cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чапшушка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 6312
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1879 жылы 25 шілдеде Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6312 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 59751, MCG 7-35-40, ZWG 225.60, NPM1G +42.0459.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Кист
Кист (Kist) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Вюрцбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2423 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 79 154. Муниципалитеттің басшысы — Фолькер Фаульхабер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Тогиньо
Тогиньо (Touguinhó) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-ду-Конде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Кеманча
Кеманча, кяманча – ысқылы музыкалық аспап. Кавказда (Әзірбайжан, Армения, Грузия және т.б.), Орта және Таяу Шығыс елдерінде кең таралған. Кеманчаның шанағы кокос жаңғағына ұқсас (кейде осы материалдан жасалады да), үнтілшесі жіңішке жылан немесе балық терісінен, мойны ұзын ағаштан, аяғы металдан жасалады. Кеманча да ойнаушы аспаптың аяғын жерге немесе тізесіне тіреп отырады. Кеманча 2, 3 және 4 ішекті болып келеді. Кеманчаның жалпы ұзындығы 850 – 900 мм. Кеманча жеке орындайтын, сондай-ақ, ансамбльдік және оркестрлік аспап ретінде қолданылады.
Тогиньо
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 458 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,76 км² шамасында. Халық тығыздығы — 306,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Шу көмір алабы
Шу көмір алабы, Жамбыл облысында Балқаш көлімен батыс, оңтүстік-батысқа қарай 120–150 км жерде орналасқан. Мойынты – Шу темір жолынан 110–160 км жерде. Алап аумағынан Шу өзені ағып өтеді. Шу аңғарының солтүстік бөлігін алып жатқан алаптың көмірлі түзілімдері Қаракөл брахисинклиналінің солтүстік жақтау бөліктерінде ашылып, оңтүстік бағытта жастау түзілімдер астына 10–30°-тан 45° аралығында еңістенеді. Алаптағы алғашқы кен орны 1910 жылы ашылған. Одан басқа алаптағы кен орындарын барлау және түсірумен М.М.Юдичев, В.А.Бектасова, И.А.Хохлов, С.Г.Токмачева, Д.Қ.Дүйсенғалиев, т.б. айналысқан. Қалыңдығы 350–400 м болатын бастапқы визелік көмір түзілімдерінде ендік бағытта созылған брахисинклинальдік қатпарлар жасайтын бірнеше көмір қабаты бар. Шу көмір алабында Қаракөл, Александров, Қамқалы және Қасымтөбе кен орындары орналасқан. Жиынтық қалыңдығы 22 м көмірлі қабаттардың ең көбі (13) Қаракөл кен орнында анықталған. Алаптың көмірі – қара шірінділі тас көмір, маркасы ұзын жалынды, газдыдан майлы мен кокстіге дейін, бірігуі жұтаң, күлділігі жоғары (40–46%). Көмірінің қоры мол (Александровта – 1,7 млрд. т, Қаракөлде – 1,3 млрд. т), өте тереңде жатқандықтан өндіру әзірге тиімсіз және барлануы жеткіліксіз.
Дереккөздер:
Санат:География
Саттон (Нью-Гэмпшир)
Саттон (Sutton) — Нью-Гэмпшир штатының Мерримак округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Тапсырмаларды есепке алу
Тапсырмаларды есепке алу (Учет заданий; job accounting) — ресурстарды есепке алуға және оларды ұтымды жоспарлауға пайдаланылатын есептеу желісіндегі тапсырманы орындау сипаты туралы мәліметтерді жинау және тіркеу.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Шичуга
Шичуга (Сичуга, Нерчуга) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфтюга өзенінің сол жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Маккасторна
Маккасторна (Maccastorna) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Шичуга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Маккасторна
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 60 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 26843.
Шичуга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Маккасторна
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Шичуга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Автоерітінді тасушы
Автоерітінді тасушы - құрылыс объектілеріне ерітінді-бетон тораптарынан әр түрлі консистенциялы құрылыс ерітінділерін тасымалдау, козғау және тиісті мөлшермен беруге арналған арнайы көлік құралы. Өзімен ерітіндіні араластыру үшін гидравликалық қалақты қозғаушысы бар жүк автомобилінің рамасына орнатылған цистернаны көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Көліктер Санат:Сәулет және құрылыс
Потенциалдық бедер
Потенциалдық бедер - Заттың (объектінің) әрбір бөлшегінен шағылған жарық ағыны оптикалық жүйе (линзалар) арқылы фотокатод бетіне қарқындылығы жоғары жарық ағыны түскенде фотокатод бетінен көбірек, ал қарқындылығы төмен жарық ағыны түскенде азырақ электрондар ұшып шығады. Нәтижесінде фотокатод бетінде объект бетінің жарықтылығына сәйкес потенциалдық бедер пайда болады. Ол бедер электрондық сәуле арқылы бейнесигналға өзгертіледі.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Тыкель-Корн-Игль
Тыкель-Корн-Игль — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Энтль-Моккун-Ях өзенінің сол жағалауынан 89 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Роберт Уиздом
Роберт Уиздом (ағыл. Robert Wisdom, туған. 14 қыркүйек 1953) — американдық актёр.
Өмірі мен мансапы
Роберт Уиздом Вашингтонда өмірге келіп, Колубиялық университеттін оқып шықты. Роберт 80-ге жуық фильмдер мен телесериалдарда көрінседе, әлемге көбінесе HBO «Прослушка» сериалында Говард Колвин ролімен әйгілі. Сонымен қатар Роберт Уиздом «Без лица», «Дюплекс», «Рэй» және «Писатели свободы» кинолары арқасында әлемде танылады.
2007-2008 жылдар аралығында "Побег" телесериалында, ал кейін «Сверхъестественное» мен «Чёрная метка» сериалдарында уақыт сайын көрініп тұрған. Тағыда аз уақыт аралығында болып тұрған "Счастливый город" сериалына түсіп үлгерген. Роберт Уиздом «Закон и порядок: Специальный корпус» пен «Как я встретил вашу маму» сериалындарда қонақ болған.
Атомдардың биогендік өрісі
Биосфераның өмір сүруі үшін тірі ағзаларды "құрылыс материалдармен" қамтамасыз ету қажет. Есте болатын бір жайт: ағзалдық заттардың барлығы фотосинтез немесе хемосинтез үдерісінде бейағзалық заттан түзіледі, ал біріне-бірі өзара айналу соңынан екінші өнім де пайда болады. Егер тірі ағзалар бір күні өз денесіндегі басқа ағза құрамына химиялық элементтерді бермейтін болса, онда ғаламшарда заттарда тез бітіп қалар еді. Тірі ағзалар арқылы 10 миллион жылда бүкіл жер қыртысының массасына тең заттар массасы өтетіні есептеліп шығарылған. Тіршіліктің 4 миллион жылға жуық өмір сүріп келе жатқан еске түсірейік. Сондықтан тірі затқа "шығаратын жол" біреу ғана, ол -химиялық элементтер айналымын немесе атомдың биогендік өрісін ұйымдастыру. Биогендік өрісі тірі зат құрамына енетін элементтердің бірі қалмастан бәрі өзгеріске ұшырады.Солардың негізі екеуін талқылайық. Бұл көміртегі және азот өрісі.
Роберт Уиздом
Өмірі мен мансапы
2012 жылы "Нэшвилл" телесериалында саясаткер Коул Карлайл ролін ойнайды. Екінші сезоннан бастап оның кейіпкері эпизодтық ролге дейін түсті, себебі Коулдың сериал желісінің дамуына қосатын үлесі аз болатын.
Атомдардың биогендік өрісі
Дереккөздер
Санат:Атомдық физика
Электроэнцефалография
thumb|right|300px|ЭЭГ жазбасын орнату Электроэнцефалография (қысқаша ЭЭГ) (электро- + ἐγκέφαλος — "ми" +  — "жазу", "тіркеу", "білдіру"; Electroencephalography, EEG) — электрофизиологиялық мониторда мида және жүйке талшықтарында болатын биоэлектрлік қозғалыстар мен өзгерістерді жазып алу, тіркеу әдіснамасы. Бұл әдіснама "қара сандық" деп аталатын мидағы биоэлектрлік құбылыстарды оны бүлдірмей тұрып зерттеуге мүмкіндік береді, әсіресе мидағы әлеуетті түсіндіруде белгілі бір нақты деректермен қамдайды. ЭЭГ бойынша нәзік толқындарды сезетін электродтар бас терісіне жапсырылып, күрделі бағдарламалық жүйе арқылы мидан шыққан биоэлектрлік толқын жазып алынады. ЭЭГ арқылы ми нейрондарындағы ионды қозғалыстар тудырған толқындар кернеуі өлшенеді. Мұнда зерттеу назары ЭЭГ әдіснамасы арқылы нейробиологиялық синхронизацияға ("нейорндық тербеліс", ауыз екі тілде тілде "Ми толқыны" деп те аталады) бағытталып, ЭЭГ ақпары (сигнал) жазып алынады. thumb|right|250px|ЭЭГ жазбаcы "Ми толқындары" Клиника саласы ЭЭГ технологиясын мидағы табиғи биоэлектрлі толқындардың уақыт бойынша периодты өзгерісін тіркеуге қолданады. Бұл үшін бас терісінің көп тұсына түрлі электодтар жапсырылып, ондағы биоэлектрлі толқындар жинастырылады, және соңында оның қисық сызықты диаграммасы жасалады. Бұл арқылы науқас ауруының миға әсерін және мидың өзіндегі аурулар туралы белгілі бір ақпарат қорытындыланады. Дегенмен, ЭЭГ басқа әсерлердің кедергісіне оңай ұшырайтындықтан оны медицинада әдетте басқа әдістермен бірлестіріп қолдану керек.
ЭЭГ көбінесе Қояншық (эпилепсия) ауруына диагноз қоюға пайдаланылады. Өйткені қояншық ЭЭГ жазбасында қалыпсыздығын анық байқатады. ЭЭГ сондай-ақ ұйқысыздық, Кома (толық естен тану), Энцефалопатия (ми жүйке талшықтары ауруы) секілді ауруларға және ми өлімін (Brain death) анықтауға қолданылады. thumb|left|300px|Neurovisor-BMM 40 ЭЭГ компьютері ЭЭГ кезінде ісікті, инсульт және басқа да өзекті ауруларды анықтаудың бірінші дәрежелі амалы болған. Бірақ бұл жоғары дәлдіктегі анатомиялық елестету технологиясы пайда болған соң саябырси бастады: Магниттік-резонанстық томография (МРТ, MRI) және компьютерлік томография (КТ, CT) қатарлылар. Кеңістіктік дәлдік шекті болса да, ЭЭГ баяғыдай зерттеу мен диагностикада өте маңызды құрал есептеледі. Әсіресе, миллисекундтық шамадағы уақыт дәлдігі керек болғанда, бұл әдісті әле ештеңе баса алмайды (МРТ пен КТ ондай дәлдікті көрсете алмайды).
Буафль (Эр)
Буафль (Bouafles) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,61 км² шамасында.
Электроэнцефалография
Қысқаша тарихы
thumb|right|200px|Ханс Бергер 1875 жылы Ливерпульда практика жасаған физик Ричард Катон (Richard Caton, 1842–1926) өзінің қоян мен маймылдың ми шарында электрлі құбылыс болатыны туралы байқауын Британия медицина журналында (British Medical Journal) жариялады.
Буафль (Эр)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 661 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,42 адам/км².
Электроэнцефалография
Қысқаша тарихы
1912 жылы Украина физиологі Владимир Владимирович Правдич-Неминский алғашқы хайуанаттарға жасалған ЭЭГ-ні және сүтқоректілердегі Қозғатылатын әлеует (evoked potential) туралы зерттеуін жариялады (итке). 1914 жылы Napoleon Cybulski және Jelenska-Macieszyna науқастың миының ЭЭГ жазбасын сызды. right|thumb|left|400px|1924 жылы Ханс Бергер жазып алған ең алғашқы ЭЭГ жазбасы. Үстіндегі таспа ЭЭГ ні, төмендегісі 10 [[hertz|Hz уақыт сигналы.]] 1924 жылы неміс физиологі және психиатрі Ханс Бергер (Hans Berger 1873–1941) тұңғыш  ЭЭГ жазбасын жасады. Ол Катон және басқаларының хайуанаттарға жасаған тәжірибесін кеңейтіп, "electroencephalogram" деген атау беріп, "клиникалық неврология тарихындағы өте таңғажайып, ұлы және шешуші маңызға ие даму" деп бағаланды. Оның бұл жаңалығының маңызын алғаш рет 1934 жылы Британия ғалымы Edgar Douglas Adrian and B. H. C. Matthews растады және ары қарай дамытты.
