cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кіші панда
Сипаттамасы
Дене ұзындығы шамамен: 51-64 см, құйрығы 28-48 см. Еркектердің салмағы шамамен 3,7—6,2 кг, аналықтары 4,2 — 6,0 кг. Денесі ұзартылған, құйрығы үлпілдек (пушистый), басы кең, қысқа өткір тұмсығы және кішкентай дөңгелек құлақтары бар. 38 тістері бар. Табандары қысқа, күшті, жартылай созылған тырнақтары бар, олар пандаға ағаштарға оңай көтеріліп, олардан түсуге көмектеседі.
Кішкентай пандалар, үлкендер сияқты, алдыңғы аяқтарында "алтыншы (бас бармақ) саусақ" бар, олар бес қалыптыдан тұрады. Шын мәнінде, бұл жалған саусақ, ол модификацияланған сесамоидты білек сүйегі. Бұл анатомиялық ерекшелігі жануарға бұтақтарға ақылды түрде көтерілуге және бамбуктың жұқа қашуымен де оңай басқаруға мүмкіндік береді.
Қытай Ғылым академиясының генетика және биология институтының ғалымдары Британдық Сенгер институтының әріптестерінің көмегімен зерттеу жүргізіп, үлкен және кіші пандалардың 40 миллион жыл бұрын өмір сүрген өте алыс ортақ ата-бабасы болса да, "алтыншы саусақ" олардан мұра емес, бірақ кейінірек пайда болды деген қорытындыға келді. Әр түрлі отбасыларға жататын осы екі түрдің әрқайсысы, басқасына қарамастан, конвергентті эволюция барысында сипатталған толықтыруды тапты: бамбук диетасы және бамбук сабақтарын ұстап тұру қажеттілігі және зерттеушілердің пікірінше, генетикалық өзгерістердің себептері кіші және үлкен пандалардың жалпы анатомиялық ерекшеліктерінде көрініс тапты.
Кішкентай панданың жүні қызыл немесе жаңғақ, төменде қара, қызғылт-қоңыр немесе қара. Артқы жағында шаштың сары ұштары бар. Табандары жылтыр қара, құйрығы қызыл, жіңішке жеңіл тар сақиналары бар, басы жеңіл, құлақтары мен мұрындары ақ түсті, ал көздің жанында масқа сияқты өрнек бар, және бұл сурет әрбір пандада ерекше. Бұл көп уақытын мүк пен қынаппен жабылған ағаштарда өткізетін жануар үшін керемет камуфляж.
Өмір-салты
Кішкентай панда негізінен түнгі (дәлірек айтқанда, ымырт) өмір салтын ұстанады, күндіз қуыста ұйықтайды, бұралып, басын құйрығымен жабады. Қауіп туындаған жағдайда ол ағаштарға да көтеріледі. Пандалар жерде баяу және ыңғайсыз қозғалады, бірақ олар ағаштарға өте жақсы шығады, бірақ соған қарамастан олар негізінен жерде қоректенеді.
Үлкен пандадан айырмашылығы, кішкентайы тамақтануда өте таңдаулы. Егер "бамбук аюы" бамбуктың барлық бөліктерін жесе, кішкентай панда бамбуктың жұмсағын іздейді. Бақылау көрсеткендей, кішкентай пандалар күніне 13 сағат тамақтанады.
Кішкентай панданың өмір сүру ұзақтығы 8-10 жыл, дегенмен кейбіреулері 15 жылға дейін өмір сүреді. Қолда болған бір панда 18,5 жыл өмір сүрді. Пандалар ормандарда жұп немесе отбасы ретінде өмір сүреді. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, әйелдің "жеке" аумағы шамамен 2,5 км2 аумақты алып жатыр, еркек — екі есе көп.
Популяциясы
Кішкентай панданың ауқымы өте үлкен аумақты алып жатса да, оның табиғи жаулары аз болса да, бұл түр "қауіпті" мәртебеге ие, кішкентай пандалар Халықаралық Қызыл кітап тізіміне енгізілген. Түр жойылып кету қаупі бар деп жіктелді, өйткені тек 2500 адам қалды (басқа мәліметтер бойынша, шамамен 10 000). Табиғаттағы жануарлардың тығыздығы өте төмен, сонымен қатар Қызыл панданың тіршілік ету ортасы оңай жойылуы мүмкін. Негізгі қауіп-бұл аймақтарда үнемі ағаш кесу, сонымен қатар Үндістан мен Қытайдың оңтүстік-батысында браконьерлік және кішкентай панда аулауға тырысады оған негізгі себеп ол оның әдемі терісі. Соңғы 50 жыл ішінде Гималай тауларындағы қызыл пандалардың саны 39% - ға азайды.
Бақытымызға орай, кішкентай панда қолда жақсы өседі. Қазіргі уақытта бұл жануарлардың 350-ге жуығы әлемнің 85 хайуанаттар бағында кездеседі және соңғы екі онжылдықта қолда болған. Алайда, бір отбасыда кішкентай панда ә баладан аспайды және олар жылына бір рет жиілікпен туылады. Сондықтан кішкентай пандалардың популяциясына әлі де қауіп төніп тұр, ал табиғи жағдайда олардың өлімі өте жоғары.
Сондай-ақ, Үндістан мен Непалдың кейбір аймақтарында кішкентай пандалар үй жануарлары ретінде сақталады, бұл жануар үшін мүлдем қолайсыз. Оларды хайуанаттар бағында ұстау өте қиын, бірақ үйде бұл мүмкін емес: қызыл пандаға тым ерекше диета қажет. Дұрыс емес тамақтандыру кезінде бұл жануарлар ішек ауруларынан тез өледі.
Мепюи
Мепюи (Mespuits) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Етамп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91399, пошта индексі — 91150.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Пёсль-Нана
Пёсль-Нана — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кага-Яха өзенінің сол жағалауынан 72 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Автотастума
Автотастума. Магмалық тау жыныстарының өзіндік өзгерістерімен байланыса отырып, түп-негіз жыныстар есебінен жаңа тау жыныстарының пайда болу процесі. А. магмалық және магма ағымынан кейін өтетін процестерге тәуелді, соның нәтижесінде толық қалыптасқан магмалық жыныстардың кварцтану, карбонаттау, пропилиттену, грейзендену т. с. с. процестері жүзеге асады.
Галина Андреевна Адаменко
Галина Андреевна Адаменко - Социалистік Еңбек Ері (1948), агроном. 1922 жылы Украинада, Полтава облысы, Велико-Богачев ауданы, Попов cелосында туған.
Өмірбаян
2004 жылы 5 мамырда Галина Адаменко Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Жарлығымен «Мемлекетке сіңірген еңбегі, қоғамды топтастырудағы белсенді қоғамдық қызметі үшін және 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысының жеңісіне 59 жылдығына байланысты «Құрмет» орденімен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары
Копсарка
Копсарка (Копегрь) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ковжа өзенінің оң жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері
Пиролиз
thumb Пиролиз (pyr — от, lysis — еріту, ажырату) — қатты қалдықтарды, бірінші кезекте тұрмыстық қоқысқалдықтарды 400°С-тан 700°С-қа дейінгі температурада ауасыз термиялық ыдырату жолымен өңдеу әдісі. Пиролиз кезінде энергия көзі ретінде пайдалануға болатын жанғыш газ — швельгаз бөлінеді (құрамында едәуір мөлшерде метан бар). Қоқыстарды қоқыс жағатын заводтарда жағумен салыстырғанда Пиролиз тұрмыстық қалдықтарды толығымен өңдеуге мүмкіндік береді. Бұл жағдайда атмосфераға қауіпті заттектер аз шығарылады және олардың күлде аз ғана мөлшері қалады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Вайамонте
Вайамонте (Vaiamonte) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порталегре округінің құрамына кіреді. Монфорте муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алту-Алентежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 671 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 83 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алту-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порталегре округінің елді мекендері
УЕФА Кубок иелері кубогы 1976/77
УЕФА Кубок иелері кубогы 1976/77 — турнирдің 17-ші маусымы, ГФР-дің "Гамбург" клубы жеңімпаз атанды.
Сілтемелер
Санат:УЕФА Кубок иелері кубогының маусымдары Санат:1977 жылғы футбол Санат:1976 жылғы футбол
Аққар мұнай кен орны
Аққар мұнай кен орны – Маңғыстау облысы Ақтау қаласынан солттүстік-шығысқа қарай 58 км жерде орналасқан. Кен орны 1986–88 жылдары барланып, 1989 жылы ашылды.
Геологиялық құрылымы
Ортаңғы триас кезеңінің тау жыныстарындағы күмбездің өлшемдері 3050 изогипс контуры бойынша 1,5×1,2 км, амплитудасы 60 м-дей. Коллекторлары аралас карбонатты, кеуектігі 10 – 17%, өткізгіштігі 1 – 47,7 мД. Мұнай иірімдері қабаты – күмбезді, біртұтас шомбал, тектоникалық қалқаланған, литологиялық шектелген.
Тығыздығы, құрнамы
Мұнайға қаныққандығы 59 – 78%, мұнайға қаныққан қабат қалыңдығы 2,6-19,2 м. Мұнайдың тығыздығы 0,847 – 0,887 г/см3, күкірт мөлшері 0,1%, парафин 19,1%-ға, асфальтендер 19,4%-ға, силикагел шайырлары 7,6%-дан 22,7%-ға жетеді.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы кен орындары Санат:Қазақстан мұнай кен орындары
Квитанция
Квитанция(quіtanza quіtanza), түбіртек қағаз – ақшаны, құжаттарды, құндылықтарды, пошталық жолданымдарды, т.б. заттарды қабылдап алғандықты куәландыру үшін берілетін белгіленген пішімдегі ресми қолхат. Жүк квитанциясы және қоймалық квитанция түрлеріне бөлінеді. Жүк квитанциясы жүк тасымалдаушының қайсыбір құндылықты тасымалдауға қабылдағаны туралы құжат болып табылады. Парцельдік жүк квитанциясы құнды жүктерді ұсақ топтамалармен тасымалдау кезінде коносаменттің (жүкқұжаттың) орнына жүреді. Қоймалық квитанция жүк иесіне қойма иесінің жүкті сақтауға қабылдағанын куәландыру ретінде беретін құжаты. Ол екі бөлімнен:қойма куәлігінен және қойма варрантынан – тауарды қоймаға жайғастырған қойма басқарушысы беретін жүктің қабылданғаны туралы құжаттан тұрады.
Сямтуй-Яха
Сямтуй-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Гыдан шығанағы орналасқан. Өзен ұзындығы 89 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Жұмабай Медетбаев
Жұмабай Медетбаев (08.03.1935, Қарақалпақстан, Қожелі ауданы Шоманай ауылы — 10.05.2005, Алматы) — актер, Қазақстанның (1998) және Қарақалпақстанның (1993) халық әртісі.
1960-62 жж. Ташкент қаласындағы театр және көркемсурет институтында оқыды; Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) бітірген (1965). 1965-66 жж. Қарағанды облыстық драма театрында қызмет етті. Оның алғашқы сомдаған рөлі — М.Әуезовтің "Еңлік - Кебек" трагедиясындағы Кебек рөлі (1965). 1966 жылдан Қазақ академиялық драма театры құрамында актер.
Негізгі ойнаған рөльдері: Шуақ, Әлібек, Маман, Асан (Әуезовтің "Қара қыпшақ Қобыланды", "Айман - Шолпаны" мен "Қарагөзінде"), Төлеген (Ғ.Мүсіреповтің "Қыз Жібегінде"), Долгов (Әуезов пен Л.С. Соболевтің "Абайында"), Баттал (Ә.Тәжібаевтың "Майрасында"), Ознобин (Ә.Нұрпейісовтің "Қан мен терінде"), Барақ (Т.Ахтановтың "Антында"), Табай (Қ.Мұхамеджановтың "Біз періште емеспізінде"), Ақжігіт (М.Көрімнің "Ай тұтылған түнінде), Орынбай, Ғани (С.Ахмадтың "Келіндер көтерілісі" мен "Күйеуінде"), Театр директоры (Ф.Эрвенің "Түлкі бикешінде"), Корифей (Еврипедтің "Медеясында"), Абыз (Софоклдың "Эдип патшасында"), т.б.
Домбырамен терме айтып, жыраулық өнермен де айналысқан; кезінде көп сериялы "Қымызхана" телеспектакліне қатысқан. Медетбаев радио, телевизия және кино өнері саласына да қатысып, еңбек сіңірген. Медетбаевтың орындауында "Қамбар батыр" жыры (1978) күйтабаққа жазылды. 1970 жылдан бастап киноға да түскен: Әубәкір ("Құрманғазы" телефильмінде), Орынбай ("Ебелекте", 1975), Қапан ("Ақырғы аманатта", 1980) т.б.
Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған (1976).
Клэйтон (Айова)
Клэйтон (Clayton) — Айова штатының Клейтон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.4 км². FIPS коды — 19-13845.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Клейтон округы (Айова)
Енжере
Енжере (Aingeray) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы шамамен 12,79 км².
Коммунаның INSEE коды — 54007.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 559 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Изворово (Хасково облысы)
Пошта индексі — 6461. Телефон коды — 03762. ЕКАТТЕ коды — 32487.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Хараппа дәуірінің өнері
Хараппа дәуірінің өнері Үндістан территориясында табылған өнер туындылары деп атауға болатын көне археологиялық олжалардың бәрі де негізінен алғанда ежелгі цивилизацияның алдыңғы сатысы іспетті немесе соған бағыттар баспалдақ боп табылатын дәуірге жатады. Бұдаң, бұрын айтылғанындай, бұл Үндістандағы ежелгі шығыс үлгісіндегі қоғамдық формация еді: бұл формация тіпті біздің дәуірімізге дейінгі III мыңжылдыққа жатады деп сеніммен айтуға болады. Қазіргі кезде Пәкістан мен Үндістанның өзара шекарасы өтетін солтүстік-батыс жарты аралында, одан әрі батысқа қарай Иран мен Ауғанстанның олармен көршілес аудандарында жүргізілген соңғы ондаған жылдардағы археологиялық қазбалар кезінде біздің дәуірімізге дейінгі XXVIII-XXIII ғасырларда қалалық мәдениет таңғаларлық дәрежеде дамыған (біздің дәуірімізге дейінгі XXV—XXII ғасырлар, кейбір елді мекендер XX—XIX ғасырлар; бұл мәдениеттің құлдырауы XVII—XV ғасырларға жатады) көне отырықшы-диқаншылық елді мекендер көптеп табылды. Бұл мәдениет аумағы бірте-бірте шығысқа қарай жылжи береді, дәлірегі, археологиялық олжалардың ең көп жері қазіргі Пәкістан мен Солтүстік-Батыс Үндістанда, Раджастхан мен Пенджаб облыстарында; шығысқа қарай бұл мәдениет Делиге дейін, оңтүстікке қарай Аравия теңізі жағалауларына дейін (Бомбейден шамалы солтүстікке қарай) созылып жатыр. Бұл территория Оңтүстік Месопотамия мен Ежелгі Мысыр (дамудың бұл дәрежесіне біраз бұрын жеткен жерлер) аумағынан да асып түседі.
thumb|250px Дамудың жалпы жүйесінде Үндістан мәдениетінің бұл сатысын археологиялық ізденістер анықтап бергеніндей, ертедегі таптық қоғам туу дәуіріне жатқызуға болады. Қазіргі Пәкістанда жүргізілген қазба жұмыстарының маңызды орындарына қарап. ежелгі цивилизацияның үнділік вариантын әдетте Хараппа мәдениеті немесе Мохенджо-Даро мәдениеті деп атайды. Алайда, оның бұлардан басқа да аттары, мәселен, ерте үнді цивилизациясы немесе инд цивилизациясы деген аттары да бар. Бұл жерлерді мекендеген халықтың атын және олардың қалаларының ертедегі шын атауларын біз қолда бар жазбаларды оқуға мүмкіндік алмайынша немесе ол тұстардан кейінірек кезде жазылған әлдебір хабарлар табылмайынша біле де алмаймыз. Ұзақ уакыт ұмыт калған Хараппа мәдениеті біздің ғасырымыздың жиырмасыншы жылдарында жер қабаттарынан шын мағынасында суырып алынды десе де болғандай. Мұның өзі ғалымдар үшін мейлінше күтпеген оқиға болып шықты, өйткені оған дейін үнді мәдениетінің басталуы Үндістанға «арийлер» келуімен (б. д. д. II—I мыңжылдықтар, аралығы) байланыстырылып, ал үнді өнерінің бастауы біздің дәуірімізге дейінгі III ғасырға телінетін.
Инд жағалауындағы Мохенджо-Даро мен Рави жағалауындағьг Хараппа археологтар қазып алған қалалар ішіндегі ең ірілері болып саналады. Бірақ айтуға тұрарлық бұдан басқа да бірқатар қалалар бар. Біздің ғасырымыздың жиырмасыншы жылдарынан бастап, мәселен, қазіргі Пәкістандағы Чанху-Даро мен Кот-Диджиде, сол сияқты Лотхал мен Калибанганда аса ірі қазба жұмыстары жүргізілді. Қазіргі Үндістанның басқа да қалалары мен өңірлерінен сол кезеңнің көптеген өте ұсақ елді мекендері қазылып алынды. Бұл тәрізді кеңбайтақ кеңістіктен табылған археологиялық олжалардың біршама біртектілігі, бір-бірінен айырмашылығы көбіне тек жалпы нобайы және астық қоймалары, айлақтары, шеберхана, сауықтыру орындары т.б. сияқты ғимарат-құрылыстары орналасуында ғана, ұқыпты жобаланған ірі қалалардың болуы — осының бәрі олардағы саяси және қоғамдық өмірдің белгілі бір ортақ болмыс сипатын алдымызға тартады, ал мұның өзі Хараппа мемлекеті жайлы әңгіме қозғауға жан-жақты мүмкіндік береді. Мұндай қорытындыға келуге екі үлкен орталықтың — Хараппа мен Мохенджо- Даро қалаларының іргелері қорғандалып, бөлек-бөлек салынған кисапсыз түрғын үйлердің және кейінгі кезде эр түрлі қоғамдық ғимараттардың көптеп табылуы көмектесіп отыр. Оның үстіне табылған жазбалар тілін білместен-ақ, оларды түсініп оқып көрместен-ақ, сол жазбалар сақталғандығының өзіне қарап-ақ Хараппа дәуірінде мемлекет өмір сүргендігі туралы тұжырымды әбден дәлелді деп есептеуге болады.
Кейбір археологтар Хараппа мәдениетін тым рационалды, қарабайыр көріністер дейтін мейлінше әділетсіз ұғымға беріліп, табылған бүкіл олжаларға — сәулет құрылыстары қалдықтарына, ұсақ пластикаға, ыдыстар мен оймышты мөрлерге тек қана өмірде тұтынушылық тұрғысынан, белгілі бір тарихи куәліктер ретінде қарап келеді. Өкінішке орай, бұл мәселеде олардың өздері шектен тыс қарабайырлық, дәрменсіздік танытып, бұл археологиялық олжалардан кең мағынасындағы өнер шындығын көру үшін және бұл табылған үлгілерге қарап бүгінгі күнге дейін сақталмаған, сұрықсыз, табиғат зардабынан қирап-бүлінген туындыларды бағалау үшін ешқандай қиял өрісіне жол бермей, өз ғылымдарының өресіз қатаң талаптары ауқымында қалып қойған. Егер де кескіндеме іздері жер қойнауынан қазылып алынған кірпіш қабырғалар қалдықтарынан емес, қыш ыдыстардан ғана табылған болса, оған қарап Хараппа дәуірінің адамдары ешқандай бұлдыр-бедерсіз жалаңаш тұт қабырғалармен ғана шектелген деп ойлауға әсте болмайды. Көп жағдайлар бұған мүлде керісінше жайды дәлелдейді. Хараппа дәуіріндегі ыдыстарды әшекейлеген бейнелер кең жазықтықтардағы, айталық, қабырғалардағы аумақты бейнелер көшірмесі екенін ескермесек, олардьі түсіндірудің өзі де қиынға түсер еді: ыдыстардың дөңес бүйірлерінен гөрі қабырғалардың жазира кеңістігіне дәлірек келетін кейбір әшекейлер (мәселен, қиылысқан шеңберлер) мен ою-өрнектер туралы да солай деуге болады. Қалай болған күнде де оймышты мөрлер мен өрнекті құмыраның болуының өзі-ақ көне Хараппа тұрғындарының сәндік-бейнелеу өнеріне деген бейімділігін айғақтай түседі. Оның үстіне бұл заттарды мұқият қарап көргенде олардың арасынан өзіндік көркемдік жүйесін қалтқысыз дәлелдейтін, тек қана ертедегі үнді өнеріне тән және оны уақыт жөнінен өзіне жақын Алғы Шығыс мәдениеті өнерінен (салыстырылатын ескерткіштердің саны мен шамасына қарамастан) ерекшелей түсетін белгілері бар шағын-шағын шын мәнісіндегі үздік маржандарды ұшыратамыз.
left|thumb|300px Мөрлердегі жануарлар пішіндеріне — буйволдардың, мүйіз тұмсықтардың, жолбарыстар мен пілдердің сұлбасына қарап қаз қалпында түсірілген натурализмді көреміз. Сонымен бірге кейде жануарлардың табиғи кейіптерін жинақтап көрсететін, кей жағдайда абстракті-геометриялық формалар түріндегі ашамайларды, қосарлы ашамайларды дөңгелектер мен шоғырланған шеңберлер т.б. нұсқаларын пайдаланатын символдық бейнелеулерге бейімділік те байқалады. Адамдардың, өкінішке орай, біздерге болмашы мөлшерде келіп жеткен пластикалық бейнелерінде де (тас, қола, күйдірген саз-терракота) сондай бағыт байқалады: айталық, үстіңгі жағы әбден айқын үлгіленген адам бейнелерімен қатар абстрактілі сұлбаланған бейнелерді де табуға болады. Бұған мөрлердегі жануарлар бейнелері, биші әйелдің қола келбеті, Мохенджо-Дароның ерекше әшекейлі киімді, ер адамының тас мүсіні жұрнағы, Хараппадан табылған еркектің тас кеудесі, сол сияқты күйдірген саз-терракотадан жасалған кішкентай мүсіншелер мысал бола алады.
Хараппадан табылған тас кеуде иықтарында қолдарды бекіту үшін әдейілеп жасалған тесік-ойықтар бар. Бір таңғаларлық өзгешелігі — бұл ойықтар қос-қостан. Сірә, олар әр иыққа екі-екіден қол орнату үшін жасалған болса керек. Бұл орайда мына жайды айта кеткен жөн: үнді өнерінің одан әрі даму кезеңінде алғашында әр болмысты сол қалпында бейнелеуге тырысқан табиғи формаларды әсірелеп, өзгертіп қөрсетуге деген өзіндік бір ұмтылыс байқалғандай. Осы бағыт көп кейінгі үнді өнерінде көптеген бастары, қолдары мен аяқтары бар құбыжық құдайлар бейнелерін жасауға, ал композициялық жағынан жекелеген бейнелерді тұтас бір топтарға айналдырып, ырғақтық, сәндік сипат дарытуға алып келген. thumb|250px
Хараппа дәуірінде бұлай дамудың әзірге тек алғышарттары ғана болды, бірақ қолда бар үлгілер осы кезде үнді өнерінің жекелеген белгілерінің негізі қаланғанын жәңе осының өзімен Хараппа дәуірінің өнері кейбіреулер есептегендей, Үндістан жерінде кездейсоқ табылған және өзіндік сыпаты жағынан ортақ ешқандай да белгілері жоқ дейтіндей емес, оның құрамдас бөлігі болғанын айғақтайды дей аламыз. Әйел мүсінін ерекшелей көрсету, аң түрлерін таңдап алу, белгілі бір «оқылатын» сюжеттер, мысалға Мохенджо-Дародан табылран «Прото-Шива» бейнелі Тәңір нышаны — бәрі-бәрі уақыт қашықтығына және ең алдымен арийлер басқыншылығы салдарынан кейінгі Дәуірлерден оқшауланып қалғандығьіна қарамастан, Хараппа дәуірінің өнері Үндістан көркемөнерінің одан әрі дамуымен тығыз байланыста екенін айқын көрсетеді.
Ғибадатханалар жоқтығы сияқты назар аударуға әбден тұрарлық бұл қалалардың және бір ерекшелігі — оларда сарайлардың немесе әміршілер мекенжайындай басқа да құрылыстардың болмауы. Ал шынында, құдайлар мен әміршілер тұрағы — ғибадатхана мен Хараппаның синхронды мәдениеті тәрізді ұлы цивилизацияларға тән көне шығыс мәдениетінің мейлінше мәнді белгілерінің бірі болып табылады. Осыдан барып: мұнда, Үндістанда материалдық және әлеуметтік жағынан дәрежелері бірдей және өздерін билеуші топ есептеген қала тұрғындарының елеулі елді мекені болған-ау, оларға бағынышты еңбекші халық — жер өңдеуші диқан-шаруалар қаладан тысқары жұпынылау, нашар мекенжайларда тұрып, ал қала тұрғындарына тәуелді тағы бір топ (бұлар құлдар болуы да мүмкін) қаланың өз ішіндегі қара жұмыстарды атқарып отырған-ау деген ой келеді. Археологиялық олжалар Хараппа байлығы қайдан алынғанын түрлептүсіндіріп береді. Қызу дамыған сауда-саттық арқасында Алғы Шығыс аудандарымен- Персия шығанағы жағалауларына орналасқан шумераккад қалаларымен, мемлекеттерімен Инд қаласының арасында тығыз байланыс орнаған, ал біздің дәуірімізге дейінгі III мыңжылдықтар тұсында бұл саудасаттық ісінде шетке мақта шығару шешуші роль атқарған.
