cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сәуле Жұмажанқызы Баяндина
Еңбек жолын Павлодар облысында орта мектептің мұғалімі болып бастаған. Қыздар педагогикалық институтында оқытушы, доцент, 2007 жылы Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінде кафедра меңгерушісі болды.
Дереккөздер
Санат:1952 жылы туғандар Санат:Павлодар облысында туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан филологтары
Гидроиндикатор
Гидроиндикатор (грек, һусіог - су, іпсИсаіог — көрсеткіш) — грунт суларының жату терендігі мен минералдық дәрежесінің көрсеткіші ретінде пайдаланылатын кейбір өсімдіктердің тобы немесе түрі. Мыс., қамыс, қияқ өсетін жерлерде жер асты сулары таяз жатады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Денсаулық
Денсаулық – адам организмінің қалыпты жағдайы.
Адамның денсаулығын биологиялық (іштен туа біткен және жүре пайда болған сырқат белгілеріне қарап) және әлеуметтік факторларды ескере отырып, кешенді түрде анықтайды. Денсаулықты жеке адамның денсаулығы және жалпы халықтың денсаулығы деп бөледі. Жеке адамның денсаулығын, яғни оның организмінің клиникалық, физиологиялық және биохимиялық көрсеткіштерінің жиынтығын адамның жынысына, жасына, сондай-ақ климаттық және географиялық жағдайларына байланыстыра отырып анықтайды.
Ал жалпы халықтың денсаулығы санитарлық-статистикалық кешенді көрсеткіштермен, яғни халықтың өсімі, өлуі, балалар өлімі, әр түрлі ауруларға шалдығуы, адамның дұрыс өсіп дамуы, орташа жасы және т.б. факторлар арқылы анықталады. Жалпы халықтың денсаулығының қалыпты болуы – жеке адамдардың ай сайынғы алатын еңбек ақысына, жұмыс уақытының және ұйқы ұзақтығына, еңбек және тұрмыс жағдайларына, салауатты өмір салтын ұстануына, дұрыс тамақтануына, денсаулық сақтау ісінің даму барысына, елдің жалпы санитарлық жағдайына тікелей байланысты. Адам денсаулығының мән-маңызына қазақ халқы ежелден көп көңіл бөлген; күнделікті өмірде денені күтіп ұстауға, тазалық сақтауға, дұрыс тамақтануға да өте қатты мән берген. Қазақ халқының «Бірінші байлық – денсаулық», «Дені саудың – жаны сау», «Демі бардың — емі бар» деген мақал-мәтелдері адам денсаулығын күтуде терең тәрбиелік және философиялық маңызын осы күнге дейін жойған жоқ.
Санат:Медицина
Эмпфертсхаузен
Эмпфертсхаузен (Empfertshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Вартбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 607 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 63 023. Муниципалитеттің басшысы — Регина Деннер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Вердерио-Супериоре
Вердерио-Супериоре (Verderio Superiore) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2590 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1295 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 23878.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Катсдорф
Катсдорф (Katsdorf) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Перг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2815 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14.7 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PE, ресми идентификациялық коды — 4 11 06.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрнст Ленер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Тітіркендіргіш улы заттар
Тітіркендіргіш улы заттар (Раздражающие отравляющие вещества) — жұтқыншақ пен көзге әсер ететін (тітіркендіретін) улы заттар ұрыста әскерді қалжырату мақсатында қолданылуы мүмкін. Тітіркендіргіш улы заттарға хлорацетофоненон (жасаурататын улы заттар) және адамсит (түшкіртетін улы заттар) жатады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Марс Фазылұлы Үркімбаев
Марс Фазылұлы Үркімбаев (23 қараша 1939 жыл, Алматы – 18 ақпан 2012 жыл, Тараз) — қоғам қайраткері, ғалым, техникалық ғылым докторы (1984), профессор (1984), ҚР Инженер академиясының академигі (1992). Қазақ химия-технологиялық институттын бітірген (1962).
1969 – 1973 жылдар аралығында Қазақ химия-технологиялық институттының аға оқытушысы, доценті, кафедра меңгерушісі, деканы.
1971 – 1991 жылдар аралығында Жамбыл гидромелиоративтік-құрылыс институттының ректоры.
1990 – 1992 жылдар аралығында аймақтық «Тараз» сыртқы-экономикалық ассоциациясының бас директоры – Жамбыл облысы атқару комитетті төрағасының орынбасары.
1992 – 1994 жылдар аралығында Түркістан облысы әкімшілігінің басшысы, Қазақстан ғылым академиясының Оңтүстік Қазақстан бөлімшесінің төрағасы, ҚР-ның экономика министрі.
1994 – 2002 жылдар аралығында Халықаралық «Интеграция – Оңтүстік» қорының президенті, Қазақстан өнеркәсіпшілері мен кәсіпкерлері одағының президенті, ҚР-ның жұмыс берушілер конфедерациясы басқармасының төрағасы, «Қазфосфат» компаниясының құрметті төрағасы.
2002 жылдың ақпан айынан «Каспий Банкі» ААҚ директорлар кеңесінің мүшесі.
Дереккөздер
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1939 жылы туғандар
Бәшек
Дереккөздер
Санат:Орамжапырақтар Санат:Қазақстан табиғаты
Қағай
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Процедуралық-бағдарланған программалау
Процедуралық-бағдарланған программалау (Процедурно-ориентированное программирование; procedure-oriented programming) — процедуралық-бейімделген тілде программалау.
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Чируха (Солтүстік Двина тармағы)
Чируха — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Двина өзенінің оң жағалауынан 90 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қоян-қолтық ұрыс
thumb|150px Қоян-қолтық ұрыс (Рукопашный бой) — күресуші (соғысушы) жақтардың бөлімшелері жаяу бір-біріне қысқа кашықтықта жақындап, негізінен суық қарулар (найза,қанжар және т.б.) колданатын таяудағы ұрыс түрі. Қазіргі кезде мұндай ұрыстар окоптарда, байланыс жолдарында, елді мекендерде, барлаудағы бөлімшелер әрекетінде және т.б. кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кандеал
Кандеал (Candeal) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серринья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 678 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 455,278 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Гидротермалық процестер
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Гидрология Санат:Гидрогеология
Процедуралық бағдарланған тіл
Процедуралық бағдарланған тіл (Процедурно-ориентированный язык) — белгілі бір топқа жататын мәселелерді шешу алгоритмдерін бейнелеу үшін арналған бағдарламалау тілі.
Сандық есептерге арналған тілдер — Algol (Алгол), Fortran (Фортран), Pascal (Паскаль), Basic (Бейсик) жөне тағы басқа; символдық мәселелерге арналған тілдер — Lisp (Лисп), Refal (Рефал) және тағы басқа; логикалық мәселелерге арналған тілдер — Prolog (Пролог), Lobo (Лобо) және тағы басқа; экономикалық мәселелерге арналған тілдер — Cobol (Кобол), RPG (РПГ) жөне тағы басқа; үлгілеу мәселелеріне арналған тілдер - GPSS, GASP, Simula (Симула) және тағы басқа; жобалау мәселелеріне арналған тілдер — CDL, DDL, ПА-6 жөне тағы басқа. Болып бөлінеді. Жоғарыда келтірілген мәселелердің біразын шығаруға мүмкіндік беретін PL/1 (ПЛ/1), Ада жөне тағы солар сияқты әмбебап тілдер тобы да бар.
Дереккөздер
Санат:Бағдарламалау тілдері
Көпбұрыш
thumb| alt=A.| [[Көпбұрыш түрлері.]] Көпбұрыш – жазықтықтағы кез келген тұйық сынық сызық. Сынық сызықтың әрбір бөлігі көпбұрыштың қабырғасы, ал олардың ұштары көпбұрыштың төбелері деп аталады. Егер сынық сызық қарапайым болса, онда көпбұрыш қарапайым көпбұрыш деп, ал күрделі болса, жұлдыз тәрізді көпбұрыш деп аталады. Көпбұрыш жазықтықты бірнеше облысқа бөледі. Қарапайым көпбұрыш жазықтықты біреуінде түзу толығынан жататын, ал екіншісінде толық жатпайтын екі облысқа бөледі. Біріншісін көпбұрыштың сыртқы облысы, екіншісін ішкі облысы дейді. Көпбұрыш осы облыстардың шекарасы болады. Көпбұрыш пен оның ішкі облысын біріктірсек, екі өлшемді көпбұрыш шығады. Егер көпбұрыштың төбелері кез келген қабырғасы арқылы жүргізілген түзудің бір жағында жатса, онда оны дөңес көпбұрыш дейді. Төбесі арқылы өтетін қабырғалардың ішкі облыс жағынан жасайтын бұрышын көпбұрыштың ішкі бұрышы дейді.
Жер асты суының ластануы
right|thumb| alt=A.|250 px|[["Жер асты суының ластануы"]] Жер асты суының ластануы — адам әрекеттерінен ластанған жер беті суларынан, басқа да қалдықтардан жер асты суларының ластануы. Әлемде Жер асты суының ластануы кеңінен орын алып отыр, әсіресе АҚШ-та және Батыс Еуропада. Жер асты суларының тек беткі қабаты емес, сонымен қатар төменгі қабаттары да ластануда (артезиан сулары). Ластаушы заттектердің жер асты суларына қалай түсетіні әлі толық анықталмаған. thumb|right|190px|ЖЕР АСТЫ СУЛАРЫ ЖЕР АСТЫ СУЛАРЫНЫҢ ЛАСТАНУЫ– 1) сыртқы қолайсыз факторлардан жасырын жатқанына қарамастан, жер асты суларының ластануы. Өнеркәсіп және тұрмыстық лас сулардың жиынтығы, сорғу (фильтрация) алаңдары, өнеркәсіп қалдықтарының үйінділері, лас суларды жердің төменгі қабаттарына күшпен айдау, өнеркәсіп және қала аумақтарынан лас сулардың жерге сіңуі, лас өзен суларының жерге сіңуі және тағы басқа да процестер жер асты суларының негізгі ластану көздері болып табылады. Әсіресе, химиялық және бактериялық ластанулар көп таралған. Жер асты су қабаттарының ластануы жер асты суларын жедел игеру кезінде өтеді; 2) жер асты сулары сапасының адамдардың іс-әрекеті нәтижесінде алғашқы қалпына қарағанда нашарлауы, яғни суда кездеспейтін зиянды заттектердің сырттан қосылуы салдарынан оның пайдалануға жарамсыз болып қалуы. Жер асты суларының ластануы өндіріс орындарының сарқынды суларының жер бетіне бейберекет жіберілуінен, суғармалы жерлердің, елді мекендердің коммуналдық-тұрмыстық және басқа да ақаба сулардың жерге сіңуінен және т.б. салдарынан болады. Құрамында ауыр металдар (қорғасын, мыс, мырыш, сынап, т.б.) бар сулар адам денсаулығына өте зиянды. Сапасының өзгеру деңгейіне қарай жер асты сулары былайша бөлінеді: 1) аздап (сәл) ластанған – су сапасының көрсеткіштері табиғи (фондық) мәннен артық, бірақ пайдаланудың нақтылы түрлері үшін шектелген рауалы шоғырланудан (ШРШ) төмен; 2) ластанған су сапасының көрсеткіштері ШРШ-дан бірнеше есе артық; 3) өте ластанған су сапасының көрсеткіштері ШРШ-дан әлдеқайда артық және ластану кезіндегі ерітінді құрамының көрсеткіштеріне жуық. Жер асты суларының ластану көздері ластағыш заттектердің түрлері мен пайда болуы, сулы горизонтқа ластағыш заттектердің ену жағдайлары, ластану ауқымының белгілері бойынша жіктеледі. Ластанған сулар Қазақстанның кейбір өндірісі дамыған Риддер, Павлодар, Теміртау, Шымкент, Тараз, Ақтөбе сияқты ірі қалаларда және мұнай өндіретін Каспий жағалауында кездеседі.
Көпбұрыш
Кез келген n қабырғалы өзара қиылыспайтын көпбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы (n–2)180°-қа тең. Әрбір қарапайым көпбұрыштың кем дегенде бір бұрышы жазық бұрыштан кіші болады. Бір қабырғаның ұштары болмайтын екі төбені қосатын кесіндіні көпбұрыштың диагоналы дейді. Егер көпбұрыштың барлық қабырғалары мен ішкі бұрыштары өзара тең болса, онда оны дұрыс көпбұрыш деп атайды. Дұрыс көпбұрыш әрқашанда дөңес болады. Тек үшбұрыштың ғана қабырғаларының теңдігінен бұрыштарының теңдігі шығады. Жалпы жағдайда олай болмайды. Қабырғалары тең, бірақ бұрыштары әр түрлі n бұрышты көпбұрыш (n>3) және бұрыштары тең, бірақ қабырғалары әр түрлі n бұрышты көпбұрыш болуы мүмкін. Дұрыс көпбұрыштың барлық төбелері арқылы өтетін сырттай шеңбер сызуға болады. 1801 ж. неміс математигі Карл Гаусс циркульдің және сызғыштың көмегімен қабырғалары m = 2np1p2...pk түрінде берілген (мұндағы p1, p2, ..., pk – әр түрлі гаусстық жай сандар) дұрыс көпбұрышты салуға болатындығын көрсетті. Қазіргі кезде гаусстық санның (p) мынадай 5 түрі белгілі: 3, 5, 17, 257, 65337. Зерттеу жұмыстарының нәтижесінде m = 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15, 16, 17, 20, 24, 32, 34, ... болғанда көпбұрышты салуға болатындығы, ал m = 7, 9, 11, 13, 14, 18, 19, 21, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 33, ... болғанда көпбұрышты салуға болмайтындығы анықталды. Бесбұрыштан бастап дөңес емес дұрыс көпбұрыш (өзара қиылысатын немесе жұлдызшалы) кездеседі. Олардың барлық қабырғалары тең, барлығының бұрыштары тең және бағыттары бірдей болады. Мұндай көпбұрыштардың төбелері бір шеңбердің бойында жатады.
IC 1968
IC 1968 — Horologium шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Жер асты суының ластануы
Дереккөздер
Жер асты сулары
Көпбұрыш
Төмендегі кестеде дұрыс көпбұрыштар қабырғаларының саны және оларды сырттай және іштей сызылған шеңберлерді радиустарының ұзындығын, көпбұрыштардың аудандарын анықтайтын формулалар топталған.
IC 1968
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13236, ESO 200-43.
Жер асты суының ластануы
Дереккөздер
Санат:Ластану Санат:Су шаруашылығы Санат:Табиғатты қорғау
IC 1968
Сыртқы сілтемелер
IC 1968 Санат:Horologium (шоқжұлдыз)
Көпбұрыш
Дұрыс көпбұрыштың қабырғасының ұзындығы - k
Дизель
Дизель сөзінің бірнеше мағынасы бар:
Лорделу-ду-Ору
Лорделу-ду-Ору (Lordelo do Ouro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Порту муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22 212 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,4 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6 532,90 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мартин Турский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Юрга (Тобыл тармағы)
Юрга — Ресейдегі өзен. Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тобыл өзенінің оң жағалауынан 289 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 127 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Есет өзенінің құйылысынан Тура өзені, Тавда өзендерін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Қазақ елі (монумент)
«Қазақ елі» — Астана қаласында орналасқан мәдени-архитектуралық монумент. Монумент 2009 жылы ашылды. Монументтің авторлары - Сәрсен­бек Жүнісов және Жаңбыршы Нұркенов.
Сипаттамасы
Тарихи-мемориалдық кешеннің жалпы аумағы 5,2 гектар, соның монумент орна­лас­қан орталық тұғырнамасы 1 гек­тар жерді алып жатыр. Ақ мәрмәрдан құйылған монумент­тің биіктігі – 91 метр, бұл – Қазақстан тәуелсіздігін алған 1991 жыл­дың белгісі. Ал оның басындағы алтын түстес бояу­мен әрленген алып құс – Сам­ұрық Қазақ­стан­ның тынышты­ғын «күзетіп» тұр. Монументтің түсі – ақ. Ол қазақстан­дық­тардың дос­тық­қа адал, бау­ырмал, ақ ниетін паш етсе ке­рек. Көптеген елдерде орнатыл­ған мұндай стелалар қара, кейде қызыл түсті болып келеді. Олар тиісінше қара күш­тің, қанның белгісі іспетті.
«Қазақ елі» монументінің сыртқы бөлігінде 28 колоннадан тұратын жалпы ұзындығы 120 метрлік доға пішіндес ақ колон­на да орнатылған. Стеланың өзі осы ақ колоннаданың қақ орта­сында, қызыл граниттен жасалған төрт қырлы тұғырға отырғызыл­ған. Оның төрт қырлы болған се­бебі – дүниенің төрт бұрышына да Қазақстанның құшағы ашық, көңілі адал дегенді айғақтайды.
Өзгеріс: тұғыр граниттің төрт қабырғасына жасалмақ. Оның биіктігі 20,1 метрге дейін көте­рілетін болады, содан соң қабыр­ғаларға жаңа көркемдік шешім бойынша қола барельефтер ор­натылмақшы. Идея авторла­ры­ның ойынша, бұл монументтің мазмұны мен көркемдігін аша түседі.
Орталық барельеф – «Халық және Президент» деп аталады. Онда Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен оның сыртында халықтың бейнесі көрінеді. Алдыңғы фигура­ның биіктігі – 5 м, онда Н.Назар­баевтың Конституцияның үстіне қолын қойып, ант беріп тұрған сәті бейнеленген. Бұл – біздің тәуелсіз, демократиялық елімізде заңның үс­тем­дік құратынын айғақтайтын нышан. Президенттің сыртындағы халық – қазақстандықтар, олардың бейбіт, мейірімді көңілін ұшып жүрген қарлығаштар дәйектейді.
Монументтің оң жағындағы екінші барельеф – «Қаһармандық» деп аталады. Онда Отан қорғау қазақ ұлдарының ежелден қасиетті борышы болғанын көрсететін бейнелер шоғырланған. Соның ішінде ерлік пен елдікке үндеген жыраудың, ат үстіндегі ел қорғаған сарбаздың және қолында автоматы бар жауынгердің елдің шебін күзеткен бейнелері орналастырылған.
Батыс жақ бетке орналастырылатын «Жасампаздық» атты барельефте авторлар Қазақстанның көшпелі дәуірден ғарышқа ұшқанға дейінгі жолын бейнелемек болған. Сондағы жасампаздықты туғызған ғалымдар мен инженерлер, металлургтер мен диқандар бейнесі көрінеді.
Ал монументтің шығыс жағындағы «Болашақ» атты барельефте тәуелсіз елде өсіп, өз тағдырларын өздері жасап, ғылымда, мәдениетте, спортта үлкен жетістіктерге жетіп келе жатқан қазақстандық жастардың көңілді шақтары бейнеленген.
Осы идеялардың бәрі Қазақстан халқының тәуелсіздік алғандағы шаттанған сезімдерін бейнелеген «Бірлік» атты мүсіндік композициямен аяқталады.
Санат:Астана ескерткіштері Санат:Қазақстанның көрікті орындары
Көпжақ
Көпжақ, үш өлшемді кеңістікте – бірнеше (шектеулі) жазық көпбұрыштан құрылған геометриялық бет. Көпжақ құрамындағы көпбұрыштың әрбір қабырғасы оған іргелес екінші көпбұрыштың да қабырғасы болып саналады. Ал әрбір көпбұрыштан іргелес көпбұрыштар арқылы кез келген көпбұрышқа өтуге болады. Жазық көпбұрыштарды көпжақтың жақтары деп, екі көпбұрыштың ортақ қабырғасын көпжақтың қырлары деп, ал көпбұрыштардың төбелерін көпжақтың төбелері деп атайды.
Дөңес көпжақ
Егер көпбұрыштың барлық төбесі кез келген жағы арқылы жүргізілген жазықтықтың бір жағында орналасса, онда оны дөңес көпжақ деп атайды.
Дұрыс көпжақ
Барлық жақтары тең және дұрыс, барлық төбелеріндегі көп жақты бұрыштары тең және дұрыс болатын көпжақ дұрыс көпжақ деп аталады. Бар болғаны 5 дұрыс көпжақ бар. Олар – куб, тетраэдр, октаэдр, икосаэдр, додекаэдр (бұлар Платон денелері деп аталады).
Жақ
Жақ, көп жақтың жағы - көпжақтың қырларымен шектелген беттерінің бөлігі болып табылатын жазық көпбұрыш.
Дереккөздер
Санат:Көпжақтар
Валлиант (Оклахома)
Валлиант (Valliant) — Оклахома штатының McCurtain округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 771 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 40-76650.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Запырангүл
Табиғатта таралуы
Республикамыздың Шығыс Қазақстан, Алматы, Талдықорған облыстарының, жабайы өсетін бұталардың арасында өседі.
Дәрілік шикізат ретінде бәйшешектің жапырағы, тамыр – сабақтары және тамырдың өзі пайданылады.
Химиялық құрамы
Дәрілік шикізатының құрамында сапониндер, эфир майлары, С дәреумені,глюкозидтер, флавондар және примевериндер бар.
Қоланылуы
Мал дәрігерлігі практикасында бәйшешектің тұнбасы зәр, тер шығаруды үдету үшін, сондай–ақ тыныс алу органдары қабыгнып ауырған малдың қақырығын түсіру үшін пайдаланады. Тұнба 1:10 қатынаста жасалып, бұзауға – 50 – 80 мл, қозыға — 10-15 мл мөлшерінде күніне 3 рет ішкізіледі.
Көктем кезіеде бәйшешектің жапырағы төлге дәреумендік шөпиретінде жемге қосып беріледі.
Бәйшешектің дәрілік шикізатының малға ешқандай зияны жоқ, дәлірек айтсақ ол улы емес. Сондықтан оның жапырағын дәрумендік – С дәрумені – қоры ретінде бұзаудың, қозының жегенінше беруге болады.
Дереккөздер
Санат:Құртқашаштар Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Урмет
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 6131
NGC 6131 — Corona Borealis шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Corona Borealis (шоқжұлдыз)
Беғазы (тау)
Географиялық орны
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы жерінде орналасқан. Ақтоғай ауылынан шығысқа қарай 27 км жерде. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 8 км-ге созылып жатыр, ені 4,5 км. Ең биік жері 1169 м.
Жер бедері, геологиялық құрылымы
Беткейі жайпақ, оңтүстік және батыс бөлігі сай-аңғарлармен тілімденген. Тас көмір жүйесінің ортаңғы бөлім кезеңінің тау жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Қоңыр топырақ жамылғысында жусан, селеу, бетеге, боз, қараған, арша, аңғарларда астық тұқымдас шалғындар өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Карлин (Невада)
Карлин (Carlin) — Невада штатының Элко округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2 161 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23.9 км² шамасында. FIPS коды — 32-08900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Невада қалалары
Әумие–тамыр
Әумие – тамыр – көзі түсіп, көңіліне ұнаған жылқы ішінде аланы, жүйрік құмай тазыны, ақиық қыранды, түзу мылтықты, асыл бұйымды тату, сыйлас адамдардың бір-бірінен қалап алып, төс қағыстырып серттесіп ағайын-ажын атану.
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Танк әскері
Танк әскері - құрлық әскерлерінің бір түрі. Танк әскері жойқын қаруымен, айрықша шапшаңдығымен және сауытты қорғанысымен ерекшеленеді. (қ. Танк). Танк бөлімшелер, бөлімдер, құрамалардан тұрады. Құрамына мотоатқыштар (механикаландырылған), ракеталы, артиллериялы, зенитті, сондай-ақ арнаулы әскердің инжылы, байланыс, автомобиль, т.б. бөлімшелері мен бөлімдері кіреді. Алғашқы Танк әскері 1-дүниежүз. соғыс (1914-18) жылы қолданылды. Бұл соғыста Танк әскері өзін жаңадан шыққан жойқын соғыс қаруы ретінде көрсетті. Ресейде 1918-20 жылы болған азамат соғысының аяғына карай 1920 жылы желтоқсанда Қызыл армияға Сормово з-ты-ның тұңғыш кеңестік жеңіл танкілері келе бастады.
300px|thumb|left|BT-2 пушкалы танкісі
1929 жылы жұмысшы-шаруа Қызыл армиясының механикаландыру және моторландыру орт. басқармасы, 1934 жылы желтоқсаннан автосауытты танк басқармасы құрылды. Танкілер механикаландырылған әскер құрамына енді. 1920-30 жылы әлемдегі жетекші елдердің барлығының қарулы күштерінде Танк әскері құрылып, бұрынғы атты әскердің рөлін атқара бастады. Механикаландырылған және танк бөлімдерінің қүрылуы жаңа автосауытты танк әскерінің үйымдасуына негіз қалады. Т.э. 1938 жылы Хасан көлінде, Халкин-Гол өз-нде (1939) және 1939-40 жылы кеңес- фин соғысында жауынгерлік тәжірибе алды. 2-дүниежүз. соғыста Танк әскері жойқын күшке айналды. Тә. Сталинград (1942- 43), Курск (1943) шайқасында, Беларусь (1944), Висла - Одер (1945), Берлин (1945), т.б. операцияларда мацызды рол ат- қарды. 1960 жылы КСРО-да Т.э- нің басқармасы қүрылды. Соғыстан кейін мемлекеттердің Т.ә-нің жауынгерлік мүмкіндіктері ұлгая түсті. 1991 жылы Қазақстан тәуелсіз мемлекетке айналғаннан кейін оның қарулы күштеріндегі жетекші саланың бірі ретінде Танк әскері қайта жасақталды. Танк әскерінің бөлімдері мен құрамалары құрылып, жаңа үлгідегі танкілермен және құрал-жабдықтармен қаруланды. ҚР ҚК-нің танк әскері орта және жеңіл (жүзетін) танкілермен жабдықталған.
Язёвая (Тыма тармағы)
Язёвая — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тым өзенінің сол жағалауынан 610 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВасюган өзенінің құйылысынан Вах өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Васюган, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дизайн
Дизайн – көркемсурет және сәулет өнерінің өнеркәсіп бұйымдарының ең үздік үлгілерін жасау және заттық ортаны үйлестіру шараларын қамтитын бағытының атауы. Дизайн қызметінің ерекшелігі – әсем әрі көркем жасалған тұтыну заттары мен бұйымдардың қоршаған ортаға лайық үйлесімін жүзеге асырып, ұдайы олардың жаңа үлгілерін ойлап табу. 1928 ж. АҚШ-та пайда болды.
Қолөнер және дизайн
"Дизайнер" термині 1600 жылдарға жатады. Бұған дейін орындық жасайтын қолөнерші дизайнер де, дайындаушы да өзі болатын. 1800 жылдарға қарай фабрика жұмысшылары арнайы дизайнер әзірлеген дизайн бойынша көптеген орындықтар шығарды. Ақын және дизайнер Вильям Морис 1880 жылдары фабрика бұйымдарына қарсылығын білдірді. Ол қол өндірісіне қайта көшу үшін "Өнер және қолөнер" қозғалысын бастады. Шансорғыш сияқты алғашқы электр құралдары көрер көзге кескінсіз болды. Қәзіргі уақытта біз үй құралдарының тек жақсы жұмыс істейтініне ғана емес, үй ішіне үйлесімділігіне де мән беріп жатамыз, соңдықтан дизайн - қазіргі тауарларды шығарудың маңызды қасиеті.
Дизайн өнері
Терминдік атауы жаңа болғанымен, оның негізі ерте замандарда-ақ қалыптасқан. Мысалы, қазақ халқының қолөнер бұйымдарының (қобыз, домбыра, сандық, ожау, торсық, қару-жарақтар, сәндік әшекейлі бұйымдар, т.б.) қайталанбас түрлері этнодизайндық үлгіде жасалған. Безендіру өнерінде де дизайнның әдіс-тәсілдері мен тәжірибесі кең қолданылады. Дизайн өнері заман талабына орай үнемі өзгеріп, дамып отырады. ТМД елдерінде, соның ішінде Қазақстанда дизайн өнері 1960 жылдан бастап жүйелі түрде қалыптасып, дами бастады. 1987 ж. Қазақстан Дизайнерлер одағы құрылды. Дизайн өнері қазіргі өскелең тұрмыстық жағдайлар мен талап-сұраныстарға байланысты жаңа сипаттарға ие болуда. Жарнама, плакаттар, кітап безендіру, өндіріс бұйымдарын жасау, жиhаз бұйымдарының жаңа үлгілерін өмірге әкелу, т.б. қазіргі заманғы кәсіптердің дамып-жетілуі дизайн өнерімен тығыз байланысты. Ұлттық этнодизайн да өзіндік қолтаңбасы бар өнер ретінде заман талабына сай даму үстінде.
Дизайн түрлері
нобай|Көп функциялы Балалар жиһазы, дизайнер-Кристиан Солмер Ведель, 1951.
Дереккөздер
Санат:Сәулет өнері
Шерғазы хан
Шерғазы Айшуақұлы (туған жылы белгісіз — 29.8.1845) — Кіші жүздің ханы (1812 — 24).
Лореду (Амаранте)
Лореду (Амаранте) (Louredo (Amarante)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Амаранте муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Шерғазы хан
Өмірбаяны
Әбілқайыр ханның немересі. Айлакер, дипломаттық қабілетімен ерекшеленген. 1812 жылы Александр І патшаның жарлығымен Кіші жүз екіге бөлінді: Ішкі Ордада Бөкей, Жайықтың сол жағасынан шығыс жақтағы өңірде Шерғазы хан болып жарияланды. Оның хан болған кезеңі — Кіші жүзде саяси қайшылықтардың ең шиеленіскен заманына тура келді. Әсіресе қолына хандық тимеген Қаратай сұлтан Шерғазыны мойындамады. Көптеген мәселелерді хандық кеңестің төрағасы сұлтан Медетғали Тұрдәлиұлы шешіп отырды. Өзін хан деп жариялаған Арынғазы сұлтан да Шерғазыға қарсылық білдірді. Орынбор губернаторы П.К. Эссен Арынғазыны қолдады. Бір жағынан Қаратаймен, екінші жағынан Арынғазымен тайталастан әбден жалыққан Шерғазы 1819 жылы Петербургке барып, Ресей патшасынан тікелей қолдау табуға тырысты. Алайда ойлаған мақсатына жете алмады. Шекаралық комиссияның төрағасы В.Тимковский тартысқа көп араласпай, негізінде бейтарап саясат ұстанды. Ресейден үмітін үзген Шерғазы Хиуа хандығына арқа сүйенбек болды. Беделді, ақылды бәйбішесі Анам ханым Әбілқайыр тұқымдарының басын жиыстырып, Шерғазының билігін күшейтуге тырысты. Алайда Эссен Сыртқы істер мин-нің жанындағы Азия істері жөніндегі комитеттің тапсырмасымен Кіші жүзде хандықты жоюдың шараларын ұйымдастырды. “Орынбор қырғыздары туралы жарғының” қабылдануымен хандықтың жойылуына байланысты 1824 жылы мамыр айында Шерғазы орнынан алынып, Орынборға мемлекеттік қызметке тағайындалды. Алайда елін аңсаған Шерғазы 1825 жылдың күзінде жасырын ауылына қайтып оралды. Патша үкіметінің қудалауынан сескенген хан Хиуа хандығынан баспана іздеді. Шерғазыны қолға түсіруге тырысқан Орынбор шекаралық комиссиясы оның үлкен ұлдары Мұхамедқазы мен Ермұхамедті “әкелерінің дүниесін ауылына жеткізу” дегенді желеу етіп, қалаға шақыртты. Алайда аманат ретінде қапасқа қамалудан қорыққан Шерғазы балалары Орынборға барудан бас тартты. Шерғазы осыдан кейін саяси өмірге көп араласқан жоқ. Өкімет те оның қауіпсіздігіне көзі жетіп, 1500 сом жылдық жалақы тағайындады. Шерғазы Хиуа хандығын Ресеймен соғысуға үгіттеп, сол арқылы хандықты қалпына келтіруді көкседі. Бірақ арманына жете алмай, ұзаққа созылған науқастан дүние салды.
Лореду (Амаранте)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 655 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,23 км² шамасында. Халық тығыздығы — 202,8 адам/км².
Шерғазы хан
Дереккөздер
Санат:1845 жылы қайтыс болғандар Санат:Кіші жүз хандары Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Төрелер
Лореду (Амаранте)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
18 мамыр
Мамырдың 18 — Григориан күнтізбесінде жылдың 138-ші күні (кібісе жылдарда 139-шы). Жылдың аяғына 227 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:18 мамыр
Писанец (Русе облысы)
Писанец (Писанец) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Ветово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 396 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7081. Телефон коды — 08164. ЕКАТТЕ коды — 56441.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Кванттау шуылы
Кванттау шуылы
Кванттау шуылы. Қажетті сигналды қалпына келтіретін аддивті қалыптасуы мен кванттау процесі кезінде пайда болатын дискертті мән.
Бұрмалаудың бұл түрі принципиалды жойылмайды, бірақ оның шамасы кванттау деңгейінің санының үлкеюімен немесе кванттау қадамының азаюымен оның өзгеруі мүмкін.
Кванттау кезінде кездейсоқ шуылдан басқа бірнеше сигналдың спецификалық бұрмалануы пайда болады, мысалы, квазитүрақты дең¬гейі бар сигналдарды тарату кезінде пайда болатын артық жүктемелеу кезіндегі шуыл, бұрмалану және бөліктеу шуылы.
Кванттық шуыл
Кванттық шуыл. Кванттық шуыл сәуле шығарудың дискретті табиғатына байланысты болады.
Электромагнит өрісінің кванттық теориясы бойынша сигнал энергиясы кванттап шығарылып, кванттап қабылданады. Мұндагы бір кванттың энергиясы Планк тұрақтысы (һ) мен жиіліктің (v) кобейтіндісіне (һv) ға тең болады. Оптикалық жиілік диапазонда кванттық шуыл жылулық шуылдан анағұрлым артық болып, елеулі орын алады.
Лазерде сәуле шығарудың статистикалық табиғатына байланысты шуыл кванттық шуылға жатады. Кванттық шуылдың шамасы пайдалы сигналдың шамасына байланысты өзгеретін болгандықтан, аддитивті бөгеуілге жатпайды. Фотодетектордың шуылы да лазер шуылы сияқты кванттық шуылга жатады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Quantisierungsrauschen Quantization error Ruido de cuantificación 量子化雑音 Szum kwantyzacji Шум квантования
Ноймюле (Эльстер)
Ноймюле (Эльстер) (Neumühle/Elster) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Грайц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 391 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 8,38 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 76 052. Муниципалитеттің басшысы — Педра Хофмайстер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Рок Рапидс (Айова)
Рок Рапидс (Rock Rapids) — Айова штатының Лайон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 10.2 км². FIPS коды — 19-68160.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2549 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Лайон округы (Айова)
Алабуга (Тобыл тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Уй өзенінің құйылысынан Курган қаласына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Эрльбах-Кирхберг
Эрльбах-Кирхберг (Erlbach-Kirchberg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1719 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 88 080. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Шюслер.
Анда
Анда — дәстүрлі этномәдени ортада адамдардың достығының ең жоғарғы «жан аямас» түрі. Өйткені адамдар осы ретте өзара ант беру арқылы достасады. Яғни мәңгілік адал дос, тамыр болуға, ол үшін тіршіліктің нелер бір қиын сәттерінде қажет болса бірі үшін бірі жан қиятын болып сөз байласады. Сөйтіп анттасу анда болу жосынының моральдық-этикалық кепіліне айналады. Шежірелік деректерге қарағанда, анда болған адамдардың ұрпақтары кейін ру-қауым болып та ұйымдасқан. Мысал ретінде жалайыр тайпасына жататын андас руының қалыптасу үрдісін айтуға болады. Шежірелік аңызға қарағанда андас руы өзара анда болған екі достан тараған деседі. Кейін бір қауым рудың андас деп аталуы осы жайтқа байланысты болды.
Эрльбах-Кирхберг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Анда
Анда рәсімі кейінірек екі достың арасында ғана емес, қоғамдық кең ауқымды мәнге не болып, жеке тұлға тарапынан ел үшін немесе ұлыс әміршісі хан үшін анда беру рәсіміне ұласып, далалық ғұрыптық заңның бір түріне айналып кетті. Ант беру салтының магиялықта, құқықтық та, моральдык-этикалық та, ғұрыптық та қырлары болды. Ант берудің мақсаты да, орындалу шарты да алуан түрлі болып келеді. Мысалы, ежелгі анда болу кейін анттасу деп аталатын мәмілегерлік жосынға айналды. «Моңғолдың құпия шежіресіндегі» тұлғалар Керей Уаңхан мен Есукей батыр немесе Тәмүжин мен Жамуха арасындағы «андалық» саяси ірі одақтастыққа ұласып, билік пен байлықты бөлісудің құралына да айналды деуге болады. Бұндай мағынадағы анттасулар мемлекеттің болашақ тағдырын шешетін ірі саясн тетік болды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Тентис (Ертіс тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шилі (Жангелді ауданы)
Шилі — Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ауыл, Шилі ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Торғай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 110 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 706 адам (341 ер адам және 365 әйел адам) болса, 2009 жылы 466 адамды (238 ер адам және 228 әйел адам) құрады.
Шарниц
Шарниц (Scharnitz) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Инсбрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1331 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 158.77 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — IL, ресми идентификациялық коды — 7 03 48.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вальтер Лехталер саналады.
Қайрат Ғабиденұлы Мұстафин
Қайрат Ғабиденұлы Мұстафин  (1932-2005) - ҚР Журналистер Одағының мүшесі, Қарағанды қаласында қазақтың классик жазушысы Ғабиден Мұстафиннің отбасында дүниеге келді. Орта мектепті бітіргеннен кейін Украинадағы Олевск ұшқыштар училищесіне қабылданып, борт-радист мамандығын меңгерді. Бірақ бұдан кейінгі өмір жолы басқа бағытта өрбіді, ол фототілші қызметін қалап, бар өмірін журналистиканың осы саласына арнады.
Қазақ әдебиетінің, өнерінің көрнекті қайраткерлерін, мәдени өміріміздің елеулі оқиғаларын суретке түсіріп, тарихта қалдырды. Қ.Мұстафиннің фотомұрағаты сирек суреттерге өте бай. Ол, бір жағынан, республиканың ресми тұлғаларымен бірге жүріп, оларды суретке тартуға рұқсат алған сол кездегі бірден-бір беделді фотосуретші болды. Екінші жағынан, ұзақ жыл бұқаралық ақпарат құралдары саласында еңбек еткендіктен де, елдің бүкіл өмірін қамтуға мүмкіндік алды.
Ол ұзақ жылдар бойына Қазақ телеграф агенттігінде тынымсыз еңбек етті. Оның тартымды да мазмұнды фотосуреттері республика баспасөзі бетінде үнемі жарияланып тұрды. Түсірген суреттері сол кездегі бүкілодактық, халыкаралық фотокөрмелерге қойылып, жоғары бағаланып, лайықты марапатталды. Қайрат Ғабиденұлы баспа, кітап көркемдеу ісіне де үлес қосты. Зейнетке шыққанға дейін "өнер" баспасында қызмет атқарды. Қазақстан туралы түрлі-түсті фотоальбомдар, кітаптар шығаруға белсене қатысты.
Александр Федорович Горин
Александр Федорович Горин(1935 жылы туған, Ресей, Саратов облысы, Бакурский ауданы, Курчи ауылы) – техника ғылымы докторы (1997ылы). Бүкілодақтық темір жол институтын (1964ж.) бітірген. 1959–1966 жылдары Вагон депосында дәнекерлеуші, шебер технолог, вагон депосының тәжірибелік цехында шебер (1966–1970ж.), Бүкілодақтық теміржол және көлік ғылыми-зерттеу институтының аспиранты, автотежегіш шаруашылығы бөлімінің инженер (1970–1974ж.), Орал бөлімшесінде кіші ғылыми қызметкер (1974–1975ж.), Жобалау-техника ғылыми-зерттеу институтының лаборатория меңгерушісі (1975–1981 жылдары), Батыс Қазақстан ауыл шаруашылық институтының кафедра меңгерушісі (1981–1988) болып істеді. 1988 жылдан Батыс Қазақстан аграрлық университетінің доценті қызметін атқарады. 40-тан аса ғылыми еңбектің авторы.
Эмзеталь
Эмзеталь (Emsetal) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Гота ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2890 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 67 084.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Мектеп (ауыл)
Мектеп — Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы, Алматы ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Явленка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 59 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 487 адам (250 ер адам және 237 әйел адам) болса, 2009 жылы 328 адамды (158 ер адам және 180 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
NGC 1671
NGC 1671 — Орион шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 2 қазанда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1671 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16095, IC 395, UGC 3178, MCG 0-13-15, ZWG 394,16.
Поволетто
Поволетто (Povoletto) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5559 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 139 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Пошта индексі — 33040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Човаж
Човаж — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ваеньга өзенінің сол жағалауынан 162 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вага өзенінің құйылысынан Пинега өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 1969
IC 1969 — Horologium шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Човаж
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 1969
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13303, ESO 249-5, AM 0334-452.
Сыртқы сілтемелер
IC 1969 Санат:Horologium (шоқжұлдыз)
Әбдірахман Молданазарұлы Омбаев
Әбдірахман Молданазарұлы Омбаев
Әбдірахман Молданазарұлы Омбаев (1.1.1949 ж.т., Оңтүстік Қазақстан облысы, Отырар ауданы, Қара-Қоңыр елді мекені, Ақтам ауылы) – ғалым, ауыл шаруашылығы ғылымының докторы (1991), профессор (1994), Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкері (1996). Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын (қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университетін) бітірген (1971). 1971 – 2002 ж. Қазақ қаракөл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында (Шымкент қаласы) аға лаборанттан бастап, директорлық қызметтерді атқарды (1994 – 2002). 2002 жылдан Оңтүстік-Батыс ауыл шаруашылық ғылыми-өндірістік орталығының (Шымкент қаласында) директоры.
Шығармашылық мұрасы
Омбаевтың негізгі ғылыми еңбегі қаракөл қойы тұқымдарының жаңа зертханалық типтерін шығарып, олардың гендік қорын сақтауға арналған. Ол қаракөл қойы қозысының ұрықтық кезеңінен өсіп-жетілу кезеңіне дейінгі аралықта болатын биологиялық заңдылықтарды анықтап, қаракөлше елтірісін өндіру технологиясын зерттеді. Оның басшылығымен ақ түсті қаракөлше өндіру тәсілі тұңғыш рет ғылыми тұрғыдан дәлелденіп, оған сипаттама берілді. Қаракөл шаруашылығында алғашқылардың бірі болып қозыларды енесінен ерте бөлу технологиясын зерттеді, түрлі-түсті және әр типтегі қаракөл елтірісінің сорттылығындағы қаракөл қошқарларының әсерін зерттеп, ғылыми деректер алды. Омбаев шамшырақ түсті қарақалпақ сұр қозыларының әлімтау (1995), күміс түсті бұхар сұрының байырқұм (1996), қола түсті сұрхандария сұрының тартоғай (1997), қара қаракөл қойының созақ зертханалық типтерінің авторы. Кетпен құйрықты атырау қой тұқымының (1998), көк қаракөл қойының темір (1995), сырдария (1997), қара қаракөл қойының төлдегіш қожатоғай (1997) типтерін шығаруға қатысты. Қазақстан Мемлекеттік сыйлық лауреаты (2005). Омбаевтың еңбектері: Қаракөлше елтірісін өндіру технологиясы, А., 2003; Селекционно-генетические аспекты развития смушковых пород овец в Казахстане. Сборник “Научное наследие П.Н. Кулешова и современное развитие зоотехнической науки и практики животноводства”, М., 2005, с. 147 – 151.
Әбдірахман Омбаев (1.1. 1949 ж.туған, Отырар ауданы Қара Қоңыр ауылы ) – ғалым, ауыл шаруашылық ғылым. докторы (1991), профессоры. (1994). Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкері, Алматы зоотехникалық.-малдәрігерлік институтын бітірген (1971). 1971 – 73 ж. Қазақ қаракөл шаруашылық ғылым-зерттеу институтында аға лаборант, 1973 – 76 ж. Мәскеудегі Бүкілодақтық мал шаруашылық ғылым-зерттеу институтының аспиранты. 1976 – 92 ж. Қазақ қаракөл шаруашылық ғылым-зерттеу институтында ғылым. қызметкер, директорының ғылым. жұмыстар жөніндегі орынбасары. 1992 – 94 ж. Созақ ауданының әкімі, ал 1994 жылдан Қазақ қаракөл шаруашылық ғылым-зерттеу институтының директоры. 1982 – 84 ж. Германия ғалымдарымен бірге, қаракөл қойын сауу технологиясын жақсартуға үлес қосты. Қаракөл өнімдерін өндіру бағытында жүргізген зерттеулер барысында 120-дан астам ғылым. еңбектер жазды. Қаракөл шаруашылығындағы ғылым жетістіктерді дүниежүзілік деңгейге шығару бағытында 1977 – 80 ж. Мемлекеттік жобаның бас инженері, қаракөл өндіруді дамыту және елтірі сапасын арттыратын илеу әдісін жетілдіру жұмыстарын жүргізуге қатысты ғылым-зерттеу жолында ашқан жаңалықтары КСРО халық шаруашылық жетістіктері көрмесінің дипломымен марапатталған.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы, 7 том 6 бөлім
Санат:Қаракөл койлары Санат:Тұлғалар
Шағбан
Шағбан (شعبان Ежелде арабтар су іздеуде шыққанда ‘бөлініп’ шығатын) (Үндістан мен Пәкістанда - шаб-и барат) - мұсылмандық ай күнтізбесіндегі сегізінші ай. Исламға дейін Шағбан төрт қасиетті айдың бірі болып саналған, себебі ежелгі араб күнтізбесі бойынша осы айға жазғы күннің ұзарып барып тоқырауы сәйкес келетін. Исламдағы Шағбан мәні, негізінен, мұсылмандық дәстүрге негізделген әрі күн тоқыраған күні, оның алдындағы және оған дейінгі күндерде ежелгі арабтар тұтынған діни ғұрыптармен де байланысы бар. Көптеген халықтар дәстүрінде марқұм болғандарды еске алу уақытты саналатын, ескі жыл аяқталып, жаңа жыл бабалар мезгіл түрінде қабылданған бұл күндері күнәдан арылу рәсімдері, дәлірек айтқанда ораза ұстау рәсімі қолданылған болуы керек, кейін осы рәсімді Ислам діні де қабылдаған. Алайда, ортағасырлык Ислам әлемінде Шағбан күндерін ерекше құрметтеуге бола ма, болмай да деген мәселе туралы раджаб (ораза) айындағы діни ғұрып төңірегіндегі айтысқа ұқсас қым-қиғаш пікірталас өрістеді. Шағбанды құрметтеуді бида («ұят жаңалық») деп есептеп, оны хадистер негізінде дәлелдеген пікір де болды. Соған қарамастан Шағбан күндері қосымша ораза ұстау (басқа да діни жоралғылар атқару) дәстүрі кең таралды, ал осы айдың Исламға дейінгі Арабияда да ерекше қастерленген 15-і күні Ислам ғұрпында ең танымал халықтық мерекелердің бірі - Лайлат әл-бара'а («Жасаған күні», әдетте мұны «Азат түні», басқаша айтқанда күнәйі кешу түні деп түсіндіреді) күніне айналды, бұл мереке сипатында Лайлат әл-кадр (қадыр түні) мерекесіндегі сияқты ежелгі жаңа жылдық салтанат белгілері сақталған. Мұсылман халықтарының сенімі бойынша Шағбанның 14-тен 15-ке қараған түні жапырақтарына жер бетіндегі тірі адамдардың бәрінің есімі жазылған өмір ағашы бір сілкініп алады. Есімдері жазылған жапырақ құлап түскен адамдар сол жыл шегінде қайтыс болады-мыс. Бұл түні Аллаһ дінге сенушілердің өзіне бағытталған намазының өтеуі ретінде олардың күнәсін кешу үшін «көктің төменгі қабатына» түседі. Лайлат әл-бара'а түні «Иасин» сүресін оқу дәстүрге айналған. Марқұм болғандарға және күнәдан тазаруға бағышталып оқылатын намаз бұдан өзгеше. Үндістан мен Пәкстанда бұл түні қайыршыларға тамақ үлестіріледі, тәтті тағамдар әзірленеді, безендірілген салтанат өткізіледі. Шағбанның 13-тен 15-не дейінгі кезең «ақ түндер (күндер)» деп аталынып, бірқатар елдерде бұл күндері ораза ұсталады. Шағбан айының 3-і Пайғамбарлық (с.а.у.) немересі әл-Хұсайынның туған күні болып есептеледі, ал Шағбан айының 5-і Пайғамбарлық (с.а.у.) тағы бір немересі Хасанның туған күні ретінде атап етіледі. Шағбанның 15-і - Құбыланың Иерусалимнен Меккеге ауысқан күні. Шағбан айының Ислам әлеміндегі мәні бұл айдың атауына әл- муаззам («қастерлі») эпитетінің тұрақты тіркеуі арқылы білдіріледі.
Сыртқы сілттемелер
Санат:Ислам Санат:Мұсылман айлары Санат:Күнтізбе Санат:Ислам күнтізбесі
Базистік пункт
Базистік пункт (basis point) — Пайыздың жүзден бір бөлігі, басқаша айтқанда пайыздың пайызы (яғни 1 базистік пункт = 0,01 %).