Жоба_менеджменті
Тарихы
1990 жылға дейін құрылыс-инженерия жобаларын, әдетте, сәулетшілер, инженерлер, құрылысшылар өздері басқаратын. Бұған Витрувиус (б.з.д 1 ғасыр), Кристофер Рен (1632-1723), Томас Телфорд (1757-1834) және Исамбрад Кингдом Брунел (1806-1859) мысал бола алады. Ұйымдар кешенді инженерлік жобалар барысында жүйелі түрде жобаларды басқару құралдары мен әдістерін қолдануды шамамен 1950-жылдары бастады. Пән ретінде жоба менеджменті бірнеше салалардан бастау алады, соның қатарында құрылыс инженериясы, машина жасау саласы, ауыр қорғаныс қызметі. Жоба менеджментінің аталары Генри Гантт пен Генри Файол. Генри Гантт, жоспарлау және басқару әдістерінің атасы, Ганттдиаграммасы атты жоба менеджментіне арнап жасаған құралымен әйгілі. Генри Файол жоба және бағдарлама басқару білімінің негізі саналатын бес басқару функциясын құрды. Фойол және Гант екеуіде Фредерик Уинслоу Тэйлордың ғылыми менеджмент теориясының студенттері болған. Оның жұмысы қазіргі кезде қолданылатын жоба менеджменті құралдарының, соның ішінде ЖұмысБөлу Құрылымы (ЖБҚ)  мен ресурстарды орналастыру әдістерінің бастауы болып саналады.1950- жыл қазіргі заман жоба менеджменті саналатын, негізгі инженерлік салаларды біріктіріп жұмыс жасатқан дәуіріне бастау болды. Жоба менеджменті менеджмент пәнінен туындайтын, инженерлік үлгісі бар айрықша пән ретінде таныла бастады. АҚШ-та, 1950-інші жылға дейін, жобалар көбінесе Гант диаграммасын және басқада бейресми әдістер мен құралдарды қолдану арқылы, әртүрліжағдайлар үшін өзінше басқарылды. Сол уақытта екі математикалық жоба-жоспарлау модельдер жетілдірілді. “Сыни жол әдістемесі” ДуПойнт корпорациясы мен Ремингтон рент корпорациясы арасындағы өзара бірлескен кәсіпорын негізінде зауыттың техникалық қызмет көрсету жобаларын басқару үшін жетілдірілді. Сондай-ақ“Бағдарламаны бағалау және қайта шолу техникасы” немесе ПЕРТ Құрама штаттарының флоты, локхид және Буз Аллен Хамилтон  корпорациялары біріге отырып суасты зымыран жасау бағдарламасына қатысты жетілдірілді. ПЕРТ және “Сыни жол әдістемесі”тәсілдері бір-біріне ұқсас келгенімен айырмашылықтары бар.“Сыни жол әдістемесі”детерминистік қызмет уақыты болжамы бар, яғни әр әрекеттің жүзеге асырылу уақыты белгілі болған кездегі жобаларда қолданылады. ПЕРТ керісінше нақты уақыт шектеуі жоқ, яғни әрекеттің  жүзеге асырылу уақыты белгісіз немесе әркелкі  болған жағдайда қолданылады. Осындай түйінді айырмашылық нәтижесінде “Сыни жол әдістемесі” және ПЕРТ әр түрлі контексте пайдалынылады. Бұл математикалық әдістер көптеген кәсіпорындар арасында тез таралды. Жоба-жоспарлау модельдерін жетілдірумен қатар, жоба құнын бағалау, құн менеджменті, инженерлік экономика технологиялары Ханс Ланг және басқалардың жұмысына негізделіп дами бастады. 1956 жылы жоба менеджменті мен жоспарлау, құн есептеу, құн/жоспар бақылау (жоба бақылау) салаларына қатысты бастапқы қолданушылар бастамасымен Американдық Құн Инженерлер Қауымдастығы (қазір ИҚЖҚ, Халықаралық, Инженерлік Құн Жақсарту Қауымдастығы)  құрылды. ИҚЖҚ өзінің жаңашыл жұмысын жалғастырып, 2006 жылы бағдарламалар мен жобаларды басқару үшін бірінші интеграцияланған процессшығарды (Толық Құн Менеджменті Шеңбері). Халықаралық жоба басқару қауымдастығы (ХЖБҚ) бірнеше ұлттық жоба басқару бірлестіктерінің федерациясы ретінде, 1967 жылыЕуропада құрылды. Бүгінгі күнде ХЖБҚ федералдық құрылымын сақтап, Антарктидадан басқа құрлықтарда бірлестіктер мүшелік етеді. ХЖБҚ төрт деңгейлі сертификаттау бағдарламасын ХЖБҚ құзірет негіздеу ХҚН негізінде ұсынады. ХҚН техникалық, конткесттік және тәртіптік құзыреттерді қамтиды. 1969 жылы Жоба Менеджменті институты (ЖМИ) АҚШ-та құрылды. ЖМИ Жоба Менеджменті “A Guide to the Project Management Body of Knowledge” (PMBOK Guide)атты кітап басып шығарды. Бұл кітапта жоба менеджментіне қатысты жалпы тәжірибеде қолданылатын тәсілдемелер мен әдістемелер жинақталған. ЖМИ сонымен қатар бірнеше сертификаттар ұсынады.