cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арашашыл құралай
250px|нобай|оңға|Carpodacus rhodochlamys Арашашыл құралай (Carpodacus rhodochlamys) - кәдімгі құралайдан әжептеуір ірі денелі (30-50 г) құс. Күмістей жылтыраған қызғылт реңді басынан, бүкіл жабын қауырсындарының қызғылт түсті болуынан бізде өмір сүретін құстар арасынан аршашыл құралай көзге бірден шалынады. Қоқшыл қоңыр реңді аналығы кәдімгі құралайдың аналығына ұқсас, бірақ аршашыл құралай одан әлдеқайда үлкен, құйрығы да ұзынырақ және бойлай созылған қоқшыл алабажақ түсті болып келеді.
Орталық Азияның биік тауларында қоныстанады. Қазақстанда Тәңіртау мен Жоңғар Алатауының субальпілік белдемінде шашырап жатқан аршаларды бойлай ұялайды.Отырықшы құс, қыста таулардың төменгі белдеулігі - тау етектеріне дейін жылыстайды. Үнемі арша бұтақтарында жүреді. Аталығы күйттеу кезеңінде бұталардың ұшар басында ұзақ қонақтайды. Толқындата, пырылдап ұшып-қонып, ауыр ұшады. Өзіне тән мыңқылдап созылатын "жьвии" деген даусы бар. Әуені - бәсең шиқыл. Жемі - әр алуан тұқымдар, сонымен бірге құралайлар шөп басынан тұқымдарда алу үшін қуатты тұмсығымен көбінесе бұта сындырады. Басқа құралайлар тәрізді бұл да бүршіктерді жейді. Кішкене балапандарына алғашқы күндерде әдетте бунақденелілерді тасиды. Ұялары бұталарда, кейде қылқанды ағаштарда орналасады. Салындыдағы 3-5 сирек қара нүктелі ашық көгілдір жұмыртқаларды аналығы 14-18 күн басады.Балапандарды ата-енелері ұяда 15-16 күн және балапандар ұядан ұшқан соң тағы бірнеше күн жемдейді. Балапандарды қалың бұта арасынан көбінесе шығарған дыбысынан тауып алады. Жылына 1 рет балапан өргізеді.
Әдебиет
Санат:Құралайлар
NGC 2667B
NGC 2667B — Шаян шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1862 жылы 18 ақпанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2667B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24755, IC 2411, MCG 3-23-9, ZWG 90.18, ARP 7, VV 28.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Инкубациялық кезең
Инкубациялық кезең - организмге жұқпалы аурудың қоздырғышы түскен сәтінен бастап, сырқаттың алғашқы белгісінің сезілуіне дейінгі кезең. Әрбір жұқпалы ауру үшін инкубаңиялық кезеңнің белгілі бір ұзақтық мерзімі болады. Мысалы, дизентерия кезінде ол 1 күннен 7 күнге дейін, орташа есеппен 2—3 күнге, ал көкжөтел кезінде — 2 күннен 15 күнге дейін, орташа есеппен — 5—7 күнге созылады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
המודל הפסיכוסקסואלי
Ақ тұмсықты дельфин
Ақ тұмсықты дельфин - теңіз сүтқоректілерінің киттәрізділер тұқымына жатады. Көзінен бастап, бауыр қанатына дейінгі аралығы қоңыр сұр түсті болып келеді. Тұмсығы - ақ, кейде ақшыл сұр түс. Денесінің арқа бөлігі - қара немесе сұрғылт түсті. Бүйіріндн ақ түсті екі жолақ бар. Арқа жүзбеқанаты, құйрық қанаты және бауыры- қара қоңыр түсті. Арқа жүзбеқанатының шеті- доғал. Дельфиндердің осы арқа қанаты мен құйрығының көлемі жастар өскен сайын өсе береді. Ақ тұмсықты дельфин жұмыр денелі болып келеді. Олар кішкене толқын бетінде өте үлкен жылдамдықта жарысады және су үстінде секіріп ойнақтайды. Ақ тұмсықты дельфиндер үйірінде 5-50-ге дейін дельфин болады. Ақ тұмсықты дельфиндердің арқа қанаты қою сұрдан бастап, қара түске дейін болады, бірақ арқа қанатында дақтары бар. Ақ тұмсықты дельфиндер косатка мен бүкір кит және тағы басқа дельфин түрлерімен бірлесіп жүзіп жүргенін жиі байқауға болады. Ұрпағын маусым мен қыркүйек айларының аралығында дүниеге алып келеді. Ұрпағы туған кезде ұзындығы- 115 см және салмағы 40 кг құрайды. Ақ тұмсықты дельфин өте жылдам жүзеді.
Дереккөздер
Санат:Дельфиндер
Жергілікті жердің тактикалық қасиеті
Жергілікті жердің тактикалық қасиеті — ұрысты ұйымдастыруға және жүргізуге, ұрыста әскери техниканы қолдануға, бақылау жағдайына, атыс жүргізуге, бағдарлануға, бүркенішке, сондай-ақ өтімділікке жергілікті жердің ықпалын анықтайтын қасиеттер. Жергілікті жердің тактикалық қасиетін бағалау кезінде алдымен бедерлер мен жергілікті жер заттарының оны шолуға қаншалықты қолайлылығын немесе қаншалыкты шектейтінін анықтайды. Осыған байланысты жергілікті жер:
Ашық жерде табиғи бүркеніштер болмағандықтан, басшылық тұрған биіктіктерден оның барлық ауданының 75%-нан астамын көруге мүмкіндік береді, бұл ұрыс алаңын бақылауда жақсы жағдай тудырады. Сонымен қатар, ашық жер бүркеніш жасауды, тасалануды және ядролық қару мен басқа күрес құралдарының зиянды әсерлерінен жасырынуды қиындатады. Қарсыластың іс-қимылын жақсы бакылауды қамтамасыз ететіндіктен және оны барлық қару түрлерінен жақсы жою мүмкіңдігін беретіндіктен, мүндай жердің қорғаныс шебінің алдында болғаны ыңғайлы.
