cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абдуллаһ ибн Масғұд
Сол кезде жолы болған кісі Аллаһтың Елшісі (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) болған, ал оның жаңында Абу Бакр (Аллаһтың оған разылығы болсын!) болған. Сол күні құрайыштықтардан көп қысым көргендіктен, олар тау маңында жүрген болатын. Пайғамбарымызға (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) және Абу Бакрге (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Абдұлла қатты ұнайды. Олар Абдұлладан (Аллаһтың оған разылығы болсын!) жақсылық пен берілгендікті көріп, қуанады. Көп уақыт ұзамай Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Ислам дінің қабылдап, Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) жыңындақызметке тұруды сұрайды. Аллаһтың елшісі (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) оны алады. Кейіннен Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!) жануарларды бағуды қойып, Аллаһтың Елшісіне (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) қызмет етуді бастайды. Адамның көлеңкесіндей, Абдұлла ибн Масғұд Пайғамбарымыздан (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) айырылмас сапарларда да, үйінде де жаңында жүреді.
Абдұлланың Пайғамбарымызға (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) жақындығы
Пайғамбарымыз ұйықтаған кезінде, Абдұлла оның (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) рұқсаты бойынша оятатын, аяқ – киімді Пайғамбарымыз (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) далаға шыққанда кигізетін және құлшылық жасайтын кезінде бөлменің есігін ашатын.
Қасымнан «Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!) аяқ – киімді Пайғамбарымызға (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) кигізетін, кейіннен асатаяқпен Оның (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) алдында жүретін, және жиынға келгенде, Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) аяқ – киімін шешіп, қолындағы асатаяқты беретін. Себебі Аллаһ Елшісі (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) бөлмеге Аллаһқа құлшылық қылу үшін асатаяқпен кіретін» деген хадис жеткен.
Пайғамбарымыз (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) Абдұллаға өз үйіне кез – келген уақытта кіруді және құпия болған хабарларды естуге рұқсат берген. Адамдар уақыт өте Абдұлланы (Аллаһтың оған разылығы болсын!) «Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) құпияларын сақтаушы» деген есім қойған. Ол (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) үйінде тәрбие алған, Пайғамбарымыздың нұсқауларын тындаған, барлық істе оның (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) ізінен ерген. Абдұлла жайлы «Ол ең жақын, мінезі мен түсінігі бойынша Пайғамбарымызға (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) ұқсас» делінген. «Мен және менің ағам Йеменнен келдік. Абдұлла ибн Масғұд жөні бойынша аз уақыт сонда болдық. Сондай – ақ Ол және Оның анасын Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) отбасынан деп ойладық. Себебі Ол Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) үйінде көп болатын» деп Абу Мұса айтқан. (Бухари, Мүслім).
Абдұлланың білімі мен тақуалығы
Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Құранды оқуды Пайғамбарымыздан (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) үйренген. Сондай – ақ, сахабалар арасында Құранды ең үздік оқитын, оның мән – мағынасын ең дұрыс түсінетін және Шариғат заңдарын ең жақсы білетін болған. Бұған дәлел Омар ибн Хатабпен (Аллаһтың оған разылығы болсын!) болған оқиға бола алады.
Омар ибн Хатаб (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Арафат тауында тұрған кезде, оның жанына бір кісі келіп, «Ей мүміндердің басшысы, Мен Куфадан өзімнін орныма Құранды ойында қалғаны бойынша көшіріп жатқан адамды қалдырып келдім» - дейді. Бұл сөзге Омар ибн Хатаб (Аллаһтың оған разылығы болсын!) қатты ашуланып, «Қайғы болды саған, кім ол адам?» - деп сұрайды. «Ол Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!)» деп жауап береді. Сонда Омар ибн Хатаб «Қайғы болды саған, Аллаһпен ант етейін, Құранды одан басқа жақсы білген адамды білмеймін, және мен ол жайлы айтып беремін саған» - деп жауап береді.
Омар (Аллаһтың оған разылығы болсын!) айтқан:
Кештердің бірінде пайғамбарымыз (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) Абу Бакрда болған. Мен де олардың арасында болдым, және біз мұсылмандардың істері жайлы сөйлестік. Кейіннен Пайғамбарымыз (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) екеуіміз мешітке аттандық. Онда намаз оқып жатқан бір кісі болды, бірақ біз оны танымадық. Пайғамбарымыз (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) сол адамды тыңдай бастады. Кейіннен Ол (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) «Кімді Құранды дәл Оның түскені бойынша оқу сүйсіндірсе, Умм Абд оқығаны бойынша оқысын» - деп айтқан. Кейіннен Ол отырып, дұға ете бастағанда, пайғамбарымыз (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) «Сұра – сен де аласын! Сұра – сен де аласын» деп айта бастады.
Сол кезде мен іштей “Аллаһпен ант етейін, ертен Абдұллаға барып, Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) Оның оқыған намазын үлгі еткенін айтамын” – дедім. Ертенгісі таңертен оны қуандыру үшін келгенімде, Абу Бакрдың менен бұрын айтқанын білдім.
Аллаһтың кітабын білу жайлы “Аллаһпен ант етейін, Аллаһтың кітабындағы кез – келген аяттын қай кезде және қай жерде түскені жайлы менен жақсы білетін адам жоқ. Егер менен жақсы білетін адамың бар екенің білгенімде, оның қай жерде болғанына қарамастан, мен оған барушы едім” – деп Абдұлла айтқан болатын.
Абдұлла (Аллаһтың оған разылығы болсын!) бұлай айтуы асыра сілтеушілік емес еді. Бір кезде Омар жол бойында керуенді көреді, бірақ адам беттерін танымай қалатындай қараңғы болатын.
Сол керуенде Абдұлла ибн Масғұд болатын (Аллаһтың оған разылығы болсын!). Омар (Аллаһтың оған разылығы болсын!) өзінің адамдарының біріне келесідей сұрақтарды қоюды нұсқады – ал сол сұрақтарға Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!) жауап беріп отырды.
- Қай жердернсіздер?
- Бетпақдаланың шеткі жағынан
- Қай жаққа сапар шегіп бара жатырсыздар?
- Ескі үйге (байту ‘атик)
- Құранда ең ұлысы не?
- «Аллаһ – Одан басқа еш тәңір жоқ. Ол тірі, толық меңгеріп тұрушы, Ол қалғымайды да ұйықтамайды. Көктердегі және жердегі нәрселер Оған тән» (Бақара сүресі, 255 аят).
- «Негізінде Алла әділетті, игілікті және ағайынға қарайласуды бұйырады. Және де арсыздықтан, қарсылықтан әм зорекерліктен тыяды. Сендерге насихат береді. Әрине түсінерсіңдер» (Нахыл сүресі, 90 аят).
- Құранда толық қамтушы не?
- «Сонда кім тозаңның түйірінің салмағындай жақсылық істеген болса, ол оны көреді. Ал және кім тозаңның түйірінің салмағындай жамандық істесе, оны көреді» (Зілзәлә сүресі, 7, 8 аят).
- Құранда ең зілдісі не?
- (Әй мүшріктер!) «Не сендердің ойларыңша, не Кітап иелерінің ойларынша да емес. Кім бір жаман іс қылса, сол себепті жазаланады. Ол үшін Алладан өзге ие де жәрдемші де таба алмайды» (Ниса сүресі, 123 аят).
- «Әй өздеріне зиян қылған құлдарым! Алланың рахметінен күдер үзбеңдер. Алла біртұтас күнәларды жарылқайды. Өйткені Ол тым жарылқаушы, төтенше мейірімді» (Зүмәр сүресі, 53 аят).
Абдұлла оларға алғаш Пайғамбарымыздан (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) он аят үйренгенімізден кейін, келесі он аятқа алғашқы он аятты толық меңгеріп бітпегенімізше көшпегенін айтты.
Ұбайдұлланың (Аллаһтың оған разылығы болсын!) ағасы «Барлық адамдар ұйықтағанда, Абдұлла тұратын, және оның жылағанының дауысы аранын дауысына ұқсас болатын» - деп айтқан.
Зайд ибн Вахб (Аллаһтың оған разылығы болсын!) «Мен өзімің көзіммен Абдұлланың көзіннін астында оның жылағанынан кейін қалған қара сызықтарды көрдім» - деген.
Бір күні Абу Мұсаға белгілі парыздар жайлы пәтуа беруді сұрағанда, ол қателескен, кейіннен оны Абдұлла ибн Масғұд түзеген. Сосын Абу Мұса «Менен Абдұлла ибн Масғұдтың тірі шағында ештене сұрамандар» дегені жайлы Аба Амр Шайбаний айтқан.
«Пайғамбарымыздың сахабаларынан білім жайлы сұрағанда, аталмыш білім алты адамда табылған. Олар: Әли, Омар, Абдұлла, Зәйд, Абу ад – Дарда және Ұбай болған. Кейіннен алтауынан сұрағанда, екеуінен табылған. Олар: Әли және Абдұлла (Аллаһтың оған разылығы болсын!)»
Хабиб ибн Сәбит Абдұлла ибн Масғұдтын «Егер де сендер менін білгенімді білгендерінде – өздіріннің бастарына құм себуші едіндер» дегенін айтқан.
Омардың (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Куфаға жіберген хаты:
«Мен сендерге басшы қылып – Аммарды (Аллаһтың оған разылығы болсын!), ал ибн Масғұдты – ұстаз ретінде жіберудемін. Олар Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) мәртебелі сахабаларының бірі. Сондай – ақ Олар Бадр шайқасына қатысқандар. Оларға құлақ асындар, айтқандарына еріндер және Абдұллаға (Аллаһтың оған разылығы болсын!) өздеріне көрсеткен құрметтен көбірегін көрсетіндер!»
Абдұлланың құлшылығы
Зарадан (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Абдұлланың әр дүйсенбі және бейсенбі күндері ораза ұстағаны жайлы хабарлар жеткен.
Шайқастарға қатысуы
Ибн Аббас (Аллаһтың оған разылығы болсын!) айтқан: «Ұхұд соғысында Пайғамбарымызбен (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) төрт сахабадан басқа ешкім қалмады, олардың арасында Абдұлла ибн Масғұд болды».
Абдұлла ибн Масғұдтың «Мен Абу Жәһілге дейін барып, оны жеңдім, кейіннен мен «Ей Аллаһтың жауы, сені кеміткен Аллаһқа мадақ! деп айттым» дегені Абу Ұбайдадан жеткен.
Құранды Пайғамбарымыздан кейін (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) бірінші болып дауыстап оқыған адам
Абдұлла айтқан: «бір кезде Пайғамбарымыз (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) менен Құранды оқып беруімді сұрады. Мен «саған түскенді мен оқимынба? деп сұрадым. – Ол (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) иә, басқадан естігім келеді деп жауап берді. Мен «ан – Ниса» сүресін оқыдым.Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) жасқа толып, келесідей айтқан: «Кімді Құранды дәл Оның түскені бойынша оқу сүйсіндірсе, Ибн Умм Абд оқығаны бойынша оқысын» деген.
Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!) тек Құранды оқушы ғана емес, сондай – ақ ержүрек, батыл адам болған.
Бір кезде меккеде Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) сахабалары жиналған, ол кезде олар әлі аз және әлсіз болатын. Олар: «Аллаһпен ант етеміз, құрайыштықтар бір рет те Құранның дыбысталып оқылғаның естімеген. Кім Құранды дыбыстап оқиды?» деп сұрағанда, Абдұлла ибн Масғұд (Аллаһтың оған разылығы болсын!) «Оны мен Оларға оқып беремін» деген. Олар ибн Масғұдқа: «Біз саған құрайыштықтардың зиян келтірулерінен қорқамыз, және біз айтылған істі жасайтын адамды құрайыштықтардың зиянынан құтқаратын халықтың болуын қалаймыз» деген. Сонда Абдұлла: «Маған бұны істеуге рұқсат беріндер, Аллаһ мені қорғайды» деген.
Келесі күні таңертен Абдұлла (Аллаһтың оған разылығы болсын!) Ыбырайымның мақамына келеді, ал сол кезде құрайыштықтар Қағбаның жаң – жағында отырады. Ол тұрып, Құранның аяттарын оқи бастайды. Құрайыштықтар мұқият тыңдап, кейіннен Умм Абдтың не оқып жатқаның сұрай бастайды. «Қайғы болды оған, Ол Мұхаммедке (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) түскенді оқып жатыр» дейді араларындағылар. Олар орындарынан тұрып, ибн Масғұдты бетінен ұра бастайды. Мүмкіншілігі келгенше Құранды оқи берген Абдұлла, уақыт өте үстінің барлық жері қан болған кейпінде сахабалардың жаңдарына келеді. Олар: «Біз осыдан қорыққан едік» - деп жауап береді. «Аллаһпен ант етейін, Аллаһтың жаулары бұл күнге дейін менін көзімде бұндай төмен түспеген болатын, егер қаласандар, ертен тағы да барамын» дейді Абдұлла. Сахабалар: «Жоқ! Сенен жеткілікті. Расында сен олардың жек көретіндерін оқыдын» - дейді.
Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) Абдұллаға деген махаббаты
«Бір кезде Пайғамбарымыз (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) Абдұллаға ағашқа шығып, бір затты алып келуді бұйырды. Сахабалар Абдұлланың жіліншігіне қарап, күле бастады. Аллаһтың Елшісі (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) «Олар не үшін күліп жатыр? Абдұлланың бір аяғы Қиямет күнінде Ұхұд тауынан да ауыр тартады» деп айтқан» дейді Әли (Аллаһтың оған разылығы болсын!).
Хайсама айтқан: «Мен Абдұлла ибн Амрдың (Аллаһтың оған разылығы болсын!) жаңында болдым, ол Абдұлла ибн Масғұдты есіне алып, «Менің махаббатым Пайғамбарымыздың айтқанынан кейін тоқтай алмай жатыр: «Құранды оқуды келесі төртеуінен үйреніндер. Олар: Абдұлла ибн Масғұд, Ұбай ибн Қағб, Муғаз ибн Жәбәл және Сәлім Мавлә Абу Хұзайф».
Абдұлланың мұрасы
Әмір ибн Абдұлла Зүбайырдан (Аллаһтың оларға разылығы болсын!) Абдұлла ибн Масғұд мұра қалдыруда келесідей жазған: «Мен Зүбайыр ибн Аввамға және оның ұлы Абдұлла ибн Зүбайырға өзімнің мүлігімді менен кейін бөлуді және менің қыздарым олардың рұқсатынсыз күйеуге шықпайтындарын, сондай – ақ Зүбайырдың маған жаңаза намазын оқуына мұра қылып қалдырамын» деген.
Абдұлланың өлімі
Абдұлла мбн Масғұд басшы болған Османның (Аллаһтың оған разылығы болсын!) кезіне дейін өмір сүрді. Ол қатты сырқаттанған кезінде, Осман оның қалын білу үшін келген болатын.
Ол Абдұлладан сұрады:
- Өзімнің күнәларыма
- Сен нені қалайсын?
- Аллаһтың мейірімін
- Мен саған сенің бұрыннан бас тартқанынды төлетуді бұйырамын.
- Бұнын маған еш керегі жоқ
- Дегенмен ол сенің қыздарына қалады!
- Мен оларға әр – бір түні «аль – Уақи» сүресін оқуды бұйырдым.
Мен Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған салауаттары мен сәлемі болсын!) «Кім де кім әр – бір түні «аль – Уақи» сүресін оқыса, оған ешқашан кедейлік түспейді» дегенін естідім – дейді.
Хижра жыл санауы бойынша 32 жылдың түні келген кезінде, Аллаһты еске алу сөздерімен, Абдұлла Ол дүниеге аттанды. Оның (Аллаһтың оларға разылығы болсын!) өлімінен кейін, Зүбайыр Османға келіп, «Абдұлланың үлесін маған бер, расында оның отбасы оларға мұқтаж» дейді. Сонда Осман (Аллаһтың оларға разылығы болсын!) он бес мың динар береді.
Лойссов
Лойссов (Leussow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Людвигслуст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 268 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 54 064. Муниципалитеттің басшысы — Штеффен Гладевиц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сорита-де-ла-Фронтера
Сорита-де-ла-Фронтера (Zorita de la Frontera) — Испаниядағы Муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Пеньяранда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 229 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32,13 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 54 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Ақпараттық іздестіру жүйесі
Ақпараттық іздестіру жүйесі (Информационно-поисковая система; information storage and retrieval system) — пішімделген сұраным бойынша мәліметтерді сақтауға және іздестіруге арналған программалық жүйе; информациялық іздестіру жүйесін пайдалануда жүйені жасаушылар жеңілдетілген табиғи тілді пайдалануға ұмтылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Органон
thumb|right|200px|Аристотель Органон (көне грекше: Ὄργανον — құрал, метод, әдіснама ) — Аристотельдің арнайы логикалық еңбектерінің дәстүрлі аталуы. Органон атауын Аристотель емес, перипатетик (Аристотель жолын қуушы) Андро́ник Родо́сский (др.-греч. Ανδρόνικος; шамамен, б.з.д. 60жж.) Аристотель еңбектеріне пікір жазу барысында алғаш қолданған.
Органон Аристотельдің алты логика кітабын қамтиды. Олар:
Аристотельдің "алғашқы" және "кейінгі" аналитикасының айырмашылығы айқындалған жоқ. Осылай бөліп атаған сол Родосскийдің өзі болса керек. Ал, «софистикалық тойтарыс туралы»ны «топиканың» жалғасы деп есептеуге де болады
Органонның көптеген грекше көшірмелері жазылған, сондай-ақ арабша, латынша, сирияша және армянша аудармалары бар.
Жаңа дәуір ағылшын философы Фрэнсис Бэкон «Жаңа органон» («Novum organon») (1620) деген кітабында өзінің индуктивті логикасын Аристотельдің декуктивті логикасына қарсы қойып, барлық білімді ақылдық ойлаудан емес, тәжірибеден бастауды ұсынады.
Сигалан
Сигалан (Sigalens) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33512, пошта индексі — 33690.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 333 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Ақжол (Қарқаралы ауданы)
Ақжол (1992 жылға дейін — Пригородное) — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы ауыл, Мартбек Мамраев ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қарқаралы қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1905 жылы қаланған. 1961 жылы жаңадан құрылған «1 Май» кеңшарының орталығы болды. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыттары - қой өсіру, егін шаруашылығы. Жерінің жалпы ауданы -13,4 мың га. 5 шаруа қожалығы жұмыс жасайды (2006).
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1524 адам (791 ер адам және 733 әйел адам) болса, 2009 жылы 892 адамды (446 ер адам және 446 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы елді мекендері‎
Тескіш қысқы
Тескіш қысқы (орысша Сверлильный патрон) — тесік өңдейтін құралдарды бекітуге арналған қысқы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Қаттабек
Қаттабек (т. – ө. ж. белгiсiз) — моғол әулетінен шыққан Бабырдың Сайрамды билеуге қойған адамы (16 ғ.). Оның eciмi Қасым хан билiк жүргiзген дәyipмeн байланысты. Қаттыбек 1512 жылы Қасымнан өзін Сайрамды қоршап алған өзбек феодалдарынан құтқаруды талап еткен. Ол Қасьм ханға қаланы өз қолынан берiп, оны Ташкентке жорыққа аттануға көндiрген. Қасым хан бұл жорығында Ташкент қаласын ала алмай, тек қана оның төңiрегiн тонаумен шектелген.
Дереккөздер
Санат:Моғолстан тұлғалары
Василий Михайлович Чеботарев
Чеботарев Василий Михайлович (1918, бұрынғы Көкшетау облысы Рузаев ауданы Гавриловка ауылы – 1944) – Кеңес Одағының батыры (1944). 1938 жылдан Кеңес армиясы қатарында. 1944 ж. Минск облысы Бобр ауылы маңындағы өткелді басып алу кезінде жауынгерлік тапсырманы орындау үшін жаудың тылына кіріп, қоршауда қалып, қаза табады. Қызыл жұлдыз орденімен марапатталған. Рузаев ауылындағы бір көшеге, Гаврилов орта мектебіне Чеботарев есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Гидро...
Гидро...(грекше. hydor – су) – күрделі сөздердің су, суат және осы тәрізді ұғымдарға қатысын көрсететін бастапқы бөлігі. Мыс., гидроагрегат, гидрогеология, гидротурбина.
Гидро — суға қатынасы бар ұгымдарды білдіретін күрделі сөздердің бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Коммерциялық кредит
Коммерциялық кредит - өткізілген тауар үшін төлемді кейінге қалдыру үшін сатушылардың сатып алушыларға тауар пішімінде ұсынатын кредиті.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Балтам тап!
Балтам тап! - жастар ойнайтын ұлттық ойын. Қазақы ұғымда бір жұмысты аяғына дейін тындырмай, бір-біріне сілтеп, тиянақ таппағанда «балтам тaп ойнағандай» деп кейіс білдіретін сөз бар. "Балтам тап!" - жастардың бір-бірін қыжыртып ойнайтын ойыны. Ойынға жиырма-отыз адам қатысады. Ойыншылар малдас құра шеңбер жасап, дөңгелене отырады да, қолдарын артына ұстап, жасырын түрде ұсақ затты (сақина, асық) бір-бірінің қолына береді. Шеңбер ортасындағы ойыншы қолдан-қолға берілген заттың кімде екенін табуы керек. Егер тапса, шеңбер құрған ойыншылардың арасына кіреді де, шеңбер ортасына басқа ойыншы шығады. "Балтам тап!" ойынына ұқсас "сақина тастамақ" ойыны да бар.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Еңбекші (көне қала)
Еңбекші - ортағасырлық қалашық орны. Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы Еңбекші ауылынан шығысқа қарай 2 км жерде, Қарақыстақ өзенінің сол жағалауында орналасқан. Еңбекші қалашығын 1989 ж. ҚазҰУ-дің археологиялық экспедициясын (жетекшісі М.Елеуов) ашып, зерттеу жұмыстарын жүргізген. Бұрыштары әр тарапқа бағытталған оның көлемі 170x60 130 м, биіктігі 3 м. Еден сыры жоқ құмыра, тостаған, табақ, саптаяқ, көзе секілді ыдыс сынықтары жинастырылған. Табылған материалдарға қарағанда Еңбекшіні халық 10 - 12 ғ-ларда мекендеген. Қала тұрғындары егін егіл, мал өсірумен шұғылданған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Б. з. д. 606 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 606 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Еремей Иудович Парнов
Еремей Иудович Парнов ─ орыс жазушысы, публицист, кинодраматург.
1935 жылы 20 қазанда Харьков қаласында дүниеге келген. 1959 жылы Твер мемлекеттік техникалық университетін бітіреді. Химия ғылымдарының докторы. 1967 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Шекспирге арналған «Круг чудес и превращений» кітабы үшін Англия королевасы алғыс білдіреді.
Дереккөздер
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары Санат:Ресей фантаст-жазушылары Санат:КСРО фантаст-жазушылары
Баймырза ауылдық округі (Ақмола облысы)
Баймырза ауылдық округі — Ақмола облысы Біржан сал ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Баймырза, Шошқалы ауылдары кіреді. Орталығы – Баймырза ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 698 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы ауылдық округтері
Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев
Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев (1946 жылы туған) — Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, саясаттану ғылымының докторы, Төтенше және өкілетті елші, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы (2007 - 2012)
Биографиясы
1946 жылы туған. Дулат тайпасының Жаныс руының Байыс бөлімінен шыққан. Ленинград мемлекеттік мәдениет институтын, Қоғамдық ғылымдар академиясын (Мәскеу қаласы) бітірген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан саясаткерлері Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан саясаттанушылары Санат:Саясаттану ғылымының докторлары Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері Санат:Қазақстанның Түркиядағы елшілері Санат:Қазақстанның Ұлыбританиядағы елшілері Санат:Қазақстанның АҚШтағы елшілері Санат:Қазақстан мемлекеттік хатшылары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары
Пинаска
Пинаска (Pinasca) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2951 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 87 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 10060.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria Assunta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Александр Иванович Хованский
Өмірбаяны
Каменск-Орал қаласының №1 орта мектебің бітірді, алтыншы сыныптан бастап "Қызғылт-сары мысық" мектеп театрында ойнады.
Александр Каменск-Орал қаласындағы "Эльдорадо" деген жастар театрына қабылданды, содан кейін Екатеринбург мемлекеттік театр институтына оқуға түсті, бір жылдан кейін МХАТ-қа түсті және Мәскеу қаласына ауысты.
1997 жылы Александр Хованский МХАТ мектеп-студиясын бітірді, бітіргеннен кейін Мәскеулік "Современник" театрына жұмысқа кірді және осы уақытқа дейін істейді.
2006 жылы 14 сәуірде РФ Президенттің бұйрығы бойынша «РФ еңбек сіңірген әртісі» деген атақ берілді.
Сілтемелер
Санат:Ресей актерлері Санат:1974 жылы туғандар Санат:8 қазанда туғандар
IC 4713
IC 4713 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61956, ESO 103-23, IRAS18247-6715.
Сыртқы сілтемелер
IC 4713 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Матриншан
Матриншан (Matrinchã) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Риу-Вермелью экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5001 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 150,891 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,3 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Кіретін ақпарат
Кіретін ақпарат (Входная информация) — жинақтау, қайта өндеу, сақтау және беру үшін ақпарат көздерінен байланыс арналары арқылы есептеу машиналарына келіп түсетін сандық материал.
Ронко-Бьеллезе
Ронко-Бьеллезе (Ronco Biellese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Бьелла провинциясында орналасқан.
Кіретін ақпарат
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ронко-Бьеллезе
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1540 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 511 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 13845.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Николай Сергеевич Чеботько
Дереккөздер
Санат:Қазақстан шаңғышылары Санат:1982 жылы туғандар
Шәріп Амантай Жарылқасынұлы
Шәріп Амантай Жарылқасынұлы (1 Мамыр 1965 жылы туған, Қызылорда облысы Қазалы ауданы Бозкөл ауылы) – филология ғылымының докторы (2001).
Талапты қамтамасыз ету
Талапты қамтамасыз ету (ағыл. security of claim, securing of suit) - Сот немесе төрелік соттың болашақ шешімін орындаудын нақтылығын қамтамасыз ететін шараларлы қабылдау.
Кон-Минервуа
Кон-Минервуа (Caunes-Minervois) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11081, пошта индексі — 11160.
Талапты қамтамасыз ету
Талапты қамтамасыз ету - талапкердің мүддесін қорғау кепілдігінін біреуі және соттық іс жүргізудің кез келген сатысына жіберіледі.
Шәріп Амантай Жарылқасынұлы
Қысқаша өмірбаяны:
"Амантай Шәріп «Алаш» институтының директоры болып тағайындалды"
Кон-Минервуа
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1613 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,94 адам/км².
Талапты қамтамасыз ету
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Шәріп Амантай Жарылқасынұлы
Еңбектері:
«Қазақ поэзиясында ұлттық идеяның көркем бейнеленуі: генезисі, эволюциясы және трансформациясы» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 70-тен астам ғылыми жарияланым мен 5 монографияның авторы. Қазақстан Республикасының «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты (2000).
Дереккөздер:
Санат:Қазақстан филологтары
Кон-Минервуа
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Сезар (киножүлде)
«Сезар» (César) — Францияның ұлттық киномарапаты. Француздық Кинематографиялық өнер мен технологиялар академиясымен (Académie des arts et techniques du cinéma) 1976 жылдан бастап дауыс беру қорытындысы бойынша беріледі. Сыйлық атауы француз мүсіншісі Сезар Бальдаччини құрметіне қойылған. Жеңімпаздарды марапаттау рәсімі  жыл сайын дәстүрлі түрде  ақпан айында  Париждегі «Шатле» театрында өткізіледі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сезар (киножүлде) Санат:Франция киножүлделері Санат:1975 жылы пайда болғандар Санат:1976 эылы пайда болған марапаттар
Балташот
Мұндай құрал әрі соғып, әрі шауып өңдеуге өте қолайлы етіп жасалған. Мұны кейде шапашот, шаппашот деп те атай береді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Бегәлі
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 46 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Геммаглютинация туғызатын бірлік
Геммаглютинация туғызатын бірлік (ГАБ) — қызыл қан түйіршіктерінің 1% жүзбесінде толық агглютинация туғызатын ең аз вирус саны. Оны ГАТР қояр алдында ВОЗ схемасы бойынша 4ГАБ қолдана отырып анықтайды.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Үлкен Сыз
Үлкен Сыз — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лопь-Ю өзенінің оң жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Николай Викторович Статкевич
Николай Викторович Статкевич (Мікалай Віктаравіч Статкевіч; 1956 жылы 12 тамызда туған, Минск облысы Слуцк ауданы Лядно ауылы) — тіркелмеген Беларусь социал-демократиялық партиясының (Народная Громада) жетекшісі, Беларусь Республикасы президенттігіне бұрынғы кандидат. Беларусь әскери қауымдастығы қоғамдық бірлестігінің негізін қалаушылардың бірі. Отставкадағы подполковник, техника ғылымдарының кандидаты, саяси тұтқын, Amnesty International үш рет арождан тұтқыны деп танылды.
Өмірбаяны
1956 жылы 12 тамызда Слуцк облысы, Лядно селосында мұғалімдер отбасында дүниеге келген. Әкесі Виктор Павлович Статкевич (1927 жылы 19 қаңтарда туған). Үлкен ағасы Александр Статкевич Украинада тұрады.
Әскери мансап
1973 жылы Минск жоғары инженерлік зениттік-зымырандық училищесіне (МВИЗРУ) Әуе шабуылына қарсы қорғанысқа оқуға түсті. 1978 жылы техникумды әскери электроника инженері мамандығы бойынша бітірді. Бөлу бойынша Мурманск облысына жіберіліп, онда 4 жыл қызмет етті.
1982 жылы Минск қаласына оралды, МВИЗРУ-ға аспирантураға түсті. Ол кандидаттық диссертациясын қорғап, техника ғылымдарының кандидаты болды. Ол MVIZRU-да сабақ берді. 1991 жылдан кейін мен белорус тілінде дәріс беруге тырыстым. Ол Беларусь әскери бірлестігіне курсанттарды тартты, бұл қолбасшылықтың теріс реакциясын тудырды. Докторантураға түсті.
КСРО ыдырағанға дейін ол Беларусь армиясын құру тұжырымдамасын әзірлеп, жариялады, ол КСРО ыдырағаннан кейін жүзеге асырылды.
1991 жылдың басында Вильнюсте демонстранттарды танктермен басып-жаншуына наразылық ретінде КОКП қатарынан шықты.
Жеке өмірі
Жұбайы (2011 жылдан) Марина Адамович. Бірінші некеден екі қызы Анна мен Екатерина Германияда тұрады.
Дереккөздер
Санат:Техника ғылымдарының кандидаттары Санат:3 дәрежелі Қалтқысыз қызметі үшін медалінің иегерлері Санат:Сахаров атындағы сыйлықтың лауреаттары
Ұлықбек Медресесі
Ұлықбек Медресесі — Самарқанд қ-ндағы Регистан ансамблі құрамына кіретін сәулет өнері ескерткіші (1417 — 20). Ұлықбек Медресесі ғимараты шаршы жоспарда тұрғызылған. Оның әсем аркалы (биікт. 16,5 м) қасбеті еңселі порталмен көмкеріліп, Регистан алаңына қараған. Қшкі ауланы екі қабат їижра (шәкірттер тұратын бөлмесі) үйлері жиектей орналасты. Һижралар саны — 56 (қазір тек астыңғы қабаты ғана сақталған). Аула ортасында ашық галереялы айуаны бар. Медресеге кіре беріс бұрышта күмбезді 2 дәрісхана, төріне таман күмбезді қысқы мешіт орналасқан. Дәрісхана төбесін көмкерген 4 күмбез бен їижра үйлерінің үстіңгі қабаты, медресенің төрт бұрышындағы алып мұнараның біреуі сақталмаған. Ұлықбек Медресесі құрылысының әрбір бөлшегі бір-бірімен өзара жарасымды үйлесім тауып, оған жасалған әсем нақыш (мәрмәр жолақ, алуан түрлі жұлдыздар, геом. өрнек, т.б.) медресе ғимаратына салтанатты сипат береді. 20 ғ-да қирап бітуге айналған Ұлықбек Медресесі ғимаратын қалпына келтіру жұмыстары (1932 ж. М.Ф. Мауер, 1964 ж. Э.М. Гендельдің жобасы бойынша) жүргізілуі нәтижесінде халық игілігіне айналды. Құлауға айналған солт.-батыс (салм. 400 т; биікт. 33 м) және оңт.-шығыс (биікт. 32,7 м) мұнаралары жөнделді. Ұ. м. кезінде Орт. Азиядағы ең ірі оқу орны болған. Онда теологиямен қатар астрономия, философия, математика ғылымдарынан дәріс оқылды. Медресе ұстаздарының ішінде белгілі жұлдызшы Қазы Заде Руми және Ұлықбектің өзі де болды. Сонымен қатар Ұлықбек Бұхара (1417) және Ғиждуван қ-нда да (1432 — 33, Бұхара облысы) медреселер салдырған.
Ciлтемелер :
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Өзбекстан медреселері Санат:Тарих
Роман Григорьевич Подольный
Роман Григорьевич Подольный – кеңестік журналист,жазушы. .
Мәскеу мемлекеттік тарих-архив институтын бітірген. Жиырма жылға жуық «Знание ─ сила» журналының ғылым бөлімін басқарған. 1956 жылы еңбектері жарық көре бастайды. Ғылымның әртүрлі саласына бағытталған он шақты кітап жазған.
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар  Санат: Орыс жазушылары
Гидроагрегат
Гидроагрегат(гидро... және агрегат), гидравликалық турбина мен электр генераторынан (гидрогенератор) тұрады. Горизонталь осьтік және тік гидроагрегат болып ажыратылады.
Гидроагрегат (грекше:, hydor - су, aggrego — жалғаймын, қосамын) — бір агрегат болып біріктірілген гидротурбина мен гидрогенератор.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Б. з. д. 607 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 607 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Нұрқожа Ыбырайымұлы Қашқынбаев
Қашқынбаев Нұрқожа Ыбырайым ұлы (1852–1915) — халықты патша укіметіне қарсы көтерiлiске насихаттаушы. Жетісуда Верный уезінiң Күрті болысында туып–өскен. 1892 жылы патшa үкіметіне қарсы қазақтарды көтеріліске шақырғаны үшiн 25 жылға Ciбірге айдалды. Сiбiрде большевик Березовскиймен танысады да және достасып кетеді. 1905 жылы елiне келген соң Бекболат Әшкеевпен дос болады. Және оның көтерiлiске шығуына әсер етті.
Дереккөздер
Санат:1852 жылы туғандар Санат:1915 жылы қайтыс болғандар
Нойхаузен-ам-Райнфалль
250px|thumb|Картада орналасуы Нойхаузен-ам-Райнфалль (Neuhausen am Rheinfall) — Швейцарияның Шаффхаузен кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9778 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.98 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2937, пошта индексі — 8212.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шаффхаузен елді мекендері
Аққошқар (Сайдалы) Кішкентайұлы
Аққошқар (Сайдалы) Кішкентайұлы (1811- 1874), ел билігіне араласқан қазақтың белгілі азаматы. 1832 жылдан Ақмола сыртқы округіне қараған Әліке-Байдалы болысын басқарған. 1856 ж. хорунжий әскери шенін алған. 1859-1868 жылдар аралығында Атбасар сыртқы округінің аға сұлтанының орынбасары (заседателі) болған.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы
Әскери аурухана
Әскери аурухана, госпиталь (латынша hospіtale) — әскери қызметкерлер мен олардың отбасы мүшелеріне арнаулы медициналық көмек көрсетуге және емдеуге арналған әскери-медициналық мекеме. Онда, сондай-ақ, әскери-дәрігерлік тәжірибелер, ғылыми зерттеулер жүргізіледі, әскери-медицина мамандарының білімі жетілдіріледі. Әскери ауруханалардың бейбіт және соғыс уақытында қызмет атқаруына қарай тұрақты және уақытша түрлері болады. Тұрақты әскери ауруханалар орталық әскери аурухана, аймақтық әскери аурухана және гарнизондық әскери аурухана болып бөлінеді. Соғыс кезінде флоттық, майдандық және орталық әскери аурухана құрамынан далалық және эвакуациялық әскери ауруханалар жасақталады. Әрбір әскери аурухана жеке әскери бөлім ретінде қызмет етеді. Әскери ауруханалар тарихта өте ертеден белгілі. Б.з.б. құрылған римдік валетудинария әскери аурухананың алғашқы үлгісі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Андреас Венцель
Андреас (Анди) Венцель (Andreas Wenzel,, , Лихтенштейн) — лихтенштейндік тау шаңғышысы, төрт бірдей Қысқы Олимпиадаға қатысқан (1976, 1980, 1984, 1988).
Жетістіктері
Санат:Алфавит бойынша тау шаңғышылары Санат:Лихтенштейн тау шаңғышылары Санат:1980 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:1984 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Подкова (Кырджали облысы)
Подкова (Подкова) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 389 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6880. Телефон коды — 03671. ЕКАТТЕ коды — 57039.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Horseshoe
Жаман Қантөрткіл
Жаман Қантөрткіл – Шағырай қыратының оңтүстігіндегі төбе.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Байғанин ауданы жерінде орналасқан. Оймауыт ауылының солтүстік-шығысында 37 км жерде орналасқан. Абсолюттiк биіктігі 252 м. Батыстан шығысқа қарай 5 км-ге созылып жатыр, енді жері 2 км.
Геологиялық құрылымы
Мезозой дәуірі бор кезеңінің жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Құмды, қоңыр сортаңды топырақ жамылғысында тасбұйырғын, еркек шөп, қара жусан, астық тұқымдас өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Төбелер Санат:Байғанин ауданы таулары
Ақжолтай
«Ақжолтай» («Октябрь»), спорт сарайы (Қарағанды, Бұқар жырау даңғылы, 53), Н.Әбдіров атындағы спорт. комбинатына қарайды. Әр түрлі спорт түрлерінен жаттығу және жарыс (гимнастика, бокс, күрес, баскетбол, волейбол, шайбалы хоккей т. б.), сондай-ақ ойын-сауық, қоғамдық шаралар өткізіледі. 1972 ж. ашылған. Хоккейлік корт (60×30), хореография залы (15×9), көрермендер үшін 3600 орынды трибуна, ауданы 23 465 м2 фойе бар. Мәнерлеп сырғанау, коньки жарысы, ырғақты гимнастика, хореография секциялары, денсаулықты жақсартатын дене шынықтыру тобы жұмыс істейді. Шайбалы хоккей спорты бойынша «Сарыарқа» командасы 2012 жылға дейiн жаттығу өткізген.
Әділ Бестібаев
Әділ Бестібаев (15 тамыз 1959; Алматы) — сазгер, «Тәуелсіздік толғауы» байқауындағы «Ең үздік балеттік шығармалар» аталымында «Жерұйық» балетімен І жүлдеге ие болған, Қазақстан Композиторлар одағының және Канада музыка орталығының мүшесі. Тоталитаризмнің солақай саясатын "Ашубасар" күйімен әшкерелеп, Желтоқсан оқиғасына қатысқандардың намысын жыртқан жан.
Өмірбаяны
1977 жылы Ә. Жұбанов ат. орта арнаулы музыка мектебінде «музыка теориясы» мамандығымен (1977) бітірді. 1977-1982 жылдары КСРО халық әртісі, композитор Ғ. А. Жұбанова жанындағы Алматы консерваториясында композицияны оқыды, 1989 жылы Ресейдің халық әртісі, профессор Н. Н. Сидельников жанындағы Мәскеу консерваториясында сынау мерзімінен өтті.
1982-1997 - Алматы консерваториясының доценті.
2006 жылдан бастап Канадада (Ванкувер) тұрады. Канадалық музыка орталығы («Canadian Music Centre») Халықаралық композиторлар қауымдастығының мүшесі, Канада.
Шығармашылық қабілеттерін бағалау
Композитордың «Сұрапыл Сұржекей», «Қазақ тарихы» филімдеріне арнаған музыкалары ұлттық нақышымен ерекшеленсе, 1993 жылы Аустрияда жарық көрген "Азия дауысы" (Voice of Asia) атты дискісі айрықша атап өтуді талап етеді. Аталмыш диск қазақ баласын әлемдік аренаға алып шығып, дүниежүзінің «мен» деген композиторларының ондығына енгізді. Қазір Әділдің үрмелі аспаптарға жазған шығармалары Германия, Аустрия, Франция, АҚШ, Швейцария, Испания, Голландия, Ресей, Швеция, Таиланд сынды мемлекеттердің үлкен сахналарында орындалып жүр.
Ол үрлемелі аспаптар оркестріне арналған бірқатар жұмыстар жазды, олар Аустрияда басылды (Johann Kliment KG). «Азия дауысы» (Voice of Asia), «Сoncert on the monogramm B.Es.T», «Great Moghul», «Idee Fixe» симфониясы, «Ниагара» флейта, ұрмалы және ішекті оркестріне арналған музыка, Жаяу Мұса «Ақ сиса» қиял-ғажайып шығармалар, қазақтың халық әні «Қамажай» тақырыбындағы фортепианоға арналған вариациялар және т.б.
Соңғы ірі жұмыстар - «Бәйтерек» балеті (премьерасы - желтоқсан 2010 ж., Астана), «Тәңірі құрбаны» симфониясы (Алматы, Астана, 2009 ж.).
Сілтеме
Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:КСРО сазгерлері Санат:XX ғасыр сазгерлері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
Балташы
Балташы - ағаш ұстасы, ағаш шебері. Қазақы ортада орыс отаршылдығының қазақ даласына үстемдігі толық орнаған кезінен бастап балташылық деп аталатын кәсіптің түрі қалыптасты. Қазақ балташылары бөренеден қиып, қиюластырып үй салған, яғни оның шатырынан бастап есік-терезесін жасаған және еденін салған. Сондай-ақ арба мен шана сияқты шаруашылыққа қажетті құралдар мен тұрмыстық бұйымдарды да жасады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Б. з. д. 608 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 608 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Нилей-Ю
Нилей-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы БАР/ПЕЧОРА/1156/37/16 орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сориуэла
Сориуэла (Sorihuela) — Испаниядағы қала. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 332 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,50 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 62 км.
Әскери әкімшілік
Әскери әкімшілік—
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Атау
NGC 4004
NGC 4004 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4004 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37654, NGC 4004A, UGC 6950, MCG 5-28-60, MK 432, IRAS11555+2809, ZWG 157.65, VV 220, KUG 1155+261.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Малқарлық Шерек
Малқарлық Шерек (Кара-Су, Елькези-Су) — Ресейдегі өзен. Кабардин-Балқар Республикасы, Солтүстік Осетия-Алания Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шерек өзенінің оң жағалауынан 79 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кабардин-Балқар өзендері Санат:Солтүстік Осетия өзендері
Соза (Вагуш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 939 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,03 км² шамасында. Халық тығыздығы — 133,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — архангел Михаил.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Райнзи (Миссисипи)
Райнзи (Rienzi) — Миссисипи штатының Alcorn округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 330 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 28-62560.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Дәнекер ұлпа
Дәнекер ұлпа. Жасушалар құрамына (фибробластар гистиоциттер т. б.), жасушааралық заттар (мукополисахаридтер, гексозаминдер т. б.) және талшықтар кіреді. Дәнекер ұлпа организмнің қоректік, қорғану және механикалық (тірек) қасиеттерін іске асырады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Meinwe cyswllt
Чембулатка
Чембулатка — Ресейдегі өзен. Самара облысы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сургут өзенінің оң жағалауынан 72 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сок өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Самара облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
Сүгірбай
Сүгірбай — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Алабота ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 85 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 216 адам (118 ер адам және 98 әйел адам) болса, 2009 жылы 65 адамды (36 ер адам және 29 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданының таратылған елді мекендері
Алтын кемер
Алтын кемер (2008 жылға дейін — Прибрежное) — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Абай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Тарихы
Елді мекен 2008 жылға дейін "Прибережное" ауылы деп, байырғы тұрғындары қазақтар болған. 1948 жылы қарашай, балқар сияқты Кавказ халықтары ауып келе бастағанда параходтан оларды осы жағалауға түсіріп отырған. Жағалаудағы құм күнге жылтырап, шағылысып, алтындай болып көрінетін болғандықтан елді мекенді "Золотой берег" немесе "Алтын кемер" деп атаған.
Механикалық бәсеңдеткіш
thumb|Планетарлық бәсеңдеткіш
Алтын кемер
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 31 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1093 адам (572 ер адам және 521 әйел адам) болса, 2009 жылы 1203 адамды (625 ер адам және 578 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері