаны болып келеді.
Сүйінші берілмеген жағдайда, сұраушының бағалы зат алып қашуына болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Моновар
Моновар  (Monóvar) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Виналопо-Митха ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12928 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 152 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
NGC 3607
NGC 3607 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 14 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3607 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34426, UGC 6297, MCG 3-29-20, ZWG 96,21.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Жоғарғы Чукча
Жоғарғы Чукча — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мещанский Шар тармағы сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 112 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гальтелли
Гальтелли (Galtellì) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Нуоро провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — SS. Crocifisso.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Монтальдео
Монтальдео (Montaldeo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 306 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 59 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 15060.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Ункор
Ункор — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кудьма өзенінің оң жағалауынан 75 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Эберзеккен
250px|thumb|Картада орналасуы Эберзеккен (Ebersecken) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Виллизау округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 423 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.57 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1126, пошта индексі — 6245.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Эгинг-ам-Зе
Эгинг-ам-Зе (Eging am See) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Пассау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3983 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 75 120. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Бауэр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Көлтабан (Ақтөбе облысы)
Көлтабан — Ақтөбе облысы Алға ауданы, Ақай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Алға қаласынан солтүстік-батысқа қарай 78 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 257 адам (137 ер адам және 120 әйел адам) болса, 2009 жылы 167 адамды (89 ер адам және 78 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алға ауданы елді мекендері
953 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:953 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:953 жылы қайтыс болғандар
Паларуви
Паларуви (малаял. പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം) — Үндістандағы Каллада өзенінің сарқырамасы.
thumb|right|200px|
Сарқырама бір иіріммен ағады,биіктігі — 91 м және Коллама аймағында орналасқан. Елдегі сарқырамалар арасында 40 орныда.
Паларуви Тамил-Наду шекарасынан 4 км, Пуналурадан 35 км, Колламадан 75 км және Тируванантапурамадан 152 км қашықтықта орналасқан.
Малая тілінен аударғанда Паларуви сөзі «ағып жатқан сүт» дегенді білдіреді.
Ескертпелер
Санат:Үндістан сарқырамалары Санат:Алфавит бойынша сарқырамалар
Камбалатәрізділер
thumb|[[Камбала]] '''Камбалатәрізділер (лат. Pleuronectidae). '''Камбала тәрізділердің денесі екі бүйірінен өте қысыңқы сүйір болады. Көзі басының екі бүйіріне немесе оның бір бүйіріне ғана орналасқан. Торсылдағы болмайды. Су түбінде тіршілік ететін балық сондықтан бір бүйірімен жайлап жүзеді. Денесінің үстіңгі беті әр түсті пигментті болады да, ал астыңғы жақ беті әрқашанда ақ түсті болады. Камбаланың шабақтары алғаш судың қабатында жүзіп жүріп, кейін су түбіне ауысқанда, денесі бүйірінен қысылып, көз денесінің үстіңгі жағына қарай ығысады. Бізде Каспий мен Арал теңіздерінен басқа теңіздердің бәрінде де кездеседі. Қамбалалар әдетте уылдырық шашу-ға, қыстап шығуға, қоректерін тауып жеуге қолайлы жер іздеп қана миграция жасайды. Бірақ өте баяу қозғалатын болран дықтан тіршілік еткен жерінен 100—200 километрден ұзап кете алмайды. Уылдырықтарын әдетте жағалауға шашады. Бірнеше миллионға дейін уылдырық шашатын өсімтал балық. Олар су түбіндегі омыртқасыздармен қоректенеді. Камбалалар тралмен аулау кәсібінің негізгі объектісі. thumb|'' thumb
Дереккөздер
Санат:Түйетабантәрiздiлер
Сарга (Уфа тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Нешперейра (Говея)
Нешперейра (Говея) (Nespereira (Gouveia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Говея муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Серра-да-Эштрела экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 861 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,77 км² шамасында. Халық тығыздығы — 180,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Цубаса Хонда
Цубаса Хонда (本田 翼 Honda Tsubasa?, 27 маусым, 1992 жыл, Токио) – Жапон әртісі мен моделі.
Мансап
2006 жылдың орта жағында Хонда бір күннің ішінде жеті адамның қарауында болғандықтан, бұл оның ойын-сауық индустриясына кіріуіне себепші болды. Осы жылы Хонда «Seventeen» журналы үшін эксклюзивті моделі ретінде сынға түскен болатын. Кейін 2007 жылы «Love Berry» журналының эксклюзивті моделі болды. 2010 жылдың қаңтар айында ол қайтадан «Non-no» журналына қосылды.
2012 жылдың сәуір айынан бастап 2013 жылғы мамырға дейін ол Shōfukutei Tsurube II есімді тұлғаның өткізілуімен TBS ток-шоу А-Студионың көмекшісі болды. 2012 жылы қарашада "Fashion Story: Model" фильміне түсіп, жаңа фильмі дебютке шықты. 2013 жылдың шілде айында, ол НТВ телеарнасында кешкі музыка шоу Music Dragon-да МС ретінде өзін көрсеткен болатын. 2015 жылы 2 маусымда оның  Fuji TV арнасында көрсетілетін Koinaka драмасында басты кейіпкерді  ойнайтыны жарияланды.
Дереккөздер
Толық дереккөздер тізімі
Сен-Марк-ле-Блан
Сен-Марк-ле-Блан (Saint-Marc-le-Blanc) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35292, пошта индексі — 35460.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1259 адамды құрады. Халық тығыздығы — 71,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Уәлиханов қонысы
300px|thumb|Уәлиханов қонысы Уәлиханов қонысы — тарихи мекен-жай; Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданының Сырымбет аумағында орналасқан.
Уәлиханов қонысы республикалық деңгейдегі сәулет өнері ескерткіші саналады. Ол кезінде Ш.Ш.Уәлихановтың әжесі Айғанымның құрметіне арналып салынған. Уәлиханов өзінің балалық шағын өткізген, Омбы қаласындағы кадет корпусында оқып жүрген жылдары дем алуға келіп, ал 1862–64 ж. осында тұрған. Сол жылдары қыстауда ақындар айтысы өтіп, әнші-күйшілер өнер көрсеткен, орыс шенеуніктері, саяхатшылар мен ғалымдар, олардың қатарында Г.Н.Потанин де қонақ болған. Уәлиханов қонысы қазақ даласында ағартушылық идеяларды таратуда және халықтың мәдени мұрасын насихаттауда едәуір рөл атқарған. Қазан төңкерісінен кейінгі жылдары әбден тозып, талан-таражға түскен қоныс Уәлихановтың туғанына 150 жыл толумен байланысты қайта қалпына келтірілді. Қазіргі уақытта қыстау орнында Сырымбет а. орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қоныстары Санат:Қазақстан сәулеті
Паркуэй Виллэйдж (Кентукки)
Паркуэй Виллэйдж (Parkway Village) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Жерді зерттеу ақпараттық қызметі
Жерді зерттеу ақпараттық қызметі (Earthscan) 1975 жылы құрылған. Мақсаты — бұқаралық ақпарат құралдарына (баспасөзге, радио мен теледидарға) қоршаған ортаны қорғау және даму мәселелерін неғұрлым толық көрсетуіне жәрдемдесу, эколог-журналшылардың тілшілік желісін құру және дамыту. Негізгі қызметі — елді мекендер мәселелері, су ресурстарын сақтау, шөлденуге қарсы күрес, қоршаған ортаны қорғау, ең жаңа технологияларды жасау және енгізу, жабайы табиғаттың ресурстарын оңтайлы пайдалану, теңіздік ортаны сақтау және дамыту мәселелері жөнінде материалдар дайындау және жариялау;, брифингтер, экспедициялық сапарлар ұйымдастыру және өткізу; ақпараттық бюллетендер, теледидарлық фильмдер шығару.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Рүстембек Бейсенұлы Омаров
Рүстембек Бейсенұлы Омаров (7 қыркүйек 1919, Павлодар облысы Лебяжье ауданы Шарбақты ауылы – 6 маусым 1988, Алматы) – күйші, домбырашы.
