cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бақи Мұхаммед Түркістани
Бақи Мұхаммед Түркістани - түркістандық ғалым. Өз аты Бақи Мұхаммед, әкесі – Садық сопы, «Түркістани» деген сөз оның түркістандық екенін білдіреді.
Ол араб, парсы тілдерін біліп, Құранды оқып, оған тәпсір жасаған, Зийа әд-Дин Наһшабидің «Тотынамасын» 1757 жылы түгелдей хатқа түсірген. Ол қазір Ташкент институтының Қолжазба қорында сақтаулы тұр.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ғалымдары Санат:Түркістан тұлғалары
Көніл әлемі
Көніл әлемі (парс. діл, ождан) - Құдайлық әсердің объектісі. Көңіл-айна, құдайлық есім мен сипаттардың ең анық әрі кемел дәрежеде шағылысатын жер. Көңіл көзі немесе әдемі адамның Құдайлық әлемді оның ерекшеліктерін көру қабілеті. Адамның көңіл көзі (басират) ашылса, Құдайлық сырды ұғынып кемелдікке ұласады. Сондықтан көңілді таза ұстау көңіл әлемін ашу сопылардың негізгі мақсаты.
IC 2595
IC 2595 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Индикаторлар
Индикаторлар (латынша: indico – нұсқаймын, анықтаймын) —
Дереккөздер
Санат:Геология
Төменгі акбаш
Төменгі акбаш — Башқұртстанның Кушнаренк ауданындағы ауыл, Шарип ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 119 адамды құрады. Пошта индексі — 452251, ОКАТО коды — 80240890005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Солдаттар аналарының комитеті
Солдаттар аналарының комитеті, Орал қаласында 1991 жылы 30 сәуірде құрылды.
Оның негізгі міндеті — әскери қызметте жүрген азаматтарды және олардың отбасын әлеуметтік қорғау; әскери қызметте жүрген азаматтарға және олардың отбасына, сондай-ақ әскери борышын өтеу кезінде қаза тапқандардың бала-шағасына материалдық және медициналық көмек көрсету, әскерилердің өмірі мен денсаулығын қорғауға арналған заңдардың орындалуына құқықтық бақылау жасау.
Немнюга (Пинега тармағы)
Немнюга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пинега өзенінің сол жағалауынан 279 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Этномәдениеттік бейімделу
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
NGC 2215
NGC 2215 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан II2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 1 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2215 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 550.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Monoceros (шоқжұлдыз)
Песочня (Гжати тармағы)
Песочня — Ресейдегі өзен. Смоленск облысы, Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Гжать өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вазуза бастауынан Зубцов су торабына дейін, Яуза өзенін қоспағанда Карман су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Түркілер
300x300 нүкте|нобай|Ерте түріктер батысқа қоныс аударар алдында Солтүстік-Шығыс Азияда пайда болған. Олар генетикалық тұрғыдан басқа Шығыс Азия этникалық топтарымен, сондай-ақ жергілікті американдықтармен тығыз байланысты болды. Түркі халықтары — Орталық, Шығыс, Солтүстік және Батыс Азияның, сонымен қатар Еуропа мен Солтүстік Африканың бөліктерін мекендейтін этнолингвистикалық топтардың жиынтығы. Түркі халқы Алтай тауларынан Шығыс Монғолияға дейін созылған аймақта пайда болған. Кейбір лингвисттер түркі халықтарының тамырын Маньчжуриядағы Батыс Ляо өзенінің бассейнінен табуға болады деген болжам айтады. Түркілер түркі тілдері отбасына жататын тілдерде сөйлеседі. Олар әртүрлі дәрежеде, белгілі бір мәдени ерекшеліктермен, жалпы ата-бабаларымен және тарихи шығу тегтерімен бөліседі.
Уақыт өте келе батыс түріктері (оғыздар) басқа этностарды сіңірді және Иран халықтарының ықпалына түсті. Анадолы түріктеріне түркітілдес емес халықтар қатты әсер етті.
Осыған қарамастан, көптеген адамдар тілдік емес сипаттамаларды бөліседі, мысалы, мәдени ерекшеліктер, ортақ генофондтан шыққан тег және тарихи тәжірибе. Қазіргі заманғы түркітілдес этникалық топтардың қатарына:
Шығу тегі
Ғалымдардың пікірінше, түркі халқы солтүстік-шығыс Азия халқының құрамына кірді және өзінің отаны Қытайдың солтүстік-шығысында (Маньчжурия) болды. Кейбіреулер оларды ежелгі Синглонгва мәдениетімен байланыстыруға болады деп болжайды. Көне түркі халқы моңғолдар мен хан-қытай халқымен тығыз байланысты болған.
Діни танымы
Кейінірек бұл анимистикалық дәстүр неғұрлым ұйымдасқан тенгризмді қалыптастырады. Негізгі құдай Тенгри, аспан құдайы, ерте түркі қоғамының 763 ж. Маничаизм дінін ресми дін ретінде енгізгенге дейін табынған.
Тибеттік буддизм ислам діні пайда болғанға дейін ежелгі түркі халықтарының ортақ діні болған.
Уақыт өткен соң көптеген түркі тайпалары (кей жағдайда күшпен, бірақ басым бөлігі өз еркімен) ислам дінін қабылдай бастады. Арабтардың кеңеюі исламның таралуы үшін үлкен рөл атқарды.
Ареалы
Бүгінгі таңда түркі халықтарының көпшілігі Орта Азияда орналасқан. Олар бастапқыда қазіргі Оңтүстік Сібір мен Моңғолиядан бастап Манчжуриядағы (Солтүстік-Шығыс Қытай) Батыс Ляо өзенінің бассейніне дейін созылған аймақтан шыққан. Бірақ түркі халықтарын қазіргі Түркия сияқты батыста кездестіруге болады. thumb| [[Махмуд Қашқари бойынша Түркі Әлемі]]
Қазіргі уақытта алты тәуелсіз түркі елдері бар: Әзірбайжан,Қазақстан, Қырғызстан, Түрікменстан, Түркия және Өзбекстан. Түркиядағы түріктер әлемде 65 миллионға жуық, ал екінші үлкен түркі халқы — өзбектер, олардың саны 22-28 миллион.
Қытайдың батысындағы Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданы — Түркістанның ірі автономиялық аймағы. Украина құрамындағы Қырым Автономиялы Республикасы — Қырым татарларының отаны. Сонымен қатар, Иракта, Грузияда, Болгарияда, Солтүстік Македония, Тәжікстан, Ауғанстанда және батыс Моңғолияда бірнеше қауымдастықтар кездеседі.
Үндістандағы түріктер өте аз. Түрік билеушілерінің ұрпақтары Солтүстік Үндістанда да кездеседі. Ішінара түркі тілдес моголдар Үндістанда да көп тұрады. Олар Үндістанның Могал билеушілерінің ұрпақтары. Қарлұқ түріктері Хараза аймағында және Пәкістанның Азад Кашмир аймағында аз кездеседі. Үндістанда аз ұйғырлар бар.
Сонымен қатар Қытайда бірнеше түркі азшылық топтары бар (ұйғырлар, саларлар және фую-түріктер).
Ер Тоңға
Сол замандағы ирандықтармен соғысқан түркілердің ұлы қолбасшысы Алып Ер Тоңға туралы б.д.д. VII ғасырда шыққан сол аттас дастанда: Алып Ер Тоңға келеді, Жүз мың әскер ереді, Жүз мың жебе кереді, Жер қайысқан қол еді. Тәңір сүйіп жаратқан, Әлемді өзіне қаратқан, Қаһарын жауға таратқан, Көк Тәңірінің ұлы еді, – деп Алып Ер Тоңғаның түркі екенін атап көрсетеді103, 188. Әбілқасым Фирдоусидің “Шахнаме“ дастанының негізгі кейіпкері Афрасиаб түркінің батыры Алып Ер Тоңға екені белгілі. Фирдоуси өз шығармасында Алып Ер Тоңғаның түркі дастанындағы барлық келбетін көп өзгертпей, сол күйінде сомдап берген. “Шахнаме” дастанының мазмұны мен сюжетіне және стиліне тереңірек үңілсек, онда ұлы шайыр Ә.Фирдоуси түркінің батырлық эпостарын “терісін кері айналдырып” өңдегені көрініп тұрады. Ол әдебиетте кеңінен қолданылатын әдіс және ол дастанның батырлық желісін күшейтіп, көркемдік мәнін тереңдете түседі. Көлемі Гомердің “Одиссеиінен” бірнеше есе үлкен ұлы дастан – “Шахнаменің” шоқтығының биіктігі - онда көне түркінің ерлік дастандарын жақсы өңдеп келістіре жырлай білуінде болса керек. Түркілердің соғыс өнерін сиқырлыққа теңеген Фирдоуси, “Сиқыршылар парсыларға садақ оғын жаудыратын жел мен қара дауылды шақырды” дейді. Жүсіп Баласағұн атақты Алып Ер Тоңғаның есімін кезінде тәжіктер \парсылар\ өзгертіп, оны Афрасиаб деп атап кеткенін оқырманға ескертеді: Тәжіктер оны Афрасиаб атаған, Елдерге ол көп ізгілік жасаған.
Қажет білсең білім, ақыл, даналық, Қолға алуға дүниені қаратып.
Тәжіктер де хатқа мұны түсірген, Кітапта жоқ болса кімдер түсінген! 67, 108 “Алып Ер Тоңға“ дастанының негізгі идеясы - Тұран елін сыртқы жаудан қорғау, түркі жұртын ішкі ынтымақ-бірлікке үндеу, туған жердің абырой-даңқын арттыра түсу. Өзінің идеялық мазмұны мен көркемдік дәрежесі жағынан біздің дәуірімізге дейінгі көне түркі дастандарының ішінде “Алып Ер Тоңғадан“ кейінгі аса маңызды туынды “Шу батыр“ дастаны. Махмұд Қашқари “Диуани лұғат ат-түрікте“ Шу батыр біздің заманымыздан бұрынғы V-IV ғасырларда өмір сүрген сақ билеушілерінің бірі екенін айтады85. Дастанда ерте замандағы Шу өзені өңіріндегі мемлекеттің тарихы мен жер аттары туралы көптеген мағлұматтармен қатар Ескендір Зұлқарнайынның (Александр Македонский) түркі еліне жасаған әскери жорығы кезінде оның қырық әскері Шу батырдың таңдаулы қырық нөкерінен жеңілгеннен кейін бейбіт келісім жасағаны туралы баяндалады192. “Авестада” арийлер өздерінің батырлары мен әскерлерін қанша мақтағанымен олар тұрандықтарды жеңді дегенді кездестірмейміз. Керісінше ирандықтар аттары жүйрік тұрандықтардан жеңілгені туралы бірнеше рет жазады. Осы қасиетті кітаптан тұрандықтар мен хиондықтардың ержүрек, жаугер тайпалар болғанын көреміз. Алып Ер Тоңға бастаған көне түркілердің ирандықтармен соғыстары негізінен Арал теңізі мен Сырдарияның бойында, яғни Орта Азия аймағында болғаны белгілі. Біз одан көне түркі тайпаларының бір бөлігінің б.д.д. VIII-VII ғасырларда және сол уақытқа дейін осы аймақта тұрғанын көреміз. Тұрандықтар мен ирандықтардың қайта-қайта соғысуына Ұлы даладағы адам мен мал санының өсіп, жайылымның тарылуы негізгі себеп болды. Тұрандықтардан жеңілген ирандықтар (арий тайпалары) Иранға, Үндістанға және Еуропаға көшуге мәжбүрленді. Барлық түркі халықтары мен угро-финдерді, жапон мен корей, манчжурлар мен т.б. палеоазиат халықтарын тұрандықтардың бүгінгі ұрпақтары деуге болады.
Көк бөрі - түркілерге маңызы
Ертедегі гректердің жазбаларында турлар немесе тұрандар мен массагеттер бір ұғымды білдірген. Сол кездегі парсы жазбаларында оларды сақтар (ауданы “ит” немесе “бөрі”, “көк бөрі”) деген. Ол иран, грек-латын және қытай жазбаларында да дәлелденген. Ертедегі аңыздарға жүгінсек, түркілер өздерін бөріден тарағанбыз дейді. Түркілердің Алтай өңірінен шыққаны туралы жырланған “Көк бөрі“ дастанындағы көне аңыздың қысқаша мазмұны мынандай: Көне заманда “Со” елінің көсемі Қапан-пу аса қайырымды әрі асқан батыр болыпты. Оның өзіне жақын он алты бауырының біреуінің анасы бөрі екен. Анасы бөрі бала ер жетіп үйленеді. Оның екі әйелі болады. Сол екі әйелдің біреуі – қыс Тәңірісінің қызы, ал екіншісі жаз Тәңірісінің қызы екен. Екі әйелдің әр қайсысы екі-екіден ұл табады. Тұңғыш ұл аса күшті, қайсар, болып өседі. Оған бұл елде ешкім тең келмейді. Сол үшін оған халық “Түркі”, яғни күшті, мықты, ержүрек деп ат қойыпты. Бүкіл түркі халқы сол “Түркінің” ұрпағы екен. “Көк бөрі” дастанындағы бұлардан басқа да аңыз-хикаялардың негізгі айтары – ежелгі түркілердің ата-тегі бөрі дегенге келіп саяды. Әр кездегі түркі мемлекеттерінің туларында көк бөрі бейнеленген. “Көк Тәңірі”, “Көк аспан”, “Көк бөрі” - осының бәрі түркілер үшін қасиетті ұғымдар. Сондықтан олар бөріні өздерінің пірі санайды. Ол туралы Сүйінбай Аронұлының: Бөрі басы – ұраным, Бөрілі менің байрағым, Бөрілі байрақ көтерсе, Қозып кетер қайдағым, – деген жыр жолдарынан түркі халықтары үшін қасиетті “бөрінің” генетикалық ес деңгейіндегі ұғым екенін көреміз. Көптеген тарихи деректерде сақтарды иран тілділер, яғни парсылар деп жүр. Бұл мәселенің жауабын көне түркінің “Татсыз түрік болмас, бассыз бөрік болмас” деген мақалы береді. Мұның мағынасы – бассыз бөрік болмайтыны сияқты, парсыларсыз түркі де болмайды. Мыңдаған жылдар көрші тұрып, қоян-қолтық араласқан екі халықты ажырату өте қиын. Сондықтан да болар, Геродоттан бастап көптеген тарихшылар сақ атаулының барлығын скифтерге жатқызған.
Түркі өркениеті
Осындай жолмен Магдалениан мәдениеті Сібірдегі Енисейдің жоғары жағында Манжуриядағы Толунге, Маньчоулиге, Хайларғда және Хоппеге тараған. Пекиннің жанындағы Чоукоутиен ойпатынан табылған адам қаңқасында сүйек инелер, құлақ жарғағындағы тесіктер, жануарлардың сойдақ тістері, қажалған алқалар, маржан тастардың бөлшектері сияқты әшекейлер кездеседі.
Б.д.д. үшмыңжылдықтың ортасында Орталық Ресей жерінде пайда болып Азиядағы Сібірге, одан Ганьсудегі проқытай Чи-жиа-пинь керамикасына әсер еткен ирек сызықты \“соmbed”\ әшекейленген құмыралардың тарауы неолит дәуірінің соңғы кезінде сібірдегі көшпенді жол арқылы жүрген.
Одан кейінгі кезеңде б.д.д. II мыңжылдықтың басында Бессарабия, Молдавия және Киев маңында пайда болып, Украинадан Қытайға дейін тарап, б.д.д. 1700 жылдар шамасында Хонандағы Ян-шао-тзунде дамып, сонан соң Ганьсудегі Паншанда дамыған керамика, спираль тәрізді өрнектелген әшекейлер Сібір арқылы тараған болу керек. А.М.Таллгреннің дәлелдеуі бойынша б.д.д. 1500 жылдары басталған Батыс Сібірдегі қола дәуірі сол кездегі Дунайдың қола өркениетімен байланысты. Орталық Сібірдегі Минусинскіде қола дәуірі одан үш жүз жыл кейін, яғни 1200 жылдары басталды. Қытайдың үлгілеріне ұқсас Батыс Сібірдегі балталар мен найза ұштарының негізінде М.Лоер Қытайдағы қола техникасы б.д.д. 1400 жылдары Сібірден келді деп қорытындылайды186, 190. Бұл жерде біз Қытай өркениеті пайда болуы мен дамуының негізін көшпенді түркі тайпаларынан алатынын көреміз.
Ертедегі Ұлы дала көшпенділері сауыт-саймандары мен тұрмыстық бұйымдарын әшекейлеуге қола, күміс және алтын пластиналарды пайдаланып, өзіндік айшықты “жануарлар стилі” өнерін дамытуымен ерекшеленеді. Осы өнердің бұйымдары Сары өзен (Желтая река) мен Шеньсидің солтүстік аймағынан көптеп табылғандықтан, сол аймақты б.д.д. VI ғасырда мекендеген монғолдың Ордосс тайпасының атымен ордосс өнері деп аталды. Археологиялық деректер бойынша, Моңғолиядағы және Ордосстағы ғұндардың өнері мен скиф өнері бір мезгілде қатар дамыған. Швед археологы Т.Ж.Арне Лванпиня мен Сюянвадағы ордосс қоласын б.д.д. IV ғасырдікі десе187, жапон археологы Суеджу Умехара мен швед синологы Карлгрен б.д.д. VII-V ғасырларда ордосс қоласы қытайдың архаикалық Орташа Чоу стилі әшекейлерінің “Соғысушы мемлекет“ \Воюющие государства\ стиліне өтуіне тікелей әсер еткенін дәлелдеді209, 212, 231. Осы мысалдардың өзінен көне түркі мәдениеті қытай өнері мен өркениетінің негізін салуға және дамуына тікелей әсер еткенін көреміз. Сол заманда қалыптасып келе жатқан қытай мемлекетінің белгісі болып енген Айдаһар алғашында аңшылық дәуір кезіндегі көне түркілердің аналық бөрі образындағы жер-су және жер өнімділігінің тәңірі болған еді 69. Сонымен қатар, қытайлар түркілерден Жаратылыс тану жүйесін (Тәңір) алдымен аспан, жер және тіршілікті жаратқан құдай ретінде қабылдап, соның негізінде тұран жүйесіндегі конфуцианство мен даосизм діндері пайда болды. Одан кейін Тәңір жүйесі қытай мемлекетін басқарудың барлық саласына енді.
Қазіргі Қытайда және Тынық мұхиты аймағында кеңінен қолданылып жүрген он екі жылдық күнтізбе – мүшел де алдымен көне түркілерде пайда болып, соңынан осы аймақтарға таралғаны ғылымда дәлелденген. Түркі өркениеті Қытай өркениетінің дамуына тікелей әсер етіп, оның ізашары болғанына осы айғақтар дәлел. Сонымен қатар, мыңдаған жылдар бойы көрші тұрған осы халықтар бір-біріне жанама түрде де әсер еткені белгілі. Көне түркілердің шабуылдарынан қорғану үшін салынған ұзындығы алты мың шақырым “Ұлы Қытай қорғаны” соның бір мысалы.
Түркі тайпаларының ішінде елдік, мемлекеттік алғашқы белгілі идеяны б.д.д. VI ғасырда сақтардың әйел патшасы Томирис айтқан болатын. Ол сақтың жерін жаулап алмақ болған парсының ұлы патшасы Кирге “Сен біздің жерге соғыспен келдің. Қантөгіс бастамай тұрып еліңе қайт. Әйтпесе, ажалыңды осы жерден табасың ...” дейді. Демек, сақтар үшін ең қасиетті, ең қымбат нәрсе туған жер екен. Осы соғыста Томирис бастаған тайпалар парсылардың жер қайысқан қолын жеңіп, “патшалардың патшасы” Кирді өлтіргенін “тарих атасы” Геродот жазды 53.
Орхон немесе көне түркі жазулары
Түркістан көне түркі жазулары
Дереккөздер
Түркілер
Шөкпе ойыстар
Шөкпе ойыстар - геоморфологияда: далалы жерлерде, шөлейт аудандарда ұшырасатын дөңгелек пішінді, түпкі жазықтығы біршама тегіс болып келетін аландар (диаметрі 10—15 м, тереңдігі 1-1,5 м) мен ойыс аландар (диаметрі бірнеше километр, терендігі 3—5 м). Шөкпе ойыстар көбінесе астыңғы қабатты құрайтын таужыныстардың шаймалануы нәтижесінде (суффозия) беткі қабаттың шөгуі салдарынан пайда болады.
NGC 6675
NGC 6675 — Лира шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 31,0 шілдеде Voigt Auguste астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6675 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62149, UGC 11305, MCG 7-38-13, ZWG 228.19, IRAS18357+4000.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Лира (шоқжұлдыз)
Пайн Сити (Миннесота)
Пайн Сити (Pine City) — Миннесота штатының Pine округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3 123 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.4 км² шамасында. FIPS коды — 27-51064.
Мезенхима
Мезенхима (мезо... және enchyma — тін, ұлпа) — ұрықтық кезеңде ұрық жапырақшалары мен жартылай эктодерма мен энтодермадан қалыптасып, дамып жетілетін ұрықтың дәнекер тіні. Мезенхимадан жануарлар организмінің барлық ішкі орта немесе тіректрофиктік тіндері (қан, лимфа, ретикулалдық клеткалар, май,пигментті, борпылдақ дәнекер, тығыз дәнекер, шеміршек және сүйек тіндері) дамиды. Мезенхима клеткалары — өсінділі клеткалар. Олар өсінділері арқылы тығыз байланысып синцитий (клеткалар байланысы) түзеді. Клеткааралық кеңістіктерде — дамып жатқан организмнің ішкі ортасы қызметін атқаратын пішінсіз (аморфты) клеткааралық негізгі зат орналасады. Орықтың алғашқы сатыларындағы зат алмасу процесі осы негізгі заттың қатысуымен жүреді. Өсінділерінен айырылып, бір-бірінен оқшауланып дөңгеленген мезенхима клеткаларынан қан клеткалары дамиды. Ал, бір-бірімен байланысқан мезенхима клеткаларынан қан және лимфа тамырларының қабырғалары жетіледі. Кейбір мезенхима клеткалары — клеткааралық талшықтар мен пішінсіз негізгі затты түзуге бейімделеді. Соның нәтижесінде барлық дәнекер тіндерінің клеткааралық заттары түзіледі, ал өздері сол тіндердің клеткаларына айналады. Мезенхима клеткаларынан жануарлар организміндегі барлық дәнекер немесе тірек-трофиктік тіндердің діңгекті клеткалары жетіліп, әр түрлі жарақаттан кейінгі не тіндердің істен шыққан бөліктерін қалпына келтіру қызметін іс жүзіне асыратын камбиалды клеткаларға айналады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология Санат:Медицина Санат:Гистология Санат:Цитология
Қолжазба
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Бастида-Панкарана
Бастида-Панкарана (Bastida Pancarana) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 983 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 73 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 27050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Григорий Петрович Юрченко
Григорий Петрович Юрченко (1937 жылы туған), инженер-механик. Омбы машина жасау ин-тын (1961), Алматы Жоғары партия мектебін (1974) бітірген. 1961-1977 жылдары Балқаш кен-металлургия комбинатының мыс қорыту зауытында электромонтер, түсті металдарды өңдеу зауытында инженер- технолог, комсомол, партия комитеттерінде әртүрлі басшылық қызметтер атқарған. 1977-1982 жылдары Балқаш қалалық Кеңесі атқару комитетінің төр- ағасы, Жезқазған облыстық Кеңесі атқару комитеті төрағасының орынбасары, кейін 1-орынбасары, 1988-1992 жылдары облыстық кәсіподақтар Кеңесінің төрағасы, 1992-95 жылдары Жезқазған облысының әкімі болды. 12-шакырылган ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Еңбек Кызыл Ту, 2 мәрте «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды Санат:Мәдениет Санат:Жезқазған облысының әкімдері
Батпақты (Абай облысы)
Батпақты — Абай облысы Үржар ауданы, Барқытбел ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үржар ауылынан солтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 346 адам (170 ер адам және 176 әйел адам) болса, 2009 жылы 278 адамды (142 ер адам және 136 әйел адам) құрады.
Юмыш (Вишера тармағы)
Юмыш (Чижовка, Жерновка) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вишера өзенінің оң жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Черрето-Саннита
Черрето-Саннита (Cerreto Sannita) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Беневенто провинциясында орналасқан.
Понте-Гардена
Понте-Гардена (Ponte Gardena) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Черрето-Саннита
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5000 адамды құрайды. Халық тығыздығы 127 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 82032.
Юмыш (Вишера тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты; су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Черрето-Саннита
Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний Падуанский. Жыл сайынғы мерекесі — 13 маусым.
Понте-Гардена
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Юмыш (Вишера тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Черрето-Саннита
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Қауіпті ұзындық
Қауіпті ұзындық. Сырық өз салмағынан қирайтын ұзындық. , мұндағы - материалдың беріктік шегі, \gamma - материалдың меншікті салмағы.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Шанкр
Шанкр (Сһаnсrе  - ойық жара) - Кейбір аурулардың қоздырғышы енген жерде пайда болатын жара немесе эрозия. Мысалы, мерез.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Брауншвенде
Брауншвенде (Braunschwende) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Мансфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 584 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 085. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Кауфман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Жүсіп Бисариев
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Майдан авиациясы
Майдан авиациясы (Фронтовая авиация) — әскери-әуе күштерінің бір бөлігі. Қарсыластың оперативтік тылына авиациялық соқкы беру, флотқа әуеден көмектесу, әскер мен әр түрлі объектілерді қарсылас авиациясы шабуылынан қорғау үшін және т.б. арнайы мақсаттарда пайдаланылады. Бомбалаушы, жойғыш-бомбалаушы, жойғыш барлаушы, көліктік және арнайы авиация түрлерінен тұрады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Расколина
Расколина — Ресейдегі өзен. Иванов облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Инвешка өзенінің сол жағалауынан 1,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уводь бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иванов облысы өзендері Санат:Владимир облысы өзендері Санат:Ока су алабы өңірі өзендері
Леондинг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25 676 адамды құрайды (1 қаңтар 2008). Алып жатқан жер аумағы 24.05 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LL, ресми идентификациялық коды — 4 10 12.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Шперль (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Падин-да-Граса
Падин-да-Граса (Padim da Graça) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Брага (қала) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 580 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,35 км² шамасында. Халық тығыздығы — 471,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Сұлукөл (Ақтөбе облысы)
Сұлукөл — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл, Сұлукөл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 123 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1162 адам (559 ер адам және 603 әйел адам) болса, 2009 жылы 731 адамды (363 ер адам және 368 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Әйтеке би ауданы елді мекендері
Аудандық көп салалы коммуналды шаруашылық кәсіпорны
Аудандық көп салалы коммуналды шаруашылық кәсіпорны, 1954 жылы құрылған. Алғашкы басшысы — Ләужев. Көшелерді, алаңдарды жарықтандыру, көгалдандыру, көріктендіру, санитарлық тазалық және тұрғын үйлерді жөндеу жұмыстарын жүргізеді.
Виршайд
Виршайд (Wirscheid) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 322 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 082.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Исатай Ақайұлы Нұрейісов
Исатай Ақайұлы Нұрейісов (18.4.1950 жылы туған, Алматы облысы Жамбыл ауданы Талап ауылы) – биология ғылымының докторы (2003). Қазақ мемлекеттік ауыл шаруашылық институтын (1972, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) және Қазақстан Ғылым Академиясының Қазақ егіншілік ғылыми-зерттеу институтының аспирантурасын (1980) бітірген соң осында кіші, аға ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі (1974–1994) және осы институттың Талдықорған бөлімшесінде директордың орынбасары (1994–1995), бөлім меңгерушісі (1995–2002) қызметтерін атқарды. 2002жылдан Қазақ ұлттық аграрлық университетінде кафедра меңгерушісі қызметінде.
Ғылыми еңбектер
«Генетико-селекционные основы продуктивности озимой пшеницы» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 80-нен астам ғылыми жарияланым мен 1 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:1950 жылы туғандар
Шекті ұзындық
Шекті ұзындық. Бұл ұзындықта сырық өз салмағынан қирамайды, l - шекті = , мұндағы [\sigma] - мүмкін кернеу, \gamma - материалдың меншікті салмағы.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Америка Самоасы Ұлттық футбол құрамасы
Самоа (АҚШ) Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Америкалық Самоаның атынан сынға түсетін құрама. Басқарушы орган - Америкалық Самоа Футбол Федерациясы. 1998 жылдан бастап ФИФА мүшесі. Әлем футболындағы аутсайдерлерің бірі.
2014 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде алғашқы раундтан өтуге санаулы секундтар жетіспей қалды. Соңғы шешуші кездесуде Самоа құрамасынан 89-минутта гол жіберіп алды да, 4 ұпаймен үшінші орында қалды.
Сілтемелер
Санат:Америка Самоасы Ұлттық футбол құрамасы
УЕФА кубогы 2005/06
УЕФА кубогы 2005/06 — Турнирдің 35-ші маусымы. Финал 2006 жылы 10 мамыр күні Эйндховендегі "Филиппс" стадионында өтіп, "Севилья" 4:0 есебімен "Миддлсброны" ұтты.
Қазақстан клубтары екінші жыл қатарынан УЕФА Кубогына жіберілмеді. Қазақстаннан тек "Қайрат" қана еуротурнирлерге рұқсат алды. Бірақ ол УЕФА кубогына емес, Чемпиондар Лигасына қатысты.
Бірінші іріктеу кезеңі
14 шілде — 28 шілде 2005 жыл.
Екінші іріктеу кезеңі
11 тамыз — 25 тамыз.
Альмендраль-де-ла-Каньяда
Альмендраль-де-ла-Каньяда (Almendral de la Cañada) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Сан-Висенте ауданында (комарка) орналасқан.
УЕФА кубогы 2005/06
Бірінші раунд
15 — 29 қыркүйек.
Топтық турнир
20 қазан — 15 желтоқсан.
Альмендраль-де-ла-Каньяда
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 371 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 87 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
УЕФА кубогы 2005/06
Топтық турнир
1, 2, 3 орын алғандар келесі айналымға шықты.
1/16 финал
15 ақпан — 23 ақпан 2006.
1/8 финал
9 — 16 наурыз 2006.
1/4 финал
30 наурыз — 6 сәуір 2006.
Финал
Санат:УЕФА кубогы 2005/06 Санат:2005 жылғы футбол Санат:2006 жылғы футбол
Бенефициарий
Бенефициарий, пайдагер - пайда иегері. Сақтандыру оқиғасы болған жағдайда шеккен зиян орнына тиісті өтемақы алған, ал денсаулығын сақтандырған жағдайда кажетті медициналық қызмет көрсетілген тұлға.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Купараки
Купараки (Cuparaque) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Айморес экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 317 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 227,03 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19 адам/км².
Тарихы
Қала 1997 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Штернгеймер - Мальбин клеткалары
Штернгеймер - Мальбин клеткалары - Сафрониннің спиртті ерітіндісіне генциан көгілдірін қосып бояғанда цитоплазмасы көгілдір көк түске, ядросы қоңыр түске боялатын сегментядролы нейтрофильдік гранулоциттер; пиелонефритпен ауыратын адамдардың ертеңгі несебінде табылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Жел жақ (өтіндегі) беткей
Жел жақ (өтіндегі) беткей - жел соққан жаққа қарама-қарсы тұрған кез келген орографиялық әлементтің (мысалы, тау жотасының) беткейі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Увиль-ан-Вексен
Увиль-ан-Вексен (Houville-en-Vexin) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27346, пошта индексі — 27440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 205 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Монокристалл
нобай|Монокристалл Монокристалл — барлық көлемде бірыңғай кристалдық торы болатын кристалл.
Дереккөздер
Санат:Кристалдар Санат:Физика
Төменгі Елюга
Төменгі Елюга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пинегская Ентала өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Пульпит
Пульпит — тіс ұлпасының қабынуы. Тіс жегісі асқынып, микробтардың ұлпаға енуінен болатын дерт. Тіс өте қатты ауырып, мазаны алып, кесел үшкіл жүйке, бойымен үдеп, бас, құлақ, самай тұстарын қақсатады, түнгі ұйқыдан қалдырады. Аурудың жедел, созылмалы және асқынған созылмалы түрі де кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Среднеакбаш
Среднеакбаш — Башқұртстанның Кушнаренк ауданындағы ауыл, Шарип ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 152 адамды құрады. Пошта индексі — 452251, ОКАТО коды — 80240890006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Марвиль (Мез)
Марвиль (Marville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55324, пошта индексі — 55600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 560 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,64 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Вимере
Вимере (Wimereux) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Булонь-сюр-Мер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62893, пошта индексі — 62930.
Бақша
Бақша - әртүрлі ағаштар мен гүлдер, дәнді дақылдар егілген арнаулы жер, алаң. Бақшада күнделікті пайдаланылатын көкөністер өсіріледі. Бұларды бақша дақылдары дейді. Бақша дақылдары өсірілетін жер бақшалық деп те аталады. Негізінен сулы жерлерде, өзен бойларында өрістейтін бақша өсіру кәсібімен отырықшы қазақтар ертеден айналысқан. XIX ғасырда қазақ даласы туралы жазған Л.Мейердің еңбегінде 1847 жылы Сыр қазақтарының бау-бақша өсіргендігі, әсіресе терек, тұт ағаштарынан басқа өрік, алқоры, жүзім тәрізді ағаштардың жақсы өсірілгендігі туралы айтылады.
Вимере
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7443 адамды құрады. Халық тығыздығы — 965,37 адам/км².
Қарақас
Қарақас, Қарақаз – Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағындағы қыстау. Аумақтағы Жартас ауылынан Солтүстік-батысқа қарай 20 км, Итмұрын қонысының Солтүстік-шығысында 5 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен шамамен 120 м биіктіктегі жазықта жатқан қыстаудың айналасында бірнеше бейіт, оңтүстігінде Итмұрын, т.б. жайлаулар бар. Карбонатты қызғылт қоңыр, қоңыр топырағында бетеге, сұлыбас, мысыққұйрық, айрауық, т.б. шөптесіндер өседі.
Вимере
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Бақша
Бақшалық өсірілетін жерде ауыспалы егіс тәсілі колданылады. Бірінші жылы бақшалық өсімдіктері өсірілген жерге екінші және үшінші жылдары бидай мен арпа, төртінші жылы қайтадан бақша өсімдіктері өсіріледі. Көкөністердің алуан түрі өсірілетін бақшалықта әрбір бақша өсімдігінің тұқымдары да сараланып егіледі. Жетісу мен Сырдария өңірінің тұрғындары бау-бақша өсіруді ертеден-ақ меңгерген. Бақша дақылдарын өсіру ісі жақсы дамыған Сыр өңірінде қауынның күләбі, қант қауын, әміре, әңгелек, қара қауын, анар, тұрмалы, ақұрық, көкше сияқты түрлері өсірілген. Қарбыздың үлкендеу қара күңгірт түрі мен қабығы қалың, көлемі аса үлкен болмайгын теңбіл қабықты түрі өсірілген. Бақша өнімдерін әрбір көкөкністі тұтыну ерекшелігіне қарай көктей, шикідей, қайнатылған an немесе тұздалған, кептірілген түрде пайдалама береді. Мысалы, қауыннан қауынқақ, қауынбал, қауынқұрт деп аталатын өңделген тағам түрлері дайындалады. Бізге жеткен мәліметтерде отырықшы, дәстүрлі ортада жатақ аталатын қазақтардың жаз мезгілінде тұтынатын негізгі тағамы бақша дақылдары болғандығы айтылады. Жазда тағамға молынан пайдаланылатын бақша дақылдарын қазақтар «көкше байлық» деп атаған. «Көкше байлық үш айлық, үш айдан содан шошайдық» деген сөз. Бақша өнімдерінің мезгілдік тағам екендігін тұспалдайды. Кейінгі дәуірлерде бау-бақша өсіру ісі кәсіпке айналып, кең ауқымда дами бастады. Отырықшы болған қазақ шаруалары өздері өндірген бау-бақшалық өнімдерін жайылым қуып, мал бағатын ағайындарының малына айырбастап, нәпақаларын айырып отырған.
Қарақас
Қарақас - Абақ керейдің 12 руының бірі. Қарақастың шын аты -Сидалы.Қою қара қасты болғандықтан оны Қарақас атаған. Қарақастан батыр Арқалық, Қаптағай шыққан. Урпақтарынан талай ел саңлақтары шыққан.
Вимере
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Қарақас
Сілтемелер
Санат: Қазақстан Қыстаулары
Бақша
Дереккөздер
Санат:Өсімдік шаруашылығы Санат: Ботаника
Kitchen garden Daržas
Кристмас аралы
Крисмас аралы - Аустралияның сыртқы территорияларына қарасты 135 шаршы шақырымдық аумағы бар арал. Крисмас аралы Жава мен Суматра аралдарының оңтүстігінен 350 шақырымда, ал құрлықтық Аустралияның ең жақын нүктесінен 1550 шақырым қашықтықта, Үнді мұхитында орналасқан. Аралда 1,843 адам тұрады (2016 жылға сәйкес), көпшілігі аралдың солтүстік бұрышында шоғырланған. Тарихи, қытайлар, малэйлер, және үнділерден тұратын Азиялық аустралиялықтар тұрғындардың көпшілігін құрайды. Бүгінде, халықтын үштен екісін шыққан тегі малайзиялық қытайлар не сингапурлық қытайлардан шыққандар (әйтсе де 2016 жылы халықтың 21.2% қытаймыз деген ), әжептәуірі малэй мен аустралиылық еуропалықтар және аздаған малайзиялық үнділер мен әптүрлі еуращиялықтар құрайды.
Дереккөздер
Санат:Кристмас аралы Санат:Үнді мұхиты аралдары Санат:Аустралия аралдары
Маркисан
Маркисан (Marquixanes) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Прад округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,80 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66103, пошта индексі — 66320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 541 адамды құрады. Халық тығыздығы — 112,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ла-Шапель-Рабле
Ла-Шапель-Рабле (La Chapelle-Rablais) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,44 км² шамасында.
