cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Айналма немесе циклдылық процесстері
Егерде, жылу қабылдағыштан меншікті мөлшерлі жылу бөлінсе және жылубергішке (q1) беретін болса және бұл кезде меншікті жұмыс (l) атқарылса, онда q1- q2- жылуды (q2) алып кетуге жұмсалатын меншікті жұмыс. Идеалды цикл үшін Осыған орай, мынадай сұрақ туындайды: қандай цикл жетілген және бұл кезде қандай жағдайлар сақталуы керек? Теориялық циклдың ең жоғарғы мүмкінді термиялық ПӘК болатын, берілген аралық температура болу жағдайын, француз ғалымы Николя Леонар Сади Карно 1824 ж. үсынған.
Дереккөздер
Санат:Жылу техникасы Санат:Ғылым
Уварово (Шығыс Қазақстан облысы)
Уварово — Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы, Ертіс ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Глубокое кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 10 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1616 адам (775 ер адам және 841 әйел адам) болса, 2009 жылы 1673 адамды (829 ер адам және 844 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Глубокое ауданы елді мекендері
Даун
Даун (Daun) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 8143 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 48,97 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 33 501. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Енсен.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Коль-Кыкке
Коль-Кыкке — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оглат өзенінің оң жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жұмаш Тұрсын
Жұмаш Тұрсын (1959-1995), ақын, журналист.
Қарағанды педагогикалық институтында оқыған. Егіндібұлақ, Бұқар жырау аудандық газеттерінде тілші, бөлім меңгерушісі болып қызмет атқарған. Өлендері облыстың, респ. газет-журналдарда жарық көрген.
Жұмаш шығармашылығынан Ж. Нәжімеденов, Е. Раушанов, С. Ақсүңқарұлы сияқты белгілі ақындар жоғары баға берді. «Періште» атты жыр жинағы 1997 ж. жарық керді.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан журналистері
Бірғали Байекеев
Өмірбаяны
Бірғали Байекеев 1953 жылы Маңғыстау ауданының Шайыр ауылында туған. Шайыр орта мектебін бітірген. 5 жасынан сурет салумен машықтанған Бірғалидың тырнақалды туындылары ХХ ғасырдың 60 жылдарында балалардың «Балдырған» журналына, «Қазақстан пионері» газеттеріне жариялана бастады. Ең алғашқы жүлдесі 1970 жылы «Лениншіл жас» газеті ұйымдастырған республикалық конкурстың лауреаты атанды.
1972 – 1983 жж. - Маңғыстау ауданы, Бейнеу ауданы газет редакцияларында әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, редактордың орынбасары, «Маңғыстау» облыстық газетінің меншікті тілшісі болды.
Шығармашылығы
Байекеев қазақ бейнелеу өнеріндегі тұңғыш линогравюрист. Өзінің графика жанрында салған суреттерін жетілдіріп, күрделі сала ксилографияға тән линографюралық туындыларды дүниеге әкелген. Бұл саланы меңгерген қазақ суретшілері некен-саяқ.
Бірғали Байекеев Тобанияз, Құныскерей, Кеңес Одағының Батыры Біләл Қалиевтің толыққанды портреттерін тұңғыш дүниеге келтірді. Ол- орталық басылымдарға суреттерін жариялаған түбектегі тұңғыш қылқалам шебері. «Қарашаңырақ», «Айназар», «Мекенім-Маңғыстау», «Жетіген», «Қандыкөш» және басқа да кітаптарды безендірген.
Байекеев Маңғыстау ауданының 75 жылдығына арналған «Өскен орда» тарихи-танымдық шолу кітабының (2003) авторы әрі редакторы. Байекеевтің өлең-жырлары «Қызғыш құс» (2003), «Өлкенің өнер күмбезі» (2003), «Ақкетігім-арқауы ән-жырымның» (2006) жинақтарына енген.
Дере
Дере (Dähre) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1559 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,59 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 095. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Леман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Бірғали Байекеев
Марапаттары
Қазақстан ЛКЖО ОК-нің Құрмет грамотасының, бірнеше дипломдардың иегері. Бірғали Байекеев 2013 жылы 30 сәуірде "Мәдениет майталманы" медалімен марапатталды. 2014 жылы "Құрметті журналист" атағы берілді.
Дереккөздер
Санат:1953 жылы туғандар Санат:Маңғыстау ауданында туғандар Санат:Қазақстан суретшілері Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан сазгерлері
Адельфи (Мэриленд)
Адельфи (Adelphi) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 14998 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.7 км² шамасында. FIPS коды — 24-00400.
Фотобақылау
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Долно-Ябылково (Бургас облысы)
Долно-Ябылково (Долно Ябълково) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Средец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 41 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8342. Телефон коды — 05555. ЕКАТТЕ коды — 22914.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
IC 2697
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2697 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Бельрит
Бельрит (Belrieth) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 368 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9.93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 005. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Антлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Мал-мүлік дауы
Дереккөздер
Санат:Тарих
Антонина Георгиевна Хрипкова
Антонина Георгиевна Хрипкова(19.02.1920 жылы туған,Орел облысы,Красная Заря ауданы) - кеңес педагогы. биология ғылымдарының докторы, профtссор. КСРО Педагогика ғылым академиясының толық мүшесі. 1943 жылдан КПСС мүшесі.
Өмірі
1941 жылы Дондағы Ростов педагогикалық институтының химия және биология факультетін бітірді. Хрипкова 1941-43 жылдары Чкалов облысының Андреев ауданында, Андреев селосы мектебінде орта мектеп мұғалімі және директоры, 1943-46 жылдары Дондағы Ростовтың Октябрь ауданында ВЛКСМ облыстық комитетінің хатшысы болды. 1947-49 жылдары Дондағы Ростовтың Орджоникидзе ауданының оқу бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарды. 1951 жылы аспирантураны бітіргеннен кейін, 1968 жылға дейін Дондағы Ростов педагогикалық институтында оқытушы, кафедра меңгерушісі болды. 1969 жылдан КСРО Педагогика ҒА вице - президенті және 1974 жылдан КСРО Педагогика ғылым академиясының Балалар мен жасөспірімдер физиологиясы ғылыми - зерттеу институтының докторы. Хрипкова өзінің ғылыми қызметінде педагогикалық маңызды  проблемаларын зерттеумен шұғылданды. 100 - ден астам ғылыми еңбектері жарық көрді. Ол КСРО кәсіподақтар 12 - сезъінде ВЦСПС - тің мүшелігіне сайланды (1959), 7 - сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты,1970 жылдан Кеңес әйелдері комитетінің мүшесі.
Қолданылған әдебиет
Санат:1920 жылы туғандар
Гидравликалық дүмпу
Гидравликалық дүмпу — ағын жылдамдығының күрт өзгеруі салдарынан құбырдағы сұйықтық қысымыньщ тез өзгеруі. Бұл құбылыс құбырмен ағып тұрған сұйықтықтың жолын кенет жапқанда, турбина немесе сорғы кенет тоқтағанда және т.б. жағдайларда пайда болады. Ысырма не шүмек жабылғанда ағыс жылдамдығы күрт тежеледі. Осының нәтижесінде лезде инерциялық қысым күші пайда болып, сұйықтық қысымы артады. Жоғары қысым кұбырды бойлай ағысқа қарсы 1000 м/сек. және одан да артық жыддамдықпен ұрма толқын болып таралады. Гидравликалық дүмпу толық немесе ең күшті (кері кайтқан толқын шүмек немесе жапқыш толық жабылған сәтке дейін жетіп үлгермейді), жартылай (шүмекті жабу уақыты оған дейін кері қайтқан толқынның уакытынан көп), кері қайтарылған (кері немесе дұрыс толқын қандай бір кедергіге соғылудан пайда болады) және бастапқы (толқын пайда болған орыннан кері қайтарылу орнына дейін қозғалады) гидравликалық дүмпулер болып жіктеледі. Гидравликалық дүмпулер құбыр жүйесі, машина бөлшектері және сұйықтық жолына қойылған аспаптар үшін зиянды. Гидравликалық жүйелерді бұл зияннан сақтау үшін сақтағыш кұрылғылар (клапан, диафрагма, теңгергіш мұнара, кері клапан және т.б.) пайдаланылады. Гидравликалық дүмпу теориясын алғаш жасаған және одан сақтану шараларын көрсеткен Н.Е. Жуковский (1898 жылы). Девипу қысымы D сұйықтық режімдерінің тұрақты және тұрақты емес қысымдарының айырмасы арқылы анықталады. D>0 жағдайдағы дүмпу — оң, ал бұған керісінше: D<0 болғаңда — кері дүмпу деп аталады. Құбыр ысырмасы тез жабылған жағдайда құбырда тоқтатылған сұйықтық бұрынғы жылдамдығын жоғалтпай, қозғалыс күйінде қалуы себепті қимада n—n қосымша дүмпу қысымы пайда болады; осылайша қима мен ысырма аралығындагы қозғалыссыз күйдегі сұйықтыққа керісінше, қысымы Р + D болатын сығылу шебі резервуарға қарай тез орі жоғары жылдамдықпен қозғалады. Осы қозғалысты дүмпу толқынының таралу жылдамдығы G деп аталады. Дүмпу толқыны резервуарға жетіп, ысырмаға қайта оралғанда құбырға сығылу қысымы түседі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Vannslag
Сындарлы күй
Сындарлы күй — тепе-теңдікте болатын екі фазаның фазалар соған жеткенде қасиеттері жағынан барабар болып шығатын күйі. Сындарлы күй температураның, қысымның және үлестік көлемнің сындарлы мәндерімен сипатталады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Сосновка (Қостанай облысы)
Сосновка — Қостанай облысы Әулиекөл ауданы, Новосёлов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Әулиекөл ауылынан батысқа қарай 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 629 адам (301 ер адам және 328 әйел адам) болса, 2009 жылы 500 адамды (257 ер адам және 243 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Әулиекөл ауданы елді мекендері
Флуоресценция спектрлері
thumb|300px Флуоресценция спектрлері. Әрбір молекуланын өзіне тән қоздыру және флуоресценция спектрлері болады. Молекулалардың қоздыру (абсорбция) спектрлері әсірекүлгін абсорбциялық спектрге ұқсас. Флуоресценция - сіңірілген жарықты кері шығаратын (реэмиссиялық) кұбылыс, сондықтан, эдетте, флуоресценция спектрлері сәйкес қоздыру спектріне ұқсас әрі ұзын да, үлкен толқынды аймаққа қарай ығысқан сияқты болып келеді. Бұл 1-және 2-суретте көрсетілген антраценнің әсірекүлгінді сіңіру спектрімен бірдей. Екі спектрде де 320, 340, 357 және 377 нм төрт биік жолақша бар. thumb|300px Флуоресценттік спектрді aлy үшін спектрофлуориметрлерді қолданады. Олар спектрофотометрге ұқсас болғанымен, спектрофлуориметрлерде орналасқан призма мен тор флуоресценциялану және қоздыру сәуле шығаруға сәйкес толқын ұзындығын бөлуге мүмкіндік береді. Спектрофлуориметрлерді затты сандық анықтау үшін қолданады. Олардың арасындағы ең қарапайымы флуометр және онда қоздырушы (бірінші) сәуле мен флуоресцентті (екінші) сәуле шығаруды бөлу үшін жарық тұтқыштарын пайдаланады. Күрделі спектрофлуориметрден гөрі қарапайым флуориметрдің екі түрлі тәсілмен анықтау жұмысын жүргізуге едэуір мүмкіндігі бар: егер А заты ӘК-сәуле шығаруды В заты сіңірмейтін аймақта сіңіретін болса, онда коздырушы сәуле шығаруды өткізетін призманы, яғни бірінші жарық тұтқышты тек фотоэлементпен өлше- нетін, флуоресцентті сәуле шығаруды ғана беретін А молекуласы қозатындай жағдай жасайтын етіп таңдайды; егер А мен В заттары бірдей спектрлік аймақта жарықты сініргенімен, флуоресцентті сәуле шығару толқын ұзындығы бойынша айырмашылықтары болса, онда фотоэлементке түсетін флуоресцентті сәуле шығарудың толқын ұзындығын анықтайтын екінші ретті жарық-тұткышты пайдаланып және призманың қалпын таңдай отырып, тек А молекуласының ғана флуоресценциясын тіркейтіндей етіп флуориметрді реттейді. Бұл әдістерді қолдану жағдайы органикалық қосылыстарды талдау мысалында қарастырылады. ====
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Гүл бағы
thumb|right|450px|[[Нью-Йорктегі орталық саябақ]] thumb|right|200px|«Вилла Гордяни» деген [[Римдегі саябақ]] thumb|right|200px|[[Кельвингроув деген Глазгодағы саябақ]] Гүл бағы, Саябақ— қаладағы кішігірім қоғамдық бау.
Ангел Висенте Пеналоза
Ангел Висенте Пеналоза — (1796-1863) әскери офицер және Ла-Риоха тарихында провинциалды басшы деген атпен белгілі. Ұлт бірлігін сақтауда Аргентинада болған азаматтық соғыстарға қатысқан әскери қолбасшы.
Жастық шағы және әскери тәжірибесі
Пеналоза 1796 жылы Ла-Риоханың оңтүстік провинциясындағы ауылдық қоғам болып табылатын Сьерра-де-лос-Льянос деген жерде дүниеге келген болатын.
Ла-риоханың әскери көшбасшысы
Пеналоза Ла-Риохаға қайтып оралып, 1831 жылы Ла Мадриттің проксиі губернатор Домингон Виллафанды биліктен тайдыру күшін қол ұшын соады. Кирогидің өлімінен кейін Пеналоза губернатор Мартин Янзонның провинциясы Сан Хуамен біріге одақты толық қамтамасыз етеді. Олардың Ла Риохаға басып кіру жоспары сәтсіздікке ұшырағанмен, Томас Бризуела Виктор Пеналозаны кешіріп, 1837 жылдың мамырында ол 1840 жылы жаңа құрылған Солтүстік коалицияның әскери офицері атанған Бризуелаға қосылады. Буэнос-Айрес провинциясының губернаторы Хуан Мануэль де Росасқа қарсы шыққан федералистер тобы одақтас таңдауда қателесіп, Хуан да Вальдің қолдауымен Росасқа қарсы болған көтеріліс жеңіліс тапты. Сонымен қоса Мендос провинциясындағы Росастың одақтасы Араоз де ла Мадридқа қарсы ұйымдастырылған көтеріліс те сәтсіздікке ұшырады. 1841 жылы аталмыш жеңілістерден кейін Пеналоза Чилиға қашып кетті.
Ол 1842 жылы қайта оралып, өзінің бұрынғы одақтасы Сан-Хуаналық Мартин Янзонға келіп қосылады. Сонында олар Сан-Хаунның губернаторымен бағыттас болды, дей тұрғанмен, Пеналоза қайтадан Чилиға тартып тұрады. Сонан соң 1845 жылы ол Чилидан оралып, Ла-Риоханың билеушесін тақтан тайдырады. Пеналоза Бенавидезбен одақ құрып, Мануэль Бустостың бұйрығымен өзінің ата мекені Лос-Льяносқа билеуші болып тағайындалады. 1854 жылы Пеналоза өзінің бұрынғы дәрежесін, яғни Ла –Риохадағы милиция бастығы деген атағын қайта қалпына келтіреді. Ал сол уақытқа дейін, Росас 1852 жылғы Касерос шайқасында жеңіліс табады. Соны естіген Пеналоза Аргентина конфедерациясына жаңа кандидатура ұсынады. Ол Джусто Хосе де Уркуиза болатын. Пеналоза өз арасында каудильо атанып, Ла-Риоханың беделді билеушісіне айналады. Ол өзінің адал еңбегінің арқасында жоғары беделге ие болады.
Биліктік унитаризмге қарсы көтеріліс
1858 жылы федералистер губернаторы Назарио Бенавидез либералдардың қолынан мерт болғаннан соң Конфедерация мен Буэнос-Айрестағы билік арасындағы қарым қатынас ушығып кетті. Соның салдарынан президент Уркуизаның бұйрығы бойынша, Пеналоза Сан-Хуандағы билікті басып алуға міндетті болды. Пакт –Сан –Хосе –де Флорестағы тыныштықтың бұзылуынан 1859 жылы Пеналозаға Тукуман губернаторы Селедонио Гутьерреспен одақ құрудың амалдарын іздеу ұсынылады. Бартоломе Митре партиялық күштерінің баса көктеп кіруінің салдарынан, Пеналоза 1861-1862 жылдар аралығында шегінуге мәжбүр болды. Пеналоза Ла Бандерита келісімінде қарсыласының айласына түсіп қалады, себебі келісім барысында ол тұтқындағы жау әскерін өлі әскерге ауыстырып алады.
Оның бұл әділетсіздікке қарсы күресі еш нәтиже бермеді. Сол себепті ол бұл жайды түсіндіру мақсатында 1863 жылдың наурызында Аргентина президенті Митреге хат жазады. Ол хатында былай дейді:
Пеналоза Ла-Риохада жеңіске жетіп, 1863 жылы 14 шілдеде Кордова қаласына кіреді. Оның қала тұсында шайқасудан бас тартуы оны сол жылдың 28 шілдесі күні Пажас Бланкас деген жерде жеңіліске ұшыратады. Келесі шегініс кезінде ол қайтадан полковник Пабло Ирразабалдың қарамағындағы Сан-Хуан провинциясына қатысты Лос Гигантес деген жерге ат басын бұрды. Пеналоза Ла-Риохаға шегініп, өзі болмаған кезде құрылған әскери хунтаны жояды. Олта жерінде Ирразабалмен соқтығысып қалып, 12 қараша күні тізе бүгеді. Ирразабал оны өлтіріп, денесін отқа жағады. Ал оның әйелі Виктория Ромеро құлдыққы тап болып, Сан-Хуан көшелерін кісендеулі күйінде сыпыруға мәжбүр болады.
Сия (Пинега тармағы)
Сия — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пинега өзенінің сол жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 96 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Қарашілік (Ақжар ауданы)
Қарашілік — Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданы, Қулыкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Талшық ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 18 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 536 адам (289 ер адам және 247 әйел адам) болса, 2009 жылы 372 адамды (191 ер адам және 181 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы елді мекендері
Кореяның сегіз провинциясы
Чосон әулеті билік құрған жылдардың басым бөлігінде Корея сегіз провинцияға (то;도; 道) бөлінген. Сегіз провинцияның шекарасы 1413 жылдан 1895 жылға дейін, яғни, шамамен 5 ғасыр бойы өзгермеген. Бұл провнициялар қазіргі таңдада бар және өзіндік корейлік диалектісі, аймақтық ерекшеліктері сақталған.
Провинциялар тізімі
Кестеді сегіз провинцияның хангылдегі, ханчадағы және кириллицадағы атауы жазылған.
Гүлзат Бейсенқызы Дәуірбаева
Гүлзат Бейсенқызы Дәуірбаева (6.12.1967, Шымкент) – әнші (колоратуралық сопрано).
Шәмші Қалдаяқов атындағы халықаралық әншілер байқауының (1996 жылы), Бернд Вайкель атындағы халықаралық әншілер байқауының (2002 жылы) және Астана қаласында өткен Күләш Байсейітова атындағы әншілердің республикалық конкурсының (2002 жылы) лауреаты. 1985 жылы Алматыдағы Опера және балет театры жанындағы вокальдық хор студиясына оқуға түскен. 1985 – 1993 жылдары осы театрда хор артисі болды. 1993 – 2000 жылдары Құрманғазы атындағы консерваторияның ән факультетін бітірді. 2001 жылдан Алматыдағы Абай атындағы қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театрының әншісі.
Репертуары
Вердидің «Реквиемінен» сопрано партиясын, «Тоскасындағы» Тоска, «Богемада» Мими, Чайковскийдің «Евгений Онегин» операсында Татьяна, «Қарғаның мәткесінде» Лиза, «Иолантада» басты партия, Төлебаевтың «Біржан – Сарасында» Сара, Брусиловскийдің «Ер Тарғынында» Ақжүніс, Ғ.Жұбанованың «Құрманғазы» операсында Әуес, Б.Жұманиязовтың «Махамбетінде» Зылиха партияларын орындап жүр. Гастрольдік сапармен Италия, Венгрия, Ресей қ-ларында өнер көрсетті. Мәскеудің Үлкен театрының шақыруымен «Евгений Онегин» операсындағы Татьяна партиясын орындады (2003 жылы).
Дереккөздер
Санат:6 желтоқсанда туғандар Санат:1967 жылы туғандар Санат:Шымкентте туғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Шәмші Қалдаяқов атындағы халықаралық әншілер байқауының лауреаттары Санат:Бернд Вайкель атындағы халықаралық әншілер байқауының лауреаттары Санат:Алматы Опера және балет театры жанындағы вокальдық хор студиясы түлектері Санат:Алматы Опера және балет театры әртістері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театры әншілері
Егорьевка (Куюргазин ауданы)
Егорьевка — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Шабагиш ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 43 адамды құрады. Пошта индексі — 453306, ОКАТО коды — 80239860002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Гидроаэродинамика
150px|thumb|right Гидроаэродинамика - сұйықтар және газ тәрізді орталардың қозғалысын, олардың бір-бірімен өзара әсерлесуін және олардың өздері ағатын қатты денелермен әсерлесуін зерттейтін гидроаэромеханика бөлімі.
Дереккөздер
Санат:Механика
Hidrodinàmica Hydrodynamika Hidrodinámica Idrodinamica Hydrodynamikk Хидродинамика Hydrodynamik
Жағалық кедертас
Жағалық кедертас — беті сатыланған кедір-бұдыр саяз сулық кедертас, маржан әктасынан тұрады, өсу үстіндегі маржандармен жабылған. Тікелей жағадан басталып, біртіндеп мұхитқа қарай төмендейді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Табиғат
Ла-Пуэбла-де-Монтальбан
Ла-Пуэбла-де-Монтальбан (La Puebla de Montalbán) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8472 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 141,16 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 35 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Тау шаңғысы
Тау шаңғысы — шаңғы спортының жетекші түрлерінің бірі. Жол бойында айналып өтетін кедергілері бар тау беткейінде арнайы жасалған қарлы жолдардан құлдилап төмен түсу. Мұнда кедергілерден өту шеберлігі және шапшаңдық (көрсеткен уақытта) есепке алынады. Ол слалом, слалом-гигант және шапшаң түсу болып үшке бөлінеді.
Бұл спорт түрінің Отаны - Норвегия, осы елдегі Телемарк аймағында пайда болған. 1856 жылы Иен Перстенсон деген пошташы Сьерра-Невада тауынан шаңғымен асып түседі. 1878 жылы белгілі жазушы сэр Артур Конан Дойл Швейцарияға Давостан Арозуға шаңғымен жүріп өтіп, Альпі тауын асып түседі. Осыдан кейін-ақ Швейцария да тау шаңғысы тезірек дами бастайды. 1903 жылы шаңғымен таудан түсудің әдістері "христиания", "телемарк", "слалом" терминдері пайда болды. Бұлар норвег тілінен алынған сөздер.
Осы спорт түрінен алғашқы жарыс 1905 жылы Аустрияда өтті. 1908 жылы Швейцарияда алғашқы тау шаңғысы клубы ашылды. 1911 ж. 7 қаңтарда 12 ағылшын шаңғышысы Альпідегі Вилзтаубел шыңына шығып қарлы беткеймен етекке түседі. 1922 ж. Англиядағы тау шаңғышыларының клубы алғашқы жарыс ережесін шығарып 1-ші әлем чемпионатын өткізді. Слалом және шапшаң түсуден ағылшын әйелі Э. Макинен тұңғыш әлем чемпионы атанды. 1936 жылы Германиядағы Гармиш-Партенкирхенде өткен қысқы Олимпия ойындарында осы спорт түрі (слалом және шапшаң түсу) бағдарламаға енді. 1952 жылы Осло қаласында өткен кезекті қысқы Олипия ойындарында бұған слалом-гигант қосылып, тау шаңғысының бағдарламасы осымен тамамдалды.
Бұл спортта жарыс өте жоғары шапшаңдықта өтеді. Мысалы, шапшаң түсуде жылдамдық 200 км/сағатқа жетеді. Жолда бұрылымдар көп, 800 метр биіктіктен кезді ашып-жұмғанша 3 шақырым қашықтықтан өтеді. Слаломда биіктік 100-200, ал қашықтық 500-700 метрді құрайды. Слапом-гигантта биіктік 700 метрге дейін, қашықтық 1000-2500 метрдің арасында. Түсетін жол ауыр, күрделі. Жеңімпаз әр бағдарламада анықталады. Тау шаңғысынан рекордтар 1930 жылдан бастап тіркеліп келеді. Алғашқы рекордшы Гузи Лангердің көрсеткіші - 105.675 км/сағат. Мұндай шапшаңдықты қазір ортақол шаңғышы көрсете алады. Ал қазіргі әлемдік рекорд 220 км/сағаттың шамасында. 1984 жылы Австриялық Франц Вебер Канадада Старм шыңынан 4 км. биіктіктен 203.155 км/сағат шапшаңдықпен түсті. Тау шаңғысында рекордтар Германияның "Маркер" фирмасы шығарған бәтеңкелердің ұлтанына орнатылған микрокомпьютерлер арқылы есептеледі. 1981 жылы тау шаңғысынан қоссайыс әлем чемпионатының бағдарламасына енгізілді. Бұған слалом жене шапшаң түсу енді. Супергигант слаломы кейінірек пайда болды. Сөйтіп, осы спорт түрі бойынша 18 медальдар комплекті сарапқа салынады. Әлем чемпионаттары 1931 жылдан бері басталып, әрбір төрт жылда бір рет өткізіледі. Жыл сайын Әлем Кубогі өтіп келеді. Мұнда командалық жеңімпаз барлық ірі жарыстарда жеңіске жеткен шаңғышылардың көрсеткен нәтижелерін қосу арқылы есептеледі.
Ғазиз Измайлов
Ғазиз Измайлов (1911-1971, Атырау облысы). Доссор кен-өндірістік училищесін бітірген (1928). 1928-1932 жылдары - Доссор, Мақат мұнай кәсіпшіліктерінде жумысшы, бурғышының көмекшісі, мұнай уңғымалары бурғышысы. 1932-1950 жылдары - муанйлы Ембінің кәсіподақ, кеңес, партия органдарында жұмыс істеген. 1950-1968 жылдары - Жылыой аудандық атқару комитет! төрағасының орынбасары, Мақат аудандық партия комтетінің меңгерушісі, «Ембімұнай» бірлестігі аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары, ҚМБ бастығы, «Кенқияқмұнай» МГӨБ бастығының орынбасары. 1968-1971 жылдары - «Гурьевсуқүрылыс» тресі жылжымалы механикаландырылған колоннасының бастығы. «Қурмет белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Каңвондо
Канвондо:
Аққұм көне қаласының орны
Аққұм — көне қаланың орны. Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Билікөл деген жерде, Ассы өзенінің сол жағалауында 500 м қашықтықта орналасқан. Қала жұртын Қазақстан ҒА археолия экспедициясы Жамбыл облысы археологиялық бөлімшесінің меңгерушісі археолог Г.И.Пацевич (1941) зерттеген. Қазіргі сырт көрінісінің аумағы 50 м, биікт. 5 м шағын төбе. Күрделі қазба жұмыстар жүргізілмеген. Қыштан жасалған құмыралардың сынықшаларына қарағанда қала б.з. 7-11 ғасырларда болған. Жер өңдеумен алғаш айналысқан тұрғындардың қонысы болып табылады.
Дереккөздер
Археологическая карта Казахстана, А.-А., 1960, с. 262.
Санат:Қазақстан көне қалалары
NGC 2291
NGC 2291 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 22 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2291 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 19719, ZWG 175.20, MCG 6-15-13, NPM1G +33.0090.
Қожа Ахмет Ясауи
Қожа Ахмет Ясауи, халық арасында Әзірет (Хазрет) Сұлтан атымен танымал (1093 немесе 1103, Сайрам — 1166, Түркістан ) — ортаазиялық философ, ислам уағызшысы, сопылық ақын.
Өмірбаяны
Қожа Ахмет Ясауи – 1093 жылы туылған түркістандық ғұлама, әулие. Қожа Ахмет Ясауидің арғы тегі қожалар әулеті. Әкесі – Исфиджабта даңққа бөленген әулие, Әзірет Әлінің ұрпағы Шейх Ибраһим. Анасы – Мұса шейхтың қызы Айша (Қарашаш ана). Мұса шейх те Исфиджабта әулиелігімен танылған. Кейбір деректерде Қожа Ахмет Ясауидың Ибраһим атты ұлы мен Гауhар Хошназ (Жауhар Шахназ) атты қызының болғандығы айтылады. Қожа Ахмет Ясауидың ұрпағы негізінен осы қызынан тарайды. IX ғасырда Отырар, Исфиджаб, Баласағұн, Ясы, Сауран, Сығанақ Шаш, Сүткент, Жент, Кудур, Отлук, Өзкент, тағы да басқа Мауераннахр қалаларында ислам діні уағызшыларының белсенді әрекеттері саяси сипат алған болса, Х ғасырдан бастап ислам ілімі жолындағы тәлім-тәрбиелік ордалар – медресе-теккелер түбегейлі орнығып, исламдық-руханияттық ахлақи (моральдық) ұстанымдар қалыптаса бастады. Қожа Ахмет Ясауи дүниеге келмей тұрып, Исфиджабта исламдық фикһ (құқық) мектебі ханафи мазһабының ондаған өкілдері өмір сүрді. Ясауи ілімі осы саяси-әлеуметтік, тарихи шарттарға байланысты қалыптасты. Қожа Ахмет Ясауи ұстаздарының көшбасшысы – Арыстан баб. Кашифи “Рашахат-ул айн-ил хайат” атты еңбегінде Қожа Ахметтің Арыстан бабтың шәкірті болғандығы, одан заһир және батин ілімдерінің сыры мен мәнін үйренгендігі, оған 16 жыл қызмет еткендігі туралы мәлімет береді. Ясауидың “Диуани хикметінде” де Арыстан баб жиі ауызға алынады. Қожа Ахмет Ясауидың өмірі мен қызметі туралы Жазба деректерде (Хазини, “Жауаһир-ул Абра Мин Амуаж-ил Биһар”) оның Юсуф Хамаданидың шәкірті екендігін көрсететін деректер болғанымен, соңғы зерттеулерде оны теріске шығаратын тұжырымдар айтыла бастады. Қожа Ахмет Ясауидың алғашқы шәкірті – Арыстан бабтың ұлы Мансұр Ата, екінші шәкірті – Сайид Ата Хорезми, үшінші шәкірті – Сүлеймен Бақырғани. Осылардың ішіндегі ең көрнектісі – Бақырғани (Хакім Ата) (Кашифи, “Рашахат-ул айн-ил хайат”). Тағы бір танымал шәкірттерінің бірі Мұхаммед Данышменди сопы Қожа Ахмет Ясауидың “Мират-ул Қулуб” атты мұрасын хатқа түсірді. Сондай-ақ Садр Ата, Бадр Ата, Қажы Бекташ Әулие, Сары Салтұқ, Шейх Лұқпан Перенде сияқты тұлғалар да Қожа Ахмет Ясауидың шәкірттері саналады. А.Беннигсон Қожа Ахмет Ясауидың Шопан Ата және Зеңгі Баба атты да шәкірттерінің болғандығын айтады. Ясауи шәкірттері жөнінде Фуат Көпрулу: “Мутасаууфтардың (сопылардың) өмірбаяны жайлы еңбектерде Ирак, Хорасан және Мауераннахр сопыларынан басқа түркі шейхтары деп жүрген сопылардың барлығы дерлік Қожа Ахмет Ясауи тариқатының шейхтары еді” дейді. Ахметтің әкесі діндар, құдай жолын ұстаған атақты шайхылардың бірі болған секілді. Бұлай дейтін себебіміз, ақынның 149-хикметінде оның шыққан тегі туралы төмендегі сыр шертеді :
«Диуани Хикмет»
Оның бүгінгі ұрпаққа жеткен көлемді шығармасы — «Диуани хикмет/ Диуани Хикмат» (Хикмат - жинақ). Бұл шығарма алғаш рет 1878 ж. жеке кітап болып басылып шығады. Содан кейін ол Ыстамбұл, Қазан, Ташкент қалаларында бірнеше қайтара басылады. Соның бірі 1901 ж. Қазанда Тыныштықұлының қазақтарға арнап шығарған нұсқасы болатын.Төрт тармақты өлеңмен жазылған бұл шығармасында ақын өзінің бала күнінен пайғамбар жасына келгенге дейін өмір жолын баяндайды, тіршілікте тартқан азабын, көрген қайғысын айтады, бұқара халыққа үстемдік жүргізуші хандардың, бектердің, қазылардың жіберген кемшіліктерін, жасаған қиянаттарын сынайды, бұл фәнидің жалғандығын білдіреді.«Диуани Хикметтен» түркі халықтарына, соның ішінде қазақ халқына, ертедегі мәдениетіне, әдебиетіне, тарихына, этнографиясына, экономикасына қатысты бағалы деректер табуға болады. thumb|left|Қожа Ахмет Ясауи сағанасы
Түркістан қаласында жерленген Қожа Ахмет Ясауи «әзіреті сұлтан» аталып, басына XIV ғ. аяғында атақты Әмір Темір күмбезді сағана орнаттырады. Жалпы дәстүрлі түркілік сопылық рух пен Қожа Ахмет Ясауи дүниетанымы, оның ілімінің мәні мен маңызы “Диуани Хикмет”, “Мират-ул Қулуб”, “Пақырнама” сияқты мұраларынан көрінеді. Қожа Ахмет Ясауи сопылық ілімінің, дүниетанымы мен философиясының негізін моральдық-этикалық және сопылық хикметтер деп жіктеуге болады. Ясауи іліміндегі парасат ұғымы адамның адамгершілік ахлақи мәртебесіне және “инсани камил” дәрежесіне жету мәселесін қарастырады. Қожа Ахмет Ясауидың дүниетанымдық тұжырымдамасының теория негізін шариғат пен мағрифат құраса, ал тәжірибелік негізін тариқат белгілейді. Қожа Ахмет дүниетанымының мәні – “адамның өзін-өзі тануы” арқылы “Хақты тануы”. Бұл жолдың алғашқы мақамы (басқышы) – “тәуба”, соңғысы “құлдық” (убудийат, абд). Бұл жолдағы адам “жаратылған – мен” екендігінің ақиқатына, жаратылыс сырына көзі жеткенде, өзінің адамдық парызы – “Алла мен адамның және адам мен қоғамның” арасында “көпір – жол” болу екендігін ұғынады.
Қожа Ахмет Ясауи ілімі
Қожа Ахмет Ясауи ілімінде Хаққа қызмет ету халыққа қызмет етуден басталады. Ал, халыққа, ұлтына қызмет етудің шарты – топырақ сипатты болу, нәпсіні тыю. Топырақ сипатты болып, өзін халқына арнау кемелдікті білдіреді. Қожа Ахмет Ясауи кемелдікке жету үшін адамда ашқ (қуатты махаббат) пен дерт болу керек дейді. “Дертсіз адам адам емес, мұны аңла; Ашқсыз инсан хайуан жынысы, бұны тыңда”. Осы хикмет жолындағы “дертсіз адам” адамдық сезімнен жұрдай, өз ұлтының, қоғамының, Отанының алдында жауапсыз, мұңсыз, қара басының қамын күйттейтін жан. “Ашқсыз адам” – илаhи фитраттан, яғни Алла тарапынан адамға берілген құдайлық сыйдан мақрұм қалған, өзінің адамдық қадірін бағалай алмайтын, парасаттылыққа ұмтылмайтын, өзін қоршаған әлемге, адамға, табиғатқа, осының бәрін Жаратушы иеге мән бермейтін жан. Дертті адамның Қожа Ахмет Ясауи іліміндегі алатын орны ерекше. Ол хикметінде “Білімің – шырақ, халің – пілте, көз жасың – жағатын май” болсын дейді. Дертті, шерлі адам пілте болып жанып, ашқ отына түсіп, қоғамның кемшілік тұстары мен ақсаған руханиятын көріп, көз жасы, қайрат-жігерімен одан шығар жол, дауа іздейді. Шынайы ашққа осы дерт арқылы ұласады. Ал ашқ - кемелдікке жетелейтін күш-қуат көзі. Қожа Ахмет Ясауи ілімінде адамның жаратылыс мақсаты – Хаққа құлшылық ету (ибадат), ол “Сізді, бізді Хақ жаратты ибадат үшін” – дейді. Бұл ибадат (убудийат) – Хақты тану жолындағы ең жоғарғы мақам. Құдайлық ашқты, Аллаға деген махаббатпен тұтастықта көретін Қожа Ахмет Ясауи дүниетанымы Алла жаратқан адам баласын кемсітпей, өзімен тең дәрежеде құрметтеуді парыз деп қарайды. “Сүннет екен кәпір де болса берме азар, Көңілі қатты ділазардан Құдай бизар” деген хикмет адамның тегі мен түсіне, діні мен діліне қарамастан оған құрмет көрсету, адам ретінде ардақтауды пайғамбарлық сүннет (жүйе, заң, қағида) ретінде танытады. Өйткені Қожа Ахмет Ясауи ілімі – дін, мәзһаб аясына сыймайтын шексіз ашқ (махаббат) жолы. Қожа Ахмет Ясауи дүниетанымында “дертті адам”, “топырақ адам”, “кемел адам”, сондай-ақ, “ғарип адам” тұлғалары да дәріптеледі.
Жергілікті халықтың салт-санасы мен сенім-нанымына, әдет-ғұрпына қайшы келмейтін діни-мистикалық мектептің негізін қалаған Қожа Ахмет Ясауи шығармашылығы сопылық ағымның түркілік дәстүріне даңғыл жол салды. “Ислам дінін тек араб тілі арқылы ғана тануға болады” деген түсінікті теріске шығарып, сопылық әдебиет ұстанымдарын көне түркі әдеби тіл – шағатай тілінде сөйлетті. Қасиетті кітаптың арабша мағынасын толықтай түсіндіру, шариғаттың қыр-сырын, дін қағидаларын қалың қауымға өз тілдерінде тереңнен таныту мақсатында хикметтерін жергілікті халыққа жақын айшықты поэзия тілімен жазды. Қожа Ахмет Ясауи түркі тілінде жатық әрі бейнелі жыр жазудың үлгісін жасап, түркі тілдерінің көркем шығармалар тудыру мүмкіндігінің мол екендігін дәлелдеді. Оның жазба әдебиет үлгісіндегі шығармалары түркі топырағында ертеден қалыптасқан суырыпсалмалық дәстүрдегі әдебиетке жаңа серпін, тың мазмұн алып келумен қатар, оны түр жағынан көркейтіп, кемелдендіре түсті. Сөйтіп, бұрыннан дидактикалық сипаты басым түркі әдебиеті насихаттық ой тұжырымдармен толыға түсті. Ол фольклор мен жазба әдебиеттің өзара жақындасуының, толысып, көркеюінің дәнекері бола отырып, шығармашылық әдебиетінде ертеден қалыптасқан, Құран Кәрімде баяндалатын тарихи аңыздар мен пайғамбарлар, әулие-әнбиелер жөніндегі әпсаналарды хикметтерінде ұтымды пайдаланды. Қожа Ахмет Ясауи шығармашылығы түркі-мұсылман әлеміне кеңінен танылып, Ясауише хикмет жазу дәстүрге айналды. Кіші Азияда Хаджи Бекташ Уали, Жүніс Әміре, Сүлеймен Бақырғани хикметтерінен Қожа Ахмет Ясауи сарыны байқалды. XII ғасырдан бері түркі халқының дүниетанымына елеулі ықпал еткен Қожа Ахмет Ясауи сарыны Асан Қайғыдан Абайға, сондай-ақ, күні бүгінге дейінгі қазақ ақындары шығармаларында көрініс тапқан.
Дереккөздер
<references group="K"/>
Сілтемелер
Санат:Сайрам ауданында туғандар Санат:Қазақстан сопылары Санат:Шағатай ақындары Санат:Түркістанда қайтыс болғандар Санат:XII ғасыр сопылары
Нұрлыбай Баймағанбетов
Баймағанбетов Нұрлыбай (1934 жылы туған, Ембі ауданы Жаңатаң ауылы) – педагог. Гурьев (мұғалімдер) институтын (1954), қазіргі Атырау педагогикалық институтын (1962) бітірген. 1958 – 80 ж. Маңғыстау облысы, Үштаған ауылындағы Ленин атындағы мектепте мұғалім, Жданов, Қарақұм орта мектептерінде директор, 1980 – 2004 ж. Опорный кенттік кеңесінің төрағасы, орта мектепте мұғалім, кенттік музейде ұйымдастырушы болды. «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл» медалімен (1970), Қазақ КСР-і «Халық ағарту ісінің үздігі» белгісімен (1976) марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Черногорка
Черногорка — Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы, Ертіс ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Глубокое кентінен шығысқа қарай 10 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 232 адам (119 ер адам және 113 әйел адам) болса, 2009 жылы 222 адамды (116 ер адам және 106 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Глубокое ауданы елді мекендері
Псевдоғылым
thumb|right|200px|Псевдоғылымға мысал: алақанға қарап тағдырын айыру Псевдоғылым (Pseudoscience, жалған ғылым) — өздерін ғылыми және нақты деп мәлімдеген, бірақ ғылыми методқа сай келмейтін мәлімдемелер, нанымдар, немесе қорытындылар. Псевдоғылым көбінесе қайшылықты, әсіреленген, немесе анықтағысыз (unfalsifiable) болады; ол байсалды сынаудың орнына растау сыңаржақтылығына салынады; ол сондай-ақ сарапшылар бағасына да ашық болмайды; гипотезаларды түсіндіруде жүйелі практикалық негіз бен дәлел кем болады; сондай-ақ көптеген псевдоғылыми гипотезалар эксперименталды түрде терістелсе де, әліге дейін біреулер оны жалғастыра береді. "Псевдоғылым" терминінің кемсіту мағынасы бар, өйткені ол ғылыми деген тұжырымдар нақты, дәл және дәлелді емес, тіпті алдамшы көзқарастар болып келеді.
Ғылым мен жалған ғылым арасындағы шекараны анықтаудың философиялық және ғылыми мәні бар. Ғылымды псевдоғылымнан ажыратудың денсаулық сақтау, маман сараптамасы, экология саясаты және ғылыми оқыту салаларында практикалық мәнге ие. Ғылыми фактілер мен теорияларды астрология, алхимия, балама медицина, оккультизм, діни сенім секілді псевдоғылыми сенімдерден ажыратып, таза ғылымға қол жеткізу ғылыми оқыту мен ғылыми сауаттылықтың маңызды бір саласы есептеледі.
Псевдоғылым зиянды болуы мүмкін. Мысалы, псевдоғылыми есептелетін вакцинаға қарсы белсенділік пен гомеопатиялық дәрі-дәрмектерді альтернативті емдеу әдісі ретінде насихаттау жұрттың денсаулыққа пайдалы ғылыми емдеулерден бас тартуын туғызуы мүмкін.
Этимология
Псевдоғылым сөзі гректің "Псевдо" (, pseudḗs) - "қате", "өтірік" мағынасындағы сөзі мен қазақша "ғылым" сөзінің бірігуінен жасалған. Осы екі сөздің бірлігі ретінде бұл термин кем дегенде XIIIV ғ-дың аяғынан бері (1796 жылы Джеймс Петтит Эндрюсp pseudoscience - псевдоғылым сөзін Алхимияға қаратып қолданған) қолданылып келсе де, псевдоғылымды нақты әрі үйлесімді ғылымнан анық ажырату ХІХғ-дың ортасында кең жалпыласа бастады. «Псевдо-ғылым» ("pseudo-science") терминінің алғашқы қолданысының бірі 1844 жылғы Солтүстік Медицина журналының 387 санынан кездеседі: ""Ондай қарама-қайшы түрдегі жасампаздық өзін ғылымның бір тармағы деп есептейді, шынтуайтында ол псевдо-ғылым (pseudo-science), ол алдамшы қағидалар бүркенішінде аталмыш факттер мен қате түсініктерді құрастарды.""
Бұл терминді 1843 жылы француз физиологы Франсуа Магенди қолданып, бассүйектің формасы мен көлеміне қарай оның зерделілігін анықтайтын жалған ғылым - френологияны "қазіргі заманның псевдоғылымы" деп атады. ХХ ғ-да бұл сөз ғылыми деп мәлімделген, бірақ іс жүзінде сенімді эксперименттік дәлелдермен расталмаған құбылыстарды түсіндіруді сипаттау үшін кемсіту (pejoratively ) мағынасында қолданылды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым философиясы Санат:Псевдоғылым
Лангоско
Лангоско (Langosco) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 458 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 31 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 27030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Групиара
Групиара (Grupiara) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Триангулу-Минейру-и-Алту-Паранаиба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Патросиниу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 458 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 192,557 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Чернобыль (мини-сериал)
«Чернобыль» (Chernobyl) — Чернобыль апаты туралы баяндайтын америкалық-британдық драмалық сериал.
Мини-сериал 2018 жылдың төрт айы ішінде түсірілді. Чернобыль атом электр станциясындағы негізгі оқиғаларды көрсету үшін Литвадағы Игналиналық АЭС пайдаланылды, эпилогтың көп кадрлары Украинада түсірілді.
Сценарий жазар алдында Крейг Мейзин екі жарым жылдай мұрағаттық құжаттарды зерттеген. Сондай-ақ ол Светлана Алексиевичтің «Чернобыльская молитва» сияқты әдеби шығармалардан да шабыт алған.
Мини-сериал 2019 жылы көрсетілді, бес сериядан тұрады.
«Чернобыль» туралы көбінесе ұнамды пікірлер айтылып, ол көптеген телевизиялық және киносыйлықтарға ие болып шықты, оның ішінде он «Эмми» сыйлығы да бар.
Сілтемелер
Санат:Чернобыль Санат:АҚШ телесериалдары Санат:Ұлыбритания телесериалдары Санат:Үздік мини-сериал немесе телефильм үшін «Алтын глобус» сыйлығының лауреаттары
Сан-Таммаро
Сан-Таммаро (San Tammaro) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Казерта провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4400 адамды құрайды. Халық тығыздығы 122 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 36 км² шамасында. Пошта индексі — 81050.
Соус Сэйнт Пол (Миннесота)
Соус Сэйнт Пол (South St. Paul) — Миннесота штатының Dakota округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 20160 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.9 км² шамасында. FIPS коды — 27-61492.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
NGC 6768-2
NGC 6768-2 — Оңтүстік Тәж шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 4 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6768-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62995, ESO 337-17, MCG -7-39-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Оңтүстік Тәж (шоқжұлдыз)
Перуштица (Пловдив облысы)
Перуштица (Перущица) — Болгариядағы қала. Пловдив облысына қарасты Перуштица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 258 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4225. Телефон коды — 03143. ЕКАТТЕ коды — 55909.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Бета-сәулелену
thumb|200px|Бета-сәулеленуБета-сәулелену - радиобелсенді өзгерістер кезінде атомның ядросынан бөлініп шығатын, иондандырғыштық қасиеті бар электрондар мен позитрондар ағыны.
Дереккөздер
Санат:Радиоактивтілік
Драганово (Бургас облысы)
Драганово (Драганово) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Бургас қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 423 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8114. Телефон коды — 05518. ЕКАТТЕ коды — 23090.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Алгонкуин (Мэриленд)
Алгонкуин (Algonquin) — Мэриленд штатының Dorchester округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1361 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.1 км² шамасында. FIPS коды — 24-00712.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Линда Бак
Линда Бак (Linda B. Buck; ж.т. 29 қаңтар 1947, Сиэтл, Вашингтон) — америкалық биолог, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (2004) «иіс сезу рецепторларының және ұйымдастырылуына» ғылыми-зерттеулері үшін алды. Линда Бак зертханасы әзірлеген әдіс негізінде иіс сезу жүйесі комбинаторлық кодтау схемасын пайдаланатыны көрсетілді. Вашингтон университетінің түлегі, және 2003 жылдан бастап, сабақ береді.
Сілтемелер
Санат:Сиэтлде дүниеге келгендер Санат:АҚШ нейробиологтары Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының лауреаттары Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Әйел ғалымдар
Картаның негізгі масштабы
Картаның негізгі масштабы - Жер эллипсоиді бетін жазықтық бетіне бейнелеу кезіндегі сызықтық элементтердің жалпы кішірею дрежесін көрсететін сан.
Картаның негізгі масштабы карталарда жазылады, мұнда карталардың негізгі масштабтары сақталатын нүктелер немесе картографиялық тордың сызықтары көрсетіледі. Мысалы, картаның негізгі масштабы цилиндрлік проекцияларда екі параллельде немесе экваторда, конустық проекцияларда екі немесе бір параллельде, азимуттық проекцияларда орталық нүктеде немесе бір параллельде сакталады. Бұл нүктелер мен сызықтардан тысқары бейнелеу масштабы карталардың негізгі масштабтарына сәйкес келмейді және іс жүзінде тек топографиялық карталарда ғана тұрақты болады.
Бенделебен
Бенделебен (Bendeleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Кифхойзер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 698 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22.42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 65 006. Муниципалитеттің басшысы — Мартин Брюкнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Қазбек Әбілқасұлы Сағындықов
Қазбек Әбілқасұлы Сағындықов (1947 ж.т.) ,ақпаратты өндеу, білім беру саласын маркетингтік зерттеу және ірі жүйелерді басқару мәселелері саласының маманы, экономика ғылымының докторы (2004). Томск политехникалық институт бітірген (1971).1971-75 ж. Томск педогогикалық институты жанындағы электроңдык интроскопия ҒЗИ инженері, Целинофад инженерлік - құрылыс институты стажер-зерттеушісі, 1982-1991 ж. ҚазКСРҒА Тау -кен ісі институтының аға ғылыми қызметкері, Қарағанды политехника институты Петропавл филиалының доценті. 1991 ж. «Элекор »ғылыми - өндірістік фирма директорынын орынбасары, 1991-96 ж. Қарағанды экспериментальді коммерциялық мектептін директоры, Қарағанды бизнес - колледжінің директоры, 1996 ж ы л д а н Қарағанды Бизнес, басқару және құқық университетінің ректоры. 50 ғылыми еңбектің, 2 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:1947 жылы туғандар
Санат:Тұлғалар
Фототелеграфты байланыс
Фототелеграфты байланыс (Фототелеграфная связь) — сыммен немесе радиоканалдармен, фототелеграф аппараттарының көмегімен жауынгерлік құжаттарды, фото суреттерді, сызбаларды, мәтіндерді жіберу (қабылдау). Фототелеграфты байланыс жұмысы теледидар жұмысының принципіне негізделген.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
IC 2698
IC 2698 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Зат белгі қағаздары
Дереккөздер
Санат:Қағаз
IC 2698
Сыртқы сілтемелер
IC 2698 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Сергей Алексеевич Христианович
Сергей Алексеевич Христианович(27.10.1908 жылы туған,Петербург-2000)-механика саласындағы кеңес ғалымы, КСРО ғылым академиясының академигі(1943;1939 жылдан корреспондент мүшесі), Социалды Еңбек Ері (1969). 1949 жылдан КПСС мүшесі.
Өмірбаяны
Ленинград университетін бітрген(1930). 1930-37 жылдары Ленинградтағы Мемлекеттік гидролиз институтында ,1937-53 жылдары Орталық аэрогидродинамика институтында жұмыс істеді. 1957-65 жылдары КСРО ҒА Сібір бөлімшесінің Теориялық және қолданылмалы механика институтының директоры. 1965-72 жылдары Физика техникалық және радиотехникалық өлшеулердің бүкіл одақтық ғылыми - зерттеу институтында, ал 1972 жылдан КСРО ғылым академиясының Механика проблемалары институтында жұмыс істедйі. 1946-56 жылдары және 1957-62 жылдары КСРО ҒА Президиумның мүшесі.
Қолданылған әдебиет
Санат:1908 жылы туғандар Санат:2000 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар Санат:Ғалымдар
Құрқуыс
Құрқуыс — Қостанай облысы Әулиекөл ауданы, Новосёлов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Әулиекөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 25 км-дей жерде.