cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ауырсыну
Ауырсыну  — түйсіктің ерекше түрі. Ауырсыну денеге ішкі мүшелерден немесе сырттан қолайсыз тітіркендіргіш әсер еткенде туындайтын жан құбылысының жағдайы. Кісі дені сау кезінде түйсіктердің осы түрін байқай бермейді. Орыс ғалымы И. М. Сеченев мұндай түйсіктерді “көмескі түйсік” деп атаған. Органикалық түйсіктердің құрамына енетін адам организмінің жалпы хал-күйінің негізі болып табылатын осынау түйсіктердің профилактик. маңызы зор. Ол жаңадан бөлініп келе жатқан аурудың алғашқы хабаршысы ретінде ағзаның бірқалыпты жұмысының бұзыла бастағанын білдіреді. Осындай жағдайда адамның көңіл-күйі кейде күрт нашарлап, дегбірсізденіп, ауруды болдырмау шараларын қарастырады. Ерік-жігері күшті, рухани өмірінің мазмұны бай, уақыты үнемі іс-әрекетке толы адам тәнге түскен осындай қолайсыз жағдайларға бой бермей, шыдамдылық көрсетеді. Ауырсыну түйсігін шеткі жүйке саласы, әсіресе, ми қабығы орталығы басқарып отырады.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Ауырсыну
Авантюрин
thumb|right|200px|Авантюрин Авантюрин — минерал, кварцтің ұсақ түйіршікті түрі.
Авантюриннің құрамында біркелкі шашырап тараған слюда, геаматит, гетит минералдарының ұсақ түйірлері бар. Олар авантюринге құбылмалы қоңыр, сұр, жасыл, қызғылт түс береді. Кен орындары Оралда, Алтайда кездеседі. Авантюрин әшекей тас ретінде көркемдік бұйымдар жасауға пайдаланылады. Авантюриннің мыс қосып жалтыратылған қоңыр шыны тәрізді жасанды түрі де бар.
Дереккөздер
Санат:Кварцтар Санат:Кварц түрлері
Энинген
Энинген (Öhningen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Констанц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3624 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 28,20 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 35 061. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Шмид.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Треверек
Треверек (Trévérec) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22378, пошта индексі — 22290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 193 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Боск-Рену-ан-Румуа
Боск-Рену-ан-Румуа (Bosc-Renoult-en-Roumois) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,56 км² шамасында.
Танкіге қарсы миналар
Танкіге қарсы миналар — қарсыластың танкілерін, өздігінен жүретін артиллериялық қондырғыларын, сауытты көлік тасығыштарын қатардан шығару мақсатына арналган миналар.
Олар танкінің шынжыр табанын және төменгі бөлігін талқандауға арналған. Шынжыр табанды танкіге қарсы мина танкінің салмағымен іске қосылып, жүретін бөлігін талқандайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Боск-Рену-ан-Румуа
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Танкіге қарсы миналар
Дереккөздер
地雷
Боск-Рену-ан-Румуа
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Конфедерациялар кубогы 1997 (финал)
Сілтемелер
Санат:1997 жылғы футбол Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Конфедерациялар кубогының финалдары
Қабырға ауылдық округі
Қабырға ауылдық округі – Қостанай облысы Амангелді ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қабырға, Жаңатай ауылдары кіреді. Орталығы – Қабырға ауылы. Округ құрамында болған Бестам ауылы 2009 жылы, Алакөл ауылы 2013 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 358 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Амангелді ауданы ауылдық округтері
Улуру
Орталық Аустралия "аймағында", Алис- Спрингс қаласынан 450 километр оңтүстік - батысқа қарай орналасқан. Улурудан 18 км қашықтықта Юлара атты демалу орны және туристерге қызмет көрсету бар.
Улуру ұзындығы 3,6 км, ені 3 км-ге жуық, ал биіктігі 348 метрді құрайды.
Улуру - жергілікті тұрғындар үшін қасиетті жер. Оның негізін үңгірлер құрайды. Үңгірдің қабырғалары олардың салған суреттерімен әшекейленген. Аборигендердің мифтері бойынша, бұрынғы кездері бұл жерлерде тау иесі - су питоны өмір сүрген. Ал құламалы бөктерде қара келес тұрыпты. Содан бері аборигендер қасиетті жартаста әртүрлі жора, рәсімдерін өткізіп тұрады.
Ашылуы
Улуруды көрген ең бірінші еуропалық адам Эрнест Джайлз болды. Ол 1872 жылы жартасты Амадиус көлінің жағасынан байқады, бірақ жартасты бағындыра алмады. Бір жыл өткен соң, 1873 жылы Уильям Госс тауға шығып, сипаттап, оны Оңтүстік Аустралия губернаторы Генри Эрстың құрметіне Эрс-Кок деп атап кеткен болатын. Аборигендердің қалауынша, 70- жылдары жартас атауы қайтадан қайтарылды.
Ғажайып тас
Жартас шөлдің ортасында орналасқанымен, бұл жерде күшті дауылдар мен өтпелі жаңбырлар болып тұрады. Шөлді жер климатының тез ауысуымен ерекшеленеді : түнде суық, талтүстегі ауа температурасы 38 °C дейін жетеді. Монолит тасы қыздырғанда үлкейіп, суытқанда жиырылады. Бұл оның көп жарықтар мен сызаттарға ие болуын айқындайды.
Жартас алыбының күн сәулесінің түсуі бойынша өз түсін өзгертуі оның қызыл құмдауықтан тұратынына байланысты. Таң атысымен монолит құбылғы тәрізді өз түсін тез өзгертеді : қарадан қызғылтқа дейін, содан кейін түсін ағартып барып, алтын түстеске айналып, қара түсін қайтадан қалпына келтіреді. Күні бойы осындай ғажайып ойындар ойналады.
Түр құрамы (монолит)
Монолит граниттердің бұзылуынан пайда болатын қатқыл түйірлі аркоздық құмдауықтан тұрады. Зерттеулер бойынша, монолитте темір оксидтері, кварц пен дала шпатының бары анықталды. Дәл темір монолитке осындай "тоттанған" түс береді.
Аборигендер иелігі
1985 жылдың 26 қазанынан бастап Улуру ресми түрде анангу тайпасына тиесілі. Бірақ жартас 99 жыл аралығына ұкіметке ұлттық саябақ ретінде қолдануға берілген (жалға). Жыл сайынғы төлемі 75 мың долларды құрайды және + әр билеттің 20 %-ы. Аборигендер туризмнің дамытуда қызығушылық білдіріді, сондықтан тау шыңына туристердің шығуларына қарсы емес. Бірақ, өкінішке орай, туристердің көбісі Эрс-Кокты ластайды. Бұл жерде тағы да бір үлкен мәселе бар - адамдардың климатқа шыдамай, жүректері шыдамай тура сол тауда қайтыс болулары.
Дереккөздер
Әлемнің ұлы кереметтері, Алматыкітап 2005 жыл. Авторы - Рассел Эш.
Сыртқы сілтемелер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%BB%D1%83%D1%80%D1%83
NGC 7102
NGC 7102 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 16 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7102 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67120, UGC 11786, MCG 1-55-8, ZWG 402.13, IRAS21372+0603.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Талшық
Талшық — Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданындағы ауыл, аудан және Талшық ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы – Петропавл қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 222 км-дей жерде, Шат өзенінің сол жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 4074 адам (1991 ер адам және 2083 әйел адам) болса, 2009 жылы 3754 адамды (1834 ер адам және 1920 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1962 жылы Көкшетау–Кішкенекөл темір жолын салуға байланысты қаланды. Талшықта ауыл шаруашылығымен айналысатын 17 шаруа қожалығы, 2 ЖШС, ірі астық қоймасы, т.б. мәдени-тұрмыстық мекемелер жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы елді мекендері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Микроорганизм
Дереккөздер
Санат:Микроағзалар
Әскер
right|230px Әскер (جندي - әскәр, парсыша ләшкәр – сарбаз, жауынгер, жасақ, қол) – мемлекеттің Қарулы Күші, армия немесе оның бөлігі. Қазақ халқында әскердің түріне, құрамына және ерекшелігіне байланысты атты әскер, жаяу әскер, ондық, жүздік, мыңдық, түмен, жасақ, қосын, қол, лек, аламан, оң қанат, сол қанат, шеру, сап, шеп, тағы басқа дәстүрлі әскери атаулар қолданылған.
Сондай-ақ әскердің сарбаз, жауынгер мағынасындағы батыр (баhадүр), аламан, сыпай (сипаh), шора, шерік, жасауыл, сарбаз, жауынгер, тағы басқа жарыспалы атаулары болған. Ал дәстүрлі лауазымдар онбасы, жүзбасы, жүзбегі, мыңбасы, мыңбегі, түменбасы, аға (аға батыр), тархан, қолбасы, батырбасы, сардар, бек, беглербегі, әмір, әмір-әл-умара, тағы басқа деп аталады.
Сыртқы Сілтемелер
Санат:Қарулы күштер
جندي (رتبة عسكرية) Militaire
Қасымқан Қаскенұлы Ахметов
Қасымқан Қаскенұлы Ахметов (1951 жылы туған), тау-кен инженері. Қазақ политехникалық институтын бітірген (1974). 1974-1986 ж. Жезқазған қалалық комсомол комитетінің бөлімі меңгерушісі, хатшысы. Акадыр аудандық, Жезқазған облыстық комсомол комитетінің 1-хатшысы, 1986 ж. Жезқазған облыстық партия комитетінің бөлім меңгерушісінің орынбасары, меңгерушісі, 2-хатшысы, 1991 ж. Мемлекеттік мүлік жөніндегі Жезқазған аймақтық комитетінің төрағасы, 1993 ж.Жезқазған облысы әкімінің орынбасары, Мемлекеттік мүлік жөніндегі аймақтық комитеттің төрағасы. 1995-97 ж. ҚР Президент аппаратының мемлекеттік инспекторы, Алматы қаласы Алатау ауданының, 1997-2003 ж. Балқаш қаласының әкімі. 2003 жыддан Балқаш кен-металлургия комбинаты басқармасы төрағасының орынбасары. 13-шақырылған КР Жоғарғы Кеңесінің депутаты.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы Санат:Тұлғалар Санат:1951 жылы туғандар
Калифорния университеті, Ирвайн
Калифорния университеті, Ирвайн немесе Ирвайн Калифорния университеті (The University of California, Irvine (UCI, UC Irvine, немесе Irvine)), көпшілік зерттеу университеті, Ирвайнда орналасқан, Калифорния университетітінің (University of California) 10 негізгі корпусының бірі.
Қазіргі таңда мұнда 30,000-нан аса студент, 1100 факультет қызметкері және 9000 қызметкер жұмыс жасайды. Times Higher Education (Лондон, Ұлыбритания) 2013 жылы КУ Ирвайнды соңғы 50 жылда АҚШ-та 1-ші және ең жоғарғы 100 әлем университеттерінің ішінен 5-ші деп тапты.
