cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Еловка (Сосьва тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосьва өзені бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Пелесъёль
Пелесъёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ыджыд-Терехевей өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері
Достық (Солтүстік Қазақстан облысы)
Достық (2018 жылға дейін — Хлеборобное) — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Авангард ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Булаев қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 15 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 583 адам (274 ер адам және 309 әйел адам) болса, 2009 жылы 356 адамды (180 ер адам және 176 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы елді мекендері
Вере-Ель
Вере-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Прупт өзенінің сол жағалауынан 64 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тегiс еместік
thumb|Тегiс еместік Тегiс еместік (Неровность) -пішіннің ойыстары мен шығынқылықтары.
Тегіссіздіктер бағыты
Тегіссіздіктер бағыты (Направление неровностей) — өңдеу әдістеріне байланысты бет құрылымының бағыты.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Молибден қосылыстары
Молибден қосылыстары – молибден элементі түзетін химиялық қосылыстар. Молибден қосылыстары 2, 3, 4, 5 және 6 валентті. Молибденнің оттекті қосылыстары МоО2, МоО3. Бұлардың маңыздысы молибден (ІІІ) оксиді МоО3 – ақ, жасылша реңді кристалл, балқу температурасы 795ӘC, қайнау температурасы 1155ӘC, суда нашар ериді. Сілті, NH3 (сулы ерітіндісінде) және концентрлі анорганикалық қышқылдармен әрекеттеседі. Оны MoS2 немесе молибденді 500ӘC-тан жоғары температурада қыздыру, аммоний молибдатын – 3(NH4)2*7MoO3*4H2O терм. ыдырату арқылы алады. Ол глазурь мен эмаль құраушысы, петролейн эфирі мен синтететикалық отын өндірісінде катализатор ретінде қолданылады. Молибден металл еместермен MoF6, MoOF4, MoS2, MoS3, МоCl5, Мо2В, т.б. қосылыстарын түзеді. Молибден дисульфиді MoS2 – сұр кристалл, 1300ӘC-тан жоғары температурада терм. диссоциацияланады. Су, тұз, сұйытылған күкірт қышқылдарында ерімейді. Оны молибден және молибден (ІІІ) оксидіне 600 – 800ӘС-та S2 немесе Н2S буымен әсер ету арқылы алады. Молибден (ІІІ) сульфиді MoS3 – қара-қоңыр аморфты зат, су, сұйытылған тұз және күкірт қышқылдарында ерімейді, сілті ерітінділерінде ериді. Молибден тұздарының әлсіз қышқылды ерітінділерінен күкіртсутекпен- тұндыру, (NH4)2MoS4-ті терм. ыдырату арқылы алады. Органикалық синтезде катализатор, мұнайды сутектеуде, т.б. қолданылады. Молибден қышқылы H2MoО4 кристалл, ыдырау t>115ӘС, суда нашар ериді, натрий молибдатының ерітіндісін минералды қышқылдармен тұндыру арқылы алады. Молибденді концентраттарды өңдеуде аралық өнім ретінде қолданылады.
Рани-Лист (Кырджали облысы)
Рани-Лист (Рани лист) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 793 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6720. Телефон коды — 0361. ЕКАТТЕ коды — 62195.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Молвино
Молвино — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Самара облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тукшумка өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Куйбышев суқоймалары Камское Устье қала типті ауылдан Үлкен Черемшан өзендерін қоспағанда Куйбышев су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лерц
Лерц (Lärz) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мюриц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 558 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 43,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 56 036. Муниципалитеттің басшысы — Хартмут Леман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
NGC 4009
NGC 4009 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1878 жылы 26 сәуірде Джон Людвиг Эмиль Дреер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4009 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Ривароло-Канавезе
Ривароло-Канавезе (Rivarolo Canavese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Алгоритмдер мен программаларкітапханасы
Алгоритмдер мен программаларкітапханасы  (Библиотека алгоритмов и программ; algorithm and program library) — алуан түрлі мақсаттағы мәселелерді шешуге арналған алгоритмдер мен программалардың белгілі бір тәсілмен ұйымдастырылған жиынтыгы. Оны жеке адамдар да, ұжымдар да пайдалана алады; жекелей және ұжымдық пайдалануға арналған алуан түрлі міндетті атқаратын алгоритмдер мен программалардың белгілі бір тәртіппен реттелген жиынтығы.
Ривароло-Канавезе
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 307 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 381 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 10086.
Алгоритмдер мен программаларкітапханасы
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Ривароло-Канавезе
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Иаков.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Жамбыл (тау)
Жамбыл – Шу-Іле тауларының солтүстік-батыс бөлігіндегі тау. Абсолюттік биіктігі 972 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 40 – 45 км-ге созылған, ені 10 – 15 км.
Өсімідгі
Қиыршықтасты сұр қоңыр топырағында боз жусан, бұйырғын, баялыш, күйреуік басым өскен. Өзен арналары бойында тобылғы шоғырлары кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Мойынқұм ауданы таулары Санат:Іле Алатауы
Акуловка
Акуловка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чичка-Юл өзенінің сол жағалауынан 370 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Мария II (Ұлыбритания патшайымы)
Мари́я II (ағыл. Mary II; 30 сәуір 1662 — 28 желтоқсан 1694) – Стюарт әулетінен шыққан 1689 жылдан бастап Англия мен Шотландия патшайымы.
Жас кезі
thumb|Mary II|left Йорк герцогының және оның бірінші әйелі Анна Хайдтың үлкен қызы. Анасы және оның кіші қарындасы, болашақ Анна патшайымы сияқты Мария да протестант дінің ұстанған.
