cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ненецтер
Діні
thumb|right|200px|Ненецтер Солтүстікте тұратын Ненецтердің арасында 19 ғасырдың ортасынан бастап христиан дінінің православие тармағы тараған, жергілікті наным-сенімдер де жақсы сақталған.
Тарихы
Ненецтердің ата-бабалары б.з.б. 1-мыңжылдықта Ертіс пен Тобыл өзендерінің жағасындағы орманды-далалы аймақтар мен Алтай, Саян тауларының сілемдерін мекендеген. Ғұн, түркі, т.б. тайпалардың шабуылы нәтижесінде тайгалық және тундралық аудандарға қарай ығысып, мұндағы жергілікті тайпалармен араласқан. Кейінірек Ненецтердің құрамына угор және энец топтары енді.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері – аңшылық (қымбат терілі аңдар, бұғы, суда жүзетін құстарды аулау) пен балық аулау. 18 ғасырдың ортасынан бастап бұғы шаруашылығы негізгі кәсіпшілікке айналды. Дәстүрлі тұрғын үйлері – қыста бұғы терілерімен, жазда қайың қабықтарымен жабылатын сырықтардан құрастырылатын – чум.
Мәдениеті
Ненец фольклорының ең көп таралған жанры - ярабц пен сюдбабц эпикалық аңыздары. Олар ән айту арқылы орындалады, сондықтан олар көбінесе эпостық жырлар деп аталады. Сюдбабц туралы аңыздардың кейіпкерлері – өзіне әйел алып, халықпен жекпе-жекке шығып, қанды қырғынмен кек алатын алыптар. Ярабцта кейіпкердің қиын өмірі мен қайғы-қасіреті айтылады. Халық фольклорында жұмбақтар, бесік жыры, ярбцарка күнделікті әңгімелері, лаханако ертегілері бар. Лирикалық әндерде тұрақты мәтін болмайды, адамдар импровизация жасап, қазір ойларында не болса, соны айтады. нобай|оңға|150px|ненец баласы Ненец киімінің негізгі мақсаты - қыста қатты аяздан және жазда қансорғыш жәндіктерден қорғау. Киім тігу үшін бұғы терісі қолданылады. Тігу алдында әйелдер шикізатты малдың жасына қарай сұрыптайды. Терінің қаңқаның қай бөлігінен алынғаны маңызды. Жаздың соңында алынған 3 айлық бұғы бұзауының терісі ерекше бағаланады. Ер адамдардың сырт киімдері (малица, сокуй) мен аяқ киімдері бұғы терісінен тігіледі. Ол өте жылы және басы мен денесін жақсы жылытады. Олар қызыл матамен қапталған, екі немесе үш қатарлы мыс түймелері бар былғары белдікпен өрілген, кестемен безендірілген. Әйелдердің қысқы тондары бұғы аяқтарының үстіңгі бөлігінен алынған терілерден - камустан жасалған. Тонның төменгі жағы поляр түлкі жүнінен тігіліп, жеңдеріне қолғаптар тігіледі.
Негізгі тағамдары – бұғы еті, балық. Ненецтер көбінесе бұғы етін тұздап, ұзақ уақыт сақтайды, мұндай етті шикі, ысталған, кептірілген күйде жейді. Асқазанның бір бөлігі, жүрек, тіл олар үшін дәмді тағам болып саналады. Табиғаты қатал жағдайда өмір сүру үшін адамдар шикі қан мен етті тұтынады, бұл өнімдер аштық пен шөлді қандырып қана қоймайды, сонымен қатар ағзаны айтарлықтай мөлшерде болатын пайдалы заттармен, В2 және С дәрумендерімен қанықтырады. Сондықтан ненецтер ешқашан цингамен ауыруымен ауырмайды. Бұқтырылған немесе қайнатылған бұғы етінен басқа сиыр етін, шошқа етін, теңіз жануарларын, тұщы су балықтарын жейді. Ненецтер сорпаны ұнмен пісіреді, бұқтырылған етті макарон өнімдерімен пісіреді. Гарнир ретінде күріш, макарон пайдаланады, диетада көкөністер өте сирек кездеседі. Сүйікті сусындары - шай, морс, компот. Сусындар жидектерден дайындалады. Кисель крахмал қосылған жидек шырынынан жасалған.
Қазақстандағы ненецтер
Ненецтер Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың орта шенінен бастап бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы ненецтер саны: 1999 жылғы мəлімет бойынша 83 адам, 2009 жылғы мəлімет бойынша 7 адам.
Дереккөздер
Санат:Ресей халықтары
Қырқы нәзірі
=Қырқы нәзірі= Қаза болушының дүниеден өткеніне 40 күн толғанда берілетін ас қырқы нәзірі деп аталады. Көбінесе ерлер жөнінде 39-37 күнде, әйелдер жөнінде37-35 күн толғанда (тақ күн) беріліп келеді. Малын бейсенбі күні сойып жұма күні тарқатып жүр, туыс туған, жегжәт жұрағат, ағайын-туыс, ауылдастарға сауын айттырып беріледі, қырқы нәзірінде ірі қара сойылады, жағдайына қарай ұсақ мал соятындарда болады, дастарқанын жақсылап жасап шелпек пісіріп дастарқан жаяды, өліміне келе алмаған адамдар қырқы нәзірінде арнаулы жоқтап келеді, мұнда көбінесе үйдегі әйелдер дауыс айтады.
Сыртқы сілтеме
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Ашытқы (биология)
Ашытқы - азотсыз микроағзалар әсерінен анаэробты жағдайда биохимиялық жағдайға ұшырауы мүмкін саңырауқұлақтар. Бүған спирт, сүт қышқылы, ацетонэтил, ацетонбутил, май қышқылы ашу процестері жатады. Сонымен қатар ашу арқылы көкеністерді, жемістерді және мал азықтарын сүрлеп сақтайды. Бұларға сыра, нан, шарап ашытқылары жатады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Рентгендік астрономия
Рентгендік астрономия – астрономияның ғарыш нысандарын олардан келетiн рентген сәулелерi арқылы зерттейтiн бөлiмi.
Аспан денелерiнiң көбi рентген сәулелерiн шығарады. Күн тәжi – толқын ұзындығы 10–100Е болатын қарқынды рентген сәулелерiнiң көзi. Күнге жақын планеталар мен Ай Күннен шығатын протондар ағыны әсерiнен өздерi рентген сәулелерiн шығарады. Олардан келетiн сәулелердi зерттеу арқылы сол нысандардың құрамы, құрылысы, т.б. қасиеттерi туралы мәлiметтер алуға болады.
Санат:Рентгендік астрономия Санат:Плазма физикасы
Футболдан Украина кубогы 2020 (финал)
2020 жылғы Украина кубогының финалы 8 шілде күні Харьковте өтіп, "Динамо Киев" және "Ворскла" клубтары кездесті.
Сілтемелер
Санат:2020 жылғы футбол Санат:Футболдан Украина кубогы Санат:Динамо Киев ФК ойындары Санат:Ворскла ФК ойындары
Мальяно-Альфиери
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1797 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 200 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 12050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Радиоэлектроника
Радиоэлектроника — ғылым мен техниканың ақпарат тарату, қабылдау және түрлендіру үшін электрмагниттік өріс энергиясын пайдалану мәселелерін қарастыратын саласы. Радиоэлектроника 20 ғ-дың 50-жылдары пайда болды. Ол радиотехника мен электрониканы, кванттық электрониканы, оптикалық электрониканы, шалаөткізгіштік электрониканы, микроэлектрониканы, криоэлектрониканы, инфрақызыл техникасын, т.б. қамтиды. Радиоэлектроника автоматика, техникалық кибернетика және электрондық есептеу техникасымен тығыз байланыста. Радиоэлектроникада радиотехникалық тізбектер мен құрылғыларға талдау және синтез жасауға, олардың құрылымы мен параметрлерінің тиімділігін анықтауға математика кеңінен пайдаланылады. Радиоэлектрониканың электракустика және электроникамен бірігіп кеткен салалары бар. Қазіргі радиоэлектроника физиканың көптеген салаларымен, әсіресе қатты дене физикасы, радиофизика, оптика және механика сияқты салаларымен тығыз байланыста дамып келеді. Радиоэлектроника ғылым және техникамен қатар өндірісте, медицинада, экономикада, т.б. қолданылады.
Дереккөздер
Электроника
Санат:Электроника
ඉලෙක්ට්‍රොනික තාක්‍ෂණය සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව Ẹ̀lẹ́ktrónìkì
Президенти-Лусена
Президенти-Лусена (Presidente Lucena) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Грамаду-Канела экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Сен-Жермен-де-ла-Кудр
Коммунаның INSEE коды — 61394, пошта индексі — 61130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 847 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,32 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Шарлюг
Шарлюг — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луза өзенінің оң жағалауынан 537 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Полак-ан-Маржерид
Полак-ан-Маржерид (Paulhac-en-Margeride) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,79 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 107 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,78 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
(110) Лидия
(110) Лидия — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1870 жылы 19 сәуірде Альфонс Борелли Марсель обсерваториясында ашты.
Жерорта теңізі бойындағы ежелгі Лидия мемлекеті атымен аталды.
thumb|450px|center|Лидияның Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Радиус
Радиус (латын тілінде radіus — дөңгелек шабағы, сәуле) — шеңбердің не сфераның кез келген нүктесін центрімен қосатын кесінді. Сондай-ақ осы кесіндінің ұзындығын да радиус деп атайды.
Санат:Геометрия
Көкдала (Жетісу облысы)
Көкдала (2007 жылға дейін — Достижение) — Жетісу облысы Қаратал ауданы, Ескелді ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Жыл нәзір
=Жыл нәзір= Ас беру деп айтады. Ас беру үшін алажаздай, қаза болушының мініс атын тұлдайды, ерте қамданып дайындық жұмыстарын істейді. Біршама көлемді өткізіледі, қадыр қымбаты жоғары, жасы үлкен кіслер болса ас соңында көкбар және бәйге беретін жағдайларда бар. Жыл назыры көбінесе бір жыл толғанда, ішінара 6-3 ай болып күз мезгіліне тура келсе өткізе беретіндерде кездеседі, ал жыл уағы болғанда жылын сындырып аят оқып өткізіп береді. Қазақстан республикасының басым обылыстарында 100 күндік нәзірі яғни Жүзін өткізеді.
Көкдала (Жетісу облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үштөбе қаласынан шығысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 591 адам (303 ер адам және 288 әйел адам) болса, 2009 жылы 501 адамды (268 ер адам және 233 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қаратал ауданы елді мекендері
Узурпация
Узрупация — заңсыз үкімет билігін басып алу немесе басқаның қүқын иемдену.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Саясат
Люжи
Люжи (Lugy) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62533, пошта индексі — 62310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 145 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Қапал көшесі
ҚАПАЛ КӨШЕСІ  – Тараз қаласындағы ертеден келе жатқан әрі үлкен көшелердің бірі. Тараз қ-ндағы ең ежелгі қоныстар Қапал көшесі бойында болған. Қапал Ұлы жүздегі ру аты. Оның негізін қалаған Қапал батыр деген дерек бар. Кеңес дәуірінде бұл қоныс көшеге айналып, марксизм-ленинизмнің негізін қалаушы К. Маркстің есімі беріледі. Егемендік алған соң көшеге тарихи атауы қайтарылды.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 9-том
Санат:Тараз
Трасса планы
thumb Трасса планы - берілген масштабтағы трасса осі бойымен салынған жергілікті жер контурының горизонталь пішіні; түзу қызыл сызықпен, бұрылу нүктелерінде жаңа бұрылу бағыттары нұсқармен көрсетіледі, жергілікті жер жағдайы шартты белгілермен бейнеленеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Десте
Дестені қалыптастыру (Формирование пакета) — желілік адаптер мәліметтерді үлестерге бөледі немесе қабылдаған кезде оларды біріктіреді. Мысалы, Ethernet желісінде осындай үлестің өлшемі 1500 байт, ал ATM торабында 48 байт болады. Адаптер мәліметтер дестесіне бастаманы және аяқтаманы қосады. Бұл сатыдан кейін адаптерде жеткізуге дайьш десте қалыптастырылған болып шығады.
Дестені ашу (Распаковка пакета; unpacking) — дестеленген ондық мәліметтерді ашылған пішімге түрлендіру; дестелеуге кері операция.
Дестелер тізбегінің бұзылуы (Нарушение последовательности пакетов; packet desequencing) — қарым-қатынас желісіне әр түрлі маршруттармен берілетін және осының салдарынан жеткізу уақыты бірдей болмайтын дестелер тізбегінің реттілігін жоғалту процесі.
Түрлері
Астасқан десте (Интегрированный пакет; integrated package) — өзара байланысты мәселелерді шешуге бейімделген қолданбалы программалар дестесі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Санкт-Катарайн-ан-дер-Ламинг
Санкт-Катарайн-ан-дер-Ламинг (Sankt Katharein an der Laming) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Брук-на-Муре округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1110 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 43.88 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BM, ресми идентификациялық коды — 6 02 15.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хуберт Циннер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Мұхит Тұрсынов
Мұхит Тұрсынов — 2014 жылғы Қазақстан барысындағы чемпион. Биылғы жылы Мұхит Тұрсынов (95 кг) ең мықты балуан атанды.
Шығыс-Қазақстан облысынан шыққан спортшы 26 жаста. Балуан бұл өзінің үшінші чемпионаты екенін айтады, алдыңғы екеуінде жолы болмапты. Бірақ балуанның ұнжырғасы түспей, бұлшық етін күшейтіп, салмақ қосып 82 килограмнан 95 кг дейін жеткен.
Дайындығы
Спортшының жаттықтырушысы - туған әкесі. Екеуі ақылдасып өздерінің жеңіс тәсілін ойлап шығарыпты. Ол бұл жеңіске әкесінің арқасында қол жеткізгенін жасырмайды.
''«Өткен жылдан бастап біз, мен кілемде 28 қарсыластың әр қайсысымен қалай күресер едім деген мағынадағы дербес дайындықтың топтамасын бастадық. Яғни, басқа чемпионаттарды, жарыстарды бейнетаспаға жазып алып, әр қайсысының техникасын зерттедім»'', -деп бөлісті жеңісінің сырымен чемпион.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан спортшылары Санат:Қазақ күресінен палуандар
Емелтау ауылдық округі
Емелтау (емілтау) ауылдық округі – Абай облысы Аягөз ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Емелтау ауылы кіреді. Орталығы – Емелтау ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 606 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы ауылдық округтері
Үлкен тораңғы қоңызы
Үлкен тораңғы қоңызы (Capnodis miliaris) – қатты қанаттылар сабының златкалар тұқымдасына жататын, оқта-текте және жеке дара сирек кездесетін ірі қоңыз.Табиғат әшекейі. Иран, Орта Азия, Оңтүстік Қазақстан және Синь-Цзян провинциясы (ҚХР) шөлді аймақтарындағы өзен аңғарындағы тораңғы орман алқаптарында тіршілік етеді. Дернәсілдері ағаш діңінің түбінде, ағашты кеміріп жеп дамиды. Ересектері мамыр-маусымда белсенді, қосымша жапырақтармен қоректенеді. Әлсіреген және қураған ағаштарды қоныстанады. Саны барлық жерде төмен. Қазақстанда түр нақты Сырдария өзенінің орта ағысында (Түркістан орман шаруашылығы) және Iле өзенінің орта ағысында (Үлкен Қалқан, Айдарлы елді мекені маңында) кездеседі. Қоныстануға ыңғайлы ағаштың жетіспеушілігінен саны қысқарып отыр. Сонымен қатар, дернәсілдерін тоқылдақ жейді. Түр Ұлттық табиғи бақ «Алтынемелде» қорғалады. Дегенмен, барлық жерде тораңғы орман алқаптарын қорғауды ұйымдастыру қажет және бұл сирек кездесетін әдемі қоңызды жасанды жолмен өсіруді қолға алу керек.
Дереккөздер
Ғажайып омыртқасыздар. Қазақстан Қызыл кітап беттерінен. Құрастырушылар И.Д.Минтяев, Р.В. Ященко, В.Л. Казенас.
Санат:Қатты қанаттылар
Отвайлер
Отвайлер (Ottweiler) — Германия Федеративтік Республикасының Саар жерінде орналасқан қала. Нойнкирхен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 14829 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 45,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 10 0 43 115. Қаланың басшысы — Ханс-Хайнрих Рёдле.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Ле-Лу-дю-Лак
Ле-Лу-дю-Лак (Le Lou-du-Lac) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35158, пошта индексі — 35360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Бекэтт (Нью-Джерси)
Бекэтт (Beckett) — Нью-Джерси штатының Глостер округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4726 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.8 км² шамасында. FIPS коды — 34-04400.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Десублимация
Десублимация - заттың бу күйінен тікелей қатты күйге ауысуы; сублимацияға қарсы процесс.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Фазалық өтулер
Липница (Враца облысы)
Липница (Липница) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Мизия қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 694 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Липница
Саламат Мұқашұлы Мұқашев
Саламат Мұқашұлы Мұқашев (21 қазан 1927 жыл, Гурьев Қаз АКСР - 18 маусым 2004 жыл Алматы) — Қазақ Совет Социалистік Республикасына еңбегі сіңген саяси және мемлекеттік қайраткері, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының төрағасы.
Гурьев мұнай техникумын (1947), ВЦСПС-тің Харьковтегі мектебін (1951), КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін (1947) сырттай оқып бітірген. Еңбек жолын 1942 жылы Мақат кәсіпшілігінде операторлықтан бастады.
Дереккөздер
Санат:КОКП ОК мүшелігіне кандидаттар Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары Санат:КОКП XXVI съезінің делегаттары Санат:КОКП XXVII съезінің делегаттары Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері Санат:Атырау облысында туғандар
Қазақ хандығы тарихы: құрылуы, өрлеуі, құлдырауы
Қазақ хандығы тарихы: құрылуы, өрлеуі, құлдырауы — 2011 жылы Алматы қаласы «Сөздік-Словарь» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Б. Ғ. Аяған, Х. М. Әбжанов, А. И. Исин. Беттер саны — 320.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-822-64-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Сөздік-Словарь баспасының кітаптары
Молокша (Черный Лух тармағы)
Молокша — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черный Лух өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
IC 3698
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42790, MCG 2-32-193, ZWG 71.12, VCC 1961, IRAS12408+1128.
Сыртқы сілтемелер
IC 3698 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Кірпі-балықтар
Кірпі-балықтар (Diodontidae) – тікенқұрсақтылар отрядының тұқымдастары. Денесі 60 см денесі, қысқа, тікенектермен қапталған. «Ауа қапшығы», қарын өсіндісі ауаға немесе суға толғанда денесі шар тәрізді қабарып, өседі, тікенектері ұзарып шығады. 6 туыстың 15 түрі бар. Кәдімгі түрі кірпі, балық, (Diodon histrix) барлық мұхиттардың тропикалық суларында кездеседі. Қимылы баяу. Қорегі, әртүрлі омыртқасыздар. Терісі мен ішқұрылыстары улы. Жергілікті кәсіпшілік балықтары.
Дереккөздер
Санат:Тікенқұрсақтылар
Дефлегматор
Дефлегматор — айдау аппараттары (колонналарының) мұнараларының жоғарғы жағына орнатылған бу конденсаторы.
Тецце-суль-Брента
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 404 адамды құрайды. Халық тығыздығы 578 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 36056.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Сами Әл-Жабер
Сами Әл-Жабер (سامي الجابر; 11 желтоқсан 1972, Эр-Рияд) — араб футболшысы, жартылай қорғаушы, бапкер. Сауд Арабия құрамасында ойнаған. Төрт бірдей әлем чемпионатына қатысқан (1994, 1998, 2002, 2006). Үш бірдей әлем біріншілігінде гол соққан жалғыз Сауд Арабиясы футболшысы.
Сілтемелер
Санат:Сауд Арабиясы футболшылары Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Азия чемпиондары Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК ойыншылары Санат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК ойыншылары Санат:Әл-Шабаб Эр-Рияд ФК жаттықтырушылары Санат:Сауд Арабиясы футбол жаттықтырушылары Санат:Әл-Уахда Абу-Даби ФК жаттықтырушылары Санат:Әл-Хилал Эр-Рияд ФК жаттықтырушылары
Хайдекамп
Хайдекамп (Heidekamp) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штормарн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 448 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,49 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 62 031. Муниципалитеттің басшысы — Торстен Дрюке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Боқша
Боқша — әйел кісілер 70 жастан өткен соң боқша даярлайды, боқшаның ішіне асыл кездеме, жүзік, білезік, сырға, күміс түйме, күміс қалып, жаулық, көйлек т б әйелдерге қатысты нәрселер салып даярлап қояды. Қайтыс болғанда тең туыстарынан бір әйел боқшаны ашады. Боқша ашудан бұрын молда аят оқиды. Боқшаның ішіндегі ең асыл нәрсені боқшаны ашқан әйел алады. Басқасын сол орындағы әйел жамағатқа таратып береді де, қартамыс әйелдер боқша даярламаса сынға ұшырайтын жәйіттерде кездеседі. Боқша тек әйелдер үшін ғана ұсталады.
Вила-Сека (Армамар)
Вила-Сека (Армамар) (Vila Seca (Armamar)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Армамар муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 483 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,49 км² шамасында. Халық тығыздығы — 42 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Дух.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Ескі муйнак
Ескі муйнак — Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Тунгатар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 270 адамды құрады. Пошта индексі — 453714, ОКАТО коды — 80253884004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 3147
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 3 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3147 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30019, UGC 5532, MCG 12-10-25, ZWG 333.22, IRAS10126+7339.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Бангладеш президенттерінің тізімі
thumb|right|200px|Бангладеш Президентінің туы Бангладеш президенттерінің толық тізімі Бангладеш президенті ретінде Бангладештің Тәуелсіздік Декларациясын қабылдағаннан кейін 1971 жылы кеңсеге ант берген адамдарды қамтиды.
Ақырет киіз
=Ақырет киіз= (иман киіз) Бұл қаза болған кісіні ақырет киімі сырттан орайтын бір парша көлемді ақ киізді көрсетеді. Бұл қойдың жүнінің қылшығын суырып, қалған ақ түбітінен басып даярланатын киіз, оны арнаулы жүкке жиып таза сақтайды. Тірі кезде төсенішке істетпейді. Атам заманда халқымыз ақ киізді кебін ретінде істеткен. Сондықтан мұндағы жылдарға дейін ақырет киіз жасалып, ол тек мәйітті орап жерлікке апару аралығында ғана істетілетін болып, істетілу көлемі кішірейген.
Бангладеш президенттерінің тізімі
Нөмірлеу
Бангладештің бірінші президенті Шейх Муджибур Рахманнан кейін үкімет өкілдері тарапынан кеңінен танылған және кейінгі президенттер үшін бірыңғай нөмірлеу жүйесі жоқ. Әртүрлі дереккөздер сандарды әртүрлі тәсілдермен есептей алады, олардың саны Президенттің міндеттерін атқару санына қарамастан,, бірнеше терминдер қарастырылғанына, саны санмен немесе жеке тұлғалар санымен саналғандығына қарамастан және басқа да факторлармен есептелуі мүмкін. Мысалы, А.М. Бадруддоза Чоудхури, ол бір ғана мерзімге қызмет еткен болса да, үкіметтің басылымында және баспасөзде Бангладештің 16-шы Президенті, сондай-ақ 15-ші, 13-ші және 11-ші кезектерде сипатталған. and the 11th.
2017 жылы Bdnews24.com жариялаған тізім елдегі сайлау комиссиясының мәлімдемесіне сәйкес келеді және 2013 жылы алғаш рет сайланған президент Абдул Хамидті 2016 жылы президенттің ресми сайтында жарияланған тізімге қайшы келеді. Бангладештегі жоғары комиссия, Сингапур, 2018 жылы оны 22-ші президент ретінде тізеді. Бұрынғы Президенттер туралы, соның ішінде Бангладеш газетінің «Күнделікті жұлдыз» туралы басқа есептері де басқа тізімге сәйкес келмейді.
