cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өсім шегі
"Өсім шегі" - Рим клубының тапсырмасы бойынша, Массачусетс технологиялық институтының профессор ассистенті Деннис Л. Медоуз жетекшілік еткен көпұлтты ғалымдар тобы жазған алғашқы баяндамасы. Қарапайым тілмен жазылған "Өсім шегі" аз уақыт ішінде бірнеше тілге аударылып, бестселлерге айналды, жаппай талқылаулар мен аса. өткір пікір-таластардың нысаны болды. Баяндаманың атының өзі осы күні қалыптасып қалған адам баласының мүмкіндіктерінің шексіздігі жөніндегі технооптимистік көзқарастарды қайта қарауға меңзеп тұр. Осы жобаның мақсаты туралы сол кездегі Рим клубының президенті А. Печчеи: "Бірде-бір ақыл- есі түзу адам бұл күні қайырымды жер ана кез келген өсім қарқынын, адамның қыңырлығын көтере алады дегенге сенбейді. Барлығы да "көп асқанға - бір тосқанның" болатынын толық түйсінеді, алайда ол "өсім шегі" қандай, қай жерде екендігін анықтау қажет", - деп жазды. Алғашқы баяндаманың авторы осы сұраққа жауап іздеді. Олардың қорытындылары осы жобаның идеясын ұсынғандардың көңілінен шықты. Қорытындылардың қысқаша мәні материалдық өсімнің шексіз емес екендігін, қоғамдық дамудың шынайы шарықтау шегі бар екендігін, олар физикалық қана емес, сонымен қатар экологиялық, биологиялық және тіпті, мәдени сипатта болатынын дәлелдеді. Бес өзара байланысты өзгермелілерді ала отырып: қоршаған ортаның ластануы; орны толмайтын ресурстарды пайдалану, капитал салымы, халық санының артуы және оны азық-түлікпен қамтамасыз ету - олар мыңға жуық математикалық теңдестірулерді қолданып, компьютерде зерттеп, алғаш рет ғылыми тәжірибеде мынадай қорытындыға келді: қоғамдық дамудың осы қарқыны сақталған күнде адамзат баласы үшінші мыңжылдықта жағдайды бақылауды уысынан шығарып алып, орны толмас апатқа ұрынуы мүмкін. Осыдан келіп, өндірісті "тежеу" қажеттігі, оның өсімін "нөлдік деңгейде" ұстап тұру, ал жылдам өсіп жатқан халық санын арнайы әлеуметтік саясатпен реттеу ұсынылды. Баяндама қорытындылары "ашық күнде тобеден жай түскендей" әсер қалдырды және "нөлдік өсімнің" жақтастарының да, қарсыластарының да қызу пікір-таласын тудырды; соңғылары бастапқыда едәуір көпшілікті құрады. Дегенмен жоба негізгі мақсатына жетті, ендігі жерде ешкім де кешегі күні мән берілмей келген мәселерге салқынқанды қарай алмайтын болды.
Орешари (Кырджали облысы)
Орешари (Орешари) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6929. Телефон коды — 036401. ЕКАТТЕ коды — 53713.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Құйрық (биология)
Қ¥ЙРЫҚ — жануарлар организмінің артқы бөлігі. Сүт көректілердің құйрық омыртқалары еркін қозғалады, өрмелеу (кейбір маймыл, құмырсқа жегіш), шыбын-шіркейден қорғаныш (сиыр, жылқы т. б.) қызметін атқара-тын көмекші орган. Балық, китте жү-зу, кенгуру мен қосаяқта секіру үшін таяныш қызметін атқарады- Кейбір сүт қоректілерде Қ-қа май қоры жиналады (қойдың кейбір тұқымдары т. б.).
Б. з. д. 521 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 521 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 521 жылы қайтыс болғандар
Хернштайн
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1408 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 46,58 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BN, ресми идентификациялық коды — 3 06 14.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Леопольд Небель саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Халықаралық журналистика
.
Сондай-ақ журналистиканың аталған бөлімі халықаралық оқиғаларды, ұлттар арасындағы түрлі қақтығыстарды, шет елдерде болып жатқан жаңалықтарды тарату арқылы бүкіл әлемді бір-бірімен ақпарат таратудағы жаңа технологияларды қолдана отырып байланыстырады. Халықаралық журналистика бүгінде журналистиканың ең маңызды салаларының біріне айналған. Сонымен қатар көптеген халықаралық журналистика саласын зерттеушілер бүгінгі күні ақпараттық қоғам қалыптастыру және «жаңа» БАҚ-тың құрылуы (new media – мультимедиа мен жаһандық байланыс тораптарының синтезделуі нәтижесінде туындаған БАҚ) жағдайындағы бұқаралық ақпарат құралдарының өзгеруіне жіті назар аударып отыр.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Кано Дзигоро
Дзигоро Кано (28 қазан 1860 — 4 мамыр 1938) — жапон педагогы және жекпе-жек шебері, дзюдо күресі мен Кодокан мектебінің негізін салушы.
Кәсіби өмірінде Дзигоро педагогтық қызмет атқарған. 1898-1901 жылдар аралығында Білім Министрлігінің бастауыш білім беру бөлімінің директоры, 1901-1920 жылдар аралығында орта мектеп директоры қызметтерін атқарды. 1910 жылы ол дзюдо және кэндо күрестерін жапондық мемлекеттік мектеп бағдарламалары қатарына қосуда үлкен рөл атқарды.
Сонымен қатар Д.Кано Халықаралық олимпиада комитетінің Азиялық алғашқы мүшесі болып (1909-1938 жылдар аралығында қызмет етті), 1912-1936 жылдар аралығында Жапония атынан Олимпиада ойындарында өкілдік етті.
Дзигоро Бірінші құрмет орденінің, Күншығыс орденінің және Үшінші дәрежелі император ордендерінің иегері.
1999 жылдың 14-ші мамырында ерен еңбегіне орай Халықаралық дзюдо федерациясының Даңқ Залына алғаш болып Дзигороның есімі енгізілді.
Дзюдо халықаралық дәрежеде мойындалып, ресми түрде олимпиадалық спорт түріне айналған ең алғаш жапондық жекпе-жек күресі.
Балалық шағы
Дзигоро Каноның әкесі Дзиросаку кеме тасымалы саласында еңбек етті. Әкесі білімнің күшіне сенгендіктен, баласы Дзигороның білім алуына барлық жағдайды жасауға тырысты. Бастапқыда Дзигоро неоконфуцияндық ұстаздардан тәлім алады. Ол 9 жасқа толғанда анасы қайтыс болып, отбасымен бірге Токиоға көшті. Токиоға келісімен Д.Кано жекеменшік мектепке орналастырылып, ағылшын тілін меңгере бастайды. 1874 жылы ол ағылшын және неміс тілін меңгеруді жақсарту мақсатында, еуропалықтардың басқаруындағы жекеменшік мектепке ауысады.
Оқушы кезінде Дзигороның бойы 1,57 метр, салмағы 41 келіні тартқандықтан, ол өзінің әлсіз болғанына ызаланатын. Бір күні Накай Баисей (әкесінің досы, сегундар күзетінің жауынгері) джиу-джитсумен танысырып, Д.Каноға өзінен үлкен әрі мықты қарсыласты жеңуге болатын бірнеше әдісті көрсетеді. Алайда Накай мен әкесі джиу-джитсуның қауіпті екенін ескертіп, Дзигороға спорттың жаңа түрімен айналысуға кеңес береді.
Джиу-джитсу
1877 жылы Дзигоро Токио Императорлық университетіне түсіп, ол жақтан джиу-джитсу шеберлерін іздей бастайды. Көптеген ізденістер оны Тенджин Шини-рю джиу-джитсу мектебіндегі Яги Тейносэкуға алып келді. Өз кезегінде Яги Дзигороны Фукуда Хачиносукеге тапсырады. Осылайша ол Фукуданың мектебінде джиу-джитсумен айналыса бастайды. Дзигоро өзінің мектебіндегі Фукусима Каначичиді жеңе алмағандықтан, қарсыласына беймәлім әдістерді қолдана бастайды. Бастапқыда ол “сумо” күресінің әдістерін пайдаланды. Олар көмектеспей бастағанда, ол батыс әлемінің күрес кітаптарынан “өрт сөндіруші” деген әдісті үйренеді. Бұл әдіс жүзеге асып, ол кейін “катагурума” (мойыннан асырып лақтыру) деп аталып, дзюдо күресінің негізгі әдістерінің біріне айналды. 1879 жылдың 5 тамызында Дзигоро АҚШ-тың бұрынғы президенті Улиссес С. Грантқа джиу-джитсуды күресін тамашалауға арналған шараға қатысады. Бұл шара Шибусава Эйичи атты кәсіпкердің қолдауымен өткен болатын. Шараға Фукуда Хачиносуке, Иисус Масатомо және Годай Рюсаку секілді джиу-джитсу шеберлері қатысты.
Фукуда қайтыс болған соң, Дзигоро Фукуданың досы Исодан тәлім ала бастайды. Жасының үлкендігі (сол уақытта 62 жаста болған) мен денесінің майдалығына (бойы 150 см) қарамастан Исо атеми (адамды істен шығаруға бағытталған соққылар) мен катаны өте жақсы меңгерген шебер болатын. Фукуданың тәлімімен жақсы практика жинаған Дзигоро Исоның көмекшісіне айналады. Исоның қамқорлығында болған Д.Кано Йошин-рю мектебінің ұстазы Тотсука Хикосукенің шеберлігіне куә болып, Тотсуку мектебінің мүшелерімен бірге белдесуге қатысады. Д.Кано Йошин-рю мектебінің шеберлігіне тәнті болады. Сондықтан Тотсука секілді талантты шеберлерді жеңу үшін жаттығуды көбірек жасаудың жеткіліксіздігін, сонымен қоса ақылмен күресу керектігін түсінеді. Осыдан кейін Кано өзінің шеберлігін шыңдау үшін, бірнеше рюлар мен мектептердің ең жақсы элементтерін бір арнаға қосу үшін, өзіне шеберлігін шыңдау мақсатында джиу-джитсу шеберлерін іздей бастайды.
1881 жылы Исо дүниеден өткеннен кейін, Дзигоро Кито-рюдағы Иикубо Тсунетошимен бірге жаттыға бастайды. Д.Кано Иикубоның катасы мен адамды лақтыру әдістеріндегі өзге шеберлердерден ерекшелігін байқап, Кито-рюда шеберлігін шыңдай түседі. 1883 жылдың қазанында Иикубо Д.Каноға джиу-джитсу бойынша шеберлік дәрежесі мен Менкё(жекпе-жек түрінен ұстаз болуға рұқсат) грамотасын табыстайды.
Негізін салу
1880 жылдардан бастап Дзигороның өзі ұстаздық ете бастайды. Иикубо Тсунетоши шәкіртін қолдау үшін аптасына екі-үш рет Дзигороның жаттығуларына келіп жүрді. Күндердің күнінде Дзигоро Иикубоны рандориде жеңе бастайды.
Әдетте мен жеңілетінмін. Кейін мен оны жиі жеңе бастадым. Мен оны асқан шеберлігі мен Кито-рю мектебінің өкілі екендігіне қарамастан жеңе алатынмын. Оның маған біраз уақыт ренжулі болғанына қарағанда, шамасы ол меннен мұндай тойтарыстарды күтпеген болу керек. Расында, менің әрекеттерім айтарлықтай ерекше болатын. Бірақ бұл менің қарсыластың тепе-теңдіктен шығарудағы зерттеулерімнің жемісі болатын. Себебі мен адамның қозғалысы туралы ұзақ зерттедім. Алайда мен белдесуде, қарсыласты лақтырмас бұрын оның қозғалыс тепе-теңдігінен шығаруды алғаш рет қолданған болатынмын...
Мен Иикубо мырзаға әдіс, қарсыласты тепе-теңдіктен шығарғаннан соң ғана жасалу керектігін айтқанымда, ол: "Дұрыс айтасыз. Менің сізге енді үйретерім жоқ" - деген болатын.
Көп ұзамай мен Кито-рю мектебіне қабылданып, оның барлық қолжазбалары мен кітаптарын иелендім. Өзінің стилінің Кано Джикишин-рю "jūdō" деп атады. Бұл атау jū(柔) "икемді", ал "dō" "әдіс" немесе "жол" символдарының бірігуінен пайда болды.
Алғашында Дзигоро жан-жақтан идеялар жинай бастады. 1898 жылы ол былай деп жазады: "Әр түрлі мектептерден жинаған тәжірибем мен өзімнің жаңа идеяларымды қоса отырып, мен моральдық жаттығулар мен сайыстарда жеңіске жетуге болатындай дене шынықтырудың жаңа жүйесін ойлап таптым".
Алайда 1906—1917 жж. жапон мектептеріне дзю-доны енгізу процесі жүргізілген уақыт аралығында ката мен сайыстарды өткізу методикаларын стандарттау күшейді.
Дамуы
Д.Кано дзю-до ұйымдары мен Кодокан дзю-до институтының дамуына көп күш салды. 1882 жылы Кодокан мектебінде ондаған шәкірт болса, 1911 жылға қарай шәкірттер саны мыңдап өсті.
1882 жылы он екі татамимен Эиш-дзи ғибадатханасына тиесілі аумақта Кодокан мектебін өз жұмысын бастады. Дзигоро Иикубомен бірге басында оншақты шәкірт дайындап, оларды үнемі джиу-джитсудан полиция құрамасымен сайыстарға қатыстырып отырды. 1890 жылдың cәуірінде Кодокан 60 татамилік орынға ауысты. 1893-1894 жж. Кодокан Томизака-чо мен Койсикава-чода орналасқан одан да үлкен аумақтарға өсе берді. Санат:Жекпе-жек өнерінің шеберлері Санат:Жапония дзюдошылары Санат:Алфавит бойынша дзюдошылар
Кретей
Кретей (Créteil) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-де-Марн департаментінде орналасқан. Кретей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 94028, пошта индексі — 94000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 89359 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7817,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-де-Марн департаментінің коммуналары
Узвай
Узвай — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ирымка өзенінің оң жағалауынан 5,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Бомбалаушы жойғыш ұшақ
thumb|[[Авро Вулкан]] Бомбалаушы жойғыш ұшақ — майдандық авиация ұшағы. Әскерлер мен тылдағы объектілерді қарсылас сокқысынан және әуе барлауынан қорғайды. Әуеде карсылас ұшақтары немесе ракеталары кезіксе, оларды жояды. Оның қарсылас десанттарын жоюға, әуе барлауын жүргізуге, тіпті жердегі нысаналарды киратуға да мүмкіндігі бар. Бомбалаушы жойғыш ұшақтарды әр-түрлі ракеталармен жабдықтау олардың ұрыс аумағында нәтижелі кимылдауына, әсіресе әуе қорғанысы әлсіз болғанда, құрлықтағы әскерлерді қолдау міндеттерін ойдағыдай орындауына жағдай туғызады. Авиацияның, ракета техникасының дамуы Бомбалаушы жойғыш ұшақтардың ұрыс даласындағы маңызын арттырады.
Дереккөздер
Санат:Әскери техника Санат:Ұшақтар
Батырма (перне)
Батырма (Кнопка; button, light button; command button)
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кәсіпкерлердің құқықтарын корғау
Кәсіпкерлердің құқықтарын корғау (protection of enterpreneurs' rights) - кәсіпкерлердің тәуекелі мен мүліктік жауапкершілігімен өз атынан, азаматтар мен заңды тұлғалардың бастамашылық қызметі ретінде кәсіпкерлікті қорғау. Мемлекет тарапынан кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне кепілдік алады, қолдау мен қорғауға алынады. Коммерциялық (кәсіпкерлік) кұпия заңмен корғалады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Мессианизм
Мессианизм (еврейше машиах, мессия – маңдайына бақ қонған) — адамзатты мистикалық құтқарушы, "құдайдың өкілі" туралы діни ілім. Иудаизмде Мессианизм Иудейді шет жерлік басқыншылардан азат ету жолындағы халық бұқарасының арманы ретінде біздің дәуірімізге дейінгі 3-2 ғасырда қалыптасады. Мессианизм идеялары Иудейде Рим үстемдігі дәуірінде ерекше кең таралды. Олар халық санасында жаңа дәуірдің басталатындығына сеніммен және "құдайдың билік етуіне" үміт етумен байланыстырылады. Ақырында Мессианизм христиан дінінде дамыды, оның негізі Иисус Христос мессиясы туралы миф болды. Орта ғасырларда Мессианизм шаруалар бұқарасының әлеуметтік қарсылығының формасы ретінде пайда болған сан алуан күпірлерден көрініс берді. Мессианизм реакциялық ролі мынада: еңбекшілерді қоғамды әлеуметтік жағынан өзгерту жолындағы,  езгі мен қанаудан азат ету жолындағы күрестен алаңдатады, адамдардың белсенділігін төмендетіп, "аспаннан түсетін құтқарушыны"  енжар күту жолына түсіреді.
Үшбалық мыс балқыту орны
Үшбалық мыс балқыту орны— біздің заманымыздан 2-мыңжылдықтағы мыс балқыту орны. Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы Шығанақ кентінен солтустік-батысқа қарай 23 км жерде орналасқан. 1960 ж. В.И. Волобуев тапқан. Үшбалық мыс балқыту орны маңында 6 мыс кен орындары болған. Мыс балқытуда ертедегі адамдар күйдірілген қыш ыдыстар пайдаланғаны байқалады. Тас құралдарының сынықтары да ұшырасады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Өндіріс Санат:Тарих
IC 257
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10729, UGC 2298, MCG 8-6-11, ZWG 554.8.
Сыртқы сілтемелер
IC 257 Санат:Персей (шоқжұлдыз)
TeamViewer
TeamViewer ([tiːm'vjuːə]) - компьютерлерді ортақ пайдалануды және файлдарды басқару мен басқарылатын файлдар арасында бөлісу, бейне байланыс және веб-конференциялар. TeamViewer Microsoft Windows, Mac OS X, Linux, Chrome OS, iOS, Android, RT Windows, BlackBerry және Windows Phone 8 операциялық жүйелерінде жұмыс істейді. Тікелей қосылудан басқа, брандмауэр мен NAT прокси арқылы, қашықтағы компьютерге веб-шолғыш арқылы кіруге болады. TeamViewer коммерциялық емес пайдаланушылар мен бизнес, премиум, корпоративтік нұсқаларын ақысыз пайдалануға болады. TeamViewer GmbH 2005 жылы Берлине, Германияда құрылды. TeamViewer әлемнің 50 елінде жұмыс істейтін 15 миллионнан астам компьютерді қолданылады. Британиялық Permira жеке меншік акционерлік компаниясы TeamViewer GmbH компаниясын 2014 жылы Солтүстік Каролинадағы GFI Software бағдарламалық қамтамасыз етуін әзірлеуші ​​Durham-дан сатып алды.
Шифрлеу
TeamViewer ақпаратты шифрлеу функциясына ие. Ол үшін жеке/-ортақ RSA кілттері қолданылады.
Кодтама
Барлық программалық ақпараттар VeriSign технологиясы арқылы қорғалған. Бұл алынған ақпараттың сілтемесін білуге мүмкіндік береді.
Бұқтырма көшесі (Астана)
Бұқтырма көшесі - бұрынғы атауы – №12 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Бұқтырма көшесі Абылай хан даңғылынан басталып, Хантау, Қаратау, Қозыбасы көшелерімен қиылысады. Ұзындығы – 1127,1 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Гвардия
Гвардия ( guardіa — күзетші, бақылаушы) — Қарулы Күштердің құрамындағы арнайы іріктелген бөлім. 12 ғ-да Италияда, кейіннен Еуропаның басқа да елдерінде пайда болды. Мұндай әскер құрылымдары түркі-моңғол мемлекеттерінде, соның ішінде Қазақ хандығында да болған (қ. Төленгіт). thumb| right | Ресейде алғаш рет Петр І патша 1687—1700 жылдары Семенов және Преображенский Г-лық полктерін құрды. Кеңес армиясында Ұлы Отан соғысында ерекше көзге түскен бөлімдерге 1941 ж. 18 қыркүйектен бастап Гаусс атағы беріле бастады. 1942 ж. мамыр айында бұл бөлімдерге айрықша Г-лық ту және кеудеге тағатын арнайы белгі белгіленді. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін айрықша әскери бөлім республикалық Гаусс (қ. Ұлан) құрылды.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Пессегейру-ду-Вога
Пессегейру-ду-Вога (Pessegueiro do Vouga) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Север-ду-Вога муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1906 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,01 км² шамасында. Халық тығыздығы — 119,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Лоуин (Миссисипи)
Лоуин (Louin) — Миссисипи штатының Jasper округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 339 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.8 км² шамасында. FIPS коды — 28-42200.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Саяси секта
Саяси секта - ''[лат. secta - ілім, бағыт, мектеп]'' - ресми шіркеу мен конфессиядан бөлінген діни топ немесе қауым. Сектаның ашық, бұқаралық және құпия түрлері болады. Секта орта ғасырда шіркеу үстемдігі жағдайында дәлме-дәл мәнінде қолданылды. Секуляризация үрдісінде ұғым мәні кеңейтілді. Секта саяси мағынада партиядан немесе бұқара халықтан бәлінген, өзінің мүдделерін қоғам немесе партияға қарсы қоятын, өздерінің шектелген мүдделерінде тұйықталған адамдар тобы.
Саяси сектанттық - үстемдік етуші ресми шіркеуден бөлінген діни ұйымдар; өздерінің ұсақ топтық мүдделерімен шектелетін адамдар көзқарастарының түйықтылығы.
Сектанттықта кінәлау - саяси күрестің кең тараған түрі, оның мақсаты - оппонентті саяси бағдарламасы шектеулі, ұйымдық тұрғыдан тұйықталған, партия немесе қозғалыстарды бөлуге ұмтылады деп кінәлау. Әсіресе, сектанттықта солшыл саяси бағыттағылар жиі кінәланады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Сальен
Сальен (Sallent) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бажес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7029 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 65.63 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 76 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Асқарбек Съезбекұлы Үйсімбаев
Асқарбек Съезбекұлы Үйсімбаев (1961 жылы туған, Сандықтау ауданы Веселое ауылы) – қоғам қызметкері.
Дереккөздер
Санат:1961 жылы туғандар Санат:Сандықтау ауданында туғандар Санат:Еуразия ұлттық университеті түлектері Санат:Бұланды ауданының әкімдері Санат:Ақкөл ауданының әкімдері Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері
Байлинген
Байлинген (Beilingen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 36 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 010. Муниципалитеттің басшысы — Алойс Клоц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Күшейтілген радиациялық оқтұмсық
Күшейтілген радиациялық оқтұмсық — дағдылы атом бомбасына қарағанда өз энергиясын көп мелшерде нейтронды радиация турінде босатуға арналған атомдық октұмсық. Әдетте "нейтронды бомба" деп те аталады. Дағдылы атом бомбасына қарағанда қашықтықтағы әскер үшін талкандағыш болып табылады және құрылыстарды қирату деңгейі төмен.
Баяндауларды есептеу
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Жалғызтөбе мұнай кен орны
Жалғызтөбе мұнай кен орны — Солтүстік Үстірт синеклизасының Бозащы күмбезінде орналасқан. Құрылымы 1947 –1959 жылдары белгілі болған. 1974–1975 жылдары іздестіру, бұрғылау жұмыстарына дайындық жүргізілді. Ол жұмыс 1976 жылы басталып, кен орны сол жылы ашылды.
Геологиялық сипаты
Құрылымы батысқа созылған антиклиналь болып табылады. Иірімдерінің түрі қабаттық, тектоникалық қалқаланған. Мұнай иірімі бор жасындағы терригендік шөгінділерден орын алған, ашық саңылаулылығы 28%, өткізгіштігі 305 мД, мұнайға қаныққан қалыңдығы 6,5 м-ге дейін жетеді.
Тығыздығы, құрамы
Өнімді қабаттар мұнайының тығыздығы 0,94 г/см3, мол күкіртті (2,1%), парафині аз (1,8%), асфальтендерінің мөлшері 5,2%.
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Маңғыстау облысы кен орындары Санат:Қазақстан газ кен орындары
Б. з. д. 522 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 522 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 522 жылы қайтыс болғандар
Метеорлық жаңбыр
Метеорлық жаңбыр (meteorshower) – әдетте бірнеше сағаттан бірнеше тәулікке дейін созылатын, параллель траекториялар бойынша қозғалатын метероидтердің жер атмосферасына кіруі. Күнге жақын орналасқан кометалардың жоғалтқан заттары метеорлық ағындарды құрайды. Метеорлық жаңбырлар шоқжұлдыздар атымен аталады (мысалы, Леонидтер – Арыстан шоқжұлдызымен) немесе олардың келгені туралы жұлдыздармен аталады. Метеорлік жаңбырлардың көпшілігі ондаған метеор сағатымен бақыланады, алайда кейде жер 1833 жылғы Леонидтік метеориттік қуаты күшті жауынның уақыты ретінде метеоридтердің тығыз концентрациясымен түйіседі. Солтүстік Америкада бір түн аралығында мыңдаған метеориттер көрінген болатын.
Б. з. д. 522 жыл
Түсініктемелер
*
Метеорлық жаңбыр
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ғылым Санат:Астрономия
Адели жері
Адели жері — Антарктида құрлығының шығыс бөлігіндегі мүйіс. Солтүстік жағалауларын Дюрвиль тауының суы шайып жатыр. Мұзының қалыңдығы 2000 м, жағалауға жақын жерлерін [[мұз]] баспаған. Адели жері 1840 жылы Франция экспедициясын бастаған Ж. Дюмон-Дюрвиль ашқан. Мүйістің атауы оның әйелінің атымен аталған.
Дереккөздер
Санат:Антарктида географиясы
Тереңөзек (Жамбыл облысы)
Тереңөзек — Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданындағы ауыл, Тереңөзек ауылдық округінің орталығы.
Халқы
Тұрғыны 2060 адам (2009).
Санат:Тұрар Рысқұлов ауданы елді мекендері
Құйрықты қой
Құйрықты қой— етті-майлы, қылшық жүнді қой тұқымы. Құйрығында 12—16, кейбір тұқымдарында 20 кг-ға дейін май жиналады. Құйрықты қой шөл және шөлейт жер жайылымына көнбіс, күтім талғамайды. Қазақстанда, Орта Азия республикаларында өсіріледі. Қырғызстанда қырғыз және алай қойы, Өзбекстанда жайдары, Тәжікстанда қисар қойы, Түрікменстанда түрікмен және сараджы қойы, Қазақстанның Орал, Гурьев, Ақтөбе, Қарағанды облыстарында қазақы қой, еділбай қойы өсіріледі. Құйрықты қой қошқарының тірілей салмағы (кг): 110—130, таңдаулысы 180, саулығы 72—85, таңдаулысы 130 кг тартады. Құйрықты қой жылына екі рет (көктемде, күзде) қырқылады. Әр қойдан орта есеппен 2—2,2 кг жүн алынады. Жүні біркелкі емес, қылшықты, өлі қылшығы көп. Одан қалың жүн мата, кілем тоқылады, киіз басады, байпақ (пима) жасайды. Жүн түсімін көбейту үшін құйрықты қойды биязы жүнді және биязылау жүнді қой тұқымдарымен будандастырады.
Инасиуландия
Инасиуландия (Inaciolândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Оңтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мея-Понти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5447 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 688,398 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Іскерлік журналистика
Іскерлік журналистика (Business journalism),(журн.тип.) – қаржыға, бизнеске, іскерлікке, биржаға, халықаралық бағамдарға, танымал банктердің жағдайын қадағалауға, жалпы саудаға, ақшаға қатысты кез келген мәселелер төңірегінде мәліметтер жинақтап, халыққа ұсынатын журналистикадағы кәсіби сала. .
Іскерлік журналистика өкілдері ұсынған мәліметтер мен ақпараттар билік басындағыларға және бизнес өкілдеріне жоспар құруға, жалпы аймақтық немесе халықаралық жағдайларды бағамдауға мүмкіндік береді. Іскерлік журналистика өз кезегінде журналистиканың екінші бір бағыты сары басылымдарға қарсы шығады. Іскерлік журналистиканың өкілдері бизнестегі жаңа өзгерістермен халықты таныстыра отырып, осы тақырып аясында болып жатқан түрлі оқиғалар мен жағдайларға баға беруге тырысады. Іскерлік журналистика бизнестің дамуына үлкен септігін тигізетін журналистиканың бірден-бір саласы.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Гангрена
thumb|right|200px Гангрена (Gangraena  - өрт) - гангрена, шіріме. Сыртқы ортамен байланысты тканьдер некрозының бір түрі. Гангренаның құрғақ (мумификаңияны қараңыз!) және ылғалды (номаны қараңыз !) түрлері болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Хасан Шаш
Хасан Шаш (Hasan Şaş, 1 тамыз 1976 жыл ) — түркия футболшысы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы.
Ұлттық құрама
Түркия Ұлттық футбол құрамасы сапында 10 жылдай ойнап (1996-2006), 40-тан аса кездесуде алаңға шықты. Екі голдың авторы атанды, екеуін де 2002 жылғы әлем чемпионатында енгізді. Әуелі топтық кезеңнің бірінші турында Бразилияның қақпасына гол соғып есеп ашқанымен, құрама 1:2 есебімен ұтылды. Үшінші турда Қытай қақпасына бір гол соқты, бұл жолды Түркия 3:0 есебімен жеңіске жетіп, 1/8 финалға жолдама алды.
Сілтемелер
Санат:Түркия футболшылары Санат:Түркия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Анкарагүджү ФК ойыншылары Санат:Галатасарай ФК ойыншылары Санат:Түркия футбол жаттықтырушылары
Жұмсақ дәрілік формалар
Жұмсақ дәрілік формалар - теріге жағатын дәрінің бір түрі.
Құрамы
Оның құрамына шипалық заттар және әр түрлі майлар кіреді.
Дайындалуы
Май дәріні даярлау үшін вазелин, ланолин, шошқаның шарбы майы, глицерин, т.б. қолданылады. Ланолин - қой жүнін жуып, тазарту арқылы алынатын сарғыш қоңыр май тәрізді жабысқақ зат.
Түрлері
Май дәрінің май, паста, гекль, крем, суппозитория деген түрлері бар.
Қолданылуы
Май дәрілер ішке арналған болады. Ішке қабылдағаннан кейін емдік әсері 10-30 минутта байқалады. Қабылдау мөлшері 10 мл-ден аспауы қажет.
Сондай-ақ, тері астына енгізетін май дәрінің түрлері де болады. Алайда, тітіркендіретін заттар болса, қолданбау керек.
Емдік қасиеті
Май дәрілер жасалған өсімдіктер құрамына байланысты түрлі емдік қасиеттері болады. Эфир майы мен қызыл май секілді белгілі май дәрілер қабынуға қарсы, бактерияға қарсы, жараны жазу, сергіту мақсаттарында қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Фармация Санат:Дәрілік формалар
Синоатриялык түйін
Синоатриялык түйін (Синоатриальный узел); (nodus sinatrius, лат. nodu — түйін, sinus — қойнау, atrium — жүрекше) — жүректің жүйкелік-бұлшық еттік жүйесінің түйіні. Синоатриялық түйін — эпикардтың астыңғы жағында, алдыңгы қуыс вена мен оң құлақшаның аралыгында орналасады.
Синоатриялық түйін өзіндік құрылыс ерекшелігі болатын кардиомиоциттерден тұрады. Негізінен жүрекшелер бұлшықеттерінің ырғақты жиырылуын қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Шамансұр күмбезі
thumb|right|200px|Дәуітбек кесенесі Шамансұр күмбезі, Дауытбек кесенесі — сәулет өнері ескерткіші.
XIII ғасырдағы құрылыстың бір түрін құрайтын Шамансұр күмбезі Ескі Тараз рабатында, Қарахан күмбезінің шығыс жағына орналасқан.
Күмбез моңғол әскерлерінің бірі Ұлығ Білге — Икбалхан Дәуітбек бейітінің үстіне орнатылған. Күмбездің сәулетшісі де, тұрғызушы-құрылысшысы да белгісіз. Мазардың төбесі қос күмбезден тұрады, күйдірілген кірпіштен қаланып, есіктері ою-өрнекпен әшекейленген күмбездер арка арқылы бекітіліп, сырт жағынан есікке тіреледі. Ішкі бөлменің орта шеніне тастан пирамидаға ұқсас сағана қойылған, оған жерленген адамның аты-жөні, өлген уақыты (1262) арабша жазылған. Жазуды 1939 жылы Т. Беленицкий оқыған.
1982 жылы жөндеуден өтіп, республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне енгізілген.
Башқұртстан Республикасы Башқұрт әйелдерінің қоғамы (Ресей)
Штаб-пәтері Башқұртстанда Үфі қаласында орналасқан.
Шамансұр күмбезі
Дереккөздер
Санат:Тараз Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері Санат:Жамбыл облысы сәулеті
Башқұртстан Республикасы Башқұрт әйелдерінің қоғамы (Ресей)
Жалпы сипаттамалар
1990 жылы 17 қарашада Уфада Құрылтай жиналысында «Башқұртстан Республикасы Башқұрт әйелдерінің қоғамы» қоғамдық ұйымы құрылды.
2007 жылы башқұрт әйелдер кеңесінде 30 мүше болды.
Ұйым Башқұртстан облыстары мен қалаларының күндері, ұлттық мерекелер, байқаулар, ғылыми-практикалық конференциялар, балалар үйлеріне қайырымдылық көмек көрсету, салауатты өмір салтын насихаттау және т.б. сияқты түрлі әлеуметтік шараларға белсенді қатысады.
Башқұрт әйелдер қоғамы «Үлгілі жас отбасы», «Сұлулар байқауы», «Башқұрт ұлттық киімі», башқұрт ақын-жазушылар байқауы, «Ең үздік ана» сынды республикалық, облыстық байқаулардың ұйымдастырушыларының бірі; мерекелері «Ауылдастар кездесуі», «Шежіре ағашы», «Бесік жыры» және т.б.
Башқұрт әйелдер қоғамы Башқұртстан әйелдер одағының, Башқұрттардың дүниежүзілік Қоролтайының мүшесі. Қоғам түркітілдес халықтардың салт-дәстүрін сақтауға ықпал ету мақсатында «Аймақаралық әйелдер» қоғамдық ұйымымен, Түркі әлемі әйелдерінің дүниежүзілік қауымдастығымен, «Ақ Тирма» қоғамдық ұйымымен және т.б.
Кристиан Тельо
Кристиан Тельо (Cristian Tello Herrera; 8 тамыз, 1991 жыл Сабадель) — испаниялық футболшы, шабуылшы.
Барселона
2011 жылдың 9 қарашасында Тельонің бірінші дебюті "Барселона" командасында орындалды; ол барлық 90 минут Испания кубогының матчында қарсы Оспиталета клубына қарсы ойнады, осы ойында 2 голмен ажыратылды.
Лига премьер-лига ойынында Тельо Вильярреалмен өткен матчында (0:0) 75 минутта Адрианоны ауыстырып, есеп ашты. Өзінің 4-голын Тельо "Реал Сосьедад" матчында сегізінші минутта Лионель Мессинің пасының арқасында соқты.
Испания құрама командасы
Тельо Испанияның (19, 20, 21, 23 жас) құрамасында көптеген ойындарға қатысты. 23 жасқа дейін құрамада 2012 жылы олимпиадалық ойындарға қатысты. 21 жасқа дейін құрамада 2013 Европаның чемпионының атанды. 2013 жылдың 14 тамызында Тельо Испанияның негізгі құрамасында Эквадор құрама командасына қарсы ойнады.
Дереккөздер
Санат:1991 жылы туғандар Санат:Испания футболшылары Санат:Еуропа чемпиондары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Порту ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Реал Бетис ФК ойыншылары
Некреси монастыры
Тарихы
6 ғасырда ассириялық Авив (Або) Некрес Алазани алқабына келіп, тауда монастырдың ірге тасын құрады. Бұл жер ежелден Кахетияның мәдени және діни орталығы болған. Авив Некресский епископ болған кезде оның резиденциясы монастырда орналасқан. |оңға|300px| Кейінірек монастырь жау шапқыншылығынан бірнеше рет зардап шекті. Монастырь туралы қызықты аңыз бар. Бірде, мұсылмандар монастырьға кезекті шабуыл жасағанда, монахтар қақпадан бір табын шошқаны босатып жіберді. Жануарларды көрген шабуылшы жауынгерлер кейін шегінді. Содан бері монастырда шошқалар қасиетті жануарлар болып саналады.
Некресидің ортағасырлық тарихының көп бөлігі жазба деректерде құжатталмағанымен, археологиялық деректер мен оның сәулетіне талдау 9 ғасырда монастырь кешеніндегі ауқымды құрылыс қызметін көрсетеді. Оның бекіністері Кахетидің екі патшасы: 1518-1574 жылдары билік еткен Леван және 1574-1605 жылдары билеген Александр II кезінде нығайтылды. 1811 жылы Ресей империясы грузин шіркеуін жойғаннан кейін Некреси епархиясы жойылды, содан кейін монастырьдің өзі таратылды. Олардың екеуі де қазіргі Грузияда КСРО ыдырағаннан кейін қалпына келтірілді: бұрынғы епископтық 1995 жылы Грузин православие шіркеуінің құрамындағы Некреси епархиясы ретінде қалпына келтірілді, ал монастырға 2000 жылы монахтар қайта келді.
Монастырь кешені 2010 жылы ауқымды қалпына келтіруден өтті және бүгінгі күні оған барып көру туристерге көптеген жайлылық сыйлайды. Бұл шынымен ерекше ғибадатхана кешені.
Қазіргі Некреси монастыры
Некреси монастыры бірнеше тарихи ғимараттар мен қосалқы құрылыстардан тұрады. Олар бір-бірімен тығыз орналасқан. Монастырь ғимараттары қоршаған табиғатқа үйлесімді түрде сәйкес келеді. нобай|оңға|200px|Монастырь кешенінің бөліктері Ғимараттардың бірі - өңделмеген тастан жасалған 4 ғасырдағы ежелгі базилика. Ол Авив Некресский мұнда монастырдің ірге тасын құрғанға дейін көп уақыт бұрын салынған.
Қасында тағы бір ғибадатхана бар, ол пішініне байланысты «шаршы шіркеу» деп аталады. Монастырь аумағындағы шарап қоймасы (марани) бар. Бұл еденде дөңгелек ойықтары бар ашық ғимарат, онда шарап құмыралары - квеври орналастырылған.
Язель
Язель — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің сол жағалауынан 363 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Некреси монастыры
Дереккөздер
Санат:Грузия православ монастырлері
Сан-Маринодағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Сан-Мариноның 1 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Сан-Марино
Пова
Пова — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кихть өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Автомобильдік құю станциясы
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жаңа білім беру жүйесі
right|frame|300px|Мұғалім - өзінің білімін үздіксіз көтеріп отырғанда ғана мұғалім, ал оқуды, ізденуді тоқтатқанмен оның мұғалімдігі де жойылады.К.Д.Ушинский. Білім беру жүйесі - сабақтастығы бар білім беру бағдарламалары мен әр түрлі деңгей мен бағыттағы мемлекеттік білім беру стандарттары жүйесінің, оларды әртүрлі ұйымдастыру құқықтық формадағы, типтегі және түрдегі білім беру мекемелерінде іске асырушы тармақтардың, сонымен бірге білім беруді басқару органдары жүйесінің жиыны.
Бiлiм беру жүйесi қоғамның әлеуметтiк – экономикалық дамуында жетекшi роль атқарады, сондай – ақ оны әрi қарай айқындай түседi. Ал бiлiмнiң қалыптасып, дамуының жалпы шарттары философияның негiзгi мәселесi – рухтың материяға, сананың болмысқа қатынасы тұрғысынан зерттелетiн iлiм таным теориясы деп аталады. Таным теориясының басқа ғылыми теориялардан түбiрлi айырмашылығы – ол бiлiмнiң қалыптасуы мен негiзделуiнiң жалпы ұстанымдарын, объективтiк қатынастарды қалыптастырады.
Орыс педагогі К.Д.Ушинский айтқандай, қазіргі заман талабына сай, әр мұғалім, өз білімін жетілдіріп, ескі бірсарынды сабақтардан гөрі, жаңа талапқа сай инновациялық технологияларды өз сабақтарында күнделікті пайдаланса, сабақ тартымды да, мәнді, қонымды, тиімді болары сөзсіз. Бұл жөнінде Қазақстан Республикасы «Білім туралы» Заңының 8-бабында «Білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу» деп атап көрсеткен. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев жолдауында айқандай: «Болашақта өркениетті дамыған елдердің қатарына ену үшін заман талабына сай білім қажет. Қазақстанды дамыған 50 елдің қатарына жеткізетін, терезесін тең ететін – білім». Сондықтан, қазіргі даму кезеңі білім беру жүйесінің алдында оқыту үрдісінің технологияландыру мәселесін қойып отыр. Оқытудың әртүрлі технологиялары сарапталып, жаңашыл педагогтардың іс – тәжірибесі зерттеліп, мектеп өміріне енуде.
Қазіргі білім беру  жүйесінің  мақсаты
Қазіргі білім  беру  жүйесінің  мақсаты -  бәсекеге  қабілетті  маман  дайындау. Мектеп – үйрететін орта,  оның  жүрегі -  мұғалім. Ізденімпаз мұғалімнің  шығармашылығындағы  ерекше  тұс - оның  сабақты  түрлендіріп, тұлғаның  жүрегіне  жол  таба  білуі. Ұстаз атана  білу, оны  қадір  тұту,  қастерлеу, арындай  таза  ұстау - әр  мұғалімнің  борышы. Ол өз  кәсібін, өз пәнін, барлық  шәкіртін , мектебін  шексіз  сүйетін  адам.Өзгермелі  қоғамдағы  жаңа  формация  мұғалімі – педагогикалық  құралдардың  барлығын  меңгерген, тұрақты  өзін-өзі  жетілдіруге  талпынған, рухани  дамыған, толысқан  шығармашыл  тұлға  құзыреті.Жаңа  формация  мұғалімі  табысы, біліктері  арқылы  қалыптасады, дамиды. Нарық жағдайындағы  мұғалімге  қойылатын  талаптар : бәсекеге  қабілеттілігі,  білім  беру  сапасының  жоғары  болуы, кәсіби  шеберлігі, әдістемелік   жұмыстағы  шеберлігі.
Осы айтылғандарды  жинақтай  келіп, жаңа  формация  мұғалімі- рефлекцияға қабілетті, өзін-өзі  жүзеге  асыруға  талпынған  әдіснамалық, зерттеушілік, дидактикалық - әдістемелік, әлеуметтік тұлғалы,коммуникативтілік,  ақпараттық  және тағы  басқа  құдыреттіліктердің  жоғары  деңгейімен  сипатталатын  рухани- адамгершілікті, азаматтық  жауапты, белсенді, сауатты, шығармашыл   тұлға.
Нәтижеге бағытталған  білім  моделі  мен  басқарудың   жаңа  парадигмасы  аясында жекелеген  ұғымдар  мен  нормаларды  және  тиімді  педагогикалық  технологияларды  меңгеру  үшін   педагогтардың   кәсіби  мәдениетін   дамытуға  бағытталған  оқу  қажеттіліктері  туындылап  отыр.
Біліктілік арттыру  жүйесінде  педагогтардың   оқу  қажеттіліктері  нақты  білімнің  мәнін  түсінуге, соның  нәтижесінде  өзіндік  іс- әрекетке  енуге  және  жеке  өміріндегі  тәжірибені  жетілдіру  мақсаттарына  байланысты   қалыптасады. Осы заманғы  мұғалім   оқуға  үлкен   потенциалдық  мүмкіндіктермен  келеді.
Сондықтан олардың функционалдық   сауаттылықтарын   кәсіби  шеберлікпен  ұштастыру  үшін  нәтижеге бағытталған  білім  беру  үлгісінде  мақсатты  түрде  білім беретін, қалыптастыратын, дамытатын  андрогогикалық   процесс  қажет. Басқаша айтқанда  ересектерге  арналған, жалпы  және  кәсіби  білімнің   қажеттілігін  дамыту, ғылым,  білім   мен  мәдениет  жетістіктері  арқылы  адамдардың  жалпы  мәдениеті   мен әлеуметтік   белсенділікті   дамытуға   бағытталған   танымдық  іс-әрекетке   ынталандыру  үшін  білім беру. Қазіргі білім беру  парадигмасы  «білікті  адамға» бағытталған  білімнен  «мәдениет  адамына» бағытталған  білімге  көшуді  көздейді. Бұл білім беру  жаңаша   ұйымдастыру- оның  философиялық, психологиялық, педагогикалық  негіздерін, теориясы  мен  тәжірибесін  тереңірек  қайта   қарауды  қажет  етеді.
Сондықтан бүгінгі  күні  еліміздің  білім  жүйесінде  оқыту  үдерісін  тың идеяларға  негізделген   жаңа  мазмұнын   қамтамасыз  ету  міндеті  тұр.
Француз  қайраткері «Адамға   оқып – үйрену  өмірде  болу, өмір  сүру  үшін  қажет» дегендей  оқыту   процесін  технологияландыру, осыған  сәйкес  оқу  бағдармаларын  жасау, ғалымдар  мен  жаңашыл  педагогтардың  еңбектерімен  танысу  жұмыстары   мұғалімдердің   үздіксіз  ізденісін  айқындайды. Жаңа педагогикалық  технологиялардың   негізгі  мәні  пассивті   оқыту   түрінен  активті   оқытуға  көшу  оқу   танымын   ұйымдастырудағы   бастамашылдығына  жағдай  туғызу, субьективтік   позицияны  қалыптастыру.
Білім сапасын  арттыру  және  нәтижеге  бағытталған  үлгіге  беталуы  барысында  мұғалімдер  мемлекеттік  стандарт  берілген  нәтижелерге  жетуде  кәсіби шеберлікпен  меңгерген  зерттеу  біліктері  мен  дағдылары   нәтижесінде  проблеманың   шешімін   таба  алатын, ақпараттық – коммуникативті мәдениеті   жоғары   тұлғалық -  дамытушылық  функцияны   атқарады. Қазіргі заман   адамның  осы  құзыреттілікті   меңгере  отырып  тек « кәсіби  икемділігін  оңтайландыруды   қамтамасыз  ету  ғана  емес,  іске асырылу  мүмкіндігін  « үнемі  оқып – үйрену  және  өзін-өзі  жасау   талабын  қалыптастыра   алады.
Қазақстандағы білім  беруді  дамытудың  2011-2020  жылдарға  арналған  мемлекеттік  бағдарламасы   жобасында  Қазақстанда  оқитындарды  сапалы  біліммен  қамтамасыз  етіп, халықаралық  рейтингілердегі   білім  көрсеткішінің  жақсаруы  мен  қазақстандық  білім  беру  жүйесінің  тартымдылығын  арттыру  үшін, ең  алдымен, педагог  кадрлардың мәртебесін  арттыру, олардың  бүкіл  қызметі бойына мансаптық өсуі, оқытылуы  және  кәсіби  біліктілігін   дамытуды   қамтамасыз  ету,  сондай- ақ  педагогтердің  еңбегін мемлекеттік  қолдау  мен  ынталандыруды  арттыру  мәселелеріне  үлкен  мән  берілген. Осыған байланысты  қазіргі  таңда еліміздің білім беру жүйесіндегі реформалар мен сыңдарлы саясаттар, өзгерістер мен жаңалықтар әрбір педагог қауымының ойлауына, өткені мен бүгіні, келешегі мен болашағы жайлы толғануына, жаңа идеялармен жаңа жүйелермен жұмыс жасауына негіз болары анық. Олай болса, білімнің сапалы да саналы түрде берілуі білім беру жүйесіндегі педагогтердің, зиялылар қауымының деңгейіне байланысты. Дәстүрлі білім беру жүйесінде білікті мамандар даярлаушы кәсіби білім беретін оқу орындарының басты мақсаты – мамандықтарды игерту ғана болса, ал қазір әлемдік білім кеңестігіне ене отырып, басекеге қабілетті тұлға дайындау үшін адамның құзырлылық қабілетіне сүйену арқылы нәтижеге бағдарланған білім беру жүйесін ұсыну – қазіргі таңда негізгі өзекті мәселелердің бірі. Жалпы алғанда «құзырлылық» ұғымы жайлы ғалым К.Құдайбергенова «Құзырлылық ұғымы – соңғы жылдары педагогика саласында тұлғаның субъектілік тәжірибесіне  ерекше көңіл аудару нәтижесінде ендіріліп отырған ұғым.
Құзырлылықтың латын  тілінен  аудармасы «сомпетенс»белгілі  сала  бойынша  жан – жақты хабардар  білгір  деген  мағынаны  қамти  отырып, қандай да бір  сұрақтар төңірегінде  беделді  түрде  шешім  шығара  алады  дегенді  білдіреді»  деп  көрсетеді. Бұл жайлы Б.Тұрғанбаева «... өзінің  практикалық  әрекеті  арқылы  алған  білімдерін  өз  өмірлік  мәселелерін  шешуде  қолдана  алуын – құзырлылықтар  деп  атаймыз »   деп  анықтаса, Ресей   ғалымы  Н.Кузьминаның  көзқарасы  бойынша, «Құзырлылық   дегеніміз -  педагогтің  басқа  бір адамның   дамуына  негіз  бола  алатын  білімділігі  мен  абыройлығы ».
Қ.Құдайбергенова «Құзырды   әртүрлі   кенеттен  болған  ситуацияларда   мәселелерді   шешу  үшін   қажетті   білімді  немесе  әрекетті   көрсете  білу қабілеті,  білім  мен  өмірлік  ситуация   арасындағы байланысты  орнату   мүмкіндігі  ретінде, ал  құзырлылықты адамның  өзіндік  деңгейіне,  даралық қасиеттеріне  тікелей  байланысты   тұлғалық,  теориялық,  практикалық өлшеу  дәрежесі   жоғары   деңгейде кіріктірілген  құрылым  ретінде   қарастыру  ұсынылады»  деген  тоқтам  жасайды.
12 жылдық  білім  беру
Қазақстан Республикасының  12  жылдық   білім  беру  тұжырымдамасында   педагог  кадрлардың   кәсіби -  тұлғалық  құзыреттілігін  қалыптастыру   басты мақсат  екендігін  атай келе, 12 жылдық білім  беруде педагог  төмендегідей  құзыреттіліктерді  игеруі  міндетті  деп  көрсетілген.
Ендеше   құзыреттілік   дегеніміздің  өзін  қазіргі   заман  талабына  сай   педагог  қауымының  өзін -өзі   өзгерте   алу  қабілеттілігі   деп  түсінуге  болады. Білім саясатындағы   түбегейлі   өзгерістерді  күнделікті   оқу  үрдісінде   берілетін  тапсырмалардан   бастау  қажет  екендігі  айқын  көрсетілген. Студенттер  оқытушы   қауымнан  тек  білімге  ғана  емес, өмірге  үйрететін  қабілеттілікті  қажет  етіп отыр. Демек, болашақ  педагогтеріміз  осы ақпараттық   қоғамнан  қалыспай: жедел  ойлаушы: жедел шешім қабылдаушы:ерекше ұйымдастырушылық қабілетті: нақты  бағыт- бағдар  беруші  болып шығуы  - бұл  қазіргі   заманның  талабы.Міне,  құзыреттілік  қалыптастыру  дегеніміздің  өзі   болашақ мұғалім -  қазіргі   студенттердің   шығармашылық   қабілеттерін  дамыта  отырып  ойлаудың, интеллектуалдық белсенділіктің жоғары деңгейіне шығу, жаңаны түсіне білуге, білімнің жетіспеушілігін сезінуге үйрету арқылы ізденуге бағыттауды қалыптастырудағы күтілетін нәтижелер болып табылмақ. Бұның өзі өз кезегінде қазіргі ұстаздардан шәкіртті оқытуда, білім беруде, тәрбиелеп өсіруде белгілі бір құзіреттіліктерді бойына сіңірген жеке тұлғаны қалыптастыруды талап етеді.
Мұндай құзырлылықтың қатарына мыналар жатады:
Аталған құзыреттілік  қасиеттерді  тұлға бойына  дарытуда педагог қауымның  арнайы  әлеуметтік  білім  беру  құзыреттіліктерінің  жан- жақты  болуы  талап  етіледі.Егер  педагог  өзінің  кәсіби  өсу  жобасын дұрыс  жолға  қоя  отырып, өзінің  кәсіптік  қызметіне  нақты  берілу  арқылы  тұлғаның  алған  білімін  өмірде  қолдана  білетіндей  тапсырмалар  жүйесін  ұсына алатын  жағдайда  болғанда  ғана  студент  құзыреттілігін  қалыптастыруға   мүмкіндік  табады. Бір сөзбен  айтқанда, тұлғаға  бағытталған  білімдер жүйесі   білім  стандартына  сай  тұлғаның  жан- жақты  дамуына  негізделген,  алған  білімін  өмірдің  қандай бір  жағдаяттарына   қолдана  алатындай   дәрежеде  ұсыну   педагогтің  құзыреттілігіне  байланысты  болады.