cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эстоппель
Эстоппель (ағылш. estoppel – наразылық білдіру құқығынан айыру) – тұлға өзінің дәмелі талабын негіздеу үшін әлдебір фактілерге сүйену құқығынан айырылатын құқықтық қағидат. Халықар. құқықта: Эстоппель – мемлекет өзінің халықар. дәмелі талаптарын негіздеу ретінде әлдебір фактілерге немесе мән-жайларға сүйену құқығынан айырылуы. Эстоппель әдетте мемлекеттердің белгілі бір мәселеге бұрынғы және қазіргі қатынасы арасында айтарлықтай айырмашылықтар болған жағдайда қолданылады. Эстоппельді мемлекеттер арасындағы қатынастарда қолданудың қиындықтарына қарамастан бұл қағидат халықар. сот пен төрелік сот тәжірибесінде пайдаланылады. Эстоппель халықар. қатынастарда қазіргі халықар. құқықтың негізгі қағидаты, ең алдымен барлық мемлекеттердің егеменді теңдігі мен тәуелсіздігі, халықтардың өзін-өзі билеуі, мемлекеттер арасындағы қатынастарда күш қолданамын деп қоқан-лоққы жасауға немесе күш қолдануға тыйым салу қағидаты сақталғанда қолданылуы мүмкін. К. Халиқов
IC 3490
IC 3490 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3490 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Кератит
thumb|250px|Кератит Кератит - көздің мүйізді қабығының қабынуы, оның бұлдырлануы және көру қабілетінің азаюымен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Фрозолоне
Фрозолоне (Frosolone) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Изерния провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3273 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 66 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 50 км² шамасында. Пошта индексі — 86095.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
1574 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1574 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1574 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шэллей (Айдахо)
Шэллей (Shelley) — Айдахо штатының Бингем округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.4 км². FIPS коды — 16-73450.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Бингем округы (Айдахо)
Вамен
Вамен (Wamin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62872, пошта индексі — 62770.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 249 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Өлке
Өлке –
Дереккөздер
Санат:География
Ереуіл (ауыл)
Ереуіл — Алматы облысы Кеген ауданы, Қарқара ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Кеген ауылынан оңтүстікке қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 175 адам (92 ер адам және 83 әйел адам) болса, 2009 жылы 133 адамды (68 ер адам және 65 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Кеген ауданы елді мекендері
Нұрлыбек Ақынұлы Сейітқұлов
Нұрлыбек Ақынұлы Сейітқұлов - социология ғылымдарының кандидаты. Қазақ-түрік халыкаралық университеті Заң факультетінің деканы. Түркияда көп жылдар оқып, диссертация қорғаған. Қоғамның әлеуметтік құрылымын зерттеп бірқатар еңбеқтер шығарған. Түрік социологиясының антологиясын жетік зерттеген жас қазақ ғалымы.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Онтарио (көл)
thumb| alt=A.|[[Ұлы көлдер]] Онтарио (Ontario) — Солтүстік Америкадағы АҚШ пен Канада аралығындағы Ұлы көлдер жүйесіне кіретін көл. Онтариоға Эри көлінен Ниагара өзеніне келіп құйып, Атлант мұхитына құятын Әулие Лаврентий өзеніне ағып шығады. Каналдар арқылы Эри және Гудзон көлдерімен жалғасқан. Желтоқсаннан сәуірге дейін қатады. Көл жағалауында Торонто, Гамильтон, Кингстон (Канада), Рочестер (АҚШ), т.б. ірі қалалар мен порттар орналасқан.
Аумағы
thumb| alt=A.| [[Онтарио көлінің құмды жағалауындағы парк.]]Ұзындығы 310 км, ені 90 км. Аумағы 19,5 мың км². Тереңдігі 236 м. Су жинайтын алабы 90 мың км².
Дереккөздер
Санат:Ұлы көлдер Санат:Онтарио көлдері Санат:Нью-Йорк (штат) көлдері
NGC 2965
NGC 2965 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 31 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2965 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27813, UGC 5191, MCG 6-22-3, ZWG 181.86, ZWG 182,4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Шоң би
Өмірбаяны
Шоң Едігеұлы, Шоң би (1754, қазіргі Павлодар облысы Баянауыл ауданы – 1836, сонда) – төбе би, аға сұлтан. Арғын тайпасы Сүйіндік руы Айдабол бұтағынан шыққан.
Шоң Би Едігеұлы (1764-1836)- Орта жүздің атақты биі. Қазақ даласында хандық билікті жою мақсатында 1816 ж. "Төрт ұлы" (Төртуыл) одағын жаңғыртады. Одаққа кірген рулардың билері Ш. б-ді бір ауыздан "Төбе би" деп таниды. 1833 - 1836 жылдары Баянауыл сыртқы округінің аға сұлтаны болған. А.Янушкевич өзінің 1946 ж. Парижде шығарған "Дневники и письма" деген еңбегінде : "Шоң би - үлкен адам болған. Ол халықты ақылмен, әділдікпен басқара білген", - деп жазған. Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Йассауи кесенесінде жерленген. Арғын тайпасының Айдабол руынан шыққан, Абылай хан ордасындағы билер кеңесінің беделді мүшесі Едіге бидің ұлы. Әкесі қайтыс болғаннан кейін билікке келіп, қол астындағы халықты төрелердің билігіне қарсы ұйымдастырды. 18 ғасырдың 2-жартысында құба қалмақтардың беті қайтқаннан кейін Шоң би одан жүз жылдай бұрын өз ата-мекендерінен Орта Азияға қоныс аударуға мәжбүр болған Сүйіндіктен тарайтын Қаржас, Жанболды, Құлболды, Жолболды (Орманшы) ұрпақтарын “Төртуыл” одағына біріктіріп, Баянауыл өңіріне көшіріп әкелді. Бұл істі жүзеге асыруға оған Сәти би, Айдабол руының батыры Олжабай жәрдемдесті. Шоң би “Төртуылға” төбе би болып сайланған соң, төрелерді елден шындап ысырып шығару ісін қолға алды. Хан иемденген жайлауды тартып алу мақсатында бүкіл елін Нұра өзеннің бойына қоныстандырды. Бөкей төре Шоң би жасағына қарсы қол аттандырды. 1817 ж. маусым айында болған бұл шайқаста Шоң би жеңіп шығып, оның халық арасындағы беделі өсе түсті. 1822 ж. патша өкіметі бекіткен ереже бойынша Орта жүзде хандық жойылды. Оның орнына дуандар (округ) құрылып, оны төреден шыққан аға сұлтандар басқарды. Шоң би қарапайым халықтың да ел басқара алатынын дәлелдеп, патша бекіткен жарғыны бұздырып, аға сұлтан атанған тұңғыш би. Шоң би шәкірттерінің ішіндегі ең белгілісі – Шорман Күшікұлы болды. Шоң би жөніндегі жазба деректер Ресей архивтерінде көп кездеседі. Ол жөніндегі халық арасына тараған аңыз-әңгімелер Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының шежіресінде жан-жақты айтылады. Жазушы І.Исабай осы тақырыпта зерттеулер жүргізіп “Шоң би”, “Серт” атты кітаптар жазды. Павлодар қаласындағы көшелердің біріне Шоң би есімі берілген. Шоңның мәйіті Түркістан қаласына апарып жерленген. Шоң бидің ататегі қазақ шежіресінде былай таратылады. Арғын, оның ішінде Мейрамсопыдан Қуандық, Сүйіндік, Бегендік, Шегендік, Қаракесек (Болатқожа, Шұбыртпалы, Қамбар). Сүйіндіктен Қаржас, Жанболды, Қүлболды, Жолболды (Орманшы) (бұл төрт ауыл аталарын ел "Төртұлы" (Төртуыл) деп атаған екен). Құлболдыдан Айдабол би, одан Жанқозы, одан Төлебай, одан Едіге би. Едіге биден ағайынды Шоң, Торайғыр билер туған.Айдаболдан Жанқозы, Малқозы,Кенжеқозы, Аққозы, Қарақозы, Бозқозы, Тайкелтір, Қосжетер (Қошетер), Қожагелді аталарын таратады.
Арық бимен болған оқиға
Тоқа ішінде Алтай елінің ұрылары көрші ауылдың малын айдап әкетіпті. Екі ел арасында дау шығыпты. Билік бітімге Атығай Арық би мен Тоқа Шоң би шығыпты. Шоң би ірі денелі насат кісі болса керек те, Арық би кішкене ғана ажарсыз адам екен. Шоң сөз бастапты: -Ар0аның Арық биі сапарың оң болсын! Елің де, өзің де жүдеп шыққан екенсің, сөйле? Сонда Арық би: -Әлей болсын. Аққу құстың төресі, жеке жүріп оттамас. Асыл ердің жақсысы бұралқы сөзді бұттамас. Мен арық болсам, елімнің жоғын жоқтап жүрген болармын. Өлеңді жерде өгіз семіз, ұрылы жерде би семіз деген. Сіздің семіз болатын ретіңіз бар ғой, - депті. Шоң би басқа сөзге келмей, жанындагы жігіттерге қарап: -Мына Арық бидің малын беріңдер, малына қоса жолын беріңдер, - деп билікті көп созбай тындыра салыпты. Елдің айтуына Қарағанды Шоң би дінсіз де, діншіл де болмаған көрінеді. Керек жерінде дәрет алып, намазға да тұрған, дұға да оқыған. Ал, ел ісінің қауырт та көптігінен ол шарттардың бірін де істемеген кездері болған сияқты. Шоң бидің осы мінезін білетін қожа, молдалар оған көбінесе үйір бола бермеген. Ал, үйір болған күнде, оған әрқилы сұрақтар беріп, сүріндірмек те болыпты. Бір жолы оған Сәлі деген молда барып үйінде қонақ болып отырады. Дастарқан үстінде әртүрлі әңгіме сұрақ болатын әдет қой. Әлгі молда биге мынадай сұрақ беріпті, оған Шоң былай жауап беріп отырыпты: -Еркектің бақытты болмағы неден? -Әйелден. -Еркектің бақытсыз болмағы неден? -Әйелден. -Еркектің өрісі неден? -Әйелден. Еркектің көрісі неден? -Әйелден. -Еркектің абыройы неден? -Әйелден. -Еркектің абыройсызы неден? -Әйелден. Сөлі молда сәл сабыр етіпті де, енді мынадай сұрақ беріпті: Акылға кең, тілге шешен Шоң би оның сүрағына лайықты қысқаша бірыңғай жауап беріп отырыпты: -Әйелдің адал болмағы неден? -Еркектен. -Әйелдің надан болмағы неден? -Еркектен. -Әйелдің үй болмағы неден? -Еркектен. -Әйелдің би болмағы неден? -Еркектен. -Әйелдің күң болмағы неден? -Еркектен.
Вернсхаузен
Вернсхаузен (Wernshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
Шоң би
Дереккөздер
Санат:Қазақ би-шешендері Санат:1754 жылы туғандар Санат:Аға сұлтан
Вернсхаузен
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Халықаралық ауыр атлетика федерациясы
Халықаралық ауыр атлетика федерациясы (ИВФ,  International Weightlifting Federation - IWF) - ауыр атлетикадан жарыстарын ұйымдастырумен айналысатын халықаралық ұйым.
ИВФ 1905 жылы құрылып, қазір оған 187 мемлекет мүшелік етуде. Штаб-пәтері Будапешт қаласында орналасқан. ИВФ-тің ресми тілдері: ағылшын, француз, испан және орыс тілдері.
ИВФ Президенттері
Санат:Ауыр атлетика Санат:Халықаралық спорт ұйымдары
Парамоновка бөлімшесі
Парамоновка бөлімшесі — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Достық ауылдық округі құрамында.
Географиялық орны
Ақсу қаласынан солтүстік-батысқа қарай 53 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғылықты тұрғындары болмады, 2009 жылы тұрғындар 50 адамды (25 ер адам және 25 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу қалалық әкімдігі елді мекендері
Агуадилья
Агуадилья (Aguadilla) —  Пуэрто-Рикодағы қала.
Географиясы
Агуадилья қаласы аралдың солтүстік-батысында жатыр, Атлант мұхиты ның жағалауында, Агуада және Мока қалаларынан солтүстікке, Кулебринас өзенінің жағалауында орналасқан. Әкімшілік жағынын Агуадилья 18 аймаққа бөлінген.
Тарихы
Сан-Карлос-Агуадилья мекені 1770 жылы құрылды. 1775 жылы мұнда шіркеу салынды. Тәуелсіз қауым ретінде Агуадилья Агуаладан 1780 жылы бөлінді. Санто-Домингода 1776 жылы орыналған бірінші отаршылдық құрылымға қарсы көтерілістен кейін, испан халқының бөлігі Пуэрто-Рикоға қашып, Агуадильяда қалып қойған. 1860 жылы Агуадилья қала статусына ие болады.
1923—1973 жылдар аралығында  Агуадильяда «Рэми» (Ramey) америка әскери-әуе базасы болған, мұнда стратегиялық бомбалаушы B-52 (72-ші эсккадрилья) тұрақталды. 1973 жылы база Пуэрто-Риконың азаматтық өкіметіне тапсырылды, кейінірек оны Халықаралық Рафаэль Эрнандес әуежайына айналдырды.
1944 жылдың 7 қарашасында Агуадильяда Пуэрто-Риконың тарихындағы ең ірі теміржол апаты орын алды. Рельстен шығып кеткен пойызда 16 адам қаза тауып, 50 адам түрлі жарақат алды.
Экономикасы және мәдениеті
Ертеректе тұрғындардың басты кәсібі балық аулау болатын. Қазіргі таңда Агуадилья ірі индустриялық аймақ, қалада жеке филиалдары мен бірқатар банктері де бар, аралдың солтүстік-батысында ірі сауда орталығы салынды. Қала шаруашылығы үшін ең маңызды табыс көзі туристтік бизнес —  Агуадильяда жағалау бойында ғажайып жағажайлар орналасқан. Қалада үш университеттің студенттік қалашықтары бар —  Пуэрто-Рико университетінің, Метрополитен және Америкааралық университеттердің.
Агуадильяның әнұранының авторы пуэрто-рикалық сазгер Рафаэль Эрнандес Марин. 900px
Санат:1770 жылы құрылған елді мекендер
Санат:Пуэрто Рико қалалары
Фашиналзинью
Фашиналзинью (Faxinalzinho) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Эрешин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 803 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 143,381 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Турне-сюр-Див
Турне-сюр-Див (Tournai-sur-Dive) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,40 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61490, пошта индексі — 61160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 317 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Эстуарий
thumb Эстуарий (aestuarіum – өзен сағасының су басатын бөлігі) – өзеннің теңіз жағасына қарай кеңейген сағалық бөлігі. Эстуарий теңіз деңгейінің көтеріліп, өзен аңғарының төм. бөлігіне жайылуынан пайда болады. Ол теңіздің толысуы мен қайтуы болатын жағалауларға тән. Амазона, Ніл, Эльба, т.б. өзендер теңізге Эстуарий жасап құяды.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Ямбей-Шор
Ямбей-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пеум-То-Сё өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жолдасбай Ералиев
Жолдасбай Ералиев (1934, Түркістан ауданы Шорнақ ауылы – 1997) – КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты. 1957 ж. Қазақ ауыл шаруашылық институтын бітіріп, Киров ауданы Победа кеңшарында аға инженер-механик болып істеді. Мақтарал кеңшарының бас инженері, XX партсъезд атындағы кеңшардың бас инженері, директоры қызметтерін атқарды. Өзбек КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен, Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Долни-Бошняк (Видин облысы)
Долни-Бошняк (Долни Бошняк) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Видин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 74 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3782. Телефон коды — 09315. ЕКАТТЕ коды — 22318.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Картура
Картура (Cartura) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Сен-Шамасси
Сен-Шамасси (Saint-Chamassy) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,60 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24388, пошта индексі — 24260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 525 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Мұхаметжан Ахмедияұлы Пақырдінов
Мұхаметжан Ахмедияұлы Пақырдінов 1950 жылы 23 қыркүйекте Қызылорда облысы Жаңақорған ауданының Бірлік кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Пақырдінов Ахмедия, марқұм, аудандық өнеркәсіптік комбинаттың директоры, аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары болып қызмет атқарған. Анасы - Ілиясова Әсия, зейнеткер, тігінші болған. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің заң факультетін бітірген (1973), құқықтанушы. Заң ғылымдарының кандидаты (2003). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қылмыстық іс жүргізуде тұрғын үйге қол сұқпаушылық принципін қамтамасыз ету». «Қылмыскерден қалай қорғануға болады» атты кітаптың, сондай-ақ 11 мақаланың авторы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1973 жылдан - Алматы қаласының Фрунзе аудандық прокуратурасында тергеуші қызметіне сынақ мерзімінен өтуші, тергеуші, аға тергеуші. 1977 жылдан - Алматы қалалық сотының судьясы. 1981 жылдан - ҚазКСР Жоғарғы Сотының судьясы. 1985 жылдан - Апматы қаласының Октябрь аудандық заңгерлік кеңестің меңгерушісі. 1986 жылдан - Жамбыл қаласының Орталық аудандық прокурорының орынбасары. 1989 жылдан -Жамбыл қаласының Зауыттық аудандық прокурорының орынбасары. 1990 жылдан - Алматы қаласы Совет аудандық прокурорының орынбасары. 1992 жылдың қаңтар айынан - Алматы қалалық прокуратурасында жалпы қадағалау бөлімінің бастығы. 1992 жылдың сәуір айынан - Апматы облысының Талғар аудандық прокуроры. 1996 жылдан - Алматы облыстық прокурорының орынбасары. 1997 жылдан - Апматы қалалық прокурорының орынбасары. 1998 жылдан - БҚО прокуроры. 2000 жылдан - ШҚО прокуроры. 2001 жылдан - Жамбыл облысының прокуроры. 2003 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік-құқықтық бөлім меңгерушісінің орынбасары. 2004 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігінің Мемлекеттік-құқықтық басқармасында сот жүйесінің мәселелері жөніндегі бөлімнің меңгерушісі. 2004 жылдың желтоқсан айынан - Қарағанды облыстық сотының төрағасы. 2009 жылдың желтоқсан айынан бері - Шығыс Қазақстан облыстық сотының төрағасы. 3-ші сыныпты мемлекеттік әділет кеңесшісі. ҚР әділет біліктілік алқасының төрағасы (2003-2004). «Құрмет» орденімен (2005), «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне Южыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) мерейтой медальдарымен марапатталған. ҚР прокуратура органдарының Құрметті қызметкері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қазақ әдебиетіндегі сопылық поэзия
Қазақ әдебиетіндегі сопылық поэзия — 2011 жылы Алматы қаласы «Қазақ университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Ахметбекова. Беттер саны — 312.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-29-758-4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақ университеті баспасының кітаптары
1575 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1575 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Қиыр Шығыс республикасы
Қиыр Шығыс республикасы, (Дальневосточная республика, ДВР) — уақытша ұйымдастырылған жасанды мемлекет. Байкөл маңындағы, Үркіт облысындағы және Ресейге қараған Қиыр Шығысындағы жерлерінде орналасқан еді. Бұл Кеңестік Ресей мен оған жау болған Жапонияның арасында «аралық мемлекеті» ретінде қиын әскери-саяси жағдайда құрылған еді.
ҚШР-ның ұйымдастырылуы РКФСР мен Жапония арасындағы қақтығыстарды тоқтатып, Қиыр Шығыста коммунисттерге қарсы соғысқан ақ әскерлерін жойып, азаматтық соғысында «қызыл» большевиктердің жеңісінде үлкен рөл ойнаған. 1920 жылының сәуірдің 6-сында жарияланған еді.
Астанасы — Верхнеудинск еді, қазір бұл Улан-Удэ қаласы, ал 1920 жылының қазан айынан бастап — астанасы Чита болып кетті. Қиыр Шығыс республикасының құрамында Байкөлден арғы, Амур, Приморье, Камчатка облыстары мен Солтүстік Сахалин еді, бірақ шынында ҚШР үкіметіне тек қана Байкөл маңындағы жерлері қараған. 1922 жылының қарашаның 15-інде жойылған еді, РКФСР-ға қайтадан қосылған еді.
Санат:Тарихи мемлекеттер
Бозкөл ауылдық округі
Бозкөл ауылдық округі – Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бозкөл ауылы кіреді. Орталығы - Бозкөл ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 988 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазалы ауданы ауылдық округтері
Жоғарғы палеолит кезеңінің ескерткіштері
Жоғарғы палеолит кезеңінің ескерткіштері – шамамен осыдан 35 – 40 мың жыл бұрын, тас дәуірінің алғашқы кезеңінде қалыптасып дамыған тарихи және мәдени ескерткіштердің жиынтық атауы. Жоғарғы палеолит кезеңінің ескерткіштерінің қалыптасу кезеңдері мен ерекшеліктері жөнінде ортақ тұжырым орнықпаған. Жоғарғы палеолит кезеңінің ескерткіштеріне үңгірлер қабырғасы мен төбесіне түрлі түсті бояулармен салынған суреттер, малта тастар мен ірі аң сүйегіне, мүйізіне ойып салынған әр түрлі геометрикалық, зооморфтық бейнелер жатады. Францияның оңтүстігі, Испания, Италияның оңтүстігі осындай ескерткіштер сақталған негізгі орталықтар болып есептеледі. Олардың ішіндегі белгілілері Альтамира, Ляско, Руфиняк, Фом де Гом, т.б. үңгірлер қабырғаларындағы суреттерде бизондар, жылқылар, бұғылар, мүйізтұмсықтар, мамонттар бейнеленген. Жоғарғы палеолит кезеңінің ескерткіштерінің ең белгілісі – Франциядағы “үш ағайындылар” деген үңгірден табылған, басына бұғының мүйізінен жасалған бетперде киген бақсының бейнесі. Мұндағы суреттерде адамдар аң терісін киген қалпында бейнеленген. Кейін мұндай ескерткіштер Франко-Кантабрийден басқа Оралдағы Шұлғантас, Капов үңгірлерінен де табылды және оларда, негізінен, мамонттар бейнеленген шартты белгілер көп. Жоғарғы палеолит кезеңінің ескерткіштерінің екінші тобына Дон өзенінің бойындағы Костенки тұрағынан табылған кішігірім әйел мүсіндері, Сібірдегі Буретов, Мальта ескерткіштері, т.б. жатады. Бұлар сол заманғы адамдар қоғамында күрделі діни наным-сенім, дүниеге көзқарас, эстет. талғам деңгейлерінің біршама жоғары болғандығын дәлелдейді. Сондай-ақ, бұл ескерткіштер олардың тұрмыс-салтын, әлеуметтік қарым-қатынастарын зерттеуде өте құнды тарихи дерек болып есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Археология
Варроатоз
thumb|210px|[[Varroa|Varroa destructor]] Варроатоз (варрооз) – аралардың Varroa  jacobsoni  кенесі  тудыратын эктопаразитарлық  ауруы. Бұл кенелердің  биологиясы  толық  зертелмеген. Көбінесе кенелер  аралардың  бүйірінде,  құрсақ қуысында  орнаасады. Кенелерді лупа  арқылы  көруге  болады. Омартаның түбкі  жағына  бір  парақ  қағаз  қояды да, семьяларын акарацидпен (мысалы, фенотиазинмен) залалдайды. Егер омартада бірнеше  кенелер  болса, олар қағазға құлайды. Варроатоздан сау емес ұяшаларды  карантинге  жабады және  ветеринарлық-санитарлық  шаралар  жүргізеді. Варроатозды емдеген  кезде фенотиазин, кельтан, фольбекс, варроатиз, эфирсульфонат, нафталин және тағы басқа  қолданады. Бірақ, көбнесе бұл  препараттар  токсинді болып келеді  және  балмен  адсорбцияланады, сондықтан бұларды қолдану,  балды жинар алдында  бір  ай бұрын рұқсат  етіледі.
Дереккөздер
Санат:Бал араларының аурулары
Мустафино (Николаев ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ас-Салимийа
Ас-Салимийа - Сахла ат-Тустаридің жолын куған тақуалар мен сопылар мектебі. Басрада X - XI ғ-ларда жұмыс істеген. Оның негізін ат-Тустаридің ең жақын серігі Әбу Абдаллах Мұхаммед ибн Сәлім (909 ж.ө.) қадаған. Кейбір жеке мәселелер болмаса, оның көзқарасы ұстазының тұжырымдарынан ауытқымайды. Мұхаммед ибн Сәлім қатал тақуалығы, өзін біржолата тәңірдің рухына бағыштауды, басқа түскен қиыншылыққа төзуді, некеге отырмауды, т.б. уағыздады. ас-Салимийа Мұхаммед ибн Сәлімнің баласы Ахмет ибн Сәлім басқарған кезде түпкілікті қалыптасып, ықпалы кұшейді. Оған маликтік мазһабты ұсынған және кейбір мәселелер жөнінде басралық мутазилашыларға жақындасын тақуалар мен сопылар кірді. Бағдат доксографтары Абд әл-каһир әл Бағдади, Әбу-л-Музаффар әл-Исфараини, солармен бірге ханбалшыл сопы Абд әл-Қадир әл-Жилани ас-Салимийаны әл-Халладжа көзқарастарымен ымыраластығы үшін қатаң сынға алып, оны «Тәңірдің адам бейнесіне айналуын» жақтаушыларға  қосты. Бұдан бұрын оны белгілі шафиит сопы, «ибн Сәлімді теріске шығаруды» жазған ибн Хафиф сынаған еді. ас-Салимийа өкілдерінің шығармалары сақталмаған, тіпті олардың болмауы да мүмкін.
Ережелері
ас-Салимийаның Бағдаттағы қарсыластарының еңбектерінде ас-Салимийаның мынадай ережелері сыналады:
Мектебі
ас-Салимийа мен оның басшысы Ахмет ибн Сәлім сопылық негізгі екі трактаттың авторлары - Әбу Насыр ас-Саррадж ат-Туси (Китаб әл-лума) мен Әбу Талиб әлМакки (Кут әл-Кулуб) көзқарастарын айтарлықтай ықпал етті. Бұлардың соңғысы Бағдатта ас-Салимийа көзқарастарын насихаттады. Әл-Газали өзінің «Ихйа улум әд-Дин» деген атақты еңбегін жазу барысында «Кут әл-кулуб» материалдарын барынша пайдаланды. Ат-Тустари негізін қалап, ас-Салимийа одан әрі дамытқан дәстүр әл-Газали мен әл-Мекки арқылы «Әлмерия» мектебінің солтүстік африкалық сопылары ибн Барраджан (1141 ж.ө.) мен ибн Ариф (1141 ж.ө.) еңбектеріне, ал солар арқылы ибн Арабиға (1240 ж.ө.) жетіп, Кіші Азияға, Иран мен Үндістанға тарады. Л.Массиньоннын жорамалдауынша ас-Салимийа көзқарастарын Әбу Мадиан арқылы шазиллийлердің солтүстік африкалық бауырластығы мирас еткен.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
NGC 7476
NGC 7476 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 5 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7476 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70427, ESO 290-45, MCG -7-47-15, IRAS23023-4322.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Әбіш Мұсылманқұлұлы Жиреншин
Жиреншин Әбіш Мұсылманқұлұлы (1913-75) - әдебиет зерттеушісі. Тарих ғылымдарының кандидаты, доцент. Абай шығармашылығын ұзақ жылдар бойы үзбей зерттеп, абайтану ғылымына елеулі үлес қосты.
«Қазақтың данышпан ақыны Абай туралы жаңа материалдар» («Екпінді», 1939, 9 қазан), «Абай мен Михаэлис» (сонда, 1940, 15 қазан), «Абайдың орыс революционер-демократтармен байланысы» («Қаз ССРҒА-ның Хабаршысы», 1945, №6), М. О. Әуезовпен бірігіп жазған «Қазақ әдебиетінің классигі» («Социалистік Қазақстан», 1949, 24 шілде) деген еңбектерінде ақын туралы тың деректер келтіріп, оның орыс зиялыларымен достық байланысына, рухани үндестігіне тоқталады, поэзиясының өз заманындағы қазақ өмірінің айнасы екенін атап көрсетеді. Жиреншин «Абай Құнанбаев - қазақ халқының Ұлы ақыны және ойшылы» (1950), «Абай және оның орыс достары» (1949, орыс тіліңде), «Абай Құнанбаев» (1950), «Абай және орыстың революциялық демократтары» (1959), «Қазақ кітаптарының тарихынан» (1971) зерттеу еңбектерін жазды. Бұл зерттеулер бір-бірімен тығыз байланысты. «Абайдың әлеуметтік ойды дамытуы және Абай заманындағы қазақ поэзиясы» («Абай Құнанбаев». - А., 1951, 135-161-6.) деген мақаласында Абайдың өзіне дейінгі ауыз әдебиеті дәрежесіне жеткізуге, ұлттық әдебиетті өркендетуге қосқан үлесін жан-жақты сөз етеді. «Абай (Ибраһим) Құнанбаев» деген мақалада негізінен Абай еңбектерінің жарыққа шығу тарихына қысқаша шолу жасаған («Қазақ кітаптарының тарихынан»,- А., 1971, 127-130-6.). Жиреншин ақынның 1951, 1961 ж. шығармаларының бір томдық жинақтарын әзірлеу үстінде Абайдың дүниетанымын, таным- толғамдарын анықтауға байланысты біраз еңбек етіп, оның өлеңдерінің жазылу тарихынан, өскен ортасынан деректер берді, жаңа табылған шығармаларына түсініктер жазды. Дегенмен ақын өмір сүрген саяси-әлеуметтік жағдайды, оның өскен ортасын бағалауда біржақтылыққа жол бергенін кезінде М. Әуезов атап көрсетті.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1913 жылы туғандар Санат:Тарих ғылымдарының кандидаттары
Хейл–Бопп кометасы
thumb|right|200px|Хейл–Бопп кометасы 1997 жылдың сәуір айында Хейл–Бопп кометасы (ресми түрде C/1995 O1 деп белгіленеді; Comet Hale–Bopp) — 20 ғасырдың ең кең бақыланған және көптеген онжылдықтар бойы ең жарқын көрінген кометалардың бірі.
Алан Хейл және Томас Бопп Хейл–Бопп кометасын 23 шілде 1995 жылы ашты. Қандай да бір сенімділікпен жаңа кометалардың максималды жарықтығын болжау қиын, алайда комета 1 сәуір 1997 жылы перигелийден өтіп, –1.8 үлкендікке жеткенде Хейл-Бопптың болжамдары тура келді. Бұл кометаны рекордты 18 ай бойы жай көзбен көруге болатын, алдыңғы рекорд «1811 жылдың Ұлы кометасына» тиесілі болды. Тиісінше, Хейл-Бопп 1997 жылдың Ұлы кометасы деп аталды.
Ашылуы
Комета тәуелсіз түрде 23 шілде 1995 жылы Алан Хейл және Томас Бопп екі бақылаушылармен ашылды. Екеуі де АҚШ-тан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1997 жыл ғылымда Санат:1995 жылы ашылған астрономиялық нысандар Санат:Ұлы кометалар
Өлең
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Өлең құрылысы
Тармақ-поэзиядағы өлең ырғағының негізгі бөлшегі; буын саны тұрақты келетін өлең жолы. Бунақ- өлең жолының, яғни тармағының ырғақтық жағынан жеклеген бір бөлшегін құрайтын буындар тобы; көбейген сайын өлеңінің ырғағын күшейтіп ширата түсетін өлең тармағының бөлшегі. Өлең құрылысы – өлең өлшемдерінің жасалу жүйесі, дыбыс үндестігі мен ырғағына тән ерекшеліктерді белгілейтін шарттар мен заңдылықтар. Өлең-жырдың күнделікті айтылатын жай сөз, қара сөздерден басты айырмасы олар мөлшерлі жеке жолдарға, яғни тармақтарға бөлінеді. Өлең тармағының құрылыс жүйесі әр халықтың поэзиясында өзінше қалыптасқан. Дүниежүзілік әдебиетте орын тепкен өлең құрылымы 4 түрге бөлінеді: 1) Метрикалық өлең жүйесі өлең ырғағында ұзын буын мен қысқа буынның кезектесіп келуіне негізделеді. Мысалы, ежелгі грек және рим поэзиясында кең орын алған ямб, хорей, т.б. 2) Силлабо-тоникалық өлең жүйесінде екпінсіз буын мен екпінді буындар кезектесіп келеді. Ол орыс, неміс, ағылшын халықтары поэзиясында кездеседі. 3) Тоникалық өлең жүйесі орыстың халық поэзиясында қолданылған. Оны жазба әдебиетте орнықтырған A.Маяковский болды. Мұнда ырғақ екпінді буындарға негізделеді, екпін түспейтін буындар есепке алынбайды. Кейбір қосарланып келетін сөздер болмаса, тармақтағы әр сөз бір екпінмен айтылып, дербес ырғақтық бөлшек құрайды. Мұның өзі өлеңді мәнерлеп, тақпақтап оқуға мүмкіндік береді. 4) Силлабикалық өлең жүйесі буын санының мөлшерін тұрақты сақтауға негізделген. Бұл өлең құрылысы француз, чех, итальян және барлық түркі тілдес халықтардың поэзиясында қолданылады. Бұл өлең құрылысының басты сипат-белгілерін қазақ өлеңдерінің құрылымынан анық аңғаруға болады. Өлең құрылысының ұлттық сипат белгілері ұлт тілімен тамырлас. Қазақ өлеңі, алдымен буынға негізделіп, ырғақ пен тармақ та, ұйқас пен шумақ та буынға бағынады; қысқышы Қазақ өлеңдерінің құрылысы.
Шумақ
Өлең-жырларда, дастан -поэмаларда өлең тармақтарының белгілі ретпен топтасуы; кем дегенде ырғақтық өрнегі ұқсаса екі тармақтан тұратын өлеңнің бөлшегі ; өлеңді сөйлемдердің синтаксистік құрылысы жағынан тиянақты болып келетін өлең бөлшегі.
Мысалдар
Әйел, еркек, жалпы жас!
Көтеріл, көрін, көзіңді аш!
Жаңбырлы жазғы жапырақтай,
Көркей, көгер, гүлің шаш. Ауылдың алды айдын көл,
Айдын көлде шағала,
Айдын көлді жағала,
Сені ойлаумен барлық күнім, барлық түнім өтеді (а) (өтеді)
Өте қатты жақсы көрем шын сүйемін мен сені      (а) (мен сені)
Сендей қызды ешқашан да өмірімде көрмедім     (в) (көрмедім)
Бұл өмірде сендей сұлу бар екенің білмедім         (в) (білмедім)  (Сағындық Қуандық) Шаң шығармас жол дағы,      (а) ( жол дағы)
Сілкіне алмас жапырақ. (в) (жапырақ)
Тыншығарсың сен дағы,         (а) (сен дағы)
Сабыр қылсаң азырақ. (в) (азырақ)  (Абай) Жайнаған туың жығылмай,
Жасқанып жаудан тығылмай
Жасаулы жаудан бұрылмай
Жау жүрек жомарт құбылмай...
Өлең ырғағы
Сөз өнері дамыған сайын қазақ өлеңінің құрылысы шыңдалып, кемелденіп, жаңа өлшем-өрнектермен толысып, байып келеді. Қазақ поэзиясының ырғақтық-интонациялық байлығын молынан игеріп, өлең өрнектерін байытып, дамытуға зор үлес қосқан Абай ақын болды. Ол жаңа өлшем, шумақ, ұйқас түрлерін орнықтыруда асқан өнерпаздық көрсетсе, бұрыннан көп тараған белгілі өлшем-өрнектерді керек жерінде өңдеп, түрлендіріп қолдану жағынан да соншалықты зор өнегелі іс атқарды. Абайдың қазақ поэзиясына тыңнан қосқан өлең өрнектерінің ішінде “Сегіз аяқ” пен “Сен мені не етесің?” атты өлеңдері бар. Қазақ ақындары өлеңнің ырғақтық-интонациялық мүмкіншіліктерін толығымен ашу, өлең сөзді сөйлеу интонациясына тән ерекшеліктермен байыта түсу ісіне ат салысып келеді. Әсіресе, соңғы кезде поэзияда ерікті өлең түрі қолданыс тапқан, мұндай өлеңдерде белгілі бір өлшем берік сақталмағанмен, қалыпты ырғақтық өрнектер еркін қолданылады. Қазақ өлеңінің құрылымын Ш.Уәлиханов, А.Байтұрсынов, М.Әуезов, І.Жұмалиев, Е.Ысмайылов, С.Мұқанов, З.Ахметов, З.Қабдолов, т.б. ғалымдар зерттеді.
Өлеңнің тақырыбы мен мазмұнына қарай бөлінуі
Өлең елдің елдің қоғами-саяси өміріндегі орны мен тақырыбы мазмұнына қарай әлеуметшіл өлеңдер және тұрмыс-салт өлеңдері делініп екі топқа бөлінеді.
Әлеуметшіл өлеңдер. Дәстүрлі қазақ қоғамында өлең-жыр - тыңдаушы жұртшылықтың ой мен сезіміне бірдей әсер ететін, жеке бастың сезім күйі, ой санасына ғана емес, әлеуметтік жағдайға, қоғамдық санаға әсер ететіндей құдіретті күші бар құбылыс болды. Әр ханның тұсында елдің сөзін, мүддесін батыра да жеткізе алатын, ханның қиғаш кеткен тұстарын өлең-жырмен жеткізіп ашық айта алатын Асан қайғы, Бұқар сынды тұлғалар болды. Бақсы, жауырыншы, құмалақшыларда өлеңге тән ырғақ, ұйқасты қолданып отырған. Бұл дәстүр түркі-монғол заманында да елес берді. Өлең-сөздің әскери жорық жортуылдарда ықпалы айрықша болған.
Мадақ өлеңдерде әлеуметтік сарын болады. Бұл өлеңдерде әдетте жалпақ жұртқа (ру, тайпа, ел-жұртқа) тұлға болған адамдардың ерлігі, мәрттігі, ақыл мен әділдігі айтылады.
Тұрмыс-салт өлеңдері. Кез-келген қазақ тұрмыс-тіршілігіндегі қызықты, қуанышты сәттерді тоймен атап өткен. Ал қазақтың жиын-тойы, қуанышқа жайылған дастарханы өлеңсіз болмаған. Ел тұрмысындағы бұндай салт-дәстүр халық поэзиясында бесік жыры, тойбастар, қоштасу, сыңсу, жар-жар, беташар тәрізді өлең түрлерінің тақырыптық топтары мен жанрларының қалыптасуына өз әсерін тигізген.
Өсиет, ғибрат өлең. Әдетте жасы үлкен, көргені мен түйгені мол адамның өзінен кейінгі ұрпаққа айтар ғибраты, өнегесі мол сөздерін өлең өрнегіне түсіріп өсиет түрінде айтады.
Қоштасу өлең. Адамның дүниеден өтер шағында артында қалып бара жатқан туған-туыс, дос-жаран, ел жұртымен қоштасқанда айтатын шумақтар қоштасу өлең деп аталады.
Естірту өлең. Жоқтау өлеңге ұқсас көнеден бастау алатын өлең түрі. Естірту өлеңі - аты айтып тұрғандай, дүйім жұрттың қабырғасын қайыстыратын үлкен қайғыны естірту.
Жоқтау өлең. Қайтыс болған, яғни марқұмның тірі кезінде істеген жақсы істері мен қасиеттерін еске түсіріп, дауыс шығара отырып айтылатын ұйқастар жоқтау өлең деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:Поэзия
Шара (Кіші Какша тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Элсворт Статлер
4 АҚШ долларына бәтеңкелер
Элсворт Статлер 1928 ж. сәуір айында қайтыс болады. Барлық бизнесін өзінің екінші әйеліне және Элис атты хатшысына қалдырады. Кәсіпкердің қайтыс болған жылы қонақ үй желілері Питтсбург және Вашингтонда ашылады, ал 50-ші жылдары "Статлерлер" Хартфорд, Доллан және Лос-Анджелес қалаларында ашылды. 1954 ж. Конрад Хилтон Статлердің екінші әйелінен компанияның активтерін 111 000 000$ сатып алады, бұл тарихтағы ең үлкен келісімшарттардың бірі болады. Статлердің қонақүйлерін Statler-Hilton Hotels деп басқа атау қояды. 1950 ж. Статлердің өмірден қайтқанына 20 жыл толған кезде, американдық Southern Hotel Journal профессионалдар арасында сауалнама жүргізіп, оның нәтижесі ретінде Старлерді XX ғ. 1-ші жартысындағы қонақ үй индустриясының ең беделді тұлғасы атанады. Бірақ замандастарының айтуы бойынша, Элсворт ешқашан да табысты басшы болмаған. ол сол бұрынғы қарапайым self-made man болды, оның костюмдері 20$ және бәтеңкелері 4$ шамасында болған. оны жаңа қонақүйдің белгілі бір қабатында секундомерді ұстап, ванна бөлмесіндегі судың толу уақыты мен унитаздағы судың құйылу уақытын тексеріп жатқандығын байқайтын.
Жаңалықтары
Жақсы қонақүйлік сервис Статлердің түсінігінше, тек тамақтандыру мен орналастыруды қамтыған жоқ. Ол қарапайым заттарға да көңіл аударған. Әр нөмірдің есігі мүмкіндігінше, дыбысты өткізбейтіндей етіп, ал жарықты өшіргіш дәл есіктің қасында орналасатындай етіп жасады. бөлмелерде мұзы бар арнайы суды беретін шүмектер де орналасқан, бүкіл бойды көрсететін айналар, ине тыққыштар, ал қонақтарға күнде кешкісін жаңа газеттер әкелінетін. 1922 ж. Нью-Йорктық "Пенсильвания" қонаүйінде Статлердің тағы бір жаңалығы ашылды. Бұны Servidor - есікте болатын арнайы панель деп атады. Ол персоналға қонақ үйдің дәліздерінен тұрушылармен қалдырылған жууға арналған киімдерді жинауға арналған орынды атайды. Бұл қонақ үй сонымен қатар, қонақтарға медициналық қызмет көрсететін ең алғашқы конақүйлердің біоі болды, оған сонымен қатар, рентген, стоматологиялық кабинет, терапевт пен хирургтың тәулік бойғы қызметтері қосылды. 1927 ж. Статлердің Бостондағы қонақүйінің нөмірлерінде алғашқы рет радтоқабылдағыштар орнатылған. Осының барлығы жаңашылдық болып, келген клиенттерді тек оң әсер қалдырды. Осыған байланысты "статлеризация" атты тіпті термин де пайда болды. Тіпті Статлердің өзі де сол кездегі жаңалықтың бірі ретінде персоналдың қонақ үй табысының белгілі бір бөлігін алуға рұқсат берген басшы болатын.
Статлер барлық персоналға бірдей униформа киюдің авторы болып табылады. Қазіргі таңда оның тек турфирмада ғана емес, қызмет көрсетудің басқа көптеген салаларында да болмауын елестету қиын. Қызмет көрсетудің басты стандарты "Клиент әрқашан да хақылы" (Клиент всегда прав) деген сөзі де Статлердің еңбегі болып табылады. Сонымен қатар, оның таланты қонақүйлердің инженерлік қайта құрылымын да қамтыды. Қонақ үй нөмірлері жұптас етіп салына бастады, яғни дәретханалар мен ванна бөлмелері бір-бірімен қатар, тығыздалып салына бастады, бұл сантехниканың құбырларын экономдау үшін бағытталған болатын.
Өздерінің қызметкерлеріне Статлер келген клиенттермен сөз таластыруға рұқсат бермейтін, ал бұйрығын орындамағандарды қызметінен босататын. Сол кездердегі газеттерде жазылғандай, "Статлердің табысы сол жылдары үлкен болды. Жалпылай айтқанда, Статлер қонақ үй шаруашылығының Генри Форды атағын алуыға толығымен лайық және жаңадан іс бастап жатқан американдық кәсіпкерлерге жақсы үлгі болды".
Дереккөздер
Санат:АҚШ кәсіпкерлері Санат:1863 жылы туғандар Санат:Қонақ үйлер Санат:1928 жылы қайтыс болғандар
Өлшемсіз шама
Өлшемсіз Шамалар–негізгі шама ретінде алынған физикалық шаманың кез келген өзгерісіне тәуелсіз болатын туынды физикалық шамалар. Мысалы, егер негізгі шама ретінде ұзындық (L), масса (M), уақыт (T) алынса және олардың кез келген өзгерісі берілген шаманың мөлшеріне әсер етпесе, онда мұндай шаманың өлшемділігі (L0 M0 T0 =1) 1-ге тең әрі ол шама осы шамалар жүйесінде өлшемсіз болады. Мысалы, екі радиус арасындағы шеңбер доғасы ұзындығының радиус ұзындығына қатынасы арқылы анықталатын жазық бұрыш радиус ұзындығына тәуелсіз болатындықтан, LMT жүйесінде өлшемсіз шама болып есептеледі. Салыстырмалы ылғалдылық, салыстырмалы магниттік және электрондық өтімділік, т.б. сондай-ақ ұқсастық критерийлері (Рейнольдс саны, Прандтль саны, т.б.) сияқты салыстырмалы шамалар да өлшемсіз шамаларға жатады. Салыстырмалы шамалар пайызбен (%) және промиллемен (‰) де көрсетіледі. Шамалардың бір жүйесіндегі өлшемсіз шамалардың басқа жүйеде өлшемі болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Өлшемсіз параметрлер
Княжа (Луза тармағы)
Княжа — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луза өзенінің сол жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Кондон (Орегон)
Кондон (Condon) — Орегон штатының Gilliam округіне жататын АҚШ қаласы.
Княжа (Луза тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кондон (Орегон)
Қала тұрғындарының саны 759 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 41-15000.
Княжа (Луза тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Кондон (Орегон)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Тараз қаласының құрметті азаматтары
thumb|right|200px|Тараз қаласының құрметті азаматтары «Тараз қаласының құрметті азаматтары» – Тараз қаласы мәслихаты шешімімен берілетін құрметті атақ. Әр жылдары бұл атаққа ие болған азаматтар:
Дереккөздер
Санат:Тараз
Һарұн
Һарұн (אַהֲרֹן, Ахарон) (Аарон) (б.з.д 14 ғ), Мұса пайғамбардың ағасы, көне Израильдің негізін салушы және алғашқы пірәдары. Інжілде Мысырдан израилдықтардың кетуіне перғауынды көндіру үшін Һарұнның маңызды рөл атқарғандығы, Мұса атынан сөз сөйлеп, іс қылғандығы жазылған. Құдай осы оқиғаны есте қалдыру мақсатында Һарұн мен Мұсаға Пасха күні мерекесін атап өту міндетін жүктеген. Мұса Һарұн мен оның ұлдарына қасиетті билікті бөліп берген. Һарұн Исходта негізгі тұлға болып саналғанмен, ол туралы өте аз айтылады. Ол жайлы Мұса Құдайдан өсиет алуға Синай тауында болған кезеңде израильдықтардың мінажат етуіне жауапкершіліктің кімдерге жүктелгендігін баяндау кезінде айтылады. Сандар Кітабында оның 123 жасында бақилық болғандығы жазылған.
Дереккөздер
Санат:Ислам Санат:Пайғамбарлар
Реттенбах (Гюнцбург)
Реттенбах (Гюнцбург) (Rettenbach (Landkreis Günzburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Гюнцбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1590 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 74 174. Муниципалитеттің басшысы — Зандра Дитрих-Каст.
Дереккөздер
Санат:Бавария елді мекендері
Жоао Авеланж
thumb|right|200px|Жан-Мари Фостен Гедефруа де Авеланж
Жан-Мари Фостен Гедефруа де Авеланж (порт. Jean-Marie Faustin Goedefroid de Havelange; João Havelange, 8 мамыр, 1916 жыл - 16 тамыз, 2016 жыл) — ФИФА-ның жетінші президенті (1974- 1998 жыл).
Өмірі
1916 жылы 8 мамырда дүниеге келген. Бразилия азаматы. Екі мәрте Олимпиада ойындарына қатысқан. 1936 жылы Берлин қаласында жүзуші ретінде, 1952 жылы Бразилияның ұлттық құрамасында судағы спорт бойынша өнер көрсеткен. Спортсмен лауазымын тәмамдаған соң, әкімшілік жұмысқа кіріседі. 1955 жылдан 1963 жылдар аралығында Бразилияның Ұлттық Олимпиада комитетінің мүшесі болады.
2016 жылы 16 тамызда 100 жасында Рио-де-Жанейро қаласында қайтыс болды. Бұл кезде елде жазғы Олимпиадалық ойындары өтіп жатыр еді.
Марапаттары
Бразилия, Португалия, Швеция, Испания т.б мемлекеттерінің үкіметтік марапаттауларына ие болған. Құрметті легион орденінің кавалері саналады. 1988 жылдан 1997 жылға дейін Оңтүстік Америкада футбол турнирі болып өтті. Турнир Жоао Авеланж Суперкубогы деп аталды. Мұнда континенттің бұрынғы жеңімпаздары қатысты. Александр Яковлев Жоао Авеланжаға Халықаралық Леонардо сыйлығын ұсынады. (Мәскеу, 1995). 2007 жылы Рио-де-Жанейро маңынан 45 000 көрермен сиятын Жоао Авеланжа спорт алаңы ашылады.
Евелю
Евелю — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Сумульта өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Видлисбах
250px|thumb|Картада орналасуы Видлисбах (Wiedlisbach) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Ванген округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2193 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.5 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 995, пошта индексі — 4537.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
IC 3491
IC 3491 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 86322, Reiz 2509, KUG 1230+273.
Сыртқы сілтемелер
IC 3491 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Рокка-Санто-Стефано
Рокка-Санто-Стефано (Rocca Santo Stefano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1034 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 106 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 30.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santo Stefano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Нандуфе
Нандуфе (Nandufe) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Тондела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 645 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,28 км² шамасында. Халық тығыздығы — 150,7 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Банкінің инфра-құрылымы
Дереккөздер
Санат:Экономика
Гуаньо
Гуаньо (Guagno) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Аяччо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 42,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A131, пошта индексі — 20160.