cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Обербёза
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 396 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 65 051. Муниципалитеттің басшысы — Йенс Штайнаккер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Алқау (ауыл)
Алқау — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Алёшин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 31 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Лекан (Карасул тармағы)
Лекан — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Қорған облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Карасуль өзенінің оң жағалауынан 98 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — РФ мен Қазақстан Республикасы шекарасынан сағасына дейін Үлкен Уват көлін қоспағанда Үлкен Уват су торабына дейін. Өзен саласы — Есіл (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
Гүлдала
Гүлдала — Алматы облысы Талғар ауданындағы ауыл, Гүлдала ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Талғар қаласынан солтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде Іле ойысының әр түрлі астық тұқымдас шөптесін өскен қоңыр топырақты кұрғақ даласында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 5382 адам (2587 ер адам және 2795 әйел адам) болса, 2009 жылы 7104 адамды (3439 ер адам және 3665 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1998 жылға дейін "Красное поле" деп аталған. 1977-1997 жылдары көкөніс, сүт өндіретін 24-партсъезд атындағы үжымшардың орталығы болған. Оның негізінде Гүлдалада және округқа қарасты Кіші Байсерке ауылында ЖШС және бірнеше шаруа қожалығы құрылды.
Инфрақұрылымы
2 орта, 1 орталау және 2 бастауыш мектеп, аурухана, отбасылық дәрігерлік амбулатория және 2 фельдшер пункт бар. Алматы-Шелек-Жаркент-Қорғас автомобиль магистральі өтеді.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданы елді мекендері
Берлин (Нью-Гэмпшир)
Берлин (Berlin) — Нью-Гэмпшир штатының Кус округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 10051 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 161.9 км² шамасында. FIPS коды — 33-05140.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Артём Витальевич Романов
Артем Витальевич Романов, ( 3 маусым 1979 ж., Целиноград, Қазақ КСР ) - қазақ әншісі, композитор, аранжировщик және дыбыс режиссері. Республикалық және халықаралық байқаулар мен фестивальдердің лауреаты. 1998 жылдан 2006 жылға дейін Қазақстан Республикасы Республикалық ұланының Президенттік оркестрінің солисті болды.
Өмірбаяны
1997 жылы бірінші курс студенті ретінде, ол «Жас Қанат » республикалық байқауының жас орындаушылар дипломаты атанды. Байқауда Артем өзінің «Жаңбыр музыкасы» әнін және қазақтың «Қара торғай» әнін орындады. Артем «Ең белсенді және жігерлі қатысушы» арнайы сыйлығына ие болды.
1998 жылы «Шабыт» халықаралық байқауында Гран-при жеңіп алды және "Таңғы жұлдыз" халықаралық телевизиялық конкурсының лауреаты болды.
1998 - 2006 жылдары - Қазақстан Республикасы Республикалық Ұланы Президенттік оркестрінің солисті. Осы кезеңде ол ресми іс-шараларға, Қазақстан қалаларында және шетелде концерттерге белсенді қатысты.
Артем грек және қазақ музыкасының концертін жазуға дыбыс режиссері ретінде шақырылды (Астана, 2009 ж. 18 қараша, Президенттік мәдениет орталығы). Ол концерттегі негізгі дыбыс режиссері болды: Қазақстанның ЕҚЫҰ-дағы төрағалығының ашылуы (Вена, 2010 ж., Ховбург сарайы), Оңтүстік Кореядағы (Сеул, 2010 ж. Сәуір) және Үндістанда (Нью-Дели, 2011 ж.) Астанадағы Успен кафедралды соборының хорын жазу, араластыру және игеру (ақпан 2012).
ARmix дыбысжазу студиясымен басқарады (аранжировка, композитор).
Бүгінгі таңда Артем әр түрлі стильде және бағытта алпыстан астам музыкалық туындылар жазды, соның ішінде саундтректер. Оның алғашқы «Сіз үшін» альбомында әндер мен аспаптық музыка енгізілген. Сонымен қатар репертуарында қазақ тіліндегі халық әндері, 80-жылдардағы орыс және ағылшын тілдеріндегі хиттер, сондай-ақ тойларға, жаңа жылға арналған тақырыптық әндер және т.б. бар.
Пайдаланылған әдебиеттер
http://romanov.kz/
http://www.ndfm.kz/estradnieproekti/361-2010-07-27-11-23-48
https://www.youtube.com/watch?v=dPzd4lH9v2M
Ескертпелер
Санат:Алфавит бойынша әншілер Санат:Алфавит бойынша музыканттар Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Астанада туғандар Санат:1979 жылы туғандар Санат:3 маусымда туғандар
Фейра-да-Мата
Фейра-да-Мата (Feira da Mata) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Вали-Сан-Франсискану-да-Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бон-Жезус-да-Лапа экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 156 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 655,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,7 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Альпілік іс-қимыл
Альпілік іс-қимыл - 1990 жылы құрылған. Қатысушылары — Еуропаның жеті мемлекеті. Мақсаты — Альпы аймағының мәдениеті мен табиғи ортасын сақтау жөніндегі жобаларды жүзеге асыру үшін іскер топтарды, ғылыми және қоғамдық ұйымдарды біріктіру. Негізгі қызметі — 30-дан астам жобаларды, соның ішінде "Еуропаға арналған жасыл шатыр" деп аталатын орманды қалпына келтіру жобасының орындалуы, сирек кездесетін жануарлар түрлерін қайта жерсіндіру жөніндегі халықаралық науқан тұрғысындағы бірлескен іс-қимыл, теледидардағы, баспасөз бен фотоөнердегі таңдаулы журналистік жұмыстар үшін жыл сайын сыйлықтар беруді қоса ақпараттық және білім беру бағдарламаларын жүзеге асыру. Мекен тұрағы — Швейцариядағы Женева қаласында.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Спам
Күнделікті э-поштамызға кімнен екені белгісіз хаттар келіп тұрады немесе форумдарда, блогтарда бейтаныс адамдар пікір жазып кетеді. Олардың кейбірі жарнама болса, кейбірі бірігіп бизнес істеуге шақырады, тіпті кейбірінде вирус ілесіп жүреді. Бұл белгісіз хаттар мен жарнамалар СПАМ деп аталады.
Спамды кім, қайдан жібереді?
Интернетте э-пошта сервисін (мыс: Yahoo!, MSN, Gmail т.б) қолданбай-ақ басқа біреуге бейтаныс атпен (мыс: example@mysite.com) хат жіберу өте оңай. Оның біреуі арнайы програмалар арқылы болса, екінші жолы PHP, JSP немесе ASP.NET сияқты скрипт жазатын програмдау тілдері арқылы. Спаммерлер (спам жіберушілер) э-пошта адресіңізді Интернеттен адрес жинайтын програмалар арқылы жинап алып, өзінің базасына сақтап қояды да, керекті кезінде қолданады. Тіпті адамдардың жеке мәліметін де жинап алып, басқа компанияларға сататын ұйымдар болады. Олардың көбі э-пошта адресіңізді @ симболы арқылы білетіндіктен, көпшілік оқи алатын сайттарға адресіңізді жазудан абай болыңыз, немесе басқаша тәсіл қолданыңыз. Мысалы сурет арқылы бейнелеу немесе @ орнына “at”, “ит”, “собачка” сияқты сөздер қолдануға болады.
Спаммерлердің хатын жеке хаттардан қалай ажыратуға болатыны тұрғысында SMTP протоколында қорғаныс жоқ. Тек арнайы програмалар арқылы ғана оны тексеруге болады. Мысалы Wordpress - AKISMET жүйесін қолданады. Бір хатты көп кісіге қатарынан жіберілгенінен де білуге болады. Бірақ ондай жағдайда компания өзінің барлық клиенттеріне хат жіберсе, оны спам деп танып, келген хатты спамға сақтайтын жайттар да кездеседі. Хаттың ішіндегі сөздерден күдіктеніп, спам деп тануға болады. Оны спаммерлер де байқап, сөзді әдейі бұрмалап жібереді екен. Мысалы Viagra сөзін V1agra Via’gra V I A G R A Vaigra \ /iagra Vi@graa деп жіберу арқылы. Кейбір компаниялрдың табыс көзі спам хаттар арқылы жарнама тарату болғандықтан спам азаймайды, керісінше көбейіп келеді.
СПАМ туралы қызықты мәліметтер:
Санат:Спам Санат:Қазақстан интернеті
Құтандардың негізгі туысы
Құтандардың негізгі туысы (Ardea) - 11 түрден құралған Дегелектәрізділер отрядының Құтандар тұқымдастарға жататын негізгі туыс. Қазақстанда 2 түрі - көк құтан және қошқыл құтан өмір сүреді.
Дереккөздер
Санат:Кәдімгі құтандар
IC 1997
IC 1997 — Тор шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13740, ESO 117-7, IRAS03437-5918.
Сыртқы сілтемелер
IC 1997 Санат:Тор (шоқжұлдыз)
Бектау (ауыл)
Бектау — Ақмола облысы Шортанды ауданындағы ауыл, Бектау ауылдық округі орталығы. Іргесі 1929 жылы қаланған.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Шортанды кентінен солтүстік-шығысқа қарай 18 км-дей жерде. Бектау ауылын қайың, қарағай, көктерек өскен орман қоршап жатыр.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, кітапхана, мәдениет үйі, дәрігерлік амбулатория, наубайхана бар. «Бектау» ЖШС, кірпіш зауыты жұмыс істейді. 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш орнатылған. Ауыл арқылы Астана — Жолымбет автомобиль жолы өтеді. Ең жақын темір жол стансасы – Шортанды (18 км).
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1329 адам (634 ер адам және 695 әйел адам) болса, 2009 жылы 1414 адамды (718 ер адам және 696 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шортанды ауданы елді мекендері
Гройч
Гройч (Groitzsch) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан қала. Лейпциг әкімшілік округіне бағынады. Лейпциг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8059 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 70,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 3 79 260. Қаланың басшысы — Майк Кунце.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 29 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
NGC 6161
NGC 6161 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Орайластыру құрылғысы
Орайластыру құрылғысы (Устройство сопряжения; interface defice) — аппараттық құралдардың үйлеспейтін екі құрауышының интерфейсін жасақтайтын құрылғы. Мысалы, мәліметтерді бір компьютерден екінші компьютерге жеткізуге телефондық желіні пайдалану үшін компьютердің шығыстық портын өткізгішпен телефондық арнаға жай жалғастыруға болмайды. Өйткені компьютерден шығарылатын мәліметтер үздікті сандық сигналдар формасында болады, ал телефондық желінің көптеген құрылғылары әзірше үзіліссіз аналогтық сигналдармен жұмыс істейді және цифрлық сигналдарды бере алмайды. Бұл үйлесімсіздікті модем деп аталатын оңтайластыру құрылғысының көмегімен жеңуге болады.
NGC 6161
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Орайластыру құрылғысы
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
NGC 6161
Ашылуы
Бұл нысанды 1870 жылы 30 маусымда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6161 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58235, MCG 6-36-46, ZWG 168.13, HCG 82C, KUG 1626+329B, IRAS16264+3255.
Сен-Фиакр (Сена және Марна)
Сен-Фиакр (Saint-Fiacre) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,75 км² шамасында.
NGC 6161
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Сен-Фиакр (Сена және Марна)
Коммунаның INSEE коды — 77408, пошта индексі — 77470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 374 адамды құрады. Халық тығыздығы — 136,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Берилл
Берилл  – сақиналы силикаттар тобына жататын минерал.
Химиялық формуласы Вe3Аl2(Sі6O18). Берилл гексагондық сингонияда кристалданып, бағана тәрізді және 6 қырлы призма бейнелі болып түзіледі. Бериллдің жасыл түстісі изумруд, көк және көгілдірі аквамарин, ал қызыл, қызғылты воробьевит, сарысы гелиодор деп аталады. Берилл шыныдай жылтыр, қаттылығы 7,5 – 8,0, морт сынғыш келеді, меншікті салмағы 2,65 – 2,75 г/см3. Берилл интрузивті жыныстарындағы пегматит және кварц желілерінде пневматолитті, метасоматитті жыныстарда, грейзендерде, аздап граниттерде, топаз, турмалин, флюорит, кейде хризоберилл, вольфрамит, т.б. минералдармен бірге кездеседі. Бояуы қанық берилл түрлерінен (изумруд, аквамарин) зергерлік бұйымдар жасалады. Берилл – жеңіл минерал, алюминий және магниймен қоспасы өте берік болғандықтан авиация өндірісінде, тұздары медицинада, т.б. салаларда қолданылады. Соңғы уақытта жасанды берилл алу тәсілі игерілді.
Дереккөздер
Санат:Берилл
Байтүгей
Байтүгей — қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Ұлы жүздегі суан тайпасынан таратылады. Байтүгейден Елтынды, Жылкелді аталары тарайды. Ұраны — Байсуан, таңбасы— дөңгелек.
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары
Комсомол - Мақат
Комсомол - Мақат - мұнай құбыры. Пайдалануға 1942-1985 ж. берілген. ¥зындығы 47,6 км, құбыр диаметрі 219/250мм, өткізу мүмкіндігі жылына 0,7 млн.т мұнай. Комсомольск кәсіпшілігінде бір мұнай айдау станциясы бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай құбырлары Санат:Комсомольск
Сен-Лоран (Ло және Гаронна)
Сен-Лоран (Saint-Laurent) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Нерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47249, пошта индексі — 47130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 468 адамды құрады. Халық тығыздығы — 106,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Азаматтық құқықтарды қорғауға арналған қозғалыстар
Азаматтық құқықтарды қорғауға арналған қозғалыстар - қоғамдағы белгілі бір топтың азаматтық құқықтарын алуы үшін күресетін саяси ұйым. Азаматтық құқықтар үшін күресетін алғашқы танымал қозғалыстар АҚШ-да қара нәсілділерге конституция бойынша кепілдемеленетін, бірақ әдетте оларды орындаудан бас тартылатын азаматтық құқықтарын өміріе әкелу мақсатымен пайда болды. Олар мықты антидискриминациялық ережесі бар 1964 ж. шықкан азаматтық құқықтар туралы Заңның өтуіне ықпал етті. 1960 жж. ортасынан қозғалыс осы заңды жүзеге асыруға күш салды. Көптеген басқа ұйымдар саналы түрде Американдық азаматтық құқықтар үшін күресу қозғалысы үлгісі бойынша тіркелді.
Дереккөздер
Санат:Азаматтық құқық Санат:Қозғалыстар
Электродоғалы пісіру, доғалы пісіру
Электродоғалы пісіру, доғалы пісіру (ор. электродуговая сварка, дуговая сварка) - пісірілетін (негізгі) металмен электродтың арасында пайда болатын электрдоғалы бәсімділік арқасында электрод болып жікті сұйық металмен толтырып қосылатын тетіктерде ажырамайтын байланысты қалыптастыру. Бұл тәсілді балқыйтын электродымен пісіру дейді. Сонымен қатар электрдоғалы пісірудің балқымайтын электродпен көмірлі, графитті, вольфрамды тәсілі болады. Бұл тәсілде доғаның аумағына жіектерді қалыптастыратын қосымша метал беріледі. Электродроғамен пісірудің негізгі түрлері: қапталған электродпен пісіру, флюс астында пісіру, қорғайтын газдар орталығында пісіру.
Жойылып кету қаупі төнген жануарлар
thumb| Саны белгілі бір мөлшерден төмендеп кеткен жануарларды жойылып кету қаупі төнген жануарлар қатарына жатқызамыз. Мұны туу санының өлу санынан төмендеп кеткендігінен аңғаруға болады. Адамдар аңдарды аяусыз аулап, олар мекен ететін алқаптарды тарылтуы салдарынан жануарлар табиғи мекенін тастап, басқа жерлерге кетуге мәжбүр болады. Олар адамдардың іс-әрекетінен қатты зардап шегуде. Көптеген жануарлар терісі мен өзге дене мүшелерінен құнды заттар жасалатын болғандықтан ғана өлтіріледі. Бүгінде, әсіресе, сілеусіндерге жоғалып кету каупі қатты төніп тұр. Малшылар оны малдарына шабуыл жасағаны үшін өлтіреді. Саны азайған жануарлар тізімінде сүйкімді пандалар мен гориллалар да бар. Бір кездері оннан астам түрі қаптап жүретін мүйізтұмсықтардың бүгінде бес түрі ғана қалған. Сондай-ақ, ақ аю, тасбақа, дельфин, шимпанзелер де осы тізімге кіреді. Ежелгі дәуірден бері аман келе жатқан бұл жануарларды ғылым мен техника ғасырының адамдары осылай аздырып жіберді.
Құбылғы
Терісі мың құбылып тұратын кесіртке. Оның терісі, әдетте, жасыл түсті болады. Ал оған қандай да бір қауіп төнген жағдайда ол терісінің түсін өзгертіп, жауынан қорғанады немесе жемтігіне байқатпай жақындайды. Аяқтары едәуір ұзын, ағаш басында өрмелеп жүруге бейімделген. Саусақтары бір-бірімен тұтаса келіп, екеуі алға, екеуі артқа қарай иілген, қысқыш тәрізді. Ширатылған ұзын құйрықтары бұтақтарды орап ұстауға ыңғайлы. Көзінің айналасындағы тұтасып, алға қарай дөңестеліп тұратын, қалың терілі қабақтарының сырты ұсақ қабыршақтармен қапталған.Құбылғылардың құйрығы маймылдың құйрығына, терісі қолтырауын терісіне,тілі құрбақаның тіліне ұқсайды және мүйізтұмсықтікіндей мүйізі болады. Ұзындығы 15-30 см-ге дейін жетеді. Құбылғылар- суыққанды жануарлар.Қыс мезгілінде өздерінің дене жылуын сақтай алмайтындықтан, суық басталысымен ұйқыға кетеді. Құбылғылардың иіс сезу және есту қабілеттері нашар дамығанымен, көру қабілеті өте жоғары. Сонымен қатар оның көздері бір-біріне тәуелсіз, әртүрлі бағытқа қарай алады. Яғни, ол бір мезгілде әрі өзіне келер қауіп-қатерден сақтанып, әрі жемтігін аңди алады.
Құбылғылар Азия, Африка, Еуропа және Мадагаскарға жақын аралдарда кездеседі.
Дереккөздер
ЖАНУАРЛАР. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 32 бет. – Сер.: «Балаларға арналған танымдық энциклопедия». ISBN 9965-26-446-5
Санат:Құбылғылар
Альфа (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 116 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-01162.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Жеке қаулы алу
Жеке қаулы алу –
немесе олардың қызметтік не азаматтық борышын бұзуына аударуға құқылы.
хабарлауға тиіс.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Безлхэм (Нью-Гэмпшир)
Безлхэм (Bethlehem) — Нью-Гэмпшир штатының Графтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Калегино
Калегино — Башқұртстанның Калтасин ауданындағы ауыл, Калегин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 347  адамды құрады. Пошта индексі — 452872, ОКАТО коды — 80233815001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сергинт Блуфф (Айова)
Сергинт Блуфф (Sergeant Bluff) — Айова штатының Вудбери округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 5.2 км². FIPS коды — 19-71625.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 3321 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Вудбери округы (Айова)
Бесағаш (Жамбыл облысы)
Бесағаш — Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Бесағаш ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Аса ауылының оңтүстік-шығысында 37 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 2496 адам (2009).
Ауыл құрғақ қоңыржай-ыстық агроклиматтық белдемде жатыр. Топырағында баялыш, күйреуік, т.б. астық тұқымдас шөптер өседі. Бесағашта шаруа қожалықтары, өндіріс кооперативтері жұмыс істейді. Орта мектеп, клуб, дәрігерлік-амбулаториялық пункт бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Тарихы
Ескендірдің байлығын сынамақ болған орыс көпесі Седовқа ол қағаз ақшамен бір самаурын шай қайнатып бергендігі және тағы да басқа мәліметтер ауызша деректерде айтылады. Ташкент қаласындағы «Бесағаш» базарын Сәбит пен Ескендір салдырғандығын да растауға болады. Ескендір байдың Тараздағы сауда керуені жүрген көше Кеңес үкіметі тұсында Бесағаш деп аталған. Бүгінгі күні де сол көшенің біраз бөлігі Бесағаш деген атауын сақтаған. Сонымен, қазақ жеріне келген Сәбит пен оның серіктері қазіргі Бесағаштың негізін қалайды. Осыдан бастап Бесағаш ноғайларының тарихы басталады. Кеңес дәуірінде ноғай ұлтын паспортқа яғни жеке басты растайтын құжаттарға жазбауына байланысты Бесағаштағы ноғайлардың жартысы татар, енді бір бөлігі қазақ деп ұлттарын көрсетіп жаздыртқан. Бесағаш ноғайлары.
Кеңес үкіметі тұсында мұндағы ноғайларды татармен шатастырып, татар деп атағандарда болды. Бұл ноғай мен татарды бір ұлт деп қате ойлаған ойдан туындаса керек. Жамбыл облысының Тілдерді дамыту басқармасының қолдауымен 2007 жылы жарық көрген «Жамбыл облысының топонимикалық атауларының анықтамалығында» Бесағаш ауылына берілген сипаттамада «ноғайлардың келіп қоныстануымен ауыл Бесағаш деп аталған» - деген тұжырым жасалған.
Кеңес дәуірінде
Ауыл атауы бұрынырақта "Ильич" атанған Бесағаш ауылында тәжірбие станциясы болған, онда жаңа сұрыпты дақылдар шығару үшін жүгері, бидай, алма, жүзім, қызанақ сияқты дақылдарға зерттеулер жүргізілген.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) елді мекендері
Евгений Владимирович Батов
Евгений Владимирович Батов - 1954 жылы 5 қазанда УКСР Запорожье облысындағы Мелитополь қаласында туған. Орыс. Әкесі - Батов Владимир Григорьевич, марқұм, ракеталық әскери бөлімінің полковнигі, командирі болып қызмет еткен. Анасы - Батова Лидия Константиновна, марқұм, Белоруссия Жазушылар одағында кадрлар бөлімінің бастығы болып жұмыс істеген. Е.В.Батов Кострома химиялық қорғану жоғары командалық әскери училищесінің командалық факультетін бітірген (1979), инженер, КОКП мүшесі (1974-1990). 1973 жылдан - Әзірбайжан КСР Кировабад қаласындағы ӘДӘ әскери бөлімінде қызмет еткен. 1979 жылдан - Қостанай қаласындағы әскери бөлімнің полкінде химиялық қызмет бастығы. 1990 жылдан - Қарағанды қаласындағы әскери бөлімнің дивизиясында химиялық қызметтің бастығы. 1994 жылдан - Қостанай қаласындағы әскери бөлімде штаб бастығы. 1995 жылдан - Қостанай облысындағы АҚ штабының бастығы. 1996 жылдан - Қостанай облысындағы Төтенше жағдайлар басқармасы бастығының орынбасары. 1998 жылдан - Қостанай облысындағы Төтенше жағдайлар басқармасының бастығы.
2005 жылдан бері - ҚР ТЖМ Қостанай облысындағы Төтенше жағдайлар жөніндегі департаментінің бастығы. «ҚР ТЖМ еңбек сіңірген қызметкері» белгісімен (2004), 3-ші (1983) және 2-ші (1988) дәрежелі «КСРО ҚК еңбек сіңірген жылдары үшін», 3-ші дәрежелі «ҚР ҚК еңбек сіңірген жылдары үшін» (2001), «КСРО Қарулы Күштеріне 60 жыл» (1978), КСРО Қарулы Күштеріне 70 жыл» (1988), «ҚР Қарулы Күштеріне 10 жыл» (2001), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл» 1995) медальдарымен марапатталған. ҚР Президентінің Алғыс хатын алған (2001). Әскери атағы - полковник. Діни көзқарасы - христианин. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Көпұлтты халқы бар жоғары дамыған ел». Хоббиі - балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар.
Дереккөздер
Санат:1954 жылы туғандар Санат:Әскерилер
Боран (ауыл)
Боран — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы ауыл, Боран ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Күршім ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 146 км-дей жерде, Қалжыр өзенінің Қара Ертіске құяр сағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2406 адам (1214 ер адам және 1192 әйел адам) болса, 2009 жылы 1506 адамды (753 ер адам және 753 әйел адам) құрады.
1995 жылға дейін “Боран” қой кеңшарының орталығы болған. Оның негізінде өндіріс кооперативтері, шаруа қожалықтары жұмыс істейді. Ауылда мектеп, аурухана бар. Тұрғындары аудан орталығымен және т.б. елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы елді мекендері
Александр Лазаревич Жовтис
Александр Лазаревич Жовтис (5.4.1923, Украина, Винница қаласы – 4.11.1999, Алматы қаласы) – ақын, аудармашы, филология ғылыми докторлық (1975), професор (1981).
1946 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітіріп, «Ленинская смена» газетінде әдебиет және өнер бөлімінің меңгерушісі болған. Кейін оқытушылық қызметке ауысып, ҚазМУ-де ұстаздық еткен. 1954 жылы «Кеңес тарихи романдарының проблемалары жайында» кандидаттық диссертация қорғаған. 1978 жылдан бері Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтында орыс және шетел әдебиеті кафедрасында профессор боп істеген. 1975 жылы «Еркін өлеңнің проблемалары және өлеңдік формалардың эволюциясы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған.
Абай, С.Торайғыров, Ж.Сыздықов, Ж.Молдағалиевтердің бірқатар шығармасын орыс тіліне аударған. Қазақтың халық әндерінің сөзін тәржімалап, «На свете красивых нет» деген атпен жеке кітап етіп шығарды. 1977 жылы Мәскеуде «Художественная литература» баспасынан «Огонек степи» деген атпен С.Торайғыров өлеңдерінің таңдамалы жинағын бастырды. «Қар жамылған бамбук», «VIII — XIX ғасырдағы корей поэзиясының антологиясы» атты аударма кітаптарын шығарды.
Дереккөздер
Санат:КСРО жазушылары Санат:Қазақстан жазушылары
Андрусова
Андрусова — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Туртас өзенінің оң жағалауынан 121 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Табақ
нобай|[[Фарфор табақтар]] нобай|
Табақ — ас салынатын ыдыс, көбінесе дөңгелек пішінді келеді.
Табақтар керамикадан, ағаштан, шыныдан, металдан, пластиктен жасалынады. Қазақтарда табақтың көлеміне, қолданысына және сәніне қарай - еттабақ, қонақтабақ, құдатабақ, аттабақ, жәйтабақ, тайтабақ, нәнтабақ, дәутабақ, бестабақ, төртабақ, үштабақ, қостабақ, балатабақ, жайпақ табақ, шұңғыл табақ деген атаулары бар.
Тағы қараңыз
Санат:Ыдыстар
Ар-Мотоли-То-Тяха
Ар-Мотоли-То-Тяха — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вать-Еган өзенінің сол жағалауынан 190 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мориш
Мориш (Mouriz) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Паредеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Ар-Мотоли-То-Тяха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мориш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 911 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,91 км² шамасында. Халық тығыздығы — 592,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Роман.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Индикаторлық ішөлшер
Индикаторлық ішөлшер (индикаторный нутромер ) - тесікті жоғары дәлдікпен өлшеуге арналған индикаторлық бастиегі бар аспап. Индикаторлық ішөлшер өлшеу шегі 6 ... 10 және 0,015 (өлшеу шегі 6 ... 10), 0,025 мм/өлшеу шегі (700 ... 1000 мм). Дәлдігі жоғары индикаторлық ішөлшер бөлу құны 1 ... 2 мкм, өлшеу шегі 1,5 ... 2 және 160 ... 260 мм, өлшеу тереңдігі 8 ... 300 мм, рауалы қателігі 3 ... 6 мкм.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Кремация
нобай|357x357 нүкте|Аустриядағы электрік крематорий Кремация (crematіo, cremare – өртеу) — мәйітті арнаулы тәсілмен өртеу әдісі (денені күйдіру процесі).
Тарихы
Алғаш рет соңғы неолит пен қола кезеңдерінде пайда болған (б.з.б. 3 – 2-мыңжылдықтар). Ежелгі гректер мен римдіктер адам мүрделерін алау жағып өртеуді кеңінен қолданды. Жапонияда, Үндістан мен Оңтүстік-Шығыс Азияның басқа да елдерінде кремация ертеден бар.
Археологиялық деректерге қарағанда, андрондықтардың бір бөлігі мүрдені қабірден тыс жерде өртеп, оның күлін көметін болған. Осы дәстүр көне түркі дәуірі тайпаларының ескерткіштерінде де кездеседі. Қайтыс болушының денесін ерекше пеште өртеп, күлін жерлеу; көптеген ежелгі заман халықтарындағы «жалынмен жерлеу», соның ішінде ежелгі славяндардың жерлеуінің бір түрі. Өлікте болатын органикалық тектегі улы заттар өртеу нәтижесінде бұзылады, соған қарамастан мәйіт күлінде металл улардың ізі байқалуы мүмкін. Оларды зерттеу улану күдігін негіздейтін деректерді алуға мүмкіндік береді.
Діндердің пікір
Кремация будда дінінің өлік жөнелту қағидаларымен байланысты қалыптасқан.
Христиандық
Оның үстіне, христиандар ұғымында кремация библиялық “қайта тірілу”, “о дүниедегі өмір” ілімдеріне қайшы келетін болды. Тек 19 ғасырдың екінші жартысында ғана Еуропада кремация қайтадан қолданыла бастады. Арнаулы пештер – крематорийлар кеңінен тарады (алғаш рет 1876 ж. Милан қаласында салынды). Еуропада өртенген мәйіттің күлін жерге көмеді немесе арнаулы урналарда сақтайды.
Ислам
Ислам кремацияға үзілді -кесілді тыйым салады, егер де марқұмның туыстары жерлеу шариғатында белгіленген рәсімдерді сақтамаса, бұл күнә болып саналады. Ал өлгеннен кейін денені кремациялауды сұрау туралы өсиет бойынша жазуға тыйым салынған.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
தகனம்
Венкель (Жоғарғы Рейн)
Венкель (Winkel) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68373, пошта индексі — 68480.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 348 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Каренно
Каренно (Carenno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1456 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 208 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 23802.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
IC 1998
IC 1998 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Бюйды
Бюйды — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кидыш өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Локтинка
Локтинка — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Қорған облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мергень көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
Бериллий кентастары
Бериллий кентастары  – құрамында бериллий металы болатын минералдар тобы. Бериллийдің 42 минералы белгілі, олардың басым бөлігі силикаттар класына жатады. Басты бериллий құрамды минералдардағы бериллий оксидінің (ВеО) мөлшері: берилде 14%, фенакитте 42 – 45%, бертрандитте 40 – 42%, гельбертрандитте 32 – 35%, хризобериллде 18 – 20%, гельвин мен даналитте 10 – 12%, эвклазда 16 – 17%, лейкофанда 10 – 12%. Бұл минералдардан механикалық іріктеу немесе уатып көбікке шығару (флотация) тәсілдерімен 10%-дық, 8 – 6%-дық және 5%-дық ВеО концентраты алынады. Бериллий минералдарда изоморфты қоспа түрінде де кездеседі (мысалы, везувианда 1 – 4% және бериллий-маргаритте 1 – 3%). Бериллий кентастарының көпшілігі магма әсерінен пайда болған жыныстарда – лейкократты граниттерде, сілтілігі жоғары гранитоидтарда түзіледі. Негізінен олар 7 кентастық формацияларға жіктеледі: Әлемде пегматиттік формация кендеріндегі бериллий қоры 80%-ға жуық, бірақ олардан тек 30 – 35% ВеО өндіріледі, ал флюориттелген риолиттерден ВеО өндірілу мөлш. 65 – 70%-ға жетеді. Қазақстанда бериллий кен орындары Қарағанды облысында (Бакен, Ақшатау, Қараоба, Нұраталды, Қоңырат), Шығыс Қазақстан облысында (Ақтау, Жоғарғы Лабан, Желке, Талдысай, Қаражал) бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Минералдар
Маймыл тұқымдастар
Маймыл тұқымдастар - приматтардың құрамына кіреді. Приматтар ақылды және жаңа дағдыға тез машықтанады. Маймыл тұқымдастар екіге бөлінеді: адам тәріздес приматтар және гиббон приматтар. Адам тәріздес маймылдардан басқа гориллалар, шимпанзелер т.б. болады. Ағашта өмір сүретін оңтүстік азиялық маймылдар мен гиббондар – шағын маймыл тұқымдастарына жатады. Маймылдардың шығыңқы ұзын көздері, қарғуға бейім күшті әрі ұзын қолдары бар. Кейбіреуінің затты қысып ұстауға икемді үлкен саусақтары бар. Сондай-ақ, олардың көпшілігінде бұтақтарға ілініп тұруға қолайлы ұзын құйрықтар жетілген. Маймылдар – көп жағдайда бейбіт жануарлар. Бірақ, кейде олар да қатты ашуланады. Олар адамдар арасында да өмір сүре алады. Гориллалар бейқам әрі баяу қозғалады. Кейбір маймылдар оқшау тіршілік етеді.
Дереккөздер
ЖАНУАРЛАР. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 32 бет. – Сер.: «Балаларға арналған танымдық энциклопедия». ISBN 9965-26-446-5
Санат:Приматтар
Бауыр (орган)
thumb|Адамның бауыры thumb|right|200px|Қойдың бауыры Бауыр (hepar) — 1) ең үлкен ас қорыту безі. Омыртқасыз жануарларда бауыр ас қорыту және қоректі сіңіру процестеріне қатынасады, сондай-ақ, онда май, көмірсу жиналады. Омыртқасыздардың бауырын кейде бауыр-ұйқы безі деп те атайды, себебі ол омыртқалы жануарлар мен адамның ұйқы безі бөлінетін затқа ұқсас зат (бездердің бөліп шығаратын заты) шығарады. Омыртқалы жануарлар мен адамда бауыр - күрделі орган, ол организмдегі зат алмасу процесіне қатысады әрі онда ас қорыту сөлдерінің бірі - өт түзіледі. Оның ересек адамдардағы орташа салмағы 1,5 - 2 кг. Бауыр іш қуысының оң жақ жоғарғы бөлігіне орналасқан. Бауырдың көк етке жанасып жататын жоғарғы дөңес, төменгі ішкі (висцеральдық) беттері бар. Бұлар бауырды оң(үлкен) және сол(кіші) бөліктерге бөледі. Бауырдың бетінің ортасында бауыр қақпасы деп аталатын көлденең ойық болады. Ол арқылы бауырға артерия, қақпалық вена тамырлары, жүйке талшықтары өтеді де, одан лимфа тамырлары мен өт түтігі шығады. Бауыр қақпасының алдыңғы жағында өт қуығы жатады. Бауыр қорғаныш қызметін де атқарады, яғни тамақ құрамында болып, ішекте сіңірілген зиянды заттар мен белок алмасуының нәтижесінде түзілетін қанның құрамындағы улы өнімдер бауырда залалсыздандырылады. Бауырдың лимфа түзілудегі, қан ұюын реттеудегі және қанның тұрақты құрамын сақтаудағы маңызы өте зор. Бауырда қанмен келген амин қышқылдарынан белоктар, глюкоза, фруктоза, глицерин, май қышқылы түзіледі, сондай-ақ, қандағы көмірсулар бауырда гликогенге айналады. Бауырдағы зат алмасу процестері әр түрлі ферменттердің қатысуымен жүреді, оны жүйке жүйесі мен түрлі гормондар реттеп отырады.
2)Құрамында 70-73% су, 2—4 % май, 17—18% ақуыз, оның ішінде ауыстырылмайтын түрлері болады. Бауырда көптеген В тобының витаминдері және А, Д, Е витаминдері де бар. Сонымен бірге бауырда көптеген ферменттер, экстрактивті заттар және темір, фосфор көп. Майдаланған, пісірілген бауыр өзіне майды жақсы сіңіреді. Бауырды алдымен өтінен бөліп алып тазалайды, содан соң жуып, кесіп 2—3 сағат бойы суық ағынды суда ұстайды.
Дереккөздер
Санат:Анатомия
NGC 6141
NGC 6141 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 27 мамырда Гийом Бигурдан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6141 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Созақ (көне қала)
Созақ, Хұзақ - ежелгі қала орны. Қала 13 ғасырдың жазба деректерінде Хұзақ деген атпен аталады, ал 16 ғасырдан бастап Созақ деген атпен белгілі.
Географиялық орны
Түркістан облысы Созақ ауданы Созақ ауылының оңтүстік шетінде орналасқан.
Тарихи сипаты
Қаланың сырты дуалмен және ормен қоршалған. Онда 500-ге жуық үй болған. Қала маңында егіншілікпен айналысқан мекендер орналасқан. Зерттеу жұмыстарын 1946 жылы Орталық Қазақстан археологиялық экспедиция (жетекшісі Ә.Марғұлан), 1947-48 жылдары Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедиция (жетекшісі А.Н. Бернштам), 1982-83 жылдары бұрынғы Шымкент (қазіргі Халықаралық қазақ-түрік университетінің Шымкент институты) археологиялық экспедиция тобы зерттеген. Олар қаланың 10 ғасырда пайда болып, 18 ғасырға дейін өмір сүргенін анықтады. Созақтың бұрынғы орны Тарсатөбе деп аталады. Ол биіктігі 20 м мұнаралы дуалдармен қоршалған. Қазба жұмыстары барысында үйлердің жұрты, көптеген қыш заттар, хумдар — тамақ, астық сақтауға арналған ыдыстар, тегенелер, қаракөк және көкшіл түсті бояулармен боялған табақшалар, 15-16 ғасырлардағы бірнеше мыс тиындар табылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Қазақ елінің астаналары Санат:Қазақ хандығының астаналары
Раушан Сәлімқызы Ыдырысова
Ыдырысова Раушан Сәлімқызы (18.10.1945 ж.т., Алматы қ.) – медицина ғылымының докторы (1991), профессор (1993). Алматы мемлекеттік медицина институтын (1969, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті ) және аспирантурасын (1974) бітірген. Осы институтта ассистент (1974–80), кафедра меңгерушісі, профессор (1980–85) қызметтерін атқарды. 1990 ж. «Патогенетические особенности и иммунокорригирующая терапия при вирусном гепатите В у детей» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 60-тан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Обердорла
Обердорла (Oberdorla) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Унструт-Хайних ауданының құрамына енеді.
Раушан Сәлімқызы Ыдырысова
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Обердорла
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2130 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,7 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 64 051. Муниципалитеттің басшысы — Винфрид Бёттихер.
Фейра-ди-Сантана
Фейра-ди-Сантана (Feira de Santana) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Фейра-ди-Сантана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Обердорла
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Ла-Рошбокур-е-Аржантин
Ла-Рошбокур-е-Аржантин (La Rochebeaucourt-et-Argentine) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,31 км² шамасында.
Фейра-ди-Сантана
Тарихы
Қала 1873 жылы құрылған.
Ла-Рошбокур-е-Аржантин
Коммунаның INSEE коды — 24353, пошта индексі — 24340.
Фейра-ди-Сантана
Тарихы
Санат:Баия елді мекендері
Ла-Рошбокур-е-Аржантин
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 397 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Бейбітшілік үшін күрес қозғалысы
Бейбітшілік үшін күрес қозғалысы - ядролық қарусыздандыру Кампаниясына ұқсас, әсіресе екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, ядролық қаруды шығарудың өсуіне байланысты қазіргі қоғамдарда ықпалды болып табылатын, саяси қозғалыстар. Олар мемлекеттік сала қызметкерлерінін қолдауына ие (мысалы, оқытушылар мен әлеуметтік қамтамасыз ету салалары қызметкерлерінің).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Гуттенберг (Жоғарғы Франкония)
Гуттенберг (Жоғарғы Франкония) (Guttenberg (Oberfranken)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Кульмбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 536 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 77 118. Муниципалитеттің басшысы — Ойген Хайн.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 14 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қарашай-Шеркесия
Географиясы
Жер аумағы 14,3 мың км², халқы 436,1 мың адам.
Орталығы – Шеркесск қаланың ұлттық құрамы: орыстар – 175,9 мың (42,4%), қарашайлар – 129,4 мың (31,1%), шеркестер – 40,2 мың (9,7%), абазиндер – 27,5 мың (6,6%) және ноғайлар – 13 мың адам (3,1%). Сондай-ақ татар, армян, грек, белорус, қабарда ұлтының өкілдері бар.
Байырғы тұрғындарының түгелге жуығы (қарашайлардың 99,2%-ы, черкестердің 98%-ы) республикадан тысқары жерлерде тұрады.
Ресми тілі – қарашай, черкес, абазин, ноғай, орыс тілдері.
Негізгі заңы – 1996 ж. 5 наурызда қабылданған Конституция. Жоғары лауазымды басшысы – Республика әкімі. Ол 5 жыл мерзімге сайланады, бүкіл атқарушы билікке жетекшілік жасайды.
Заң шығарушы органы – халық жиналысы, 73 депутаттан тұрады. Әкімшілік-аумақтық жағынан 8 ауданға бөлінеді.
Табиғаты
Үлкен Кавказдың солтүстік беткейін, Эльбрустың батысы мен солтүстігін ала, оңтүстігінде Бас немесе Суайрық жотадан бастап, солтүстігінде Кавказдың етегіне дейінгі аралықта орналасқан. Солтүстігін Бүйір жота (ең биік жері – Эльбурс шыңы, 5642 м) алып жатыр.
Бас жотада Пшиш (3790 м), Домбайөлген (4046 м), Гвандра (3984 м) шыңдары бар. Басты асулары – Клухор және Марух. Климаты биіктік белдеулерге байланысты өзгеріп отырады. Тау етегінде қаңтар, ақпан айларының орташа температурасы 5°С, биік белдеуінде 10°С.
Ал шілде мен тамыздың орташа температурасы тау етегінде 21°С, тауда 8°С. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 550 – 2500 мм. Эльбрус пен Бас жотаның шыңдарын мұз жауып жатыр. Басты өзендері – Кубань және оның салалары (Теберда, Үлкен Зеленчук және Кіші Зеленчук, Уруп, Үлкен Лаба). Солтүстігінде қара топырақты өңірлер оңтүстікке қарай тау орманының қоңыр топырағына және таудың шалғын топырағына ұласады.
Тау етегінде далалық өсімдіктер, таулы бөлігінде жалпақ жапырақты (шамшат, емен, қайың, т.б.), өзен аңғарларының жоғарғы ағысында қылқан жапырақты (қарағай, шырша, май қарағай) ағаштар және субальпілік, альпілік шалғын өседі. Орман 344 мың га алқапты алып жатыр. Теберда қорығында қоңыр аю, сілеусін, орман мысығы, елік, тур, сондай-ақ ұлар, құр, т.б. кездеседі. Жез, вольфрам, тас көмір, алтын, т.б. кен орындары бар, құрылыс индустриясына қажетті шикізат қоры мол.
Тарихы
Қарашайлар мен шеркестердің арғы ата-бабалары ежелден осы өлкені мекен еткен. Оны тас дәуірінің археологиялық ескерткіштерінен (Кардоник, Овечка, Явора қоныстарынан) көруге болады.
IX – X ғ-ларда Қарашай-Черкесия жері аландардың алғашқы мемлекеттік бірлестігіне қараған. Алан мемлекеті Византиямен, хазарлармен, грузиндермен саяси және экон. байланыс жасады.
X ғ-дың қарсаңында адыгей-черкес ұлысы қалыптасты.
XIII – XIV ғ-ларда қарашай халқының қалыптасу процесі аяқталды. XIV – XVI ғ-ларда Абхазиядан қоныс аударған абазалар, XVII ғ-да Азау жағасынан, Еділ бойынан ноғайлар келді.
XV – XVIII ғ-ларда қарашай-черкестер Осман сұлтандығы мен Ресей арасындағы соғыстарға белсене араласты. Ұзаққа созылған соғыстардан шаршаған халық XVIII ғ-дың аяқ кезінен бастап Ресейге бағына бастады. XIX ғ-дың 1-жартысында толық бағынды. Елде отарлық езгі күшейді. Жергілікті әкімшілік аппараттарында тек орыс шенеуніктері ғана отырды, елді парақорлық жайлады. Қарашай-черкестердің шұрайлы жерлеріне казак-орыстардың станицалары орныға бастады. 1868 ж. мұнда шаруаларды басыбайлы құлдану құқы жойылды.
Реформадан кейін шахта, кен орындары ашылды, жеңіл өнеркәсіптің ұсақ кәсіпорындары пайда болды. 1917 ж. Ресейде болған революциялар елдің әлеуметтік-саяси құрылысына елеулі өзгерістер алып келді. БОАК-тің 1922 ж. 12 қаңтардағы қаулысы бойынша РФ-ның Ставрополь өлкесінің құрамында Қарашай-Черкес автономиялық облысы құрылды. Ол 37 жыл ішінде әкімшілік-аумақтық тұрғыдан 7 рет өзгеріске ұшырады. БОАК-тың 1926 ж. 26 сәуірдегі қаулысымен Қарашай автономия облысына және Черкес ұлттық округіне бөлінді.
Қарашай автономия облысының Батал паша және Зеленчук округтері дербес аудан ретінде Солтүстік Кавказ өлкесі мен Армавир округіне қарады. Черкес ұлттық округі Солтүстік Кавказ өлкесінің атқару комитетіне тікелей бағынды. 1928 ж. ұлттық округ Черкес автономиялық облысына айналды. 1943 ж. Қарашай автономиялық облысы жойылып, тұрғын халқы Орталық Азия және Қазақстан аудандарына жер аударылды. 1957 ж. 9 қаңтарда КСРО Жоғары Кеңесінің жарлығымен қарашайлардың ұлттық автономиясы қалпына келтіріліп, ұлт өкілдері түгелдей тарихи отандарына оралды. Қайтадан Ставрополь өлкесінің Қарашай-Черкес автономия облысы құрылып, 1990 жылдың 30 қарашасына дейін өмір сүрді. 1992 ж. 25 желтоқсанда Ставрополь өлкесінен бөлініп шыққан автономия облыстың орнына РФ субъектісі саналатын Қарашай-Черкес республикасы құрылды.
Әкімшілік бөлінісі
thumb|400px|right|ҚШР әкімшілік-аумақтық бөлінісі ҚШР әкімшілік-аумақтық құрылымы шеңберінде республиканың құрамына келесі әкімшілік-аумақтық бірліктер: республикалық маңызы бар 2 қала (Шеркес, Қарашай) және 10 аудан кіреді. Олар 149 елді мекеннен, оның ішінде 4 қала (Шеркес, Қарашай, Жегетай және Теберді) тұрады.
Республиканың муниципалды құрылымы шеңберінде оның әкімшілік-аумақтық бірліктері шегінде 100 муниципалитет құрылымы: 2 қалалық аймақ, 10 муниципалды аймақ, оның ішінде: 83 ауылдық және 5 қалалық елді мекен.
Экономикасы
Қарашай-Шеркес индустриялды-аграрлы ел. Ауыл шаруашылық өнімдерін өңдеу мен сақтау, химия (резина-техникасы), мұнай химиясы, машина жасау, құрылыс материалдары, түсті металлургия, жеңіл және тамақ өнеркәсібі жақсы дамыған.
Туризмді дамытуға қолайлы жағдайлары бар: Теберда, Домбай, Архыз, т.б. демалыс орталықтары шет елдерге мәлім.
Өндірістік салалардағы негізгі қордың үлес салмағы: өнеркәсіпте – шамамен 30%, ауыл шаруашылығында – 33 – 34%, транспортта – 12%, құрылыста шамамен 4% болады.
Әр түрлі меншік пішіміндегі 506 кәсіпорын жұмыс істейді. Солардың арасында ең ірі өндіріс ошақтары: “Резина-техник” АҚ, “Черкес химиялық өндірістік бірлестігі” фирмасы, “Холодмаш” АҚ, “Кавказцемент” “Каскад” және “Полет” радиозауыты, Адыг-Хабл ауданың Эркин Шахар қант зауыты, т.б. Өсімдік және мал шаруашылығы жақсы дамыған.