Жабық жергілікті жер барлык алаңның 25%-на дейінгі болігін байқауға мүмкіндік береді, соңдықтан бүркеніш жасауға және қарсыластың атысынан тасалануға жақсы жағдай жасаңды, алайда ұрыс кезінде бөлімшелерді басқаруды, ұрыс алаңында бағдарлануды және үйлесімді іс-қимыл жасауды киындатады. Жергілікті жердің қозғалысты қиындататын бөгеттермен (өзендер, батпақтар, т.б.) кимыл дәрежесіне байланысты ойлықырлы, тегіс жер болып бөлінеді. Ойлықырлы жерде қозғалысты қиындататын бөгеттер барлық алаңның 20%-ын құрайды. Егер осындай бегеттер алаңның 30%-дан астамын құраса, ол жер күрт ойлы-қырлы деп аталады. Ойлы-қырлы жерлер карсыластың алғы шебіне жасырын жакындауға, торуыл ұйымдастыруға қолайлы жағдайлар жасайды, ал сайлар, топырақ үйінділері оның қорғаныштық қасиетін жоғарылатады. Сонымен қатар, ойлы-қырлы жер өз әскерлерінің, әсіресе, әскери техника мен көліктің қозғалысын қиындатады және байқалмайтын әңірлер мол болады. Алаңның 10%-на жуығы бөгеттерден түрса, ондай жер ойы-қыры аз жер деп аталады. Егер бөгеттер болмаса немесе олар 10%-дан аз болса, ондай жергілікті жер тегіс жер деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Румпель
Румпель
Румпель-кеменің рульдік құрылысының рычаг тәрізді бөлігі. Кеменің рулі. Румпель арқылы бұрылады. Румпель кеме рулінің жоғарғы бөлігімен жалғастырылады әрі ол сыңар иінді не қос иінді рычаг түрінде кеменің диаметрлік жазықтығына параллель не перпендикуляр болып орналасады. Румпельді бұру үшін меx.жетек(шағын кемелерде қолмен бұрылады) пайдаланылады. Меx.жетекті Румпельдің көбінің пішіні сектор тәрізді болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Кемелер
Бөшкетәріздшік
Бөшкетәріздшік (Бочкообразность) —
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Жылқышы Зәкірбайұлы Бекбаев
Бекбаев Жылқышы Зәкірбайұлы (1939, Маңғыстау ауданы Таушық ауылы – 1993) – дәрігер. Алматы медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген (1962). 1962 – 93 ж. Маңғыстау ауданы сан-эпидемиология ст-нда, Жыңғылды учаскелік емханада бас дәрігер қызметін атқарған. Еңбек Қызыл Ту (1986) орденімен, ҚР «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» (1964), «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл» (1970) мерекелік медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Ахмеди Ысқақұлы Ысқақов
Ысқақов Ахмеди Ысқақұлы (1910—1996) — тілтанушы, филология ғылымдарының докторы (1965), профессор (1968), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының мүше-корреспонденті (1972), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1957).
Өмірбаяны
Алматы педагогикалық институтын бітірген (1940).
КСРО ғылым академиясының КСРО халықтарының тілі мен жазуы институтының аспиранты (1940—1941), ҚазПИ (1941-1942), содан кейін Педагогикалық және оқытушылық институты директорының орынбасары және оқутышысы (1942-1947), Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында кафедра меңгерушісі (1947-1951), ҚазССР ғылым академиясының Тіл және әдебиет институтының директоры (1951-1953), ҚазМҚПИ кафедра меңгерушісі (1953-1955), ҚазССР ағарту министрлігі Педагогикалық ғылымдар ғылыми-зерттеу институтының директоры (1955-1961), 1961 ж. бастап ҚазССР ғылым академиясының Тілтану институтында бөлім меңгерушісі.
Ғылыми қызметі
Зерттеу бағыттары: қазақ тілтануының тарихы мен қазіргі жағдайы, грамматика (морфология), сөз таптарының теориясы және сұрыпталуы, лексика және лексикография, оқыту методикасы. Бұл кісінің бастауымен он томдық «Қазақ тілінің сөздігі» мен «Абай шығармаларының сөздігі» құрастырылған. Ысқақовтың жалпы редакциясын басқаруымен «Абай тілі сөздігі»( 1968) жарық көрді. Оның «Абай және қазақ әдеби тілі» деген мақаласында («Абай тағылымы».-А., 1986) ақынның қазақ әдеби тілін дамыту тарихында алатын орнына, әдеби тілді бірыңғай ізге түсіріп қалыптастырудағы айрықша еңбегіне, ақын тілінің мәдениеті, сөз қолдану шеберлігіне жан-жақты талдау жасалған.
Монографиялар, оқулықтар, жинақ ішіндегі бөлімдер; қазақ тілтануы, педагогика, халық білімі тарихының сауалдарына қатысты мақала топтамалары сияқты 200-ден астам ғылыми еңбектің ауторы.
Орден, медалдермен марапатталған.
Еңбектері
Негізгі ғылыми еңбектері:
Дерккөздер
Санат:1910 жылы туғандар Санат:Қазақстан тілтанушылары Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Абай Құнанбайұлы жобасының мақалалары
1996 жыл
Оқиғалар
Тағы қараңыз: Санат:1996 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1996 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1996 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Әбді Қайқыбасов
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Мәдениет Санат:Социалистік еңбек ерлері
Охтын-Еган
Охтын-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вах өзенінің оң жағалауынан 274 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Атырау қойы
Атырау қойы (атрауская порода овец) - тегене құйрықты елтірілік қой тұқымы. Әрі етті, әрі майлы, әрі елтірілік өнімімен ерекшелінетін дүние жүзінде теңдесі жоқ қой тұқымы. Жаңа тұқым ретінде 1998 ж. қабылданған. А.қ. қазақтың тегене құйрықты қылшық жүнді қойы мен еділбай қойының саулықтарын, қаракөл қойының сұрхандария және қарақалпақ сұрының қошқарларымен күрделі будандастыру жолымен шығарылған. А.қ. қазақы қойдың тегене құйрығы мен дене бітімін қаракөл қойдың елтірілік қасиетін үйлесімді берік ұштастыруы нәтижесінде, нарық сұранысының өзгеруіне сәйкес қажетті сапалы ет, жүн немесе жоғарғы сапалы көп түрлі-түсті сұр елтірі өндіруіне болады. А.қ.-ың жүні ақшыл сұр, әр түрлі түске бояуға келетіндіктен кілем тоқуға қолайлы. А.қ. Батыс және Оңтүстік Қазақстанның шөл және шөлейт аймақтарында өсіруге жақсы бейімделген. < Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6/>
Дереккөздер
Санат:Қой тұқымдары
Хұсайын Сахубалиұлы Ишанов
Хұсайын Сахубалиұлы Ишанов (1901 жылы туған, Батыс Қазақстан облысы) – еңбек ардагері, 1942 – 1944 жылдары еңбекшілер депутаттары Оңтүстік Қазақстан облыстық атқару комитетінің төрағасы. 2 кластық орман училищесін, Астрахан қаласындағыгуберниялық партия мектебін бітірген. 1925 – 1930 жылдары Батыс Қазақстан облысының уездік милиция басқармасының бастығы, тергеуші, халық соты, 1932 – 1937 жылдары Батыс Қазақстан облысының аудандық милиция бөлімшесінің бастығы, 1934 – 1939 ж. Солтүстік Қазақстан облысының милиция басқармасы бастығының орынбасары, саяси бөлімнің аға нұсқаушысы болды. 1939 – 1941 жылдары Алматы қаласының Ішкі істер халық комиссариаты облыстық милиция басқармасының саяси бөлімі бастығының орынбасары, Атырау облысының милиция басқармасының бастығы, 1941 – 1942 жылдары Қазақ КСР ішкі істер халық комиссарының орынбасары, Түркістан облысының басқармасы бастығының орынбасары қызметтерін атқарды.
Борис Семенович Зейлик
Борис Семенович Зейлик 1931 жылы 5 қаңтарда УКСР Одесса қаласында туған. Орыс. Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты (1968), докторы (1987).
Дереккөздер
<References/>
Санат:1931 жылы туғандар Санат:5 қаңтарда туғандар Санат:Одесса облысында туғандар Санат:Қазақстан геологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Геология-минералогия ғылымдарының докторлары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан өнертапқыштары
Санат:Орыстар Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Айттым сәлем, қалам қас...
«Айттым сәлем, қалам қас...» -Абайдың 1889 ж. жазған өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақты 10 шумақтан тұрады. Шығарма Абайды дүниежүз. әдебиеттің өресіне көтерген туындыларының бірі. Өлеңде ақын жастықты, сұлулықты, ғашықтықты жырға қосып, бірін-бірі сүйген екі жастың сүйіспеншілігін, ішкі сезімдерін ашып көрсетеді. Кейіпкер монологы арқылы оның жан-жүрегін, кіршіксіз ақ махаббатын сөйлетеді. Туындыдағы сүйген қызына сәлем жолдаушы жігіт - Абай тұсындағы оқыған өмірден тоқығаны көп жаңа тұрпатты азамат. Жігіт үшін бүл дүниеде сүйгенінен артық ешкім жоқ. Бәрін соның жолына құрбан етуге әзір. Сол антының растығын сағынғанда көзіне келетін ыстық жасымен дәлелдейді. Өлең бірте-бірте ыстық ләззат сезімін тербеп, жан мен тән іңкәрлығына жетелейді. Дегенмен, ақын өлең¬де анайы ашықтыққа, тәтті сезімді селт еткізіп түршіктірер тұрпайылыққа бармайды. <blockquote style="border: 0px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;"> “   Иығымда сіздің шаш,''
Айқайласып тай-талас,
Ләззат алсақ болмай ма,
Көз жұмулы, көңіл мас?  ”   '' — деп, көркем сурет жасайды. Ақын жанды ләззатқа бөлер тәттіні сарқа ішкізбейді, тағы түбінде не бар дегізіп, ынтықтырып қояды,яғни әдептілік шегінен өтіп кетпейді. Бірақ айтайын дегенін барынша жеткізіп айта біледі. Өмір сыйына сол сыйлықты ұсына білген ғана лайық дегізеді. Өлең 7-8 буынды қара өлең ұйқасымен өрнектелген. Алғаш рет 1909 ж. С.Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Оның басылымдарында аздаған текстол. өзгерістер кездеседі. 1933 жылғы басылымында 1-шумақтың 4-жолы «Ағар көзден ыстық жас» болып басылған. Ал Мүрсейіт қолжазбаларында, 1909 жылғы жинақта, кейінгі басылымдарда бұл жол «Келер көзге ыстық жас» ретіңде берілген. Сондай-ақ 1954 жылғы жинақта өлең «Жігіт сөзі» деген айдармен ұсынылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Жамал (Телжанов)
«Жамал» — Қанапия Телжановтың алғашқы суреттерінің бірі, 1955 жылы салынған.
Қарапайым бір тіршілік көрінісінен ғажайып сұлулықты да, даналықты да таба білген қазақ кескіндемешісі суреттің атын өз анасының құрметіне арнап қойған. «Менің анамның аты Жамал еді, онымен шығармамды атадым», деп айтқан суретші.
Кешқұрым сәтте далада от жағып, соның қасында ойға шомып отырған қыз тұлғасының табиғи сұлулығы мен шығыс әйелдеріне тән сыпайылығы нәзіктікпен үйлеседі.
Жарқын да биік гуманистік мақсаттағы суретшінің өте бір сәтті шығармасы көптеген елдерде көрсетілді. 1967 жылы Монреальда Қазақстанға арналған күндерде осы картина көрменің төрінде тұрды. Сол жылы шығарманы Третьяков галереясы сатып алды.
Дереккөздер
Санат:Қанапия Телжанов суреттері
Ахмет ибн Мұхаммед
АХМЕТ ИБН МҰХАММЕД (туған-өлген жылы белгісіз ) — Батыс Қарахан мемлекетінің билеушісі (1129—1930) (Сатұқ Боғра хан — Мұса — Әли — Насыр Елік (Элик) хан — Ибрагим Бөрі тегін — Дауд — Сүлеймен тегін — Мұхаммед — Ахмет). Ахмет ханның әкесі Мұхаммед Арслан хан деген атақпен 30 жылдай билік құрған. Өмірінің соңғы жылдарында қатты ауырған соң Насыр атты ұлын тең билеуші етеді. Бірақ дін басылары ұйымдастырған бүлікте Насыр қаза табады да, оның орнына Ахмет тең билеуші болады. Ахмет хан бүлікшілердің жетекшілерін өлтіріп, елді тыныштандырды. 1130 жылы Самарқанға басып кірген Санжар шаһ ауру Арслан ханды қолға түсіріп, Балхтағы қызының қолына жөнелтті, билікке Қарахандар әулетінің басқа өкілін отырғызды. Ахмет ханның жаңа билеушіге қарсы ұйымдастырған көтерілісінен нәтиже шықпады.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қарахандар
Пино (Жоғарғы Корсика)
Пино (Pino) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,04 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 175 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Андре-Франк Ангисса
Андре Франк Замбо-Ангисса (André-Frank Zambo Anguissa; 16 қараша 1995 жыл, Яунде, Камерун) — камерундық футболшы, Камерун Ұлттық футбол құрамасы мен "Фулхем" клубының қорғаушысы.
Карьерасы
Камерун құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын 2017 жылы 24 наурыз күні Туниске қарсы кездесуде өткізді.
2017 жылғы Конфедерациялар кубогына қатысқан. Өзнің құрама сапындағы тұңғыш голын осы турнирде екінші турда Аустралияның қақпасына соқты. Андре-Франк топтық турнирдегі үш ойынға түгел қатысты.
Андре-Франк "Реймс" клубының түлегі. 2015 жылы "Олимпик Марсельге" өтіп, 2018 жылға дейін ойнады. 2018 жылы жазда "Фулхэмге" ауысты.
Сілтемелер
Санат:Камерун футболшылары Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Реймс ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Фулхэм ФК ойыншылары
Ратцерт
Ратцерт (Ratzert) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Нойвид ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 231 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 38 058. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Шумахер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Диахрония
Диахрония (δια және χρονος - уақыт) — тіл жүйесінің тарихи дамуын тіл білімінің объектісі түрінде зерттеу; тілді оның уақыт көлемінде даму процесімен байланысты алып қарастыру.
Тарихи тіл білімінде Диахрония ұғымы тілді талдауда оған қарама-қарсы аспектіні білдіретін синхрония ұғымымен тікелей байланысты.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Салыстырмалы-тарихи тілтану Санат:Семиотика Санат:Құрылымдық лингвистика
Субвенция
Субвенция (subvenіre – көмекке келу‚ қол ұшын беру) – жоғары деңгейдегі бюджеттен белгілі бір мерзімге және нақты мақсатқа бөлінетін ақшалай сома.
Жергілікті өкімет органдарына немесе халық шаруашылығның жекелеген салаларына белгілі бір мақсат үшін берілетін мемлекеттік қаржы жәрдемі. Залалдарды жабу үшін және қайтарымсыз берілетін дотациядан өзгеше түрде субвенция – осы шарттар бұзылған жағдайда қайтару құқығымен бөлінетін мақсатты қаржыландыру.
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер Санат:Бюджетаралық қатынастар
Тееман
Тееман (Theillement) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27626, пошта индексі — 27520.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 377 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Алиджан Рахманұлы Ибрагимов
Дереккөздер
<References/>
Сілтемелер
Санат:Металлургия
Санат:1953 жылы туғандар
Бюксьер-су-ле-Кот
Бюксьер-су-ле-Кот (Buxières-sous-les-Côtes) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55093, пошта индексі — 55300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 275 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,29 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Өтенай (Ескелді ауданы)
Өтенай — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Бақтыбай Жолбарысұлы ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан солтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 357 адам (203 ер адам және 154 әйел адам) болса, 2009 жылы 539 адамды (275 ер адам және 264 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Эдвардсбург (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 1147 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-25040.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Ата-енелік жұп
Ата-енелік жұп (родительские пары) - жақсы ұрпақ алу ушін шағылыстыруға тандап алған аталық пен аналық мал. А.- е.ж. тандау - мал тұқымын асылдандыру тәсілдерінің бірі. Себебі, ұрпақтың сапасы ата-енесінің нәсілдік қасиеттерінің үйлесімділігіне байланысты. Мал тұқымын асылдаңдыру тәжірибесінде а.-е.ж. таңдаудың біртекті және әртекті деп аталатын екі түрі қолданылады. Біртекті жұп тандауда ұнамды өнімдік қасиеттері ұқсас малдар шағылыстырылады. Нәтижесінде ата-ененің ұнамды өнімдік қасиеттері ұрпақтан ұрпаққа бекітіліп, одан әрі жетіледі. Әртекті жұп тандағанда өнімдік қасиеттеріңде тегінде айырмашылықтары бар малдар шағылыстырылады. Мұндағы мақсат — енесіне тән кемшілікті жою, не ата-енесінің әрқайсысына тән әртүрлі ұнамды қасиеттерін келесі ұрпақта үйлесімді біріктіру. Шаруашылықта өсірілетін малдың өнім сапасына байланысты жұп таңдаудың екі түрі де қатар немесе уақытша, біреуінің жиі не сирек қолданылыуы мүмкін.
Дереккөздер
< Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6/> Мал шаруашылығы:
Коммунальник
«Коммунальник» - санаторий-профилакторий. 1982 ж. Деркөл және Шаған өзенінің қосылған жерінде ашылды. 104 орынды, 3 қабатты корпуста бальнеол. бөлім, балшықпен емдеу, физиокабинет, массаж кабинеті, ингаляторий, ішекті тазалау кабинеті, стоматология, процедуралық кабинет, ауа коктейлін әзірлеу, иглорефлексотерапия кабинеттері болды. Кабинеттер қажети құралдармен жабдықталған. Басты бағыты — аурулардың ішкі құрылыс органдарын, орталық жүйке жүйесін емдеу. Жылына 1400-1500 адам емделген. 1991 ж. 1-минерал скважинасы іске қосылған. Оның құрамында хлорлы-натрийлі су, тұзды магния, марганец, темір және т.б. минералды тұздар бар. 120 орынды асхана, клуб, кітапхана, оқырман залы, бильярд залы, 140 орынды кинозал, емдік-дене шынықтыру кабинеттері жұмыс істеді.
Бычковка
Бычковка — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Кіші яз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 51 адамды құрады. Пошта индексі — 452490, ОКАТО коды — 80247835002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Дьйо-е-Валькьер
Дьйо-е-Валькьер (Dio-et-Valquières) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34093, пошта индексі — 34650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 159 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,47 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Сантана-ду-Параизу
Сантана-ду-Параизу (Santana do Paraíso) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ипатинга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21 907 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 275,529 км² шамасында. Халық тығыздығы — 79,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Малвавож
Малвавож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Малваю өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Кутоп-Назым
Кутоп-Назым — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Назым өзенінің оң жағалауынан 389 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ойға түстім толғандым...
«Ойға түстім толғандым...» - Абайдың кейін табылғанөлеңі. Әрқайсысы 8 тармақты 4 шумақтан турады. Туынды ақынның өзі өмір сүрген дәуір сырына терең үңіліп, жүріп өткен жолына ойлана қараған, кемелденген шағында туған.
Халық мойнындағы қараңғылықтың қат-қабат қамыты, арқасындағы зілбатпан ауыр тұрмыстыңжүгі, одан құтылар жолдың жоқтығы Абай өлеңінің негізгі арқауы болған.
Ақын туған елін жан дүниесімен сүйгендіктен де сол азаптан құтқаратын сәулені іздейді. Ел арасындағы тартыс пенталастың шоғын үрлеп жүрген сол қоғамның «белсенді» мүшелерін аяусыз сынайды. Мінезіңнен де, атқарған қызметіңнен де халық сыйлар қасиет табылмайды. Білімдімін, пысықпын деп жанталасқаның жалқы басыңның қамы ғана. Сен соның жолында ар-ұяттан да айрылдың, адамдық парызыңды да ұмыттың, жүрегіңде тірі пенде сүйсінер тазалық жоқ, деп олардың бар болмысын баян етеді. Көңіліңде ізгіліктің жылуы болса өз өміріңе, іс-харекетіңе зер сала бір қарашы тоқтау табар ма екенсің деп ой түйеді». Өлең 7, 8 буындыжыр үлгісінде жазылған.
Жүмағазы Кенжебаевтың айтуы бойынша Бәткен деген жас ақын жазып алған. 1944 ж. Қ. Мүқаметханов Қазақ ССР ҒА-на тапсырған. Алғаш рет ақынның 1945 ж. жарық көрген толық жинағында жарияланды. Басылымдарында текстологиялық өзгерістер көздеспейді.
Туынды ағылшын, қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, ұйғыр т. б. тілдерге аударылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Навахо
Навахо (өзінше атауы - дене, дине, навахо тілінде - diné, навахо тұратын жердің өзінше атауы - Динета) солтүстік америкалық үндістер тайпасы, Нью-Мексико штатының солтүстік-батыс бөлігінде; Аризона мен АҚШ-тағы Юта штатының оңтүстік-шығыс бөлігінде өмір сүреді. Олар апачи тіліне туыстас атабаск тобының тілінде сөйлейді.
Навахоның дәстүрлі үйі - хоган. Әйелдер мен ерлердің тұрғын үйлері бір-бірімен ерекшеленеді. Екеуі де ағаштан жасалған және балшықпен сыланған, жер бетіне сырғауылмен бекітілген. Таңертең есік жақта күн жарқырасын деп тұрғын үй кіре берісі әрдайым шығысқа бағытталған.
Қазақстан және БҰҰ
Қазақстан және БҰҰ
Қоңыр (Батыс Қазақстан облысы)
Қоңыр — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы ауыл, Жосалы ауылдық округі орталығы.
Навахо
Тарихы
Навахо мен апачилер 900-1200 жылдары Канададан оңтүстік-батысқа қоныс аударған. Содан кейін навахолар ПУЭБЛО үндістерінің қол астында қалады. Құмдағы көркем сурет секілді Навахолықтардың көркемделген әсерлі көзе қыш бұйымдары мен әйгілі кілемдері осы үндістердің қол астында  жүргенде пайда болған. Ал күміспен жұмыс жасау өнері XIX ғасырдың ортасында Мексикадан келген болуы керек. Олардың дәстүрлі шаруашылығы – егіншілік болды, кейінірек қой, ешкі және мүйізді ірі қара ұстау сияқты мал шаруашылығымен де айналыса бастады. Негізгі әлеуметтік бірлігі - РОД болды. Діндегі басты мақсат жерден тыс әлемнен алғашқы адамның пайда болуына баса назар аудару болып саналды. 1863 жылы АҚШ үкіметі полковник КИТ КАРСОНҒА (Kit Carson) навахолар мен апачилерге шабуыл жасауды доғаруға бұйрық берді; оның белсенді әрекетінің нәтижесінде 8000–ға жуық навахо адамдары түрмеге қамалып, егін алқаптары мен бірнеше мал басы жойылды. Бүгінгі күні көптеген навахолар Навахо резервациясында (Нью-Мексико, Аризона және Юга штаттарынан 64 000 шарты км) немесе соның маңайында өмір сүріп жатыр. Мыңдаған адам маусымдық жалдамалы жұмысшы болып жалданып, тіршілік етуде, күнелтуде. Олардың тілі жақсы қалпында сақталған. Олар тілдерін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде навахо тіліне шифрлама жасау арқылы қолданған. Навахо АҚШ-тағы тұрғылықты американдықтардың бірқатар тобын құрайды. Шамамен 270 000 адам 2000 жылы АҚШ-та халық санағы жүргізілгенде өздерін навахолықтар деп атап көрсеткен.
Қазақстан және БҰҰ
Қазақстан Республикасы 1992 жылдың 2 наурызынан бастап Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) мүшесі атанды. Халықаралық ұйымға мүше болу жаһандану жағдайында Қазақстанға саяси, экономикалық, экологиялық, әлеуметтік, мәдени-гуманитарлық сипаттағы халықаралық мәселелерді шешуге және халықаралық ынтымақтастық орнатуға мүмкіндік берді.
Қоңыр (Батыс Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жымпиты ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 58 км-дей жерде.
Қазақстан және БҰҰ
Қазақстанның позициясы
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін көпвекторлы сыртқы саясат бағытын ұстанып келеді. Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев: «Қазақстан ядролық қарулануды тежеуге, халықаралық лаңкестікке, діни экстремизмге, есірткі саудасы мен басқа да осы заманғы қатерлерге қарсы күреске жұмылған халықаралық ауқымды ынтымақтастықтың белсенді мүшесі болып келді және болып қала береді» деп Қазақстан халқына Жолдауында айқындады Қазақстан Республикасы сыртқы саясатының 2014 - 2020 жылдарға арналған тұжырымдамасында «БҰҰ-ның әділ әрі демократиялық әлемдік тәртіпті орнатудағы орталық және үйлестіруші рөлін көрсетті. Қазақстанның БҰҰ-дағы қызметі бейбітшілік пен қауіпсіздік, экономикалық даму, әлеуметтік даму, қоршаған ортаны сақтау, халықаралық құқық, гуманитарлық мәселелер, денсаулық сақтау және тағы басқа мәселелерді шешуге бағытталған. Қазақстан БҰҰ-на мүше болып кіргеннен бастап бірқатар бағыттар бойынша айқын белсенді ұстанымда болды және қауіпсіздік саласында бірқатар бастамалар ұсынды.
Навахо
Сілтеме
Санат:АҚШ этникалық топтары Санат:Аризона үндістері Санат:Нью-Мексико үндістері Санат:Юта үндістері Санат:Үндістер Санат:Солтүстік Америка үндістері
Қоңыр (Батыс Қазақстан облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1237 адам (623 ер адам және 614 әйел адам) болса, 2009 жылы 927 адамды (477 ер адам және 450 әйел адам) құрады.
Қазақстан және БҰҰ
Қазақстанның негізгі халықаралық бастамалары
БҰҰ-ға мүшелік кезінде Қазақстан әр жылдарда жүзеге асырылған немесе іске асырылып жатқан мынадай бастамаларды ұсынды.
Қоңыр (Батыс Қазақстан облысы)
Тарихы
1961-1997 жылдары “Жосалы” қой өсіретін кеңшардың орталығы болды. Соның негізінде 1997 жылдан бастап Қоңырда және округке қарасты Былқылдақ, Кеңаша, Тамды ауылдарында ЖШС құрылған.
Қазақстан және БҰҰ
БҰҰ аймақтық комиссияларына мүшелік
Қазіргі уақытта Қазақстанда БҰҰ-ның 18 ұйымы бар: БҰҰДБ (БҰҰ Даму бағдарламасы), ЮНИСЕФ (БҰҰ Балалар Қоры), ЮНФПА (БҰҰ Халық қоныстану қоры), БҰҰ ЕҚБ (БҰҰ Есірткі және қылмыс мәселелері жөніндегі басқармасы), БҰҰ ЖКББ (БҰҰ Жоғарғы комиссарының босқындар ісі жөніндегі басқармасы), БҰҰЕ (БҰҰ Еріктілері), ХЕҰ (Халықаралық еңбек ұйымы), ЮНЕСКО (БҰҰ білім, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі ұйымы), ДДСҰ (Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы), ДБ( Дүниежізілік Банк), ХВҚ( Халықаралық валюта қоры), БҰҰ/ЖҚТБ (АТҚБ/ЖТҚБ жөніндегі БҰҰ бағдарламасы), ҚАДӨ (Қоғамдық ақпарат жөніндегі департамент өкілдігі), ГМҮ БҰҰБ (Гуманитарлық мәселелер үйлестіру жөніндегі ББҰ басқармасы), АТМЭӘК (Азия мен Тынық мұхитқа арналған Экономикалық және әлеуметтік комиссиясы), БҰҰ ЕЭК (БҰҰ Еуропалық экономикалық комиссиясы), Табиғат қауіп-қатерін азайту жөніндегі Халқаралық стратегия (ТҚАХС) және БҰҰ-Әйелдер.
ҚР Үкіметінің БҰҰ-мен ынтымақтастығы
Ынтымақтастық 2016-2020 жылдарға арналған серіктестік бағдарламасының шеңберінде жүзеге асырылады. Жаңа бағдарламаның циклінің басымдықтарының қатарында тұрақты даму, қоршаған ортаны жақсарту, АҚТҚ / ЖҚТБ және туберкулезді болдырмау, гендерлік теңдік және мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру мәселелерін атап көрсетуге болады. Су ресурстарын тиімді пайдалану және шөлейттенумен күрес мәселелері бірлескен ынтымақтастықтың басты назарында қала береді. Бағдарламада бұрынғы Семей полигоны мен Арал теңізі өңірлеріне ерекше көңіл бөлінетін болады.
Қоңыр (Батыс Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Қазақстан және БҰҰ
Сілтемелер
1. Сотрудничество Республики Казахстан с ООН 2. Из истории вступления Казахстана в ООН
Геогельминттер
Геогельминттер - тіршілік циклінде аралық иегерлері болмайтын, ал жұмыртқалары немесе личинкалары қоршаған ортада дамитын паразиттік құрттар.
Қазақстан және БҰҰ
Сілтемелер
Санат:Саясат
Геогельминттер
Дереккөздер
Санат:Медицина
Қоржынтүбек
Қоржынтүбек – Балқаш көлінің батыс бөлігіндегі мүйіс.
Жер бедері
Жағалауы жазық, көлге сұғына енген мүйістің ұзындығы 5,5 км-ге созылған, енді жері 3,5 км шамасында. Солтүстік-батысында Сарышаған шығанағы орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Балқаш көлі мүйістері Санат:Жамбыл облысы географиясы
Геннадий Васильевич Осипов
Геннадий Васильевич Осипов (27.06.1929, Рузаевка) - Ресей әлеуметтанушысы.
Кеңес Одағы кеңістігінде алғашқы әлеуметтанулық зерттеулер жүргізуді ұйымдастырды. Әлеуметтанудың теориялық-методологиялық мәселелерімен, әлеуметтанулық зерттеулер жүргізуде математикалық әдістерді қолдану мәселелерімен айналысқан. Технократия мен менеджеризм, құрылымдық функционализм және әлеуметтік қақтығыстар теориясын зерттеуде елеулі үлес қосты.
Еңбектері: "Рабочая книга социолога", "Социология в СССР. Т. 1 — 2", "Методы измерения в социологии", "Социология и политика".
Дереккөздер
Санат:27 маусымда туғандар Санат:1929 жылы туғандар Санат:Рузаевкада туғандар Санат:Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты түлектері Санат:Құрмет орденінің (КСРО) иегерлері Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері Санат:КСРО философтары Санат:КСРО әлеуметтанушылары Санат:Ресей философтары Санат:Ресей әлеуметтанушылары Санат:Философия ғылымдарының докторлары Санат:КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшелері Санат:Ресей ғылым академиясының және оның ізашарларының академиктері Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті декандары Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің еңбек сіңірген профессорлары Санат:Ресей мемлекеттік әлеуметтік университеті оқытушылары Санат:Ресей Президенті Құрмет грамотасының иегерлері Санат:II дәрежелі Әулие әділ князь Мәскеулік Даниил (ОПШ) орденінің иегерлері Санат:Ресей ғылым академиясының Әлеуметтану институты қызметкерлері Санат:Ресей ғылым академиясының Философия институты қызметкерлері
Грене (Па-де-Кале)
Грене (Grenay) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Лан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62386, пошта индексі — 62160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6673 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2072,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Әуке
Әуке (подгрудок) - мүйізді ірі қара малдың мойны мен төсі тұтасқан тұсы. Әуке терісі мол, май қабаты жақсы жетілген. Сиыр малы семіргенде әукесіне май жинайды. Мамандар сиырдың әукесі арқылы оның қондылық (семіздік) дәрежесін анықтайды. Етті бағыттағы сиыр тұқымдарының әукесі сүтті бағыттыларға қарағанда жалпақ, көлемді келеді.
Дереккөздер
< Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6/> Мал шаруашылығы:
NGC 7150
NGC 7150 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысанды 1848 жылы 10 ақпанда Bond George Phillips астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7150 деген нөмірге ие болды.
Бургиштайн
250px|thumb|Картада орналасуы Бургиштайн (Burgistein) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Зефтиген округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1060 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.5 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 863, пошта индексі — 3664.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
1997 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1997 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1997 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қызыл кезқұйрық
Қызыл кезқұйрық (Milvus migrans) – сұңқартәрізділер отряды қаршыға тұқымдасына жататын жыртқыш құс. Еуропада, Кавказда, Иранда, Кіші Азияда және Африканың солтүстік-батысында кең тараған (тек ормансыз жазықтар мен өте биік таулы аймақтарда кездеспейді). Сирек түрлері, әлемдегі жалпы саны 17-28 мыңға бағаланады, олардың басым көпшілігі Францияда, Германияда және Испанияда ұя салады. Түрлі ұлттық және халықаралық келісімдерге қорғалған: Балтық аймағындағы сирек құстардың тізіміне енгізілген, Халықаралық сауда туралы конвенцияның (СИТЕС) 2 қосымшасында, Бонн конвенциясының 2-қосымшасына, Ресей Федерациясының Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Сұңқартәрізділер Санат:Нағыз кезқұйрықтар Санат:Еуразия құстары Санат:Африка құстары Санат:Мадагаскар құстары Санат:Аустралия құстары Санат:1783 жылы зерттелген жануарлар
Муссо
Муссо (Musso) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1060 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 267 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 22010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Biagio vescovo e martire.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Монреаль-дель-Льяно
Монреаль-дель-Льяно (Monreal del Llano) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 79 адамды құрайды.
Стенакордия
Стенакордия (грек. stenos – жіңішке, тар және kardіa – жүрек) – жүректің ишемиялық ауруларының неғұрлым кең тараған түрі, жүректің демікпелі ұстама ауруы. Стенакордия жүрек бұлшық еттерінің қанмен жеткілікті қамтамасыз етілмеуінен, атеросклероз кезінде жүректің коронарлы артериясының тарылуынан не қан тамырлардың түйілуінен болады. Ауру кенеттен басталып, бірнеше минуттан бастап жарты сағатқа дейін созылады, кеуде қатты қысады; ең алдымен сол жақ қол, жауырын тұсы мен көк желке ауырады. Оң қол, кейде екі қол да ауруы мүмкін. Ауру ұстағанда адам бозарып, маңдайынан суық тер шығып, ол қорқыныш сезімімен қатар жүреді. Егер жүректің ұстамасы тек қана жүрекке салмақ түскенде, яғни жүректің бұлшық еттері қоректік затты көп қажет еткенде, жылдам жүрген кезде немесе тауға көтерілгенде, сондай-ақ жылы жерден суыққа, желге шыққанда пайда болса, онда оны зорығу стенакордиясы деп атайды. Мұндай жағдайда жүректің ауырғанын басу үшін тыныштық керек (мысалы, науқас тоқтап дем алуы қажет). Жүректің ұстамасы кейде адам қатты толқығанда, темекіні көп тартып, ішімдікке үйір болғанда, тамақты қалыптан көп жесе байқалады. Көбіне жүрек ауруы ұйықтап жатқанда басталады да, адам сырқаты жанына батқандықтан оянып кетеді, мұны тыныштық Стенакордиясы деп атайды. Бұл жағдай организмге немесе жүйкеге күш түсумен байланысты емес. Жүректің, кеуде клеткасының сол жағының ауруы тек қана стенакордиямен емес, сондай-ақ невроз, остеохондроз, т.б. аурулармен байланысты болуы мүмкін. Мұндай жағдайда жүрек сыздап, шаншып ауырады. Аурудың белгісі білінісімен 1 – 2 мин. ішінде нитроглицерин қабылдау керек. Егер жүректің ұстамасы дәрі қабылдағаннан кейін басылмай, жарты сағаттан артық уақытқа созылса, бұл миокард инфарктысының дамуына әкеледі. Емі: нитроглицеринді не валидолды тілдің астына салып сору; кей жағдайда жүрек тұсына қыша қағазын қойса, ауырсыну бәсеңдейді; аурудың асқынған түрінде хирург. операция жасалынады. =Пайдаланған сілтеме=
Вилланова-дель-Геббо
Вилланова-дель-Геббо (Villanova del Ghebbo) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2196 адамды құрайды. Халық тығыздығы 200 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 45020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Зарема Ахметқызы Қастеева
Зарема Ахметқызы Қастеева - 1947 жылы 17 ақпанда Алматы қаласында туған. Қазақ.
Әкесі - Көшербаев Ахмет, тарих пәнінің оқытушысы болып жұмыс істеген. Анасы - Көшербаева Зылиха.
Мәскеу академиялық хореографиялық училищесінің хореография факультетін бітірген (1966), педагог-хореограф.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
1989 жылдан бері - Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында хореография факультетінің профессоры.
Қазақстан БЛКЖО сыйлығының лауреаты. ҚазКСР Халық әртісі (1982). Білім беру саласының озаты.
Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия.
Қыздары - Масалимова Г.А., Қастеева М.А.
Дереккөздер
Санат:1947 жылы туғандар Санат:Қазақстан актрисалары
Пантым-Игол
Пантым-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оккын-Еган өзенінің сол жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үлкен Созим (Нырмыч тармағы)
Үлкен Созим — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нырмыч өзенінің сол жағалауынан 52 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кәдімгі құралай
Кәдімгі құралай — Таушымшықтар тұқымдасының Құралайлар тегінің биологиялық түрі. Қазақстанда кездесетін құралайлардың ішіндегі қоқшыл түсті ең кішкене(17-30 г) денелісі.
Биологиялық сипаттамасы
Ересек аталықты басындағы және төсіндегі қауырсындардың қан қызыл реңі бойынша оңай тануға болады. Денесінің қалған үлескілері қызыл қоңыр түсті болып келеді. Аналықтары және өткен жылғы аталықтарының реңі - сұрғылт қоңыр. Аталығының әуені көбінесе сұрақ ретінде қайталанатын "Чечевицені көрдің бе?" деген әуезді қысқа ысқырық. Аналығы сайрамайды, алайда өткен жылғы аталықтар әжептеуір сайрайды.
Ұялау үшін ормандарды ғана емес, қалың өскен бұталарды таңдап, тауларды, субальпілік белдемге дейін көтеріледі. Қопсынған тостағанша тәрізді ұя бұтақтарға орналастырылады. Салындыдағы 4-5 сирек дақтары бар көгілдір жұмыртқаларды аналығы доғал жағынан 13-14 күн басады. Балапандарды ата-енелері 13-14 күн қоректендіреді. Ұшып кеткен ұялас балапандарды олар тағы аптаға жуық қамқорға алады.
Таралуы
Еуразияның үлкен бөлігіне өте кең таралған. Қазақстанда орманды дала зонасында, ұсақшоқылық орманды үлескілерімен оңтүстік және шығыс тау ормандарында көп мөлшерде орын тебеді. Көктемде - мамырда, күзде - тамызда және қыркүйектің алғашқы жартысында ұшып өткенде Қазақстанның кез келген жерінен көзге түседі. Үндістанда және Азияның оңтүстік-шығысында қыстайды, сондықтан оның ұшып өтуі Қазақстанның бүкіл аймағы бойынша жақсы білінеді
Ханс-Дитер Флик
Ханс-Дитер «Ханси» Флик (Hans-Dieter «Hansi» Flick; 24 ақпан 1965, Гейдельберг, Баден-Вюртемберг, Герман Федеративтік Республикасы) — германиялық футболшы, жартылай қорғаушы, жаттықтырушы.
2021 жылғы 1 тамыздан Германия Ұлттық құрамасының бас бапкері.
Карьерасы
Карьерасын 1983 жылы "Зандхаузен" клубында бастап, кейін "Бавария", "Кельн", "Бамменталь" клубтарында доп тепті. 1996 жылы бапкерлікке кірісті.
2014 жылы Йоахим Левтің ассистенті ретінде әлем чемпионы атанды.
2019 жылы қараша айында Нико Ковачтың орнына "Бавария" клубының бас бапкері боп тағайындалды. 2019/20 жылғы маусымда мүмкін болған кубоктың бәрін ұтты (Германия чемпионаты, кубогы, суперкубогы, Чемпиондар лигасы, УЕФА суперкубогы, клубтары чемпионаты).
2021 жылы Германия құрамасынының бас бапкері боп тағайындалды.
Футболшы ретінде
«Бавария»
Бас бапкер ретінде
«Бавария»
Бапкер ассистенті ретінде
Германия құрамасы
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Кельн ФК ойыншылары Санат:Германия футбол жаттықтырушылары Санат:Хоффенхайм ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК жаттықтырушылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Сапар Иманғалиұлы Оспанов
Сапар Иманғалиұлы Оспанов (1949 ж.) - философия ғылымдарының кандидаты, Қазақтың Мемлекеттік Қыздар педагогикалық институтының философия және саясаттану кафедрасының доценті. 1972 жылы А.А. Жданов атындағы Ленинград философия университетін бітірген. 1974 — 1979 жылдар аралығында КСРО FA-ның социология институтының жанындағы аспирантураны бітіріп, философия мамандығы бойынша "Әлеуметтік күрылым түсінігі (әлеуметтік қатынастарды жүйелік талдау мәселелері)" атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. 90-нан астам ғыными еңбектің авторы. Солардың ішінде: құқық социологиясы. Алматы, 2003. Социология деген не? Алматы, 1984. Қазақстан Республикасындағы күқықтық мемлекеттін қалыптасуы және конституциялық процесс, (авторлар ұжымы). Алматы, 2001. Жаратушы өлде Заратуштра қалай деді? Алматы, 2003. Әлеуметтану. Алматы, 2005. (Авторлар үжымы) Қазақстан әлеуметтанушылары Ассоциациясының мүшесі. 11-ден астам ғылыми жобаларға қатысты.