Дереккөздер
Санат:Бангладеш президенттері Санат:Президенттер тізімі Санат:Бангладеш тізімдері
NGC 7687
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1862 жылы 21 қыркүйекте Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7687 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71635, MCG 0-59-51, ZWG 380.66, NPM1G +03.0621.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Тарықата (өзен)
Тарықата — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шу өзенінің сол жағалауынан 207 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 83 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Турен Ален
Турен Ален — француз әлеуметтанушысы. Индустрияландырудың бастапқы кезеңінде әлеуметтік талдау экономикалық жүйе тепе-тендігінің шарттарын анықтаумен айналысты. Индустриялдық қоғамның келесі даму сатысында әлеуметтік ғылымдардың талдауы мейлінше кеңіп, оңцағы орталық орынды әлеуметтік жүйе түсінігі алды. Осыдан кейін Бұл функционалдық көзқарас ой-пікірдің белтілі бір эволюционаддық тұрімен толықтырылды. бұған дейінгі өзгерістер бейберекет модификациялар жүйесі ретінде түсіндіріліп келген еді. Туреннің пікірінше, жаңа уақыт талабы жаңа әлеуметтануды талап етеді. Біріншіден, әлеуметтану эволюциясын және әлеуметтану қозғалыстарын талдау да әлеуметтану бола алады. Катотталистік индустрияландыру кезіндегі талдау екі бағыткз топтастырылды: капитализм дамуының экономикалық механизмдерін тану және тарихты тану. Қоғам экономика арқылы анықталғандықтан, бірде-бір нақтылы әлеуметтану талдауы мүмкін болмады. Турен бойынша әлеуметтану әлеуметтік фақторлардың санаттарынан гөрі әлеуметтік қатынастың санаттарына көбірек жүгінуі керек. "Әлеуметтік катынастар күрайтын нәрсеге материалдық шындықты қарама-қарсы коюдың мәні жоқ". Акционалистік көзқарастың жаңалығы мынада: Турен казіргі батыс қоғамында экономикалық катынастар өзінің орталық орнынан айырылып, оның орнын мәдени және әлеуметтік факторлар басканын атап көрсетеді. Қоғам Турен бойынша әрекет жүйесінің құрынымы күрделі, деңгейлермен бөлінген, әр-тұрлі әлеуметтік катынастар типтерінен тұратын ерекше жүйе. Туреннің пікірінше, үш деңгей немесе әрекет жүйесі бар: тарихилық, институционалдық және ұжымдастыру жүйелері. Тарихилық қоғамньщ әлеуметтік және мәдени бағытын айқындайды, институционалдық жүйе әрбір нақты қоғам құрылымының және оның қоршаған ортасының жүйесін айкьщдайды, Ұйымдастыру жүйесі нормативтік аппараттың көмегімен қоғамның ішкі және сырткы тепе-теңдігін көздеген мақсатка сәйкестеңдіріп отыруды қамтамасыз етеді. Турен иңдустриалдық қоғамның негізгі Ұйымдарын: тартысты және әлеуметтік; қозғалысты ұсынады. Сонымен катар Турен таптар жайлы баяндаудан гөрі олардьщ байланыстарына көбірек назар аударады. Тапты»; саралаудьщ негізі — жинақталған қор. Туреннің түсінігінде жинакі алған қортаптардьщ болуыньщ басты және қажетті шарты. Ол өндірушілер мен өнімді игерушілер арасындағы бөлініске негіз болады. Туреннің пікірінше, тартыс жинақталған қорды меңгерушілердщ және рухани құндылықтарды өндірушілердің арасында болды.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Молодежное бөгені
‎‎ Молодежное бөгені (Коммунар) — Қарағанды облысы Сарыбел ауданы жерінде орналасқан. Нұраға құятын Баймырза өзенінің саласы — Шоқай өзені бойында 1953 жылы салылған.
Гидрологиялық сипаты
Бөгеннін су сыйымдылығы 1,22 млн м3, су айдынының ауданы 42 га, ұзындығы 2,6 км, ендірек жері - 250 м, тереңдігі 8 м-ге дейін жетеді. Ауданның 122 га суармалы жерін сумен камтамасыз етеді. Суының минералдығы 0,8 г/л-ге дейін.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы гидрографиясы
Устер
250px|thumb|Картада орналасуы Устер (Uster) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан қала. Устер округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 614 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28.56 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 198, пошта индексі — 8610.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Маслоудың қажетсіну пирамидасы
Маслоудың қажетсіну пирамидасы — американ психологі Абрахам Маслоу ұсынған адам қажетсінуін сипаттайтын иерархиялық моделдің жалпы атауы. 1943 ж. Маслоудың "Psychological Review" журналында басылып шыққан "Адам мотивациясының теориясы" ("A Theory of Human Motivation") атты кітабында бұл идея қарастырылған боалтын.
Маслоу бұл идеясын адамның ішкі құмарлықтарына бақылау жасау барысында қалыптастырған. Оның бұл теориясы адам дамуы психологиясындағы басқа теориялармен қатарласып, адам өсуі мен жетілуінің сатыларын айқындайды. Ол қоғамдық жалпы қажетсінуді сипаттайтын классификация жүйесін жасайды және оны тәжірибеден келген сезімдермен толықтырады. Маслоудың қажетсіну иерархиясы адамның не үшін мәлім әрекеттерге ниеттенетінін оның түрлі деңгейдегі талап-тілектерімен түсіндіреді. Ол "Физиологиялық", "Қауіпсіздік", "Иелік және махаббат", "Қоғамдық қажетсіну, немесе Құрметтелу" және "Өзін-актуалдау" секілділер арқылы адамды әрекетке салған мотивацияны түсіндіреді.
Маслоудың түсіндіруі бойынша, әрбір саты келесі сатыға көтерілу үшін, алдыңғы саты толық орындалуы, алдыңғы қажетсіну толық қанағаттануы керек.
Адамның бес қажетсінуінің иерархиясы
Ал, қарны тойып, жаны бағылып, өзін қауіпсіз сезінгендердің ары қарай эмоциялық қажеттіліктері ояна бастайды: қуанғысы, күлгісі, достасқысы, сүйгісі, рахаттанғысы келеді. Бүл үшінші саты.
Сосын адамдар ендігі жерде Қошаметтелгісі келеді. Бұл төртінші деңгей. Қоғамым мені білсе дейді, қоғамдағылар мен туралы жақсы сөздер айтса екен дейді - міне соны аңсайды. Ол адамдардан құрмет, қошамет аңсайды, мақтау дәметеді, дәріптеу күтеді.
Жер шарындағы көп санды адамның өмірге қояр негізгі талабы осы төрт деңгейден көп ұзай қоймайды. Олар үшін тірі жүрсе болды, ішіп-жеп игіліктенсе болды, қауіпсіз болса болды, күлді-көмеш рахатқа батса болды, ары болғанда айналасындағы адамдар оны мақтап-қошаметтесе болды, одан ары жоғарғыға басын қатырмайды.
Дегенмен адамдардан озып шығатын адамдар бар, олар жан бағу мен қауіпсіздікті, көңіл қуанышы мен қошаметті негізгі мақсат көрмейді, жай ғана қажетті шарт көреді. Олар төменнен қол үзбейді, бірақ оны одан да жоғары деңгейге талпынудың сатысы етеді.
Бұл ең жоғары деңгей Өзін актуализациялау. Олар өздерінің потенциялын түгел оятады, ол жай ғана құрмет-қошамет күту емес, қайта түбегейлі актуалды адам болу, шынымен маңызды, қажетті, кем болса болмайтын адам болу, өмірде өзін нағыз адам етіп қайта жарату, жоғары қабілеті арқылы ең жоғары деңгейдегі іс тындырған толық адам болу.
Әрине, көп адам үшін бұлай болу ертегі құсап көрінеді. Бірақ сондай деңгейге жеткен адамдар әлемде бар.
Қажетсіну пирамидасының басқа нұсқалары
Алғашқы нұсқасы: thumb|right|300px|Маслоу пирамидасы Одан толығырақ санатталған иерархия да бар. Жүйеде жеті деңгейлі (приоритеттер) қажеттілік бар:
Әр деңгей іске асқанда, келесі деңгей маңызға ие болады. Бірақ бұл алдыңғы қажеттілік маңызын жоғалтты дегенді білдірмейді. Сонымен қатар әр деңгей тұрақты приоритеті, орны болмайды пирамидаға сәйкес, яғни әр адамға әр қандай қажеттілік маңыздылығы әр түрлі.
Дереккөздер
Санат:Психология
Болтановка
Болтановка — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков су қоймасы (Костром шығанағы) орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Манта
Манта (Manta) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3511 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 319 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 12030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Қоснүктелі қанқызы
Шоғырланып кездесетін, кең таралған түр, саны күрт төмендеп барады. Диаспин сымырларымен қоректенеді, олардың санын реттейді, осы зиянкестермен күресуде маңызы зор. Еуропа, Орта Азия, Қазақстан, Сібір, Қиыр Шығыста таралған. Әртүрлі ормандарда, орман алқаптарында, бақтарда тіршілік етеді. Ересегі мен дернәсілдері әртүрлі сымыр түрімен қоректенеді.Сонымен қатар Iле Алатауында алейродидтермен қоректенеді. Осыдан аз уақыт бұрын түр саны едәуір көп болған. Қазіргі кезде бақтар мен орман алқаптарында химиялық өңдеулерді кең жүргізуге және түрдің шоғырланып таралуына байланысты,жекелеген аймақтарда түр саны тіпті қысқарып кетті. Бұл түрдің жекелеген популяциялары жоғалып кету қаупінде тұрған еліміздің оңтүстік аймақтарында орман алқаптарын, тау бақтары мен ормандарды химиялық өңдеу жүргізуге тыйым салу керек.
Дереккөздер
Ғажайып омыртқасыздар. Қазақстан Қызыл кітап беттерінен. Құрастырушылар И.Д.Минтяев, Р.В. Ященко, В.Л. Казенас.
Санат:Қатты қанаттылар
Қызылжар (Қаратал ауданы)
Қызылжар — Жетісу облысы Қаратал ауданы, Ескелді ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үштөбе қаласынан оңтүстікке қарай 4 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1044 адам (528 ер адам және 516 әйел адам) болса, 2009 жылы 1116 адамды (565 ер адам және 551 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қаратал ауданы елді мекендері
Шың киім
=Шың киім= Мәйітті орап киіндіретін киімді көрсетеді, төркіндемеген қыз болса әке – шешесі қал үстінде жатқанда шік ким үшін ақ болатынайдан 24 метр сатып алып әкеліп, қал үстінде жатқан адамға көрсетпей оның жастығының астына тығып қояды. Қайтыс болғанда ақырет киімдікке істетіледі. Оны қал үстінде жатқан әке-шешесі көріп қалса қуанады. Кейбіреуі ренжиді сондықтан оны көрсетпей жасырады.
Лестерфранк Уорд
Лестерфранк Уорд (1844- 1913 ж.ж.) - американ әлеуметтанушысы. Психологиялы эволюционизмнің негізін салушы, адам интеллеқтісінің эволюциясына зор рөл берген (Герберт Спенсерге қарсы) ғалым. қаршадайынан өз бетімен білім алып шықты. 65 жаска дейін геолог және патентолог болын келді, содан кейін Браун университетінен профессорлық қызмет алып, өмірінің ақырына дейін окытушынықтан қол үзген жоқ. 1906 жылы ол Американың әлеуметтану қоғамының түңғыш президенті болып сайланды. Конт пен Спенсердің ықпалында болған Уорд өз әлеуметтануын эволюция төңірегіне күрды. Бұл процесс кезендер тұрінде баяндалды, алғаш ол "генезистің" (тұтқиыл соқыр күшінің) нәтижесі, кейін "генезистің" адамның білімге және нәтиже күтуге негізделген нысаналы әрекеттің нәтижесі болды. Уорд әлеуметтануды сипаты жағынан психикалық және әлеуметтің синэнергияның процеске жетектейтін, жаңа құрынымдар жасаған әлеуметтік күштерді жүйелі парықтайтын ғылым деп тұжырымдады. Уордтың әлеуметтік рөл атқаратын ең басты себебі, ол өз еңбектерінде жиырмасыншы ғасырдағы әлеуметтану мәдениетке баса ден қояды деген тұжырым жасады.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Шатеневский Пичуг
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Прогресу (Риу-Гранди-ду-Сул)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 928 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 255,122 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,2 адам/км².
Шатеневский Пичуг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Прогресу (Риу-Гранди-ду-Сул)
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Әділбаев Қабдырахман
Әділбаев Қабдырахман (1910-1967) - Социалистік Еңбек Ері (1948), егінші, Ақмола облысы, Ново-Черкасск ауданы (қазіргі Астрахан ауданы), Өндіріс колхозының егіншілер бригадасының бригадирі (1945). 1910 жылы Ақмола облысы, №16 ауылда туған.
Дилерлік
Дилерлік - маклер лік фирма акция сатып алу және сату жөнінде өзі және өз қаражаты есебінен жүзеге асыратын операциялар. Егер фирмаға акция сатып алу жөнінде көп тапсырыс түсе қалса, оларды бірден биржа ға беру қауіпті. Мұндай жағдайда акция бағасының өсуі немесе төмендеуі бақылаудан шығып кетуі ықтимал, мүндай дағдарыс тан тез шығу оңай емес. Сондықтан осындай жағдайда әрбір маклерлік фирманың өз қолында бірқатар акциялары болуы тиіс, бұл биржада тұрақтылықтың сақталуына септігін тигізеді.
Дереккөздер
Санат:Құнды қағаздар нарығы Санат:Биржалар
Елжас Хұсаинов
Хұсаинов Елжас (1937, Алматы – 2000) – хирург-дәрігер, КСРО «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» (1976).
Өмірбаяны
Семей мемлекеттік медицина институтын (қазіргі Медициналық академия) бітірген (1963).
1963 – 72 ж. Өскемен, Зайсан, Днепропетровск қалаларында хирург, 1973 – 2000 ж. Ақтау қаласында облыстық ауруханада хирург-дәрігер, операциялық бөлім бастығы, бас дәрігердің орынбасары, қалалық емхананың хирургия бөлімінің бастығы болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан хирургтары Санат:КСРО денсаулық сақтау ісінің үздіктері Санат:Семей мемлекеттік медицина университеті түлектері Санат:Ақтау тұлғалары
Оғыз мемлекеті
Оғыз мемлекеті немесе Оғыз Жабғу мемлекеті (766 жыл – 1055 жыл) — IX ғасырдың ортасында Сырдарияның орта және төменгі ағысында, сонымен қатар Батыс Қазақстанды да қосып алатын территориясында оғыз тайпаларының саяси бірлестігі құрылды. «Оғыз» деген терминнің этимологиясы әлі де анықталмаған. Алайда "оғыз" сөзінің пайда болуы туралы әр түрлі пікірлер жоқ емес. Кейбір ғалымдар "уыз" сөзінен шықты десе, екінші біреулері "садақтың оғы" деген сөзден пайда болған дейді. Ал үшінші бір ғалымдар "өгіз" деген тотемдік сөзден пайда болды деп дәлелдеуге тырысады. Махмуд Қашқари, әл-Марвази еңбектерінде, оғыздарға жататын руларды атап кеткен: қынық, баят, язғыр, имур, қарабулақ, тутырка, т.б. Оғыздар 2 экзогамды фрактриядан құрылған.
Бұлар — боз оқ және үш оқ (учук). VIII ғасыр ортасында түргештер мұрасы үшін қарлұқтармен болған күресте оғыздардың едәуір бөлігі Жетісуды тастап, Шу алқабына кетеді. Осы жерде олардың «Көне Гузия>> деп аталатын ордасы болды. IX ғасырдың бас кезінде оғыздардың көсемі қарлұқтармен, қимақтармен одақтасып, кангар-печенег бірлестігін күйретеді, сөйтіп Сырдарияның төменгі жағы мен Арал өңірі мен даласын басып алады. IX ғасыр соңында олар хазарлармен одақ құрып, печенегтерді жеңеді де, Орал мен Еділ арасын қол астына қаратады.Печенегтермен соғыс олардың саяси бірлігін күшейтіп, тайпалардың оғыздық одағын құруға мүмкіндік берді. Оғыздар құрамына Сырдария алқабы мен Арал-Каспий далаларының үнді-еуропа, финн-угор тектес ежелгі компоненттері және Жетісу мен Сібірдің халаджылар, жағарлар, чаруктер, қарлұқтар, имурлер, байандұрлар тайпалар кірді. Оғыздардың этникалық қауымдастығының құрылуы ұзақ процесс болды.
Орта Азия мен Шығыс Еуропаға және Орталық Азияға баратын керуен жолдарының тоғысқан жерінде жатқан Янгикент қаласы 10 ғасырда оғыз мемлекетінің астанасына айналды. Оғыз мемлекетінің халқы түркі және иран тілінде сөйлеген. «Жабғу» атағы бар жоғарғы билеуші Оғыз мемлекетінің басшысы болған. Оғыз жабғуларының орынбасарларын Күл-еркін деп атаған. Жоғарғы билеушілер өкіметі мұрагерге — «иналға» беріліп отырған. Жабғу мемлекетінде оғыз әскерінің сюбашиы» деп аталатын бас қолбасшысы маңызды рөл атқарған. Оғыздар мал шаруашылығымен айналысты. Отырықшылық та қатар дамыды. Жент, Сауран, Қарнақ, Сүткент, Фараб, Сығанақ деген қалалары болды. Құл саудасы дамыды. Оғыздар мәжусилер болып, бақсы-балгерлерге табынды. Біртіндеп ислам діні де ене бастады.
X-XI ғасырлар Оғыз мемлекеті елеулі дағдарысқа ұшырайды. Оған алым-салыққа қарсылық білдірген оғыз тайпаларының көтерілістері себеп болды. Салжұқтармен, қыпшақтармен болған соғыстарға шыдамай, оғыз мемлекеті XI ғасырдың ортасында біржола құлайды. Жартысы қыпшақтардың қысымынан Шығыс Еуропа мен Кіші Азияға, жартысы Мәуереннахрдағы қарахандарға, Хорасан салжұқтарына, қалғаны Дешті-Қыпшақ тайпаларына араласып кетті.
965 жылы Хазария жеңілгенге дейін оғыздар хазар қағандарымен ұзақ уақыт күрес жүргізді. Оғыздардың хазарлармен қан төгіс шайқастары, Маңғыстауға батыс жағынан іргелесетін далаларда өткен болса керек. X ғасырдың орта кезінде Каспий теңізінін солтүстік-шығыс жағасына дейін жеткен Хазар державасының шекарасы осы жерден басталатын еді. Хазар қағанатының талқандалуы оғыз державасының саяси қуатынын өсуіне себепші болды. X ғасырдың аяғында оғыз жабғулары орыс князьдерімен біріге отырып, Еділ Бұлғариясын да күйрете жеңді. Орыс шежірешілері 985 жылы князь Владимирдің торктармен (оғыздармен) одақтаса отырып, бұлғарларға жорық жасағаны туралы айтады. Князь әскерлері Еділмен немесе Камамен қайықпен жүзді, ал торктар жағамен өздерінің жауға мінетін аттарымен жүріп отырды. X — XI ғасырлар шегінде оғыз мемлекеті құлдырай бастайды. Алым-салықтардың жыртқыштықпен жиналуына наразы болған оғыз тайпаларының көтерілістері жиілей түседі. Оғыздардың тарихи аңыздарына қарағанда, бұл көтерілістер өкімет басына X ғасырдың орта кезінде немесе оның екінші жартысының бас кезінде келген Әли ханның басқаруына қарсы жүргізіледі. X ғасырдың соңы - XI ғасырдың басында оғыз мемлекеті құлдырай бастады. Бұл, бір жағынан, Әли хан тұсындағы алым-салықтың өсуіне халық наразылығының күшеюімен, екінші жағынан, Шығыстан төнген салжұқ  тайпаларының толассыз шабуылдарымен түсіндіріледі. Әли ханның мұрагері Шах Мәлік тұсында Оғыз мемлекеті қайта күшейді. Тіпті 1041 жылы Хорезмді басып алды. Ішкі талас-тартыс, салжұқтарға қарсы сыртқы шабуылдар оғыз мемлекетін әлсіретті. Осы тұста солтүстік-шығыста қыпшақ тайпаларының шабуылдары күшейді. Бұл оғыз мемлекетінің өмір сүруін тоқтатуына алып келді. Араб деректерінде «Мафазат әл –Ғұз» деп аталған Оғыздар даласы Дешті Қыпшақ құрамына енгендігі айтылады.
Этникалық және тайпалық құрамы
Махмуд Қашқари оғыздар алғашында 24 тайпадан құралған дейді. Алайда неғұрлым кейінгі авторлар оның ішінде Марвази оғыздардың 12 тайпасы жөнінде ғана айтады. Деректемелердің айырмашылықтарын оғыздардың екі экзогамиялық фратрияға: тиісінше олардың әскерлерінің оң және сол қанатына кірген бұзұктар мен үшұқтарға бөлінуімен түсіндіруге болар. Әрбір топта 24 тайпадан болды, бұлардың өзі де тепе-тең екіге бөлінеді.
Оғыздардың тарихи аңыздарына қарағанда, бұзұқтар оң қанатқа, «аға» тайпалар қатарына жатады да, ал ұшұқтар сол канаттың «кіші» тайпаларына жатады. Жоғарғы ханды «сайлағанда» бұзұктардың (ұшұқтарға қарағанда) көп артықшылықтары болған. Жалпы алғанда оғыз мемлекеті этникалық құрамы жөнінен ала-құла болып ерекшеленбеген.
Оғыздар Қазақстан аумағында
Оғыз тайпалары кең-байтақ жерді мекендеді. Оғыздардың қоныстары Ырғызда, Жайықта, Жемде, Ойылда, Аралсор көлінің оң жак жағасында болды, шығыста оғыздардың кейбір топтары Балқаш көлінің оңтүстік жағасына дейін барды, мұнда олардың Ғорғұз деген бекінісі болды. Оғыздар, сондай-ак Арал маңын, Сырдария аңғарын, Қаратау баурайын, Шу оңірін мекендеді; бірақ олар бұл жерлердің бәрінде бірдей көп болған жоқ. Олар Каспийдің солтүстік өңірінде, Сырдарияның төменгі ағысында мейлінше тутас қоныстанды. Огыздар билеушілерінің бірінің бекіністі ордасы Дахлан каласы болды. «Нұзхат әл-мүштақ» шығармасында оғыздардың әскері көп болғаны және олардың Таразға жасаған шапқыншылықтары туралы айтылады. Соғыстардан кейін бітім жасалып, сауда жүргізіліп тұрды. Мұнда Шаштан мұсылман көпестері келіп, мал, негізінен түйе мен жылқы сатып алып жүрген.
Шаруашылығы
Оғыз мемлекеті Еуразияның саяси әскери тарихында елеулі роль атқарды. 965 жылы оғыз жабғуы мен Киев князі Святослав арасында Хазарларға қарсы әскери одақ құрылып, Хазар қағанатын талқандайды. Бұл одақ екі жақтың да көздеген мақсаттарынан, сауда-экономикалық мүдделерінен туындады. Егер Хазар мемлекетін талқандау орыс көпестері үшін Шығыс елдерінің бай базарларына жол ашса, оғыздар үшін Дон, Қара теңіз маңындағы далалар мен мал жайылымдары қажет болды. 985 жылы князь Владимирмен одақтасып, Еділ бұлғарларын талқандауға қатысады. X ғасырдың соңы - XI ғасырдың басында оғыз мемлекеті құлдырай бастады. Бұл, бір жағынан, Әлихан тұсындағы алым-салықтың өсуіне халық наразылығының күшеюімен, екінші жағынан, Шығыстан төнген селжұқ тайпаларының толассыз шабуылдарымен түсіндіріледі. Әлиханның мұрагері Шах Мәлік тұсында Оғыз мемлекеті қайта күшейді. Тіпті 1041 жылы Хорезмді басып алды. Ішкі талас-тартыс, селжұқтарға қарсы сыртқы шабуылдар оғыз мемлекетін әлсіретті. Осы тұста солтүстік-шығыста қыпшақ тайпаларының шабуылдары күшейді. Бұл оғыз мемлекетінің өмір сүруін тоқтатуына алып келді. Араб деректерінде «Мафазат әл –Ғұз» деп аталған Оғыздар даласы Дешті Қыпшақ құрамына енді.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақстан тарихы
Oguzes غز Oğuz Türkləri Oguzen Oğuz Türkleri 昭武九姓