cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Адам даму индексі
2007/2008 баяндама
2007/2008 жж баяндама Бразилияның Брасилия қаласында ең алғаш жарияланды. Оның басты тақырыбы "Климат өзгерісіне қарсы күрес: бөлінген әлемдегі адам ынтымақтастығы." болды.
A HDI of 0.8 or more is considered to represent "high development". This includes all developed countries, such as those in Солтүстік Америка, Western Europe, Океания, and Eastern Asia, as well as some developing countries in Eastern Europe, Орталық және Оңтүстік Америка, Southeast Asia, the Caribbean, and the oil-rich Arabian Peninsula. Seven countries were promoted to this category this year, leaving the "medium development" group: Albania, Беларусь, Бразилия, Ливия, Солтүстік Македония, Ресей and Сауд арабиясы.
On the following table, green arrows represent an increase in ranking over the previous study, while red arrows  represent a decrease in ranking. They are followed by the number of spaces they moved. Blue dashes represent a nation that did not move in the rankings since the previous study.
<ol> <li> 🇮🇸 0.968 ( 1)</li> <li> 🇳🇴 0.968 ( 1)</li> <li> 🇦🇺 0.962 </li> <li> 🇨🇦 0.961 ( 2)</li> <li> 🇮🇪 0.959 ( 1)</li> <li> 🇸🇪 0.956 ( 1)</li> <li> 🇨🇭 0.955 ( 2)</li> <li> 🇯🇵 0.953 ( 1)</li> <li> 🇳🇱 0.953 ( 1)</li> <li> 🇫🇷 0.952 ( 6)</li> </ol>
<ol> 🇫🇮 0.952 </li> <li> 🇺🇸 0.951 ( 4)</li> <li> 🇪🇸 0.949 ( 6)</li> <li> 🇩🇰 0.949 ( 1)</li> <li> 🇦🇹 0.948 ( 1)</li> <li> 🇧🇪 0.946 ( 4)</li> <li> 0.946 ( 1)</li> <li> 🇱🇺 0.944 ( 6)</li> <li> 🇳🇿 0.943 ( 1)</li> <li> 🇮🇹 0.941 ( 3)</li>
</ol>
<ol> 🇭🇰 0.937 ( 1)</li> <li> 🇩🇪 0.935 ( 1)</li> <li> 🇮🇱 0.932 </li> <li> 🇬🇷 0.926 </li> <li> 🇸🇬 0.922 </li> <li> 🇰🇷 0.921 </li> <li> 🇸🇮 0.917 </li> <li> 🇨🇾 0.903 ( 1)</li> <li> 🇵🇹 0.897 ( 1)</li> <li> 🇧🇭 0.894 ( 4)</li> </ol>
2009 баяндама
2009 жылғы баяндаама 2009 жылдың қазан айында шығып, адам миграциясы сұрақтарымен айналысатын болады.
Соңғы бірінші болған 10 ел
Төмендегі тізім түрлі жылдары тізбектегі бірінші болған елдерді көрсетеді. Канада сегіз рет тізбекте ең жоғарғы орын алса, Норвегия алты рет, Жапония үш рет және Исландия екі рет бірінші болып аталынды.
Баяндамалардағы болған нәрселер
Сондағы жыл баяндама басылған мерзімді белгілейді. Жақшадағы жылдар индекстің қай жылға сәйкес саналғандығын көрсетеді.
2008 қайта қарау
The 2008 Statistical Update calculated HDIs for past years using a consistent methodology and data series. They are not strictly comparable with those in earlier Human Development Reports. The index was calculated using data pertaining to the year shown.
Сынау
The Human Development Index has been criticized on a number of grounds, including failure to include any ecological considerations, focusing exclusively on national performance and ranking, and not paying much attention to development from a global perspective. Two authors claimed that the human development reports "have lost touch with their original vision and the index fails to capture the essence of the world it seeks to portray". The index has also been criticized as "redundant" and a "reinvention of the wheel", measuring aspects of development that have already been exhaustively studied. The index has further been criticized for having an inappropriate treatment of income, lacking year-to-year comparability, and assessing development differently in different groups of countries.
Some authors have proposed alternative indices to address some of the index's shortcomings.
Economist Bryan Caplan has criticized the way scores in each of the three components are bounded between zero and one, so rich countries effectively cannot improve their ranking in certain categories, even though there is a lot of scope for economic growth and longevity left, "This effectively means that a country of immortals with infinite per-capita GDP would get a score of .666 (lower than South Africa and Tajikistan) if its population were illiterate and never went to school." Scandinavian countries consistently come out top on the list, he argues, "because the HDI is basically a measure of how Scandinavian your country is."
The HDI has been criticized as a redundant measure that adds little to the value of the individual measures composing it; as a means to provide legitimacy to arbitrary weightings of a few aspects of social development; as a number producing a relative ranking which is useless for inter-temporal comparisons, and difficult to compare a country's progress or regression because the HDI for a country in a given year depends on the levels of, say, life expectancy or GDP per capita of other countries in that year. However, each year, UN member states are listed and ranked according to the computed HDI. If high, the rank in the list can be easily used as a means of national aggrandizement; alternatively, if low, it can be used to highlight national insufficiencies. Using the HDI as an absolute index of social welfare, some authors have used panel HDI data to measure the impact of economic policies on quality of life.
Қосымша Сілтемелер
thumb|250px|right
Санат:Экономикалық көрсеткіштер
Цезарь Львович Фридман
Цезарь Львович Фридман (25.11.1919 ж.т., Украина, Дрогобич қаласы – өлген жылы белгісіз) – экономика ғылымының докторы (1974), профессор (1975).
Дереккөздер:
Санат:Тұлғалар
Веделаго
Веделаго (Vedelago) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Тревизо провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Утопия жазықтығы
Утопия жазықтығы (Utopia Planitia) — Марстың солтүстік жартышарының шығыс бөлігінде орналасқан ойпат.
Утопия деген атауды оған италиялық астроном Джованни Вирджинио Скиапарелли берді. 1973 жылы Халықаралық астрономиялық одақ осы атауды бекітіп қойған.
1979 жылы Утопия жазықтығына Viking 2 станциясының қону аппараты түсіп, Марс бетінің панорамалық суреттерін Жерге жеткізе бастады.
2021 жылы мұнда қытайлық ровер Чжужун қонып, өзінің зерттеу жұмыстарын бастады.
Дереккөздер
Санат:Марс
Дінтану: Жалпы дінтану негіздері
Дінтану: Жалпы дінтану негіздері — 2008 жылы Алматы қаласы «Бастау» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Артур Игоревич Артемьев. Беттер саны — 569.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-814-43-0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2008 жылы шыққан кітаптар Санат:Бастау баспасының кітаптары
Савь-Ях
Савь-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Салым өзенінің оң жағалауынан 194 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 72 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
1172 жыл
Түсініктемелер
*
Савь-Ях
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Барриопедро
Барриопедро (Barriopedro) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Алькаррия ауданында (комарка) орналасқан.
Бордолано
Бордолано (8) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Кремона провинциясында орналасқан.
Барриопедро
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,58 км² шамасында.
Бордолано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 589 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 71 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 26020.
Барриопедро
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Бордолано
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Выжум
Выжум — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ветлуга өзенінің сол жағалауынан 85 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Жанайдар Баймырзаұлы Мусин
Жанайдар Баймырзаұлы Мусин (1936, Ақмола облысы, Зеренді ауданы, Қараөткел ауылы – 1991, Көкшетау қаласы) – жазушы, КСРО Жазушылар одағының мүшесі (1976).
Шығармашылығы
Мусин журналистік қызметін көркем шығармашылықпен табысты ұштастыра білді. Оның қаламынан
Выжум
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жанайдар Баймырзаұлы Мусин
Есте сақтау
Облыс орталығындағы қазақ педагогикалық колледжіне Мусин есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар Санат:Зеренді ауданында туғандар Санат:1991 жылы қайтыс болғандар Санат:Көкшетауда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:КСРО жазушылары Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері Санат:Көкшетау педагогикалық училищесі түлектері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан бас редакторлары Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:КСРО журналистері одағы сыйлығының иегерлері
Антонио Кандрева
Антонио Кандрева (итал. Antonio Candreva; 28 ақпан 1987 жыл, Рим) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Интернационале" клубының жартылай қорғаушысы.
Карьерасы
2010 жылы қаңтарда "Ювентус " футболшыны жарты жылға арендаға алды. 24 қаңтарда "Ромаға" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты.
2010 жылы тамызда "Парма" ойыншысы атанды.
2012 жылы "Лациоға" ауысты. Төрт маусымнан соң "Интернационале" қатарын толықтырды.
Ұлттық құрама
2013 жылы Конфедерациялар кубогына, 2014 жылы әлем чемпионатына, 2016 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тернана ФК ойыншылары Санат:Удинезе ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Ливорно ФК ойыншылары Санат:Парма ФК ойыншылары Санат:Чезена ФК ойыншылары Санат:Лацио ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары
NGC 7268
NGC 7268 — Оңтүстік Балық шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 28 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7268 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68847, ESO 467-57, MCG -5-53-1, AM 2222-312.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
NGC 2766
NGC 2766 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 22 наурызда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2766 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25735, UGC 4801, MCG 5-22-9, ZWG 151,14.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Кіші Созим (Нырмыч тармағы)
Кіші Созим — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нырмыч өзенінің сол жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Виларинью-да-Каштаньейра
Виларинью-да-Каштаньейра (Vilarinho da Castanheira) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Карразеда-де-Ансьянш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Кіші Созим (Нырмыч тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Виларинью-да-Каштаньейра
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 772 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,1 км² шамасында. Халық тығыздығы — 26,5 адам/км².
Кіші Созим (Нырмыч тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Виларинью-да-Каштаньейра
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Кіші Созим (Нырмыч тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жеңіл металдар
Жеңіл металдар — тығыздығы 8 г/см3-тен аз болатын металдар. Оларға литий, бериллий, натрий, магний, алюминий, калий, кальций, титан, рубидий, стронций, цезий, барий жатады. Жер бетінде көп таралған. Олардың қосылыстары онша улы емес. Алюминий, магний, титан, бериллий, литий жеңіл құймалар алу үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Жеңіл металдар
Өмірзақ Айтбайұлы Айтбаев
Өмірзақ Айтбайұлы Айтбаев (5 сәуір, 1936 жылы Түркістан облысы, Отырар ауданы, Балтакөлде туған — 9 қаңтар 2020 жыл, Алматы) — ғалым. Филология ғылымдарыың докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының Академигі. Халықаралық Қазақ тілі қоғамының президенті. Түркістан қаласының және Отырар ауданының Құрметті азаматы.
Ғылыми шығармашылығы
Ғылыми зерттеулердің негізгі бағыттары: қазақ терминологиясының практикалық мəселелері. «Терминология мен аударма теориясы» бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарып жүрген тұста Өмірзақ Айтбайұлының басшылығымен жəне қатысуымен бірнеше ұжымдық кітаптар (Қазақ терминологиясының мəселелері. «Ғылым», Алматы, 1981; Термин жəне олардың аудармалары. «Ғылым», Алматы, 1990, 12 б.т.) баспадан жарық көрді. Академик Өмірзақ Айтбайұлы Мемлекеттік терминология комиссиясының мүшесі, ғалым хатшысы ретінде де (1981–1991 жж.) 550-ден астам ғылыми еңбектің, 21 кітап пен монографиялардың авторы. “Қазақ терминологиясының жасалу көздері” (1981-1984) жəне “Қазақ əдеби терминологиялық лексикасының дамуы” (1985-1991) “Мемлекеттік тілде ғылыми терминологияны қалыптастырудың теориялық, ғылыми-əдістемелік жəне практикалық мəселелері” (1997-1999), «Терминологиялық сөздіктер, əдістемелік құралдар жасау» ғылыми-методикалық проект – (АДЖИП қаржыландырған) (2008-2013) деген күрделі ғылыми тақырыптарға ғылыми жетекшілік жасады. Ө.Айтбайұлы – ғылым мен өнерді қатар алып келе жатқан ғалым. Оның сазгерлігін танытатын бірнеше, атап айтқанда, белгілі «Жар сəлемі», «Жас ойшыл», «Ана тілі», «Тіл өнері дертпен тең», «Ақ қоян», «Өренім» тағы да көптеген əндері жұртшылыққа мəлім. Айтбаевтың ғылыми-зерттеулерінің негізгі бағыттары қазақ тілінің лексикологиясы мен терминологиясы мәселелеріне арналған. Ол 500-ге жуық мақаланың авторы.
Мемлекеттік марапаттары
Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Ильфесбюлль
Ильфесбюлль (Uelvesbüll) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстік Фризии ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 257 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,23 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 54 141. Муниципалитеттің басшысы — Рихард Виборг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Қазан ауылдық округі (Павлодар облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жұмыскер, Қызылеңбек ауылдары кіреді. Орталығы – Жұмыскер ауылы. 2004 жылы округ құрамында болған №5 бригада ауылы таратылды.
Дереккөздер
Санат:Май ауданы ауылдық округтері
Игнатовци (Велико Тырново облысы)
Игнатовци (Игнатовци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
Йегенсторф
250px|thumb|Картада орналасуы Йегенсторф (Jegenstorf) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Фраубруннен округінің құрамына кіреді.
Игнатовци (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5098. ЕКАТТЕ коды — 32305.
Йегенсторф
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Игнатовци (Велико Тырново облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Игнатовци
Сэнд Лэйк (Мичиган)
Сэнд Лэйк (Sand Lake) — Мичиган штатының Kent округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 492 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 26-71360.
Корреляция
Биологиялық Корреляция
350 px|thumb|
1)Биологияда – организмнің дамуы және тіршілігі кезіндегі клеткаларының, тіндерінің, органдарының және жүйелерінің құрылысы мен атқаратын қызметтерінің бір-біріне сәйкестілігі, үйлесімділігі. Корреляция – организмнің тіршілік жағдайына бейімделуінің нәтижесі. “Корреляция” деген ұғымды француз ғалымы Ж.Кювье (1769 – 1832) ұсынған. Организм органдарының өзара байланысы олардың онтогенезі мен филогенезінде дамиды.Эволюциялық тұрғыдан Корреляция мәселелерін А.Н. Северцов дамытты. Бұл күрделі мәселені терең зерттеген – орыс ғалымы И.И. Шмальгаузен (1884 – 1963). Корреляцияның бірнеше түрі бар. Геномдық Корреляция көптеген тұқым қуалау қасиеттері (плейотропия), сондай-ақ, өзара тығыз байланысты гендер (хромосомалық Корреляция) әсерінен болады. Морфогенетикалық Корреляция – организмнің жеке дамуында ішкі әсерлердің өзара бір-бірімен байланыстылығынан туады. Корреляция онтогенездік дамудың басынан аяғына дейін организмнің дұрыс қалыптасуына әсер етеді. Северцов эволюция процесінде организм органдарының өзгеруін жеке құбылыс деп санаған;
Геологиялық Корреляция
350 px|thumb|
2)Геологияда – бір-бірінен шалғай аймақтарда тараған тау жыныстары топтарының өзара қатынасы бойынша олардың геолиялық жасын анықтау. Шағын аймақтардағы шөгінділерді бір-бірімен салыстыру жергілікті Корреляция, шалғай аймақтар мен бірнеше құрлықтардың жыныс қабаттарын өзара салыстыру жалпы Корреляция деп аталады. Стратиграфиялық Корреляция жер тарихын анықтау және оның жалпы мәселелерін шешу үшін пайдаланылады;
Математикалық Корреляция
250 px|thumb|
3)Mатематикалық статистикада – қарастырылатын жалпы жағдайда тікелей функциялық байланыста болмайтын, ықтималдық немесе статисталық тәуелділік. Екі кездейсоқ шама – x және y бір-бірімен функциялық немесе статистикалық тәуелділікте болуы мүмкін. Функциялық тәуелділікке қарағанда статистикалық тәуелділікте x пен y кездейсоқ шамаларына бірнеше кездейсоқ факторлар (екеуіне де ортақ факторлар болуы мүмкін) әсер етеді. Егер бір шаманың өзгеруінен екінші шаманың орта мәні өзгеретін болса, онда статистикалық тәуелділік корреляциялық тәуелділік деп аталады. Мысалы, y – астық өнімі, x – пайдаланылған тыңайтқыштың мөлшері болсын. Бірдей мөлшерде тыңайтқыш қолданылғанымен, жердің әрбір бірдей бөлігінен әр түрлі өнім алынады. Мұны әр түрлі кездейсоқ факторлардың (жердің ылғалдылығы, ауаның температурасы, т.б.) әсерінен деп түсіндіруге болады. Тәжірибе орташа астық өнімі қолданылған тыңайтқыш мөлшеріне тікелей байланысты екенін көрсетеді. Яғни астық өнімі (y) мен пайдаланылған тыңайтқыш мөлшерінің (x) арасында корреляциялық тәуелділік болады. Екі шаманың арасындағы мұндай тәуелділік корреляциялық кесте арқылы беріледі. x-тің әр мәнінде y бірнеше мән қабылдасын. Сонда X=x мәніне сәйкес келетін y мәндерінің арифметикалық ортасы шартты орта шама деп аталады. Егер X=x әр мәнінде шартты орта тек бір ғана мән қабылдаса, онда У кездейсоқ шамасы X-тен корреляциялық тәуелділікте болады. =f(x) функциясы берілсін. Бұл теңдеу У-тің X бойынша регрессия теңдеуі деп аталады. f(x) У-тің X бойынша регрессия функциясы, ал оның графигі У-тің Х бойынша регрессия теңдеуі деп аталады. f(x) У-тің X-та xy=(y) пен X-тің У-тен корреляциялық тәуелділігі жоғарыда көрсетілген тәсіл бойынша анықталады. Kорреляция теориясында негізгі екі мәселе қарастырылады. Бірінші мәселе – корреляциялық байланыстың формасын (түрін), яғни регрессия функциясының (сызықтық, квадратты көрсеткішті және т.б.) түрін анықтау. Көп жағдайларда регрессия функциялары сызықты функция түрінде беріледі. Егер f(x) пен (y) сызықты функциялар болса, онда Kорреляция сызықтық Kорреляция деп, ал кері жағдайда сызықтық емес Kорреляция деп аталады. Сызықтық Kорреляцияда регрессия сызықтарының екеуі де түзу сызық болады. Екінші мәселе – корреляциялық байланыстың тығыздығын (күшін) анықтау – y-тің x-тен корреляциялық тәуелділігінің тығыздығы y мәндерінің шартты орта айналысындағы шашырауы бойынша бағаланады. Шашырау көп болса, y-тің x-тен Kорреляция тәуелділігі әлсіз болады немесе тіпті болмайды. Аз шашырау Kорреляция тәуелділігінің күшті, кей жағдайларда олардың арасында функциялық тәуелділік бар екендігін көрсетеді. Бірақ кейінгі жағдайда мұндай байланыс қосымша кездейсоқ факторлардың әсер етуінен жойылады.
Пайдаланған әдебиет
Гмурман В.С., Теория вероятностей и математическая статистика, М., 1972. Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Санат:Ғылым
Бад-Блумау
Бад-Блумау (Bad Blumau) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Фюрстенфельд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1594 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 37.31 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — FF, ресми идентификациялық коды — 6 05 02.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Хандлер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Актуальдандыру
Актуальдандыру (лат. actualis — қарекетшіл) - болмыстың өзгерісін білдіретін ұғым. Осы ұғымда қозғалыстың тек бір жағы ғана: болмыстың, мүмкіндік ахуалынан шындық ахуалына көшуі ғана ашып көрсетілген. Актуальдандыру түсінігі Аристотельде және схоластикада болмыс жөніңдегі қозғалмайтын, қозғалыстың сыртқы көзіне: дүниені алғашқы қозғаушыға, құдайға сайды. Мүмкіндіктен шындыққа өту идеясы материалистік диалектика категорияларында мейлінше толық көрініс тапты (Мүмкіндік пен шындық).
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
KZM электронды төлем жүйесі
Төлемдер мынадай қызмет көрсетулер пайдасына іске асырылады:
Төлемдерді іске асыру үшін KZM қорғалған қосылыстарды және көп факторлы түпнұсқаландыру механизмін пайдаланады. KZM пайдаланушылары ақшаны бір-біріне аудара алады, жүйеден ақшаны шығара алады.
Банк пен IPG рөлі
Жүйенің веб-сайтына ұсынылған ақпаратқа сәйкес, KZM төлем жүргізетін пайдаланушылар мен қызмет көрсетуді жеткізушілер арасындағы делдал болып табылады. Төлемдер процессингі «Альянс Банкі» АҚ ИТ жүйесінде арқарылады. Банк қызметкерлері, осы деректің нәтижесінде жүйенің қауіпсіздігі жоғары дәрежеде екенін атап көрсетті. Алайда, сыншылардың пайымдауынша, пайдаланушылар Банкіге байланып қалады.
KZM артықшылығы мен қауіпсіздігі
Жүйені құрушылардың пікіріне сай, KZM пайдалану кезінде пайлданушылар үшін қаржылық тәуекелдіктер едәуір төмендейді (см.также http://bolashak.kz/ru/events/single/184):
KZM толықтыру тәсілдері
Жүйеде әмияндарды толықтырудың екі мүмкіндігі қарастырылған:
Жүйені құрушылардың мәлімдеулеріне сәйкес, жуық арада төлемді мынадай арналар арқылы іске асыру жоспарланып отыр:
Интернет дүкендер үшін мүмкіндіктер
Қазақстандық кәсіпкерлердің пікірінше KZM-мен ынтымақтасатын Интернет дүкендер мынадай үш артықшылыққа ие:
Тағы да қарау
Санат:Экономика
Жұманның қызыл үйі
Жұманның қызыл үйі – 19 ғасырда күйдірген қызыл кірпіштен тұрғызылған архитектуралық ескерткіш. Қазіргі Қарағанды облысының Сарыкеңгір ауылына таяу, Сарыкеңгір өзендерінің бойында. Сәулеттеген – Құнанқараұлы Әбіш. Үй дәстүрлі жобамен салынған. Жоғарғы белдеуі – басқұр үлгісімен жүргізілген. Бірақ оның көп жері бұзылып, жоғалуға айналған.
Сілтеме
Санат: Тарих, Саяхат, География
Диалектологиялық карта
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Карталар
1173 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1173 жылы туғандар
Хаттинген
Хаттинген (Hattingen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Арнсберг әкімшілік округіне бағынады. Эннепе-Рур ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 55510 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 71,4 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 54 016. Қаланың басшысы — др. Дагмар Гох.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
IC 3238
IC 3238 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40182, MCG 3-32-17, ZWG 99.32, VCC 617,.
Сыртқы сілтемелер
IC 3238 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Жеңіл музыка
Жеңіл музыка — тыңдаушы қауым жеңіл түсінетін, ойын-сауық мақсатына арналған музыкалық шығарма. Оның ерекше белгілері — әуенінің түсініктілігі мен есте тез сақталуында әрі мазмұны мен формасының қарапайымдылығында. Жеңіл музыка, әдетте, ойнақы, көңілді, айқын ырғақты болып келеді. Жеңіл музыка, негізінен, би музыкаларының әр алуан жанрын — марштар мен шағын увертюраларды, сюиталар мен рапсодияларды, оперетталар мен балеттердің тақырыбына жазылған попурри, фантазияларды, эстрадалық әндер мен романстардың кейбір түрлерін қамтиды. Жеңіл музыка қазіргі заман музыкасында кең орын алады. Оның негізгі бір саласы — джаз. Қазіргі композиторлар осы жанрдың көркем дәстүрін дамыту жолында еңбек етіп келеді. 1958 жылдан жеңіл музыканың халықаралық фестивальдары өткізіліп тұрады.
Дереккөздер
Санат:Музыка жанрлары
Александар Игнёвски
Александар Игнёвски (серб. Aleksandar Ignjovski / Александар Игњовски; 27 қаңтар 1991, Белград) — серб футболшысы, "Магдебург" клубы мен Сербия құрамасының орталық қорғаушысы.
Мансабы
Белградтық ОФК клубының мектебінің тәрбиеленушісі. Ол жердегі өз мансабын 2008 жылы бастаған, бірақ тек бір маусым ойнап шықты - 23 ойын және 3 гол. 2009 жылы 8 шілдеде немістік «Мюнхен 1860» клубымен жалғдану туралы контрактқа қол қояды. Клуб қатарында 53 ойынға қатысты. Маусымның аяқталуымен Белградқа қайта оралады. 2011 жылы 4 тамызда немістік «Вердер» клубымен контрактқа қол қойды. Трансферлік құны бір миллион евроға жуық.
2013/14 маусымның аяқталуымен Франкфурттық «Айнтрахт» клубымен үш жылдық контрактқа қол қояды.
Сілтемелер
Санат:Сербия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Сербия футболшылары Санат:Вердер ФК ойыншылары Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары Санат:Фрайбург ФК ойыншылары
Буриказган
Буриказган — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Буриказган ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 845 адамды құрады. Пошта индексі — 453161, ОКАТО коды — 80249828001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Құндызды (Шығыс Қазақстан облысы)
Құндызды (1999 жылға дейін — Парамоновка) — Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы, Новохайрузов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Үлкен Нарын ауылынан солтүстікке қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 221 адам (106 ер адам және 115 әйел адам) болса, 2009 жылы 117 адамды (61 ер адам және 56 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Катонқарағай ауданы елді мекендері
NGC 7263-2
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 9 қыркүйекте Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7263-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: MCG 6-49-4, ZWG 514.12, 4ZW 97.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кесіртке (шоқжұлдыз)
Кюценозен
Кюценозен (Kutzenhausen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,2 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67254, пошта индексі — 67250.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
1174 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1174 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1174 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Виллорба
Виллорба (Villorba) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Тревизо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17567 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 564 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 31050.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Fabiano. Жыл сайынғы мерекесі — 20 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
NGC 2759
NGC 2759 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Сыртдән итжүзім
Сыртыдән итжүзім (Bryonia alba)) - асқабақ тұқымдасы итжүзім туысына жататын сабағы жерге жайылып өсетін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.
Ручь-Ю 2
Ручь-Ю, 2 — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ручь-Ю өзенінің сол жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Сыртдән итжүзім
Ботаникалық сипаты
thumb|left|150px|
Телісжан Құрманұлы Айтқазин
Телісжан Құрманұлы Айтқазин (10.7.1947 ж.т., Павлодар облысы, Аққулы ауданы, Лебяжье ауылы) – философия ғылымдарының докторы (1994), профессор (2001), ҚР Әлеуметтік ғылыми академиясының академигі (2000).
Ручь-Ю 2
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Телісжан Құрманұлы Айтқазин
ҚазМУ-дың (1976, қазіргі ҚазҰУ) философия-экономика факультетін және аспирантурасын (1982) бітірген. Павлодар индустриялық институтында оқытушы (1976–79, қазіргі Павлодар мемлекеттік университеті), аға оқытушы, доцент (1982–86), кафедра меңгерушісі (1986–96), Павлодар мемлекеттік университетінің оқу-ғылыми кешенінің директоры (1996–97), Еуразия ұлттық университетінде кафедра меңгерушісі (1997–2001), Еуразия ұлттық гуманитарлық институтының профессоры (2001–03; 2008 жылдан профессор), ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясы Мемлекеттік басқару институтының директоры (2003–05), Семей мемлекеттік педагогика институтында кафедра меңгерушісі (2005–08) болып қызмет атқарады. «Қазақтардың қоғамдық мұраттарына тарихи-философиялық талдау» деген тақырыпта докторы дисселосы қорғады. Ғылыми-зерттеулері қазақ мұраттарының ерекшеліктерін, оның халық тарихында алатын орны мен атқаратын міндеттерін, тарихи-әлеуметтік және қоғамдық мән-мағынасын талдауға арналған.
Ручь-Ю 2
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Кіші Чабес
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Телісжан Құрманұлы Айтқазин
Дереккөздер
Санат:Павлодар облысында туғандар Санат:1947 жылы туғандар Санат:Қазақстан философтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
Кіші Чабес
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сыртдән итжүзім
Өсетін жері
Сыртыдән итжүзім - ылғалды жерлерде, бұталардың арасында, өзендердің жағасында, таулы беткейлерде, ормандардың шеттерінде, үй маңындағы шарбақтардың түбінде өседі.
Құрамы
Құрамында улы гликозидтер, илік заттар, органикалық қышқылдар, сапониндер бар.
Сақтық шарасы
Өсімдіктің тамыры улы, одан жасалған дәрілерді дәрігердің бақылауынсыз қолданса, адамды уландыруы мүмкін. Ондай жағдайда аурудың іші түйнейді және басы ауырады, құсады, қан аралас іші өтеді, бұлшық еттері жиырылып, денесі тырысады, бүйрегі қабынады, орталық жүйке жүйесі істен шығады.
Дереккөздер
Санат:Асқабақтар Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Қазақстан флорасы
Мекемтас Мырзахметұлы
Мекемтас Мырзахметұлы (9 мамыр 1930 жылы, ОҚО, Түлкібас ауданы, Майтөбеде туған) — Абайтанушы, ғалым. Филология ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының (1996) жән «Түркі әлеміне қызымет» халықаралық сыйлығының иегері. "Абайтану" ғылыми-зерттеу орталығының директоры, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі.
Өмірбаяны
Мекемтас Мырзахметұлы - 1930 жылы Түркістан облысы, Түлкібас ауданы, Майтөбе ауылында дүниеге келген. Әкесі Мырзахмет 1933 жылы қайтыс болды. Анасы 1945 жылы 50 жасында дүниеден өтті. Балалары жетім қалды. Отбасында 12 бала болған, оның бірі ашаршылық кезінде қайтыс болса, енді бірі соғыстан оралмады, қалғандары қылшамен ауырып, науқат болып кетті. Солардан 3 бала ғана аман қалған (ағасы Ордабек 72 жасында дүниеден озды және әпкесі Күләнда орта жастан асқан соң дүниеден қайтты). Мекемтас Мырзахметұлының айтуы бойынша анасы ұзын бойлы, жүдеу, қараторы кісі еді. "Суретке түсу шариғатқа қайшы" - деп суретке түспеген. Балалары жастай шешектен өле бергендіктен, "тастай қатты, бекем болсын" деген ниетпен кенже баласының есімін Мекемтас қойыпты. Анасы қайтыс болғаннан кейін ағайындарының қолында тұрады. 8 жасында мектепке барды, кейін балалар үйі мен мектеп-интернатта тәрбиеленді. 8 сыныпты бітіре сала Тар1948 жылы Ванновқа (қазіргі Тұрар Рысқұлов) ауылындағы Абай атындағы қазақ орта мектебін бітірді.
Ғылыми еңбектері
Мекемтас Мырзахметұлының зерттеу еңбектерінде абайтану мен мұхтартану, бауыржантану, иасауитанудың, Абайдың ақындық зертханасының жайы, ақын мұрасының рухани нәр алған қайнар көздері, Абай мұрасының шығыспен байланысы 1965 жылдан бастап терең зерттеле бастады. Абай мұрасындағы мораль философиясының негіздері оның исламға, адамгершілік мұраттарына қатысты зерттеліп ашылды. Қараханидтер заманынан бастау алған кемел адам мәселесі Жүсіп Баласағұнидың “Құтадғу білік” дастанында қамтылып, Иасауидің “хал ілімі” (камили инсани) арқылы негізделіп, Абайдың “толық адам ілімі” арқылы дәстүрлі жалғастық тауып даму жолдары жәуанмәртлік, яғни иманигүл(үш сүю) жайындағы Абай танымдары негізінде талданып‚ бір жүйеге түсірілді. Мырзахметұлы кеңестік кезеңде-ақ патшалық Ресейдің Қазақстанда жүргізген миссионерлік саясаты негіздерін әшкерелеп (“Қазақ қалай орыстандырылды”, 1993)‚ қазақ жеріндегі топонимдер мен антропонимдердің саяси-әлеуметтік сырларын ашып, қоғамдық ой-санаға ықпал етті. Абайтану мен мұхтартанудың ғылыми негізді қарым-қатынасын зерттеді. Абай шығармаларын жаңа қырынан талдап, ондағы айтылмай келген шығыстық мәселелер мен танылмай келген ойларды, шығыстық термин сөздерді бүгінгі күн талабы тұрғысынан жаңаша қорытып, ғылыми айналымға түсірді. Сондай-ақ қазақ әдебиетінің түрлі салаларынан мамандар даярлап, отыздан астам кандидат диссертация қорғатты. Абайтанудың библиография көрсеткіштерін құрастырып (1965, 1988, 1995) алғы сөздерін жазды. “Абай” энциклопедиясы мен М.Әуезовтің 20 томдық, 50 томдық шығармалар жинағын шығаруға атсалысты.
Шығармалары
т.б. монографиялар, кітаптардың («Абайды оқы, таңырқа», 1993; «Абайтану дәрістері», 1994; «Абайтану дәрістерінің дерек көздері», «Абайды білмек парыз, ойлы жасқа», 1997;
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Абайтанушылар Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан филологтары
Қазақ халық тәрбиесінің асыл мұрасы
Қазақ халық тәрбиесінің асыл мұрасы — 2011 жылы Алматы қаласы «Баур» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Калыбекова, Қазақстан халқы Ассамблеясының Ғыл.-сарапшылық кеңесі ұсынған. Беттер саны — 488.
Конде-сюр-Риль
Конде-сюр-Риль (Condé-sur-Risle) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,87 км² шамасында.
Цилия
Цилия (Zilia) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Кальви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,01 км² шамасында.
Конде-сюр-Риль
Коммунаның INSEE коды — 27167, пошта индексі — 27290.
Цилия
Коммунаның INSEE коды — 2B361, пошта индексі — 20214.
Конде-сюр-Риль
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 543 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,02 адам/км².
Цилия
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 253 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Конде-сюр-Риль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Қазақ халық тәрбиесінің асыл мұрасы
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-854-27.
Цилия
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Қазақ халық тәрбиесінің асыл мұрасы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Баур баспасының кітаптары
Сагыт-Ях
Сагыт-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Салым өзенінің оң жағалауынан 243 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Высож
Высож (Вывож) — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вол өзенінің сол жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга өзені Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Марий Эл өзендері Санат:Кострома облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Бруссе-ан-Блуа
Бруссе-ан-Блуа (Broussey-en-Blois) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55084, пошта индексі — 55190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 61 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Қарадария
Қарадария (Кара-Дарыя, Qoradaryo, Қорадарё) — Қырғызстанның Ош облысындағы, Өзбекстанның Әндіжан және Наманған облыстарындағы Сырдария өзенінің сол жақ саласы. Сырдарияға ағып құятын ең ірі өзендердің бірі.
Гидрологиялық сипаттамасы
Қарадарияның ұзындығы 180 км, сол жақ саласы Тармен бірге 318 км құрайды. Су алабынның ауданы 30 100 км². Қарадария қар мен мұздықтардың суымен қоректенеді. Орташа жылдық су шығыны — 136 м³/с, осы нүктеде байқалған ең жоғары шығын — 265 м³/с (1969 ж.), осы нүктедегі ең аз шығын — 68,4 м³/с (1975 ж.). Жылдық ағынның 55% наурыздан шілдеге дейінгі кезеңге келеді. Өзен суының мол болатын кезеңі маусым, суы аз болатын кезеңі қыс.
Кейде қыста Қарадария жағалау жақтан аз уақытқа қатып, сең жүруі байқалады.
Өзен ағысы
Қарадария Ферғана жотасының оңтүстік-шығыс беткейі мен Алай жотасының солтүстік беткейінен бастау алатын Тар және Қарақұлжа өзендерінің қосылуынан қалыптасады. Қарадарияның бастауы шамамен 1150 м биіктікте, Қырғызстанның Ош облысындағы Кеңес ауылына жақын жерде орналасқан.
Қарадария жалпы батыс бағытта ағып жатыр. Әндіжан суқоймасына дейін Қарадария ені 0,5-тен 4-5 км-ге дейінгі алқап арқылы өтеді. Содан кейін аңғар күрт тарылып, қазір су басқан Кемпірабат шатқалын құрайды. Мұнда өзенді бөгет бөгеп, Әндіжан суқоймасын құрайды. Төменірек Қарадария Өзбекстанның Әндіжан облысы жеріне өтіп, Ферғана аңғарына кіреді.
Әндіжан мен Наманған облыстарының шекарасы Қарадарияның сағаға дейінгі аумақта жүргізілді. Балықшы қаласынан тысқары жерде 396 м биіктікте Нарын өзенімен қосылады. Сол жағында Қарадария, оң жағында Нарын бірігіп, Сырдария өзенін құрайды.
Шаруашылықта пайдалануы
Ферғана аңғарының жерлеріне енген соң Қарадария сулары суаруға қарқынды түрде пайдаланылады. Оның суы Шаһрихансай, Әндіжансай және Пахтаабат ірі арналарына құйылады.
Өзеннен Үлкен Ферғана арнасының Қарадария жолы басталады.
Салалары
Қарадарияның бірнеше ірі салалары бар: (оң жақта) Жазы, Көкарт, Қараүңгір және Майлысу, (сол жақта) Құршап, Ақбура, Арабансай.
Дереккөздер
Санат:Қырғызстан өзендері Санат:Өзбекстан өзендері Санат:Сырдария су алабы
Тораңғы
Тораңғы (Populus section Turanga) – талдар тұқымдасының (Salixacede) теректер (Populus) туысына жататын ағаш. Қазақстан аумағында тораңғы ағашының 3 түрі өседі. Оның бірінші түрі – қара тораңғы (Populus diversiolia), ал екінші түрі – ақ тораңғы (Populus pruinosа) деп аталады. Бұ­лардан басқа Литвинов тораңғысы да өседі (Винтерголлер, 1976).
Кейбір системалық жүйелерде өзінше бөлек туыс деп есептеледі. Шөлді Арал аймағынан Балқаш-Алакөл ойысына дейінгі аралықта бұрынғы өзен арналарында, озен жағаларында құмды массивтердің арасындағы егістіктерде, тіпті, кейде тақырға ұқсас сортаң жерлерде кездеседі. Бұл теңдесі жоқ жуан діңді және шашыраңқы жарты шар тәрізді әдемі ағаш. Ұзын жолақты қабығы сарғыш-сұр, тереңде, ұзын сызатта жіңішке. Түрге тән белгілі жас өркендер мен қысқа бұтақтардағы жапырақ пішіні болып табылад, түрдің атауы да осыған байланысты берілген. Жас өркендердегі жапырақтар қысқа сағақты, сопақша қияқ тәрізді үшкір тақталы, тақта ұзындығы 7 см-дейін. Бұтақтағы жапырақтар ұзын бүйірі қысыңқы сағақты, ұзынжығы бірдей, дөңгелек тақталы, жиегі теріс немесе иілген тісті. Тораңғы басқа теректер сияқты екі үйлі ағаш, желдің көмегімен тозаңданады. Аталық масақтар қысқа, тығыз, жуан ұзынждығы 2,5 см және жуандығы 0,5 см, гүлдер сагны көп қою қошқыл түсті тозаңқаптары бар. Жеміс беретін сырғалар аталықтарынан екі есе ұзын. Гүлдеу мерзімінің басында олар тік немесе жоғары қарай қиғаш, кейін доға тәрізді төменге иіледі. Жемістері - барынша үлкен, ұзындығы 1 см шамасында қауашақтар бөтелке тәрізді, үстіңгі беті тегіс немесе қыртыстанған. Олар екі жақты ашылады. Тұқым саны көп, ұсақ, жұқа жібек тәрізді түктер шоғының көмегімен желмен тез таралады. Тораңғы, шөлдің ландшафттардың жандандыратын, безендіретін тамаша ағаш. Ерекше сән беретін мықты кәрі ағаш. Биіктігі 30 метрге дейін, діңінің диаметрі 2 метр, өкінішке орай табиғатта мұндай ағаш өте аз.
Дереккөздер
Санат:Талдар тұқымдасы Санат:Азия флорасы
Лассеб
Лассеб (Lasseube) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 48,60 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64324, пошта индексі — 64290.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Ислам мемлекеті (ұғым)
400px|нобай| Мұсылман әлемі: {{legend|#008000|Ислам мемлекеттері}} {{legend|#00ff00|Ислам мемлекеттік дін болып жарияланған елдер}} {{legend|#ff6600|Конституциямен дін бекітілмеген елдер}} {{legend|#0000ff|Зайырлы мемлекеттер}} Ислам мемлекеті немесе Ислами мемлекет (الدولة الإسلامية) деп негізінен Ислам дінін өзінің саяси институттарының идеологиялық негізі ретінде қабылдаған мемлекетті атайды. Әдетте бұл Ислам осы мемлекеттің ресми діні екенін және шариғаттың заң шығарудың бірден-бір қайнары екенін білдіреді. Шынайы «Ислам мемлекетінің» адам қолынан шыққан заңмен жүруі мүмкін емес, тек қана шариғатқа сәйкес басқарылады. Бұл адамдардың жоғары билігін (суверенитет) жариялаған Батыстың зайырлы демократиясына қарама қайшы түсінік. Қазіргі таңда халқының көп бөлігін мұсылмандар құрайтын 46 мемлекеттің тек 10 ғана конституцияларында өздерін «Ислам мемлекеті» деп жариялаған, ал олардың ішінде Құдайдың жоғары билігін бекіткен тек екі мемлекет бар — Иран және Пәкістан.
Әдебиет
Санат:Ислам
Центрлік симметрия
О нүктесіне қатысты симметриялы нүктелер фигураның өзінде жатса, ол фигура центрлік симметриялы фигура деп аталады. О нүктесі фигураның симметрия центрі деп аталады. Тік төртбұрыш, шеңбер, кесінді – центрлік симметриялы фигуралар.
Санат:Геометрия Санат:Терминология
Сен-Лоран-лез-Еглиз
Сен-Лоран-лез-Еглиз (Saint-Laurent-les-Églises) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,37 км² шамасында.
Футболдан Франция чемпионаты
Футболдан Франция чемпионаты (фр. Le championnat de France de football) немесе 1 лига (фр. Ligue 1) — Франциядағы футбол турнирлерінің ең жоғары деңгейдегі жарысы, Францияның ең күшті клубтары сынға түседі, Францияның ең күшті клубын анықтайды, сондай-ақ УЕФА Чемпиондар Лигасы, УЕФА Еуропа Лигасы секілді құрлықтық турнирлерге жолдама береді. Қазіргі таңда 20 клуб Франция чемпиондығы үшін бақ сынасады.
Сен-Лоран-лез-Еглиз
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 830 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,33 адам/км².
Футболдан Франция чемпионаты
Франция чемпионаты 1932/33 жылғы маусымнан бері өткізіліп келеді. Қазіргі (2018/19 жылғы маусымдағы чемпионы — "Пари Сен-Жермен".
Сен-Лоран-лез-Еглиз
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Футболдан Франция чемпионаты
Сілтемелер
Санат:Футболдан Франция чемпионаты
Сен-Лоран-лез-Еглиз
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
1175 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1175 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1175 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Құнан бәйге
Құнан бәйге - қазақтың ұлттық ат спорты түрлерінің бірі,қысқа қашықтықтарға құнан шыққан (3 жасқа дейін) құнандармен балалардың жарысуы. Қазақта тай жарыс (2 жасқа дейін), дөнен бәйге (төрт жасқа дейін) атшабыс түрлері де бар. Мұнда да қашықтықтар әртүрлі болады. Тісіне қарап жасын төрешілер алқасы анықтайтын үш жастағы құнандар арасындағы қысқа қашықтыққа шабатын бәйге.
Дереккөздер
Санат:Спорт