cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ауғандықтар
Үлкенді сыйлау
Ауғандықтар әулеттегі үлкендерге, ақсақал қарттарға үлкен құрметпен қарайды. Риш-сефид (ақсақал) әрқашан олармен даналық пен бай өмір тәжірибесінің синонимі болған және болып қала береді. Көбінесе олардың сөзі өмірдің жаңа талаптарына сай келмесе де, олар қарттардың ақыл-кеңесін тыңдап, пікірі мен тілегіне сай әрекет етеді. Әке жасы ұлғайып, әлсіздігінен отбасына пайдасын тигізе алмаса, ұл-қыздары қамқорлығына алады. Оның балалары мен немерелері, әдетте, қария ештеңеге мұқтаж болмас үшін және ештеңеге шағымданбауы үшін қолдарынан келгеннің бәрін жасайды. Қарт әкенің немесе ананың қарғысын ауғандықтар ең ауыр жаза деп есептейді.
Отбасылық қатынастары
нобай|оңға|200px|Ауған кілемдері Отбасылық өмірде патриархалдық-тайпалық жүйенің қалдықтары айқын көрінеді. Ауғандықтардың маңызды ерекшелігі олардың біртұтас отбасы жүйесі болып табылады. Ауған дәстүрі бойынша, үйленген ұлдар отбасымен бірге ата-анасының шатырында тұрады және олардың билігіне толығымен бағынады. Әке – отбасының басшысы, отбасының барлық ақшасы мен заттай кірістері мен жинақтарын өзі басқарады. Ұлдың отбасына бөлек тұру мәселесі әкесінің келісіміне немесе әкесі ұлын үйден қуып жіберген жағдайда байланысты. Әкесі қайтыс болғаннан кейін отағасы үлкен ұл болады. Ана – үйдің иесі, келіндері мен немерелері оған бағынышты.
Отағасы, әдетте, өткен ежелгі дәуірді ұстанушы және отбасылық өмірде ежелгі дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды басшылыққа алады. Көбінесе отағасы өмірге, әлеуметтік ұстанымдарға деген көзқарасында консерватизм танытып, жастардың қоғамдық белсенділігіне күдікпен қарайды, мұны ғасырлар бойы қалыптасқан діни дәстүрден алшақтау деп бағалайды. Кезінде қуатты әлеуметтік фактор болған біртұтас отбасы жүйесі қазіргі өмір жағдайларына байланысты өзгеруде.
Урман (Байгиде ауылдық кеңесі)
Урман — Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл, Байгильдин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 67 адамды құрады. Пошта индексі — 452443, ОКАТО коды — 80245805011.
Ауғандықтар
Отбасылық қатынастары
Ауғанстанда шариғат бойынша ер адамға төрт әйел алуға рұқсат етілген (бұрын мұсылман заңдары 30 және одан да көп әйел алуға құқық беретін). Төрт әйелдің де күйеуіне құқығы бірдей, бірақ өмірде бәрі басқаша. Қазіргі уақытта көп әйел алу негізінен саудагерлер мен басқа да ауқатты адамдар арасында кең таралған. Әйелдің тағдыры – күйеуіне қамқорлық жасап, оның барлық қалауы мен талаптарын орындау.
Урман (Байгиде ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Ауғандықтар
Үйлену, некеге тұру және ажырасу
нобай|оңға|200px|Ауған жастары Консерватизм мен жынысты қатаң бөлуге байланысты Ауғанстанда неке әдетте ата-ананың, үлкен туыстар мен қамқоршылардың өтініші бойынша жасалады. Неке жасы күйеу жігіт үшін 18-20, ал қалыңдық үшін 14-16 жас. Қалыңдық пен күйеу жігіттің келісімі талап етілмейді, көбінесе олар бір-бірін танымайды. Неке туралы жалпы қабылданған көзқарастарды тек ауған зиялылары ұстанады.
Лулаг-Игол
Лулаг-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сабун өзенінің оң жағалауынан 283 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Урман (Байгиде ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Лулаг-Игол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ауғандықтар
Үйлену, некеге тұру және ажырасу
Некеде үлкен материалдық шығындарды талап ететін қалыңдықтың бағасы мен жасауы мәселесі маңызды рөл атқарады. Бұл көбінесе ер адамдардың кеш тұрмысқа шығуына, тең емес некеге тұруына, экономиканы әлсіретіп, кейде ата-ананың күйреуіне әкеп соғады. Қалыңмал келіннің әкесіне ай сайын немесе жыл сайын жартылай ақшалай, жартылай заттай (көбінесе мал) төленеді. «Ана сүтінің ақысы» («Ширбах») немесе «Тәрбие үшін сыйлық» деп аталады. Бірақ қалай аталса да, шын мәнінде күйеу жігіт қалыңдықты сатып алуға мәжбүр.
Келінге жасауын әзірлеп, мөлшері мен мазмұны жан-жақты талқыланып, тараптар келісіледі. Қалыңдыққа бөлінген жасау, күйеу жігіттің қалыңдық құнын төлеуге жұмсалған шығындардың белгілі бір дәрежесін өтейді. Қалыңмал мен қыз жасауы мәселесі шешілген соң құда түсу күні (ширин-хори, намзади) белгіленіп, қонақтарға шербет пен тәтті дәм беріледі. Кейде үйлену өте ерте жаста болады. Жігіт «оң қолды сол қолды» айыра білгенде, оны қалыңдық қызбен таныстырып, күйеу жігіттің атын атап, той жасайды. Құда түсу қалыңдықтың әкесінің үйінде өтеді. Бұл алдағы үйлену тойымен байланысты алдын ала мерекелерді білдіреді. Кейбір жағдайларда келісім туралы жазбаша құжат жасалады, басқаларында ауызша уәде жеткілікті деп саналады. Келісімге келгеннен кейін тараптар келісімді және олар айтқан сөзді орындауға міндетті. Тек ерекше жағдайларда ғана келісімді тоқтатуға болады. Қалыңның үштен екісін төлеген соң молда неке қиюдың діни рәсімін жасайды.
Лулаг-Игол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ауғандықтар
Үйлену, некеге тұру және ажырасу
Ауғанстанның жазылмаған заңдары некелерді тек ауғандар арасында қиюды талап етеді. Олар өздерінің қарындастары мен қыздарын шетелдіктерге, басқа тайпа өкілдеріне күйеуге беруді ұят деп санайды. Дегенмен, соңғы кезде аралас неке фактілері жиілеп барады. Ауғандықтар некені дәстүрлі түрде қасиетті санайды. Алайда олар ажырасуға да рұқсат береді. Мұсылман діні бойынша шариғат формуласын «Талок» (талақ) үш рет айта отырып, әйелімен кез келген уақытта ажыраса алатын күйеуінің ғана талақ құқығы бар.
Туу мен өлімге байланысты әдет-ғұрыптар
нобай|оңға|200px|Хост провинциясындағы пуштун балалары, 2009 ж нобай|оңға|200px|Бадахшан провинциясындағы ауған балалары-2012. Босану әртүрлі ырым-жырымдар мен ырымдарға байланысты. Босанатын әйел де, жаңа туған нәресте де зұлым күштің зиянды әсерінен қорғалуы керек. Ол үшін ана мен баланы арнайы өсімдіктердің түтінімен түтетіп, одан тұмар жасап, мойындарына іліп қояды. Бала туылғаннан кейін жетінші күні ата-аналар ауызашар ұйымдастырып, садақа береді. Әулет тек ер тұқымы арқылы ғана сақталады деп есептелетіндіктен, ауғандықтар ұлдың дүниеге келуіне үлкен мән беріп, Алладан ұлды беруін үнемі тілейді.
Лулаг-Игол
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ауғандықтар
Туу мен өлімге байланысты әдет-ғұрыптар
Ең алдымен ер балалар туған күнінен бастап жеті-он жасқа дейін сүндетке отырғызылады (соннат немесе хатна). Мұсылман діні бойынша, бұл дүниеде жалғыздық сезімін сезінбеуі және өмірінің екі есе ұзақ болуы үшін бұл ырым екі ұл балаға қатар жасалады. Сондықтан отбасында бір ұл болса, екінші бала туғанға дейін сүндетке отырғызу рәсімі орындалмайды. Бұл рәсімді арнайы тәжірибеден өткен шаштараз немесе хирург кейде үйде, кейде ауруханада жасайды. Оқиға кең көлемде аталып өтіледі, қонақтар шақырылып, ас әзірленеді.
Жаназа кезінде молда шақырылады, ол ақылы түрде намаз оқып, марқұмның өмірбаяндық деректерін және оның діндар мұсылман болғанын растайды. Мұсылман діні бойынша марқұм жерленгеннен кейін Нәкір мен Мүнкір періштелерінен жауап алады. Сондықтан марқұмның дұрыс жауап беруіне бағдар беру үшін молда әдетте басқалар кеткеннен кейін қабір басында кідіреді.
Діни мерекелер, әдет-ғұрыптар мен ырымдар
Ауғанстандағы көңілді мереке - 21 наурызда барлық жерде тойланатын Жаңа жыл (Наурыз). Ол көктем күні, шаруа күні ретінде де тойланады. Жаңа жылды тойлаудың тамыры ғасырлар қойнауында жатыр. Бұл әдет мұсылмандық сенімнің пайда болуынан көп бұрын пайда болған. Ауғандықтар Жаңа жылды отбасы өміріндегі белгілі бір кезеңнің аяқталып, Жаңа жылға кіруін білдіретін таза отбасылық мереке деп санайды.
Ауғандықтардың бұдан басқа да көптеген мерекелері бар (Мухарамма айының 10-ы «ашура» қаралы күні, Мұхаммед пайғамбардың туған күні және оның көкке көтерілуі).
Ауғандықтар, әсіресе әйелдер өте ырымшыл. Олар көптеген зұлым рухтар мен табиғаттан тыс күштердің бар екеніне сенеді, оларды «шишак», «мадариал», «гуле-бибан», «див», «дивча» және т.б. деп атайды. Олардың ойлары бойынша бұл жаратылыстар қаңырап бос қалған жерлерде, қирандыларда, өзен жағаларында, бұлақтарда, ағаштарда, шөлдерде, зираттарда тұрады. Ең қорқынышты және қауіптісі - өлгендердің рухтары, олар тірілерді іздеп жүреді және оларды, әсіресе әйелдерді мекендей алады. Сондықтан ауғандықтар, әсіресе әйелдер, біреулер қаза тапқан жерлерде көрінуге қорқады.
Дәстүрлі киімдері
нобай|оңға|200px|Ауған базары Ауғандықтардың киімдері ру мен ұлтқа байланысты әр түрлі. Бірақ бәрінің киетін киімдері ұқсас. Ерлер ұзын, тізеден төмен, әдемі кестеленген жағасы бар көйлектен және кең шалбардан тұратын ұлттық ерлер костюмі «пирантумбон» киеді. «Пирантумбон» стилі жылдан-жылға өзгеріп, ыңғайлырақ бола бастады. Костюмдік жағалық кестенің 2 түрі бар - «тахтепур» (жағасы бүкіл кеудеге тігіледі) және «йаханбоз» (бұл кезде жаға түймелермен бекітіліп, кесте оны екі жағынан шектейді). Көбінесе қара костюмнің жағасы қызыл жібекпен, ал ақ костюмде көк түспен кестеленген. «Пирантумбон» үстіне кеудеше немесе пиджак киеді.
Жилеттердің алуан түрі бар, кестеленген қара барқыттан бастап, заманауи былғарыдан жасалған жапсырма қалталары бар түрлері. Суық мезгілде халаттар «шапан» иығына жабылады, олар жібектен, мақтадан жасалған болуы мүмкін. «Шапанның» түсі әдетте сарғыш-қоңыр жолақтары бар жасыл болып келеді.
Ұлттық ауған тағамдары
нобай|оңға|200px|Ауған асханасы Ауған мәдениеті ғасырлар бойы қалыптасқан және дәстүрлі тағамдар бұл халықтың өмірінде үлкен рөл атқарады. Ас мәзірінің әртүрлілігіне Үндістан мен Орталық Азия елдері үлкен әсер етті. Көп жағдайда әйелдер тамақ дайындаумен айналысады, дегенмен еркектер де одан қалыспайды. Көптеген тағамдар ұрпақтан-ұрпаққа, үлкенден кішіге беріледі, күн сайын жаңа түрлері пайда болуды. Бұл аймақта ең көп таралған тағам түрлері: күріш, әртүрлі көкөністер мен шөптер. Ал ең маңызды орынды шошқа етінен басқа барлық ет түрлері алады. Шәй ішуді құрметтейді, олар өмірінің көп бөлігін шәйға арнайды.
Тамақ саз және ағаш пештерінде пісіріліп, ашық от пен көмірде дайындалады. Тандырдың пісірілуі сән-салтанат болып саналады. Өнімдер әдетте құйрық майы немесе еріген сары май қосылған табада қуырылады. Барлық осы нюанстар ауған тағамдарына ерекше дәм мен даралық береді. Жергілікті тұрғындар өздерінің жер учаскелерінде дәнді дақылдар – арпа, жүгері, бидай және машбұршақ (бұршақ) өсіріп, тамақ дайындауға пайдаланады. Чапати деп аталатын бидай лавашы өзінің ерекше дәмімен ерекшеленеді. Ұлттық асханада күрішке үлкен мән беріледі. Одан палаудың көптеген түрлері пісіріледі. Олардың ішіндегі ең танымалы - күнделікті дайындалатын кабули палауы. Ал мерекелік дастарханға палау-е шахи беріледі, жергілікті тұрғындар оны „патша“ деп атайды. Күрішті ет және көкөніс тағамдарына гарнир ретінде де пайдаланады.
Жауын-шашын аз болғанымен, Ауғанстанда көкөністердің алуан түрі бар: кәді, қызанақ, үрме бұршақ және т.б. Дастархандарда жиі пісірілген көкөністер мен жемістердің соусы - чатни бар. Сүтті сиырлардан, ешкілерден, тіпті буйволдардан алады. Оны шикі күйінде тұтынбайды, ашытылған сүт өнімдерінде (қаймақ, құрт, йогурт) және ет тағамдарында қолданылған.
Ауған музыкасы
нобай|оңға|200px|Музыканттар Ауғанстанда классикалық музыканың, халық музыкасының және қазіргі заманғы танымал музыканың көптеген түрлері бар. Ауғанстан бай музыкалық мұраға ие және парсы әуендері, үнді композициялық принциптері және пуштундар, тәжіктер және хазарлар сияқты этникалық топтардың дыбыстарының үйлесімімен ерекшеленеді. Музыка аспаптары, үнді табласынан бастап ұзын мойынды люталарға дейін қолданылады. Ауғанстанның классикалық музыкасы үндістандық классикалық музыкамен тығыз байланысты. Сонымен бірге оның мәтіндерінің көпшілігінің қайнар көзі Маулана Балхи (Руми) сияқты классикалық парсы поэзиясы және Орталық Азияның байырғы ирандық дәстүрлері болып табылады. Ауғанстанның көп бөлігінде әндер әдетте дари (парсы) және пушту тілдерінде.
Ауғандық музыка ұғымы аспаптармен тығыз байланысты, сондықтан сүйемелдеусіз діни ән айту музыка болып саналмайды. Құран оқу – нат деп аталатын әндерді, шииттердің жеке және топтық ән айту стильдерін қолданатын сопылардың экстатикалық зікір рәсімі сияқты, сүйемелдеусіз діни орындаудың маңызды түрі болып табылады. Кабулдағы Чишти сопылық секта олардың ғибадаттарында рубаб, табла және гармония сияқты аспаптарды қолдануымен ерекшеленді, бұл музыка татти («жан азығы») деп аталады.
Ауғанстанға арнап көптеген патриоттық әндер жазылды. Ең танымал әндердің бірі - 1970-ші жылдары айтқан ұстаз Авальмирдің «Da Zamong Zeba Watan» («Бұл біздің әдемі Отанымыз» пушту тілінде). Тағы бір танымал ән - Абдул Уахаб Мададидің парсы тіліндегі «Ватан» («Отан»). 1980 жылы жазылған бұл ән Микис Теодоракис жазған «Антонис» грек әнінің үлгісі болып табылады.
Қазақстандағы ауғандықтар
Ауғандықтар Қазақстанға әртүрлі жағдайда және әртүрлі себептермен келді. Біріншіден, бұлар 1980 жылдары Кеңес Одағында оқыған бұрынғы студенттер. Соңында олардың бір бөлігі атамекеніне оралмай, Қазақстанда және басқа одақтық республикаларда қалды. КСРО-да да білім алып, біраз уақыт туған жерінде тұрып, еңбек еткендер де болды. Бірақ Ауғанстандағы жағдай ушығып кеткенде – Наджибулланың билігі құлатылып, «Талибан» қозғалысы пайда болғаннан кейін олар қайтадан бұрынғы Кеңес Одағы республикаларына, соның ішінде Қазақстанға оралды.
Қазақстандық ауғандықтардың ең көп саны тұратын Алматыда олардың жұмыспен қамтылуының ең танымал саласы нарық болып табылады. Қазақстандық ауғандықтардың ең көп саны тұратын Алматыда олардың жұмыспен қамтылуының ең танымал саласы нарық болып табылады.
Қазақстандағы ауғандық босқындар арасында жүргізілген социологиялық зерттеуде атап өтілгендей, олардың 76,6%-ы барахолкада саудамен айналысады. Бірақ бұл барлық ауған босқындары «барахолкада» немесе жеке таксимен айналысады дегенді білдірмейді». Айта кету керек, кейбір ауғандықтар шағын және орта, тіпті ірі бизнесте айтарлықтай табысты. Олардың кейбіреулері Ауғанстанмен сауда-экономикалық қарым-қатынасты дамытуға өз үлесін қосуда: олар қазақтың астығы мен ұнын сонда жеткізеді. Олар Қазақстанға Ауғанстаннан күріш, жаңғақ, кептірілген жемістер жеткізеді. Қазақстанның солтүстігінде астық өнімдерін ауғандықтардың өздері өндіріп, сатады. Ауғанстанға астықтан бөлек жүн, мамық, металл да жөнелтіліп, Ресейде өндірілген тауарлар реэкспортталады.
Ауғанстанның басқа да кәсіпкерлері ішкі тауарлар мен қызмет көрсету нарығында өздерінің іскерлік қасиеттеріне қосымша табуға тырысуда. Олардың арасында шағын дәмханалардың, дүкендердің, киім тігу ательелерінің, металл қабылдау пункттерінің иелері бар. Дегенмен, қазақстандық ауғандықтардың арасында жүргізушілер, такси жүргізушісі, аспазшы, күзетші және т.б.жұмыс істейтіндер де бар. Ауғанстандық қазақтардың жұмысқа орналасуда ғана емес, ресми мәртебесінде де айырмашылықтары бар. Олардың кейбірінің Қазақстанда босқын мәртебесі бар. Қалғандары тұруға рұқсаты бар адамдар; азаматтығы жоқ адамдар; баспана іздеушілер; Қазақстан Республикасының азаматтығын алған ауғандықтар.
Ауғандықтар қоршаған ортаға оңай бейімделгенімен, сонымен бірге шығу тегін ұмытпауға тырысады. Қазақстан халқы ассамблеясы жанындағы ұлттық орталықтардың белсенді көмегімен өткізілетін тұрақты шаралардың арқасында мәдениет пен салт-дәстүр сақталуда. Наурыз мейрамы кезінде ауғандықтар тұратын қалалардың алаңдарында дастархан жаю немесе ауған ұлттық тағамдарынан киіз үй жаю, қонақтарды қарсы алу дәстүрге айналған. 1 мамырда атап өтілетін Қазақстан халқының бірлігі күнінде Қазақстанды мекендейтін басқа халықтармен бірге ауғандықтар да көрмеге қатысып, Ауғанстанның дәстүрі мен мәдениетін көрсетуде.
