cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Философия және саясаттану факультеті (ҚазҰУ)
Саясаттану кафедрасы
Қазақстан қоғамының демократиялық жолмен дамуындағы қолайлы шарттарды қалыптастырудағы негізгі компоненттердің бірі бұл қоғамдық ғылымдардың, соның ішінде салыстырмалы жаңа саласының бірі саясаттанудың дамуы. Қазақстанда саясаттану бөлімі мен кафедрасы 1992 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде ашылды. Бұл бастама саясаттану бойынша мамандарды даярлаудың және осы жаңа ғы лым мен оқу пәнінің ғылыми-әдіснамалық мәселелерін дайындауда негіз болды. Өзінің 19-жылғы қызметінің барысында кафедраның профессорлық-оқытушы құрамы оқу-әдіснамалық және ғылыми-зерттеу жұмысы бойынша айтарлықтай тәжірибе жинады. Университеттік дипломмен шығарылған гуманитарлық бағыттағы мамандарды тәрбиелеуге үлкен үлесін қосты. Философия және саясаттану факультетінің саясаттану кафедрасы 050502, 6N0502 – саясаттану мамандықтары бойынша бакалавр және магистр мамандарын дайындайды және университеттің гуманитарлық және жаратылыстану факультеттеріндегі жалпы білім беру циклы бойынша қазақ және орыс тілінде «Саясаттану» пәнін жүргізеді. Қазіргі таңда саясаттану бөлімінде 161 студент, бакалавриатта – 132 студент, магистратурада – 21, PhD докторантурасында – 8 студент білім алып отыр. Кафедраны ұйымдастырушы және алғашқы меңгерушісі белгілі қазақстандық ғалым, тарих ғылымдарының докторы, Қазақстанның жоғарғы мектебінің еңбегі сіңген қызметшісі, профессор, Қазақстан республикасының саяси ғылымдар Академиясының президенті Мустафин Тілеміс Тлеуғабылұлы болды. Ол жоғарғы мектептің еңбек сіңірген педагогы ретінде, тамаша лектор және оқу үрдісін ұйымдастырушы, халықаралық және республикалық ғылыми конференциялардың белсенді қатысушы ретінде танымал болды. 1992 – 1998 жылдар аралығында профессор Мустафин Т.Т. бастаған саясаттану кафедрасы Қазақстандағы саяси ғылымдарды дамыту орталықтарының ең үздігі деп мойындалды. Профессор Байдельдинов Лайык Әмірұлы, 1998 - 2000 жылдар аралығында кафедра меңгерушісінің қызметін атқара отырып, Мұстафин қалап кеткен дәстүрді тек жалғастырып, дамытып қана қоймай, сонымен қатар «Саясаттану» оқулығын дайындап шығаруда бас редактор қызметін атқарды (2000ж.). Байдельдинов Л.А. саясаттану мамандығының қазақ бөлімінің ашылуына ат салысты.
2001-2002 жылдар аралығында кафедра меңгерушісі қызметін саяси ғылымдарының докторы, профессор Бурханов Камал Низамұлы атқарды. Профессор Бурханов К.Н. республикадағы танымал саясаттанушы, халықаралық терроризм мәселелері, саяси экстремизм, Орталық Азия қауіпсіздігі бойынша маман болып табылады. Қазіргі таңда Бурханов К.Н. Мәжіліс депутаты болып табылады. 2002 жылдан қазіргі уақытқа дейін кафедра жұмысын саяси ғылымдарының докторы, профессор Иватова Ләйля Мырзалықызы басқарады. Қазіргі кезде кафедрада Қазақстан Республикасына танымал ғалымдар, көп жылдық педагогикалық тәжірибесі бар, жоғары білікті оқытушылар қызмет атқарады: 8 ғылым докторы, 7 ғылым кандидаты, 5 аға оқытушы және 5 оқытушы.
Оқу-әдістемелік қызмет
Ғылыми зерттеу қызметі
Ғылыми бағыттар
Негізгі зерттеу тақырыбы:
Жаһандану шарттарындағы Қазақстан Республикасының халықаралық имиджінің қалыптасу факторы ретіндегі мемлекеттің қауіпсіздігі мен тұрақтылығы. Кафедраның ғылыми-зерттеу жұмысы келесі бағыттар бойынша жүзеге асырылуда:
- ҚР БҒМ гранты негізіндегі «Мемлекеттің қауіпсіздігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету жаһандану шарттарындағы Қазақстан Республикасының халықаралық имиджінің қалыптасу факторы ретінде» атты іргелі ғылыми жобаға қатысу (2008-2011 жж.), қаржыландыру: 3 млн теңге; нәтижесінде ғылыми айналымға отандық ғылымның дамуына үлесін қосатын жаңа концепциялар мен материалдар енгізіледі (Иватова Л.М.). – Мемлекеттің қауіпсіздігін және Қазақстан Республикасының халықаралық имиджінің қалыптасуын қамтамасыз ету мәселелерінің теориялық-әдіснамалық аспектілері; Нұрмағамбетов А.А. – ұлттық қауіпсіздік пен тұрақтылықты зерттеудің теориялық-концептуалдық негіздері; Балапанова Ә.С. – мемлекет қауіпсіздігін қамтамасыз етудің геосаяси аспектілері; Насимова Г.Ө. – мемлекет тұрақтылығын қамтамасыз етудің методологиясы, Саитова Н.А. – толеранттылық мәдениетін зерттеу методологиясы мемлекеттің тұрақты дамуының факторы ретінде; Сейсебаева Р.Б. – мемлекеттің халықаралық имеджін қалыптастырудың технологиялары. - ҚР БҒМ «Ғаламдық даму шарттарының аясындағы реформалар кезеңіндегі ҚР мемлекеттік саясаты: стартегиялық приоритеттері және инновациялар» 2011- 2013 жж. Кафедраның штаттық оқытушыларының ғылыми мамандануы: 2006-2010 жылдары кафедра оқытушылары 6 докторлық диссертация– (Насимова Г.Ө., Көшкімбаев С.К., Абулкасова А.С., Балапанова Ә.С., Әмірбеков Ш.А., Кайдарова Ә.С.); 8 кандидаттық диссертация – (Кайдарова Ә.С., Мухитденова Ә.Т., Бришева Г.Н., Насимов М.Ө, Жүсіпова Ә.С, Ақболат Д.Е., Кеңесов А.А., Омарғазы Е.Е.) қорғады.
Халықаралық жобалар мен зерттеулер
Саясаттану кафедрасы халықаралық әріптестікті дамытуда келесі іс-шараларды атқарды: халықаралық жобаларға қатысты:
Варшава Университеттінің саяси ғылымдар институтының шығыстану кафедрасының «Орталық Азия мемлекеттерінің жүйелі трансформациясы» атты халықаралық бағдарламасына қатысты. «Орталық Азия мемлекеттеріндегі қауіпсіздік, интеграция және трансформация мәселелері» атты тақырыпта Тадеуш Бодион, Анджей Вежбицкий, Петра Залэнский сынды ғалымдардың ғылыми редакциясымен жинақ шығарылды. а Л.М., Ә.С. Балапанова, Н.Т. Уранхаев, С.К. Көшкімбаев мақалалары); Мырза Ұлықбек атындағы мемлекеттік Өзбекстан университетімен бірлесіп «Орта Азия мемлекеттеріндегі демократиялық үрдістер: философия, экономика, саясат». Ташкент 2010. (кафедраның ПОҰ атынан 16 мақала басылған) жинағы шықты.
Саясаттану кафедрасының меңгерушісі, профессор Л.М. Иватова арнайы шақыру бойынша V Ресейлік саясаттанушылар конгрессіне қатысып қайтты (2009 ж.); Кафедра профессорлары Иватова Л.М., Насимова Г.Ө., Балапанова Ә.С. II Қазақстандық саясаттанушылар конгрессіне қатысты (2009 ж.); Саясаттану кафедрасы өзінің тәлімгерлеріне арнайы арналған дәрістер оқыту үшін шетелдерден халықаралық қатынастар саласындағы танымал ғалым, Жоғарғы экономика мектебінің саясаттану кафедрасының меңгерушісі, саяси ғылымдарының докторы, профессор С.В. Кортунов, (ақпан 2010 ж.) және халықаралық саяси конфликтер саласындағы маман, РФ президентінің жанындағы Ресейлік мемлекеттік қызмет академиясы, ұлттық қауіпсіздік кафедрасының меңгерушісі, саяси ғылымдарының докторы, профессор С.В.Смульскийді (желтоқсан 2010 ж.) шақырды. Сонымен қатар, қоғамдық-саяси «Литер» газетінде «Жақтардың тепе теңдігі» атты мақаласы жарияланды. (27 қараша 2010 ж); РФ президентінің жанындағы Ресейлік мемлекеттік қызмет академиясының профессоры О.Д. Абрамова мен Санта-Барбара қаласының Калифорниялық Университетінің саясаттану профессоры Синтия Каплан арнайы дәрістер оқуға шықыралды.(сәуір 2011);
2010 жылдың тамыз айында кафедра оқытушылары Қазақстандық гуманитарлық-саяси коньюктура Орталығының және Абай атындағы ҚазҰПУ ұйымдастырған саясаттанушылар мектебінің жаздық мектебіне қатысып, оның нәтижелі аяқталуы жөнінде «Саясаттану курсын оқыту және саяси зерттеулердің әдістері» атты курстың сертификаттарын иеленді (7 адам);
Әлеуметтік-тәрбие қызметі
Әлеуметтік-тәрбие жұмысы
Кафедраның әлеуметтік-тәрбие жұмысы жас саясаттанушы мамандарды рухани бай, салауатты өмір салтын қалыптастырған Қазақстанның азаматы болып қалыптасуына өз үлесін қосады. Өз еркімен шешім қабылдай алатын жоғары деңгейдегі кәсіби маман ретінде тәрбиелейді. Кафедраның әлеуметтік-тәрбие жұмысы – кафедра жұмысының маңызды саласы. Кафедра бұл жұмысқа ерекше көңіл бөледі.
Арнольд (Миссури)
Арнольд (Arnold) — Миссури штатының Джефферсон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 30.0 км². FIPS коды — 29-01972.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 20808 адамды құрады.
Ғұлама Қоғамы
Ғұлама Қоғамы– 1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейін Түркістан өлкесінде жергілікті халықтың мүддесін қорғау мақсатында құрылған қоғамдық-саяси ұйым. С.Лапин төрағалық еткен. Қоғам Уақытша үкіметтің Түркістан комитеті жанынан «Махкама-и шариат» (Шариғат мекемесі) деген атпен өкілдер мәжілісін (сенат) құруды, Бүкілресейлік құрылтай жиналысы мен болашақта құрылуға тиіс Бүкілресейлік парламент тарапынан Түркістанға қатысты шығарылатын заңдарды осы шариғат мекемесінде бекітуді талап етті. Ташкенттегі халық бұқарасы арасында зор беделге ие болғанына қарамастан, «Ғұлама қоғамы» бұл талапты Түркістан Ресейге тәуелділіктен біржола құтылғанда ғана жүзеге асыруға болатындығын ескермеді. Осыған байланысты сол тарихи кезеңде қалыптасқан саяси жағдайда байыптылық танытуды жақтаған «Шуро-и-ислам» ұйымымен араздасты. «Түркістан өлкесі мұсылмандарының орталық кеңесінің» «Шуро-и-ислам» ұйымымен ымыраға келуге шақырған ұсынысына құлақ аспады. «Ғұлама қоғамы» Түркістан өлкесіне ұлттық-территориялық автономия берілуін жақтады. 1917 ж. 6 желтоқсанда Түркістан автономиясына қолдау көрсету мақсатында Ташкент қаласында өткен митингіге «Ғұлама қоғамы» өкілдері де қатысты. Түркістан автономиясы құлағаннан кейін «Ғұлама қоғамы» кеңестік билікпен келісіп жұмыс істеуге ризалық танытты. .
Саңырау (керең)
Саңырау (керең). Құлағы естімейтін, керең адамды көбіне осылай атаймыз. «Саңырау адамдар бар жағдайды кісінің қас-қабағынан, қимылынан таниды» (Т. Ахтанов,Көк Құтан). Іздестіре келгенде «саңырау» сөзінің түбірі «саң» екендігі анықталады. Түркі, моңғол тілдеріне туыс саналып жүрген тунгус-маньчжур тобындағы тілдердің көбінде «сеен», «сан» тұлғалы сөздер қазақ тіліндегі «құлақ» мағынасын бере алады. Сол тілдерде осы түбірлерге жұрнақ қосылып, «сеңан», «соңанил» қалпына дейін өзгерген де, біздегі осы әңгіме болып отырған «саңыраумен» мағыналас болады. Осы дерекке қарап, біздегі «саңырау» сөзінің де түпкі түбірі «саң»-ның құлақпен байланысты болуы ықтимал. Бұл ойымызды -ырау жұрнағы арқылы пайда болған қоңырау, шыңырау сияқты сөздер құптайды. Сонда «саңырау» дегеніміз «құлақсыз» мағынасының орнына жүріп тұрған болады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Токипона
Токипона (toki pona) — Канада азаматы Соня Ланг (Соня Элен Киса) өзі ойдан шығарып құрастырған тіл. Жасанды тілдердің арасында ең оңайы ретінде деп сенеді сол тілдің әуесқойлары. Токипона туралы алғашқы хабар Интернет желіснде 2001 жылы пайда болды. Toki Pona «жақсы тіл» деп аударылады (қараңыз: talk — сөйлесу, bona — жақсы). Киса бұл тілді құрастырған кезде даосизм мен дзён-буддизм діндеріне қызығып жүрген болатын, сондықтан тілді барынша қарапайым етіп шығарған.
Дереккөздер
Санат:Жасанды тілдер
Ашытқан капустадан дайындалған щи
Ашытқан капустадан дайындалған щи
Түсіндірме
Ашытқан капустадан дайындалатын щи адам организміне өте сіңімді әрі пайдалы. өйткені онда С витамині көп болады. Капуста ыдысқа салынады. Ірілері тез арада ұсақтап туралады. Әйтпесе, яғни тездетпесе тұздығынан ажыраған капустада С витаминінің құрамы бұзылады. Ашытқан капуста тым қышқыл болса, онда оны бір рет жуу керек. Ол үшін 1 кг капуста 1 литр салқын суға 1 – 3 сағат салынып қойылады. Содан соң суы төгіліп тасталады. Ал капуста онша қышқыл болмаса тұздығынан айырып – ақ пайдалана беруге болады. Бірақ ол тұздығынан тек тағам пісер алдында ғана айырылады. Сонымен, капуста кеңірек ыдысқа салынып, үстіне сорпа немесе ыстық су құйылады. Ыстық су құйылып, май және осы мақсатқа арналған томат пюресінің жартысы салынады да тез – тез араластырылып, отқа қойылып бұқтырылады. Капуста біркелкі қызған кезде от бәсеңдетіледі. Содан соң     2 – 2,5 сағат бұқтырылады. Бұқтыру кезінде капустадан ащы иіс шықса, ыдыстың қақпағы ашылып тасталады.
Дайындау әдісі
Пияз, сәбіз, петрушка тазаланып, ұсақтап туралады. Томат пюре қосылып, 4 – 5 минут қуырылады да, бұқтырылып жатқан капустаға салынып, жақсылап араластырылады. Ыдыстың қақпағы жабылып, одан әрі бұқтырылады. Сонда капуста өте жұмсақ болып шығуға тиіс. Дайындалған көкөніс қайнап жатқан сорпаға салынып, 10 – 20 минут тағы да қайнатылады. Содан соң щиге ақ тұздық құйылып, лавр жапырағы салынады. Бұрышталып, 5 – 10 минут тағы бір рет қайнатылады. Щи піскеннен кейін 15 – 20 минут оттан түсіріліп қойылады. Сонда щидің дәмі де, иісі де одан сайын жақсара түседі. Егер щиге ет салынатын болса, онда ол щидің сорпасына салынып, бір қайнатып алынады. Щи сорпасының дәмі сіңген еттің дәмі ерекше себіледі. Құрамы: 500 гр ет, 500 гр капуста, 2 – 3 сәбіз, петрушканың 2 – 3 жапырағы, 1 – 2 пияз, 1 ас қасық томат пюресі, 1 ас қасық бидай ұны, 2 қасық май, 4 ас қасық қаймақ, тұз бен бұрыш томатына қарай.
Фонарь
thumb Фонарь - жарық көзі қорғанган жарық беретін аспап. thumb
Апаттық фонарь
Апаттық фонарь- жарық көзі бөлек, қызыл жыплықтауыш шамы бар алып жүретін фонарь.
Габаритті фонарь
Габаритті фонарь - автомобильдің артқы, алдыңғы немесе бүйір жактарында, немесе тіркемеде орнатылған, олардың габариттерін көрсететін фонарь.
Артқы жүріс фонары
Артқы жүріс фонары -артқы жүріс қозғалысы кезінде көліктің артындағы жолына жарық беру үшін және басқа көліктерді ескерту үшін қосылатын ақ түсті фонарь.
Дереккөздер
Санат:Жарық көздері Санат:Тұрмыс
Өкпеліұлулар
Өкпеліұлулар — құрсақаяқты ұлулар класс тармағына жатады. Жайпақ денелі үлулардың бақалшықтары 0,6—210 мм. Кейбір түрлерінің бақалшақтың ауыз тесігі шетінде тістері болады. Ұлу аяқтары бақалшық кат—қатының шетіндегі жүмсақ ұлпаларға батып, одан қолма—қол қатып қалатын, сұйық кілегейлі затты қысып шығарады. Қатып калған жұқа үлпек, эпифрагма, ұлуды кеуіп қалу қаупынан сақтандырады. Желбезектері жойылып, бақалшық қуысының ішкі жағы өкпе қызметін атқарады. 2 отрядтың жоғарғы сатылары бар: орнықтыкөзділер және сабақтыкөзділері;100 тұқыдастарға жататын 30 мыңдай түрі белгілі. Олар әлемнің барлық түпкірлерінде кездеседі. ТМД кеңістігінің барлық аймақтарында таралған. Гермафродиттер. Көптеген түрлеріне сперматофор түзу тән қасиет. Кейбір түрлері тірі жұмыртқа салғыштар. Суда және құрлықта өмір сүреді. Құрлық түрлері әк қабыршағымен қапталған жұмыртқаларын жасырынды жерге салады, ал суда тіршілік ететін ұлулар, сілікпе қабыршақтағы жұмыртқаларын, уылдырығын су өсімдіктерінін жапырақтарына, тастарға жапсырып салады. Шағылысу алдында ұлулар бір—бірінің көңлін табу дәстүрлі салт жораларын жасайды. Өсімдікпен қоректенеді, бірақ жыртқыш түрлері де кездеседі. Көптеген тұщы су қойнауларынын ұлулары балықтардың негізгі азықтық қорлары. Құрлық түрлері, өсімдіктерді минералды заттарға айналдырады және олардың көптеген түрлері гельминтоз ауру қоздырушыларын тасымалдайды.Өкпеліұлуларға сонымен қатар, жүзім ұлуы және жалаңаш шырыш ұлулары жатады. Бұлар құрлықта өмір сүреді. Олар өкпе арқылы тыныс алады. Жүзім ұлуының өкпесі - қабырғасында қан тамырлар торы дамыған түрі өзгерген мантии қуысы. Өкпеге ауа тыныс алу тесігі арқылы келеді. Оттегі мантиидің жұқа қабырғасы арқылы қан тамырларына өтеді.
Дереккөздер
Санат:Ұлулар
Әлеуметтік стратификация
Әлеуметтік стратификация - қоғамның әлеуметтік жіктелуі. Біз қоғамның әлеуметтік құрылымын сөз еткенде қоғам өзінің құрылымы жағынан бірдей емес екендігін айтып өткен едік. Қоғам адамдарының арасында теңсіздік бар. Соған байланысты олардың әлеуметтік жүйедегі алатын орындары да бірдей емес. Жекелеген индивидтер мен адам топтарының арасында әлеуметтік жіктелу бар. Оларды жіктегенде бірқатар өлшемдер басшылыққа алынады, мәселен, табыстарының көлемі, білімдерінің деңгейі, мамандықтағы мәртебесі, билікке қатынастары. Қоғам мүшелерінің арасында әлеуметтік теңсіздіктің табиғатын, себептерін, оның заңды құбылыс ретіндегі мәнін түсінуде әлеуметтік стратификация теориясының маңызы зор. «Страта» деген геология термині жердің құрылымындағы қабаттарды анықтауға байланысты қолданылады. Ал, қоғамға байланысты біздің ана тілімізде қабаттан гөрі «жік» деген ұғымды пайдаланғанымыз жөн. Біз тарихтан қоғамның әр даму сатысына тән түрлі стратталардың болғанын білеміз. Қоғам адамдарын стратталарға жіктеудің тарихи үш типі белгілі. Олар: Осы аталған жіктеудің үш типіне байланысты стратификациялық жүйе 2-ге бөлінеді: Қоғамдағы қалыптасқан діни наным мен дәстүр бойынша, жоғары каста мен төменгі каста адамдарының араласуларына, қарым-қатынастар жасауларына қатаң тыйым салынған. Драхмалық діни наным бойынша, әр адам құдайдың берген тағдырына көніп, өмір бойы сонымен келісімде болуы керек. Қазіргі кезде де Үндістанның кейбір аймақтары мен селолық жерлердегі адамдардың мінез-құлықтары және өмір салттарында касталық жүйенің қалдықтары сақталған. Сословиелік жүйелер – феодалдық қоғамда орын алған стратификациялық жіктеу типі. Бұл қоғамдағы адамдар жоғары және төменгі сословиелерге бөлінген. Сословиелік статустар атадан балаға мұра ретінде беріліп отырған. Жоғары сословиеге дворяндар, дін иелері, ал, төменгі сословиеге – қолөнершілер, шаруалар, көпестер жатқан. Бұл аталған жүйеде бір сословиеден екіншісіне өту шектелгенімен, олардың арасында кейбір жағдайда некенің орын алуы және төменгі сословие адамдарының сіңірген еңбектеріне байланысты билік тарапынан оларға жоғары сословиелік статусты сый ретінде беру сияқты жағдайлар орын алған. «Тап» деген ұғым ғылыми айналымға жаңа заманда енді. Әсіресе, XVIII-XIX ғасырларда Батыс Еуропа ойшылдарының еңбектерінде бұл ұғымның мәні негізделіп, қоғамда таптардың бар екендігін мойындау болды. Бастапқы кезде таптар деген ұғымның саяси мазмұны баса айтылды. Тек кейін К. Маркс және М. Вебер еңбектерінде қоғамдағы таптық жіктелудің экономикалық себептері мен астарларына терең назар аударыла басталды.
К. Маркс ілімі
К. Маркс өз заманында таптар туралы ілімді одан әрі дамытып, өзінің тап күресі туралы теориясын негіздеді. Соның нәтижесінде ол әлеуметтік стратияикация теориясына өз үлесін қосты. Ол таптардың пайда болуының экономикалық себептерін ашып көрсетті.бұл себептерге К. Маркс қоғамдық еңбек бөлінісі мен жеке меншіктің шығуын жатқызады. Сонымен қатар К. Маркс қоғамда негізгі және негізгі емес таптардың болатынын атап көрсеткен. Негізгі таптар қоғамдағы өмір сүріп тұрған негізгі меншік қатынастарының түрінен туындайды. Сонда: құл иеленушілік қоғамдық-экономикалық формацияның негізі таптары - құл иеленушілер мен құлдар; феодалдық қоғамда – феодалдар мен шаруалар; капиталистік қоғамда – буржуазия мен жұмысшы табы негізгі таптар болып есептеледі. Негізгі емес таптар өткен дуәірден қалған немесе жаңадан қалыптасып келе жатқан қоғамдық-экономикалық формацияның таптары. Мәселен, капиталистік қоғамда феодал мен шаруа таптарының сақталуы мүмкін. К. Маркс қоғамда негізгі және негізгі емес таптардан басқа әлеуметтік жіктердің болатынын ескертеді. Әлеуметтік жіктер – таптың белгілерін бойына толық сіңіре қоймаған аралық таптар. Мысалы, жұмысшы ақсүйектерін алсақ, олардың жұмысшылардан артықшылықтары бар, ал, буржуазиядан айырмашылығы – меншік иесі емес. Олай болса бұл тапты өз алдына бір тапқа жатқызу қиынға түседі. К. Маркс интеллигенцияны әлеуметтік топқа жатқызады. өйткені бұл топтың да белгілі бір тапқа ұқсас белгілері өз және олар шығу тегі жағынан да әр түрлі таптардың өкілі болуы мүмкін. Сол себепті К. Маркстің ізін қуушылар интеллигенцияның өзін буржуазиялық, ұқсас буржуазиялық және пролетарлық деп жіктеуді ұсынған. К. Маркс қоғамды таптарға жіктеумен ғана шектелген жоқ. Ол капиталистік өндіріс тәсіліне жан-жақты талдау жасап, бұл қоғамдағы қанаудың мәнін түсіндірді және өзінің тап күресі туралы теориясын негіздеді. К. Маркстің таптар жөніндегі ілімін одан әрі дамытқан В.И. Ленин болды. Ол өзінің 1919-шы жылы жазған «Ұлы бастама» деген еңбегінде таптарға мынадай анықтама берген: «Таптар дегеніміз – қоғамдық өндіріс жүйесінде алатын орны мен өндіріс құрал-жабдықтарына қатынасына қарай және қоғамдық байлықтан алатын үлесінің көлемі мен сол үлесті алудың әдісіне байланысты жіктелетін адамдардың үлкен тобы; сонымен қатар таптар деп, бір топтың қоғамдық өндірістегі алатын орнындағы айырмашылыққа байланысты екінші бір топ адамдардың еңбегін қанауын айтамыз». Сонымен, маркстік ілім тапты құрайтын басты белгілерге: адамдар тобының өндіріс жүйесінде алатын орнын; олардың өндіріс құрал-жабдықтарына қатынастарын; еңбекті ұйымдастырудағы адамдар арасындағы қарым-қатынасты; қоғамдық байлықтан алатын үлестің көлемі мен оны алудың әдісін; қоғамдық өндірісте бір топтың басқа адамдардың еңбегін қанауын жатқызады. Бұл белгілердің таза экономикалық сипаты болғандықтан, таптар тек экономикалық категория ретінде көрінеді.
Макс Вебердің ілімі
Әлеуметтік стратификация проблемасына қазіргі заманғы көзқарастың негізін Макс Вебер қалаған болатын, ол әлеуметтік құрылымды таптармен және оларды тудырушы меншік қатынастарымен қатар әлеуметтік мәртебе мен билік те маңызды орын алатын көп өлшемді жүйе ретінде қараған. М.Вебер экономиканы ұйымдастыруды стратификацияның негізі деп санамай, экономикалық сипаттамалардың бастапқылығы тезисінен бас тартты және "стратификацияның үш автономды өлшемдері” туралы өз ұғымын тұжырымдады.
Сонымен, әлеуметтік стратификация кез келген қоғамға тән құбылыс. Барлық қоғам мүшелерінің арасындағы жаппай теңдік орнататын эгалитарлық (француз тілінде – теңдік) қоғам орнату мүмкін емес екендігін әлемдік даму тәжірибесі дәлелдеп отыр.
Санат:Әлеуметтану Санат:Әлеуметтік теңсіздік
2-Меркаптоэтанол
2-Меркаптоэтанол [НS(СН2)2ОН] - химиялық зат, Белок молекуларындағы дисульфид байланыстарын бұзады. Иммунохимиялық зерттеулерде иммуноглобулиннің Н- және L-тізбектерін ыдырату үшін қолданылады, сонымен қатар ИГМ антиденелерінін белсенділігін іріктеп түсіру үшін пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Сәлем беру
Сәлем беру. "Төле би тоқсан жасқа келгенде Қаз дауысты Қазыбек би сәлем бере барыпты". Алыс жолдан келген жолаушы, немесе сол елдің адамы ауыл ақсақалдарына, немесе белгілі адамдарға әдейі іздеп келіп сәлем беру, қалыптасқан ұлттық дәстүріміз. Кейде "алыстан алты жасар бала келсе, алпыстағы шал сәлем береді" дегендей жөн білетін үлкендердің өзі барып сәлемдесетін де жол бар. Егер сәлем ер адамға қатысты болса "сәлем берді" деп айтылады. Сәлемнің басқа түрі де бар. Мысалы, сыйлы ата, ене, қайынағаларына кездескенде, көргенде келіні оларға иіліп сәлем қылады. Үлкен кісілерден табақ қайтқанда да келін сәлем ету керек. Ондайда біреу "келіндеріңіз сәлем істеп жатыр" деп хабарлайды. Үлкендер оған риза болып, батасын береді. Келіннің сәлем етуі әдептілік пен сыйлаудың белгісі ретінде қабылданады. Сәлем әйел адамға қатысты болса оны "сәлем етті" дейді. Сәлем қылудың тағы бір өзгеше түрі де бар. Егер бір адамның мойны құяң болып, басын бұра алмай қалса, онда ол кербез адамның сыртынан сәлем қылуы керек. Халық ұғымы бойынша құяң сонда жазылып кетеді деген сенім болған. Мұндай сәлем қылудың аяғы көңілді күлкіге жалғасып жатады.
Тағы қараңыз
Санат:Қатынас
Әуейілік
thumb|ӘУЕЙІЛІКӘУЕЙІЛІК, психологияда — адам мінезіндегі желікпелікке, мақсатсыз іс-әрекеттерге, елтең-селтең жүріске салыну арқылы көрініс беретін сипат. Әуейіліктен жирендіру — Қазақ халқының дәстүрлі тәлім-тәрбиесіндегі басты бағыттардың бірі. Баланы бүлдіршін кезінен бастап еңбекке баулу, қызықтыру арқылы пайдалы іспен шұғылдандыру, іш пыстырарлық бос уақыт қалдырмау ата-ананың негізгі мақсаты саналған. Әуейілік бойын билеген адам өз басына иелік ете алмайды, істеген ісі мен мінез-құлқындағы оғаш қылықтарын, жағымсыз іс-әрекеттерін сын көзімен саралауға дәрмені жетпейді. Әуейілікті оқу мен тәлім-тәрбие істерінің ықпалымен түзетуге болады.
Дереккөздер
Санат:Психология
Кутулук
Кутулук — Ресейдегі өзен. Самара облысы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1398/44/68 орналасқан. Өзен ұзындығы 144 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кутулук бастауынан Кутулук су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған Ресей территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Татым баданасы
Татым баданасы (вкусовая луковица) (bublbus gus- tatorius, лат. bulbus — бадана, gustatorius — дәм, татым) — тілдің дәм сезімі емізікшелерінде болатын пішіні сопақ келген қүрылым. Татым баданасы тесікшелер арқылы ауыз қуысымен қатысады. Татым баданасын ұзынша келген ашық және күңгірт түсті эпителиоциттер құрайды. Бұлар екінші сезімтал жасушаларға жатады. Татым баданасы негізінен тілдің кілегейлі қабығында орналасады. Аздаған татым баданасы қатты таңдайда, бадам ша бездерде, жұтқыншақта, бөбешікте кездесуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
IC 363
IC 363 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14847, ZWG 392.19.
Сыртқы сілтемелер
IC 363 Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Б. з. д. 762 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 762 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 762 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Токаръёль
Токаръёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щугор өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ұңғырау
Ұңғырау, ыңғыру — ұста аспабы. Ұңғырау жасалуы мен пішіні бойынша пышақ сынды болып келеді, бірақ оған қарағанда аздап қайқы. Кейде оны “қайқы пышақ“ деп те атайды. Мұндай пышақпен қазақ шеберлері ағаштан жасалатын құралдар мен ыдыстардың (қасық, келі, шөміш, т.б.) ішін ұңғып жонған. Ұңғыраудың қайқылығы тұрмыстық заттардың іші мейлінше әсем, көркем болып жасалынуына септігін тигізген.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Техника Санат: Аспаптар
Цедел
Цедел (Centrale de Livraison de Valeurs Mobillbiftres деген сөздердің басқы әріптері) — бағалы қағаздармен жасалатын операциялар бойынша банк аралық есептесудін халықаралық автоматтандырылған жүйесі — еурооблигациялар бойынша клиринг жүйесі; Банкілер арасында қор операциялары бойынша халықаралық ақпарат алысу орталығы (Люксембургте 1970 ж. Morgan Guarante Trust Co компаниясы құрған). Халықаралық банкілер кооперативі басқарды. Cedel International және Deutshe Roerse Clearing компанияларының қосылуы нәтижесінде 2000 ж. Clearing International жүйесі дүниеге келді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Акцессиялық шарт
Акцессиялық шарт бұрын өзге мемлекеттер арасында жасалған шартқа мемлекет осы шарт арқылы қосылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
NGC 4060
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Тұздыққа піскен майшабақ
Түсіндірме
Басы кесіліп, ішек – қарны алынып тасталған майшабақ жақсылап жуылады да, 1 – 2 сағат сүтке салынып қойылады. Осы мерзім өткеннен кейін сүттен алынып, сорғытылады. Осы тұздыққа сорғып, дегдіген майшабақ салынып, үстіне ыстық су құйылады. Тұздыққа майшабақ толық батып жатуға тиіс. Сөйтіп 7 минуттай қайнатылады. Содан кейін майшабақ шығарып алынады. Ал сорпасы дәкемен сүзіледі де, салқындатылып, үстіне жұмыртқаның сары уызы, қаймақ құйылады. Қыша салынып, қызыл бұрыш себіледі. Дайын майшабақ жайпақ ыдысқа салынады да, үстіне манағы тұздықтан құйылып, дастарқанға әкелінеді.
Дереккөздер
Санат:Майшабақтәрізділер
Нилс ван дер Зван
Нилс ван дер Зван (Niels van der Zwan, 25 маусым 1967) — нидерландтық спортшы, Академиялық есуден 1996 жылғы Олимпиада чемпионы сегіздік жарыс).
Әлем чемпионатының үш дүркін күміс жүлдегері.
Санат:Алфавит бойынша академиялық ескекшілер Санат:Нидерланд академиялық ескекшілері Санат:Нидерланд Олимпиада чемпиондары Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Академиялық есуден Олимпиада чемпиондары
Эльсниц (Кенді таулар)
Эльсниц (Кенді таулар) (Oelsnitz/Erzgeb) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан қала. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11897 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,28 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 88 220. Қаланың басшысы — Ханс-Лудвиг-Рихтер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Альдеа-дель-Обиспо
Альдеа-дель-Обиспо (Aldea del Obispo) — Испаниядағы қала. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьюдад-Родриго-Сьерра-де-Гата ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 333 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 125 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Талдық (ауыл)
Талдық — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл, Қайрақты ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 156 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 554 адам (283 ер адам және 271 әйел адам) болса, 2009 жылы 352 адамды (195 ер адам және 157 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Әйтеке би ауданы елді мекендері
Сливарка (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 376 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6919. Телефон коды — 03641. ЕКАТТЕ коды — 67297.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Анжуш (Лиссабон)
Анжуш (Лиссабон) (Anjos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лиссабон муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 738 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20 372,4 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Санта-Роза-ди-Гояс
Санта-Роза-ди-Гояс (Santa Rosa de Goiás) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Орталық Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Анаполис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1958 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Кайгер
Кайгер — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2542/339/277 орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Лейкопластар
нобай| Лейкопластар (leukos — ақ және plastos — жасалған) — өсімдік жасушасындағы түрлі пішіндегі (шар тәріздес, сопақ, эллипс тәріздес және т.б.) түссіз пластидтер. Көптеген жағдайларда күн сәулесінен калтарыста жатқан мүшелерде, тамырда, түпте, тамырсабақтарда, тұқымда, сирек жарықтандырылатын өсімдіктерде кездеседі. Л.қабыкшасы екі мембранадан тұрады. Л.—ның ДНҚ—сы, рибосомасы, сонымен қатар қордағы заттардың синтезделуін және гидролизделуін жүргізетін ферменттері бар. Лейкопласттардың физиологиялық орыны, органикалық заттарды синтездеу. Қайталанған крахмалды синтездеуші және жинақтаушы Л. амилопласт деп, майларды синтездеуші — элайопласт деп, белоктар — протеинопласт деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер анатомиясы
Діндар
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Губа-Куш
Губа-Куш — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Окос өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эвон (Мэн)
Эвон (Avon) — Мэн штатының Фрэнклин округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 461 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 107.5 км² шамасында. FIPS коды — 23-02235.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жүйелі анатомия
Жүйелі анатомия — организм мүшелерінің пішінін, құрылысын, денедегі орналасу орындарын, олардың қызметтеріне байланысты жүйелерге (сүйектер, бұлшықеттер, тері жабыны, асқорыту, тыныс алу, зәр бөлу, көбею, эндокринді бездер, тамырлар, жүйке жүйелері мен сезім мүшелері) біріктіріп зергтейтін морфология саласы.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
IC 4794
IC 4794 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4794 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Жарман
Жарман – Сыпсыңағаш қолатының шығысындағы көл.
Географиялық орны
Қостанай облысының Науырзым ауданы жерінде, Наурызым қорығы аумағында орналасқан.
Гидрографикасы
Ауданы 56,9 км2, ұзындығы 12,8 км, ені 7 км, тереңдігі 1-1,5 м. Су жиналатын алабы (Сарымойын көлімен қоса алғанда) 1860 км2. Көктемгі қар, жауын-шашын суымен толығады. Құрғақ жылдары көл кейде құрғап қалады. Су деңгейі жоғары болған жылдары солтүстігінде жатқан Сарымойын, Жаркөл көлімен жалғасып, ауданы 100 км2-лік айдынға айналады.
Жағалау сипаты
Жағалауы қатты тілімденген. Көптеген шығанақтары, түбектері және аралдары бар. Түбі аздап адырлы, қалыңдығы 0,1-0,4 м, лайлы тұнбамен жабылған. Жағалауы ашық, жайпақ, саздақ құмнан түзілген. Солтүстік жағасында қамыс, құрақ өскен. Көлдің жағалауы мен жайылмаларында бетеге, боз, жусан, сораң, шалғынды өсімдіктер өседі. Суында мөңке, алабұға, т.б. балықтар тіршілік етеді. Аққу, бірқазан, қоқиқаз, қаз, үйректер мекендейді. Жағалауы шабындық және мал жайылымы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы көлдері
Аденома
Аденома. Негізінде біртекті безді эпителийден құрылатын залалсыз ісік. Әдетте құлақ тұсындағы сілекей бездері ауырады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Күйеу
Күйеу - бір рудың қызын алған жігіт сол елге "күйеу" болып есептеледі де, сол ел оның қайынжұрты деп аталады. Қайнылары алдында күйеудің жолы кіші болғанмен сыйлы адамдардың бірі. Оны көпшілік "күйеу - жүзден үлкен" деп сыйлайды, сонымен бірге елдің үлкен-кішісі, әйел-еркегі бәрі де қажап, ойнап отырады. "Әзілің жарасса - атаңмен ойна" деп, күйеу де беріспейді. Бірақ бұлар сыпайы әзілдеседі. Күйеу еркелей де алады, ойын арасында "осы елден тағы бір қыз аламын" деп айтуға толық хақы бар. Күйеу әйелінің апалары "қайынбикем" деп, сіңлілері мен інілерін "балдызым" деп, онымен әзілдесіп ойнай береді. Қазақта "балдыз - бүтін қатын, Қайынбике - жарты қатын" деген мәтел де бар. Кейде әлгі күйеудің әйелі қайтыс болса, онда оның қайын жұртынан тағы бір қыз алуға, сұрауға хақы бар. Егер басқа бір елдің қызына үйленсе, әлгі күйеудің бұрынғы қайын жұрты оның жаңа әйелін "біздің қыздың орнына келген" деп, оны да өздеріне жақын тартып, бұрынғы қатынасты үзбейді. "Күйеу - жүз жылдық" деген сөз осындайдан қалса керек. Қонақасы бергенде күйеуге төс тартылады. Күйеу бас ұстамайды.
Дереккөздер
Санат:Туыстық
Рөл
Рөл, роль (roie — түйіншек, бума, тізім) — 1) драматургтың немесе сценарийшінің пьесада (киносценарийде) бейнелеген әдеби образы; осының негізінде актердің спектакльде (фильмде) жасаған образы. Рөл комедиялық, трагедиялық, драмалық, трагикомикалық, т.б. бөлінеді. Бірінші (басты, негізгі, орталық) және екінші (қосалқы), сондай-ақ эпизодтық (спектакльдің жеке көріністеріне қатысатын) рөлдер де болады. Музыкалық театрда рөлді партия деп те атайды. 2) Пьесадағы әрбір кейіпкер сөзінің жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Терминология Санат:Өнер
Rola
Хайинген
Хайинген (Hayingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Ройтлинген ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2127 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 63,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 15 034. Қаланың басшысы — Роберт Риле.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Рейкьявик
thumb|right|260px Рейкьявик (Reykjavík, тура аудармасында беретін мағынасы «Түтінді мүйіс») — Исландияның астанасы, ірі қаласы және қуымы. Халқы — 119,108 тұрғын (2011), ал қалаға сапарға келушілермен бірге алсақ —елдің барлық тұрғындарын алғанда 65 % құрайтын 200 000 шамасында. (316 000). Бұл – әлемнің ең солтүстігінде жатқан астана.
Барабан
Барабандарды жасалу түрлеріне қарай төмендегідей топтарға бөлуге болады:
Рейкьявик
Тарихы
Исландияға норвегтер, мен кельттер иммигранттарымен 9 ғасырдың аяғы мен 10 ғасырдың басында орналастырылды. Ортағасырлық «Исландияға ел қоыстандыру кітабымен » келісе отырып, алғашқы исландиялық қоныстанушы 874 жылы қазіргі Рейкьявик орналасқан орындағы жартылай аралда өзінің фермасын тұрғызған болатын. Жер Ыстық қайнарлардан көтерілген ыстық будан қоныстанушыларға үлкен әсер тудыруынан, жер Reykjavík («Түтінді мүйіс») деп аталды.
Барабан
Дереккөздер
Санат:Барабандар
Рейкьявик
Тарихы
1262 жылы аралда норвежск королдігінің үкіметі орнағаннан кейін Рейкьявик алымдар мен салықты жинаудың орталығы болды, сол сияқты Норвегия, Англия, Ганзамен сауда-саттық орнатудағы аса маңызды орын болып қалыптасты. Оның әкімшілік және сауда-экономикалық маңызы 1395 жылдан Исландия Данияның қоластына алынғаннан кейін күшіне енеді. 1627 жылы Рейкьявик голландиялық сатқын бербер теңіз қарақшыларының Мурад Рейстің кішісі Ян Янсон ван Харлемнің голландиялық сатқынның алып келуімен әбден ойсырады.
Көптеген ғасыр өткеннен кейін XVIII ғасырдың орта кезінде кішкене қалашық Рейкьявик фермасының жанынан Рейкьявикте жүн шеберханасы өзінің іскерлігімен исландия экономикасының модернизациясы бойынша негізін қалаған корольдік қазынашы «Рейкьявик әкесі» ретінде танымал Скули Магнуссону (Skuli Magnusson) арқасында көтеріле бастады. Қала мәртебесін Рейкьявик 1786 жылы 18 тамызда алды.
Исландиялық парламент альтинг (Alþingi) ең алғаш рет 930 жылы Исландияның оңтүстік-батысындағы Полях тингада (Тингвеллир) жиналды.
1798 жылы альтинг тойланды, бірақ 1845 жылы елдің үкіметі мен әкімшілігі орналасқан Рейкьявикте қайта құрылды. Исландия өзін-өзі басқаруға қол жеткізгенде, кейін Даниядан тәуелсіздігін алғанда, Рейкьявик мемлекеттің астанасы болды.
XX ғасырда экономикалық өрлеудің жетілдірілуімен Рейкьявик те өсті, алайда қарқындырақ дамуды ол XX ғасырдың аяғында алды.
Географиялық жағдайы
Рейкьявик аралдың оңтүстік –батыс бөлігінде Сельтьяднарнес жартылай аралында орналасқан. Қала тектоникалық плиталардың шөгуі зонаында орналасқан, сондықтан да мұнда кішірек жер сілкіністері тән болып келеді. Рейкьявик арқылы Эллида өзені ағып отеді. Онда кеме жүрмегенімен балыққа бай. Қала поляр шеңберіне жақын болғандықтан, оған жазда полярлы күн сипаты жақын және қыста жарық күн (4 сағаттық) өте қысқа болып келеді.
Климаты
thumb|left|300px|Қыс мезгіліндегі Рейкьявик Рейкьявик Атлантиканың солтүстігінде орналасуына қарамастан дәл осындай ендікте орналасқан басқа да жерлерге қарағанда, қаладағы климат біршама қолайлы. Қысқы орташа температурасын Нью-Йорк температурасымен салыстыруға болады. Қыста Исландияның астанасында температура −10 °C төмен түсуі сирек. Бұның барлығы Гольфстрим жылы суының әсері. Климаты – теңіздік субарктикалық, қысы – Ирмингер жылы ағысының әсерімен жылымықты жұмсақ(қаңтардағы орташа температура: 0,4 °C), жазы –қоңырсалқын. (шілдедегі орташа температура11—12 °C). Жауын-шашыны – жылына 800м. Қыста шығанақтағы су қатпайды. Ауа райы жиі өзгеріп тұрады.
Дереккөздер
Санат:Исландия қалалары Санат:Еуропа елордалары Санат:Рейкьявик
Семей губерниясы
Семей губерниясы - 1920-1928 жылдары болған Қырғыз (1925 жылдан - Қазақ) АКСР-інің әкімшілік-аумақтық бірлігі. Орталығы – Семей қаласы.
Ресми түрде Семей губерниясы 1920 жылы Семей облысының бір бөлігінен құрылды. Іс жүзінде Семей облысы 1918 жылы губерния болып өзгертілді. Алғашында ол мына уездерге бөлінді:
1921 жылы орталығы Үлкен Нарым ауылында болған Бұқтырма уезі (Алтай губерниясынан) және орталығы Павлодар қаласында болған Павлодар уезі (Омбы губерниясынан) губернияға берілді.
1926 жылғы санақ бойынша губернияда 1309,9 мың адам тұрған. Соның ішінде қазақтар - 54,6%; орыстар - 30,4%; украиндар - 10,7%; татарлар - 1,4%.
Санат:Шығыс Қазақстан облысы тарихы Санат:Қырғыз АКСР губерниялары
Лейшманиялар
Лейшманиялар (Leischmanіа) — кинепластид отрядының талшықтылар туысы. ұзындығы 2—4 мкм. Кейбір сүтқоректілердің (адам, ит) және бауырмен жорғалаушылардың жасушаларының ішкі паразиттері. Олар жасушаларды құртып, тері және висцеральдық лейшманиозды туғызады. Phlebotomus және басқа туыстарға жататын үнсіз масалар таратады. Адам ағзаларында тіршілік ететін паразит сатысы өзінің талшықтарын жоғалтады да, кинетопластарын сақтап калады, (лейшманиалдың сатысы); үнсіз масаларда қоздырушы өзінің талшықтарын қалпына келтіреді, (лейтомонадтық сатысы). Адамда лейшманиоз ауруын қоздырушыларының 3 түрі кездеседі: тропикалық, тері лейшманиозы қоздырушысы, бразильдық, тері және кілегей қабықтар лейшманиозы қоздырушысы, Донован лейшманиі, висцеральдық лейшманиоз қоздырушысы.
Б. з. д. 763 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 763 жылы туғандар
Лейшманиялар
Дереккөздер
Санат:Биология
Б. з. д. 763 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 763 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кременчуг (Украина)
Кременчуг (Кременчу́к) — орталық Украинадағы қала, Полтава облысындағы Кременчуг ауданының (құрамына кірмейді) әкімшілік орталығы. Автозаводской және Крюков аудандарына бөлінген. Днепр өзенінің бойында орналасқан. Жарты миллион халқы бар Кременчуг агломерациясы Украинадағы ең ірі он агломерацияның қатарында. thumb|left|[[Тарас Шевченкоға арналған ескерткіш]]
Халқы
Украина статистика агенттігінің мәліметі бойынша қала халқы 224 997 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Полтава облысы қалалары
Ұра
Ұра — жерден қазылған қарапайым астық сақтау орны. Қазақстан аумағында ұра жасау қола дәуірінен бері орын алғандығын археологиялық зерттеулер нақты көрсетіп отыр. Ерте ортағасырлық жазба ескерткіштері де ұраны көптеген түркі халықтарының ежелден бері пайдаланғанын көрсетеді. Қазақтың егінші жатақтары жылма-жыл бірнеше ұра қазып отырған. Дәстүрлі қазақ қоғамында ұралар көбінесе үй, қырман төңірегіндегі су баспайтын құрғақтау жерлерден немесе шаруашылық жайлардан қазылған. Ұраның ауыз жағы тар және дөңгелек, ал түбі мен бүйірі кеңдеу етіп қазылды, сондай-ақ төрт бұрыштысы да болады. Астықтың көктеп, қызып, көгеріп, шіріп бүлінбеуі үшін қазылған ұра мен көмілетін астық кептіріледі, ұраның түбі мен қабырғасына құрғақ сабан салынады, құйылған астықтың беті де сабанмен қымтап жабылып, судан қорғау амалдары жасалынады. Ұра астық сақтау орындары мен құралдары жетілмеген және жетіспеген кездерде көп қолданылды, кейде сыртқы жаулардан астықты жасыру үшін де қажет болған.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Жарсор (Павлодар облысы)
Географиялық орны
Шідерті кентінің оңтүстік-шығысында 22 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Аумағы 13 км2, ұзындығы 5 км, енді жері 3 км. Оңтүстік жағасы жайпақ, басқа жағы тік жарлы болып келеді. Суы тұзды. Жағалауы сортаң.
Дереккөздер
Санат:Ақсу көлдері Санат:Ертіс су алабы
Колозьма
Колозьма (Колозима) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куропалда өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 82 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендері Золотица өзеннің солтүстік шығыс шекарасынан Солтүстік Двина өзенін қоспағанда Воронов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Ларре (Морбиан)
Ларре (Larré) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56108, пошта индексі — 56230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 822 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Қайрақты ауылдық округі
Қайрақты ауылдық округі – Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Талдық ауылы кіреді. Орталығы – Талдық ауылы. Округ құрамында болған Қайрақты ауылы 2008 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 352 адамды құрады.
Ғұмар Қараш
Ғұмар Қараш (1875 жыл Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданы, Қырқұдық деген жері - 12 сәуір, 1921 жыл, Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданы, Жақсыбай ауылдық округі жеріндегі Құнаншапқан) - ақын, қоғам қайраткері.
Дереккөздер
Санат:1875 жылы туғандар Санат:Жәнібек ауданында туғандар Санат:12 сәуірде қайтыс болғандар Санат:1921 жылы қайтыс болғандар Санат:Жәнібек ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері
Джек Керуак
Джек Керуак (ағыл. Jack Kerouac, 12 наурыз 1922 жыл — 21 қазан 1969 жыл) —америкалық жазушы, поэт, «бит-ұрпақ» әдебиетінің маңызды жетекшісі. Оқырман жетістігін пайдалана білген, Керуак бүгінде американың ең елеулі жазушыларының бірі болып табылады. Оның кенеттен пайда болатын, ғибадатты тілі  Том Роббинс, Ричард Бротиган, Хантер Томпсон, Кен Кизи, Уильям Гибсон, Боб Дилан сияқты беліглі авторларды еліктірді. Оны  «битниктердің патшасы» деп атады.