cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Додома
Тарихы
1950 жылдары бүкіл Танганьикадағыдай Додомада ұлт-азаттық қозғалыс белсенді жүргізіле бастады. Ол 1961 жылы Танганьиканың тәуелсіздікке ие болуына жеткізді. 1960 жылдардың бас кезінде құрамына Танганьика мен Занзибар кірген Біріккен Танзания Республикасы құрылған соң, Додома өзімен аттас провинцияның әкімшілік орталығының ресми мәртебесіне ие болды. 1993 жылы Додома Танзанияның ресми астанасына айналды. Ел президенті мен үкімет резиденциялары Додомаға көшірілді, алайда шетелдік елшіліктер, сондай-ақ мемлекеттік мекемелердің өнеркәсіп кәсіпорындарының, банкілер мен кеңселердің көпшілігі бұрынғы астана Дар-Эс-Саламда қалып қойды.
Ерекшеліктері
Додоманың аса көңіл аударарлық аздаған орындарының арасынан Президент және үкімет резиденциялары ғимараттары мен XX ғасырдың бас кезінде Германиядан жұмысшылар салған темір жол вокзалын атап өтуге болады. Бұлардан басқа калада сикхтардың қасиетті храмы орналасқан. Оның қожайындары саяхатшыларды мұнда крассад деп аталатын тәтті тағамдар қосылған шаймен сусындатады. Бұл Танзания аумағында салынған көптеген храмдарының бірі. Теле және радио хабарларын тарату қызметтері бұрынғы астана Дар-эс-Саламда орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Танзания қалалары
Ольга Владимировна Коржева
. Ольга Владимировна Коржева (14.6.1969 ж.туған, Алматы) – актриса, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1998).
Дереккөздер
Санат:Екатеринбург театр институты түлектері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері Санат:Наталия Сац атындағы орыс мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театры тұлғалары Санат:Еңлікгүл сыйлығының иегерлері
Вирунга
250px|left|thumb|Вирунга саябағы thumb|250px|«Микенодан ескі адам», тау горилласының қола бюсті, Карл Экли жасағанthumb|200px|Ньирагонго вулканы Вирунга ұлттық паркі - Конгоның солтүстік-шығысындағы Киву ауданында орналасқан. Ол өзінің жануарлар дүниесімен даңқты: тау гориллаларының колониялары ерекше қызығушылық туғызады. Бұл аумақта басқа сүтқоректілерден: жабайы иттер, шимпанзе, арыстандар, киіктер кең тараған. Бұл өлкеде әрекеттегі және сөнген жанартаулар, лавалық үстірттер, ыстық қайнарлар, мұздықтар бар. Өсімдіктер дүниесі әдеттен тыс сан алуан сөнген жанартаулар беткейлеріндегі бамбук ормандарынан бастап, орманды саванналар мен тропиктік джунглилерге дейін кездеседі.
Таңбай Наушиев
Таңбай Наушиев (1946, Атырау облысы). Мәскеу мұнай институтын бітірген (1975). 1961- 1970 жылдары - №136 Мақат құрылыс-монтаж поезінің жұмысшы-жүргізушісі. 1970-2001 жылдары - Мақат тармақтық-өндірістік басқармасының машинисі, ауысым инженері, аға инженері, компрессор цехының бастығы, КСРО Газ өнеркәсібі министрлігі «Закаспийтрансгаз» Өндірістік сферасы Жаңаөзен, Құлсары тармақтық-өндірістік басқармаларының аға инженері, бастығы. «ҚазақГаз» мемлекеттік холдинг компаниясының вице-президенті, президенті. 2001-2002 жылдары - «ҚазМұнайГаз» акционерлік қоғамының орындаушы директоры. 2002 жылдан бері - «Интергаз Орталық Азия» акционерлік қоғамының техникалық директоры, «Мұнайгаз» жабық акционерлік қоғамы президентінің кеңесшісі. «Құрмет Белгісі» орденімен, «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен марапатталған.
Вирунга
Саябақтың негізі 1925 жылы қаланған, ол 8090 км жерді алып жатыр. Жанартаулардың ұлттық саябағымен және Угандалық Рувензори ұлттық саябағымен шектеседі.
====
Санат:Конго Демократиялық Республикасы әлемдік мұрасы Санат:Конго Демократиялық Республикасы ұлттық бағы
Таңбай Наушиев
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Бакили Мулузи
Элсон Бакили Мулузи (Bakili Muluzi; 17 наурыз 1943) — Малави президенті 24 мамыр 1994 жылы 24 мамыр 2004 жылы.
Президенттік
Мулузи Малави президенті болып 1994 жылы мамырда сайланды, бірінші көп сайлау жиналысынан. Ол Хастингс Банданы жеңді, 1963 жылдан Малави диктаторы. Бұған дейін Банд әкімшілігінде жұмыс істеген. 1999 жылдың маусымында Мулузи екінші мерзімге қайта сайланды.
Мулузи басқарған жылдары көп шу болды. 2000 жылы әкімшіліктің бәрін өз жұмыстарынан шығарып жіберді, Британияның бөлінген қаржысын дұрыс пайдаланбағандықтан. Екінші ұрыс ол Мулузидің басқа елдерге ашашылықтың алдында жүгері сатқаны болды.
Санат:Малави президенттері
Ортаңғы Юрман
Ортаңғы Юрман — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юрман өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кывтан
Кывтан — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колва өзенінің оң жағалауынан 279 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
IC 3036
IC 3036 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sm (аралас спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38888, UGC 7200, ZWG 69.77, VCC 48.
Сыртқы сілтемелер
IC 3036 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Айналымдылық
АЙНАЛЫМДЫЛЫҚ (лат. convertere - өзгерту, айналдыру, орыс. конвертируемость) ұлттық валютаның кез-келген шетел валютасына жөне операциялардың барлык түрлерінде шектеусіз еркін айналымдылыгы, кабілеттілігі. =Дереккөздер=
Санат:Терминология
Луна-10
Луна-10 — кеңестік ғарыш станциясы, Айдың алғашқы жасанды серігі.
Аппараттың биіктігі 1,5 метр, диаметрі 0,75 метр. Отынмен санағандағы салмағы 1350 кг, өз массасы 245 кг.
Хронологиясы
1966 жылдың 31 наурызында Мәскеу уақытымен сағат 13:46:59 Луна-10 Байқоңырдан ұшырылды.
