cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хромопротеидтер
Хромопротеидтер (хромопротеиды); (грек, chroma — түс, бояу және протеидтер — күрделі ақуыз) — құрамында ақуызсыз боялған заттар болатын күрделі протеиндер. Бұларға организмдегі тыныс алу процесін іс жүзіне асыратын эритроциттер құрамындағы гемоглобин, бұлшық еттердің түсін анықтап, олардағы тыныс алуды қамтамасыз ететін миоглобин, кейбір фе;.:чснттер, мысалы, каталаза және т.б. ферменттер жатады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Диксон (Кентукки)
Диксон (Dixon) — Кентукки штатының Вэбстер округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 632 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — ?.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Еркеш Таушкин
Еркеш Таушкин (1924-1991), кенші, еңбек озаты.
Дереккөздер
Санат:1924 жылы туғандар Санат:1991 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан кеншілері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген кеншілері Санат:КСРО құрметті шахтерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері Санат:Қарағанды облысы тұлғалары
Эрон Лонг
Эрон Рэй Лонг (Aaron Ray Long; 12 қазан 1992, Ок-Хилс, Калифорния, АҚШ) — америкалық футболшы, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен "Нью-Йорк Ред Буллз" клубының қорғаушысы.
Командалық
АҚШ
Сілтемелер
Санат:АҚШ футболшылары Санат:АҚШ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Портленд Тимберс ФК ойыншылары Санат:Сиэтл Саундерс ФК ойыншылары Санат:Нью-Йорк Ред Буллз ФК ойыншылары
Ла-Боннвиль-сюр-Итон
Ла-Боннвиль-сюр-Итон (La Bonneville-sur-Iton) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27082, пошта индексі — 27190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2311 адамды құрады. Халық тығыздығы — 577,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Чучело
"Чучело" - В.К.Железников жазған хикаят. 1981 жылы жарық көрді. Хикаят кейіпкерлерінде жасөспірім өзің, сыныптастарын немесе құрдастарын таниды. Өз шығармасымен автор балалардың қатігездігін және қаталдығын, ата-ананың және мұғалім тәрбиесінің маңыздығын көрсеткісі келген. Хикаятта көрсетілген жағдаят жасөспірімдер ортасында өте кең таралған және жауапкершілік үлкендерге жүктелген. Осы мәселе қазіргі кезде де актуалды болып келеді.
Автор
Владимир Карпович Железников (26 қазан 1925 жылы, Витебек – 3 желтоқсан 2016 жылы, Мәскеу) – балаларға арналған шығармалар жазушысы, кинодраматург. Железниковтың кітаптары көптеген тілдерге аударылған. Олардың ішінде оқушылар қарым-қатынас мәселесі көрсетілген.
Мазмұны
КСРО заманындағы мектепке, жаңа алтыншы сынып оқушысы келеді. Аты – Лена Бессольцева. Ол – қала тұрғындарымен араласпайтын суретшінің немересі. Жаңа сыныптастары Ленаны қонақжай қарсалуға тырысады. Уақыт өте, сыныптастар Ленаны оның мейрамдылығы мен кішіпейілдігі үшін жеп көре бастайды. Олар оған «Чучело» атауын береді. Бірақ Лена жаман қарым-қытынасқа қарамастан сыныптастарымен достасуға тырысады. Тек қана бір адам Ленаны аяп, онымен достасқан Дима Сомов болады. Бір күні балалар сабаққа бармай, киноға баруды шешті. Дима кабинетке баруға мәжбүр болды, ол ақша жатқан жинақты ұмытып кеткен. Ол мұғаліммен кездесіп, ұзақ әңгімеден кейін, бар шыңдықты жая салады. Осыдан кейін балалар Диманы жазалағысы келеді, бірақ бар шыңдықты білетін Лена кінәні өз мойна алады. Ленаға бойкот жарияланған болады. Қатігез балалар оған қоса Ленаны білдіретін тұлыпты жандырады. Лена Бессольцева оған шыдамай атасынан қаладан кетуді сұрайды. Осылай атасы мен бақытсыз немересі қаладан кетеді. Бірақ көшу алдында Лена «достарына» тағы бір рет келеді. Олар Диманың туған күнін тойлап жатқан еді. Лена барлық шыңдықты айтып, өзін басқа жағынан көрсетеді. Бессольцеваның кеткенінен кейін балалардың ұжданы алдында азап шекті. Олар шыңымен де жақсы әрі адал адамды жоғалтып алғанын түсінді. Алайда, әрекеттер істеу үшін кеш еді. Рыжий тақтада: «Чучело, бізді кешір» деп жазады.
Кино
1983 жылы «Чучело» фильмы жарық көрді. Режиссері – Ролан Быков болды. Басты рөлді Кристина Орбакайте орындады, ал Николай Николаевичті Юрий Никулин ойнады. Сценарий авторлары: Ролан Быков және Владимир Железников. Кітаптан кейбір өзгешеліктері бар. Композиторы София Губайдуллина болды. Оған қоса кейбір шетелдік өлендер қолданылған.
Хадис санаттары
Хадис ғалымдары (мухаддистер) сенуге лайықты, әлсіз немесе өтірік хадистерді айыру үшін оларға арнайы атулар қойып, оларды санаттаған.
Сахих хадис
Сахих хадис (حديث صحيح — үздіксіз иснады бар, тізбектегі риуаятшылардың барлығы сенуге лайықтығы, дәлдікпен ерекшеленгендігі себепті иснадында «шаз» (شاذ, ауытқу) немесе «иллә» (علّة, кемшілік жоқ) хадис . Сахих хадистің терісі — даиф хадис (әлсіз хадис).
Хасан хадис
Хасан хадис (حديث حسن, жақсы хадис) деп иснады сахих хадис сияқты үздіксіз, яғни арасында белгісіз адам жоқ, барлық жеткізушілер (рауи) хадисті бір-бірінен алған және сенуге лайықты, тақуа, жаттау қабілеті жақсы мұсылмандар жеткізген хадис. Бірақ хасан хадистің дәлелінің күші сахих хадистен төмен. Хадистердің бұл категорияға жатқызылу себебі хадис ғылымының кітаптарында тереңірек зерттеледі.
Даиф хадис
Даиф хадис (حديث ضعيف, әлсіз хадис) дегеніміз сахих немесе хасан деңгейіне жете алмаған хадис. Яғни оның иснадында белгісіз адамдар (маджһул) бар немесе хадистің мәтінінде қарама қайшылықтар бар (шаз). Бұдан басқа себептер де бар. Даиф хадис Исламда дәлел саналмайды, әрі негізінде оған сәйкес амал етуге болмайды. Бірақ ғалымдар даиф хадиске амал ету шарттарын атап кеткен:
Мауду′ хадис
Мауду хадис (حديث موضوع, «қойылған», өтірік хадис) деп Мұхаммед пайғамбарға қастандықпен айтылған өтірік хадисті немесе оған ешбір негізсіз телінетін хадисті айтады. Ғалымдардың ижмағы (бірауызды пікірі) бойынша бұндай хадистерді таратуға, оған амал етуге болмайды, тек оны басқаларға айтқанда өтірік екенін білдіру үшін болса рұқсат етілген. Имам Муслим жеткізген хадисте Мұхаммед пайғамбар айтқан: Менің атымнан өтірік деп есептеуге негіз бар хабарды жеткізген адам екі өтірікшінің бірі болады (бірінші өтірікші сол хадисті ойлап тапқан адам).
Тағы қараңыз
Санат:Хадис ғылымы Санат:Хадис Санат:Сүннет
Тасмұрын
Географиялық орны
Аудан орталығы Шетпе ауылынан солтүстікке қарай 41 км-дей жерде, Батыс Қаратау жотасының тауаралық аңғарында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 50-жылдардың ортасында осы өңірде уран кен орнын өндіруге байланысты қаланған.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы елді мекендері
Шампаньяк-ла-Ноай
Шампаньяк-ла-Ноай (Champagnac-la-Noaille) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19039, пошта индексі — 19320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 225 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Динияр Ринатович Билялетдинов
Динияр Ринатұлы Билялетдинов (Динияр Ринат улы Билалетдинев, Diniər Rinat uğlı Bilaletdinev; 27 ақпан 1985, Мәскеу) — Ресей футболшысы, жартылай қорғаушы. 2008 жылғы Еуропа чемпионатының қола жүлдегері.
Карьерасы
Диниярың бірінші клубы Мәскеунiң "Локомотив" болды. "Локомотивта" Динияр 150 інде алаңға шықты және 31 гол соқты. 2009 жылында ол Дэвид Мойестың шақыртуымен "Эвертон" командасында ауысып келді.
2012 жылы 23 қаңтарда Спартак командасында келдi.
Командалық
🇷🇺 Локомотив (Мәскеу)
Сілтемелер
Санат:Ресей футболшылары Санат:Ресей Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Локомотив Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Эвертон ФК ойыншылары Санат:Спартак Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Рубин ФК ойыншылары Санат:Торпедо Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Анжи ФК ойыншылары Санат:Тракай ФК ойыншылары
Коммунмаш
«Коммунмаш» – өндірістік кәсіпорын, ашық акцион. қоғам. Тараз қаласында орналасқан. Кәсіпорын 1929 жылы темір бұйымдарын жасайтын майда шеберханалардың бірігуі нәтижесінде «Қызыл темірші» артелі болып құрылған. Одан кейінгі жылдары кәсіпорын аты «Металлист» артелі (1930), Құю-мех. з-т (1956), Коммуналдық машина жасау з-ты (1966) және 1993 жылы «Коммунмаш» АҚ болып өзгертілді. Бұл жеке меншік кәсіпорынның қазіргі уақыттағы негізгі қызметі – өндірістік типтегі кір жуу (кір жуғыш және кір сыққыш машиналар), өрт сөндіру (хим.-көбікті ОХП-10 өртсөндіргіші) құрал-жабдықтарын өндіру және сату. Шығаратын өнім түрлері бойынша республикадағы бірегей кәсіпорын болып табылады. Негізгі өнімдері – КП-336 кір жуғыш машинасы мен кір сыққыш КП-317Б центрифугасының 1972 жылдан бері шығарылуы – олардың сенімділігі мен жоғарғы жұмыстық қасиеттерінің кепілдігі бола алады. Кәсіпорынның бұл өнімдері көптеген мемлекеттердің патентіне ие, сондай-ақ, халықар. сыйлықтармен марапатталған. Акцион. қоғам президенті – Р.О. Боранбаев.
Дереккөздер
Санат:Табиғат
Мезонсгутт
Мезонсгутт (Maisonsgoutte) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67280, пошта индексі — 67220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 838 адамды құрады. Халық тығыздығы — 172,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Үлкен Туруп-Я
Үлкен Туруп-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Туруп-Я өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Тұншықтыратын улағыш заттар
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қатынқарағай
Қатынқарағай — аңыз Шығыс Қазақстандағы жер атауына байланысты туған аңызда таулы, карағайлы өлкеде Мүсілім деген жесір әйелдің жалғаз қызы болғандығы. Оны терімшілікпен, ашпылықпен асырағандығы айтылып, бір жылы боранды қыста кішкентай қызы ауырып қалғандықтан Мүсілімнің күндегідей аңға шыға алмауы сөз етіледі де, одан әрі оқиға шиеленісіп, қызы ұйықтаған кезде аңға шығып кеткендігі әңгімеленеді.
Жолда жаралы қоян кездесіп, қуа- қуа үйінен ұзап кеткенін білмей, боранда адасуы, осы кезде Мүсілімнің үйіне екі салт атты келіп, кішкентай қыздың екеуінің алдында көз жұмғандығы, екеуі қараңғы түскенше әйелді іздеп таппауы, ауыл болып іздеп, бес күннен кейін ғана қалың қардың арасынан тізерлеген күйі өліп қалған Мүсілімді қызының қасына жерлеуі жан күйзеліске толы сыр болып шертіледі. Осыдан кейін ол өлке Қатынқарағай аталып кеткен екен.
Аңыз Шығыс Қазақстан облысының Қатынқарағай, Марқакөл өңірлерінен жазылып алынған. Қолжазба нүсқасы Шығыс Қазақстан мемлекетінің унтінің қазақ әдебиеті кафедрасының қоры мен Әдебиет және өнер интының Қолжазба және мәтінтану бөлімінде сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
NGC 3442
NGC 3442 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 25 наурызда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3442 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32679, UGC 6001, MK 418, ZWG 184.34, KUG 1050+341, IRAS10503+3410.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Бовуазен (Гар)
Бовуазен (Beauvoisin) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30033, пошта индексі — 30640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3580 адамды құрады. Халық тығыздығы — 128,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Луца-Яга
Луца-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Паханческая кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Великолук кешесі (Алматы)
Көшеге Ресейдегі қаланың атауы (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.06. 1966 №27 шешімі) берілген. Великие Луки - Ресейдің Псков облысындағы қала.
Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Сейфуллин даңғылынан басталып Хожамияров көшесіне дейін созылып жатыр. Кассин, Егоров көшелерін қиып өтеді. Кешенін ұзындығы - 950 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Серрувиль
Серрувиль (Serrouville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,57 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 614 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Кендалл Уостон
Кендалл Джамааль Уостон Манли (Kendall Jamaal Waston Manley; 1 қаңтар 1988 жыл, Сан-Хосе, Коста-Рика) — коста-рикалық футболшы, «Депортиво Саприсса» клубы мен Коста-Рика құрамасының футболшысы.
Ұлттық құрама сапында 2013 жылдан бері ойнап келеді. 2013, 2015, 2017, 2023 жылдары КОНКАКАФ кубогына, 2018, 2022 жылдары әлем біріншілігіне қатысты. 2017 жылы КОНКАКАФ турнирінде қоладан алқа тақты.
Песочная (Мечь тармағы)
Песочная — Ресейдегі өзен. Рязань облысы,Тамбов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Меча өзенінің сол жағалауынан 1,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Кендалл Уостон
Командалық
«Саприсса»
Песочная (Мечь тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кендалл Уостон
Командалық
«Ванкувер Уайткэпс»
Халықаралық
Коста-Рика
Сілтемелер
Санат:Коста-Рика футболшылары Санат:Коста-Рика Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Депортиво Саприсса ФК ойыншылары Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары Санат:Ванкувер Уайткэпс ФК ойыншылары
Сұрыптау әдістері
Сұрыптау (Селекция; selection; Сортировка; sorting) - массив элементтерін белгілі бір заңдылықпен орындарын ауыстырып реттеу процессін айтамыз. Мысалы, сандар массивін өсуі, кемуі бойынша сұрыптау, жолдар массивін алфавит бойынша сұрыптау және тағы басқа.
Сұрыптау мақсаты
Сұрыптау мақсаты - көптеген сұрыпталған обьектінің ішінен белгілі бір элементті іздеуді оңайлату. Ақпараттық жүйелерде мәліметтерді сұрыптаудың маңызы өте зор.
Сұрыптаудың түрлері
Бүгінгі таңда сұрыптаудың көптеген тәсілдері белгілі. Олар:
Тізімді реттеу
Сұрыптау кез-келген түрдегі кестелерді (массивтерді) өңдеу алгоритміне жатады. Бұның мәні мынада: кесте элементтерін белгілі бір ретпен орналастыру. Сандық кестені сұрыптау - ондағы элементтерді оның нөмірінің өсуі немесе кемуі мәнімен орналастыру.
Мысалы
Мұндағы жақшада көрсетілген индестер бір мәнді элементтердің ретін көрсетеді.
Литерлік кестені сұрыптау - әдетте ондағы мәндерді алфавит бойынша орналастыру дегенді білдіреді. Егер реттеген кезде бірдей мәнді элементтердің реті өзгермесе сұрыптаудың бұл түрі тұрақты болып табылады.
Сұрыптау әдістері
Сұрыптаудың бірнеше әдістері бар. Бұлардың барлық алгоритмдерден таңдап алыну себебі, біріншіден, жиі қолданылады, екіншіден, көптеген басқа алгоритмдер осылардың түрлі модификациялары болып табылады.Олар:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ақпараттану Санат:Ғылым Санат:Паскаль
Василий Никитич Татищев
thumb|200px|Татищев Василий Никитич Василий Никитич Татищев (19 сәуір 1686, Псков – 15 шілде 1750) – Ресейдің саяси қайраткері, тарихшы. Түркі текті помещик отбасында дүниеге келген. Мәскеудегі артиллерия мектебін бітірген.
Өмірбаяны
Татищев Ресей тарихын үш кезеңге:
Дереккөздер
Санат:19 сәуірде туғандар Санат:1686 жылы туғандар Санат:26 шілдеде қайтыс болғандар Санат:1750 жылы қайтыс болғандар Санат:Қоғамдық игілік жазушылары Санат:Псковта туғандар Санат:Мәскеу облысында қайтыс болғандар Санат:Ресей империясы мемлекеттік қайраткерлері Санат:Ресей империясы тарихшылары Санат:Ресей империясы географтары Санат:Қалалардың ірге тасын қалаушылар Санат:Астрахан губернаторлары
Жазық қозғалыс
Жазық қозғалыс — қатты дененің барлық нүктелері кейбір қозғалмайтын жазықтыққа параллель қозғалған кездегі қозғалыс.
Дереккөздер
Санат:Физика
Казем-Бек Мирза Мұхаммед Али
Казем-Бек Мирза Мұхаммед Али (Александр Касимович, 22.7.1802, Иран, Решт, – 12.11.1870, Ресей, Санкт-Петербург) – Әзірбайжан ғалымы, филолог, тарихшы, Ресей Ғалымдар Академиясының корр. мүшесі (1835), филолология ғылым докторы (1869), Қазан шығыстанушылар мектебінің негізін салушы. Әуелде мұсылманша оқыған. Тұңғыш ғылым шығармасын (“Араб тілі грамматикасының тәжірибесі”) 17 жасында араб тілінде жазған. 1831 – 49 жылы Қазан ун-тінде парсы және түрік-татар филологиясының профессор, 1855 жылдан шығыс тілдері факультетінің алғашқы деканы болды. Казем-Бек Мирза Мұхаммед Али Әзірбайжан тілін ғылым тұрғыдан зерттеудің негізін салды. Түркітану, иран мен арабтану ғылымына зор үлес қосты. Ресей Сыртқы істер министрлігінің сұрауы бойынша (1837) Тоқтамыс ханның Ягайлоға түрік тілінде ұйғыр жазуымен жазған хатын оқып, мәнісін ашты (бұл хаттың сыры бұрын түсініксіз болып келген-ді). Ол “Ұйғырлар туралы зерттеулер” деген атпен 1841 жылы жарық көрді. 1839 жылы жарияланған “Түрік-татар тілінің грамматикасы” Қазанда 2 рет басылды. 1851 жылы Санкт-Петербургте ағылшын тілінде басылған “Дербентнаме” және “Императорлық соғыс академиясындағы түрік тілі уақытша курсының оқу құралы” деген тарихи зерттеуі үшін оған үш рет Ресей Ғалымдар Академиясы-ның Демидов атындағы сыйлығы берілді. Казем-Бек Мирза Мұхаммед Али 1859 жылы “Мүритшілдік және Шәміл” деген күрделі шығармасын жариялап, Кавказдағы Шәміл бастаған көтерілісті алғаш зерттеушілердің бірі болды. 1865 жылы “Баб және бабидтер” (Иранда 1844 – 52 жылы болған діни-саяси толқулар туралы) дейтін еңбегін аяқтады. Ол 1867 жылы француз тілінде басылды. Түрік тілдеріне енген орыс сөздерін этногр. тұрғыдан алғаш зерттеуші де Казем-Бек Мирза Мұхаммед Али болды. Казем-Бек Мирза Мұхаммед Алидің шығыстану ғылымына сіңірген еңбегін әділ бағалап, оны Британия корольдігінің Лондондағы Азия қоғамы (1829) және Орыс географиялық қоғамының (1850) толық мүшесі, Копенгагендегі корольдік қоғам мүшесі (1843), Санкт-Петербург археол.-нумизматика қоғамы мен Бостондағы Америка шығыстанушылар қоғамы (1851) корр. мүшесі (1848), Париждегі Азия қоғамы ординар мүшесі (1850) етіп сайлады. Казем-Бек Мирза Мұхаммед Али өзінің зерттеулерін Әзірбайжан, түрік, араб, парсы, орыс, ағылшын, француз тілдерінде жазды. Шығыстану тарихшылары оны “шығыстанудың Ресейдегі атасы” деп атады.
Добрада
Добрада (Dobrada) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Араракара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Араракуара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Казем-Бек Мирза Мұхаммед Али
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
IC 4065
IC 4065 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Казем-Бек Мирза Мұхаммед Али
Сілтемелер
Санат:Әзірбайжан тарихшылары Санат:Тұлғалар
Добрада
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 071 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 150,085 км² шамасында. Халық тығыздығы — 47,1 адам/км².
IC 4065
Сыртқы сілтемелер
IC 4065 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Добрада
Тарихы
Қала 1893 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Борша-кісе
Борша-кісе - тауықтың, үйректің, қаздың, лақтың, қозының етіне күріш, пияз, бұрыш, шикі жұмыртқа мен сары май қосып дайындалатын тағам. Алдымен, ет ұсақтап тұралады, оған күріш, пияз қосылады, жұмыртқа жарылып құйыльш, сары май салынады, тұздалып, бұрышталады. Сөйтіп, жақсылап араластырылады да бүйенге тығылады. Осылай дайындалған борша-кісе су құйылған қазанға салынып пісіріледі (30-90 мин).
Жайылма ауылдық округі (Қостанай облысы)
Жайылма ауылдық округі — Қостанай облысы Қамысты ауданында болған әкімшілік бірлік. 2019 жылы Адай ауылдық әкімдігімен біріктірілген.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жайылма, Пушкино ауылдары кірді. Орталығы – Жайылма ауылы болды. Округ құрамында болған Туфановка ауылы 2009 жылы, Сахаровка ауылы 2019 жылы таратылған. 2012 жылы округке Пушкин ауылдық әкімдігі қосылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 569 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қамысты ауданының таратылған ауылдық округтері
Аде
Аде (Ade) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Алмейда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,44 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Әділ Абылайұлы
Әділ Абылайұлы (туған жылы белгісіз - 1815, Ташкент қаласының түбінде) — сұлтан. Абылай ханның екінші әйелі қарақалпақ Сайман ханымнан туған үшінші ұлы.
Әкесінің тұсында Жетісудағы Ұлы жүз руларының біраз бөлігіне билік жүргізді. 1773 жылы Пекинде Еженханның қабылдауында (15 адам) болды. Қытайға аманат ретінде де жіберілді. Елге қайтып келген соң жергілікті ақсақалдардың тілегімен Жетісуға тұрақтап, ел басқарады. Абылай 1779 жылы қырғыздармен болған ұрыста жеңіске жеткеннен кейін Талас өзені бойында Әділге үй салып беріп, осы жерге егіншілікпен айналысу үшін бірнеше қарақалпақ отбасыларын қоныстандырды. 18 ғасырдың 80-жылдары Әділ оларға қоса Дулат руының жаныс, сиқым, ботбай және шанышқылы тармақтарын Әбілмәмбет ханның баласы Болатпен бірге биледі. Олардың жалпы саны 40 мың отбасы шамалас, ал қоныстары Талас, Ангрен, Шыршық өзенінің бойында, Шыңғыс, Шаған т-ның төңірегінде болған. Ресми түрде таққа отырғаны жөнінде мәлімет кездеспейді, бірақ 19 ғасырдың бас кезіндегі кейбір материалдарда Әділ өзіне қарасты руларды "хан" деген атақпен басқарған. Қытай тарапынан алған "уан" ("ван") атағы болған. Әділдің Нұралы деген баласынан Жетісу өңіріне аға сұлтан болған атақты Тезек төре (1821-1879) туған.
