cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Үкілі Ыбырай
Дереккөздер
Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Көкшетау тұлғалары Санат:Қазақстан әншілері Санат:Айтыс ақындары Санат:Сазгерлер
Генри Кавендиш
Оның негiзгi еңбектерi газдар химиясы мен эксперименттік физиканың әр түрлi салаларына арналған. Газдарды жинау, тазалау және оны зерттеу әдістерін жасады. Таза күйіндегі сутек пен көмірқышқыл газын алды және олардың меншiктi салмағын т. б. қасиеттерін анықтады (1766). Кавендиштің жылу және электр. саласы бойынша жүргiзген бiраз зерттеулерi, оның өзi қайтыс болғаннан кейін, көптеген жылдан соң (мыс., электр саласындағы зерттеулерi 1879 жылы, ал еңбектерінің толық жинағы 1921 жылы) жарияланды. 1871 жылы Кембридж университетiнде ұйымдастырылған физ. лаборатория Кавендиш есімімен (қ. Кавендиш лабораториясы) аталды.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания химиктері Санат:Ұлыбритания физиктері
Аймен Жексембіқызы Қайдарова
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:1946 жылы туғандар
Виллемстад
Сипаттамасы
Кариб теңізіндегі Кюрасао аралының түстігіне жақын орналасқан.
Қаланың іргесі 1634 жылы қаланған. Бұл жерге нидерландтықтар ең әуелі сауда қонысын құрды, кейін халықтың жағдайы тез жақсарды да, бұл жерде көпестер пайда болып, бекініс жылдам ұлғайды. Көп ұзамай Еуропамен тығыз байланыс орнатып кейінгі ғасырларда Виллемстад тез өркендеді.
1997 жылы қаланың ішкі бөлігі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдеріне ілінді.
Сан-Лоренсо-де-Тормес
Сан-Лоренсо-де-Тормес (San Lorenzo de Tormes) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Барко-де-Авила-Пьедрахита ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 59 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,5 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Сақтық күзет
Сақтық күзет (Сторожевое охранение) — қарсыластардың жер үсті шабуылынан қорғану мақсатында, орналасқан жерде ұйымдастырылатын әскер күзетінің бір түрі. Сақтық күзет органдары: күзет жасағы,күзет заставасы және күзет посты. Сақтық күзетінің негізгі міндеті — қарсыласты дер кезінде байқау, күзететін әскерге ол жөнінде ескерту, олардың жазылуы мен ұрысқа кіруін қамтамасыз ету. Сақтық күзетіне тағайындалған бөлімшелерге (күзет жасақтары мен заставаларына) қорғаныс жолағы белгіленеді, қарсыластардың шабуылына қарсы тұру үшін бекініс орны дайындалады.
Сақшы
Сақшы (Часовой) — өзіне тапсырылған постыны күзету және қорғау жөніндегі жауынгерлік міндетті орындайтын қарулы күзетші. Қарулы күштердің гарнизондық және күзет қызметінің жарғысына сәйкес ол тек күзет бастығына, оның көмекшісіне және күзетшілерді бөлуші әскери қызметкерге бағынады. Сақшының қызметіне байланысты қойған талабы бұлжытпай орындалады. Жарғы талаптарына сай ол тиісті жағдайда күзет орнына қауіп төнсе, қару қолдануға ерікті. Сақшының күзет орнын тастап кетуіне, күзетте тұрғанда ұйықтауына, отыруына, біреумен сөйлесуіне, тамақ ішіп, шылым шегуіне, көңілін басқа жайттарға аударуына болмайды. Сақшы тек қарауыл бастығының, оның көмекшісінің, өзінің жұмысқа тартушысының және тексеруге келген адамдардың сұрақтарына ғана жауап беруі тиіс.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қазақстандағы футбол
оңға|нобай|300x300 нүкте|Ярыш футбол клубы, Семей қаласы, 1914 жыл Футбол Қазақстанда ең әйгілі спорт түрлерінің бірі саналады. Қазақстандық футболдың басқарушы органы болып 1992 жылы құрылған Қазақстан Футбол Федерациясы табылады. 1994 жылы Қазақстан FIFA-ның толыққанды мүшесі атанды. 2001 жылға дейін Азиялық конфедерацияға кірген болса, 2002 жылы UEFA құрамына өткен.
2002 жылдың 25 сәуірінде Қазақстан UEFA-ның 52-ші мүшесі болып қабылданды. Қазақстан футбол федерациясын Еуропа футбол қауымдастықтары одағы құрамына қабылдау туралы шешім Стокгольмде өткен УЕФА конгресінде бекітілген. Содан бері бұл күн Қазақстан футболы күні ретінде аталып өтіледі.
1913-14 жылдар
Кезінде «Ярыш» футбол клубының сапында қазақ атын әлемге «Абай жолы» роман-эпопеясымен танытқан әдебиет алыбы Мұхтар Омарханұлы Әуезов (1897 - 1961) өнер көрсеткен. Жас Мұхтармен бірге жасыл алаңға шыққан отандық футболдың қарлығаштары Ахметсәлім Кәрімов (капитан), Қасымхан Мұхаммедов, Салах Хисматуллин, Зиятдин Рыспаев, Мұхаммед Сайдашев, Юнус Нигматуллин, Әміржан Сыздықов, Ғабдулхан Ғаббасов, Мұхамедулла Құрманов, Гусман Ямбушев, Сабыржан Ахмедшин секілді жеткіншектер біздің елде бұл спорт түрінің кең таралуына жол ашты. Семейлік футбол жылнамашысы Евгений Один тапқан деректерге сүйенер болсақ «Ярыш» халықаралық бәсекеге қатысқан алғашқы команда болып есептеледі. Әңгіме «Ярыштың» Семей қаласындағы Бірінші дүниежүзілік соғыс тұтқындарынан жасақталған командаға қарсы өткізген кездесулеріне қатысты. Әскери тұтқындар арасында біздің командаға қарсы 1912 жылғы Олимпиада ойындарының екі қатысушысы өнер көрсеткен. Қазақстандық футболдың қарлығаштары алғашқы ойындарын Қазан төңкерісіне дейін күз сайын өткізілетін атақты Семей жәрмеңкесі өтетін алаңқайда өткізіп келді.
1921 жыл
Жамбыл қаласында Қазақстандағы алғашқы футбол алаңы пайдалануға берілді.
1928 жыл
Петропавл қаласында Қазақ АКСР (Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы) губернияларының командалары арасында ресми жарыс өткізілді. Аталмыш турнирге қатысқан ойыншылардан Қазақстан тарихындағы тұңғыш құрама команда жасақталып, бұл ұжым РКФСР (Ресей Кеңестік Федеративті Социалистік Республикасы) облыстары мен автономиялары халықтарының I Бүкілодақтық жұмысшылар Спартакиадасы іріктеу бәсекесіне қатысты. Қазан қаласында өткен жарыста қазақстандық команда бес кездесу өткізіп, турнир қортындысы бойынша екінші орынға ие болды.
