cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дуниловка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Жоғарғы Еділ бейшлотынан Зубцов қаласына дейін, Вазуза өзенін қоспағанда бастауынан Зубцов су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Депрессия шұңғымасы
Депрессия шұңғымасы — су тарту пунктіне қарай (ұңғымаға, құдыққа, шахтаға және т.б.) төмендей беретін арынды сулардың пъезометрлік немесе арынсыз грунт суларының ашық, еркін беті. Оның пішіні шұңғыма тәрізді болады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Могиленка (Вора тармағы)
Могиленка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воря өзенінің сол жағалауынан 118 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Кіші Россиялық Коллегия
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
NGC 2992
NGC 2992 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 8 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2992 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27982, MCG -2-25-14, ARP 245, IRAS09432-1405.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Барбадос Ұлттық футбол құрамасы
Барбадос Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Барбадостың намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Барбадос Футбол Қауымдастығы.
Сілтемелер
Санат:Барбадос Ұлттық футбол құрамасы
Альгаринехо
Альгаринехо (Algarinejo) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Лоха ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3552 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 93 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 76 км.
Санат:Гранада елді мекендері
Пендилье
Пендилье (Pendilhe) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-де-Пайва муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Лоншам-сюр-Ер
Лоншам-сюр-Ер (Longchamps-sur-Aire) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55301, пошта индексі — 55260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 145 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Кузюг Полдневой
Кузюг Полдневой — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кузюг өзенінің оң жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Эфир (химия)
thumb|right|300px Эфирлер– құрамында оттек бар органикалық қосылыстар; спирттер молекуласындағы гидроксил тобының сутек атомын радикалға алмастырғанда эфирлер алынады. thumb|right| Эфирлер|300px Олар жай және күрделі эфирлер болып негізгі екі топқа бөлінеді. Жай эфирлердің жалпы формуласы R – O – R немесе R– O– R' (R, R' – органикалық радикалдар). Екі радикалы бірдей жай эфирлер – симметриялы эфирлер, радикалдары әртүрлі жай эфирлер аралас эфирлер деп аталады. Жай эфирлер өздерінің құрамындағы радикалдар бойынша аталады: СН3–О–СН3 диметил эфирі, СН3–О–С2Н5 метил-этил эфирі, т.б. Жай эфирлер ұнамды иісті, суда нашар еритін, ұшқыш, органиалық еріткіштерде жақсы еритін, сілтілер мен сілтілік металдар әсеріне тұрақты, бейтарап, активтігі нашар қосылыстар. Жай эфирлер негізінен спирттерді немесе олардың алкоголяттарын галогенакилмен алкилдеу арқылы алынады: RОМе+R ХRОR+МеХ. Жай эфирлердің ең маңыздысы – этил эфирі (ол көбіне эфир деп аталады). Эфирлер этил спиртін сусыздандыру арқылы алынады. Жай эфирлердің көпшілігі лабораторияларда және өндірісте еріткіш ретінде, органиканикалық синтезде, медицинада, т.б. қолданылады.
Пайдаланған әдебиеттер
Санат:Эфирлер
Нәтай Әзімханұлы Кенесарин
Нәтай Әзімханұлы Кенесарин (24 маусым 1908 жыл, Төле би ауданы 16-ауылы – 16 сәуір 1975 жыл, Өзбекстан, Ташкент қаласы) — ғалым, геолого-минералды ғылымдардың докторы (1958), профессор (1952), Өзбекстан Ғылым Акакдемиясының корреспондент мүшесі (1962), Өзбекстанның еңбек сіңірген геологы (1967). Нәтай Кенесарин атақты Кенесары Қасымұлының Күнімжан деген бәйбішесінен болған кенжесі - Ахмет сұлтанның Әзімхан деген ұлынан тараған шөбересі.
Қызмет жолы
Сырдария алабының суармалы жерлеріндегі грунт суларының әсерін анықтау, Жезқазған қаласы мен Ембі мұнай кәсіпорындарын жер асты суымен қамтамасыз етуге қатысты көптеген ғылыми зерттеулер жүргізді. Суармалы аймақтардағы грунт суларының режимі мен балансын, Күн энергиясымен байланысын, артезиандық сулардың қорын анықтап, оның пайдалану бағыттарын негіздеді. 150-ден астам ғылыми еңбектердің авторы. Медальдармен марапатталған.
200px|нобай|солға|Ташкент қаласындағы Нәтай Кенесериннің бейіті
1975 жылы 16 сәуір күні қазақ ұлытының біртуар ұлы, ғалым, асылдың сынығы Нәтай Кенесарин 67 жасына қараған тұста Ташкент қаласында дүниеден озды. Белгілі ғалымның денесі Өзбекстанның зиялы қауымы жерленген Шағатай зиратына қойылды.
Шығармалары
''Ж. Сыдықов ''
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Орта Шыршық ауданы
Орта Шыршық ауданы — Ташкент облысындағы аудан. Территориясының көп бөлігі Шыршық өзені мен Ташкент каналының арасында орналасқан. Ол 1926 жылы 29 қыркүйекте құрылған. Солтүстік-шығысында Жоғарғы Шыршық, шығысында Оханғарон аудандары, солтүстігінде Ташкент қаласы, Зангиота ауданы, батысында Төменгі Шыршық, оңтүстікінде Аққорған және Піскент аудандарымен шектеседі. Ауданы 0,51 мың км². Халық саны 163400 адам (2004). Ауданда 1 қала (Нұрафшон), 2 қала (Тұябоғыз, Янгихаят), 13 ауыл (Ангор, Достлик, Истиқлал, Навои, Охунбобоев, Ақота, Үйшун, Пахтакор, Пахтаабад, Юнучқала, Янгитұрмуш, Ортасарой, Қарасув). Аудан орталығы – Қарасув қаласы. Аудан әкімі - Ихтияр Қосимов.
Табиғаты
Аудан аумағы Шыршық өзенінің сол жағалауындағы жазықта орналасқан. Климаты континенттік. Қысы суық, жазы ыстық. Қаңтардың орташа температурасы 0-4°С, ең төменгі температурасы 19°С, -20°С. Шілде 28-30°С, ең жоғарғы температурасы 41-42°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 450-460 мм. Вегетациялық кезең 300 күн. Ауданның солтүстік-батысынан Полвонов атындағы Ташкент, Қарасув каналдары, Шыршық өзені ағып жатыр. Бірнеше коллекционер бар. Ауданның оңтүстігінде Тұябөғіз су қоймасы («Ташкент теңізі») орналасқан. Топырағы сұр топырақ. Жабайы өсімдіктердің ішінде қамыс, шалшық, т.б. Жануарлардан шиебөрі, түлкі, сарышұнақтар, сарыбас жыландартәрізділер бар.
Халық саны
Халқы негізінен өзбектер, сонымен қатар қазақ, татар, орыс, корей және басқа ұлт өкілдері. Халықтың орташа тығыздығы 1 км2-ге 320,3 адам (2004). Қала халқының саны 38700 адам, ауыл тұрғындарының саны 124700 адам.
Өнеркәсіп
Ауданда ірі және орта бизнес, 125 шағын кәсіпорын, 1143 шағын кәсіпорын жұмыс істейді. Өзбекстан – Корея «Кабул – Тойтепа ЛТД» жіп иіру – тоқыма («Кабул текстиль » қараңыз), Өзбекстан – Германия «Хакипет», «Хусайн Мирза» бірлескен кәсіпорындары. Орта Шыршық ауданының бірлестіктері, металл конструкциялары, темірбетон, асфальтбетон, 2 мақта тазалау зауыты, тігін фабрикасы, астық қабылдау кәсіпорны бар. 13 колхоз, оқу тәжірибесі кәсіпорындары бар.
Білімі
Орта Шыршық ауданында 74 жалпы білім беретін, балалар шығармашылығы, спорт мектептері, академиялық лицей, гимназия, 2 кәсіптік-техникалық колледж бар. Аудандық орталық кітапхана, орталық мәдениет үйі, 2 мәдениет және демалыс саябағы, 8 клуб мекемесі бар. 3 стадион, спорт залдары, тирлер, футбол, волейбол, баскетбол, гандбол алаңдары бар. 72 және 3 мектептер белгілі бір пәндер бойынша мамандандырылған.
Тасымалдау жолдары
Орта Шыршық ауданы Ташкент қаласымен және басқа қалалармен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Аудан арқылы Ташкент-Ангрен темір жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Ташкент облысы аудандары
Нефроптоз
Нефроптоз - бүйректің өз орынан қозғалып, төмен түсуімен сипатталатын патологиялық жағдай. Осыдан бүйректің патологиялық қозғалғыштығы деген ұғым қалыптасқан.
Нефроптоз этиологиясы (пайда болу себебі):
Бүйректі қалыпты түрде өз орында ұстап тұруға бірнеше құрылымдар қатысады. Олар: құрсақтық байламдар, фасциялар, диафрагма және құрсақ бұлшық еттері және бүйректің фасциялық –майлық аппараты. Бүйректі ұстап тұруда айтарлықтай рөльді фиброзды капсула атқарды., ол бүйректің тостағаншаларымен тығыз жабысып орналасқан. Бүйректің дұрыс орналасуына көмектесетін ол бүйректің майлы капсуласы. Осы капсуланың азаюы, бүйрек орнынан жылжып, нефроптоз пайда болуына алып келеді. Осы ұстап тұрғыш аппараттардың өзгеруіне, зақымдалуына алып келетін аурулар негізінен нефроптозға себеп болады. Оларға инфекциялық аурулар, мезенхима белсенділігінің төмендеуі, өте жылдам арықтау және бұлшықет тонусының төмендеуі. Бүйрек түсуінде ерекше орынды трвмалар алады. Бұл кезде байлам үзілуі немесе гематома пайда болу арқасында бүйрек орнынан ығысуы мүмкін.
Әйелдерде нефроптоз ерлерге қарағанда жиі кездеседі. Бұған себеп: әйел дене бітімінің бөлек конституциясында, соның ішінде кең жамбас сүйектер, жүктілікке байланысты құрсақ бұлшықеттер тонусының өзгеруі жатады. Қалыпты жағдайда оң жақ бүйрек солға қарағанда біраз төмендеу орналасады. Бұл сол жақ бүйректің ұстап тұрушы байламы мықты болуында және оң жақ бүйрек үстінде бауыр орналасуына байланысты.
Нефроптоз даму сатылары:
Нефроптоз дамуында 3 сатыны ажыратады.
Бүйректің 2 сатысынан бастап бүйректің төмен түсуімен қоса оның ротациясы (айналуы) да қосылып, бірге жүреді. Сондықтан нефроптоз дамуына байланысты бүйректің вертикальді осьте, өз осьі бойымен және маятник тәрізді қозғалуы байқалады. Бүррек төмен түсуі күшейіп, және ротациясы көбейген сайын бүйрекке келетін артериялар мен веналар созылып, олард жіңішкеріп, ұзындықтары ұзара береді.
3 сатысында бүйректен шығатын несепағардың бүктелуі, бүгілуі байқалып, зәр шығуы қиындауы мүмкін. Бүйректегі тостағанша және басқа құрылымдарының үлкеюі байқалады.
2 және 3 сатыдағы нефроптоз қантамырлардың созылуына, тарылуына байланысты бүйректің қанмен қамтамассыз етілуін нашарлатып, оның ишемиясына алып келеді. Егер оған лимфа ағымының бұзылуы қосылса бұл бүйректе инфекциялық аурулардың өршуіне, пиелонефрит дамуына алып келеді.
Нефроптоз клиникалық көрінісі:
1 сатыда нефроптоз көріністері айқын түрде байқала қоймайды. Ауырсыну әрдайым емес, бел аумағында орналасады. Физикалық жүктеме кезінде ауырсыну күшейеді және тыныштық пен горизонтальді жағдайда кетіп қалады.
2 сатысынан бастап зәрдегі протеинурия (зәрде белоктың болуы), эритроцитурия (қан аралас зәр) пайда болады. Себебі бұл уақытта бүйректе венозды қанның іркілуі (застой) болып жатады.
3 сатыдан ауырсыну әрдайым мазалайды. Горизонтальді жағдайда жатқанда да басылмайды. Науқас жағдайы нашарлайды.
Аурудың одан әрі дамуы белгілерінің күшеюіне, жаңа белгілердің пайда болуына әкеледі. Бұл кезде нефроптоздың асқынуы ретінде пиелонефрит, бүйректің веналық гипертензиясы, артериальді гипертензия сирек жағдайда гидронефроз дамиды. Осы аурулардың көрінісі жоғарыда аталған нефроптоз клиникасымен қосылып, науқас жағдайын одан сайын ауырта түседі.
Пиелонефрит нефроптоздың жиі кездесетін асқынуы. Оның себебі бүйректен веналық қанның кетуі қиындауы, зәрдің ағуы нашарлап, қиындауы себебінен осы жерде микроорганизімдердің дамуына қолайлы орта пайда болады. Бүйректе инфекция көбейіп, қабыну көріністері дамиды.
Диагностикасы:
Диагностикасы. Науқастан ақпарат жинай келе ондағы астеникалық дене бітімі, май қабатының нашар дамуына көңіл аударуға болады. Негізгі шағымдары бел аумағындағы ауырсыну, әсіресе физикалық жүктемеде ауруы, демалып жатқанда ауырсынудың басылып қалуы. Гематурия (зәрдің қанды бөлінісі), әсіресе физикалық жүктемеден кейін айқын түрде нефроптоз жайлы ойлауға себеп болады.
Нефроптоз емі:
Нефроптоз емі: консервативті және оперативті (хирургиялық) ем қолданылады.
Консервативті емде эластикалық бандаж қолдану жатады. Оны таңертеңгі уақытта төсек тұрмай тұрып терең тыныс шығарып киіп алады. Бандаж киу қосымша физикалық жаттығулармен бірге жүреді, бұл жаттығулар құрсақ бұлшықеттерін дамытуға көмегін тигізеді. Егер науқас айтарлықтай жүдеу болса, қоректік заттары мол тағамдармен қоректену ұсынылады. Ол бүйрек маңындағы ұстап тұруші май тіндерін қалыптастыруға септігін тигізеді. Жалпы нефроптоз хирургиялық емге көрсеткіш болып табылмайды. Хирургиялық ем оның асқынуында көрсетілген. Хирургиялық операцияға дайындық ретінде науқасқа 14 күн бойы қабынуға қарсы ем қолданылады. Операцияға 3 күн қалғанда төсектің аяқ жағын 20-25 см көтеріп қою ұсынылады. Бұл бүйректің орнына келіп орналасуына көмек болады.
Операция (нефропексия) бүйректі қалыпты жағдайына фиксация жасауға бағытталған. Бұл кезде бүйректің орналасу мықты әрі физиологиялық қалыпты қозғалуына мүмкіндік беретін қалыпта орналастыру керек. Оперативті емнің көп түрлері бар. Ең жиі қолданылатын Rivoir –Пытель –Лопаткин әдісімен бүйректі орнына келту.
Дереккөздер
Санат:Аурулар
1612 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1612 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1612 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сәду Дауылбайұлы Оңғалбаев
Сәду Дауылбайұлы Оңғалбаев (темір жол б. – 1938, Ашғабад) – партия, кеңес қызметкері, саяси қуғын-сүргін құрбаны. 1920 ж. Маңғыстауда уездік комитеттің еңбек және әлеуметтік қамсыздандыру бөлімінде жұмыс істеген. 1921 – 22 ж. жергілікті жастармен жұмыс бөлімінің меңгерушісі, Түрікменстан, Қазақстан комсомолы ОК-терінің бюро мүшесі және үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі, 1925 – 30 ж. Керкі округтік партия комитетінің хатшысы, 1932 жылдан Түрікмен КСР-і Халық Комиссарлар Кеңесі төрағасының орынбасары, 1935 жылдың 16 қыркүйегінен Мәскеуде Одақтық үкімет жанындағы Түрікмен КСР-інің тұрақты өкілі болып қызметтер атқарды. 1937 ж. 1 наурызда тұтқынға алынып, «Түрікмен азаттығы» ұлтшылдық ұйымына қатысты, Адай көтерілісін ұйымдастырушылардың бірі болды» деген нақақ жаламен айыпталған. Әскери соттың үкімі бойынша атылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:КСРО-да атылғандар Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:1938 жылы қайтыс болғандар
Кенешөп
Дереккөздер
Қазақстан табиғаты. Энциклопедия. /Бас ред.Б.Ө.Жақып. 2 том. «Қазақ энциклопедиясы» ЖШС, Алматы, 2009 ж.
Әуе компаниялары кодтары-D
Санат:Әуе компаниялары кодтары тізімі
Әсия Орынбаева
Әсия Орынбаева - 1956 жылы 5 қыркүйекте бұрынғы Көкшетау облысы Қызылту ауданының Күрлеуіт ауылында дүниеге келген. 1973 жылы онжылдық мектепті тамамдағаннан кейін еңбек жолын аудандық «Қызыл ту» және «Красное знамя» газеттерінде аудармашы болудан бастаған.
Еңбек жолы
ҚазМУ-дың журналистика факультетін сырттай оқып бітірген. 1987 жылдан бастап баспа саласында, республикалық «Мектеп», «Жеті Жарғы», «Экономика», «Қазығұрт» баспаларында редакторлық қызмет атқарды. Қазақстан Республикасы Баспа және полиграфия ісінің қайраткері. Қазір ХҚЭДО (Халықаралық қаржы-экономикалық даму орталығы) Сынып жетекшісінің анықтамалығын журналында аудармашы-редактор.
Еңбектері
«Назерке» (1996), «Қызғаныш» (2001), «Қоштасу алтыбақаны» (2006) атты хикаят пен әңғімелерден тұратын жинақтары жарық көрген. Аударма саласында да тәжірибесі мол. М. Горькийдің «Артамоновтардың ісі», Г. Флобердің «Бувар мен Пекюше» шығармаларын, көптеген оқулықтарды, тарихи кітаптарды тәржімалаған.
Дереккөздер
Санат:Ақмола облысы тұлғалары Санат:Қазақстан жазушылары Санат:1956 жылы туғандар
Қозғалыс тендеуі
Қозғалыс тендеуі- материалдык нүктенің массасы мен үдеуін оған түскен күштермен байланыстыратын теңдеу.
Дереккөздер
Санат:Физика
Жиделіарық ауылдық округі
Жиделіарық ауылдық округі – Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 905 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шиелі ауданы ауылдық округтері
Өскемен титан-магний комбинаты
Өскемен титан-магний комбинаты ААҚ – түсті металлургия кәсіпорны. 1965 жылы іске қосылған. Комбинат шығаратын сирек металл – титан авиация, ракета-космос өндірісінде, әскери-теңіз флотында, әсіресе, суасты флотында тұтынылады. Өндірістік цехтары мен қызмет ғимараттары жетілдірілген жабдықпен жарақтандырылған, технологияны өңдеу жүйелерінің жұмысы тұрақты, осы заманғы стандарттау және сертификаттау жүйелері енгізілген. Оның өнімі тек қана экспортқа бағдарланған: Жапония, Франция, Германия, Ұлыбритания, АҚШ, Канада сияқты дамыған шетелдерге шығарылады. Комбинаттың өнімін “Таймет”, “Прат енд Уитни” (мотор жасаушы) және “Боинг” (ұшақ жасаушы) сияқты беделді шетелдік фирмалар сатып алады. Кәсіпорынның халықаралық байланыстағы инвестиция әріптесі – Бельгияның “Спешиалти Метала Компани” фирмасы.
Қазіргі таңда «Өскемен титан-магний комбинаты» ААҚ әлемнің жеті титан өндірушілердің бірі, оған бүкіл өнімдердің 20%-ы тиісті. 1994 жылдан бастап метал толығымен дамыған шетелдерге экспортталады. Негізгі бөлімі ракета-космос өндірісінде (50%), одан кейін химиялық, биомедициналық, спорттық және зергерлік өнеркәсіптерінде қолданылады. Комбинат сапалы титан шығаратын тәуелсіз, интегралды зауыттардың бірі, ал бүкіл әлемде мұндай кәсіпорындар өте аз.
Тіпті Қазақстанның ең қиын уақыттарында да ТМК ААҚ ғылыми қоғамдармен бірге байланыс үзген жоқ, бұл біріншіден техникалардың дамуына, екіншіден ұзақ уақыттық бағдарламалардың құрылып, титан-магний индустриясының дамуына әсер етті.
Кәсіпорында жұмысшылардың, олардың жанұяларының, ардагерлердің қауіпсіздігі үшін де шаралар қолданылған. Оларға профилактикалық емге, арзан тағамға арнайы талондар беріледі. Мұнда 2 медпункт, 4 асхана және 2 буфет, спорт комплексі және балшықпен емделу қызметі де бар. Жыл сайын жұмыскерлердің спартакиядалары болады. Осындай бағдарлама оларға күш беріп, сонымен қатар өнімнің сапасын да жаксартады.
Тарихы
Өскемен титан-магний комбинаты — түсті металлургияның ірі кəсіпорны. 1965 жылдың 27 наурызында комбинаттың бірінші кезегі, ал 1966 жылдың 26 наурызында екінші кезегі іске қосылды. Кəсіпорынның 3 негізгі жəне 13 көмекші цехы бар. Негізгі өнімдері: кеуекті титан, магний, калий тыңайтқышы. Өндіріс қалдықтарынан ванадийдің бес тотығы, скандий тотығы, гипохлорит пульпі алынады.
1966-1970 жылдарда қосалқы материалдардың шығынын болғызбай өнім өндіру, титан жəне магний айыру жөнінде жобалық қуат игерілді. Комбинаттың цехтары мен қызмет коллективтерінің шығармашылық еңбектері нəтижесінде титан хлораторы қалыпқа келтіру жəне тұндыру пештері мен бірқатар агрегаттарда еңбек өнімділігі артты.
Комбинат еліміздегі тектес кəсіпорындардың тəжірибесіне қуатты магний электролиздерін, титан жəне карналлит хлораторларын қалыпқа келтіру, дистилляция аппараттарын енгізді.Комбинат қысқа мерзім ішінде өндірістік қуаттарды жедел меңгерді.
1971-1975 жылдары комбинат ағы өндірістік үдерістерді автоматтандыру мег механикаландыру іске асырыла бастады. Ғылыми-техникалық үдерісті жедел қарқынмен дамытуда өндіріс өнімділігін онан əрі арттыру міндеттерін жүзеге асыруға инженер-техник қызметкерлеріне ерекше рөл жүктелді. Өндіріске 5 мың рационализаторлық және 36 өнертабыстық ұсыныс енгізілді.
1967 жылы комбинатқа қазан төңкерісінің 50 жылдығы атағы берілді, ал 1971 жылы титан мен магний өндірудегі және жаңа технологиялық үдерістерді өндіріске енгізудегі жетістіктері үшін Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды, комбинат шығаратын сирек металл-титан авиация, ракета-космос өндірісінде, әскери теңіз флотында, әсіресе, суасты флотында тұтынылады. Оның өнімі тек экспортқа бағытталған: Жапония, Франция, Германия, Ұлыбритания,АҚШ, Канада сияқты елдерге шығарылады.Комбинаттың өнімін "Таймет", "Прат енд уитни"(мотор жасаушы), және "Боинг"(ұшақ жасаушы) сияқт беделді компаниялар сатып алады.кәсіпорынның халықараық байланыстағы инвестиция әріптесі- Бельгияның "Спешиалти Метала Компани "фирмасы.
1993 жылы қыркүйек айында бұрын мемлекеттік кәсіпорын болып келген комбинат енді акционерлік қоғамға айналды. "Өскемен титан-магний комбинаты холдингі" құрылды. Өскемен титан-магний комбинатының ұжымы "Үздік әлеуметтік жоба" номинациясына Бағдат Шаяхметов атындағы медициналық орталыққа ұсынылып, "Парыз 2013" жобасының бас жүлдесін жеңіп алды.
Санат:1954 жылы құрылған компаниялар Санат:Қазақстан қор биржасында листинг акциясы бар компаниялар Санат:Қазақстан кәсіпорындары Санат:Өскемен компаниялары Санат:Өскемен кәсіпорындары
Фоллс Сити (Орегон)
Фоллс Сити (Falls City) — Орегон штатының Polk округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 966 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.2 км² шамасында. FIPS коды — 41-24550.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Жертаған
Жертаған (лат. Rosularіa) — жасаңшөптер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда Шу — Іле, Жетісу (Жоңғар), Күңгей Алатауларында өсетін 5 түрі бар. Биікт. 5 — 35 см-дей. Тамыры жуан, баданалы болады. Сабағы тік, оның түбінен өте шырынды, етжең жапырағы айнала дегелектеніп, жертағандап орналасады, аты осыған байланысты қойылған.
Өсімдіктің сыртын түгелдей өңез қаптап тұрады, бұл оның құрғақшылыққа төзімділігін арттырады. Ақ, қызғылт, қызыл, сарғыш жасыл түсті, қоңырау пішінді гүлі қос жынысты. Қос шеңбер құрып орналасқан 10 — 12 аталықтан, бір аналықтан тұрады. Мамыр — шілде айларында гүлдейді. Жемісі — көп жапырақша. Жертағанның гүлі әдемі болғандықтан саябақ, гүлзарларда әсемдік үшін өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Жасаңшөптер
Нақшбанд
'''Нақшбанд Баһай әд-Дин Мұхаммед б. Бурханэд - Дин Мұхаммедәл - Бухари ''' (1318- 1389)-нақшбандийа тариқатының негізін қалаушы. Ходжйи бузург және Шах-и Нақшбанд сияқты XIV ғ-дағы ортаазиялық сопылық дәстүрдің ірі өкілі. Сопылық бауырластықтың нақшбандийа атауы оның кәсібіне (нақшбанд - нақыштаушы) байланысты шыққан. Нақшбанд Каср-и Хиндуван ауылында тәжік қолөнершісінің отбасында дүниеге келген. Оның әкесі тоқымашы әрі нақыштаушы зергер болған. Нақшбанд тағдырында сопылармен тығыз байланысы бар атасы негізгі рөл атқарды. Немересінің мистикаға қызығушылығын оятқан да сол. Нақшбандтың алғашқы ұстазы шейх Мұхаммед Баба-йи Симаси. Ол қайтыс боларының алдында (1340 ж.ө.) өзінің халифасы Әмір Саййид Кулалға (1370 ж.ө.) Нақшбандты өзіне шәкірттікке алуды,ходжаған дәруіштерінің қауымына қосып,олардың мистикалық жолының тәртібін үйретуді өсиет етеді.Жазбаларда Нақшбанд байлыққа қырықтаған, қанағатшыл тақуа адам, сол жолды уағыздаушы ретінде насихатталады. Дүние салғаннан кейін Нақшбанд біртіндеп әулие және Аллаһтың сөзін жеткізуші, қасиетті деп танысып, халықтың жебеушісі деп саналған.Нақшбанд жүйелі дәстүрге еніп, оның жеке басына сиынып, құрмет тұту рәсімі ретінде Орта Азия мен оған көршілес елдерге кеңінен таралды. Ал оның зиратының басына 1544 ж. Шибани Абд әл-Азиз-хан салдырған кесене тәуап ететін қасиетті орынға айналды. Оның басына үш рет барған адам Мекке мен Мединеге «қажыға барғанмен бірдей» деп саналған. Нақшбанд қырық күн ораза,дәруіштік, қайыршылық, көпшілік алдында музыкамен, ән мен би билеп сауық құру,айғайлап зікір салу секілді нағыз мистикаға бастайтын салт-дәстүрлерді және жасанды, жалған Аллашылдықты мойындамай,оларға қарсы шықты. Оның басты талаптары -рухани тазалық, сұғанақгыққа алдыр-мау, бақ-дәулетке қызықтау, билеушіл ермен ешқандай қарым-қатынаска түспеу және қатаң сопылық тұрмыс-тіршілік өткізу.Сопылық Пайғамбардың (с.а.у.) оның тілекшілерінің суннасын қатаң ұстанып,шариғаттың барлық шарттарын бұлжытпай орындауға шақырды. Н. жазбаша еңбектер қалдырмаған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
IC 3514
IC 3514 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3514 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Алингсос
Алингсос – Алингсостық коммуна Вестра-Геталандтық леннің әкімшілік орталығы, Швеция қаласы. Халқының саны — 22 919 адам. Севеон өзенінің жағасында орналасқан. Негізі Кальмар соғысы аяқталғаннан кейін қаланып, қала дәрежесін 1619 жылы алған.
XVIII ғасырдың 20-шы жылдары Алингсос тоқыма өндірісі бойынша ірі мануфактурамен танымал болған. Оның негізін қалған, өнеркәсіпші Юнас Альстрёмер болған. Ертеректе қала экономикасы тоқыма, тігін ішінара машина жасау өндірістеріне басшылық етсе, қазіргі уақытта, қаланың экономикасы диверсификацияланып, шаһарда қызмет көрсету саласы мен сауда ісі маңызды рөл атқарады.
Қалада «Алингсос Тиднинг» (Alingsås Tidning) либералды газеті шығарылады. Негізі 1865 жылы «Алингсос Веккублад» (Alingsås Weckoblad) басылымы ретінде қаланған. Таралым саны 13 мыңға жуық дананы құрайды.
Атақты адамдары: Алингсосете Формула-1 автошабандозы Конни Андерссон дүниеге келген.
Дереккөздер
Санат:Швеция қалалары
Кіші Армения
Кіші Армения - Евфрат, Ликус және Галис өзендерінің бас жағына орналасқан таулы аймақ. Хетт деректерінде Хайас елі деп аталған, оның территориясы армян халқының және көне армян тілінің қалыптасқан жері болған. Хайастар бастаған тайпалар одағы сол жерде құрылып, олардың этнонимі қазіргі армян халқының өзіндік атауы болып кткен. К.А. Ахемен әулеті иемлекетінің құрамында болған. Ескендір Зұлқарнайын тұрсында К.А. Македония қол астына қарады. 322 жылдан дербес патшалық, астанасы - Ани-Ками. Б.з.б. 2 ғасырдың аяғында К.А. Понти патшасы Митридат 6 Евпатордың қол астына көшкен. Митридат онда 75 бекіністі замок салғызды. Ол өлген соң, К.А. Рим билеушілеріне қарады, әкімшілік шекарасы өзгеріп отырды. Диоклетиан тұрысында (б.з. 3 ғ. аяғы) дербес, аймақ болды. Феодосия тұсында екіге бөлініп кетті.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Санат:Армения тарихы
Дыхла
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 7496
NGC 7496 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 5 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7496 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70588, ESO 291-1, MCG -7-47-20, VV 771, IRAS23069-4341.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Григорий Иванович Спасский
thumb| |right Спасский Григорий Иванович (1783, Ресей, Егорьев қаласы – 29.4.1864, Мәскеу қаласы) – түркітанушы ғалым, Ресей ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1810). Коломенск діни семинариясында білім алған (1799). Санкт-Петербургтегі пайдалы қазбаларды зерттеумен айналысатын Бергколлегияда қызмет атқарған. 1803 жылы тау-кен инженері ретінде Сібірге жіберілді. Ол қызмет бабымен Сібірде 12 жылдай тұрып, зерттеу жұмыстарымен айналысты. Алтайлықтардың тілі мен әдет-ғұрпы жайында мақалалар жариялады. Енисей жазба ескерткіштеріндегі ойма жазуларды қағаз бетіне түсіріп, одан арнайы альбом әзірледі. Көне түркі жазба ескерткіштері таңбаларының дыбыстық мағыналарын айқындауға талпыныс жасады. Ресейде шығыстану мәселесіне байланысты алғашқы ғылыми журнал шығару ісін жолға қойды. Оның жетекшілігімен 1818 – 24 жылы “Сибирский вестник”, 1825 – 27 жылы “Азиатский вестник” журналдары жарық көрді. Шығармалыры: Древности Сибири // Сибирский вестник. 1818. ч. 1. Әдеб.: Кононов А.Н. История изучения тюркских языков в России. Л., 1972.
=Пайдаланған сілтеме=
Сан-Поло-дел-Кавальери
Сан-Поло-дел-Кавальери (San Polo dei Cavalieri) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2310 адамды құрайды. Халық тығыздығы 55 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 42 км² шамасында. Пошта индексі — 10.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Понте-Сан-Николо
Понте-Сан-Николо (Ponte San Nicolò) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13 178 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 976 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 35020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Nicolò.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Салкын Чишма
Салкын Чишма — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Татар-Улкан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 0 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — 80251865009.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 2997
NGC 2997 — Antlia шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 4 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2997 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27978, ESO 434-35, MCG -5-23-12, UGCA 181, AM 0943-305.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
Қайыңды (Самар ауданы)
Қайыңды — Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданы, Самар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Самар ауылынан солтүстікке қарай 18 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 132 адам (63 ер адам және 69 әйел адам) болса, 2009 жылы 125 адамды (61 ер адам және 64 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Самар ауданы елді мекендері
Үлкен Барчиха
Үлкен Барчиха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Беспаловодағыатауы жоқ көл орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Виппердорф
Виппердорф (Wipperdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Нордхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1442 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 62 058. Муниципалитеттің басшысы — Йоахим Леснер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Өсімдік майы
Өсімдік майы негізінен глицериннің, қаныққан және қанықпаған бір негізді май қышқылдарының күрделі эфирлерінен (95 – 98%) түзіледі. Одан басқа өсімдік майы құрамында илік заттар, фосфатидтер, фитостериндер, пигменттер және Е дәрумені, т.б. кездеседі. Өсімдік майының құрамы майдың түсі мен дәміне әсер етеді. Өсімдік майына қыша, күнжіт, жүгері, күнбағыс, какао, мақта, жүзім, қауын, қарбыз, т.б. майлары жатады. Өсімдіктердің дәні мен шырынында сімдік майының мөлшері 2 – 3-тен – 70%-ға дейін болады. Өсімдік майының қасиеттері ондағы триглицеридтер түзетін май қышқылдарының құрамына байланысты: сұйық, май тәрізді, кейде қатты, бояулы, кейбірі улы заттар болып келеді. Өсімдік майында холестерин болмайды. Өсімдік майы негізінен тамаққа, сондай-ақ олифа, сыр, жағармай, сабын өндірістерінде, т.б. кеңінен қолданылады.
Санат:Өсiмдiк майлары
Кеңқайраң
Кенқайраң - құрамында пайдалы құрамдас бөліктері бар ұсақталған тау жыныстарының жер бетіндегі жиынтығы. Кенқайраңды үгілу, көшу процестері кезінде тұрақты минералдар ғана түзе алады (алмас, алтын, платина, касситерит, т.б.) Кенқайраңдар түзілу жағдайына қарай элювийлі, жылжымалы, солифлюкциялық, коллювийлі, делювийлі, пролювийлі, аллювийлі, т.б. болып бөлінеді. Сондай – ақ мұз басу мен аридтік климатты аймақтарда мұздықты, эолдық Кенқайраңдар түзіледі. Түзілу уақытына қарай Кенқайраңдар : көне заманғы (мезозой, палеозой және прекембрий), антропогендік және қазіргі заманғы болып бөлінеді; орналасу жағдайына қарай : жер үстіндегі және көмілген (морена, эффузивті, жылжымалардың астында қалған); құрамына қарай : бір немесе көп минералды; пішініне қарай : қабатты, линза, таспа, ұя пішіндес болады. Олардың ұзындығы бірнеше жүз метрден бірнеше км – ге дейін, ені бірнеше метрден жүздеген метрге дейін, қалыңдығы бірнеше см – ден ондаған метрге дейін болуы мүмкін. Қазақстанда алтынның Кенқайраңды кен орындары Оңтүстік Алтайдың Күршім, Қалжыр, Қалғұтты өзендері алабында, алмастың Кенқайраңды орындары Солтүстік Қазақстан облыстарында (Қаратал, Қарағаш) бар.
== Дереккөздер == Қазақстан табиғаты. Энциклопедия. /Бас ред.Б.Ө.Жақып. 2 том. «Қазақ энциклопедиясы» ЖШС, Алматы, 2009 ж.
Санат:География
Римстинг
Римстинг (Rimsting) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Розенхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3709 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,7 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 87 168. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Майер юн..
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
1613 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1613 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1613 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Адликон-Андельфинген
250px|thumb|Картада орналасуы Адликон-Андельфинген (Adlikon bei Andelfingen) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Андельфинген округінің құрамына кіреді.
Альдейре
Альдейре (Aldeire) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Гвадикс ауданында (комарка) орналасқан.
Адликон-Андельфинген
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 567 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.71 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 21, пошта индексі — 8452.
Альдейре
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 696 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 70,07 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 21 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Адликон-Андельфинген
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Можай
Можай — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ресса өзенінің сол жағалауынан 68 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Волькерсдорф (Манк қауымы)
Волькерсдорф (Манк қауымы) (Wolkersdorf (Gemeinde Mank)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мельк округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2953 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 33.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ME, ресми идентификациялық коды — 3 15 21.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Мартин Леонхардсбергер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Волькерсдорф (Община Манк)
Талдыманақа
Талдыманақа – Сарысу алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет және Ұлытау облысы Ұлытау аудандары жерімен ағады. Ұзындығы 158 км. Су жинауы алқабы 3950 км2.
Бастауы
Ақтау тауының оңтүстігінен басталып, Тоқты тауы тұсында Сарысу өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Ірі салалары - Заимка, Өзен, Сұлуманақа, Көкпекті. Аңғары кең, тік жарлы, жайылмасының ені 300-400м. Жауын-шашын, қар суымен толысады. Көктемде тасиды, жазда иірім қарасуға бөлініп, кермектігі артады. Жайылмасы-шабындық, алабы-мал жайылымы. Жылдық орташа су шығыны сағасында секундына 0,25 текше м. Суы ауыз суға, мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Сарысу су алабы Санат:Ұлытау ауданы өзендері Санат:Шет ауданы өзендері
Иличек
Иличек — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сайдыс өзенінің оң жағалауынан 9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
С/С++ программалау тілі
С/С++ программалау тілі — 2009 жылы Алматы қаласы «Қазақ-Британ техникалық университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. К. Сатпаева, редакторы — А. К. Далабаева. Беттер саны — 94.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-700-21-4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2009 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақ-Британ техникалық университеті баспасының кітаптары
Солтүстік-Батыс территориялары
Сілтемелер
Санат:Солтүстік-Батыс территориялары
Максвелл теңдеуі
thumb thumb Максвелл теңдеуі — классикалық электродинамиканың негізгі теңдеулері; кез келген ортадағы және вакуумдағы барлық электромагнит/электромагниттік кұбылыстарды толығымен сипаттайды, өріс көздерінің, электр зарядының және токтардың орналасуы мен козғалысы аркылы электромагниттік өрісті сипатгайтын шамалар өзгерісін байланы- стыратын төрт тендеулер жүйесінен тұрады.
Дереккөздер
Санат:Электродинамика Санат:Физикалық заңдар Санат:Физикалық теңдеулер
Бозо (халық)
Бозо (баман тілінде – «бамбук үйі», өз атауы - сорко) — Малидегі халық, Нигер өзенінің бойында шашыраңқы тұрады. Сонинкаға жақын, жалпы саны 143 мың адам. (2005).
Тілі
Бозо тілі манде (нигер-конго) кіші тобына жатады.
Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі наным-сенімдер, ислам діні таралуда.
Тарихы
Бозолар 6000 жыл бұрын салынған жартастағы суреттермен белгілі. Дегенмен, олардың қазіргі тарихы 10 ғасырда Гана империясының Нигер жағалауын басып алуынан басталады. Бозолар Малидегі Дженне және Мопти қалаларының негізін салушылар болды. Бозо халқы Нигер жағалауында отырықшы өмір салтын жүргізе бастаған және бірте-бірте балық аулау үшін аңшылықты ауыстырған ежелгі аңшылық топтардан пайда болған деген болжам бар.
Кәсібі
Қазір негізгі кәсібі - балық аулау. Ұзындығы 10 метрдей ағаш қайықтар жасайды. Балық аулау және өзенде аң аулау құралдары: бұл әртүрлі торлар, қармақ, гарпун, садақ пен жебе. Балықтарды көрші халықтарға пияз, фульбе, сүт пен ет, дәнді дақылдар, және көкөністерге алмастырады.
Өмір салты
Көп балалы отбасылар балық аулайтын жерлерді бөлісетін топтар құрады. Патрилинейлік құрылымдар бар. Бозоларға әйелдердің жоғары әлеуметтік рөлі тән, олар өмірді ұйымдастырып қана қоймайды, сонымен қатар ерлер қызметінің жеке өндірістік салаларын басқара алады, балық өнімдерін айырбастау қатынастарына түседі және т.б.
Кейбір бозо топтары басқа этникалық қоныстарда квартал құрады, басқалары этникалық ерекшелігін сақтай отырып, уақытша қоныстарда тұрады. Тұрғын үйлері жылжымалы дөңгелек саман үйшік болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Мали халықтары
Пенедону (аудан)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 085 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,27 км² шамасында. Халық тығыздығы — 38,4 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Кузюг Северный
Кузюг Северный — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кузюг өзенінің сол жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Алкобaса қаласы
Алкобaса қаласы (Португалия) – (Alcobaça) Португалиядағы Лейрия аймағына кіреді. Халық саны 55 597 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың негізі 1210 жылы қаланған. Қала Алкоа өзенінің бойында орналасқан.
Муниципалитет
Дереккөздер
Санат:Португалия қалалары
Туркестанские ведомости
Түркестан уаялытты — Түркістан генерал Губернаторлығының ресми органы, Орта Азиядағы түңғыш басылым. 1870—1917 ж. аралығында жарық көрген алғашқы қазақ газеті. Түркестан уаялытты газетін шығару жөнінде ең алғаш мәселені Түркістан статист, к-ті
Газеттің пайда болу тарихы
Түздыкдүме ішінде казак халкының тарихы, археологиясы, этнографиясы мен фольклорына катысты ғыл.- мақалалары жарияланды. Т. В. редакциясынан казак және өзбек тілдерінде "Туркестанская туземная газета" атты қосымшасы жарияланды. Қосымша "Түркістан уәлаятының газеті" болып 1883 ж. 30 қаңтарында бөлініп шықты. Газет редакторлары: 1870-92 ж. - Н.А.Маев, 1892-1900 ж. - А.П.Романович, 1900-01 ж. - М.Трулев, 1901- 07 ж. — Н.Г.Маллицкий, 1908 ж. Е.Михайловский, 1909—14 ж. — М.Левин, 1914-16 ж. - А.Скворцов, 1917 ж. №1 санынан — В.П.Наливкин, №87 санынан — А.П.Лисаковский, №162 санынан — В.С.Елпатаевский, №166 санынан — В.П.Наливкин, №209 санынан — И.И.Белков, №235 санынан - В.П.Подпалов, №247 санынан — Ф.Колесов. Газет беттерінде И.А.Северцов,
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Орыс тілді газеттер
Андрей Васильевич Шестаков
Андрей Васильевич Шестаков (24.10.1877,Ахангельск облысы, Соломбал-26.6.1941,Мәскеу)- совет тарихшысы, КСРО ғылым академиясының корр. мүшесі(1929). 1903 жылдан Компартия мүшесі. Жұмысшы семьясынан, Рев. жұмысшы қозғалысына 1898 жылдан қатысты. РСДЖП МК-нің мүшесі (1905), Мәскеу- қазан т.ж. қарулы көтерілісін басқарушылардың бірі (желтоқсан 1905). 1918-1921 жылдары Мәскеу, Воронеж, Рязаньда партия, совет қызметінде болды. 1924 жылы Қызыл профессура институтын бітірген соң, Мәскеудің жоғары оқу орындарында КСРО тврихы кафедрасын басқарды. Ол- тарихшы-марксистер қоғамын ұйымдастырушы және басқарушыларының бірі болған. Негізгі еңбектері капитализм мен соц. революция кезеңдегі Ресейдің агр. тарихына арналған. "Шаруа депутаттарының Советтері және шаруалардың басқа да ұйымдары" (1929), Кедейлер комитеттері туралы документтер жинағын бастырды. " КСРО тарихы қысқаша курсының" 1937 жылғы басылымының (орта мектептің 3-4 сыныбына арналған оқу құралы) авторлар коллективін басқарды.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Санат:КСРО тарихшылары Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшелері
Жершашақ тұқымдасы
Жершашақ тұқымдасы (Cynomorіaceae) — қос жарнақты көп жылдық шөптесін өсімдік. Жер шарында ылғалы мол тропиктік ормандарда өсетін 18 туысы, 120-дай түрі бар. Қазақстанның далалы аймағында және тұзды топырақты шөлейтті жерлерінде жершашақ тұқымдасының өзі аттас бір ғана туысқа жататын — жоңғар жершашағы (C. sondarіcum) кездеседі. Бұл — хлорофилсіз, қызыл немесе қошқыл қоңыр түсті бұтақталған жуан тамырлы өсімдік. Биіктігі 9 — 80 см. Қабыршақ тәрізді жапырақтары етжең сабағына жиі орналасады. Қос жынысты, ұсақ гүлдері шоқ-шоқ болып, түйреуіш тәрізді гүлшоғырына топтасып, сабақтың ұшында жетіледі. Мамыр — шілде айында гүлдеп, тамыз — қыркүйекте жемістенеді. Жемісі — жаңғақша. Жершашақ тұқымдасы — жыңғыл, ақ тікен, шырғанақтың тамырларына жабысып өсіп, паразиттік тіршілік етеді.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Биология
Айғыз ауылдық округі
Айғыз ауылдық округі – Абай облысы Аягөз ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Айғыз, Көксала ауылдары кіреді. Орталығы – Айғыз ауылы. Округ құрамында болған Борлы ауылы 2013 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1821 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы ауылдық округтері