cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жаныс
Соңғыдан екі ұл: Қотыр мен Жуанбек; одан Қасқа батыр. Көрініп отырғанындай, Өтей мен Жалмәмбет аталары туралы біздің мәліметіміз тапшы, ал Шегір, Жантай мен Оймауыт батырдың тегі туралы мүлде бейхабармыз. Соған ңарамастан, тұтастай алғанда Жаныс руының шығу тегі жайында недәуір мағлұмат алуға болады. Тіпті, XIX ғасырдың алға шқы жартысында өмір сүрген Момбек датқаға дейін туыстық жүйе аңғарылады. Жанысқа ол 37 атадан барып қосылады. Жауынгерлік ұраны «Жаиыс» болғаиымен, кең ауңымда жалпы дулат ұраны «Бақтиярды» да қолданады. Оның үстіне ішкі рулар арасында, әсіресе, бәйгелерде атақты Төле би есімін атап, «Төле» деп шабады. Жаныстың рулық таңбасы Дулаттың да, басқа туыс аталары Ботбай, Шымыр, Сиқымдардың дөңгелек О. белгісіне жақын таңбаларынан да басқашалау - (Гродеков пен Аристов), (Аманжолов, Востров бойынша), бірақ, бұнда тұрған қым- қиғаш айырмашылың жоқ, бәлкім, әлдебір автор кішігірім өрнектеуде дате жіберіп алуы да кәдік, оның үстіне Н. Аристов бұл таңбаны келтіріп отырып, Гродековңа сілтеме жасайды, В. Востров болса өз жорамалында Гродеков пен Аманжоловқа нұсқайды. Дулат рулары XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында негізінен Жетісу облысы Қапал, Жаркент, Верный уездерінде, соным ен ңатар Сырдария облысының Шымкент, Әулиеата, Ташкент уездерінде тұрып келеді.
Фозил Фахрединович Мусаев
Карьерасы
Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы сапында 2019 жылғы Азия кубогына қатысқан.
Вальхальбен
Вальхальбен (Wallhalben) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан кент. Оңтүстік-батыс Пфальц ауданының құрамына енеді.
Жаныс
Ұлы жүз руларының саны жағынан ең көбі дулаттар. Оның ең ірі аталары (Ботбай, Шымыр, Сиңым мен Жаныс)Верный, Әулиеата мен Шымкент уездерінде қоныстанды. Әрбір рудың уездерде қалай тұрғанын білу үшін ең алдымен, сол кездегі есеп-ңисапқа жүгінген абзал. 1867 1884 жылдардағы көші-қо н жағдайын қаз-қалпында беретін А. Макшеев, Гродеков, Смирнов пен М. А. Терентьевтің ңомаңты кітаптарынан цифр-мағлұматтарды алатын Н. Аристовтың еңбегінде қызғылықты нақты деректер ұшырасады. Әрине, ол мәліметтердің дәл екендігіне ешкім кепілдік бере алмайды, өйткені оларды әр кездегі адамдар (жиырма жыл бедерінде) әр ресми мағлұматтардан алып отырды. Әйтсе де, олар рулардың қоныстану барысын белгілі жағдайда аның көрсетеді. Сонымен, сол мәліметтер негізінде Дулат руларының Верный, Әулиеата мен Шымкент уездеріндегі санын келтіре кету жөн. Бұлардан тыс Н. Аристов Смирновқа сүйеніп, дулаттардың Перовский мен Ташкент уездерінде тұрғанын көрсеткенімен, олардың санын келтірмейді, ру-руға бөлмейді, өйткені бұл аймақта аз қоныстануға байланысты болуы керек, оны Макшеевтің Ташкент уезі бойынша жасаған мәліметі де растайды. Кестеден көрінгеніндей, бүкіл дулаттардың саны 18 682 үй болса, сол беттердің тағы бір тұсында Н. Аристов Іле мен Шыршық өзендерінің арасында шамамен 40 мың үй Дулат тұ рып жатқанын атап кетеді. Бұл сан айырмасы 20 мыңнан астам шаңырақ, сол себепті оны біз білетін деректер көзімен түсіндіру оңай емес. Әйткенмен, кестеде келтірілген есеп-қисап дулаттар руының үш уезде қалай қоныстанғанынан біршама хабар береді.
Фозил Фахрединович Мусаев
Карьерасы
"Насаф" клубының түлегі. Кейін "Машал", "Бунедкор" секілді Өзбекстан клубтарында ойнап, 2013 жылы Катардың "Әл-Муайдар" клубына ауысты.
Вальхальбен
кент тұрақты тұрғындарының саны 843 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 40 225. кент басшысы — Бертольд Мартин.
Жаныс
Мәселен, егерде XIX ғасырдың екінгпі жартысында Ботбай руының көпшілігі (78%-і) Верный мен Әулиеата уездерінде тұрса, қалған жартысы (49 процент) бір ғана Шымкент уезінде ңоныстанды. Егер Сиқым руының басым көпшілігі (75 процент) Шымкент уезінде болса, төрттен бірі Верный мен Әулиеата уездерінде (25 процент); ал егер Жаныс руы негізінен (83 процент) Шымкент уезінде, аздаған бөлігі (17 процент) Верный мен Әулиеата уездерін жайлады. Сөйтіп, Дулат руының торт атасы XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында Верный уезінің қазақтары арасында аралас-ңұралас жүрді. Верный уезі Қапал уезінің оңтүстік-батысындағы Іле өзенінің сол жағасында орналасқан. Оның жері ыңғайына қарай жаратылыс - географиялың жағынан оңтүстікте тау етегі қыраттар мен солтүстігінде жазық далаға ұласады. Верный уездерінің қазақ тұрғындары толығымен Ұлы жүздің құра мына енетін Сарыүйсін, Дулат, Албан, Ысты, Шапырашты, Жалайыр мен Қаңлы руларының өкілдерінен құралады. Солардың ішіндегі ең көбі Дулат руының төрт атасы (Ботбай, Шымыр, Сиқым мен Жаныс). Сан жағынан басымы шығыста Сарыүйсіндер мен батыста Ыстылардың қыстауларының арасында орналасқан Ботбайлар болатын. Олардың арнайы пайдалапатыи ұланбайтақ қыстаулары бар еді. Ботбайлардың бір қауьгмы Аңырақай тауының атырабында Сұмса өзенінің бойындағы Айдарке, Бесқауға, Ақсеңгір мен Доланқара шатқалдарында қыстады. Басқа бір қауымы Ащысу, Алмалы, Қызылсай мен Үзынбұлақ шатқалдарын мекендеді. Үшінші бір қауымы Белбүлақ-Қарасу-Кө тентай басы, Көлтоған, Қарағайлы, Сарыкемпір шатқалдарында ңыстап жүрді. Ботбай қауымдастығының төртінші тобы Ақсай, Қаскелең, Қоралы, Бескөл шатқалдарын иемденді. Ботбайлар жайлауға Қастек, Қараңастек шатқалына шығып кетіп, көбісі ңыстаудан жырақ кетпей, көктем, күз маусымында өз қыстауларының қасында қоныс тепті.
Фозил Фахрединович Мусаев
Карьерасы
2014 жылы Өзбекстанға оралып, "Локомотив" (Ташкент) футболшысы атанды.
Вальхальбен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Фозил Фахрединович Мусаев
Карьерасы
2015 жылы "Сепахан" клубына ауысты.
Жаныс
Сиңым руының аздаған қауымы Қараой, Қаскелең шатңалдары, Кіші Ақсай, Кіші Алматы өзені мен Қарасу бойында қыстады. Жайлауы сол маңайдағы Алатау жоталарында болды. Шымыр руының қауымы да аз еді, біреулері Қараой, Қызылеспеде қыстаса, екіншілері Ақжар мен Жалғызағашты мекендеп, жаздыгүні Алатаудың жонын жайлады. Верный уезіндегі Дулат руларының ішінде Ботбайлардан кейін көп тарағандар Ж аныс атасы болып келеді. Олардың бірсыпырасы Қарашеңгел шатқалын қыстады, біразы Есік өзенін, Көжентай шатқалын, қалғандары Қарасу» үлкен Алматы өзендерін, бірнеше топ Ақши, Шамалған мен Көктөбені мекен етті. Жаныстардың үлкен бір тобы уездің батыс шекарасын жайлап, Жамақты, Балажал, Сарықайық, Дөңгелексаз, Боқтозақ, Айғыржалға, Шетенді, Күркіреу, Қордай, Қоянды, Ақтерек," Талдыбұлақ өзендері бойына қыстау салды. Жа ныс руының жайлауы Алатаудың алып шабындықты аймағында болды. Дулат руларының көп бөлігі төрт түлік өсіріп, сонымен қатар, суармалы жер мен сүдігерге егін салды. Сарыүйсіндермен салыстырғанда оларда түйе мен қой өте аз болды, ірі қара мен жылқы басым түсті. Верный уезіндегі дулаттар жартылай отырықшы өмір кешіп, негізінен қыстауларынан онша алысқа ұзаған жоқ. Мүмкіндігі бар дәулетті адамдар жазға салым солтүстіктен тіке күнгейге қарай көшіп, түпкілікті тау шабындықтарын жайлап, күзге қарай қайтадан теріскейге қарай көшіп отырды. Суармалы жермен негізінен тау өзендерінің алқаптарында айналысты. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында Сырдария облысы, Әулиеата уезі қазақтарының басым көпшілігі негізгі рулардан (Сарыүйсін, Шапырашты, Ысты, Ошақты, Жалайыр мен Дулаттар) тұрса, ал Қарқаралы уезімен шектесетін Шу өзенінің оң саласының орта тұсында шамалы арғындар өмір сүрді. Бұл бір тектес рул ар тобы Шу мен Талас өзендерінің бойында топтасын қоныстаиды. Олардың бәрі белгілі айрықша қыстауларды иемденді. Көктемгі, күзгі қоныстары да, қысқы тұрақтарынан ұза май, ең бастысы Мойынқұм өңірінің, орталығына таман орналасты. Ал жайлауы, аймақтың оңтүстік жағындағы Тянь-Шань мен Талас Алатауының етегіндегі шұрайлы жерлерде созылып жатты, солтүстігінде Қарқаралы уезіндегі көптен бері өзара бөлісіп қойған телімге тірелді. Осы орайда бізді Дулат руларының төрт атасы Ботбай, Шымыр, Сиқым мен Жаныстың көшіп-қонып таралуы қызықтырады. Олардың ішінде бұл уезде ботбайлар мен шымырлар көбірек те, өзге екі ата бұнда салыстырмалы түрде өте аз тұрады. Сонымен, дулат руларының қыстаулары негізінен Шу мен Талас өзендерінің бойында қоныс тепті. Олар Шу өзенінің сол жағасынан, Верныйдан, Шымкент уездеріне дейінгі алқапты алып жатыр. Ботбай руы қауымдастығының мекені Шу өзенінің төмөнгі сағасында, оларға көлденең Шымыр мен Сиқымдардың қыстаулары жалғасты, одан әрі Шапыраштылар орналасқан. Сиқымдар, ал одан соң жалайырлармен қоңсы қонатын Жаныс рулары жайғасты. Шу өзенінің оң жағасында Дулат руының төрт атасы осылай қоян-қолтық тұрып жатты. Дулат руының басқа бір шамалы тобы Талас өзенінің жоғарғы тұсыида орын тепті.
Фозил Фахрединович Мусаев
Карьерасы
2016 жылы "Насаф" клубына қайта оралды.
Жаныс
Шынтуайтында, жоғарғы Таластың оң жағалауында, Талас Алатауының баурайында Шымыр қауымдастығының қыстауы, ал сол жағасындағы ыстылардыц ата қонысында Ботбай мен Сиқымдардың қыстаулары мидай араласып жатты. Сөйтіп, төңкеріске дейін қазақтар Әулиеата уезінде Шу мен Талас өзендерінің бойында, олардан тарайтын кішігірім бұлақ пен бастаулардың аңғарында тұрақтап жүрді. Бұндағы елді мекендер, қазақ ауылдары қомақты еді, ондағы шаңырақ саны 15-тен 5О-ге дейін жететін. Бұндағы тұрақ-жайлар шағын болатын, ал суармальг жерді жаппай ұжымдасып пайдаланатын. Ол қауымдасқан егінжайды бірлесіп, арық тартып, ескі су жүйелерін жөндеп, әркім өз әлінше, қал-қадарынша еңбеккерлердің санына қар ай игерді. Сүдігерге егін салу көп жағдайда әрбір шаруашылықтың мүмкіндігіне қарай жүргізілді. Қыстаулар қасындағы жайлау да ауыл-ауыл болып, немесе қауымдасып пайдаланылды. Шаруашылықтардың көбісі қауымдастықтың қыстауларында жайласа, малы көп байлар Қырғыз бен Талас Алатауының қойнауына кіріп кетіп, баз біреулері тіпті атақты Сусамырға дейін өрлеп кететін. Күздеуле р мен көктеулер, жайлау жолында, қыстаулар ңасында, ең бастысы, Мойынқұм мен оның ңойнауында болатын. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында Шымкент уезінің ңазаңтары әтникалың тұрғыдан үш жүзді түгел ңамтыды. Кіші жүзден мұнда тамалар, жағалбайлылар мен шеркештер тұрды; Орта жүзден қоңыраттар; ал Ұлы жүзден Ысты, Ошаңты, Сіргелі мен Дулат руы төрт атасының басым бөлігі мекен етті. Сондықтан ңазаң халңының мұндағы басым бөлігі Ұлы жүз өкілдері болып есептеледі. Сонымен, Шымкент уезіндегі, Ұлы жүз руларының ішіндегі ең көп тараған әтникалық топ дулаттар. Бұл жерде де біз солардың арақатысын қарастырамыз. Біз кестеден көргендей, бүкіл дулаттарды ң үш уездегі саны 18 682 шаңырақ болса, Шымкент уезінде солардың 11 782 түтіні тұрады, бұл аталмыш рудың 65 процентін құрайды. Егер Аристов көрсеткен басқа санға жүгінсек, онда олардың ара салмағы 30 процент болып, соңғы мәлімет Шымкент маңайындағы дулаттардың санын көбейте түседі. Сол себепті қалай дегенде де «65 проценті» шындыққа жақын деп есептейміз. Олай болса, Шымкент өңіріндегі Дулат руы төрт атасынан сиқымдар 4570 шаңыраң, жаныстар 3 374, шымырлар 3 334; ботбайлар 274 шаңырақ болып, түтін түтетіп отырды. Шымкент уезінде Дулаттар жинақы отырып, оңтүстік-батыс жақты қоныстанды.
Фозил Фахрединович Мусаев
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Насаф ФК ойыншылары Санат:Машал ФК ойыншылары Санат:Бунедкор ФК ойыншылары Санат:Локомотив Ташкент ФК ойыншылары Санат:Сепахан ФК ойыншылары Санат:Джубило Ивата ФК ойыншылары
Жаныс
Айта кету керек, олардың мекен еткен жері ауа райы жағынан өте қолайлы еді. Мәселен, Дулат руларының ңыстаулары, ең бастысы, ежелден суармалы егіншілік өрбіген, отырықшылық пен жартылай көшпелі өмір ошақтары өркендеген Сырдария, Арыс, Келес, Бөген, Арыстанды, Боралдай, Шаян, Иқансу, Бадам, Ақсу т. б. өзендердің екі жағалауын алып жатты. Дулаттар ұлылы-кішілі көптеген өзендердің жайылымында қысқа қарай малға жем-шөп әзірлейтін. Ал, Қызылқұмға жақын Сырдария өзенінің сол жағасында дәулеттілер отар-отар қой өргізіп, келе-келе түйе бағып, көшіп-қоиып жүрді. Шымкент уезіндегі ңазақтар, әсіресе дулаттар шаруашылығының бір ерекшелігі бұл диқандардың қауымдастығы ірі болып келеді, мұнда орташа ауыл 30 және одан да көп болып, ынтымақтасып, су көзін пайдалануда, суармалы ж ер мен шабындықтарды игеруде тығыз байланысып, бірлікпен тіршілік етті. Мәселен, көптеген жаныстар Ташкент уезінің шекарасынан бастап, Арыстың Сырдарияға құяр сағасына дейін екі жағалауда, Келес, Бадам өзенінің жоғарғы жағында тұрақтады.
Арыс өзенінің оң жағында, Боралдай, Бөген бойында Шымыр руының өкілдері аумақ-аумақ болыи отырса, Сайрамның солтүстігінде ботбайлардың аз бөлігі мекендеді. Арыстың төменгі саласында ең көп Сиқым руының өкілдері тұрып жатты. Бұл уездегі Дулаттар руының шаруашылық пен тұрмыс тіршілігінде суармалы жер, диқаншылық пен баубақша маңызды орын алды. Жартылай көшпелі мал шаруашылығы, түрлі үй кәсіптері мен ңолөнер де олардың арасында кең тарады. Сөйтіп, Ұлы жүздің саны ең көп Дулат рулары Сырдария облысының Шымкент пен Әулиеата уездерінде, Жетісу облысыньгң Верный уезінде орналасты. Оның үстіне, бұл уездерде шама-шарқынша Дулаттың төрт атасы да бар еді.
Тұлғалар
Санат:Қазақ рулары
Константин Михайлович Рауш
Таңдаулы спектакльдері: М. Горькийдің «Соңғылары» (1937), О. Бальзактың «Өгей шешесі» (1938), Л. Толстойдың «Тірі өлігі» (1939), У.Шекспирдін «Гамлеті» (1940), А.Островскийдін «Жазықсыз жапа шеккендері» (1941), П. О. Бомаршенің «Фигароның үйленуі» (1941), А. Грибоедовтің «Ақылдының азабы» (1944), М. Лермонтовтың «Маскарады» (1948), А. Островскийдың «Соңғы кұрбандығы» (1949), А. Чеховтін «Шағаласы» (1956). Тандаулы рөлдері: Беркутов А. Островскийдың, («Қасқыр мен қойында»), Джон Гармон (Ч. Диккенстің «Гармон мұрасыңда»), Звонцов (М. Горькийдің «Егор Булычев және басқаларында»), Гамлет(У. Шекспирдің «Гамлетінде»), дон Базйлио (П. О. Бомаршенін «Севиль шаштаразында»), генерал Людендорф (И. Сельвинскийдің «Генерал Брусиловыңда»), Курт (Л. Хельманның «Фарелливилласында»), Соррини (М. Лермонтовтың «Испандықтарында»), Лавр Миронович (А. Островскийдің «Соңғы құрбандығында»).
Дереккөздер
Санат:1888 жылы туғандар Санат:Вильнюсте туғандар Санат:1976 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей актерлері Санат:Қазақстан актерлері Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей шахматшылары Санат:КСРО шахматшылары Санат:КСРО режиссёрлері Санат:К.С. Станиславский атындағы Қарағанды облыстық орыс драма театры актерлері
Шығару
Шығару. Әр түрлі қуыс ішіндегі сұйық: заттарды босату, қуысты тазалау. Қанжел кезінде тіс қызыл иек маңындағы қалтадан ірің алу, тазарту.
Шығару- аз уақыт ішінде белгілі бір заттарды интенсивті шығару.
Зиянды заттарды шығару
Зиянды заттарды шығару - көлік құралының айналадағы ортаға зиянды заттарды шығаруы.
Шығару,ағызу
Шығару,ағызу- цилиндрден жанармай жанғанда пайда болатын газдарды шығаруына сәйкес қозғауыштың жұмыс циклінің тактісі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология Санат:Транспорт
Ипангуасу
Ипангуасу (Ipanguaçu) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Батыс Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Вали-ду-Асу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 414 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 374,239 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,2 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Түту машинасы
Туту Машинасы – иіру өндірісінде мақта, зығыр, жүн, т.б. талшықтарын әр түрлі қоспалардан соққылау арқылы тазартатын машина. thumb|right|Көне Туту Машинасы Түту Машинасының негізгі жұмыстық тетігі пышақты, тарақты не сабаулы барабандар мен түткіштерден тұрады (қ. сурет). Мақта талшықтары жылдам айналатын конденсор (1) арқылы шанаққа (2) келіп түседі. өзінің салмағымен мақта талшықтары ағашты білікшелерде (3) қысылады. Білікшелер талшықтарды тығыздайды және үздіксіз мақта қабатын жасайды. Қамтушы цилиндрлер талшық қабатын пышақты барабанға (4) жеткізеді. Пышақты барабан талшық қабатының салбырап тұрған шетін соққылап қоқыстардан тазартады. Қалдық қоқыстар камераға (5) жиналады, ал талшықтар желдеткіштің (6) әсерінен торлы барабанға (7) түседі. Ауаның тарту күші қатты болғандықтан талшықтар тордың бойына жабысады. Торлы барабанның бетінде бір қалыпты талшықтың жұқа қабаты пайда болады. Білікшелер торлы барабаннан мақта қабатын түсіріп, қамтушы цилиндрге (8) жеткізеді. Бұл цилиндрде 3 рет соққылау және тазарту процестері жүргізіледі. Осыдан бөлінген қоспа бөлшектері тағы да қалдықтар камерасына түсіріледі. Түткіш планкасынан мақта будасы ауа ағыны арқылы ажыратып алынады. Бұдан кейін ол келесі машинаға жеткізіледі.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Техника
Ухуд
Ухуд - тау. Медине қаласының солтүстігіне қарай 5 км жерде орналасқан. Оның баурайында 625 ж. 23 наурызда мұсылмандардың меккеліктермен шайқасы болды. Шайқастың негізгі себебі Бадра маңындағы жеңілістің карымтасын қайтару еді. Меккеліктердің әскер саны 2200 - 3000 адам, соның ішінде 200-і атты әскер де, 800-і сауыт киінген жаяу әскер болатын. Мұхаммед (с.а.у.) оларға қарсы тек 700 жаяу әскер ғана шығара алды, олардың 100-ге жуығы ғана үстеріне сауыт киген еді. Мұсылман жауынгерлері түнде меккеліктерді айналып өтіп, олардың Ухуд тауының оңтүстігінде орналасқан бекінісін таудан бөліп тастады. Сөйтіп мұсылман жауынгерлері өздерінің шебін тауға тірей отырып, меккеліктердің атты әскерінен сәтті қорғана білді. Ал олардың сол қанатың 50 садақшы қорғады. Жалпы шайқастағы іс-қимылдар аса айқын емес. Алайда, меккеліктер шегініс жасап, өздерінің орналасқан шебіне қарай бет алғанда мұсылман әскерлері олардың болымсыз заттарын тонауға кірісті де, садақшылар өз шептерін тастап кетті. Міне осындай тәртіпсіздікті сәтті пайдаланған меккеліктердің атты әскерінің басшысы Халид б. әл-Уалид дереу мұсылман әскерлерін қоршал алды. Жаралы болған Мұхаммед (с.а.у.) шағын ғана әскердіц жәрдемімен қолға түспей, құтылып кетті. Олардың 70 адамы өліп, ауыр жеңіліске ұшырады. Меккеліктердің бар-жөғы 19 адамы шығын болды.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
IC 1255
IC 1255 — Ophiuchus шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 1255 Санат:Ophiuchus (шоқжұлдыз)
Коскурита
Коскурита (Coscurita) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альмасан ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 112 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54,96 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Тростина
Тростина — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/350/540/30/21 орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ешкіөлмес
Елді мекендер:
Таулар:
Амиейра-ду-Тежу
Амиейра-ду-Тежу (Amieira do Tejo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порталегре округінің құрамына кіреді. Низа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алту-Алентежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 309 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 102,44 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алту-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порталегре округінің елді мекендері
Айман Жылқыбайқызы Қобланова
Айман Жылқыбайқызы Қобланова (5. 12. 1956 жылы туған, Қарақалпақстан, Нүкіс қаласы)— тіл білімі маманы, филология ғылымының кандидаты (1993). Әл-Фараби атындағы ҚазМҰУ-дың филология факультетін бітірген (1979). 1980 жылдан бастап Нүкіс мемлекеттік университетінің қазақ тілі кафедрасында жұмыс істейді. ҚР ғылым академиясының корреспондент-мүшесі Р.Сыздықованың жетекшілігімен "Қазақ сөз этикеті" деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. 10-ға жуық мақала авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілін зерттеушілер
Аденомер
Аденомер -- (aden - без meros - бөлшек-үлес) жануарлардың көпжасушалы бездерінің соңғы бөлігі сол жерде без сұйық зат бөлініп шығарады. Аденомер түтік тәрізді (түтікті бездер) және шар тәрізді немесе ацинус (альвеоларды бездер) сияқты болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Кеңжарық ауылдық округі
Кеңжарық ауылдық округі – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Изенді, Кеңжарық, Топаркөл ауылдары кіреді. Орталығы – Изенді ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 806 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы ауылдық округтері
Радиобарлау станциясы
Радиобарлау станциясы қабылдайтын радиотолқындар диапазоны, радиоқабылдағыш түрі, қолданылу орнына қарай (жер үсті, жағалаулық, кемелік, ұшақтық және арнайы), сондай-ақ өзге де белгілеріне қарай бөлінеді. Негізгі ерекшелігі — олардың бәрі де өте кең жиілік диапозонында жұмыс істеуі керек.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Неслута-Яха
Неслута-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вэнга-Яха өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шойдер
Шойдер (Scheuder) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Кётен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 347 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 9,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 82 345. Муниципалитеттің басшысы — Франц Ример.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Айрантақыр мұнай кен орны
Айрантақыр мұнай кен орны — Маңғыстау облысы Жетібай кентінен солтүстікке қарай 20 км жерде орналасқан. 20 ғасырдың 60-жылдары аумақтық геология-геофизикалық зерттеу нәтижесінде барланып, кен орны 1989 жылы ашылған.
Геологиялық құрылымы
Тектоникалық тұрғыдан кен сыйыстырушы құрылым амплитудасы 30 м, бұрғыланған жыныстардың қалыңдығы 2700 м. Өнімді қабат орта юраның аален ярусына 2429 – 2449 м тереңдікте, мұнай иірімі қабаттық, мұнай су жапсары 2279 м-лік белгіде жатыр. Коллектор құмтастардан құралған ашық, ашық кеуектілігі 16%, өткізгіштігі 0,021 мкм2, Иірім қалыңдығы 50 м-дей, сазды жыныстармен бүркелген. Коллектордың жалпы қалыңдығы 20,4 м, тиімді және мұнайға қаныққан қабаты 7,4 м. Температурасы 99°С, бастапқы қабаттық қысымы 27,48 МПа.
Құрамы
Мұнайы жеңіл, тығыздығы 850 кг/м3, күкірті аз (0,08%), парафинділігі жоғары (18,5%), 1,7% асфальтен және 9,8% силикагелді шайыры бар. Мұнай құрамындағы еріген газдар ауыр, этанды. Кен 1991 жылдан бері игерілуде.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Маңғыстау облысы кен орындары
Конструктив
Конструктив (Form factor) қүрылғыны қүрылымдық дайындау стандарты. Мысалы, аналық тақша немесе қоректендіру көзі.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Пьоббико
Пьоббико (Piobbico) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Пезаро-э-Урбино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2136 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 44 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 48 км² шамасында. Пошта индексі — 61046.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Stefano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Айрат
Айрат, (Eversmanіa) – бұршақ тұқымдасына жататын бұта; өсімдіктер туысы. Қазақстанда 1 түрі – сәлтікенді Айрат бар. Ол Еділ өзенінің төм. жағындағы құмды жерлерде, жусанды, сораңды, балшықты шөлдерде өседі. Биіктігі 12 – 60 см. Жапырақтары қысқа сағақты, ұзындығы 3 – 8 см, екі жағы түкті. Гүлдері қысқа, 1 – 2 мм. Тостағаншасы сопақша, ұзындығы 30 – 50 мм, ені 4 – 5 мм, күлтесі күрең қызыл түсті. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, шілдеде жемістенеді. Жемісі – бұршақ, имектеу келген, тықыр. Тұқымы ірі, домалақ, ашық түсті.
Дереккөздер
Санат:Ботаника
Хинкал
Хинкал (Галнаш, Жижиг галнаш) — өлшемі 3x5 см болатын қамыр кеспесі. Кавказ халықтарының арасында кең тараған. Әр түрлі сорпаларда пісіріледі (ет, тауық етінің сорпасы) де әр түрлі татымдықтар мен дәмдеуіштер қаймақ, қатық, қызыл бұрыш, үгілген сыр, май немесе шыжғырылған қой майы, сарымсақ, пияз және т.б. беріледі.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Олеко-Мангте-Яха
Олёко-Мангте-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мангте-Яха өзенінің сол жағалауынан 103 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 59 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Саха пышағы
Саха пышағы (саха быhаҕа) — Сахалардың байырғы тұрғындары қолданатын пышақ түрі, саха халқының негізгі атрибуттарының бірі. Саха пышағы қарапайымдылығымен, ыңғайлылығымен және кең функционалдылығымен ерекшеленеді.
Пышақтың ерекшеліктері
Қазіргі уақытта саха пышағы мәдениет пен тарихтың бейнесі ғана емес, ол әртүрлі мақсаттарда кеңінен қолданылады. Дәстүрлі пышағы жоқ саха отбасын табу қиын. Саха аңшысы үшін жақсы пышақ - ең жақын және ең адал дос, саха пышағын жасаумен Якутияда жүздеген шеберлер айналысады. Сондықтан оның әртүрлі формалары мен ерекшеліктерін білдіретін көптеген нұсқалар бар. Олар дайын түрде сатып алынбайды, бірақ жеке тапсырыс беріледі, әрбір саха пышағы өзінің бірегей ерекшеліктеріне ие. нобай|оңға|200px|Былғары қынабы бар саха пышағы.JPG Негізгі ерекшелігі – саха пышағын қайрау. Пышақ бүйір беттерінен асимметриялы. Пышақтың бір жағы тегіс және дөңес, ал екінші жағында болат бөліктің ортасында бір немесе екі ойық бар. Саха тұрғындарының арасында пышақтардың басқа түрлері бар, олардың барлығы стильге, пышақтың ұзындығына және қолдану аймағына бөлінеді:
Сондай-ақ саха пышақтары пышақтың еніне қарай жіктеледі. Тар жүзі бар пышақтар тундрада әлде-бір нәрсені кесіп, тесіктер жасау үшін қолданылады. Кең жүзі бар даналар жануарлардың өлекселерін кесу және ағаш өңдеу үшін қолданылады.
Тарихы
нобай|оңға|200px|Саха пышағы Сахалардың ата-бабалары металлургияны оңтүстік ата қонысында (Байкал аймағында) игерген деген нұсқа бар, дегенмен кейбір саха аңыздарында ертегі кейіпкері Эллей Боотур (Бірінші темір ұстасы) саха металлургиясын үйреткен деп айтылады. 17 ғасырда Саха жеріне келген орыс зерттеушілері мен қоныстанушыларының айтуынша, сахалардың сол кездегі металлургиясы мен ұсталық кәсіптері болған. Олардың арасында темір ұстасы мамандығын, әдетте, мұра етті, ал дәстүрлі саха мәдениетіндегі темір ұстасының бейнесі мифологиялық сипатқа ие болып, табиғаттан тыс ерекшеліктерге ие болды. Саха пышақтары тек тұрмыстық құралдар ғана емес, сонымен қатар зұлым рухтардың тұмарлары болды. Якут ауылының барлығында дерлік ұсталар болған.
Сахалар қиыр солтүстіктің қатал климаттық жағдайларына бейімделген сиырлар мен жылқылардың бірегей тұқымдарын, сондай-ақ аң аулауға көмектескен якут иттерін өсіре алды. Бұл өмір салтымен пышақ үй шаруашылығында ең қажетті құрал болды, оны ерлер де, әйелдер де, тіпті балалар да қолданған.
Пышақ жүзі
Пышақтың ерекшеліктері оның ұзындығының өзгермелілігін қамтиды: ең көп тараған өлшемдері 110-170 мм;, балалар мен әйелдер үшін - 80-110 мм, үлкен пышақ, толыққанды әскери қару ретінде пайдаланылуы мүмкін, сондықтан ол өте сирек жасалады - 170 мм-ден. Олар сондай-ақ саха пышағының тағы бір нұсқасын жасайды - пышақтың ұзындығы 500 мм, стандартты құрал сияқты қисық пішіні және асимметриялық қайрауы бар толыққанды қылыш «батия». нобай|оңға|200px|Саха пышақтары мен қанаптары. Пышақтар ені бойынша әртүрлі:
Бірінші нұсқа аң аулау, балық аулау, бұғы табындарын жаю кезінде қолдануға ыңғайлы, тундра пышағы ағаш дайындамалардағы тесіктерді кесіп, бұрғылайды. Тайга пышағы ауланған жануарлардың (немесе үй жануарларының) қаңқаларын кесу үшін және ағаш кесуге арналған кескіш ретінде қолданылады.
Пышақ сабы
Пышақтың сабы тұтас кесек қайыңнан жасалған, бұл майлармен қаныққан өте күшті ағаш (ылғалдан қорғау үшін ағаш арнайы майлармен сіңдірілген). Пышақ сабы жұмыртқа пішініне ие, бұл пышақтың қолдан айналып кетпеуі үшін қажет. Пышақ сабының ортасында саңылау жасалады және дайындамаға ұшты ілмек енгізіледі. Әрі қарай, жұмсақ ағаштан жасалған таяқшалар арқылы шеттерін бітейді, олар тысырайып, пышақты тұтқаға қысады.
Пышақ қынабы
Саха пышағының тағы бір ерекше детальдары - оның қынабы. Негізгі нұсқа өндіру әдісі - өгіздің құйрық былғарысын пайдалану болып табылады. Пышақ қынаптың былғары бөлігіне ораласып, ұсталатын сабының бір бөлігімен бірге қынапқа батырылады.
