cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті
Сыпыра жырау
Сыпыра жырау — XIV ғасырда Батыс Қазақстан еңірін жайлаған түркі тайпаларының ортасынан шыққан атақты жырау, ноғайлы-қазақ эпосының негізін салушылардың бірі. Сыпыра жырау шығармалары біздің заманымызға жетпеді, алайда оның кезінде Дешті Қыпшақтағы ең атақты сөззергері болғаны, мол мұра туғызғаны байқалады.
Сыпыра жырау ел қамын жеген дана қария кейпінде қазақтың ескі батырлар жырының бірталайында бой көрсетті. Мысалы, Ер Тарғында Сыпыра жырау туралы: Бұл — өз өмірінде толғау айтып, тоғыз ханды түзеткен кісі еді делінеді. "Телағыс" жырында Сыпыра жырау ноғайлы ішінде шыққан өзара қырқысты өршітпей, жеке басының беделімен, жырының күшімен жауласушы жақтарды бітістіреді. Ал Едіге жырында ол жүз сексенге келген жұрт қамқоры, халықтың ақылшысы.
Көптеген эпостық жырларда Сыпыра жырау айтыпты деген әр түрлі мазмұндағы толғаулар ұшырасады. Эпос кейіпкері Сыпыра жыраудың прототипі — тарихи Сыпыра жырау екендігі жырланған. Қайткенде де, Сыпыра жыраудың өз тұсындағы және өзінен соңғы сахара сөз өнеріне елеулі ықпал еткенін аңғарамыз. Белгілі Мұрын жырау өзін Сыпыра жыраудың мұрагері санаған. Ал қарақалпақ елінің фольклор зерттеушілері Сыпыра жырауды қарақалпақ эпосының негізін салушы деп біледі.
Шалкиіз жырау
Шалкиіз жырау қазақ жыраулық поэзиясының атасы саналады. Шалкиіз Тіленшіұлы 1465 жылы Жайықтың шығыс бетінде дүниеге келеді. Жыраудың әкесі сахараның беделді, бай адамы болды. Шешесі Кіші жүздің ұйытқысы болған, Сыртқы Орда деп аталатын ұлыстың билеушісі Мұса бидің қызы екен. Шалкиіз мұсылманша білім алған, оның 1490 жылға дейінгі өмірінен дерек жоқ. Тек 1490 жылы ноғайлы әміршісі Темір бидің жанында болғаны белгілі. Кейбір зерттеушілердің пайымдауларына қарағанда, осы кезде жырау бірде әскер қатарында, бірде әміршінің елші, нөкерлері қатарында Қырым, Терістік Кавказ, Дон бойын тегіс аралап шыққан.
Темір өлгеннен кейін нағашылары Мұса ұрпақтарының маңайында болады. Кейін бұл топтан бөлініп, Қазақ ордасына біржола өтеді. Шалкиіз 95 жасқа жетіп қайтыс болған деп шамаланады.
Доспамбет жырау
Доспамбет жырау — 1490 жылы Азау қаласында туып, 1523 жылы Астрахан маңында қаза болған көне қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі және жорық жыршысы. Қазақ халқының қалыптасу кезеңінде өмір сүрген жыраудың руы — кіші ноғайлы. Өз заманындағы жорықтарға, Қырым, Ноғайлы, Қазан хандықтары арасындағы ұрыстарға қатынасқан. 1523 жылы Астрахан жорығы кезінде Доспамбет жырау бастаған шолғыншылар тосқауылға ұшырайды да, жырау ауыр жараланып, қайтыс болады.
Доспамбет жырау мұрасының дені жоғалған. Ел аузында, жекелеген қолжазбаларда сақталған бірлі-жарым туындылары XIX ғасырдың бас кезінде әр түрлі жинақтарға енді. Кеңес өкіметі тұсында Алдаспан антологиясында (1971 жылы) оның табылған шығармалары толық жарияланды ("Қалаға қабылан жаулар тигей ме", "Қоғалы көлдер, құм, сулар", "Айнала бұлақ басы тең..." т.б.). Жауынгер жырау туындыларының рухы ескілігіне, көркемдеу әдістерінің көнелігіне қарамастан, көңілге әсер етерлік терең, тілі мағыналы. Кейінгі Бұқар жырау Қалқаманұлы мен Махамбет жырларынан Доспамбеттің әсері аңғарылады.
Доспамбеттің "Қоғалы көлдер, кұм, сулар", "Азау, Азау дегенің", "Айналайын Ақ Жайық", т. б. өлеңдері белгілі.
Бұқар жырау
200px|right|thumb|[[Бұқар жырау]] Бұқар жырау(1693—1787 жылдары). Оның туған жері — Жиделі Байсын өлкесі. Дәл туған жылы белгісіз, мөлшермен, XVIII ғасырдың соңғы ширегі. Руы — арғын. Б9кар жырау 1702 жылы Бұхарадағы Кекілташ медресесін бітіріп, бірнеше тілде еркін сөйлейтін дәрежеге жетеді. Әсіресе парсы, араб тілдерін жетік үйреніп шығады. Медресе бітірген соң Түркістандағы Қожа Ахмет Йасауи мешіт-медресесі имамының шақыруымен сонда барып, Түркістан медресесінде дәріс береді.
Бұқар жырау мен Тәуке ханға байланысты мынадай бір аңыз бар: Тәуке хан мемлекет шаруасын Шығыс дәстүрімен жүргізіп, күз бен қыста мемлекет ішіндегі ғалым, білімдар адамдарды, діндарларды, сал-серілерді хан ордасына шақырып алып, кеңес құрады екен. Ел сыйлыларынан халық жағдайын, жұрт аузынан сыр тартып, біліп отырады екен. Қайтарда бәріне сый-сияпат беріп, үлкен қошемет керсетеді екен. Сондай бір жиында қонақтар ас ішіп болғаннан кейін, хан бір сауал кояды: "Дүниеде не нәрсе өлмейді, соны тауып беріңдер", — дейді. Сонда біреулер: "Тау өлмейді", енді біреулер: "Су өлмейді", енді бірі: "Аспандағы жұлдыз өлмейді", — дейді. Төрде піл сүйегінен жасалған биік тақта отырған патша "таптың" демеген соң, жұрт тосылып қалады. Сонда ширығып отырған Бұқар: "Алдияр тақсыр, мен тауып берейін", — деп сөйлеп кетеді:
Сонда тақта маңғаз отырған хан Тәуке иығына жамылған қамқа тонын шешіп, Бұқардың иығына жапқан екен дейді.
Бұқар жырау өмірінің ең жауапты кезі — Абылай ханның бас кеңесшісі болған кез. Бұл бір киын, "Ақтабан шұбырынды", ел басына күн туған, елдің елдігі сыналатын кезең еді. Осынау ел тағдыры шешілер ауыр кезеңде жырау ханға дұрыс бағыт беріп, даналықтың, үлкен сұңғыла-сәуегейліктің үлгісін көрсеткен.
Бұкар жырау шындықты бетке айтатын батылдығымен де дараланады. Бірде Абылай көршілес орыс еліне қарсы жорық ашпақ болғанда, Бұқар жырау оның немен тынатынын болжап, халық үшін қатерлі жаугершілік жолынан сақтап қалады.
Абылайдың асып-тасқанын, жөнсіздігін көргенде, оның хан болып туа қалмағанын есіне салатын:
XVIII ғасырдағы жыраулардың ең көрнекті өкілдері, жорық жыршылары Тәтіқара мен Үмбетей жыраулардың толғауларындағы ел бастаған батырлардың ерліктері өлеңмен өрілген шежіре деп қарауға болады. Мысалы, Үмбетей жырау мен Бұқар жыраудың Қанжығалы Бөгенбай батыр туралы жырында Бөгенбайдың, Қаракерей Қабанбай, Шақшақұлы Жәнібек, Қаз дауысты Қазыбек, Қу дауысты Құттыбай сынды батыр-билермен бірге тізе қосып, жаудан қазақ жерін азат еткендігі жырланады.
Бұқар жыраудың Абылай ханға арналған толғауында Қабанбай, Бөгенбай, Жәнібек, т.б. батырлардың есімдері аталады.
Қабанбай батыр" жырында ел үстінде жатқан батырдың көңілін сұрайтын Бұқар жырау оны қайнар бұлаққа, дүлділ пыраққа теңей келіп: "Құрбандығыңа арғын мен үйсіннің, керей мен алшынның әрқайсысынан жүз кісі айттым, соның басы әзім болайын, — деп жылайды. Бұл жерде жырау Қабанбай сынды ердің халық перзенті екендігін, оның халқы үшін бағасының қандай екендігін көрсетуге тырысқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Қазақ жыраулары Санат:Қазақстан әдебиеті
Бюттельборн
Бюттельборн (Büttelborn) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Грос-Герау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 13 703 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 30,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 33 003. Муниципалитеттің басшысы — Хорст Гёльценлойхтер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Тесіктөбе
Тесіктөбе — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Жігерген ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Чалбун
Чалбун — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Молома өзенінің сол жағалауынан 278 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені; Вятка өзені қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қарақұдық (қыстау)
Қарақұдық — Тайсойған құмының солтүстік-батысындағы қыстау.
Тесіктөбе
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 40 км-дей жерде.
Қарақұдық (қыстау)
Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Тасшағыл ауылының солтүстігінде 7 км жерде орналасқан. Ойыл өзенінің аңғарында. Солтүстігінде Жырақұдық, Қаракөл жайлаулары мен Бесқұдық құдығы, шығысында Айғыршағыл, Өтебай қыстаулары, Қаттыкөл, Байтақ көлдері мен Ақмырза жайлауы, батысында Қайып, Бесқотыр қыстаулары орналасқан. Қаттыкөл көлінің жағалауы мал жайылымы ретінде пайдаланылады.
Тесіктөбе
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1050 адам (543 ер адам және 507 әйел адам) болса, 2009 жылы 1209 адамды (640 ер адам және 569 әйел адам) құрады.
Coldplay
Coldplay — әнші Крис Мартин және гитарист Джонни Баклэнд 1996 жылы Лондон қаласында құрған британдық рок-тобы. Кейiн оларға бас-гитарист Гай Берримен және барабаншы Уилл Чемпион қосылды. Coldplay бүкіл әлем бойынша сатылған альбомдар көшірмелерінін саны 80 миллион асты. «Грэмми» марапатынын жеті дүркiн иегерлерi.
