cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
II Елизабет
II Елизабет патшайым және ҚР Президенті
1991-2014 жылдар аралығындағы кезеңде: 1991, 1992, 1994, 1997, 2000, 2006, 2012 және 2013 жылдары Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың Ұлыбританияға сегіз сапары жасалды. Соның ішінде атап айтатын болсақ:
II Елизабет Қазақстан Президенті Н.Назарбевпен 1991 жылдың қазан айы мен 1994 жылдың 22 наурызында кездесті. Келесі кездесуі — 2002 жылдың 15 қарашасында Букингем сарайында болды. Осы кездесуде Елизабет ханшайым Елбасына ядролық қарудан бастарту жолындағы қызметі үшін «Әулие Михаил мен Әулие Георгийдің Орденінің Үлкен Крестімен» (The Most Distinguished Order of St. Michael and St. George) марапаттады.
2012 жылдың 27 шілде айынла Ұлыбританияда басталған XXX жазғы Олимпиада ойындарының қарсаңында Елбасы патшайыммен кездесті.
Патшайымнан бөлек, оның балалары Анна ханшайым мен Чарльз ханзада, сәйкесінше 1993 жылдың шілде айы мен 1996 жылдың қараша айында Қазақстанда болып қайтты
Сонымен қатар, Елбасы әрқашан патшайымды айтулы оқиғалармен (туған күні, үйлену тойы т.с.с) құттықтап отырады. Атап айтқанда, 2011 жылдың 29 сәуірінде Елбасы — Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев II Елизабетны туған күнімен және Ульям ханзаданың үйлену тойымен құттықтады
2015 жылдың 20 сәуірінде Қазақстан Республикасының Ұлыбританиядағы Елшісі Ержан Қазыханов Н.Ә. Назарбаевтың сәлемін жеткізе отырып, сенім грамотасын тапсырды. Рәсім барысында Қазақстан Елшісі екіжақты саяси, экономикалық, білім беру және мәдени қарым-қатынастардың дамуының жоғары қарқынын атап өтті. Өз кезегінде, Патшайым ІІ Елизабет екі ел арасындағы байланыстарды нығайтудың және кеңейтудің маңыздылығына тоқталды.
Назарбаев 2015 жылдың 3 және 4 қараша аралығында болған Ұлыбританиядағы ресми іс-сапарының барысында Елизабет патшайыммен кездесті. Кездесу барысында Нұрсұлтан Назарбаев іс-сапардың қортындыларымен және өзінің іс-сапардан алған әсерімен бөлісті. ІІ Елизабет патшайым да өз сөзінде Нұрсұлтан Назарбаевтың Лондонға ресми сапарының қорытындыларына жоғары баға беріп, оның нәтижелері екі ел арасындағы достық қарым-қатынастарды одан әрі нығайтуға және Қазақстан мен Біріккен Корольдік халықтарының өркендеуіне қызмет ететініне сенім білдірді.
Қызықты мәліметтер
150px|оңға 250px|оңға 1. Патшайымды Лилибет деп атаған
2. Патшайым өзінің он жасында бүкіл Ұлыбританияның және оның иеліктерінің патшайымы болуға мұрагер атанды
Елизабетның өмірінің алғашқы жылдары Виндзор әулетінің көпетеген ұрпақтарының бірі ғана болды, сондықтан билік құратындай ешқандай болжам болмады. Алайда оның ағасы VIII Эдуард ажырасқан әйелге үйлену мақсатында тақтан бас тарқандықтан (себебі, англикан шіркеуінің басшысы ретінде патшаға бұндай некеге тұру тиым салынған еді), билік VI Георгке өтті, ал бұл келешекте монархия билігінің ауыртпалықтары Елизабетның қолында болатынын дәлелдеді.
3. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары механик болып қызмет істеді
Өз елінің азаматтарының рухын көтеру мақсатында Елизабет патшайым ақсүейктік танытпай 1945 жылдары кіші офицер Елизабет Александра Мария Виндзор резервтік батальонда механик және жүргізуші болып қызмет атқарады. Сондақтан да, осындай әжелері бар Уильям мен Гарри ханзада әскери борышын өтеуден бас тартуы ұят нәрсе болар еді.
4. Патшайым өзінің немере ағасына тұрмысқа шыққан
Елизабет грек ханзадасы — Филиппен заңды некеге отырған. Филипп ханзада Елизабетға төрт атадан қосылған немере ағасы еді, олардың ортақ үш аталы арғы аталары Виктория патшайым мен Альберт ханзада болып табылады, олар өз кезегінде бір-біріне немере бөле болған.
5. Ол Кенияда сапарда жүргенде патшайым атанды
1952 жылдың 6 ақпан айында, ханшайымның Кениядағы сапары кезінде оған әкесінің өлімі жайлы қайғылы хабар келеді. Бұл мезетте Ұлыбританияның жаңа патшайымы ағаш үстінде, яғни інжір ағашының кронасын назарлауда еді.
6. Патшайымның басты қызығушылығы — жылқы және иттер
Қысқа аяқты жирен түсті вельш корги тұқымды иттер британ монархиясының төрт аяқты символына айналды. Сонымен қатар патшайымның ең әсерлі әуесқойлығы — салт атта серуендеу. Ол өзінің сексеннен асқан жасында атта жақсы отырып, өзін жайлы сезінеді.
7. Бұл кісінің басты қасиеті — сабырлық пен табандылық
Патшайымның туған күніне орай жыл сайын Британияда салтанатты қарауылды тарату (Trooping of Colour) жүргізіледі. 1981 жылы бір қаскүнем патшайым мінген аттың қасына алты оқсыз ату жасады, алайда патшайым жиналған қауымның алдында сабырлық сақтап аттың үстінде өзін мінсіз ұстап, ат үстінде өзіне арналған «от шашуды» қабылдап тұрды. Осыдан бір жылдан кейін тағы ды бір британдық қаскүнем сарай күзетшілерінен және дабылдамадан тығылып сарай ішіне өтіп кетеді. Бұл қаскүнемді көрген патшайым табандылық танытып сақшы қызметкерлері келгенше алдандырып сөзге тартқан екен.
8. Патшайым қауым алдында ернін бояйды
Барлығына ағылшын этикетінің қатал екендігі мәлім, алайда патшайым өзіне кейбір жеңілдіктер жасап алады. Ағылшын папарацци қызметкерлері патшайымның жиналған қауым алдында, жиынды іс-шараларда өзінің макияжын жөндеу үстінде бірнеше рет ұстап алған.
Осы жайлы халықаралық саясатта күлкілі оқиға бар. АҚШ президенті Джордж Буштың әйелі жиналған қауым алдында ернін бояғаны үшін айтып таққан кезде, Лора Буш жай ғана
9. Ол өзінің баласының бақыты үшін этикеттен бас тартты
Бірнеше онжылдықтарға созылған Уэльстік Чарльз бен үйленген Камила Паркер-Боулздың махаббаты патшайымның алдында тосқауыл болды, сондай-ақ қоғам алдында көптеген жанжалдарға алып келді. Бұл жағдай қоғамның монархияға деген көз-қарастарын өзгертті. Алайда, соңында Елизабет барлық патшайым алдындағы этикеттерді ысырап тастап ұлының екінші некесіне өз ақ батасын береді.
Өзінің ұлғайған жасына қарамастан, Екінші Елизабет − техникалық тұрғыдан көзі ашық, «әлемнен тыс қамаған» әже. Facebook парақшасындағы жаңа мәліметтер мен Туиттердегі жаңа хабарламаларды пресс-хатшылар мен пиар-менеджерлердің қызметі деп ысырап тастауға болғанымен, патшайым немерелерімен әлеуметтік желі арқылы өзі теріп, тілдесіп отырады. Патшайымның хатшылары оның немерелерімен СМС арқылы тілдесетіндігін де жасырмайды.
Өсімдіктану саласында
II Елизабетның құрметіне раушан гүлінің жаңа сортын — Rosa 'Queen Elizabeth' атаған.
Қолданылған әдебиеттер
Санат:Британия саясаткерлері Санат:Ұлыбритания монархтары Санат:Виндзорлар Санат:Британ монархиясы
Доменико Тедеско
Доменико Тедеско (12 қыркүйек 1985, Россано, Италия) — неміс-итальяндық футбол жаттықтырушысы, "Шальке 04" клубтының бас жаттықтырушысы.
Жеке өмірі
Тедеско екі жаста болғанда, оның отбасы Итальяндық Козенция деген әкімшілік аумақтан немістік Баден-Вюртемберг жеріндегі Эслинген аумағына көшті. Көтерме және сырттай саудаға бағытталған кәсіптік білім алғаннан кейін, ол өнеркәсіпті инженирияда баклавр дәрежесін, және инновацияларды басқару саласында магистр дәрежесін алды.
Жасөспірімдер командасы
Тедеско кәсіпқой футболист болған жоқ, ол тек Крайслигте әуесқой деңгейде (9-й дивизион) «Айхвальд» клубы үшін ойнаған. Осы клубта 9 жастан кіші балалармен жұмыс істеген Домениконың бапкерлік мансабында бұл клуб бірінші болды.
2013 жылда Тедеско «Штутгарта» деген клубта 17 жасқа дейінгі жастардың бапкері болып, ол жерде 2 жыл жұмыс атқарды. 2015 жылы ол «Хоффенхайм»  командасының 17 жасқа дейінгі жастарды басқарды. 1 жылдан кейін Тедесконы «Хоффенхайм» клубының 19 жасқа дейінгі жастарының бапкеріне дейін көтерді. 2016 жылы Тедеско Хеннес Вайсвайлер атындағы академияда Немістік футбол одақтастығының бапкерлік курстарын өтіп, ең жоғарғы 1,0 деген бағаны алды.
"Эрцгебирге"
2017 жылдың 8 наурызында Тедеско сол кездегі Екінші Бундеслигада соңғы орынды тұрған «Эрцгебирге» бапкері ретінде қабылданды. Келісім шарт 2018 жылдың жазына дейін, тіпті Клубтың Үшінші лигаға ұшқан кезінде де жарамды болған. Тедеско басшылығының нәтежисінде «Эрцгебирге» бірінші 5 матчта 13 ұпай алып, Екінші Бундеслигада қалатын болды. 5 мамырда «Санкт-Паули» клубына қарсы ойынында (1:0) төрешіге қарсы шыққаны үшін, Доменикоға 1500 еуро көлемінде айыппұл салынды. Тедеско арқасында Ауэ-ден келген клуб 6 ойында ұтты, 2 матчта қарсыластарымен тең түсті, және 14 орын алып, шығып кетуден құтқарылып қалды.
"Шальке 04"
2017 жылда Тедеско  «Шальке 04» клубының Маркус Вайнцирль деген басты бапкерінің орнына тұрып, 2019 жылға дейін келісім шартты қабылдады.
Тюуй-Хабер-Яха
Тюуй-Хабер-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Салета өзенінің оң жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Канарейка (Бижбуляк ауданы)
Канарейка — Башқұртстанның Бижбуляк ауданындағы ауыл, Михайл ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 5 адамды құрады. Пошта индексі — 452043, ОКАТО коды — 80212842003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Тьерга
Тьерга (Tierga) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Аранда ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Сант'Эуфемия-д'Аспромонте
Сант'Эуфемия-д'Аспромонте (Sant'Eufemia d'Aspromonte) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Реджо-Калабрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4136 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 129 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 89027.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Eufemia di Calcedonia.
Восточное (Қостанай облысы)
Восточное — Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Восточный ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Арқалық қаласынан солтүстік-батысқа қарай 37 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 1246 адам (613 ер адам және 633 әйел адам) болса, 2009 жылы 1225 адамды (607 ер адам және 618 әйел адам) құрады.
Гомеланж
Гомеланж (Gomelange) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Буле-Мозель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57252, пошта индексі — 57220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 546 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Елуа (Вогез)
Елуа (Éloyes) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88158, пошта индексі — 88510.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Рамон Абила
Командалық
«Бока Хуниорс»
«Уракан»
«Крузейро»
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Уракан ФК ойыншылары Санат:Крузейро ФК ойыншылары Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары
Кіші Хуричангда
Кіші Хуричангда — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хуричангда өзенінің оң жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 66 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Майкл Фассбендер
Майкл Фассбендер (Michael Fassbender;, Хайдельберг, Германия) — ұлты неміс Ирландиялық актер. Халыққа көбіне «Абыройсыз жетесіздер» (2009), «12 жылдық құлдық» (2013), «Икс адамдар: Бірінші санат» (2011) және «Прометей» (2012) фильмдеріндегі ролдермен белгілі. Сонымен қатар «Джейн Эйр» (2011), «300 спартандық» (2006), «Аштық» киноларында және «Жалмауыз», «Ағайынды топтар» телесериалдарында ойнаған.
Фажарда
Фажарда (Fajarda) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сантарен округінің құрамына кіреді. Коруше муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Рибатежу регионына қарасты Лезирия-ду-Тежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1893 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 53,88 км² шамасында. Халық тығыздығы — 35,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Рибатежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сантарен округінің елді мекендері
Получумкосна
Получумкосна — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вятка өзенінің оң жағалауынан 1086 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қойытылған сүт
нобай|оңға|180px Қойытылған сүт — қайнату арқылы құрамындағы судың біраз бөлігінен арылған сүттен, кант және әр түрлі витаминдер қосып дайындалған, сапасы өте жоғары тағам. Құрамында 43—44% қант, 8,5% май, 26,5% су болуы шарт. Судың мөлшері көп болса, сүт бұзылып кетеді. Технология бойынша сүтті залалды микробтардан арылту үшін арнаулы аппаратта пастерлейді (60—70°С-қа дейін қыздыру), содан кейін сүзіледі де вакуум-аппаратта қайнатылады. Қойытылған сүтке керекті компоненттерді қосып, әбден араластырып тоңазытылады. Содан соң сапасы тексеріліп, өлшеніп арнайы қүтыларға құйылады.
Тарихы
Қойытылған сүт шығаратын алғашқы зауыт 1858 жылы АҚШ-та ашылды. Оның иесі Гейл Борден көпке сақталатын сүт өнімін өзі патенттеген технологиямен жасап шығарған.
Дереккөздер
Санат:Сүт
Оноре
Оноре (Onore) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 750 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 65 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 24020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria Assunta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 887
NGC 887 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 30 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 887 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 8868, MCG -3-7-1, IRAS02171-1617.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
NGC 7531
NGC 7531 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 2 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7531 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70800, ESO 291-10, MCG -7-47-25, IRAS23120-4352.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Камсдорф
Камсдорф (Kamsdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2854 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,9 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 73 036. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Гролль.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Краван (Ивелин)
Краван (Cravent) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78188, пошта индексі — 78270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 403 адамды құрады. Халық тығыздығы — 65,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Риу-Тинту (Параиба)
Риу-Тинту (Параиба) (Rio Tinto) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Зона-да-Мата-Параибана мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-Норти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22740 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 466,397 км² шамасында. Халық тығыздығы — 48,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1956 жылы құрылған.
Санат:Параиба елді мекендері
Продольная (Есаулка тармағы)
Продольная — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Есаулка өзенінің оң жағалауынан 6,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бубсхайм
Бубсхайм (Bubsheim) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Тутлинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1172 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 27 007. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Вельте.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Ист Виндзор (Коннектикут)
Ист Виндзор (East Windsor) — Коннектикут штатының Хартфорд (Hartford) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11 162 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 69.5 км² шамасында. FIPS коды — 09-24800.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Октябрьское (Қарасу ауданы)
Октябрьское — Қостанай облысы Қарасу ауданындағы ауыл, Октябрь ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 2860 адам (1366 ер адам және 1494 әйел адам) болса, 2009 жылы 3034 адамды (1512 ер адам және 1522 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарасу ауданы елді мекендері
Бели-Бряг (Стара Загора облысы)
Бели-Бряг (Бели бряг) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Раднево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 97 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6262. Телефон коды — 0417. ЕКАТТЕ коды — 3407.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Ақбас тырна
Ақбас тырна (Anthropoides virgo) – тырнатәрізділер отрядына жататын құс.
Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Қостанай, Ақмола, Павлодар, Қарағанды, Шығыс Қазақстан, Алматы, Жамбыл, Қызылорда облыстарындағы далалы және шөл-шөлейтті аймақтарды мекендейді. Басқа тырналар тұқымдасына қарағанда Ақбас тырнаның денесі кіші болып келеді. Шекесінде айдар тәрізді ұзын ақ қауырсындары бар. Қанатының ұзындығы 42 – 54 см, салм. 2 – 3 кг-дай. Басы, мойнының асты мен омырауы қара, ал басқа қауырсындарының түсі көкшіл сұр болады. Құс ойнағы кезінде өздеріне тән қимыл-қозғалыстар жасап, «тырналар биін» билейді. Жұптасып, жерді аздап шұңқырлап, оған құрғақ шөп төсеп, ұя салады. Мекиені мен қоразы 1 – 2 жұмыртқаны 28 – 30 күндей кезектесіп басады. Ақбас тырна – жыл құсы. Қыркүйек – қазанда жылы жаққа ұшып кетеді. Солт.-шығыс Африка, Палестина, Ирак, Үндістан, Пәкістан, Бирма жерлерінде қыстайды. Өсімдік дәнімен, бүршігімен және ұсақ жәндіктермен қоректенеді. Тың және тыңайған жерлерді игеру жылдары ұялау мекені тарылып, саны күрт төмендеді. Бірақ 1970 – 1980 жылы саны қайтадан көбейе бастады. Ақбас тырна қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Тырналар
IC 1733
IC 1733 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6796, UGC 1301, MCG 5-5-16, ZWG 503.32, 6ZW 58.
Сыртқы сілтемелер
IC 1733 Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Күйік хан
Күйік хан - Үгедей ханның тұңғыш ұлы, Шыңғыс ханның немересі. Ол немере ағасы Батумен өмірінің соңына дейін қарсыласып өтті. Оған себеп, моңғолдардың 1241 жылы Венгрияға қарсы жорығы кезінде Күйік және Шағатайдың ұлы Бөрі екеуі Батумен келіспей қалады. Содан екеуі Батуды Моңғолиядағы әкесіне ғайбаттап барады. Бірақ, Батудың сөзін жақтайтын Үгедей өзінен үлкенді сыйламағандығы үшін Күйік пен Бөріні қатаң жазаға тартады. Кейін 1241 жылы Үгедей, 1242 жылы Шағатай қайтыс болған соң, Күйік Батуға қарсылығын ашық білдіреді. Ақыры екеуі бітіспес жауға айналады. Үгедей қайтыс болған соң ұлыхан тағы қайтадан иесіз қалады. Оған қоса Бату мен Күйік арасындағы бақталастықтың кесірінен құрылтайдың да шақырылу мерзімі төрт жыл кейінге қалдырылады. Бірақ, 1246 жылғы қаңтардағы құрылтай кеңесіне шешесі Теркун қатынның араласуымен Күйік ұлыхан болып сайланады. Сонда осы құрылтайға Бату ғана қатыспайды. 1248 жылы жазда Бату Күйіктің ұлысына баруға жолға жиналып жатып, Күйіктің де оған қарсы жолға шыққанын естиді. Сонда бір таңқаларлық оқиға болып, Батудың отырған қонысына бір апталық жол қалғанда, әскерімен келе жатқан Күйік белгісіз себептермен қайтыс болады. Ал 1250 - 1251 жылдарға қарай Үгедей әулетіне өз үстемдігін орнатқан Бату, енді немере ағасы Төленің әулетінің билікке келуіне жол ашты. Осылайша Күйік небары екі жыл ғана хандық құрып қайтыс болады. Күйіктің артында үш ұлы қалды. Олар: Хожа Оғұл, Нағу, Хуқу.
Дереккөздер
Санат:Моңғол хандары Санат:Тарих
Малком (Айова)
Малком (Malcom) — Айова штатының Пауэшик округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.6 км². FIPS коды — 19-48540.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 352 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары
Қылқа арна
Қылқа арна - өзен арнасының енсіз, таяз бөлігі.
Қайранбай Жұмабай Қожақынұлы
Қайранбай Жұмабай Қожақынұлы (1948 ж. т.) — педагог, баспагер, жазушы. 1967 жылы Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Үлкен-Дихан ауылында Октябрь атындағы орта мектепті бітірген. 1967—69 жылдары Кеңес Әскері қатарында қызмет еткен. 1975 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген.
Қылқа арна
Кездесуі
Көбіне жазық өңірлердегі өзендердің жайылмасы кеңейген, арнасы бірнеше тармақтарға бөлінген жерінде байқалады. Қылқа арналар Қазақстанның Жайық, Сырдария өзендерінде жақсы байқалады.
Қайранбай Жұмабай Қожақынұлы
1998 жылдан бастап "Атамұра" баспасында аға редактор болып, республикамыздағы жаңа буын төл оқулықтарды дайындау мен басып шығару ісіне еңбек сіңіріп жүр. Сонымен бірге мемлекеттік тіл — қазақ тілін үйренушілерге арналған оқу кұралдарын шығаруга ғылыми, мәдени, көркем әдеби басылымдардың сапалы шығуына да зор үлес қосып келеді.
Баспагер Ж.Қайранбай "Араб тілін оқыту методикасы", "Арабша-қазақша сөздік", "Арабша-қазақша филологиялық терминдер сөздігі", "Мұқағали Мақатаев. Өлендер" (көлемді алғы сөз жазылған хрестоматиялық жинақ), "Абай. шығармалар" (хрестоматиялық жинақ) атты анықтамалық, әдістемелік және оқу құралы сипатындағы кітаптары басылып шыққан. Проза жанрында "Әке" (ғүмырнамалық повесть), "Қайдасың, Хантәңірі" (хикаялар мен әңгімелер) деп аталатын кітаптары жарық көрген. Көркем шығармаларында негізінен адам жанының ішкі иірімдерін тереңнен толғап жазуымен ерекшеленеді.
Қылқа арна
Дереккөздер
Санат:Өзен
Қайранбай Жұмабай Қожақынұлы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Санат:Журналистика Санат:Тұлғалар
Аранды
Аранды — Қызылорда облысы Қазалы ауданы, Аранды ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Дереккөздер
Санат:Қазалы ауданы елді мекендері
Үлкен Юг (Рыбинск тармағы)
Үлкен Юг — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Вологда облысы,Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Рыбин суқоймасының сол жағалауынан (Шекснин арна бөлігі) орналасқан. Өзен ұзындығы 79 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Рыбинск суқоймасы Рыбинск су торабына дейін және оған құятын өзендер, Молога өзені өзенін қоспағанда, Суда және Шексна; бастауынан Шексна су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санта-Кристина-д’Аспромонте
Санта-Кристина-д’Аспромонте (Santa Cristina d’Aspromonte) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Реджо-Калабрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1105 адамды құрайды. Халық тығыздығы 48 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 89056.
Кистенли-Ивановка
Кистенли-Ивановка — Башқұртстанның Бижбуляк ауданындағы ауыл, Михайл ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 318 адамды құрады. Пошта индексі — 452046, ОКАТО коды — 80212842004.
Санта-Кристина-д’Аспромонте
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Кистенли-Ивановка
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қазығұрт тауы
Қазығұрт тауы – Талас Алатауының оңтүстік-батыс сілеміндегі аласа келген жота.
Географиялық орны
Түркістан облысы орталығы Шымкент қаласынан оңтүстікке қарай 35 км-дей қашықтықта орналасқан. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 55 км-ге созылған. Ортаңғы биіктеу бөлігінің ұзындығы 22 км, енді жері 10 км. Ең биік жері жотаның шығыс бөлігінде орналасқан (1768 м).
Жер бедері
Шығыстан батысқа қарай аласарып 800 м-ге дейін төмендейді. Батыстың ең биік жері 875 м (Бағаналы) тауы. Солтүстік беткейі жалпақтау болып келетін бірнеше қырқалы жондарға тармақталады. Келес өзенінен бастау алатын оңтүстік-шығыс беткейі жарқабақты келген.
Геологиялық құрылымы
Тектоникалық құрылымы жағынан палеозойлық қатпарлыққа жатады. Геологиялық жыныстарының көпшілігі әктастардан тұрады. Жер бедерінде карстық процестер байқалады.
Өсімдігі
Жотаның жонды-қырқалы келген шығыс бөлігіндегі қоңыр топырағында бұта аралас бидайық, нарғия, батысындағы аласа бөлігіндегі сұр, бозғылт сұр топырағында көктемдік көп жылдық өсімдіктер, еркекшөп, қоңырбас, қияқ, т.б., беткейлерінде бетеге, боз, шатқалдары мен аңғарларында арша, долана, алма ағашы өседі.
Раймон Копа
Раймон Копа (Raymond Kopa, туғанда Копашевский (Kopaszewski), 1931 жыл 13 қазан, Не-ле-Мин, Франция — 2017 жыл 3 наурыз, Анже, Франция) — француз футболшысы, шабуылшы. "Анже" (1949-1951), "Реймс" (1951-1956; 1959-1967), "Реал Мадрид" (1956-1959) клубтарында ойнады. Франция құрамасы үшін 1952-1962 жылдары 45 ойын өткізді.
1958 жылғы "Алтын доп" иегері. Сауалнама бойынша Халықаралық футбол тарихы мен статистикасы федерациясы ХХ ғасырдағы әлемнің үздік футболшыларының арасында 43-ші орынды, World Soccer журналының нұсқасы бойынша XX ғасырдың үздік ойыншыларының арасында 92-орынды, Placar журналының нұсқасы бойынша футбол тарихындағы үздік ойыншылар арасында 50-ші орынды иеленеді.
Өмірбаяны
Францияда Польшадан келген эмигрант отбасында дүниеге келген. Ол мансабын оң жақтағы шабуылшы ретінде бастады, бірақ содан кейін орталық шабуылшыға ауысты. 1958 жылғы әлем чемпионатының ең үздік ойыншыларының бірі болды, онда Франция қола медаль жеңіп алды, сол жылы "Алтын допқа" ие болды. Аяқ сынуының салдары және осыған байланысты жүргізілген операциялар кесірінен мансабын 1967 жылы аяқтауға мәжбүр болды.
1970 жылдардың басында Копа "Анже" клубының құрметті президенті болып сайланды. 1972 жылы оның "Менің футболым" атты кітабы жарық көрді.
Командалық
«Реймс»
«Реал Мадрид»
Франция құрамасы
Уллучай
Уллучай — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каспий теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 111 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Каспий теңізі өзендерінің су алаптары, Сулак өзенінің су алабы шекарасынан Самур өзенінің су алабы шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кіші Хэ-Яха
Кіші Хэ-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таз өзенінің сол жағалауынан 79 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 76 км-ді құрайды.
Уллучай
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Кіші Хэ-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Айт Досымбетов
Айт Досымбетов (1884, Қызылқұм ауданы – 1970, сонда) – Социалистік Еңбек Ері (1 желтоқсан 1949).
Марапаттары
2 рет Ленин орденімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 5-том
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Хабер-Яха
Хабер-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сертан-Се өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Қазақ халқын қорғаушылар одағы
“Қазақ халқын қорғаушылар одағы” – 1941 ж. қыркүйекте Жалпақтал ауылында құрылған жастардың астыртын саяси ұйымы. Оның ұйымдастырушысы әрі жетекшісі Орал мұғалімдер институтының 1-курс студенті Ғұбайдолла Әнесұлы Көшеков. Жастар ұйымы Қазақстанды Кеңес Одағынан бөлек шығарып, саяси тәуелсіз, экономикалық жағынан дербес ұлттық-социалдық мемлекет етіп құруды мақсат еткен. 1941 ж. қыркүйек, қараша айларында одақтың ұйымдастыру жиналыстары өтіп, мақсат-міндеттері айқындалды. Келешекте атқарылатын іс-шаралар ауқымы белгіленіп, жасырын баспаханада үнпарақтар, ұйым мүшелерінің билеттерін басып шығарды. Сонымен қатар КСРО мен Қазақ КСР-і үкіметі басшыларына ұйым атынан мәлімдеусіз (аноним) хаттар жолданды. 1941 ж. желтоқсан айында жастар ұйымының 14 мүшесі тұтқынға алынып, қатаң түрде жазаланды. Жергілікті НКВД органдарының айрықша кеңесінің (“үштіктің”) шешімімен Сейітқали Бәжекенов]], Сатқали Молдағалиев, Ғұмар Тұрымов – 10 жылға, Иғали Мұхамбетқалиев, Мұхамбетжан Нұралин, Сайдолла Шорабаев – 8 жылға, Өтеген Аманов, Мәннап Ахметов, Мәззап Әлиев, Қамал Мақұлбаев, Иманғали Насыров, Сүндетқали Қаражанов, Қайырғали Сапаралин – 5 жылға сотталған. Ал ұйым жетекшісі Көшеков ату жазасына кесілген. Ахметов пен Әлиев Ақтөбенің еңбекпен түзеу лагерінде, Сапаралин тергеу кезінде қаза тапты. Ұйым мүшелері 1993 ж. ҚР Бас прокуратурасының қаулысымен толық ақталды.
Дереккөздер
Санат:Білім
Әскерлерді (күштерді) ұйымдастыру
Әскерлерді (күштерді) ұйымдастыру (Организация войск (сил)) — әскери ең тиімді құрамды, қару-жарақ түрлерін және әскер түрлерінің орынды үйлестірілуін, жоғары жауынгерлік дайындық пен ұрыс қимылдарын табысты жүргізуді қамтамасыз ететін әскери құрылым. Ол қарулы күштердің барлық буындарын — бөлімшелер, әскери бөлімдер, құрамалар мен бірлестіктерді, сонымен қатар әскер (күш) түрлерінің құрылымдарын, арнайы әскерлер мен әр түрлі қызметтерді қамтиды. Көптеген мемлекеттердің қарулы күштерін көру тәжірибесінде Әскерлерді (күштерді) ұйымдастырудың төмендегідей негізгі түрлері қолданылады: құрлықтағы әскерлерде — бөлімше, взвод, рота, батарея, батальон, дивизион, полк, бригада, дивизия, корпус, армия; Әскери-әуе күштерінде — авиациялық буын, эскадрилья, полк, қанат, дивизия, корпус, эскадра, әуе флоты, әуе армиясы; Әскери-теңіз флотында (ӘТФ), Әскери теңіз күштерінде (ӘТК) кеме, кемелер дивизионы, кемелер бригадасы,кемелер дивизиясы, эскадра, флотилия, флот.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
М.О. Әуезов атындағы педагогикалық колледжі
thumb|right|280px|Колледждің эмблемасы '''М.О. Әуезов атындағы педагогикалық колледжі''' - Семей қаласында орналасқан, көп жылғы тарихы бар оқу орны. Бұл колледжде қазақтың ұлт зиялылыры, ақындары, академиктері, журналистері, ағартушылары, жазушылары, ғалымдары алғашқы қадамдарын бастады.
Тарихы
Республикамыздағы бай тарихы, дәстүрі бар, алаштың көрнекті тұлғалары білім алған, іргелі оқу орны М.О.Әуезов атындағы педагогикалық колледжінің қысқаша тарихы:
1903 жылы 23 қыркүйекте өз жұмысын бастаған мұғалімдер семинариясы бастауыш училищелер мен бастауыш орыс-қазақ мектептеріне және ауылдық қазақ мектептеріне мұғалімдер даярлады.1906 жылы 5 қазанда мұғалімдер семинариясының жаңа ғимараты салтанатты түрде ашылды. Семей мұғалімдер семинариясының алғашқы директорлары Александр Владимирович Белый, 1906 жылы 2 қыркүйектен бастап Михаил Николаевич Березников болды. Мұғалімдер семинариясында Ә.З.Сәтбаев, М.О.Әуезов, Ж.Аймауытов, Қ.И.Сәтбаев, Қ.Нұрмұхаметов, Б.Сәрсенов т.б. ұлт зиялылары білім алып, ағартушылық, қайраткерлік, жазушылық, ғалымдық қадамдарын бастады. Мұғалімдер семинариясы 1920 жылғы қыркүйекке дейін жұмыс жасап, халыққа білім беру институты болып қайта құрылды. 1922 жылы осы оқу орнының құрылымдық негізінде екі педагогикалық техникум (қазақ, орыс) ашылады. 1924 жылы 24 қаңтарда халыққа білім беру институты жабылып, оның барлық мүлкі Семей педагогикалық техникумдарына беріледі. Семей қазақ педагогикалық техникумының 1922 жылдың 1 желтоқсанында директорлығына тағайындалған көрнекті алаш қайраткері, педагог Ә.З.Сәтбаев бұл қызметті 1927 жылдың шілде айына дейін атқарады.
Қазақ педагогикалық техникумында көрнекті алаш қайраткері Халел Ғаббасов, педагог, журналист Сейітбаттал Мұстафин, педагог, жазушы, драматург Тайыр Жомартбаев, педагог, театр қайраткері Ғалиақпар Төребаев, ағартушы-журналист, педагог Мәннан Тұрғанбаев, білікті ұстаздар И.Ф.Виноходов, Е.И.Мертвецов т.б. жемісті еңбек етті. Ә.Сәтбаевтан кейін қазақ педагогикалық техникумы мен училищесін 1930–1940 жылдары А.Жиенғалиев, Ш.М.Мұхаметов, К.Хамитов, Т.И.Жайықбаев, Т.Мусин, М.С.Муртазин басқарды. Семей қазақ педтехникумынан оқып, тәлім–тәрбие алған көрнекті қайраткерлерден: академик Әлкей Марғұлан, тарих ғылымының докторы, профессор Мұсатай Ақынжанов, 1941–1955 жылдары Қазақ ССР оқу министрі болған, педагогика ғылымдарының докторы Әбдіхамит Сембаев, Қазақ ССР Ішкі Істер Министрі Шырақбек Қабылбаев, белгілі журналист Ғайса Сармұрзин, талантты ақын, журналист, педагог Тұрлыхан Қасенұлы, Социалистік Еңбек Ері Жақия Шайжүнісов, көрнекті жазушы Әзілхан Нұршайықов т.б. атап өтуге болады. Орыс педагогикалық техникумы мен училищесін 1920–1950 жылдары А.Я.Михайлов, В.Ф.Бобошкин, Н.В.Чурсин, А.Л.Микешин, П.М.Хомутов, Л.И.Тюрин басқарды. Орыс педагогикалық техникумының көрнекті түлектері ғалым, педагог Л.М.Перелыгин, Социалистік Еңбек Ерлері М.А.Носова, Д.М.Парий, Кеңес Одағының Батырлары В.Бунтовских, В.Шулятиков т.б. болды. 1937 жылы екі педагогикалық техникум базасында екі қазақ, орыс педагогикалық училище құрылады. Қазақ педагогикалық училищесіне ұлы ойшыл, ақын Абайдың есімі берілсе, орыс педагогикалық училищесіне 1945 жылы ұлы педагог К.Д.Ушинскийдің есімі беріледі.
Ұлы Отан соғысының басталуына байланысты педагогикалық училище мектептердегі оқытушылардың көпшілігінің майданға аттануына байланысты туындаған маман кадрлардың жетіспеушілігін шешуге зор үлес қосты. Оқу орны уақытша сол кездегі Жданов, 3 (Молотов, 3) көшесіндегі ғимаратқа көшті. Педагогикалық училищенің ғимаратында әскери госпиталь, ұшқыштар мектебі орналасты.
Отан соғысының отты жылдарында оқу орнының көптеген түлектері майданға аттанып, Отанымызды жаудан қорғап, жанқиярлық ерліктер көрсетті. Совет Одағының Батырлары, оқу орнының түлектері Ізғұтты Айтықов, В.А. Шулятиков, В.Бунтовских т.б. есімдері құрметпен аталады. 1953 жылы екі педагогикалық училище біріктіріліп, К.Д.Ушинский атындағы педагогикалық училище деп аталады. 1950–1960 жылдары оқу орнын Г.У.Уразалин, Т.Ақажанов, А.В.Бартыков. У.Ә.Әбішев, Ж.Д.Дәукеев басқарды. 1953 жылы педагогикалық училищенің 50 жылдық мерейтойы салтанатты түрде аталып өтеді. 1953 жылғы 10 қыркүйектегі халық ағарту министрлігінің бұйрығымен бір топ педагогикалық училищенің ұстаздары: А.А.Красильникова, Н.Ф.Гечелло, Н.П.Вельская, М.Шаяхметова, З.П.Хомутова, В.С.Назирова, А.Г.Цикунова т.б. мемлекеттік наградалармен марапатталды. 1957 жылы Қазақ ССР Халық Ағарту Министрлігінің педагогикалық училищелерді тарату туралы бұйрығына сәйкес педагогикалық училище талапкерлерді қабылдауды тоқтатады. Барлық материалдық құндылықтар Крупская атындағы Семей педагогикалық институтына беріліп, таратылған училищенің базасында «Бастауыш білім беру әдістемесі» факультеті ашылады. Бірақ педагогикалық училищені тарату туралы шешімнің дұрыс еместігін уақыт өзі дәлелдеп көрсетіп, 1963 жылы педагогикалық училище қайтадан ашылады. Педагогикалық училищенің директорлығына іскер басшы, ұлағатты ұстаз А.Т.Бекбаев тағайындалады. Басында оқу процесі №16 мектептің ескі ғимаратында екінші ауысымда жүргізілді. Педагогикалық ұжымның қалыптасуына Л.К.Малахова, Н.И.Мищенко, С.Т.Қайырбекова, В.Шихов, Ю.Я.Осинцев, Ф.М.Попов, В.В.Быкунова, Е.П.Дементова т.б. белсене ат салысты. 1965 жылы училищеге Ленин көшесі 55, №10 жетіжылдық мектептің ғимараты берілді.
1967 жылы 6 желтоқсанда М.О.Әуезовтың 70 жылдық мерейтойы қарсаңында Қазақ ССР Министрлер Кеңесі Төрағасының № 828 бұйрығымен білім ордасына ұлы жазушының есімі берілді. 1970 жылы наурызда училище Ш.Уәлиханов көшесіндегі бұрынғы ғимаратына оралып, 400 орындық жатақхана салынды, 1987 жылы М.О.Әуезовтің 90 жылдық мерейтойы қарсаңында байырғы ғимаратқа қатарлас жаңа оқу корпусы пайдалануға берілді. Педагогикалық училищенің 25 жылдай басшысы болған Ұлы Отан соғысы және еңбек ардагері Асылхан Табылдыұлы Бекбаев оқу орнының материалдық–техникалық базасының қалыптасып, өркендеуіне өлшеусіз үлес қосты. Осынау қасиетті білім ордасында ұзақ жылдар жемісті еңбек етіп жас ұрпаққа саналы білім мен тәрбие беруде зор табыстарға жеткен А.Т.Бекбаев, А.Г.Ломтева, Н.С.Райымбекова, Н.О.Мищенко, В.Н.Бутенко, В.А.Крюкова, Э.А.Сахарова, В.И.Осинцева, Г.Ф.Левкович, М.Т.Байгушев, Г.Х.Ахмерова, Л.К.Малахова, А.М.Мирошин, В.И. Богомолов, Е.К.Дементова, Б.Н.Қожахметова, А.Х.Шихов, Г.А.Вострикова, С.В.Чернова, т.б. есімдері құрметпен аталады. 1983, 1984, 1985 жылдары оқу орны білім мен тәрбие беру саласындағы үздік жетістіктері үшін Қазақ КСР Халық Ағарту Министрлігі мен Кәсіподақ қызметкерлері Республикалық комитетінің ауыспалы Қызыл Туымен және еліміздегі тоғыз педагогикалық училищелердің қатарында Бүкілодақтық социалистік жарыстың жеңімпазы атанып, ауыспалы Қызыл Тумен марапатталды. Семей педагогикалық училищесі кезеңінің көрнекті түлектерінен Б.Жамақаев, У.Әбділманов, Г.А.Бадамбаева, М.Жұмаханова, Х.Матаев, Б.Исабаев, М.Жанболатов, Ә.Сәдуақасов т.б атап өтуге болады.
Еліміздің тәуелсіздік алуымен байланысты әлемдік білім беру кеңістігіне шығуымыз, білім беру жүйесіне де жаңа өзгерістер мен жаңалықтар ала келді. 1992 жылы 25 мамырдан бастап оқу орны педагогикалық колледж болып қайта құрылды. 1992 жылы оқу орнының басшылығына философия ғылымының кандидаты, ұстаз–ғалым Н.Қ.Қалиевтің келуімен ұжымдағы ғылыми–зерттеушілік жұмыстардың деңгейі, сапасы артты. Қазақ мектептерінің көптеп ашылып, маман кадрларға деген сұраныстың өсуіне байланысты мемлекеттік тілде оқытатын топтардың санын көбейтуге көңіл бөлінді. Бүгінде оқу орнын білікті басшы, іскер ұйымдастырушы Ы.Алтынсарин төсбелгісінің иегері, Қазақстан Республикасы білім беру ісінің құрметті қызметкері Ш.А.Жанаева басқарып отыр. Республикамызға танымал іргелі білім ордасында 100–ден астам мұғалім жұмыс жасайды. Олардың 44–і жоғары санатты, білікті ұстаздар, 1–ғылым кандидаты, 2–Ы.Алтынсарин атындағы медаль иегері, 2–«Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздігі», 5–«Қазақстан Республикасы білім беру ісінің құрметті қызметкері» белгісінің иегері.
Колледж туралы
Колледждің 4 оқу ғимараты, 1 жатақханасы, 50379 дана кітап қоры бар кітапханасы мен электронды оқу залы, интернет залы, интернет жүйесіне қосылған 5 компьютерлік сыныбы, 3 лингофонды кабинет, интерактивті тақталы 34 оқу бөлмесі, 3 мультимедиялық кабинет, 2 спорт залы бар. Колледжде күндізгі және сырттай оқу бөлімдерінде 12 мамандық бойынша 1170 студент білім алуда. Колледждегі 33 оқу кабинетіне оқу орнының айтулы түлектерінің есімі берілген. Колледж ұжымы салауатты өмір салтын таңдаған. Білім алушылар спорт, ырғақ залдары және «Спартак» стадионы мен «Дельфин» бассейнінде, қыс мезгілінде «Тисса» шаңғы базасында денсаулықтарын шыңдайды. Оқу орнында 100 орындық асхана жұмыс істейді. Күрделі жөндеуден өткізілген 400 орындық жатақхана білім алушылардың жүйелі білім алуына толықтай мүмкіндік береді. Оқу-тәрбие үрдісінің сапасын арттыру мақсатында оқу орнында мониторинг орталығы жұмыс жасайды. Көркемөнерпаздар үйірмесі, поэзия клубы, Жайдарман командасы, «Оратор» дебат орталығы, спорт секциялары, пән үйірмелері жұмыс істейді. Оқу орнындағы мұражай залы құнды фотосуреттермен және мұрағат құжаттарымен жабдықталған. Оқу орнының 110 жылдық мерейтойы қарсаңында колледж тарихы жіті зерттелініп, Қазақстан Республикасы Орталық мұрағаты, Омбы, Томск, Шығыс Қазақстан облыстық мұрағаттарымен байланыс орнығып, мұрағат деректері топтастырылған танымдық–ғылыми сипаттағы көлемді кітап әзірленді.
Колледждің жетістіктері
2006 жылы облыс оқу орындары арасында педагогикалық мамандықтар бойынша өткен олимпиадада колледж командасы І орын иеленді.
2007 жылы өткен облыстық ғылыми–әдістемелік жұмыстардың ұйымдастырылуы байқауында колледждің әдістемелік жұмысы «Әдістемелік жұмысты жинақтау және тарату» номинациясы бойынша арнайы дипломмен марапатталды. Оқытушылардың кәсіби шеберлігі мен біліктілігін үнемі жетілдіріп отыру үшін шеберлер мектебі, шыңдалу мектебі, жас оқытушылар мектебі жұмыс жасайды. 2008 жылы облыстық байқауда колледждің тәрбие жұмысы жүлделі І орынды иеленіп, республикалық деңгейде насихаттау мен тарату туралы шешім қабылданды.
2011–2012 оқу жылында колледжде «Жастар және қазіргі әлем: халықаралық ынтымақтастық контексінде» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция және «Қазіргі педагогикалық идеялар контексіндегі Жақия Шайжүнісовтың мұрасы» атты облыстық ғылыми-практикалық конференция өткізілді.
2012–2013 оқу жылында М.О.Әуезовтың туғанына 115 жыл толуына «Әуезов мұрасы және қазіргі жастардың гуманитарлық тәрбиесі мәселелері» және Н.Құлжанованың туғанына 125 жыл толуына арналған «Мектепке дейінгі және бастауыш мектептегі білім беру мен тәрбиені ұйымдастырудың қазіргі бағыттары»
2013-2014 оқу жылында «Кәсіптік білім беру жүйесіне педагогтар дайындау», «Әлеуметтік-гуманитарлық білімнің өзекті проблемалары: қоғам, мәдениет, жеке адам» халықаралық ғылыми–тәжірибелік конференциялар, М.Шайжүнісовтың 100 жылдығына орай «Бастауыш мектеп пен бала бақшадағы оқыту мен тәрбиелеудің инновациялық әдістері» атты облыстық ғылыми–тәжірибелік конференциялар жоғары деңгейде ұйымдастырылып, өткізілді.
2014-2015 оқу жылында облысаралық «Абай оқулары» байқауы, «Елін сүйген, Елі сүйген Елбасы» тақырыбында облыстық Президент оқулары ұйымдастырылды. 2015-2016 оқу жылында «Дін-қоғам-мәдениет: өзара әрекеттестік мәселелері мен келешегі» тақырыбында ғылыми-тәжірибелік конференция, М.О.Әуезовтің туғанына 118 жылдығына арналған «Әуезов оқулары», Қ.Мұхамедханұлының туғанына 100 жыл толуына орай «Қ.Мұхамедханұлы және ұлт мұраты» атты облыстық ғылыми-тәжірибелік конференциялар мен «Көптілділік – білім беру дамуының жаңаша беталысы» тақырыбында аймақтық семинар-практикум, «Көптілділік қазіргі заманғы білім берудегі басымдылықтардың бірі ретінде» атты облыстық семинар, «Жастардың құқықтық сауаттылығы – сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің негізі» тақырыбында облыстық семинар-практикум өткізілді.
Оқудағы үздік білімімен, қоғамдық жұмыстардағы ереше белсенділігімен көзге түскен білім алушыларға жылма-жыл «М.О.Әуезов атындағы стипендия» тағайындалып, есімі Құрмет тақтасына жазылады, арнайы төсбелгі және куәлікпен марапатталады.
Сілтеме
Санат:Семей колледждері Санат:Қазақстан колледждері
Ундуэс-де-Лерда
Ундуэс-де-Лерда (Undués de Lerda) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Синко-Вильяс ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 71 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 43 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 140 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері