cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Турин
Экономикасы
Қаланың өзінде және оның жақын маңындағы аудандарда (мысалы, Мирафиориде және т.б.) ауыр өнеркәсіп жетекші орынға ие, жетекші орын FIAT концернінің өндірістік кешеніне жатады. Қаланың өнеркәсіп саласында жұмыс істейтіндердің жартысына жуығы осы кәсіпорындарда жұмыс істейді. Бүкіл кешеннің өзегі - автомобиль зауыттары, олар итальяндық автомобиль өндірісінің 80% құрайды. FIAT сонымен қатар металлургия, авиация, автомобиль жасау, трактор зауыттары, кеме қозғалтқыштары өндірісі және т.б. иеленеді. Туриндегі екінші қуатты өнеркәсіп кешені - бұл RIV компаниясының кәсіпорындары (шарикті мойынтіректер мен оларды жасауға арналған станоктар өндірісі).
Климаты
Турин Италияның солтүстік-батысында орналасқан. Ол батысында және солтүстігінде Альпімен, ал шығыста Монферрато шоқыларының табиғи жалғасы болып табылатын биік шоқымен қоршалған. Қаладан төрт ірі өзен өтеді: По және оның үш саласы: Дора Рипария, Стура ди Ланцо және Сангоне.
Туриннің климаты Жерорта теңізіне жақын, дегенмен, бұл типтік климаттан айырмашылығы, қалада жыл бойы жауын-шашын түседі, ал максимумдары көктем мен күз айларында болады. Қаладағы қыс суық, тұрақты түнгі аяздар мен қар жауады. Тұман күзде және қыста жазық жерлерде жиі кездеседі.
Демографиясы
2009 жылы қала халқының саны шамамен 910 000 адамды құрады, бұл 2001 жылғы санаққа қарағанда едәуір артты. Бұл нәтиже оңтүстік Италиядан және шетелден көшіп келудің өсуіне байланысты. Халықтың шамамен 13,5% (122,946) шетелдіктер құрайды, олардың көпшілігі Румыниядан (51,017), Мароккодан (22,511), Албаниядан (9,165), Қытайдан (5483) және Молдовадан (3417). Италияның көптеген солтүстік қалаларындандағыдай, Туринде де зейнеткерлердің көп бөлігі бар. Халықтың 18 пайызға жуығы 20-ға толмаған, ал 22 пайызы 65-тен асқан. Турин қалалық агломерациясының халқы 1,7 миллион тұрғын, Италияда төртінші орында, ал Турин муниципалды аймағында 2,2 миллион адам тұрады. Орташа жасы - 43,7 жас.
Көрікті жерлері
Бекіністердің, сарайлардың көп бөлігі (атап айтқанда Палазцо Мадама), бақтар мен алаңдар XVI-XVIII ғасырларда Савойя герцогтігінің (кейінірек Сардиния корольдігі) астанасын Шамбериден (қазіргі Франция) Туринге ауыстыру барысында салынған.
Туриннің тікбұрышты қалалық құрылымы ежелгі Рим әскери лагерінің орналасуына негізделген. Қаланың көрікті жерлеріне мыналар жатады: 1997 жылы ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұралар тізіміне Туриндегі Савойя үйінің және оның айналасындағы тұрғын үйлерді енгізу туралы шешім қабылдады, олардың ішіндегі ең маңыздылары:
Дереккөздер
Санат:Италия қалалары
Колон (Мичиган)
Колон (Colon) — Мичиган штатының St. Joseph округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1227 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-17360.
Қарбыз қабығының қайнатпасы
Қарбыз қабығының қайнатпасы. Қарбыз қабығының сыртқы жасыл қабатын алып тастайда да, қалған бөлегін кесіп, үстіне салқын су құяды, сосын 5 минут қайнатады. Содан кейін суын төгіп, қабықты жайып кептіреді. Кепкен қабықты салқын сиропқа салып, 10-15 минут жайлар қайнатады. Бұдан кейін үш сағат суытып, соңынан үш дүркін (мөлдір түске айналғанша) қайнатады. Болғаннан кейін лимон шырынын және ванилин қосады. 1кг қарбыз қабығына: 1 кг құмшекер, 2 стакан су, ½ стакан лимон шырыны, тиісінше ванилин керек.
Александр Валерьевич Скляров
Александр Валерьевич Скляров (18 қараша 1971, Шымкент, Қазақ КСР, КСРО) — КСРО және қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы.
Клубтық
Карьерасын 1989 жылы Шымкенттің "Мелиоратор" клубында бастап, КСРО чемпионатының екінші лигасында ойнады. 1992 жылы "Қайратқа" шақырылды. 1993 жылдың ортасында туған клубы "Жігерге" (сол бұрын ойнаған командасының атауы өзгерген) қайта келіп маусым соңына дейін ойнады.
1994 жылы Ресейге кетті де, "Балтика", "Уралмаш" секілді төменгі лига клубтарында доп тепті.
1999 жылы "Қайсар-Харрикейнде" жарты маусым ойнады. Жыл ортасында "Синтез" клубына ауысты. Кейінгі жылдары "Ақтөбе", "Тараз", "Ордабасы" клубтарында ойнады, бірақ ешқайсысында бір жылдан артық тұрақтамады.
Ұлттық құрамада
1992 жылы 16 шілдеде Қазақстан - Ливия жолдастық кездесуінде тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шықты. Сол жылы 26 қыркүйек күні Қырғызстан құрамасымен ойынға қатысты. Араға бес жыл салып, 1997 жылы мамыр айында ӘЧ-1998 іріктеуіндегі Пәкістанға қарсы ойында алаңға шықты, бұл оның құрамадағы соңғы ойыны болатын. Осылайша құрама сапында үш ойын ғана өткізді.
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Жігер ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Балтика ФК ойыншылары Санат:Уралмаш ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Томирис ФК ойыншылары
Қарулы қақтығыс
Қарулы қақтығыс – бір-біріне қарсы тұрған күштер арасындағы әскери қимылдар. Онда белгілі бір саяси, экономикалық, әскери, т.б. мақсаттарға жету үшін ұйымдасқан түрде қарулы соғыс құралдары қолданылады. Қарулы қақтығыс кезінде мемлекеттер әр түрлі мүдделерді көздейтін саяси күштер, әлеуметтік топтар арасындағы қарама-қайшылықтарды шешуді мақсат етеді. Әлеуметтік-саяси, ұлттық, діни, аймақтық және басқа негіздерде қарулы күреске, әскери жанжалға ұласып, адам шығындарына әкелуі мүмкін. Қарулы қақтығыс мемлекеттің қоғамдық-саяси дамуына кері әсер етіп, оның ішкі қауіпсіздігіне, саяси тұрақтылығына нұқсан келтіреді.
Дереккөздер
Санат:Соғыс
Александрово (Велико Тырново облысы)
Александрово (Александрово) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Свиштов қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 273 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5289. ЕКАТТЕ коды — 285.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Доротея Вирер
Доротея Вирер (Dorothea Wierer; 3 сәуір 1990 ) — Италиялық биатлоншы, Олимпиаданың үш дүркін қола жүлдегері, үш дүркін әлем чемпионы, 2011 жылғы жасөспірімдер арасындағы абсолютті әлем чемпионы. 2018/19, 2019/20 маусымдардағы биатлон бойынша әлем кубогының екі дүркін жеңімпазы, 2018/19 жылғы Кіші әлем кубогының жарыс кестесі жеңімпазы.
Жазғы биатлоннан әлем чемпионы: 2013
Жастық шағы
Доротея 1990 жылы Солтүстік Италиядағы Оңтүстік Тиролдағы неміс тілінде сөйлейтін Брунико коммунасында дүниеге келген. 2000 жылдан бері биатлонмен айналысады. Ол итальяндық шекарашы «Gruppi Sportivi Fiamme Gialle» (сөзбе-сөз: «сары түймелер») спорт клубының өкілі. Алғашқы елеулі жетістік итальяндыққа 2006 жылы келді, ол жастар арасындағы ұлттық чемпионатта спринт күмісін жеңіп алды.
Сілтемелер
Санат:Италия биатлоншылары Санат:2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:Биатлоннан әлем чемпиондары
Эйфель жікқабаты, эйфель
Эйфель жікқабаты, эйфель - девон жүйесінің ортаңғы бөліміне қатысты жікқабаты.
Лагуна-дель-Маркесадо
Лагуна-дель-Маркесадо (Laguna del Marquesado) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
Эйфель жікқабаты, эйфель
Дереккөздер
Санат:Геология
Лагуна-дель-Маркесадо
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 68 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 37,91 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Санта-Маргарида
Санта-Маргарида (Santa Margarida) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Маньюасу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 384 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 256,183 км² шамасында. Халық тығыздығы — 56,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1948 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Висенте Алейсандре
Висенте Алейзандре-и-Мерло (, 26 сәуір, 1898, Севилья — 14 желтоқсан 1984, Мадрид) — испан ақыны, «27 ұрпақ» өкілі. 1977 жылы «адамның кеңістіктегі және қазіргі қоғамдағы орнын бейнелейтін және сонымен бірге дүниежүзілік соғыстар арасындағы кезеңде испан поэзиясының дәстүрлерінің қайта өркендеуінің керемет дәлелі болып табылатын көрнекті поэтикалық еңбегі үшін» әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сюрреалистер Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Испания ақындары
Хасен Ақаев
Хасен Ақаев (1860 жыл, Семей облысы Қарқаралы ауданы Қу болысы — 1931, Қызылжар) — қоғам қайраткері.
Дүкен ұстап, қыр қазағының өнеркәсіп өнімдеріне сұранысын өтеуге тырысқан. Егін егіп, мал тұқымын жақсартумен айналысқан. Еуропалық үлгідегі қазақ-орыс мектебін ашып, оны бітіргендерді өз қаражатымен Қарқаралы, Семей, Омбы оқу орындарында оқытқан. Әнші, күйші, серілерді, фельдшер, ісмер адамдарды жанында ұстаған. Балуандарымен, жүйрік аттарымен даңқы жайылған.
Дереккөздер
Санат:1860 жылы туғандар Санат:Қарқаралы ауданында туғандар Санат:1931 жылы қайтыс болғандар Санат:Петропавлда қайтыс болғандар Санат:Қазақ болыстары Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары Санат:Алаш қозғалысы мүшелері
Санта-Мария-Поджо
Санта-Мария-Поджо (Santa-Maria-Poggio) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B311, пошта индексі — 20221.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 630 адамды құрады. Халық тығыздығы — 61,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Нелке-Еган
Нелке-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай-Колик-Еган өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лампертслок
Лампертслок (Lampertsloch) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67257, пошта индексі — 67250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 699 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,02 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Тельо-Венето
Тельо-Венето (Teglio Veneto) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1979 адамды құрайды. Халық тығыздығы 180 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 30020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Бадьюшка
Бадьюшка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лопва өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Көне ұйғыр жазуы
Көне ұйғыр жазуы — көне жазба мұралары. Көне ұйғыр жазба ескерткіштері негізінен алғанда Шығыс Түркістан мен қазіргі Моңғолия жерінде сақталған. Көне ұйғыр жазуы 5 ғасырда қалыптаса бастаған. Көне ұйғыр жазба ескерткіштері жазудың руналық, манихей, ұйғыр және араб графикасы негізіндегі төрт түрін басынан кешірді.
Көне ұйғыр жазба ескерткіштері-ұйғырлардың көне замандағы жазба мұралары. түркі халықтарының ішінде ұйғырлардың жазу дәстүрі 5 ғасырдың бас кезінен қалыптаса бастады. Көне ұйғыр жазба ескерткіштеріне манихей, будда, христиан және мұсылман идеологиясына байланысты көркем және діни философиялық т.б. туындылар жатады. Ұйғыр халқының тарихын, рухани мәдениетін зерттеп білуде олардың мәні зор. Көне ұйғыр жазба ескерткіштері 3 түрлі алфавитпен жазылған. Олар: 1) тасты қашап жазуға икемделген рундық орхон алфавиті; 2) жаңа соғда алфавиті негізінде жасалған көне ұйғыр алфавиті; 3) араб алфавиті. Мұның біріншісімен «Моюн-Чуру» немесе «Селенга тасы» (8ғ.) мен Суджи қойнауынан (9ғ.) және Турфаннан (Шығыс Түркістан) табылған жазба ескерткіштер жазылған. Көне ұйғыр жазба ескерткіштерінің көпшілігі көне ұйғыр алфавитімен жазылған.
5-6 ғасырларда Шығыс Түркістан жерінде соғды алфавитінің негізінде жасалған ұйғыр жазуы кең өріс алды. Ал 7-10 ғасырларда қазіргі Моңғолия, оңтүстік Сібір және Жетісу өлкелерінде руна жазуы кең тарай бастады. Өзге түркі тектес тайпалармен қатар бұл жазумен сол тұстағы Моңғолиядағы Ұйғыр мемлекетінің ұйғырлары да кеңінен пайдаланды. Бірақ көне ұйғыр жазба ескерткіштерінің басым көпшілігі ұйғыр, сондай-ақ араб жазулары негізінде хатқа түсті. Ғылымда көне ұйғыр тілінің соғды тілінен аударылып алынған ескерткіші «Хуастуанифт», одан кейін христиандық мазмұндағы «Жәдігөйлердің табынуы», «Алтын яруқ» қолжазбасы. Үрімші қаласындағы Шыңжан-ұйғыр автономиялық ауданының ұлттық музейінде 10-19 ғасырлардағы көне ұйғыр жазба ескерткіштеріне қатысты 4 мыңнан астам қолжазба жинақталған. Осы сияқты ұйғыр жазба ескерткіштері КСРО ғылым академиясының Шығыстану ин-тының Орта Азиялық қолжазбалар қорында сақталған. Ұйғыр тілі жазба ескерткіштерінің кейбір нұсқалары Германия, Франция, Англия, және Жапония кітапханалары мен музейлерінен орын алған. Көне ұйғыр жазба ескерткіштерін үш салаға бөлуге болады: Руна жазуымен жазылғандар: Моңғолиядан табылған «Моюнчур» және «Қарабалғасун» т.б. жазба ескерткіштері. Ұйғыр жазуымен жазылғандар: «Хуастуанифт», «Алтын яруқ». «Құтадғу біліктің» Гератта көшірілген нұсқасы әр түрлі мазмұндағы іс қағаздары Фарид-уд-дин Аттар көшіріп жазған «Тазкиретул әвлия», Тохтамыш пен Темір Құтлұқтың хан жарлықтары, эпиграфиялық ескерткіштер т.б. араб жазуымен жазылғандар. Махмуд Қашғаридың «Диуан лұғат-ат-түрік», «Түркі тілдерінің сөздігі», Жүсіп Баласағұнидың «Құтадғу білік» шығармасының Мысыр және Наманған тізімі араб тілінде жазылған Ибн Мұханнаның грамматикасы мен сөздігі, Ахмед Югнакидың «Хибат ул хақайық», Насреддин Рабғузидің «Қиссас -ул- әнбия» т.б.
Судзуми Тонегава
Судзуми Тонегава (также Сусуму Тонегава,, Tonegawa Susumu; 6 қыркүйекте 1939 ж.т., Нагоя, Жапония) — жапондық молекулалық биолог, 1987 жылы «Антиденелер құрылуының түрлілігі генетикалық принципі» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Соңғы уақытта, ол жад қалыптастыру жасушаларының механизмдерін зерттеуге көшті. Массачусетс технологиялық институтының профессоры.
Өмірбаян
Судзуми Тонегава өмірге 6 қыркүйекте 1939 жылы Нагоя қаласында(Жапония) келген. Ол Токиодағы беделді мектеп бітірген (Хибия жоғарғы мектебі), кейін 1963 жылы Киото университетін (Киото) бітірген. Диссертациясын Сан-Диего Калифорния университетінде қорғап Салк институтындағы (Сан-Диего) Нобелевь сыйлығының лауреаты 1975 жылғы Ренато Дульбекконың лабораториясында жұмыс істеген. Кейін иммунологиялық зерттеулерін Базель иммунология институтында (Базель) жасады, бұнда жасаған өз тәжірибелері, жаңалықтарға әкелді. 1981 жылы Массачусетс технологиялық институтының профессоры болып, профессор Пиковер оқыту және жад институтын құрды.
Ғылымға үлесі
Тонегава адаптивтік иммундық жүйедегі генетикалық механизмді ашқаны үшін жақсы белгілі. Ықтимал антигендердің үлкен санынан ағзаны қорғау үшін иммундық жүйесі әртүрлі миллиондаған антиденелерді генерациялау қабілетті. Әрбір антидене бір генді кодтайтын болса, онда ол миллиондаған  гендер қажет болған еді. Тонегава бұл парадоксты шешті. 1976 жылғы бастаған тәжірибелерінде, Тонегава генетикалық материал сондай жолмен тасуы мүмкіндігі бар ол антиденелердің үлкен жиынтығын тудыруға қабілетті екенін көрсетті. B-лимфоциттердегі (лимфоциттер, синтездеуші антиденелер) тышқан эмбриондарындағы және ересек тышқандардың ДНҚ салыстыру, ол ересек жануарлардың B-лимфоциттеріндегі гендер көшеді, рекомбинициялайды және қиып алынады, онда антиденелер айнымалы бөлітерінің сан алуан түрлілігіне әкеледі (сыртқы ақуызбен арнайы таныйтын және байланысатын бөлік). Иммундық жүйенің қажетті антиденелердің нұсқасын іздеуге қабілеттілігіне әкеледі, ол антигендерді байланыстырады, және органға түскен инфекцияға кедергі жасайтын деңгейлерде синтез бастайды.
Абай (Ескелді ауданы)
Абай — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Қарабұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 5 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 857 адам (419 ер адам және 438 әйел адам) болса, 2009 жылы 967 адамды (485 ер адам және 482 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Кітап
thumb|200px|Кітаптарға арналған ескерткіш, [[Берлин]]
Кітаптың алғашқы түрлері ежелгі Шығыс елдерінде, Грекияда, Римде қыш текшелеріне, тақта тастарға сына жазуымен жазылды. Біздің заманымыздан бұрынғы 25-ғасырда Мысырда қыш текшелердің орнына қамыс (папирус) қолданылды. Біздің заманымыздан бұрынғы 7-ғасырда қамысқа кітап жазу ісі Грекия мен Римде кең өріс алды. Осыған байланысты кітапты көшіріп жазуға машықтанған көшірушілер мен қолжазбаны көркемдеуші суретшілер пайда болды.
Кітап пен кітапхана туралы қызықты деректер
Қай елдің, қай халықтың болмасын оның мәдени деңгейі, сауаты, әрине, кітаппен байланысты. Америка Құрама Штаттарында халықтың тең жартысы кітап оқымайтын көрінеді. Соның да салдары шығар, сұрақ-анкета нәтижесіне үңілгенде студенттердің 40 пайызы Израиль - араб елдерінің бірі деп жауап берген. Франклин Рузвельт АҚШ-тың Вьетнам соғысы кезіндегі президенті деп түсінеді екен. Ал сол студенттердің тең жартысы Черчилльдің кім екенін білмей шыққан...
Кітап оқудың ұлт болашағы үшін маңызы зор. Білімсіз қоғам ешқашан да өрге басқан емес. Назарларыңызға кітаптар мен кітапханаларға қатысты бірнеше қызықты дерек ұсынамыз.
Дереккөздер
*
Қазым Садықұлы Нәдіров
Нәдіров Қазым Садықұлы (18.2.1957 жылы туған, Жамбыл облысы Талас ауданы Шолақтау кенті) – ғалым, техникалық ғылыми докторы (2001). Н.В. Гоголь атындағы Қызылорда педегогикалық институтын (қазіргі Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті) бітірген (1978). 1978 – 83 жылдары орта мектепте мұғалім, Химиялық-фармацевтикалық зауытта (Шымкент қаласы) инженер, 1983 – 86 жылдары Е.Букетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінде аспирант болды. 1986 жылдан М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінде ғылыми-педагогикалық қызметте. 2004 жылдан университеттің мұнай және газ факультетінің деканы. Нәдіров Табиғи және техногендік қайталама шикізатты қайта өңдеудің инновациялық технологияларын құру және ұйымдастыруға қосқан үлесі үшін ҚР Мемлекеттік сыйлығын алған (2005). 100-ден астам ғылыми еңбектің авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Менаджо
Менаджо (Menaggio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3129 адамды құрайды. Халық тығыздығы 241 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 22017.
Елді мекеннің қамқоршысы — св. Стефано.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Алексей Леонтьевич Ковалев
Алексей Леонтьевич Ковалев (10 мамыр 1925, Бөрлі – 7 қыркүйек 1997, Киев)— Даңқ орденінің толық иегері. 1942 ж. барлаушы-солдат Ковалев 82-гвардиялық атқыштар дивизиясы құрамында болды. Майдан даласында көрсеткен ерліктері үшін 3 рет Даңқ орденімен марапатталды.
Биль
Биль (Biel/Bienne) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Биль округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 50 852 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.21 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 371, пошта индексі — 2500–2505.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Республикалық кітап мұражайы
Республикалық кітап  мұражайы – мәдени мекеме. Онда Қазақстанның ғылымы мен мәдени жетістіктерін насихаттайтын, кітап және полиграфия мәдениетінің үлгілері, жазбаша ескерткіштерінің қоры сақталады. 1978 ж. ашылған.
Мұражайдың 6 залында республикадағы кітап шығару ісі мен осы заманғы баспа жұмысының қалыптасу және даму тарихы қамтылған. Мұражай экспонаттарының ішінде ғұлама ғалымдар Әбу Наср әл-Фарабидің, Ж.Баласағұнидің, М.Х.Дулатидың, Қ.Жалайыридың, М.Қашқаридың сирек кездесетін еңбектерінің фото-көшірмелері ретімен орналастырылған. Сондай-ақ 17–19 ғ-ларда жарық көрген кітаптар арасында Ш.Ш.Уәлихановтың, Абайдың қайтыс болғаннан кейінгі жарық көрген басылымдары, тұңғыш жарық көрген әліппеден бастап, осы заманғы ғалымдар мен ақын-жазушылардың көп томдық шығармаларына дейін қойылған. Мұражайдың екі залы Қазақстандағы полиграфия және кітап басып шығару ісінің тарихына арналған. Мұражайдың тағы бір ерекшелігі ғыл.-көмекші тех. құрал арқылы карта, схема, панорамаларды, диаграммаларды түрлі түсті жарықпен бейнелеп көрсетеді. Мұражай қорында 35 мың, оның ішінде сирек кездесетін 5 мың экспонат бар, олардың негізгі бөлігі кітаптардан, фотосуреттерден, көркем және ғыл. мәні бар материалдардан тұрады. «Дүние жүзінің мұражайлары» атты анықтама көрсеткіштің каталогына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Алматы мұражайлары Санат:1978 жылы құрылған мұраажайлар
Әлкино
Әлкино — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Әлкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 646 адамды құрады. Пошта индексі — 452481, ОКАТО коды — 80247805001.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Джеймс Блэк
Джеймс Уайт Блэк (James Whyte Black; 14 маусым 1924, Аддингстон, Шотландия — 22 наурыз 2010, Лондон ) — шотландиялық фармаколог. Ол адрено- және гистаминдік рецепторлардың әрекеттесу тетіктерін зерттегеннен соң атақты болды. Оның ғылыми-зерттеулері — гистаминдік рецепторлардың-2H блокаторлары, сондай ақ анаприлин β-адреноблокаторлары асқазанның ойық жарасына қарсы препараттардың жаңа класын құруға әкелді. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1988 жылғы лауреаты.
Қайнар көзі
Санат:Медицина бойынша Вольф сыйлығының иегерлері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Ұлыбритания фармакологтары Санат:Корольдік медаль иегерлері Санат:14 маусымда туғандар Санат:22 наурызда қайтыс болғандар Санат:Лондонда қайтыс болғандар
Квирнбах (Вестервальд)
Квирнбах (Вестервальд) (Quirnbach (Westerwald))) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 526 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,08 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 061. Муниципалитеттің басшысы — Олифер Гёч.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Сен-Дени-де-Мон
Сен-Дени-де-Мон (Saint-Denis-des-Monts) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27531, пошта индексі — 27520.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Киным-Урий
Киным-Урий — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің оң жағалауынан 395 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Батыстық құндылықтар
Батыстық құндылықтар - Батыс Еуропаның көпшілік елдерінің, Солтүстік Американың, Австралияның, Жаңа Зеландияның басым көпшілігінің, Жапония, Корея, Тайванның біраз деңгейде қабылдаған бейресми ұстанымдары. Орталық батыстық құндылықтар жүйесіне кіретін «Адам құқы» түсінігінде келісімге келіп, ойлары тоғысқан. Сонымен қатар, олардың қатарына сөз бостандығы, жиналыс, ар-ождан еркіндігі, жеке меншік құқы сияқты құндылықтар да кіреді. Ұлы француз төңкерісі кезінде жарияланған «Адам құқы» және Американың тәуелсіздік декларациясынан кездестіретін «өмір, еркіндік және бақытқа ұмтылу» батыстық құндылықтардың классикалық қағидалары болып табылады. Ортақ белгілеріне қарамай, еуропалық және американдық үкімет бұл құндылықтарды әртүрлі тәсілдерді қолдану арқылы өмірге енгізуде. Сэмюэл Хантингтонның («Өркениеттер қақтығысының» авторы) пікірінше, «батыстық мәдениеттің мәні – Ұлы Макдональдс емес, еркіндіктің Ұлы хартиясы». Оған жасөспірімдер киімінің үлгісі де, газдалған сусындар да жатпайды. Қазіргі батыстық мәдениет 1215 жылы Еркіндіктің Ұлы хартиясында көрсетілген (Magna Carta) король Джонға ағылшын дворяндары өздеріне басқа ешқандай король бұза алмайтын құқықтар беретін хартияға қол қоюға мәжбүрлеген саяси идеяға жақынырақ. Адам құқы азаматтық қоғам, саяси плюрализм, әлеуметтік және экономикалық әділеттілік және мәдениеттің, өнердің, әдебиеттің, музыканың кейбір түрлері – міне, осылар батыстық құндылықтарға жатады.
Джалалуддин әс-Суюти
Джалалуддин ас-Суюти (جلال الدين السيوطي) (c. 1445–1505) Мысырлық мұсылман ғалымы.
Білімі
He accompanied 'Ilm al-Din al-Balqini studying Fiqh under him until he died. Ilm-ud-Deen Al-Balqeenee, authorized him to teach and give fatwa in 876H. Likewise, he accompanied Shaikh Sharaf-ud-Deen Al-Manaawee and benefited from him in the fields of Fiqh and Tafsir.
Al-Suyuti moved on to study under Al-Manawee after the death of Ilm-ud-Deen Al-Balqeenee in 878H. Ironically, Sharaf Al-Deen Al-Manaawee was the grandfather of Abdur-Ra'oof Al-Manaawee, the scholar who wrote the work Faid-ul-Qadeer, which was an explanation of As-Suyuti's Al-Jaami'-us-Sagheer.
He studied the sciences of Hadith and the Arabic language under the Imam, Taqee-ud-Deen Al-Shumnee Al-Hanafi, who wrote some eulogies for him. He also attended the gatherings of the great scholar, Al-Kaafeejee, for the length of fourteen years and learned from him the subjects of Tafsir, Usul al-fiqh, and Ma'aanee. And he received ijazah, religious authorization, from him. He also benefited from the classes of Saif-ud-Deen Al-Hanafi on Tafsir and Balaghah, eloquence.
The number of teachers from whom he received ijazah, religious authorization, studied under and heard from reaches one hundred and fifty shaykhs, as has been compiled by both himself and his student after him, Al-Dawudi, who arranged them in alphabetical order.
In his book Husn-ul-Muhaadarah, Al-Suyuti gives the number of teachers who narrated to him from those he heard from and those who gave him the ijazah, saying: "As for my teachers who narrated to me, whom I heard from and who gave me the religious authorization, ijazah, then they are many. I have mentioned them in the lexicon I have compiled about them, and I counted them to number about 150."
As-Suyuti traveled to Sham, Hijaz, Yemen, India and Morocco, and settled down towards the end of his life in his homeland of Egypt.
Death
Al-Suyuti withdrew from the people and remained in his house, busying himself with knowledge, research and writing until he caught a sickness that lasted for seven days, ending in his death. This happened in Jumada al-awwal, 911 AH.
Career
Al-Suyuti held various positions in his lifetime such as that of teacher of the Arabic language in 866H, he was authorized to give fatwa in 876H and he taught and dictated hadith at the University of Ibn Tuloon.
He was a prolific writer, and a well-known author of the latter times. He has left behind at least a book in every branch of Islamic science that include both short monographs of few pages and tomes spanning volumes. Some of his books are also first of their kind – and standards for those that were written after. Many of his books are published; they are easily and widely available.
The first book he wrote was Sharh Al-Isti'aadha wal-Basmalah in 866H, when he was seventeen years old.
Ibn Ímād writes: "Most of his works become world famous right in his lifetime. His ability to write was phenomenal. His student Dawudi says: "I was with the Shaykh Suyuti once, and he wrote three volumes on that day. He used to dictate annotations on ĥadīth, and answer my objections at the same time. He was the most knowledgeable scholar in his time of the ĥadīth and associated sciences, knowledge of the narrators including the uncommon ones, the text of the hadith matn, its chain of narrators isnad, the derivation of ruling from hadith. He has himself told me, that he had memorized One Hundred Thousand hadith."[23]
In his lifetime, Suyuti claimed to have reached a level of independent reasoning in the derivation of jurisprudence (mujtahid), which caused much controversy in the scholarly factions in his days. He was criticized and maligned by some scholars of his time because of this claim of his which was misunderstood by most. Among these scholars was Al-Sakhawi (one of the foremost students of Ibn Hajar al-Asqalani), who had also been his teacher. It is said that one of the reasons for his spending the last 20 years of his life in seclusion was his sadness over the scholars' reactions to his claims.
Students
The most famous of Al-Suyuti's students and it is possible to say the most outstanding student of As-Suyuti was the Imam, the historian, Al-Dawudi (died 945H) – author of the book Tabaqaat Al-Mufassireen and other works. Then there was his other student, the famous historian, Ibn Iyaas, author of the book Badaa'i-uz-Zuhoor (died 930H).
Some other of his students were the Imam, the Haafidh Ibn Tuloon Al-Hanafi (died 935H), author of the three Fahaaris, indexes as well as many other works and the Imam Al-Sha'raanee, author of the book Al-Tabaqaat (died 973H), Imam Abdul Qadir Shadhili, who listed his books and read their names before him, some months prior to his death, Imam Hussam-ud-din Ali Muttaqi al Hindi, who is the celebrated author of the huge hadith compendium called Kanz ul Ummal and many others. -->
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ислам ғұламалары
Кіші Лемва
Кіші Лемва — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лемва өзенінің сол жағалауынан 180 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Даңқ обелискісі (Талдықорған қаласы)
нобай|оңға|Талдықорған қаласындағы Даңқ обелискісі
Тарихы және сипаттамасы
Даңқ Обелискісі мәдениет және демалыс саябағының  кіре берісінде орналасқан. Темір бетоннан салынған айбынды монументтің биіктігі 11,5 метр гранитпен қапталған. Мраморменен қапталған төтр бұрышты пъедисталда  Отан – Ана бейнесін бейнелейтін әйел тұр.
Мрамормен қапталған алдыңғы жақта ұзартылған стилобатта  басын паң көтерген әйел  Отан- Ана бейнесін айшықтайды. Скульптура қоладан жасалған, биіктігі 3,20м және 1,30. төмеңгі жағында мәңгілік от лаулап жанып тұрады. Мүсіншісі Әділет Жұмабай. Сәулеттік жұмыстарын жүргізген ЖШС «Күмбез» компаниясы.
Дереккөз
Санат:Талдықорған
IC 3108
IC 3108 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39449, MCG 2-31-81, ZWG 69.131, VCC 249.
Сыртқы сілтемелер
IC 3108 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Новохайрузовка
Новохайрузовка — Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданындағы ауыл, Новохайрузов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы Үлкен Нарын ауылының батысында 15 км жерде, тау алды бөктерінде, Бұқтырма бөгеніне таяу (5 км) жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1652 адам (796 ер адам және 856 әйел адам) болса, 2009 жылы 1084 адамды (528 ер адам және 556 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1961-96 жылдары сүт өндіретін “Хайрузовский” кеңшарының орталығы болған. Кеңшар негізінде Новохайрузовкада 1997 жылы ӨК және бірнеше шаруа қожалығы құрылды.
Дереккөздер
Санат:Катонқарағай ауданы елді мекендері
Объектілі-бағдарланған интерфейс
Түсініктемелер
Бүгінгі таңдағы жүйелік және қолданбалы бағдарламалардың интерфейсі объектілі-бағдарланған интерфейс деп аталады. Объектілі -бағдарланған жолмен іске асырылған басқару жүйесінің мысалы болатыны-Microsoft Windows. Басқару жүйесі көптеген объектілермен жұмыс жасайды,олардың қатарына жататындары басқару жүйесіндегі біз күнделікті жұмыс істейтін: құжаттар,бағдарламалар,дискжетектер,принтерлер және т.б. Құжаттар кейбір мәліметтерді қамтиды:мәтін,дыбыс,сурет және тағы басқаларды.Бағдарламалар құжаттарды өңдеу үшін қолданылады.Жеке бағдарламалар мен құжаттар өзара тығыз,ажыратылмайтын байланыста болады:мәтіндік редактор мәтінді құжаттармен,графикалық редактор-фотосуреттермен және иллюстрациялрмен жұмыс атқарады,дыбыс өңдейтін бағдарламалар дыбысты өңдеп,жазады,дыбыстық файлдарды тыңдай алуға мүмкіндік жасайды. Құжат және бағдарламалар-бұл ақпараттық объектілер.Ал дискжетектер және принтерлер сияқты объектілер ақпаратты (физикалық) объектілер болып табылады.Басқару жүйесі объектімен: ''атауын; графика түрінде белгісін; қасиеттерін; әрекет (мінез-құлқын) байланыстырады.'' Басқару жүйесінің  интерфейсінде  құжаттар,бағдарламалар,құрылымдарды  белгілеу  үшін  арнайы  белгілер  мен  атаулар  қолданылады (олар басқаша пиктограмма деп аталады). Атаулары және белгішелері  көмегімен  бір  объектіні  баскасынан  оңай  ажыратуға  мүмкіндік  береді. Әрбір объектімен белгілі бір қасиеттері және оған орындалуы мүмкін әрекеттер жиындары тығыз байланысты. Мысалы,файлдық құрылымдағы оның алатын орны және өлшемі құжаттың қасиеттері болып табылады Құжатқа қатысты орындалатын әрекетттер:( ашу көру немесе тыңдау үшін) ,атын өзгерту,басып шығару,көшіріп алу,сақтау,жою және тағы басқалар болып табылады.
Дереккөздер
Информатика Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық Келешек-2030 ЖШС
Үзік
Үзік — бірнеше мағынадан тұратын сөз.
Киiз үй сүйегiн киiзбен жабу әдістері: Үзік - киіз үй сүйегінің шаңырақ қарынан бастап уық бойын тұтас жабады. Уықтың иінін жабатын тұсы киіз үй сүйегіне сәйкес пішіледі.
Ұзынарал бұғазы
Ұзынарал – Балқаш көлінің орта бөлігіндегі бұғаз.
NGC 7111
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1872 жылы 30 қыркүйекте Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7111 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67189, NGC 7108, MCG -1-55-2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Ковчег-тапан
«Ковчег-тапан» - Батыс Қазақстан облысы ндағы армян диаспорасының мәдени-ағарту қоғамы. Ол кәсіпкер С. Л. Тер-Григорянның бастамасымен 1995 ж. Орал қаласы нда құрылды. Қоғамның ұйымдастыруымен 1996 ж. армян тілі н оқытып-үйрететін жексенбілік мектеп ашылды. Қоғам мүшелері облыс көлемінде, Орал қаласында өтетін әр түрлі мәдени-әлеуметтік шаруаларға белсене қатысып, тұрмысы нашар жерлестеріне көмек көрсетеді. Қазір облыста 484 армян ұлтының өкілі (1999) тұрады.
Дереккөздер
Санат:Батыс Қазақстан облысы Санат:Халықтар
Бір сұлу қыз тұрыпты хан қолында
«Бір сұлу қыз тұрыпты хан қолында...» — Абайдың 1896 ж. жазған өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақты 10 шумақтан тұрады. Өлең хан қолында тұрған жас сұлудың «етімді шал сипаған құрт жесін» деп, жартастан суға құлап өлгені туралы аңызды жырлайтын балладалық үлгімен басталады да, әрі қарай сол бір оқиғаның төңірегінде ақын өз ойын өрбітеді. Онда қыздың қалың малға сатылып, шалға еріксіз тиюі, қазақ әйелінің басындағы әділетсіздік, қорлық пен зорлық жырланады. Сол әділетсіздікке себеп болып отырған қоғам тәртібі, малға сатып жас қыз алуға құмар шалдар қылығы сыналады. Ақын, көбінесе, әйел мен еркектің теңсіздігін жас айырмашылықтарымен өлшейді. Малына сатып қыз алған шал «мезгілі өткен дәуренді қуалаған», «қу сүйек», «қурай» бейнелерінде суреттеліп, ол «кек балдырған» жасқа қарсы қойылады. Ақынның ой түйіні «Кімде-кім үлкен болса екі мүшел, мал беріп алғанменен қатын емес», «Екі көңіл арасы - жылшылық жер, оны қайтып қосады ол ант атқан» деген жолдардан танылады. Өлең тақырыбы қазақ өмірінің шындығынан алынса да, оған сол кезде Абай ден қойған орыстың демократтық реалистік әдебиетінің әсері болғаны байқалады. Өлеңнің идеясы мен шешімі А.Н. Островскийдің «Найзағай» пьесасы мен оны талдаған Н.А. Добролюбовтің «Қараңғылық патшалығындағы жарық сәуле» атты сын мақаласындағы ойларымен үндеседі. Абай да суға құлап елу арқылы қыздың әділетсіз қорлықтан құтылуын құптайды. Өлең өз заманы үшін зор жаңалық болып саналады. Қазақ әйелі басындағы теңсіздік күйді дәл осы үлгіде, осы идеяда, осындай көркемдік шешіммен А-ға дейін ешкім жазған емес. Өз ортасының кертартпа салттары мен әр қилы мінездерді өткір сынаған ақын қыздарды теңіне қоспай, малға сатып жасы үлкен адамдарға беруді тозған, күні өткен ғұрыптың кеселі деп біледі. Соның бүгінде орын алып отырғанына ызаланады. Сондықтан ол «Ортасында бұлардың махаббат жоқ, тұсап қойып қашырар бұқа ма екен?» деген дөрекі сөздерге де барады. Бір тамашасы - А. осы қылықты жалпы қазаққа, шал атаулыға таңбай, байлардан көреді. «Бай қартайса, малына берер шылбыр, Мал өмірді жаңғыртпас, құдай ұрғыр, Біреудің қызын алып, малға сатып, Баяғыны іздеген қандай құрғыр» -дейді. Қазақтың 11 буынды өлеңі үлгісімен жазылған. Алғаш рет 1909 ж. С.-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Мүрсейіт қолжазбасында алғашқы 6-шумағы («Баяғыны іздеген қандай құрғырға» дейін) бір бөлек, кейінгі басталатын («Қатыным қалай демес ақсақал бай») 4-шумағы бір бөлек жазылған. Сонымен қатар елеңнің кейбір басылымдарында айырмашылықтар бар. 1933, 1939 жылғы басылымдарда 32-жол «Дастарқан мен қатынды мақтан еткен», 36-жол «Үнем болмас құйрықты бұлғақтатқан» болып берілген. Ал, бүл жолдар 1909 жылғы басылым мен Мүрсейіт қолжазбасында «Дастарқанның байлығын мақтан көрсең» және «Үнем болмас құйрықты бұлаңдатқан» делінген. Ал, 1977, 1986 жылғы басылымдарда 32-жол «Дастарқан мен қатынды мақтан көрсең» болып енген. Өлең ағылшын, қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, татар, тәжік, ұйғыр тілдеріне аударылған. С. Қирабаев.
Өлең
Хан да жанын қыяды қыз жолында.
Алтынкүміс кигені, қамқа, торғын,
Күтуші қыз келіншек жүр соңында.
Хан қарық боп түсіп жүр айғай шуға.
Етімді шал сыйпаған құрт жесін деп,
Жартастан қыз құлапты терең суға.
Сән салтанат жұбантпас жас жүректі,
Кім де болса тұрғысын көксемекті.
Мезгілі өткен дәуренді қуалаған,
Не қылсын бір қартайған өу сүйекті.
Кәрі, жас дәурені өзге тату емес,
Епке көнер ет жүрек сату емес.
Мал беріп алғанменен сатын емес.
Есерлер жас қатынды тұтады екен,
Жас қайғысын білдірмей жұтады екен.
Ортасында бұлардың махаббат жок,
Тұсап қойған қашырар бұқа ма екен?
Бай қартайса, малына берер шылбыр,
Біреудің қызын алып малға сатып,
Баяғыны іздеген қандай құрғыр?
Қатыным қалай демес ақсақал бай,
Сонымен дос боп жүрсің,япырым ай!
Қу қатынның майысса, мәз боласың,
Шайтанның шәкіртінің қылығын ай!
Қартаң бай, қатты сақ бол, тілге көнсең,
Мүйіз шығар қатынның тіліне ерсең.
Дастарқан мен қатынды мақтан көрсең.
Кінәсіз бәйбішемен болады араз,
Жастың көңілі жылымас, ол өзіне аз.
Біреуі көк балдырған, бірі қурай,
Үнем болмас құйрықты бұлаңдатқан,
Сауырына шапақтап, сүіп жатқан.
Екі көңіл арасы жылшылық жер,
Оны қайтып қосады ол ант атқан?
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Субес
Субес (Soubès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34304, пошта индексі — 34700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 880 адамды құрады. Халық тығыздығы — 71,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Самонье
Самонье (Samogneux) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,16 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55468, пошта индексі — 55100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 75 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жергілікті жерді су басуы
Жергілікті жерді су басуы
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бүлдірген қайнатпасы
Бүлдірген қайнатпасы. Бүлдіргенді іріктеп, жуады да, сүзгіге салып, 3-4 қайтара үстіне қайнаған су құяды. Суы ағап болған соң сироптың үстіне салады, аздаған дәм қабық, 2-3 қалампыр дәнін қосып, әзір болғанша қайнатады. Құмшекер орнына сол мөлшерде бал пайдалануға да болады. Бүлдіргенді алмаға не алмұртқа қосып қайнатуға да болады. Мұндайда шала піскен алманың тәтті сорттары мен алмұртты төртке бөліп кеседі де, бүлдіргенмен бір мезгілде сиропқа салады (1 кг бүлдіргенге 200 г алма және 300 г алмұрт; 1 кг құмшекер).
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Кітапханатану
Кітапханатану – кітапхана ісінің теориясын, тарихын, әдістемесі мен технологиясын зерттейтін ғылыми пән. Терминді алғаш рет ғылыми айналымға енгізген «Кітапханатану жөніндегі негізгі басшылықтың іс-тәжірибесі» атты 2 томдық еңбектің авторы, неміс кітапханатанушысы М.Шреттингер (19 ғ.). Кітапханатанудың негізгі салалары: жалпы Кітапханатану, кітапхана қоры, кітапхана каталогы (құжаттарды электронды тасымалдау), оқырмандармен жұмыс, кітапхана жұмысын ұйымдастыру, кітапхана ісінің тарихы. Кітапханалық ой жүйесі қолжазбалық және баспа кітаптарды, басқа да ақпараттық тасымал құралдарын жинайтын, сақтайтын және пайдаланатын мекеме ретінде кітапханалардың пайда болуымен бірге қалыптасты. Кітапханатану білім саласы ретінде басқа ғылымдардан бөлек өмір сүрмейді. Оның халықаралық байланыстары басқа ғылымдардың әдістері мен іс-тәжірибелерін, нақты материалдарын, теориялық мәселелерді шешу үшін пайдаланылса, олар өз кезегінде Кітапханатанудың теориялық және іс-тәжірибелік қуатын қолданады. Кітапханатану білімінің аса маңызды теориялық қағидаларына сүйене отырып, қазақстандық Кітапханатану білімі қазіргі қоғамдағы кітапхана үрдістерінің даму заңдылықтарын теориялық тұрғыдан белгілейтін қағидаларды жүйеге келтіріп, кітапхана ісінің әлеуметтік мәселелерін, кітапханалардың қоғамдық рөлін, Қазақстан жағдайларындағы халыққа кітапханалық қызмет көрсету түрін жан-жақты зерттейді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым
Пеньяш-Жунташ
Пеньяш-Жунташ (Penhas Juntas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Виньяйш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 265 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Колумбиавилл (Мичиган)
Колумбиавилл (Columbiaville) — Мичиган штатының Lapeer округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 815 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-17460.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Әл-Хаким ән-Найсабури
Әбу Абдуллаһ Мұхаммед ибн Абдуллаһ әл-Хаким ән-Найсабури (?-1014) — ұлы мухаддистердің бірі, сахих хадистер жинағының авторы. Өзінің «әл-Мустадрак алә әс-сахихайн» хадистер жинағымен танымал болған. Әл-Хаким һижра бойынша 321 ж. Нишапур (Найсабур) өаласында туған. Һижраның 341 ж. Иракқа сапар шегіп, содан кейін қажылыққа барады. Білім іздеу жолында әл-Хаким Хорасан мен Мауереннаһр қалаларын аралайды. Һижраның 359 ж. ол Нишапур қаласының қазысы (әкімі) боп тағайындалады. «Әл-Хаким» деген лақап оған осы әкімдігі себебінен қойылған. Басқару қызметін тстаған соң ол өзін білім алу мен ғылыми еңбектер жазуға арнайды. Сонымен қатар әл-Хаким Буи әулеті мен Сасани әулеті арасындағы елші қызметін атқарады.
Тағы қараңыз
Санат:Мухаддистер
Қысқы Универсиада 2013
Қысқы Универсиада 2013 — Италияның Трентино қаласында өтетін XXVI қысқы Универсиада. Басында Универсиада Словенияның Марибор қаласында өтуі керек еді, бірақ қаржы қиындықтары артынан Словения үкіметі ойындарды өткізуден бас тартты. 2012 жылдың наурыз айында Студенттiк спорттың халықаралық федерациясы Универсиаданы басқа жерде өткізуге шешім қабылдады.
Кейінірек FISU Италиялық Трентино қаласын ұйымдастырушы ретінде таңдады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Универсиада Санат:Қысқы Универсиада
Абайдың нақыл сөздерін оқу-тәрбие ісінде пайдалану
«Абайдың нақыл сөздерін оқу-тәрбие ісінде пайдалану» - «Мектеп» баспасынан 1968 ж. жарық көрген мұғалімдерге арналған көмекші құрал. Авторы - Қ. Өмірәлиев.