cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тізбектегі сымдардың орындарын ауыстыру
Дереккөздер
Санат:Электроника
Ефремиха
Ефремиха — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Повалиха өзенінің сол жағалауынан 72 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хериндоте
Хериндоте (Gerindote) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2441 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 44 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 32 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Чиччиано
Чиччиано (Cicciano) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 360 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1749 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 80033.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Barbato. Жыл сайынғы мерекесі — 19 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Марат Шәріпұлы Шәріпов
Марат Шәріпұлы Шәріпов (1942-1997), гидрометаллургиялық үдерістердің физикалық-химиялық негіздері саласындағы маман, химия ғылымдарының докторы (1995).
Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. Еңбек жолын 1968 жылы ҚазКСР ҒА Органикалық катализ және электрохимия институтыңда бастады. 1970 жылы ҚазКСР ҒА Қарағанды химия-металлургия институтына ауысты. 1976-1985 жылдар аға инженер, ғалым хатшы және ионалмастырушы үдерістер зертханасының меңгерушісі. 1985 жылдан Е. А. Бөкетов атындағы ҚарМУ-де ғылыми-зерттеу бөлімінің бастығы, ғылыми жұмыс жөніндегі проректор, кафедра меңгерушісі, кванттық және физикалық химия кафедраның профессор қызметтерін атқарды. 100-ден астам ғылыми еңбектің авторы.
Дереккөздер
Санат:1942 жылы туғандар Санат:1997 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан химиктері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
Депопуляция
Депопуляция - белгілі бір аумақта халықтың азаюы немесе мүлде жойылуы. Туудың азайып, өлім-жітімнің көбеюі. Депопуляция адам санын өзгертеді, сондықтан, бұл саяси және экономикалық мәселелер тудырады. Депопуляция — адам санының немесе жануарлар дүниесінің азаюы. Өсімдіктер депопоуляциясы олардың сиреуімен түсіндіріледі. Адамдардың азаю белгілері қазірдің өзінде көптеген дамыған капиталистік елдерде байқалады. Мысалы, әлемдегі 6,2 млрд халық 2005 жылға қарай 8,2 млрд-қа өскен, ал Бельгия халқы 10 млн-нан, шамамен, 8 млн-ға кемімек. Мұндай үрдіс көршілес Ресейде де байқалады.
Дереккөздер
Санат:Демография
Зооноз
Зооноз — малда және адамда кездесетін жұқпалы аурулар. Бактериялар (бруцеллез, түйнеме) және вирустар арқылы жұғады, қоршаған ортада ұзақ уақыт сақталады. Бұл аурулар сиыр, ешкі қой, шошқа және басқа да кейбір хайуанаттарға жұғады. Қоздырғыштар сүт, сілекей, несеп, дәрет арқылы және өзге де бөліністер арқылы тарайды. Малға ол жарамсыз жем-шөп жеген кезде, сондай-ақ ауру малдың қи-несебімен ластанған қорадан, жайылым топырағы т.б. арқылы жұғады.
Қойгелді Сартұлы
Қойкелді Сартұлы (1702–1795) – жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күрестің көрнекті өкілі, қолбасшы.
Шыққан тегі Ұлы жүздің дулат тайпасы шымыр руынан.
1730 жылы Аңырақай шайқасына, 1734 жылы жоңғарлардың екінші шабуылына қарсы күресте оңт. қазақтарының әскербасы болған. 1740 – 50 жылы жоңғар қалмақтарымен болған шайқастарда, 1756–57 жылы Оңтүстік Қазақстанды қалмақтардан азат етуде ерлік, тапқырлық көрсеткен.
Жастық шағы
Әкесі Қойкелдіні жеті жасында Бұхара медресесіне оқуға береді. Ол сонда он жыл білім алып, елге діни сауаты мол білікті азамат болып оралады. Оның ел ішінде əзірет атануы да содан. Бірақ жаугершілік заман, ел басына түскен ауыр жағдай Қойкелдіні еріксіз əзіреттің сәлдесін тастап, дулыға, шапанын тастап, сауыт киюге, тәспиығын тастап, найза ұстауға мәжбүр етеді.
Төле бимен байланысы
Қойкелдінің бүкіл өмірі, тағдыры Ұлы жүз елінің басшысы, қазақтың атақты биі — Төле бимен ажырата алмастай тығыз байланыста өтеді. Ұлы бидің сенімді серігі, жауға жұмсар батыры болған. Бұл ретте Төленің өмірін жазған Қазанғап: "Сол күндерде əзірет, Сарттың Ұлы Қойкелді, Төледен кейін бастаған, Ұлы жүзді сол еді" — дейді. Сондай-ақ "Төле би келмей жүріс жоқ, Қойкелді келмей ұрыс жоқ" деген ел аузында сақталып, мақалға айналған ескі сөз де сол бір аласапыран кезеңде айтулы екі тарихи тұлғаның ел тағдырын шешуде қандай орын алғанын айғақтап тұрғандай.
