cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ұлы жүз
Жанәли хан
1570 жылдары Хақназар ханның тұсында оңтүстікте және шығыста орналасқан рулар өзара бірігіп Ұлы жүзді құрайды. Ал сол жерлерде Ташкент хандығы деген мемлекет болған. Ұлы жүздегі рулар Ташкент хандығынын жойуға іс әрекеттер бастаған. Хақназар хан билігінің соңына дейін Ұлы жүз құралғанын білмеген. Шығай хан Ұлы жүз, мемлекеттің ішінде құралғанын білсе де бұған көңіл аудармаған, Шығай хан Баба сұлтанмен шайқасуға назар аударды. Ташкент ханы Тәуекелге Ұлы жүзді жойуға ұсынады. Бірақ 1588 жылы Шайбани әулетіндегі Өзбек сұлтан көтеріліс бастап, Ташкент хандығын тәуелсіз қылады. Әли сұлтан Түркістан қаласында өзін Ұлы жүздің ханын жариялап, Ұлы жүзде 30 мың әскер жинап алады. Әли сұлтанға Хақназардың ұлдары Дінмұхаммед пен Мұңғатай көметеседі. Өзбек өзінің туысы Абдолла ІІ көмек сұрау үшін елші жібереді. Ал Әли Ташкент қаласындағы қамалды 1 айға қоршауға алады. Абдолланың әскері келеді, бірақ Әли қамалды басып алып, Өзбекті өлтіреді. Осы оқиғадан кейін халық Әли ханды Жанәли, ал Дінмұхаммед сұлтанды Тыным деп атап кетеді. Тәуекел Жанәлиді мойындайды, және Ташкентты Ұлы жүздің астанасы деп бекітеді. 1598 жылы күзде Қарақалпақ бегі Абдуғаффар 《Ташкент билеуші》деген дәрежені алғысы келеді. Бірақ Есім хан бас тартады. Нәтижесінде Абдуғаффар Қарақалпақ көтерілісін бастайды. 1600 жылы Жанәли Абдуғаффармен шайқасып қаза табады.
Тыным хан
Дінмұхаммед 1588 жылы Жанәли ханға көтеріліс бастауға көмектеседі. Жанәли Өзбекті өлтіреді де, Ұлы жүздің ханы болады. 1600 жылы Абдуғаффар Жанәлиді өлтірген соң, Дінмұхаммед Ұлы жүзде билік құрды. Халық Дінмұхаммедті Тыным деп атап кетеді. 1601 жылы Абдуғаффар Тынымға жорық жүргізіп жеңеді. Тыным Абдуғаффарға бағынып, тұтқынға түседі. 1602 жылы Есім хан Абдуғаффарға жорық ұйымдастырып, жеңеді. Тыным 5 мың қол жинап Абдуғаффармен шайқасады. Нәтижесінде Абдуғаффар Тынымды өлтіреді.
Келді Мұхаммед хан
Келді Мұхаммед Шайбани әулетіндегі сұлтан. Келді Мұхаммед 1598 жылы ІІ Пірмұхаммед ханның бұйрығымен Сырдария уәлаятының әміршісі болады. 1599 жылы Бұхара хандығының орнына Аштархан әулеті билікке келді. Аштархан әулетіндегі Бақи Мұхаммед таққа отырады. Бақи Мұхаммед Шайбани әулетіндегі Келді Мұхаммедті биліктен алыстатпақшы болды, бірақта Келді Мұхаммед қарсы шығып, соғыс жүргізеді. Бақи бір жағынан қазақ ханы Есіммен соғысып жүрді. 1602 жылы Келді Мұхаммед өзіне одақтас табу үшін, Есім ханның еліне кіруге шарт қояды. 1603 жылы Келді Мұхаммед Қазақ хандығының құрамын кіреді де, Ұлы жүздің ханы болады. 1604 жылы Бақи Келді Мұхаммедке жорықтар жасауды тоқтатып, Есім ханға соғыстар жүргізеді. 1607 жылы Келді Мұхаммед қайтыс болады.
Жері жапсарлас әдет-ғұрпы
Түркітанушы-археолог А.Досымбаеваның мәліметтеріне қарағанда, Жетісу жеріндегі үйсін және түркі дәуіріндегі археологиялық ескерткіштер кешені өзара тығыз байланыста дамыған. Оны жазба дерек көздері де растайды. “Таң патшалығының көне тарихы. Түрік шежіресі” атты тарихи дерек көзінде “Теле … қатарлы елдер бағынғаннан кейін, олардың халқы дулат, нүшбе, қарлық, шиуо, шымыр, обырларға араласып, сіңісіп кетті” деген жолдар бар. Бұл өз кезегінде Түрік қағандығының құрыла бастаған кезіндегі саяси жағдаймен этн. қатынастарды айғақтайды.
Сондай-ақ Батыс Түрік қағандығының құрамында да Ұлы Жүзге кірген бірқатар тайпалар болды. Бұл мемлекеттің негізгі өзегін “он оқ бодон“ (он оқ халқы) деген он ірі тайпа құрады. Олар өз кезегінде бес тайпалы дулат (дұғлу) пен бес тайпалы нүшбелер (нушубилер) одағынан тұрды. Екі иеліктің шекарасы Шу өз. болды. Қытай деректемелері бойынша дулаттардың бес тайпасы — түргеш (мамандардың есептеуінше сарыүйсіндердің ата-бабалары), қойлау, чимойын(шимугін), ысты, жаныс, ал нүшбелер одағы азғыр (әскіл), қасо, барысқан (барсаған) сынды ұлыстардан немесе тайпалардан тұрған. Ерте орта ғасырлардағы Қазақстан аумағында болған мемлекеттерде Ұ. ж. құрамына енген көптеген ру-тайпалар болғандығы белгілі. Мыс., жоғарыда аталған тайпалар арасынан түргештер күшейіп, кейіннен Түргеш қа-ғандығын құрады. Кейіннен бұл мемлекетті қарлұқтар бағындырады. Қарахан мемлекеті тұсындағы жазба деректемелерде де кейіннен Ұ. ж. құрамына енген ру-тайпалардың атаулары кездеседі. Жетісуда қарақытайлар (қидандар) үстемдік құрған кезде мұндағы бірқатар ру-тайпалар солардың билігін мойындады. Кейіннен қидандардың өздері түркі халықтарына сіңісіп кетті. 13 ғ-дың бас кезінде Шыңғыс хан бастаған түркі-моңғол тайпаларының шапқыншылығы кезінде Ұ. ж. тайпаларының құрамы жалайырлар есебінен толықты. Шыңғыс ханның басты әскери күштерін бірі болған жалайырлар осында ілкі замандардан бері мекендеп келе жатқан ру-тайпалармен біте қайнасып, араласып кетті. Жергілікті билеушілердің (Күшлік ханның) діни озбырлығына наразы болған ру-тайпалардың біразы Шыңғыс хан әскерлерін азат етуші ретінде қарсы алды. Біраз бөлігі оның әскеріне қосылып, Хорезмді жаулап алу соғыстарына қатысты.
Дүниенің Геоцентрлік Жүйесі
Дүниенің Геоцентрлік Жүйесі(грек. gй – Жер және лат. centrum, грек. kentron – орталық нүкте, орталық), Әлемнің геоцентрлік жүйесі – дүниенің ортасында Жер тұрады, ал қалған барлық аспан шырақтары оны айнала қозғалады деген ежелгі түсінік. б.з.б 4 ғасырда өмір сүрген ежелгі грек ойшылы, Аристотель осы пікірді ұстанып, жердң қозғалмайды деп есептеген.
Жүзімсай
Жүзімсай – Түркістан облысы Қазығұрт ауданындағы өзен. Келес өзені алабында.
Дүниенің Геоцентрлік Жүйесі
Дереккөздер
4
Жүзімсай
Бастауы
Бастауын Қаржантау және Қазығұрт жоталары аралығынан алады.
Дүниенің Геоцентрлік Жүйесі
Дереккөздер
Санат:Ғылым тарихы
Жүзімсай
Гидрологиясы
Ұзындығы 20 км. Майбұлақ ауылы маңында Келес өзеніне құяды. Арнасы тар, тау шатқалдарымен Ұясай, Қызылатасай өзендерімен қатар ағады. Суын Көкібел, Майбұлақ ауылдары жүзім шаруашылығына пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы өзендері Санат:Сырдария су алабы
Ақтүбек (Ұлытау облысы)
Ақтүбек — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданындағы ауыл, Ақтүбек ауылдық округі орталығы.
Екіжақты мөлшерлегіш
Екіжақты мөлшерлегіш (Двухсторонний калибр) — бір жағы өтетін, ал екінші жағы өтпейтін мөлшерлегіш.
Ақтүбек (Ұлытау облысы)
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 797 адам (408 ер адам және 389 әйел адам) болса, 2009 жылы 781 адамды (406 ер адам және 375 әйел адам) құрады.
Екіжақты мөлшерлегіш
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Ақтүбек (Ұлытау облысы)
Инфрақұрылымы
Округтің елді мекендерінде (Ақтүбек, Өркендеу, Сарысу, Атасу және Манадыр бекеті, 128; 152 және 161- разъездері) 4 мектеп, 2 фельдшер-акушерлік пункт, мәдениет үйі, 2 кітапхана бар. Ақтүбек басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Атасу темір жол бекеті 7 км жерде.
Аралас адрестеу
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Дүние осі
Дүние осі, Әлем осі – аспан сферасының орталығы арқылы өтетін және Жердің айналу осіне параллель түзу сызық. Аспан сферасының көрінерлік қозғалысы Дүние осінің төңірегінде өтеді.
Кәдімгі шашырақты
Кәдімгі шашырақты (Cichorium intybus) – астралылар тұқымдасының шашыратқы тегіне жататын көпжылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда барлық облыстардағы шалғынды жерлерде, жолдардың жиегінде, тоғайларда, ашық алаңдар мен егістік жерлерде өседі.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Еуразия флорасы Санат:Африка флорасы
Крэйг (Миссури)
Крэйг (Craig) — Миссури штатының Холт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 29-17056.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Холт округы (Миссури)
Саясаттанудың қағидалары
Саясаттанудың қағидалары - тұлғаның құқықтары мен мүдделерінің мемлекет құқықтары мен мүмкіндіктерінен жоғары тұруы, саяси өмірдегі заңның басымдылығы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Тасис
thumb|Тасис бағдарламасы"Тасис" бағдарламасы - еуропалық одақтың жетекшілігімен даярланған. "Тасис" бағдарламасының мақсаты – ТМД елдеріне (Балтық) жағалауы елдерінен басқа) нарықтық экономикаға өту, демокр. қоғам қалыптастыру кезеңіндегі қиындықтарды шешуге жәрдемдесу. Бағдарлама қайтарымсыз негізде жұмыс істейді. Оның шеңберінде еуропалық тәжірибе мен жергілікті кәсіби дағды, білімді үйлестіре отырып мемлекеттік және жеке ұйымдарға “ноу-хау” тапсырылады. "Тасис" бағдарламасы тікелей ақшалай қаражат бермейді, бағдарлама кеңесшілер, сарапшылар жіберу, қажетті зерттеулер жүргізу, кәсіби даярлау және оқыту, құқық-тық база қалыптастыру, жобалар жасау түрінде, яғни техникалық жәрдем береді. Сонымен бірге бағдарлама өзге халықаралық ұйымдардың инвестициялық ресурстарына жол ашады.
1995 ж. 23 қаңтарда Брюссель қаласынданда Қазақстан мен Еуропалық одақ (ЕО) арасындағы өзара серіктестік және ынтымақтастық жөніндегі келісімге қол қойылды. Бұл келісімді мақұлдау туралы заң 1997 ж. 26 мамырда қабылданып, 1999 ж. 1 шілдеде күшіне енді. Келісім Қазақстан мен ЕО арасындағы саяси, экон. және мәдени байланыстарды дамытуға бағытталған негізгі құжат болып табылады. Ол екі тараптың да демократияны, адам құқығының сақталуын, заң үстемдігін және нарықтық экономиканы нығайтуға деген ұмтылысын үйлестіреді. Сондай-ақ жүйелі саяси диалогқа, ашық сауда және инвестициялық режимдерге жол ашады, Қазақстанның халықар. стандарттарға өтуіне септеседі. Сонымен қатар келісімде 27 бағытта бірлесе қызмет ету қарастырылған. Келісімде қарастырылған бағыттарды жүзеге асырудың негізгі құралы "Тасис" бағдарламасы болып табылады.
Қазақстанға 2002 жылға дейін "Тасис" бағдарламасы шеңберінде техникалық көмек “Бистро” (100 мың ЕВРО көлеміндегі жобалар); мемлекттік билік органдарына, Парламентке саяси және құқықтық кеңесшілік ету; “Темпус” (Қазақстан мен ЕО жоғары оқу орындарының тәжірибе алмасуы); “Лиен” (азаматтық қоғам); қалалардың өркендеуі бағдарламалары бойынша көрсетілді. Сонымен қатар ЕО серіктес елдер үшін мемлекетар. бағдарламалар даярлады: “Иногейт” (Каспий маңы елдеріне мұнай құбырларын жақсарту және жаңа бағыттарда құбырлар жүргізу үшін инвестиция тартуға септесу); “Трасека” (Еуропа мен Орт. Азия арасындағы тасымал өткелін дамытуға инвестициялық және техникалық көмек көрсету жобалары); экол. бағдарлама; “Eurostat” (статистика саласында бірлесу).
1991 жылдан бері ЕО "Тасис" бағдарламасы шеңберінде Қазақстанға 119,5 млн-нан астам АҚШ доллары көлемінде қайтарымсыз негізде қаражат жолдады. Қазақстанда техникалық көмек көрсетудің басым бағыттары ретінде: институционалды, заңшығарушылық, әкімш. реформаларға септесу; ауыл шаруашылық және ауыл шаруашығы өндірісі; инфрақұрылымдарды дамыту; экономиканың дамуы және жеке сектор; қоршаған ортаны қорғау салаларына көмек көрсетілді. Сондай-ақ статистика саласындағы реформаларға, саяси кеңесшілікке, кеден қызметін жетілдіруге, “Темпус”, “Лиен”, “Бистро” бағдарламаларына қаражат жұмсалды. ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау мин-нің халықаралық экономикалық және қаржылық қатынас департаменті сыртқы көмекті үйлестіру бөлімі ТАСИС-тің Қазақстандағы Ұлттық үйлестіруші бюросы болып табылады.
Бюро ЕО-ның техникалық көмегін үйлестіру барысында көмек қабылдаушыларды хабардар етеді, сұрауларды іріктейді, еуропалық тараптармен келіссөздер жүргізеді, жобалардың мониторингін жасайды, көмек жобаларының тиімді орындалуын қамтамасыз етеді, орындалған жобаларды бағалауды іске асырады.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық бағдарламалар Санат:Еуропа одағы экономикасы
Пелатиково (Кюстендил облысы)
Пелатиково (Пелатиково) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Невестино қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 122 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2582. Телефон коды — 07913. ЕКАТТЕ коды — 55734.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Абхазия
Абхазия (Аԥсны [Апсны́], აფხაზეთი [Апхазети]) — Үлкен Кавказ жотасының оңтүстік беткейінің солтүстік-батыс бөлігінде, Қара теңіздің солтүстік-шығыс жағалауындағы аймақ. 7 тарихи аймақты қамтиды: Кіші Абхазия, Бзыпын, Гума, Абжуа, Самурзакан, Дал-Сабал, Псху-Аибга.
Іс жүзінде жартылай мойындалған Абхазия Республикасының қол астында. БҰҰ құжаттарында Абхазия Грузияның аумағы болып саналады, оның әкімшілік бөлінісіне сәйкес аймақты Абхазия Автономиялық Республикасы алып жатыр.
IC 548
IC 548 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Абхазия
Этимологиясы
thumb|350px|Абхазия және Грузия шолу картасында «Апхазети» (აფხაზეთი) термині алғаш рет грузин жылнамаларында пайда болды, ал Абхазия атауы осыдан шықты. Ол Абазгияны және бүкіл Батыс Грузияны белгілеу үшін пайдаланылды. Ерте ортағасырлық ислам дереккөздерінде әдетте Грузия мағынасында қолданылған.
IC 548
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27463, ZWG 63.24.
Сыртқы сілтемелер
IC 548 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Абхазия
Этимологиясы
XIX ғасырдың ортасына дейін шетелдік дереккөздердің көпшілігі Абхазияны Абаза елі деп атады, Ресейде - Абеза (кейінірек Обеза), бірақ бірте-бірте бұл экзонимдерді грузин тілінің «апхазети» туындысы болып табылатын орыс топонимі «Абхазиямен» алмастырылды. Орыс тілі арқылы бұл атау әлемнің басқа тілдерінің көпшілігіне енді (Abkhazia, Abkhazie, Abchasien).
«Аԥсны» [апсны́] – мөлдір этимологиясы бар сөз: «аԥс» [апс] – абхаз тіліндегі «аԥсуаа» [апсуаа] атауының түбірі, ал «ны» – локативті суффикс – апстар (абхаздар) елі.
Физикалық-географиялық сипаттамалар
thumb|250px|Абхазия картасы Абхазия Күнгей Кавказдың солтүстік-батыс бөлігінде Псоу және Ингур өзендерінің аралығында орналасқан, оңтүстік-батысында Қара теңіз шайып жатыр. Жағалау сызығының ұзындығы 210 км-ден асады және аздап жырымдалған, кең малтасты жағажайлар жиі кездеседі. Теңіз кеңістігі, субтропикалық өсімдік жамылғысы, толқынды өзендер мен Үлкен Кавказдың шыңдары Абхазияға ерекше сұлулық береді. Солтүстігінде және солтүстік-шығысында Ресеймен (Краснодар өлкесі және Қарашай-Шеркес Республикасы); оңтүстік-шығысында және оңтүстігінде — Грузияның Самегрело және Земо Сванети аймақтарымен шектеседі.
Жер бедері
thumb|right|200px|[[Гагра жотасы, Мамзышханың беткейлері]] Аумақтың көп бөлігін (шамамен 75%) солтүстіктен Абхазиямен шектесетін Бас (Водораздельный) жотасының сілемдері: Гагра, Бзыб, Абхаз және Кодор жоталары алып жатыр. Жотаның ең биік нүктесі – Домбай өлген тауы (4048 м). Бас жота арқылы Абхазияға Клухор (2781 м), Марух (2739 м) және басқа асулар бағыттайды. Қазіргі уақытта Абхазиядан Грузия облыстарына өтетін асулар арқылы өтетін жолдар миналанған және қарулы күзеттердің бақылауында, олар арқылы байланыс жүрмейді.
Оңтүстік-шығыстан Колхис ойпаты бірте-бірте тарылып, Абхазияға енеді. Ойпаттың тар жолағы Кодор өзенінің солтүстік-батысындағы жағалауды бойлай созылып жатыр. Таулар мен ойпаттардың арасында қыратты тау етегінің белдеуі бар. Карстық құбылыстар дамыған (Вороня, Абрскила, Анакопиялық үңгірлері және т.б.). Абхазияда Гаградан алыс емес жерде дүние жүзіндегі ең терең карст үңгірі — Крубера-Вороня қуысында (тереңдігі 2080 метр) орналасқан. Гаградан алты шақырым жерде әсем Мамзышха тауы орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Абхазия
Балықты (Фёдоров ауданы)
Балықты — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Вишнёвый ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Ауыл аудан орталығы - Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 74 км-дей жерде орналасқан. КАТО коды — 396837200.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 223 адам (115 ер адам және 108 әйел адам) болса, 2009 жылы 184 адамды (93 ер адам және 91 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Людмила Владимировна Руденко
Ол 1950 жылы ФИДЕ халықаралық шебері (IM) және халықаралық әйелдер шебері (WIM), 1976 жылы әйелдер гроссмейстері (WGM) атағына ие болды. Ол халықаралық шебер атағына ие болған алғашқы әйел болды. Руденко 1952 жылы әйелдер арасында КСРО чемпионы болды.
Дереккөздер:
Санат:КСРО шахматшылары
Брест (футбол клубы, Франция)
«Стад брестуа 29» (SASP Stade brestois 29) немесе қысқаша «Брест» — Францияның Брест қаласындағы футбол клубы. 2018/19 жылғы маусымда Франция 2-лигасында екінші орын алып, Бірінші лигаға жолдама алды.
Клуб 1903 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Стад Франсис Ле Бле" стадионында өткізеді.
Жоғары лигада жалпы саны 14 маусым ойнады. Ең жоғары көрсеткіші — 1987 жылғы 8-орын. Екі рет Франция кубогының ширек финалына шыққан (1982–83, 2014–15)
Сілтемелер
Санат:Франция футбол клубтары
ГОЭЛРО жоспары
thumb|Өскемен СЭС-ы ГОЭЛРО жоспарында бекітілген ГОЭЛРО жоспары - елді электрлендіру негізінде КСРО халық шаруашылығын өркендетудің тұңғыш біртұтас мемлекеттік перспективалық жоспары.
Тарихы
1917 жылы Октябрь революциясынан кейін В.И.Лениннің нұсқауы бойынша Ресейді электрлендіру жөнінде 21 ақпан 1920 жылы Мемлекеттік комиссия (Государственная комиссия по электрификации России, қысқаша ГОЭЛРО) құрылды. Комиссия жұмысына Г.М.Кржижановский (Ресейдегі революция қозғалысының қайраткері, ғалым-энергетик) бастаған 200-ден астам ірі ғалымдар мен мамандар қатысты.
ГОЭЛРО жоспарының мақсаты
ГОЭЛРО жоспарында таяудағы 10 жылдың ішінде өнеркәсіп өндірісін қалпына келтіріп, оны 1913 жылғымен салыстырғанда шамамен 2 еседей арттыру, өнеркәсіптің жаңа прогрессшіл құрылымын жасау, жаңадан бірқатар өндіріс орындарын ашу көзделді. Жоспарда жалпы қуаты 1,5 - 1,75 млн. квт болатын 30 ірі электр станцияларын салу белгіленді. Бұл аудандық станциялардың жалпы қуаты жоспар бойынша 1913 жылмен салыстырғанда 10 еседей артуға тиіс болды. Сондай-ақ 10 су электр, 5 шымтезек электр станциясын салу белгіленді.
ГОЭЛРО жоспары елдің бұрынғы өнеркәісптік аудандарының электр энергетикалық базасын нығайтумен қатар, оны бұрын артта қалған ұлттық аудандарда дамытуды көздеді.
ГОЭЛРО жоспарында Қазақстанда электр станцияларын салудың белгіленуі
Минералдық шикізаттары мол және экономикалық энергия ресурстары бар Қазақстанда өнеркәсіп өндірісін өркендетуге қолайлы жағдайлар болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан энергетикасы Санат:Экономика Санат:Тарих Санат:Су электр станциялары
Біржақты мөлшерлегіш
Біржақты мөлшерлегіш (Односторонний калибр) — өтетін жоне өтпейтін шектері бір жағында орналасқан қапсырма мөлшерлегіш.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Тәубе
Тәубе – кешірім сұрау, қатесін түзетіп, қайталамау. Тәубе адамның үлкенді-кішілі қандай да бір күнәсі болса да адам өз күнәсін түсініп, зор өкінішпен кешірім сұраса және сол қателігін қайталамаса Құдайдың кешірмейтін күнә-қылмысы жоқ деген, Алланың фазылына, рахымдылығына сенімнен туындайды. Сондықтан Алланың рахым-шапағатына шын сенімнен туындаған тәубе адам өмірінде маңызды орын алатын, оның рухани-адамгершілік мұраттарын айқындайтын бетбұрыс кезеңі. Тәубе адамның рухани-интеллектуалдық кемелденуі мен ахлақтық, адамгершілік тұлғасының қалыптасуындағы басты кезеңі. Құран Кәрімнің тоғызыншы сүресінің атауы “Тәубе”, сүре аяттары осы тәубе жайында баяндайды.
Геоботаника
thumb|left| Ф.И.Рупрехт Геоботаника, фитоценология (ge — жер және ботаника) — жердің өсімдік жамылғысы, оның құрылымы, өсімдіктер бірлестігінің (фитоценоздардың) таралу заңдылығын, құрылысын, дамуын, олардың қоршаған ортамен байланысын зерттейтін ғылым; ботаниканың бір тарауы; жер бетінде өсімдіктердің және өсімдіктер кауымдастығының таралуын және таралу зандарын зерттейтін биогеографиянын бір саласы.
Геоботаника терминін 1886 жылы орыс ботанигі Ф.И.Рупрехт пен неміс ғалымы А.Гризебах ұсынған.
Қазақстанда қалыптасуы
Қазақстанда жүйелі түрде геоботаникалық зерттеулер 1932 жылы бұрынғы КСРО ғылым академиясының Қазақстандық базасының ботаникалық секторы ұйымдастырылған соң, кейін 1946 жылы Қазақстан ғылым академиясының Ботаникалық институты (қазіргі Ботаникалық және фитоинтродукция институты) құрылғаннан кейін кең көлемде жүргізіле бастады.
Геоботаникалық карталар
Әр түрлі дәрежедегі (ассоциациядағы, формациядағы, тағы да басқалары) өсімдік бірлестігінің кеңістіктегі орналасуын, олардың кеңістіктегі қиюласуларын (кешендерін, қатарларын) және ортамен байланыстарын көрсететін карталар.
Дереккөздер
Санат:Жер туралы ғылымдар
NGC 4207
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 23 наурызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4207 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39206, UGC 7268, MCG 2-31-69, ZWG 69.107, VCC 152, IRAS12129+0951.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Сплавнуха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Медведица бастауынан Терса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оңдаған Нурсултанов
Оңдаған Нурсултанов - (1942ж, Атырау облысында туған). Химия ғылымдарының докторы (1997 ж), профессор (1992 ж). Атырау мемлекеттік педогогикалық институтын бітірген (1965 ж). 1971-1976 жж - КСРО АН мұнай химиялық синтез Институтында сынаудан өтуші-зерттеуші, физикалық химия Институты зертханасының және ҚазКСР АН табиги түздарының кіші ғылыми қызметкері, инженер. 1998ж бастап - Атырау мұнай және газ институтының оқу бөлімі женіндегі проректор.
Заманауи өнер мұражайы
Заманауи өнер мұражайы (Museum of Modern Art, MOMA)- Нью-Йорктегі мұражай, 19 ғасырдың аяғынан қазірге дейінгі америка және еуропа өнерінің ең үлкен топтамасы. .1929 жылы жеке топтамашылардың тобы негізін қалаған болатын.
53-ші көшедегі қазіргі ғимараты 1939 жылы ашылған; кейінгі жалғап салынған құрылыс пен мүсін бақшасы Ф.Джонсооның (1953) жобасымен жасалған болатын. Көрме кеңістігін екі есе ұлғайтқан мұнара мен батыс қанаты 1984 жылы аяқталған. Кубист, сюрреалист және абстрактілі экспрессионистердің топтамасы көп; басқа қорларда мүсін, графика, өндірістік дизайн, архитектура, фотосуреттер мен фильмдер бар.
Тұрақты экспозиция, көрме және көптеген басылымдардың арқасында мұражай қоғамдық талғамға және көркем өнімге күшті әсерін тигізеді.
Дереккөздер
Санат:АҚШ мұражайлары Санат: Сәулет өнері
Акпинол
Акпинол — өсімдіктің өсуін реттейтін иіссіз, улылығы өте аз, ақ түсті қатты ұнтақ зат.
Ли (Мэн)
Ли (Lee) — Мэн штатының Пенобскот округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 845 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 102.9 км² шамасында. FIPS коды — 23-38530.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Акпинол
2011 жылы Акпинол атты тауарлық белгі жықты.
Дереккөздер
Санат:Ауыл шаруашылығы
Дарақ (ағаш)
Дарақ - ерекше биік өскен ағаш, терек. Парсы тілінен енген дарақ сөзі «ағаш» деген мағынаны білдіреді. Сыр бойының қазақтары дарақты «терек» атауының және ағаш сөзінің орнына қолдана береді. Дәстүрлі ортада жапан түзде жалғыз өскен дарақты әулие көлеңкелеген, әулиенің аяғы тиген деп кие тұтқан. Үлкен, биік ағаштарды дарақ деп айту ауыз әдебиеті үлгілерінде де, жыраулар шығармаларында да ұшырасады. Бұқар жырларында (хан Абылай, Абылай) кездесетін: Қарағай - судан қашықтап, Шөлге біткен бір дарақ. Шортан - шөлге шыдамсыз, Балықтан шыққан бір қарақ - деген жолдар осының айғағы.
Биік боп жалғыз өскен немесе бастау басында өскен ағаштарды кие тұту Әулие ағаш ұғымымен астасады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ғайникамал Мұқанқызы Байқошқарова
Ғайникамал Мұқанқызы Байқошқарова (1943 жылы 8 ақпанда Семейде туған) — актриса. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2011). Құрмет орденінің иегері (2003). Қазақстан Республикасының мәдениет саласындағы мемлекеттік степендиясының иегері.
Кинодағы рөлдері
15-тен аса көркем фильмге түсіп, әрқилы бейнелер жасады.
Марапаттары
Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері
IC 4969
IC 4969 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64288, ESO 186-13.
Сыртқы сілтемелер
IC 4969 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Вешендерой
Вешендерой (Вешендар) — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шаро-Аргун өзенінің оң жағалауынан 4,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Үлкен Черная (өзен)
Үлкен Чёрная (Поперечка) — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Улуй өзенінің оң жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Вешендерой
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Грозный қаласынан Аргун өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Үлкен Черная (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Вешендерой
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Үлкен Черная (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вешендерой
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Үлкен Черная (өзен)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Евгений Порфирьевич Антошкин
Евгений Порфирьевич Антошкин - Социалистік Еңбек Ері (1971), өндіріс озаты, Соколов-Сарыбай кен-байыту комбинатының экскаваторшылар бригадасының бригадирі. 1932 жылы Башқұрт АКСР (қазіргі Башқұртстан), Стерлибат ауданы, Борисовка ауылында туған.
Иван Семенович Ружейников
Иван Ружейников - революционер, Қазақстанда Сoвет өкіметін орнатуға қатысушы.
Өмірбаяны
Томск университетінде оқып жүріп, революциалық ауыл "Сібір тобы" ұйымына кірген. 1904 ж. Революциялық қызметі үшін университеттен шығарылды. Иван Омбыда В.В.Куйбышевпен танысты. 1905 ж. Омбы комитетінің тапсырмасымен Петропавлға келіп, революциялық іске араласты. 1906 ж. Минусинскіге жер аударылды. Сол жылы айдаудан қашып "Сибиряк" деген бүркеніш есіммен Петропавлда, Балтық жағалауында, Одессада революциялық жұмыс жүргізді. 1907 ж. қайта тұтқындалып, Красноярскіде 2 жыл түрмеде отырды. 1914 ж. Батыс майданға әскерге алынып, әскерлер арасында революциялық насихат таратты.Қазан революциясынан кейін Киевте ревком құрамында, 1918 ж. Мәскеуде казактар бөлімінде істеді. В.И.Лениннің тапсыруымен Иван Оралдың ақ казактарымен келіс сөз жүргізді. Лениннің мандатымен Шығыс майданына барып, Оралды босатуға қатысты. Ол 1919 ж. БОАК мүшесі болып сайланды. Ұзақ жылдар бойы Бүкіл Одақтық ОАК-та қызмет атқарған.
Дереккөздер
Санат:Оралда туғандар Санат:31 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:КСРО революционерлері Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар
Дәрілі заряд
Дәрілі заряд — ұрыстық (дәрілі) заряд.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Унтеркака
Унтеркака (Unterkaka) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бургенланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 308 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 520. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Калинка.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Собралинью
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 165 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,61 км² шамасында. Халық тығыздығы — 903,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Киелі Дух (Divino Espírito Santo).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Рибатежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Дүние Полюстері
Дүние Полюстері, Әлем полюстері (Солтүстік және Оңтүстік) — дүние осінің аспан сферасымен қиылысу нүктелері. Дүние полюстері аспан сферасының тәуліктік айналысына қатынаспайды. Бірақ прецессия салдарынан, олар жұлдыздарға қатысты, центрі эклиптика полюсінде жатқан, шеңбер бойымен өте баяу қозғалады да, 26 мың жылда толық бір айналып шығады. Темірқазық — Солтүстік дүние полюсіне жақын орналасқан жұлдыз.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық Энциклопедиясы
Санат:Астрология
Проблематизация
Проблематизация - 1. теорияның жекеленген фрагменті немесе барлық теория толығымен жаңа фактілермен жоққа шығаруы мүмкін болатын процедура; 2. күні бүгінге дейін күдіксіз боп көрінген ахуалдағы күдік процедурасы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Бекітілген диск
Бекітілген диск (Фиксированный диск; fixed disk, non-removable (hard) disk) компьютердегі салынған орнынан алынбайтын қатты магниттік диск.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
హార్డ్ డిస్క్ డ్రైవు
Каваллирио
Каваллирио (Cavallirio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1212 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 152 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 28010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Gaudenzio.
Косья-Лун-Вож
Косья-Лун-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 227 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Санта-Крус-де-Ногерас
Санта-Крус-де-Ногерас (Santa Cruz de Nogueras) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Хилока ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.13 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Дармштадт-Дибург (аудан)
Дармштадт-Дибург (Landkreis Darmstadt-Dieburg) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Дармштадт қаласы. Аудан Гессен жерінде орналасқан. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 659 км² шамасында. Тұрғыны 289,3 мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 439 адам/км². Ауданның ресми коды — 06 4 32.
Аудан 23 елді мекенге бөлінеді.
Қалалар мен қауымдар
(30 маусым 2010)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен аудандары
Кампотосто
Кампотосто (Campotosto) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 737 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 14,24 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 51,74 км² шамасында. Пошта индексі — 67013.
Жыл сайынғы мерекесі — 2 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Жүзім тұқымдасы
Қысқаша мәлімет
Көпшілігі ағаш тәрізді қатайған шырмауық. Сирек те болса бұта, аласа ағаш түрінде өсетіндері де бар. Негізінен қоңыржай, тропиктік, субтропиктік аймақтарда өседі. 12 туысқа бірігетін 700-дей түрі белгілі. Жүзім тұқымдасының тамыры жақсы жетілген, ұзындығы 4 – 6 метр. Сабағының үш жағындағы ширатылған мұртшаларымен өсімдікке не арнайы тіреуішке шырмалып өседі. Жапырақтары кезекпен орналасқан, жиектері тілімденіп келеді. Гүлі ұсақ, жасыл түсті. Дара жынысты, кейде қос жынысты түрлері де кездеседі. Желмен немесе жәндіктермен тозаңданады. Жемісі – шырынды не құрғақ жидек. Қазақстанда жүзім туысына жататын 1 түрі: жабайы жүзім өседі.
Дереккөздер
Санат:Жүзімдер Санат:Қос жарнақтылар
Кеген ауданы
Кеген ауданы — Алматы облысының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бірлік. Орталығы – Кеген ауылы.
Тарихы
Кеген ауданы 1930 жылы 17 желтоқсанда Қазақ АКСР құрамында бұрынғы Алматы округінің Қарқара және жартылай Еңбекшіқазақ ауданының жерлерінен құрылған.
1932 жылы 20 ақпанда Кеген ауданы Алматы облысының құрамына енді.
1933 жылы 1 мамырға қарай Кеген ауданында Бірлік-Сүмбе, Бөдеті, Жалаңаш, Есекартқан, Қайнар, Қарабұлақ, Қарашығанақ, Кеген, Кеңбұлақ, Көкбел, Қақпақ, Көмірші, Мерке, Мұрап, Нарынқол, Отырықшы-Сүмбе, Пияздық, Подгорный, Сарыжаз, Таушілік, Текес, Тоғызбұлақ, Ұзынбұлақ, Өкірші және Шалкөде ауылдық кеңестері болды.
1934 жылы №336 кеңшар, №337 кеңшар, №50 жылқы зауыты кенттік кеңестері құрылды. Қарашығанақ ауылдық кеңесі таратылды.
Баяділла Тұрғынбайұлы
Баяділла Тұрғынбайұлы(1.5.1941 жылы туған, Түркістан облысы Арыс ауданы Тақыркөл ауылы) - ақын.
Кеген ауданы
Тарихы
1935 жылы Кеген ауданынан жаңа Ұйғыр ауданына Бірлік-Сүмбе, Бөдеті, Пияздық, Подгорный, Тоғызбұлақ ауылдық кеңестері берілді.
Баяділла Тұрғынбайұлы
Шығармалары
Өлеңдері енген ұжымдық жинақтар: Жыр жинақтары:
Кеген ауданы
Тарихы
1936 жылы Кеген ауданынан жаңа Нарынқол ауданына Есекартқан, Қайнар, Көкбел, Қақпақ, Көмірші, Мұрап, Нарынқол, Отырықшы-Сүмбе, Сарыжаз, Текес, Өкірші және Шалкөде ауылдық кеңестері берілді.
Баяділла Тұрғынбайұлы
Дереккөздер
Санат:1 мамырда туғандар Санат:1941 жылы туғандар Санат:Арыста туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Кеген ауданы
Тарихы
1943 жылы Кеген ауданының орталығы Кегеннен Жалаңашқа көшірілді.
1954 жылы Кеңбұлақ және Мерке ауылдық кеңестері таратылды.
1957 жылы №50, №336, №337 кеңшарлардың кенттік кеңестері сәйкесінше Қарқаралы, Шырғанақ және Тасбұлақ болып өзгертілді.
1959 жылы Тасбұлақ ауылдық кеңесі Алғабас ауылдық кеңесі болып өзгертілді.
1963 жылы 2 қаңтарда Кеген ауданына таратылған Нарынқол ауданының Жамбыл, Қақпақ, Қызылшекара, Ленин, Нарынқол, Сарыжаз, Текес және Шалкөде ауылдық кеңестері қосылды. Сол жылы Кеген ауданының орталығы Кеген ауылына қайтарылды.
1973 жылы Таушілік ауылдық кеңесі таратылып, Тасашы ауылдық кеңесі құрылды.
1979 жылы Саты ауылдық кеңесі құрылды.
1981 жылы Жылысай және Бөлексаз ауылдық кеңестері құрылды.
1997 жылы 23 мамырда Кеген ауданы таратылып, аумағы Райымбек ауданына берілді. .
2018 жылы сәуірдің 2-де жеке аудан болып қайта құрылды.
Географиялық орны
Іле, Күнгей, Теріскей Алатауларының етегіндегі тау аралық аңғарда орналасқан. Аудан жерінде Аманжол, Көкжайлау, Саты, Қарақия, Қызыл-кезең, Сартасу (Шоқан асу) асулары бар. Таудан басталатын ағыны қатты Қарқара, Кеген, Талды, Шырғанақ, Иірсу, Кеңсу, Орта Мерке, Шет Мерке (бұлардың қосылуынан Шарын өзені құралады) Қарабұлақ, Шелек, Қайыңды, Жіңішке өзендері бар. Көлдері – Қайыңды, Қарақия, Көлсай. Пайдалы қазындылардан қорғасын, мырыш, көмір және құрылыстық тас, құм, балшық кездеседі.
Хосе Луис Мендилибар
Хосе Луис Мендилибар (José Luis Mendilibar Etxebarria; 14 наурыз 1961, Сальдивар, Испания) — испаниялық футболшы, қорғаушы позициясында ойнаған. Және футбол жаттықтырушысы.
Бапкер ретінде
Вальядолид
Кеген ауданы
Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Климаты қоңыржай, континенттік. Қаңтардың орташа температурасы 13,7 градус, шілдеде 14,8 градус ( Кеген станциясында). Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300-400 мм. Жері күлгін сұр, қиыршық тас аралас қоңыр, қара топырақты келеді. Шырша, қарағай, қайың, терек, үйеңкі, қарағаш, тобылғы, бозқараған, ақ селеу, бетеге, жусан т. б. өседі. Аңдардан сілеусін, түйебөрі, жабайы шошқа, марал, тау ешкісі (тау теке), қарақұйрық, түлкі, қарсақ, суыр, қасқыр, борсық, қоян; құстардан ұлар, қаршыға, ителгі, бұлбұл, көкек, қаз, үйрек т. б. кездеседі.
Хосе Луис Мендилибар
Бапкер ретінде
Севилья
Кеген ауданы
Халқы
Аудан халқының саны 32 415 адам (2019), ұлттық құрамы: қазақтар (99,36%), басқалары (0,64%).
Ауылдық округтер
Аудандағы 34 елді мекен 12 ауылдық округке біріктірілген:
Шаруашылығы
Ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жері 536,0 мың га (1972), оның ішінде егістік 56,5, тыңайған жер 1,1, шабындық 20,9 жайылым 457,5 мың га. 1971 жылғы егісі 72,5 мың га, оның 57,2 мыңына дәнді дақылдар егілді. Аудан негізінен мал шаруашылығымен шұғылданады. 1971 жылдың басында 20,9 мың мүйізді ірі қара, 267,9 мың қой мен ешкі, 10,5 мың жылқы, 86,5 мың құс болды. Қазақтың арқар-меринос қойының тұқымы осы ауданда шығарылған. Аудан автомобиль жолымен қатынасады. Кеген ауданында 37 мектеп, 7 клуб, 47 кітапхана, 35 кино қондырғы, 9 аурухана бар. Қазақ тілінде (1931) «Коммунизм нұры» газеті шығарылады. Орта ғасырлық 36 тас және топырақ қорғандарының, мазарлардың орны сақталған. Бірнеше жерден мыс, қорғасын қорытқан ошақтар мен тасқа түсірілген жазулар табылды.
Олику-Лымпараси
Олику-Лымпараси — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пойлово-Яха өзенінің сол жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Жұмыс мөлшерлегіш
Жұмыс мөлшерлегіш (Калибр рабочий) — бұйымдарды жасау барысында тексеру үшін қолданылатын шекті мөлшерлегіш
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Дарға асу
Дарға асу - Орта ғасырлық мемлекеттердің билік жүйесінде жиі кездескен жазалау түрі, адамды қан шығармай асып өлтіру. Этномәдени байланыс барысында Орта Азия халықтары мен мұсылман әлеміндегі бұл ауыр жаза туралы мәліметтер қазақы ортаға ауыз әдебиет үлгілерімен таралған. Дар ағашы туралы шығыстық ертегі, дастандарда көп айтылады. Дәстүрлі қазақ қоғамында жазалаудың мұндай түрі қолданылғандығы туралы дерек жоқ. Алайда қазақ коғамында дарға асудың өзіндік көшпелілік тәсілі болды. Кунсткамера қорындағы салынған суретке қарағанда, жиналған көпшіліктің алдында екі түйені жерге шөгеріп, түйелерге бірнеше ұзын сырықтарды буып, оған кінәліні мойнынан іле асып, түйені тұрғызған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Қосқұйрықтылар
Қосқұйрықтылар (Dіplura) – жәндіктер класының алғашқы қанатсыздар класс тармағының бір отряды. Тропиктік және субтропиктік аймақтарда кең тараған 400-ге жуық түрі бар. Тастардың, жапырақтардың астында, топырақта, шіріген ағаштарда тіршілік етеді. Денелері құрт тәрізді, ұзындығы 2 мм-ден 1 см-ге дейін. Басы үлкен (кеудесінің 1-сегментінен үлкен), жұп мұртшалары ұзын, көп бунақты, көздері дамымаған. Ауыз аппараты кеміргіш (арнайы капсуланың қуысында орналасқан), ол сырттан көрінбейді (кейде жабық жақтылар деп аталады) және алға қарай бағытталған. Кеудесі 3 сегменттен құралған, 3 жұп аяқтары бар. Қанаттары дамымағандықтан алғашқы қанатсыздар деп аталған. Құрсағы 11 буыннан тұрады, оның соңғы буынында қос өсінділері (церкалары) бар, олар жіпше немесе қысқаш тәрізді (отрядтың аты соған байланысты қойылған). Жіпше тәрізді өсінділері сезу, ал қысқаш тәрізділері қорғаныш немесе қорегін ұстау қызметін атқарады. Дамуы анаморфоз жолымен өтеді. Қосқұйрықтылар өсімдіктердің және жануарлардың қалдықтарымен қоректенеді, көпшілік түрі – жыртқыштар. Негізгі тұқымдастары: камподеалар (Campodeіdae) және япикстер (Japygіdae).
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Жәндіктер
Гурель
Коммунаның INSEE коды — 56065, пошта индексі — 56800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 573 адамды құрады. Халық тығыздығы — 202,47 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Туыстық таңба
Туыстық таңба  - антидененің белсенді орталығын тәнді антидетерминантпен гаптен арасындағы реакция арқылы зерттеу әдісі. Оныц арқасында антидененің белсенді орталығын құрауға пептид тізбектерінің қатысатындығын анықтауға болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Торғай темір кенді белдемі
Торғай темір кенді белдемі, Торғай темірлі белдемі – Торғай ойпаңының батыс бөлігін алып жатқан темір кендерінің жиынтығы. 1949 жылы ашылған. Белдем Оңтүстік Оралдың шығыс сілемдері, Сарыарқа, Батыс Сібір, Сарысу және Арал ойыстарымен шектесіп жатыр. Оның құрамына Орал Сырты көтерілімі, Қостанай ойысы, Обаған көтерілімі және Ақсуат ойысы енеді.
Ханбали мазһабы
Ханбали мазһабы (المذهب الحنبلي, мазһаб өкілдері ханбалилер деп аталады, الحنابلة‎‎) — сүннетке еруші мұсылмандардың бүгінгі күнге дейін сақталған төрт фиқһ мектептерінің (мазһаб) бірі. Мазһабтың негізін қалаушы — ең әйгілі хадистанушылардың бірі бағдаттық ғұлама Ахмад ибн Ханбал.
Торғай темір кенді белдемі
Геологиялық құрылымы
Кен түзуші денелер төменгі тас көмірдің ортаңғы визей мен төменгі серпухов ярусы астындағы жанартаутекті-шөгінді тау жыныстары болып табылады. Ливанов және Апанов меридиандық жарылымдарымен шектелген ортаңғы визей мен төм. серпухов ярусы асты түзілімдері эвгеосинклиналдық дамуының соңында Соколов-Сарыбай кешенді интрузияларының кірігіуімен қатпарланады. Ярус асты тау жыныстары үш свитадан құралған:
Ханбали мазһабы
Ирак аумағында пайда болған ханбали мазһабы XI—XII ғасырларда Шам қалаларыда таралып, осы өлке ханбалилердің «екінші отанына» айналды. Шам аумағынан ханбалилік исмаилилер билеп отырған және шафиғи мазһабы басымдыққа ие болған Мысырға таралады. Моңғол басқыншыларына қарсылық көрсеткендіктен, XIII ғасырға таман ханбалилер мұсылман әлеміндегі ықпалынан айырылып қалды.
Торғай темір кенді белдемі
Кен орындары
Соколов свитасында белдеудің скарндық кен орындарының (жалпы қоры 7,5 млрд. т) көпшілігі (Соколов, Сарыбай, Ломоносов, Талкөл, Адай, Бенқала Сор, Шағыркөл, т.б.) орналасқан. Оолитті қоңыр темір тас кендерінің (жалпы қоры 16,5 млрд. т) ішіндегі ірілері – Әйет және Лисаковск кен орындары.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кенді аудандары Санат:Қазақстан темір кен орындары Санат:1949 жылы пайда болғандар
Ханбали мазһабы
Тірі кезінде Ахмад ибн Ханбал шариғи құқық бойынша бір ғана еңбек жазғандықтан, оның ілімін дамыту ісін ұлдары мен жақын шәкірттері қолына алды. Ханбали мазһабы өкілдерінің арасында Әбу Бәкр ал-Халлал, Ибн Ақил, Ибн әл-Жаузи, Ибн Таймийа секілді көптеген атақты мұсылман ғұламалары болды.
Анықтамасы
Мазһаб деп Ислам дініндегі шариғи құқық мектептерін атайды. Ежелден мазһабтар асхаб әл-хадис («хадисті ұстанушылар») және асхаб әр-рай («жеке пікірді ұстанушылар») деген екі түрге бөлінеді. Әл-Муқаддаси, әш-Шаһрастани, Ибн Халдун, Ибн ән-Надим секілді ғұламалар бір ауыздан ханбали мазһабын бірінші аталған топқа жатқызған. Бірақ атақты тарихшы әт-Табари (839—923) ханбали мектебінің мазһаб екенін, Ибн Ханбалдың құқықтанушы екенін мойындамаған.
Әдебиет
Санат:Мазһабтар
Күлән Нұрсұлтанова
Күлән Нұрсұлтанова (1956 ж, Атырау облысында туған). Экономика ғылымдарының кандидаты (1986 ж). Мәскеу мұнай-химиялық және газ өндірісі институтын бітірген (1978 ж). 1978-1982 жж.- экономист, "Атырау мұнай-газ геология" бірлестігінің жобалау бөлімінің бас экономисі. 1982-1986 жж. - Мәскеу мұнай және газ институтының экономика кафедрасының аспиранты. 1986-1992 жж. - кіші, аға қызметкер, ҚазКСР Мемжоспар жанындағы ғылыми-зерттеу мұнай өндірісі секторының меңгерушісі. 1992-1993 жж. - ҚР мұнай өндірісі МИН-нің бас маманы. 1993-1996 жж. - "мұнайгаз" МХК экономикалық басқарманың бастығы. 1996-1998 жж. - жетекші маман, "Қазақстан каспий қайраңы" АҚ экономикалық сараптау және жобалау бөлімінің бастығы. 1998 ж. бастап - "Қазақойлөндіргеофизика" АҚ вице-президенті. 2002 ж. бастап "Нельсон Рисорис Лимитед" Қазақстан филиалының менеджері.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ғалымдары
Херинген
Херинген (Heringen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан қала. Нордхаузен ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Ұлттық байлық
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы Санат:Экономикалық көрсеткіштер
Музика фикта
Музика фикта (musica ficta; лат. «ойдан шығарылған музыка»)- Ортағасырлық музыкада және Қайта өрлеу музыкасында орындалатын шығармаға нота жазуында жоқ хроматикалық ноталарды (қараң.: ХРОМАТИЗМ) қою тәжірибесі. .Ежелгі басшылыққа сәйкес орындаушыларға кейбір ИНТЕРВАЛДАРДЫ «түзетуге» мүмкіндік берілді.
Өзгертуге қандай интервалдар, қалай және қандай жағдайда арналғандығы туралы ережелер уақыт өте келе өзгерген. Бұл тәжірибе көмекші таңбалары бар музыкалды ноталауды (диез, бемолей, бекар) енгізуге әсер етті. Сондай-ақ ол мажорлы және минорлы лад эволюциясына әсер етті, ортағасырлық шіркеу ладынан еуропа музыкасының көп бөлігі негізделген мажорлы және минорлы гаммаларға дейін өзгертті.
Экологиялық этика
Экологиялық этика — өнімдердің (бұйымдардың) қолданған уақыттағы және қалдыққа айналған кездегі экологиялық жағдайға қатысты барлық қасиеттерін баяндау. Экологиялық декларация жасаудың негізгі мақсаты — өндірісшілердің экология талабына сәйкес заттектер шығаруына септесу.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
IC 549
IC 549 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27622, MCG 1-25-10, ZWG 35.27.
Сыртқы сілтемелер
IC 549 Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Жемісбай Нұртілеуов
Жемісбай Нұртілеуов (1933-1992 жж, Атырау облысында туған).
Ферран
Ферран (Ferran) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,86 км² шамасында.
Жемісбай Нұртілеуов
Шеберлер курсын бітірген (1965ж). 1951-1988 жж - бұрғылаушы жұмысшы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы, Оңтүстік Ембі МБЭ барлау бұрғылау Құлсары кеңсесінің Новобогатинск, Қаратон, Қарсақ, Боранқұл, Прорва, Арыстан, ҚараҚұдық, Тортай мұнай барлауында бұрғышы шебер.
Ферран
Коммунаның INSEE коды — 11141, пошта индексі — 11240.
Жемісбай Нұртілеуов
Еңбек Қызыл Ту орденімен, медалдармен марапатталган.
Ферран
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Олег Валерьевич Протасов
1990 жылы әлем чемпионатына қатысып, үшінші турда Камерунның қақпасын бір гол соқты.
КСРО тараған соң Украина құрамасы сапында бір ойын өткізді.
Ойыншы ретінде
«Днепр»
«Динамо» (Киев)
«Олимпиакос» Пирей
КСРО құрамасы