1936 жыл
Қазақстандық команда алғаш рет Бүкілодақтық ресми бәсекеге қатысты. I КСРО Кубогінің 1/32 финалдық кездесуіне қатысудан бас тартқан Куйбышевтік клубтастарын алмастырған Ақтөбе қаласының «Динамо» командасы мәскеулік ЦДКА- мен кездесу өткізді. Матч қортындысы мәскеуліктердің пайдасында 4:0 болып аяқталды.
1940 жыл
Қазақстандық клубтың бүкілодақтық деңгейде алғаш рет жеңіске жеткен жылы. Алматылық «Динамо» Таганрогта өткен КСРО-ның Денешынықтыру ұжымдары Кубогінің финалындағы екінші матчта  жергілікті «Торпедоны» 3-1 есебімен ұтып, бағалы жүлдеге қол жеткізді. Халық арасында «Миллиондар кубогі» деген атқа ие бұл жарыстың бастапқы кезеңінде ұзын саны 2150(!) өнер көрсеткен.
1946 жыл
Қазақстанның спорттық ұжымдар арасындағы І Чемпионаты тұсауын кесті. Турнирдің алғашқы жеңімпазы жамбылдық «Локомотив».
1948 жыл
Спорттық ұжымдар арасындағы алғашқы Қазақстан Кубогі сарапқа салынды. Аталмыш жүлденің алғашқы жеңімпазы қарағандылық «Динамо»
1951 жыл
Алғашқы кезеңдерде Баку, Одесса және Сталинградтық ұжымдарды жеңген шымкенттік “Металлург” ВЦСПС Кубогінің финалына жолдама алды. Ақтық сында оңтүстікқазақстандық ұжым кемеровтік “Шахтерді” 3:1 есебімен тізе бүктірді.
1957 жыл
Қазақстан футболының тарихындағы алғашқы ресми халықаралық матч. Алматыда жергілікті «Қайрат» финляндиялық «Вааса» командасымен жолдастық кездесу өткізіп, 4 - 0 есебімен жеңіске жетті.
1959 жыл
Қазақ КСР Футбол Федерациясы құрылды.
1960 жыл
Қазақстандық футболшылар КСРО Чемпионатының жоғарғы дивизионындағы алғашқы голдарын соқты. Мәскеулік «Локомотивтің» қақпасына соғылған тарихи голдың авторы қайраттық Сергей Квочкин.
1960-61 жылдар
Өскемендік “Торпедо” Миллиондар Кубогінің жартылай финалына шықты.
1962 жыл
Қарағандылық “Шахтер” қазақстандық клубтар арасында алғаш болып КСРО-ның «Б» класындағы командалар өнер көрсететін чемпионатының ІІ аймағында жеңімпаз атанды. Аталмыш турнирдің І және ІІ аймағындағы жеңімпаздар арасында өткен екі кездесуден тұратын финалдық ойынның қортындысы бойынша қарағандылықтар Гомель қаласының “Локомотив” командасын ұтып (1:0 и 0:0), КСРО чемпионатының “А” класындағы командалар бәсекесіндегі ІІ топта өнер көрсетуге мүмкіндік алды.
1963 жыл
Алматылық “Қайрат”, КСРО –ның XXII Кубогінің жартылай финалына шығып, қазақстандық клубтардың аталмыш турнирдегі ең жоғарғы жетістігіне қол жеткізді. Финалдың жолдамасына таласқан алматылықтар мен донецкілік “Шахтер” арасындағы жартылай финалдық кездесудің тек қосымша уақытында ғана украиналық команда 2:1 есебімен жеңіске жете алды.
1964 жыл
Алғашқы кезеңдерде жоғары нәтиежелерге қол жеткізген өскемендік Торпедо” Миллиондар Кубогінің «Үлкен финалына» жолдама алды. “Динамо”-3 (Мәскеу) - 3:2 есебімен ұтып, Молодечиналық “Норочьпен” өткізген кездесуді 0:0  нәтижесімен аяқтап,  Белая Калитвалық “Трудтан”  2 : 0 есебімен жеңіліп қалған шығысқазақстандықтар турнирде үшінші орынға ие болды. Бұл бәсекеге сол жылы тұтастай алғанда 40286(!) команда қатысқан. Жарыс қортындысы бойынша торпедолық қақпашы А. Лазарев пен шабуылшы Ю. Тимошенко өз ойын жүйелері бойынша үздік футболшылар болып танылса, ұйымдастырушылар “Торпедо” футбол клубын «Адал ойын» жүлдесімен де марапаттады.
1966 жыл
Алматылық “Қайрат” жоғарғы лига командаларының арасындағы КСРО чемпионатының қортындысы бойынша «Жеңіске деген ынтасы» үшін жүлдесіне ие болды.
1967 жыл
Қарағандылық “Шахтер” “А” класындағы ІІ топтың ІІІ бірлестігіндегі командалар арасында жеңіске жетіп КСРО чемпионатының жоғарғы лигасында өнер көрсетуге мүмкіндік беретін жолдама сарапқа салынар шешуші турнирге қатысты. Бұл бәсекенің финалдық кезеңінде “Шахтер” кировабадтық “Динамомен” бірдей ұпай жинағанымен, қосымша белгіленген кездесуде қарсыластарынан 1:0 есебімен жеңіліп қалды.
1968 жыл
КСРО Футбол федерациясы “Б” класындағы командалардың қазақстандық аймағын құрады. Жалпы саны 21 клуб қатысқан аймақтық жарыстың алғашқы жеңімпазы жезқазғандық “Еңбек”.
Кәсіби клубтар арасындағы алғашқы Қазақстан Кубогінің бәсекесі өткізіліп, бас жүлдеге целиноградтық “Динамо” қол жеткізді.
1971 жыл
Қазақстанның клубтық футбол тарихындағы ең ірі жеңісі тіркелген жыл. Алматылық “Қайрат” Кеңес Одағы клубтарының арасында алғаш болып Теміржолшылардың Халықаралық Спорттық Одағы Кубогін жеңіп алды. Ақтық сынға барар жолда алматылықтар Кошицелік «Локомотивті» (Чехия) үйде 4:1, сырт алаңда 1:0 есебімен тізе бүктірді. Содан кейін біздің команда Алматыда софиялық “Славиядан” (Болгария) 1:3 есебімен жеңіліп қалғанымен, сырт алаңда 3:0 есебімен жеңіске жетіп, финалда Бухаресттің “Рапидімен” кездесіп Румынияда өткен кездесуде 1:1 нәтижесіне қол жеткізді. Ал Алматының Орталық стадионында 32 мың жанкүйер тамашалаған тарихи кездесуде “Қайрат” 1:0 жеңіске жетіп, мәртебелі жүлдені ұтып алды.
