cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бахгагель
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Металл аққыштығы
Металл аққыштығы
Металл аққыштығы – серпімділік шегінен аса көп өзгермейтін жүктеме берілу кезінде металдың пластикалық пішінсіздену қасиеті. Металл аққыштығы – жартылай өңделген өнімдерден дайындамалардың сырт пішінін құру кезінде қысыммен өңдеуге қабілеттігінің барлығын анықтайтын металдардың қажетті технологиялық қасиеті. Суықтай созу кезінде металл аққыштығын анықтау үшін технологияны сынама түріндегі сынақтардан (бүгу, сығу, жаншу, т.б. сынақтар) өткізеді. Ақаулардың және шоғырланған кернеулердің құралымдық көздерінің орналасқан жерлеріндегі металл аққыштығы кернеулердің таралуы мен релаксациясына себебін тигізеді. Металл аққыштығы балқытылған металдың құйма қалыпты толтыру қабілеттілігі болып табылады. Ол құйма қорытпалардың ең маңызды технологиялық қасиеттерінің бірі. Металл аққыштығы жоғары болғанда құйма қалыптың құрама пішінін неғұрлым дәл қайталайды; жұқа қабырғалы бұйымдар дайындауда бұл ерекше маңызды рөл атқарады. Құю температурасы жоғарылаған сайын қорытпаның сұйықтай аққыштығы артады. Металл аққыштығы металдың аққыштық шегі деп аталатын кернеумен сипатталады.
Ассортимент
Ассортимент (assortiment) — өндірісте — шығарылатын бұйымдар түрі; саудада — бұйымдардың түрлері және сорттары. Ассортимент дегеніміз — белгілі бір белгі бойынша жинақталған тауарлар жиынтығы. Ассортимент өндірістік және саудалық болып бөлінеді. Өндірістік ассортимент белгілі бір кәсіпорынмен (кәсіпорын ассортименті) немесе белгілі бір өндіріс саласында (сала ассортименті) шығарылатын бұйымдарды біріктіреді. Саудалық ассортимент — көтерме немесе бөлшек желі арқылы өткізілетін тауарлар номенклатурасы. Ол кәсіпорын ассортиментіне (дүкен, база) және тауарлық топ ассортиментіне (кондитерлік, сүт, ет және т.б. тауарлар) бөлінеді.
Дереккөздер
Rohwerk Ébauche (horlogerie)
Щербедина
Щербедина (Щербедин) — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Карай өзенінің сол жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 77 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер бастауынан Ворона өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Монкомбру-ле-Мин
Монкомбру-ле-Мин (Montcombroux-les-Mines) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,42 км² шамасында.
Щербедина
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Монкомбру-ле-Мин
Коммунаның INSEE коды — 03181, пошта индексі — 03130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 394 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
IC 4437
IC 4437 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4437 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Уақит Шәріпов
Уақит Шәріпов (22.12.1915 жылы, бұрынғы Қарағанды облысы Егіндібұлақ ауданы Қазақстанның 40 жылдығы атындағы кеңшар — 18.2.1970, Алматы) — ғалым, техника ғылымдарының докторы (1963), профессоры (1965). 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:Жезқазған кен-металлургия комбинаты тұлғалары Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан механиктері Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Кен ісі институты қызметкерлері Санат:Кен ісі институтының профессорлары
Бурелет
thumb|Бурелетті көк әшекейлі рыцарь|left thumb|[[бурлет киген рыцарь]] Бурлет немесе бурелет (bourrelet — бұрау (жгут), бөріті, ісіну) — Елтаңба элементтерінің бірі.
Бурелеттің болуы сарбаздың крест жорығында болғандығын айқындайтын. Сондықтан геральдикадан бурелеттің кескінін көруге болады. Бурелеттің түсі сарбаздың жалауы мен Қалқанына байланысты болады.
Негізінен алты орамнан тұру қажет. Шатыр секілді бурлетте елтаңбаның негізгі түстерімен боялуы қажет, сондай-ақ алғашқы орам металлдан, ал екінші орам финифтиден болуы тиіс (осындай ретпен қалған барлық ормадар).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Елтаңба элементтері Санат:Геральдика
Көлбеулігі аз кәріздеу
Көлбеулігі аз кәріздеу — еңкіштігі аз кәріздеу немесе жер астындағы жабық жасанды су ағызғыш (дрен). Өте аз еңкіштігімен (0,0003 < і < 0,001) ерекшеленеді. Мүндағы судың жылжуы бастау алатын су көзі мен төменгі сағасындағы қысым айырмашылығынан пайда болады: бұл жағдайда каналдағы су деңгейі едәуір төмен болу қажет, осылайша ашық коллектор арқылы жер асты суының деңгейінен суды ағызып алып кетеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Тедж Бенсаула
Тедж Бенсаула (Tedj Bensaoula 1 желтоқсан 1954, Хаммам-Бу-Хаджар, Алжир) — алжирлік футболшы, шабуылшы. Кейін бапкерлікпен айналысты.
1982, 86 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. 1980 жылы Мәскеуде өткен Жазғы Олимпиада ойындарында доп тепті.
Сілтемелер
Санат:Алжир футболшылары Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Гавр ФК ойыншылары Санат:Дюнкерк ФК ойыншылары
Виллиамсбург (Массачусетс)
Виллиамсбург (Williamsburg) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2 427 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 66.6 км² шамасында. FIPS коды — 25-79915.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Колорит
250 px|thumb
Колорит (colorіto, color – түс, реңк, бояу) – бейнелеу өнеріндегі алуан түстердің арақатынас жүйесі; өмір көріністерін бояулардың үйлесімділігі арқылы эстетикалық тұрғыдан пайымдау. Колорит шындықты көркемдік тұрғыдан тануда үлкен рөл атқарады. Ол шығарма мазмұнына, өзіндік шеберлігіне, дәуіріне, стиліне тікелей байланысты. Колорит айқын, өзгермейтін түстердің үйлесімінен тұруы мүмкін. Бояу түрінің басым, не кем қолданылуына байланысты Колорит жарқын, күңгірт, салқын (көк пен жасыл түс басым болғанда), немесе жылышырайлы (қызыл мен жасыл түс көбірек қолданылғанда), салмақты, шиеленісті болып келеді. Бояулар үйлесімі кереғар түсіп, көзге ұрып тұруы да мүмкін. Ондай жұмыстарды жақыннан қараған адамға бояу түстері бір-бірімен қосылмайтындай, баттиып-бадырайып көрінеді. Ал біртіндеп алыстаған сайын ашық бояу реңдері жымдасып, ғажайып бір өңге енеді. Мұндай шығармаларға 18 ғасырдың ортасы мен 19 ғасырдың басында бейнелеу өнерінде ерекше бетбұрыс әкелген импрессионизм мен постимпрессионизм суретшілері Э.Мане, К.Моне, П.О. Ренуар, Ж.Сера (1859 – 91), В.Ван Гог, П.Гоген (1848 – 1903), П.Сезанн, т.б-дың жұмыстары жатады. Олардың колориттік әдісі К.А. Коровин (1861 – 1939), В.А. Серов (1865 – 1911), Н.К. Рерих (1874 – 1947), М.А. Врубель, т.б. суретшілер шығармашылығына ықпал етті. Реалистік өнерде Колорит болмысты шыншыл, жан-жақты қамтуға ұмтылды. Э.Делакруа, Х.Рембрандт, И.Е. Репин және т.б. суретшілер алуан бояуларды шеберлікпен астастыра отырып, шығарманың мазмұнын ашуда, сезімдік қуаттылығы мен үйлесімділігін арттыруда үлкен жетістіктерге жетті. Өнердің түрі мен материалына байланысты және шығарманың тұтқан міндетіне сай Колориттің мақсаты да өзгеріп отырады. Архитектура мен мүсін өнерінде түрлі түстердің арақатынас жүйесі полихромия деп аталады. Қазақ суретшілері Қ.Телжанов, М.Кенбаев, С.Мәмбеев, С.Романов, А.Ғалымбаева, С.Айтбаев, Ж.Шәрденов, Е.Төлепбай, т.б. өз шығармаларында колоритті шебер пайдаланып, қазақ кескіндеме өнерін көркемдік биікке көтерді
Дереккөздер
Санат:Өнер
Тұрғантамы
Тұрғантамы — Қызылорда облысы Қармақшы ауданы, Қуаңдария ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жосалы кентінен оңтүстік-батысқа қарай 45 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 5 адам (2009).
Санат:Қармақшы ауданының таратылған елді мекендері
Жанкүйерлердің белсенділігі
Жанкүйерлердің белсенділігі, кез келген спорт түрлерінің өздерінің тілеулестері, жанкүйерлері бар. Олар өздері қалаған спорт түрлеріндегі қаһармандарды, жұлдыздарды жақсы біледі, солардың өмірі мен өнерін әңгімелеріне өзек етеді. Мысалы, 2008 ж. ҚХР-дың Пекин қаласында өткен XXIX жазғы Олимпиялық ойындардың бәсекелерін жер шарын мекендеген 6 миллиардқа жуық халықтың 3,5 миллиарды теледидар арқылы тамашалапты. Сол сияқты футболдан, хоккейден, бокстан Әлем чемпионатары мен ірі халықаралық жарыстар еткен кезде миллиондаған адамдар қай уақытта көрсетілсе де дидар- бейне алдына жиналады. Ал жарысты тікелей тамашалаған кезде оның жанкүйерлері стадиондар мен спорт залдарына жалпы жарыс өтетін құрылыстарға барып өзі тілеулес спортшыға қолдау көрсетеді. Мұндай қолдаудың спортшыға тигізетін әсері үлкен. Тіпті қазір Спорт жарыстарын ұйымдастырушылар өз командаларын жігерлендіру үшін арнайы топтар құрады. Мұны "волонтерлер" деп атайды. Жарысқа тікелей қатыспайтын, бірақ қолдау керсететін топтар бар олардың қатарына
Дереккөздер
Санат:Спорт
Жанкүйер
Туруп-Я (Ятри-Я тармағы)
Туруп-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ятри-Я өзенінің сол жағалауынан 85 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Құлмағанбет Лекерұлы Есбаев
Құлмағанбет Лекерұлы Есбаев (1930-1994), әдебиет зерттеуші ғалым, белгілі әуезовтанушы. Филология ғылыми кандидаты (1973), доцент (1975). Қазақтың мемлекеттік университетін бітірген (1956). 1956-1963 жылдары Жамбыл мәдени-ағарту училищесінің ұстазы, оку ісінің меңгерушісі, 1963-64 жылдары Қарағанды педагогикалық училищесінің, 1964 жылдан педагогика институттың, ҚарМУ-дін оқытушысы, доценті, кафедра менгерушісі. Есбаевтың әуезовтану тақырыбына ден қоюы оның университет қабырғасында «Абай поэзиясының халықтығы» деген тақырыпта диплом жұмысын қорғауынан басталады. М. Әуезовтің осы диплом жұмысына жазған пікірі «Абайтанудан жарияданбаған материалдар» атты кітапта (1988) жарық көрді. Әуезов қудаланған шақта жанын ұғып, жанынан табылды. Өзінің саналы өмірін ұлы ұстазының шығармашылығы мен мұрасын зерттеп, насихаттауға арнаған шәкірт «М. О. Әуезовтің эстетикалык көзқарасы» деген тақырыпта кандидатгык диссертация корғайды. ҚарМУ-де «Мұхтартану» атадатын арнаулы курстын негізін қалады. 1987 жылы М. Әуезовтің 90 жылдығына орай Қарағанды университетінде республикалық деңгейдегі ғылыми-теориялык конференция өткізді.
Дереккөздер
Санат:1930 жылы туғандар Санат:1994 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ ғалымдары
Қыз танысу
Ұзатылған қыз өз босағасынан аттанар бұрын туған- туыстарын аралап, көрінеді. Мұны дәстүр бойынша “қыз танысу” дейді. Қыздың барған үйі оған құрмет қөрсетіп, жақсы тілектер тілеп, бағалы киім, дүние мүлік, жақсы тағымдар беріп аттандырады. Бұл бұрын халық арасында өте жарасты дәстүр болып қалыптасқан.
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Әлеует
Әлеует (Потенциал; лат. potentia — күш) — қолда бар және белгілі бір мақсаттарға қол жеткізу, қандайда бір тапсырмаларды орындау үшін жұмылдырылуы мүмкін құралдар, көздер, қорлар. Әскери теорияда әлеует мемлекеттің, коғамның, қарулы күштердің материалдық және рухани күшінің жиынтығы және соғыс мақсатында оларды жұмылдыру мүмкіндіктері ретінде анықталады. Әлеует экономикалық, саяси-моральдық, ғылыми және әскери болып бөлінеді. Бұлардың әрқайсысының өзіндік сандық және сапалық керсеткіштері бар, ал осылардың жиынтығы мемлексттіц әскери күш-куатының және қарулы күштердің жауынгерлік күшқуатының деңгейін сипаттайды. Қарсы жақтардың әлеуеттері ара катынасты шамалар болып келеді. Әлеуетте бар мүмкіндіктерді іске асыру саяси және әскери басшылықтың, жалпы халықтың, әскерлердің іс-қимылдарымен орындалады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кения (тау)
Кения тауы танымал саяхат орталығы болып табылады. Тау Найробидің солтүстігінде 180 шақырым қашықтықта орналасқан. Кения тауын Найроби мен Тиканың зәулім ғимараттарын- да турып та та- машалауға болады.
Кения тауы биік таулы аймақта жатыр. Тау 3200 м биіктікте тұр. Ол қорғалатын аймақ болып саналатын Кения Ұлттық саябағында орналасқан.
Кения тауы Кениядағы ең биік тау болып саналады. Ол Африкада биіктігі бойынша екінші орынды иеленеді.
Таудың ең биік шыңдары: Батиан - 5199 м, Нелион - 5188 м және Ленана - 4985 м. Бұл - сөнген жанартау. Ол соңғы рет, жуықтап алғанда, 2,6— 3,1 млн жыл бұрын атқылаған. Кения тауы экваторлық аймақта орналасқан. Онда тамаша жартастар мен мұздықтар бар. Кения тауындағы ең биік шың - Нелион шыңы.
Кения — 2 миллион жыл бұрын пайда болған сөнген жанартау Көлдер мен көгалдарда, түрлі өсімдіктерге мен тамаша атта серуендеу адамға тамаша әсер қалдырады. Тауда 12 мұздықтың қалдықтары бар. Қазіргі кезде аталған еріп жатыр деген деректер бар.
Кения тауының кейбір аймақтары ЮНЕСКО-ның бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілген.
Дереккөз
1. Алматы: “Аруна” баспасы. 208 бет. Сер.:“1100 қызықты дерек”.
Шолақсай ауылдық әкімдігі
Шолақсай ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Науырзым ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Шолақсай ауылы кіреді. Орталығы – Шолақсай ауылы. Округ құрамында болған Қазан ауылы 2009 жылы таратылған соң, Шолақсай ауылдық округі ауылдық әкімдік болып қайта құрылды.
Дереккөздер
Санат:Науырзым ауданы ауылдық округтері
Б. з. д. 33 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 33 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 33 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Семён-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бөкейхан
Бөкейхан (2022 ж. дейін — Котяевка ) — Атырау облысының Құрманғазы ауданындағы ауыл, Бөкейхан ауылдық округінің орталығы. Аудан орталығы – Құрманғазы ауылынан батысқа қарай 45 шақырым жерде, Еділдің сол тармағы – Қиғаш өзенінің Қазақстан мен Ресей арасындағы шекараны қиып өтетін тұсында орналасқан. Іргесі 1870 жылы қаланды.
Семён-Шор
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бөкейхан
Тарихы
Котяев ауылының негізі көнекөз қариялардың айтуы бойынша 1870 жылдары қаланған. Жергілікті тұрғын Өтепбергеновтің жазбасындағы мәліметтер: 1873 жылы қазіргі ескі паром тұсына, Қиғаш өзенінің жағасына орыстар қоныс аудара бастаған. Олар балық батағаларын ашып, балық аулаумен айналысқан. Солардың басшыларының бірі орыс көпесі Котяев деген азамат болады. 1910-1915 жылдары осы жерге Байда, Байғара ауылдарынан орыс, қазағы бар тұрғындар көшіп келіп, үлкен ауылға айналады. Сөйтіп кейіннен ауыл атауы сол Котяевтің тегіне байланысты солай аталып кеткен. Ауыл шаруашылығын ұжымдастыру кезінде балық аулау артелінің, 1957 жылдан бастап “Память Ильича” атты балық аулау ұжымшарының және Байда ауылдық кеңесінің орталығына айналды. 1997 жылдан бастап оның негізінде “Еділ” өнеркәсіптік кооперативі құрылды. 2007 жылдың қазан айында Котяевка маңында Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасы үкіметтерінің келісімі бойынша Қиғаш өзені арқылы өтетін шекаралық көпір іске қосылды.
Халқы
1989 жылы елді мекенде 1622 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 1710 адам (815 ер адам және 895 әйел адам) болса, 2009 жылы 1765 адамды (869 ер адам және 896 әйел адам) құрады.
Әлеуметтік және мәдени нысандары
Орта мектеп, балалар бақшасы, мәдениет үйі, емхана, кітапхана, байланыс бөлімі, спорт кешені т.б.бар.
Дереккөздер
Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері
Еловка (Яма тармағы)
Еловка — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ямская өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сессерас
Сессерас (Cesseras) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34075, пошта индексі — 34210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 392 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,01 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
NGC 3763
NGC 3763 — Crater шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы Common Andrew Ainslie астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3763 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35907, IC 714, MCG -2-30-9, IRAS11339-0934.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Пае (Жиронда)
Коммунаның INSEE коды — 33311, пошта индексі — 33550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1186 адамды құрады. Халық тығыздығы — 478,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Ан-34
Ан-34 — әскери көліктік ұшақ, Антонов ЗЖБсонда жобаланған. Жүктерді, сарбаздарды, десантшыларды және жарақат алған адамдарды тасымалдау үшін жобаланған. Қосымша бомбалушы ретінде қолданыла алады.
Жасалу тарихы және дамуы
1961 жылы Ан-24 ұшағы көліктік ұшаққа өзгертіліп жобдақталған. Жолаушылар салоны жүк тасылу үшін өзгертіліп жабдықталған. Оң жақ бортта қосымша есік қосылды. Ұшақ алғашқы ұшуын 1961 жылдың 4 қыркүйегінде жасады. 1962 жылда ұшақ Мемлекеттік сынауларға өткізілді, бір қатар кемшіліктер табылды.
Ұшақтың бас конструкторы Сумцов, Виктор Алексеевич. 'Ан-24РТ'''.
Сілтемелер
Санат:КСРО ұшақтары
Төменгі Двойник (Двойники тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Керім Елемес
Керім Елемес 1963 жылы 5 қарашада ҚХР Шыңжаң өлкесі, Буратал облысы, Жыңғылды ауданында туған. Ақын, домбырашы, әнші. Өз жанынан шығарған бірнеше күйлер мен әндері бар. Қазір Алматы қаласында тұрады.
Отбасы
Әкесі - Елемес Таласбайұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Хве
Хве немесе хо (корей тілі ɸø ~ ɸwe) – корей асханасының тағамының бір түрі. Хве шикі еттен немесе қоспа қосылғын балық етінен тұрады. Оның кең таралған түрлері:
сэнъсонхве (생선회, немесе хвальохве, 활어회; жіңішке қылып кесілген балық немесе теңіз тағамы, жапон тағамы — сасими);
Епье (Эр)
Епье (Épieds) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,87 км² шамасында.
Миреваль-Лораге
Миреваль-Лораге (Mireval-Lauragais) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,32 км² шамасында.
Хве
канхве (간회) – күнжіт майы және тұз қосылған шикі сиыр етінің бауыры.
Епье (Эр)
Коммунаның INSEE коды — 27220, пошта индексі — 27730.
Миреваль-Лораге
Коммунаның INSEE коды — 11234, пошта индексі — 11400.
Епье (Эр)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 364 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,74 адам/км².
Хве
саннакчи хве – тірі тасбақа.
Миреваль-Лораге
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 164 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,89 адам/км².
Епье (Эр)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Миреваль-Лораге
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Хве
Балықтан жасалынған хве тағамын көбінесе «чхокочхуджан» соусымен, қырыққабат жапырақшаларымен, перилламен тұтынады.
Епье (Эр)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Миреваль-Лораге
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Хве
Тарихы
Негізі хве Қытай мемлекетінен тараған. Кореяда Коре династиясы кезінде (918—1392) буддизм дамыған соң, халық ет тағамын аз қабылдаған. Бұл тағамның түрі мүлдем ұмытылып кетті. Алайда, буддизм Кореяда жойыла бастағанда хве қайтадан танымал тағамға айналды. Конфуцийшілдікті таратқан Чосон шикі етті насихаттады, дәл сол уақыттан бастап барлық корей халқы осы тағамды тұтына бастады.
Дереккөздер
Орыс википедиясынан.
Шамс әл-Дин әл-Ансари ад-Димашки
Шамс әл-Дин әл-Ансари ад-Димашки (شمس الدين محمد بن أبي طالب الدمشقي; 1256, Дамаск — 1327) — арабский географ.
Қала маңындағы Рабве деген шағын мекенде имам болған. Шамс ад-Диннен қалған мұра көп. Әсіресе 1300 ж.ш. жазылып біткен «Нухбату-д-дахр фи аджаиби-ль-барр ва-ль-бахр» құрлық пен теңіздің таңғажайып құбылыстарын суреттейтін тарихи географиялық еңбегі ғылыми әлtмге әйгіленді. Кітап тоғыз тараудан тұрады.
Қазақстанның орта ғасырдағы тарихы үшiн авторды оңтүстік-батыс аудандар жөнінде келтірілген тарихи, географиялық мәліметтері аса құнды. Кітапта сол замандағы қалалар, түрік халықтары мен тайпалары, қыпшақтардың тайпалық құрамы аталады. Түріктер туралы этнографиялық материалдар бар, татар-монғол басқыншыларының Шығыстан ьатысқа қарай шеруі, Хорезмшаһ тарихы баяндалады. Ад-Димашки шығармалары 1866 және 1923 жылдары басылып шыққан. Дания арабтану ғалымы Аугуст Фердинанд Микаэль ван Мереннің француз тіліне аударған толық нұсқасы бар.
Дереккөздер
Санат:Араб географтары Санат:Араб тарихшылары
Феттис
250px|thumb|Картада орналасуы Феттис (Vättis) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан ауыл немесе кент. Зарганзерланд округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 440 адамды құрайды. Ресми идентификациялық коды — 3294, пошта индексі — 7315.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2019
Сілтемелер
Санат:Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі Санат:2019 жылғы футбол Санат:Катардағы футбол
Вологница
Вологница — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шача өзенінің сол жағалауынан 62 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Спортшыға қарсы көрермендер
Спортшыға қарсы көрермендер тобы да болады, олар сол спортшының өнер көрсетуіне айқайлап, шулап қарсы әрекеттер жасайды. Кейде ақпарат құралдарында мақалалар жазып оның психологиясына әсер етеді. Жарыс кездерінде көрермендердің ықыласы біржақты болмайды, кейде өзгеріп қарсы команда немесе спортшы жағына ауып кетіп отырады. Мұның себебі спортшының асқан шеберлік қажыр-қайрат көрсете білуіне байланысты. Команданың немесе спортшының тәсілі мен әдіс айласына сүйсінген жанкүйерлер өзі бұрын ниетін танытқан команданы немесе спортшыны емес енді оның қарсыласын жақтайды.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Шелен
Шелен (Chelun) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,25 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35077, пошта индексі — 35640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 329 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Вальо-Серра
Вальо-Серра (Vaglio Serra) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 283 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 61 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 14040.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Pancrazio vescovo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Тау саламандралары
Дереккөздер
Санат:Құйрықты қосмекенділер
Берген университеті
Берген университеті (норв. Universitetet i Bergen) — Новегияның университеті. Университет 1946 жылы құрылды. Университеттің ғимараттардын көбісі Бергеннің орталығында орналасқан. Университет 6 факультеттер тұрады: Университеттің құрамына 1825 жылы құрылған Берген мұражайы кіреді. Университеті Еуропалық университеттер қауымдастығы Утрехт Желіне кіреді.
Штайнхаген (Вестфалия)
Штайнхаген (Вестфалия) (Steinhagen (Westfalen)) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Детмольд әкімшілік округіне бағынады. Гютерсло ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Б. з. д. 34 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 34 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 34 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қайрат Кәкімов
Қайрат Кәкімов 1976 жылы Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы Өлеңті ауылында туған. 1991-93 жылдары Сырым аудандық музыка мектебінде, 1993-97 жылдары Орал музыка колледжінде оқыған. 1997 жылдан Атырау облыстық академиялық оркестрінде әнші.
Алмада (аудан)
Алмада (аудан) (Almada) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Алмада муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Жартыарал Сетубал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1954 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,42 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13 742,3 адам/км².
Пантон
Пантон (Pantón) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Терра-де-Лемос ауданында (комарка) орналасқан.
Алмада (аудан)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Пантон
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2938 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Санта-Крус-да-Консейсан
Санта-Крус-да-Консейсан (Santa Cruz da Conceição) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Пирасикаба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Лимейра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 970 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 149,432 км² шамасында. Халық тығыздығы — 26,6 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Войново (Кырджали облысы)
Войново (Войново) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Черноочене қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6698. Телефон коды — 08517. ЕКАТТЕ коды — 11987.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Боннанаро
Боннанаро (Bonnanaro) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1064 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 49 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 7043.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Георгий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Құда түсу
Құда түсу - қазақтардың ертеден және қазір де жалғасып келе жатқан жақсы әрі жарасты дәстүрлердің бірі.
Жігіттің әкесі немесе оның жақын туыстары қызы бар үйге құда түседі, яғни бойжеткен қызын сұрайды. Құдалар құрметке лайық сыйлы адам деп жасайды саналады. Қыз әкесі келісім берген соң құдалықтың жөн-жоралғыларын жасайды. Оның түрі өте көп, мысалы: құда аттанар, құда тарту, ат байлар, құйрық-бауыр, тағы басқа ырымдары мен кәде алымдары болады (“кәдеге” қараңыз). Құдалықты басқарып барған адам “бас құда” деп аталады. Тұрмыс құратын жігіт пен қалыңдықтың әкелері бір-біріне “бауыздау құда” деп аталады.
Құда түсу- қазақтың мәртебелі әрі жарасты салт-дәстүрлерінің бірі. Онда түрлі ойын-сауық, әзіл-қалжыңдар айтылады. Екі жақ та бір-бірін сынап отырады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Үй саңырауқұлақтары
Үй Саңырауқұлақтары — базидиомицеттер класы, афиллофоралылар қатарына жататын, ағаштан жасалған әр түрлі бұйымдарды бүлдіретін саңырауқұлақтар тобы. 20-дан астам түрі белгілі. Бұлар әр түрлі ағаштардың түбірінде, діңінде, сүрегінде, бұтақтарында тіршілік етеді. Жемістік денесі ірі, диаметрі 0,5 метрге дейін, түсі ашық сарғыштан қоңыр тат түске дейін өзгеріп отырады. Көлемі мен пішіндері әр түрлі, алғашқы кезде етті, жұмсақ, іркілдек; кейіннен өсе келе қатты қабыршаққа айналады. Үй саңырауқұлақтарының ең зиянды және жиі кездесетін түрі — нағыз Үй Саңырауқұлақтары (Serpula lacrymans). Табиғатта кездеспейді, тек құрылыс ағаштарында тіршілік етеді. Жемісті денесі төсенішке жайылып өсетін жалпақша келген, жұмсақ, шеттері қайырылған, ақ түсті. Бұл саңырауқұлақ тіршілігінен ағаш сүрегінің түсі шіри бастағанда бурыл тартады, кейін айқасқан сызық, төрт бұрышты бөліктерге бөлінген өрнек тәрізді болады. Ақырында ағаш түгел қоңыр түсті ұнтаққа айналып, үгіледі. Ақ Үй саңырауқұлақтары (Coryolus vaporarіus), жемісті дене түзуі өте сирек, көбінесе жұмсақ, жайылған құймақ немесе мақта тәрізді ақ түсті жіпше түрінде болады. Негізінен еденде, үй қабырғаларында ұзындығы бірнеше метрге жететін сұр түсті ризоморфтар (саңырауқұлақ жіптармағына қосылып, қоректік зат өткізетін ірі тармақтар) түзіп өседі. Саңырауқұлақ түскен еден тақтайлары майысып, кей жерлері көтеріліп тұрады, ал төбе тақтайлары төмен қарай иіліп, жарылып, біртіндеп түсе береді. Үй Саңырауқұлақтарымен күресу үшін механикалық және химикалық алдын алу шаралары қолданылады. Құрылысқа пайдаланылатын ағашты әбден кептіріп, фторлы натрийдің 3%-дық, кремний-фторлы натрийдің 2 — 2,5%-дық судағы ерітінділерімен, шайыр және техникалық оксидифенолмен өңдеу қажет.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы" 9 том
Санат:Базидиомицеттер‎
Талдысай (Мұғалжар ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қандыағаш қаласынан батысқа қарай 48 км-дей жерде, Ойыл өзенінің батыс жағында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1183 адам (578 ер адам және 605 әйел адам) болса, 2009 жылы 615 адамды (308 ер адам және 307 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы елді мекендері
Бір адым кейін, екі адым ілгері (әңгіме)
Бір адым кейін, екі адым ілгері - Ғабит Мүсіреповтiң 1932 жылы жарыққа шыққан көрнекті әңгімелерінің бірі.
Қысқаша мазмұны
Бұл әңгімеде елде орын алып жатқан таптық күрес, ондағы жасалып жатқан астыртын әрекеттер баяндалады. Сонымен қатар ауылдың бай-кедей болып бөлінуі, жаңа заманға өткен қоғам өкілдерінің оған риза болмай қарсы тұруы суреттеледі. Шығарма желісінде колхоз бастығы мен оның орынбасарының өз туыстарын және ауыл тұрғындарын колхозға тартып, рушылдықты қоздыруы сипатталады. Сонымен қатар өткен қоғам өкілдерінің астыртын әрекеттері, олардың колхоз қоймасын өртеп, асыл тұқымды малдарын өлтіру бейнеленеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Қимыл-қозғалыс касиеттері
Қимыл-қозғалыс касиеттері, спорттағы жаттығулар түрлі қимыл-қозғалыстар және оны қайталаулар арқылы жан- жақты дайындықты жетілдіру болып табылады. Жаттықтырушы өзінің шәкіртінің қимыл-қозғалыс қасиеттерін мүмкіндігінің шегіне жеткенше дайындауға және оның нәтижесін жарыстар кезінде көруге тырысады. Мұндай қасиетті меңгеру кез келген жаттықтырушының қолынан келмейді. Мұнда оның үйрету тәсілдері ерекше орын алады.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Мәриям Хакімжанова ауылдық округі
Мәриям Хакімжанова ауылдық округі – Қостанай облысы Алтынсарин ауданындағы әкімшілік бірлік. 2018 жылға дейін Щербаков ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Щербаково, Басбек, Қосқұдық, Сатай ауылдары кіреді. Орталығы – Щербаково ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2426 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Алтынсарин ауданы ауылдық округтері
Аба-Сирма
Аба-Сирма — Ресейдегі өзен. Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1939/130 орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цивиль бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Чувашия өзендері
Бутан (айрық)
Бутан сөзі мынадай мағыналар беруі мүмкін:
Химия
География
Бад-Аббах
Бад-Аббах (Bad Abbach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Кельхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 11 240 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 55,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 73 116. Муниципалитеттің басшысы — Лудвиг Вакс.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ираклий Луарсабович Андроников
Дереккөздер
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1908 жылы туғандар Санат:1990 жылы қайтыс болғандар
Қалампыр Рахимов
Қалампыр Рахимов (1949-1988) Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданы Алмас ауылында туған. Қазақстанның еңбек сіңірген артисі. Қазіргі Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында оқыған. Республикалық ән-би ансамблінің әншісі болды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Түргенбаев Қайрат
Түргенбаев Қайрат (30 Наурыз 1960 жылы туған, Алматы облысы) – ветеринария ғылымының докторы (2002).
Қысқаша өмірбаяны:
1982 жылы Алматы зоотехника-малдәрігерлік институтын (қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) бітірген; 1982–2005 жылдары Қазақ малдәрігерлік ғылыми-зерттеу институтында аспирант, бөлім меңгерушісі болды; 2005 жылдан директордың ғылыми-зерттеу жұмыстар жөніндегі орынбасары қызметін атқарады.
90-нан астам ғылыми жарияланым мен 2 монографияның авторы.
IC 4438
IC 4438 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51709, MCG 3-37-20, ZWG 104.34, DRCG 29-86.
Теңіз карталары
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Б. з. д. 35 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 35 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 35 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
IC 53
IC 53 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Бутан
Бутан корольдігі (འབྲུག་ཡུལ་) — Азияның оңтүстігінде, Шығыс Гималайда орналасқан мемлекет. Друкюл немесе “айдар елі” деп те аталынады. Жер аумағы 47 мың км². Астанасы — Тхимпху (50 мың). Халқы — 1,8 млн. (1998). Тибеттен шыққан моңғол расасына жатады. Мемл. тілі — дзонг-кэ (бхотия) тілі. Халқының көпшілігі будда дініндегі ламашылдық сенімді ұстанады. Заң қабылдаушы органы — Ұлттық Ассамблея (Цонгду). Атқарушы билік Министрлер Кеңесінің қолында.
Бутан — Шығ. Гималайдың биік тау аңғарларында, Брахмапутра өз. бойында орналасқан. Климаты муссонды, төм. белдеулерде тропиктік. Жерінің 64%-ін мәңгі жасыл орман алып жатыр. Бутанның ежелгі және орта ғасырлардағы тарихы толық зерттелмеген. 6 — 7 ғ-ларда Бутан территориясы қазіргі Үндістанның Ассам штатын қамтыған Брахмапутра өңіріндегі Камарупа мемлекетінің құрамында болған деген жанама деректер кездеседі. Камарупа құлағаннан кейін Бутанға бірнеше рет тибеттіктер басып кіріп, олардың едәуір бөлігі осында тұрақтап қалған. Тибеттіктер Бутанда өз мәдениеті мен ламашылдықты ұстанды. Біртұтас діни ұйымға біріктірілген Бутан 17 ғ-дың ортасында тәуелсіз теократиялық мемлекет болып қалыптасты. 19 ғ-дан 1947 жылға дейін Британия протектораты болды. 1907 ж. ағылшындардың көмегімен мұрагерлік монархия — Вангчуктер әулетінің билігі орнады. Ағылшын отарлық үкіметі Бутанның сыртқы саясатын қадағалағанымен, ішкі өміріне араласқан жоқ. 1949 ж. Бутан тәуелсіздік алды, бірақ шет мемлекеттермен байланысы Үндістанның бақылауымен жүргізіледі. 1954 ж. заң қабылдаушы органы — Цонгду құрылды. 1971 ж. БҰҰ мүшелігіне қабылданды. Оңт. Азияның барлық елдерімен, Үндістанмен, Жапониямен, Германиямен, т.б. елдермен дипломатиялық қарым-қатынастары бар.
IC 53
Сыртқы сілтемелер
IC 53 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Бутан
Сөз төркіні
Елдің ұлттық атауы - Друк-Юль (дзонг-кэ འབྲུག་ ཡུལ་, вайли ʼbrug-yul, лат. Juk yü) - «айдаһар елі», сөз жоқ, Шығыс халықтары арасында белгілі ежелгі айдаһар табынуын су құдайы және ауыл шаруашылығының қамқоршысы сияқты көрсетеді. «Бутан» атауы тибеттік «Bod + anta» атауларының қосылуы нәтижесінде пайда болды деп саналады, мұндағы Bod - «Тибет», ал anta - «соңы, шеті», яғни «Тибеттің шеті». Bhutan түріндегі бұл атау хинди, непал, бенгал тілдерінде қабылданған және Тибеттің аты ретінде қолданылады.
Дереккөздер
*
Шобанқазған
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жосалы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 270 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрақты тұрғындары болмады, 2009 жылы 483 адамды (244 ер адам және 239 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қармақшы ауданы елді мекендері
Әрекет ету радиусы
Әрекет ету радиусы (Радиус действия) —
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Би-Би-Си
Би-би-си (ағылш. BBC (British Broadcasting Corporation) — Ұлыбританияның радиохабар бірлестігі, радио-, интернет- және телетарату комплексі. Бірлестік Ұлыбританияның радио және телехабар тарату ісіне басшылық етеді. Медиакорпорация Би-би-си Әлемдік қызметі басқаратын, ішкі, сондай-ақ сыртқы Интернет-, радио- және телетарату ісін жүзеге асырады. Корпорация мемлекеттік емес БАҚ өкілі - қоғамдық ұйым, оның барлық қызметіне Ұлыбритания патшайымы тағайындайтын 12 қамқоршыдан тұратын Бақылау кеңесі басшылық жасайды. Ұлыбританияның сыртында, ол ең алдымен 28 мемлекетке тарайтын BBC World Service радио қызметімен, және BBC World News телеарнасымен танымал.
Тарихы
Би-би-Си, негізінен, бес бағдарлама бойынша (поп-музыка, ақпарат, спорт, мәдени-ағарту және түрлі музыкалық ойын-сауық хабарлары) радиохабарлар, 1936 жылдан бастап теледидардан екі арна бойынша телехабарлар (мәдени-ағарту және жалпы салада) таратады. Тұракты хабарлар беруді 1946 жылдан басатаған. Компанияның қаржы көзі абоненттік төлемдер мен жарнама (1971 жылдан бастап радиоқабылдағышты пайдаланғаны үшін төлем жойылды). Шетелдік аудиторияға аптасына 643 сағат, 39 тілде хабарлар таратады. Шетелдерге хабар тарату қызметі толықтай үкімет тарапынан қаржыландырылады. Қазақстанда Би-Би-Си-дің тілшілері 1994 жылдан бастап жұмыс істейді.
Би-би-си журналистері сухбаттасу үшін – екі түрлі сұрақ дайындайды. Біріншісі негізгі және косымша сұрақ. Негізгі сұрақ міндетті түрде эфирден беріледі, ал косымша сұрақтар жауап беруші сұрақтан жалтарған кезде ғана қойылады. Сұрақтар қысқа, түсінікті қойылуы керек, ал жауап анық болуы қажет. Сұхбат алған журналист талдау жасауға тиіс емес, тыңдаушыға ақпарат кана береді.
Би-би-си қоғамдық теледидарының екінші арнасы
1964 жылы ашылған "Би-Би-Си-2". Осыған орай ол көптеген қиындықтарга кездесті. (Бағдарламаларды жасауға кететін шығындар екі арнаны қамтамасыз етуі керек болды). Мұның үстіне техникалық қиындықтар да жолықты. Би-Би-Си-1 405 жол жиілікте қабылдаса, Би-Би-Си-2 хабарды 625 жол жоғары жиілікте жузеге асыруға тиіс болды. Оның үстіне осы 2-арна Ұлыбританияда түрлі түсті хабарды бірінші рет көрсетті (ал Би-Би-Си-1 мен Ай-Ти-Ви одан кейін кірісті). Ұлыбритания теледидары 70-жылдан "алтын ғасыр" кезеңін бастап кешірді. Осы уақытта Би-БиСи-2 британ теледидарында өз орнын "мәдени" арна ретінде тапты.
Ақсуйек топқа қызмет етті. Оның күнделікті бағдарламалары опера, авангардтық театр, ғылыми хабарлар, "Ашық Университет" білім беру бағдарламасы. Тіпті түнгі хабарларының өзі де ұсынған бағыттарының берік екендігін байқатады. 1988 жылы эфирлерге арнаулы түнгі хабарлар беруді бастаса, "Түнгі мектеп" білім беру бағдарламасы, "Парламенттегі күн" арналары түнгі сағат 2-де басталып, таңғы 4-ке дейін беріледі.
Би-би-си хабарларды жасау үшін – орталықтандырылған редакция кун сайын бүкіл сыртқы қызмет үшін 197 ақпараттық бағдарлама әзірлейді. "Әлемдік жаңалықтар" 9 минуттен, "қысқа жаңалықтар" 1,5-2 минутке дейін беріледі. Сонымен қатар Би-Би-Си, Си-Си-Эн-нің хабарларын өте белсенді түрде пайдаланады. Би-БиСи үшін "кешегі газеттен ескі ешнәрсе жоқ екендігі". "Бір сағатка кешіккен жаңалық жаңалық емес", дейді paдио қызметкерлері.
Би-би-си-дің "алтын ғасыры – 1930 жылдан басталды. 1932 жылы өзінде оның тыңдаушысы 5 миллионға жетті, ал 1938 жылы Ұлыбританияның 98%-і оның хабарларын кабылдады. Әсіресе соғыс кезінде барлық мүмкіндіктер Би-би-си-ге бөлінді. Ол оз хабарлары арқылы елді біріктіре отырып халықтың рухын нығайта тусті. Әсіресе, кешкі ақпараттарды ағылшын халқы үзбей тыңдады. Бұл жаңалықтар Еурпа елдеріне де таратылды. Би-би-си-дің ішкі хабарлары әр кезеңде өз аудиториясын ұстап отыру үшін жаңа бағдарламалар тұжырымдамасын жүзеге асырып отырады. Соған орай ағылшын мемлекеттік радиохабарлары бес бағдарлама бойынша жұмыс істейді. Радио Би-Би-Си ішкі хабарларының бірінші бағдарламасы. 1967 жылдан бері, негізінен, жастарды өзіне тарту мақсатында поп-музыка береді: Диск-жокейлер жүргізетін 2 сағаттық бейнетаспалы концерттер кысқа ақпараттармен кезектесіп отырады. Бірінші бағдарламаның аудиториясын 25 жасқа дейінгі жастар құрайды. Хабар тәулік бойы беріледі. "Радио - 2" Би-Би-Си ішкі радиохабарларының екінші бағдарламасы. 1967 жылы құрылған. Негізінен, танымал музыкалар мен көңіл көтеретін бағдарламалар береді. Бұл бағдарламалардың Радио-1-ден айырмашылығы америкалық форматтағы радиостанциялардың үлгісінде жасалған. "Үздіксіз тізбек" әдісімен берілген әуен кілт үзіліп, азғана хабарлар, спорт тақырыбы айтылады. Радио-3 – Би-Би-Си радиохабарларының үшінші бағдарламасы. Бұл "Би-Би-Си тәжінің лағыл тасы" деп аталатын ең қымбат тұратын және өте беделді бағдарламасы. Осы арқылы корпорация өзін өнер жебеушісі ретінде көрсете алады. Салиқалы әуендердің барлық түрлері "Радио-3" хабарларының 80%-ын иеленеді. Радиоға лайықталған опералар, концерттер, әдеби және драммалық шығармалар қаз-қалпында беріледі. Бұл бағдарламаға 30 жылдан астам уақыт өтсе де, ол оз бағытын өзгерткен жоқ. Бағдарлама азшылықка ғана, яғни ақсуйек топқа арналған. Радио-3-ті Улыб-ритания халқының 1%-ы ғана тыңдайды. Радио-4 Би-би-си-дің ішкі хабарларының төртінші бағдарламасы. Алдыңғы үш бағдарламаға қарағанда, бұл ақпаратты-насихаттық деп айтуға болады. Жаңалықтар, радиожурналдар, балалар хабарларын береді. Астана тұрғындарынан гөрі, провинция халқына есептелген. Насихаттык бағыттағы бес негізгі айдардан және оны толықтыратын сегіз жаңалықтар тегінен тұрады. Әйелдер сағаты айдарымен берілетін хабар ежелден келе жатыр, накты адресі бар бұл хабарды үй шаруасындағы әйелдердің 70%-дан астамы тыңдайды. Радио-4 бағдарламасы хабарларының барлығы нақты тыңдаушыларға арналған: олар бақша өсірушілер, автожүргізушілер, филателистер, зейнеткерлер, зағиптар т.б. Осы бағдарламаның күндіз берілетін жаңалықтар тобын 4 миллион адам тыңдайды. Оның жүргізүшісі атақты телерадиокомментатор Робин Дэй.
Би-би-си-дің багдарламалары
"Ю-Кэй арена" (кең көлемді бағдарлама), "Ю-Кэй хоризонс" (табиғат пен саяхат жөніндегі деректі фильмдер, балалар бағдарламасы) және "Ю-Кэй стайл" (ас мәзірі, туризм, т.б.).
Би-би-си-дің ең ұзақ жалпы ұлттық трансляциясы
1953 жылы II Елизавета патшайым тәжін киюіне арналған салтанаттан жүргізілген репортаж ертеңгілік сағаи 10.15-те басталып, 17.30-да аяқталған, яғни репортаж 7 сағат 15 минутке созылған.
Би-би-си-дің қызметкерлері үшін негізгі ережелер
Би-би-си-дің хабарлар-ды устау бөлімі
2 саладан тұрады: бірі тәулік бойы шетелдік радиоларды тыңдап, оның маңыздыларын үнтаспаға жазып алады да, келесі топка береді. Екінші топ іріктеп, аударып, материалдарды редакциялап, күн сайын немесе апта сайынғы бюллетеньге пайдаланады. Бюллетеньдер: "Шығыс Еуропа", "Таяу Шығыс" және "Африка" сияқты бөлімдерден тұрады. Бұл ақпараттарды тек Би-Би-Си ғана емес, түрлі үкіметтік мекемелер де пайдаланады. Сондай-ақ бұл материалдарды Парламенттің қос палатасының кітапханасы да алады.
Би-би-си-дін хабарлары
Хабарда стереотип, штамп, клише кездеспейді. Репортер еш уақытта жауыр болған тақырыпқа бармайды. Ақпараттары бейтараптық бағыт ұстанады. Материалға талап қатан қойылады. Мейлі ол пікірталас бағдарлама болсын немесе саяси репортаж болсын, бір оқиға туралы әңгіме болса да бір ғана талап қойылады. Барлық ақпарат, фактінің жан-жақты аспектілері есепке алынады, оқиғаның тұтас картинасы берілуі керек. Кез келген материал редакциялаудан өтеді. Сөздер ауыспалы мағынада қолданылмайды. Репортердің жеке көзқарасына үзілді-кесілді рұқсат етілмейді. Корреспонденттің міндеті оқиға туралы әңгімелесу, оның қатысушыларын сөйлету. Репортер ақпаратты хабарлап қана кояды, тыңдаушы өзі пікір қорытады.
Би-би-си-дің халық-аралық қызметінің бағдарламалары
Олар таза ақпараттық жаңалықтар ретінде 6 бағдарлама бойынша беріледі. Тәуліктік көлемі 3 сағат 10 минут, халықаралық жаңалықтар 2 сағат, ішкі хабар 30 минут, газеттерге шолу 20 минут, қаржылық жаңалықтар 20 минут болады. Халықаралық тақырыпқа арналған ақпараттық-саяси бағдарлама тәулігіне 7 сағат уақыт алады.