Маркисан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Ла-Шапель-Рабле
Коммунаның INSEE коды — 77089, пошта индексі — 77370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 938 адамды құрады. Халық тығыздығы — 60,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Испан - Америка соғысы
Испан - Америка соғысы – Испания мен АҚШ арасында отарлық иеліктерді бөлісу үшін 1898 жылы болған соғыс. Бүкіл 19 ғасыр бойында АҚШ Испания иелігіндегі Куба, Филиппин, т.б. аралдарға көз тікті. Дегенмен аралдарды Испаниядан тартып алуға осы аймақта АҚШ-тың күшеюін қаламайтын Англия мен Франциядан бата алмады. 1895 жылы Кубада испан отаршыларына қарсы ұлт-азаттық көтерілісі басталысымен, АҚШ оны өз мақсатына пайдаланып, баспасөз беттерінде, конгресте Кубаға тәуелсіздік берілуін талап етті. 1898 жылы 25 сәуірде АҚШ Испанияға соғыс жариялап, Куба мен Филиппин аралдарына соғыс флотын жіберді. Кубада испандықтармен соғысты жергілікті халық жүргізді. Олардың көмегімен АҚШ ел астанасы Гавананы басып алды. Филиппин аралдарында да осы әдіс қайталанып, американдар ешқандай соғыс қимылдарына қатысқан жоқ, тек Манила шығанағында тұрған Испания флотын жойып жіберді. Испания әлсіз мемлекет болатын, флотынан айрылғаннан кейін, 1898 жылы 22 шілдеде қарсылығын тоқтатты. 10 желтоқсанда АҚШ пен Испания Париж бітіміне қол қойды. Испания Кубадан бас тартатынын, АҚШ-қа Пуэрто-Рико, Гуам, Филиппин аралдарын беретінін мойындады. Филиппин аралдары үшін АҚШ Испанияға 20 млн. долл. ақша берді. Келісімде Кубаның тәуелсіздігі жөнінде ештеме айтылмады. Кубаның Азаттық армиясы таратылып, конституция жарияланды. Онда Кубаға Америка үкіметінің рұқсатынсыз шет мемлекеттермен қарым-қатынас жасауға, қарыз алуға тыйым салынды. Елде АҚШ-тың ірі әскери-теңіз базасы құрылып, Америка протектораты орнады. АҚШ испан отарларын тартып алды, сөйтіп Латын Америкасы елдеріне экспансия жасауға мүмкіндік алды, Тынық мұхитта позициясын күшейтті.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
Санат:Тарих
Ун-Пор-Юган
Ун-Пор-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волдэп-Юган өзенінің сол жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Асқар Меңдіахметұлы Қонаев
thumb|right|200px| Асқар Меңдіахметұлы Қонаев (14.7.1929 жыл, Алматы қаласы – 31.3.1999 жыл, Алматы) – ғалым-металлург, техника ғылымдарының докторы (1970), профессор (1972), Қазақстан Ғылым Академиясының академигі (1981), Қаз КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1976).
Дереккөздер
Санат:14 шілдеде туғандар Санат:1929 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:31 наурызда қайтыс болғандар Санат:1999 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан металтанушылары Санат:КСРО металтанушылары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Құрылыс материалдары ғылыми-зерттеу және жобалау институтының профессорлары Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары
Ермахан Әбдіұлы Биманов
Ермахан Әбдіұлы Биманов (1949 – 1997) — мүсінші.
Дереккөздер
Санат:18 қыркүйекте туғандар Санат:25 сәуірде қайтыс болғандар Санат:Түрікмен мемлекеттік көркемсурет училищесі түлектері Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері Санат:Қазақстан мүсіншілері
Пайн Айланд (Миннесота)
Пайн Айланд (Pine Island) — Миннесота штатының Goodhue округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3263 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-51136.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Бас кеңсе
Бас кеңсе (Headquarters) — компаниялар, мекемелер, ұйымдардың, концерндердің мекен-орны, негізгі орталық ғимараты. Бас кеңседе ұйымның негізгі функциялары орналасады; басқару т.б. маңызды шешімдер қабылданады.
Атауы
Қазақша кейде штаб-пәтер деп те аталуға мүмкін.
Санат:Ұйымдар
Головное предприятие Водечки претпријатие Водећа предузећа Головне підприємство
Қонақ Кәде
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Бас кеңсе
Атауы
Quartel (militar)
Иман Хожамқұлұлы Мүһәммәд
Иман Хожамқұлұлы Мүһәммәд(шын аты;лақап аты:Хирқити)(1634,қазіргі Шынжаң өлкесі, Қашғар уәлаяты, Жаңашаһар ауданы, Тазғұн селосы - 1724, сонда) - ұйғыр ақыны. Бағбан отбасысында туған. Шығармалары толық сақталмаған. Бізге жеткені - "Махаббат және еңбек дастаны" атты әйгілі шығармасы. Бұл дастан арқылы Хирқити көне ұйғыр әдебиетіндегі дастан жазу дәстүрін дамыта отырып, ұйғыр жазба әдебиетінде жаңа белесті бастады. Кейінгі ұйғыр ақындарына Хирқити өнері елеулі ықпал етті. Мысалы, жоғарыда аталған дастанның кейіпкерлері - бұлбұл және қызыл гүлдің аллегориялық образдарын пайдаланып, ақын Салахи "Қызыл гүл мен Бұлбұл" атты поэма жазды.
Дереккөздер
Санат: 1634 жылы туғандар Санат: 1724 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар Санат:Ұйғыр ақындары
Аудандық орталық аурухана
Дереккөздер
Санат:Қазақстандағы медицина
NGC 2207
NGC 2207 — Үлкен Арлан шоқжұлдызында орналасқан SBbc/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үлкен Арлан (шоқжұлдыз)
Нариман Әжіғалиев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Полденка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вазуза бастауынан Зубцов су торабына дейін, Яуза өзенін қоспағанда Карман су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 2596
IC 2596 — Carina шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31265, ESO 38-2, FAIR 283, IRAS10329-7258.
Сыртқы сілтемелер
IC 2596 Санат:Carina (шоқжұлдыз)
Санеба
Санеба — Ресейдегі өзен. Иванов облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/87/173/71/45 орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уводь бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иванов облысы өзендері Санат:Владимир облысы өзендері Санат:Ока су алабы өңірі өзендері
Сырықтың келтірілген еркін ұзындығы
Сырықтың келтірілген еркін ұзындығы. \mu l = l_0, мұндағы μ - келтірілген ұзындық коэффициенті, l_0 - еркін ұзындық дегенді берілген сыры тәрізді кризистік күші бар топсалы тиянақталған сырықтың ұшы бекітілген сырықты ұштары топсалы тиянақталған сырықтың жартысы деп қарасақ, онда l_0 = 2l. Демек, μ = 2. Екі ұшы бекітілген сырық үшін майысудың қос нүктесі арасындағы жарты толқын ұзындығы сырық ұзындығының жартысын құрайды, демек, бұл жағдайда μ = о,5.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
NGC 6670-2
NGC 6670-2 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.