Алматылық “Қайраттың” қорғаушысы Сейілда Байшақов “Смена” жастар апталығы жүргізген сауалнама қортындысы бойынша КСРО чемпионатының жоғарғы дивизионындағы «Үздік жаңа есім» болып танылды.
1973 жыл
Қазақстан жастар құрамасы Бүкілодақтық “Переправа” турнирінің күміс жүлдегері атанды.
1975 жыл
Теміртаулық “Болат” футбол клубы Қазақстандық командалар арасында екінші болып Миллиондар Кубогін ұтып алды. Финалдық кездесуде металлургтар Раменскінің “Сатурнды ” 1:0 есебімен ұтып кетті.
1976 жыл
Алматылық “Қайрат” қазақстандық футбол тарихында алғаш рет КСРО бірінші лига клубтарының чемпионатында жеңіске жетті.
Алматылық шабуылшы Александр Хапсалис пен павлодарлық қорғаушы Александр Кадейкин жасөспірімдер арасындағы (U-19) Еуропа чемпионатында жеңіске жетті.
1977 жыл
Алматылық “Қайраттың” қорғаушысы Сейілда Байшақов қазақстандық футболшылар арасында бірінші болып КСРО құрамасына шақырту алды. Футболшы Кеңес Одағы құрамасы сапындағы алғашқы матчын 1978 жылғы Әлем Чемпионатының іріктеу турнирі аясында Будапештте Венгрия құрамасына қарсы өткізді.
1980 жыл
Павлодарлық “Трактор” самарқандтық “Динамо” мен  тольяттилік “Торпедо” біріккен топтан үздік шығып, екінші лига клубтарының арасындағы КСРО чемпионатының VII аймағында жеңіске жету арқылы Қазақстан атынан Кеңес Одағы біріншілігінің бірінші лигасында өнер көрсетуге мүмкіндік алды.
Алматылық “Қайрат” екінші рет жоғарғы лига командаларының арасындағы КСРО чемпионатының қорытындысы бойынша «Жеңіске деген ынтасы» үшін жүлдесіне ие болды.
1981 жыл
Алматылық “Қайрат” “Неделя” газетінің жүлдесі үшін өткен Қысқы халықаралық турнирдің жеңімпазы атанды. Алматылықтар мен мәскеулік “Динамо” арасында өткен финалдық кездесудің негізгі уақыты нәтижесіз тең есеппен аяқталған болатын. Жеңімпаз матч соңындағы пенальтиде анықталды. “Қайрат” 5:4 есебімен жеңіске жетті.
1983 жыл
Алматылық “Қайрат” екінші рет Бірінші Лига командаларының арасындағы КСРО Чемпионатының алтын жүлдесін ұтып алды.
1985 жыл
Қазақстандық балалар мен жасөспірімдер футболының түлектері Бүкілодақтық аренадағы алғашқы ірі жеңістеріне қол жеткізді. Минскіде өскемендік “Спутник-2” командасы «Былғары доп» турнирінің ересек жас дәрежесіндегі футболшылар турнирінде бас жүлдеге ие болса, Қазан қаласында өткен орта жас дәрежесіндегі балалар жарысында жамбылдық “Жалын”  жеңімпаз атанды.
1986 жыл
"Футбольное обозрение" бағдарламасының жүргізген сауалнамасының қорытындысы бойынша алматылық “Қайраттың” жартылай қорғаушысы Вахид Масудовтың Алматыда өткен кездесуде днепропетровскілік "Днепрдің" қақпасына соққан голы Жоғарғы Лига командаларының арасындағы XLIX КСРО Чемпионатының үздік голы болып танылды.
Жоғарғы Лига командаларының арасында өткен КСРО чемпионатында қортынды жетінші орынға ие болған алматылық “Қайрат” қазақстандық клубтардың аталған турнирдегі ең үлкен нәтижесіне қол жеткізді.
1988 жыл
Алматылық “Қайраттың” жартылай қорғаушысы Евгений Яровенко КСРО олимпиадалық құрамасының сапында Сеулде өткен ХХIV жазғы Олимпиалық ойындардағы футбол турнирінің алтын жүлдесін жеңіп алу арқылы отандық футбол тарихындағы алғашқы Олимпиада чемпионы атанды.
Алматылық “Қайрат” КСРО Федерация Кубогінің жеңімпазы атанды. Кишиневтің Республикалық Стадионында өткен финалдық кездесуде алматылықтар бакулік “Нефтчиді” 4:1 есебімен тізе бүктірді.
Қазақстандық қыздар командасы Бүкілодақтық ресми кездесуге қатысты. Мәскеу облысындағы Кашира қаласындағы “Собеседник” апталығының жүлдесі үшін өткен ІІ Бүкілодақтық турнирге “Претендент” қыздар командасы атсалысты.
1989 жыл
Қазақ КСР Футбол ассоциациясы құрылды.
Алматылық “Қайраттың” шабуылшысы Евстафий Пехлеваниди қазақстандық футболшылар бірінші болып шетелдік клубпен келісім-шарт бекітті. Оның алғашқы шетелдік клубы грекиялық “Левадиакос” болды.
1992 жыл
1992 жылы Қазақстанның тұңғыш чемпионаты мен кубогы жолындағы жарыс ұйымдастырылып, екеуінде де "Қайрат" клубы чемпион атанды.
Сол жылы Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы тұңғыш жолдастық кездесуін өткізіп, 1 маусымда Түрікменстан құрамасын 1:0 есебімен ұтты.
1993 жыл
Тұңғыш рет әуесқой лига футбол чемпионаты (кейін Футболдан Қазақстан Бірінші лигасы боп өзгерді) ұйымдастырылды.
1995-96 жыл
Қазақстан құрамасы тұңғыш рет Азия кубогы және Олимпиада іріктеулеріне қатысты.
1997 жыл
Қазақстан құрамасы тұңғыш рет әлем чемпионаттарының іріктеуіне қатысты.
2002 жыл
2002 жылы 25 сәуірде Қазақстан футбол одағы Азиядан Еуропаға өтті. Сол жылы Қазақстан клубтары еурокубоктерде ойнай бастады.
2007 жыл
Қостанайдың "Тобыл" клубы посткеңестік елдер арасында алғашқы әрі соңғы болып Интертото кубогының жеңімпазы атанды.
Қазіргі Қазақстан футбол лигасының жүйесі
Қазақстан футбол лигасының жүйесі 3 сатыдан тұрады. Басқарушы мекеме екеу: Қазақстанның кәсіпқой футбол лигасы және Қазақстан футбол федерациясы.
Эннис (Монтана)
Эннис (Ennis) — Монтана штатының Madison округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 840 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — 30-24475.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Розалин Картер
Элеанор Розалин Смит Картер (Eleanor Rosalynn Smith Carter, 18 тамыз 1927) – Америка Құрама Штаттарының президенті Джимми Картердің әйелі және 1977-1981 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.
Жас кезі
Элеанор Розалин Смит Джорджияда 1927 жылы дүниеге келді. Оның әкесінің өзінің көлік жөндейтін шеберханасы болды, ал ол өзі фермер болды және анасы үй шаруасымен айналысып, тігінші болған. Элеанор он үш жаста болғанда оның әкесі лейкоздан қайтыс болды. Отбасыда ең үлкен бала болғандықтан ол анасына екі інісі мен сіңлісін тәрбиелеуге көмектесті. Орта мектепті бітіріп, ол колледжге түседі. Алайда кейін оқуды тастап кетеді. солға|нобай|240x240 нүкте|Жас Розалин Картер
Отбасы
Олардың отбасылары таныс болса да, Розалин Смит Джимми Картермен тек 1945 жылы танысады. Олар 1947 жылы шілдеде үйленеді.
Жұбайларда төрт бала болды:
Саясат
солға|нобай|Джимми Картер және Розалин Картер 1953 жылы оның күйеуі теңіз флотындағы жұмысын тастап, қайтыс болған әкесінің ісің жалғастырады. Шындығында Розалин қаржы міндеттерін өзіне алып, ол күйеуінің бизнес бойынша серіктесіне айналды.
1962 жылы Джимми Картер Джорджия штатының сенатына кірді, ал 1970 жылы штат губернаторы болып тағайындалды. Осыдан бастап Розалин белсенді саяси өмір бастады. Басында ол жаңа міндеттерден қорқатын, бірақ кейін отандық және шетелдік делегацияларды қарсы алып, әлеуметтік іс-шараларға қатыса бастады. Сондай-ақ ол өзінің назарың есі ауысқандарға көп аударды. солға|нобай|Розалин Картер 1975 жылы Картер өзінің кандидатурасын президент лауазымына шығару туралы ойлана бастады. Күйеуінің ойын қолдап, Розалин оның сайлау компаниясына белсенді қатысты. Ол өзінің іс-сапарлары кезінде күйеуі туралы көп үгіттеді. Сайлауда озып, Картер президент ретінде 1977 жылы 20 қаңтарда серт берді. Содан кейін инаугурациялық шеруден кейін Розалин Картер күйеуімен бірге қол ұстасып Ақ үйге кірді.
Бірінша ханым
Розалин күйеуінің саяси бағытын ұстанса да, кейбір сұрақтарда олар әр түрлі ойлы болды. Сөйтіп, Картерге қарсы ол өлім жазасына қарсы шығып, жүктілік туралы сұрақтарды әйелдің өзіне шешу құқығы үшін күресті.
Розалин Картер жұбайының мүддесін шетелдік саяхаттарда және шетелдік басшылармен кездесулерде қолдады. 1977 жылы ол дипломатикалық өкіл ретінде Латын Америкасына аттанады. Сауалнама бойынша соғыстан кейін Бірінші ханымдардың ішінде ең әйгілі және президенттердің әйелдерінің ішінде ең беделді болып танылды.
Қалған өмірі
1980 жылы Картер президенттік сайлауда Рональд Рейганға ұтылып қалады. Алайда Ақ үйден кетсе де, Розалин саясатты қалдырған жоқ. 1982 жылы ол құқық қорғайтын Картер орталағының ортақ құрылтайшы болды, ал 1987 жылы ол қамқорлық институтын ашады. Бұл институттың басты жұмысы созылмалы аурулармен ауыратын адамдарға, мүгедектерге, шектелген неместе қартайған адамдарға қамқор ету.
Фиксы
Фиксы (fix - жылдам дайындау) — коблер тәрізді коктейль. XIX ғасырдың ортасынан бастап коллинз стақанымен порциясы 150 мл етіп береді. Жалпы дайындау технологиясы коблердікіндей, бірақ жемістермен емес лимон баданасымен әшекейлейді.
Монтелупоне
Монтелупоне (Montelupone) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Мачерата провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3223 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 98 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 62010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Firmano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
IC 1168
IC 1168 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан E M типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 56901, IC 1168A, MCG 3-41-66, ZWG 108.90, NPM1G +15.0494.
Сыртқы сілтемелер
IC 1168 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Алта Виста (Айова)
Алта Виста (Alta Vista) — Айова штатының Чикасо округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.0 км². FIPS коды — 19-01540.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 286 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Чикасо округы (Айова)
1-ші Эткол
1-ші Эткол — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Иткул 1-й ауылдық кеңесі ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1071 адамды құрады. Пошта индексі — 453673, ОКАТО коды — 80206816001.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Виргация
Виргация (лат. virga — тармақ) — тектоникада: қатпарлар жүйесінің немесе жекелеген қатпардың нақтылы бағытта тарамдала бастауы. Бұл процесс тектоникалық құрылымның қатпарлану қарқыны бәсеңдей бастағандығын көрсетеді. Геоморфологияда: тау тізбегінің шартты бағытта тарамдала сиреуі.
Кіші Харвута-Яха (Мессо-Яха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Үлкен Речка (Ария тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Ранис (Саксония-Анхальт)
Ранис (Саксония-Анхальт) (Ranies) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Кіші Китячка
Кіші Китячка — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бурец өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Майсор (көл, Ертіс алабы)
Майсор — Ертіс алабындағы тұзды көл, Ертіс-Қарағанды каналының сол жағалаулық аңғарында, теңіз деңгейінен 216 м биіктікте жатыр.
Географиялық орны
Павлодар облысы Екібастұз қаласының оңтүстік-батысында 10 км жерде.
Гидрографикасы
Аумағы 3,1 км2, ұзындығы 2,2 км, енді жері 1,6 км, жағалау бойының ұзындығы 6,9 км. Жағалауы жазық, қамыс шоғырлары кездеседі. Қар, жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Шарасында жыл бойы су болады. Қараша айының 2-жартысында суы қатып, сәуірдің 2-жартысында ериді. Майсорды бірнеше шағын тұзды көлдер қоршап жатыр.
Франчайзинг
Франчайзинг, франшизинг (ағылш. franchіse — лицензия, айрықша құқықтық); франшиза (фр. franchise — жеңілдік) – коммерциялық концессия, нарықтық субъектілер арасындағы қарым-қатынастардың түрі, бір тарап (франча́йзер) екінші тарапқа (франчайзиге) ақы (роялти) үшін белгілі бір бизнес түрін, әзірленген бизнес-моделін және оның жүргізу әдісін пайдалануға береді. Бұл лицензиялаудың дамыған түрі, онда бір тарап (франчайзер) екінші тарапқа (франчайзиге) өз атынан тауарлық белгілер және/немесе франчайзердің брендін пайдалана отырып ақылы әрекет етуге құқық береді.
Франчайзинг ұғымы
Филип Котлер франчайзингтің мынадай белгілерін көрсетті(1):
•	франчайзер өзінің тауар таңбасын пайдалану үшін бөлінген сома алады; •	франчайзи жүйесінің бөлігі болу үшін бастапқы жарна төлейді; •	франчайзер франчайзиге бизнестің жүргізу жүйесін ұсынады;
Франчайзингтің пайда болу тарихы
Зингер тігін машиналарының сату және қызмет көрсету жүйесі қазіргі заманғы франчайзинг жүйесінің прототипі болып саналады. Әлемге әйгілі "Singer Sewing machine company" компаниясының негізін қалаушысы Исаак Зингер қазіргі заманғы франчайзингтің негізін салушысы болды. 1851 жылдан бастап Зингер фирмасы франшиза тапсыру үшін жазбаша шарт түрінде дистрибьюторлармен бітім жасауды бастады. Шартта Америка Құрама Штаттарының белгілі бір аумақтарда тігін машиналарының сату және жөндеу құқығы белгіленген.
Ұйымдастыру кезінде әлемдегі ең бірінші толыққанды франчайзингтік жүйе Зингер фирмасы бәсекеге ең қабілетті бағалар қолдайтын тігін машиналарының жаппай өндірісін қамтамасыз етті. Дегенмен бұл ретке келтірілген қызмет бүкіл АҚШ аумағында қызмет көрсету және машиналар жөндеу жүйесін ұйымдастыруға мүмкіндігін бере алмады. Осыған байланысты франчайзингтік жүйесі құрылған. Оның ішінде қаржы-тәуелсіз фирмаларға ұсынылатын айрықша құқықтар белгілі аумақта тігін машиналарын сатуға және қызмет көрсетуге мүмкіндік берілген. Өз мәні бойынша алғашқы франшиза қолданыстағы дистрибьюторлік келісімдерге қосымша дилерлер (франчайзи) машиналарға қызмет көрсетуге міндетті болды.
1920 жылдан бастап АҚШ-та стандартты тауарлық франчайзинг дами бастады. Франчайзинг қағидаты бойынша ірі көтерме сауда жеткізушілер бөлшек сауда дүкендер иелерімен өздерінің қарым-қатынастарын дамыта бастады. Көтерме сатушы (франчайзер) кіші бөлшек сауда ұйымдарына көптеген қосымша жеңілдіктер алуға мүмкіндік берген, сонымен қатар сауда-саттық фирмалардың маркасын пайдалануға және бұл ретте өз тәуелсіздігін сақтауға ырзалығын білдірген.
1930 жылы орын алған АҚШ экономикасындағы дағдарыстан кейін мұнай өндіретін компаниялар франчайзингті меңгере бастады. Осылай тәуелсіз франчайзиге тиесілі алғашқы бензин колонкалар желісі пайда болды. Әдеттегідей, май құю станциялары ұсақ жергілікті кәсіпкерлерге жалға берілді.
Классикалық тауарлық франчайзинг тек 1950-інші жылдары түрін өзгерте бастады. 1945 жылы Рэй Крок, болашақ Мак Дональдс компаниясының негізін қалаушысы, АҚШ батысында San Bernardino атты облысында орналасқан бір шағын мейрамхананың танымал болуының себептеріне қызығушылық танытты. Нәтижесінде ол табысты мейрамхананың иелеріне жолығып, көп ұзамай ұқсас мейрамханаларды сатып алу немесе сату құқығына лицензия алды. 1955 жылы Рэй Крок Мак Дональдс Систем Инк компанияның негізін салды. Ол франчайзингтің қазіргі түріндегі бизнес форматының (Business Format Franchisings) негізін салушы болып табылады, яғни франчайзиге франшизамен бірге тұтас бизнес жүргізу жүйесі беріледі.
Франчайзингтің артықшылықтары
Франчайзи шартта белгіленген тауарлар партиясын, шығыс материалдарын немесе өзге өнімдер және қызметтер сатып алуға міндетті. Сондықтан франчайзингтің басым ерекшелігі ол франчайзер үшін шағын болса да, бірақ өз өнімдерінің кепілді тұрақты сату көлемі болып табылады. Егер табыс тұрақты болса, онда оны болашаққа жоспарлап жаңа бағыттар дамытуға болады.
Сонымен қатар, қарапайым бизнес қатысушылардың бірқатар ауыртпалық шығындық қиындықтары (персоналды оқыту және іріктеу, сапасын бақылау және т. б) франчайзерге ауыртпалық түсірмейді. Сонымен қатар, франчайзингтік желіні дамыту арнайы қаржы салымдарын қажет етпейді және онымен қоса бренд үшін тамаша жарнама болып табылады. Франчайзи үшін артықшылықтар Франчайзи үшін артықшылықтар
Тексерілген бизнес-жүйесін пайдалану Өз франшизасын нарықта ұсынудан бұрын, франчайзер өз бизнес-жүйесін жетілдіріп және барлық бизнес-процестерінің тиімділігін дәлелдеу тиіс. Сонымен қатар франчайзингтік желіні тиімді дамыту үшін франчайзердің флагмандық кәсіпорыны болуы тиіс, соның негізінде бизнес клондау жүргізіледі. Сондықтан франшизаны сатып алу кезінде кәсіпкер тексерілген және қазірдің өзінде өзінің тиімділігін дәлелдеген бизнес- модельдің иегері болады.
Өз ісін ашу мүмкіндігі Франчайзердің белгілі бір дәрежеде франчайзиді бақылауға құқығы бар. Ол негізінен серіктестер қызметінің тиімділігін арттыруға бағытталған: серіктес кәсіпорындардың ықтимал проблемалардың пайда болу сатысында анықтап шешімін іздеу. Осыған қарамастан франчайзи экономикалық және заңдық дербестігін сақтайды.
Салатаңдау мүмкіндігі Әлеуетті франчайзи өз қаражатын инвестициялау кезеңінің алдында франчайзердің бизнесімен танысуға мүмкіндігі бар. Бұл негізінде ашық ақпарат түрінде жасалынады — франчайзердің коммерциялық ұсыныстар және жұмыс істеп тұрған өзінің, сондай-ақ серіктестік кәсіпорындармен танысқаннан кейін болашақ кәсіпкер (франчайзи) шешім қабылдайды. Тәуекелдерді азайту мүмкіндігі Әріптестік кәсіпорын аша отыру кезінде франчайзи жақсы сыналған франчайзингтік бағдарламаның "отбасының" бір бөлігіне айналады. Яғни, жаңадан ашылған тәуелсіз кәсіпорыннан басты айырмашылығы франчайзер серіктестерін көптеген проблемалар шешіп  және тәуекел жағдайында  оларға үнемі қолдау көрсетеді. Нарыққа сәтті шығу қамтамасыз етіледі Бизнес-франшизаның негізгі талаптарының бірі – бұл франчайзерлік компанияның ұсынатын тауарлар мен қызметтердің қажеттілігі болып табылады. Сондықтан кәсіпкерлер танымал брендтің табысты бизнес-идеясын және қызметін сатып алады. Франчайзи өз кәсіпорнының ашу барысында брендке адал тұтынушылар шеңбері бар болғанын біледі. Жарнама және маркетингпен байланысты төмен шығындар Франчайзи өз қызметін танымал желінің бөлігі ретінде жүргізе бастайды. Осыған байланысты оның бастапқы жарнама шығындары жергілікті нарықта ашылған кәсіпорнының жарнамамен қамтамасыз етумен қанағаттандырылады. Франчайзер білім базасына қол жеткізуі Франчайзер өз бизнес-жүйесін әріптестеріне ұсына отырып, ретке келтірілген механизм және тиімді пайдалану "нұсқаулықты" тапсырады. Франчайзер өз әріптестеріне бизнесті қалай тиімді құру жолдары арқылы оның арнайы ерекшелігін ескере отырып кәсіпті үйретеді. Кепілдендірілген жеткізу жүйесі Компаниялар үшін франчайзинг – қызметтің басым бағыты болып табылады. Сондықтан серіктестер (франчайзи) үшін ең жақсы шарттар жасалынады. Франчайзер бұл бағытын ең жоғары ресурстарымен қамтамасыз етуге тырысады, соның ішінде жеткізу мәселелерін де шешеді. Франчайзингтің кемшіліктері Франчайзи өз бизнесіне қомақты пайда әкелмесе де, франчайзердің белгілеген ережелері мен шектеулерін орындауы тиіс. Франчайзи франчайзер тағайындаған жеткізушілерден шикізат және өнімдерді сатып алуға жиі міндеттеледі, бұл франчайзиді еркін нарыққа шығу жолдарын шектейді және шикізат пен өнімді жоғары бағамен сатып алуға мәжбүрлейді. Франчайзи бизнестен шығу үшін қатаң шектеулер белгілеуі мүмкін. Мысалы, белгілі бір мерзім ішінде немесе белгіленген аумақта бәсекелес кәсіпорын ашуға тыйым салынады. Франчайзи орталықтандырылған маркетинг және жарнама мәселелеріне сирек әсер етуі мүмкін. Бірақ орталықтандырылған маркетингтік және жарнамалық кампаниялар үшін төлеуге мәжбүр болуы мүмкін. Осылайша, олардың қаражаттарды пайдалану мүддесіне сай болмауы мүмкін.
Қазақстандағы Франчайзинг
2007 жылдан 2011 жылдар арасында франчайзинг айналымы 100% дерлік ұлғайды және қазіргі таңда шамамен бір миллиард долларды құрайды. Бұл Қазақстанның франчайзинг секторы бойынша Орталық Азияда көшбасшы болып табылатынын сенімділікпен айтуға болады. 2002 жылдан бастап франчайзинг туралы арнайы заң шығарылған, ол заң бойынша шамамен 150 франчайзингтік жүйе және 1000-нан астам франчайзингтік ұйымдар жұмыс істейді. Тек қана 2003-2007 жылдар арасында елде франчайзингтік жүйелер 2,5 есе дерлік өсті. Франчайзингтің орташа жылдық айналымы үш еседен аса өсті. Франчайзингтік компаниялардың арқасында жұмыс орындарының саны көбейді және сектор көрінісі түрлендірілді.
Қазақстан Франчайзинг тарихы
Қазақстандық франчайзинг "Coca-Cola" зауытының пайда болуымен басталады, қосалқы түрік сублицензиясы лицензиардың аттас сауда маркасы бойынша ашылды. Зауыт 1994 жылы салынды. Елдегі өндірістің ашылуы, сапалы шетелдік компанияның қатысып отырғанын білдірді. Осылайша, атақты сусындар өндірушінің өнімі жай қарабайыр импорт түрінде ғана қол жетімді болған жоқ. Компанияны құру барысына жергілікті компания қызметкерлердің қатысуымен ұлттық өнім жасалынды.
Сол жылы Қазақстандағы және Орталық Азиядағы бірінші 5-жұлдызды "Рахат Палас" қонақ үй пайда болды. Кейіннен бұл қонақ үй "Hayatt Regency" халықаралық франчайзингтік қонақ үйлер желісінің бөлігіне айналды. 90-ыншы жылдардың ортасынан бастап халықаралық өндірушілердің көптеген сәнді киімдерінің дүкендері және бутиктері елдегі франчайзинг жүйе бойынша ашылды. Мысалы, Қазақстандағы 90-ыншы жылдардың екінші жартысындағы "Adidas" фирмалық дүкеннің пайда болуын атап өтуге болады.
ХХ ғасырдың 90-ыншы жылдардың соңында "Сеймар" компаниясы өз өнімін сату схемасында франчайзинг элементтерін қолданғанын көруге болады. Компанияның дүңгіршектері және автодүкендері сауда нүктелерін безендірілуі бірыңғай фирмалык дизайн ретінде жасылынған. Сондай-ақ, компанияның логотипі және сауда белгісі міндетті түрде тұрды. Cауда нүктелерін жалға алушылардың бірі тәуелсіз кәсіпкерлер (дилерлер), сондай-ақ франчайзи компанияның өкілдері болды.
