cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Блайенбах
250px|thumb|Картада орналасуы Блайенбах (Bleienbach) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Аарванген округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 675 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.7 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 324, пошта индексі — 3368.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Модерн
150px|thumb|[[Альфонс Муха. Мод Адамс как Жанна д’Арк. Афиша 1909 жыл]] Модерн , модерн стилі (moderne – ең жаңа, қазіргі) – XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Еуропа және Америка елдері өнерінде орын алған стильдік ағым.
Модерн Бельгия, Ұлыбритания мен АҚШ-та – “жаңа өнер”, Германияда – “югенд-стиль”, Австрияда – “сецессион стилі”, Италияда “либерти стилі”, Испанияда – “модернизм” деген атпен белгілі.
Ол символизм мен эстетизм идеяларын, Ф.Ницшенің “өмір философиясын” дамытты.
Модерн стильдегі архитектура
right|thumb||200px|left|[[Бальо ұйі]] Модерннің негізгі принциптері – қоғамға сай ғимараттар тұрғызу, өнер арқылы дүниені өзгертуге талпыныс жасау. Модерн XX ғасырда архитектураның дамуына елеулі ықпал жасады. Ол сәулет өнеріне конструкциялықты, көркемдік бірлікке, функциялыққа негізделген еркін жобалауды, жаңа құрылыс материалдарын (темір, бетон, шыны, табиғи тас, жылтыр кірпіш, жұқа тақтай, кенеп) жан-жақты пайдалануды әкелді.
Қала салу ісіндегі бір жүйелілік пен Сурет:симметриялыққа модерн сәулетшілері алдыңғы жағы әр түрлі ғимараттарды кеңістікке еркін орналастыруды қарсы қойды. Жаңа техника әкелген түр тудырудың мол мүмкіндігі ғимарат бейнесін көркейте түсудің басты құралына айналды.
XX ғасырдың бас кезіндегі кейбір сәулетшілер функционализмді ерекше құптап, ғимарат қаңқасын әсерлей (Германияда П.Беренс, Австрияда О.Вагнер, Францияда Г.Перре, Россияда Ф.О. Шехтель салған ғимараттар) түсуге ден қойды.
Модерн стилінде өрнек салу затты әсемдеумен қатар оның композициялық құрылымын қалыптастыру құралы болып табылады. Бельгия сәулетшілері салған ғимараттар интерьеріндегі толқынды сызық пен өрнек тынысты кеңейтіп, еңсені көтере түседі.
Қондырғылы, сән және қолданбалы өнердің бір-бірімен астаса дамуы – модерн стиліне тән қасиеттің бірі. Ол графикадан да орын алды. Бұл саладағы белгілі суретшілер:
Кiтап иллюстрациясы және графика
thumb|left|[[Бердслей, Обри Винсент|Обри Бердслей. «Саломее». 1894]]
Кескіндеме мен мүсін өнері
thumb|right|150px|[[Огюст Роден (Амур және Психея)]] Кескіндеме мен мүсін өнерінде модерн стилі символизммен тығыз байланыста бола отырып, өз алдына көркемдік жүйе жасауға ұмтылды. Дегенмен ол XIX ғасырдағы дәстүрлі үлгіден алшақтап, шарттылыққа негізделген жаңа еуропалық ағымға бой ұрды. Бұл салада понтавен мектебі (П.Гоген бастаған) елеулі рөл атқарды. Модерннің кескіндеме мен мүсін өнері саласындағы белгілі өкілдері:
Суретшілер
Модерн қол өнері бұйымдары мен үй жиһаздарын жасауда елеулі жетістіктерге жетті. Қазіргі кезеңде Қазақстан сәулетшілері модерн мен дәстүрлі архитектуралық жетістіктерді ұштастыра отырып, модернді дамытуда үлкен жетістіктерге жетті (қонақ үй, жоғарғы оқу орны ғимараттары, т.б.).
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Матай Байысов ауылы
Матай Байысов ауылы — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Қарабұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Ландете
Ландете (Landete) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
Матай Байысов ауылы
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 6 км-дей жерде жатыр.
Ландете
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1376 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 79,34 км² шамасында.
Матай Байысов ауылы
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1249 адам (650 ер адам және 599 әйел адам) болса, 2009 жылы 1432 адамды (692 ер адам және 740 әйел адам) құрады.
Ландете
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Матай Байысов ауылы
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Стартиграфиялық бағана
Стартиграфиялық бағана - стратиграфиялық қимаға тән тау жынысы қабаттарының бір-бірімен астасу ретін және олардың жапсарласу сипатын шартты белгілер көмегімен нақтылы масштаб тұрғысынан арнайы кескіндейтін сызба.
Лусе
Лусе (Loucé) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,12 км² шамасында.
Стартиграфиялық бағана
Дереккөздер
Санат:Геология
Лусе
Коммунаның INSEE коды — 61236, пошта индексі — 61150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 104 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Бадья (Черная тармағы)
Бадья — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черная өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санта-Мария-ду-Салту
Санта-Мария-ду-Салту (Santa Maria do Salto) — Бразилиядағы қала, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Жекитиньонья мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алменара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Гертруда Элайон
Өмірбаян
Гертруда Элайон 1918 жылы 23 қаңтарда Нью-Йоркте еврей иммигранттарының отбасында (оның әкесі 12 жасында Литвадан иммиграциялаған, ал анасы 14 жасында — Ресейден) келген. Хантер колледжін бітіріп, бакалавриатты 1937 жылы алды, және Нью-Йорк университетін химия мамандығы бойынша 1941 жылы бітірді. Кейін лаборант және мұғалім болып, Бороу-Веллкам (қазір GlaxoSmithKline) фармацевтикалық компаниясында Джордж Хитчингстың ассистенті болғанша жұмыс істеді. Элайон әйел болған соң аспирантураға түсе алмады және кейінірек Джордж Вашингтон университетінің құрметті философия докторы дәрежесін алғанмен, дегенмен ресми Ph.D. үшін диссертациясын ешқашан қорғаған жоқ.
Элайон тапқан дәрілік препараттардың арасында, меркаптопурин (антилейкемиялық препарат), иммуносупрессор азатиоприн, аллопуринол (подагра кезінде қолданылады), безгекке қарсы пириметамин препараттар, триметоприм, ацикловир (герпесті емдеу үшін қолданылатын антивирустық препарат) бар.
