cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Капиллярлық кеуектер
Капиллярлық кеуектер( латынша capillaris — қылдай) — капиллярлық күштердің әсерімен ішінде су және басқа да сұйық заттар жүре алатын ұсақ кеуектер, тар жарықшақтар, каналдар және басқа да бос кеңістіктер немесе топырақ бойындағы су сіңетін немесе буланып ұшатын түтікшелер. Ылғалдың буланып ұшып жоғалуын азайту үшін түтікшенің бетін қопсыта жүргізу арқылы жабады. Қопсыту жұмысын суарғаннан соң 1—2 күннен кейін ұзатпай тез жүргізу керек. Тау жыныстардағы дөңгелек пішінді капиллярлық кеуектердің мөлшері шартты түрде 1,0 мм, ал жарықшақтардың шамасы (қалыңдығы) 0,25 мм деп есептеледі. Диаметрі 0,0002 мм, немесе ені 0,0001 мм шамасындағы кеуектерді "субкапиллярлық кеуектер" яки "субкапилярлер" деп атайды.
Мота-де-Альтарехос
Мота-де-Альтарехос (Mota de Altarejos) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Флорьян Товен
Флорьян Товен (Florian Thauvin; 26 қаңтар 1993 жыл, Орлеан, Франция) — франциялық футболшы, Франция Ұлттық футбол құрамасы мен "Олимпик Марсель" клубының жартылай қорғаушысы. 2018 жылғы әлем чемпионы. Францияның бірнеше жастағы құрамасында ойнаған. Ұлттық құрамаға 2017 жылы шақырылды. 2013 жылы жастар арасындағы әлем чемпионы атанды.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Гренобль ФК ойыншылары Санат:Бастия ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Ньюкасл Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Евгения Николаевна Бирукова
Евгения Николаевна Бирукова ─ кеңес жазушысы, аудармашы.
1899 жылы 21 шілдеде Смоленскде дүниеге келген.
1926 жылы Мәскеу Гуманитарлық университетін бітіреді.
1942 жылдан бастап КСРО Жазушылар Одағының мүшесі. Уильям Шекспир, Кристофер Марло пьесаларын, Вальтер Скотт, Александр Дюма, Мопассан, Майн Рид романдары мен Рабиндранат Тагор, Тудор Аргези өлеңдерін аударған. «Мика, Мака и Микуха», «Молнейка» әңгімелері мен «Душа комнаты» повесін жазған.
Дереккөздер
Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері Санат:КСРО аудармашылары Санат:Поэзияны орыс тіліне аударушылар Санат:КСРО жазушылары Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері
Өзіндік ағынмен құрғату
Өзіндік ағынмен құрғату — судың өздігінен құрғатылатын ылғалды жердің еңістігіне қарай ағып кетуі немесе жер асты суларын құрғатқыш құрылыстар көмегімен қысымсыз, өздігінен ағызу, жинау және коллектормен басқа жаққа бұрып алып кету шаралары.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Ману-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Санту-Антониу-ду-Авентурейру
Санту-Антониу-ду-Авентурейру (Santo Antônio do Aventureiro) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Катагуазис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 532 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 138 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы
Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрама командасы — Кот-д’Ивуарды халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Африка Футбол Конфедерациясының қол астында бақылауда болады.
ӘЧ-2006
Топтық турнир Топтық турнирде үшінші орын алды
ӘЧ-2014
Топтық турнир Топтық турнирде үшінші орын алды
Дереккөздер
Санат:Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасы
Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты
ҚМПИ бүгін – бұл Қостанай облысындағы білім беру жүйесіне қажетті мамандарды мемлекеттік және орыс тілдерінде, күндізгі және сырттай бөлімдерінде оқытатын, осы саладағы бірден-бір жоғарғы оқу орны.
Мамандықтары мен бағыттары:
Институт факультеттері мен кафедраларында еңбек ететін ғалымдар, білікті маман дайындауды әрдайым басты назарда ұстауда. Ол үшін, студенттер мен магистранттарды оқыту процесін жетілдіруге басты көңіл бөлінуде. Институттың негізгі факультеттерінде білім берудің екі сатылы (бакалавр - магистр) білім беру құрылымы енгізілген. Олардың оқу жоспарларында студенттердің өз беттерімен дайындықтарымен қатар практикалық жұмыстары болашақ ұстаздық мамандықтарымен ұштастырылып жүргізілуде. Оқу мерзімінде әр студентке білім алу жолын өз бетінше таңдауға мүмкіндігі туғызылған. Институтта студенттердің денсаулықтарын сақтауға ерекше жағдай жасалған. Сондықтан да бірінші және екінші курстардың оқу бағдарламаларына спорт және дене шынықтыру сабақтары енгізілсе, жоғары курстарда бұл сабақтарды студенттер түрлі спорт секцияларында жалғастыра алады.
Қазіргі таңда институтта: · Жаратылыстану - математика; · Қазақ және орыс филологиясы факультеті · Шетел тілдері факультеті · Дене тәрбиесі, спорт және туризм; · Психология және педагогика; · Тарих және өнер; · Сондай - ақ сырттай оқыту факультеттерінде болашақ ұстаздар оқып, білім алуда.
Қостанай педагогикалық институты
Қазақстан мен облыс үшін мұғалімдердің жетіспеушілігі ертеден келе жатқан проблемалардың бірі. Әсіресе ұлттық кадрлар жетіспеді.
Республикада педагогикалық оқу орындары енді құрыла бастады. Жаңа заман Үкімет алдына білім саласында маңызды міндеттер қойды. Әртүрлі мамандықтағы мұғалімдерді даярлау үшін, қысқа уақыт ішінде жоғары оқу орындарын құру керек болды. 1921 жылы республикадахалықтық білім беретін 4 қана институт болды, бірақ олар мектеп қажеттіліктерін қанағаттандыра алмады. Олар үшін мұғалімдер КСРО-ның басқа ЖОО-да дайындалып жатты. 1923 жылы Қостанай губерниясынан КСРО мен Қазақстанның жоғары оқу орындарына 23 адам оқуға аттанды. Губернияда мектеп сандары өсіп, сауатсыздықты жою үшін күрес жүріп жатты, тиісінше мұғалімдерге деген сұраныс та артты. Мектептерді мұғалімдермен, әсіресе қазақ мұғалімдерімен қамтамасыз ету мақсатында 1923 жылы Қостанай қаласында педагогикалық техникум ашылды, дегенмен аталыш техникум да мәселелерді шеше алмады. Мектептер саны жылдан-жылға көбейді. Егер 1923-24 оқу жылы олардың саны 234 болса, 1927-1928 оқу жылы мектеп саны екі есеге өсіп, 431-ге жетті.
NGC 7151
NGC 7151 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты
Мұғалімдерді даярлау мәселесі үнемі Қазақстан басшылығының назарында болды. 1936 жылы республикада 2365 адам қабылдау жоспарымен 25 педагогикалық техникум жұмыс істеді. Педагогикалық техникумға даярлау төмендегі бағыттар бойынша жүргізілді: дайындық сыныптары, мектеп, мектепке дейінгі оқыту, дене тәрбиесін оқыту, кітапхана ісі. 1930 жылы елімізде жалпыға міндетті бастауыш оқу енгізілгені белгілі. Оның жүргізілу мерзімі анықталып, мектеп жұмысының тәртібін, оның құрылымын айқындайтын тиісті құжаттар қабылданды. Мұғалімдер үлкен сұранысқа ие болып, мәртебелері артты, сондай-ақ материалдық жағдайлары да жақсарды. 1936 жылы дербес «Бастауыш және орта мектеп мұғалімі» атағы бекітіледі. Мұғалімдердің жалақысы өнеркәсіптік кәсіпорындарда жұмыс істейтін инженер-техниктердің еңбекақысының деңгейінде болды. 1936 жылы облыста төрт педагогикалық техникум жұмыс істеді, олар: Қостанай қазақ педагогикалық техникумы, Қостанай орыс педагогикалық техникумы, Темір қазақ педагогикалық техникумы және Федоров педагогикалық техникумы.
NGC 7151
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 8 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7151 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67634, ESO 237-15.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты
Сонымен қатар, бір уақытта Қостанай халық ағарту институты жұмыс істеді. Аталмыш институт әртүрлі қызметтерді жүзеге асырды, алайда онда күндізгі бөлім болған жоқ. Облыста жоғары оқу орны болмады. 1936 жылғы 29 шілдеде Қостанай облысы құрылды. Облысқа Ленинград, Мәскеу, Алматы қалаларының жоғары оқу орындарын бітірген мамандар келді. Бірақ халық ағарту жұмысының дамуына байланысты мұғалімдерге деген сұраныс көбеймесе, азайған жоқ. Облыста 550 бастауыш, 73 толық емес орта және 18 орта мектеп болды. Оларда 65 оқушы оқыды. Енді әртүрлі пәндер бойынша оқытатын мұғалімдерді аз уақыттың ішінде бітіртіп шығаратын жоғары оқу орнын ашу мәселесі туды.
Қазақ ССР Кеңестік халық комитеті мен Республикалық ағарту халық комитетінің келісімі бойынша Еңбекші депутаттар кеңесі Қостанай атқарушы облыстық комитетінің президиумы 1939 жылдың 21 тамыз айында «Қостанай мұғалімдер институты мен оның бөлімшелерін құру туралы» қаулы қабылдады. Онда:
Үстіміздегі жылдың 1 қыркүйегінен бастап Қостанай педучилищесі базасының құрамында физика-математика және жаратылыстану-география секілді екі факультеті бар екіжылдық институт құрылсын. Институт жанында дайындық бөлімшесі мен сырттай оқу бойынша сектор ұйымдастыру. 1 қыркүйекке дейін студенттерді қабылдауды жүргізу: а) негізгі факультеттерге – 120 адам; ә) сырттай секторға – 50 адам; б) дайындық бөлімшесіне – 70 адам. Барлығы: 240 адам. 1939 жылы институттың оқытушылық құрамы (Алматы қаласындағы біріккен опера театрының бұрынғы директоры И.П. Найденовтен басқа) жергілікті кадрлардан құрылды. И.П. Найденов Қазақ ССР Халық ағарту комитетінің 1939 жылғы 1 қазандағы №2504 бұйрығы бойынша Қостанай мұғалімдер институтының директоры болып тағайындалды. Институттың штаттық кестесі бойынша 4 кафедра (марксизм-ленинизм, педагогика, физика және математика, жаратылыстану және география негіздері) және 13 оқытушылық бірлік болды. Жұмыс тәжірибесі мол, ғылыми дәрежелері мен атақтары бар оқытушылар болған жоқ. Оқытушылардың басым көпшілігінің жалпы педагогикалық өтілдері бір жылдан үш жылға дейін ғана болды. Марксизм-ленинизм негіздері кафедрасының меңгерушісі болып бұрынғы партия қызметкері Х.Ф. Юманкулов тағайындалды. Жаратылыстану және география кафедрасын университет түлегі М.Б.Гренадер басқарды. Химия пәнін оқытушы Кадушкина жүргізді. Физика және математика кафедрасын Қостанай орыс педагогикалық техникумының бұрынғы директоры И.И.Московкин басқарды. Осы кафедрада үлкендерден П.П. Ким, А.Ф. Дю, Б.Н. Шибаев болды. Орыс тілін Сизова берсе, қазақ тілін Г. Асанов жүргізді. Әскери істі Ольховский оқытты.
Институттың қызмет көрсету аймағына Ақмола, ішінара Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстары кірсе де, студентердің алғашқы жиыны негізінен Қостанай облысының жастарынан құралды. Дайындық бөлімі тек бір жыл ғана жұмыс істеді. 1940 жылы оның бітіруші түлектері институтқа оқуға қабылданды. 1940 жылғы күз айында институтта жоғарыда көрсетілген мамандықтар бойынша сырттай оқу бөлімі ашылып, 1 курсқа 68 адам қабылданды.
1940-1941 оқу жылы оқытушылар құрамы екі есеге көбейді. «Мұғалімдер газетінде» жарияланған конкурс бойынша институтқа басқа да жоғары оқу орындарынан мамандар келді: жаратылыстану және география кафедрасының меңгерушісі лауазымына Томск университетінен келген Ф.К.Сташевский, физика кафедрасының меңгерушісі міндетін атқару лауазымына Одессадан келген Альтман сайланды. Ұлттық ағарту комитетінің жолдамасы бойынша Ленинград университетінің түлегі В.К. Иванова орыс тілі мен әдебиеті пәнінің оқытушысы ретінде келді. ҚазССР Ұлттық ағарту комитеті комиссиясының қорытындысында айтылғандай, алғашқы жылы-ақ институт оқу бірліктерін қамтитын мұғалімдер институты, даярлау курстары, 5-7 сынып мұғалімдерінің біржылдық курстары, әлеуметтік құрылыс жұмыскерлерінің курстары бар оқу комбинатына айналды. Комбинаттың барлық бөлімшелерінің басшылары мен оқытушылары негізінен институт қызметкерлерінен құралды. Олар мектеп директорлары мен оқу ісі меңгерушілерінің семинарларын ұйымдастырды, ал пән оқытушылары үшін дәріс оқыды.
Мұғалімдер институтының екінші оқу жылы алғашқы түлектердің бітіру жылы болып саналды. Бітіруші студенттер Ұлы Отан соғысы басталған уақытта дипломдарын алды.
1941 жылғы 27 шілдеде Қостанай мұғалімдер институтының алғашқы түлектері мемлекеттік емтихандарын тапсырып, дипломдарын алды. Ал 28 шілде күні сағат 6.00-де Отанды қорғауға майданға аттанды. Басым көпшілігі соғыстан оралған жоқ.
Ұлы Отан соғысының бас кезінде институт тек қана алғашқы қадамдарын жасады. Оқытушылар құрамы мен студенттер түгелдей өзгерді. Соғыстың алғашқы жылында-ақ 22 студент, 8 оқытушы және институт қызметкерлері И.П. Найденов, Х.Ф. Юманкулов, Т.М.Мусакулов, М.Б. Гренадер, Б.Н. Шибаев, Г, Асанов, Попов және Бисембаев Қызыл әскерге аттанды. Көпшілігі майданнан оралған жоқ. Олардың ішінде математик Б.Н.Шибаев, физик Попов, қазақ тілінің оқытушысы Г. Асанов, шаруашылық бөлімі директорының көмекшісі Бисембаев, студент Киселев және тағы басқалары.
Соғыс жылдары институттың оқытушылар құрамы қоныс аударып келген жоғары оқу орындарының қызметкерлерімен толықты. Физика және математика кафедрасын П.Г.Куликовский, жаратылыстану және география кафедрасын профессор Л.И. Никонов, педагогика кафедрасын профессор Б.Б. Резник басқарды. Дәрістерді доцент Матлин, Спиноза, Егорин және басқалары жүргізді. Орыс тілі мен әдебиеті кафедрасында белгілі еврей жазушы-драматургі Л.Б. Резник қызмет атқарды. Жаңа білікті кадрлардың көптеп келуі 1942 жылдың күзінде институтта орыс тілі және әдебиеті бөлімі мен тиісті кафедраны ашуға септігін тигізді.
1944 жылы институтқа Амангелді Иманов есімі берілді. Институт басшылары соғыс жылдары өзгеріп отырды. И.П. Найденов әскерге кеткен соң, институт директорының міндетін О.Л. Белинская, содан кейін В.И. Сунцов атқарды. Ғылыми-оқу жұмыстары бойынша директордың орынбасары қызметін қостанайлықтардың ішінде алғашқы ғылым кандидаты дәрежесін алған Ф.К. Сташевский атқарды. Соғыстан кейінгі жылдары институт Пушкин және Ташкент көшелерінің қиылысындағы төңкеріске дейін салынған шағын ғимараттардың бірінде орналасты. 1946 жылы институттың жалпы ауданы 145 шаршы метр жерді қамтитын студенттерге арналған жатақханасы болды. Институт ұдайы жаңа кадрлармен толығып отырды. 1948 жылы орыс тілі мен әдебиет кафедрасына ҚазМУ-дан жас мамандар келді, нәтижесінде олар институт ардагерлері атанды. Олар: Н.И. Кандалин, И.Т. Кирдяев, В.И. Кандалина, О.Д. Павлова. Сол жылы институт жұмысына Н.И. Кандалин кірісті, кейіннен ол орыс тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі болды.
1949 жылы инстиутта тарих факультеті ашылды. 50 жылдардың бас кезінде мұғалімдер институтының басшысы тағайындалды. Институт директоры С.П. Терентьев, оқу және ғылыми жұмыстар жөніндегі орынбасар Н.И. Кандалин болды. Сырттай оқу бөлімін И.Т. Кирдяев басқарды.
1955 жылғы тамыз айында педагогикалық институтқа студенттерді алғашқы қабылдау жүзеге асырылды. 400-ден астам түлек оқуға түсуге өтініш білдірді. Емтихандар сәтті өтіп, жаңа оқу жылында институт дәрісханаларында 300 студент оқуға кірісті. Алғашқы студенттердің арасында бірнеше медалистер болды. Жыл сайын институтта оқитын студенттердің саны өсті. 1954-55 оқу жылы олардың саны 731-ге жетті. Жыл сайынғы бітіруші түлектердің саны 100 адамға артылып отырды.
Қазақ ССР Министрлер Кеңесінің 1955 жылғы 1 шілдедегі өкіміне сәйкес және орта мектеп мұғалімдерін даярлау сапасын арттыру мақсатында сол жылдың 5 шілдесінде мұғалімдер институтының базасында Қостанай педагогикалық институтын құру шешімі қабылданды. Институт құрамында күндізгі оқу бөлімінде 75, ал сырттай оқу бөлімінде 50 студенті бар орыс тілі мен әдебиеті және физика-математика факультеттері болды. 1956 жылдың қыркүйегінде институтта орыс тілі, әдебиет және тарих, математика, физика және сызу мамандықтары бойынша оқу айқындалды.
1958 жылы конкурс өтуіне байланысты, институтқа ғылым кандидаттары К.Г.Газизов, Б.М. Вольфсон, Н.П. Макушин шақырылды.
1959-1960 оқу жылы екі жаңа – педагогика және бастауыш білім әдістемесі мен физика және жалпытехникалық пәндер бөлімі ашылды. Келесі оқу жылында осы бөлімдердің алғашқысы бастауышты оқыту әдістемесі факультеті (БОӘ) болып қайта құрылды. Аталмышфакультетті Қостанайға белгілі педагог, үш орденнің иегері, Қазақ ССР халық ағарту ісінің үздігі, мұғалім, мектеп директоры, облыстық халыққа білім беру бөлімінің инспекторы, кейіннен мұғалімдерді жетілдіру институтының директоры болып қызмет атқарған Б.Д.Мелехин басқарды.
Сырттай оқу бөлімінің жүйесі қалыптасты. 1960 жылы оның құрамында 4 факультет болды: математика, әдебиет, тарих және бастауышты оқыту әдістемесі. Бірнеше жыл бойы сырттай оқу бөлімін Г.Д. Жантөрин басқарды.
1957 жылы Ұлы отан соғысының ардагері Л.А. Сердкин институт директоры болып тағайындалды. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті жанындағы аспирантураның түлегі К.М. Туманшин тарих-филология факультетінің деканы болды. Кейіннен ол ғылым докторы, профессор атағын иеленіп, ғылымикоммунизм, саясаттану және басқа да кафедралардың меңгерушісі, сондай-ақ оқу жұмыстары жөніндегі проректор қызметін атқарды.
1959 жылғы маусымнан бастап институт директоры (ректоры) болып тарих ғылымдарының кандидаты К.Г. Ғазизов тағайындалды және ол осы қызметін 1971 жылға дейін атқарды.
1972 жылы А. Иманов атындағы Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтына КСРО 50 жылдығы атауы берілді.
1979 жылы сырттай оқу бөлімі сырттай оқу факультеті болып қайта құрылды. Факультеттің тұңғыш деканы болып тарих ғылымдарының кандидаты, доцент И.К.Терновой тағайындалды. 1982 жылы ол ректор болып сайланды.
1981 жылғы қыркүйектен бастап институт жанында жалпы білім беретін мектеп директорларының біліктілігін көтеру факультеті жұмысына кірісті. Аталмыш факультетті В.И. Овчинникова басқарды.
Жылдан-жылға профессорлық-оқытушылық құрам сапалық және сандық жағынан айтарлықтай жақсара түсті. 1984 жылдың 1 қаңтарында оқытушылар ұжымы 226 адамды құрады, оның ішінде 72 оқытушының ғылыми дәрежесі мен атақтары болды. Сонымен қатар институтта 81 адам оқу-көмекші қызметкер, 29 кітапханашы, 9 жалпыинституттық кафедра және факультеттерде 21 кафедра болды.
1984 жылы педагогикалық институт ұжымы он бірінші бесжылдықтың үшінші жылының тапсырмаларын сәтті және асыра орындағаны үшін, КСРО Ағарту министрлігі жүйесінің ұйымдары мен мекемелерінің арасында өткен жалпыодақтық социалистік жарыста жеңімпаз атанды. Оған КСРО Ағарту министрлігі мен ағарту, жоғары мектеп және ғылыми мекеме қызметкерлері кәсіподағы орталық комитетінің Қызыл жалауы берілді. 80-90 жылдары Педагогикалық институт жыл сайын бітіруші түлектердің санын 700-900-ға жеткізіп, облыс пен Қазақстанның Солтүстік аймақтарын барлық мамандықтағы мұғалімдермен қамтамасыз етіп отырды. 1990-1991 оқу жылы 34 кафедрада ғылыми дәрежесі бар 93 оқытушы, оның ішінде 3 профессор мен ғылым докторлары қызмет атқарды. Қазақстан Республикасы Министрлер кабинетінің 1992 жылғы 6 тамыздағы № 662 қаулысымен ол Қостанай университеті болып қайта құрылды. Қазақстан Республикасы Министрлер кабинеті қаулы етеді: ҚР Білім министрлігінің бюджеттен бөлінген қаржысының шегінде 1992 жылғы тамыздан бастап КСРО-ның 50 жылдығы атындағы Қостанай педагогикалық институтын Қостанай мемлекеттік университеті етіп өзгерту туралы Қазақстан Республикасының экономика бойынша Мемлекеттік комитеті, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігімен келісілген Қазақстан Республикасы Білім министрлігінің ұсынысы қабылдансын.
Педагогикалық институт университет құрамында 12 жылдай болды. Осы уақыт ішінде негізінен мұғалімдік мамандық сақталып қалды, алайда олардың кейбірі қайта өзгертілді. Мектептер тиісті білімі бар мұғалімдерге зәру болды. Педагогикалық институтты қайта құру идеясын қалың жұртшылық оң қабылдады. 2004 жылы Үкімет республикада 5 педагогикалық жоғары оқу орнын, оның ішінде Қостанай мемлекеттік педагогикалық институтын құру туралы шешім қабылдады. Осылай 2004 жылғы 1 сәуірде Қазақстан Республикасында заманауи оқу орны ретінде педагогикалық институт пайда болды.
Заманауи педагогикалық институт – мұғалімдер, тәрбиешілер, т.б даярлаумен айналысатын ғалымдар мен педагогтердің, студенттер, аспиранттар мен магистранттардың шығармашылық одағы. Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты – 8 факультет, оның ішінде 1939 жылы құрылған 4 классикалық және 2004 жылы ашылған қазіргі заманғы мектептерге аса қажетті 2 жас факультеті бар күрделі ағза. Бұл жантану-педагогикалық факультеті мен жантану, педагогика және жантану, бастауышты оқытудың педагогикасы мен әдістемесі, мектепке дейінгі оқу және тәрбие, музыкалық білім, бейнелеу өнері мен сызу, аспаптарда орындау секілді мамандықтары бар өнер факультеті. Педагогикалық институт білім беру жүйесі үшін 20 мамандық бойынша мұғалімдерді даярлайды.
Педагогикалық институттың пәндер бойынша оқу-әдістемелік және ғылыми-зерттеу жұмыстарын, студенттер арасында тәрбие жұмысын, сондай-ақ ғылыми-педагогикалық кадрларды даярлауды жүзеге асыратын негізгі құрылымдық оқу-ғылыми бөлімі кафедра болып табылады. Педагогикалық институтта 24 кафедра бар. Онда 254 оқытушы, оның ішінде екі доктор, профессор, 53 ғылым кандидаты, доцент жұмыс істейді. Курстарды жоғары білікті, жұмыс тәжірибелері мол мамандар оқиды. Олар: Қ.М.Баймырзаев, А. Күзембайұлы, В.С. Макотченко сияқты ғылым докторлары және Т.Ж.Тасқожина, И.К. Терновой, Я.К. Духин, В.Н. Новиков, А.Ф. Дайкер, И.Г. Путиев, В.И. Жаркова, Л.И. Елфимов, Н.Ф. Демина, Т.Ш. Бикташева, И.Б. Маркос, С.А. Жакаева, З.И. Утина, К.Г. Ханапин, Н.В. Важева және басқа да ғылым кандидаттары.
2004 жылдың 1 сәуірінде ЖОО жаңадан педагогикалық мәртебесін алып, университеттен бөлініп шықты. Қазіргі таңда институттың профессор-оқытушылық құрамы мұғалімдерді даярлауда сапалы жетілдіру жүйесін қалыптастыру міндетін шешуде. Сонымен қатар оқу жоспарлары мен оқу-тәрбие үрдісінің барлық кешенін жетілдіру бағдарламасын бір жүйеге түсіру мәселелерімен айналысуда.
Роджер Чаффи
Роджер Чаффи (Roger Chaffee) (15.2.1935, Гранд-Рапидс қаласы, Мичиган штаты,- 27.1.1967, Кеннеди (Канаверал) мүйісіндегі сынау алаңы, Флорида штаты )- АҚШ астронавы, АҚШ Әскери-теңіз флотының лейтенанты. Лафайетт қаласындағы (Индиана штаты) Пердью университетін авиациялық техника мамандығы бойынша бітірген. Флоридадағы авиациялық базада қызмет етті. 1963 жылы АҚШ-тың Аэронавтика және космос кеңістігін зерттеу жөніндегі ұлттық басқармасының астронавтар тобына қабылданды. «Аполлон-1» ғарыш кемесін сынау кезінде Вирджил Гриссом және Эд Уайтпен бірге корабль кабинасында болған өрттен қаза тапты.
Қолданылған әдебиет
Санат: 1935 жылы туғандар Санат: 1967 жылы қайтыс болғандар
Николай Евгеньевич Вирта
Николай Евгеньевич Вирта (шын тегі ─ Карельский) – орыс, кеңес жазушысы.
1906 жылы 6 желтоқсанда Большая Лазовка қаласында дүниеге келген.
1923 жылдан бастап «Тамбовская правда» газетінде ауыл өміріне арнап жазылған әңгімелері жариялана бастайды.
1923-1925 жылдары облыстық және аймақтық газеттерде тілші, журналист, жауапты хатшы болып қызмет атқарады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары
Қалғұтты
Қалғұтты, Қалғытты — Абай облысы Аягөз ауданы, Ақшатау ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылды.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аягөз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 45 км-дей жерде, Қалғұтты өзенінің оң аңғарында орналасқан.
IC 3131
Сыртқы сілтемелер
IC 3131 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Қалғұтты
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 114 адам (57 ер адам және 57 әйел адам) болса, 2009 жылы 96 адамды (47 ер адам және 49 әйел адам) құрады.
Бузима
Бузима — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама өзенінің оң жағалауынан 1364 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Трешер акуласы
thumb|left|200 px|Жас трешер акуласы
Бузима
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Трешер акуласы
Биологиялық сипаттамасы
Трешер акулалардың бауыр қанаты, екі арқа қанаты бар. Бірақ тікені жоқ болады. Ауыз қуысы көзінің астында орналасқан. Торсылдақтары болмайды. Трешер акуласы құйрығының үстіңгі жағы жоғары қарай қайқиған, ұзын. Жылдам жүзеді, қимылы өте ширақ болып келеді.Тістері өте өткір болып келеді. Адамдарға шабуыл жасамайды. Трешер акулалары шабақ, макрель, майшабақ сияқты балықтармен қоректенеді. Трешер акуласы Үнді, Тынық, Атлант мұхиттарының тропикалық және қоңыржай белдеулерінде тіршілік етеді. Трешер акулалары асшаяндар мен балықтарды құйрық қанатымен соғып, есеңгіретіп, өткір тістерімен шап беріп ұстайды. Олардың құйрық қанаты денесінің 50 пайызын құрайды.
Көбеюі
Трешер акуласы жұмыртқа салып көбейеді. Жұмыртқалары аналықтарының ішінде дамиды. Аналық бір жұмыртқалағанда 5-6 жұмыртқаны өмірге алып келеді. Олардың ұзындықтары 1,5 м шамасында болады. Трешер акуласының аталықтары 7-13 жылда жыныстық жағынан жетілсе, аналықтары 8-14 жылда жетіледі. Трешер акуласы дельфиндер секілді су бетінде секіре алады. Көздері түнде өте жақсы көреді. Дене тұрқы жіңішке, арқа қанаты кішкентай, бірақ үшкір құйрық қанаты болады.
Дереккөздер
Санат:Акулалар
Новедрате
Новедрате (Novedrate) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2889 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1445 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 22060.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қалғұтты
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданының таратылған елді мекендері
Бузима
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Парду-е-Вьельвик
Сен-Парду-е-Вьельвик (Saint-Pardoux-et-Vielvic) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24478, пошта индексі — 24170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Бірінші (Сороминск тармағы)
Бірінші — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сороминская өзенінің сол жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Маңғыстау приставтығы
Маңғыстау приставтығы – Маңғыстау түбіндегі әкімшілік-аумақтық бөлік (1869 – 1881). Саяси-әкімшілік орталығы – Форт-Александровск. Маңғыстау приставтығының бірінші приставы жазалаушы подполковник Рукин болды.
Тарихы
«Уақытша ереже» бойынша 1868 жылы Орал облысына бағынды уезд ретінде құрылды. 1870 жылы 20 ақпанда патша үкіметі Маңғыстау приставтығын Орынбор генерал-губернаторлығынан алып Кавказ әскери округі қарамағына берді. Сол жылы уезд аймағында Маңғыстау көтерілі өтті. 1881 жылы 6 мамырдағы патша жарлығы бойынша Маңғыстау уезі болып аталып, алғашқы кезде Кавказ соғыс округіне, 1899 жылдан Түркістан генерал-губернаторлығына қарасты Закаспий облысына бағындырылды.
Географиясы
Маңғыстау приставтығына Бозащы түбегі, Үстірт жоны, Каспий теңізінің шығыс жағалауындағы Морской, Святой, Подгорный, Долгий, Орлов, Кирел (Жандауыр) аралдары кірді.
Халқы
Бұл жерлерді адай руының 20 мыңдай үйі мекендеген.
Дереккөздер
Санат:Ресей империясы уездері Санат:Маңғыстау облысы
Гуарда-Венета
Гуарда-Венета (Guarda Veneta) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1188 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 69 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 45030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Ірі қантамырлар
Ірі қантамырлар (Great vessels) —- үлкен қантамырлар болып, олар жүрекке қан әкеледі/шығарады. Олар: Ірі қантамырлар транспозициясы дегеніміз тума жүрек ақауы, ол кез-келген ірі қантамырдың үйлесімсіз кеңістіктік орналасуына қатысты.
Дереккөздер
Санат:Қантамырлар Санат:Ангиология
Бугров ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бугровое, Красноперовка, Новогеоргиевка, Сосновка ауылдары кіреді. Орталығы – Бугровое ауылы. Округ құрамында болған Николаевка ауылы 2019 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1106 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы ауылдық округтері
Элсай (Мичиган)
Элсай (Elsie) — Мичиган штатының Clinton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1055 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.2 км² шамасында. FIPS коды — 26-25780.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Бота
thumb|alt=A.|Бота Бота, ботақан, көшек (верблюжонок) — түйенің бір жасқа дейінгі төлі.
Отықпаған 1-2 айлық ботаны ботақан деп те атайды. Б.-ың шыққан тегіне, енесінен туғандағы дене ерекшеліктеріне, туған мерзіміне, асырауына т.б. ерекшеліктеріне қарай тіркеме атаулары көп. Жаңа туған б. өте нәзік болады, өз бетімен ауыздана да, аяқтана да алмайды. Б.-ны ауыздандыру үшін оны бауырынан көтеріп, ене сүтін тойғанынша емізеді. Енесінің сүті аз болып, б. жарымаса, әбден оттыққанша енесін саумайды. Б.-ны туысымен жылы қорада жабулап ұстайды. Б.-лы түйелерді күн әбден жылынғанша ауыл арасынан ұзатпайды. Б. әбден ширап, ойнақтауға жараған уақытта ғана енесімен өріске жіберіледі. Б.-ың жақсы өсуі үшін енесін суалтпайды. Б. енесін бір жылға дейін еме береді.
Майқамыс
Майқамыс – Балқаш көлінің солтүстік-шығыс жағалауындағы шығанақ.
Бота
Бота түйенің түріне қарай төрт топқа бөлінеді. үлек бота, таза үлек пен аруанадан туған, айыр бота, бура мен інгеннен туған, нар бота, нарға тартқан, қоспақ бота, інген мен біртуардың бурасынан туған.
Дереккөздер
Санат:Түйелер
Майқамыс
Географиялық орны
Жетісу облысы Алакөл ауданы аумағында орналасқан. Ең жақын елді мекен – Саяқ темір жол стансасы (Қарағанды облысы Ақтоғай ауданының қиыр оңтүстік-шығысында) 30 км жерде.
Сипаты
Құрлыққа сұғына еніп жатқан шығанақтың ұзындығы 10 км, енді жері 2,5 км шамасында. Шығысында Сарымсақты шығанағы жатыр. Батыс жағалауында өзімен аттас қыстау орналасқан. Солтүстік және шығыс жағалауының біраз бөлігі көтеріңкі жарқабақты келген. Қарағанды облысымен шектесетін батыс бөлігінде (7 км жерде) демалыс аймағы орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы географиясы Санат:Балқаш көлі шығанақтары
Раферсбойрен
Раферсбойрен (Raversbeuren) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 128 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,14 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 120. Муниципалитеттің басшысы — Хорст Мёрингер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Кутюр-Су
Кутюр-Су — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің сол жағалауынан 382 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бёниген
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2281 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.1 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 572, пошта индексі — 3806.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Ербол Несіпбайұлы Жанпейісов
Жанпейісов Ербол Несіпбайұлы (1930 желтоқсанның 27-інде, Абай облысы Абай ауданы Тоқтамыс ауылы) - тіл білімі маманы, филология ғылымдарының докторы.
Жанпейісовтің «Абай мен Әуезов тіліңдегі ортақ ернектер» атты ғылыми зерттеу мақаласы («Жұлдыз», № 2, 1964) мен «М.Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясының тілі» деген монографиясы (1976) жарық керді. Ғалым бұл еңбектеріңде Абай мен Әуезов шығармашылығы сөздік қорларының ортақ екенін, шығармаларында сөздерінің дыбыстық құрылысы жағынан әуөзді болып келетінін, жеке сөз түріндегі не тіркес қаппындағы қайталаулардың, синтаксистік егіздеулерінің орнықты болатынын, тубірлес сөздерді жарыстыра қолданатындарын, бір-бірімен мағыналас, өзара ұғымдас сөздерді үстемелей, қосарланып пайдаланылатындарын атап керсетті.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданында (Абай облысы) туғандар Санат:1930 жылы туғандар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақ тілін зерттеушілер
Жұмсақденелілер
Жұмсақденелілер мұхитта, теңізде, құрлықта, аздаған түрі тұщы суда таралған. Бұлардың 2 тип тармағына: бүйіржүйкелілер және бақалшақтыларға жататын 130 мыңнан астам түрі жатады.
Қазақстанда 36 тұқымдасы, 69 туысы және 300-ге жуық түрі кездеседі.
Денесі сегменттерге бөлінбеген (тек кейбір төм. сатыдағы өкілдерінде метамерияның белгісі байқалады), бас, тұлға және аяқ бөлімдеріне бөлінеді. Басында аузы, көпшілік түрінде қармалағыштары, көзінің бір бөлігі болады (кейде көздері жартылай немесе толықтай редукцияға ұшыраған). Қосжақтаулы Жұмсақденелілердің тіршілік ету ерекшелігіне байланысты бас бөлімі жойылған. Тұлға бөлімі қапшық тәрізді болып, арқасына қарай өседі, оны ішкі қапшық деп атайды. Онда ішкі мүшелері орналасады.
Денесінің сырты кутикула қабатымен қапталған, ал оның сыртын тек жұмсақденелілерге тән мантия (тері қатпаршағы) жауып тұрады. Мантия мен денесінің аралығындағы мантия қуысында желбезектері (тыныс алу органдары), кейбір сезім мүшелері орналасады, онда жыныс және зәр шығару органдарының сыртқы тесіктері, аналь тесіктері ашылады.
Мантияның сыртқы қабатынан бақалшақ түзіледі. Ол: сыртқы (органик. заттан), ортаңғы (қалың ізбестен), және ішкі (жұқа, жылтыр) қабаттардан тұрады.
Жұмсақденелілердің тіршілік етуіне және атқаратын қызметіне қарай аяғының құрылысы да әр түрлі. Қозғалмай тіршілік ететіндерде (мыс., устрица), кейбір паразит бауыраяқтыларда аяқ мүлдем болмайды.
Жұмсақденелілердің басқа омырт-қасыздардан ерекшелігі – ас қорыту жүйесіндегі жұтқыншақ бөлімінде қоректі ұсақтайтын ерекше аппарат радуланың (үккіштің) болуы. Қанайналу жүйесі ашық. Жүрегі қарыншадан және екі жүрекшеден тұрады. Тыныс алу жүйесі алғы желбезектер (ктенидия), бірақ кейбір түрінде олар жойылып, тыныс алу қызметін мантияның жұқа қабаты – өкпе атқарады. Зәр шығару жүйесі, көбінесе қос бүйректен тұрады. Жүйке жүйесі шашыранды-түйінді. Төм. сатыдағы жұмсақденелілердің жүйке жүйесі жұтқыншақ маңындағы сақинадан және төрт ұзына бойлық бағаналардан тұрады. Ал жоғары сатыдағыларда жүйке клеткалары шоғырланып, дененің әрбір бөлімінде жұп жүйке түйіндерін (ганглияларын) құрайды.
Әбдікәрім Ахметов
Әбдікәрім Ахметов (15.6.1924 жыл, Қызылорда облысы Қармақшы кенті — 14.12.1982 жыл, Алматы) — ақын.
Шығармалары
т.б. өлеңдер мен поэмалар жинақтары басылды. Кейбір шығармалары орыс тілінде жеке кітап болып шықты.
Дереккөздер
Санат:15 маусымда туғандар Санат:1924 жылы туғандар Санат:Қармақшы ауданында туғандар Санат:14 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1982 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан аудармашылары
Теңлік
Теңлік — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Көкжазық ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан шығысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 226 адам (105 ер адам және 121 әйел адам) болса, 2009 жылы 186 адамды (97 ер адам және 89 әйел адам) құрады.
Асхат Сәлімұлы Иманғалиев
Асхат Сәлімұлы Иманғалиев (21 тамыз 1953, Құлсары, Жылыой ауданы, Атырау облысы, Қазақ КСР) — педагогика ғылымдарының докторы (1999), профессор (1997).
Өмірбаяны
Иманғалиев Асхат Сәлімұлы 1953 жылдың 21 тамыз айында Атырау облысының Жылыой ауданы Құлсары қаласында дүниеге келген.
Өнер психологиясы
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Асхат Сәлімұлы Иманғалиев
Өмірбаяны
1961-1971 жылдары А.С.Пушкин атындағы орта мектебін бітірген.
1971-1975 жылдары Гурьев педагогикалық институтының тарих-филология факультетін (“тарих” мамандығы бойынша) бітірген.
1975-1976 жылдары Гурьев қаласындағы теміржол транспорты техникумында тарих пәнінің оқытушысы.
1977-1979 жылдары Гурьев қаласындағы теміржол транспорты техникумның бастапқы комсомол ұйымының хатшысы.
1979-1982 жылдары Гурьев педагогикалық институтының педагогика және психология кафедрасының оқытушысы қызметінен бастайды. 1982 жылы аталған кафедраның аға оқытушысы.
1985 жылы Ы. Алтынсарин атындағы педагогика ғылымдары ғылыми-зерттеу институтының аспирантурасын аяқтап, педагогика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алады.
1986-1989 жылдары Жалпы және халықтық педагогика кафедрасының аға оқытушысы, доценті, профессоры, Педагогика және тарих-филология факультеттерінің деканы.
1989-2000 жылдары Ғылыми істер жөніндегі проректор. 2001-2008 жылдары 13.00.01-Жалпы педагогика, педагогика және білім тарихы, этнопедагогика мамандығының педагогика ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесіне диссертация қорғау бойынша мамандандырылған кеңесінің төрағасы.
2008-2009 жылдары Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті ректорының кеңесшісі.
2009 жылы «Каспий жағалауы академиясы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы болып сайланады.
2011-2018 жылдары М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің ректоры қызметтерін атқарды.
Қоғамдық жұмыс
1999-2004 жылдары Атырау қалалық мәслихатының депутаты болып сайланады.
2004-2011 жылдары Атырау облыстық мәслихатының депутаты және 2005 жылдан «Нұр Отан» партиясы Атырау облыстық Саяси Кеңесінің мүшесі.
2005 жылы Қазақстан Республикасы Президенті сайлауында «Отан» партиясы Атырау облыстық штабының, 2007 жылы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі сайлауында «Нұр Отан» партиясының Атырау облыстық штабының төрағасы қызметін атқарады.
2012 жылдан Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының депутаты болып сайланды (бесінші шақырылым).
Еңбектері
Педагогика ғылымдарының кандидаты (1985), докторы (1999), доцент (1991), профессор ЖАК (1997), Әлеуметтік ғылымдар академиясының академигі (2000), Қазақ білім академиясының академигі (2006).
100 астам ғылыми жұмыстардың авторы, соның ішінде: «Развитие идей валеологии и физического воспитания детей в казахской этнопедагогике», «Прогрессивные идеи и опыт народного воспитания у казахов», «Педагогическая валеология» сынды жеке шығарған оқу құралдары, бірігіп шығарған «Валеология. Учебник для школ», «Валеология. Оқулық» және «Валеология»- Жоғары сынып оқушыларына арналған электронды оқулықты айтуға болады.
Марапаттары
«Парасат» ордені, «Қазақстан Республикасының білім беру ісінің үздігі», «Қазақстан Республикасының Білім беру ісінің құрметті қызметкері», «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытудағы үлесі үшін» төс белгілері, А.Байтұрсынов атындағы және Ы.Алтынсарин атындағы медальдары, «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасының Конституциясының 10 жылдығы» мерейтойлық медальдары, Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі үлесі үшін» ескерткіш медалі, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың, Қазақстан Республикасының білімі мен ғылымы корпоративті қорының Алғыс хаттары және әртүрлі деңгейдегі грамоталармен мараптталған.
Сілтемелер
Санат:Педагогика ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Профессорлар
Мечетлино
Мечетлино — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Мечетлин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 754 адамды құрады. Пошта индексі — 452482, ОКАТО коды — 80247840001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Наксос
Наксос (Naxos) Грекиядағы КИКЛАД архипелагының ең ірі аралы. Халқының саны 14 838 адам (1991), айналасының ұзындығы 35 км, ені 26 км, ауданы 420 шаршы км. Бірдей аталатын астанасы мен бас айлағы аралдың батыс жағалауында ежелде және ортағасырларда астанасы болып келген орынға орналасқан. Ежелден Наксос шарап өндіруімен, Дионис ғибадатымен танымал болды. Б.д.д 7-6 ғасырларда мүсін жасайтын ақ түсті мәрмәр шығарылды. Б.д.д 490 жылы Парсылықтар, б.д.д 471 жылы афиналықтар жаулап алды. 1207-1566 жылдары Наксосты Венеция герцогтері, одан соң түріктер биледі. 1830 жылы Грекия корольдігіне қосылды. Бұл жерден Микендер қонысының қираған үйінділері табылды. Аралда ақ шарап, цитрус тұқымдасты жемістер өндіріледі, зімпара шығарылады. Санат:Грекия аралдары
Моль
Моль
Моль (моль, mol) – бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) зат мөлшерінің өлшем бірлігі. Заттың 1 моліндегі молекулалар (атомдар, иондар немесе қандайда бір басқа заттың құрылымдық элементтері) саны 0,012 кг 12С (атомдық массасы 12-ге тең көміртегі нуклиді) құрамындағы атомдар санына, яғни 6,022*1023-не тең; қ. Авогадро заңы.
Санат:Өлшем бірліктері Санат:Физика
Еңлікгүл
Таралуы
Еуропа мен Азияның таулы жерлерінде таралған.
Ботаникалық сипаттамасы
Еӊлікгүлдер - биіктігі 12—25 см щөптес өсімдіктер. Биік тауларда өседі.
Жапырақтары жеңішке, асты жағы түкті, үсті жағы күміс түсті.
Күрделі гүлшоғы тығыз себетшеге жиналған гүлдерден құралған. Гүлдердің түсі - ақ немесе сарғыштау, гүл тостағаншаның қасындағы жапырақтары жұлдыз тәрізді.
Түрлері
Текте 60-тан астам биологиялық түрлері айқындалған. Олардың арасында кең таралғандары:
Қызықты дерек
Францияда еңлікгүлді альпі жұлдызы деп, ал Италияда - күміс жартас гүлі деп атайды. Таулы ел түрғындары еңлікгүлді бақыт пен махаббат гүлі деп санайды. Еңлікгүлдің пайда болуы туралы әдемі әрі мұңлы аңыз бар. Бір-бірінсіз өмір сүре алмайтын екі ғашық болыпты. Алайда тағдыр оларды мәңгілікке айыруға жазған екен. Айырылысу туралы ой екеуіне де сұмдық қорқынышты болып көрінеді. Бірге қалудың жалғыз-ақ жолы - бірге өлу. Олар бөлек өмір сүргеннен гөрі қол үстасқан күйі жартастан секіріп кетуді жөн көреді. Олар құлап өлген жартастың бетіне махаббаттың салтанатты да қайғылы жеңісінің құрметіне ақшыл еңлікгүл қаптап өскен екен.
Үзіп алынған гүл солмайды, ал кептірілгендері - әсемдігін ұзақ уақыт бойы сақтап қалады.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер
NGC 2661
NGC 2661 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 19 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2661 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24632, UGC 4584, MCG 2-23-4, ZWG 61.8, IRAS08432+1248.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Барбаджо
Барбаджо (Barbaggio) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B029, пошта индексі — 20253.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Жанаев Ахат
ЖАНАЕВ Ахат (1934 жылы туған, Сырдария ауданы) – жазушы. Қызылорда педагогика институтын (Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті) (1957), Алматы жоғары партия мектебін (1964) бітірген. Қазақ радиосының Қызылорда облысындағы меншікті тілшісі болып 30 жылдай еңбек етті. Жанаев Қорқыт күйлерін қайта жаңғыртуда халыққа танымал болды. 1975 жылы қартқобызшы Смайыл Шәменұлынан (соқыр Нышан) жазып алған Қорқыт Атаның 12 күйі М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтында сақтаулы. 1987 жылы қалалық кеңестің депутаты болып сайланды. Оның «Арысы едің Алаштың», «Өтелген парыз», «Беркінбай әулие: аңыз бен ақиқат», «Жеті атасын білген ер, жеті жұрттың қамын жер» атты кітаптары жарық көрген. Бірнеше медальмен марапатталған.
Накхонратчасима
Накхонратчасима
Накхонратчасима (Корат) (Nakhon Ratchasima) Тайландтың солтүстік-шығысындағы халқының саны 181 400 адам (1999) болатын қала. Бұл қала аймақтың траспорттық, сауда, қаржылық және әкімшілік орталығы. 1960-70 жылдары Вьетнам соғысы кезінде АҚШ әскери ұшақтары ретінде пайдаланылған Тайланд әскери әуе күштері базасының құрылысы біткеннен кейін қала тез өркендеді. Қала маңында қалпына келтірілген 11 ғасырлық кхмер ғибадатханалары, көз тартарлық тамаша туристік аймақтар бар. Санат:Тайланд қалалары
Серан (Орн)
Серан (Serans) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,10 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61470, пошта индексі — 61150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 209 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Манюку Яха
Манюку Яха — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сира-Ты-Вис өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.