Университет сондай-ақ UC Irvine Medical Center, Оринждегі үлкен педагогикалық аурухана және UC Irvine Health Sciences оның аффилирленген денсаулық ғылымдары жүйесі) басқарады; Калифорния университеті, Ирвайн, Арборетум; және California Natural Reserve System University бөлігі. UC Irvine Америка Құрама Штаттары-да Жер серігінің ғылым департаментін құрды.
КУИ КУ жүйесіндегі оқуға түсуді қамтамасыз ету үшін 1960 жылдары құрылған үш КУ кампусының бірі болды. 1959 жылы Ориндж округінде жер анықталды, ал келесі жылы Ирвайн компаниясы Калифорния университетін құру үшін 1000 га (400 га) жаңа жер телімін бір долларға сатты. Президент Линдон Б. Джонсон 1964 жылы кампусқа арнады.
UC Irvine Anteaters Үлкен Батыс Конференциясының мүшесі ретінде NCAA I дивизионында және Тау-Тынық мұхиты спорт федерациясы 18 еркектер және әйелдер спорт бәсекеге түсті. Anteaters 9 түрлі командалық спорт түрлерінен 28 ұлттық чемпионатта жеңіске жетті, 64 Anteaters жеке ұлттық чемпионатта жеңіске жетті, ал 53 Anteaters олимпиадада жарысқа түсті.
Алғашқы жылдар
Калифорния Университеті, Ирвайн 1960шы жылдары Сан-Диего және Санта Круз кампустарымен Жоғары білім берудің Калифорния бас жоспары аясында негізі қаланған жаңа үш университеттің бірі. 1950 жылдары Калифорния университеті Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің колледждермен шектелетін көп санын (негізінен Адам құқығы биллына байланысты) және Ұлы Отан соғысынан кейінгі беби-бумын басқару үшін жаңа кампус қажеттілігін көрді. Жаңа кампустардың бірі Лос-Анджелес аймағында болу керек еді; таңдалған жер Ирвайн Ранч, Ориндж округі ауылшаруашылық жерлерінің ауданында солтүстіктен оңтүстікке қарай. Бұл орын округтің өсіп келе жатқан тұрғындарын орналастыру үшін таңдап алынды, жақын КУЛА және КУ Риверсайд өсімін толықтырады және айналада жоспарланған қауымдастықтың құрылысына мүмкіндік береді. Калифорниядағы көптеген университеттерден айырмашылығы, UCI ғимаратында салынған қала үшін аталмады; Университеттің құрылу кезеңінде (1965) қазіргі Ирвайн, КА] Ирвайн (1971 жылы тіркелген) жоқ. «Ирвайн» деген атаумен Джеймс Ирвайнге сілтеме жасалады, 94 000 га (38,000 га) Ирвайн ранчасын басқарған жер иесі. 1960 жылы Ирвайн компаниясы Ирвайн Ранчанының 1000 гектарына Калифорния университетіне бір долларға сатқан, себебі компания саясаты мемлекеттік меншікке мүлікті сыйға тартуға тыйым салған. 1964 жылы университет тұрғын үй және коммерциялық құрылыс үшін қосымша 510 акр (210 га) сатып алды. UCI сатып алмаған жерлердің басым бөлігі (қазір Ирвайн қалалары Тустин, Newport Beach және Newport Coast) енді Ирвайн компаниясы астына өтеді. Осы уақыт аралығында университет Уильям Перейра және Associates компаниясын Irvine Ranch аймағының бас жоспарлаушысы ретінде жалдаған. Перейра UC Irvine кампусының көрші қоғамдастықты толықтыруға арналған және екеуі біртұтас болды. 1965 жылы ашылған UC Irvine кейін, Ирвайн қаласы 1971 және 1975 жылдары құрылды.
КУ Ирвандияның бірінші канцлері, Даниэль Г. Олдрих, университеттің өнер, хаттар және ғылым колледжі, әкімшілік басқару мектебі және Инженерия мектебі айналасында кампустың алғашқы академиялық жоспарын әзірленді. Биология ғылымдары, бейнелеу өнері, гуманитарлық ғылымдар, физика және әлеуметтік ғылымдар (қазіргі күні «Мектептерге» айналдырылған) бес бөлімнен тұратын жиырма мамандықтан «бөлімшелерден» тұратын Өнер, хаттар және ғылым колледжі құралған. Кампус Жерорта теңізінің климаттық аймағына сәйкес келетіндіктен Олдрих «эстетикалық, экологиялық және білім беру» мақсатында, кампуста көптеген флора мен фаунаның іске асырылуына жауапты болды.
1964 жылы 20 маусымда АҚШ президенті Линдон Джонсон 15000 адам алдында UC Irvine-ге арнады, және 1965 жылдың 4 қазанында кампус 1589 студент, 241 қызметкер, 119 оқытушы және 43 оқытушы көмекшілерімен жұмысын бастады. Дегенмен, UCI ғимараттарының көпшілігі әлі салынып, абаттандыру әлі де жүріп жатты, кампус 75% аяқталғанды. 1966 жылдың 25 маусымында UCI өзінің алғашқы жиналыс күнін он төрт оқушымен бастады, олардың оны өнер бакалавры, үш магистр дәрежесі және бір философия докторы дәрежесін алды.
1965 жылы Калифорния медицина колледжі (бастапқыда остеопатия мектебі 1896 жылы құрылған және Оңтүстік Американың оңтүстік батысындағы үздіксіз жұмыс істейтін медициналық колледж) КУ Ирвайн құрамына енді.
Бүгінгі күн
Ориндж округынде екінші ірі жұмыс беруші ретінде, КУ Ирвайн жыл сайын $5 млрд экономикалық ықпал етеді. 87 бакалавриат бағдарламалары, 59 магистрант және 46 Ph.D доктор бағдарламалары бар. Irvine медициналық орталығының дәрігерлік резидентура бағдарламаларынан қауымдастықты сертификаттау бағдарламаларына дейін және Университетті кеңейту арқылы басқа курстарға дейін көптеген басқа да білім беру және оқыту мүмкіндіктері ұсынылады.
2014 жылдың маусым айында Президент Барак Обама Ирвайн студенттеріне сөз бастау арнады, Анхель стадионында Анахаймдағы салтанатына шамамен 40 000 адам қатысты. Жаңа климаттың өзгеруі сияқты жаңа түлектер кездесетін қиындықтарға арналған сөз сөйледі және болашақта олардың шешімі табылатына сенім білдірді.
2014-2015 жылдары КУ Ирвайн 8,772 дәреже: 6,768 бакалавр дәрежесі, 1,412 магистр дәрежесі, 390 PhD және EdD, 93 медицина ғылымдарының докторы және 109 заң ғылымдарының докторын марапаттады.
2018 жылдың шілде айының басында UC Irvine университеттің Тең мүмкіндіктер және әртүрлілік басқармасының ішкі тергеуі жыныстық қудалау туралы бірқатар айыптауларды растағаннан кейін қайырымдылық мектебінен және орталық ғылыми кітапханадан қайырымдылық жасаушы Франсиско Дж. Аяланың атын алып тастады. Канцлер Гиллман сонымен қатар Аяланың атын магистратурадағы стипендиялардан, академиялық бағдарламалардан және кафедралардан алып тастауға рұқсат берді. Аяла 2018 жылдың 1 шілдесінде отставкаға кетті және университеттің консультативтік процедураларына сәйкес университеттің болашақ қызметінен бас тартуға бұйырылды, оның ішінде оқытушылар құрамын тексеру комиссиясы бар. Тергеу нәтижелері Аяланың жәбірленушілерінің айғақтары қамтылған 97 беттен тұратын баяндамаға жинақталды.
Жылжымайтын фаза
Жылжымайтын фаза - ион алмасуға кабілегп кейбір минерал материалдарды атауга болады: цеолиттер (анальцит, фозажит, стильбит), балшықталынған (каолинит, монтмориллионит, силикаттар, жапырақ тастар), алюминий мен церкониге негізделген бейорганикалық қосылыстар, арнайы сульфирленіп әзірленген көмір. Бұлардың қолданылуы шектеулі де синтетикалық полимерлі ион алмастырғыштар кеңінен колданылады. Олар екі бөліктен тұратын сияқты: біріншісі - негізгі каңқа (орын тепкен ол ион алмасуға катынаспайды), екіншісі - оған тиісті қасиеті бар және белгілі құрылымдық топтармен байланысқан ионогенді топ. Әр түрлі қатынаста дивинилбензол мен полистиролдың сополимерін қалып, ұя ретінде пайдаланады. Мұндағы дивинил бензол, өзінен байланыстарымен иолистирол тізбегін көлденеңінен көктеп, тігетін сиякты.
Калифорния университеті, Ирвайн
Соңғы өсуі
Толық мөлшерде ұзақ мерзімді жұмысының бөлігі ретінде, UC Irvine шығыс студенттік қалашықты жеделдету және құрылыс жобаларын жүзеге асырылатын университеттің қалған жер гранты еңбек ететін болады (алдағы онжылдықта құны $ 1,3 млрд-қа бағаланған). Құрылыс жұмыстарының экспоненциалды өсуі «UCI-де 2015 жылға дейінгі Академиялық даму стратегиясының» бөлігі болып табылады, ол UCI-ды колледжге тапсырушы барлық үміткерлері үшін бірінші кезектегі университетті құру туралы көзқарасты айқындайды. Бұл өсім UCI-дің танымал: «Құрылыс мерзімі шектеусіз» бакронимін білдіреді.
Жылжымайтын фаза
Дереккөздер
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия
Калифорния университеті, Ирвайн
Кампус
Негізгі кампустың орналасуы Aldrich паркінің (бастапқыда Орталық саябақ деп аталады) орталығы болып табылатын айналма шеңберді еске салады. Орналасуды одан әрі нақтылау үшін оқу бөлімдері орталыққа қатысты орналасады, мұнда бакалавриат мектептері магистратураларға қарағанда орталыққа жақын.
Aldrich Park 11,120-ден астам ағаш отырғызылды (бүкіл кампуста 24000-нан астам ағаштар бар), оның ішінде эвкалипттің 33 түрі. 1990 жылы екі салт ағаштары отырғызылды, біреуі Арбор күніне, екіншісі сол жылы қайтыс болған бұрынғы канцлер Даниил Алдричке. Қыркүйектің 11-інде болған қайғылы оқиғалардың бірінші жылдығында канцлер 2001 жылғы 11 қыркүйектегі оқиғалардың құрбаны мен батырларын еске алу үшін лауре ағашын отырғызды. Ағаш UCI қызметкерлерінің Ассамблеясының сыйлық болды. Aldrich Park - «Waycgoose» сайты, ол жыл сайын «Celebrate UCI» ашық үйінде өткізілетін ортағасырлық студенттік фестиваль. Сондай-ақ, көптеген сабақтан тыс іс-шаралар өткізіледі.
Ring Mall - студенттер мен профессор-оқытушылар құрамының іргелі қалашыққа саяхаттау үшін қолданатын негізгі жүргінші жолы. Жол керемет мильге дейін көтеріліп, Aldrich Park-ты толықтай қоршап алады. Мектептер мен кітапханалардың көбісі осы жолмен жасақталған, сол мектептердің әрқайсысы өздерінің орталық платасы бар, ол сондай-ақ Олдридж Паркіне қосылған.
Университеттің басқа да облыстары, мысалы, Өнер мектебі сияқты негізгі қалашықтан тыс, төрт жаяу көпірмен байланысты. Негізгі кампус пен көпірлерден басқа, кампустың орналасуы қала маңы.
Қоршау
<!-- Irvine, California consistently ranks as the safest city in America. UCI is close to the beaches, mountains, and attractions of Southern California. Disneyland is approximately 20 minutes away by car. While the university is located in Irvine, the campus is directly bounded by the city of Newport Beach and the community of Newport Coast. The western side of the campus borders the San Diego Creek and the San Joaquin Freshwater Marsh Reserve, through which Campus Drive connects UCI to the 405 freeway. The northern and eastern sides of UCI are adjacent to Irvine proper; the eastern side of the campus is delineated by Bonita Canyon Road, which turns into Culver Drive at its northern terminus. California State Route 73 marks UCI's southern boundary and separates the campus from Newport Beach.
The "North Campus" houses the Facilities Management Department, the Faculty Research Facility, Central Receiving, Fleet Services, the Air Pollution Health Effects Laboratory, and numerous other functions. It is located next to the UCI Arboretum; both the North Campus and the arboretum are located about 1 mi from the main campus.
Despite the suburban environment, a variety of wildlife inhabits the university's central park, open fields, and wetlands. The university is home to cougar, hawks, golden eagles, great blue herons, squirrels, opossums, peregrine falcons, rabbits, raccoons, owls, skunks, weasels, bats, and coyotes. The UCI Arboretum hosts a collection of plants from California and Mediterranean climates around the world. The rabbits in particular are very numerous and can be seen across campus in high numbers, especially during hours of low student traffic.
Architecture
The first buildings were designed by a team of architects led by William Pereira and including A. Quincy Jones and William Blurock. The initial landscaping, including Aldrich Park, was designed by an association of three firms, including that of the noted urban-landscaping innovator Robert Herrick Carter. Aldrich Park was designed under the direction of landscape architect Gene Uematsu, and was modeled after Frederick Law Olmsted's designs for New York City's Central Park. The campus opened in 1965 with the inner circle and park only half-completed. There were only nine buildings and a dirt road connecting the main campus to the housing units. Only three of the six "spokes" that radiate from the central park were built, with only two buildings each. Pereira was retained by the university to maintain a continuity of style among the buildings constructed in the inner ring around the park, the last of which was completed in 1972. These buildings were designed in a style which combined sweeping curves and expressionistic shapes with elements of classic California architecture such as red tiled roofs and clay-tiled walkways, and distinctive white railings evoking the deck of an ocean liner. These buildings featured an innovative structural design that freed the interiors from support columns in order to allow future alterations of their floor plans.
Construction on the campus all but ceased after the Administration building, Aldrich Hall, was completed in 1974, and then resumed in the late 1980s, beginning a massive building boom that still continues today. This second building boom continued the futuristic trend, but emphasized a much more colorful, postmodern approach that somewhat contradicted the earthy, organic designs of the early buildings. Architects such as Frank Gehry, Robert Venturi, Eric Owen Moss, James Stirling and Arthur Erickson were brought in to bring the campus more up to date. The recession in the early 1990s along with internal politics led to a change in direction, due to the reduced capital budget, and changing attitudes towards architectural innovation at the university. This, in turn, led to a "contextualist" approach beginning in the late 1990s combining stylistic elements of the first two phases in an attempt to provide an architectural "middle ground" between the two vastly different styles. Gehry's building was recently removed from campus to make way for a new building, with a design that has been called a "big beige box with bands of bricks". In 2009 the Humanities Gateway building, designed by Curtis W. Fentress, was opened. Its curvilinear design marked a return to the sculptural treatment of concrete begun by Pereira.
As of 2005, the campus has more than 200 buildings and encompasses most of the university's 1525 acre. The campus is in the midst of a $1.1 billion construction campaign.
Libraries and study centers
In addition to holding a noted Critical Theory archive and Southeast Asian archive, the Libraries also contain extensive collections in Dance and Performing Arts, Regional History, and more. Additionally, Langson Library hosts an extensive East Asian collection with materials in Chinese, Japanese, and Korean.
Nearly all departments and schools on campus complement the resources of the UC Irvine Libraries by maintaining their own reading rooms and scholarly meeting rooms. They contain small reference collections and are the choice for more intimate lectures, graduate seminars, and study sessions. There is also the large Gateway Study Center located across from Langson Library, one of the university's original buildings and under the custody of UC Irvine Libraries. Having served formerly as a cafeteria and student center, it is now a dual-use computer lab and study area which is open nearly 24 hours.
The UCI Student Center offers a large number of study areas, auditoriums, and two food courts, and therefore is one of the most popular places to study on campus. UC Irvine also has a number of computer labs that serve as study centers. The School of Humanities maintains the Humanities Instructional Resource Center, a drop-in computer lab specializing in language and digital media. Additionally, UCI maintains five other drop-in labs, four instructional computer labs, and a number of reservation-only SmartClassrooms, some of which are open 24 hours. Other popular study areas include Aldrich Park, the Cross-Cultural Center, the Locus (a study room and computer lab used by the Campuswide Honors Program), and plazas located in every school.
Tunnels
A network of tunnels runs between many of the major buildings on campus and the Central Plant, with the major trunk passage located beneath Ring Mall. Smaller tunnels branch off from this main passage to reach individual buildings, carrying electrical and air-conditioning utilities from the Central Plant. These tunnels have been the subject of much campus lore, the most popular story being that the tunnels were constructed to facilitate the safe evacuation of faculty in the event of a student riot. The main tunnel actually emerges above ground in the form of an unusually thick bridge near the Engineering Tower, in an area where Ring Mall crosses between two hills.
Governance
Like other University of California campuses, UC Irvine is governed by a Chancellor who has significant authority over campus academic and planning affairs. The Chancellor, in turn, is nominated by and is responsible to the Regents of the University of California and the UC President:
After the Chancellor, the second most senior official is the Executive Vice Chancellor and Provost. He serves as the university's chief academic and operating officer. Every school on campus reports to the Executive Vice Chancellor and Provost through a Dean, and all other academic and administrative units report to his office through a Vice Chancellor or chief administrator. A partial list of these units includes Campus Recreation, Intercollegiate Athletics, Planning and Budget, Student Affairs, UC Irvine Libraries, UC Irvine Medical Center, and University Advancement. The Executive Vice Chancellor and Provost also governs the faculty senate.
Academic units
UC Irvine's academic units are referred to as Schools. As of the 2016–2017 school year, there are thirteen Schools, one Program in Public Health, one Department of Pharmaceutical Sciences, and various interdisciplinary programs. The College of Health Sciences was established in 2004, but no longer exists as a separate academic unit. On November 16, 2006, the UC Regents approved the establishment of the School of Law. The School of Education was established by the Regents of the University of California in 2012. In 2016, the university announced that it had received a $40 million donation from Bill Gross' philanthropic foundation to turn its nursing science program into the Sue and Bill Gross School of Nursing. The University of California Regents formally approved the establishment of the nursing school in January 2017. Supplementary education programs offer accelerated or community education in the form of Summer Session and UC Irvine Extension.
The academic units consist of:
Health care
School of Medicine constitute the professional schools of health science. UC Irvine Medical Center is ranked among the nation's top 50 hospitals by U.S. News & World Report for the 12th consecutive year. The School of Medicine features 19 clinical and 6 basic science departments with 560 full-time and 1,300 volunteer faculty members involved in teaching, patient care and advancing medical knowledge through scholarly medical and basic science research.
Research organizations
UCI hosts many research organizations. These organizations are either chaired by or composed of UCI faculty, frequently draw upon undergraduates and graduates for research assistance, and produce innovations, patents, and scholarly works. Some are housed in a school or department office; others are housed in their own facilities. These are a few of the research organizations at UCI:
Global
Among universities under 50 years of age Times Higher Education ranked UCI 4th in the world and 1st in the US for 2012, 5th in the world and 1st in the US for 2013, 7th in the world and 1st in the US in 2014, and 7th in the world and 1st in the US in 2015. 2015 was the final year UCI was eligible for this ranking.
National
Money Magazine ranked UC Irvine 7th in the country out of the nearly 2400 schools it evaluated for its 2017-2018 Best Colleges ranking. For 2017, U.S. News & World Report ranked UC Irvine tied for 39th among national universities and 9th among public universities in the U.S.
In 2017, Forbes ranked UCI 8th out of the 300 Best Value Colleges, based on Return on Investment. Others in the top 10 included Harvard, Princeton, Stanford, MIT, UC Berkeley and UCLA.
In 2014 Washington Monthly ranked UCI 7th out of the top 100 Affordable Elite colleges and universities.
In 2015 Kiplinger ranked UCI 30th out of the top 100 best-value public colleges and universities in the nation, and 4th in California.
In 2015, Sierra Magazine ranked UCI 1st in its "Coolest Schools" in America list for campus sustainability and climate change efforts.
In 2017, Money ranked UCI the best college in the country if you love the beach.
According to The Daily Beast UCI ranked 16th among "The 100 Happiest Colleges in 2010." In 2013 CBS News MoneyWatch listed UCI as the 11th happiest public university, based on the greatest percentage of freshmen who remain for their sophomore year.
In addition, many of UCI's graduate programs consistently receive top-50 rankings from U.S. News & World Report, earning distinction in literary criticism and theory (3), criminology (5), law - clinical training (11-tie), organic chemistry (12), English (22), chemistry (24), sociology (25), computer science (29), physics (29), psychology (30), law (30), education (31), biological sciences (34), earth sciences (34), history (36), engineering (37-tie), business part-time MBA (37-tie), political science (40), mathematics (41), medicine-research (45-tie), and economics (46).
Learned societies affiliations
UCI faculty are affiliated with the following learned societies.
Admissions
The most popular major for freshmen in 2012 was a major in Biological Sciences (20.6%), followed by Engineering (16.6%), Undecided/Undeclared (16.5%), Social Sciences (13.4%), Physical Sciences (8.0%), Humanities (5.2%), Business (4.4%), Information and Computer Sciences (3.8%), Social Ecology (3.1%), Arts (2.8%), Pharmaceutical Sciences (2.8%), Health Sciences (1.5%), Other (1.0%), and Nursing (0.4%).
Fraternities and sororities
The first fraternities and sororities at UCI began in 1973 with three sororities (Delta Gamma, Pi Beta Phi, and Gamma Phi Beta) and three fraternities (Beta Theta Pi, Sigma Chi, and Phi Delta Theta). Major events and programs in the Greek Community include Songfest, All Greek Conference, Greek Week, BANG (Being a New Greek), and risk management programs (topics vary).
Clubs and organizations
With over 650 student clubs and organizations on campus, students can readily find friends who share their interests whether academic, multicultural, political, religious, service, social, or athletic. Campus activities throughout the year include cultural nights, arts performances, and live music at Anteater Plaza—special events such as Summerlands, Wayzgoose, Shocktoberfest, and Earth Day are held yearly. ASUCI, the university's undergraduate student government, traditionally organizes a world record attempt by the university at the beginning of each academic year. UCI has won Guinness World Records for the largest game of capture the flag six times, with the most recent one in September 2015. In addition, the university has broken the record for the largest game of dodgeball three years straight. They have also won records for largest water pistol fight and largest pillow fight.
Residential accommodations
The on-campus housing communities for undergraduates are: Mesa Court, Middle Earth, Arroyo Vista, Campus Village, Vista del Campo, Vista del Campo Norte, Camino del Sol, and Puerta del Sol. Graduate students also have access to the on-campus housing communities: Palo Verde and Verano Place.
UCI's two freshman dormitory communities are Mesa Court and Middle Earth. Mesa Court was the first housing community at UCI, it features a volleyball court, two basketball courts, a community center, a recreational center, and the Mesa Academic Center (MAC). Middle Earth comprises 24 residence halls, two dining facilities (Brandywine and Pippin Commons), a student center, and several resource centers. The name of each building in Middle Earth is named after a character or a place from J.R.R. Tolkien's The Hobbit and "The Lord of the Rings". Middle Earth was built in three phases. The first phase was built in 1974 and it includes seven halls: Hobbiton, Isengard, Lorien, Mirkwood, Misty Mountain, Rivendell, and the Shire, along with a separate Head Resident's manufactured home called "Bag End". The second phase was built in 1989 with thirteen more halls: Balin, Harrowdale, Whispering Wood, Woodhall, Calmindon, Grey Havens, Aldor, Rohan, Gondolin, Snowbourn, Elrond, Shadowfax, and Quenya. The third phase was built in 2000 with four halls: Crickhollow, Evenstar, Oakenshield, and Valimar. Each hall houses about fifty to eighty students, although Quenya was built with sixty single suite rooms which mainly house graduate students.
There are 42 houses located in Arroyo Vista, of which 9 are sorority houses and 5 are fraternity houses. The sorority houses located in Arroyo Vista are Alpha Phi, Delta Delta Delta, Delta Gamma, Gamma Phi Beta, Pi Beta Phi, Alpha Chi Omega, Kappa Kappa Gamma, Sigma Kappa, and Kappa Alpha Theta. The fraternity houses located in Arroyo Vista are Sigma Phi Epsilon, Sigma Chi, Phi Gamma Delta, Kappa Sigma, and Sigma Alpha Epsilon. Arroyo Vista also features many themed houses based on academic or social interests. As of Fall 2012, Arroyo Vista started the "First Year Experience" and now houses first year students within six of its houses. Students living in Arroyo Vista live in complexes that may be called houses, but have dorm-like qualities.
Apartment style on-campus housing at UCI can be found at Vista del Campo, Vista del Campo Norte, Camino del Sol, and Puerta del Sol. VDC has single rooms available for undergraduates, while VDC Norte has both single rooms and double rooms available. Camino del Sol features single rooms, a community center, a fitness center, and a pool. In fall of 2012, Camino del Sol opened housing to incoming first-year students as an option instead of dorm living. Each housing community is served by ASUCI shuttles that regularly travel to the main campus.
UCI off-campus housing options vary, based on a student's preferred living arrangements and budget. However, a common denominator for off-campus apartment housing in Irvine, as well as nearby Newport Beach, Tustin, and Costa Mesa is the fact that most accommodations are maintained by The Irvine Company.
Athletics
UC Irvine's sports teams are known as the Anteaters and the student body is known as Antourage. They participate in the NCAA's Division I, as members of the Big West Conference and the Mountain Pacific Sports Federation. UC Irvine fields nationally competitive teams in baseball, basketball, cross country, soccer, track and field, volleyball, and water polo. The university has won 28 national championships in nine different sports, and also has had 64 individual national champions, 53 Olympians, and over 500 All-Americans.
The university's most recent NCAA Division I national championship was won by the men's volleyball team in 2013. UC Irvine men's volleyball has become one of the nation's most elite volleyball programs, having won four national championships in 2007, 2009, 2012, and 2013.
UC Irvine has won three NCAA Division I men's water polo titles, with championships in 1970, 1982, and 1989.
UC Irvine Anteaters baseball won back-to-back national championships at the NCAA College Division College World Series and the NCAA Division II College World Series in 1973 and 1974. Anteater baseball has since moved to the NCAA Division I level. The 2007 baseball team finished 3rd at the College World Series, and in 2009 the baseball team earned a No. 1 national ranking in NCAA Division I polls from Baseball America and Collegiate Baseball for the first time in school history, as well as a national seed and the right to host an NCAA Regional. The 2014 baseball team returned to the College World Series and finished 5th.
In 2015, for the first time, the UC Irvine Anteaters men's basketball team appeared in the Division I tournament. It was narrowly defeated in a first-round tournament game by Louisville.
Anteater as mascot
The anteater was chosen in 1965 when students were allowed to submit mascot candidates, which would be voted on in a campus election. Three undergraduates named Pat Glasgow, Bob Ernst, and Schuyler Hadley Basset III were credited with choosing the anteater and designing a cartoon representation, having been disappointed with other candidates such as a roadrunner, unicorn, seahawk and golden bison.
While often attributed to the Johnny Hart comic strip B.C., the original anteater design was based on the Playboy bunny. In November 1965, the UCI students officially voted on the anteater. In a special follow-up election, students opted for a mascot based on the B.C. anteater over the Playboy version.
A hand signal called "Rip'em 'Eaters" was created by Blake Sasaki and Dennis Wisco in 2001. When attacked, an anteater sits in a tripodal position with its hind feet and tail and tears and "rips" at its predator. The hand signal is done by touching the tips of the two middle fingers with the thumb, and sliding the thumb back, making the pinky and index finger the ears and the fingers in the middle the snout of the anteater.
