cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қола дәуірі
Қала мәдениеті
Қазақ жерін сол тұста мекендеген тайпалардың осы кезеңдегі мәдениеттері қола дәуірі ескерткіштері алғаш ашылған жерлердің атымен – Андрон мәдениеті, Беғазы-Дәндібай мәдениеті деп аталады. Қазақстандық археологтардан қола дәуірі бойынша Орталық Қазақстанды Ә.Марғұлан мен К.Ақышев, Солтүстік Қазақстанды А.Оразбаев, Шығыс Қазақстанды С.С. Черников пен А.Г. Максимова зерттеп, әр аймақтардағы өзгешеліктерді ашып көрсетті. Қола дәуірін кезеңге бөлуде зерттеушілер арасында әр алуан пікірлер бар. Қазақ жеріндегі қола дәуірі мәдениеттерінің басталуы мен дамуын Ә.Марғұлан негізгі үш кезеңге бөледі. Алғашқы кезеңі – ортаңғы; өркендеп дамыған кезеңі – Нұра және Атасу сатылары; соңғы кезеңі – өтпелі сәт пен Беғазы-Дәндібай мәдениетінен тұрады. Қола дәуірндегі экономиканың басты екі бағыты болып табылатын мал шаруашылығы мен металлургияның тез дамуы өндіргіш күштердің өсуіне, белгілі бір еңбек саласына маманданудың күшеюіне, қоғамдық өмірдегі ірі өзгерістерге жеткізді.
Көне кен орындары
Көптеген көне кен орындарынан мыс (Жезқазған, Зырянов, Қаршыға, Жалтыр, Ащылы, Ұратөбе, Күшікбай), қалайы (Атасу тауы, Қалба мен Нарын жоталары), алтын (Степняк, Қазаншұңқыр, Балажал, Ақжал, Дайбай, Майқапшағай, Ақабек) кентастары алынды (қола Ежелгі кен қазбалары). Тас және балшық құйма қалыптарда шаруашылыққа және тұрмысқа қажетті құралдар (орақ, балта, қанжар, пышақ, найза мен жебе ұштары, т.б.) құйылды. Сәндік заттар (ілгек, тізбек, білезік, моншақ, өңіржиек, сырға, т.б.) жасалды. Қазақстан аумағын қола дәуірінде мекендеген тайпалардың әр түрлі материалдан (металл, тас, сүйек, қабыршақ) алуан түрлі заттар (еңбек құралдары, қару-жарақ, сәндік заттар, тұрмыстық бұйымдар) жасауда жоғары шеберлікке жеткені аңғарылады. Олар соғу, құю, қақтау, қысып өрнектеу, тегістеп жылтырату техникасын жақсы меңгерді, қатты материалдан жасалған заттарға өрнек сала білді. Қоныстарын өзендердің жайпақ жағасына, кең жайылмаға, мүйіске, кейде көл маңына салды. Қоныстар 6–10 үйден, үлкендері 20 үйден құралды. Тұрғын үйлері жартылай жертөлелер мен жер бетіндегі үйлер болып бөлінеді. Жартылай жертөлелер дәліз сияқты шығар аузы бар тік бұрышты, сопақ және сегіздік тәрізді салынды. Қабырғаларды бойлай тік бағандар орнатылды, арасына ағаштар немесе шарбақтар қойылып, балшықпен сыланған. Тұрғын үйлер аумағы 100 шаршы метрден 300–400 шаршы метрге дейін жетті. Орталық және Батыс Қазақстанда ағаш аз болғандықтан, тұрғын үй қабырғаларына тас көп қолданылды. Жер үстіндегі үйлердің қабырғалары бөренелерден жасалды. Қоныстарға жақын жерде рулық зираттар болды. Қабірлердің үсті айнала жалпағынан салынған немесе қырынан қойылған және қазылып орнатылған тақта тастардан тік бұрышталып, шаршыланып, дөңгелектеніп қоршалды, кейде обалар да етегінен тақта тастармен айнала көмкерілді.
Ескерткіштер
Кейбір ескерткіштер көрнекілігімен, құрылыстарының күрделілігімен ерекшелінеді. Мыстытас, Беғазы ескерткішін тұрғызу үшін салмағы 3 тоннаға жететін алып мәрмәр тастар қолданылған. Батыс Қазақстандағы Тастыбұтақ 1 (Федоров кезеңі) қорымында мәйіттер қабірге немесе жалпақ тастан жасалған жәшіктерге салынып жерленген. Кей жағдайларда мәйітті өртеу рәсімі де кездеседі. Орталық Қазақстанның Нұра кезеңіне жататын жерлеу рәсімі, негізінен, мүрдені өртеп тас жәшіктерге немесе табытқа салу болды. Атасу кезеңінде мәйіттер бүктетіліп, көбінесе сол қырынан жатқызылды, қолдары қусырылды, басы батысқа қаратылып, кейде аздап солтүстіккеке не оңтүстікке бейімделіп жатқызылды. Нұра кезеңінен келе жатқан қазулы шұңқырмен және цисталармен қатар, тік бұрыш тас жәшіктер тарады. Жәшіктер шомбал, жалпақ төрт тақта тастан құралып, қабір шұңқырының төрт жағынан қойылды. Керамика ыдыстарын жасаумен, негізінен, әйелдер шұғылданды. Ыдыстар қолмен жапсырылып жасалды. Қола дәуірінің алдыңғы кезеңінде бүйірі тік немесе біраз шығыңқы, мойны ішке қайырылған, түбі жайпақ ыдыстар басым болды. Ортаңғы қола дәуіріне тән құмыралардың түбі жайпақ келеді, иіні дөңгелектеніп немесе иініне мойны мен бүйірін бөліп тұратындай ойық жасалады. Соңғы қола дәуірін иіні дөңгелек, бүйірі аздап шығыңқы құмыралар сипаттайды. Ернеуіне қиғаш және айқыш-ұйқыш кертпелері бар балшық таспа жапсырылады. Оларға әрбір кезеңнің өзіне тән геометриялық өрнектер (жарты, үш бұрыш, меандр, ирек сызық, қисық ойық, т.б.) түсірілді.
Әлеуметтік құрылымы
Қола дәуірінде әлеуметтік және әскери-саяси құрылымдарда рулық-тайпалық бөлімшелер пайда болды. Материалдық игіліктерді өндіруде ерлер рөлі күшейді. Туыстық әке жағынан есептеле бастады. Қола дәуірінің соңғы кезеңінде ру ыдырап, одан жеке отбасы шаруашылықтары бөлініп шықты, айырбас кең өріс алды. Қола дәуірі тайпалары тұрмысы мен әл-ауқаты табиғатқа тәуелді болғандықтан, адам табиғат күшін құдірет деп білді. Олардың отқа табынғандығын мәйітті өртеу ғұрпы, қабірге күл мен көмір қалдықтары салынғаны дәлелдейді. Тайпалар арасында ата-бабаға сыйыну, о дүниеге сену кеңінен тарады. Құрбандық күнге, отқа, айға, жұлдыздарға арнап шалынды. Қола дәуіріндегі Қазақстан тайпалары негізінде ертедегі көшпелілердің мәдениеті қалыптасты.
Хмлл энд Дэйлс (Кентукки)
Хмлл энд Дэйлс (Hills and Dales) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 153 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-36865.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Аддис-Абеба
Аддис-Абеба (амхарша - "жаңа гүл") — Эфиопияның астанасы, ірі сауда-финанс, мәдени орталығы. Ефиопия таулы қыратының орталық бөлігінде, теңіз деңгейінен 2400 м биіктікте.
Темір жол арқылы Аден шығанағындағы Жибути портымен байланысады. Аэропорт, тас жол торабы.
Халқы -  3 041 002 тұрғын (2012ж. мәліметі).
Аддис-абебада жеңіл (мата тоқу, тері илеу, аяқ киім тігу), тамақ (астық тарту, май шайқау, ет-сүт өімдері шығару), ағаш өндеу және құрылыс материалдарын өндіретін кәсіпорындар шоғырланған. Тоқыма, тері, металл, ағаш бұйымдары жасайтын майдагерлік кәсіпшілік дамыған.
Аддис-абеба арқылы шетке кофе, мал терісі, астық, балауыз шығарылады.
Университет, ұлттық кітапхана, тарихи-этнографиялық мұражай, ұлттық театр, ефиопистика интституты бар.
1958 жылдан бері БҰҰ-ның Африка істерімен шұғылданатын экономикалық комиссияның және 1963 жылдан Африка бірлігі ұйымының тұрақты резиденциясы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аддис-Абеба
Доғаның вольт-амперлік сипаттамасы
Доғаның вольт-амперлік (статикалық) сипаттамасы (Вольт-амперная (статическая) характеристика дуги) — доға кернеуі мен тогы арасындағы тәуелділік U=f(I). Бұл тәуелділік үш аумаққа бөлінеді:
Дереккөздер
Вольт-амперлік сипаттама
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Жорж Лефевр
«Ұлы француз революциясы кезіндегі Солтүстік франция шаруалары» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады, (1924). 1924 жылдан Франция жоғары оқу орындарында сабақ берді (1937 жылдан Ұлы француз революциясы тарихы кафедрасын басқарды). 1932 жылдан «Робеспьерлік қоғамның» президенті болды. Ол тарихшы ретінде марксизм ықпалына едәуір сын берді. Оның «Террор дәуіріндегі аграрлық мәселе» деген еңбегінің маңызы зор болды (1936 жылы орыс тіліне аударылып, Ленинградта басылып шықты).
Дереккөздер
Санат:Марксизм теоретиктары Санат:Тарихшылар
Андрей Андреевич Колесников
thumb|right Андрей Андреевич Колесников (23.2.1918 жылы туған, Қырғызстан, Қарақол қаласы) – кинооператор, Қазақстанның еңбек сіңшрген өнер қайраткері (1971).
Ұлы Отан соғысына қатысқан.
1937 жылдан Алматы кинохроника студиясында (қазіргі “Қазақфильм” киностудиясы) оператор. Ол, негізінен, шежірелік-деректі фильмдер түсірді. Колесниковтың таңдаулы операторлық еңбектері қатарында “Қазақстан миллиарды үшін күрес” (1956), “Мәскеудегі қазақ өнерінің мерекесі” (1962), “Мәскеудегі қазақ өнерінің апталығы” (1964), “Жеңіс күні” (1965), “Армениядағы әдебиет пен өнер онкүндігі” (1967), “Үлкен Қапшағай” (1969), “Медеу”, “Ерлікке толы түн мен күн” (1973), “Мұхтар Әуезов туралы сөз” (1978), “Халықтар достығының мерекесі” (1983) фильмдері бар.
Колесников шежірелік-деректі кино саласында оператор-режиссер әрі сценарист ретінде де еңбек етіп, “Үлкен химия” (1963), “Жетісу маржандары” (1968), “Қазақстанның қой шаруашылығы” (1974), “Үндістанмен кездесу” (1978) ленталарын жасады.
Дереккөздер
Санат:23 ақпанда туғандар Санат:1918 жылы туғандар Санат:Қарақолда туғандар Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Қазақфильм кинооператорлары Санат:Қазақстан кинооператорлары Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қазақстан сценарийшілері
NGC 3521
NGC 3521 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 22 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3521 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33550, UGC 6150, MCG 0-28-30, ZWG 10.74, KARA 461.
Наратасты
Наратасты — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Шаран ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 864 адамды құрады. Пошта индексі — 452630, ОКАТО коды — 80258885002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Роллан Шәкенұлы Сейсенбаев
thumb|right|200px| Роллан Шәкенұлы Сейсенбаев (11 қазан 1946 жылы туған, Семей) - жазушы, драматург.
Шығармашылығы
Абайдың қарасөздерін аударды («Простор», 1990, 5)және «Абай және оның уақыты» атты альбом дайындауға қатысты.
Дереккөздер
Санат:11 қазанда туғандар Санат:1946 жылы туғандар Санат:Семейде туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан драматургтері
Вавран-сюр-л'Аа
Коммунаның INSEE коды — 62882, пошта индексі — 62380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1329 адамды құрады. Халық тығыздығы — 115,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Оң Вож
Оң Вож — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нямдо-Юнко өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Игарата
Игарата (Igaratá) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Вали-ду-Параиба-Паулиста мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жозе-дус-Кампус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 770 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 293,322 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1864 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Кодессейру
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 216 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,81 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Бабата
Пайдаланған әдебиет
Санат:Қазақстан көне қалалары
Янковци (Габрово облысы)
Янковци (Янковци) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 127 адамды құрайды.
Графиктік есептеу
Графиктік есептеу — әр түрлі математикалық есептеудің сандық шешімдерін график құру арқылы табу тәсілдері. Графиктік есептеу (графиктік көбейту, теңдеуді графиктік шешу, графиктік интегралдау, т.б.) аналитикалық амалдарға (операцияларға) сәйкес келетін (оны қайталайтын не оған жуықтайтын) әр түрлі салулар жүйесінен тұрады. Бұл амалдар график түрінде ретімен тізбектеліп құралады да, ең соңында ізделіп отырған шама графиктік жолмен анықталады.
Графиктік есептеудің әдісі
Графиктік есептеу кезінде функция графигі пайдаланады. Графиктік есептеу математикада, техниканың көптеген саласында кеңінен қолданылады.
Артықшылығы мен кемшілігі
Графиктік есептеудің басқа есептеулерден (мысалы аналитикалық т.б.) артықшылығы - оны орындаудын қарапайымдылығы және көрнектілігі, ал кемшілігі - алынатын жауаптың дәлдігінің аздығы. Дегенмен, көптеген практикалық есептерде, әсіресе, инженерлік есептерде графиктік есептеудің беретін дәлдігі жеткілікті дәрежеде болады. Кейде номограмма арқылы есептеуді де графиктік есептеу деп атайды.
Кел-Бата-Я
Кел-Бата-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нярпысь-Я өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Аделаида
thumb|Файл тақырыбы Аделаида (Adelaide) — Аустралия одағының оңтүстігіндегі қала, ірілігінен 5-ші, Оңтүстік Аустралия штатының орталығы.
Маунт-Лофти тауының етегінде орналасқан. Елдің басты теңіз порттарының бірі (жүк айналымы жөнінен 3-ші орында), әуе және темір жол торабы.
Халқы - 1,1 миллион тұрғын (2004 ж, мәліметі бойынша).
Машина жасау, тамақ және жеңіл өнеркәсібінің ірі орталығы. Қала маңында химиялық, электротехникалық, мұнай айыру зауыттары салынған.
Уиверситет, Топырақтану және егін шаруашылық институттары, консерватория, сурет галереясы, мұражайлар бар.
Дереккөздер
Санат:Аустралия қалалары
Инвариант (лингвистика)
Инвариант (invarians,ілік тұлғада invariants өзгермейтін) — тіл бірліктерінің нақты нұсқаларынан (варианттарынан) дерексізденген тіл жүйесіндегі абстракты элемент.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Яки (өзен)
Яки (исп. Río Yaqui) — Мексиканың солтүстік - батысында, Сонора штатында орналасқан. Яки өзені Ақш - ты кесіп өтіп, Калифорния шығанағына құяды.
thumb|right|200px|
Сьерра-Мадре тау жотасынан бастау алады. Ұзындығы— 700 км шамасында.
Американдық қолтырауын (Crocodylus acutus) осы өзен бойында мекендейді.
Сілтемелер
Санат:Мексика өзендері
Хофштеттен-Флю
250px|thumb|Картада орналасуы Хофштеттен-Флю (Hofstetten-Flüh) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Дорнек округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Куартуччу
Куартуччу (Quartucciu) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 418 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 386,29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 27,87 км² шамасында. Пошта индексі — 09044.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Георгий Победоносец. Жыл сайынғы мерекесі — 23 сәуір.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Фрештедт
Фрештедт (Frestedt) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Дитмаршен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 370 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 51 032. Муниципалитеттің басшысы — Хауке Циммерман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
763 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:763 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:763 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жоғарғы Нормандия
Жоғарғы Нормандия (Haute-Normandie, норманд. Ĥâote-Normaundie) — Францияның солтүстігіндегі бұрынғы әкімшілік аймақ, оның құрамына Сена-Маритим және Эр департаменттері кірді. 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап Нормандия аймағының бөлігіне айналды.
Аймақ 1956 жылғы ұлттық әкімшілік реформасы аясында құрылды. Аймақтың атауында «Жоғарғы» сөзі көршілес Төменгі Нормандия аймағына қатысты жоғары географиялық ендіктерде орналасқандықтан қолданылды; Жоғарғы Нормандия абсолютті биіктігі бойынша Төменгі Нормандияға қарағанда төмен.
Қойгелді батыр ескерткіші
Қойгелді батыр ескерткіші — қаланың ортасында Төле би көшесімен Қойгелді батыр атындағы көшемен қиылыста орнатылған. 1998 жылы тұрғызылған. Мүсіншісі Ж.Молдабаев, архитектура Б.Тортаев.
Жоғарғы Нормандия
География
Әкімшілік бірлік картасы|300px|нобай|солға нобай|cолға|Марэ Верньенің жерлері Бұрынғы аймақтың аумағы 12 317 км². Аймақтың құрамына Эр және Сена-Маритим департаменттері кірді. Оның аумағы арқылы Сена, Эр, Вель өзендері ағып өтеді.
Қойгелді батыр ескерткіші
Қойгелді Сартұлы (1702 – 95) – қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы күресінің батыры. Ұлы жүздегі белгілі Шахан бидің ұрпағы. Сарттың үлкен ұлы. Төле бидің ең жақын серігі, әрі көмекшісі. Оның даңқының асқақтап шығуы Аңырақай шайқасындағы (1729) жоңғарларды жеңуге байланысты. Қойгелді ойраттарға қарсы азаттық күресіне басшылық етіп, жоңғарлардың қайтадан жасаған шапқыншылығына (1757 – 58) тойтарыс бере отырып, оларды қазақ даласының шекарасы Жоңғар қақпасына дейін қуып тықты. Жоңғарлардан Ташкент, Шымкент, Түркістан, Сайрам қалаларын, Талас пен Шу өзендерінің алқаптарын азат етті. Ескерткіште батырдың ат үстінде қолына найза, қылыш және қалқан ұстап тұрған сәті көрсетілген. Мыс аралас құйылған ескерткіштің биікт. 2,5 м. Биікт. 3 м жылтыр емес қызыл граниттен жасалған тұғырға қойылған.
Жоғарғы Нормандия
География
Жоғарғы Нормандия аумағында келесі табиғи аймақтар орналасқан:
Қойгелді батыр ескерткіші
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мүсіндері
Жоғарғы Нормандия
Тарих
911 жылы Викингтердің көсемі Роллон каролинг королі Карл III Қарапайыммен келісімге келді. Осы Сен-Клер-сюр-Эпте келісімінің шарттарына сәйкес, король Роллонға Руан округін қорғауды тапсырды, оның жерлері қазіргі Жоғарғы Нормандия аймағына сәйкес келеді.
XVIII ғасырда құл саудасы шарықтау шегіне жетті. Гавр, Руан және Онфлер қалаларының тұрғындары осындай үшбұрышты саудамен байланысты экономикалық пайданы белсенді пайдаланды. Мақта өңдеу қалаларда дами бастады, өнеркәсіптік революцияға негіз болды. Өндіріс орындарының саны артты; олар Руан қаласының маңында ашылған. Бірақ бұл өзгерістер негізінен Нормандияның шығыс бөлігіне (яғни қазіргі Жоғарғы Нормандия жеріне) әсер етті.
1956 жылы Францияда әкімшілік аймақтарды құру процесінде бес нормандық департаментті екі аймаққа — Жоғарғы Нормандия және Төменгі Нормандияға бөлді. Шекаралар бұзылмағанымен, бұл делимитация XVI-шы және тіпті XIV-ші ғасырларға дейін баратын айырмашылықтар туралы талқылауды тағы да жандандырды.
Экономика
Жоғарғы Нормандияда өндірілген:
Барлық француз аймақтарының ішінде Жоғарғы Нормандия алып жатты:
Көлік
нобай|TER Haute-Normandie аймақтық желісінің маршруттық картасы|солға Бұрынғы Жоғарғы Нормандия аймағына TER Haute-Normandie компаниясының TER қала маңындағы теміржол желісі қызмет көрсетеді. Желі ұлттық масштабтағы екі радиалды теміржол желісінің айналасында құрылды — Париж — Гавр және Париж — Кан желісі. Желінің орталық нүктесі — TER желісінің көптеген желілері түйісетін Rouen-Rive-Droite руан вокзалы.
Аймақтық гастрономия
Нормандияның аймақтық асханасының ерекшеліктері ең алдымен аймақтың географиялық орналасуына байланысты. Оның құнарлы жерлері ауылшаруашылық өнімдерінің молшылығын қамтамасыз етеді, ал теңіз балық пен моллюскалардың алуан түрін береді.
Джароле
Джароле (Giarole) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Жоғарғы Нормандия
Аймақтық гастрономия
Дегенмен, аймақтық асханадағы сүт өнімдері реңк береді; Нормандықтардың май мен кілегейге деген сүйіспеншілігі аңызға айналған дерліктей.
Джароле
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 701 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 135 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 15036.
Жоғарғы Нормандия
Дереккөздер
Санат:Нормандия тарихи аумақтары
Джароле
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Giacomo il Maggiore.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Ренато Аугусто
Ренато Суарис де Оливейра Аугусто (Renato Soares de Oliveira Augusto; 2 ақпан 1988, Рио-де-Жанейро) — бразилиялық футболшы, Қытайдың "Бейжің Гоань" клубы мен Бразилия құрамасының жартылай қорғаушысы. 2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Коринтианс ФК ойыншылары Санат:Фламенго ФК ойыншылары Санат:Байер 04 ФК ойыншылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Рио-де-Жанейрода туғандар Санат:2 ақпанда туғандар Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:2016 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Бразилия Олимпиада чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Әл-Әузағи
Әбу Амр Абдуррахман ибн Амр әл-Әузағи (704-774) — табиғиндер ұрпағының атақты фақиһы, Шам өлкесінің ең ұлы мұсылман ғалымдарының бірі. Жастайынан жетім қалған әл-Әузағи, бастапқыда Йамамада сабақ берген Йахйа ибн Әбу Касирден білім алады. Оның зеректігін көрген Йахйа ибн Әбу Касир оған Басра қаласына барып білім алуына кеңес береді. Бірақ Басраға жеткен кезінде әл-Хасан әл-Басри қайтыс болған боп шығады, ал Мұхаммед ибн Сирин қатты сырқатқа ұшырап қалады. Әл-Әузағи Ата ибн Әбу Рабахтан, Ибн Шиһаб әз-Зуһриден, Макхулден, Қатададан білім алады. Оның атынан хадистерді Суфйан әс-Сәури, Малик ибн Әнәс, Абдуллаһ ибн әл-Мубарак және т.б. ғалымдар жеткізеді. Әл-Әузағидің діни ықпалы Шам өлкесінде өте үлкен болып, оның шәкірттері қазіргі күнге шейін жетпеген Әузағи мазһабы аталып кеткен фиқһ мектебін құрады.
Тағы қараңыз
Санат:Ислам тұлғалары Санат:Мухаддистер
Шығыстанушы
Шығыстанушы немесе ориенталист - Таяу Шығыс пен Азия елдерінің мәдениетін, тілін, саяси және қоғамдық қарым-қатынасын, мемлекеттік құрылымын зерттеуші ғалым. Шығыстанушылар мамандығын бітірген мамандар негізінен елшілік қызметте істейді. Сонымен қатар әр елге арналған ғылыми зерттеу институттарында қызмет етеді.
Қазақ шығыстанушылары
Санат:Мамандықтар Санат:Шығыстанушылар
Бабата күмбезі
Бабата күмбезі– Бабата кесене-мешіті – сәулет өнері ескерткіші. Созақ ауданында орналасқан.
Күмбез Әзірет Әлінің (Әли ибн Әбу Талиб) жетінші ұрпағы Ысқақ баптың немесе Баб Атаның құлаған мазарының орнына күйдірілген шаршы кірпіштен, ортағасырлық дәстүрлі композициалық үлгіде 19 ғасырда тұрғызылған. Құрылыстың астыңғы негізгі бөлмелері төртбұрышты. Кесенені зәулім биік етіп көрсетіп тұрған бас күмбез сегіз қырлы барабан үстіне салынған. Шағындау екінші күмбез де осы үлгіні қайталайды. Кесененің қас бетінде порталы бар. Оның қос мұнарасы мен аркасы құлаған. Бабата күмбезінде намаз оқитын үлкен бөлме, сағана, діни-рәсімдік, т.б. бөлмелер бар. Мешіт пен сағана аркалы қуыстармен, михраб пен күмбездердің ішкі жағы жазулармен, өсімдік өрнектерімен безендірілген. Бөлмелер сыланып, әктелген, өрнектелген. Баб ата күмбезінің үлгісі Әбдіжәлел баб кесенесіне ұқсайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Түркістан облысы сәулеті
Эмре мор
Эмре Мор
Эмре Мор (тур. Emre Mor; 24 шілде 1997, Брёнсхёй, Копенгаген) — түрік футболисті, дортмундтық «Боруссияның» және Түркия футбол құрама командасының жартылай қорғаушысы.
Клубтық карьерасы
Мор өзінің карьерасын жастар командасында ойнаудан бастаған еді. Оның ойнаған ең алғашқы клубтары «Брёнсхёй» мен «Люнгбю». 2013 жылдың аяғында ол француздық «Сент-Этьенмен» жаттыққан.2015 жылдың басында Эмре Мор ағылшындық «Манчестер Юнайтед», дортмундық «Боруссия», амстердамдық «Аякс» и «Галатасарай» секілді клубтардың қызығушылығына ққарамастан, «Норшелланнмен»келісім шартқа отырады.28 қарашада «Раннерске» қарсы матчта Эмре Мордың даттық суперлигадағы ең алғашқы маты болады.2016 жылдың 28 ақпанында  «Викинг» командасына қарсы ойында Эмре Мор өзінің «Норшелланн» командасы үшін алғашқы голын соғады. 2016 жылдың 7 маусымында Эмре Мор дортмундтық «Боруссиямен» 5 жылдық келісім-шарт жасасады. Трансфер құны 9,5 млн еуро деп бағаланады. 2016 жылдың 17 қыркүйегінде «Дармштадт 98» командасына қарсы ойында Эмре екінші таймда Усмен Дембелені алмастырып, Бундеслигадағы дебютын жасайды.Осы матчта Эмре Боруссия үшін алғашқы голын салады.
Ұлттық құрама
Карьерасының басынан бері Эмре Даниялық әртүрлі жастағы жастар командасында ойнады. 2016 жылы ол Түркия футбол федерациясынан өзінің тарихи отаны үшін ойнауға ұсыныс аоалы. Сол жылы Эмре жастар ұлттық командасында ойнайды. 2016 жылдың 29 мамырында Черногорие құрама командасына қарсы ойында Эмре екінші таймда Волкан Шенді алмастырып, Түркия командасы құрамында дебютын жасайды. 2016 жылдың жазында Эмре Франциядағы Еуропа чемпионатына қатысып, Хорватия мен Чехияға қарсы ойындарда ойнайды. http://www.transfermarkt.com.tr/emre-mor/profil/spieler/283223 http://int.soccerway.com/matches/2016/09/17/germany/bundesliga/bv-borussia-09-dortmund/sv-darmstadt-1898-ev/2254925/ http://rsport.ru/football/20160607/935116803.html
Туфты конгломерат
Туфты конгломерат - біршама жұмырланып өңделген жекелеген кесектерінің мөлшері 10—100 мм аралығында болып келетін, құрамының жартысынан көбін терригендік материалдар, ал қалған бөлігін пирокласты материалдар құрайтын тау жынысытар; жанартаутекті шөгінді тау жынысы түрлерінің бірі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия
Артиллериялық газсыздандыру толымы
Артиллериялық газсыздандыру толымы сәйкес артиллериялық материалдық бөлімде болады және бөліммен бірге машиналармен, тарткыштармен тасымалданады.
Тағы қараңыз
Артиллерия
Дереккөздер
Санат:Артиллерия
Алмаз (Атера тармағы)
Алмаз — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Атер өзенінің сол жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Сен-Леон (Жиронда)
Сен-Леон (Saint-Léon) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,49 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33431, пошта индексі — 33670.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 315 адамды құрады. Халық тығыздығы — 70,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Жердере
Жердере (Gerderest) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64239, пошта индексі — 64160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 127 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Сент-Андре-де-Рокпертюи
Сент-Андре-де-Рокпертюи (Saint-André-de-Roquepertuis) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,18 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Инвектива
Инвектив лексика, инвектива (лат.invectivus балағат, әдепсіз, былапыт)— біреудің жеке басын не бір нәрсені масқаралау, абыройын төгу, қорлау, жәбірлеу, тіл тигізу, балағаттау мақсатында бірден дөрекі түрде айтылатын сөздер. Мысалы: дөрекі, тұрпайы — сүмелек, тал сал, қақбас, салпы етек, қортық, көк айыл, мигула, қарғыс мәнді — атың өшкір, жетпегір, көріңде өкіргір\ әдепсіз, былапыт, боғауыз — оттама, шатпа, былиіылдама, боқ жеме, иттің күшігі, аузыңды... т.б. сөздер.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Мәдениет
Вежболовка
Вежболовка — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/87/336/17 орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Орехово-Зуево қаласынан Владимир қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
United Airlines
United Airlines — америкалық авиакомпания, АҚШ-та ең басты компаниялардың бірі. Continental Airlines авиакомпаниясымен қосылғаннан кейін, 2010 жылы 1 қазанда ресми түрде United Airlines әлемде ең мықты авиатасымалдаушы болып жарияланды. .
Авиакомпания 1926 жылы «Boeing Air Transport» атты қабылданды. United Airlines ең бірінші авиакомпания болды, жолаушыларға диеталық тамақтарды ұсынатын болған, неге, және бірінші рет, ұшақтарына стюардессаларды қойды.
Тағы авиакомпания әлемде ең бірінші террористик шабуылға тап болды. 1933 жылы 11 қарашада компанияға тиесілі Boeing 247 ауада жарылып Индиана штатына құлады. Борттағы барлық 7 адам қаза тапты. Зерттеулер нәтижесінде жарылыс богаждағы бомбадан шыққан. Осы іске қатысы барлар табылмады. 11 қыркүйек 2001 жыл авиакомпанияның 2 ұшағы тероршыларға тап болды. Боинг 767 175 рейс терроршылармен Мемлекеттік сауда орталығына бағытталды, Боинг 757 93 рейс Пенсильванияда қаза болды.
2006 жылдың шілдесінде қаржысына байлынысты авиакомпанияның 407 ұшағы болды және оларда 56 000 адам жұмыс істеді. Басты авиакомпания қолданатын әуежайлар О'Хара халықаралық әуежайы Чикаго-да, және әуежайлар Денверде, Вашингтонда, Сан-Франциско және Лос-Анджелес.
Авиакомпанияның маршруттық торы:
Ішкі рейстер (Аудандық авиакомпанияларды қоса есептегенде): Акрон, Аламоса, Альбукерке, Аллентаун, Амарилло, Анкоридж, Аруба, Аспен, Атланта, Аугуста, Бейкерсфильд, Балтимор, Бермуда, Биллингз, Бирмингем, Бисмарк, Блумингтон, Бойз, Боземан, Брукингз, Буффало, Бурбанк, Вашингтон, Вичита, Вилмингтон, Даллас, Дейтон, Денвер, Де-Мойн, Детройт, Дуранго, Галлап, Гонолулу, Гранд-Рэпидс, Грейт-Фоллс, Грин-Бэй, Гринсборо, Гринвилл, Индианаполис, Итака, Канзас-Сити, Карлсбад, Каспер, Кливленд, Коди, Колорадо-Спрингс, Колумбия, Колумбус, Лас-Вегас, Лексингтон, Линкольн, Литтл-Рок, Лихуэ, Лос-Анджелес, Луисвилл, Майами, Медфорд, Мемфис, Милуоки, Миннеаполис, Миссула, Модесто, Молина, Монтего-Бей, Мэдисон, Ноксвилл, Новый Орлеан, Норфолк, Ньюарк, Нью-Берн, Нью-Йорк, Ньюпорт-Ньюс, Нэшвилл, Олбани, Остин, Оклахома-Сити, Омаха, Онтарио, Ориндж, Орландо, Палм-Спрингс, Пеория, Питтсбург, Портленд, Провиденс, Редмонд, Ричмонд, Роанок, Роли, Рочестер, Рэпид-Сити, Саванна, Сакраменто, Сан-Антонио, Сан-Диего, Сан-Франциско, Сан-Хосе, Санта-Барбара, Сарасота, Сент-Джордж, Сент-Луис, Сент-Томас, Сиракьюс, Сиэттл, Солт-Лейк-Сити, Спокан, Спрингфилд, Тампа, Туксон, Тулза, Фарго, Фармингтон, Филадельфия, Феникс, Форт-Лодердейл, Форт-Майерс, Форт-Уэйн, Фресно, Хантсвилл, Хартфорд, Хьюстон, Цинциннати, Чарльстон, Чикаго, Чико, Шарлотт, Эль-Пасо, Эплтон, Эшвилл. Мемлекеттік рейстер: Абердин, Абу-Даби, Абуджа, Аккра, Аддис-Абеба, Аделаида, Александрия, Амстердам, Анкона, Апиа, Белиз, Бирмингем, Бостон, Брисбейн, Брюссель, Буэнос-Айрес, Ванкувер, Варшава, Вена, Виннипег, Галифакс, Гватемала, Гонконг, Дакар, Дели, Джорджтаун, Дюссельдорф, Женева, Йоханнесбург, Калгари, Канкун, Копенгаген, Кувейт, Лиссабон, Лондон, Мадрид, Манагуа, Манчестер, Мельбурн, Мехико, Монреаль, Монтеррей, Мюнхен, Нагоя, Нассау, Окленд, Осака, Оттава, Париж, Пекин, Порто, Пунтакана, Пуэрто-Вальярта, Фаро, Франуфурт-на-Майне, Фрипорт, Раротонга, Рим, Рио-де-Жанейро, Роатан, Сан-Паулу, Сан-Педро-Сула, Сан-Сальвадор, Сан-Хосе, Сан-Хуан, Сен-Мартен, Сеул, Сидней, Сингапур, Стокгольм, Тайпэй, Тегусигальпа, Токио, Торонто, Хошимин, Цюрих, Шанхай, Шэннон, Эдмонтон.
Әуе флоты
нобай|оңға|232x232px|[[Boeing 787 United Airlines]] нобай|оңға|250px|[[Boeing 737 United Airlines]]
Mileage Plus
«Mileage Plus» — іске қосулы «United Airlines» әуе компанисының арнайы бонустық бағдарламасы. Бағдарлама жолаушыларға 1981 жылдан бері қызмет көрсетіп келеді. AAdvantage-тан кейін аталған программлар.
Бұзылған жерлер
Бұзылған жерлер (Земли нарушенные) — өзінің шаруашылықтық құндылығын жоғалтқан немесе топырақ және өсімдік жамылғыларының, гидрологиялық режімінің бұзылуына, сондай-ақ адамның өндірістік әрекеттерінің нәтижесінде техногенді жер бедерінің түзілуіне байланысты қоршаған ортаға қолайсыз ықпал ету көзі болып саналатын жерлер.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Аппенцелль-Ауссерроден
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швейцария кантондары
764 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:764 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:764 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бугер-Вебер заңы
Бугер-Вебер заңы (кейде Вебер заңы) - белгілі бір сенсорлық жүйе соған бейімделген тітіркендіргіштің шамасына I айырым табалдырығының AI тура пропорционалды тәуелділігі: AI / I = K(const). Психофизикалық заң түйсіктің күшін болар-болмас өзгертетін тітіркендіргіштер шамасының алғашқы негізгі шамасына жетілдіретін тұрақты қатынасын білдіреді: I - тітіркендіргіштің алғашқы негізгі шамасы, AI - оның өсімшесі, K - тұрақты. Бір өлшемдес сенсорлық тітіркендіргіштерді саралау жағдайы үшін белгіленеді. Вебер қатынасы деп аталған K коэффициенті әр алуан сенсорлық тітіркендіргіштер үшін әр түрлі: дыбыс жоғарылығы үшін - 0,003; көрінетін жарық үшін - 0,02; дыбыстардың қаттылығы үшін - 0,09 және т.б. Ол түйсінудің болар-болмас өзгерісін алатындай болу үшін тітіркендіргіш ұлғаюы не кемуі тиіс болатын шаманы тіркейді. Бұл тәуелділікті XVIII ғасырда француз ғалымы ''П. Бугер анықтап, кейін оны неміс физиологі Э. Г. Вебер'' егжей-тегжейлі зерттеді. Бугер-Вебер заңының одан әрі дамытылуы және түсіндірілуі Фехнер заңы болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Лактоза
Лактоза немесе сүт қанты — дисахаридтер тобына жататын көмірсутек, ақ түсті, тәтті дәмі бар.
Сиыр сүтінде 4-6% мөлшерде болады. Лактозаны сүттің сарысуын буландыру арқылы алады. Суда нашар ериді.
Лактоза айран, қымыз ашыту үшін және медицинада, бактериологияда (қоректік орта дайындау үшін) қолданылады.
Лактоза қанттың бір түрі екенін швед ғалымы Карл Вильгельм Шееле 1780 жылы анықтады. Атауын 1843 жылы француз химигі Жан-Батист Андре Дюма берді.
Дереккөздер
Санат:Сүт Санат:Қант алмастырғыштар
Санлукар-де-Гвадиана
Санлукар-де-Гвадиана (Sanlúcar de Guadiana) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Андевало ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Майемер кезеңі
Майемер кезеңі— ерте темір дәуіріндегі Шығыс Қазақстанды мекендеген тайпалар мәдениетінің алғашқы сатысы (б.з.б. 7 — 6 ғ.). Нарым өзенінің жоғарғы ағысындағы Майемер қорымдарының атымен аталған.
Таулы Алтайдағы Майемер кезеңіндегі обаларда іргесін белдеулей қоршаған аласа тас түйінділер бар. Қабір лақаттары тікбұрыштап қазылып, қабырғалары ағашпен шегенделген және бір қабат бөренелермен жабылған. Майемер ескерткіштерінен жиегі шығыңқы, дөңгелек ортасында тұзағы бар қола айналар мен сыртқы ілмешектері кішкене үзеңгі тәріздес қола ауыздығы бар жүгендердің көне үлгілері, үш тесікті немесе ортаңғы тесігінің орнына ілмешегі бар айшықтардың мол жиынтығы табылды. Майемер кезеңінің қолданбалы өнеріне, көбінесе, атылғалы тұрған жыртқыштың, жүріп келе жатқан немесе жүруге ыңғайланған жануарлардың бейнесі тән. Жерлеу ғұрпы мен зат кешенінің біршама тұрақтылығы Шығыс Қазақстанда б.з.б. 7 — 6 ғ-ларда-ақ ерте темір заманы мәдениетінің негізі қалыптасқанын көрсетеді. Бұқтырма өзенінің жоғарғы ағысындағы Күрті салаларынан ертедегі ескерткіштер табылды. Олар жер бетінен шығыңқы, үлкен қойтастардан қаланған шеңберлер түрінде көрінеді. Шеңбердің ішіндегі саяз шұңқырды көмкере ірі тастар қаз-қатар қаланған. Осы секілді екі жерге басы солт.-батысқа қаратылып, сол жақ қырынан бүктетіле мәйіттер жерленген. Жерлеу ғұрпы бойынша Күрті ескерткіштері мәйітті шалқасынан жатқызып, аяқ-қолын созып жерлейтін майемер салтынан өзгеше болып келеді. Қабірлерді сопақша етіп ірі тастармен қоршап қалау да майемер салтына тән емес. Күрті қорымындағы бүктете жерлеу дәстүрі — ертеректегі андронов мәдениетінің қалдығы. Өліктің аяқ жағына арнайы тастан салынған жанама құрылыс ішіне атты жерлеу де айырмашылықты айқын аңғартады. “Ауыздықтаулы” күйдегі аттың жақ сүйектерінен ертеректегі жобамен жасалған екі мүйіз айшық табылды. Металдан жасалған ауыздықтардың болмауы бұл ескерткіштердің өте ертеректе жасалғанын көрсетеді. Осы сияқты ескерткіштер б.з.б. 9 — 8 ғ-ларға, яғни майемер ескерткіштерінен бұрынғы ертерек кезеңге жатады.
Мұндай ескерткіш түрлері Шығыс Қазақстанның далалық аудандарынан да табылған. Жаугершілікте мінілген ат пен иесін жеке-дара жерлеу ғұрпы өте ежелгі кезеңіне ғана тән, кейінірек ол сирек кездеседі. Майемер кезеңінің аяқ кезінде тірісінде мінген атымен қоса жерлеу дәстүрі алғаш пайда болды. Шығыс Қазақстанның далалық бөлігінде орналасқан Шілікті қорымы 50-ден астам үлкен обалардан тұрады. Үлкен обалардың үйілген топырағының диаметрі 100 м, биіктігі 8 — 10 м-ге дейін жетеді. Бұл жүздеген жылдар бойы кісі жерленген, тайпалар мен ру көсемдерінің үлкен зираты болса керек. Шілікті обаларын
Хиллвью (Кентукки)
Хиллвью (Hillview) — Кентукки штатының Буллит округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7037 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.9 км² шамасында. FIPS коды — 21-36982.
Индология
Индология — Оңтүстік Азия халықтарының мәдени тарихын негізінен жазба ескерткіштерге сүйене отырып зерттейтін тарихи-филологиялық пәндердің жиынтығы. Казіргі кезде " Индология " термині кен көлемде елтану мағынасында қолданылады. Тілдік тұрғыдан Индология үнді тіл білімін, дравид және мұнда тілдерін зерттейді. Оған тибет-бирма тілдерін зерттеудің де қатысы бар. Индологияның қалыптасуы жоғарыда айтылған тілдердің зерттелуіне байланысты.
Бромдау
Бромдау — органикалық қосылыс молекуласына бромды енгізу процесі, реакциясы.
Тархан (Шаран ауданы)
Тархан — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Шаран ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 186 адамды құрады. Пошта индексі — 452630, ОКАТО коды — 80258885003.
Бромдау
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Тархан (Шаран ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Шлюссельфельд
Шлюссельфельд (Schlüsselfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Бамберг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5644 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 70,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 71 220. Қаланың басшысы — Георг Ципфель.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 22 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Сібір балқарағайы
Сібір балқарағайы (Lárix sіbіrіca) (Қарағайлар тұқымдасы) - Оңтүстік Алтай мен Сауыр орманының негізін құраушы. Ағаш биіктігі 30 м, кең пирамидалы басты және қоңыр күрең сызатты қабықты. Басқа қылқан жапырақтылардан айырмашылығы мәңгі жасыл емес және қылқаны түсіп қалады. Мамыр-маусымда гүлдейді. Тозаң масақшалары әрең байқалады. Қыркүйек-қазанда пісіп, ашық күрең қоңыр және ашық сары түске өзгереді. Қанатты тұқым күзде шашылады, желмен таралады. Балқарағайдың тіршілік ету мүмкіндігі 500 жыл. Топырақ түріне, ауаның газбен ластануына, ыстануына аса мән бермейтіндіктен қаланы көгалдандыруда өте жоғары бағаланады.
Дереккөздер
Санат:Қарағайлар тұқымдастары Санат:Қазақстан флорасы
Қасымхан Сейітханұлы Бегманов
Қасымхан Сейітханұлы Бегманов (20 қыркүйек 1958 жыл Түркістан облысы Кентау қаласы) — қазақстандық ақын, журналист, этнограф. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстанның Жастар Одағы сыйлығының және халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегері, Қазақстан жазушылар одағы ның мүшесі.
Шығармашылық жолы
Қасымхан Бегманов - Қазақстан Журналистер одағының, Халықаралық жазушылар мен публицисттер қауымдастығының, Бас редакторлар клубының мүшесі, ЮНЕСКО-ның аясындағы Әлемдік өнер және мәдениет Академиясының тұрақты мүшесі. Əлемдік өнер жəне мəдениет Академиясының ғылым докторы. ҚР Жазушылар одағының Басқарма мүшесі, ҚР Жазушылар Одағы поэзия кеңесі төрағасының орынбасары.
Қасым Аманжоловтың 90 жылдығына орай өткізілген республикалық жыр мүшәйрасының бас жүлдегері, Түркістан қаласының 1500 жылдығына арналған халықаралық жыр мүшәйрасының бірінші орын иегері. Түркістан, Кентау қалаларының құрметті азаматы. Тұңғыш жыр кітабы «Бастау» деген атпен студент кезінде «Жалын» баспасынан шыққан.
Қырғызстанның «Улуу Тоолор» баспасынан 2017 жылы «Гүл көктем» деген атпен қырғыз тіліндегі жыр кітабы қырғыз ақыны Марқабай Ааматовтың аудармасымен жарық көрді. 2017 жылы «Күреңбел» кітабы Татарстанның «Илһам нәшрияты» атты баспасынан ақын Рафис Құрбанның аудармасымен татар тілінде жарық көрген. ХХХVII халықаралық поэзия конгресінің аясында моңғол тілінде «Алаш орда гэрээслэл» атты кітабы шығып, «Word poetry 2017» атты ағылшын тіліндегі антологияға өлеңдері енген.
Бір поэмасы мен бірнеше өлеңдері Ресейдің белгілі ақыны Михаил Синельниковтің аудармасымен «Семиречье» атты кітабына шыққан. Өзбекстан Республикасы мемлекеттік сыйлығының екі мәрте лауреаты, жазушы Насыр Фазыловтың алғы сөзімен, Қарақалпақстанның халық ақыны Мұзафар Ахматтың аудармасымен Ташкент шаһарында «Әдебиет ұшқындары»  баспасынан 2017 жылы «Саогинич» деген атпен жыр кітабы өзбек тілінде жарық көрді.
«Мұстафа Шоқай жолымен» атты төрт бөлімнен тұратын тарихи деректі фильмі еліміздегі орта мектептерде тарих пәніне қосымша электрондық оқулық ретінде бағдарламаға енген. Елге кең тараған көптеген ән-өлеңдерінің авторы. Шығармашылық өмірбаяны ұлттық және қазақ әдебиеті энциклопедияларында, топтама жырлары қазақ поэзиясының антологиясында жарық көрген. Ақын өлеңдері сондай-ақ, орта мектеп оқулықтарының қазақ, өзбек тілдерінде шыққан хрестоматияларына енген.
Басқа тілдерде
Ақынның шығармалары орыс, түрік, өзбек, қырғыз телдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ақындары Санат:Жігер шығармашыл жастар байқауының жеңімпаздары Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері
Мәлік Мырқасымұлы Рақымбаев
Мәлік Мырқасымұлы Рақымбаев (9.11.1949 жылы туған, Алматы облысы Райымбек ауданы Жаңаталап а.) – техника ғылымының докторы (2002).
Пайдаланыған әдебиеттер
Санат:1949 жылы туғандар
Қосбатыр Тәжиев
Тәжиев Қосбатыр (Жаманқұл) (1895, Форт-Александровск – 1974) – кеңес, партия қызметкері.
Жас кезінде Форттағы 2 сыныптық орыс мектебінде бастауыш білім алды. 1915 – 1917 жылы Кавказда түрік майданының қара жұмысында болды. 1917 – 1929 жылы Адай уезінде азық-түлік комитетінің қызметкері, Жеменей болысы комитетінің төрағасы, 1930 – 1933 жылы «Қызыл металлист» артелінің төрағасы, 1933 – 1937 жылы Баутин балық заводты директорының орынбасары, 1937 – 1962 жылы жол бөлімінің қызметкері, қойма меңгерушісі, тас өндіру конторының директоры қызметтерін атқарған.
Т.Г. Шевченко туралы әкесі айтқан естеліктерді және Маңғыстау жөнінде жазушы С.Мұқановқа деректер берген. Форт-Шевченкодағы жол, Баутин портындағы пирс көп жылдар Тәжиев атымен аталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
IC 4144
IC 4144 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45145, UGC 8169, MCG 6-29-23.
Сыртқы сілтемелер
IC 4144 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Ол — Айдаһар
Ол — Айдаһар — орыс режиссёрі Индар Джендубаевтің фэнтези мелодрамасы. Фильмнің көрсетілімі 2015 жылы 3 желтоқсанда өтті.
Cюжеті
Князь қызы Мирославнаны үйлену барысында айдаһар ұрлап кетеді. Арман деген айдаһардың тұтқыны болады. Бұл айдаһарды шақырған дәстүрлі өлен болған екен. Мираның күйеуі оны іздеуге сапарға шығады, ал қыз болса Арманнан адам жасауға тырысады.
Апочка
Апочка — Ресейдегі өзен. Курск облысы, Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Геросим өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оскол өзені Старооскольск су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Правый (Хей-Яга тармағы)
Правый — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хей-Яга өзенінің оң жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Жидоховка
Жидоховка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шоша өзенінің сол жағалауынан 78км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Тверь қаласынан Иваньков су торабына (Иваньков суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Андрей Андреевич Дячкин
Дячкин Андрей Андреевич (1930 жылы туған) - график-суретші. Қондырғылы және кітап графикасы, экслибрис саласында жұмыс істейді. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері.
Ол Абайдың лирикасы бойынша «Күз» тақырыбын шығармаларына арқау етті. Алғашқы еңбегі 1960 ж. (қағаз, көмір), келесісі - Жидебайдағы «Абайдың бейіті басындағы ескерткішін» 1968 ж. (қағаз, линогравюра, Семейдегі Абайдың әдеби-мемориалдық мұражай қорығында) және екі рет 1971 ж. (қағаз, офорт, акватинта) жазды. Алғашқы 2 еңбек автордың жекеменшігінде, үшіншісі мерейтойға арналған «Абай» атты альбомға енді.