Өмірбаяны
Қазақстанның халық артісі (1976). 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Омаров домбыра тартуды әкесінен үйренген. 1934 жылы А.Жұбановтың жетекшілігімен құрылған халық аспаптар оркестрінде домбырашы, кейін домбыра тобының концертмейстері және жеке домбырашы қызметін атқарды. 1937 – 39 жылы қазіргі Санкт-Петербург қаласындағы музыкалық училищеде, 1946 жылы Алматы консерваториясында оқыды. Бұдан кейінгі шығармашылық қызметін ұстаз ретінде консерваторияда, домбырашы ретінде Құрманғазы атындағы халық аспаптар оркестрінде қатар жүргізді. Ә.Есқалиев, І.Ахмедияров сынды көптеген күйші-домбырашыларды тәрбиеледі. Омаров қазақ халқының күй мұрасын, әсіресе, Құрманғазы күйлерін, оның орындаушылық дәстүрін жетік меңгерді.
Дереккөздер
Санат:Күйшілер
Бутанолдар
Бутанолдар С4Н9ОН - изомерлі алифаттық спирттер тобы; мотор отынының құрауышы, антисептик, иісті заттар, еріткіштер ретінде қолданылады.Сивуха майының тән иiсiмен түссiз тұтқырланған сұйық. Органикалық ерiткiштермен араласады. 7, 6 г 100 г суда ашиды. Бутанолдың массасы бойынша азеотробы болатын 42, 5% олардан құрастырады 97, 7 C қайнайтын.
Дереккөздер
Санат:Спирттер Санат:Органикалық химия
Оуфайрюфосс
thumb|right|200px| Оуфайрюфосс (Ófærufoss) — екі сатылы сарқырама, Исландия аралында, Эльдгьяу каньонында орналасқан.
Санат:Исландия сарқырамалары
Гәуірқала
Дереккөздер
Санат:Түрікменстан көне қалалары
Шора Бисемәліұлы Yмбетәлиев
Шора (Александр) Бисемәліұлы Yмбетәлиев (16.6.1941, қазіргі Астрахан облысы Володар ауданы Тюрино ауылы — 8.1.2007, Алматы) — әнші (бас), Қазақ КСР-інің халық артісі (1984).
Өмірбаяны
Негізгі партиялары:
Yбетәлиев өзінің концерттік репертуарымен қазақтың халық әндерін (“Япурай”, “Бір бала”, “Қара торғай”, т.б.) насихаттауға да белсене ат салысты.
Марапаттары
Орта Азия мен Қазақстан әншілері байқауының лауреаты (1969).
Дереккөздер
Санат:16 маусымда туғандар Санат:1941 жылы туғандар Санат:Володар ауданында (Астрахан облысы) туғандар Санат:8 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:2007 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Абай атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театры әртістері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары
Сүйіндік (Кіші жүз)
Сүйіндік
Сүйіндік (Жаман Адай). Сүйіндіктен – Құрманқұл.
Құрманқұлдан
Мырза, Бөгілі.
Мырзадан
Айтуған, Қоныс, Қалқаман.
Бөгілі
Бөгілі – өскен ауыл, одан – Құдайназар, Қараменде, Тоқа, Бұқар, Құл.
Құдайназардан
Қарпық, Шақшақ, Ақсары, Әлі. Қарпықтан – Қожабек, Қашқын, Керім, Көбей.
Қожабектен
Байқабыл, Жанқабыл, Жарқынбай, Маңдай, Жұлдыз.