cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атырау облысының денсаулық сақтау ісі
Индер ауданы
Оңтайландыру жылдарында аудандық денсаулық сақтау ісіне көп зиян келді. Ауруханалардағы орын саны қысқарды, көптеген медпункттер, сүт кухнялары жабылып қалды. Алайда 2001 жылдан бастап денсаулық сақтау саласында қайта өрлеу байқала бастады. Бірнеше медпункттер құрылысы салынып, қайтадан ашылды. Елтайда жаңа типтік жобамен амбулатория салынды. Аудандық орталық аурухана құрылысы аяқталды.
Аудандық денсаулық сақтау ісін аяғынан тік тұрғызып, қазіргі дәрежеге жетуіне жоғарыда аталғандардан басқа Лепес Нәбиұлы Мардановтың, Ғазиз Қамашұлы Есқалиевтің, С.Сидеғалиев, Ш.Мұхамедиярова, Х.Бәкенова, К.Раушанова, Ж.Мақсотова, Ж.Ермұханова, А.Байназарова, З.Қаражанова сынды дәрігерлер мен С.Сисекешова, А.Әубәкірова, А.Өтеғалиева, М.Қалиева, Ж.Құсайынова, А.Ідірісова, Н.П.Шлегель секілді емшібикелер және тағы басқа да коптеген медицина қызметкерлері зор еңбек сіңірді.
Мақат ауданы
Алғашқы дәрігерлік мекеме 1924 жылы Доссорда аудан құралғанда пайда болып, шағын науқастарды емдейтін аурухана ашылған. Онда Михаил Васильевич Осипов фельдшерлік жұмыс атқарып, аудандық денсаулық бөлімін басқарған. Сағыз, Комсомольск, Байшонас елді мекендерінде 10 орындық ауруханалар ұйымдастырылып, оларда дәрігерлер Н.С.Громова, Н.Сыздықова, С.Валуева жұмыс істеген. thumb|right|300px|Мақат аудандық орталық ауруханасы Кейіннен 1965 жылдары бұл ауруханалардағы орын саны аз болып, әлсіздігіне, ұйымдастырушылығы жеткіліксіз болуына байланысты жабылды. Аудан орталығы Доссордағы аурухана кеңейтіліп, 1950-1960 жылдары орын саны 100-ге жетті. Аудандық денсаулық сақтау бөлімін дәрігер хирург, ¥лы Отан соғысының ардагері Қадим Жандауов басқарып, денсаулық сақтау орындарын нығайтып, жоғары дәрежелі дәрігерлермен толықтыру істерін жүзеге асырды. Осы кезде аудандық денсаулық сақтау мекемелеріне Алматы, Астрахан дәрігерлік институттарын бітірген дәрігерлер келе бастады. Олар В.М.Осипов, Ә.Жандауов, Е.А.Сальцева, Ю.Ш.Әлисұлтанов, К.Ш.Смаилов, Т.Нұрмағамбетов, Ф.Б.Бананова, Н.Т.Тәжібаев, А.Қ.Дәуренов және т.б.
1962 жылы Мақат ауданын Ембі ауданына қосып, 1966 жылы Мақат ауданы қайта құрылды. 1978 жылы аудан орталығы Доссордан Мақатқа көшті. Бұл жерде аудандық аурухана ғимараты салынып, халықты дәрігерлік қамту жұмысы одан әрі жақсарды. Ауданда 50 орындық туберкулезге қарсы күрес диспансері жұмыс істеп, онда дәрігерлер У.Ш.Бектұрғанов, Н.Тілесова, Ю.Ш.Әлисұлтановтар дәрігерлік қызмет көрсетті. 20 орындық тері венерология аурулары диспансерінде А.Дәуренов, М.Ертілеуов секілді дәрігерлер жұмыс істеді. Ұзақ жылдар облыстық сүйек туберкулезі санаториясы осы ауданда болып, онда Мағаз Шонаев еңбек етті.
Қызылқоға ауданы
Қызылқоға денсаулық сақтау бөлімі 1944 жылдан бастап құрылды.Қарабау елді мекенінен 10 төсектік аудандық аурухана ашылды. thumb|right|300px|Қызылқоға ауданындағы өкпе аурулары диспансері. Оған бірінші меңгеруші болып фельдшер Айтқали Қадырғалиев тағайындалды. Он орындық аудандық аурухана ашылып, оған Доссордан шақырылған дәрігер Полякова меңгерушілік етті. Ауданның көптеген елді мекендерінде дәрігерлік пункттер ашылды, алайда олар мамандардың тапшылығына байланысты тек Миялыда (фельдшер Қоңыр Таңқиев), Жамбылда (фельдшер Н.Н.Некрасова), Тайсойғанда (фельдшер С.Н.Николаев), Былқылдақтыда (фельдшер В.И.Кузьмичева) ғана іске қосылды. Ал Ақшелек, Қоянды, Мұқыр, Қаттыкөл медпункттері жабық тұрды. Осыған байланысты 1946 жылы ауданда төрт айлық медбикелік курс ашылып, оны бітірген жиырма төрт адам медбикелік куәлік алып жұмысқа кірісті. Олардың ішінде Дүйсенбаева Қырмызы, Берікқалиева Қанаш, Әбдрақманова Жами, Күмісқалиева Ақырыс, Отаралиева Жұмаш, Ақдүйсенова Қадиша сияқты мамандар болды.
1953 жылы Қарабаудан жаңа аурухана үйі салынып, аудандық орталық аурухана соған көшірілді. 1959 жылы аудан орталығы Қарабаудан Миялыға көшкенде аудандық орталық аурухана да Миялыға келді. Алғашында аурухана Миялыдағы боз тастан салынған, шатыры жоқ, пешпен жылытылатын қазақы үйде болды. Бұл мезгілде аурухана 35 орындық болатын. Кейіннен 65 орындық болып ұлғайтылып, қазіргі СЭС отырған үйге, одан кейін қасына қосымша тұрғызылған үйге орналасты. 1981 жылы типтік жобамен 100 орындық аудандық аурухана салынды. Осы жылдар ішінде аудандық денсаулық сақтау саласында үлкен тәжірибе жинақталып, көптеген мамандар өсіп жетілді. Алғашқыда кадр жетіспей басқа жерлерден кадрлар шақырылды. Олар көбіне басқа ұлт өкілдері болды. Ал жергілікті ұлт өкілдерінен шыққан алғашқы жоғарғы білімді дәрігерлер Сүлейменов Оспан, одан кейін 1957-1958 жылдары келген аға буын Көбенов Бағыт, Қарабалин Тайпақ, Тұрашев Отарбай, Махметкереев Ахмет, одан кейінгі лек Сәрсенов Жақсыбай, Гусманов Төреш, Сақтағанов Амангелді, Озғанбаева Нағила, Тілеулиев Әбілмәжендер ауданда денсаулық сақтау саласын жетілдіруде үлкен еңбек сіңірді. Аудандық денсаулық сақтау бөлімінің меңгерушісі болып, 1944-1953 жылдары Кәдірғалиев Айтқали, 1953 жылы Мельникова Антонина Ивановна, 1954 жылы Платонова Екатерина Ивановна, 1954-1957 жылдары Құрманғалиев Сәлім, 1957-1959 жылдары Жандауов Әмірхан, Карабалин Тайпақ, Көбенов Бахыт Досжанов Серік, 2000 жылы Садықов Бақтыбай, 2002 жылдан бері Есенжанов Асылан.
Бұл емдеу мекемелерінде қазір 50-ге тарта жоғары білімді дәрігер, 140-тан аса орта буын мамандар, 60-тан аса кіші медицина қызметкерлері жұмыс жасайды. 1 санатты 4 дәрігер, ІІ санатты 2 дәрігер, 1 санатты 37 медбике, II санатты 9 медбике еңбек етеді.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы
Фанта
Фанта (Fanta) – Кока-Кола компаниясына тиесілі, газдалған, алкогольсіз сусын атауы. Қазіргі таңда әлемде Фантаның 90-ға жуық түрі шығарылады. Апельсин, манго дәміне ие Фанта дүниежүзінің 180 еліне тараған.
Тарихы
Сусын екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1940 жылы Германияда пайда болған.
Сент-Илье
Сент-Илье (Saint-Hilliers) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77414, пошта индексі — 77160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 443 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Миннесота (Миннесота)
Миннесота (Minnesota) — Миннесота штатының Wright округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4316 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-55006.
Динафталит
Динафталит — аммиалық селитра мен динафталиттің механикалық қосындысынан тұратын атылғыш (жарылғыш) зат. Ол суға төзімді жарылғыш заттардың қатарына жатады, шаң мен газ қаупі жоқ шахталарда, қатты және қаттылығы орташа жыныстарда қолданылады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Бёсдорф (Оре)
Бёсдорф (Оре) (Bösdorf (Ohrekreis)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 456 адамды құрайды (31 желтоқсан 2004 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,98 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 100. Муниципалитеттің басшысы — Георг Ордорф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Игорь Класс
И́горь Ио́сифович Класс (туғ. 26 қараша 1939) —кеңес пен ресей театр және киноның актері, театр режиссері.
Шеберханадағы әріптестері
Вахтанг Кикабидзе Георгий Мартиросян Василий Лановой Дмитрий Муляр Юлианна Михневич Константин Шелестун Юрий Соломин Альберт Филозов Олег Борисов Михаил Светин
Фильмографиясы
1965 — Заговор послов — Феликс Эдмундович Дзержинский.
1967 — Взорванный ад.
1969 — Дорога домой.
1969 — Яблоки сорок первого года.
1970 — Был месяц май — Авдиев.
1970 — Спорт, спорт, спорт — Иван Грозный.
1971 — Могила льва.
1971 — Остров сокровищ — Бен Ганн.
Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері Санат:КСРО театр режиссерлері Санат:Ресей театр режиссёрлері
Нуреддин әл-Атасси
Мамандығы - дәрігер. Дамаск Университетінің медициналық факультетін бітірген, 1950 жылдан Баас партиясының мүшесі. Хомс қаласында партия ұйымына басшылық етті.
1964 ж. мамыр-қазан айларында САР-дің Президенттік советінің құрамына кірді.
1964 ж. қазаннан -1965 ж. қыркүйекке дейін Сирия республикасы Премьер-министрінің орынбасары болды.
1966 жылдан бастап - АСКП-ның бас секретары, сонымен қоса, 29 қазан 1968ж.- 13 қараша 1970 Сирия республикасының 61-ші премьер-министрі болды.
1971 ж. мемлекеттік тоңкерістен кейін үкімет басынан түсті.
Дереккөздер
Санат:Сирия президенттері Санат:Сирия тұлғалары
Бірлік (Жарма ауданы)
Бірлік — Абай облысы Жарма ауданындағы ауыл, Бірлік ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1014 адам (513 ер адам және 501 әйел адам) болса, 2009 жылы 708 адамды (368 ер адам және 340 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
NGC 2236
NGC 2236 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан III2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 23 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2236 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 501.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Monoceros (шоқжұлдыз)
Безвиль
Безвиль (Beuzeville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,25 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27065, пошта индексі — 27210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4070 адамды құрады. Халық тығыздығы — 175,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Хольце-Юган
Хольце-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шурышкарский Сор өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 47 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарақала
Қарақала (2020 ж. дейін – Чёрное) — Павлодар облысы Аққулы ауданындағы ауыл, Қарақала ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1810 адам (882 ер адам және 928 әйел адам) болса, 2009 жылы 1100 адамды (528 ер адам және 572 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққулы ауданы елді мекендері
Алай жалаңкөзі
Алай жалаңкөзі (лат. Asymblepharus alaicus) – сцинктер (жылтыр) класы кесірткелер тұқымына жататын жалаңкөздің бір түрі.
Сипаты
thumb|left|200px| Алдыңғы аяқтары thumb|left|200px| Артқы аяқтары мен құйрығы thumb|left|200px| Дене бітімі (үстіңгі жағынан көрініс) Алай жалаңкөзінің жалаңкөздің басқа түрлерінен ерекшеліктері:
Географиялық тіршілік аймағы
Алай жалаңкөзі Тянь-Шань тауында және оған іргелес жатқан Тәжікстан, Қырғызстан, Өзбекстан және Қазақстан аумағындағы 3000-3500 м биіктіктегі тау беткейі жазықтарында тіршілік етеді. Қазақстанда Жетісу мен Іле Алатауларының солтүстік беткейлерінде кеңінен таралған.
Көбеюі
Алай жалаңкөзі жетілген ұрықтарын тірідей туатын кесірткелер тұқымы ішіндегі бірден бір түр (кесіртке жұмыртқалаған бойда баласының жұмыртқаны жарып шығуы "жұмыртқадан тірі туу" деп аталады). Қысқы ұйқыдан наурыз айының аяғында, сәуірдің басында шығады. Шағылысу мерзімі - мамыр-шілде айлары. Әр жұмыртқа жолында 1-3 ұрық жетіліп, ұзындығы 40 мм-дей болып, шілде айының екінші жартысында тірідей туылады (Қазақстанда маусым айының ортасы). Орталық Тянь-Шань аймағындағы жалаңкөздер өмірінің екінші жылында, аталығының денесінің ұзындығы 43 мм, аналағының ұзындығы 40 мм болғанда, ал Памир тауы мен Алай аңғарында (3000-3500 м биіктікте) - 2 жылдан кейін, дене ұзындығы 55 мм-ге жеткенде шағылысады.
Қорегі
Негізгі қорегі жәндіктер: қоңыздар (42-82% аралығы), құмысқалар (37-54% аралығы), қосқанаттылар (22%-ға дейін), қандалалар (25%-ға дейін), турақанаттылар (9-15% аралығы), көбелектер (20%-ға дейін), жартылай қатты қанаттылар (12-15% аралығы), жұлдызқұрттар (7-9% аралығы), аз мөлшерде өрмекшілер (6-20% аралығы), арагідік - ұсақ жұмсақденелілер.
Дереккөздер
Санат:Сцинктер Санат:Қазақстан фаунасы
Биғайша Медеуова
Биғайша Медеуова (1952 жылы 14 желтоқсанда Алматы облысы, Нарынқол ауданы (қазіргі Райымбек ауданы), Қаратоған ауылында дүниеге келген) — ақын, айтыс ақыны, ұстаз. Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі.
1976 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің тарих факультетін тамамдаған.
Еңбек жолын Қаратоған ауылында тарих, музыка пәнінің оқытушылығынан бастаған. Нарынқол, Талғар, Іле аудандарындағы мектептерде оқутәрбие жұмысы жөніндегі директордың орынбасары болып қызмет істеді.
Педагогика саласында "Мәтінді алгоритммен мазмұндау,  жұптық баяндау арқылы ҰБТ-ға дайындау",  "ҰБТ-ға дайындаудың он амалы" көмекші құралы, "Қазақ этногенезі"  плакаттар сериясының,  электронды оқулықтың авторы.
Шығармашылық
Республикалық деңгейдегі айтыстарға қатысқан. 1987 жылы «Жалын» баспасынан шыққан «Жанымның жапырақтары» атты ұжымдық жинаққа өлеңдері енген. 2003 жылы «Үш қиян» баспасынан «Ұларсарын» жыр жинағы жарық көрген
1970-2000 ж.ж аралығында облыстық жəне республикалық 30-дан астам айтысқа қатысып, жүлделі орындарға ие болған. Атап айтсақ, ақиық ақын М.Мақатаевтың 50, 60, 70, 80 жылдық мерейтойына, Қ. Жұбановтың 90 жылдығына, Ж.Жабаевтың 150 жылдығына, С. Аронұлының мерейтойына т.б арналған республикалық айтыстардың   жүлдегері атанған;
«Жанымның жапырақтары», «Ұларсарын», “Ақ боз атты арулар”, “Күнге қолын созған қалалар”, “Тұрпанға шапқан ту ұстап” жыр кітаптарының авторы. Өлеңдері “Алматы антологиясына” жəне “Қазақ поэзиясының антологиясына” енген. Соңғы жылдары “Аламан қыздардың ақырғы шайқасы", "Тіршіліктің майданы" кітаптарын жазды.
Соңғы елу жыл аралығында өлең топтамалары “Жалын”. “Қазақ əдебиеті”, “Жұлдыз”, “Ана тілі”. “Таңшолпан” т.б республикалық мерзімді баспасөзде, газет-журналдарда тұрақты жарияланып келеді.
2012 жылы Қазақстан Жазушылар Одағында 60 жылдық мерейтойына орай ауқымды түрде əдеби шығармашылық кеші өтті.
Қазақстан Тəуелсіздігінің 20 жылдығына арналған Республикалық мүшəйрада II орын иеленген.
Дереккөздер
Санат:1952 жылы туғандар Санат:Райымбек ауданында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Айтыс ақындары Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Үлкен Коленсал
Үлкен Коленсал — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нюролька өзенінің оң жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жаңа троицкая (Куюргазин ауданы)
Жаңа троицкая — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Кривле-Илюшкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 64 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 6711
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 5 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6711 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62456, UGC 11361, MCG 8-34-25, ZWG 255.17, KAZ 496, IRAS18476+4735, KARA 862.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Пётр Петрович Нефёдов
Пётр Петрович Нефёдов (29 қазан 1941, РКСФСР — 15 ақпан 2021, Қарағанды) — мемлекеттік қайраткер.
Теренто
Теренто (Terento) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Пётр Петрович Нефёдов
Өмірбаяны
1941 жылдың 29 қазанында Белгород облысындағы Сорокино қаласында туды. Қарағанды политехникалық институтын тау-кен инженері мамандығы бойынша аяқтады (1968). Техника ғылымдарының кандидаты. Қазақстан Республикасы Инженерлік академиясының және Халықаралық Инженерлік академияның корреспондент-мүшесі (1993).
Теренто
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1692 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 40 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 42 км² шамасында. Пошта индексі — 39030.
Пётр Петрович Нефёдов
Сілтеме
Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қарағанды облысының әкімдері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан шахтерлері
Дәулетбайтөбе
Дәулетбайтөбе – Қазақстан дағыежелгі қала орны (I–VI ғасырларлар) Түркістан облысы Кентау қаласынан солтүстікке қарай 25 км жерде, Иқансу өзенінің жағасында. 1970 жылы Отырар археологиялық экспедициясы (жетекшісі К.Ақышев) зерттеген, 1979 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық кешенді бригадалардың бірі (Б.Әділгереев) қазба жұмыстарын жүргізген. Сопақшаланып, шығыстан батысқа қарай 50 м, солтүстіктен оңтүстікке қарай 30 м созылып жатқан екі қатпарлы төбешік. Төбешіктің ең биік тұсы 5 м. Қазба жұмысы кезінде қабырғасы қыш кірпіш пен жұмбаздан тұрғызылған тұрғын үйлер қалдығы, оттығы еден арқылы өтетін қазандық, керамика сынықтары, қайық іспетті тас үккі, келсаптар табылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Рапа
Біріншісі жер бетіне жақын болғандықтан, жауын-шашын әсерімен ондағы ерітіндінің қоюлық-сұйықтық шоғыры ауыспалы болып келеді; төменгі — түпкі ерітінділер саз-балшықты тұзды шөгінділер кеуегі мен қуыстарын толтыратындықтан, айтарлықтай өзгеріске ұшырамайды. Жер бетіндегі кейбір рапалардың жыл бойына сақталатындары да болады, оларды рапалы көл деп атайды да, ал кебетіңдерін жартылай рапалық көл дейді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Саламат Өтеғалиев
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Дон-Жоакин
Дон-Жоакин (Dom Joaquim) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Консейсан-ду-Мату-Дентру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 406,672 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1938 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ұнтақтау
Ұнтақтау, бөлшектеу — қатты затты ұнтақтау диірмендерде, ысқылап үгетін аппараттарда жүргізілсе, ауа көпіршіктерін суда ұсақтау не майлы заттарды суда эмульсиялау суды (пульпаны) қатты араластыру, ауаны ұсақ торлы заттан өткізу және бет активті заттарды қолдану арқылы, ал эмульсиялау ультра дыбыс шығаратын қондырғылармен жүргізіледі. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Бата (Бургас облысы)
Бата (Бата) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Поморие қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1235 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8218. Телефон коды — 05967. ЕКАТТЕ коды — 2810.
Әуе шабуылына қарсы қорғаныс күштері мен құралдарының ұрыс қимылдары аймағы
Әуе шабуылына қарсы қорғаныс күштері мен құралдарының ұрыс қимылдары аймағы (зона боевых действий сил и средств пво) — әуе шабуылына қарсы қорғаныс күштері мен құралдары ұрыстық ретке кіретін және әуе нысаналарын жоятын әуе кеңістігі мен аумағы. Аймак шекаралары төмендегіше анықталады; зениттік ракета әскері үшін — зениттік басқарылатын ракеталар жіберілетін аймактың алыс шекарасы; зениттік артиллерия үшін — әуе нысаналарын атудың ең алыс қашықтығы; стратегиялык авиация үшін — жауапты шекаралардағы минимум және максимум биіктік.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қосалқы сөз
Қосалқы сөз, қосалқылар – негізгі сөзге жалғанып, түрлі грамматикалық мағына үстейтін, жеке қолданылмайтын сөздер. Қосалқы сөз туралы алғаш зерттеген Қ. Жұбанов («Қазақ тілінің грамматикасы», 1936), оларды дәйек сөз және аяқ сөз деп екіге жіктеді. Дәйек сөздер негізгі сөздің (түбір сөздің) алдында келеді, оған грамматикалық мағына үстеп, екі түрлі жолмен жасалады. Мысалы, 1) қап-қара, әп-әдемі сөздеріндегі «қап», «әп» буындары жеке қолданылмайды, бірақ «қара», «әдемі» сөздеріне күшейтпе мағына беріп, «нағыз қара», «өте әдемі» дегенді білдіреді; 2) жеке сөз ретінде негізгі сөздің алдында қолданылып, оған қосалқы, күшейтпе мағына береді. Мысалы, өте жақсы, тым әдемі ұғымдары жақсының жақсысы, әдемінің әдемісі екенін білдіреді. Кей зерттеулерде мұндай күшейткіш мағыналы сөздер морфологиялық тұрғыдан үстеулер ретінде қарастырылады. Аяқ сөздер негізгі сөзден соң келіп, оған грамматикалық мағына жалғайды, олар да аналитикалық жолмен жасалады. Аяқ сөздер жіктеме және көмекші болып екіге бөлінеді. Жіктемелер өзара ұқсама буындар және шылау сөздер болып жіктеледі. өқсамалар қатарына шай-пай, ет-мет сөздерінің соңғы буындары жатады. Мұндай ұқсама буын тұлғалары жеке қолданыста кездеспейді. Олар негізгі сөздерге ұқсас қолдану арқылы ұғымның нақтылы мағынасын ашпай, тек соған ұқсас зат, нәрсе деген мағына береді. Көмекші қосалқы сөз қатарына көмекші етістік, көмекші есім және шылаулар жатады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Андре
Санат:1819 жылы туғандар Санат:1848 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей этнографтары
Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі бюро
Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі бюро — Еуропадағы қауіпсіздік пен ынтымақтастық жөніндегі ұйымның құрылымдық бөлімшесі. нобай|Демократиялық институттар мен адам құқықтары жөніндегі бюро
Орталығы Варшава қаласында (Польша) орналасқан. Адам құқықтарының сақталуын қадағалап, демократияны дамытып, нығайтуға қол ұшын береді. Міндеті - адами өлшемдер саласындағы ЕҚЫҰ (ОБСЕ) міндеттемелерінің орындалуына шолу жасап, жыл сайын конференциялар өткізу; демократиялық институттар мен адам құқықтары мәселелері бойынша жиналыстар мен семинарлар ұйымдастыру. Бюро ЕҚЫҰ-ға мүше мемлекеттер аимағында саилаулар өткізу барысын қадағалау жөніндегі жұмыстарды үйлестіріп, құқықтық мәселелер бойынша жәрдем береді, сайлауды өткізу және демократиялық институттарды дамыту туралы ақпарат алмасуға көмектеседі. Адами өлшемдер туралы Копенгаген құжатына (1990) сәйкес ЕҚЫҰ-ға қатысушы елдер ішкі және халықаралық бақылаушылардың қатысуы сайлау процесін жақсартатынын мойындаған болатын. Ұйымның осы қызметін атқару бюроға жүктелді. Соңғы жылдары бюро миссиясы Қазақстанда және бірқатар ТМД елдерінде өткен сайлаулар барысын бақылады.
Дереккөздер
Санат:ЕҚЫҰ Санат:Мемлекетаралық құқық қорғау ұйымдары
Лып (өзен)
Лып — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Башқұртстан Республикасы, Удмуртия Республикасы, Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/329/72 орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Воткин су торабынан Төменгі Кама су торабына дейін, Буй (бастаудан Карманов су торабына дейін), Иж, Ик және Белая өзендерін қоспағанда. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Владимир Анатольевич Федоров
Влади́мир Анато́льевич Фёдоров (туғ. 19 ақпанда 1939, Мәскеу) — кеңес пен ресей театр мен киноның актері.
Биография
Владимир 1964 жылы Мәскеу инженерлік-физикалық институтын бітірді және биофизика институтына жұмысқа тұрды. Владимир Федоров маманы бойынша физик-ядрошы. Ол 50-ден астам ғылым еңбектер мен өнертабыстардың авторы. Оның көп жұмыстары ағылшын тіліне аударылған. Федоров И.В.Курчатовтың студенті болды.
Жеке өмірі
Владимир некелескен болып отыр, оның әйелі Вера Владимирден 35 жасқа жас.
Телевидениедегі жұмысы
1997—1998 жж. Леонида Ярмольниктің «Золотая лихорадка» телеойында көмекшісі болды.
Санат:19 ақпанда туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері Санат:Мәскеу инженерлік-физикалық институты түлектері Санат:Ергежейлі актерлер
Летница (Ловеч облысы)
Летница (Летница) — Болгариядағы қала. Ловеч облысына қарасты Летница қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 812 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5570. Телефон коды — 06941. ЕКАТТЕ коды — 43476.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
IC 2634
IC 2634 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34178, MCG 2-29-10, ZWG 67.35.
Сыртқы сілтемелер
IC 2634 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Оптикалық осьтер бұрышының дисперсиясы
Оптикалық осьтер бұрышының дисперсиясы - жарық толқындарының ұзындығына байланысты оптикалық осьтер бұрышының өзгеруі.
Оптикалық осьтер бұрышының дисперсиясының екі түрі болады: 1) оптикалық осьтер бұрышы ұзын толқындар (қызыл) үшін қысқа толқындарға (күлгін) карағанда үлкен, оны былай белгілейді: r > n немесе r > n; 2) оптикалық осьтер бұрышы ұзын толқындар үшін кысқа толқындарға қараганда кіші, r < n немесе r < n.
Дереккөздер
Санат:Геология
Аралас буынды өлшем
Аралас буынды өлшем — қазақ поэзиясында ұзынды-қысқалы әр түрлі тармақтар шумақ ішінде белгілі тәртіппен реттесіп келетін өлең өрнегі, Абайдың «Бай сейілді» сияқты өлеңдерінен бастап орныққан төрт буынды тармақпен жеті-сегіз орынды тармақтар араласып келетін өлең үлгісіне жатады. Сондай-ақ Абайдың «Сегізаяқ», «Сен мені не етесің» атты өлеңдерінде қолданылатын күрделі өлең өрнегі де аралас буынды болып келеді. Осындай ұзынды-қысқалы тармақтар араласып келетін өлең түрлерін Шәкәрім, Мағжан, Сәкен поэзиясынан, басқа да көптеген ақындардың туындыларынан кездестіреміз.
Ал кейде бір өлеңде екі түрлі қалыптасқан өлшемді, айталық, жеті буынды тармақтар мен он бір буынды тармақтарды араластырып қолдану да кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет жанрлары
Итар-тасс
thumb|right|"ИТАР-ТАСС" ИТАР-ТАСС, Информационное телеграфное агентство России – дүние жүзіндегі ірі ақпараттық агенттік. 1925 жылы 10 шілдеде құрылған. Санкт-Санкт-Петербург телеграф агенттігінің (СПТА, 1904), Санкт-Петербург телеграф агенттігінің (ПТА, 1914), Ресей телеграф агенттігінің (РОСТА, 1918), Кеңес Одағы телеграф агенттігінің (ТАСС, 1925) ізбасары саналады. 1992 жылы қаңтардан ИТАР-ТАСС деп аталады. Дүние жүзінің 67 еліндегі 132 аймақтық бөлімшелері, тілшілер пункті, деректерді сақтау және тарату құралдарының орталығы, анықтамалық және басқа да қызметтерінің дәлдігі, қалыптасқан әлемдік аймақтық жүйе – ИТАР-ТАСС-тың Ресейдегі орталық мемлекеттік ақпарат агенттігі мәртебесін сақтап қалуына ықпал етті. ТМД елдерінде 15 тілшілер пункті бар. Агенттік ұсынатын апталық ақпарат көлемі 3000 килобайт, немесе 150 газет бетінен астам. Жердің жасанды серіктері және байланыс жолдарымен күн сайын ақпараттық суреттер таратады. Бұл суреттерді Жапониядан АҚШ-қа дейінгі бұқаралық ақпарат құралдары пайдаланады. Ресей империясының патшасы Николай ҚҚ заманынан бүгінге дейінгі бай фототекада 1 млн-дай сурет бар. ИТАР-ТАСС 20 ғасырдың 80-жылдарынан бері толығымен жұмыстың автоматтандырылған техникасына көшірілген. ИНТЕЛСАТ-қа мүше және шет Жер орбитасындағы станцияларында жеке жүйесі бар.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Альтена
Альтена (Altena) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Арнсберг әкімшілік округіне бағынады. Меркиш ауданының құрамына енеді.
Кальви-Ризорта
Кальви-Ризорта (Calvi Risorta) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Казерта провинциясында орналасқан.
Альтена
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 18 277 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 44,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 62 004. Қаланың басшысы — Андреас Хольштайн.
Полесье
Полесье - төрттік мұз басудың шет аймақтарындағы қарағай орманы өскен, құмды, батпақты ойпаттар. Полесьелік ландшафт Шығыс Еуропа жазығында мұз басудың шеткі өңірлерінде — Полесье, Мещера, Ветлуга ойпаттарында, Солтүстік Американың бірқатар аудандарында таралған.
Альтена
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Полесье
Дереккөздер
Санат:Украина географиясы Санат:Беларусь географиясы
Кальви-Ризорта
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5857 адамды құрайды. Халық тығыздығы 368,8 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15,88 км² шамасында. Пошта индексі — 81043.
Альтена
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Кальви-Ризорта
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Ханс Кристиан Андерсен
Ханс Кристиан Андерсен (дат. Hans Christian Andersen; 2 сәуір 1805 жыл – 4 тамыз 1875 жыл) — дат жазушысы және ақын. Әлемге әйгілі балалар және ересектерге арналған ертегілер авторы. “Импровизатор” (1835), “Тек скрипкашы” (1837), “Қос баронесса” (1-3, 1849) романдары, “Мулат” пьесасы, “Ақын базары” (1842) жолжазба очерктер кітабы, “Менің өмірімнің ертегісі” өмірбаяндық кітабы т.б. шығармалары әлем оқырмандарына жақсы таныс. Негізінен, әдеби ертегі, повестерімен даңқы шыққан. “Балаларға айтылған ертегілер” (1-3 кіт., 1835 – 37), “Жаңа ертегілер” (1845 – 48), “Оқиғалар” (1852 – 53) деген жинақтары жарық көрді. “Қайыспас қалайы солдат” (1838), “Шошқа бағушы” (1841), “Бұлбұл” (1843), “Сүйкімсіз балапан” (1843), “Қаршақыз” (1844), “Көлеңке” (1847), “Ана” (1848) т.б. танымал ертегі кітаптарында жазушы ар тазалығы мен жан жомарттығын, әділет, жақсылық сезімдерін ашып көрсеткен.
Андерсен ертегілері тек балаларға арналмаған. Әлеуметтік-психологиялық астар, ащы сарказм Андерсен ертегілерінің көпшілігіне тән (мысалы, “Патшаның жаңа киімі” ертегісі). Андерсен атында халықаралық әдеби сыйлық бар. Қазақ жазушысы М.Қабанбаев “Пысық болдым, мінеки” повесінде ұлттық мінездің ерекшелігін ашып көрсеткені Халықаралық Ханс Кристиан Андерсен атындағы Үлкен Грамотасын алған (1989). Андерсеннің “Ертегілер” (1948, 1951, 1960), “Перизат” (1968), “Сандық самолет” (1970), “Сүйкімсіз балапан” (1981), “Таңдамалы ертегілер” (1984) кітаптары қазақ тілінде жарық көрген.
Григорий Владимирович Зверяко
Григорий Владимирович Зверяко (05.12.1922 – 11.06.1997) – Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы.
Ханс Кристиан Андерсен
Толығырақ
Ханс Кристиан Андерсен 1805 жылдың 2 сәуірінде Фюн аралындағы Оденсе қаласында дүниеге келді. Андерсеннің әкесі Ханс Андерсен (1782 – 1816) кедей етікші, ал шешесі Анна Мари Андерсдаттер (1775 – 1833) кір жуушы болды. Шешесінің сіңірі шыққан кедей отбасынан шыққандығы соншалық, ол бала күнінде қайыр сұрауға мәжбүр болса, өлгенде де кедейлер бейітіне жерленді. 1816 жылы әкесі қайтыс болып, Андерсен жұмыс іздеуге мәжбүр болды. Алғашында ол тоқымашының, одан соң тігіншінің көмекшісі болып, кейіннен темекі фабрикасында жұмыс істеді.
14 жасында Андерсен Копенгаген қаласына аттанады. Анасы оны аз уақытта қайта оралар деген үмітпен жібереді. Үйін тастап, кетіп бара жатқан жас Ханстан анасы не үшін кетіп бара жатқандығын сұрағанда, ол еш ойланбастан: «Атақты болу үшін!» деп жауап береді. Ол өз мақсатына жетті. Адал еңбек, маңдай терімен танымал болды, өзін мойындатты. Бір кездері қалаға қалтасында бар болғаны 13-ақ монетамен келген жас өзінің болашағы үшін күресте ештеңеден тайынған жоқ. Ханс Кристиан ұзын бойлы, аяқ-қолдары да, мойны да жіңішке әрі ұзын, мұрны да ұзын жігіт болды. Ол өзінің ертегілеріндегі «Сүйкімсіз Балапанның» өмірлік аналогы еді. Бірақ даусы өте жағымды болғандықтан және оның қатты жалынғандығына сарайдағылар аянышпен қарағандықтан ол көріксіздігіне, сыртқы келбетінің сұрықсыздығына қарамастан, король театрына жұмысқа қабылданады. Мұнда ол тек қана екінші дәрежелі рольдерді ойнайды. Бірте-бірте ол рольдері де азайып, оған қоса қартайғандықтан даусының өзгеруіне байланысты мүлде жұмыстан шығарып жібереді. Бұл уақытта Андерсен 5 актілі пьесасын аяқтап, соны кітап етіп шығару үшін корольден ақша сұрап хат жазады. Бұл кітапқа оның өлеңдері де енді. Ханс Кристиан жарнама да жасап, газетке анонс да береді. Бірақ, кітап басылып шыққанымен, ешкім сатып алмайды; ол тек заттарды орайтын материал ретінде ғана жарамды болып қалады. Бірақ ол үмітін үзбей, өз кітабын театрға әкеледі. Ондағы ойы – жазған пьесасы бойынша спектакль қою. Бірақ «автордың тәжірибесінің аздығынан» театр пьесаны қабылдамайды.
Григорий Владимирович Зверяко
Марапаттары
Ерліктері үшін Г.Зверяко бір мәрте I-дәрежелі, екі мәрте II-дәрежелі "Отан соғысы" және III-дәрежелі "Даңқ" ордендерімен марапатталды.
Ханс Кристиан Андерсен
Толығырақ
Осы бір сезімтал жастың талабына, ықыласына риза болған жұрт Дания патшасы Фредерик УІ-ға Андерсенды оқыту жөнінде өтініш жасайды. Нәтижесінде Андерсен алдымен Слагельс қалашығында, одан соң Эльсинордағы мектепте қазына есебінен оқиды. Алдағы уақытта тамақ тауып жеу мәселесі шешілгенімен, мектептегі өмірі Андерсенға оңай тиген жоқ. Біріншіден, ол өзінен 6 жас кіші балалармен оқыды, екіншіден, ректордың қатал сынына жиі ұшырап отырды. Естеліктерінде мектептегі өмірін жазушы «ең қараңғы уақыт» ретінде еске алады. 1827 жылы Ханс оқуын бітіргенімен, сауатты жазуды меңгере алмай, өмірінің соңына дейін жазуда грамматикалық қателер жіберіп отырды. 1829 жылы жарық көрген «Холмен каналынан Амагердің шығысына дейін жаяу саяхат» атты фантастикалық әңгімелер жинағы Андерсенға атақ әкеледі. 1833 жылы патшаның берген жәрдемақысына Ханс өмірінде бірінші рет шетелге саяхат жасайды. Осы уақыттан бастап, ол көптеген әдеби туындыларын жаза бастайды. Соның ішінде, даңқын шығарған «Ертегілер» (1835) атты жинағы жарық көреді. Андерсеннің «Ертегілерін» халық қызыға оқып, сұраныс көбейгендіктен, 1835, 1845 жылдары қайтадан жарияланады. Жазушының талантын дәлелдеген «Суреттері бар суретсіз кітап» атты жинағының жарық көруі оны бүкіл еуропаға танымал етті. 1847 жылы ол Англияға келгенде оны үлкен қошеметпен, салтанатты түрде қарсы алады. 1840-жылдардың екінші жартысында драматург әрі романист ретінде атын шығаруға талпынған Ханс Кристиан бірнеше романдар мен пьесаларын жариялайды. Ол өзіне атақ әкелген ертегілерін жазуды да жалғастыра берді. Соңғы ертегісін Андерсен 1872 жылы Рождествода жазды. 1875 жылдың 4 тамызында жазушы қайтыс болып, денесі Копенгагендегі «Ассистэнс» мазарына жерленеді.
Григорий Владимирович Зверяко
Марапаттары
Соғыстан кейін қазіргі Алға ауданы ішінде болған Ключевой аудандық ДОСААФ комитетінің төрағасы, 1952-1960 жылдары "Пролетарий" кеңшары директорының орынбасары, 1960-1975 жылдары Ақтөбе химия комбинатында аппаратшы болып істеді.
Дереккөздер
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары Санат:Ақтөбе тұлғалары
Ханс Кристиан Андерсен
Андерсен ертегілері
Андерсен ертегілерінің ішіндегі әйгілісі – «Кішкентай Иданың гүлдері» (1835), «Түймеқыз» (1835), «Патшаның жаңа көйлегі» (1837), «Жабайы аққулар» (1838), «Ұшақ-сандық» (1839), «Жауыз патша» (1840), «Періште» (1843), «Қалыңдық пен күйеу» (1843), «Ұсқынсыз үйрек» (1843), «Қар ханшайымы» (1844), «Әже» (1845), «Көлеңке» (1847), «Жыл тарихы» (1852), «Жел Вальдемар До мен оның қыздары туралы айтады» (1859), «Нанды басып кеткен қыз» (1859) атты ертегілері.
Ертегішінің көптеген ертегілері анимацияланып, эфирде көрсетілді. Солардың қатарында «Ұсқынсыз үйрек» (1956), «Жабайы аққулар» (1962), «Түймеқыз» (1964), «Қар ханшайымы» (1966), «Күн тимес күнікей» (1976), «Су перісі» (1976), «Қайтпас қайсар қалайы солдат» (1976), «патшаның жаңа көйлегі» (1990), «Шақпақ тас», «Күйеуімнің істеген ісінің бәрі жөн, бәрі дұрыс», «Кішкентай Иданың гүлдері», «Оле-Лукойе», «Алтын қазына», «Шошқа бағушы» (2012) т.б. атауға болады.
Жазушының фантазиясы мен халық ішінде сақталған аңыздарды еске түсіруі оған керемет ертегілік сюжет жасауға мүмкіндік берді. Дат жазушысының барлық туындыларында әділдіктің әділетсіздікті, мейірімділіктің жауыздықты түбі жеңетіндігіне деген терең сенім бар. Ханс ертегілерінде әртүрлі қызықты оқиғалар болып отырады. Ертегішіге әлемдік даңққа ие болу оңай болған жоқ. 1829 жылы жарияланған «Холмен каналынан Амагердің шығысына дейін жаяу саяхат» атты фантастикалық әңгімелер жинағы Андерсенға үлкен атақ әкеледі. Осы уақыттан бастап, ол көптеген әдеби туындыларын жаза бастайды. Соның ішінде, даңқын шығарған «Ертегілер» (1835) атты жинағы жарық көреді. Андерсеннің «Ертегілерін» халық қызыға оқып, сұраныс көбейгендіктен, 1835, 1845 жылдары қайтадан жарияланады. Жазушының талантын дәлелдеген «Суреттері бар суретсіз кітап» атты жинағының жарық көруі оны бүкіл еуропаға танымал етті.
Андерсен халық ертегілерінің образдарын пайдаланған жоқ, өзі бұрын мүлде беймәлім жаңа образдар ойлап тапты. «Інжу мен алтыннан да қымбат» атты ертегі-пьесасында дракондар бұзылып қалады. Бір драконның сол жақ қанаты сынып қалса, екіншісінің аузынан от шашатын механизмі істен шығады. Әрине, бұл күйінде дракондар ұша алмайтын болғандықтан, ертегі кейіпкеріне транспорттың басқа түрін табуға тура келеді. Андерсен ертегілерінде бәрі бар: темір жол, ұшатын шар, тіпті газетке дейін басылып шығады. Ертегілерде заттарға жан бітіп, ойыншықтар белсенді әрекет жасайды. Ұршық допты бағып жүрсе, тарақ етікке күйеуге шығады немесе қайтпас қайсар қалайы солдат көптеген адам сенгісіз оқиғаларды басынан кешіреді. Автор адам бойындағы жаман әдеттерді, әлсіздіктерді заттарға телиді. Мәселен, тебен ине өзін жіңішке сезінгендігі сонша, соңында жіңішке тігін инесі екендігіне сеніп қалады. Тебен иненің өзін-өзі дәріптеуі тіпті күлкі туғызады. Ертегіші бір ханшайымның ерекше ақылдылығын суреттегенде: «оның ақылдылығы сонша, әлемдегі барлық газетті оқып шықты, бірақ оқығанының барлығын ұмытып қалды» деп жазады. Осы мазмұндағы сатиралық ертегілер Андерсенде көптеп кездеседі («Корольдің жаңа көйлегі» т.б.). Андерсен ертегілері қазақ тіліне де аударылды. Оның бастамашысы аудармашы Сасан Нұрғалимов болды. Ол танымал ертегішінің ел арасына кең тараған он бес ертегісін көркем тілмен аударып, Қазақтың Мемлекеттік Көркем Әдебиет Баспасынан 1951 жылы жеке жкітап түрінде жариялады. Бұл кітап бүгінге дейін жас балалардың қызыға оқитын кітаптарының бірі.
Андерсен ертегілерін тек балалар ғана емес, үлкендер де қызыға оқиды. Себебі оның ертегілері әртүрлі жастағы, әртүрлі таптағы адамдарға арналған. Андерсен ертегілері адам санасын оятады, онда халық даналығы тұнық күйінде сақталған.
Халықаралық балаларға арналған кітап күні
1956 жылдан бастап Халықаралық кеңестің шешімімен жыл сайын дат жазушысы Ханс Кристиан Андерсеннің туған күніне орай атап өтіледі. Көптеген елдерде балалар мен жасөспірімдер кітабы апталығы аясында әлемнің үздік кітаптарына арналған байқаулар, көрмелер, конференциялар мен фестивальдар өткізіледі.
Дереккөздер
Санат:1805 жылы туғандар Санат:1875 жылы қайтыс болғандар Санат:Дания жазушылары Санат:Дания ақындары
Наваджо (Нью-Мексико)
Наваджо (Navajo) — Нью-Мексико штатының McKinley округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2097 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.9 км² шамасында. FIPS коды — 35-51420.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Роквилл (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Сәкен Қаламқалиұлы Дәулетқалиев
Дәулетқалиев Сәкен Қаламқалиұлы (1935 жылы туған, Батыс Қазақстан облысы, Тасқала ауданы, 1-Шежін ауылы) – география ғылымдарының докторы (1996). Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) гидрометеорология институтын бітірген (1958). ҚазМУ-да (1972, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) қызмет атқарды. Гидрология мәселелерін зерттеумен шұғылданады. 50-ден аса ғылым мақаласы жарық көрген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан географтары
Жаңакүш (Батыс Қазақстан облысы)
Жаңакүш — Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданы, Шыңғырлау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шыңғырлау ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 17 км жерде, Елек өзенінің сол жағалық аңғарында, бетеге, боз, жусан т.б. әр түрлі шөптесін өсімдіктер өскен шалғыңды-қоңыр, карбонатты қызғылт-қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1975 жылы ауданы мал бордақылау бірлестігі ретінде қаланды. Оның негізінде 1997 жылдан Жаңакүште және округтегі Қызылкөл, Ақсоғым, Ұрысай, Үлгілі және Шоқтыбай ауылдарында «Шапағат», «Қызылкөл» серіктестіктері мен бірнеше шаруа қожалығы құрылған.
Инфрақұрылымы
2 орта, орталау, бастауыш мектептер, мәдениет үйі, 3 клуб, дәрігерлік амбулатория, 2 фельдшер-акушерлік және 2 дәрігерлік пункт бар. Тұрғындары елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Шыңғырлау ауданы елді мекендері
Алькерслебен
Алькерслебен (Alkersleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Ильм ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Шайхым Дәулетов
Дәулетов Шайхым (1898—1987, Атырау облысы). 1929-1960 жылдары — «Қазақстанмұнай» бірлестігі Мақат мұнай кәсіпшілігі басқармасында уңғыны жер асты жөндеу бригадасының жұмысшысы, кілітшісі, аға кілітшісі. Ленин орденімен, Еңбек Қызыл Ту ордені және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Вильянуэва-де-Алькардете
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3792 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 147,26 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 108 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Көтібар Итаяқов
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
Санат:Тұғла
Иван Григорьевич Андреев
Санат:1743 жылы туғандар Санат:1801 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей этнографтары
Нартай Бекежанов ауылы
Нартай Бекежанов ауылы (1997 жылға дейін — Коммунизм) — Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы ауыл, Керделі ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шиелі ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 6 км жерде, Телікөл каналының жусан, баялыш, ши аралас өскен құрақты-қамысты аңғарында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2457 адам (1213 ер адам және 1244 әйел адам) болса, 2009 жылы 2776 адамды (1386 ер адам және 1390 әйел адам) құрады.
Тарихы
1997 жылға дейін «Коммунизм» деп аталып келген. Іргесі 1928 жылы  қаланған. Күріш өсіруге маманданған бұрынғы «Коммунизм» кеңшары негізінде ауылда бірнеше шаруа қожалықтары құрылған. Ауылға белгілі ақын әрі әнші – Нартай Бекежановтың есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:Шиелі ауданы елді мекендері
Үлкен Кыненок
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шәмші
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аққулы ауылынан солтүстік-батысқа қарай 26 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 378 адам (201 ер адам және 177 әйел адам) болса, 2009 жылы 204 адамды (111 ер адам және 93 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққулы ауданы елді мекендері
Бюне (Гарцфорланд)
Бюне (Гарцфорланд) (Bühne (Harzvorland)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Хальберштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 558 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 060. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Юрген Зафт.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Донбасс Арена
«Донбасс Арена» («Донбас Арена») — 2009 жылы Донецк қаласындағы салынған суперзаманауи футбол стадионы. 50 мың адамға шамаланған. 2014 жылдан бері Ресей-Украина соғысына байланысты стадионда матчтар өткізілмейді.
Эрик Уильямсон
Эрик Тайрек Уильямсон (Eryk Tyrek Williamson;, Алегзандрия, Виргиния, АҚШ) — америкалыық футболшы, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен "Портленд Тимберс" клубының жартылай қорғаушысы.
2021 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогының жеңімпазы.
Дереккөздер
Санат:АҚШ футболшылары Санат:АҚШ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Портланд Тимберс 2010 ФК ойыншылары Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары
Хора-Юган
Хора-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куноват өзенінің сол жағалауынан 322 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 5 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нарықтық қатынастардың шеңбері
Нарықтық қатынастардың шеңбері. Нарық теориясында нарықтық қатынастар әрекет ететін шекараны белгілеудің маңызы зор. Бұл мәселеде айырбас сферасында шығындардың қалыптасуы шешуші шарт болып табылады. Нарық жағдайында тауарларды өткізу мен тұтынуға байланысты шығындарды К.Маркс таза шығындар деп атаған. Батыс экономикалық әдебиетінде айырбас сферасындағы шығындар «трансакциондық шығындар» деп аталады. Бұл түсінікті американдық экономист Д.Коуз еңгізген. Д.Норт трансакциондық шығындардың негізгі типтерін бөліп көрсеткен: