cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бүркітші
Бүркіт ұстаудың екі жолы бар: бірі — балапанынан ұядан алып, қолдан баулу. Ондай бүркітті "қолбала" дейді. Екіншісі — бүркітті тағы күйінде ұстап үйрету. Бұлар — тірнек, тастүлек, мұзбалақ сықылды түз құстары. Балапанды баулу тәсілі мынадай: бүркітші балапанды жемдей жүріп, шақырып үйретеді. Тұғырға отыруға жарасымен томаға кигізіп, балақ бау тағып, қолға қондыра бастайды. Ұшуға жараған соң, етке қант бүркіп, оны қоян, түлкі, қарсақ сияқты аңдардың терісіне орап, шыжыммен сүйретіп жүріп жегізеді, мұны "шырға тарту" дейді. Жас бөлтірік, көжек, түлкінің күшігі сияқты әлсіз аңдарды тірідей шоқытып ауыздандырады. Мұны құсты "аңға баулу" деп атайды. Ал түз құсын былай үйретеді: алдымен оны томағалайды да, ырғаққа (бос керген арқанға) отырғызады. Үйқыдан қалжырап, шаршап шыққан тағы бүркіт бірнеше күннен кейін ырыққа көніп, жем тартады, үйір бола бастайды, шақыруға келетін болады. Бүркітшілер түз құсын 50-60 күннен кейін ұшырып, ұсақ аң алдырады. Аңға салынатын бүркіт біршама қоңды, жемге шабытты, сергек күйде болу керек. Сондықтан әр бүркіттің тегіне, қыраңдығына, мінезіне, жасына қарай әр жағдайда берілетін жемдері болады. Мысалы, "қан соқта", "жылы-жұмсақ", "қызыл", "тоят" деп аталатын жемдер семірту үшін, сондай-ақ түлекке отырғызғанда, құстың еті төмендеп кеткен кезде беріледі. "Тартпа", "толарсақ" дейтін жемдер бүркітті ширықтыру үшін берілсе, "сарбөртпе" (турап алып, 1-2 рет суға шайған ет) құстың етін бір қалыпты ұстау үшін, "ақ жем" (тұралған, суға сығымдап қан-сөлін алған ет) құстың етін төмендету және ашқарақтануы үшін беріледі. Бүркітшінің түлекті осыңдай түрлі жеммен баптауын "қайыру" дейді. Қайыру кездерінде бүркітке мұсатыр жұтқызып, ішін шаю, аршаның бүрін буып жұтқызып, қоялату, мұз жұтқызып, бойын салқындату сияқты, т.б. әдістері де болады. Наурыз-сәуір айларынан бастап бүркітші құсты тойғыза жемдеп түлекке отырғызады. Бүркітші бүркіт алатын аңдардың жатағын, өрісін, ізін білетін байқампаз да болады. Аңға шығарғанда бүркітшінің жанында аяқ бау, балақ бау, тұғыр, балдақ, томаға, сапты аяқ, биялай, жеңсе бұрау (түлкі бұрайтын айыр бас шыбық), жем қалта, шыжым, пышақ, ине, тарамыс, бөлеу (бүркіт бесігі) сияқты дәнекер жабдықтары болады. Бүркітші саятшылыққа көп кісі жиналып шықса, оны "салбауырынға шығу" дейді.
Дереккөздер
Санат:Саятшылық
Вашингтон (Айова)
Вашингтон (Washington) — Айова штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 12.6 км². FIPS коды — 19-82335.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 7266 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Вашингтон округы (Айова)
Кауфбойрен
Кауфбойрен (Kaufbeuren) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Швабия әкімшілік округіне бағынады.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 41 843 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 40,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 62 000. Қаланың басшысы — Штефан Боссе.
Павел Воля
Павел Алексеевич 《Снежок》 Воля - 1979 жылы 14 наурыз күні Пенза қаласында туды. Əртіс, тележүргузіші, Comedy club телепроектінің мүшесі. Comedy club проектіне дейін ол 《Валеон Дассон》 жайдарманының қатысушысы болды.《 Убойная лига》 жəне 《Смех без правил》 программаларын жүргізген. Қазір ТНТ каналындағы 《Comedy баттл》 программасын өткізеді. 14 наурыз күні 1979 жылы Пенза қаласында туды. 11 мектепті бітрген. Пенза жайдарман командасының капитаны болды. 《Русское радио в Пензе》 радиосында диджей болып істеді. 2001 жылы Пензаның мемлекеттік мұғалімдер университетін орыс тілі жəне əдебиеті пəнінің мұғалімі болып бітірген. Бітірген соң, ол Москва қаласына көшті. 2005 жылдың 9 сəуірінде 《Атриум》 сауда үйінде Comedy club телепроектінің презентациясы өтті. Сол презентацияны Павел Воля ашқан. 2007 жылдан бастап ол əнші карьерасын бастады. Сол жылы бірнеге трек жəне клип шығарды. Олар: 《Все будет офигенно》, 《Маме!》, 《Пенза-сити》.
Кауфбойрен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Долни-Раковец (Перник облысы)
Долни-Раковец (Долни Раковец) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Радомир қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 325 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2413. Телефон коды — 07723. ЕКАТТЕ коды — 22490.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Сыртқы ұсыну
Сыртқы ұсыну (Внешнее представление; external representation) — мәліметтерді адамның оқуына қолайлы формада ұсыну; мәліметтер базаларында — мәліметтерді пайдаланушыға ұсыну; мәліметтер базасының бағыныңқы схемасы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ақ сұпы
Ақ сұпы - тазалықтың белгісі, жас қыз бен күйеу жігіттің алғашқы кездескенде астына салатын ғұрыптық мәні бар төсеніш. Ертеде дәстүрлі ортада төсенішке тамған қанның ізін көрсете отырып, қызының абыройлы, пәк екендігін айтып, қыздың анасынан сүйінші алу ғұрпы болған. Ерте кезде неке қыздың үйінде қиылған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Тікелей іздеудің микробиологиялық әдісі
Тікелей іздеудің микробиологиялық әдісі. Таужыныстар қимасының беткейлік өңіріндегі, грунттардағы, топырақ ауасындағы және табиғи сулардағы көмірсутектерді тотықтыратын бактериялардың биоценозын зерттеуге негізделген мұнай және кен орындарын іздеу әдісі. Мұндай бактериялардың үймелемелері (колониялары) терең қойнауларда орналасқан жатындардан шашырай тараған көмірсутектердің жер бетіне шығу нүктелерінде дамып жетіледі. Жер қыртысы қимасында көмірсутектер жатынының бар екендігін көрсететін бірден-бір бактериялар — метанның газ түріндегі гомологтарын және төмен мөлекулалы n-алкандарды тотықтыратын, әсіресе пропанды, бутанды және жарым-жартылай пентанды тотықтыратын бактериялар. Микробиологиялық әдістің өзіне тән өзгешеліктері баршылық, олар — бұл әдістің жылыстаушы көмірсутектер ағымы болымсыз өңірлерде газдық-геохимиялық әдіспен салыстырғанда әлдеқайда сезімталдығы, бактериялық қалыпсыздықтардың әдетте өнімді ауданның нақ орта тұсынан көрініс беруі, далалық және зертханалық жұмыстар құндылығының біршама арзан болуы. Әдіс су көздерін алдын-ала тексеруден өткізген түсірімдер барысында, антиклинді емес типке жататын мұнай және газ жатындарын іздеуде әсіресе тиімді; өзге де геохимиялық әдістермен кешенді түрде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Радиолокациялық барлау
Радиолокациялық барлау — объектілерден (нысаналардан)радиотолқындардың шағылысу құбылысын пайдалануға негізделген объектілерді (нысаналарды) табу мен олардың координаталарын немесе қозғалыс параметрлерін анықтау; радиолокациялық қамтамасыз етудің құрама бөлігі.
Радиолокациялық барлау кез келген метеорологиялық жағдайларда күндіз және түнде объектілердің (нысаналардың) құрамын, орнын және кимыл сипатын анықтауға, ұшақтар мен тікұшақтардың ұшу параметрлерін, миналар, снарядтар, ракеталардың ұшу траекториясын анықтауға, қарсыластың артиллериялық атыс бекіністері мен ұшыру бекіністерінің аудандарын анықтауға; қарсыластың радиолокациялық кедергілерінің түрі мен карқынын анықтауға; өз артиллериясының атысын дәлдеуге; ядролық жарылыстардың эпицентрін белгілеуге және т.б. мүмкіндік береді.
Ол жергілікті жерде, ұшақтарда, кемелерде және басқа жылжымалы объектілерде орнатылатын радиолокациялық станциялар көмегімен жүргізіледі. Бүйірлік шолуда радиолокациялық станцияларын қолданумен әуелік барлау жүргізілген кезде ұшақ (тікұшақ) курсының жақтарында жергілікті жерді бір жақты немесе екі жақты шолуға қол жеткізіледі. Мұндай радиолокациялық станциялардың шешуші мүмкіндіктері әуе барлауының фото және теледидарлық құралдарынын шешуші мүмкіндіктеріне жақындайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Енж
Енж (Hinges) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Бетюн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62454, пошта индексі — 62232.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2211 адамды құрады. Халық тығыздығы — 266,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Элло
Элло (Ello) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1241 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 555 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 23848.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сабати синдромы
Сабати синдромы (Syndromum Sabathie) - Қанның жоғары қуыс венасы арқылы ағуына кедергі туғанда мойын веналарының ісінуі (аралық қуыс синдромы).
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
IC 2146
IC 2146 — Mensa шоқжұлдызында орналасқан GCL (кульове скупчення) типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 33-SC26, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
IC 2146 Санат:Mensa (шоқжұлдыз)
Нойкирхен-на-Вальде
Нойкирхен-на-Вальде (Neukirchen am Walde) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Грискирхен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1612 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.8 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GR, ресми идентификациялық коды — 4 08 17.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Курт Кайзерзедер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Еріксіз тербеліс
Еріксіз тербеліс — қандай да бір жүйеде периодты сыртқы күштің әсерінен пайда болатын тербеліс (мысалы, айнымалы магнит өрісі әсерінен болатын телефон мембранасының тербелісі, т.б.). Еріксіз тербелістің сипаты сыртқы күштің табиғаты мен жүйенің өзіне тән қасиеттері арқылы анықталады. Сыртқы күштің болуы — еріксіз тербелістің қозуы мен болуының қажетті шарты. Периодты сыртқы күштің әсерінен еріксіз тербелістің сипаты алғашқы кезде уақытқа байланысты өзгереді. Тек белгілі бір уақыт өткеннен кейін, жүйеде периодты сыртқы күштің периодына тең еріксіз тербеліс қалыптасады (орныққан еріксіз тербеліс). Дербес жағдайда, сыртқы күштің (жиілігі жүйенің меншікті тербеліс жиілігіне жуық) әсерінен сызықтық тербелмелі жүйеде еріксіз тербеліспен бір мезгілде меншікті (еркін) тербеліс пайда болады. Тербелістің бастапқы сәтінде ол тербелістердің амплитудалары бір-біріне тең де, ал фазалары қарама-қарсы болып келеді (суретті қ.). Сөйтіп, меншікті тербеліс біртіндеп өшкен соң, жүйеде тек орныққан еріксіз тербеліс қалады. Сондықтан тербелмелі жүйеде меншікті тербеліс неғұрлым ертерек өшсе, солғұрлым сол жүйеде орныққан еріксіз тербеліс тезірек қалыптасады. Еріксіз тербелістің амплитудасы әсер етуші күштің амплитудасы мен жүйедегі меншікті тербелістің өшу дәрежесіне байланысты анықталады. Егер меншікті тербелістің өшу дәрежесі аз болса, онда еріксіз тербелістің амплитудасы әсер ету күшінің жиілігі мен жүйенің меншікті тербеліс жиілігінің ара қатысына едәуір дәрежеде тәуелді. Сыртқы күштің жиілігі жүйенің меншікті жиілігіне жуықтаған кезде еріксіз тербелістің амплитудасы кенет артып, резонанс құбылысы пайда болады. Сызықтық емес жүйелерде тербелісті меншікті тербеліске және еріксіз тербеліске ажырату әрдайым мүмкін бола бермейді.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы III том 12 тарау
Санат:Тербеліс Harmonic oscillator
Ложа (Уймен тармағы)
Ложа — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уймень өзенінің сол жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бөктер
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Геология
Пасом
Пасом — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вар-Еган өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шабақ Жалғасбаев
Шабақ Жалғасбаев (1942, Атырау облысы). Қазақполитехникалық институтын бітірген (1964). 1964-1986 жылдары - «Маңғыстаумұнай» ӨБ-де слесарь, механик, цех бастығы, мұнай базасы директоры. Қазақ газ өңдеу зауыты директорының орынбасары. 1986-1997 жылдары - «Теңізмұнайгаз» ӨБ-де бөлім бастығы. 1997 жылдан «Құлсарымұнайгаз» мұнай-газ өндіру басқармасы  бастығыны орынбасары. «Ерен еңбегі үшін» (1980), «Еңбек ардагері» (1987) медальдарымен  марапатталған.
Обь
Об, Обь – Батыс Сібірдегі (Ресей) өзен. Ұзындығы 3650 км (Ертісті қоса алғанда). Су жиналатын алабының ауданы 2990 мың км2.
Бастауы
Алтайдағы Бия (Шүй) және Катунь (Қатын) өзендерінің қосылуынан пайда болған. Батыс Сібір жазығы арқылы кең аңғармен ағып, Кара теңізінің Обь кірмесіне, ауданы 4 мың км2 атырау жасап құяды. Аңғарының ені 20 км, жайылмасы 6 км, тереңдігі 6 м. Негізгі салалары: Том, Шұлым, Кет, Тым, Вах (оң); Васюган, Үлкен Юган, Ертіс, Есіл, Тобыл, Солтүстік Сосьва (сол).
Гидрологиясы
Салехард қаласы маңында орташа су ағымы 12500 м3/с. Негізінен қар, жаңбыр суымен толығады. Суының көтерілуі жоғарғы ағысында сәуір – маусым, төменгі ағысында қыркүйекке (40 – 45 км-ге жайылады) сәйкес келеді. Су ағынымен келетін қатты заттардың жылдық мөлшері 16 млн. т. Мұзқұрсау жоғарғы ағысында қарашадан сәуірдің аяғына, төменгі ағысында маусымның басына дейін. Орта ағысының сол жағалауында Юган қорығы орналасқан. Тұрақты кеме қатынасы бар. Об өзенінің саласы – Ертісте Өскемен-Бұқтырма СЭС-ры салынған. Балық аулау кәсібі дамыған.
Сыртқы сілтемелер
Большая Советская Энциклопедия
Санат:Ресей өзендері
Радинград (Разград облысы)
Радинград (Радинград) — Болгариядағы ауыл. Разград облысына қарасты Разград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 292 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7245. Телефон коды — 08326. ЕКАТТЕ коды — 61385.
Барабар
Барабар (aequivalens ) баламалы. Белгілі бір жағынан алғанда екінші жүйеге, мөлшерге барабар немесе сәйкес келеді деп есептелетін зат (немесе жүйе, мөлшер).
Дереккөздер
Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Үлкен Камзас
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері
Радиолокациялық құралдар
Радиолокациялық құралдар — әуе, жер үсті және су үсті әскери объектілеріне барлау жасау, ұшақтар мен ұшақсыз құралдарды бағыттау мен басқару, артиллерия атысын басқару, көздеп бомбалауды жүзеге асыру және т.б. мақсаттарда қолданылатын радиотехникалық құрылғылар.
Мақсатына қарай әр түрлі әскер мен қарулы күштер құрамындағы көптеген радиолокациялық станцияларда әр түрлі мақсаттағы радиолокациялық құралдар болады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ғақылия
Ғақылия – (ақылмен ұғыну) - дүние сыры терең таразыланған ой-пікірлер. Прозаның алғашқы қысқа, нұсқа үлгілерінің бірі.
Ғақылия термині қазақ әдебиеті тарихында исламдық танымға байланысты Абайдың 38-қара сөзінде, Ы. Алтынсариннің "Шариат-ул-ислам" деп аталатын кітабында (Мұсылмандық тұтқасы, А., 1991, 18-6.), Мәди Меркішұлының "Туһфа уа жұмхурият" рисаласында (Ташкент, 1917. 24 6.) алғаш рет қолданыс тапқан.
Ғақылияға жүйріктер хакім, нақылияға жүйріктер ғалым аталады. Хакім ғалымнан биік тұрады, өйткені хакім ғылымның бір саласымен ғана айналыспай, ортақ заңдылықтарды танып ашуға ұмтылған бесаспап ойшылдығы себепті де бұл дәрежеге жете алады. Абай 38-сөзінде адамдарды төрт топқа бөліп қарайды. Осы себепті болса керек, М.Әуезов Абайдағы мораль философиясын сөз еткенде "38-қара сөзді" бөле-жара "ғақылият тасдихат" деп атауына терең ойлы таным жатады.
Дереккөздер
Санат:Ислам әдебиеті Санат:Араб тіліндегі әдебиет
Конгэр (Миннесота)
Конгэр (Conger) — Миннесота штатының Freeborn округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 146 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 27-12952.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Сілтеме
Сілтеме (Ссылка; the reference, link) — 1) қандай да бір объектіге арналған нұсқағыш; 2) тілдің сипатталган элементін белгілеуге пайдаланылатын тілдік құрылма; 3) хабарланған объектіні ұқсастыру.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Referencia
Ричка
Ричка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кастер өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақ сүт
Ақ сүт - ақ түсті саулық малдан сауылып алынған дәмдік, құнарлық, емдік қасиеті жоғары сүттің атауы. Ақ сүт деп аталуы ақ түсті малдан сауылғандықтан осы тағамның құнарлылығы және емдік қасиеті жоғары болады деген дәстүрлі ортадағы түсінікке байланысты болса керек. Ақ ешкінің сүтін анасының омырауы жарыта алмаған немесе жетім қалған балаларга береді. Дәстүрлі түсінікте ақ сүт коптеген ауруларга қарсы шипа деп саналады: ақ ешкінің сүті баланың ит ауруына, мешелдікке, әлсіздікке; ақтүйе мен ақ биенің сүтін көк жөтелге, кеуде сырылдағанда, жөтелге, өкпе ауруларына қолданылды деген мәлімет бар.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ошим-Ега
Ошим-Ега — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Янгуловская өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Максимович рауғашы
Максимович рауғашы (Rheum maximowiczii) – тарандар тұқымдасы, рауғаш туысына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік.
Қазақстандағы тоғыз түрдің біреуі, Тянь-Шаньдағы кең тараған, әсіресе батысында. Ұсақ топырақты, тастақты беткейлерде аласа таулардан, таулардың жоғарғы белдеуіне дейінгі аралықта, кейде шілік құрай өседі. Тамырсабағы мықты, тік, сабағының биіктігі 100 см дейін жалғыздан, сирек олар екі-үштен, жуан бұтақтанған. Жапырақтары тек сабақ түбінде, қысқа жуан сағақты, ірі (60 см) дөңгеленген, бұдыр түйме тәрізді тақталы. Гүлдері ұсақ, жасылдау ақ түсті. Ұзын гүлтабанына пирамида тәрізді сыпырғы гүлшоғырына жиналған. Гүлсерігі жай алты жапырақшадан тұрады. Аталығы тоғыз, аналығы қысқа бағаналы және үш тозаңды.
Рауғаш мамыр-маусымда гүлдейді, және жеміс береді. Жемістері ірі, ұзындығы 2см-ге дейін дөңгеленген күңгірт қызыл түсті, кең қанатты. Жеміс салу кезеңінде бұл түр едәуір тиімды болып көрінеді. Өсімдіктердің барлық бөлігі иілік заттар бөледі. Олар әсіресе тамырында көп, тамырының көлемі үлкен, салмағы 5 кг дейін, теріні илеу үшін және сары, күлгін-қоңыр түске бояу ушін қолданады. Жапырақ сағатарының құрамында дәрумендер бар. Тамаққа шикі күйінде пайдаланады, сондай-ақ шырын, компот, тосап түрінде. Жемісі жеуге жарамды, ботқа тәрізді күйінде.Халықтық медицинада жер асты бөлігі және жапырағының шырыны безгекті және асқазан ауруларын емдеуге қолданады.
Санат:Таран тұқымдасы
Қазақстанды зерттеу қоғамы
Қазақстанды Зерттеу Қоғамы
Қазақстанды Зерттеу Қоғамы- Қазақ (қырғыз) өлкесін зерттеу қоғамы (1920–1925) – қоғамдық-ғылыми мекеме. 1920 жылы 5 қазанда ұйымдастырылған. Бастапқы кезде тарих-археология, этнография және жаратылыстану-география, кейін экономика, агрономия бөлімдері жұмыс істеді. Осы жылы Орыс географиялық қоғамы (ОГҚ) Батыс Сібір бөлімінің Семей бөлімшесі (1924 жылдан бөлім) мен ОГҚ-ның Алматыдағы Жетісу бөлімдері қалпына келтірілді. Бұдан кейін Қазақстан зерттеу қоғамы бөлімдері Оралда, Петропавлда, Көкшетауда ұйымдастырылды. 1921 жылы 7 ақпандағы Қазақ КСР-і ОАК-нің декреті бойынша Қазақстандағы барлық ғылыми қоғамдар Халық ағарту комиссариатының ғылыми бөліміне енгізілді. 1922 жылы жазда қоғам мүшелері комиссариаттың академиялық орталық алқасы мен Орталық өлкелік мұражай кеңесіне қосылды. Қазақстан зерттеу қоғамы облыстық және гуерниялық партия комитеттері жанындағы партия тарихы мекемелерімен бірігіп, қазақ халқының тарихын және этнографиясын зерттеді. 1921 жылы Архив бас басқармасы құрылып, тарихи құжаттарды жинастыру, өңдеу және ғылымға пайдалану ісін бастады. 20-ғасырдың 20-жылдары қоғам мүшелері КСРО ҒА мен Географиялық қоғамының археологиялық-этнографиялық экспедицияларына қатысты. 1921 жылы «Қырғыз (қазақ) өлкесін зерттеу қоғамының еңбектері» атты жинақтың бірінші, 1922 жылы екінші басылымы жарық көрді. Ә.Жангелдин басқарған Қазақ КСР-і ОАК-нің «Қызыл керуеніне» (1922) қоғам мүшесі, этнограф А.А.Четыркин қатысып, көптеген қазақ әндерін, ертегі, жұмбақтарды, ұлттық ою-өрнек үлгілерінің суреттерін жинап, ұлттық киім мен тұрмыстық заттарды мұражайға тапсырды. Қоғам мүшелері 1923 жылы Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы көрмесіне, 1924 жылы қазақ халқы қолөнерінің бұйымдарын Парижде өткен Бүкіләлемдік этногр. көрмеге апарды. Қазақстан зерттеу қоғамы мектеп істерін ұйымдастыруға қатысты: қазақ тілінде оқулықтар жазды, әдістемелік құралдар әзірледі, археол. карта жасады. Қоғамның «Еңбектерінде» Орынбор өлкесіндегі, Оралдағы, Еділ бойындағы, Қазақстандағы қозғалыстар туралы мақалалар мен монографиялар, зерттеулер жарияланды. А.А.Диваев пен А.Л.Мелков, А.В.Затаевичжинастырған қазақ ауыз әдебиеті мен халықтық музыка үлгілері жарыққа шықты. ОГҚ-ның Семей бөлімшесінде М.О.Әуезов, Ж.Т.Шанин және өлке зерттеушілер, В.Н. және А.Н.Белослюдовтар Қазақстанды зерттеу ісіне өз үлестерін қосты. Қоғамның әр бөлімі өз «Жазбаларын» шығарып, РКФСР-дің Жер халық комиссариаты мен Қазақ КСР-і Жер халық комиссариатының экспедицияларына қатысып отырды, мектептер мен техникумдарда өлкетану үйірмелерін құрды. 1926 жылы КСРО ҒА Одақтық және автономиялық республикалардың табиғи қорын зерттеу жөніндегі айрықша комитеті және КСРО ғылым академиясының қазақстандық экспедиция құрылып, статистика-экономика, антропологиялық-этнография, медицина-санитарлық, мал шаруашылығы, топырақтану-ботаника, геологиялық, гидрогеологиялық зерттеулермен айналысты. Бұл экспедицияға КСРО ғылым академиясының академик А.Е.Ферсман жетекшілік етті. 1932 жылы 8 наурызда республикадағы ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруды жақсартып, үйлестіру үшін КСРО ғылым академиясының Қазақстандық базасы құрылды.
Сыртқы сілтемелер
Қазақстандағы ғылыми кітаптар басылымының тарихы
Толықтыру
Санат:Қазақстанды Зерттеу Қоғамы
Крон ауруы
Крон ауруы алғашқы рет, 1932 жылы, регионарлы энтерит деген атпен белгілі болып, осы ауру тек ащы ішектің соңғы бөлігінде кездеседі. Қазіргі кезде бұл аурудың ішек-қарын жүйесінің кез келген бөлігінде кездесуі мүмкін екендігі анықталды.
Крон ауруы созылмалы сырқаттар қатарына жатып ішекқарын жүйесінде тән емес гранулематозды қабынудың дамуымен сипатталады. Бұл ауру кейде өңеште кездеседі.
Этиологиясы мен патогенезі
Крон ауруының шығу себептері белгісіз, бірақ көпшілік зерттеушілер оның этиологиясын арнайы емес жаралы колитпен қосып қарайды. Бұл аурудың 35 пайызы отбасына байланысты дамиды. Тоқ ішекке қарсы бағытталған аутоантиденелер Крон ауруында, жаралы колиттегідей жиілікте табылады. Иммунды кешендердің ішек ұлпасына шөгіп қалуы сол жерде гранулемалар түзілуінің бірден-бір себебі болып есептеледі. Васкулиттердің дамуы және ішектен басқа ағзалардың зақымдануы, осы кешендердің қан тамырларына шөгіп қалуымен түсіндіріледі. Мұнда антиденелер ішектің кілегейасты және ет қабаттарында да табылған, ішектің барлық қабаттарының қабынуы антиген-антидене реакцияларымен тікелей байланысты.Бұл ауру үшін иммунологиялық реакциялардың ішінде жоғары сезімділіктің тежелу түрінің дамуы тән.
Патологиялық анатомиясы
Крон ауруының көптеген белгілері бойынша жаралы колиттен айырмашылығы бар. 1)Бұл ауру негізінен мықын ішекте ,аппендиксте және тік ішекте ,ал кейде ол ішек-қарын жүйесінің кез келген жерінде дамыса, жаралы колит тек тоқ ішек үшін тән болып, көбінесе тік ішектен басталады. 2)Осы ауруларға тән жара Крон ауруында саңылаудай тар, бірақ терең болып, әр түрлі бағытта жайғасып, "тас төсеген көше" көрінісін түзсе, жаралы колитте олар әртүрлі пішінді немесе домалақ, сопақша болады. 3)Жаралы колитте тоқ ішек диффузды өзгерсе, Крон ауруында қабыну ошақты болып, екі ошақ арасында өзгермеген ішек ұлпасы жатады. 4)Крон ауруы үшін гранулематоз құбылысының дамуы тән, олар эпителиоидты және Пирогов -Лангханс типіндегі алып клеткалардан түзілген. 5)Крон ауруында лимфоидты элементтердің гиперплазиясы көрінсе, жаралы колит үшін лимфа түйіндерінің, ішек лимфоид ұлпасының семуі тән.
Асқыну түрлері
Крон ауруы үшін ішектер арасында және оның сыртында жыланкөз пайда болуы өте тән, олар көбінесе тік ішек айналасында кездеседі. Ішек саңылауының тарылуы созылмалы, кейде жедел ішек түйілуіне алып келеді.
Ньюингтон (Нью-Гэмпшир)
Ньюингтон (Newington) — Нью-Гэмпшир штатының Роккингэм округіне жататын АҚШ қаласы.
Керімбай датқа
Керімбай датқа 1844-46 жылдар шамасында туған, өлген жылы беймәлім. Билік кұрған елі, мекен-жайы Түркістан облысы Түлкібас пен Сайрам ауданының Қайнар бұлақ, Шақпақ, Састөбе ауылдары. Шыққан тегі - ұлы жүздің Дулат тайпасы, оның ішінде сыйқым, оның шуылдақ тармағынан.
Керімбай датқаның бұл ғұмырнамасына тағы бір қосымша дерек бар. Оны КСРО Журналистер одағының мүшесі "Жалын" баспасы директорының бұрынғы орынбасары байырғы журналист,дербес зейнеткер Керімбай Боранбаев бізге былай айтып берген-ді: Сонда әкем Боранбай:
Ньюингтон (Нью-Гэмпшир)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Керімбай датқа
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Шастре-Санси
Шастре--Санси (Chastreix -Sancy) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 45,12 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63098, пошта индексі — 63680.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Балдақ илейтін машина
Балдақ илейтін машина (Машина кольцераскатная) — консоль қысушы және орталық аунақшалардан түратын машина.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Чебык (Ургушев ауылдық кеңесі)
Чебык — Башқұртстанның Карайыдель ауданындағы ауыл, Ургушев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 104 адамды құрады. Пошта индексі — 452376, ОКАТО коды — 80234880007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Княжа (Леди тармағы)
Княжа — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ледь өзенінің оң жағалауынан 60 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Гарик Мартиросян
Гарик Юрикович Мартиросян - 1974 жылы 13 ақпанда Ереван қаласында туды. Шоумен, юморист, тележүргузіші, продюсер, Comedy club телепроектінің мүшесі жəне жүргузуші. 《Минута славы》 проектін жəне 《Прожектор перис хилтон》 проектінің жүргузушісі болды.
Княжа (Леди тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Гарик Мартиросян
Гарик Мартиросян 13 ақпанда Ереван қаласында туды. Бірақ оның ата-анасы оның туған күнін 14 деп қойды, себебі олардың ойынша, 13 ол бақытсыз сан. сондықтан Мартиросян тұған күнін екі күн бойы тойлайды. Оның Левон атты ағасы бар. Гарикті музыка мектебінен шығарып жерді, бірақ оған қарамастан, Гарик рояль, гитара, барабанда ойнауды үйренді. Мектептен кейін Ереван қаласының мемлекеттік медицина университетінде білім алды. Дəрігер болып ол тек үш жыл ғана жұмыс істеді. 1993-2002 жылдар арасында ол 《Новые Армяне》 жайдарман тобының мүшесі болды. Сосын Comedy club резтденті болдвы. 2006 жылдан бастап 《наша Russia》 продюсері жəне авторы болды. 2008 жəне 2012 жылдар жылдар арасында ол 《Прожектор перис хилтон 》 проектінің жүргузушісі болды.
Соальяйнш
Соальяйнш (Soalhães) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Марку-де-Канавезеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 817 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,4 км² шамасында. Халық тығыздығы — 163,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мартин Турский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Сен-Фрон-ла-Ривьер
Сен-Фрон-ла-Ривьер (Saint-Front-la-Rivière) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24410, пошта индексі — 24300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 527 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Дөңбек
ДӨҢБЕТ, цимболена (Сymbolaena) – күрделігүлділер тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда Қаратау мен Батыс Тянь-Шаньның тасты, тастақты беткейлерінде өсетін 1 түрі – ұзынжапырақты Д. (С. longіfolіa) бар. Биіктігі 1 – 15 (20) см. Сабақтары жеке, жатаған, жоғарғы жағы бұтақты, сыртын қалың түк басқан. Жапырақтары ұзын, түкті. Күлтелері жіпше тәрізді. Аналық мойны күлте түтікшелеріне тең, екі бөлікті. Жатыны домалақ. Орталық бөлігіндегі гүлдері қос жынысты, ақ, қызғылт түсті. Гүлсебеттері 5 – 12 гүлден домалақ шоғыр құрайды. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, мамыр – шілдеде жемістенеді. Тұқымы ұсақ.
Дереккөздер
Қазақ энцыклопедиясы
Санат:Қазақстан табиғаты
Радиоактивті изотоптар әдісі
Радиоактивті изотоптар әдісі. Ұңғыма оқпанына радиоактивті заттарды енгізгеннен кейін ондағы ү-сәулелену карқынын өлшеуге негізделген радиоактивтік каротаж әдісі; таужыныстардың кеуектілік және жарықшақтық дәрежесін анықтауға, құбырсырттық және жерасты суларының айналымдарын қадағалауға да қолданылады. Синонимі - "таңбаланған шар әдісі".
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Бөрілітөбе (ауыл)
Бөрілітөбе — Қазақ КСР Талдықорған облысы Бөрілітөбе ауданында жойылған қоныс.
Тарихы
Елді мекен Түрксіб құрылысының арқасында пайда болды. Балық аулау және балықты өңдеумен айналысқан ауылға Ақбалықтан темір жол қатынайтын.
1933-1941 жылдары Бөрілітөбе ауданының әкімшілік орталығы болды.
Жеңіс Жалғасов
Жеңіс Жалғасов (1948, Атырау облысы). Қазақполитехникалық институтын бітірген (1973). 1965-1967 жылдары - «Маңғышлақмұнайгазбарлау» тресі Қарақия мұнай барлау экспедициясында бұрғылау жұмысшысы, бұрғышының көмекшісі. 1973-1983 жылдары - «Жетібаймұнай» мұнай-газ өндіру басқармасында оператор, қабат қысымын сақтау бөлімшесінде аға инженер, цех бастығы, ОИТҚ бастығының орынбасары, мұнай өндіру цехының бастығы, өндірістік-техникалық бөлімнің бастығы. 1983-1988 жылдары - «Жетібаймұнай» мұнай-газ өндіру басқармасында кәсіподақ төрағасы, партия комитетінің хатшысы. 1988-1991 жылдары - «Қумкелмұнай» мұнай-газ өндіру басқармасында аға инженер. 1991-1993 жылдары - «Оңтүстікмұнайгаз» ӨБ-де бас инженер. 1993-2000 жылдары - «ҚазГермұнай» бірлескен кәсіпорЫнының бас директор. 2000-2004 жылдары - «ҚазТрансГаз» ЖАҚ жобасының менеджері. 2004-2005 жылдары - «Зайсан» БКЖШС-нің бұрғылау істері менеджері. 2005 жылдан «Ақсай» БКЖШС-і директорының орынбасары.
Пайдаланғанәдебиет
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
УАНЛ Тигрес
УАНЛ Тигрес — Мексиканың Монтеррей қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1960 жылы құрылған. Толық атауы — (исп. Universidad Autónoma de Nuevo León) «Универсидад Аутонома де Нуэво-Леон».
1974 жылы тұңғыш рет Мексика чемпионатының жоғары лигасында ойнады. 1976, 77 жылдары штаттар арасындағы турнирде топ жарды да, сонымен бірге Мексика чемпионы атанды.
2017 жылы КОНКАКАФ Чемпиондар Лигасының финалына шығып, тағы бір мексикалық клуб "Пачукадан" ұтылып қалды.
Өз алаңындағы ойындарын "Университарио" стадионында өткізеді.
Сілтемелер
Санат:УАНЛ Тигрес ФК Санат:Мексика футбол клубтары Санат:1960 жылы құрылған футбол клубтары
NGC 1802
NGC 1802 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 7 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1802 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: *Grp ?.
IC 2147
IC 2147 — Көгершін шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2147 Санат:Көгершін (шоқжұлдыз)
Ленсойс
Ленсойс (Lençóis) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сеабра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 877 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 240,36 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8 адам/км².
Тарихы
Қала 1844 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Больни
Больни (Baulny) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55033, пошта индексі — 55270.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Маяк (Қостанай облысы)
Маяк — Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы ауыл, Маяк ауылдық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыкөл кентінен солтүстікке қарай 26 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 1409 адам (687 ер адам және 722 әйел адам) болса, 2009 жылы 954 адамды (485 ер адам, 469 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сарыкөл ауданы елді мекендері
Софи Тёрнер
Софи Тёрнер (ағылш. Sophie Turner; 21 ақпан 1996, Нортгемптон) — ағылшын актрисасы.
Өмірбаян
Софи Тёрнер 1996 жылы 21 ақпанда Нортгемптон қаласында дүниеге келген. Кингс орта мектебінде оқыған. Плэйбокс театрында тәжірибе жинақтаған.
2011 жылы алғашқы рет «Игра престолов» телесериалында Санса Старк рөлін сомдау арқылы белгілі болды. 2014 жылы «Особо опасна» кинофильмінде ойнады. 2015 жылы «Монстр Мэри Шелли» фильмі жоспарланған.
Галогендік жыныстар
ГАЛОГЕНДІК ЖЫНЫСТАР (тұздар) – хемогендік шөгінді жыныстар; олар құрғақшылықтан кеуіп бара жатқан теңіз бассейндерінің, тоғандардың, тұзды көлдердің түбінде қалған қаныққан ерітінділердің кристалдануы нәтижесінде түзіледі. Негізгі минералдары галит, сильвин, карналлит, гипс, астрахонит, табиғи сода, бишофит, кайнит, полигалит, т.б. Кең тарағаны тас тұзы, сильвинит және карналитті жыныстар. Галогендік кендер Қазақстанда кең тараған. Олар негізінен тас көмір және пермь кезеңдерінің шөгінділерімен байланысты. Тұздардың ірі кен орындары Каспийдің солт. жағында – Атырауда, Батыс Қазақстан, Ақтөбе облыстарында, Шу және Сарысу өзендері бойында, Солт. Қазақстанда, Арал, Ертіс маңында орналасқан. Өндірілетін тас тұзының 65%-ы тамақ өнеркәсібінде, 35%-ы тех. мақсаттарда қолданылады. Сондай-ақ калий тұздары тыңайтқыш ретінде химия өнеркәсібінде, магний тұздары авиация және автомобиль өнеркәсібіне қажетті жеңіл және берік металл – магний өндіру үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты
Үбі (өзен)
Үбі – Жоғарғы Ертіс алабындағы өзен. Ұзындығы — 278 км. Су жиналатын алабы — 9850 км².
Бастауы
Шығыс Қазақстан облысы ндағы Көксу және Иванов жоталары сілемдері бөктерінен басталып, Ертіс өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Қара Үбі мен Ақ Үбі өзендерінің бір-біріне қосылған жерінен «Үбі» деп аталады. Өзен алабы таулы-төбелі (1000–1500 м), аңғары тар шатқалды, ені — 200–300 м. Жазда еріген көп жылдық қар, мұздық (48%), ыза суымен (36%), жаңбыр суымен (16%) толығады. Жылдық су ағынының 79%-ы сәуір–шілдеде, 15%-ы қыркүйек–қарашада, 6%-ы желтоқсан–наурызда арнасынан ағып өтеді. Жылдық орташа су ағымы Шемонаиха қаласы тұсында — 182 м³/с. Суы тұщы. Бойында шағын СЭС бар, суы егіс суаруға, ағаш ағызуға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Глубокое ауданы өзендері Санат:Риддер қалалық әкімдігі өзендері Санат:Ертіс су алабы
Кук (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 574 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-13006.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Кіші Кузя
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гауһар Исаева
right|thumb Гауһар Исаева - 1951 жылы 10 қаңтарда Алматы облысы, Шелек ауданындағы «Қазақстан» кеңшарында туған.
Ж.Қайыпов атындағы қазақ орта мектебін бітіргеннен кейін ҚазМУ-дің журналистика факультетіне оқуға түскен. Қазақ радиосында жұмыс істеген. Қазіргі кезде акционерлік-коммерциялық банк кеңесінің төрағасы және Дүниежүзі кәсіпкер қазақтары орталығының бас директоры.
«Жалын» баспасынан «Бетбұрыс», «Теңізші» повестері мен әңгімелер жинағы жарық көрген. «Қайнар» баспасынан деректі повесі, очерктері жеке кітап болып шыққан.
Сайлау жүйесі
Сайлау жүйесі ұғымы әдетте екі — тар және кең мағынада қолданылады. Кең мағынада сайлау жүйесі дегеніміз — Қазақстан Республикасындағы сайлауды өткізу мен ұйымдастыруға байланысты туындайтын қоғамдық қатынастар жүйесі. Оған сайлау комиссияларын құру мен олардың қызметі, сайлау округтерін, учаскелерін құру, сайлау алдындағы үгіт-насихат, сайлаудың қорытындыларын анықтау, т. б. жатады. Tap мағынада сайлау жүйесі дегеніміз — сайлауға қатысқан кандидаттардың немесе саяси партиялардың жеңімпаздарын анықтау жүйесі. Бүгінгі таңда әлемде мажоритарлық және пропорционалды сайлау жүйелері кең тараған.
Мажоритарлық сайлау жүйесі
Мажоритарлық жүйе (majorite — басым көпшілік деген сөзінен шыққан) — сайлаушылардың басым көпшілігі дауысын берген кандидат сайланған болып саналатын сайлау жүйесі. Ол көптеген (АҚШ, Франция, Ұлыбритания, т.б.) елдердің президент, парламент депутаттарын сайлауда қолданылады.
Пропорционалды сайлау жүйесі
Пропорционалды сайлау жүйесі дегеніміз — сайлауда ұсынған партиялық тізімге сәйкес саяси партия Парламентте депутаттың мандат сайын иеленетін сайлау жүйесі. Қазақстан Республикасында мажоритарлық және пропорционалды сайлау жүйелері қолданылады. Президент, Парламент депутаттарын сайлауда мажоритарлық сайлау жүйесі қолданылады. Осыған сәйкес: Пропорционалды сайлау жүйесі Парламент Мәжілісінің он депутатын, партиялық тізімге сәйкес пропорционалды өкілдіктер жүйесі бойынша және біртұтас жалпы ұлттық округтің аумақтары бойынша сайлауда қолданылады. Мәжіліс сайлауы өткеннен кейін ОСК дауыс беруге қатыскан сайлаушылар санының жеті және одан да көп пайызын алған партияларды анықтайды. Осыдан кейін партияны жақтап дауыс берген сайлаушылар дауысының жиынтығы онда — біртұтас жалпы ұлттық округтің аумағы бойынша бөлінетін депутаттың мандаттар санына бөлінеді. Бұл нәтиже таңдап алынған алғашқы бөлінді сан (квота) болып табылады. Әрбір саяси партия жинаған дауыстардың саны квотаға (жеке санға) бөлінеді. Санды бөлу нәтижесінде алынған тұтас бөлік — партиялық тізім кұрған тиісті саяси партия алатын депутаттын мандаттар саны болып табылады. Депутаттық мандаттар кандидаттарды тиісті партиялық тізімге орналастырудың ретінде қатаң бөлінеді. Партиялық тізімдерді құраған саяси партиялар арасындағы депутаттық мандаттарды бөлудің нәтижесінде сайланған депутат мерзімінен бұрын шығып калған жағдайда, оның мандаты Орталық сайлау комиссиясының каулысымен сол партиялық тізім бойынша сайланған келесі кандидатқа беріледі. Тиісті партиялық тізімде кандидаттар калмаған жағдайда Мәжіліс депутаттарының келесі сайлауына дейін мандат бос калады. Саяси партияны тарату немесе саяси партиядағы мүшелігін тоқтату осы партияның партиялық тізімі бойынша сайланған Мәжіліс депутаттарының өкілеттілігін тоқтату үшін негіз болып табылады.
Қазақстан Республикасының сайлау органдары
Еліміздегі сайлауды әзірлеу мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік органдар, сайлау комиссиялары болып табылады. Олардың біртұтас жүйесін мыналар құрайды: Сайлау комиссиясының өкілеттілік мерзімі — бес жыл. ҚР-ның Орталық сайлау комиссиясы сайлау комиссиясының бірыңғай жүйесіне басшылық етеді. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшелерін Республика Президентінің ұсынуы бойынша Парламент Мәжілісі қызметке сайлайды және қызметтен босатады. Орталық сайлау комиссиясы тұрақты жұмыс істейтін және еліміздің барлық аумағында сайлау туралы заңнамалардың орындалуына басшылық етуді жүзеге асыратын орган болып табылады. ОСК Президент және Парламент Мәжілісі депутаттарының сайлауын әзірлеу мен өткізуді ұйымдастырады, Парламент Сенаты депутаттарының сайлауын ұйымдастыру мен өткізуге басшылық жасайды, Президент және Парламент сайлауының еліміздегі қорытындыларын шығарады, сайланған Президентті және Парламент депутаттарын тіркейді, заңда керсетілген басқа да өкілеттіліктерді жүзеге асырады. Саяси партиялардың ұсынысы негізінде жергілікті мәслихаттар құратын, облыстық, аудандык, калалық, каладағы аудандық сайлау комиссиялары аумақтық сайлау комиссиялары деп аталады. Олар Президентті, Парламенттің және мәслихаттардың депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлауды әзірлеу мен өткізуді қамтамасыз етеді. Округтік сайлау комиссиялары саяси партиялардың ұсынысы негізінде жергілікті мәслихаттар сайлайтын орган, ол сайлау округтерінде Парламент Мәжілісінің және мәслихат депутаттарының сайлауын ұйымдастыру мен өткізуді камтамасыз етеді, сайлау округтерінде Мәжіліс депутаттары мен мәслихат депутаттары сайлауын өткізуді тікелей ұйымдастырады. Учаскелік сайлау комиссияларының қызметін ұйымдастырып, үйлестіріп отырады, учаскелік сайлау комиссияларынан дауыс берудің нәтижелері туралы хаттамаларды алады, солардың негізінде округ бойынша сайлау нәтижелерін аныктайды, бұл туралы БАҚ хабар жариялайды. Учаскелік сайлау комиссияларын аудандық мәслихаттар саяси партияларды ұсынысы негізінде сайлайды. Олар сайлау учаскелерінде Президент, Парламент Мәжілісінің, мәслихаттарының және жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау жөніндегі шараларды жүргізеді (сайлау учаскелерінде сайлаушылардың тізімін анықтайды, сайлау күні сайлау учаскесінде дауыс беруді ұйымдастырады).
Сайлау комиссияларының құқықтары мен міндеттері
Сайлау комиссияларының мүшелері мемлекеттік органдардың өкілдері болып табылады және мемлекеттің қорғауында болады. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшелері өз өкілеттіліктерін кәсіби тұрақты негізде жүзеге асырады. Сайлау комиссиясының басқа мүшелерін сайлау өткізу кезеңінде олардың келісімінсіз жұмыс берушінің ұйғарымы бойынша жұмыстан шығаруға немесе басқа жұмысқа ауыстыруға жол берілмейді. Сайлау комиссиясының мүшесі сайлау комиссиясының отырысында сөз сөйлеуге, тиісті сайлау комиссиясының құзыретіне жататын мәселелер бойынша ұсыныстар енгізуге, комиссия құжаттарымен танысуға құқылы. Заңда сайлау комиссиясы мүшелерінің міндеттері нақты көрсетілген. Олар:
Сайлау округтері
Сайлауды өткізу үшін еліміздін әкімшілік аумақтық бөлінісі және сайлаушылардың мөлшері шамамен бірдей деңгейлес сайлау округтері құрылады. Сайлау округтерінің — бір мандатты, көп мандатты, біртұтас жалпыұлттық деп аталатын үш түрі бар. Сайлау нәтижесі бойынша тек бір ғана депутат сайланатын округ — бір мандатты сайлау округі деп аталады. Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің 67 депутаты осы жүйе бойынша сайланады. Осыған сәйкес Қазақстанның барлық аумағы 67 округке бөлінеді. Жергілікті өзін-өзі басқару органының бірнеше мүшесі сайланатын округ — көп мандатты округ деп аталады. Мұндай округтер қалалық. және селолық кауымдастықтардың аумақтарын қамтиды. Қазақстан Республикасының барлық аумағын қамтитын, Президент, сонымен қатар партиялық тізімдер негізінде 10 Мәжіліс депутатын сайлайтын округ — біртутас жалпыұлттық сайлау округі деп аталады.
Сайлау учаскелері
Аудандар мен қалаларда дауыс беруді өткізу және дауыстарды санау үшін тиісті өкімдердің сайлау комиссияларымен келісілген шешімдеріне сай сайлау учаскелері құрылады. Олар сайлаушыларға барынша қолайлы жағдайлар туғызу мақсатында, жергілікті және өзге де мән-жайларды ескере отырып құрылады (әскери бөлімшелерде, емханаларда, емдеу-сауықтыру орындарында, соттарда, тергеу изоляторларында, ҚР-ның шетелдердегі өкілдіктерінде (елшіліктерде), т.б. Сонымен, еліміздегі сайлауды әзірлеу мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік органдар — сайлау комиссиялары болып табылады. Олар біртұтас жүйе құрайды. Бірыңғай сайлау комиссиясының жүйесіне ҚР-ның Орталық сайлау комиссиясы басшылық етеді. Парламент Мәжілісінің және мәслихаттарының депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлау кезінде ОСК және аумақтық сайлау комиссиясы сайлау округтерін құрады. Сайлау округтерінің: бір мандатты, көп мандатты, біртұтас жалпыұлттық сайлау округі деп аталатын үш түрі болады. Аудандар мен қалаларда дауыс беруді өткізу және дауыстарды санау үшін тиісті өкімдердің сайлау комиссияларымен келісілген шешімдерге сай сайлау учаскелері құрылады.
Патерен-Игль
Патерен-Игль — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куль-Еган өзенінің сол жағалауынан 228 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.