cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Османштедт
Османштедт (Oßmannstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Веймар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1286 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 072. Муниципалитеттің басшысы — Дитмар Марграф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Шотланд фунты
Шотланд фунты (шотл. Pund Scots, Pound Scots) — XII-XVIII ғасырлардағы Шотландияның ақша бірлігі. Шотландия банктерінің қазіргі уақытта шығарылатын банкноталарды кейде «шотланд фунты» деп те атайды.
Тәуелсіз Шотландияның ақша бірлігі
Шотландия тиындарын шығару Дәуіт I-нің тұсында басталды (1124-1153 жж.). Бастапқыда тиындар ағылшын тиындарына сәйкес мөлшерде және салмақта стерлинг үлгісінде шығарылды. Шотландия фунты, фунт стерлинг сияқты, 20 шиллинг пен 240 пенстерден тұрды.
Бірте-бірте шотландық тиындар үлесінің азаюымен шотланд фунтының құны фунтқа дейін төмендеді. 1603 жылы Шотландия королі Яков VI Англия патшасы болған кезде, бағам белгіленді: 1 фунт стерлинг = 12 шотланд фунты. 1707 жылы Уния туралы акттың қабылдануымен және біртұтас мемлекеттің құрылуымен шотланд фунты айналымнан алынды.
Шотланд банкінің банкноттары
Шотландия тәуелсіз мемлекет болмаса да, Ұлыбритания құрамына кірсе де, Шотландияның үш банкі өз банкноттарын шығаруға құқылы. Ресми түрде бұл банкноттар «шотланд фунттары» деп аталмайды, олардың атаулы құндары фунт стерлингте көрсетіледі. Бұл банкноттар заңды валюта болғанымен, «заңды төлем қаражаты» (Legal Tender) терминінің қатаң мағынасында шотланд банктердің банкноттары Шотландияда да заңды төлем құралы болып табылмайды, бірақ оны Біріккен Патшалықта қабылдауға болады.
Сілтеме
Санат:Айналымнан шыққан ақшалар Санат:Фунт Санат:Тарихи ақшалар Санат:Еуропа валюталары
Айнымал
Айнымал - дәмі бұзылған, дұрыс ашымаған татымал қымыз. Дұрыс тазаланбаған, яғни бабымен ысталмаған ыдыста ашытылып, дәмі бұзылған қымызды қазақ айнымал немесе татымал дейді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Шоқан Уәлиханов (фильм)
«Шоқан Уәлиханов» — толық метражды көркем фильм. 1957 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы мен Ленфильм шығарған.
Никитинка (Қостанай облысы)
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 274 адам (129 ер адам және 145 әйел адам) болса, 2009 жылы 235 адамды (112 ер адам, 123 әйел адам) құрады.
Шоқан Уәлиханов (фильм)
Сюжеті
Фильмде қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (шын есімі Мұхаммед Қанафия, 1835 —1865) өмірі туралы баяндалады.
Фильм Шоқанның 1858-1859 жылдары атақты Қашқарияға жасаған сапарынан бастау алады. Бұған дейін ешбір саяхатшы аяқ баспаған мекенге Шоқан аса қиын жағдайда өзіне қауіп төндіре отырып жол жүреді. Онда ол Қашқар халқының тарихы мен этнографиясын, мәдениетін қағаз беттеріне түсіреді.
Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:КСРО драма фильмдері
Истон (Нью-Гэмпшир)
Истон (Easton) — Нью-Гэмпшир штатының Графтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 254 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 80.8 км² шамасында. FIPS коды — 33-22020.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Қысқақұйрық құрақтұмсық
Дереккөздер
Санат:Татреңтәрізділер
Канж-Гун-Еган
Канж-Гун-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аган өзенінің сол жағалауынан 97 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ханкөл
Географиялық орны
Облыс орталығы - Орал қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 220 км-дей, ал аудан орталығы Қаратөбе ауылынан солтүстікке қарай 38 км-дей қашықтықта орналасқан. Дала және шөлейт зонасында орналасуы адам өміріне онша қолайсыздық жасамайды. Ауыл территориясы Жер шарының 24 сағаттық белдеуінің Лондон қаласынан өтетін Гринвич 0-дік меридианынан есептегенде 5-ші сағаттық белдеуде орналасқан. Теңіз деңгейінен биіктігі 93 м.
Ауыл территориясы Еуразия құрлығының ішкі ауданында жатыр, яғни Атлант мұхитының және оның теңіздерінен 2,5 мың шақырым қашықтықта жатыр. Солтүстік Мұзды мұхиты ауданымен екі ортадағы қашықтық керісінше анағұрлым жақын, сондықтан оның климатының қатаң болуына, сонымен бірге топырақ жамылғысы мен өсімдіктер дүниесіне, жалпы табиғатына әсер етеді. Ауыл аумағы шағылды-жазықты жер бедерінен тұрады.Дегенмен, көзге көрінбейтін тегіс болып көрінгенмен, көктем кезінде  еріген қар суын жинайтын ойпандар мен көлшіктер, үлкен көлтабандар көп. Ауыл аумағында кең тараған жер бедерінің бір түрі шығыс, оңтүстік-шығыс бөліктерде орналасқан құм шағылдар. Ауыл территориясының 25 %-ын алып жатыр. Үлкен территорияны алып жатқан Көкөзекқұм құмды алабы.
Инфрақұрылымы
Ауылда 1 орта мектеп, 1 шағын орталық, 1 медпункт, 1 мәдениет үйі және 1 кітапхана жұмыс істейді. Ауылға 2011 жылы “Ақбұлақ ” бағдарламасы бойынша су жүргізілді.Ауыл тұрғындары алыс елді мекендермен автокөлік жолдары арқылы байланысады.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 776 адам (401 ер адам және 375 әйел адам) болса, 2009 жылы 590 адамды (306 ер адам және 284 әйел адам) құрады. Ауылдағы адамдардың жұмыспен қамтылу көрсеткіші — 40 %. Халықтың орташа тығыздығы 1 км-ге 3 адамнан. Туу көрсеткіші 1000 адамға  шаққанда 0,005%, ал өлім — жітім 1000 адамға шаққанда 0,002%. Табиғи өсім жылына 0,003%.
Геологиялық құрылысы
Аймақ геологиялық дамуы мен тектоникалық құрылымы жөнінен ежелгі шығыс Еуропа платформасының оңтүстік шығыс бөлігі болып табылады.
Платформа фундаменті архей мен протерозойда қалыптасып, кристалды қатты жыныстардан тұрады.Оның бетін кейігі эраларда (палеозой, мезозой, кайнозой) шөгінді жыныстар жапқан. Ауылдың ауданы ұзақ уақыт су астында жатып, біртіндеп көтерілуі нәтижесінде қазіргі қалпына келген. Антропогендік соңғы мұз басу кезеңінен кейін ғана қазіргі жер бедері қалыптасқан.
Құмды аудандар палеогеннің аяғында басталған Каспий трансгрессияларының соқтығысуынан пайда болған.Бұл аймақтың тектоникалық кернеуі оңтүстікке қарай созылыды, оңтүстік – шығысқы қарай қысылады.
Геологиялық құрылысы бор және палеоген жүйесінде қалыптасқан. Тектоникалық құрылысы Каспий маңы сенелизасы негізінде қалыптасқан. Жер қыртысында антропогендік шөгінділер кездеседі.
Климаты
Ауыл территориясы түгелдей дерлік қоңыржай белдеуге кіреді. Ауыл климаты құрғақ континентті. Оған аумақтық мұхиттар мен теңіздерден алыс жатуы себеп болады. Қысы суық  бірақ  батысынан  келетін циклондардың әсерінен  кейбір  кездерде жылылыққа  ауысып  отырады. Қаңтар айындағы орташа температурасы - 23 -25°С. Жазы ыстық  әрі құрғақ,  ұзақ  болады. Шілде айының орташа температурасы 24-26°С.
Климатына тән  ерекшеліктері: күн  сәулесі  мол түседі,  құрғақшылық жиі болып тұрады, қар жамылғысы жұқа (кей  жылдары  қалың болады), қар мөлшерден жоғары буланады, желдің екпіні қатты, көктемде және өсімдіктің көктеу кезеңінде топырақтың ылғалдық қоры аз болады.
Жауын- шашын мөлшері 192-195 мм. Жауын- шашынның мол түсуі мамыр, маусым, қыркүйек, қазан айларына тура келеді. Орташа есеппен осы айларға жылдық мөлщердің 50% келеді. Жауын-шашынның орташа айлық және орташа жылдық мөлшері (мм):
Климаттық континенттігін анықтайтын көрсеткіштің бірі жылы және суық айлардың орташа температурасының амплитудасының мөлшері 29-30°С шамасында, ал абсолюттік көрсеткіші 57-58°С-қа дейін жетеді.
Қар жамылғысының орташа қалыңдығы 10-15 см. Оның тұрақты жату кезеңі 80-100 тәулік шамасында. Кейбір жылдары қар жамылғысы мүлдем тұрақты болмайды (орташа 10 жылда бір рет). Қыста шығыс бағыттан соғатын желдер басым болса, жазда солтүстік бағыттан соғатын желдер басым. Жылы кезең 140-160 күндей болады. Ауаның 100-тан жоғары температурасының 30000-34000-қа жетеді.
Топырағы
Аймақтың негізгі топырақ типі — бозғылт-қызыл ішінара сортаңдау топырақ. Аймақта топырақ типтерінің таралуы картада көрсетілген:
Негізінен топырақ құрамы аймақтың шөл мен шөлейт аймақтардың арасында орналасқандықтан әртүрлі типте:
Елді мекеннің шығыс, солтүстік- шығыс, оңтүстік-шығыс бөліктерінде таралған негізгі топырақ типі- сары және қызыл топырақ. Оңтүстік- батыс бөлігіндегі, яғни, Шилі өзені аумағы қалыпты қара топырақ типіне жатады.
Аймақтың 20%-ы қара-қызыл және қоңыр топырақты болса,48 %-ті бозғылт- қызыл топырақты типке жатады.8% күлгін, 31%-ті сұр-қоңыр топырақ типтеріне ажыратамыз.
Өсімдіктері мен жануарлар дүниесі
Аймаққа негізінен жусанды-астық тұқымдас шөлейт зона аймағы өсімдіктері мен құрғақ далалық өсімдіктер тән. Аймақта өсімдіктердің 25-тен астам түрлері кездеседі. Негізінен адыраспан, селеу, жусан, есекмия, мия кең аумақта таралған. Өсімдіктердің басым түрі шөптесін өсімдіктер. Құм бидайық, шөл бидайық, жуа, бәйшешек, қара сексеуіл, раң, у жуа, тікенді жыңғыл, жантақ секілді тағыда басқа өсімдіктердің түрлері кездеседі.
Саллель-д'Од
Саллель-д'Од (Sallèles-d'Aude) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Нарбонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,55 км² шамасында.
NGC 1724
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Саллель-д'Од
Коммунаның INSEE коды — 11369, пошта индексі — 11590.
Ханкөл
Өсімдіктері мен жануарлар дүниесі
Дәрілік өсімдіктерден: итмұрын, қызылмия, жестер, адыраспан секілді өсімдіктер де таралған. Аймақтағы өсімдік жамылғысында ағашты-бұталы және бетеге-бозды өсімдіктермен араласып келеді .Құм төбешіктерін еркекшөпті- құм жусанды және құмды астықтұқымдасты өсімдік топтары мен  бұталы қараған мен ағаш өсінділері алып жатыр. Құмды қазаншұңқырларда көктерек, жатаған тал, бірлі- жарым шоқ ормандар таралған. 1949 жылы өсімдіктер дүниесін зерттеушісі А.Г.Гаель Көкөзекқұм құмды алабын зерттеп, құмды алаптан 200-ден астам өсімдік түрлерін анықтаған. Олардың ішінде облыстағы сирек және жойылып бара жатқан түрлері тізіміне ұсынылған реликті және эндемикалық түрлері кездеседі. Аймақта осы аталған өсімдіктердің үлкен юринея, қаратау лепидолофы секілді өсімдіктер бірең- сараң кездеседі.
Саллель-д'Од
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2466 адамды құрады. Халық тығыздығы — 196,49 адам/км².
NGC 1724
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 4 сәуірде астроном Rmker George Friedrich Wilhelm ашқан болатын және NGC каталогында 1724 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 405, *Grp ?.
Ханкөл
Өсімдіктері мен жануарлар дүниесі
Бауырмен жорғалаушылардан құм жұмырбас кесірткесі, шұбар кесіртке, жүйрек кесіртке, моңғол кесірткесі, орта азия тасбақасы, сұр жылан, сары жылан, өрнекті қара шұбар жылан, сары бауыр қара шұбар жылан, дала сұр жыланы, кірпі т.б. тіршілік етеді. Қосмекенділерден қосаяқ, кәдімгі бақылдауық бақа,көлшік бақасы, кәдімгі тарбақа,шөп бақасы, үлкен қосаяқ, дала тышқаны мекендейді.
Саллель-д'Од
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
NGC 1724
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Лаушы (шоқжұлдыз)
Ханкөл
Өсімдіктері мен жануарлар дүниесі
Кемірушілерден тышқан, үлкен қосаяқ, дала тышқаны, кәдімгі сұр тышқан, көртышқан кездеседі. Жыртқыштардан: сасық күзен, борсық, түлкі, қасқыр, қарсақ кездеседі. Құстардың 20-дан астам түрі бар. Түрлері: құлақты жапалақ, күйкентай, қырғи, үкі, жапалақ, байғыз, қара бозторғай, сексеуіл жорға торғайы, сары шымшық, қара торғай, дала бозторғайы, қарлығаш, тоқылдақ, көкек, торғай, шымшық, қарға, сауысқан т.б. Аймақ қарға, торғай, қараторғай, қарлығаш секілді құстардың тұрақты мекені. Шұбар шымшық, шабындық құры, құр, шіл секілді құстардың түрлерін де кездестіруге болады.
Саллель-д'Од
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Ханкөл
Өсімдіктері мен жануарлар дүниесі
Өрмекшіден: үй өрмекшісі, бунақ құрсақты өрмекші,секіргіш өрмекші,бүйі мекендейді. Қоңыздардан түкті сарғылт қоңыз, сарғылт жасыл қоңыз, терек зерқоңызы, дала қоңызы, құм қоңызы, колорадо қоңызы, шөпжемір, сасық қызыл қоңыз, қызғылт барылдақ қоңызы мекен етеді.
Бунақденелілерден кресті шыртылдақ қоңыз, көк шыбын, оқыра, безгек масасы, жасыл бізтұмсық, жасыл көзді шыбын, адам бүргесі, бал арасы, қауғабас ара, құмырсқа, ара тәрізді жылтыр көбелек, таң көбелек, ағаш жегі құмырсқа, көк түн көбелегі, қызыл түн көбелегі, кәдімгі аюқұлақ, жылтыр ұя көбелегі т.б. тіршілік етеді. Шилі өзенінде шортан, бекіре, қара балық секілді балық түрлері мекендейді. Аймақтың өсімдіктері мен жануарлары келтірген мәліметтерден де көп. Бұл материалдар әліде зерттелуде. Соған байланысты бұл тақырыпты бөлек қарастырамын.
Өзендері мен көлдері
Аймақта көбінесе көктемде қар суымен толатын көлшіктер көп. Үлкен көлтабандар да кездеседі. Олар ауылдың шығыс бетінде орын тепкен. Көлтабандардың үлкені — Ақкөл көлі. Ұзындығы 2,5 км, ені 1,5 км. Ауылдың оңтүстік батысында Сырым ауданымен шекарасында Айдын көлі орналасқан. Аймақтың көлшіктері жаз айында кеуіп кетеді. Солтүстік-батысында Шилі өзені ағып өтеді.
Шаруашылығы
Шаруашылықтың негізгі маманданған түрі — мал шаруашылығы. Көбінесе ірі қара мал мен қой өсіруге машықтанған. Жердің көбі жайылым мен шабындыққа пайдаланылады.Мелиорацияланған массивтің жалпы ауыл шаруашылығы жеріндегі үлесі- 2%.
Ауыл халқы жаз айларында бау-бақша егу мен айналысады. Бау-бақша дақылдарынан қияр, қызанақ, баклажан, капуста, бұрыш, шалқан, пияз, аскөк, шалғам, сәбіз, картоп егіледі. Шилі өзені жағасында қауын, қарбыз егеді.
Тәуелсіздігімізді алған жылдан бастап көптеген жерлер мен аймақтардың тарихы мен географиялық жағдайлары зерттеліп жатыр. Әліде болса Ханкөл ауылы секілді көптеген елді мекендеріміздің тарихи беттері жоқтың қасы. Қазіргі кезде көптеген елді мекендер құрып кетіп жатыр. Кішкене ғана Ханкөл ауылында әліде болса тіршілік қайнап жатыр.
Дереккөздер
Санат:Қаратөбе ауданы елді мекендері
Мысыққұйрық
Мысыққұйрық (Polypogon) – астық тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдік.
Өсетін жері, түрлері
Қазақстанның сортаңды-шөлді жерлерінде, өзен, көл және жылғалардың жағалауында өсетін 3 түрі: Жасық мысыққұйрық (Polypogon demіssus), Теңіз мысыққұйрық (Polypogon marіtіmus) және Монпель мысыққұйрық (Polypogon monspelіensіs) бар.
Ботаникалық сипаты
thumb|left|150px|
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
Еңбек ету жағдайлары
thumb Еңбек жағдайлары - қызметкердің өмірі мен денсаулығы қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, гигиена талаптарына сай болуға тиіс.
Қызметкердің толыққанды демалуға қажетті материалдық қажеттіктерін қанағаттандыруға мүмкіндігі болуға тиіс. Оның білім алуға және тағы басқа мүмкіндіктері болуға тиіс. Еңбек жағдайлары бойынша заңнамалық талаптар азаматтардың табиғи, әлеуметтік мұқтаждарына сәйкес белгіленеді. Заңнамада еңбек уақыты да реттелінеді. Сонымен қатар еңбекке ақы төлеу тәртібі, қызметкердің және жұмыс берушінің құқықтары мен міндеттері де көрсетіледі.
Жұмыс уақыты
Қызметкердің денсаулығын қорғауды қамтамасыз ету және басқа себептермен шаршап-шалдығуына жол бермес үшін жұмыс уақытының нормалары қойылады. Оларды белгілеудің зор тәжірибелік маңызы бар. Айтылғандардан байқалғандай, қызметкердің денсаулығы қорғалады. шаршау- өндірістегі қайғылы оқиғаларға себепші болуы мүмкін. Еңбек шартының жағдайларына сәйкес қызметкер еңбек міндеттемелерін орындауға міндетті уақыт - жұмыс уақыты саналады. Бұл еңбек нормасы деп аталады. Бөлек жағдайларда еңбек нормасы заңнамамен немесе тікелей жұмыс берушімен белгіленеді. Жұмыс уақытының ұзақтығы еңбе заңнамасына сәйкес аптасына қарақ сағаттан аспауға тиіс. Еңбек шарттарында тараптардың келісімі бойынша жұмыс уақытының ұзақтығы аз белгіленуі мүмкін. Жұмыс уақытының қысқартылған ұзақтығы еңбек шартымен ғана белгіленбейді. Жұмыс уақытының қысқартылған ұзақтығы заңнамамен белгіленеді. Заңнама жұмыс уақытының жалпы ұзақтығын ғана реттеп қоймайды. Аптадағы жұмыс күнінің санын да анықтайды. Жалпы алғанды қызметкерлер үшін екі демалыс күні бар бес күндік жұмыс аптасы белгіленеді. Бес күндік жұмыс аптасы кезінде күнделікті жұмыстың ұзақтығын жұмыс беруші реттеп отырады.
Апталық норма
Апталық жұмысуақытысының нормасы 36 сағат болғанда күнделікті жұмыс күнінің ұзақтығы 6 сағаттан аспауы қажет. Ал егер апталық норма 24 сағат болса - онда 4 сағат күндік норма болады. Бес күндік немесе алты күндік жұмыс апталығын ұжымдық нмесе жеке еңбек шарттарына сәйкес жұмыс беруші белгілейді.
Түнгі уақыт
Кейбір ұйымдарда жұмысты түнгі уақытта жүзеге асыру талабы қойылады. Сағат 22:00-ден таңғы 6:00-ге дейінгі мерзім түнгі уақыт болып есептеліді. Мысалы, нан зауыттары нан таңертен дүкенедердің сөрелерінде тұруы үшін түнде нан пісіруі керек. Электр энергиясын беруге тиісті ұйымдар олардың толассыз берілуін түнде де қамтамасыз етуге тиіс. Ол үшін электр компанияларының белгілі бір қызметкердері кезекшілікті жүзеге асырады. Еңбек шартын жасау кезінде қызметкер түнде де жұмыс істеуге тура келетінін, әрине, білу керек. Бес күндік 40 сағаттық жұмыс аптасында түнде жұмыс істеу уақыты 1 сағатқа қысқарады. Түнгі уақытта жұмыс істеуге тыйым салынған дәрігерлік куәләгә бар өзге адамдарды түнгі жұмысқа тартуға болмайды.
Демалыс уақыты
Еңбек заңнамасымен демалыс уақыты да реттеледі. Демалыс уақыты деген қызметкердердің өздерінің еңбек міндеттерін орындаудан босайтын уақыты. Заңнамадан басқа демалыс уақыты ішкі еңбек тәртібі кестесімен де, ауысым кестелерімен де белгіленеді. Қызметкерге осы ретте жұмыс істейтін жерден аз уақытқа кетіп қалуға құқық беріледі. Демалыс уақытына төмендегі үзік бөліктер жатады:
Дереккөздер
Санат:Еңбек құқығы
Сары апан (қыстау)
Сары апан — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау. Сағыз ауылынан оңтүстікке қарай 3 шақырым қашықтықта орналасқан.
Ақсу (өзен, Отырар ауданы)
Ақсу – Шәуілдір ауылдық округі аумағындағы шағын өзен.
Географиялық орны
Түркістан облысы Отырар ауданы Көкмардан ауылының оңтүстік-батысына карай 5-7 км жерде, Арыс өзеніне сол жағынан кұяды.
Бастауы
Сырдария аңғарындағы аумағы шағын келген Сарыкөлден бастау алады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 15 км, енді жері 15-20 м, ең терең жері 3 м. Өзенде Сарқырама, Мерген атты шүңеттер орналасқан. Өзен суы шаруашылыққа пайдаланылады.
Кокуш
Кокуш — Башқұртстанның Калтасин ауданындағы ауыл, Төменгі качмашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 369  адамды құрады. Пошта индексі — 452876, ОКАТО коды — 80233845006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ысқақ Жақсылықов
Жақсылықов Ысқақ (31. 10.1875, Верный уезі, Сарытауқұм болысы — 1930) — Жетісу өлкесінен шыққан алғашқы қазақ зиялыларының бірі, кәсіби дәрігер. 1888-96 ж. Верный ерлер гимназиясында оқыған. 1902 ж. Томск университетінің медицина факультетін бітірген. Қапал уезінің Көксу мекенінде (1902), Жаркент уезінің Подгорненское селосында учаскелік дәрігер болған. 1917 ж. Қарқарада, аштыққа ұшырағандарға жәрдемдесу үшін арнайы пункт ашқан. Оның әйелі Зұбайда — Көкшетау уезі Қотыркөл болысының басқарушысы Иса Мұхамедовтің қызы. Жақсылықтың өмірі мен қоғамдық қызметі туралы әзірше басқа дерек жоқ.
БҰҰ-ның генералды ансамбелясының ES-11/1 резолюциясы
БҰҰ-ның генералды ансамбелясының ES-11/1 резолюциясы (Украинаға қармы агрессия) - БҰҰ-ның генералды ансамбелясы-ның 2-інші наурызда қабылданған резолюция. Оны бірігіп жасаған 96 мемлекет болды. Бұл құжат Рэсейге украинадан әскерді шығаруды және Донецк халық республикасы мен Луганск халық республикасың мойындауды бастартуды талап ететін. Резолюцияны 141 ел қолдады, 5 ел қарсы шықты, 35 ел қалыс қалды және 12 ел қатыспады.
Стэйсивилл (Айова)
Стэйсивилл (Stacyville) — Айова штатының Митчелл округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.2 км². FIPS коды — 19-74820.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 469 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары
Хаммельбург
Хаммельбург (Hammelburg) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Бад-Киссинген ауданының құрамына енеді.
Зимняя (Содонга тармағы)
Зимняя — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Содонга өзенінің оң жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Хаммельбург
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11521 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 128,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 72 127. Қаланың басшысы — Эрнст Штрос.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Зимняя (Содонга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хаммельбург
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Калиньяк
Калиньяк (Calignac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Нерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47045, пошта индексі — 47600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 463 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Ұзын жалынды көмір
Ұзын жалынды көмір - көмірленудің нақтылы дәрежесіне сәйкес келетін, яғни метаморфизмнің I сатысы жағдайында қалыптасқан тас көмір түрі; тығыздығы 1,08—1,20 г/см3; органикалық массасының меншікті салмағы 1 30 г/см3 шамасында жану жылуы 7600-8000 ккал/кг, мүлдем бірікпейді, немесе өте нашар бірігеді.
Дереккөздер
Санат:Көмір
Мәтен Өтешұлы Бижанов
Бижанов Мәтен Өтешұлы (1937 жылы туған, Көкшетау облысы Зеренді ауданы Қарабұлақ ауылы) — журналист, жазушы, ақын. Көкшетау педагогикалық институтын (1966), КОКП ОК жанындағы Мәскеу қоғамдық ғылымдар академиясын (1978) бітірген. Еңбек жолын Зеренді ауданы «Социалистік жол» газетінде корректор болып бастаған. 1962 — 70 жылдары Қызылту ауданы «Қызыл ту», облысы «Көкшетау правдасы» газеттерінде жұмыс істеген. Торғай облысы «Торғай таңы» (1978 — 86), Көкшетау облысы «Көкшетау» (1990 — 97) газеттерінде редактор болған. 2001 жылдан өңірлік тәуелсіз «Бұқпа» газетінде бас редактор. Бірнеше кітаптардың авторы. Мұрад Аджидің «Қыпшақтар» кітабын қазақ тіліне аударған. ҚР тәуелсіздігінің 10 жылдығына арналған әдеби байқаудың жүлдегері. «Құрмет белгісі» орденімен, медальдармен, «Мәдениет қайраткері» және «Қазақстанның құрметті журналисі» құрмет белгілерімен марапатталған.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Тұлғалар
Изенғали Жайсыманов
Изенғали Жайсыманов (1912-1983, Атырау облысы). 1933-1940 жылдары - «Ембімұнай» тресі Қосшағыл МКБ-да бұрғылау цехының ағаш шебері. 1940-1947 жылдары - Құлсары МКБ-да мұнара тұрғызу цехының ағаш шебері. 1947-1958 жылдары - «Қазмұнайбарлау» тресі Құлсары барлау бұрғылау кеңсесі дайындау бригадасының ағаш шебері, бригадир. 1958-1959 жылдары Мақат бұрғылау кеңсесінде мұнара құрастыру бригадасының бригадирі. 1959-1968 жылдары «Қазақстанмұнай» бірлестігі Құлсары және Прорва бұрғылау кеңселері мұнара құрастыру цехында бригадир, прораб. Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.
Пайдаланғанәдебиет
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Салбурын
Салбурын — саятшылық және аң аулау кәсібінің бір түрі. Аң аулау маусымы кезінде аңшылар топталып, аңы мол жерлерге сапар шегеді. Сартабан, сарытұғыр, арқалы, құр, жақсы ат, қыран бүркіт, түзу мылтық - бәрі бірдей сайланады. Аңкөс аңшылар, бапкер құсбегілер, білгір саңлақ саятшылар, құралайды көзінен ататын мергендер, аңқұмар қағушылар, елгезек атшы-қосшылар бас қосады. Олардың ішінде әнші, күйші, жыршылар да болады. Олардың саны шектелмейді. Бір топта он-он бес бүркіт, жиырма-отыз адам болуы да мүмкін. Ал ең аз дегенде бүркітші, қағушы, атшы-қосшы, былайша айтқанда, үш-төрт адамнан кем болмайды. Ел-жұрттан аулақ иенге шығып, қос, жадағай қос тігіп, айлап, кейде бірнеше айлап (әдетте қарашадан ақпанның аяғына дейін) жатып, аң аулайды. Күндіз жан-жаққа бытырап, аң аулауға кетеді де, кешкілік от басына жиналады. Бір жағында түлкі, қарсақ, қасқырдың терісіне шөп, сабан тығылып жатса, екінші жағында қоңыр аңдар сойылып, табақ-табақ қара қуырдақ, ет тартылып жатады. Құрт, сүзбе қатылған қарсақ жон сорпаны аяқ-аяғымен сіміріседі. Ат-көлік отқа қойылады, бүркіт бапталады. Қай бүркітті қалай күтімге алу керектігі жастарға үйретіледі. Салбурынға шығушылар әңгіме-дүкен құрып, әзіл-сықақ айтысып, бір-бірімен құсбегілік тәжірибелерімен бөліседі. Аңның етін жеп, қымбат терілерін алып, шипалы дәрі-дәрмек пен таптырмас асылдарды артып, әрі саяхат, әрі сауда жасау - өзінше ғанибет. Ілгеріден келе жатқан әр жылғы қыс маусымында үзілмей жасалатын мұндай саятшылықты қазақ "салбурын" деп атаған.
Толығырақ
Бұрынғы уақыттағы көп болып топ-тобымен алыстағы адам аяғы әрең жететін қиянға аттанып, иен далада ұзақ уақыт бойы аң аулауды салбурын атаған. Олардың арасында саятқа атсалысатын жоғарыда аталған төрт топпен бірге, ізші, тазысын ерткен аңшы, мергендер, тіптен әнші-күйші, көңіл көтеретін ақын, сайқымазақ, сал-сері қатарлы серуендеп, демалғысы келетін, құсбегілікті қызықтайтын жандар ұзақ уақытқа шалғай жерге бірге аттанатын болған. Кезінде Қасымхан Еділ мен Жайық арасына салбурынға мыңнан астам адаммен шыққан деген аңыз бар. Орта ғасырлық жиһанкез әл-Иакуби жазбасында: "...көшпелі түріктер аңшылыққа айырықша төзімді, әсіресе қарақұйрық пен құланды тобымен қуғанда қайран қаласың",- деп жазған. Жалғыз-жарым аңшылықтан гөрі ру-тайпа ауыл-аймақ болып сахараға аңға шығып, байтақ алқапты қаумаласа сүзетін дәстүр болған. Мұндай жойқын аңшылықтың сорабы - Үстірт үстіндегі "құпия сызық" аталып жүрген әйгілі қалта ауыз ұра қазбалары. Немесе кезінде Ұлы Ш.Уәлиханов тамсана жазған ізі сайрап жатқан Іле мен Тарбағатай арасындағы үлкен ұра сондай ұлы аңшылық салбурынның ізі деуге саяды. Ертеректе салбурынға шығып, қыстық соғымға ет дайындау үшін, ал соғыс пен ашаршылық кездерінде тамақ қорын қамдау мақсатында салбурынға шыққан. Кейінгі кезде адамның саны көбейіп, аң-қүстың саны азайып, аң қарайтыы аумақ сары шиыр болып кетуіне байланысты, салбурынға адам аяғы жетпеген алыс, қиырға шағын топ болып шығатын болған. Ондайда ақ қар, сары аязда атқа (түйе ондай жолға қолайсыз) желқомдап салған ыңыршақ ерттеп, қос артып бірнеше адам болып шығады. Ондайда далада тіккен Абылайдың қара қосының босағасына салбурында соққан аңды:. "істің басы ілгері, сайтанның басы кері, уйірімен уш тоғыз", - деп соғып, ұрып алады. 300px|leftСалбурында алған аңды тең бөліп алады. Ал ауылға келгенде "аңшыдан сыралғы, батырдан олжаны" дәмету салты бар. Аңға тура барып түскенін көрген сәтте құсбегі "Иә, сәт!", "Бере гөр, Тәңірім" деп ырымдап дауыстайды. Бұған қоса аңды қашанғы алғанша немесе өзі жанына жеткенше "Қадалған көздің сүғынан сақта, айнып кетпесін",- деп жалбарынады. Бүркіттің күйі аңға салғанда айқындалады. Сондықтан аңға күн сайын үзбей қосып, оның баруынан, түсуінен күйінің артық-кемін айырып біледі бапкерлер. Қыс мезгілінде аңның көбі күнгей жерде жортады. Тырна, қарабай, шағала тәрізді құстар кесіртке, жылан, бақаны қорек ететіндіктен еттері дәмсіз, улылау келеді. Ал құтан, қалбағай тұқымдастарының мамығы кәдеге жарамды болғанымен, еті дәмсіз дейді. Бұларды құсбегілер аушы құстарға ілдіруге аса жарамайтын құстарға санайды. Керісінше қазақ құсбегілері дуадақ, шіл, ұлар, безгелдек,жорға дуадақ, шыңырау, тарғақ, бөдене, бұлдырық, орақтұмсық, тауқұдірет тәрізді қыр құстарын саятшылықта олжалауға тырысады.
Әрбір аң мен құстың өзара табиғи қарсыласу, құтылу тәсілі болады. Айталық, қорқақ қоянның өзі қашып бара жатып бүркіт төніп келген де інге кіреді, қуысқа тығылады. Ондай орын табылмаған кезде бүркіт шүйіліп келіп сыпыра бергенде, бұлт беріп, оның басынан аса секіріп, жер, я тас қаптырып, өлімге душар етеді. Бүркіттің еңістен қуып жетіп тағы түсетінін білетін қоян, әлбетте тік өрге қарай қашады. Қоянды да бүркіттің алғыр, ептісі алып жейді. Өзіне түскелі келе жатқан бүркітке суыр да айбат шегеді. Інінің аузына жетіп алып, тік шаншылып, қарсыласады.
Бабындағы қыран құс басқа аңды қойып, қасқыр сияқты жыртқыштың өзін буреді. Қасқыр түлкідей емес аңғал, алаңғасар болады да жанды жерінен ұстаған бүркіттің шеңгелінен жуырда босана алмай, тұрып-жығылып тулай береді. Бірақ арандай аузы босаса бүркіттің додасын шығарып, боршалап кетеді. Сондықтан да қыран бөріні басынан, көзінен шеңгелдеп ұстауға тырысады. Бүркіттің шеңгеліне ілінген қасқырды аңшы тықыр білдірмей жаяулап келіп жіті қимылмен ішін жарып жібереді.
Бүркіт қоңыр аңды, киіктерді алып жей береді. Оларды құз шағылдардың бетінде, тасқа шығып тұрған жерінде қатты тебінмен түйіліп келіп соғып, тастан құлатып өлтіріп жейді. Ұлар да бүркітке оп-оңай алғыза бермейді. Бүркіт сыпырған кезде ол құйрығын дөңгеленте жайып, басын жауып, бұға қалады. Бүркіттің тұяқтары ұлардың құйрық қауырсынын тырнай өтіп, уысына түсіре қалады. Үкіні бүркіттің бірі алса да, енді бірі ала алмайды. Оның қауіпті қаруы - инедей өткір тұяқтары. Сол тұяқтарымен шеңгелдеп, бүркіттің денесін жарақаттап, жемсауын жарып жібереді. Көбінде бүркіт оны ұшып жүрген кезінде ұстайды. Әлбетте оның екі аяғын бүркіт бір аяғымен қабаттай бүреді. Лашын келіп түскен кезде дуадақ бұғып отыра қалады да ілуге жақындай бергенде басына саңғып жіберіп қарсыласады екен. Үлкен аңға түсуді құс қайырған кезде үйретіп дағдыландырады. Ол үшін елік, тауешкі қатарлыларды басын алып, екі мүйізінің арасына ет байлап, әлденеше рет тоят жегізіп дәніктіреді. Кейін аңға салған кезде дәніккен әдетімен аңның басына келіп қонады да, оның екі көзін шоқып, алады. Соқыр болып қалған аң ұзай алмайтындығы белгілі.
Биік таудағы тауешкіні бүркітке таңынан түре соқтырып, омақастыра құлатуға үйретеді. Бұлан, арқар қатарлы адуын аңдарға түскен тәжірибесі аз бүркіт аңды тоқтату үшін бұта, қарағанға бір аяғын іліп тоқтатпақ болған кезде денесін екіге бөліп кеткендігі туралы аңыз-әңгіме бүркіттің алғырлығы мен жүректілігін паш етеді.
Дереккөздер
Санат:Саятшылық Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Марньйо
Марньйо (Margno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 367 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 122 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 23832.
Дамба (ауыл)
Дамба, Дамбы — Атырау облысы Атырау қалалық әкімдігіне қарасты Дамба ауылдық округі орталығы.
Этимология
1948-50 жылдары Жайық өзенінің Каспий теңізіне құяр саласын тереңдету мақсатында су астын қазу жұмыстары жүргізілген. Қазылған топырақтар thumb|орта|800px|Дамбы ауылы. Жалпы көрінісі өзеннің екі жағалауына үйіліп қолдан "дамба" жасалынған. 1950 жылдардан бастап осы дамбалар басына халықтар көшіп келіп қоныстана бастаған. Сол жылдардан бастап бұл өңір «Дамба» аталып кеткен.
Тарихы
Гурьев облыстық атқару комитетінің Новобогат ауданындағы балықшы колхоздары «Дамбы» елді мекеніне көшіру туралы шешімнің негізінде 1955 жылдан бастап Новобогат ауданынан балықшы колхоздар көшіп келіп, Жайық өзені бойына орналаса бастаған. 1955-56 жылдары «Социалистік жол» колхозының жартысы Дамба ауылына көшіп келіп (жартысы қазіргі Құрманғазы ауылында) бұл жерді Кіші Дамба ауылы деп атаған. Ал Үлкен Дамба ауылына «Амангелді» колхозы орналасты.
Халқы
1989 жылы елді мекенде 1997 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 1967 адам (954 ер адам және 1013 әйел адам) болса, 2009 жылы 1152 адамды (570 ер адам және 582 әйел адам) құрады.
Шаруашылықтары және кәсіпшілік
Ауылда жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер жұмыс жасайды. Теңізде, тұщы суда балық аулау, тамақ өнімдерін көтерме саудада сату, тұрғын үй ғимараттарының құрылысы т.б. бағыттарда қызмет көрсетеді. Ауылда балық қорғау инспекциясы, бірнеше сауда нүктелері, монша т.б.бар. Ауыл маңында «Ақжайық» мемлекеттік табиғи резерваты, Солтүстік Каспий экологиялық базасы мекемелері орналасқан Тұрғындары елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады.
Сілтемелер
Санат:Атырау қалалық әкімдігі елді мекендері
21 қыркүйек
Қыркүйектің 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 264-ші күні (кібісе жылдарда 265-ші). Жылдың аяғына 101 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:21 қыркүйек
Қазақстан (қонақ үй)
«Қазақ­стан» — қонақ үй, Алматы қаласының орталығында орналасқан республикалық дәрежедегі жоғары класты мейманхана. Өзінің ерекше пішінімен бұл қонақ үй — Алматы қаласының символдарының бірі.
Жалпы мағлұмат
1000 орындық мейманхана ғимаратының 25 қабатының 21 қабаты (бір, екі, үш бөлмелі) қонақжай бөлмелерінен, төменгі екі қабаты қоғамдық қызмет көрсету жайларынан тұрады. Төменгі қабаттарда қонақтарды тіркеу, оларға тұрмыстық, техникалық қызмет көрсету (пошта, телеграф, жинақ кассалары, медициналық жәрдем, жолаушылар кассасы, “Интурист” бюросы, т.б.) бөлмелері орналасқан. Жылына 266 мың адамға қызмет көрсете алады. Жиналыстар, семинарлар, т.б. өткізуге арналған қосымша орындары, 116 орындық мәслихат залы, бизнес орталығы, жазғы кафе, банкет залы, ұлттық асхана, іскерлік кездесулер өткізуге арналған кең холл-вестибюль мен әр қабатта арнайы жабдықталған мүйістер бар.
Ғимараттың оңтүстік павильонында 4 банкет залы бар мейрамхана орналасқан. Ең жоғарғы қабатта тау мен қала келбеті айқын көрінетін “Космос” кафесі жұмыс істейді.
Сеулетшілері — Ю.Г. Ратушный, Л.Л. Ухоботов
Инженерлері — Ә.Тәтіғұлов, А.К. Деев, Н.Л. Матвеец
Техникалық сипаттамасы
Қазақстан — елдегі жер сілкіну қаупі бар аймақта орналасқан, сейcмикалық жағынан берік, биіктігі 102 м алғашқы заңғар ғимарат.
Оның зәулім тұлғасы 50,2×29,6 м өлшемді эллипс пішіндес, қызмет көрсету блогі бар тұғырбеттік бөлімнің өлшемдері 76,0×82,0 м, меймандар бөлмелеріне күн сәулесінің жақсы түсуі (инсоляция), жылдың ыстық маусымындағы желдің қолайлы бағыты ескеріліп, маңайындағы басқа құрылыстармен, табиғатпен жарасымды үйлестірілген. Балкондардың қоршаулары, ғимараттың шет жақтары және алдыңғы беттерінің саңылаусыз тік бөлшектері ғимаратқа монументтік сипат беретін ақ ұлутаспен қапталған. Орталық павильонның негізгі бөлігі — көлденең темірбетонды диафрагмалар тарайтын тұтас құйылған темірбетонды өзек. Ғимараттың негізгі қоршау құрылымдары жеңіл аспалы панельдерден құралған. Ішкі-сыртқы әрлеуіне мәрмәр, алюминий, сәндік сылақ, Қазақстанның жергілікті материалдары — ұлутас, гранит пайдаланылған. Мейманхана кешенінің барлық сәндік әшекейлерінде жергілікті ұлттық дәстүрлер ескерілген. Жобалық есебі аса күрделі де көлемді құрылыс сырт қарағанға жеңіл, еңселі тұрпатқа ие болған, төбесіне тізіле тартылған эркер жарықтары әсем ғимараттың айшықты тәжі іспетті.
«Қазақстан» мейманханасын жобалап, салған бір топ сәулетшілер, инженер-конструкторлар мен құрылысшылар Қазақстан Республикасының Ш.Уәлиханов атындағы Мемлекеттік сыйлығымен марапатталды (1980).
Дереккөздер
Санат:1978 жылы салынғандар Санат:Алматы қонақ үйлері Санат:Алматы сәулеті
Качилер
Дереккөздер
Санат:Халықтар
Кандиду-Салис
Кандиду-Салис (Cândido Sales) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Витория-да-Конкиста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Ақ күйе
Ақ күйе — аморфты кремний қос тотығы (SіO2), майда дисперсті ұнтақ зат. Оның табиғи түрі — диатомит тау жынысы. Ақ күйе  кристалдық кремний қос тотығына (SіO2) қарағанда табиғатта аз кездеседі. Ақ күйе кремний қышқылын күйдірген кезде алынады. Оған балқытқыш қышқыл ғана әсер ете алады: SіO2+4HF=SіF4+2H2O. Бұл реакция тек кремний қос тотығына тән. Ақ күйе резина толтырғышы ретінде пайдаланылады.
Сілтемелер
Санат:Химия
Сарытоғай (қыстау)
Сағыз ауылынан солтүстікке қарай 7 шақырым қашықтықта орналасқан.
Пенамайор
Пенамайор (Penamaior) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Пасуш-де-Феррейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Сарытоғай (қыстау)
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Пенамайор
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 619 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,91 км² шамасында. Халық тығыздығы — 457,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Сан-Джорджо-ди-Ногаро
Сан-Джорджо-ди-Ногаро (San Giorgio di Nogaro) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7619 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 293 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 33058.
Елді мекеннің қамқоршысы — Maria Addolorata.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Ветхотоп-Ега
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ценово (Русе облысы)
Ценово (Ценово) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Ценово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 729 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Ценово
Балдырған Серәліқызы Қожамқұлова
Балдырған Серәліқызы Қожамқұлова — палеонтолог, биология ғылымдарының кандидаты (1964).
Өмірбаяны
Балдырған Серәліқызы Қожамқұлова 1930 жылы 30 наурызда Алматы қаласында, КСРО мен Қазақстанның танымал халық артисі Серәлі Қожамқұловтың отбасында дүниеге келді. Анасы - Хадиша да қазақ театр өнерінің жарық жұлдыздарының бірі. Балдырған Серәліқызы отбасындағы жеті баланың үлкені. Балаларының маман музыкант болуын қалаған әке барлығын қосымша музыка мектебіне бергендіктен, Балдырған Серәліқызы пианино сабағына қатысқан екен. Балдырғанның музыкалық дарынына ата-ана үміт артқанымен, табиғатқа деген сүйіспеншілік бала кезден ерекше баураған Б.Серәліқызы өнер жолын емес, биологияны таңдап, қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің Биология факультетінде білім алды.
Еңбектері
Балдырған Серәліқызының 170-тен аса ғылыми еңбегі жарық көрді, олардың ішінде:
Естеліктер
Балдырған Серәліқызы ежелгі жануарлардың сүйектерін зерттеуге маманданған кезде, әкесі Серәлі академик Қаныш Сәтбаевтан бұл қандай мамандық екенін сұрап, қазақтар мұндай жұмысты ешқашан таңдамағанын айтып, кеңеседі. Қаныш Имантайұлы «Балдырған – ерекше тұлға, бұл өте қажет мамандық және оны мақтан тұту керек» деп, Серәлі Қожамқұловты қызының дұрыс таңдау жасағанына сендіреді.
Мамонт қаңқасын табуы
1957 жылы мамырда Мәскеуден Қазақстанның Зоология институтына Новосібір облысы Қасқыр жалы аулына палеонтолог-ғалымдарды жіберуді өтінген жеделхат келеді. Қасқыр жалы аулында жергілікті құрылысшылар шұңқыр қазып, бір жарым метр тереңдіктен ежелгі жануардың сүйектерін тапқан. Олар қазбаларды геолог-мамандарға көрсеткен. Мамандар өз кезегінде ежелгі құстардың сүйектері деген шешімге келіп, Мәскеуге хабар жіберген. Бірақ палеонтологтардың бәрі экспедицияға кеткендіктен Қазақстанға жүгінуге шешім қабылданған. Бұл кезде Қазақстанның барлық палеонтологтары да қазба орнында жұмыс істеп жүрген. Сондықтан үшінші курс аспиранты Балдырған Серәліқызын іссапарға жібереді. Қасқыр жалы аулына келіп, ол жер қыртысын зерттеп, бұл құстың сүйектері емес, мамонт тістерінің тамыры екенін түсінеді. Қазба жұмысын жалғыз өзі жүргізу қиындық тудыратын болғандықтан жақын ауылдық кеңестен көмекшілер беруін өтінеді. Көмекшілер ретінде тоғызыншы сыныптың екі баласын қасына алып, олар бір айда үш тонна сүйек материалдарын жер бетіне шығарады. Жұмыс барысында бұл қазбалар мамонттардың аталығы, аналығы және екі мамонт төлінің сүйек қалдықтары екені анықталған. Олардың ішінде ересек мамонттың қаңқасы толық болып шықан. Ересек мамонттың толық қаңқасы Алматы музейіне қойылды.
Дереккөздер
Санат:Биология ғылымдарының кандидаттары Санат:Палеонтологтар Санат:Қазақстан палеонтологтары
Жалпақтөбе (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аса ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 28-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 8394 адам (2009).
Бұрынғы Дунгановка атауын жергілікті халық өздері атаған, себебі, Қытай императорынан қысым көрген Ме Дажове басқарған дүнген ұлтының өкілдері 1878 жылы Ферғана жазығы арқылы өткен. 20-25 отбасы Әулиеатаға жетеді.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) елді мекендері
Әдепхан Төреханұлы Жақыбаев
Әдепхан Төреханұлы Жақыбаев (10.5.1940 жылы туған, Панфилов ауданы, Көктал ауылы) - жазушы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі (2000).
Алматы облысынының Құрметті азаматы.
Кань-Тять-Лама-Таха
Кань-Тять-Лама-Таха — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нишль-Манайн-Майта өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Айнып туу
Айнып туу — мал төлінің қалыптан тыс белгілермен тууы. Қазақ сенімінде «айнып азып» туғандар ауру ғана емес, кесепат деп саналған. Бұл құбылысты мал иесінің бағы қайту, жолы болмауынан пайда болды деп ырымдайды. Домаланған пішінді, буындары айырымсыз былқ-сылқ еткен шала-жансар туған «мес» пен көзі төбесінде, 5-6 аяқты, екі басты тағы басқа тол туса, пәлекет, кесепат нышанына жорыған. Ондайлар мен ірі қараның (сиыр, бие, інген) егіз төлінің сыңарын өлтіріп, қоралы малдың өріске шығар жолына, немесе тоғыз жолдың торабына көміп тастайды. Немесе реті келген жағдайда егіздің сыңарын білдірмей кездейсоқ біреуге «сыйға» тартып жібереді. Азып туғандар арасынан төлдің артқы тесігі болмауын «бітеу» деп атап, одан «долұқ» (толық) аталатын қауға немесе кішігірім қап жасаған. Ертеде көшпелі халықтарда «бітеу төлді» жақсылықтың ныша-нына балап, оның терісінен «ырыздық тұлыбын» жасап, ырыс, бақыт тілеу нышанында құттың тұрағы ретінде ыдыс орнына қолданған. Егер түгі жетілмей, қызылшақа болып шала туған қозы, лақ болса ер адамның ескі бас киіміне немесе дорбаға салып, кереге басына іліп қоятын ырым болған. Әр күн өткен сайын керегенің бір басына жылжытып отырғандықтан, есептен жаңылыспаған, әрі төлге жылы болған. Төлдің кіндіктен қуыққа қарай созылған ақ тамырының жыныс мүшелерінің біріне оралып қалуынан пайда болатын қоскіндік ауруын да қазақ айнып туғандар қатарына қосады. Ондайда еркек төлді пішеді, ұрғашы төлде кіндік пен қуық ортасындагы ақ сызықтан бір елі қашықта терісін қиғаштай бір еліге жуық етіп тіліп, тамырды тауып қияды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Бэлвю (Миннесота)
Бэлвю (Belview) — Миннесота штатының Redwood округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 384 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.4 км² шамасында. FIPS коды — 27-05050.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Басаван
Басаван (белсенді жылдары 1556 – 1600, Ақбар заманы) - көрнекті үнді суретші, миниатюршы, моғол миниатюра мектебінен шыққан шебер.
Біздің заманымызға Басаван қол қойған 100-ден астам миниатюралар жетті. Бұлар: Баһирстан (Бокли, Оксфорд кітапханалары), Размнама (Махараджи Джаппур М.), Ақбарнама (Лондондағы Виктория, Альберт мұражайлары), Темірнама (Шығыс көпшілік кітапханасы, Бихардағы Банкипур). Басаванның ұлы Манохар 17 ғ-дың 1-ші ширегіндегі көрнекті миниатюрашысы болды (Жаһангер заманы).
Дереккөздер
Санат:Үндістан Санат:Суретшілер
Бейімделген импульстікодтық модуляция (бикм)
Бейімделген импульстікодтық модуляция (бикм) (Адаптивная импульсно-кодовая модуляция (АИКМ)) — сигнал амплитудасының өзгеруімен бірге кодалау заңы да өзгеретін импульсті-кодалау модуляция тәсілі. Таратушы акпарат көлемі аз болган кезде сөз сигналын таратудың жоғары сапалылығын қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Ұйық
thumb|Су қоймасы жағасындағы ұйық
Ұйық — көптеген шөгінді таужыныстар қалыптасуының бастапқы сатысы. Түйірөлшемдік құрамы бойынша негізінен пелит (лай) шөгінділерге жатады. Ұйық теңіздік және континенттік (көл, батпақ ұйығы) болып жіктеледі. Генезисі бойынша терригендік (сазды, сынықты), биогендік (карбонат, кремнийлі, диатомды, глобигеринді және т.б.) және хемогендік ұйықтар бөлінеді; 2) көне динамикалық жіктеме бойынша — құрамында 30-50% < 0,001 мм фракциялар бар шөгінді (грунт).
Дереккөздер
Санат:Шөгінді тау жыныстары Санат:Гидрология
Итон (Нью-Гэмпшир)
Итон (Eaton) — Нью-Гэмпшир штатының Кэрролл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 393 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 66.3 км² шамасында. FIPS коды — 33-23380.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Ферманвиль
Ферманвиль (Fermanville) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,60 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50178, пошта индексі — 50840.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1410 адамды құрады. Халық тығыздығы — 121,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
IC 2036
IC 2036 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14586, ESO 303-1, MCG -7-9-10.
Қазақойл пром геофизика
Қазақойл пром геофизика - "Қазақойл" Ұлттық мұнай компаниясы құрамындағы ашық акционерлік қоғам, компания. 1997 ж. құрылған.
IC 2036
Сыртқы сілтемелер
IC 2036 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Қазақойл пром геофизика
Компания, негізінен, мұнай және газ ұңғымаларын кәсіпшілік-геофизикалық жағынан техникалық жабдықтауды және орындалған жұмыстарды бағалауды бір жүйеге келтіріп үйлестіріп отырады. Құрамына Қазақстанның мұнайлы аймақтарындағы барлық жетекші кәсіптік-геофизикалық кәсіпорындар кіреді. Олар компания күшімен ұңғыманы геофизикалық зерттеу мәліметтеріне талдау жасайтын бағдарламалық құралдармен қамтамасыз етілген.
Дереккөздер
Санат:ҚазМұнайГаз Санат:1997 жылы құрылған компаниялар Санат:Қазақстан мұнайгаз компаниялары