cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 6862
NGC 6862 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 9 шілдеде астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 6862 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64168, ESO 186-2, IRAS 20049-5632.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Мемлекеттер достастығының қауіпсіздігі
Мемлекеттер достастығының қауіпсіздігі (әскери аумақта) (Безопасность государств содружества (в военной сфере)) — ТМД-на катысушы мемлекеттердің ұлттық және ұжымдык өмірлік маңызды мүдделерін әскери сипаттағы кауіп-қатерлерден қорғау жағдайы. Ол қорғаныс аумағындағы бірлескен және келісілген шараларды жүзеге асыру нәтижесі болып келеді. Мемлекеттер достастығының қауіпсіздігі әскери аумактағы өзара тиімді ынтымактастық, аймактық негізде, сонымен қатар халықаралық ұйымдар шегінде баянды бейбітшілікті сактау бойынша үжымдық міндеттер мен шараларды бекітетін көп жақтыжәне екі жақты келісімдер кешендерімен негізделеді. 1992 жылдың 15 мамырындағы Ұжымдық қауіпсіздік туралы келісім және ТМД-на қатысушы мемлекеттер арасындағы екі жақты келісімдер негізінде құрылған Достастықтың қауіпсіздік жүйесі ТМД-на қатысушы мемлекеттердің әскери аумақтағы қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды шарты болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бағалы затты бөліп алу дәрежесі
Бағалы затты бөліп алу дәрежесі — кеннен бағалы заттың бөлініп алынған мөлшерін көрсететін басты технологиялық көрсеткіш. Оны есептеу үшін кендегі және одан алынатын концентраттағы металл массаларын білу қажет. .
Құлан
Дене бітімі
Дене тұрқы 210 – 240 см, шоқтығының биіктігі 112 – 126 см, салмағы 400 – 500 кг аралығында. Түсі сарғыштау, жотасында қара қошқыл жолағы болады, құйрығының ұшы қара, бауыры мен сирақтары ақшыл келеді. Жыныстық жағынан 2 – 3 жасында жетіледі. Маусым – шілде айларында күйлеп, 11,0 – 11,5 айдай буаз болып, мамыр – маусым айларында құлындайды.
Құландар тұрғысы
20 ғасырдың алғашқы жартысына дейін құлан Қазақстанның жазық даласында үйір-үйірімен топтанып жүрген. Қыс айларында Каспий теңізінен шығысқа Іле ойпатына дейін кең таралған. Жазда Қарағанды Ақтөбе, Қостанай облыстарының жерін жайлаған. Құланды есепсіз аулау – оның қазақ жерінде құрып кетуіне әкеліп соқты. Республикада Құланды жерсіндіру жұмысы 1953 жылы басталды. 1953 – 1964 жылы Арал теңізінің Барсакелмес қорығына Түрікменстаннан 19 құлан жерсіндірілді. 1982 жылдан бастап оны «Алтынемел» ұлттық табиғи саябағына, Андысай қорықшасына және Маңғыстау облысы аумағына жерсіндіре бастады. Қазір Қазақстанда 2,0 мыңдай құлан бар (2004). құланның саны дүниежүзінде жылдан-жылға азаюына байланысты қорғауға алынып, Халықаралық табиғат қорғау одағының және Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Жылқылар Санат:Тақтұяқтылар
Трудовое (Аққайың ауданы)
Трудовое — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы ауыл, Григорьев ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Смирново ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 4 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесін 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста тұтқынға түскен австро-венгриялықтар мен Ресейден қоныс аударған шаруалар қалаған. Ауылда ұжымдастыруға дейін аңшылық кәсіп артелі жұмыс істеді. 1930 жылы Трудовоеде “Бейнетқор” МТС-і ұйымдастырылды. 1957–95 жылдары “Смирновский” астық кеңшарының орталығы болған. 1996 жылы Трудовоеда ұжымдық кәсіпорын құрылды.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1150 адам (560 ер адам және 590 әйел адам) болса, 2009 жылы 874 адамды (422 ер адам және 452 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы елді мекендері
Ғаламның жасы
Ғаламның жасы (Age of the universe) — Физикалық космология бойынша, Жойқын жарылыстан кейін өткен ғаламның космологиялық уақыты. Қазіргі ғаламның жас шамасы Лямбда-CDM моделі бойынша 13.8 млрд жыл (2015 ж. ) және 13.787 ± 0.020 млрд жыл (2018 ж. ). Өте ұқсас нәтиже берген бірқатар зерттеулер арқылы өлшеу анықсыздығы 20 млн жылға дейін қысқарды. Олардың қатарында Планк ғарыш аппараты (Planck spacecraft) байқаған Ғарыш микротолқынды фон радиациясы, Уилкинсон микротолқынды анизотропты бақылауы және басқа ғарыштық бақылаулары кіреді. Ғарыштық фон радиациясын өлшеу ғаламның Жойқын жарылыстан бергі суу кезеңін анықтаға көмектесіп, ғаламның кеңею жылдамдығын (қызылға ығысу) өлшеу бойынша кері экстраполяция жасаап, ғалам жасын есептеуге болады.
Түсіндірілуі
Лямбда-CDM моделі бойынша, ғалам эволюциясы біртұтас, ыстық, тығыз бастапқы күйден қазіргі күйге дейін 13,8 млрд жылдық космологиялық уақытты бастан кешірді деп сипаттайды. Бұл модель теориялық тұрғыдан түсінуге ыңғайлы және WMAP сияқты жоғары дәлдіктегі астрономиялық бақылаулардан үлкен қолдау тапты. Дегенмен, алғашқы күйден келіп шығу теориялары өте жорамалды болып есептеледі. Егер біреу Лямбда-CDM моделін түсінікті алғашқы күйден кері шегерсе, ол тез (секундтың аз бөлігінде) сингулярлыққа (singularity) жетіп барады. Бұл "Бастапқы сингулярлық" немесе "Жойқын жарылыс сингулярлығы" ретінде белгілі. Сингулярлықты физикалық мағынада түсіну мүмкін емес, бірақ ол физикалық өлшенетін уақытқа сәйкес келмесе де, оны "Жойқын жарылысқа дейінгі" уақыт өлшемі деп есептеу ыңғайлы. Мысалы, "жойқын жарылудан 10-6 секунд бұрын" - бұл ғалам эволюциясы дәуірлерін жақсы түсіндіреді. Егер біреу сол дәуірді "13,8 миллиард жыл, минус 10-6 секунд бұрын" деп атаса, онда мағынаның дәлдігі жоғалады, өйткені кейінгінің минустық уақыт интервалы алдынғының анықсыздығының шектеуіне ұшырайды.
Теориялық тұрғыда ғалам жасы тіпті де ұзақ болса да, Халықаралық астрономиялық одақ бойынша, қазір "ғалам жасы» деп Лямбда-CDM кеңеюінің ұзақтығын, немесе бақыланатын ғаламның Жойқын жарылыстан бергі өткерген уақытын айтады.
Дереккөздер
Санат:Космология
Қырымның қырық батыры
"Қырымның қырық батыры" эпопеясы - XIV - XVII ғасыр арасындағы Алтын Орда мен Ноғай ордасында орын алған тарихи оқиғаларды суреттейді.
Эпопея 41 батырдың ерлігін суреттейтін 36 жырдан тұрады. 1942 жылы Алматы қаласында атақты Мұрын жырау Сеңгірбекұлынан (Тілеген Сеңгірбекұлы) жазылып алынған. нобай|оңға|Ақжонасұлы Ер Кеңес жырының бірінші беті
"Қырымның қырық батыры" жырының құрамы
"Қырымның қырық батыры" эпопеясын шартты түрде үш тармаққа бөлуге болады. Олар: "Аңшыбай батырдың ұрпақтары", "Қарадөң батырдың ұрпақтары", "Жеке батырлар".
Қарадөң батырдың ұрпақтары:
Қызық деректер
"Бұл жырлардағы айрықша лиризм назар аударады: Хангелдин, Жақыпбаев және басқа да Мұрын жыраудың кейбір шығармаларын өз құлағымен тыңдаған жолдастардың айтуынша, мәселен, Қарасай-Қази туралы естігендерден көзіне жас алмаған адам болмаған" деген мәлімет келтіреді.
Энциклопедиялық анықтама
Қырымның қырық батыры— эпостық жыр. 1942 жылы Мұрын жыраудан (Тілеген Сеңгірбаев) жазылып алынған. Ол “Аңшыбай батыр және оның ұрпақтары” (“Аңшыбай батыр”, “Парпария”, “Құттықия“ “Едіге”, “Нұрадын”, “Мұсахан”, “Орақ-Мамай”, “Қарасай-Қази”), “Қарадөң батыр және оның ұрпақтары” (“Қарадөң”, “Жұбаныш”, “Сүйініш”, “Ер Бегіс”, “Көгіс — Тегіс”, “Тама”, “Тана”, “Нәрік”, “Шора”, “Құлыншақ”) және “Жеке батырлар” (“Айсаның ұлы Әмет”, “Асанқайғы, Тоған, Абат”, “Алау батыр”, “Әмет батыр”, “Көкше батыр”, “Көкше ұлы Ер Қосай”, “Ақжонас ұлы Ер Кеңес”, “Қарға бойлы Қазтуған”, “Қыдырбай ұлы Қобыланды”, “Жаңбыршы ұлы Телағыс”, “Тоған”, “Шынтас ұлы Төрехан”, “Манашы ұлы Тұяқбай”, “Сұлтанкерім”) деген үлкен үш саладан тұрады. Алғашқысы 1989 жылы, кейбір салалары әр жылғы түрлі жинақтарда жарық көрген (1964, 1977). Толық күйінде 1989 — 90 жылдары 5 томдық “Батырлар жыры” жинағында жарияланған.
Дереккөздер
Санат:Батырлар жыры Санат:Ноғай Ордасы Санат:Қырымның қырық батыры
Плюфюр
Плюфюр (Plufur) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,50 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22238, пошта индексі — 22310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 552 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Өндіріс (Жамбыл облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жаңатас қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 24 км-дей км жерде, Шабақты өзенінің аңғарында орналасқан.
Тарихы
Ауыл 1957 – 1997 жылдары қаракөл қойын өсіретін кеңшардың орталы болған. Оның негізінде ауылда және округтегі Игілік ауылында ЖШС және шаруа қожалықтары құрылды.
Санат:Сарысу ауданы елді мекендері
Вируленттік
400 x300 px|thumb|Хеликобактердi асқазанның жарасын адам шамданған бактерияға вирулентносттiктiң факторлары Вируленттік - қоздырғыштың ауру туындатқыштық (патогендік) дәрежесі.
Дереккөздер
Санат:Медицина
IC 2810A
IC 2810A — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SB? (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35142, IC 2810, UGC 6436, MCG 3-29-43, ZWG 96.41, IRAS11231+1456.
Сыртқы сілтемелер
IC 2810,1 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Металл бекітпені алу
Металл бекітпені алу — жер асты қазбаларын жабу немесе оны жөндеп, қайта пайдалану үшін ондағы металл бекітпелерді алу жөніндегі жұмыстар Металл бекітпені алу жұмыстары шахта лебедкаларымен, МИК тектес машиналар көмегімен немесе қолмен орындалады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Кэнт Нарроус (Мэриленд)
Кэнт Нарроус (Kent Narrows) — Мэриленд штатының Queen Anne округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 567 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.7 км² шамасында. FIPS коды — 24-43725.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
NGC 2397
NGC 2397 — Volans шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 21 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2397 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20766, ESO 58-30, IRAS07214-6854.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Volans (шоқжұлдыз)
Ирня
Ирня — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/9/3/64/31 орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Төменгі Кама су торабынан Вятка өзені сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жуис-ди-Фора
Жуис-ди-Фора (Juiz de Fora) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 513 348 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 436,85 км² шамасында. Халық тығыздығы — 357,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1850 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Постау
Постау (Postau) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Ландсхут ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Оссана
Оссана (Ossana) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 789 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 32 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 38026.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Арбау
Арбау  — 1) діни наным-сенім бойынша тіршіліктің, оқиғалардың табиғи болмысына ғайыптан әсер еткіш қасиеті бар сөздер: сыйқырлы сарындар, магиялық сыры бар дұғалар, арнайы айтылатын “жырлар”. Арбаудың бірнеше түрі болады. Жылан, бүйі, қарақұрт, шаян шаққанда уын қайтару үшін немесе олармен “күш сынасу” үшін айтылатын сарындардың әрқайсысына тән өзіндік ерекшеліктері бар. Тиісті әсер еткіш сөздері табылса Арбауға алынған улы жәндік адамның дегеніне бағынады, жеңіледі, ал денеге тараған у сыртқа шығады деп сенген. Бұлт, жаңбыр шақыру —“күн жайлату” деп аталады. Оған арналған Арбау сөздері табиғат күштеріне бағытталған. Балқаштың Топар аймағында күн жайлатып, бұлт шақыратын қасиеті бар Бұйғамбай деген кісі өтіпті. “Темір, Темір, Теміржан! Темірдің ұлы Қауғажан, Тасырқасаң тас жаудыр, Қаһарлансаң қар жаудыр, Бұрқандансаң мұз жаудыр, Мұздай темір құрсандыр. Кел, Кел, бұлт, кел бұлт!” деп келетін “күн жайлату” сарындары сол Бұйғамбай секілді кісілерден қалғаны мәлім. Барыс жылы Амазонкада болған жойқын өртті тоқтатуда шамандардың “күн жайлатуы” қалай әсер еткенін баспасөз құралдары тосырқай да, таңырқай жазды. Арбау көне сенім-нанымдардың ажырамас бір бөлігі. Ол бақытсыздықтың бетін қайтаратын немесе жауына жамандық жіберетін, сондай-ақ аурудан сауықтыратын, істі оңға бастайтын, кейде қара ниетті іске асыратын т.б. сиқырлы әрекеттерді табиғи емес жолдармен жүзеге асыратын әдіс-тәсіл ретінде қаралған. Арбау көбіне бақсылық сарындарымен үндес болып келеді.2) Ауыспалы мағынада бөтен пиғылмен біреуді алдау, сол арқылы өз дегеніне көндіру, иландыру, көзбайлау.
Дереккөздер
Санат:Ислам
Прудовая
Прудовая — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2169/422 орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қызылкент сарайы
thumb|300px|Қызылкент сарайы Қызылкент сарайы — 13-15 ғ. архитектуралық ескерткіші, жұрнағы Қарағандыдан 260 км, Қарқаралы ауданының Кент ауылының оңтүстігіне таман 1,5 км жерде, Кент тауының шығыс бөлігіндегі Қызылсу өзенінің жағалауында жатыр.
Деректемелерде 1872 жылдан белгілі. А. И. Левшин, Ә. X. Марғұлан, В. Никитин, А. Чулочников, Д. Байжұмыров, Г. Броневский т. б. еңбектерінде сипатталған. Қызылкент сарайы орт. белігінде бір кезгі крест пішіндес 2 қабатты тас ғимараттын шаршылау ойыс орны бар тебе болып табылады. Негізгі жайға 3 жағынан төртбұрышты шағын құрылыстар қосылған, олар бас ғимаратпен ішкі жолдар арқылы жалғасады. Оңтүстік жағында ені-1,5 м, биіктігі 2 м кіре беріс, оның үстінде 6 ағаш бағанаға орнатылған балкон түріндегі аспа бар. Қабырғалары жалпақ табиғи тастан қаланып, арасына саз ерітіндісі құйылған (ені 0,7-0,8 м, ұз.15 м). Сарай кешеніне бұлардан басқа жеке құрылыстар мен бас ғимараттан оңтүстікке таман 25 м жердегі зират қорғаны кіреді.
Сілтемелер
Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері Санат:Қарқаралы ауданы
Қаратөс торғай
Қаратөс торғай – ашық түсті, дене пішіні үй торғай пішініне ұқсас, салмағы 23 – 38 г шамасындағы  құс. Қаратөс торғай Қазақстанның оңтүстігі мен оңтүстік-шығысында мекендеп, Солтүстік Африка мен Оңтүстік Азияда қыстайды. Тек қана өздері емес, балапандарын да пісіп жетілмеген дәнмен қоректендіреді. Қазақстанға сәуірдің аяғы мен мамырдың басында ұшып келіп, қыркүйек-қазан айларында ұшып кетеді. Қаратөс торғай- үй торғайға өте ұқсас құс. Аналықтарын қашықан анықтау оңай емес. Оның есесіне көрнекті аталығы үй және қылаң торғайдан жақсы ажыратылады. Қаратөс торғайдың төбесі- қоңыр ( сұр емес), бауыр жағындағы қара түс тек қана жемсауында емес, айқын бойлай созылған аламыш түрінде екі бүйірінде де жақсы дамыған. Қылығы және даусы- үй және қылаң торғайдікі сияқты.
Мекен етуі
Солтүстік Африкада және Орталық Азияны қосып, Азияның оңтүстік өңірлерінде қоныстанды.Қазақстанда оңтүстік-шығыста Сырдариядан Алакөл қазақшұңқырна дейін кең таралған. Африкада және оңтүстік Азияда қыстайды, дегенмен кейбір дарақтары қыстың жылы кезінде ұялау орындарында да Қазақстанда кездесті. Қазақстанда көктемде кешеуілдеп, сәуірдің аяғында- мамырдың  басында ұшып келеді. Негізгі азығы болып табылатын дәнді дақылдар егісіне көршілес әрқашан үлкен шоғыр түзіп, орын тебеді.
Өмір сүру дағдысы
Шоғырда бұл құстардың бірнеше мыңдаған жұбы болады және орман алқабында бірнеше шақырымдарға созылады. Мұндай шоғырда бір ағаштың басынан осы жылғы әп-сәттік құрғақ шөп бойынша жақсы танып білуге болатын 130-ға дейін шар тәрізді орасан үлкен қаратөс (және қылаң) торғайдың ұяларынан негізгі айырмашылығы – қаратөс торғайдың ұясында құстар мамығынан және қауырсындарынан төсеніштің болмауы. Салындыдағы 4-5 (7-ге дейін)  сирек теңбілді көгілдір ақ жұмыртқаларды аталығы мен аналығы 11-14 күн  басады. Екеуі бірлесіп, екі аптадай балапандарды қоректендіреді. Басқа торғайлардын айырмашылығы- қаратөс торғайлар балапандарына тек қана бунақденелілерді емес, сүттеніп-балауызданып піскен кезендегі дәнді – дақылдар тұқымын тасиды, сөйтіп ауыл шаруашылығына орасан зор зияг келтіреді.
Зияны
Қаратөс торғайлар зиянкестігі жөнінен өз туысының өкілдері арасында бірінші орында тұр. Сондықтан оларға қарсы ұдайы санын шектейтін іс жүзінде шаралар- шоғыр химиялық өңдеуден өткізу немесе орғайлар қоректендірілетін орындардан көшіру шаралары қолданылады. Ресми өшіру деректер бойынша тек қана 1962 жылы Жамбыл облысында -1,8 млн6 ал 1963 жылы 2 миллионнан астам торғайлар жойылған.
Дереккөздер
Санат:Торғайтәрізділер
Пальгов мұздығы
Пальгов мұздығы – Іле Алатауының солтүстік беткейіндегі аңғарлық мұздық. Есік өзені алабында. Мұздықты 1936 жылы өлкетанушы В.Горбунов ашып, оған белгілі кеңес гляциологы Н.Пальговтың есімі берілді.
Бака
Бака — Башқұртстанның Кушнаренк ауданындағы ауыл, Бакаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 555 адамды құрады. Пошта индексі — 452244, ОКАТО коды — 80240810001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бакаево
Халха
Халха (халх, халха-моңғолдар) — Моңғолияның негізгі халқын құрайтын моңғол халқы. Жалпы саны 2 млн 134 мың, бұл жалпы халықтың 82,04% құрайды (2007 ж.). Антропологиялық жағынан үлкен моңғол пішіндес нәсілдің құрлықтық түріне жатады.
Тілі
Халха тілі моңғол тілдерінің шығыс тобына кіреді, қазіргі моңғол әдеби тілінің негізін қалады. Жазуы 1945 жылдан бастап кириллицаға негізделген. Оған дейін 13 ғасырда жасалған ұйғыр графикасы негізіндегі ескі моңғол жазуы кең тараған.
Діні
XVI ғасырда Моңғолияға будда монахтарының келуімен бұл дін бүкіл елге тез тарады. Далай-ламалардың ілімдері – бұл философиялық ақиқат пен қағидалардың жиынтығы, олардың негізі бейбітшілік пен келіспеушілікке төзімділікпен қарау болып табылады. Ресей империясының ықпалымен халха моңғолдары несториандық христиан дініне қызығушылық танытты. Уақыт өте келе кейбір христиандар католик дінін қабылдады. Сондай-ақ бүгінде Моңғолияда көрші елдердің дінінің ықпалына байланысты көптеген мұсылмандарды кездестіруге болады.
Этнонимі
XVI ғасырдың ортасында Халха топонимі (моңғолша халх – «қалқан», «жабын») Солтүстік Моңғолия аумағын (қазіргі Моңғол Халық Республикасы территориясының негізгі бөлігі) белгілеу үшін пайда болды, кейін этноним ретінде осы өлкенің халқына жатқызылған. XVII—XVIII ғасырлардағы моңғол шежіресінде 12 халх ұрпағы (рулары) атап өтіледі, оның 7-уі XVI ғасырда Гэрэсэндзенің қол астына өткен. Халха құрамына этникалық жағынан алуан түрлі элементтер кірді: моңғол (боржигиндер, хотогойттер, дариганга, хорчиндер, чахарлар, үзімшіндер) және моңғол еместер (танғұттар, сартулдар, т.б.). Моңғолияның қалған этникалық-этнографиялық топтары (дербеттер, баяттар, мингаттар, дархаттар, хамниғандар, хотондар, т.б.) солардың төңірегінде топтастырылған.
Кәсібі
Негізгі кәсібі мал шаруашылығы, бұрын көшпелі болса, қазір жартылай отырықшы. Көмекші рөлді Моңғолия аумағында қола дәуірінен бері белгілі егіншілік, сонымен қатар аңшылық атқарды.
Өмір салты
Көптеген халхалар әлі күнге дейін өз халқының дәстүрлі баспанасы киіз үйде тұрады. Киіз үйлердің әртүрлі түрлері бар, олардың кейбіреулері үйлену тойы үшін арнайы жасалған, ал басқалары қарапайым үй ретінде қызмет етеді. Киіз үйдің кеңістігі ерлерге және әйелдерге бөлінеді. Киіз үйдің ортасында ошақ бар, оның жанына бүкіл отбасы жиналады. Маңызды қонақты тек отағасы ғана отыратын ең құрметті орынға отырғызады.
Халхалар әлі күнге дейін Моңғол империясында танымал болған киімді киеді. Бұл киімдер далада өмір сүруге өте ыңғайлы. Өзін желден қорғау және онда күнделікті әрекеттерді орындау оңай. Күнделікті мерекелік киім - бұл дэли - кафтан, оны әртүрлі тәсілдермен безендіруге болады. Бұл ұзын жеңді және кең белдемшелі костюм. Мұндай шапан кең белбеумен байланған. Оны ерлер мен әйелдер киеді, сондай-ақ аяқты қорғау үшін шалбар немесе юбка қолданылады. Тұрмысқа шыққан немесе жоғары дәрежелі әйелдер бас киім киеді.
Халха диетасының негізін сүт өнімдері мен ет құрайды. Қой еті ең көп таралған өнім түрі, оңтүстік аймақтарда адамдар түйе етін жейді, ал солтүстікте сиыр етінен жасалған тағамдар бар. Халха дастарханында сирек кездесетін деликатес – қодас еті.
Дереккөздер
Санат:Моңғолия этникалық топтары
Ворсингтон (Миннесота)
Ворсингтон (Worthington) — Миннесота штатының Nobles округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 12764 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-71734.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Торре-Аннунциата
Торре-Аннунциата (Torre Annunziata) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 48 720 адамды құрайды. Халық тығыздығы 6960 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 80058.
Елді мекеннің қамқоршысы — Madonna della Neve. Жыл сайынғы мерекесі — 22 қазан.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Брюшиха
Брюшиха — Ресейдегі өзен. Новосібір облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коен өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Новосібір облысы өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Ярмен
Ярмен (Jarmen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан қала. Деммин ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3202 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 30,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 52 039. Қаланың басшысы — Арно Карп.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Подгорец (Бургас облысы)
Пошта индексі — 8535. Телефон коды — 059407. ЕКАТТЕ коды — 15967.
Кулор
Кулор (Coulaures) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24137, пошта индексі — 24420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 735 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Арцфельд
Арцфельд (Arzfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1336 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,38 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 201. Муниципалитеттің басшысы — Альфонс Коккельман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Рабат-Сале-Заммур-Заер
Рабат-Сале-Заммур-Заер (الرباط سلا زمور زعير‎‎) — Марокконыӊ он алты облысыныӊ бірі.Орталығында орналасқан. Жер аумағы — 9 580 км². Тұрғыны — 2 366 494 адам (2004 жылғы санақ), әкімшілік орталығы  — Рабат.
Әкімшілік бөлім
1 ауданнан және 3 префектурадан құралған
Дереккөздер
Орыс Википедиясы
Санат:Марокко
NGC 6872
NGC 6872 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBb/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Ақсүйек
Ақсүйек — қоғамдағы әлеуметтік топ. Дәстүр бойынша “қара халыққа” үстемдік етуші таңдаулы әулеттердің өкілдері Ақсүйек саналған.
Ақсүйектердің бұқарадан бөлек айрықша құқықтары мен артықшылықтары болған. Мемлекеттік билік Ақсүйектер қолына берілген. Өркениет жемісін де солар пайдаланған. Қазақтар “текті”, “бекзат”, “бек” лауазымын иеленген кісілерді асыл Ақсүйек деп құрмет тұтқан. Қазақ тарихында Шыңғыс ханның ұрпақтары — хан, сұлтандар Ақсүйек саналып келді. Олар төре аталып, халықтың ерекше ілтипатына бөленді. Патшалық Ресей өкіметі Ақсүйектердің ықпалын шектеді, ал Кеңестік дәуірде Ақсүйек әулетінің өкілдері саяси қуғынға ұшырап, жапа шекті. Қазақ халқының дәстүрлі дүниетанымындағы Ақсүйек ұғымы әлеуметтану ғылымындағы “аристократия”, “элита” ұғымдарына жақын келеді.
Қожалар кейбір жорамал бойынша, Мұхаммед пайғамбардың ең жақын серіктері, төрт әулие халифтің (Әбубәкір, Омар, Оспан, Әли) оның Мухаммед (с.ғ.с.) пайғамбардың қызы Фатимадантуған балаларынан басқа) ұрпақтары деп саналатын адамдарға берілген. Тағы бір болжамда олар ортаазиялық қосөзен Әмудария мен Сырдария аралығы (Мәуереннахр) мен Оңтүстік Қазақстанды жаулап алған (VIII ғасыр) алғашқы арабтардың ұрпағы деп аталады (толығырақ қ. Қожа; Сейіт) . Әлеуметтік пирамиданың үстіңгі қабаттарына шығып, әртүрлі артықшылықтармен пайдаланған. Сонымен, қазақ қоғамының жоғары әлеуметтік жігі болған Шыңғысхан нәсіліне жататын төрелер, оның ішінде хан, сұлтандардың араб нәсілді сейіттер мен қожалардың сауатты білімді болғаны олардың арасында оқымысты адамдардың көп шыққаны жазба деректерден, ауызша тараған әпсаналардан айқын байқалады.
М.Михайлов келтірген дерегі бойынша аксүйектер, оқып және жаза білген сауатты жоғары топ деп саналған. Сондай-ақ, ақсүйектер жолын жалғастырушы балаларының сауатын ашу мақсатында алдымен молдадан дәріс алған. Ақсүйектердің саяси, әлеуметтік құқығында артықшылықтар болды. Айталық, әдет-ғұрып құқығында ақсүйектердің артықшылықтары арнайы белгіленді: қожаны өлтіргені үшін 3000 қой, ал төрені, сұлтанды өлтіргені үшін 7000 қой құн төленді, ал ханның құны қарапайым жеті қазақтың құнына тең болды. Негізгі уәж хан жеті рудың немесе жеті ру тармағының әміршісі екендігі.
Ақсүйектер өкілдері қазақтың XVIII ғ. дейін олар қазақ қоғамында хандық билікті иеленіп, қоғамдық-саяси өміріне үстемдік етті. XIX ғ. бірінші жартысында қазақ жерін патшалық Ресейдің отарлауына байланысты хандық билік жойылып ақсүйектер ұрпақтары қалың бұқарамен етене араласып кетті.
Қазақтың хандық билігі ақырласып, рулық жүйесі сақталса да бұрынғы сипатынан өзгергені себепті қазір Ақсүйек ретінде бағалау сезімі негізінен жоғалды. Ол тек тарихи сананың бұрынғы бір нұсқасы ретінде ғана айтылады.
Дереккөздер
Санат:Рулық жүйе
Түйіспе
Түйіспе (contactus) — электрөткізгіштігі жоғары электр тізбегінің құрама беліктерінің түйісу (қосылу) беті немесе осындай қосылысты қамтамасыз ететін тетік.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Сарсо
Сарсо (Sarceaux) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61462, пошта индексі — 61200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 903 адамды құрады. Халық тығыздығы — 83,84 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Сан-Пайю-де-Мерелин
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 365 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,39 км² шамасында. Халық тығыздығы — 989,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Виссан
Виссан (Wissant) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Булонь-сюр-Мер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62899, пошта индексі — 62179.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1056 адамды құрады. Халық тығыздығы — 82,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Торрико
Торрико (Torrico) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Кампана-де-Олопеса ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 850 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 117 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Байнвиль (Фрайамт)
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1025 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.29 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4224, пошта индексі — 5637.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Пинд князьдігі
Пинд князьдігі — Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия патшалығы мен Болгар патшалығының басқаруында болған автономды аромунды қуыршақ мемлекет. Пинд тау алабында орналасқан.
Демократиялық режим
Демократиялық режим Мұндай режимде ел халқының кең әлеуметтік жіктері, халық, демос (гр.сөзі demos — халық) қоғамды, қоғамдық істерді басқарып, билікті жүзеге асырады. Демократия — әлеуметтік өмір агенттері өздері құрған билік құрылымында шешімдердің қабылдануына тең дәрежеде қатыса алатын басқару формасы болып саналады. Демократияны ерекше әлеуметтік құндылық дей отырып, ежелгі грек ойшылы Демокрит былай деген: "Демократиядағы кедейлік патша кезіндегі молшылықтан (азаматтардың) қаншалық артық болса, еріктілік құлдыққа  қарағанда соншалық жақсы".
Пинд князьдігі
Тағы қараңыз
Екінші дүниежүзілік соғыс
Санат:Мемлекет
Демократиялық режим
казактар алқасы, боярлар думасы, дворяндар жиналысы, земство ерекше орын алады. Шыңғыс ұрпақтарының және оған жақын адамдардың ортасынан жоғары билеушіні — ханды сайлауы, жерлерде жергілікті билеушілер — билердің сайлануы, ашық пікір алысудың негізінде жайылым бөлісу, сыртқы басқыншылардан қорғану және т.б. өмірлік маңызды шешімдердің қабылдануы Қазақ хандығының тарихында да орын алған Алайда құрылымданған сословиелерге, таптарға, әлеуметтік, этникалық, кәсіби, жыныстық, жас ерекшеліктік және басқа да топтарға бөлінген қоғамда жүзеге асатын демократиялық басқару, тиісті түрде модификацияланбауы мүмкін емес. Сондықтан біз демократияны қоғамның саяси құрылымы ретінде, саяси режим ретінде қдрастырамыз. Мемлекеттік билікті ұйымдастыру формасы мен саяси жүйе ретіндегі қазіргі кездегі демократия өкілдік демократия түріңде қызмет етіп, дамиды. Әлеуметтік тұтастықты қамтамасыз ететін саяси режим ретіндегі демократияның басты ерекшеліктер бар.
Еркіндік принципі
Бұл принңиптің салтанат құруы саяси режимнің креативті әлеуетін көтереді. Адамның қоғамдық істерді басқаруға қатысу мүмкіншілігі кеңейе түседі. Тұлға өз ойын айтуға және өзін танытуға кең мүмкіндік алады және ол тек Құқықтық нормалармен ғана шектеледі.
Саяси бәсекелестік
Билікті, оның шешімдері мен акцияларын, олардың салдарын үнемі сыни тұрғыда бағалайтын және жариялы, ашық сынау жолымен қоғамдық көзқарасты қалыптастыратын оппозициялық саяси элитаның көмегімен жүзеге асады.
Биліктің белдеулік тұрғыдан атқарушы, заң шығарушы және сот билігі болып бөлінуіне, сондай-ақ оның құрылысы түрлеріне (унитарлық, федеративті, конфедеративті); жергілікті жердегі өзін-өзі басқару органдарының күшею мүмкіндігіне (билікті тікелей жергілікті жерлерде жүзеге асыратын биліктің төменгі тармақтарындағы билік өкілеттігі) байланысты жүзеге асатын мемлекеттік биліктің құрылымдық икемділігі.
Демократиялық режимнің саяси жаңалықтарды қабылдай білу қабілеті
Ол демократияның саяси жүйе ретінде беріктіктің, тұрақтылықтың қажетті қорына ие бола отырып, сыртқы өсерлерді белсенді қабылдауы мүмкіндігімен, оларға лайықты жауап бере алуымен, тіпті каджет болған жағдайда бейімделуімен, өзін-өзі жетілдіруімен анықталады.
Саяси қатынастар субъектілерінің іс-әрекеті мен кұрметі үшін саяси кеңістік жасау
Мемлекеттік билік пен азаматтық қоғамның өзара бірлесіп қызмет етуін, сондай-ақ олардың әр түрлі ұйымдастыру формаларын, әдістерін, күштері мен құралдарын қамтитын терең тізбектелген саяси жүйе қалыптасады. Саяси режим ретіндегі демократияның және қызмет атқарып отырған саяси мәдениеттің басты белгісі — тұлғаның Құқықтық қорғалуы. Демократиялық режим — консти- туциялық режим. Конституция баптарында тұлғаның негізгі Құқықтары мен олардың кепілдіктері жазылған.
Демократиялық қоғамдағы саяси және идеологиялық плюрализм
Әрқилы саяси тенденциялар мен олардың ұйымдық кдлыптасуы, саяси ойлары, әрекеттері пайда болатын көпсубъектілі қоғам ретінде сипаттайды. Азаматтардың саяси белсенділігі азаматтық қоғам институттарын ұйымдастыруға алып келеді, онда азаматтардың мемлекеттік билік құрылымдарынан тәуелсіз саяси өмірге қатысуға ынтасы өзін-өзі ұйымдастыру, өз қайраткерлігі мен өзін-өзі басқару жолымен жүзеге асады. Бірақ азаматтық қоғам құрылымдары Конституция мен мемлекет зандары белгілеген шеңберде ұйымдасып, қызмет істеуі тиіс. Мемлекеттік билік пен азаматтық қоғамның бірлесіп қызмет етуі конституциялық нормалармен және мемлекет зандарымен анықталынады. Мемлекеттік билік пен азаматтық қоғамның құрылымдары қоғамның тәуелсіз элементтері ретінде қызмет етуі тиіс. Мемлекеттік билік азаматтық қоғам институттарының бақылауында болады, себебі олар мемлекеттік биліктің калыптасуына, оның саясатын түзеп, жузеғе асуына белсенді түрде ат салысады.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Буасси-о-Кай
Буасси-о-Кай (Boissy-aux-Cailles) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,10 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77041, пошта индексі — 77760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 319 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Павел Вежинов
Павел Вежинов (Павел Вежинов, туылған кезде Никола Делчев Гугов Никола Делчев Гугов; 9 қараша 1914 жыл, София, Болгария  — 20 желтоқсан 1983 жыл, София, Болгария ) - болгар жазушысы.
1938-1944 жылдар аралығында София университетінің филология және философия факультетін тәмамдаған. 1944 жылдан бастап «Фронтовик» газетінің редакторы қызметін атқарды. 1947-1954 жылдары «Стъершел» газетінің, «Септември» журналының бас редакторы болып, 1954 жылы кинематография саласына ауысты.
Болгар жазушысы Павел Вежиновтың «Тосқауыл» атты хикаяты - әлемдегі көп­теген халықтардың тіліне аударылған тамаша туынды. Ақиқат пен арман, шындық пен қиял қаз-қатар өрілген бұл фантасмагориялық шығарманың тосын оқиғасы ғана емес, кейіпкерлерінің ой-санасы, дүниетанымы, фәни жалғанға деген көзқарасы да қызықты. Оқырман қауымға таныс әрі бейтаныс жандардың басынан өткен қиял-ғажайып ертегіге ұқсас хикая бірден өзіне баурап алады.
Дереккөздер
Санат:Болгария жазушылары
Рона-Альпі
Рона-Альпі (Rhône-Alpes) — Францияның оңтүстік-шығысындағы аймағы. Басты қаласы — Лион. Халық саны 6,121 млн адам (аймақтар арасында 2-ші орын).
Географиясы
Жер аумағы 43 698 км². Аймақ құрамында келесі департаменттер бар: Изер, Ардеш, Эн, Дром, Луара, Рона, Савойя, Жоғарғы Савойя. Рона-Альпі арқылы Сона, Рона және Изер өзендері ағып өтеді.
Көлдері
Рона-Альпі аймағында Францияның ең ірі тұщы көлдері орналасқан:
Сілтемелер
*
Кеңес (Жетісу облысы)
Кеңес — Жетісу облысы Алакөл ауданы, Үшбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үшарал қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 98 км-дей жерде.
Қаратау ұшқаты
Қаратау ұшқаты (Lonicera karataviensis) – ұшқаттар тұқымдасы, ұшқат туысына жататын сирек кездесетін реликт өсімдік.
Кеңес (Жетісу облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 166 адам (83 ер адам және 83 әйел адам) болса, 2009 жылы 130 адамды (62 ер адам және 68 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы елді мекендері
Қаратау ұшқаты
Өсетін орны мен таралуы
Басқарқара (Теріскей Алатауы, Алматы облысы Райымбек ауданы) мен Қаратау жотасының (Түркістан облысы) шығыс жағындағы Берікқара тауының тасты баурайында, жартастар мен ойыстарда, сай түбінде өседі.
Қаратау ұшқатының таралу аймағы өте тар. Қорғалатын аймақ болып саналатынына қарамастан, туризмнің дамуына байланысты күннен-күнге азайып бара жатыр. Берікқара ботаникалық қорығында жеке түр ретінде өсіріледі. Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Ұшқаттар Санат:Қазақстан флорасы Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Сен-Пон-де-Томьер
Коммунаның INSEE коды — 34284, пошта индексі — 34220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2091 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Реюньон Ұлттық футбол құрамасы
Реюньон Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Реюньонның намысын қорғайтын құрама. ФИФА-ға мүше емес, КАФ-қа жартылай ғана мүше. Сондықтан әлем және Африка чемпионаттарына қатыса алмайды.
Сілтемелер
Санат:Реюньон Ұлттық футбол құрамасы
Кавказ таудағаны
Сілтемелер
Санат:Кенепшөптер Санат:Қазақстан табиғаты
Барселона (айрық)
Барселона сөзінің мына мағыналары бар:
Қазақстан жерінде болған болыстар тізімі
Қарқаралы уезі
Ведомость о волостях Каркаралинского внешнего округа (1831 г.)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Болыстар
Күнгей Каспий облысы
Күнгей Каспий немесе Каспий сырты облысы – аймақтық-әкімшілік бөлініс.
Тарихы
Облыс Ресей империясының құрамында 31.12. 1890 ж. құрылған.
Географиясы
Жер аумағы 535,2 мың км².
Солтүстігінде Орал облысымен, шығысында Хиуа және Бұхар хандықтарымен, оңтүстігінде Ауғанстанмен және Иранмен, батысында Каспий теңізімен шектеседі. Толық сипаттамасы 1896 ж. шығарылған Бас штаб подполковнигі Кияшко еңбегінде берілген.
Облыс жер аумағы жөнінен Ресей империясы губерниялары мен облыстары арасында 10, далалық және ортаазиялық иелігі арасында 1-орынды алады.
Халқы
thumb|255px|left|Қарақол ауылы ([[1913)]]
Облыс тұрғындары негізінен түрікмендер, көпшілігі адай руына жататын қазақтар, ирандық әзербайжандар, орыстар, армяндар, өзбектер, тәжіктер, т.б. болды. 1912 ж. статистикалық есеп бойынша барлық тұрғын саны 482,0 мың.
Әкімшілік бөлінісі
Маңғыстау уезі (кейіннен Адай уезі) және 1890 – 1920 жылдар аралығында Каспий сырты облысына қарады.
Елтаңба сипаттамасы
thumb|155px|left|Облыс елтаңбасы ресми суреттемемен ([[1890)]]
Гербтің шетінде алтын жалатылған жалтыр қалқан бетінде тырнағы жоқ, көзі от шашқан, тілі сала құлаш, алдыңғы оң бақайынан адырнасы үзілген, алтын садақ ұстап тұрған барыстың күміс бедері. Қалқан үстінде патша тәжі, Александр лентасымен ораулы алтындаған емен жапырақтарымен көмкерулі.
Ақсағал шымшық
Ақсағал шымшық – ашық сұр түсті қауырсынды көкшымшыққа ұқсас құс. Іле, Сырдария және басқа да өзендерінің тоғайлы ормандарында таралған. Әртүрлі жәндіктермен, қуыршақтармен, дернәсілдермен және қыс мезгілінде дәнмен қоректенеді. Негізінде ақсағал шымшықтар топтасып тіршілік етеді. Бұлар жақсы үнімен ерекшеленеді.
Дереккөздер
Санат:Торғайтәрізділер
Металдың сынған жері
Металдың сынған жері — металдың сынған жерінің сыртқы түрі. Осыған қарап сол металдың сапасын, қасиетін, ақауын және неліктен сынғанын анықтауға болады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Компас (әңгіме)
Бердібек Соқпақбаев
Бердібек Соқпақбаевтың "Компас" әңгімесі.
Жорж Георгиевич Левицкий
Жорж Георгиевич Левицкий (1936 ж. т.) - шахталық және өнеркәсіптік вентиляция саласының маманы, техникалық ғылымдарының докторы (2005). Қарағанды политехникалық институтын (1965) бітірген. 19662006 ж. рудниктік аэрология және еңбекті қорғау кафедрасының аспиранты, доценті, ҚарМТУ рудниктік аарология және еңбекті қорғау кафедрасының профессоры. 70 ғылыми еңбегі, оның ішінде монографиясы жарияланды.
Компас (әңгіме)
Қысқаша мазмұны
Осы әңгімеде Қанаттың жаңа компасы мен адамның қызғаншақтығы туралы баяндалады.
Жорж Георгиевич Левицкий
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Компас (әңгіме)
Басты кейіпкейлер
<http://kitap.kz/index.php/catalog/book/1964-kompas_angime >
Қыр әңгімелері
Қыр әңгiмелерi — Мұхтар Әуезовтың шығармасы. Сыбанның моласында, Текшенiң бауырында — деген екі әңгімеден тұрады. Бірінші әңгімені Әуезов өзінің туған ауылында жазады.
Қыр әңгiмелерi Жаяусал деген құпия атпен 1923 жылы «Шолпан» журналының 6, 7, 8 сандарында басылды. 1935 жылғы «Ескілік көлеңкесінде» атты жинаққа, 1960 жылғы «Қараш-Қараш» жинағына, 1975 жылғы «Қилы заман» жинағына кірді. Жазушының 12 томдық (1967) және 20 томдық (1979) шығармалар жинақтарында да жарияланған.
«Жүретін жолдың азайғанына бәріміз де көтеріліп, серги бастадық. Қатарымызда келе жатқан Сүлеймен ақсақал Текшенің басын көргенде есіне бір әңгіме түскендей болып, бізге бұрылып қарап:
— Балалар, жолдың өзі де қысқарып қалды, сендердің ұйқыларың да келген шығар: мен жол қысқарту үшін бір әңгіме айтайын, — деді.
Біз ықыласпен тыңдайтындығымызды білдірдік.»
Екі әңгімесін де Әуезов өз атынан баяндап, кейін басты сюжетке негіз болған хикаяларға көшкенде, өзі сол хикаялардың тыңдармандары ішінде табылады. Бірінші әңгімеде жастайынан батыр атанған Жортар деген ақсақал өз бастан кешкен оқиғаны сөз етеді. Екінші әңгімеде Сүлеймен деген кісі өзінің қолбасы Жобалай батырмен болып қалған, «Қоянды тауының ең үлкен биігі — Текшенің» баурайындағы ескі оқиғаны айтады.
Сілтемелер
Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары Санат:Қазақ әдебиеті
Түрікменстанның әкімшілік бөлінісі
thumb|250px|right|Түрікменстан уәлаяттары (облыстары): 1 — Ахал; 2 — Балқан; 3 — Дашоғыз; 4 — Лебап; 5 — Мары.
Заңнамасы
Түрікменстанның қазіргі әкімшілік-аумақтық құрылымы 2009 жылғы 18 сәуірде қабылданған «Түркіменстанның әкімшілік-аумақтық құрылысы мәселелерін шешу, мемлекеттік кәсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге және басқа да нысандарға атау беру және атауларын өзгерту тәртібі туралы» заңмен айқындалады. Заң Түркіменстанның 2008 жылғы конституциясының ережелеріне негізделеді және елдің әкімшілік-аумақтық құрылымының құрылымын, әкімшілік-аумақтық бірліктерді құру және тарату тәртібін, олардың атауларын тағайындау және өзгерту және олардың шекараларындағы өзгертулер тәртібін айқындайды. Осы заңға сәйкес әкімшілік-аумақтық құрылым мәселелерін Түркіменстан Министрлер Кабинетінің ұсынысы бойынша Түркіменстанның Мәжілісі шешеді.
Құрылымы
2009 жылғы 18 сәуірдегі Заңға сәйкес Түркіменстанның елді мекендері қалалық (қалалар мен мекендер) және ауылдық (ауылдар) болып бөлінеді. Түркіменстанда (2018 жылғы 1 қазандағы деректер) үш әкімшілік санатқа жататын 51 қала, 62 мекен және 1717 ауыл бар.
Түркіменстан әкімшілік жағынан бес әкімшілік санаттағы уәлаяттардан, атыраптардан, кеңестерден және елді мекендерден тұрады (2018 жылғы 1 қазандағы деректер):
Кеңес заманы
•
• (Красноводная)
• Шаржау облысы
1943 жылы Шаржау облысының бөлшегі қолданылып,, ол 1947 жылға дейін ғана болады. Және де сол жылы Қызылсу облысы жойылады да, оның жері Ашхабад облысына беріледі.
1952 жылы Қызылсу облысы қайта ұйымдыстыралады, алайда 1955 жылы қайта тарайды да, жері Ашхабад облысына беріледі.
1959 жыл Ашхабад облысы таралады. Кир, Серах пен Теджен аудандары Марый облысына беріледі де, қалғаны тікелей Республика деңгейінде басқарылатын болады.
1963 жылы Марый, Ташауз бен Шаржау облыстары жойылады да, Түрікмен КСР-сы толықтай бір әкімшілік бірлік сияқты қызмет етедуді бастайды.
1970 жылы Шаржау, Марый мен Ташауз облыстары қайта құрылады.
Соған қоса, 1973 жыл Қызылсу мен Ашхабад облыстары да қайтып пайда болады.
1991 жылы Балқан облысы Қызылсу облысының орнын алады. КСРО құлағаннан кейін ол Балқан уәлаятына айналады.
Қазіргі заман
Тәуелсіздік алынғаннан кейін, 1992 жылы, Ашхабад облысы Ахал уәлаятына айналады, басында орталығы Ашхабадта болады, бұдан кейін Әнеу қаласында, және «Рухабад» проектінің басында орталығы Рухабадқа көшеді. Балкан мен Марый облыстарының аттары уәлаяттар қылып өзгертіледі. Ташауз облысы Дашоғыз уәлаятына аты өзгертіледі. Шаржау облысы Лебап уәлаятына айналады. Ашхабад қаласы өзінің ерекше әкімшілік бірлігі қылып жұмыс істейді және уәлаят қызметін атқарады.
Уәлаяттар атыраптарға (аудан) және атырап құқылы ерекше қалаларға бөлінеді, олардың барлығы да хәкімдермен басқарылады.
Дереккөздер
Санат:Түрікменстанның әкімшілік бөлінісі
Үйінділерді қайта қалыптау
Үйінділерді қайта қалыптау — кейін игеру үшін қолайлы болатындай етіп, соның ішінде өздігінен тұтапып кетпейтіндей етіп үйінділердің бітімтұрқын өзгерту жөніндегі жұмыстар.
Дереккөздер
Санат:Физика
Кеннің ұнтақталғыштығы
Кеннің ұнтақталғыштығы — кеннің ұнтақталғыштығы оның физика-механикалық қасиеттеріне байланысты. Кен неғұрлым қатты болса, соғұрлым оның ұнтақталуы төмендейді. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Почта-жинақ мекемелері
Келесі дамып отырған банктік емес мекемелер түріне — почта – жинақ мекемелері жатады. Бұл жүйенің маңызды элементтері — ұсақ салымшылардың қаражаттарын тартатын мемлекеттік мекеме ретінде құрылатын пошта-жинақ банктері болып табылады. Бірақ ондай банктердің құрылуы біздің елімізде әлі де болса кешеуілдік танытуда. Бізде әзірге мұндай банктердің рөлін атқаратын Қазпошта мекемесі жұмыс жасауда.