3 сәуірде сағат 21:44 станция Айдың орбитасына енді. Бастапқы апоцентр және перицентрі, сәйкесінше, 1015 және 349 шақырым болды. Айналу периоды — 2 сағат 58 минут.
Зымыранның соңғы сатысынан бөлінгеннен кейін, станция химиялық батарейдің қуатымен Айды айналып, 460 айналым жасайды. Байланысқа 219 рет шығып, соңғы сигналын Жерге 30 мамыр күні жібереді. нобай|Станцияға арналған пошта маркасы
Құрылғылары
Станция бортында магнитометр, гамма-спектрометр, бес газразрядты санауыш, екі иондық санауыш, микрометеориттер анықтағышы, рентгендік фотон анықтағышы және инфрақызыл детектор болды.
Мәселен, магнитометрдің көмегімен Ай магнит өрісінің кернеулігі Жердікінен шамамен 1000 есе кем екені анықталды. Микрометеориттер анықтағышы олардың Ай төңірегінде планетааралық кеңістіктен гөрі екі есе жиі кездесетінін көрсетті. Айдың гравитациялық өрісінде алғаш рет әртектілік табылып, оның станция орбитасына әсері зерттелді (кейін бұл құбылысты маскон атап кетеді).
Сілтемелер
Санат:Ғарыш станциялары Санат:Ғарыш техникасы
Президенти-Жуселину (Минас-Жерайс)
Президенти-Жуселину (Минас-Жерайс) (Presidente Juscelino (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Орталық Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Курвелу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 339 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 696,639 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,2 адам/км².
Припек (Варна облысы)
Припек (Припек) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Аксаково қауымының құрамына кіреді.
Президенти-Жуселину (Минас-Жерайс)
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Припек (Варна облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 91 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9146. Телефон коды — 05119. ЕКАТТЕ коды — 58373.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Изеда
Изеда (Izeda) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Браганса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 915 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,77 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
NGC 2592
NGC 2592 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2592 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23701, UGC 4411, MCG 4-20-55, ZWG 119.102.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Кеспе
Кеспе — бидай ұнына жұмыртқа және басқа қажетті заттар қосып иленген қамырды жіңішкелеп кесіп, қайнаған суға қайнатып пісірілген тағам. Балқан мен Жапонияға дейінгі барлық елдердің ұлттык тағамының құрамына кіреді. Дайындаудың жылдамдығы мен жеңілдігі, кепкен түрінде жақсы сақталатындығы оны әртүрлі тағамдарда қолдануға мүм-кіндік береді. Кеспенің басты технологиялық ерекшелігі — ол жайылған қамырдай дайындалуы.
Дереккөздер
Санат:Қазақ асханасы
Вильштет
Вильштет (Willstätt) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Ортенау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9096 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 55,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 17 141. Муниципалитеттің басшысы — Марко Штеффенс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Форенца
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2544 адамды құрайды. Халық тығыздығы 22 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 115 км² шамасында. Пошта индексі — 85023.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Ла-Курнев
Ла-Курнев (La Courneuve) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена-Сен-Дени департаментінде орналасқан. Сен-Дени округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,52 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 93027, пошта индексі — 93120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37700 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5013,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена-Сен-Дени департаментінің коммуналары
Поммере (Кот-д'Армор)
Поммере (Pommeret) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22246, пошта индексі — 22120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1859 адамды құрады. Халық тығыздығы — 139,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Атыс түрлері
Атыс түрлері  — қару түріне, оқтың бағытына, тактикалық мақсатқа, т.б. жағдайларға байланысты атыс жүргізу әдістері. Қару түріне қарай ату қаруы (тапанша, автомат, пулемет, танк) миномет, артилл. атысы; мақсатына байланысты: ұрыстық, сынақтық, тәжірибелік және шұғыл атыс; оқтың бағытына қарай: қарсы алдынан, қапталдан және айқастыра ату; тактик. мақсатқа қарай: тік ату, тоғыстыра ату; оқтың жиілігіне қарай: біртіндеп ату, үздіксіз ату, себелеп ату, бастырмалата ату; жүргізу тәсілі мен әдістеріне қарай ашық және жабық позициялардан жеке нысананы ату, шоғырландыра ату, жатып ату, тізерлеп, отырып, тұрып, жүріп келе жатып ату, ұрыс машиналары оқтығы арқылы, автомобиль үстінен ату, т.б. түрлерге бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Артиллерия
Сент-Аньян-де-Серньер
Сент-Аньян-де-Серньер (Saint-Agnan-de-Cernières) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27505, пошта индексі — 27390.
Штоккерау
Штоккерау (Stockerau) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Корнойбург округінің құрамына енеді.
Сент-Аньян-де-Серньер
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Штоккерау
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 14 952 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 37,41 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KO, ресми идентификациялық коды — 3 12 30.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хельмут Лаб саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Әлеуметтік жарнама
Дереккөздер
Санат: Әлеуметтану Санат:Жарнама
Роберт Гук
Роберт Гук(Robert Hooke;1635 - 1703) - әйгiлi ағылшын жаратылыстанушы, ағылшын Уайт аралында Фрешуотер деген жерде жергiлiктi шiркеудiң аға попы жанұясында дүниеге келдi. Орта мектептi бiтiргеннен кейiн Оксфорд Университетiне түседi. Университеттегi мұғалiмдердiң бiрi Р.Бойльге эксперименталды зерттеулерiне ассистент (көмекшi) ретiнде Г. Роберттi ұсынады. Бойль мен Гук ынтымақтастығы нәтижелi болды. Гук бала кезінен ден саулығымен нашар болған. Дәрігерлер Гук көп өмір сүре алмайды деп ойлаған,бірақ қателескен ол 67 жыл өмір сүрген. Оны білген адамдар оның мінезін ашушан,ұрысқақ деп айтқан. Роберт Исаак Ньютонмен қақтығысып қалатын. Содан гөрі Ньютон Гук қайтыс болған сон сонын суретін жойып жіберген деп есептейтін.
1662 ж. Бойльдың көмегiмен Гук Лондонның Корольдiк қоғамына көрсетушi қызметiне орналасады. Бiрақта Гуктың басты мақсаты ғылыми зерттеулер едi. Гук алғашқы жеке өзi жазған каппилярлық құбылысқа арналған еңбегiн 1661 жылы жариялады. Кейiн ол астрономиялық құрал-саймандарды ойлап табу және оларды жетiлдiрумен айналысты, биологиялық, географиялық, геологиялық зертеулер жүргiздi. Әрбiр осы салаларға ол өзiнiң үлкен үлесiн тигiздi.
Гук өзiнiң 1665 ж. жарық көрген «Микрография» атты еңбегiнен кейiн әйгiлi болды. Бұл кiтапта Гук өзі жетiлдiрiлген микроскоппен көп зерттеулерін жүйелеп баяндайды. Тағы да бұл кiтабында Гук жарықтың табиғаты жайында ойларын жазып кетедi, бұл ойлары үшiн ол жарықтың толқындық теориясын қалаған ғалымның бiрi болып саналады.
1666 жылдан бастап көп жылдар бойы Лондонның Корольдік қоғамына, әртүрлi жаратылыстану мәселелерiне арналған лекцияларын оқиды. Бұл лекцияларда Гук өзiнiң зерттеулерiнiң нәтижелерiн және басқа ғалымдардың еңбектерiне анализдерiн баяндайды. Лекцияларының бiрi серпiмдiлiк мәселерiне арналды. Серпiмдiлiктiң түсiнiктемесiнiң кең түрде түсiнiк беруi (Гук терминi боиынша «қайтарушы күш») оны жалпы заңды орнатуға алып келдi, бұл заң Гук атымен аталады. Гуктың теориялық қорытындысы эксперименттермен дәлелденiлiп келетiндiктен оның серпiмдiлiк заңы ешқашан күдiк тудырмады.
Әйтсе де Гуктың жан-жақты ғылыми қызығушылығының терiс нәтижелерi де болды. Ол өзiнiң зерттеулерiн жиi аяғына дейiн жеткiзбейтiн, мысалға, Ньютонның бүкiл әлемдiк тартылыс заңына негiз салған болатын, Гук 1674 ж. Ньютонның көз қарасына сәйкес көз қарастары жарияланған.
Бiрақта ғылымға деген шынайы берiлгендігi арқасында, өзiнiң қиын мiнезiне қарамастан Гукты Англияда ғана емес, Еуропада да құрметтейтiн.
Дереккөздер
Санат:1635 жылы туғандар Санат:1703 жылы қайтыс болғандар Санат:Ағылшын физиктері
Таусамалы
Таусамалы (2010 жылға дейін — Энергетик) — Жетісу облысы Ақсу ауданы, Есеболат ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жансүгіров ауылынан шығысқа қарай 2 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 272 адам (146 ер адам және 126 әйел адам) болса, 2009 жылы 211 адамды (112 ер адам және 99 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы елді мекендері
Вена-Юган
Вена-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ить-Ях өзенінің сол жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дескриптивті лингвистика
Дескриптивті лингвистика (descriptive - сипаттама) дескриптивная лингвистика — жалпы структуралық тіл білімі аясында 20 ғасырдың 30—50 жылдары пайда болып, жедел дамыған Америка тіл біліміндегі бағыттардың бірі, бірақ оның еуропалық структуралық тіл білімінен бірқатар айырмашылығы бар. Дескриптивті лингвистика Америка жеріндегі үндістердін тілін зерттеу қажетінен туған, оның негізін салған [http://ru.wikipedia.org/wiki/Блумфилд,_Леонард Л. Блумфилд]. Жазуы, грамматикасы, сөздігі, тарихи жазба мұралары жоқ, тілдік тұлғаларының мәні құпия код сияқты мүлде белгісіз, бұрын ғылымда танымал емес тілдерді дала жағдайында зерттеу үшін, салыстырмалы-тарихи әдістен мүлде бөлек жана әдіс қолдану қажет болды. Бұл әдіс тіл бірліктерінің (единицаларының) өзара тіркесімділігі мен олардың сөйлеу үстінде осы сияқты басқа тіл бірліктеріне қатыстылығының формалды шарттарын белгілеп анықтайтын дистрибуциялык (бөлу, жіктеу, айыру) әдіс деп аталады. Дескриптивті лингвистиканың зерттеу нысаны — сөйлеу үзіндісі, бірінен сон бірі тізбектеліп келетін физикалық сөйлеу құбылысы, сондағы тіл бірліктерінің нақты мазмұнын емес, олардың формалды құрылымын дистрибуция әдісімен талдауды мақсат етті.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика
Sinchroniese taalkunde لسانيات وصفية বর্ণনামূলক ভাষাবিজ্ঞান Deskrivelezh (yezhoniezh) Deskriptive Linguistik Περιγραφική γλωσσολογία Linguistic description 공시 언어학 Linguistica descriptiva Gramática descritiva Дескриптивизм Deskriptiv lingvistik 共时语言学
Хайбар шайқасы
Хайбар шайқасы — Һижра бойынша 629 жыла Аллаһ елшісі Мұхаммад пен Исраиль ұрпақтары арасында Һиджаз жері, бүгінгі күнгі Сауд Арабиясы территориясында болған шайқас.
Лелен-Еган
Лелен-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кыс-Еган өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 93 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шатра
Шатра — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Сатыев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 13 адамды құрады. Пошта индексі — 452093, ОКАТО коды — 80244865007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бюлли-ле-Мин
Коммунаның INSEE коды — 62186, пошта индексі — 62160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12237 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1597,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Гамма (музыка)
Га́мма — бірінші және соңғы ноталары бір бірінен бір октава арақашықтықта орналасқан ноталар қатары. Кең тараған гаммалардағы көршілес сатылардығ арасындағы интервал жарты, бүтін немесе бір жарым тон болуы мүмкін. Музыка мектептерінде гамма деп ұзындығы бір немесе бірнеше октава болатын өспелі немесе кемімелі ноталар қатарын атайды. «Гамма» сөзі (грек әріпі γ атына сай келеді) музыка теориясында X ғасырда сол кездегі ең төменгі нотаны (қазіргі белгілеу бойынша G, яғни үлкен октаваның соль нотасы) беглілеу үшін пайда болған.
Гамма түрлері
Заманауи музыкада екі гамма топтары жиі қолданылады: мажор және минор. Осы екі топтың өзі тағы үшке бөлінеді: табиғи, гармониялық және мелодиялық. Негізі атаулар табиғи мажор, мелодиялық минор сияқты айтылады.
