cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жандарбек Мәлібеков
Қазақстан Республикасының Елтаңбасы
1992 жылдың басында Қазақстан Республикасының жаңа мемлекеттік рәміздерін дайындауға жұмыс тобы құрылғандығы және елтаңба, ту, әнұран жобаларына байқау жарияланғаны туралы Жоғарғы Кеңес Президиумының Қаулысы шықты. Осы байқауға көптеген талантты ақындар, сазгерлер, суретшілер мен сәулетшілер қатысты, олардың қатарында Ж.Мәлібеков те болды. "Ол кезде Самарқандағы халықаралық қордың Әмір Темір цитаделі жобасына жарияланған байқауға қатысып жатыр едім. «Лениншіл жас» газеті қолыма тиді. Онда Қазақстан рәміздеріне байқау жарияланғаны жазылыпты. Сол уақытта тарихи археологиялық кітаптарды оқып, терең ойдың жетегінде жүрген болатынмын. Содан барлық қосымша жобаларды жиып қойып, Елтаңбаның сызбасын сызуға кірістім. Оның идеясы бір ай ішінде ойыма келді. Ақиқатында қасиетті Отаныма, туған жеріме деген перзенттік парызым мені алға жетеледі. Сөйтіп өзге елдердің елтаңбаларын қарадым, зерттедім. Біздің мөрімізде халқымыздың ата-бабалары – сақ, ғұн, түрік, қыпшақтан бастау алатын қанша мың жылдан аса тарихы мен мәдениетін көрсетуді көздедім. Осы мақсат миымның бір түкпірінен орын алып, шықпай қойғанда қазақтың күнделікті тұрмыста айтылатын «Шаңырағың биік, босағаң берік, керегең кең болсын!» деген тілектер санамда қайта жаңғырды. Осылайша мемлекетіміздің Елтаңбасында халқымыздың ең киелі ұғымы шаңырақты бейнелеуге белді бекем байладым. Өзбек мемлекеттік қала құрылысы мекемесіндегі негізгі жұмысыммен қатар байқаудың талаптарына сай Елтаңбаның макетін жасап, 1992 жылғы сәуір айының соңында Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесінің кеңсесіне апарып тапсырдым. Мен жұмысымды 173-ші болып өткіздім. Сөйтсем байқауға 293 жоба тапсырылыпты. Президент Нұрсұлтан Назарбаев бастаған, қоғам қайраткерлерінен, ХІІ шақырылымның депутаттарынан тұратын әділ қазылар жұмыстарды қатаң қарады»."
1992 жылғы сәуір айының соңында ол өз жобасын Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің кеңсесіне тапсырады. Байқауға түскен 293 елтаңба нұсқаларынан Ж. Мәлібековтің жобасы жеңіп шықты.
"Диаметрі 2 метр болатын Елтаңба ұшаққа да, пойызға да сыймады. Сондықтан амалсыз Шымкенттен жүк көлігін жалдап, Елтаңбаны Алматыға «КамАЗ»-бен жеткіздік. Комиссияның бірнеше отырысынан кейін, анығырақ айтқанда 1992 жылы 4 маусымда тарихи сәт те таяды. Әуелі таңертеңгі сағат 10-да Мемлекеттік Елтаңбаны талқылау басталды. 5-6 сағаттық қызу талқылаудан кейін, шамамен 17.00-де 293 жобаның ішінен 10 жоба іріктелді. Сол ондықтан менің жобам дараланып шықты."
Елтаңбадағы пырақтың мүйізіндегі жеті сақина жеті атасын білген қазақ халқының тектілігін білдіреді.Ал, пырақтың үш үлкен және үш кішкентай қанаты – көнедегі үш жүздің халқы мен қазіргі ұрпақтың сабақтастығын аңғартады. Автордың айтуынша, бекітілмей тұрып бұл Елтаңбадағы жұлдыздың орнында Күн мен Ай болған екен. Жұлдыз белгісі тәуелсіз мемлекеттің жарық жұлдызы болсын деген ниетпен тұңғыш президент Н.Назарбаев ұсынған.
Елтаңбаның алғашқы үлгісі пенопластан дайындалған. 1992 жылы 4 маусымда бекітілген жоба 5 жылдан соң, тарихи шешім кезінде қоладан құйылып, 32 килолық үлгіні жаңа астанамыз – Елордаға құрметті күзет сарбаздары жеткізді. 2004 жылы Елтаңба Астанада гипстен жасап шығарылды. Бірақ бұл үлгі технологиялық жағынан дамымаған еді. 2006 жылы мен Елтаңба элементтеріне ғылыми атаулар берумен айналысуға арнадым. Ондағы әр бөлшектің өлшемдерін анықтап, тарихи сипаттама, 41 атауға түсінік бердім. 2007-2014 жылдары CorelDRAW бағдарламасында компьютерлік сызба өлшемдерін жасадым. Ал оның 3D модельдік өлшемдерін құрастыру екі жылға созылды. Сол уақыт аралығында менің авторлық нұсқауыммен электронды жүйесі қалыпқа сәйкес қайта жасалып, оның үлгілері гипстен, силиконнан әзірленді.
2015 жылы сонау 2008 жылы бастаған маңызды жұмысымды соңына жеткізіп, Қазақстан мемлекеттік Стандарттау және метрология комитетінің мамандарымен, «Мекен KZ» компаниясының өндірістік ұжымымен бірге жаңа стандарт үлгісін жасап шықтым. Тұңғыш рет цифрлы компьютерлік жаңа технологияның нәтижесінде Мемлекеттік Елтаңбаға пропорциялық өлшемдердің автоматты өндірістік жасау тәсілі енгізілді. Авторлық талаптарым, сондай-ақ Парламент қабылдаған заңнама толық сақталды. Осы 7 жылдық жұмыстың жемісі, 2016 жылдың 1 қаңтарынан Мемлекеттік Елтаңбаның техникалық шарттары туралы жаңа стандарт бойынша (ҚР. СТ 989-2014) мемлекеттік рәміздің стандартты үлгісі өндіріске енгізілді. Бұл стандарт түрлі ауытқушылықтармен дайындалып, сатумен айналысқан мекемелердің ісіне және өзге де келеңсіздіктерге тосқауыл болды. Өйткені енді Елтаңба жасаушылар дизайнды электронды түрде орындауы тиіс. Сондай-ақ мұндай өндіріс орындары Елтаңбаны жасаудың әдістемелік нұсқаулығын қоса алуы керек.
2019 жылғы 1 қарашадан бастап Елтаңба еліміздегі тағы бір тарихи шешімнің көшбасшысына айналды. Біз өз әліпбиімізге қайта келдік. Президенттің «Қазақ тілі әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Жарлығына сәйкес Елтаңбаға өзгеріс енгізілді. Ондағы еліміздің атауы латын қарпімен жазылды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан сәулетшілері Санат:Өзбекстан сәулетшілері Санат:Барыс орденінің иегерлері Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары
Екінші Бозащы болысы
Екінші Бозащы болысы — Қырғыз АКСР-дағы Адай уезінің әкімшілік бөліну бірлігі.
Әкімшілік бөлінуі
9 әкімшілік ауылы, онда 1340 үй, Мұңал ұрпақтары тұрады.
Халқы және тұрмысы
Негізгі халқы мал шаруашылығымен айналысады, бір азғантай бөлігі егін де салады. 50 үй Бектеміс ауылы балық аулайды. Жыл бойына төрт пен онға дейін қоныс аударып көшіп жүреді. Көші-қонның жалпы ұзындығы 150-шақырымнан аспайды. Енді бір шаруашылық ауылы — Тоқтамыс. Олар жыл бойына Құлбарақ, Тиген, Аманқызылит, Қаратөбе құдықтарында отырады. Малдырақ тобы Қарақұм, Жемге дейін өкшіп барып жайлайды. 4 шаруашылық ауыл: Майлан, Шотан, Құдайберген, Тастемір қыста Жүз-есем, Тоғыр, жазғытұры Қырықсегіз теппе, Құлбалой, Ұзын, Самның батыс бөлігін, жазда Темірге дейін жайлайды. Көші қон ұзындығы қонысқа байланысты. 1926 жылы бұл рулар Босағаны қыстап қалды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның болыстары
1372 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1372 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1372 жылы қайтыс болғандар
Керім Машырықов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Салдар
Салдар - негіз болып табылатын пікірден логикалық қажеттілікпен келіп шығатын жаңа пікір. Шартты пікірдің бір бөлігінің ақиқаттылығы осы пікірдің басқа бөлігіндегі айтылатын оймен анықталса оны негіз дейді. Мысалы, «Егерде мыс арқылы электр тогын өткізсек, онда мыс қызады» деген пікірдің «мыс қызады» деген екінші бөлігі салдар болады. Сондай-ақ салдар деп ой қорытындысы нәтижесінде бір немесе бірнеше пікірден алынатын жаңа пікірді айтады.
Санат:Психология
Токс
Токс (Tox) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B328, пошта индексі — 20270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 100 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,76 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Магнолиялар тұқымдасы
Магнолиялар тұқымдасы (Magnoliaceae) — гүлді өсімдіктердің Қосжарнақтылар класының Магнолиидтер класс тармағының (Magnoliidae) тұқымдасы.
Магнолиялар тұқымдасы 14 туыс, 240 түрді біріктіреді. Басым түрде Солтүстік жарты шардың субтропикалық аудандарына тараған. Магнолилер Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азия, Солтүстік Американың оңтүстік-шығысында, Орталық Америка және Вест-Индияда басым түрде кездеседі. Кейбір түрлері ғана Оңтүстік жартышарда кездеседі. Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияда магнолиялардың көп түрі ғана емес, көптеген қарапайым туыстары мен түрлері шоқталған. Тек қана Азияда тұқымдастың манглиетия туысы кездеседі.
Өкілдері:
Дереккөздер
Санат:Магнолиялар
Сара Ешжанова
Ешжанова Сара - 1960 жылы 25 қыркүйекте Алматы қаласында туған. Қазақ.
Қазіргі уақытта - Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театрының солисі.
М. Глинка атындағы Халықаралық конкурстың II сыйлығының лауреаты. Түркияның Құрметті азаматы (1990). ҚР Еңбек сіңірген қайраткері.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикасы өркендеген ел».
Хоббиі - кітаптар.
Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет.
Тұрмыс құрған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Янъю
Янъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сынь өзенінің оң жағалауынан 89 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Рек-сюр-Курс
Рек-сюр-Курс (Recques-sur-Course) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62698, пошта индексі — 62170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 266 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,07 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Герц вибраторы
thumb|Герц вибраторы Герц вибраторы - үзіліске электр тербеліс кезі қосылған, ұштарында металл шарлары бар білеуше түріндегі қарапайым антенна. miniatur|200px|left|Stromverteilung (rot) und Winkelverteilung der Strahlung (blau) an einem Dipol bei verschiedenen Wellenlängen
Дереккөздер
Санат:Физика
Dipol (antena)
Бақытжан Әбдіқалықұлы Сайлыбаев
Бақытжан Әбдіқалықұлы Сайлыбаев (15.10.1955 жылы туған, Жаңақорған ауданы Төмен-арық ауылы) – ғалым, педагогика ғылым кандидаты Педагогикалық білім беру халықаралық ғылым академиясының корреспондент мүшесі. Қызылорда педагогикалық институтының (Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті) физика-математика факултетін (1976), Мәскеу КСРО педагогика ғылымдары академиясының білім берудің мазмұны мен әдістері ғылыми-зерттеу институтының аспирантурасын (1990) бітірген. 1976 – 81 жылдары Қызылорда қаласындағы орта мектептерде мұғалім, мектеп директорының оқу-тәрбие жұмыстары жөніндегі орынбасары, 1981 жылы Қызылорда педагогикалық институтының бастауыш сыныптарға білім берудің педагогикасы мен әдістемесі кафедрасында оқытушы, 1991 жылы Қызылорда гуманитарлық университетінде, 1998 жылы Қызылорда мемлекеттік университетінде аға оқытушы, кафедра меңгерушісі, оқу-әдістемелік жұмыстар жөніндегі проректоры, 2003 жылдан университеттің оқу ісі жөніндегі проректоры қызметін атқарып келеді. Сайлыбаев 40-тан астам ғылыми-әдістемелік еңбек жазған. Республикалық оқу-әдістемелік кеңестің мүшесі.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Әдебиет
Янгыт-Юган
Янгыт-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Назым өзенінің сол жағалауынан 404 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сорғының өнімділігі
Сорғының өнімділігі — белгілі бір уақыттағы сорғының айдамалау құбырына сұйықты жеткізіп беруі кезіндегі су өтімі, өлшем бірлігі л/с; м3/с. Оның өнімділігі даланылады) маңызды рөл атқарады. Сумен қамтамасызданғандық және жыл ішінде оның өзгеруі — организмдердің орналасу заңдылығын, сондай-ақ экожүйенің құрамы мен құрылымын анықтайтын ең маңызды факторлардың бірі болып табылады. Күн сөулесінің жылу энергиясынан су биосферада тұрақты айналады. Организмдерде су режіміне бейімделудің алуан түрлі көріністері қалыптасқан. Сумен бірге организмдер еріген заттектерді алады. Судың маңызды сипаттамасьша оның сапасы жатады. Ол ластану салдарынан бірден нашарлауы мүмкін. Экожүйенің сумен қамтамасыз етілуін антропогеңдік реттеу мүмкіндігі бар.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Ескі кайпан
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сино-тибет тауы
Сино-тибет тауы, Cычуань Альпісі – Қытайдағы тау жүйесі. Ұзындығы 750 км, ені 400 км. Биіктігі 7590 метрге дейін (Гунгашань тауы). Салуин, Меконг және Янцзы өзендерінің тар, терең (тереңдігі кейбір жерлерде 3000 метрге жетеді) аңғарлармен бөлінген бірнеше жоталардан тұрады. Негізінен метаморфтық жыныстардан және палеозойдың шөгінді жыныстарынан түзілген. Жоғарғы белдеуінде (4000 метрден жоғары) альпі даласы, 2000–4000 метр аралығын қылқанды (негізінен самырсын, шырша) және аралас орман алып жатыр. Алтын, темір, никель, мыс, сурьма, полиметалл кендері шоғырланған. Сикан-Тибет және Чэнду-Куньмин тас жолдары кесіп өтеді.
Ла-Жоншер-Сен-Морис
Ла-Жоншер-Сен-Морис (La Jonchère-Saint-Maurice) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,59 км² шамасында.
Сино-тибет тауы
Дереккөздер
Санат:Қытай таулары
Ла-Жоншер-Сен-Морис
Коммунаның INSEE коды — 87079, пошта индексі — 87340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 795 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,99 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Марлоу (Оклахома)
Марлоу (Marlow) — Оклахома штатының Stephens округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4592 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18.4 км² шамасында. FIPS коды — 40-46600.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Ежелгі Жапония театры
Ежелгі Жапония театры
thumb Жапон театрының өнері жайлы сөз басталғанда жапондықтар Амэно-Удзумэ Құдай  туралы ежелгі аңызды естеріне түсіреді. Ғасырлар бойы гүлденіп келе жатқан жапондық дәстүрлі театрдың қалыптасуын, осы Құдайдың есімімен байланыстырады. Аңызда Күн Құдайы Аматэрасу ағасы — Жел Құдайы Сусаномен ренжісіп калып, Әлемді Күн нұрынан айырып, аспан үңгіріне тығылып қалады. Кеңеске жиналған Құдайлар Аматэрасуды үңгірден қалай шығаруды білмей бастарын қатырып тұрғанда, өзінің көріксіз, жаман түрімен атақты Амэно-Удзумэ Құдайы үңгір алдында билей бастайды. Оның кисынсыз биін көрген Құдайлар қарқылдап күледі. Күлкіні естіген Аматэрасу қызығып, үңгірден шыға келгенде, жер беті кайта Күн нұрына бөленеді. Осы үңгір алдында билеген Амэно-Удзумэнің биімен Жапонияның ұлттық театрының дүниеге келуін байланыстырады. thumb|left|Ho Географиялық жағдайына байланысты жапон мәдениеті, оның ішінде театр өнері көп жылдар бойы баскалардан оқшау жағдайда дамыды. Жапон театрының негізі ертедегі әдет-ғұрып пен діни мерекелерде қалана бастады. VII—VIII ғасырларда жапон театры біртіндеп Корея, Қытай және Үндістанның театр түрлеріне жақындай түсті. Олардың кейбіреулері жапон театр тарихынан гигаку (VII ғ.) дегеи атпен орын алды. Гигаку сауығы қарабайыр би пьесаларынан құралды. Оған қатысушылар маска киіп, ойын көрсетіп отырды. XI ғасырдан кейін гигакуді музыкалык театр өнерінің басқа түрлері ығыстырып шығара бастады. Оның кейбір элементтері бугаку мен сингакуге қосылды. XII ғасырдың басында бугаку өнері қүлдырап, оның орнын әскери қауымға кең таралған энгаку мен сарагаку басты. Бугакудың кейбір элементтері Жапонияның классикалық музыкасы мен би өнерінің негізін құрады. Сарагаку сауығы діни мерекелер кезінде орындалып, көпшілік арасында кең таралды. Акробатика, клоунада, жонглерлік өнер, аяққа ағаш байлап жүру,фокус, бір аяқпен билеу, арқан үстінде жүру сияқты өнерлерден құралған сарагаку койылымдарын қайыршы актерлер ауылдарда, жолдарда көрсеткен.
XI ғасырда сарагакудің комедиялық бөлігі шағын пьесалардан (тұрмыстық комедиялардан), кейде сатиралық көріністерден тұратын кёген сауығына ұласты. "Киоттықтың тапқыр жауабы", "Шығыс провинция тұрғындарының астанаға бірінші сапары" деген тәрізді бірінші кёген пьесаларының аттары белгілі. Сарагаку қойылымдары халыққа қатты ұнағандықтан монастырь қызметкерлері оған көмегін көрсете бастады. Онымен қатар жергілікті би мен әндерге негізделген дэнгаку сияқты ойын түрі кең өріс алды. Сарагакудың храм ауқымында қойылуы және актерлердің буддистік мәтіндермен, әдебиетпен, поэзиямен танысуы сарагакудың тұрмыстық және сатиралық тақырыптан діни-философиялық пьесаларға көшуіне себепкер болды. thumb
Жаңа түрлері
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында симпа, сингэки, синкокугэки сияқты театр өнерінің жаңа түрлері шықты.
Симпа
Симпа — демократиялық "Дзию минкэн ундо" қозғалысының негізінде туған жаңа театр мектебі. Ол дәстүрлі (Кабуки) жәнe жаңа (сингэки) театрлардың элементтерін қамтыған.
Дереккөздер
Санат:Өнер
Температура градиенті
Температура градиенті - атмосферадағы температура өзгеруінің қашықтық бірлігіне келетін шамасы. Вертикальдық және горизонтальдық температура градиенті болып бөлінеді. Горизонтальдық немесе термиялық температура градиенті 100 км қашықтыққа градустың оннан бір бөлігіне өзгеруімен сипатталады; шептік зоналарда бұл өзгеріс 100 км-ге 10°С-тан көп болуы мүмкін. Тропосферадағы вертикальдық температура градиенті орта есеппен 100 км-ге 0,65°-қа өзгереді, кейде 100 км-ге 1°С-ка өзгеруі немесе теріс мәнге ауысуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Метеорология Санат:Атмосфера Санат:Температура
Шәкен Оңласынұлы Ниязбеков
Шәкен Оңласынұлы Ниязбеков — суретші, Қазақстанның Мемлекеттік туының авторы.
Өмірбаяны
Ежелгі Тараз жерінде дүниеге келген, шеше жағынан полковник, Кеңестер Одағының Батыры Бауыржан Момышұлының туысы болып келеді. Бабасы — дана Төле би. Он жасқа келген кезде, бір жыл ішінде әке-шешесі өліп, кенеттен тұлдыр жетім қалады.
Орта мектепті бітіргеннен кейін Шәкен Ниязбеков атақты «Мухинкаға» (Ленинградтың В.И. Мухин атындағы жоғары көркем-өнеркәсіптік училищесі) оқуға түседі. Студент кезінде ол Эрмитаж, Исаак соборы және Петродворецті қалпына кетіру жұмыстарына қатысады. Шәкен Ниязбеков өзінің ең басты ұстазы ретінде Әбілхан Қастеевті атайды.
Соңғы отыз жылдан астам уақыт көлемінде суретші көптеген конкурстарға қатысып, бірнеше рет жеңімпаз атанды. Өмірінің кейбір кезеңдері: 1961 жыл — «Глобус» теледидарының дизайны үшін Чехословакияда берілген алтын медаль, 1964 жыл — Ленинградта өткен «Бейбітшілікті қолдаймыз!» атты плакаттар конкурсында бірінші орын, 1982 жыл — Алматы қаласындағы Республика алаңын көркем безендіруден өткен конкурста бірінші орын. Сондай-ақ пультті ең алғаш ойлап тапқан қазақ азаматы. Ол 1960 жылдары Ленинград сурет академиясында оқып жүргенде осы өнертабысы арқылы жұртшылықты таң қалдырған болатын. Сонымен қатар Ш.Ниязбеков 1964 жылы Чехословакияда өткен өнертапқыштардың халықаралық байқауында бас жүлдені ұтып алады. Кейін онысы Ленинградтағы көрмеге де қойылып, өкінішке қарай осы дүниесі қолды болып, оны ұрылар жымқырып кетеді. Сол үшін тіпті іске Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті адамдары да араласқан көрінеді. Көп ұзамай ұрлық ашылып, мұны Жапонияның жансызы алғаны айғақталады. Сөйтіп қылмыстың өтеуіне жапондықтар Шәкен Ниязбековке 20 мың рубль төлепті.
«Құрманғазы», «Көбік шашқан», «Исатай Тайманов», «Абай», «Шоқан Уәлиханов», «Мұхтар Әуезов», «Сырым Датұлы», «Жамбыл», «Қазақстаннан келген солдат», «Ана» деген жұмыстар суретшінің жеке көрмелеріндегі каталогтардан қомақты орын алады. Оның жетістіктеріне, сондай-ақ, патриот Бауыржан Момышұлының зиратына қойылған құлпытас пен Алматы қаласының елтаңбасын да жатқызуға болады.
Шәкен Ниязбеков — Қазақстанның мемлекеттік туының авторы. 1992 жылы ол Қазақстан, ТМД, Түркия, Германия, Моңғолия елдерінен 1200-ге тарта суретші қатысқан конкурста жеңіп шықты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан суретшілері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
IC 3371
IC 3371 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40839, UGC 7565, MCG 2-32-60, ZWG 70.92, VCC 995, FGC 1437.
Сыртқы сілтемелер
IC 3371 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ортесуэла-де-Осен
Ортесуэла-де-Осен (Hortezuela de Océn) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
NGC 7373
NGC 7373 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 11 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7373 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69688, ZWG 379.4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Рапперсвиль (Берн)
250px|thumb|Картада орналасуы Рапперсвиль (Берн) (Rapperswil BE) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Аарберг округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Коллинс Фаи
Коллинс Нгоран Фаи (Collins Ngoran Fai; 13 тамыз 1992 жыл, Баменда, Камерун) — камерундық футболшы, қорғаушы. 2017 жылғы Африка чемпионы.
Карьерасы
Карьерасында Камерун, Румыния, Бельгия клубтарында және Камерун Ұлттық футбол құрамасында ойнап келеді. Клубтық деңгейдегі ең жоғары жетістігіне 2012 жылы "Юнион Дуала" клубында ойнап қол жеткізді — Камерун чемпионы атанды. Сондай-ақ, 2015/16 жылғы маусымда Бельгия кубогы иегері атанды.
Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында 2016 жылы 11 қазан күні Нигерияға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. Кейін 2017 жылы Африка Ұлттары кубогыне, Конфедерациялар кубогыне қатысты.
Сілтемелер
Санат:Камерун футболшылары Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Динамо Бухарест ФК ойыншылары Санат:Стандард Льеж ФК ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Шица
Шица — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пильва өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
1373 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1373 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1373 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Изола-Рицца
Изола-Рицца (Isola Rizza) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2877 адамды құрайды. Халық тығыздығы 180 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16,84 км² шамасында. Пошта индексі — 37050.
Елді мекеннің қамқоршысы — san Pietro. Жыл сайынғы мерекесі — 29 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Резач (Велико Тырново облысы)
Резач (Резач) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Златарица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 105 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5088. Телефон коды — 06153. ЕКАТТЕ коды — 62431.
Қазақ қолжазбалары (кітап)
Қазақ қолжазбалары — 2011 жылы Алматы қаласы «Ел-шежіре» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Қ. Қамзина, И. Нұрахмет, І. Құрманғалиев. Беттер саны — 456.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7317-03-4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Ел-шежіре баспасының кітаптары
Дыбыстық жазу
Анықтама
Дыбыстық жазу (әріп жазуы) звуковое(фонетическое) письмо — тіл дыбыстарын, фонемаларды әріппен таңбалайтын жазу жүйесі. Сондықтан кейде оны “әріп жазуы” деп те атайды. Әріп жазуы буын жазуынан кейін пайда болды. Таза күйінде консонантты дыбыстық жазу б.з.б. ІІ-мыңжылдықтың ІІ-жартысында пайда болса, вокалданған дыбыстық жазу б.з. І-мыңжылдығының басында пайда болған. Әріп жазуы пайда болуының дүниежүзілік мәдениеттің дамуы үшін үлкен маңызы болды. Жазу жүйелерінің ішінде әріп жазуы — ең қолайлы жазу. Әр түрлі тілдерде буын саны мен сөздің санынан дыбыстың саны әлдеқайда аз. Осыған орай дыбыстарды таңбалау үшін, әдетте, 20-дан 40-қа дейінгі таңба санының өзі жеткілікті болады. Әріп жазуындағы таңбалардың мұндай шағын мөлшері жазуды меңгеруді, сауаттылыққа үйретуді жеңілдетеді. Әріп жазуы — сөздерді ғана емес, сонымен бірге олардың дыбыстық жағы мен грамматикалық формаларын да дәлме-дәл белгілеу үшін өте-мөте қолайлы жазу.
Ертедегі әріп жазуы
Ертедегі әріп жазуы (финикий жазуы, еврей жазуы, арамей жазуы және т.б.) консонантты дыбыстық жазу болды. Ондағы таңбалар тек дауыссыз дыбыстарды ғана белгілейтін болған. Жазудың бұл жүйесі дауыстыларға қарағанда дауыссыздардың қызметі мен мәні басым тілдерде пайда болып қалыптасқан. Мысалы, семит тілдерінде (ішінара хамит тілдерінде) сөздің түбірі дауыссыз дыбыстардың тіркесінен құралады да, оларға дауыстылар қабаттасқанда, ол дауыстылар түрлене отырып, туынды сөздің әр түлі грамматика формаларын білдіреді. Консонантты дыбыстық таңбалар алғаш рет Мысыр жазуында пайда болды. Ежелгі мысыр тілінің семит тілдерімен (ассиро-вавилон, финикий, еврей тілдері және т.б.) біраз ортақ жақтары болған. Мысалы, мысыр тілінде дауыстылардан дауыссыздардың мәні басым. Бұл тілде де сөздің түбірі дауыссыздардан құралады.
Финикий жазуы
Зерттеушілер ең алғашқы таза дыбыстық жазу деп финикий жазуын атайды. Жазу тарихының мамандарының пікірінше, финикий жазуының ескерткіштері (Ахирам, Асдрубаал, Элибаал жазба ескерткіштері және т.б.) біздің заманымызға дейінгі Х —ХІ ғасырларда пайда болған. Финикий жазуында 22 таңба бар. Олардың әрқайсысы жеке дыбысты таңбалаған.
Әріп жазуының ерекшеліктері
Шығыстағы әріп жазу жүйелерінің барлығы да (еврей жазуынан басқалары) шығу тегі жағынан арамей әріп жазуына барып тіреледі. Арамей жазуынан тараған жазулардың 4 түрлі бұтағы бар. Олар: соғды жазуы, сирия жазуы және араб жазуы. Осы бұтақтардың әрқайсысынан бірнеше жазулар жасалып дамыған.
Ежелгі түркі жазуы
Ғалымдар ежелгі түркі жазуын (5 — 8 ғасырлар) да түп негізі арамей жазуынан таралған соғды жазуы негізінде пайда болды деп есептейді. Ал түркі халықтары одан кейін пайдаланған араб жазуы құрылысы жағынан флективті, сөздерінің түбір құрамы консонантты болып келетін семит тілдері үшін қолайлы болғанымен, басқа тілдер үшін жанасымды бола алмады. Араб жазуы түркі тілінде сөйлейтін халықтарға ертеректе тараған болатын. Бірақ бұл жазу түркі тілдерінің дыбыстық құрамына да, агглютинативті сипатына да сай келмеді. Сондықтан оны түркі тілдерінде сөйлейтін халықтар өз тілдерінің дыбыстық ерекшеліктеріне ыңғайластырып өзгертті, қосымша әріптер мен диакритикалық белгілер енгізді. Алайда араб жазуының консонантты сипаты, графикалық жағынан күрделілігі түркі тілдері үшін жат, қолайсыз екендігін көрсетті. Түркі тілдерінде сөйлейтін Кеңес Одағындағы халықтар латын әліпбиін, кейінірек кириллицаны қабылдады. Түркия араб жазуынан латын жазуына көшті. Әріп жазуына, әсіресе, гректер үлкен өзгерістер енгізіп, оның дамуына ат салысты. Олар дауыссыздарды ғана емес, дауысты дыбыстарды да таңбалау үшін арнаулы әріптер енгізді.
Падерно-Понкьелли
Падерно-Понкьелли (Paderno Ponchielli) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Кремона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1517 адамды құрайды. Халық тығыздығы 66 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 26024.
Брошиер
Брошиер (Brochier) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Монтенегру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2016 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 975 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 109,695 км² шамасында. Халық тығыздығы — 45,35 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Тее (Иль және Вилен)
Тее (Teillay) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Редон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,21 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 970 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Ла-Е-Обре
Ла-Е-Обре (La Haye-Aubrée) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,5 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27317, пошта индексі — 27350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 440 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Харрисон (Айдахо)
Харрисон (Harrison) — Айдахо штатының Кутеней округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.2 км². FIPS коды — 16-35200.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 267 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Кутеней округы (Айдахо)
Клинохлор
Клинохлор (грек, klino — еңкейту, һіеros — жасыл) — силикаттар класына жататын хлориттің магнийлі түрі. Химиялық формуласы: (Мg,Ғе)4,75Аl1,25[Sі2,75Аl1,25О10](ОН)8 Жасыл тақтатастарда көп тараған минерал.
Дереккөздер
Санат:Геология
Әубәкір Әбдірайымұлы Арыстанбеков
Әубәкір Әбдірайымұлы Арыстанбеков (7 қаңтар 1908, № 2 ауылы, Қарабалық болысы, Қостанай уезі, Торғай облысы, Ресей империясы — 13 наурыз 1970, Алматы, Қазақ КСР) — кеңестік мемлекеттік қауіпсіздік органдарының қайраткері, Қазақ КСР Министрлер Кеңесі қарамағындағы МҚК төрағасы (1960-1963). Генерал-майор (14.01.1956).
Өмірбаяны
Батырақ отбасында дүниеге келген.
1931 жылдың желтоқсанынан бастап БК(б)П мүшесі. 1929 жылы Қостанай педагогикалық техникумын, 1953 жылы Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын бітірген.
1929-1930 жж. — БЛКЖО Қостанай аймақтық комитетінің есеп бөлімі меңгерушісі, 1930-1931 жылдары — БЛКЖО Семиозер аудандық комитетінің хатшысы. Одан кейін БМСБ-ға жұмысқа жіберілді.
1931 жылдың қарашасынан бастап мемлекеттік қауіпсіздік органдарында:
Содан соң ол мемлекеттік қауіпсіздік органдарында басшы қызметтерінде болды:
КСРО Жоғарғы Кеңесінің 6-шақырылым депутаты.
1963 жылы 19 желтоқсанда денсаулығының нашарлауына байланысты МҚК-ден зейнеткерлікке шықты. 1967-1970 жж. Қазақстан ҒА кадр бөлімі басшысының м.а. болды.
1970 жылы 13 наурызда қайтыс болып, Алматының Орталық зиратына жерленді.
Дереккөздер
Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 2-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 5-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО генерал-майорлары
Алик Жатқамбайұлы Шпекбаев
Алик Жатқамбайұлы Шпекбаев. 1957 жылы 4 шілдеде Алматы облысы Қаскелең ауданының Абай ауылында туған. Қазақ. Шапырашты руынан шыққан.
Бармен
Бармен (ағыл. bar — бар, ағыл. man — адам; «бар үлдірігінің ар жағындағы адам») -  сусындар мен коктейльдерді дайындаумен айналысатын адам.
Тарихы
Бармен қызметі АҚШ-та «алтын безгек» кезінде пайда болған. Ол кезде дүкендерде барлық тауарлар түрлері сатылатын болған. Сондықтан тауар айналымын жақсарту мақсатында кәсіпкерлер алкогольді сусындарды сатқан. Кейін дүкен аумағы «сату орны» мен «демалу орнына» бөлініп кеткен, сол демалу орнын 'бар деп атаған. Сол кезде ең бірінші бармендер, олардың жасайтын коктейльдері де сол АҚШ-та пайда болды. 1862 жылы «Bartender’s Guide» деп аталатын коктейльдер мен алкогольді сусындар жайлы мәліметтерді қамтитын ең бірінші кітап шықты. Ол өз кезегінде бармендердің кодексі ретінде болды. Оның авторы – Джерри Томас деген атақты бармен болды.
Дәрiгерлiк қарсы көрсетулер
Жұмыс мынандай ауру азап шегушi адамдарға ұсынылмайды: тыныс алу мүшелері (туберкулез, созылмалы пневмония және т.б.); жүйенiң жүрек-қолқасы(гипертония, жүрек ақаулары және т.б.); тiрек-қимыл аппараты (омыртқаның деформациялары, созылмалы ревматизм және т.б.); жүйке жүйелері (талма ауруы, невроздар және т.б.); есту мүшелерi (төмендетiлген сыбыс).
Бармен мамандығы еңбек нарығында қажет мамандықтың бірі болып табылады. Бармен, дұрыстығында, оның жұмыс істеу графигі әр түрлі. Бұл жұмыс жас жігерлі мол адамдарға сай, жұмыс пен оқуды қиыстыруға мүкіндік бар. Бармендер жұмысты кафеде, барларда, түнгі клубтарда, мейрамханаларда таба алады. Бармен негiзгi еңбекақыны алады және шай-пұл. Шай-пұлдың өлшемі көпшiлiгiнде мекеменiң көрнектiлiгi және келушiнiң жомарттығына тәуелдi болады. Барменнiң мамандығы мансаптық өсу перспективаны алады. Барменнің көмекшесі болып бастауға болады, содан кейін бармен, бұдан әрi бармен немесе сомелье позиция алуға болады.
Барменнiң қызметтік мiндеттерi
1. Тұтынушыларға қызмет көрсетедi: алкагольсiз, аз алькоголдi сусындар және сыра, жемiс және минералды су, шырындар, кондитер бұйымы, дәмтатым, ауқатты дайын тұтынуларына ұсынып, көрсетiп, жүзеге асырады.
2. Алкагольді және алкагольсiз сусындар, суық және ыстық тағамдар, дәмтатымдардың шектелген ассортиментiн әзiрлейдi.
3. Мәлiмдеменi құрайды және сусындар, аспаздық өнiм мен сатып алынған тауарларды алады.
4. Сәйкесiнше мерзiмдерге және сақтау тәртiпке сусындар, аспаздық өнiм және сатып алынған тауарлардың сақтауын қамтамасыз етедi.
5. Тауар орнын және сатушы сөресін ресiмдейдi, олардың тиiстi күйiнде сақтайды.
6. Аудио и видеоаппараттарды пайдалану және қызмет көрсету.
7. Тұтынушылардың мiнез-құлықтық мәдениетті сақтауын бақылау.
8. Қажеттi есепке алуды жүргізеді, тауарлық есептеу нәтижелерiн құрап бередi.
9. Ақшаны есептейді және өткізеді.
10. Дәрiгерлiк тексеру белгіленген ретте өтедi.
Барменнің төмендегілерге құқығы бар
2. Мiндеттермен сабақтас ескерiлген осы нұсқаулармен жұмыстың әбден жетiлдiру туралы ұсынысының басқаруын қарастыруға кiргiзу.
3. Өз құзырлары шектерiндегi кемшiлiктердiң барлық айқындалған өз қызметiнiң процесстерiнде туралы өзінің тiкелей жетекшiсiне хабарлап және олардың жоюы бойынша ұсыныс енгiзу.
4. Кәсіпорын басқаруынан өз лауазымды мiндеттерiнiң және құқықтарын атқару мақсатында жәрдемдесуді талап ету.
Бармен жауапты
1. ҚР-ның Еңбек Заңының нақтылы шектерінде жұмыс істейтін - осы лауазымды нұсқауда ескерiлген өз лауазымды мiндеттерiн лайықты орындау немесе орындамауына;
3. ҚР-ның Еңбек және Азаматтық Заңының нақтылы шектерінде жұмыс істейтін - заттық залалдың келтiруiне.
Бармен :
Мейрамханадағы бар түрлерi:
Барменнің жұмыс істеу орны – бардық үстел болып табылады. Ол жерде осы сусындарды дайындау жүзеге асырылады. Бұл жер өз кезегінде шағын ас бөлмесі болады. Бармен мейрамхана қонақтарының көзінің алдында коктейльдерді дайындайды. Оның жұмыс істеу орны әрқашан таза, мінсіз болуы керек. Әр түрлі қоспалар мен сусындарды қосы тек арнайы ыдыс арқылы жүзеге асырылуы керек. Егер де мысалы, тапсырысқа сусын мен мұз келеп түссе, онда бармен ешқашан да мұзды қолымен салмауы керек. Егер де бармен қызметін таңдағыңыз келсе, клиенттермен сөйлескен кезде «жоқ» және «иә» деген екі сөзді қолданбауға тырысыңыз. Бұл әңгіменің тоқтауына немесе клиенттің сізбен одан әрі сөйлеспеуіне алып келеді.
Дереккөздер
Санат:Халықтар
Көлбай Мұсаев
Колбай Mұсаев (1921, "Қызыл Түркістан" ауылы) — соғыс ардагері, Екінші Дүниежүзілік соғыста көрсеткен ерлігі үшін 2 және 1 дәрежелі "Даңқ" орденімен, бірнеше медальмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жиырма үш жоқтау
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Мәдениет
Мүшәйрә
Дереккөздер
Санат:Әдебиет жанрлары
Ложемент
Ложемент - тасылатын құбырлардың сыртқы радиустарына тең жартылай щеңбер түріндегі фигуралы сүйеу, олар бекіту үшін құрылғысы бар, автопоезд-құбыр тасығыштарда орнатылады.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Япта-Яга
Япта-Яга — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай-Пим өзенінің оң жағалауынан 218 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 2861
NGC 2861 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 28 наурызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2861 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26607, UGC 4999, MCG 0-24-10, ZWG 6.38, IRAS09210+0220.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
28 гвардияшыл- панфиловшылар
thumb|right|250px|Алматыдағы 28 гвардияшы Панфиловшылар атындағы парктегі мемориал
Жиырма сегіз гвардияшы Панфиловшылар — Ұлы Отан соғысы жылдарында Мәскеуді ерлікпен қорғаған қазақстандық жауынгерлер. Мәскеу генерал-майоры И.В.Панфилов басқарған Қазақ КСР Алматы және Қырғыз КСР Фрунзе қалаларында жасақталған 316-атқыштар дивизиясының (кейінірек 8-гвардиялық) әскери қызметшілері.
Марапаттаулар
КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1942 ж. 21 шілдедегі Жарлығымен бұл жауынгерлердің барлығына Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. Олар: Николай Яковлевич Ананьев, Григорий Михеевич Безродных, Николай Никонорович Белашев, Бондаренко Яков Александрович, Васильев Илларион Романович, Иван Евстафьевич Добробабин, Петр Данилович Дутов, Петр Кузьмич Емцов, Нарсұтбай Есеболатов, Дмитрий Митрофанович Калейников, Василий Георгиевич Клочков, Абрам Иванович Крючков, Григорий Ефимович Конкин, Қожабергенов Әлиасқар, Әлікбай Қосаев, Николай Гордеевич Максимов, Гавриил Степанович Митин, Митченко Никита Андреевич, Иван Васильевич Москаленко, Иван Моисеевич Натаров, Григорий Алексеевич Петренко, Мұсабек Сеңгірбаев, Дмитрий Фомич Тимофеев, Николай Игнатьевич Трофимов, Иван Демидович Шадрин, Иван Алексеевич Шепетков, Григорий Мелентьевич Шемякин, Дүйшөнкул Шопоков.
Ескерткіштер
Батырлардың есімімен аталатын мектеп, ауыл, аудан, көше, парктер бар. Алматы қаласындағы 28 панфиловшы-гвардияшылар паркінде, Мәскеу түбіндегі Дубосеково разъезінде және батырлардың туған жерінде ескерткіштер орнатылып, мемориалдық мұражай ашылған.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Тарих
Вахтан (Кіші Какша тармағы)
Вахтан — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Какша өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кострома облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Нақыл өлең
Нақыл өлең — ғибратты, тағлым берерлік мәні бар, ойды ықшамды, ұтымды түрде жеткізетін, өткір нақышты сөздерге негізделетін терме жырлар, өлеңдер. Қазақтың ауыз әдебиеті дәстүріне сүйенген ақындар поэзиясында осындай нағыз халықтық үлгідегі нақыл сөздер тізбегіндей болып келетін өлеңдер жиі кездеседі:
Таңатар Қоңырұлы Нұралы
Таңатар Қоңырұлы Нұралы 1938 жылы 2 шілдеде Орал облысы Теректі ауданының Ұзынкөл кентінде туған. Қазақ.
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының оркестр факультетін (1961) оркестр әртісі, оқытушы мамандығы бойынша; Гнесиндер атындағы Мемлекеттік музыкалық-педагогикалық институтты (1973) концерттік орындаушы мамандығы бойынша бітірген. Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры (1992 жылдан).
''«Музыкалық шығармаларды орындау бойынша әдістемелік нұсқамалар» (1984), «Гобойға арналған гаммаларды зерттеу бойынша көмекші құрал» (1991), «Гобойға арналған таяқшаларды жасау бойынша нүсқаулық» (1994), «Балалар музыкалық мектебінде гобойда ойнаудың бастапқы сабақтары» (1994), «Портреттерге штрихтар»'' (2008) кітаптарының авторы.
Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1959 жылдан - Жамбыл атындағы филармонияның Мемлекеттік симфониялық оркестрінің әртісі. 1967 жылдан бері - Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының оқытушысы.
«Жұмыстағы үздік табыстары үшін» белгісімен марапатталған (1981). ҚазКСР Еңбек сіңірген әртісі (1984). ҚР білім беру саласының Құрметті қызметкері (2004). Әскери атағы - отставкадағы аға лейтенант.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ''«Қазақстанды демократиялықжәне гүлденген мемлекет ретінде көремін»''. Хоббиі - спорт, шахмат ойыны, футбол. Сүйіп оқитын әдебиеті - Шығыс поэзиясы (А.А. Рудаки, О. Хайям, А. Фирдоуси).
Үйленген. Жұбайы - Кәленбаева Меруерт Кәбекқызы, Қүрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1938 жылы туғандар
Одо
Одо (Audaux) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64075, пошта индексі — 64190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 189 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
1374 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1374 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Клипп
Клипп — жаралу уақыты тұрғысынан біршама көне тау жыныстарының оларға Қарағанды жастау тау жыныстары арасында ұшырасатын жартастары мен жақпартастары. Синонимі: тектоникалық жамылғы жұрнақтары.
Коту-ду-Моштейру
Коту-ду-Моштейру (Couto do Mosteiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Санта-Комба-Дан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 275 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,9 км² шамасында. Халық тығыздығы — 80,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Санта-Колумба.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Мюльхайм-на-Руре
Мюльхайм-на-Руре (Mülheim an der Ruhr) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады.
Тастунген
Тастунген (Tastungen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Мюльхайм-на-Руре
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 167344 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 91,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 17 000. Қаланың басшысы — Дагмар Мюленфельд.
Тастунген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 269 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,60 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 61 094. Муниципалитеттің басшысы — Хорст Шафберг.
Мюльхайм-на-Руре
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Тастунген
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Мюльхайм-на-Руре
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Азаматтық ықпалдасу
Дереккөздер
Санат:Саясат
Арықбалық ауылдық округі (Айыртау ауданы)
Арықбалық ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Арықбалық, Горное, Ағынтай батыр, Қарасай батыр, Баян, Целинное ауылдары кіреді. Орталығы – Арықбалық ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4622 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы ауылдық округтері
Жаназар Досқанаұлы
ЖАНАЗАР Досқанаұлы (1818, бұрынғы Ақмешіт уезі, Шиелі болысы – ө.ж.б.) – белгілі батыр. Қыпшақтың шашты атасына жатады. Сыр бойы қазақтарының Қоқан басқыншыларына қарсы күресіне белсене қатысқан. Қыпшақ жасағының жүзбасы болып, Жөлек, Жаңақорған, Созақ бекіністерін азат етуге қатысқан. Жаназар аз уақыт Кенесары қозғалысының құрамында болған. Иман батыр бастаған қыпшақ қолына қосылып, көтерілісшілермен бірге Әулиеатаға дейін ілесіп барған. Ағасы Бекназар Кенесарының қасында қалып, 1847 жылы Кекіліктауда болған айқаста қаза тапқан. Сыр бойын патшалық Ресей отарлай бастаған кезде қоқандықтар жағына шығып, орыстарға қарсы қүрескен.