cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аир (Юрюзана тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Ақ, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Сасықкөл (көл, Қостанай облысы)
Сасықкөл – Үй өзені алабындағы көл.
Географиялық орны
Қостанай облысы Қарабалық ауданы жерінде, Новотроицкое ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 12 км жерде орналасқан. Көл теңіз деңгейінен 209 м биіктікте.
Гидрографикасы
Дөңгелек пішінді көлдің ауданы 20,9 км2, ұзындығы 5,4 км, ең енді жері 5 км-ге жетеді. Көл жағалауы жатық. Солтүстігінде (3 км жерде) жазда құрғап қалатын батпақты-шалшықты Шұбаркөл соры орналасқан. Көл суы кермек татиды. Жер асты, қар суымен толығады. Көктемде Шұбаркөл сорымен ұласып кетеді. Суында балық бар. Жағалауы шабындық және мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Тобыл су алабы Санат:Қарабалық ауданы көлдері
Сан-Сильвестре-де-Гусман
Сан-Сильвестре-де-Гусман (San Silvestre de Guzmán) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Коста-Оксиденталь ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 755 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 97 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 69 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Бөдене (айрық)
Бөдене  — тауықтәрізділер отряды, қырғауылдар тұқымдастарына жататын құс.
Шледорф
Шледорф (Schlehdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Бад-Тёльц-Вольфратсхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1206 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 73 142. Муниципалитеттің басшысы — Штефан Йохер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Әбілғазы Қалиақпарұлы Құсайынов
Әбілғазы Қалиақпарұлы Құсайынов (6 ақпан 1952, Тельман ауданы, Қарағанды облысы) – мемлекеттік қайраткер.
Өмірбаяны
1952 жылы 6 ақпанда Қарағанды облысының Тельман ауданы Майөзек кентінде туған. Арғын тайпасының Қуандық руының Мұрат бөлімінен шыққан.
ҚР Парламенті Сенаты 1-ші шақырылымының депутаты (өзін-өзі ұсынушы, 1995-1999). «Қазтеңізтасымалфлот» ЖАҚ Директорлар кеңесінің төрағасы (2000-2001); «Қазақстан темір жолы» ҰК» ЖАҚ Директорлар кеңесінің мүшесі (2002-2003); «Қазмырыш» ЛҚ Директорлар кеңесінің мүшесі (2003-2004).
Отбасы
Үйленген. Жұбайы - Құсайынова Ғалия  Қадыржанқызы (1958 жылы туған), дизайнер. Қызы - Қымбат (1982 жылы туған), заңгер Ұлы - Арман (1984 жылы туған), экономист.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қарағанды облысының әкімдері
Ле-Мений-Журден
Коммунаның INSEE коды — 27403, пошта индексі — 27400.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Автокөлікпен ластануы
thumbАвтокөлікпен ластануы (Загрязнение автотранспортом) — жер бетімен рельссіз жүретін жүк машиналарының, жеңіл машиналардың, автобустардың, тіркеуіштердің және т.б. жүк пен жүргіншілерді тасымалдау кезінде экожүйеге әр алуан қоқыс шығаруының салдары. Тек бір ғана жеңіл машина жыл сайын атмосфераға 600—800 кг көміртек оксидін, 200 кг-ға жуық жанып үлгермеген көмірсулар және 40 кг-ға жуық азот оксидін шығаратьшы есептелген. Автокөліктердің пайдаланылған газында 300-ге жуық зиянды құрауыштар болады. Бұлардың кейбіреулерінің канцерогендік (қауіпті ісік туғызатын) зардаптары болады. Осы мысалдардан автокөліктердің қоршаған ортаны ластайтын негізгі себепкері екені білінеді. Франция, АҚШ, Германия тәрізді бірқатар шетелдерде атмосфераның ластануының 50—60 пайызы автокөліктің үлесіне келеді.
Дереккөздер
Санат:Транспорт Санат:Ластану
Гурилев атындағы көше (Алматы)
Көшеге орыс композиторы, пианист, скрипкашы Александр Львович Гурилевтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 26.12. 1952 Ма453/26 шешімі) берілген. Гурилев Александр Львович (1803-1858) Ресейде туған. Ол - ''«47 орыс халық әндері»' жинағы мен романстардың авторы.
Кеше Медеу ауданының Малая Станица аумағында орналасқан. Бұрынғы атауы -Уральская көшесі. Кешенін ұзындығы - 1400 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
760 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:760 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:760 жылы қайтыс болғандар
Майдандық қазақ газеттері
Майдандық қазақ газеттері
Майдандық қазақ газеттері — 2-дүниежүзілік соғыс кезінде майдандағы қазақ жауынгерлеріне арналып шыққан әскери газеттер. Жауынгерлер арасында ақпарат таратуда, ұйымдастыру іс-шараларын жүргізуде Майдандық қазақ газеттерінің маңызы зор болды. Қазақ тілінде барлығы 20-ға жуық газет жарық көрді. Олар 1942 — 45 ж. шығып тұрған: Газеттерді шығаруға:
Тұтас құрал
Тұтас құрал (Цельный инструмент) — бір дайындамадан тұтас жасалған құрал.
Майдандық қазақ газеттері
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газеттері
Тұтас құрал
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Сент-Александр (Гар)
Сент-Александр (Saint-Alexandre) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30226, пошта индексі — 30130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1079 адамды құрады. Халық тығыздығы — 83,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Шефферсайм
Шефферсайм (Schaeffersheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67438, пошта индексі — 67150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 820 адамды құрады. Халық тығыздығы — 207,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Тоқал
Тоқал сөзінің мағынасы — түсіндірме сөздікте — қатын үстіне алған әйел. «Нұртаза әлгі әзірде тоқалының үйінен шығып, ...екі шақырымдай жердегі қойлы ауылға келген» (С. Жүнісов, Ақан сері.). Біздің байқауымызша, мына «тоқал» тұлғасының «мүйізсіз» ұғымын беретін «тоқал» сөзімен мағына жағынан ешбір байланысы болу мүмкіндігі жоқ. Сондықтан сөз төркінін басқаша іздестірген жөн болмақ. Парсы тілінде біздегі «екі» мағынасын «до» тұлғалы сөз берсе, «екілік», «екінші» ұғымдарын «дохал» сөзі түсіндіреді. «Дохал» сөзі кейбір түркі тілдеріне ауысып, «тоқал әйел» тіркесі пайда болып, кейін «әйел» сөзі түсіріліп, «тоқал» қалыптасуы ғажап емес. Бұл тұрғыдан қарағанда «тоқал әйел» біздің қазіргі түсінігімізге аударғанда «екінші әйел» болады. Бәйбішеден (қараңыз «бәйбіше» сөзінің төркінін) кейінгі алған әйелдің «екінші» болып аталуы да дағдыдан тыс керінбесе керек.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Сен-Панталеон-де-Лапло
Сен-Панталеон-де-Лапло (Saint-Pantaléon-de-Lapleau) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19228, пошта индексі — 19160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 69 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Монбрен (Лозер)
Монбрен (Montbrun) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Флорак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48101, пошта индексі — 48210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 86 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Изоглостар шоғыры
Изоглостар шоғыры—диалектілік тіл құбылыстарының таралған жерін лингвистикалық карта бетінде белгіленген сызықтардың бір-бірімен қабаттасып, шоғырланып келуі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Стратегиялық тауарлар
Стратегиялық тауарлар (ескіше) - шығаруға тыйым салынған немесе шек қойылған тауарлар. Олар екі тізімге енгізілген. Біріншісінде (позитивтік) Шығыс Еуропа елдеріне шығаруға сөзсіз тыйым салынған тауарлар; екінші тізімде аса маңызды мәні бар, сыртқа ерекше рұқсатпен ғана шығарылатын тауарлар. Олардың қатарына өнеркәсіптік жабдықтардың, болат прокатының, құбырлардың негізгі түрлері, ферроқорытпалардың бірқатары, никель, мысалы жасанды каучук, одан жасалған бұйымдар және т.б., яғни әлдеқашан халықаралық сауданың өзегіне айналып кеткен тауарлар жатады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Қылыш Итемгенұлы
Қылыш Итемгенұлы, Қылыш әулие (1788 жыл - 1849 жыл, Қаражал) - би, Тама болысының басқарушысы, тарихи тұлға.
"Момын. Сыпайы. Тама тайпасының Жөгі руынан. 1832 жылғы 3 қыркүйектен Сарысу уезі Тама болысының басқарушысы. Өзін лайықты қалыпта ұстайды. Манақа, Сарысу өзендері мен Қараағаш мекенінде жайлайды, қыстауы – приказдан 390 шақырым жердегі Атасу өзені бойында." деп жазады 1848 жылғы 28 қаңтардағы – Сібір қазақтары шекаралық басқармасының бастығы генерал-майор Н.Ф.Вишневскийге Ақмола ішкі округтық приказының (1847 жылға) хабарламасында.
Патша өкіметі қазақ елін толық, әрі еркін билеудің неше түрлі әдістерін, тәртібін енгізіп отырған. Дуаннан уезд, уезден болыстарға бөлген кезде Ақмола уезіне қарайтын Сарысу бойындағы Тамалар өз алдына болыс боламыз деп тілек білдірген. Және оған белсене кіріскен. Бұл тарихи оқиғаға бас болған Сеңгірбек батырдың баласы Итемгеннен туған немересі - Қылыш. Бір болыс ел болу үшін кемінде бес жүз түтіннен асуы керек екен. Елдің билері, ақылгөй көсемдері мұның да жолын табады. Бесіктегі балаға дейін есепке кіргізіп, бір болыс елдің санын толтырады. Енді осы бір болыс ел жайлайтын жерге төлейтін алым-салық бар, оны кім көтереді дегенде Жөгінің ноқта ағасы Молдас руының байы Жидебай шығады. Ол кісі "Алам деген жердің бәрін алайық. Өзімізше ел болайық. Екі-үш есе салық болса да оны маған қоя беріңдер", - дейді. Сөйтіп, қалың Арғынның ішінде Абылай хан кесіп берген жерде - Тама, Шеркеш, Жағалбайлылар алғаш рет осылайша бір болыс ел боп ірге бекітеді. Таманың бірінші болысы - Итемгенұлы Қылыш. Елді ұзақ жыл басқарған көреген, өрелі, әділ, тура жолды ірі қайраткер, ел қорғаны болып, аты аңызға айналған адам.
Кенесары қырғыздарға жасаған жорығына байланысты сол кезде Сарыарқа мен Шу бойын мекендеген Кіші жүздің Тама руының арасында мынадай бір аңызға ұқсас әңгіме тараған. Кенесары қырғызға жорық жасамақ болып елден сарбаз жинайды. Жөгі Тама елінің биі әрі көріпкелі әулие Қылыш: "Кенесарыға сарбаз бермейік, ол осы жорықтан оралмайды" - деген екен. Сарбаз бермеудің жолын да өзі айтады. Кенесарының сарбаздарының жүретін жолына қырық үй тіктіріп, өзінің ақылды, тапқыр бәйбішесін бас етіп, ауыл ақсақалдары Қылыш әулиенің "Індет ауруы өткен соң арттарыңыздан ауыл азаматтарын ілестіріп бару ниетінде екендігін ескертуді сұрады", - дейді. Әйелдердің қонақжайлылығына риза болған сарбаздар жорыққа атттанып кетеді. Жезқазған облысындағы Қаражал қаласының шығысында 80 шақырым жерде Атасу өзенінің бойындағы Атасу кеңшарында Қылыш бидің сағанасы сақталған.
Қылыштың мазары Қаражал қаласының оңтүстігінде Атасу-Қосағалы өзенінің бойында. Қаражал кенішін өндірістік қажетін өтеу үшін байлаған тоғанның су қоймасы «Қылыш су қоймасы» деп аталады.
Дереккөздер
Санат:1788 жылы туғандар Санат:1849 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ би-шешендері
Шаран
Шаран — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Шаран ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 5539 адамды құрады. Пошта индексі — 452630, ОКАТО коды — 80258885001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Изоглосса
Изоглосса —тілді лингвистикалық география әдісімен зерттеуде тілдік құбылыстардың таралу шегін көрсететін картадағы сызықтар, шекаралық белгілер. И. диалектология ғылымында кен қолданылады. Диалектілік ерекшеліктерді қартаға түсіргенде, олардың таралған жерінде Изоглоссалартоғысып күрделеніп отырады. Әдетте белгілі бір диалектіге тән әр түрлі құбылыстардың Изоглоссары бір-бірімен дәл келмейді. Бірақ олар бір-біріне жақын келіп, изоглоссаның шоғырын жасайды. міне осы изоглосса шоғырлары арқылы диалектілердің таралған жерін анықтауға болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвистика
Хайланд Хейтс (Кентукки)
Хайланд Хейтс (Highland Heights) — Кентукки штатының Кэмпбелл округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6554 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.0 км² шамасында. FIPS коды — 21-36604.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
IC 4142
IC 4142 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4142 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Яворец (Габрово облысы)
Яворец (Яворец) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 703 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5334. Телефон коды — 067392. ЕКАТТЕ коды — 87120.
Ургулька
Ургулька — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тартас өзенінің оң жағалауынан 296 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Омь. Өзен саласы — Омь, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шілделік
Шілделік (Gryllіdae) – тікқанаттылар отрядының ұзын мұрттылар тармағына жататын жәндіктер. Жер шарында кең тараған, негізінен тропиктік және субтропиктік аймақтарда кездесетін 2300 түрі белгілі. Қазақстанның барлық аймақтарында, әсіресе оңтүстік-шығыс аудандарында жиі кездеседі. Шілделіктерді шырылдауық шегіртке деп те атайды (үстіңгі қанаттарын бір-біріне үйкеу арқылы дыбыс шығарады). Бұлардың түсі қара, мұртшалары ұзын, көп буынды. Көпшілік түрінің есту мүшесі алдыңғы аяғында орналасқан, аналығының жұмыртқа салғыш қынабы ұзын болады. Жұмыртқаларын жердің астына, өсімдік жапырақтарына, сабақтарына салады. Негізінен дернәсілдері қыстап шығады. Ең жиі кездесетін түрлері: дала шілделігі (Gryllus desertus), дене тұрқы 12 – 19 мм; үй шілделігі (Acheta domestіca), оның дене тұрқы 16 – 21 мм болады. Шілделіктер дәнді бұршақ дақылдарының, қант қызылшасының, темекі өсімдігінің, көкөністердің жапырақтарымен, тамырларымен, егілген орман ағаштарының тұқымдарымен қоректеніп, едәуір зиян келтіреді. Күрес шаралары: егін алқаптарын химиялық препараттармен өңдеу.
Сілтемелер
Дәуітбаева К.Ә., Омыртқасыздар зоологиясы, 2-кітап, А., 2005.
Санат:Турақанаттылар
Жеңіс шеруі
Жеңіс шеруі - Мәскеудегі Қызыл алаңды 1945 жылдың 24 маусымында болған шеру. Ұлы Отан соғысында КСРО-ның Германияны жеңуін тойлау үшін Мәскеуде Қызыл алаңда жасалған тарихи Жеңіс шеруі.
Кедыр-Я
Кедыр-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сем-Я өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Жеңіс шеруі
1945 жылдың 22 маусымында КСРО-ның бас газеттерінде КСРО Қарулы Күштерінің Бас Қолбасшысы И.В.Сталиннің №370 бұйрығы жарияланды. 1945 жылы 24 маусымда Жеңіс шеруі өткен еді. Ол суреттерге түсірілген болатын. Онда сағат 9:00 бұлтты болғаны көрінген. Шеру басталмас бұрын, яғни 15 минут бұрын жаңбыр жауа бастаған, кейін ол нөсерге айналған. Жаман ауа-райының әсерінен шерудің әуедегі бөлігі мен еңбектенушілердің демонстрациясын жоспардан алып тастады. Кешке от шашу болғанда, жаңбыр қойып, ауа-райы жақсарды. Жеңіс Шеруін Кеңес Одағының Маршалы Г.К.Жуков қабылдады. Шеруді Кеңес Одағының Маршалы К.К.Рокоссовский басқарды. Олар Қызыл Алаңнан ақ және қара жылқылармен өтті. И.В.Сталин шеруді Лениннің кесенесінен бақылады. Трибунада Молотов, Калинин, Ворошилов және т.б. Саясибюро мүшелері де болды. Г.К.Жуков Совет басқармасының және Кеңес Одағының Комунистік Прартисының атынан және бұйрығымен айбынды кеңес жауынгерлерін Германдық империализмды жеңуімен құттықтады.
Санат:Жеңіс шерулері Санат:1945 жылғы маусым Санат:24 маусым оқиғалары Санат:1945 жыл Мәскеуде Санат:Қызыл алаңдағы шерулер
Кедыр-Я
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Су деңгейін өздігінен жазғыш аспап
Су деңгейін өздігінен жазғыш аспап — суқоймалардағы (теңіз, көл, өзен, бөген, ұңғыма) су деңгейін және жабық түтіктер мен резервуарлардағы (қазан, бак, цистерна) су немесе басқа сұйықтық деңгейін сағаттық механизмнің немесе электр тогының көмегімен барабанға сызып отыратын құрал. Бұл мақсатқа көбінесе қалтқылы деңгей өлшегіштер қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Геология
NGC 3516
NGC 3516 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Порчтывис
Порчтывис — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Море-Ю өзенінің сол жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
A Broken Frame
A Broken Frame (ағылшынша "сынған шектеулер/сынған жақтау") - 1982 жылы 27 қыркүйекте шыққан Depeche Mode тобының екінші студиялық күйтабағы. Мартин Гордың ұжымдағы шығармашылық тізгінді қолына алғандағы тұңғыш альбомы.
Алдынғы күйтабаққа қарағанда, A Broken Frame музыка жағынан да, сөздердің тереңдігі жағынан да әлдеқайда жоғары сатыда тұрды. Бұл тікелей Гордың еңбегі. Күйтабақтың үш синглына: «Leave in Silence», «See You», «The Meaning of Love» бейнеклиптер түсірілді. Алайда, топ мүшелеріне ұнай қоймады. Бұл кезеңде Алан Уайлдер ресми түрде топтың толық мүшелігіне алынбаған еді.
2006 жылғы қайта шығарылым
CD/SACD
DVD «Depeche Mode: 1982 (The beginning of their so-called dark phase)» (27 минут)
Күйтабақ мәліметтері
Санат:Музыкатану Санат:Күйтабақтар
Куарту-Сант'Элена
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 71 254 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 738 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 96 км² шамасында. Пошта индексі — 09045.
Елді мекеннің қамқоршысы — ханшайым Елена.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Синку-Вилаш
Синку-Вилаш (Cinco Vilas) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Фигейра-де-Каштелу-Родригу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Игарапава
Игарапава (Igarapava) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итуверава экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Синку-Вилаш
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Игарапава
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 587 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 467,112 км² шамасында. Халық тығыздығы — 61,2 адам/км².
Синку-Вилаш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Игарапава
Тарихы
Қала 1842 жылы құрылған.
Синку-Вилаш
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Игарапава
Тарихы
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Хохвальд (Золотурн)
250px|thumb|Картада орналасуы Хохвальд (Золотурн) (Hochwald SO) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Дорнек округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1237 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.28 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2475, пошта индексі — 4146.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Фрезендельф
Фрезендельф (Fresendelf) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстік Фризия ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 100 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,6 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 54 032. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Петер Лоренцен.
761 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:761 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:761 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жаңабай Сүйіндікұлы
Жаңабай Сүйіндікұлы(1955 жылы туған, Түпқараған ауданы Сығынды ауылы) – халық шаруашылығы қызметкері, кәсіпкер. ҚазПТИ-ді (қазіргі ҚазҰТУ), Қазақ мемлекеттік басқару академиясын бітірген. 1983 – 93 жылы Каспий аймақтық құрылыс басқармасында мастер, прораб, Бозащы құрылыс-монтаж басқармасында инженер, басқарма бастығы, 1993 жылы «Маңғыстаумұнайгаз» өндірістік бірлестігінің Мәскеу қаласындағы өкілі – Ресей және бірқатар ТМД елдерімен арадағы іскерлік операцияларды қамтамасыз етіп отыруға тиісті «Нафта» – өндірістік-коммерциялық фирманы басқарды. Сүйіндікұлына республикалық мұнай өндіру саласының дамуына ықпал жасайтын жеке банк құру жұмысы тапсырылды (1993). Оның басқаруымен 1994 жылдың қазан айынан бастап жұмыс жасаған «Нефтебанк» акцион. банкі келушілерге Жоғарғыары деңгейде қызмет көрсете алатын республикалық он бас банктер тізіміне енді. Қазір Сүйіндікұлы басқаруындағы «Нефтебанк» акцион. банкі – дүниежүзілік банктер каталогына еніп, АҚШ және Азия, Еуропадағы жетекші елдердің банктерімен байланыс жасайтын кең көлемді жүйесі қалыптасқан танымал қаржылық мекеме.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1955 жылы туғандар
Шлирзе
Шлирзе (Schliersee) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Мисбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6664 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 79,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 82 131. Муниципалитеттің басшысы — Франц Шнитценбаумер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Иллитерат
Иллитерат (лат.illiteratus жазуға болмайтын) — әріппен таңбалауға болмайтын түшкіру, ысқыру, пысқыру, күрсіну сияқты дыбыстар.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ашах-на-Дунае
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2151 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — EF, ресми идентификациялық коды — 4 05 02.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рудольф Ахлайтнер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Вахчилка
Вахчилка — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Киржач өзенінің сол жағалауынан 61 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Орехово-Зуево қаласынан Владимир қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Торғай сүрме кен орны
Жатыс сипаты
Кен аймағында құмтас пен тақтатас, ірі конгломерат, агломерат дамыған. Сүрме кентастануы брекчия белдемінде байқалады. Ондағы кенде жеке линзалар, линза тәрізді кварцті желілері, жалбырлы кентастар дамыған. Кентастардың қалыңдығы 0,2-7,4 м. Кентастағы сүрменің үлесі 0,19%-дан 11,2%-ға дейін, ал жалбырлы кентастарда 49,9%-ға дейін жетеді. Кен орны 223 м-ге дейін барланған, оның 134 м-і игерілген.
Солтүстік жарты шар
Солтүстік жарты шардағы құрлықтар мен елдер
Құрлықтар:
Солтүстік жарты шарда орналасқан Африка елдері:
Солтүстік жарты шарда орналасқан солтүстік Океания елдері:
Солтүстік жарты шарда орналасқан Оңтүстік Америка елдері:
Тағы қараңыз
Санат:Жарты шарлар
המיספירה
Айдос
Айдос — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Павлов суқоймасының (Айдоск шығанағы) оң жағалауынан 239 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Ақ, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Андриан Блаау
Андриан Блаау- Нидерланды астрономы.
Биография
1914 ж. Амстердамда туылып, 1938 ж. Лейден университетін аяқтады. 1938-1945 жылдар аралығында Я. К. Каптейн атындағы Гронинген университетіні астрономиялық лабораториясында, 1945-48 жылдары Лейден обсерваториясында жұмыс жасап, 1948-1953 жылдары Лейден университетінде астрономиядан білім берді. 1953-57 жылдары Чикаго университетінде және Америка Құрама Штаттарындағы Йерк обсерваториясында қызмет атқарды. 1958-1968 жылдары Каптейн атындағы астрономиялық лабораториянвң директоры қызметін атқарды. Ал, 1968-1970 жылдары Гронингендік универтитет профессоры. 1970-1974 жылдары Европалық оңтүстік обсерваториясының бас директоры болды.
Ғылым
Негізгі еңбектері жұлдыздарды, соның ішінде айнымалы жұлдыздарды зерттеуге бағытталған. Сонымен қатар Андриан Блаау жұлдыздар шоғырының басты характеристикаларын, галактикалардың жасын, кинематикалық ерекшеліктерін, химиялық құрамын зерттеумен айналысқан. 1948 жылы американдық астроном Отто Струвемен біріге отырып, блажко әсерінің толық циклі кезіндегі RR Лира айнымалысының спектральді өзгерісін егжей-тегжейлі зерттеді. 1953 жылы әріптестерімен бірге β Цефей типіндегі айнымалылардың кезеңдері мен жарықтылығы арасында белгілі біз байланыс орнатты. 1952-1956 жылдары Андриан Блаау О ассоциасиясы қатарындағы жұлдыздардың тұрақсыздық пен ыдырау кезіндегі әрекеттерін зерттеді.
Санат:Астрономдар
Алжирлықтар
Алжирлықтар — Алжир арабтары, Алжирдің негізгі халқы. Саны 32 миллионнан асады.
Тілі
Араб тілінің алжир диалектісі магриб диалектілері тобына кіреді. Француз тілінің алжир нұсқасы да кең таралған.
Діні
Алжирлықтардың көпшілігі мұсылман-сүнниттер, (маликиттер мен ханафилер). Сонымен қатар иудаизмді ұстанушылар да бар.
Кәсібі
Отырықшы халықтың негізгі дәстүрлі кәсібі – егіншілік (бидай, арпа, жүгері, цитрустық жемістер, жүзім, зәйтүн), мал шаруашылығы. Көшпелі малшылар бар. Тау-кен өнеркәсібі, мұнай және газ өндіруде жұмыс жасайды. Алжир арабтарының 2/3 бөлігі қалаларда тұрады. Алжир арабтарының дәстүрлі баспанасы тастан, алебастрдан, пальма ағашынан жасалған.
Өмір салты
Алжирліктер үшін ислам ең алдымен әлеуметтік мінез-құлықты қалыптастыратын этикалық нормалар мен құндылықтар болып табылады. Оның әсері мен қатысуы әсіресе туу, некеге тұру немесе өлім сияқты өмірдегі маңызды сәттерде айқын көрінеді. Содан кейін бұл отбасыларды, руларды, тайпаларды және бүкіл халықты біріктіретін дін.
Әйелдердің дәстүрлі костюмі – қысқа кең жібек немесе атлас шалбар, жеңі белге дейін тарылған кең болеро, кең ұзын көйлек – гандура. Ерлер костюмі – кең шалбар, мақта жилет, кестелі кафтандар. Тақиялардың пішіні мен түсі әр аймақта әртүрлі. Еуропалық киім қалаларда таралуда. Тағамы басқа арабтардың дәстүрлі тағамына ұқсас. Ет тағамдарының ішінде танымалы - таджин, шорба көжесі, шакшука деликатесі. Алжирде көптеген адамдар балық пен теңіз өнімдерін жақсы көреді. Бірақ десерттер одан да көп сұранысқа ие. Бал немесе сироп себілген печенье, компот қосылған жарма торттары, кілегейлі жаңғақ торттары.
Дереккөздер
Санат:Алжир халықтары
Көлдік-аллювийлік түзілімдер
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Иван Ильич Мозжухин
Иван Ильич Мозжухин (8 қазан (26 қыркүйек) 1889 ж., Кондоль, Саратов губерниясы, Ресей империясы — 17 қаңтар 1939, Париж, Үшінші француз республикасы) — Ресей дыбыссыз киносының актеры, Франция, Германия және АҚШта да жұмыс істеген.
Қасқыр-өрмекші
Қасқыр-өрмекші (Lycosidae) – өрмекшілер отрядының тұқымдасы. Ежелгі грек тілінде «лукос» қасқыр деген мағынаны білдіреді.
Жер шарында қасқыр-өрмекшінің 2000-нан аса түрі таралған. Қасқыр-өрмекшінің түстері қоңырдан сұр түске дейін құбылады. Өрмекші денесінің төменгі жағы ашық сұр, сарғылт немесе қара түсті, кейде қызғылт. Денелерін түк басқан. Өскен сайын түлейді. Қырағы көздері күрделі. Үш қатардан тұратын сегіз көзі болады. Олжасын анық көре алады. Сипап сезу қабілеті өте жақсы дамыған. Қасқыр-өрмекші қызуқанды мінез көрсетпейді, дегенмен мазасын алғандарды улы инесімен шағады. Шаққан жерлері ісініп, аздап ауырып, қышиды. Адам өміріне қауіп тудырмағанымен, шаққандары жағымсыз әсер әсер етеді. Дара тіршілік етіп, қоректенеді. Олжасын тістейтін үш үлкен тісі ауыз қуысында орналасқан. Жемтігін қуалап жүріп ұстайды. Өрмек тоқымайды. Күндіз індерінде жатып, түнде қорек іздеуге шығады. Қоңыздармен, ұсақ өрмекшілермен, жәндіктердің дернәсілдерімен, жәндіктермен қоректенеді. Жұмыртқа салған жібек қапшығын құрсағының астыңғы жағына жапсырып алып, өзімен бірге алып жүреді. Бұл өрмекшілер суық таулы аймақтарда да тіршілік етуге бейімделген.
Дереккөздер
Санат:Өрмекшілер
Иван Ильич Мозжухин
Дереккөздер
Санат:Франция актерлері Санат:Германия актерлері Санат:Дыбыссыз кино
Дисс
Дисс (disrespect ағылшынша - сыйламау) - Ұқсас тректерде байбалам келiссiз сөз, балағат жауға қарай, кейде үйрейленіп көредi. Дисс жиi еленбейдi. Бифтада дисстар қолданылады. Брейк-дансқа және билардағы, және оппонент (бәрiбiр ештеңе естiлетiн емес) сөздi пайдалануға болмай тюға болмайды.
Санат:Хип-хоп
Швейцария әкімшілік бөлінісі
Швейцария — 26 кантоннан тұратын (20 кантон және 6 жартылай кантон) федеративті республика.
Әр бір кантон өзінің конституциясы, парламенті және үкіметі бар.
Дереккөздер
Санат:Швейцария
Имплицитті
Имплицитті (лат.implicite жасырын, анық емес)— тілдік материал арқылы ашып көрсетілмеген, бірақ контекст арқылы  білініп тұратын жасырын мағына. Мысалы: Карен қалмақ алғалы, Қамап жатыр қалың қол ("Қыз Жібек"). Мұндағы ашық айтылмаған мағына — Карен қалмақтың Қыз Жібекті алмақ ниетте екендігі.
Дүниежүзілік көрме (1906)
Дүниежүзілік көрме 1906 жылы Миланда өткізілді.Өткізілген уақыты 28 сәуірден 31 қарашаға дейінгі аралықты алды. Италияда өткізілген Дүниежүзілік көрме Париж-Милан темір жолының хабарламасы ашылуына алып келіп және 1906 жылдың мамырында 20 км-дей   Италия мен Швейцарияны байланыстыратын Альпідегі Симплон тоннеліне эксплуатацияға рұқсат берілді. Көрме тақырыбы: Құрлық және су транспорттары 1906 жылғы Экспоға еуропалық елдерден басқа да Қытай мен Жапония секілді азиялық елдер қатысты. Көрме орналасқан жердің аудауны 100 га-дан көп болды. Көрмені әлемнен 10 млн. адам тамашалауға келді. Милан әлемдік көрменің басты кейіпкеріне айналды.Қаланың дамуын Еуропаның маңызды астаналарын байланыстыратын Симплон тоннелінен байқауға болады. Көрме кезінде экспонаттарға арналған 200 павильон қойылды.Сонымен қатар, әлі күнге дейін сақталған аквариум ойлап табылған. Осы көрме арқылы халық Миланды ең заманауи астаналардың бірі ретінде тани бастады.
762 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:762 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:762 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Карбон кезеңі
Карбон немесе Тас көмір жүйесі — палеозой заманын құрайтын алты кезеңнің бесіншісі, палеозой эратемасының пермьнен кейінгі, девонның алдыңғы кезеңі. Ұзақтығы 60,2 млн. жылды қамтиды, 359,2 млн. жыл бұрын басталып, 299 млн. жыл бұрын аяқталған. Тас Көмір Жүйесін қазіргі көлемінде 1839 ж. ағылшын геологтары А.Седжвик (1785 – 1873) пен Р.Мурчисон (1792 – 1871) анықтаған.
Жәндіктердің алғашқы ұшатын түрлері (қанаттарының ұзындығы 70 см), қосмекенділер (стегоцефалдар), жылдам жүзетін акула тәрізді шеміршекті балықтар пайда болды. Бауырымен жорғалаушылар жыртқыш, өсімдік және жәндік қоректі болып бөлінген. Тас Көмір Жүйесінде көмір түзілу барлық аймақтарда жүрген. Карбон көмірлері дүниежүз. қордың 30%-ын құрайды. Оларға: Қарағанды, Екібастұз, Мәскеу, Донбасс, Қызыл, Кузнецск, Минусин, Тунгус, т.б. көмір кен орындары жатады. Волга-Орал мұнайлы аймағы, Тихвин және Солт. Онега, Қытай боксит кендері, Қаратау мен Орта Азия, Миссисипи қорғасын-мырыш, Орал, Қостанай, Таулы Шория магнетит, т.б. кен орындары Тас Көмір Жүйесінде қалыптасқан. Девоннан кейін, пермнің алдында келетін бұл заман 359,2 млн жыл бұрын басталып, 299 млн жыл бұрын аяқталған.
Қазақстанның геологтары карбонды үстіңгі (гжел, қасым), ортаңғы (мәскеу, башқұрт) және астыңғы (серпухов, визей, турней) карбон деп бұрынғы Кеңес Одағы дәстүрі бойынша үш бөлімге бөледі.
Еуропада карбон жүйесінің астыңғы бөлігі динант деп терминделген. Динант екі қабатқа бөлініп, мол корал-брахиопод фаунасы бар теңіздік әктаспен сипатталады. Үш қабатқа бөлінген силезий деп аталатын карбонның үстіңгі бөліктері жердегі және тұщы судағы бөлініп жатқан шөгінділермен белгіленеді. Үстіңгі карбондағы кең тараған ормандар оңтүстік Уеліс, Англия, Шотландия және әлемнің басқа да көптеген жерлердегі мол көмір қабаттарының пайда болуына себепші болды.
Солтүстік Американың геологтары карбон жүйесін екі субжүйеге бөледі. Астыңғысы (359,2-318,1 млн жыл) миссисипи деп аталып, Еуропалық динант субжүйесі мен силезий субжүйесінің астыңғы бөлігіне тең боп келеді. Пенсилван деп аталатын үстіңгі субжүйелері (318,1-299 млн жыл) еуропалық силезийдің көп бөлігіне сәйкес келеді.
Дереккөздер
Санат:Палеозой Санат:Палеонтология
IC 4143
IC 4143 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 4143 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Алик Серікұлы Айдарбаев
Алик Серікұлы Айдарбаев - Қазақстан Республикасының мемлекет қайраткері, ҚазМұнайГаз ҰК АҚ төрағасы, инженер-мұнайшы.
Өмірбаяны
Шапырашты руынан шыққан.
В. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын бітірген.
1985 жылдан бері мұнайгаз саласында жұмыс істейді. Мұнайгаз өндірісінде кәсіби дамудың барлық сатыларынан өтті, аға геолог, кейіннен технолог, мұнай және газ өндіру шебері, «Маңғышлақмұнай» ӨБ «Жетібаймұнай» МГӨБ мұнай және газ өндіру цехы бастығының орынбасары қызметтерін атқарды.
Әртүрлі жылдарда «Оңтүстікқазмұнайгаз» өндірістік бірлестігінде басшылық қызметтер атқарды.
«Торғай Петролеум» және «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ бас директоры қызметтерін атқарды.
2011 жылдың сәуірінен бері – «ҚазМұнайГаз» Ұлттық компаниясы» АҚ барлау және өндіру жөніндегі басқарушы директоры.
2011 жылдың мамырында Директорлар кеңесінің кезектен тыс отырысында Директорлар кеңесінің төрағасы болып сайланды.
2011 жылдың желтоқсанында ҚМГ БӨ бас директоры болып жұмыс жасады.
Шәміл Қожаханов
Қожаханов Шәміл (1938 ж. т.) - суретші. Дизайнды қоленер, гобөлең саласында жұмыс істейді. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері. Абайдың Семейдегі респ. әдеби-мемориал. музейіне арнап 5 туынды жазды. Музейдің кіре бөріс залына қойылған «Абайдың шығармаларының үш бастауы» атты 3 белімді гобөлеңде (1989, жұн, тоқыма, өрме) Шығыс, Ресей және Еуропа (әсіресе, Германияның) сәулет өнерінің үлгісімен және адамдар киімдері арқылы Абайдың рухани нәр алған ортасы керсетілген. Ақынның өмірі мен шығармаларына арналған «Дала оқиғалары» (1988, жұн, тоқыма), «Кектем» (1989, жүн, тоқыма) гобелендерінде өлең кейіпкерлерінің бейнелері, уақыт тынысы, Абайдың күрделі тағдыры бейнеленген. Музейдің Абайтану залына арналған «Табысу» атты гобөлеңде Абай мен М. О. Әуезов тұлғалары бір композицияға біріктіріліп, аспан мен жердің - кек және қоңыр түстерінің бояу ерекшелігі, ырғақтық қүрылысы ақын поэтикасымен шебер үндескен.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Имплозия
Имплозия (лат.implosivus жабысыңқы) — жабысыңқы дауыссыз дыбыстар жасалуының алғашқы фазасы. ҚАРАҢЫЗ Жабысыңқы дауыссыздар. Шугыл дауыссыздар.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Урез (өзен)
Урез — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1162/1831/510/140 орналасқан. Өзен ұзындығы 82 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Омь. Өзен саласы — Омь, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тоқмұрзин Қыдырма Хамитұлы
Тоқмұрзин Қыдырма Хамитұлы(25 Наурыз 1938 жылы туған, Солтүстік Қазақстан облысы Ғ.Мүсірепов ауданы Қараағаш ауылы — 2016) – химия ғылымының докторы (1990), профессор (1993), Қазақстан Ғылым академиясының академигі (2003).
Қысқаша өмірбаяны:
1963 жылы ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ) бітірген. 1963–1970 жылдары ҚазМУ-да аспирант, ғылыми қызметкер. 1970–1975 жылдары Қазіргі Атырау мемлекеттік университетінде кафедра меңгерушісі. 1975–1988 жылдары Қазақстан Ғылым академиясының Мұнай химиясы және табиғи тұздар институтында лаборатория меңгерушісі, директор болды. 1988 жылдан ҚазҰУ-да кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
Еңбектері:
«Синтез и нуклеофильные реакции шестичленных азот и серосодержащих гетероциклических соединений с карбональной группой» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Негізгі ғылыми еңбектері гетероқұрлықтық қосылыстар химиясына, стереохимияға, органикалық қосылыстардың реакциялық қабілетіне арналған. 100-ден астам ғылыми жарияланымның авторы, оның ішінде 30 авторлық куәлік пен өнертабыстың иегері.
Сасықкөл (көл, Жетісу, Абай облыстары)
Сасықкөл — Алакөл қазаншұңқырының солтүстік-батыс жағында орналасқан көл.
Географиялық орны
Жетісу облысы Алакөл ауданы мен Абай облысы Үржар ауданы жерінде.
Гидрографикасы
Ауданы 736 км2 (аралдарымен қоса есептегенде 747 км2), ұзындығы 49,6 км, ені 19,8 км, жағасының ұзындығы 182 км, орташа тереңдігі 3,32 м (ең терең жері 4,7 м). Суының көлемі 2,43 млрд. м3. Шарасының түбі тегіс, батыстан шығысқа қарай аздап еңкіштеу келеді. Қарашаның аяғында қатып (ақпандағы қалыңдығы 60 — 62 см), сәуірдің бас кезінде мұзы ери бастайды. Көктемде су деңгейі көтерілген кезде Ұялы (Қошқаркөл) көлімен (Алакөл мен Сасықкөл аралығында) жалғасып кетеді. Деңгейінің жылдық ауытқуы 0,65 м.
Жағалау сипаты
Оңтүстік-шығыс бөлігінде Аралтөбе түбегі (абсолютiк биіктігі 117 м), солтүстік-батысында Аралтөбе аралы бар. Көл жағасы аласа, қамыс өскен. Сасықкөлге Тентек, Қарақол, Ай өзендері құяды.
Құрамы
Суының минералдылығы 0,27 г/л — 2,16 г/л, мөлдірлігі 0,2 — 2,6 м. Көл суы химиялық құрамына қарай гидрокарбонатты келеді.
Аң-құстары
Көлде балықтың 8 түрі бар (сазан, көксерке, алабұға, көкбас, т.б.). 1946 жылы мұнда Алакөл мемлекеттік ондатр шаруашылығы құрылып, 1956 жылдан ондатр терісі дайындалды. Көлде үйрек, қаз, бірқазан, аққу, балықшы, шағала, жағалауындағы қамыс арасында қабан, түлкі, мәлін (теңбіл мысық), т.б. мекендейді.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы көлдері Санат:Үржар ауданы географиясы Санат:Алакөл су алабы
Үлкен Жаманкөл
Үлкен Жаманкөл – Сырдарияның оң жағалық аңғарындағы көл.
Географиялық орны
Түркістан облысы Отырар ауданы, Қоғам ауылының оңтүстік-батысында 3 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Аумағы 0,5 км2, ұзындығы 1,3 км, ені 150 м. Көл жағалауы негізінен ашық. Кейбір түсында қамыс өседі. Сырдариямен шағын тармақпен жалғасқан. Көл түбі тегіс, құмдақты-лайлы келген.
Дереккөздер
Санат:Отырар ауданы көлдері Санат:Сырдария су алабы
Сен-дю-Нор
Сен-дю-Нор (Sains-du-Nord) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59525, пошта индексі — 59177.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3026 адамды құрады. Халық тығыздығы — 188,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Шатонеф-д'Иль-е-Вилен
Шатонеф-д'Иль-е-Вилен (Châteauneuf-d'Ille-et-Vilaine) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Сен-Мало округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35070, пошта индексі — 35430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1187 адамды құрады. Халық тығыздығы — 860,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Оңтүстік жарты шар
thumb|right|Оңтүстік жарты шар сары түспен белгіленген thumb|right|Оңтүстік жарты шар
Қола дәуірі
thumb|250px| Қола дәуірі - [[:fr:Muséum de Toulouse|Muséum de Toulouse]]
Оңтүстік жарты шар
Оңтүстік жарты шар — экватордан оңтүстікке қарай орналасқан Жер бөлігі.
Қола дәуірі
Қола дәуіріндегі Қазақстан
Дәуірдің ерекшеліктері. Неолит дәуірінде-ақ байқала бастаған шаруашылық өзгерістері б. з. б. II мыңжылдықта малшылық-егіншілік экономикасы мен жоғары дамыған металлургияның калыптасуына жеткізді. Өндіруші тұрпаттағы экономикаға көшу Қазақстан аумағындағы бүкіл жағдайды түбірінен өзгертті. Қоныстарың жиі өзгертетін, жігерлі, пысық малшы тайпалар ұлан-байтақ және қуатты бірлестіктер кұрды; бүлардың калыптасуында соғыс кақтығыстары едәуір рөл атқарды. Қару енді жабайы хайуандарды аулау үшін ғана емес, сонымен қатар тайпалар арасындағы қақтығыстарда да жиі пайдаланылатын болды. Қару жасау бірте-бірте металл өндеудің дербес саласына айналды.
Археологиялык материалдар бойынша, Андронов тұрпатты ескерткіштер калдырған далалық малшы-егінші тайпалардың мәдени ортақтығы жақсы мәлім. Барлық жергілікті өзгешеліктеріне қарамастан, ұлан-байтақ аумаққа тараған бұл тайпалар неолит дәуіріндегі тайпалық ала-құлалықты айқын мәдени біркелкілік ауыстырғанын көрсетті.
Оңтүстік жарты шар
Оңтүстік жарты шардағы құрлықтар және мұхиттар
Оңтүстік жарты жарға кіретін мұхиттар:
Қола дәуірі
Қола дәуіріндегі Қазақстан
Қола дәуіріндегі коғамның ілгері басуы екі факторга байланысты. Олардың бірі — жаңа дәуірді белгілеген фактор - палеометалдардың өндірістік жолмен игерілуі болды. Б. з. б. II мыңжылдықтың ортасында Қазақстан тайпалары қола бұйымдар жасау ісін меңгерді. Қоланың өзі бұйымның неге арналуына қарай, әр түрлі пропорцияда мыс пен қалайының, кейде сүрменің, құшаланың, қорғасынның қорытпасы болып табылады. Мыспен салыстырғанда қоланың бірсыпыра артықшылықтары бар: оның өзгешелігі — өзі катты, балқу температурасы төмен, түсі алтын сияқты әдемі. Қола еңбек құралдары мен қару жасау үшін колданылатын негізгі шикізат бола бастады. Қазақстан жер қойнауында полиметалдардың, ең алдымен қалайы-мыс рудаларының барынша молдығы бұл аумақта металлургияның мықты ошағы шығуының бір себебі болды.
Оңтүстік жарты шар
Тағы қараңыз
Санат:Жарты шарлар Санат:География
Қола дәуірі
Қола дәуіріндегі Қазақстан
Б. з. б. II мыңжылдықтың басында-ақ Еділ бойы, Орал өңірінің, Қазақстан мен Алтайдың далалық тайпаларында кешенді малшылық-егіншілік шаруашылық қалыптасады. Ал б. з. б. II мыңжылдыктың ортасында Қазақстанның далалық тайпаларында алғашқы өндірістің өрлеуі байқалды, мал шаруашылығы жедел дамыды. Осы уақыттан бастап далалық Еуразия тұрғындарының шаруашылығында мал шаруашылығы неғұрлым көбірек орын ала бастайды. Б. з. б. II мыңжылдыктың аяғында — I мыңжылдықтың басында далалық өңірлердегі тұрғындардың көпшілігі шаруашылықтың маманданған жаңа түріне — көшпелі мал шаруашылығына көшеді. Батыс Азия мен Шығыс Еуропаның далалық аймағында бақташы тайпаларының бөлініп шығуы, шынында, б. з. б. II мыңжылдықтың басында болды деуге келеді, алайда әр-қилы табиғи ортадағы даму қарқынының әр түрлі болғанын ескеру керек.
Оңтүстік жарты шар
Тағы қараңыз
המיספירה
Қола дәуірі
Қола дәуіріндегі Қазақстан
Егер Қазақстанның солтүстік аудандарының тұртындары мен Батыс Сібірдің орман және тайгалы аймақтарының тайпалары энеолит пен алдыңты қола дәуірінде шаруашылық және мәдениет жағынан бір-біріне көп ұқсас болса, кейін климат өзгергенде бұл ұқсастық жойылады. Б. з. б. II мыңжылдыктың ортасында, Орталық Қазақстандағы сияқты, бұл аудандарда да малшылық-егіншілік шаруашылық өрістеп, мал шаруашылығы басым дамиды. Оңтүстік Сібірде Нарым өлкесінің тайгалы-батпақты аудандарына дейін бұл аймақтың тұртындарына тән емес ежелгі мал шаруашылығының шаруашылық дәстүрлерінің кең таралуын және Қазакстанның далалық тайпалары мәдениеті ықпалының күшеюін, сірә, нақ сол табиғи-климаттық кұбылыстармен түсіндіруге болар.
Тұрғындардың қоғамдық құрылысы мен отбасылық некелік катынасарында елеулі өзгерістер болды. Қола дәуіріндеті экономиканың басты-басты екі бағыты болып табылатын мал шаруашылығы мен металлургияның тез дамуы өндіргіш күштердің өсуіне, қоғамдык еңбек мамандануының күшеюіне, қоғамдық өмірдегі ірі өзгерістерге жеткізді. Жеке отбасылар оқшауланды, отбасылық меншік кеңейді, рулық қауым ішінде мүлік теңсіздігі өсті.
Қала мәдениеті
Қола дәуірінде Азияда бұрын қалыптасқан қала мәдениеті (Месопотамия, Элам, Мысыр, Сирия) одан әрі дами түсті және жаңа мәдениеттер (Үндістанда – Хараппа, Қытайда – Инь) қалыптасты. Мұндай жағдай Еуропада да байқалды. Қала жұрттары, сарайлар, жергілікті жазу, т.б. деректер Еуропадағы өзіндік мәдени орталық еді. Бұл дәуірде кен қорына бай Кавказдың маңызы зор болды. Ол Шығыс Еуропаның далалық аудандарын мыс бұйымдарымен жабдықтайтын Еуразиядағы ең ірі металлургия орталықтарының біріне айналды.