cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шәріпхан Әбдәлиұлы
Еңбектері
Аға зерттеуші Шәріпхан Әбдәлиұлы кезекте Шыңжаң қоғамдық ғылым академиясы ғылми комитетінің мүшесі, Шыңжаң  қоғамдық ғылым академиясы мәдени тану орталығының меңгерушісі автономиялы районға қоғамдық ғылми зерттеу саласы бойынша орта және жоғары ғылми атақ бағалау комитетінің мүшесі, автономиялы райондық кітапхана саласы бойынша жоғары ғылми атақ бағалау комитетінің мүшесі, Таңжарықтану ғылми қоғамның жорасы, Шыңжаң қазақ тіл-мәдениет қоғамының жорасы.
Саутгемптон университеті
Faculties and academic units
Faculty of Business and Law
Шәріпхан Әбдәлиұлы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті Санат:1956 жылы туғандар Санат:Тұлғалар
Саутгемптон университеті
Faculties and academic units
Faculty of Engineering and the Environment
Империяның бағдары
1858 жылы топтаманы Нью-Йорктық тарихи қауымдастық Нью-Йорктық галерея пайдасына сатып алған болатын. Бүгінгі күндері топтама Смитсондық Америка өнері мұражайында сақтаулы тұр.
Саутгемптон университеті
Faculties and academic units
Faculty of Health Sciences
Империяның бағдары
Коулға осы топтаманы салуға Байронның «Чайльд-Гарольдтың сапары» атты поэмасы әсер етті. Суретші поэманың IV бөліміндегі келесі жолдарды жиі келтіріп тұратын: Тарих берер сабақ келесідей: Оқиға күні өзгерсе де, мәні бірдей. Еркіндік пен абыройдан көп кешікпей Байлық, салтанат, азғындық келіп, Соңында анайылыққа жол береді…
Орналасу тәртібі
Коул суреттердің белгілі бір тәртіппен орналасу схемасын қалдырған.
Саутгемптон университеті
Faculties and academic units
Faculty of Medicine
Империяның бағдары
Орналасу тәртібі
Бастапқыда Коул топтаманы өз қамқоршысы Луман Ридтің жеке галереясында, камин тұрған қабырғада орналастырғысы келген. Бес суреттің үстінен ол ұзындау үш шағын суретті қосу керек деп түсінген (онда күннің шығуы, зенит кезі, батуы бейнеленеді деп жоспарланған еді).
Саутгемптон университеті
Faculties and academic units
Психология және Қолданбалы ғылымдар факультеті
Империяның бағдары
Орналасу тәртібі
Бес суреттің өлшемдерін айтқанда, төртеуі бірдей — 100×161 см; ал «Империяның өркендеуі» — 130×193 см. thumb|330px|
Саутгемптон университеті
Faculties and academic units
Faculty of Social and Human Sciences
Империяның бағдары
Жабайы қалпы
thumb|330px|
Саутгемптон университеті
Сыртқы сілттемелер
Санат:Ұлыбритания
Империяның бағдары
Аркадия немесе Пастораль
Екінші суретте (The Arcadian or Pastoral State) күн ашық, желсіз болып тұр. Адамдар жер игеріп, қой бағумен, кеме салумен, табиғатта серуендеумен айналысып жатыр. Тік жарда мегалиттік ғибадатхана тұрғызылған, одан шығып жатқан түтін көрінеді. Суреттегі көрініс Коул заманындағы Ежелгі Грекияны идеалдап көрсету дәстүріне сай етіп салынған, адам мен табиғат өзара гармониялық күйде көрсетілген.
thumb|330px|
Өркендеу
Үшінші суретте (The Consummation of Empire) өзеннің екі жағасына жайғасқан қаланың өмірін тамашалап жатырмыз. Уақыт тапа тал түске жақындаған сияқты. Өзен сағасында бой көтерген екі шамшырақты, үлкен мәрмәр ғимараттарды, әдемі көпірді көреміз. Оның бойымен адамдар шеру өткізіп жатыр. Бұл салтанатты көрініс Ежелгі Римнің алтын дәуірін бейнелеп отырғандай. Алдыңғы жақта асқан шеберлікпен салынған фонтанды көреміз, оның түбінде жасыл мен қызыл көйлек киген екі бала кемелерімен ойнап жатыр. Бірінші екі суретте айқын көрінген тас қия енді суреттің оң жағында, шамшырақтан сәл биіктеніп көрсетілген.
thumb|330px|
Күйреу
thumb|330px|
Ыдырау
Бесінші суретте (Desolation) аспанға ай шықты. Бұрынғы қаланың орны бос қалып, қирандылар арасынан ағаш пен шөптер өскенін көреміз. Алдыңғы жақтағы жалғыз тұрған колоннаның үстіне құстар ұя салды, оның ар жағында, қираған ғимаратқа жақын жерде киік өзен жағасына келді. Адамдар көрінбейді, табиғат бұрынғы қалпына оралып жатыр. Барлық суретте көрсетілген тас қия әлі де өзгермеген.
Дереккөздер
Санат:Суреттер Санат:Аллегориялық суреттер
Лақтырылатын жарылғыш заттар
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Возвышен ауылдық округі (Мағжан Жұмабаев ауданы)
Возвышен ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы құрамына таратылған "Александров ауылдық округінен" 2 елді екен қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Александровка, Алуа, Возвышенка, Изобильное, Малая Возвышенка ауылдары кіреді. Орталығы – Возвышенка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3184 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы ауылдық округтері
Астмоатидты синдромы
Астмоатидты синдромы — ауру белгісінің жиынтығы, тыныстың демікпесіндегідей дерттің қозуын еске түсіреді, бірақ ауру пайда болғанда және асқынғанда аллергиямен байланысты болмайды, мысалы тыныс жолдарының қабынып, қызарып, созылмалы түрде ауруында өңеште диафрагма жарығының тесігі болғанда байқалады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Норт-Ист Старз
«Нор-Ист Старз» (North East Stars F.C.) — Тринидадтық футбол клубы, базасы Порт-Оф-Спейн қаласында орналасқан.
Сілтемелер
Санат:Тринидад және Тобаго футбол клубтары
Ам-ан-Артуа
Ам-ан-Артуа (Ham-en-Artois) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Бетюн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62407, пошта индексі — 62190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1002 адамды құрады. Халық тығыздығы — 313,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Драгостин (Благоевград облысы)
Драгостин (Драгостин) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Гоце-Делчев қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2916. ЕКАТТЕ коды — 23460.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
IC 2399
IC 2399 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2399 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Рекламация
Рекламация (лат. reclamatіo — мақұлдамау) — өнімді жеткізушінің‚ жұмыстарды орындаушының‚ қызметтерді көрсетушінің (мердігердің‚ сатушының) кінәсынан орындалу барысында анықталған ақауларға байланысты сатып алушының оларға қоятын кінәрат-талабы. Арнаулы актілермен ресімделеді. Ақау сатып алушының дұрыс пайдаланбауымен байланысты болса‚ қабылданбайды.
Гринвилл (Огайо)
Гринвилл (Greenville) — Огайо штатының Darke округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 13227 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.6 км² шамасында. FIPS коды — 39-32340.
Рекламация
Толықтыру
Санат:Терминология
Гринвилл (Огайо)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Пневматофорлар
нобай| Пневматофорлар — өсімдіктердің жоғары қарай өсетін, (аэротропизм және кері геотропизм) жер үсті тыныс алу тамырлары. Пневматофор деп те кейбір жүзетін балдырлардың талломдағы ірі ауа таситын қуыстар аталады.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер морфологиясы
Ахметов Баймұрат
Ахметов Баймұрат (1950, Атырау облысы). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1972). 1972-1973 жылдары - Прорва МАБ мұнай өндіру операторы, инженер-технолог. 1973-1987 жылдары - «Жайықмұнай» МГӨБ ауысым бастығы, АИТҚ бастығы, өндіру цехының бастығы, басқарма бастығының орынбасары. 1985-1994 жылдары - «Ембімұнай» бірлестігінде ОИТҚ ауысым бастығы, әлеуметтік даму бөлімінің бастығы. 1994-2001 жылдары - «Доссормұнай» МГӨБ бастығы, «Қазақойл-Ембі» ААҚ вице-президенті. 2001 жылдан - «Ембімұнайэкология» ЖІІІС директоры, «Ембімұнайгаз» ӨФ Атырау ҚМБКБж¥КЖ бастығының орынбасары.
Дубовка қыштық саз кен орны
Дубовка қыштық саз кен орны - Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданында орналасқан. 1981-1982 жылдары барланған.
Геологиялық құрылымы
Ортаңғы юраның күмісқұдық шоғыры мен созылмалы, бірқалыпты созылмалы өнімді қабаттар қоңыр көмір мен қоңыр темір кентасты конкрециялары бар алевролитті қатпарлардан тұрады.
Жатыс сипаты
Өнімді қабаттың қалыңдығы 4,7-28,0, аршылатын беткі қабатының қалыңдығы 2,3 м. Саз керамик. қасиеттері жағынан біртекті, шашырандылығы орташа және төмен, балқуы қиын, кептіргенде өзгеріске ұшырамайды.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары
Дефиниция
Дефиниция - ұғымның немесе заттың нақты белгілерін және басқадай ерекшеліктерін мазмұнын логикалық нақты анықтау. Мынадай дефинициялар болады:
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Аэрирлеу
Аэрирлеу - шикізат массасын даярлау үрдісі кезінде ауа көлемін қатыстыру.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Голланд ауруы
«Голланд ауруы» (Dutch Dіsease) — шикізатты (әсіресе мұнай мен газды) жаппай сыртқа (экспортқа) шығарғанда экономикаға валюта ағыл-тегіл құйылып, нарықтағы баға өсіп, ұлттық валюта нығайып, экономика біртіндеп қымбаттай бастайды. Демек, экономиканың 3,3 есе қымбаттауы оның өзге экономикамен салыстырғанда бәсекеге қабілетінің төмендегенін көрсетеді.
Отандық тауар өндірушілер біртіндеп нарықтан ығыстырылады.
Ұлттық валютаның қымбаттауы экспорттық қабілеті бар шикізаттық емес басқа секторларға кері әсерін тигізуі мүмкін (фактілер: 2000 ж. шикізаттық сипаты жоқ тауарлардың экспорты 2 млрд АҚШ долларын құраса, 2005 ж. да сол деңгейден еш аспады). Сайып келгенде, мұнай, т.б. шикізат секторларындағы ірі жетістіктер өңдеу өнеркәсібін астыртын тұншықтырып, олардың ресурстарын өзіне тартып, жұтып отырады.
«Голланд ауруының» алдында «испан дерті» болған еді. Испандықтар Латын Америкасында (16 ғ.) жаулап алған колониялардан байлықтарды (алтын, күміс) өз еліне тасып, оларды экономиканың, мемлекеттің одан әрі дамуына жұмсамай (инвестиция жасамай), өте қымбат, зергерлік заттарды жаппай сатып ала бастаған. Нәтижесінде Испания мен Еуропа елдерінде инфляция күшейіп, халықтың тұрмысы нашарлап, экономикалық дағдарысқа түсті. Испанияда алашағы бар Италияның бірнеше банкі банкротқа ұшырады.
20 ғ. газ бен мұнайға, басқа да ресурстарға бай кейбір елдердің жіберген басты екі қатесі болды.
Біріншісі — өңдеу өнеркәсібінің секторлары мен қызмет көрсетуге ерекше назар аудармай, жер асты байлықтарынан түсетін пайданы алумен, бөлумен жаппай шұғылдану. Бұл қателік — ОПЕК картеліне мүше 13 мемлекет: Иран, Ирак, Кувейт, Сауд Арабиясы, Венесуэла, Катар, Индонезия, Ливия, Біріккен Араб Әмірлігі, Алжир, Нигерия, Эквадор және Габонға тән. Араб Әмірлігі мен Индонезия даму бағыттарын 1980 жж. ғана өзгертіп дұрыс жолдарын таба білді.
Дүние жүзінде мұнайдың 35—37% осы елдер өндіріп отыр.
1965 — 99 жж. арасында экономиканың құлдырауы жыл сайын Иран мен Венесуэлада — 1%, Ливияда — 2%, Ирак пен Кувейтте — 3%, Катарда — 6% жетті. 20 ғ. соңғы 30 жылында ОПЕК ұйымына мүше елдердің жалпы ішкі өнім көлемі (ЖІӨ) өскен жоқ, керісінше, жыл сайын 1,3% кеміп отырды. Бұл қателікке ұрынбаған елдердің бірі — Норвегия.
Екінші қателік — мұнай мен газ секторларына мемлекеттің тікелей араласуы, мемлекеттің осы секторлардың өндіріс ошақтарын мемлекеттің қарамағына күштеп алуы, яғни «мемлекеттендіруі». Мұндай құбылыс ОПЕК-ке мүше елдерде, әсіресе Венесуэла мен Сауд Арабиясында жиі орын алды.
1973 жылға дейін Сауд Арабиясында жан басына шаққандағы ЖІӨ АҚШ-пен салыстырғанда 15% төмен болса, отыз жылдан соң, 2003 ж. 72% төмендеді. 1973—75 жж. Венесуэланың ІЖӨ-сі 10 000 доллардан асса, 2005 ж. сатып алу қабілеті бойынша 5800 долларға дейін төмендеді.
Венесуэла халқы ішкі тұрақсыздық пен қақтығыстың ұйытқысы болып келген қара алтынды «шайтанның эксперименті» деп атаса, Сауд Арабиясында мұнайды «Алланың бергені, рақымшылығы» деп бағалайды.
Осы тұста мұнайға тікелей байланысы бар 20 ғ. айтулы оқиғаларына зейін салайық. Жапонияның екінші дүниежүзілік соғысқа кіруінде, АҚШ-тың Перл-Харбордағы әскери-теңіз флотына кенеттен шабуыл жасауында бір құпия болды. Ол — мұнай құпиясы. Өйткені, жапондықтар Қытайға 1941 жылы басып кіргесін АҚШ мұнайды жапондықтарға жөнелту (экспорт) көлеміне бірден шектеу қойды. Ал Жапония АҚШ-тың мұнай импортына тәуелділікке түсті.
Бұрынғы Кеңес Одағы ыдырауының негізгі себебі мұнайға да байланысты. КСРО 20 ғ. 1970—80 жж. мұнай мен газ экспортынан 200 млрд доллар табыс алды. Бірақ, 1980—90 жж. мұнайдың бағасы АҚШ саясатының салдарынан біртіндеп төмендеді. Өйткені, АҚШ Кеңестер елін ыдырату мақсатында (ұсынысты сұраныстан молайту арқылы) резервтегі мұнай қорын рынокқа жаппай сата бастады. Сөйтіп, КСРО-ның мұнай экспортынан түсетін табысын барынша азайтты. Экономикалық тоқыраудың арты Кеңес Одағының елін бөлшектеуімен аяқталды.
«Голланд ауруы» Қазақстандағы келуі және оның алғашқы белгілері
«Голланд ауруы» мұнай өндірудің қарқынын ұлғайта бастаған Қазақстанға 2002 ж. келіп (мұнайды қамтитын шикізат өнеркәсібінің үлесі өңдеу өнеркәсібінің үлесінен асқан жыл, оның бірнеше белгісі (симптомы) барыс ағзасында біліне бастады.
Бірінші белгі. Көлемі бойынша немесе әлемдік бағаның өсуінен (2005 ж. бағаның өсуінен экспорт 37% өсті) Қазақстанға мұнай экспортынан түсіп жатқан валюта ағыл-тегіл құйылды. Валюта ағыны елдің валюта рыногына ықпал етіп, теңгенің бағамын әлсін-әлсін күшейтіп, нығайтумен болды.
2005 жылы теңгені айырбастаудың тиімді индексі 5,8% нығайды, ұлттық валютамыз доллармен салыстырғанда 1,5%, ал еуроға қатысты 15,9% қымбаттады. 2003 ж. теңге долларға қатысты 12,4% қымбаттағанын айта кетейік. Жалпы, валюта бағамының саясаты — Қазақстан Республикасы ұлттық банкі құзыретіндегі мәселе.
Егер бұрын валюта нарығы — айырбастау пунктінде 1 АҚШ долларын 146—156 теңгеге сатып алсаңыз, енді 126 теңгеге сатып алуға болады. Демек, шикізаттық емес, дайын тауарлар мен қызмет көрсету өнімдерін сыртқа шығаратын отандық экспортшылар валюта бағамы өзгеруінен туындайтын, құны 30 теңгеден тұратын (156 т − 126 т = 30 т) бәсекеге қабілеттілік деңгейін жоғалтты деген сөз. Бұл үрдіс Қазақстаннның Индустриялық-инновациялық даму стратегиясына қайшы келеді.
1999 ж. көктемінде және 2000—01 жж. жүргізілген девальвация мүмкіндігін Қазақстан түгелімен пайдаланды. Енді жаңа девальвацияға зәруміз. Бағалардың ұдайы өсу аясында ұлттық экономиканың одан әрі дамуы үшін теңгені айырбастаудың тиімді жаңа саясаты ауадай қажет.
Сайып келгенде, 2003—01 жж. мұнайдан түсіп жатқан валюта ағыны аясында Халықаралық валюта қорының кеңестерін басшылыққа алған Қазақстанның Ұлттық банкі осы жылдары жүргізіп келген валюта бағамы саясатының нәтижесінде теңгеміз әлсін-әлсін қымбаттады. Бұл Елбасының 2006 жылы Қазақстан халқына Жолдауында көрсетілген стратегиялық мақсаттың орындалуына- бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіруіне — шикізаттық емес, яғни өңдеу өнеркәсібі мен қызмет көрсету секторларына, оның ішінде экспортпен шұғылданатындарға кері әсерін тигізіп жатқандығы байқалады.
Дәлел ретінде Қытай тәжірибесіне назар аударалық. Соңғы жиырма жылда ҚХР мен АҚШ арасындағы сауда балансы 100 млрд долларға жетіп, Қытайдың үстем түсуімен аяқталды. Бұған өз септігін тигізген бірден-бір құрал валюта бағамы саясаты, яғни юаньның өте тиімді бағамы болып табылады. Екінші белгі біріншіден өрбиді. Теңге бағамының нығаюы барысында импорттық тауарлардың келуін ынталандырып, импорттық қызмет түрлері арзандай бастайды. Демек, импорт мөлшерінің молаюы отандық өнім өндірушілерді ішкі рыноктан біртіндеп ығыстырып (фактілер: қазақстандықтар тұтынған тауарлардағы импорттың үлесі 2000 ж. 27,9% еді, ал, 2005 ж. 44% жетті), экономиканы есептейтін бухгалтерлік есепшот жүйесі — төлем балансына тән ағымдағы есепшот көрсеткіштерінде теріс сальдоның көрініс беруіне, ұлғаюына себеп болады. Теріс сальдо тек қана қызмет көрсету емес, сонымен қатар табыстарда да 5 млрд доллардан асып отыр. Үшінші белгі — өндіріс секторларында жалақы деңгейінің өсу қарқыны еңбек өнімділігінің өсу қарқынынан асып түсуі. Әрине, осы орайда оқырман жалақының өскенін қалайды. Ол үшін бір шартты қатаң сақтауға міндеттіміз. Жалақының өсу қарқыны еңбек өнімділігінің өсу қарқынынан еш аспауы керек. Бұл заңды Қазақстан қатаң, міндетті түрде орындауы қажет. Әйтпесе, ұзақ мерзімде, әсіресе, экспортқа шығарылмайтын тауар мен қызмет көрсетулердің бәсекеге қабілеті әлсін-әлсін әлсірейтін болады және экономикалық өсу төмендейді. Ал экспортқа өнім шығаратын отандық өндірушілердің жұмыс күші арзан елдердегі (Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан) кәсіпорындармен салыстырғанда бәсекеге қабілеті төмен болады.
Мәселен, 2000—05 жж. жалақының орташа өсу қарқыны 10—11% құрады, тіпті өткен жылы жалақыны өсіруге арналған бюджеттің шығыс бөлігі бірден 25,9% артты. Ал еңбек өнімділігінің өсу қарқыны төменгі деңгейде қалды: 2000—05 жж. орташа 6—7% құрады. Соңғы жылдары, өкінішке орай, жалақының өсу қарқыны тек еңбек өнімділігінің өсу қарқынынан емес, сонымен қатар экономикалық өсуден де асып отырды.
Қазақстанда жалақының өсу қарқыны еңбек өнімділігінің өсу қарқынынан 4% асып отыруы елде «голланд ауруының» белгілері бар екендігін тағы да дәлелдеп, Үкіметке жаңа тактикалық және стратегиялық міндеттер жүктейді.
Осы құбылыстан туындайтын басты қауіп — ішкі өндіріс біртіндеп қымбаттай бастайды. Егер қымбаттау басталса (кейбір секторларда басталып та кетті), қазақтар импорттық заттар мен ресурстарды жаппай пайдалануға көшеді.
Төртінші белгі — ақша салмағының өсу қарқыны. Мұнай экспортынан келіп жатқан валюта ағынын Ұлттық банк стерилизация (рынокқа жібермеу) жасап, шет ел валютасын барынша қорытып жатыр. Мұның нәтижесі ақша агрегатының, яғни ақша салмағының индикаторы М3 шамасының ұлғаюына әкеліп соқтыруда. Әлемдік статистикаға ден қойсақ, 20 ғ. соңында ақша салмағын 30—50% өсірген елдер үнемі инфляцияға тап болғандығы және ішкі бағалардың ұдайы өскендігі расталады.
Бесінші белгі — инфляцияның өсуі. Бағаның үнемі өсіп жатқандығын ай сайын сезінеміз. Үшінші белгіде сөз болғандай, өндіріс секторлары мен бюджеттегілердің жалақы деңгейлерін жыл сайын көтеруге мәжбүрлейтін бір ғана себеп бар. Ол халықтың қалтасындағы жалақысы мен табысын үнемі жұтып жатқан инфляция деген құбылыс. Былайша айтқанда, инфляция салығы. Ағымдағы жылдың 7 айында инфляция 8,7% өсті, ал жылдық болжам — 5,7%.
Енді инфляцияның макроэкономикалық қасиетіне қысқаша тоқталайық. Биылғы жарты жылда ұлттық экономикамыз номиналмен (ағымдағы бағамен ақшалай) есептегенде 31,4% өсті, ал шын мәніндегі (нақты) өсімі 9,3%. Айырмашылық 3,3 есеге жетіп отыр. Демек, Қазақстанда 1000 теңгенің өнімі өндірілсе, оның ақшалай құны 3400 теңгеге жетті деген сөз. Тоқ етерін айтқанда, ХХІ ғасырдың басында Қазақстан экономикасына тән «голланд ауруының» индексі 3,3-ке жетіп, жалпы ақша ұсынысы ақша сұранысынан (тауар салмағына сәйкес) құны 2400 теңгеден тұратын (3400 − 1000 = 2400) жылдамдықпен озып отыр.
20 ғ. басында өзекті мәселені алғаш рет Ахмет Байтұрсынұлы көтерсе, 21 ғ. басында Қазақстан ұлттық экономиканың тұрақты дамуына қауіп төндіріп тұрған «голланд ауруымен» іс жүзінде мемлекеттік деңгейде күресуде.
Түсініктемелер
Санат:Экономика
Рамон Магсайсай
Рамон Магсайсай (31 тамыз 1907 — 17 наурыз 1957) — Филиппиндердің мемлекеттік және саяси басшысы. 1953 - 1957 жылдар аралығында президент болған.
Өмірбаяны
Иба қаласында Лусон аралында туған, мұғалім болды. Бірақ көптеген саяси адамдар испандықтар болған, Магсайсай Малайца жерінде болған. 1933 жылы сауда-саттық білімін игеріп Милана компаниясының басты жұмыс атқарушысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рамон әскери жасақты басқарған, АҚШ Филиппинге әскерін жіберген кезде Роман өз қаласынынң әкімі болды.
1950 жылы президент Эльпидио Кирино Рамонды қорғаныс министірі етіп тағайындады. 1953 жылы Романды Мемлекеттік партия президенттік сайлауда қолдау көрсетіп Кириноға қарсы шығарды. Магсайсай барлық Филиппин халықтарына бостандық пен қауіпсіздікті қамтамасыз етуге уәде берді.
Дереккөздер
Санат:Филиппиндер президенттері
Монументаль (стадион, Буэнос-Айрес)
«Монументаль», бұрынғы атауы — «Монументаль де Нуньес» (исп. Monumental de Núñez), ресми атауы — «Эстадио Монументаль Антонио Веспучио Либерти» (исп. Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti) — Аргентина астанасы Буэнос-Айрестегі футбол стадионы. Аргентина Ұлттық футбол құрамасы мен "Ривер Плейт" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стадиондар Санат:Аргентина стадиондары
NGC 2037
NGC 2037 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2037 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC159, in N 2033.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Зажимчар
Зажимчар — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Зажимчарская тармағының оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 141 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Святославка (Қостанай облысы)
Святославка — Қостанай облысы Қарабалық ауданы, Белоглин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қарабалық кентінен солтүстік-шығысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 650 адам (320 ер адам және 330 әйел адам) болса, 2009 жылы 535 адамды (255 ер адам және 280 әйел адам) құрады.
Яңауыл (Миняевка)
Яңауыл (Миняевка) — Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Жаңа янзигит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 72 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Төлесін Нұрмағанбетұлы Әлиев
Әлиев Төлесін Нұрмағанбетұлы (1892, Форт-Шевченко қаласы – 1942, Алматы) – қазақ атты әскер бөлімдерін ұйымдастырушылардың бірі, полковник. Форттағы орыс-қазақ мектебінде (1901 – 05), кейін Мәскеудегі жұмысшы-шаруа коммунистік университетінің командирлер даярлайтын бөлімінде (1920) оқыған. Ресей үкіметінің маусым жарлығына ілініп (1916), Сарқамыс, Эрзерумда қара жұмыс істеген. 1918 ж. Ә.Жангелдин экспед-н ұйымдастыруда айрықша қызмет еткен. 1919 ж. Торғайда ұйымдасқан қазақтың екі атты әскер эскадроны біреуінің және Төтенше комиссарды қорғаушы отрядтың командирі болды. Қызыл Армияның Шығыс майдандағы 5-армиясы құрамында шайқастарға қатысты. Ә. басқарған қазақ отряды 1919 ж. 19 қыркүйекте Ырғыздан ақтардың әскерін ығыстырып шығарды. Ол 1920 ж. қазақтың 2-атты әскер полкінің қолбасшысы, Қазревкомының саяси қызметкері болды. 1922 жылдан бастап Маңғыстауда уездік ревком мүшесі, милиция бастығы, әскери комиссар, 1924 – 25 ж. Адай уездік партия комитетінің хатшысы, 1925 – 30 ж. Қазақстан ОАК төрағасының орынбасары, Қазақ АКСР-і жұмысшы-шаруа инспекциясының халкомы, республикалық «Қосшы» одағының төрағасы, Қарақалпақ автономиясы облысының, Шымкент, Алматы қалаларының әскери комиссары, Өлкелік әскери комиссариаттың жауапты қызметкері міндеттерін атқарды. 1931 – 33 ж. қазақтың ұлттық атты әскер полкін құрып, өзі басшылық етті, командирлер курсын ашты. 1935 – 37 ж. Маңғыстау ауаткомының төрағасы, 1938 – 41 ж. Қазақстан Халық комиссарлар кеңесі төрағасының орынбасары қызметтерін атқарды. Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Ортадүние
thumb|right|350px|Үшінші Дәуірдегі Ортадүниенің солтүстік-батысы Ортадүние не болмаса Жерорта (Middle-earth; Ендор (ку. Endor); Еннорат (синд. Ennorath); сөзбе-сөз — Орталық жер) — Дж.Р.Р. Толкиннің аңызындағы ойдан шығарылған әлеміндегі орын, континент. Ортадүниеде «Хоббит» және «Сақиналар әміршісі» оқиғалары толығымен, ал «Силмариллион» және «Аяқталмаған ертегілер» ішінара өріс алады.
Толкиен Ортадүниенің және оның шығармаларының оқиғалары өтетін жекелеген аймақтарының бірнеше картасын дайындады. Олардың барлығы көзі тірісінде жарық көрген жоқ. Негізгі карталар «Хоббит», «Сақиналардың әміршісі», «Силмариллион» және «Аяқталмаған ертегілер» кітаптарында жарияланған. Бірінші Дәуірдегі оқиғалардың көпшілігі осы кезеңнің соңында суға батқан Белерианд субконтинентінде болды. Белерианд картасының оң жақ шетіндегі Көк таулар — Екінші және Үшінші дәуірлердегі Ортадүние картасының жоғарғы сол жағында пайда болған Көк таулар еді. Толкиннің Ортадүние карталары әлемнің аз ғана бөлігін қамтиды: Руна мен Харад жерлерінің маңызды бөліктері, сондай-ақ басқа континенттер көрсетілмеген.
Толкиен Ортадүниенің біздің Жерде екенін бірнеше рет атап өтті (дәлірек айтқанда, алыс өткенде «болған»). Ол бұл туралы «Сақиналар әміршісінде» де, хаттарда да айтқан. Оның айтуынша, Үшінші Дәуір шамамен алты мың жыл бұрын аяқталды. Ширдің айналасы - қазіргі Солтүстік-Батыс Еуропа (Хоббитон, мысалы, Оксфордпен бір ендікте орналасқан). Алайда кейбір хаттарға жауап ретінде ол өз әңгімелерін «екінші реттік шындық» (secondary or sub-creational reality, secondary belief) ретінде айтатын. 1971 жылдың қаңтарында сұхбатында ол сипаттаған нәрсені басқа дәуірде болған деп санауға бола ма деген сұраққа ол: «Жоқ... қиялдың басқа деңгейінде – иә» деп жауап берді. Дегенмен, ол әрекет Жерде орын алатынын растады; Мидгард пен Ортадүниені салыстыра отырып, ол: «Иә, олар бір сөз. Көптеген адамдар Ортадүниені ғылыми фантастикадағыдай басқа әлем немесе басқа планета деп ойлап қателеседі, бірақ бұл Мұхитпен қоршалған деп елестетілген біз өмір сүріп жатқан әлемге арналған көне сөз». 1971 жылдың соңында ол өзі сипаттаған нәрсенің Жердің «тарихындағы қысқаша бөлім» екенін тағы да растады.
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2001
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2001 — Қазақстан бірінші лигасының жетінші маусымы. Сегіз команда қатысып, Шымкенттің "Томирис" клубы жеңімпаз атанды.
Финал
Санат:2001 жылғы футбол Санат:Футболдан Қазақстан бірінші лигасы
Ортадүние
Атауы
Куенияда Ортадүние Ендор немесе Ендоре (ку. Endor, Endórë), «орталық жер» деп аталды, синдаринде бұл атау Еннорат (синд. Ennorath) сияқты естіледі. Түрлі дәуірлерде ол Тастанды Жерлер, Сырт Жерлер, Ұлы Жерлер деп те аталды.
Дереккөздер
Санат:Ортадүние
Ахметов Бәкібай
Ахметов Бәкібай (1942, Маңғыстау облысы). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1967). 1967-1972 жылдары - «ММГБ» тресінде зерттеулер жөніндегі оператор, ұңғымаларды сынамалау және сынау кеңсесінің шебері, аға геологы. 1972-1982 жылдары - аға геолог, геологиялық бөлімнің бастығы, ұңғымаларды күрделі жөндеу мен қаттардың мұнай беру деңгейін көтеру басқармасының бас геологы. 1982-1994 жылдары - ЖБЖБ бас геологы. 1994-1999 жылдары - «Жетібай-Куэст» БК бас геологы. 1999-2000 жылдары - «Жетібаймұнай» МГӨБ жетекші геологы. 2000-2001 жылдары - «Қаражанбас» ААҚ «Тасболат Ойл Қаражанбас» кенорнын өндіруде бас геолог.
Дереккөздер
Санат:Мұнайшы
Санкт-Йохан-на-Вальде
Санкт-Йохан-на-Вальде (Sankt Johann am Walde) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Браунау-на-Инне округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2064 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39.99 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BR, ресми идентификациялық коды — 4 04 36.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Райхингер Фердинанд (АҰП) саналады.
NGC 6502
NGC 6502 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 20 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6502 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61352, ESO 103-2, AM 1759-652.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Вогулка (Еловка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ольжерас (өзен)
Ольжерас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2677/651/5 орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Вогулка (Еловка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ольжерас (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вогулка (Еловка тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ольжерас (өзен)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Залеман Карл Германович
thumb| alt=A.| Залеман Карл Германович. Залеман Карл Германович (9.1.1850, Эстония, Таллин – 13.12.1916, Ресей, Санкт-Петербург) – орыс зерттеушісі, түркітанушы, шығыстанушы, 1882 жылдан орыс археология қоғамының мүшесі, Санкт-Петербург ғылым академиясының академигі (1895). 1871 жылы Петербург университетінің шығыс тілдері факультетін (араб, парсы, түркі-татар бөлімі) бітірген. 1890 жылдан өмірінің соңына дейін Санкт-Петербург ғылым академиясының Азия музейінің директоры болды. Залеманның негізгі еңбектері парсы филологиясын, пехлеви, соғда тілдерінің лексикографиясын, осетин, шугнан және ягноб тілдерін зерттеуге арналған.
Чалыкови (Пловдив облысы)
Чалыкови (Чалъкови) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Раковски қауымының құрамына кіреді.
Артроз
Артроз (Arthrosis - артроз, син. Остеоартроз- буын сырқаттары) — буынның дистрофиялы созылмалы зақымдануы. Деформациялы артроз буын шеміршегіндегі дистрофиялық процестердің буын беттерін деформацияға ұшыратуы; сүйек эпифиздерінің зақымдануы остеоартроз, омыртқа аралық дискінің зақымдануы- дискартроз деп аталады. Біртіндеп оның бұзылуына және қозғалғыштығының жоғалуына әкелетін буындардың дегенеративті өзгерістері тұқым қуалайтын патологиялардың, алынған аурулардың және сыртқы факторлардың әсерінен болады.
Залеман Карл Германович
Залеман еңбектері
Інжілдің кейбір тарауларын татар тіліне (1882, 1886) аударды. Оның еңбектерінің қазіргі түркі тілдері мен қазақ тілі тарихын зерттеуге көмегі мол.
Артроз
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Чалыкови (Пловдив облысы)
Пошта индексі — 4123. Телефон коды — 03154. ЕКАТТЕ коды — 80162.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Круш (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Круш (Вила-Нова-ди-Фамаликан) (Cruz (Vila Nova de Famalicão)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 636 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 428,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Жанартау шаңы
Дереккөздер
Санат:География
Лаврентий Иванович Цой
Алматы зоотехника-малдәрігерлік институтын бітірген (1944, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті). Қазақстан ғылым академиясының Эксперименттік биологиялық институтында кіші ғылыми қызметкер, Ақтөбе мал шаруашылық станциясында аға ғылыми қызметкер (1944–1948), республиканың қой шаруашылығында зоотехник (1948–195]), Шымкент мемл. ауыл шаруашылық тәжірибе станциясында аға ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі (1953–1960), Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтында доцент (1960–1973), кафедра меңгерушісі (1973–1986).
Шовенкур-Провемон
Шовенкур-Провемон (Chauvincourt-Provemont) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,83 км² шамасында.
Лаврентий Иванович Цой
1971 жылы «Южноказахский меринос (методы совершенствования новой породы в условиях Чимкентской области КазССР)» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Оның негізгі ғылыми еңбектері қой селекциясы және оны өсіру мәселелеріне арналған. Цой оңтүстік қазақ мериносын шығарушылардың (КСРО Мемлекеттік сыйлығы, 1970) бірі. Қой будандастыру әдістерін жетілдірген.
Дереккөздер
Санат:19 сәуірде туғандар Санат:1916 жылы туғандар Санат:Приморье өлкесінде туғандар Санат:Қазақстан зоотехниктері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген зоотехниктері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан өнертапқыштары Санат:Профессорлар
Шовенкур-Провемон
Коммунаның INSEE коды — 27153, пошта индексі — 27150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 336 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Аталея (Минас-Жерайс)
Аталея (Минас-Жерайс) (Ataléia (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Мукури мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Теофилу-Отони экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Мимоза
Мимоза (Mіmosa) – Бұршақ тұқымдасына жататын жапырақ тастайтын мәңгі жасыл бұталар. Ағаш, шырмауық, көп жылдық шөп түрінде кездесетін түрлері де бар. Негізінен тропиктік, субтропиктік аймақтарда өседі. Дүние жүзінде 400 – 500-дей түрі белгілі. Қазақстанда 1 түрі: ұялшақ мимоза – қолдан өсіріледі. Оның биіктігі 0,5 – 1 метрдей. Жапырағы күрделі құрылысты, оған қол тиіп кетсе, шыбын - шіркей қонса және қараңғы түскенде жиырылып, бір-біріне қабысып қалады. Өсімдіктің аты осыған байланысты қойылған. Гүлі ұсақ, қызғылт түсті, олар масақ гүлшоғырына топталған. Ақпан – наурыз айларында гүлдейді. Жемісі – бұршақ. Мимозаны әсемдік үшін өсіреді, қабығынан бояу алынады.
Аталея (Минас-Жерайс)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 902 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 838,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,6 адам/км².
Мимоза
Дереккөздер
Санат:Ағаштар Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Аталея (Минас-Жерайс)
Тарихы
Қала 1943 жылы құрылған.
Мимоза
Дереккөздер
Мімоза Мимоза লজ্জাবতী Mimosen Mimosa Mimosa (planta) Mimosat Mimosa Mimoza Mimosa (Fabaceae) მიმოზა 미모사속 Mimoza Huixachin Mimoza Mimosa (género) Sensitivasläktet Chi Trinh nữ
Аталея (Минас-Жерайс)
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Григорьев ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Григорьев ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімішілік құрамы
Құрамына Трудовое, Григорьевка, Көктерек, Кенжеғалы ауылдары кіреді. Орталығы – Трудовое ауылы.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы ауылдық округтері
Туберкулез мәселелері ұлттық орталығы
Туберкулез мәселелері ұлттық орталығы – Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің ғылыми-зерттеу мекемесі.
Орталық құрамы
Орталықтың құрамында: Орталықта туберкулез ауруына шалдыққандарды емдейтін 10 клиникалық бөлімше жұмыс істейді, онда бір мезгілде 465 адам емделеді (2005). Сондай-ақ диссертациялық кеңес (докторлық және кандидаттық диссертациялар қорғалады) пен фтизиатрия саласына мамандарды сараптайтын арнайы комиссия бар.
Ғылыми бағыттары
Негізгі ғылыми бағыттары: Орталықта республика бойынша туберкулезбен ауыратын науқастарды есепке алу және оларды бір орталықтан бақылап отырудың автоматтандырылған жүйесі ұйымдастырылған. Туберкулез мәселелері ұлттық орталығында өкпе туберкулезі, сүйек-буын, бүйрек және жыныс органдарының ауруларына хирургиялық операция жасалады. Орталығы облысы, ауданы денсаулық сақтау мекемелеріне әдістемелік және тәжірибелік тұрғыдан көмек көрсетіп отырады. Орталықта 10 медициналық ғылыми докторлық, 29 кандидаттық, 58 тәжірибелі дәрігерлер жұмыс істейді (2006). 50-ден астам ғылыми еңбектер жинағы, 35 монография шығарылып, орталығы ғалымдарына 60-тан астам авторлық куәлік берілді. 2002 жылдан бастап “Фтизиопульманология” журналы шығарылып, ол Қазақстанның барлық облысы орталықтарына таратылады. Орталықта Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері В.И. Зюзин және Ә.А. Терлікбаев, алғашқы қазақ хирургтарының бірі Т.Қараменде жұмыс істеген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның ғылыми мекемелері
Баньоло-дель-Саленто
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Giorgio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Севилья (провинция)
Севилья (Sevilla) — Андалусия автономды бірлестігіне кіретін, Испанияның оңтүстігік батысында орналасқан провинция. Административті орталығы — Севилья қаласы.
Географиясы
Территориясы 14 036 км².
Демография
Халқы — 1,814 млн (2005 ж. мәліметтер).
Сілтемелер
Санат:Андалусия провинциялары Санат:Севилья (провинция)
Овраг Суходол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Кинель бастауынан сағасына дейін, Кутулук өзенін қоспағанда бастауынан Кутулук су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ахметов Рахим
Ахметов Рахим (1933-1992, Атырау қаласы). Қазақ Мемлекеттік университетін бітірген (1956). 1956-1963 жылдары - Құлсары бурғылау кеңсесінде коллектор, геолог, аға геолог. 1963-1975 жылдары - Мұнайлы мұнай кәсіпшілігінде бас геолог. 1975-1990 жылдары - «Ембімұнай» бірлестігі «Құлсарымұнай» МГӨБ ұңғымаларды күрделі жөндеу кеңсесінде геологиялық бөлімнің бастығы. КСРО мұнай өнеркәсібінің үздігі.
Құсқара Сартұлы
Құсқара Сартұлы (туған жылы белгісіз — 12.7.1838, Ақбұлақ) – Исатай жасағындағы жас батырлардың бірі. Тегі — беріш руының Жайық атасынан, Сарттың немересі, Үртіктің баласы. Шешесі қызғалдақ — қалмақ қызы, көтерілістің өн-бойына ұлының жанында жүріп, демеу болған өжет әйел. Ақбұлақ соғысында қаза тапқан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан тарихы
Гроув Сити (Огайо)
Гроув Сити (Grove City) — Огайо штатының Franklin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 27075 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 36.2 км² шамасында. FIPS коды — 39-32592.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Чучкаж (Кочкурга тармағы)
Чучкаж — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кочкурга өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Ла-Тур-Бланш
Ла-Тур-Бланш (La Tour-Blanche) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24554, пошта индексі — 24320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 446 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,99 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Өнеркәсіп төңкерісі
thumb|350px|Дженни Уаттың бу көлігі
Өнеркәсіп төңкерісі – экономикалық және әлеуметтік саяси өзгерістердің жүйесі.
Өнеркәсіп төңкерісі қол еңбегіне негізделген мануфактурадан ірі көлікті индустрияға өтуі. Өнеркәсіп төңкерісі жұмыс көліктерін жасап, қолданудан басталып, көлікті, техниканы кеңінен пайдалануға негізделген көлікті өндірістің дамуымен аяқталды. Мұның нәтижесінде капиталистік өндіріс әдісі феодалдық өндіріс әдісін түпкілікті жеңді. Өнеркәсіп төңкерісі өндірісті капиталдық қоғамдастыруға зор мүмкіндік ашты. Көптеген бытыраңқы өндіріс процестері бір қоғамдық өндірістік процеске біріктіріледі. Ірі көлікті индустрияны дамытудың тарихи алғы шартын капитал өндірістің мануфактуралық түрі жасады. Капиталды алғашқы қорлануы капитал қатынастардың одан әрі дамуын қамтамасыз етті.
Бұл бір жағынан күн көріс қаражатынан айрылған, сондықтан да тауар ретінде тек өзінің жұмыс күшін ұсына алатын адамдар армиясын дүниеге келтірді. Екінші жағынан капиталистер табы өндіріс құрал жабдығы мен жұмыс күшін сатып алуға пайдаланатын ірі ақша байлығын жинақтауға мүмкіндік береді. Капиталист өндірістің өсуі ішкі әрі сыртқы рыноктың кеңеюіне жол ашты. Өнеркәсіп төңкерісі бірсыпыра елдердің өнеркәсібінде капитализм дамуының белгілі бір кезеңін сипаттайтын жалпы тарихи құрылыс болып табылады. Алайда мануфактурадан ірі көлікті индустрияға өтудің алғы шарты олардың бәрінде пісіп жетілген жоқ. Өнеркәсіп төңкерісі жолына басқа елдерден бұрын Ұлыбритания түсті.
17 ғасыр аяғы мен 18 ғасыр 1-жартысында мұнда мануфактуралық өндіріс өзінің шарықтау шегіне жетті. Мануфактуралық өндірістің көлікті өндіріске айналуы еңбек құралдарының өзгеруінен басталады. 18 ғасырдың 70-80 жылдары мақта иіруде барған сайын Дженни атты мех жіп иіргіш кеңінен қолданылады. Мех жолымен жіп иірудің онан әрі дамуы ватерлі станоктарды, әсіресе мюль-көліктерді қолдануға байланысты болды. Осыдан бастап мақта мақта-мата, жіптер фабрикалық әдіспен әзірлене басталды. Жекелеген өндірістерді механикаландыру басқа да салаларда еңбек өнімділігін арттырудың экономикалық қажеттілігін тудырды. 18 ғасырдың 90 жылынан аяқ кезінде тоқыма өнеркәсібінде Дж.Уаттың бу двигателі кеңінен қолданылды. Өнеркәсіп өндіріс көлемінің тезірек өсуі және рынок байланыстардың онан әрі өріс алуы транспорт құралдарының жетілдіруді қажет етеді. 19 ғасырдың 1 жартысында пароход қатынас мен бу, темір жол транспорты жұмыс істей бастады. Көлікті техниканың барған сайын етек алуы көліктің өзін қол өнерлік техникамен әзірлеуге қайшы келді. Бұл көлік құрылыс өндірісіне көліктерді кеңінен енгізудің нәтижесінде жойылды. 19 ғасырдың бас кезінде өнеркәсіпте металл өңдейтін станоктар, тех балға, гидравликалық престер кеңінен пайдалана бастады.
thumb|350px|Ат күшімен жүретін темір жол Әр түрлі өндірістерді механикаландыру көліктердің жай кооперациасынан көліктер жүйесіне көшуге жағдай жасалды. Ұлыбританиядан кейін ірі өнеркәсіпті тездетіп дамыту жолына АҚШ, Франция, Германия тағы басқа елдер түсті. Мануфактурадан ірі көлікті индустрияға көшу өндірістің тех базасына ғана емес сондай-ақ қоғамдық қатынастар жүйесінде де түбегейлі  өзгерістер енгізді. В.И Ленин өнеркәсіп төңкерісін сиппаттай отырып оны барлық қоғамдық қатынастарды шұғыл әрі күрт өзгерту екендігін атап көрсетті. Өндірістің жетекші салаларында ірі көлікті өндірісті баянды ету өндіргіш күштердің онан әрі тезірек өркендеуіне материалдық алғы шарттар жасады. Өнеркәсіп төңкерісі өнеркәсіпті қоғамдық өндірістің басты саласына айландырды, оны егіншіліктен толығынан бөліп, ірі өнеркәсіп орталықтарынан жылдамырақ өсуіне мүмкіндік ашты. Капитал индустриялық дамуы патриархалдық томаға-тұйықтықты біржолата жойды. Бірақ та көлікті техниканы капитал жолмен пайдалану жалдама жұмысшыларды қанауды күщейтіп, жұмысшыларды көліктің шылауына айналдырды. Капитал фабрика өндірісінің өсуі ой еңбегі және дене еңбегінің арасындағы қала мен ауылдың арасындағы қайшылықтардың шиеленісуіне жағдай жасады. Өндірісті одан әрі механикаландыру капиталды фабрикадан жұмысшылардың бір бөлігін ығыстырып шығарып, жаппай жұмыссыздықтың пайда болуына әкеліп соқтырды. Өндірістің қоғамдық сипаты мен иемденудің жеке меншиктік формасы арасындағы қайшылықтың тереңдеуі артық өндірудің дүркін-дүркін дағдарысын дүниеге келтірді. Машиналы индустрияның өсуімен фабрика жұмысшыларының саны артты.
Дереккөздер
Санат:Өнеркәсіп Санат:Экономика тарихы Санат:Қоғам Санат:Әлеуметтік эволюция Санат:Тарих
Лафет
Лафет (нем. Lafette) — зеңбірек қаруының ұңғысы орнатылып бекітілетін тұғыр. Ол ұңғыны керекті жағдайға коюға және қаруды бір жерден екінші жерге қозғалтуға қолайлы қызмет атқарады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Дулығалы Жыланшық
Дулығалы Жыланшық – Ұлы Жыланшық өзенінің сол саласы.
Бастауы
Ұлытаудың оңтүстігіндегі Құсмұрын, Үшқырлытау және Ақтас тауларының батыс беткейлерінен басталып, Бірәлі қыстауы тұсында Ұлы Жыланшық өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Қар және жер асты суларымен толығады. Арнасы енсіз, өзенді бойлай тал, т.б. бұталар өседі, жағасы жарлы келеді. Жаз айларында суы иірімдерге бөлініп қалады. Қараша – наурыз айлары аралығында суы қатады. Мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы өзендері Санат:Торғай су алабы
Хёрдт
Хёрдт (Hördt) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Гермерсхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2424 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,47 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 34 011. Муниципалитеттің басшысы — Герд Ройде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Андромеда шоқжұлдызындағы жұлдыздар тізімі
Санат:Астрономия Санат:Жұлдыздар тізімі Санат:Ғарыш