cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тейшебаини
Тейшебаини – көне қала. Ертедегі Урарту мемлекетінің астанасы. “Тейшеба” атты соғыс құдайының есімімен аталған. 20 ғасырдың 1-жартысындағы зерттеулер барысында Ереван қаласы аумағындағы Кармир-Блур төбесінен анықталған. 1936 жылы геолог А.П. Демехин осы төбеден белгісіз жазуы бар тас сынығын тауып, археологтарға тапсырды. 1939 жылы Ленинград (Санкт-Петербург) және Ереван ғалымдары бірлескен археологиялық экспедициясы (жетекшісі Б.Б. Пиотровский) аталмыш төбеде бірнеше жылдарға созылған қазба жұмыстарын бастады. Зерттеу кезінде табылған “Русы, Аргиштидің ұлы, Тейшебаини қаласының қамалы” деген сына жазуы бар қоладан жасалған есік тиегі, Тейшеба құдайдың қола мүсіні Тейшебаинидың нақты орнын көрсетіп берді. Тейшебаини қамалы үлкен ауласы 4 га жерді алып жатқан алып құрылыс болған. Қабырғаларының қалыңдығы 3,5 м-ге, биіктігі 7 м-ге жеткен. Құрылыстары ассириялық үлгіде салынған. Оларды көтеруге ұзындығы 50 см-ден асатын қам кірпіштер қолданылған. Қамалдың төменгі қабаты толықтай сақталып, археологтар одан төбесін бөренемен жапқан әр түрлі көлемдегі 150-дей бөлме тапты. Екінші қабаттағы көптеген бөлмелер базальттан тұрғызылған. Қазба барысында Тейшебаини тұрғындарының егіншілікпен, бау-бақша өсірумен және мал шаруашылығымен айналысқандығын айғақтайтын сан алуан тұрмыстық заттар алынды. Қамалдың әр түрлі бөлігінен 8 шарап қоймасы анықталған. Оларда сыйымд. 800 – 1200 л 400 карас сақталған. Шарап, сыра, дәнді дақылдар сақтауға арналған құмыралар көптігі сонша, бір бөлмеден ғана археологтар сыйымдылығы 2 – 6 л 1036 құмыра тапқан. Ғалымдардың есептеуінше Тейшебаинида 4 – 5 мың га егістіктен алынған өнім сақталған. Бірнеше металл өңдейтін шеберхана орындарынан қола мен темірден жасалған еңбек құралдары, әшекей бұйымдар, металл қалыптар, құйма формалары шықты. Тұрғын үйлерден темір орақтар мен кетпендер, тас диірмендер, күректер, пышақтар көптеп кездескен. Қару-жарақтардың (семсер, қанжар, найза, жебе ұшы) кейбірінде Урарту патшаларының жазбалары бар. Тейшебаинидан урартулық шеберлердің өнімдерінен басқа Мысырда жасалынған Сохмет құдай мүсіні мен қасиетті қоңыздар бейнеленген заттар, ассириялық моншақтар, қола ыдыстар, т.б. бұйымдардың табылуы мемлекеттің мәдени-саяси байланыстарын көрсетеді. Тейшебаиниде сақ-скиф бұйымдары (ауыздық, жүген, моншақ, жебе ұштары, т.б.) да көптеп ұшырасады. Ғалымдар Тейшебаиниді сақ-скифтер шілде айының соңында немесе тамыздың алғашқы жартысында басып алған деп есептейді. Өйткені қала қабырғаларынан скиф жебе ұштары өте көп кездескен. Бұл шабуылдан соң қала өмір сүруін тоқтатты.
Сілтемелер
Санат:Тарих
Хосе Холебас
Иосиф Хосе Ллойд Холебас (грек. Ιωσήφ Χολέβας, нем. José Holebas; 1984 жылы 27 маусымда Ашаффенбург қаласында туылды) — грекиялық футболшы, италияндық «Уотфорд » футбол клубының сол қапталдағы қорғаушысы.
Клубтық мансабы
нобай|солға|«Мюнхен 1860» сатысында Әкесі — грек, анасы — неміс пен уругвай тұқымынан. Хосе алғашында неміс Ашаффенбург клубында өнер көрсете бастады. Холебас футболмен Германияның мектептерінде шұғылдана бастады. 2002 жылы «Мюнхен 1860» академиясына қабылданып, команданың қосалқы да, негізгі де құрамында өнер көрсетті. Хосе тек қана сол қапталдағы қорғаушы позициясында ғана емес, сондай-ақ шабуылдаушы позициясында да ойнады. Негізгі құрам үшін 31 матч өткізіп, Бундеслиганың 2-ші чемпионатында 4 гол соқса, Германия Кубогі турнирінде 3 голмен ерекшеленді.
Ұлттық құрамадағы мансабы
2010 жылы Грекияның азаматтығын алғаннан кейін, Холебас — Грекия ұлттық құрамасының капитаны атанды. Грекияның бас бапкері Фернанду Сантуш оны Ресей мен Румыния құрамаларына қарсы ойындарға шақырып, Хосе 2011 жылы 11 қарашада Ресеймен ойында алаңға алғаш рет шықты.
Сілтемелер
Санат:Грекия футболшылары Санат:Грекия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Мюнхен-1860 ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары Санат:Уотфорд ФК ойыншылары
Кабурчак (Кондома тармағы)
Кабурчак — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кондома өзенінің оң жағалауынан 212 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кондома. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мәтіналғы
Мәтіналғы – суреттің немесе фотосуреттің компьютерде сақтауға болатын дәл электрондық көшірмесін жасау үшін қолданылатын құрылғы.
Санат:Компьютерлік деректер енгізу құрылғылар Санат:Кеңсе жабдықтамасы
Олимпиялық символика
Олимпиялық символика, Олимпиялық қозғалыстың белгілерінің жүйесі. Олардың қатарына: Олимпиялық ұран, Олимпиялық белгі және Олимпиялық ту жатады. Бұлардың барлығы ХОК-тың меншігі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Олимпиада ойындары
Бубон
Бубон (Bubon - пах- шап, бубон- шошыған бездер шоғы)- бубон, шошыған без шоқтары. Шап маңының немесе сирегірек басқа аймақтардың лимфа түйіндерінің қабынып ұлғаюы. Мерез бубоны, оба бубоны.
Тұмар көшесі (Алматы)
right|thumb|Тұмар Көшеге Тұмар шартты атауы (Алматы қаласы мәслихатының 2.07.2008 № 115 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.07.2008 № 3/552 қаулысы) берілген.
Бубон
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Тұмар көшесі (Алматы)
Көше Әуезов ауданының «Құрылысшы» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1000 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Пернетақта
350 px|thumb|Қазақ [[пернетақта жаймасы (Ё әрпі әдетте орыс жаймасына көшіп теріледі)]] Пернетақта — компьютерге ақпарат енгізу және оның жұмысын басқаруға арналған арнайы құрылғы. Әзірге компьютерге адамның дауысын таныту міндеті жеткілікті дәрежеде орындалған жоқ, сондықтан пернетақта – пайдаланылушылардың компьютерге әріптік – сандық ақпаратты енгізудің негізгі тәсілі болып келеді.
Қазіргі таңда кеңінен тараған Windows-қа лайықталған пернетақта 104 пернеден (клавиштен) тұрады, оның екеуі – Windows терезелері бейнеленген пернелер. Пернетақтаның әр бір пернесі оймақтай (механикалық немесе мембраналық) ажыратып – қосқышқа арналған қақпақ болып табылады.
Пернетақтадағы шағын микропроцессор осы ажыратып – қосқыштардың қалып күйін қадағалап отырып, әр бір перне басылып, қайта жіберілген кезде компьютерге сәйкес хабарды (үзуді) жөнелтеді, ал компьютердің (амалдық жүйенің) бағдарламасы бұл хабарларды өңдейді.
Пернетақта 4 бөлікке бөлінген : әріптік сандық бөлік; жүгіргіні басқару және мәтіндік түзету пернелері ; жетелік пернелер; сандық бөлік.
Пернетақта (Клавиатура; keyboard) — 1) компьютерге мәліметтер мен командаларды енгізуге арналған құрылғы. Ол пернелерден тұрады, оның көмегімен сандық және мәтіндік ақпараттарды немесе түрлі командаларды енгізуге болады. Пернені басқанда, осыған сәйкес жазылған символ немесе басқа амал орындалады. Қазіргі кезде көптеген компьютердің пернетақталары 101 пернеден, бірнеше жарық индикатордан тұрады. Олар перненің жұмыс режімдері туралы хабар беріп отырады. Пернетақтада мыналар бар: а) жазба машиналарының стандартты цифлары бар пернелер, латын және орыс әріптері мен тыныс белгілері; ә) кішкене цифрлық пернетақта; б) редакциялайтын пернелер; в) меңзерді басқару пернесі; г) қызметтік пернелер; ғ) арнаулы пернелер. Әріптік-цифрлық пернелер негізінде операциялық жүйелердің командалары мен мәтіндерін енгізу үшін пайдаланылады. Кіші цифрлық пернетақталар негізгі пернетақталардағы цифрларды қайталайды және ол сандық мәліметтерді енгізу үшін ыңғайлы. Редакциялайтын пернелер мен меңзерді басқару пернелері экранға шыққан ақпараттармен жұмыс істеу үшін пайдаланылады. Қызметтік пернелер есептеу жүйесінің түрлі міндеттерін немесе жеке программаларды басқаруға арналған. Арнаулы пернелер компьютерлерді басқару және пернетақта режімдерін орындау үшін қажет; 2) түрлі операцияларды басқару және мәліметтерді енгізу мен редакциялауға пайдаланылатын белгілі бір тәртіппен орналасқан пернелер жиынтығы. Компьютердің пернетақтасы — үлгіқалыпты қосқыш орны бар және жүйелік тақшамен байланысқан тізбекті интерфейсі бар біркелкіленген құрылғы. Оларда 83 (84), 101 (102), 104 (105) немесе 122 перне болады.
Пернелердің түрлері
Пернетақта пернелері атқаратын қызметіне қатысты келесідей топтарға бөлінеді:
Үш негізгі қосымша пернелер:
Дереккөздер
Санат:Пернетақта
Бокстан екінші жартылай жеңіл салмақта әлем чемпиондарының тізімі
Бокстан 2-ші жартылай жеңіл салмақта чемпион  — атақ, спортшы-боксшыларға беріледі.
Қазіргі уақытта атақты бере алатын ұйымдар
Ұйымдар құрылғанға дейін абсолютті берілген.
Сілтемелер
*Екінші жартылай жеңіл Екінші жартылай жеңіл
2027 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:2027 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:2027 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Коллоидтық химия
Коллоидтық химия – дисперстік жүйелер мен фазалардың бөліну беттерінде болатын беттік құбылыстарды зерттейтін ғылым саласы. Коллоидтық химия физикалық химияның күрделі бір бөлімі болып қалыптасты, 19 ғасырдың 60-жылдарында жеке ғылым саласына айналды.
Қазіргі коллоидтық химия - бұл химия, физика, биология тоғысында орналасқан ғылым. Коллоидтық химияның арнайы пәнаралық позициясына ағылшын тіліндегі әдебиеттерде «коллоидтық ғылым» (ағылш. Коллоидтық ғылым) немесе «ғылым туралы интерфейс» (ағылш. Interface science) деген атаулар жиі қойылатындығы баса назар аударылады.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Ромуло Соуза Орестес Калдейра
Ромуло Соуза Орестес Калдейра (порт. Rômulo Souza Orestes Caldeira; т.ж. 22 мамыр 1987 жыл Пелотас, Бразилия) — жартылай қорғаныс шебіндегі бразилиялық ойыншы. Қазіргі таңда италияндық "Ювентус" сапында өнер көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Бразилия футболшылары
Төлек
Төлек – жоңғар шапқыншылығына қарсы күрескен қазақ батыры, қолбасшы. 17 ғасырдың аяғы – 18 ғасырдың алғашқы жартысында өмір сүрген. Руы - Бағаналы Шүрте. Ол өзінің замандастары Өтеген, Қабанбай, Бөгенбай, Наурызбай, Райымбек, Қойгелді, Сәмен, Шінет сияқты жаужүрек батырлармен тізе қосып, қазақ жерін жоңғар басқыншыларынан азат етуге белсене қатысқан. Ақын Тілеміс Есболұлы Төлектің ерлік істерін жырға қосқан.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қазақ батырлары
Финал
Финал (finale, finis) - әдеби шығарманың аяқтамасы, ең соңғы эпизоды, суреттемесі. Көркем әдебиет шығармаларын зерттегенде бұған ерекше мән беріледі, өйткені басталып, өрістеп, деңгейіне жетіп шиеленісіп, ақырына жеткен сюжет фабуланың соңғы түйіні болады. Және жеке тараулардың, бөліктердің аяқталып бітуі шартты түрде болады, себебі оны не олай, не бұлай дамытып әкетуге келесі бөлімдерде мүмкіндік бар, шығарманың ең соңында барлық түйіндер бір жерге тоғысып, әбден тиянақталып бітеді. Сондықтан шығарманың аяқтамасы оның идеялық мазмұнын айқындау жағынан ерекше маңызды, салмақты. Әсіресе, эпостық, драмалық шығармаларда бұл айқын байқалады. Әрине, әр жазушы, шығарманың көркемдік шешімін тауып, өзінше тәмамдайды. Бірақ, қайткен күнде де бүкіл шығарма мазмұнының тетігіндей шығарма логикалық тиянақтылық табатындай соңғы шешім болуға тиіс.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:Мәдениет
Практикалық философия
thumb|right|250px|[[Франц фон Стук, Сизиф (1920). Альберт Камю Сизиф туралы аңызды қазіргі адам сезінетін өмір мағынасыздығын бейнелеу үшін қолданған. Сизиф кездейсоқ, хаотикалық әлемде өз өмірінің абсурдтығын болжайды.]] Практикалық философия (Practical philosophy) — қазіргі замандық Философияны бөлу жүйесінде теориялық философияға салыстырмалы философия тармағы болып, ол Аристотельдің натурфилософия және мораль философиясы категориясынан бастау алады. Теориялық философияда объекті теория болса, Практикалық философия практиканы объект етеді, немесе практикалық мақсатты көздейді.
Жалпы шолу
Швецияда және Финляндияда теориялық және практикалық философия курстары бөлек оқытылады және бөлек дәреже тағайындалған. Басқа елдерде де осындай схема қолданылуы мүмкін, мысалы кейбір Шотландия университеттері, олар философияны логика, метафизика және этикаға бөледі; бірақ әлемнің көптеген университеттерінде философия жеке біртұтас пән ретінде оқытылады. Дегенмен, Швецияның кейбір университеттерінде біртұтас философия пәні бар, мысалы Сёдертёрн университеті (Södertörns Högskola).
Практикалық философия пәндері
Практикалық философия пәндеріне мысалдар:
Философиялық кеңес
Практикалық философия сондай-ақ күнделікті өмірде философия мен философиялық техниканы қолдануды білдіреді. Оның формалары әртүрлі, яғни рефлексиялық практика, тұлғалық философиялық ойлау және философиялық кеңес қатарлыларды қамтиды.
Философиялық кеңестің мысалдары:
Дереккөздер
Санат:Философиялық бағыттар мен мектептер Санат:Философия Санат:Философиялық ағымдар
Нұрмат Нарманұлы Мырзабаев
Нұрмат Нарманұлы Мырзабаев (11 қараша, 1972, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, бапкер. Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының қорғаныс шебінде ойнаған.
Карьерасы
Карьерасында "Тараз", "Аксесс-Есіл" (Қазіргі "Қызылжар"), "Ертіс", "Ақтөбе" клубтарында доп тепті. 1996 және 2002 жылы Қазақстан чемпионы атанды. 2007 жылы туған клубы Таразда ойнап жүріп футболшылық карьерасын аяқтады. Қазір бапкерлікпен айналысады.
Ұлттық құрама сапында 1998-2003 жылдар аралығында ойнады. 16 кездесуде алаңға шықты. Тұңғыш рет 1998 жылы бапкер Сергей Гороховодацкийдің кезінде шақырылып, Тайландта өткен Азия ойындарына қатысты да, бірнеше кездесуде ойнап, 10 желтоқсан күні Катар құрамасының қақпасына бір гол соқты. Бұл ойында Қазақстан 2:0 есебімен жеңіске жетті.
2003 жылы 29 сәуір күні сырт алаңда Фарер аралдарымен кездесуде ұлттық құрама жейдесін соңғы рет киді. Бұл кездесуде Қазақстан 1:2 есебімен ұтылып қалды.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Курбас Лесь
Курбас Лесь (Александр Степанович) (12. 09. 1887, Ескі Скалат селосы, қазіргi Тернополь облысы — 15. 10. 1942) — украин совет режиссерi, актер, театр қайраткері, ұлттық театрдық негiзiн салушылардың бiрi, УССР халық артисi (1925). Вена және Львов университетiнде оқыды. 1915 жылы «Тернополь театр кештері», 1916 жылы «Жас театр», 1922 жылы «Березиль» (1934 жылдан Украинның Т. Г. Шевченко атынд. театры) труппасын ұйымдастырды. Таңдаулы рольдерi: Астров (Чеховтың «Ваня ағайында»), Хлестаков (Гогольдiң «Ревизорында»), Гнат (Карпенко-Карыйдың «Дарынсыз қызында») т.б. «Вендетта», «Макдональд: жвне «Арсеналшылар» фильмін жасады.
Дереккөздер
Санат:1887 жылы туғандар Санат:1942 жылы қайтыс болғандар
Саяси қатысу
Саяси қатысу - жеке азаматтармен, топтармен мемлекеттік немесе қоғамдық саясатқа, мемлекеттік істерді басқаруға я болмаса саяси басшылықты, саяси биліктің барлық деңгейіндегі жетекшілерді таңдауға ықпал ету мақсатында жүзеге асырылатын іс-әрекеттер. Саяси қатысу - қатардағы азаматтардың талап-тілектерін, мүдделерін жүзеге асыратын тәсілдер.
Саясатқа қатысудың ең кең тараған анықтамасын американдық саясаттанушы Дж.Нагель енгізді. Оның пікірінше, саясатқа қатысу - бұл кез келген саяси жүйенің қатардағы мүшелерінің оның қызметінің нәтижесіне ықпал етуі немесе ықпал етуге тырысатын іс-әрекеттері. Бұл анықтамада саяси қатысу білім, наным сияқты пассивті құрамдас бөліктері негізінде емес, керісінше, белсенді қызмет аспектісі, саяси үрдіске қатысуы ретінде қарастырылған. Нақты нәтиже беретін жеке түлғаның белсенді қатысуы айтылады. Сонымен, саяси қатысу тек бақылап, бағдарлауды емес, белсенді іс-әрекетті білдіреді.
Саяси қатысу туралы сөз қозғағанда С.Верба мен Н.Ни анықтамасын айта кеткен жөн. Олардың пікірінше, "Қатысу - бұл бірінші кезекте құрал ретіндегі белсенділік, себебі оның көмегімен азаматтар үкіметке өздеріне қажет деген шешімдерді қабылдатуға тырысады".
Саяси қатысу түрлері
Саяси қатысуды ағылшын зерттеушісі А. Марш ортодоксалдық және ортодоксалдық емес деп жіктеуді ұсынады. Ол саяси қатысудың ортодоксалдық түріне саяси жүйенің тұрақты қызмет жасауын қамтамасыз ететін занды іс-әрекеттер мен талаптарды жатқызады. Ал заңсыз немесе саяси жүйеге қарсы бағытталған іс-әрекеттер саяси қатысудың ортодоксалдық емес түрі.
Американдық зерттеуші У.Милбрайт көзқарасы да осы ұстанымға жақын. Ол саяси қатысуды конвенционалдық және конвенционалдық емес деп бөледі. Конвенционалдық саяси қатысуға ашық және заңмен реттелетін дауыс беру, саяси партиядағы қызмет, сайлау науқандарына қатысуды жатқызады. Ал екінші түріне көтерілістер, әділетсіз заңға бағынудан бас тарту, қарсылық шерулеріне қатысу тән.
Ресейлік зерттеушілер арасында аталмыш мәселе төңірегінде үш бағыт қалыптасқан. Бірінші - дәстүрлі нормативтік ұстаным. Бұл бағыттағы зерттеушілер саяси қатысуды занды және заңсыз түрлерге бөледі, яғни батыстық зерттеушілердің жіктеуімен бірдей.
Екінші дәстүр тарихи түрғыдан жіктеуді үсынады. Зерттеуші Ю.Левада дәстүрлі және дәстүрлі емес саяси қатысу түрлерін көрсетеді. Дәстүрлі саяси қатысуға кеңес дәуірінде кең тараған үйреншікті жиналыстарда сөз сөйлеу, газетке мәлімдеме жасау сияқты іс-әрекеттерді жатқызады. Демократияландыру жағдайында пайда болған шеруге қатысу, митингілерде сөз сөйлеу, жаңа қоғамдық ұйымдар мен клубтар қызметіне қатысу сияқты іс-әрекетгерді қатысудың дәстүрлі емес түрі.
Үшінші бағыт өкілдері қатысуды автономиялық және жүмылдырушы түрлерге жіктейді. Автономиялық қатысу - сайланбалы саясаткерлер ұстанымы мен қызметіне ықпал етуді ұйымдастыруды мақсат тұтатын азаматтардың саналы іс-әрекеттері. Жұмылдырушы қатысу саяси емес факторлар көмегімен іс-әрекетке мәжбүрлеуді білдіреді. Азаматтарды саяси жүмылдыру мәселесінде зерттеуші  Д.В.Гончаровтың көзқарастары көңіл аударарлық. Ол автономиялық және жұмылдырушы қатысу түрлерінің негізінде аралас саяси қатысу түрінің қалыптасатындығын көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Майя жазуы
Майя жазуы — үндістердің иероглифтік жазуы. Б.з. алғашқы ғасырларына жататын жазуды майялар ағаштың қабығы мен бұғының терісіне, тастар мен қыштарға ойып жазған. 1561 ж. испан басқыншылары майялардың бай кітапханасын өртеп, жойып жіберуіне байланысты, сондай-ақ христиан дінінің үндістер арасына таралуына орай Майя жазуы мүлдем жойыла бастаған. Оның нұсқалары Дрезден, Мадрид, Париж кітапханаларында сақтаулы. Бұл жазу Мексика тайпаларында да кең қолданылған. Майя жазуын зерттеу 1864 ж. Кенгсборода Диего де Ланда баспасында жарық көрген “Юкатан істері туралы хабарламадан” басталды. Бірақ бұл жолы жазбаларды зерттеу жұмыстары сәтсіз аяқталды. Тек 1951 ж. орыс ғалымы Ю.В. Кнорозов тарихта белгілі иероглифтік жүйеден Майя жазуының айырмашылығы жоқтығын анықтады. Майя жазуы Америка құрлығындағы көне мәдениет белгісі болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Майялар Санат:Жазу түрлері
Рахмет Иманғалиев
Рахмет Иманғалиев
1933 жылы 14 наурызда Гурьев облысы, Теңіз ауданы, Нұржау ауыл кеңесінде туған. Қазақ.
Әкесі - Ыдрысов Иманғали (1892-1973), ҰОС қатысқан. Анасы - Ыдрысова Тәжхан Ахметқызы (1897-1976), сауыншы болған.
Гурьев педагогикалық институтының филология факультетін (1954) қазақ тілі және әдебиет пәнініңің оқытушысы мамандығы бойынша; С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін (1968) журналист мамандығы бойынша бітірген.
«Мыңтарау» (1980), «Жастық жоғалмайды» (1982) очерктерінің; «Тас түлек» (1990), «Рахмет» (2002), «Қолтаңба» (2003), «Нарын-шежіре» (2006, 2008), «Ұлы көштің ұрпақтары» (2007) кітаптарының; 2000-ден астам мақалалардың авторы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
КОКП мүшесі (1962-1991).
1954 жылдан - Гурьев облысы Деңгіз ауданының ОМ оқытушысы. 1963 жылдан - «Ленин жолы» аудандық газеті редакциясының бөлім меңгерушісі. 1970-2008 жылдары - Гурьев (Атырау қаласы) облысының Құрманғазы және Исатай аудандары бойынша «Атырау» Гурьев (Атырау) облыстық газетінің меншікті тілшісі. КСРО Журналистер одағының мүшесі (1958).
«Ерен еңбегі үшін. В.И. Лениннің туғанына 100 жыл толуы құрметіне» (1970), «Еңбек ардагері» (1993), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Тыңға 50 жыл» (2005) медальдарымен, құрмет грамоталарымен (1958, 1993, 2003) марапатталған.
ҚР Журналистер одағы сыйлығының лауреаты. ҚазКСР Еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1983).
Діни көзқарасы - мұсылман.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - «Саясаткер емес».
Хоббиі - кітап оқу.
Үйленген. Жұбайы - Иманғалиева Күлсекен Бақтығалиқызы (1936 жылы туған), зейнеткер, аудандық ауруханада мейірбике болған. Қыздары - Гүлбадан (1957 жылы туған), Дораш (1960 жылы туған), Данаш (1964 жылы туған), Айгүл (1965 жылы туған), Бибігүль (1967 жылы туған), Назгүл (1972 жылы туған); ұлдары - Арынғазы (1962 жылы туған), Абылғазы (1969 жылы туған), Байғазы (1974 жылы туған), Балағазы (1980 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Олимпиялық тиын
Олимпиялық тиын, Олимпиялық қозғалыс пен ойындарды ұйымдастырушылардың қажетіне жұмсау үшін Олимпиялық ойындар өтетін қала орналасқан мемлекет шығаратын ақша белгісі.
Дереккөздер
Санат:Олимпиада ойындары
Фей Тина
Эли́забет Стамати́на «Ти́на» Фей (ағыл. Elizabeth Stamatina «Tina» Fey; 18 мамыр 1970 жылы дүниеге келген, Аппер-Дэрби, Пенсильвания, АҚШ ) — америкалық актриса, комедиантка, сценарист, продюсер және жаузшы. «Эмми» премиясының сегіз мәрте жүлдегері (2002, 2007, 2008, 2009, 2013) және «Алтын глобус» (2008, 2009) премиясының екі мәрте лауреаты  (2008, 2009).
Өмірбаяны
Элизабет Стаматина Фей 18 мамыр күні 1970 жылы Аппер-Дэрбиде (Пенсильвания штаты, АҚШ) Дональд Фей және Зенобии Фейдің отбасында  (қыз кесінде-Ксенакес ) дүниеге келген. Тинада үлкен ағасы — Питер Фей (1962 дүниеге келген). Тинаның тұқымында неміс, шотланд және грек тұқымдары бар. Фей кішкентай кезінен бастап кино мен театрға қызықты, негізнен оған комедиялық жанрлар ұнады. Ата-анасы оның бұл мақсатын мақтан тұтты.
Мансабы
1997 жылы «Екінші қала» тобының бұрынғы актерлерінің бірінің шқыртуы бойынша Тина танымал «Сенбілік кеште тікелей эфирде» NBC каналында атты бағдарламаның сценаристі қызметін атқаруды бастады және бұдан кейін Нью-Йоркқа көшті. 1999 жылдан бастап, Фей бас сценарист болды және біраз кешіңкіреп қойылымдарда өнер көрсете бастады. Шынымен де, өзін алғашқы шоуда көріп, ол диетағы отырды және 10 килограммға арықтамағанынша қойылымдарға түсуден бас тарды.
2004 жылы «Жаман қыздар» фильміне шығып, Тина сол фильмдегі басты рөлдердің бірінде  Линдсей Лохан, Рэйчел МакАдамс және Эми Полер.
2006 жылы келісімшартты толық орындағаннан кейін, Тина «Сенбілік кеште тікелей эфирде» бағдарламасын өзінің балалары үшін тастап кетті - «Студия 30» атты өзі бас сценаристтің қызметіндегі және басты рөлде ойнаған ситкомды бастады. Проектің композиторы оның жұбайы — Джефф Ричмонды болды. Шоуды көрермендер сүйсіне қуанышпен көрді және критиктердің де ойынан шыққан шоу NBC каналында жеті маусымы да көрсетілді.
Тина Фей — «Эмми» премиясының сегіз мәрте жүлдегері (2002, 2007, 2008, 2009, 2013) және «Алтын глобус» (2008, 2009) премиясының екі мәрте лауреаты (2008, 2009).
Жеке өмірі
thumb|308x308px|Фей и Ричмонд 2010 жылы 2001 жылдың 3 маусымынан бастап Тина композитор, актер және продюсер Джефф Ричмондтың әйелі атанды. Күйеуінің екі қызы болды: Элис Зенобия Ричмонд және Пенелопа Этена Ричмонд.
Дереккөздер
Санат:АҚШ актрисалары Санат:АҚШ кинопродюсерлері Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері Санат:Эмми сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ жазушылары Санат:18 мамырда туғандар Санат:1970 жылы туғандар Санат:АҚШ сценарийшілері
Мұнай кен орындарын игеру кезеңдері (сатылары)
Кен орындарын игеру табиғи режимде немесе қабатқа әсер ету әдістерін қолданыумен жүргізіледі. Әдісті таңдау геологиялық-технологиялық шарттарға байланысты болады.
Мұнай кен орындарын игеру кезеңдері (сатылары) өлшемсіз уақытқа байланысты мұнай өндіру динамикасы бойынша бөлінеді, яғни жинақталған өндірілген сұйықтың мұнайдың баланстық қорына қатынасымен сипатталады.
І саты – пайдалану кезеңін (объектісін) игеру - өнімнің өсу сатысы – ол мұнай өндірудің максималды берілген деңгейге дейін қарқынды өсуімен сипатталады және пайдалану қоры шамамен 60-80%-ке дейін ұлғаяды. Ұңғы өнімі аздап суланады (егер мұнай тұтқырлығы 5 мПа∙с дейін болса 3-4%-ке, ал тұтқырлығы жоғары болса 35%-ке дейін суланады). Бұл сатының ұзақтығы 4-5 жылды қамтиды.
ІІ саты – мұнай өндірудің жоғары деңгейін бір қалыпты ұстап тұру – бұл сатыда 3-7 жыл аралығында мұнай өндірудің жоғары деңгейі тұрақты сақталады, кейде тұтқырлығы аз мұнай кен орындарын игеру кезінде бұл аралық бірнеше жылға созылуы мүмкін. Резервтегі қордың есебінен ұңғылар саны максимумға дейін өседі. Өнімнің сулануы өсе түседі (65%-ке дейін) және сулануға байланысты ұңғылардың аздаған бір бөлігі ұңғыны пайдаланудың механикалық тәсіліне ауысады.
ІІІ саты – мұнай өндірудің едәуір төмендеуі – мұнай өндірудің тез құлдырауымен, өнімнің сулануына байланысты (ұңғылар тоқтатылып ұңғылар қорының азаюымен), ұңғылар қорының барлығын пайдаланудың механикалық тәсіліне ауыстырумен, ұңғы өнімінің 80-85%-ке дейін сулануымен сипатталады, әсіресе тұтқырлығы жоғары мұнай кен орындарында сулану көрсеткіші қарқынды болады. Бұл сатының ұзақтығы алдыңғы сатылардың ұзақтығына байланысты және орта есеппен 5-10 жылды құрайды. Алғашқы үш сатыны игерудің негізгі кезеңі деп атайды. Осы уақыт аралығында кеніштен (алынатын мұнай қорынан) 80-90%-ке дейін мұнай алынады.
ІV саты – игеруді аяқтау сатысы. Ол сұйық алу артып мұнай алу қарқынының баяу төмендеуімен, алдыңғы сатыларға қарағанда өнімнің сулануы тез өсіп, ұңғылар қорының азаюымен сипатталады. Бұл кезең аралығында жалпы өнім алу мұнайдың баланстық қорының 10-20% құрайды. Соңғы сатының ұзақтығы алдыңғы барлық игеру кезеңінің ұзақтығымен салыстырылады. Ол 15-20 жыл немесе одан да бірнеше ондаған жылды құрайды және экономикалық тиімділік шегімен (рентабельділікпен) анықталады. Бұл әсіресе ұңғы өнімі 98% суланғанда басталады.
Симрынь-Я
Симрынь-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Сосьва өзенінің сол жағалауынан 265 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Мыльский
Мыльский — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мыла өзенінің сол жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4364
IC 4364 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 50149, MCG -2-36-9.
Сыртқы сілтемелер
IC 4364 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ерген Николайұлы Дошаев
Ерген Николайұлы Дошаев (1958 жылы 19 қаңтарда Ақтөбе облысы) - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты депутаты (сенатор). Ақтөбе мемлекеттік педагогикалық институтын, Мәскеу заң институтын тәмамдаған.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысында туғандар Санат:Қазақстан саясаткерлері Санат:1958 жылы туғандар Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Дмитриевка (Ақтөбе облысы)
Дмитриевка — Ақтөбе облысы Мартөк ауданы, Байторысай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мәртөк ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 18 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 372 адам (181 ер адам және 191 әйел адам) болса, 2009 жылы 269 адамды (127 ер адам және 142 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мәртөк ауданы елді мекендері
Потирендаба
Потирендаба (Potirendaba) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Жозе-ду-Риу-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жозе-ду-Риу-Прету экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 471 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 342,388 км² шамасында. Халық тығыздығы — 45,2 адам/км².
Тарихы
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Жайық Бектұров
Жайық Бектұров (15.11. 1912, Ақмола облысы Целиноград ауданы Қызылағаш ауылы — 30.3.1998, Қарағанды) — жазушы.
Өмірбаяны
Керей тайпасының Ақсары руының Аманжол тармағынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:15 қарашада туғандар Санат:1912 жылы туғандар Санат:Целиноград ауданында туғандар Санат:30 наурызда қайтыс болғандар Санат:1998 жылы қайтыс болғандар Санат:Қарағандыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан аудармашылары
Әлия Молдағұлованың мемориалды кешені
2008 жылы Астана қаласының 10-жылдық мерейтойына орай мемориалды кешеннің дәлме-дәл көшірмесі Аграрлық университет жанында, Әлия Молдағұлова көшесі мен Жеңіс даңғылы қиылысында орнатылды. Бұл Ақтөбе облысының Астанаға жасаған тартуы болды.
Әлия мүсінінің авторы — Бақытжан Әлімбайұлы Әбішев. Барельеф авторы — Ескен Аманжолұлы Сіргебаев.
Дереккөздер
Санат:Астана ескерткіштері Санат:Ақтөбе ескерткіштері Санат:Ұлы Отан соғысы ескерткіштері
Лакони
Лакони (Laconi) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2302 адамды құрайды. Халық тығыздығы 18,44 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 124,87 км² шамасында. Пошта индексі — 8034.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant Ambrogio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Канвэй (Массачусетс)
Канвэй (Conway) — Массачусетс штатының Франклин округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Либертадорес кубогы 2010
Либертадорес кубогының 51-ші жарысы.
Дереккөздер
Санат: Либертадорес кубогы Санат:2010 жылғы футбол
Мақсат Маратұлы Сембеков
thumb|Мақсат Маратұлы Сембеков Мақсат Маратұлы Сембеков
«ЗАҢ» Медиа-корпорациясы» ЖШС вице-президенті 1971 жылы 19 маусымда Жамбыл қаласында туған. Қазақ.
Анасы - Сембекова Манар, зейнеткер, партиялық-кәсіподақтық қызметте жою коммуналдық шаруашылық саласында жетекші болып жұмыс істеген.
1989 жылдың қыркүйек айынан -  Қазақстан ЛКЖО Жамбыл  қаласы Орталық аудандық, комитетінің есеп секторының меңгерушісі 1991 жылдың қазан айынан - «Жігер» шағын өндірістік кәсіпорнының экономисі. 1992 жылдың қазан айынан - «Игілік-Банк» ААҚ Жамбыл филиалы несие бөлімінің бас маманы; Жамбыл облысы бойынша бақылау-тексеру басқармасының бас маманы. 1995 жылдың тамыз айынан - «Темірбанк» ААҚ Жамбыл филиалы несие бөлімінің бас маманы, несиелендіру бөлімінің бастығы. 2001 жылдың қазан айынан 2003 жылдың мамыр айына дейін «Казкоммерцбанк» ААҚ Жамбыл филиалының жетекші корпоративтік несиелендіру менеджері. 2003 жылдың қазан айынан - «Заң» Медиакорпорациясы» ЖШС вице-президенті. 2005 жылдың мамыр айынан «Euro 20 th» компаниясының қаржы директоры. 2006 жылдың шілде айынан - «Еуразиялық Банк» АҚ №17 филиалының жетекші несиелендіру менеджері және Корпоративтік несиелендіру басқармасының бастығы. 2007 жылдың наурыз айынан - «Assessment Legal Group» ЖШС бағалау - заң компаниясының қаржы директоры. 2008 жылдың маусым айынан «АЗИЯ-ТУРАБИ» ЖШС бағалау компаниясының президенті. 2008 жылдың қыркүйек айынан бері - «Заң» Медиа-корпорациясы» ЖШС вице-президенті.
Үйленген. Жұбайы - Смайылова Гүлшат Шоқанқызы, «Казтранссервис» АҚ «Оңтүстік» филиалының бас бухгалтері. Ұлы - Мақсат Сұлтан (1999 жылы туған)
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Әлібек Зілқараұлы
Әлібек Зілқараұлы (шамамен 1815 — 1876 жылдары өмір сүрген) — би, батыр. Ақан серінің өкіл әкесі.
Шыққан тегі сонау Арғын тайпасының Атығай Андағұл руынан. Әкесі Зілқара Байтоқаұлы атақты ақын, композитор, Көкшетау округінің аға сұлтаны болған. Қазақ елі Әлекеңді «Әлібек батыр» деп атайды.
Арыстан, Біржан, Орынбай ақындармен дос болған. Әлсіздерге қорған болып, әділеттілігімен аты шыққан. Озбырлардан жапа шеккендер келіп паналаған. Ақан сері Әлібек өлгенде көпке белгілі “Қараторғай” әнін шығарған. “Арысым, ел қорғаны, батырым-ай, Айырылдым қапияда сенен неғып?! Тәңірдей сыйынатын Әлекем-ай, Жүргейсің әруағыңмен елді қорғай” деген жолдары Әлібекке арналған. Әлібектің Біржанға айтқан: “Батыр жүрегін еліне береді, жанын құдайға береді, ал намысын ешкімге бермейді”, Орынбайға айтқан “Тірілердің өлмейтін жері, өлілердің мекені — кітап” деген қанатты сөздері күні бүгінге дейін ел жадында сақталған.
Ғарыш дəретханасы
thumb|right|185px|ХҒС-ның «Спокойствие» модуліндегі санитарлы-гигиеналық блок
Ғарыш дəретханасы (қысқ.: АСҚ, ассенизационды-санитарлы құрылғы) — орбиталық стансада, басқарылатын ғарыш кемесінде орналасқан санитарлы-гигиеналық блок (санитарлық торап).
Тарихы
Басқарылатын космонавтика жаңа ғана пайда болып жатқанда, ұшулар қысқа жəне көбінесе скафандрда орындалған кезде, алғашқы қатты жəне сұйық қалдықтарды жинау құрылғысы өзінен ауыстырылатын гигроскопиялық аралығы бар серпімді шолақ дамбал ретінде ұсынылды.
Алғашқы орбиталық стансалары «Скайлэб» пен «Салют-3ден» бастап, ғарышкерлердің гигиенасына арнап душ ескерілді. Алайда, Халықаралық ғарыш станциясында (ХҒС), душ болған жоқ, ғарышкерлер ылғал майлықтармен, əлде сықпаға оралған сабын мен шүмектен алынған су арқылы шомылды. Экипаждарға суды үнемдеу үшін оңай шайылатын сусабын мен жеуге жарамды тіс пастасы берілді.
Салмақсыздық кезінде орбиталық стансада желдеткішті-сіңімді системаны қолдану қажет. Ол система - адамның тіршілік əрекеттерін ауа ағынымен ұшырады.
ХҒС
thumb|right|180px|«Звезда» модулінде орналасқан дəретхана
ХҒСда үш санитарлық торап орналасқан, оның біреуі  «Звезда» модулінде, екіншісі — «Спокойствие» модулінде, үшіншісі — тасымалды, оның екеуі Ресейде шығарылған.
«Спокойствие» модуліндегі дəретхана ресейлік модуль «Звездада» орнатылған дəретханаға ұқсас. Оның айырмашылығы - ғарышкерлердің зəрі мен терісінен ішуге жарамсыз суды регенерациялайтын американдық қосалқы жүйесімен жабдықталуы болған. Ұшыру мен түйістіруге жобаланған «Наука» ресейлік көпмақсатты зертханалық модулі жаңа ғарыш санитарлық торабымен жабдықталады деп есептелінген.
Ғарыш дəретханалары ресми түрде «Waste and Hygiene Compartments» атауымен аталады. Сіңгеннен кейін барлық қалдықтар оттегі мен суға бөлінеді, адамның сұйық қалдықтарын құрайтын заттар орбиталық стансасының жабық цикліне жіберіледі.
Орбиталық стансадағы унитаз ерлерге де, əйелдерге де арналған, оның түр-əлпеті кəдімгі дəретхананықы сияқты, бірақ оның кейбір конструктивті айырмашылықтары бар. Унитаз аяққа арналған фиксаторлар мен жамбас ұстағышымен жабдықталған, оған қуатты ауа сорғышы орнатылған.
Ғарышкер өзін дəретхана отырғышына арнайы серіппелі бекіткішпен көктейді, одан кейін қуатты желдеткішті қосады жəне сіңіргіш тесікті ашады. Ол жаққа ауа ағынымен барлық қалдықтар ұшырылады.
Жұмыс істеу принципы
Дəретханаларда судың орнына вакуум қолданылады. Қатты қалдықтар арнайы торлы пластикалық қаптарға жиналады, олар біраз уақыт 20-литрлі алюминий контейнерлерінде сақталады.
Толған контейнерлер əрі қарай утилизациялау үшін «Прогресс» транспортты жүк кемесіне (ТЖК) ауыстырылып салынады.
Сіңілгеннен кейін сұйық қалдықтар арнайы қондырмасы бар құбыршекпен жиналады, одан кейін ол регенерация системасына жіберіледі. Регенерация системасы қалдықтарды ішуге жарамды суға дейін қалпына қайтарады. Ол суды станцияның техникалық контурында қолданады.
ХҒСда дəретханадан шыққан ауа тұрғын үй-жайларына кірмес бұрын бактериялар мен иістерден тазартылады.
Мир
«Мир» ҒС əлемдік тəжиребеде алғаш рет "НИИхиммаш" системасын қолданды. Ол система сұйық қалдықтарды суға регенизациялайды.
Ғарыш кемелеріндегі санитарлық торап
thumb|Союз кемесінде қолданылған қажеттіліктерді жіберу құрылғысы
Орбиталық стансалар мен ғарыш кемелеріндегі дəретханалар өзінің конструкцияларымен ерекшелінеді. Оның негізгі себебі - алғашқылардың аз уақытқа ұшуы, ал ҒС ғарыштағы орбитада көптеген жылдар бойы орналасуы.
Шаттлдарда
thumb|right|250px|[[Спейс шаттл санитарлық торабы элементтерінің схемасы]]
«Шаттлда» ерлер де, əйелдер де өзінің зəрулігін тұрып ала алады. Бұл үшін унитазға жалғанатын арнайы құйғышы бар құбыршек ойлап табылды. Ғарышкер қалауынша оны отырыпта қолдана ала алады. Кəріз системасы қатты қалдықтарды сұйық қалдықтардан бөледі. Қатты қалдықтар сығымданады жəне шаттл бортында сақталады. Жерге қонғаннан кейін қалдықтар жүгі түсіріледі. Сұйық қалдықтар ашық ғарышқа тасталынады.
Оқиғалар
thumb|right|250px|Астронавт [[Николье, Клод|Клод Николье санитарлық торапты жөндеу мен техникалық қызмет көрсету нұсқауын оқу үстінде, STS-46 миссиясы]]
Дереккөздер
Санат:Дәретхана Санат:Ғарыш техникасы Санат:Ғарыш
Роланд туралы жыр
“Роланд туралы жыр” (“Chanson de Roland”) — француздың ортағасырлық батырлық эпосы. Біздің дәуірімізге “Роланд туралы жырдың” өзгеріске түскен нұсқалары ғана жеткен. Олардың ішіндегі ең көнесі Оксфордтық нұсқа (1170 ж. ш.). Жырға негіз етіп жылнамашы Эйнхардтың “Ұлы Карлдың өмірін баяндау” атты туындысы алынған. Басклерге қарсы шайқас тарихына негізделген жырда 778 ж. Карл әскерінің Пиреней тауында талқандалуы, жеке басының қамын халық мүддесінен жоғары қоятын граф Ганелонның опасыздығы әңгімеленеді. 9 — 10 ғасырларда жырды жеткізушілер шығарманы өңдеп, өзгертті, трагедиялық оқиғаны басқаша көріністермен ауыстырып, басклердің орнына сарациндіктерді қосты, бір жылға жетпей аяқталған Карл жорығын 7 жылға созды. Ең бастысы, поэмаға негіз болған тарихи оқиға поэтикалық бейнелер арқылы мүлдем жаңа сипатқа ие болды (Карл, Роландтар эпикалық батыр дәрежесіне көтерілді). Эпикалық туындының басты қаһарманы Роланд Ганелонның екі жүзді, қатыгез іс-әрекеттеріне қарама-қарсы сипатталған дара тұлға. Роланд бейнесі поэмада романтикалық-патетикалық сарында берілсе, ]Карлдың айбынды тұлғасы дараланып, оның іс-әрекеттері арқылы ел тұтастығын нығайту идеясы тұжырымдалған. Шығармада ғарыштан періштелердің келуі секілді діни-мифологиялық үлгілер де көрініс тапқан. Шығарма кейіпкерлер мінез-құлқындағы психологизмнің даралығы мен соғыс сюжетін бейнелеудегі көркемдік үлгілердің үйлесімді қолданысымен ерекшеленеді. “Роланд туралы жыр” алғаш 1837 ж. Парижде басылып шықты, авторы белгісіз. Француз композиторы О.Мерме “Роланд Ронсеваль шатқалында” атты операның музыкасын жазды (1864 ж. қойылды).
Дереккөздер:
Санат:Франция тарихы Санат:Франция әдебиеті Санат:Chansons de geste Санат:Эпикалық жырлар
Үлкен Коряжемка
Үлкен Коряжемка (Коряжемка) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің сол жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Каз (Кондома тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кондома. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Калелья
Калелья (Calella) — Испаниядағы қала. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Маресме ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18625 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,01 км² шамасында.
NGC 3711-2
NGC 3711-2 — Crater шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Ауэталь
Ауэталь (Auetal) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Шаумбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6274 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 62,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 57 003. Муниципалитеттің басшысы — Томас Пример.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 16 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Эшенбах (Санкт-Галлен)
250px|thumb|Картада орналасуы Эшенбах (Санкт-Галлен) (Eschenbach SG) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Зее-Гастер округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Бейтараптық
Халықаралық құқықта және әлемдік саясатта соғысқа қатысудан бас тартатын, бейбіт өмірде әскери одақтарға кіруге қүлық танытпайтын мемлекеттің мәртебесі. Кеңірек мағынада кез келген мемлекетаралық бірлестіктерге қатысудан бас тартуы мүмкін. Әдетте ол басқа мемлекеттермен келісім-шартпен бекітіледі. Бейтарап мемлекеттердің, сондай-ақ қарулы қақтығыс жағдайында соғысушы жақтардың бейтарап мемлекеттерге қатысты қүқықтары мен міндеттері 1907 жылғы Гаага конвенцияларымен "Бейтарап елдер мен тұлғалардың қүрлықтағы соғыс жағдайындағы қүқықтары мен міндеттері" және "Бейтарап елдер мен түлғалардың теңіздегі соғыс жағдайындағы қүқықтары мен міндеттері" және сонымен қатар, бейтарап мемлекеттер аумағы әскери әрекеттер сахнасына айнала алмайтындығы жайлы бірқатар халықаралық- қүқықтық актілермен реттелген. Бейтараптық саясатына қарсыласушы мемле¬кеттер мен мемлекеттер одақтарының арасындағы мүмкіндіктердің теңдігіне талпынуы, саяси тепе-теңдік немесе күштер тепе-теңдігі алғышарт бола ала¬ды. Еуропада жаңа кезеңде халықаралық саясаттың негіздерінің бірі ретінде кеңінен тарады. Бейтараптықтың ерекше алғышарты - мемлекеттің діни саяси жағдайы және үлттық дәстүрлері. Осылайша, үзақ уақыт бойына бейтараптық саясатын Ұлыбритания, Франция және Германияның мүдделерінің тоғысқан түсында калган Бельгия үстанды. Еуропаның нақ ортасындағы Швейцария да осындай саясат үстануға тырысты. Ол тіптен, бейтараптықты шектен шығарып, үжымдық қауіпсіздік шараларына немесе әзге мемлекеттерге қатысты экономикалық санкцияларға қатыспау үшін БҰҰ-на мүшеліктен бас тартты.
Белгілі бір мағынада бейтараптық саясат пен қазіргі Еуропа Одағындағы ықпалдасудың тереңдеуіне сақтықпен қарайтын еуроскептиктердің (мысалы, Данияда) арасынан үқсастық іздеуге болады. Әлемдік саясатта бейтараптық күштер тепетеңдігі саясатын жүмсартып, жауласқан араз екі елдің арасындағы "аралық" мемлекет болып пайдалы қызмет атқарды. Онымен қоймай, бейтарап-мемлекеттер "ара ағайындық" қызмет те атқара алатын еді. Бейтарап- мемлекеттердің өздеріне де мұндай саясаттың пайдасы тиді, ол одақтас-мемлекеттердің ісшараларынан тыс қалумен байланысты болды. Қазіргі әлемде өзара тәуелділік пен жаһанданудың күшеюі жағдайында бейтараптық біртіндеп мәнін жоғалтуда. 1990-шы жыл дардың басында Швейцария БҰҰ-ның толыққанды мүшесі болды, Швеция мен Австрия 1995 жылы Еуропа Одағына кірді.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Коллоквиум
Коллоквиум (colloquium) — оқушылардың білімін, ғылымға, әдебиетке, өнерге т.б. ынтасын анықтау мақсатында оқытушының оқушылармен арнайы әңгімелесуі. Жоғары оқу орындарда Коллоквиум әдетте лабораториялық жұмыстың, оқу практикасының алдында студенттердің сол жұмыстарды орындауға қажетті теориялық білімін байқау үшін жүргізіледі.
Санат:Білім
Массре
Массре (Masseret) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,5 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19129, пошта индексі — 19510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 675 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,0 адам/км².
Дмитрий Николаевич Ушаков
Ушаков Дмитрий Николаевич (24.1.1873, Мәскеу-17.4.1942, Ташкент)- орыс совет тіл маманы, КСРО ғылым академиясының  корр. мүшес (1939). Мәскеу университетінің, М.Горький атындағы әдебиет институтының профессоры, 1895 жылы Мәскеу университетін бітірді. Ф.Ф.Фортунатов пен Ф.Е.Корштың шәкірті. Оның көрнекті еңбектері орыс диалектологиясы мен орфоэпиясы, жалпы тіл білімі мен лексикографиясы т.б. мәселелеріне арналған. Ол- « Орыс тілінің түсіндірмелі сөздігінің» (1-4-т, 1934-1940) бас редакторы және авторларының бірі.
Массре
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Дмитрий Николаевич Ушаков
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы 11 том
Массре
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Теориялық философия
Жалпы шолу
Данияда, Финляндияда, Германияда, Нидерландыда, Швецияда, және Америка Құрама Штаттарында теориялық және практикалық философия курстары бөлек оқытылады және бөлек ғылыми атақ тағайындалған. Басқа елдерде де осындай схема қолданылуы мүмкін, мысалы кейбір Шотландия университеттерінде, оларда философияны логика, метафизика және этикаға бөлу дәстүрі бар; ал бірақ әлемнің көптеген университеттерінде философия жеке пән ретінде оқытылады. Сондай-ақ Швецияның кейбір университеттерінде біртұтас философия пәні бар, мысалы Сёдертёрн университеті (Södertörns Högskola).
Теориялық философияны кейде аналитикалық философиямен шатастырылады, бірақ соңғысы бір философиялық қозғалыс, ол белгілі бір идеялар мен әдістерге қатысты, бірақ барлық философиялық тақырыптарды қарастырады; ал алдыңғысы оқу жоспары контекстінде философиялық сұрақтарды екі түрлі категорияға жіктеу тәсілі: теориялық және практикалық.
Дереккөздер
Санат:Философиялық бағыттар мен мектептер Санат:Философия Санат:Философиялық ағымдар