Одан әрі мажор және минор гаммалар диезді және бемольді болып жіктеледі:
Бұдан басқа хроматикалық гаммалар, бүтін тондық гаммалар, Римский-Корсаков гаммалары және т. б. гаммалар бар.
Гамманың орындаушыға маңызы
Гаммы — орындау өнерінің іргетасы. Фортепиано гаммалары — пианисттерге арналған арнайы жаттығулар. Техникалық дамудан басқа, олар музыканттардың практикадағы музыка-теориялық білімдерін жетілдіреді. Яғни оқушы барлық үндестіліктерді тезірек ұғады, кілттегі диездер мен бемольдардың саны оны қорқытпайтын болады, ол мажор мен минорды, мелодиялық және гармониялық қатарларды тезірек ажырататын болады. Сонымен қатар, механикалық немесе автоматтық есте сақтау қабілеті дамиды, апликатуралар оңай жатталады. Өз кезегінде, бұл оқушының ұзақ шығармаларды үйренуін жеңілдетеді, саусақ қимылының тездігін, координациясын арттырады. Сонымен қатар, жиі жаттығулар бұлшық еттердің көнбістігін дамытады. Бұл спортсмендердің немесе баллериналардың концерт алдындағы дене шынықтыруы сияқты маңызды жаттығу, себебі кез-келген жаттығудың алдында денені "қыздырып" алу керек.
Фортепиано алдында гаммаларды көбінесе екі қолмен октавалық интервалдармен өспелі немесе кемімелі бағытта ойнайды. Бұдан басқа ажырамалы гаммаларды ойнайды: алдымен қарапайым жағдайдағыдай жоғары, сосын екі қол екі жаққа ажырайды, сосын бірге қайта төмен қарай жүреді. Сонымен қатар, гаммаларды тек октавамен емес, терциялармен немесе сексталармен ойнауға болады.
Металлография
Металлография (металл және грек. grapho – жазамын) — металл тану ғылымының металдар мен қорытпалардың құрылымын зерттеумен айналысатын саласы.
Металлография материалдардың жай көзге байқалатын макроқұрылымы мен микроскоптар арқылы ғана көрінетін микроқұрылымын, сондай-ақ механикалық, электрлік, магниттік, т.б. қасиеттерінің өзгерісіне сәйкес келетін фазалық және құрылымдық ауысу құбылыстарын зерттейді. Металдар мен қорытпалардың құрылымын зерттеу бұлардың қасиеттерінің құрылымдық өзгерістерге тәуелділігін анықтауға және жаңадан алынатын қорытпалардың қасиеттерін алдын ала болжауға мүмкіндік береді.
Металлография даму тарихы
Металлографияның негізін Ресейдің белгілі ғалымдары ''П.П. Аносов (1799 – 1851) пен Д.К. Чернов'' (1839 – 1921) қалады. Аносов микроскоп жәрдемімен металл құрылымын тұңғыш рет зерттеді. 1868 ж. Чернов болатты белгілі бір темп-раға дейін қыздырғанда, жылу эффектісін шығарумен қоса болаттың түрленетіндігін анықтады; темірге тән аллотропиялық (кристалл торының өзгеруі) құбылыстың болатынын болжады. Болжау рентгенқұрылымдық талдау нәтижесінде расталды. Металдардың макроқұрылымы тегістеліп жалтыратылған және арнайы реактивтермен өңделіп айқындалған сынамалар бойынша зерттеледі. Реактивтің әсерінен сынаманың бетіндегі (бұйымның қимасындағы) сызаттар, ақаулар, бөгде қоспалар мен ірі кристалдық дәндердің пішіні және орналасу ерекшеліктері айқындалады. Жеке фазалар кристалдарының пішіні мен орналасу қалпы, әр түрлі фазалардың салыстырмалы мөлшерлері, шекаралық беттерінің шамасы, т.б. оптикалық микроскоппен айқындалады. Ал микроқұрылымдық ерекшеліктер (өте ұсақ бөлшектер, кристалл торының ақаулары, фазалардың пайда болу ерекшеліктері, реттелген аймақтар мен магниттік домендердің шамасы, пішіні, т.б.) электрондық микроскоппен зерттеледі. Металдардың микроқұрылымын зерттеуге рентген сәулелері және кристалдық торлардың ақауларын байқауға мүмкіндік беретін иондық проекторлар пайдаланылады.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Металлургия Санат:Материалтану Санат:Металтану
Блон (Жоғарғы Вьенна)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 749 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Самиғолла Хамзаұлы Уразов
Самиғолла Хамзаұлы Уразов (17 қараша 1957, Воротаевка, Сарытау облысы, КСРО) — қазақстандық мемлекет қайраткері, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты (2012-2016).
Өмірбаяны
Сарытау облысы Подлесновск (қазіргі — Марксовский) ауданы Воротаевкада дүниеге келді. Сарытау политехникалық институтын инженер-механик мамандығы бойынша бітірді.
Еңбек жолын Сарытау облысы Балаково ауданындағы «Зоркинский» кеңшарында шопан болып бастаған. Институтты бітіргеннен кейін «Зоркинский» кеңшарында экономист болып жұмыс істеді.
1981-1992 жылдары Орал облысы Орда ауданындағы «Жәнібек» автотранспорт экспедиторлық кәсіпорнының бас инженері, директоры, «Орда» кеңшарының бас инженері қызметтерін атқарды.
1992-1996 жылдары Батыс Қазақстан облысы Жәнібек аудандық әкімшілігінің басшысы қызметін атқарған.
1996-2002 жылдары Батыс Қазақстан облыстық филиалының директоры, Астана қаласындағы «Қазақавтожол» РМҚК бас директоры қызметтерін атқарды.
2002-2007 жылдары Көлік инфрақұрылымын дамыту комитетінің Батыс Қазақстан облыстық басқармасының басшысы, Батыс Қазақстан облысының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары департаментінің директоры.
2007-2008 жылдары Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданының әкімі болды.
2008 жылдың 18 сәуірінен 2012 жылдың 14 қаңтарына дейін Орал қаласының әкімі болды.
Сілтеме
Санат:Нұр Отан мүшелері Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің V шақырылымының депутаттары Санат:Орал әкімдері Санат:Жәнібек ауданы тұлғалары Санат:Тасқала ауданының әкімдері
Фильмерген
250px|thumb|Картада орналасуы Фильмерген (Villmergen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Бремгартен округінің құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5918 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.28 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4080, пошта индексі — 5612.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Жағылмалар
Жағылмалар – теріге, жараға немесе кілегейлі қабықтарға жағуға арналған жұмсақ дәрілік қалыптар.
Құрамы
Жағылма негізден және онда таралатын бірнеше заттардан тұрады. Жағылманың құрамына стабилизаторлар, ПАВ, консерванттар және тағы басқа да көмекші заттар кіруі мүмкін. Папирус Эберсада, Гипократтың еңбектерінде, Галена, Авиценада айтылатындай жағылмалар көне заманғы дәрілік қалып болғанымен, олар өзінің мағынасын қазіргі уақытқа шейін сақталып келген.
Қолданылуы
Жағылмалар медицинаның әртүрлі облыстарында қолданылады: дерматологиялық ауруларды емдеуде, отоларингологияда, хирургияда, проктологияда, гинекологияда және т.б. Теріні қоршаған ортаның жағымсыз әртүрлі әсерлерінен (органикалық тітіргендіргіштер, қышқылдар, сілтілер және т.б. тітіргендіргіштер) қорғау үшін және косметикалық мақсатта (дақты кетіру, терінің қорлануы, шаштың емделуі және оны алып тастауда) қолданылады.
Жағылманың емдік әсері оның құрамына кіретін дәрілік заттарға байланысты. Қазіргі кезде жағылма формасында барлық фармакологиялық топтарға жататын дәрілік заттарды шығарады. Олар: антисептикалық жергілікті анестетиктер, гормондар, витаминдер, саңырауқұлақтарға қарсы заттар, антибиотиктер, анальгетиктер және тағы басқалар. Олар бір-бірінен физико-химиялық жағдайларына байланысты ажыратылады.
Жағылма негіздері әртүрлілігімен, дәрілік заттардың фармакокинетикасына әсер етуіне және т.б көрсеткіштерге байланысты ажыратылады. Жағылмаларға келесі талаптар қойылады: жұмсақ консистенция болу керек, теріге, кілегейлі қабықтарға жаққанда қолайлы және тері бетінде тегіс пленка түзуі керек, тұрақты және механикалық қосылыстар болмау керек,сақтағанда және қолданғанда құрамы өзгермеу керек,жағылманың массасы мен концентрациясы рецептке сәйкес келуі керек.
Жағылманың бірнеше класификациясы бар: қолданылу орнына,әсер ету сипаттамасына, дисперсті жүйелердің типіне байланысты.
Жағылма жағылған жеріне байланысты мынадай топтарға бөлінеді: дерматологиялық, мұрынға арналған, вагинальді, ректальды, уретральды, стоматологиялық.
Топтары
Жағылмалар әсер ету сипаттамасына байланысты екі топқа бөлінеді.
1.	Жергілікті әсер ететін жағылмалар - терінің жоғарғы қабаты эпидермиске және кілегейлі қабаттың жоғарғы қабығына әсер етеді. Олар: дерматологиялық, мырыш, ксероформдық жағылмалар. Дерматитті, экзема және т.б. тері ауруларын емдеу үшін қолданылады.
2.	Резорбтивті әсерлі жағылмалар. Олар теріге немесе кілегейлі қабықтарға терең сіңеді, барлық организмге немесе жеке организмге жалпы әсер етеді. Мысалы: “Нитронг” жағылмасы. Құрамында 2% нитро – глицериннің майлы ерітіндісі бар, ол стенокардия ұстамасының алдын алу үшін қолданылады. Жағылманы кеуде терісіне, іш және қол терісіне, жұқалап және жақсы сіңу үшін өтпейтін материалмен жабады. Әсері 30-40 мин кейін басталады да 3-5 сағат сақталады.
Дәрілік заттар және негіз түзетін дисперсті жүйенің типіне байланысты жағылмалар: гомогенді және гетерогенді деп бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Дәрілер
Цапфа
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Қару-жарақ этномәдени қызметі
Он атқа алған бұхаржа,
Ата алмасанмаған серт!..
Манко
Манко (итал. manco — жетіспеушілік) — тауардың кем өлшенуі, жазуда жіберілген қатенің немесе кассирдың жаңылысуы салдарынан касса сомасының кем есептелуі.
Қару-жарақ этномәдени қызметі
Шым жібектен ескен кірісі,
Үзіліп кетсен саған серт!
Манко
Дереккөздер
Санат:Экономика
Қару-жарақ этномәдени қызметі
Дереккөздер
Санат:Қарулар
Арнайы карбид
Арнайы карбид — көміртектің бір немесе бірнеше қоспалаушы элементтермен химиялық қосылысы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Арық
Санат:Гидромелиорация Санат:Ауыл шаруашылығы
Жіктік жалғау
Жіктік жалғау - баяндауышқа ғана тән жалғау. Жіктік жалғау тек қана синтаксистік қызмет атқарады.
Жіктеу категориясы - қазіргі қазақ тілінде тек етістікке ғана тән қасиет емес, баяндауыш болып қызмет атқара алатын өзге де сөз таптарына, соның ішінде есімдерге де тән қасиет.
Жалғану жүйесі мен формалары
Қазақ тіліндегі сөздер төмендегідей төрт топқа бөлініп, төрт үлгі бойынша жіктеледі:
Екінші топ
Екінші топқа -а, -е, -й (бара, келе, сөйлей) формалы және -п, -ып, -іп (қарап, айтып, келіп) формалары көсемшелер жатады; олар екінші үлгі бойынша жіктеледі.
Әлеуметтік зерттеу
Әлеуметтік зерттеу – нәтижесі бойынша (репрезентативті таңдау бойынша республиканың барлық аймағынан 1200 адам сұралған) қазақстандыктар БАҚ жұмысындағы мынадай жайларға: а) жарнаманың негізсіз көптігіне (45,6); э) қоғаммен мемлекеттің нағыз ділгер мәселелеріне назар аудармауға, олардың мүддесін өздерінің меншік иелерінің мүддесімен ауыстыруға (31,8); б) БАҚ-тың билік орындарына тәуелділігіне (29,7); в) жалған ақпараттың таратылуына (26,3) көңілі толмайтынын білдірген. Осындай себептердің салдарынан маңызды әлеуметтік интернет ретінде БАҚ–қа қоғамдық сенімнің төмендеуінің орын алуы мүмкін. .
Жіктік жалғау
Үшінші топ
Үшінші топқа етістіктің жедел өткен шақ формасы (бар-ды, кел-ді), мен шартты рай формасы (барса, келсе) жатады; бұлар үшінші үлгі бойынша жіктеледі.
Әлеуметтік зерттеу
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Жіктік жалғау
Төртінші топ
Төртінші топқа етістіктің бұйрық рай формасы (бар, кел) жатады да, төртінші үлгі бойынша жіктеледі.
Әдебиет
Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика
Сент-Етьенн-де-Баигорри
Коммунаның INSEE коды — 64477, пошта индексі — 64430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1618 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Сөз түбірі
Сөз түбірі,Түбір морфема — сөздің әрі қарай бөлшектеуге келмейтін ең түпкі негізі. Бұл түпкі негіз сөздің құрылысының да, мағынасының да негізгі ұйтқысы болып есептелінеді. Өйткені түбір морфема сөздің негізгі лексикалық мағынасын білдіреді. Түбір морфема қатыспаса, қосымша морфеманың бір де біреуі яки бірнешеуі қосылып та ешқандай мағынаны білдіре алмайды.
Түбір морфема өздігінен жеке тұрып семантикалық жағынан да, қызметі жағынан да дербес сөз бола алады. Мұндай жағдайда түбір морфеманың мағынасы мен сөздің мағынасы бірдей болып шыға береді. Мысалы, бас, тіл, жол, кел, жүр морфемаларын алсақ, олардың әрқайсысы әрі түбір морфема, әрі жеке сөз бола алады.
Санат:Лингвистика
Аутоагрессия
Аутоагрессия - афессиві мінез-құлықтың әртүрлілігі, адамның өшпенділік әрекеті өз-өзіне бағытталган жағдай. Өз-өзін кемсіту түрінде байқалады. Ал ауыр жағдайда өз-өзіне қол салу-суицизм байқалады. Аутоагрессия жүйке-жүйесі тозған адамдарға тән.
Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты 2011
Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты  2011 немесе FINA 14-ші әлем чемпионаты — Қытайдың Шанхай қаласында 2011 жылдың жазында өткізілді.
Жарыстар 5 спорт түрінен өткізілді: жүзу, синхронды жүзу, суға секіру, ашық суда жүзу және су добы.
Аспаптар магазині
Аспаптар магазині (Магазин инструментов; magazin — дүкен, қойма ) — аспаптар қолмен немесе қаттағыш механизмнің көмегімен салынатын және одан бір-бірден автоматты түрде алынатын магазин (айлабұйым).
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Уолкерсвилл (Мэриленд)
Уолкерсвилл (Walkersville) — Мэриленд штатының Frederick округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5805 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.2 км² шамасында. FIPS коды — 24-81275.
Есеболат ауылдық округі
Есеболат ауылдық округі — Жетісу облысы Ақсу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Уолкерсвилл (Мэриленд)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Есеболат ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Есеболат, Қызылқайың, Таусамалы ауылдары кіреді. Орталығы - Есеболат ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1793 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы ауылдық округтері
Циклді қозғалыс
Циклді қозғалыс (движение циклическое) — белгілі бір циклде не уақыт мерзімінде өзгеріссіз қайталанып отыратын қозғалыс.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Алып акула
thumb|right|300px "Алып акула" деп аталатын бұл акула көлемі жағынан екінші орында тұр. Ол "күн балығы", "піл акула", "желкенші акула", "үлкен ауызды акула" деген атпен де танымал. Аналық акуланың ұзындығы 10 метрден асады, ал аталығының ұзындығы- 9 метр. Жаңа туған жас акуланың ұзындығы 1,5 метрдей болады.
Дереккөздер
Санат:Акулалар
Әлеуметтік зерттеу сұхбат
Әлеуметтік зерттеу сұхбат – қазіргі заманда ғана кездесе бастады. "Труд" газетіндегі "Сауалнамаға 100 жауап" немесе" Қоғамдық көз-қарас институты" ("Комсомольская правда") сұхбат түрінде жауаптар өте маңызды. . Бұл сұрақтар көп халыққа арналған. Бұл жолмен анонимді жауаптар алуға болады. Басқарушылар мен жұмысшыларға арнайы сұрақтар дайындалады. Сауалнаманы құрастырушылар үшін бір адамның пікірі емес, үлкен топтың пікірі маңызды болады, сол арқылы өндірістік ұйымның басшысының объективті портретін жасауға мүмкіндік алады.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Шөптесін тектес өсімдіктер
Шөптесін тектес өсімдітер. Шөптесін тектес өсімдіктер-тұрақты ағашты-діңді сабағы жоқ әдемі бұталар. Олардың көпшілігі әсем гүлдейтін бақ өсімдіктері болып табылады. Шөптесін тектес гүлдерде сүректенген бұтақтардың орнына жұмсақ, жасыл бұтақтар болады. " Шөптесін өсімдіктер" термині мұндай өсімдіктерді ағаштардан ажырату үшін қолданылады. Шөптесін тектес гүлдер жыл сайын өсуі мүмкін. Бұл олардың бір жыл өскеннен кейін қурайтындығын білдіреді. Шөптесін тектес гүлдер өздерінің әдемі гүлдерімен немесе жапырақтарымен белгілі. Кеңінен танымал шөптесін гүлдерге-жалбыз, меңдуана, сары ақкекіре, алтыншыбық, өрнекті гүлдер, бөденешөп, қарапайым теңгежапырақ, Түркістан раушаны, арыстан ауыз, африкалық құбылмалы түймедақ гүлі, қыша, көздәрі, жалынгүл жіне т.б. жатады. Қазақстанда жалынгүлдің көкекжалынгүлі және қабықты жалынгүл деп аталатын екі түрі бар. Көкек жалынгүлі-батпақты жерлерде өсетін арамшөп. Ал қабықты жалынгүлдің гүлі әдемі болғандықтан, сәндік үшін өсіріледі.
Хош иісті шөптесін тектес гүлдер көркем өсімдік ретінде өсірілуімен қатар, дәм шығару, дәрі жасау және қосынды ретінде және басқа да көптеген мақсаттар үшін пайдаланылады.
Ақ құрдым
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астрономия
Белуиздад (футбол клубы)
«Белуиздад» — Алжирдің Алжир қаласындағы футбол клубы, 1962 жылы құрылған.
Ұлттық
Алжир чемпионаты
Алжир кубогы
Лига кубогы
Сілтемелер
Санат:Алжир футбол клубтары Санат:1962 жылы құрылған футбол клубтары
Салыстырмалы биіктік
Салыстырмалы биіктік — тереңдік немесе биіктік бағытта қатар жатқан екі нүктенің арасындағы биіктік айырмашылығы. Мысалы, тау шыңдарының тау аңғарының табанынан немесе тау аралық жазықтар деңгейінен көтерілген биіктігі салыстырмалы биіктік болып табылады. Салыстырмалы биіктік арқылы эрозиялық кешендердің тереңдіктері, даму қарқындылығы анықталады.
Дереккөздер:
Санат:Физика
Шетен сайрағы
Шетен сайрақ (Turdus pilaris)-жоны әне иығы - сарғылт,басы және құйрықүсті - сұр, қоқшыл түсті едәуір ірі(96-125г) сайрақ.Бөтегесі және түсі-қандауыр сияқты шұбарланған тат түстес қызыл қоқшыл, тек қана бауырының ортасы- ақшылдау.Бұл - сыртқы кейпі және қылығы бойынша нағыз сайрақ типтес құс.Түзу және шапшаң ұшады,ұшып жүргенде қолтығындағы ақ түс көрінеді.Шақырысу дауысы - "чак...чак...чак",үріккен кезде - қатты шиқылдайды.Әуені - сыбызғыша сызылған әдемі үн және жағымсыз шиқыл мен ащы дауыс естіледі. Шетен сайрақтың тек қана жұбымен өмір сүретін көптеген сайрақтардан айырмашылығы - сиректелген қауымдастық сияқты жұп топтарымен орын тебеді.Шетен сайрақтар топырақпен сыланған сайрақтарға тән тостаған тәріздес ұяларын жерден онша биіктетпей - 1,5-4 м ағаш басына орналастырады.Салындыдағы 4-7 тат түстес безендіруі бар көгілдір жасыл жұмыртқаларды аналығы 11-14 күн басады.Балапандар 10-14 күнде ұядан кетіп, әлі ұша алмағандықтан және әр алуан жыртқыштардан алғашқы күндері өліп қалатындары да аз емес.Шетен сайрақтар бір жазда екі рет балапан өргізу мүмкіндігі бар,бірақ Қазақстан бойынша нақтылы деректер жоқ.Бұлар кеш шыққан ұялас балапандар ұшқан ірі топқа жиналып,көшпенділенеді де,қарашаға дейін, Қазақстанның оңтүстігінде жидектердің жақсы түсімі болған жерлерден азық тауып,бүкіл қысты өткізеді.
Дереккөздер'
Құстар мектеп энциклопедиясы
Санат:Сайрақтар
Ауа қапшығы
250px|thumb|right|Құстардың ауа қапшықтары жүйесі Ауа қапшығы, жел қабық, жел көбік — жоғары сатыдағы хордалыларда кездесетін іші ауаға толған қуыс. Оның қабырғасы жұқа, сыртқы сірілі және ішкі кілегейлі қабықтардан тұрады. Ауа қапшығы бақаларда ауыз қуысының артқы бөлігінде, кейбір сүтқоректілерде (мысалы, жылқыда, есекте, зебрде) көмекей маңында орналасып, дыбысты күшейтуге әсер етеді. Ауа қапшығы құстарда ерекше жетілген. Кейбір құстардың өкпесіндегі кеңірдектің өкпеден тыс бөлігі сыртқа шығып, қабырғасы жұқарып, ауа қапшығына айналады. Мұндай кеңірдектерді эктобронхтар деп атайды. Құс өкпесінде 9: бір бұғана аралық, екі-екіден мойын, алдыңғы және артқы көкірек, құрсақ ауа қапшықтары болады. Бұғана аралық ауа қапшықтар екі ұшы арнайы тесіктер арқылы тоқпан жілік қуысымен жалғасып, жілік қуыстарына ауа өткізеді. Ежелден қазақ халқы жан-жануарлардың өздеріне тән ерекше қасиеттеріне байланысты ауа қапшығын әр түрлі атпен атаған. Мысалы, жылқыдағы ауа қапшығы жел қабық деп аталады. Ат шапқанда, оның өкпесі ауаға толып, қанаттанып, ұшып келе жатқандай әсер қалдырады. Шауып келген жылқының ауа қапшығы босайды, оны қазақ аттың «желі басылды» деп атайды. Ал құстардағы ауа қапшығы жел көбік деп аталады. Құс ұшқанда өкпесі көбікке (ауаға) толып, салмақсызданып, әуеде жеңіл қалықтауына мүмкіндік береді. Құс аңға түскен немесе жемтігіне қонған кезде ауа қапшығы босайды да, құстың менш. салмағы көбейеді. Өсімдіктерде ауа қапшығы желмен тозаңданатын, негізінен қылқан жапырақтылардың гүл тозаңдарында болады.
Санат:Тыныс алу жүйесі Санат:Анатомия
Bird anatomy
Франкавилла-ин-Синни
Франкавилла-ин-Синни (Francavilla in Sinni) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4899 адамды құрайды. Халық тығыздығы 87 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 48 км² шамасында. Пошта индексі — 85034.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
NGC 7064
NGC 7064 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 8 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7064 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66836, ESO 188-9, IRAS21255-5259.
Араб мемлекеттері Лигасы
Араб мемлекеттері Лигасы (جامعة الدول العربية‎; Джамиғату ад-Дуали әл-Арабийя) – арабтар мекендеген елдерінің өзара ынтымағын нығайтуды, сыртқы саясатын үйлестіруді, тәуелсіздігі мен мүдделерін қорғауды мақсат еткен ұйым. Бас пәтері Мысыр астанасы – Каирда орналасқан.
Тарихы
1945 жылы 22 наурызда әл-Қаһира қаласында құрылған. Лиганың ресми штаб-пәтері Мысыр қаласы Каирдағы Бустан Сарайында болды. Құрамында басында 5 ел (Мысыр, Ирак, Сирия, Ливан, Иордания) болған, кейін Йемен мен Сауд Арабиясы қосылды. Оған тәуелсіздікке қолы жеткен араб мемлекеттері қабылданып, қазір лига 22 елді біріктіріп отыр. Олар (жоғарыда айтылғандардан басқа): Мавритания, Марокко, Алжир, Ливия, Судан, Джибути, Эритрея, Сомали, Оман, Біріккен Араб Әмірліктері, Катар, Бахрейн, Кувейт, Палестина.
