cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ұйғыр әліпбиі
Тарихы
Ұйғыр (немесе ескі ұйғыр) жазуының негізін қалаушы-үшінші Ұйғыр қағанатының бірінші қағаны Моян-Чур қаған, ол жазудың негізі ретінде соғды жазуын таңдады, оның емлесін өзгерту арқылы (оңнан солға, жоғарыдан төменге) және соғды әріптерін ұйғыр дыбыстарын жазуға бейімдеді. VIII-XIII ғасырларда Орта Азиядағы түркі тілдес тайпалар арасында көне ұйғыр жазуы кеңінен тарады, ал моңғолдардың жаулап алуларының басталуымен моңғолдар мен манчжурлар көне ұйғыр жазуын өз тілдеріне аздап бейімдеп қолдана бастады. Ал ұйғырлардың өздеріне келсек, ескі ұйғыр жазуын XIII ғасырда исламмен бірге келген шағатай араб әліпбиі біртіндеп ығыстырып алмастырды. Буддизмді ұстанатын сары ұйғырлар XIX ғасырдың екінші жартысына дейін ескі ұйғыр жазуын қолданып, Қытай өкіметі ұйымдастырған геноцид нәтижесінде үлкен шығынға ұшырап, жаулап алушылардың мәдениетін ішінара қабылдады, бірақ ескі ұйғыр жазуы осы күнге дейін моңғол және маньчжур нұсқаларында қолданылуда.
Ұйғыр әліпбиі
Қазіргі уақытта әдеби ұйғыр тілі ресми түрде екі графикалық жүйенің көмегімен жазылады: Қытайдағы Шығыс Түркістан немесе Шыңжаң (Араб графикалық негізіндегі жазу) және Орталық Азия (бұрынғы КСРО-да). КСРО – да жазу 1930 жылға дейін араб, 1930-1946 жылдары латын, 1947 жылдан бастап кириллица графикасы негізінде жүргізілді. 1965-1982 жылдар аралығында ҚХР – да латын әліпбиі, Қытай пиньинь транскрипциялық жүйесі негізінде қолданылды.
Бүгінгі күні ұйғырша жазу үшін латын әліпбиінің кем дегенде тағы екі түрі қолданылады: ұйғыр латын әліпбиі – «Ұйғыр латын жазуы» (ULY), Шыңжаң университетінде дидактикалық мақсатта жасалған көмекші әліпби (соңында 2000 жылы қарашада қабылданған). Бұл әліпби интернетте және батыс басылымдарында барған сайын танымал болып келеді, екіншіден, yeni yezik-тің әртүрлі модификациялары, соның ішінде түрік латын әліпбиіне негізделген.
Қазіргі араб негізіндегі ұйғыр әліпбиіне тән қасиет – дауысты дыбыстардың жүйелі түрде берілуі (араб жазуының басқа түрлерінен айырмашылығы, мұнда дауысты дыбыстар жазбада түсіріледі немесе matres lectionis әдісі арқылы беріледі).
Uyghur Yëngi Yëziqi (Жаңа ұйғыр әліпбиі) немесе Uyƣur Yengi Yeziⱪi (ұйғ. يېڭى يېزىقى, ) — 1965-1982 жылдары ұйғыр тілін жазу үшін, негізінен Қытайда тұратын ұйғырлар үшін қолданылған латын әліпбиі.
Дереккөздер
Санат:Ұйғыр әліпбиі Санат:Әліпбилер
Сальдуэро
Сальдуэро (Salduero) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Пинарес ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Сэнтр Джанкшн (Айова)
Сэнтр Джанкшн (Center Junction) — Айова штатының Джонс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.0 км². FIPS коды — 19-12225.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 131 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Джонс округы (Айова)
Жүктейтін сектор
Жүктейтін сектор (Загрузочный сектор) — бірінші сектордың нөлінші бетіндегі нөлінші сызықжолы. Жүктемелеуіш (жүйелік) дискінің бұл жерінде операциялық жүйені жүктемелейтін программа орналасады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Шаммотте
Шаммотте (Champmotteux) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Етамп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91137, пошта индексі — 91150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 368 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Сібір федералды округі
Сібір федералды округі (Сибирьский федеральный округ) — Ресейдің Сібір бөлігінде орналасқан федералды округі. Халық саны 2010 жылғы санақ бойынша 17,178,298 адамды, және жерінің ауданы 4,361,800 шаршы шақырымды құрайды.
2000 жылдың 13 мамырында құрылған бұл округ Бүкіл Ресей ауданының шамамен 25% алып тұр. Оның әкімшілік орталығы — Жаңасібір қаласы. 2018 жылдың қарашасында Ресей президенті Путиннің жарлығына сәйкес Бурятия мен Забайкалье өлкесі Сібір федералды округінен шығарылып, Қиыр Шығыс Федералды округіне қосылды.
Құрамы
thumb|Сібір Федералды округінің құрамындағы [[Ресейдің әкімшілік-аумақтық құрылымы|Ресей субъектілері]]
Дереккөздер
Санат:Ресей федералды округтері *
Трамонт-Еми
Трамонт-Еми (Tramont-Émy) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54529, пошта индексі — 54115.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 34 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Қарашағыр (қоныс)
Қарашағыр — Каспий теңізінің солтүстік-шығыс бөлігіндегі қоныс.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қоныстары Санат:Атырау облысы қоныстары
NGC 527-1
NGC 527-1 — Sculptor шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 1 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 527-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5128, ESO 352-68, MCG -6-4-21, PGC 5141.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sculptor (шоқжұлдыз)
Эдисон Тауншип (Нью-Джерси)
Эдисон Тауншип (Edison Township) — Нью-Джерси штатының Мидлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 99 967 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 79.5 км² шамасында. FIPS коды — 34-20230.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Анбуй
Анбуй (Андуй) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шола өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Шексна өзені бастауынан (сонымен қатар Ақ теңізінен) Череповец су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері
Чарлз Брентон Хаггинс
Сілтемелер
Санат:АҚШ физиологтары Санат:АҚШ медиктері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Канада) Санат:XX ғасыр биологтары
Сиивмтота-Юн
Сиивмтота-Юн — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еся-Яха өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Алексей Владимирович Баталов
Алексей Владимирович Баталов (1928 жыл 20 қарашада Владимир - 2017 жыл 15 маусымда Ресей Мәскеу) — Кеңестік және ресейлік театр және кино актері, кинорежиссер, сценарийші, мұғалім, көркемдік шеберлік шебері (оқырман) және Қоғам қайраткері. Социалистік еңбек ері (1989). КСРО халық әртісі (1976). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1981). Васильевтік бауырлар атындағы РСФСР Мемлекеттік сыйлығы (1966), Ресей Федерациясының Мемлекеттік сыйлығы (2005),
1969 жылы Ресей Федерациясының және 1976 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алады.
Алексей Баталов бес жасынан бастап жазушы Виктор Ардов отбасында өседі. Анасы – актриса Нина Ольшевская. Әкесі – актер және режиссер Владимир Баталов. 1950 жылы МХАТ-тың мектеп-студиясын Виктор Станицынның курсында бітіріп шығады. 1953-1956 жылдары МХАТ сахнасында ойнайды. 1957-1975 жылдары «Ленфильм» киностудиясында актер және режиссерлік қызмет атқарады. 1944 жылдан баста киноға түсе бастайды.
1975 жылдан бастап ВГИК- те ұстаз, ал 1979 жылдан бастап профессор болады.
Өмірбаяны
Алексей Баталов 1928 жылы 20 қарашада Владимир қаласында театр отбасында дүниеге келген. Бес жасынан бастап жазушы В.А.Адовтың отбасында өсті. Алдымен Боггмадағы эвакуация кезінде соғыс кезінде оқиға орнына келді, онда анасы театрын ұйымдастырды. 1950 жылы Мәскеуде КСРО МХАТ-мектеп студиясың театрында В.И.Немирович-Данченконың Мәскеудегі көркемөнер мектебін бітірді. М.Горький (С.К. Блинников пен В.Я. Станицынның шеберханасы).
1950 жылдан бастап - Совет Армиясы Орталық театрының актері, Кеңес әскерінде қызмет етті. 1953-1956 жылдары Москва театрының сахнасында (Мәскеуде де), 1957-1975 жылдары - Ленфильм киностудиясының (Ленинград, қазір Санкт-Петербург) актеры және режиссері. 1944 жылы ол кинотеатрда дебют жасайды, LO Arnshtam фильміндегі Зоя фильміндегі эпизодтық рөлде ойнайды.
Дереккөздер
Санат:ХХ ғасыр кинорежиссёрлері Санат:КСРО халық әртістері Санат:ХХ ғасыр театр педагогтары Санат:КСРО актерлері Санат:Алфавит бойынша актерлер Санат:Алфавит бойынша кинорежиссёрлер Санат:Ресей актерлері Санат:20 қарашада туғандар Санат:Владимирде туғандар Санат:15 маусымда қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар
Матля
Матля — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Маньтолум өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Горско (Хасково облысы)
Горско (Горско) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Ивайловград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 0 адамды құрайды.
Озеро Б/Н
Озеро Б/Н — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/161 орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Монте-Сан-Пьетранджели
Монте-Сан-Пьетранджели (Monte San Pietrangeli) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Фермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2586 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 141 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 63010.
Веселая Поляна
Веселая Поляна — Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл, Ескі Костеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 7 адамды құрады. Пошта индексі — 452667, ОКАТО коды — 80207851003.
Монте-Сан-Пьетранджели
Елді мекеннің қамқоршысы — San Biagio vescovo e martire.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Жүктеме, жүктеу
Жүктеме, жүктеу (Загрузка; load, loading) — 1) жүктеме — жүйенің жұмыспен жүктелу сипаттамасы; 2) жүктеу — мәліметтерді сақтайтын құрылғының бірінен екіншісіне ауыстыру; 3) жалпы қызмет көрсету жүйесі жұмысының көптігінің сипаттамасы; 4) мәліметтерді мәліметтер тасуыштан негізгі жадқа немесе тікелей процессор амалдарында пайдалану үшін негізгі жадтан регистрлік жадқа жіберу.
Веселая Поляна
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Жүктеме, жүктеу
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Веселая Поляна
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сан-Бенту-ду-Траири
Сан-Бенту-ду-Траири (São Bento do Trairi) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Агресте-Потигуар мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Борборема-Потигуар экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 248 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 190,816 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,0 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Мұсабек Рақманбердиев
Мұсабек Рақманбердиев (1951, Жуалы ауданы – 1998, Тараз қаласы) – белгілі қаламгер, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі.
Өмірбаяны
Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1978). Жамбыл облысы «Еңбек туы» («Ақжол») газетінде еңбек жолын бастап, «Жазушы» баспасында редактор, «Қазақстан» баспасында бас редактордың орынбасары, «Қазақ әдебиеті» газетінде бөлім меңгерушісі, Жамбыл облысы телерадио компаниясының бастығы, Республикалық Телерадио корпорациясының Алматы орталығы бас директорының орынбасары, «Қазақтелефильм» акционерлік қоғамының президенті қызметтерін атқарды.
Шығармалары
Оның «Ақ тілеу», «Үкілі сай», «Жылы жел», «Қарқаралы», «Мезгіл әуендері», т.б. шығармалары оқырман тарапынан жоғары бағаланды. Рақманбердиев Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты.
Дыбысты канал
Дыбысты канал - мұхит суының кабатындағы зона. Мұнда дыбыстың жылдамдығы алдымен терендеген сайын азайып отырады да, одан кейін қысымның өсуіне байланысты жоғарылап кетеді. Бұл зонада күшейген дыбыс толқындары оның шегінен шыға алмайды, өйткені олар ирендей отырып, Дыбысты каналдың осіне қайтып оралады. Қоңыржай және тропиктік ендіктердегі суларда Дыбысты канал, әдетте, 30—200 м-ден (жоғары шекара) 3000—5000 м-ге дейінгі (төменгі шекара) қабатты қамтиды. Осындай каналға түскеннен кейін дыбыс мыңдаған км-ге дейін жетеді. Дүниежүзілік мұхитта Дыбысты канал акустикалық сигналдарды өте алысқа беру үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Порфир
Порфир (грек тілінде porphyreos — қызыл) — ұсақ түйірлі арқауында фенокристары (минералдардың ірі түйірлері) бар қышқыл тау жыныстарының жалпы атауы. Порфирлер сілтілі дала шпаттарының, қышқыл, плагиоклаздың, кварцтың, биотиттің, қоңыр амфиболдың, пироксеннің, т.б. минералдардың түйірлерінен тұрады, ал негізгі массасы микрофельзиттен, шыныдан, альбит пен ортоклаздың микролиттерінен немесе аталған минералдардың өзінен құралады. Минералдық құрамына қарай порфирлі тау жыныстарының саны 60-тан асады. Олардың ішінде кең тарағаны трахиттің сыңары ортоклаз порфирі, липариттің сыңары кварц порфирі. Порфирлі гипабиссал тау жыныстары сығылмалар, силдар, сирек кішігірім штоктар, сақина тәрізді денелер құрайды. Порфирдің түсі сұр, сары, қызғылт, қоңыр болып келеді. Кейбір түрлері әшекейлеу, әрлеу істерінде қолданылады. Дала шпатының ақ сызықты қызыл-қоңыр (ежелгі порфир) түсті тасы Ежелгі Римде қолданылған. Қазақстанда порфирлер төмен девонның қышқыл эффузияларында кездеседі.
Дереккөздер
немесе
Санат:Геология
Бастенн
Коммунаның INSEE коды — 40028, пошта индексі — 40360.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Қырықтөбе (қоныс)
Қырықтөбе — Бозанай құмының солтүстік-шығыс бөлігіндегі қоныс.
Атырау облысы, Исатай ауданы, Хамит Ерғалиев ауылының солтүстік-батысында 24 км жерде орналасқан. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 21 км-ге созылған, енді жері 7-8 км. Қоныс, Ақсай және Бұғылыөзек өзендерінің аралығын қамтиды. Солтүстігінде Бескөл, Нұрымбет, шығысында Сүлмекқұдық, оңтүстік-шығысында Күнгей, Бақтыбай, Отырқожа, оңтүстігінде Сарыбай, Нұрман, Сүйен, батысында Күкіртті қыстаулары бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қоныстары Санат:Атырау облысы қоныстары
Құрама Штаттарына шетелдік террористердің кіруінен ұлтты қорғау туралы жарлық
«Құрама Штаттарына шетелдік террористердің кіруінен ұлтты қорғау» туралы жарлық (ағылш. Executive Order «Protecting the Nation from Foreign Terrorist Entry into the United States») — АҚШ президенті Дональд Трамптың АҚШ-қа белгілі бір тұлғалар санаттарына кіруге шектеу қойуы туралы жарлық.
Қол қойылуы және қолданысы
2017 жылдың 28 қаңтарында Нью-Йорктегі сот елге ашық визалармен ұшып келген және Дональд Трамптың миграциялық жарлыңының әрекетіне түсетіндер үшін ғана АҚШ аумағында уақытылы болуға мүмкіндік беретін қаулыны қабылдады. Осы соттың шұғыл қаулысы шеңберінде шетел азаматтарына елде біраз уақыт болуға рұқсат беріледі.
Мазмұны және жарлық құрылымы
thumb|right|250px|АҚШ аумағына кіруге тыйым салынған жеті мұсылмандық мемлекет Жарлық тармақтары бар 12 тараудан тұрады.
Бірінші тарауға «Мақсат» деген атау берілді. Бұл тарау жарлықтың қабылдануын лаңкестік қауіпімен байланыстырады, осындай қауіптің мысалы ретінде АҚШ-тағы 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі лаңкестік актілері келтірілді.
Жарлықтың қол қойылуына дейін АҚШ-тағы босқындар мәртебесін ұсыну туралы берілген өтініштер жаңа рәсімдерден өткеннен кейін мақұлдануы мүмкін.
Бірқатар мұсылман елдерінің азаматтарына 90 күндік мерзіммен босқын мәртебесін алуға ұмтылуына немесе ұмтылмауына қарамастан АҚШ аумағына кіруге тыйым салынған. Тыйым Иран, Сирия, Ливия, Сомали, Йемен және Ирак азаматтарына салынды. Бұл тыйым дипломаттар мен халықаралық ұйымдарының өкілдеріне ғана таралмайды.
Сонымен қатар жарлықта әрекеттегі ережелердің тиімділігін анықтау үшін АҚШ босқындарды 120 күнге қабылдау бағдарламасының тоқтатылуы туралы жазылған.
Жарлық арқылы елге кіретіндерді қадағалауға арналған биометрикалық жүйесінің құрылуын тездетуі жоспарланып отыр.
Дереккөздер
Санат:Миграциялық құқық Санат:АҚШ заңнамасы
Жұмахан Күдерин
Жұмахан Күдериннің өмірбаяны
Күдерин Жұмахан Маусымбайұлы - 1891 Семей облысы бұрынғы Сергиополь, қазіргі Аякөз қаласында дүниеге келген қазақтың алғашқы биолог ғалымдарының бірі, қоғам қайраткері, алаш арысы. Жұмаханның ата қонысы Айқыз селосының жоғары жағындағы Маусымбай қорасы. 1875 жылы кедей отбасында дүниеге келіп, ескіше оқыған, көкірегі ояу, көзі ашық Маусымбай ұлдары Жұмахан мен Төлеубектің болашағын ойлап, зерделі, білімді азамат болып өсулеріне бар күш-жігерін жұмсаған. Жұмахан Күдерин 1911 жылы ауыл мектебін бітірген. Жасынан зерек, білімге құштар Жұмахан 1913-1917 жылдар аралығында Талдықорған облысындағы Қапал ауыл шаруашылық мектебінде оқып, оны үздік бітіріп шығады. Білімін толықтыруды мақсат тұтқан ол 1924 жылы Ташкенттегі Орта Азия мемлекеттік Университетінің ауыл шаруашылық факультетіне оқуға түсіп, қазақ жастарының арасынан алғашқылардың бірі болып ғалым-агроном мамандығын алып, 1930 жылы оқуын бітіріп шыққан. Университетте оқып жүріп Түркістанның табиғи ресурстары мен осы өңірді аудандарға бөлуді зерттеумен айналысқан экспедиция жұмысына қатысты.
Ж.Күдериннің қоғамдық қызметі
Жұмахан Күдерин алғашқы еңбек жолын туған ауылы Сергиопольде жаңадан ашылған қазақ мектебінде директордың орынбасары қызметінен бастаған. Қазақ қоғамындағы сол тарихи кезеңге тән сипат ересектер арасындағы сауатсыздықты жою ісіне де жас маман бел шеше кіріседі. 1917-18 жылдары Жұмахан Күдерин қызыл комиссар Сабыржан Ғаббасов пен, қазақтан шыққан алғашқы партизан әйел Айқыз Көшкінбаевамен қоян-қолтық араласып, бұқара халыққа жасалған қоғамдық-саяси шаралардың бел ортасында жүрген. Алаш зиялыларымен бірге азамат соғысы кезінде қатты күйзелген қазақ ауылдарына азық-түлік таратқан. М.Тынышпаев, М.Төлеубаев, С.Аманжолов және басқа қоғам қайраткерлерімен бірге Алашорда үкіметінің тапсырмаларын орындаған. Ол 1918 жылы Лепсі қаласында Кеңестердің 1-ші съезіне делегат және Жер комиссары болып сайланған. 1920 жылы «Қытайға кеткен қазақтарды қайтару» комиссиясында жұмыс істеп, Ж.Күдериннің тікелей араласуымен Қытайдан 6 мың жанұя қайтып елге оралады. Аталған жылы уездік жер бөлімінің бастығы болып сайлануы Ж.Күдериннің саяси белсенділігінің артуына игі ықпал еткен. 1921 жылы ол Жетісу өңірін жайлаған тырысқақ індетіне қатысты емдеу жұмыстарына қатысты. 1924 жылы Ташкенттегі Орта Азия Мемлекеттік университетінде өзі білім ала жүріп қазақ-қырғыз жетім балалар мектебінің мұғалімі, 1925 жылы Қазақ педагогикалық институтында математика пәнінің оқытушысы, 1926 жылы Қазақ өлкесінің Түркістандағы өкілі, 1925-1927 жылдары Қазақ ғылыми-зерттеу орталығының ғылыми қызметкері, Рабфактың түрлі ағарту курстарының дәріскері, 1929 жылдан Қапыланбектегі ауылшаруашылығы техникумының оқытушысы қызметтерін атқарды. 1930 жылы «ғалым агроном» мамандығына ие болды. Жұмахан Күдерин Ташкенттегі Орта Азиялық мақта ғылыми-зерттеу станциясында ассисент (1930), Қазақ ССР Жер халкомының мал шаруашылығы ғылыми зерттеу институтында аға ғылыми қызметкер (1935-36), «Каучуконос» тресінде нұсқаушы агроном (1937) қызметтерін абыройлы атқарған. Ж.Күдерин топырақ зерттеу экспедицияларына қатысып, зерттеу жұмыстарымен тікелей айналысып, ғылыми еңбектер жазған. Жұмахан Күдерин 1936 жылы күзде Наркомземның тапсырмасымен жолсапармен Қапалға келіп, жер шаруашылығы, егіншілік кәсібі, сол аймақтың өсімдіктері жайлы мәліметтер жинап, педтехникум залында кеңестік биология ғылымының жетістіктері жайлы дәріс оқыған.
Шығармашылығы
Алаш қайраткері, әмбебап ғалым, агротехник-зоотехник (1913-1917), ғалым-агроном (1925-1930) Жұмахан Маусымбайұлы Күдерин – биология (улы жыландар, зиянды жәндіктер мен жұқпалы аурулар), ботаника (техникалық өндірістік өсімдіктер – кендір талшықтары, тұт талшықтары, көк сағыз бен тау сағызы, дәнді дақылдар-тары, жүгері, қарақұмық, соя, құмыршық, дәрілік өсімдіктер-көкпек, татыран, итсигек), улы өсімдіктер мен майлы өсімдіктер, мал шаруашылығы (биязы жүн талшықтары) саласы бойынша ғылыми еңбектер мен зерттеулерін жариялаған. Осы саладағы ғылыми- зерттеулері оба індеті тұсында және тоқыма кәсібінде тәжірибеден өтіп, пайдаланылуға ұсынылған. Қазақ мектептеріне арналған оқу құралдарының болмауы болашақ ғалымға үлкен ой салып, сол салада қалам тартып, үлкен ғылыми еңбектер жазуына ықпал етті. Әмбебап ғалым салыстырмалы сөздік пен терминдік сөздіктерді, әдеби оқулықтарды, мектеп оқулығын құрастырған. Жұмахан Маусымбайұлы жаратылыстану саласындағы алғашқы оқу құралдары мен терминдердің авторы. Ол жаратылыстану ғылым саласына жаңа терминдер енгізіп, байытты. Сергиополь мектебінде қызмет ете жүріп нұсқасы дайындалса керек, 1927-1929 жылдары баспадан Жұмахан Күдериннің қазақ мектептеріне арналған «Ботаника» («Өсімдіктану»), «География» оқулықтары, бастауыш сынып оқушыларына арналған «Әліппесі» және «Қоғамдық еңбек» атты оқулықтың хрестоматиясы жарық көрген. Шығыс Қазақстан облыстық Абай атындағы әмбебап кітапхананың сирек басылымдар қорындағы «арнайы қорда» Жұмахан Күдериннің 1927 жылы Мәскеуде арап графикасымен жария көрген «Өсімдіктану» атты оқулығы ұзақ жылдар бойы сақталып отыр. Автор кітапты өз қолымен безендіріп, өсімдіктердің жеке түрлері мен сыртқы құрылымын, мүшелерді 108 сурет арқылы бейнелеген. Жұмахан Күдерин сан түрлі ғылым саласынан 50-ден аса ғылыми-зерттеу еңбектерін жазған. Оның ішінде 15-і 1927-1936 жылдар аралығында Мәскеу мен Алматы мемлекеттік баспаларынан жеке кітап болып жарық көрген. Жиырмаға таяуы мерзімді басылым беттерінде басылған. Қалғандары қолжазба түрінде сақталған. Көркем шығармалары ғалым тұтқындалған жылдары тәркіленіп, жойылып кеткен. http://semeylib.kz/?page_id=2880&page=1
Санат: Биология Санат: Тұлғалар Санат:Алаш Орда қайраткерлері
Кани-Барвиль
Кани-Барвиль (Cany-Barville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76159, пошта индексі — 76450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3080 адамды құрады. Халық тығыздығы — 226,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Педосфера
thumb Педосфера (pedon — топырақ және sphaire — шар) — планетаның, атыраптың топырақ жамылғысы, топырақтың түзілу процесінің өтуі.
Леон Горецка
Леон Горецка (Leon Goretzka; 6 ақпан 1995, Бохум) — неміс футболшысы, "Бавария" футбол клубы мен Германия Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы.
Карьерасы
"Бохум" клубының түлегі. Карьерасын 2012 жылы осы клубта бастап, 2013 жылы "Шалькеге" ауысты. "Шальке" сапында бес жыл ойнады да, 2018 жылы "Бавариямен" төрт жылдық келісім шарт жасасты. "Бавария" сапында Германия чемпионатындағы алғашқы титулына қол жеткізді: 2018 жылғы Германия суперкубогының иегері атанды.
2014 жылдан бері Германияның негізгі құрамасында ойнап келеді. 2017 жылы Конфедерациялар кубогының жеңімпазы атанды. Сондай-ақ осы турнирде "күміс бутсы" иегері атанды.
2016 жылы Германия Олимпиадалық құрамасы сапында жазғыОлимпиадалық ойындарға қатысып, күміс жүлдеге қол жеткізді.
Жарақатының кесірінен 2018 жылғы әлем чемпионатына қатыса алмады.
Сілтемелер
Санат:6 ақпанда туғандар Санат:Германия футболшылары Санат:Бохум ФК ойыншылары Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Зельбиц (Эльбталь)
Зельбиц (Эльбталь) (Selbitz (Elbtal)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Виттенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 413 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 6,20 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 315. Муниципалитеттің басшысы — Дорис Лудлай.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Астаналық облыс
Дереккөздер
Санат:Дания аймақтары
Байланыс торабымен жүктеу
Байланыс торабымен жүктеу (Загрузка по линии связи, downline loading) — программаларды немесе мәліметтерді бас компьютерден бағынышты компьютерге немесе терминалдық жабдықтарға жіберу.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кальвадос департаментінің коммуналары
Төменде Кальвадос департаментінің 706 коммунасы көрсетілген.
Кальвадос *
Джеймс Стюарт (Яков IV-нің ұлы)
Джеймс Стюарт, Ротсей герцогы (ағыл. James Stewart, Duke of Rothesay; 21 ақпан 1507 — 27 ақпан 1508) — шотланд ханзадасы, Яков IV мен Маргарита Тюдордың үлкен ұлы, туғаннан қайтыс болғанға дейін Шотландия тағының мұрагері (Ротсей герцогы титулын алды). 1508 жылы 27 ақпанда Стерлинг қамалында қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:Стюарттар
Шерехан Мұхамеджанұлы Оразбеков
Өмірбаян
Шерехан Оразбеков 1947 жылы Төреарық ауылында туған.Шымкенттегі педогогикалық институттың қазақ тілі әдебиет факултетіне түсіп, бітірген. Содан Ломоносов атындағы орта мектеп жанындағы институтта тәрибеші болып жұмыс істейді.Кейіннен Торғай облысының мектебінде 7-8 жылдай мектеп директоры болып жұмыс істеп келіп, Ордабасы аудандық оқу бөлімінің инспекторы, соңынан Обручевкадағы М.Горький атындағы орта мектебінің директоры соңғы жылдары Мамаевкадағы Е.Ерназаров ортамектебінің директоры болып жұмыс істеді.
Дереккөздер
Санат:1999 жылы қайтыс болғандар Санат:1947 жылы туғандар Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Заголоденка
Заголоденка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Вологда облысы, Новгород облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Соминка өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Молога өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Юнгхернталь
Юнгхернталь (Jungherrnthal) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Лилинфельд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3002 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 53.95 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LF, ресми идентификациялық коды — 3 14 07.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Шриттвизер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Юнгхернталь
Омонимия
Омонимия (homos — біркелкі, аттас, onyma — есім) — тіл біліміндегі әр түрлі тілдік бірліктердің (единицалардың) мағыналары әр түрлі болып, дыбыстық жағынан сәйкес келетін түрлерін (омонимдерді) зерттейтін ғылым саласы. Омонимдердің белгілі бір тілде пайда болу себептерін ғалымдар әр түрлі түсіндіреді: тіл тарихындағы көнерген сөздердің жаңа мағынаға ие болуы; басқа тілдерден сөздердің ауысу процесі; ұлт тілінің өзінің баю барысы т. с. с. Тілімізде толық және жартылай омонимдер де баршылық. Екінші жағдайда олар оморфтар деген атау алады да, кейбір тұлғалардың ұқсастығы жазуда бірдей келеді. Екінші жағынан, бұл тұлғаларды дауыс екпінінің түрлі болып келуіне байланысты әрі омофафқа, әрі омоформаға да жатқызуға болады. Қазақ тілінде омофондар да кездеседі. Мұндайда екі немесе бірнеше сөздің айтылуы бірдей болғанымен, әр түрлі сөз ретінде жұмсалады: дошшан (айтылуда осылай болса да, жазылуда дос жан болып еркін тіркес түрінде, Досжан болып кісі есімі ретінде қолданылады). Омонимдердің синтаксистік түрлері де болады: Сен келгенде, екеуміз де ауылға баратын едік. Бұл мысапды шарт бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем ретінде де, мезгіл бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем ретінде де қабылдауымыз мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Санта-Мария-ду-Камбука
Санта-Мария-ду-Камбука (Santa Maria do Cambucá) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Агресте-Пернамбуку мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алту-Капибариби экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Құрлық құстары
Жер құрлығының үлкен бөлігі ормансыз. Құрлықтың үштен бір бөлігін (33,1%) тек қана шөл мен шөлейт алып жатыр, дала, тундра, саванна және шалғындық үлесіне жалпы алғанда сол мөлшерге жуық (қоса алғанда-28,9%) тиесілі. Алайда құрлықтың ашық кеңістігімен байланысты құстар онша көп емес. Оларға 22 тұқымдас 10 отрядтан 420-ға жуық түрлерді жатқызуға болады: түйеқұс тар, нанду және эму, қазуарлар, қоқыс тауық тар, қырғауыл тұқымдастар, сырдаңтауықтар, күркетауық тар, үшсаусақ құстар, тырналар, арама тұқымдастар, кернейшіқұстар, кариамалар, дуадақ тұқымдастар, тырдулар, қарақас тұқымдастар, бөтегелі жүргектер, бұлдырықтар, арасақтар, көкқарғалар, құрлық көкқарғалары, бозторғайлар жатады. Бұлардың ішінде 8 тұқымдастан 150 шақты түрлері ғана нағыз құрлықта өмір сүреді. Бұл құстар үшін ең маңызды жағдай - тез жүгіруге қалыптасу. Бұл тұрғыдан қарастырғанда қанаттылар арасындағы чемпиондар африкалық түйеқұстар, нанду, қазуар және эму тәрізді қыртөссіз құстар болып табылады.
Санта-Мария-ду-Камбука
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 840 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 92 км² шамасында.
Құрлық құстары
Африкалық түйеқұстар
Сағатына 50 шақырымдық жылдамдықпен жүгіретін африкалық түйеқұсты ешқандай жылқы қуып жете алмайды. Құстың осындай жүгіргіштігі оның ұшуына толықтай әсер етті. Түйеқұстардың ұшпайтыны бізге мәлім. Олардың төсінде қыртөс жоқ (сондықтан оларды қыртөссіз құстар деп атайды) және төс бұлшық еттері нашар жамыған. Алайда олар басқа құстар тәрізді барлығы дамығанмен, түйеқұстар ұша алмас еді. Өйткені мұндай ауыр денені (түйеқұстың салмағы 100 килодан асып түседі) ауаға көтеру үшін үлкендігі түйеқұстай құстың ең дамыған бұлшық еті өндіретін бұлшықеттік қуаты бірнеше есе жоғары болуы тиіс. нобай|оңға|Құрлық құстары
Санта-Мария-ду-Камбука
Тарихы
Қала 1895 жылы құрылған.
Құрлық құстары
Дуадақ және тырду
Бұлар басқа құстар тобының шөлдала жағдайларында бейімделуі де шамамен осы бағытта өтті. Қауіпті жағдайда дуадақтар тек аяқты ғана емес, қанатты да пайдаланады, тіпті кейде өсімдіктердің арасына да тығылып қалады. Тырдулар күн батып, қараңғы түскен кезде ымыртта өмір сүреді. Сондықтан да олар дуадақтар сияқты жақсы ұшса да олардың негізгі жасырыну амалы-тығылып қалу. Біздегі дуадақтардың ең кішкенесі - безгелдек. Ол шөптері биік өскен далада мекендейді, ол да жүгіріп қашқаннан гөрі тығылып құтылуға ұмтылады. Жауы жақындай берген кезде әуелеп ұшып, едәуір қашықтыққа ұшып кетеді. Бұл құстардың барлығы ашық кеңістікті ұнатып, орман және қалың өскен бұталарға жоламайды.
Санта-Мария-ду-Камбука
Тарихы
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Жіппен тігу машинасы
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Футболдан КСРО бірінші лигасы 1973
1973 жылы "Шахтер" Қарағанды клубы КСРО бірінші лигасында соңғы рет ойнады. Маусым қорытындысында екінші лигаға түсіп қалды да, қайта орала алмады.
Монрой Тауншип (Нью-Джерси)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Сантьягу-Майор (Каштелу-ди-Види)
Сантьягу-Майор (Каштелу-ди-Види) (Santiago Maior (Castelo de Vide)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порталегре округінің құрамына кіреді. Каштелу-ди-Види муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алту-Алентежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 426 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 58,74 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,3 адам/км².
NGC 5671
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сантьягу-Майор (Каштелу-ди-Види)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алту-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
NGC 5671
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Аю (шоқжұлдыз)
Сантьягу-Майор (Каштелу-ди-Види)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порталегре округінің елді мекендері
Ковырза
Ковырза — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Молома өзенінің оң жағалауынан 206 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка Вятка қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Владимир Петрович Баталов
Владимир Петрович Баталов (1902 жылы 19 қыркүйекте дүниеге келіп, 1964 жылы 14 наурызда Мәскеуде дүниеден өткен) — совет режиссері және актер.
1919 жылы МХТ-тың екінші студиясында режисер көмекшісі болады.
1925 жылы МХТ-тың екінші студиясын тәмамдайды.
1923-1924 жылдары мемлекеттік Үлкен опера және балет театрында режиссерлік қызмет атқарады.
1929-1932 жылдары радиотеатрда режиссер болады.
1933-1936 жылдары Ленин комсомолы атындағы Мәскеу театрында режиссер болып жұмыс істейді. Кинода бірнеше рөлді сомдаған.
1940 жылы «Бабы» фильмін түсіреді.
Дереккөздер
Санат:19 қыркүйекте туғандар Санат:1902 жылы туғандар Санат:14 наурызда қайтыс болғандар Санат:1964 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Ресей актерлері Санат:КСРО актерлері Санат:XX ғасыр актерлері Санат:Ресей кинорежиссёрлері Санат:КСРО кинорежиссёрлері Санат:МХАТ тұлғалары Санат:Мәскеу көркемөнер театры актерлері Санат:Үлкен театр тұлғалары Санат:Балтық үйі театры тұлғалары Санат:Мосфильм киностудиясы актерлері Санат:Баталовтар - Ардовтар
Валюта саясаты
Валюта саясаты — мемлекеттік органдардың, орталық банктің және қаржы мекемелерінің, сондай-ақ халықаралық валюта-қаржы мекемелері мен ұйымдарының валюталық қарым-қатынастар саласында жүзеге асыратын экономикалық, құқықтық және ұйымдық шараларының жиынтығы. Ол, негізінен, экономика дамудың орнықтылығын қамтамасыз етуге, инфляция қарқыны мен жұмыссыздықтың өсуін тежеуге, төлем балансының тепе-теңдігін сақтауға бағытталады. Валюта саясатының пішімі мен бағыты елдің қаржы-эконикалық ахуалына, әлемдік шаруашылықтың даму барысына байланысты анықталады. Валюта саясатының, негізінен, дисконттық, девиздік (валюта интервенциясы) сондай-ақ валютаны шектеу, т.б. түрлері қолданылады. Дисконттық валюта саясаты — орталық банктің капиталдың халықар. қозғалысына, ішкі кредитті тиімді бөлуге, ақша массасына, баға және жиынтық сұранысқа әсер ету жолымен төлем балансы мен валюта курсын реттеуге бағытталған есепке алу ставкасын көтеру не төмендету саясаты. Девиздік валюта саясаты — шет ел валютасын сатып алу — сату жолымен ұлттық валюта курсын реттеу. Орталық банк ұлттық валюта курсын жоғарылатуды көздесе, шет ел валютасын сатады, ал төмендету үшін сатып алады. Девиздік валюта саясаты валюта интервенциясы түрінде жүргізіледі. Валюта интервенциясы дегеніміз — шетелдік валютаның ірі топтамасын сату не сатып алу жолымен елдің орталық банкісінің валюта рыногы мен валюта курсына нысаналы түрде бір рет ықпал етуі. Валюта интервенциясы мемлекеттің алтын-валюта қоры не орталық банктің банкаралық “своп” (қолма-қол) келісімі негізінде қысқа мерзімді кредит түрінде ұлттық валюта есебінен жүзеге асырылады. Егер валюта курсының құралуына мемл. реттеудің ықпал ету дәрежесімен салыстырғанда нарықтық факторлардың әсері басым болса, валюта интервенциясы валюта курсының тұрақтылығын сақтай алмайды. Мемлекеттің валюта саясатының құрамдас бөлігінің бірі — валюталық шектеу. Валюталық шектеу — валютамен, алтынмен, басқа да валюталық құндылықтармен жасалатын операцияларды шектеу жөніндегі заңды немесе әкімш. жолмен белгіленген ережелер мен нормалардың жиынтығы. Ол сырттан валюта әкелу мен шетке валюта шығаруды, аударуды реттейді, еркін сатуға тыйым салады, валюталық операцияларға бақылау жасайды, кәсіпорындарды валюталық түсімнің бір бөлігін сатуға міндеттейді.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Базар Қабдошұлы Дамитов
Базар Қабдошұлы Дамитов (17.3.1944 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы, Үлкен-Нарын (қазіргі Қатон-қарағай) ауданы, Көктерек ауылы) — ғалым, физика-математика ғылым кандитаты, профессор (1990). 1967 ж. Мәскеу инженер-физика институтын, 1971 ж. И.Курчатов атындағы ATOM энергетикасы институтының аспирантурасын бітірген. 1971-86 ж. Қазақ радиолакация және онкология ғылым-зерттеу институтыңда, Талдықорған педогогика институтында, Қазақстан Білім министрлігінде қызмет істеді. 1986-97 ж. Жамбыл педогогика институтының ректоры, ҚР Президенті аппараты мен Министр каб-нде бөлім меңгерушісі, бөлім меңгерушісінің орынбасары, ҚР Білім министрлігі басқармасының бастығы. 1997-99 ж. ҚР Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі комитеті төрағасының орынбасары, 1999 ж. ҚР ғылым және жоғары білім министрінің орынбасары болған. 2001 ж. наурыз айынан Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің ректоры. Дамитов басқа авторлармен бірлесіп Физика есептері және оларды шешудің тәсілдері (1987),Студенттік контигентті қалыптастырудың моделдері (1999) атты кітаптар жазған.
Сан-Леонардо-де-Ягуэ
Сан-Леонардо-де-Ягуэ (San Leonardo de Yagüe) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Пинарес ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Сэнтр Пойнт (Айова)
Сэнтр Пойнт (Center Point) — Айова штатының Линн округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 6.2 км². FIPS коды — 19-12270.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2007 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Линн округы (Айова)
Николай Петрович Баталов
Николай Петрович Баталов (1899 жылы 24 қарашада Мәскеуде дүниеге келіп, 1937 жылы 10 қарашада дүниеден өткен) – орыс, совет театр- және киноактері. .
СовКіші Тота-Яха
Кіші Тота-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нярово-Паюта-Яха өзенінің оң жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Николай Петрович Баталов
1933 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі атанған.
СовКіші Тота-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Николай Петрович Баталов
1910-1915 жылдары III Александр атындағы сауда мектебінде және 1915 жылы өнер драма мектебінде оқиды. 1916-1924 жылы Мәскеу хореография театрының екінші студиясында актер болады.
Торакопластика
Торакопластика (син.: өкпені қалпына келтіру) — хирургиялық операция: өкпенің зақымдалғап бөлігінің жетілуіне жағдай жасау мақсатымен кеуденің белгілі бір бөлігіндегі қабырғаларды жою немесе операция жасап алып тастау.
Николай Петрович Баталов
1921 жылдың қараша айында МХТ-тың екінші театр актрисасы әрі әріптесі Ольга Андровскаяға үйленеді.
Торакопластика
Сірі қабық аралығындағы торакопластика — сірі қабық қуысын ашып және қабырғадан басқа париетальды сірі қабық аймағын кесіп тастайды.
Николай Петрович Баталов
1923 жылы Николай Баталов туберкулезбен ауырып, жарты жыл шамасында театрда жұмыс істей алмайды. Алайда 1924 жылы өзінің алғашқы «Аэлита» кинофильміне түседі.
Торакопластика
Сірі қабықтан тыс торакопластика — сірі қабық қуысын ашнайды.х
Николай Петрович Баталов
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар Санат:Туберкулезден қайтыс болғандар
Торакопластика
Жотарты торакопластика — қабырғаның үстіңгі бөлігінде, соның ішінде 1-қабырғада орындалатын торакопластика.
Тағы қараңыз
Санат:Хирургия
Тілдердің топтастырылуы
Тілдердің топтастырылуы (таптастырылуы) — дүние жүзіндегі тілдердің туыстық жақындығына және грамматикалық құрылысындағы ұқсастықтарына қарай бөлінуі. Бұл белгілеріне қарай дүние жүзіндегі тілдері типологиялық (морфология) (қ. Тілдердің морфологиялық-типологиялық топтастырылуы), генеалогиялық (туыстық) (қ. Тілдердің генеалогиялық топтастырылуы) болып екі үлкен топқа топтастырылады.
Тілдердің топтастырылуы орыс классификация языков — зерттеу мақсатына сай ұқсас белгілеріне қарап әлемдік тілдерді жіктеп топтастыру. Тілдердің топтастырылуы проблемасы тілдерді салыстырып зерттеу нәтижесінде туған, оның екі түрі бар: тілдердің генеалогиялық топтастырылуы және типологиялық топтастырылуы. Бұлардың алғашқысы — тілдердің туыстығына, кейінгісі — тілдердің формалдық және семантикалық ұқсастығына негізделеді. Мақсаты жағынан бұлар бір-біріне жақындамайды, бірақ принципі жағынан байланысты болуы мүмкін. Мәселен, тілдердің генеалогиялық топтастырылуы тек болжам түрінде болған жағдайда көбінесе типологиялық белгілерге негізделеді. Ал олардың дербестігі тілдердің генеалогиялық топтары анықталған жағдайда типологиялық топтастырылу мүмкіндігінен байқалады. Тілдердің топтастырылуынын аймақтық Тілдердің топтастырылуы деп аталатын үшінші түрі бар, ол өз дербестігін сақтағанымен, жоғарыдағы екі топтастырылудың аралығында болып келеді. Аймақтық тілдердің топтастырылуында тілдердің не диалектілердің түйісуіне байланысты тілдік белгілер маңызды рөл атқарады. Тілдердің топтастырылуын генетикалық тұрғыда қарастырғанда отбасы, топ, тарау т.б. таксономиялық (туыстық жақындықты білдіретін) категориялар; типологиялық тұрғыда — тип, класс; аймақтық тұрғыда — аймақ, аудан, зона сияқты категориялар пайдаланылады. Тілдер одағы аймақтық тілдердің топтастырылуының ерекші түрі болып табылады, тек генеалогиялық тілдердің топтастырылуында абсолюттік сипат бар, себебі әрбір тіл тек белгілі бір генеалогиялық топқа кіреді, ол өзгермейді. Типологиялық тілдердің топтастырылуы тіл құрылымы тарихи өзгеріп отыратындықтан, қашанда қатыстық (тұрақты емес) сипатта болады, ал аймақтық тілдердің топтастырылуы неғұрлым тұрақты сипатта болып келеді. Тілдердің топтастырылуы мәселелері 19 ғ.-дан бері зерттеле бастады. Бұл саладағы алғашқы күрделі еңбектердің бірі — И. К. Аделунгтың "Митридат" еңбегі, онда тілдердің топтастырылуының үш түрі бірге қарастырылған. 20 ғ. орта тұсынан бері тілдердің топтастырылуының әр түрінің теориялық принциптері жиі талқылана бастады. Көптеген тілдердің (Африка, Океания, Полинезия) генеалогиясы әлі анықталған жоқ. Кейбір тілдердің туыстығы өте көне заманда болғанына байланысты метагенеалогиялық топтастыру (ностратикалық тілдер) мәселесі түрінде қарастырылуда.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Тілдер
Скрещивание языков
Худе (Ольденбург)
Худе (Ольденбург) (Hude (Oldenburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ольденбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 15 777 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 124,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 58 010. Муниципалитеттің басшысы — Аксель Янц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Зәуреш Қанашқызы Ахметжанова
Зәуреш Қанашқызы Ахметжанова (2.12.1947 ж.т., Шығыс Қазақстан облысы Бесқарағай ауданы) – филология ғылыми доктор (1989), профессор (2000).
Павлодар педагогика институтының филология факультетін (1970) және Алматы мемлекеттік шет тілдері институтының аспирантурасын (1976) бітірген. Павлодар педагогика институтында орыс тілі кафедрасының ассистенті (1970–73), Қазақстан ғылым академиясының Тіл институтында аға, жетекші ғылыми қызметкер (1976–90), Алматы мемлекеттік университетінде декан (1991–93), кафедра меңгерушісі (1990–2002), диссертация кеңестің төрайымы (1999–2001), Қазақ халықар. қатынастар және әлем тілдері университетінің ғылыми жұмыстары жөніндегі проректоры (2002–08) қызметтерін атқарады. «Қазақ және орыс тілдерінің функционалды-салыстырмалы зерттеулері» деген тақырыпта доктор диссертация қорғаған. Ғылым жұмыстарының бағыты – тіл теориясы, типология және салыстырмалы тіл білімі, әлеуметтік лингвистика, екі тілді лексикография, шет тілдері дәрісханасында қазақ тілі мен орыс тілін оқыту әдістемесі, аударманың лингвист. және лингводидакт. мәселелері. А. 100-ден аса ғыл. жарияланымның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
IC 1303
IC 1303 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63328, UGC 11452, MCG 6-43-4, IRAS19296+3546.
Сыртқы сілтемелер
IC 1303 Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Құрастырылған кең таспалы ажарлау білдегі
Құрастырылған кең таспалы ажарлау білдегі (орыс. широколеточный комбинированный шлифовальный станок) — ағаш өңдеу өндірісінде қапталған және қапталмаған қалқанды тетіктердің беттерін тегістеуге, түзетуге және жарым-жартылай мөлшерлеуге арналған құрылғы. Өңделетін тетіктердің ең үлкен өлшемдері: ұзындығы 500 мм-ден бастап, ені 1000 мм, қалыңдығы 75 мм.