Тесіктөбе
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Қарақұдық (қыстау)
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Вакуум кристалдағыш
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Мультиплекстік (байттық) режім
Мультиплекстік (байттық) режім (Мультиплексный (байтовый) режим; multiplex (byte) mode) — алмасуды басқару құралдарын уақыт бойынша бөлуге негізделген саны өте көп абоненттердің арнаны бір мезгілде пайдалану тәсілі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Coldplay
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ұлыбритания музыкалық топтары Санат:Ұлыбритания рок топтары
Өт өзекшелері
Өт өзекшелері (желчные канальцы); (ductuli fellae, ductuli — өзекшелер) — бауыр бөлікшелеріндегі түзілген өтті өт жолына әкелетін майда түтікшелер. Диаметріне байланысты өт өзекшелерінің қабырғаларын бірқабатты текше (куб) тәрізді немесе бірқабатты призма тәрізді эпителий құрайды.
Дереккөздер
Санат:Асқорыту жүйесі
Кастелу-ду-Пиауи
Кастелу-ду-Пиауи (Castelo do Piauí) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кампу-Майор экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27 000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 063,960 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1762 жылы құрылған.
Санат:Пиауи елді мекендері
Жетікөл (Батыс Қазақстан облысы)
Жетікөл — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Жетікөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан оңтүстікке қарай 39 км жерде орналасқан, Бұлдырты өзенінің жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 389 адам (194 ер адам және 195 әйел адам) болса, 2009 жылы 288 адамды (148 ер адам және 140 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Фрикцион
Фрикцион - көп делегейлі фрикциялық тіркес.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Акарицидтер
Акарицидтер (akarі — кене және caedo — өлтіру) кенежойғыштар — кене жойғыш дәрілер.Олар негізінен астық, көкөніс, жеміс-жидек, мақта тағы басқа дақылдарға түскен кенелерді жою үшін қолданылады. Сонымен қатар акарицидтер мал шарушылығына көп зиян келтіретін және жұқпалы ауруларды тасымалдайтын экзопаразит кенелерді құрту үшін де пайдаланылады. Акарицидтердің түрін таңдау, қолдану тәсілі мен мерзімін белгілеу олардың уытына және кенелердің түрлеріне байланысты. Кейбір кенелердің көбею кезеңдері өте жиі болғандықтан олардың акарицидтерге төзімді басқа түрлері жылдам пайда болады. Осыған байланысты кенелерді құрту үшін акарицидтердің жаңа түрлері, қоспалары, кенелерді улау механизмі өзгешелері қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Инсектицидтер
NGC 606
NGC 606 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1881 жылы 18 қазанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 606 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5874, UGC 1126, MCG 3-5-10, ZWG 460.11, IRAS01321+2109.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Ламшпринге
Ламшпринге (Lamspringe) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хильдесхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3001 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,3 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 54 023. Муниципалитеттің басшысы — Ларс Хер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 ауылдық округке бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Таужаралу
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Лингвистикалық атлас
Лингвистикалық атлас — лингвистикалық география әдісімен құрастырылған карталардың қамтитын объектісі мен тақырып ыңғайына қарай басы бір жерге біріктірілген жинағы (лингвистикалық карталардың жинағы), лингвистикалық карталар сериясы. Географиялық жағынан алғанда лингвистикалық атлас нақтылы бір тілдің өз ішіндегі диалектілерін, сондай-ақ тектес, тектес емес тілдердің тобын қамтуы да мүмкін. Осыған сәйкес лингвистикалық атластың диалектологиялық атлас, тектес тілдердің атласы, аймақтық диалектологиялық атлас сияқты түрлері болады. Лингвистикалық атлас түзу тәжірибесінің ғылымға енгеніне көп болған жоқ. "Францияның лингвистикалық атласы" деген атпен тұңғыш ұлттық атласты құрастырғандар - Жильерон мен Эдмон. Кейін "Жалпы славян тілдерінің лингвистикалық атласы", "КСРО-дағы түркі тілдердің диалектологиялық атласы" секілді бірнеше атлас дүниеге келді. Қазір "Европаның лингвистикалық атласына" деректер жиналып жатыр. Жайықтың батыс бетіндегі қазақтардың тілі де осы атласта қамтылатын болғандықтан, бұған қазақ тілінің мамандары да қатысып отыр.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвистика
IC 1383
IC 1383 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66792, ZWG 375.37.
Сыртқы сілтемелер
IC 1383 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Футболдан Молдова чемпионаты 2022/23
Футболдан Молдова чемпионаты 2022/23 — Молдова Супер Лигасының 32-ші маусымы. 8 клуб Молдова чемпионы атану үшін сынға түсті.
1-кезең
Дереккөз: FMF, UEFA, Soccerway
2-кезең
Дереккөз: FMF, Soccerway
Сілтемелер
Санат:2022 жылғы футбол Санат:2023 жылғы футбол Санат:Футболдан Молдова чемпионаты
Неоплазма
Неоплазма (Neоplazma - пайда болған - жаңа құрылымды ісік) - неоплазма. Онкоморфологияда кең таралған ісік деген ұғымды тудыратын термин - наопластикалық өзгеріс.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Дуани
Дуани (Doignies) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59176, пошта индексі — 62147.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 279 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Айжарық (футбол клубы)
Айжарық футбол клубы — Шымкент қаласындағы футбол клубы.
2008 жылы құрылып, Қазақстан чемпионатының бірінші лигасында өнер көрсетті. 26 кездесуден 29 ұпай жинап, 14 клубтың ішінде 13-орын алды. Келесі жылы да 24 ұпаймен 13-орында қалды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футбол клубтары Санат:Алфавит бойынша футбол клубтары Санат:2008 жылы құрылған футбол клубтары Санат:2009 жылы жабылған футбол клубтары Санат:Шымкент футбол клубтары
Бақтыбай Ақбердіұлы Шелпеков
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Нұр Отан мүшелері
Машиналық уақытты жоспарлау
Машиналық уақытты жоспарлау (Планирование машинного времени) — пайдаланушыларга тиімді қызмет ету мүддесінде есептеуіш техниканы барынша жүктеуді ескере отырып компьютер жұмысының кестесін жасау.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Дэвис Сити (Айова)
Дэвис Сити (Davis City) — Айова штатының Декатур округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.5 км². FIPS коды — 19-19090.
Чор-Бакр
Чор-Бакр (Chor Bakr) — Өзбекстандағы Бұхарадан бес шақырым жерде Сумитан ауылында орналасқан некрополь (қорым). XVI ғасырда Бұхараның сол кездегі хандарының ең ықпалды рулардың өкілдері джуибар шейхтері осында жерленді. ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енгізілген.
Дэвис Сити (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 275 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Декатур округы (Айова)
Чор-Бакр
Тарихы
Бұхара жерінде киелі орын – Чор-Бәкір қорымының пайда болу тарихы 10 ғасырдан, арабтар ислам ілімді тарату үшін осы жерге келген кезден басталады. Мұнда алғаш рет Жүйбар шейхтері тұқымының өкілдері мың жыл бұрын жерлене бастады. Сумитан жеріндегі алғашқы жерлеу орны қасиетті пайғамбардың алғашқы ұрпағы – Әбу Бәкір әс-Сыддықтың бейіті болды. ХІХ ғасырда жерлеу ережелері біршама өзгеріп, Жүйбар әулетінің әйел өкілдерін жерлеуге мүмкіндік берді.
1560 жылы Шейбанидтер әулетінің билеушісі Абдулла хан II осы әулетті еске алуға шешім қабылдады, мұнда мешіт, медресе және ханака салуды бұйырды. Бұл оның мұғалімі, 1563 жылы қайтыс болған джуйбар шейх Қожа Мұхаммед Исламға сыйлық болды.
Шумиха (Мегра тармағы)
Шумиха (ШундӨзен) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мегра өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Шексна өзені бастауынан (сонымен қатар Ақ теңізінен) Череповец су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Міндетін атқару
Міндетін атқару - объектінің жұмыс кезіндегі, міндетін атқаруы.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Чор-Бакр
Тарихы
Чор-Бакр ғасырлар бойы өзінің сәулеттік кемелдігімен саяхатшыларды таң қалдыруда. XVI ғасырда Бұхара жерлерін басқарған Әмір Абдулла хан II кезінен осы күнге дейін сақталған оның келбеті қорымға көрік беруде.
Сипаттама
Чор-Бәкрдың солтүстік бөлігінде әр жағынан сәндік және жеміс ағаштары, жүзімдіктер мен раушан гүлдері бар гүлзарлар егілген Чор-бағы бар. Оған қала қақпасынан ұзындығы 5 шақырымдай екі арық өтеді.
Дереккөздер
Санат:Өзбекстан сәулеті Санат:Өзбекстандағы әлемдік мұра
Қасықты (қыстау)
Қасықты — Қарақұм құмының орта бөлігіндегі қыстау.
Автобұғаттау сигналы
Автобұғаттау сигналы (Сигнал автоблокировки) — кенеттен болатын жағдайларда, мысалы, қысқа тұйықталуда, ток жүрмей қалғанда, электрондық құрылғының жұмыс режімін автоматты түрде реттеу, оның істен шығуын болдырмау сигналы.
Қасықты (қыстау)
Атырау облысы, Жылыой ауданы, Қаратон кентінің шығысында 34 км жерде орналасқан. Солтүстігінде Қосшағыл қыстауы, шығысында Толтыр соры, батысында Ақтөбе төбесі бар. Құмда теріскен аралас ақ жусан, еркек шөп, изен, т.б. сораң шөптесіндер өседі.
Доситеево (Хасково облысы)
Доситеево (Доситеево) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Харманли қауымының құрамына кіреді.
Автобұғаттау сигналы
Дереккөздер
Санат:Электроника
Доситеево (Хасково облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 323 адамды құрайды.
Қасықты (қыстау)
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Затбелгі
Затбелгі — тауар белгісінің түрі, тауардағы жапсырма парақша, құлақша немесе оған тіркелген талон түріндегі таңба, онда тауар туралы деректер (салмағы, саны, мөлшері, дайындаушысы, дайындалған күні, т.б.) көрсетіледі.
Доситеево (Хасково облысы)
Пошта индексі — 6472. Телефон коды — 03768. ЕКАТТЕ коды — 23011.
Затбелгі
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Доситеево (Хасково облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Лентини
Лентини (Lentini) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Сиракуза провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 24 441 адамды құрайды. Халық тығыздығы 110 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 215,75 км² шамасында. Пошта индексі — 96016.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Орташа Хабирутта
Орташа Хабирутта — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хадуттэ өзенінің оң жағалауынан 186 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Футболдан Украина чемпионаты 2023/24
Футболдан Украина чемпионаты 2023/24 (укр. Чемпіонат України з футболу 2023—2024) — турнирдің 33-ші жарысы. Санат:Футболдан Украина чемпионаты Санат:2023 жылғы футбол Санат:2024 жылғы футбол
Гутенберг қабаты (белдемі)
Гутенберг қабаты (белдемі) – жоғарғы мантияның сейсмикалық толқындар жылдамдығы біршама баяулап қалатын қабаты.
Бұл қабатты 1926 жылы Гутенберг даралаған, оны шартты түрде астеносфералық қабаттың баламасы деп есептеуге болады.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Апикун-Асу
Апикун-Асу (Apicum-Açu) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Солтүстік Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-Осидентал-Мараньенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Жанартаутекті белдеу
Жанартаутекті белдеу - әр текті, көнелігі тұрғысынан да бір-бірінен өзгеше құрылымдық элементтердің өзара жапсарласу өңірлерінен көрініс беретін, негізінен жанартаутекті таужыныстардан тұратын, ұзақ қашықтықтарға (жүздеген, тіпті мындаған километр) түзу бағытта немесе аз-маз иіле сағаланған белдемдер жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Вулканология
Иса Байзақов ауылы
Иса Байзақов (2006 жылға дейін – Кайманачиха) — Павлодар облысының Ертіс ауданындағы ауыл, Байзақов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ертіс ауылынан солтүстік-батысқа қарай 35 км жерде, Ертіс өзенінің сол жағалауында орналасқан. Өзен аңғарының қара және шалғынды қызыл қоңыр топырағында боз аралас астық тұқымдас әр түрлі шөптесін өсімдіктер өседі.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1906 адам (925 ер адам және 981 әйел адам) болса, 2009 жылы 1933 адамды (930 ер адам және 1003 әйел адам) құрады.
Тарихы
1992 жылға дейін "Кайманачиха" болып аталып келген. Елді мекендегі агроөндірістік кооператив пен бірнеше шаруа қожалықтары астық шаруашылығымен айналысады. Ауылға көрнекті қазақ ақыны И. Байзақовтың есімі берілген (1992). Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Ертіс ауданы елді мекендері
Бобадилья
Бобадилья  (Bobadilla (La Rioja)) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Нахера ауданында (комарка) орналасқан.
Чукалы
Чукалы — Башқұртстанның Балтачев ауданындағы ауыл, Ескі Янбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 145 адамды құрады. Пошта индексі — 452991, ОКАТО коды — 80208834007.
Бобадилья
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 128 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,66 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 37 км.
Чукалы
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Бобадилья
Қала қамқоршысы дева де Вальванера болып саналады.
Чукалы
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бобадилья
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Қарасу (Ақтоғай ауданы)
Қарасу — Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы, Қарабұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақтоғай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 106 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 347 адам (185 ер адам және 162 әйел адам) болса, 2009 жылы 227 адамды (110 ер адам және 117 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Кандресс
Кандресс (Candresse) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40063, пошта индексі — 40180.
Қаштай (қыстау)
Қаштай —Қамыс-Самар жайылмасының оңтүстігіндегі қыстау.
Кандресс
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 805 адамды құрады. Халық тығыздығы — 94,26 адам/км².
Қаштай (қыстау)
Атырау облысы, Индер ауданы, Өрлік ауылының батысында 103 км жерде орналасқан. Төбелі-қырқалы құмдарда еркек шөп, жүзгін, қияқ, құмаршық, бұталар өседі. Мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Кандресс
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Сурка
Сурка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Линтовка өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Сурка
NGC 5759
NGC 5759 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан I (бұрыс галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Центрге тартқыш үдеу
Дереккөздер
Санат:Физика
Acceleration
Жавог
Жавог (Javaugues) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Бриуд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43105, пошта индексі — 43100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 196 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Ақсуат (Солтүстік Қазақстан облысы)
Ақсуат — Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданындағы ауыл, Ақсуат ауылдық округі орталығы, темір жол стансасы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тимирязево ауылынан оңтүстікке қарай 22 км-дей жерде, Обаған және Есіл өзендерінің су айрығындағы дала белдемінде, Ақсуат көлінен оңтүстік-шығысқа қарай 7 км-дей жерде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1958 жылы Жаңа Қорған- Пески (Новошиимский) темір жолын салуға байланысты қаланған. Ақсуат мал бордақылауға мамандандырылған “Целинное” бірлестігі мен ауылдық кеңестің орталығы болып келді. Мұнда бұрынғы кеңшар негізінде әртүрлі шаруа (фермер) қожалықтары құрылған. Элеватор, май зауыты, 8 жылдық мектеп, клуб, дәрігерлік пункт бар.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1653 адам (817 ер адам және 836 әйел адам) болса, 2009 жылы 1099 адамды (536 ер адам және 563 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тимирязев ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Жігерген
Жігерген — Түркістан облысы Қазығұрт ауданындағы ауыл, Жігерген ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 38 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1222 адам (629 ер адам және 593 әйел адам) болса, 2009 жылы 1155 адамды (607 ер адам және 548 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Ядролық Жарылыс Зардаптары
Ядролық жарылыс зардаптары, қ. “Азғыр” ядролық полигоны, “Капустин Яр” ядролық полигоны, “Семей” ядролық полигоны, “Тайсойған” полигоны.
Дереккөздер:
Санат:Физика
Цех
thumb Цех (Zunft) —
Дереккөздер
Санат:Өнеркәсіп
Санзе
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 135 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Автогенератор
Автогенератор - тұрақты ток көзінің қуатын пайдаланып, өздігінен қозатын, белгілі жиіліктегі және амплитудадағы гармоникалық тербелістерді немесе белгілі бір ұзақтығы мен амплитудасы бар импульстік сигналдарды тудыратын электрондық схема.
Дереккөздер
Санат:Электроника Санат:Физика
Эшкалуш-де-Сима
Эшкалуш-де-Сима (Escalos de Cima) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Каштелу-Бранку муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1110 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,47 км² шамасында. Халық тығыздығы — 71,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Эспаньол
Өз алаңындағы ойындарын "Корнелья-Эль Прат" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 40 мың адам.
Төрт дүркін Испания кубогы иегері.
Танымал жаттықтырушылар
Санат:Испания футбол клубтары
Вернон Тауншип (Нью-Джерси)
Вернон Тауншип (Vernon Township) — Нью-Джерси штатының Сассекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 25453 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 182.7 км² шамасында. FIPS коды — 34-75740.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Улука
Улука — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Вологда облысы, Новгород облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Молога (старица) өзенінің оң жағалауынан 189,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Молога өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
1919 жылғы Мысыр көтерілісі
Мысыр көтерілісі (1919, 1921) – Мысыр халқының ағылшын отаршылдарына қарсы ұлт-азаттық көтерілістері. Ресейдегі Қазан социалистік төңкерісінің әсерінен туындаған болатын. Алдымен 1919 жылы 9 наурызда «Вафд» партиясының басшысы, бастаушысы С. Загулдың тұтқынға алынуына қарсы Каирда демонстрация болып өтіп, 10 наурызда жұмысшылар ереуілге шығып, 11 наурызда ереуіл арты көтеріліске ұласты. Көтеріліс бүкіл Мысырды қамтыды. 13 наурызда Жоғары Мысырдағы барлық ағылшын гарнизондары қуылып, қоршауға алынды. Төменгі Мысырда көтерілісшілер бірқатар аудандардың едәуір бөлігін азат етті. Қалалар мен ауылдардың көпшілігіне революциялық өкімет мүшесі – ұлттық комитеттер құрылды. Ағылшын империалистері Мысырда үлкен армия жинап, көтерілісті басты. Жеке ұрыстар сәуірдің аяғына дейін созылды, ал 1919 жылы қыркүйек – қарашада Каир мен Александрияда ірі революциялық шайқастар болды. 1921 жылы 23 желтоқсанда ағылшындарға қарсы жаңа көтеріліс шығып, ол 1922 жылдың басына дейін созылды. 1919, 1921 жылдары Мысыр көтерілістері 1922 жылы 28 ақпанда Ұлыбританияны Мысырдағы протектораттығынан бас тартып, сөз жүзінде Мысырдың тәуелсіздігін мойындауға мәжбүр етті.
Бақсай ауылдық округі
Бақсай ауылдық округі — Атырау облысы Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Таңдай, Есмахан, Көздіқара, Томан ауылдары кіреді. Орталығы – Таңдай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2412 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Махамбет ауданы ауылдық округтері
Амарони
Амарони (Amaroni) — Италиядағы қала, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Катандзаро провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2007 адамды құрайды. Халық тығыздығы 223 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 88050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Оңайбай Шотбасұлы Есентұрлиев
Өмірбаяны
Гурьев педагогика институтын (қазіргі Атырау унивеситеті) бітірген (1966).
1966 – 86 жылы Қызылсай, Каменный орта мектептерінде мұғалім, директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, директоры.
1986 жылдан Каменный, Төлеп ауылдық кеңесі атқару комитетінің төрағасы, әкімі.
Еңбектері
Ел мен жердің қазақы атауын қайтарып беру жөнінде келелі мәселелер көтеріп, бірнеше мәрте мақалалар жазды. Соның нәтижесінде Каменный ауылына Ер Төлеп аты берілді, Каменный орта мектебі Социалистік Еңбек Ері А.Махмутов есімімен аталды.
Санат:Қазақстан педагогтары
Кокал-ди-Телья
Кокал-ди-Телья (Cocal de Telha) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кампу-Майор экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 167 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 322,103 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,9 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Балыққа тосқауыл
Балыққа тосқауыл — өзеннен су алғыш имаратында балықтың жарақатсыз, зақымдалынбай, шығынға ұшырамай өтуі үшін орнатылатын балық қорғағыш имарат.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Нефробластома
Нефробластома (Nephroblastoma - үйректің жетілмеген тканінен өскен ісік) - Бүйректің эмбриональдық тканіген өсетін қатерлі ісік, 1 - 4 жастағы балаларда кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Жердің ішкі өңірлеріндегі қысым
Жердің ішкі өңірлеріндегі қысым – Жер қимасына тән заттар тығыздығы мен салмақ күшіне тәуелді болып келетін Жердің ішкі өңірлеріндегі қысымның нақтылы мөлшерлері гидростатикалық теңдеулер көмегімен анықталады.
Бұл қысым мөлшері континенттерге тән жер қыртысының табаныдеңгейінде 10 кбар шамасында, мантия өңірінде жүздеген кбар, мантия мен ядро жапсарында 1,3.10 (3) кбар, ал Жер кіндігінде 3,5 ± 0,5.10 (3) кбар.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Кальден
Кальден (Calden) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Кассель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7421 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 54,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 33 005. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Дингес.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Эседа-Яха
Эседа-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еся-Яха өзенінің оң жағалауынан 83 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 607
NGC 607 — Кит шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1855 жылы 23 тамызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 607 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Қарақұдық (Жетікөл ауылдық округі)
Қарақұдық — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Жетікөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 172 адам (85 ер адам және 87 әйел адам) болса, 2009 жылы 88 адамды (42 ер адам және 46 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы елді мекендері
Футболдан Өзбекстан чемпионаты 2023
Футболдан Өзбекстан чемпионаты 2024 (өзб. Oʻzbekiston Superligasi 2022) — турнирдің 32-ші жарысы. 14 команда Өзбекстан чемпиондығы үшін сынға түседі.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Өзбекстан чемпионаты Санат:2023 жылғы футбол
Чахловица
Чахловица (Берёзовая) — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вятка өзенінің сол жағалауынан 649 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені; Вятка өзені қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Өлке (ЖШС)
“Өлке” ЖШС – баспа. 1991 жылы құрылған. Мемлекеттік және жеке тапсырыстар бойынша көп томдық шығармалар, энциклопедиялық басылымдар, монографиялар, ғылыми-зерттеу еңбектер, көркем әдебиеттер, жинақтар, анықтамалықтар, альбомдар шығарады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы Санат:Экономика
Зұлхаир Аймұхаметұлы Мансұров
Мансұров Зұлхаир Аймұхаметұлы (26.6.1946, Алматы облысы Сарқанд қаласы) — ғалым, химия ғылымдарының докторы (1990), профессор (1992). ҚазҰУ-ді бітірген (1968). 1968 — 2001 жылы ҚазҰУ-де ғылыми-зертханалық жұмыстарын, басшылық қызметтерін атқарды. 2001 жылдан ҚазҰУ-де бірінші проректор. Негізгі ғылыми жұмыстарының бағыты көмірсутектер жануының кинетикасы мен механизмін, суық және күйе түзгіш жалындардың құрылымын, каталитикалық көмірсутектің түзілуі мен оның қолданбалы аспектілерін зерттеуге арналған. Табиғи минералды және өсімдік шикізаттарын ауыспалы металл қатысында көміртектендіру арқылы нано-өлшемді талшықты көміртегін алып, оның морфологиясы мен құрылымын терең зерттеді және оларды сорбент, катализатор түрінде қолдануды енгізді. Мансұров мұнаймен ласталған топырақты термині әдіспен өңдеу үшін арнайы қондырғы құрастырды. Осы қондырғы арқылы мұнайды топырақтан бөліп алу және мұнаймен ласталған топырақты жол құрылысында суық асфальтты бетон дайындау үшін қолдану әдістерін ұсынды. Мансұровке жану процестерінің химиялық негіздеріне арналған іргелі зерттеулері үшін Қазақстан Мемлекеттік сыйлық (1992) және Қ.И. Сәтбаев атындағы сыйлық (2002) лауреаты атағы берілді.
IC 1384
IC 1384 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан I (нерегулярна галактика) типті галактика.
Тау-кен қысымы
Тау-кен қысымы – тау жыныстарына тән әртүрлі қозғалыстар нәтижесінде олардың тау-кен қазындылары қабырғалары мен тіреуіш-таяуларына тигізер әсері.
IC 1384
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66796, MCG 0-54-17, ZWG 375.39.
Тау-кен қысымы
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Фуат Шәкірұлы Мансұров
Фуат Шәкірұлы Мансұров  (10.1.1928 жылы туған, Алматы) — дирижер, ҚазКСР-інің (1967), Татар АКСР-інің (1975) және РФ-ның (1998) халық артисі
IC 1384
Сыртқы сілтемелер
IC 1384 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Фуат Шәкірұлы Мансұров
Мәскеу қаласында өткен Жастар мен студенттердің бүкіл дүниежүзілік фестивалінің (1957), 2-Бүкілодақтық дирижерлер байқауының (1966), Татарстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығы (1994) лауреаты болды.
Достық және “Құрмет белгісі” орденімен марапатталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:10 қаңтарда туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:11 маусымда қайтыс болғандар Санат:Троекуров зиратында жерленгендер Санат:КСРО дирижерлері Санат:Ресей дирижерлері Санат:Қазақстан дирижерлері Санат:КСРО музыка педагогтары Санат:Ресей музыка педагогтары Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Татарстан Республикасы алдындағы еңбегі үшін орденінің иегерлері Санат:2 дәрежелі Достық орденінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Ресей Федерациясының халық әртістері Санат:Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері Санат:Татар АКСР-інің халық әртістері Санат:Ресей академиялық музыканттары Санат:Қазақстан академиялық музыканттары Санат:Үлкен театр дирижерлері Санат:Татарстан музыканттары Санат:Мұса Жәлел атындағы Татар опера және балет театры тұлғалары Санат:Абай атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театры тұлғалары Санат:Ғабдулла Тоқай атындағы сыйлықтың иегерлері Санат:Мәскеу консерваториясы оқытушылары Санат:Қазан консерваториясы оқытушылары Санат:КСРО спорт шеберлері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Марктредвиц
Марктредвиц (Marktredwitz) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Вунзидель-Фихтель ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17253 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 49,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 79 136. Қаланың басшысы — др. Биргит Зеельбиндер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 23 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Алматы педагогикалық колледжі
Алматы Педагогикалық Колледжі — бастауыш сынып мұғалімдері мен мектепке дейінгі мекемелерге тәрбиеші мамандар даярлайтын мемлекеттік арнаулы орта оқу орны. 1980 ж. Алматы қалалық педагогикалық училищесі болып ашылған. Кейін №2 Алматы педагогикалық колледжі болып аталады. Колледждің күндізгі және сырттай оқытатын бөлімдері бар.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Алматы колледждері
Тізбекті реакция
Дереккөздер
Санат:Физика
Жарғыш
Жарғыш — оқ-дәріні әрекетке келтіру үшін қолданылатын құрылым. Жарғыштар:
Жарғыштың қауіпсіздігі, нақты айтқанда, оның алдын ала жарылмайтындығы тежегішпен қамтамасыз етіледі. Жарғышты дайыңдыққа келтіру әрекетті жарылғышты қайыру деп аталады. Оқ-дәрінің әр түрлі орындарында орналасқан бірнеше блоктан тұратын жарылғыштар жарғыш құрылымдар деп аталады. Жарғыштардың алғашқы түрлері 16 ғасырда пайда болды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Иммунды тапшылық
Иммунды тапшылық — иммундық жауаптың арнайы құрамдарының жоғалуы. Иммунды тапшылық белгілері Т-және В-торшаларының қызметінің бұзылуынан туады. Осының салдарынан организмнің антидене түзу қабілеті бұзылады.
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1975
УЕФА Кубок иелері кубогының 1975 жылғы финалында "Динамо" (Киев) және "Ференцварош" клубтары кездесіп, динамошылар 3:0 есебімен жеңіске жетті. "Динамо" украиналық ғана емес, посткеңестік елдер арасында турнирде жеңіске жеткен бірінші клуб.
Иммунды тапшылық
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика
Агроөнеркәсіптік кешен құрамы мен маңызы
Агроөнеркәсіптік кешен: күрделі құрылым
Олардың негізгі бөлігін ауыл шаруашылығы өндіреді.
Ауыл шаруашылық өнімдерін өндіріп қоюдын, өзі жеткіліксіз. Оны сақтап, сапалы түрде өңдегеннен кейін халыққа уақытында жеткізу керек. Ауыл шаруашылығы бұл мәселелерді басқа салалардың көмегінсіз шеше алмайды. Сондықтан оның қажеттіліктерін қамтамасыз етіп, өнімдерін өңдейтін өнеркәсіп өндірістері мен ауыл шаруашылығының арасында тікелей байланыс қалыптасқан. Басқаша айтқанда, агроөнеркәсіп кешені (АӨК) пайда болды.
Агроөнеркөсіптік кешеннің негізгі мақсаты - халықты азық-түлікпен, ал өнеркәсіпті қажетті шикізатпен қамтамасыз ету.
АӨК құрамында үш негізгі буын бар. Олар ауыл шаруашылығы өнімдерін халық тұтынатын тауарларға айналдырады.
Жұмыскерлердің саны жөнінен (2,4 млн адам) АӨК аса ірі салааралық кешен болып табылады. Ол елдегі ішкі жалпы өнімнің 1/10 бөлігін береді. АӨК өнімдері барлық тауар саудасының 50%-дан артығын құрайтындықтан, халықтың әл-ауқатын жақсартуға әсерін тигізеді. Сонымен бірге өнімдері шет елдерге сатылады. Мысалы, бидай және ұн Қазақстанның маңызды экспорттық тауары.
АӨК-тің 1 буыны - қызмет көрсету саласы
1 буыннын, салалары АӨК-ке ауыл шаруашылық машиналарын, құрал-жабдық жеткізе отырып, оның интенсификациясының жалпы деңгейін анықтайды. Тұтас кешеннің жетістіктері оның дамуымен тығыз байланысты. Өзірге АӨК-ті қажетті өніммен толық қамтамасыз ете алмай келеді.
АӨК-тің қалыпты жұмыс істеуі үшін техника мен құрал-жабдықтардың 4000-дай түрі қажет. Біздің елімізде олардың 400-дей түрі ғана шығарылады. Көптеген маңызды өндірістер дамымаған немесе енді пайда болып келеді.
Сондықтан әлі де ескі техника пайдаланылады, қол еңбегінің үлесі жоғары, ауыл шаруашылық дақылдары мен малдардың өнімділігі төмен. Өндірілген өнімнің аз ғана үлесі өңделеді. Еліміз шет елдерден азық-түлікті кеп мөлшерде сатып алады.
Ауыл шаруашылығы - АӨК-тің 2 буыны
Ауыл шаруашылығы - АӨК-тің орталық тізбегі болып табылатын, ел экономикасының дәстүрлік саласы. Оның өнеркәсіптен 3 негізгі айырмашылығы бар.
Жиі болатын құрғақшылық, қатты аяздар, қар басуы мен көктайғақ ауыл еңбеккерлеріне егін өнімі мен мал басын сақтап қалу үшін қажырлы күрес жүргізуге мәжбүр етеді. Осыған байланысты, еліміздің аумағын «тәуекелді егін жөне мал шаруашылығы зонасы» деп атауға болады.
Ауыл шаруашылығымен 200 мыңдай әр түрлі кәсіпорындар - фермерлік шаруашылықтар, акционерлік қоғамдар, серіктестіктер, кооперативтер мен тұрғындар шаруашылықтары айналысады.
Нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің рөлі өзгереді. Ол енді ауыл шаруашылық өнімдерін шығарумен айналыспайды, тек ол үшін қажетті жағдай жасайды.