Қойкелді әуелде батырлығымен аты шығады. Түрлі шайқаста жекпе-жек шыққанда жеңіліс көрмей, жоңғардың тоғыз батырын өлтіріп, қазақ қолын жеңіске рухтандырған ерлігі ел аузында аңызға айналған. Кейін сардар болып, кол басқарғанда да ол әскери соғыс төсілін жетік меңгерген басшы ретінде сарбаздарын жеңістен жеңіске ұмтылдырып, үлкен қолбасылық қабілетін танытады. Атақты Аңырақай шайқасына Қойкелдімен бірге оның екі інісі Қожық пен Ақша және баласы Қарабатыр да қатысады. Осы соғыста Ақша бірнеше рет жекпе-жекке шығып, жаудың бірнеше батырын өлтірсе, Қожық Ұлы жүз қолының ту ұстаушысы болады. Баласы 13 жасар Қарабатыр қаптама соғыста ауыр жараланып, аттан түсіп қалған ағасы Ақша батырды қашан әкесі Қойкелді келіп алып шыққанша жауға бермей қорғап тұрады. Қойкелді қолбасы ретінде Жетісу жері жаудан азат етілгенше жүргізілген соғыстардың бәріне қатысады. Кейін елді жаудан тазартылған жерге орналастыруда да үлкен еңбек сіңіреді.
Кешегі Кеңес дәуірінде Қойкелдіні орыс керуенін тонаушы қарақшы ретінде көрсетіп келді. Соның салқыны оның кейінгі ұрпағына да тиіп, 1937 жылы олардың біразы "халық жауы" аталып, атылып, айдалып кетеді. Шындығына келгенде, Қойкелдінің керуен тонағаны да, кейін Төле би мен Шақшақұлы Жәнібек батырдың араласуымен орыс патшасының өкілі Карл Миллерге керуен шығынына мал беріп, төлегені де рас. Бірақ ол не қылған керуен еді. Мәселе осында. Ол — орыс патшасының қазақ жері арқылы жоңғар басқыншыларына жасырын қару-жарақ тиеп алып бара жатқан керуені еді. Кейін 1756-1758 жылдардагы атамекенді жоңғарлардан тазарту жолындағы ақтық айқастарда осы орыс мылтықтары қазақ жауынгерлерінің қолында "сөйлеп", жеңіс туының желбіреуіне үлес қосқаны белгілі. Қойкелді батыр 93 жасқа келіп, туған жерінде өз ажалынан қайтыс болған. Денесі сол кездің дәстүрі бойынша Түркістанға жерленген.
Дереккөздер
Санат:1702 жылы туғандар Санат:1795 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ батырлары Санат:Қолбасшылар
Аризон кратері
Аризон кратері, Бэрринджер кратері — Аризона штатында (Пері шатқалының маңында, Флагстафф және Уинслоу қ-лары аралығында) метеориттен пайда болған кратер. Америкалықтар алғаш оған 19 ғ-дың аяғында үндістердің аспаннан құдай келгені жөніндегі аңызын естіп назар аударған. 1902 ж. Филаделфия инженері Дэниэль Бэрринджер зерттей келе кратердің аспан денесінің Жермен соқтығысуы салдарынан түзілгені жөнінде болжам жасаған. Ғалымдардың бүгінгі болжамы бойынша, кеңістіктен сағ-на 69000 км жылдамдықпен келген, диам. 125-130 м, салм. 70000 т метеорит Жермен 500 000 т қопарғыш зат жарылысына тең күшпен соқтығысып, диам. 1250 м, тереңд. 420 м кратер ойған. А. к-нің қазіргі тереңд. 174 м. Қазақстанда Балқаш к-нің солт.-бат-ндағы Бояулысай мен Алтыбай өзендерінің аралығындағы жазықта осыған ұқсас Шонақ кратері бар.
Санат:Аризона географиясы Санат:АҚШ метеорит кратерлері
Адам деп есеп қылма Ағыбайды...
«Адам деп есеп қылма Ағыбайды...» Абайдың кейін табылған өлеңі. Көлемі 4 тармақтан тұратын бір шумақ. Тобықтының Көкше атасынан шыққан Ағыбай деген кісі Мұқыр болысындағы 9 бидің бірі болып тұрған кезінде әділдікке берген антынан танып, құдайын ұмытып, қулық-сұмдық жолына түседі. Қара қылды қақ жарып, тура билік құрудың орнына, құлқынның құлына айналып, пара бергендердің сөзін сөйлейтін нағыз су жақпастың өзі болып шығады. Ел сенімін ақтамаған арамза биді Абай өлтіре шенеп, «Адам деп есеп қылма Ағыбайды» деп кесімді үкімін айтып, қатардан шығарып тастайды. Өлең 11 буынды қара өлең ұйқасымен жазылған. Алғаш рет ақын шығармаларының 1961 жылғы 2 томдық жинағына енгізілді. Басылымдарында ешқандай текстологиялық өзгеріс кездеспейді.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Ливенка (Сосна тармағы)
Ливенка (Ливенко) — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Липецк облысы, Курск облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сосна өзенінің сол жағалауынан 134 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосна өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Оссежа
Оссежа (Osséja) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Прад округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66130, пошта индексі — 66340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1472 адамды құрады. Халық тығыздығы — 85,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сильга (Васюган тармағы)
Сильга — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Васюган өзенінің оң жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 67 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Цинаско
Цинаско (Zinasco) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2935 адамды құрайды. Халық тығыздығы 101 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 27030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Тұздыкөл шипалы балшығы
Тұздыкөл шипалы балшығы ,Қарағанды облысының Қарқаралы ауданында, Қарқаралы қаласының солтүстік-шығысында 45 км жерде. Көлдің ұзындығы 1 км, ені 250 м шамасында. Күкірті сутек иісі бар сұрғылт балшық тұздың қалың қабаты астына тұнған. Лайы адам денесіне жақсы жабысады, оңай жуылады. Емдік мақсатта ерте кезден бері қолданылуда. Тұздыкөл балшығы ревматизмдік полиартритті, полиневритті, невралгияны, түрлі қабыну процестерін, т.б. емдеуге қолданылады.
Дереккөздер
Санат:География
Сан-Себаштиан (Гимарайнш)
Сан-Себаштиан (Гимарайнш) (São Sebastião (Guimarães)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 949 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,45 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4 331,10 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Себастьян.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Тік антенналар
Тік антенналар — радиотолқынды тарату (қабылдау) сипаттамасы анықталмаған антенналар. Жылжымалы объектілер арасында дециметрлік және метрлік толқындарда байланыс орнату үшін қолданылады.
Сан-Себаштиан (Гимарайнш)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Тік антенналар
Дереккөздер
Санат:Электроника
Сити оф Анн Арбор (Мичиган)
Сити оф Анн Арбор (City of Ann Arbor) — Мичиган штатының Washtenaw округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Қанапия Қойдасов
Қойдасов Қанапия (1895 – 1925) – қоғам қайраткері.
Торғайдың 2 кластық училищесін бітірген соң, уездік сотта аудармашы болды. Қойдасовтың саяси көзқарасының қалыптасуына Амангелді Иманов, Әліби Тоқжанұлы Жанкелдин әсер етті.
1916 жылы қазақ халқының ұлт-азаттық қозғалысын ашық жақтаған. Сол үшін тұтқынға алынды. Қазан төңкерісінен кейін Торғайда Кеңес өкіметін орнатуға қатысты. Торғай уездік Төтенше комиссияның төрағасы болды. Азамат соғысы аяқталған соң халық шаруасын қалпына келтіру ісіне араласты.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы
Санат:Тарих
Аув-Прюм
Аув-Прюм (Auw bei Prüm) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 676 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 202. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Родемерс.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Атмосфералық фактор
Атмосфералық фактор - атмосфераның физикалық күйімен және химиялық құрамымен (атмосфералық ластағыштарды қоса атмосфераның температурасымен, құрамымен және тағы басқа) байланысты фактор.
Дереккөздер
Санат:Физика
IC 2822
IC 2822 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35196, UGC 6449, ZWG 67.75.
Пынчево (Бургас облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 56 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
NGC 2405-1
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 7 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2405-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21224, MCG 4-18-26, ZWG 117.51, VV 643.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Мелекес
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Төменгі Кама су торабынан Вятка өзені сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері
Пелагея Григорьевна Шевченко
Пелагея Григорьевна Шевченко (Захарова) (1928 жылында тұған.),  Социалистік Еңбек Ері (1960). Еңбек жолын 1942 жылы Солтүстік Қазақстан облысының Конюхов аудандағы Воскресенка Ұжымшарда колхозшы болып бастады. 1949-1963 жылдары Теміртау қаласының құрылыстарында жұмыс істейді. «Сібірмамандандырылғанқұрылыс» басқармасының жұмысшысы, асфальт-бетон зауытының өлшеушісі, бетоншысы; 1963-1983 жылдары «Казакметаллургияқұрылысы» тресінің механикаландыру басқармасында кран машинисі, 6-басшылықта жоғары міндеттемелерді орындауда үлкен көрсеткіштерге жетті. 1983 жылдан зейнеткер. Ленин өрденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қарағанды облысы
Қызылқұм (Шардара ауданы)
Қызылқұм — Түркістан облысы Шардара ауданындағы ауыл, Қызылқұм ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шардара қаласынан солтүстікке қарай 85 км жерде, Қызылқұм магистральды каналы бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1886 адам (985 ер адам және 901 әйел адам) болса, 2009 жылы 2364 адамды (1199 ер адам және 1165 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1975–97 жылдары күріш өсіретін Қызылқұм кеңшарының орталығы болып келді. Кеңшар негізінде Қызылқұмда шаруа қожалықтары құрылды.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, фельдшерлік-акушерлік пункт, клуб, кітапхана жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Шардара ауданы елді мекендері
Бомон-ле-Роже
Бомон-ле-Роже (Beaumont-le-Roger) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 36,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27051, пошта индексі — 27170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2955 адамды құрады. Халық тығыздығы — 81,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Нампали Менди
Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған.
2021 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысты.
Клубтық
Лестер Сити
Лазер
thumb|right|Лазер thumb|right|Лазер ([[NASA лабараториясында).]] Лазер (laser, light amplification by stimulated emission of radiation - жарықты мәжбүрлі сәулелену арқылы күшейту қысқашасы) — лазер, оптикалық кванттық генератор — толтыру (жарық, электр, жылу, химиялық және т.б.) энергиясын когерентті, монохроматты, поляризацияланған және тар бағытталған сәулелену ағынының энергиясына түрлендіруші аспап.