Қарға батыр
Қарға батыр – дастан. «Күлсін-Қарға» деп аталатын нұсқалары да бар. Дастанда Қарға батырдың бастан кешкен оқиғалары жырланады. Ел аузындағы аңыз әңгіме негізіндегі дастан қызықты, шытырман оқиғалы сюжетке құрылған. Нұрхан Ахметбековтің Мұрат ақынның айтуынан қайта өңдеп жазған «Күлсін-Қарға» атты дастаны 1938 жылы жеке кітап болып шыққан. Көкшетаулық Әбіқай Құсайынұлы ел аузынан естіп, домбыраға қосып айтып жүрген 2-нұсқаның мазмұны да Нұрхан нұсқасымен бірдей, сөйлем құрылысында ғана өзгешелік бар. Әбіқай нұсқасы бұрын жарияланбаған, 7 – 8 буынды жыр үлгісіне құрылған. «Қарға менен Күлсін туралы шығарма» деп аталған дастанның 3-нұсқасын Тайыр Аутанов 1952 жылы Астрахан облысынан жазып алған. Мазмұны алдындағы нұсқалармен бірдей, айырмашылығы сөйлем құрылыстарында ғана. 11 буынды қара өлеңмен жазылған. Нақып Ыбыраев жинаған «Қарға батыр туралы» деген соңғы нұсқаның мазмұны мен сюжеті Нұрхан нұсқасымен бірдей болғанымен көлемі шағын, сөйлем құрылысында біраз өзгешелік бар, 11 буынды қара өлеңге құрылған. Дастан нұсқалары ҚР ҰҒА Орталық ғылыми кітапхана қорында сақтаулы.
Франчайзинг
Қазақстан Франчайзинг тарихы
1999 жылдың желтоқсан айында "Анкара" қонақүйі өз жұмысын бастады, қазіргі кезде белгілі InterContinental қонақ үй желісінің франчайзилердің бірі болып табылады.
Қарға батыр
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Франчайзинг
Қазақстан Франчайзинг тарихы
1999 жылы Алматыда лицензия бойынша Баскин Роббинс халықаралық балмұздақ желісінің бірінші нүктесі ашылды.
2002 жылы Қазақстан Республикасының 24 маусым 2002 жылы № 330 "кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг)" Заңы пайда болды.
2013 жылғы Ұлттық “Даму” кәсіпкерлікті қолдау қоры қазақстандық франчайзинг үшін арнайы көрме және конференция ұйымдастыруды бастады. Франчайзинг дамыту институттары Қазақстандағы франчайзингтің дамуына бірнеше мамандандырылған және мамандандырылмаған институттар ықпал етті: •	Ұлттық Зияткерлік Меншік Институты (Казапатент). Тауар белгілерінің айналым секторын реттеу және франчайзингтік келісім шарттарды тіркеу оның негізгі миссиясы болып табылады. •	Еуразиялық Франчайзинг Қауымдастығы (EAFRAN). Агенттіктің негізгі миссиясы - кәсіпкерлерге франчайзинг және оны лицензиялау мәселелері бойынша тегін кеңестер беру. •	"Даму" – Шағын Кәсіпкерлікті Дамыту Қоры. Қордың негізгі миссиясы – франшиза сатып алғысы келетін  кәсіпкерлерге  жеңілдікпен несие беру. Сондай-ақ, Қазақстандағы франчайзингке бірқатар банктер, мемлекеттік және жекеменшік ұйымдар жанама түрде қолдау жасайды.
Франчайзинг сферасындағы танымал компаниялар
Көпшіліктің пікір қайшылығына қарамастан әлемдегі “Mcdonald's” мейрамханаларының тек 15% ғана Mcdonald's корпорациясының иесілерінің меншігі болып табылады; қалған фаст-фуд нүктелерінің барлығы бас (ұлттық) дистрибьюторлардың (франчайзи) меншігі болып табылады. Пайдалану шарттары өте қатаң - тіпті түс гаммасы мен үстелдердің көлемі шартпен регламенттеледі. Белгілі спорт киім өндіруші Columbia sportswear company қазіргі уақытта толығымен франчайзинг жүйесі бойынша сатуға көшті. Пайдалану шарттары өте қатал емес, басты талаптар — сауда алаңы 100 шаршы метр болуы тиіс және ол бөлек тұрған ғимаратта немесе сауда орталығында орналасу тиіс. Және бастапқы сатып алатын тауардың көлемі кем дегенде $80 000 болуы тиіс. Ресейде франчайзингтік қызметімен 1С компаниясы (2012 жылы франчайзи саны шамамен 4500 жетті), X5 Retail Group — 3 882 "Пятерочка" универсамдары, 390 "Перекресток" супермаркеттері, 83 "Карусель" гипермаркеттер, 189  "Перекресток Экспресс" дүкендері белгілі. (31 желтоқсан 2013 ж) БиБосс рейтинг қорытындысы бойынша 2015 жылы топ-10 ресейлік франшизалардың тізіміне келесі компаниялар кірді: 4 қоғамдық тамақтандыру франшизалары, соның ішінде: •	«Subway» — халықаралық дәмханалар желісі, әлем бойынша 40000 кафелері жұмыс атқарады •	«33 пингвина» — балмұздақ, инвестициялар 1 миллион рубльден басталады, 1155 кәсіпорындар желісі бар •	«Крошка картошка» — фаст-фуд, инвестициялар 1,5 миллион рубльден басталады, 148 кәсіпорындар желісі бар •	«Traveler’s coffee» — кофейнялар, инвестицилар 5 миллион рубльден басталады, 115 кәсіпорындар желісі бар •	2 ресейлік медициналық зертхана — "Инвитро" және "Гемотест" франшизалар. Компаниялардың бірнеше меншікті зертханалық орталықтары мен дамыған логистикалық желісі қысқа мерзімде материалдарды анализге жеткізуге мүмкіндік береді. •	«2ГИС» франшизасы — Новосибирскте құрылған ірі IT-компаниясы. Аз уақыт ішінде компания халықаралық нарыққа шығып, қазірдің өзінде өз карталарын Ресей, Чехия, БАӘ, Италия және басқа елдерде ұсынады. •	«Аскона» — ресейлік матрас өндірушісі. Компания желісінде 480-нен астам кәсіпорындары 184 Ресей қалаларынында орналасқан. •	«Milavitsa» — әйелдерге арналған белорустік іш киім өндірушісі. Қазіргі уақытта компания желісі 132 қалада 360-тан астам дүкендерден тұрады. •	«Бегемотик» — ресейлік ойыншық дүкендер желісінің саны мыңнан асады. «Бегемот» компаниясының жобасы болып табылады, компания өзінің ойыншық өндірісімен айналысады, сондай-ақ басқа өндірушілердің тауарларың көтерме жеткізулерін жүзеге асырады.
Водяная (Пашийка тармағы)
Водяная — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пашийка өзенінің оң жағалауынан12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Теріскенеспе
Теріскенеспе – Шалқартеңіз алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау және Ақтөбе облысы Шалқар аудандары жерімен ағады. Ұзындығы 115 км, су жиналатын алабы 4170 км2.
Бастауы
Бастауын Ұлытау ауданындағы Жыландытөбе тауының батыс етегіндегі бұлақтардан алып, Еспе сорына сіңіп кетеді.
