cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақ күресі
Сипаттамасы
Бұрын қазақша күресте жас, салмақ шектеулері ескеріле бермейтін. Қазіргі уақытта осы спорт түрінде бірыңғай спорт киімі және күрес жүргізу техникасына қатысты белгіленген белгілі бір ережелер бар. Қазақ күресінен балуанның киімі самбошы киімімен біршама ұқсас. Самбодан айырмашылығы, қазақша күресте  шапан  қысқа жең, иықтарында шағын жапсырмалары бар (ұстасу үшін). Кеудеше аса берік материалдан тігіледі.
Винтерхаузен
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1469 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,72 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 79 206. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Ман.
Қазақ күресі
Сипаттамасы
Белден және белден жоғары кез келген ұстасуға рұқсат етіледі. Ұстасудың мақсаты — қарсыласының жауырынына тастау.
Негізгі ережелері
Қазақша күрестен шешілуі қармауыштар үшін жоғарғы дене бөлігі. Күрес тағанда жүргізіледі. Аяққа өтуге тыйым салынады. Күртеше мен белдеуден қармауға болады. Белбеу күресі тәсілдері рұқсат етілген. қолды Қағып жіберуге, жамбас тәсілдері арқылы аяғын іліп алуға болады. Тіземен кілемге тиюге болмайды, бұған қатысты алдын-алу ескерту береді.
Винтерхаузен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қазақ күресі
Негізгі ережелері
Қазақша күрес техникасы бойынша грузин (чидаоба), татар (куреш) және өзбек күресімен (кураш) ұқсас. Қазақша күрес тәсілдері самбо техникасына енгізілген. Көбіне қазақша күрес палуандары (балуандар) самбо, дзюдодан әр түрлі жарыстарға қатысады.
"Қазақстан барысы", "Еуразия барысы", "Әлем барысы"
2012 жылдан бастап Қазақстанда жыл сайын қазақша күрестен "Қазақстан барысы" республикалық турнирі өтеді. Бұл осы ұлттық спорт түрін дамыту үшін өткізіледі. Турнир Тараз қаласында өтеді. Турнирге барша Қазақстаннан спортшылар қатысады. Ережеге сәйкес, балуандар абсолюттік салмақ дәрежесінде өнер көрсетеді. Сонымен қатар Тараз қаласында "Еуразия барысы" халықаралық турнирі өтеді. Мұнда Еуропа мен Азиядан балуандар қатысады. Тұрақты қатысушылары Иран, Моңғолия, Ресей, Польша, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Украина, Қытай және Қазақстан балуандары.
Ал 2014 жылы Павлодарда алғаш рет қазақша күрестен "Әлем барысы" әлемдік турнирі өтті. Жарысқа спортшылар әлемнің түкпір-түкпірінен қатысады.
Қазақ күресінің техникасы
Шалып лақтыру — техникалық арсеналында жетекші орындардың бірін алады. Оның алдыңғы, артқы және бүйір шалу сияқты түрлері бар. Әдіс бір аяқтың астына да екі аяқтың астына да орындалады. Шабуылдаушы балуан қарсыласын өз қойған аяғын арқылы арқасына лақтырады.
Қағып лақтыру  — алдыңғы, артқы, бүйір және іштен қағып лақтыру деп бөлінеді.
Иліп лақтыру — самбо терминологиясында бұл — сирақтың ілмектері.
Лақтыра жығу  — бұл лақтыру кезінде, аяқ (аяқ) қарсыластың алдынан немесе аяқтың артқы бөлігі ішінен кіру арқылы лақтыру.
Арқадан асырып лақтыру — бұрыла лақтыру. Самбо терминологиясында — арқа арқылы лақтыру. Қарсыласына арқасымен бұрылу есебінен  - кейін иіліп не лақтырған жағына алға қарай жығылып орындалады.
Еңкейіп лақтыру  — еңкейіп лақтыру. Күшті балуанның физикалық күші үшін тәсілдер. Көбінесе қарсы әдіс ретінде қолданылады, сол мезетте қарсыласының иық арқылы балуанның белін басып алуға тырысқан кезде орындалады. Осы сәтте лақтыруды жүргізетін балуан басты қимылдатып бұрын кенеттен дене тұрқын, аяқтағы тізе буындарын түзетуі тиіс және қарсыласын өзіне қаратып, содан кейін денені алға күрт көлбеулетіп және тізені төмен тастап есебінен көтеру керек.
Көтермелеп лақтыру — үстіне отырғыза лақтыру. Қазақ күресінде тарихы терең белгілі әдіс. Сыртынан және ішінен отырғызу арқылы әр түрлі тәсілдермен орындалады.
Айналдырып лақтыру — шыр айналдыра лақтыру. Қатаң тәсілдер, қазақ күресінде ежелден белгілі. Күші көптер қарсыластарын иық деңгейіне, тіпті одан да жоғары бас деңгейіне көтереді, олардың айналдыра әр түрлі тәсілдер орындаған: оларды қойылған жамбас, арқа арқылы тастаған, немесе сыртынан іліп алу арқылы лақтырған. Бұл техниканы меңгерген балуаннан қарсыластары  қорқатын. Кейбір физикалық әлсіз балуандар осындай лақтырудан кейін жарақаттар алған.
Кеудеден лақтыру — бүгіле лақтыру. Самбо терминологиясында — кеуде арқылы лақтыру.
Орап лақтыру — cамбода бұл ілмек тәсілдердің бір түрі.
Сілтемелер
Санат:Ұлттық ойындар Санат:Қазақтың ұлттық ойындары Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Сердеду
Сердеду (Cerdedo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Ботикаш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 176 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,96 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Харейто-Се
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Әндіжан облысы
Әндіжан облысы (Andijon viloyati) — Ферғана аңғары өңіріндегі, елдіңшығыс бөлігінде орналасқан Өзбекстан облысы. Әкімшілік орталығы – Андижан қаласы. Облыстың басқа үлкен қалалары – Асака, Ханабад, Карасу. Облыстаң халық саны 2 672 330 (2011 жыл бойынша)-бұл ел ішінде төртінші көрсеткіш.
Қырғызстанмен, Ферғана облысымен және Наманган облыстарымен шектеседі.Облыстаң жер аумағы – 4 240 км².
Әкімшілік бөлінуі
Облыстың әкімшілік ауданы — Әндіжан қаласы, облыстың ең үлкен қаласы болып табылады (400 мыңдай адам). Облыста 12 қала, 5 қала тектес ауыл және 95 ауыл бар.
Экономикасы
Облыс экономикасының шикізат өндірудегі басты салалары – мұнай және табиғи газ, әктас және озокерит өндіру.Қолайлы жылы климаттың арқасында бұнда мақта, жібек, қарбыз-қауын сияқты жеміс-дәндер өсіріледі.
Дереккөздер
1. Андижанская область – Географическое положение, территория, климат. 2. – Информационный портал Андижанского областного хокимията
Санат:Әндіжан облысы Санат:Өзбекстан облыстары
Жабағы
Қазақ тілінде бұл сөздің өзі екі түрлі мағынада қолданылады:
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Риджвэй (Миссури)
Риджвэй (Ridgeway) — Миссури штатының Харрисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.0 км². FIPS коды — 29-61904.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 530 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Харрисон округы (Миссури)
Алтай (Сунгая тармағы)
Алтай — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосібір облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сунгай өзенінің оң жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Новосібір облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Футболдан Беларусь чемпионаты
Футболдан Беларусь чемпионаты — 1992 жылдан бері ұйымдастырылып келе жатқан Беларусь мемлекетіндегі басты клубтық футбол турнирі. Ресми атауы — "Беларусь жоғары лигасы". Қазіргі таңда бұл лигада 16 клуб чемпиондық үшін бақ сынасады. Чемпион атанған клуб УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алады.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Беларусь чемпионаты
Әкімшілік округ (Германия)
Келесі жерлерде әкімшілік округтар жойылды:
Спандияр Көбеев
250px|нобай Спандияр Көбеев (1878 13 қазан, Меңдіқара ауданы, Қостанай облысы - 1956) - қазақ жазушысы, қоғам қайраткері, Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімі.
Арғын тайпасының Саржетім руынан шыққан.
1878 жылы бұрынғы Торғай облысы, Обаған болысына қарасты нөмiрі үшiншi ауылда - қазiргi Ақсуат ауылында дүниеге келген. Анасы Айтбоз өте қайратты, ақылды, ауылының ортақ анасы сияқты қадiрлi адам болған көрiнедi. Әкесi Көбей хат таныған, шыншыл, тек қолөнерiмен күн көрген. Әке-шешесiнiң үлгi тәрбиесi болашақ педогог-жазушының мiнез құлқының қалыптасуына көп әсер еткен. Мектеп жасына жетiп қалған бала бiрде әкесiмен бiрге бұл кездегi дәулеттi кiсi Соқытбайдың ауылына барғанда, Ыбырай Алтынсариндi көредi. Көп кешiкпей сол ауылда ұлы ағартушы Ы. Алтынсарин бiрiншi рет екi жылдық мектеп ашады.
1887 жылдың желтоқсанында Алтынсариннiң тiкелей көмегiмен Спандияр сол мектепке алынады. Содан кейiнгi жылдары Қарағайлыкөл деген жердегi төрт жылдық болыстық мектепте бiлiм алады да, Қостанай қаласындағы Алтынсарин ашқан орыс-қазақ мектебiнде оқуын жалғастырады. Ендi ол осы қаладағы жаңадан ашылған екi жылдық педагогикалық курсқа түсiп, оны 1901 жылы бастауыш мектеп мұғалiмi деген мамандық бойынша бiтiрiп шығады.
Спандияр Көбеев Петропавлскiде оқытушылық қызметiн атқарып жүргенде, сол кездегi ұлы орыс халқының атақты жазушысы И. Крыловтың бiрнеше мысалдарын қазақшаға аударып, баспаға ұсынады. Ол аудармалары «Үлгiлi тәржiме» деген атпен 1940 жылы және «Үлгiлi бала» (1912 жылы) кiтаптары басылып шығады. Осы кiтаптарына енген өлеңдерi мен әңгiмелерi жасөспiрiмдердi еңбек пен бiрлiкке, тату-тәттi ынтымаққа шақырған.
С. Көбеевтiң қазақ топырағында тұңғыш романдарының бiрi болған «Қалың мал» 1913 жылдың қазан айында басылып шығады. Бұл роман шығармашылық өмiрiнде ерекше орын алады. Мұнда қазақ ауылының әлеуметтiк суретi, қазақ әйелiнiң тағдыры, оның теңсiздiгi және жастар өмiрi, ойын-той салттары туралы бейнеленген. Атайдың соңғы жылдары жазған «Орындалған арман» атты мемуарлық еңбегi 1954 жылы өңделiп, екiншi рет кiтап болып баспадан шығады. Кiтаптың негiзгi мазмұны педагог-жазушының өткен өмiр жолы, қоғамдық қызметi, ортасы мен дәуiрi жайлы шығарма. Әсiресе, Ы. Алтынсариннiң халықтық қызметiн көрсетуге көп көңiл бөлген.
Ұлы ағартушының iзбасары С. Көбеевтiң кезiнде жоғары бағаланып, екi дүркiн Ленин орденiмен марапатталып, «Қазақстан Республикасының еңбек сiңiрген мұғалiмi» деген құрметтi атақ алған және Республика Жоғарғы Кеңесiне депутат болып сайланды.
1951 жылы өмірбаяндық сипаттағы «Армандар орындалады» естеліктері жарық көрді. Кітап кеңестік қазақ мектебінің күнделікті өміріне, революцияға дейінгі ауыл өміріне және Кеңес өкіметі жылдарындағы қазақ даласындағы түбегейлі өзгерістерге арналған.
1956 жылы 2 желтоқсанда туған ауылында қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:1878 жылы туғандар Санат:Меңдіқара ауданында туғандар Санат:1956 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазақстан аудармашылары
Геологиялық жорамалдар
Геологиялық жорамалдар - Жердің алғашқы түзілу себептерін, оның калық қозғалыстар табиғатын және планетаның геологиялық даму зандылықтарын анықтауға көмектесетін жорамалдар жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ақтау (ағарту)
Ақтау (ағарту) — материалдың түсін ағартуға көмегін тигізетін процестер жиынтығы.
Науру тілі
Науру тілі (Dorerin Naoero) — микронезия тілдерінің бірі, олардың ішіндегі ең атиптісі. Полинезиялықтар жағынан өте қатты ықпалға ұшырады. Науру халқының туған тілі болып табылады. Науру Республикасындағы мемлекеттік тілдерінің (ағылшын тілімен қатар) бірі. Науру тұрғындарының жартысы (шамамен 7 мың адам) науру тілінде сөйлей алады, олардың түгелге жуығы — екі тілді.
Консонантизмде 22–24 фонема бар, соның ішінде палатализді, веляризді (еріндіктерде) және лабиовелярды дауыссыз дыбыстар қатары; барлық мұрын жолды фонемаларда ұзақ корреляттары бар. l және саңылау (шұғыл) дауыссыздар жоқ (бірақ /j/ және /w/ [ʝ] және [ɣʷ] сияқты айтуға болады).
Вокализмде 6 қысқа және ұзақ i, e, æ, a, o, u жұпты фонемалардан тұратын 12 фонема.
Тәуелдік көрсеткіштері (посессивтер) шамамен 40 есім класстары ажыратылады. Классификаторлармен бірлесе алатын сілтеу есімдігінің күрделі жүйесі бар. Мысалы, ñ-aiquõn-oe 'біреу осы жерде біреу' (жансыз заттар туралы), ñ-airan-e 'біреу осы жерде біреу' (жалпақ зат туралы) [Kayser 1993: 41 ff.]. Зат есімдерінің көбісі сөз тіркесінен тыс басқа зат есімдерімен «абсолютивті» e- (i-) префиксінің алдына шығады: itii ‛фрегат (құс)’, tiin Naoero ‛науру фрегаты’, an Joe tii ‛Джо фрегаты’ [Nathan 1973:13].
Лексикада неміс және ағылшын тілінен кірме сөздер көп.
Науруан жазуы латын алфавитінің негізінде құрылып, 17 әріптен тұрған. Кейін, басқа тілдердің елеулі ықпалынан, ең алдымен неміс, ток-писин және кирибати, алфавит 28 әріпке дейін кеңейді. Бұл микронезиялық тілінің зерттеуіне науруан тілінде оқулық жазған католиктік миссионер Алоиз Кайзер зор үлес қосты, сонымен қатар американдық (Германияда дүниеге келген) протестанттық миссионері Филипп Делапорт (Philip Delaporte).
Әдебиет
Санат:Микронезия тілдері Санат:Науру тілдері
Программа семантикасы
Программа семантикасы (Семантика программы; program semantics):
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Биййо
Биййо (Billio) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56019, пошта индексі — 56420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 390 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,42 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Күршім жотасы
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы жерінде. Нарын, Сарымсақты және Оңтүстік Алтай жоталарының оңтүстігінде, оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 130 – 135 км-ге созылып жатыр, ені 25 – 30 км. Ең биік жері 3305 м (Ақсубас тауы). Шығыс бөлігінің оңтүстігінде Марқакөл көлі жатыр.
Геологиялық құрылымы
Жота девонның туфынан және эффузивті жыныстарынан, палеозойдың құмтастарынан түзілген. Гранит интрузивтері де кездеседі.
Жер бедері
Жотаның сол түстігінде беткейі тік құлама. Күршім жотасы Салқыншоқы (2084 м), Сарытау (2646 м), Ұлтабар (2722 м), т.б. жеке таулар мен тау сілемдерінен тұрады. Тау беткейлерінен Күршім өзенінің сол салалары: Қыстау Күршім, Қойшілік, Сорная, сонымен бірге Марқакөл көлінен ағып шығатын Қалжыр және оның салалары Шұқырқалжыр, Қараағаш, Березовка, т.б. өзендер бастау алады.
Өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Тар және терең шатқалдардың сол түстік беткейлерінде қылқан жапырақты, тау шатқалдары мен етегінде жалпақ жапырақты орман қалыптасқан. Тау етегінде жусан, боз, бұта және жапырақты орман өседі. Тауларда (2000 м-ден жоғары) альпілік шалғын шөптер, астық тұқымдас шөптесіндер өскен. Жануарлардан қоңыр аю, таутеке, қасқыр, түлкі, борсық, суыр, тиін кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы таулары
Пәтер басшысы
Пәтер басшысы (Квартирмейстер)
1) бастапкы мағынасы лагерь әскерінің қоныстануын және олардың пәтерге орналасуын баскаратын адам. Әскер қатарында пәтер басшысының қызметі бертін келе, бірте-бірте кенейді. Әскердің жабдықталуын, марштардың ұйымдастырылуын, кейбір шетел әскерлерінде штабтың оперативтік болімін (бөлімшесін) баскаратын адам.
2) Революцияға дейінгі орыс флотындағы унтерофицерлік шен (кіші унтер-офицер).
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Хекинан қаласы
Хекинан қаласы (Жапония) – Жапониядағы Айти префектурасында, Исэ шығанағының жағалауында, Яхаги өзенінің шығыс сағасында орналасқан қала. 1969 жылы 1 сәуірде Хэкикай уезінің Охамо, Танао, Нииква кенттері мен Асахи ауылын біріктіру нәтижесінде пайда болған. Қала ауданы 35,86км², халық саны 72 249 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы). Қала – машина жасау мен тамақ өнеркәсібінің орталығы. Қала нышаны – жапон ирис гүлі мен емен ағашы.
Дереккөздер
Санат:Жапония қалалары
Монетье (Алье)
Монетье (Monestier) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03175, пошта индексі — 03140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 266 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Мобилизм
Мобилизм негізін салушылар жер қыртысының аса зор бөліктері (құрлықтар) геологиялық уақыт ішінде бір-бірінен және полюстерден горизонталь бағытта бірнеше мың км-ге орын ауыстырған деп жорамалдайды. Мұндай пікірді 1910 жылы алғаш америка геологы Тейлор Свифт ұсынды. Ол мұны Жер айналғандағы массаның полюстен экваторға ауысуынан деп түсіндірді. Мобилизмнің ғылыми сипаттағы гипотезасын 1912 жылы неміс геофизигі А.Вегенер (1880 – 1930) толықтырды. Ол төмен жұмсақ базальт қабаты бетінде гранит қабаты қалқып тұрады деп санады. Бұл гипотеза ғылымға құрлықтардың ығысу (орын ауыстыру) гипотезасы (теориясы) деген атпен белгілі. Осы гипотеза бойынша Жердің үстіңгі қабаты (литосфера) қатты, тығыз алты тақтаға бөлінеді. Олар Еуразия, Африка, Үнділік, Америкалық, Тынық мұхиттық, Антарктикалық плиталар. Әрқайсысының қалыңдығы 70 – 100 км. Вегенердің пайымдауынша Жердің айналуынан болатын тасу күші мен полюстен экваторға бағытталған центрден тебу күшінің әсеріне байланысты, гранитті қабаттың жиырылып қалыңдануынан, палеозойда Пангея құрлығы пайда болды. Аталған екі күш мезозой мен кайнозойда Пангеяны бірнеше бөліктерге бөлді. Алғашында Лавразия мен Гондвана құрлықтары орын алған. Соңынан бор кезеңінде одан әрі бөлшектеніп, қазіргі құрлықтар (Еуразия, Солтүстік Америка, Оңтүстік Америка, Африка, Австралия, Антарктикада) пайда болған. Солтүстік Америка Еуразиядан, Оңтүстік Америка Африкадан бөлініп батысқа қарай ығысты, ал олардың аралығында Атлант мұхиты, Азия мен Африкадан Антарктида мен Австралия бөлініп, аралығында Үнді мұхиты пайда болды.
Пернебай Күгенбайұлы Ысқақов
Ысқақов Пернебай Күгенбайұлы (1956 жылы туған, Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы) – облыста спорт ісін ұйымдастырушы. 1991 ж. Алматы қаласындағы дене тәрбиесі институтын бітіргеннен кейін, фарфор з-тында «Труд» футбол командасын ұйымдастырып, кейін облыс біріншілігінде жеңімпаз болды. 1997 – 99 ж. ҚР Қоршаған ортаны қорғау Минститунің «Родники» демалыс үйінің және тау шаңғысы базасының директоры болды. 1999 ж. әйелдер арасынан «Оқжетпес» баскетбол клубын ұйымдастырған, қазір соның президенті. «Оқжетпес» командасы баскетболдан Ұлттық және Жоғары лигада өтетін ойындарға 1999 жылдан бері қатысып келеді. ҚР чемпионы (2005), күміс жүлдегері (2003, 2004), қола жүлдегері (2006) болды.
Спектрогелиограф
Спектрогелиограф — күннің фотографиясын спектрдің айрықша бір ғана сызығын сәйкес монохромат сәулемен түсіретін аспап.
Телескоп объективі Күн кескінін береді, бұл кескіннің алдында оған параллель болып, аспаптың саңылауы тұрады. Жарық К коллиметрдің әлгі саңылауынан призмалардың өтіп, жіктеліп, екінші трубаның түбінде спектр береді. Екінші өте тар саңылаудан бір ғана түсті монохромат сәуле өтіп, фотопластинкаға түседі. Күннің кескіні мен фотопластинка қозғалмай тұрады да, аспап тілдің бағытымен қозғалып отырады. Осылай, 1 – саңылау арқылы Күн бетіннің барлық сәулесі өтеді, ал 2- саңылаудан бір түрлі сәуле өтеді. Сөйтіп, Күн кескіннен тек қана не сутегі не гелий т.т сәулелерімен түсіріп алады. Бұл спектрогелиограмма арқылы Күн бетінде әрт үрлі элемент қалай таралғанын білуге болады.
Дереккөздер
Санат:Аспаптар
Күрішбас
Күрішбас (Pіptatherum) – астық тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Солт. жарты шардың қоңыржай және субтропиктік аймақтарында кездесетін 50-ге жуық түрі белгілі. Қазақстанда тау баурайында, жартастар және тасты шатқалдарда өсетін 10 түрі бар. Биікт. 25 – 80 (кейде 130) см. Жайылып өсетін қысқа тамырлары шырмалып шым түзеді. Сабағы тік, тегіс, жіңішке әрі сынғыш келеді. Жапырақтары жіңішке, ұзын. Дара гүлді, қос қабыршақты масағы сыпыртқы гүлшоғырына топталған. Гүл қабығы да, аталығы да – үшеу. Мамырдан шілде айына дейін гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – бір тұқымды дәнек. Жоңғар күрішбасы (P. songorіcum) және айыл күрішбасы (P. latіfolіum) – жақсы жайылымдық өсімдіктер. Қаратау күрішбасы (P. karаtavіense) – тек Қаратауда өсетін эндемик түр. Ал бұқарша күрішбасын (P. holcіforme) үй құстары сүйсініп жейді.
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы
V Георг
V Георг (George V; 3 маусым 1865 — 20 қаңтар 1936) — 1910 жылдың 6 маусымынан 1936 жылдың 20 қаңтарына дейін билік құрған Ұлыбритания және Ирландия Біріккен Патшалығы және Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Патшалықтарының патшасы. Уэльстік ханзада (кейін VII Эдуард) мен ханшайымның екінші ұлдары.
Алғашқы жылдар және білімі
1865 жылы 3 шілдеді Лондондағы Мальборо-хауста туған; шоқындырылғаннан кейін Георг Фридрих Эрнст Альберт есімі берілді. Әкесі — VII Эдуард, анасы — Александра Даниялық. Ол Ресей императоры III Александрдың жұбайы, сондай-ақ Ресейдің соңғы императоры II Николайдың анасы — Мария Федоровнаның туған әпкесі. V Георгтың келбеті II Николайға қатты ұқсаған, себебі олар аналық ұрпақ бойынша немере ағалар, яғни Георгтың анасы Александра және Николайдың анасы Дагмар Дания патшасы – IX Кристианның қыздары болған.
Георг әскери-теңіздік білім алды. 1877 жылдың қыркүйегінде 12 жасар Георг бауырымен бірге HMS Britannia оқу кемесіне кадет болып қабылданады. Үш жыл аралығында 1879 жылдан бастап HMS Bacchante корветінде мичман қызметін атқарады.
Герцог Йоркский
thumb|left|upright| Георг, Йорк герцогі ([[1893) ]] 14 қаңтар 1892 жылы тұмау эпидемиясының барысында ағасы — Альберт Виктор қайтыс болады. Ағасының өлімі Георгті таққа мұрагерлер сатысында екінші орынға көтерді. 1892 жылдың мамырында Виктория патшайым немересіне Йорктік герцог титулын тағайындайды.
Уэльстік ханзада
1901 жылдың қаңтарында Виктория патшайымның өлімінен кейін тақ мұрагері ретінде Георг Англиядағы Корнуолл және Шотландиядағы Ротсей герцогтіктерін алды, ал 1901 жылдың 9 қарашасында өткен әкесі — VII Эдуардтың тәж кигізу жорасынан кейін Уэльстік ханзада атағына ие болды.
Патша және император
thumb|upright|250px| [[II Николай, V Георг және Бельгия патшасы I Альберт. 1914. ]] 6 мамыр 1910 жылы Георгтің әкесі VII Эдуард патша қайтыс болады. Георг патша болып жарияланып 1911 жылдың 22 маусымында Вестминстерлік аббаттықта тәж киеді.
Англияда жаңа патша екі күрделі саяси мәселе кезікті. Оның біріншісі лордтар палатасы қауым палатасымен ұсынылған бюджеттен бас тартты; бұған жауап ретінде олар лордар палатасының билігін айтарлықтай шектейтін парламент жайлы билльді ұсынды. Премьер-министр Герберт Асквиттің талабы бойынша патша парламент жайлы билльдің күшіне ие болуына әрекет етуі қажет болды. Екіншісі — Ирландиядағы гомруль (өзін-өзі басқару құқығы) қабылдау мәселесі. Бұл жағдай бойынша тіпті көтерілістің шығуы мүмкін еді, сондықтан патша 1914 жылы барлық партия өкілдерін шақыртты, алайда ешбір шешім қабылданбады. Ағылшын-ирланд келісімі тек 1921 жылы ғана қабылданды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде V Георг барлық жеке және әулеттік германдық титулдардан бас тартып, патшалық үйдің атауын Саксен-Кобург-Готтан Виндзор әулеті деп өзгертті.
thumb|left| Патша микрофон алдында [[рождестволық жолдау оқу үсінде (1934) ]]
Патшаның билік ету кезінде Вестминстерлік статут қабылданған, бұл статут доминиондардың құқықтық жағайдын және Ұлыбританиямен қарым-қатынасын орнатты: ол Британ Достастығын құрды, ал Георг бүкіл доминиондардың патшасы атанды.
Өмірінің соңғы жылдары V Георг созылмалы өкпе ауыруымен ауырған еді, сондықтан да оның денсаулығы бірнеше рет ауыр жағдайда болған. V Георг Сандринхемде 1936 жылдың 20 қаңтарында қайтыс болады. Тек 50 жылдан кейін оның лейб-медигі барон Бертран Доусон ауыр бронхиттан кейінгі кома үстіндегі патшаны өз қолымен морфин мен кокаин егу арқылы эвтаназия жасаған
Гербтері
V Георгтің әр титулына байланысты ауыстырылған гербтері. Патшаның гербі патшалық елтаңбаның түрлендірілген нұсқасы болып табылады.
Шежіресі
V Георг 1837 – 1901 жылдары билік еткен Ұлыбритания патшайымы – Виктория патшайымның немересі, яғни Викторияның үлкен ұлы – Альберт Эдуардтың (кейін таққа отарғаннан кейін VII Эдуардтың) екінші баласы. V Георг қазіргі Ұлыбритания патшайымы — II Елизаветаның атасы болып табылады.
Киров ауылдық округі (Тайынша ауданы)
Киров ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Кирово, Агроном, Восточное, Ильич, Мирное, Трудовое ауылдары кіреді. Орталығы – Кирово ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1523 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы ауылдық округтері
Пьер Саворньян де Бразза
Пьер Саворньян де Бразза француз. Pierre Paul François Camille Savorgnan de Brazza) — Экваторлық Африканы зерттеуші әрі отарлаушы итальяндық шығу тегі. 1875-80 ж. Огове, Ньянга, Квилу өзендері бассейндерінің Конго өзендерінің бассейнімен байланыспайтынын ашты. Габоннын ішкі аймақтарын, төменгі Конгоның оң жағалауына жапсарлас жерлерді француздарға тәуелді етті.
Дереккөздер
Санат:Франция саяхатшылары Санат:Италия саяхатшылары Санат:Африканы зерттеушілер
Джанкшн Сити (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Пасу-ди-Камаражиби
Пасу-ди-Камаражиби (Passo de Camaragibe) — Бразилиядағы муниципалитет, Алагоас штатында орналасқан. Шығыс Алагоас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-Норти-Алагоану экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 225 адамды құрайды.
Тарихы
Санат:Алагоас елді мекендері
Совичилле
Совичилле (Sovicille) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Сиена провинциясында орналасқан.
IC 1031
IC 1031 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Совичилле
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8800 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 58 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 143 км² шамасында. Пошта индексі — 53018.
IC 1031
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52082, ZWG 248.5, NPM1G +48.0273.
Сыртқы сілтемелер
IC 1031 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Совичилле
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Палермо (футбол клубы)
«Палермо» (Palermo Football Club) — Италияның Палермо қаласындағы футбол клубы, 1900 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Ренцо Барбера атындағы стадионда өткізеді, сыйымдылығы 36349 адам.
Дереккөздер
Санат:1900 жылы құрылған футбол клубтары Санат:Италия футбол клубтары
Анаман (Сары-Чумыш тармағы)
Анаман — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сары-Чумыш өзенінің оң жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Жадау
Жадау, жүдеп-жадау. Тілімізде жеке тұрып та, сондай-ақ қос сөз құрамында да қолданыла береді. Жеке тұрғандағы мағынасымен қос сөз құрамындағы берер ұғым арасында, түсіндірме сөздіктің баяндауынша, айырмашылық жоқтың қасы. Дәлірек айтқанда, жадау-арық, жүдеу, ал «жүдеп-жадау»— еті жұқарып арықтаған, жүдеген; күйі кеткен мағыналарын білдіреді: «...Мадай қойлар тізеден су кешіп, әрең жылжып келеді» (Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов, Кездес. кет.) немесе «...Қайтпегенде солар жүдеп-жадамайды» (Ерғалиев).
«Жадау» сөзінің тарихы, төркіні туралы бұрынғы бір сөздікте де әңгіме болған. Онда сөздің түп төркінін баршамызға аян «жаяу» сөзімен байланыстырған. Автор келтірген дәлелдерді баяндау көп орын алатын болғандықтан тоқталмаймыз. Біз ол пікірмен келісе алмағандықтан, өз тарапымыздан кейбір тілдік деректер бойынша басқаша дәлелдеуге беттедік. «Жадау» сөзі «жаяу» тұлғасының дыбыстық өзгеріске түсуі арқылы пайда болмағандығын тек түркі тілдері емес, басқа моңғол, тунгус-маньчур топтарына жататын тілдердің деректері арқылы дәлелдеу қиынға соқпайды. Түркі тілдерінің ішінде қырғызша: «жада» сөзінің бір мағынасы — әлсіз, шаршаған, хакас тілінде: чадап — әрең, зорға мағынасында көрінеді де, мұнда да «шаршау» әсерінен пайда болған іс-қимыл әрекеті көрінеді. Ал моңғол тілінде: ядруу немесе чадан ядан — әзер, әрең мағыналарын иеленсе, маньчжур тілінде: шада —шаршау, қалжырау, әлсіздену дегенді ұғындырады. Осы деректерге назар аударсақ «жүдеу» мен «жадау» арасында мағына жағынан айырмасы барлығын ажырату қиын емес. «Жүдеудің» дәл мағынасы —еті жұқарып, арықтау болса, ал «жадаудың» мағынасы жүдеудің нәтижесінен туған — шаршау, әлсіреу, әрең қозғалысқа түспек. Демек, «жадау» — себептен туған салдар. Осы жағынан да «жадаудың» «жаяу» сөзімен байланысы бар деген пікір онша нанымды бола бермес деген ойдамыз. Егер бұл көзқарасты қолдасақ, жадау — жаяу жүрудің ең басты себебі болмақ та, басқа іс-әрекеттен адам не басқа жан иелері жүдеп-жадауға ұшырамайтын сияқты көрінбек.
Дереккөздер
Санат:Адам ажары
Абай (Түлкібас ауданы)
Абай — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Балықты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тұрар Рысқұлов ауылынан солтүстік-батысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1295 адам (690 ер адам және 605 әйел адам) болса, 2009 жылы 1431 адамды (740 ер адам және 691 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Бад-Дитценбах
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3674 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 17 006. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Идинг.
Мане
Мане — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Меселин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 344 адамды құрады. Пошта индексі — 453491, ОКАТО коды — 80205822007.
Бад-Дитценбах
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Мане
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Содзим
Содзим (Созима, Сюзьма) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вашка өзенінің оң жағалауынан 180 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 116 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Коневец (Ямбол облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 256 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Инновациялық оқыту
Инновациялық оқыту
Дереккөздер
Санат:Білім Санат:Терминология
Белгісіз
Белгісіз - мәні аяқталуға тиісті шама. Мұны кейде анықталушы, ізделуші шама деп те атайды. Белгісізді мүмкін мәндер аймағының кез келген элементінің белгіленуі деп те қарастыруға болады. Айнымалыларды жазу үшін латын және грек әліпбиінің бас әріптері мен кіші әріптері қолданылады. Мүмкін мәндер аймағы, әдетте, әйтеуір бір сан жиыны болады. =Дереккөздер= Математика әлемі: Жалпы орта білім беретін оқу орындарының(мектеп, гимназия, колледж, лицей) оқушылары мен студенттеріне және математика әуесқойлары мен көпшілік оқырмандарға арналған математикалық пәндік энциклопедия.Нұрқанат Көбенқұлұлы.
NGC 4644
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 14 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4644 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42708, NGC 4644A, UGC 7887, MCG 9-21-30, ZWG 270.14, KCPG 352A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Винтерриден
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 891 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,79 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 78 217. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Брош.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Бургоондо
Бургоондо (Burgohondo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бургохондо-Себрерос-Эль-Тьембло ауданында (комарка) орналасқан.
Цусима қаласы
Цусима қаласы (Жапония) – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан қала. 1947 жылы 1 наурызда Цусима кентіне қала мәртебесі беріледі. Қала – машина жасау, жүн және ағаш өңдеу өнеркәсіптерінің орталығы. Қала ауданы 25,08км², халық саны 65 412 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Бургоондо
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1279 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Аспа (Ирена тармағы)
Аспа — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ирень өзенінің сол жағалауынан 120 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Серва (Рибейра-де-Пена)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 607 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 46,05 км² шамасында. Халық тығыздығы — 56,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Хариумма-Яха
Хариумма-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Я-Яха өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 59 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Интернет желісінің хаттамасы
Дереккөздер
Санат:Интернет протоколдары
Көп модалы талшық
Көп модалы талшық (Многомодовое волокно) — өзекшесінің диаметрі 50—125 мкм болатын оптикалық талшық (ОТ). Бұл неғұрлым тез таралған ОТ түрі. Ұзындығы өр түрлі толқындар немесе фазалар айырымы бар бірнеше модаларды (тәуелсіз жарық жолдарын) таратып бере алады. Алайда өзекше диаметрінің үлкен болуы жарық шоғының өзекше бетінен жиі шағылуын тудырады, ал бұл күшті дисперсияға әкеліп соғады. Дисперсия өткізгіштің қабілетін және қайталағыштардың арақашықтыгын шектейді. Коп модалы ОТ-тың откізгіштік қабілеті, шамамен, 2,5 Гбит/с құрайды.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Созмес
Созмес — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мет өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Моғол мектебі
Моғол мектебі  – шығыс миниатюра мектебі. Үндістанды ұлы Моғолдар әулеті билеген кезеңде өркендеді. Оның ерекше гүлденіп дамуы Құмайын, Акбар сұлтандар кезеңіне (1530 – 1605) сәйкес келді.
Моғол мектебі негізінен ежелгі Үнді кескіндемесі мен көне мұсылман бейнелеу өнерінен (мысалы, “Шаһнамаға” салынған миниатюралық 85 шығарма, 1427) бастау алады. Сонымен қоса парсы бейнелеу өнерінің және Орта Азия өнер мектебінің қолтаңбасы да сезіледі. Акбар тұсында, одан кейін де жергілікті суретшілермен қоса еуропалық суретшілер өзіндік қолтаңбаларын қалдырды. Осы кезеңде еуропалық суретшілерге еліктеушілік, олардың шығармаларын көшіру мен кейіпкерлерін қайталау белең алды. Моғол мектебінің алғашқы даму кезеңі оның негізін қалаушы суретшілер: тебриздік Мир Саид Әли мен шираздық Абд ас-Самадтың есімдерімен тығыз байланысты. Олардың басшылығымен жұмыс істеген 50 суретші “Әмір Хамза” поэмасына 1400 миниатюра жасады. Сол кезеңдегі шығармалардың ең көрнектісі “Бабырнама” (16 ғ.) болды. Жаһангер мен Жаһан шаһ кезінде моғол мектебі өркендеп, биікке көтерілді. Ол Иран мен Үндістанның басқа миниатюра мектептеріне қарағанда (мысалы, Раджпутан мектебі) нақты көріністерді шынайы және қияли таныммен астастыра бейнелеуімен ерекшеленеді. 16 ғасырдың аяғы мен 17 ғасырдың басында Моғол мектебінде портрет жанры дамып, кейіпкердің мінез-құлқы мен психологиясын ашуға әрекет жасалды. Атақты қолбасшылар мен әміршілердің, ақындардың тарихи тұлғалары сомдалды (мысалы, “Бабырнама”, “Хамза”, “Акбарнама”, “Шаһ Жаһаннама”, т.б.). 17 ғасырдың 2-ширегінде анималистік жанр (жан-жануарларды, құсты, түрлі өсімдіктерді бейнелеу) өркендеді. Ал 18 ғасырда шынайылықтың аулы алыстап, жасандылық белең алды. Моғол мектебі кейінгі даму кезеңінде Еуропа мен Шығыс елдерінің безендіру өнеріне ықпалын тигізді.
Дереккөздер
Санат:Үндістан өнері Санат:Моғол империясы
NGC 295
NGC 295 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1872 жылы 26 қазанда Copeland Ralph астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 295 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Қарсыласты басу
Қарсыласты басу (Подавление противника) — қарсыласты шығынға ұшырату және соғысу кабілетінен уақытша айыру, оның маневрлілігінің шектелуіне немесе басқарушылығы бұзылуына жету. Топтық нысананы басуға оның құрамындағы жеке нысаналардың немесе оның аумағының 25-30 пайызы кұртылғанда қол жетеді.
Қарсыластың қорғанысын қуырсу
Қарсылас қорғанысының маңдай шебіне шығу және оларға соққы беру мақсатында, сонымен қатар өздерінің басты топтастықтарын қамтамасыз ету үшін шабуылдаушы әскер бөлімдерінің қарсылас корғанысындағы пайда болған ашық жерлерді жан-жақка кеңейте отырып жылжуы. Қарсыластың қорғанысын қуырсу үшін, әдетте, шабуылдаушы әскерлердің 2-ші эшелондары (резервтері), кейде 1-ші эшелондары қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Хинтерберг (Бёхаймкирхен қауымы)
Хинтерберг (Бёхаймкирхен қауымы) (Hinterberg (Gemeinde Böheimkirchen)) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4797 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 45,57 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 03.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Хинтерберг (Община Бёхаймкирхен)
Мойынты көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Ятоми қаласы
Ятоми қаласы (Жапония) – Жапониядағы Айти префектурасының солтүстік-батысында, Исэ шығанағының жағалауында, Кисо өзенінің төменгі ағысында орналасқан қала. 2006 жылы 1 мамырда Ама уезінің Ятоми кенті мен Дзюсияма ауылын біріктіру нәтижесінде пайда болған. Қала ауданы 48,92 км², халық саны 43 311 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Киров ауылдық округі (Ұзынкөл ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Кировское, Иваноровное, Ксеньевка, Моховое ауылдары кіреді. Орталығы – Кировское ауылы.
Ятоми қаласы
Дереккөздер
Санат:Жапония қалалары
Киров ауылдық округі (Ұзынкөл ауданы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 777 адамды құрады.
Жалғабай
Жалғабай (көне.) — жауын-шашыннан, ыстық пен шаңнан, желден қорғану үшін сырт киімдердің өзіне коса тігілген еркектің бас киімі. Төбесі төрткілденіп, мандайы мен құлағы, арткы жағы тұтасып, адамның мойнын, иығын жауып тұрады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қазақстан газеттері тізімі
Ақмола облысы
Облыстық - Арқа ажары (сайты), Акмолинская правда (сайты)
Алматы облысы
Облыстық - Алатау арайы (сайты), Огни Алатау (сайты)
Жамбыл облысы
Облыстық - Ақ жол (сайты), Знамя Труда (сайты), Арай
Қарағанды облысы
Облыстық - Орталық Қазақстан (сайты), Индустриальная Караганда (сайты)
Қостанай облысы
Облыстық - Қостанай таңы (сайты), Наш Костанай (сайты)
Павлодар облысы
Облыстық - Сарыарқа самалы (сайты), Звезда Прииртышья (сайты)
Түркістан облысы
Облыстық - Оңтүстік Қазақстан (сайты), Южный Казахстан (сайты), Жанубий Қозоғистон (сайты)
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Тізімдер
Абзак (Жиронда)
Абзак (Abzac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33001, пошта индексі — 33230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1770 адамды құрады. Халық тығыздығы — 131,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Алитирлеу
Алитирлеу — жоғары температурада тотығудан қорғау үшін болаттан жасалған бұйымдардың бетін алюминиймен қанықтыру әдісі мен процесі. Шойын мен болаттан жасалған заттарды балқыған алюминийге батырып алса, алюминий қызған шойынның өте тар саңылауларына сіңіп онымен қатты ерітінді түзеді, бұдан ол заттар 900°С-қа дейін тотықпайтын болады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия Санат:Техника Санат:Машинажасау
Славяндар
thumb|220px|Славяндар мекендейтін жерлер Славяндар (слов'яни, славяни, Słowianie) — тайпалар тобы, қазіргі Солтүстік-шығыс, Орталық және Оңтүстік-шығыс Еуропа халықтарының арғы тегі.
Славяндардың шығу тегі, қалыптасуы туралы тарихи деректер археол. қазба ескерткіштер мен Грекия, Рим, Византия авторларының (Үлкен Плиний, Тацит, Птоломей, Иордан, Прокопий Кесарийский, т.б.) және араб авторларының орта ғасырдағы жазбаларына сүйеніп жазылған. Славяндар туралы ежелгі тарихи деректер б.з. 1 — 2 ғ-ларына жатады, ол Балтық түбегі мен Карпат аралығын мекендеген венедтердің есімімен байланысты. Птолемейдің дерегі бойынша 2 ғ-да Венед тайпасының ішінде Суавен дегендер болған. Біраз зерттеушілердің пікіріне қарағанда, бұл тайпа бүкіл славяндар атауы ретінде Оңтүстік Еуропаға тараған. Ал батыс көршілері ұзақ уақыт “венедтер” деген атпен аталған. 7 ғ-дағы араб деректерінде (Әбу Мәлік әл-Ахтал) Славяндар (сакалиба) тұңғыш рет ұшырасады. Славяндардың шығыстағы көршісі скифтер, сарматтар, оңтүстіктете фракийлер мен иллирийлер, батыста кельттер болды. Ежелгі Славяндар отаны мәселесі толық шешімін тапқан жоқ. Польшалық ғалымдар (Т.Лер-Сплавинский, М.Рудницкий) Славяндар Одер мен Висла аралығын, ал басқа зерттеушілер (К.Мошинский, Г.Улашин, Ф.Филин, т.б.) Висланың батыс жағын мекендеген деп көрсетеді. Орыс, поляк, чехословак археологтарының басым көпшілігі славяндар германдар мен балтық халықтары сияқты мал өсіріп, егін еккен тайпалар деген қорытындыға келді. Бұлар б.з.б. 3 — 2-мыңжылдықтарда Қара теңіздің солт. жағалауы, Карпат етегіндегі Орталық, Солтүстік-Шығыс Еуропаны мекен етті. Сол заманнан бастап олар осы өңірлердегі барлық этн. топтардың қалыптасуына ықпал етті. Б.з. 2 — 4 ғ-ларында герман тайпаларының (готтар, гепидтер) оңт-ке қоныс аударуына байланысты Славяндар жері тұтастығынан айырылып, 5 ғ-дың ақырына қарай анттар, склавиндер болып екі топқа бөлінді. 7 — 8 ғ-ларда Балқанға өткен Славяндар бірлестігіндегі драгувиттер, сагудаттар, верзиттер, северлер, т.б. тайпалар Балқан түбегіне қоныс аударды. Славяндар орналасуына қарай батыс (поляк, чех, словак, т.б. халықтардың арғы аталары), шығыс (орыс, украин, белорус), оңт. (болгар, серб, словен, т.б.) болып 3 топқа бөлінді. Олар көрші халықтармен (германдар, балтық халықтары, түркілер, фин-угор тайпалары, т.б.) тұтас мәдени байланыстар орнатты.
Балтық және славяндық археологиялық мәдениет картасы III—IV ғғ.
III—IV ғғ. Батыс және оңтүстік славян тайпаларының жері Днепр өзенінің орта ағысы, Припятьтің оңтүстігі, Орталық Еуропа, солтүстік Карпат таулары, Висла, Одер, Нейсе өзендерінің бойы және Балтық теңізінің жағалауы, Балқан түбегін алып жатты. Шығыс славян тайпаларының жері Припять өңірінен Десна, Рос өзендеріне дейін, жоғарғы Ока өзені, Днепр мен Еділ өзенінің аралығы, Ильмен көлі мен Волхов өзені аймағын қамтыды.