cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қыржол
Географиялық орны
Алматы облысы Райымбек ауданы Сарыбастау ауылының солтүстік-шығысында 51 км, Қытаймен шекаралас жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 2735 м. Мамыр-желтоқсан айларында салт атты адам өте алады. Беткейлік шайылумен бірге бойлық эрозия әрекеттері күшті дамыған. Батысынан Сатылыхасан өзенінің саласы бастау алады. Жатық беткейлі тар өзен арналары жоғары қарай біртіндеп сатылы жонды қырқаларға ұласады. Оңтүстік-батысында Сарытау, батысында Үшхасан таулары бар. Асудың биік белдеуінде қылқанды орман өскен.
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы асулары Санат:Қытай асулары
NGC 7755
NGC 7755 — Sculptor шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 27 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7755 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 72444, ESO 471-20, MCG -5-56-14, UGCA 443, AM 2345-304, IRAS23452-3048.
Энсисо
Энсисо (Enciso) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Арнедо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 162 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 69,69 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 72 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Оразбай Жaлғасбайұлы
Оразбай Жaлғасбайұлы (1916, Адай у., Ақшымырау ауылы – 1995) – соғыс ардагері. 1940 – 45 жылы Ұлы Отан соғысында Сталинград шайқасы, Ростов операциясына, Варшава, Прага қалаларын азат етуге қатысқан. 1-дәрежелі Отан соғысы ордені мен «Ерлігі үшін», «Праганы азат еткені үшін» т.б. медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Марци
Марци (Marzi) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1020 адамды құрайды. Халық тығыздығы 68 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 87050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Алгош
Алгош (Algoz) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Фару округінің құрамына кіреді. Силвеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алгавре регионына қарасты Алгарве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2946 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 38,91 км² шамасында. Халық тығыздығы — 75,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алгарве провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фару округінің елді мекендері
Girls' generation
2000 жылы бұл топтың алғашқы мүшесі ретінде келген Чон Джессика. Ал одан кейін Джессиканын сіңілісі Кристалл ( Krystal ) SM Entertainment компаниясының f(x) тобының мүшесі болып қабылданған.
2000 жылы екінші болып келген Суёң мен Хёён еді. Хёён топтағы бас биші. Ол «Winners Dance School» атты би мектебін бітірген. 2001 жылы топтың келесі мүшесі Юриді қабылдаған. Ол осы топқа қосылу үшін би билеп, өзінің сүйікті орындаушысы Бритни Спирстың әнін орындап береді. Сохён - топтағы ең жасы ретінде "Макнэ" болып келдген еді. Осы жылдары группаның лидері Тэён "SM’s 8th Annual Best Contest" атты конкурсынан бас жүлдені ұтып алғаннан кейін, топқа іріктелінген. 2004 жылы қазан айында Тиффани топқа қабылданды. 2007 жылы, келесі әрі соңғы қабылданған Санни болды.
2007 жылы 19 шілдеде Girls' Generation тобының алғашқы әні «Into the New World»﻿ (다시 만난 세계) жарық көрді. Одан кейін, екі әндері шықты, «Beginning» және «Perfect for You».
5 тамыз, 2007 жылы алғашқы шыққан әуендері Кореяның музыкалық телеарналарында көрсетіле бастады. Ал келесі бейнебаяндары Оңтүстік Кореяның танымал телеарналары: MBC «Show! Music Core», KBS «Music Bank» телеарналарында көрсетілді. 2007 жылы щыққан алғашқы альбомдарының ішінде: «Into the New World», «Perfect For You», «Honey» және басқада 8 әуен болды. 2008 жылы Girls' Generation тобының екінші альбомы — «Kissing You» деп аталды. Наурыз айында бұл атау өзгертіліп, «Baby Baby» деп алынады. Осы уақыттарда Джессика, Тиффани және Сохён «Roommate» мини-альбомын шығарады. Бұл альбомдағы басты әуен «Oppa Nappa»  деп аталды. Келесі әуендері «Mabinogi» (It’s Fantastic!). Бұл видеороликте Тиффани басты рөлді сомдады.
2009 жылы Gee әуеніне видеоролик шығара отырып, танымал болды. Сонымен қатар, Тиффани мен Юри MBC’s Music Core бағдарламасына жүргізуші болып тағайындалды.
Аз ғана үзілістен кейін олар «Tell Me Your Wish» атты әуендерін жазды. 7 қазанда өздерінің әуендері «Chocolate Love». Бұл әуен ұялы телефон жарнамасы LG CYON phone, "Chocolate" үшін арнайы жазылды. 2010 жылы Oh! Run Devil Run атты әндерін жариялады.Үшінші мини-альбомы «Hoot» болды.
2009 жылы,15 желтоқсанда "Ең мықты орындаушылар" деп аталатын мақтаумен марапатталды. 2010 жылы осы орындаулары бойынша 1-ші орында болды. Олардың әуендері осы жылдың ең үздік әуендері болды. 2011 жылы «Mr. Taxi», «Girls' Generation» және «The Boys» әндерін шығарды, 2011 жылғы альбомдары «Visual Dreams». Бұл әуенге бейнебаян 17 қаңтарда түсірілді. 20 қаңтарда "жылдың үздік орындаушылары" атағын алды. 27 сәуірде жапон тілі үшін «MR. TAXI», «Run Devil Run» әндері қайта жазылды. Осы әуендерге бейнебаян түсіру арқылы, "Үздік бейнебаян" марапатымен мадақталды. Бұл альбомнын 944 көшірмесі Оңтүстік Кореяда таралды.
2012 жылы, 2 қаңтарда екі бірдей жүлдені жеңіп алды. Ал 24 ақпанда жапондық әуен "Time Machine" жарық көрді.
2013 жылы, 1 қаңтарда "I Got A Boy" әуені жарық көрді. Бұл әуенге түсірілген бейнебаянды кореялықтардың көңілінен шыққан еді. Сонымен қатар, бірнеше әуендері жарық көрді.
Girls Generation тобының үш мембері (Taeyeon, Tiffany, Seohyun) ұйымдаса келе, TaeTiSeo атты топтарын құрды. Бұл оларды одан әрі танымал етуіне септігін тигізді.Олар өздерінің "Twinkle" атты әуендері үшін белгілі жүлдені жеңіп алды.
Санат:Оңтүстік Корея музыкалық топтары‎
Жүктік жартылай тіркеме
Жүктік жартылай тіркеме - жүк тасымалдауға арналған жартылай тіркеме.
Дереккөздер
Санат:Физика
Өлшем (құрал)
Өлшем – берілген мөлшердің физикалық шамасын көрсететін өлшеу құралы. Мысалы, кіртас – масса өлшемі, кванттық генератор – жиілік өлшемі, т.с.с. Өлшеу дәлдігіне және қолдану мақсатына байланысты өлшем үлгілік (эталондық) және күнделікті қолданыстағы болып бөлінеді.
Букак (Тырговище облысы)
Букак (Букак) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Антоново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7996. ЕКАТТЕ коды — 6919.
Төменгі Кулаш
Төменгі Кулаш — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулышман өзенінің оң жағалауынан 116 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
Доази
Доази (Doazit) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,16 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40089, пошта индексі — 40700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 904 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,79 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Дильмиссен
Дильмиссен (Dielmissen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хольцминден ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 832 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 55 010. Муниципалитеттің басшысы — Тео Краузе.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Маджапахит
Маджапахит (Majapahit empire) (13-16 ғасырлар), шығыс Явада орналасқан Индонезиядағы соңғы индуистік патшалық. .
Сингасари ханзадасы Виджая негізін қалады. Ол қарсыласын жеңу үшін ҚҰБЫЛАЙХАННЫҢ (КЕРТАНАГАРА) әскери одағымен бірікті, ал кейіннен моңғолдарды қуып шықты.
Кейбір ғалымдар Маджапахит қазіргі Индонезияның барлық жері мен Малайзияның бір бөлігі десе, ал басқа ғалымдар тек қана Ява мен Балиды қамтыған деп санайды. Патша Хаям Вурук пен оның бас министрі ГАДЖА МАДА басқарған 14 ғасырдың ортасы биліктің қарыштап дамыған кезеңі болды.
Яваның солтүстік жағалауындағы мұсылман мемлекеттерінің дамуы империяның өмірін тоқтатты.
Дереккөздер
Санат: География Санат: Тарих
Қиманың бұралу бұрышы
Қиманың бұралу бұрышы. Әрбір қиманың өзінің бастапқы қалпына сәйкес бұрылуы. Қима іс жүзінде өте кішкентай бұрышқа бұрылады, әдетте ол 1°-тан аспайды. Қиманың бұралу бұрышы орын ауыстырудың x бойынша алынған бірінші туындысына тең.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Приозёрное (Павлодар облысы)
Приозёрное — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты болған ауыл. 2003 жылға дейін Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты Жолқұдық ауылдық округінің құрамында болып, таратылған.
Халқы
1989 жылы ауылдағы тұрғын саны 919 адамды құраса, 1999 жылға сәйкес, ауылда 157 адам (72 ер адам и 85 әйел адамдар) тұрған. Қазіргі уақытта ауылда ешкім тұрмайды
Дереккөздер
Санат:Ақсу қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Иосиф Бенционович Коган
Иосиф Бенционович Коган (2.10. 1920, Молдова, Кишинев қаласы - 30.12. 1982, Алматы) - концертмейстер, скрипкашы, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі (1966).
Кишиневтегі жеке меншік "Униря" консерваториясын (1939), Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) сырттай (1954) бітірген. 1940 - 42 жылдары Молдаван филармониясының симфониялық оркестрінің скрипкашысы және концертмейстері қызметін атқарды. 1942 жылдан Қазақ филармониясының солисі. 1954 - 82 жылдары Алматы консерваториясында оқытушы болды (1967 жылдан доцент).
1958 жылы Мәскеуде өткен Қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысты. Гастрольдік сапармен еліміздің көптеген қалаларында өнер көрсетті.
Дереккөздер
Санат:2 қазанда туғандар Санат:Кишиневте туғандар Санат:1920 жылы туғандар Санат:30 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1982 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан концертмейстерлері Санат:Қазақстан скрипкашылары Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері Санат:Унря консерваториясы түлектері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Молдаван филармониясы тұлғалары Санат:Қазақ мемлекеттік филармониясы тұлғалары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары Санат:Қазақстан музыкатанушылары
Қозғалыс кедергісі
Қозғалыс кедергісі - берілген аймаққа өту кезінде оптимальды жылдамдықтың төмен деуінен, уақыт шығынымен сипатталатын қозғалыстың тоқтауын тұдыратын кез келген себеп.
Дереккөздер
Санат:Физика
Андалузит
‎нобай|Андалузит
Андалузит  – силикаттар класына жататын минерал. Химиялық формуласы: Al2[SіO4]О. Кристалдары ромбылық сингонияда ірі призма немесе бағана тәрізді болып қалыптасады. Сұр, сары, қоңыр, қызғылт, қызыл, жасыл түсті әрі шыныдай жылтыр болады. Қаттылығы 7 – 7,5; меншікті салмағы 3,1 – 3,2 г/см3. Андалузит негізінен жапсарлы метаморфтану әсерінен түзіледі. Сазды тақтатастар, қайталама кварциттер арасында кездеседі. Орталық Қазақстанда жиі тараған. Андалузит құрамды тау жыныстарынан муллит және кристобалитті шыны өндіріледі.
Санат:Алюминий минералдары Санат:Силикат минералдар
NGC 733
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Байқадам ауылдық округі
Байқадам ауылдық округі – Жамбыл облысы Сарысу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Саудакент ауылы кіреді. Орталығы – Саудакент ауылы. Округ құрамында болған Жарқұдық ауылы 2019 жылы таратылған.
Халқы
Тұрғыны 5550 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Сарысу ауданы ауылдық округтері
Қазақстан Республикасы Энергетика, индустрия және сауда министрлігінің Аэроғарыш комитеті
Қазақстан Республикасы Энергетика, индустрия және сауда министрлігінің Аэроғарыш комитеті (1999-2001) ҚР Үкіметінің 1999 ж. 29 қарашадағы қаулысымен құрылды. ҚР Президентінің 2000 ж. 13 желтоқсандағы министрлікті қайта ұйымдастыру туралы Жарлығына сәйкес ҚР Үкіметінің 2001 ж. 25 қаңтардағы қаулысымен комитет ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрлігінің Аэроғарыш комитеті болып қайта ұйымдастырылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары
Балкани (футбол клубы, Сува-Река)
Балкани (Football Club Ballkan) — Косованың Сува-Река қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Сува Река Сити" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 1500 адам.
Клайнрупрехтс
Клайнрупрехтс (Kleinruprechts) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гмюнд округінің құрамына енеді.
Балкани (футбол клубы, Сува-Река)
2021 жылы тұңғыш рет ел чемпионы атанды.
Клайнрупрехтс
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1215 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 22.73 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GD, ресми идентификациялық коды — 3 09 40.
Ақсуат ауылдық округі (Теректі ауданы)
Ақсуат ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы әкімшілік бірлік.
Клайнрупрехтс
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Штрондль (АҰП) саналады.
Ақсуат ауылдық округі (Теректі ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақсуат, Әйтиев, Магистральное, Пойма ауылдары кіреді. Орталығы – Ақсуат ауылы.
Клайнрупрехтс
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Клайнрупрехтс
Ақсуат ауылдық округі (Теректі ауданы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2751 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы ауылдық округтері
Ер-Яха (Нурма-Яха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сүзгілі желдеткіш кешені
Сүзгілі желдеткіш кешені (фильтровентиляционный комплекс) — ауаны улағыш, радиоактивтік заттар мен бактериялық құралдардан тазартуға арналған сүзгілі желдеткіштер аппаратурасының жиынтығы. Бұл кешен ауа жинағыш каналдан, ауа үрлегіштен, сүзгілі сіңіргіштен, желдеткіш пен ауаны таратушы жүйеден тұрады. Сүзгілі желдеткіш кешені далалық қорғаныс құрылыстарын — каналдарды, командалық және бақылау пунктерін, медициналық пункттер мен өзге де объектілерді жабдықтауда қолданылады.
Ер-Яха (Нурма-Яха тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Сүзгілі желдеткіш кешені
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қос таврлы арқалық
Дереккөздер
Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Мадженттік ұрыс
Мадженттік ұрыс (Magenta, Battle of) (1859 жыл), Австрия-италия-француздық соғыс кезіндегі 1859 жылғы ұрыс; Италияның солтүстігіндегі Ломбардиде француз-сардин мен австриялық әскерлердің арасында 1859 жылы 4 шілдеде болған ұрыс атауы. .
Француздарға қиындықпен келген бұл жеңіс Италия үшін тәуелсіздікке жетудің маңызды қадамы болды. Бұл көптеген аймақтарда австрия билігінің жойылуына әкеліп және олар Италияны біріктіру қозғалыстарына қосылды.
Дереккөздер
Санат: Тарих
Мезофильдер
Мезофильдер - сыртқы, ортаның темперетурасы бір қалыпты болғанда, (+30°-+40°С) өніп өсіп көбейетін микроағзалар.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Боденфельде
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Вьевиль-ан-Е
Вьевиль-ан-Е (Viéville-en-Haye) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54564, пошта индексі — 54470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 167 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Нивальды климат
Таулардың ең биік бөліктеріне және Антарктидаға, Арктикаға, Гренландияға тән. Нивальды климат өңірінде де қатты күйде жауған жауын-шашын мөлшері оның еруі мен булануынан әлдеқайда артық болып, көп жылдық мұздықтар мен қар үйінділері шоғырланады. “Нивальды климат” терминін алғаш 20 ғасырдың басында неміс ғалымы А.Пенк климатты геоморфол. жіктеу кезінде енгізді.
Дереккөздер
Санат:География Санат:География және геодезия
Блак хаук (Колорадо)
Блак хаук (Black Hawk) — Колорадо штатының Гилпин (Gilpin) округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Вадим Константинович Каратаев
Вадим Константинович Каратаев (15 қаңтар 1964 жыл, Луганск облысы, Украин КСР, КСРО) — КСРО-лық және украиналық футболшы, жартылай қорғаушы. КСРО-ның бірнеше дүркін чемпионы.
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары Санат:Черноморец Одесса ФК ойыншылары Санат:Нефтчи Баку ФК ойыншылары Санат:Зимбру ФК ойыншылары
Ширмоль
Ширмоль (кейде ширма) — ашыған қамыр қосып, ашытылып дайындалған қамырдан тандырда жабылатын тәжік нандары. Ашытқы орнына тұт дәндерін қолданады. Бұл нан түрін пісіруге мол уақыт қажет. (14 сағат ашытқы дайындауға, 6 сағат оның жетілуіне, 2 сағат қамырды толықсытуға, бөлшектеуге және пісіруге). Үстіне зере дәндерін себеді.
Ныжа-Шор
Ныжа-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хейги-Яха өзенінің оң жағалауынан 180 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санта-Мария-Майор (Фуншал)
Санта-Мария-Майор (Фуншал) (Santa Maria Maior) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Мадейра округінің құрамына кіреді. Фуншал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Мадейра регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13970 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,88 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2862,7 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мадейра округінің елді мекендері
Кеңөзек (көл)
Дереккөздер
Санат:Махамбет ауданы көлдері Санат:Жайық су алабы өңірі
Санта-Рита (Мараньян)
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 31033 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 786,081 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1964 жылы құрылған.
Санат:Мараньян елді мекендері
Ақжарма (Сырдария ауданы)
Ақжарма (1997 жылға дейін — Ильич) — Қызылорда облысы Сырдария ауданындағы ауыл, Ақжарма ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тереңөзек ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 18 км жерде, Ақжарма каналы жағалауында, шөл белдемінде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1957 жылы ұсақ артельдер негізінде ұйымдасқан Ленин атындағы ұжымшар орталығы ретінде қаланды. Ауылда күріш ақтайтын 4 цех, ұн тартатын диірмен, макарон цехы жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, ауылдық емхана, мәдениет үйі, кітапхана, монша, мешіт бар.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2830 адам (1469 ер адам және 1361 әйел адам) болса, 2009 жылы 2545 адамды (1340 ер адам және 1205 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сырдария ауданы (Қызылорда облысы) елді мекендері
Гранд Маунд (Айова)
Гранд Маунд (Grand Mound) — Айова штатының Клинтон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.8 км². FIPS коды — 19-32025.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 676 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Клинтон округы (Айова)
IC 1536
IC 1536 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 949, MCG 8-1-32, MK 939, ZWG 549.28, NPM1G +47.0007.
Сыртқы сілтемелер
IC 1536 Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Краденбах
Краденбах (Kradenbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 157 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,73 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 33 040. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Паули.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Мендичино
Мендичино (Mendicino) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8560 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 231 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Пошта индексі — 87040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Николай Чудотворец.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Руйка (Немда тармағы)
Руйка — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Немда өзенінің оң жағалауынан 133 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Химиялық мелиорация
thumb|300|Мелиоратор жұмыс үстінде Химиялық мелиорация — екпе дақылдарға қолайлы жағдай туғызып, өнімін арттыру және еңбек шығынын кеміту үшін топыраққа химиялық жолмен әсер ететін шаралар жүйесі.
Химиялық мелиорацияның әсерінен өсімдік тамыры өсетін топырақ қабатындағы өсімдікке зиянды тұздар мөлшері кемиді, топырақтың қышқылдығы және сілтілігі төмендейді.Химиялық мелиорация топыраққа қоректік заттардың түрлерін молайтады, оның физикалық-химиялық күйін жақсартады. Жер жағдайы, ауа райы ерекшеліктеріне, өсірілетін дақылдар және оның агротехникасының әр түрлілігіне байланысты топырақ құрамы мен құнарлылығын арттыруға бағытталған Химиялық мелиорация түрлері де, әдістері де, техникасы мен технологиясы да белгілі аймақ жағдайына байланысты болады. Қара топырақсыз өңірдегі батпақты, күлгін, шымды-күлгін және сілтісізденген топырақтың қышқылдығын төмендету үшін топыраққа әк және шөлді-шөлейт аудандарда тұзды және сортаң топырақтың сілтілігін төмендету үшін гипс қосады. Химиялық мелиорацияның маңызды шараларына: топырақтың өсімдік тамыры жайылған қабатына фосфор тыңайтқыштарын, шымды-батпақ топырақтарға құрамында мыс бар тыңайтқыштарды шашу; бұл топырақтардың қышқыл түріне мыс пен әк тыңайтқыштарын аралас қолдану; суландырылған жерлерге бағалы дақылдар себу; өсімдіктерді арамшөптерден, зиянкестер мен аурулардан қорғауды тиімді ұйымдастыру; топырақты өңдеу; егін егу және баптау жұмыстарын уақытында жүргізу; тыңайтқыштарды егіс танабына біркелкі енгізу, т.б. жатады. Химиялық мелиорация жұмыстары суару, топырақ эрозиясымен күрес шаралары, сортаң топырақтарды жуу, т.б. мелиорациялаудың басқа түрлерімен кешенді жүргізгенде нәтижелі болады.
Дереккөздер
Санат:Егін шаруашылығы
Рождественка (Павлодар облысы)
Рождественка — Павлодар облысы Павлодар ауданы, Рождествен ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 52 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 870 адам (424 ер адам және 446 әйел адам) болса, 2009 жылы 717 адамды (364 ер адам және 353 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Чека-Кикя
Чека-Кикя — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тюнемпыль-Кикя өзенінің сол жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ватылька
Ватылька — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таз өзенінің сол жағалауынан 792 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 273 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Маджоң
Маджоң (mah-jongg), әдетте 4 адам ойнайтын шыққан тегі қытайлық ойын. .
Ойын үшін 144 ұқсас домино пластинканы қолданып, ойыншылардың бірі ұтылып қалғанша ойыншылар алып, лақтырып отырады. Бұл ойынның мақсаты РАММИ карталық ойынына ұқсас. Ойын шамамен 19 ғасырда пайда болды. Ойынның атын Д.П.Бэбкок ойлап тауып, оны бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Батысқа таратты.
Ойын жинақтамасына ұпайды есептеу және пластинкаларды тік қою үшін ойын тасының сыңары, белгілі сандағы жетондар немесе фишкалар енеді, сөйте тұра басқа ойыншылар олардың бет жағын көрмеуі керек.
Дереккөздер
Санат: Тарих Санат: Қытай
Соколки
Соколки — Башқұртстанның Белокатай ауданындағы ауыл, Жаңа Белокатай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 292 адамды құрады. Пошта индексі — 452580, ОКАТО коды — 80210822002.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бариано
Бариано (Bariano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3940 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 595 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 24050.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Gervasio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Алжезур (аудан)
Алжезур (аудан) (Aljezur) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Фару округінің құрамына кіреді. Алжезур муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алгавре регионына қарасты Алгарве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 687 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 167,36 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алгарве провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фару округінің елді мекендері
Төменгі Тар-Тагай
Төменгі Тар-Тагай — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулышман өзенінің сол жағалауынан 133 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Мұрат Солтаншәріпұлы
Мұрат Солтаншәріпұлы (1949 жылы туған, ҚХР, Санжы облысы, ШУАР, Фукаң ауданы). Пекин өнеркәсіп университетін бітірген (1977). Шынжаң №3 механика зауытында инженер, оқу-ағарту баспасында, Қоғамдық ғылымдар академиясында редактор және зерттеуші болып істеген. 1984 — 1995 жылдары "Тіл және аударма" журналының бас редакторының орынбасары қызметін атқарған. 1995 жылдан ШУАР-дың атау-терминдерді арнаға түсіру комитетінде басқарма бастығының орынбасары болып істейді. Қытайдағы Түркі тілдерін зерттеу қоғамының, ШУАР аудармашылар қоғамының, Шуар баспагерлер қоғамының, Шынжаң қазақ тілі, мәдениеті ғылыми қоғамының төрағасы. Аударма, атау-терминдерді бір арнаға түсіру мәселелерімен айналысып жүр. 10-ға жуық кітап, 50 шақты ғылыми мақаланың авторы. "Қазақ тілі емле сөздігін" (Пекин) құрастырушының бірі.
Төменгі Тар-Тагай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мұрат Солтаншәріпұлы
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Тұлғалар Санат:1949 жылы туғандар
Төменгі Тар-Тагай
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
Энтрена
Энтрена  (Entrena) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Логроньо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1490 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21,03 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 13 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
NGC 4948
NGC 4948 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Аңшылар мен балықшылар қоғамы
Аңшылар мен балықшылар қоғамы - Батыс Қазақстан облысындағы аңшылар мен балықшыларды біріктіретін ұйым. 1959 ж. құрылды.
Оның аудандарда бөлімшелері, бастауыш ұйымдары бар. Қоғамға 3.3 млн. га жер берілген. Қоғам жабайы андар мен құстарды сақтау, өсіру және оларды тиімді түрде аулау мәселесімен айналысады, медени демалысты насихаттайды.
Дереккөздер
Санат:Батыс Қазақстан облысы қоғамдық ұйымдары Санат:1959 жылы құрылған ұйымдар
Еряхульта-Яха
Еряхульта-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Матюй-Яха өзенінің оң жағалауынан 94 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Вергонгеон
Вергонгеон (Vergongheon) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Бриуд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43258, пошта индексі — 43360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1835 адамды құрады. Халық тығыздығы — 145,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
РФМ (футбол клубы)
РФМ (бұрын «Даугава 90», «Рига футбол мектебі») — Латвияның Рига қаласындағы футбол клубы, 2005 жылы құрылған.
Олег Анатольевич Гусев
Карьерасы
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2003 жылы алаңға шықты. Кейін бапкер Олег Блохинның жаттықтыруымен 2006 жылы әлем чемпионатына, 2012 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.
Командалық
«Динамо» (Киев)
Сілтемелер
Санат:Украина футболшылары Санат:Украина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Борисфен ФК ойыншылары Санат:Арсенал Киев ФК ойыншылары Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары Санат:Украина футбол жаттықтырушылары
Химиялық зақым ошағы
Химиялық зақым ошағы — химиялық қарудың немесе өте күшті улы заттардың әсеріне ұшыраған аумақ. Мұның салдарынан адамдар, жануарлар мен өсімдіктер зақымданады. Химиялық зақым ошағы улағыш заттар тікелей колданылган ауданды, биоконцентраттардағы булар мен аэрозольдардың таралу бағытындағы жерлерді қамтиды. Химиялық зақым ошағынын аумагы колданылған улағыш заттардың мөлшеріне, олардың типіне, метеорологиялық жағдайлар мен жер бедеріне байланысты. Химиялық зақым ошағының сақталу ұзақтығы, орта есеппен алғанда, жазда Ү-газдарымен зақымданғанда 1-3 апта, заринмен зақымданғанда 6-8 тәулік, ипритпен зақымданғанда 1,5 тәулікке дейін, қыста кейбір улагыш заттар, мыс., Ү газы зақымдаушы әрекетін бірнеше ай бойы сақтай алады. Химиялық зақым ошағындағы құтқару жұмыстарын жүргізу үшін ең алдымен арнайы құрылған жасақтар тартылады, қажет болған жағдайда оларға көмекке АҚ-тың баска да жасақтары бөлінеді.
Кодекс Куманикус
thumb| alt=A.| Тоты құс суреті бар Кодекс Куманикус.Кодекс Куманикус (лат. Codex Cumanіcus –«Қыпшақ тілінің сөздігі») — қыпшақ тілінде жазылған діни мәтіндер мен сөздіктерден тұратын кітап (латын әліпбиінде қалыптасқан қысқаша атауы – СС), 82 парақтан (164 бет) құралған қолжазба.
Пайда болуы
Бірінші бетінде «1303» деген жазу бар. Еңбектің авторы мен жазылған жері белгісіз. Түркітану ғылымындағы жаңа деректер бойынша, бұл еңбек түпнұсқасы 1294 жылы жазылған да, оның бірінші көшірмесі 1303 жылы жасалған, ол 1330 жылы толығымен көшіріліп біткен (Л.Лигети). «Кодекс Куманикус» Дешті қыпшақта немесе Қырымда (Солхат қаласында) жинастырылып, бір ізге түсірілген. Осы өңірді қоныстанған қыпшақтарды Батыс Еуропа жұртшылығы кумандар деп атаған. 1303 жылы «Кодекс Куманикус» түпнұсқадан Алтын Орда мемлекетінің астанасы Сарай қаласының жанындағы Джан әулиенің ғибадатханасында көшірілген. «Кодекс Куманикус» готикалық көне қарпімен жазылған. Екі бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлімі (1–10 б.) – үш бағана етіп жазылған латынша-парсыша-куманша сөздік. Қалған жартысындағы сөздер лексикалық мағыналарына қарай топтастырылған. Мысалы, адамның дене мүшелерінің аттары, егіншілікке байланысты сөздер, т.б.
Екінші бөлімі (111–164 б.) – діни уағыздар. Осы бөлімдегі мәтіндер мен жұмбақтарды көрнекті неміс түркітанушысы А. фон Габен «кумандар әдебиетінің үлгісі» деп таниды. Көптеген қыпшақ сөздері көне неміс тіліне, кейде латын тіліне де аударылып берілген. Жеке сөйлемдер мен сөз тізбектері, жеке сөз тізімдері мен аудармасыз берілген жұмбақтар, қыпшақ тілінің латынша жазылған қысқаша грамматикалық очеркі де бар. Ол кезде (13–14 ғ-лар) Дунай өзенінен Жоңғар қақпасына дейінгі елдің бәрі де қыпшақ тілін түсінген. Батыс Еуропаның Шығысқа жорыққа шыққан адамдары Алдыңғы Азия, Таяу Азия, Кіші Азия, Орта Азия және Орта Азия елдерін аралау үшін куман (қыпшақ) тілін халықаралық тіл ретінде пайдалануға болады деп ұққан. Сол кездегі еуропалықтар үшін латын тілі қандай рөл атқарса, бірсыпыра Азия халықтары үшін куман (қыпшақ) тілі де сондай қызмет атқарған. «Кодекс Куманикус» Венециядағы Марк әулие шіркеуінің кітапханасында сақтаулы.
Аударылымдары
Осы уақытқа дейін «Кодекс Куманикустің» қыпшақ тіліндегі бөлімі үш тілге аударылып, төрт рет басылып шықты: 1828 жылы француз тіліне (Г.Ю.Клапрот, Париж, 1-бөл.), 1880 жылы латын тіліне (А.Кун, Будапешт, 1–2-бөл.), 1884 жылы неміс тіліне (В.В.Радлов, Санкт-Петербург, Кун баспасының негізінде), 1936 жылы түпнұсқа (факсимилие) түрінде бір рет жарық көрді (Гренберг, Копенгаген, түпнұсқа), 1942 жылы (Гренберг, Копенгаген, куманша-немісше сөздік). Қолжазба қазіргі Тіл білімі институтында бірінші рет орыс тіліне аударылып, түгелдей баспаға (1972) дайындалды, ал парсыша бөлімі 1972 жылы Иранда басылып шықты.
Дереккөздер
Санат:Түркі тілдері Санат:XIV ғасыр Санат:Қыпшақ тілдері
Сағымбай Ботпайұлы Жұмағұлов
Сағымбай Ботпайұлы Жұмағұлов (1968 жылы, Қарақұдық ауылы, Бұқар жырау ауданы, Қарағанды облысы) - ғалым, филология ғылымдарының докторы, алаштанушы, Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі.
Зерттеулер
Сағымбай Ботпайұлы - 300-ден аса ғылыми мақалалардың, 2 оқу құралының, 2 монографияның, 2 электронды оқыту құралының авторы. Профессор Жұмағұлов қазақ әдебиетінің тарихына қатысты көлемді еңбек жазып, алаштану бойынша еңбек етуде. Ол бірнеше ғылым магистрлеріне жетекшілік етті. Шәкірттерінің басым көпшілігі алаштануға қатысты ғылыми диссертацияларын қорғаған.
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы Санат:Қарағанды облысында туғандар Санат:Бұқар жырау ауанында туғандар Санат:Тұлғалар Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Профессорлар Санат:1968 жылы туғандар Санат:15 шілдеде туғандар Санат:Алаштанушылар
Батпақ парнасиясы
Батпақ парнасиясы -Батпақ көпжылдық шөптесін өсімдік. Ұзындығы 8-40 см, тік, жалаң бір не бірнеше сабақты, жапырағы (ұзындығы 4 см., ені 3 см.) жұмыртқа тәріздес Шілде-қыркүйек айларында гүл атады. Гүлі 7 күнге дейін сақталады. Түқымы мен тамырынан өседі. Қараталда, облыстың шығыс жағында кездөседі. Шалғыңда, өзен және бұлақ жағалауында, батпақты жерлерде өседі. Халық емшілігінде шипалы шөп ретінде қолданылады.
Ақжелең
Ақжелең — домбыра күйлерінде қалыптасқан музыкалық жанр.
Қазақстанның батыс өңірінде әрбір орындаушы өзін күйшілік санатқа кіргізу үшін алпыс екі Ақжелеңді түгел тарту шарт болған. Бұл өзіндік орындаушылық мектеп сияқты. Сондықтан ел арасында “Алпыс екі Ақжелең”, “Алпыс екі салалы Ақжелең” немесе “Алпыс екі тамырлы Ақжелең” дейді. Алпыс екі Ақжелеңді Қаратас-Аймағамбет, Үсен-төре, Айжарық, Молдағали, Тілекеш, Боғда, Рах, Айша, Емберген, Қазаңғап сияқты күйшілер түгел орындаған. Ұзақ, Құрманғазы, Дәулеткерей, Қазанғап, Еспай сияқты ұлы күйші-композиторларымыз осы дәстүрді жалғастырып өз Ақжелеңдерін шығарған. Қазанғап 62 Ақжелеңнің ең бірінші күйі “Күй шақырғышқа” “сірке қондырып” яғни мәнерлеп, байытып орындап, Әзірберген хан ұйымдастырған күйшілер сайысында бас жүлдеге ие болған.
Дереккөздер
Санат:Mузыкалық жанрлар Санат:Қазақ музыкасы
Дипенау
Дипенау (Diepenau) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ниэнбург-на-Везере ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3973 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 70,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 56 004. Муниципалитеттің басшысы — Аннегрет Трампе.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Буховци (Тырговище облысы)
Буховци (Буховци) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Тырговиште қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 646 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7757. Телефон коды — 06021. ЕКАТТЕ коды — 7154.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тырговище облысының елді мекендері
Деюлемон
Деюлемон (Deûlémont) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Лилль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59173, пошта индексі — 59890.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1651 адамды құрады. Халық тығыздығы — 166,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Игілік (Мақтаарал ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен солтүстік-батысқа қарай 23 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2106 адам (1040 ер адам және 1066 әйел адам) болса, 2009 жылы 2301 адамды (1144 ер адам және 1157 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Т.Әубәкіров атындағы орта мектеп, дәрігерлік пункт, клуб, пошта жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
NGC 731
NGC 731 — Кит шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 қаңтарда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 731 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7118, NGC 757, MCG -2-5-73.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Андезин
‎
Сілтеме
Санат:Алюминий минералдары Санат:Натрий минералдары Санат:Кальций минералдары
Алексей Алексеевич Еременко
Алексей Алексеевич Ерёменко (Alexei Eremenko; 24 наурыз 1983, Дондағы Ростов, КСРО) — финляндиялық және ресейлік футболшы, жартылай қорғаушы. Финляндия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.
Өмірбаяны
КСРО футболшысы Алексей Еременконың ұлы. 1990 жылдары отбасы Финляндияға көшіп өтті. Алексейдің өзі 2003 жылы Фин азаматтығын алды.
Кәсіпқой карьерасын бастағанға дейін де бірнеше клубтың жастар командасында ойнап, академияларынан білім алған. Үлкен футболды бастаған соң да Италия, Франция, Испания, Қазақстан, Ресей , Финляндия, Шотландия чемпионаттарында доп тепті. 2018 жылдан бері Хельсинкидің "Спартак" әуесқой клубында ойнайды.
Финляндия құрамасы сапында 2003-13 жылдары ойнады.
Інісі Роман Еременко да Финляндия құрамасында ойнаған. Тағы бір інісі Сергей Еременко қазір Ресей чемпионатында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:24 наурызда туғандар Санат:Финляндия футболшылары Санат:Финляндия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ХИК ФК ойыншылары Санат:Лечче ФК ойыншылары Санат:Металлист ФК ойыншылары Санат:Яро ФК ойыншылары Санат:Килмарнок ФК ойыншылары Санат:Рубин ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Нәзипа Сегізбайқызы Құлжанова
Құлжанова Нәзипа Сегізбайқызы (Сағызбайқызы) шілде айының 27-ші жұлдызында 1887 жылы Торғайда дүниеге келіп, 1934 өмірден озды. Ол - ағартушы-педагог, этнограф, журналист-аудармашы. Торғай қаласындағы орыс-қазақ мектебін, 1902 жылы Қостанайдағы қыздар гимназиясын бітірген. 1913 жылы Орыс географтар қоғамының Семей бөлімшесіне мүше болған тұңғыш әрі жалғыз қазақ әйелі еді. Найман тайпасының Ергенекті руынан.
Кәсіби қызметі
1903-1904 жылы 15 жасында Торғайдағы қыздар училищесінде мұғалімнің көмекшісі болды. Одан кейін Орынбордағы мұғалімдер семинариясын бітіріп, 1905-1920 жылдары Семей қаласындағы мұғалімдер семинариясында ұстаздық етті. 1913ж «Азамат серіктігі» ұйымына кірді.
1914 жылы 26 қаңтарда Семей қаласында қазақтың ұлы ақыны Абай өміріне арналған, 1915 жылы Петроградтағы мұсылман ауруханасы мен қазақ шәкірттеріне көмек көрсету мақсатында әдеби кештер ұйымдастырды. «Қазақә», «Сарыарқа», «Алаш» газеттеріне әйел мәселелерін қоғамдық деңгейде арнайы көтеріп, мақалалар жазды. 1917 жылы Семей облыстық қазақ сыязына қатысып, оның төралқасы құрамына сайланды.
1920 жылы Қырғыз (қазақ) АКСР Оқу-ағарту халкомының қазақ тілінде оқулықтар, кітаптар шығару мен баспасөз істері жөніндегі арнаулы комиссияның мүшесі болды. Құлжанова осы қызметте жүріп, қазақтың жаңа әліпбиін енгізу жөніндегі комитеттің құрамына енді.
1922-1929 жылдар аралығында «Еңбекші қазақ» газеті мен «Қызыл Қазақстан», «Әйел теңдігі» журналдарының редакцияларында жауапты қызметтер атқарды.
Еңбектері
1923 жылы Орынбор қаласынан Құлжанованың «Мектептен бұрынғы тәрбие» оқулығы жарық көрді. Бұл Қазақстан Оқу комиссариатының нұсқауымен арнайы басылған алғашқы туынды еді. Кітапқа Ахмет Байтұрсынов алғысөз жазған. Еңбек: «Күллі жер жүзінде», «Мектеп жасына толмаған балаға тәрбие не керек?», «Мектепке дейінгі тәрбиенің Россиядағы түрі», «Бала бақшасы деген не?» деген тараулардан тұрады. Осындағы алғашқы тараудан автордың сол кезде ақ шет елдердің мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жұмыстарын зерделеуге ұмтылыс жасағанын айқын көреміз. Педагог Италия, Швейцария, Шотландия елдеріндегі балалар бақшасының тәжірибелерін үлгі етіп ұсынады.
Құлжанова 1927 жылы Қызылорда қаласында «Ана мен бала тәрбиесі» әдістемелік кітабын баспадан шығарды. Автор бұл еңбегінде педагогтарға, тәрбиешілерге, ересектер мен балалар дәрігерлеріне бала мен ана денсаулығына қатысты пайдалы кеңестер береді. Белгілі этнограф А.А. Затаевич Нәзипадан «Ғайни-ау, сәулем», «Қадыр зары» әндерін жазып алған. Публицист ретінде «Айқап», «Қазақ», «Бірлік туы», «Алаш» басылымдарына елдегі оқу-ағарту, мәдениет, денсаулық мәселелеріне байланысты мақалалар жазып тұрды. А.Байтұрсынов, С.Торайғыров, С. Сейфуллин, т.б. ақындар Құлжановаға арнап өлең жазған. Нәзипа аударма саласында да елеулі жұмыстар атқарып, қазақ оқырмандарын В. Короленконың «Күн тұтылғанда» (1923), А. Куприннің «Лапылдап жанған крейслер» (1927), Б. Лавреневтің «Қырық бірінші» (1928) сияқты шығармаларымен таныстырды. Арқалық қаласында бір көшеге ерлі-зайыпты Құлжановтар аты берілген. Арқалықта Құлжанова атындағы колледж жұмыс істейді. Семейлік жас ғалым Г.Кәріпжанова баспадан «Нәзипа Құлжанова - ағартушы, қайраткер» деген жинақ шығарды (2004).
Футболдан әлем чемпионаты
Футболдан әлем чемпионаты (немесе Футболдан Әлем Кубогы, ФИФА әлем чемпионаты деп те атайды), ресми атауы ФИФА Әлем Кубогы (FIFA World Cup) — футболдан халықаралық жарысы. Әлем Чемпионаты ФИФА-ның ұйымдастыруымен өткізіледі, және оған ФИФА-ға мүше барлық ерлер құрама командалары қатыса алады.
Чемпиондар
Әлем чемпионатының тарихында барлығы 8 құрама әлем чемпионы атағын жеңіп алды. Оның ішінде ең көп чемпион атанған Бразилия құрамасы - 5 рет. 4 рет әлем чемпионы атанған Италия құрамасы, одан кейін Германия - 4, Аргентина мен Уругвай - 2 рет. Және Англия, Франция, Испания құрамалары бір-бірден чемпион атанды.
3 рет әлем чемпионы атанған жалғыз ойыншы бар, ол футбол королі - Пеле (1958, 1962, 1970 жылдары). Және 20 ойыншы 2 рет әлем чемпионы атанды (оның көбі бразилиялықтар, 4-і Италия ойыншылары, 1-і Аргентина ойыншысы). Витторио Поццо 2 рет әлем чемпионы атынған жалғыз жаттықтырушы (1934 және1938). Марио Загалло мен Франц Бекенбауэр футболшы ретінде де, жаттықтырушы ретінде де әлем чемпионы атанғандар (Загало 2 рет ойыншы ретінде (1958, 1962 жылдары), жаттықтырушы ретінде (1970 жылы); Бекенбауэр - 1974, 1990 жылдары). Ең көп әлем чемпионы атанып абсолюттық рекордың иесі Марио Загалло болып табылады. Барлығы 4 титул (1994 жылы бас жаттықтырушының көмекшісі ретінде чемпион атанды).
Бірінші чемпионат
right|thumb|Сентенарио - әлем чемпионатының финалын қабылдағын тұңғыш стадион 1924 және 1928 жылғы Олимпиада ойындарының жеңімпазы атанғандықтан Уругвайды тұңғыш әлем чемпионатын өткізуші ел қылып сайлады. Алғашында әлем чемпионатын өткізуге 5 ел үміткер болды - Италия, Испания, Нидерланд, Швеция және Уругуай. Көбі Уругуайға дауыс берді.
13 құрама 4 топқа бөлінді. Топ жеңімпаздары жартылай финалға жолдама алды.
Әлем чемпионатының алғашқы ойындарында Франция мен АҚШ жеңіске жетті. Әлем чемпионатының алғашқы голын француз Люсьен Лоран соқты, бірінші хет-трикті америкалық Берт Патеноуд жасады.
Финалда екі Оңтүстік Америкалық құрамалар Уругвай мен Аргентина құрамалары кездесті. 93 мың жанкүйер Монтевидео қаласындағы Сентенарио стадионына Уругвай құрамасы Аргентина футболшыларын 4:2 есебін жеңіп тұңғыш әлем чемпионы атанды.