cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мария Гаэтана Аньези
Математикаға қосқан үлестері
Мария Аньези 1748 жылы Instituzioni analitiche ("Талдау негіздері") атты еңбегін жариялады. Мария Гаэтананың есімімен ол зерттеген верзьера қисығы («Верзьера Аньези») аталған болатын. Рим Папасы Бенедикт XIV 1750 жылы әкесінің ауруына байланысты оны Болонья университетіндегі математика, табиғи философия және физика профессоры деп тағайындады, бірақ Мария осы дәрежесімен ешқашан пайдаланбаған. Ол университетте Лаура Бассиден кейін профессорлық лауазымға ие болған екінші әйел. нобай|Instituzioni analitiche ("Талдау негіздері") жұмысының бірінші беті
Дереккөздер
Санат:Математиктер Санат:Профессорлар Санат:Ғалым әйелдер Санат:Ғалымдар
Үрленген мұздық, үрме мұздық
thumb|right|Мұздық Үрленген мұздық, үрме мұздық — қар сызығынан төменгі атыраптардағы көтеріңкі бөліктен төмендеу жерге немесе желге қарама-қарсы беткейден ық жаққа желдің қарды айдап әкеліп үюінің нәтижесінде пайда болған мұздық.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Хансұлтан Аязбаев
Хансұлтан Аязбаев (1903, Доссор к. — 1993, Құлсары к.) — мұнайшы. Доссор, Байшонас, Қосшағыл, Құлсары, Мұнайлы кен орындарында бұрғышы болды. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1903 жылы туғандар Санат:1993 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Локмариаке
Локмариаке (Locmariaquer) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,99 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1692 адамды құрады. Халық тығыздығы — 850,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Имбибиция
Имбибиция (imbibitio, іmbіbо - сіңірілу) - имбибиция, сіңіру. Тығыз тканьдердің сұйықтықты сіңіруі, сорып алу процесі. Мысалы, геморрагиялық имбибиция.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Қайыққа қарсы қамтамасыздадыру аймағы
Қайыққа қарсы қамтамасыздадыру аймағы (Зона противолодочного обеспечения) — суңгуір қайыққа карсы күштердің әскери қимылдар аймағында қарсыластың торпедалық және ракеталық соққыларынан қорғау және теңіз аркылы кемелер, десант жасақтары мен күзет кемелерінің өтуін корғау үшін әскери қимылдар жүргізетін және бақылау жасайтын cу кеңістігі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Адрестік кітап
Адрестік кітап (Адресная книга; address book) — электрондық пошта программаларымен байланысын үзбейтін абоненттердің пошталық реквизиттері бар мәліметтер базасы (тізім).
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
IC 5112
IC 5112 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 5112 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Николай Наседкин
Николай Алексеевич Наседкин (1918-1991) - кескіндемеші. 2-дүниежүз. соғысқа қатысқан. Алматы көркемсурет училищесін бітірген (1953). Еңбектері: "Жастығымның желеңі" (1967), "Қазақстан наны" (1972), "Шаймерденнің портреті" (1974), "Мәскеу түбіндегі панфиловшылар" (1982) т.б.
Соус Бервик (Мэн)
Соус Бервик (South Berwick) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7220 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 84.6 км² шамасында. FIPS коды — 23-70030.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
IC 690
IC 690 — Crater шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 170138, NPM1G -08.0343.
Сыртқы сілтемелер
IC 690 Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Оливер Глазнер
Оливер Глазнер (Oliver Glasner; 28 тамыз 1974, Зальцбург) — аустриялық футболшы, футбол жаттықтырушысы, қорғаныс шебінде ойнаған.
Жалқауаң
Жалқауаң (Bradypodidae)- тіссіз сүтқоректілердің түріне жатады. Көкбауыры мен ұйқы безі денесінің сол жағынан оң жағына ауысқан ерекше сүтқоректі.
Табиғатта таралуы
Жалқауаңдар өзінше бір тұқымдасқа топтастырылған. Қазіргі кезде олардың 5 түрі бар. Жалқауаңдар негізінен Орталық және Оңтүстік Америкада таралған. Олар ағаштарға арқасын төмен салбыратып 4 аяқтарының барлық саусағымен мықтап ұстап қозғалмай бекініп тұрады. Тіпті абайсызда қалғы кетсе де құламайды. Себебі, алдыңғы аяқтарының 3 саусағы (кей түрінде 2 саусақ) артқы аяқтарының 3 саусағы ұшындағы ішке иілген ұзын тырнақтарымен ілгек тәрізді бірігіп кеткен. Сол ілгектерімен ағашқа мықтап бекінеді. Денесіндегі түктерінің ұшы да арқа жағына қарай бағытталған ұын қылшықтары болады. Жаңбыр суы денесінен қылшықтарының бойымен төмен жерге қарай ағады. Түктерінде көк- жасыл бактериялар қалың жабысқандақтан (зиянсыз), қоңырқай- сұр түсі жасылдау болып көрінеді.
Негізгі сипаттамасы
Қалың ормандарда жасыл бактерияларға толы ол байқалмай, қозғалмай ілініп тұрған жануарды ешкім байқамайды. Жауынан қорғанудың бір тәсілі- қозғалмау. Жалқауаңдар арқасын төмен қаратып ағаш бұтағына 4 аяғымен салбырап ілінген қалпын өзгертпеген соң ішкі мүшелерінің де орындары ауысып орналасқан. Оның сыртын қарны жауып тұрады. Көкбауыры мен ұйқы безі сол жағынан оң жағына ауысқан, кеңірдегі екі жерден иілген, қуығы өте үлкен көкетке жанаса орналасқан. Бұл құбылыстың барлығы да олардың мекен ететін орта жағдайында бейімделгендігінің дәлелі бола алады.
Тіршілік етуі
Жалқауаңдар ағаштардың жапырағын, жас өркендерін, гүлдері мен жемістерін қорек етеді. Терісі қатайып әбден мүйізденіп кеткен. Еріндерімен олар қорегін үзіп (жұлып) жейді. Бір ағашта қорегі таусылған жағдайда жалқауаңдар жерге түсіп келесі ағашқа жармасады. Жерге түскенде тіпті дәрменсіз. Жерге жатып аяқтарын созып ағашқа қалай жабысу керек екендігін мойнын жан- жағына бұрып іздестіре бастайды. Біра жерге әрең қозғалып, зорға дегенде басқа ағашқа тырнағымен жабысады. Жалқауаңдар тәулігіне 15 сағат ұйықтайды. Олардың тыныс алуы өте баяу, дене температурасы +24, +33 градусқа дейін төмендейді. Аптасына бір рет қана жаңбырдан соң үлкен дәретке ағаш түбіне түседі. Жалқауаңдар аштыққа өте шыдамды.
Дереккөздер
Санат:Мүкітістілер
Қорғасбаев Жеңіс
Қорғасбаев Жеңіс (5.1.1945 ж.т., Алматы облысы Райымбек ауданы Абай а.) – экономика ғылым докторы (1989). Алматы а. ш. ин-тын (1968, қазіргі Қазақ ұлттық аграр университетті) бітірген. Осы институттта ғылым-педагогикалқ жұмыстар атқарды (1968–86), проректор (1986–93), Сыртқы істер мин-лігінде (1993–94), Қазақстанның Қырғыз Республикасындағы елшілігінде кеңесші (1994–95), Қазақ аграр-өнеркәсіптік кешенінің, Экономика және ұйымдастыру ғылым-зертеушы институттында директордың орынбасары (1995–99) болды. 1999 жылдан осы мекеменің директоры. Ғылым-зертеуш еңбектері жайылымдарды суландыру және а. ш-нда ғылым-технология прогрестің тиімділігін арттыру мәселелеріне арналған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Даниял Керімбаев
Даниял Керімбаев (29 наурыз 1909 жыл, Түркістан генерал-губернаторлығы Сырдария облысы Ресей империясы - 6 қаңтар 1982 жыл, Алматы) – мемлекет және қоғам қайраткері, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының төрағасы (1947 жыл 20 наурыз – 1954 жыл 23 наурыз).
Дереккөздер
Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының төрағалары Санат:Қазақстан КП Гурьев облыстық комитетінің бірінші хатшылары Санат:Гурьев облыстық атқару комитетінің төрағалары Санат:Қостанай облыстық атқару комитетінің төрағалары Санат:Павлодар облыстық атқару комитетінің төрағалары Санат:Солтүстік Қазақстан облыстық атқару комитетінің төрағалары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 1-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары Санат:Торғай аудандық атқару комитетінің төрағалары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Колинас-ду-Токантинс
Колинас-ду-Токантинс (Colinas do Tocantins) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арагуаина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 844 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,7 адам/км².
Тарихы
Санат:Токантинс елді мекендері
Грант Сити (Миссури)
Грант Сити (Grant City) — Миссури штатының Уорт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.4 км². FIPS коды — 29-28594.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 926 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Уорт округы (Миссури)
Железнодорожный қысқа көшесі (Астана)
Железнодорожный қысқа көшесі Колхозный көшесінен басталып, Шымкент қысқа көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 202,9 м.
Железнодорожный (теміржол) — локомотивтер мен вагондардан тұратын теміржол көлігінің жүруіне арналған теміржол. Теміржол көліктері көлік кешенінің жетекші саласы, жүктер мен жолаушыларды алыс қашықтыққа тасымалдайтын басты қатынас құралы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Ладога (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Өртембаев Мұрат Қалмухаметұлы
Өртембаев, Мұрат Қалмухаметұлы - тұңғыш қазақ және КСРО хакер. 1955 жылы дүниеге келген.
1983 ж. кезегінде Құрметті мадақтама бермеген үшін Автоматты Басқару Жүйесінің бағдарамалық жасақтамасына ақаулықтар енгізген. Үш күн бойы бас конвейер Өртембаев кезекті демалыстан келгенше дейін тоқтаған. Мемлекеттік Қауіпсіздік Комитеті өткізген тергеуде ақаулықтардың туындыгері Өртембаев болып шықты.
Ол кездегі қылмыстық заңнамасында компьютерлік қылмыстар ұғымы болмаған. Заңгерлер араласында үлкен пікірсайыс көтеріліп бұқаралық ақпаратқа дейін жеткен. Қорытында Өртембаевқа қаскөйлік бұзақылығы үшін бір және жарты жыл шартты түрде аыйптау және зиянын өтеу үшін Жигули мәшинәсінің екі есе құнын төлеуді кесім шығырған. Инженер-бағдарламашы лауазымынан түсіріп бас конвейерге сілесір-жинақтаушы орнына қойған.
Жазасы біткен соң отбасымен бірге Қазақстанға оралған.
2000 жылдарда Қазпошта акционерлік қоғамының Ақпараттық технологиялар департаментінің меңгерушісі болып жұмыс атқарған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ғұмырнама Санат:Хакерлер Санат:Бағдарламашылар
Торре-де-Пассери
Торре-де-Пассери (Torre de' Passeri) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Микаэл Рикфорс
Дебют. The Hollies
Микаэл Рикфорс 4 желтоқсан 1948 жылы Швецияның Стокгольм қаласында дүниеге келген. 1968 жылдан бастап, шведтік Бамбук группасының солисті және бас-гитаристі болды. Екі сингл шығарғаннан кейін, 1970 жылы топ ыдырап кетті. 1972-1973 жылдары Рикфорс әйгілі британдық The Hollies атты рок-группаның мүшесі болды.
Гуанъань
Гуанъань — Қытай Халық Республикасы, Сычуань провинциясындағы қалалық аймақ.
Торре-де-Пассери
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3156 адамды құрайды. Халық тығыздығы 631 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 65029.
Микаэл Рикфорс
Дебют. The Hollies
The Hollies тобының құрамында Рифкорс Алан Кларктың орнына жұмыс жасады.Солистардың орындауындағы хиттердің бірі «He Ain't Heavy, He's My Brother» болып табылды. Рифкорс балладаларды өте керемет айтты. Оның «Hollies» группасымен жазған ең алғашқы синглі «Baby» британдық чарттардың ішінде 26-орында тұрды және басқа мемлекеттердің чарттарында да алғашқы орындардың бірінде болды.
Гуанъань
Әкімшілік-аумақтық бөлініс
Қалалық аймақ 2 ауданнан, 1 қалалық уездден, 3 уездден тұрады.
Торре-де-Пассери
Елді мекеннің қамқоршысы — S Antonino. Жыл сайынғы мерекесі — 3 қыркүйек.
Микаэл Рикфорс
Дебют. The Hollies
Көптеген жетістіктер оның «Romany» альбомын жазуға мүмкіншіліктер берді. Микаэл бұған қоса «Magic Woman Touch» және «Don't Leave The Child Alone» топтарының хиттарын айтты.
Гуанъань
Әкімшілік-аумақтық бөлініс
Санат:Гуанъань
Торре-де-Пассери
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Микаэл Рикфорс
Сольды альбомдар
•	Mikael Rickfors – 1975
•	The Wheel – 1976
•	Kickin' a Dream – 1979
•	Tender Turns Tuff – 1981
•	Rickfors Live – 1981
Гротте
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6027 адамды құрайды. Халық тығыздығы 254 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 92020.
Микаэл Рикфорс
Сольды альбомдар
•	Skin Is Thin – 1982
Гротте
Елді мекеннің қамқоршысы — Венера.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Микаэл Рикфорс
Сольды альбомдар
•	Hearthunters – 1985
Үш жүз оныншы атқыштар дивизиясы
Үш жүз оныншы атқыштар дивизиясы әскери құрамасы 1941 ж. шілде — тамызда Ақмола (қазіргі Астана) қалысында Ақмола, Қарағанды, Қостанай облыстарының тұрғындарынан жасақталды (алғашқы командирі полк. Н.М. Замировский). Дивизия жауынгерлері жедел әскери дайындықтан өткеннен кейін, 27 тамызда Ленинград облысының Тихвин қаласына әкелінді. 1941 ж. 9 қыркүйекте Ленинград майданының 54-армиясы құрамында Ленинград қоршауын бұзу мақсатымен Апраксин қалашығы жанында (Шлиссельбургтың оңтүстік-шығысы) ұрысқа кірісті. Қазан айында Волхов қаласының түбінде қорғаныста тұрды, одан соң 1941 — 42 ж. Ленинград облысының шығыс аудандарын азат етуге қатысты. 1943 ж. Волхов майданының құрамында Волхов өзеннің арғы бетіндегі Мясной Бор кенті маңында ұрыс жүргізді. 1944 жылдың басында Ленинград — Новгород бағытында шабуыл жүргізе отырып, Псковқа дейін жетті. Осы операция кезінде ерекше көзге түскендіктен 20 қаңтарда “Новгородтық” деген құрметті атқа ие болды. 1944 ж. маусым — тамыз айларында дивизия жауынгерлері Свирь өзен кесіп өтіп, Карелияның оңтүстік аудандарын және Ладога каласынің солтүстік жағындағы Лоймола стстансасын азат етті. 1945 ж. Польша жерінде болып, Шығыс Померания операциясы барысында, 27 ақпанда Бублиц қаласын, ал 4 наурызда Кезлин қалсын алды. Данциг (Гданьск) қаласын алғаны үшін 28 наурызда дивизия Қызыл Ту орденімен марапатталды. Берлин операциясына қатысып, Дивенов, Свирке бұғаздары арқылы Балтық туғанндегі Узедом аралына жетті. 3 мамырда аралдағы Воллин қаласын, келесі күні жаудың әскери-теңіз базасы Свинемюнде қаласын алғаны үшін дивизияға Ленин ордені берілді. 7 мамырда жаудың соңғы күштерін талқандап, соғысты аяқтады. Дивизия 1945 ж. 28 маусымда таратылды.
Микаэл Рикфорс
Сольды альбомдар
•	Rickfors – 1986
Үш жүз оныншы атқыштар дивизиясы
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Микаэл Рикфорс
Сольды альбомдар
•	Vingar – 1988
Үш жүз оныншы атқыштар дивизиясы
Сілтемелер
Санат: Әскери іс Санат: Тарих
Микаэл Рикфорс
Сольды альбомдар
•	Judas River – 1991
•	Happy Man Don't Kill – 1997
•	Greatest Hits – 1999
•	Lush Life – 2004
•	Away Again – 2009
The Hollies
•	Romany (1972)
•	Out on the Road (1973)
Саид Ауита
1987 жылы 5000 метрге жүрһгіруден Римде өткен әлем чемпионатында топ жарды. 1989 жылы 3000 метрге кедергілерге жүгіруден әлем чемпионы атанды.
Микаэл Рикфорс
Grymlings (1990)
•	Grymlings vol. 2 (1992)
Саид Ауита
Жерорта теңізі ойындарының 4 дүркін чемпионы.
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Марокко жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан әлем чемпиондары Санат:1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:Марокко Олимпиада чемпиондары
Микаэл Рикфорс
Grymlings (1990)
•	Grymlings vol. 3 (2005)
Mobile Unit
•	Road Songs (2008)
Дереккөздер
Санат:Швеция музыканттары Санат:Швеция әншілері
Қантүзу мүшелері
Қантүзу мүшелері  (organa haemopoetica, organon— мүше, haima, haemo — қан және poiesis - түзу) — қан жасушалары түзілетін мүшелер. Қантүзу мүшелеріне сүйектің қызыл кемігі, тимус (айырша без), лимфа түйіндері, көкбауыр, құстарда фабриций қапшығы, ас қорыту және басқа да түтікше мүшелердің кілегейлі қабығында орналасқан лимфа түйіншелері (митоздықминдалина — бадамша без, ішек лимфа түйіншелері) жатады. Орталық қан жасау мүшелеріне сүйектің қызыл кемігі, тимус, фабриций қапшығы, ал қалғандары шеткі қан жасау мүшелеріне жатады. Қантүзу мүшелерінің негізін (строма) ретикулалы ұлпа, ал тимус пен тың-торлы эпителий құрайды. Қантүзу мүшелеріндегі діңгекті және жартылай діңгекті жасушалардан қан жасушалары (эритроциттер, лейкоциттер, тромбоциттер) дамиды. Қантүзу мүшелерінде — қантүзу процесімен қатар қорғаныс қызметі де іс жүзіне асады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Олимпиада ойындарындағы Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландия Австралиямен бірге Лондонда өткен жазғы Олимп ойындарына алғаш рет 1908 жылы қатысқан.Олар Австралазия атты біріккен команданы жіберген болатын.1912 жылы да Австралазия командасы екі елдің атынан Стокгольмада ойынға қатысқан.Тек 1920 жылы Антверпенде өткен ойындарға Жаңа Зеландия жеке команда болып барды.
Жаңа Зеландияның Монреалда өткен Олимпиадаға қатысуы үлкен жанжалды туғызды,26 Африка мемлекеттері ойынды шетқақпалады.Осындай жолмен олар Жаңа Зеландияның регби матчының ОАРда өткізілуіне қарсы екенін көрсетті.
Жаңа Зеландия 1964 Инсбрукте өткен ойынды санамағанда,1952 жылдан бастап барлық ойындарға қатысқан болатын.
Жалпы,Жаңа Зеландияның спортсмендеры 86 медальдің иегері болды.Бұл мемлекет үшін ең сәтті спорт түрі-жеңіл атлетика.Ал қысқы Олимп ойындары бойынша Жаңа Зеландия бірақ медаль ғана ала алды,алайда,Аннелиз Кобергер иеленген медалі-Оңтүстік Жер шарының алғашқы медалі болды.
Жаңа Зеландияның ҰОК-і 1911 жылы құрылды,ал ХОК оны 1919 жылы мойындады.
Дереккөздер
Санат:Олимпиада ойындарындағы Жаңа Зеландия
Сен-Жульен-ла-Женет
Коммунаның INSEE коды — 23203, пошта индексі — 23110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 242 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,32 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Денизли (ил)
Жағрафия
Денизли илінің шығысында — Афионкарахисар мен Бурдур, солтүстігінде — Күтахия, батысында — Маниса мен Айдын, оңтүстігінде —  Муғла.
Ешіл-Ырмак өзенінің орта ағысында орналасқан облыс (Қара теңіз бассейні).
Халқы
Халқы — 850 мың адам (2000), 907 мың адам (2007).
Ең ірі қаласы — Деңізлі (275 мың адам (2000)).
Әкімшілік бөлінуі
Денизли 19 ауданға бөлінеді. 500px|center
Экономика
Текстил өнеркәсібі. Марганец кенін байыту.
Сұлу жерлері
Санат:Түркия провинциялары
Улянды
Улянды — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы кент, Ташбулат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 90 адамды құрады. Пошта индексі — 453612, ОКАТО коды — 80201834006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Викингур (футбол клубы, Гота)
«Викингур» (фар. GÍ/LÍF Víkingur) — Фарер аралдарының Норагета елді мекеніндегі футбол клубы, 2008 жылы құрылған. Өз алаңындағф ойындарын "Сашпуджери" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 3000 адам. Қазіргі күнде Фарерлер жоғары дивизионында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:Фарер аралдары футбол клубтары
Пыжшор (Лой тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Наталия Рамос
Наталия Рамос (исп. Natalia Ramos, толық аты Мануэла Наталия Рамос, ағыл. Manuela Nathalia Ramos; туғ. 3–шілде 1992, Мадрид, Испания) — америкалық киноактриса және әнші. «Братц» және «Обитель Анубиса» фильмдері арқылы белгілі болды.
Өмірбаяны
Наталияның әкесі — испаниялық, анасы — австралиялық еврей. Ата–анасы музыкамен шұғылданады. Оның кіші інісі — Майкл бар. Ерте балаық шағында Наталияны музыка қызықтыра бастайды да ол ата–анасына көмектесе бастайды. Көп ұзамай Наталия актерлікке қызығады. Алғашқы рөлін ол 12 жасында алады. Бұл рөлді ол танымал «Замедленное развитие» телесериалында сомдайды. Кейін оған «Братц» фильміне түсу үшін ол Лос-Анджелеске көшеді. 16 жасында ол Беверли-Хиллзте мектеп бітіріп, Оңтүстік Калифорния университетіне түседі.
Фильмография
{| class="wikitable" ! Жыл !! Фильм !!Рөл !! Сипаттама !! Рөлдің маңыздылығы
Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/Наталия_Рамос Санат:Актерлер Санат:1992 жылы туғандар Санат:Испания әншілері
Кальцит
px400|thumb|Кальцит Кальцит– карбонаттар класының минералы. Химиялық формуласы CaCO3, құрамында аздаған Mg, Fe, Mn, Zn, Cо, Sr, Ba қоспалары болады. Тригональдық сингонияда кристалданады, жеке кристалдары ромбоэдр, скаленоэдр, қалақ пішінді масса құрап, тығыз және түйірлі, талшық, топырақ тәрізді масса және сталактит, сталагмит түрінде кездеседі. Қаттылығы 3, меншікті салмағы 2,8 г/см3, шыныдай жылтыр, морт сынғыш; түссіз, ақ және қоспаларына байланысты түсі өзгереді. Кальциттің Исландия шпаты , мәрмәр ониксі, атлас шпаты деген түрлері бар. Кальций гидротермальдық, метасоматикалық, жанартаулық тау жыныстарының қуыстары мен жарықтарында, карбонатиттерде, ультранегізді жыныстардың үгілу қыртысында, әктас, бор, мергель, мәрмәр құрамында кездеседі. Ол флотация әдісімен байытылады. Кальций құрылыста, металлургияда, химия өнеркәсібінде, электртехникада, т.б. салаларда қолданылады. Мәрмәр ониксі әшекейлік бұйымдар жасауда, ақаусыз мөлдір Исландия шпатының кристалдары оптикалық приборларда қолданылады.
Кальциттену
тау жынысытар құрамындағы кейбір минералдардың әр түрлі қосалқы процестер әсерінен кальцитпен алмасуы немесе тау жынысытағы ұралар мен жарыктардың жаңадан қалыптасқан кальцит минералымен дәнекерленуі.
Кальцитті сыртқы белгілерімен қатар оған HC1 тамызып ажыратады, сонда онан СО2 газы «қайнап» шығады. Жаратылысы. Қальцит бірнеше түрлі геологиялық жағдайларда пайда болады.
түрлері оптикада, құлпырма «ақтана» түрлері зергерлік-көркемдік істерде, мрамор скульптура ісінде, электротехникада т. б., бор жазуға, бояуға, құрылысқа, ізбестастар түрлі құрылыс ісінде, металлургияда, химиялық өндірістерде қолданылады.
Шет елдерде ол Исландияда, Италияда (Каррара кені), Грекияда т. б. бар.
Дереккөздер
Санат:Карбонат минералдар
Сильерос-де-ла-Бастида
Сильерос-де-ла-Бастида (Cilleros de la Bastida) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Франсия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,97 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 64 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Меанш-ду-Кампу
Меанш-ду-Кампу (Meãs do Campo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Монтемор-у-Велью муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1716 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 179,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Полиглот
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лингвистика
Ид-Яха (Се-Яха тармағы)
Ид-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Се-Яха өзенінің оң жағалауынан 182 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 92 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Нұралы Әжіғалиев
Нұралы Әжіғалиев (23.9.1939 ж. т., Исатай ауд., Бабан а.) — белгілі ақын. Жырлары биік азаматтық әуенмен ерекшеленеді. «Жаңғырығы жанымның» (1993), «Тағдырым осы таңдаған» (1999) атты өлең кітаптардың авторы. Исатай ауданының Құрметті азаматы.
Дереккөздер
Санат:Ақындар
Солтүстік Қазақстан мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты
«Солтүстік Қазақстан мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі («СолтҚазМӨҒЗИ» ЖШС) Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізеді және олардың нәтижелерін өндіріске енгізеді.
Негізгі миссиясы
Ауыл шаруашылығы жануарларының селекциясында, мал азығын өндіруде және азықтандыруда инновациялық шешімдерді әзірлеп енгізу арқылы, өндірілетін мал шаруашылығы өнімінің көлемін, сапасын және тиімділігін арттыруды ғылыми тұрғыдан қамтамасыз ету. 1962 жылы құрылған. 2008 жылдан бастап «ҚазАгроИнновация» АҚ құрамындағы ғылыми-зерттеу институты.
Ғылыми әлеуеті
Қазақстанның солтүстігінде мал азығын өндіруді жүргізу жүйесі, шөп тұқымын сеуіп өсіретін шабындықтар жасап қолдану, мүйізді қара малдың тұқымдық төлін өсіруді бағыттау, мүйізді қара малдан машинамен сүт сауу, мал табындарын өз төлі есебінен толықтыру, үй шаруашылықтарында және шаруа қожалықтары жағдайында шошқа етін өндіру, шаруа қожалықтары мен жеке аула шаруашылықтарында мал шаруашылығын тиімді жүргізу және т.б. көкейтесті мәселелер бойынша ұсынымдар әзірленіп шығарылды. Ғылыми жетістіктерді және озық тәжірибені насихаттау, ғалымдардың жетістіктеріне мемлекеттік билік пен инвесторлардың назарын аудару мақсатында, Қазақстанның солтүстігінде мал шаруашылығы мен жемшөп өндіруді жүргізудің ғылымды қажетсінетін қазіргі заманға лайық технологиялары бойынша басшыларға, мамандарға және тікелей ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге арналған ғылыми-зерттеу жобаларының, ұсынымдардың, авторлық куәліктердің, монографиялардың жинақтары баспадан шығарылды. Барлық бөлімдер мен зертханалар ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындауға арналған қажетті зертханалық-техникалық құрал-жабдықпен жарақтандырылған.
Негізгі ғылыми жетістіктері
Институттың ғалымдары мамандармен тығыз байланыс жасай отырып мыналарды шығарды:
Басшылық
Санат:Қазақстан ғылыми-зерттеу институттары
Ильфельд
Ильфельд (Ilfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Нордхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2954 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 62,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 62 022. Муниципалитеттің басшысы — Рене Шрётер-Аппенродт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Валин
100px|right 100px|right Валин — ақуыз молекуласы құрамында болатын амин қышқылы.
Химия формуласы:C5H11NO2
Дереккөздер
Санат:Аминқышқылдар
Фогтсбург (Кайзерштуль)
Фогтсбург (Кайзерштуль) (Vogtsburg im Kaiserstuhl) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Брайсгау-Жоғарғы Шварцвальд ауданының құрамына енеді.
Стойче Младенов
Стойчо Димитров Младенов (болг. Стойчо Димитров Младенов, 12 сәуір 1957, Плоски, Болгария) — Болгариялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. Болгария Ұлттық футбол құрамасы сапында 1986 жылғы әлем чемпионатына қатысты.
Фогтсбург (Кайзерштуль)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5680 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 37,4 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 15 133. Қаланың басшысы — Габриль Швайцер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Стойче Младенов
2017-20 жылдары "Қайсар" футбол клубын жаттықтырды.
Дереккөздер
Санат:Болгария футболшылары Санат:Болгария Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ЦСКА София ФК ойыншылары Санат:Беленсениш ФК ойыншылары Санат:Витория Сетубал ФК ойыншылары Санат:Болгария футбол жаттықтырушылары Санат:Болгария Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Белененсиш ФК жаттықтырушылары Санат:ЦСКА Софья ФК жаттықтырушылары Санат:Атырау ФК жаттықтырушылары Санат:Қайсар ФК жаттықтырушылары
NGC 33
NGC 33 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 9 қыркүйекте Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 33 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Кирбажу
Кирбажу (Quirbajou) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11306, пошта индексі — 11500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Хорошилкина аспабы
Хорошилкина аспабы . Екі бөліктен тұратын, ортаңғы таңдай жігін ашу арқылы үстіңгі жақ сүйегін тез арада кеңітіп, механикалық емдеуді іске асыратын аспап түрі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Сен-Ле-ла-Форе
Сен-Ле-ла-Форе (Saint-Leu-la-Forêt) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95563, пошта индексі — 95320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14783 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2810,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Қан-хорионды ұрықжолдас
Қан-хорионды ұрықжолдас — адамға, маймылдарға, кейбір жәндікжегіштерге, қолқанаттыларға, кеміргіштерге тән. Алланто-хорион бүрлері жатырдың кілегейлі қабығы эпителий қабатын, одан кейінгі өзіндік тақташаны, қан тамырлары қабырғаларын бұзып өтіп, қан капиллярларының ішіндегі қанмен сыртынан тікелей жуылып жатады. Плацентаның бұл түрі ұрық пен ене организмінің тығыз байланысын қамтамасыз етеді. Туғаннан кейін, хорион бүрлерінің жатыр эндометрийі кірмелерінен ажырауы кезінде, қан капиллярларының қабырғалары бүтіндігінің бұзылуына байланысты ұрғашы жануарлар жыныс жолдарынан қанның ағуы қалыпты жағдай. Бірақ, қан тез арада тоқтайды да, жатыр эндометрийінің бұзылған қабаттары регенерация процесі арқылы жедел қалпына келеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Қарамырза (ойын)
«Қарамырза» — ойыны басталмас бұрын ойыншылардың алдын ала өзара келісулері бойынша белгіленген ереже хабарланылып қойылады. Біраз уақыттан соң жүргізуші ойнаушыларға бірден «Ойнаймыз» дейді. Барлығы «Ойнаймыз» деп дабырласып отырып, қатарлас отырған бірі екіншісіне «Ассалаумағалейкум, қарамырза»— деп қалады. Сәлем алушы байқамай «Уағалайкуммуссәләм»,— дейді. Ал ойын тәртібі бойынша «Уағалайкуммуссәләм, бірінші қарамырза»—деп жауап беруі керек. Олай демеген әлгі адам жазаланады да, айып тартады.
Сөйтіп, аздан соң ойыншылар дұрыс жауап бергендері — «Тазалар» деп, дұрыс жуап бермегендері—«Қаралар» болып екі топқа бөлінеді. Содан «Тазалар» «келісіп», «Қараларға» жаза белгілейді. «Қаралар» өнерлерін көрсетіп, жазасын орындаған соң, ойын қайта басталады да, одан әрі жалғаса береді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Қорымдар
Қорымдар — таулардың етегі мен беткейлерінде тау жыныстарының үгілуінен және бұзылуынан пайда болатын кесек тастар жиынтығы. Беткейлердің төменгі, кейде орта бөлектерін жауып жатады. Көлемі жағынан нашар сортталған, қырлы материалдан тұрады.Олар физикалық және аяздық үгілу нәтижесінде және ауырлық күшінің әсерінен беткеймен төмен қарай біртіндеп сырғи отырып тас өзендерін түзуі мүмкін. Қорымдық беткейлерде жоғарыдан төмен қарай денудациялық немесе қорымдық беткейді, қорымдық науаны және қорымдық қонысты ажыратуға болады. Қорымдар әдетте, орманның жоғарғы шекарасынан жоғары орналасқан биік тауларға тән. Термин көбінесе Сібірде, Қазақстанда, Орта Азияда тараған. Кейбір географиялық атаулардың құрамына енеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Үстеме терраса, сүйеме терраса
Үстеме терраса, сүйеме терраса — ежелгі аллювийлік террасаның үстіне арнайы қондырылған тасындылар қабаты сияқты көрінетін аккумуляциялық өзен террасасы. Үстеме терраса түпкі жағалардың шеттеріне немесе өзінен бұрынғы террасаларға сүйене орналасқан.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Аний типті туф
Аний типті туф - қүрамында лава мен пемзаның сынықтары көп жанартаулық туфтың бір түрі. Сынықтарының пішіні қабысқан линза тәрізді және үсақ түйірлі, кейбіреулері ғана 4—8 см-ге жетеді. Түсі — сары.
Дереккөздер
Санат:Геология
Корей диаспорасы
Корей диаспорасына 7 млн-дай Кореядан тыс өмір сүретін корейлер кіреді. Бестен төрті - 3 елді мекендеген: Қытай, Жапония и АҚШ. Жаңа Зеландияда, Қазақстанда, Канадада, Өзбекстанда және Аустралияда халықының 0,5 % корей мигранттар құрайды
Қазақстандағы корей диаспорасы
Қазақ халқының болмыс-бітімімен біте қайнасып, тұрмыс-тіршілігі ортақ бір арнаға тоғысқан корейлердің өзіндік ұлт ретіндегі мәдени құндылықтары біздің елде де қалыптасып келеді. Өзіндік өрнектерімен, ұлттық болмысымен, ұлттық киімдерінің айрықша үлгісімен, барша халықтар дастарханының сүйікті мәзіріне айналған асханасымен ерекшеленетін корей халқының мәдени құндылықтары қазақ елінде де тарғыл жолмен дамып келеді.
Жалпы, тарихи отанында корейліктер
Тарихы
1939 жылғы депортация салдарынан Қазақстанға 96453 корей күштеп көшірілген .. Олардың көпшілігі Қызылорда облысы мен бұрынғы Талдықорған облысының Қаратал, Көксу аудандарына орналасқан. Жолдан әбден қажып, қалжыраған корей ұлтын қазақтар болмысына сай құшағын айқара ашып, емін-жарқын көңіл күймен қарсы алды. . . Қаншама қайғы-қасірет пен қуғын-сүргінді басынан өткерген қазақ халқы тағдырлас корей халқының жан батпанын тереңінен түсініп, бауырына басты. Сол уақыттан бері корейлерден бірнеше ұрпақ тарады, бүгінде олар осыншама ыстық ықылас пен аса мейірбандылық танытқан қазақ жұртының, қазақ елі мен жеріне адал қызмет етіп жүрген, кез келген салада өзіндік үлесі бар ел азаматтары болып отыр. Олардың ұрпақтары бүгінде Қазақстанды өз Отаны санайды. Саны аз болғанымен (халықтың 1%-нен аз) корейлер ұлт ретіндегі болмыс-бітімін ғана сақтап қалмай, ұлттық-мәдени орталықтар арқылы өздерінің ұлт ретіндегі ерекшеліктерін өз елінен жырақта насихаттап жүрген бірегей ұлттардың санатында.
1990 жылы Алматы қаласында Қазақстан корейлерінің құрылтай съезі өтті, онда корей мәдени орталықтарының Республикалық қауымдастығы құрылды. Кейіннен ол Корей мәдени орталықтарының Қауымдастығы деп өзгертілді. Қауымдастықты Юрий Андреевич Цхай басқарды. Барлық облыстарда дерлік ана тілін үйрену бойынша топтар, көркемөнерпаздар ұжымы құрылған. Алматы қаласындағы Корей Республикасының білім беру Министрлігінің білім беру мекемесі Білім беру Орталығы ашылған алғашқы күндерінен бастап мәдени орталықтарға зор көмек көрсетуде. Қауымдастық корей өнері фестивальдарын өткізіп отырады, жалпы білім беретін мектептердің оқушылары мен жоғары оқу орындарының студенттері арасында тілді жетік білу бойынша республикалық сайыстар ұйымдастырылып тұрады. Сайыстың жеңімпаздары Халықаралық сайысқа қатысу үшін Тэджон қаласына жіберіледі. Корей тілінің оқытушылары Корея Республикасының жоғары оқу орындарында машықтанудан өтіп тұрады. Қазақстанның республикалық радиохабарларында 20 жылдан астам уақыттан бері корей тілінде хабарлар шығып тұрады. «Коре ильбо» республикалық газеті шығарылады. Халықаралық байланыстар мен ынтымақтастықтар кең өріс алуда, негізінен – Корея Республикасының радио және теледидар Корпорациясымен. Қазақстан корейлерінің Қауымдастығы ұлттық мәдениетті қайта өрлету мен дамытуға, халықтар арасындағы достықты нығайтуға, этносаралық келісімді сақтауға ұмтылады. Маңызды міндеттерінің бірі –халықаралық мәдени және экономикалық байланыстарды орнату және дамыту. Ұрпақтар сабақтастығына, жастар қозғалысын дамытуға көп көңіл бөлінеді.
Қазір Қазақстанда 99665 корей бар, оның 14097-і Қарағанды облысында. Қарағанды облысында корейлердің көп шоғыры орналасқандықтан, ол жерде Қарағанды облыстық корей мәдени орталығы ашылған. Ол 1989 жылдың қыркүйегінде құрылған. Қоғамдық ұйымның негізгі міндеті – корей мәдениеті мен тілін, салт-дәстүрін одан әрі дамытып, жаңғырту, қоғамның демократиялық жаңаруына диаспораның белсенділігін көтеруге көмек беру. Орталықтың басты жетістігі оның жоғары беделі, жинақталған тәжірибе, ұрпақтар жалғастығын бекітетін, үлкендерге, ана тілі мен мәдениетіне құрмет көрсетуге тәрбиелейтін дәстүрлер. Орталықтың бірден-бір ұжымы немесе құрылымы он бес жылдың ішінде өз қызметін тоқтатқан емес. Орталықтың негізгі қазынасы адамдар, оның активін уақыт сынынан өткен адамдар құрайды. Соның заңды жалғасы ретінде 2003 жылы "Мугунхва" фольклорлық ансамблі "халықтық" атағын алды. Филиалдың қасында, сондай-ақ Қарағандының үш мектебі мен екі жоғары оқу орнында Қазақстан корейлері қауымдастығының Қарағанды филиалының көмегімен корей тілін оқыту іске асырылады. Осы мақсат үшін Корей Республикасы елшілігі жанындағы ағарту орталығынан оқыған филиал активтерінен төрт оқытушы даярланды. Сабақ беруге Корей Республикасынан келген еріктілер тартылды. Филиалдың жанынан ардагерлер хоры, "Киппым" би тобы құрылып, жұмыс жасайды. Көркем өнерпаздар ұжымдарының мүшелері қалалық, облыстық, республикалық ұлттық мәдени фестивальдарға үнемі қатысады. Филиал түрлі шараларды тұрақты өткізеді, оның көбі дәстүрге айналды. Солардың ішінде ай күнтізбесі бойынша Жаңа жылды тойлау, қыздар мен ұлдардың мерекесі ерекше орын алады. Поэзиялық атау алған "Өмірдің күзі" мерекесі қариялар күніне арналған. Филиалдың жұмысы орталықтың құрылымын одан әрі жетілдіруге арналған. Қазақстан Республикасы үкіметінің іс-әрекет бағдарламасына сәйкес басым бағыттар анықталған. Мысалы, филиалда "Кемеңгерлер алқасының" басшылығымен аға ұрпақпен жұмыс жүргізіледі. Жастарды тәрбиелеу Қазақстан корейлері республикалық қауымдастығы мен Қазақстан корейлері жастар қозғалысының бағдарламасы арқылы іске асырылады. Оқушылар арасындағы "Жеткіншек көшбасшы" республикалық іріктеу турына жыл сайын Қарағанды тұратын корей ұлтының өкілдері арасынан 100 оқушы қатысады. Корея республикасы елшілігінің "КАХАК" НТО мен Қарағанды филиалының көмегімен ҚКҚ-ның атаулы стипендиясын алу үшін студенттік конкурс өткізіліп келеді. Онда КарМУ, КарМТУ мен "Лингва" тіл мен аударма институтының студенттері жеңімпаз атанды. Қарағанды филиалы республикада бірінші болып шағын және орта бизнес кәсіпкерлерінің слетін өткізіп, экономикалық кеңес құрып, Қазақстан корейлері қауымдастығына ҚКҚ-ның қасынан экономикалық кеңес құру ұсынысымен шықты. Корейлер, бастапқы атауы – чосен-саран. Корей тілі кейінгі уақытқа дейін оқшауланған тіл болып келді, яғни ешқандай лингвистикалық топқа енбеген. Оның шығуы жайында түрлі жорамалдар бар.
Салт-дәстүрлері
Көктемнің басы мен егін салу кезін де көңілді өткізген. Ал егін жинау орақ басталу кезінде жаңа егіннің өнімінен түрлі тағам даярлап ұлттық ойындар мен той өткізуді дәстүр еткен.
Досизм де Кореяда ежелгі заманда пайда болған. Бірақ бұл діни-дүниетанымдық ағым айқын ұйымдастырылып рәсімделген жоқ, сонда да оның әсері күні бүгінге дейін тән мен жанның саулығы, мәңгі өмірге ұмтылыс, ұзақ өмір мен бақыт тілеуде байқалады. Қазақстандағы корей диаспорасының басқа этностардан айырмашылығы өздерінің тарихи отанына көшіп кетушілердің жоқтығы болып табылады. Жас корейліктердің аз бөлігі ғана Корея Республикасына оқуға немесе жұмыс істеуге уақытша кетіп жатыр. Ал тұрақты өмір сүруге тек қана бірнеше ондаған адамдар кетіп жатыр. Корейліктер балалардың өмірінің басталуын, оның бір жасқа толу жасын есептейді. Осы кезден бастап қана бала толыққанды адам болып есептеледі. Балалардың әрқайсысының бір жасқа толуын міндетті түрде атап өту керек, егер атап өтілмесе, онда ержеткенде баланың үйлену тойын, мерейтойын және т.б. тойларын атап өтуге болмайды. Сондықтан да ата-аналар балаларының бір жасын атап өтуге тырысады.
Қазақстандық корейлер де корейліктер де олардың ата-бабалары сияқты некеге тұруға ерекше мән береді. Бұл адамның өміріндегі төрт басты оқиғаның бірі және салтанатты түрде өткізіліп, оған барлық руластарының назары аударылады. Неке алдында құда түсу рәсімі өтеді. Күйеу жігіт руластарының ішіндегі үлкендері – әкесі, үлкен ағасы, кейбір жағдайда ғана күйеу жігіттің анасы құда бола алады. Қалыңдықтың ата-анасының келісімін, екі жақ ченчи – некелестіру рәсімін өткізуге келіседі, некелесуді толығымен күйеу жігіт қаржыландырады, бірақ ол қалыңдықтың үйінде өтеді. Ченчи рәсіміне күйеу жігіт пен қалыңдықтың жақын туыстары мен достары шақырылады. Қалыңдықтың туыстарына ерлі-зайыптылар арасындағы адалдықтың белгісі ретінде – қаз, күріштің желімді сортынан жасалған ерекше нан – чалпыпэги, сонымен қатар ақ күріш шелпектер – тимпени ұсыну міндетті болып есептеледі.
Корейлер отбасындағы қарт адамдарды құрметтеп, балалары олардың мерейтойларын тойлайды. Соның ішінде ең маңыздысы балалардың ата-анасының 61 жасқа толу мерейтойын тойлауы болып табылады. Бұл мерейтой егер отбасындағы балалардың барлығы ер жетіп, отбасын құрып, олардың тойлары жасалып, отбасында ешқандай қайғылы жағдай болмаса ғана тойланады. Егер ондай болмаса, мерейтой кейінге қалдырылып 2, 4, 6 жылдан кейін тойланады. Корейліктердің дәстүрлі тағамдары өсімдік тағамдар – жарма мен көкөністен жасалған тағамдар басым болып табылады. Корейліктердің тағамдары Шығыс, Оңтүстік-Шығыс Азияның көптеген басқа халықтары сияқты күріш басым өнімді құрайды, күріштен (пап, паби) буға тұзсыз пісірілген ботқалар пісіріледі.Республикада корейлердің музыкалық комедия театры жұмыс істейді. Корей тілінде газеттер мен кітаптар шығады.
Жалпы, корей ұлты өзінің тарихи отанында-ақ егін шаруашылығымен айналысқан. Олар көбінесе күріш, арпа, тары, бұршақ дақылдарын, бау-бақша мен көкөніс егеді. Жібек құртын өсіреді. Қыш-құмыра жасау, балташылық, тоқымашылық, тұрмысқа қажетті бұйымдарды қамыстан, сабаннан жасап пайдаланады. Бүгінде Қазақстанда тұратын корей ұлты өзінің еңбексүйгіштігімен, тиянықтылығымен, білімқорлығымен ерекшеленеді. Қазақстанда тұратын коре сарам корейлерінің ұлттық киімі көбінесе ақ матадан тігіледі. Ерлер кең балақ шалбар, күртеше, халат киеді. Мереке күндері қыз балалар қызыл түсті юбка және ашық қызыл түсті кофта киеді. Балалар киімдері де пішілуі мен тігілуі жағынан үлкендердің киімдерінен көп өзгешелігі болмайды. Ерте кезде корей шаруалары аяқтарына жуан иірілген жіптен немесе қамыстан тоқылған сандал, ал жауынды күндері өкшесі биік етіліп ағаштан ойылып жасалған аяқ киім киетін болған. Мысалы орыс мұжықтары шіліктен шәркей тоқып кисе, қазақтар мал терісінен жасалған шәркейді пайдаланған. Сол сияқты корейлер былғарыдан тігілген аяқ киімдермен қатар резеңкеден жасалған аяқ киімдерді (оны комус деп атаған) пайдаланған. Бұл аяқ киімдерді олар әлі күнге дейін Қазақстанда болатын түрлі ұлттық іс-шараларда киіп жүр. Ерлердің сабаннан немесе жұқа киізден бас киімі – шляпа бүгінге дейін өзінің ұлттық мән-мағынасын жойған жоқ. Оларды көбінесе жастар жағы киюге әуес келеді. Корейлердің садақ тарту жарысы, белбеу тақпай күресу, матадан жасалған белбеу тағып күресу секілді ұлттық ойындары мен спорт жарыстары мереке қарсаңында дәстүрлі түрде өткізіліп отырады. Жалпы, корейлердің осы тұстағы дәстүрлі ұлттық ойындары қазақ халқының төл ойындарына ұқсас келеді. Қазіргі кезде жоғарыда аталған ойындарға қоса спорттың жеңіл атлетика, футбол, волейбол, шаңғы, коньки тебу түрлері қосылған. Корейдің дәстүрлі фольклорлық шығармалары, халық әндері, ертегі-аңыздары сақталған. Музыкасы мен би өнері дамыған. Кең тараған музыкалық аспабына комунго, паягым, флейта, барабан жатады.
Тілі
Корей тілі – Азияның ежелгі тілдеріне жататын оқшауланған тіл. Кореяның Қытаймен көршілес орналасқандықтан осы елмен байланыс жасайтын болған, өз жазулары болмағандықтан корейліктер мың жылдан аса уақыт қытай иероглифтерін пайдаланған. Қазіргі корей тілінің негізін салушы Джу Си Гень (1876-1914 жж.) болып табылады. Ол өзінің қысқа өмірін корей ұлттық тілінің бекітілуіне арнаған болатын.
Корей тілінің бірегей фонетикасы, түсінікті грамматикасы мен бай лексикасы бар. Корей жазуы әріптік-буындық және солдан оңға қарай жазылады. Әліпбиі 14 дауыссыз, 10 дауысты әріптерден тұрады. Корей ұлтының дәстүрлі қолөнеріне – қыш өндіру, лак бұйымдары, сабаннан тоқу және т.б жатады.
Дереккөздер
Санат:Корея тарихы Санат:Халықтар