cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арригас
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Ұзынтұмсықты шығыс дельфині
thumb|270px Ұзынтұмсықты шығыс  дельфині  Тынық мұхитының Шығысында, Мексика жағалауында және Орталық Америкада өмір сүреді.
Дереккөздер
Санат:Дельфиндер
Конарското (Габрово облысы)
Конарското (Конарското) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
Барр (Төменгі Рейн)
Барр (Barr) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,61 км² шамасында.
Конарското (Габрово облысы)
Пошта индексі — 5364. ЕКАТТЕ коды — 38234.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Барр (Төменгі Рейн)
Коммунаның INSEE коды — 67021, пошта индексі — 67140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6789 адамды құрады. Халық тығыздығы — 329,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Биологиялық активті заттек
Биологиялық активті заттек (Биологически активное вещество) — организмдердің тіршілік процестерін жылдамдататын немесе баяулататын, оның ішінде, қайта қалпына келуі мен өсуіне әсер ететін заттектер. Биологиялық активті заттек қатарына фитогормондар, стероидты гормондар (жаңуарлар үшін), т.б. жатады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Dwelmmiddel መድኃኒት Droga Droga Návyková látka Cyffur Rusmiddel Drug Drogo Droga Droga Drogue Droga סם (כללי) Farmakon Obat Drogo Droga 薬物 Medicamentum Dadah Drug Rusgift Dròga Droga Drog Биологически активные вещества Droga Drug Droga (omamná látka) Mamilo Drogat Дрога Drog Chất gây nghiện דראג 药物 藥
(65803) Дидимос
(65803) Дидимос — Жер және Марс орбиталарын кесіп өтетін шағын астероид.
Оны 1996 жылы 11 сәуірде Китт-Пик обсерваториясында Spacewatch тобы ашты. Өлшемдері: 832 x 838 x 786 метр.
2003 жылы оның серігі бар екені анықталды. Осыған орай астероидқа Дидимос деген ат қойылды, грек тілінен «қосарлы» деген мағынаны береді. Серігінің атауы Диморфос деп бекітілді. Оның диаметрі 160 метрге жуық.
Зерттелуі
Бұл Жерге ықтимал қауіпті астероид деп саналады.
2021 жылдың қарашасында НАСА астероидқа DART (Double Asteroid Redirection Test) миссиясын жіберді. Бағдарлама бойынша ғарыш кемесі астероидтың серігіне жоспарлы түрде соғылып, нәтижесінде траекториясын қалай өзгерткенін анықтауы керек еді. Диморфоспен соқтығысу 2022 жылдың қыркүйегінде орын алды.
2024 жылдың соңында Еуропалық ғарыш агенттігі осы соғылыстан кейін астероидтардың қандай жағдайда болғанын зерттеу үшін Гера ғарыш кемесін ұшыруға ниетті.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Оришут
Оришут — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юшут өзенінің оң жағалауынан 93 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Есім негізді етістік
Есім негізді етістік— есім сөздерден жасалған етістік. Мысалы, тісте, өкпеле, мойында, ноқтала, екеуле, көгер, агар, оңғар, ақылдас, әдеттен, жарқыра.
Оришут
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марий Эл өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Татарстан өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Есім негізді етістік
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Күйдіргіш қалақай
Күйдіргіш қалақай (Urtíca úrens) — біржылдық шөпті өсімдік. Еуропада, солтүстік Азияда, солтүстік Африкада таралған.
Ботаникалық сипаттама
Сабағы тік,тетраэдрлі,ойық,күйдіргіш қатты шаштарымен, биіктігі 15-35 см. Жапырақтары қарама-қарсы, қою жасыл түсті, ұсақ, ұзындығы 2-6 см, сопақша немесе жұмыртқа тәрізді, өткір және де күйдіргіш түтіктермен жабылған. Өсімдік біртекті. Гүлдері кішкентай, жасыл, жалғыз немесе гүлшоғырлы,тұрақты немесе тұрақсыз, стаминатты және пистиллатты, көбіне үш жапырақтан тұратын қарапайым перианттан тұрады. Гүлдер масақ тәрізді гүлшоғырға жиналады, ол ұзындығы бойынша жапырақ сабақтарына қарағанда қысқа немесе тең болады. 6-12 стаменттер. Аналық безі төменгі немесе жартылай төменгі, 4-6 жасушадан тұрады, бір бағаналы, бөлек стигма бар. Мамырдан бастап күздің соңына дейін гүлдейді. Жемісі - құрғақ немесе шырынды полиспермиялық қорапша, кейде жаңғақ. Маусымнан бастап жеміс беруді бастайды.
Химиялық құрамы
Ол тағамдық құндылығы бойынша қосүйлі қалақайдан гөрі жоғары. Гүлдену кезеңінде оның құрамында 25% ақуыз, 20,7% көмірсу, 2,8% май, 34,1% талшық, 11,4% BEV, 26,7% күл, 2,7% кальций, 4,5% калий, 0,57% фосфор, 0,63% магний, 150-ден 370 мг С дәрумені және 188,1 мг-ға дейін каротин. Оның құрамында құмырсқа қышқылы, таниндер, В және К дәрумендері бар.
Қолданылу аясы
Күйдіргіш қалақай жапырақтары-қосүйлі қалақай жапырақтары сияқты қолданылады. Жапырақтары сорпа, салат, борщ, маринадталған қияр және дәмдеуіштер ретінде қолданылады.
Емдік мақсатта негізінен жапырақтар мен тамырлар қолданылады. Кейбір ауруларға шалдыққан кезінде жас сабақтар мен жапырақтардан алынған шырын профилактикалық мақсатта да қолданылады. Қалақайдың емдік қасиеттері туралы тіпті грек дәрігері Диоскорид те білген. Ол оны уролитиазды емдеу үшін қолданды. 18 ғасырда орыс дәрігерлері қалақайдың көмегімен терінің әр түрлі зақымдануларын, соның ішінде жараларды емдеді.
Жайылымдағы мал оны нашар жейді. Бірақ сиырға, қойға және шошқаға сабанмен бірге құрғақ және туралған күйінде берудің толық мүмкіндігі бар.
Санат:Қалақайлар
Әл-Мағариж сүресі
Мазмұны
Ахлаққа қатысты өте керекті сүрелер жазылған
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
Ау
thumb|Балық аулайтын тор Ау (Жылым) — балықты тобымен аулап ұстау үшін кендірден, жібек жіптен, тіптен ертеде түйе жүнінен, аттың қылынан тоқылып жасалатын құрылғы, тор. Халық тілінде аудың үлкен түрін жылым деп атау дағдыға айналған. Жылым атауының төркіні судың қатпай жатқан ау салатын бөлігінің атауымен байланысты, екінші болжамда қазақ жеріне қоныс аударған шығыс славяндары мен Дунай бойы балықшыларының тіліндегі ау атауының қазақыланған нұсқасы дейді. Сондай-ақ Балтық бойы халықтарының тіліндегі аудың ерекше бір түрінің атауы (вентерис-вентеръ-бөнтір) қазақ тіліне аудың бір түрінің атауы ретінде еніп бөнтір болып қалыптасқан. Сонымен бірге аудың самала, қода, құрма, шөміш т.б. бір-бірінен өзіндік құрылымдық айырмашылығы бар көптеген түрін қолданғаны туралы тілдік және этнографиялық мәліметтер бар. Қазақтардын байырғы дэстүрлі түсінігінде жылымды (ауды) жеті қазынаның біріне жатқызады. Ертеректе балық аулайтын құрылғыларды ағаш, шілік немесе қамыстан тоқып жасаған. Мұндай құрылғылардың тор көздерінің мөлшері аулайтын балықтың айқұлағынан ілінетіндей және балықтың басы өтпейтіндей мөлшерде етіп жасаған. Сондай бір құрылғы түрі - қода. Ау түрлерін пішіні, құрылымы, көлемі және қолданыстық ерекшелегіне қарай негізінен үш топқа бөліп қарастыруға болады:
Балық бір кірсе, қайтып шыға алмайтын тордың бір түрі қалта аталады. Ол шалбар тәріздес балақтан тұрады да, екеуінің түйіскен жері ау деп аталады. Аудың бұл түрі де түнге қарай құрылады.
Ал ағынды суларда әрқайысысы 15-20 құлаш болатын бірнеше ауды бір-біріне жымдастыра жалғап өзенге көлденеңнен құратын ығызбай (ағызбай) ауы қолданылады. Оның үстіңгі арқалығына қалтқы, астыңғы табандығына салдауыр байлайды да, арқалықтың екінші ұшын қайықтағы балықшы ұстап отырады. Аудың мөлшері әртүрлі, ұзындығы бір жарымнан 8-20 құлашқа дейін барады. Басқа халықтардан сауда-саттық жолымен келген ау көзінің мөлшерін қазақ балықшылары үш, төрт, алты елі деген немесе төртінші, бесінші, алтыншы (оның мәні 4,2; 5,2; 6,2 мм болып келетін стандарттарға сай айтылған) сияқты миллиметрлік өлшеммен атау қалыптасқан. Осыған байланысты аудың қандай балықты ұстауға қолайлы екендігі балықшылар тілінде «алты елі ауға табан балық, үш елі ауға торта түседі» деген тұрақты сөз орамында сақталған.
Дереккөздер
Санат:Балық аулау Санат:Тұрмыс
Толқынды бетті қаңылтыр
Толқынды бетті қаңылтыр — құрылымы ерекше екі біліктің арасынан сығылып шыққан біркелкі толқын бетті болат қаңылтыр. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Қарынның құрылысы және астың қортылуы
нобай|асқазан Қарын-құрсақ қуысында орналасқан, қап тәрізді ұлғайған ас қорту мүшесі. Қарынның пішіні мен мөлшері тұрақты емес. Қарынның қабырғасы 3 қабаттан (шарышты эпителиалды, бұлшықетті және дәнекер ұлпадан тұратын қабықшадан ) тұрады. Ішкі қабатта қарын сөлі бөлетін көп мөлшердегі бездер бар. Адам күніне 2-2,5 л қарын сөлін бөледі, қарында ас 4-11сағат аралығында қарын сөлінің әсерінен яғни химиялық қортылуға ұшырайды. қарын сөлінің құрамына шырыш, тұз қышқылы және ферменттер кіреді. шартсыз рефлекстік қарын сөлін бөлу орталығы мидың сопақша бөлігінде орналасқан. шартты рефлекторлық қарын сөлінің бөлінуі үлкен ми сыңарларының қатысуымен өтеді. Ішек-қарының ең басты гармондарының бірі-қарынның шарышты қабықшасы өндіретін гастрин, Гастрин қарын жасушаларының тұз қышқылын өндіруін реттейді.
Саяси бағдарлама
Саяси бағдарлама - партияның немесе мемлекеттік институттардың саяси платформасын, негізгі қағидаларын, оның қызметіндегі мақсаттары мен оны жүзеге асыру тәсіл-құрал- дарын түсіндіру. Бағдарламалар қысқа, концептуалды, кейде бүге-шігесіне дейін анықталған болуы мүмкін. Бағдарламаны дайындаушы субъекті билікке жақын болған сайын оның бағдарламасы да дәлме-дәл дайындалады.
Тұжырымдамалық бағдарламаларды стратегиялық деп те атайды. Стратегия жалпы мақсаттарды, оған қол жеткізу құралдарын анықтайды. Ал тактика болса стратегияны жүзеге асыру тәсілі.
Саяси бағдарламаларды оппозициялық және қызмет етуші деп те жіктеуге болады. Оппозициялық бағдарламаларда билікке ұмтылушы партиялар өздерінің ұстанымдарын көрсетеді. Бүл бағдарламалар сайлаушыларға бағытталады, негізгі мақсат - сайлауда жеңіске жету. Мүндай бағдарламалар билікті, өздерінің қарсыластарын сынау және сайлаушыларға уәде беруден тұрады. Демократиялық елдердің өзінде бағдарламалар мен шынайы саясатта айырмашылықтар бар екені байқалады. Бағдарламалар көбінесе насихаттық сипатта болады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Сәийд
Сейіт (سيّد — басшы, қожайын) — мұсылмандар арасында таралған Мұхаммед пайғамбардың (шииттерде — Әли ибн Әбу Талибтың ) ұрпақтарына берілетін атақ. Хасан ибн Әлиден таралған ұрпақты кейде шарифтер деп те атайды. Сәийдтердің ерекшелігі олардың жасыл (Иранда қара түсті) сәлделерінде. Сәийдтер ерекше құрметтеледі, әулиелер саналады.
Сәийдтер деп Мұхаммед пайғамбардың қызы Фатима мен Әлидің ұрпақтары саналады.
Тағы қараңыз
Санат:Атақтар Санат:Ислам
Барретус
Барретус (Barretos) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Барретус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 110 195 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 563,61 км² шамасында. Халық тығыздығы — 70,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1854 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Трин (Граубюнден)
250px|thumb|Картада орналасуы Трин (Граубюнден) (Trin) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Имбоден округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1148 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47.17 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3734, пошта индексі — 7014.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Орта Азия тарихы
Орта Азия тарихы– Абд ул-Карим Бұхаридің шығармасы. Автор 1818 жылы Стамбұлдағы Бұхар хандығы елшісінің жеке хатшысы қызметін атқарып, көптеген саяси оқиғалардан хабардар болып отырған. Сол жерде түрік министрінің өтінішімен Бұхардан Ресейге (1804), одан Стамбұлға (1807) келген сапары кезінде басып өткен елдері мен қалалары, соның ішінде Орталық Азия мен Шығыс Түркістан өңірі туралы еңбек жазды. Бұл еңбектің 3 нұсқасы белгілі. 1873 жылы шығарма Пәкстанда жарық көрді. 1876 жылы француз шығыстанушысы Шарль Шефер француз тіліне аударып, Парижде Орта Азия тарихы деген атпен жариялады. Абд-ул-Карим Бұхари еңбегі XVIII ғасырдың II жартысындағы қазақ жүздерінің Орта Азия хандықтарымен қарым-қатынасы туралы маңызды тарихи мәліметтер береді. Қазақтар туралы мына тарауларда айтылады: ''11-тарау – “Өзбек хандарының шежіресі туралы”, 12-тарау – “Шах Мурад-бей әмірдің ұлы Са’ид әмір Хайдар туралы әңгіме”, 13-тарау – “Үргеніш пен Хиуаның атақты билеушілері”, 14-тарау – “Мұхаммед Амин-бей туралы әңгіме”. Шығармада Хорезм аумағын мекендеген этникалық топтар, тайпалар туралы қызықты мәліметтер'' бар. XVIII ғасырда хандықтың этникалық құрамы өзбектерден, түрікмендерден, қазақтардан, қарақалпақтардан, т.б. халықтардан тұрды. Автордың айтуынша, Илбарыс ханның (1728 – 40) 20 мың адамдық жасағы түрікмен, арал өзбектері мен қазақтардан тұрған. Бұл еңбекте қазақ халқы мен оның жері және ауа-райының ерекшеліктері сипатталған. Қазақтардың Орта Азия хандықтары аумағында орналасуы мен жекелеген аудандардағы рулық құрамы (шөмекей, табын, төртқара, байұлы және т.б. тайпалардың тармақтары) туралы да мәлімет бар. Шығарманың қалған қолжазбалары Британ мұражайында, Тәжікстан ҒА қолжазбалар қорында “Хака’ик ал-умур” (“Істердің шынайы мәні”) деген атпен сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Бұзаулық (Таналық тармағы)
Бұзаулық (Быҙаулыҡ, Бузавлык) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таналық өзенінің оң жағалауынан 124 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды.
Атауы
Атауы түркі тіліндегі *buzaw (быҙау, бозау, buzağı) — бұзау, *liq — қосымшасы арқылы құрылған.
Басқа нұсқа бойынша түркі тіліндегі *buz (боҙ, боҙ, buz, buz) — мұз сөзінен жасалған.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Созу
Созу — металды созбалап өңдеу. Оның мәнісі — жұмыр немесе фасонды темірді (сым, құбыр және т. б.) суық күйінде тесіктен өткізіп созғылайды. Нәтижесінде бұйым жіңішкереді, жұқарады, ал ұзындығы өседі. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Уилдер (Кентукки)
Уилдер (Wilder) — Кентукки штатының Кэмпбелл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қарасу (Сілеті алабы)
Қарасу – Сілеті алабындағы өзен.
Уилдер (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 2624 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.8 км² шамасында. FIPS коды — 21-83172.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Қарасу (Сілеті алабы)
Географиялық орны
Ақмола облысы Ерейментау ауданы жерімен ағады.
Бастауы
Бастауын жонды-белесті келген Ақжар төбесі етегіндегі бұлақтардан алып, Еркіншілік ауылынан төменде Ақмырза өзеніне құйылып, Ақмырза ауылынан төменде Сілеті өзеніне оң жағынан құяды.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы өзендері Санат:Сілеті су алабы
Котуховка
Котуховка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вожа өзенінің сол жағалауынан 72 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Коломна қаласынан Рязань қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Беларусь операциясы
Беларусь операциясы (1944) – Ұлы Отан Соғысында 23 маусымнан 29 тамызға дейін Совет қарулы Күштері жүргізген аса ірі стратегиялық шабуыл операцияларының бірі. Операция Батыс Двинадан Припять өзеніне дейінгі (1000 км-ден астам) және Днепрден Висла мен Нарва өзендеріне дейінгі (600 км-ден астам) орасан зор территорияны қамтыды. Бұл территорияның неміс басқыншыларының қорғаныс жүйесінде маңызы зор болды.
thumb|350px|9-неміс армиямы. [[Бобруйск]]
Беларусь операциясының мақсаты
Беларусь операциясының мақсаты жаудың «Орталық» армиясы тобын құртып, Белоруссияны азат ету болды. Ол үшін бір мезетте жау қорғанысын 6 участокта бұзып-жарып өтіп, Витебск және Бобруйск аудандарындағы жазау әскерлерінің тобын қоршауға алу және жойып жіберу, осыдан кейін батыл шабуылға шығып, Минск ауданда немістің 4-армиясын талқандау қажет болды.
Беларусь операциясына Витебск бағытында: Майдандардың қимылын шалғайлық авиация, Днепр соғыс флотилиясы және жау тылындағы партизандар қолдады.
Операция барысы
23 маусымда 1-Прибалтика, 3- және 2-Беларусь майдандары, 24 маусымда 1-Беларусь майданы шабуылға шықты. 1-Прибалтика майданының әскерелері жаудың қорғанысын бұзып өтіп, 25 маусымда 3-Белорус майданы әскерлерімен бірге Витебскінің батыс жағында немістің 5 дивизиясын қоршауға алып, [[27 маусымда жойып жіберді. Майданның негізгі күштері Батыс Двинадан өтіп,28 маусым]]да Лепель қаласын алды. 3-Белорус майданының әскерлері жаудың қорғанысын ойдағыдай бұзып өтіп, 1 шілдеде Борисов қаласын азат етті. 1-Белорус майданының әскерлері Проня, Бася және Днепр өзендерінің бойындағы жаудың күшті қорғанысын бұзып өтіп, 28 маусымда Могилёвті азат етті. 2-Белорус майданының әскерлері 27 маусымда Бобруйск ауданында немістің 5 дивизиясын қоршауға алуды аяқтап, Свислочь өзені, Осиповичи, Любань бағытына шықты. 3- және 1-Белорус майдандарының әскерлері Минскіге бағыт алды. 3 маусымда таңғы сағат 5-те Минскіге солтүстік-шығысынан және шығысынан 2-гвардиялық танк корпусының екпінді отрядтары, солтүстігінен 3-гвардиялық танк корпусының бөлімшелері басып кірді. Сол күні түс кезінде оңтүстігінен 1-гвардиялық танк корпусы қалаға кірді. Кешкілік Белоруссияның астанасы неміс-фашист басқыншыларынан толық тазартылды.
Операцияның аяқталуы
Минскінің шығыс жағында жаудың 4-армиясының негізгі күштері (100 мыңнан астам адам) қоршауға алынды, бұл топ 11 маусымда талқандалды. 1-Прибалтика майданының әскерлері Полоцкіні азат етіп, Шяуляйға бағыт алды. 13 шілдеде Вильнюс жаудан тазартылды. Шілденің орта кезінде Совет әскерлері Двинск, Каунас, Гродно, Белосток және Кобрин шебіне шықты. 17-18 шілдеде Совет әскерлері кең майданда Польша шекарасына жетіп, оның территориясына енді. 27 шілдеде 1-Прибалтика майданының әскерлері Шяуляйді алып, 31 шілдеде Тукумс ауданында Рига шығанағына жетті. 3-Белорус майданының әскерлері Неман өзені]]нен өтіп, 1 тамызда Каунасты басып алды, Шығыс Пруссия шекарасына шықты. 2-Белорус майданының әскерлері 16 шілдеде Гродноны, 27 шілдеде Белостокты азат етіп, шілденің аяқ кезінде Нарев өзені]]не жетті. 18 шілдеде 1-Белорус майданы сол жақ қанатының әскерлері Люблин бағытында шабуылға шығып, 20 шілдеде Батыс Буг өзенінен өтті де, Польша жеріне енді. 23 шілдеде Люблин, 28 шілдеде Брест азат етілді. Майдан әскерлері 28 шілде – 2 тамыз күндері Варшаваның оңтүстік жағынан Висла өзенінен өтіп, Магнушева мен Пулава аудандарында плацдармандарды басып алды. Совет әскерлері тамыз-қыркүйек айларында жаудың қарсы соққыларын тойтырып, Варшава-Праганың шығыс бөлігін босатты, Нарев өзеніне өтіп, Рожан, Сероцк аудандарындағы плацдармды басып алды. Совет әскердлерінің Шығыс Пруссия шекарасына және Висла өзеніне шығуымен Беларусь операциясы аяқталды.
thumb|350px|Совет әскерлері
Операцияға көрсетілген көмек
Беларусь операциясының барысында Беларусь толық, [[Латвия, Литваның біраз бөлігі және Польшаның шығыс аудандары азат етілді.
Жаудың ең күшті тобы – «Орталық» армиясы талқандалды. Жаудың 17 дивизиясы мен 3 бригадасы толық жойылды, 50 дивизиясы құрамының 60-70%-ы талқандалды. Беларусь операциясындағы Совет әскерлерінің тамаша жеңісі Совет жауынгерлерінің отаңға шексіз берілгендігін және рухани-моральдық бейнесінің артықшылығын көрсетті. 402 мыңнан астам жауынгер, офицерлер мен генералдар орден және мадельдармен марапатталды. Совет Белоруссияны азат етуге қазақстандық 8-гвардия, 30-гвардия, 391- және 310-атқыштар дивизиялары қатысты. 8-гвардия атқыштар дивизиясы Риганы азат еткені үшін Суворов орденімен марапатталды. Беларусь операциясында ерліпен шайқасқан І.Айтықов, А.Жанұзақов, Ж.Асаналиев, С.Әбдіжапаров, С.Әшіров, М.Қайырбаев сияқты қаһарман қазақ жауынгерлеріне Совет Одағының Батыры Атағы берілді.
Құммен сурет салу өнері
Құммен сурет салу (sand art, sand animation) - құмды өнер,құмды анимация ) – бейнелеу өнерінің ерекше әрі жаңаша бағыты. Бастапқы кезеңде бұл өнер түрі мултьфильмдердің, анимациялық фильмдердің сюжетін жасауда кең қолданылған. Осы өнерді игерем деуші адам үшін ең бастысы – шеберлік. Себебі суретшіден тек әйнек бетіне бейнелерді түсіріп қана қоймай, құмды сезіне білу қабілеті талап етіледі. Құммен сурет салу өнерінің тарихы ХХ ғасырдың 70-жылдары АҚШ-та бастау алды. Бұл өнердің пайда болуына себепші болған, сонымен қатар  құмды анимацияны мультипликацияға енгізген америкалық режиссер Кэролайн Лиф (Caroline Leaf) болды. Оның 1969 жылы «Құм немесе Питер мен қасқыр» атты бірінші құмды фильмі  (С.Прокофьеваның әуеніне сүйемелдене отырып)  жарық  көрді.  Осылайша, Кэролайн Лиф мұны дипломдық жұмысы ретінде қорғаған. Алайда жас аниматордың бұл еңбегін ешкім елемеген. Тек 1974 жылы жарыққа шыққан «Үйрекке үйленген үкі» атты құмды фильмі көпшіліктің қызығушылығын тудырған. Содан бері құмды анимация фильм, мультфильм, түрлі жарнамалық роликтерде, концерттік бағдарламаларда қолданылды. Осы бір сәтте Кэролайның есімі бүкіл әлемге тарайды. Жас аниматордың еңбегі жөнінде естіген америкалық Ференц Цако есімді суретшінің де бұл өнерге қызығушылығы  артады. Ол үстел үстіне бейне-камера қойып, халықтың көз алдына сурет арқылы кино түсіреді. Сол мезетте Ференц  құм арқылы санаулы секундтың ішінде күрделі қимылдарды көрсете алды. Цако "Ad Astra" атты ғарыштық тақырып бойынша құмның қимылдануының бірінші фильмін жарыққа шығарды. Ференц Цаконың осы секілді бірнеше кинолары Канн кинофестивалінде бірнеше мәрте жүлделі болды. Құммен сурет салу нағыз өнер ретінде белгілі Израильтың суретшісі Илана Яхав арқылы қалыптасты. Құммен сурет салудың артықшылығы: өмірді жақсы қырынан қабылдауға бейімдейді, есте сақтау қабілетін дамытады. Жылдамдықты сезініп, уақытпен жұмыс істеуге үйретеді.Құм бойдағы жағымсыз энергияны сіңіріп алады.Дәрігерлер сал ауруымен ауыратын балаларға құммен сурет салуға кеңес береді екен. Өйткені, саусаққа тиген құм түйіршіктері бойдағы ұйықтап жатқан қантамырларын іске қосады екен. Жүйке жүйесін тыныштандырып, балаға сенімділік сыйлайтыны тағы бар. Бүлдіршіндердің шығармашылық қасиеттерді дамытады.
Ромарио
Ромарио де Соуза Фария  (Romário de Souza Faria; 29 қаңтар 1966, Рио-де-Жанейро, Бразилия) — бразилиялық футболшы, шабуылшы, бүгінде саясаткер. 2015 жылдың 1 ақпанынан бері Рио--де-Жанейро штатын Бразилияның федералды кеңесінің сенаторы.
Құммен сурет салу өнері
Қазақстанға таралуы
Құммен сурет салу өнері Қазақстанға 2009-2010 жылдары келді.
Ромарио
Командалық
ПСВ
442 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:442 жылы туғандар
Ромарио
Командалық
Барселона (2):
442 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:442 жылы қайтыс болғандар
Құммен сурет салу өнері
Құммен сурет салу шебері - Дәулетбек Тойшыбаев
Дәулетбек Тойшыбаев- құммен сурет салу өнерін алғаш жан-жақты дамытқан – қылқалам шебері. Жас суретші бейнелеу өнерінің жаңа түрін ғаламтордан көріп, қатты қызыққан. Осылайша ол осы өнер жөнінде көп ізденеді. Содан кейін Д.Тойшыбаев әйнекке құммен сурет салуды кәсіби тұрғыда меңгереді. Бүгінде ол әйнек бетінде құммен анимациялық суреттер салуға машықтандыратын үйірме ашып, шәкірт тәрбиелеуде.
Қоңыршәулі ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Таскескен, Үшбұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Таскескен ауылы.
Құммен сурет салу өнері
Құммен сурет салу шебері - Р. Сапаралиева
Р. Сапаралиева – майлы бояумен жан бітірудің хас шебері. Сонымен бірге құммен сурет салу да оның кәсіби ермегі. «Өнердің осы түрінде ең бастысы – әйнектің астынан түсірілетін жарық» дейді ол. Құмды сепкен кезде үстінен бастастырған сайын реңкі өзгеріп, суретке ажар кіргізеді.. Сонымен қатар Р.Сапаралиеваның айтуы бойынша: «Талай сурет салдым, әттең, сол сәтті бейнелерді таспаға түсіріп алмағаныма өкінемін. Шәкірт тәрбиелеуге де болады. Ол үшін оқушының әйнек тақтасы болғаны дұрыс. Құммен сурет салуды сурет салуға ебі бар талапкер тез меңгереді».
Ромарио
Командалық
Фламенго
Құммен сурет салу өнері
Сурет салу қағидалары
Құммен сурет салудағы негізгі қағидалар:
Ромарио
Командалық
Бразилия
442 жыл
Түсініктемелер
*
Қоңыршәулі ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3108 адамды құрады.
Құммен сурет салу өнері
Сурет салу қағидалары
Айталық, мүсінші Джейми Уордлидің  Әлем жағалауларына салған үлкен құмды суреттері әлемді таңқалдыра отырып, бейнелеу өнері негізінде ерекше із қалдырды. Оның бұл өнерге қызығушылығы Норвегияға барған сапарында оянады. Солайша Джейми Уордли алғаш рет мүсін өнерімен танысады. Джеймидің суреттерінің басты ерекшеліктері ол жасаған бейне рухани құндылықтармен жіне қоршаған ортамен тығыз байланыста болады. Осындай жағалауларға салынған суреттердің әрқайсысы дерлік, шамамен800метр бола алды. Ал бұндай ғажап өнер туындысын тамашалау үшін көрермендердің бірнеше сағаттық қана уақыттары бар. Себебі алып толқындар бұндай әсем көріністі оңай шайып кетеді.
Қоңыршәулі ауылдық округі
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы ауылдық округтері
Ромарио
Сілтемелер
Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары Санат:ПСВ ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Флуминенсе ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Форт-Лодердейл Страйкерс ФК ойыншылары Санат:Аделаида Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Америка Рио-де Жанейро ФК ойыншылары Санат:Бразилия футболшылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары Санат:Васко да Гама ФК жаттықтырушылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Құммен сурет салу өнері
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат:Мәдениет Санат:Өнер
Себепкер шарт
Себепкер шарт (factor - жасайтын, өндіретін) - себеп, бір құбылыстың қозғалу күші. Дамудың себепкер шарты - баланың психикалық және жүріс-тұрысының дамуын анықтайтын факторлық жүйе. Негізгі себепкер шартқа биологиялық және әлеуметтік тәрбие мен қоршаған айналым жатады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
IC 3952
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3952 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Тартқыш
Тартқыш — (ағыл. tractor unit, орыс. тягач) тіркеме мен жартылай тіркемелер, өзі жүрмейтін (құрылыстық, ауыл-шаруашылықтық) машиналар, және де ақаулы өзі жүретін машиналар (автомобиль, танк т.б.), әрі аэродромдардағы ұшақтарды тіркеп сүйреуге арналған өзі жүретін рельссіз жерүстілік көліктік машина.
Тартқыш ретінде автомобиль, трактор немесе арнайы өзі жүретін машина қолданылуы мүмкін. Тіркеме (жартылай тіркеме) тіркестірілген автомобиль-тартқышты автопойыз деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Арнайы автомобильдер
Буырлыш
Буырлыш — түйенің төрт-бес жасар ұрғашысын атайды.
Дереккөздер
Санат:Түйелер
NGC 3329
NGC 3329 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 2 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3329 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32059, NGC 3397, UGC 5837, MCG 13-8-33, ZWG 351.34, IRAS10405+7704.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Хюттенберг
Хюттенберг (Hüttenberg) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Лан-Дилль ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Торроэлья-де-Монгри
Торроэлья-де-Монгри (Torroella de Montgrí) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Баш-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11522 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 65 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 45 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Тавеньга
Тавеньга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вожега өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Бюргштадт
Бюргштадт (Bürgstadt) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Мильтенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4220 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 76 116. Муниципалитеттің басшысы — Бернхард Штольц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
ЧФР (футбол клубы, Клуж)
УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық турниріне шыққан Бухарестік емес жалғыз румыниялық клуб.
Клуб 1907 жылы құрылған. Жүз жылдан аса тарихыболса да, елдегі фаворит саналмайды. Ұзақ жылдар бойы дивиондар арасында ары бері көшумен болып, тек 2008 жылы ғана Румыния чемпионы атанды.
Ұлттық
Румыния чемпионаты
Румыния кубогы
Суперкубок
Халықаралық
Интертото
Сілтемелер
Санат:Румыния футбол клубтары Санат:1907 жылы құрылған футбол клубтары
Копчелиите (Габрово облысы)
Копчелиите (Копчелиите) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 94 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5342. Телефон коды — 06710. ЕКАТТЕ коды — 38577.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Митькина
Митькина — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің оң жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Трибен
Трибен (Trieben) — Аустриядағы қала. Штирия федералды жеріне қарасты Лицен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3717 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 45.53 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LI, ресми идентификациялық коды — 6 12 47.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Штангль Харальд (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Қалқадағы шайқас
Қалқадағы шайқас (31 мамыр 1223 жылғы) — біріккен орыс-қыпшақ әскері мен моңғол корпусы арасындағы ұрыс, 1221—1224 жылдардағы Жебе және Сүбедейдің жорығы  аясында болды. Шайқас қазіргі Донецк облысы, Қалка өзенінінің аңғарында өтті. 1223 жылы 31 мамырда қыпшақтар мен негізгі орыс күштерінің 3 күннен соң ойсырай жеңіліп, моңғолдардың толығымен жеңісімен аяқталды. Шайқаста көптеген князьдері және оңтүстік және орталық Русьтің боярлары қаза  тапты.
Ротелло
Ротелло (Rotello) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1308 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 19 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 69 км² шамасында. Пошта индексі — 86040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Donato.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Сүйінбай Аронұлы
thumb|200px|Қастеев салған Сүйінбай портреті|солға
Сүйінбай Аронұлы 1815 жылы қазіргі Алматы облысы,Қарақастек ауылында дүниеге келген.Талантты,ұлы қазақ ақыны және айтыс аңызы.Ақын 1898 жылы туған жері Қарақастек ауылында дүниеден өтті.
Өмірбаяны
Сүйінбай Шапырашты (Ұлы жүздің )ішіндегі Екей руынан шыққан.
Сүйінбай Жасынан жыраулығымен елге танылған. Сүйінбайдың шығармашылығы оның атасы Кусеп пен әкесі Аронның әсерінен қалыптасқан, олар поэтикалық талантымен және шеберлігімен танылған еді.Атақты Жамбыл aқын “Менің пірім – Сүйінбай, сөз сөйлемен сыйынбай” деп оны пір тұтып,ұстазы ретінде санаған.
Күсептің үлкен ұлдары Жаңбыршы мен Жаманақ қазақ арасына жыршы, қобызшы, күйшілігімен белгілі болса, кенже баласы Арон (1750 – 1835) жастайынан өткірлігімен, мәмілегер шешендігімен ел аузына іліккен. Атадан балаға жалғасқан ақындық, шешендік өнер Сүйінбайға дарыған. Сүйінбайдың өзінен үлкен Жаманшал, Жұмық деген ағалары, Оспан атты інісі сыншыл, бірқақпай өлеңдерімен ауыл арасына танылған. Бұл жөнінде Жаманшал Сүйінбайға: “Отбасында мен жүйрікпін, шаршы топта сен жүйріксің” дейді екен.
“Өтеген батыр”, “Саурық батыр”, “Сұраншы батыр”, “Жабай батыр”, “Қарасай батыр” сияқты толғаулар шығарды. Аумалы-төкпелі қоғамда өмір сүргендіктен, Сүйінбай сал-серіліктен гөрі қоғамдық-әлеуметтік істерге белсене араласқан. Өлеңдерінде Қоқан билеушілері мен жергілікті әділетсіз сұлтан, төрелерден, бай-болыстардан жасқанбай, турасын айтып отырған.
Әсіресе, ақын Тезек төремен, қырғыз ақыны Қатағанмен айтыстарында, сондай-ақ “Датқаларға”, “Үмбетәліге”, “Төрт биге”, “Момын малын зұлымға алып беріп”, т.б. өлеңдерінде қиянатшылдықты, озбырлықты аяусыз сынға алған. Оның шешендік нақылдары, болыс-билерге арналған сықақ өлеңдері (“Мақсұтқа”, “Қасымға”, “Болыстарға баға”, т.б.) сaқталған.
Қазақ халқының тарихи-қоғамдық даму сатылары мен өткен ғасырлардағы өмір шындығы ақын шығармаларында жан-жақты көркем суреттелген. Сүйінбай поэзиясы терең философиясымен, ой сұлулығымен, ақын тіліндегі соны поэтикалық өрнек-айшықтарымен ерекшеленді. М.Әуезов Сүйінбайды “айтыс өнерінің алтын діңгегі” атаған. Қазақ халқы әділет үшін күресте қорғаушысы, жақтасы болған ақиық ақынның өлең, толғау, айтыстарын күні бүгінге дейін сақтап, “Сүйінбай осылай деген” деп әрдайым зерделерінде тұтқан. Сүйінбайдың айтыстары мен өлең-толғауларын жинау, жариялау ісі 20 ғасырдың бас кезінде қолға алына бастады. 1920 жылы Түркістан АКСР-і халық ағарту комиссариаты жанынан құрылған қырғыз (қазақ) ғылым комиссиясы ауыз әдебиеті үлгілерін жинау мақсатында Сырдария, Жетісу облыстарына экспедиция ұйымдастырып, этнограф ғалым Ә.Диваев Сүйінбайдың өлең-толғауларын, айтыстарын жазып алған.
1929 жылы алғаш рет “Жаңа әдебиет” журналында (ғ6) ақынның “Апырмау, мынау жатқан Сарыбай ма?” деген өлеңі басылды. Ақын шығармалары әр кезеңде жарық көрген хрестоматия оқулықтарға енгізіліп, ел ішінде насихатталды. С.Сейфуллин құрастырған “Қазақтың ескі әдебиет нұсқалары” атты жинаққа (1931) “Шапырашты Сүйінбай ақынның қартайған шағында айтқаны” деген өлеңі енген. 1935 жылы Қ.Жансүгіров пен Ф.Ғабитованың құрастыруымен ақынның бір топ шығармасы “Сүйінбай ақын” деген атпен тұңғыш рет жеке жинақ болып жарық көрді. С.Мұқанов пен Қ.Бекхожин 1939, 1940, 1941 және 1944 жылы орта мектептің 8-сыныбына арналған хрестоматиясына Сүйінбайдың бірнеше өлеңін енгізген (“Сүйінбай мен Тезек төре”, “Сүйінбайдың Тезектің өлген баласына көңіл айтқаны”, “Кәрілік туралы”).
Қазақстан ҒА құрылғаннан кейін (1946) Сүйінбай ақын мұрасын жинап, жариялаумен айналысқан ғалымдар Диваев, С.Бегалин, Б.Жақыпбаев, қырғыз фольклористері Ш.Уметәлиев пен Э.Мұқанбетовтардың еңбектерін айрықша атауға болады. Сондай-ақ Сүйінбай мұрасының біршамасы Ж.Жабаевтың мемориалдық мұражайының әдеби қорында сақтаулы. “Ақын жырлары”, “17 – 19 ғасырлардағы қазақ ақындарының шығармалары”, “Үш ғасыр жырлайды” атты жинақтарда Сүйінбай шығарм-на кеңінен орын берілген, “Айтыс” жинағының 1-томында “Сүйінбай мен Тезек төренің айтысы” жарияланған.
Сүйінбай ақынның “Ақиық” атты жинағына (1976) таңдаулы шығармаларымен қатар, тыңнан қосылған көптеген өлең-толғаулары, айтыстары енген, шығармалары жүйеге келтіріліп, тақырыптарға бөлінген, кітапқа көлемді ғылыми алғысөз жазылып, соңынан түсіндірме сөздік берілген. Мәскеуде “Әлем әдебиетінің кітапханасы” сериясымен жарыққа шыққан 200 томдық жинақтың 102-томында Сүйінбайдың “Кәрілік” атты өлеңі жарияланған. Бұл ақын шығармаларының дүниежүзілік сөз өнеріне қосылған асыл мұра, аса құнды әдеби ескерткіш екендігін танытады. Сүйінбайдың Малыбай, Жетібай, Әзірбай атты ұлдары, Бағжан, Қойжан деген қыздары болған. thumb|right|120px|Сүйінбай мазары
Дереккөздер
Санат:Қазақ теңгесінде бейнеленген тұлғалар Санат:Қазақ ақындары Санат:1815 жылы туғандар Санат:1898 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматы облысында туғандар Санат:Айтыс ақындары
Әл-Хаққа сүресі
52 аяттан тұрады.
Һуд пайғамбар
Сүреде Талмуд және Ад елдерін Алла Тағала істеген күнәләрі үшін Һуд пайғамбар арқылы ескертіп жойғаны жайлы еске салынады.
وَأَمَّا عَادٌ فَأُهْلِكُوا بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍ
"Я, Ғад елі де куілдеген қатты боранмен жоқ етілді. (69:6)
سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍ وَثَمَانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومًا فَتَرَى الْقَوْمَ فِيهَا صَرْعَىٰ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍ
Алла, оларға ол боранды жеті түн, сегіз күн жалғасты түрде естірді. Сонда ол елді құрманың қуыс дөңбегінше құлағанын көрер едің. (69:7)
Жаңаөткел
Жаңаөткел — Жамбыл облысы Жамбыл ауданы, Тоғызтарау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Әл-Хаққа сүресі
Һуд пайғамбар
لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ
Жаңаөткел
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аса ауылының солтүстік-батысында 36 км-дей жерде, Билікөл көлінің жағасында орналасқан.
Әл-Хаққа сүресі
Һуд пайғамбар
Оны, сендерге бір өнеге және естір құлақтарға естіп, сақтау үшін ғибрат қылдық. (69:12)"
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
Телпек сүйсін
Телпек сүйсін (Orchis militaris) – сүйсіндер тұқымдасының сүйсін туысына жататын көп жылдық шөп тектес өсімдік.
Тағы қараңыз
Санат:Сүйсіндер Санат:Дәрілік өсімдіктер
Боре
Боре  (Bore) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 833 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 19 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 43 км² шамасында. Пошта индексі — 43030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Жаңаөткел
Халқы
Тұрғыны 275 адам (2009).
Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) елді мекендері
Праду (Мелгасу)
Праду (Мелгасу) (Prado (Melgaço)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Мелгасу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 468 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,61 км² шамасында. Халық тығыздығы — 179,3 адам/км².
Әкірам Меңліғалымұлы Ғалимов
Әкірам Меңліғалымұлы Ғалимов (17.11.1892, Астана - 7.8.1913, Ресей, Челябі облысы Троицк қаласы)- ақын, жазушы, драматург, педагог. 1905 жылы Троицкідегі "Рәсулия" медресесінде оқиды. Медресенің бастауыш бөлімін бітірген соң,Қостанай маңына қоныс аударып, қазақ балаларын оқытқан. 1911 - 13 ж. тұңғыш қазақ журналы "Айқапта" қызмет істеген. Тырнақалды өлеңдері осы басылым беттерінде жарық көрген. Туындыларын татар және қазақ тілдерінде жазған. Қазақ тілінде "Жастық жемістер" (1912) өлеңдер жинағын жариялап, "Бақытсыз сұлу" повесін, татар тілінде "Май мәселесі" (1913) атты сықақ пьесасын жазған. Сонымен қатар "Ақмола", "Шора", т.б. журналдарда көптеген өлең, әңгіме, мақалалары басылып турды. Әкірамның "Замандастарға", "Қыста", татар тілінде жазылған "Бақытсыз сұлу", т.б. шығармалардың авторы. Ағылшын ақыны Джордж Байронның, татар ақыны Ғ.Тоқайдың біркатар өлеңдерін қазақ тіліне аударған.
Дереккөздер
Санат:1892 жылы туғандар Санат:Астанада туғандар Санат:Татар ақындары Санат:1913 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Татар жазушылары
Оршедумка
Оршедумка — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кокшага өзенінің оң жағалауынан 207 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ле-Пьян-Медок
Ле-Пьян-Медок (Le Pian-Médoc) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,12 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5336 адамды құрады. Халық тығыздығы — 177,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Ереме
Ереме — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Еремеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 591 адамды құрады. Пошта индексі — 452170, ОКАТО коды — 80257835001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Арда
Дереккөздер
Санат:Сиырлар
Буржуазиялық ақша теориясы
Буржуазиялық ақша теориясы – буржуазиялық экономистердің ақшаның мәніне, оның атқаратын қызметіне, айналыс заңына көзқарасын көрсететін теориялар. Буржуазиялық ақша теориясы капиталистердің таптық мүддесіне қызмет етуді мақсат тұтып, капитализмның даму заңдылықтарын бұрмалайды, империалистік мемлекеттердің ақша және валюта саясатын негіздеп, ақшаға – «табиғи балама», «айырбас белгісі» сияқты адам нанғысыз қасиеттерді әдейілеп таңады.
Буржуазиялық ақша теориясының негізгі түрлері:
Ақшаның металдық теориясы
Ақшаның металдық теориясы орта ғасырларда пайда болып, капиталдың алғашқы қорлану дәуірінде онан әрі дамытылды. Ол шақаларды бұзуға (металдың салмақтық мөлшерін кемітуге) қарсы күресте едәуір прогрестік роль атқарды. Ақшаның металдық теориясы меркантилистердің еңбектеріне (Англияда Т.Мен, Д.Норс, Францияда А.Монкретьен, Ж.Кольбер) анағұрлым толығырақ дамытылды. Олар ұлт байлығы ретіндегі толық бағалы металл ақшалар туралы ілім жасады. Олардың ойынша, тұрақты металдық валютаның болуы – буржуазиялық қоғамның экономикалық дамуының қажетті бір шарты.
Металдық теорияыны қателігі сол, ол ақшаны тауармен теңестіріп, ақша айналысы мен тауар айырбасының арасындағы айырмашылықтығы түсіне алмады. Олар ақшаның жалпылық балама қызметін атқаратын ерекше тауар екендігіне де түсінбеді. Металдық теорияның өкілдері ішкі айналыстағы толық бағалы металл ақшаларды оның белгілермен алмастыру мүмкіндігін жоққа шығарды.
Ақшаның номиналдық теориясы
Ақшаның номиналдық теориясының өкілдері ақшаға шартты белгі ретінде қарап, ақша өлшемінің тек аты ғана маңызды, ал оның металдық баламының ешқандай маңызы жоқ деп пайымдайды. Номиналистер ақшаның айналыс құралы ретінде қызметін талдауға баса назар аударды.
Номиналдық теорияның басты қатесі – ақшаның тауарлық табиғатын жоққа шығаруы. Шындығына келсек, ақша шартты белгі емес, өзгеше К.Маркстың көрсеткеніндей ақшаның құн өлшемі ретіндегі қызметін түсінбеудің және құн өлшемі мен баға масштабын шатастырудың нәтижесінде шыққан. XX ғасырда ақшаның жаңартылған номиналдық теориясы Германияда пайда болды. Оның ең көрнекті өкілі – Г.Кнапп. Кнапп экономикалық тұрмысың барлық құбылыстарын құқық құбылыстары ретінде бейнеледі. Құқық барлық шаруашылық тұрмысты реттейді-міс. Кнапптың теориясы бойынша, ақшаның металмен ешқандай байланысы жоқ, ол мемлекет төлем күшімен жабдықталған шартты белгі ғана. Кнапп пен оның жақтастары айналысқа қағаз ақша белгілерін енгізуді, алтынды айналыстан босатып, қазынаға айналдыруды құптап, алтынның ролін жоққа шығаруға тырысты. Кнапптың мемлекет ақша теориясы ғылми жағынан да дәрменсіз. Мемлекет заң шығару арқылы баға масштабын белгілеуі әбден ықтимал, бірақ ақша айналысының объективтік заңының ықпалымен қалыптасатын ақшаның құнын анықтауға қабілетсіз.
Ақшаның сан теориясы
Буржуазиялық ақша]] теория өкілдерінің басқа бір үлкен тобы ақша мөлшері тауар бағасының дәрежесіне ықпал етеді деп уағыздайды. Бұл мәселе жөнінде үстем болып отырған ақшаның сан теориясы (Францияда Ш.Монтеське, Германияда Д.Нем]], Ұлыбританияда Дж.Милль, Дж.Ст.Милль, Д.Рикардо, Швецияда Г.Кассель) айналыстағы ақша жиының өсуі мен тауар бағасының өсуінің арасында тікелей байланыс орнатады. Бұл теорияның тууына XVI-XVIII ғасырда асыл металдардың құнсыздануы мен тауар бағасының өсуі себеп болды. Ақшаның сан теориясын К.Маркс өлтіре сынады. Маркстың көрсеткеніндей бұл теорияны жақтаушылар асыл металдардың да басқа металдар сияқты ішкі құны болатындығын түсінбейді, олардың айтуынша «...тауарлар айланыс процесіне бағасыз, ал ақша құнсыз келіп түседі-міс, сонан соң барып бұл процесте тауарлар қойыртпағының белгілі бір бөлегі металдар үймесінің тиісті бөлегіне айырбасталады-мыс».
К.Маркс сан теориясы өкілдері ақшаның құн өлшемі және қазына жинау ретіндегі қызметін түсінбегендігін атап көрсетті. Ақшаның қазіргі сан теориясы қағаз-ақша айналысы жағдайында дамып, экономикаға мемлекеттік-монополиялық араласуды дәлелдеуге бағытталған. Ақшаның сан теориясының қазіргі ең кең тараған түрі – «шамадантыс сұраныс» теориясы. Бұл теория бойынша тұтыну тауарларына деген сұраныстың өсуі бағаның көтерілуін туғызады. «Шамадан тыс сұраныс» теориясының пайда болуы империалистік мемлекеттердің экономикасын милитарландыруына байланысты болды, өйткені соғыс салаларының дамуы азаматтық өндірісті қысқарту есебінен қыржаландырылады.
Каротаж жұмырсымы
Каротаж жұмырсымы - Бұрғылау ұңғымаларын геофизикалық тұрғыдан зерттеу барысында қолданылатын электрлік жұмырсым; бұл мақсатта әдетте үштінді жұмырсым пайдаланылады, оның әрбір тіні резина немесе мақта-мата материалдарынан жасалған орамалар көмегімен бір-бірінен оқшауланған.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Көрпеш
Көрпеш — есейген қозыны айтады.