Гидрологиясы
Ірі салалары - Қарасу, Ақсай, Тереңсай, Еспесай. Аңғары - сазды жазық дала. Қар, жауын-шашын суынан толысады. Көктемде тасиды, жазда иірім қарасуларға бөлінеді. Жауын-шашын тапшы жылдары арнасы кеуіп қалады. Жылдың орташа су шығыны секундына 0,66 м3. Суымен мал суарылады. Алқабы мал жайылымы.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы өзендері Санат:Шалқар ауданы өзендері
Тақуалық
Тақуалық адамның ішкі сенімі мен соған лайық амалының, сөзі мен ісінің, ғибраты мен әрекеттің арасындағы үйлесімділікпен жүзеге асады. Сондықтан адамның сырт келбеті, діни-ғұрыптық киімі немесе шешен сөзі ол адамның тарапынан соған лайық іс атқармайынша Тақуалықтың көрсеткіші бола алмайды. Шын мәніндегі адамгершілікпен сипатгалатьш Тақуалыққа жетудің қиындығы да осында. Ішкі сенімнен қуат алған Тақуалық адам бойындағы тұрақтылық, табандылық, сабырлылық сияқты асыл қасиеттерінің нығаюына игі ықпал етеді. Ал адам өзін тақуа қылып көрсетуді ғана мақсат етіп, сыртқы түрін түзетсе, оның Тақуалықғы - риякерлікке, сөзі - жалғандыққа, әрекеті - көзбояушылыққа айналады. Діни көзқараста егер адамның Тақуалықғы ішкі сенімнен басталмай, әрекеті адамдық ар-үжданмен үйлеспесе, ол адамның жасаған ғибадат-құлшылығынан да еш пайда жоқ деп біледі.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
NGC 4763
NGC 4763 — Құзғын шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 31 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4763 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43792, MCG -3-33-13, IRAS12507-1643.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Құзғын (шоқжұлдыз)
Икрас
Икрас, икирес, инкирес – орта ғасырлардағы түркі тайпасы, қоңыраттардың бір бұтағы.
Рашид әд-Диннің “Жами ат-тауарих” (“Жылнамалар жинағы”) атты еңбегіндегі аңыз-әңгімеде айтылғандай, Икрас тың пір тұтқан арғы атасы Құбайшіре (Кубайширэ) алтын сауытта жаратылып, жарық дүниеге келіпті-мыс. Мұның мағынасы: бұл адам (сол автордың тұжырымынша) табиғатынан ақылды, қасиет дарыған, сегіз қырлы, бір сырлылығымен, білімпаздығымен көзге түскен дегенге саяды. Құбайшіренің Инкирес, Алкунут деген екі ұлы болғанға ұқсайды. Икрас тайпасы солардың үрім-бұтағынан тараған. Менгу қағанның бәйбішесі Құтұұтай қатын икрас тайпасынан шыққан; Құтұұтай қатын – тарихқа мәлім адам Хуулдай гургеннің қызы, ал Хуулдай-гурген – Шыңғыс ханның үлкен қызы Фуджинбегіге үйленген Буту-гургеннің ұлы. Сонымен қатар 13 ғасырдың басында икрас тайжиуттермен, нуякиндермен, қораластармен және баарындармен бірге кереиттерге (керейлерге) одақтасып, Кереит ханы Он ханның жағында Шыңғыс хан империясына қарсы шыққан. 11 – 16 ғасырларда икрас Моғолстан тайпаларының бірі ретінде аталады.
Сілтемелер
Санат:Түркі этникалық топтары
NGC 423
NGC 423 — Sculptor шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сан-Фиделис
Сан-Фиделис (São Fidélis) — Бразилиядағы муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатында орналасқан. Солтүстік Рио-де-Жанейро мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кампус-дус-Гойтаказис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37 477 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 028,095 км² шамасында. Халық тығыздығы — 36,5 адам/км².
Оразбек Сұлтанұлы Қуанышев
нобай|оңға|Қуанышев Оразбек
Оразбек Сұлтанұлы Қуанышев (1935-1999 ж.) - ғалым-агроном. Социалистік Еңбек Ері(1981 ж.). Ақмола облысында дүниеге келген. Қазақ ауыл шаруашылығы институтын бітірген (1958 ж.).
1965 ж. бөлімше агрономы, «Шу» кеңшарының бас агрономы, ауданды жоспарлау комитетінің экономисі, Э.Тельман атындағы кеңшардың (Атабасар ауданы) директоры. 1965-71 жылдары Астрахан ауданы партия комитетінің бірінші хатшысы, 1971-78 жылдары Целиноград обкомының екінші хатшысы, 1978-85 жылдары Көкшетау обкомының бірінші хатшысы, 1988 ж. Торғай обкомының бірінші хатшысы, 1988 ж. ҚазКСР нан өнімдері министрі болды. Қуанышев О.С. Солтүстік Қазақстан аймағындағы әлеуметтік-экономикалық дамуға белсенді әсер етті. КОКП 26, 27-съездерінің, КОКП 19-Бүкілодақтық партконференцияның, ҚКП 13-16 съездерінің делегаты. КОКП ОК мүшелігіне кандидат (1981 ж.), 1981 жылы ҚКП ОК мүшесі(1976 ж.). КСРО Жоғарғы кеңесінің депутаты (1979, 1984 жылдары), ҚазКСР Жоғарғы кеңесінің депутаты (1975-80 ж.). 5 мәрте КСРО ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Отарлық езгіге қарсы Ұлт-азаттық қозғалыс
Көтерілістің жеңілу себептері және тарихи маңызы
Қасым Абылайханұлы мен Саржан Қасымұлы бастаған көтеріліс жеңіліспен аяқталды. Өйткені олар қозғалысты отаршылдыққа қарсы кең көлемде ұйымдастыра алмады. Көтерілісшілер патша үкіметінің жақсы қаруланған тұрақты әскер бөлімшелеріне қарсы тұра алмады. Дегенмен де бұл көтерілістің қазақ халқының ұлт-азаттық күресі тарихындағы алатын маңызы зор. Ол қазақтардың 1837-1847 жылдары Кенесары Қасымұлы бастаған қуатты ұлт-азаттық көтерілісінің басталуына негіз қалады Қазақтардың отаршылдыққа қарсы жаппай көтерілуіне себеп болды.
Дереккөздер
Қазақстан тарихы 8 - 9 сыныптар
Тағы қараңыз
Қазақстан тарихы
Сотелу (Шавеш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 384 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,08 км² шамасында. Халық тығыздығы — 42,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Һуараң
Һуараңдардың рухани сауаты Жинпиоң патша (579-631) тұсында өмір сүрген Уоңуаң есімді будда монахы құрастырған «Бес өсиетке» негізделген:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Силла Санат:Корея тарихы
Қосқұдық
Басқа мағыналар: