cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ас-Сухравардийа
ас-Сухравардийа - қаладағы бауырластық, өз мүшелерінің қатарын, негізінен, қолөнер кәсібімен,шұғалданған саудагерлермен және феодалдық ортаның білімділерімен толықтырды. Мистикалық философиялық, мен діни рухани практиканың дербес жолы ретіңдегі ас-Сухравардийа негізін қалаушы Шихаб әд-Дин Әбу Хафс Омар ас- Сухраварди(1145-1234/35) деп есептеледі.
Ол бұл іске өзінің ағаш Әбу-н-Наджиб ас-Сухравардидің ықпалымен кіріскен. Ол, соңдай-ақ халифқа ертеректегі сопылық ілімімен тығыз байланысты ақ-сүйектерге арналған футуууа қозғалысын ұйымдастыруға және оны насихаттауға көмектескен. Әбу Хафс зікірдің қосылып және жеке дауыспен атқарылуын түрін мойындады. Алайда зікір кезінде ән салып, өлең айтуға, жүгіруге үзілді-кесілді қарсы болды. Оны шариғаттың қағидаларымен үйлеспейді деп есептеді. ас-Сухравардийа бауырластығы XIII ғасырдың 1 -жартысында Үндістанда тарады да, Шихаб әд-Дин ас-Сухравардидің бірқатар шәкірттерінің белсенді әрекетінің арқасында көп ұзамай ең ықпалды бауырластықтың біріне айналды.
ас-Сухравардийа Үндістандағы мұсылмандарды топтастыруда едәуір рөл атқарды. Кейінірек аймақтарға тарай бастаған бауырластық, жергілікті халықтың діни сезімдеріне бейімделе отырып, миссионерлік міндеттер атқарған жүздеген топтардың басын біріктірді. Өз кезеңінде ас-Сухравардийа өзі өмір сүрген ортаның діни ықпалынан аттай кете алмады. Оның көптеген тармақтары жергілікті пантеистік ілімді игерді, йогтердің ілімінен қатаң аскеттік тәртіпті, ет тағамдарынан бас тартуды игерді. Осы дербес бағыт - тармактардың бір бөлігі XVII ғасырда Үндістанда бишар, яғни шариғат қағидаларын ұстанбайтын бауырластық ретінде мәлім болды. Дүниетанымдық көзқарас тұрғысынан алғанда ас-Сухравардийа., негізінен, Әбу Хамид әл-Ғазали, қос ағайынды ас-Сухрауардилердің және ибн Араби ілімдерінің доктриналарына сүйенді.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Мандзони Алессандро
Мандзони Алессандро (Manzoni, Alessandro) (7 наурыз 1785 жыл, Милан — 22 мамыр 1873 жыл, сол жерде), италяндық романшы әрі ақын. .
Балалық шағы шіркеуде өткендіктен, бірқатар діни поэмалар жазған: «Священные гимны» (1815) және кейінірек У. ШЕКСПИР шығармаларының әсерімен «Граф Карманьола» (1820) және «Адельгиз» (1822 жылы сахналанған) атты екі тарихи трагедия жазды.
Әлем әдебиетінің шедеврі, өз дәуірінде едәуір италяндық роман атағына ие болған «Обручённые» (3 тт. 1827) романымен танымал болды. Онда оқырмандардың бәріне түсінікті тілмен жазуға ұмтылған автор кейінгі жазушыларға үлгі болғаны айқын, бейнелі прозаны қолданған.
Біріккен Италияны қорғау оны РИСОРДЖИМЕНТОНЫҢ қаһарманына айналдырды; оның өліміне Д.ВЕРДИ үлкен Реквием жазды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ланнили
Ланнили (Lannilis) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Брест округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,52 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5199 адамды құрады. Халық тығыздығы — 221,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Орталықтан бақылау және басқару
Орталықтан бақылау және басқару - ақпаратты таратудың және оны ендеудің қазіргі заман құралдарын колдануға негізделген көліктік, өндірістік және басқа кәсіпорындарындағы оперативті бакылауды және басқаруды бір орталыкка шоғырландыру.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Күмісбастау
Күмісбастау — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Кемербастау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
IC 1118
IC 1118 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Күмісбастау
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 22 км-дей жерде.
IC 1118
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55035, IC 4543, MCG 2-39-29, ZWG 77.122, NPM1G +13.0410.
Сыртқы сілтемелер
IC 1118 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Күмісбастау
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 505 адам (261 ер адам және 244 әйел адам) болса, 2009 жылы 498 адамды (266 ер адам және 232 әйел адам) құрады.
Бейбіт Құттықожаұлы Назаров
thumb Бейбіт Назаров (Алматы облысы, Райымбек ауданы, Қақпақты ауылы, 1987 ж.) - джиу-джитсудан жастар арасында Қазақстан чемпионы, ережесіз жекпе-жектен Азия чемпионы. Көптеген халықаралық турнирлердің жеңімпазы, WAFC тұжырымы бойынша панкратионнан 75 келі салмақта Еуразия чемпионы.
Осы күнге дейін 12 рет жекпе-жекке шығып, соның барлығында қарсыластарын қоғадай жапырды.
26 көкекте Алматы Республика сарайында өткен WAFC тұжырымы бойынша 75 келі салмақта Еуразия чемпионы атағы үшін Бейбіт Назаров пен шешен Аслан Алгереев рингке көтерілді. Ресейдің туы астында күш сынасып жүрген қонақ жауынгерлік самбо мен еркін күрестен спорт шебері, Ресей чемпионы. Грозный қаласында өткен "мықтылар турнирінің" жеңімпазы. Талай халықаралық жарыстарда топ жарған тарланбоз. 40 рет жекпе-жекке шығып, 36 мәрте жеңіс тойын тойлады.
Дереккөздер
Санат:1987 жылы туғандар Санат:Райымбек ауданында туғандар Санат:Қазақстан спортшылары Санат:Панкратион бойынша әлем чемпиондары Санат:Джиу-джитсудан жастар арасында Қазақстан чемпиондары Санат:Панкратионнан Еуразия чемпиондары Санат:Ережесіз жекпе-жектен Азия чемпиондары
Тізе жастық
Тізе жастық немесе Кепіл -  бала жататын басіктің жабдығы.
Нәрестенің жамбас тұсына, тізесіне келіп кепіл ретінде арнайы тігілген бірнеше кішкене жастықшалар қойылады. Түбек орналасқан ойықтың төңірегіне таңылады. Жастықшаның ішіне мақта салынады. Әдетте 4 тізе жастық салынады: екеуі көлденең, екеуі - ұзынынан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті Санат:Үй тұрмысы Санат:Бесік Санат:Бесік жабдықтары
Наполеон (торт)
нобай|Торт Наполеон (домашние кусочки).jpg Наполеон — бірнеше қабаттан тұратын, креммен қапталған торт.
Атауы
Бұл торт Франция мен Италияда - millefeuille(1000 қабат),АҚШ-ТА - Napoleon, Ұлыбританияда - vanilla silce немесе cream silce деп аталады. Нидерланд және Бельгия елдерінде Наполеонның өзіндік түрлері кездесетін, Tompoes, глазурьмен қапталған қатпарлы пироженое.
Тарихы
Шың мәнінде бұл торттың бірнеше нұсқаулары кездеседі. Ресейде бұл торттың атауы Мәскеуде болған 1912 жылы Наполеон Бонапарттың Ресейден қуылғанының 100жылдығымен байланысты. Осы тойға байланысты көптеген тағамдар мен сусындар пайда болды .Тағы да үшбұрыш пішінді қатпарлы креммен қапталған Наполеонның әйгілі бас киімін көре алатын торт туындысы шықты. Бұл пирожное "Наполеон " атауын алып, барлығының көңілінен шықты. Бірақ торттың пішіні өзгерсе де атауы осы күнге дейін бірқалыпты. Ал Наполеонның Веңгірлік нұсқауының да өзіндік ерекшелігі бар. Оны үстелге қойғанда, сол торттың сөзсіз тиянақты кубиктерге туралғаны байқалады.Қорытындылай келе, Наполеон Веңгірлік торт болып табылды.
Ингредиенті
қамыр: крем: дайындалуы: Санат:десерттағамдар
NGC 369
NGC 369 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 9 қазанда Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 369 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3856, ESO 541-17, MCG -3-3-22.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Верхний Иремель
Верхний Иремель (Иремель) — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Миасс (№841 тоғаны) өзенінің сол жағалауынан 619 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Миасс өзені бастауынан Аргазин су торабына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2008-09
Қазақстан құрамасы ӘЧ-2010 іріктеуінің алғашқы үш кездесуінен не-бары үш ұпай ғана жинап, сол себепті 2008 жылы қыркүйектің ортасында Арно Пайперс бас бапкер қызметінен босатылды. Оның орнына неміс маманы Бернд Шторк сайланды. Бірақ Шторк құраманы күшейте алмады, құрама қайта-қайта ірі есеппен ұтылумен болды. Соған қарамастан ол бұл қызметті 2010 жылдың күзіне дейін, екі жылдан астам уақыт атқарды.
Матчтар тізімі
АРНО ПАЙПЕРС № 106. 3.02.2008. Әзірбайжан-Қазақстан-0:0 № 107. 6.02.2008. Молдова-Қазақстан-1:0 № 108. 26.03.2008. Армения-Қазақстан-1:0 № 109. 23.05.2008. Ресей-Қазақстан-6:0 № 110. 27.05.2008. Черногория-Қазақстан-3:0 № 111. 20.08.2008. Қазақстан-Андорра-3:0 № 112. 6.09.2008. Хорватия-Қазақстан-3:0 № 113. 10.09.2008. Қазақстан-Украина-1:3 БЕРНД ШТОРК № 114. 11.10.2008. Англия-Қазақстан-5:1 № 115. 11.02.2009. Қазақстан-Эстония-2:0 № 116. 1.04.2009. Қазақстан-Белоруссия-1:5 № 118. 6.06.2009. Қазақстан-Англия-0:4 № 117. 10.06.2009. Украина-Қазақстан-2:1 № 119. 9.09.2009. Андорра-Қазақстан-1:3 № 120. 10.10.2009. Белоруссия-Қазақстан-4:0 № 121. 14.10.2009. Қазақстан-Хорватия-1:2
Басқа да фактілер
Қазақстан құрамасы 2008 жылы 5 доп соқты. Авторлары:
Қазақстан құрамасы 2009 жылы 8 гол соқты. Авторлары:
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы Санат:2008 жылғы футбол Санат:2009 жылғы футбол
Зафарнаме
Зафарнаме (парс. і«BЇo–ѓ – “Жеңіс кітабы”) – Низам әд-Дин Шамидің шығармасы. Әмір Темірдің өмір тарихы туралы ресми қолжазбаның сақталып қалған, екі түрде редакцияланған нұсқасының алғашқысы. 1402 – 04 ж. парсы тілінде жазылған. Низам әд-Дин Шами 1393 ж. ғана Бағдаттан қоныс аударып, Әмір Темірдің сарайына қызметке ауысады. Сол себепті ол осының алдындағы жылдарда болған оқиғаларды тек ауызша және жазба деректемелерге сүйеніп жазуы ықтимал.
“Зафарнаме” Әмір Темірдің тапсыруымен жазылып, шығарманың атын да өзі қойған. Автор деректеме ретінде Әмір Темірдің көзі тірісінде оның қолбасшылық өмір тарихын (бізге жетпеген) және жекелеген жорықтарының күнделіктерін (бұлардың ішінде бізге жеткені Ғийас әд-Дин Әли Йездидің “Темірдің Үндістанға жасаған жорығының күнделігі” ғана) пайдаланған. Белгілі дәрежеде “Зафарнаме” авторы парсы және ұйғыр хатшылары құрастырған Әмір Темір басынан кешкен оқиғалардың негізгі жазбаларына да (оларды Әмір Темірдің өзі қарап жөндеген) сүйенген. “Зафарнаме” Әмір Темір өмірі мен қызметінің негізгі оқиғалары: 14 ғ-дың 2-жартысындағы оның Мауераннахрда билікті қолға алу үшін күресі, Моғолстанға, Хорезмге, Хорасанға, Иранға, Грузияға, Дешті Қыпшаққа, Үндістанға, т.б. елдерге жасаған жорықтары қысқа әрі шежірелік сипатта берілген. Шығармада Әмір Темір серіктестерінің есімдері, олардың қай тайпа, руға жататындығы келтіріледі, оның дұшпандарының іс-әрекеттері, аты-жөндері, туыстық байланыстары, т.б. туралы көптеген мәліметтер бар. Оқиғаны баяндау желісі 1403 жылға дейін жеткізілген.
Қазақстанның ортағасырлық тарихын зерттеуде шығармадағы Әмір Темірдің 14 ғ-дың 80-жылдарында Дешті Қыпшақ пен Моғолстанға жасаған жорықтары туралы жазылған тараулар құнды дерек болып табылады. Ондағы материалдар Әмір Темірдің осы аймақтарды қоныстанған көшпелі халыққа жүргізген жаулаушылық, тонаушылық саясатын, Ақ Орда, Көк Орда мен Моғолстанның дербес экон. және саяси дамуына бөгет жасауға ұмтылғанын сипаттайды. Шығармада Қазақстан жеріндегі осы мемлекеттердің ішкі саяси жағдайы, шаруашылығы, т.б. туралы мағлұматтар қамтылған. Дешті Қыпшақ пен Жетісудың тарихи географиясы жөнінде деректер келтірілген. Әмір Темір тарихын жазумен айналысқан кейінгі дәуірдің көптеген авторлары “Зафарнамені” деректеме ретінде пайдаланды. Хафизи Абру оны өзінің “Маджму’а” (1417), “Зубдат ат-тауарих” атты еңбектерінде кеңінен пайдаланды. Мұхаммед ибн Фазлаллах Мусави Әмір Темір тарихына арналған “Тарих-и Хайрат” (1412 – 14) еңбегін “Зафарнамеге” сүйеніп жазды. Шараф әд-Дин Йезди де Әмір Темірдің ресми тарихын жазғанда осы еңбекке сүйенген. “Зафарнаменің” екі қолжазбасының бірі Лондонда, екіншісі Стамбұлда сақталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Зейнеп Мүсілімқызы Базарбаева
Зейнеп Мүсілімқызы Базарбаева (3 қыркүйек 1952, Алматы қаласы) – филология ғылымның докторы (1997).
1970 жылы Алматыдағы № 35 орта мектебін бітірген. 1975 жылы Морис Торез атындағы Мәскеу мемлекеттік шет тілдер институтын (қазіргі Мәскеу мемлекеттік лингвистикалық университеті) бітіріп шыққан. Осы институтта аспирантураны аяқтап, еңбек жолын 1981 жылы Тіл білімі институтында кіші ғылыми қызметкерліктен бастап, аға ғылыми қызметкер, ғалым хатшы, бас ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді (1986-2000 ж.ж.). 2001 жылдан бастап қазірге дейін Фонетика бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарып келеді.
З.М.Базарбаева «Интонация вводных единиц в языках различного типа (на материале французского, казахского и русского языков)» атты кандидаттық диссертация (1983) және «Қазақ тілінің интонациялық жүйесі» атты докторлық диссертация (1997) қорғады. 2002 жылы профессор ғылыми атағын алады.
З.М.Базарбаева салғастырмалы-типологиялық, жалпы тіл білімі және түркі тіл білімі саласы бойынша жетекші ғалымдардың бірі. Түркі тілдеріндегі жаңа бағыт – интонология саласын зерттеп, қазақ интонологиясының негіздерін қалыптастырған еңбектер жариялады:
Қазақ интонациясы жүйелі түрде, кешенді зерттеліп, теориялық принциптері мен әдістері, тілдік бірліктері (интонемалары), оның просодикалық тәсілдерінің (әуен, қарқын, үдемелік, кідіріс т.б) сөйлем, мәтін, дискурста көрінісі мен қызметі анықталып, эксперименттік талдау негізінде қазақ интонациясының теориясы жасалып, интонология қазақ тіл білімінде, түркітануда тұңғыш рет жаңа сала ретінде танылды. Интонология саласы бойынша жоғары білікті мамандар дайындады. Фонология саласына арналған еңбектерінде фонема теориясының қазақ тіліндегі көрінісі, әлемдік фонологиялық мектептер, диахрондық фонология, фонологизация құбылыстарының тарихи негіздері деген проблемалар қазақ тілтанымында алғаш рет сөз болады. Қазіргі кезде З.М.Базарбаева қазақ лингвистикасы және түркітану проблемалармен қатар айналысып, интонология, коммуникативтік синтаксис, қазақ сөзін талдау мен синтездеу, тарихи фонетика, диахрондық фонология салалары бойынша 2000 жылдан бері бүгінгі күнге дейін іргелі және қолданбалы зерттеу бағдарламалары аясындағы зерттеу тақырыптарына ғылыми жетекшілік етіп келеді. З.М.Базарбаева 1998-2008 жылдар аралығында Қайнар университетінде халықаралық факультетінің шет тілдер кафедрасының меңгерушісі және қазақ филологиясы кафедрасының профессоры болып жұмыс істеді. 2009 жылдан бастап Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде профессоры ретінде дәріс оқып, PhD мен магистранттарға арналған қазақ тілінің фонетикасы, фонология, интонология салалары бойынша типтік бағдарламаларын дайындады. Ізденушілерге ғылыми жетекшілік жасап келеді.
Москва, Ленинград, Новосибирск, Тбилиси, Қазан, Бішкек сияқты қалаларда және Францияның, Қытайдың, Түркияның бірқатар қалаларында өткен халықаралық ғылыми конференциялар мен конгрестерге қатысып баяндама жасап келеді.
Сонымен бірге З.М.Базарбаева іргелі зерттеу бағдарламасы бойынша ұсынылған ғылыми зерттеу жобаларын бағалауда Конкурстық комиссия мүшесі (2000-2006), жоғары аттестациялық комитеттің (ЖАК) мүшесі (2000-2003), Институт жанындағы диссертациялық кеңестің мүшесі (1998-2010) болып қызмет атқарған және республикалық ғылыми «Хабаршы» журналының редакция алқасының мүшесі, «Тілтаным» журналының жауапты редакторы жұмысын атқарып келеді. Аджип ККО компаниясы гранттарының иегері. 2008 жылы «10 жыл Астана» мерекелік медалімен марапатталды.
З.М.Базарбаеваның жетекшілігімен қорғалған ғалымдар:
Дереккөздер
Санат:Қазақ философтары
Носа-Сеньора-ду-Ливраменту
Носа-Сеньора-ду-Ливраменту (Nossa Senhora do Livramento) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Оңтүстік-орталық Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Куяба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 361 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5 192,568 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1885 жылы құрылған.
Навалоса
Навалоса (Navalosa) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бургохондо-Себрерос-Эль-Тьембло ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 376 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Хәрри Поттер және Араласқанды ханзада
Хәрри Поттер және Араласқанды ханзада (ағылш. Harry Potter and the Half-Blood Prince) — Гарри Поттер топтамаларының алтыншы фильмі.
Даубах (Хунсрюк)
Даубах (Хунсрюк) (Daubach (Hunsrück)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Кройцнах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 231 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 33 022. Муниципалитеттің басшысы — Франц Хёлинг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Рукитен
Рукитен (Rukieten) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Доберан ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 310 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 51 067. Муниципалитеттің басшысы — Франк Беккер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Овогенез
Овогенез (ovogenesis, лат. ovum — жұмыртқа, genesis — шығу тегі) — жұмыртқа жасушасының даму процесі. Овогенез көбею, өсу және жетілу кезеңдерінен тұрады. Көбею кезеңінде сарыуыз қапшығы энтодермасынан аналық жыныс безі бастамасына қан арқылы келіп орналасқан алғашқы жас жыныс жасушалары — гоноциттер митоз арқылы көбейіп, овогонияларға айналады. Бұл процесс адам, сиыр, қой, ешкі, шошқа ұрықтарында тек іштегі эмбриондық кезеңде ғана, ал жыртқыш жануарларда туғаннан кейін де жүреді. Өсу кезеңінде овогониялар біріншілік овоциттерге айналады. Біріншілік овоциттер ядроларының жетілу деңгейі бірінші мейоздық бөліну профазасының алғашқы сатысындағы даму кезеңінде болады. Овоциттер фолликулалы жасушалар қабығымен қапталып, жұмыртқалықтың өсуші фолликулдарына айналады. Біріншілік овоциттер осы күйінде жұмыртқалықта овуляция кезеңіне (көпіршікті фолликулдың жарылуына) дейін сақталады. Үшінші жетілу кезеңі, яғни біріншілік овоциттердің I және II мейоздық бөлінуі, овуляция алдында немесе овуляция кезінде жүріп, өздерінен I және II бағыттаушы денешіктер (полоциттер) бөліп, екіншілік овоциттерге, одан соң пісіп жетілген овоцитке (жұмыртқа жасушасы) айналады. Жетілген овоциттердің ұрықтануға бейімділігі 24 сағатқа ғана созылады, содан соң ұрықтануға жарамай, ыдырай бастайды.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Биоморфология
Алмалы ауылдық округі (Қызылорда облысы)
Алмалы ауылдық округі — Қызылорда облысы Шиелі ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Алмалы, Тоғайлы ауылдары және №20-шы, №21-ші темір жол айрықтары кіреді. Орталығы – Алмалы ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1966 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шиелі ауданы ауылдық округтері
Иінаяқтылар
Иінаяқтылар, Брахиоподтар (Brachiopoda, ' — қол, иық, ' — аяқ) – қармауыштылар типінің теңіз жәндіктері класы; су алаптары түбіне жабысып тіршілік ететін қосжармалы-симметриялы жәндіктер.
Денелері арқа және бауыр жармалары деп аталатын екі бақалшақ арасына орналасқан. Қазіргі заманғы 280 түрі, құрып кеткен 10 мыңға жуық түрі бар. Брахиоптар кембрий кезеңінен бүгінге шейін тіршілік етеді, олар әсіресе палеозой эрасында көптеп таралған.
Дереккөздер
Санат:Иінаяқтылар Санат:Қармауыштар Санат:Мезозой фаунасы Санат:Палезой фаунасы Санат:Кайнозой фаунасы
NGC 4719
NGC 4719 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 3 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4719 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43428, UGC 7987, MCG 6-28-35, MK 446, ZWG 188.24, IRAS12477+3325, KUG 1247+334, KARA 553.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Судинка
Судинка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ирень өзенінің оң жағалауынан 104 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Русянка
Русянка — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тогул өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Сарытоғай ауылдық округі
Сарытоғай ауылдық округі:
Талқы
Талқы - ыдыс-аяқ атауы.
Талқы - тері керіп, созып, иін қандыра жұмсартатын ағаш аспап. Талқының ирек, созғы, баспа талқы, тіс-ағаш лейтін түрлері болады.
Паспорт
Паспорт (passeport) –
Дереккөздер
Санат:Құжаттар Санат:Халықаралық саяхаттық құжаттар
Ғаламдық гидрология
Ғаламдық гидрология - дүниежүзілік ауқымда байқалатын гидрологиялық процестердің заңдылықтарын анықтау үшін жүргізілетін кешенді зерттеулерді белгілеуге пайдаланылатын шартты термин.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Жылдам спирография
Жылдам спирография — барынша жылдам дем шығарғанда өтеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Севи
Севи (Sévis) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76674, пошта индексі — 76850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 331 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Парада-де-Пиньян
Парада-де-Пиньян (Parada de Pinhão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Саброза (Вила-Реал) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 347 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,45 км² шамасында. Халық тығыздығы — 63,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Тереңкөл ауылдық округі
Тереңкөл ауылдық округі:
Санат:Айрық беттер
Дінгектің көлденен қисаю бұрышы
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Педантизм
Педантизм (pedant, pedante - бастапқы ұстаз, оқытушы) - татымсыз, ресми талаптарды орындаудағы тым мұқияттылық, дәлдік, мейлінше қаталдық, ресмилік; белгіленген нормалар мен ережелерге соқыр бойсыну, жазғанынан танбау.
Ангра-дус-Рейс
Ангра-дус-Рейс (Angra dos Reis) — Бразилиядағы муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатында орналасқан. Оңтүстік Рио-де-Жанейро мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Баиа-да-Илья-Гранди экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 148 476 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 800,430 км² шамасында. Халық тығыздығы — 185,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1502 жылы құрылған.
Вангута-Яха (Нгарка-Марета-Яха тармағы)
Вангута-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нгарка-Марета-Яха өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Аллографа
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Шешім (жантану)
Шешім — проблемалық жағдаяттың ойлау операцияларының қалыптасуы. Шешім процесінде шешімді іздеу, қабылдау және іске асыру кезеңдері сараланады. Шешімдердің тиімділігі — қандай да бір сұраққа адамның өте жақсы шешім құрастыруы; қабылданған шешімді іске асыру нәтижесінде максималды жағымды жетістіктерге жетуі, мүмкін болатын жағьімсыз салдарды минимумге жеткізуі. Шешімді түзету — қандай да бір шешімді немесе оны орындау процедурасын шешім қабылданғаннан кейін түзету, өзгерту. Шешімді қадағалау — клиент мәселесіне байланысты консультация үрдісіндегі қабылданған шешімнің іс жүзінде қалай орындалуын байқау және бағалау.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Домпьерр (Вогез)
Коммунаның INSEE коды — 88152, пошта индексі — 88600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 288 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Өкпедегі споротрихоз
Өкпедегі споротрихоз (син.: Шенк ауруы)—қатты және созылмалы бағыттағы терең микоз.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Ғұсман Нығметұлы Әзірбаев
Әзірбаев Ғұсман Нығметұлы (1904, Бөкей ордасы, 3-бол., Далбын а. - 1943, Ресей, Ростов облысы, Останкино селосы) — Азамат және Ұлы Отан соғыстарына қатысушы. Малшы отбасында дүниеге келген. 1918 ж. 2 кластық орыс-қазақ училищесін бітіргеннен кейін, қазақтың тұңғыш үлгілі атты әскер под- кіне өз еркімен алынып, арнаулы мектебінде оқыды. Ол 1919- 20 ж. Чапаев басқарған 25-дивизия құрамында Орал мен Орынбор губернияларын азат ету кезінде ерлік көрсеткен. Ұлы Отан соғысына қатысып, 1943 ж. ерлікпен қаза тапты. Қызыл Ту (1920), Қызыл Жұлдыз (1943), т.б. ордендермен және медальдармен марапатталған.
Солтүстік
Пайдаланылған cілтемелер
Санат: География
Марқұз Бұйрық хан
Марқұз Бұйрық хан - керейт ұлысының ханы. Керейттер Марқұз Бұйрық тұсынан бастап моңғол тайпаларымен етене жақын достықта болған.
Цзинь еліне қарсы жорықтар
Цзинь мемлекетіне бағынышты болғандықтан және шығыс жағындағы көрші татарлармен арадағы бейбіт келісімнің болмауынан еш жарасымды болмады. Сондықтан көршілес екі тайпа Марқұзды аңдаусызда қолға түсіріп, Цзинь еліне ұстап береді. Ақырында Алтан хандығы Марқұзға өлім жазасын қолданады. Сонда керейттер Марқұз Бұйрықтың кегін қайтару үшін татарларға екі мәрте соққы береді.
Керейттердің христиан дінін қабылдауы
Ауыр шайқастардың бірінде қайтып келе жатқан Марқұз қолы шөл далада адасып кетеді. Қалың әскердің алдында не істерін білмей қатты қиналып келе жатқан Марқұз Бұйрық ханның көзіне буалдыр бейне елестеп, қолымен жол сілтейді. Сол бейне сілтеген бағытпен жүре берген керейт сарбаздары шөл даланың қақ ортасындағы суаттың үстінен түседі. Осы оқиға ел арасында кең тарап Мервтегі христиан дінін уағыздаушыларға да жетеді. Олар Марқұз Бұйрық ханға жаушы жіберіп христиан дінін қабылдауға үгіттейді. Олар жаушы арқылы суатқа нұсқаған бейненің Сергий әулие екенін айтады. Уағызға ден қойған хан халықты христиан дінінің несториан бағытына кіргізеді. Өзі Марк есімін иеленді. Санат:Керейт хандары
Ықшам аудан
Ықшам аудан, мөлтек аудан, микроаудан – қала ішіндегі тұрғын үйлер және мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету мекемелері шоғырланған шағын құрылым.
Оның жалпы ауданы 20 – 35 га жерді құрайды; ал құрамына қоғамдық-сауда орталығы (ауданы 0,5 – 1,5 га), балалар мекемелері (ауданы 2 – 4 га), спорт алаңдары, демалыс орындары, жасыл желек аймақтары кіреді.
Шағын қалаларда ықшам аудан тұрғындарының саны 4 – 5 мыңға, орташа және үлкендерінде 6 – 12, ал ірілерінде 15 – 20 мыңға дейін жетеді. 20 ғ-дың 60-жылдары Қазақстанда Алматы үй құрылысы комбинаты іске қосылғаннан кейін тұңғыш тәжірибелік ықшам ааудандар салына бастады. Содан бері Алматы қаласында 30-дан астам ықшам аудандар ірге көтерді. Сондай-ақ Қарағанды қаласында “Солтүстік-Шығыс” (арх. С.И. Мордвинцев, А.В. Ермолаев, М.О. Жандәулетов), Шымкент қаланда “Солтүстік” (археолог Г.С. Садырбаев, А.К. Беккер), Астана, Тараз, Қызылорда, т.б. қалаларда ықшам аудандар бой көтерген.
Дереккөздер
Санат:Қала Санат:КСРО қала құрылысы Санат:Жоспарланған бірліктер Санат:Ықшам аудандар
Бету Северу
Роберту Луиш Гашпар де Деуш Северу (Roberto Luís Gaspar de Deus Severo; 3 мамыр 1976 жыл, Лиссабон), Бету ретінде танымал (Beto) — португал футболшысы, қорғаушы. Португалия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.
Футболдан 2002 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бірінші турда АҚШ қақпасына бір гол соқты. Бұл ойында Португалия 2:3 есебімен ұтылып қалды.
1996 жылы жазғы Олимпиада ойындарына, 2002, 2004 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. 2004 жылғы Еуропа біріншілігінің финалында Португалия Грекиядан 0:1 есебімен ұтылып қалған соң Ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтады.
Шеке
Шеке — құлақ пен маңдай аралығындағы бас сүйектің бір бөлігі.
Бету Северу
Жетістіктері
Санат:3 маусымда туғандар Санат:Португалия футболшылары Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары Санат:Бордо ФК ойыншылары Санат:Рекреативо ФК ойыншылары Санат:Белененсиш ФК ойыншылары
Шеке
«Жан-жағыма алақтап келе жатқанымда... байқамай шекемді соғып алдым» (Өтеген Күмісбаев, Ауыл.).
Сөз төркіні — Моңғол тілдері. Бірақ олардағы мағынасы біздегіден өзгеше. Моңғолдарда — «чих», буряттарда —«шэхэн», қалмақ тілінде — «чикн» сөздері біздегі «құлақ» мағынасында қолданылады. Тунгус-маньчжур тілдеріне Моңғол тілінен ауысқан «шеке» тұлғалас сөздер бірінде «құлақ», екіншісінде «самай» мағыналарында көрінеді. Бізде ертеден бері келе жатқан «құлақ» сөзі болғандықтан, алғаш Моңғол, түркі тілдеріне ортақ «шеке» тұлғалас сөз бас бөлігінің біріне атау болып қалыптасқан. Мұндай жағдайды басқа түркі тілдерінен де байқаймыз. Мысалы, якут тілінде чэчэгей — самай, туваларда чаак —шеке. Осыларды ескеріп, түйіндей келгенде біздегі «шеке» сөзінің алғашқы төркіні — Моңғол тілі, тұңғыш мағынасы «құлақ»болып шығады.
Дереккөздер
Санат:Бассүйек
Бұйра тоты
Бұйра тоты (Melopsittacus undulatus) — Тотытәрізділер тұқымы құс. Құстар ерекше самаладай бояу және қатты шығқыл айырмашылығы болады. Ерекше құстар сөз айтады.
Жалпы көрінісі
Орташа дененің ұзындығы — 17—19,8 см болады, ал қанаттын ұзындығы — 9,3— 9,4 см. Құйрықтың ұзындығы — 8—10 см. Орта салмағы — 40—45 грамм. Құйрықтың арқасында iрiрек болып көрiнедi. Жалпы қауырсын түсі жасыл болады. Бірақ үйде көгілдір, ақ, сары және т.б тотылар кездеседі.
Кеңейту жерлер
Бұйра тотылар әр-жерде Австралия құрлықтарда мекендейді. Кiргiзудi жалпы аудан 6 млн км².
300px|Табиғатта
300px|Бұйра тотының ареалы
Бұйра тотынының күту
Үйде тотықұсты торда ұстау керек. Тор жылы, көп жарықты жерде орналасу керек. Ас үйде және кіре беріс бөлмеге орналастырмайды. Торшаны көздi жақсы деңгейде құру. Тор осы маңай еш жылы құрал болуы керек емес. Егер сіздің үйде мысық бар оны басқа бөлмеге апаруы керек. Тiптi болмаса, торшаны сияқты орнату керек жаңа асырандының қауiпсiздiгi үшiн жоғары мүмкiн.
Аурулар және оны емдеу
Қазақстанда өте аз құстар-дәрігер бар. Құстардың метаболизм 4 есе тез адамда, сондықтан аурулар өте жылдам дамиды. Уақытында емес көмек көрсету тезiрек жинағы өлiммен аяқталуға келтiредi. Осылай сондықтан алдын алу шараларын маңызды қолдану.
Жеркене — өзi таралған аурулардың бiрi. Профилактиканың шаралары - сырғауыл қайнаған сумен жидiту. Әр аптада тор жуу керек.
Қабыну —тоты торша үшiн орын және бөлменi өтпелi желдерсiз желдету дұрыс таңдау керек суық тимады дұрыс таңдау керегу үшiн. Қабынудың белгiлерi: тоты аз бұл, көп зорға iшуге үрпиген болып отырады. Профилактика - витамин жемдеуi, емдеу - антибиотиктердiң жемiне қосымша.
Күн өтiп кету — осылай ыстық ауа райына тұмсық қанат тарбиткен ашқан құсқа көмектескiсi келедi. Тотыларды зорлықпен шомылдыруға еске сақтаңыз мүмкiн емес, сондықтан идеяны құсты ұстап және суға малып алуға бiрден лақтырып тастаңыз. Қолдануы бүрiккiштер жүйке аурулары шақырады. Тек қана шомылатын орынды беруге, бөлме өсiмдiктерi немесе дымқыл кездемемен торшаның бiр бөлiгi көлеңкелеуге қорқытуға болады.
Дереккөздер
Санат:Тотытәрізділер
Авокадо
Авокадо (Persea) (аллигатор алмұрты) — лаврлықтар тұқымдастарындағы мәңгі жасыл болып өсетін жеміс ағаштарының бір туысы. Ағашының биіктігі 20 метрге дейін жетеді. Әуелде Америкадан шыққан, бұрынғы КСРО-да 1928 жылдан бастап өсіріледі, Кавказда, Қара теңіз жағалауында өседі.
Тағы қараңыз
нобай
Дереккөздер
Санат:Дәмжапырақтар тұқымдасы
Батпақты ауылдық округі
Батпақты ауылдық округі – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Батпақты, Ақпан, Ошағанды, Сарыөзен ауылдары кіреді. Орталығы – Батпақты ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1939 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы ауылдық округтері
Мезотелиома
Мезотелиома (Меsоtһеlіоmа - мезотелий ісігі) — Мезотелий клеткаларынан дамитын ісік. Сірі қабықтар үстінде өседі. Мезотелиоманың жайылмалы және түйінді түрлерін ажыратады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Майлыкент
Майлыкент — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Кемербастау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 230 адам (116 ер адам және 114 әйел адам) болса, 2009 жылы 192 адамды (102 ер адам және 90 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
[[Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері]
Қазы (көл)
Қазы – Ертіс алабындағы көл.
Географиялық орны
Павлодар облысы Аққулы ауданы, Қазы ауылынан оңтүстікке қарай 1,5 км жерде орналасқан. Көл теңіз деңгейінен 119 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Аумағы 6 км2, ұзындығы 3 км, енді жері 2,7 км, жағалау бойының ұзындығы 8,9 км, тереңдігі 1,6 м, суының көлемі 5 млн. м3, суын 106 км2 жерден жинайды. Тұйық көлдің пішіні сопақша келген. Солтүстік-батыс және шығыс жағалаулары жайпақ, батпақты, оңтүстігі жарқабақты келген. Суы қатты минералданған хлорлы-натрийлі, өте кермекті. Мал суаруға жарамсыз.
Дереккөздер
Санат:Ертіс су алабы көлдері Санат:Аққулы ауданы көлдері
Мандрагора
Мандрагора (Mandragora) – алқалар тұқымдасына жататын өсімдік түрі. .
6 түрі бар, пайда болған жері Жерорта теңізі және Гималай. Ең танымал түрі — емдік мандрагораның (М. officinarum) жапырағы сопақтау, сабағы қысқа, тамыры жуан, қою, тармақталған болып келеді.
Мандрагораның құрамы бұрыннан улы қасиетімен танымал. Ерте дәуірде оны есірткі және қоздырғыш құрал ретінде пайдаланған, сиқырлық қасиеті де бар деп болжалған.
Адамның кескінін еске түсіретін тармақталған тамырын жерден жұлып алған кезде айқайлайды екен, бұл дауысты естіген кез келген адам сол жерде көз жұматын немесе есінен адасып қалатын болған. Алайда, мандрагора тыныш ұйқы сыйлаған, жараны жазған, махаббатты оятқан, әйелдердің жүкті болуына септігін тигізген.
Солтүстік Америкада «мандрагора» (mandrake) атауы көктемде гүлдейтін орман өсімдігі - подофилге (Podophyllum peltatum) қатысты жиі қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Алқалар
Петер Христиан Абильдгор
Петер Христиан Абильдгор (Peter Christian Abildgaard; 22 желтоқсан, 1740 жыл, Копенгаген - 21 қаңтар, 1801 жыл) - дат ветеринары.
Перрон
Перрон (perron – тас баспалдақ, petra – тас) — көлікке жолаушылар отырғызуға және одан түсіруге, жүк тиеуге-түсіруге, көлікке әр түрлі техникалық қызмет көрсету жұмыстарына оңтайлы салынған алаң не аймақ; бұл темір жол, өзен мен теңіз жағалауында, автотұрақ пен әуебекетінде жасалады.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Петер Христиан Абильдгор
Биография
Абильдгор Дания ғылыми ветеринария құрылтайшысы болып табылады.
Санат:22 желтоқсанда туғандар Санат:21 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:Дания ғалымдары
Гомодесмалық кристалл (байланыс)
Гомодесмалық кристалл (байланыс) — байланысы бір типті кристалл.
Дереккөздер
Санат:Геология
Сухобизярка
Сухобизярка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бабка өзенінің сол жағалауынан 110 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Вейнапта-Яха
Вейнапта-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/389/150/7 орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Даубах (Вестервальд)
Даубах (Вестервальд) (Daubach (Westerwald)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 453 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 008. Муниципалитеттің басшысы — Раймунд Хан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Қасық
thumb|left|360px|Қасық нобай|140px|оңға|Қасықтар Қасық - ас-тағам ішуге арналған құрал.
Оның көлемі мен пайдаланатын мақсатына қарай ас қасық және шәй қасық деп аталады. Ас қасық ағаштан, металдан, шәй қасық тек металдан (қалайы, күміс, алтын ) жасалады. Сыртқы түрі ожауға ұқсас, көлемі кіші, әдемі, ыңғайлы етіп ойылып жасалады. Сұйық ас ішуге арналған. Ағаштан жасалған қасықтар ағаш қасық деп аталады. Үлкен адамдарға және балаларға арналған үлкенді кіші түрлері де болады. Өте кішкентай түрлерін май қасық деп атайды. Қасықтар боялып немесе түрлі-түсті ашық бояулармен әрленеді.
Дереккөздер
Санат:Ыдыстар Санат:Үй тұрмысы Санат:Үй жабдықтары
Ыммен сөйлеу
Ыммен сөйлеу — естімейтін адамдардың өзіндік лексикалық және грамматикалық заңдылықтармен сипатталатын ымдау жүйелері арқылы тұлғааралық тілдесу әдісі. Ыммен сөйлеудің заңдылықтары оның негізгі семантикалық бірлігі — ымның айқын білінетін ерекшелігімен, сондай-ақ оның функциялық мәнімен (еркін қатынас саласында пайдаланылуымен) байланысты. Ресми қарым-қатынас саласында (жиналыстар, лекцияларды аудару және т.б.) қалқалайтын ыммен сөйлеу қолданынады, мұнда сөзді қайта білдіру үшін ымдар кезекпен пайдаланылады. Қалқалайтын ыммен сөйлеуде қосымшаларды және т.б. белгілеу үшін дактильдік сөйлеудің элементтері қолданылады. Ыммен сөйлеу құлағы мүкіс балаларды оқыту мен тәрбиелеу процесінде қосалқы құрал (негізгі сөздік, сөзбен сөйлеумен қатар) ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Көкөністер
right|thumb| alt=A.|270 px|Көкөністер right|thumb| alt=A.|270 px| Көкөніс — тамаққа қолданылатын бақша жемістері мен көктер (қияр, сәбіз, қызанақ, қызылша, т.б.). Барлық көкөністер, негізінен, мынадай топтарға бөлінеді: тамыржемістілер — тарна, асханалық қызылша, сәбіз, ақжелек түйнегі, ботташық, шалқан, тұрып, шомыр, балдыркөк түйнегі; жапырақтылар — қырыққабат, салаттар, саумалкөк, аскөк, жапырақты және сағақты балдыркөк, жапырақты ақжелек, рауғаш, қымыздық; жемістілер — томаттар, баялдылар, тәтті бұрыш, ащы бұрыш, қияр, қарбыз, қауын, асқабақ, кәді, самсарлар, гүлді қырыққабат, бұршақ, лобия, атбас бұршақ, қант жүгерісі; баданалылар (тамаққа басы мен жапырағы пайдаланылады)— шалқан пияз, сарымсақ, порей, батун пияздары, шнитт пиязы. Картоп пен хош иісті дәмді көкөністер: анис, кориандр, кресс салат, тмин, жалбыз, майоран қияр шөбі, эстрагон.
Көкөністер — бағалы тағам. Олардың тағамдық мәні бойындағы тез сіңгіш заттардың, ішінара көмірсутектердің болуына байланысты көкөністерде ас қорытуға пайдалы әсерін тигізетін, адам организміне қажетті витаминдер мен минералды тұздар, сондай-ақ ақуыздар, әр түрлі органикалық қышқылдар, эфир майы мол. Мысалы, картоп — крахмалға, ал асханалық қызылша — қантқа бай; қырыққабатта С витамині, ал сәбізде — организмде Д витамині құрылатын — каротин (А провитамині) көп; рауғашта органикалық қышқылдар басым; көк бұршақ ақуызға; аскөк — хош иісті заттарға бай. Сондықтан да тамақ құрамына көкөністерді неғұрлым көп енгізіп, оларды пісірмей де, сондай-ақ әр түрлі тағамдарды дайындаған кезде де пайдалану керек. Еттен, балықтан және басқа азықтардан дайындаған тағамдарға көкөністі қосу тағамды жақсы қорытып, жаксы сіңіруге жәрдемдеседі.
Көкөністердің диета тамағын дайындаудағы рөлі де зор (емдік тағамдар). Көкөністердің жұғымдылығын сақтап қалу үшін оларды дұрыс өӊдеп, содан кейін барып әзірлеу керек. Көкөністердің сырты микробтармен, оның ішінде ішектің жұқпалы ауруын қоздырушы микробтармен, гельминттердің жұмыртқаларымен ластануы мүмкін, сондықтан пайдаланбастан бұрын суық сумен мұқият жуу қажет. Тамыр жемістері мен картопты бетіндегі топырағы кеткенше жуады. Содан кейін қабықтарын жұқалап аршып, шіріген, бүлінген жерлерін алып тастайды. Көкөністерде витаминдер мен минералды тұздар тікелей қабықтың астында болады, сондықтан олардың қабығын жұқалап аршу керек. Таза аршылған көкөністерді қайтадан жуып, тек содан кейін барып турау қажет. Оларды неғұрлым ірілеу кессе, витаминдері солғұрлым азырақ жоғалтады; картоптыӊ кішігірім түйнектерін бөлмей тұтас пісірген жөн. Көкөністерді пайдаланар алдында тазалап, ұсақтап кескен жөн; ондай мүмкіншілік болмаса, таза, дымқыл орамалмен бетін жауып қояды, сонда олар ластанбайды және құрғап кетпейді. Тазартылған көкөністерді су ішінде қалдыруға болмайды, өйткені олардың бойындағы нәрлі заттары жойылып, дәмі бұзылады. Тазартылған көкөністерді 3 сағаттан артық (12°С аспайтын температурада) сақтауға болмайды. Жас қиярды, тұрыпты, сәбізді қабығын аршымай пайдаланған жөн.
Автомиксис
Автомиксис — бір организмдегі екі жыныс жасушасының өзара ұрықтануы. Мұндай құбылыс тек төменгі сатыдағы қарапайым жәндіктер мен кейбір саңыраукұлақтарда ғана кездеседі.
Көкөністер
Салат, винегрет жасау үшін картоп, асханалық қызылша, сәбізді тазартпай-ақ пісіре береді. Қабығымен пісірген картоп С витаминін 22 % жоғалтса, тазартылған картоп екі есе артық жоғалтады. Тағам дайындау үрдісінде пайдалы, жұғымды заттардың жойылуын азайту мақсатымен тазартылған көкөністерді бұқтырып немесе буда пісіру керек. Көкөністерді пісірген кезде үстіне қайнаған ыстық су құйған жөн, өйткені С витаминін жоятын ферменттердің әрекеті жоғары температура кезінде тоқтайды. Көкөністердегі С витаминін сақтап қалу үшін оларды кастрюльге салып қақпағын нығыздап жауып пісіреді, қатты және ұзақ қайнатпау керек. Көкөніс пісірген суды басқа тағамдарды (сорпа, тұздық) дайындау үшін пайдалануға болады.
Жаңа жиналған көкөністі дайын тағамға салған жөн, оларды 10 минуттан артық қайнатпау керек. Оны дайын болысымен пайдалану керек, ұзақ сақталып, қайтадан жылытса, жұғымды заттары жойылады. Салаттар мен винегреттерді дайындағаннан кейін, тұздық қоспай тұрып 6 сағаттап астам, ал тоңазытқышта 12 сағаттай сақтауға болады. Көкөністер тез семіп, тез бұзылады. Бірақ көкөністі, төмен температурада (0°С төмен) ауа ылғалдығы 90—95% және көлеңкеде жаңа жиналған күйінде ұзақ сақтауға болады. Картоп, тамыржемістер, пияздыӊ сақталғыштығы жоғары, жемісті көкөністер нашар сақталады, жапырақты көкөністерді сақтау мүмкін емес. Консерві өнеркәсібі әр түрлі көкөніс консервілерін шығарады. Консервілеудің қазіргі қолданып жүрген тәсілдері көкөністердегі пайдалы заттар мен витаминдерді сақтауға мүмкіндік туғызады.
Ягвож (Ягчера тармағы)
Ягвож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ягчерь өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Зафар-Наме-Ий Мукими
Зафар-Наме-Ий Мукими (парс. ң«өџҒ« і«BЇo–ѓ – “Мукимидің жеңіс туралы кітабы”) – Шайбани әулетінен шыққан Бұхара билеушісі Абдулла ханның (АбдоллаҺ ҚҚ) нұсқауы бойынша оның іс-әрекетін мадақтау мақсатымен парсы тілінде жазылған шығармалардың бірі. Авторы – Мукими туралы дерек аз. Тек оның бұл шығарманы 16 ғ-дың 80-жылдары 70 жастан асқан шағында жазғаны белгілі. Автор өз еңбегін “Зафар-наме-ий хан газы” (Дін жолында күресуші ханның жеңістері туралы кітап) деп те атаған.