Ауғандық ерлердің киімдері негізінен жергілікті халық киетін киімдерден ерекшеленбейді - еуропалық костюмдер, джинсы шалбарлар. Кейбір ауғандықтар өздерінің ұлттық киімдерін «пирантумбон» - кең мақта шалбар мен бүйіріндегі саңылаулары бар ұзын жеңді жейделерді - көбінесе үйде ғана киеді. Бірақ Ауғанстаннан келген әйелдердің киімдерінің өзіндік ерекшеліктері бар. Айта кетерлігі, Қазақстанда тұратын ауған әйелдері мұнда ерлерге қарағанда кеш келген. Бұлар, әдетте, Қазақстанда тұратын сол ауған жігіттерінің әйелдері. Олардың киімдері жергілікті тұрғындардан бөлек. Олар ұзын, кең көйлектер мен шалбар киеді, бастарына орамал немесе хиджаб киеді.
Ауғанстандық әйелдердің ұстанымы шығыс отбасы үшін дәстүрлі болып қала береді: олардың тағдыры - бала тәрбиелеу. Сонымен қатар, Ауғанстандағы қыздар білім алуға міндетті болмаса, Қазақстанда ауған қыздары ұлдармен тең дәрежеде оқиды. Мұндай отбасылардың өзінде қыз баланың тәрбиесі Қазақстаннан бөлек. Ауған отбасында (әйелі кім екеніне қарамастан) балалар жартылай шығыс дәстүрінде тәрбиеленген – әке отбасындағы басым рөл, үлкендерге сөзсіз мойынсұну, балаларға деген моральдық қатаңдық.
Қазіргі Қазақстанда ауғандардың тағы бір бөлігі пайда болды. Бұл әкелері ауған ұлты интернационалдық отбасының балалары. Бір ғана Солтүстік Қазақстан облысында қазір осындай 30-дан астам бала тұрады.
Сонымен, көпұлтты Қазақстанда бүгінде санаулы диаспоралардың бірі – ауғандықтар бар. Олар Қазақстанға әртүрлі жағдайда келген, әртүрлі ресми мәртебеге ие, әртүрлі жолмен жұмысқа орналасқан. Бірақ бұл диаспора іс жүзінде қазақстандық қоғамға кірігу қабілетін көрсетті.
Қазақстандағы ауғандықтардың саны: 1999 жылғы мəлімет бойынша 491 адам, 2013 жылғы мəлімет бойынша 943 адам. ЭТНОСАЯСИ СӨЗДІК: Қазақстан этносаясаты мен тәжірибесінің терминдері мен ұғымдары. Нұр-Сұлтан, 2020. 130-бет. ISBN 978-601-287-224-8</ref
Дереккөздер
Санат:Ауғанстан
Мармелуш
Мармелуш (Marmelos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Мирандела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 204 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,53 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Остингерслебен
Остингерслебен (Ostingersleben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 269 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 420. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Бертрам.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Сырья
Сырья (Сирья) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кондас өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таттендорф
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1267 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14,35 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BN, ресми идентификациялық коды — 3 06 36.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Дитрих Райнфранк саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Ланволлон
Коммунаның INSEE коды — 22121, пошта индексі — 22290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1781 адамды құрады. Халық тығыздығы — 355,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Хафиз әл-Асад
Хафиз әл-А́сад (حافظ الأسد, 6 қазан 1930 жыл — 10 маусым 2000) — Сириялық әскери, мемлкеттік және саяси тұлға, Сирия президенті 1971 жылдан 2000 жыл аралығында, генерал.
Өмірбаяны
Хафиз Асад 6 қазанда 1930 жылы Кардаха қаласында, Латакия портына жақын маңда, әл-Уахш, шаруа отбасында дүниеге келді. Дүниеге келгенде оған Хафиз (арабшадан аударғанда «қорғаушы», «сақтаушы»).
Баас партиясының 1946 жылдан бері мүшесі.
1955 жылы Алеппода әуе күштері колледжін бітірді, кейін КСРОда әскери тәжірибеден өтті. Біріккен Араб Әмірлігінде жоғары білім алған соңКаирге жіберілді. Онда реактивті зымырандар эскадриля командирі болды. Египетпен бірігуге қарсы шыққандығы себепті әскерден босатылды.
1963 жылы әскері төңкеріске қатысты.
1970 жылы 16 қарашада мемлекеттік төңкеріс жасап, Салах Жадидті орнынан түсіріп, мемлекет басына келді..
Хафиз Асад дүние салған соң ұлы Башар әл-Асад президент болды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Президенттер Санат:Сирия Санат:Сирия президенттері
Дыбысты оқшаулау
Дыбысты оқшаулау (Изоляциялау) — дыбыстың таралуына тосқауыл қою мақсатымен оның жолына дыбыс толқынын жұтатын материалдар қою. Радиостудияларда дыбыстың жазылу сапасын арттыру үшін қолданылады.
Аполлон 10
Бұл Аполлон бағдарламасының экипажы бар төртінші миссиясы және Ай орбитасына түскен (Аполлон 8 аппаратынан кейінгі) екінші миссиясы болды. Ұшу барысында орбита бойымен қозғалған жағдайдағы басқару модулі мен ай модулінің жұмысы сынақтан өткізілді.
нобай|Солдан оңға қарай: Юджин Сернан, Томас Стаффорд, Джон Янг
Экипаж
Экипаж Джемини бағдарламасына қатысқан ұшқыштардан жинақталды. Янг және Сернан кейіннен Айға қонған астронавтардың қатарында болды (сәйкесінше, Аполлон 16 мен Аполлон 17 кемелерінің командирлері ретінде).
Хронологиясы
Жер орбитасымен айналған зымыранның соңғы сатысының қозғалтқышы старттан 2 сағат 33 минут 26 секунд өткенде іске қосылып, Айға бағытталған траекторияға шықты. Старттан 3 сағат 56 минут өткенде Аполлон 10 зымыранның соңғы сатысынан бөлініп, Айға сапарын жалғастырды. Біраздан кейін зымыранның соңғы сатысы Күнді айналуға көшті. Старттан 75 сағат 55 минут 53 секунд өткенде ғарыш кеменің негізгі қозғалтқышы қосылып, аппарат Айдың орбитасына енді. Бастапқы апоцентр және перицентрі, сәйкесінше, 315 және 109 шақырым болды. Айналу периоды — 2 сағат 10 минут. Төрт жарым сағаттан кейін қозғалтқыш тағы қосылып, эллипстік орбитаны шеңберлік орбитаға (113,8 х 108,5 шақырым) түзеді.
нобай|солға|200px|Басқару модулі (ажыратылған ай модулінен түсірілді) Ұшу басталғаннан 98 сағат 22 минут өткен соң, Аполлон 10 Айды 12-ші рет айнала бастағанда, ай модулі басқару модулінен ажыратылды. Ай модулінің ішінде Стаффорд пен Сернан болды. Ол кезде ғарыш кемесі Ай бетінен 15,6 шақырым қашықтықта болды. Модульдердің ара қашықтығы 12 метрге жуық болып, сыбайлас ұшуы 25 минутке созылды. Стаффорд пен Сернан басқару модулін фотоға түсіріп, басқару модульде қалған Янг ай модулін түсіріп, Жермен түрлітүсті телевизиялық сеанс өткізді.
нобай|оңға|200px|Ай модулінің ұшуы 99 сағат 46 минут өткенде, ай модулінің қонуға арналған қозғалтқышы қосылды. Ол 28 секунд жұмыс істеп, модульді төмен орбитаға түсірді. Астронавттар келесі миссияның қонуына қолайлы жерді қарастырып, оны 6 минуттай бақылап тұрды және фотоға түсірді.
106 сағат 22 минут өткенде, ай модулі қайтадан басқару модулімен қосылды. Бұдан кейін басқару модулі орбита бойында әлі 29 сағаттай болған. Соңына қарай Жермен бір сағатқа созылған телевизиялық сеанс өткізілді.
Ұшу басталғаннан 137 сағат 36 минут 28 секунд өткен соң, ғарыш кемесі орбитамен 31 айналым жасап біткенде, негізгі қозғалтқыш қосылып, Жерге қарай бағдар алды. Ол кезде де астронавтар телевизиялық сеанс өткізді, Айдың біртіндеп кішірейгені түсірілді. Соңғы телесеанс, аппарат Жерден 66000 шақырым қашықтықта болғанда, орын алды.
191 сағат 49 минут 11 секунд өткенде, қозғалтқыштан ажыратылған экипаж бөлігі атмосфераға кірді.
192 сағат 03 минут 25 секунд өткенде, экипаж бөлігі Тынық мұхитының суларына қонды, бұл «Принстон» авиатасымалдағышынан 6,3 шақырым қашықтықта болды. Ол жерде таң атқаннан 40 минут өткен еді. Бір тәуліктің ішінде астронавтар авиатасымалдағыштан Хьюстонға жеткізілді.
Нәтижелері
НАСА бұл миссияны толықтай сәтті деп таныды, барлық тапсырмалар орындалды. Ай бетіндегі таңдалған жердің алда жоспарланған адамның қонуына қолайлы екені расталды.
Аполлон 10 аппаратының Жерге қайтқан кездегі жылдамдығы 39 897 шақырым/сағат (11 шақырым/секунд) болды. Бұл экипажы бар кез келген көлік үшін ең жоғары жылдамдық.
Пи (сан)
thumb|360px|right|Егер шеңбер диаметрі бірге тең деп алынса, шеңбер ұзындығы — «пи» санына тең болады. \pi саны («пи» деп оқылады) — шеңбер ұзындығының оның диаметріне қатынасын сипаттайтын математикалық тұрақты шама. Юнан әліппесінің алғашқы әрпімен - «пи » белгіленеді. 2022 жылдың маусымына «пи» санының үтірден кейінгі 100 триллион таңбасы табылды.
Иррационалдық және Трансценденттік
"Пи" саны иррационал, яғни оның мәні m / n бөлшек түрінле нақты көрсетілмейді, m - бүтін сан ал n - натурал сан. Демек оның ондық бөлігі шексіз және де периодты емес. "Пи" санының иррационалдығын бірінші рет 1761 жылы Иоганн Ламберт ғалымы
"Пи" трансцедентті сан, яғни ол коэффиценті бүтін сан көпмүшенің түбірі бола алмайды. "Пи" санының трансцеденттілігін алғаш рет 1882 жылы Кёнигсберкг университетінің профессорымен, ал одан кейін Мюнхен университетінің профессорымен дәлелденді. Осы дәлелдеуді 1894 жылы Феликс Клейн ықшамдады. Евклид геометриясында дөнгелек ауданы мен шенбер ұзындығы "пи" санының функциялары болып табылатындықтан, "пи" санының трансцендеттігі 2500 жылдан астам дөнгелек квадратурасын салуға арналған есептің нүктесін қойды.
"e константасының "пи" дәрежесін" трансценденттігін 1934 жылы Гельфонд ғалымы дәлелдеді.1996 жылы Юрий Нестеренко дәлелдеуі бойынша, әрбір n - натурал санына "пи" және де "e константасының пи көбейтілген түбір астындағы n дәрежесі" өзара алгебралық тұрғыда тәуелсіз., осыдан "пи" + "е константасынын пи дәрежесінде ", "пи көбейтілген е константасы, осының пи дәрежесі және е константасының пи көбейтілген түбір астында n дәрежесі" осы сандар трансцендентті болып келеді.
Тарихы
Пи саны — шеңбер ұзындығының оның диаметріне қатынасын көрсететін және математикада белгілі бір иррационал санды белгілеу үшін қолданылатын грек әрпі. Бұл белгілеуді алғаш рет 1706 ж. ағылшын математигі У.Джонс (1675 — 1749) пайдаланғанымен, жаппай қолданысқа 1736 ж. Л.Эйлердің (1707 — 83) еңбегінен кейін ғана ене бастады. Кез келген иррационал сандар сияқты Пи саны да шектеусіз периодты емес ондық бөлшек түрінде жазылады: \pi=3,141 592 653 589 793 238 462 643 383 279 502 884 197 169 399 375 105 820 974 944 592 307 816 406 286 …
Ерте замандардан бастап дөңгелек пен шеңберге қатысты практик. есептеулер рационал сандардың көмегімен \pi-дің жуық мәнін іздеудің қажеттілігін туғызды. Ежелгі Египетте (б.з.б. 2-мыңжылдықта) дөңгелек ауданын есептеу кезінде \pi-дің шамамен 3-ке тең мәні немесе дәлірек тең мәні қолданылған. Архимед (б.з.б. 3 ғ.) іштей және сырттай сызылған көпбұрышы бар шеңберлерді салыстыра отырып, \pi-дің дәл мәні және сандарының аралығында екенін тапқан (бұл жуықтаулар қазіргі кезде де үлкен дәлдікті қажет етпейтін есептеулерде қолданылып келеді). 5 ғасырдың 2-жартысында қытай математигі Цзу Чун-чжи \pi-дің 3,1415927-ге тең жуық мәнін тапқан, бұл мән ұзақ уақыттан кейін Еуропада да табылды (16 ғасырда); бұл жуықтаудың тек 7-ондық таңбасында ғана қателік бар. \pi-дің дәлірек жуық мәнін табу жұмыстары жалғасып, Ғийас әд-Дин ибн Масуд Жәмшид әл-Кәши Пи санының 17 ондық таңбасын, ал голланд математигі Лудольф ван Цейлен (1540 — 1610) 32 ондық таңбасын тапқан. 1962 ж. Пи санының жүз мың ондық таңбасы электрондық есептеуіш машинаның көмегімен табылды. Пи саны түрлі геометриялық есептеулермен қатар, арифметикалық тізбектердің шегін табуда, Эйлер формуласында, т.б. кездеседі.
Лудольф саны
Лудольф саны - ~\pi (пи) санының 32 таңбалы ондық белгілермен өрнектелген жуық мәні. Бұл мәнді нидерланд математигі Ван Цейлен Лудольф (1540-1610) есептеп тапқан. Бұл 1615 жылы (ғалым қайтыс болған соң) жарияланған.
Дереккөздер
Санат:Иррационал сандар Санат:Пи саны Санат:Математикалық тұрақтылар
Сен-Лоран-дю-Тансеман
Сен-Лоран-дю-Тансеман (Saint-Laurent-du-Tencement) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27556, пошта индексі — 27390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 51 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Карина Капур
Карина Капур (хинди करीना कपूर खान, ағылш. Kareena Kapoor Khan; 21 қыркүйек 1980 жыл, Бомбей, Индия) — үнді актрисасы. 1980 жылы 21 қыркүйекте туған, Үндістандағы ең танымал Капур әулетінің ұрпағы. Әйгілі Радж Капурдың немересі, Рандхир Капур мен актриса Баббитаның қызы. Өзінен үлкен Каришма атты (киноактриса) әпкесі бар.
Жеке өмірі
2004 жылы үнді актёрі Шахид Капурмен кездесе бастады. Бұл қарым-қатынас 3 жылға созылды.
2007 жылдан бері үнді актёрі Саиф Әли Кханмен кездеседі. 2012 жылдың 16 қазанында оған тұрмысқа шығып, 2016 және 2021 жылдары 2 ұл баланы дүниеге әкеледі.
Толықкристалды таужыныс
Толықкристалды тау жынысы - құрамына шыны тектес заттарды кіріктірмейтін, түгелімен кристаллы заттардан тұратын тау жынысы; кұрамбөліктері тек қана микроскоппен көрінетін өте ұсақ кристаллы түрлері де ұшырасады.
Дереккөздер
Санат:Тау жыныстары
Старгис (Мичиган)
Старгис (Sturgis) — Мичиган штатының St. Joseph округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11285 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-76960.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Балық тұздау
Балық тұздау
Балық тұздау 2 түрлі процестен – тұздау және тұздық пісуінен тұрады. Тұздық пісуі – тканнің негізі заттарының биохимиялық өзгеру процесінен тұратын процесс. Биохимиялық процестер майлану бірнеше тәуліктен соң, ал пісіп жетілуі 10 шақты күн, тіпті айларға созылады. Ол төмен температурада жүруі тиіс. Температура 0 С° ден жоғары емес, 8C-тан төмен болмауы керек.
Тұздау әдісі тұзды енгізу, температураға, процестің ұзақтығына, құрылғының түріне байланысты. Бұл белгілерге қарап, химиялық құрамы мен шикізаттың технологиялық қасиеттерін ескеріп, әр түрлі варианттарды таңдауға болады.
Сулы тұздау.
Балықты тұздың қаныққан ерітіндісі бар ыдысқа салады. Балықты ерітіндіде болуына байланысты әр түрлі балық алынады. Бұл әдісті технология бойынша өнімнің тұздалуы көп емес болғанда қолданады. Көп жағдайда сулы тұздауды үздіксіз жұмыс істейтін аппараттарда жасайды. Әдістің кемшілігі қаныққан ерідінді алу үшін тұздың мөлшерден тыс көп керектігі. Периодты түрде бұл ерітінді оны ерітетін белоктың, заттардың әсерінен ластануынан тасталынады. Бұл әдіс кулинариялық шикізат дайындау мен майда балықтарды тұздағанда қолданылады.
Циркуляцияланған тұздықтағы тұздау
Мұның сулы тұздау онша айырмасы жоқ. Аз тұздалған майда балықтар үшін қолданылады. Тұздауға арналған құрылғы 25x2x0.6 м өлшемдегі араласқан құрылғылары бар бассейннен тұрады. Бассейнге үздіксіз ағынмен майда балықтармен ас тұзының қаныққан ерітіндісі құйылады. Ауыстырғыш құрылғылар балықты бассейннің бір басынан екінші басына орын ауыстырып, үздіксіз түсіп тұрған тұздықпен араластырып қанықтыралы. Әдістің артықшылығы оның үздіксіздігінде, механизмдерінің жоғары өнімділігінде, автоматтандырылуында,  технологиялық кемшілігіне тұздықтарды белок қоспалары мен басқа қалдықтардан тазалаудың қиындығы жатады.
Құрғақ тұздау
Әдіс кептіруге арналған шикізат дайындауда қолданылады. Құрғақ тұздауда балық етінен май престеледі де, сондықтан майлы балықты құрғақ тұзбен тұздамайды.
Аралас тұзау
Екі түрлі вариантпен жасалады. Бірінші жағдайда балықты герметикалық ыдысқа алдын ала тұздалған балықты тұздың қаныққан ерітіндісіне салады. Балықты салған сайын арасына кристалл тұз салады. Ерітіндінің мөлшері балықтар арасындағы бос қалған кеңістікті толтыруға жететіндей болуы керек. Бұл барлық ыдыстың 15-20% көлеміндей. Құйылатын ерітіндінің көлемі орташа алғанда барлық балықтың 20% құрайды.
Екінші жағдайда балықты герметикалық ыдысқа салып кристалл тұз себеді. Пайда болған тұздың балықтар арасындағы бостықты толтырады, ал тұздалу алғашқыдай жүреді.
Қазіргі кезде аралас тұздауды ыдыста жасап сол ыдыста тасымалдап, аз еңбек жұмсамайды тұздалатын температураға байланысты жылы, суық және мұздай деп бөледі.
Жылы тұздау
Балықты қоршаған ауаның температурасы мен тұздауды жылы тұздау дейді. Температура шектелмейді, бірақ 15C-тан асса тұздау кезіде ашытатын бұзатын процестер пайда болады. Тұздау әдістері барлық жағдайда, бірақ көптеген жағдайларда бөлінбеген балық үшін аралас, ал бөлінген балық үшін құрғақ тұздау қолданылады.
Суықтай тұздау
Бұл әдіс тек аралас тұздауда жүзеге асады. Мұнда тұздайтын ыдысқа тұзбен бірге біраз мөлшері салынады. Кейбір жағдайларда, өндірістік шартына байланысты, тұздауды температурасы 0C°-тен жоғары емес бөлмелерде жасайды. Мұз-тұз қоспасында тұздағанда мұздың тұздың ыдыстағы мөлшері балықтың массасының 25-30% құрайды. Тұздың қаныққан концентрациясының ұстап тұру үшін 100 кг мұзға 35 кг тұз қосады. Материалдың көп жұмсалуы суықтай тұздаудың өнімнің жылы тұздауға қарағанда бағасын көтереді.
Бірыңғай тұздау
Тұздау еттегі ерітінді концентрациясы сырттан құйылатын ерітіндімен бірдей болғанша жүреді. Тепе-теңдік күйі ерітіндідей тұрақты концентрациямен және тұзды арнайы аппараттарда – тұзды концентраттарда салумен жолға қояды. Тепе-теңдік ұстау 2-3 айға дейін созылады және ол балықтың өлшеміне байланысты. Егер концентрация екеуінде де бірдей өзгерсе, онда тепе-теңдік бірнеше тәулікте орнайды. Бірыңғай тұздау бөшкеде немесе банкіде тұздың орташа мөлшерімен тұздау үшін қолданылады.
Бөліп тұздау
Бұл өнімге дәм беру үшін немесе қосымша сүрленген өнімді консервілеу үшін қолданылады. Балықты жоғарыдағы әдістердің бірімен тұздайды да, тұзға бірнеше уақыт салып қояды. Тұздау бірыңғай болу үшін балықтың барлық түрінде диффузия шарттары-ерітінді концентрациясы, температурасын тұрақты ұстап тұрады. Осыған байланысты тұздаудың алдында балық өлшемдері бойынша сортталады да, бірдей бөліктерге бөлінеді. Тұздалатын ыдысқа байланысты тұздауды бөледі: Чанды тұздау. Бұл шикізат өте көп болғанда қысқа мерзімде консервілегенде қолданылады. Тұздайтын чандар төрт бұрышты, немесе дөңгелек формалы, бетоннан жасалады. Чанның ұзындығы 1,6-1,8 м-нен аспайды. Қолдануға ыңғайлы болу үшін, оларды тереңдеп ояды немесе көпір тұрғызады. Чандар әр түрлі болуы мүмкін, ең ыңғайлысы 5-тен 10 м3 дейін. Чанды қолданып, жоғарыдағы әдістердің барлығымен де тұздауға болады. Чанды құрамы, өлшемі, майлылығы бірдей көп шикізатты тұздағанда қолдануға ыңғайлы. Кейбір балық түрлерін, әсіресе бөліп тұздауда, ұзақтығы 2-3 тәуліктен аспайды, сондықтан чанды толтыру бір сменмен шектеледі. Кеш салынған балықты төменгі бөліктегі балықтарға қарағанда кеш тұздалады, сондықтан барлық партияның тұздалуы әр түрлі болады. Бұған майда балықтарды тұздау кірмейді, бұл кезде толтыру ұзақтығы бір тәуліктен асуы мүмкін. Төменгі қатарға ең үлкен балықтарды салады, оның үстіне майдалау балықты, ал ең майдасын бетіне салады. Жоғары бөлігіндегі балық түсіріледі де, қалғандары тұздалып біткенше тағы біраз уақыт қалады. Чандағы тұздалу процесін реттеу тіпті мүмкін емес. Соңғы нәтиже чанды балықпен тұзға дұрыс толтырғанға, чанның биіктігі бойынша тұздың әдісін таңдауға және тұздау ұзақтығына байланысты. Чанды механикалық түрде толтыру өте қиын, балық көп толтырылған сайын, тұздалған балық көбейтеді де, оның түсіруін қиындатады. Бұл және басқа да кемшіліктер чанды тұздау ыдысы ретінде қолданылуы шектейді. Контейнер балық пен тұз қоспасымен толтырылады. Чанды 10 контейнерден көп емес жүк көтергіш құрылғы қойылады.Контейнерлердің арасындағы кеңістікті арнайы дайындалған тұздықтың қаныққан концентрациясымен толтырады. Тұздалу біткен соң контейнерлерді соя құрылғымен түсіреді. Контейнерлі тұздау чанды бір мезетте біркелкі және бөлек тұздауды қатар жүргізеді. Мұндай принцип балықты тұздау бір контейнерде жасалып, оның ваннадағы ұстау уақытына байланысты болмайтындақтан ағынды өндірісті құруға мүмкіндік береді.
Банкада тұздау
Тұзға араласқан балықты темір қалбырға, полимер банкаларға салып герметизациялайды да, белгілі бір мерзімнен соң реализацияға жібереді. Аталған әдістің артықшылығына барлық процесті механизациялап, теңіз және мұхит өнімдерін шығаруы жатады. Тұздалған өнімдерге аз тұздалған, дәмдеуіштер қосып, бөшкеге салынған балықтар, пресервтер аз тұздалған, дәмдеуіштер қосылып, банкіге салынған; аз тұздалған, дәмдеуіштер мен уксус қосылып, маринадталған балықтар жатады. Қақталған, сүрленген өнімді дайындау үшін тұздалған шикізатты негізгі өнімнен бөлек дайындайды. Оны сақтау мен тасымалдау үшін арнайы шарттар тағайындалған. Тұздалған балықты шығару үшін ІІ сорттан төмен емес балықтың барлық түрлері қолданылады. Тұздауға биохимиялық қасиеттерімен химиялық құрамы бойынша мейлінші дамуға қабілетті балықтардың түрін алады. Оларға сельдь, скумбрия, анчоус балықтары жатады.
Дереккөздер
Санат:Балықтар Санат:Асхана
Юттеноффен
Юттеноффен (Uttenhoffen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Агено округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67502, пошта индексі — 67110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 168 адамды құрады. Халық тығыздығы — 86,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Вольпертсвенде
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4057 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 36 087. Муниципалитеттің басшысы — Эберхард Хойрих.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 ауылдық округке бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Шақпақ Артықбаев
Шақпақ Артықбаев (15.9. 1905 жылы, бұрынғы Сырдария облысы Қазалы уезі Шыбынды болысы, 2-ауданы – 1986 жылы, Алматы) – қайраткер, саяси қуғын-сүргін құрбаны. 1923 – 24 жылдары Ташкенттегі Орта Азия коммунистік университетінде, 1930 – 33 жылы Мәскеу тұтынушылар кооперациясы институтында оқыған. 1924 – 25 жылдары Алматы, Талдықорған уездік комсомол комитеттерінде жауапты жұмыста болды. 1926 – 28 жылы БЛКЖО Алматы губерниясы комитетінің хатшысы, 1928 – 29 жылдары Қазақ өлкелік пионерлер комитеті бюросының төрағасы, 1933 – 38 жылдары БЛКЖО Ақтөбе облысы комитетінің хатшысы, Ақтөбе облысы партия комитетінің және Қазақстан К(б)П ОК-нің бөлім меңгерушісі, Алматы облысы комитетінің 1-хатшысы, 1938 жылы сәуір – маусым айларында Қазақ КСР-і жеңіл өнеркәсіп халық комиссары қызметтерін атқарды. Саяси қуғын-сүргінге ұшырап, 8 жылға сотталды. 1947 жылы босатылды, 1954 жылы қарашада толық ақталды. 1948 – 58 жылдары Түркістан облысында, Алматы қаласында әр түрлі жауапты қызметтер атқарды. 1958 жылдан республикалық, ал 1962 жылдан одақтық дәрежедегі дербес зейнеткер.
Дереккөздер
Санат:1905 жылы туғандар Санат:1986 жылы қайтыс болғандар
Янг Африканс
«Янг Африканс» (Young Africans FC) —Танзанияның Дар-эс-Салам қаласындағы футбол клубы.
Жетістіктері
Премьер Лига (23) Танзания кубогы (4) КЕСАФА клубтар кубогы (5)
Сілтемелер
Санат:Танзания футбол клубтары
Ақдала (Балатопар ауылдық округі)
Ақдала — Алматы облысы Балқаш ауданы, Балатопар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бақанас ауылынан солтүстік-батысқа қарай 139 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы елді мекендері
Радан-Войвода (Варна облысы)
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 370 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9294. Телефон коды — 05133. ЕКАТТЕ коды — 61265.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Тройбах
Тройбах (Treubach) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Браунау-на-Инне округінің құрамына енеді.
Асқар Байжігітұлы Можанов
Алғашқы бапкері Виктор Николаевич Лелекин.
КСРО чемпионы (Новокузнецк, 1991), Еуропа чемпионы (Грекия, Кавала, 1992; Финляндия, Хельсинки, 1994), кәсіпқойлар арасындағы әлем чемпионы (Франция, Гавр, 1992, Бішкек, 1997), әлем чемпионы (Дания, Одензе, 1993; Украина, Киев, 1995). 1992 – 95 ж. Азия құрлығының чемпионы атанды.
Дереккөздер
Санат:13 маусымда туғандар Санат:1973 жылы туғандар Санат:Ұлан ауданында туғандар Санат:Қазақстан кикбоксшылары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шеберлері Санат:Кикбокстан КСРО чемпиондары Санат:Кикбокстан Еуропа чемпиондары Санат:Кикбокстан әлем чемпиондары Санат:Кикбокстан Азия чемпиондары Санат:Алфавит бойынша кикбоксшылар
Тройбах
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Брукбауэр (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Пента-Аккуателла
Пента-Аккуателла (Penta-Acquatella) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B206, пошта индексі — 20290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 42 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Антимоний
Антимоний - табиғи сүрме сульфидінің ескі аты.
Дереккөздер
Санат:Терминология Санат:Химия
Каришма Капур
Каришма Капур (25 маусым 1975) – үнді актрисасы. Драма, шытырман оқиғалы киноларға түскен. Әкесі Рандхир Капур, анасы Баббита, туған сіңлісі Карина Капур да атақты актриса. Санжай Капурмен тұрмыс құрған, бір баласы бар. Көптеген танымал кинофильмдерге түскен. Соның ішінде: «Prem Qaidi» (1991), «Dulaara» («Сүйіктім») (1994), «Maidan-E-Jung» («Майдан алаңы») (1995), «Raja Hindustani» (1996), «Jaanwar» («Айуан») (1999), «Fiza» (2000), «Zamaanat» (2009), т.б.
Асэнс (Мичиган)
Асэнс (Athens) — Мичиган штатының Calhoun округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1111 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-03880.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Толысу желісі
Толысу желісі — жер қыртысындағы (тау жыныстардағы) жарық қуыстарының минералдық заттармен бірте-бірте бітеліп кептелуі нәтижесінде қалыптасатын желі.
Дереккөздер
Санат:Су шаруашылығы терминдері
NGC 7076
NGC 7076 — Цефей шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1794 жылы 15 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7076 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 101+08.1, Abell 75.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Цефей (шоқжұлдыз)
Сен-Морис-Навасель
Сен-Морис-Навасель (Saint-Maurice-Navacelles) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 68,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34277, пошта индексі — 34520.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 157 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Е (кирил)
thumb|right|400px| Е, е — кириллицаға негізделген әліпби әрпі.
Тіл мен иектің сәл төмен түсіп, жақтың тар ашылуынан жасалатын қысаң дауысты дыбысты таңбалайтын әріп. "Е" тіл қатысына қарай тіл алды, жіңішке, ерін қатысы жағынан езулік дыбыс. Сөздің барлық буынында кездеседі (мысалы, ел, еле, ереже). Кирил әліппесіндегі болғанымен бұл хәріп қазақ тілінің табиғи айтылу заңдылықтарына сәйкес сөз басында және сөз ортасында дауыссыздан кейін "э"-ге ұқсасестіледі (қазақ тілінің заңдылықтарына сәйкес сөз басында й - дыбысы я хәрпі келмейді, ондай дыбыс ж-ға айналады. Мысалы айтылулары: Йүсүф- Жүсүп, Жүсүф; Йунус- Жүнүс). Сөз ортасында орыс тіліндегі э секілді дыбысталады (мысалы, кереге, шеге). Сөздің бірінші буынында еріндік дауысты дыбыс келгенде, "Е" фонемасы "ө" дыбысына жуықтайды (айтылуы - өлөң, сүзөгөн, көбөлөк; жазылуы - өлең, сүзеген, көбелек).
Кодтар кестесі
HTML жүйесінде бас әріп «Е»-ны &#1045; немесе &#x415;, ал кіші «е» әріпін - &#1077; немесе &#x435; деп белгілейді.
Дереккөздер
Санат:Кириллица
Лев-Вож
Лев-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вой-Вож өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Фроманталь (Жоғарғы Вьенна)
Фроманталь (Fromental) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87068, пошта индексі — 87250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 532 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Вюренлинген
250px|thumb|Картада орналасуы Вюренлинген (Würenlingen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Баден-Аргау округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3838 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.37 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4047, пошта индексі — 5303.
Ев-Ега
Ев-Ега — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каменная тармағының оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 108 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :