cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шилекша (Унжа тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Бойновци (Габрово облысы)
Бойновци (Бойновци) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5307. Телефон коды — 066. ЕКАТТЕ коды — 5219.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Джакариджа Коне
Джакариджа Коне (Djakaridja Koné; 22 шілде 1986, Абиджан, Кот-д’Ивуар) — буркиналық футболшы, жартылай қорғаушы, тегі ивуарлық. 2013 жылғы Африка Ұлттары кубогының күміс жүлдегері.
2012, 2013, 2015 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысқан.
Карьерасында Израиль, Румыния, Франция, Түркия клубтарында ойнады. 2016 жылы 30 жасында карьерасын аяқтады.
Сілтемелер
Санат:Буркина-Фасо футболшылары Санат:Буркина-Фасо Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Хапоэль Петах-Тиква ФК ойыншылары Санат:Хапоэль Хайфа ФК ойыншылары Санат:Динамо Бухарест ФК ойыншылары Санат:Эвиан ФК ойыншылары Санат:Сивасспор ФК ойыншылары
Шремс-Фронлайтен
Шремс-Фронлайтен (Schrems bei Frohnleiten) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Грац округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 586 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 19.25 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GU, ресми идентификациялық коды — 6 06 43.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Шлегль (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Нандилер
Нандилер – Кениядағы календжин тобына жататын халық. Жалпы саны 2,802 мыңдай (2004). Негроид нәсіліне жатады. Нанде (нанди) тілінде сөйлейді. Жергілікті діни наным-сенімдерді ұстанады, біраз бөлігі –католиктер. Мәдениеті жағынан масаиларға жақын. Дәстүрлі кәсібі – малшылық (зебу, ешкі, қой). Егіншілік жұмыстарын әйелдер атқарады (жүгері, батат,элевсина,бұршақ тұқымдастар,банан). Ұсталық өнер жақсы дамыған (найза, жебе, әшекей бұйымдарын жасау). Әйелдер қыш құмыралар жасаумен айналысады. Елді мекендері шашыраңқы орналасқан. Тұрғын үйлері ағаштан немесе саз балшықтан жасалып, төбесі шөппен жабылады. Астық сақтайтын қойма сырықтар үстіне орнатылады. Әйелдердің дәстүрлі киімдерінен – әшекейленген, теріден жасалатын алжапқыштар мен юбкаларды ерекше атауға болады. Негізгі тағамдары – дәнді дақылдардан әзірленетін ботқа, сүт өнімдері, ет. Балдан шарап жасайды. Туыстық жақындық аналық жүйе бойынша анықталады.
Дереккөздер
Санат:Халықтар
Оймакілтек
Оймакілтек, ойық науаша - біліктігі немесе тесіктігі біркелкі орналасқан тетіктерді бір-біріне жалғастыратын дөңестер.
Дереккөздер
Санат:Механика
Питер Доэрти
Питер Чарльз Доэрти (Peter Charles Doherty; род. 15 қазан, 1940, Брисбен, Аустралия) — аустралиялық ветеринар және ғалым, 1996 жылы «Адамның иммундық жүйесі саласында, атап айтқанда, оның жеңілген жасушаны анықтай алу қабілетін ашқаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Аустралия орденінің компаньоны.
Өмірбаян
Питер Доэрти өмірге 1940 жылы 15 қазанда аустралиялық Брисбен (Квинсленд) қаласында келген. Квинсленд университетін 1966 жылы бітіріп, содан кейін Эдинбург университетінде (Шотландия) диссертация қорғады және ол 1970 жылы өзінің философия докторы дәрежесін алды. Осыдан кейін, Доэрти Джон Кертин медициналық зерттеулер мектебіне Аустралияға оралды (Канберра), онда өзінің танымал антигеннің T-лимфоцитамтерімен тану туралы иммунологиялық жұмысын жүзеге асырды. Қазіргі уақытта негізінен Мельбурн университетінде жұмыс істейді (Виктория), және Мемфистегі Сент Джуд Балалар зерттеу ауруханасында жұмыс істейді.
Марапаттары
1995 жылы Доэрти Негізгі медициналық зерттеулері үшін Альберт Ласкер жүлдесін алды. 1996 жылы ол Рольф Цинкернагелмен бірге Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды. 1997 жылы Аустралияда жыл адамы атанды. Аустралия орденінің компаньоны.
197 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:197 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:197 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
2-ші Гуселка
2- Гуселка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 1-Гуселка өзенінің сол жағалауынан 1,3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Пирамида (геометрия)
thumb|100px|Бұрыс 6 бүйірлі пирамида. Пирамида (πυραμίς — зәулім) — жақтарының бірі көпбұрыш (Пирамида табаны) (кейде үшбұрыш болуы да мүмкін), ал қалған жақтары (бүйір жақтары) төбесі (Пирамида төбесі) ортақ болып келетін үшбұрыштардан тұратын көпжақ.
2-ші Гуселка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Саратов су торабынан Үлкен Ырғыз, Үлкен Караман, Терёшка, Еруслан, Торгун өзендерін қоспағанда Волгоград су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Пирамида (геометрия)
Бүйір жақтарының санына қарай пирамида үшбұрышты, төртбұрышты, т.б. болып бөлінеді. Төбесінен табан жазықтығына түсірілген перпендикуляр пирамида биіктігі деп аталады. Пирамида көлемі формуласымен есептеледі (мұндағы В — табанының ауданы, і — биіктік). Табаны дұрыс көпбұрыш болатын және биіктігі оның табанының ортасы арқылы өтетін пирамида дұрыс пирамида деп аталады. Дұрыс пирамиданың бүйір жақтары өзара тең теңбүйірлі үшбұрыштардан тұрады; осы үшбұрыштардың әр қайсысының биіктігі дұрыс пирамиданың апофемасы деп аталады (Пирамида табанының апофемасы табан жазықтығына жүргізілген апофеманың проекциясы болады). Пирамиданы табанына параллель жазықтықпен қиған кезде екі бөлікке бөлінеді: бірі — берілген пирамидаға ұқсас пирамида, екіншісі — қиық пирамида. Қиық пирамиданың көлемі [мұндағы S1, S2 — табандарының ауданы, ал h — биіктік (табандарының ара қашықтығы)] формуласымен анықталады.
2-ші Гуселка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері :
Пирамида (геометрия)
Дереккөздер
Санат:Көпжақтар Санат:Пирамидалар
2-ші Гуселка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Волгоград облысы өзендері Санат:Төменгі Еділ су алабы өңірі өзендері
Үлкен Вырка
Үлкен Вырка (Төменгі Вырка) — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Орлов облысы, Тула облысы, Брянск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ока өзенінің сол жағалауынан 1200 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Сынамалау журналы
Сынамалау журналы Сынамаларды жасақтау және талдау шараларына қатысты мағұлматтарды тіркеу құжаты, мұнда сынаманың нөмірі, оның алыну орны, уақыты және тәсілі, сынама алынған атыздардың мөлшерлік көрсеткіштері, сынама құрамындағы кен сипаты, сынаманы талдау ерекшеліктері мен сол талдаудың нәтижелері т.с.с. деректер келтіріледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Үлкен Вырка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мардымсыздану
Мардымсыздану - игерілуі барысында мүлдем пайдасыз немесе нашар минералданған таужыныстармен ластануы (араласып кетуі) салдарынан өндірілген кен құрамындағы пайдалы қүрамбөліктің орташа мөлшерінің сол кеннің табиғи қалпындағы мөлшерімен салыстырғанда кеміп кетуі. Пайдалы қазбаның бейкенді таужыныстармен ластануы яки араласып кетуі кен денесі жиектерінің иректеле сағалануы, оны өз қүрамындағы мардымдсыз қабатшалардан бөле-жара игеру мүмкіндігінің жоқтығы және т.б. өндірістік себептерден туындайды. Мардымсыздану мөлшері Р = (С, - С2) : С, • 100% өрнегі арқылы анықталады, мүндағы: Р — мардымсыздану; С, — кеннің табиғи қалпындағы пайдалы қүрамбөлік мөлшері; С2 — өндіріліп алынған кен құрамындағы пайдалы құрамбөлік мөлшері.
Дереккөздер
Санат:Геология
Макиавеллизм
Макиавеллизм - "Билеуші" еңбегінде Н.Макиавелли "макиавеллизм" бағытына негіз болған принциптерін берген. Олар: қулық, қатыгездік, халықты қанау, анттан таю. Бұл ерекше шығармада биліктегі Лоренцо Медичиге еркін Италияны жаулап, оны тұтас ұлттық мемлекетке қалай біріктіру төңірегінде кеңестер берілген. Бұл жерде ол мемлекетті тек өзіндегі күштерді дамытуды мақсат тұтатын жеке ағза ретінде көрсеткен. Мемлекет тек өзінің билігін, күшін, гүлденуін күшейтуді ғана мақсат тұтады. Дәл осы билікті үлғайту өзінің билігін күшейтуге ұмтылған билеуші үшін саясат мәні мен мақсаты болып табылады. Осы мақсатта билеуші қандай әдісті болмасын қолдануына болады, тіптен қылмыс жасауға дейін. Билеушіге тұрғындардың сүйіспеншілігі немесе шын берілгендігі қажет емес. Тек олардың сөзсіз бағынуы, ақша мен солдаты керек. Билеуші өзінің алдында тұрған мақсатқа жету үшін қандай құралдан болса да бас тартпауы қажет. Шындық, мораль тұрғысынан емес, саяси мақсат тұрғысынан қимылдауы керек. Билеушіде арыстан мен түлкінің қасиеттері болуы тиіс. Шығармадағы ең басты мәселе "билеушілер мемлекетті қандай әдістермен басқара алады және билікті қалай сақтап қалуға болады?" Ол үшін билікке мықты негіз қажет. Ол - жақсы заңдар мен жақсы әскер, бұлар бір-бірінсіз өмір сүре алмайды. Билеуші өз мақсатына жету үшін тіптен өз сөзінен тайынуына да болады. Саяси билікті жүзеге асырудың шар¬ты - қол астындағылардың билеушімен келісімде болуы, олардың наразылығын тудырмау. Осылай дей келе, тұрғындарды бағындырудың екі жолын көрсетеді: ''Билеушіге деген сүйіспеншілік; Оның алдындағы қорқыныш, үрей.'' Қайсысы тиімді әрі сенімді? Н.Макиавелли пікірінше, "әрине, қорқыныш пен сүйіспеншілік қатар болса, бірақ олар бір-бірімен тіл табысуы қиын болғандықтан таңдау қажет болса, онда "үрей, қорқынышты таңдау қажет". Мемлекеттік билікке қауіп төндіретін адамдарды, тіптен бейбіт уақыттың өзінде, билеушіге олардың көзін жоюды ұсынды. Бұл еңбекте мінсіз билеуші мен оның билік құру әдісі, құралы берілген. Жалпы мемлекетті басқару түрлерін басқарушылардың санына қарап (жеке адамдардың, аз адамдардың және бүкіл халықтың басқаруы), мақсаты мен осы түрлердің қызмет істеу сапасына қарап бөлді. Екінші аспектіде қарастырғанда дұрыс үш түрін берді: монархия, аристократия, демократия. Және дұрыс емес үш түрін көрсетті: тирания, олигархия, бассыздық. Дұрыс түрлердің мақсаты - мемлекетті күшейтіп, гүлдендіру, жалпы жақсылыққа ұмтылу. Дұрыс емес түрлері - тек өздерінің пайдасын ойлау, заңды сақтамау және т.б. Барлық мемлекеттер бір түрден екінші түрге өтіп отырады. Шығарма мазмұнын талдай отырып мына мәселені ұмытпаған жөн: ол кез - Италия тарихындағы күрделі кезең. Сондықтан да, мемлекеттік құрылыстың жалпы мәселелерін емес, тек ерекше жағдайы қарастырылған деп қарау керек. Бұл макиавеллизмді ақтау емес, оның қандай қатаң уақытта, жағдайда пайда болғанын көрсету.
Дереккөздер
Санат:Саясат
IC 3813
IC 3813 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан SB0 (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43418, ESO 507-19, MCG -4-30-24, AM 1247-253.
Сыртқы сілтемелер
IC 3813 Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Дұғаның маңызы
Дұғаның маңызы
Дұға – әлсіз, әлжуаз пенденің құдіреті шексіз Ұлы Жаратушымен үнемі байланыс құруы, арқа сүйеуі. Дұға – мұсылмандағы асқақ арман-тілектің көрінісі. Адам баласының осы асқақ арман-тілегінің ішінде ұрпақ сүю де бар. Сондықтан ол Жаратқаннан ұрпақ сыйлауын сұрап, дұға жасайды. Құранда берілген дұғалардан адамзат үшін ізгі ұрпақтың қаншалықты маңызды екенің байқаймыз. Себебі, пайғамбарлардың өзі кейінгі ұрпағының тақуалығын тілеген. Біз пендешілікпен әйтеуір бір ұрпақ бере гөр немесе ұл не қыз болсын деп сұрап жатамыз. Ал оның қандай болып өсетінін көп ойлана бермейміз. Сондықтан Ұлы Жаратушыдан салиқалы ұрпақ сұрау керек. Ол үшін қрпағымыз өмірге келмей тұрып аталмыш мазмұндағы иләһи дұғаларды көбірек жасған абзал.
Дереккөзі
«Айгөлек» балалар журналы, №12, 2014 жыл.
Кереңдік
Керең, кереңдік – дыбыс есіту қабілетінің нашарлауы немесе мүлдем естімеуі. Құлақ мүкістігін кереңге жатқызуға болмайды. Керең туа және жүре пайда болған деп бөлінеді. Туа пайда болған кереңдік тұқым қуалап, ұрық эмбрионының іштегі дамуы кезінде есіту анализаторының немесе туу кезінде оның бөліктерінің зақымдануынан болады. Сондай-ақ, жүкті әйелдердің түрлі жұқпалы аурулармен науқастануы, улануы да әсер етеді. Жүре пайда болатын кереңдік адамның түрлі ауруларға (менингит, қызамық, мерез, құлақ аурулары, қан құйылу, кездейсоқ жарақаттану т.б.) шалдығуынан болады. Кейде жүрек қан-тамыр аурулары, атеросклероз, гипертония аурулары, ұзақ айқай-шу, т.б. құлаққа әсер етуі мүмкін. Мамандыққа байланысты (сүңгуірлер, қопарылыс жасайтын жұмысшылар) қауіпсіздік техникасын сақтамау да кереңдікке шалдықтыруы мүмкін (қ.Кәсіби аурулар). Бұл кеселден сақтану үшін оны туғызатын түрлі құлақ ауруларын асқындырмай дер кезінде емдеу керек, кәсіпорындарда санитариялық-гигиеналық ережелер сақталуы қажет. Құлақтың дыбыс қабылдауын қалпына келтіру үшін дыбыс зорайтқыш, есту аппараты пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Дыбыс Санат:Адам анатомиясы
Джошуа Джон
Джошуа Джон (Joshua John; 1 қазан 1988, Алкмар, Нидерланд) — нидерландылық және арубалық футболшы, "Қайсар" клубының жартылай қорғаушысы. 2019 жылдан бері қызылордалық клубта доп тебеді. Оған дейін Нидерланд, Дания, Түркия клубтарында доп тепкен.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Аруба футболшылары Санат:Спарта Роттердам ФК ойыншылары Санат:Твенте ФК ойыншылары Санат:Норшеллан ФК ойыншылары Санат:Бурсаспор ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Ларюскад
Ларюскад (Laruscade) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 46,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33233, пошта индексі — 33620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2300 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Қожа Ғапұрұлы
Қожа Ғапұрұлы  (  туған-өлген жылы белгісіз) – ақын, жырау.
Қожаның «Шапқын» деп аталатын 240 жолдан тұратын толғау-дастаны белгілі.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақ жыраулары
Верн-сюр-Сеш
Верн-сюр-Сеш (Vern-sur-Seiche) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35352, пошта индексі — 35770.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8062 адамды құрады. Халық тығыздығы — 409,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Жаңа Аквитания
Жаңа Аквитания (Nouvelle-Aquitaine, Akitania Berria, Nòva Aquitània) — Францияның 2014 жылғы аумақтық реформасына сәйкес Аквитания, Лимузен және Пуату-Шарант аймақтарын біріктіру нәтижесінде құрылған Франция аймағы. Жаңа регионның ресми құрылған күні 2016 жылдың 1 қаңтары.
Атауы
Заң мәтіні Аквитанияның қолданыстағы тарихи аймақтарының атауларының қосындысынан тұратын аймақтың уақытша атауын анықтады (Aquitaine), Лимузен (Limousin) және аймақтың қос атауы Пуату - Шарант (Poitou-Charentes), (француз емлесі бойынша) сызықша арқылы бөлінген.
2016 жылдың маусым айында Аквитанияның бұрынғы президенті, тарихшы бастаған жұмыс тобы «Жаңа Аквитания» атауын ұсынды (Nouvelle Aquitaine). Бұл шешім халық арасында танымал болған «Аквитания» бұрынғы Лимузен және Пуату-Шарант аймақтарының жергілікті саясаткерлерінің қарсылығын тудырғаннан кейін ұсынылды, ал тағы бір танымал нұсқа «Үлкен Аквитания» (Grande Aquitaine), артықшылық сезімін тудыратын стильдік реңктерге байланысты қабылданбады. Аймақ президенті Ален Руссет жұмыс тобының қорытындысын қолдап, аймақ үшін басқа таңдау көрмейтінін тағы да айтты. «Лимузен» және «Пуату-Шарант» атауларының жоғалғанына өкініш білдіре отырып, ол Аквитания аймағы өзінің өмір сүрген 40 жылында бұрын Перигор және Баск елінің аймақтарының бірегейлігін өшірмегенін еске алды.
2016 жылдың 27 маусымында, 1 шілдеде белгіленген мерзімге санаулы күндер қалғанда, Өңірлік кеңес «Жаңа Аквитанияны» аймақтың тұрақты атауы ретінде бірауыздан дерлік қабылдады. 2016 жылы 28 қыркүйекте Францияның Мемлекеттік кеңесі «Жаңа Аквитания» атауын бекітті ( Nouvelle-Aquitaine ), 30 қыркүйекте күшіне енген.
Сартүтік
Сартүтік (Cancriniella) – астралылар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Биікт. 3 – 10 см. 1 түрі – Крашенинников С-гі Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.
Жаңа Аквитания
География
Жалпы ауданы 84,061 км², бұл аймақ Франция метрополиясындағы ең үлкен аймақ болып табылады. Ол елдің оңтүстік-батысында орналасқан және солтүстігінде Пэй-де-ла-Луар және Орталық – Луара аңғарымен, шығысында Оверн – Рона – Альпі және Окситания аймақтарымен, оңтүстігінде Испаниямен шектеседі. Батыстан аймақты Атлант мұхиты шайып жатыр.
Сартүтік
Санат:Күрделігүлділер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер Санат:Монотипті өсімдіктер
Жаңа Аквитания
География
Аймақта Францияның бес Ұлы өзенінің екеуі ағып өтеді: Гаронна және Луара, сонымен қатар Дордонь өзені. Аймақ шығысында Орталық массивтің биік таулы аймақтарымен, оңтүстігінде — Пиренеймен шектеседі.
Тарих
1790 жылы Францияның тарихи провинциялары департаменттерге қайта құрылды. 1919 жылы Үшінші республика кезінде <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="француз тілінде"> «экономикалық аймақтарды» құрды және экономикалық жоспарлаудың алғашқы әрекетін жасады.
1941 жылы 30 маусымда маршал Петен үкіметі аймақ префектінің басшылығымен департаменттерді біріктірді. Олар 1946 жылға дейін өмір сүрді және 1960 жылы қайта құрылды. Бұл құрылым 2015 жылға дейін өзгеріссіз қалды.
Әкімшілік бөлініс
Аймақ 84 061 км² астам аумақты алып жатыр, халқы 5 844 177. Халық тығыздығы (2013 жылғы жағдай бойынша) 69,52 адам. /км². Аймақтың әкімшілік орталығы — Бордо қаласы.
Ең ірі қалалар
Аймақтың ең ірі қалалары (халқы 30 мыңнан астам тұрғыны бар) мыналар:
Дереккөздер
Санат:Жаңа Аквитания
Жабир ибн Хайян
Әбу Абдуаллаһ Джабир ибн Хайян ад-Азди ас-Суфи (جابر بن حيان; Тус, 721 шамасы, — Эль-Куфа, 815 шамасы) - Еуропада Гебер (Geber) атымен белгілі араб ғалымы, дәрігер,  математика, алхимия, философия т.б. ілім салаларынан жазған көп ғылыми еңбектері бар. Әкесі Хайан ад-Азди Йеменнен шыққан фармацевт болған.
Көптеген шығармаларының ішінде алхимия жөніндегі кітаптары көбірек пайдаланылған. Олардың маңыздысы тек 1927-29 ж. Каир, Стамбул кітапханаларында араб қолжазбаларынан табылған. Жабир ибн Хаиян өз заманында әр түрлі заттарды алу және тазарту тәсілдерін толық жазған:еру, кристалдану, айдау, сұйылмай булану т.б., сонымен қатар көптеген хим.препараттар алу әдісін (мысалы, азот қышқылы, азот қышқыл күміс, мұсатыр, алмас), матаны бояуды т.б.түсіндірді. Ол тәжірибеге үлкен мән беріп, теорияы да жоғары бағалаған.
Дереккөздер
Санат:Араб ғалымдары
Корга (Вожега тармағы)
Корга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вожега өзенінің сол жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Саамдар
thumb|180px|Саамдық тұлғалар Саамдар — жалпы саны 60 мыңға жуық (2001). Негізінен Скандинавия елдері: Финляндия (5 мың), Норвегия (30 мың), Швеция (15 мың адамға жуық) мен Ресейдің солтүстік облыстары Карелия мен Кола түбегін мекендейді. Саамдар антропологиялық жағынан солтүстік еуропеидтік нәсілге жатады (ақ сары шаш, көк көз, тік, пісте мұрынды). Финн-угор тілдер шоғырының финн тобының саам тілінде сөйлейді. Алайда қазіргі кезде Ресейдің басқа да аз санды халықтары сияқты cаамдар өз ана тілдерін жоғалта бастады. Саамдардың негізгі кәсібі бұғы бағу. Олар жылдың төрт мезгілі бойы бұғыларын жайып, бірге көшіп жүреді. Қазіргі кезде бір бөлігі ірі қара өсіреді және аңшылықты, балық аулауды кәсіп еткен. Скандинавтық саамдар протестант дінінің лютеран тармағын, Ресейдегілері православие дінін ұстанады. Бірақ өздерінің отқа, суға, т.б. мифологиялық құдайларға табынатын көне діндерін сақтаған.
Дереккөздер:
Санат:Халықтар
Глория Свенсон
Өмірбаяны
Осы рөлдің арқасында ол «Оскар» сыйлығының номинанты атанып қана қоймай, жиырмасыншы ғасырдың басындағы атақты киноактрисаның беделін де қайта қайтарып алды. Осылайша, ол дыбысты фильмдерге шақырыла бастады, театр сахнасына қайта еніп, қайтадан бағына ие болды. Сонымен қатар, ол өзінің жеке кəсібі бар, бай əрі тəуелсіз əйел болатын. 1960-1970 жылдар аралығында Глория Свенсон Нью-Йоркта өз атындағы брендті шығаратын сəн үйін ашты. Глория Свенсонның йогамен қызығатындығы белгілі. Рамон Новарро, Дженнифер Джонс, Грета Гарбо, Роберт Рейн секілді жұлдыздармен бірге 1947 жылы Индра Деви ашқан Голливудтағы йога мектебінің сабақтарына барып тұратын. «Американдықтарға арналған йога» («Йога для американцев») атты кітабын Индра Деви Глория Свенсонға арнаған.
Глория Свенсон 1968 жылы КСРО-ға келіп, вегетариандық өмір салтын насихаттады. «Аэропорт 1975» (1975) фильмі Глория түскен соңғы фильм болатын.
Глория 1983 жылдың 4 сәуірінде, 84 жасында Нью-Йорктағы клиникалардың бірінде жүрек ақауынан қайтыс болған. Денесі Бесінші авенюдағы епископтық шіркеуде жерленген.
Омон-Обрак
Коммунаның INSEE коды — 48009, пошта индексі — 48130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1123 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Принстон Норс (Нью-Джерси)
Принстон Норс (Princeton North) — Нью-Джерси штатының Мёрсер округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4528 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.2 км² шамасында. FIPS коды — 34-60990.
NGC 3229
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1859 жылы 31 наурызда Coolidge Phillip Sydney астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3229 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Бретель
Коммунаның INSEE коды — 61060, пошта индексі — 61270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 128 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,1 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Сан-Педру-дас-Мисойнс
Сан-Педру-дас-Мисойнс (São Pedro das Missões) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каразинью экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 769 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 83,148 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,3 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Лезан
Лезан (Lézan) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30147, пошта индексі — 30350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1378 адамды құрады. Халық тығыздығы — 144,44 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Кеттер
Кеттер (өзд. атауы – кет, сөзбе-сөз – адам) – Ресей Федерациясы Краснояр өлкесіндегі Енисей өзенінің орта және төменгі ағысы бойында тұратын халық. Ертеректе кеттерді Енисей остяктары (естектері), енисейліктер деп атаған. Жалпы саны – 1200 адам (2010).
Тілі
Кет тілінде сөйлейді. Антропологиялық жағынан кеттер моңғол нәсілінің солтүстік-азиялық тобына жатады. Қазіргі кезде кет тілі бай енисей тілдерінің ең соңғысы болып табылады, кет оның жалғыз тасымалдаушысы. Ұқсас диалектілерде сөйлейтін басқа халықтар ақырындап 18-19 ғасырларда ана тілінен айырылды. Осыдан он бес жыл бұрын ғалымдар кеттердің 30 пайызы ғана өз тілінде сөйлей алады, ал қалғандары (негізінен жастар) орыс тіліне көшкенін айтқан болатын. Тіл мамандары кет тілін күрделі, үш диалектілі болғанымен, зор ықыласпен зерттеуде. Алайда олардың арасындағы айырмашылық онша байқалмайды. Өкінішке орай, ғалымдардың болжамдары көңіл көншітпейді - бірнеше жылдан кейін жер бетінде Кет тілінде кем дегенде бір сөзді айта алатын бірде-бір адам қалмауы мүмкін.
Діні
Кеттердің діни идеялары анимизм теориясына жақын болды. Кет халқының көз алдында әлемді жақсылық пен зұлым рухтар мекендейді: көктегі негізгі ізгі құдай ес деп аталды, ал зұлымдық Хосед болды. Шаманизм элементтері де қадағаланады, бірақ тек болжау немесе емдеу мақсатында.
Кеттерді де солтүстіктің басқа халықтары сияқты христиандандыру оларды орыстармен біріктіру мақсатында жүргізілді. XVII ғасырдан бастап Солтүстік Енисейдегі христиандандыру орталықтары Манагзея, одан кейін Туруханск және Енисейск болды. Айналадағы жергілікті халық жатқызылған бұл елді мекендерде шіркеулер болған. Кейбір христиан әулиелері (Әулие Николай) кет дәстүріне бейімделген. Екінші жағынан, христиандықтың кейінгі өмір туралы идеясы мен жан идеясы таралмады. Кеттер іс жүзінде христиандық мерекелерді тойламады, олар дәстүрлі жерлеу рәсімін сақтады.
Таралу аймағы
Кеттердің тұрғылықты жері Сібір аймағы: Краснояр өлкесінің кеңістігі, көпшілігі (1,2 мың адам) Краснояр өлкесінің Турухан ауданында, Енисей, Елогуй, Сургутиха, Пакулиха, Курейка салаларының бойында жинақы топтар болып қоныстанған. Қазіргі уақытта олар Краснояр өлкесінің Туруханск және Эвенки аудандарының ауылдарында тұрады. Кеттердің көп тараған ауылдары - Суломай, Мадуйка және Келлогг.
Тарихы
Кеттердің шығу тегі туралы негізгі нұсқада олардың алыстағы ата-бабалары кем дегенде біздің дәуіріміздің бірінші мыңжылдығында өмір сүргені айтылады. Соңында олар угр тілінде сөйлейтін түркі-самойед халықтарымен, сондай-ақ Азиядан келген көшпелі тайпалармен араласты. Бұл Енисейдің жоғарғы және төменгі ағысына қоныс аударуға және оның салалары бойына қоныстануға әкелді. Кеттердің ата-бабалары Енисейдің төменгі ағысына, оның салалары – Қас, Бахта, Сым, Елогуй, Дубче өзендері бойына қоныстанды. XI-XIII ғасырларда кет топтары бөлек бөлініп, Енисейге солтүстікке қарай көтерілді, кейін олар эвенктер, селкуптер және хантылармен тығыз байланыста болды. Түпнұсқалық белгілердің сақталуы көршілес халықтардың мәдениеті мен тұрмыс-тіршілігінің ерекшеліктерін қабылдаумен ұштасып, төл Кет ұлтын қалыптастырды. нобай|оңға|200px|Кеттер XVI-XVII ғасырларда Сібірді орыс патшаларының белсенді игеруі басталды, соның ішінде Кеттер тарихи мекендеген жерлерде бар. Сол күндердің өзінде шағын ұлт өмірдің жаңа ережелерін толығымен қабылдап, қарсылық көрсетпеді. Сөйтіп, 1607 жылы Кеттер Ресей мемлекетінің құрамына енді. Билік бүкіл жергілікті халыққа тері түріндегі натуралды салық ясакты енгізді. Бұл көшпелілікті отырықшы тұрмыспен алмастырып, кеттерді жан-жақты өмір салтын өзгертуге мәжбүр етті. Революцияға дейінгі кезеңдегі ұлт өмірін зерттеген зерттеушілер кедейшілікті, аштықты, ауру-сырқауды, тұрмыс деңгейі мен білімнің төмендігін атап өтті.
Революциядан кейін Кеттер Кеңес өкіметін қабылдады: ірі елді мекендер негізінде жергілікті тұрғындардың көмегімен колхоздар мен совхоздар құрды. Олардың қызметінің негізгі бағыты балық аулау, тері өңдеу, ағаш өңдеу болды. Сонымен бірге отырықшы елді мекендер көбейіп, чумдардың орнын тұтас ағаш үйлер басты.
Аксенка
Аксенка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің сол жағалауынан 1038 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Кеттер
Тарихы
1990 жылдары Кет ауылдарының жағдайы қиындай бастады: әрбір үшінші тұрғынның жұмысы болмады, олардың кейбіреулері жартылай маргиналды өмір сүрді. Алайда жұмыс пен «тірі» ақшаның жоқтығы дәстүрлі қолөнердің қайта жандануына әкелді: бүгінде кеттердің 80% балық аулау және аңшылықпен айналысады. Бау-бақша шаруашылығы кеңес заманынан бері сақталып келеді, бірақ бәрі бірдей онымен айналыса бермейді.
Аксенка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Кеттер
Кәсібі
XVII ғасырдан бастап Кеттердің кәсібі патшаның отаршылдық саясаты мен сауда капиталының күшті жемқорлық ықпалында болды. Кеттер аңшылар ретінде, орыс көпестері үшін қанаудың ең қолжетімді объектісі болды. Нәтижесінде Кеттердің шаруашылығы біржақты дамыды: аңшылық шаруашылықтың қалған бөлігін ығыстырды. Қазіргі уақытта аңшылық, әсіресе оң жағалаудағы Подкаменно-Тунгуска Кеттерінің негізгі күнкөріс көзі болып табылады. 1926-1927 жылдардағы санақ бойынша аңшылық олардың жалпы табысының 90%-дан астамын құрады. Мұнда аңшылық терісі бар нысан - тиін. Жылына бір шаруашылықтан орта есеппен мыңға жуық тиін өндіріледі. Басқа жануарлар мен құстар аз. Олар мылтық пен итпен аң аулайды. Бұрын мылтық жоқ кезде, аңды садақпен атып алатын. Кет садақтары жоғары сапасымен солтүстікке әйгілі болды. нобай|оңға|200px|Кеттер Подкаменная-Тунгуска кеттерінде балық аулаудың да маңызы зор, бірақ таяу уақытта ол тек тұтынушы болды. Олар негізінен қармақпен балық аулайды. Соңғы жылдарға дейін балық аулаудың нарықтық құны болмаған. Алайда балық аулау мен аңшылықтың үйлесуі тек шаруашылықтың белгілі бір түрін ғана емес, сонымен қатар жақын уақыттағы кеттердің қоныстануы үшін белгілі бір жағдайларды жасады: жазда Подкаменная-Тунгуска кеттері өздерінің қайықтарымен Енисейде жүзіп, Подкаменная Тунгусканың төменгі ағысында және Енисейде олар балық аулады. Күзде олар Тунгуска мен оның салаларымен көтеріліп, тайгаға кетті; мұнда бүкіл қыс бойы біраз үзілістермен (қазанның ортасынан желтоқсанның аяғына дейін) тиіндер аулаумен айналысты.
Кеттерге ит өсіру өте маңызды. Иттердің негізгі мақсаты - тиін аулау. Сонымен қатар, иттер көлік ретінде де пайдаланылады. Кеттердің басқа халықтардан айырмашылығы, шанаға бір ит байлайды, үлкен ит әбзелдері жоқ. Иттер де қайықты тартуға мәжбүр. Бүкіл Енисей ойпатында иттерді тасымалдауға пайдаланатын жалғыз халық — кеттер.
Аксенка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кеттер
Кәсібі
Қазіргі кезде кеттер шаруашылықтың дәстүрлі салаларын — аңшылық, балық аулау, бұғы шаруашылығын қайта құрып қана қойған жоқ, сонымен қатар жаңа салалар: сүтті мал шаруашылығы, бау-бақша, аң терісін өсіру (күміс-қара түлкі өсіру) енгізілді.
Тұрғын үйлері
нобай|оңға|200px|Кеттер Кеттердің мәдениетінде тұрғын үйлердің бірнеше түрімен ерекшеленеді. Жартылай қазылған жертөле - тұрақты тұрғын үйдің негізгі түрі. Ол төртбұрышты, ағаш жақтауы болды, ол жоғарыдан бөлінген бөренелермен, бұтақтармен және шыммен жабылған. Үй ошақтың бір түрі – чуваштың көмегімен қыздырылған,онда тамақты да дайындаған.
Чум (күрке)- әмбебап тұрғын үй. Кет чумының ерекшелігі - негізгі тіректердің қосылу жиынтығы мен сипаты. Олардың екеуі бар, біреуі екіншісінің шанышқысына салынған. Содан кейін тағы 5 сырық қойылды. Ішкі жағынан бұл құрылым ағаш құрсаумен бекітілді. Ол қайың қабығымен немесе бұғы терісімен жабылған.
Уақытша баспана ретінде иілген шыбықтардан жасалған рамалық баспаналар пайдаланылды. Қайың бұтақтары мұндай баспаналарға жабын ретінде қызмет етті. Жазда балық аулау орындарында жүк көтергіштігі 4 тоннаға дейін жететін тақтай қайық-илимканы тұрғын үй ретінде пайдалануға болады. Илимкада қайың қабығымен жабылған кабина иілген шыбықтардан жасалған.
Киімдері
Кеттердің ерлер мен әйелдер костюмі кең, қаусырма типті киімге негізделген. Ер адамдар киімдерін аласа, қысқа белбеулермен буған. Әйелдер ұзындығы 20 м-ге дейінгі кең белдіктерді пайдаланды, олар киімдер ыңғайлы болу үшін бірнеше рет орап алды. Киім ұлттық қатаң геометриялық ою-өрнектермен және нышандарымен кестеленген. Материал ретінде моншақтар, мыс тақтайшалар, аң терісі, ақ түсті бұғы жүнінен жасалған жіптер қолданылды.
Жазда олар былғарыдан жасалған дөңгелек ұшы бар, үсті қысқа тігілген туфли-черки киеді. Баламалы нұсқа - төменгі аяқтың ортасына дейін жететін бұғы терісінен тігілген жартылай етік. Қыста камустан жасалған тайғанамайтын аяқ киім киеді. Жылылық үшін олар матадан немесе аң терісінен жасалған арнайы шұлықтарды киеді, ерлер жиі оларды моншақтармен кестеленген.
Пирамида
Пирамида сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Кеттер
Киімдері
Дәстүрлі бас киім - матадан жасалған орамал. Оны ерлер де, әйелдер де бірдей киген: диагональ бойынша бүктеп, иек астына түйін байлаған. Қыста аңшылар бастарын жылы ұстау үшін, бірақ жақсы есту үшін құлақтарын жаппау үшін тиіннің құйрығынан жасалған жүн терілерін пайдаланған. Дәстүр бойынша, эвенкке ұқсас бұғы немесе тиін терісінен жасалған түкті қалпақ пайдаланылды.
Дәстүрлі шаш үлгісі қызығушылық тудырады:
Тағамдары
Келттердің негізгі тағамдарының бірі-маринадталған балық. Оны дайындау үшін олар жаңа піскен балықтарды бірнеше ай бойы қар астындағы топырақ шұңқырына жасырады, уақыты келгенде тағам толығымен пайдалануға дайын болады.
Дереккөздер:
Санат:Ресей халықтары
Вестуз-Мармутье
Вестуз-Мармутье (Westhouse-Marmoutier) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67527, пошта индексі — 67440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 255 адамды құрады. Халық тығыздығы — 64,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Криштелу (Паредеш-де-Кора)
Криштелу (Паредеш-де-Кора) (Cristelo (Paredes de Coura)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Паредеш-де-Кора муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 352 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,6 км² шамасында. Халық тығыздығы — 135,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Лонджано
Лонджано  (Longiano) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Форли-Чезена провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Христофор.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Енац
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1124 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25.91 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3863, пошта индексі — 7233.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Коломерс
Коломерс  (Colomés) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Баш-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 201 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,30 км² шамасында.
Мисақ
Мисақ, әлмисақ, әлімсақ – адам мен Алла арасындағы алғашқы ант; бүкіл адам баласы рухтарының бұл дүниелік тіршілігінен бұрын рухтар әлемінде Алланың құдіретін танып, оған қайтып келетіні туралы ант беру оқиғасы. Құран Кәрімнің Ағраф сүресінің 172-аятында “Әлмисақ” уәдесі туралы айтылған (“Мен сендердің Раббыларың емеспін бе?” – (дегенде) олар: “Әрине куәміз” деген. Қиямет күні: “Бұдан хабарымыз жоқ демеңдер”). Дәстүрлі қазақ қоғамындағы “Қашаннан бері мұсылмансың?” деген сұраққа “Әлімсақтан бері мұсылманмын” деп жауап беру салты осыған негізделген. Қожа Ахмет Иасауи хикметінде (“Әуелден “Аласта би раббикум” деді құдай, “Қалу бела” деп аруақтар қылды әуез”) Мисақты адамның міндеті мен жауапкершілігінің бастауы – адамның Құдайға құлшылық етуінің мәні деп біледі. Бұл дүниенің байлығына, атақ - даңқына қол жеткізсе де, адам баласының жүрегі тыншымайтынының басты себебі осы Мисақтағы антқа байланысты. Сондықтан да адам бұл дүниелік ғиззат - құрметке қанағаттанбай, рухтар әлемінде көрген хақиқатты қалап, тынымсыз ізденіспен өтеді деген түсінік бар. Шәкерім Құдайбердіұлының “Жарға ғашық болғаныма таңданатын түк те жоқ. Жер жаралмай тұрғанында менде асықтың нұры бар” деп өзінің Хаққа деген махаббатының бастауы ретінде Мисақ оқиғасын меңзеуі осыдан. Рабғузи “Қиссас-ул-Әнбия” (16 ғасыр) кітабында бүкіл адамзат рухы Мисақта бір бөлігі пәни дүниені қалап – кәпір, тағы біреулері пейішті қалап – мұсылман, аз ғана бөлігі хақ дидарын қалаған – ғашықтар болып ажыратылғанын, адамдардың өз тағдырларын өздері таңдағанын аңыз түрінде баяндайды.
Дереккөздер
Санат:Ант пен серт Санат:Ислам
198 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:198 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:198 жылы қайтыс болғандар
Қазақ ұлықтарының Ор өзені бойындағы кездесулері
Қазақ ұлықтарының Ор өзені бойындағы кездесулері – 18 ғасырда Ресей үкіметі әкімдері өткізген мәжілістер. Бірнеше рет өткен.
1738 жылы тамызда Орынбор шекара комиссиясының төрағасы В.Н. Татищев Кіші және Орта жүз билеушілерімен кездесу өткізді. Оған Кіші жүзден Әбілқайыр хан мен оның ұлы Ерәлі сұлтан, Орта жүзден Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтан шақырылды. Бірақ Әбілмәмбет пен Абылай кездесуге келген жоқ, ал Орта жүзден келген билер мен рубасыларының ресми кездесуде әлдебір шешім қабылдауға құқықтары шектеулі болды. Сондықтан Татищев тек Әбілқайырмен келіссөз жүргізді. Онда Әбілқайыр бастаған Кіші жүз билері орыс патшасына екінші рет ант берді және қолға түскен қалмақ тұтқындарын қайтаруға, қазақ даласы арқылы өтетін сауда керуендерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге міндеттенді. Екінші кездесуді Орынбор комиссиясы төрағасы В.А. Урусов 1740 жылы Орск бекінісінде өткізді. Оған Кіші жүзден Нұралы және Ерәлі сұлтандар бастаған 70-тен астам би, Орта жүзден Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтан қатынасты. Еділ қалмақтары мен қазақтар арасындағы әскери қақтығыстар, орыс тұтқындарын қайтару, керуен саудасы, т.б. мәселелер қаралды. Кездесудегі басты оқиға – Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтанның Ресейге қосылу туралы ант беруі болды. Осының нәтижесінде Орта жүздің солтүстік-шығыс бөлігі Ресей бодандығын мойындады. 1742 жылы өткен үшінші кездесуді Орынбор комиссиясы төрағасы И.И. Неплюев ұйымдастырды. Оған Кіші жүзден Әбілқайыр бастаған бір топ адам (Ерәлі, Дербісәлі сұлтандар және Орта жүзден Жәнібек батыр) қатынасты. Кездесуде қазақтар мен жоңғарлар және Еділ қалмақтары арасындағы қарым-қатынастар, орыс және башқұрт тұтқындарын қайтару мәселелері қаралды. Оған жоңғар билеушісінің және қарақалпақтардың елшілері де қатынасты. Кездесуден кейін қазақтармен даулы мәселелерді шешу үшін жоңғарларға, қарақалпақтарға, Кіші жүзге елшіліктер аттандырылды.
Жалпы бұл кездесулер Ресей үкіметінің қазақ даласындағы, соның ішінде, ең алдымен, Кіші жүзде саяси ықпалын арттыру мақсатында жүргізілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Бойчета (Габрово облысы)
Бойчета (Бойчета) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5309. Телефон коды — 066. ЕКАТТЕ коды — 7908.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Қарбоидтар
Қарбоидтар. Мұнай шендестері мен мұнайтектерге қарасты шайыртасты-иіайырлы құрамбөліктердің хлороформ мен соған үқсас еріткіштерде ерімейтін фракциялары. Тығыз молекулалық құрылыммен сипатталатын, байырғы вдмірлерге үқсас қатты заттар. Кериттердегі, әсіресе антраксолиттегі органикалық заттардың басым көпшілігін осы Қарбоидтар құрайды.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Қарасу (Қарасу ауданы)
Қарасу — Қостанай облысы Қарасу ауданындағы ауыл, аудан (1936 жылдан) және Қарасу ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Қостанай қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 146 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі шамамен 1880 жылы Ресейден көшіп келген шаруаларды қоныстандыруға байланысты қаланған.
Май зауыты, шұжық, нан, макарон бұйымдары цехы жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Қарасу ауданы елді мекендері
Шилекша (Черный Лух тармағы)
Шилекша (Үлкен Шилекша) — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черный Лух өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Қарбон
Қарбон. Таскөмір жүйесі және таскөмір кезеңі деген үғымдарды қысқаша атау мақсатында қолданылатын кәсіби термин.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Италия соғыстары
Алғашқы соғыс әрекеттері
1494 жылы күзде франция королі Карл 8 Альпіден өтті де, 1495 жылы ақпанда Неапольды алды. Французарды Италиядан қуып шығу үшін 1495 жылы «Қасиетті лига» (Венеция, Милан,Рим папасы) құрылды; лигаға император Максимилиан 1 мен испан королі Фердинанд 2 Арагонский қосылды. Бұдан шошынған Карл 8 1495 жылы майда Неапольды тастап шықты. Карл 8-нің (1498 жылы қайтыс болды) мирасқоры Людовик 12 1499 жылы Италияға жорық жасады. 1499-1500 жылдардағы шайқастарда жеңіске жетіп, Людовик 12 Милан герцогтығын басып алып, бүкіл Ломбардияны иемденді. 1500 жылы Гранадада Франция мен Испания құпия шарт жасасты, 1501-02 жылы франция және испан әскерлері Неаполитан корольдығын бағындырды. Бірақ 1503 жылы көктемде Франция мен Испания арасында жанжал шықты да өзара соғысқа килікті. 1503 жылы 29 желтоқсанда Гарильяно өзені жанындағы шайқаста испан әскері франция әскерін талқандады. Неаполитан корольдығы Испанияға бағынды. Милан құлағаннан кейін Ломбардияның едәуір жерін, Неапольды, апулийлік бірсыпыра порттарды алып, соғыстардан пайда көрген бірден-бір итальян мемлекеті Венеция болды. Венеция Италияда үстемдік құруға ұмтылды. 1508 жылы декабьде Венецияға қарсы Камбрей лигасы құрылды; лигаға Рим папасы, «Қасиетті Рим империясы», Франция, Испания кірді, оған кейбір итальян мемлекеттері (Флоренция,Феррара, Мантуя т. б. ) қосылды. 1509 жылы 14 майда Аньяделло маңында(Миланның жаны) француздар венециялықтарды жеңіп, оның Ломбардиядағы иеліктерін тартып алды. 1509 жылы шілдеде императордың әскері Верона мен Виченцаны алды. Францияның күшеюі «Қасиетті лиганың» (1511) (папа Юлий 2, Венеция, Испания, Англия, Швейцария, кейінірек император Максимилиан1) құрылуына әкеліп соқтырды. 1512 жылы 11 апрельде Равенна түбінде франция армиясы жеңіске жетті, бірақ көп шығынға ұшырап, Ломбардияны тастап шығуға мәжбүр болды, Миланда Сфорц, Флоренцияда Медичи өкіметі қалпына келтірілді.
Икилилу Дуанин
Икилилу Дуанин (фр. Ikililou Dhoinine; туған жыл. 14 тамыз 1962 жыл, Джоези, Комор) — коморлық саясаткер, 2011 жылдың 26 мамырынан бастап Комор президенті болып тағайындалды.
Италия соғыстары
1515 жылғы соғыс
1513 жылы Франция Венециямен одақтасу туралы шарт жасасты. 1515 жылы франция королы Франциск 1 Италия соғысын қайта бастады. 1515 жылы 13-14 қыркүйекте франция әскері венециялық әскерлердің қолдауымен Мариньяно маңында милан герцогының швейцар жалдамаларын талқандады. Франция Милан мен Павияны, Венеция Бергамо мен Брешті алды. 1519 жылы испан королі Карл 1 (Карл 5 деген атпен) «Қасиетті Рим империясының» императоры болып сайланғаннан кейін 1521 жылы соғыс қайта жанданды. 1525 жылы 24 ақпанда Павия түбінде франция армиясы күйрей жеңілді. Мадрид шарты (1526) бойынша Франциск 1 Милан және Бургундия герцогтарын Карл 5-ге берді, бірақ Францияға қайтып оралғаннан кейін ол шарттан бас тартты.Империя әскерлерін қуып шығу үшін франция королы Англиямен байланысын күшейтіп, 1526 жылы 22 майда Флоренция, Венеция, милан герцогы, папа Климент 7-мен одақ (Коньяк лигасы) жасасты да, соғыс қимылын қайта бастады. 1527 жылы майда империя армиясы Римді алды. Сол жылы жазда франция әскерлері Милан мен Павияны, 1528 жылы көктемге салым Неаполитан корольдігінің едәуір бөлігін бағындырды. Алайда Франция Камбрада (1529 жылы августта) империямен бітім жасасуға мәжбүр болды. Франция бургундияны өзіне қалдырып, Фландрия мен Артуаны империяға берді. Неаполитан корольдігі испан иелігі деп жарияланды, басқа итальян мемлекеттері императордың тәелділігіне түсті.
Икилилу Дуанин
Биография
Икилилу Дуанин 1962 жылы 14 тамызда Джозиде, Коморда дүниеге келді.
Дуанин оқыған білімі бойынша - фармацевт. 2006 мен 2011 жылдар аралығында, яғни Ахмед Абдаллы Самби президенттің билігі тұсында Комордың вице-президентінің міндетін атқарды. Анчжуан аралына Африкандық одақ басып кірді және Мохаммед Бокар президенттік лауазымынан айырылды. Дәл осы оқиғадан кейін, 2008 жылдың 26 мен 31-ші наурыз аралығында Дуанин аралдың уақытша президенті болып тағайындалды.
Италия соғыстары
1536 жылғы соғыс
1536 жылы Италия соғысы қайта өршіді. Француздар Пьемонт пен Савойяға басып кірді. Франция мен империя арасындағы 1536-1538, 1542-1544 жылдардағы соғыс қимылдары Солтүстік Италия жерінде ғана емес, сонымен қатар Францияның шығыс  шекарасы (Артуа, Фландрия, Бургундия мен Провенс үшін) мен Пиренеяларда да (Наварра мен Перпиньяна үшін) жүргізіліп, Крепадағы бітіммен  1544 жылы қыркүйекте  аяқталды. 40-50 жылдары (1550ж. Мирадола, 1552-55 ж. Сиена үшін күресте) Франция Италиядағы өзінің позициясынан бірте-бірте айырлды.
Икилилу Дуанин
Биография
Ол 2010 жылы өткен президенттік сайлаудың бірінші турында 28,19 % дауыс алды. Екінші турда Мухаммед Саид Фазулмен және Абду Джабирмен кездесіп, 61,12 % дауыспен жеңіп шығып, президент болып сайланды. Осы сайлауда Дуанинге билік партиясының белді мүшесі президент Ахмед Абдаллы Самби қолдау көрсеткен болатын.
Италия соғыстары
Като-Камбрезий бітімі
Франция мен Испанияның финанс жағынан әбден қысылуы Като-Камбрезий бітімін 1559 жылы жасасуға мәжбүрледі. Француздар Италиядан қуылды. Ал елдің солтүстік және оңтүстік бөліктері испан қолына көшкен болатын. Италия соғысының салдарынан Италия саяси жағынан бөлшектеніп, экономикалық күйзелістерге ұшырады. Сонымен қоса, италия соғыстары соғыс өнерінің дамуын жеделдетті. Неге десеңіз, осы соғыста алғаш рет қолмен оқ ататын қару, артиллерия қолданысқы енгізілді.
Дереккөздер
Қазақ энцеклопедиясы. 4 том.