Буафль (Эр)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Электроэнцефалография
Дереккөздер
Санат:Ми Санат:Физиология Санат:Технология Санат:Медицина
Буафль (Эр)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Жұмабай Шаштайұлы
Жұмабай Шаштайұлы (10.10.1950 жылы туған, Жамбыл ауданы, Жамбыл ауылы) - жазушы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі.
Еңбек жолы
"Коммунизм жолы" газетінде, 1980-87 жылдары республика "Лениншіл жас", "Социалистік Қазақстан" газеттерінде, 1987-90 жылдары "Жалын" журналында жұмыс істеді. 1990-92 жылдары "Қазақ тілі" қоғамы Алматы облыстық комитеті төрағасының орынбасары, 1992-96 жылдары "Жас Алаш", "Қазақ әдебиеті" газеттерінде бөлім меңгерушісі, 1996-2002 жылдары халықаралық "Заман-Қазақстан" газетінің бас редакторы болды. 2002 жылдан Қазақ радиосының бас редакторы қызметін атқарды. 2007 жылдан бастап "Қазақ әдебиеті" газетінде бас редактор.
Дереккөздер
Санат:1950 жылы туғандар
Шульба археологиялық экспедициясы
Шульба археологиялық экспедициясы - Шульба ГЭС құрылысы басталар кезде далалық зерттеулер жүргізген. Оған 1977, 1980, 1982 жылдары А.Г. Максимова, 1981, 1983 жылдары С.М. Ақынжанов жетекшілік еткен. Әрбір далалық маусымда түрлі дәуірлерді зерттейтін 3 – 4 отряд жасақтаған. Шульба ауыл э. тас дәуірі, петроглифтер, қола және темір, орта ғасырлар тарихи-мәдени кезеңдерінің нысандарын зерттеумен шұғылданған. Әр жылдары экспед. отрядытарында Х.Алпысбаев, Л.Макарова, З.Самашев, Ж.Таймағамбетов, С.Ақынжанов, Ф.Х. Арсланова, А.С. Загородний, Н.А. Боковенко, Г.Ш. Кущ, т.б. археологтар жұмыс істеп, ғыл. ізденістермен айналысты. Жаңадан ондаған археол. нысандар анықталып, археолог-мамандардың жаңа буыны тәрбиеленді. Кешенді түрде жүргізілген далалық жұмыстар Шығыс Қазақстан өңіріндегі тас дәуірінен бастап кейінгі орта ғасырлармен мерзімделінетін көптеген ескерткіштердің анықталуына мүмкіндік берді. Экспед. жұмысына жаратылыстану ғылымдарының мамандары да тартылып, көне өркениеттер туралы мол мәліметтер алынды. Алынған мәліметтер республиканың шығыс өңірі ірі мәдени ошақтардың бірі болғандығын дәлелдеп берді.
Дереккөздер
Санат:Археология Санат:Тарих
Федоров заңы
Дереккөздер
Санат:Геология
Адельфия
Адельфия (Adelfia) — Италиядағы қала, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Бари провинциясында орналасқан.
Эхо (Миннесота)
Эхо (Echo) — Миннесота штатының Yellow Medicine округіне жататын АҚШ қаласы.
Адельфия
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 16824 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 560 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 70010.
Эхо (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 278 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-17900.
Адельфия
Елді мекеннің қамқоршысы — San Trifone. Жыл сайынғы мерекесі — 10 қараша.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Эхо (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Мурено (Перник облысы)
Мурено (Мурено) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Земен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2437. Телефон коды — 07744. ЕКАТТЕ коды — 49357.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Нова-Фатима (Баия)
Нова-Фатима (Баия) (Nova Fátima (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серринья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 414 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 371,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1940 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Тынай
Тынай — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Туртас өзенінің сол жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Кристоф Ганс
Кристоф Ганс (Christophe Gans) - француз режиссері, сценарийші, продюсер.
IC 2200
IC 2200 — Carina шоқжұлдызында орналасқан Sb/P типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21075, ESO 123-12, AM 0727-621, IRAS07276-6214.
Сыртқы сілтемелер
IC 2200 Санат:Carina (шоқжұлдыз)
Кошерель
Кошерель (Cocherel) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,00 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77120, пошта индексі — 77440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 587 адамды құрады. Халық тығыздығы — 73,38 адам/км².
Кіші Мураниха
Кіші Мураниха — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мураниха өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Тапсырмаларды жоспарлау
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Владимир Васильевич Стасов
1833 - 43 жылдары Петербургтегі Құқық тану училищесінде оқыды. Көпшілік кітапханада зерттеу жұмыстарын жүргізу және халық өнерін, орыс, Шығыс және Батыс Еуропа өнерін, ою - өрнекті зерттеумен қатар негізінен сыншылықпен айналысты. Стасовтың эстетикалық көзқарасы революцияшыл демократтар эстетикасы негізінде қалыптасты. Стасов орыс көркем мәдениетінің ұлттық және халықтық ерекшелігімен өмірге тікелей қатысты сыншыл реализмнің идеялық демократиялығы үшін, сондай - ақ реакциялық академизмге қарсы күресті. Алдыңғы қатарлы суретші, музыкант, жазушылармен достық байланыста болумен бірге әрі олардың сенімді көмекшісі болды. Передвижниктерге игі көмек жасады. Орыс өнері туралы көптеген мақалалар, зерттеулер, күрделі еңбектер ("Орыс өнерінің 25 жылы" ,1928-83) жазды. Алғашқылардың бірі болып М.И.Глинка, М.П.Мусоргский, А.П.Бородин және шетел композиторлары өнерін зерттеп, насихаттады. "Құдіретті топтың" өнерлік прициптерін жүйеледі. Орыс музыка тарихын жүйе[[лі зерттеудің, тарихи - [[документті материалды жинақтаудың негізін қалады.
