cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Түрік тілі
Тіл реформасы және қазіргі түрік тілі
ТТҚ енгізген сөздердің кейбіреулері өздерінің бұрынғы мағыналас сөздерімен қатар қолданыла береді. Көбінесе бұл кірме сөздің мағынасы өзгергенде болады. Мысалы, парсы тілінен енген dard (درد «қиналу») сөзі түрікше «қиындық», «күрделі мәселе» деген мағынаға ие болатын, ал түріктің төл сөзі ağrı тәндік ауырсынуды білдіреді. Ескі сөздер және оларды алмастыру үшін енгізілген жаңа сөздердің мысалдары:
Жағырапиялық таралуы
thumb|right|200px|[[Ыстамбұлдағы Босфор көпірінің еуропалық шетіндегі «Еуропа құрлығына қош келдіңіз!» деген түрікше жазуы бар жол белгісі. (Фото 2006 жылы 28-ші Еуразиялық марафонның кезінде алынған.)]]
Түркиядағы түрік тілін ана тілі ретінде сөйлейтіндердің саны 60-67 миллион шамасында, бұл бүкіл халық санының 90-93%-на тең, дүниежүзі бойынша болса түрік тілі 65-73 миллион адамның ана тілі болып табылады. Түрік тілін ана тілі немесе екінші тіл ретінде Түркияның барлық дерлік азаматтары сөйлей алады, қалған бөлігі күрд тілінде сөйлейтіндердің үлесіне тиеді (1980 жылы шамамен 3 950 000 адам). Алайда Түркиядағы азшылық этникалық топтардың өзі де түрік тілін ана тіліне тең деңгейде біледі.
Ресми дәрежесі
Түрік тілі Түркияның ресми тілі және Кипрдің ресми тілдерінің бірі. Ол Косоводағы Призрен аймағында ресми статусқа ие (бірақ басты емес). Солтүстік Македониядағы бірнеше қалалық аумақтарда да түрік тілді жұртшылықтың шоғырлануы бойынша ресми статусқа ие.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жалғамалы тілдер Санат:Түркия тілдері Санат:Батыс оғыз тілдері Санат:Түрік тілі
NGC 6790
NGC 6790 — Бүркіт шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 16 шілдеде астроном Pickering Edward Charles ашқан болатын және NGC каталогында 6790 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 37-6.1, CS=13.5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бүркіт (шоқжұлдыз)
Анри Филипп Петен
Анри-Филипп Петен (екінші фамилиясы — Петэн; Henri Philippe Pétain; 24 сәуір 1856 — 23 маусым 1951) —француздық әскери және мемлекеттік қайраткер; Франция маршалы (1918); Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы. 1940—1944 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыста арнайы жасақты басқарған,  Петенге «коллаборационизм» деген атақ тиесілі (collaboration).
Өмірбаяны
Петен солтүстік Францияда туған, Па-де Кале аумағында, 20 жасынан бастап әскери жасақта болған, жақсы білім алып шыққан, Сен-Сир академиясын  1887 және Париждегі жоғарғы әскери оқу орнын бітірген.
Ақша жетімсіздігі
Ақша жетімсіздігі — колма-қол ақшалардың жеткіліксіздігін бейнелейтін ақша-несие дағдарысына тән құбылыстардың бірі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Ақша Санат:Экономикалық теория
Одамбер
Одамбер (Audembert) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Булонь-сюр-Мер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,5 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62052, пошта индексі — 62250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 424 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Кампом
Кампом (Campôme) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Прад округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66034, пошта индексі — 66500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 105 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жапан мұз белдемелері
thumb Жапан мұз белдемелері — құрлықтағы табиғи белдемдердің қиыр солтүстіктегі және қиыр оңтүстіктегі аймақтары. Солтүстікте — Арктикада, арктикалық белдеу шегінде, Атлант мұхиты маңындағы ылғалды аймақтың көбін (Элсмир аралынан Гренландия, Шпицберген, Франц-Иосиф Жері аралдары арқылы Жаңа Жерге дейін) байтақ мұз айдыны (жалпы ауданы 2 млн. км2-ден астам) алып жатыр (қ. Арктика Жапан мұз белдемелеріне оңтүстікте Антарктида құрлығы және оған жақын аралдар кіреді (''қ. Антарктида'').
Дереккөздер
Санат:Географиялық белдеулер
Сұрау белгісі
Сұрау белгісі (?) - жазуда пайдалынатын тыныс белгілерінің бірі. Әдетте сұраулы сөйлемнің соңында қойылады.
Қойылу жағдайлары
Сұрақ белгісі жауап алу мақсатында қойылады. Сұрау белгісі мынадай жолдармен жасалған сұраулы сөйлемдерден соң қойылады:
Әдебиет
Санат:Грамматика Санат:Тыныс белгілері
Алексей Павлович Федченко
Алексей Павлович Федченко (7(19).2.1844, Иркутск – 3(15).9.1873, Монблан, Швейцария) – орыс ғалымы, табиғат зерттеушісі және саяхатшысы. right|thumb|250px|ФЕДЧЕНКО Алексей Павлович Мәскеу университетін бітірген (1864).
Орталық Азияның физикалық географиясы мен геологиясы, флорасы мен фаунасы, антропологиясы мен этнографиясы жөніндегі еңбектерінің ғылыми маңызы зор. 15 пункттің абсолюттік биіктіктері анықталды.
Зоологиялық (20 мың дана) және ботаникалық (8 мың түрі) коллекциялар мен гербарийлер жиналып, алғаш рет мәдени өсімдіктердің жергілікті атаулары тіркелді.
Түркістанның фаунасын зерттеу нәтижесінде оның жерортатеңіздік түрге ұқсастығын жазып, маңызды теор. қорытынды жасады. Екінші экспедиция барысында (1870) Зерафшан өзенің жоғарғы ағысын және Ескендір к-н зерттеді. Зерафшан аңғарының солтүстіндегі жотаны Түркістан жотасы деп, ал оңтүстіндегі жотаны Зерафшан және Гиссар жоталары деп атады.