left|thumb|300px Артқы жағында тұқыл тұтқасы бар шаршы нұсқалы мыңдаған мөрлер — Хараппа дәуірінен бізге келіп жеткен көркемөнердің ең қымбат бағалы үлгілері болып саналады. Бұлар — бет жағы оймышталып, көбіне үстіне жазулар қондырылған және тиісті материалға басқанда қайырып бетіне бедерін түсіретін мөр штемпельдер. Бұл мөрлердің көлем-қалпы екі жарым сантиметр шамасында, материалы — әдеттегідей, стеатит. Сірә, бұл мөрлерге сілті жағылып, күйдірілгеннен кейін үсті ағарып, тастың мықтылығы арта түсетін болса керек.
Тұтас көріністер бейнеленген жекелеген мөрлер ерекше назар аудартады. Олардың кейбіреулерінде (мұнда Да белгілі бір топтар жайлы әңгіме етуге болар) оқиға орталығында жолбарыс немесе. жолбарыс тәрізді мақұлық бейнеленген. Әзірге Хараппа дәуіріндегі жазба ескерткіштер кілті табылмай келе жатқандықтан, мұндай көріністер сол кездегі сөз өнері туындыларын жаңғыртудың бірден-бір қайнар көзі болып табылады. Совет және фин ғалымдарының мөрлердегі қысқа жазуларды айырып оқымақ болған көптеген талпыныстары мен бұл жолдағы азды-көпті табыстарына қарамастан, осы күнге дейін жаппай мойындалып, дәл айқындалған түсініктер болмай отыр.
Бұл ретте сол дәуірдің ең үлкен қаласы Мохенджо-Дароның өзі де іргетасына дейін толық қазылмағанын, сондықтан, да оның төменгі қабаттарын жан-жақты терең зерттеуге мүмкін болмай отырғанын еске ала кеткен жөн.
Үндістандағы осы ғалфйып көне қала мәдениетінің құлдырау себептері туралы нақты деректер әлі күнге табыамай отыр. Қала ирандық тайпалай шабуылынан күйреді ме екен? Бірақ қорғаныс қызметі сілемдерінің байқалмауы бұл ойымызды тұйыққа тірейді: табылған қарулар саны өте аз да және инд қалаларының өмірлік бүкіл салты, керісінше, бейбіт әсер қалдырадыз. Бұл үлкен қалалардың апатқа ұшырау себебі әлде қала халқын олардан қашып шығуға мәжбүр еткен кездейсоқ апаттарда жатыр ма екен?
Анық белгілі бір жай — Хараппа мәдениеті құлдырауынан кейін (тікелей соған байланысты және тіпті соның құлдырауының себебі болды деген пікір де бар) Үндістанға өздерін '«арийлерміз»'' деп атаған ежелгі тайпалардың басып кіргені. Олар бізге жеткен инд мәдениетіне керісінше, басқа мәдениетті, ауыз әдебиетінің кейіннен жазылып алынған нұсқаларын — ведий мәдениетін ұстанды. Бұл ескерткіштердің тілі — классикалық санскриттің негізін салушы ''«ведий санскриті»''. Археологтар ведий мәдениетін Хараппа дәуірінен кейінгі әлдебір инд мәдениетімен (ол мәдениеттерден бізге тек керамика келіп жетті, кейде оларды соның атымец де атайды) байланыстыруға әрекет жасап-ақ бақты. Мәселен, ведий мәдениетін ұстанушыларды тағы да сол Хараппадан, бірақ көп кейінғі/ археологиялық қабаттардан табылған және Хараппа дәуіріндегі керамикадан басқашалау керамиканы жасаушыларға әкеп таңады. Археологтар қазіргі кезде арийлер мен сұрғылт өрнекті керамика мәдениеті дейтінді жасаушылар арасындағы байланысты анықтауға әрекет жасауда. Өйткені бұл керамика табылған жерлер Солтүстік Үндістанның, сол ведтер өздері көрсеткеніндей, келімсектер тұрған ауданды қамтиды. Бірақ та олардың өзара байланысы туралы кесімді түрде айтуға бола қоймас. Ведий жазбаларының ең көне нұсқасы — Ригведа жылнамасы Үндістанға басып кірген бұл тайпалардың әуел баста көшпенді мал өсірушілер болғанын, осы елдің ежелгі халқымен қаны-жаны әбден сіңісіп кеткен соң барып отырықшы өмір салтына көшкенін дәлелдейді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Тарих Санат:Өнер
Аккуаро
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3064 адамды құрайды. Халық тығыздығы 123 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 88011.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Мұжу агенттері
Мұжу агенттері. Әр түрлі экзотекті (сыртқы) күштер әсерінен планета бетінің үгілуі және осы үгілген бөлшектердің өз салмақ күшімен ойыстарға қарай жылжу процесі.
Дереккөздер
Санат: География Санат: Геология Санат: Геофизика
Көлкент
Көлкент — Түркістан облысы Сайрам ауданындағы ауыл, Көлкент ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсукент ауылынан солтүстік-батысқа қарай 18 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 5235 адам (2712 ер адам және 2523 әйел адам) болса, 2009 жылы 7113 адамды (3623 ер адам және 3490 әйел адам) құрады.
Тарихы
1965 жылы Денсаулық сақтау министрлігінің дәрілік шөптер дайындайтын Фрунзе атындағы кеңшарының орталығы болып, 2000 жылға дейін Қызылқыстақ ауылы аталып келді.
Инфрақүрылымы
Орта мектеп, мәдениет үйі, емхана, шаруа қожалықтары жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Кворум
Кворум (quorum praesentia sufficit – қатысуы жеткілікті өкіл саны) – жиналысты құқық күші бар деп тану үшін, яғни жиналыста қабылданатын шешімдердің заңды күшке ие болуы үшін қатысушылардың қажетті саны‚ яғни жеткілікті дауыс саны. Кворум, әдетте, заңмен немесе ұйымдардың, акционерлік қоғамдардың жарғысымен белгіленеді.
Венгр шығыстану мектебі
Венгр шығыстану мектебі — әлемдегі Азия елдерін зерттейтін орталықтардың бірі.
Түркітану мен Алтайтану саласында венгр ғалымдарының үлесі зор. Олар Ататүрікке тіл саласында реформа жүргізуге үлкен қолғабыс тигізді. Атап айтқанда Қунаш Игнац түрік диалектологиясының сөздігін жасады. Бирток Бела түрік халқының фольклорлық [[музыкасын зерттеудің негізін қалады. Туру Иожер, Дьюла Немет, Лигети Лайоштар әлемдік түркітануда аса ірі тұлғалар болды. Гольдзихер Игнац исламтану, Германиус Дьюла араб әдебиеті мен ислам құқығын зерттеу саласында іргелі еңбек жазған. Г.Лоринц, Ревицки, Эрази секілді венгр ғалымдары парсы ғазалдары мен Омар Һайям шығармаларын әр кезеңде ағылшын, венгр тілдеріне аударып, Еуропаға таратты.
Бела-Виста-ду-Пиауи
Бела-Виста-ду-Пиауи (Bela Vista do Piauí) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алту-Медиу-Канинде экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 866 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 312,361 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,2 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Қапиза Әбдіғұлов
Қапиза Әбдіғұлов - Социалистік Еңбек Ері (1966), агроном, ауыл шаруашылығы озаты. 8 тамыз 1924 жылы Алматы облысы, Талғар ауданы, Бірлік ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Яде
Яде (Jade) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Landkreises Wesermarsch ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 26349 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 93,57 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 61 005. Муниципалитеттің басшысы — Хеннинг Каарс.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Маравруша
Маравруша — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Вологда облысы, Новгород облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кать өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Молога өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарақой (өзен, Торғай алабы)
Бастауы
Бастауын Тұмабұлақ ауылының тұсындағы бұлақтардан алып, Күйіккөл сорына құяды. Ұзындығы 67 км.
Гидрологиясы
Иірімділігі орташа, өзен аңғары мен су жиналатын алабы құмды, сортаңды топырақтардан тұрады. Жағалауының кейбір бөліктерінде бұталар өскен. Өзен бойында Қарабастау, Ақбақан, т.б. қыстаулар орналасқан. Суы тұзды. Жаз айларында қарасуларға бөлініп қалады.
Дереккөздер
Санат:Әйтеке би ауданы өзендері Санат:Ырғыз ауданы өзендері Санат:Торғай су алабы
Венедтер
Венедтер (венеттер, вендтер) (Venedі, Venetі) — ежелгі тайпа атауы.
“Венедтер” атауы б.з. 1 ғ-ынан бастап кездеседі. Висла бойында, Балтық жағалауында, Карпаттан солт-ке қарай және Дунайдың төм. ағысында тұрған. Плиний (Үлкен) мен Тацит В-ді сарматтарға, готт тарихшысы Иордан (6 ғ.) славяндарға жатқызған. 7 — 8 ғасырлар аралығында Венедтердің бір бөлігі шығыс славяндар құрамына біріккен тәрізді. Орта ғасырларда немістер славяндарды Wenden, Wіnden деп атаған.
Дереккөздер
Санат:Тайпалар
Мирзайыт
Мирзайыт — Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл, Урманаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 101 адамды құрады. Пошта индексі — 452668, ОКАТО коды — 80207864003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Альмандин
Альмандин — силикаттар класы гранаттар тобына жататын минерал. Химиялық формуласы: ғе3а12 [§ю4]3. Сингониясы - текшелік, кристалдары додекаэдр түрінде, көбінесе түйірлі агрегаттар құрайды. Түсі — қызыл, күлгін қызыл, қоңыр қызыл, жылтырлығы шыныдай, қаттылығы - 7 - 7,5, жіктілігі жіктелмеген, меншікті салмағы — 4,25. Кристаллы тақтатастар мен гнейстерде кездеседі. Альмандин қажет материал ретінде пайдаланылады, мөлдір қызыл түсті түрі асылтас боп саналады. Кендері Карелияда, Оралда, Шығыс Сібірде белгілі.
Тілдік одақ
Тілдік одақ орыс языковой союз — біртұтас географиялық кеңістікте ұзақ уақыт бойы жиі қарым-қатынаста даму нәтижесінде пайда болған, құрылымдық және материалдық белгілері ұқсас тілдердің аймақтық-тарихи бірлігінің ерекше түрі. Тілдік одақ идеясы Бодуэн де Куртенэ еңбектерінде кездеседі. "Тілдік одақ" терминін "Вавилонская башня и смешение языков" (1923) деген мақаласында алғаш қалыптастырған Н. С. Трубецкий. Ол тіл отбасын Тілдік одақтан бөліп қарауды ұсынды.
Альмандин
Жаратылысы
Альмандин тау жыныстарында сирек кездеседі. Ол — слюдалы тақтатастардың және пегматит желілерінің негізгі минералы.
Тілдік одақ
Тілдік одақ теориясы
Тілдік одақ теориясы өзара қарым-қатынастағы басқа аймақтарга қатысты одан әрі дамыды. Тілдік одақ тілдердің ерекше аймақтық бірлігі түрінде тіл жүйесінің әр түрлі деңгейлерінде — синтаксисте, морфологияда, фонетикада, синтаксистік стилистикада және лексика мен фразеологияда кеэдесетін құрылымдық және материалдық ұқсас белгілердің жиынтығынан көрінеді. Тілдік одақтың үлгісі Балқан Тілдік одағы болып табылады. Тілдік одаққа бұдан басқа марий, удмурт сияқты фин-угор тілдерін, башқұрт, татар, чуваш сияқты түркі тілдерін біріктіретін Поволжье Тілдік одағы, Орталық Азиядағы иран, үнді-ари, дравид, тибет-қытай сияқты әр түрлі тілдерді біріктіретін Орталық Азия (Гималай) Тілдік одағы жатады. Бұлардың әрқайсының өзіне тән белгілері бар. Мәселен, Поволжье Тілдік одағы негізгі белгілеріне: синтаксисте — төл сөз жасау тәсілдері және көсемшелі орамдардың маңызды рөлі, морфологияда — шақ жүйесіндегі, шартты рай жасаудағы ұқсастық, айырымдық қызмет атқаратын демеуліктердің, жекеше 3-жақтағы тәуелдеу жалғауының қолданылуы; фонетикада — дауыстылардың қысаңданып қысқаруы жатады. Тілдік одақ тілдің тарихи, аймақтық, құрылымдық-типологиялық тәсілдер арқылы зерттелетін күрделі объектісі болып табылады. Онын зерттелуіне Бодуэн де Куртенэ, Трубецкой, кейін Р.О. Якобсон, Г. Бирнбаум, Б. Скаличка, В. Георгиев, кеңес тілшілерінен А.В. Десницкая, Б.А. Серебренников, В.Н. Топоров, Г.В. Церетели т.б. елеулі үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Альмандин
Жаратылысы
Анарлардың жақсы құралған кристалдары Уралда, әсіресе Таганай тауындағы Златоустыға жақын жерде кездеседі. Ол Орта Уралдағы Осиновск мен Глобичинск кендерінен де табылған. Абразив (шарық қайрақ, түрлі қағаз жасауға қолданылатын) анардың ірі кендері — Карелиядағы Шугерецк станцияның қасында да бар.
Дереккөздер
Санат:Асыл тастар Санат:Алюминий минералдары Санат:Темір минералдары Санат:Силикат минералдар
Риашуэлу (Риу-Гранди-ду-Норти)
Риашуэлу (Риу-Гранди-ду-Норти) (Riachuelo) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Агресте-Потигуар мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Агрести-Потигуар экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Перцентиль
Перцентиль (percentile) - есептеу үшін қабылданған экологиялық нормативтің шамасы тұсында талданып отырған жағымсыз фактордың әсерінен қорғалмайтын экожүйелер ауданының үлесі (%-ға шағылған). Термин экожүйелердің қорғалу жүйесін есептеу кезінде халықаралық практикада көп қолданылады (атап айтқанда, ауаның шалғай қашықтықтарға шекарааралық ластануы туралы конвенция шеңберінде). Мысалы, 5- персентильдік карта дегеннің мәнісі онда келтірілген ақпарат экожүйе аумағының 95%-ының қорғалуын қамтамасыз етеді деген сөз.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Бад-Эндбах
Бад-Эндбах (Bad Endbach) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Гиссен әкімшілік округіне бағынады. Марбург-Биденкопф ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Унион (футбол клубы, Берлин)
Өз алаңындағы ойындарын "Алтен Ферстерай" стадионында өткізеді. Сыйымдылығы 22000 адам.
Тарихы
1966 жылы қайта құрылды.
1990 жылдары Германия бірікті де, футбол одақтары мен чемпионаттары да бірігіп, "Унион" енді Германияның үшінші лигасына түсіп кетті.
NGC 5697
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 9 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5697 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52207, IC 4471, UGC 9407, MCG 7-30-31, ZWG 220.33, IRAS14345+4154.
Унион (футбол клубы, Берлин)
Тарихы
2018/19 жылғы маусым қорытындысында тұңғыш рет Бундеслигаға жолдама алды.
NGC 5697
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Унион (футбол клубы, Берлин)
Сілтемелер
Санат:ГДР футбол клубтары Санат:Германия футбол клубтары
NGC 552
NGC 552 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 552 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Енши
Енши (Inchy) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59321, пошта индексі — 59540.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 726 адамды құрады. Халық тығыздығы — 186,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Алёна Владимировна Бондаренко
Алёна Владимировна Бондаре́нко (1984 жылдың 13 тамыз айында КСРО, Кривой Рогта дүниеге келген) – украиналык кәсіби теннисшы, жеке сында әлемдегі экс-19-шы ракетка.
Кристалл агрегаттары (шорлары)
Кристалл агрегаттары (шорлары). Кристалдардың бір-бірімен шоғырлана шорлануы. Жыныстың түзілуі барысында белгілі бір заттың әртүрлі кристалдары өзара немесе әртүрлі заттар кристалдары бірлесе отырып шорлар құруы мүмкін.
Алёна Владимировна Бондаренко
Жалпы Ақпарат
Әкесінің аты Владимир, анасының аты Наталья. Екеуі де кәсіби теннисшы болған. Алёна үш ағайынды екен. Екі үлкен апалары бар, үлкенінің аты Валерия, ал екіншісі Катерина, екеуі де кәсіби теннисшы екен.
Кристалл агрегаттары (шорлары)
Дереккөздер
Санат: География Санат: Геология Санат: Геофизика
Алёна Владимировна Бондаренко
Жалпы Ақпарат
5 жасынан тенниспен айналысады. 1999 жылдан бастап кәсіби теннисшы. Бапкері – Николай Дячка.
2010 жылы шілде айында өзінің бапкері Николай Дячкаға тұрмысқа шықты.
Спорттық карьерасы
Жыл соңындағы рейтингі
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету
Жеке сында WTA  турнирлердің финалы (5)
Жеңістер (2)
Жеңілісі (3)
Жұптық сындар
Жұптық дәрежеде Үлкен шлем турнирлердің финалы (1)
Жеңісі (1)
Экологиялық әдіс
Экологиялық әдіс - географияда, экологиялық жүйе ретінде ядродан немесе "иесінен" және оның тәңірегінен, табиғи ортадан тұратын әр түрлі геожүйелерді зерттеу. Әдетте, ядро ретінде тірі организмдердің жеке түрлері, популяциялар, биоценоздар, биогеоценоздар (экологиялық әдістің биоорталықтық нұсқасы), сондай-ақ жеке адам және т.б. (экологиялық әдістің антропоорталықтық нүсқасы) алынады. Мұндай орталықтанған әдіс, ең алдымен, ортаның элементтері мен ядроның арасындағы байланыстардың ортаның "иесіне" әсерін зерттейді. Бұл кезде бейімделу кезіндегі табиғи орта мен ядро арасында пайда болған (бейімделген кезде) байланыстар маңызды болып табылады. Экологиялық әдіс табиғат пен қоғамның (оның ішінде, қоршаған ортаны қорғаудың, табиғатты қорғау шаралары жүйесінің және т.б.) өзара әрекеттерінің көптеген мәселелерін зерттеудің сенімді негізі болып табылады. Экологиялық әдіс биогеографияда, халық географиясында, ауыл шаруашылығы географиясында, медициналық географияда, рекреациялық географияда, агроклиматологияда, инженерлік-географиялық зерттеулерде қолданылады.
Алёна Владимировна Бондаренко
Турнирлерге Қатысу Тарихы
Жеке сындағы Үлкен Шлем турнирларда өнер Көрсету
Экологиялық әдіс
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Алёна Владимировна Бондаренко
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша теннисшілер Санат:Украина теннисшілері
Траппето
Траппето (Trappeto) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2771 адамды құрайды. Халық тығыздығы 693 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 90040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Пётр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
ИГД
ИГД — адам қан сарысуында аз мөлшерде (0,3—0,4 мг/ 100 мл) және кейбір лимфоцит мембраналарының бетінде кездеседі. Әрқашан мономерлі формада, тұну көрсеткіші 6— 75, м. с. 170 000—200 000 болады. ИГД молекуласы екі түрде кездеседі — сарысулы және рецепторлы. ИГД қызметінің маңызы әлі толық анықталмаған, бірақ антигенмен алғашқы байланысқа түсу кезінде антиген байлайтын рецепторлар ретінде маңызды роль атқарады. ИГД түзілуі ИГО қарағанда 100 есе бәсең жүреді. ИГД аутоиммунды аурулар кезінде көбірек кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Аққоңыр
Аққоңыр  – Шығыс Каспий алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Байғанин ауданындағы өзен. Ұзындығы 52 км, су жинау алабының ауданы 704 км2.
Бастауы
Сағасы Нұржан бейітінің оңтүстік-шығысындағы Теңізтау қыстауына жетпей құрғап қалады.
Гидрологиясы
Көктемде еріген қар суымен толысып тасиды. Өзен суы шабындық суаруға пайдаланылады.
Митрошиха
Митрошиха — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кузюг өзенінің сол жағалауынан 97 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка Вятка қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хановэр Тауншип (Нью-Джерси)
Хановэр Тауншип (Hanover Township) — Нью-Джерси штатының Моррис округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 13731 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27.7 км² шамасында. FIPS коды — 34-29550.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Жарлы (өзен, Қарағанды облысы)
Жарлы өзені – Қарасор көлі алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы жерімен ағып өтеді. Ұзындығы 156 км, су жиналатын алабы 5660 км2.
Бастауы
Ертіс-Балқаш суайрығындағы Бұйратас тауының оңтүстік беткейіндегі бұлақтардан басталып, Қарасордың батысындағы Саумалкөлге жетпей тартылып қалады.
Гидрологиясы
Жылдық орташа су ағыны 0,32 м3/с. Жоғарғы ағысында Ащыөзек, Ақтас, Көктал (Милыбұлақ ауылынан төмен), ал Ақшоқы ауылынан кейін Жарлы аталады. Жоғарғы ағысының жағасы бұйратты, тік сайлы. Түбі шоңғалды, арнасы тар, ағысы қатты. Орта және төменгі ағыстары жазыққа шыққаннан кейін аңғары тегістеліп, арнасы кеңейіп, жайылмасы ұлғаяды. Көптеген қарасулар, иірімдер пайда болады, көп жерінің жағалары жарлы келеді. Негізінен жер асты, қар, жаңбыр суымен толығады. Қарашада қатып, сәуірде мұзы ериді. Қар көп жауған жылдары өзен тасиды. Бұл кезде жылдық ағынның 73 — 75%-і өтеді. Жайылмаларын (ені 5 — 6 км-ге жететін) су басып, жазда бітік шалғын шығады. Жағасында тал, шілік, т.б. бұталар өседі. Өзеннің жоғарғы, орта бөліктерінің суы тұщы, төменгі ағысында кермектене бастайды. Аңғары жайылым, жайылмасы шабындық ретінде пайдаланылады. Жарлыға ұзындығы 10 км-ден асатын 11 сала келіп құяды. Ірілері: Айтбайсай, Сырым, Дөненбай, Ежебай, Қарасу.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы өзендері
Пидей-Яха
Пидей-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арка-Есета-Яха өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 1323
IC 1323 — Ешкімүйіз шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 1323 Санат:Ешкімүйіз (шоқжұлдыз)
Тілдік стиль
Тілдік стиль — айтайын деген ойды неғұрлым әсерлі жеткізу мақсатында жалпыхалықтық тілдің сөз байлығын талғап қолдану тәсілінің бір түрі. Тілдік стиль стилистикадағы негізгі категория болып табылады. Стиль түрлері өзара үнемі қарым-қатынасқа түсіп, бір-біріне ауысып, тілдің ішкі мүмкіндігі арқылы үздіксіз жетіліп отырады.
Тілдік стильдер
Казіргі дамыған ұлт тілдерінде стильдің 3 негізгі түрі бар:
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Пішентөбе
Пішентөбе — Түркістан облысы Шардара ауданы, Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шардара қаласынан солтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 54 адам (24 ер адам және 30 әйел адам) болса, 2009 жылы 34 адамды (17 ер адам және 17 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шардара ауданы елді мекендері
Бұру
Бұру, бұрылу, айналу — кеңістіктің ең кем дегенде бір нүктесі жылжымай өз орнында қалатын қозғалыстың бір түрі. Жазықтықтағы бұру кезінде қозғалмайтын нүкте бұру центрі, ал кеңістіктегі бұру кезінде қозғалмайтын түзу бұру осі деп аталады. Евклид кеңістігіндегі бұру кеңістікте бағдарлануының сақталуына не сақталмауына қарай меншікті бұру (1-текті) немесе меншіксіз бұру (2-текті) деп аталады. Жазықтықтағы меншікті бұру декарттық координаттар жүйесінде (координаттардың бас нүктесі бұру центріне орналасқан) х=xҺcos–уҺsіn және у=xҺsіn+уҺcos формуласымен, ал меншіксіз Бұру сол жүйеде (координаттардың бас нүктесі Бұру центріне орналасқан) х=xҺcos+уҺsіn және х=xҺsіn–уҺcos формуласымен (мұндағы  — Бұру бұрышы) анықталады.
Дереккөздер
Санат:Математика
Тахауэрсе
Тахауэрсе (Tajahuerce) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Гомара ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 32 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,87 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Сэм Розертсон
Сэмюел Эдвард Бразертон (Samuel Edward Brotherton, 2 қазан 1996 жыл, Окленд, Жаңа Зеландия) — жаңа Зеландиялық футболшы, Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасы мен "Сандерленд" клубының қорғаушысы.
Сілтемелер
Санат:Жаңа Зеландия футболшылары Санат:Жаңа Зеландия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Сандерленд ФК ойыншылары Санат:Футболдан Океания чемпиондары
Аллель
нобай| Аллель (ἀλλήλων өз ара) — ұқсас хромосомалардың сәйкес локустарына (ген орны) орналасқан және тек бір белгінің дамуына әсер ететін гендер.