cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
OpenGL
Спецификация
1992 жылы ұйымдастырылған OpenGL спецификациясы ARB Консорциумымен(Architecture Review Board ) қаралады. Консорциум қол жетімді және кең таралған API жасауға қызығушылығы танытатын серiктестiктерден тұрады. OpenGLның ресми сайтына сәйкес, ARB мүшелерiмен 2004 жылдың қарашасына шешушi дауыспен кәсiби графикалық аппаратты құралдарының өндiрушiлері SGI, Matrox және Evans & Sutherland(әскери қосымшалар), ATI және NVIDIAның тұтынушы графиклық аппаратты құралдарының өндiрушiлері, Intel процессорлардың өндiрушiсi,  компьютер және және IBM, Apple, Dell, Hewlett-Packard және Sun Microsystemsтiң компьтер жабдықтарын жасап шығарушылар,сонымен бiрге компьютер ойын индустриясының жетекшiлерінiң бiрi id Software болып табылады. Консорциумның бастаушыларының бiрi Microsoft, оны 2003 жылдың наурызында тастап кеттi. Тұрақты мүшелерден тысқары, жылма-жыл OpenGL ARBдың бiр бөлiгi болуға бiр жыл iшiнде дайындалатын басқа серiктестiктердiң үлкен саны шақырылады. Түрлi қызық шеңберіне қатыстырылған мұндай үлкен сандағы серiктестiктер OpenGLның мүдделердiң қолданбалы, үлкен санымен, кең интерфейс тағайындауға мүмкiндiк бердi.
Курт Экли (Kurt Akeley) және Марк Сигал (Mark Segal) OpenGLдың бiртума спецификациясының авторлары болып табылады. Крис Фрэзиер (Chris Frazier) 1.1 версиясын редакциялады. Йон Лич (Jon Leech) 1.2ден 2.0 дейiнгі версияларды редакциялады.
Архитектура
OpenGL келесi екi есепте бағдарланады:
•Бейiмделу күрделiлiктерін әр түрлi 3D-үдеткiштер бiртұтас APIлердi өңдеушiге iлiге жабылсын.
•Аппаратты платформалардың мүмкiндiктерiндегi айырмашылығын программалық эмуляция көмегiмен жетiспеушiлiкетiн функционалдықтың iске асыруы талап ете жабу.
OpenGL жұмыстар негiзгi қағида жадтағы және/немесе векторлық графикалық қарапайымдардың жиындарының нүктелер, сызықтар және алған мәлiметтердiң келесi математикалық өңдеуi бар көпбұрыштарының түрiндегi алу және растрлық суреттiң құрастыруы пердеде болып табылады. Векторлық өзгерулер және растеризация мән дискреттi автомат болатын (graphics pipeline ) график түрiнде конвейермен орындалады. OpenGLның командаларының басым көпшiлiгi топтар екеуiнiң бiрiлер бiр нәрсеге тиедi: немесе олар конвейерге графикалық қарапайымдар кiруге толықсытады, немесе өзгерулердi әр түрлi орындауға конвейерлердi кескiндейдi.
OpenGL бағдарламашы (тегеурiндi жол) қорытынды растрлық графиктi құрастыру үшiн адымдардың дәл тiзбегiн ерiксiз көндiрдiре алатын төмен деңгейлi процедура APIлерi болып табылады. Бұл барлық сахна қаралудан өтiп пердеде салатын (ағаш жиiрек) мәлiметтер құрылымының түрiнде берiлгенде дескриптор жолдарынан негiзгi айырмашылық болып табылады. Бiр жағынан, тегеурiндi жол үш өлшемдi графиканың заңдарының терең бiлiмнiң бағдарламашысы және математикалық үлгiлерден талап етедi, басқа жағынан - әр түрлi инновациялардың енгiзуi бостандық бередi.
Шатун
thumb thumb
Шатун - іштен жанатын қозғауыштың поршеннің ілгері кейін қозғалысын иінді біліктің айналмалы қозғалысына түрлендіретін кривошипті шатунды механизмнің қозғалмалы бөлігі.
Шатун, бұлғақ, дәргеш, Кривошип-ползун механизмінің бөлшегі, ол поршеньнің немесе ползунның қозғалысын иінді біліктің кривошипіне береді. Шатунның иінді білікке жалғасатын бөлігі кривошип басы деп, ал оған қарама-қарсы басы поршеньнің (немесе ползунның) басы деп аталады. Шатун жүктемесі үшбұрыш заңымен өзгеретін, топсалы тиянақталған арқалық ретінде иілуге есептелінеді.
Каретка шатуны
Каретка шатуны - педаль каретка иініне байланыстыратын, велосипедтің (педаль) баспа жетегінің тетігі.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Мотовилка
Ныда-Хадытако
Ныда-Хадытако — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вело-Парод тармағының сол жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Инглинген
Инглинген (Uenglingen) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1020 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,38 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 565. Муниципалитеттің басшысы — Харрит Тюнглер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Коларис
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 328 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 609,776 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,2 адам/км².
Санат:Пара елді мекендері
Лесото патшаларының тізімі
Бұл мақалада Лесото монархтары (1966 жылға дейін Басутоленд деп те аталады) берілген.
Сабақтастық
Лесото таққа отыру Африка патшалығы конституциясының V тарауында баяндалған.
V тарау Лесото конституциясының 45-бабында былай делінген:
Өтемақы
Патша-да жылына 52,778 АҚШ доллары тұратын жеке әмиян беріледі.
Дереккөздер
Санат:Лесото корольдері
Порто-франко
Порто-франко - оның шектерінде шетел тауарларын әкелу немесе әкету немесе әкетуге салық салынбайтын порт, қала немесе теңіз бойындағы аймақ.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Боготуюл
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Шапырашты (Көлкент ауылдық округі)
Шапырашты — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Көлкент ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан солтүстік-батысқа қарай 12 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 396 адам (200 ер адам және 196 әйел адам) болса, 2009 жылы 468 адамды (233 ер адам және 235 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Лалеф
Лалеф (Lalœuf) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,68 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 300 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Хорочой
Хорочой (Хорочой-Эхкы) — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хулхулау өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Аргун өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Тұңғиық сулар
'Тұңғиық сулар — мұхиттардың 1000 м-ден арғы тереңдіктерінде жатқан температурасы бірдей немесе сәл ғана айырма жасайтын сулар. Поляр бассейніндегіден басқа температурасы төмен мұхиттардың түбінде су температурасының айырмасы 2° шамасында ғана болады (0° пен 2° аралығында).
Дереккөздер
Санат:География
Орта Азия ұлттары кубогы
ОАФҚ кубогы, сонымен қатар Орталық Азия футбол қауымдастықтарының кубогы (ағылш. CAFA Cup / Central Asia Football Assosiation Cup) – қатысушылары Орталық Азия футбол қауымдастығының (ОАФҚ) мүшелері болып табылатын халықаралық футбол турнирі.
Сипаттама
Жыл сайын өтеді. Турнирді ОАФҚ және AFC басқарады және бақылайды. 2023 жылдың негізі қаланған және ОАФҚ негізін қалаған алғашқы халықаралық турнир. Алғашқы турнир 2023 жылы маусым айында Қырғызстан мен Өзбекстанда өтті.
Сілтемелер
Санат:Орта Азия ұлттары кубогы Санат:Орта Азия футбол құрамаларының турнирлері Санат:Футболдан Ұлттық құрамалар жарыстары
Жоғарғы Хафель (аудан)
Жоғары Хафель (Landkreis Oberhavel) - Германия ауданы. Аудан орталығы - Ораниенбург қаласы. Аудан Бранденбург жерінде орналасқан. Жер аумағы 1796 кв. км шамасында. Тұрғыны 203,2 мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 113 адам/км². Ауданның ресми коды 12 0 65.
Аудан 19 елді мекенге бөлінеді.
Санту-Изидору (Мафра)
Санту-Изидору (Мафра) (Santo Isidoro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Мафра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 120,5 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,83 км² шамасында.
Ауданның қамқоршысы — Киелі Исидор (Santo Isidoro).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Конвэй (Миссури)
Конвэй (Conway) — Миссури штатының Лаклид округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.7 км². FIPS коды — 29-16192.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Лаклид округы (Миссури)
Бейбітшілік қоры
Бейбітшілік қоры - халықаралық қауіпсіздік үшін, соғыс қаупіне қарсы күресетін қазіргі әлемдік қоғамдық даму күштерінің жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Уорик университеті
Уорик университеті – Ұлыбританияның Ковентри қаласындағы 1965 жылы құрылған университет
Тарихы
Уорик университеті 1965 жылы құрылған. Ол Ковентри қаласына жақын орналасқанымен, оған Уориктің атауы берілген. Бірінші жылы 450 студент қабылданды. 1979 жылы Университет құрамына Ковентри білім беру колледжі кірді, ал 2004 жылы — Халықаралық өсімдіктерді зерттеу институты.
Құрылымы
Университет үш факультеттен тұрады: өнер факультеті, ғылымдар, инженерия және медицина факультеті және әлеуметтік ғылымдар факультеті.
Дереккөздер
Санат:Англия университеттері
IC 4960
IC 4960 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SB0 (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64363, ESO 73-28.
Сыртқы сілтемелер
IC 4960 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Дженнифер Вестфельдт
Дженнифер Вестфельдт (1970 жылы 2 ақпанда туған) — американдық актриса, сценарист, режиссер және продюсер. Ол 2002 жылы « Джессика Стейнді сүйіп » инди-фильмінде бірлесіп жазған, бірлескен продюсер және басты рөлді сомдағанымен танымал, ол үшін ол «Үздік алғашқы сценарий» үшін Independent Spirit сыйлығының номинациясын және «Үздік әйел рөлі» - комедия үшін Алтын спутник сыйлығын алды. немесе музыкалық; және Нью-Йорк журналының 2012 жылдың үздік он фильмі тізіміне енгізілген 2012 жылы " Достармен балалар " инди-фильмінде жазғаны, продюсері, басты рөлді сомдағаны және өзінің режиссерлік дебютін жасағаны үшін, сонымен қатар NPR 2012 жылдың үздік 12 фильмі тізіміне енгізілген.
Оның теледидарлық жұмысы "Грейдің анатомиясы", "24", "Америка патшайымы" және "подбрюшье жазбалары" сериясындағы тұрақты және қайталанатын рөлдерді, сонымен қатар "бұл біз және " <i id="mwLQ">қыздар</i> ".,Жақында ол Даррен Старер жасаған TVLand Jr сериясындағы Полин Тернер Брукс рөліндегі төрт маусымдық серияны аяқтады.
Ол өзінің Бродвейдегі дебютін 2003 жылы Донна Мерфиге қарама-қарсы « Ғажайып қалашық » фильмінің жандануында жасады, ол үшін ол 2004 жылы Мюзиклдегі үздік актриса үшін Тони сыйлығының номинациясын, Бродвейдегі көрнекті дебюті үшін Театр әлемі сыйлығын алды, және Эйлин Шервуд рөлі үшін Драма лигасының сыйлығы. Басқа көрнекті сахналық несиелер арасында Марк Брунидің режиссері болған Манхэттен театр клубындағы Нелл Бенджаминнің The Explorers Club әлемдік премьерасы; Никки Силвердің Линда Лавинге қарама-қарсы жүзімдік театрында, Марк Брокау режиссері; және Скотт З. Бернстің Хлоя Грейс Морецке қарама-қарсы қоғамдық театрдағы кітапханасы, режиссері Стивен Содерберг.
Ерте өмірі және білімі
Вестфельдт - терапевт Констанс «Конни» Перелсонның және инженер-электрик кіші Патрик МакЛоски Вестфельдттің қызы. Оның өгей әкесі Майкл Перелсон, сонымен қатар терапевт. Оның үлкен әпкесі - журналист Эми Вестфельдт. Вестфельдт Коннектикут штатындағы Гилфордта өсті, онда ол Гилфорд орта мектебінде оқыды. Содан кейін ол Йель университетіне түсіп, театртану бакалавры дәрежесін алды. Йельде жүргенде ол көптеген пьесалар мен мюзиклдерде ойнады және Redhot & Blue капелла тобында ән айтты.
Йель университетін театртану бакалавры дәрежесімен бітіргеннен кейін Вестфельдт өзінің мансабын Нью-Йоркте орналасқан театр актрисасы ретінде бастады, ондаған аймақтық және Бродвейден тыс қойылымдарда, соның ішінде Бродвейден тыс ұзақ уақытқа созылған The Fantasticks мюзиклінде басты рөлді сомдады. 1997 жылы ол 20th Century Fox/ABC ситкомында Райан Рейнольдс, Трейлор Ховард және Ричард Рукколомен бірге « Екі жігіт, қыз және пицца орны » сериалында тұрақты рөлге түсті.
Фильмдер
Санат:Йель университеті түлектері Санат:АҚШ телевидение актрисалары Санат:АҚШ кинематографы актрисалары Санат:Тірі тұлғалар Санат:1970 жылы туғандар
Кенненбунк (Мэн)
Кенненбунк (Kennebunk) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 10798 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 92.0 км² шамасында. FIPS коды — 23-36535.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Межит Диқанбаев
Межит Диқанбаев (1910-1983) — Мұхтар Әуезовтың жиені, немере ағасы Самарханның Зура деген қызының баласы. Жас кезінен бастап Әуез ауылында өскен. Өнерге, білімге құштар, зиялы да іскер адам болған. Ол Абай мен Әуез ауылы тәркіге түсіп, жер аударылып, аштыққа ұшырап, ажал тырнағына ілінгенде көп қайрат көрсетіп, қол ұшын берген. Әсіресе, нағашысы Әуез ұрпақтарына ерекше жәрдемдескен. Межиттің қамқорлығының нәтижесінде Разақтың үй іші азып-тозып кетуден аман қапды. Мұғамила Әуезова: «Разақ ағаның қарындасынан туған Межит Диханбаев ағамыз қатынасып жүретін. Көпшілік туыстар оның атын атамай Жиен дейтін. Кейін ол да сотталып, «жазасын» өтеп қайтты. Оның сондағы бар кінәсі — бір жиында отырып шырқаған әні сол кездегі жүйеге қарсы бағытталған деп танылып, соған бола айдауға жүріп кетеді. Ауыл-елде кәмпеске басталып, дүние алма-кезек ауысып жатқанда ауылдағы туыстар бала-шағаларын сол уақыттың өзінде қаладағы ағайындарына паналатуға жіберіп жататын. Межит ағамыз сондай келістердің бірінде Разақ ағатайымның балаларын жетектеп әкелді» деп жазады. Межиттің мұндай жақсылығы туралы Г. Омарханова, В.Н. Әуезова, Ұ. Әзиев өз естелігінде ерекше ілтипатпен атап өтеді. Мұғамила Мұхтарқызына да сондай қамқорлық жасаған. Бердіқожадан бергі Мұхтардың ата шежіресін хатқа түсіріп, нақты дәлелмен жүйелеп жазған «Мен білетін өмірбаян» атты қолжазбасының түпнұсқасы «Әуезов үйі» ғылыми-мәдени орталығының қолжазба қорында сақтаулы. Оның қысқартылған нұсқасы «Әуезов туралы естеліктер» (1997) атты жинақта жарияланды. Бұл Әуезовтің туған ортасы туралы барынша анық та қанық бағалы дерек кезінің бірі болып табылады. Өкінішке орай, қолжазба аяқталмай қалған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1910 жылы туғандар Санат:Қазақстан әдебиеті
Жаная
Жаная (Janaillat) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23099, пошта индексі — 23250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 358 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Оралбек батыр
"Оралбек батыр" - батырлық дастан. Қызылордалық Молдағали Құлмырзаев 1938 жылы жазып жырлаған дастан, қарапайым диқаншының баласы Оралбек батырдың хан қызына ғашық болу жайынан сыр шертіп, сүйген қызына қосылу мақсатына жету жолындағы шым-шытырық оқиғаға толы ерлік істерін әңгіме қылады. Шығарма Оралбектің қапыда өлуімен қайғылы аяқталады. Дастанның 1940 жылы осы ақын жазып, толықтырылған, өз алдына тақырып-тарауларға бөлінген көлемді нұсқасында сюжеттік айырмашылық бар: мұнда Оралбек батыр Бұқар қ-на аттанып, Назым деген қызға үйленгенімен ол қыз жолда бір көлге түскенде суға батып өледі де, одан кейін батырдың қалмақ ханы Өлмесханмен соғысы сөз етіліп, оны жеңгеннен кейін хан қызын алуымен аяқталады. Екі нұсқа да қара өлең және жыр үлгісіне құрылған. Алғашқы нұсқа Орталық ғылыми кітапхана қорында, екіншісі - Әдебиет және өнер институты қолжазба және мәтінтану бөлімінде сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Ғұмыр (діни)
Ғұмыр - діни ұғым бойынша адамның пәни дүниедегі тіршілігінің уақыты. Халық пайымы бойынша Алла Тағала адамға өмір сүруді нәсіп еткен және оның ғұмырының ұзақ не қысқа болуы оның әуелде пешенесіне (маңдайына) жазылған. Алайда дәстүрлі ортада ғұмыр жасың ұзақ болсын, ақ сақалды сары тісті бол, жағың түспей жамандық көрме деп, үлкен кісілер ризалықпен айтатын тілектер пешенеге жазылған адамның ғұмырын ұзартады, ал қарғыс қысқартады деген түсінік қалыптасқан. Сондықтан «Ғұмыр берсін! Ғұмырлы бол!» деген тілектер айтылады. Қоғамдық санада адамның жалған өмірдегі ғұмыр жасын жақсы істер, жақсы амалдар ұзартады, ал теріс, зиянды, жаман әрекеттер адамның ғұмыр жасын қысқартады деген ұғым орныққан. Адамның ғұмыры туралы қазақы ұғымның мәні Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының 1912 жылы «Айқап» журналында жарық көрген «Адам һәм оның ғұмыры» атты әйгілі аңыз-әңгімесінде жақсы ашылады:
''«Дүниені тамам қылып жаратып болған соң, көкті уа жерді жаратушы адамды һәм ғайри мақұлықтарды өз дарқанына шақырыпты: әрқайсысына біртүрлі мінез беру, дүниеде тұрған мезгілде һәм әрқайсысына белгілі ғұмыр беруге. Әуелі барған адам болыпты, һәм оған айтыпты:''
Сен, адам, жаратылмышлардың тәжісің, сенің суретің мағыналы артық болды, саған сөйлер сөз һәм ақыл берілді, саған барша мақлұқаттар төмен болып хакіміңде болар, сен олардың баршасына хүкім қылып тұрарсың, қырдағы шөп һәм ағаштардың жұмысы саған қарайды, өзің жер үстінде 30 жыл ғұмыр сүрерсің, - деп.