Дереккөздер
Санат:Ресей империясы музыка сыншылары Санат:Ресей көркемөнер сыншылары Санат:Императорлық құқықтану училищесі түлектері Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясыының құрметті мүшелері Санат:Тихвин зиратында жерленгендер Санат:Ресей империясы коллекционерлері Санат:Өнер тарихшылары Санат:Ресей империясы кітапханашылары Санат:Санкт-Петербург ктапханашылары Санат:Антисемитизммен күрес Санат:Императорлық сурет академиясының құрметті ерікті қауымшылары
Қарқаралы
Қарқаралы қаласы — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы қала, аудан және Қарқаралы қалалық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Қала Қарағанды облысының шығыс бөлігінде, Қарағанды қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 220 км жерде, теңіз деңгейінен 815 м биіктікте жатыр. Ең жақын темір жол станциясы - Қарағайлы (25 шақырым) орманды-тоғайлы, жақпар-тасты келген көрікті Қарқаралы тауларының шығыс етегінде, Қарқаралы өзенінің екі жағасында жайғасқан.
Тарихы
Қарқаралы 1824 жылы сәуірдің 8 күні Сібір қазақтары дала губернаторлығының әкімшілік-аумақтық орталығы — станица негізінде, Ресей империясының әскери бекінісі ретінде қаланған. 1868 жылы уездік қалаға айналды. 1928 жылға дейін Семей облысына қарасты Қарқаралы уезінің, 1928-1930 және 1934-1936 жылдары Қарқаралы округінің орталығы болды. 1930-1934 және 1936 жылдан Қарқаралы ауданының орталығы. 19-ғасырдың екінші жартысында жері шұрайлы, жайылымы малға, қойнауы кенге бай Қарқаралы Орта Азия мен Қытайдан Сібірге баратын керуен жолының торабы ретінде маңызды сауда, кәсіпшілік және мәдени - ағарту орнына айналды. Мұнда саяси тұтқындар жер аударылды. Қарқаралының солтүстігіндегі Қарасор көлінің жағасында 1848 жылдан 1930 жылға дейін белгілі Қоянды жәрмеңкесі өтіп тұрды. Мұнда талантты әншілер мен артистер (Ә.Қашаубаев, И.Байзақов, Ж.Шанин, Қ.Қуанышбаев, М.Уәлиева ) өз өнерлерін, ал Қажымұқан Мұңайтпасов күрес бәсекесін  көрсетіп тұрған. Қарқаралы тарихы ұлы Абайдың есімімен тығыз байланысты. Әкесі Құнанбай қажы Қарқаралыда көктөбелі күмбезді мешіт салдырып өз атын ұрпақтарына мәңгілік ескерткіш қылып қалдырып кеткен кемеңгер еді.
Қала келбеті
Қарқаралы – ешбір қалаға ұқсамайтын, өзіндік кескін-келбеті, сәулеттік өзгешелігі, бай тарихы бар өңір. Бір қаланың өзі - мыңдаған туристерге жәдігерін ұсына алатын эскпонаты көп орталық. Тарихқа көз жүгіртсек, құла түзде құлан, арқар жайылып, орман-тоғайымызда аю мен бұлан жортқан замандарда бұл өңірде жер бетіндегі ең алғаш мекендеген адам баласы болғаны белгілі. Тіпті, жыртқыш жануардың ең алғашқы тұқымдасы динозаврлардың болғанын да тарих ақиқаттады. Оған дәлел – қала басындағы «Суық бұлақ», «Үш үңгір» қазба орындары. Қала іргесіндегі Кент тауларының Талды қорымынан табылған «Алтын адам» жәдігері де – көне сақ, ғұн тайпаларының дәуірлеу кезеңінің белгісі. Бұған қарап арқа төсіндегі Қарқаралының 2 мыңжылдан астам тарихы бар, ескі жұрт екенін бағамдаймыз. Кент, Алат, Талды қоныстары жарты әлемді жайпаған ұлы бабаларымыздың құтты мекені болғаны – айғақты тарих.
Өзін-өзі басқаруы
Тарихи өлке Қарқаралы дуанын билеген Құсбектің тарихта алар орны ерекше. Абылай өлгеннен соң (1781 жылы) да қазақты төре тұқымының бiрiнен соң бiрi биледi. Бергi Арғынды: Бөкей-Бiрәлi-Шалғынбай Құсбек билеп, әділдіктің ақ туын қадады. Құсбек төре сұңғыла саясатшы, жеті тоспаға бөлінбес шешен, ол уәдесінен тайқымас дуан басшысы болған. Алаш қайраткері, ұлт көсемі, Алашорда төрағасы Әлихан Бөкейхан мен Құсбек төрелердің арғы аталары бір – Бөкейхан. Көкжал Барақтың ұлы Бөкейханды 14 жасында Қаз дауысты Қазыбек мен шекшек Нұралы би Орта жүзге хан сайлау үшін қаракесек еліне алып келген. Бұл туралы Құсбек төре бейіті туралы деректерді алғаш жинақтаған ғалым, зерттеуші Мыңжасар Әдекенов: «Атақты «Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» оқиғасынан кейін азат етілген жерлерге Сырдың бойынан, әр жерден қайта серпіліп келіп жиналған елді басқаруға деп Қаздауысты Қазыбек би мен шекшек Нұралы би Самарқандағы Барақ ханның 14 жасар баласы Бөкейханды 1748 жылы алып келіп, Орта жүзге хан сайлаған екен. Содан бері, міне, 258 жыл өтті. Осы 258 жыл Бөкейхан мен одан тараған, ел басқарған сұлтандардың тарихы орталық Қазақстанның, Қарқаралы аймағының да тарихы», – дейді. Осылайша қазақ жерінің жазиралы өңірі Қарқаралы төре тұқымдарының құт-берекелі қонысы болған.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 8773 адам (4196 ер адам және 4577 әйел адам) болса, 2009 жылы 9212 адамды (4491 ер адам және 4721 әйел адам) құрады.
Халық мұрасы
Қарқаралы тау сілемдерінің етегі ежелден көшпелі елге қоныс болған. Ол туралы өткен заманнан жеткен аңыз бен ертегілерде айтылған, Қарқаралы туралы көптеген өлеңдер мен аңыздар жазылған. Ең алғаш «Қозы-Көрпеш, Баян-сұлу» қиссасын орыстың жазушысы М.М. Пришвин осы төңіректе естіген.
Қазақтың мың әнін жинаумен тарихта теңдессіз тәлім қалдырған атақты музыка зерттеушісі А.В. Затаевич Қарқаралы өңіріндегі құйма құлақ, зерделі де зерек жыраулар ауызынан 154 ән жазып алған.
Жазиралы Қарқаралы табиғатына тікелей байланысты «Сұлушаш» поэмасын 1928 жылы Сәбит Мұқанов дүниеге әкелген.
Зерттеулер
Қарқаралының ақ қайың мен жасыл терек зерлеген шұрайлы өлкесі ерте кезден-ақ оқымысты-ғалымдардың, саяхатшы-зерттеушілердің көңіліне ұялап, көзін қызықтырған. Қазақ халқының тұңғыш ғалымы Шоқан Уәлиханов, Қарқаралы округінде екі рет — 1855 және 1863 жылдары болды. Қызмет бабындағы сапарын ол халықтың ауызекі аңыз-әңгімелерімен, ән-жырларымен танысуға арнады. Ш.Уәлиханов мал шаруашылығы жөнінде бірсыпыра қызықты материалдар жинады. Оның «Қарқаралының сыртқы округтері болыстарының қысқы көші-қоны» деген еңбегі осы тақырыпқа арналады.
thumb|300px|Шайтан көл Атақты саяхатшы П.П.Семенов-Тяньшанский редакторлығымен 1865 жылы басылып шыққан «Ресей империясының Географиялық-статистикалық анықтамалық сөздігі» Қарқаралының атағын асқақтата түсті. Қалың оқырман қауым алғаш рет Қарқаралының сұлулығы туралы, әлі де зеттетлмеген үңгірлер мен қорғандардың құпияларына ынтыға түсті.
Орыстың саяхатшысы Г.Н. Потанин өзінің жолжазба естеліктерінде, бұл өңірде болғанда сол кездегі көпес Рязанцевтің үйінде тоқтаған. Бұл ғимарат бүгінгі ұрпаққа сол қалпында жетті.
Халық ағарту
Қарқаралыда ашылған оқу орындары Орталық Қазақстан бойынша ең алғашқы білім орталықтары болып табылады.
Воудэн (Айова)
Воудэн (Woden) — Айова штатының Хэнкок округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.1 км². FIPS коды — 19-86700.
Қарқаралы
Атақты тұлғалары
Қазақтың алғашқы ағартушы, қоғам қайраткерлері Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы, Әлімхан Ермеков, Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов, Жақып Ақбаев, Нығмет Нұрмақов бұл өңір тарихына өз таңбаларын қалдырған.
Воудэн (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 243 адамды құрады.
Қарқаралы
Атақты тұлғалары
Қала көшелеріне келмеске кетіп ұмыттырылмақ болған А. Байтұрсынов, Ж. Ақбаев, Ә. Ермеков, Құнанбай қажы, Ұлы Отан соғысындағы батырларымыз Н. Әбдіров, М. Мамраев, П. Теряев, А. Қосыбаев есімдері берілді. Сонымен бірге Қарқаралының бір көшесі ақын Қасым Аманжолов есімімен аталады.
Воудэн (Айова)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Хэнкок округы (Айова)
Қарқаралы
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы елді мекендері Санат:Қарқаралы Санат:Қазақстан шипажайлары
Асенкритовка
Асенкритовка — Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл, Асенкритов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Әйет ауылынан солтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 957 адам (486 ер адам және 471 әйел адам) болса, 2009 жылы 1032 адамды (525 ер адам және 507 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бейімбет Майлин ауданы елді мекендері
Кәсіпшілік геофизикасы
Кәсіпшілік геофизикасы - мұнай және газ іздестіру, барлау, игеру мақсатында ұңғымаларда жүргізілетін геофизикалық зерттеулер. Бұл зерттеулер кешеніне электрлік каротаж, индукциялық каротаж, радиоактивтік каротаж, акустикалық каротаж, газдық каротаж кіреді. Әдістері көмегімен жинауыш қойнауқаттар бөлінеді, олардың мұнайлы-газдылығына болжам жасалынады. Деректері бойынша газды-мұнайлы қойнауқаттардың қалыңдығы, кеуектілігі, мұнайға қанығу, газға қанығу коэффициенттері, су-мұнай және газ-су жапсарының деңгейлері анықталады, қималарды. Сәйкестендіру жұмыстары жүргізіледі. Мұнай және газ кенорындарын игеру кезінде К. г-ның деректері су-мұнай жапсарының немесе газ-су жапсарының орнын және мұнайға, газға қанығу ауқымының жиектерін, пайдаланылудағы қойнауқаттардың өтпелі мұнай мен газға қанығу дәрежесін, олардың шығымдарын бақылауға, сондай-ақ ұңғымадағы сұйықты, оның қозғалу бағытын анықтауға пайдаланылады.
Санат:Геофизика Санат:Мұнай және газ
Мәзір түрлері
Мәзір түрлері - тағамдарды өз еркімен таңдау мәзірі. Кешенді ас мәзірі; бизнес-ланч мәзірі; жексенбілік бранч мәзірі; күндізгі рацион мәзірі; диеталық және балалар мәзірі; банкет мәзірі; тематикалық кештер мәзірі; тағамдарды өз еркімен тандау мәзірі — кез келген қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарында қолданылады. Кешенді ас мәзірі — бірнеше варианттан құрастырылады: кешенді таңғы, түскі, кешкі ас. Олар бір- бірінен тағамдардың құрамы бойынша және бағасы бойынша ерекшеленеді. Үш рет тамақтану кезінде таңғы асқа 30%, түскі асқа 45%, кешкі асқа 25% үсынылады. Бизнес-ланч мәзірі — жартылай дайын өнімдерде жүмыс істейтін жедел қызмет көрсететін мейрамханаларда 12—16 сағ аралығында жүргізіледі.
Нығмет Нұрмақұлы Нұрмақов
thumb|right|200px|Нығмет Нұрмақов
Перре (Кот-д'Армор)
Коммунаның INSEE коды — 22167, пошта индексі — 22570.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 177 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,48 адам/км².
Нығмет Нұрмақұлы Нұрмақов
Сіңірген еңбектері
Нығмет Нұрмақов берік қалыптасқан интернационалист болды. Ол туған республика жетістіктерін бүкіл совет елінің табыстарымен тығыз байланыста қарады. Оның Одақтық үкімет алдына қойған бірқатар маңызды ұсыныстары терең дәйектілігімен назар аударды. Мәселен, астықты аудандардың бірі ретінде Қазақстанның ролін арттырудың қажеттігін мәселе етіп қойды. Партиялық және мемлекеттік жұмыстың қай саласында жүрсе де барлық күш-жігерін, ұйымдастырушылық дарыны мен білімін жаңа құрылыс ісіне аянбай жұмсады.
Перре (Кот-д'Армор)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Нығмет Нұрмақұлы Нұрмақов
Дереккөздер
Санат:25 сәуірде туғандар Санат:1895 жылы туғандар Санат:Қарқаралы ауданында туғандар Санат:27 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Донской зиратында жерленгендер Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан әділет министрлері Санат:Қазақстан премьер-министрлері Санат:КСРО-да қуғындалғандар Санат:КСРО-да атылғандар Санат:КСРО-да ақталғандар Санат:Қайтыс болғаннан соң ақталғандар
Перре (Кот-д'Армор)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Ахмет. Ұлт ұстазы
'''Ахмет. Ұлт ұстазы''' — 2021 жылы түсірілген 6 сериялы тарихи драмалық телехикаясы. Фильмде Ахмет Байтұрсынұлының өмірі жайлы баяндалады. Сериал Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің қолдауымен түсірілді. 2021 жылы желтоқсан айында Қазақстан Ұлттық арнасында көрсетілді.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан телесериалдары Санат:2021 жылғы телесериалдар Санат:Қазақстан драма телесериалдары
Автожуу
thumb|Көлік жуу Автожуу— автомобильдерді жууға арналған орын. Автокөлік жууды жүзеге асыратын және тиісті қызметтерді көрсететін ұйым (ішкі бөлмені тазалау, жылтырату, дақтарын кетіру, қозғалтқышты жуу және т.б.).
Көбінесе автокөлік жуу орындары жанармай құю станцияларында, автосалондар мен автокөліктерге қызмет көрсету станцияларының жанында орналасқан.
Сонымен қатар, автокөлік жуу машиналарын жуу үшін қолданылатын жоғары қысымды аппараттар (HPA) деп аталады. Сондай-ақ, көлік жуу орындары автокөліктерді жууға арналған ғимараттар мен құрылыстар деп аталады.
Көбінесе автокөлік жуу орындары жанармай құю станцияларында, автосалондар мен автокөліктерге қызмет көрсету станцияларының жанында орналасқан. Қолданылатын жуғыш заттардың едәуір мөлшеріне байланысты, автокөлік жуу орындары қоршаған ортаны ластаушы болып табылады. Осыған байланысты, әдетте, мемлекеттік органдар жабдықтауды талап етеді.
Санат:Автомобиль Санат:Қызмет көрсету саласы
Шульбинка
Шульбинка, Шүлбі – тас дәуірінің тұрағы. 1983 жылы Қазақстан ғылым академиясының Тарих, археология және этнография ин-тының Шульбинка археологиялық экспедициясы (жетек. Ж.Таймағамбетов) тапқан. Ескерткіш өзен террасасында орналасқан. Қазба барысында бірнеше ошақ орындары анықталған. Табылған тас құралдарының саны бірнеше мыңды құрайды. Тас бұйымдарының арасында өзектас, сүйіртас, үшкіртас, қырғыш, тас жаңқалары, қырнауыш, тілікше секілді түрлері көптеп кездеседі. Алынған мәліметтер Шульбинка тұрағын байырғы адамдар бірнеше рет қоныстанғанын айғақтайды. Олар алғаш рет мустье, одан кейін соңғы палеолит пен мезолиттің бас кезінде Шульбинкада қоныстанып, аң аулағандығын және терімшілікпен айналысқандығын тас құралдарының жасалу технологиясы анықтап берді. Қазіргі таңда ескерткіш аумағының басым бөлігі су астында қалған.
Дереккөздер
Санат:Ескерткіштер Санат:Тарих
Жаңа мусино (Кабак ауылдық кеңесі)
Жаңа мусино — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Кабак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2 адамды құрады. Пошта индексі — 453005, ОКАТО коды — 80235870006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 1853
NGC 1853 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан SBcd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 4 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1853 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16911, ESO 158-22, AM 0511-572, IRAS05114-5727.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Бенковски (Пловдив облысы)
Бенковски (Бенковски) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Марица қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 4201. Телефон коды — 0318. ЕКАТТЕ коды — 3839.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Айман — Шолпан (мақала)
«Айман — Шолпан» — Мұхтар Әуезовтің мақаласы.
Әуезов «Айман — Шолпан» жырын терең зерттеп, әрі драма желісін пайдаланған. «Қазақ халқының эпосы мен фольклоры» деген көлемді зерттеуінде ол «Айман — Шолпанға» да сипаттама берген.
Жырда көтерілген тағы да бір күрделі нәрсе - әйел теңдігін, бас бостандығын құрметтеу мәселесіне саяды. Айманның өз басын және сіңлісі Шолпанды өктемдік зорлығынан құтқару жолындағы айла-әрекеттері дастанның тартыстық желісін құрайды. «Айман - Шолпанда» қаһармандардың мінез-құлқы, көңіл күйлері, өзара қарым-қатынасы нанымды бейнеленген. Ақырында Айманның Көтібар зорлығынан құтылуы қазақ қоғамында адам құқы туралы жаңа ұғымдар мен дүниетанымдардың бірте-бірте бел ала бастағанын байқатады. Басы қаһарлы, адуын басталған әрекеттердің ақыры бейбіт шешіммен аяқталады. Өзін алпауыт сезінген Көтібарлар жастар тағдырын баса-көктеп шешуге дәрменсіз екенін мойындайды. Жырда ақылды, сұлу қыз Айманның айлалы, парасатты әрекеттері сенімді ашылады, Айман бейнесі шыншыл, тартымды бейне болып шығады. Қара күшке сүйенген өжет Көтібар әрекеттері ерлік емес, есерлік екені мәлім болады. Дастандағы осы ахуалды суреткер Әуезов жақсы аңғарып, «Айман - Шолпан» фабуласының негізінде комедия жазды, ол шығармамен 1934 жылы қазақтың музыкалық театры өз сахнасының шымылдығын ашты.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов мақалалары Санат:Қазақ әдебиеті Санат:Қазақ жырлары
NGC 6318
NGC 6318 — Сарышаян шоқжұлдызында орналасқан III2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Кіші Грязная
Кіші Грязная — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Грязная өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
NGC 6318
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Кіші Грязная
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
NGC 6318
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 13 мамырда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6318 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 1004, ESO 333-SC1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
Кіші Грязная
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері
Тотоза
Тотоза (Toutosa) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Марку-де-Канавезеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 557 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,98 км² шамасында. Халық тығыздығы — 568,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Обертраун
Обертраун (Obertraun) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Гмунден округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 745 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 88.3 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GM, ресми идентификациялық коды — 4 07 12.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эгон Хёлль (АСДП) саналады.
Бұқтырма (ойыс)
Бұқтырма ойысы  – Бұқтырма өзенінің аңғарын бойлай жатқан науа тәрізді эрозиялық ойыс. Алтай тауының оңтүстігіндегі Қалба, Нарын жоталары мен Зайсан көлінің аралығында жатыр. Ұзындығы 45 – 50 км, ені 10 – 15 км. Беткейлері – делювийлі шөгінділердің жұқа қабаты жауып жатқан түпкі жыныстар; табаны – малтатас, құм, саз сияқты аллювийлі шөгінділер. Ойыстың көпшілік бөлігі 1960 – 67 жылы салынған Бұқтырма бөгенінің астында қалды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты
Тынась-Яун
Тынась-Яун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Негус-Яун өзенінің оң жағалауынан 121 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шошельца
Шошельца — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Төменгі Тойма өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 7 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сванзэй (Нью-Гэмпшир)
Сванзэй (Swanzey) — Нью-Гэмпшир штатының Чешир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7230 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 117.5 км² шамасында. FIPS коды — 33-75700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Бұқтырма (бөген)
Бұқтырма бөгені — Ертіс өзенінде, Шығыс Қазақстан облысы аумағында, Қалба, Нарын, Күршім жоталары аралығында орналасқан Қазақстандағы ең ірі бөген.
Гидрологиясы
Су айдыны 5940 км2, ұзындығы 600 км, ені 40 км, ең терең жері 80 м. Суының көлемі 49,6 км3. Бөгеннің құрамына Қара Ертіс өзенінің атырауы, Зайсан көлі, Ақ Ертіс өзенінің бір бөлігі (бастауынан Серебрянск қаласына дейін), Бұқтырма, Нарын өзендерінің төменгі ағысы кіреді.
Тарихы
Бұқтырма бөгенін толтыру 1960 жылдың сәуір айында басталып, 1962 жылы Ертіс өзенінің суы Зайсан көлімен қосылған соң біртұтас су айдынына айналды.
Шаруашылықтағы маңызы
Бөгенде фитопланктонның 280, зоопланктонның 260 түрі кездеседі. Сазан, Табан балық, көксерке, түрке балық (омуль), шармай, ақ амур, бақтақ, т.б. балықтар өседі. Жылына орта есеппен 8 – 9 мың т балық ауланады. Бұқтырма бөгеніндегі Өскемен, Бұқтырма су электр станциялары Шығыс Қазақстан облысының аудандарын электр энергиясымен қамтамасыз етеді. Көктемде бөгеннен жіберілген су Павлодар, Шығыс Қазақстан облыстарының жүздеген мың га егісі мен шабындықтарын суландырады.
Дереккөздер
Санат:Ертіс Санат:Ертіс су алабы Санат:Шығыс Қазақстан облысы гидрографиясы
Абсолют ұзару
Абсолют ұзару (Удлинения абсолютные) — деформациядан кейінгі ұзындық пен деформацияға дейінгі ұзындықтардың айырмашылығы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Құрастырылған тікұшақ
Дереккөздер
Санат:Тікұшақтар
Невель
Невель (Невель) — Ресейдегі қала, Псков облысы Невель ауданының әкімшілік орталығы.
Дереккөздер
Санат:Ресей қалалары Санат:Псков облысының қалалары
Қарағанды облысының әкімшілік-аумақтық аудандастырылуы
Дереккөздер
Санат:Аудандар
Сара Матузонды құтқару
Сара Матузонды құтқару — 1945 жылдың қаңтар-ақпан айларында 10 британ әскерінің көмегімен еврей қызын құтқаруы туралы оқиға. Бұл оқиға Гросс-Големкау (қазір Gołębiewo Wielkie, Польша) қаласында орын алды. Барлық 10 қатысушы да израиль Зілзала институты мен «Яд ва-Шем» ерлігі бойынша бейбітшілік тақуасы деп танылды.
Оқиға барысы
Сара 1928 жылы Шяуляйда қаласында дүниеге келген. Самуэль-Лейба мен Гита Матузонның апалы-cіңілі қызларының кішісі. Неміс әскерлері Литваны басып алғаннан кейін, әкесі бостандығынан айырылып, кейін ату жазасына ұшырады. Анасы мен апасы Ханнамен бірге геттода қалады. Геттоны жойып жібергеннен кейін, Штухоф концлагеріне тап болады.
Сиырларға жем салып жүргенде, британдық тұтқын Стэн Уэллс Сараны тауып алады. Ол әріптесі Зоядан, совет әскери тұтқындарының лагерінен оны жасыруын сұрайды. Бірақ олар бас тартады.
Стэн 1940 жылы Францияда тұтқынға түскен 10 британ әскери тұтқындарының бірі. «Шталаг 20B» лагерінде қамбаладың орнына тұрғызылған баракаларда тұрып, фермада жұмыс жасады. Ол жолдастарымен келісіп, Сараға көмек көрсетуге бел буады. Өздері тұратын қамбаның шатырына жасырып, киім, тамақ және дәрі-дәрмегін тауып береді. Сонымен қатар, жауынгерлер оның үскен аяқтарын емдеп, тамақтандырып, биттерден құтылуға, гигенаны сақтауға көмектесті. Сара бұл баракта 3 апта тығылады.
Соғыс тұтқындарын басқа жерге аударғаннан кейін, Сара көрші ферманық қожайыны Генрих Биндерге жұмысқа тұрады. Генрих қыздың қашқын еврей екенін сезіп қалады, бірақ, ешкімге тіс жармай ирдиш тілінде оны құтқарып қалғаны туралы құжат жазып беруді сұрайды.
3 аптадан кейін Гросс-Големкаға шаруалардан құралған Қызыл әскер басып кіреді.
Соғыстан кейін
Ол көптеген жылдар бойы өзін құтқарған жандарды іздеуге тырысты. Іздеу қиынға соқты, себебі, ол тек қана бір құтқарушының толық аты-жөнін білетін — Алан Эдвардс. Оны 1966 жылы іздеп тауады, ал 1972 жылы барлық құтқарушыларымен Лондонда кездеседі.
Алғаш рет Сара Матузонды құтқару туралы мақала 1968 жылдың 14 мамырында жексенбілік The People газетінде жарық көреді.
Құтқарушылар
1988 жылдың 2 қаңтарында «Яд ва-Шем» Стэн Уэллсты және Джордж Хаммонд, Томми Нобл, Алан Эдвардсты “әлем халықтарының тақуасы” деген атақ береді. 15 мамыр 1989 жылы осы атақ Роджер Летчфордке, ал 11 қазан 2011 жылы — Билл Киблге, Берт Хэмблингке, Билл Скратонға, Джек Баклиге және Уилли Фишерге беріді.
Сілтемелер
<li> </li> <li> Rescued by British Righteous Among the Nations: Hannah Rigler's testimony – Youtube </li> <li> Он ер және қыз </li></ul>
Химиялық формула
Химиялық формула — химиялық жеке заттар молекуласының құрамын химиялық таңба және сан арқылы белгілеу.
Шалқандар
Шалқандар  (ку-кижи (ku-kiši), лебединдер, чалкандар) — Ресейдегі түркі тілдес халықтар (Алтай Республикасының солтүстігі). Ресейде жалпы саны 1,2 мың адам. (2010, халық санағы). Негізінен Алтайда Лебедь өзенінің бойында Майск, Суронаш, Курмач-Байгол, Чуйка, Бийка ауылдарында, Таулы Алтай қаласы мен Турчак ауданында орналасқан Турчак ауылында тұрады. Сонымен қатар Хакасия мен Кемерово облысында бар.
Химиялық формула
Химиялық формула молекуланың сапалық және салмақ құрамын көрсетеді. Мысалы, жай зат күйіндегі оттек молекуласының химиялық формуласы — О2, күрделі зат аммиактың химиялық формуласы — NH3. Бұл химиялық формулада оттек молекуласында екі атом оттек, яғни оның 32 салмақ бөлігі бар екендігін, ал екіншісінің бір молекуласының құрамында бір атом азот және үш атом сутек, яғни олардың өзара қатынасы 14:3, жалпы салмағы 17 салмақ бөлігі екендігін көрсетеді. Химиялық формула бойынша химиялық қосылыстар құрамындағы элементтердің пайыздық мөлшерін есептеуге болады, керісінше, химиялық қосылыстар құрамындағы элементтердің пайыздық мөлшері белгілі болса, олардың формулаларын табуға болады. Cr2O3-тегі (хром тотығы) элементтердің пайыздық мөлшерін есептегенде, оның молекулалық салмағы 252+316=152. Хромның %-дық мөлшері 252:152=68,4%. Оттектің %-дық мөлш.: 316:152=31,6%. Хром тотығының пайыздық құрамы бойынша оның химиялық формуласы табылады. Ол үшін қосылыс құрамындағы элементтердің берілген салмақ қатынасын грамм-атом қатынасына айналдырады. 68,4 г хром 68,4:52=1,32 г-атом, 31,6 г оттек 31,6:16=1,98 г-атом болады. Кез келген молекуладағы атомдар қатынасы бүтін сан болуы керек. Мысалы, 1,32:1,98 қатынасын ең кіші бүтін сан қатынасына келтірсек 2:3 болады, бұған сай хром тотығының формуласы Cr2O3. Молекула құрамындағы атомдар қатынасы ең кіші бүтін санмен берілген формуланы қарапайым немесе эмпирикалық формула деп атайды. Молекула құрамында әрбір элементтен неше атом бар екенін дәл көрсететін формуланы нақты немесе молекулалық формула деп атайды. Химиялық қосылыстың нақты формуласын табу үшін, оның салмақ құрамын білумен қатар тәжірибе арқылы анықталған молекулалық салмағын да білу қажет. Сондай-ақ химиялық формуланы валенттілік бойынша да құрастыруға болады.
Шалқандар
Тілі
Қазіргі уақытта барлық Шалқандар екі тілді және орыс тілін жақсы меңгерген, бұл көптеген адамдар үшін ана тіліне айналды. Сондықтан шалқан диалектісі өзінің қызмет ету аясын тарылтып, тек отбасылық қарым-қатынаста және дәстүрлі шаруашылық қызмет түрлерімен айналысатын шағын өндірістік ұжымдарда ғана өмір сүреді. Челкан (Лебединдер) тілінің алғашқы бекітілуі 1869-1871 жылдары Алтайда болған академик В.В.Радловқа тиесілі.
Челкандардың тілі түркі тілдерінің ұйғыр-оғыз тобының хакас кіші тобына жатады. Шалқан диалектісі алтай тілінің диалектісі болып саналды. Челкан диалектісі, бұл жіктеу бойынша, кумандин тілімен бірге Солтүстік Алтай тіліне жатады. Кумандин де, Шалқан да Ресейдің шағын халықтарының жеке тілдері ретінде ресми түрде бөлек танылған. Шалқан тілінің ұзақ уақыт бойы өз жазуы болмаған. 2000 жылы челкандар Алтайдың басқа этникалық топтарымен (тубалар және теленгиттер) Ресейдің шағын халықтары мәртебесін алды, олардың тілі Ресей халықтары тілдерінің Қызыл кітабына енгізілді, бірақ бұл олардың тілінің жай-күйіне ешқандай әсер етпеді.
Химиялық формула
Сілтемелер
Санат:Химия Санат:Химиялық байланыс
Шалқандар
Тілі
Шалқан тілі 2014 жылы «Әліппе» шығарылымымен жазбаша тілге айналды (авторлары Пустогачева О.Н., Тайборина Н.Б.)