cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Петтенбах (Жоғарғы Аустрия)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4837 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 54.7 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KI, ресми идентификациялық коды — 4 09 12.
Дактилография
Дактилография (daktylos - саусак, grapho - жазамын) — кез келген жазық затқа саусақпен жазу. Дактилография санырау әрі соқыр адамдармен қарым-қатынас жасаудынтиімді әдісі. Әрі санырау, әрі сокыр сауатты адам ауызша сөйлесе алмаса, айтатын сөзін алаканға немесе кез келген жазық затқа саусағымен жазып ұқтырады.
Петтенбах (Жоғарғы Аустрия)
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фридрих Шустер (АҰП) саналады.
Дактилография
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Петтенбах (Жоғарғы Аустрия)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Якты-Куль (Подлуб ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Вилянга (Чарус тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Кеть өзенінің құйылысынан Васюган құйылысына дейін. Өзен саласы — Кеть, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Якты-Куль (Подлуб ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Вилянга (Чарус тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сандықтас
Таулар:
Атриум
thumb|Атриум тоскан типі|200px|right Атриум (atrium)—бас бөлме, дәулетті ежелгі Римдегі дәулетті үйде үй құдайларының бейнелері мен ата-бабалардың бет пердесі (маскасы) қойылатын қабылдау бөлмесі. Атриум ортасында таяз мәрмәр бассейн болған, оның шатырында жарық түсетін және жаңбыр суға ағуы үшін төрт бұрышты тесік қалдырылған.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Өнер
Төртінші бесжылдық жоспар
Төртінші бесжылдық жоспар - (1946- 50 жылдар) КСРО халық шаруашылығын қалпына келтіру және дамытудың бесжылдық жоспары туралы заңға сәйкес келетін, ҚазССР Жоғарғы Советінің 9-сессиясында, яғни 1946 жылы қабылданды. Бұл бесжылдық жоспар бойынша республиканың халық шаруашылығын дамытуға 8,8 млрд сом мөлшерінде күрделі қаржы бөлінгенді. Қара металлургия мықтап өркендеді. Түсті металлургияны өркендетуге ерекше көңіл бөлінді. Өскеменде қорғасын мырыш комбинаты салынды. Балқаш мыс қорыту зауытының қуатын арттыру жұмыстары жүргізілді. Текелі мыс қорыту зауытының екінші кезегі тіске қосылды. 6 жаңа шахта табылып, қопарылды. Жалпылай айтқанда, аталмыш бесжылдықта СССР - да өнеркәсіп өнімі 1,7 есе өсті. Автомобиль жолдары кеңейді. Автомобильмен жүк тасу көбейді. 1940 жылғымен салыстырғанда, автомобиль саласы 1,9 есе артты. Қызметкерлер мен жұмысшылардың орташа айлық жалақысы екі есеге өсті. Ауыл шаруашылығы интенсивті дамыды. Өнеркәсіп және аграрлық өнім саны артты, осының арқасында азық түлік бағасы едәуір төмендеді. Ауруханалардың мектептердің саны артты.
Дереккөздер
Санат:КСРО тарихы
Кижинги
Кижинги (Quijingue) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Эуклидис-да-Кунья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Баия елді мекендері
Стэйплс Центр
«Crypto.com-арена» (Crypto.com Arena, 1999—2021 ж.ж. — «Стейплс центр» (Staples Center)) — 1999 жылы Калифорниядағы (АҚШ) Лос-Анджелес қаласында ашылған көпфункционалды спорттық кешен. Los Angeles Convention Center жанында орналасқан. Түрлі спорттық жарыстар мен көпшілік шаралар өткізілетін қаланың бас орталығы болып табылады.
Архитектурасы
«Стейплс Центр» 88 257,9 м2 аумағын алып жатыр. Аренаның өлшемдері 61,0 м. 28,7 м-ге құрайды. Аренаның биіктігі 45,7 м. Сыйымдылығы концерттер үшін 20 000, баскетбол жарыстары үшін 18 997, хоккей және футбол жарыстары үшін 18 118 орынды құрайды.
Тарихы
Аренаның құрылысы 1998 жылы басталып, 1999 жылы аяқталды. Құрылыстың құны $375 миллионды құрады. Ашылу салтанаты 1999 жылдың 17 қазанында өтті, шараға Брюс Спрингстин және E Street Band қатысты.
Жыл сайын «Стейплс Центрде» шамамен 4 000 000 адам келетін 250-ге жуық шаралар өткізіледі. Құрылыстан кейін, аренада 6 ҰБҚ (NBA) финалдық сериялары, 3 WNBA финалдық сериялары, Мәнерлеп сырғанаудан АҚШ чемпионаты, 52 Ұлттық Хоккей Лигасының барлық жұлдыздар жарысы, ҰБҚ барлық жұлдыздар жарысы 2004 жылы, Sony Ericsson Championships 2002 жылдан  2005 жылға дейін, 2000 жылы Latin Grammy Awards алғашқы тапсыру рәсімі, 2000 жылдан Грэмми, Мәнерлеп сырғанаудан әлем чемпионаты 2009, X Games 2003 жылдан, көптеген концерттер мен боксшылардың жекпе-жектері өткізіледі. 21 Рестлмания өткізу кезінде келушілер саны рекордтық 20 193 адамды құрады. Бұл рекорд Мосли Шейн және Антонио Маргарито жартылай орта салмақтағы боксшыларының жекпе-жегі кезінде. Бұл жекпе-жекті көруге 20 820 адам жиналды. Сонымен қатар «Стейплс Центрде» Pay-Per-View (ППВ) Unforgiven 2002, Judgment Day 2004,  No Way Out 2007, SummerSlam 2009, SummerSlam 2010 және SummerSlam 2011, сонымен бірге WWE-нің басқа көптеген шоулары.
2009 жылдың 7 шілдесінде «Стейплс Центрде» Майкл Джексонмен қоштасу рәсімі өтті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ мұз ареналары
NGC 1894
NGC 1894 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Вольфхаген
Вольфхаген (Wolfhagen) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Кассель ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12847 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 111,95 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 33 028. Қаланың басшысы — Райнхард Шаке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Диапазондық антенна
Диапазондық антенна — құрылымын өзгертпестен жиіліктің кең диапазонында пайдаланғанда, негізгі параметрлерін берілген шамадан тыс өзгертпейтін антенналар. Декаметрлік және одан да қысқа толқындарда диапазондық антенналар қатарына Надененко диполі, ромбалық антенна, спиральдық антенна, қума толқын антеннасы, логопериодтық антенна және т.б. жатады.
Дереккөздер
Санат:Антенналар
Төменгі Майга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Бізтұмсық
Бізтұмсық (Recurvirostra avosetta) – татреңтәрізділер отряды бізтұмсық туысына жататын құс. Қазақстанның жазық өңіріндегі сулы-батпақты жерлерінде кездеседі. Дене тұрқы 44 – 47 мм, салмағы 220 – 310 г. Бізтұмсықтың тұмсығы ұзын, жіңішке, жоғары қарай қайқиған біз тәрізді имек келеді (аты осыған байланысты қойылған). Төбесі мен мойнының үстіңгі жағы және қанатының кей жері бірыңғай ақ түсті, сирағы ұзын, қауырсынсыз болады. Бізтұмсық – жыл құсы. Сәуір – мамыр айларында ұшып келіп, су жағалауларында кішкене шұқырларға немесе ұсақ тастар арасына әдетте 4 жұмыртқа салады. Оны мекиені мен қоразы 24 – 25 күндей басады. Бізтұмсық тайыз шалшық суларды кешіп жүріп, әр түрлі шаян тәрізділермен, жәндіктермен және бұлардың дернәсілімен, кейде өсімдіктердің дәнімен қоректенеді. Тамыз – қазан айларында жылы жаққа ұшып кетеді.
Бізтұмсық - шөжебізтұмсық шөже тұқымдасына жататын салм. 89 г торғай тәрізді кішкене құс. Бізтұмсық шөженің арқасы көлденеңінен қарақошқыл, бауыры көлденең сұрғылт жолақты, қоңыр. Іле, Күнгей, Теріскей Алатауларын, сирек те болса Балқаш, Зайсан аймақтарын, Тянь-Шань тауының қылқан жапырақты ормандарын мекендейді. Құс қайту кезінде өзен-көл маңында кездеседі. Сөуір-мамыр айларында Бізтұмсық шөженің еркегі жарқабақтар мен жартастардың жарықтарына, ағаш басына ұя жасап, дайын ұяға ұрғашысын ертіп келеді. Бізтұмсық шөже жазда екі рет балапан шығарады. Алғашында 5-6 жұмыртқа салады. 16-18 күнде балапандарын ұядан ұшырып, тағы 4-5 жұмыртқа салады. Бізтұмсық шөже әр түрлі ұсақ жәндіктерді және олардың дернәсілдерін жейді. thumb|left
Дереккөздер
Санат:Татреңтәрізділер
Барлетта
Барлетта (Barletta) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Барлетта-Андрия-Трани провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 93 667 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 637 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 147 км² шамасында. Пошта индексі — 70051.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Ruggero, SS. Madonna dello Sterpeto.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Варзеа (Фелгейраш)
Варзеа (Фелгейраш) (Várzea (Felgueiras)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Фелгейраш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 412 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 945,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Жад картриджі
Дереккөздер
нобай|солға|
Санат:Компьютерлік жад
Весте (Төменгі Саксония)
Весте (Төменгі Саксония) (Weste (Niedersachsen)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ильцен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 995 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 60 026. Муниципалитеттің басшысы — Ахим Ритцер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Альфа
Альфа - грек әлiпбиiнiң бiрiншi әрiбi грек пе????). «(әрiп бiрiншiмен соңғымен аралығындағы) альфа және омега - түп-түгел және дейiн бiлдiнетiн өрнек, бастады. Альфа - үшiн әйгiлi атау жинағы бiрiншi, бас немесе жақсы: Физикада, астрономиялар Мысалы, альфа - альфа центаврдың шоқжұлдызының жарқын жұлдызы. Альфа-бөлшек - оң оқтаулы элементар бөлшек, ғұлама 2 протондар және 2 нейтрондармен. Әрiп тұрақты нәзiк құрылымның үйреншiктi белгiсi сияқты физикалық формулаларда қолданылады Биологияларда Жануартануда (альфа- еркек тiркесте әдетте) альфа және, этология жеке алғанда - (топқа ) топтағы бастаушы мал. (stipa tenacissima латынша) альфа - қағаздың өңдеп шығаруы үшiн сабақтары деп аталатын жалған қылдарды берген солтүстiк африканың дәндiсi өру үшiн материал жарамды. Дәрiгерлiкте Альфа- мақам - гц жиiлiктердiң жолағындағы электр энцефалограмманың мақамы 8бен 13пен аралығындағы.
Альфа
Шәууәл
Шәууәл (شوّال) Ислам күнтізбесінің оныншы айы. Шәууәл сөзінің мағынасы ‘көтеріп жүру’ деген мағынаны білдіреді;
Сыртқы сілттемелер
Санат:Ислам күнтізбесі
Динк (Пловдив облысы)
Динк (Динк) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Марица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 786 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4149. Телефон коды — 03124. ЕКАТТЕ коды — 21169.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Ксилометр
Ксилометр (хуіоп —ағаш, metre - өлшеймін) — пішіні түзу емес заттардың көлемін (әуелі негізінен ағаштан жасалған) анықтауға арналған аспап. Ксилометр жұмыс істеу принципі ішіндегі сұйықтыққа затты батырғанда ығысып шығаттын сұйықтықтың көлемін есептеуге негізделген. Есептеу вертикаль қойылған ыдыспен қатынасатын градустелген мөлдір түтікпен іске асырылады.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Дуеро
нобай|оңға Дуеро (Duero) — Өзен бастауын Испаниядан алып, Португалиядағы Атлант мұхитына құяды. Пириней түбегіндегі ең ірі өзендердің бірі, жалпы ұзындығы 897 км.
Жеңіс Сейдоллаұлы
Жеңіс Сейдуллаұлы (1962 жылы 14 мамырда Қызылорда облысы, Қармақшы ауданында туған) — әнші, композитор. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2006).«Қазақконцерт» мемлекеттік концерттік ұйымының директоры (2018 жылдан бастап), "Құрмет" орденінің иегері. Қармақшы ауданының Құрметті азаматы (2007). Қызылорда қаласының құрметті азаматы (2018)
Толығырақ
Еңбек жолы
Жетістіктері
Санат:Қазақстан сазгерлері
IC 2246
IC 2246 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2246 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Шахимұрат Шаимұлы Исмаилов
Исмаилов Шахимұрат Шаимұлы (1956 жылы туған, Алматы қ.) - ғалым, медицина ғылымдарының докторы (1998), профессор (2002). 1979 ж. Алматы мемлекеттік медицина институтын, 1987 ж. Мәскеудегі туберкулез аурулары ҒЗИ-ның аспирантурасын бітірген. 1987-99 ж. ҚР туберкулез проблемаларының ұлтгық орталығында кіші, аға ғылыми қызметкер, бас дәрігер, директор, 1999-2002 ж. бөлім меңтерушісі қызметтерін атқарды. Ол республика туберкулезге қарсы күрес бағдарламасын жасаушылардың және оны іске асырушы жетекші мамандардың бірі. Әлемнің денсаулық сақтау ұйымының (ВОЗ) грантының иегері (2002). Париж, Монреаль, Хельсинкиде халықаралық конференцияларда баяндамалар жасады. Өкпе ауруларының диагностикасы мен емдеу тәсілдерін зерттеуге арналған 180-нан аса ғылыми еңбек жариялаған. 10 патенті бар.
NGC 6363
NGC 6363 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1879 жылы 24 шілдеде астроном Эдуард Жан Мари Стефан ашқан болатын және NGC каталогында 6363 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60164, NGC 6138, UGC 10827, MCG 7-36-5, ZWG 226.8, NPM1G +41.0459.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
NGC 6363
Шамеан
Шамеан (Chaméane) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63078, пошта индексі — 63580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 144 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Укаяли
Укаяли–Перу жеріндегі өзен,Амазонканың оң саласы.Кейде Укаяли Аманзонканың бастауы болып саналады.Төменгі ағысы Амазонка жазығымен ағып өтеді.Қарашадан сәуірге дейін  тасиды.Кумария қаласына дейін кемелер  жүреді.
Дереккөздер
Қазақ совет энциклопедиясы,11 том
Санат:Перу өзендері
Пайым
Пайым (Reason, ratio) — ақиқатты тану мақсатында белгілі, немесе байқалған ақпараттардан логикалы түрде ойқорытынды жасайтын жоғары сана қабілеті.[ Ол философия, ғылым, тіл, математика және өнер секілді адамға тән белсенділіктерге тығыз байланысты болып, әдетте ол адамзатты өзге түрлер мен құбылыстардан даралаған ерекше қабілет саналады. Пайым әдетте пайымдылық (рационалдылық) ретінде де көрінеді.
Пайымдау (Reasoning) ойлау және таным әрекеттерімен байланысты және адамның өз интеллект қабілетін пайдалануын қамтиды. Логика саласы адамның формалды пайымдау арқылы логикалық жарамды аргумент шығарудың ресіми жолдарын зерттейді. Пайымдау логикалық пайымдау формаларына бөлінеді, мысалы: дедуктивті пайымдау, индуктивті пайымдау және абдуктивті пайымдау. Аристотель логикалық дискурсивті пайымдау (үйлесімді пайым) және интуитивті пайымдау арасындағы айырмашылықты анықтады, кейінгісінде пайымдау барысы интуиция арқылы орындалады, онда пайымдау жарамды болған күнде де, бәрібір онда жекелік және субъективтілік күңгірттік болады. Кей әлеуметтік және саяси жағдайларда логикалық және интуитивті пайымдау моделдері өзара қақтығысуы мүмкін, ал басқа контексттерде интуиция мен формалды пайым өзара қарсылас емес, бір-бірін толықтырушы болуы мүмкін. Мысалы, математикада интуиция аса қиын формалды пайымдау міндеттерінде формалды дәлелдерге қол жеткізуді көздеген шығармашылық процестері үшін ауадай қажет.
Пайымның (reason) дерексіз зат есім ретінде қолдануынан басқа, негіз (reason) бұл оқиғаны, феноменді, немесе қылықты (behavior) түсіндіру және негіздеу сынағы. Ағылшын тілінде бұл екі мағына бірдей болғанымен, қазақ тілінде Пайым сөзінде бұл екі түрлі мағына бірдей емес, сондықтан қандай сөз қолдану контекстке қарай таңдалады, көбінесе адамның сана қабілеті ретінде "Пайым" (reason) сөзі қолданылса, айырым жағдайда "дәйек", "негіз" (reason) сөзі таңдалуы мүмкін. Пайым (reason) шешімді дәйектейді, табиғи феномендерді түсіндіреді. Сондай-ақ тұлғалық әрекеттің (қимыл) негізі (reason) де қарастырылуы мүмкін, мысалы: "Адамзаттың бұлай істеуімнің қандай негізі (reasom бар?"
Пайым (reason), немесе пайымдау (reasoning) жақсы, немесе керемет негіздерді (reasons) қамтамасыз ету ретінде де сипатталады. Мысалы, моральдық шешімді бағалаған кезде, "моралдылық, бұл өз әрекеті әсер ететін барлық адамның мүддесіне тең және әділ маңыз бере отырып, қайткен күнде адам қылығын пайымның басқаруына тапсыру, яғни негізі толықты істі істеу".
Психологтар мен когнитивті ғалымдар адамның қалай пайымдайтынын, оған қандай таным және жүйке процестері қатысатынын, мәдени факторлардың адам шығарар қорытындыға қалай әсер ететінін зерттеп түсіндіруге тырысады. Автоматты пайымдау саласы пайымдаудың есептеу әдісімен модельденуін қарастырады. Хайуанат психологиясы адамнан басқа хайуанның пайымдай алуы мәселесін зерттейді.
Когнитивті тұрғыда
Когнитивті тұрғыда, пайым ойлау процесінің ерекше формасы, жоғары сатысы. Анық та айқын пайымдау, өз ойын дұрыс құру, фактілерді дәл жіктеп, дұрыс жүйелеу қабілеті таным процесінде өте қажет. Пайымға сүйене отырып, шындықтың мәнін ашуға жетелейтін танымның шығарм-қа толы жоғары деңгейі зердеге байланысты. Философия тарихында Пайым мен зердені екі түрлі қабілеттер есебінде бір-бірінен айырып қарастыру антик. философиядан басталғанымен, нақтылы түрде И.Канттың ілімінде іске асты. Кант Пайымды ғылыми танымға қабілеттілік, ал ақыл болса, философияның дүниені танып-білуге дәрменсіз талпынуы деп анықтады. Оның пікірі бойынша, зерде Пайым шегінен асуға, сөйтіп шексіздікті, абсолюттілікті тануға ұмтылады, алайда бұл мақсатқа ол жете алмай, шешілмейтін қайшылықтарға – антиномияларға ұшырасады. Гегельдің пікірінше, Пайым – негізінде білімнің қалыптасу кезеңі, білімділіктің белгісі ғана. Себебі білімді адам анықталмаған, көмескі, бұлыңғырға қанағаттанбай, заттардың айқын бейнесін, дәл кескінін білгісі келсе, білімсіз адамның ойы керісінше тұрақсыз, ауытқу мен адасуда болады. Сондықтан ондай адаммен белгілі бір мәселе жөнінде тіл тауып ұғынысудың өзі қиынға соғады; қ. Зерде.
Дереккөздер
Санат:Философия
Исмаили Мирзакалон
Исмаили Мирзакалон(1908-өлген жылы белгісіз)- өзбек жазушысы, аудармашы. 1946 жылы Әуезовтің «Абай жолы» романының «Татьянаның қырдағы әні» бөлімін өзбек тіліне тәржімалады. Қазақ жазушысымен студент болған кезінде бірінші рет кездесіп, әңгімесін естігеннен кейін алған әсерлері туралы жазған естелігінде («Мұхтар Әуезов туралы естелік». - «Узбекистан маданияти» газеті, 1979, 18 маусым) ұлы жазушының жастарға айтқан ақыл-кеңесі, ақ жарқын мінезі, карапайымдылығы мен кішіпейілділігі туралы ой түйеді. «Мұхтар аға тек қазақ халқының ғана емес, сондай-ақ ол бүкіл совет халқының, соның ішіңде өзбек хапқының да перзенті еді» деп, ұлы суреткердің жарқын бейнесін есіне алады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1908 жылы туғандар
Пиковиль
Пиковиль (Picauville) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,10 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50400, пошта индексі — 50360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1957 адамды құрады. Халық тығыздығы — 102,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Әбу Зейд Наср Хамид
Абу Зейд Наср Хамид (Abu Zayd, Nasr Hamid) (7 қазан, 1943, Танта, Мысыр), Мысыр ғалымы. Каир университетінде оқып, онда араб және ислам зерттеулері бойынша диссертация қорғайды. Оның Құран сөздеріне түсініктеме беру жөніндегі зерттеулері мен еңбектері және Ислам сөздеріне сын (1995) еңбегі кейбір ислам фундаменталистерін сынауға бағытталған. 1993 жылы Каир орталық мешітінде оны өзінің әріптесі айыптайды, ал ислам радикалдары оны Мысыр соты арқылы дін бұзыушылық әрекет танытты деп, некесін бұздырады (Мысыр заңы бойынша мұсылман әйел мұсылман емес еркекке тұрмысқа шыға алмайды). Сот шешім шығармағанмен, берілген шағым бойынша өткізілген сот Абу Зейдтің некесін бұздырады, ал Мысыр Жоғарғы соты бұл шешімді өзгеріссіз қалдырады. Бұл іс адам құқығын қорғаушылар мен зиялы қауым өкілдерінің назарын ерекше аударады. 1995 жылдан бері Абу Зейд әйелімен Нидерландта тұрады.
Дереккөздер
Санат:Мысыр ғалымдары Санат:1943 жылы туғандар Санат:2010 жылы қайтыс болғандар Санат:Ислам философтары
Гуидиццоло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5454 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 235 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 46040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Афеляндра
Жарығы:
Жарықтың жақсы түскенін қалайды. Жарық мол болса, жапырағының көлемі де үлкен, гүлі де көп болады. Бірақ, тіке түскен күн сәулесінен жапырағының ұштары қоңырқай тартып, қурап кетеді.
Жылуы:
Ауа температурасы қыста 150С-дан төмен болмауы керек.
Суғарылуы:
Қыста азырақ, жазда молынан суғарады. Гүлдеген уақытта топырағының құрғамағаны абзал.
Ылғалдылығы:
Ауа құрғап кеткен жағдайда жапырақтары кішірейіп, түсіп қалады. Тропикалық өсімдік болғандықтан ылғалдылықты көп қажет етеді. Күніне бір рет жапырағына су бүркіп тұру керек.
Қоректендірілуі:
Қоректік зат жетіспеген жағдайда өсімдік гүлдемейді, өсімі жай болады. Сондықтан екі аптада бір рет гүлдейтін өсімдіктерге арналған тыңайтқышпен қоректендіру қажет.
Аурулары:
Жел өтінен сақтау керек. Жел өтінде қалса жапырақтарын түсіреді.
Көбейтілуі:
Қалемшелеу және тұқымы арқылы көбейтеді.
Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
Санат:Қос жарнақтылар
Уақыт машинасы (роман)
«Уақыт машинасы» (The Time Machine) — Герберт Уэллстың романы, оның алғашқы ірі ғылыми-фантастикалық жұмысы. 1888 жылы «Уақыт аргонавттары» әңгімесінен қайта өңделіп, 1895 жылы шығарылды.
«Уақыт машинасы» уақытпен саяхат идеясын фантастикаға енгізді және осы машина үшін қолданылатын уақыт, олар кейінірек көптеген жазушылармен қолданылған және хронофантастика бағытын құрды.
Тарихы
Романның жұмысы Уэллстің естеліктері бойынша, үлкен еңбегімен берілді. «Пікірталас қоғамының» мәжілістері өткен Оңтүстік Кенсингтондағы тау мектебінің жертөле бөлмесіндегі Хэмилтон-Гордон тегі бойынша студент Ч. Хинтон «Төртінші өлшем дегеніміз не» (1884) кітабының желісі бойынша евклидтік емес геометрияның мүмкіндіктері туралы баяндама жасады.
«Уақыт машинасы» техника көмегімен адамның уақыт саяхаты сипатталған алғашқы әдеби шығармалардың бірі болды (1881 жылы жарияланған Э. Митчеллдің «сағат, олар артқа қарай жүрді» әңгімесі бұған дейін белгілі).
Дереккөздер
Санат:Герберт Уэллс шығармалары Санат:Романдар Санат:Фантастика
Колбайкай
Колбайкай (Колбайка) — Ресейдегі өзен. Курган облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кызылбайка өзенінің сол жағалауынан 5,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Исеть Теча өзенінің құйылысынан Миасс өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Форэстон (Миннесота)
Форэстон (Foreston) — Миннесота штатының Mille Lacs округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 533 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.7 км² шамасында. FIPS коды — 27-21824.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Локешвара
Локешвара — («әлем мырзасы») махаянистік буддизмдегі бодхисаттвалардың бірі, кейде Авалокитешвара деп те аталады.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Ракета базасы
Ракета базасы - ракеталарды, ұшу кезінде оны басқару кұралдарын, ракеталарды ұшуға дайындаудың техникалық құралдарын, қоймаларды орналастыруға арналған жергілікті жердің арнайы жабдықталған бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ламаизм
Ламаизм - ваджраяндық буддизмнің бойына буддалық емес көптеген элементтерді жинастырған, Тибетте қалыптасып, одан Орталық және Шығыс Азияның бір бөлігіне тараған түрі. Өнер тарихы үшін ламаистік иконографияның маңызы зор. Ламаизм (тибет лама-жоғары, яғни ілім құпиясына дайындалған дінді ұстанушы, монах) буддизмнің негізгі бағыттарының бірі. Тибетке буддизм YII ғ. бірінші жартысында келген.YIII ғ.бастап ваджраянада Ньингма,Кагью,Сакья,Кадам,Лоджонг мектептері қалыптасты. XI ғасырда Тибетте буддистік қауым құруға тырысқан қызыл бөріктілер сектасы шықты Ламаизм VII-XIV ғасырларда тибетте махаяна және тантризм (санскр. тантра – айла-әдіс, асыл мәтін, магия) негізінде пайда болды. Тантризм бұл индуизмдегі (шактиизм, шиваизм, вишнуизм) және буддизмдегі (ваджраяна – «алмас дөңгелек») түрлі мектептер мен бағыттардың ортақ атауы. Ваджраяна-сансаралық ақылды өзгерту жолы,медитация әдісі.Ваджраяна-бастапқы Ади Будда концепциясына сүйенген.Нұрлануға жетудің басты құралы-құпия мантра.Ламаизм – будда дінінің тибеттік-моңғолдық түрі. Ламаизм термині XIX ғасырдың 40-жылдары Еуропа ғылымында Тибет, Моңғолия, Бурятия, Туба, Калмыкия елдерінде таралған буддизм ағымын белгілеуде қолданылады. Қазіргі буддологияда ламаизм ұғымы қолданылмайды. Ламаизм дүниетанымы ваджраянаның солтүстік үнділік түріне сүйенеді. Тантризм индуизм және ламаизмнің қалыптасуында елеулі рөл атқарды. Тантризм ілімін білмей, ламаизмнің өзгешелігін, әсіресе оның культі мен әдет-ғұрыптарын түсіну өте қиын. енуші болып саналды.Бұл кейпіне енуші-хубилгандар ілімі жоғарғы тибет дінбасыларын қастерлеу мен олардың билігін заңдастыруға жол ашты. .
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Радово (Перник облысы)
Радово (Радово) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Трын қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2488. Телефон коды — 07732. ЕКАТТЕ коды — 61501.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Жад модуль
Жад модуль (Модуль памяти; storage module) — 1) жедел жад құрылғысының дербес пайдаланыла алатын немесе өз көлемін ұлғайту мақсатында жеке бөлік (модуль) ретінде қарастырылатын аймағы; 2) модуль ретінде құрылымдық даяр болған және жеке немесе жедел жадты арттыру құралы ретінде пайдаланылатын жедел сақтауыш кұрылғы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Тораңғылысай қорықшасы
Тораңғылысай мемлекеттік қорықшасы – қырғауыл, құм қоян және жабайы шошқа санын қалпына келтіріп, одан әрі көбейту мақсатымен 10 жылға арналып, 1978 жылы құрылған. Облыстық мәні бар.
Географиялық орны мен жер бедері
Қызылорда облысы Сырдария ауданының 17,9 мың га жерін алып жатыр. Жаңадария өзенінің оң жақ жағалауындағы шөл өңірде орналасқан. Жер бедері көсілген жазық, орта шенінде бірен саран құм төбелер кездеседі. Жағалауын қамыс, қоға, қияқ басқан кішігірім өзен көлдер ағып өтеді.
Флорасы мен фаунасы
Құмда сексеуіл өте тығыз өскен. Жаңадария өзенін бойлай қына, тал, терек, тораңғыдан тұратын тізбекті орман және тоғай өскен. Қорықшада жоғарыда аталған аңдардан басқа борсық, түлкі, қарсақ мекендейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қаумалдары Санат:Қызылорда облысы географиясы
Векшенга
Векшенга — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухона өзенінің оң жағалауынан 394 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Средний Тустуер
Средний Тустуер — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Терсь өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Маргэйт Сити (Нью-Джерси)
Маргэйт Сити (Margate City) — Нью-Джерси штатының Атлантик округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6354 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 34-43890.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Ардебил (остан)
Ардебил останы (, Остан-е Ардебил, اردبیل,Ərdəbil) — Иранның 31 останының бірі. Иранның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, Әзірбайжанмен, Шығыс Әзірбайжан, Занжан және Гилян остандарымен шекаралас. Остан 1993 жылы Шығыс Әзірбайжанның шығыс бөлігінен және Гилян останның солтүстік бөліктерін құрылды. Әкімшілік орталығы — Ардебил қаласы. Аумағы — 17 800 км2. Халқы — 1,248,488 (2011).
Этимологиясы
Ардебил атауы зороастризмдегі «Артавил» сөзінен алынған (Авеста аталған) және қасиетті орын дегенді білдіреді.
Тарихы
Ардебил останы 1993 жылы құрылды. Жаңа остан құрамына Шығыс Әзірбайжан останының шығыс жерлері мен Гилян останының солтүстік бөліктері кірді.
Исламдық жаулап алу кезінде және моңғол шапқыншылығына дейін Ардебил Иранның ең үлкен қаласы болды. 13 ғасыр басындағы моңғол шапқыншылығы және 13 ғасырдағы Әмір Темір жорықтарынан кейін қазіргі Иран жері бірнеше шағын тәуелсіз хандықтарға бөлініп кетті. 16 ғасырдың басында Сефевидтер әулетінің аумағы осы жерге дейін жеткен болатын. Сефевидтер әулетінің бірінші патшасы және оның негізін қалаушы I Исмаил шах бірнеше жыл ішінде барлық Иран жерін біріктіріп, орталық үкіметі мықты ел құрды.
Кіші Қосжылға
Кіші Қосжылға (Кесе Ҡушйылға, Малая Кушъелга) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Иік өзенінің оң жағалауынан 252 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Ик. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ардебил (остан)
Әкімшілік бөлінісі
Остан құрамына 10 шахристан кіреді: Ардебил, Билесевар, Герми, Халхал, Коусар, Мешгиншахр, Намин, Сареин, Нир және Парсабад.
Кіші Қосжылға
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
Ардебил (остан)
Мәдениеті
Ардебил останы Сефевидтер әулетінің кезінде салынған Сефи әд-Дин шейхтың кесенесімен әйгілі. Сефи шейхтің кесенесінде порталды кірберісі бар (1648, сыртқы әрлеуін Ардебилден шыққан Исмаил шебер жасаған) үлкен бақ (ұзындығы 120 м), 8-бұрышты үлкен мешіті, үлкен алаң және оған апаратын кіші алаң, тік бұрышты бата оқитын мешіт, цилиндрлы күмбезі бар Сефи шейхтың мазары және фарфор сақталатын 8-бұрышты шыныхана орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Иран остандары
Ес - аймақ
thumb|right|"Ес-аймақ" труппасы. Ж.Шаниннің "Арқалық батыр" спектаклінен көрініс Ес-аймақ— Семей қаласында 1920 жылы мәдени-ағартушылық мақсатта құрылған драмалық труппа. Ресми түрде “Қырғыз (қазақ) мәдени ағарту үйірмесі” деп аталған. Оған Қазақ өлкелік саяси-ағарту бас комитетінің театр бөлімшесі басшылық еткен. “Ес - аймақты” қаладағы түрлі мекемелердің қызметкерлері, мұғалімдер, педагогика техникумның жоғары курсында оқитын студент жастар ұйымдастырған. Труппа сахна өнеріне бейім дарынды жастардың, әнші-күйшілердің, басқа да өнерпаздардың басын қосып, Қазақстандағы театр өнерінің, драматургия жанрының жандануына елеулі ықпал етті. Труппаның көркемдік жетекшісі және алғашқы ұйымдастырушысы Сейіт Тоқымбаев болды. Ол қайтыс болған соң, жетекшілік және режиссерлік жұмыстарын Уәли Тұрлыбеков жүргізген. Труппа құрамында 30-ға жуық адам болған. Олар: Қ.Құлғарин, Ж.Сәлменов, Ә.Жаулықбаев, О.Бейсенов, И.Сақатаев, С.Арықова, Ә.Бейсенбаев, А.Шикібаев, С.Әмзин, А.Әуезов, Т.Оспанов, т.б. қызметкерлер және Ғ.Төребаев, Д.Есенжолов, Л.Әшкеев, К.Махмұдов, Махмұдова, Г.Тәуекелова сияқты мұғалімдер. Олардың ішінен Төребаев, Әшкеев, Есенжолов кейін кәсіби театрға ауысып, актер, режиссер болып қызмет атқарды. Қазақ өнерінің көрнекті өкілдері Ә.Қашаубаев, И.Байзақов, Ж.Шанин, Қ.Байжанов, Ж.Елебеков, М.Ержанов алғашқы өнер сапарларын осы труппадан бастаған. М.Әуезов пен Ж.Аймауытов труппа жұмысына белсене араласып, режиссер тұжырымдамалар мен сахналық шешімдерді қадағалап отырған. Труппаның репертуарынан Әуезовтің “Ел ағасы”, “Бәйбіше — тоқал”, “Еңлік — Кебек”, “Қаракөз”, Аймауытовтың “Жебір болыс”, “Қанапия — Шәрбану”, “Шернияз”, Шаниннің “Арқалық батыр”, Қ.Кемеңгерұлының “Алтын сақина”, С.Сейфуллиннің “Бақыт жолында”, “Қызыл сұңқарлар”, Б.Майлиннің “Бетім-ау, құдағи”, т.б. сол уақытта жарық көрген пьесалар орын алған. Сонымен бірге труппа баспа бетінде жарық көрмеген көптеген пьесаларды да қойып отырған. Спектакльдер мен ойын-сауықтар жұмысшылар ортасында, қаладағы түрлі клубтарда, орыс театрының сахнасында өткізілген. “Ес - аймақ” түрлі сипаттағы ойын-сауық кештерін ұйымдастыру арқылы жергілікті халықтың сауатын ашып, білім дәрежесін көтеруге елеулі ықпал етті. Труппа 1923 жылдың соңында “Губерниялық қазақ труппасы” болып қайта құрылып, ұлттық мемлекеттік театр ашылғанға дейін (1925) жұмыс істеді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
NGC 1898
NGC 1898 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан GCL (шар тәрізді жұлдыздар шоғыры) типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 24 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1898 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC90, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Зул-Қағда
Зульқағда (ذو القعدة), Ислам күнтізбесінің он бірінші айы, қасиетті ай.
Сыртқы сілттемелер
Санат:Ислам күнтізбесі
Dhu-l-Qa'dah
Европеоидтік нәсіл
Европеоидтік нәсіл - жер жүзінде көп таралған көне нәсілдердің бірі. Еуропа ға, Солтүстік Африка ға, Алдыңғы Азия ға, Солтүстік Үндістанға еуропалықтар отарға айналдырғыан аймақтар - Америка, Аустралия, Оңтүстік Африкаға тараған. Олардың ең алғаш шыққан жері - Еуропа, қалыптасқан дәуір - палиолиттың соңғы кезі. Еуропиойдттық нәсілге жататын халықтардың жалпы саны шамамен 1473 млн., оның ішінде:
Антропологиялық сипаттама ерекшеліктері
Еуропиойдтық нәсілге антропологиялық сипаттама шашының, көзінің, тісінің түс ерекшеліктеріне қарай бөлінеді. Осыған байланысты бұны 3 топқа бөлуге болады:
Еуропеоид нәсілінің бұл үш тобы өзара бірнеше нәсіл типтеріне бөлінеді. 1-топтың ішінде бастарының ені орташа солтүстік-еуропа типін жұмыр басты, қайық мұрынды шығыс - Балтық нәсіл типінен бөлек жіктейді. 2-топ сопақбасты жерорта теңіздік нәсіл, жұмыр басты, қыр мұрынды үнді-паирлік нәсіл типтеріне бөлінеді.
Орыс халқының көпшілігі еуропиойдтық нәсілдың 3-тобына, соның ішінде ортаеуропты типке жатады.Еуропеойдтық нәсілдің шет аймақтарында тұратын халықтары көптеген аралас типтер арқылы монголоид және негроид нәсілдеріменен бірігіп кеткен.
Дереккөздер
Алматы-кітап, 1997 ж. 4-том
Санат:Нәсілдер
Бытыралық құбылыс шуылы
Бытыралық құбылыс шуылы (Шум дробового эффекта) — электрондық шамның катодынан электронный ұшып шығу ықтималдығы кездейсоқ болуынан туындаған катодтың эмиссия тогының кездейсоқ тербелістері. Осындай Б.қ.ш. электровакуумдық аспаптың кіріс сигналға сезімталдығының төменгі шегін анықтайды.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Куиндичи
Куиндичи (Quindici) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3030 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 132 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 83020.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Нұрпейіс Байғанин
Нұрпейіс Байғанин (20 маусым 1860, қазіргі Байғанин ауданы, Ақтөбе облысы — 9 сәуір 1945, Ақтөбе) — халық ақыны, жырау. Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1939).
Жас жыршы
Кіші Жүздің Әлімұлы, Шектінің Шүрен руынан. Әкесі Байғана жоқшылықты көп көрген. Анасы Үміт әнші, домбырашы әрі ақын болыпты, айтыстарға қатысқан.
Ол ақындық өнерді ең алғаш анасынан үйренген. 16 — 17 жасынан-ақ “бала жыршы” атанады. Кейіннен Абыл, Шернияз, Нұрым, Қашаған, Ақтан, Қазақбай, Сабыр тәрізді белгілі ақындардан үлгі алып, бірқатарымен айтысқа түседі, батырлық жырларды үйренеді. Байғанин Нұрпейіс негізінен батырлықты, адамгершілік пен адалдықты, әділдік пен ізгілікті дәріптейтін, халық сүйіп тыңдайтын “Құбығұл”, “Төрехан”, “Қобыланды”, “Ер Тарғын”, “Алпамыс”, “Қыз Жібек”, “Айман — Шолпан” сияқты жыр, дастандарды жырлаған. Байғанин Нұрпейіс жырлаған “Қобыланды батыр” жыры — осы жырдың басқа ақын-жыршылар айтқан нұсқаларынан көлемі молы, оқиғасы жағынан мазмұндысы. Байғанин Нұрпейістің ертеректе жырлаған дастан, жыр нұсқалары кезінде жазылып алынбаған.
Еңбегі
Эпостық жырларды айтумен қатар, дайын сюжеттерді пайдалана отырып, халықтық, әлеуметтік мәселелерге арналған “Ақкенже”, “Нарқыз” сияқты өз туындаларын шығарды. “Ақкенже” дастанында қазақ әйелдерінің тағдыры сол кезеңдегі нақты өмір мәнімен үндес, жан-жақты суреттеледі. “Нарқыз” — қазақ әйелдерін бостандыққа шақырған, идеясы анық, көркемдігі жоғары шығармаларының бірі. Байғанин Нұрпейістің дастан, эпостық жырларынан басқа да сатиралық өткір, қысқа өлеңдері және “Кектің дауысы”, “Қазақбаймен айтыс” сияқты көлемді шығармалары бар. Байғанин Нұрпейіс шығармашылық жағынан толысып, халық құрметіне бөленген шағында отансүйгіштік, халық тағдыры, тағы басқа тақырыптарды кеңінен жырлады (“Қазақстан”, “Гүлденген заман”, “Өңімдегі жұмбақ”, “Ғажайып көрмеде”, “Москва”, тағы басқа). 1938 жылы Жамбыл Жабаевтың мерейтойына қатысып, “Ақын шабыты”, “Жамбылға”, “Көрімдік”, “Ғасырдың қарт бұлбұлы”, тағы басқа жырлар шығарды. Бүкілодақтық ауыл шаруашылық көрмесінің ашылу салтанатына, Қазақстан жазушыларының екінші съезіне (1939) қатысты. Ақынның кейіннен “Өрістегі өмір” (1938), “Ақын” (1939), тағы басқа дастандары жарияланды. “Ер туралы жыр” (1942), “Жиырма бес” (1942) поэмалары Кеңес Одағының Батырлары Нарсұтбай Есболатов пен Төлеген Тоқтаровтың ерлігіне арналған. Ол батырлық туралы жырларында ауыз әдебиетінің үлгілерін шебер пайдаланып, оны жазба әдебиеттің биігіне көтере білді. Көп жасаған, көп көрген, көп үйреніп, көп жырлаған, қазақ халқының мол сөз қазынасын меңгере, пайдалана білген ақынның шығармалары терең мағыналы, өткір тілді, шешендік сөздерге, мақал-мәтелге, афоризмге толы. Байғанин Нұрпейістің “Ақын шабыты”, “Ақынға”, “Отарба”, “Зор майданға шапшаң бар”'', тағы басқа өлеңдері дәстүрлі терме мәнерінде жазылған.
Жетістіктері
Ақын жыр алыбы Жамбыл сияқты Қазақстанның біраз жерлерін аралап, Алматы, Мәскеу қалаларында болып, ертеден келе жатқан жыраулық дәстүрді халқына қайта тарту етті. 1938 жылдан бастап Байғанин Нұрпейіске әдеби хатшы белгіленіп, ақын шығармаларын М. Хакімжанова, Қ. Шаңғытбаев, Е. Ахметов, тағы басқа ақындар ұқыпты түрде дер кезінде қағазға түсіріп отырды. Байғанин Нұрпейіснің өмірі мен шығарм. Е. Ысмайыловтың, О. Нұрмағамбетованың, К. Сейдехановтың зерттеулерінде қарастырылған. Ақтөбе облысында Байғанин ауданы бар. Ақтөбе және басқа қалалардағы көшелер мен мектептерге ақын аты берілген. Байғанин Нұрпейіс “Құрмет белгісі” орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақ жыраулары Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері
Бижігіт Бұзауұлы
Өмірбаяны
«Шудың аяғынан бері Маңқанай дейтін жер бар. Ол Үйсінбайдан бері жиырма шақырымдай жер. Бұл бұрынғы «Созақ» кеңшарының аумағына кірген. Маңқанай деген әйелдің аты. Мынау Бұзау руы бес атаға бөлінеді. Олар Бижігіт, Түке, Ақжүніс, Малқара, Жаңғара, Есқара. Ал Маңқанай – солардың шешелері. Сол кісіні құрмет тұтып, үй тіккен жерінің атымен «Маңқанай» атанған»
1796 жылы өмірден өтіп, көз жұмарда өзінің сүйегін Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне жерлеуді аманаттайды. Бижігіттің ұрпақтары әкесі Бұзау батырдың жанына арулап қояды.
2015 жылдың 29 қазанында «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық музейінің ғылыми кеңесі «Тама Бижігіт батыр Бұзауұлы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінде жерленген» деген тұжырымды растап, кесенеде жерленген тарихи тұлғалардың тізімі жазылған тақтаға қосу туралы шешім қабылдады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:1796 жылы қайтыс болғандар
Кишабейра (Баия)
Кишабейра (Баия) (Quixabeira (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жакобина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 313 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 368,017 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1989 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Дамвилле
Дамвилле (Damvillers) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55145, пошта индексі — 55150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 646 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Кредит тосқалуы
Кредит тосқауылы– бір немесе бірнеше мемлекетке басқа елдер немесе халықаралық қаржы-несие ұйымдары тарапынан несие беруден бас тарту арқылы жүзеге асырылатын қысымның, экономикалық тосқауылдың бір түрі. .
Дереккөздер
Санат:Экономика
Майшабақжегі акулалар тұқымдасы
Майшабақжегі акулалар (Lamnа) – орақтәріздес құйрық жүзбеқанаты және үшбұрышты кетілген тістері бар ірі пелагиалдық акулалар. Дене пішіні сүйір, тамаша жүзетін балықтар. Тұқымдаста 3 туыс, 6 түр бар.
Дереккөздер
Санат:Шеміршекті балықтар Санат:Акулалар
Гавриловка (Кенги тармағы)
Гавриловка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кенга өзенінің сол жағалауынан 77 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Кеть өзенінің құйылысынан Васюган құйылысына дейін. Өзен саласы — Кеть, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Вогтленсоффен
Вогтленсоффен (Voegtlinshoffen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Кольмар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68350, пошта индексі — 68420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 541 адамды құрады. Халық тығыздығы — 135,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
NGC 6358
NGC 6358 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1887 жылы 2 мамырда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6358 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60054, UGC 10810, MCG 9-28-33, ZWG 277.34.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Норешка
Норешка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вель өзенінің оң жағалауынан 196 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Бишелье
Бишелье (Bisceglie) — Италиядағы қала, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Барлетта-Андрия-Трани провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 54 374 адамды құрайды (2009). Алып жатқан жер аумағы 68 км² шамасында. Пошта индексі — 70052.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Ракета жарғышы
Ракета жарғышы — жойғыш бөліктің жарылысы үшін тиімді сәтті анықтайтын және жойғыш зарядты қопаратын механизм түріндегі ракетанын ұрыстық бөлігінің элементі. Ракета жарғышы басқару жүйесіне тәуелсіз болуы немесе белгілі бір дәрежеде онымен байланысты болуы мүмкін. Ракета жарғышы ұрыстық бөлігі тосқауылға соқканда іске қосылатын түйіспелі жарғыштар және нысана немесе қоршаған ортанын белгілі бір сипатын сезінетін түйіспелі емес жарғыш деп бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Зымырандар
Айлы тас
Айлы тас - Цейлондағы буддалық монастырьдың есік алдындағы сатысы жанындағы жартылай дөңгелек тас тақта. Тақта бетіндегі кіндіктес жартылай шеңберлерде жануарлардың, құстар мен өсімдіктердің бейнелері алмасып отырады, ал дәл ортасында — лотос гүлі бейнеленген. «Айлы тастың» құрылымы шартты түрде әлем кеңістігі құрылысын бейнелейді.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Вайхе (Төменгі Саксония)
Вайхе (Төменгі Саксония) (Weyhe (Niedersachsen)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дипхольц ауданының құрамына енеді.