Жамағаттың жоғарғы құрымы – Сыртқы істер министрлерінің кеңесі. Кеңес жылына екі рет өтеді. Ұйымның тұрақты органдары – Бас хатшылық, Бас хатшы кеңсесі; арнайы күштерінің (саяси, әскери, заң, қаржы-экономикалық, мәдени, т.б.) штаб-пәтері Мысыр астанасы – әл-Қаһирада орналасқан.
Араб лигасы өз тарихында салыстырмалы түрде төмен деңгейде ынтымақтастыққа қол жеткізді. Майкл Барнетт пен Этел Солингеннің пікірінше, Араб Лигасының дизайны араб көшбасшыларының режимнің сақталуына деген жеке алаңдаушылығын көрсетеді. Араб елдерінің әр басшысы биліктен айырылудан қорыққандығынан, Араб Лигасы ынтымақтастық пен бірлікті жасаудағы нәтижесі нашар.
Дереккөздер
Санат:Араб әлемі Санат:Халықаралық ұйымдар
Карбонатты таужыныс
Карбонатты тау жынысы - кальций, магний, темір карбонаттарынан тұратын тау жынысытар. Шөгінді карбонатты тау жынысы тар (әктас, доломит, әксаз, бор), метаморфогенді карбонатты тау жынысытар (мәрмәр) және магматогенді карбонатты тау жынысытар (карбонатит) болып сараланады. Құрамының жартысынан карбонатты минералдардан тұратын иегінді тау жынысытар. Карбонатты тау жынысы іиегінді құрамында молынан таралған (орта есеппен оның құрамының 20-25 пайызы),олар әдетте әктастар (негізінен кальцит минералынан тұратын Карбонатты тау жынысы), доломиттер негізінен доломит минералынан тұратын Карбонатты тау жынысы) және осы екі тау жынысытардың әр түрлі қатынастағы қосындылары (доломитті әктастар, әкті доломиттер) түрінде ұшырасады. Карбонатты тау жынысытардың өзге түрлері (сидериттер, магнезиттер, анкериттер) сирек кездеседі. Өзінің жаралу тегі жағынан Карбонатты тау жынысы хемогендік, органогендік және сынықты тау жынысы болуы ықтимал. Әктас — доломит тізбегіне қарасты Карбонатты тау жынысы жарықшақты жинауыштар рөлін атқаруы өте жиі байқалатын құбылыс.
Нұрлыбек Баймұратов
Нұрлыбек Баймұратов (1887, қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Бесқарағай ауданы — 1969, сонда) — ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1939).
Найман тайпасының Бура руының Кенжалы бөлімінен шыққан. Ауыл мектебінен ескіше сауат ашқан. Орыс көпестерінде жұмыс істей жүріп, орыс тілін үйренген. Шығармалары 1924 жылдан мерзімді баспасөзде жариялана бастады. Осы жылы “Қала сұлуы” дастанын жазған. Ел аузында сақталған ауыз әдебиеті үлгілерін насихаттаумен қатар ол халық ақындары И. Байзақов (1922), Н. Бекежанов (1939), М. Жапақов (1943), Т. Көбдіковтермен (1949) айтысты. Нұрлыбектің соғыс жылдарында жазған қаһармандық рухтағы өлеңдері, Төлеген Тоқтаровқа арнаған “Ер Төлеген” (1945), азамат соғысы тақырыбына бағытталған “Қанды жорық” (1962) дастандары халық арасына кең тараған. Ақын жырлары “Пернедегі термелер” (1965), “Айтыс” (1965) жинақтарында, сондай-ақ “Өлеңдер” (1957), “Қазына” (1982) атты жеке кітаптарында жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1887 жылы туғандар Санат:Шығыс Қазақстан облысы
Сэйнт Джонс (Мичиган)
Сэйнт Джонс (St. Johns) — Мичиган штатының Clinton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7485 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.2 км² шамасында. FIPS коды — 26-70940.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Садырбек мүйісі
Географиялық орны
Алматы облысы Балқаш ауданы Қараой ауылының солтүстігінде 64 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Жағалауының теңіз деңгейінен биіктігі 341 м. Көлге сұғына енген мүйістің ұзындығы 2 км-ге созылған, енді жері 1,5 км шамасында. Балқаш көліне мүйістің батысынан Қарабақанас өзені құяды. Сазды-батпақты жазық жағалау бойында қамыс, құрақ шоғырлары өскен.
Дереккөздер
Санат:Балқаш көлі мүйістері Санат:Алматы облысы географиясы
Токамак
thumb Токамак - жоғары температуралы плазманы жасауға және ұстап тұруға арналған тура қалпындағы тұйық магнитті қармауыш. Плазманы ұстап қалу үшін магнит өрісін қолданатын басқа қондырғыларға қарағанда, электр тогын қолдану токамактың басты ерекшелігі болып табылады. Плазмадағы ток плазманың жылытуын қамтамасыз етеді және вакуумдық камерадағы плазмалық шнурдың тепе-теңдігін ұстайды. Токамак бұл тороидальды вакуумдық камера, яғни тороидальды магнит өрісін өндіру үшін оған катушкалар оралған. Вакуумды камерадан алдымен ауаны сорып алады, кейін дейтерий және тритий қоспасымен толтырады. Содан соң камерадағы индуктор көмегімен құйын тәрізді электр өрісін тудырады. Индуктор үлкен трансформатордың бірінші орамы болады да, ал токамактың камерасы оның екінші орамы болып табылады. Электр өрісі ток ағынын және плазманың жануын тудырады. Плазма арқылы өтетін ток екі міндет атқарады: Плазманы басқа өткізгіштер сияқты қыздырады (омический нагрев); Айналасында магнит өрісін тудырады.
Дереккөздер
Санат:Физика
Вильяр-дель-Умо
Вильяр-дель-Умо (Villar del Humo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2004 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 372 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
IC 3037
IC 3037 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38894, ZWG 69.80, VCC 51.
Сыртқы сілтемелер
IC 3037 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)