Нова-Рома
Нова-Рома (Nova Roma) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Солтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Шапада-дус-Веадейрус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Мария II (Ұлыбритания патшайымы)
Жас кезі
1677 жылы өзінің немере ағасына, Вильгельм ханзадасына тұрмысқа шығып, Голландияға көшеді. Мария голландықтардың арасында танымал болса да, оның некесі сәтсіз болды. Себебі Вильгельм әйелінің көзіне шөп салды. Олардың балалары болмаған.
Нова-Рома
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2979 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2135,945 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,4 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Мария II (Ұлыбритания патшайымы)
Билігі
Мария мен Вильгельмнің бірлесіп басқаруы кезінде Британияда құқық жүйесі жетілдірілді.
Күйеуі Англияда болмаған кезде (ол Ирландияда немесе континентте соғысты, сондай-ақ кей-кезде туған жеріне барып қайтатын) Мария бүкіл басқару істерін өзіне алып, кейбір маңызды шешімдерді өзі шығаратын. Патшайым өзінің ағасын қастандық әрекетін біліп, оны тұтқындауға бұйрық береді. 1692 жылы патшайым Джон Черчилльді, Мальборо герцогын, әйгілі қолбасшыны, ел қайраткерін түрмеге жібереді.
Мария 33 жасында шешектен қаза табады. Оның мұрагері Вильгельм атанды.
Холерная
Холерная — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лапсейная өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Баспа тігіс
Баспа тігіс - тігістің бір түрі. Бұл тігіс көбінесе өңіржиектің астына астар салып баспалап тіккенде қолданылады. Сондай-ақ кең етекті көйлектің етегі астар салынып бастырмаланып тігілсе, біртегіс және салмақтылау болады да, көйлектің етегі төгіліп, дөңгеленіп тұрады.
Сонымен қатар әжелер жаулықтарының немесе кимешектерінің жағын, өңірін қиғаштап кестелегенде баспа тігіс әдісімен тігеді. Шебер баспа тігіспен іс тігу барысында инені бас бармақ және сұқ саусағының көмегімен ұстай отырып, ортаңғы саусағының бірінші буынына жатқызып, яғни инені оңға қарай аздап қисайта отырып тігеді. Тігістің арасы жиі болғандықтан, мықты да болады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Сүйек ұлпасы
Сүйек ұлпасы (костная ткань) (textus osseus, textus — ұлпа; os, ossis — сүйек) — қаңқа дәнекер ұлпасы.
Сүйек ұлпасы сүйек жасушалары — остеоциттерден және жасушааралық зат — сүйек тақташаларынан тұрады. Сүйек ұлпасын түзетін жас жасушаларды остеобласттар деп атайды. Сүйек ұлпасы қаңқа сүйектерін құрайды. Сүйектер сыртынан сүйекқаппен (периост) қапталған. Сүйектер организмде тіректік, механикалық, қорғаныс қызметтерін атқарады және минералдық тұздар мен май алмасуына қатысады.
Б. з. д. 657 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 657 жылы туғандар
Сүйек ұлпасы
Дөрекі талшықты (ретикулофиброзды) сүйек ұлпасы - матрикстегі коллаген талшықтарының ретсіз орналасуымен сипатталады. Ол салыстырмалы түрде төмен механикалық беріктігімен сипатталады және әдетте остеобласттар жоғары жылдамдықпен остеоид түзген кезде пайда болады. Әдетте, бұл ұрықтың сүйек тінінің қалыптасуы кезінде, патологиялық жағдайларда - сүйек сынығын емдеу кезінде немесе Пагет ауруы кезінде пайда болады. Остеоциттер денелері бар лакуналардың тұрақты бағыты болмайды. Дөрекі талшықты сүйек тінінде остеоциттердің мөлшері пластикалыға қарағанда жоғары, ал оның матрицасында негізгі зат көп және минералды компоненттер аз болады. Сүйек тінінің қалыпты дамуы мен регенерациясы кезінде дөрекі талшықты сүйек тіндері біртіндеп пластикалыға сүйек ұлпасымен ауыстырылады. Ересек адамда тек бас сүйегінің өскен тігістерінде және кейбір сіңірлердің сүйекке бекінген жерлерінде ғана сақталады.
Б. з. д. 657 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 657 жылы қайтыс болғандар
Сүйек ұлпасы
Пластинкалы сүйек ұлпасы - ересек адамда бүкіл сүйек қаңқасын құрайды. Оның минералданған жасушааралық заты қалыңдығы 3-10 мкм арнайы сүйек пластинкаларынан тұрады, олардың әрқайсысында параллельді жіңішке коллаген талшықтары бар. Көршілес пластиналардың талшықтары бір-біріне бұрыш жасап жатады, бұл оларға әсер ететін жүктемелердің біркелкі таралуына ықпал етеді. Сүйектегі пластиналар бірнеше жүйені құрайды. Остеоциттер денелері орналасқан лакуналар пластинкалардың арасында рет-ретімен орналасады, ал жасуша өсінділері орналасқан сүйек түтікшелері пластинкаларға тік бұрышпен енеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология Санат:Медицина Санат:Гистология Санат:Цитология
Б. з. д. 657 жыл
Түсініктемелер
*
Абысын
Абысын - қазақ этномәдениетіндегі туыстық атау. «Ағайын тату болса, ат көп, абысын тату болса, ас көп» дейді халық мақалы. Келтірілген мақалдағы және қазақ арасында жиі қолданылатын «абысын» сөзі бәрімізге де түсінікті. Алайда бүл сөздің алғашқы мағынасы түркі тілдерінде нені аңғартқандығы көбімізге беймәлім. «Абысын» тек қана әйелдер арасындағы ілік, жақындыққа арналған сөз екендігін еске ала отырып, төркінін тап басуға болады. В.В. Радлов сөздігінде:
«абы» қойбол тілінде біздегі «әйел» сөзінің орнына қолданылады (В. Рад. Опыт.... I, 1, 626). Ал Л.3. Будагов сөздігінде «абысын» тұлғасына жақын «епчи» сөзін ұшыратып, «әйел» мағынасын беретіндігін білеміз (Л. Буд. срав... II, 391). Мұндағы «е» дыбысының орнына «а», «п»-ның орнына қолданылған «б» және «ч»-ның «с» дыбысына сәйкестігі — түркі тілдеріне ортақ заңдылық екендігі ертеден мәлім (қараңыз: Н. И. Золотницкий. Корневой чувашско-русский словарь, сравненный с языками и наречиями разных народов тюркского, финского и других племен. Казань, 1879, VII—VIII). Сондықтан да басқа түркі тіліндегі «епчи» сезінің қазақ тілі дыбыс заңдылығына сәйкес «абсы» болып айтылуы таңдандырмауы тиіс. «Абсы»-ның «абысын» тұлғасына дейін өзгеруін түсіндіріп жату да артық. Бұл жерде — қазақ тілінде қатар келген екі дауыссыз ортасына қысаң дауысты «ы» не «і» дыбыстарының бірі килігуін және соңғы «н» дыбысын есім тудыратын қосымша деп еске алсақ (мысалы: қос + ын, жи + ын т. б.), бұл сөздің төркіні түркі тілдерінің біріндегі әйел мағынасын беретін «абы» не «епчи» сөзінен екені күмән тудырмайды.
АБЫСЫН / АБЫСЫН-АЖЫН
Қазақы ортадағы ағайынды адамдардың әйелдерінің бір-біріне жақындық қарым-қатынасын білдіретін туыстық атау.
Абысындардың өз арасында қалыптасқан этикалық нормалары бар: Абысынның кішісі өзінен жасы мен жолы үлкен абысынын оның күйеуін, яғни қайынағасын сыйлағандай құрметтеп, ізет пен ілтипат көрсететін әдептілік дәстүрлі қазақ қоғамында жазылмаған ережелердің қатарында.
Абысындар өзара сыйластығы олардың етене жақын сырлас, мұңдас, кез кел¬ген мәселені ақылдасып, кеңесіп шешіп отыратын, ауыл- аймақтың бірлігін ұстап тұратын «фактор» іспетті болған. Сондықтан, ертеде жайлау, қыстауда бір-бірімен қанаттас, қоңсы-көрші болып қоныстанған қазақтар әлбетте туыстық принцип бойынша жүйеленген шаруашылықты жүргізу барысында тек мүдделес қана емес, туыстық қатынастар да белгілі дәрежеде рөл атқарған деуге болады.
Бір-бірінің өкпе-назын, әзіл-қалжыңын кек тұтпайды, керісінше, тату болса ағайындардың да ауызбірлігі, ауыл, рудың да берекесі туыстық қарым-қатынасы нығая түседі. . Дәстүрлі ортада отбасылық, рулық, туыстық қарым- қатынастың нормаларының ішінде іргелі мәнге ие, әсіресе ағайынды, туыс, аталас адамдардың әйелдерінің тату болуына ерекше мән беріп қадағалап отырған. Демек бір ата деңгейінде, арысы жеті атаға дейінгі ұрпақаралық қатынасты реттеуде абысындар сыйластығы мен жеке қатынасында өзіндік рөлі болған. Бір атаның арасындағы татулық-бірлік, кез келген күрмеуі қиын мәселелерді шешуде абысындар мәмілегер, бітістіруші орнында жүріп кез келген мәселенің оңды, оңтайлы шешілуіне мұрындық бола білген. Осыған байланысты «Абысын тату болса ас көп, ағайын тату болса am көп» деген қауымның бірлігінің арқауында абысындардың міндеті үлкен екендігін меңзейді. Демек, абысындар этномәдени тағылымда сыйластық, татулық, бірлік, ынтымақтың белгісі саналған. Өзінен үлкен абысынына қазақ келіндері шешей деп те атаған.
Дереккөздер
Санат:Тарих
IC 4739
IC 4739 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62246, ESO 140-36, AM 1836-615.
Сыртқы сілтемелер
IC 4739 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Трофа (Агеда)
Трофа (Агеда) (Trofa) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Агеда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2680 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,19 км² шамасында. Халық тығыздығы — 327,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Университатя (футбол клубы, Клуж-Напока)
«Университатя» (Fotbal Club Universitatea Cluj) — Румынияның Клуж-Напока қаласындағы футбол клубы, 1919 жылы «Societatea Sportivă a Studenţilor Universitari» деген атаумен студенттер командасы боп құрылды.
Қазіргі күнде Румыния екінші чемпионатында ойнайды. бірінші лигада соңғы рет 2014/15 жылғы маусымда ойнады.
Ұлттық
Румыния чемпионаты
Лига II
Лига III
Аға офицер
Аға офицер (Старший офицер) — Қарулы Күштердің барлық түрлерінің полковниктері (ӘТФ-да 1-ранг капитандары), подполковниктері (2-ранг капитандары), майорлары (3-ранг капитандары).
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жаңажол (Мақтаарал ауданы)
Жаңажол — Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы ауыл, Аязхан Қалыбеков ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен солтүстік-батысқа қарай 12 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1290 адам (634 ер адам және 656 әйел адам) болса, 2009 жылы 2197 адамды (1076 ер адам және 1121 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Бершвайлер-Кирн
Бершвайлер-Кирн (Berschweiler bei Kirn) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Биркенфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 275 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,53 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 34 009. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Гюнтер Хан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Глобулалы лейкоцит
Глобулалы лейкоцит (глобулярный лейкоцит); (leu- cocytus globularis; грек, leucos - ақ, kytos - жасуша; лат. globulus — дөңгелекше) —цитоплазмасындағы ірі қосындыларының қасиеттері шырлы жасуша (лаброцит) дәншелеріне ұқсас, эпителий ұлпасында кездесетін, пішіні дөңгелекше келген қозғалмалы лейкоцит. Глобулалы лейкоцит жануарлар ащы ішегінің бастапқы және соңгы бөліктері мен ішек бездерінің жоғарғы бөліктерінде көптеп кездеседі. Оның саны жануарлар түрлеріне байланысты өзгеріп отырады.
Мерзімдік кедендік декларация
Мерзімдік кедендік декларация (periodic of customs declaration (entry); periodos - промежуток времеии; круговращеиие) Бір тұлға бір тауарларды кедендік шекара арқылы тұрақты түрде өткізген кезде кеден органы күнтізбелік отыз күн ішінде Қазақстан Республикасының кедендік шекарасы арқылы өткізілетін барлық тауарға мерзімlік кедендік декларация беруге 0ұқылы.
Глобулалы лейкоцит
Дереккөздер
Санат:Лейкоциттер
Мерзімдік кедендік декларация
Егер тауарлардың Сыртқы экономикалық қызметтің тауар номенклатурасы бойынша бірдей жіктеу коды болса, олар бірдей тауарлар ретінде қарастырылады.
Егер біртұлға күнтізбелік отыз күң ішінде бір тауардың үш және одан да артық жеткізілімін жүргізсе, ондай тауарлар Қазақстан Республикасының кедендік шекарасы арқылы бір тұлға тұрақты түрде өткізетін тауарлар ретінде қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Қашқынбай Қазиев
Қашқынбай Қазиев (1884, қазіргі Торғай обл., Жанкелдин ауд., — 1956, сонда) — халық ақыны, жыршы, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерiлiсiне («Халық қозғалысы», «Аманкелдi батыр»), сов. өмір шындығына («Ұлы күш», «Социалистiк жарысқа», т. б.), В. И. Ленин бейнесiне («Ұлы жүрек», «Ленин туралы» ) арналған өлең–жырлары мерзімді баспасөзде жарияланған. Қашқынбай Қазиев «Сейфiлмәлiк», «Есiм-3ылиха», «Бозжігіт», «Мақпал қыз» тәрізді қисса-дастандарды, «Алпамыс», «Қобыланды», «Шора батыр», «Ер Сайын» сияқты батырлар жырын жатқа білген. Ауыз әдебиетiнiң үлгiлерiн, халық ақыдарының шығармаларын жинаушы болған.
Дереккөздер
Санат:1884 жылы туғандар Санат:1956 жылы қайтыс болғандар
Сөгәлі
Сөгәлі — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Сөгәлі ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 104 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Жамбыл жер асты су кен орны
Жамбыл жер асты су кен орны - Қостанай облысы жерінде. 1967 жылы барланып, сол жылы Жамбыл ауылын ауыз сумен қамтамасыз ету мақсатында іске қосылды.
Геологиялық құрылымы, сипаты
Кен орны аллювийлі шөгінділермен ұштасқан. Сонымен қатар бұл аймақта бақша өсіруге арналған суландырылатын жерлер де орналасқан. Тәуліктік су қорының мөлшері 1700 м2. Жамбыл ауылы Қаратомар су құбырына қосылғаннан кейін Жамбыл жер асты су кенінің жұмысы тоқтатылды.
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы кен орындары
Бастырғы
Бастырғы - күміс жалатылған бедерлі құйманың бір атауы. Ұзындығы бір құлашқа жететін кісе белдіктің бетіне қондырылған екі немесе үш елі болатын күміс.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Стоунуолл (Миссисипи)
Стоунуолл (Stonewall) — Миссисипи штатының Кларкe округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1149 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.9 км² шамасында. FIPS коды — 28-70760.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Бейнеақпарат
Бейнеақпарат (Видеоинформация) — түрлі-түсті кескіндер түрінде берілетін ақпарат (фотографиялар, суреттер және т.б.).
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Б. з. д. 658 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 658 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 658 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Төтенше бюджет
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Валерий Павлович Гладышев
Валерий Павлович Гладышев (23.2.1925 жылы туған, Алматы) – химия ғылым докторы (1964 ж.), профессор (1978 ж.). ҚазМУ-ды (1957 жылы, қазіргі ҚазҰУ) бітірген соң осы университетте оқытушы, профессор (1957–1961 жылдары, 1973–1980 жылдары), Бүкілодақтық сырттан оқытатын кеңес сауда институтының Қазақ бөлімшесінде оқытушы (1962–68), Қазақстан ғылым академиясының Химия-технология ғылымдары бөлімшесінде ғалым-хатшы (1964–1971 ж.), 1984 жылдан Павлодар пед. институтында проф. қызметтерін атқарады. «Амальгамные методы разделения и получения некоторых металлов» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Оның ғылыми-зерттеулерінің нәтижесінде амальгаманың физия-химия және металдардың электрхим. қасиеттері зерттеліп, металдардың амальгамамен және галий қорытпасымен цемент түзу заңдылығы анықталды. Гладышев 85 өнертабыстың авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Алматыда туғандар
Замарайка (Каква тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосьва өзені бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Госпиталь
Госпиталь - 1988 ж. ашылған емдеу мекемесі. Орал облысы ішкі істер басқармасына қарайды. Онда терапевтік және неврология сырқаттары бар 60 адам бір мезгілде емделе алады. Науқастардың сырқатын анықтауға және емдеуге арналған клиникалық-биохимиялық лаборатория, рентген, физиотерапиялық, лазерлік терапия, компьютерлік диагностика және массаж кабинеттері жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Муккендорф-Випфинг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1062 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 6,27 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — TU, ресми идентификациялық коды — 3 21 43.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херман Грюссингер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Бастырғы арқан
Бастырғы арқан - шаруашылықта қолданылатын арқан түрінің атауы. Жүк артқанда мықтап байлауға, жүктің үстіне жеңіл жабдықтарды бастыруға пайдаланады. Жасалуы басқа арқан түрлерінен өзгешелігі жоқ. Байырғы арқандар көбінесе қылдан ұзын да берік есілген. Қыл су тиген сайын ширығып қатая түседі. Тоғанақ басы иір келетін бастырғы арқан босаған кезде ширықтыру үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
IC 4740
IC 4740 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62306, ESO 71-20.
Сыртқы сілтемелер
IC 4740 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Фуэнтегинальдо
Фуэнтегинальдо (Fuenteguinaldo) — Испаниядағы қала. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Реболлар ауданында (комарка) орналасқан.
Ағаттық
«Ағаттық ісімізді білмедік пе? Көңілін бір нәрседен кірледік пе?» (I. Жансүгіров, Поэма). Поэма үзіндісінен тіліміздің түсіндірме сөздігінде берілген «әбестік, қателік, жаңсақтық» мағыналарын ұғынамыз. Бірақ «ағаттық» сөзінің тұңғыш мағынасын басқа түркі тілдері деректеріне зер салғанда ғана аңғара аламыз.
Фуэнтегинальдо
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 790 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 101,61 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 111 км.
Ағаттық
Якут тілінде: оғотук — балалық, аңғырт, аңқау, жетілмеген (Якут— русский словарь, 1972, 266) деген мағыналарға нұсқайды. Якут тіліндегі осы мағыналардың алғашқысы — «балалық» та, басқалары кейін пайда болған — туынды мағыналар. Өйткені бұл тілде: «оғо»—«бала», ал «оғото» тұлғасында «балапаным» дейтін мағына бар.
С. Маловтың топтастыруы бойынша, якут тілі — түркі тілдері ішіндегі өте көне тілдердің бірі. Осы көне тілдің ескі сөзі қазақ арасында да сақтала отырып, дыбыстық тұлғасын өзгерткен деуге әбден болады. Түркі тілдеріндегі дыбыс сәйкестігі заңдылығы бойынша көне тілдегі «о» дыбысы қазақ тілінде «а» болып, «оғою» сөзі «ағата», одан әрі «ағат» қалпына дейін жеткен. Бұл тұлға әлі де «бала» дегенді ғана аңғартып тұр. Оның «балалық» мағынасын беруі үшін, белгілі бір қосымша жалғануы қажет. Ол қосымша тек қана қатаң дауыстыдан басталмақ. Осылайша «ағаттық (ағат-тық)» тұлғасы пайда болып, бұл сөз алғаш «балалық» мағынасын аңғартса, уақыт өткен сайын үстеме мағына жамап, «әбестік», «жаңсақтық» ұғымдарын да беретін болған. Ойға салып қарасақ та, мұндай сипаттар көп жағдайда балаға, балалық шаққа тән екендігін байқау қиын емес. Мысалы: «Балам, түне күнгі ағат қылығыңнан соң жұрт көзіне түсуге өте қымсынатын көрінесің»... (Н. Ғабдуллин, Қызық дәурен). Осы сөйлемдегі «ағат» тұлғасының орнына «бала» дегенді қойсақ та, беретін мағынасына онша нұқсан келе қоймайды. Сөйтіп, «ағаттықтың» алғашқы мағынасының қазақшасы — «балалық» болмақ та, кейінгі мағыналары — аңғырттық, аңқаулық, әбестік, қателік, жаңсақтық деп топшылаймыз.
Баоань
Баоань — Қытайдағы моңғол халқы, Қытайдың ресми түрде танылған 56 халқының бірі. Олар негізінен Ганьсу провинциясында (90,6%), 5% - Цинхайда, 3,9% - Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданында тұрады. Халқы 14 мың адам (2000).
Тілі
Тілі - баоань тілі, халық өзінің жазба тілі ретінде қытай тілін пайдаланады. Баоан тілінің ерекшелігі ретінде қазіргі Моңғол Халық Республикасының моңғолдары мен ҚХР солтүстік-батыс моңғолдарының тілінде жоғалған жеке архаикалық белгілерді айтуға болады. Баоанда екі диалекті бар: Дахэцзян (Ганьсу провинциясында) және Түнжен (Цинхай провинциясында). Олармен көрші тұратын моңғолдар да Баоанның түнжен диалектісінде сөйлейді. 1950 жылдардың ортасына дейін баоан тілі өте нашар зерттелді және тіпті моңғол тармағының тілдер тізіміне де кірмеді. Баоан жазуы белгісіз, сондықтан оларда жазба ескерткіштер жоқ, олардың тарихы туралы мәліметтер де өте аз.
Таралу аймағы
Негізінен Ганьсу провинциясының Цзишишань-баоань-дунсян-салар автономиялық уезінде тұрады, аз бөлігі Ганьсу провинциясының Линься-Хуэй автономиялық округінде және Цинхай провинциясының Сюнхуа уезінде тұрады.
Тарихы
Олар өз атауын географиялық атаудан алды. Мин әулеті кезінде Цинхай өлкесінің Тонгрен ауданында қорғаныс лагері құрылып, Баоань қаласы салынды. Оның тұрғындары мұсылман болғандықтан және жергілікті хуэй ұлтымен кейбір ұқсастықтары болғандықтан, оларды «баоанхуэй» деп атаған. 1950 жылы олардың өтініші бойынша оларға Баоан деген атау берілді. Халықтық аңыздарға, тілдің ерекшеліктеріне және моңғолдарға ұқсас әдет-ғұрыптарға сүйене отырып, баоандықтар Цинхай провинциясының Тунжен аймағына Юань және Мин әулеттері кезінде келген моңғолдар-бұл аймақта тұратын хань, хуэй, ту, тибеттіктер және т. б. ұлттарымен араласып, жаңа ұлт құрды деп айтуға болады. Феодалдық жер иелерінің қысымымен олар Ганьсу провинциясының қазіргі Цзишишан автономиялық округіндегі 3 көрші ауылға көшуге мәжбүр болды, олар қазір жергілікті әдет-ғұрыптар бойынша "баоансанчжуан"деп аталады.
Кәсібі
Негізгі кәсібі егіншілік, мал шаруашылығы. Өсірілетін дақылдардың қатарына Тибет сұлысы (цинкэ), бидай, арпа, бұршақ дақылдары, картоп және т. б. жатады. Қолөнердің негізгі түрі - пышақ жасау өнері баоан халқының арасында өте жоғары деңгейде меңгерген. Екі жүзді ою-өрнекті пышақтар, қанжарлар және күміс бұйымдар кеңінен танымал. Аңыз бойынша, олардың ата-бабалары суық қару жасаумен Шыңғыс хан заманынан бері танымал болған, бірақ қылыштар мен басқа да заттар өткен ғасырларда жасалса, ал пышақ өндірісі бүгінгі күнге дейін өркендеп келеді. Пышақ ересек баоань костюмінің міндетті элементі болып саналады. Олар қымбат қонақтарға сиға беріледі, ал Баоань қыздары оны болашақ күйеуіне силайды.
Өмір салты
Ғасырлар бойы баоандар өз мәдениетін қалыптастырды. Ауызша өнердің байлығы ұлттық тарих, еңбек, махаббат оқиғалары болып табылатын әңгіме, аңыз, жыр, мақал-мәтелдерді қамтиды. Баоан халқы ән айтып, билегенді жақсы көреді. «Хуаэр» - олардың ең танымал және сүйікті әні. Ел игілігі үшін еңбек етуді, Отанға деген сүйіспеншілікті жырлайды. Фестиваль кезінде баоандар әрқашан «Хуаэр» әнін айтады. Баоандықтардың әдет-ғұрыптары мен ислам философиясының әсерінен қалыптасты. Сонымен бірге олар басқа ұлт өкілдерімен қатар тұрып, өз мәдениетінің кейбір элементтерін де қабылдады.
Ерлер ішекті және үрмелі музыкалық аспаптарда ойнағанды ​​ұнатады, әйелдер көркем қағаздан ою өнерімен танымал. Танымал ойындары – күрес және аттан садақ ату.
Әйелдер қою жасыл түсті жейде кигенді ұнатады, немесе жеңдері безендірілген көк немесе қара шалбар киеді. Ерлер ақ жейде, қара жеңсіз күрте, кішкене ақ қалпақ киеді. Тағамның негізін ұн өнімдері, картоп, ет, сүт және тұз қосылған шай құрайды. Бидай, жүгері, бұршақ өнімдері кеңінен пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қытай этникалық топтары
Жоғарғы Кузь-Ю
Жоғарғы Кузь-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Визинга өзенінің сол жағалауынан 117 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бленнорея
Бленнорея, көз созы (грек. blennos — шырыш, ірің және rhoe — ағысы) — көздегі дәнекер қабықтың жұқпалы ауруы. Көзден өте көп ірің ағумен сипатталады. Бұл ауруды, көбінесе, гонококк, кейде пневмококк, стрептококк вирустары қоздырады. Адамның жасына қарай нәресте Бленнореясы, балалар Бленнореясы және ересектер Бленнореясы деп бөлінеді. Ауруды анасы сан.-гигиена сақтамағанынан, ал ересек адамдар жеке бастың тазалығын дұрыс ұстамағандықтан (лас қолдан) жұқтырады. Ең алдымен адамның бір көзі ауырады. Жаңа туған нәрестелер 2 — 3 күннен кейін қабақтары қатты ісініп, көзден ірің аралас қанды жас шығады. Дәнекер қабық ісініп, қызарады да, тез қанайтын болады. 3 — 4 күннен кейін дәнекер қабықтың ісінгені азайып, босаңсиды да, көзден жасыл түсті қою ірің ағады. Ол 4 — 5 аптаға созылады. Ауру жазылғаннан кейін дәнекер қабықта тыртық қалмайды. Тек қасаң қабықтан ірің көп бөлінсе, ол тесіліп, вирустың көз ішіне еніп кетуінен көз көрмей, науқас соқыр болып қалуы мүмкін. Ауру кезінде көзді байламау керек, себебі ол вирустардың тез көбеюіне ықпал етеді.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Биология
Қазақ хандықтарының сыртқы саясаты мен дипломатиясы (15-17 ғасыр)
Қазақ хандықтарының сыртқы саясаты мен дипломатиясы (15-17 ғасыр), Қазақ хандығы 15 ғасырдың 60 жылдарының ортасы мен 70 жылдарының басында (Мұхаммед Хайдар Дулатидің есебі бойынша 1465-66 ж.) Батыс Жетісуда құрылды. Оның негізін қалаушылар Керей хан мен Жәнібек хан болды. Қазақ хандықтарының сыртқы саясат жөніндегі бағыт-бағдары және дипломатиялық қатынасы белгілі бір дәуірдегі ішкі, әсіресе сыртқы жағдайға сәйкес өзгеріп отырды.
Жәнібек хан мен Керей ханның дипломатиясы
Жәнібек хан мен Керей ханның одақтық қатынас орнатқан тұңғыш мемлекеті Моғолстан болды. Бұл достық одақ 1468 ж. Шығыс Дешті Қыпшақтың билеушісі Әбілхайыр ханның Жетісуға, ойраттардың (қалмақтардың) Моғолстанға шабуыл жасауына байланысты құрылып, 16 ғасырдың 30 жылдарына дейін созылды. 1468 ж. Әбілхайыр хан өлген соң Шығыс Дешті Қыпшақты билеу үшін Өзбек ханның мұрагерлерімен күрескен қазақ хандары Шайбани әулетімен билікке таласып жүрген Жошы әулетінен шыққан Ахмет ханмен, Махмұт ханмен, Ибақ ханмен және т.б. одақтасты.
Қазақ хандары сыртқы саясатта, ең алдымен, Шығыс Дешті Қыпшақ мемлекеттерінің ежелгі экономикалық және саяси орталығы болған Сырдария бойындағы Сығанақ, Сауран, Отырар, Ясы (Түркістан) және басқа қалалардағы өз билігін нығайтуға күш салды. Ал олардың Дешті Қыпшақтағы негізгі бәсекелесі Әбілхайыр ханның немересі Мұхаммед Шайбани хан да қазақ даласындағы халықтарды билеу және одан кейін Орта Азиядағы Темір әулетінің қол астындағы жерлерді жаулап алу үшін Оңтүстік Қазақстанның осы қалаларына арқа сүймек болды.
Дешті Қыпшақтағы және Түркістан қалалары үшін ұзаққа созылған күрес 15 ғасырдың ақырында Сырдария бойындағы бірқатар қалалардың қазақ хандарының қол астына көшуімен және Шайбани әулетінің Орта Азияға ығысуымен аяқталды. Шайбани әулетімен уақытша бітім жасалды.
Қасым ханның дипломатиясы
Қазақ хандығы Қасым хан (1511-1532) тұсында күшейе түсті. Ол Жетісудағы өз иелігін едәуір ұлғайтты, Жетісудағы қазақ руларын қазақ хандығына қосып алды. Қасым хан Мәскеу мемлекетімен де дипломатиялық байланыс орнатты. Қасым ханнан кейін қазақ хандықтары әлсіреп, сыртқы саясатта да өзгерістер болды, Таһир ханның (1523-33) Шайбани әулетімен Сырдария бойындағы қалалар үшін соғысы сәтсіз аяқталды. Ноғай Ордасы маңғыттарымен соғыста да жеңіліп қалып, моғолдармен одақты нығайтудың жолын іздеді. Алайда Жетісуда өз үстемдігін қайта орнатуға тырысқан моғолдың феодал билеушілері бұған қарсы шықты. Ақыры 16 ғасырдың 30 жылдарында қазақ хандары мен моғол билеушілері арасындағы достық қатынас біржолата үзілді. Моғолстан ханы Әбд ар-Рашид хан (1533 ж. таққа отырды) Шығыс Түркістанда жайылымдық жердің жетіспеуіне байланысты болған экономикалық қиындықтардан құтылу үшін өзбектермен – шайбани әулетімен одақтасып, бұрынғы жерлері – Жетісу мен Тянь-Шаньды қайтарып алуға тырысты. Қазақтар қырғыздармен одақ құрып, Жетісу және Тянь-Шаньдағы өз иеліктерінің тәуелсіздігін сақтап қалды.
16 ғасырдың 2-жартысында Қазақ хандығының сыртқы саяси жағдайы бұрынғыдан да қиындай түсті. Абд Рашид ханмен ұзаққа созылған соғыс, ойраттардың (қалмақтардың) Жетісудың шығысына қысымы, Ноғай ұлысы мен Сібір хандығының шабуылға әзірленуі, Мәскеу мемлекетінің 1552 ж. Қазан, 1557 ж. Астрахань хандықтарын басып алғаннан кейін қазақ даласына жақындауы – осының бәрі қазақ ханы Ақназарды (1538-80 ж. билік құрған) өзбек ханы Абдолла ІІ-мен «антасқан шарт» жасауға мәжбүр етті. Қазақ хандары Ақназар, Шығай (1580-82 ж. билік еткен), Тәуекел (1586-98 ж. билік құрған) Абдолла ІІ-ге Ташкент билеушісі Баба сұлтанның бүлігін басуға көмектесе отырып, Сырдария бойындағы қалалардағы өз жағдайларын жақсарта түсуге тырысты. 16 ғасырдың ақырында Ресеймен экономикалық және дипломатиялық байланысты нығайту қазақ хандықтарының бұл кездегі жағдайын бір шама жақсартудың маңызды факторы еді.
Тәуекел ханның дипломатиясы
Тәуекел хан 1583 ж. өзбектермен «анттасқан шартты» бұзып, Бұхараға қарсы Ресеймен саяси одақ құруға қадам жасады. 1594-95 ж. Құлмұхаммед және Вельямин Степанов басқарған елшіліктер алмасылды. Ресейдің Аболла ІІ мен Көшімге қарсы соғыста Тәуекелге көмек көрсетуі, сауда қатынасын ұлғайту, қазақ ханының Ресей азаматтығын қабылдауы жайлы келіссөздер жүргізілді. Тәуекел хан Ресейдің қолдауымен Сырдария бойындағы қалалар үшін ұзаққа созылған күресті сәтті аяқтады. Тәуекелдің мирасқоры Есім ханның (1598-1628 ж. билік жүргізген) 1598 ж. Бұхарамен жасасқан бітім шарты бойынша Түркістан мен Ташкент қазақ хандығына берілді.
Қазақ хандығының 17 ғасырдағы сыртқы саясаты үш бағытта жүргізілді; аштархан әулетінің қазақ билеушілерін Ташкент пен Түркістаннан ығыстыруға тырысқан әрекетіне қарсы күрес; орыс мемлекетімен қарым-қатынасты бұрыңғыдан да нығайта түсу; Жоңғар хандығының шапқыншылығына қарсы тәуелсіздік үшін күрес.
Ал 80 жылдары Жоңғар хандарының Оңтүстік Қазақстандағы қысымы күшейді. Бұл кезеңде қазақтар мен орыстардың саяси және экономикалық байланысы жаңа сатыға көтеріле бастады. 1686-98 ж. Тәуке хан (1680-1718 ж. билік жүргізген) Сібір арқылы Ресейге бес елшілік жіберді. Жоңғарлардың шабуыл жасау қауіпі күшейе түсуіне байланысты Қазақстанның Ресей қарамағына өтуі бірінші кезекті мәселеге айналды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ хандығы
Ножан-сюр-Марн
Ножан-сюр-Марн (Nogent-sur-Marne) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-де-Марн департаментінде орналасқан. Ножан-сюр-Марн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 94052, пошта индексі — 94130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30956 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10823,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Астра (футбол клубы)
«Астра» (Asociația Fotbal Club Astra Giurgiu) — Румынияның Джурджу қаласындағы футбол клубы, 1921 жылы Плоешти қаласында Астра-Румыния СК деген атаумен құрылды. Қазіргі базасына 2012 жылы ауысты.
Сілтемелер
Санат:Румыния футбол клубтары
Бірінші Турышевка
Бірінші Турышевка — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Турышев өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жамбыл (Аязхан Қалыбеков ауылдық округі)
Жамбыл — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Аязхан Қалыбеков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен солтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 696 адам (353 ер адам және 343 әйел адам) болса, 2009 жылы 800 адамды (397 ер адам және 403 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Брандиви
Брандиви (Brandivy) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56022, пошта индексі — 56390.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Сен-Мартен-Сент-Катрин
Сен-Мартен-Сент-Катрин (Saint-Martin-Sainte-Catherine) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23217, пошта индексі — 23430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 343 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Фёдор Фёдорович Брандт
Фёдор Фёдорович Брандт(Иоганн Фридрих фон) мамыр 1802 жыл, Йютербог – 15 шілде 1879 жыл, Эстлянд губерниясы) – неміс зоологі, ботаник.
Өмірбаяны
Орыс энтомологиялық қауымдастығының президенті. Виттенберг лицейінде оқыған.
1821-1826 жылдар аралығында Берлин университетінде медициналық білім алған.
1824 жылы медицина ғылымының докторлық дәрежесін алу үшін ғылыми диссертация қорғаған. Брандтың ғылыми еңбектері зоопалеонтология, зоотомия, зоогеография салаларын қамтиды.
1879 жылы 3 (15) шілдеде Ресей империясы, Эстлянд губерниясында қайтыс болған.
Дереккөздер
Санат:25 мамырда туғандар Санат:1802 жылы туғандар Санат:Йютербогте туғандар Санат:15 шілдеде қайтыс болғандар Санат:1879 жылы қайтыс болғандар Санат:Эстляндия губерниясында қайтыс болғандар Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының мүше-корреспонденттері Санат:Ақ қыран орденінің (Ресей империясы) иегерлері Санат:Ботаникалық таксондар авторлары
Тропесу
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1297 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,40 км² шамасында. Халық тығыздығы — 138,0 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Мордовская
Мордовская — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Самара облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куйбышев суқоймасының оң жағалауынан 1732 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Куйбышев суқоймалары Камское Устье қала типті ауылдан Үлкен Черемшан өзендерін қоспағанда Куйбышев су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Черный Палец
Чёрный Палец — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шойна өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Риваросса
Риваросса (Rivarossa) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1427 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 130 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 10040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мария Магдалина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Ла-Сантинель (Нор)
Ла-Сантинель (La Sentinelle) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59564, пошта индексі — 59174.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3332 адамды құрады. Халық тығыздығы — 856,56 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Лёбниц (Алдыңғы Померания)
Лёбниц (Алдыңғы Померания) (Löbnitz (Vorpommern)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы Солтүстік Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 642 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 57 054. Муниципалитеттің басшысы — Лотар Зайб.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Растник (Кырджали облысы)
Растник (Растник) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 104 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері