cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шолпан Иманбаева
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қорғалжын ауданында туғандар Санат:1926 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары
Анжикал-ду-Пиауи
Анжикал-ду-Пиауи (Angical do Piauí) — Бразилиядағы қала, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Медиу-Парнаиба-Пиауиенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Пиауи елді мекендері
Толқындар
Толқындар — нақтылы ортаның шамырқануы салдарынан энергия жасақталуы, сөйтіп оның шартты бағытта қозғалыстарға ұшырау нәтижесі. Толқынға тән энергияның ерекшелігі сол, ол зат тасымалдау процесінсіз-ақ туындайды.
Дереккөздер
Санат: География Санат: Геология Санат: Геофизика
Рябиновка (Кіші Кумень тармағы)
Рябиновка — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кумена өзенінің сол жағалауынан 4,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка Вятка қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Монтероссо-Альмо
Монтероссо-Альмо (Monterosso Almo) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3333 адамды құрайды. Халық тығыздығы 60 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 56,3 км² шамасында. Пошта индексі — 97010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Факсимильді аппарат
Факсимильді аппарат  (facsimile— ұксас жаса;) — электр байланыс жолдары арқылы тұтас жазық түпнұсқалардың (басылған немесе қолмен жазылған мәтінді, карталарды, фотосуреттерді, сызбаларды және т.б.) кескіндерін олардың факсимильді көшірмесі ретінде қайталап беріп, таратуға ар¬налған механикалық, жарық-оптикалық және электрондық құрылғылар кешені, фототелеграфтық аппарат.
Дереккөздер
Факс
Санат:Электроника
傳真機
Ривьер-Саас-е-Гурби
Ривьер-Саас-е-Гурби (Rivière-Saas-et-Gourby) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40244, пошта индексі — 40180.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1168 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Әмбебап есептеуіш машина
Әмбебап есептеуіш машина (Универсальная вычислительная машина; main fraim) — дестелік режімде де жұмыс істей алатын және терминал арқылы бірнеше пайдаланушының бір мезгілде қатынас құруына мүмкіндік беретін көп мақсатты үлкен компьютер.
Мариапошинг
Мариапошинг (Mariaposching) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Штраубинг-Боген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1429 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 78 149. Муниципалитеттің басшысы — Йохан Треммель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ойықбасты жыландар
Ойықбасты жыландар - улы жыландар тұкымдасы. Плиоценнен бастап белгілі. Ұзындығы 3,6 метргe дейін жетеді. Басының екі жағында, (танау тесігі мен көзінің арасында) жұп жылу сезгіш шұңқыр орналасқан, ол кез келген жылықанды жануарларды сезе алады. Кейбір ойықбасты жыландардың, (сылдырмақты жыландар) кұйрығында бірінің үстін бірі жапқан мүйізді қапшықтардан тұратын сылдырмағы болады. Оңтүстік және Солтүстік Америка мен Азияда 120-ға жуық түрі, 6 туысы кездеседі. Ойықбасты жыландар жерде, ағаш басында, сулы жерлерде тіршілік етеді. Қорегі, ұсақ сүтқоректілер. Жұмыртқа тірідей туатындар. Кейбір түрлері еті мен терісі үшін ауланады. Уы медицинада қолданылады. 2 түрі, бірнеше түр тармағымен ХТҚО-ның «Қызыл кітабына» енген.
Дереккөздер
Санат:Сұржыландар‎‎‎
Нұржамал Оралбайқызы Оралбаева
Нұржамал Оралбайқызы Оралбаева (15. 5. 1928 жылы туған, Павлодар облысы, Баянауыл ауданы) - қазақ тіл білімі маманы, филология ғылымы докторы (1971), профессор (1973), ҚазКСР-нің еңбек сіңірген ғылым қайраткері. ҚазПИ-ді бітірген (1949).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақ тілі
Қазақ есімдері
Балаларға бүгінгі жарқын өмір, бақытты дәуір талабына сай жарасты да лайықты есім қою халық діттеп отырған мүдделі де маңызды мәселенің бірі болып саналады. Ата-ана дүниеге келген перзентке мағынасы айқын, әдемі де, айшықты сұлу есім беруді қалайды, бірақ олар қай атты таңдауда, одан кейін оны жазуда қиналысқа ұшырап отырады.
Бұл өмірлік мәселе. Сондықтан адамдарға есім беру мәселесі барлық уақытта да адамдарды толғантып келді, қазіргі кезде өзекті күйінде қалып отыр. Балаға жарасымды есім беруге ата-ана, олардың туған-туыс, жора-жолдастары ғана емес, жергілікті халық депутаттары кеңестері мен Азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімдері де толық мүдделі. Адам есімі қоғам өмірі мен оны қоршаған ортамен тығыз байланысты.
Ұрпаққа жарасымды есім беру - ежелден келе жатқан, ізі суымаған жалпы халықтың игі дәстүрi. Есімдер де халық тіліндегі сөздер сияқты өмір сүріп, ескіріп әрі жаңарып отырады. Олар да ғасырлар үшін қарт шежіре сияқты ұрпаққа жеткізіп отырады.
Антропонимдер тілдегі сөздік құрамның бір бөлігі болып саналады. Ол өз арнасын жалпы халық тілі қорынан алады да тіліміздің ішкі заңына сәйкес дамиды. Сөйтіп ол тілдегі сөздердің (лексиканың) барлық салаларынан жасалады. Қазақ есімдерінің басым тобы халқымыздың өткен замандардан бастап күні бүгінге дейін мәдени-тарихи өмір бейнесін анық көрсетеді.
Лексикалық тұрғыдан қарағанда, олардың көне қабаттары негізгі де ұйытқы тірек боп табылып, төмендегідей лексика-семантикалық топқа жіктеледі.
1. Мал шаруашылығымен байланысты есімдер: Бота, Бұқа, Аққозы., Құлыншақ, Жылқыбай, Қозы т.б.
4. Асыл металдар мен қымбат заттар атауларына байланысты есімдер: Алтын, Болат, Маржан т.б.
5. Өсімдік аттарына байланысты: Қызғалдақ, Райхан, Раушан, Гүлжан, Гүлім т.б.
7.Туыстық атаулармен байланысты: Атабек, Баба, Туғанбай, Жиенбай т.б.
8. Жер-су аттарына қойылған есімдер: Алатау, Еділ, Орал, Алтай, Жарқын, Жамбыл т.б.
9. Үй-жиһаздарымен, мүліктерге байланысты: Шара, Табақбай, Айнагүл т.б.
10. Түрлі тағам аттарына байланысты есімдер: Айранбай, Шырынбай, Шекер, Сүттібай, Балым, Балжан т.б.
Балаларға ат қоюды ертеде белгілі дәрежеде ырым мен дәстүр ерекше орын алып отырған. Олардың кейбірін сөздің киелі күшімен де байланыстырып отырушылық көне дәуірден бар құбылыс. Сол ескі замандарда балаларға көз тиюден немесе жын-шайтаннан сақтау мақсатымен елеусіз оғаш есімдер қойып отырған. Мәселен, Итбай, Күшікбай, Жаманбай тағы басқа.
Есім берудегі кеңінен тараған дәстүрдің бірі – сан есіммен байланысты болып келеді. Ондай сан есімдерден қойылған кісі аттары бір сан есімінен мың санына дейін кездеседі. Мысалы: Бірбай, Біржан, Бесбай, Жетібай, Сегізбай, Елубай, Сексенбай, Тоқсанбай, Жүзбай, Мыңбай. Керісінше, сан есімнен қойылған әйел есімдері некен-саяқ қана. Ал, балаларға жарасымды да сұлу есім беруде ешбір шек болмаған есімдер тарихында ғасырлар бойы жаңару, ескіру, архаизмге айналу процесі болып отырады. Адамға ат қоюдың себептері алуан - түрлі тілек-мақсаттармен байланысты да болып отырған. Бұл заңды құбылыс. Адамға ат қоюдың себептері алуан түрлі тілек-мақсаттармен байланысты да болып отырған.
1. Бала дәулетті де бай, ауқатты болсын деген тілекпен қойылған есімдер: Байбол, Дәулетбай, Алтынбай, Малбай т.б.
2. Күшті де батыл, қырағы да сақ, ержүрек болсын деп қойылған есімдер: Арыстан, Батыр, Тарғын, Ержігіт т.б.
3. Бала сұлу да көрікті, ажарлы да әдемі болсын деген тілекпен қойылған есімдер: Айсұлу, Әсем, Нұрсұлу, Ботагөз, Ажар.
4. Денсаулығы зор болып, ұзақ жасасын деген тілекпен қойылған есімдер: Ұзақ, Өмірзақ, Мыңжасар.
5. Бала ақылды да тапқыр болсын деген тілекпен қойылған есімдер: Ақылбай, Ақылбек, Данышпан, Дана.
6. Бала мырза да жомарт болсын деп қойылған есімдер: Жомарт, Мырзабек, Мәртай.
7. Бірінші туған балаға Тұңғышбай, Алғашбек, Әуелбек, Төлбасы
8. Соңынан туған балаға Жалғас, Ерсін, Көбейсін деп қояды.
9. Кенже балаға Кенжебай, Кенжеғали,Сарқыт деп қояды.
10. Баланың туған мезгіліне қарап қоятын есімдер: Қыстықбай, Күздібай, Күнтуған, Айтуған, Түнқатар, Таңатар, Іңірбай.
Есімдерді таңдап, талғап қоюда бұлардан басқа да белгілер мен түрлі нышан, әр түрлі жағдаяттар болып отырған. Мәселеге, Аманжан, Қаржаубай, Жолай тағы басқа.
Көп ретте ертедегі есімдер халықтың әдет-ғұрып, салт-сана, тарихи дәстүрлерімен байланысты қойылып отырғаны белгілі. Ал балалары тұрмай өле берген үйлерде өмірге жаңа келген сәбилерге: Тоқтар, Тұрар, Тұрсын деген есімдер қойылып отырған.
Батырлар жырларындағы халық батырлары мен тамаша, ақылды да парасатты тарихи адамдардың дәстүрлі есімдері ұрпақтан-ұрпаққа жетіп, күні бүгінге дейін қойылып келе жатыр.
Тіліміздегі кеңінен тараған екі не үш сөздерден құралған күрделі тұлғасы есімдердің көбірек кездесетіндері – құрамында бай, бек, би, хан, сұлтан, төре, шах, ханым компоненттері (сыңарлары) бар есімдер. Тарихи сипаты жағынан бұл сөздер архаизм әрі историзм ретінде келмеске кеткен әлеуметтік терминдер.
Қазақ халқы тарихында феодал ақсүйектер – өздерінің әлеуметтік тегін немесе атақ дәрежесін көрсету мақсатымен бай, бек, би, төре сияқты сөздерді өз есімдеріне қосып, қосақтай айтып отырған еді. Бұл анықтауыш сипаттағы тұлғалар сол замандардан бастап жалпы халық есімдері құрамында да жиі кездесетін.
Бірақ біздің советтік дәуірде анықтауыштар әуелі мағыналарынан айырылса, енді біреулері жаңа мағынаға ие болды. Мәселен, мырза қазіргі кезде «қайырымды», «жомарт», «мәрт адам», «бай», «әлді», «қуатты». Бұл күнде ата-аналар балаларына – бай, бек, би, сұлтан, төре сөздері арқылы жасалған есімдерді сирек беріп, балаларға мән-мағынасы айқын да анық, сұлу да көркем есімдер береді:
Кейбір есімдердің мән-мағынасы (семантикасы) мен дыбыстық сипаттары арқылы белгілі бір аймақ тұрғындарының тілдік ерекшеліктерін анық байқауға болады. Сол жергілікті тілдер негізінде қойылған есімдердің алуан түрлі тұлғалары мен тұрмыстың варианттары да ерекшеленіп тұрады. Атап айтқанда, оңтүстік, тұрғындары есімдеріне дауыссыз еріндік және сонар мдыбыстары орнына қатаң дауысты п дыбысы қолданылса, сол пдыбысы орнына сонар м дыбысының қолданылуы есімдер мен фамилиялардың тек басқа буындарында ғана емес, ортасында да кездесіп отырады. Мәселен, Пақтагүл (әдеби тілдегі Мақтагүл орнына), Палым (Балым); Полат (Болат), Палымбет (Болымбет) т.б.
Тілімізде халықтың осындай ұлттық психологиялық түсінік, ырым, наным-сенім негізінде дүниеге келген есімдер өте көп. Айталық, аты аңызға айналған Қорқыт есімінің шығу тарихы «Қорқыт ата» кітабында: «Қорқыт ата дүниеге келгенде, табиғат алай-дүлей қаһарына мініп, көк аспанды қара бұлт басып, бірнеше күн қараңғылық билеп, елдің зәре құтын қашырған күн болыпты» делінген. Халықты қорқытқан бала деп атын Қорқыт атапты десе, енді бір деректерде Қорқыт түбірі – құт - береке, байлық, ырыс мағынасында қойылған есім делінеді.
Жиілігі
2019-2021 жылы туғандарға ең көп қойылған аттар. Бұл аттарды балаларға бермеу керек. Бұл аттар қазақ есімдерінің әртүрлілігін азайтады. .
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақ есімдері Санат:Қазақтар
Сизьма (Шексна тармағы)
Сизьма — Ресейдегі өзен. Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шексна өзенінің сол жағалауынан 57,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Шексна өзені бастауынан (сонымен қатар Ақ теңізінен) Череповец су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері
Толкотт Парсонс
Толкотт Парсонс (Talcott Parsons; 13 желтоқсан 1902, Колорадо-Спрингс — 6 мамыр 1979, Мюнхен) - американдық социолог, теоретик, функциональдық мектептің жетекшісі, американдық белгілі әлеуметтанушылардың бірі болып келеді. Қазіргі заманғы социологиядағы "жалпы теорияның іздестірілуін Парсонстың есімімен байланыстырады. Оның әкесі дінге жақын адам болған. Парсонс биология мен философияны алған рет Ахмерсте оқыған, кейін Лондондағы экономикалық мектепте білімін жалғастырды да Гейдельберг университетінде білім алды. 1927-1973 жылдар аралығында Гарвард университетінде сабақ берді. 1979 жылы 6 мамырда Мюнхен жерінде қаза тапты. Парсонс 76 жыл жасады. Оның артында өшпестей еңбектері қалды.
Еңбектері
Оның "Әлеуметтік әрекет құрылымы" (1937), "Таза және қолданбалы социалогиялық теория очерктері" (1949) , "Әлеуметтік жүйе" (1962) және басқа да шығармаларында баяндалған әлеуметтік әрекет теориясы-осы теория ролін атқаруға талаптанады. Екінші құрылымдық-функциялық талдау әдісін пайдалана отырып, абстрактылы индивидтердің өзара әсер акті бастапқы клеткасы болып табылатын әлеуметтік жүйе моделін жасады. Парсонстың көзқарасы бойынша, олардың әрекеттеріндегі келіспеушілікті орнататын және қоғам жарлық еткен рольдерді орындатқызатын механизм-жалпы қабылданған нормалардың мінез-құлық стандарттарын үйрену , қызметтің ішкі ырғағына айналдыру болып табылады. Парсонстың арқасында қазіргі социология пайда болған. Ол тарихқа,философияға, социологияға үлкен еңбек сіңірді.
Оның тұжырымында адамдардың мінез-құлқын айқындайтын басты факторлар ретінде көрінеді.Парсонс әлеуметтік жүйенің қалыпты жай-күйінің аса маңызды белгісі ретінде тепе-теңдікті ала отырып, қоғамды қажетсіз қақтығыстардан,күрт өзгерістерден сақтауға және тағы басқаға жұмылдыратын реттеу процесіне, осы жағдайларға бақылау жасайтын әлеуметтік құралдарға зор көңіл бөлді. "Қоғам.Тарихи және салыстырмалы талдау" (1967) деген еңбегінде эволюционизмнің кейбір идеяларының пайдаланғысы, әлеуметтік жүйелер сипаттамаларына олардың өзгерістерін талдауды енгізгісі келді. Бірақ ол өзгерісті негізінен жүйенің принципті басқа жүйеге айналуы емес, оның адаптивтік қабілетін күшейтетін жүйенің іштей саралануы деп түсінді.
Дереккөздер
Санат:АҚШ ғалымдары
Нәдия Шәріпова
Шәріпова Нәдия Әбдірахманқызы (11.11.1931, Алматы — 11.2.2006, сонда) — әнші (меццо-сопрано), педагог, Қазақстанның халық артисі (1997). Ұлты — татар. 1957 ж. Алматы мемлекеттік консерваториясын бітірген. Шәріпова ән орындауда өзінің жоғары кәсіби шеберлігімен ерекше көзге түсті. Оның репертуарынан қазақ әндерімен (“Ақдариға”, “Айттым сәлем, қаламқас”, “Алқоңыр”, “Ғашығым”, “Қараторғай”, “Майра”, “Назқоңыр”, т.б.) қатар орыс, итальян, т.б. елдердің ескілікті классик. музыкалық туындылары, сондай-ақ халық әндері де елеулі орын алды. Орындаған таңдаулы партиялары қатарында Евфросинья (Д.Б. Кабалевский, “Тарастың отбасы”), Ольга (П.И.Чайковский, “Евгений Онегин”), Орфей (К.В. Глюк, “Орфей мен Эвридика”), Лола (П.Масканьи, “Село намысы”), т.б. бар. Оның есімі республикада камералық-концерттік шығарм-тың үздік үлгілерін шебер орындаушы әрі насихаттаушы ретінде де кең танылды. Шәріпова кезінде радио мен телевизия арқылы Қазақстан композиторларының шығармаларын насихаттау ісіне белсене қатысты.
Мыңбай Рәш
right|250px<p style="text-indent: 25px;">1930 жылы 19 қазанда Семей облысы, Шұбартау ауданының (қазіргі Аягөз) 10-ауылында туған.
Абақ Керей тайпасының Жастабан руынан шыққан.
<p style="text-indent: 25px;">Абай атындағы қазақ педагогикалық институтының тіл және әдебиет факультетін бітірген. «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас алаш») газетінде, «Ара — Шмель» журналдарында бөлім меңгерушісі болған. Қазақ КСР Кинематография жөніндегі мемлекеттік комитетіне істеген. «Ғылым» баспасы бас редакторының орынбасары, «Қазақстан» баспасының бас редакторы, Қазақстан Жазушылар одағында әдеби кеңесші болып қызмет еткен.
<p style="text-indent: 25px;">Тұңғыш өлеңдер жинағы 1955 жылы «Алғашқы борозда» деген атпен жарыққа шықты.
<p style="text-indent: 25px;">Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қызметкері. «Ерен еңбегі үшін» медалімен, Құрмет Грамоталарымен марапатталган.
<p style="text-indent: 25px;">Шығармалары: Алғашқы борозда. Өлеңдер. А., ҚМКӘБ, 1955; Терек пен тікенек. Сықақтар. А., ҚМ КӨБ, 1958; Біле қойдым. Сықақтар. А., ҚМ КӨБ, 1960; Қанатты қиял. Өлеңдер. А., ҚМ КӨБ, 1961; Суылдақ. Сықақтар. А., «Жазушы», 1965; Қисық айна. Сықақтар. А., «Жазушы», 1968; Бетің қисық болса... Фельетондар. А., »Жазушы», 1969; Тоғыз жүз күн. Поэма. А., «Жазушы», 1970; Бастау. Поэма. А., «Жазушы», 1975; Ерлік дастаны. А., «Жазушы», 1978; Чубартауские изумруды. Поэма. «Жалын», 1978; Бес белес. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1981; Шаттық шапағаты. Өлеңдер. А., «Жазушы», 1983; Суылдақ. Сатиралық шығармалар томдығы. А., «Қазақстан», 1989; Дәуір-дастан. Дастандар томдығы. А., «Жазушы», 1990; Тсс... тісіңнен шығарма. Сықақтар. А.,»Қазақстан», 1996; Киелі домбыра. Дастандар. А., «Елорда», 2000; Мен айтпай, сірә, кім айтар? «Елорда», 2005; Мұржа мұрын. А., «Атамұра», 2007; Кері тартқанды бері тарт. «Нұр-Астана», 2008.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары
Бишоффен
Бишоффен (Bischoffen) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Гиссен әкімшілік округіне бағынады. Лан-Дилль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3470 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,37 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 5 32 002. Муниципалитеттің басшысы — Харальд Землер.
Пурма
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Коррекшнвилл (Айова)
Коррекшнвилл (Correctionville) — Айова штатының Вудбери округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.5 км². FIPS коды — 19-16545.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 851 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Вудбери округы (Айова)
Мультиплекстеу
нобай| Мультиплекстеу — бірнеше мәліметтер көзінің мәліметтерді жеткізудің ортақ құралын пайдалануға мүмкіндік беретін процесс. Осының нетижесінде мәліметтер көзінің әрқайсысы мәліметтерді жеткізудің жеке меншік арнасына ие болады; бір физикалық арна бойынша бірнеше құрылғылар бағынышты арналар үшін мәліметтерді жеткізу; бір физикалық арнада бір мезгілде берілетін бірнеше хабарламаны үйлестіру процесі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану
Серпінді толқындар
Серпінді толқындар. Серпінді денелер өңірінде пайда болған деформацияларды бір-біріне тізбектей отырып әртүрлі қашықтықтарға өрістету процесі.
Дереккөздер
Санат: География Санат: Геология Санат: Геофизика
Лашын (футбол клубы)
2009 жылы ОСШИОСД деген атаумен Таразда құрылып, 2010 жылы Қаратауға ауысқан соң "Лашын" деп аталды. 2015 жылы бар-жоғы 89 мың теңгеге сатылды. Жаңа қожайыны команданы ұстап отыруды жөн көрмей, клуб таратылып кетті.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футбол клубтары Санат:Тараз Санат:Қазақстан футбол клубтары Санат:2009 жылы құрылған футбол клубтары Санат:2015 жылы жабылған футбо клубтары
Құмды қорамаға құю
Құмды қорамаға құю - құймаларды құмды қорамаларға құю арқылы жасау тәсілі. Бұл тәсілде қорама бір ғана құйма жасауға пайдаланылады. Онан кейін қорама қиратылады. Бұл тәсіл құйатын қорытпалардың түрлері, құйманың пішіндерінің күрделілігі жоғары және массасы мен өлшемдерінің үлкендігі жағынан әмбебапты.
Ақсақалқопа
Ақсақалқопа  – Тобыл өзенінің алабындағы көл.
Гидрографикасы
Аумағы 4,5 км2. Теңіз деңгейінен 233,1 м биіктікте жатыр. Ұзындығы 3,5 км, енді жері 2 км. Суы тұзды. Деңгейі көктемде көтеріліп, жазға қарай тартылып, жағасы батпаққа айналады.
Альберите
Альберите  (Alberite) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Логроньо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2676 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20.24 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 7 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Халето-Се-Яха
Халето-Сё-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ябтасале-Паюта-Яха өзенінің оң жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Ремяска
Ремяска — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Вологда облысы, Новгород облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Неледина өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Молога өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Салю-Яха-Тарка
Салю-Яха-Тарка — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Салю-Яха өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 579
NGC 579 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 22 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 579 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5691, UGC 1089, MCG 5-4-64, ZWG 502.103, KUG 0128+333, IRAS01289+3321.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Поливинилхлорид
Өнімдер
ПВХ құрылымдары ешқандай талаптарды сақтамай жұмыс істейді. Себебі поливинилхлорид шынымен берік материал болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Қайыс алмастырушылар Санат:Пластмассалар
Евгений Викторович Яровенко
Евгений Викторович Яровенко (17 тамыз 1963 жылы туған, Жамбыл облысы Қаратау қаласы) – футболшы, футбол жаттықтырушысы, қорғаныс шебінде ойнаған. КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шебері (1989 жылы).
Футболшы
1987 жылы қазіргі Қазақ спорт және туризм академиясын бітірген. Футбол ойнауды 1975 жылы Қаратау қаласында балалар командасынан бастаған. Кейіннен “Фосфорит” (Қаратау), “Химик” (Тараз), “Қайрат” (Алматы), “Днепр” (Днепропетровск), “Ротор” (Волгоград), “Нива” (Тернополь), “Понту” (Хельсинки, Финляндия), “Сарыере” (Түркия), “Металлург” (Запорожье) командаларында ойнады. КСРО чемпионатында 173 ойынға қатысып, 14 гол соққан. КСРО чемпионатының күміс жүлдегері (1989 жылы) және кубогының иегері (1989 жылы). КСРО құрама командасы сапында Олимпиада чемпионы (1988 жылы, Сеул, Оңтүстік Корея).
КСРО-ның ең үздік 33 футболшыларының қатарында болған (1987 жылы).
Бапкер
1997 – 2006 жылы “Кривбас” (Кривой Рог, Украина) командасының бапкері, 2006 жылы Яровенко “Есіл-Богатырь” (Петропавловск) командасының аға жаттықтырушысы болды. 2007 жылы Қазақстан жастар құрамасын жаттықтырды
Сілтемелер
Санат:17 тамызда туғандар Санат:КСРО футболшылары Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:КСРО Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары Санат:Тараз ФК жаттықтырушылары Санат:Қызылжар ФК жаттықтырушылары Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:КСРО-ның Олимпиада чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Арраял
Арраял (Arraial) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Медиу-Парнаиба-Пиауиенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 695 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 635,818 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,4 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Тұтастық
Тұтастық – объектінің ішкі бірлігі, оның қоршаған ортадан даралануы, сондай-ақ осындай қасиеттерге ие объектінің өзі. Философия тарихында Тұтастық ұғымын түсіндірудің екі бағыты бар: Тұтастық объектінің барлық қасиеттерінің, қырларының және байланыстарының танымдылығы ретінде жан-жақты қамтылуы және Тұтастық объектінің ішкі құрылымын, яғни оның ерекшелігін, өзгешелігін анықтайтын нәрсе ретінде түсіндіріледі.
Дереккөздер
Санат:Философия
Ферми деңгейі
Ферми деңгейі — жартылай бүтін спины 6aр бөлшектер (фермиондар) жүйесінің абсолют нөл температурада бос және толтырылған энергетикалық деңгейлерін бөліп тұратын энергияның мәні SF (Ферми энергиясы). Фл түсінігі шалаөткізгіштердің өткізгіштігін түсіндіретін аймақтық теориялар қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
طاقة فيرمي Energia de Fermi Fermi-Verteilung Fermi energy Energía de Fermi fa:تراز فرمی Fermienergia Niveau de Fermi Energia di Fermi フェルミエネルギー 페르미준위 Fermi-niveau Poziom Fermiego Energia de Fermi Fermienergi Енергія Фермі Mức Fermi 费米能
Магашлы-Алманта
Магашлы-Алманта — Башқұртстанның Балтачев ауданындағы ауыл, Төменгі сикияз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 302 адамды құрады. Пошта индексі — 452982, ОКАТО коды — 80208822003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жапқыш
Жапқыш — құбыр ішінде бұрылатын пластина түрінде жасалған сұйықты, немесе газдың шығынын реттегіш.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
ОулдмансТауншип (Нью-Джерси)
ОулдмансТауншип (Oldmans Township) — Нью-Джерси штатының Сэйлем округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1804 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 52.6 км² шамасында. FIPS коды — 34-54810.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
IC 1358
IC 1358 — Ешкімүйіз шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Халуатийа
Халуатийа - сопы бауырластығы,XIV ғасырдың аяғында Солтүстік-Батыс Иранда қалыптасқан, 12 анадай тараған бауырластық қатарына жатады, Әли б.Әбу Тәліптен бастау алады.Бауырластық ортаазиялық түркі мистицизмі мектебінің (Ахмед Иасауи) кейбір идеяларын қабылдай және маламатийа мен каландарийа дәстүрінің күшті ықпалын бастан кешіре отырып алғаш түркі халықтары арасында пайда болып, қалыптасты. Халуатийа Дәстүрі бойынша бауырластықтың негізін салған Заһир әд-Дин Омар әл-Халуати (1397 жылы өлген) болды. Ол өзінің жолын ұстаушыларға қатал аскетизм (зуһд) мен тым тақуалыққа (халуа) негізделген ережелер жинағыш ұсынды және 12 күндік оразаны (имамдардыц санына орай) енгізді. XV ғасырдың 10 жырларынан халуатийа. Түркияға тарай бастады.
IC 1358
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2817440.
Халуатийа
Түріктердің жаулап алуы халуатийаның араб елдерінде тарауына жол ашты, мұнда ол таза араб бауырластығы түрінде болды. Халуатийа XVIII ғасырда Балқанда тамыр жайды. Осман империясында Сулеймен I (1520 - 66) мен Селим ІІ (1566 - 74) билік құрған заманда халуатийа өзінің дәуірлеу биігіне көтерілді, ол кезде бауырластықты ең жоғары билік иелері қолдап отырды. Халуатийа және Сефеви әулеті өкілдерінің дүниетанымдық жағынан ұқсастығы бола тұра, осы әулеттің билікке ие болуынан (1502) бауырластық Ираннан ығыстырылды. Шамнан шыққан Мұстафа Камал әд-Дин әл-Бакридің (1688 -1749) арқасында XVIII ғасырда бүкіл Осман империясында халуатийаның қайта дәуірлеуімен алмасты, ол кең қанат жайып, жаңа бұтақтары пайда болды. Осы дәуірлеу XIX -XX ғасырдың бас кезіне дейін ұласты.
1925 жылы түрік өкіметі бауырластықты таратты. Халуатийа бауырластық-бұтағының бірқатары 20 – 30 жылдары «Уафд» буржуазиялық-ұлтшыл партиясымен саяси қарым-қатынаста болды.Алжирдегі Халуатийа бұтағы - рахманийа -1950 жылы 230 мың адамға жетті. Халуатийаның әр түрлі топтары мен бұтағы Суданда (мыс, самманийа,даумийа), Ливанда (Бейрут пен Трипольде),Сирияда (Халеб пен Дамаскідегі жунайдийа)бар; халуатийа 1967 жылға дейін Албанияда ресми түрде ірге тігіп келді; сонымен бірге Югаславияда карабайшийа, синанийа, меламийа бұтақтары жұмыс атқарады, оларға 1974 жылы қарашада құрылған Дәруіштер кеңесі қоғамдастығы басшылық беріп отырады. Халуатийа тек алғашқы алты басшы кезінде ғана ұйымдық құрылымы және басқару жүйесі бір орталыққа бағындырылған бауырластық болды. Таза саяси себептер ықпалымен (Халуатийа бұтақтары Осман мемлекетінің қамқорлығында болды) уақыт өткен сайын халуатийа ілімі түбегейлі өзгеріске ұшырады (сырт пішіні жағынан), сунниттік мазмұнға ие болды. Халуатийа ілімінің негізін: джу (ерікті ашығу), самт (тіл қатпау), сахар (сейілу), итизал (оқшау күй кешу), зикр, фикр (медитация), рабт (мүрид пен шейх жүрегінің байланыстығы) және күнделікті дағдылы жора тазалығы құрайды. Кейбір бұтақтар осының алғашқы төртеуін ғана ұстанды. Ерекше мән берілетін нәрсе мүридтің белгілі бір кезенде өзімен-өзі жеке күй кешуі (дәруішпен теңдес) - халуа - және де оның шарттарын қатал орындау болып табылады. Халуаның ең қысқасы - үш күнге, ең ұзағы - қырық күн мерзімге созылады.
IC 1358
Сыртқы сілтемелер
IC 1358 Санат:Ешкімүйіз (шоқжұлдыз)
Халуатийа
Мүридтің халуаға кірісерге дейінгі, кіріскен кездегі және одан кейінгі іс-қимылы түгелдей қадағаланып отырады. Халуатийаға барар жол жеті демнен (мақам) тұрады, оның әр қайсысы: ат-тахлил, Аллаһ, хууа, әл-хайй, әл-хакк, каййум, әл-каһһар (әл-кадирийадағы секілді) деп аталатын жеті сөзден тұратын формуланың бір сөзіне сай келетін зікір болып келеді. Мүрид мұның алғашқы төртеуін өз күшімен игерсе, ал қалған үшеуін игеру кұдыреттің күшімен келмек деп есептеледі. Халуатийада, әл-кубрауийадағы секілді, мүридтің халуа кезіндегі зікірінен кейін көрген түсін (табир ар-руйа), сондай-ақ, зікір салып отырған кезінде көрген елестерін жоруға аса зор мән беріледі, Халуатийаның бірқатар бұтақтары бауырластықтың мистик, таным жолының түп қазығы (мадар) осында деп біледі. Бүкіл бұтақ атаулының барлығы Халуатийаның 5-пірі Жахия аш-Шируани (1464 жылы өлген) құрастырған арнайы халуатийа аяты -Уирд асаттарды қоғамдастықтың жапы жиылысында дауыстап оқуға да осы секілді құрметпен қарайды. Халуатийаның ұйымдық құрылымы мен оның бұтақтары жалпы алғанда басқа да сопылық бауырластықтар құрьшымына ұқсас келеді, алайда оның таралған аймаққа байланысты өз ерекшелігі болады. Осман империясында халуатийаның әр бұтағының бас несі (шейх ас-саджжада, пустнишин, баба), соның негізін салушы халнфаның өзі (немесе солай деп саналған) болды, ол жергілікті жерде өз өкілін (наиб) ұстады, жергілікті қоғам бас иелері (мукаддам) соларға бағынды. Бұтақ басшысы тұқым қуалау жолымен қойылды, алайда, сирия бұтағында сайлау тәртібімен жүзеге асырылды. Халуатийаның ірі бұтақтарында бас несі елдің әр өңірінен халифаларын өзі тағайындайды да, олар мұның атынан жергілікті қоғамдастар мен дін орындары қызметін қадағалайды.
Мысыр мен Сирияда халуатийа дін орындарында әкімшілік-қаражат мәселесін асқаратын уакил оразасы енгізілді. Сирияда діни рәсім (хадр, сам) кезіндегі музыка сүйемелдеуін қажет ететін накиб оразасы болды. Халуатийаға қабылдауға шек қойылмады, тек ах-майдийа бұтағында (Алжир) ғана сауаты жоқтар қабылданбады. Халуатийа бауырластық мүшелері киімінің айрықша белгісі, негізінен, жасыл немесе қара түсті төрткүл қалпақ болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Парнамирин
Парнамирин  (Parnamirim) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Пернамбуку штатындағы Сертан мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Салгейру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 608 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1870 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Көлденең серпінді толқындар
Көлденең серпінді толқындар. Толқын өткен ортаның мейілінше қарапайым бөлшектерінің айналысы нәтижесінде туындайтын серпінді толқындар. Сейсмикалық толқындардың бұл түрі сұйық денелер қимасынан өте алмайды.
Дереккөздер
Санат: География Санат: Геология Санат: Геофизика
Эми Ли
Эми Линн Харцлер (Amy Lynn Hartzler), туған. Ли (Lee); 13 желтоқсан 1981, Риверсайд,  Калифорния, АҚШ)  —  америкалық музыкант,  Evanescence тобының әншіci, әндердің авторы және пианистi.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ әншілері
Бұғана
Бұғана (clavіcula) — иық белдеуін құрайтын сүйектің бірі.
Адамда Бұғананың (ұзындығы 12 — 15 см) бір ұшы жауырын басымен жалғасады, оның сүйек болып қалыптасуы 16 — 20 жас аралығына келеді. Ал толықтай адам денесімен бітісіп кетуі 20 — 25 жаста аяқталады. Бұғана жануарлардың эволюциялық даму сатысында алғаш рет сүйекті балықтарда пайда болады. Тұяқты сүтқоректілерде және ет қоректі жануарларда Бұғана шала дамиды не мүлдем болмайды. Қазақ малдың бірінші кеуде қабырғасын Бұғана немесе Бұғана қабырға деп атайды.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Сүйек жүйесі Санат:Адам анатомиясы
Векторлық көбейтінді
thumb|right|250px|Векторлық көбейтінді үшөлшемді кеңістікте. \mathbf a векторы мен \mathbf b векторының \R^3 кеңістігіндегі векторлық көбейтіндісі деп келесі шарттарды қанағаттандарытын \mathbf c векторын айтады: Белгілеуі:
Векторлық көбейтіндіні алғаш рет 1846 жылы енгізген — У. Гамильтон. right|thumb|250px|[[Оң қол ережесімен векторлық көбейтінді бағытын анықтау]]
Геометриялық қасиеттері
right|thumb|250px|1 сурет: Параллелограмм ауданы векторлық көбейдінді модуліне тең. thumb|250px|2 сурет: Параллелепипед көлемін есептеудегі векторлардың векторлық және скаляр көбейтінділері; пунктир сызықтар c векторының a × bвекторына және a-ның b × c векторына проекцияларын көрсетеді, алдымен скаляр көбейтінділерді есептейді. Суретте көрсетілгендей көлем екі әдіспен есептеледі: геометриялық нәтижесі тіпті «скаляр» және «векторлық» көбейткіштерді орындарымен ауыстырғаннан да өзгермейді:
Декарттық координаттардағы өрнектелулері
Егер екі \mathbf a және \mathbf b векторлары өз тікбұрышты декарттық координаттарымен анықталған болса, дәлірек айтқанда — ортокелтірілген базисте
ал координаттар жүйесі оң болса, онда олардың векторлық көбейтіндісі былай өрнектеледі
Формуланы жаттау үшін матрица анықтауышын пайдаланған жөн:
Бре-Жуи
Бре-Жуи (Breux-Jouy) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Етамп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,68 км² шамасында.
Векторлық көбейтінді
Декарттық координаттардағы өрнектелулері
немесе мұндағы — Леви-Чивит белгісі.
Егер координаттар жүйесі теріс болса, онда
Бре-Жуи
Коммунаның INSEE коды — 91106, пошта индексі — 91650.
Векторлық көбейтінді
Декарттық координаттардағы өрнектелулері
Жаттау үшін дәл солай:
Бре-Жуи
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1219 адамды құрады. Халық тығыздығы — 260,47 адам/км².
Векторлық көбейтінді
Декарттық координаттардағы өрнектелулері
немесе
Бре-Жуи
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Векторлық көбейтінді
Дереккөздер
Санат:Векторлық талдау Санат:Аналитикалық геометрия
Александр Георгиевич Реймген
right|250px<p style="text-indent: 25px;">Реймген Александр (1916-1991) 18 қарашада Қырым облысының Қызыл гвардия ауданында туған. Феодосия педагогикалық техникумын бітірген. Мұғалім, көркемдеуші суретші болып қызмет істеді. Мәскеудің шет тілдері педагогикалық институтын сырттай оқып бітірген. <p style="text-indent: 25px;">Алғашқы очерктері мен өлеңдері 1936 жылы «Неміс орталық газетінде» (Мәскеу) жарық көрді. Поэзиялық және прозалық бірнеше кітаптары Мәскеу мен Алматы баспаларынан шықты. <p style="text-indent: 25px;">Шығармалары: Рядом с тобой друзья. Очерки. А., «Қазақстан», 1970; Люди с на шәй стороны. Стихи и проза. М., «Советский писатель», 1973; И ни шагу назад. Проза. М., «Советский писатель», 1976; Соленые тропы. М., «Советский писатель», 1979; Последняя рапа. Проза. М., «Советский писатель», 1978.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары
Геоэволюция
Геоэволюция - әр түрлі ретті(геологиялық "циклдерге" сәйкес келетін)геологиялық уақыт аралықтары; олардың әрқайсысының ішінде эволюция процесcі табиғи тұтас бірлік ретінде қарастырылады. Әр түрлі Геоэволюция ауқымындағы даму бір бағыттылығымен сипатталады. Минерал жаралу процесіне қатысты шартты түрде 8 Геоэволюция ауқымы белгіленген; олардың біріншісінің (Жер дамуы тарихындағы жалпы эволюцияға сәйкес келеді) ұзақтығы млрд жыл болса, ең соңғысы — мыңдаған жыл және одан да аз уақытты қамтиды.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геохимия Санат:Химия
Клайн-Берсен
Клайн-Берсен (Klein Berßen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Эмсланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1173 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 54 024. Муниципалитеттің басшысы — Тео Крёгер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Сан-Костантино-Калабро
Сан-Костантино-Калабро (San Costantino Calabro) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Вибо-Валентия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2320 адамды құрайды (2006). Халық тығыздығы 330 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 89851.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Costantino Vescovo.
Солтүстік Куринка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка Вятка қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Футболдан Германия чемпионаты 2021/22
Футболдан Германия чемпионаты 2021/22 — Германия бундеслигасының 59-шы жарысы.
Дереккөздер
Санат:Футболдан Германия чемпионаты Санат:2021 жылғы футбол Санат:2022 жылғы футбол
Крум (Хасково облысы)
Крум (Крум) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Димитровград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 593 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6438. Телефон коды — 03925. ЕКАТТЕ коды — 39966.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Феррид
Феррид . Герхонды реленің көп қолданылатын түрі — магнитті блокировкасы бар герконды реле (феррид), ол тек реле іске қосылған немесе ажыратылған сәтте ғана электр энергиясының жұмсалуын талап етеді. Феррид квазиэлектронды АТС-те жылдам әрекет етуші коммутациялық электромеханикалық құрал ретінде колданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Шәдібек Әтенов
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Түсті металлургия
Түсті металдардың көп бөлігі аз уақыттан бері ғана пайдаланыла бастады. Ғылыми-техникалық революцияның нәтижесінде кеңінен қолданысқа түсті. Реактивті ұшақтар, ғарыш кемелерін, атом реакторларын жасау үшін ерекше қасиеттері бар, мүлдем жаңа конструкциялық материалдар қажет. Ондай қасиеттер тек түсті металдарда ғана бар.
Бұл «түсті біртектілерде» өндірістің сан алуан қажеттіліктеріне жарайтын металдар бар.
Бұғат
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті
Түсті металлургия
Қорғасын, никель және қалайы жемірілмейді (коррозия), титан ыстыққа төзімді келеді, ал күміс, мыс және алюминий жоғары электр өткізгіштігімен ерекшеленеді. Сондықтан олардың колданылу аясы өте ауқымды: медициналық аспаптар мен материалдардан бастап күрделі электроника мен ядролық техника осы металдардан жасалады. Және әр металл «өз кәсібін тапқан». Мысалы, алюминий «қанатты» металл болса, қалайы «консерві құтыларының металы» болып саналады.
Көптеген түсті металдардан сапасы жөнінен бастапқы материалдардан да асып түсетін қорытпалар жасалады. Мыстың қалайымен (қола), мырышпен (жез), никельмен (мельхиор), алюминиймен (дюралюминий) қорытпалары бүрыннан қолданылып келсе, ал берилий қоласы XX ғасырдың екінші жартысында пайда болды.
Түсті металдар өздерінің «салмақ дәрежелері» бойынша да ерекшеленеді. Мысалы, 2008 жылы өлемдік деңгейдегі қорытпалары галий - 95т, алюминий 40 млн тоннамен өлшенеді.
Республика Кеңес Одағының түсті металлургиясының ірі базасына айналды. thumb|Қазақстан металдар тізімі
Егемендік алған жылдарда жаңа өндірістер мен тұтас зауыттар пайда болды. Бұл Қазақстанның түсті металлургиясы біздің еліміздің өнеркәсібі мен әлемдік түсті металлургиядағы алдыңғы орнын сақтап қалды.
Осыған орай түсті, ауыр, сирек кездесетін және басқа да металдар металлургиясын ажыратуға болады.
Ауыр металдар өндірісінің географиясы: шикізат көздеріне бағытталуы
Ауыр металды кендердің қурамы өте көп болып келеді. Оларды тиімді пайдалану үшін шикізатты кешенді өңдейтін комбинаттар құрылған. Шымкентте қорғасыннан баска 14 түрлі өнім алынады.
Ауыр металдарға күкірт ілесіп жүреді. Оның кендегі мөлшері 40%-ға дейін жетеді (Шығыс Қазақстандағы Николаев кеніші). Балқыту кезінде улы күкіртті газ пайда болады. Газды бөліп алып, оны күкірт қышқылына айналдырады. Бұның қоршаған ортаға тигізер зияны мол.
Ауыр металдардың тағы бір ерекшелігі - құрамында пайдалы компоненттердің аз болуы. Сондықтан балқыту зауыттары шикізат көзіне таяу орналасады. Бұл - оларды орналастырудағы негізгі принцип.
Ондай кендерді байыту үшін, әр компонентті біртіндеп ала отырып көп кезеңді флотация қолданады. Концентратты арнаулы пештерде балқытып, тазартылмаған металл алады. Оны шақпақтап (зиянды қоспалардан тазартып), таза шақпақталған металл алады.
Біздің елімізде ауыр түсті металдарды - мыс жөне қорғасын-мырыш (полиметалл) өндірісі салалары шығарады.
Концентраттағы металдың аз мөлшері (20-30%) мен энергияны аз қажет етуіне байланысты, мыс өндірісінің зауыттары шикізатқа таяу салынады. Мыс қоры Қазақстанның барлық аудандарында бар, ең үлкендері Орталық пен Шығыста.
px220|right|thumb Қазіргі кезде елімізде мыс негізінен Жезқазған мен Балқаштың кен-металлургиялық комбинаттарында (КМК) өндіріледі. Бұл қос кәсіпорында мыс алудың барлық сатылары бар.
Қорғасын және мырыш өнеркәсібінің ортақ шикізат базасы - полиметалл кендері бар. Ұзақ уақыт бойы олардың қоры жөнінен Шығыс пен Оңтүстік алда болды. Шығыстың кенінде қорғасынға қарағанда мырыш көп. Керісінше, Оңтүстіктің кенінде мырышқа қарағанда, қорғасын көп. Қорғасын, мырыш өнеркәсібінде концентраттың құрамында металл көбірек болады (45-65%).
Жоңғыш бастиек
Жоңғыш бастиек - айналдырықты ұстап тұратын жоңғылау білдегінің бөлігі.
Жоңғыш бастиектер үш түрге бөлінеді:
Дереккөздер
Санат:Құралдар Санат:Техника
Түсті металлургия
Ауыр металдар өндірісінің географиясы: шикізат көздеріне бағытталуы
Риддерде қорғасын мен мырыш өнеркәсібінің барлық кезеңдері— кенді өндіруден бастап, металл жөне қорытпа алуға дейінгі кезеңдер түгел бар. Еліміздің оңтүстігіндегі полиметалл өнеркәсібінің ірі орталығы- Шымкент. Мұнда да Өскемендегі сияқты «өндірістің жоғарғы қабаттары» жолға қойылған.
Жеңіл металдар металлургиясы: Қуат көздеріне бағытталуы
Ауыр металдарға Қарағанды жеңіл металдар кендерінде пайдалы компоненттер көп болады. Бұл - тасымалдауға қолайлы шикізат.
Бірақ оны өңдеуге орасан көп мөлшерде электр қуаты қажет. Мысалы, 1 т алюминий мен магнийге 15 мың кВт/сағ электр қуаты жұмсалса, титанға - 40 мың кВт/сағ энергия керек. Сондықтан жеңіл металдар шығаратын зауыттар арзан энергия көздеріне жақын орналасады. Бұл - оларды орналастырудың негізгі принциптері.
Біздің елімізде жеңіл металдарды алюминий мен титан-магний өнеркәсіптері өндіреді.
Жеңілдігі мен жоғары электр өткізгіштігіне байланысты ол шаруашылықта кеңінен қолданылады.
Магниттік қасиеттерінің болмауы, әсіресе, авиация, электроника және кеме жасауда, ал улы болмауы — тамақ өнеркәсібі үшін құнды болып саналады. Алюминийдің жемірілімге төзімді болуы - көлік пен құрылыс үшін тамаша сапалы өнім болып табылады.
Оны алатын шикізат құрамында алюминий тотығы (глинозем) бар боксит. Боксит Арқалық және жоғарғы Тобыл аудандарында өндіріледі.