Дереккөздер
Санат:1815 жылы қайтыс болғандар Санат:Ташкентте қайтыс болғандар Санат:Қазақ сұлтандары Санат:Абылай хан әулеті
Руня (Габрово облысы)
Руня (Руня) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 23 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5397. Телефон коды — 06727. ЕКАТТЕ коды — 63330.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Побойка
Побойка — Ресейдегі өзен. Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/87/244/46 орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Владимир қаласынан Нерль өзенін қоспағанда Ковров қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Казальфьюманезе
Казальфьюманезе  (Casalfiumanese) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Болонья провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3353 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 41 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 82 км² шамасында. Пошта индексі — 40020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Papa Gregorio I.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Шұбарши (Ойыл ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ойыл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 31 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 429 адам (236 ер адам және 193 әйел адам) болса, 2009 жылы 332 адамды (171 ер адам және 161 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ойыл ауданы елді мекендері
Серікбай Құспанұлы Тұтанов
Серікбай Құспанұлы Тұтанов (1946 жылы туған), геомеханика және нысаны өзгеретін қатты дене механикасы саласындағы маман, техника ғылымының докторы атағын 2002 жылы, профессор 2005 атағын жылы иеленген. ҚазМҰУ-ді 1969 жылы бітірген. 1978-2002 жылдары Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті ассистенті, аға оқытушы, доцент, профессор атағына 2003 жылы ие болған, теориялық механика кафедраның меңгерушісі, ал 2004-ші жылдан жоғары математика кафедра меңгерушісі. 69 ғылыми еңбектің, 1 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар Санат:Қазақ ғалымдары Санат:Қарағанды облысында туғандар
Куртутель
Куртутель — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Зириклин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 215 адамды құрады. Пошта индексі — 452641, ОКАТО коды — 80258825003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Хайдвайлер
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 197 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 31 051. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Шнайдер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Маңғыстау. Құрылыс материалдары саласы
Құрылыс материалдары саласы. Өңірде қалыптасқан экономикалық ахуал облыста құрылысты дамытуға қолайлы. Бұл өз кезегінде құрылыс материалдарының өндірісін жандандырады. Шығарылатын өнімдердің негізгі түрлері – тас-ұлутас, табиғи құм, қиыршық тас, гравий, кең таралған кен қазбалар өндіру жолымен алынатын құрылыс материалдары негізінде беріледі. Азаматтық және өнеркәсіптік құрылысқа қажетті басқа материалдардың көпшілігі облыстан тысқары жерлерден әкелінеді.
Соңғы жылдары құрылыс материалдарын өндіру біршама оңтайландырылды. «Түпқараған» ЖШС өндірісін кеңейту жобасының 1-кезегі іске асырылды – өндірістің неміс технологиясын қолдана отырып, қуаты тәулігіне 100 м2, бетон желісі пайдалануға қосылды, неміс өндірісінің осындай құрал-жабдығы «Еврострой и А» ЖШС-нда қосылды, «Юран» ЖШС-нде электрод шығару цехы құрылды, шыны, пластикалық және әйнек талшықты құбырлар шығару зауыты пайдалануға берілді. «УПП» ЖШС облыста жеткілікті көлемде табиғи қабырғалық материалдың тас-ұлутас болуына қарамастан, облыс үшін жаңа құрылыс материалы (қуаты айына 1,6 мың м2) – пенобетон шығару өндірісі құрылды.
Облыста 20-дан астам компания шыны пластикалық терезелер мен есіктер шығаруда батыс елдерінің технологиясын қолданады. Бұдан басқа лак-бояу бұйымдары, тегістегіштерді шығару, бетон және темір-бетон бұйымдары шығарылады. 2004 – 2005 жылдары аймақтың индустриялық-инновациялық дамуы шегінде құрылыс материалдарын, бұйымдар мен құрылғылар шығаруға бағытталған төрт жоба іске асырылды.
641 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:641 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:641 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шёненбух (Базель-Ланд)
250px|thumb|Картада орналасуы Шёненбух (Базель-Ланд) (Schönenbuch) — Швейцарияның Базель-Ланд кантонында орналасқан коммуна. Арлесхайм округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1421 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.36 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2774, пошта индексі — 4124.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базель-Ланд елді мекендері
Атыспен бақылау
Атыспен бақылау (Огневое наблюдение) — белгіленген уақыт ішінде нысана өзінің әрекетін қайта жандандырмас үшін атыс шабуылдары арасында артиллериядан ату. Атыспен бақылау атыс шабуындары арасындағы уақыт 15 минуттан асқанда жүргізіледі. Нысананы жою үшін берілген снарядтың белгілі бір бөлігі жұмсала отырып, жүйелі және көшпелі атыс арқылы немесе оларды ұйғастыру арқылы жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Адьюдикация
Адьюдикация - территориялық дау бейбіт жолмен шешілген жағдайда халыкаралық арбитраждың немесе соттың шешімімен территорияны қосып алу тәсілі.
Шытырша
Шытырша (Berteroa) – орамжапырақ тұқымдасына жататын бір, екі және көп жылдық шөптесін өсімдік. Еуразияда өсетін 7 – 8 түрі белгілі. Қазақстанның барлық аймақтарындағы далалық шабындықтарда, қыраттарда, өзен жағалауларында, елді мекендер маңында, жол бойында өсетін 2 түрі бар. Жиі кездесетіні сұр шытырша (В. іncana), оның биіктігі 20 – 60 см, сабағы тармақты, қысқа жұлдыз тәрізді түктермен жабылған. Жапырақтары тұтас, оның ұзындығы 1,5 – 5 см, ені 3 – 20 мм, кезектесіп орналасқан. Гүлдері ақ түсті, олар тығыз шашақ гүлшоғырына топталған. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – эллипс тәрізді бұршаққын. Шытырша – егістіктің арамшөбі.
Адьюдикация
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Қарабалық аудандық орталықтандырылған кітапхана жүйесі
Қарабалық аудандық ОКЖ (толық атауы Қарабалық ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің «Қарабалық аудандық орталықтандырылған кітапхана жүйесі» мемлекеттік мекемесі) – Қазақстан Республикасы, Қостанай облысы, Қарабалық к. аудандық кітапханасы.
Жалпы ақпарат
Қарабалық ауданының орталықтандырылған кітапхана жүйесі 1979 жылы құрылды. Қарабалық ауданының кітапхана жүйесінің құрамына 33 кітапхана кіреді. Жалпы кітап қорын 303353 мың дана, мемлекеттік тілде 304176 мың басылым құрайды. Мерзімді басылымдардың қорын 77 газет пен журналдар есептейді. Кітапхана жүйесінің штатында 51 қызметкер бар.
Кітапханалар туралы ақпарат
Телефон: (871441) 32986, ғимараттың жалпы ауданы - 327,4 ш2. Кітап қоры 23713. 2012 жылдың көрсеткіштері: оқырмандар – 2379, келушілер саны – 17944, кітап беру – 75517.
Тақырып бойнша сілтеме
Санат:Қазақстан кітапханалары
Сарышаян (шоқжұлдыз)
thumb|250px| Сарышаян(лат. Scorpіus) — аспан экваторынан оңға таман, Құс жолының ең әдемі бөлігінде орналасқан зодиактік шоқжұлдыз. Айсыз, бұлтсыз түнде одан жай көзбен 100 шақты жұлдызды көруге болады. Олар 13-жұлдыздық шамадағы және одан да жарық жұлдыздар. Ең жарығы І жұлдыздық шамадағы — Антарес жұлдызы. Сарышаянның төңірегіне Мерген, Телескоп, Таразы, Жыланбөктерген, Қалқан және басқа да шоқжұлдыздар орналасқан. Қазақстан жерінде көктемде және жаздың алғашқы айында көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
Лукинка (Горьков тармағы)
Лукинка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков суқоймасының (Ячменки өзенінің шығанағы) оң жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жемчужная көшесі (Алматы)
Жемчужная көшесі. Көшеге поэтикалық атау (Алматы қаласы атқару комитетінің 14.11. 1956 №28 шешімімен берілген.
Көше Алмалы ауданында орналасқан. Бұрынғы атаулары: Көшенін ұзындығы - 800 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Қола дәуірінің антропологиялық сипаттамасы
ҚОЛА ДӘУІРІНІҢ АНТРОПОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ Қазақстанның қола дәуірі археологиялық жағынан едәуір жақсы зерттелген. Зерттеушілердің көпшілігі қарастырылып отырған аймақтың негізінен солтүстік, орталық және шығыс бөліктерінде қалыптасқан Андронов мәдениетің сол дәуірдегі ен көп тараған мәдениет деп таныды. Кдзақ- станның батыс болігінде Андронов мәдениетімен бір мезгілде оған жақын кима мәдениеті таралды, онын таралған орталығы Еділ бойында болатын. Андронов мәдениеті оңтүстікте өзімен тектес, Арал өңіріндегі тазабағьяб мәдениетімен шектесіп жатты. Қазақстанның аталған аудандарында жүргізілген археологиялык қазба жұмыстары қола дәуірінің біршама көп палеоантропологиялык материалын берді. Жекелеген аймактар бойынша бұл материалдарды зерттеу Қазақстанның шығыс, солтүстік, орталық бөліктерінде негізінен алғанда андроновтық антропологиялық тұрпат дейтіннің таралғанын көрсетті. Осы храниологиялық белгілердің бүкіл кешені протоеуропоидтық нәсілдің бір нұсқасын құрайды және генетикалық жағынан Қазақстанның неолитгік мекендеушілерінің антропологиялық ерекшеліктеріне тіреліп жатыр. Жыныс айырмашылықтарын ескергенде андроновтықтардың сыртқы пішіні туралы жалпы түсінік оны бас сүйегі бойынша пластикалық әдіспен қайта қалпына келтірген жағдайда алынды. Қола дәуірінің Алексеевское қонысынан алынған әйелдін бас сүйегінің қайта жасалған мүсіні беріліп отыр. Археологиялык тұрғыдан андронов мәдениетінің негізінен екі кезеңге: алакөл және Федоров кезендеріне бөлінетіні мәлім. Осыған байланысты, аталған кезендер бойынша палеоантропологиялық материалды қарастыру белгілі бір дәрежеде ынта-ықылас туғызады. Мәселен, Орталық және Солтүстік Қазақстанның федоров кезеңіне жататын храниология- лық сериялары неғұрлым шығыс аймақтардың (Минуса ойпаты) халқымен жақындығьш аңғартады, ал Алакөл кезеңі бас сүйектерінің сериялары Қазақстанның батыс аудандарының тайпаларына бейім. Қарастырылып отырған дала мәдениетінің екі кезеңі өкілдерінің арасындағы осы шағын айырмашылықтармен қатар қола дәуірінің Ойжайлау қорымынан (Жамбыл облысы) алынған бас сүйектердің шағын тобында храниологиялық белгілердің біршама басқаша үштасатыны аңғарылды. Оған тән біршама шағын сопақша бет, мандайының шығыңкы неғұрлым айқын кескінделуі оны Көкше-3 қорымынан (Арал өніріндегі тазабағьяб мәдениеті) алынған бас сүйектермен және көп жағынан Тигровая Балка (II) (Оңтүстік Тәжікстанның вахш мәдениеті) қорымынан алынған топпен жақындатады. Жоғарыда келтірілгендерден Ойжайлаудың бас сүйектері төбе сүйегі жалпақ болғандықтан, бас сүйегі үлкен, беті кішкене, мұрны таңқы болуымен ерекшеленеді. Ойжайлаудан алынған бас сүйектер санының аз екенін ескере отырып, андронов және Жерорта теңізі антропологиялық үлгілері арасында бейне бір «аралық» жағдай алатын морфологиялық белгілердің шағын кешені бар екенін айтуға болады.
Қола заманындағы қайта құрастырылған әйелдің бейнесі.Негұрлым соңғы кезенде, қола дәуірінен темір дәуіріне көшкен кезде, Шығыс Қазақстаннан алынған қолда бар храниологиялық материалдарда (Зевакино және Измайлов қорымдары, Теміркаңқа қорымы) болмашы ғана айырмашылығы бар андроновтық антропологиялық тұрпат атап өтіледі. Мәселен, Зевакино қорымынан алынған өтпелі кезең бас сүйектерінің негізі ерекшеліктері — бас сүйегі долихокранды (сопақ басты), бет-пішіні ат жақтылау, көз шарасы ұялы және мұрын қуысы қусырыңқы болып келеді. Бұл топтың басқа андроновтық топтардан айырмашылықы жоқ. Зевакино қорымы краниологиялык тобының келтірілген морфологиялық ерекшеліктері, шынына келгенде, оңтүстік аймақтардың, атап айтқанда, Орта Азияның тұрғындарымен кейбір байланыстарды көрсетеді. Мұндай жағдай жоғарьща Жетісудан алынған қоладәуірінің антропологиялық материалдарында да атап өтілді (Ойжайлау қорымы). Қазақстанның батыс бөлігіне келетін болсақ, қола дәуірінде онда негізінен алғанда қима мәдениетінің тайпалары мекендеген. Олардың морфологиялык белгілері Төменгі Еділ бойы аумағындағы кейбір шағын топтарымен ұқсастығын аңғартады, ал ол жерде қимашылардың өзі дене бітімі жөнінен кейбір әр тектілігімен ерекшеленеді. Солай бола тұрса да соңғылары, жалпы алғанда, Жерорта теңізі нәсілінің долихокрандык көрікті тұрпатына жатады. Бұрынғы және жаңа палеоантропологиялық материалдарға талдау жасау Батыс Қазақстанның қималық тайпаларының андроновтардан айырмашылығы — олардың бас қорабы долихокраңды, мезокраңдылыққа ұқсас орташа келте басты, беті төмендеу және жалпақ, көз ойығы түсіңкі, кеңсірек үсті шығыңқы, қыр мұрынды, көрікті болып келеді. Жоғарыда келтірілген айырмашылықтарға қарамастан, оларды дегенмен дене пішіні жағынан ғана емес, сонымен қатар мәдениет жағынан да толып жатқан ортақ белгілер жақындастырады, мұның өзі Қазақстанның қима және Андронов мәдениеттерін таратушылардың өзара алыс-берісін, тарихи және антропологиялық түбінің бір екенін дәлелдейді. Сонымен, қола дәуіріндегі Қазақстан халқының тұтас алғанда антропологиялық тегі бір, оған монғолоидтық элементтердің қандай болсын қоспасынсыз протоеуропоидтық нәсіл негіз болған. Бұл нәсіл ауқымында антропологиялық белгілердің көп нұсқалы болуы белгілі бір дәрежеде аңғарылып тұратынын ескерте кеткен жөн. Соңғы жылдарда қазылып алынған палеоантропологиялық материал осыны көрсетіп отыр. Бұл орайда андроновтықтарға тән антропологиялық белгілер бұрынғысынша Қазақстан аумағында негізгі, басым белгілер болып қала беретіні күмәнсіз.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Paleolítico Superior Paleolitikum
Аманғос Титауұлы Өтегенов
thumb|Аманғос Титауұлы Өтегенов Аманғос Титауұлы Өтегенов
1946 жылы 1 қарашада Ақтөбе облысының Степное ауданындағы Қос-Істек кентінде туған. Қазақ.
Әкесі - Өтегенов Титау, марқұм, ұжымшаршы болған. Анасы - Өтегенова Аққыз, марқұм, үй шаруасымен айналысқан. В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институты филиалының тау-кен факультетін бітірген (Рудный қаласы, 1974), тау-кен инженері.
Бірнеше авторлық куәліктер мен патенттердің авторы.
Орыс және қазақ тілдерін біледі.
«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2004 жылдан).
1974 жылдан - «Екібастүзкөмір» ӨБ жол шебері, тау-кен шебері, учаске бастығы. 1980 жылдан-«Екібастұзкөмір» ӨБ бас айырым инженері. 1983 жылдан - Екібастұз Қазақстан Компартиясы  қалалық комитетінде белім меңгерушісі. 1985 жылдан - «Екібастұзкөмір» АҚ бас инженер, айырым директоры, басдиректоры, президенті. 1996 жылдан-«Богатырь Аксесс Көмір» ЖІІІС бас директоры, бас директордың орынбасары. 2004 жылдан - ҚР Парламенті Мәжілісі 3-ші шақырылымыныңдепутаты, №54 Павлодар облысының бір мандатты округы бойынша тіркелінген, Экономикалық реформа және еңірлік даму комитетінің мүшесі.
2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі.
«Қазақстанның болашағы үшін» қоғамдық қорының жетекшісі.
«Құрмет» (2008), «Құрмет белгісі» ордендерімен; «Ерен еңбегі үшін», «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. «Шахтер даңқы» белгісінің толық кавалері. Құрметті шахтер.
Әскери атағы - сержант.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Хоббиі - аңға шығу, балық аулау.
Үйленген. Жұбайы - Досахметова Ағима Жапасқызы (1951 жылы туған), үй шаруасымен айналысады. Қыздары - Өтегенова Алтынай (1972 жылы туған), Досахметова Ружена (1979 жылы туған); Ұлдары - Өтегенов Жеңіс (1975 жылы туған), Өтегеноп Азамат (1989 жылы туған).
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1963
1962/63 жылғы Футболдан УЕФА Кубок иелері кубогының финалдық ойыны.
Сілтемелер
Санат: УЕФА кубок иелері кубогының финалдары
Болон процессі
Болон процесі (Болондық қайтақұрылулар) – жоғары білім министрлерінің Декларациясына сәйкес, еуропалық жоғары білім жүйесін жақындату процесін белгілеу үшін жиі пайдаланылып жүрген термин. (Париж, 1998; Болонья, 1999; Прага, 2001; Берлин 2003).
Болон процесі – жалпы қызмет принциптеріне негізделген жоғары білімнің біріңғай еуропалық жүйесінің құрылу процесі.
Болон процесі шеңберіндегі басты ұстанымдарға:
Болон реформалары «нәтижелерге бағытталу» және «студенттік орталықтандырылған оқыту» терминдерімен сипатталады. Бұл жерде сөз оқыту нәтижелерін кең мағынада түсінуде болып отыр. Осы терминдер ECTS, модуляризациямен және институционалдық еркіндікпен байланыста болуды болжай отырып, педагогикалық практиканың алға жылжуының негізгі элементтері болуы керек.
Болон процесінің үш деңгейінің арасында баланс болу керек: өкіметке, жоғары оқу орындарына және студенттерге қатысты еуропалық деңгейде белгіленген мақсаттар; процесті жүзеге асырудағы ЖООлардың алатын негізгі рөлі; ұлттық стратегиялардың рөлі және алдыңғы екі деңгейдің бірігуіндегі және әрбір елдегі процестерге көмек көрсетудегі заңдылықтар.
Болон процесі – еуропа аймағындағы жоғары білім беруді және ғылыми зерттеулерді қорғау және жақсарту құралы, мөлдірлік пен мобильділікті көтеру құралы болып табылады. Болон процесі жоғары оқу орнының қоғамдағы орнын мойындайды және сапаға ерекше мән береді, бірақ сапаны қолдау мен оны жоғарылату, жүйе мен оның кадрларына берілетін мемлекеттік инвестицияны көтеруді талап ететіндігін айтады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Нидераула
Нидераула (Niederaula) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Херсфельд-Ротенбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5411 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 64,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 32 015. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Опфер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Сасыққурай
Сасыққурай (Dorema) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көпжылдық шөптесін эфемероидты (вегетац. мерзімі қысқа) өсімдіктер. Қазақстанда шөл және шөлейтті, аласа тау беткейлеріндегі қорымтасты жерлерде, әсіресе Қаратаудың солт.-шығ-ндағы сілемдерінде өсетін 2 түрі: Қаратау сасыққурайы (D. karatavіense) және құмдық сасыққурай (D. sabulosum) бар. Бұлардың биікт. 1 м-дей. Тамырлары жуан, тамыр мойнын қураған жапырақтар жауып жатады. Сабақтары да жуан, қалың түк жапқан, жоғ. жағы (ұшына жақындаған сайын) бұтақталып келеді. Жапырақ тақтасының үстіңгі беті жылтыр, астыңғы жағына қарай түкті келеді. Сабақ түбіндегі жапырақтары ұзын сағақты, сабақ ұшына жақындаған сайын сағақтары қысқарады. Гүлдері өте ұсақ, қос жынысты, ақ немесе сары түсті, олар шатыр гүлшоғырына топталған. Әр гүлшоғырында 15-ке дейін гүлдері болады. Тұқымынан көбейеді. Маусым айында гүлдеп, шілдеде жеміс салады. Жемісі — түкті, эллипс пішінді, ілмешекті қос тұқымша. Ілмешек деп аталуы — қосақтасқан құрғақ жемістері сырға тәрізді ілініп, төмен қарай салбырап тұрады. Қаратау Сасыққурайы — өте сирек кездесетін эндемикті өсімдік ретінде Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер Санат:Тұлғалар
Қиялыбөрте
Географиялық орны
Қиялыбөрте, Киялы-Буртя (Ангур) - Ресейдің Орынбор облысының Қуандық ауданы және Қазақстанның Ақтөбе облысының Мартөк ауданы жер аумақтарынан ағып өтетін өзен. Өзен сағасы Жайық өзенінің сол жағалауынан 1580 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 80 км-ді құрайды.
Бастауы
Бастауын жонды–белесті аласа тау бөктеріндегі бұлақтардан алып, Ресей аумағында Жайық өзеніне сол жағынан құяды.
Гидрологиясы
Өзеннің 20 саласы бар. Ағысының 60%–дан астамы Қазақстан аумағымен өтеді. Бөрте аумағыныӊ маӊында Қиялыбөртеніӊ жоғарғы ағысында бірнеше ірі салалар, оныӊ ішінде Жоса, Сынтас және тағыда басқалар қосылады. Шекара бойындағы Студенчкское ауылыныӊ маӊында оӊ жағынан Қия өзені құяды. Бөрте ауылынан төменде өзен арнасы кеӊейіп, жағалауы жазық болып келеді. Арнасында жыл бойы су болады. Негізінен жер асты суымен толығады. Суы қарашаныӊ бірінші жартысында ериді. Атырабыныӊ басым бөлігі жыртылған. Біраз бөлігі шабындыққа пайдаланылады.
Негізгі салалары
Негізгі салалары:
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Жайық өзені Орск қаласынан Сакмара өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Жайық су алабы өңірі Санат:Ақтөбе облысы өзендері
XX ғасырдағы Павлодар облысы
XX ғасырдағы Павлодар облысы
1901 жылы қазіргі Павлодар облысы аумағында мекен еткен 162,5 мың адамның 90,2% көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан қазақтар болды. Славян тілдес халық (6,5%) көбінесе диқаншылықпен айналысты. Қала тұрғындарының саны 3,7% құрады. Асыл тұқымды дворян 109 адам, мещандар - 4,5 мыңға жуық болды.