cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан КП Қарағанды облыстық комитеті
Әдебиет
Санат:Қарағанды облысы Санат:Қазақстан КП аймақтық, облыстық және өлкелік комитеттері
1132 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1132 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1132 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Молдақасым Өтебаев
Өтебаев Молдақасым (1952 ж. т., Маңғыстау ауданы Таушық ауылы) – ғалым, физика-математика ғылым кандидаты. (2006). Қазіргі ҚазҰУ-ды бітірген (1975). 1975 – 78 ж. Каспий аймақтық кен-металлургия комбинатында инженер-программист, 1978 жылдан АқтМУ-да оқытушы, кафедра меңгерушісі аға оқытушылық қызметтерін атқарып келеді. Өтебаевтың негізгі ғылыми жұмыстарының бағыты штамптың серпімді-тұтқырпластикалық қабатты жарты кеңістікке динамикалық әсері туралы жазық және кеңістікті осьтік симметриялы станционар емес есептерді сандық шешу мәселелеріне арналған. Көптеген ғылыми мақалалар мен оқу-әдістемелік құралдардың авторы. ҚР Ғылым және білім министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
Жәннәт
Сілтеме
Қазақ энциклопедиясы
Стереографиялық полюстік тор
Стереографиялық полюстік тор — горизонталь жазықтықтағы сфераның градустық торабының стереографиялық проекциясы.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Тәрбиеленушілік
Тәрбиеленушілік - адамның өзі үшін жаңа танымдық, эмоционалдық немесе мінез-құлықтық біліктер мен дағдыларды біршама жылдам қалыптастыруға дайындығы.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Жұмалық
Жұмалық – дәстүрлі қазақ қоғамында жұма күні діндарларға көрсетілетін құрмет жоралғысы. Медреседе, ауыл мектебінде, т.б. оқып жүрген балалар жұма күні торсыққа қымыз құйып, орамалға ас түйіп әкеліп, ұстаздарына Жұмалық берген.
Сілтеме
Санат: Дін
Лопва (Коса тармағы)
Лопва — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коса өзенінің оң жағалауынан 158 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 85 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аграфенка
Аграфенка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шада өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга өзені Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мүсәтір
Мүсәтір, аммоний хлориді, NH4Cl – түссіз, суда жақсы еритін кристалды зат; тығызд. 1,53 г/см³. Қыздырғанда балқымай ыдырайды: NH4Cl→NH3+HCl. Мүсәтірді аммиак ерітіндісіне тұз қышқылымен әсер ету арқылы алады. Мүсәтір артық мөлшердегі хлормен әлсіз әсерлесетін дақыл (қант қызылшасы, күріш, жүгері) егілетін, бейтарап және сілтілік топырақтарға арналған азот тыңайтқыштары (25%-ға дейін N) ретінде, гальваник. элементтер өндірісінде, медицинада қолданылады.
Пайдаланған әдебиет
Санат:химия
Макбет
thumb|right|200px| Мак Бетад мак Финдляйх, (кельт тілінде: Mac Bethad mac Findláich, 1005 — 15 тамыз 1057) — 1040 жылдан Морей әулетінен шыұұан Шотландия королі.
Король І Дунканді Дунсинейн түбегіндегі ұрыста өлтіріп, өкімет билігін өз қолына алды. Макбет өкімет тағына Дунканның баласы Малькольмды отырғызбақ болған ірі феодалдарға қарсы күресті. 1057 ж. Шотландия мен ағылшын феодалдарының біріккен әскерлерінен күйрей жеңілді. Макбеттің өзі Малькольммен ұрыста қаза тапты. Малькольм туралы аңыздар мен деректерді Уильям Шекспир өзінің "Макбет" деген трагедиясына өзек етті. Бірақ бұл шығарманың сюжеттік желісі тарихи ақиқатқа сай емесін айтып өту керек. Мабет Айона аралында жерленген.
Дереккөздер
Санат:1057 жылы қайтыс болғандар Санат:Шотландия тұлғалары Санат:1005 жылы туғандар Санат:Шотландия королдары Санат:Морей әулеті
Посьтем-Юнко
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 7241
NGC 7241 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SBbc/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1872 жылы 3 қыркүйекте Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7241 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68442, UGC 11968, MCG 3-56-20, ZWG 451.24, 2ZW 174.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Сөз тұлғасы
Сөз тұлғасы – сөздің грамматикалық мәнін білдіретін морфология лық және фонология лық белгілерінің жиынтығы. Мысалы, баланы – жалпы есім, жекеше, табыс септік тұлғасындағы бала сөзінің сөз тұлғасы, келеді – ҚҚҚ жақ жекеше тұлғадағы ауыспалы өткен шақ мәндес кел етістігінің сөз тұлғасы дейміз. Сондай-ақ тілдік жүйедегі грамматикалық формада түрленген әрбір сөз сөз тұлғасы болып табылады. Сөз тұлғасы грамматикалық мағына мен сол мағынаны білдіретін тұлғалық көрсеткіштердің бірлігінен құралады. Сөзге грамматикалық мағына үстейтін формалар қосылуы арқылы сөз тұлғасы жасалады. Сөз тұлғаларының ішінде біреуі ғана оларға негіз болып, ол сөз белгілі бір сөз табының түбір (негізгі не туынды) тұлғасы болып келеді. Мысалы, сапалық сын есім шырай түрлеріне негіз болады, кез келген түбір тұлғалы зат есім септік, тәуелдік, жіктік тұлғаларына негіз болады. Балақай, балақан, баламен, т.б. сөздер – бала сөзінің грамматикалық мағына білдіретін тұлғалары. Ал осы бала сөзінің ұйтқы болуы арқылы жасалған балалық сөзі бұл сөздің сөз тұлғасы бола алмайды, себебі –лық сөз тудырушы (сөзжасам) қосымша арқылы жаңа сөз жасалып тұр. Ендеше, сөз тудырушы қосымшалар жалғану арқылы жасалған сөздер сол сөздің сөз тұлғасы болмайды, ол жаңа сөз болып есептеледі. Қазақ тілінде сөз тұлғаларының екі түрі бар:
Әдебиеттер
Головин Б.Н., Введение в языкознание, М., 1979; Ысқақов А., Қазіргі қазақ тілі. Морфология, А., 1991; Исаев С., Қазіргі қазақ тіліндегі сөздердің грамматикалық сипаты, А., 1998; Қазақ грамматикасы, Астана, 2002.
=Пайдаланған сілтеме=
Макассарлар
Макассарлар - Сулавеси аралының оңтүстік-батысын мекендейтін халық. Жалпы саны 1,2 млн адам. Тілі индонезия тілдеріне жатады. Діни сенімі- ислам. Антропологиялық жағынан басында Индонезияның батыс аралдарынан немесе құрлықтан ауып келген. 15 ғасырда Макассарлардың ертедегі феодол типтегі  мемлекеті болған. Некгізгі кәсібі - егіншілік, балық аулау және сауда.
Дереккөздер
Санат:Елдер
Альмогера
Альмогера (Almoguera) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1492 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 119,29 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Верин-де-Домм
Верин-де-Домм (Veyrines-de-Domme) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24575, пошта индексі — 24250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 220 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,23 адам/км².
Карана (Янгурчин ауылдық кеңесі)
Карана — Башқұртстанның Стерлибашев ауданындағы ауыл, Янгурчин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 83 адамды құрады. Пошта индексі — 453195, ОКАТО коды — 80248865003.
Верин-де-Домм
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Карана (Янгурчин ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Верин-де-Домм
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Карана (Янгурчин ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Құлақтың артқы көктамыры
Құлақтың артқы көктамыры (Posterior auricular vein) — бассүйектің бір бүйірінен басталып, шашақ ішінде қарақұс көктамыры мен самайдың беткі көктамырының тармақтарымен тұтасады.
Ол құлақ қалқанының артына дейін құлдап, бетарты көктамырының артқы жағымен қосылып, мойынның сыртқы көктамырын қалыптастырады.
Ол біземіздік көктамырын (stylomastoid vein), және құлақ қалқаанының кейбір тармақ тамырларын өзіне қосады.
Санат:Бас пен мойындағы көктамырлар
Тольк
Тольк (Tolk) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1042 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 59 090. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Тиссен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Обен-Сен-Вааст
Коммунаның INSEE коды — 62046, пошта индексі — 62140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 764 адамды құрады. Халық тығыздығы — 114,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Парма (Мичиган)
Парма (Parma) — Мичиган штатының Jackson округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 907 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.5 км² шамасында. FIPS коды — 26-62740.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
1133 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1133 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1133 жылы қайтыс болғандар
Валверде (Могадору)
Валверде (Могадору) (Valverde (Mogadouro)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Могадору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 196 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,97 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Гельдерн
Гельдерн (Geldern) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Клеве ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 33575 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 96,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 54 012. Қаланың басшысы — Ульрих Янсен.
Донковци (Велико Тырново облысы)
Донковци (Донковци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
Гельдерн
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Донковци (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5081. Телефон коды — 06158. ЕКАТТЕ коды — 22976.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Үшбұлақ (Алматы облысы)
Үшбұлақ — Алматы облысы Жамбыл ауданы, Қарақастек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ұзынағаш ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 138 адам (68 ер адам және 70 әйел адам) болса, 2009 жылы 294 адамды (140 ер адам және 154 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) елді мекендері
Африкалық жабайы ит
Африкалық жабайы ит - етпен қоректәнеді. Оны сондай-ақ «қорқау қасқыр тәрізді ит» деп атайды. Орташа денелі африкалық жабайы иттін| салмағы 30-40 келі, дене тұрқы 50 - 60 см болады. Африкалық жабайы ит 10 жылға дейін өмір сүреді. Ұлттық қорықтар мен саябақтарда 2000 - 5000 бас африкалық жабайы ит бар. Африкалық жабайы иттің латынша атауы «Lycaon pictus» ол «боялған қасқыр тәрізді жануар» деген мағына береді. Африкалық жабайы иттің қүлақтары жарғанаттікі тәрізді,аяқтары - үзын, жақ сүйектері мықты болады. Түсі қоңыр, сонымен қатар қара және ақшыл түстер араласып алабажақ болып көрінеді.Тік құлақтары - үлкең дөңгелек пішінді. Көздерінің айналасында қара қоңыр түсті дақтары болады. Африкалық жабайы иттердің өздеріне ғана тән иісі бар. Осы иісі арқылы олар топтан бөлініп қалған үяласын тауып алады. Африкалық жабайы ит тек Сахара шөлінің оңтүстігінде тіршілік етеді.
Дереккөздер
Ж 24 Жануарлар. – Алматы: “Aруна” баспасы. – 208 бет. – Сер.: “1100 қызықты деректер”. ISBN 978-9965-26-546-4
IC 3217-1
IC 3217-1 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3217,01 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Новелла (Франция)
Новелла (Novella) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Кальви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B180, пошта индексі — 20211.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 91 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Көмекей шодыры
Көмекей шодыры
Көмекей шодыры - негіщзінен ер адамдардың тамағындаболатын кішкентай ,бұдырайған шығыңқы мүше. Кейбір тілдерде көмекей шодырын * адамның алмасы * деп те атайды. Оның негізі діни кітаптарда хикаяға барып тіреледі. Құдай Адам -Атаны жаратқан кезінде алма ағашын жеуге тыйым салыпты. Бірақ жылан кейпінде келген ібіліс адамды азғырып алманы жегізген. Адам-Атаның жазасы ретінде жемістің сүйегі тамағында тұрып қалған деседі. Көмекей шодыры- мойынның алдыңғы бөлігінде орналасқан.
Дереккөздер
1.1100 қызықты дерек -Адам анатомиясы
Ислам және заман
Ислам және заман — 2003 жылы Алматы қаласы «Б. о. ж.» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Дербісәлі Әбсаттар қажы. Беттер саны — 560.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-517-54-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2003 жылы шыққан кітаптар Санат:Б. о. ж. баспасының кітаптары
Посль-Игый
Посль-Игый — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Негус-Ях өзенінің оң жағалауынан 183 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Пьерр-де-Кормей
Сен-Пьерр-де-Кормей (Saint-Pierre-de-Cormeilles) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27591, пошта индексі — 27260.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Футболдан Қазақстан Кубогы 2001
2001 жылдың Футболдан Қазақстан кубогы - кубоктың оныншы мәрте ойнатылуы.
Бірінші кезең
Алғашқы ойын 2001 жылдың 5 мамырында, жауапты ойын — 13 мамырда өтті.
1/8 финал
1/8 финал ойындары 2001 жылдың 28 сәуір - 26 мамыр аралығында өтті.
1/4 финал
1/4 финал ойындары 2001 жылдың 27 қазан - 1 қараша аралығында өтті.
1/2 финал
1/2 финал ойындары 2001 жылдың 6 - 11 қараша аралығында өтті.
Дереккөздер
Санат:Футболдан Қазақстан Кубогы Санат:2001 жылғы футбол
Зеленогай ауылдық округі
Зеленогай ауылдық округі — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Зелёный Гай, Новогречановка ауылдары кіреді. Орталығы – Зелёный Гай ауылы. Округ құрамында болған Жарқайың ауылы 2013 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2087 адамды құрайды.
Эналлогендік хадалиттер
Эналлогендік хадалиттер - лавадағы магмадан өзгермеген бөтен кірінділер.
Дереккөздер
Санат:Геология
Апфельберг
Апфельберг (Apfelberg) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Книттельфельд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1099 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 9.29 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KF, ресми идентификациялық коды — 6 09 01.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Бахер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
1134 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1134 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1134 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қармақжем
нобай|Туралған балықты қармақжем ретінде пайдалану нобай|1 - воблер, 2 мен 3 - жылтырауықтар, 4 - пилькер, 5 - джигспиннер, 6 - поппер, 7 - твистер, 8 - балансир, 9 - спиннербейт Қармақжем — балық аулау үшін қармақтың ілгішіне ілінетін жем немесе оған ұқсатылған құралдар.
Қармақжемді келесі топтарға бөлуге болады:
Жәндіктер балықтардың табиғи қорегі болып табылады.
Өсімдіктен жасалған жемдерді тартымдырақ қылу үшін оларға кейде иістендіргіштерді де қосады.
Жасанды қармақжем көбінесе металдан немесе пластиктен, ұсақ балыққа және басқа да жәндіктерге ұқсатылып жасалады.
Дереккөздер
Санат:Балық аулау
Су электр станциясы
Қазақстандағы ең алғашқы СЭС 1902 жылы Зырян кенішін энергиямен қамтамасыз ету мақсатында Тұрғысын өзенінде салынды. Оның қуаты 1 мың кВт болды. 1927 жылы Жоғары Хариузовск СЭС-і (қуаты 3,2 мың кВт), 1934 жылы Үлбі СЭС-і (қуаты 27,6 мың кВт) салынды. Үлкен Алматы өзенінде 10 каскадтан тұратын СЭС (жалпы қуаты 47 мың кВт) 1959 жылы салынып бітті. Соңғы жылдары кешенді мақсатта пайдаланылатын бірнеше ірі су-энергетикалық тораптар іске қосылды: Ертіс өзенінде Өскемен СЭС (куаты 331,2 мың кВт) және Бұқтырма СЭС (қуаты 675 мың кВт), Іле өзенінде Қапшағай СЭС (қуаты 434 мың кВт) және т.б. Елімізде су-энергетика құрылыс объектілерінен басқа 200-ден астам шағын және орташа Су электр станциясы салынған. Қазақстандағы ірі СЭС-тердің барлығы энергия жүйесі құрамындағы жылу станцияларымен үйлестіріле пайдаланылады. Бұл жағдайда олардың жоғары дәрежедегі кешенді үнемділігі, пайдаланудағы сенімділігі артады. Сондықтан СЭС салу өзеннің ағын суын су көлігі, ирригация және сумен қамтамасыз ету және т.б. мақсаттарда кешенді пайдалануға мүмкіндік береді.
Су энергетика қорлары
Су энергетика қорлары — өзендер мен сарқырамалардың құлама суынан алуға болатын энергия қоры. Энергияның бұл көзінің артықшылығы — оның қоры сарқылмайды, үнемі қалпына келіп отырады. Бұл энергияның арзан, әрі гигиеналық түрғыдан таза түрі болып табылады. Су энергиясының қоры жөнінен Қытай, АҚШ, Канада дүние жүзіндегі алғашқы орындарды иеленеді.
Су энергетикасы
Су энергетикасы (Гидроэнергетика; грек, "һydor" — су, ылғал, energia — қызмет, әрекет) — 1) бөгет салу арқылы немесе бөгетсіз ағын судан энергия алу. Дүние жүзіндегі ең үлкен СЭС Венесуэлада (Гури бөгеті, 10 млн кВт) және Бразилияда Парана өзенінде (Итайпу ГЭС-і, 12,6 млн кВт) салынған. Қазақстанда Бұқтырма СЭС-і, Қапшағай СЭС-і, Шардара СЭС-і, т.б. бар. Су энергетикасының энергия көздері сарқылмайтын (трубина арқылы өтетін су ағынының орны өзенге немесе көлге құятын өзен және бұлақ суымен толтырылады) болуы мүмкін. СЭС-тердің экологияға нұқсан келтіретін факторлары да бірталай. Мысалы, жазық жерлерде СЭС салу құнарлы жерлерді пайдалануға жарамсыз етіп қана қоймай, өзеннің экожүйесін толық бұзады. Су қойма түбінде мыңдаған тонна шөгінділер (өнеркәсіп және тұрмыстық ақаба суымен бірге өзенге түсетін улы заттектер) жиналады. Бұл су қойманы жойғанның өзінде аумақты пайдалануға жарамсыз етеді. Таулы жердегі өзендер СЭС-тер салуға қолайлы. Бірақ сейсмикалық қауіпті аудандарда алапат ықтималдығы жоғары болуы мүмкін. Жер сілкіністері орасан зор зиян келтіреді. Мысалы, Италиядағы Вайонда 1993 жылы бөгетті су жарып өткенде 2118 адам, ал Индияда Гуджерат бөгетін су жарып өткенде 16 мың адам қаза болды. Қазіргі уақытга үлкен СЭС-тер салудың келешегі жоқ, оларды бөгет салуды қажет етпейтін ағыны жылдам шағын немесе үлкен өзендерде салу ыңғайлы деп есептеледі. Кіші су энергетикасы дәстүрлі емес энергетикаға жатады; 2) бөгет салу арқылы не салмай, аққан судан энергия алу. Су энергиясының біршама арзандығына қарамастан, ресурстардың шектеулілігіне және энергия қондырғыларының көп аумақты алатынына байланысты болашақта ол дүние жүзіндегі энергетиканың 5%-ынан аспайтын болады.
Дереккөздер
Санат:Су электр станциялары Санат:Электр станциялары
Мелиорациялық гидрология
thumb|228px|[[Мелиорация]] Мелиорациялық гидрология — құрлық гидрологиясының басты белімі. Мелиорациялық жүйені жоспарлауға қажетті су пайдалану және гидромелиорациялық шаралар көрсеткіштерін табумен қатар, аумақты табиғи сумен қамтамасыз ету мен суармалы жерлерді өңдеу режімінің заңдылықтарын зерттейді. Негізгі міндеті — су режімінің егістікке пайдалану аумағындағы ағуы, сіңуі заңдарын және оның негізгі гидрологиялық көрсеткіштері мен гидромелиорациялық шараларды жоспарлау мен пайдалану, сонымен қатар — өзеннің, көлдің, су коймасының және т.б. гидрологиялық есептеулерін жерді мелиорациялау кезінде пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Херцогенбуксе
250px|thumb|Картада орналасуы Херцогенбуксе (Herzogenbuchsee) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Ванген округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6719 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.8 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 979, пошта индексі — 3360.
Дуглас Макартур
thumb|right|200px| Дуглас Макартур (Douglas MacArthur; 26 қаңтар 1880, Литтл-Рок, Арканзас — 5 сәуір 1964, Вашингтон) —  американ әскери қайраткері, армия генералы.
1903 ж. Уэст-Пойнттағы АҚШ Әскери академиясын бітірді. І дүниежүзілік соғысқа қатысты. 1930-35 ж. америка армиясы штабының бастығы атанды. 1935-37, 1941-51 ж. түрлі әскери басшы қызметтерде болды. 1952 -55 ж. "Ремингтон Рэнд инкорпорейтед", 1955 жылдан "Сперри Рэнд корпорейшен" басқармаларының уәкілі болған.
Дереккөздер
Санат:1880 жылы туғандар Санат:1964 жылы қайтыс болғандар Санат:АҚШ тұлғалары Санат:АҚШ генералдары
Радиоактивті ыдырау заңы
Радиоактивті ыдырау заңы — атом ядроларының әр түрлі бөлшектер мен сәулелер шығара отырып, өздігінен түрлену заңы. Радиоактивті ыдырау заңын Резерфорд ашқан:
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em; width:50%"> немесе
Ыдырау тұрақтысы
Уақыт бірлігі ішінде ядроның ыдырау ықтималдығын ыдырау тұрақтысы деп атап, ~\lambda әрпімен белгілейді. Бірдей изотоптың ядросы үшін ыдырау тұрақтысы бірдей, ал түрлі изотоптың ядролары үшін ыдырау тұрақтысы әр түрлі болады. Санақ басы (~t_0 = 0) мезетінде ыдырау тұрақтысы ~\lambda болатын радиоактивті изотоптың ~N_0 ыдырамаған ядроларының саны белгілі болсын. Сонда өте аз ~dt уакыт аралығында ыдырайтын ядролардың ~dN саны осы мезетте ыдырамаған ядролар санына пропорционал болуы керек деп айта аламыз:
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em; width:20%"> ~(8.10)
мұндағы "минус" таңбасы уақыт өткен сайын ядролардың санының азаятынын бідіреді. (8.10) формуладан белгілі бір ~t уақыт аралығы өткенде ыдырамаған ~N ядролар санының уақытқа тәуелділігін табайық. Ол үшін (8.10) тендеудің екі жағын ~dt-ға бөлейік:.
Осыдан ядролардың ыдырауының уақытқа тәуелділігі шығады:
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em; width:20%"> ~(8.11)
мұндағы ~e - натурал логарифмнің негізі,, ~ t – ыдырау уақыты, ~N_0 — бастапқы уақыт мезетіндегі (~t_0 = 0) ядролар саны, ~N - t уақыт ішінде ыдырамай қалған ядролардың саны, ~\lambda — ыдырау тұрақтысы, өлшем бірлігі c−1. Жоғарыда аталған тәуелділікті радиоактивті ыдырау заңы деп атайды.
Уақыттың өтуіне байланысты ыдырамаған радиоактивті ядролардың саны экспоненциалды түрде кемиді. 8.12-суретте ~N = f(t) тәуелділігінің графигі көрсетілген.
Жартылай ыдырау периоды
thumb|250px thumb|400px Радиоактивті ядролар санының жартысы ыдырайтын уақыт аралығын жартылай ыдырау периоды ~T_1/2 деп атайды.
Демек, радиоактивті ядролардық алғашкы саны ~N_0 болса, ~T_1/2 уақыт өткеннен кейін олардың саны болады. (8.11) өрнектен аламыз.
Осы тендеуді логарифмдесек,, бұдан шығатыны. Ал ~\lambda тұрақты шама болғандықтан, жартылай ыдырау периоды тұрақты.
Радиоактивті ыдырау заңын 1902 жылы Э . Резерфорд пен Ф.Содди ашқан. Есептеулер радиоактивті ядроның орташа өмір сүру уақытын
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em; width:50%">
өрнегі арқылы анықтауға болатынын көрсетті. Ядроның орташа өмір сүру уақыты жартылай ыдырау периодына пропорционал.
Радиоактивті ядроның ыдырау қасиетін сипаттайтын тағы бір шаманы айтуға болады. Уақыт бірлігі ішінде ыдырайтын ядролар санымен анықталатын шаманы радиоактивті заттың активтілігі (~A) деп атайды:
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em; width:20%">
Активтіліктің Халықаралық жүйедегі (~SI) өлшем бірлігі — беккерель.
1 беккерель ( Бк ) — уақыт бірлігі 1 с ішінде бір ыдырау болатын радиоактивті препараттың активтілігі:
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em; width:20%"> 1 Бк = 1 ыдырау / 1 c .
Іс жүзінде қолданылатын активтіліктің басқа да өлшем бірлігі бар, ол — кюри (Ки):
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em; width:50%"> ''' 1 Ки = 3,7 · 10 10 Бк; 1 мКи = 3,7 · 107 Бк. '''
Кейбір элементтердің жартылай ыдырау периоды
Менделеев кестесіндегі химиялық элементтердің жартысынан көбінің табиғи радиоактивті изотопы бар. Олардың жартылай ыдырау периодтарының диапозоны өте үлкен. Мәселен, уранның изотопының жартылай ыдырау периоды ~T_{1/2} = 4,5 млрд жылға, ал торийдың  изотопының жартылай ыдырау периоды ~T_{1/2} = 14 млрд жылға тең. Жер планетасы пайда болғалы 4-5 млрд жыл уақыт өтті десек, уран мен торийдің толығымен ыдырап болмағаны өзінен-өзі түсінікті.
Табиғатта жартылай ыдырау периоды қысқа, тіпті жартылай ыдырау периоды секундтың миллионнан бір үлесіндей ғана болатын элементтер бар. Мысалы, радий изотопы үшін ~T_{1/2} = 1600 жыл, радон  үшін ~T_{1/2} = 3,28 тәул болса, полоний  үшін ~T_{1/2} = 3 мин.
Радиоактивті ыдыраудың ғажабы сол, жартылай ыдырау периоды қысқа болатын изотоптарды ертең де, бүрсігүні де, тіптен 100 жылдан соң да табиғатта кездестіруге болады.
Радиоактивті изотоптар "қартаймайды", себебі уакыттың өтуіне байланысты ыдырау жылдамдығы өзгермейді. Уран мен торий изотоптары ядроларының ыдырау кезінде пайда болатын туынды ядролар тұрақты болмайды, радиоактивті болады. Осылай үздіксіз тізбектелген ядролық ыдырау процесі тұрақты ядро, яғни радиоактивті емес туынды ядро түзілгенше жалғаса береді. Осы ыдырау тізбегін радиоактивті қатар деп атайды (8.13-сурет). Радиоактивті ыдырау заңы статистикалық заңдылыққа бағынатындықтан, ол өте көп санды атом ядролары үшін дұрыс. Кейбір элементтердің ыдырау қасиеттері:
Кеме қатынайтын су жолдарындағы су пайдаланушылардың міндеттері
Кеме қатынайтын су жолдарындағы су пайдаланушылардың міндеттері — су пайдаланушылардың: суды ұтымды пайдалану мен қорғауды қамтамасыз етуге; кеме қатынасын реттейтін органдардың талаптарын орындауға; сутоғандарының арналары мен жағалауларының, гидротехникалық жөне басқа да құрылыстардың бұзылуына жол бермеуге; басқа да заңды ұйымдар мен азаматтардың құқықтарын бұзбауға міндетті. Кеме қатынайтын жолдарды басқа мақсаттар үшін пайдаланатын заңды ұйымдар мен азаматтар кеме қатынасын реттейтін органдардың талаптарын орындауға міндетті.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Әдеби шығарма
Әдеби шығарма - материалды тасушысы тіл болып енетін, өнердің түрі.
Дереккөздер
Санат:Философия
Апатозавр
thumb|Апатозавр thumb|Апатозаврдың скелеті thumb|Апатозаврдың скелеті Апатозавр — ең ірі жануарлардың бірі. Ол шамамен 157—146 миллион жыл бұрын кейінгі Юра дәуірінде өмір сүрген. Шөппен қоректенген динозаврдың ұзындығы — 21—27 метр, жамбасының биіктігі — 4,6 метр, салмағы шамамен — 33—38 тонна. Бассүйегі 60 см ұзындықта болғанымен, миы — өте кішкентай. Апатозаврдың мойыны — ұзын, омыртқасы — қисық, жақ сүйегінің алдыңғы бөлігінде шеге тәріздес тістері, бағана тәріздес төрт күшті аяғы болған. Артқы аяқтары алдыңғыларынан үлкендеу.
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
NGC 7243
NGC 7243 — Кесіртке шоқжұлдызында орналасқан IV2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 26 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7243 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 221.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кесіртке (шоқжұлдыз)
Лочь
Лочь — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коса өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аржеваж
Аржеваж — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кума өзенінің сол жағалауынан 6,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга өзені Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарақастек ауылдық округі
Қарақастек ауылдық округі — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарақастек, Бұрған, Үшбұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Қарақастек ауылы.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) ауылдық округтері
Бұрама сызықтың көтерілу бұрышы
Бұрама сызықтың көтерілу бұрышы(Угол подъема винтовой линии) — орташа диаметрлі шеңберде жатқан пішін нүктесіндегі бұрама сызыққа жаңама және оське перпендикуляр жазықтықта пайда болған бұрыш.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Әлеуметтік-психологиялық бейімделу
Әлеуметтік-психологиялық бейімделу - адамның, ұжымның іс-әрекеттегі қоршаған орта жайттарына және өзіне әсер ететін жағдайларға бейімделуі.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Көмекей үсті шеміршегі
Анықтама
Көмекей үсті шеміршегі-жұтқыншақтың тыныс жолын кеңірдекпен жалғастырып тұратын, қақпақ ретінде азықтың жұтқыншықтан көмекейге түспеуін қамтамасыз етеді.
Ашылу тарихы
Эпиглоттит ауруы туралы алғаш рет 18-ғасырда айтылғанымен,оны 1936 жылы мұқият зерттеген Лемьер болған.
Қызықты факт
Көмекей үсті шеміршегі -көмекейді қорғайтын тоғыз шеміршектің бірі.
Дереккөздер
1100 қызықты дерек-Адам анатомиясы
Дмитрий Константинович Чернов
Дмитрий Константинович Чернов (20 қазан 1839, Петербург - 02 қаңтар 1921, Ялта) - орыс металлургы, металл тану және болатты термиялық өңдеу теориясының негізін салушы. Петербург тәжірбиелік технология институтын бітірген (1858). 1889 жылдан Петербургтегі Михайловск артиллерия училищесінің профессоры.
Еңбектері мен зерттеулері
Ол 1868 жылы қатты күйдегі болаттың фазалық ауысуының (қыздырғанда және суығанда) кризистік температурасын анықтады. Осы ашылған жаңалық металл жөніндегі ілімнің теориялық негізі болды. Чернов болат құрылмының түзілуі және оған қажетті қасиет беру кезінде шешуші рөлді термиялық өңдеу (бұрын шыңдау деп саналған) атқаратынын дәлелдеп берді. Сонымен бірге ол болатты термиялық өңдеу кезіндегі оның құрылымы мен қаисеттері арасындағы өзара байланысын ашты. 1878 жылы алғаш рет болат құйманың кристалдану теориясын тұжырымдады. Чернов - болатты салқындай пластикалық деформациялау теориясын алғашқы зерттеушілердің бірі (1884). "Болат құю ісі" атты ғылыми еңбектің авторы (1891).
Дереккөздер
Санат: 1839 жылы туғандар Санат: 1921 жылы қайтыс болғандар Санат:Өнертапқыштар
Санат:Ресей ғалымдары
Джинс шалбары
200px|thumb|Заманауи джинс шалбары Джинс шалбары — қазіргі заманда жұрт ішінде пайдаланатын шалбарларының бір түрі.
Мақтадан жасаған мықты деним матасынан тігеді, тігудің алдында деним матасы индиго өсімдігімен көк түсіне бояулайды. Джинс шалбарын дүние жүзінде кәрі-жас ер адамдар да, әйелдер де киеді. Тек мұсылман мемлекеттерінде әйелдер және дәстүрлерін берік ұстап өз халқын дәстүрлі киімін киетін халықтар (мысалы, папуастар) джинс шалбарын кимейді.
Тарихы
1853 жылдың наурызында Калифорния штаты, Сан-Францискода алғашқы брезенттен шалбарды тігеді. Брезенті бітіп, Франциядан «деним» матасына тапсырыс береді. Сөйтіп, ең алғашқы «деним» матасынан тігілген көк түсті джинс пайда болды. Деним матасының пайда болған ел — Франция. Француз тілінен denime — «Ним қаласынан астарлық мата» деп аударылатын. Мықты болғандығынан бұл матадан кемелер желкендерін жасайтын. Ал Лейб Страус арқасында деним матасынан шалбар тігуі басталды.
Джинстың ресми туған күні — 1873 жылының мамырдың 20 болып саналады, өйткені осы күні Лейб Страустың «Levi’s Straus and Company» фирмасы патент алады да, өзінің жапсырмасын шығарады.
Кейін, 20 ғ. Батыс мемлекеттерінде жастар киетін шалбарына айналды.
Кеңес Одағы
Кеңес Одағындағы жастардың бедел, абырой мен молшылықтың нышанына айналды, өйткені Кеңес Одағында джинс шалбарын тікпей, оны «лағынат басқан буржуазияның нышаны» санаған, ал шетелде тігілген джинс шалбарыны сатып алуға қиын еді. Соңдықтан джинс шалбарын іздеп табылған, сатып ала алған адам бай, абыройлы, «байланыстары» бар адам деп санаған. Джинс шалбары әр Кеңес Одағының азаматының арманы болып, жоғары бағалаған.
Батыс елдері
1960 жж. джинс шалбары хиппидың нышаны болды.
1970—1980 жж. джинс шалбары рок-әншілердің, былғары куртка, электр гитара мен мотоцикл сияқты, рәмізінің бірі болып айналды. Кейін балағы кең ұзын джинс шалбарлары рэп, хип-хоп, R&B тағы басқа «қара саздың» жыршыларының белгісі болып кетті.
Сан-Педру-дус-Феррус
Сан-Педру-дус-Феррус (São Pedro dos Ferros) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Понти-Нова экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Джинс шалбары
Батыс елдері
1990 жж. соңында рэп пен хип-хоп тек қана афро-американдықтардың сазы емес, бар ұлттар сүйетін сазына айналды. Джинс шалбары да өз ұлттық және идеологиялық мағынасын жоғалтып, ең киілетін шалбарының түріне айналды.
Сан-Педру-дус-Феррус
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 251 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 400,669 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1943 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Пленеф-Валь-Андре
Пленеф-Валь-Андре (Pléneuf-Val-André) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22186, пошта индексі — 22370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3942 адамды құрады. Халық тығыздығы — 230,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Перес Виктор Мачин
УЕФА Еуропа Лигасының төрт дүркін жеңімпазы.
Жетістіктері
Атлетико Мадрид
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Лас-Пальмас ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Жұлдызбек Бекмұхамедұлы Әбілқожин
Жұлдызбек Бекмұхамедұлы Әбілқожин (23 қазан, 1951 жылы туған, Алматы қаласы) – тарих ғылымдарының докторы (1991).
Дереккөздер
Санат:23 қазанда туғандар Санат:1951 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Тарих ғылымдарының докторлары
Турма
Турма — Башқұртстанның Стерлибашев ауданындағы ауыл, Янгурчин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 394 адамды құрады. Пошта индексі — 453194, ОКАТО коды — 80248865004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Омар (телехикая)
Омар (عُمَرٌ) — Пайғамбарымыздың сахабасы және 2-ші халифасы Омар ибн әл-Хаттап ғұмырын баяндайтын араб телехикаясы.
Бөлімдер тізімі
Санат:Алфавит бойынша телесериалдар Санат:Сауд Арабиясы телесериалдары
Альмонасид-де-Сорита
Альмонасид-де-Сорита (Almonacid de Zorita) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Алькаррия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 814 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 44,9 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 59 км.
Қала қамқоршысы киелі дева де ла Лус болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Оң Грубе-Ю
Оң Грубе-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Грубе-Ю өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Пау Пау (Мичиган)
Пау Пау (Paw Paw) — Мичиган штатының Van Buren округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3363 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-62980.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Вентозелу
Вентозелу (Ventozelo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Могадору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 189 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,97 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
1135 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1135 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
IC 3217-2
IC 3217-2 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3217,02 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Шыңғыс хан әулеті
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы, 9 т.
Санат:Шыңғыс ханның ұрпақтары
Тайбағар уран-торий кен орны
Геологиялық құрылымы
Кендену процесі пермь кезеңінің майкоп топтамасын (Р3–3) құрайтын “балықты” свитасына тән.
Жатыс сипаты
Кен шоғыры оңтүстік-шығысқа қарай 18-20 км-ге созылып жатқан ойпаңға жинақталып, қалыңдығы 0,2-1,5 м болатын төрт қабаттан тұрады. Олар қалыңдығы 2-3 м, ал оңтүстік-шығыс бағытында 7-8 м-ге дейінгі кентассыз саз қабаттарымен өзара бөлінген. Кен денесі уран сіңген балық сүйектерінің қалдықтарынан және темір сульфидтері бар қоңырқай түсті саз қабаттарынан тұрады. Кенденудің орналасу тереңдігі 150-250 м. Кентаста уранның мөлшері 0,02-ден 0,08%-ға, Р2О5 2 – 9%, ал торийдің мөлшері 0,1-ден 0,3%-ға дейін жетеді.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы кен орындары
Макасар бұғазы
thumb|right|200px|Макасар бұғазы Макасар бұғазы — Калимантан және Сулавеси аралдары аралғындағы бұғаз. Солтүстіктегі Сулавеси теңізін оңтүстіктегі Ява теңізімен жалғастырады.
Ұзындығы 500 км, ені 200 км, тереңдігі 2458м. Ағысының муссондық сипаты бар. Негізгі порттары - Баликпапан (Климантан аралында), Макасар (Сулавеси аралында).
Санат:Индонезия бұғаздары Санат:Тынық мұхит бұғаздары
Гешер
Гешер (Gescher) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Мюнстер әкімшілік округіне бағынады. Боркен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17185 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 80,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 5 54 016. Қаланың басшысы — Хайнрих Тесселинг.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Абай жүрген ізбенен
«Абай жүрген ізбенен» - «Қазақстан» баспасынан 1985 ж. жарық көрген зерттеу еңбек. Авторы - М. Мырзахметов. 2 бөлімнен турады. Онда автор Абай өмірі мен шығармаларының қазан революциясына дейін баспасөзде жарияланып, бағалануын қарастырады. Абай мұрасын көпшілікке танытуға, оны бағалап халық игілігіне айналдыруға мол үлес қосқан 3. әл-ЖауҺари, Кәкітай, С. Торайғыров, С. Нұржанов т. б. зерттеушілердің игі істеріне тоқталады. Ақын өмірі мен өлең¬дерін орыс жұртшылығына таныстырудағы Семенов Тянь-Шаньскийдің, В. И. Кудашовтың, ағайынды Белослюдовтардың еңбектерін олардың бір-бірімен алысқан хаттары мен мақалаларынан үзінді келтіре отырып дәлелдейді. Абай жайында әр жылдары араб әрпімен басылған құнды еңбектердің түпнұсқасымен таныстырады. Жинақ соңында Дереккөздертердің библиографиялық көрсеткіші берілген. Кітап әдебиет зерттеушілеріне, студенттерге арналған. Көлемі 5,4 б. т., 3 мың дана болып басылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Почегай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Драганово (Велико Тырново облысы)
Драганово (Драганово) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Горна-Оряховица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2682 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Кончервьяно
Кончервьяно (Concerviano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Риети провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Торнеш
Торнеш (Tornesch) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан қала. Пиннеберг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 980 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 56 048. Қаланың басшысы — Роланд Крюгель (ХДС).
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Грузин асханасы
Баялды жаңғақтармен және сарымсақпен бірге әзірленеді. Салқын тағамға саңырауқұлақтың бір ғана түрі хис соко пайдаланылады. Ал ыстық тағамдар арасында ең танымалы кучмаши деп аталады. Сол сияқты баялды, қызылшадан да түрлі ыстық тағамдар даярлайды. Күнделікті грузин дастарханынан жасыл бұрыш, жасыл қызанақ, қырыққаббат, сулугуни сыры мен кинза, базилик, тархун сынды аскөк түрлерін көруге болады.
Сорпа
Грузин асханасының ең танымал сорпалары ретінде харчо, чихиртма, хаши және мацониден жасалатын сорпаларды атауға болады. Хаши сорпасы өте майлы және қою болып келеді. Сорпа сиыр сирақтары мен ішек-қарын қосындыларынан дайындалады. Сорпа дайын болған уақытта ұнтақталған сарымсақ және кептірілген лавашпен бірге дастарханға тартылады.
Тұздықтар
Грузин асханасында ащы және қышқыл тұздықтардың алуан түрі қамтылған. Мысалы ащы бұрыштан жасалған аджиканың әртүрлі сорты, қара өріктен дайындалатын әртүрлі ткемали, тәтті бұрыш және дәмдеуіштер қосылып қызанақтан дайындалатын сацебели тұздықтары.
Мерекелік тұздық бажи деп аталды. Тұздық ұнтақталған грек жаңғағы мен сарымсақ және шарап сірке суынын қоспасынан дайындалады. Дайын болған тұздық қой, сиыр және балық еттерінен пісірілген тағамдармен бірге беріледі. Ал киндз-дзмари тұздығы  арнайы қайнатылған ақ балықпен бірге қонақтарға тартылады. Тұздықтың атауы «киндз» – киндза және «дзмари» – сіркесу деген мағынаны білдіреді. Бұл тұздықты дайындау үшін киндзаны майдалап, дәміне қарай тұз қосып, үстінен шарап сірке суын құю қажет.
Ет тағамдары
Ал күнделікті тағамдардың арасында ең белгілісі картоп қосып қуырылған еттен дайындалатын оджахури мен жас малдың етіне  түрлі дәмдеуіштер мен аскөктер қосып буға пісіретін чакапули асын айтуға болады.