cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тронтано
Тронтано (Trontano) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1703 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 57 км² шамасында. Пошта индексі — 28030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Вадим Юрьевич Андреев
Вадим Юрьевич Андреев (1958 жылы 30 наурызда Мәскеуде дүниеге келген) – совет, орыс театр және киноактері.
1975 жылдан бастап Мәскеу қуыршақ театрында құрастырушы қызметін атқарады. Вадим Андреев 1979 жылы ВГИК-ті тәмамдап, М. Горький атындағы киностудияда жұмыс істейді. 1979-1981 жылдарда әскерде борышын атқарған. Ол өзі түскен фильмдерінен басқа мультфильм мен телехикаяларда кейіпкерлер дауысын дыбыстаған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1958 жылы туғандар Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері
Б. з. д. 955 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 955 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Идеал
Идеал (idealis << ίδέα — идея, ұғым, таным, франц. іdeal, грек. іdea – ой, түсінік) — адам бойындағы асыл арманды, мақсатты білдіретін ұғым; талаптың, iс-әрекеттің жоғарғы мақсаты, белгiлi бiр нәpceнiң үздiк үлгici.
Жосалы көшесі (Астана)
Жосалы көшесі М.Дулатов көшесінен басталады. Ұзындығы - 331,7 м. Бұрынғы атауы В.Рагузов көшесі.
Жосалы Қызылорда облысындағы Қармақшы ауданының орталығы. Қызылорда қаласынан 147 шақырым жерде орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Сушаянтәрізділер класы
Санат:Шаянтәрізділер
Алмас Кәдірбекұлы Садубаев
Алмас Кәдірбекұлы Садубаев (1984 жылы 25 қыркүйекте Жамбыл облысы Тараз қаласында туған) — журналист, Қазақстан Республикасы ІІМ Мемлекеттік тіл және ақпарат департаментінің директоры.
Қызмет жолы
Еңбек жолын 2003 жылы Тараз қаласындағы Облыстық радиода жаңалықтар бөлімінің редакторы болып бастаған.
Қоғамдық қызметі
Қазақстанның Бас редакторлар клубының вице-президенті.
Марапаттары
Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан ақпарат саласының үздіктері
Вестернизация
Вестернизация - жалпақ әлемдегі дәстүрлі мәдениеттегі елдерге қарсы бірден-бір дәстүрлі емес мәдениетті ұстанушы батыстың етек жаюы. Әлемдегі ықпалдасу процестерін желеу етіп, жаһандануды батыстандыруға айналдыруға тырысатын жағдайлар да баршылық. Кейбір батыстық зерттеушілер және саясаткерлер "жаһандану" ұғымын либералды демократия мен ашық нарықтың синонимі ретінде қарастырады. Қазіргі экономикалық және саяси әлеуеті жағынан батыс өркениеті біршама басым түсіп отыр. Батыстық әлемге жатпайтын көптеген елдер жол айрықта, таңдаудың алдында түр:
1) ештеңені өзгертпеу;
2) батыстану жолына түсу; яғни батыстық мәдениетті сіңіріп, мәңгі шетқақпай көруге келісу;
3) модернизацияны өзіндік мәдени бірегейлігіне сәйкестендіріп бейімдеу, онымен қоймай, ұлттық ерекшеліктерін ұтымды пайдалану.
Батыстандыру - дамушы елдердің нарықтарына тауарларын өткізу, табиғи және еңбек ресурстарына еркін қол жеткізу, артық капиталды экспорттау арқылы баюды көздеген дамыған елдердің прагматикалық мүдделерінің басты идеясы. Алайда, батысша универсализм және жаһандануды қалған әлем көп жағдайда гегемонизм және империализм деп түсінеді. Батыстың қол жеткізген табыстарын бағалай отырып, басқа елдер батыстандырусыз модернизацияға дайын.Әлемде, сондай-ақ Батыста өзінің құлдырау дәуірін бастан кешіріп отырған шығыс мәдениетінің батыстық мәдениеттен әлдеқайда терең әрі көне екендігін, оның еш кем еместігін мойындайтын пікірлер кең таралған. Сонымен қатар, Батыс шығыс философиясымен айналысып, оның дүниетанымдық ұстанымдарына қызығушылық танытады. Конфуциандық, буддизм және индуизмнің құндылықтары жаңа мәнге ие болып, түсіністік табуда. Жалпы, әртүрлі мәдени тәсілдер және олардың қоғамдық қатынастардағы тиімділігі талданады. Мысалы, Батыс құқықты, заңдарды, келісім-шарттарды жоғары қояды, Шығыс - келісім негізінде қабылданған міндеттемелер мен шешімдерді құрмет тұтады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениеттану Санат:Саясат Санат:Әлеуметтану
Комитас атындағы Пантеон
Пантеон парка имени Комитаса  — Еревандағы армян ғылымынң мәдениетінің сақталу орны болып табылатын зират. Шенгавит ауданындағы Комитас атындағы саябақта орналасқан. Пантеон 1930-шы жылдары ескі зират, атақты Комитастың денесі орналасқан "Мгер" саябағын бұзғаннан кейін соның орнына тұрғызылған. 1969 жылы зиратты дуал пайда болды, 2005 жылы ортақ Пантеонның реконструкциясы болды.
Бойжеткен
Бойжеткен - кәмелетке толған әйел жынысты адам.
Қазіргі кезде ер-азаматтармен бірдей құқылы. Есі мен денесі өзіне ғана тиісті болғандықтан, заң мен қоғам алдында ер-азаматтармен бірдей жауапты. Оған "болашақ ана", "келешек келін" деген заттаңба қою, тарихи қалыптасқан дәстүрмен айыпталғанымен, заманауи түсініктерге қарсы іс болып табылады. Себебі бала таба алмайтын, тұрмыс құрғысы келмейтін, не оны бас приоритет санамайтын адамдарға қоғамдық қысым көрсететін құлық, адам құқығына қарсы іс.
Сексиситті және патриархтық мәдениет қалыптастырған халық түсінігінде бойжеткен бейнесі жастық пен әдеміліктің, сұлулық пен әдептіліктің символы болып қалыптасқан. Көне, дәстүрлі ортада он үш жасқа толған қыз бойжеткен саналған. Көне қазақ ұғымында бойжеткен уыздай тәтті еркелігімен, назды қылығымен ерекшеленіп, өз абыройын, намысын берік қорғайтын, инабатты, биязы ару болу керек деп саналған. Қыз баланың бойжетуін үлкен бақыт санап, оның ерікті болуын қалаған. Елі, рулы қауымы жат жұрттық саналатын қызды оң жаққа төрге отырғызып еркелеткен, «Қызға қырық үйден тыю» жасап, намысын қорғап, арының аяқасты болмауын қадағалаған. Жеңгелері бойжеткенге «еркежан», «сырғалым», «күлімкөзім», «ақмаңдайлым» деп ат қойып, қашан «жат жұрттық» болғанша аялап өсіруді міндетіне алған. Бойжеткенге қойылатын қатаң талап ізетті болу, әсем киінумен ғана шектелмей, адам болмысын айқындайтын әкені күту, шешені сыйлау, ұлттық салт-дәстүрлерді түгел меңгеріп, өнерпаз әрі іскер болу т.б. талаптары жүктелген. Оған салт жырларын үйретіп, халықтық тәлімдік ұғымдардан мол түсінік алуын қамтамасыз еткен. Бойжеткен - отбасының ұйытқысы болатын болашақ асыл жар, ұрпақ тәрбиелейтін ертеңгі ана деп қарастырылған. Сондықтан бойжеткен тәрбиесіне қатты көңіл бөліп, оның бойына өнегелі қасиеттерді дарытуды ұлттық парыз деп санаған. Бойжеткенді жұрты түгел мәпелеп өсіріп, жақсы тәрбиеге баулыған.
Дереккөздер
Санат:Балалық Санат:Әйел
Пьеррфитт (Крез)
Пьеррфитт (Pierrefitte) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23152, пошта индексі — 23130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 77 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
IC 463
IC 463 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 463 Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Болыс
Болыс сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
1825 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1825 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1825 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бойра
Бойра - қамыс шиінен тоқылатын тоқыма. Бойрамен тұрақты баспана төбесін жауып, үстінен сылақ жүргізеді. Сондай-а0 ылғал сыз өтпеуі үшін киіз т.б. төсеніштер астына төселеді. Бойра қолданылу мақсатына орай бір немесе екі қатар етіліп тоқылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Рем (Нор)
Коммунаның INSEE коды — 59491, пошта индексі — 59590.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Қазақстанның ХХ ғасырдың бас кезіндегі оқу-ағарту ісі
thumb|right|400px|Оқушылар Қазақ халқы ерте заманнан-ақ білімді де сауатты болуға ұмтылған, надандық пен топастықты әжуа етіп, күлкіге айналдырған. Әрбір ата-ана баласына әдептілікті үйреткен, сауатты да білімді болуға баулыған. Бұған мысал ретінде қазақтар арасында «Қара күш бірді жығар, білімді мыңды жығар» деген мақал кеңінен тараған. ХІХ-XX ғасырлардың бас кезінде Қазақстанда халыққа білім беру ісі екі: діни және зайырлы бағытта жүргізілді. XIX ғасырдың орта кезіне дейін қазақ балалары мектептер мен медреселерде мұсылманша білім алды. Оларды негізінен молдалар оқытты. Оқу ата-аналарының қаржысы есебінен жүзеге асырылды. Мұсылмандар мектебінде негізінен ер балалар оқыды.
Халық арасында медреселердің беделі күшті болды. Олар молдалар мен мектеп мұғалімдерін даярлады. Оқу мерзімі 3—4 жылға дейін созылды. оңға|сүрмесіз|325x325 нүкте Медресе шәкірттері ислам дінінің негіздері бойынша бастауыш білім алумен қатар философия, математика, медицина, тарих, тіл білімі (лингвистика) және астрономия жөнінде де едәуір хабардар болып шықты. Діни оқу орындарының басты қызметінің бірі жастардың бойына әдептілік өнегесі мен адамгершілік қасиеттерді дарыту болды. 1870 жылдан бастап патша үкіметінің бастамасы бойынша медреселерде міндетті түрде орыс тілінің негіздерін үйрету енгізілді.
Медреседе бірнеше сынып бөлмелері болды. Олар шәкірттер тұратын, дәрет алып, жуынып-шайынатын, сондай-ақ тамақтанатын бөлмелер еді. Медреседе ұстаздыққа әдетте жасы 40-тан асқан адамдар ғана қабылданатын. Олардың медресені бітіргені туралы дипломының болуы талап етілетін. Кейіннен патша үкіметі мұсылманша оқытуды да өз бақылауына алуға тырысты. Мәселен, 1867—1868 жылдардағы әкімшілік реформалар бойынша мектептер мен медреселер ашу үшін уезд бастығының арнайы рұқсатын алу керек болды. Патша үкіметі мұсылмандардың оқу орындарын ашықтан-ашық кемсітіп, қорлау саясатына көшті.
Жаңа әдістемелік мектептер
XX ғасырдың бас кезінде дәстүрлі мектептер мен медреселер коғамның өскелең талаптарын қанағаттандырудан қалды. Мұсылман мектептерін реформалау қозғалысы басталды. Оны ұйымдастырушылар жадидшілдер болды. XX ғасырдың бас кезінен бастап жаңа әдістемелік мектептер пайда бола баста- ды. Оқытудың бұл әдісінің негізін қалаушы белгілі түркі тілдес халық ағартушыларының бірі, қоғам қайраткері И. Гаспринский болды.
Жадидшілдер мектептерде арифметика, география, жаратылыстану, тарих сияқты басқа да зайырлы пәндерді оқыту қажеттігін дәлелдеді. Жаңа әдістемелік мектептерде білімді де білікті мұғалімдер сабақ берді, оларда қажетті оқу құралдары мен жабдықтары жеткілікті болды. Оның үстіне, оқыту әдістемесі де әлдеқайда тиімді еді Қазақстандағы ең алғашқы жаңа әдістемелік мектеп 1900 жылы Түркістан қаласында ашылды. Ондай мектептер Ақтөбе, Жаркент, Верный, Қазалы, Қостанай, Перовск, Семей сияқты басқа да қалаларда пайда бола бастады. Қазақ зиялыларының едәуір бөлігі жаңа әдістемелік мектептерде білім алып шыққандар болатын. Мәселен, Уфадағы «Ғалия» медресесінде Б. Майлин, Орынбордағы «Усмания» медресесінде Қ. Болғанбаев және басқалары оқыды. Абай Құнанбаев та Семейдегі Ахмет Риза медресесінде жаңа әдістемелік оқыту мето- дикасын жақтаушы ұстаздардан дәріс алған болатын.
Алайда жаңа әдістемелік мектептер елге кең көлемде тарай алмады. Патша үкіметі жаңа әдістемелік мектептердің ашылуына барынша қатты қарсылық көрсетті. Себебі ондай мектептерді панисламизм мен пантүркизмнің ошақтары деп білді. Соның салдарынан 1917 жылы Қазақстан аумағында 100-ге тарта ғана жаңа әдістемелік мектеп бар еді.
XIX ғасырдың бірінші жартысында қазақ өлкесінде зайырлы мектептер мен оқу орындарының ашылуы
1813 жылы Омбыда, ал 1825 жылы Орынборда әскери училищелер ашылды. Кейіннен олар Сібір және Орынбор Неплюев кадет корпустарына айналды. Бұл оқу орындарына қазақ балаларын қабылдауға едәуір шек қойылды. Ұлты қазақ кадеттер бірқатар әскери пәндерді оқып үйренуге жіберілмеді. Омбы кадет корпусын белгілі қазақ ғалымы, зерттеуші әрі ағартушы Шоқан Уәлиханов бітіріп шықты.
1841 жылы Бөкей хандығында Жәңгір ханның бастамасы бойынша алғашқы қазақ мектебі ашылды. Ол мектептің оқушылары орыс тілін, математиканы, географияны, бірқатар шығыс халықтарының тілдерін, сондай-ақ ислам дінінің негіздерін оқып үйренді. Қазақ балаларының сабақ үйренуін Жәңгір ханның өзі тікелей бақылауға алып, тексеріп жүрді. Неғұрлым қабілетті деген балаларды ол Қазанға, Ресейдің басқа да қалаларына оқуға жіберіп отырды. Казак станицаларында, бекініс-қамалдарда діни шіркеулер және казактардың балалары оқитын мектептер болды. Олардағы оқыту деңгейі тым төмен еді. Мұғалімдердің басым көпшілігін шала сауатты дьяктар, сондай-ақ қызметтік міндетін өтеген солдаттар мен казактар құрады.
Жалпы алғанда, Қазақстанда халыққа білім беру ісі мен сауаттылық деңгейін қанағаттанарлық болды деп айтуға келмейтін. Зайырлы мектептер өте аз еді. Маман мұғалімдер жетіспеді. Көшпелі және жартылай көшпелі өмір салты жағдайында тұрақты мектептер ашу қиын болды.
XIX ғасырдың екінші жартысы - XX ғасырдың бас кезінде зайырлы мектептердің ашылуы
Қазақстанды өнеркәсіптік тұрғыдан игерудің басталуына байланысты сауатты да білімді адамдарға деген сұраныс арта түсті. Сондықтан да 1850 жылы Орынборда оқу мерзімі жетіжылдық жаңа үлгідегі мектеп ашылды. Онда негізінен хатшылар мен аудармашылар даярланды, орыс тарихы, математика, география, геометрия, сондай-ақ исламның негіздері оқытылды. Ал 1857 жылы осындай мектеп Омбыда да ашылды.
1861 жылы Троицкіде, басқа да қалаларда орыс-қазақ мектептері ашылды. 1867—1868 жылдардағы әкімшілік реформалары енгізілгеннен кейін және қоныс аударып келуші шаруалар қатарының арта түсуіне байланысты зайырлы мектептердің қатары көбейді. Олардағы оқу бағдарламаларын генерал-губернатордың өзі белгілеп, Халық ағарту министрлігімен келісіп алып отырды. Қазақтардың балалары орыс поселкелері мен казак станицалары жанындағы мектептерде тегін немесе азын-аулақ ақы төлеп оқуға құқықты болды.
1879 жылы Ташкентте мұғалімдер институты ашылды. 1879 жылы Торғай облысында алғашқы екі сыныптық орыс-қазақ мектебі пайда болды. 1883 жылы Орынбор губерниясының Ор қаласында қазақтарға арналған мұғалімдер мектебі түңғыш рет ашылды. Ол мектептің ашылуына Ыбырай Алтынсариннің қосқан үлесі орасан зор болды.
1885 жылдан бастап барлық уездерде ауыл шаруашылық мектептері ашылды. Олар қазақ өлкесінде білім және қолөнер түрлерін дамытуға бағыт ұстады. 1887 жылы барлық жерде бірдей болыстық орыс мектептері пайда бола бастады. Ал 1891 жылы Торғай, Ақтөбе, Қостанай және басқа қалаларда қыз балаларға арналған бастауыш мектептер ашылды. 1892 жылдан бастап қазақ балалары үшін ауылдық көшпелі мектептер ұйымдастырылды.
XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап Омбы, Семей, Орал, Ақмола қалалары халыққа білім беру орталықтарына айналды. Қазақстандағы орыс тілді халықтың арасында сауатсыздардың пайызы тым жоғары болды. Мұны 1897 жылғы халық санағы айқын көрсетті. Атап айтқанда, халықтың 8,1 пайызын ғана сауатты деуге болатын еді. Соның ішінде ерлердің 12 пайызы, ал әйелдердің 3,6 пайызы ғана хат таныды. Орысша сауат ашқан қазақтардың пайызы бұдан да төмен болды. Ал мұсылманша оқып сауат ашқан дала қазақтарының саны өте көп еді. Бірақ олардың қанша пайызының сауатты екеңдігі халық санағын өткізу кезінде есепке алынбады.
Ресей империясы қазақтардың орта және жоғары білім алуына жол бермеуге тырысты. Сауатты қазақтардың қатары өскен сайын олардың Ұлттық сана-сезімі тезірек оянады деп қауіптенді. Мәселен, 1885 жылы Қазақстанда орыс мектептерін ашудың басты идеологта- рының бірі Ильминский былай деп ашықтан-ашық жазған болатын: «Бізге тиімді болатын бір жағдай бар. Ол — бұратана халықтың әрбір өкілінің орысша сөйлегенде шатасып, қысыла қызарып тұратын болуы. Ол — орысша жазғанда да аяқ алып жүргізгісіз қыруар қате жіберіп, өз ойын дұрыс жеткізе алмауы. Олар губернаторлардың алдында ғана емес, сонымен қатар кез келген бастықтардың алдында да қалтырап-дірілдеп тұруы керек». XIX ғасырда ауыл шаруашылық және фельдшерлік мектептері ашыла бастады. Олар орта білімді дәрігер мамандарын даярлап шығарды. Алайда Қазақстанда бірде-бір жоғары оқу орны ашылған жоқ.
Дала өлкесінде ауыл мектептерінің пайда болуы
1901 жылғы маусым айында Дала генерал-губернаторы Сухотин Ақмола және Семей облыстарының әскери губернаторларына орыс-қазақ мектептерін ашуға ұсыныс жасады. Алғашқыда бұл идеяға қазақтар қауіптеніп сақтыкпен қарады. Балаларын орыстандырумен қатар шоқындырып жібереді деп қауіптенді. Қазақтардың және бір қорыққан нәрсесі — орыс-қазақ мектептері арқылы балаларды орыс шаруаларына айналдырып жіберер, содан соң әскер қатарында міндетті қызмет атқаруға мәжбүр етер деп шошынды.
Сондықтан Акмола облысындағы Халық училищесінің директоры А.Е. Алекторов ел арасында жаңа мектептерді ашудың мақсат-міндеттерін түсіндірді. Орыс-қазақ мектептерінің материалдық базасын қамтамасыз етуге баса назар аударды. Ол ауыл мектептеріне арналған «Ақмола және Семей облыстарындағы ауыл мектептерінде сабақ берудің тәсілдері мен оқулықтары», «Қырғыз хрестоматиясы» әдістемелік оқу құралдарын құрастырды. Оқудың қазақтардың ана тілінде жүргізілуі туралы айтты. Сонымен қатар ол қазақ өлкесін шоқындыруға бағытталған діни миссионерлік қызметін де белсенді түрде өрістете түсті. 1902 жылы Далалық өлкеде осындай 14 мектеп ашылған болатын. Олардағы оқу мерзімі екі жыл еді. Оқушылар қазақ және орыс тілдерін, арифметиканы оқыды. Кейінірек ислам дінінің негіздерін оқытуға да рұқсат етілді. Бірақ бұл ретте жұмсалатын қаржыны мұсылмандар өз қалталарынан төлеуге тиісті болды.
Омбы — Далалық өлкенің ірі білім орталығы
«Алаш» қозғалысы қайраткерлерінің бірі С. Сәдуақасовтың пікірі бойынша, Ақмола облысының Омбы уезі Қазақстанның ең ірі ағартушы аймақтарының бірі болды. Ал Омбы қаласы іс жүзінде бүкіл Қазақстан үшін ең әйгілі білім орталықтарының біріне айналды. 1789 жылы Омбыда Азия мектебі ашылды. Ол отаршыл аппарат үшін шенеунік кадрлар даярлаумен айналысты. XIX ғасырдың бас кезінде қазақ ақсүйектері өздерінің балаларын Омбыдағы оқу орындарына жібере бастады. Мәселен, 1827 жылы Уәли ханның ұлы Шыңғыс Сұлтан казак әскерлерінің Сібір шебіндегі училищесіне түсті.
1865 жылы Қазақ өлкесін шаруашылық тұрғысынан игеру қажеттігінің тууына байланысты жергілікті әкімшілік алғашқы қазақ мектебін ашты. Онда Ақмола мен Семей облыстарынан 20 бала оқыды, 1872 жылы Омбыда мұғалімдер семинариясы ашылды. Ол іс жүзінде бүкіл Қазақстан үшін мұғалім кадрларын даярлайтын орталыққа айналды. Онда бастауыш училищелер үшін мұғалімдер даярланды.
1877 жылы Омбыда, сондай-ақ Көкшетау мен Ақмолада қазақ балалары үшін жатып оқитын интернаттар ашылды. Оларға жұмсалатын шығынды қазақтар қайырымдылық көмек есебінен өздері төлейтін болды. Әр қазақ болысынан оқуға жылына 2 баладан жіберіп түру келісілді. 1882 жылы Омбыда техникалық училище ашылды. Ол зауыттар мен фабрикалар үшін, сондай-ақ көлік саласындағы қызмет үшін орта білімді басшы маман кадрлар даярлауға тиісті болды. Атап айтқанда, осы училищені Қарқаралы уезінің түлегі, болашақ көрнекті қоғам қайраткері Әлихан Бөкейханов бітіріп шықты. 1852 жылы негізі қаланған Омбы мал-дәрігерлік-фельдшерлік мектебінде көптеген қазақ балалары оқыды. Бұл мектеп осы салада бүкіл Қазақстан үшін маман кадрлар даярлайтын бірден-бір арнаулы оқу орны болды.
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың бас кезінде Омбының оқу орындарында қазақ халқының көрнекті өкілдері, мемлекет және қоғам қайраткерлері Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Айдархан Тұрлыбаев, Отыншы Әлжанов, Жақып Ақбаев, Райымжан Мәрсеков. Ережеп Итбаев, Сейілбек Жанайдаров, Асылбек, Мұратбек және Мұсылманбек Сейітовтер, Мағжан Жұмабаев, Сәкен Сейфуллин, Қошке Кемеңгеров, Дінше Әділов, Смағүл Сәдуақасов, Ғаббас Тоғжанов, Жұмат Шанин, Әбілқайыр Досов, Бекмұхамед Серкебаев, Бірмұхамед Айбасұлы, Әміре Исин, Мұхтар Саматұлы, Мұқан Әйтпенов, Көлбай Тоғысов, Нығмет Нұрмақов, Шәймерден Әлжанов сияқты көптеген азаматтар оқып бітіріп шықты. Олардың бәрі де халық ағарту ісіне, Қазақ өлкесіндегі Ұлттық-демократиялық қозғалысқа, сондай-ақ туып-өскен өлкені ғылыми тұрғыдан зерттеуге лайықты үлес қосты. Басым көпшілігі кейінірек, Кеңес өкіметі кезінде, саяси қуғын-сүргінге ұшырады, атылып кетті.
Ресей империясының жоғары оқу орындарындағы қазақ студенттері
thumb|right|450px|Қазанда оқитын қазақ жастары. 1896 жыл. Бірінші орыс революциясының ықпалымен қазақтардың Ұлттық сана-сезімі елеулі түрде өсті. Неғұрлым алыстан болжап, көре білетін қазақтар өздерінің балаларын Ресей мен шетелдердің орта және жоғары оқу орындарына оқуға жіберетін болды. Олар білім алуды өздерінің тапталып, аяққа басылып келген құқықтарын бұдан былайғы жерде сеніммен қорғаудың кепілі деп білді. Қазақ жастарының елеулі бөлігінің заң факультеттерін тандауы тіпті де тегін емес болатын. XIX—XX ғасырлар тоғысында тек Қазан қаласының өзінде ғана (императорлық Қазан университетінде, Қазан мал-дәрігерлік институтында, Қазан мұғалімдер семинариясында) 100-ге жуық қазақ жастары оқыды. Көптеген қазақ жастары Санкт-Петербург, Мәскеу, Томск, Саратов, Киев, Тарту, Каир, Бомбей, Стамбұл және Варшава университеттерінде оқыды. Мәселен, Санкт-Петербург университетінің заң факультетін М. Шоқай мен A. Тұрлыбаев алтын медальмен бітіріп шықты. Ал Ә. Бөкейханов Санкт-Петербург Орман институтын, С. Асфендияров Санкт-Петербург әскери медицина академиясын, А. Сейітов Томск университетінің медицина факультетін, Ж. Досмұхамедов Тарту университетінің заң факультетін, М. Ғабдолғазизов Каир университетін, 0. Тұрмағанбетов Бомбей университетін, X. Нұржанов Киев университетінің заң факультетін бітірді. Басқа да көптеген қазақ студенттері болды.
Қарқаралыдан түлеп ұшқан Дінмұхамед Сұлтанғазин (1867—1918) өте сирек кездесетін талантты студент болды. Ол 1890 жылы Томск университетінің медицина факультетін, ал 1895 жылы Санкт-Петербург университетінің шығыстану факультетін, 1897 жылы заң факультетін бітіріп шықты. 1908 жылы Петербург әйелдер медицина институтын Асфендиярова Гүлсім Жағыпарқызы (1880— 1941), одан кейін Асфендиярова Мәриям Сейітжағыпарқызы (1887—1937) бітірді. Қазақтардың жаппай білім алуға көшуі олардың патша үкіметіне қарсы Ұлт-азаттық қозғалысынын күшейе түсуіне, өз алдына автономия алуға ұмтылысына жеткізді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Атыс қаруының атуын тексеру
Атыс қаруының атуын тексеру (Проверка боя стрелкового оружия) — 	автомат, пулемет және басқа атыс қарулары түрлерінің тигізу орта нүктесінің жағдайы мен оқтың шоғырланып тиюін анықтау. Атыс қаруының атуын тексеру үшін атушы 100 м қашықтықтағы, өлшемі 35x25 см болатын, биіктігі 1 м, ені 0,5 м ак қалқанға орнатылған қара тікбүрышқа 4 рет жеке оқ атады. Көздеу нүктесі қара тікбүрыштың төменгі бөлігінің ортасы болып табылады. Тигізудің орташа нүктесі көздеу нүктесінен жоғары болуы тиіс. Бұл нүкте бақылаушы нүкте болып табылады. Дұрыс атыс барысында тигізудің орташа нүктесі бақылаушы нүктемен сәйкес келуі керек немесе одан кез келген бағытқа 5 см-ге ауытқуы мүмкін. Пулеметтердің атысын жеке атыспен тексереді. Тексеру барысында атысы дұрыс болмаған қару дұрыс атыс қалпына келтіріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Дюкан Диетасы
Пьер Дюкан Диеатасы - «Мен арықтай алмаймын» атты француз диетологының кітабы жарыққа шыққан соң әлемде Пьер Дюкан диетасы әйгілі болып, адамдардың көбі артық салмақтан арылу үшін осы диетаны қолданды. Диетаның негізгі қағидасы – көмірсулардың көлемін азайту. Бұл кремль, америкалық астронавттар және Аткинс диеталарна ұқсайды.
Пьер Дюканның айтуы бойынша, әрбір адамда дүниеге келгеннен бастап белгілі май жасушаларының саны болады. Оладың саны көп болуына байланысты адамдардың семіру мүмкіндігі өседі. Ал жақсартылған тамақ кезінде бұл жасушалар жылдам бөлінеді. Диетаны ұстанған кезде адам денесінің май көлемі азайады, алайда май жасушаларының саны сол қалпында қалады. Сондықтан, диетадан кейін адамдардың көбі қайтадан салмақ қосады. Оны болдырмау үшін белгілі тамақтану жүйесін ұстану қажет. Пьер Дюкан диетасы келесі сатылардан тұрады. Бірінші саты: Тойтарыс беру
Бұл саты кезінде май қыртыстары жоғалады және 3-5 күнге дейін созылады. Бұл сатының созылу уақыты адамның салмағына байланысты; салмағы көп болса, созылу уақыты да көп болады. Бірінші саты кезінде – киллограмға дейін салмақ жоюға болады. Тамақтану жүйесі тек ақуыздардан ғана тұрады. Ақуызға бай тағамдар: ет (әсіресе жылқы еті), балық, жұмыртқа (тек ақ бөлігі ғана, сарыуыз холестеринге ба болып табылады) және майы алынған сүт тағамдары. Тағамдар суда піскені маңызды, және тәулік бойы кез-келген уақытта қагша жегің келсе жей аласын.
Санат:Диетология
Ист Миллинокэт (Мэн)
Ист Миллинокэт (East Millinocket) — Мэн штатының Пенобскот округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жиделіқара
Жиделіқара – Сиректау тауларының оңтүстігіндегі оқшауланған тау.
Географиялық орны
Абай облысы Үржар ауданында, Қарақол өзенінің оң жағалаулық аңғарында орналасқан.
Жер бедері, өсімдігі
Абсолюттік биіктігі 518 м. Дөңгелек пішінді таудың ұзындығы мен ені 2,5-3 км шамасында. Беткейлері аз тілімденген. Онда бұта аралас бетеге, сұлыбас, қараған, теріскен, т.б. шөптесіндер өседі. Етегі мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы таулары
Итон Сайрус
Итон (Eaton) Сайрус (27. 12. 1883 жылы туған, Канада, Жаңа Шотландия провинциясы, Пагуош) — АҚШ-тың ipi өнер-кәсiп иесi қоғам қайраткерi. 1905 жылы Tоронтодағы Макмастер yниверситетiн бiтiрдi. 1913 жылы АҚШ азаматтығын қабылдады. Итон кливлендiк финанс. өнеркәс. топтарының беделдi басшыларының бiрi болды. 1958 жылы, 1960 және 1964 жылы КСРО-да болып қайтты. Итонның бастамасымен 1955 жылдан түрлi елдер ғалымдарының қарусыздануды және халықар. қауiпсiздiктi қолдаған Пагуош конференциялары үздіксіз өтіп келедi.
Дереккөздер
Санат:1883 жылы туғандар
Құламерген
“Құламерген” – қиял-ғажайып ертегі жыры. “Құламерген – Жоямерген”, “Аламан – Жоламан” аталатын ертегілердің сюжеті негізінде Омбы өңірінде туып өскен Бектасов Әбдірахман өлең түрінде жазған. “ Құламерген” жырының мазмұны осы аттас ертегі желісімен бірдей. Жыр 1889, 1909 жылдары Қазан қаласында жарық көрді. Жыр батырлық пен ерлікті дәріптеп, қандай дүлей күш болса да жеңе алатын ержүрек, қаһарман батырды аңсаған ел арманын мазмұндайды. Жырдың бірнеше нұсқасы бар. Олар Қазан университетінің Шығыс қолжазба қорында, Қазақстан Ғылым Академиясы Орталық ғылыми кітапхана қорында, М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының қолжазба бөлімінде сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Владимир Алексеевич Андреев
Владимир Алексеевич Андреев (1930 жылы 27 тамызда Мәскеуде дүниеге келген) – совет, орыс театр және киноактері, театр режиссері .
1985 жылы КСРО-ның халық әртісі атанған. Владимирді театрлық оқу орнына дайындауда Кіші театр актрисасы Варвара Николаевна Рыжованың көп көмегі тиеді. 1952 жылы ГИТИС-ті тәмамдап шығады. Сонымен қатар 1952 жылы Владимир Андреев М. Н. Ермолова атындағы Мәскеу театрына қабылданады. 1952-1970 жылдар аралығында актерлік қызмет атқарады. 1970-1985 жылдарда театрдың бас режиссері болады. Ал 1985-1989 жылдары Кіші театрдың бас режиссері қызметін атқарады.
Дереккөздер
Санат:1930 жылы туғандар Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері
Бұлақ (Түркістан облысы)
Бұлақ — Түркістан облысы Арыс қалалық әкімдігі, Қожатоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Арыс қаласынан оңтүстікке қарай 61 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 252 адам (142 ер адам және 110 әйел адам) болса, 2009 жылы 118 адамды (67 ер адам және 51 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Арыс қалалық әкімдігі елді мекендері
Түкті жабын
Түкті жабын — сүтқоректілердің терісін қаптап жатқан тері эпидермисінің туындысы. Құрылысы мен қызметіне байланысты тері түктері: жабынды, ұзын және синуозды (сезім) түктер болып бөлінеді. Жабынды түк теріні сыртынан жауып тұрады. Ол құрылысына қарай қьш, қылшық, жүн және түбіт талшықтары болып ажырайды. Сезім түктері тұмсық пен көз айналасында кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Б. з. д. 956 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 956 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Водвиль (Мёрт және Мозель)
Водвиль (Vaudeville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54553, пошта индексі — 54740.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 191 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Бруно Соарес
Бруно Габриэл Соарес (Bruno Gabriel Soares; 21 тамыз 1988 жыл, Белу-Оризонти, Бразилия) — бразилиялық футолшы, Малайзияның "Джохор" клубының қорғаушысы.
Карьерасы
2015 жылы мусым айында "Фортуна" екінді бундеслигаға түсіп кетті де, Бруно "Қайратпен" үш жылдық келісім шарт жасасты. Жыл соңында Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері атанды және Қазақстан кубогын ұтып алды. 2016 жылы наурызда Қазақстан суперкубогын ұтты, "Астанамен" өткен ойында пенальтилер сериясында өз мүмкіндігін құр жібермеді.
Көп ұзамай тізесінен жарақат алды да, біраз уақыт футболдан қол үзді. Маусым айында клубпен келісім шартты бұзды да, 2017 жылға дейін клубсыз жүрді. "Ордабасыме н" келісім шарт жүргізгенімен сәтті болмады. Жазда Норвегияның "Хеугесунн" клубына ауысты.
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Коритиба ФК ойыншылары Санат:Парана ФК ойыншылары Санат:Дуйсбург ФК ойыншылары Санат:Фортуна Дюссельдорф ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Хапоэль Тель-Авив ФК ойыншылары Санат:Джохор ФК ойыншылары
Жұбан ана көшесі (Астана)
Жұбан ана көшесі ақын Сара көшесінен басталып, Тұмар ханым көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 303,3 м. Бұрынғы атауы №118 көше. «Комсомольский» тұрғын алабы.
Жұбан ананың ескерткіші қазіргі Қарағанды облысының Жаңарқа ауданында орналасқан. Бүл - XI ғасырда ірге көтерген архитектуралық ескерткіш. Жұбан ана күмбезі республикалық маңызы бар тарихи және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Клеро Алекси Клод
Клеро Алекси Клод (1713 жылы 7 мамырда Парижде дүниеге келіп, 1765 жылы 17 мамырда сол жерде қайтыс болған) - Француз математигі, механигі. Тоғыз жасынан бастап акесінің тарбиесінде аналитикалық геометрия мен дифференциалды үйренген,16жасында Франция ғылым акедемиясына мүше болған. Осыдан бастап И.Нютон ілімін дамыту қозғалыстарына қатысқан.ол жердің ендік сызығының өзгеруіне байланысты өзгеретін аурлық күш формуласын(кейіннен Клеро формуласы деп аталған) ең алғаш ортаға қойады.ол аспан денелері механикасының үш дене маселесін зеріттеу барысында осы маселенің ең алғашқы болып жуық шешімін табады.
1750 жылы И.Харди «харди құйрықты жүлдызы» 1758 не 1759 жылдары көрінеді деп болжаған, ал Клеро болса1758 жылы жарты жылдық есептеу натижелеріне сүйене отрып, «харди құйрықты жүлдызының» көрінетін ай күніне дейін анық дәледеп береді, осы жетістігінің арқасында ол Петербор ғылым акедемиясының силығын алады.ол жәнеде көптеген аспан денелерін зеріттеуді қолға ала бастаған,өкініштісі аурып қайтыс болады да ол зеріттеулері аяқсыз қалған.
Ол ең алғашқылардың бірі болып қос қисықтықты қисықты зеріттерен, сонымен бірге қисық беттің беттік қюшы сызығын зеріттеді. Оның «ең үлкен мән мен ең кіші мәннің кейбір маселелері» (1733) атты еңбегі вариациялық амалдың тарихтағы ең алғашқы зеріттеу мақаласы еді.1734жылы клеро дифференциялдық теңдеуін құрды.1739～1740 жылдары аралығында аралас екінші дәрежелі дербес туындының туындылаудығы реттерін алмаструдың шартын дәлелдеді, тағыда бірінші ретті сызықтық дифференциялдық теңдеудің интегралдық көбейткішінің бар болу маселесін дәлелдеі.
Санат:Француз математиктері Санат:Француз механиктері Санат:1713 жылы туғандар Санат:1765 жылы қайтыс болғандар
NGC 4141
NGC 4141 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4141 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38669, UGC 7147, MCG 10-17-152, ZWG 292,74.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Еглиз-Нев-д'Иссак
Еглиз-Нев-д'Иссак (Église-Neuve-d'Issac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24161, пошта индексі — 24400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 129 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Вой-Вож (Жоғарғы Одеса тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Одес өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшеу посты - Усть-Цильмаға дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Нова-Алворада-ду-Сул
Нова-Алворада-ду-Сул (Nova Alvorada do Sul) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Мату-Гросу-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дорадус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11949 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4019,209 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1991 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
Гарсиернандес
Гарсиернандес (Garcihernández) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Тьерра-де-Альба ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 534 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47,59 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 30 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Ацтек жазуы
Ацтек жазуы ( ацтекское письмо ) — ацтектер пайдаланған, 16 ғасыр белгілі жазу. Ацтек жазуы тұтас алғанда пиктографиялық болғанымен, онда иероглифтер элементі де аз емес. Пиктограммалардың орналасуында нақты жүйе жоқ: олар көлденен, тік немесе қарама-қарсы бағытта орналасқан. 16 ғасыр испандықтар жаулап алғаннан кейін, испан әліпбиі қабылданған кезде, дін және заң жүйесінде ацтек жазуы көпке дейін қолданылып келген.
Дереккөздер
Санат:Жазу түрлері Санат:Ацтектер
Пальмоли
Пальмоли (Palmoli) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1162 адамды құрайды. Халық тығыздығы 36 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 66050.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Valentino. Жыл сайынғы мерекесі — 14 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Спартак-Владикавказ
1921 жылы құрылған, бұрын бірнеше рет "Спартак" деп аталған "Алания" клубымен шатастырмаңыз.
Спартак Владикавказ — 2019 жылы құрылған Ресейдің Владикавказ қаласындағы футбол клубы. "Алания" клубының бұрынғы фарм-клубы мен Солтүстік Осетиядағы футбол мектептерінің жас түлектерінен құралды.
Тарихы
2019/20 жылы жаздан Ресей бірінші дивизионында өнер көрсете бастады.
2020 жылы мамыр айында жабылып қалды.
«Фермер» өкпесі
Патогенезі
Фермер өкпесінің патогенезiнде термофильдi микроорганизмдердің маңызы зор (әсіресе актиномицеттер), олар шiрушi өсiмдiктердiң құрамында болады және антигендiк қасиетке ие. Бұлар өкпеге түсiп преципитаттардың түзiлуi нәтижесiнде альвеолярлық тіннің сезiмталдығы жоғарылауына әкеледі. Сондықтан «фермер өкпесінің» пайда болу механизмiмен экзогендiк аллергиялық альвеолитке жатқызады. Клиникалық көрінісіне байланысты жіті, жітілеу және созылмалы түрлерiн ажыратады. жіті және жітілеу түрлерi шiрушi өсiмдiк шаңдарын жұтудан 4-12 сағаттан кейiн жіті дамиды. Науқастарда айқын ентігу, қызба, аз қақырықты жөтел пайда болады. Қақырықта кейде аз мөлшерде қан болуы мүмкін. Сонымен қатар қызба, көзге көрінетін кiлегей қабаттар мен тері жабындыларының көгеруі болады. Өкпеде сықырлар естiледi. Рентгенологиялық суретiнде жайылған түйiндi көлеңкелер, майда торлы фиброз көріністері өкпенің ортаңғы және төменгі бөлiмдерiнде көрiнедi.
Спартак-Владикавказ
Сілтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары Санат:2020 жылы жабылған футбол клубтары
«Фермер» өкпесі
Патогенезі
«Фермер» өкпесінің созылмалы түрлерi шіруші өсiмдiк шаңдарымен қайталамалы байланысқа түскенде және аурудың жіті түрі созылмалы түріне ауысқанда дамиды. Мұндай кезде цианоз, ентігу болып өкпенің диффуздық фиброз және эмфизема белгiлерi сырылдар мен сықырлауды есту тұсында дамиды. Тыныс алу қызметі рестриктивтiк түрде бұзылған.Аурудын ағымы оның түріне байланысты. жіті түрі 3-4 апта өткен соң, толык сауығумен аяқталады. Созылмалы түрі көбiне өкпелiк жүрек жетiспеушiлiгiне әкелетін декомпенсация фазасында өлiммен аяқталуы мүмкін. «Фермер» өкпесінің жіті түрiнiң патологиялық-анатомиялық көрінісі диффуздық интерстициалдық өзгерістермен, яғни ісіну түрiнде және лимфоциттермен инфильтрациялануымен, альвеола қабырғасы мен интерстициалдық тіннің плазматикалык жасушалары нейтрофилдермен толғаны анықталады. Созылмалы түрiнде түйіншіктер тәрiздi түзiлiстер кездеседі, олар эпителиойдтық жасушалардан тұрады, олардың айналасында лимфоциттер, плазматикалық және алып жасушалар жиналады.
Емі.
Емі өкпенің шаңды ауруларындағыдай. Асқынбаған биссиноз кезiнде шаңмен байланысты үзгеннен кейiн толық айығады, сондықтан ондай науқастар емдеудi қажет етпейді. «Фермер өкпесінің» жіті және жітілеу түрлерiнде кортикостероидтық препараттар нәтижелі болып табылады. Еңбекке жарамдылық сараптауды өткiзу органикалық емес шаңдармен шақырылған өкпенің шанды ауруларындағыдай.
Профилактика.
Бұл аурудағы медициналық көрсеткiштер басқа да өндiрiстiк аэрозольдермен жұмыс істеген кездегi аурулардағыдай болады. Аллергиялық аурудың болуы жұмыс істеуге қосымша қарсы көрсеткіштері болып табылады.
Дереккөздер
Санат: Медицина
IC 4885
IC 4885 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63577, ESO 142-36.
Сыртқы сілтемелер
IC 4885 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
1826 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1826 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1826 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бурлингтон Джанкшн (Миссури)
Бурлингтон Джанкшн (Burlington Junction) — Миссури штатының Нодеуей округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.9 км². FIPS коды — 29-09838.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 632 адамды құрады.
Нехтильор
Нехтильор — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аварское Койсу (Джурмут) өзенінің оң жағалауынан 167 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Джалга
Джалга (Үлкен Джалга) — Ресейдегі өзен. Қалмақ Республикасы, Ростов облысы, Ставропольск өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Маныч-Гудило өзенінен 247 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 88 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Маныч бастауынан Калаус және Егорлык өзендерін қоспағандаПролетар су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Рецензия
Рецензия (Review) — журналистика, сонымен қатар ғылыми және көркем өнер сынының (критика) жанры. Рецензия жаңа туынды туралы мағлұмат бере отырып, оның қысқаша талдамасын және бағасын қамтилы.
Рецензия біреудің бір шығармасы, мақаласы, т.б. туралы жазылады. Онда сол еңбекке рецензия жазушы адамның өз көзқарасы баяндалады, өз бағасы беріледі, еңбектің жетістігі мен кемшілігі айтылады, кейде оны жетілдіре түсу үшін ұсыныстары жасалынады. Рецензия көлемі аз да, көп те болуы мүмкін. Кейбір рецензиялар әңгіме болып отырған  шығарма мен оның авторы аясынан асып түсіп, ғылым мен техниканың, көркем  әдебиет пен өнердің, т.б. саланың толып жатқан мәселерін қамтып, жазылуы да мүмкін.Ондай рецензиялар ғылыми-зерттеу жұмысы не көркем шығарма, я көсемсөздің шын биігі дәрежесіне жетуі де ықтимал.
Рецензия ең алдымен ғылыми негізде, обьективті түрде, баршаға түсінікті тілде, шығарманы жазған авторға да, шығарманың оқырмандарына да пайда келтірерліктей түрде жазылуы керек. Рецензия және оны жазушы рецензент «тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін» айта білуі қажет.
Дереккөздер
Санат:Әдебиеттану Санат:Журналистика
Инцигкофен
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Көтермек
Көтермек- қазақтың ұлттық ойындарының бірі.
Балалар шеңберге тұрады. Өз ерігімен сайысам дегендер екі бала ортаға шығады, бір-біріне құрамалар бойынша қарама-қарсы тұрады және қарсыласты өзінің арқасына көтеріп алуға тырысады. Ойын күшті дамытады.Қазақтардың салт-дәстүрі бойынша, бозбала тәрбиесімен ерлер айналысатын. Ұлдар ойындарында үлкендерге ұқсасып, олардың шаруашылық әрекеттерін жасайтын, ал қыздардын ойындарында тұрмыстық және отбасылық қатынастар көрінетін.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының сал-дәстүрлері кітабы, Атамұра 2011ж.
2. ↑http://kitaptar.com/
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Шашқап
Шашқап. Қазақтың ескі салтында бой жеткен қыздар мен жас келіншектер шаштарына шашқап киетін болған. Шашқапты қыз-келіншектер жүн сабау, киіз басу, ши тарту, жүк арту, үй тігу, мал сауу жұмыстарына араласңан кезде киген. Шашқап, шолпы, шашбау, алқа, өңір сияқтылар бой түзеу бұйымдары болуымен қатар, шашты күнге күйіп сынудан, шаң-тозаңнан сақтау үшін де өте қолайлы. Шашқап көк, жасыл, қызыл, қара түсті мақпалдардан жасалады. Оның өң жаң бетіндегі мақпалдың айнала шеті, екі жақ басы алтын күміспен зерленеді. Мақпалдың ортасына ою-өрнектің ұнасымды түрін пайдаланып, ақ мерует тізеді.
Сілтемелер
Санат: Киім
Б. з. д. 957 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 957 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Иероглиф
thumb|right|Мысыр иероглифы Иероглиф (hierоs – қасиеттi + glyphe – қиылып алынған) — идеографиялық жазудың таңбасы. “Иероглиф” деген терминді бірінші рет Климент Александрийский 200 жылы Мысыр жазуына  қатысты қолданған. Ең көне Мысыр иероглифі б.з.б. 4-мыңжылдықта пайда болған. Иероглиф тек көне Мысыр жазуы деген мәнде ғана емес, басқа жазулар жүйесіне (қытай, крит, т.б.) қатысты да қолданылады. Иероглиф деп лотографиялық (бір сөз) мәндегі, аз да болса сурет сипатын сақтаған жазу таңбалары аталады. Ол пиктографияға (сурет жазуына) да, дыбыстық жазуға да жатпайды, бірақ ол нағыз сурет бейнесін сақтамағанымен, алғашқы суретке ұқсастығы аңғарылады. Иероглиф жазуының әр таңбасы жеке тұрады, таңбалар бір-бірімен қосылмайды. Иероглиф жазуы жоғарыдан төмен, кейін оңнан солға, кейде керісінше ойылып жазылған. Жазудың бағытын таңбадағы адамның, жануардың беті мен аяғы көрсететін болған. Адамның, жануардың беті қарап тұрған жақтан бастап оқу керек екені байқатылған. Иероглиф жазуының екі түрі болған: Иероглиф деп оқылуы да, жазылуы да қиын жазулар аталған. Иероглифтің таңбалары ретiнде заттың, жануарлардың, өciмдiктiң, құстың, т.б. суреттерi қолданылған. Мысалы, Мысыр иероглиф жазуларында сурет формасы, ал Қытай иероглиф жазуларында пиктографиялық ерекшелiк басым.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Жазу
Генетикалық ақпарат
right|thumb| alt=A.|250 px|[["Генетикалық ақпарат"]]
Генетикалық ақпарат—организмдердің ұрпаққа беретін қасиеттері жөніндегі ақпарат. Генетикалық ақпарат нуклеин қышқылында оның негіздерінің кезегі түрінде жазылған. Ой жүзінде бұл әдіспен белок молекуласының шексіз көп түрінің кодын жазуға болады. Генетикалық ақпарат бір ұрпақтан екінші ұрпаққа нуклеин қышқылының транскрипциясы арқылы беріледі. Генетикалық ақпарат өзгерісті, не өзгеріссіз түзетіліп сақталуы мүмкін. Бұған репарация, рестрикция, рекомбинация т. б. қатынасады. Генетикалық ақпаратты "Тұқымқуалау ақпараты" деп те атайды. Яғни мәлім ағзаның барлық нәруыздарындағы аминқышқылдардың ретін көрсету. Құрамында жүздеген аминқышқылдары бар нәруыздағы бір ғана аминқышқылдың өзгеруінен нәруыз қалыпты қызмет істей алмай қалады. Нәруыз молекуласының құрылысы және құрылымы аминқышқылдың құрылысына тәуелді. Тұқымқуалау ақпараты дегеніміз - бұл ДНҚ-дағы аминқышқылдар ретін жазу. Бір нәруыз аминқышқылдарының реті жазылған ДНҚ молекулаларының үлескісі ген деп аталады.