Қынап алдыңғы сол жақтағы бос былғары ілмекке ілінеді. Пышақ көлденең бағытталған, сабы оңға қарайды. Нәтижесінде аңшы немесе жауынгер саусағымен қынапты ұстап, оң қолымен қаруды тез тарта алады.
Саха пышақтарының түрлері
Саха Республикасының дәстүрлі пышақтары олардың ұзындығына байланысты әртүрлі атауларға ие: нобай|оңға|200px|Саха пышағы
Дереккөздер
Санат:Пышақтар Санат:Саха мәдениеті
Алан Ходжкин
Сэр А́лан Ллойд Хо́джкин (Alan Lloyd Hodgkin, 5 ақпан, 1914, Банбери, Англия — 20 желтоқсан, 1998) — британдық нейрофизиолог және биофизик, «жүйке жасушаларының перифериялық және орталық бөліктеріндегі қозуы мен тежелуінің иондық тетіктеріне қатысты жаңалықтары үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1963 жылғы лауреаты (Джон Эклс және Эндрю Хакслипен бірге).
Өмірбаян
Кембридж университетін бітірді (1936).1937-38 жылдары АҚШ-та ғылыми іс-сапарда, Ұлыбританияда Теңіз биологиясы ассоциациясының Плимуттағы лабораториясында жұмыс істедіі (1938-39). 1939-45 жылдары Ұлыбритания Әскери - әуе күші министрлігінде және авиация өнеркәсіп министрлігінде ғылыми кеңесші болды. 1945 жылдан Кембридж университетінде қызмет істеді (1952 жылдан пофессор). 1971 жылдан Лейстер университетінің канцлері. 1959 - 65 жылдары Ұлыбритания ұлттық медицина щерттеу кеңесінің мүшесі, 1966 жылдан Ұлыбритания Теңіз биологиясы ассоциациясының президенті. Негізгі еңбектері нерв клеткаларының физиологиясы, нервтің қозу және тежелу механизміне арналған. Нерв импульсінің электрлің табиғатын дәлелдеді. Дания корольдық ҒА- ның (1964), Америка өнер және ғылым академиясының (1962), Германия "Леопольдина" табиғат зерттеушілер академиясының (1964) шетелдік мүшесі.
Марапаттары
Ғалымның астроном құрметіне Людмила Карачкина Қырым астрофизикалық обсерваториясында, 23 желтоқсанда 1982 ж. ашылған астероид аталған (5422) Hodgkin.
Сілтемелер
Санат:5 ақпанда туғандар Санат:Банбериде туғандар Санат:20 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:Кембриджде қайтыс болғандар Санат:XX ғасыр биологтары Санат:XX ғасыр физиктері Санат:Ұлыбритания нейробиологтары Санат:Ұлыбритания нейрофизиологтары Санат:Ұлыбритания биофизиктері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Копли медалінің иегерлері Санат:Корольдік медаль иегерлері Санат:Корольдік қоғамның президенттері Санат:Британ империясы орденінің рыцар-командорлары
Қоянды (Абай ауданы)
Қоянды — Қарағанды облысы Абай ауданы, Дзержинский ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Абай қаласынан батысқа қарай 43 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 319 адам (163 еркек және 156 әйел) болса, 2009 жылы 252 адамды (125 еркек және 127 әйел) құрады.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Жүйеден шығу
Жүйеден шығу (Выход из системы; logout, logoff, sign-off) - жүйені тұтынушының (пайдаланушының) жұмыс істеу ретінің аяқталғаннан кейін орындалатын процедурасы. Жұмысты жалғастыру үшін жүйеге қайта кіру қажет.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Панмиксия
Панмиксия(pan — барлық, бүкіл, mixis — араластыру) — популяция немесе организмдердің тіршілік топтары шеңберіндегі дарақтардың еркін будандасуы. Панмиксияның қандай да бір дәрежесі өсімдіктер мен жануарлардың басым көпшілік түрлеріне тән болады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Грюнвальд шайқасы
thumb|right|200px|[[Ян Матейко. «Грюнвальд шайқасы», 1878]] Грюнвальд шайқасы (Танненберг шайқасы) - 1410 жылы 15 шілдеде болған 1409-1411 жылғы «Ұлы соғыстың» шешуші шайқасы.
Польша Корольі Владислав II Ягайло және Литва әміршісі Витовттың бастаған біріккен Поляк-Литва одағы тевтондық орденнің армиясын жеңіп шешуші жеңіске жетті. Орденнің көптеген рыцарьлары өлтірілді немесе тұтқынға алынды. Жеңілістерге қарамастан, крестшілер өз астанасының екі айлық қоршауына төтеп бере алды және 1411 жылғы Торунь бітімінің нәтижесінде аз ғана аумақтық шығындарға ұшырады. Аумақтық даулар 1422 жылғы Мелни келісімі аяқталғанға дейін жалғасты. Соған қарамастан Тевтондық орден осы жеңілістен кейін қайта қалпына келе алмады, ауыр ішкі қақтығыстар экономикалық құлдырауға әкелді. Грунвальд шайқасы Шығыс Еуропадағы күш тепе-теңдігінің өзгеруіне әкеліп соқты, поляк-литвалық одақтың аймақтағы үстемдік ететін әскери-саяси күш деңгейіне көтерілді.
Тараптардың күштері
Ұрысқа қатысқан сарбаздардың нақты санын анықтау қиын. Ол кездегі дереккөздердің ешқайсысында тараптардың нақты әскери саны жоқ. Ян Длугош өз еңбектерінде әскери кавалериялық полктердің санын, әр атқыштардың негізгі құрамын тізімдейді: тевтондықтарда арасында 51, поляктарда 50 (немесе 51) және литвалықтарда 40. Алайда әр полктың құрамында қанша адам болғандығы анықталмады. Жаяу әскерлердің құрылымы мен саны (садақшылар, арбалетшілер және пикинерлер) белгісіз, шамамен 1600 бомбардасы бар 250-300 венгр артиллеристері. Әр түрлі тарихшылар жасаған сандық есептеулері әр түрлі саяси және ұлттық себептерге байланысты әрқилы болады. Неміс тарихшылары әдетте шайқасқа қатысатын әскерлердің санын аздап бағалайды, ал поляк тарихшылары артық бағалайды. Поляк тарихшысы Стефан Кучинскийдің есебі бойынша поляк-литва армиясында 39000 адам, тевтондық армияда 27000 адам болған (олардың 250-cі арнаулы рыцарь ағайындылар). Бүгінгі таңда бұл сандарды көптеген тарихшылар нақты деп сана
Ұрыс алдында
1410 жылдың 15 шілдесінде таңертең екі жақ күштері Грюнфельд (Грюнвальд) және Танненберг (Стембарк) елді мекендерінің маңында кездесті. Теңіз деңгейінен 200 м биіктіктегі жергілікті төбелер өте кең аңғарлармен бөлінді. Үш жағынан ұрыс алаңы ормандармен қоршалған болатын. Осы ұрысқа байланысты Ұлы Магистр жаудың бағытын есептеп, осында бірінші болып әскерлермен келіп, өзінің позициясын нығайту шараларын қабылдады деген жаңсақ түсінік бар. Быховец шежіресі бойынша «қасқырдың шұңқырлары» деп аталатын тұзақтар қазылып оларға, атқыштар мен садақшылар жасырылып орналастырылған.Тевтон армиясының
Ульрих фон Юнгинген тосқауылдардың жанында жау атқыштарын тоқтатып, оларды зеңбіректердің атқылауымен және садақтардың жауынымен жоймақшы болды. Қарсыластың шабуылын тоқтатып, атты әскерді ұрысқа жіберу арқылы Ұлы магистр одақтас күштердің артықшылығынан құтылу үшін осындай тактикалық амалдарды қарастырды. Алайда поляктар 1960 жылы ұрыс даласында жүргізген археологиялық қазбалары «қасқыр шұңқырларының» жоқтығын дәлелдеді.
Екі әскер бір-біріне қарама-қарсы, солтүстік-шығыс бойлықпен тізіліп жатты. Поляк-литва әскері Людвигсдорф пен Танненбергтің шығысында орын тепкен еді. Сол жақ қапталдағы поляктардың ауыр атты әскері, оң жақта литвалық жеңіл атты әскерлер орналасты, ал орталықта көптеген жалдамалы жасақтар орналасқан еді.
Ұрыс басталғанға дейін әскерлер үш ұрыс шебінде (үш гуф) орналасты. Біріншісі - авангард, екіншісі - негізгі күштер орналасқан біліктік гуф, үшіншісі - бос гуф және резерв. Әр шеб 15-16 полктардан тұрды. Крестшілер әскері үш ұрыс шебіне орналасқан болатын. Үшінші шепте резервтегі Магистер фон Юнгинген қалды. Тевтондық рыцарьлар үлкен маршал Фридрих фон Уолленродтың басшылығындағы литвалық элиталық ауыр атты әскерге қарама-қарсы шоғырланды. Олар Танненберг ауылының жанында еді. Оң қанат поляк әскерінің қарсы жағында орналасты және оны ұлы қолбасшы Куно фон Лихтенштейн басқарды.
Басталуы
Ягайло бұйрығын күтпеген Витевт крестшілер бомбардалардан оқ жаудырғаннан кейін, бірден оң қанатта орналасқан татар атты әскерлеріне шабуылдауға бұйырады. «Вильна!» деп ұрандатқан жеңіл атты жауынгерлерден (Салтаттылар деп аталатындар) тұратын Литва армиясының алдыңғы шебі татарлардың соңынан ерді. Биховец хроникасына сәйкес, алдыңғы қатардағы татар атты әскерінің бір бөлігі «қасқыр тұзағына» түсіп, олар опат болды немесе ауыр жарақат алды, алайда кейінгі қатардың көпшілігі әскери шұңқырлардан сытылып кете алды алды (қазір «қасқыр шұңқырлары» жоқ екендігі анықталды). Ұлы Литва княздігінің атты әскері ұлы маршал Фридрих фон Уолленродтың әскери құрылымдарына шабуыл жасады. Маңдайдағы жауды ату ауыр тевтондық атқыштарға қиын болды. Шабуылшылар рыцарларды жерге құлатуға тырысты. Осы мақсатта Көшпенділер арқандарды қолданды, ал аттылар ілмектері бар найзаларды қолданды.
Тевтондықтардың қарсы шабуылына қарамастан басымдық одақтастардың жағында болатын. Алайда тевтондықтардың қарсы шабуылы өте ауыр тиді. Тіпті Польша армиясы белгілі бір уақытқа Литвалықтармен Алтын Ордалық одақтастарына ажырап қалған болатын. Тек соңғы қосалқы күштерді іске қосу арқылы осы жағдайдан құтылып шықты.
Нәтижесі
Тевтондық армияның үштен бір бөлігі ұрыс даласында ажал құшты, орденнің бүкіл басшылығы қаза тапты, көптеген рыцарлар қолға түсті. Ұлы соғысты аяқтаған Тору келісімі, 1411 жылы 1 ақпанда, Орден үшін салыстырмалы түрде жеңіл талаптар болды: ол Ұлы Литва княздігіне, Добржинская жерінің өтуі Польшаның пайдасына Жемайтерия облысы берілді сонымен қоса өтемақы төледі. Алайда әскердің нақты жойылуы, тұтқында болған рыцарьлар үшін төлемдер мен шығындарды төлеу қажеттілігі тевтондықтардың күшіне орны толмастайнұқсан келтірді.
Санат:Польшадағы шайқастар Санат:Поляк-тевтон әскері шайқастары Санат:15 шілде оқиғалары Санат:XV ғасыр шайқастары Санат:1410 жылғы шілде Санат:1410 жыл шайқастары Санат:Литва Ұлы княздігі шайқастары Санат:Тевтон ордені шайқастары Санат:Солтүстік крест жорықтары
ХVIII ғасырдағы Ресей
Ресейдің әлеуметтік-экономикалық жағдайы. XVIII ғасырдың біріңші ширегіңде Ресейге тәң ңәрсе: қолөңер мең маңуфактура өңдірісіңің, соңдай-ақ ауыл шаруашы- лығыңың дамуы болды. Мемлекет Батыс елдеріңең аңа- ғүрлым артта қалды. Ресейде әлі де феодалдық қатыңас- тардың сарқыңшақтары сақталды, капиталистік өңдіріс- тің элемеңттері еңді ғаңа еңе бастады, ал Батыста бүл кезде капитализм қаңат жайып, өркеңдеп түрғаң еді. Елдің ауыл шаруашылығыңың өркеңдеуі өңделетің жер көлемің арттыру есебіңең іске асты. Ресейдің оңтүстік аудаңдарывда жәңе Украиңада қой өсірудің дамуы ауыл шаруашылығыңа үлкең үлес қосты. Бүдаң басқа мемлекеттік өңеркәсіп үшің зығыр мең сора шикізатыңа көтеріңкі сүраңыс пайда болды. 1715 жылы үкімет жарлығы бойыңша барлық губерңияларда зығыр мең сора егістігі үлғайтылды. Соңдай- ақ жылқы өсіру, темекі егу ісі жолға қойылды. Үзаққа созылғаң Солтүстік соғыстың салдары басыбайлы шаруаларға ауыр тиді. Патшаңың 1714 жылғы жеке мү- ралық туралы жарлығымең барлық жер дворяңдардың меңшігіңе беріліп, жермең бірге шаруалар да помещиктің жекемеңшігше айңалды. Феодалдар ңеғүрлым көбірек пайда табу үшің шаруаларды қаңаудың мейліңше қатыгез түрің таңдады. Басыбайлы шаруашылық екі қалыпта жүргізілді: жері өңдеуге қолайсыз, қара топырақты емес аудаңдарда фео- далдар шаруалардаң ақшалай алым жиңаса, ал оңтүстіктегі қүңарлы жерлерде айдалатың жер көлемі кеңейтіліп, бар- щиңа көлемі үлғайтылды. Шаруаларды жүмысқа жүмылдыру туралы, кезекті жәңе кезексіз рекрутқа шақыру туралы көптегең жарлықтар жа- рияланды. Жеке мұралық туралы жарлықтан кейін дво- ряндардың топтасу процесі аяқталды. Феодалдар табы дара басқарушыдан дворяндық сословиеге бірігіп, нығайды. Бұл оның мемлекеттегі билеушілік рөлін бекіте түсті. Алайда енді дворяндар өмір бойы мемлекеттік қызметте қалуға мін- деттелді. Дворянның армияда солдат болуға, кемеде матрос болып жұмыс істеуі де мүмкін еді. Олар Сібір, Камчатка, Орта Азия сияқты алыс және ауыр экспедицияға бекіністер мен канал- дар салуға жұмсалды. Дворяндардың кейбіреуінде, әсіресе ақсүйектерінде мұндай қызмет наразылық тудырды. Осын- дай жағдайдан дворяндық сословиенің бір бөлігі I Петрдің қайта өзгертулеріне қарсы оппозицияға шықты. Бұл кезеңде мемлекеттің өнеркәсібінде маңызды өзге- рістер болды. Ңолөнері және ұсақ тауарлы өндіріс өсу үстін- дегі ішкі және сыртқы рыноктың сұранысын қамтамасыз ете алмады. Ңолөнердің ұсақ тауарлы өндіріске айналуы және іріленуі нәтижесінде мануфактуралы өнеркәсіп өсті. Ңазыналық мануфактура өндіріске өмір бойы бекітілген мемлекеттік шаруалардың еңбегін пайдаланды. Ал көпестік мануфактураларда басыбайлы адамдар еңбек етті. Мануфактуралық өндірістің басты салалары — металлур- гия, металл өңдеу, кеме жасау, қару-жарақ шығару, тоқыма өнеркәсіптері болды. Өндіріс орындары ішінде металлур- гиялық зауыттар ерекше орында тұрды.
Висим (Межевая Утка тармағы)
Висим — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Межевая Утка (атауы жоқ тоған) өзенінің сол жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая Ревда қаласынан, қала типті Кын ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
Жупи
Жупи (Jupi) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Агресте-Пернамбуку мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гараньюнс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13124 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 151,22 км² шамасында. Халық тығыздығы — 81,55 адам/км².
Тарихы
Қала 1958 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Жаңа е Азме
Жаңа е Азме — Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл, Дияшев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 85 адамды құрады. Пошта индексі — 452660, ОКАТО коды — 80207819003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сепахан
Фулад Мобараке Сепахан, немесе қысқаша Сепахан ретінде танымал — Иранның Испахан қаласындағы футбол клубы. 1953 жылы құрылған.
Дереккөздер
Санат:Иран футбол клубтары
Мақсұт Көбеев
Мақсұт Көбеев (1913 ж. т., Қызылқұм ауданы Балтакөл ауылы) – Социалистік Еңбек Ері (23.7.1948). 1929 – 1941 жылдары «Балтакөл» ұжымшарында жылқышы, 1942 – 1945 жылдары Қызыл Армия қатарында 2-дүниежүзілік соғысқа қатысты. 1946 – 1958 жылдары Киров ауд-ның Сталинабад ұжымшарында аға жылқышы, жылқы және қой фермаларының меңгерушісі, 1958 – 1965 жылдары Қызылқұм ауданында «Балтакөл» кеңшарында қой фермасының меңгерушісі болды. 1965 жылдан құрылыс саласында қызметтер атқарды. Ленин орденімен, медальдармен марапатталған.
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Иттвиль
Иттвиль (Itteville) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Етамп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91315, пошта индексі — 91760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6509 адамды құрады. Халық тығыздығы — 533,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Тарас Шевченко көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Стефано Фьоре
Стефано Фьоре (Stefano Fiore; 17 сәуір 1975, Козенца) — итальялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Карьерасы
"Козенце" клубының түлегі. 1994 жылы "Парма" скуаттарының көзіне түсті де, осы клубқа ауысты. 1994/95 жылғы маусымда 19 жасар футболшы негізгі құрамға орныға алмады, есесіне УЕФА кубогының жеңімпазы атанды.
Кейін "Падова", "Кьево" клубтарында бір-бір маусымнан ойнады. 1997 жылы жазда "Пармаға" қайта оралды. Ол "Парманың" дәуірлеген кезі тұғын, құрамында Дино Баджо, Лилиан Тюрам, Ален Богоссян, Эрнан Креспо, Хуан Себастьян Верон, Роберто Нестор Сенсини, Марио Станич секілді белді футболшылар доп тепті. Сол себепті де Фьоре үнемі негізгі құрамда ойнай алған жоқ.
Ал 1991-2001 жылдары "Удинезеде" ойнап, клубтың негізгі құрамында тұрақты алаңға шықты. Тәп-тәуір ойыны Италия құрамасының бапкері Дино Дзоффтың құрамаға шақыруына себеп болды. Фьоре 2000 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Турнирде алты ойында да алаңға шығып, бір гол соқты, Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері атанды.
2001 жылы "Лациоға" ауысып, тағы да негізгі құрамнан тыс қалды, соның кесірінен 2002 жылғы әлем чемпионатына шақырылмады.
2004 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты, бірақ бұл жолы құрама топтық турнирден оза алмады.
Кейінгі карьерасында "Валенсия", "Фиорентина", "Ливорно", "Мантова" клубтарында ойнап, 2009 жылы туған клубы "Козенцаға" қайта оралды.
2011 жылы карьерасын аяқтады.
Жетістіктері
Парма
Лацио
Италия құрамасы
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Парма ФК ойыншылары Санат:Кьево ФК ойыншылары Санат:Удинезе ФК ойыншылары Санат:Лацио ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Торино ФК ойыншылары Санат:Ливорно ФК ойыншылары Санат:Мантова ФК ойыншылары
Бонапарт (Айова)
Бонапарт (Bonaparte) — Айова штатының Ван-Бьюрен округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.9 км². FIPS коды — 19-07345.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 458 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Ван-Бьюрен округы (Айова)
Флорэнс Тауншип (Нью-Джерси)
Флорэнс Тауншип (Florence Township) — Нью-Джерси штатының Бёрлингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Кыртымья
Кыртымья — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тавда өзенінің оң жағалауынан 470 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Тимэктомия
Тимэктомия — хирургиялық операция: айырылық безді алу.
Кыртымья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Тимэктомия
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Флорэнс Тауншип (Нью-Джерси)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Кыртымья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :