cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Асанбай Асқарұлы Асқаров
Дулат тайпасының Ботбай руынан шыққан. Орта ғана шаруасы бар әкесі Асқар 1930 жылы қайтыс болды. Асекеңнің атасы Асылбек би болған, ол 1916 жылы Ақкөз батыр бастаған көтеріліске қатысқан.
Маркт-Нойходис
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Маршфилд (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Уэбстер округы (Миссури)
Асанбай Асқарұлы Асқаров
Еңбек жолы
А.А. Асқаров мектептен кейін Фрунзедегі педагогикалық училищені 1939 жылы бітіріп, еңбек жолын мектепте орыс тілі пәнінің мұғалімі болып бастайды. 1942-1946 жылдары әскери міндетін өтеді, полк мектебінде, саяси училищеде оқыды. Полковник. Әскерден оралған соң (1946) Мерке аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы, Жамбыл облыстық комсомол комитетінің бірінші хатшысы, Жамбыл облыстық компартиясының бюро мүшесі болған. 1951-1954 жылдары Мәскеу қаласы Орталық Комитетінің КОКП-сының жоғары партиялық мектебінде тыңдаушы, 1954-1958 жылдары Жамбыл облысындағы Красногорск және Мерке аудандары партия комитеттерінің бірінші хатшысы, 1958-1959 жылдары Жамбыл облыстық кеңесі Атқару комитетінің төрағасы, 1959-1965 жылдары Жамбыл облысының облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы, 1965-1978 жылдары Алматы облыстық обком партиясының бірінші хатшысы болған және Қазақстан Орталық комитеті Коммунистік партиясының бюро мүшесі қызметін атқарған. 1978-1985 жылдары – Түркістан облысы партия комитетінің бірінші хатшысы болып істеді. Ол Жоғарғы партия мектебін және кандидаттық диссертациясын өте жоғары бағамен қорғаған.
Қапсырма (әшекей)
Кейде киімге әсемдік үшін олардың бірнешеуін қатар қадайтын болған. Қамзолдың өңірінен сәл төмен олардың бір жұбын, кейде сәндік үшін бірнеше жұбын қатарластырып тігеді. Зергерлер қапсырмалардың гүл, жапырақ, таңба пішінді түрлерін жасаған. Оның жасауда талшықтап бұрау, өру, тоқу,түйіндеу, өріп шақшақтау, бунақтау, кесек металдарды ізбелестіру сияқты зергерлік әдістер қолданылады. Ел арасында қапсырманың үзбелі, жұмыр, жапырақша, көлемі теңге тәрізді түрлері кездеседі.
Асанбай Асқарұлы Асқаров
Қызметтері
Көп жылдар КОКП және Қазақстан КП-сының Орталық Комитетінің мүшесі, КСРО және Қазақстан КСР Жоғарғы Кеңестерінің депутаты, Жамбыл, Алматы және Шымкент облыстық партия комитеттерінің бюро мүшесі, сол облыстардың Атқару комитеттерінің депутаты болып сайланды.
Плэйнвилл (Коннектикут)
Қала тұрғындарының саны 17 382 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25.4 км² шамасында. FIPS коды — 09-60120.
Қапсырма (әшекей)
Көлемді қапсырмалардың кейде конус, жартышар тәрізді тас салған көзі болған. Жалпақ қапсырмалар өте әдемі таспен немесе сүйекпен өрнектелген.
Қақтаған күмістен және ортасына асыл тас салып соққан түрлері де кездеседі. Сондай-ақ, әшекей-өрнек салынған үзбелі, жұмыр, кейде жапырақша теңге тәрізді етіп, қақтаған күмістен және ортасына асыл тас салып соққан түрлері болады (Дәркімбай Шоқпарұлы. Құлағына таққаны күміс сырға...// Ана тілі газеті. 1994 ж. №9).
Қапсырма түрлері:
Қапсырма түрлері:
Қазақтың оңтүстік-батысында жасалған бұдан басқа да өте көркем қапсырмалар сақталған. Бұлар үш бөлек ақық тастарын жеке-жеке күміс негізге орнатып, өзара ілгектермен бірігетін етіп жасалған. Әрқайсының астынғы ілгектерінен шынжырлы салпыншақтар және екі шеткісінің жанынан қос шынжыр ілінген. Мұның бәрі әдемілік үшін жасалған. Қапсырманың сымкәптеу тәсілімен оймалы өрнектермен сәнделіп, ортасына асыл тастар орнатылатын өте күрделі және әдемі түрлері болған. (Х. Арғыбаев)
Плэйнвилл (Коннектикут)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Асанбай Асқарұлы Асқаров
Қызметтері
Асанбай Асқарұлының көп жылдардағы Кеңес Үкіметі мен халқына, коммунистік партияға сіңірген еңбектері жоғары бағаланып, Социалистік Еңбек Ері атағы (1982) берілді. Ол 5 рет Ленин орденімен, көптеген медальдар мен Құрмет грамоталарымен марапатталды.
1986 жылы Қазақстан Орталық Партия Комитетінің Колбин басқарған кезде, одан кейін де Асекеңнің басына ауыр күндер туып, төрт жылдан аса уақыт қамауда болды. Асқаровқа жағылған жала 80-жылдары белең алған қазақ зиялыларын қуғындаудың құрамдас бөлігі еді. Тергеу кезінде оған Желтоқсан көтерілісін (1986) ұйымдастыруға қатыстылығы, ұлтшылдығы сияқты «кінәлар» тағылды. А. Асқаровқа тағылған айыптың мүлдем негізсіздігі анықталып, Қырғыз Республикасы Жоғарғы соты төралқасының шешімімен ол толық ақталды және азаматтық құқықтары қалпына келтірілді. thumb|Асанбай Асқаровтың 4 томдық шығармалар жинағы + қосымша том, бұл жерде оның өлеңдері бар. Алматы, 2007 жылғы басылым. А.А. Асқаров – экономика ғылымының кандидаты, Халықаралық Акмеология Ғылымдары академиясының академигі, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессоры. А. Асқаров – «Тағдыр» (1991), «Жұмақ пен тозақ жырлары» (1992), «Көзқарас» (1997), «Ұлы Тұранның ұлдары» (1998) және көптеген кітаптардың авторы.
Дереккөздер
Санат:15 қыркүйекте туғандар Санат:1922 жылы туғандар Санат:Меркі ауданында туғандар Санат:13 тамызда қайтыс болғандар Санат:2001 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Меркі ауданының әкімдері Санат:Жамбыл облысының әкімдері Санат:Алматы облысының әкімдері Санат:Түркістан облысының әкімдері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары
Зайыт
Зайыт — Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл,    Краснозилим ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 323 адамды құрады. Пошта индексі — 453033, ОКАТО коды — 80203825003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Жаңаауыл (Сарыағаш ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаш қаласынан солтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 905 адам (455 ер адам және 450 әйел адам) болса, 2009 жылы 1121 адамды (554 ер адам және 567 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Березовый Овраг
Берёзовый Овраг — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Меня өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Каломарде
Каломарде (Calomarde) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Альбаррасин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 84 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
NGC 155
NGC 155 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 1 қыркүйекте астроном Льюис Свифт ашқан болатын және NGC каталогында 155 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2076, MCG -2-2-55, NPM1G -11.0022.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Дыбыс дисперсиясы
Дыбыс дисперсиясы, дыбыс жылдамдығының дисперсиясы — гармониялық дыбыс толқындарының фазалық жылдамдығының жиілікке тәуелділігі.
Дыбыс дисперсиясы ортаның физикалық қасиеттері мен сол ортадағы бөтен қоспалардың, сондай-ақ, дыбыс таралатын орта (не дене) шекарасының болуы (“геометриялық” дисперсия) салдарынан түзіледі. Газдағы дыбыс дисперсиясы молекулалардың тербелмелі және айналмалы еркіндік дәрежесін қоздыруға, ал сұйықтықтағы дыбыс дисперсиясы тербелмелі және бұрылмалы-изомерлік релаксацияға және сұйықтықтың ішкі құрылымының қайта құрылуына, сондай-ақ, диссоциация процестеріне, хим. реакцияларға, т.б. байланысты болып келеді. Ал қатты денелердегі дыбыс дисперсиясы, әдетте, акустикалық толқындардың қандай да бір қоздырулардың түрлерімен әсерлесуінен пайда болады. Соның салдарынан өткізгіш электрондардың күйі, спиндер жүйесі, спиндік толқындар, т.б. өзгереді. Дыбыс дисперсиясы құбылысы гидроакустикада, атмосфералық акустикада және геоакустикада маңызды рөл атқарады.
Дереккөздер
Санат:Дыбыс
Сан-Симан-де-Литен
Сан-Симан-де-Литен (São Simão de Litém) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Помбал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты  Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 605 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,03 км² шамасында. Халық тығыздығы — 100,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Симон Кананит (São Simão).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Лотос
Лотос немесе Шамгүл (Nelúmbo) — қос жарнақты өсімдіктерінің Лотос тұқымдасына (Nelumbonaceae) жататын көп жылдық су өсімдіктерінің бір туысы. Лотостың 100-ге жуық түрі бар. Бұл өсімдіктің тамырлары тоғанның түбіне бекініп, жапырақтары мен гүлдері судың бетінде орналасады.
Ботаникалық сипаттамасы
Жапырақтары дөңгелек, енді, суда қалқып тұрады. Қанық түсті гүлдері хош иісті. Сабақтары ұзын, гүлдері ақшыл реңді, қызыл түсті. Тұқымдары қатқыл, қоңыр-сұр түсті.
Лотостың тамырсабағы - қызғылт-сұр түсті, дәмі картоп дәміне ұқсас. Оның құрамында түрлі талшықтар, С, В-1, В-2 дәрумендері, калий, мыс және магний болады. Лотостың тамыр сабағы тыныс алу аппаратының жұмысы бұзылғанда ем болады. Өсімдіктерінде улы зат — нелюмбин бар.
Лотостың гүлдері судың бетінде қалқып тұрады. Ақ немесе қызғылт түсті күлтежапырақтары-ұзын,сына тәріздес, бірнеше қабаттан тұрады. Лотос-көне көне символдардың бірі, ол өміршеңдіктің, денсаулықтың, ар-намыс пен табыстың символы болып келеді.
Қолданылуы
Тұқымы мен тамыры тамаққа пайдаланылады. Олар дәрі ретінде де, тағамға да пайдаланылады. Бұл тұқымдар-протеин көзі, оларды әл жинау мақсатында пайдаланады. Лотостың тұқымдарын бүйрек, көкбауыр, жүректің жұмысы бұзылғанда қолдану пайдалы. Сондай-ақ оларды жүрек соғысы жиілеп кеткенде ұйқысыздыққа қарсы қолданады.
Санат:Лотостар
(927) Ратисбона
(927) Ратисбона — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1920 жылы 16 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Астероид неміс қаласы Регенсбургтің латынша атымен аталды (Кеплердің қайтыс болған жері).
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Нордайх (Дитмаршен)
Нордайх (Дитмаршен) (Norddeich (Dithmarschen)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Дитмаршен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 412 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,90 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 51 079. Муниципалитеттің басшысы — Уве Блок.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
NGC 4495
NGC 4495 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 13 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4495 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41438, UGC 7663, MCG 5-30-12, ZWG 159.9, IRAS12289+2924.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Аюбалдырған
Аюбалдырған, сыбызғы қурай (Angelica) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын формасы шатырша келетін гүлшоғырының диаметрі 25 сантиметрге дейін жететін көпжылдық және екіжылдық балдырған сияқты өсімдік.
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер
Комосоёль
Комосоёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Илыч өзенінің оң жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
21 қазан
Қазанның 21 — Григориан күнтізбесінде жылдың 294-ші күні (кібісе жылдарда 295-ші). Жылдың аяғына 71 күн қалады.
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:21 қазан мерекелері
Сыртқы сілтемелер
Санат:21 қазан
Атенштедт
Атенштедт (Athenstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Хальберштадт ауданының құрамына енеді.
Андат
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Атенштедт
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 431 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 6,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 025. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Бартель.
Андат
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Атенштедт
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Airbus A380
Airbus A380 — Airbus S.A.S. консорциумы жасап шығарған кеңфюзеляжды екі палубалы төрт қозғалтқышты турбореактивті жолаушы ұшағы. Әлемдегі ең үлкен жолаушы ұшағы. Алғашқыда A3XX атауымен белгілі болған бұл ұшақты Airbus консорциумы кең фюзеляжды ұшақтар нарығындағы Boeing компаниясының монополиясын жою үшін жасап шығарды.
Airbus А380 —  әлемдегі ең үлкен жолаушы тасымалдайтын ұшақ. Оның ұзындығы — 80,65 м, биіктігі — 24,08 м, қанатының ұзындығы — 79,75 м. Ұшақта 853 жолаушы тасымалдайтын бір класс не 525 орынды үш класс болады. 15 мың километрден де алыс қашықтыққа ешқандай аялдамасыз жеткізе алады.
Ұшақ төрт турбореактивтік қозғалтқышпен жабдықталған әрі олардың екі түрі бар: Engine Alliance GP7000 және Rolls-Royce Trent 900. Ұшақтың салмағы — 280 тонна, ал ұшу кезіндегі максималды салмағы — 560 тонна. Сонымен қатар, жүк тасымалдайтын түрі бар, оның атауы — A380F. Бұл ұшақ 10 мың километр қашықтықта 150 тонна жүкті таси алады.
Ұшақты құрастырып, жабдықтау үшін, шамамен, 12 миллиард еуро жұмсалған. Бұл ұшаққа жұмсалған қаражаттың орнын жабу үшін 420 авиалайнер сату керек екен. Бірақ қазіргі таңда бұл ұшақтың 68 Airbus А380 үлгісі ғана шығарылады.
Тарихы
Алғаш рет 2005 жылы 18 қаңтар күні Тулуза қаласында жарияланған, ал 2005 жылдың 27 сәуірінде аталған қалада тұңғыш рет сынақ ретінде ұшқан.
2007 жылы 15 қазанда Singapore Airlines компаниясы Airbus А380 ұшағына ие болады, сөйтіп 25 қазанда А380 ұшағы алғашқы рет коммерциялық сапар жасады. Сингапурдан сағат 04:16-та (Мәскеу уақыты бойынша) ұшып, 7,5 сағат әуеде шарлап, Сиднейге ешқандай қатерсіз қонады. Бұл сапарда 455 жолаушы, 30 экипаж мүшесі мен төрт ұшқыш болған.
Сапардың ең минималды билет құны 550 АҚШ долларына, ең қымбаты 100 380 АҚШ доллларына сатылған. Бұл ең қымбат билетті – «люкс» классты британдық Джулиан Хейвард сатып алған. 2008 жылы 11 қаңтарда Singapore Airlines компаниясы тағы да екінші А380 лайнеріне ие болды.
Әдебиет
Санат:Airbus ұшақтары Санат:Жолаушы ұшақтары
Пекин трактаты
Пекин трактаты — 1860 жылы Англия мен Францияның Қытайға күшпен таңған келісім шарты. Цин үкіметі 2-апиын соғысында жеңілгені жөнінде 1858 жылы Англия және Франциямен қол қойған әділетсіз Тяньцзин келісімін мойындаудан бас тартып, оның талаптарын бекітпеуге тырысты. Қытай Тяньцзинге келетін барлық теңіз жолдарын мықтап бекітуді, әсіресе әскери жағын нығайтуды қолға алды. Шетелдіктермен алдағы уақытта соғыс бола қалса жеңе алмайтынына көзі толық жетпеген Қытай императоры Тяньцзинь шартын жеңілдету жолдарын дипломат. жолмен іздестірді. Бірақ Қытай өкіметінің бұл әрекеттері нәтиже бермей, ақыры тағы да соғыс ашқан ағылшын-француз әскерлерінен жеңілді. 1860 жылы 24 қазанда Бейжіңде ағылшын-қытай, француз-қытай келісімдеріне қол қойылып, Тяньцзин келісіміндегі талаптарға сәйкес келетін құжаттар қабылданды. Пекин трактаты бойынша Цинь үкіметі шетелдік елшіліктердің тұрақты жұмыс істеуіне, Тяньцзин қаласын шетелдік саудаға ашық деп жариялауға, қытайларды өз елдеріне арзан жұмыс күші ретінде әкетулеріне рұқсат беруге мәжбүр болды. Сондай-ақ құжатта Сянганға жақын орналасқан Цзюлун аралын Англияның иемденуіне және француз миссионерлерінің барлық Қытай провинцияларында жерді кепілдікке немесе сатып алуға, өз қалауынша құрылыстар салуына рұқсат берілген баптар көрсетілді. Ресей де осы қолайлы сәтті пайдаланып, 2 қарашада Қытаймен жаңа келісімге қол қойды. 1858 жылғы Айгунь келісімінің шарттарын толық бекітіп, Амур өзені бойындағы шекараны және Амур мен Уссуридің қосылар тұстарынан шығысқа қарай жүретін шекаралық иеліктерді бекітіп, Қиыр Шығыстағы аумақтық талаптарын шешіп алды. Бұл әділетсіз келісімшарт Қытайды бұдан кейін де шетелдіктермен басқа да ауыр келісімдерді мойындауына, сөйтіп, еріксіз жартылай отар елге айналуына жол ашты.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Санат:Қытайдың халықаралық келісімдері
Голландиялық қорғаныс
Голландиялық қорғаныс — дебют, келесі жүрістермен : 1. d2-d4 f7-f5 басталады,   жабық бастамаларға жатады.
Тарихы
Алғашында Голландиялық қорғаныс  голландиялық шахматшы Элиас Стейнның (Elias Stein) «Nouvel essai sur le jeu des Echecs»  кітабында 1789 жылы сипатталған. Ең кең тараған нұсқалары болып голландиялық  қорғаныста : Стаунтон  гамбиты, Ильин-Женевский нұсқасы және  «Тас қабырға» нұсқасы саналады. Соңғы 30 жылда ең танымал  нұсқасы: Ленинградтық  жүйе. Ленинградтық жүйе голландиялық қорғаныспен Ежелгіиндиялық қорғаныс идеяларына негізделген.
Дебют идеялары
Партияның ең басындағы немесе дәл бірінші жүріспен f пешкасының қозғалысы  —бұл e4 нүктесін бақылауға алуға және — келешекте — қарсылас патшасына шабуылға ұмтылыс. Голландиялық қорғаныстың қаралар үшін кемшілігі: қз патшасының позициясыныі әлсіреуі, және «нашар» ақөрісті пілдің пайда болуы – ол өз пешкаларымен жабылып қалады. Қаралардың жоспары: e4 пунктын бақылауға алып, оған мүмкіндігінше атты орналастыру және ақ патшаға шабуыл дамыту  мақсатымен патшалық флангыда фигураларды жинақтау. Ақтар ортаны e2-e4 немесе d4-d5  жүрісімен бұзуға және өз фигурасын ферзьдік флангыда дамытуға ұмтылады  ( «Тас қабырға» нұсқасы немесе  Ленинградтық жүйе) болмаса қаралардың патшалық флангысының әлсіреуін қолдануға тырысады (Стаунтон  гамбиты). Жиі ақтар  ақөрісті  пілді фианкеттайды.
Дебюттер энциклопедиясы
дебюттар энциклопедиясында голландиялық қорғаныстың  әртүрлі нұсқаларын белгілеу үшін  20 коды бар: A80 — A99.
Дереккөздер
Санат:Жабық дебюттер
Жарқыл қисығы
Жарқыл қисығы − астрономиялық объкттің жарқылының уақыт бойынша өзгеру графигі. Бұл түсінікті өздігінен жарқырайтын объекттер сияқты (Жұлдыздар), жақын орналасқан жарық коздерінің (Күн, жұлдыздар) жарқылын шағылыстыратын объекттерге де қолдануға болады. Бұл рөлде планеталар, олардың спутниктері, астероидтар тб. бола алады. Күн жүйесіндегі денелердің жарқылының өзгеруі негізінде денелердің, Кун мен Жердің орбита бойынша, не өз осінің бойымен (егер беткі қабатында әртүрлі ауданды альбедолар болса) қозғалысының нәтижесінде болады. нобай|солға|Пенелопа жұлдызының жарқыл қисығы.
Ивайло (Пазарджик облысы)
Ивайло (Ивайло) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Пазарджик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 110 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4407. Телефон коды — 034. ЕКАТТЕ коды — 32010.
Екі қанаттан жүргізілетін атыс
Екі қанаттан жүргізілетін атыс — зеңбіректен немесе атыс каруынан нысанаға қанаттан (майданды бойлай) ату. Бұл атыс жаяу әскерлер шабуылға шыққан жағдайда нәтижелі болады.
IC 5315
IC 5315 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71174, UGC 12541, MCG 4-55-6, ZWG 476.16, Z 2318.8+2506, KARA 1015, NPM1G +25.0536.
Сыртқы сілтемелер
IC 5315 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Күйлеу (биология)
Күйлеу, үйірге түсу, ұйлығу, қаю кезі — жануарлардың үйірге түсіп, олардың шағылысатын уақыты.
Ыстық жақтың жануарлары үшін шағылыстың белгілі мерзімі болмайды. Ал жылдың төрт маусымына шек қойылған жерлердегі жануарлардың шағылысулары үшін белгілі мерзім болады. Мысалы, жабайы қой -ешкілер — қараша-желтоқсанда; қасқыр — ақпанда, борсық — наурыз-сәуірде, аю — мамыр-маусымда шағылысады.
Дереккөздер
Санат:Эмбриология
Қарақұдық ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Қарақұдық ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін Тихонов ауылдық округі деп аталды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарақұдық ауылы кіреді. Орталығы – Қарақұдық ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 356 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөрлі ауданы ауылдық округтері
Ақмола облысы халық шығармашылығы мен мәдени демалыс орталығы
АҚМОЛА ОБЛЫСЫ ХАЛЫҚ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫ МЕН МӘДЕНИ ДЕМАЛЫС ОРТАЛЫҒЫ — мәдени мекеме. Басты міндеттері: мәдени бұқаралық іс-шаралар жасау, ауыл мәдени мекемелеріне әдістемелік және тәжірибелік көмек көрсету. Мәдени-демалыс пен халық шығармашылығында танымал және озат тәжірибелерді үйретуі, фестивальдарға, байқауларға қатысу, инновациялы жобалар мен бағдарламаларды қолдау, жастар және балалармен жұмыс істеуді жүзеге асыру. АОХШМДО байқауларда жеңіп шыққан ұжымдар мен жекелеген өнерпаздарға «Халықтық» атағын тағайындайды. Облыста 55 ұжым осы атақтың иегері. ''Бірнеше жылдар бойы өңірде облысы халық шығарм. байқауы өткізіліп тұрады. ''
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Ақмола облысы
Косвож (Содзима тармағы)
Косвож — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Содзим өзенінің оң жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ле-Марс
Ле-Марс (Les Mars) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,90 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23123, пошта индексі — 23700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 204 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сен-Пьерр-Брук
Сен-Пьерр-Брук (Saint-Pierre-Brouck) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59539, пошта индексі — 59630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 951 адамды құрады. Халық тығыздығы — 107,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Бастия (футбол клубы)
«Бастия» (Sporting Club Bastiais;) — Францияның Бастия қаласындағы футбол клубы, 1905 жылы құрылған. Қазір Франция чемпионатының бесінші дивизионында ойнайды.
2016/17 жылғы маусым қорытындысында элитадан екінші лигаға түсіп кетті. Келесі маусымда қаржылық пейр-плей заңын бұзғаны үшін үшінші лигаға төмендетілді. Артынша клуб банкрот жариялады да, кәсіпқой клуб лицензиясынан айрылып, бесінші лигаға түсіп кетті.
1977/78 жылғы маусымда УЕФА кубогының финалына шықты. Финалда ПСВ клубынан ұтылып қалды. Бұл клубтың еуротурнирлердегі ең жоғары көрсеткіші. Арада 19 жыл өткен соң Интертото кубогы жеңімпазы атанды.
Ұлттық
Франция кубогы
Лига кубогы
Лига 2
Дүниежүзілік мұхиттың белдемділігі
Дүниежүзілік мұқиттың белдемділігі - мұхит суы қасиеттерінің (температурасы, тұздылығы, химиялық элементтері, органикалық дүниесі) таралу заңдылықтары. Мұхиттардағы 1500 — 2000 м тереңдікке дейінгі су қабаттарында география белдеулер ауысып отырады. 100 — 150 м тереңдікке дейін бұл заңдылық өте анық байқалады. Дүниежүзілік мұқиттың белдемділігінің негізгі түрі — ендік белдемділік. Дүниежүзілік мұхит 2 (Солтүстік және Оңтүстік) полюстік, субполюстік, қоңыржай, субтропиктік белдеулерге және 1 экваторлық белдеуге бөлінеді. Полюстік белдемдерде судың температурасы мүлде төмен, тұзды ортадан төмендеу (35ү), химия құрамында оттек көп, бірақ органикалық тіршілік түрлері аз. Одан субполюстік белдемдердің негізгі айырмашылығы — температурасы төмен, тұздылығы аз, мұз маусымға байланысты қатады, мұнда органик. тіршілік біркелкі жақсы дамыған. Қоңыржай белдемде гидрология көрсеткіштердің жылдық ауытқуы үлкен, органикикалық дүниеге өте бай. Субтропиктік және тропиктік белдемдерде судың температурасы жоғары, тұздылығы мол, суда оттек аз, органикалық тіршілік формалары көп. Экваторлық белдемде мұхит суының температурасы одан да жоғары, бірақ тұздылығы төмендеу.
Бастия (футбол клубы)
Ұлттық
Франция суперкубогы
Дүниежүзілік мұхиттың белдемділігі
Дереккөздер
Санат:География
Бастия (футбол клубы)
Ұлттық
Корсика чемпионаты
Халықаралық
УЕФА кубогы
Интертото кубогы
Сілтемелер
Санат:Франция футбол клубтары
Флавинадениндинуклеотид
нобай
Флавинадениндинуклеотид (ФАД, FAD) - биохимиялық тотығу - тотықсыздану процесстеріне қатысады. Флавинадениндинуклеотид екі формасы бар: тотығу және тотықсыздану, оның биохимиялық функциясы осы екі форма арасында алмасудан жүреді. FAD FADH2 - ге дейін тотыға алады, сонымен бірге ол сутектің екі атомын қосып алады. нобай|солға FADH2 молекуласы энергия тасымалдаушысы және тотықсыздандырғыш кофермент митохондрияда қышқылдық фосфорлау реакциясында субстрат ретінде қолданыла алады. FADH2 молекулада FAD - қа дейін тотыққа кезде АТФ - тың екі мольіне тең энергия бөлінеді.
Кешқұрым
Құрым, кешқұрым. Қазіргі тілімізде «кешке таман, кешке қарай» мағынасында түсінеміз. «Есеней тапсырған ту бие кешқұрым сойылды» (С. Мұқанов, Аққан жұлдыз.). «Қазақ тілінің қысқаша этимологиялық сөздігінде» (1966 ж.) кейбір авторлар «құрым» (құрым киіз, құрымдай дегендегі) сөзінің төркінің іздестіру барысында, «кешқұрым» сөзінің құрамындағы «құрымды» да ездері қарастырып отырған «құрымның» алғашқы мағынасы — «күйе», «ыс» дегендермен байланыстыра келіп, «күйе мен ыс түс жағынан қара нәрселер. Сонда «құрым» сөзі «кеш» сөзімен бірігіп «кешкі қараңғылық<кешкі уақыт» дегенді білдіріп кеткен болар деп шамалаймыз» дейді. Бұл топшылаудың шындыққа маңайламайтындығына басқа бір тілдік деректер куә болғандай. Сібір татарлары тілінің Томск диалектісінде құрам — «кешке» мағынасында қолданылады. Осыған қарағанда, «құрым» түркі тілдерінің өз туындысы ма ден ойлап қалуға болады. Бірақ бұған тағы бір мәлімет бой бермейді. Иран тілінде ғоруб — күннің батуы. Мұның «құрым» қалпына дейін өзгеруіне түркі тілдеріндегі дыбыс сәйкестігінің заңдылығы жол береді. Бір таңданарлық жайт қалмақ тілінде хург — кеш ,кешкі мезгіл дегенді ұғындырады. Біздіңше, оларға бұл сөз түркі тілдерінің бірінен ауысуы мүмкін. Өйткені монғол тобына жататын басқа тілдерде «кеш» мағынасын берерлік мұндай тұлға кездеспеді. Сөз соңын түйе келгенде, «құрым» сөзі парсы тілінен ауысқан болса керек. Олай болса, «кешқұрым» сөзі түркі тіліндегі «кеш» сөзіне иран тілінен енген сөз қосарланып, бір мағынаны қайталап тұр.
Шампиньель (Мёрт және Мозель)
Шампиньель (Champigneulles) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54115, пошта индексі — 54250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6769 адамды құрады. Халық тығыздығы — 282,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Екі қатарлы сап
Ekі қатарлы сап — бір қатардагы әскери қызметшілер екінші қатардағы әскери қызметшілердін артында бір адым (созған кол) арақашықтықта орналасатын caп. Қатарлар бірінші және екінші деп аталады, бұрылыстарда екі қатарлы саптың атауы өзгермейді. Ekі қатарлы сап жиналма немесе жазылған caп болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кіші Певк
Кіші Певк — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Локчим өзенінің сол жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кәдімгі пыста
thumb|right|Кәдімгі пыста Кәдімгі пыста (рistacia vera) — сумахтар тұқымдасына жататын сирек кездесетін өсімдіктердің бірі.
Сілтемелер
Санат:Сумахтар
Эммендинген (аудан)
Эммендинген (Landkreis Emmendingen) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Эммендинген қаласы. Аудан Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 679,90 км² шамасында. Тұрғыны 156 773 адамды құрайды. Халық тығыздығы 230 адам/км². Ауданның ресми коды — 08 3 16.
Аудан 24 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг аудандары
Дыбыс қарқындылығы
Дыбыс қарқындылығы — дыбыс толқынының таралу бағытына перпендикуляр орналасқан беттің бірлік ауданы арқылы бірлік уақыт ішінде дыбыс толқыны алып өтетін энергияның орташа мағынасы. Дыбыс қарқындылығы дыбыс қысымы амплитудасының квадратына пропорционал болады.
Дереккөздер
Санат:Дыбыс
Белькастель-е-Бюк
Белькастель-е-Бюк (Belcastel-et-Buc) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11029, пошта индексі — 11580.
Қиыр Тулупиха
Қиыр Тулупиха — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Меня өзенінің сол жағалауынан 8,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Вилла-Базилика
Вилла-Базилика (Villa Basilica) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Лукка провинциясында орналасқан.
Белькастель-е-Бюк
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 70 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,95 адам/км².
Қиыр Тулупиха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Вилла-Базилика
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1763 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 49 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 36 км² шамасында. Пошта индексі — 55019.
Белькастель-е-Бюк
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қиыр Тулупиха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вилла-Базилика
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Белькастель-е-Бюк
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Қиыр Тулупиха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Пыянгарка-Яха
Пыянгарка-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сядор-Яха өзенінің оң жағалауынан 109 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
22 қазан
Қазанның 22 — Григориан күнтізбесінде жылдың 295-ші күні (кібісе жылдарда 296-шы). Жылдың аяғына 70 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:22 қазан
Поликонденсация
Поликонденсация, поликонденсаттау (поли... және лат. condensatіo — қоюландыру) — мономерлерден төмен молекулалы заттардың (су, спирт, галогенсутек, сутек, т.б.) бөлінумен қатар жүретін полимерлер алу процесі. Поликонденсацияның типтік үлгісі — күрделі полиэфир синтезі: nHOAOH+nHOOCA'COOH[-OAOOCA'CO-]n+2nH2O, мұндағы A мен A' — гликоль мен дикарбон қышқылының қалдықтары. Мономерлердің табиғатына байланысты Поликонденсация гомо- және гетеро, ал түзілген полимердің құрылымына қарай сызықты, торланған деп бөлінеді. Гомополиконденсация бір түрлі мономерлер (мыс., амин немесе оксиқышқылдар), ал гетерополиконденсация әр түрлі мономерлер (мыс., дикарбон қышқылдары және диаминдер) қатысуымен жүретін реакциялар. Поликонденсацияға екі функционалды тобы бар мономер қатысса түзу тізбекті немесе сызықты, ал үш және одан көп функционалды топ қатысқанда торланған немесе тармақталған құрылысты полимерлер алынады. Поликонденсация жылдамдығы мен алынатын өнімнің қасиеті негізінен бастапқы мономерлердің құрылысына, температураға, катализатор мөлшеріне, кіші молекулалы заттардың бөліну жылдамдығына, т.б. факторларға байланысты. Поликонденсация — сатылап жүретін процесс. Өнеркәсіпте Поликонденсация әдісімен полиэфир, полиамид, полиуретан, поликарбонат, полиарилат, полигетероарилен, фенол, т.б. алынады. Поликонденсацияның биополимерлер (белок, нуклеин қышқылдары, целлюлоза, т.б.) синтездеуде маңызы зор.
Пайдаланылған әдебиет
Санат:Полимерлер Санат:Органикалық химия
Вила-Велья
Вила-Велья (Vila Velha) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Орталық Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Витория экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 398 068 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 208,820 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1.906,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1535 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
(928) Хильдрун
(928) Хильдрун — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1920 жылы 23 ақпанда Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Астероид немістерде біршама таралған әйелдер есімімен аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Алға жылжыған атырау
thumb|Alt=A||[[Жайық (Урал) атырауы]]
Алға жылжыған атырау (Выдвинутая дельта, дельта выдвижения) — жағаның жалпы сызығынан аса, ашық теңізге (көлге) сұғына орналасқан атырау. Өзеннің мол, Қатты ағысы және ашық жағалауға құйған кезінде қалыптасады. Атыраудың ашық теңізге (көлге) қарай жылжуы кең шепте: не азды-көпті біркелкі (Еділ, Жайық, Нигер өзендерінің атыраулары), не тек атыраудың жекелеген тармақтарының сағалық телімдерінде (Миссисипи өзенінің атырауы) жүреді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Плаймаус (Коннектикут)
Плаймаус (Plymouth) — Коннектикут штатының Litchfield округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 12 183 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57.8 км² шамасында. FIPS коды — 09-60750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
IC 875
IC 875 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 46263, UGC 8355, MCG 10-19-59, MK 249, ZWG 294.30, NPM1G +57.0160.
Марстон (Миссури)
Марстон (Marston) — Миссури штатының Нью-Мадрид округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.9 км². FIPS коды — 29-46406.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 610 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Нью-Мадрид округы (Миссури)
Вермоил
Вермоил (Vermoil) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Помбал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты  Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 855 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21,71 км² шамасында. Халық тығыздығы — 131,5 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Лингуаглосса
Лингуаглосса (Linguaglossa) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5401 адамды құрайды. Халық тығыздығы 91 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 58 км² шамасында. Пошта индексі — 95015.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant Egidio Abate.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Құрықсай
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаш қаласынан солтүстік-батысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 280 адам (151 ер адам және 129 әйел адам) болса, 2009 жылы 187 адамды (94 ер адам және 93 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Красная Горка (Архангел ауданы)
Красная Горка — Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл,    Краснозилим ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2 адамды құрады. Пошта индексі — 453033, ОКАТО коды — 80203825004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Танжер
Танжер (طنجة, Танджа) – Мароккодағы ірі портты қала.
Халық саны 907 000 адам (2008 жылғы халық санағы бойынша). Марокконың солтүстігінде Гибралтар бұғазымен шектеседі. Зерттеушілердің болжамы бойынша қаланың негізін біздің заманымызға дейінгі 5 ғасырдың басында Карфагендік отарлаушылар қалаған.
Қаланың аты берберлік құдай «Тинжиске» (Тинга) байланысты қойылған. Ал грек мифологиясында қаланың негізін Посейдон мен Гейдің ұлы Антей қалаған делінген. Аңызда Геракл Антейді тұншықтырып өлтіргеннен кейін қаланы оның әйелі Тингидің құрметіне Тингис атаған деп айтылады.
Сыртқы сілтемелер
tanger.ma
Дереккөздер
Санат:Марокко қалалары‎
Ауа жастықты аппараты (ажа)
Ауа жастықты аппараты (ажа) - ауа жастығын құру үшін, ауа түбінде айдағыш арқылы судың немесе жердің жазықтығында көтеріліп орын ауыстыру жағдайы ауалық винтпен қозғалысқа келетін көліктің түрі.
Дереккөздер
Санат:Техника
Екінші класты аэродром
Екінші класты аэродром — авиацияның және елдің әуе шабуылына қарсы қорғанысының жойғыш авиациясының авиациялық бөлімін немесе бөлімшелерін орналастыруға арналған аэродром. Ол ұзындығы 1800-2000 метр және ені 50 метр болатын жасанды ұшып-кону жолағымен жабдықталады. Екінші класты тұрақты аэродромның негізгі ұшу жолағының жалпы ұзындығы шеткі кауіпсіздіктің жолақтарын қоса есептегенде 2800 метрге жетеді.
Дереккөздер
Санат:Аэродромдар
Ақпарат беруші
Ақпарат беруші (Информатор; informator) — 1) қандай да бір білім немесе өндіріс саласында ақпараттық қызмет атқаратын маман; 2) пайдаланушыға автоматтық түрде хабар жеткізетін жүйе; 3) қолданбалы программалар дестесінің қүрауышы. Берілген кестемен мәселені шешу барысы туралы хабар беруге арналған.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Шоқанның сот реформалары туралы жазбалары
Шоқанның сот реформалары туралы жазбалары - XIX ғасырдың 60 жылдары патшалық Ресейдің қазақтар үшін отарлық әкімшілік - басқару органдары мен сот жүйесін қайта құру реформалары жөнінде Шоқан Уәлихановтың жазған мақалалары мен хаттары.
Реформаның мәні
Бұл реформаның жалпы рухын қуаттаған Шоқан қазақ халқының саяси-экономикалық құқықтары мен мүдделерін ғылыми тұрғыдан дәлелдеп, қорғауға тырысты. Реформаның прогрестік заңдылыққа сүйеніп, халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға, қазақ халқының орыс халқымен достығын нығайтуға бағытталуын қуаттады. Патша үкіметінің 1854 жылы XIX мамырдағы қазақтың билер сотын сайлау принципіне көшіру мен мемлекет органы арқылы бекітілуі жөніндегі заңына Шоқан қарсы шығып, сот реформасының бұл түрі халық мүддесіне қайшы келетінін көрсетті. Ол "билерге чиновниктік атақ беріп, олардың лауазымын көтеруді көздеген бұл заң" - билікті халықтың әдет-ғұрыптары мен құқығынан ешбір хабары жоқ баққұмар байларға береді деген ойда болды. Бұл тәртіппен сайланған чиновник-билер жұрттың бәрінен пара беріп жүретін болыстар тәрізді болып кетеді деп қауіптенеді. Шоқан 1854 жылғы заң халықтың мүддесіне қайшы келеді және империяның отаршылық заңдары мен соттарының рөлін арттырады деп, бұл соттық реформаға қарсы шықты.
Қолданылған әдебиет
Уәлиханов Шоқан, Мақалалары мен хаттары, А., 1949.
Санат:Мақалалар Санат:Қазақстан тарихы
Пьезокерамика
Пьезокерамика — құрылысы поликристаллдық, пьезоэлектрикалық және сегнетоэлектрикалық қасиетке ие жасанды материал.
Могилян жазба ескерткіші
Могилян жазба ескерткіші - көне түркі тілінде тасқа қашалып жазылған ескерткіш (VII ғ-дың соңы). Могилян жазба ескерткішін Орхон өзені алабындағы Эрдени Цзу монастыры жанынан (МХР) алғаш рет орыс ғалымы Н. М. Ядринцев тауып, В. В. Радлов (1887-1918) оқыды. Пирамидаға ұқсас жазба ескерткіштің биіктігі 3 м 45 см, ені 1 м 74 см, қалыңдығы 72 см. Ескерткіш құтлұғ (Қапаған) қағанның баласы Могилянға арналған. Могилян жазба ескерткішінің текстін Иоллығ Тегін жазды ("Білге қаған жазуын мен Иоллығ Тегін жаздым.	 Мен жазуды 1 ай 4 күнде жаздым" - дейді ол тексте), табғач тас бәдізшілері қашап көркемдеді. Тастың бір бетіндегі жазу кене табғач, қалғандары көне түркі тілінде жазылған. Жазудың жоғарғы жағына хан таңбасы ойып жасалған. Тастағы үлкен жазу 41 жолдан, оның сол жағындағы жазу 15 жолдан тұрады. Жазуда Могилянның, Күлтегіннің және білгір Тониқұқтың басшылығымен жасалған әр түрлі жорықтар мен шабуылдар жөніндегі тарихи оқиғалар — Могилянның 50 мың қол табғачтарды басқарған Он Түтүқты және 80 мың әскері бар Чача Сенгунді қирата жеңгені, кейін түргештерге, басымылдарға, қарлұқтарға аттанып, оларды өзіне қаратқаны, күйзелген, бытырап жан-жаққа тараған түркі тайпаларын қайта біріктіріп, ел арасында елеулі жұмыстар атқарғаны айтылады. Жазудың соңында Могилянның түркі тайпалары арасындағы беделі, даналығы және ақылдылығы суреттеліп, оның "жарлы халықты бай, аз халықты көп қылғаны" баяндалады.
Дереккөздер
Санат:Түркілер мәдениеті Санат:Ескерткіштер
Итбүлдірген
Итбүлдірген (Қызылжидек Vaccіnum vіtіs-іdeae) – қаражидек туысына жататын шала бұта. Қазақстанда Көкшетауда, Алтайда аралас орманда, қылқан жапырақты ағаштардың арасында өседі. Биіктігі 2,5 – 25 см. Сопақша келген, етженді мәңгі жасыл жапырақтарының ұзындығы 5 – 27 мм, ені 3 – 12 мм. Гүлі солғын қызғылт, шашақ гүлшоғырына топталған. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, тамыз – қыркүйекте жеміс береді. Ашық түсті қызыл жемісі жеуге жарамды келеді. Итбүлдірген. жемісінің құрамында 8 – 12% қант және органикалық қышқылдар, глюкозидтер, вакцилин, т.б. заттар бар. Жемісі жақсы сақталады, тосап, маринад дайындалады, кондитер өнеркәсібінде пайдаланады. Жапырағында 5 – 7% арбутин, глюкозид, флавонол, илік заттар болады. Жапырақтарын суға қайнатып, ревматизмге қарсы және несеп айдауға қолданады. Гүлінен ара бал жинайды.
Дереккөздер
Санат:Көкбұталар
Көккөз Құндыбаев
Көккөз Құндыбаев (шамамен 1745 – 1803) – би. Кіші жүз құрамындағы әлімұлы тайпасының кете руынан шыққан. Қазіргі Ақтөбе өңірінде туып өскен. Көккөз – Әбілқайыр хан балаларының озбырлығына қарсы Орынбор генерал-губернаторы О.А. Игельстром арқылы Екатерина ҚҚ-ге шағым хат жазған 185 бидің бірі. 1785 ж. 21 шілдеде жазған хатта Әбілқайыр ханның балаларын хандықтан тайдыруды, түрмедегі аманаттарды қайтаруды сұраған. Осы хат негізінде Кіші жүзге қарасты старшиналардың жиналысы Елецкіден (Тұзтөбе) 100 шақырымдай жердегі Женбішер өзенінің бойында 1785 ж. 21 қыркүйекте өтеді. Онда Кіші жүзді билеуді уақытша жаңадан құру, қысқы қоныстарды кеңейту туралы шешім қабылданады. Басты ордалар белгіленеді. Осы ордаларға Көккөз би бас кеңесші болғандардың бірі. Көккөз би 1787 ж. кете тайпасы атынан расправа болып сайланған және сол жылы 16 қазанда Орынбор жиынына делегат болып барады. 1797 ж. 29 тамыздағы хан кеңесіне Көккөз би де қатысқан.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Санат:Қазақ билері
NGC 156
NGC 156 — Кит шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 156 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Каманьяс
Каманьяс (Camañas) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Үлкен Теруэль ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 125 адамды құрайды.
Санат:Теруэль елді мекендері
Есік (қазақ үй)
Босаға — үй есігінің екі жақтауы. Киіз үйдің де, басқа үйлердің де босағалары бұрын ағаштан жасалып, қолдан құрастырылған. Қазіргі кезде Босаға есікпен бірге зауытта ағаштан, металдан, темір-бетоннан әзірленеді. Қазақтар Босағаны қасиетті санаған. “Босағаны керме” (немесе Босағаға керілме) деген тыйым осыдан туған. Сондай-ақ, Босаға майлау ырымы да бар. Жастар жеке отау құрғанда немесе біреу жаңа үй алғанда жақын-жуықтары келіп, жаңа үйдің босағасына май жағады. Бұл осы үй берекелі, майдай жұғымды болсын деген ұғымды білдіреді. Сондықтан да қазақ халқы жаңа түскен келінге босаға аттаттырып, сәлем еткізіп, үлкендер бата берген;
Табалдырық