Нампали Менди
Сілтемелер
Санат:Сенегал футболшылары Санат:Франция футболшылары Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ницца ФК ойыншылары Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары Санат:Монако ФК ойыншылары
Лазер
thumb|180px|Лазерлік көрсеткіші бар [[Револьвер]]
Лазерлік спектроскопия
Лазерлік сәулелену көмегімен алынған жарықтың жұтылу, шығару және шашырау спектрлерін оқып-зерттейтін спектроскопия бөлімі.
Шашты лазерлік
Шашты лазерлік түрде алып тастау - бұл терінің қажетсіз шашынан арылудың тиімді және танымал шешімі, өйткені оны кез-келген тері реңіне қолдануға болады.
Лазерлік материалдар
Лазерде актив орта жасау үшін қолданылатын зат.
Лазерлік гироскоп
Әсері тұйық канал бойынша бір-біріне қарама-қарсы жүгіретін екі лазер шоғын пайдалануға негізделген кванттық гироскоп.
Лазерлік өту
Лазер сәулеленуін генерациялауға қолданылатын атомның немесе молекуланың энергия деңгейлері арасындағы өту.
Лазерлік термоядролық топтау (ЛТТ)
Жоғары температура, затқа лазер жарығымен сәуле беру жолымен оны сыққан кезде жасалатын термоядролық топтау.
Лазерлі басу құрылғысы
Лазерлі басу құрылғысы (орысша: лазерное печатное устройство) - ксерографиялық типтес басу аппараты (таңба жинақтау қүрылғысы). Мұнда таңба белгілері лазер сәулесі әсерімен сәулесезгіш барабанда көрінбейтін жасырын (скрытое) бейнелер ретінде қалыптасады. Содан кейін ол ксерографиялық әдіспен қағазға беріліп ұнтақты бояумен айқындалады.
Лазерлі оймалау
Лазерлі оймалау (орысша: лазерное гравирование) — форма материалдарында лазер сәулесін оймалау аспабы ретінде пайдаланып, басу бейнесін қалыптастыру. Жайпақ офсет және ойыңқы басу түрлерінің формаларын жасауда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электромагнетизм Санат:Лазерлер Санат:Кванттық оптика Санат:Жарық көздері
Лексингтон Парк (Мэриленд)
Лексингтон Парк (Lexington Park) — Мэриленд штатының St. Mary округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11021 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.0 км² шамасында. FIPS коды — 24-46725.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Қаржы-банк менеджменті ғылыми-зерттеу институты
ҚР Министр Кабинетінің 1993 жылы 21 мамырдағы №426-қаулысына сәйкес Қазақ мемлекеттік басқару академиясы (қазіргі Қазақ экономикалық университеті) жанынан Қаржы-банк менеджменті ғылыми-зерттеу институты (ҚБМ ҒЗИ) құрылды. Қаржы-несие жүйесі жұмыстарын анықтап зерттейтін бірден-бір мамандырылған ғыл. мекеме болып табылатын институт негізінен ақша-несие, валюта-қаржы және банкі мәселелері жөнінде қолданбалы зерттеулер жүргізеді. ҚБМ ҒЗИ құрылғаннан бері 30-ға тарта ғылыми еңбектерді, олардың ішінде ҚР Білім және ғылыми министрлігінің мемлекеттік тапсырысы бойынша 18 түбегейлі және қолданбалы зерттеулер жүргізіп, ғыл. нәтижелерін тиісті ұйымдарға ұсынды. Институтта макроэкономикалық және өңірлік деңгейде қаржылық ағымды басқару жөнінде, сондай-ақ бірқатар елдердегі қаржы дағдарысының ерекшеліктері мен себептерін анықтауда да кешенді зерттеулер жүргізілді. ҚР ақша-қаржы жүйесінің жаһанданудағы әлем экономикасына икемделуінің заңдылығы зерттеліп, ин-т өз тарапынан оның болашақтағы үлгісін жасады. Институт «Финансово-кредитные проблемы развития экономики» (1995), 3 бөлімнен тұратын халықар. ғыл. симпозиум материалын («Национальная экономика в условиях глобализации», 2005) және акад. О.Баймұратовтың 7 томдық (2005–2007) кітаптарын, оқу құралдарын («Қазақстан қаржы нарығы», «Финансовый менеджмент», т.б.) шығарды. Институттың ғыл. қызметкерлері күшімен 150-ден астам. ғылыми еңбектер жарияланды. Институт АҚШ, Жапония, Ресей және басқа елдердің белгілі ғалымдарының қатысуымен «Жаһандану жағдайындағы ұлттық экономика» атты халықаралық ғылыми симпозиум өткізді. Институт ұжымының ғылыми қызметкерлері ТМД елдерінің, Таяу және алыс шет ел (Ресей, Қытай, Үндістан) ғалымдарымен халықараралық байланыста жұмыс істейді және халықаралық, республика ғылыми-практикалық конференцияларға, жыл сайын Қазақ экономикалық университетінде өткізілетін Т.Рысқұлов оқуларына да белсенді түрде қатысады. Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан ғылымы дамуының негізгі межелері елеулі өзгерістер мен оқиғаларға толы болды. Бұл кезең ғылымды ұйымдастыру мен ғылыми шығармалары процесті басқарудың жаңа тәсілдерін енгізу, ғалымдар іс-әрекетіне қолайлы жағдай туғызу, ғылыми мамандардың жаңа буынын даярлау, ғылым мен бизнесті ұштастыру, білім мен ғылымды интеграциялаудың барынша оңтайлы жүйесін іздестіруімен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғылыми-зерттеу институттары
Жилиха
Жилиха — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лосиха (Үлкен Лосиха) өзенінің оң жағалауынан 47 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 59 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лак
""Лак""(нем. Lack) — органикалық еріткіштерде пленка түзуші заттардың ерітінділері. Оның құрамында пластификаторлар, қатайтқыштар, сиккативтер, бояғыштар, тағы басқа қосымша қоспалар болуы мүмкін. Лакты затқа (металл, ағаш, пластмасса, мата, қағаз, тағы басқа) жаққанда мөлдір, қатты қабат түзіледі. Эмаль, грунт, шпатлевка дайындаудың негізі ретінде, электроқшаулағыш жабындар алуда, көркем сурет туындыларын салуда, тағы басқа қолданылады. Ә. Тоқтабаева
NGC 6868
NGC 6868 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан E2 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 7 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6868 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64192, ESO 233-39, AM 2006-483.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Александр Григорьевич Лазуткин
ЛАЗУТКИН Александр Григорьевич (18.7.1935 ж.туған, Ресей, Пенза облысы Сосновоборск ауданы Верх. Сыромяс селосы) – техника ғылымының докторы (1979), профессор (1981), Қазақстан ғылым академиясының корреспонденциясының мүшесі (1987).
Өмірбаян
ЛАЗУТКИН Александр 1952 жылы Днепропетровск кен институтын бітірген. «Каргормаш» өндірістік бірлестігінде инжинер (1952–62), Қарағанды политехнологиялық институтында оқытушы, аға оқытушы, доцент (1962–71, қазіргі Қарағанды мемлекеттік технологиялық университеті), осы институттың ғылыми жұмыстар жөніндегі проректоры (1971–87), ректоры (1987–94) қызметтерін атқарды. «Научные основы создания выемочных горных машин с гидропневмоударными исполнительными органами» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 1994 жылдан Ресейде тұрады.
Еңбектері
Басты ғылыми еңбектері мен өнертабыстық ізденістері импульстық атқарушы тетіктер мен гидропневматикалық жетектердің тиімді параметрлерін таңдау негіздерін жасауға арналған. 200-ден астам ғылыми жарияланымның, 3 монография мен 112 өнертабыстық жаңалықтардың авторы. Қазақ КСР-і Мемлекеттік сыйлық лауреаты (1986). Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Ғалымдар
Большекызылба
Большекызылба — Башқұртстанның Мечетлин ауданындағы ауыл, Алегаз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 467 адамды құрады. Пошта индексі — 452558, ОКАТО коды — 80242805005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Стенбак (Жоғарғы Рейн)
Стенбак (Steinbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Танн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68322, пошта индексі — 68700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1275 адамды құрады. Халық тығыздығы — 209,36 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Абай афоризмі (жинақ)
«Абай афоризмі» - 1993 ж. «Қазақстан» баспасынан жарық көрген жинақ.
Авторы - Қ. Өмірәлиев, құрастырып, баспаға әзірлеген - М. Мырзахметов.
Кітап ақынның тәлім-тербиелік мәні зор, адамгершілікке үндейтін, нақылға айналған қанатты сөздерімен ашылады. Ойшыл-ақынның эстетикалық, этикалық, талғам хақындағы, педагогикалық, философиялық, психологиялық, имандылық туралы ойлары жеке-жеке топтастырылған. Жинақтың 2-бөліміне ғалымның Абай шығармалары тақырыбына әр жылдарда жазған зерттеу мақалалары енгізілген. Кітап соңында құрастырушының марқұм Өмірәлиевтің өмірі мен ғалымдық жолына арналған «Екі күймек бір жанға әділет пе?» деген мақаласы берілген.
Жинақ көлемі 6,56 б. т., 55 мың дана болып басылған.
Ылғал сыйымдылық
Ылғал сыйымдылық – тау жыныстарының суды өз бойына сіңіріп, оны ұстап тұру қасиеті. Белгілі бір уақыт ішінде суда тұрған үлгіні (образец) алып, одан артық су ағып кеткеннен кейін жыныста қалған судың мөлшерін жыныстың көлеміне немесе массасына қатысы арқылы процентпен анықтайды. Жыныстар ылғал сыйымдылығына қарай бөлінеді: ылғал сыйымлығы төмен — кұм, мергел, бор және т. б.; ылғал сыйымсыз — малтатас, қиыршық тасты жыныстар. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Ау Грэс (Мичиган)
Ау Грэс (Au Gres) — Мичиган штатының Arenac округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1028 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.2 км² шамасында. FIPS коды — 26-04120.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Липовец (Труд тармағы)
Липовец — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Липецк облысы, Курск облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Труды өзенінің оң жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Өмірбек Мөрәліұлы Шәменов
Өмірбек Мөрәліұлы Шәменов - 1953 жылы 11 наурызда Қызылорда қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Шәменов Мөрәлі (1916-1974), Финн және Ұлы Отан соғыстарының ардагері, Қызылорда облыстық кәсіподақтар кеңесінің төрағасы, Шиелі аудандық газетінің бас редакторы, Қызылорда облысы Жалағаш ауданының «Еңбек Қызыл Ту коммунизм» кеңшарының директоры болған. Анасы - Шәменова Ақшонық Ақанайқызы (1921-2002), Қызылорда облысы Жалағаш ауданының «Қаракеткен» ауылдық кеңесінің төрағасы болған. Еңбек Қызыл Ту орденді Қазақ ауылшаруашылық институтының машиналарды жөндеуді ұйымдастыру және технологиясы факультетін бітірген (1985), инженер-механик. Облыстық және республикалық басылымдарда жарияланған 25-ке жуық мақаланың авторы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (1999 жылдан).
Липовец (Труд тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосна өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орёл облысы өзендері Санат:Липецк облысы өзендері Санат:Курск облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Өмірбек Мөрәліұлы Шәменов
Әскери атағы - запастағы аға лейтенант.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Сүйіп оқитын әдебиеті - ғылыми бейіндегі көркем әдебиет.
Үйленген. Жұбайы - Шәменова Сәуле. Ұлы - Шәменов Асылбек Өмірбекүлы. Немерелері - Ағжан, Нұртұлға, Ақмаржан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Сүйрік
thumb|right|200px
Сүйрік немесе Стерлядь (Acipenser ruthenus) - - бекіре тұқымдасына жататын балық, бекіре тұқымдастарының ішіндегі бірден-бір тұщы су балығы. Оны Каспий, Азов, Қара, Ақ, Баренц және Кара теңіздерінен, сондай-ақ Батыс Сібір өзендерінен аулайды. Орташа салмағы 250—800 г.
Түрлері және көбею
Сүйріктің еуропа және сібірлік екі нәсілі болады. Жыныстық жағынан еркегі 3-7, ұрғашысы 5-12 жылда жетіледі, 2-3 жылда бір рет сәуірде-маусымда ағыны қатты суларға уылдырық  (4-137 мың, диаметрі 2 мм) шашады. Уылдырығы 6-11 тәулікте жамып жетіледі, 22 жылға дейін өмір сүреді. Сүйріктің негізгі қорегі омыртқасыз жәндіктер, насекомдардың (хирономид т.б.) личинкалары. Қыс айларында қоректенбейді, су түбіндегі шұңқырларда қыстайды.
Қолданылуы
Кәсіпті маңызы зор, еті дәмді, майлылығы 5,6-6,4%. Қоры азайып қалғандықтан соңғы жылдары Сүйрік жасанды су тоғандарында қортпамен будандастырып қолдан өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Бекіретәрізділер
Шишано
Шишано (Scisciano) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5166 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 976 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 80030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Germano. Жыл сайынғы мерекесі — 30 қазан.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Химиялық тазалау
right|200px Химиялық тазалау — мамандандырылған кәсіпорындарда киім-кешектердегі дақтарды кетіру мен жалпы кірден тазартудың күшті әрекетті органикалык ерітінділер қолданылатын әдісі. Мұндай ерітінділер қатарында хлорланған көмірсутектер (көпшілік жағдайда тетрахлорэтилен) пайдаланылады. Өте-мөте уытты болғандыктан, бұл ерітінділер химиялық тазалау кәсіпорындарының жұмыскерлері үшін қауіпті. right|300px Ерітінділердің зиянын азайту үшін жабдықтар тұмшаланғанымен, аппараттарды толтыру және жөндеу кезінде жұмыскерлердің денсаулығына нұқсан келтірмей қоймайды. Пайдаланылатын ерітінділер канцерогенді заттектер болғандықтан, химиялық тазалау кәсіпорындарының жұмыскерлері үшін обыр ауруына душар болу қатері төнеді.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Соболевка (Чижапка тармағы)
Соболёвка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чижапка өзенінің сол жағалауынан 412 орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ажы Келдібаев
Ажы Келдібаев (1932 ж. т., Маңғыстау ауданы Шетпе ауылы) – фармацевтикалық Денсаулық сақтау ісінің үздігі. 1956 – 58 ж. әскер қатарында болды. Ташкент фармация инcтитутын бітірген (1964). 1964 – 2003 ж. Жаңаөзен қалалық дәріханада қызметкер болып жұмыс жасады. Бірнеше медальдармен марапатталған. Келдібаев Маңғыстау облысында бірінші болып фармацевт атанған.
Дереккөздер
Санат:1932 жылы туғандар Санат:Қазақстан фармацевтері
Қызылқұм ауылдық округі (Шардара ауданы)
Қызылқұм ауылдық округі — Түркістан облысы Шардара ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қызылқұм ауылы кіреді. Орталығы – Қызылқұм ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2364 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шардара ауданы ауылдық округтері
Ағыбай Құсманұлы Смағұлов
thumb|right|800px Ағыбай Құсманұлы Смағұлов  (1949 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы) – биология ғылымдарының докторы (1995), профессор (1996).
Сыртқы сілтемелер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақстан биологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Биология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университетінің профессорлары
Чосас-де-Каналес
Чосас-де-Каналес (Chozas de Canales) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Сагра ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3858 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 36 км.
Черанова
Черанова (Ceranova) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1518 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 379 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 27010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
IC 2823
IC 2823 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35205, ZWG 67.76.
Сыртқы сілтемелер
IC 2823 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Сабал
Сабал, Сабыл – Арқат тауының солтүстік-шығысындағы тау.
Географиялық орны
Абай облысы Жарма ауданы Белтерек ауылының оңтүстік-батысында 17 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 649 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 2,5 км-ге созылған, енді жері 1 км. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шыққан, сай-жыралармен тілімденген. Бұлақтарға бай.
Өсімдігі
Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында селеу, көде, бетеге, жусан аралас бұталар өседі. Етегі мал жайылымына қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы таулары
Қазақ технологиялық ауыл шаруашылық техникасын пайдалану және жөндеу ғылыми-зерттеу институты
Қазақ технологиялық ауыл шаруашылық техникасын пайдалану және жөндеу ғылыми-зерттеу институты 1962 жылы 12 желтоқсанда құрылды. Ғылыми жұмыстарының негізгі бағыттары: ауылдық тауар өндірушілерді инженерикалық-техникалық жағынан қамтамасыз етудің тиімді жүйесін жасап, ұйымдық-техникалық шаралар кешенін өндіріске енгізу; тозған бөлшектерді қалпына келтірудің жаңа технологиясын жасау; машиналарды жөндеудің бірыңғай құралдары кешенін және көпсалалы технологиясын жасау; жағармайлардың сапасын тексерудің экспресс-бақылау тәсілдері мен приборларын жасау; жағармайларды қайта пайдалану мен тазалауға арналған жабдықтар жасау, сондай-ақ жанар-жағармайларды сертификаттық сынақтардан өткізу. Институт ұжымында барлығы 80 адам жұмыс істейді. Олардың арасында 40 ғылыми қызметкер, 1 ғылыми докт., 5 ғылыми канд. болды. 1 ғалымға КСРО Министр Кеңесінің сыйлылығы берілген. Институтта машиналарды жөндеуге және оларға қызмет көрсетуге арналған жабдықтар дайындау бойынша 55 конструкторлық құжаттар жасалынды. Жабдықтардың 63 тәжірибе үлгілері жасалынып, олардың бірқатары МИС-39 өндірістік сынағынан өтті. Қазақстан мен Ресейдің 16 патенті мен 29 авторлық куәлігі алынды. Машиналарды жөндеу және тозған бөлшектерді қалпына келтіру технологиялары мен жабдықтарын жасау бойынша 12 жаңалық өндіріске енгізілді. Жанар-жағармайды жылытқыш, катерлі газ шығындары индикаторы, май сапасын бақылау кешені өндіріске қосылды. Тың ауыл шаруашылығын механикаландыру мен электрлендіру ғылыми-зерттеу институты 1961 жылы 29 сәуірде құрылды. Ғылыми жұмыстарының негізгі бағыттары: жүгері өндірісі процесін кешенді механикаландыру; құрама жем дайындау процесін кешенді механикаландыру; сүт фермаларындағы өндірістік процестерді механикаландыру және автоматтандыру, өсімдік шаруашылығы өнімдерін өңдеу процестерін механикаландыру.
Дереккөздер
Т
Тікелей күшейтетін радиоқабылдағыш
Дереккөздер
Санат:Электроника
Сан-Томе-де-Абасан
Сан-Томе-де-Абасан (São Tomé de Abação) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 300 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,67 км² шамасында. Халық тығыздығы — 492,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Демократура
Демократура - өтпелі («гибридті») саяси режимнің бір түрі. Демократура либерализациясыз демократизацияны білдіреді. Бұл дегеніміз сайлау (олар жүргізілетін кезде), көппартиялық және саяси бәсекелестік егер олар үстемдік ететін элитаның билігіне кауіп төндірмейтін кезде ғана жасауы мүмкін. Шын мәнінде көпшіліктің саяси қатысуы үстемдік ететін элитаның қолдауының тікелей көрінісі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Балжан Мөрәліқызы Шәменова
Балжан Мөрәліқызы Шәменова - 1962 жылы 18 наурызда Қызылорда облысы Жалағаш ауданының «Коммунизм» кеңшарында туған. Қазақ. Алматы халық шаруашылығы институтының қаржы және несие факультетін бітірген (1984), экономист. Экономика ғылымдарының кандидаты (1994). Қазақ және орыс тілдерін біледі.
Дереккөздер
Санат:1962 жылы туғандар Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қызылорда облысы тұлғалары
Лакмус
thumb|250px|Лакмус Лакмус (lakmoss ) — қыналардың кейбір түрлерінен алынатын бояғыш зат. Құрамы күрделі және толық анықталмаған. Лакмустың бояғыш құраушысы — азолитмин (индофенол) C7H7NO4, әлсіз қышқыл. Тұздары көгілдір түсті. Ол қышқылдық ортада қызыл, сілтілік ортада көк түске өзгереді, ал бейтарап ортада өзгеріске түспейді. Сондықтан Лакмус реакциялық ортаны анықтайтын индикатор ретінде қолданылады. Лакмусты алу үшін өсімдікті ұсақтап оны поташтың немесе аммиактың сулы ерітіндісінде ашытады, қоспа біртіндеп қара-көк түске өзгереді, содан соң оған бор немесе гипс қосады, алынған массаны кішкене кубиктер түріне келтіріп оны ауада кептіреді. Ал практикада Лакмустың сулы ерітіндісін қолданады, негізінен реактив қағазы түрінде көп пайдаланылады.Құныс - омыртқанын сагитталды (жебелес) жазықтықта артқа қарай шығыңкы болып майысуы.
Дереккөздер
Санат:Бояғыштар Санат:Аналитикалық химия Санат:Қышқылды-негізді индикаторлар
Шынайы (молекулалық) ерітінді
Дереккөздер
Санат:Геология
Аубурн Хиллс (Мичиган)
Аубурн Хиллс (Auburn Hills) — Мичиган штатының Oakland округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 21412 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 43.0 км² шамасында. FIPS коды — 26-04105.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Равадиново (Бургас облысы)
Равадиново (Равадиново) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Созопол қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 790 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8146. Телефон коды — 0550. ЕКАТТЕ коды — 61042.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Ларшан
Ларшан (Larchant) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77244, пошта индексі — 77760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 732 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Ариозо
Ариозо  (итал. arіoso — арияға ұқсас, әуенді) — кіші көлемді, белгілі бір құрылымы жоқтығымен ерекшеленетін шағын ария. Бұл атау, сондай-ақ, аспапты музыкада (Бах, Бетховен) жанрлық және стильдік анықтама ретінде де қолданылады.
Мошкара (Зая №2928 тармағы)
Мошкара — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №2928 Зай өзенінің сол жағалауынан 186 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Төменгі Кама су торабынан Вятка өзені сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Линганорэ-Бартонсвилл (Мэриленд)
Линганорэ-Бартонсвилл (Linganore-Bartonsville) — Мэриленд штатының Frederick округіне жататын АҚШ қаласы.
Мошкара (Зая №2928 тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері Санат:Удмуртия өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
Линганорэ-Бартонсвилл (Мэриленд)
Қала тұрғындарының саны 12529 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42.5 км² шамасында. FIPS коды — 24-47043.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Тремель
Тремель (Trémel) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22366, пошта индексі — 22310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 406 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
NGC 2415
NGC 2415 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан Im типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 10 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2415 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21399, UGC 3930, MCG 6-17-21, ZWG 177.38, ARAK 136, HARO 1, IRAS07336+3521.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Ег-Вив (Эро)
Ег-Вив (Aigues-Vives) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34007, пошта индексі — 34210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 422 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Әлеуметтік фактор
Әлеуметтік фактор - адамдарда қоғамдық қатынастардан немесе қоғамдық жәндіктерде (құмырсқалар, аралар, термиттер және тағы басқа) әлеуметтік құрылымнан болатын фактор.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану
Нұрлан Кемелбайұлы Смағұлов
Смағұлов Нұрлан Кемелбайұлы (1954 жылы туған) – медицина ғылымдарының докторы (1994), профессор (1997). Қарағанды мемлекеттік медицина институтытын (1974, қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы) бітірген. Қазақстан ғылым академиясының Физиология және еңбек гигиенасы институтында кіші, аға ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі, директордың орынбасары (1979–1996), Қарағанды мемлекеттік медицина академиясында кафедра меңгерушісі (1996–2001) қызметін атқарды. 2002 жылдан профессор,200 ғылыми жарияланым мен 6 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қарағанды
Кіші кызылба
Кіші кызылба — Башқұртстанның Мечетлин ауданындағы ауыл, Алегаз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 83 адамды құрады. Пошта индексі — 452558, ОКАТО коды — 80242805006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Журавлиха (Жилиха тармағы)
Журавлиха — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жилиха өзенінің сол жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Қойжелкек
Қойжелкек (Tragopogon) – астралылар тұқымдасына жататын екі және көп жылдық шөптесін өсімдіктер.
Қазақстанда олардың 26 түрі кездеседі. Көбірек кездесетін түрі – шалғындық қойжелкек (T. pratensіs), тау беткейлерінде, өзен жағаларында өседі. Биіктігі 25 – 140 сантиметр. Сабағы тік, бұтақтанып біткен. Жапырақтары ұзынша, жиектері тегіс. Гүлдері қос жынысты, сары, қарақошқыл, көкшіл, қызыл түсті. Гүл себеттерінің ұзындығы 1,5 – 9 сантиметр, сабақ, бұтақтарының ұшына жеке орналасады. Көп гүлді болады. Орамасы бір қатарлы, тегіс, бір-біріне жабысқан немесе қатарлас орналасқан жіңішке жапырақшалардан (5 – 14) тұрады. Гүл шоғыры жалаң, қабыршақсыз. Барлық гүлдері тілшелі, бес тісті. Мамыр – тамызда гүлдеп, маусым, қыркүйекте жеміс cалады. Тұқымы – ұршық тәрізді, желайдар. қойжелкек – мал азықтық өсімдік.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер