cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Британ империясы
Еуропалық иеліктер (ерте кезең)
Орта ғасырларда Англия негізінен аралдық мемлекет болғанмен, XVI ғасырға дейін әскери-теңіз күштері болған жоқ және көбінесе континенттен шабуылдардың нысаны болды. Англдар мен сакстердің өздері Британдық аралдарға Германиядан келді. Алдымен олардың әскери отрядтарын Рим империясынан тәуелсіздік алғанға дейін жергілікті британдық билеушілер шақырды, бірақ оны қорғауға жеткілікті күштері болмады, содан кейін мұнда өз патшалықтарын құрды. Англияны тағы бір жаулап алуды 1066 жылы француз нормандары жүзеге асырды, содан кейін оларды басқарған Норман герцогі Уильям I жаулап алушы жаңа әулет құрды және барлық англо-саксондық жерлерді Француз барондары арасында бөлді. Англо-саксондар мен британдықтардың иеліктерімен шектелмей, Вильгельм мұрагерлері кейіннен Уэльс патшалығына қосылды (1282 ж.) және 1169 жылы Ирландияны отарлауды бастады. Шотландия XVII ғасырда Англияға тең мемлекет ретінде қосылды. Құрлықта ағылшын патшалары Францияның жартысын иемденіп, Жүз жылдық соғыс кезінде Англия өзіне бағынышты барлық француз аумақтарын жоғалтқанға дейін француз тағына ие болды. Францияның күшеюі ағылшын ақсүйектерінің арасында бөлінумен сәйкес келді, содан кейін Алқызыл мен Ақ раушан соғысы және Тюдор әулетінің негізін қалаушы Генри VII елдің жаңа жаулап алуы болды.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Империялар Санат:Британ империясы
Бенефис
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Терминология
Нидерхельфеншвиль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Намибия
Тарихы
Намибияның алғашқы президенті СВАПО жетекшісі Сэм Нуйома болды. Ол бұл қызметті үш мерзімге атқарды. 2005 жылғы 21 наурызда бұрынғы жер министрі Хификепунье Похамба Намибияның президенті болды, ол сайлауда 75% - дан астам дауыс алды.
1994 жылы лози халқының өкілдері Капривиді азат ету Армиясын құру туралы жариялады, оның мақсаты осы аумақтың тәуелсіздігін алу болып табылады, бұл қарулы көтеріліс әрекетін тудырды. Қазіргі уақытта қақтығыс азайып, 2001 жылдан бастап Каприви жолағы туристер үшін қайтадан қауіпсіз деп жарияланды.
Әкімшілік бөлінісі
1977-1992 жылдары Намибия 26 округке бөлінді. 1992 жылдың тамызында округтер 13 облыс (regions) болып қайта құрылды, олар өз кезегінде 102 (сайлау) округке (constituencies) бөлінеді. 2002 жылы сайлау округтерінің саны 107-ге дейін артты. 2013 жылғы 9 тамызда Окаванго облысы Шығыс Каванго және Батыс Каванго болып бөлінді.
Аумағы
Намибия Республикасы аумағының басым бөлігі үстіртті, таулы-қыратты. Ең биік жері – Брандберг тауы (2600 м). Атлант мұхитының жағалауы тегіс келеді. Уолфиш-Бей және Людериц табиғи су қоймалары бар. Жерінің 20%-ын Намиб шөлі алып жатыр. Климаты тропиктік, өте қуаң. Ең жылы айы – қаңтардағы орташа темп-ра 18 – 27С, ең салқын айы – шілдеде 12 – 16С. Жылдық жауын-шашын мөлш. 500 – 700 мм, теңіз жағалауында 10 – 50 мм. Намиб шөлінің өсімдік жамылғысы өте жұтаң, таулы үстірттің беткейлерінде негізінен ксерофиттік бұталар, жоғары жағында шөлдік және шөлейттік саванна өседі.
Сыртқы саясат
Намибия тәуелсіздік соғысында оған көмектескен мемлекеттермен, соның ішінде Қытай Халық Республикасымен, Ресеймен және Кубамен тығыз қарым-қатынаста. Намибия Оңтүстік Африка аймағындағы экономикалық және саяси байланыстарды нығайтады: Оңтүстік Африка мен Оңтүстік Африка Кеден одағының даму қауымдастығының мүшесі. Намибия одан әрі аймақтық интеграцияның жақтаушысы болып табылады.
Көрнекті орындар
Соссусфлей-Намиб шөлінің қызыл құм төбелерімен қоршалған көркем сазды
Үстірт Этоша ұлттық саябағындағы жабайы жануарлары
Қаңқа жағалауындағы апаттардың қалдықтары
Кейп кросс итбалықтары бар қорық
Колманскоп елес қаласы
Әлемдегі ең үлкен Гоба метеориті
Твифелфонтейн алқабындағы ежелгі үңгір суреттері
Вельвичия өсімдіктері
Waterberg ұлттық паркі
Бушмендердің өмір мұражайы
Мбунза тайпасының өмір мұражайы
Химба тайпасының өмір мұражайы
Очихенамапареродағы динозаврлардың іздері
Неміс отарлаушылары салған Свакопмунд қаласы
Спорт
1990 жылы Ұлттық Олимпиада комитеті құрылды.
Намибиялық спринтер Ф. Фредерикс-100 және 200 метрлік Олимпиада ойындарының төрт дүркін күміс жүлдегері, 200 метрлік екі дүркін әлем чемпионы; 200 метрлік үй-жайда әлемдік рекордтың иегері.
Регби: Намибияның регби командасы.
БАҚ
NBC Мемлекеттік телерадиокомпаниясы (Namibian Broadcasting Corporation — "Намибия радиохабар тарату корпорациясы") NBC1 және NBC2 телеарналарын, national radio радиостанцияларын және ұлттық азшылық тілдерінде хабар тарататын бірқатар радиостанцияларды қамтиды.
Дін
Намибиялықтардың көпшілігі (80% — ға дейін) христиандар (негізінен лютерандар — Намибиядағы Евангелиялық лютерандық шіркеу), қалған протестанттық топтарды реформаторлар, әдіскерлер, Құдай Ассамблеялары, адвентистер ұсынады. Халықтың бір бөлігі дәстүрлі нанымдарды ұстанады.
Халқы
Намибия Республикасы жерін мекендеген тайпалардың ерте және орта ғасырлар тарихы жөніндегі мәліметтер сақталмаған. Жергілікті готентоттар (кой-коиндар), таулық дамарлар, бушмендер мен банту тілі тобына жататын халықтар 19 ғ-дың басында алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырау сатысында тұрды. Намибия Республикасы жеріне Еуропадан алғаш португалдықтар келді. 1878 ж. Ұлыбритания Уолфиш-Бей аймағын өз иелігі деп жариялады. Қалған бөлігін 1884 ж. Германия отарлап алды. 1920 ж. Ұлттар лигасы елді басқару мандатын Оңтүстік Африка Республикасына (ОАР) берді. 1949 ж. мандатты аумақтар БҰҰ-ның қарауына өтуі керек болғанда ОАР оны беруден бас тартып, құрамына қосып алды. 1990 ж. Намибия Республикасы тәуелсіздігін жариялады. 1994 ж. ОАР құрамындағы өзінің Уолфиш-Бей аумағын қайтарып алды.
Мәдениет
Тағамдар: Намибиялықтар ыдысқа шөптер мен дәмдеуіштерді қосуды, грильде ет пісіруді ұнатады. Biltong-сиыр еті, жабайы аң немесе түйеқұс (ол сірке суында, содан кейін кориандр, қоңыр қант, тұз, қара бұрыш және басқа да дәмдеуіштердің қоспасында маринадталған; biltong арнайы бөлмелерде кептірілген). Жергілікті нәзіктік-бұл мопан құрттары, олар әдетте кептіріліп, қытырлақ тағамдар түрінде беріледі.
Экономикасы
Намибия Республикасы экономикасының негізі тау-кен өндірісінен тұрады. Мал шаруашылығының басты саласы – қаракөл қойын өсіру. Экспортқа алмас, уран, түсті металдар, қаракөл елтірісі шығарылып, сырттан азық-түлік, отын және тұтыну бұйымдары әкелінеді. Ұлттық жалпы өнімінің жан басына шаққандағы мөлш. 3600 АҚШ долл-на тең. Негізгі сауда серіктестері: ОАР, АҚШ, Германия, Ұлыбритания.
Қызықты дерек
Намибия елтаңбасында Таңғажайып вельвичия белгіленген.
Дереккөздер
*
Оптимистикалық үңгір
Сипаттама
Ауданның орталық және оңтүстік бөліктерінде бүкіл үңгірдегі ең тығыз өткелдер желісі дерлік бар. Дальный ауданы «Жаңа» ауданынан батысқа қарай солтүстік-батыс бағытта созылып жатыр. Оның жалпы ұзындығы 22,151 км. «Дальный» ауданында Аспирантская - ұзындығы 180 м, ені 15 м, Шипучая - 190 м, Львовская - 80 м сияқты үлкен галереялар бар.
«Озерный» ауданы ерекше сұлулығымен ерекшеленеді: - он екі апостолдың галереялары, Гонолулу, Памир-Алтай, Григорий Сковорода залы. Ең әдемі аудан - Заозерный ауданы, оған Аква-Вита залындағы үйінді арқылы кіруге болады.
Тарихы
Оптимистикалық үңгірін 1966 жылы Мирон Савчин бастаған львовтық спелеологтар тобы ашқан. 1965 жылы сәуірде олар үлкен белгісіз қуыстың іздерін кездестірді. Королевка ауылының жанындағы ормандағы карст шұңқырының түбінде жер астында жоғалып кеткен шағын ағын үлкен гипс массивіне терең еніп кетті. Ағынның үстіндегі жарықшақтан ауаның күшті тартылуы тау жыныстарында көлемді қуыстар бар екенін дәлелдеді. Ағынның үстіндегі саңылаудан ауаның қатты тартылуы тау жыныстарында көлемді қуыстардың болуын көрсетті. Бірақ үңгірге кіруге бір жылдан кейін ғана мүмкіндік болды. Екі күндік қазба жұмыстарынан кейін М.Савчин бастаған топ алғаш рет белгісіз үңгірге еніп, оның өткелдері арқылы алғашқы жүздеген метрлерді жүріп өтті.
Үңгір туралы ТОП-10 фактілер
нобай|орта|2000px|Үңгір маңындағы пейзаж
Дереккөздер
Санат:Украина үңгірлері
Пальник-Ёль (Серебрянный тармағы)
Пальник-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Серебряная өзенінің сол жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ахмед Әл Әсир
Ахмед Әл Әсир ливандық мұсылман суннит, оңтүстік Ливанның қаласы Сайдадағы "Биляль бин Рабах" мешітінің бұрынғы имамы. Жергілікті саясатта беделі және әсері көбейгендіктен және БАҚ-мен қарым-қатынасы жақсы болғандықтан, ол Ливанның қазіргі саяси сақынасындағы үлкен және белгілі тұлғаға айналды. Оны "саляфи" деп атайды, бірақ ол өзін ұлттық телеарнада сектаға қатысы жоқ суннитпін деп атады. Ол Иранға және лаңкестік қарулы шиит тобы Хезболлаға қарсы сөз сөйледі, сөзінде оларды Ливанның діни балансын және демократиясын құртуында айыптады.
Дереккөдер
Санат:Ливан
Кубельес
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Жәмилә Алмасқызы Стеһликова
thumb|right|200px|Жәмилә Алмасқызы Стеһликова Жасылшылдар партиясының өлкелік маслихатында, 2007 жыл Жәмилә Алмасқызы Стеһликова (Džamila Stehlíková, 6 ақпан, 1962, Алматы) — Чехия Республикасы Адам құқықтары және шағын ұлттар мәселесi жөнiндегi министрі. Чехия Жасылшыл партиясының белсенді қайраткері. Медицина ғылымдарының докторы.
Өмірбаяны
…Мен үшiн Қазақстандағы Қарақұрым деген шағын ауылдың маңызы өте ерекше. Қарақұрымда менiң атам, яғни әкемнiң әкесi тұрған. Сондықтан, алдымен, атамекен дегенде менiң есiме әрқашан жиi түсетiн жер өзiм туып-өскен әсем де сүйiктi қала Алматы емес, алдымен, Қарақұрым ауылы көз алдыма елестейдi. Мiне, сол ауылда өз құрбы-достарыммен қырларға шығып, өзенге шомылып, атқа мiнiп сайрандап жүрген кездерiмдi аңсаймын. Менiң қазiргi тiршiлiк-өмiрлiк жолым мiне, сол Қарақұрымнан бастау алады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:6 ақпанда туғандар Санат:1962 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Чехия саясаткерлері Санат:Чехия дәрігерлері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Чехия адам құқығы министрлері Санат:Чехия қазақтары
Шавкат Миромонұлы Мирзиёев
Шавкат Миромонұлы Мирзиёев (Shavkat Miromonovich Mirziyoyev; 24 шілде, 1957 жыл) — өзбекстандық мемлекеттік және саяси қайраткер, 2016 жылдың 14 желтоқсанынан бастап елдің президенті және Өзбекстан Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысы.
Отбасы және балалық шағы
Шавкат Мирзиёев 1957 жылы 24 шілдеде, Өзбек КСР-ның Жызақ облысы, Замин ауданында дүниеге келген. Шавкаттың қай ұлт екендігі туралы даулар болды, бірақ президенттің ресми өмірбаянында оның ұлты өзбек ретінде де көрсетілген. Шавкат Мирзиёевтің әкесі Миромон Мирзиёев дехкандардың отбасында туып-өскен, олар ауыл шаруашылығынан басқа ара шаруашылығымен айналысқан.
Шавкат Мирзиёевтің атасы, Мир-Бобо да үлкен дехкан болған, бес баласы: үш ұлы (Мир-Якуб, Мир-Зиё және Мир-Аброр) және екі қызы (Руқия және Сүннат) болған. Мир-Бобо — Мир-Зиё ұлдарының бірі – Шавкат Мирзиеевтің әкесі Миромон Мирзиёев. Миромон Мирзиеевтің немере ағасы - Ұлы Отан соғысы ардагері Ұрымбек Якубов 1945 жылы сәуірде Кеңес Одағының Батыры атанды. Шавкаттың атасы Мирзиеев-Мир-Зиё ағасы Мир-Абрормен бірге 1930 жылдардың бірінші жартысында Яхтаннан Замин ауданындағы қыстақтардың біріне көшті, ал яхтада тек Мир-Якуб қалды.
Шавкат Мирзиеевтің әкесі — Миромон Мирзиёйұлы Мирзиёев, Мирзиёнің екі ұлының үлкені (екінші ұлының аты Мирасрор) және Жизакта дүниеге келген, бірақ Жизак облысының Замин ауданында, ауылдық жерде өскен. 1953 жылы Самарқан медициналық институтын бітіріп, Замин ауданына оралғаннан кейін аудандық ауруханада дәрігер-фтизиатр болып жұмыс істей бастады, кейіннен аудандық туберкулез диспансерін басқарды. Заминде Миромон Мирзиёев үйленіп, ерлі-зайыптылардың екі ұлы мен екі қызы болды.
Шавкат Мирзиёевтің анасы — Марифат Мирзиёева, жас кезінде сүйек туберкулезінен қайтыс болды, ол медбике болып жұмыс істеген Замин туберкулез диспансерінде абайсызда жұқтырды. Анасы қайтыс болған кезде, Шавкат Мирзиёев күтімді қажет ететін бала болды. Әйелі қайтыс болғаннан кейін Миромон Мирзиёев екінші рет татар ұлтының әйеліне үйленді, ал екінші әйелінен тағы бір ұлы мен қызы болды
Жұмыс жолы және саяси мансабы
Жас кезінде Шавкат Мирзиёев Замин ауданындағы мектепті бітіріп, Ташкентке кетеді. 1981 жылы Ташкент ирригация және мелиорация институтын бітіріп, "инженер-механик" мамандығы бойынша білім алды. Оқуды бітіргеннен кейін ол туған институтында қалды және 1981 жылдан 1992 жылға дейін алдымен кіші ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді, содан кейін институттың ең жас ғалымдарының бірі болып техника ғылымдарының кандидаты дәрежесін алды.
Институтта жұмыс істеген соңғы жылдары институттың бірінші проректоры қызметін атқарды. 1980 жылдардың аяғында КОКП құрамына кірді. 1990 жылдың басында екінші турдың қорытындысы бойынша Ташкент қаласының №22 сайлау округінен (Қарасу ауданы) 12-ші (Соңғы) шақырылымның Өзбек КСР Жоғарғы Кеңесінің халық депутаты болып сайланды.
Өзбекстан тәуелсіздігі
1991 жылы 31 тамызда Өзбекстан тәуелсіздік алғаннан кейін, ол Тәуелсіз Республиканың Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып, таратылған Өзбекстан Коммунистік партиясының орнына келген ӨХДП мүшесі болды.
1992 жылы Шавкат Мирзиёев Ташкент қаласының Мырзо-Ұлықбек ауданының хокимі (Әкімшілік Басшысы) болып тағайындалып, осы лауазымда 1996 жылдың екінші жартысына дейін қызмет атқарды.
Өзбекстанның жаңа Парламенті — Мәжіліске 1994/1995 жылғы парламенттік сайлаудың қорытындысы бойынша Мәжіліс тағы да халық депутаттарының жергілікті кеңестерінен, дәлірек айтқанда Ташкент қалалық кеңесінен ПМПУ мүшесі ретінде ел парламентінің депутаты болды.
1996 жылы 11 қыркүйекте Өзбекстан Республикасының Президенті Ислам Кәрімовтың Жарлығымен Шавкат Мирзиёев Өзбекстанның ауылшаруашылық дамыған Жизак облысының хокимі (әкім) болып тағайындалды.
1999 жылғы кезекті парламенттік сайлаудың қорытындылары бойынша сол кезде бір палаталы Мәжіліске қайтадан ел парламентінің депутаты болды, бірақ мандатын 2004 жылға дейін сақтай отырып, партиясыз ретінде сайланды.
2001 жылдың 10 қыркүйегінде Шавкат Мирзиёев Өзбекстанның өнеркәсіптік, ауылшаруашылық және туристік дамыған Самарқан облысының Ислам Кәрімов хокимі болып тағайындалды. Бұл қызметті Үкіметке жұмысқа ауысқанға дейін екі жыл бойы атқарды.
2003 жылғы 12 желтоқсаннан 2016 жылғы 14 желтоқсанға дейін Өзбекстан Республикасының премьер-министрі қызметін атқарды.
Премьер-министр (2003—2016)
2003 жылы 12 желтоқсанда Өзбекстан премьер-министрі болып тағайындалды. Бұл жазбада Мирзиёев республикадағы ең ірі саяси ауыр салмаққа айналды.
Президенттікке үміткер
Өзбекстанның бірінші президенті Ислам Кәрімов қайтыс болғаннан кейін, Сенат төрағасы Нығметолла Толқынұлы Юлдашев президенттің міндетін атқарушы болды, бірақ 2016 жылдың 8 қыркүйегінде ол өз қызметінен бас тартты. Олий Мәжіліс (парламент) Шавкат Мирзиёевті жаңа және. О. президент Осы тағайындаудан бір апта өткен соң (16 қыркүйек) оны 2016 жылдың желтоқсанына белгіленген кезектен тыс президенттік сайлауда Өзбекстан Либерал-Демократиялық партиясы Өзбекстан президенті лауазымына кандидат ретінде ұсынды. 2016 жылдың 23 қыркүйегінде Өзбекстанның Орталық сайлау комиссиясы Мирзиёевке президент сайлауына қатысуға рұқсат берді.
Президенттігі
thumb|right|300px|[[Ресей президенті Владимир Путинмен кездесуі, Самарқан, 6 қыркүйек 2016]] Өзбекстанның тұңғыш президенті Ислам Кәрімов қайтыс болғаннан кейін, Сенат Төрағасы Нығметолла Юлдашев президенттің міндетін атқарушы болды, бірақ ол 2016 жылдың 8 қыркүйегінде өздігінен бас тартты. Олий Мәжіліс Шавкат Мирзиёевті Президенттің жаңа міндетін бекітті.
Осы тағайындаудан бір апта өткен соң (16 қыркүйек) ол Өзбекстанның Либерал-демократиялық партиясынан 2016 жылдың желтоқсанына жоспарланған мерзімінен бұрын президенттік сайлауда Өзбекстан президенті лауазымына үміткер ретінде ұсынылды. 2016 жылғы 23 қыркүйекте Өзбекстан Орталық сайлау комиссиясы Мирзиёевке президенттік сайлауға қатысуға рұқсат берді.
2016 жылдың 4 желтоқсанында болған сайлауда Мирзиёев 88,61 пайыз дауыс жинап, жеңіске жетіп, қайта сайланды. 13 желтоқсанда Сенат қаулысымен премьер-министр қызметінен босатылды. 14 желтоқсанда ант қабылдап, Өзбекстан президенті қызметіне кірісті.
2017 жылғы 6-7 наурызда Өзбекстан басшысы ретінде өзінің алғашқы шетелдік сапарын Түрікменстанға жасап, онда Президент Құрбанқұлы Бердімұхаммедовпен кездесті.
2018 жылғы 9-10 наурызда Шавкат Мирзиёев Тәжікстанға мемлекеттік сапармен барып, президент Эмомали Рахмонмен кездесті. Жоғары деңгейдегі келіссөздер барысында екіжақты саяси, сауда-экономикалық, инвестициялық, қаржылық, көлік-коммуникациялық, туристік, мәдени-гуманитарлық және өңіраралық ынтымақтастықты дамыту, азаматтардың өзара сапарларын жеңілдету мәселелері талқыланып, өңірлік және халықаралық проблемалар қаралды.
Келіссөздер қорытындысы бойынша президенттердің бірлескен мәлімдемесі, өзбек-тәжік мемлекеттік шекарасының жекелеген учаскелері туралы шартқа қол қою қабылданды, елдер арасында визасыз режим туралы келісімдер қабылданды — түрлі салалардағы ынтымақтастықты дамытуға және нығайтуға бағытталған барлығы 25-тен астам құжат.
2023 жылғы сайлауға қатысуы
8 мамыр күні Мирзиёев елде кезектен тыс президент сайлаудың 9 шілде күні жүргізілетінін жариялады. Бұдан бұрын Олий Мәжіліске бірнеше реформа жасалған еді. Президенттің өзінің сөзі бойынша, одан әрі реформалар жүргізу үшін жаңа конституция бойынша жаңа мандат қажет болғасын сайлау кезектен тыс болды.
Батыстық БАҚ-тар сол жылдың референдумы мен сайлаудың кезектен тыс болуы Мирзиёевтың өз билігін ұзартуға жүргізілген жоспары деп санайды. Сол жылы жасалған реформа бойынша президенттің бір мерзімі 7 жылға созылған еді.
Оппозициялық және батыстық дереккөздер «сайлауда нағыз бәсеке болмайтыны» және өзбекстандық саяси жүйеде оппозицияның жоқтығымен байланысты Мирзиёевтың жеңісі анық болды. «Мирзиёев реформасы үлкен өзгеріссіз болды, шынайы қарсыластар сайлаудан шеттетіледі» деген айыптар салынды, Мирзиёев жайлы «өзіне сын айтпайтын, бұйығы үш кандидат[қа қарсы] жеңуге дайындалып жатыр» деп те делінеді.
Реформалары
Шавкат Мирзиёев қысқа мерзім ішінде республикадағы билікті шоғырландырып, халық арасында жоғары беделге ие болды және нәтижесінде "президент Мирзиёевтің жеке мұрасын"қалыптастыратын экономикалық және саяси қайта құруларды жеделдету үшін қажетті жағдайлар жасады.
Мирзиеевтің басты жаңалықтарының бірі – виртуалды қабылдауды іске қосу, онда елдің барлық азаматтары өз проблемалары мен ұсыныстарымен жүгіне алады. Өзбекстанда осындай институттың құрылуы нағыз революция мен серпіліс болды. Бір жыл ішінде Өзбекстан президентінің виртуалды қабылдауына 1 353 967 өтініш түсті.
Президент лауазымындағы алғашқы 12 айда Шавкат Мирзиеев реформатордың даңқына ие болды: ырықтандыруға бағыт алып, (ІІМ) мен Қарулы Күштердің, арнайы қызметтердің жүйелерінде, республиканың білім беру, Экономика және кадр саясатында айтарлықтай өзгерістер жасады.
Діни саясаты
Шавкат Мирзиёев тұсында Өзбекстанда діни саясатты жұмсартуға бағытталған шаралар қабылданды
• 2017 жылдан бастап кейбір мешіттерге (соның ішінде Ташкентте) азанға рұқсат етілді; • Кәмелетке толмағандарға діни рәсімдерге қатысуға рұқсат етіледі;
• 2018 жылы Өзбекстан билігі қажылыққа баратындарға рұқсат беру санын көбейтсе, 2018 жылы 7520 адамға қажылыққа баруға рұқсат берілді. (Сауд Арабиясы үш есе квота бөлді). 1992 жылдан 2016 жылға дейін жылына 5200 адамға Өзбекстаннан кетуге рұқсат етілді; • Шектеулер алынып тасталды және умра бағасының төмендеуі; • Өзбекстан мұсылмандары діни басқармасы жанындағы Өзбекстан Республикалық мемлекеттік күзет қызметі, оның құрылымдық бөлімшелері, мешіттер өкілдерінің лауазымдарын тарату; • 2017 жылдың желтоқсанында Мирзиёев «діни себептермен» 763 тұтқынға рақымшылық жасады; • Экстремистік ұйымдармен байланыста болу үшін тізімге енгізілген адамдар санының күрт төмендеуі (тізімге кіру оның қатысқан адамына белгілі бір шектеулер қойды). 2018 жылға қарай 18 мыңға жуық адам тізімнен шығарылды. Тізімдерде мыңнан аз адам қалды; • Ислам өркениеті орталығы мен Самарқандтағы Имам Бухари атындағы халықаралық зерттеу орталығын құру, Ташкент Ислам академиясы. Нәтижесінде Мирзиёев тұсында мешіттер көбейіп, діни себептермен тұтқындар саны азайды. 2016-2017 жылдары Өзбекстанда экстремистік және заңсыз діни қызметі үшін түрмеге қамалғандар саны 13500-ден 7000-ға дейін қысқарды. Мешіттердің саны 2042-ге жетті, бұл 1998 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіш.
Сонымен қатар, Өзбекстанда Мирзиёев кезінде блогерлерге айыппұл салынды (исламның қоғам өміріне ықпалын кеңейту үшін сөйлегені үшін), радикалды ислам ұйымдарының өкілдерін тұтқындау, сондай-ақ заңсыз мұсылманды жою. мектептер (тек 2018 жылдың бірінші жартыжылдығында билік осындай 116 мектепті таратқан).
Білім беру реформасы
• 11 жылдық мектеп білімін қайтару • ЖОО және ҒЗИ қызметкерлерінің жалақысын көтеру • Жоғары оқу орындарын "Ақылды университет" бірыңғай ақпараттық жүйесіне қосу • Мектепке дейінгі білім министрлігін құру
Адам құқықтары
• Мектепке дейінгі білім министрлігін құру • Бала еңбегін кез келген нысанда жою, мәжбүрлі еңбекті жою бағытындағы нақты қадамдар • Саяси және құқық қорғау қызметіне байланысты бұрын қамауға алынған адамдарды босату • Азаматтарды экстремистік ұйымдар мүшелерінің "қара тізімінен" шығару • Мемлекеттік билік органдарының азаматтар алдындағы есептілігін арттыру • Сөз бостандығы мен БАҚ-ты көтермелеу шаралары • Азаматтық қоғам институттарын тіркеуді және олардың қызметін оңайлату • Адам құқықтары, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, Азаптауларға қарсы күрес, адам саудасына қарсы күрес және олардың құрбандарын оңалту бойынша үздіксіз білім беру жүйесін қалыптастыру. • Мүгедектер үшін мүмкіндіктерді кеңейту, Мүгедектердің құқықтары туралы арнайы заңды қабылдау және мүгедектердің құқықтары туралы конвенцияны ратификациялау жөніндегі жоспарлар
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресі
• Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі мемлекеттік бағдарламаны қабылдау • Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі республикалық ведомствоаралық комиссия құру • "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" заңды қабылдау Мирзиёевтің тұсында сәнді үйлену тойларына қарсы шаралар қабылданды. 2020 жылдың 1 қаңтарында Өзбекстанда үйлену тойларына келесі шектеулер қойылған заң күшіне енді:
• Той кортежінде 3 автокөліктен артық емес; • Тойда 2 артистен (музыкалық топтан) артық емес; • Үйлену тойлары 1 күнге жалғасады, таңертеңгі сағат 6-дан ерте басталып, 23-тен кеш емес аяқталады; • Үйлену тойында 200-ден артық қонақ болмауы мүмкін
Отбасы
• Әкесі – Миромон Мирзиёев, фтизиатр. • Анасы – Марифат Мирзиёева, фтизиатр. • Әйелі – Зироатхон Махмұтқызы Мирзиёева (Хошимова), білімі бойынша инженер -экономист, туған жері – Қоқан қаласы, Ферғана облысы. • Үлкен қызы – Саида Шавкатқызы Мирзиёева (күйеуі – Айбек Тұрсынов). 2019 жылдың сәуірінде ол Өзбекстан Президенті Әкімшілігі жанындағы Ақпарат және бұқаралық коммуникациялар агенттігі директорының орынбасары болып тағайындалды, • Өзбекстан имиджін шетелде насихаттауға және үкіметтің баспасөз қызметтерімен жұмыс жасауға жауапты PR орталығының қызметін үйлестіреді. агенттіктер. • Үлкен күйеу баласы Айбек Тұрсынов Өзбекстан президенті әкімшілігі басшысының орынбасары болып тағайындалды. • Кіші қызы – Шахноза Шавкатқызы Мирзиёева (күйеуі – Атабек Умаров). Мектепке дейінгі білім министрлігінің департамент бастығы. • Кіші күйеу баласы Атабек (Отабек) Шаханов президенттік қауіпсіздік қызметі басшысының орынбасары болып тағайындалды. Ол сонымен қатар триатлон мен ММА федерациясының президенті. • Баласы – Миралишер Шавкатұлы Мирзиёев. • Ойбек Тұрсыновтың үлкен күйеу баласының әкесі Батыр Тұрсынов Мемлекеттік күзет қызметі төрағасының бірінші орынбасары, сонымен қатар Өзбекстан Республикасы Ұлттық ұланы төрағасының бірінші орынбасары. Өзбек кәсіпкері Бахрам Муминахуновтың айтуынша, Батыр Тұрсынов 1999 жылы оппозиция жетекшісі Мұхаммед Салихке жасалған қастандықты ұйымдастыруға қатысқан.
Марапаттары
Марапаттар тізімі
Дереккөздер
Санат:Өзбекстан саясаткерлері Санат:Өзбекстан президенттері Санат:Өзбекстан премьер-министрлері Санат:Қазіргі мемлекет басшылары
Құз кептері
Құз кептер (Columba rupestris) - көк кептерден аздап ірі денелі құс, одан едәуір таза сұр көкшіл түсімен және құйрығындағы жалпақ ақ жолақтары бойынша ерекшеленеді.
Орталық Азия, Солтүстік Қытай, Корея, Шығыс және Орта Сібірдің оңтүстігінде қоныстанады. Қазақстанда тек қана оңтүстік және оңтүстік-шығыстың таулы аудандарында (құз) ұялайды. Өте сирек кездеседі. Бұл - тау кептері, әдетте теңіз деңгейінен 2000 м жоғары өмір сүреді. Аймақтың жазықтық бөлігінде әр алуан суқоймалардан жоғары жарлар мен жартастарға орнығады. Кей жерлерде (біздің елде емес) тас қалаларда ұялауға көшті. Ұяларын таушаларға салады. Отырықшы, шоғыр түзетін құс.
Қазақстанда құз кептер туралы қанағат тұтарлық мәлімет жоқтың қасы.
Дереккөздер
мектеп энциклопедиясы "Құстар", автор: а.Ф. Ковшарь, В.А. Ковшарь
Санат:Азия құстары Санат:Кептертәрізділер
Кайна
Кайна (Kayna) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бургенланд ауданының құрамына енеді.
NGC 3739
NGC 3739 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Сен-Бонне-пре-Бор
Сен-Бонне-пре-Бор (Saint-Bonnet-près-Bort) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,14 км² шамасында.
Благун (Кырджали облысы)
Благун (Благун) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
Сен-Бонне-пре-Бор
Коммунаның INSEE коды — 19190, пошта индексі — 19200.
Кайна
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сен-Бонне-пре-Бор
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Благун (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6955. Телефон коды — 03647. ЕКАТТЕ коды — 4306.
Сен-Бонне-пре-Бор
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
NGC 3739
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Благун (Кырджали облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Кайна
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
NGC 3739
Ашылуы
Бұл нысанды 1869 жылы 16 наурызда Отто Васильевич Струве астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3739 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35841, UGC 6564, MCG 4-27-71, ZWG 126.105.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Мінсіз газдар
Мінсіз газдар. Бойл-Мориот және Гей-Люссак заңдарына толығымен тәуелді газдар. Олардың бұл заңдарға бағынышты болу мүмкіндігі газ тамшыларының бір-бірінен біршама қашық болуының қамтамасыз етілуімен, сөйтіп бұл тамшылардың бір-бірімен әрекеттесу күштерін және олар игерген кеңістіктерді есепке алмау шартының орындалуымен жүзеге асады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Вила-Боа (Сабугал)
Вила-Боа (Сабугал) (Vila Boa (Sabugal)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сабугал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 370 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,73 км² шамасында. Халық тығыздығы — 30,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Құрақсу ауылдық округі
Құрақсу ауылдық округі — Жетісу облысы Ақсу ауданында болған әкімшілік бірлік. 2013 жылы Матай кенттік әкімдігімен біріктірілген.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құрақсу ауылы кірді. Орталығы – Құрақсу ауылы болды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 461 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданының таратылған ауылдық округтері
Кіші Аркадак
Кіші Аркадак — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адкадак өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер бастауынан Ворона өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Роман
Роман (11 — 12 ғасырларда роман тілдерінде жазылған әр түрлі шығармалар) — күрделі сюжетті, көбіне қара сөзбен, кейде өлеңмен жазылған кең көлемді эпикалық түр.
Романда өмір құбылыстары, адамдар арасындағы қарым-қатынастар молынан қамтылған, композициялық күрделі құрылымнан тұрады. Романда лирика мен драма жанрларының сипаттары да кірігіп отырады, әңгіме мен повеске қарағанда онда түрлі оқиғалар жүйесі, сюжеттік желі, қаһармандар қатары кеңірек қамтылады. Роман адамдар тағдырын, замана шындығын суреттеу арқылы дәуір мен қоғамды, салт пен сананы бейнелейді. Романның жекелеген нұсқалары ерте дәуірден белгілі. Дегенмен оның жаңалық сипаттары бертінде қалыптасты, 16 — 18 ғасырларда батыста ақсүйек серілердің бастан кешкендерін суреттейтін романдар дамыды. Бұған испан жазушысы Сервантестің “Дон Кихот”, француз жазушысы Лесаждың “Ақсақ шайтан” романдары мысал бола алады. 19 ғасырдан бастап роман жанры биік деңгейде дами түсті. Романның ерекше үлгілерін Францияда Г.Флобер, А.Стендаль, О.Бальзак, Ж.Занд (Ж.Санд), Англияда В.Скотт, Ч.Диккенс, Ресейде А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, И.С. Тургенев, Л.Н. Толстой, Ф.М. Достоевский, И.А. Гончаров, АҚШ-та М.Твен, Дж.Лондон, Германияда Т.Манн, Г.Манн, т.б. жасады. Орыс жазушылары Толстой мен Достаевский адам психологиясын, “мінез диалектикасын” ашудың тамаша үлгісін көрсетті. Кеңес заманында М.Горкий, А.Толстой, М.Шолохов, А.Фадеев секілді суреткерлер тудырған романдар әдебиеттің дамуына үлкен ықпал жасады. Қазақ әдебиеттанушысы А.Байтұрсынов “Әдебиет танытқышында” (1926, 2003) романды ұлы әңгіме деп атап, оған “тұрмыс сарынын түптеп, терең қарап әңгімелеп, түгел түрде суреттеп көрсететін шығармаларды” жатқызады. Ол “Ұлы әңгіме өңшең үлкен уақиғалардан болмай, ұсақ істерден де өнеге көрсетуге тырысады, оны жазушы көркем сөздің әуезе, толғау, айтыс — барша түрін де жұмсайды. Ұлы әңгіме жазуға үлкен шеберлік керек” деп атап көрсетеді. Қазақ әдебиетінде М.Дулатовтың “Бақытсыз Жамал”, Т.Жомартбаевтың “Қыз көрелік”, С.Көбеевтің “Қалың мал”, С.Торайғыровтың “Қамар сұлу” шығармаларынан бастау алған бұл жанр жан-жақты дамыды. Қазақ романын көркейтуде М.Әуезов, С.Мұқанов, Ғ.Мүсірепов, Ғ.Мұстафин, Х.Есенжанов, Ә.Нұрпейісов, І.Есенберлин, Т.Ахтанов, М.Мағауин, т.б. жазушылардың еңбектерін атап айтуға болады. Қазіргі қазақ әдебиетінде романның психологиялық, тарихи, биографиялық, публицистикалық, т.б. түрлері қалыптасқан. Роман-эпопеялар жанр дамуының кең мүмкіндіктерін танытты. Әуезовтің “Абай жолы” эпопеясы әлемдік даңққа ие болды, ол қазақ әдебиетінің биік идеялық-көркемдік жетістігі саналады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет жанрлары
Седило
Седило (Sedilo) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2445 адамды құрайды. Халық тығыздығы 35,5 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 68,88 км² шамасында. Пошта индексі — 9076.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Фрассинелло-Монферрато
Фрассинелло-Монферрато (Frassinello Monferrato) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 529 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 62 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 15035.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Spiridione.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Дисук
450px|нобай|Дисук. Дисук қаласы (Египет) – Египет қаласы, Кафр-эш-Шейх ауданының орталығы. Бухейра, Александрия және Гарбия губернаторлықтарының шекарасында орналасқан. Халық саны 106 827 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Аймақтың жалпы ауданы 300 км². Губернаторлықтың 7,9%-ін құрайды. Қаланың бұрынғы аты Путо болған. Бір кездері Дисук Азиядан Египетке келген гиксос халқының астанасы болған. Кейін ХVΙΙΙ әулеттің перғауыны Ι Яхмос біздің заманымызға дейінгі 1550 жылы гиксостарды Египеттен оңтүстік Палестинаға дейін қуады. Дисук қаласы ХΙΙ ғасырда өмір сүрген Ибрахим Аль-Курайши Ад-Дисукидің туған қаласы.
Дереккөздер
Санат:Қалалар
2085 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:2085 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Бадберген
Бадберген (Badbergen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Оснабрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4563 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 79,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 59 007. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Катцер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Рибейран-Бранку
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22 674 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 697,813 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1892 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Саржансай
Саржансай (2006 жылға дейін – Нагорное) — Ақтөбе облысы Мартөк ауданындағы ауыл, Тәңірберген ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мәртөк ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 758 адам (382 ер адам және 376 әйел адам) болса, 2009 жылы 796 адамды (397 ер адам және 399 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мәртөк ауданы елді мекендері
Так-Я
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Серр-Касте
Серр-Касте (Serres-Castet) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,71 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Александр Клишич
Александр Клишич (босн. Aleksandar Glišić; 3 қыркүйек 1992) — босниялық футболшы, "Алашкерт" клубының шабуылшысы.
Карьерасы
Карьерасын 2009 жылы Босния клубтарында бастады. 2015 жылы "Радник Бьелина" клубына ауысты.
2019 жылдың басында "Бананц" клубына өтті. Сол жылы жазда "Алашкерт" футболшысы атанды.
Дереккөздер
Санат:Босния және Герцеговина футболшылары Санат:Урарту ФК ойыншылары Санат:Алашкерт ФК ойыншылары
IC 4402
IC 4402 — Бөрі шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51288, ESO 272-5, IRAS14179-4604.
Сыртқы сілтемелер
IC 4402 Санат:Бөрі (шоқжұлдыз)
Луиджи Гальвани
Луи́джи Гальва́ни (Luigi Galvani, 9 қыркүйек 1737 — 4 желтоқсан 1798) — италия дәрігері, анатомы, физиологі және физигі, экспериментік электрофизиология мен электрофизиологияның негізін қалаушысы. Алғаш болып бұлшықет түзілісіндегі электрика құбылыстарын («тірі электрқуат») зерттеді.
Дереккөздер
Санат:Италия ғалымдары Санат:Италия физиктері
Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс төрағасының орынбасарлары
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің төрағасының орынбасарлары
Қызылжар кенттік әкімдігі
Қызылжар кенттік әкімдігі – Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қызылжар кенті кіреді.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы ауылдық округтері
Карл Линней
Карл Линней, Carl von Linné (1707-1778) - тірі табиғатты жүйелеуде аса зор еңбек сіңірген швед ғалымы. Ол түрдің табиғи жан-жақтылығын және ақиқат барлығын айта келіп, түр-құрылысы жағынан ұқсас, көбеюі кезінде өздеріне ұқсас ұрпақ беретін көптеген туыстас ағзалар жиынтығы деді. Линней түрді латын тілінде қос атпен атауды (биноминальдық номенклатура) тәжірибе енгізіп, оны жүйелеуге негіз етіп пайдаланды. Жақын түрлер туысқа, туыстар отрядқа, отрядтар класқа біріктірілді. Линней барлық өсімдіктерді гүліндегі аталықтары мен аналығының саны, пішіні, көлемі және құрылысына қарай 24 класқа, ал жануарларды тыныс алу және қанайналым мүшелерінің құрылысына қарай 6 класқа топтастырды. Жануарлар кластарына: сүтқоректілер, құстар, сұмпайылар, балықтар, бунақденелілер және құрттарды жатқызды.
Ең соңғы құрттар класына Линней қарапайымдарды, тікентерілілерді, тіпті дөңгелекауыздыларды да енгізді. Линнейдің құрастырған жүйесі жасанды деп аталады, өйткені бұл жүйе түрлер арасындағы туыстықты емес, ұқсастықты ғана көрсететін жүйе болды. Линней табиғат туралы метафизикалық, көзқараста бола отырып (түр өзгермейді деп есептегенімен) адамның жануарлар дүниесіндегі орнын дәл тауып, оны адам тәрізді маймылдармен қатар бір отрядқа орналастырылды. Тірі табиғатты жүйелеуде жіберген бірқатар кемшіліктеріне қарамастан Линней еңбектері орасан зор бағаланады. Ол өзіне дейінгі ғалымдардың барлығынан да өзгеше, жануарлармен өсімдіктердің ерекше жүйесін ұсынып, түрлердің шығу тегін анықтауға, жүйелеудің одан әрі дұрыс дамуына жол ашты.
Түрлерді қосарынан латынша атауды енгізді; 8000-ға жуық өсімдіктер мен 4500-ге жуық жануарларды сипаттап, 1000-ға жуық биологиялық терминдер ұсынды. Өмірінің соңғы кезінде Линней түрлердің тұрақты еместігін мойындады.
1749 жылы Ж.Бюффон «Табиғи тарих» атты көп томдық еңбегінде «бейорганикалық заттардан тірі ағзалар (алдымен өсімдіктер, одан кейін жануарлар мен адам) пайда болды дей отырып, түрдің өзгергіштігі жайлы ілімді қолдады. Органикалық дүниенің эволюциясы жөніндегі дұрыс ой-пікірлер Д.Дудроның, Ч.Дарвиннің атасы Эразм Дарвиннің, И.Канттың еңбектерінде де жазылған».
Ғылымға қосқан үлесі
Линнейдің жазбаларының едәуір бөлігін сипаттамалық  жаратылыстану тарихына жатқызуға болады, әсіресе оның табиғи денелерді ғылыми түгендеумен байланысты бөлігі оның жұмысының бір бөлігі. Табиғатты инвентаризациялау теориялық (соның ішінде әдіснамалық) негіздері, бір бөлігі осы идеяларды іс жүзінде жүзеге асыруға арналған[13]. Долинней кезеңіндегі мұндай түгендеу жолындағы кедергілердің бірі өсімдіктер мен жануарларды сипаттауда нақты сенімділіктің болмауы болды, нәтижесінде белгілі бір табиғи пішінді сипаттау керек пе, әлде ол бұрын сипатталған ба, соны шешу қиынға соқты. Линней бұл мәселені өсімдіктер мен жануарлардың сипаттамасына нақты терминологияны енгізу арқылы шешті. Оның ботаникалық терминологияға қосқан ең үлкен үлесі: Линней өсімдіктердің әртүрлі бөліктерін дәл сипаттау үшін ғылымда осы уақытқа дейін сақталған мыңға жуық терминді енгізді. Көптеген терминдердің авторлығы Линнейдің өзіне тиесілі, басқа терминдер ол бұрынғы ботаниктердің еңбектерінен алынған.
Линней ұсынған өсімдіктердің жіктелуі Рудольф Камерариустың(1665-1721) идеяларына негізделді, ол өсімдіктердегі жыныстық айырмашылықтардың болуын бірінші болып ғылыми негіздеді және осы айырмашылықтарды сипаттау әдістемесін жасады және Себастьян Ваян (1669-1722), ол өзінің зерттеулеріне сүйене отырып, стаменс пен пистиллят өсімдіктерінің көбеюіндегі негізгі рөл туралы айтты. Өсімдіктер әлемінің шөптерге, бұталарға және ағаштарға бұрыннан бөлінуін Линней қабылдамады. Линнейдің пікірінше, өсімдіктердің ең маңызды және өзгермейтін (яғни өсу жағдайларына аздап тәуелді) бөліктері олардың көбею органдары болды; осыған сүйене отырып, ол өзінің жіктелуін, біріншіден, "стамендер мен пистильдердің саны, пропорционалдылығы және орналасуы", екіншіден, бөліну белгісі негізінде құрды. Линней өсімдіктердің 24 класын анықтады: алғашқы он үшеуі стамендердің санына, 14-ші және 15-ші стамендердің тең емес ұзындығына, келесі үшеуі стамендердің бірігуіне негізделген. 19-классты гүлдерінде антерлер біріктіріліп, стамендердің жіптері бос қалған өсімдіктер кірді; 20 — шы классқа-стамендердің жіптері пистиль бағанымен біріктірілген өсімдіктер. Тағы үш класқа бір жынысты гүлдері бар өсімдіктер кірді — біртекті, екіжақты және көпжақты (көпжақты). Соңғы (24-ші) класқа барлық жасырын неке өсімдіктері (яғни гүлдері жоқ) орналастырылды. Бұл жүйе өзінің жасанды сипатына қарамастан (оны Линнейдің өзі де білетін) бүкіл әлемде тез танылды: оның негізгі белгілері алдыңғы жүйелермен салыстырғанда анағұрлым маңызды, сонымен қатар практикалық қолдану кезінде көрнекі және ыңғайлы болды.
Биологиялық номенклатура
Линнейдің тағы бір маңызды еңбегі ғылыми тәжірибеге биномдық (екілік) номенклатураны енгізу болды, онда әрбір биологиялық түр екі сөзден тұратын атаумен белгіленеді: тұқым атауы (Жалпы атауы) және түр атауы (түр эпитеті). Линнейге дейін барлық табиғи денелерді зерттеушілер ғылыми атаулар ретінде де, сипаттамалық мақсаттар үшін де қызмет ететін дәстүрлі "дифференциалдар" — сипаттамалар арқылы сипаттаған. Мұндай атаулар әлсіз ресімделгендіктен, номенклатура мақсатында қолданылған кезде шатасулар мен белгісіздік тудырды. Линней, жұмысынан бастап Pan Svecicus (1749), сипатталған түрлерге жалпы атауға қосылатын бір сөзден тұратын "дифференциалдарды" — "тривиальды (күнделікті) атаулар" деп аталатын (nomina trivialia) қолдана бастады, олар түрдің өзіне тән қасиетін де, ерікті шығу тегі де болуы мүмкін. Шын мәнінде түрдің тұрақты жеке атауының сипаты бар мұндай бір буынды дифференциалдар қолдануға және есте сақтауға өте ыңғайлы болды, ал жалпы алғанда, қысқа атаулардың қатаң жүйесіне көшу атау мәселелерін (биологиялық номенклатура) табиғи объектілерді дифференциалды сипаттау мәселелерінен (яғни таксономия мәселелерінен) бөлуге мүмкіндік берді. Жалпы алғанда, Линнейдің биологиялық түрді негізгі құрылымдық таксономиялық бірлік ретінде оқшаулауы (оған дейін тұқым негізгі құрылымдық бірлік болып саналды) биологиялық систематиканың дамуы үшін үлкен маңызға ие болды. Линней интуитивті түрде тек ХХ ғасырда алынған тірі заттардың генетикалық интеграциясының организмнен тыс деңгейін зерттеу нәтижелерін болжады. Линней сонымен қатар табиғи объектілерді бір түрге жатқызу критерийлерін анықтады - морфологиялық (ұрпақтың ұқсастығы) және физиологиялық (ұрпақты ұрпақтың болуы).
Дереккөздер
Санат:1707 жылы туғандар Санат:1778 жылы қайтыс болғандар Санат:Швеция ботаниктері Санат:Швеция биологтары
Синхай атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Сексеуіл ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 10092 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы ауылдық округтері
Кальюб
Дереккөздер
Санат:Қалалар
Палмэр (Массачусетс)
Палмэр (Palmer) — Массачусетс штатының Хэмпден округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 12 497 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 82.9 км² шамасында. FIPS коды — 25-52105.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Шағалалы (Солтүстік Қазақстан облысы)
Шағалалы — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы ауыл, Шағалалы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Смирнова ауылынан оңтүстікке қарай 35 км-дей жерде, Шағалалытеңіз көлінен сотлтүстік-батысқа қарай 16 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1555 адам (746 ер адам және 809 әйел адам) болса, 2009 жылы 1283 адамды (611 ер адам және 672 әйел адам) құрады.
Тарихы
1932 жылы “Қиялы” кеңшары бөлімшесінің негізінде іргесі қаланды. 1943 жылдан бастап “Шағалалы” кеңшарының орталығы болды. 1956—97 жылдары Еңбек Қызыл Ту орденді Солтүстік Қазақстан мемлекеттік тәжірибе станциясының, кеңшар-техникумының орталығы мекеніне айналды. Шағалалыда 1996 жылы Солтүстік Қазақстан тәжірибелік станциясы ұйымдастырылды.
Көкжиде ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 872 адамды құрады.
Алашан шөлі
Алашан шөлі — ҚХР-дың солтүстігінде, Наньшан т. мен Гобь Алтайының арасындағы ойпатта орналасқан. Орташа биіктігі 800 м және одан жоғары. Жер бедері әркелкі. Тектоникалық және аккумулятивті пішіндер, борлы құмтас-малтатасты жазықтар, сондай-ақ барханды құмдар түріндегі эрозиялық пішіндер, ойпаңдар, сор, тақырлар кездеседі. Ауданы 1 млн. км2-ге жуық. Алашан шөлінің бедері салыстырмалы биікт. 150-200 м-ден аспайтын бұйратты (Баян-Ула, Хара-Ула т. б.) және ертедегі гнейс, гранулит, амфиболит, кварциттерден түзілген ұсақ шоқылы, жазық болып келеді. Көшпелі құм алқаптары оңтүстік-шығысында — Тэнгри және солтүстік-шығысында Уланпухо. Ірі өзендері — Жошуй мен Шуйхэ. Жазда муссондық жаңбырдан немесе нөсерден кейін уақытша көптеген өзендер пайда болады. Ең үлкен көлдері: Согонур мен Шарабурду. Өсімдіктерден сексеуіл, бұта, қараған, жусан, қамыс, ши, өлеңшөп т. б. өседі. Жануарлардан бөкен, қоян, саршұнақ, қосаяқ, тасбақа, кесіртке, жылан мекендейді.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Ролан Мурадхан оглы Гулиев
thumb|Суреті Гулиев Роланд Мурадхан оглы (Әзірб.  Quliyev Rolan Muradxan oğlu.) (Шарджоу қаласында, Түркмен ССР 23 желтоқсан 1987 ж.т.) - ең жас және ең перспективалы Әзірбайжан кикбоксеры ынтагерлер бірі. Әзірбайжан Облыстық кикбоксинг ұлттық құрама командаларының мүшелерiн. Еуропа чемпионатының қола жүлдегері, төрт дүркін жеңімпазы Түркіменстан, сондай-ақ осы спорт жастар арасында екі дүркін чемпионы Әзірбайжан.
= Мәлімет =
= Жетістіктері =