cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Айзенберг (Пфальц)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9365 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,73 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 33 019. Муниципалитеттің басшысы — Адольф Каут.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Мәжбүрлеу шаралары
Мәжбүрлеу шаралары, құқық бұзушыға қолданылады. Ол келтірілген зиянды өтеу немесе келесі бір құқық бұзушылықтың алдын алу мақсатында атқарылады. Азаматтық құқықта тиісті қарызын өтемеген борышкердің мүлкін, қаражатын тұтқындау, алимент төлеушінің еңбекақысынан тиісті соманы ұстау, мүліктік зиянның орнын толтыру іспеттес шаралардан көрініс табады. Қылмыстық заңда қылмыс жасаған адамға, егер де ол психикасы бұзылған немесе маскүнемдікке салынудан, нашақорлықтан, уытқұмарлықтан емделуге мұқтаж деп танылған жағдайда тағайындалатын медециналық Мәжбүрлеу шаралары белгіленген. Олар мынадай түрлерге бөлінеді: емханалық қадағалау және психиатрилық емдеу; жалпы үлгідегі психиатрилық стационарда емдеу; мамандандырылған психиатриялық стационарда емдеу; үздіксіз қадағаланатын мамандандырылған психиатриялық стационарда емдеу.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Сансеполькро
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 16 276 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 178 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 91 км² шамасында. Пошта индексі — 52037.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Богослов.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Австралопитек
thumb|right|Australopithecus Австралопитек (лат. «australis» — оңтүстік, грек, «pitekos» — маймыл) — адамның арғы тегі. Австралопитекдің қаңқалары алғаш 1924 ж. Оңтүстік Африкадағы Калахари шөлінде, Таунгс маңынан табылған. Кейін Шығыс және Ортлық Африканың басқа да жерлерінен бас сүйек қалдықтары табылды. Австралопитектерді ағылшын ғалымдары Р. Дарт (1924 ж.), М. Лики, Л. Лики (1959—1962 ж.), американ антропологтары Д. Джохансон, М. Иди (1959—1962 ж.) зерттеген. Австралопитектің бойлары аласа, бас сүйегі мен миы шағындау (500—600 см³), жақ сүйектері үлкен, көздерінің айналасы шұңқыр, мандайы кең, саусақтары ұстауға икемді болған.
Адам тәрізді маймылдарға салыстырғанда Австралопитектердің аяқтары қолдарынан үзын, тік жүруге бейімделген. Ашық алқаптарды мекендеген, негізінде өсімдіктермен қоректенген. Өздеріне қажетті қарапайым еңбек құралдарын жасауға қабілеттері жеткен. Таяктарды, жануарлар сүйектерін ұштап, өткірлеп, кару ретінде қолданған. Австралопитектер: Олдувайлық бойстық (зинд-жантроп), африкалық (Оңтүстік Африка), Шамбал (парантроп), «адам тектес» (Homo habilis) деген түрлерге бөлінеді. Бұлар "тік жүретін адам" - Һомо Еректустың (Homo erectus) арғы тегі болуы мүмкін.
Қазақстанда Австралопитектердің қонысмекендері, құралдары, сүйек қалдықтары Қаратау, Жетісу, Сарыарқа, Балқаш, Маңғыстау, Мұғалжар өңірлерінен табылды.
Дереккөздер
Санат:Адам эволюциясы Санат:Антропогенез Санат:Австралопитектер
Дмитрий Юрьевич Ерохин
Дмитрий Юрьевич Ерохин (1 қараша 1979 жылы, Новокузнецк, Кемеров облысы) — ресейлік ультрамарафон жүгірушісі и трейлраннер, Әуесқой спорт функционері. Қоғам қайраткері, Жүгіру спортын және Салауатты өмір салтын таратушы.
Биография
Дмитрий Ерохин 1979 жылы Кемеров облысының Новокузнецк қаласында дүниеге келді. Қазіргі уақытта Мәскеу қаласының Гольяново ауданында тұрады. Мамандығы — сот заңгері.
Спорт карьерасының басталуы
2006 жылдың жазында 26 жастағы Дмитрий Ерохин жүгіріге қызықты. Өзінің айтуы бойынша оны спортқа Андрей Чирковтың «Бег в помощь» кітабы әкелді. Бұл кітапта автор өзінің бірінші марафонына 100 күн ішінде қалай дайындалғаның жазған. :
Осы кітаптың арқасында Ерохин ультрамарафон жүгірістеріне алғашқы рет 100 километрді 2009 жылдың көкек айындағы Мәскеу облысының Пушкин қаласындағы Ресей чемпионатында жүгірді. . Ерохин сегізінші келіп, сонда бірінші келген Всеволод Худяковпен танысты. Кейінде Дмитрий Худяковта жаттыға бастады. Өзінің экстримға бейімділігін жүзеге асыра отырып ойлы-қырлы жермен жүгіру — трейлраннингпен айналыса бастады. . Оның бірінші шосседен ойлы-қырлы жерге ауысуы Солтүстік Оралдағы Конжак-XIII таулы марафонында 2008 жылдың шілде айында болды. . Ерохинның бірінші трелраннинг форматындағы ультрамарафон дистанциясы Украинаның Ивано-Франковск облаысының 2012 жылдағы Salomon Race Karpatia жарысы болды. Онда Дмитрий арнайы жүгіріске қатысу үшін барды. Өйткені сол кезде Ресейде бұндай жарыстар болған жоқ.
Сахара 2013
Дмитрий Ерохинның карьерасындағы қиындығы, амбициялығы және өзін-өзі спортсмен ретінде іске асыру бойынша басты шақырушысы болып оның өз пікірі бойынша Сахара шөліндегі Marathon des Sables-ға 2013 жылдың сәуір айында қатысу болып табылды. . Жарысқа дайындықты Дмитрий Ресейде қыста −10-15 °C градуста бастады, ал алты күндік 230 километрлік жүгіріс +30-50 °С градуста өтті. Ұйымдастырушылар жүгірушілерді сумен қамтамасыз етті, ал қалғанын — тамақ, киім, жабдықтар, оның ішінде шөлде түнеуге қажеттерді де, кез келген қосалқы жабдықтарды өзінің рюкзагында асып жүруге тура келді.
Дмитрий өзіне минимум мақсатты мәреге бірінші жүздіктін ішінде келу, ал макисимум мақсат бірінші ондыққа кіру деп қойды. Өзінің рюкзагынын құрамын 6 сатыға есептеп Ерохин салоны басты калория көзі ретінде тандап үлкен қателік жасады. Сало екінші күні еріп бүлініп кетті. Сондықтан жарыстын қалған бөлігін Дмитрийге жарты аш жүгіруге тура келді. Ерохинды басқа ресей экстремалы Владимир Волошин көмірсу гелімен және екі батончи мюслимен бөлісіп құтқарды. Аяғында Ерохин қойылған мақсаттарына жетіп сәреге қырық төртінші болып, ал Ресейдің жеті жүгірушілерінің ішінде бірінші болып келді.{sfn|Чирков|2014|с=60}} Өзінің нәтижесін бағалай отырып Дмитрий былай деді :
Мәскеу-Сочи 2014
Үлкен ақпараттық және қоғамдық резонансты Дмитрий Ерохинның Мәскеуден Сочиға 2014 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының алдындағы қайырымдылық жүгірісі алды. Акция инсультқа қарсы күресті қолдау аясында және «ОРБИ» қорының әлеуметтік жарнамасына 100 мың рубль жинауға арналды. Бұл қордың президенті Дарья Лисиченко Дмитрий секілді марафон жүгірісіне қызығады. .
Ерохин 2014 жылдың 7 қаңтарында Мәскеу уақыты бойынша 10.00 Қызыл алаңдағы «Нөлінші километр» белгісінен бастады. Барлық қалаушыларды Дмитрийді қолдау мүмкіндігі болғандықтан бірнеше жүгіруші дистанцияның ең басында оған қосылды. Сонымен қатар жүгірістін басынан аяғына дейін оның досы Алексей Меркулов автомобильмен сүйемелдеді. .
Әріқарай Ерохин мне Меркуловқа жүйелі түрде басқа да жүгірушілер компания құрып, олардын кейбірі ондаған километр жүгірді. .
График бойынша Ерохин күніне 55-60 километр жүгіреді деп көзделіп Сочиде 30 күннен соң 7 ақпанда 2014 Қысқы Олмпиада ашылу салтанатына тура келетін болған. Маршруттың негізгі бөлігін Дмитрий М4 («Дон» автожолы) бойымен жүгірді. 23 күн ішінде ол 1376 километр өтіп жол бойында Липецк, Воронеж және Ростов-на-Дону деген ірі қалаларда болып, қонақ үйлеріне түнеп, маршруттан фотоларын Instagram]ға жариялап және журналисттермен әрқашан сөйлесіп 29 қаңтарда [[Краснодарға жетті.  . Тағы бірнеше күн өзінің басты мақсаты Сочиге жету үшін Ерохинге керек болды. Есептелген уақыттан артық жүгіріп кейде күніне 80-90 километр жасап, Дмитрий ультрамарафонды бірнеше күн ертен бітіріп 2 ақпанда Олимпиада ойындарының астанасының Магри ықшамауданыңдағы әкімшілік шекарасына жетті. Барлығы қосқанда Ерохин 1700 километр өтті. 8 ақпанда қаражат жинау сәтті аяқталып 130 мың тубль жиналды.
Үш әпке
2015 жылы Дмитрий Ерохин "Үш әпке" атты жазғы ультрамарафон ойлап тауып ұйымдастырып өзі де соған қатысты. Марафон идеясы Ресей, Украина және Белорусь елдерінің астаналарынан бұл үш елдің шекарасы қосылатын жердегі «Три сестры» монументіне бір мезгілде жетіу үшін әртүрлі мезгілде шығу болды. .
"Үш әпке" жүгірісі келесі жылы да бірақ Ерохинның қатысуынсыз болды. Дмитрий бұл кезде Байкал көлің айналып жүгіруге дайындалып жатқан болатын. — от 1400 до 2000 километров (в зависимости от встречных обстоятельств) за 50 дней.
Байкал 2016
«Байкал» ультратрейлің Дмитрий гуманитарлық науқан ретінде ойластырды: Ерохин Байкал және Байкал маңына біріншіден оның экологиялық проблемасына және демалыс және туризм үшін үміт күттіретін аймақ ретінде оның әлеуетіне қоғам назарын аударуға тырысты. Сонымен қатар Ерохин өзінің жүгірісін вики-экспедиция ретінде және соның барысында энциклопедиялық пайдалы материалдарды жинауды, ең алдымен кездескен объектілерді Уикиқоймаға салу үшін және байкал тақырыбындағы мақалаларды сүретке толықтыру үшін фотоға түсіруді ниет қылды. .
2016 жылдың 1 шілдесінде Дмитрий Ерохин пароммен Листвянкадан жүгіріс басталатын Байкал портына аттанды. . Дмитрийдің консультанттары, қаржылық демеуі, және де қолдау тобы —  автомобиль және катамаран болды. Сонымен қатар Ерохинмен бірге Байкалды байдаркамен тағы бір экстремал Александр Солдатов айналып шықты. Дегенмен жүгірістін негізгі бөлігінде Дмитрий қолында тек компас пен спутникалық телефон алып, күніне бірақ рет тамақтанып, топпен күннің аяғында ғана кездесіп ал қалған кезде жалғыз болып отырды. Ерохин турбаза мен кемпингтерде түнеуге тырысты. . Дмитрийдің қозғалуын интернеттен қарауға болатын болды.
28 шілдеде Ерохин Котельниковский мүйісінен 24 километр өтіп қытақта түнеді. Таңертен 40 °C жуық температурамен оянады. Бір тәуліктен соң спортшының денсаулық нашарлап галлюцинация басталды:
Кене энцефалит күдігі бойынша Ерохин жедел түрде теміржол аурыханасының инфекция бөліміне жеткізілді. Сол жерде оған иммуноглобулин емдеу курсы қойылды. Бірнеше күннен кейін Ерохинді Улан-Удэ ауруханасына аударып, ал 12 тамызда емін аяқтау үшін Мәскеуге жіберілді. 28 күн ішінде Ерохин 1200 километр өтіп мәреге тағы 500 қалған еді.
2017 жылға жоспар
2016 жылдын аяғында Дмитрий Ерохинның активында 46 марафон және бірнеше ультрамарафон болды. . 2017 жылдың 1 қаңтарында Ерохин Мәскеудегі бір паркран қатысады және де III Мәскеу жаңа жыл марафонына «Жылдағы ең мағынасыз күнді мағынамен толықтыр» деген девизбен қатысты. Жаңа жылды дистанцияда қарсы алу дәстүрін Дмитрий 2009 жылдан бері жүгіруді белсенді түрде мерекелік отырысқа альтернатива ретінде үгіттеп ұстанып келеді. .
Өзінің 2017 жылға басты мақсаты ретінде Эверестке жүгіру (басталуы 29 мамыр) және Ресейдің алтын сақинасы бойынша сегіз қала арқылы ультамарафон жасау болып табылады. .
Wikimedia қозғалысына қатысуы
2012 жылдың қорытындысы бойынша Дмитрийге «Вики-премия» жылдың ең нәтижелі авторы ретінде 4294 мақала жазғаны үшін берілді. .
2015 жылдан бері Уикипедияны таратушы ретінде жүйелі түрде БАҚ құралдарына еркін энциклопедияның жұмыс істеу принципы туралы пікір білдіріп және өзінің энциклопедияны толықтыруға қатысуы туралы айтып белсенділік танытуда. .
Байкал маңы бойынша ультрамарафонды Дмитрий Ерохин вики-экспедиция ретінде көрсетті. Сонын қорытындысы бойынша көптеген суреттер Викиқоймаға салынып бірнеше байкал тақырыбы бойынша мақалалар жазылды. .
2016 жылдың қыркүйек айында Уикипедияның негізін қалаушы Джимми Уэйлс мәскеу аудиториясының алдында сөз сөйлеп тұрып Дмитрий Ерохинның Байкал вики-экспедициясы туралы айтып оны ұйымдастырушылардың дөңгелек үстеліне шақырды.
2017 жылдың маусым айына Дмитрий Ерохин және басқа да уикипедистермер Сахалин (солтүстіктен оңтүстікке, 948 км 15 күн ішінде) арқылы вики-экспедиция жоспарланды.
Сілтемелер
Санат:1 қарашада туғандар Санат:Новокузнецкде туғандар Санат:Ресей марафоншылары Санат:Ресей аса марафоншылары Санат:Ресей алыс қашықтыққа жүгірушілері Санат:Уикимедиа жобалары қатысушылары Санат:Орыс географиялық қоғамының 1991 жылдан кейінгі мүшелері Санат:Уикипедияшылар
Ненз-Яха (Сэвк-Яха тармағы)
Ненз-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сэвк-Яха өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Қимақтардан қазақтарға дейін (VІІІ ғ. ортасы – ХVІІІ ғ. бірінші жартысы).(Павлодар облысында)
ІХ ғасырдың бірінші жартысының өзінде қимақ тайпалары Қазақстанның солтүстік аумағының көп бөлігін алған. Қимақ қағанаты көшпелі түркілердің дәстүрі бойынша ұлыстық-тайпалық құрылымды ұстанды. Қимақтар елін Хакан мен оның 12 ұлыстағы 11 наместнигі (жергілікті басқарушы) басқарды. Шығыс авторларының бірі Әбу Дулаф қағанатта өз жазбасының болғанына куәлік етеді. Негізгі шаруашылығы – көшпелі мал өсіру, аздап егін шаруашылығымен айналысты. Қолөнер өндірісі, металл өндіріп, балқыту біршама дамыды.
Әл-Ыдырыстың мәліметі бойынша, Қимақ қағанатының астанасы – Қимақия қаласы Ертісте болған. Көне деректерге қарағанда. Қимақия – темір қақпалы қабырғамен қоршалған үлкен сауда қаласы. Араб саяхатшысы Тамим ибн Бахрдың (ІХ ғ.) айтуынша Қимақиядан Таразға дейін 80, ал Жетісудағы Алакөл көлінен 24 күндік жер. Қимақтар мен кейінгі қазақстардың діни сенісі бірдей дерлік, Қазақстан аумағында этникалық сабақтастыққа дәлел бола алады. Қимақтар Тәңірге және ата-бабалар аруағына табынған. ХІ ғасырдың отыз жылында қимақтар әлсіреп, оның орнына туыстығы қыпшақтар келеді. ХІ-ХІІІ ғасырларда Павлодар облысының аумағы қуатты Қыпшақ мемлекеті – «Дешті Қыпшақ»-тың бір бөлігі болды.
Қыпшақтарды византиліктер – куман, орыстар-половцы, венгрлер-куман, кун, палоч, поляктар мен чехтер – плавцы, немістер – орлавен, ал қытайлықтар – «цзиньча» деп атаған. Облысымыздың аумағына қыпшақтар шамамен VІІ-VІІІ ғасырларда солтүстік-батыс Алтайдан көшіп келген. Шаруашылық қызметінің, діни сенімдерінің ерекшеліктері өздерінен бұрынғы қимақтарға ұқсас болды.
1955 жылы археологтар Е.И. Агеева мен А.Г. Максимова жаңа дәуірдің VІ-ХV ғасырларындағы көшпенділердің зираттарын зерттеді.
Кейінірек – моңғол және оның алдындағы кезеңдерде – ХІІІ-ХV ғасырларда облыс аумағына соңында қазақ этносын құраған түркі тайпалары қоныстанды.
ХІІІ ғасыр тоғысында Шыңғысханның Батыс Сібірді жаулап алу саясатына байланысты Орта Ертіс өңірі мен Обь бассейінінен бай жайылым тапқан көптеген түркі тілді тайпалар келді. Әрине, ол уақытта да, кейінгі кезде де мұнда қыпшақтар (құлан қыпшақ, қытай қыпшақ, сағал қыпшақ, торайғыр қыпшақ, мадияр қыпшақ) көшіп жүрді. Бұл рулар осы кезге дейін облысымыздың аумағы мен шектес ресейлік аудандарды мекендейді.
Орта Ертіс, Тобыл, Ешім мен Тур аудандарында түркі тайпаларының бірігіп, керейлердің үстемдік алуы сол кезде Батыс Сібірдегі ірі этносаяси құрылымдардың бірі болды. Бұл Шыңғысхан талқандаған керейлер ұлысының бір бөлігі еді. моңғол жауынгерлерінен қашып, Ертістің бойымен жүре отырып, Ома-өзенінің бай жайылмасына шығады.
ХV ғасырдың екінші жартысы – ХVІІІ ғасырдың басында Қазақс мемлекетінің қалыптасып, даму кезеңінде Павлодар облысы Орта жүз тайпаларыныңғ – арғындардың, қыпшақтардың, керейлердің, уақтар мен ішінара наймандардың мекені болды. Сол кезең қазақ-жоңғар текетіресінің шиеленісуінің және Ресейдің Орта жүз қазақстарының дәстүрлі көшінің орындарының бірінен саналатын Солтүстік Шығыс Қазақстан мен Батыс Сібірге белсенді отарлаушылық экспансиясының басталуымен сипатталады.
Сібір хандығының құлауы және сонымен бір мезгілде Орта Ертіс өңірі қазақстарының ата мекеніне қарай Ресей мемлекетінің де, ойраттардың да жылжуы Солтүстік шығыс Қазақстанды қанды ұрыстар мен геосаяси мүдделердің шешілетін орнына айналдырды. Соның салдарынан қазақтар көшетін жерлерінен айырыла бастады.
Ресей мемлекеті үшін ХVІІ ғ. – ХVІІІ ғ. басында Орта жүздің солтүстік шығыс аймақтарында шекаралық әскери желілер салып, нығайтуға қолайлы жағдайлар туды.
ХVІІІ ғ. басында Павлодар облысының аумағы ресейлік соғыс машиналары жүретін алаңға айналды. Қалыптасқан жаңа геосаяси жағдайда жақсы бағыт ұстанған патша үкіметі Ертістің оң жағалауында әскери бекіністер сала бастады. 1716-20 жылдары Ертіс бойымен Ресей империясының бекіністері, соның ішінде қазіргі Павлодар өңірінде 1716 жылы Ямышевка, 1717 жылы Железинка бекіністері салынды.
Өз жерлерін жоңғар шапқыншылығынан қорғауға мүдделі қазақ сұлтандары мен старшиндері ресей әскерінің өңірге көптеп келе бастағанына онша қарсылық білдірмеді.
1723 жылға қарай қазақ-жоңғар қатынастары күрт өзгерді: жоңғар-қытай шарты жасалды, Ертіс шекаралық бекіністер тізбегі қазақ көштерін ойраттардан қорғауға кепілдік бермеді. Осы жағдайдар жоңғарлардың 1723 жылы қазақтарға қарсы ірі соғыс ашуына себеп болды.
Ертістің Павлодар өңірінің аумағы да қазақ-жоңғар шайқасының алаңына айналды. 1732 жылдың жазында 7 мың адамнан тұратын жоңғар шапқыншыларының қолы Баянауыл ауданында Орта жүздің бейбіт ауылдарын шапты. Бөгенбай бастаған арғын рулары мен Қабанбай батыр бастаған наймандар жауға тойтарыс беретін қазақ қолының негізін құрады.
Бұрынғы Екібастұз ауданының «Қарасу» кеңшарының аумағында Бөгенбай тауы бар. Аңызға қарағанда өз қолын осы жерге топтастырған Бөгенбай батырдың атымен аталған. Сол ауданда Ертіс-Қарағанды жолында (бұрынғы Ә.Х. Марғұлан атындағы кеңшар аумағында) Қабан шоқысы тұр, табыр сазбаздарын сонда жинапты.
Жоңғар шапқыншылығының қаупі сейілмеді. 11.12.1740 жыл нойон Септен бастаған жиырма бес мың жоңғар әскері Орта жүздің көші-қонына жорыққа шығады. Ертістің оң жағалауында қыстап шығып, оңтүстік жағалау жағына қырғын салмақшы.
Жоңғар қолының шабуылдары 1741 жылдың аяғында Ямышево көлінің маңында басталды. ХVІІІ ғасырдың 40-жылдарында жоңғарлар Баянауыл даласын басып алмақшы болды. Арғын қолын Олжабай Төлеубайұлы батыр басқарды. Жасақтардың басында Олжабай батырдың жиені Бәсентиін руынан шыққан Жасыбай, сол сияқты Едіге, Жәуке, Алпыс, Жапабек, Көшет, Дулат, Жалаңтөс батырлар тұрды.
Осы тарихи шайқаста Олжабай қолы Ақшиман жерінде жауды ойсырата жеңеді. Қазақ саобаздары жоңғарларды қоршап алып, құртып жіберді. Халық есінде бұл жер «Қалмаққырылған» ретінде қалды. Сол шайқаста қаза тапқан Жасыбай батырды Шойынкөлдің жағасына жерлеп, көлдің атауы Жасыбай көлі болып ауыстырылады.
Павлодар облысының шекарасында қытай жасақтары да шабуылдады. ХVІІІ ғасырдың ортасында Шідерті өзенінің бастауына «Аспан асты империясының» жасағы басып кірді. Олжабай батыр басқарған қазақ қолы қытайлармен шайқасып, жеңеді. Содан бері шоқы «Шүршітқырған» аталады.
Философиялық антропология
Дереккөздер
Санат: Философия
Кондратовка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Кондратовка — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Петерфельд ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бескөл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 21 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Долно-Белотинци (Монтана облысы)
Долно-Белотинци (Долно Белотинци) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Монтана қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 649 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3437. Телефон коды — 096. ЕКАТТЕ коды — 3736.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Аниматор
Аниматор - Батыс елдерінде ағымдағы оқиғалардан хабар жүргізетін радио немесе теледидар комментаторы. .
Дереккөздер
Санат: журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Төбенқұйрық шулыағаштар туысы
Бұлқын қауырсындардың ұшы ұзарып бітетін шулыағаш құстардың туысы. Тебенқұйрық шулыағаштардың аяғындағы үш саусағы - алға, бір саусағы артқа қарай бағытталған. Қазақстанда бұл құстың екі түрінен тек қана біреуі кездеседі. == Дереккөздер == <"Құстар" мектеп энциклопедиясынан/>
Людвиг Аурбахер
Людвиг Аурбахер (1784-1847 жылдар) – неміс жазушысы.
Тюркхайм қаласында туған. 1801 жылы Оттобейрндегі бенедиктин монастырында, кейін Вибленген монастырында білім алады. Содан кейін үй оқытушысы болады және 1809-1843 жылдары Мюнхен кадет корпусында неміс стилистикасы мен эстетикасының профессоры болып жұмыс істейді. Педагогика және тіл білімі туралы көптеген еңбектер жазған. Мысалы, «Pädagogische Phantasien» (Мюнхен, 1838), «Schulblätter» (Мюнхен, 1829-32), «System der deutschen Orthograpie» (Нюрнб., 1843 г.). Мюнхен қаласында қайтыс болған.
Дереккөздер
Санат:Германия жазушылары Санат:1784 жылы туғандар Санат:1847 жылы қайтыс болғандар
Чаплин (Коннектикут)
Чаплин (Chaplin) — Коннектикут штатының Уиндхэм округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Калькутта
2011 жылдың мәліметі бойынша, халық саны 4 486 679 тұрғын, шоғырлануы — 14 112 536 (3-е место среди городских агломераций Индии).
1911 жылға дейін Британдық Үндістан кезінде Калькутта астана болған. Қазіргі заманда қала - ірі білім, ғылыми, мәдениет және саяси орталығы.
Халқы
2011 жылғы санақ бойынша қала шекарасында 4 486 679 адам тіркелген. 10 жыл ішінде қала халқының саны 1,88%-ға кеміген. Калькуттадағы 1000 ер адамға шаққанда 899 әйел адам сәйкес келеді. 2011 жылы қала агломерациясында 14 112 536 адам болған.
Халықтың басым бөлігін бенгалдықтар құрайды. Олардан бөлек қытайлықтар, тамилдер, непалдықтар, ассамдықтар, гректер, армяндар, парсылар, тибеттіктер және тағы басқа этникалықтар топтарды кездестіруге болады. XX ғасыр кезінде армяндардың, гректердің, еврейлердің саны біршама төмендеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Үндістан қалалары
Ирактықтар
Ирактықтар (العراقيون ʿIrāqīyūn) — ирактық арабтар қазіргі Ирак мемлекетінің негізгі халқы. Жалпы саны 24,8 млн адам. (2007). Олар сондай-ақ Иорданияда (832 мың адам), Түркияда (506 мың адам), АҚШ-та (460 мың адам) тұрады.
Тілі
Олар араб тілінің Ирак диалектісінде сөйлейді.
Діні
Дінге сенушілер: мұсылмандар (сунниттер мен шииттер). Шағын бөлігі езидизмді, мандеизмді (бірнеше діндердің қоспасы ретінде пайда болған нанымдар) қолдайды.
Тарихы
Ежелгі Шумер мемлекеттері қазіргі Ирак территориясында орналасты. Сонымен қатар Ассирия, Аккад, Вавилония болды. Шамамен алты мың жыл бұрын қазіргі Ирак аумағы өркениет орталығына айналды, онда өмір қайнап, адам қызметінің әртүрлі маңызды салалары дамыды.
Уақыт өте келе бұл аумақтарды парсылар, эллиндер және арабтар басып алды. 7 ғасыр араб халифалары әкелген ислам дінін қабылдау кезеңі болды. Жаулап алушылардың ықпалымен жергілікті тұрғындардың дәстүрлері, тілі, тұрмыс-тіршілігі өзгерді. Олар әуелі шумер тілінде, арамей тілінде сөйлеп, кейін араб тіліне ауысты.
Орта ғасыр Осман империясының үстемдігімен ерекшеленді. Ол Ұлыбританияның бастамасымен Ирак Корольдігі құрылған 20 ғасырға дейін жалғасты. Сәл кейінірек монархия құлады, мемлекет республикаға айналды.
Кәсібі
Негізгі кәсібі суармалы егіншілік (бидай, арпа, күріш, тары, жүгері, бұршақ, құрма, темекі, мақта) және мал шаруашылығы. Оңтүстік өңірлерде бау-бақша шаруашылығы дамыған.
Бәдеуи малшылары түйе, қой өсіреді. Жартылай отырықшы халық негізінен мал шаруашылығымен айналысады. Дәстүрлі қолөнер - бұл ауылшаруашылық құрал-саймандарын, киім-кешек, ыдыс-аяқ, шатыр, киіз төсеніш, кілемше, мата және жүн бұйымдарын жасау, тақтайшалар мен металға ою т.б. Қала тұрғындары қолөнермен, саудамен, қызмет көрсету және өнеркәсіп (негізінен мұнай) саласында жұмыс істейді.
Неке және отбасы
нобай|оңға|200px|Ирак отбасы Ирактықтар үшін отбасы өте маңызды. Неке – күйеу мен қалыңдықтың туыстық қатынастарын мұқият зерттей отырып, алдын ала дайындалатын рәсім. Егер олардың ортақ туыстары болса (тіпті үшінші немесе төртінші ұрпақ болса да), отбасын құру мүмкін емес деп саналады. Үлкен қалаларда қатаңдық азырақ, бірақ Ирактың шағын елді мекендерінде әдет-ғұрып өте қатал. Иракта көшеде танысуға болмайды - бұл қызды қорлау деп санауға болады. Жан жар таңдауда жастардың сезімі басымдық бермейді.
Көбінесе неке туыстарының ұсынысы бойынша болады. Қазіргі заманның өзінде қалыңдық пен күйеу жігіттің бір-бірін тек неке қию рәсімінде ғана көретін жағдайлары кездеседі. Олар қалыңдықтың анасымен сөйлеседі және егер қыз және оның туыстары күйеу жігіттің кандидатурасына қарсы болмаса, үйлену тойына ұзақ және байыпты дайындық басталады. Отбасылардың әрқайсысы мүмкіндігінше болашақ туыстары туралы көбірек білуге тырысады. Егер қалыңдықтың немесе күйеу жігіттің беделіне аз да болса дақ болса, құда түсу тоқтатылуы мүмкін.
Отбасы құрылымы
Ерлердің иығына үлкен жауапкершілік жүктеледі: олар отбасының әл-ауқатын құрушылар, олар әйелі мен балаларының лайықты өмір сүруін қамтамасыз етуге міндетті. Көптеген ирактық ер адамдар екі жұмыс істейді немесе жалдамалы жұмыс істейді.
Ирактықтардың ежелгі дәстүрлерінің бірі – қонақжайлылық салты. Егер сізді қонаққа шақырса, үй иелеріне шағын сыйлық алу керек. Бұл кәдесыйлар, тәттілер болуы мүмкін. Қиын өмір мен қиын жағдайға қарамастан, ирактықтар өзін-өзі құрметтейтін адамдар.
Ирактықтар – талай апаттар мен қасіреттерді бастан өткерген халық. Алайда олардың мәдениеті күшейуде, ал ирактықтардың дәстүрлері бүгінде әртүрлі жергілікті тайпалардың әдет-ғұрыптарының түрлі-түсті қоспасы болып табылады.
Тұрғын үйлері
нобай|оңға|200px|Қамыстан жасалған қонақ қабылдайтын үйдің ішкі көрінісі Ирактықтардың дәстүрлі тұрғын үйі - бұл ерекше ғимарат ғана емес, сонымен қатар практикалық құрылым. Ертеде Ирак халқы қамыс пен пальма жапырақтарынан лашық жасаған, бұл жергілікті климатқа өте қолайлы болды. Олардың негізгі қызметі құмнан қорғау болатын. Жарты шар тәрізді шатыр судың тез ағып кетуіне көмектесті, сондықтан мұндай үйге тіпті қатты жаңбыр да қорқынышты емес еді.
Жазда ирактықтар үйлерінен арнайы алынбалы бөлшектерді алып тастайды, ал қыста оларды түрде нығайтады. Ыстық ауа райында бұл үй бөлмелерді желдетуге көмектеседі, ал суық мезгілде ол өз тұрғындарын қорғайды және жылытады. Алғашқы дәстүрлі Ирак лашықтары көптеген ғасырлар бұрын пайда болғанымен, ұқсас ғимараттар, әсіресе ауылдық жерлерде әлі де кездеседі.
Киімдері
Ирактықтардың киімдері араб әлеміндегі дәстүрлі киімдер. Бәдеуи ерлер киімі – белдігі бар кең көйлек, оның үстінде жүннен тоқылған жадағай (плащ), оны ұстап тұратын бауы бар орамал. Отырықшы арабтар бұл киімдермен қатар көбінесе ақ түсті шалбар киеді. Әйелдер киімі – қыздар мен жас әйелдерге ашық түсті және егде жастағы әйелдерге қара түсті ұзын көйлек киіп, қара орамал тартады.
Тағамдары
Ирактың күнделікті тағамы онша бай емес. Олар бидайдан, арпадан, жүгеріден қышқыл сүт қосылған бұқтырылған ашытқысыз тандыр нан жейді. Көкөніс қосылған күріш те жиі кездеседі. Балықшылар тағамға балық пен ұлуларды қосады. Мерекелерде мейіз, інжір, қой еті қосылған палау, дәмдеуіштермен толтырылған баклажан ұсынылады. Тәттілердің ішінде халва, тәтті жемістер танымал. Сусындардан ирактықтар шай мен кофені жақсы көреді. Олар дәмдеуіштерді қосу арқылы қант қоспай ішеді. Оңтүстікте жеміс шербеттері мен лимонадтар қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Мұсылман халықтары Санат:Арабтар Санат:Ирак халықтары
Ажак
Ажак (Ajac) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11003, пошта индексі — 11300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 213 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Кеттібай
Кеттібай, Кеттібайборлы, Кеттібайбөрілі – Жетісу Алатауының солтүстік сілеміндегі тау массиві. Ешкіөлмес тауының солтүстігінде.
Географиялық орны
Жетісу облысы Сарқан ауданы Сарқан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 55 км жерде орналасқан.
Өсімдігі
Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында қайың, терек, долана, жеміс ағаштары, етегінде шалғынды астық тұқымдас шөптесіндер өседі.
Дереккөздер
Санат:Жетісу Алатауы Санат:Сарқан ауданы таулары
IC 5221
IC 5221 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68967, ESO 109-5, AM 2225-660.
Сыртқы сілтемелер
IC 5221 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Таежный Катык
Таёжный Катык — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катык өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Хван Сон Хон
Хван Сон Хон (14 маусым 1968 жыл, Есан, Чхунчхон-Намдо, Корея) — корей футболшысы, Оңтүстік Корея Респубкасы Ұлттық құрамасының экс-шабуылшысы. 1990, 1994, 1998, 2002 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. Қазір бапкерлікпен айналысады.
Сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корея футболшылары Санат:14 маусымда туғандар Санат:Байер 04 ФК ойыншылары Санат:Пхохан Стилерс ФК ойыншылары Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Монсагро
Монсагро (Monsagro) — Испаниядағы қала. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Франсия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 174 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 48,11 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 87 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Нигматуллино
Нигматуллино — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Нигматуллин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 593 адамды құрады. Пошта индексі — 452117, ОКАТО коды — 80202843001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Орталық Кенді Таулар (аудан)
Орталық Кенді Таулар (Mittlerer Erzgebirgskreis) — бұрынғы Германия ауданы. Аудан Саксония жерінде орналасқан. Кемниц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 595,37кв. км. шамасында. Тұрғыны 88 805 мың адамды құрайды. Халық тығыздығы 149 адам/км². Ауданның ресми коды — 14 1 81.
Қалалар мен қауымдар
Зайффен (Рудные горы) басқармасы
Чопау басқармасы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония аудандары
Бедржих Шупчик
1930 жылы Люксембургте өткен әлем чемпионатының қола жүлдегері.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша гимнасттар Санат:Чехословаия гимнасттары Санат:Гимнастикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Чехословакия Олимпиада чемпиондары Санат:1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
UTC−8:00
оңға|нобай|450x450 нүкте| UTC-8 картада сағаттық белдеулер: көкпен — UTC-8 [[Солтүстік жарты шарда қыс мезгіліндегі (қараша-наурыз) зонасы, (жазда (сәуір-қазан) — UTC-7); көгілдір — UTC-8 мұхиттардағы зонасы; ашық-сары — UTC-8 жыл бойғы зонасы; қызғылт сары — UTC-8 Солтүстік жарты шарда жаз мезгіліндегі (сәуір-қазан) зонасы мен UTC-8 Оңтүстік жарты шарда қыс мезгіліндегі (сәуір-қазан) зонасы]] UTC−8, PST (Pacific Standard Time — «Тынық мұхит уақыты») — келесі мемлекеттер мен аймақтарда қолданылатын уақыт белдеуі:
Сілтемелер
Санат:Уақыт белдеулері
IC 790
IC 790 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Братт
Братт (Bratte) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,28 км² шамасында.
IC 790
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40713, MCG 2-32-51, ZWG 70.75, VCC 919, NPM1G +09.0294.
Братт
Коммунаның INSEE коды — 54095, пошта индексі — 54610.
IC 790
Сыртқы сілтемелер
IC 790 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Братт
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сен-Мартен-дю-Тертр (Валь-д'Уаз)
Сен-Мартен-дю-Тертр (Saint-Martin-du-Tertre) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95566, пошта индексі — 95270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2518 адамды құрады. Халық тығыздығы — 190,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Подстёпное (Батыс Қазақстан облысы)
Подстёпное — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл, Подстёпный ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 35 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 4675 адам (2278 ер адам және 2397 әйел адам) болса, 2009 жылы 6461 адамды (3158 ер адам және 3303 әйел адам) құрады. 2020 жылы Подстепный ауылдық округіндегі адам саны 10320 жетті (оның ішінде 8796 адам Подстепное ауылында).
Тарихы
Іргесі 1959 жылы Орал қаласын бау-бақша, көкөніс өнімдерімен қамтамасыз ететін шаруашылық ретінде қаланған. Оның негізінде 1997 жылдан Подстепноеде және округке қарасты ауылдарда серіктестік, шаруа қожалықтары құрылған.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы елді мекендері Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Кирксвилл (Миссури)
Кирксвилл (Kirksville) — Миссури штатының Адайр округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 27.2 км². FIPS коды — 29-39026.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 17505 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Адайр округы (Миссури)
Аустралия Ұлттық футбол құрамасы
Аустралия Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Аустралия мемлекетінің атынан сынға түсетін ұлттық футбол құрама командасы. Басқарушы орган - Аустралия футбол федерациясы.
Тарихы
Аустралия құрамасы алғашқы рет 20 жылдары құрылды. Бірақ алғашқы ресми ойынын тек 50 жылдары ғана өткізген. 2005 жылға дейін Мұхиттық аралдар ұйымына мүше болып, аталмыш жылы Азия құрамына өтті. Содан бері Әлем чемионаттарына үздіксіз қатысып келе жатыр. Әлем чемпионаттарындағы ең ұздік көрсеткіші — 1/8 финал (2006). Мұхиттық Аралдардың төрт дүркін чемпионы. 2015 жылғы Азия чемпионы. 1997 жылы Сауд Арабиясында өткен Конфедерациялар кубогының күміс жүлдегері, 2001 жылғы Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері.
Әлем чемпионатына бес рет қатысқан — 1974, 2006, 2010, 2014, 2018. Тек 2006 жылы ғана топтық турнирден шығып, 1/8 финалда Италиямен кездесті. 90 минут бойы есеп ашылмай, соңғы секундтарда Аустралияның қақпасына пенальти белгіленіп, 0:1 есебімен ұтылып қалды.
Екі құрлықта чемпион атанған әлемдегі (ОФК және АФК) жалғыз құрама.
Құрамы
2022 жылғы әлем чемпионатыдағы құрамы квалификация
Сілтемелер
Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасы
Сәкен Әділханұлы Жасұзақов
Сәкен Әділханұлы Жасұзақов (25 қазан 1957, Түркістан облысы Бәйдібек ауданы Шалдар ауылы) — әскери қызметкер, генерал-майор. Алматы жоғары жалпы әскери командалық училешесін (1978), Мәскеу әскери академиясын (1990) бітірген. 1978 — 1987 жылдары Балтық бойы әскери округінде барлау взводы командирі, барлау ротасы командирі, жеке барлау батальоны штабы бастығы қызметтерін атқарған. 1990 — 1994 жылдары Алматы қаласындағы ауданның азаматтық қорғаныс штабы бастығы, Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі штабының барлау бөлімінде аға офицер, барлау басқармасының ғылыми-ақпарат бөлімінің бастығы, 1994 — 1996 жылдары Ресей Қарулы Күштері Бас штабы әскери академиясының тыңдаушысы, 1996 — 2000 жылдары Қазақстан Қарулы Күштері Бас штабы бастығының орынбасары, шұғыл жоспарлау департаментінің бастығы, армиялық корпус командирінің орынбасары, штаб бастығы болып жұмыс жасады. 2000 жылдан әскери құрама командирі.
Датаграмма
Датаграмма (Datagram) — логикалық байланысы тағайындалмай, басқа дестелерге тәуелсіз жеткізілетін есептеу желісімен берілетін десте.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Телевизиялық таратқыш түтік
Телевизиялық таратқыш түтік - оптикалық кескінді электрлік телевизиялық сигналға өзгертуге арналған электронды сәлелік түтік. Өзгерту принципіне сәйкес телевизиялық таратқыш түтік электр зарядттарын жинақтауыш және оны жинақтамайтын (диссектор) түрлерге ажыратылады. Электр зарядтарын жинақтауыш телевизиялық таратқыш түтіктер фотоэмиссиялы (иконоскоп, ортикон), екінші ретті электронды (супериконоскоп, суперортикон), фото өткізгішті (видикон) ж.т.б. жинақтауышы бар түтіктерге топталады.
Дереккөздер
Санат:Телевидение Санат:Электротехника
Кеттітақыр
КЕТТІТАҚЫР – Бетпақдала жазығының шығыс бөлігіндегі қоныс. Жамбыл облысы Сарысу ауданында орналасқан.
Кеттітақыр қонысы батыстан шығысқа қарай ендік бағытта созылып жатыр. Теңіз деңгейінен 390 – 400 м биіктікте. Жонды-белесті келген жазықта тақыр типтес сортаңды, сұр қоңыр топырағы қалыптасқан. Тұран жусаны, баялыш, сексеуіл өседі. Маңында Сортаң, Соркілем, тағы басқа қоныстар бар. Батысында Көкөрім, Тоқымтыққан құдықтары орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Сарысу ауданы географиясы Санат:Бетпақдала Санат:Жамбыл облысы қоныстары
UTC+4:30
оңға|нобай|450x450 нүкте| UTC+4:30 дүние жүзі сағаттық белдеулер картасында: қызғылт сары — аймақ UTC+4:30 Солтүстік жартышарда жаз мезгіліндегі (сәуір-қазан) зонасы; ашық-сары —  UTC+4:30 жыл бойындағы зонасы UTC+4:30 — Ауғанстанда жыл бойы.
Баз
Баз	 (халцедон, опал, кварц, хлорит, кальцит, эпидот, цеолиттер жоне т.б.) толуымен сипатталады.
UTC+4:30
Жыл бойы
<div class="cx-template-editor-title" title="Шаблон добавляет стране ссылку и флаг.">Флагификация  страна <span data-key="1" title="Принимает страну как просто текстом, так и уже со ссылкой. Чувствителен к регистру. Помимо стран могут использоваться разного рода регионы и организации." class="cx-template-editor-param-desc"> Афганистан
Баз
Дереккөздер
Санат:Геология
UTC+4:30
Жыл бойы
Санат:Уақыт белдеулері
Алматы индустриалдық колледжі
Алматы Индустриалдық Колледжі — мемлекеттік арнаулы орта оқу орны. 1948 ж. Семей қаласында индустриалдық техникум болып ашылған. 1954 ж. Алматыға көшіп келді. 1996 жылдан қазіргі атымен аталады. Негізі қаланғалы 14 мың маман бітіріп шықты. Колледжде сабақ қазақ және орыс тілдерінде жүреді. Күндізгі бөлімінде машина жасау өндірістерінің жабдықтарын жөндеу және техникалық қызмет көрсету, ағаш өңдеу технологиясы, жиһаз бұйымдарын көркемдеп өңдеу және оның технологиясы, ағаш өңдеу өнеркәсібіндегі экон., есеп-қисап және бақылау, автокөлік қатынасын басқару және жүк тасымалдауды ұйымдастыру, машина жасау өндірісінің автоматтандырылған жүйелерін басқару мамандықтары бойынша 412 оқушы білім алады. Сырттай оқу бөлімі бар. Жоғары білікті 49 мұғалім дәріс береді. Оның біреуі ғылым докторы, екеуі ғылым кандидаты. 45 мың дана қоры бар кітапхана, 16 орындық асхана, 80 орындық жатақхана, ағаш шеберханасы жұмыс істейді. Жаңа оқу кабинеттері мен компьютерлік кластар іске қосылды.
Дереккөздер
Санат:Алматы колледждері
ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.
ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.
Қазақ-жоңғар текетіресі мен Орта жүз қазақтарының Ресей бодандығына кіру кезінде патша үкіметі Ертіс шекара желісін салып, нығайтумен болды. Жоңғарларды талқандаған соң қазақ сұлтандары мен старшиндары Ертістің оң жағалауына көшпекші болған еді, алайда далалықтарды Ертіс өзенінің бассейініне қайта қоныстандырғысы келмеген патша үкіметінің қарсылығына душар болды.
Қазақтардың ішкі жағына көшуіне жолын бөгеген патша үкіметі өз күшін танытты. Мысалы, 1754-55 жылдардың қысында Орта жүз қазақтары сырт жақта «жемшөптің жоқ екенін» желеу етіп, Ертістің ішкі жағына көшпекші болды. Өздерін қумақ болған отрядқа қарсылық көрсетіп, драгундарды ұрып, оларды «бекіністен адамдарды шығармайтынын, шөптерін өртеп жіберетінін, Ертістен ау бермейтінін» айтып қорқытады. Сол жылы Бийск бекінісінен полк. Дегарриг Ертіске бола Ямышевкадан Семей бекінісіне дейін қазақтардың көп малмен ішкі жаққа өтіп жатқанын, кері кетпейтінін мәлімдеді. Оның үстіне қайтармақшы болғанда «әскерлермен ұрысқа шығып, ұрлықпен айналысқан». Мұндай жағдайлар көп. Басқаша болуы мүмкін де емес: хандары мен сұлтандары басқарған қазақтар ата жұртынан тектен текке айырылғысы келмеді. Қазақтардың күзгі көш кезінде «шекарада мықты командалар ұстап, қазақтарды қырудың күшімен қуып шығу» жөнінде патшаның 21.8.1755 жылғы жарлығының шығуы сондықтан кездейсоқ емес.
Жоңғар билеушісі Даваци Орта жүздің көші-қонына тиіскенде беделді сұлтан Абылай сібір шекаралық басшылығынан қазақтардың әйелдері мен балаларын ішкі жаққа өткізу жайлы өтінген еді, өтініші қабылданбады. Кейінірек 24.10.1756 жылғы Сенат жарлығына сәйкес Орта жүз қазақтарына Үй шебіне тақау көшуге, рұқсат етілді, жоңғарлар шабуылдаған жағдайда шептің ішіне өткізуге қарсылық болмады. Алайда ХІХ ғасырдың белгілі зерттеушісі М. Красовскийдің сөзімен айтақнад, «1755 жылғы бас тарту сияқты жалғыз рет бас тартудың өзі Абылайдың Ресейден мүлде безуіне жеткілікті болды».
Осыған байланысты Абылайдың өз бұратанасын қонысына жібермегендерге «қарыздар» болып қалмағанын айта кеткен жөн. Мысалы, 1757 жылы қулан-қыпшақ руынан шыққан Қошқарбай батырмен бірге Алтай жеріне басып кіреді де, «көптеген тұтқын төлеңгіттерді» ертіп кетеді.
Қазақтардың ішкі жаққа енуіне белсене қолдаушылардың бірі Абылайханның серігі Ертістің Павлодар өңірінде ертеден қыпшақтарды, арғындарды, керейлер мен уақтарды басқарып келген Сұлтанбет сұлтан мен оның көп ұрпақтары болды. Жоңғарлардың одан соң Ресей империясының агрессиясының салдарынан Ертістің жағалауындағы жерлерден айырылу осыларға қатты батты.
1764 жылы Ертіс бойы қазақтарына қатысты патша үкіметінің саясаты күрт қатайды. Сібірлік шептердің қолбасшысы ген.-поручик Шпрингер Ертіс өзенінің дала қазақтары тұратын жағын он версттік жолақпен бөліп тастады.
1765 жылы Ертіс әскери шебінің бекіністерінде комендант лауазымы тағайындалды, Шпрингер соларға тіпті 10 версттік жолақ шегінде көшкеннің өзінде қазақтардан аманат алуға нұсқау берді. Ертіс әскери шебінде бұл кезде 7578 адам болатын. Әрине, бұл 1684 верстке созылып жатқан шепті қорғауға жетімсіз. Сондықтан қазақтардың ішкі жаққа ешқандай рұқсатсыз өтуі кездейсоқ емес. Алайда, мұндай жағдайда көбіне күшпен дереу қайта шығарылатын.
Қазақтарды «мәңгілік көш» аталатын ішкі жаққа көшіру үшін негіз біртіндей қалана бастады. Мысалы, патша үкіметі Ертіс өңірінің беделді сұлтандарының бірі Сұлтанбеттің өтінішін қанағаттандырып, 1778 жылы Коряков форпостының қарсы бетіне Ертістің сол жағалауында 7 верст жерге ағаш үй салуына рұқсат етуге мәжбүр болды.
1788 жылы үйін Ертістің жағалауына көшіруіне рұқсат етілді. Оның ұлы Орыс солтан 1780 жылы Черная станциясының қарсысына ағаш үй салды. 1779 жылы Чернорецк форпостынан 9 верст төмен Ертістің оң жағасында қанжығалының батыры Түлекеге ағаш үй салынды. Табындары қыста ішкі жақта жайылды.
Он жылдай уақыт өткен соң 25.7.1798 жылы ген.-майор Горчаковқа арналған «О даче убежища переходящим из Ср. киргиз-кайсацкой орды и вступающим в Росс. подданство султанам с старшинам с их кибитками» кезекті жарлық шықты.
Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген құрылысшысы
Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген құрылысшысы - құрметті атақ.
ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.
Екінші жарлық патша үкіметінің қазақтарды «мәңгілік қонысқа» қабылдау тілегін танытты. 7.10.1799 ж. үкімет шекара әскеріне «Ресей бодандығына кіргісі келген қырғыздарды ішке өткізу және олардың мүлкінен баж салығын алмау» жөнінде нұсқау береді.