Орталық Азия тауларының әр сатысындағы өзіне тән өсімдік жамылғысы мен жануарлар дүниесінің Гималай, тибеттік түрлеріне ұқсастығын анықтады. Қызылқұм фаунасын жерортатеңіздік жануарлар дүниесімен салыстыра қарап, оның одан көне екендігін дәлелдеді. Құрама жотасынан асып, Ферғана аңғары арқылы Алай жотасы мен Алай аңғарында болды. Түркістан жотасының мұздықтарын анықтап, Тянь-Шаньның батыс тармақтары туралы көптеген географиялық мәліметтер берді.
Ф. Алай сырты жотасын ашып, оның ең биік шыңын анықтады. Кейін ол Ленин (Қоңгур) шыңы (7439 м) деп аталды.
Су тартқыш
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
NGC 2321
NGC 2321 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1849 жылы 18 желтоқсанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2321 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20141, UGC 3663, MCG 8-13-53, ZWG 234.51, NPM1G +50.0072.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Тела
Тела — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Покшеньга өзенінің оң жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Монтичелли-Павезе
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 667 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 33 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 27010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Куеда
Куеда — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ашап өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әлі Бекен мешіті
«Әлі Бекен» мешіті. ОҚО. Кентау қаласы, Хантағы елді мекенінде таудың баурайындағы тастақ өзенінің жағасында орналасқан. Мешіт 2007 жылы маусымда ашылып, халықтың пайдалануына берілген. Мешітті Бекболат Бекенов өз қаражатына салғызған.
Мешіт қақпасы шығыс үлгісінде арка етіп салынған, биіктігі он екі метр.Темірден иілген облы қақпалар орнатылған. Мешіт алаңы 0,2357 шаршы метрді алып жатыр. Мешіт ауласы оюлы шарбақтармен қоршалып, роза гүлдері отырғызылған және құмыра мен мәрмар тастан жасаған Құран Кәрім кітабының макеті орнатылған. Мешіт ғимараты мұнаралары мен күмбезінің әсем көрінуі үшін арнайы прожекторлар мен фонарлар қондырылған. Мұнымен қатар, Діни басқарманың жаңалықтарымен елді таныстырып отыру үшін «имандылық айнасы» тақтасы орнатылған. Мешіт екі күмбезді, бір мұнаралы және екі қабатты болып салынған. Мешіттің биіктігі жер бетінен 14, ал мұнарасы мен 24 метр.
Мешіт ғимаратын салуға күйдірілген қызыл кірпіш пайдаланыған. Мешіттің есіктері шынар ағаштарынан оюланып жасалған, терезелері пластикалық металдан қойылған. Сыртқы есіктері екі жаққа қарай ашылады. Мешіттің бірінші қатабында үш бөлме орналасқан. Бір мезгілде 700 намазхан құлшылық жасай алады. Жас жұбайлардың неке қидыруы үшін арнайы бір бөлме бөлінген онда, заман талабына сай келетін орындықтар мен жиһаздар қойылған. Мұнымен қатар, бір бөлме қабылдау бөлмесі болып саналады. Намаз оқитын залдың көрінісі дөңгелек, оюланып, әрленген, ал михрабы Түркістан қаласындағы Қ.А.Иасауи кесенесіндегі үлгіде жасалған. Қабырғасы қасиетті Құран аяттары алтын әріптермен безендіріліп, жазылған. Күмбездің ішкі диамері 9 метр, шығыс үлгісінде жасалған бағанаға (ұстынға) тұрғызылған. Күмбеззедің іші айнала «Жұма» сүресінің аяттармен әрленіп жазылған. Үлкен залын Біріккен Араб Әмірлігінен алып келген салмағы 300 кг люстра ілінген. Мешіттің төбесінде Аллаһтың 99 есім-сипаттары алтын әріптермен нақышталып жазылған. Мешіттің екінші қабаты холл үлгісінде жасалынып, онда үш бөлме бар. Мешіттің холл бөлігі әйелдердің намаз оқуына үшін арналған. Бір бөлме қонақтардың күту үшін және бір бөлме имамның бөлмесі. Мешіттің дәретханасы аулада орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Кентау қаласы мешіттері
Икараи-ди-Минас
Икараи-ди-Минас (Icaraí de Minas) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Солтүстік Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жануария экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 280 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 616,582 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1993 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Кәріз
250 px|thumb
Кәріз (Кяхриз, кягриз, парс, қариз жер астынан қазылған канал) — жер асты суларын бір орынға жинап, оларды шаруашылықта пайдалану мақсатында жер бетіне шығару үшін жасалған, көлбеуге дерлік бағытта жер асты суларының ағысы бойынша орналасқан жер асты галереясы немесе жерді құрғату аймағындағы топырақтағы артық суды жинап, құбыр немесе канал арқылы баска жаққа бұрып әкетуін жүзеге асыратын құрғату төсілі. ', Керіз (парсыша — жер асты суармалы каналы— жер асты суларын бір орынға жинап, оны жер бетіне шығарып, шаруашылыққа пайдалану үшін жер астынан көлбей қазылған куыс арна. Кәріздің ұзындығы бірнеше километрге дейін, ені 0,7—1метр, биіктігі 1,5— 2 метр болады. Батыс Қаратау жотасының орталық бөлігіндегі құдық. Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы Жыңғылды ауылының шығысында 10 км жерде орналасқан. Шығысында Шиелібұлақ, Бөлебай және т.б. көптеген бұлақтар бар. Оңтүстігінде Күш тауы орналасқан. Құдықтың бойы мал жайылымына пайдаланылады. Кәріз Орталық Азия, Әзірбайжан, Иран елдерінде ауыз сумен қамтамасыз ету, егістікті суару үшін ерте кезден қолданылып келеді. Кәріз жердің бетімен, оны қазғанда топырақты сыртқа шығару және қуысты желдету үшін қосымша құдықтар арқылы байланысады. Отырар өңірінен Кәріз суландыру жүйесі Табақбұлақ ауылынан 7 километр жерден табылған. Мұнда арықтар арқылы құдық суы шығарылған. Анықталған құдықтар саны 13. Тек біреуі ғана жақсы сақталған, калғандары бұзылған. 1-кұдық пен 13-құдық арақашықгығы 92 метр. Олардан шыққан арық солтүстік-батысқа қарай 440 метрге созылады да, алкапқа қарық ретінде тарайды. 11, 12, 13-құдықтар ертеректе бұзылса керек, олардың орны нашар сақталған. Құдықтарды шегендеген тастарды, құдықтан арықка қарай шықкан құбырды осы маңдағы кейінгі тұрғындар басқа мақсатта пайдалануға бұзып алған сияқты.
thumb|250px|Париждегі кәріз
Дереккөздер
Санат:Су шаруашылығы Санат:Қазақстан табиғаты Санат:География Санат:Геодезия
Твырдица (Сливен облысы)
Твырдица (Твърдица) — Болгариядағы қала. Сливен облысына қарасты Твырдица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 137 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8890. Телефон коды — 0454. ЕКАТТЕ коды — 72165.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сливен облысының елді мекендері
Сураид
Сураид (Souraïde) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64527, пошта индексі — 64250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1224 адамды құрады. Халық тығыздығы — 72,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Әжімұратов орындайды
"Әжімұратов орындайды" – "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 3 бөлімді, қазақ тілінде фильм-концерті (1982 жыл).
Бағдарламада Құрманғазы атындағы Қазақ Мемлекеттік академиялық оркестрінің қобызшы–аспапшысы Қ.Әжімұратов, Ықыластың, Л.Хамидидің, А.Жұбановтың шығармаларын орындайды. Режиссері – Б.Теткин, операторы – С.Тәжімұратов.
Дереккөздер
Санат:Қазақтелефильм фильмдері Санат:Қазақша фильмдер Санат:1982 жылғы фильмдер
Эльбингероде (Гарц)
Эльбингероде (Гарц) (Elbingerode (Harz)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Вернигероде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5591 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 80,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 100. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Флюгель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Денно
Денно (Denno) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1182 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 118 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 38010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santi Gervasio e Protasio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Лаврентьевская
Лаврентьевская — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Салат өзенінің оң жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лавалық жамылғылар
Лавалық жамылғылар - жазық бедерлі жағдайда айтарлықтай ауданды қамтып, көбінесе лавалық үстірт құрайтын, көп мөлшерде атқылап төгілген лаваның таралу пішіні. Әсіресе базальттық жарықтардың төгілуіне тән.
Лавалық көл
Лавалық көл - отты сұйықтықпен, әсіресе базальтты лавамен толған жанартау кратеріндегі немесе шұңқырларындағы кол. Термин кейде қатқан лавалық көлге де қатысты қолданылады.
Лавалық тасқын
Лавалық тасқын - жанартаудан төгілген лаваның таралу пішіні. Лаваның тұтқырлығы мен жер бетінің еңістігіне байланысты айтарлықтай ұзын және біршама енсіз болады. Қышқыл лаваның тасқыны, әдетте, қысқа (10 км-ге дейін) және қалың (30 м-ге дейін); ал базальтты тасқындар өте ұзын (60—80 км-ге дейін), жұқа болады. Исландиядағы Тредладингья жанартауының лавалық тасқынының ұзындығы 120 км-ге дейін жетеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Бока (Грайц)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 504 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6.05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 76 007. Муниципалитеттің басшысы — Эрвин Шиффнер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Палеоклиматтар
thumb Палеоклиматтар — өткен геологиялық дәуірлер климаты; өткен климаттық жағдайларды әр түрлі әдіс-тәсілдер жиынтығы көмегімен (әсіресе литология және көне жәндіктер мен өсімдіктерді зерттеу) арқылы қалпына келтіруге болады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Санта-Мария-де-Айран
Санта-Мария-де-Айран (Santa Maria de Airão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Нағашыбек Қапалбекұлы
Нағашыбек Қапалбекұлы — қоғам қайраткері, жазушы, Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі. 1950 жылы 16 наурызда Алматы облысы Жамбыл ауданы Қызыләскер ауылында туған. 1968-1970 жылдары Кеңес Одағының Қиыр Шығысында әскери борышын өтеп қайтты. Ол Приморье өлкесіндегі 1969 жылы шекарада  Даманск  аралы  соғысына  қатысқан Ұлы  Отан  соғысының  ардагері. Қазақстан Республикасы Даманск оқиғасы ардагерлер кеңесінің төрағасы. 1971 жылдан құрылысшы, автоклуб меңгерушісі, Жамбыл аудандық “Екпінді еңбек” газетіне (қазіргі “Атамекен”) газетінде  корректор, әдеби қызметкер болып жұмыс істеген. Ал, 1973 жылы Қазақтың әл-Фараби атындағы ұлттық университетінің журналистика факультетіне оқуға түсіп, оны 1979 жылы бітірген. «Екпінді еңбек» газетінде тілші, жауапты хатшы, радиоұйымдастырушы,  редактордың орынбасары, 1980-1986 жылдары осы газеттің бас редакторы болды. Н. Қапалбекұлы – Қазақстан Журналистер Одағы сыйлығының екі мәрте лауреаты атанды. 1986 жылдан аудандық «Отан» қоғамының төрағасы, халықаралық Жамбыл қорының бас директоры, республикалық Қарасай батыр қорының директоры, Қазақстан Жазушылар Одағы Алматы облыстық филиалының директоры  сияқты жұмыстар атқарып, белсенді қайраткерлік танытты. 2000 жылғы 1 қарашадан республикалық кітап  музейінде директор қызметін атқарды. 2016 жылдан ЮНЕСКО-ның 2 категориялы  Мәдениеттерді жақындастыру орталығының  бас ғылыми қызметкері. «Бәйдібек баба» республикалық қорының президенті. Елуге жуық кітаптың авторы, көптеген ғылыми еңбектер  жазып, бірнеше кітаптар құрастырған. Нағашыбек Қапалбекұлы тарихи тақырыптарға жиі барады. Атақты бабамыз Жамбыл және оның ақындық төңірегі жөнінде ізденіп зерттеп,  ел мен жер, өткен мен бүгін жайлы сабақтастыра отырып, танымдық тағлымы мол дүниелер жазды. Оның кейіпкерлері – қазақ елінің біртуар перзенттері: Қарасай, Шапырашты Наурызбай, Өтеген, Райымбек, Ақ тулы Сіргелі Жабай батыр, Сұраншы, Саурық, Сыпатай, Бекболат секілді дулығалы батырлар, Сүйінбай, Жамбыл, Кенен, Үмбетәлі, Өтеп, Өмірзақ, Әбдіғали, Есдәулет, Саяділ секілді дуалы ауызды ақындар. Төле би, Фараби мен Абай, Жамбылдың ақын шәкірттері, Балуан Шолақ, Сарыбай би, Андас датқа, Тезек төре, Медеу Пұсырманұлы, Мақыш балуан, Құртқа тәуіп, Түктібай қобызшы, Сәт болыс, Қырбай  сал  және тағы да басқа тарихи тұлғалар.
Қарасай батыр жайлы “Қарасай, Қарасай”, Жамбыл жайлы „Жамбыл ата”, “Киесі – қызыл жолбарыс” деген, сондай-ақ, Сарыбай би Айдосұлы, Мақыш балуан Райымбекұлы туралы жеке кітаптары да оқырмандарынан өз бағасын алды.
“Жамбыл әлемі” атты үш тілдегі фотоальбом, «Төле би», «Балуан Шолақ», «Сыпатай батыр», «Ғибрат», «Ата тағлымы», «Оспанханнан қалған сөз», «Іңкәр сезім – сырлы әуен», «Кітап әлеміне саяхат», «Батаменен ел көгерер», Үмбетәлі  Кәрібаевтың 2  томдығы тағы да басқа жинақтар құрастырды. Бірнеше телефильм мен видеофильмдерге сценарий, пьеса жазды. Алған мемлекеттік наградалары: «Құрмет» орденімен және  оннан  астам  мемлекеттік медальдармен  наградталған. Ресейден «Вооруженных сил СССР – 100 лет» орденімен және 3 арнайы медальмен наградталды.
1.	Алматы облысының Құрметті  азаматы 2.	Алматы облысы Жамбыл  ауданының  Құрметті  азаматы 3.	Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданының  Құрметті  азаматы
Академик атағын алған ғылыми орындар:
1.	Халықаралық Экология академиясының академигі 2.	Салт-дәстүр академиясының академигі 3.	Құртқа тәуіп атындағы ғылыми  академиясының академигі
Профессор атағын  берген  жоғары оқу орындары:
1.	Жүргенов атындағы ұлттық өнер академиясының профессоры 2.	Қонаев атындағы  заң гуманитарлық  университетінің  профессоры 3.	Статистика және экономика  академиясының профессоры 4.	М.Әуезов атындағы Оңтүстік  Қазақстан  мемлекеттік   университетінің  профессоры.
1. Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері 2. Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының  лауреаты 3.Халықаралық «ТҮРКСОЙ» халықаралық ұйымының Т.Сатылғанов атындағы сыйлығының  лауреаты 4.	Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының 2 мәрте және СССР Журналистер Одағы сыйлығының  лауреаты атанды. 5.	Халықаралық Жамбыл сыйлығының лауреаты 6.	Чувашияның әдебиет жөніндегі 2019 жылғы мемлекеттік сыйлығының  лауреаты. 7.	Қазақстанның еңбек  сіңірген қайраткері. 2022 жыл. Н. Қапалбекұлының кітаптары  мен шығармалары Ресейде, Түркияда, Қытай,  Моңғолия, Өзбекстан, Қырғызстанда аударылып, басылды. Бірнеше мәрте  аудандық кеңеске  депутат  болып сайланған. Ұлы Жамбылдың  150 жылдығын, Қарасай  батырдың 400 жылдығын, Төле  бидің 350 жылдығын басқа да көптеген тарихи  тұлғалардың мерейтойларын  өткізуді  ұйымдастырып,  кітаптарын  шығарып, ғылыми конференция-кештер  өткізуге  белсене  ат салысып жүрген  белгілі қоғам қайраткері. Құртқа тәуіп атындағы  академияның бірінші  вице-президенті. Н. Қапалбекұлының әкесі Қапалбек  Егізбаев  (1916-1980) Ұлы Отан  соғысының  ардагері, үш  орден 14 медальмен  наградталған колхозшы. Ерлігі мен еңбегі үшін Қарғалы ауылындағы бір көшеге Қапалбек Егізбаевтың  есімі берілген. Шешесі – Егізбаева Күлиман (1927-1971) бес баланың анасы. 2015 жылы Нағашыбек Қапалбекұлының 3 томдық шығармалар жинағы (повестер мен әңгімелері) жарық көрді. «Өнегелі өмір» сериясымен әл-Фараби атындағы  ұлттық университетінде  Н. Қапалбекұлының жазушы, тарихшы-зерттеуші, қоғам қайраткерлігі жайлы ғылыми-зерттеу мақалалардың  бір томдық  жинағы  жарық көрді. Сондай-ақ, 2020 жылы оның 70 жылдығына  орай  төрт томдық шығармалар жинағы  шықты.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Чеза
Чеза (Cesa) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Казерта провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7748 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 3730 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 81030.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Cesario. Жыл сайынғы мерекесі — 19 маусым.
Глухая щель
Глухая щель, Тереңсай – Сасықкөл көлінің алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жетісу облысы Алакөл ауданындағы өзен. Тарлаулы асуының солтүстік-батысында, Екінші Тентек өзенінің сол саласы.
Гидрологиясы
Ұзындығы шамамен 40 км. Өзен төменгі ағысында Тентек өзеніне құяды. Таулық бөлігінде аңғары тар, терең шатқалмен ағады. Өзен суы Жетісу Алатауының солтүстік беткейіндегі мұздықтар мен жауын-шашын есебінен толығады. Бойында кішігірім өзен салалары мен көлшіктер бар. Су қорын Екінші Тентек өзен суымен бірге егістіктерді мал суару үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы өзендері
Ғазизбек Тәшімбай
Ғазизбек Тәшімбай (10.4.1938 жылы туған, Талас ауданы, Майтөбе ауылы) – журналист, жазушы. ҚазМУ-ді бітірген (1964). 1957 – 1959 ж. Жамбыл ауданы «Ленин жолы» газетінде жауапты хатшы, облыстық «Еңбек туы» газетінде корректор болды. 1964 – 1990 жылдары республикалық «Спорт» газетінде әдеби қызметкер, «Қазақстан» баспасында редактор, аға редактор, редакция меңгерушісі, бас редактордың орынбасары болды. 1990 ж. Қазақ телеграф агенттігінде редакция меңгерушісі, Қазақстан Республикасы Президентінің аппаратында консультант, Үкімет аппаратында сектор меңгерушісі болып қызмет атқарды. 1996 – 2001 ж. Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінде аударма бөлімін басқарды. Тәшімбай Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, бірнеше кітаптардың авторы. Майталман спортшылар жайында жазылған «Топжарғандар» жинағын, Қажымұқан Мұңайтпасұлы туралы «Күш атасы» атты екі естеліктер жинағын, «Құм арасында», «Қос терек», «Қызғалдақ қалың шыққан жыл» атты әңгімелер жинақтарын, Қазақ баспасөзінің ардагері Мұқан Мамажановтың мұрасын зерттеп, «Еңбек еттім, ел үшін» деген ғұмырнамалық-шығармашылық жинақ шығарды (1999). «Молодая гвардия» баспасы «Тамаша адамдардың өмірі» циклынан шығарған «Сальвадор Альенде», «Че Гевара» кітаптарын, Кеңес Одағының Батыры Г.Сафиуллиннің «Жеңіс жолында» кітабын қазақ тіліне аударды. Қазақ КСР Жоғ. Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
Сілтемелер
Санат: Тұлғалар Санат: Әдебиет
Материалдық заттардың жылжымалы қоры
Материалдық заттардың жылжымалы қоры (МЗЖҚ) (Подвижные запасы материальных средств) — бірлестіктердегі, бөлімдер мен бөлімшелердегі, сондай-ақ әскери техника (қару) мен жеке құрамдағы штаттық көліктерге қажетті норма (мөлшер) мен табель бойынша бекітілген материалдық құралдар (оқ-дәрілер, жанар-жағармай заттары, азық-түлік т.б.). Бұл қорлар бөлімшелердің (бөлімдердің) өмірі мен жауынгерлік кызметін мезгілінде және үздіксіз қамтамасыз етуге арналады: олар күнбе-күн белгіленген мөлшерге сай толықтырылып тұруы кажет. МЗЖҚ жұмсалатын бөлік және жұмсалмайтын қор болып бөлінеді. Жұмсалатын бөлігі әскердің ағымдағы қажеттіліктерін өтеу үшін және әскери қимылдарды қамтамасыз ету үшін жұмсалады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кванцо
Кванцо — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Икса өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақша тетігі
Ақша тетігі — ақша жиынындағы өзгерістер арқылы экономикаға ықпал ету тәсілі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Ақша Санат:Экономикалық теория
Катаробионттар
Катаробионттар, катаробилер  (грекше: katharos — таза, biontos — тіршілік ететін) — көп мөлшерде еріген оттек бар ластанбаған суық суларда мекендейтін организмдер. Сапробионттарға қарама-карсы койылады.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Зидарово (Бургас облысы)
Зидарово (Зидарово) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Созопол қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1399 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8160. Телефон коды — 05519. ЕКАТТЕ коды — 30822.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Рео
РЕО  ( RHOEO   РЕО) – коммелиндер тұқымдасына жатады. Отаны – Мексика және Антил аралдарының ылғалды тропикалық ормандары. Традесканцияның жақын туысы, бірақ сырт пішіндері бір-біріне ұқсамайды. Реоның жалғыз бір түрі ғана Қазақстанда бөлме гүлі ретінде өсіріледі. Жапырақтары сабаққа жанаса орналасқан. Жапырағының беткі жағы қою жасыл түсті болып келеді де, астыңғы жағы көк күлгін түстес. Гүлдері майда ақ түсті. Ол жапырақтарының арасында, сабаққа жақын жерде орналасады. Гүлі “қайық” секілді гүлсағағының ішінде орналасқан.
Жылуы:
Қыста 16 ºС төмен болмауы керек.
Суғарылуы:
Жазда молынан жиі, қыста сирек суғарады.
Ылғалдылығы:
Ылғалдылықты жақсы көреді. Су бүркіп тұру қажет.
Аурулары:
Ақ ұнтақ құрты, щитовка және өсімдік битімен ауруы мүмкін.
Көбейтілуі:
Түбін бөлу немесе жанама өскіндері арқылы көбейтеді.
Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
Сабыржан Ахметұлы Ахметов
Ахметов Сабыржан Ахметұлы - 1947 жылы 15 мамырда Қостанай облысының Қайыңды ауылында туған. Қазақ.
Ленин орденді Қазақ кеңшар-техникумының ауыл шаруашылығын электрлендіру факультетін (1982) техник-электрик мамандығы бойынша; Ақмола ауылшаруашылық институтының ауыл шаруашылығын механикаландыру факультетін (1995) инженер-механик мамандығы бойынша бітірген.
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
«Нұр Отан» ХДП мүшесі (1998 жылдан).
1966 жылдың тамызынан - Торғай облысы Амангелді ауданының Сарытоғай жылқы зауытында электрмонтер; Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. 1969 жылдан - Торғай облысы Амангелді ауданының Сарытоғай жылқы зауытында электрмонтер, инженер-электрик. 1975 жылдан-Торғай облыстық «Торғай электр желілері» кәсіпорнының электрмонтері, шебері, кәсіпорын бастығы. 1989 жылдан-Торғай облысы Амангелді автокөлік кәсіпорнының бастығы. 1993 жылдан - Торғай облысы Арқалық қалалық әкімшілігі бастығының орынбасары. 1995-1997 жылдары - Қостанай облысының Амантоғай, Амангелді аудандарының әкімі. 1998 жылдан - Арқалық қаласының әкімі. 2000 жылдан - Қостанай облысы Ұзынкөл ауданының әкімі.
2004 жылдан бері - Қостанай облысы Амангелді ауданының әкімі.
Діни көзқарасы - мұсылман.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан - ашық және гүлденген ел, онда жыл сайын қазақстандықтардың әл-ауқаты жақсара түседі; саяси тұрақты және өз азаматтарының қауіпсіздігін қамтамасыз ететін мемлекет.
Қазақстан - қуатты және әлемде беделге ие мемлекет».
Хоббиі - спорт, аңшылық.
Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық қазақ әдебиеті, детективтер.
Дереккөздер
Санат:Арқалық әкімдері
Миржалол Кушакович Қасымов
Миржалол Кушакович Қасымов (Mirjalol Qoʻshoqovich Qosimov; 17 қыркүйек 1970; Ташкент, Өзбек ССР, КСРО) — өзбекстандық футболшы, жартылай қорғаушы.
Ұлы Миржамол Қасымов та футболшы.
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Пахтакор ФК ойыншылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары‎ Санат:Өзбекстан футбол жаттықтырушылары Санат:Динамо Минск ФК ойыншылары Санат:Алания ФК ойыншылары Санат:Әл-Шабаб Дубай ФК ойыншылары Санат:Машал ФК ойыншылары Санат:Бунедкор ФК жаттықтырушылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:АТМК ФК жаттықтырушылары Санат:Крылья Советов Самара ФК ойыншылары Санат:Футболдан Азия ойындарының чемпиондары Санат:Өзбекстанның Азия ойындары чемпиондары
Sud Aviation Caravelle
Каравелла (Caravelle) — француздық орта қашықтықтық турбореактивті жолаушы ұшақтарының маркасы. Ұшақ 1955 жылдан 1970-жылдардың ортасына дейін Ұлттық авиа-ғарыш өндірістік қоғамымен (Societé Nationale Industrielle Aérospatiale) өндірілген.
Ұшақтың алғашқы ұшуы 1955 жылы 27 мамырда болды. Бұл әлемдегі алғашқы реактивті жолаушы ұшақтарының бірі және қозғалтқышы ұшақтың артқы бөлігінде оранласқан әлемдегі бірінші ұшақ. Ұшақ Франция президенттерінің қосалқы борты ретінде қолданылған (шетелдік іс-сапарларға қолданылған).
Ұшақты тексеру жұмыстары кезіндегі аға ұшқыш-сынаушы Андрэ Моине болды.
Аэродинамикалық сызбасы
Ұшақтың келесі модельдері жасалынған:
Барлығы әр тұрлі нұсқалардағы 280 ұшақ өндірілді.
1996 жылы шамамен 20 ұшақ қолданыста болды.
Каравелла I
Прототиптерге ұқсас келді. Алғашқы ұшуы 1958 жылы 14 мамырда болып өтті. Бұл нұсқа тарту күші 4763 кГ болатын екі Rolls-Royce RA-29 Avon Mk.522 қозғалтқыштарымен жабдықталды және 80 жолаушы тасымалдауға арналды. Француздық ұшу сертификаты 1959 жылы 2 сәуірде берілді, ал ФАӘ (FAA) сертификаты 6 күннен кейін берілді. Эйр Франс әуе компаниясының ұшағының ең алғаш рейсі осы жылы Париж-Рим-Афины-Ыстамбұл бағытында жасалды. 1959 жылы 27 шілдеде Эйр Франстың Каравелла F-BHRB "Лотарингия" ұшағы Париж-Лондон бағытына енгізілді.
Барлығы 20 ұшақ сатылды: Эйр Франс (10), SAS (6), Эйр Алжир (2) және VARIG (2). VARIG компаниясының бір ұшағы Air Vietnam және Middle East Airlines компанияларына жалға берілген, кейінрек бұл ұшақ Royal Air Maroc компаниясына берілді.
Каравелла 11R
нобай|оңға|Соңғы Каравеллалардың бірі. Ұшақ [[Air Inter әуе компаниясында қолданыста болды]]
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жолаушы ұшақтары
Таопи (Миннесота)
Таопи (Taopi) — Миннесота штатының Mower округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 58 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-64210.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Махмұт (Қазан ханы)
Махмұт хан (Məxmüt, Мәхмүт, محمود; қай. 1465, Қазан) — Қазан ханы (1445—1465), Ұлық Мұхаммед ханның ұлы әрі мұрагері.
Еділ бойы үшін соғыс
Әкесімен бірге Ресей кінәздіктері және басқа Орда ұлыстарына қарсы Еділ бойы үшін күреске қатысты. 1437 жылы жас Махмұт та қатысқан Ұлық Мұхаммедтың әскері Біләу шайқасында II Василий әскерлерін ірі жеңіліске ұшыратты.
1445 жылы Суздал түбіндегі шайқаста ұлы кінәз Василий бастаған орыс әскерлерін талқандады, шайқас нәтижесінде ұлы кінәз Қазанға тұтқынға түсіп, үлкен төлем арқылы босатылды.
Хандықты билеуі
Әкесі қайтыс болғаннан кейін Қазан тағына отырды. 1446, 1448 ж. Мәскеуге қарсы жорықтар жасады.
Махмұт ханның кезінде Қазан тұрғындары халықаралық сауда саласындағы қызметін қарқынды дамыта бастады, ал Қазан қаласы Шығыс Еуропадағы бірінші деңгейлі тауар айырбас орталығы болды. Мұнда Орта Азиядан, Сібірден, Персиядан, Кавказдан, бүкіл Еділ бойы мен Ресейден тауарлар мен көпестер ағылды. Қазан қаласында өткен жыл сайынғы жәрмеңке бұрын бұлғар жәрмеңкесі болған алып халықаралық нарық сияқты маңыздылыққа ие болды, кейіннен Төменгі қалалық «Бүкілресейлік базарына» ие болды. Жәрмеңке жазда, тасқын суы басылғаннан кейін, орыстар «Қонақ аралы» деп атаған Қазанға қарасты құмды Еділ аралында өткізілді. Жыл сайын көктемгі тасқын су басқан бөлшек сауда орындары, қамбалар мен қоймалар болды.
Махмұт ханның кезінде хандықтың астанасы Қазан ерекше байып, үлкен қала көлеміне дейін өсіп, мұсылман мәдениетінің көп шоғырланған орталығына айналды. Махмұт ханның бейбіт билігі кезінде Қазан хандығының құрылымы түпкілікті қалыптасып, мемлекеттің ішкі құрылымы қалыптасып, нығая түсті.
Махмұт ханнан екі ұл - Халил мен Ибраһим қалды. 1465 жылы Махмұт қайтыс болғаннан кейін Халил хан тағына отырады. Оның билігі өте қысқа болды, ал оның жағдайы мүлдем белгісіз. Тіпті, Халил хан болды ма деген сұрақ туды, оның бар екендігі Қазан хандарының барлық ежелгі шежірелерінде оның есімінің болуымен расталады, бірақ бұл орыс шежірелерінде аталмаған.
Сыртқы түрін антропологиялық қалпына келтіру
1994 жылы Т. С. Балуева бастаған мәскеулік антропологтар тобы хан келбетін қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. Марқұм моңғолоидтық антропологиялық типтің ортаазиялық нұсқасының айқын өкілі болған. Бет жағы массивтік жақ сүйектері бар, қабақтың асып тұрған қатпарлы тар көздері, тіке, сәл шығыңқы мұрны. Қол сүйектері мен бас сүйегінің желке бөлігінің құрылымдық ерекшеліктері атпен жүру кезінде пайда болатын ұзаққа созылатын физикалық жүктемені көрсетеді: иықтарын артқа қойып, басын сәл еңкейтіп түзелген арқа. Бірқатар белгілер көшпелі өмірге тән рациондағы маусымдықты көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:1420 жж. туғандар Санат:Қазан хандары Санат:Тоқатемірлер Санат:Орта ғасырлар қолбасшылары
Балғарина Бақыт
Балғарина Бақыт (1949 жылы 17 қыркүйекте Атырау облысы Индер ауданы, Кулагин ауылында дүниеге келген) – журналист. ҚазМУ-ді бітірген (1971). Алғашқы еңбек жолын 1971 жылы Солтүстік Қазақстан облысының "Ленин жолы" облыстық ғазетінде тілшіліктен бастап, кейін Жезқазған, Қарағанды облыстарындағы облыстық "Жезқазған туы" және "Орталық Қазақстан" ғазеттерінде тілші болып істеді. 1994 жылы мақсат "Егемен Қазақстан" газетінің тілшісі.
Қазақ баспасөзінің қарашаңырағы – ежелгі басылым "Егемен Қазақстан" беттерінде әлеумет, экономика, құқық және жас ұрпақ тәрбиесі тақырыбындағы материалдарымен көрінуде. ҚР Жоғарғы Соты, Алматы қалалық Ішкі істер департаменті, Алматы қалалық соты, Қазақстан Журналистер одағының және де басқа салалар дипломдарымен марапатталған. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
IC 2728
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2728 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Сырғанау атыздары
Сырғанау атыздары - бір бағытта созылған бұрыс пішінді кедір-бұдырлар. Тектоникалық қозғалыстардан пайда болған жарылымдар (бастырма, лықсыма, ығыспа) бетінде таужыныстардың үйкелуінен пайда болады. Олардың бетін сипағанда қолға қозғалыс бойымен тегіс, кері бағытта бұдырлы болып білінеді. Сырғанау атыздарының үйкелістен жылтырланған бетін сырғанау айнасы деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Геология
Мархалиса
Мархалиса (Marjaliza) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Монтес-де-Толедо ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Леп белгісі
Лепті белгісі (!) – жазуда пайдалынатын тыныс белгілерінің бірі. Әдетте лепті сөйлемнің соңында қойылады.
Қойылу жағдайлары
Леп белгісі мынадай орындарда қойылады:
Математикада
Леп белгісімен математикада факториал операциясы белгіленеді: Қос леп белгілер қос факториалды білдіреді: көбейінді тақ сандар үшін 1-мен аяқталады, жұптар үшін 2-мен аяқталады.
Бар болу белгісі леп белгісімен бірге ( \exist ! ) «бар және жалғыз» деген мәнді білдіреді.
Әдебиет
Санат:Грамматика Санат:Тыныс белгілері
Чесапик Ранч (Мэриленд)
Чесапик Ранч (Chesapeake Ranch) — Мэриленд штатының Calvert округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11503 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16.6 км² шамасында. FIPS коды — 24-16062.
Кайзерслаутерн
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 99 184 адамды құрайды (2010). Алып жатқан жер аумағы шамамен 139,72 км². Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 12 000. Қаланың басшысы — Клаус Вайхель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Аптрак
Аптрак — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Аптрак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 345 адамды құрады. Пошта индексі — 453873, ОКАТО коды — 80241810001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Хабарландыру сигналдары
Хабарландыру сигналдары (Сигналы оповещения) — қарсыластың әуе шабуылы және радиоактивті, химиялық, бактериялық қару қолдануы туралы әскерлерді уақтылы хабарландыру үшін әр түрлі байланыс құралдарымен берілетін шартты белгілер (сигналдар). Радио немесе телефонмен алынған сигнал барлық жеке құрамды хабарландыру үшін бөлімшелерде дыбыс құралдары мен ракеталары арқылы қайталанады. Хабарландыру синалы келіп түскен бойда бөлімшенін жеке құрамы міндеттерін орындауды тоқтатпастан, тез жылдамырақ киюге міндетті. Қажет болған жағдайда басқа да жеке қорғану құралдары қолданылады. Қарсыластың әуе шабуылы, радиоактивті, химиялық және бактериялық қару қолдануы Хабарландыру сигналдары ұрыста әрдайым болуы қажет және оларды бөлімшенін барлық жеке құрамы білуге міндетті.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Әйелдер арасында индорхоккейден әлем чемпионаты
Əйелдер арасындағы индорхоккейден əлем чемпионаты (Women's FIH Indoor Hockey World Cup) — əйелдер ұлттық құрамалар үшін 2003 жылдан бастап төрт жылда бір рет Халықаралық Хоккей Федерациясымен ұйымдастырылатын индорхоккейден халықаралық жарыс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Əлем чемпионаттары Санат:Индорхоккей
Бәйділда Қалтаев
Өмірбаяны
Арғын тайпасының Тарақты руынан шыққан.
Қазақ драма театрының студиясын (1932 – 1935) бітірген соң 1937 жылға дейін қазақ драма театрында, одан кейін Семей облыстық музыкалық драма театрында (1937 – 1942), Қызылорда облыстық драма театрында (1946 – 1950), ал 1950 жылдан өмірінің соңына дейін Қазақ балалар мен жас өспірімдер театрының құрамында қызмет еткен.
Ойнаған рөлдері
Амангелді (Ғ.Мүсірепов, “Амангелді”), Ыбырай (М.Ақынжанов, “Ыбырай Алтынсарин”), Сардар (Қ.Мұхамеджанов, “Өзіме де сол керек”), Абыз (М.Әуезов, “Еңлік–Кебек”), Әбутәліп (С.Мұқанов, “Мөлдір махаббат”), Байтемір (Ш. Айтматов, “Арманым, Әселім”), Құнанбай (Ш.Аймановтың "Жас Абайында"), Ораз (Т.Ахтановтың "Әке мен бала"), т.б. сияқты әр алуан күрделі рольдерді ойнаған.
Дереккөздер
Санат:17 ақпанда туғандар Санат:7 ақпанда қайтыс болғандар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері Санат:Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры тұлғалары Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры студиясы түлектері Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары Санат:Семей облыстық музыкалық драма театры тұлғалары Санат:Қызылорда облыстық драма театры тұлғалары
Глухов артезиан алабы
Дереккөздер
Санат:Артезиан алабы
ССЛ
ССЛ (ағылшынның SSL – Secure Socket Lauer) – Интернет арқылы “клиент – сервер” жүйесінде қорғалған байланыс хаттамасы. Қатысушылардың хабарларды пайдалану үшін, мысалы, Интернет-есептесу (МО/ТО) кезінде, төлемге қатысушаларды және байланыс арналарын қорғауды бірегейлендіру кезінде төлем карталары туралы деректерді пайдалану үшін ашық кілттердің алмасуын пайдаланады. Клиенттер мен серверлер бірін-бірі түпнұсқалы етіп, мұқамдалған деректерді алмаса алады. Мұқамдау үшін пайдаланылатын кілттің өзі мұқамдалған. ССЛ серверді броузермен жалғастыру кезінде деректердің құпиялығы мен тұтастығын қамтамасыз етеді. ССЛ телекоммуникациялық арнаны қолдайды, қолданбалы және көлік пен ТСР/ҚР тор деңгейлері (деректерді тор арқылы беру және қосымша файлдарды жіберу үшін пакеттерге бөлу тәсілін айқындайтын хаттамалар тобы) арасында әрекет етеді. Қосымшалардың немесе құжаттардың өзін ССЛ қорғауды қамтамасыз етпейді.
Дереккөздер
Санат:Интернет
Кузя (Тунтора тармағы)
Кузя — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тунтор өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 6794
NGC 6794 — Мерген шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 24 тамызда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 6794 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63241, ESO 338-5, MCG -7-40-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Мерген (шоқжұлдыз)
Тинева
Тинева (Тилева, Тиневская, Тиньга) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Выя өзенінің сол жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 66 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
NGC 2328
NGC 2328 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 1 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2328 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20046, ESO 309-16, MCG -7-15-2, IRAS07010-4159.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Толымбек Әбдірайым
Әбдірайым Толымбек (12 қыркүйек 1955 жыл Семей облысы Аякөз қаласы) - жазушы.
Дереккөздер
Санат:12 қыркүйекте туғандар Санат:1955 жылы туғандар Санат:Аягөзде туғандар Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан жазушылары
Sky Team
2004 жылы Continental Airlines, Northwest Airlines және KLM қосылғанда Sky Team үлкен жетістіктерге жетті. 2010 жылы өзінің 10-жылдық туған жылын арнайы ливрея қосу арқылы тойлады, төрт авиакомпаниялардың беделін көтеретін немесе біріктіретін, Aerolíneas Argentinas, China Airlines және Garuda Indonesiaдың жаңалануынан кейін толық мүшесі болу үшін. 2011 жылдың ақпанымен 2012 жылдың мамырында Saudi Arabian Airlines және Middle East Airlines авиакомпаниялары қосылды. 2014 жылдың наурызында Garuda Indonesia қосылды.
2014 жылдың наурызынан бастап Sky Team 178 мемлекетке күнделікті 1000 орындығы бар 15700 рейс жасайтын 4000 самолет ұшады. 459781 жұмысшылары, 564 демалыс орындары бар самолеттер жылына 58800000 жолаушылар тасымалдайды.
Бірігу жылдары
2000 жылы 22 маусым Aeroméxico, Air France, Delta Air Lines және Korean Air Нью-Йоркте үшінші авиациялық альянс тапқанын жариялады. Олар Sky Teamде ең маңызды 4 қалаушы болды. Олардың бірігіп келісімі бойынша Sky Team күніне 6402 рейс 4400 бағытта 98 мемлекетке ұшады. 2000 жылдың соңында Sky Team Cargo атты жүк тасымалдаушы альянс қаланды. Келесі айда CSA Czech Airlines авиакомпаниясын 5-інші мүшесі ретінде қосатынын жариялады. 2001 жылы CSA Czech Airlines мүше болды. 2002 жылы Alitalia мүшелеріне кірді. 2003 жылы KLM қосылды. Сол жылы Sky Team жолаушыларға арнап сайт құрды.
Дереккөздер
Орысша уикипедия
Санат:Әуежайлар
Шивачево (Сливен облысы)
Шивачево (Шивачево) — Болгариядағы қала. Сливен облысына қарасты Твырдица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 844 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сливен облысының елді мекендері
Монту-Беккария
Монту-Беккария (Montù Beccaria) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.