In August 2007, a small stuffed Peter accompanied astronaut Tracy Caldwell on the Space Shuttle Endeavour mission STS-118.
Following the 2015 men's basketball team's inaugural appearance in the NCAA Division I tournament, Mashable named Peter the Anteater the winner of its "Mascot Madness" tournament. The mascot also appeared on an episode of Conan.
People
As of 2011, UCI has more than 124,000 alumni. These people include athletes (Steve Scott, Scott Brooks, Greg Louganis and 34 Olympians), Broadway, film, and television actors (Bob Gunton, James LeGros, Jon Lovitz, Brian Thompson, Teal Wicks, Windell Middlebrooks), educators (Erin Gruwell), international concert pianist and arts entrepreneur Kevin Kwan Loucks, astronaut Tracy Caldwell Dyson, and technological innovators (Roy Fielding, Paul Mockapetris, and Patrick J. Hanratty ).
Three faculty members have been honored with the Nobel Prize. In 1995, two UCI Professors earned the Nobel Prize: Frank Sherwood Rowland won in chemistry and Frederick Reines won in physics. F. Sherwood Rowland helped to discover the harmful effects of CFCs on the ozone layer, while Frederick Reines received the Nobel Prize for his work in discovering the neutrino. In 2004, Irwin Rose, professor at the School of Medicine, was awarded the Nobel Prize in chemistry, along with faculty from the Technion. Rose received the Nobel Prize for his work on biological proteins.
Jacques Derrida — a philosopher most commonly associated with postmodern and post-structuralism philosophy — taught at the University of California, Irvine from 1986 to shortly before his death in 2004. He was Professor of English and Comparative Literature, French and Italian, and Philosophy. His most notable contributions were Of Grammatology, Writing and Difference, and Margins of Philosophy. He was awarded honorary degrees from Columbia University, the New School of Social Research, and Williams College in the United States; Cambridge and Essex Universities in England; and universities in Belgium, Hungary, Romania, Poland, Italy, and Canada. He was also awarded the Theodor Adorno Prize in 2001. Claude Yarbrough (aka Jonathan Pendragon), class of '76, is one of the most influential magicians of the 20th and 21st centuries.
Ralph J. Cicerone, an earth system science professor and former chancellor of UCI, served as president of the National Academy of Sciences from 2005 to 2016.
Additionally, three faculty members have been named National Medal of Science recipients.
Thomas Keneally was a visiting professor at UCI where he taught the graduate fiction workshop for one quarter in 1985. From 1991 to 1995, he was a visiting professor in the writing program at UCI. He is most famous for his book Schindler's Ark (1982) (later republished as Schindler's List), which won the Booker Prize and is the basis of the film Schindler's List that was directed by Steven Spielberg.
In January 2009, UCI Professor Reg Penner won the Faraday Medal for his research with nanowires.
Aramark controversy
UC Irvine is the last UC campus that subcontracts its food services. In summer of 2004, UCI signed a contract with Aramark, a food services corporation, granting it control of nearly all residential dining facilities and restaurants on university property. This includes UCI's three dining halls (Brandywine, Pippin Commons, and Mesa Commons) and three on-campus restaurants (Phoenix Grille, B.C.'s Cavern on the Green, and Bistro by the Bridge). ASUCI, which is partially responsible for negotiating UCI's food services contract, has justified the decision to offer Aramark its business with the argument that Aramark has pledged to invest millions of dollars into the university's food service infrastructure.
Critics argue that offering one corporation the university's food services contract is a de facto monopoly. It is also argued that the management of food services by Aramark leads to low-quality food and poor customer service, and that support of Aramark condones its poor employee relations record. Many full-time Aramark employees qualify for public assistance and rely on Medi-Cal, low-income housing, and other social programs. Though these workers prepare and serve food on the UC Irvine campus in residential dining halls, they are not afforded the same rights as UC service employees. Aramark Corporation prohibits its workers from unionizing to fight for higher wages.
Proponents argue that maintaining one entity for food service lowers costs for the University, which in turn lowers costs for students. Also, the fact that food service workers are not UC employees further lowers costs for the university. Furthermore, UCI notes the large investment Aramark is making is in dining infrastructure, which will outlast its current contract and support UCI's long-range development plan.
Law school dean controversy
In hiring an inaugural dean of the UC Irvine School of Law, which opened in 2009, the University approached Professor Erwin Chemerinsky, a well known legal scholar in constitutional law and liberal commentator. After signing a contract with Chemerinsky on September 4, 2007, the hire was rescinded by UCI Chancellor Michael V. Drake because he felt the law professor's commentaries were "polarizing" and would not serve the interests of California's first new public law school in 40 years; Drake claimed the decision was his own and not the subject of any outside influence. The action was roundly criticized by liberal and conservative scholars who felt it hindered the academic mission of the law school, and disbelief over Chancellor Drake's claims that it was the subject of no outside influence.
The issue was the subject of an editorial in The New York Times on September 14, 2007. Details emerged revealing that UCI had received criticism on the hire from California Chief Justice Ronald M. George, who criticized Chemerinsky's grasp of death penalty appeals, as well as a group of prominent Orange County Republicans and Los Angeles County Supervisor Michael D. Antonovich, who wanted to derail the appointment. Drake traveled over a weekend to Durham, North Carolina, and the two reached an agreement late Sunday evening. On September 17, Chemerinsky issued a joint press release with UCI Chancellor Michael V. Drake indicating that Chemerinsky would head the UCI law school, stating "Our new law school will be founded on the bedrock principle of academic freedom. The chancellor reiterated his lifelong, unqualified commitment to academic freedom, which extends to every faculty member, including deans and other senior administrators."