Сілтемелер
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ биохимиктері Санат:АҚШ фармакологтары Санат:23 қаңтарда туғандар Санат:1918 жылы туғандар Санат:Нью-Йоркте туғандар Санат:21 ақпанда қайтыс болғандар Санат:1999 жылы қайтыс болғандар Санат:XX ғасыр биологтары Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар Санат:Нью-Йорк университетінің политехникалық институтының түлектері
Асеново (Велико Тырново облысы)
Асеново (Асеново) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Стражица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 723 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5159. Телефон коды — 06165. ЕКАТТЕ коды — 730.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Тілеген Қалмағанбетов
Тілеген Қалмағанбетов (1913, Маңғыстау ауданы Шайыр ауылы – 1980) – түбектегі тұңғыш агроном-бағбан, соғыс ардагері. Қазақ КСР-і ауыл шаруашылық курсын бітірген (1957). Климаты қатаң шөл және шөлейт өңірлерде егін егіп, бау-бақша өсіруге болатынын іс жүзінде толық дәлелдеген. «Құр-мет белгісі» (1979) орденімен, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1913 жылы туғандар
Гелиоэлектрлік бекет
thumb Гелиоэлектрлік бекет - күн сәулесінің қуатын электр қуатына айналдыратын қондырғы.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Квестенберг
Квестенберг (Questenberg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зангерхаузен ауданының құрамына енеді.
Өзбектер
Өзбектер (O’zbek, O’zbeklar) — Өзбекстан елінің негізгі халқы, түркітілдес ұлт. Жалпы саны 30 млн адамға жетеді. Орталық Азияда, соның ішінде Тәжікстанда, Қазақстанда, Қырғызстанда, Түрікменстанда және де Ауғанстан, Қытай, т.б. елдерде өмір сүреді.
Квестенберг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 289 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 325. Муниципалитеттің басшысы — Лиане Гаст.
Өзбектер
Тілі және жазуы
Өзбек тілі — түркі тілдерінің оңтүстік-шығыс (ортаазиялық) тармағы, қарлұқ тілдері тобына жатады. Өзбек тілі бірнеше диалектіге бөлінеді. Олардың ең үлкені оңтүстік-шығыс пен қала тұрғындарының тілдік ерекшелігін қамтитын қарлұқ диалектісі, ол қазіргі ұйғыр тіліне ұқсас келеді. Жазуы латын әліпбиіне негізделген.
Діні
Көпшілігі Ислам дінінің сүннит тармағын ұстанады.
Этногенез және тарихы
Антропологиялық жағынан ферғана-памир нәсіліне жатады, моңғол өңдесі аралас. Өзбектер этногенезіне Орта Азияны мекендеген ежелгі соғдылық, хорезмдік, бактриялық, ферғаналық тайпалар мен сақ, массагет тайпалары аздап та болса өз үлесін қосты. Өзбектер ұлтының қалыптасуы ұзаққа созылды, оның құрамы үлкен үш топқа бөлінді:
Өзбектердің этнографиялық қалыптасуына (әсіресе Хорезмде) оғыздар да қатысты. 16 ғ-да Бұхар хандығы, Хиуа хандығы, 18 ғ-дың бас кезінде Қоқан хандығының құрылуы өзбектердің ұлт ретінде қалыптасуын ұзақ уақыт тежеді. Олар тек 20 ғ-да Кеңес өкіметі тұсында ғана ұлт ретінде қалыптасты. Кеңестік жүйе олардың әрбір аудандағы өзіндік мәдениетін бір арнаға күштеп түсірді.
Құлпынай қайнатпасы
Құлпынай (клубника) қайнатпасы. Жидектері ұсақ, тағыз, шала піскен болуы тиіс. Оларды жаншып алмау үшін ұқыптылықпен іріктеп, сосын елекке салып салқын сумен жуады. Ішіне су кетпес үшін жумастан бұрын шөбін алмайды. Жуылған жидектің суын сорғытқаннан кейін қағазға не шүбірекке төгіп, жаяды. Кепкеннен кейін шөбінен тазартады. Оны қайнатудың екі түрлі әдісі бар.
Өзбектер
Кәсібі
Өзбектердің дәстүрлі кәсібі — егіншілік, сауда және ұсталық. Ірі қалаларда сауда, ұстаханалар, үлкен ауылды жерлерде қолөнер, ұсталықтың әр түрі (тігіншілік, зергерлік, тері илеу, сабын жасау, нан басу, тәтті шығару, т.б.) дамыды.
Жаңа Каратавлы (Әлкин ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Өзбектер
Отбасылық ғұрыптары
Жартылай көшпелі өзбектер туыстық жағдайды қатаң сақтаған. Қазіргі отбасылары шағын, бірақ та ұлдары үйленген соң әке үйі қасына таяу орнығады (бір-біріне көмектесіп тұру үшін), қарашаңырақта кіші баласы қалады. Әйелдер қоғамдық өмірге көп араласпайды. thumb|нобай|оңға|200px|Ұлттық киімдегі өзбек (1845-1847)
Құлпынай қайнатпасы
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Өзбектер
Киім-кешектері
Ерлер жейде, шапан; әйелдер слан матадан тігілген көйлек, шапан киді. 19 ғ-дың аяғы мен 20 ғ-дың басында белге дейін келетін камзол да киген. Бас киім ерлерде – тақия, жүн қалпақ, әйелдерде – орамал. Дәстүрлі аяқ киімі – тері етік, табаны жұмсақ мәсі, сыртынан галош киеді.
Атакент (кент)
Атакент (1998 жылға дейін — Ильич) — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы ндағы кент, темір жол бекеті, Атакент кенттік әкімдігі орталығы.
Өзбектер
Киім-кешектері
Әйелдер мен қыздар бірінші баласы туғанша шаштарын көрсетпей ұсақ етіп өріп қояды (кейде 40 жасқа дейін), егде әйелдер екі бұрымнан өреді.
Атакент (кент)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен солтүстік-батысқа қарай 18 км-дей жерде.
Өзбектер
Тағамдары
Өзбектердің негізгі тағамы өсімдік, сүт және сүт өнімдерінен жасалады. Сүйікті асы — палау. Басты сусыны шай, көбіне көк шай.
Атакент (кент)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 13 620 адам (6589 ер адам және 7031 әйел адам) болса, 2009 жылы 16 402 адамды (7937 ер адам және 8465 әйел адам) құрады.
Өзбектер
Тағамдары
Өзбекстанда тамақтану кезінде шай қоса ішіледі, ал шай қайнату тек ер адамдарға жүктелген. Шайдың ең көп таралған түрі - көк шай, сондай-ақ, қара шай, мейіз шай, түрлі жеміс-жидек, емдік шөптерден қайнатылған шай түрлері де жетерлік.
Атакент (кент)
Тарихы
Іргесі 1924 жылы мақта өсіретін Мақтаарал совхоз-техникумы ұйымдастырылуына байланысты құрылып, 1932 жылы Ильич кентіне айналды. 1940-57 жылдары аудан орталығы болды. 1969 жылы кентте одақтық маңызы бар «Мақтаарал» тәжірибе стансасы құрылды. 1998 жылдан Атакент аталады. «Мақтаарал» мақта шаруашылығы негізінде 2 акционерлік қоғам, 3 өнеркәсіп, бірнеше шаруа қожалықтары құрылып, «ЮТЕКС» жаңа мақта тазарту зауыты, шитті мақта қалдығынан (улюк) медициналық мақсаттарға пайдаланатын мақта (вата) шығаратын фабрика іске қосылды.
Өзбектер
Тағамдары
Өзбекстанада алдымен дастарханға тәттілер, кептірілген жемістер, жаңғақ түрлері, жемістер мен көкөністер, содан кейін салқын тіскебасарлар, соңында дәстүрлі палау және басқа да негізгі тағамдар ұсынылады. Өзбек дастарханында міндетті түрде ыстық күлше нандар қойылады. Оларды қыш пештерде пісіріп, үстіне түрлі дәмдеуіштер себеді. Дәстүрлі ұлттық тағамы - палау, әр өңірінде оны дайындау тәсілі әр түрлі, бірақ палауға қосылатын негізгі тағамдар бірдей, олар - ет, көбінесе қой еті, күріш, сәбіз, пияз, бұрыш, бөріқарақат және тмин дәні.
Әйгілі өзбек тәттілері, халва, "зангза" ірімшіктері, сұйық халва "халвайтар", майлы печенье "куш-тили", қатпарлы тоқаштар "катлама", "новат" балқытылған қант, "чак-чак" қантындағы жаңғақтар, "пашмак" карамельінен мақта кәмпиті. Үстелде әрдайым кептірілген жемістер мен жаңғақтар болады. Жемістер, жүзім, қауын, қарбыз да тіскебасар беріледі.
Қазақстандағы өзбектер
Өзбектер қазақ жеріне ежелден-ақ қоныстанған. Олар тұтас тұрып жатқан дәстүрлі аймақ — Түркістан облысы. Сонымен қатар, Алматы, Жамбыл, Қызылорда облыстарында да біршама өзбек ұлты тұрады. Дәстүрлі айналысатын кәсібі – диқаншылық, малшылық, құрылыс және сауда. Бүгінде Қазақстан аумағында 500 мыңға жуық өзбек тұрып жатыр. 2006 жылы Өзбек мәдени орталығы құрылды. Оның қызметі мəдени-ағартушылық жұмыстарға, өзбек жастарын өз халқының салт- дәстүріне тартуға, ана тілін үйретуге бағытталған.
Қазақстанда 30 өзбек балабақшасы бар, оларда 2000-нан астам бала тәрбиеленуде. Өзбек тілінде оқытатын 150 мектеп жұмыс істейді. Мектептерге оқулықтар, негізінен, Ташкенттен келетін, 1999 жылы Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі өзбек тіліндегі жаңа оқулықтар шығару туралы шешім қабылдады. Қазақстанның өзбек диаспорасы ана тілін оқуға және өздерінің этникалық ерекшеліктері мен мәдениетін сақтауға белсенді түрде ұмтылыс танытып келеді. Мұны Шымкентте өзбек театрының ашылуы, мерзімді басылымдары таралымының өсуі, түрлі мәдени-бұқаралық шараларға өзбек мәдени орталығының белсенді қатысуы растайды.
Дереккөздер
Санат:Түркі этникалық топтары Санат:Өзбектер Санат:Өзбекстан этникалық топтары Санат:Ауғанстан халықтары Санат:Қазақстан этникалық топтары Санат:Қырғызстан этникалық топтары Санат:Тәжікстан этникалық топтары Санат:Түрікменстан этникалық топтары Санат:Ресей халықтары Санат:Қытай этникалық топтары
Валлерн-на-Тратнахе
Валлерн-на-Тратнахе (Wallern an der Trattnach) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Грискирхен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2905 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14.6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GR, ресми идентификациялық коды — 4 08 32.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Кислингер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Игібаев Тасболат Мыңболұлы
Игібаев Тасболат Мыңболұлы (1938 жылы туған) – техникалық ғылыми докторы (1998).
Қарағанды политенхникалық институтын бітірген (1967) соң Жезқазған шахталарында кен қопарушы, слесарь-автоматшы, механик, Жезқазған тау-кен техникумында оқытушы, Қарағанды шахталарында ауысым мастері, кен инженер, бұдан кейін Қарағанды политенхникалық институтының Балқаш бөлімшесінде декан, Алматы темір жол көлігі инженерлері институтының Ақтөбе бөлімшесінде декан, Қазақ политенхникалық институтында (қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университетті) доцент, декан (1972–92) қызметтерін атқарды. 1992 жылдан Энергетика және көмір өнеркәсібі министлігінде бас маман, бөлім бастығы, Қазақстан Республикасы Қорғаныс өнеркәсібі комитетінде бас маман болып жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Талас қайыңы
Талас қайыңы (Betula talassica) Қайыңдар тұқымдасы — Сирек кездесетің, тар эндемиктік түр. Әзірге тек Ақсу Жабағалы қорығынан (Оңтүстік-Қазақстан облысы) белгілі, осынан 1950 жылы П.П.Поляков сипаттап жазды. Таулы өзен сайларында, жылғалар мен бұтақтар маңында (Ақсу және Кіші-Қайыңды өзен аңғарлары) кездесті. Аппақ қардай қабығы мен ірі тісті жиектелген жапыраұтары бар өте әдемі ағаш.
Дереккөздер
↑Қазақстан өсімдіктер әлемінің асыл қазынасы Санат:Қайың тұқымдасы Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Кіші Надота
Кіші Надота — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лемва өзенінің сол жағалауынан 127 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Фиессо-д'Артико
Фиессо-д'Артико (Fiesso d'Artico) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7204 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1 143 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 30032.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Carlo Borromeo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Стационар күй
Стационар күй – белгілі бір шамаларының маңызды сипаттамалары (әр түрлі жағдайда түрліше болады) уақытқа тәуелсіз физикалық жүйе күйі. Мысалы, егер қозғалыс жылдамдығы кеңістіктің әрбір нүктесінде уақыт бойынша өзгермесе, онда сұйықтық ағысының күйі стационарлы. Кванттық механикада Стационар күй деп энергия белгілі бір мәнде (уақыт бойынша өзгермейтін) болатын күйді атайды. =Пайдаланған сілтеме=
Максанс Парро
Максанс «Макс» Парро (фр. Maxence «Max» Parrot; 6 маусым 1994 жыл, Ковансвиль, Квебек, Канада) — канадалық сноубордшы, 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпионы.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша сноубордшылар Санат:Канада сноубордшылары Санат:Канада Олимпиада чемпиондары Санат:Сноубордтан Олимпиада чемпиондары Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Сетт-Еген
Сетт-Еген (Cette-Eygun) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,97 км² шамасында.
IC 3110
IC 3110 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Сетт-Еген
Коммунаның INSEE коды — 64185, пошта индексі — 64490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 79 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,16 адам/км².
IC 3110
Сыртқы сілтемелер
IC 3110 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Фёллерндорф (Герерсдорф)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 880 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 13,63 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 07.
Сетт-Еген
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Фёллерндорф (Герерсдорф)
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Вандль саналады.
Сетт-Еген
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Фёллерндорф (Герерсдорф)
Сыртқы сілтемелер
Фёллерндорф (Герерсдорф)
1967 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1967 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1967 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Константин (Мичиган)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Когу-Игый
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қызшөп
Қызшөп немесе Гониолимон (Gonіolіmon) — қорғасыншөптер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда Ақтөбе облысында, Мойынқұмда, Балқаш — Алакөл ойысында, Шу — Іле таулары мен Қаратаудың жусанды далалары мен сор, сортаң топырақты жерлерінде, жарқабақтарда, тастақты беткейлер мен ши арасында өседі. Қазақстанда 11 түрі бар. Олардың биіктігі 10 — 100 см-дей (ал, түзу бұтақты Қызшөптің биіктігі 5 см).
Ботаникалық сипаттамасы
Тамыры жақсы дамыған, жан-жағына жайыла тарамдалып жатады. Сабағы қысқа. Жапырақтары сабағының түбіне дегелектене орналасқан. Өсімдік түріне қарай жапырақтары шырынды немесе қатты, тығыз келеді. Жіңішке гүлсидамының (гүл шығатын сабағы) буындарында кебу-қабыршақты майда жапырақтары орналасады.
Гүлдері өте ұсақ, гүл масақшасында 2-ден 6-ға дейін кездеседі. Олар қосжынысты, бір жақты жартылай ирек гүлді гүлшоғырын құрайды. Жеке гүлінде түтік тәрізді қызғылт күлгін, сары, жарғақты тостағанша жапырақша, 5 күлте (қызғылт, ақ, күлгін, сары түсті), 5 аталық, 5 жеміс жапырақшалы аналығы болады. Күлтелері тек түп жағынан біріккен, гүлдеген соң күлтесі ішке қарай иіліп, тостағанша үстін жауып тұрады. Бұл аналықтың жатынын құрғақ ауа мен зиянды жәндіктерден сақтайды.
Жемісінің сыртында тостағанша сақталып қалады. Маусым айынан қыркүйекке дейін гүлдеп, шілде — қазанда жеміс береді. Жемісі— жаңғақша, өсімдіктің гүлдері әдемі әрі құрғақшылыққа төзімді болғандықтан гүлзарларда сәндік үшін өсіреді, кепкен түрлерін гүлшоқтарына (букет) қосады.
Түрлері
Гониолимон туысында 25 түр өсімдіктер бар : Қазақстанда гониолимонның 11 түрі өседі.
Дереккөздер
Санат:Қорғасыншөптер
Қараадыр (Қазығұрт тауы)
Қараадыр – Қазығұрт тауларының оңтүстік-батысындағы шоқылы тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Нұра ауданы Қарақасқа ауылының оңтүстік-шығысында 5 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 506 м. Ұзындығы 7 – 8 км, енді жері 6 км шамасында.
Жер бедері
Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Жақсышат және Жаманшат өзендерінің салалары Қараадыр тауының баурайындағы бұлақтардан бастау алады. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Етегінде Сайдалы, Әбілда қыстаулары орналасқан.
Өсімдігі
Сортаңды қызғылт қоңыр топырағында жусан, бетеге, қоңырбас, итмұрын, тобылғы, т.б. шөптесін өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы таулары
Квирнхайм
Квирнхайм (Quirnheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Дюркхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 777 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 32 042. Муниципалитеттің басшысы — Хуберт Ль. Дойберт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Стратиграфиялық балама
Стратиграфиялық балама -көнелігі нактылы анықталған тау жынысы ірлестіктерімен бір дәуірде түзілген тау жынысытардың екінші бірлестігі. Соңғы бірлестік тау жынысытары қабаттарында жәндіктер мен өсімдіктердің қазба қалдыктары мүлдем кездеспеуі де мүмкін. Cондықтан олардың көнелігін нақтылы анықтау мәселесі белгілі дәрежеде қиындықтар туғызады. Балама бірлестіктерді құрайтын тау жынысытардың литологиялық-фақиялық, палеонтологиялық және тағы басқа ерекшеліктері бір-біріне ұқсамайтын сәттері біршама жиі кездеседі.
Стратиграфиялық балама - Көнелігі нақтылы анықталған тау жыныстары бірлестіктерімен бір дәуірде түзілген жыныстардың екінші бірлестігі (тобы).
Көпен Қабылқасымұлы, Ахмадиев
Көпен Қабылқасымұлы, Ахмадиев  (6.12.1955 жылы туған, Өскемен қаласының) — әскери қайраткер, генерал-майор (9.12.1996). 1973 жылғы 1 қыркүйектен Қарулы Күштер қатарында. Ресей Федерациясындағы Әуе қорғанысы зениттік-ракета училищесін (1976), Әуе қорғанысы әскери командалық академиясын (1989) бітірген. Взвод, батарея командирі, штаб бастығы — зениттік-ракета дивизионы командирінің орынбасары, командалық пункт бастығы, зениттік-ракета дивизионның командирі, зениттік-ракета полкі командирінің орынбасары, полк штабының бастығы, зениттік-ракета полкі командирі қызметтерін атқарған. Қазақстан Республика Қорғаныс Министрлігі Әуе қорғанысы әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары, штаб бастығы (1998). Бірнеше медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Афанасьев ауылдық округі
Афанасьев ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Афанасьевка, Двойники, Рясинка, Садовка ауылдары кіреді. Орталығы – Афанасьевка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1159 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шал ақын ауданы ауылдық округтері
Аюсай (өзен)
Аюсай — Қаскелең алабындағы өзен. Үлкен Алматы өзенінің сол жақ саласы.
Сипаттамасы
Алматы қаласы аумағымен ағады. Аңғары Іле-Алатауы ұлттық паркі аймағында. Ұзындығы 7 км. Тау арасымен аққандықтан, өзен бойында бірнеше шағын сарқырамалар бар. Ең үлкені алты метр биіктіктен құлайды. Бұл сарқырамаларға жаз мезгілінде ғана баруға болады.
Атауы
Өзен жағалауынан Тянь-Шань ақ аюы байқалғандықтан, осылай аталады. 1970 жылдары бұл жерден Қар барысы да байқалған.
Дереккөздер
Санат:Алматы өзендері
Джордж Хитчингс
Өмірбаян
Джордж Хитчингс өмірге 18 сәуірде 1905 жылы Хокиэм қаласында (Вашингтон штаты) келген. Вашингтон университетін 1927 жылы бітірді. Гарвард университетінде жұмыс істеп, ол, онда 1933 жылы ғылым докторы дәрежесін алды. 1942 жылы ол Веллкам Ғылыми-зерттеу зертханасына ауысты, ол онда 1967 жылдан вице-президент қызметін атқарды.
Сілтемелер
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ биохимиктері
Ас статусы
Тамақтану – ағзаның өмірлік  қажеттілігі  болып саналады. Ол адамды сумен, энергия мен қамтамасыз етеді.
Клеткаларды құру үшін, сол себепті әр түрлі жағдайда емдем-терапиасы қолданылады. Су адамның бір тәуіліктегі тиімді тамақтану рационы(1280-3000ккал) бұл өмір сүру деңгейіне байланысты. Азықпен адам жалпы тіршілікке қажетті белок, май, көмірсутегі, минералды тұз, су, витаминдер мен тыеандарды қалпына келтіруге, энергия шығынын және ағзаның қажеттерін толтыруға арналған басқа да заттар алады. Осы заттардың барлығы күрделі алмасу үрдісіне қатысады. Ақуыздар, көмірсулар, майлар ағзаны энергиямен қамтамасыз етуде басты қызмет атқарады. Метаболизм үрдісі кезінде ақуыздан, майдан, көмірсулардан энергия бөлінеді. Олар құнарлықпен өлшенеді. Ағзадағы 1kg ақуыздың тотығуынан -4kkal, 1g майдан -9kkal, 1kg көмірсудан -4kkal энергия түзіледі. Тағам құнарлығы арнайы кестемен көрсетіледі. Дені сау адамға тәуіліктік үлестегі жануар ақуызының мөлшері көрсетілген қалыпқа сайкес құрастырылуы керек. Өсімдік -40g, жануар майы-85-90g көмірсулар-400g-500g, төріт мезгіл тамақтануда жалпы тамақ салмағы 3kg дейін жетуі қажет. Физикалық жұмыс пен айналыспайтын ауруханада жатқан науқастарда тағамның құнарлығы қалыптан аспауы керек. Төсек тартып жатқан ауруларда енергияға қажеттілік біршама төмен болады. Ақуыздар, майлар, минералды заттар, ұлпалар мен тіндердің қызметін қалпына келтіру үшін “құрылыстық” заттар болып табылады. Сау адам қалыпты жағдайда 4мезгіл тамақ ішіп отыруы керек.
thumb|300px|Азық-түліктер
Тәуіліктік рационды құру
1.Таңертеңгі тамақ 25%.
2.күндізгі тамақ 30%
3.кешкілік тамақ 20%.
4.кешкі тамақ 25%
Тәуіліктік тамақтану құрамы
Тәуіліктік тамақтану құрамын ағзаның күнделікті энергетикалық шығынына, оның қажеттілігіне байланысты құру керек. Тәуіліктік тамақтандырудың құндылығы ағзаның қажеттілігіне сәйкес келіуі. Ағзаның жалпы Негізгі энергиялық шығын алмасуы барлық ішкі ағзаны және ағзаның бұлшық ет жұмысын психологиялық тыныштықта 12-16 сағаттан соң 18-20c температурада қалыпты жағдайда ұстап тұра алады. Зат алмасу ағза иесінің жынысына, жасына тәуелді болады. Ер адамда зат алмасу әйелдерден гөрі 10-15 есе көп, егде адамдарда төмен. Қосымша зат алмасу енергияның жұмсауымен белгілі бір жұмыс түрін анықтайды. Ағзаның энергетикалық шығыны килориямен есептеледі. Тағамның құрамы, азық-түліктің калориялығы арнайы арнайы кестенмен белгіленген. Тағам құрамындағы калорияны ағзаның физологиялық қажеттілігіне сай құру қажет. Тағам құрамының калориялығына қарамастан, тағам мөлшері оны қабылдаған кезде асқазанды қанағаттандырып, тойымжылық сезімін тудыру керек. Тоқшылық сезімі асқазандағы тағамның ыдырау ұзақтығына байланысты болады. Ең алдымен көмірсулары, одан кейін  ақуыздар, ең соңынан майлар ыдырайды. Қортылған тағамнан кейін тоқшылық сезімі, ұсақталған немесе жангшлған тағамддарға қарағанда ұзаққа созылады. Асқазанды қатты тітіркендіруші,асқазан сөлін еріксіз бөледі.Кез-келген диета тағамның мынадай ерекшелігін негізге ала отырып құрылыуы керек: 1.Калориялығы мен химиялық құрамы. 2.Тағамның физикалық қасиеттерін. 3.Рұқсат етілген тағамдар жеткілікті көлемде кіргізіледі. 4.Тамақтандыру тәртібі. 5. Тағамның ерекше өңделген түрі.
Игілманов Өтеген
Игілманов Өтеген (1930 жылы туған, қазіргі Атырау облысы Махамбет ауданы Есбол ауылы ) – ветеринария ғылыми докторы (1994). Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын (1952, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университетті) бітірген.
Гурьев облысы Қызылқоға малдәрігерлік лабораториясының директоры (1952–55), Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтында ассистент, доцент, кафедра меңгерушісі (1955–95) қызметтерін атқарды. 1996 жылдан Қазақ ұлттық аграрлық университеттінде профессор.
Ас статусы
Тәуіліктік тамақтану құрамы
1.	Тұтынылатын азық-түлік сипаты мен тамақтың әртүрлілігі;
2.	Тамақтану режимі;
3.	Азықтың химиялық құрамы мен биологиялық құндылығы;
Игілманов Өтеген
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ас статусы
Тәуіліктік тамақтану құрамы
4.	Азық түлікті тұтыну мен тамақ дайындайдағы ұлттық ерекшеліктер.
Ұжымдық тамақтануды зерттеу
Көптеген ұжымдардағы тамақтануды ұйымдастырылған сипатта болуы керек. Өйткені ұжымның барлық мүшесі толық рацион немесе рационның негізгі бір бөлігімен қамтамасыз етеледі. Халықтың тамақтануына толық мәлімет алу үшін зерттеуді жылдың әртүрлі мезгілдерінде жүргізеді. Ұйымдастырылған ұжымның нақты тамақтану екі әдіспен зерттейді:
1.	Азық-түліктің шығыны жөніндегі жылыдық және айлық есептерді талдау;
2.	Күнделікті дайындалатын тағамдар (дастарқан мәзірі) мәліметтері бойынша тамақтануды зерттеу.
Еліміздің статистикалық басқармалары тамақтанудың әлеуметтік экономикалық негіздерін зерттеу үшін, баланстық және бюджеттік әдістерді кеңінен қолданылады.
Баланстық әдіс
Баланстық әдіс – азық-түлік алынатын барлық көздегі статистикалық есеп материалдарын қолдануға негізделген. Азық-түлік көздері – жануар мен өсімдік өнімдерін өндіретін өндірістер, елеміздің қолынан және елімізге сырттан әкелінетін шетелдік импорттық азық-түліктер жатады. Бюджеттік әдіс - халықтың әртүрлі топтарына жататын жанұялар бюджетінің кірісі мен шығыны туралы деректерді жан-жақты тексеріп, талдауға негізделген. Бұл әдіске алынған мәліметтердің реперзентативтілігі мен жанұялар дұрыс іріктеліп алынса, халықтың әртүрлі топтарының тамақтану сипаты мен деңгейін, тұтынатын тамақ түрлерін анықтауға мүмкіндік береді.
Индивидуалды тамақтану
Индивидуалды тамақтану – зерттеуге ең ыңғайлысы сұрақ қою-өлшеу, анкеткалық әдістер болып табылады. Сұрақ қою-өлшеу әдістерінде зерттеуге алынған жанұя мүшелерінен, үй шаруашылығын жүргізетін адамдардын күнделікті тұтынатын азық-түлік тізімін сұрастырып, тіркейді. Өлшеу әдісі – жанұяда тамақ дайындауға қолданылатын азық-түліктердің салмағын өлшеуге негізделген. Бұл кезде азық-түліктердің кулинарлық өңдеудегі шығыны мен тамақтың желінбеген қалдығы мен міндетті түрде ескерілуі керек. Өлшеу әдісі барлық жанұя мүшелерінің тамақтануын дәл көрсетеді, бірақ бұл әдісті жүргізу қиындығы мен ерекшеленеді. Анкеталық әдіс – тамақтанушыларғы тиісті белгілі сұрақ аумағында, халық арасында сауал қою арқылы зерттеледі. Зерттелетін, яғни жауап берілетін сұрақтар анық, толық құрастырылып, ал жауаптары екі мағыналы болмағаны жөн.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Ла-Шез (Кот-д'Армор)
Ла-Шез (La Chèze) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,53 км² шамасында.
NGC 7132
NGC 7132 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Ла-Шез (Кот-д'Армор)
Коммунаның INSEE коды — 22039, пошта индексі — 22210.
NGC 7132
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ла-Шез (Кот-д'Армор)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 614 адамды құрады. Халық тығыздығы — 242,69 адам/км².
NGC 7132
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 18 қазанда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7132 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67349, MCG 2-55-13, ZWG 427.24.
Ла-Шез (Кот-д'Армор)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
NGC 7132
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Ярмоленко қайыңы
Ярмоленко қайыңы (Betula jarmolenkoana) Қайыңдар тұқымдасы — Сирек кездесетің, тар эндемиктік түр. Тек Теріскей Алатауында )Нарынқол, Көкпел және Текес өзендер аңғары) кездеседі. Тіршілік ету ортасының өгешелігімен ерекшеленеді, яғни жер асты суы жақын шалғынды-сазды топырақта жайылма ормандар түзіп өседі. Мәдени түрде жақсы өседі. Мысалы: Алматы қаласындағы ботаника бағы. Нарынқол елді мекенін көгалдандыру үшін қолданылады. Мәдени түрде кең қолдану және Нарынқол өзені аңғарында ботаника қорықшысын ұйымдастыру ұсынылады.
Дереккөздер
↑Қазақстан өсімдіктер әлемінің асыл қазынасы
Санат:Қайың тұқымдасы Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Ермек Мәлікұлы Құрманаев
Ермек Мәлікұлы Құрманаев (7.08.1980, Алматы) - Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясының солисі. Қазақ.
Дереккөздер
Санат:7 тамызда туғандар Санат:Гнесиндер атындағы Ресей музыка академиясы түлектері Санат:Мәскеу консерваториясы түлектері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары Санат:Қазақ мемлекеттік филармониясы әншілері Санат:Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті қоры сыйлығының иегерлері
Қарабұлақ (Зайсан ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Зайсан қаласының солтүстік-батысында 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2241 адам (1152 ер адам және 1089 әйел адам) болса, 2009 жылы 1953 адамды (978 ер адам және 975 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Зайсан ауданы елді мекендері
Сажела
Сажела (Sagelat) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24360, пошта индексі — 24170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 354 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Лошакова Надежда Корнеевна
Лошакова Надежда Корнеевна (1905 жылы туған, Жуалы ауданы) – Социалистік Еңбек Ері (28.3. 1948). 1946 жылға дейін ұжымшарда әр түрлі жұмыстар істеді. 1946 жылдан егіс бригадасында жетекші болды. Ленин орденімен, медальдармен марапатталған.
NGC 2652
NGC 2652 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Лошакова Надежда Корнеевна
Сілтемелер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
NGC 2652
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2652 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Нюрлики
Нюрлики — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кыс-Еган өзенінің оң жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 70 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Переду-да-Бемпошта
Переду-да-Бемпошта (Peredo da Bemposta) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Могадору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 258 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18,05 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Өрқұсақ
Өрқұсақ (2007 жылға дейін — Қызыл Октябрь) — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Қарабұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 7 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 418 адам (213 ер адам және 205 әйел адам) болса, 2009 жылы 388 адамды (198 ер адам және 190 әйел адам) құрады.
Сант'Андреа-ди-Котоне
Коммунаның INSEE коды — 2B293, пошта индексі — 20221.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 232 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,04 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Готхольд Эфраим Лессинг
thumb|Готтһольд Ефраим Лессинг Готтһольд Ефраим Лессинг (Gotthold Ephraim Lessing 1729 жылғы қаңтардың 22-сі – 1781 жылғы ақпанның 15-і) —неміс жазушысы, пәлсапашысы, драматургі және өнертанушысы, Ағарту дәуірінің ең көрнекті өкілдерінің бірі. Оның пьесалары мен басқа еңбектері неміс әдебиетінің дамуына қомақты ықпал жасады.
Өмірбаяны
Лессинг Саксония аймағындағы Каменц атты кішкене қалашықта дүниеге келді. Оның әкесі діни қызметкер және құдайтанушылық еңбектердің ауторы болған. 1737 жылдан бастап Каменцтегі латын мектебінде, 1741 жылдан бастап Майссендегі «Әулие Афра» мектебінде оқығаннан кейін ол Ляйпциг университетінде құдайтану және дәрігерлікті оқыды (1746-1748).
1748-1760 жылдары ол Ляйпциг пен Берлинде тұрып, Фоссише Цайтунг газетінде және басқа жерлерде шолушы және редактор ретінде қызмет атқарды. 1752жылы ол Виттенберг университетінде магистрлік дәрежесін алды. 1760-1765 жылдары ол генерал фон Тауентциеннің жеке хатшысы болып жұмыс істеді. 1765 жылы ол Берлинге қайтып оралып, екі жылдан кейін, 1767 жылы Һамбургтегі неміс ұлттық театрында драматург және кеңесші болып жұмыс істеу үшін кетіп қалды. Сол жерде ол өзінің болашақ жұбайы Ева Көнигті кездестірді.
thumb|Вольфенбүттелдегі үйі
1770 жылы Лессинг Вольфенбүттелдегі герцог Аугустың кітапханасында кітапханашы болып орналасты. Оның сондағы жұмысы көптеген саяхат-сапарлармен үзіліп отырды. Мысалы, ол 1775 жылы Леопольд ханзадамен бірге Италияға сапар шекті.
1776 жылы ол жесір болған Ева Көнигке үйленді. Ол 1778 жылы бір ұл босанып, қайтыс болды. Бала да көп ұзамай көз жұмды.
1781 жылғы ақпанның 15-інде Лессинг 52 жасында Брауншвайг қаласындағы шарап саудагері Анготтың үйіне сапар шеккенде қайтыс болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ағарту дәуірі философтары Санат:Германия драматургтері Санат:Германия жазушылары Санат:Германия философтары Санат:Неміс ақындары Санат:Лейпциг университеті түлектері Санат:1729 жылы туғандар Санат:1781 жылы қайтыс болғандар
Абайдың республикалық әдеби-мемориалдық мұражайы
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Талас бәрпісі
Талас бәрпісі (Aconitum talassicum) Сарғалдақтар тұқымдасы — Қазақстанда сирек кездесетін, саны қысқарып бара жатқан түр. Тек Батыс Тянь-Шаньда (Талас және Угам жоталары, Қырғыз Алатауының батыс бөлігі) кездеседі. Өзен жағалауында, аршалы ормандарда және шалғынды аланқайларда, көбіне субальпі белдеуінде өседі. Үш-төрт біріккен түйнек тізбегінен тұратын кішілеу томырсабағы мен биік сабағындағы көптеген көгілдір гүлдермен ерекшеленеді.Туыстың басқа өкілдері сияқты құрамында улы заттар - алколойдтар бар.
Дереккөздер
↑Қазақстан өсімдіктер әлемінің асыл қазынасы
Санат:Сарғалдақтар тұқымдасы Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Новохатский Иван Петрович
НОВОХАТСКИЙ Иван Петрович (25.10.1899, Украина, Сумы ауд. Межирич а. – 8.8.1985, Алматы) – ғалым, геол.-минерал. ғыл. докт. (1959), проф. (1968). Қиыр Шығыс политех. ин-тын (1922), Мәскеу тау-кен академиясын бітірген (1927). 1930 – 82 ж. геология мекемелерінде аға геолог, партия бастығы, Қазақстан ғылым академиясының Геол. ғылымдар ин-тында аға ғыл. қызметкер, сектор меңгерушісі, директордың ғыл. істер жөніндегі орынбасары, ғыл. кеңесші қызметтерін атқарды. Негізгі ғыл. еңбектері Қазақстанның қара металл қазба байлықтарын барлау, зерттеу, сонымен бірге аумақтық геология, геохимия және петрология салаларын зерттеу мәселелеріне арналған. Лениндік сыйл. лауреаты (1958). 135-тен аса ғыл. еңбектің авторы. “Құрмет белгісі” орденімен (1951) және медальдармен марапатталған.
Лас-Валерас
Лас-Валерас (Las Valeras) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
Новохатский Иван Петрович
Санат:Тұлғалар
Лас-Валерас
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1671 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 113,04 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Рефрактометрия. Рефрактометрлік теория
'''Рефрактометрия. Рефрактометрлік теория.'''
Рефрактометрлік әдіс - оптикалық талдау әдістерінің ертерек дамыған түрі. Бұл И.Ньютон, Л.Эйлер, М.Ломоносов сияқты ғұлама ғалымдардың еңбектері негізінде танылған. Рефрактометрлік әдіс жарықтың сынуын зерттеуде және жеке әрі күрделі заттарды талдауда өзінің мәнін жойған емес. Бұл әдіс берілген заттың сыну коэффициентін өлшеп, анықтауға сүйенеді.
Сыну керсеткіші - балқу, қайнау температуралары, меншікті салмақ, мольдік сіңіру көбейткіші сияқты әр зат үшін тұрақты шама. Сыну көрсеткіші абсолютті (N) салыстырмалы n болып бөлінеді.
Ауаның абсолютті сыну көрсеткіші:
NB = C0/Ca= 1,00027. (1)
мұндағы С0 және Са - жарықтың ауасыз кеңістіктегі және ауадағы жылдамдығы. Ал басқа заттардың ауаға қатынасты шартты сыну көрсеткіштері өлшенген, олардын мәні анықтамалық кестелерде келтірілген және олар ауадағы жарық жылдамдығының берілген ортадағы жарық жылдамдығына С0 қатынасымен анықталады:
n=Ca/Cx=N (l,00027 Cu), (2)
мұндағы n - талданатын заттың шартты сыну көрсеткіші, Са - ауадағы жарық жылдамдығы.
Екі мөлдір ортаның арасындағы шекараға жарық сәулесі түскенде, осы шекаралық бетте жарық аз болса да, шағылысады және одан өткен жарық екінші ортада да өз бағытын шамалы болса да, өзгертіп таралады
Екінші ортадағы жарықтың сынуы
Сурет:Хим1.PNG (3)
Ауасыз ортада:
Сурет:АуасызОртада.PNG (4)
Сурет:Бірінші Ортада.PNG (5)
Демек, осы екі теңдеуден мына өрнек шығады:
Сурет:Сонымен.PNG (6)
яғни шартты сыну көрсеткіші абсолюттік сыну көрсеткіштерінің қатынасына тең, немесе:
Сурет:Абсолютсыну.PNG (7)
Сыну көрсеткіші жарықтың түсу бұрышына тәуелді емес, бірақ ол жарық толқынының ұзындығы мен температурасына тәуелді, сондықтан заттың сыну көрсеткіші тұрақты температура мен бір монохроматты жарықта өлшенеді. Бұл параметрлерді n252 деп белгілейді, яғни D- 25°С кезінде натрийдің 589 нм сары сызықты толқын ұзындығында жүргізілгендігін білдіреді. Арнайы жағдайларда ауаның қысымын, ылғалдылығын да ескеруге тура келеді, әйтсе де көбінесе (2) теңдеу жарамды.
Тәжірибе көрсеткендей, егер жарық ауа арқылы өтіп, сұйық ауадан тығыздау екінші ортаға жеткенде, ондағы түсу (берілу) бұрышы сыну бұрышынан әлдеқайда үлкен. Егер сыну бұрышы α2 = 90° болса, яғни сәуле жарықты басымдау сындыратын ортадан бәсеңдеу сындыратын ортаға ауысқанда сыну құбылысы болмайды, өйткені sin 90° = 1 және (3) түрленеді.
n2= sinα1(8)
f(n)=r•p, (9)
мұндағы r - пропорционалдық коэффициентті меншікті рефракция, ал онын молекулалық салмаққа көбейтіндісін мольдік рефракция R дейді:
R=M•r (10)
Негізінде Лоренц-Лорентц формуласы теориялық тұрғыдан қолдау тапқан:
R=\frac{(n2-1)M}{(n2+2)P} (11)
мұндағы R - мольдік рефракция, ол температура, қысым сияқты сыртқы себептерге тәуелсіз.
Органикалық химияда мольдік рефракциялардын аддитивтілігі кеңінен пайдаланылады, яғни қосылыстың мольдік рефракциясы осы қосылысты түзетін элементтердің атомдық рефракциялары косындысына, ал қоспаның рефракциясы оның құраушыларының мольдік рефракциялары косындысына тең. Ерітінділердің мольдік рефракциясын, олардың құрамының (мольдік үлестігі) сызықтық функциясы ретінде қарастырады. Күрделі қосылыстардың рефракциясын анықтау үшін іс жүзінде байланыс рефракцияларын есептеуге тура келеді. Бұл есептеулер Органикалық қосылысты анықтауға, сипаттауға, құрылымын айқындауға көмектеседі. Ал әрбір атомдардын рефракция мәні анықтамалық кестелерде келтірілген.
Мысалы. (1) кестеде түрлі толқын ұзындығында өлшенген кейбір атомдар мен байланыстардың рефракциясы берілген.
1-кесте
Фогель ұсынған атомдар мен байланыстардын рефракциясы Мұндай кестедегі мәліметті пайдаланып, молекулалық рефракцияларды есептеуге болады. Мысалы, метил спиртінің мольдік рефракциясын атомдық рефракциялар бойынша табуға болады:
RCH30H=R_C + 4R_H + R_0 = 2,591 +4- 1,028 + 1,61 =8,313
және оны байланыс рефракциясы бойынша:
RCH30H= 3RC-H + RC-O+ RO-H = 3- 1,618 + 1,46+1,66=8,16.