cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы
Тарихы
1949 жылы Семей полигонында КСРО-да тұңғыш атом қаруы сыналды. 1953 жылы көктемде Сталин өліп, үкімет билігі үшін тартыс қайта басталды. Үкімет басына келген Никита Хрущёв партияның 20-съезінде (1956) Сталиннің жеке басына табынудың зардаптары жөнінде баяндама жасады. Саяси қуғын-сүргін құрбандары ақтала бастады. Қудалауға ұшыраған халықтардың РКФСР құрамындағы автономиялық құрылымдары қалпына келтірілді. Кеңес Одағы құрамында жоғарыда аталған 15 одақтас республикалардан өзге 20 автономиялық республика, 8 автономиялық облыс, 10 ұлттық округ болды. Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығын дамытуға үлкен көңіл бөлінді. Қазақстан мен Батыс Сібірде тың және тыңайған жерді игеру қолға алынды. 1954 жылы алғашқы атом электрстанциясы салынды, 1957 жылы Жердің жасанды серігі ұшырылды, 1961 жылы адам тұңғыш рет ғарышқа ұшырылды. Бірақ бұл жұмыстардың барлығы тоталитарлық жүйе тәртібімен жүргізілгендіктен, ішкі қайшылықтары көп болды. Орыстандыру саясатының күшеюіне қарсылық ретінде ұлт республикаларында наразылықтар бой көрсетті. 1964 жылы Хрущёв орнынан түсіріліп, билікке Леонид Брежнев келді. Жаңа үкімет басшысы жүргізген реформалар ақырына дейін жеткізілмей, сәтсіздікке ұшырады.
Экономика экстенсивті жолмен дамыды, елді милитаризациялау әрі қарай жалғасты. Көрші социалистік елдерде реформа жасау әрекеттері – Мажарстан (1956) мен Чехословакияға (1968) қарулы әскер кіргізу арқылы басып тасталды. 1979 жылы Ауғанстанға Кеңес Одағы әскерлері кіргізілді. Жанталаса қарулану одан әрі шегіне жетті. 1977 жылы қабылданған КСРО-ның үшінші Конституциясы елдің қоғамдық-саяси өміріне, әлеуметтік-шаруашылық тұрғыда дамуына серпін бере алмады. 1980 жылдың бас кезінде Кеңес Одағы экономикалық тоқырауға ұшырады.
1985 жылы билікке Михаил Горбачев келуімен бірге елде саяси-экономикалық реформалар басталды. Кеңес жүйесін реформалауға тырысу КСРО-ны дағдарысты жағдайға алып келді. Халықтың саяси белсенділігі бірден көтеріліп, ұлттық партиялар мен қозғалыстар пайда болды. Қазақстанда (қ. Желтоқсан көтерілісі), Балтық теңізі жағалауы елдерінде, Кавказ республикаларында халықтың жаппай бас көтерулері болып өтті. Экономика тұралап қалды, шахтерлердің, кеншілердің, мұғалімдер мен студенттердің, дәрігерлердің үкіметтің саясатына қарсы ереуілдері басталды. Кертартпа күштердің 1991 жылы тамызда мемл. төңкеріс жасау әрекеттері сәтсіздікке ұшырады. Кеңес Одағының бұдан әрі өмір сүруі мүмкін болмай қалды.
1991 жылы желтоқсанда Минск қаласында КСРО-ның бастапқы құрылтайшылары болған одақтас республикалар Беларусь, Ресей, Украина басшылары өздерінің КСРО-ны тарататындықтарын жариялады (қ. Беловеж келісімі). Сөйтіп, КСРО өзінің өмір сүруін тоқтатты. 1991 жылы 21 желтоқсанда бұрынғы КСРО республикалары Армения, Әзірбайжан, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түркменстан, Өзбекстан, Украина Алматы қаласында өздерінің Тәуелсіз мемлекеттер Достастығын құратындықтары жөніндегі декларацияға қол қойды.
Географиясы
КСРО әлемдегі жер ауданы ең үлкен мемлекет еді. Оның жалпы аймағы 22,402,200 шаршы километр, бұл статус оның ізбасар мемлекеті Ресейге мұра болып берілді. КСРО ауданы әлемнің жерінің жетіден бірін алып, Орталық Еуропадағы Калининградтан Беринг бұғазына дейін созылған. Шығыстан батысқа КСРО шамамен 10,000 километр, және солтүстіктен оңтүстікке қарай 7,200 километрден көп созылатын. Бес климаттық зона: тундра, тайга, дала, шөл мен таулар.
КСРО ең биік нүктесі — биіктігі 7,495 метр, Тәжік КСР жерінде орналасқан Коммунизм шыңы (қазіргі Исмоил Сомони шыңы). КСРО жерінде тағы әлемнің ең үлкен көлі, Каспий теңізі деп болған.
Әкімшілік бөлінісі
Аты айтып тұрғандай, КСРО бірнеше кеңестік республикалардың одағы еді. Қазіргі терминдермен сипаттасақ, Кеңес Одағы — федерация. Осы республикалардың кейбіреулері унитарлы болса (мысалы, Украин КСР және Белорус КСР), басқалары федерациялы (Ресей КФСР және Күнгей Кавказ СФКР) еді. Аталғанның төртеуі де 1922 жылы желтоқсанда КСРО-ны құру туралы шартқа қол қойған негізін қалаушы республикалар. 1924 жылы Орталық Азиядағы Ресейдің Түркістан КФР-нің бір бөлігінен Өзбек КСР мен Түркімен КСР және Кеңес Одағының екі тәуелділігі, Хорезм ХКР және Бұхара ХКР республикалары құрылды. 1929 жылы Тәжікстан Өзбекстан КСР-ынан бөлініп шықты. 1936 жылғы конституция бойынша Күнгей Кавказ СФКР таратылды, соның нәтижесінде оның құрамындағы Армения, Грузия және Әзірбайжан республикалары одақтық республика қатарына қосылды, ал Қазақстан мен Қырғызстан Ресей КФСР-дан бөлініп, сол статусқа ие болды. 1940 жылы тамызда Бессарабия және Украин КСР-нің бөліктерінен Молдавия құрылды. Одаққа Эстония, Латвия және Литва да қабылданды, оны халықаралық қауымдастықтың көпшілігі мойындамады және заңсыз аннексия деп есептеді. Карелия 1940 жылы наурызда Ресейден одақтық республика ретінде бөлініп, 1956 жылы қайта сіңірілді. 1956 жылдың шілдесі мен 1991 жылдың қыркүйегі аралығында 15 одақтық республика болды (төмендегі картаны қараңыз).
Саясаты
КСРО саясатында үш басты иерархия мүшелері болды: заң шығарушы биліктің өкілі Жоғарғы Кеңес, үкіметтің өкілі Министрлер Кеңесі және елдің бір ғана заңды партиясы, КОКП.
Билік иерархиясы
Де-юре, КОКП басшылығында КОКП съездінде сайланатын Орталық Комитет болған. Орталық Комитет Саяси бюроны (1952-1966 жылдары Президиум деп аталған), Хатшылықты және де-факто ең маңызды адам, Бас Хатшыны сайлайды. Көбінесе КСРО үкіметін тек Саяси бюро немесе тек бір адам, КОКП ОК Бас Хатшысы басқаратын.
Халқы
солға|нобай|274x274 нүкте|КСРО этнографиялық картасы, 1970
Ұлттары
КСРО-ның барлық азаматтарының өздерінің этникалық тиістілігі болды. Адамның ұлтын он алты жасында баланың ата-анасы таңдайды. Ата-анасы келіспесе, балаға әкесінің ұлты автоматты түрде тағайындалады. Ішінара кеңестік саясаттың кесірінен кішігірім азшылық этникалық топтардың кейбірі үлкен көршілердің бөлігі болып қате қосыла берді.
КСРО көпұлтты мемлекет болғанымен, орыс емес ұлттар дискриминацияға түсе алатын. Осыған қарамастан, КСРОның орыс емес басшылары да болған, мысалы ұлты грузин Иосиф Сталин, ұлты украин Николай Подгорный, ұлты беларус Андрей Громыко және ұлты еврей Григорий Зиновьев.
Дін
Коммунизм идеясы дінді сынағандықтан, КСРО-да барлық дін опрессияға түсті. Кеңес Одағының Конституциясы бойынша "дінді ұстануға рұқсат берілген"імен, елде дін жою жүргізілді және мемлекеттің де-факто дінін атеизм деп те атауға болады.
Свобода (Кырджали облысы)
Свобода (Свобода) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Момчилград қауымының құрамына кіреді.
Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы
Дін
Никита Хрущёв тың тұсында мемлекет басшылығы 1958–1964 жылдары шіркеулермен қақтығысты, бұл кезеңде білім беру бағдарламасында атеизмге баса назар аударылды және көптеген мемлекеттік басылымдар атеистік көзқарастарды насихаттады. Бұл кезеңде шіркеулер саны 1959-1965 жылдар аралығында 20 мыңнан 10 мыңға, ал синагогалар саны 500-ден 97-ге дейін қысқарды. Жұмыс істейтін мешіттердің саны да қысқарды, он жыл ішінде 1500-ден 500-ге дейін төмендеді.
Свобода (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 141 адамды құрайды.
Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы
Дін
Діни мекемелер Кеңес үкіметінің бақылауында болды, бірақ Брежнев дәуірінде шіркеулер, синагогалар, храмдар мен мешіттерге көбірек еркіндік берілді. Православие шіркеуі мен үкімет арасындағы ресми қарым-қатынас қайтадан жылығаны сонша, Брежнев үкіметі православиелік патриарх Алексий I-ні Еңбек Қызыл Ту орденімен екі рет марапаттады. 1982 жылы Кеңес өкіметі жүргізген сауалнамада Кеңес халқының 20%-ы «белсенді дінге сенушілер» болған.
Свобода (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6800. ЕКАТТЕ коды — 65797.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы
Дереккөздер
Санат:КСРО Санат:Тарихи мемлекеттер Санат:1922 пайда болғандар Санат:1991 жылы жоқ болғандар
Жаңатөбе алтын кен орны
Жаңатөбе алтын кен орны – Ақмола облысы жерінде орналасқан.
Кен орны 1932 жылы ашылып, барлау жұмыстарымен қатар бұл кеннен алтын өндіріліп келді. Кенге алғашқы сипаттаманы 1937 жылы М.Әзірбаев берді.
Геологиялық құрылымы
Кен Қырыққұдық интрузия массивін бойлап антиклиналь қатпарға жиырылған ортаңғы ордовиктің альбитофирлері, порфириттері мен туфогендік-шөгінді жыныстарынан орын алған. Кентас денелері 20-дан астам күрделі пішінді кварц желілерінен, оларға қоса кейбір порфириттер мен порфирит туфтарынан тұрады.
Минералдары, құрамы
Кентас минералдарынан пирит, халькопирит, пирротин, сфалерит, марказит, магнетит, саф алтын, электрум және темірлі қосылыстар кездеседі. Кентас сапасы орташа. Жаңатөбе алтын кен орны кішірек кендер қатарына жатады.
Дереккөздер
Санат:Ақмола облысы кен орындары Санат:Қазақстан алтын кен орындары
Әйелдер арасындағы көгалдағы хоккейден Азия чемпионаты
Əйелдер арасындағы көгалдағы хоккейден азия чемпионаты — төрт жылда бір рет əйелдер ұлттық құрамалары арасындағы көгалдағы хоккейден өткізілетін халықаралық жарыс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Азия чемпионаттары Санат:Көгалдағы хоккей
Б. з. д. 708 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 708 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 708 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Верхние Челы
Жоғарғы Челы — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яя өзенінің сол жағалауынан 228 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Агуалва (Синтра)
Агуалва (Синтра) (Agualva) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Синтра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 50 000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5375 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Имакуладу-Корасан-де-Мария (Imaculado Coração de Maria).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Гайдук (өзен)
Гайдук — Ресейдегі өзен. Ставропольск өлкесі, Дағыстан Республикасы, Қалмақ Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы құмға сіңіп, арнасын жоғалтады орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жаңғақтар тұқымдасы
Жаңғақтар тұқымдасы (Juglandaceae) – қос жарнақты, көп жылдық ағаш, бұта. Негізінен Солтүстік жарты шардың қоңыржай және субтропиктік аймақтарында, аздап Оңтүстік Американың тропиктік және қоңыржай белдеулерінде тараған 7 – 8 туысы, 60-тан астам түрі бар. Қазақстанда 1 туысы, 2 түрі кездеседі. Қазба қалдықтары жоғарғы бор кезеңінен белгілі. Жаңғақтар тұқымдасына жататын ағаштардың биіктігі 20 – 40 м, жапырақтарында көбінесе хош иіс шығаратын бездер орналасқан. Гүлдері ұсақ, желексіз, көбінесе жалпы дара жынысты сырға тәрізді гүлшоғырына топтасады. Жел арқылы тозаңданады. Жемісі – сүйекті жаңғақша. Жаңғақтар тұқымдасының жемісі тамаққа қолданылады. Сүрегінен бағалы жиһаз жасалынады.‎
Дереккөздер
Санат:Жаңғақтар тұқымдасы
Жоғарғы Кудьма
Жоғарғы Кудьма — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кудьм-озеро көлі - Кудьма өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Капилляр
Қылтамыр (капилляр); (vasa capillaria; vas, vasis — тамыр, capillus — қыл) — ең жіңішке және тым жұқа қабырғалы тамыр. Қылтамыр қан және лимфа қылтамырлары (капиллярлары) болып бөлінеді. Қан қылтамыры қан мен ұлпалар арасындағы зат алмасуды іс жүзіне асырады. Қан қылтамырының арнасы мүшелердің құрылыс ерекшеліктеріне байланысты әртүрлі (4,5 мкм-30 мкм) болады. Оның қабырғасы үш қабаттан: ішкі - эндотелийден, ортаңғы - негіздік жарғақта орналасқан перициттерден, сыртқы - адвентициальды жасушалардан тұрады. Перициттер жиырылу арқьшы қылтамыр арнасының диаметрін реттеп отырады. ішкі эндотелий қабатын құрайтын эндотелиоциттер мен оның сыртындағы негіздік жарғақтың (базальды мембрананың) құрьшыс ерекшеліктеріне байланысты қылтамыр: сомалық қылтамыр, фенестерлі қылтамыр және қойнауша (синусоидты) қылтамыр болып үш түрге бөлінеді. Сомалық қылтамырда эндотелиоциттер бір-біріне тығыз жанасып, үзіліссіз түтас жатқан негіздік жарғақта орналасады. Фенестерлі (терезелі) қылтамырда эндотелиоциттердің цитоплазмасы жұқа рып, зат алмасуға бейімделген терезе тәрізді жүқарған құрылымдар түзеді. Синусоидты қылтамырда негіздік жарғақшада және эндотелиоциттер аралықтарында ірі молекулалар (макромолекулалар) өте алатын саңылаулар болады. Қан қылтамыры — жануарлар организміндегі жасушалық және үлпалық деңгейдегі зат алмасуды іс жүзіне асырады. Қан капиллярлары негізінен артериолаларды венулалармен жалғастырады. Лимфа капиллярлары — тым жүқа қабырғалы лимфа тамырларының бастамасы. Лимфа капиллярларының арнасы (5 мкм - 100 мкм) мүшелердегі атқаратын қызметтеріне байланысты өзгеріп отырады. Олардың қабырғалары да жалаң қабат жалпақ келген эндотелиоциттерден тұрады. Бірақ, эндотелий мен оны сыртынан қоршап жатқан борпылдақ дәнекер ұлпасының коллаген талшықтарының арасында негіздік жарғақ болмайды. Сондықтан, лимфа қьштамырларының арнасы қан капиллярларына қарағанда кең де, созылмалы болып келеді және оларды қоршаған ұлпа сүйығы мен капиллярлар арасындағы зат алмасу процесі жеңіл жүреді. Эндотелиоциттердің аралықтарында, лимфа капиллярларының қуысына ірі молекулалы заттар, клеткалар мен олардың ірі бөліктері өтетін саңылаулы тесіктер болады. Эндотелиоциттердің цитоплазмасында, лимфа капиллярлары қабырғаларының жиырьшу арқьшы, олардың откізгіштігін реттеп отыратын актинді микрофиламенттер болады. Жануарлар ұлпалары мен мүшелерінің құрьшысы және олардағы зат алмасу ерекшеліктеріне байланысты, лимфа капиллярлары — тарілмекті және кеңілмекті торлар түзеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Глутамин қышқылы
нобай| Глутамин қышқылы — моноаминодикарбон қышқылы. Глутамин қышқылы — тірі организмдегі протеиндер, әсіресе, қарапайым молекулалы заттар (глутатион, фолий қышқылы т.б.) құрамына кіреді және бос түрінде де кездеседі. Ол организмдегі азоттык, алмасуда атап айтқанда,амин тобы тасымалдауда және зиянды аммиакты бейтараптандыруда маңызды рөл атқарады. Глутамин қышқылын кейбір ауруларды емдеуде және тамақ өнімдерін дайындауда татымдық қосымша ретіндеде пайдаланады.
Қуыршақ (биология)
Қуыршақ — толық өзгеріспен дамитын жәндіктердың дернәсілден соңғы жекелей даму сатысы. Қуыршақ сатысында жәндіктер қимылсыз және қоректенбейді. Қуыршақта жүріп жаткан қаркынды өзгерістердің нәтижесінде, жәндік дернәсілден ересек сатысы имагоға айналады; бұл өзгерістер барысында дернәсіл сатысына тән бірталай ішкі мүшелер ыдырап жойылады да, олардың орнына жаңадан, ерекше ұрық бөліктерінен, имагиналдық дискалардан, жаңа мүшелер жаратылады. Қуыршақ сатысы 6—10 күннен бірнеше айларға, (егер қуыршақ диапаузаға түссе) созылады. Куыршақтың 3 типі белгілі. Еркін, (ашық) куыршақтың қанаттары, мұрттары және аяқтары денесіне жанасқанмен бос орналасқан, (М., торқанаттыларда, жарғақ қанаттыларда, көптеген қоңыздарда), ручейниктер мен верблюдкалар аяқтарымен белсенді қимылдайды. Жабық куыршақтардың аяқтары, мұрттары және қанаттары ортақ қабыршақпен қапталған, (М., көбелектерде, ұзын мұрттыларда және қысқа мұртты қос қанаттыларда), олар қимылсыз. Қуыршақтануы піллэда өтеді. Жасырын немесе бөчке тәрізді қуыршақтар, соңғы дернәсілдік сатысында түлеген кезде сыртқы жабынын тастамайды.
Дереккөздер
Санат:Биология
Баттама
Баттама - отын ретінде пайдаланатын тезектің бір түрі. Сиырдың жас жапасына көң мен қойдың құмалағын араластырып дайындалған тезек.
Жиналып қалған мал қиын жайып, үстіне су сеуіп, ат тұяғымен таптап, араластырып болған соң, кішкене дамылдатып, қолмен алып кішігірім табақтың көлеміндей жапырайған қалыпқа келтіреді. Оны кей өңірлерде «боқ шапақтау» деп те атайды. Жас баттаманы қораның қуыс-тесігін бітеп, сылауға да пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Зестафони (футбол клубы)
«Зестафони» (ზესტაფონი) — Грузияның Зестафони қаласындағы футбол клубы. 2004 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Давид Абашидзе стадионында өткізеді.
Сілтемелер
Санат:Грузия футбол клубтары
Николай Иванович Гродеков
Гродеков Николай Иванович (1843–12.12.1913, Ресей, Санкт-Петербург қ.) – Қазақстан мен Орта Азия халықтарының тарихы мен этнографиясын зерттеуші. Александров кадет корпусында оқыған, кейін Константинов әскери уч-щесін, Николаев академиясын бітірген. 1873 жылға дейін Кавказда әскери қызметте болды. 1873 ж. Хиуа жорығына қатысты, 1879 ж. ген. К.П.Кауфман басқарған экспед. корпус штабының құрамында болып, Ауғанстанның солт. мен Иранның шығыс аудандарына барлаушылық мақсатта сапар шекті. Г. 1880 ж. Ақалтеке өңіріндегі түрікмен тайпаларын жаулап алуға қатысты. 1883–1908 ж. Орт. Азияда әскери әкімш. қызмет атқарды. Сырдария облысы әскери губернаторы (1883–93), Түркістан ген.-губернаторы, Түркістан әскери округінің қолбасшысы (1903–1908), 1902 ж. Ресей Мемл. Кеңесіне мүше болды. Г-тың «Сырдария облысының қырғыздары мен қара қырғыздары» (1889) аталатын еңбегінде әдеттік құқық мәселелеріне байланысты материалдармен қатар, этногр. мәліметтер, тарихи аңыздар, батырлық дастандар жинақталған. Түркістанда болған сапарлары кезінде қазақ халқының тұрмыс-тіршілігі, әдет-ғұрыптарын зерттеп, маңызды деректер жинады. Г-тың Ортa Азия халықтарының байырғы әскери өнері, этнографиясы мен мұсылмандық құқық туралы еңбектерінің бірқатары француз, неміс тілдеріне аударылған
Нидерау
Нидерау (Niederau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Мейсен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4018 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 80 270. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Шмидт.
Диуани хикмет
Сыртқы сілтемелер
http://www.unesco.kz/natcom/turkestan/r12_divan.htm
Нидерау
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Кручковский Леон
Кручковский Леон (28.6.1900, Краков- 1.8.1962, Варшава)- поляк жазушысы, қоғам қайраткері. Краковтағы Жоғарғы өнеркәсіб мектебінің химия факультетін бітірді (1918). 1945 жылдан Польша жұмысшы партиясының мүшесі. Әдеби қызметі 1918 жылдан басталды. Алғаш поэзиямен айналасып «Әлемді солқылдатқан балғалар» (1928) жинағын жариялады. Польша Халық Республикасы Мемлекет сыйлығының лауреаты (1950,1955). Бүкіл дүние жүзіндегі Бейбітшілік Советінің мүшесі (1950 жылдан), «Халықтар арасында бейбітшілікті нығайтқаны үшін» Лениндік сыйлықтың лауреаты (1953).
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы 6 том
Бинген-на-Рейне
Бинген-на-Рейне (Bingen am Rhein) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан қала. Майнц-Бинген ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 24 276 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 37,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 39 005. Қаланың басшысы — Биргит Коллин-Ланген.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Пикорнавирустар
Пикорнавирустар — құрамында РНҚ бар, липопротеид қабығы жоқ вирус тұкымдастығы, РНҚ м. с. 2500000—2800000. Жалғыз тізбекті, ауру туғызғыш. Вириондарының диаметрі 25—40 нм. Цитоплазмада көбейеді. 4 туыстыққа бөлінеді: 1) Энтеровирустар адамдарды зақымдайды, бұларға ішек вирустарынан басқа полиомиелит және А гепатиті вирустары енеді; 2) Риновирустар — адамда жәие ірі қара малдарда тыныс жолдары ауруларын туғызады; 3) Кардиовирустар — кеміргіштерден бөлініп алынған; 4) Афтовирустарға маңызы зор мал аурулары қоздырғыштарының бірі — аусыл вирусы жатады. Пикорнавирустар тасымалдаушылар көмегінсіз жуғады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Сире-сюр-Везуз
Сире-сюр-Везуз (Cirey-sur-Vezouze) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54129, пошта индексі — 54480.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1741 адамды құрады. Халық тығыздығы — 106,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Сан-Мауро-Торинезе
Сан-Мауро-Торинезе (San Mauro Torinese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 18 771 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1495 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 10099.
Елді мекеннің қамқоршысы — Corpi Santi.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
IC 4768
IC 4768 — Қалқан шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4768 Санат:Қалқан (шоқжұлдыз)
Бачено
Бачено (Baceno) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 939 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 14 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 69 км² шамасында. Пошта индексі — 28861.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Gaudenzio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Акимовка (Павлодар облысы)
Акимовка — Павлодар облысы, Павлодар ауданының құрамында болған таратылған ауыл.
Халқы
1926 жылғы санақ бойынша 169 тұрғын өмір сүрді. Ауылды негізінен лютерандықты ұстанған немістер қоныстанды.
Тарихы
Акимовка ауылының негізі 1909 жылы Таврия және Екатеринослав губерниясынан келген немістерді қоныстандыру арқылы құрылған. 1927 жылы ауыл Ефремоск ауылдық округінің құрамына енгізілді. 1929 жылы ауылда колхоз құрылды.
Дереккөздер
Санат:1909 жылы құрылған елді мекендер Санат:Павлодар ауданының таратылған елді мекендері
Бату (найза)
Бату - жауынгерлік найзаның көне аты. Әзірше қарудың бұл түрінің толық сипаттамасына байланысты деректер жоқтың қасы.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Қайрат Жолдыбайұлы
Қайрат Жолдыбайұлы Мәмбетбаев (14 қаңтар, 1978 жылы Темірлік ауылы, Райымбек ауданы, Алматы облысы) — белгілі дінтанушы, Әзірет Сұлтан мешітінің бас имамы.
Балалық шағы
Темірлік ауылында дүниеге   келді. Бастауыш мектепті Темірлік ауылында оқыды. Алтыншы сыныптан бастап тоғызыншы сыныпқа дейін Алматы қаласындағы №4 мектеп интернатында білім алды.
Оқу жолы
1993 жылдың қазан айында Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының жіберуімен Түркия республикасының Стамбұл қаласында «Құран сауат ашу" курсында 1 жыл оқып қайтты. 1994 жылдың желтоқсан айында Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы тарапынан Мысыр араб республикасына діни білімін тереңдетуге жіберілді. Мысырда Әл-Азхар университетінің әуелі «Сәнауи» институын сосын «Ислам шариғаты» факультетін тәмамдап 2001 жылы елге оралды.
Еңбек жолы
2001-2004 жылдар аралығында «Нұр-Мүбәрак» Ислам мәдениеті университетінде ұстаз болып жұмыс істеді.
2005-2006 жылдар аралығында имамдардың білімін жетілдіру иниститутында ұстаз қызметін атқарумен қатар «Алтын қалам» баспасында бас редактор болып жұмыс істеді.
2007-2011 жылдар аралығында ҚМДБ-ның Үгіт-насихат және интернетппен жұмыс бөлімінің меңгерушісі.
2009-2011 жылдар аралығында ҚМДБ-ның аппарат басшысы қызметін атқарды.
2011 жылдың 23 желтоқсаны күні Қайрат Жолдыбайұлы Бас муфтидің 1-ші орынбасары болып тағындалды. Жаңа лауазымын Әзірет Сұлтан мешітінің бас имамдығымен қатар алып жүретін болды.
Жанұясы
Үйленген, төрт баланың әкесі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Александриа (Миссури)
Александриа (Alexandria) — Миссури штатының Кларк округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.0 км². FIPS коды — 29-00604.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 166 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Кларк округы (Миссури)
Жазбаша библиографиялық анықтама
Жазбаша библиографиялық анықтама - бекітілген құжат формасын колдануға дейінгі сенімді библиографиялық анықтама.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Нүсіпбек Әшімбаев
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Вой-Кузоб
Вой-Кузоб — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кузоб-Ю өзенінің оң жағалауынан 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 8 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вэбб (Миссисипи)
Вэбб (Webb) — Миссисипи штатының Tallahatchie округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Озёрное (Донецк ауылдық округі)
Озёрное — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Донецк ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 224 адам (118 ер адам және 106 әйел адам) болса, 2009 жылы 187 адамды (93 ер адам және 94 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Санаёль
Санаёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Исакова өзенінің оң жағалауынан 88 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4041
NGC 4041 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 19 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4041 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37999, UGC 7014, MCG 10-17-129, ZWG 292.61, ARAK 342, IRAS11596+6224.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
IC 338
IC 338 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13373, MCG 0-10-7, ZWG 391.18.
Қырғызстанның әкімшілік бөлінісі
Қырғызстанның аумақтық-әкімшілік бөлінісі 3 деңгейден тұрады. Бірінші деңгейге 7 облыс және 2 республикалық маңызы бар қала кіреді. Облыстар 40 аудан және 12 облыстық маңызы бар қалаларға бөлінген. Республикалық маңызы бар Бішкек қаласы 4 қалаішілік ауданға (Ленин, Октябрь, Первомай, Свердлов) бөлінеді. Облыс аудандары ауылдық округтерге (аймақтарға) (айыл аймагы) бөлінеді. Ауылдық округтер (аймақтар) ауылдарға (айыл) бөлінеді. 600px|
Бюдос
Бюдос (Budos) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33076, пошта индексі — 33720.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 706 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,46 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Батық
Батық сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Шаңырақ
thumb|[[Ақтөбе алаңындағы Шаңырақ]] thumb|[[Киіз үй төбесіндегі шаңырақ]] Шаңырақ (сағыраҡ; чув. шăнăркă, түндүк, бур., тооно) — киіз үй күмбезін кереге көзді крестімен дөңгелек ішінде қоршалана аяқталған конструктивті элемент. Күмбездің бүйір элементтерін - уықтарын ұстап тұруы үшін, ойықтан күн жарығының сәулесі пайда болуы үшін және ошақ түтіннің сыртқа шығуына орай арналады.
Шаңырақ- киіз үйдің ең жоғарғы бөлігі. Оның пішіні күмбез тәріздес, шаңырақ уықтардың ұштарын біріктіріп ұстап тұрады. Киіз үйдің үстіндегі дөңгелек шеңбер осылай аталатыны белгілі. «Ортада темір пеш, тұрбасы шаңырақтан асып шығып жатыр» (Ғ. Сланов, Замана.).
Шаңырақ. Қара шаңырақ. Дәстүр.
Қазақ халқы “шаңырақ” деген сөзге көптеген ұғымдарды жатқызады. Мысалы “Пәленшекемнiң ұрпағы пәлен шаңыраққа жетiптi” деп, бiр ауылдың, не бiр рудың есiмiн жобалап отыратын болған. Шаңырақ киiз үйдiң күмбездiк, жартышарлық ұлттық, көркемдік қасиетiн сақтап тұрады. Үйге жарық түсiрiп, үйге жағылған от түтiнiн ауаға шығуын қамтамасыз етедi. Жалпы “Қара шаңырақ” атауы сол киiз үйге деген ежелгiлiк, ескiлiк көз қарас тудыруымен қатар, қасиеттiлiк күш-қуат та бере алатын сөз. Ол сөз сол үй иелерiнiң тамырларының терең, ру басы бабалар тарихымен астасып жатқандығының жҽне олардың ата дәстүрiн жалғастырып келе жатқан адамдар екенiнiң белгiсi, дәлелi секiлдi болып тұрады. “Қара шаңырық” атауы бар үй сол рудың және сол румен қарым-қатынастағы басқалардың да құрмет тұтары, тағзым етерi болып саналады. Қара шаңырақ иесi көп жағдайда аты аталып, марапатталып жатады. Шетте жүрген, қонысы басқа сол қара шаңырақ ұрпақтары мен жек-жаттары қара шаңыраққа сәлем бере келiп, арнайы сыбағалар әкеледi. Жасы үлкендерi еншiлерiн алып бөлек үй болып кеткенде әкенiң кенжесi (сүткенжесi) әке қолында қарашаңырақ иесi боп қалады. Ата-ананы күтiп-бағу кенже баланың мiндетi. Бұл үй еншi алып кеткендерге үлкен үй боп есетеледi.
Құрылысы
Шаңырақ бірнеше бөлшектерден тұрады:
Мемлекеттік рәміздерде
Шаңырақ Қырғызстанның мемлекеттік туында, Қазақстанның және қазақтар тұратын Моңғолия және Баян-Өлгий облысының елтаңбаларында, сондай-ақ 2005 жылғы Қызыл қаласының елтаңбасында бейнеленген.
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс Санат:Киіз үй
Автоматтандырылған ақпараттық жүйе
Автоматтандырылған ақпараттық жүйе (Автоматизированная информационная система) — ақпаратты жинауға, сақтауға, іздеуге және сұраным бойынша талап етушіге жеткізуге арналған программалық және техникалық құралдар кешені.
Дереккөздер
Cанат: А
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Эль-Серро
Эль-Серро (El Cerro) — Испаниядағы Муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
Қала қамқоршысы әулие Рамон нонато болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Мостовая (Сосьва тармағы)
Мостовая — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сосьва өзенінің оң жағалауынан 559 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 6,3 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосьва өзені бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Алдын ала анықталған ұқсастырғыш
Алдын ала анықталған ұқсастырғыш  (Предопределенный идентификатор; predefined identifier) — программалау тілдерінде — программалау тілінің бөлігі ретінде анықталған ұқсастырғыш.
Карибу
Карибу
Карибу - Канадада солтүстік бұғыларын осылай атайды. Ресейдегі секілді олар да полярлық тундра маңын мекендейді. Қыста оңтүстікке, орманды тундраға және тайганың шет өлкелеріне ауа көшеді. Олардың көшу жолы тұрақты болып келеді. Карибудың тұлғасы көрікті, олар қар астынан қар жемістерді оңай тауып алады, қияқты өзендер жағасынан да қорегін іздеп табады. Оларға қалыңдығы 80 см болатын қарды аршуға тура келеді. Олар өз қодығын қалың табынның ішінен иіскеп тауып алады. Қодықтардың мүйізі үш аптадан соң шығады. Толық мүйіз тек төрт жасқа жеткенде болады.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар
Алдын ала анықталған ұқсастырғыш
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Венераның дүниеге келуі (Боттичелли картинасы)
«Венераның дүниеге келуі» (итал. Nascita di Venere) — Тоскан мектебінің итальяндық суретшісі Сандро Боттичеллидің суреті. Өлшемі 172,5 × 278,5 см, кенепте салынған кескіндеме болып табылады. Қазіргі кезде Флоренциядағы Уффици галереясында сақталған.
Тарихы
Биограф Джорджо Вазари өзінің «Ғұмырнамалар» (1550) атты еңбегінде «Венераның дүниеге келуі» және «Көктем» суреттерінің Флоренция маңындағы Козимо Медичиге тиесілі болған Кастелло вилласында сақталғанын атап өтеді. Өнер тарихшыларының көбінің пікірі бойынша, сурет 1486 жылы Кастелло вилласының иесі болған Лоренцо ди Пьерфранческо Медичиге арналып салынған болатын. Медичи үйінен кейін табылған түгендемелік жазбалар Лоренцоның «Көктем» суретін иемдегенін растайды, алайда оның «Венераның дүниеге келуі» жұмысына тапсырыс беруші екеніне дәлелдемелер жоқ. Лигурия жағалауындағы Портовенере қаласында дүниеге келген Симонетта Веспуччи Венера моделі болған деген пікір қалыптасқан.
Сурет сюжетінде бұған тұспал бар. Демі көктемді әкелетін батыс жел құдайы Зефирдің сипаттамасы Гомер шығармашылығында кездеседі. Ежелгі рим ақыны Овидий Зефирді аяқ-қолымен құшаққа алған әйелі Хлорида туралы жазады. Ботичелли грек және рим мәтіндерінің сарапшысы болғаны екіталай. Алайда, суретші өзінің көршісі Джорджо Антонио Веспуччи арқылы Флоренцияның интеллектуалды элитасының мүшесі болған.
Сюжеті
Картина Венераның дүниеге келуі жайлы аңызды суреттейді. Жалаңаш әйел құдай қабыршақ жармасының ішінде жағалауға қарай жел көмегімен жүзіп бара жатыр. Суреттің сол жақ бөлігінде Зефир (батыс жел) жұбайы Хлориданың (рим. Флора) құшағында қабыршаққа қарай үрлеп, гүлге толы жел тудырып жатыр. Жағалауда әйел құдайды грациялардың біреуі қарсы алуда.
Дереккөздер
Санат:Суреттер Санат:1486 жылғы картиналар Санат:Боттичелли туындылары Санат:Афродита Санат:Жалаңаш әйелдер бейнеленген суреттер
Сұраным факторы
Сұраным факторы - экономикалық өрлеуді туғызатын жиынтық сұраным деңгейінің артуы, оның мүмкіндігі экономиканың өндіргіштік әлуетін күшейтеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Б. з. д. 709 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 709 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 709 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Баобаб
thumb|Баобаб Баобаб (лат. Adansonіa dіgіtatа) — бомбакс тұқымдасына жататын ең жуан ағаш. Баобаб – Африка саваннасына тән өсімдік, оны тропикалық аймақтарда жерсіндірген. Баобаб туысына жататын мұнан басқа 9 түрі Африкада, Мадагаскарда және Солтүстік Австралияда кездеседі, бірақ олар Баобабтан аласа болады. Баобабтың биіктігі 20 м-ден артық, діңі өте жуан (диаметрі 4 – 10 м). Жапырағы салалы, күрделі пішінді, ыстықта түсіп қалады. Ақ түсті, хош иісті, ірі гүлі (диам. 12 – 20 см) ұзын гүлтұғырына төмен қарай иіліп, дара орналасады. Гүлі жарқанаттар арқылы түнде тозаңданады.
Жемісі – жеуге жарамды, етті, жұмсақ, шырынды, ұзындығы 40 см-дей қорапша. Баобабтың сүрегі жұмсақ, бос болғандықтан онда су қоры жиналады да, ағаш жиі шіриді, соның әсерінен ағаш діңі – қуыс болады. Баобабтың қабығынан арқан есетін, ау тоқитын, киім тігетін мата талшықтары алынады. Дүниежүзіндегі ең үлкен ағаштардың бірі болып саналатын Баобаб туралы естулеріңіз бар ма? Әлбетте, бұл ағашты білмейтін жан жоқ шығар...
Баобаб (латынша Adansonia digitata) - африкалық саванналарда өсетін ағаштың бір түрі. Әлемдегі ең жуан ағаш деген атаққа ие болатын өсімдіктің ұзындығы 18-25 метр болса, жуандығы орта есеппен 10 метрді құрайды. Осы өсімдіктің кейбір түрлерінің жуандығы 40-50 метр шамасында болуы мүмкін. Ғаламторда жарияланған мағлұматтарға сенетін болсақ, Баобабтың өмір сүру уақыты шамамен 1000-5500 жыл шамасында. Сандардағы үлкен айырмашылықты баобабтағы жылдық шығыршықтардың жоқтығымен түсіндіруге болады. Баобаб ағашының адамға тигізетін пайдасы жайлы сөз қозғасақ.
Баобабтың бірегей құрамы мен қасиеті бұл өсімдіктің АҚШ пен Еуропа тұрғындары арасында тағамдық қоспа мен әртүрлі биоқосылғыштар ретінде кең қолданылуына әкелді. Бөшке секілді үрленген ағаштың үлкен діңі жаңбырлы кезеңде жауған жауынды ішінде сақтай алады. Жуан ағаштың тамырлары жердің ішіне терең кіріп кеткендіктен, Баобаб құмды даулар мен үлкен желдерден қорықпайды. Құрғақшылық кезеңінде жапырақтар сарғайып, ағаш өз өмір сүруін тоқтатады. Тіпті, шыбын-шіркей мен термиттер ағашқа еш әсер ете алмайды - ағаш ыдыс жуатын жұмсақ шүберек секілді дымқылданып тұрады.
Баобабтың адамға әкелетін пайдасы зор. Оның жапырағын тамаққа қосады, қабығынан баулар, гамактар мен себеттерді тоқиды. Ағаштың діңі қуыстарға толы болғандықтан, жануарлар мен құстар өзге жыртқыштардан қорғану үшін сол жерлерде тығылады. Егер саванналарда өрт туындаса, дымқыл болып тұратын Баобаб жанбайды. Ағаштың діңі көптеген жануарлар мен құстардың мекеніне айналған.
Дереккөздер
Санат:Құлқайырлар Санат:Ағаштар
Батық (Шоқпар)
Батық - басы шойыннан тұтас құйылып, сабы ағаштан жасалатын шоқпар түрі.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Армияның артиллериялық тобы
Армияның артиллериялық тобы (ААТ) — операцияда армияның негізгі топтарының мүддесінде тапсырмалар орындауға, қарсыластың ядролық шабуыл құралдарымен және артиллериясымен күресуге, оның резервтерін, басқару пункттерін және баска да маңызды нысаналарын жоюға, негізгі бағыттағы 1-эшелон артиллериясы мен дивизиясының атысын күшейтуге арналған. Негізгі бағыттағы 1-эшелон дивизия саны бойынша кішірек топтарға бөлінуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бейтс әдісі
Бейтс әдісі — осы уақытқа дейін әлі кең танылмаған көз көруін дәрі-дәрмексіз қалпына келтіру әдісі. Оны ойлап тапқан американдық дәрігер-офтальмолог Уильям Горацио Бэйтс.
Соңғы уақыттары отандық және шетелдік медицинада емдеудiң дәстүрлi емес медицинамен жиiрек ұластырылатын дәрi-дәрмексiз әдiстерiне қызығушылық елеулi түрде өстi. Офтальмология саласында мұндай әдiстердiң салыстырмалы аз, белгiлi болатын, өкiнiшке орай, керектi эффекттердi әрдайым берген. Сондықтан қаралатын облыстағы кез келген жаңа мәлiметiмен үлкен үмiтпен әрдайым қабылданады. Әбден танымал болу шетелде көздi бұзылыстарының емдеуiн әдiстеменi алды, игерiлген У.Г.Бэйтсом американдық дәрiгер У.Г.Бэйтсоммен. Бейтстың қолдаушылары дүние жүзiнде таралды. Офтальмологияда "бейтсизм" деп аталатын мақсатты қозғалыс дүниеге келді. Бұрынғы КСРО -да бұл әдіс мүлдем белгісіз болды.
Дереккөздер
Санат:Офтальмология
Көкектілер
нобай|Көкектәрізді құс Көкектілер — көкектәріздіер тұқымдастарына жатады. Ұзындығы 15—70 см. көкектілердің тұмсығының шеті тегіс. Ағаш көкектілерінін аяқтары қысқа, ал жер көктерінің аяқтары ұзын, жүгіруге бейімделген. Жақсы ұшады. 39 туыс, 129 түрі белгілі. Олар солтүстік поляр аймағынан басқа жердін бәрінде кең таралған. ТМД—да 6 түрі бар, оның 5 ұялайды. Жыл құстары. Көпшілігі моногамдар. 2—6—ға дейін жұмыртқа салып, оны еркегі мен ұргашысы бірдей басып, шығарады. 80 тақау түрлеріне ұя паразитизмі тән қасиет. Кейбіреулері басқа құстар ұясын пайдаланады, бірақ жұмыртқаларын өздері басады. Көкектілер жәндіктермен қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Көкектәрізділер
Шере
Шере (фр. Cheret) – Франциядағы коммуна. Пикардия аймағында орналасқан. Коммунаның департаменті – Эна. Лан-2 кантонының мүшесіне кіреді. Коммунаның округі – Лан.
Халқы
Коммунаның халқы 2010 жылы 125 адамды құрады. Жылдар бойынша халық саны:
Экономика
2010 жылы еңбек етуге қабілетті жаста (15-64 жас) 66 экономикалық белсенді, 14 – белсенді емес ( белсенділік көрсеткіші – 82,5 %, 1999 жылы 58,9% болды) болды. 66 тұрғыннан 60 адам (31 еркек және 29 әйел) жұмыс істеді, жұмыссыздар 6 (2 еркек және 4 әйел) болды. 14 белсенді еместен 2 адам оқушы немесе студент болды, 8 – зейнеткер, 4 адам басқа себептерге байланысты.
Дереккөздер
Санат:Франция
Трит-Сен-Леже
Трит-Сен-Леже (Trith-Saint-Léger) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59603, пошта индексі — 59125.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6442 адамды құрады. Халық тығыздығы — 937,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ериссон
Ериссон (Hérisson) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 32,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03127, пошта индексі — 03190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 662 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Кірме ажарлау
Kipмe ажарлау (Шлифование врезное) — периодты немесе үздіксіз көлденең беріспен радиальды немесе тангенциалды бағытта өңдеудің енін толық ажарлау.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Жаңғыбай
Жаңғыбай – Ақтөбе облысы Байғанин ауданы Жарқамыс ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 85 км жерде орналасқан тау. Маныссай құрғақ арнасының батыс аңғарында.
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 153 м. Оңтүстіктен солтүстікке қарай 3 км-ге созылып жатыр. Енді жері 1,5 км. Беткейлері көлбеу келген. Мал жайылымына пайдаланылады.‎
Геологиялық құрылымы
Төрттік кезеңнің төменгі жыныстарынан түзілген.
Дереккөздер
Санат:Байғанин ауданы таулары
Қысқы жасөспірімдер Олимпиадалық Ойындар 2024
Сілтемелер
Санат:2024 жылғы спорт Санат:Жасөспірімдер Қысқы Олимпиада ойындары Санат:Оңтүстік Кореядағы спорт
Сиджо жанры
Сиджо жанры
Дәстүрлі корей поэзиясында кең тараған жанр – сиджо. Сиджо (сичжо) сөзін зерттеушілер «біздің дәуіріміздің әуендері» немесе «жыл мезгілдері әуендері» деп түсіндіреді. Сиджо алғашында таньга деп аталды, тура мағынасында «қысқа өлең» дегенді білдіреді.
Шығанақ көшесі (Астана)
Бұрынғы атауы Ишимский көшесі. Шығанақ көшесі Кенесары көшесінен басталып, Желтоқсан көшесінде аяқталады. Ә.Жанбосынов, Кенжебек Күмісбеков көшелерімен, Сарыарқа даңғылын қиып өтеді. Ұзындығы - 1969,3 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Б. з. д. 710 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 710 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 710 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Альфонсо Перес
Альфонсо Перес Муньос, Альфонсо (Alfonso Pérez Muñoz; 26 қыркүйек 1972, Хетафе, Испания) — испаниялық футболшы, шабуылшы. Испания Ұлттық футбол құрамасы сапында 1996, 2000 жылдары Еуропа чемпионатына, 1998 жылы әлем чемпионатына қатысқан. 1992 жылғы Олимпиада ойындарының жеңімпазы.
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Испания Олимпиада чемпиондары
Желін емшегі
Желін емшегі ; (papilla uberis papilla - емшек, uber — желін) — ішкі қуысы емшек қойнауы мен емшек өзегінен құралған желіннің терілі-етті өсіндісі. Желін емшегінің қабырғасы үш қабықтан: ішкі — кілегейлі қабықтан, ортаңғы — етті қабықтан, сыртқы — теріден тұрады. Емшек қойнауының кілегейлі қабығы өз кезегінде үш қабаттан құралған. Кілегейлі қабық ішкі жағынан екіқабатты текше тәрізді эпителиймен астарланған. Оның астында борпылдақ дәнекер ұлпасынан құралған өзіндік тақташа мен тым нашар жетілген кілегейліасты негіз болады. Емшек өзегі кілегейлі қабығының құрылысы да осы аталған қабаттардан тұрады. Бірақ, бұны көпқабатты жалпақ эпителий астарлайды. Емшек қабырғасының ортаңғы — бірыңғай салалы ет ұлпалық қабығы төрт қабаттан тұрады: ішкі — ұзынша қабат, оның сыртындағы — сақинаша қабат, одан кейінгі үшінші — аралас қабат және сыртқы сәулелі (радиальды) қабат. Етті қабықтың сақинаша қабаты — емшек ұрпінің қысқыш етінің (сфинктерінің) қызметін атқарады. Ол жиырылып емшек ұрпін қысып, сүтті ұстап тұрады. Емшек қабырғасының сыртқы қабығы — тері.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Кардиовирустар
Кардиовирустар — пикорновирустар тұқымдастығына жататын туыстық.
Тышқандар миының және жүрек бұлшық етінің қабыну вирусы көбірек зерттелген. Адамдардан, маймылдардан, шошқалардан, пілдерден және тиындардан кардиовирустарға ұқсас вирустар табылған.
Дереккөздер
Санат:Вирустар
Клаузула
Клаузула - халықаралық шарт немесе келісімдегі ерекше ереже. Саудада барынша қолайлы режимді ұсынғаны, шартқа бәрі бірдей қатысу, жағдайды түбірімен өзгерту, халықаралық сот органының міндетті құзыреті жөніндегі әртүрлі ерекше ережелер мен жағдайларды белгілеу үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Алдын ала болатын қатынас
Алдын ала болатын қатынас  (Отношение предшествования; precedence relation) — келтірілген жолдың кез келген екі іргелес символының арасында бар болатын және транслятормен орындалатын алғашқы программаның сөйлемдері синтаксистік талдауға пайдаланатын қатынас.