cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акционер
Акционер — акция иесі. Ол акционерлік қоғамға айналған белгілі бір кәсіпорынның мүлкіне ортақтаса алады. Қолында атаулы акциялары бар акционерлер “бір акция бір дауыс” деген принциппен акционерлік қоғам істерін басқаруға қатысуға құқылы. Пайдалы акция иелері белгілі бір пайыз көлемінде қолында жай акциялары барлардан бұрын таза пайданың көлеміне қарамай өз дивидендін алады. Ал жай акция иелері таза пайданы бөлген кезде ғана өз дивидендін алады. Акционер болу үшін акционерлік қоғамда қызмет істеу шарт емес, тек оның акциясын сатып алса жеткілікті.
Дереккөздер
Санат:Капитализм Санат:Акционерлік құқық
Пудрия (Враца облысы)
Пудрия (Пудрия) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Криводол қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 676 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3049. Телефон коды — 091185. ЕКАТТЕ коды — 58788.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Шел қабық коңыздары
thumb
Шел қабық коңыздары (Scolytus) - қабықжегіштер туысынан. Денесі 1,5-7 мм, қара немесе коңыр қоңыз. 200 түрі белгілі; ТМД-да 50 түрі оңтүстік аймақтар мен Қиыр Шығыста таралған. Жапырақты ағаштардың кабығының астын мекендейді. Қабықты және қабық шелін жеп, үнгіп жол салады. Ормандар мен жеміс ағаштарының зиянкестері. Ең зияндылары әжімді Ш.қ.қ., (S. rugulosus) жеміс ағаштарында, кайың Ш. Қ. Қ. , (S. ratzeburgi), қайында және шегіршін Ш.к.К., (S. scolytus), шегіршінде дамиды.
Дереккөздер
Санат:Биология
Керемет барылдауық қоңыз
нобай нобай Аз зерттелген, сирек кездесетін,табиғатты әшекейлейтін түр.Алтайдың бірнеше жерінені.Барнаул, Өскемен, Жаңа Бұқтырма, Рахман бұлақтары,Қалбы жотасы, Шығыс Қазақстан облысының Ұлан және Алтай аудандарынан табылған. Бәлкім, орман түрі. Қоңыздар жаз бойы кездеседі. Түрдің кездескен жерінде қорық немесе қорықшалар ұйымдастыру қажет. Мысалы, Рахман бұлақтары маңында ұстауға тыйым салу керек.
Дереккөздер
Ғажайып омыртқасыздар. Қазақстан Қызыл кітап беттерінен. Құрастырушылар И.Д.Минтяев, Р.В. Ященко, В.Л. Казенас.
Санат:Қатты қанаттылар
Өмірбек Бәйгелді
Өмірбек Бәйгелді (15 сәуір 1939 жыл, Ерназар ауылы, Жамбыл ауданы, Жамбыл облысы) — қазақстандық мемлекет және қоғам қайраткері, зейнеттегі саясаткер, экономика ғылымдарының докторы. Бұрын Парламент Сенатының төрағасы (1996–1999), Қазақстан президентінің кеңесшісі (1995) және Жамбыл облысының әкімі (1990–1995) лауазымдарының иесі болған.
Қазіргі таңда Бәйгелді 1992 жылдан бері Қазақстан Инженерлік академиясының корреспондент-мүшесі және 1998 жылдан бері Қазақ ауылшаруашылық ғылымдары академиясының академигі болып келеді.
Өмірбаяны
Өмірбек Бәйгелді Жамбыл ауданының Қызыл Октябрь (қазіргі Ерназар) ауылында дүниеге келді. 1955 жылдың тамыз айынында Жамбыл облысының Жамбыл ауданындағы «Қызыл Октябрь» ұжымшарында жұмысшы ретінде мансабын бастады.
Алматы зооветеринарлық институтын (1962) ғалым-зоотехник мамандығы бойынша үздік бітірді.
1957 жылдың шілде айынан бастап комсомол ұйымының хатшысы. 1962 жылдың сәуір айынан бастап Жамбыл облысы Свердловск ауданы ауыл шаруашылығының өндірістік басқармасы ауылшаруашылық өнімдерінің дайындалуын бақылау бойынша аға зоотехнигі, бас зоотехнигі, жоспарлау-экономикалық бөлімінің бастығы, бастығының орынбасары.
1966 жылдан Жамбыл облысы Жамбыл ауданы ауыл шаруашылығы басқармасының ауыл шаруашылығы өндірістік басқармасы бастығының орынбасары, бастығы және 1975 жылдың тамыз айынан Қазақстан Компартиясы Жамбыл облыстық комитетінің бөлім меңгерушісі.
1982 жылы КОКП ОК жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясын бітірген. 1984 жылдың тамыз айынан бастап Қазақстан Компартиясының Жамбыл облысы Қордай аудандық комитетінің бірінші хатшысы.
1990–1993 жылдары Жамбыл облысының №83 Қордай сайлау округінен сайланған ҚазКСР халық депутаты, заңнамалар, заңдылық және құқықтық тәртіп мәселелері комитетінің мүшесі.
1990 жылдың сәуір айынан бастап Жамбыл облыстық атқару комитетінің төрағасы, және 1990 жылдың маусым айынан Қазақстан Компартиясы Жамбыл облыстық комитетінің бірінші хатшысы. Сонымен қатар 1990 жылдың шілде айынан Жамбыл облыстық Халық депутаттары кеңесінің төрағасы.
1995 жылдың желтоқсан айынан Қазақстан Парламенті Сенатының төрағасы, және 1999 жылдың қыркүйек айынан бастап ҚР Парламенті Сенатының депутаты, ҚР Парламенті Сенаты төрағасының орынбасары. Бірінші қызметін 2011 жылғы дейін жалғастырса, екіншісін 2005 жылы ғана аяқтады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан экономистері Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Қордай ауданының әкімдері Санат:Жамбыл облысының әкімдері Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының төрағалары Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Халықтар арасындағы достық, әлеуметтік-экономикалық және мәдени байланыстарды нығайтуға Бөкей Ордасының рөлі
Халықтар арасындағы достық, әлеуметтік-экономикалық және мәдени байланыстарды нығайтуға Бөкей Ордасының рөлі — 2011 жылы Атырау қаласы «Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Б. Т. Жұмағұлов, А. Ғ. Қазмағамбетов, С. М. Кеңесбаев. Беттер саны — 170.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-262-096-2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті баспасының кітаптары
Кіші Ақсу
Кіші Ақсу — Алматы облысы Ұйғыр ауданы, Ақсу ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шонжы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде.
Амер
Амер (Amer) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сельва. ауданында (комарка) орналасқан.
Нужная
Нужная — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Межа өзенінің сол жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Амер
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Нужная
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ләззат Имашқызы Ізтілеуова
Ләззат Имашқызы Ізтілеуова (1963 жылы) - социология ғылымдарының кандидаты, Қазақтың Мемлекеттік заң университетінің әлеуметтік-психологиялық пәндер кафедрасының меңгерушісі. 1998 жылы әлеуметтану мамаңдығы бойынша "Қазақстан жастарын рынок жағдайыңцағы өнеркәсіптік еңбекке бағыттау" атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. 18-ден астам ғылыми еңбектердің авторы. Қазақстан әлеуметтанушылары Ассоциациясының мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Монтальдо-Роеро
Монтальдо-Роеро (Montaldo Roero) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Когаша
Когаша — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ить өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тасымал агенттері
Тасымал агенттері - Шөгінді немесе тұнба жыныстардың ңалыптасуы сәтінде олардың жеке бөлшектерін әртүрлі қозғалыстарға ұшырататын факторлар.Кұрлықгар өңіріндегі басты-басты тасымал агенттері — өзен суы ағымдары және жел, ал теңіздерде — беткей ағыстар мен терең ағымдар, лай ағымдары, теңіз мұздары, айсбергтер, балдырлар, жәндіктер т.е.с.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
NGC 7720-2
NGC 7720-2 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 10 қыркүйекте астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 7720-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71985, UGC 12716, MCG 4-55-36, ZWG 476.91, 3C 465.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Акционерлік Банк
Акционерлік Банк– акционерлік қоғам түрінде құрылған банк. Акционерлік банк өз қаражатын акция лар мен облигация лар шығару, ақшалай қаражаттарды топтастыру және өз пайдасы есебінен жинайды. Ашық және жабық үлгісі болады. Ашық үлгідегі акционерлік банк акцияларды банкінің құрылтайшы сы болмаған акционерлерге де сатылады. Жабық үлгідегі акционерлік банк акциялары тек құрылтайшылар арасында таратылады, ашық саудаға түспейді. Қазақстандағы 76 2-деңгейдегі банкінің 68-і акционерлік банк. Оның 48-і ашық, 30-ы жабық акционерлік қоғам түрінде жұмыс істейді (1998).
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы I том
Санат:Банктер Санат:Акционерлік қоғамдар
Веденсвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Веденсвиль (Wädenswil) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан қала. Хорген округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Джордж Даллас
Джордж Миффлин Даллас (ағыл.George Mifflin Dallas; 1792 жыл 10 шілде - 1864 жыл 31 желтоқсан ) - ағылшын саясаткері және 1845 жылдан бастап 1849 жылға дейін Америка Құрама Штаттарының 11-інші вице-президентті болған.
Өмірбаян
Джордж Даллас негізінен шотланд азаматы,  Александра Джеймса Далласа және Арабеллы Смит Даллас деген кісілердің отбасында, Пенсильвания, Филадельфияда дүниеге келген. Ол алты баланың ішінде екіншісі болған және осы жанұядан Ақш-тың болашақ коммандоры Александр Джеймс Даллас шыққан. Джордж Эдинбургта білім алған. 1810 жылы ол Принстондық университетті аяқтаған.
Дипломатия
1812 жылы Джордж болып жатқан соғысқа аттанғысы келеді, алайда әкесі қарсы болғандықтан өз шешіміз өзгертеді. Осыдан кейін, ол бірден  Альберт Галлатиннің жеке хатшысы болу ұсынысын қабыл алады. 1814 жылдың тамызында Даллас АҚШ пен Англия арасындағы бейбітшілік пактін Вашингтоп қаласына жеткізеді. Далластың жұмысы қатты физикалық ауырлық түсірмегендіктен оның саясатқа қызығушылығы арта бастады. Сондан кейін Джордж АҚШ банкінің екінші қорғаушысы болды. 1817 жылы ол Филадельфийдің жалпы прокурорының орынбасары болып тағайындарды, осы жұмысы 1820 жылға дейін созылды.
Саясат
1829 жылы Джордж Даллас Пенсильвания штатының аймақтық прокуроры болып тағайындалды. Бұл орында ол 1831 жылға дейін отырған.1831 жылы Джордж Пенсильвания штатының сенаторы болды. Кейін ол қайта таңдаудан бас тартты.
1833 жылдан 1835 жылға дейін Пенсильвания штатының жалпы прокуроры қызметін атқарған. 1837 жылдан 1839 жылға дейін ол Мартин ван Бюреннің бұйрығымен АҚШ-тан Ресейгк баратын елші болған. 1844 жылы Даллас АҚШ-тың вице-президенті болып тағайындалған және осы орында 1845 жылдан бастап 1849 жылға дейін отырды.
Дүниеден өтуі
Джордж Даллас 1864 жылы 31 желтоқсанда Пенсильвания штатында Филадельфия қаласында қайтыс болған. Ол Әулие Петрдің Шіркеуінде жерленген.
Сілтемелер
Санат:АҚШ вице-президенттері Санат:Принстон университеті түлектері
Санат:10 шілдеде туғандар Санат:1792 жылы туғандар Санат:Филадельфияда туғандар Санат:1864 жылы қайтыс болғандар
Бунақ бұйра
Бунақ бұйра - цимойды көп ярусты монохариальды гүл шоғыр. Басты білікті аяқтайтын терминальді гүлден төмен, тағы бір гүлді бүйір білік созылған. Одан сол бағытқа тағы 2-ші-3-ші және т.с.с. ретті біліктер созылып жатыр. Дихазия түріндегі басты біліктің бірінші бұтақтанған түрі, қос бунақ бұйра да кездеседі. Мұндай бунақ айлаулық тұқымдас өкілдерінің көбіне тән.
Дереккөздер
Санат:Гүлді өсімдіктер
Хеммингштедт
Хеммингштедт (Hemmingstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Дитмаршен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2901 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 51 048. Муниципалитеттің басшысы — Анке Марон.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
IC 3720
IC 3720 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42949, UGC 7919, DDO 145, VCC 2008.
Сыртқы сілтемелер
IC 3720 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Горди Хоу
Горди Хоу (1928—2016) — канадалық хоккейші, Стэнли кубогының төрт дүркін иегері. Хоккей әлеміндегі аты аңызға айналған ең белгілі тұлғалардың бірі Горди Хоу спорттың бұл түрімен елуден асқанша ойнауға болатынын дәлелдеп берді. Сондықтан да оны әріптестері мен жанкүйер жұрт осылай «Ердің ері» деп таниды.
Балалық шағы
Горди Хоу 1928 жылғы 31 наурызда Канаданың солтүстігінде өмірге келді. Жылдың бұл мезгілі мұнда нағыз қыс саналатын. Бұл туылғанда әкесі үйде жоқ еді, анасы дәрігерсіз өзі босанды. Бұл бүкіл Батыс әлемін Ұлы дағдарыс қыспаққа алып тұрған кезең-тін. Ал теріскейге алғаш көшіп келген пионерлердің қаталдығы мен өркөкіректігін қатты сақтап қалған әкесі жағдай қаншалықты қиын болса да, көлденең біреуден көмек алудан бас тартып, отбасын өзі асырап шығуға серт етті. Саскатаунда аға қоқыс жинаушы болып істейтін ол төрт ұлы мен бес қызын осылай өзі жеткізді. Горди кішкентайынан әке-шешесінің жоқшылықты айтып, шағынып отырғанын естімепті. Қайта балаларының бар тілектерін орындап тұруға жандарын салған. Соның арқасында Горди төрт жасында конькиге ие болды.
Бала кезінде ол айрықша батылдығымен көзге түсті. Сондықтан ылғи балалардың көбі тәуекел ете бермейтін ойындарға үйір келді. Ал мектепке барған бойында оқу орнының директоры Гордиді осындағы хоккей командасына тартты. Мұнда қақпашылықтан бастап барлық позицияларда ойнап шықты. Өз командасының құрамында мектеп оқушыларының «Батыстың барлық жұлдызы» турнирінде үш мәрте чемпион атанды. Осы кезде Гордиге жергілікті саудагер Роли Роуз назар аударып, оны Туыстас лига дегенге орналастырды. Бұл лигадағы командалардың бәрі ҰХЛ клубтарының аттарымен аталатын. Ал ойыншылары сондағы белгілі хоккейшілердің есімдерін иемденіп ойнайтын.
Хоккей әлеміне кіруі
Он бес жасында Горди Хоу «Нью-Йорк Рейнджерстің» жаттығу жиынына шақыру алды. Осында оны тіпті колледжге орналастырып, стипендия да белгіледі. Бірақ үйін қатты сағынған бала мұнда ұзақ тұрақтамады. Ал «Детройт Ред Уингзде» қалып қоюына бұл клубтың жасөспірімдер командасына өзімен бірге ойнаған бірнеше досын қоса шақырғандары әсер етті. Жасөспірімдер командасы мен фарм-клубта үш жылдай болған ол 1946 жылғы 16 қазанда «Детройттың» «Торонтомен» өткізген ойынында бірінші рет ересектер алаңында өнер көрсетті. Осыдан бастап ол кез келген команда үшін тірі нысанаға айналды. Өйткені, «Детройтпен» ойнаған әрбір клубтың жаттықтырушылары бірінші кезекте қандай да бір тәсілмен болса да Горди Хоуды ойыннан шығарып тастауды нығыздап тапсыратын. Сол себепті қарсы жақ ойыншылары оны аяған жоқ. Бұл оның жүйкесін қатты жұқартты. Сосын өзіне жәбір көрсетушілерге аямай соққы беретін. Сөйтіп жүріп, Лигадағы барлық дерлік ойыншылармен төбелесіп бітті. Осы шамада Горди бұлай ашық жауласудың да керек емес екенін тез түсінді. Ол енді төрешілерге байқатпай, қарсыласын шынтақпен қағып жіберетін айла тауып алды. Сол үшін де бір кездері «Шынтақ мырза» деген де ат алды.
Кейін Гордиге басқа ойыншылардың өздері де тиісе қоймайтын болды. Бұл орайда атақты Бобби Халлдың: «Гордимен қалжыңдасу жақсылыққа апармайды!» деген сөзі мәтел болып қалды. Бұл атақты ойыншыны кеңес жанкүйерлері 1973 жылы КСРО құрамасының Бүкіләлемдік хоккей лигасы (ВХА – кейін лига жойылып, НХЛ-мен қосылып кетті – Р.И.) командаларымен кездескен сериялары кезінде бірінші рет көрді. Ұзын бойлы, ірі денелі, шашы арқасын жауып, жалбырап жүретін бұл ойыншы біздің көрермендерге қатты ұнады. Ол шынында да мақтаса мақтауға тұратындай керемет хоккейші екен.
Білетіндер хоккейші Хоу мен күнделікті өмірдегі азамат Хоудың арасында аспан мен жердей айырмашылық барын айтады. Мұз айдынында барынша қатал, қатқыл, қатыгез, аяугершілік дегенді білмейтін Горди тіршілікте мейлінше кішік, инабатты, сыпайы, мәдениетті кісі көрінеді. Басында хоккеймен он маусым ғана айналыспақ болған ол ақыр соңында өзінің отыз чемпионаттан артық ойнап қойғанын білмей қалды. Бұл рекорд осы кезде дейін жаңартылған жоқ. Сол сияқты оның отыз екі маусым ішінде ойнаған 2411 ресми матчынан да әзір ешкімнің асып түсе алмайтын түрі бар.
Мамандар Горди Хоудың осынау ұзақ жылдарға созылған таңғажайып хоккейшілік өмірін үш кезеңге бөліп қарастыруға болатынын айтады. Бірінші кезең мұз үстінде оның атақты «конвейері» жарқырап көрініп тұрған шақпен тұспа-тұс келеді. Дегенмен, оның ең бір жарқын уақыты екінші кезеңмен байланысты қалыптасты. 1949/1950 жылғы маусымнан бастау алатын бұл «Детройттағы» кезеңде Горди жеті рет Лига чемпионы атанып, үш рет Стэнли Кубогын жеңіп алды. Ал үшінші кезең оның хоккейдегі соңғы онжылдығын қамтиды. Бұл мерзім «қарттықтың онжылдығы» деп те аталады. Осынау үш кезеңнің әрбірінде Хоу өзінше жарқырап көрінді. Бұл аралықта қызу қарқынды – ақылды кемеңгерлік, жылдамдықты тактикалық жаңа ойлау жүйелері алмастырды. Бірақ ойынының ақырына дейін Горди Хоу нағыз ойыншы болып қалды. Сондықтан хоккейдің керемет білгірі Эдамс ол туралы: «Гордиді ешкімге салыстыруға болмайды. ҰХЛ-да тамаша ойыншылар өте көп, бірақ Горди Үлкен лигада айрықша болып қала береді» дегенді бекер айтқан жоқ.
Стэнли Кубогының 1950 жылғы финалдық ойыны Американың «Детройт Ред Уингзі» мен Канаданың «Торонто Мэпл Лифе» командалары арасында ойналып жатты. Есеп 3:0 болып канадалықтар пайдасына шешіліп тұрған сәтте «Қызыл қанаттылар» қақпасына торонтолық шабуылшы Том Кеннеди құйынперен болып құйғыта шапты. Трибуна тым-тырыс бола қалды. Егер Том осы жолы есепті ұлғайта түсер болса, алаң иелері – детройттықтар ойын соңына дейін мұның қарымтасын қайтарып үлгере алмас еді. Міне, тап сол кезде Томның қарсы алдынан Горди Хоу шыға келді. Қатты жылдамдықпен бетпе-бет ұшырасқан екі хоккейші де сол бойы жерге құлап түсті. Сәлден кейін тек Кеннеди ғана орнынан тұрды. Ал құлаған жерін ілезде қызыл қан жуып кеткен Хоу қыбыр етпеді.
Артынша Горди аурухана жөнелтіліп, бас сүйегіне ота жасалды. Сол түні бүкіл Канада кірпік ілмеді. Тек өзінің хабар беретін уақыты біткеннен кейін де Горди Хоудың денсаулық жағдайын жұртқа хабарлап тұру үшін жұмысын жалғастырған радиостанса хоккейшінің өміріне енді қауіп жоқ екенін жеткізгеннен кейін ғана көпшіліктің тынысы кеңіп сала берді.
Жасы қанша ұлғая түссе де, Горди Хоу әріптестерінен еш кем түспей ойнай білді. Ол қырық үш жасында ҰХЛ-да ойыншылар алмасып жатқанда алаңға шыққанда да солардың арасында жұтылып кетпеді. Осы кезде Микита, Халл, ағайынды Маховличтер, Эспозито және Кларк қалай жарқыраса, ол да солай жарқылдады. Кейін балалары Мартимен және Маркпен бірге алаңға шыққанда да, оларға нағыз ұстаз бола білді. Ал 1979/1980 жылғы маусымда жасы 51-ге толғанда мансабын аяқтаған ол чемпионат қорытындысында 24 гол соғып, 56 дәл пас беріп, өзінің биігінен түспеген күйі кетті. Санат:ҰХЛ хоккейшілері Санат:Канада шайбалы хоккейшілері Санат:1928 жылы туғандар Санат:31 наурызда туғандар Санат:Алфавит бойынша шайбалы хоккейшілер
Бақтығұл Қабдырұлы Бірімжаров
Бақтығұл Қабдырұлы Бірімжаров (1 маусым 1947 жылы, Батыс Қазақстан облысы, Бөкей ордасы ауданы, Сайқын) – тарих ғылымының докторы (1997 жылы), профессор (1996 жылы)'.
Дереккөздер
Санат:1 маусымда туғандар Санат:1947 жылы туғандар Санат:Бөкей ордасы ауданында туғандар Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті оқытушылары
Агиан
Агиан (Aguiã) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Аркуш-де-Валдевеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 732 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,35 км² шамасында. Халық тығыздығы — 311,5 адам/км².
Сам ескерткіштері
Тарихы
Сам, В.В. Бартольдтың жазуынша, ежелгі қала орны болуы ықтимал. Бұл өңірдегі сәулет өнері ескерткіштері жайында В.Г. Григорьев пен А.И. Левшин де өз еңбектерінде ішінара тоқталды.
Сам өңірін Орталық Азиядан Шығыс Еуропаға баратын керуен жолы (16 ғасырда “ноғайлы жолы” атанған), Арал мен Каспий теңіздері аралығымен өтетін байырғы жолдар басып өткен. Бұл өңірде сәулет өнері ескерткіштерінің мол шоғырлануына осы керуен жолдары да себепкер болды.
Сипаттамасы
Сам ескерткіштері шағын қала орындары мен бекіністер (Көптам, Шерқала, Мәслихаттөбе, т.б.), сағанатамдар мен құлпытастар, мазарлар мен қорымдар (Дауымшар, Қарасақал, Көп шейіт, т.б.), тас құдықтар болып келеді. Бұл ескерткіштердің құрылыс композициясы, қалап тұрғызу үлгісі Маңғыстау ескерткіштеріне ұқсас.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы тарихы Санат:Ақтөбе облысы тарихы Санат:Маңғыстау облысы сәулеті
Күш
thumb|оңға Күш (лат. fortis) - материалдық нүктеге немесе денеге басқа денелер немесе өрістер тарапынан болатын механикалық әсердің өлшемі. Күнделікті өмірде біз «''күш» ұғымы арқылы бір дененің екінші бір денеге әрекетін сипаттаймыз. Мысалы, қолдың допқа, желдің қайық желкеніне, магниттің темірге, судың жүзгішке әрекеті туралы айтуға болады. Сонымен қатар бұл ұғым ауыспалы мағынада да қолданылады.
Күш деп дененің басқа денелер тарапынан болатын әрекеттің нәтижесінде үдеу алатынын сипаттайтын және осы   әрекеттің өлшемі болып табылатын физикалық шаманы айтады.
Тең әрекетті күш деп денеге бір мезгілде әрекет ететін бірнеше күштің әрекетіндей әрекет жасайтын күшті айтады.
«Білегі күшті бірді жығады, білімі күшті мыңды жығады», «Көптің күші - бірлікте» деген аталы сөздердің терең мағынасын жеткізу үшін де күш ұғымы қолданылған. Күш ұғымы ғылымда да кеңінен қолданылады және ол физиканың негізгі ұғымдарының біріне жатады. Инерция құбылысын қарастыра отырып, басқа денелермен әрекеттеспейтін дене  санақ. денесіне қатысты түзу сызықты және бірқалыпты қозғалатынына көзімізді жеткіздік. Басқа денелермен әрекеттесу дененің жылдамдығының өзгеруіне әкеледі. Мысалы, қалақшамен ұшып бара жатқан теннис добының қозғалыс бағытын өзгертуге болады. Әткеншекті тербеткенімізде, онда отырған бала онымен бірге қозғала бастайды (69, ә-сурет). Осы келтірілген мысалдар дененің басқа денелермен әрекеттесуі оның жылдамдығының өзгеруіне əкелетінін көрсетеді. Бұл жағдайда денелердің жылдамдығы күш әрекетінен өзгереді деп айту қабылданған. Сонымен, күш –денелердің өзара әрекеттесуін сипаттайтын шама.
Әртүрлі дененің қозғалыс жылдамдығын бірдей шамаға өзгерту үшін оған әртүрлі күш түсіруіміз керек. Мысалы, автомобильді орнынан қозғалту үшін көп күш жұмсаймыз. Бос және жүгі бар арбаларды орнынан қозғалту үшін және олардын қозғалыс жылдамдығын бірдей шамаға өзгерту үшін оларға шамасы әртүрлі күш түсіреміз. Демек, күштің сан мəні көп те, аз да болуы мүмкін. Күш әрекеті сан мəніне (модуліне) ғана емес, оның бағытына да байланысты болады. Өздерің де ойын үстінде денелерге (допқа, шайбаға, т.б.) әсер ете отырып, өз ойларыңды жүзеге асыру үшін, Бұл әрекетке белгілі бір бағыт бересіңдер. Сонымен күш сандық мәнімен (модулімен) және бағытымен сипатталатын физикалық шама болып табылады. Күшті F әрпімен белгілейді.
Күштің дененің қандай нүктесіне түсетінінің де мəні зор. Расында да, мұны есікті тұтқасына және топсасына таяу нүктеге күш түсіріп ашқанда байқауға болады.
SI жүйесінде күш бірлігіне ньютон (Н) алынған. Бұл күш бірлігі ағылшынның ұлы физигі Исаак Ньютонның құрметіне ньютон деп аталған. 1Н- массасы 1 кг дененің жыл-дамдығын 1 м/с-ка өзгертетін күш. Бұдан үлкен күш бірлігі- килоньютон (кН) да қолданылады.
Физика сияқты ауқымды ғылым үшін жоғарыда келтірілген күштің анықтамасы оның күрделі мағынасын жеткілікті аша алмайды. Сондықтан Бұл ұғымға жоғары сыныптарда қайтадан оралатын боламыз.
Тең әсерлі күш
Тең әсерлі күш – денеге әсер ететін күш жүйелерінің әсеріне тең эквивалентті күш.
Жинақталатын күштер жүйесінің тең әсер етуші күші - өзара перпендикуляр осьтердегі кұраушы күштердің қосындыларына тең, ал бағыты бағыттаушы косинустармен анықталады.
Кеңістіктегі үш жинақталған күштің тең әсер етуші күші (күштер параллелепипедінің ережесі) –– осы күштерге тұрғызылған параллелепипедтің диагоналімен бейнеленеді.
Ауырлық күші
Ауырлық күші ( F = mg , мұндағы m — дененің массасы, g — еркін түсу үдеуі, оның модулі шамамен 9,8 м/с2-ка тең) деп денелердің Жерге тартылу күшін айтады. Бұл күштің әрекетінен еркін денелер Жерге құлайды. Денелердің ауырлық күішінің әрекетінен ғана қозғалуын еркін түсу деп атайды. Мысалы, доптың ауада жерге түсуін еркін түсу деп есептеуге болады. (Ауырлық күшімен салыстырғанда ауаның кедергі күші азрақ болатындықтан, оны ескермеуге болады.)
Серпімділік күші
thumb|right|150 px Серпімділік күші деп дененің пішіні мен көлемі өзгерген кезде пайда болатын күшті айтады.
Бұл күш денелерді қысу, созу, майыстыру немесе бұрау кезінде пайда болады. Серпімділік күші әрқашан дененің пішіні мен өлшемдерінің өзгеруін тудырған күшке қарама-қарсы бағытталады.
Мысалы, серіппені қолымызбен қысып, одан кейін оны бос жібере салсақ, онда серіппеде туындайтын серпімділік күші оны бастапқы қалпына келтіреді.
Серпімді деформациялар кезінде денеде туындайтын серпімділік күші оның созылуына тура пропорционал: |F| = kΔl, бұл формула Гук заңын өрнектейді, мұндағы Ғсерп— серпімділік күшінің модулі, k — қатаңдық немесе катаңдық коэффициенті, Δl =l - l0 — дене ұзындығының өзгеруі
Үйкеліс күші
right|100px|thumb|Дөңдегі блок және сәйкес төмендегі блок еркін дене диаграмасы. Үйкеліс күші деп денелер тікелей жанасқанда пайда болатын күшті айтады және ол күш әрдайым жанасу бетінің бойымен қозгалыс бағытына қарама-қарсы жаққа қарай бағытталады.
<p style="text-indent: 25px;"> Қарастырылатын дененің үйкеліс күші (Fүйк) екінші дененің бетін басып қысатын Р күшке (демек, тіректің N реакция күшінде), үйкелісетін беттердің материалы мен өңделу сапасына байланысты болады.
Тіректің реакция күші
<p style="text-indent: 25px;"> Тіректің реакция күші деп тіректің денеге әрекет ететін серпімділік кірітін айтады.. Үйкеліс күшінің модулі тіректің реакция күшіне тура пропорционал: |F| = \nu N , мұндағы  \nu  — үйкеліс коэффициенті деп аталатын пропорционалдык коэффициент. Үйкеліс коэффициенті жанасатын беттер жұбының өңделу сапасы мен материалына байланысты болады.
Табиғатта үйкеліс күші үш түрде керініс табады:
<p style="text-indent: 25px;"> Күштің шамасын динамометр деп аталатын құралдың көмегімен өлшенеді. Динамометрді пайдалану серпімді деформацияның шамасы (созылуы немесе сығылуы) түсірілген күшке тура пропорционал болуына негізделген. Сондықтан созылған серіппе ұзындығы бойынша күштің мәні туралы айта аламыз.
Теоремалар
<p style="text-indent: 25px;"> Үш күш туралы теорема - егер еркін қатты дене бір жазықтықта жатқан параллель емес үш күштің әсерінен тепе-теңдік қалыпта тұрса, онда бұл күштердің әсер ету сызығы бір нүктеде қиылысады.
Сыртқы күш
<p style="text-indent: 25px;"> Денелерге әсер ететін сыртқы күштер беттік, көлемдік, қадалған, таралған т.б. түрлерге ажыратылады. Поверхностаая сила - беттік күш деп денеге беті арқылы берілетін күшті айтады. Мысалы, арқалықтың не платаның тіреуіші тарапынан болатын қарсы әсер. Объемная сила - көлемдік куш деп дененің көлемі арқылы берілетін әрі оның ішкі нүктесіне түсірілетін күшті айтады. Мысалы, шомбал арқалықтың салмағы немесе үдемелі қозғалған денеде пайда болған инерция күштері. Көлемдік күш Н/м3 немесе кн/м3-пен өлшенеді. Сосредоточенная сила -қадалған күш деп өз өлшемімен салыстырғанда өте шағын бетке түсетін күшті атайды. Кейбір есептерде мұны нүктеге түсірілетін күш деп есептейді. Қадалған күш ньютонмен (Н), килоньютонмен (кН) және меганьютонмен (МН) өлшенеді. Распределенная нагрузка - таралған күш деп дене бетінің ауданына немесе беттік сызыққа әсер ететін салмақты айтады (мысалы, үй шатырына түсетін қар қысымы шатыр ауданына түгел жайылады). Т.к. қарқындылығымен сипатталады. Қарқындылық деп күштің бірлік ауданға немесе бірлік ұзындыққа түсірілген шамасын айтады. Т.к.-тің ауданға қатысты өлшем бірлігі Н/м2 немесе кН/м2, ал ұзыңдыққа қатысты Н/м немесе кН/м. Дененің бірлік ауданына не оның бөлігіне таралған күштің қарқындылығы бірдей болса, оны тең таралган күш дейді. Әсер ететін уақытына қарай күш тұрақты, үздіксіз, уақытша болып ажыратылады. Мысалы, темір жолдың көпірге түсіретін күші тұрақты, ал көпір үстімен өтетін поездың салмағы уақытша күш болып саналады. Әсер ету жылдамдығына қарай күш статикалық және динамикалық күштерге ажыратылады. Статикалық күштің әсер ету жылдамдығы баяу болады да, үдеу шамасы ескерілмейді, динамикалық күштің әсер ету жылдамдығы шапшан болғандықтан, бұл жағдайда үдеу жөне үйкеліс күштері ескеріледі.
Ішкі күш
<p style="text-indent: 25px;"> Дененің жеке бөліктері арасында өзара әсерлесу күші, і.к. қималар әдісімен (метод сечений) зерттеледі.
Инерция күші
<p style="text-indent: 25px;"> Инерция күші - векторлық шама. ʒ = ma, мүндағы m - материалды нүктенің массасы, a-оның үдеуі.
Кризистік күш
<p style="text-indent: 25px;"> Сырықтың тепе-теңдік қалпынан ауыткуына сөйкес келетін сығу күшінің ең аз мәні.
Бойлық күш
<p style="text-indent: 25px;"> Тік күш, созылу және сығылу кезінде білеудің көлденең қимасында пайда болатын ішкі күш. Бойлық күш сан мәні бойынша қиылған сырықтың кез келген бөлігінде (сол не оң), сырық өсіне әсер өтетін барлық сыртқы күштер проекциясының алгебралық қосындысына тең, яғни N = ΣҒlz. Созылу кезіңдегі Бойлық күшті оң деп санаймыз.
Ауырлық күш
<p style="text-indent: 25px;"> Кез келген денеге әсер ететін тұрақты күш P=mq, мұнда q-ауырлық күшінің үдеуі, m-массасы.
Серпімділік күш
<p style="text-indent: 25px;"> Гук заңына негізделіп кернеу деформацияға пропорционал. Мысалы, серіппе үшін с.к. F = сλ тең, мүндағы F-серіппенің ұзару (отыру) шамасы, С-серіпенің қатандық коэффициенті (Н/м)
Тұтғыр үйкелісінің күші
<p style="text-indent: 25px;"> Жылдамдыққа байланысты, тұтқыр ортада дененің бояу қозғалысында әсер етеді. R = μV, мұңдағы V-дененің жылдамдығы, μ-кедергі коэффициенті.
Дереккөздер
Санат:Астрономия Санат:Механика Санат:Физикалық шамалар Санат:Күш Neart
Богтеньга
Богтеньга (Үлкен Богтеньга) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ухтомица өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
47 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:47 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:47 жылы қайтыс болғандар
Төңкеріс (қоғам)
Төңкеріс немесе Революция (лат. revolutіc – бетбұрыс, төңкеріс) — табиғат, қоғам өміріндегі, білім мен танымдағы сапалы өзгерістер. Білім мен танымдағы өзгерістер қатарына ғылыми - техникалық, мәдени, т.б. Төңкерістарды немесе бетбұрыстық мәні бар адамзат қол жеткізген табыстарды жатқызуға болады. Әлеуметтік Төңкеріс қоғамның жаңа сапаға ауысуына жол ашып, сапалы өзгерістерді бейнелейді. Әлеуметтік Төңкеріс қоғамның саяси, экономикалық, рухани өміріне түбірлі өзгерістер енгізу үрдісін бастап береді. Төңкеріс өзінің даму мүмкіндіктерін сарқыған қоғамның прогрессивті сатыға өтуін қамтамасыз етіп, оның әлеуметтік экономикалық құрылымын түбегейлі өзгертуге қызмет етеді.
Адамзат тарихын қоғамдық экономикалық формациялардың бірін-бірі алмастыру тұрғысынан зерттеушілер осы алмасу үрдісін жүзеге асыру әлеуметтік Төңкерістіның басты міндеті деп санайды. Осы қағиданы басшылыққа алған Карл Маркс және оның жолын қуушылар (Ленин, т.б.) өндіріс құрал-жабдықтарына жеке меншіктің пайда болуымен қатар қоғамның бір-біріне қарсы топтарға бөлінуінен бастап социализмге өткенге дейін бір қоғамдық экономикалық формациядан екіншісіне (феодализмнен капитализмге, одан социализмге) өту әлеуметтік Төңкеріс арқылы жүзеге асады деп санады. Владимир Ленин басқарған коммунистік партия айтылған қағиданы Ресей империясының қоғамдық-саяси өмірінің шындығына айналдыру үшін 1917 ж. Қазан төңкерісін ұйымдастырып, оны “Ұлы Октябрь социалистік төңкерісі” деп атады.
Кез келген төңкерісіның экономикалық негізі қоғамдық өндіргіш күштердің өсу деңгейі мен оған сай келмейтін консервативтік өндірістік қатынастардың шиеленісуі болып табылады. Ал ол әлеуметтік, таптық қайшылықтарды шырқау шегіне жеткізеді. Мұндай жағдайда әлеуметтік және рухани қиыншылықтарға душар болған жекелеген таптар мен әлеуметтік топтар Төңкерісіның қозғаушы күштері ретінде батыл әрекеттерге барады. Төңкеріс жеңіске жету үшін алдымен оның объективті және субъективті алғышарттары қалыптасып, қоғамда Төңкерістік жағдай пайда болуы қажет.
Бұған Төңкерістік жағдайды Төңкеріске айналдыру үшін саяси партиялар мен ұйымдардың белсенді іс-әрекеттері қосылуы керек. Егер осы факторлар қоғам мүшелерінің басым көпшілігінің басты мақсат-мүдделеріне сай келсе, Төңкеріс жеңіске жетеді. 17 ғ-дағы ағылшын буржуазиялық Революциясының жеңісі нәтижесінде мемлекеттік билік феодалдық монархияның қолынан буржуазия мен жаңа дворяндар қолына көшті. 18 ғ-дың соңындағы Ұлы француз Революциясының нәтижесінде монархия құлатылып, республикалық тәртіп орнап, буржуазиялық реформалар жүзеге асырылды. Тарихи қажеттіліктен туындаған Революция көп жағдайда ашық түрде өтетіндігіне қарамастан, ол әрбір елдің өзіне тән ерекшеліктеріне байланысты әр түрлі формада болады.
Әлеуметтік төңкеріс себептері
Әлеуметтiк төңкерiстер себептерi - қоғамда төңкерісті өзгеріс әкелетін объективті және субъективті факторлар. Әлеуметтiк төңкерiстер себептерi әртүрлі. Марксистік талдаулық дәстүрде төңкерістердің объективті негізі ретінде қоғамдағы өндіріс күштерінің дамуы мен қалыптасқан өндірістік қатынастардың арасындағы, сондай-ақ өндірістің жаңа тәсілі мен бұрынғы саяси қатынастар жүйесінің арасындағы қайшылықтарды атайды. Бүл қайшылықтар әлеуметтік ширығушылыққа әкелетін қоғамдық қатынастардың ушығуынан, кейбір жағдайларда үстем және бағынушы әлеуметтік топтардың арасындағы ашық қарсылықтардан көрінеді. Сонымен қатар басқарушы топтың өз саяси оппоненттерінің талаптарына қүлақ аспауы, елемеуі; халықты қанап отырған әділетсіздіктердің төңкеріс идеологтары тарапынан үзілді-кесілді сынға ұшырауы; күш қолдануға дайын қарулы қоғамдық ерікті топтардың пайда болуы да аса маңызды фактор болып табылады. Әлеуметтiк төңкерiстер себептерiне танымал орыс-америка әлеуметтанушысы П.Сорокин ерекше түсініктеме берді. Төңкерістерді зерттеуге ол "Төңкерістің әлеуметтік негіздері" атты еңбегін арнады. Осы еңбектегі ең маңызды қағида: "Кез келген төңкерістің алғышарты көпшілік тұрғындардың ауыздықталмас ырықсыз сезімге бой алдыруы және ол сезімді қанағаттандыратындай ешқандай мүмкіндіктердің болмауы". П.Сорокиннің пікірінше, мұндай күйге адамдардың тамаққа, баспанаға, киімге, өзін-өзі қорғауға, ұрпақ жалғастыруға, еркіндікке, шығармашылыққа деген қажеттіліктерінің өтелмеуі түсіреді. Ғалым Әлеуметтiк төңкерiстер себептерiнің тағы бір алғышарты ретінде өзінің үстем жағдайынан айырылып қалмау үшін әртүрлі жымысқы әрекеттерге барып, қара халықтан шыққан талантты өкілдерін қоғамды басқаруға жібермей, кедергі келтіретін басқарушы таптың азғындауын атайды. Ерте ме, кеш пе, әйтеуір, олардың "жаншылған" сезімі шектен шығып, төңкеріс жасап, бұл кедергілердің күл-талқанын шығарады.
Француз тарихшысы
Қазіргі саясаттану ғылымында төңкерістерге әкелетін бірнеше себептер анықталды. Алайда, олардың ең маңыздысы, бастысы ретінде адамдардың теңдікке деген қүлшынысы аталады. Көптеген зерттеушілердің пікірінше, тұрақты саяси дамуы бар қоғамда игіліктер бөлінісінде алалауға, теңсіздікке жол беру орынсыз. Француз тарихшысы әрі саяси қайраткері А. де Ток- вильдің (1805-1859): "Халықтар тағдырын өзгерткен барлық дерлік төңкерістер не теңсіздікті жою үшін, не болмаса орнату мақсатында жасалды. Ӏрі толқулардың себептерін анықтағанда қосалқы факторларды ысырып тастасақ, қашан да теңсіздікті байқаймыз. Төңкерістердің басты себептері - байлардың барын тартып алмаққа ұмтылған кедейлік, не болмаса кедейлерді езіп-жаншып, қүлдыққа салуға бейімделген байлардың өздері болды. Сондықтан да егер сіздерге ешкімді тонауға азғырмайтын, желіктіретін сезім тудырмайтын қоғам құру бұйырса, онда сіз әлемдегі тыныштықты сақтауға зор үлес қосқан болып шығасыз", - деген ойымен қазіргі зерттеушілердің көпшілігі келіседі. Саяси ғылымда қазіргі таңда төңкерістер қандай да бір елдің дамуындағы тарихи жағдайлардың ерекше сипат алуы барысында болады деген көзқарас кең етек жайған. Кейбір талдаушылардың пікірінше, төңкерістердің шығуына негізгі қажеттіліктердің өтелуін ұзақ күту, ақыр соңында үміті үзіліп, түңілу себеп болады. Өсіп келе жатқан қажеттіліктерді орындауға, үміттерді ақтауға қолайлы жағдайлар тугызатын қоғамда төңкерістердің болуы екіталай. Басқа авторлардың пікірінше, модернизация жолына түскен, бірақ ол жолды өтіп болмаған қоғамдарда төңкеріс болу қаупі жоғары. Бүл тұжырымдардың кемшілігі бола тұра, олар 1789 жылғы Француз төңкерісінен 1917 жылғы Ресейдегі Қазан төңкерісіне дейін, қала берді қазіргі кездегі төңкерістердің әлеуметтік-саяси тетіктерін, төңкерістік процестерін түсіндіруге көп септігін тигізді. Төңкерістерді бірлі-жарымдардың саяси қаскүнемдігінің немесе бұқара халықтан оңаша қалған азшылықтың өз бетінше әрекет етуі деп түсіну қателік болар еді. Американдық публицист У.Филлипс (1811-1884): "Төңкерістерді жасамайды, төңкеріс өзі шабуылдайды", - дейді. Бүл ойды одан әрі әсерлі өрбіткен орыс философы Н.А.Бердяев: "Төңкеріс құқын ешкімнен де сұрамайды, ол кенеттен болатын күтпеген сұрапыл құбылыс, геологиялық апатқа ұқсайды", - деп тұжырымдайды. Сонымен, төңкеріс негізінде объективті және субъективті факторлар жататын қоғам дамуының ерекше жағдайының нәтижесі.
Толықтыру
Санат:Тарих
Вадгассен
Вадгассен (Wadgassen) — Германия Федеративтік Республикасының Саар жерінде орналасқан муниципалитет. Саарлуис ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 18210 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 10 0 44 120. Муниципалитеттің басшысы — Харальд Браун.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саар елді мекендері
Кода
250 px|thumb|Кода белгісі
Кода (coda – құйрық) –
Дереккөздер
Санат:Музыкалық терминдер Санат:Музыкалық форма Санат:Музыкалық композиция
Бозшолақ
Бозшолақ — музыка өнерінің классигі, күйші-композитор Құрманғазы Сағырбайұлының күйі.
Тарихы
Құрманғазы алпысыншы жылдардың ортасы ауғанша Жиделіде жүріп қалады. Оған себеп болған күйшінің Папаспен достасуы болады. Уақытша советке қадірлі Папас үндемесе де оның төреден шыққан туысы, ақсүйектігі Әубәкір сияқтылар бата алмайтын қорған болады. Бірақ Құрманғазының соңынан қалмайтын Әубәкір күйшінің тағы бір жақсы атты болғанын естіп, адамдарын жіберіп бір түнде сары атты ұрлатып алдырады. Атын іздеп барған күйшіні Әубәкір сөгіп: «саған жақсы ат неге керек? әуелі анау құрым киіз жапқан үйіңді неге ағартып алмайсың, Құрымбай мырза!» — деп кемсітеді. Онымен қоймай қарсыласар ойы да жоқ тып-тыныш тұрған Құрманғазыны қапылыста жігіттеріне ұстатып, сілейтіп сабап, естен тандырып тастайды. Түн ортасында ғана көзін ашқан Құрманғазы үсті-басы көк ала қойдай болып үйіне келіп, қалай кегін алуды ойлайды. Әуелі бейбіт жолмен көрейін деп, Құрманғазы Әубәкірдің сыйласы дегенмен, Шыман төренің баласы Жаншаға барады. Құрманғазының ойынша, Жанша өткен оқиғаны есіне алмас, бұл жасы келіп, дәрежесі көтеріліп тұрған кезінде мейірімі түсер дейді. Бірақ Жанша сау күніндегі әдетіне басып, Құрманғазыны балағаттап қуып жібереді. «Бай байға құяды» деген осы екен ғой деп, Құрманғазы қайтып бара жатып, Шыман әулетінің жылқысынан іріктеп елу атты қуып кетеді. Бұхараның ашуынан қорқып қалған, көлеңкеде өскен ақсүйектер Құрманғазының соңынан батып қуа да алмайды. Бірақ «Жараның ауызына тұз сеуіп қайтемін», — деп Құрманғазы Шыман тобының аттарын ауылының қасына алып келіп, қуып тастап, өзі біраз желпініп өшін алғандай болады. Кейін Әубәкірдің қойған аты «Құрымбай» есіне түсіп, «қанды ауыздан шыққан сөз екен, ізсіз қалмасын» деп өлең шығарып: Сұрасаң менің атым Құрымбай-ды, Жайықтың суы маған жұрындай-ды. Шыманның елу атын бір айдадым, Құрымбай жай адамға ұрынбайды» дейді. Құрманғазының бұл өлеңі халық арасына кең таралып кетеді. Шыман әңгіме болған жерде осы өлең айтылмай қалмайды екен деседі. Әубәкір досы Жаншаны бір тізе бүктірген күйшінің бұл ісіне қатты ыза болады. Құрманғазыны қалайда тыныш жүргізбеуге уәде береді. Өзінің пікірлес бір старшынымен бірігіп: «Құрманғазы қоғамға қауіпті адам» деп сол кездің жек көретін адамына қолданатын қаруы — «бейбіт үкім» жасап, күйшіні үркітке айдататын болады. Оны естіген Құрманғазы тағы амалсыз тасаланады. Әубәкір жиырма старшынға боблік шашып, Құрманғазыны табылса, ұстау керегін білдіреді. Бірақ старшын біткеннің бәрі де «Құрманғазы біздің қарауымызда жоқ» деп хабар береді. олардың ішінде орта дыбыс станцияның депутты Бердінов, Бекболат Ұстыбаев, Жантілесов, Наурызәлин тағы басқалардың аттары аталады. Күндердің күнінде Әубәкір Құрманғазыны ұстатып айдатады. Күйшіні Саратовқа дейін жай арбаға мінгізіп алып келеді. Арбаға шеккен Бозшолақтың еріксіздік жағдайын тақырып етіп алып, Құрманғазы күй шығарады. Күйдің аты «Бозшолақ атты боқ дүние» болады. Кейін күй «Бозшолақ» атанып кетеді. Құрманғазы бұл күйде Бозшолақтың жүрісінен бастап, өзінің еріксіздік халін суреттейді.
Санат:Құрманғазының шығармалары
Ронда-Алта
Ронда-Алта (Ronda Alta) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пасу-Фунду экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 455 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 426,337 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,2 адам/км².
Амандық Оразов
Амандық Оразов (1948 ж. т., Түрікменстан, Небиттау қаласы) – педагог, ҚР «Білім беру ісінің құрметті қызметкері» (2006). Атырау педагогикалық институтын бітірген (1972). Аудандық оқу бөлімінің инспекторы, колледжде аға әдіскер, Маңғыстау облыстық мұғалімдер білімін жетілдіру институтында аға әдіскер қызметтерін атқарып келеді. Шахматтан спорт шеберлігіне кандидат. «Қызықты 100 есеп» (2001), «Шахмат есептері» (2002), «Қызықты 120 есеп» (2007), «Мәтінді есептер және олардың шешулері» (2007) кітаптарының авторы.
Бәсекеге қабылеттілік
Бәсекеге қабiлеттiлік - бірнеше деңгейде қарастырылатын экономикалық категория: тауардың (қызметтің) бәсекелестікке қабілеттілігі; тауар өндірушінің (немесе фирманың) бәсекеге қабілеттілігі; салалық бәсекеге қабілеттік; елдердің бәсекеге қабілеттілігі. Бұл деңгейлердің арасында тығыз іштей және сырттай тәуелділік бар: елдік және салалық бәсекеге қабілеттілік діттеп келгенде нақтылы тауар өндірушінің бәсекеге қабілетті тауар шығаруына байланысты. Тауардың бәсекеге қабілеттілігінің астарында оның ішкі және сыртқы нарықта табысын анықтайтын тауардың тұтынушылық, бағалық, сапалық сипаты жатыр. Тауардың бәсекеге қабілеттілігі тек соған ұқсас тауарлармен салыстыруда ғана анықталады. Тауарлық бәсекеге қабілеттілігі әртүрлі факторларга байланысты анықталады. Олардың арасында өнімдердің бағасы мен сапасына әсер ететін өндіріс шығындары, еңбектің өнімділігі мен қарқындылығы аса маңызды болып табылады. Жаһанданушы әлемде әлемдік бәсекеге қабілеттілікте алдыңғы орынға өнімнің баға факторы емес, тауар сапасы, жаңалығы, ғылымилығы, зияткерлігі шығып отыр. Сондықтан да әлемнің көптеген елдері өз тауарларының бәсекеге қабілеттігін инновациялар, жоғары технологиялық өнімдердің есебінен арттырып отыр. Ондай өнімдерді ғылыми-техникалық әлеуетті дамытпай шығару мүмкін емес. Оны бағалау үшін инновацияға кеткен шығынның көрсеткіші қолданылады. Бұл көрсеткіш елдің инновациялық қызметке қабілеттілігін, ғылыми техникалық қамтуға шыққан шығынмен қоса дизайнға, маркетингке жұмсалған қаржы, ғылыми саладағылардың саны, елдің ішінде және шетелдерде алынған патенттер саны, зияткерлік құқықтың қорғалу дәрежесі, білім саласының қаншалықты дамығандығын есепке алады.
Дереккөздер
ss
Санат:Саясат Санат:Терминология
Konkurrence Konkurrenz Competition Konkurso Competición Konkurents Concurrence Competición 競技 Mededinging Konkurrens 竞争
Қаракемпір мемориалдық кешені
«Қаракемпір» мемориалды кешені – қастерлі орын. Меркі ауданындағы Алматы – Ташкент автотрассасының бойында, Қостоған және Андас батыр (Нововоскресеновка) ауылдарының ортасындағы биік төбеде, бұрыннан бар қорымның қасына орналасқан. 1993 ж. құрылысы аяқталған (1,2 м). Ұлттық киім киіп, ағаш бұтағына сүйеніп тұрған қартаң әйел. А. Қоразбаевтың «Қара кемпір» әнінің желісімен жасалған соғыстан ұлдарының қайтуын күткен қарт ананың скульптуралық бейнесі. Ескерткіштің жалпы биікт. 2,8 м. Төбенің етегінен ескерткішке баратын сатылы жолдың басында жазуы бар мәрмәр тас тұр.
Дереккөздер
Санат:Ескерткіштер
Балауса барылдауық қоңыз
Балауса барылдауық қоңыз (Carabus puer) – қатты қанаттылар сабының барылдауық қоңыздар тұқымдасына жататын қоңыз. Аз зерттелген түр. Солтүстік,Орталық және Шығыс Тянь-Шань жоталарының жергілікті түрі. Батыста Сонкуль мен Токмак көлінде, шығыста Кіші Юлдус аңғарына дейін таралған.Қазақстанда Iле Алатауының шығыс бөлігін (батысқа шамамен Түрген сайына дейін), сонымен қатар Кетпен, Күнгей және Теріскей Алатау жоталарын қоныстайды. Теңіз деңгейінен 1800–3500 м биіктіктегі шыршалар мен альпі шалғындары белдеуінде тіршілік етеді. Кейде далалы беткейге шығып, 1000 метрге дейін төмен түседі. Қоңыздар жыл бойы белсенді. Ұсақ моллюскалардың бақалшағын кеміріп қоректенеді.Солтүстік Тянь-Шаньда сирек. Биологиясын зерттеу және қолдан өсіру керек.
Дереккөздер
Санат:Қатты қанаттылар
NGC 3173
NGC 3173 — Antlia шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.