Сонда адам разы болмай, бір жағына бұрылып кетіп, өзіне-өзі айтыпты: «Егәр мен дүниенің патшасы болсам, Һәм маған барша дүниедегі жоқ сапалар тиісті болса бір 30 жыл ғұмыр сүргеннің не пайдасы бар?» - деп, адам бағзы бір көбірек ғұмыр сүруге бұйырылған жануарларға ғажап қылып, көре алмай қарап тұрыпты.
Содан соң бір уақытта есекке келіпті, есекке айтқаны мынау:
Сен, жаза көріп, мехнат, машақат көріп жүрерсің, таяқтан өлгенше шаршап, болдырып жүрерсің, тыныштығың аз болып, жейтін тамағың дәмсіз шөп болар, һәм ғұмырың елу жыл болсын, — дейді.
Есек тізесінен жығылып, басын жерге ұрып сұрапты:
''- Әгәрмен дүниеде сондай азатпенен жүретін болғанда, менің ғұмырымды 20 жылдай азайтса, тәyip болар еді. дейді.''
Сол уақытта адам жақындап келіп арыз қылып сұрапты:
- Есектің тастап тұрған 20 жасы менің ғұмырыма қосылса екен, - деп, һәм разылық алыпты.
Онан соң иттің кезегі келіп, оған айтыпты:
- Сенің міндетті жұмысың - үй күзету болар, һәм нәрселерге қарауыл болу, шынжырлаулы тұрып, һәм сол уақытта айға да үруге міндеттісің, өзің сүйек кемірерсің, ғұмырың дүниеде қырық жыл болар, - деп.
Ит бас ұрып, арыз қылыпты:
- Әгәр мен дүниеде сондай қорлықпенен тұруға бұйырылған болғанда, адамның үйін, һәм уа нәрселерін күзетіп қарауыл болып, һәм сүйек кеміріп күнелтетін болғанда менің жасымды 20 жылдай азайтқанда жақсы болар еді, - деп.
Сол уақытта адам қайтадан келіп, иттің алмай тұрған 20 жасын сұрай бастапты, һәм адам арызына тағы да разылық алыпты.
''Ең соңында кезек маймылға келіпті. Оған айтылған сөз мынау:''
- Сенің адамға бір-ақ сыртқы сипатың ұқсар, бірақ сол уақытта бала рәуішті ақымақ боларсың, жүргенде беліңді бүкірейтіп жүрерсін, балаларға ермек боларсың, һәм үлкен кісілерге ойын болыл дүниеде 60 жыл жүрерсің.
Маймыл сорлы тізесінен тұра қалып арыз қылыпты:
''- Әгәр мен адамға бір-ақ сыртым ұқсайтын болса, һәм ақымақ болып, балаларға, кім болса соған, ермек болатын болсам, менің ғұмырымды 30 жылдай қысқартса тәуір болар еді, — деп арызын айтып бара жатқанда, бір жағынан тағы адам келіп, сол маймылдың тастап жатқан 30 жасын тағы сұрапты. Бұ жолы да ерінбей жүрген адамның арызы қабыл болыпты.''
''Сонан соң барша мақұлықтар өз жұмыстарын біліп, бет-бетіменен тарапты. Сонда адам да барып, өзіне әуел берген 30 жылдың ішінде бақытты дәурен сүріп, еш уайымсыз жас жігіт болып тұрыпты. Онан соң отыздан асып елуге шейін қатты жұмыстар қылып, мехнаттарменен жүріпті, түрлі шаруа қылып, көп қиналып. Бұл 20 жастың есебі баяғы есектен алған 20 жыл болады. Содан адам елуден асқан соң өзінің 70 жасына шейін оны-мұныларын жатып аңдиды, һәм өзінің үйін, нәрселерін сол уақытта һеш не болса оған күдіктенгіш келеді. Сол мезгілде кім болса соған айғайлап, һәм сүйек жұтудан да таймайды. Адамның сол жастары иттен алған жылдары болады. Сонан 70-тен асқан соң ажардан, ақылынан айрылады, бала рәуішті болады, ол уақытта бүкірейіп, иіліп те кетеді, балаларға һәм әркімге ермек ойын болады. Сол жастар өз еркіменен маймылдан алған жылдары болады»''.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Цитолиз
Цитолиз (грек, kytos — жасуша және lysis еру, еріту) —	организмдегі зат алмасу процесі тоқтағаннан соң, жануарлар мен өсімдіктер жасушаларының лизосома органеллаларындағы ферменттер әсерінен еріп ыдырау процесі.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Бурунди корольдерінің тізімі
Бұл тізімде Бурундиді 1680 жылдан 1966 жылға дейін билеген корольдер берілген (Ганва династиясы):
Дереккөз
Санат:Бурунди корольдері Санат:Бурунди тарихы
Хурафалар және бидағадтар
Хурафалар (ойдан шығарылған аңыздар) және бидағадтар (дінге кейіннен кіргізілгендер. Адамзат тарихында тура сенім мен жақсы ахлақпен бірге, қате сенімдер мен зиянды әрекеттер де болған. Ақиқат дін ғылымын ұмытқан немесе Илаһи діннен қашық адамдар тәухид дініне түсетін бірқатар сенімдерді қабылдаған. Кейбірі Аллаһтан басқа болмыстарды Тәңір етіп алған және бірнеше нәрселерді өздері мен тәңірлерінің арасына байланыс құралы етіп алған. Мазар, зират орындарын және кесенелерді ғибадатханаға айналдырған, әулиелерден, шейхтардан және көсем деп санаған адамдарынан жәрдем сұраған. Тастар мен ағаштарға тілек маталарын байлаған, өлгендерден медет күткен. Кейбір табиғи болмыстарын, таулар мен төбелерді киелі деп санап, құстардың шырылын, иттердің үруін, күннің күркіреуін және найзағай жарқылынан түрлі сенімдер тудырған. Міне, осы түсініктер мен сенімдер уақыт өте келе әлеуметтік орта тауып, дінге айналған және түрлі мазһабтардың пайда болуына әсерін тигізген.
Екінші жағынан Исламға кірген қауымдар мен ұлттар ерекшеліктерін, әдет-ғұрыптарын түрлі жолдармен дінге кіргізген, бұрынғы мәдениеттерін Исламға қосуды қалаған. Парсы және Византия империяларындағы қауымдар мен Орта Азия, Орта Шығыс және Африка территорияларында өмір сүрген халықтар мұсылман болған кезде ескі сенімдерін, мәдениеттерін және салт-дәстүрлерін толығымен тастамаған. Керісінше олардан біраз нәрсе алып, Исламға қосқан. Мұсылмандарда бұл элемент барынша ықпалды болған. Көсем түсінігі, мәһди және мәсих, хулул және танассух сенімдері Исламға кіргізілген ұлттық ерекшеліктер мен хурафаларға мысал болады. Хурафаларға сеніп, оларды дін деп есептейтіндер мен хурафилікке қарсы шыққандардың арасында үлкен қайшылықтар туған, сондықтан бір-бірін адасқан деп кінәлайтын топтар пайда болды. Шииттік, Исмаилдік және Бахаилік осы хурафилікке мысал болып табылады. Исламның жан-жақты таралуына қарсы шыққан және мұны соғыспен іске асыра алмаған бірнеше ұлттар дінде болмаған нәрселерді, исраил, христиан, яһуди, зороастризм және мәжусилерге қатысты кейбір сенімдерді мұсылман дініне қосып, оларды бөлуді көздеген. Елінің мұсылмандардың қолына өтуін қаламайтын осындай адамдар мұсылмандардың сенім және ахлақтарын өзгертіп, ішкі қақтығыс және бұлік шығарып мұсылман қоғамдарын жоюды жоспарлаған. Олар әр жердегі мұсылмандар арасында осы мақсаттарын жүзеге асырып түрлі мазһабтардың пайда болуына ықпалын тигізген. Парсылардың іс-әрекеттері осыған айқын мысал бола алады.
Басқа себептер
Мұсылман қоғамдар бастапқыда таза және қарапайым бір діни түсінікке ие болған. Өйткені олардың көпшілігі бір аймақта өмір сүрген адамдар. Араб түбегінде туып-өскен, бірдей әлеуметтік, экономикалық және мәдени ортаны бөліскен адамдар болатын. Олардың арасында Пайғамбар (с.а.у.) бар еді. Пайда болған мәселелер мен келіспеушіліктерді Құран арқылы шешетін, сұрақтарға қанағаттанарлық жауап беретін. Дінді уағыздап түсіндіруші сол болғандықтан басқа ешкім билік жүргізген жоқ. Негізінде, Пайғамбар (с.а.у.) бар кезде басқалардан пәтуа сұрау дұрыс емес. Ешқандай да ғалым Пайғамбарлық (с.а.у.) алдына шығып пәтуа бере алмайды, пікір айта алмайды. Осы тұрғыдан алғашқы мұсылман қоғамында мазһабтардың шығуына себеп болатын факторлар болмады, түрлі көзқарас пен пікірлер және діни ағымдар кездеспеді. Бірақ мұсылмандар Хазіреті Мұхаммед (с.а.у.) қайтыс болғаннан кейін бірқатар қиындықтарға кездесіп, оларды шешуде алуан пікірлер білдірген.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
IC 539
IC 539 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26909, UGC 5054, MCG 0-24-17, ZWG 6.47, IRAS09266-0219.
Сыртқы сілтемелер
IC 539 Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Кипиеваю
Кипиеваю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кипиев-Шар өзен тармағының оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жұмыршақ
Дереккөздер
1↑ "Дәрілік өсімдіктер"/Бас редакторы М.Қожабеков-"Қазақстан" баспасы,1975.
Санат:Орамжапырақтар
Сен-Реми (Дордонь)
Сен-Реми (Saint-Rémy) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,26 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 432 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,41 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Көтерілу толқыны
Көтерілу толқыны — мұхит деңгейінің көтерілуіне байланысты су бөлшектерінің горизонтальды бағытта араласуы. Өзен сағалары мен тар шығанақтарда мұхиттан келетін бұл толқын шапшаң жылжиды. Өзен суының азаюы мен көбеюі арасындағы уақытта кетерілу толқыны өзен арнасы арңылы ағысқа қарсы жоғары жылжиды. Өзен сағасында мұхит суы өзен суының ағысын еңсергенше арнаның түбімен жылжып, одан әрі бетінешығып өрлейді. Көтерілу толқыны өзеннің көп жеріне дейінжылжиды: Амозонка өзені бойынша ол 900 км-ге, Әулие Лаврентий өзені бойынша 560 км-ге дейін. Кей жағдайларда көтерілу толқындары алғы бетінде биік қабақ құрап жылжуына байланысты өзенде қатты шу шығаратын кесе-келденең үлкен белеске айналады.
Дереккөздер
Санат:География
Ерма
Ерма — қой етінен, бидайдан және пияздан жасалған өзбек сорпасы. 0,5 кг қой етіне жарты стақан бидай, 4 пияз және 100 г май. Ерма — өте дәмді сорпа. Дайындау әдісі: алдымен, етті пиязбен бір сағат қуырады, содан кейін үстіне ыстық су құйып дайын болғанша қайнатады. Бидайды сыртындағы қабығы түссін деп арнайы ағаштан жасалған затпен үрғылайды, содан соң суға жібітіп, жуып қайтадан жұмсарғанша ұрғылайды. Сорпа 5—10 мин қайнағаннан кейін жаңағы бидайды үстіне себеді. Ең соңында қызыл бүрыш, сарымсақ және түз қосады. Ерманы қатықпен немесе қаймақпен ішуге болады. Бірақ оны сорпамен араластырмай басқа ыдыстан қасықпен ұрттап ішеді.
Вореаль
Вореаль (Vauréal) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95637, пошта индексі — 95490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16059 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4641,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Норка (Карамыш тармағы)
Норка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Карамыш өзенінің сол жағалауынан 64 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Медведица бастауынан Терса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақ тілінің әмбебап сөздігі
"Қазақ тілінің әмбебап сөздігі" - 15 томдық «Қазақ әдеби тілінің сөздігіне» енген, 92 300 сөз бен 57 856 сөз тіркесі – барлығы 150 156 лексикалық бірлік қамтылатын және түрлі тақырыптағы, сан-алуан саладағы сөздіктердің қорын бір жерге жинақтайтын сөздіктер “агрегаторы”. «Қазақ тілінің әмбебап сөздігі» - "WikiBilim" қоғамдық қоры іске асырып жатқан көптеген жобалардың бірі.
Рухани азығын алдымен ана тілінен іздейтін, тегінен ажырамауды қалайтын көпшіліктің «Қазақ тілінің әмбебап сөздігінен» ұлттың төл сөздері жайлы мәлімет алып қана қоймай, сөздік құрамның негізін құрайтын кірме сөздердің мағынасы жайлы ақпарат алу мүмкіндігі артады. Ал сөздің грамматикалық, лексикалық белгісі қоса беріліп, сөз мәнін айқындау үшін баспа бетінде жарық көрген материалдардан мысалдар келтірілуі сөздік құнын арттырмаса, кемітпек емес.
Бұл онлайн үлгідегі сөздік болғандықтан, мұнда қолданушылармен кері байланыс орнатылып, талап пен тілектер ескерілетін, пікір алмасу, сұрақтар мен ұсыныстарға жауап беру мүмкіндігі бар. Сондықтан бұл сөздікті техникалық жағынан жетілдіріп, мазмұнын байытуға қалың көпшілік те атсалыса алады.
Жобаның ғылыми негізін қамтамасыз ету үшін А. Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының мамандары арасынан жасақталған ғылыми сараптама тобы құрылды.
Топ мүшелері:
2. А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының бас ғылыми қызметкері, филология ғылымдарының докторы Р.Шойбеков
3. А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының бас ғылыми қызметкері, филология ғылымдарының кандидаты А.Фазылжанова
4. А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының бас ғылыми қызметкері, филология ғылымдарының кандидаты Ж.Исаева
Есіл ауылдық округі (Тимирязев ауданы)
Есіл ауылдық округі (2009 жылға дейін – Ишимский ауылдық округі) – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданындағы әкімшілік бірлік.
Хассий
thumb|left|100px|Хассий Hassium (Hs) Хассий (лат. Hassium; Hs) — Менделеевтің Периодтық кестесінің 8 топ, 7 периодтың химиялық элементі. Реттік нөмірі – 108, атомдық массасы – 269. Тұрақсыз радиоактивті элемент.
Есіл ауылдық округі (Тимирязев ауданы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 374 адамды құрады.
Хассий
Хассий 1984 жылы Германияда Дармштадт қаласындағы Ауыр иондарды зерттеу орталығында (нем. Gesellschaft für Schwerionenforschung, GSI) ашылған.
Есіл ауылдық округі (Тимирязев ауданы)
Дереккөздер
Санат:Тимирязев ауданы ауылдық округтері
Хассий
Элементтің атын бастапқы кезде сергений (sergenium, Sg) деп қойған (Жібек жолындағы Серика қаласының атымен). Сосын атын оттоганий (ottohahnium, Oh) деп қоятын болды (ядроның бөлінуін ашқан ғалым Отто Ганның құрметіне). 1994 ж. IUPAC химиктары элементтің атын ганий (hahnium, Hn) деп қоюға ұсыныс берді. Бірақ 1997 ж, неміс жерінің атымен (Hassia — Дармштадттың латынша аты) элементтің атын өзгертіп Хассий (Hassium, Hs) деп қойды.
Дереккөздер
Санат:Химиялық элементтер
Хельбедюндорф
Хельбедюндорф (Helbedündorf) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Кифхойзер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2611 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 96,30 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 65 032. Муниципалитеттің басшысы — Йёрг Штайнмец.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Потенциалды ағымдылық
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Витторито
Витторито (Vittorito) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 955 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 68,02 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14,04 км² шамасында. Пошта индексі — 67030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Biagio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Рубиалес
Рубиалес (Rubiales) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Альбаррасин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 57 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,74 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Палатово (Кюстендил облысы)
Палатово (Палатово) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Дупница қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 148 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2681. Телефон коды — 07036. ЕКАТТЕ коды — 55230.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Сары күзен
Сары күзен (Mustela sibirica) – сусарлар тұқымдасының күзендер туысына жататын жыртқыш сүтқоректі аң.
Денесінің ұзындығы — 28-30 см, оның ішінде құйрығының ұзындығы — 16-17 см. Түсі қыста жирен-сарғыш, жазда жирен-қызыл; іші ақшылдау. Арелының басты бөлігі Азияда. Көбінесе ормандарды мекендейді, әсіресе көлдер мен өзендер қасында кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Күзендер
Көтерілу ағысы
Дереккөздер
Санат:Мұхит ағыстары
Дүзен кесенесі
Дүзен кесенесі – Орталық Қазақстанда 19 ғасырда салынған ғұрыптық ескерткіш. Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Қаракеңгір өзенінің оң жақ жағалауындағы Қарақұдық сайында орналасқан. Ғимаратты 1863 — 66 жылдары халық шебері Сералы Еламанұлы Дүзен Сандыбайұлының қабірінің басына тұрғызған. Кейбір еңбектерде ғимаратты Қарамола, Жүзден, Дзен, Джузден деп қате жазып жүр. Ғимарат сол жерден 25 шақырымдағы Алаша хан күмбезіне ұқсайды.
Дүзен кесенесінің негізгі көлемі күрделі пештақты-күмбезді текшеленген құрылыс болып есептеледі. Ғимараттың бүрмеленген күмбезі он қырлы мойындықпен көтерілген. Ал іргесінің сыртқы өлшемі 8,5х10,2 м, ішкі өлшемі 5,4х5,4 м. Кірпіштері (26x26x6 см) қалың майбалшық ерітіндісімен өрілген. Пештақтың жалпы биіктігі 10 м. Бас қасбетінде есік ойығы (1,70х0,77 м) алдында беларқалы қуысы бар. Оның айналасы үш жолақты жақтаумен қоршалған. Ортадағы жолақ шаршы өрнектеліп ойылған тақтайша кірпішпен әрленген. Ал қалған 3 қасбетінің қабырғасы “ромб” пішінді қалаумен өрілген. Қасбеттерінің жоғары жиектерінде биіктігі 60 см дөдегесі бар. Дөдегенің шаршы қалыпты тақтайшалары сегіз қырлы жұлдызбен оюланып, үстінен көк түсті жыланкөз шыңылтырмен көмкерілген. Дөдегеден жоғарғы екі қатар қалауы тіс тәрізді әдіспен өріліп, ең шетін бұғат жиектеп шыққан. Ғимараттың оңтүстік-батыс жағындағы ішкі бұрышта төбеге шығатын сатысы бар. Ол тар галерея (1,8х1,6 м) тәрізді қабырғаларды айнала бойлап барып, пештақтың үстіндегі шағын алаңға және әрі төбежабынның үстіне шығарады. Дүзен Кесенесінің еденіне шаршы тақта кірпіш төселінген. Бүрмелі күмбездің ұшар басында бір-бірімен қиылыса орнатылған ағаш діңгектері бар.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Тұтынушылық кәрзеңкесі
Тұтынушылық кәрзеңкесі - жұмсалған физикалық кушті қалпына келтіру үшін орташа статистикалық азаматқа қажетті азық-түлік жиынтығы, азық-түлік, азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен қызметтер бағасын емес, тек өздерін ғана қамтиды.
Дереккөздер
Санат:Саясат әлеуметтануы
Дивиньяно
Дивиньяно (Divignano) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1232 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 246 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 28010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Rocco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Сен-Никола-де-ла-Тай
Сен-Никола-де-ла-Тай (Saint-Nicolas-de-la-Taille) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,25 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1376 адамды құрады. Халық тығыздығы — 148,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
МХСК (футбол клубы)
МХСК немесе ЦСКА (MHSK — Markaziy harbiy sport klubi / МҲСК — Марказий ҳарбий спорт клуби, қазақ. Орталық әскери спорт клубы) — 1992 -2000 жылдары Өзбекстан чемпионаттарында ойнаған Ташкент қаласындағы футбол клубы.
Тарихы
1979 жылы апатқа ұшыраған "Пахтакор" футболшыларының құрметіне құрылған клуб. Құрылған жылдан бастап 1998 жылға дейін жоғары дивизионда ойнады. 1999, 2000 жылғы маусымдарды бірінші лигада өткізді. 2000 жылғы маусымнан соң клуб таратылды.
1995 жылы Өзбекстан кубогының финалына дейін жетті. 1997 жылы Өзбекстан чемпионы атанды, алайда келесі маусымда 15-орында қалды да, бірінші лигаға түсіп қалды.
Стадионы
Өз алаңындағы ойындарын 1982 жылы салынып, 2008 жылы бұзылған МХСК стадионында өткізді. Сыйымдылығы 16 500 адам. 2012 жылы орнына "Бунедкор" стадионы салынды.
Стадиода 2006-2008 жылдары "Бунедкор" футбол клубы өз алаңындағы ойындарын өткізді.
Ғұрып
Ғұрып - ежелден орныққан әдеттік ұстанымдар мен нормалардың, ырымдар мен тыйымдардың социумдық қажеттілікке байланысты дағдылы қалыппен және ретпен атқарылатын ұжымдык іс-әрекет арқылы көрініс беруі. Әдеттік ұстанымдар мен нормаларды өз кезегінде дәстүрлі дүниетанымның ілкімді принциптері мен тәсілдерінің, әсіресе, наным-сенімнің категориялары мен ұғымдарының «қолданбалы» (іс-әрекеттік) модельдері деуге болады. Яғни іс жүзінде әлеуметтік мәнді мәселелерге байланысты ру-қауым мүшелерінің іс- әрекеті мен мінез-құлкының ұстанымдары, принциптері мен нормалары болып табылады. Ғұрыптың социумның барлық салаларына қатысы бар. Оның құрылымдық және функционалдық жағынан алуан түрлі болып келетіндігі сондықтан. Осыған орай мал шаруашылығына қатысты ғұрыптарды, кәсіпшіліктің ұсталық, зергерлік, ершілік, емшілік және т.б. сияқты салаларына байланысты ғұрыптарды, сондай-ақ дәстүрлі календарлық және метеорологиялық ғұрыптарды айтуға болады. Дегенмен этностың тіршілік цикліне байланысты, яғни нәрестенің дүниеге келуіне, келін түсіруге, қыз ұзатуға, өлікті жөнелтуге қатысты ғұрыптарды сонымен бірге отбасында атқарылатын циклдік және ахуалдық ғұрыптар тобын көшпелі этномәдени ортадағы ғұрыптар жүйесінің ядросы ретінде қарастыру қажет. Әрбір ғұрыптың ежелден орныққан өзіндік ұйымдастырылу және атқарылу реті қалыптасты. Мысал ретінде көшпелілердің тіршілік циклі ғұрыптарының ішіндегі ең көрнектісі әрі ауқымдысы ас беру ғұрпының дәстүрлі ұйымдастырылу және атқарылу ретін айтуға болады. Қазақ даласының барлық өңірлерінде ас беру үрдісі жалпы этникалық тәртіппен атқарылып отырғандығын тарихи этнографиялық мәліметтердің барлық категориялары айғақтайды. Ғұрып атаулының негізгі функциясы - қоғамдық қатынастардың ежелден орныққан құрылымдық және функционалдық ритмін қамтамасыз ету. Яғни «ата-баба жолының» ілкімді принциптерінің, нормаларының және ұстанымдарының қалыпты қызметін символдық (ғұрыптық) тәсілмен реттеп отыру болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
NGC 4202
NGC 4202 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1878 жылы 6 ақпанда Todd David Peck астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4202 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39495, UGC 7337, MCG 0-31-46, ZWG 13.121, Todd 18.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ханқорған
Ханқорған — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Көлкент ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан солтүстік-батысқа қарай 23 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 661 адам (337 ер адам және 324 әйел адам) болса, 2009 жылы 831 адамды (425 ер адам және 406 әйел адам) құрады.
Нюды-Адлюдр-Епоко
Нюды-Адлюдр-Ёпоко — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Жұмыршөп
Жұмыршөп, пикномон (Picnomon) – астралылар тұқымдасына жататын бір не екі жылдық шөптесін монотипті өсімдіктер туысы. Қазақстанда Батыс Тянь-Шаньның тасты беткейлерінде, жол, арық бойларында өсетін 1 түрі – тікенді жұмыршөп (Р. аcarna) бар. Биіктігі 15 – 40 см, сабақтары тік, қырлы бұтақтанған. Жапырақтары тікенді, жиегі тілімденген, өркенге қарама-қарсы орналасады. Гүлдері қызғылт түсті, сыпыртқы гүлшоғырына топталған. Шілде – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Тұқымы ұсақ, ұзындығы 4 – 5 мм.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер Санат:Монотипті өсімдіктер
Әбес
«Менің бұл ойым әбес көрінуі де ықтимал» (С. Омаров, Тастағы жазу.). Келтірілген мысалдан бұл сөздің түсінігі — оғаш, ерсі болмақ. «Әбес» сөзі түркі тілдеріне, оның ішінде қазақ тіліне парсы тілінен ауысқан деуге болады. Бұл тілде: әбәс — бос, босқа, пайдасыз. Ауысып алынған сөз қазақ тілінде аз-кем дыбыстық әрі мағыналық өзгеріске түскендігін байқаймыз.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Консейсан-ду-Арагуая
Консейсан-ду-Арагуая (Conceição do Araguaia) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Консейсан-ду-Арагуая экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 44375 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5829,441 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1888 жылы құрылған.
Санат:Пара елді мекендері
Париж тіл қоғамы
Парйж тіл қоғамы (Парижское лингвистическое общество) — Франциядағы тіл қоғамы, 1866 ж. Парижде құрылған.
Тіл проблемаларын талқылауды ұйымдастыратын ғылыми орталық болып табылады. Құрамында 40 елден 500 аса мүше, 150 аса ұжымдық ұйым (институттар, кітапханалар, т.б.) бар. Париж тіл қоғамының қызметінде М. Бреаль, А. Мейе, М. Вандриес, Э. Бенвенист, М. Лежён, LU. Балли, шетелдік ғалымдар В. Брёндаль, X. Педерсен, Ф. де Соссюрт.б. зор рөл атқарды. Бұл қоғамға И. А. Бодуэн де Куртенэ мүше болған.
Әбдіре
Тілімізде бірде «абдыра», кейде «әбдіре» қалпында айтыла беретіндігі «Түсіндірме сөздіктен» белгілі. «Орфографиялық сөздікке» (1978) сүйеніп, біз бұл жерде «әбдіре» дыбыстық вариантын алдық. Ал мағынасына үлкен сандық деген түсінік берілген: «Олар да жігіттерден қалыспай түйеге әбдірені, кебежені теңдеп артып жатыр». (С. Талжанов, Сейфулланың Сәкені). Сөздің төркінін іздестірген Э. Севортян «абдыра» тұлғасының түркі тілдеріне моңғолдардан ауысқандығынан басқа еш нәрсе қоспайды. Әрине, моңғол тобындағы тілдерде мұндай тұлғалы сөз тек «сандық» қана емес, «кебеже» мағынасын да қоса қамтиды. моңғолша: авдар — кебеже, сандық; қалмақша: авдр — сандық. Біршама түркі тілдерін былай қойғанда «әбдіре» сөзі парсы тіліне де жайылған. Әрине, мұнда сәл-кем мағына өзгерісіне душар болған: абдари — қол сандықша (саквояж). Егер біз моңғол тіліндегі «авдар» сөзінің алғашқы түбірін бір буынды деп шамаласақ (ав), онда осыдан пайда болған әрі мағынасы жағынан «авдарға» жақын, жуық келетін «авс» сөзіне тап боламыз. Мұның мағынасы — табыт. Көрсетілген екі зат атқаратын қызметі жағынан онша алшақ кетпейтіндіктен де, түбірі бір болу керек деген ойдамыз. Түбірлері бір-ақ болсын, бірақ осы екі сөздің, олардың түбірлерінің шығуына нендей нәрсе себеп болған, төркінін қандай сөзге апарып тіреуге болады деген сияқты мәселе әлі де тұйық қалып отыр. Жорамал жетегіне еріп, мына бір болжамды ұсын-бақиыз. Маньчжур тілінде: «абдари моо» тіркесі «ағаштың бір түрінің атауы», дәлірек айтқанда «емен тектес ағаш». «Моо» бұл тілде «ағаш» деген ұғым берсе, «абдари моо» — абдари ағашы деген түсінік береді. Демек, алғаш сандық, кебеже, табыт атаулы ыдыстар осы (абдари) аттас ағаштың мықты, берік түрінен жасалып, кейін келе ағаш атауы өзінен жасалған зат атауына өтуі ғажап емес. моңғол тіліндегі «авдар», «авс»— сол тілдегі қосымшалар арқылы мағына ажырату үшін пайда болған тұлғалар болуы ықтимал.
Иц
Иц (Uetz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 199 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 570. Муниципалитеттің басшысы — Йёрг Рудовски.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
IC 4961
IC 4961 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан SBd типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4961 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)