cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тұқылар
Тұщы суда тіршілік етеді, араларында өткінші түрлері де кездеседі. Жер шарында кең тараған (тек Оңтүстік Америка мен Мадагаскарда кездеспейді), 19 ғасырдың аяғында Австралияда жерсіндірілген. 270 туысы, 1500-дан астам түрі белгілі. Қазақстанның барлық су айдындарында кездесетін 33 туысы, 90-ға жуық түрі бар. Уылдырығын негізінен су түбіндегі шөпке шашады, араларында тасқа немесе құмға шашатындары да кездеседі. Тұқылар – кәсіптік маңызы бар балықтар (қаракөз, сазан, тыран, оңғақ, шемей, т.б.). Сондай-ақ балық тоғандарында жақсы өсіріледі және жерсіндіруге бейім келеді (тұқы, табан, ақ амур, дөңмаңдай, т.б.). Қазақстанда күтім, шортантәрізді ақмарқа, арал қаязы, түркістан қаязы, шу сүйрік аққанаты, көкбас – өте сирек кездесетін балықтар, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Тұщы су балықтары
ТМД теңіздері мен өзен-көлдерінде 120 түрі белгілі. Уылдырығын өсімдіктерге, топыраққа, суға шашады. Тұқы балықтар, (қаракөз, табан, сазан, оңғақ балық т.б.) кәсіпшілік балықтар түрі болса, тұқы, мөңке, дөңмаңдай көбейту мен жерсіңдіру балықтары.
Дереккөздер
Санат:Тұқылар
Нығыздалған (қысылған) файл
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Набережный (Дем ауылдық кеңесі)
Набережный — Башқұртстанның Бижбуляк ауданындағы          ауыл, Дем ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 420 адамды құрады. Пошта индексі — 452059, ОКАТО коды — 80212816006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Маризополис
Маризополис (Marizópolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Параиба штатындағы Сертан мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Соза экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5415 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 63,609 км² шамасында. Халық тығыздығы — 85,1 адам/км².
Санат:Параиба елді мекендері
Артузен
Артузен (Шинкаты) — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каспий теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Каспий теңізі өзендерінің су алаптары, Сулак өзенінің су алабы шекарасынан Самур өзенінің су алабы шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Разбойна (Тырговище облысы)
Разбойна (Разбойна) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Тырговиште қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 513 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7707. Телефон коды — 0601. ЕКАТТЕ коды — 61676.
NGC 4937
NGC 4937 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 3 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4937 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 269-?40.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Пайдалы қазбаның саласы
Пайдалы қазбаның саласы -Пайдалы қазбаның минералдық, химиялық құрамын, құрылымдық және бітімдік ерекшеліктерін, технологиялық және физикалык қасиеттерін білдіретін ұғым.
Дереккөздер
Санат:Геология
NGC 840
NGC 840 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 2 қыркүйекте астроном Альберт Март ашқан болатын және NGC каталогында 840 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 8293, UGC 1664, MCG 1-6-49, ZWG 413.53, NPM1G +07.0065.
Сидя-Яха
Сидя-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ниливой-Яха өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сан-Мартин-де-ла-Вирхен-де-Монкайо
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 295 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.48 км² шамасында.
Сидя-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Хамза Жармұхамедұлы Абдуллин
Хамза Абдуллин (10 ақпан 1919 - 2001) — ақын, аудармашы. Грузин ақыны Шота Руставелидің «Жолбарыс тонды жиһанкез» поэмасын қазақ тіліне аударуымен танымал.
1932-1936 жж. Омбы қаласындағы ауыл шаруашылығы жұмысшылар факультетінде оқиды. Бітірген соң Қызылжарда (Петропавлда) облыстық Халық ағарту бөлімінде қызмет істейді. 1937-1940 жж. Алматыдағы Коммунистік Журналистер институтында оқып, оны тамамдағаннан кейін, «Социалистік Қазақстан» газетінде, Солтүстік Қазақстан облыстық газетінде, «Жаңа фильм» журналында бөлім меңгерушісі қызметін атқарады. 1941 жылы әскерге алынып, Ұлы Отан соғысына қатысады. Соғыстың алғашқы жылдарында тұтқынға түсіп, концлагерьдің тауқыметін басынан өткереді. Кейін Мұстафа Шоқай ұйымдастырған Түркістан легионының қатарында болады.
Абдуллиннің алғашқы өлеңдері, очерктері, әңгімелері мен фельетондары 1936 жылдан бастап баспасөз бетінде жарық көре бастаған. 1940 жылы Бүкілқазақстандық әдеби конкурсқа қатысып, «Шойын жолда» атты дастаны бірінші бәйгеге ие болды.
Абдуллин шығармашылығының негізгі саласы – көркем аударма. Солардың елеулісі – Грузияның ұлы ақыны Шота Руставелидің «Жолбарыс тонды жиһанкез» дастаны.
Дереккөздер
Санат:Қазақ жазушылары Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Сен-Бенуа-ла-Шипотт
Сен-Бенуа-ла-Шипотт (Saint-Benoît-la-Chipotte) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88412, пошта индексі — 88700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 423 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Шайтан қолы (фильм, 2014)
«Шайтан қолы» (Where the Devil Hides) – режиссер Кристиан Е. Крисиансеннің триллері. Бүкіләлемдік тұңғыш көрсетілімі : 2014 жылдың 10 қазан күні.
Желісі
Алайда бірнеше ғасырлар бойы, қауымның ақсақалдарымен пайғамбарлық айтылуда. Осы әулиелік бойынша, бір уақытта, алтыншы айдың, алтыншы күнінде осы дүниеге алты қыз келеді. Олардың тек біреуі ғана өзінің кәмелет жасына жете алады. Бір тірі қалған қызға 18 жас толғанымен ол «жаңадан оянып» Шайтанның осы ғаламшардағы елшісі болады.
Дереккөздер
Санат:2014 жылғы фильмдер Санат:2014 жылғы қорқынышты фильмдер Санат:АҚШ фильм-триллерлері
Штеффенберг
Штеффенберг (Steffenberg) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Гиссен әкімшілік округіне бағынады. Марбург-Биденкопф ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4213 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 5 34 019. Муниципалитеттің басшысы — Петер Пфингст.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Фраунберг
Фраунберг (Fraunberg) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Эрдинг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3354 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 42,37 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 77 120. Муниципалитеттің басшысы — Йохан Висмайер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ащыайрық
Ащыайрық  – Ертіс алабындағы өзен, Ащысу өзенінің оң саласы.
Географиялық орны
Абай облысы Абай ауданы Арқат тауларының оңтүстігінен ағады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 50 км. Жағасы жоғарғы ағысында жарқабақты, сәл ирелең, аңғары кең. Көктемгі еріген қар және жер асты суларымен толығады. Суы жазда тартылып қалады. Өзен аңғарында суы тұщы құдықтар бар.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Абай облысы) өзендері Санат:Ертіс су алабы
Сан-Каэтану (Кантаньеде)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 938 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,23 км² шамасында. Халық тығыздығы — 54,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Суматра
Суматра (индон. Sumatra, малай. Sumatera, ачех. Ruja, Sumatra) — Үлкен Зонд аралдарының тобына кіретін, аралас шағын аралдар бар (алаңы шамамен 30 мың км2), Малай архипелагының батыс бөлігіндегі арал. Индонезияның бір бөлігі. Суматра - әлемде ауданы бойынша алтыншы ірі арал.
Аралдың атауы санскрит сөзі samudra - «мұхит» немесе «теңіз» дегеннен шыққан.
Географиялық жағдайы
Суматра екі жарты шарда орналасқан және экваторға тең бөлікке бөлінеді. Аралдың аумағы шамамен 473 мың км² құрайды.
Арал солтүстік-батысынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 1,8 мың шақырымға созылып, ені 435 шақырымға жетеді. Суматра - Индонезия архипелагының негізгі аралдарының ішінде батыста орналасқан.
Малакк бұғазы Малакка мен Суматраны бөледі. Суматраны Ява аралынан Зонд бұғазы бөліп жатыр.
Жағалау сызығы нашар кескіленген, жағалаудағы кораллды рифтер кездеседі.
Тоба - Суматраның ең үлкен көлі.
Суматраға жер сілкінісінің жоғары деңгейі (7-8 дейін) тән.
Бедері
Суматра аралының оңтүстік-батыс жағалауындағы бедер таулы - Ачех және Батак қыраттары, Барисан жотасы. Тау аралық аймақпен екі параллельдік тізбектерге бөлінеді, олар палеозой таужыныстарынан - әктас, кварцит, кристалды тақтатас, граниттік интрузияға шығыстардан тұрады. Аралда көптеген жанартаулар бар, олардың 12-і белсенді.
Суматра аралының ең биік нүктесі Барисан таулы аймағының орталық бөлігінде орналасқан белсенді Керинчи немесе Индрапура (3805 м) жанартауы болып табылады. Басқа ірі жанартаулар - Демпо (3159 м), Марапи (2891 м).
Аралдың солтүстік-шығыс бөлігінде өзендердің үйінділерінен тұратын ойпаң жер.
Климаты
Суматрадағы ауа райы экваторлық, ыстық және ылғалды. Орташа айлық температура 25-тен 27 ° C. Желтоқсан-наурыз айларында солтүстік-шығыстың желдері, шілде-қыркүйек аралығында - оңтүстік-батыс желдері басым. Жауын-шашын аралдың шығыс бөлігінде жылына 1000 мм-дан, батыс аудандарында 4000 мм-ге дейін жетеді; таулы аудандарда - 6000 мм-ге дейін жетеді.
Су ресурстары
thumb|right|300px|[[Тоба (көл)|Тоба - Суматраның ең үлкен көлі]]
Суматра өзендерге бай. Ең бастысы: Рокан, Кампар, Индерагири, Хари, Муси. Олардың ең үлкені батыстан шығысқа қарай ағады.
Суматрадағы ең үлкен көл - Тоба көлі, көне жанартаудың кальдерінде орналасқан және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең үлкен және ең терең көл. Көлдің ұзындығы - 100 км, ені - 40 км, ауданы - 1145 км². Көлдің ортасында Самосир аралы орналасқан. Оның ауданы 530 км².
Самосира аралында тағы бір көл - Сидохони бар. Көлдің солтүстік жағында Сиписо-писо 120 метрлік сарқырама орналасқан.
Тоба көлінің жағасы теңіз деңгейінен 906 м биіктікте орналасқан. Көлде су деңгейі біртіндеп төмендеуде.
Флорасы
Суматра аумағының 30% -дан астамын тропикалық орман алып жатыр. Аралдың ылғалды экваторлық ормандарынан 1500 м фикустер, түрлі пальмалар, алып бамбук, ағаш пішінді қырықжапырақтылар, лианаларға дейін. Биіктігі 1500 м-ден астам тауларда мәңгі жасыл емендер мен лаврлар, жалпақ жапырақты түрлері, үйеңкі, талшын, қылқан жапырақты ағаштар басым.
3000 метрден астам жерде аласа бойлы бұталар мен шөптер өседі. Тау аралық жазықтарда саваннаның бөліктері орналасқан, онда аланг-аланг кең таралған. Мангр тоғайлары солтүстік-шығыс жағалауында жиі кездеседі.
Фаунасы
Суматра аралының жануарлар дүниесі әртүрлі. Суматрада: сүтқоректілердің 196 түрі, бауырмен жорғалаушылардың 194 түрі, амфибиялардың 62 түрі, балықтардың 272 түрі және құстардың 456 түрі бар, олардың сүтқоректілердің 9-ы, құстардың 19-ы және балықтың 30-ы эндемикалық түр.
Жануарлар әлемінен суматралық мүйізтұмсық, үнді пілі, енеке, cалпыерін, суматралық жолбарыс, малай аюы, шошқа құйрықты макака, орангутан, гиббон, сиаманг, жүнқанатты, жолақты шошқа, леопард, аралды шұбалаң құйрықты, жарқанаттар, тиіндердің әртүрлі түрлері кездеседі. Бауырмен жорғалаушылардан - ірі жыландар, «ұшатын айдаһар», гавиалды қолтырауын. Құстар мен жәндіктер әлемі де кем емес. Флора мен фаунаның көптеген түрлері аралдың эндемикасы болып табылады.
Тарихи деректер
Шамамен 73 мың жыл бұрын Суматра аралында Тоба жанартауының жарылысы болды. Нәтижесінде жарылыс орнында 100 км диаметрлі шұңқыр пайда болды, ал атмосфераға 800 текше шақырым шаң мен күл тарады. Бұл оқиға, ғалымдардың пікірі бойынша, адамзат үшін күрделі зардаптар туғызды (Жер халқының саны 2 мың адамға азайған, шөлмек мойын эффектісі), себебі бұл 1800 жылдық мұзды дәуірін арандатты.
Лида Аджер (Lida Ajer) үңгірінен антрополог Эжен Дюбуа тапқан қазіргі заманғы адамның екі тістері 63 000-нан 73 000 жыл бұрынғыға жатады.
Малай халқының қалыптасуы болған Суматраның шығыс және оңтүстік өңірлері және олармен араласқан шағын аралдарды, тарихшылар дәстүрлі түрде ертеректегі политогенездің аудандарына жатқызады.
Ежелгі суматралық мемлекеттер Суматраны солтүстікте айнала орналасып, Суматра шығыс жағалауы бойымен Малакка бұғазы арқылы өтетін теңіз жолдарына бейімделген. Сосын Оңтүстік Малайя арқылы солтүстікке қарай бұрылып, Үндіқытай түбегіне және қытай жағалауына, немесе Ява теңізі арқылы Ява аралына - Шығыс Индонезияға, Татымдылық аралдарына барды. Солтүстік Малайя арқылы Сиам шығанағына дейін өзен мен жүк тиейтін жер үсті бағыттары солтүстік-суматралық аудандар үшін маңызы зор.
Суматраның Батанг және Муси өзендері бассейндерінде сыртқы сауда бағыттарымен ағын салатын аймақтарда бастапқыда күріш өсіру және бай орман ресурстарына жағдай жасалған. Осы жерлермен (Джамби-Палембанг ауданы) олар қытай көздері айтқандарды б.з. III ғасырдың ортасы Гэин (Дяин) патшалығында айтылып кетеді - Қытай мен Үндістан порттарымен қарым-қатынасты сақтап, б.з. VI ғасырға дейін өмір сүрген делдалды сауда орталықтарының бірі.
Үндістаннан Қытайға дейінгі теңіз жолында орналасқан Суматра жағалауындағы Риоу-Линг аралдарын басып алған Пицзун (Писанг) патшалығы мен Қытайдың б.з. III ғасырдағы қайнар көзі «Цянь Хань Шуда» атап өтіледі. Солтүстік Суматрамен одан өте ежелгі Барус мемлекетін байланыстырады.
VII ғасырда бүкіл аралды Шривиджая алып жатты, ал XIII-XVI ғғ. Суматра Маджапахит империясының құрамына кірді. 1496-1904 жылдар аралығында аралды Ачех сұлтандығы иеленді. XVII ғасырдан XX ғасырдың ортасына қарай арал Нидерланд колониясы болды. Индонезия 1945 жылы 17 тамызда тәуелсіздікке қол жеткізді және Суматра оның бір бөлігі болып кірді.
Аралда XI-XIV ғасырлар кірпіштен салынған будда храмы «биаро» сақталған.
Тұрғындар
thumb|right|290px|[[Медан]]
Суматра халқының саны 50,6 миллион адам (2010, бағалау), әлемдегі төртінші ең үлкен арал. Негізгі қалалар - Медан (ең үлкен қала), Палембанг, Паданг. Халықтың тығыздығы шамамен 116 адам/км² құрайды. Суматрада көптеген ұлт өкілдері өмір сүреді, 90%-ы исламды ұстанады.
Индонезияның Ұлттық статистикалық қызметіне сәйкес Суматра провинцияларының тұрғындары:
Экономикасы
Суматра экономикасының негізі ауыл шаруашылығы және тау-кен өнеркәсібі.
Ауыл шаруашылығында күріш, көксағыз өсімдік, кокос пальмалары, кофе, шай, темекі, дәмдеуіштер жиі өсіреді.
Суматрада бірнеше ірі мұнай кен орындары аңғарылған. Суматрадағы мұнай өндірісі Индонезиядағы барлық өндірістің 4/5-ын құрайды.
Суматра табиғи ресурстарға бай - мұнай, темір, көмір, алтын, никель, қалайы. Мұнайды қайта өңдеу зауыттары, тоқыма және азық-түлік кәсіпорындары бар.
Теңіз көлігін дамыған. Негізгі кемежайлар: Белаван (Меданға жақын), Палембанг, Паданг.
Санат:Индонезия аралдары Санат:Үнді мұхиты аралдары Санат:Малай архипелагы
Плоюнеур-Мене
Плоюнеур-Мене (Plounéour-Ménez) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Морле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 51,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29202, пошта индексі — 29410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1239 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Кіші Кереч
Кіші Кереч — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кереч өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Плоюнеур-Мене
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Кіші Кереч
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тәуіш
Тәуіш — Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ауыл, Жаркөл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Торғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 55 км жерде, Татыр мен Жаркөл көлдерінің аралығында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1217 адам (621 ер адам және 596 әйел адам) болса, 2009 жылы 1177 адамды (612 ер адам және 565 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1960 жылы ұсақ ұжымшарларды біріктіру негізінде құрылған “Албарбөгет” қой кеңшарының орталығы ретінде қаланған. Оның негізінде Тәуіште бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Тошма
Тошма — Ресейдегі өзен. Иваново облысы, Владимир облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/87/269/236 орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Нерль бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аққұдық (Шыңғырлау ауданы)
Аққұдық (2007 жылға дейін — Константиновка ) — Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданы, Алмаз ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шыңғырлау ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 77 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 402 адам (201 ер адам және 201 әйел адам) болса, 2009 жылы 202 адамды (111 ер адам және 91 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шыңғырлау ауданы елді мекендері
Криппл Крик (Колорадо)
Криппл Крик (Cripple Creek) — Колорадо штатының Тэллер (Teller) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 115 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.9 км² шамасында. FIPS коды — 08-18530.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Оперативтік-тактикалық мақсаттағы ракета әскерлері
Оперативтік-тактикалық мақсаттағы ракета әскерлері (ракетные войска оперативно-такгического назначения) — жауынгерлік колданылуы және басты ату күші бар құрлық әскерінің бір түрі. Ұрыс кезінде ядролық және басқа да ракеталармен қарсыластардың кез келген объектісі мен әскерін алыс қашыктықтан жоя алады, тез арада шұғыл өзгерістер жасауға қабілетті. Ядролық оқ дәрісі бар ракеталар қорғанысты қиратып, қарсыластарды оқ астына алуда манызды әрі ең күшті қару болып саналады. Оны осылай колдану арқылы шабуыл кезінде танк және мотоатқыштар әскеріне көмек беріледі. Ракеталық-тактикалық мақсаттағы ракета әскерлері бөлімдер мен бөлімшелерден құралады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
IC 1688
IC 1688 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 169774.
Сыртқы сілтемелер
IC 1688 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Тұқымдас
thumb|right|200px|Таксономиялық санат
Тұқымдас (famіlіa) – биологиялық жүйеленімдегі таксономиялық категория.
Тұқымдас туыстығы жақын, тегі бір туыстарды біріктіреді. Мысалы, тал тұқымдасына тал, терек; ал тиін тұқымдасына тиін, сарышұнақ, т.б. жатады. Бірқатар тұқымдастың құрамына бірнеше жүздеген туыстар (күрделігүлділердің 1 мыңнан аса, аламандардың 100-ден аса туысы бар) кіреді. Сонымен қатар құрамында бір ғана туыс болатын тұқымдастар да кездеседі. Мысалы, анар тұқымдасының өзі аттас бір ғана туысы бар. Тұқымдастың латын атауы ботаникада, микологияда және бактериологияда – aceae; зоология мен вирусологияда іdea-мен аяқталады. Ірі тұқымдастар тұқымдас тармағына бөлінеді (онда oіdae және іnae жалғаулары жалғанады). Туыстығы жақын тұқымдастар отрядқа (зоологияда), қатарға (ботаникада біріктіріледі.
Тұқымдас (familia) - биологиялық жүйелеудегі таксономиялық категория. Ортак шығу тегі жақын туыстарды біріктіреді. Жақын тұқымдастарды қатарға біріктіреді, кейде өтпелі топтарға, тұқымдас үсті, отряд асты және т.б. біріктіреді.
Дереккөздер
Санат:Таксономиялық санаттар Санат:Тұқымдар
Жарық жанартау
Дереккөздер
Санат:Геология
Талдыапан
Талдыапан — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы ауыл, Талдыапан ауылдық округі орталығы.
Тарихы
Іргесі 1947 жылы «Фурманов» кеңшарының құрылуына байланысты қаланды. 1997 жылға дейін осы кеңшардың орталығы болып келді. Оның негізінде 1997 жылдан Талдыапанда және округке қарасты Бейістерек, Қойшықұдық, Никонор және Сарықұдық ауылдарында серіктестік пен 30 шаруа қожалығы құрылғаң.
Инфрақұрылымы
Орта, 3 бастауыш мектеп, мәдениет үйі, дәрігерлік амбулатория және 3 фельдшер-акушерлік пункт бар. Тұрғыңдары елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы елді мекендері
Кристофер Уокен
Кристофер Уокен (Christopher Walken, ) — америкалық актер, ең белсенді голливуд актерлерінің бірі. Оның айтуынша, ол ұсынылған рөлдердің барлығына келіседі. Кристофер шамамен бір жыл ішінде 5 фильмге түседі. Көбінесе жаман кейіпкердің рөлімен әйгілі болған («Чем заняться мертвецу в Денвере», «Бэтмен возвращается», «Сонная лощина», «Вид на убийство»). «Оскар» жүлдесінің номинанты атанған.
Өмірбаяны
Рональд Уокен Квинесте туып өскен және кішкентайынан телесериалардарда түскен. 1961 жылы университетке түсіп, біраз уақыт өте келе оқып жүрген жерінен шығарылады. Досының ақылы бойынша атын Кристоферге ауыстырады. 1966 жылы «Лев зимой» койылымында сынға түсті. 1970 жылдан бастап фильмдерге түсе бастайды. 1977 жылы Вуди Алленнің «Энни Холл» атты фильмінде түсіп, сыншылардың көзіне түседі. «Охотник на оленей» (1978) фильміне түсіп, «Оскар» сыйлығының номинанты атанған. «Мёртвая зона» (1983), «Вид на убийство» (1985), «Король Нью-Йорка» (1990), «Макбэйн» (1991), «Бэтмен возвращается» (1992), «Қойыртпақ шығарма» (1994), «Герой-одиночка» (1996), «Похороны» (1996) және тағы басқа фильмдерде түседі. Дэннис Хоппермен «Настоящая любовь» фильміне түсіп, үлкен табысқа қол жеткізеді, даңқы арта түседі. Стивен Спилбергтің «Поймай меня, если сможешь» атты фильміне түсіп, тағы да «Оскар» жүлдесінің номинанты атанды. Ақырғы уақытта Кристофер комедия жанрындағы фильмдерде көп түсіп жүр («Незваные гости», 2005; «Человек года», 2006; «Семь психопатов», 2012).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оскар сыйлығының иегерлері Санат:BAFTA марапаты иегерлері
Рябинина Людмила Ильинична
Рябинина Людмила Ильинична – 1952 жылдың 20 сәуірінде Алматы қаласында дүниеге келген.
Автоматшы-жылуэнергияшы мамандығы бойынша Томск политехникалық институтын бітірген.
Жобалау институтында 1993 жылға дейін жұмыс істеді. Содан кейін «Клише» баспаханасында еңбек етіп, «ЭР және Ромайер» машиналарында жұмыс істеуді үйреніп шығады.
1998 жылдан бастап «Экономика» баспасында еңбек етіп келеді. Ол «Экономика» баспасында полиграфиялық жұмыстың қыр-сырына қанығып, үлкен мектептен өтті. Бүгінде көшірмеші-монтаждаушы болып еңбек етіп жүр. Баспадан шыққан кітаптардың жартысынан көбі Людмиланың қолымен макет жасалып өндіріске жіберіліп отыр. Өз ісіне жанашыр, ақылшы ретінде үлкен мән береді.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: Тұлғалар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Лехай (Айова)
Лехай (Lehigh) — Айова штатының Уэбстер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 5.5 км². FIPS коды — 19-44265.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 497 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уэбстер округы (Айова)
Бинау
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1378 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 25 010. Муниципалитеттің басшысы — Петер Келлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Пневмомедиастинография
Пневмомедиастинография — клетчаткасына газды енгізу жолымен көкірек қуысы мүшелерінің қарама-қарсылығына негізделген рентген сәулесі арқылы зерттеу.
Матрос
Матрос (matroos) — әскери-теңіз флотындағы ең кіші әскери атақ, қарулы күштердің басқа түрлеріндегі сарбаз атағына сай келеді. КСРО-да 1946 жылы маусымда қызыл флотшы атағының орнына енгізілді. Ефрейтор дәрежесіне тең аға матрос атағы да бар. Сауда флотында кеме командасының құрамындағы қызметші де Матрос деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери шендер Санат:Әскери-теңіз флоты
Фьючерстік рынок
Фьючерстік рынок (futures market;Terminmarkt т) — болашақта белгілі бір уақытта тауарды немесе шетелдік валютаны жеткізу үшін мәміле жасалатын рынок. Бұл рынокта тауарлардың өзі ұсынылмайды,тек болашақ жеткізуге уәде беру ғана сатылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Ащыболды
Ащыболды  – Батыс Үстірт кемерінде орналасқан құдық. Маңғыстау облысы Қарақия аудында. Тереңд. 21 м, су шығымы 500 л/сағ. Сұрғылт қоңыр топырағында бұйырғын, ақ жусан, т.б. өсімдіктер өседі. Жануарлардан ақ бөкен, қарақұйрық, қоян, т.б. мекендейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құдықтары
Қатты сырлар
right|thumb| alt=A.|160 px|[["Швейцарлық сыр"]]
Қатты сырлар. Бұл ассортимент жағынан кең сыр тобы. Қатты сырларға жоғары ылғалдылық (44%) және салыстырмалы қатты консистенция тән. Қатты сырларға Швейцар, Голланд, Чеддер, Латвиялық, Таулы үгілмелі және унифицирленген сырлар жатады.
Гарет Маколи
Гарет Маколи (Gareth McAuley; 5 желтоқсан 1979, Ларн, Солтүстік Ирландия) — солтүстік ирландиялық футболшшы, қорғаушы.
Карьерасы
Карьерасында Солтүстік Ирландия, Англия, Шотландия клубтарында ойнады.
Ұлттық құрама сапындағы тұңғыш ойынын 2005 жылы 4 маусымда Германияға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Екінші ойынын 16 қарашада Португалияға қарсы жолдастық кездесуде өткізді.
2010 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде Сан-Марино қақпасына тұңғыш голын соқты.
2016 жылы 37 жасында Еуропа чемпионатына қатысты, бұл ұлттық құраманың Еуропа чемпионатына тұңғыш жолдама алуы еді. Топтық кезеңнің екінші турындағы жаңбырлы матчта Украина қақпасына гол соғып есеп ашты. Маколидің бұл голы Солтүстік Ирландияның Еуропа чемпионаттарындағы тұңғыш голы еді. Бұл ойында Солтүстік Ирландия 2:0 есебімен жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:Солтүстік Ирландия футболшылары Санат:Солтүстік Ирландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Линфилд ФК ойыншылары Санат:Крусейдерс ФК ойыншылары Санат:Колрейн ФК ойыншылары Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары Санат:Ипсвич Таун ФК ойыншылары Санат:Вест Бромвич Альбион ФК ойыншылары Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары
Марина-ди-Джойоза-Йоника
Марина-ди-Джойоза-Йоника (Marina di Gioiosa Ionica) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Реджо-Калабрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6521 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 435 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 89046.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Николай.
Шьямнагар
Шьямнагар (শ্যামনগর, ) — Бангладештің оңтүстік-батысында орналасқан қала, Шьямнагар ішкі округі орталығы. Қала алаңы 10,76 км².
Халқы
2001 жылғы санақ бойынша қалада 11 021 адам, оның ішінде еркектер – 52,36%, әйелдер — 47,64%. Қала тығыздығы 1 км²-ге 1024 адам. Сауаттылық деңгейі 37,3% (Бангладештің орта есебімен 43,1 %).
Сілтемелер
Санат:Бангладеш қалалары
Қайрат Мұхамметқұлұлы Исламқұлов
Қайрат Мұхамметқұлұлы Исламқұлов (1 маусым 1940 жылы Алматы - 24 ақпан 2017 жылы Алматы) — ғалым. Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі. Техника ғылымдарының докторы, профессор.
Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген ғылым мен техника қайраткері (1998). Қазақстан Республикасының Білім Беру ісінің Құрметті қызыметкері (2001).
Толығырақ
Украинаның Днепродзержинск қаласындағы металлургтер училищесінде оқып, еңбек жолын Теміртау қласындағы металлургия з-тында бастаған. Мәскеу Болат және қорытпалар институтын (1962), Мәскеу машина жасау институтының аспирантурасын бітірген (1976). 1967 – 95 жылдары Қазақ химия-технологиялық институтында, Халықаралық қазақ-түрік университетінде аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі болып еңбек етті. 1996 жылдан осы университеттің Шымкент бөлімінің проректоры. Ғылыми жаңалықтары Херсон комбайн зауыты, Тула қару-жарақ зауыты, Өзбекстан электркомбинаты, Кентау экскаватор, Шымкент шина, мех. және автомобиль жөндеу зауыттары өндіріс орындарына енгізілген. Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым және техника қайраткері (1998). 100-ден аса ғылыми еңбегі жарияланған. 15 авторлық және өнертапқыштық куәлігі бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары
Азойя-де-Байшу
Азойя-де-Байшу (Azóia de Baixo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сантарен округінің құрамына кіреді. Сантарен муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Рибатежу регионына қарасты Лезирия-ду-Тежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 278 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,45 км² шамасында. Халық тығыздығы — 62,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Рибатежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сантарен округінің елді мекендері
Сарьян Вячеслав Владимирович
Сарьян Вячеслав Владимирович — 1951 жылы 27 ақпанда дүниеге келген.
Львов полиграфиялық институтын инженер-механик мамандығы бойынша бітірген.
1979 жылдан 1982 жылға дейін Қазақстан КП ОК баспасында инженер-механик, 1982 жылы Маңғыстау облыстық типографиясының бас инженері болып еңбек етті.
1985 жылы «Кітап» РӨБ Кітап фабрикасына техникалық бөлім бастығы болып ауысып, 1985 жылға дейін бас механик, цех бастығының орынбасары қызметтерінде істеді.
1990-1996 жылдары «Триоприйт» ЖШС-ның директоры, 1996-2001 жылдары «Баспагер» АҚ вице-президенті болды. 2001 жылы «Полиграфкомплект» ЖШС-ні құрды. Қазіргі кезде осы мекеменің басшысы.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: Тұлғалар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Мононхилер
Мононхилер, біртістілер(Mononchuas) - аденофорей тобына жататын Dory lai-mida отрядының топырақ жұмыр құрттары. Дене ұзындығы 2мм-ге дейін. Ірі ауыз қуысында ірі тісі бар. Жыртқыштар. Басқа топырақ нематодтарының дернәсілдерімен қоректенеді., (М. papillatus тәулігіне 80 дернәсілді құртады). Барлық табиғи аймақтарда 70 түрі таралған. Ауылшаруашылық өсімдіктерінің нематод тоғышарларымен биологиялық күрес жүргізу үшін қажет.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Масарандуба (Параиба)
Масарандуба (Параиба) (Massaranduba) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Агресте-Парайбано мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кампина-Гранди экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11451 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 205,941 км² шамасында. Халық тығыздығы — 55,6 адам/км².
Санат:Параиба елді мекендері
Кэрэт-Кикя
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Тұқым дәрілеу
Тұқым дәрілеу - себілетін (отырғызылатын) материалды ішкі және сыртқы өсімдік ауруларынан, егістікке себілген тұқымды және көктеп шыққан өскінді топырақ зиянкестері мен ауру таратушы микроорганизмдерден қорғау үшін химикалық заттармен зарарсыздандыру. Жүйелі тұқым дәрілеу кезінде бірқатар зиянкестер мен ауру қоздырғыштары жойылады. Тұқым дәрілеу сонымен қатар тұқымның өнгіштігін, көктеп шығуын тездетеді. Тұқым дәрілеу құрғақ, жартылай құрғақ, сулы, ылғалды болып бөлінеді. Құрғақ тұқым дәрілеуде ұнтақ түріндегі Пестицидтермен дәрілейді. Жартылай құрғақ тұқым дәрілеуде тұқым пестицидтің судағы ерітіндісімен өңделеді (1 т тұқымға 20 – 30 л дәрі бүркіп, дәрі бойына сіңгенше бетін жауып қояды). Сулы тұқым дәрілеуде ұнтақтың сулы ерітіндісін бүркіп шашады да, бұқтырғаннан кейін кептіреді. Ылғалды тұқым дәрілеуде тұқымдық дәнді дәрілеуші машиналарда сұйық дәрілермен өңдейді. Ауыл шаруашылық дақылдарының тұқымы себілгенге дейін әр түрлі мерзімде дәріленеді. Ең тиімдісі тұқымды себерден, көшетті отырғызардан 2 – 3 ай бұрын немесе одан да ертерек дәрілеу. Тұқым дәрілеу үшін тұрғын жайлар мен мал қораларынан, ішуге жарамды су көздерінен 200 м қашықтықта болатын ашық немесе төбесі жабылған алаңқай алынады. Тұқым дәрілеумен айналысатын жұмысшыларға арнайы киім беріліп, олар қауіпсіздік техникасын сақтауы керек.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Биология
Эксенбах
Эксенбах (Echsenbach) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Цветль округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1241 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 23,13 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ZT, ресми идентификациялық коды — 3 25 04.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Эксенбах
NGC 4366
NGC 4366 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4366 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40421, MCG 1-32-50, ZWG 42.87, VCC 745.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Штайнау-ан-дер-Штрасе
Штайнау-ан-дер-Штрасе (Steinau an der Straße) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Майн-Кинциг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10723 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 104,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 35 028. Қаланың басшысы — Вальтер Штраух.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 12 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Атлан-озень
Атлан-озень — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шура-озеньөзенінің оң жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 5,700 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Ащыбұлақ (бөген)
‎
Ащыбұлақ бөгені — Жетісу облысы Ескелді ауданы жерінде, Ащыбұлақ өзені бойында 1977 жылы салынған.
Гидрологиялық сипаты
Суының көлемі 4,5 млн. м3, ұзындығы 3 км. Құрамында 3 гидротехникалық құрылыс бар. Аудан шаруашылықтарының егістігі суғарылады.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы гидрографиясы
Топографиялық элементтер
Топографиялық элементтер (Топографические элементы) — біркелкі белгілері бойынша белгілі бір топтарға біріктірілген жергілікті жердегі табиғи және жасанды объектілер. Оған жататындар: бедер, елді мекендер, өндіріс кәсіпорындары (өнеркәсіп және ауылшаруашылық), жол торабы, топырақ-өсімдік жамылғылары, гидрография (өзендер, көлдер, су қоймалары және т.б.) Топографиялық элементтер жергілікті жерде бірыңғай кешен құрайды, онда әрбір элемент бір-бірімен байланысты және бір-біріне әсер етеді. Олардың әр түрлі болып үйлесуі жергілікті жердің ерекшелігі болып шығады.
Техникалық-экономикалық көрсеткіш
Техникалық-экономикалық көрсеткіш(Технико-экономический показатель; technique-economic index) — көсіпорьінның материалдық өндірістік базасы, еңбек қүрал-жабдықтары мен заттарын пайдалану, өндірісті үйымдастыру, өнімдерді өндіру шығыны сипатталатын шама. Көрсеткіштер жүйені ендіруден алынатын тиімділікті (акпаратты өңдеу мерзімін қысқартуды, қол еңбегінің көлемін азайтуды, басқару сапасын арттыруды, нөтижелердің дөлдігі мен дүрыстығын, материаддық қүралдардың үнемділігін) анықтауға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сийвтивя-Яха
Сийвтивя-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нгарка-Монгота-Яха өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Разделци (Тырговище облысы)
Разделци (Разделци) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Антоново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 261 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7989. Телефон коды — 06072. ЕКАТТЕ коды — 61769.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тырговище облысының елді мекендері
Мальвьер
Мальвьер (Malvières) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Бриуд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43128, пошта индексі — 43160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 134 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Леневка (өзен)
Леневка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Северная өзенінің оң жағалауынан 5,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
NGC 857
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 18 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 857 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 8455, ESO 415-6, MCG -5-6-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Fornax (шоқжұлдыз)
Леневка (өзен)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сарлық
Сарлық — Ұлытау облысы Ұлытау ауданындағы ауыл, Амангелді ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ұлытау ауылынан солтүстік-батысқа қарай 29 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 774 адам (400 ер адам және 374 әйел адам) болса, 2009 жылы 524 адамды (280 ер адам және 244 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1957 жылы қой өсіретін Амангелді атындағы кеңшардың құрылуына байланысты қаланған. Ауылда 1996 жылдан кеңшар негізінде құрылған шаруа қожалықтары жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы елді мекендері
Сан-Матео-де-Гальего
Сан-Матео-де-Гальего (San Mateo de Gállego) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сарагоса ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Сегізсай
Сегізсай (2007 жылға дейін — Лебедевка ) — Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданы, Алмаз ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шыңғырлау ауылынан оңтүстікке қарай 104 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Шыңғырлау ауданы елді мекендері
Туга (Нерла тармағы)
Туга — Ресейдегі өзен. Иваново облысы, Владимир облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нерль өзенінің сол жағалауынан 130 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Нерль бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кіші Орсас-Ель
Кіші Орсас-Ель — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Летка өзенінің сол жағалауынан 201 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Моносомия
Моносомия -диплоидты жиынтығында бір хромосомасы жетіспейтін ағза немесе жасуша. Бөліктік моносомияда, хромосоманың кейбір сегменті жоғалады. Белгілі бір гомол. хромосомасы құрамында сыңар болатын жасушаны не ағзаны моносомиктер деп атайды. Моносомия - гомол. хромосомалардың дұрыс ажыраспау нәтижесі. Бұл көбіне жыныс жасушаларында (мейоз кезінде) байқалады№ Бірақ соматикалық жасушаларда (митозда) да кездесуі мүмкін.Мысалы, Шерешевский- Тернер синдромымен ауырған адам жыныстық Х - хромосома жағынан моносомик деп саналады. Моносомия жануарларда зиянды мутациялық өзгеріс болғанмен, оны зерттеу арқылы әрбір хромосоманың тұқым қуудағы маңызын анықтауға болады, келешекте тәжірибе жүзінде белгілі хромосомалардан генотип құрастыру мүмкіндігі туады.
Стефани Майер
Стефани Морган Майер — Ымырт романдар сериясы арқылы танымал болған американдық жазушы. Оның қаламынан туған шығармалар жастардың жүрегін бірден жаулап алды. Қазіргі уақытта жазушының болашақта жүзеге асырмақ жобалары көп.
Өмірбаяны
Ол 1973 жылы 24 желтоқсанда Коннектикут штаты, Хартфордта дүниеге келген. Өзінің балалық шағын Аризона штаты, Финиксте өткізеді. Жасөспірім кезінен таныс Кристианға 1994 жылы тұрмысқа шығады. Ал 1995 жылы ағылшыннан бакалавр дәрежесін алып, Бригама Янга атындағы университетті тәмамдайды. Жастайынан оқуды ұнататын Стефани, түсінде қансорғыш жігіт пен бойжеткен қызды көргеннен кейін "Ымырт" романын жазуды қолға алады. Алғашында, оның агенттіктермен жолы болмайды. Бірақ, бірнеше сәтсіз кездесуден кейін оның бағы ашылып, "Литтл, Браун и Кок" атты баспамен келісімшартқа отырады. Романның тұңғыш сериясы оқырман арасында жоғары сұранысқа ие болғандықтан, Майер оқиғаны жалғастырады және әр жыл сайын жариялап отырады. 2008 жылы мамырда үлкен аудиторияға арнап "Қонақ" атты романын жарыққа шығарады. Бұл романның жалғасын жазу жазушының болашақтағы жоспарына кіреді.
Дереккөздер
↑ http://www.booksreader.org/author/maier-stefani#.VS05a_Dh-eA
Airbus Beluga
Airbus A300-600ST (Super Transporter) немесе Beluga — Airbus консорциумы жасап шығарған кеңфюзеляжды турбореактивті ірі жүктерді тасымалдаушы ұшағы. Ұшақ Airbus ұшақтарының фюзеляж бөлімдерін тасымалдауға арнайы жасалған. Ұшаққа негіз етіп A300-600 ұшағы алынды.
Мақсаты
Кейбір ірі авиақұрылыс компаниялары халықаралық болып келеді, сондатан оларды зауыттарының әр түрлі жерлерде орналасуы қалыпты жағдай болып табылады. Осы жағынан Airbus консорциумы ерекше болып келеді, себебі оның құрамына Ұлыбританияның, Францияның, Германияның және Испанияның ірі аэроғарыш компаниялары кіреді. Эйрбас ұшақтарының бағасы мен сапасына тек зауыттардың географиялық орналасауы ғана емес, консорциум мүшелерінің авиациясыынң тарихы мен ұлттық мүдделері де әсер етеді. Консорциумның әр мүшесі өзіне тиесілі ұшақ бөлігін жасайды, сосын олар соңғы жинақтау орнына тасымалданады. Әр ұшақ моделінің бөліктері әртұрлі болғанымен, басты бөлшектерді жасау келесідей түрде жүргізіледі: ұшақ қанаты мен шассиін Ұлыбританияда, құйрық бөлігі мен есіктерді Испанияда, фюзеляж Германияда және ұшақтың алдыңғы бөлігі мен орталық секциясы Францияда. Ұшақ бөліктерінің соңғы жинақталуы моделіне байланысты Тулуза (Франция), Гамбург (Германия) және Севилья (Испания) қаларының бірінде жүргізіледі. Сол себепті өндірістегдегі осындай жүйе ұшақ бөліктерін тасымалдау үшін жүк көтеруі жоғары ұшақтарды қажет етеді.
Алғышарттары
нобай|оңға|[[Aero Spacelines Super Guppy|Super Guppy F-BPPA]] 1970 жылы Эйрбас өз ұшақтарының өндірісін бастаған кезде ұшақтардың алғашқы бөліктері соңғы жинақтау орнына автокөлікпен тасымалданған болатын. Бірақ өндірістің өсуіне байланысты ұшақ бөліктерін әуе көлігімен тасымалдау қажеттілігі туындады. Сол себепті осы мақсатта 1972 жылдан бастап төрт модификацияланған "Super Guppy" ұшақтары қолданыла бастады. Олар осыған дейін 1960 жылдардағы НАСА-ның ғарыштық бағдарламасында қолданылған болатын. Осы бағдарламада қолданыу үшін 1940 жылдары өндірілген Boeing Stratocruisers ұшақтарына жаңа фюзеляж бен турбиналы қозғалтқыштар орнатылды. Осыған байланысты "әрбір Эйрбас ұшақтары Боинг қанаттарымен тасымалданды" деген қалжың пайда болды. Уақыт өтісімен "Super Guppy" ұшақтары Эйрбастың қажеттіліктерін қанағаттандармады: ұшақтардың жасының өсуі олардың қызмет көрсету бағасын өсірді және Эйрбастың өндірістік қуатының артуы жаңа қуатты тасымалдаушы ұшақтарды қажет етті.