cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Саят құстары
Саят құстарына жалпы сипаттама
Қыран құстар ер, өжет болады. Өйткені олар өзінен анағұрлым үлкен аңдардан қаймықпай, солардың өзіне түсіп, ересен қайрат көрсетеді. Қаршыға бойының кішкенелігіне қарамай түлкі, киік, бөкен сияқты аңдарға түсе береді. Лашындар өзінен анағұрлым зор аққу, дуадақ, қаз сияқты құстарды мұқатқаны былай тұрсын, көкжере, қарақұс, саңқылдақ, су бүркіті сияқты құстарға да шауып, солардан тоят алады. Ерлік жағынан лашынға ешбір құс шақ келмейді. Мықты ақиық бүркіттер даланың көкжал бөрісіне түсіп, оның қанша қайрат көрсеткеніне қарамай, алысқан жауына түрлі әдіс қолданып, жеңіп шығады. Міне, мұның бәрі саят құстарының әрі ер, өжет, әрі есті келетінін көрсететін сипаттар. Саят құстарының сезу мүшелерінің ішіндегі көзге ерекше түсетіні олардың көзінің өткірлігі, қырағылығы. Олардың көзі ересен өткір, ашық және сыртқы қарамы да бірталай аумақты үлкен келеді. Қыран құстардың көз сүйегі тұтасып біткен шымыр, соқталы кейі жарқабақ келеді. Көзі ұясында шүңірейіп терең жатады. Бүркіт сияқты құстардың көзі адамның көзінен сәл үлкенірек және одан анағұрлым өткір. Олардың қиядағы көргіштігі адамды таң қалдыратын ерекшелігінің бірі. Бұлардың жаратылыс өзгешелігіне, тұрмыспен күресуіне қарай, көз бітісі көбінесе жоғарғы биіктен қарауға лайықтанып біткен. Олар қарсы алдында өзінен жоғары тұрған зат болса оған тура қараудың орнына, көбінесе, басын арқасына қайырып тастап шалқая қарайды, не мойнын төңкеріп қырындап қарайды. Мойнын төңкере қылмыңдап қарау, әсіресе, [[сұңқар, қаршыға, тұйғын тектес құстарға тән. Дегенмен, саят құстарының қырағылығы тек күндіз ғана білінеді. Қалай кеш болды, слай олардың көруі тосаң тартады да түнекке барып ұйықтағанды тәуір көреді. Саят құстары көргіш, қырағы болумен қатар дыбысшыл, тез естігіш, сәл шөп басы қимылдаса соның өзін тез сезетін аса нәзік келеді. Егер орман ішінде түнеп отырған қаршығаның қасына байпақ киіп аса сақтықпен бармақшы болсаң да, ол өте сергек болғандықтан, маңына дарытпайды. Оның құлақ бітісінің өзі де ерекше, құлағы сырттан көзге көрінбегенімен, қуысы кең, өте жітік естуге лайықтанып біткен. Бірақ, олардың иіс айыру сезімі өте тосаң. Қашан жемді не оның дәмін аузына келтіріп ті¬лі¬мен айырғанша, оның қандай зат екенін иіс арқылы айыра білмейді. Ащы мен тұщыны, жаман иісті тек қана аузымен, тілімен талғап біледі. Қолдағы саят құстарына көп тұрған не дәмі бұзылған ет берсе, оны иіскеп жирену¬дің орнына, аузымен самқап, борсыған дәмін білген соң ғана тастай салады. Сөйтіп, саят құстары иіскеу сезімінен ада жаратылған, иісті олар тілімен талғап не көріп барып айырады. Саят құстарының өте сезгіш, түйсікті болуы – олардың ми құрылысына да байланысты. Қыран құстардың ми сауыты кең және әрқайсының бас сүйе¬гіне қарай милары да салмақты, үлкен келеді. Сондықтан саят құстары өзінің ми құрылысына қарай түз құстарыың ішін¬дегі естілеріне саналады. Мәселен, бүркіттер өзінен үлкен аңдарға (қасқыр, түлкі) түскенде, ол өзінің жаратылы-сымен сіңісті шартты рефлексті қолданумен қатар, көбінесе ой тетігін де жұм¬сап, мықты жауды жеңу үшін көп әдіс¬тер қолданады.
Саят құстарының түр-түсіне сипаттама
Саят құстарына ортақ нәрсенің бірі – олардың сыртқы жамылғысының басқа құстың жүнінің өзгеше болуында. Олардың мүйізді шыны тұмсығы мен күс аяғы болмаса, өзге денесінің бәрі шудалы мамық жүнмен және сатырлаған қауырсынмен жабылып, неше алуан тарлан түспен тұнжырап тұрады. Қыран құстардың көбінің түсі көмескі, бұлыңғыр келіп, көбінесе тау-тастың, жер-судың, тоғай-орманның түсіне ұқсас болып отырады. Басқа құстар сияқты оларда бажырайып тұрған шымқай түстер болмайды. Бұлардың тіршілігі бірыңғай желбесінмен күнелту болғандықтан, олардың сыртқы түсі де көзге шақырая түспейтіндей жаратылысынан бұлыңғыр болып біткен. Онымен қатар, саят құста¬рында бірыңғай түс кездеспейді, олардың ішінде қоңыр, қарақоңыр, қаракер, құбақан түстер басым болғанымен, оны бір түс деп айтуға болмайды, көбінесе қара тарлан, қызыл тарлан болып отырады. Саят құстарының қоңырлау келетіні, көбінесе сыртқы арқа жүндері. Өзге жерлері тегіс қылаңытып, не теңбіл, не шымқай шұбар болып кездеседі. Қылаңы¬ның көп болатын жері, әсіресе, бауыр жүні, қанатының асты, құйрығының түбі, саңғыру жүні, балақ жүні. Саят құстарының қылаң түсі – олардың кәрі, жасына, еркек, ұрғашысына қарай өзгеріңкі келеді. Жас құстар¬дың қылаңы көп болып, бурыл тартып тұрса, кәрілерінің қылаңы аз, қоңыры басым болады. Оның үстіне жас құс¬тар¬дың бауырындағы теңбілі бөтегеден төмен қарай ұзыннан тартылса, кәрілерінікі көлденеңінен суреттеліп тұрады. Сөйтіп, құстардың кәрі, жасын саятшылар олардың түсіне қарап айырады. Тегінде, түс өзгерту – саят құстары¬ның тіршілігіндегі ең көрнекті өзгешелігінің бірі. Кейде біртектің өз ішінде неше алуан түс кездесуі таңғаларлық іс емес. Қаршығамен тектес тұйғынды алсақ, олардың шымқай ағы, көгілдірі, қоңыр¬лауы кездесіп отырады. Оларды қазақ саятшылары “ақтұйғын” (не мырза тұйғын), “кіршетұйғын”, “құлтұйғын” деп атайды. Бір тектінің ішінде әр түсті сұң¬қар, бидайық та кездесе береді, мәселен, “ақсұңқар”, “көксұңқар”, “қызылсұңқар”, “қоңырсұңқар” деген сияқты. Саят құстарының түсінің өзгеріп оты¬руы ауа райы мен жағрафиялық ланд¬шаф¬қа байланысты. Өйткені, ақ сұңқар мен ақ тұйғындар, көбінесе, Сібірдің тайгасы мен суық өлкені мекендесе, олардың бұлыңғыр түсі (қызыл, қоңыр) оңтүстік өлкеде көбірек кездеседі. Екінші жағынан, солтүстік жақты мекендейтін саят құстары әрі үлкен, әрі қабілетті келсе, оңтүстік өлкеде жолығатын сол текті құстар одан бірталай кішірек келетіні байқалады.
Түлек
Құстардың тіршілігіндегі көзге ерекше түсетін өзгешелігінің бірі түлек – олардың түлеуі. Ылғи аң аулап тоят алатын қыран құстар үшін түлеу өте қолайсыз іс. Олар еркіндікте жүргенде қанаттарын түгелімен тастап, ұшуға қабілетсіз болып қалуды өте қауіпті көреді. Сондықтан қыран құстар ұзын қанатын тастағанда екі жағынан шағындап тастап, ол шығып жетілгенше өзге қанатын тастағысы келмейді. Тек түлеген қанаты жаңадан шығып жетілген кезде ғана ескі қанатын тастап отырады. Кейбір саят құстары ұя басар кезінде еркегі мен ұрғашысы кезектесіп түлейді. Түзде жүрген қыран құстардың түлеуі осы сияқты ұзаққа созылады. Олардың өмірі ұшумен байланысты болғандықтан да бүркіттер қыс түскенше түлеп үлгере алмайды, сондықтан да олардың қанаты, жүні ылғи будан болып жүреді. Жаз бойы түлеп, күзге дейін жаңа жүнін жетілтіп үлгеретін құстар – лашын, сұңқар, тұйғын, қаршыға. Бұлар ұядан балапанын шығарар кезде түлей бастап, содан қыркүйек айының басына дейін түлеп жетіледі. Саят құстарының қайсысы болсын жыл сайын түлеп отырады және олардың түлеуі әр жылы жаздың ортасында басталып, күзге қарсы жаңа тонын киіп үлгереді. Бірінші түлекке отырған өткен жылғы балапан құстардың түлеуі өзге құстың түлеуінен ұзағырақ болады, олар жаз шыға наурыз, сәуір айынан бастап түлей бастайды да жүндері қыркүйекте ғана жетіліп үлгереді.
Өсіп өнуі
Саят құстары жаратылыс тарихында сирек құбылысқа жатады. Сондықтан олардың өсіп-өну тарихы да ең қызықты әрі жете зерттелуге тиісті мәселенің бірі. Басқа тіршілік иелері тәрізді саят құстары¬ның да өсіп-өніп, көбейетін кезі – көктем, жаз айлары. Бұл кезде жара¬тылыс таңдауы бойынша олардың еркегі мен ұрғашысы жаңадан қосылып, жұбай-жұбайымен жүреді. Олардың қынаменде құрып, жолығатын кезі – жұмыртқалар кезінің алды. Бүркіттен өзге құстың жұ¬мырт¬қалайтын уақыты көбінесе сәуір айы¬ның басы. Бүркіттің ұрпақтарының өсіп, ер жетуіне өте ұзақ уақыт керек бол¬ғандықтан да, олар өзге саят құстарынан бір ай – бір жарым ай, кейде екі ай шамасындай бұрынырақ жұмыртқалайды. Ұя салып, жұмыртқалар кезінің алдында саят құстарының еркегі мен ұрғашысы қосылып, аспанда ойнақ салып, жұбайлы болғандарын қызықтап қынаменде жа¬сай¬ды. Олар ұя салған жерінің үстінен зымы¬рап биікке атылып, зуылдап төмен түсіп, қайыра жоғары шарықтап, бірін-бірі қуып, шу көтеріп, мәз-мәйрам болады. Олардың еркегі өзіне ұрғашысының на¬за¬рын аудару үшін ұшудың неше алуан әде¬мі, қиын түрлерін көрсетеді. Зуылдап жо¬ғары атылып, сорғалап төмен ағып, ұйытқып аударыла ұшып, неше түрлі әдіс жасайды. Түздегі қыран құстардың ұялайтын жері ну орманның іші, құз жартас, өзен жағасындағы қия сеңгірлер, шөлді жердегі сексеуіл, жыңғылдың іші, құм-белең¬дер¬дің дүлей ортасы. Қыран құстар бір ұя¬ла¬ған жеріне жыл сайын келіп, ескі ұясын жаңартып жұмыртқалайды. Олардың мекен қылған жерінде кемінде екі-үш ұядан кем болмайды, бұларды жыл сайын кезек жаңартып, кезегімен ұялап отыра¬ды. Аналықпен жүрген құстар ұя салып мекен еткен жерін қай кезде болсын иесіз қалдырмайды, әр уақыт күзетіп, қорғап жүреді. Басқа құстардың ол жерге ұшып барғанын аса жақтырмайды, көбінесе жолатпай қуып тастап отырады. Егер өзі тектес құстың біреуі тұтқиылдан көрініп қалса ұя басқан жерін одан да қызғанып, қатты қиян-кескі шайқасқа түседі. Тегінде, әрбір қыран құс өзіне қауіп келмейтін, аңы көп жерді мекендеп, сонда ұялауды ұнатады. Оның үстіне еркегі мен ұрғашысы тізе қосып жүргенде, олар басқа құстан қорықпайды және желбесін құстардан тоят алып жүрген басқа қырандар бұларға тимейді, тиюге батылы да бармайды. Қыран құстардың ұя басатыны – ұрғашысы, қазақ саятшылары оны “ұя¬басар” дейді. Аналық ұя басып отырғанда, еркегі оған жем тасумен әлек болады. Ұябасарлардың сыртқы бітісі аталы¬ғынан үлкен, қабілетті, қарулы келеді. Қазақ саятшыларының бақылауынша, әсіресе қаршыға тұқымдас құстардан ұябасары еркегінен ірі келеді. Жалпы құс баласының жаратылыс ерекшелігі бойынша, бір ұядағы жұмыртқалар анасының бауырына тегіс сыйып, бәрі бірдей шайқалып шығуы үшін, әрине, ұябасардың денесі кең, жүндері тығыз, шудалы, мінездері кенеттен келіп қалған жау болса, оның бетін қайтару үшін өжет, шақар болуы керек. Бұған қарсы ұя баспайтын еркектерінің денесі шағын, көзге қораш келеді. Бұл, әсіресе, қаршыға мен бүркіт затынан ашығырақ көрінеді. Қазақ саятшылары оларды “шәулі” деп атайды.
Балапандардың жетілуі
Қыран құстардың тіршілігіндегі бір ерекшелігі – олардың жүні тез өсіп жетіле қоймайды, жүндерінің арасы селдіреп, біраз уақыт қызылшақа болып жүреді. Тек бірер жұма өткен соң ғана жүні ақ үрпектеніп, тығыздала бастайды. Бұл кезде жұмыртқадан шыққандағы сары қылшық – “қарын жүнін” тастап, балапан үлпегін бірте-бірте түрлендіріп, бір ай шамасында жүні жетіліп болады. Ол кезде қанат-құйрықтың да сілемі көрініп, келешектегі қыран құстың мөлдіреген сұлу пішіні байқала бастайды. Түпкі қою жүндері неғұрлым жетіліп шыққан сайын, оның ақ үрпек жүндері сыртқа қарай тықсырылып, бірте-бірте түсіп отырады. Ақ үрпек жүннің түбін ала шыққан көкше балапан жүні де өзгереді. Бұл кезде балапан өзіне керек “киімін” толық киініп, қанат, құйрықтары жетіліп, енді ұшуға талпына бастайды. Жалпы айтқанда қаршыға, тұйғын, лашын, сұңқар тектес құстардың балапан жүні, құйрығы, қанаты бір жарым – екі ай шамасында, ал бүркіт сияқты үлкендерінің жүні үш айда толық жетіледі. Саят құстарының балапандары жұмыртқадан жарылып шыққан кезде өте әлжуаз келеді, ұйысып ұйықтаудан басқаны білмейді. Бірақ бір жұма өткен соң-ақ олар ширап, құлдыраң қағып, шықылықтай бастайды. Кейін көкқанат болысымен олар ойнақ салып, ұясынан шығып, бүгжеңдеп қанат қағып, ұшуға талпынады. Үлкендері әкелген бітеу жемді енді олардың әрқайсысы өз тұмсығымен паршалап, өз бетімен жеуге үйрене бастайды және жеген жемінің тек қана етін таңдап, сүйегін тастап отыруға әдеттенеді. Балапандары есейіп, көкқанат болған соң, аталық пен аналық ұяда бұрынғыдай ұзақ отырмайды, көбінесе аң аулап, жем тасумен болады. Тек күннің ыстық кезінде ғана олардың қасында болып, балапандары қаңсып күннің көзінде қалмауы үшін оларға көлеңке жасап, анда-санда қанатымен желпіп отырады. Қыран құстардың балапандары әбден кемеліне келіп, қанаты қатқан соң, олар ұясының маңында асыр салуды көбейтіп, бірте-бірте арқан бойы жерге ұшып барып-келуді үйренеді. Кейін одан да қашығырақ жерге ұшып баруға әдеттенеді, бірақ ұясынан алыстап кетпейді, бірталайға дейін үлкендерінің әкелген жемін жеп, кешке жақын ұйысып бірге жатады. Кейін көз көрім жерге ұшып барып қайтуды үйренген соң, балапандар енді ұяда қамалып отырғаннан гөрі, әрқайсысы қия тастың шыңында, не орман ағаштың жоғарғы бұтағында жеке-жеке отырып түнектеуге әдеттенеді. Бірақ әлі де болса ұясының маңын сағалап, бірінен бірі қара жазбайды, аталық пен аналықтың әкелген жемін жеп бірге жүреді. Тек шілде айының жартысынан былай қарай қыран құстың балапандары ұясының төңірегінен бірте-бірте алыстап, ұзақ жерге ұшып барып қайтуға талпынады. Кейін әбден есейіп, үлкендерінің баулу тәжірибесіне машықтанған соң, олардың әрқайсысы өз бетінше аң аулауға ұмтылады. Содан былай олар ұяласы мен үлкендерінен бөлініп, енді қай жердің аңы көп болса, сол жерді көбірек сағалап, өз бетінше тіршілік жасау жолына түседі. Алайда, олардың әрқайсысы қашан жұбын тапқанша өзінің мекен еткен жерінен бөтен жаққа ауып кетпейді, ұялаған жеріне ойысып қайтып отырады.
Миграциясы
Тегінде қыран құстар – жыл құсы сияқты көшпелі емес, көбінесе отырықшы, бір үйренген жерін көбірек сағалайды. Олардың көбі өзінің ұялаған жерін тұрақты мекен етеді. Тек аң аулау үшін ғана басқа жаққа ұшып барып қайта оралып отырады. Олар өсіп-көбейген күнде де бұрынғы ұялаған жерінен ауып басқа өлкеге кетпейді, көзіне таныс болған және тау-тасы, орманы, тоғайы ұқсас келген көрші аймақтарды қоныстап жүре береді. Бірақ қыран құстардың күнелту, аң аулау бәсекесінен туған бір өзгешелік – олар ұя басатын кезінен өзге уақытта әрқайсысы біріне бірі кездеспей, алыстан қара көрсетіп жүргенді тәуір көреді. Жұбайлы қыран құстар ұялаған жерінің маңайын қыс бойы қыстап, алысқа ұшып бармаса да, екеуінің бір қосылып жүргені сирек кездеседі. Дегенмен арасында қайшылығы көп өзге құстар сияқты бұлар алып жейтін жемі үшін бірін-бірі қудалап, бәсекеге түспейді. Ұялайтын кезіне дейін әрқайсысы өз бетінше аң алып жеп, жазғытұрым қайтадан қосылып отырады. Бұдан көрінетін мысал, саят құстарының еркегі мен ұрғашысы бір қосылғаннан кейін жіктерін ашпай, көбінесе ұялаған жерін төңіректеп жүреді. Қысқа қарсы олардың бөлектеніп жүруінің басты себебі – бұл кезеңде аңның тапшы кездесуінен. Бірақ мұнда да олар бірінен-бірі алыстап кетпей, қара көрсетіп, біріне-бірі көрші жүреді. Қыс өтіп жаз шыққан соң олар ұясының төңірегіне қайта жиналып, жаңадан қынаменде құрып, ұрпақ көбейту міндетін атқару жұмысына кіріседі.
Санат:Саятшылық Санат:Сұңқартәрізділер
Мэгги Смит
Мэгги Смит (Maggie Smith, туған кезде Маргарет Натали Смит (Margaret Natalie Smith); 28 желтоқсан 1934 ж.) — атақты британ актрисасы, жеті рет BAFTA марапатының, екі рет Оскар марапатының, 3 рет «Эмми» марапатына иегері.
Өмірбаян
Роберт Стивенсонмен Мэггидың екі ұлы бар. Екеуі де артист, кенжесі «Die Another Day» фильмінен танымал.
Мэгги Смит обыр ауруымен ауырған, бұл ауру Хәрри Поттердің алтыншы фильмін түсіргенде келді. Оған қарамастан, ол фильмде түсуді тоқтатқан жоқ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмми сыйлығының иегерлері Санат:Оскар сыйлығының иегерлері Санат:BAFTA марапаты иегерлері Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері
Пугачев бастаған шаруалар соғысы
нобай|[[Башқұрттар|Башқұрт шабандозы]] Пугачёв бастаған шаруалар соғысы, пугачёвщина (Восстание Емельяна Пугачёва) — Ресейде 1773-75 жылы болған шаруалар көтерілісі. Көтеріліс басшысы — Емельян Пугачёв (1740/42-75) «Жеті жылдың» (1756-63) және орыс-түрік (1768-74) соғыстарына қатысқан, әскерден қашып, түрмеге түскен. Түрмеден қашып шыққаннан кейін Жайық казактарымен байланыс жасап, өзін сарай төңірегінде өлтірілген Петр III деп жариялап, астыртын қол жинады. Оның қатарында казак-орыстармен бірге башқұрттар, татарлар, қазақтар, қалмақтар да болды. 1773 жылы қыркүйекте оның жасағы Елек, Татищев, Сақмар бекіністерін алды. 5 қазанда көтерілісшілер Орынборды қоршады. Көтерілісшілер саны 25 мыңға жетіп, 86 зеңбірегі болды. Олар патша үкіметі жіберген жазалаушы жасақтарды бірінен кейін бірін талқандады. 1774 жылы көтеріліс Оңтүстік Урал, Қазан губерниясының шығыс бөлігін, Батыс Сібірді, Батыс Қазақстанды қамтыды. Уфа, Екатеринбург, Челябинск, Самара, Заинек, Кунгур мен Красноуфимск, Жайық қалашығы көтерілісшілердің ipi орталықтарына айналды. Бірақ көтерілісшілердің бірыңғай жоспары болмады. Сондықтан генерал А.И.Бибиков бастаған жазалаушы корпус Самара, Күнгүр, Бұзұлұқ маңында көтерілісшілерге соққы беріп, Орынбор мен Екатеринбургты қоршаудан босатты. 1774 жылы сәуірде көтерілісшілер талқандалып, Орал тауына кетті. Ол жақта көтерілісшілерді чуваш, мордва, татар, т.б. халықтар қолдады. Қозғалыс Еділ бойының көптеген уездерін қамтып, Мәскеу губерниясының шекарасына жетті. Екатерина II көтерілісті басуға 20 мыңға тарта жаяу әскер мен атты әскер полктерін жұмсады. Көтерілісшілердің Царицынға жасаған жорығы сәтсіз аяқталды. Осы жерде көптеген Дон казактары мен қалмақтар тарап кетті. Пугачев Волга сыртына қашты, бірақ көп ұзамай қолға түсті. 1775 жылы Мәскеуге әкелініп, дарға асылды. Көтерілісшілер қатал жазаланды. 1775 жылы жазда көтеріліс толық басылды. Орта жүз бен Кіші жүз қазақтары қатысқан бұл көтеріліс қазақ халқының Ресей отаршыларына қарсы ұлт-азаттық қозғалыстарының басталуына ықпал етті.
Емельян Пугачев көтерілісінде қазақтардың қатысуы
Осы көп ұлтты көтеріліске қазақтардыңда қатысуына түрткі болған бірнеше негізгі себеп бар еді. Біріншіден мал жайылымы жетіспеді.Патша қазақтар Ресейдің қол астына өтуді қабылдаған бойда-ақ олардың шекара шебінің ішкі шебіне өтуіне,сондай-ақ оған жақын көшіп қонуға тыйым салынды.Оның үстіне Ертіс өзенінің бойындағы шекара шебінде ені 10 шақырымдық алқаптың ұзына бойына өтуге тыйым салынды.1771 жылы Еділ мен Жайық арасындағы қалмақтардың үлкен бір бөлігі өздерінің тарихи отанына,Жоңғарияның қаңырап бос қалған жеріне жетуге көш бетін түзеді.Кіші жүз бен Орта жүз қазақтары,патша үкіметінің айдап салуы мен Жоңғарияны көшіп бара жатқан қалмақтарды тас-талқан етіп қыруға белсене ат салысты.Қалмақтардың Еділ мен Жайық арасындағы жайлаған жерледі иемденіп қалуға қазақтар толықтай құқығымыз бар деген талап қойды.Бірақ патша үкіметі бұған құлақ асқан жоқ. Екіншіден,қазақ халқы өздерінің жер аумағында әскери бекіністер салуға тіпті де келісе алмады.Өйткені бұл мал шаруашылығына елеулі түрде зиянын тигізді. Үшіншіден, патша үкіметі Орта жүз емін еркін малын жайып жүрген Жаңаесіл жерін 1752-1755 жылдары басып алды.
Төртіншіден,патша үкіметі қазақ жеріне әскери іздестіру деген сылтаумен қазақ жеріне кіріп қазақтарды ашық түрде тонап кетті. Ресейдегі Е.Пугачев бастаған көтеріліс қатыгез басыбайлылық тәртіпке қарсы бағытталса да, оған үлкен ынта-жігермен және үмітпен Еділ-Жайық бойындағы башқұрт, татар және қазақтар да қатысты. Орта жүз, әсіресе Кіші жүз қазақтары патша үкіметінің жер мәселесіндегі отаршыл саясатына қарсылық танытып, шаруалар көтерілісіне қосылды. Пугачев үндеуінің Кіші жүзде таралуы қазақтарды стихиялы түрде көтеріліске тартты. Халық жасақтары билеуші топтардың қол астына шоғырлана бастады. Өйткені патша үкіметінің Жайық, Ертіс өзендерінің оң жағасындағы шұрайлы жерлерді орыс-қазақтарға беріп, қазақтардың бекіністер орналасқан өңірге жақындауына тыйым салуы халықтың ашу-ызасын тудырды. Ал Пугачев болса езілген халық бұқарасын «жермен қамтамасыз етуге» уәде берген еді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Ресей тарихы Санат:Қазақстан-Ресей қарым-қатынасы Санат:Шаруалар көтерілістері
Рагнар Фриш
Рагнар Антон Киттил Фриш (3 наурыз 1895 жыл, Осло, Норвегия - 31 қаңтар 1973 жыл, Осло ), норвег экономисті. 1969 жылы бірінші рет Экономика саласында Нобель сыйлығы берілді, атап айтқанда эконометрика ғылымын негізін салғаны үшін алды.
Өмірбаяны
Рагнар Фриш орта мектепті бітірген соң әкесінің зергерлік бизнесінде шәкірті ретінде өзінің кәсіби өмірін бастады. Ұсталық белгісін жеткенге дейін Осло университетінде қысқа әрі жеңіл экономика бөлімінде оқуын жалғастырды. 1919 жылы, университет экономика магистрі дипломын алды. Келесі жылы әкесінің серіктес ретінде фирмасында шеберлік атағын алды. 1920-1923 жылдары Осло университетінен экономика және математика зерттеулері стипендиясы үшін Франция мен Англияға аттанды. 1923 жылы маңызды академиялық мансабы басталды және 1925 жылы Осло университетінен математика статистика докторы атанды. Академиялық мансабы үшін Америка Құрама Штаттарына 1927 жылы Рокфеллер стипендияна аттанды. 1931 жылы ол университет Осло қаласында профессор атанды. 1932 жылы Рокфеллер қаржыландыруымен сол университетте экономика институтын құрды және ғылыми-зерттеу мекемесінің бірінші директоры болып тағайындалды. Бұл қызметі зейнеткерлікке шыққанға дейін жалғасын тапты.
Зерттеулері
Фриш экономиканың қазіргі заманғы ғылым ретінде пайда болуында негіз қалаушылардың бірі деп айтуға болады. Математикалық экономика саласындағы біраз жеке өте құнды іргелі үлес қосты және жаңа экономикалық ұғымдарға арнайы аттар берді. 1926 жылы Фриш тұтыну нео-вальрас математикалық базасының теориясын ұсынды. 1965 жылы өндіріс теориясын тұжырымдады. 1927 жылы уақыттар сериясымен жұмыс істеді, 1934 жылдан сызықтық регрессияның талдауы туралы 1930 жылы, Фриш Эконометрика қоғамын (Эконометрика органы) құрды және осы мекеменің Эконометрика журналының редакторы ретінде 20 жыл жұмыс жасады. Макроэкономикадағы осы атаудың терминін 1933 жылы Фриш берді. 1933 жылы оның импульс-тарату бизнес циклдары бойынша жұмыстары экономикалық ауытқудың Жаңа Классикалық бизнес циклдар теориясы үшін негіз болды. Фриш қазіргі заманғы әлеуметтік есепке алуды жетекші рөл ойнайды және экономикадағы жоспарлауда эконометрикалық модельдеуді мемлекетке ұсынуда рөлі өте үлкен. 1993 жылы, Фредерик Уомен бірге белгілі Фриша-Уо, теоремасын анықтады.
Сілтемелер
Санат:Норвегия экономистері Санат:Осло университеті оқытушылары Санат:Экономика бойынша Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Эконометриктер Санат:Норвегия Нобель сыйлығы иегерлері
Футболдан Азия Кубогы 1996
Футболдан Азия Кубогы 1996 — Футболдан 11-ші Азия чемпионаты. 1996 жылы 4-21 желтоқсан аралығында Біріккен Араб Әмірліктерінде өтіп, Сауд Арабиясы футболшылары үшінші рет Азия чемпионы атанды.
Финал
Санат:Футболдан Азия Кубогы Санат:1996 жылғы футбол
Градец (София облысы)
Градец (Градец) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Костинброд қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 261 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2239. Телефон коды — 07117. ЕКАТТЕ коды — 17449.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Градец
Рива-Лигуре
Рива-Лигуре (Riva Ligure) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Империя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2873 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1343 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 18015.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Maurizio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Отырардың зерттелу тарихы
19-20 ғасырдың басында Отырар өлкесінің тарихи мұраларын В.В.Бартольд, И.П.Пословский, Д.Н.Люшин, И.А.Кастанье, Н.В.Руднев, т.б. археологтар ғылыми тұрғыда зерттеп, көптеген еңбектер жазды.Осы өңірдің ежелгі тарихы туралы сол заманның тарихшылары, географтары, жиһанкездері Птолемей, Геродот, Страбон, араб-парсы тарихшылары Әбу Исхақ Ибраһим әл-Истархи, Абу Райхан Мухаммед ибн Ахмед әл-Бируни, Махмұд Қашқари, Рузбехан, т.б. жазып қалдырды.1947-1968 жылдар аралығында Отырар ескерткіштерін Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедиция құрамында Е.Е.Агеева, А.Г.Максимова, Г.И.Пацевич және Хорезм археологтарының құрамына Л.М.Левина, В.Б.Андрионов, Б.И.Вайнбергтер зерттеу жүргізді.1969-1970 жылдары Отырар экспедициясы, 1971-2005 жылдардан ОҚО кешенді археологиялық экспедиция құрамына К.А.Ақышев, Е.Смағұлов, С.Ақылбек, Д.Ваякиндер қазба жұмысын жүргізіп, зерттеп келеді.Сонымен қатар, Отырар ескерткіштерін елге танытып, насихаттауда Ө.Жәнібеков, А.Әлімов, А.Алтаев, Е.Бүрлібаевтар көп еңбек сіңірді.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстан көне қалалары
Мыс-Ях
Мыс-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сеуль өзенінің оң жағалауынан 167 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Меклев
Меклев (Mécleuves) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Мец-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57454, пошта индексі — 57245.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1169 адамды құрады. Халық тығыздығы — 90,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Руттерсдорф-Лочен
Руттерсдорф-Лочен (Ruttersdorf-Lotschen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Хольцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 335 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 081. Муниципалитеттің басшысы — Курт Трёбер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Канал Невинномысский
Канал Невинномысский — Ресейдегі канал. Ставропольск өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Егорлык өзенінен 384 км қашықтықтағы Кубань өзенінен бөлінеді орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Егорлык; бастауынан Сенгилеев су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Бон-Жезус-да-Серра
Бон-Жезус-да-Серра (Bom Jesus da Serra) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Витория-да-Конкиста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 703 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 410,033 км² шамасында. Халық тығыздығы — 26,1 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Ла-Гварения
Ла-Гварения (La Guareña) — Испания ауданы (комарка), Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Самора провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттері
Санат:Самора аудандары
Куркатау
Куркатау — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кана өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 52 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Белая; су бақылайтын посттан Арск тас ; Юмагузин су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чебат-Кы
Чебат-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чортово көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Сорока (Самара тармағы)
Сорока — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Самара өзенінің сол жағалауынан 348 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самара Сорочинск су торабынан Елшанка ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жолдық қатарлар
Программаларда кездесетін әр түрлі символдардан тұратын тізбектерді жолдық қатарлар деп атайды. Өрнектерде жолдық қатарлар апострофқа алынып жазылады. Turbo Pascal-да жолдық қатарларға компьютердің жадынан 0 байттан 255 байтқа дейін орын беріледі (жолдық қатар ұзындығына – 255 символ, ұзындықтың мәніне – 1 символ).
Жолдық қатарлардың сипатталуы
Жолдық қатарлар көбінесе Turbo Pascal-да қолданылады. Ол төмендегідей символдармен өлшеніп жазылады.
Жолдық өрнектер
Операндалары жолдық қатар болып табылатын өрнектерді жолдық өрнектер деп атайды. Идентификаторларға жолдық айнымалылардың мәнін беру үшін меншіктеу операторы қолданылады. Егер меншіктеу операторы орындалғанда, символдар саны сипаттамалар бөлімінде көрсетілген шамадан асып кеткен жағдайдв, идентификатор қатардың сол жағынан бастап көрсетілген шамаға тең болатын символдарды ғана меншіктей алады, ал оң жақтағы артық символдар алынып қалады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Лоцио
Лоцио (Lozio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
NGC 1190
NGC 1190 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Лоцио
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 386 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 16 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 25040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Назарий.
NGC 1190
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 2 желтоқсанда астроном Фрэнсис Пресервед Ливенворт ашқан болатын және NGC каталогында 1190 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11508, MCG -3-8-62, HCG 22B.
Лоцио
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 1190
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Муллино
Муллино — Башқұртстанның Бураев ауданындағы          ауыл,       Азяк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 381 адамды құрады. Пошта индексі — 452968, ОКАТО коды — 80218804006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Грэшам (Небраска)
Грэшам (Gresham) — Небраска штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Муллино
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Грэшам (Небраска)
Қала тұрғындарының саны 270 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.7 км² шамасында. FIPS коды — 31-20225.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Кабрера (комарка)
Кабрера (Comarca de la Cabrera) — Испания ауданы (комарка), Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Леон провинциясының құрамына енеді.
Александр Иванович Романютин
Александр Иванович Романютин (8.8.1924, Жамбыл облысы,Қордай ауданы,Қордай ауылы - 4.2.2006, Украина, Киев қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, кіші лейтенант, 342-атқыштар полкінің взвод командирі,орыс.Кеңес әскері қатарына 1942 жылдың қыркүйегінде шақырылған. 1943 жылы Харьков артиллерия училищесін бітірді. Осы жылдың маусымында Ұлы Отан соғысына жіберілді. 1-Украина, 1 және 2-Беларусь, Воронеж майдандарында ауыр шайқастарда болды. Романютин 1943 жылы қазан айында Днепрдің оң жағалауындағы плаццармды кеңейту үшін болған ұрыста табандылық пен батылдық көрсетті. Жаудың жаяу әскерінің он шабуылын тойтаруға қатысты, өз батареясымен шебер маневр жасап, жауды тықсырып отырды. Днепрдің бойындағы көрсеткен ерлігі мен батырлығы үшін Романютинге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы беріліп, Ленин ордені мен «Алтын Жұлдыз» медалі қоса тапсырылды (9.2.1944 ). Соғыстан кейін Алматы қаласының көлік мекемелерінде жұмыс істеді. Одан соң өмірінің соңына дейін Киев қаласында құрылысшы-нұсқаушы болды. 1- және 2-дәрежелі Отан соғысы, «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Кабрера (комарка)
Муниципалитеттері
thumb|800px|center|Sierra de Cabreira thumb|240px|left|Llagu de [[La Baña (Cabreira)]] thumb|240px|right|Forna (Cabreira) thumb|240px|center|Valle de Valdouteiru (Cabreira)
Санат:Леон аудандары
Александр Иванович Романютин
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:1924 жылы туғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар
Рабих Атайя
Рабих Атайя (ربیع عطایا; 16 шілде 1989, Бейрут, Ливан) — ливанддық футболшы, Ливан Ұлттық футбол құрамасы мен "ЮиТМ" клубының жартылай қорғаушысы.
Клубтық
Карьерасын 2006 жылы "Тадаман Сор" клубында бастады. Екі маусымнан соң ливандық тағы бір клуб — "Әл-Ансарға" ауысты. 2017 Иранның "Зоб Ахан" клубымен келісім шарт жасасты, бірақ бір жыл ғана ойнап, отанына оралды да, "Әл-Ахед" футболшысы атанды.
2020 жылы малайзияның "ЮиТМ" клубына жалға берілді.
Құрама
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2012 жылы алаңға шықты.
Сілтемелер
Санат:Ливан футболшылары Санат:Ливан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тадамон Сур ФК ойыншылары Санат:Әл-Ансар ФК ойыншылары Санат:Зоб Ахан ФК ойыншылары Санат:Әл-Ахед ФК ойыншылары Санат:ЮиТМ ФК ойыншылары
Стефан Цвейг
Жалпы Стефан Цвейг (нем. Stefan Zweig — Штефан Цвайг; 28 қараша 1881 — 22 ақпан 1942) - австриялық жазушы, критик, драматург, қоғам қайраткері. Әлем әдебиетінде ерекше орын алатын жазушы.
Бұлатшы
Бұлатшы (1285 ж. ш. – 1362 ж.ш.) — моғол тайпасы Доғлаттың (Дулат) құдіретті әмірі. Доғлаттың бір бұтағы кейіннен қазіргі ұйғыр халқының, екінші бір бұтағы Дулат деген атпен ең ірі тайпалардың бірі ретінде қазақтың Ұлы жүзі құрамына кірді.
Бұлатшы туралы деректер тек Мырза Мұхаммед Хайдар Дулатидың «Тарихи Рашиди» шығармасы мен «Тарихи Рашидиге» байланысты еңбектерде ғана бар. Бұлатшы 1347–48 жылы Шығыс Түркістандағы Ақсуда Моғолстанның ханы тағына Тұғлұқ-Темірді отырғызды. 1359 жылы шамасында Бұлатшы Құндызда Тұғлұқ–Темір ханнан «моғол тілінде және моғол әрпінде жазылған» грамота (мадақнама) алды. Грамота бойынша, хан Дулат тайпасының әмірлеріне тоғыз түрлі артықшылық берді.
Бұлатшы бірнеше ағайынды болды. Олардың ең үлкені – Түлек. Ол Тұғлұқ-Темірдің тұсында Моғолстанның ұлысбегі болды; екіншісі – Кәмәрұддин (Әмір Темірдің әскерінен қашып, Ертіске өтті де, сонда өлді); үшіншісі – Шәмсұддин (Моғолдардың әскер басшысы болды); төртіншісі – Құтбұддин. Әмір темірдің қарамағында қызмет етті. Бұлатшының моғолдардың ұлысбегі болған баласы Хұдайдад Моғолстан тағына 6 хан отырғызды, іс жүзінде Моғолстанның басшысы болды. Бұлатшы ұрпақтары 1514 жылғадейін Шығыс Түркістанды биледі.
Дереккөздер
Санат:Моғол императорлары Санат:1285 жылы туғандар Санат:1362 жылы қайтыс болғандар
Стефан Цвейг
Новеллалары Стефан Цвейгтің «Амок» (Amok, 1922), «Сезім дүрбелеңі» (Verwirrung der Gefühle, 1927), «Мендель-букинист» (1929), «Шахматтық новелла» (Schachnovelle,1941) және "Адамзатт тарихының асқақ кезеңдері" атты новелла жинақтары оның жазушы-новелист ретінде атын шығарды. Бұл шығармалар оқырманды көркем сюжетпен, драматизммен, адам табиғатын дәл суреттеумен таңқалдыруда.
"Кешегі Әлем" Өмірінің соңғы жылдары, Цвейг 20 ғасырдың ортасындағы саяси өзгерістерге куә болады. Еуропада болып жатқан саяси жағдайды жақтырмай, Стефан Цвейг алдымен Лондонға, ондан кейін Америкаға көшуге мәжбүр болады. Атақты жазушының заман өзгерісі туралы ойлары "Кешегі Әлем" атты мемуар-кітабында жарық көреді. Жазушы уақыт өте келе, Цвейг өзін жат заманның, жат елдің адамы ретнде сезіне бастайды. Қайғы-мұңға толған жазушы 22 ақпанда көз жұмады.
Драмалары ''«Теңіз жанындағы үй» (трагедия, 1912) «Иеремия» (Jeremias, 1918, драматикалық хроника)''
Циклдары "Үш шебер: Диккенс, Бальзак, Достоевский» (Drei Meister: Dickens, Balzac, Dostoyevsky, 1919) «Күрес: Гёльдерлин, Клейст, Ницше» (Der Kampf mit dem Dämon: Hölderlin, Kleist, Nietzsche, 1925) «Өз өмірінің ақыны: Казанова, Стендаль, Толстой» (Drei Dichter ihres Lebens, 1928) «Психика мен емдеу: Месмер, Бекер-Эдди, Фрейд» (1931)  Романдары Ungeduld des Herzens немісше (1938) Rausch der Verwandlung немісше(1982)
Биография ''Мария-Антуанетта» Marie Antoinette, (1932) «Мария Стюарт» (Maria Stuart, 1935) «Ар-ұят пен қастандық: Кастеллио мен Кальвина» (1936) «Магеланның жетістігі» (1938) «Бальзак» Balzac (1946) «Америго. Бір тарихи қателік» «Жозеф Фуше. »''
Дереккөздер: Нетерпение Сердца: роман, перевод с нем.2007 400с ISBN 978-5-486-01441-3
Ривэдэйл (Нью-Джерси)
Қала тұрғындарының саны 3559 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.4 км² шамасында. FIPS коды — 34-63300.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Стандартты функциялар
Стандартты функциялар дегеніміз стандарттың типтердің сипатталуы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Хоэнлинден
Хоэнлинден (Hohenlinden) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Эберсберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2822 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17.32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 75 123. Муниципалитеттің басшысы — Лудвиг Маурер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Джон Стоквелл
IV Джон Стоквелл Сэмюэль (John Stockwell Samuels IV, 25 наурыз 1961 жыл) — америкалық актер, продюсер, кинорежиссер.
Өмірбаяны
Джон Стоквелл 1961 жылы 25 наурызда Галвестонда (Техас штаты, АҚШ) дүниеге келген. Оның әкесі, III Джон Стоквелл Сэмюэльс, адвокат болып жұмыс жасаған. Италияда фотомодель болып, өнеріне жол аша бастаған. Джон Стоквелл ең бірінші рет экранда 80-ші жылдары «So Fine» комедиясында пайда болған. 1983 жылы «Losin' It» фильмінде түсіп, танымал болды. Екі жыл өткен соң «My Science Project» комедиясында, 1986 жылы - «Top Gun» фильмінде түседі.
2000 жылдардан бастап келесі фильмдердің режиссері атанады:
Өтінім
Өтінім – көп жағдайда мекеме ішінде қажетті жағдайларды алу мақсатында бланк түрінде де, жазбаша түрде де толтырылып, жазылатын іс қағазының бір түрі.
Өтінім белгілері
Санат:Іс қағаздар
Роккетта-Нервина
Роккетта-Нервина (Rocchetta Nervina) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Империя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 257 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 17 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 18030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Stefano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Вьетнам әнұраны
"Шабуыл жасайтын армиянің маршы"  — (вьетн. Tiến Quân Ca, тьы-ном 進軍歌) Вьетнам Социалистік Республикасы ұлттық әнұраны.
Сөзі мен әні: Ван Као, 1944. Вьетнам әнұраны Санат: ән
Баромений
Баромений (Baromesnil) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,98 км² шамасында.
Калаорра (комарка)
thumb|right|200px| Калаорра (Comarca de Calahorra) — Испания ауданы (комарка), Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына енеді.
Баромений
Коммунаның INSEE коды — 76058, пошта индексі — 76260.
Калаорра (комарка)
Муниципалитеттері
Санат:Риоха аудандары
Баромений
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 248 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
NGC 5100-1
NGC 5100-1 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 22 наурызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5100-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 46599, NGC 5106-1, UGC 8389, MCG 2-34-9, ZWG 72.50, IRAS13184+0914, NPM1G +09.0311.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Домевр-су-Монфор
Домевр-су-Монфор (Domèvre-sous-Montfort) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Нефшато округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88144, пошта индексі — 88500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 63 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,21 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Лев Михайлович Рощин
Лев Михайлович Рощин(30. 9.1922, Өскемен қаласы - 20.2.1958, Ресей, Пятигорск қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, ага лейтенант, ұшқыш, эскадрилья командирі, орыс. Мектептен кейін фабрикака-зауыт училищесін (ФЗО) бітірді, радиомеханиктер курсында және аэроклуб мектебінде оқыды. 1940 жылы Кеңес әскері қатарына шақырылып, 1941 жылы Томск ұшқыштар дайындайтын әскери-авиациялық мектебін бітіріп, Ұлы Отан соғысы майданында болды. 1944 жылдың мамырында Севастополь қаласына жақын маңдағы Сапунгора өңірінде және Қырым түбегінің Оңтүстік-батыс жағалауында қиян-кескі ұрыстар кезінде Рощин бастаған Ил-2 авиациялық эскадрилья жаудың отты ұялары мен адам күшін жою үшін бірнеше рет ұшып шықты. 6-7 мамырда олардың 3 ұшағын құлатып, жанармай қоймасын өртеп жіберді. 190-штурмдық авиация полкінің (2-Прибалтика майданы 15-әуе армиясы 214-штурмдық авиация дивизиясы) эскадрилья командирі. Рощин 1944 жылдың тамызының ортасына қарай 470 рет жауынгерлік тапсырма орындады. 1941 жылдың 15 желтоқсанынан 1944 жылдың 15 қыркүйегіне дейін жаудың 31 танкісі мен 137 автокөлігін жойды, 59 далалық зеңбірегінің үнін өшірді, 29 дзот пен 31 блиндаждың талқанын шығарды, 3 паровоз бен 31 жол вагонын өртке орады, гитлершілердің мыңнан аса әскері мен офицерлерін жойды. Сондай-ақ ол жаудың 3 ұшағын құлатып, жердегі 12 ұшағын жойды. Ұрыста көрсеткен батылдығы мен батырлығы үшін Рощинге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (26.10. 1944). Соғыстан кейін Рощин Әскери-әуе күшінде қызметін жалғастырды. 1951 жылы Жоғары ұшу-тактика курсын бітіріп, мінсіз қызмет етті. Ол әскери міндетін орындап жүріп қаза тапты. Пятигорск қаласындағы зиратта Рощинге арналып мәрмәрдан обелиск орнатылған. Өскемен қаласындағы бір көшеге Рощиннің есімі берілген. Ол сондай-ақ Ленин, 4 рет Қызыл Ту, 2 рет Александр Невский, 2-дәрежелі Отан соғысы, 3 рет «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:1922 жылы туғандар Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:1958 жылы қайтыс болғандар Санат:Өскеменде туғандар
Удан (Ивелин)
Удан (Houdan) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78310, пошта индексі — 78550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3333 адамды құрады. Халық тығыздығы — 320,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Бонинал
Бонинал (Boninal) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сеабра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 599 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 847,905 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,7 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Отан-ана шақырады!
thumb|right|200px| '''"Жер-ана шақырады!" (Родина-мать зовёт!)''' — Ираклий Тоидзенің 1941 жылдың маусымының соңында салған суреті. Бұл сурет Ұлы Отан соғысы уақытындағы әйгілі плакат болып есептеледі.
Жер-ананың бейнесі Ресей-анасының бейнесімен байланысты. Ресей анасының образын адамдар Бірінші Дүниежүзілік соғыста және Ұлы Отан Соғысының уақытында көп насихаттаған.
Тоидзенің ұлының естеліктері бойынша, суретші Андрей Белыйдың шығармасын сүйген. Бұл жазушының «Позволь же, о родина-мать, в сырое, пустое раздолье, в раздолье твоё прорыдать…» деген өлең қатары бар. Суретшінің осы суретті салуға осы жазушы түрткі болуы мүмкін. Суреттегі әйелдің ұзақта орналасқан қолы Бірінші дүниежүзілік соғыстағы француздардың агтитациондық плакатынан қайталанып салынған деген болжам бар .[неавторитетный көзі?]
Уақыт өткеннен кейін "Жер-ана" образы Кеңес одағының кең таралған образдарының бірі саналды. Онымен қоса осы суретке байланысты көптеген пародиялар, скульптуралар, жарнамалар, халық өнері бар.
Плакаттың көркем композициясы мынадай шығармалармен ұқсас: "Сен ерікті болып жазылдың ба? (Ты записался добровольцем?)" (Дмитрий Моор, 1920), американдық плакат "I want you for U. S. Army" (Джеймс Флагг, 1917), сондай-ақ француз картинасы "Бостандық, жүргізуші халық  (Свобода, ведущая народ) " (Эжен Делакруа, 1830), онда автор Францияның ұлттық символы — Марианна- ны бейнелеген.
Дереккөздер
Санат:Кеңестік плакаттар Санат:1941 жылғы картиналар Санат:Ұлы Отан соғысы мәдениет және өнерде
Футболдан 1964 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)
1964 жылғы Еуропа біріншілігінің іріктеуіне 29 құрамадан ұсыныс түсіп, 28-і қатысты. Грекия саяси себептерге байланысты Албаниямен ойнаудан бас тартты. УЕФА жетекшілері матчты бейтарап алаңда өткізуді ұйғарды, бұған Албания келіскенімен, Грекия келіспеді де, нәтижесінде оларға техникалық жеңіліс жазылды.
Сергей Михайлович Рубусин
Сергей Михайлович Рубусин(24.1.1924, Ресей, Алтай өлкесі, Барнаул қаласы - 2.2.1945, Польша, Сощинава қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, қатардағы жауынгер, атқыш,орыс. Семей қаласының металл құю зауытында жұмыс істеген. Кеңес әскері қатарына 1942 жылы қыркүйекте шақырылды. Майданға 1943 жылдың тамыз айында барды. Рубусин Украина майданындағы 13-армия 23-моторлы штурм жасайтын инженер-саперлік бригадасының 47-айрықша батальонында огнеметтен от жаудырғыш болды. Ол Польшаның Штейнау қаласында жаудың тіректі бекінісін жою кезінде өзінің жауынгерлік шеберлігін көрсетті. Автоматпен және гранатамен 20-дан астам гитлершілерді жойып, ұрыс үстінде қаза тапты. Осы ерлігі үшін Рубусинге КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (10.4.1945). Сондай-ақ ол Ленин орденімен марапатталды. Рубусиннің есімі Барнаул қаласындағы Даңқ мемориалында жазылды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Рёриг
Рёриг (Röhrig) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 254 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,81 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 077. Муниципалитеттің басшысы — Вильфрид Райнлендер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Григорево (София облысы)
Григорево (Григорево) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Елин-Пелин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 500 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2108. Телефон коды — 0725. ЕКАТТЕ коды — 17885.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Чимыль-Кикя
Чимыль-Кикя — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Толька өзенінің оң жағалауынан 220 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.