cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бодуэн де Куртенэ
Бодуэн де Куртенэ (Baudouіn de Courtenay) Иван Александрович (13.3.1845, Польша, Радзымин — 3.11.1929, Варшава) — поляк ғалымы. Санкт-Петербург ғылым академиясының коор. мүшесі (1897). Жалпы және славян тарихи- салыстырмалы тіл білімінің ірі өкілдерінің бірі. Қазан лингвистика мектебінінің негізін салушы. Қазан (1875 — 83), Тарту (1883 — 93), Краков (1894 — 99), Санкт-Петербург (1901 — 18) ун-ттерінің профессоры. Өмірінің соңғы жылдарында Варшавада тұрған. Бодуэн де Куртенэ фонема nжәне дыбыс алмасуы теориясын жасады. Оның теориясының негізгі қағидалары 20 ғ-дағы фонетика мен жалпы тіл білімінің дамуына шешуші әсер етті. Тіл дамуының жалпы заңдылықтарын танып-білу үшін тегі әр түрлі тілдерді салыстыра зерттеудің қажеттігін ұсынды. Жеке тілдерді тарихи өзгеріп отыратын жүйе деп таныды. “Тіл туыстығы” деген ұғымға талдау жасады. Оның славян тілдеріне берген шолуының ғылыми мәні елеулі. В.И. Дальдың орыс тілі түсіндірме сөздігінің 3-басылуын редакциялап толықтырды. Бодуэн де Куртенэ Ресей өкіметінің отарлық саясатына қарсы шығып, Ресей империясындағы ұлттық езгідегі халықтарды азаттық күресте біріктіруге күш салған; қара Автономияшылдар одағы.
Кампорджано
Кампорджано (Camporgiano) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Лукка провинциясында орналасқан.
Бодуэн де Куртенэ
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Кампорджано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2393 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 89 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Пошта индексі — 55031.
Бодуэн де Куртенэ
Дереккөздер
Санат:Поляк лингвистері Санат:1845 жылы туғандар Санат:1929 жылы қайтыс болғандар
Кампорджано
Елді мекеннің қамқоршысы — San Iacopo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Петр Александрович Чиянев
нобай|300px|Пётр Александрович Чиянев Петр Александрович Чиянев (1919—1996) — артиллерия зеңбіректері полкінің командирі, старшина, Кеңес Одағының Батыры (1945).
Өмірбаяны
Қарапайым орыс шаруалары үйінде дүниеге келген.
Қызыл Армия қатарында 1939 жылдан. Ұлы Отан соғысының қатысушысы.
1945 жылдың ақпанында Германияның Врицен қаласының маңында болған шайқаста командир Чияневтің басшылығымен оның артиллериялық полкі жаяу әскер мен танкілердің шабуылдарына тойтарыс беріп, жаудың бес танкісін және көптеген тірі күштерін жояды.
КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының жарлығымен 1945 жылдың 24 наурызынан басшылықтан түскен барлық тапсырмалардың толық орындалғаны және фашистік басқыншыларға қарсы соғыста көрсеткен ерлігі мен батырлығы үшін старшина П. А. Чияневке Кеңес Одағының батыры атағы берілді.
Барлық әскер елге қайтарылғаннан кейін 1945 жылы туған ауылына келіп, кеңес шаруашылығында жұмыс жасайды.
Сілтемелер
Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:1919 жылы туғандар Санат:1996 жылы қайтыс болғандар
Еліктеу, елестету
Еліктеу, елестету (Имитация;imitatio — еліктеу) —
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кузь-Ёль (Расъю тармағы)
Кузь-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Расъю өзенінің оң жағалауынан 93 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Капишаба
Капишаба (Capixaba) — Бразилиядағы муниципалитет, Акри штатында орналасқан. Вали-ду-Акри мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Риу-Бранку экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Кузь-Ёль (Расъю тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Капишаба
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8446 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1713,412 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,9 адам/км².
Санат:Акри елді мекендері
Ақкемелер көшесі (Астана қаласы)
Бұрынғы атауы Р.Люксембург көшесі. «Тельман» тұрғын алабы. Ақкемер көшесі Мұғалжар көшесінен басталып, Аңырақай көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 980,2 м. Ақкемер - Қазақстанның барлық түкпірінде кездесетін сай-саланың, кеуіп қалған арнаның, жағаның атауы. Бұл атаулары «ақ» сөзі «кемер» сөзімен тұлғаласып, «қаракемерге» керісінше ұғым береді. Турколог ғалымдардың айтуынша «кемер» сөзі иран тілінен енген «су» немесе «су орган сай» мағынасын білдіреді.
Гуиз
Гуиз (Gouise) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,12 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03124, пошта индексі — 03340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 229 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Фигейро-душ-Виньюш
Фигейро-душ-Виньюш (Figueiró dos Vinhos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Фигейро-душ-Виньюш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 835 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 41,67 км² шамасында. Халық тығыздығы — 92,0 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Шүйгіншөп
Шүйіншөп, валериана (Valeriana) – ұшқаттар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік, шала бұта, бұта. Солтүстік жарты шардың қоңыржай және салқын аймақтарында өсетін 200-ге жуық түрі белгілі. Қазақстанның барлық аймақтарында кездесетін 9 түрі бар. Бұлардың биіктігі 2 м-дей, сабағы тік өседі. Тамырсабағының жуандығы 2 см, оны жіп тәрізді ақ немесе қоңыр түсті тамырлары шырмап жатады. Тамырсабағы мен тамырының ерекше иісі болады. Жапырақтары қауырсынды салаланған, тегіс жиекті, қарама-қарсы орналасқан. Гүлдері майда, ақшыл қызыл түсті, қос жынысты, хош иісті. Олар ірі шоқпарбас гүлшоғырына топталған. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – сопақша-жұмыртқа тәрізді тұқымша, оның 10 – 12 сәулелі айдаршасы болады. Шүйіншөптің тамыры мен тамырсабағын дәрі ретінде пайдаланады, тамырынан эфир майы, валериан, сірке және құмырсқа қышқылдары, қант, илік заттар алынады. Шүйіншөптен жасалған дәрілер ұйқы қашқанда, жүйке жүйесі, жүрек-қан тамыр жүйесінің жұмысы бұзылғанда тыныштандыру үшін қолданылады. Қазақстанда Шүйіншөптің Іле Алатауында – 16 т, Күнгей Алатауында – 0,3 т жылдық қоры анықталған.
Көпшілігінің тамырлары жуан, сабағының буындары — түйнектелген шөл 'өсімдігі. Эфир майы бар. Дәрі шығады. Түрінің саны — 200. Мұның КСРО-да 30 дайы өседі. Бұған жататындар: дала валерианасы, Тарбағатай валерианасы, Қазығұрт валерианасы, Орыс валерианасы, Түркістан валерианасы. В. Австралиядан басқа жердің бәрінде өседі.
Дәрілік шүйгіншөптің тамыры мен тамыр сабағының құрамында эфир майы, валериана, сірке және құмырсқа қышқылдары; бұлардан басқа: валерин, хатинин дейтін алкалоидтері де бар. Түйіншөптің жабайы түрі де, екпе түрі де болады. Түйіншөп жетілген кезде жерді плугпен жыртып, тамырын қазып алады да, оны суық сумен жуып, 40° жылы жерге кептіріп, жинап алады. Мұның медицинада зор мәні бар. Түйіншөптің қолданылатын жері: ауырған жерге, кояншыққа (эпилепсия), ұйқысыздыққа шалдыққанда, жүректің соғуына және т.б. Оның спиртке немесе эфирге ерітіп алынған препараты ауруға қарай 15—30 тамшыдан суға тамызып, күніне 2—3 реттен колданады.
Дереккөздер
Санат:Ұшқаттар Санат:Дәрілік өсімдіктер
Жылжыту
Жылжыту (Подкачка; paging, swapping) — виртуальдық жадтың беттерін немесе сегменттерін ауыстыру; осы сәтте жедел жадқа қажетті ақпаратты орналастыруды жасақтайтын жедел жад пен сыртқы жад арасындағы мәселелер тіркесін ауыстыру.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Елховка (Сура тармағы)
Елховка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура өзенінің сол жағалауынан 225 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Роща-Шор (Сибирчата-Яха тармағы)
Роща-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сибирчата-Яха өзенінің оң жағалауынан 134 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Аралшық без
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Қорғалжын (ауыл)
Географиялық орны
Облыс орталығы – Көкшетау қаласынан оңтүстікке қарай 315 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 5717 адам (2821 ер адам және 2896 әйел адам) болса, 2009 жылы 4161 адамды (2030 ер адам және 2131 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1923 жылы қаланған. 1957 – 97 жылдары астық өндіретін кеңшар орталығы болған. Ауылдағы сүт, нан, май зауыттары, құрылыс материалдары құралымы комбинаттары, құрылыс, көлік мекемелері, т.б. кәсіпорындар негізінде “Бауыржан” ЖШС, ӨК, наубайхана, т.б. кооперативтер мен шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Қорғалжын ауданы елді мекендері
Балахта (Чулым тармағы)
Балахта (Балахта 1-я) — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің оң жағалауынан 1606 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Ұлулар
Ұлулар (Gastropoda) — жұмсақ тәнді жәндіктердің — моллюскалардың бір класы. Бұл ұлулардың 3 класс тармағы бар: алғыжелбезекті, артқыжелбезекті және өкпелі. Бұлардың 90000-дай түрі бар. Теңіздің 4 800 метр терең түбінде және 5 000 метр биік тауларда да тіршілік етеді. Ұлулардын денесі жұмсақ, былқылдақ. Ұлулардың 3 классы бар: артқы желбезекті, алғыжелбезекті және өкпелі.
Ұлулар типіне жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктері
thumb|Ұлу Ұлулардың буылтық құрттардан негізгі айырмашылығы - денесі бунақтарға бөлінбейді. Сондықтан ішкі мүшелердің денеде орналасуы қайталанбай, атқаратын қызметі бірдей, біртұтас күйде болады. Айқын жіктелмесе де, олардың бас бөлігін тұлғалан ажыратуға мүмкіндік бар. Ұлулардың ішкі мүшелері бастан кейінгі тұлға қапшығында орналасады. Тұлғадан ерекше қатпарлы қабат - шапанша (мантия) түзіледі. Тұлға мен шапанша аралығында шапанша қуысы болады, ал шапаншаның үстіңгі бетінен бақалшақ қалыптасады.
Зәршығару жүйесі мен жыныс тесіктері және артқы ішектің аузы шапанша қуысына ашылады. Бақалшақтар құрылысы үш түрлі үлгіде кездеседі: қозғалмалы бөлікті тақташа түрінде (сауытты ұлуларда); екі жақтау түрінде (қосжақтаулыларда); имек немесе бұрала оралған түтік түрінде немесе қақпақша тәрізді бауыраяқтыларда. Аяқ - ұлулардың негізгі қозғалу мүшесі.
Кальмарлар, каракатицалар, сегізаяқтар өте жылдам реактивті қозғалыс жасайды. Олар саңылауы арқылы шапанша қуысына су жинап алады да, оны түрі өзгерген аяқ ойысынан күшпен айдай шығарады.
Денесінің алдыңғы бөлігінде орналасқан аяқтары түрін өзгертіп, қармалауыштарға айналады. Аяқтарының орналасуы және пішініне қарай бұл жәндіктер бауыраяқтылар, күрекаяқтылар, т. б. кластарға жіктеледі. Тұщы суда мекендейтін ұлулардың екі көзі - қармалауыштардың түбін ала (тоспа ұлу), ал құрлықта мекендейтіндерінікі (жүзім ұлуы, жалаңаш шырыш) қармалауыштардың ұшында орналасады.
Бауыр аяқты ұлулар класы
thumb|left|Caption text Бұлар - теңізде және құрлықта тіршілік ететін жәндіктер. Оларды көлдерден, тоғандардан, суқоймалардан да кездестіруге болады. Туйіртек, жұмырлақ көлдерде және тоғандарда өмір сүреді. Шалшық ұлуы, тоспаұлу және қошқармүйіздер баяу ағатын суқоймаларда кездеседі.
Жузім ұлуын - жүзімдіктен, ал жалаңаш шырышты бау-бақшалар мен өзге заттар астынан кездестіре аламыз. Бұлардың көпшілігінің денесін бақалшақ қаптайды. Бақалшақтарының пішіні әр түрлі болады. Кейбіреулерінде, мысалы, жалаңаш шырыш денесінде бақалшақ қалдығы ғана сақталған. Денесі жұмсақ. Бақалшақты ұлулардың денесін жобалан бас, тұлға және аяққа жіктеуге болады. Аяғы дененің астыңғы бөлігі - бауырын толық қамтитындықтан, бұлар бауыраяқты ұлулар класына жатқызылады. Бауыраяқтылардың 80 мыңға жуық түрлері белгілі. Бау-бақшаға, жүзімдіктерге, баққа жалаңаш шырыш, жүзім ұлуы айтарлықтай зиян келтіреді.
Тоспаұлулар - паразиттік жолмен өмір сүретін таспақұрттардың аралық несі. ұлудың жер астынан алынған қалдықтары (Маңғыстау ұлутасы) құрылыста пайдаланылады.
Қосжақтаулы ұлулар класы
Бұлар - Жер шарына кең таралған көпжасушалы жәндіктер. Олар мұхитта, теңізде, тұщы суқоймаларында, өзендерде тіршілік етеді. Құрлықта кездеспейді. Жануартекті жеммен қоректенеді, паразиттік жолмен өмір сүретіндері де бар. Қосжақтаулы ұлулар класының өкілі айқұлақ. Олардың бақалшағы ашып-жабылатын екі жақтаудан тұрады. Сондықтан бұл жәндіктер қосжақтаулы ұлулар деп аталған. Бұлардың бас бөлігі жойылып кеткен. Денесі тек тұлға және аяқтан ғана құралады. Мысалы, айқұлақтың аузы аяғының қасында орналасқан. Айқұлақта бас болмағандықтан, оның тілі де, жұтқыншағы да жоқ. Сондықтан қорек тікелей өңешке түседі. Одан қарынға өтіп, ішекке барады. Қосжақтаулы ұлулар - дара жынысты жәндіктер. Олардың ғаламшарымызда 20 мыңға жуық түрлері мекендейді. Бұлар суды денесі арқылы өткізіп, оны бактериялардан, планктон және қалқып жүрген өлі қосындылардан сүзіп тазартады.
Интернационалист-жауынгерлер ескерткіші
Интернационалист-жауынгерлер ескерткіші, Тараз қаласындағы Жеңіс бульварында орнатылған. Архитекторлары Б.Мұсаев, С.Дембай, Н.Баекеев. 1998 жылы кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылуының 10 жылдығына және Вьетнам, Сирия, Египет соғыстарына қатысушылардың құрметіне тұрғызылған. Кең ауқымды биік (7 м) параллелипед және үш аласа тумбалар бульвардың осіне жағалай қойылған. Ескерткіш қарақоңыр гранитпен, бұрыш қуысы – ақ мәрмәрмен қапталған да, жоғарғы жағына сталактиттер үйілген. Ескерткіштің алдыңғы бетіне: ''«Олар бейбіт күннің жарақатынан мерт болды, тағдырлары бөтен соғыста таусылды. Жастардың кінәсі неде еді? Айтыңызшы, не кінәсі бар бұлардың?»'' деген сөздер бар. Мемориалдық үш тумбаның беттерінде мерт болғандардың аты-жөндері ойып жазылған.
Ұлулар
Қосжақтаулы ұлулар класы
«Планктон» - грек сөзі, «кезбе» деген мағына береді. Ол - теңіздің қалың қабатында кезіп жүріп тіршілік ететін ұсақ тірі ағзалар жиынтығы. Теңізде тіршілік ететін кейбір қосжақтаулы ұлулар (мидия, устрица, гребешок) тағам ретінде пайдаланылады. Теңіз қосжақтаулыларының бақалшағынан түйме жасалады. Көптеген ұлулардың бақалшағынан ұн тартылып, ірі қараға жем ретінде беріледі.Мидия-калифорниялық мидиялар-"бисал тізбегі" деп аталатын талшықтары арқылы жартастарға жабысып тірішілік етеді.Гамбут хитондары-"қақпақша" аталатын сегіз тілемшеден тұратын ұлулар. Мүйізді ұлудың артқа қарай бағытталған мүйіз тәріздес өсінділері бар қарақошқыл қабыршағы болады. Қосжақтаулы ұлулардың ағаштан жасалған құрылыстар мен кеме түбін тесетін түрлері бар. Олар өте қауіпті зиянкестер болып табылады. Денесінің алдыңғы бөлігіндегі қосжақтаулы кішкене бақалшағымен сүректі бұрғылан теседі. Сөйтіп өзіне жол салады да, ағашты пайдалануға жарамсыз етеді.
thumb|Каракатица
Басаяқты ұлулар класы
Олар - ең жоғары құрылымды жәндіктер. Бұларда бақалшақ жойылып кеткен. Суы тұзды және оңтүстіктегі теңіздерде, мұхиттарда ғана өмір сүрелі. Басаяқты ұлулар - өте ірі жәндіктер. Мысалы, тереңсу кальмарының ұзындығы - 18 м, мұның 10 метрі қармалауыш. Қармалауыштың жуандығы 20 м. Басаяқтылардың денесі бастан және түлғадан құралады. Ауыз төңірегінде өте күшті 8 - 10 қармалауыштар болады. Қармалауыштардың ішкі жағында бірнеше қатар сақиналанған сорғыштар бар. Сегізаяқтар қармалауыштардың жәрдемімен су түбінде жүріп, қорегін ауданды. Сөйтіп бұлардың басындағы қармалауыштар аяқ қызметін де атқарады. Каракатина және кальмар өте баяу жүру үшін қармалауышы мен басын алдыға қаратыл жүзеді. Өте шапшаң қозғалу қажет болған жағдайда денесінің артқы бөлігімен реактивті қозғалады. Аяғы (қармалауыштары) басында болғандықтан, бұл жәндіктер басаяқты ұлулар класына жатқызылады. Басаяқтылардың қазіргі кезде 800-ге жуық түрлері бар.
Басаяқты ұлулардың бір өкілі - кальмар. Шеміршекті бассүйегінде ми орналасады. Бұл - оның басы. Бастың екі жағында үлкен көздері бар. Оның құрылымы адам көзінің құрылысына ұқсас. Бір қызығы: көздің біреуі бір затты, екіншісі екінші затты жеке-жеке көре алады. Кальмарлар су тереңінде сағатына 50 шақырымдық жылдамдықпен жүзіп, қорегін аулайды.
thumb|left|Сегізаяқ Каракатица да - басаяқты ұлу. Ол су түбін ала тіршілік етеді. Құмда жасырынып жатқан асшаянды аулайды. Жемін аулау үшін құмға бас бөлігіндегі ойыстан су атқылатады. Құм жан-жаққа ұшып, асшаян көрініп қалады. Енді оны ұстап жеу каракатинаға қиындық келтірмейді.
Сегізаяқ су түбінде баяу қозғалады. Өзге басаяқтылар тәрізді сегізаяқ жауынан сиялы сұйықтығын шашып, құтылып кетеді. Бір қызығы сегізаяқты «сиқырлан» ұйықтатуға болады. Ол үшін сегізаяқтың аузын жоғары қаратыл, қармалауыштарын төмен салбыратса болды. Ол дереу ұйқыға баталы. Енді оған не жасаса да сезбей, ұйықтай береді. Бұлар жыртқыш болғандықтан, теңіздегі балықтарды, шаянтәріздестерді, өзге ұлуларды, т. б. қорек етеді. Кәсіптік балық үйірінің шырқын бұзып, оларды құртады (мысалы, қиыршығыстық кальмар). Сондай-ақ басаяқты ұлуларды тісті киттер, акулалар, ескекаяқтылар (теңізмысық), т. б. қорегіне жаратады. Кейбір елдердегі тұрғындар каракатицаны және сегізаяқты тағам ретінде пайдаланады.
Көптеген елдерде каракатица мен кальмар кәсіптік мақсатта ауланады. ұлулар - түрлер саны бойынша бунақденелілерден кейінгі екінші орындағы жәндіктер. Олардың қазіргі кезде 80 мың түрі бар деп есептеледі. Ұлулар типіне жататын жәндіктердің денесі жұмсақ, үш қабатты, екіжақты симметриялық көпжасушалы, құрылысы ұқсас болып келеді. Олардың денесі бастан, тұлғалан, аяқтан (қармалауыштардан), бақалшақтан және бақалшақ қалдығынан тұрады. Денесі бунаққа бөлінбеген. Асқорыту жүйесі едәуір күрделі. Тіс орнына - үккі, асқа қатысты без - бауыр мүшелері бар. Қантарату жүйесі - ашық. «Жүрегі» - екі құлақша, бір қарыншадан тұрады. Табиғатта қосжынысты және дара жынысты ұлулар кездеседі. Жүйке жасушалар жинақталып, түйінге айналады. Тынысалу өкпе және желбезек арқылы жүзеге асады. Бізге ұлулардың үш класы көбірек таныс. Олар, бауыраяқты ұлулар, қосжақтаулы ұлулар және басаяқты ұлулар.
Дереккөздер
Жануарлар туралы үлкен энциклопедия.Алматы: "Аруна" баспасы
Санат:Ұлулар Санат:Моллюскалар
Куранко
Куранко — Сьерра-Леоне мен Гвинеядағы халық. Жалпы саны 264 мың адам. Сьерра-Леонеде 209 мың, Гвинеяда 55 мың адам.
Тілі
Нигер-Кордофан отбасының манде тобының куранко тілінде сөйлейді. Диалектлері: Сьерра-Леонеде – батыс және шығыс, Гвинеяда - куранко васаманду, манинкаға жақын.
Кәсібі
Шаруашылықтың негізі – көшпелі егіншілік: бірінші жылы жаңа учаскеге күріш, екіншісінде – тары, маниок немесе жержаңғақ егіледі, содан кейін 5-6 жылға тыңайтқышқа қалдырылады. Бау-бақшада: жүгері, жержаңғақ, мақта, тәтті картоп, таро, пияз, қызанақ, асқабақ, гомбо, бұрыш, қымыздық, индиго егіледі. Жеміс ағаштары: банан, манго, папайя, апельсин, кокос жаңғағы, лимон, ананас; кола жаңғақтары. Сонымен қатар тауық өсіру, тор және бөгет көмегімен балық аулайды. Қолөнерден ұсталық, тері (ер), тоқымашылық (ер және әйел) дамыған.
Өмір салты
Неке патрилокальды, полигиния жиі кездеседі. Отбасы үлкен патриархалдық. Ірі туысқан топтар-мүшелері жалпы атаумен-тотеммен және жалпы тағамға тыйым салумен біріктірілген рулық қауым. Үш сатылы әлеуметтік топқа бөлінеді: билеушілер - пұтқа табынушы рулар (сунинке — тонтиги), қарапайым адамдар (фуруньогон), оның ішінде мұсылмандар, куранкодағы "төменгі касталар" (ниамакала) - гриоттар — мадақтау әндерінің әншілері.
Елді мекендері әртүрлі көлемде (60-тан 1000 тұрғынға дейін). Жаңбырлы маусымда отбасылар алыстағы егістіктерде жеңіл тұрғын үйлерде, құрғақшылық кезінде - ауылдарда, ортасында ошағы бар және конус тәрізді шатыры бар үлкен көп бөлмелі дөңгелек үйлерде тұрады.
Тағамдары - тұздық пен дәмдеуіштермен пісірілген күріш.
Дереккөздер
Санат:Сьерра-Леоне халықтары Санат:Гвинея халықтары
Әйелдер арасындағы регбиден Азия чемпионаты
Əйелдер арасындағы регбиден Азия чемпионаты (Asia Rugby Women's Championship) — Азияда регбиден басты жарыс. Жарыстың ұйымдастырушы және басқарушы ұйымы Азия регби кеңесі болып табылады. Чемпионатқа регбиден əйелдер ұлттық құрамалары қатысады. Алғашқы чемпионат 2006 жылы Қытайда өткізілді.
NGC 160
NGC 160 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 5 желтоқсанда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 160 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2154, UGC 356, MCG 4-2-33, ZWG 479.43, near SAO 74134.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Кіші Ырым
Кіші Ырым — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ырым өзенінің оң жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Риджфилд (Коннектикут)
Риджфилд (Ridgefield) — Коннектикут штатының Фэйрфилд (Fairfield) округіне жататын АҚШ қаласы.
Кіші Ырым
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Риджфилд (Коннектикут)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
6 қазан
Қазанның 6 — Григориан күнтізбесінде жылдың 279-шы күні (кібісе жылдарда 280-ші). Жылдың аяғына 86 күн қалады.
Гармониялау
Гармониялау - белгілі бір мелодияға (музыка әуеніне) гармониялық сүйемел жазу. Мелодияны алуан түрде Гармониялау - оның көркемдік мазмұнын түрліше құбылта отырып, үғындыруға мүмкіндік береді. Айқын да пішінді мелодия сазына Гармониялауға әзі сүранып тұратын заңды табиғилық (негізгі тональдік функциялардың белгілері, модуляциялар, т.б.) болады. Мелодияның ладтық құрылысын жоққа шығаратын Гармониялау - жалаң түр қуушылықтың музықадағы бір көрінісі. Гармониялау - музыкашы өзекті мәселелерінің бірі. М.А. Балакирев, Н.А. Римский-Корсаков, А.К. Лядов сынды орыс классиктері Гармониялауға кезінде үлкен мән берген. ТМД халықтарының әндеріндегі ұлттық ерекшеліктерді айқын ашуға негізделген Гармониялау - қазіргі композиторлардың шығармашылығына тән қасиет. Мелодияны Гармониялау музыка оқу орындарында гармония пәнінің курсына енеді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Росо
Халық саны 55 000 адам (2005 жылғы халық санағы бойынша). Қала әкімі 2007 жылдан беріге дейін Йерим Фаса атты танымал тұлға. Қала елдегі ауылшаруашылық аудан ретінде үлкен маңызға ие.
Росо маңында егін алқаптары бар. Сонымен қатар қала арқылы Мавритания мен Сенегал мемлекеттері арасындағы сауда байланысы жолдары өтеді. Ол қаланың қарқынды дамуына септігін тигізуде. Жағалаудың қарсы жағына паром арқылы қатынайды. Қаланың үстінен Нуакшот пен Сен-Луиді байланыстыратын тасжол өтеді. Қалада Технологиялық институт бар.
Дереккөздер
Санат:Мавритания қалалары
IC 5323
IC 5323 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан SB0-a (жинақы галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 5323 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Емдеу-эвакуациялық қызмет көрсету
Емдеу-эвакуациялық қызмет көрсету — ұрыс жағдайында әскерге медициналық қызмет кәрсететін маңызды бөлімдердің бірі. Оған жаралылар мен ауруларға медициналық қызмет көрсету шараларының жиынтығы енеді. Ұрыс кезінде тікелей майдан шебіндегі барлық жаралылар мен ауруларды емдеу мен госпитальдау мумкін емес, сондықтан жаралыларды ұрыстағы армияның емдеу мекемелерінен тылға жүйелі түрде эвакуациялау қажеттігі туады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Аралық жасушалар
Аралық жасушалар (interstitiocytus; interstitium — аралық; kytos — жасуша) - аталық (ен) және аналық (жұмыртқалық) жыныс бездері стромасында кездесетін, мезенхимадан дамыған эпителиоциттер тәрізді жасушалар. Аралық жасушалар жүмыртқалықта аналық жыныс гормоны — эстрогендерді, енде аталық жыныс гормоны — тестостеронды түзеді.
Бальберге
Бальберге (Baalberge) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1405 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 9,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 89 020. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Дитрих.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Медициналық ғаныш
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Нордерстапель
Нордерстапель (Norderstapel) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 794 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 59 064. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Ран.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Қарқаралы көшесі (Алматы)
right|thumb
Көшеге Орталық Қазақстандағы таудың атауы (Алматы қаласы мәслихатының 4.04.2001 № 200 шешімі мен Алматы қаласы әкімінің 9.04.2001 № 200 қаулысы) берілген. Аңыз бойынша, осы жерде үзатылып бара жатқан сұлу қыздың қарқарасы (бас киім) қалып қойыпты-мыс. Көше Медеу ауданында орналасқан. Ақмешіт көшесі мен Хантәңірі көшелерінің аралығында орналасқан.
Бұрынғы атауы - 7-ші көше болған. Көшенін ұзындығы - 1500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Анжи
Анжи Махачқала — Ресей Премьер Лигасында ойнайтын Ресей футбол клубы. Махачкала қаласының "Динамо" стадионы клубтың базасы болып табылады.
Тарихы
1991 жылы құрылды. 1997 жылға дейін Ресей екінші лигасында ойнады. 1997 жылы тұңғыш рет бірінші лигада өнер көрсетті.
Коннас-Ки Номадс
«Коннас-Ки Номадс» (Clwb Pêl-droed gap Cei Connah) — Уэльстің Коннас-Ки қаласындағы футбол клубы, 1946 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Дисайд" стадионында өткізеді. Сыйымдылығы 1500 адам.
Анжи
Тарихы
Ресей чемпионаттарындағы ең жоғары нәтижесі 2012/13 жылғы маусымдағы үшінші орын. Ол кезде клуб капитаны әйгілі Самюэль Это'о, жаттықтырушысы Гус Хиддинк болды.
Коннас-Ки Номадс
Тарихы
1946 жылы "Коннас-Ки" деген атаумен қала жастарынан құралды. Оған дейін "Коннас-Ки & Шоттон" деген атаумен ойнаған клубы болған, ол клуб екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жабылып қалды.
Анжи
Тарихы
2018/19 жылғы маусым қорытындысында Ресей бірінші дивизионына түсіп кетті.
Сiлтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары
Коннас-Ки Номадс
Тарихы
1951 жылы "Коннас-Ки Номадс" боп өзгерді. Жаңа атаумен Уэльстің аймақтық лигаларында ойнай бастады.
Атақты ойыншылары
(бәрі де уэльстіктер)
Сілтемелер
Санат:Уэльс футбол клубтары
Дыбыс өткізбейтін материалдар
Дыбыс өткізбейтін материалдар — машина, аппарат, прибор жұмысы кезінде діріл мен соққы шуын бәсеңдету үшін қолданылатын материалдар. Оған ағаш талшықты тақта, асбест, картон, минерал мақта, поливинилхлоридті линолеум мен тақта, синтет. түкті кілем, эластикалық кеуек пластмасса, т.б. жатады. Діріл шуын бәсеңдету үшін машина серіппелі амортизаторға орнатылады. Жиілігі төмен инфрадыбысты өткізбеу үшін болат серіппе, ал жоғары жиілікті дыбысты өткізбеу үшін резина амортизатор қолданылады. Дыбыс өткізбеудің дәрежесі децибелмен (дБ) өлшенеді. Тұрғын және қоғамдық үйлер бөлмелері қоршау құралымдарының (ішкі қабырға, пәтераралық қабырға, қабатаралық жабын) дыбыс өткізбеу дәрежесі, әдетте, 40 — 50 дБ болуға тиіс. Өндіріс орындарындағы шу 80 дБ-ден аспауы керек. Бұл үшін массасы үлкен берік элементтерге серпінді жеңіл төсемдер мен кеуек материалдар алмастырылып жасалған қабаттама құралымдар тиімді. Қабатаралық жабынға салынған серпінді төсем немесе әдейі қалдырылған ауа аралығы да адам жүрісінің дүрсілін бәсеңдетеді.
Дереккөздер:
Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы
Санат:Физика
Төменгі сатыдағы саңырауқұлақтар
Төменгі сатыдағы саңырауқұлақтар – бір жасушалы және мицелийі (жіп шумағы) жасушаға бөлінбеген саңырауқұлақтар.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том.
Санат:Микология
Сагит
Сагит — Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл,    Краснокурат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 59 адамды құрады. Пошта индексі — 453037, ОКАТО коды — 80203828002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Матзэвс (Миссури)
Матзэвс (Matthews) — Миссури штатының Нью-Мадрид округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.9 км². FIPS коды — 29-46730.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Реторсия
Реторсиялар -  мемлекеттің жеке және заңды тұлғаларын кемсітушілік жағдайға қойған басқа мемлекеттің достыққа жатпайтын әрекетіне жауап ретінде алғашқы мемлекет жасаған құқық шеңберіндегі мәжбүрлеу әрекеттері. Тиісті мемлекеттерге қатысты өзара түсіністік принципін қалпына келтіру мақсатын көздейді. Реторсиялар ретінде қолданылатын шаралар өздерін мәжбүр еткен әрекетке шаламас болуға тиіс жөне бұрынғы жағдай қалпына келтірілген сәттен бастап тоқтатылады. Реторсия қарулы күш қолдануды қарастырмайды.
Қазақстан Республикасының азаматтары мен заңды тұлғаларының құқықтарына арнайы шектеулері бар мемлекеттердің азаматтары мен заңды тұлғаларының құқықтарына қатысты Қазақстан Республикасы қарсы шектеулер (реторсиялар) белгілеуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Румыния Ұлттық футбол құрамасы
Румыния Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Румынияның атынан сынға түсетін ұлттық құрама. Басқарушы орган — Румын Футбол Федерациясы.
Әлем чемпионаттарында
Алғашқы матчын 1922 жылы Белградта Югославияға қарсы өткізіп, 2:1 есебімен ұтқан. Әлем чемпионаттарына 7 рет қатысқан: 1930, 1934, 1938, 1970, 1990, 1994, 1998. Ең жоғарғы көрсетікіші 1/4 финал (1994).
1990 жылғы әлем чемпионатында да жақсы ойнады. Топтық турнирді 2:0 есебімен КСРО құрамасын ұтып бастады. Екінші турда Камеруннан 1:2 есебімен ұтылғанымен, үшінші турда Аргентинамен тең ойнап, екінші орынмен 1/8 финалға шықты. Аталмыш кезеңде Ирландия құрамасын кездесіп, матчта есеп ашылмады. Алайда пенальтилер сериясында ирландиялықтар басым болды - 5:4
1994 жылы АҚШ, Колумбия, Швейцария құрамаларымен бір топқа түсті. Алғашқы турда Колумбияны 3:1 есебімен ұтты, матчтың есебін Георг Хаджи керемет голмен ашты. Сол қапталдан тепкен добы доғаша иіліп барып, алыс бұрыштан қақпаға енді (1/8 финалда да Илие Думитреску осыған ұқсас голды Аргентинаға соқты, бірақ Думитреску айып добын орындаған еді).
Екінші турда Швейцариядан ұтылғанымен, соңғы турда АҚШ құрамасымен 1:1 есебімен тең ойнап, 1/8 финалға шықты. 1/8 финалда Аргентина құрамасын 3:2 есебімен ұтты (айта кетейік, бұл ойында аргентиналықтар Марадона мен Каниджаның көмегін пайдалана алмаған-ды). Ширек финалда Швециямен 120 минут бойы айқасты, матч 2:2 есебімен тең аяқталып, пенальтилерде Швеция басым болды. Осылайша румындар қатарынан екі әлем чемпионатында пенальтилерден сүрінді.
1998 жылы 1/8 финалда Хорватиядан ұтылды: 0:1. Содан бері әлем чемпионатына қатысқан емес.
Еуропа чемпионаттарында
Еуропа чемпионаттарында үш рет қатысты. 2000 жылы 1/8 финалға шығып, Италиядан 0:2 есебімен ұтылып қалды. 2008 жылы да Италиямен бір топқа түсті. Бұл жолы 1:1 есебімен тең ойнады, бірақ бәрібір Голландия мен Италиядан соң үшінші орында қала берді. 2016 жылы да үшінші орында қалды (күтпеген жерде соңғы турда 0:1 есебімен Албаниядан ұтылды).
'Мергендер
Санат:Румыния Ұлттық футбол құрамасы
IC 882
IC 882 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 46508, MCG 3-34-17, ZWG 101.27.
Сыртқы сілтемелер
IC 882 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Коч (Мезень тармағы)
Коч — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің сол жағалауынан 266 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 59 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Каэди
Каэди – Мавританияның оңтүстігіндегі қала.
Халық саны 51 600 адам (2001 жылғы халық санағы бойынша). Горголь аймағының әкімшілік орталығы. Халқының басым көпшілігі маврлар (ақ маврлар және қара маврлар). Ресми тілі – араб тілі. Тұрғындардың барлығы дерлік мұсылмандар.
Қала Сенегал өзенінің оң жақ жағалауында орналасқан. Бұл аймақ ауылшаруашылығына өте қолайлы болғандықтан, жергілікті тұрғындардың көпшілігі егін өсірумен айналысады. Қалаға жақын жерде әуежай бар.
Дереккөздер
Санат:Мавритания қалалары
Фриз
thumb|240px|Пергам алтарьдің фризі
Фриз (франц. frіse, итал. fregіo — өрнек) —
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:Мәдениет
Кекіре
Кекіре, немесе гүл кекіре (гүлкекіре Centaurea) —  бұл күрделігүлділер тұқымдасына жататын өсімдіктердің бір туысы, бұлар бір жылдық та, екіжылдық та, көпжылдық та болып өседі. Кекіренің негізгі түрлері: көк кекіре, қауырсын кекіре, шабындық кекіре, күлтелі кекіре шілде-тамыз гүлдейді. Кекіренің кейбір түрлері әсемдік үшін өсіріледі. Әсемдікке өсірілетін кекіренің негізгі түрлері: көгілдір кекіре, ащы кекіре (немесе кермек кекіре), шабындық кекіресі — ұзындығы 1 м-ге дейін баратын көпжылдық шөптесін өсімдік. Егінжайдың арасында бос қалған жерлерге, аңыздарға, бұта арасына өседі. Көктемнің басынан күзге дейін гүлдеп тұрады. Балды көп беретін өсімдік. Қауырсын кекіре мен егістік кекіре де көпжылдық шөп өсімдігі. Бұлар жаздан бастап, күздің аяғына дейін гүлдеп тұрады. Күлтелі кекіре — екіжылдық шөп өсімдігі, көбінесе шабындықта өседі. Мүйізді кекіре мен көк кекіре — біржылдық шөп өсімдігі. Бұлардың күздік және жаздық түрі болады. Астықтың және зығырдың ішінде арамшөп ретінде өседі.
Енжар қорғаныс
Енжар қорғаныс — нысаналарға қарай ұшқан ракеталарды ұстау жөніндегі "белсенді" шаралардан айырмашылығы, азаматтық және әскери нысаналарды сол нысаналардың өзін өзгерту арқылы қорғау. Азаматтық нысаналарды енжар қорғау шаралары радиацияға қарсы баспаналарды және азаматтық қорғаныстың басқа да түрлерін камтиды. Әскери нысаналарды енжар қорғау нысаналарды нығайту, камуфляждау, бытыратып орналастыру және басқа тәсілдерді қолдану арқылы жүргізілуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қызылтелпек қунақ
250px|нобай|оңға|Қызылтекпек қунақ Қызылтелпек қунақ (Serinus pusillus) - Торғайтәрізділер отрядының Таушымшықтар тұқымдасының баққунақ туыстастарға  жататын реңі өте қоқшылдау өкілдердің ең кішкенелердің бірі.
Биологиялық сипаттамасы
Салмағы 9-13 грамм, ересек аталықтар денесінің бүкіл алдыңғы бөлігіндегі қара рең аясында шымқай қызыл телпекше (кейде бозарып, қызылсары түсті болады) шамдай жарқырап, ерекше көрінеді. Құс денесінің қалған бөлігі саз түсті, сары жиектемелі қауырсындары бар қоқшыл қоңыр болып келеді. Аналықтарында қызыл және қара түс аз, жас құстарда бір жасқа дейін қызыл түс жалпы болмайды, ал қара түс қоқшыл түске ауысқан.
Қызылтелпек қунақтар - қауымшыл құстар; жылдың едәуір бөлігінде топ түзеді, ал қыста және күзде бірнеше жүздеген дарақтар бірлесіп кейде үлкен топ құрайды. Дегенмен жеке жұп түзіп ұялайды, бірақ бұл кезде жемделетін және тынығатын орынға топтасып келеді.
Бұталы арша қалың өскен қатарында субальпілік шалғын мен жартасты орман белдеуінің жоғарғы шегіндегі үлескілерді ұялау үшін ыңғайлап алады. Ұяларын ағаштардың және бұталардың қашан да дерлік қылқанжапырақтылардың бұтағына салады; анда-санда ұяларды жартастардың ернеуіне салады. Ұя - ұқыпты салынған қалың қабырғалы тостағанша, жүн және мамық жылы етіп төселеді. салындыдағы 3-5 ұсақ секпілді, ақ жұмыртқаларды аналық 11-14 күн басады. Балапандарды аталықпен бірлесіп, ұяда 14 күн, ұядан ұшқан соң аптаға жуық қоректенеді.
Таралуы
Қызылтелпек қунақ Кавказдың, Закавказьенің және орта Азияның таулы аудандарына орнығады. Қазақстанда тек қана Тәңіртауда және Жоңғар Алатауында мекендейді. Сонда қыстайды.
Дереккөздер
Санат:Торғайтәрізділер Санат:Азия құстары
Ваттан
Ваттан (Watten) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,32 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59647, пошта индексі — 59143.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2655 адамды құрады. Халық тығыздығы — 362,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Марбаш
Марбаш (Marbache) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54351, пошта индексі — 54820.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1768 адамды құрады. Халық тығыздығы — 166,32 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Каньяда-Вельида
Каньяда-Вельида (Cañada Vellida) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Большой Теруэль ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 42 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23.33 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Көкқарға
Көкқарға (Coracias garrulus) – көкқарғатәрізділер отрядының бір түрі. Қазақстанның оңтүстігіндегі шөлейт аумақты мекендейді, сондай-ақ Жайық өзенімен оның тармақтарындағы аңғарларда, Ертіс өзені маңында кездеседі. Дене мөлшері кептерден сәл кішірек, қанатының ұзындығы 18 – 20 см, салмағы 180 – 200 г. Көкқарғаны басқа құстардан жабын қанатының жасылдау көгілдір реңі бойынша және өте жылдам ұшатынына байланысты оңай ажыратуға болады. Жерде қолапайсыз жүретіндіктен, көбінесе Көк қарға ағаш бұтағына қонақтайды. Көкқарға әдетте, жұп құрады және ұяны бір жұбынан екінші жұбы едәуір алшақ салады. Көкқарға – жыл құсы. Қазақстандағы орманды-далалы аймақтарға, жалғыз ағаш өскен ашық далаға, шөлейтті жерлерге мамырда ұшып келіп, өзен жарқабақтарынан ін қазып не ағаш қуысына, түрлі құрылыстардың бұғат, саңылауларына ұя салады. Ұядағы ақ реңді 2 – 7 жұмыртқаны аталығы мен аналығы кезектесіп басады. 18 – 19 күнде жұмыртқадан қызылшақа балапан шығады. Балапандары 26 – 28 күнде қанаттанады. Қыркүйекте қыстау үшін жылы жаққа (Африкаға) ұшып кетеді. Көкқарға бұзаубас, шегіртке, шекшек, қоңыздармен қоректенеді. Кейде кесірткелерді, бақаларды, тіпті ұсақ кемірушілерді де жейді. Көкқарға әр түрлі зиянды жәндіктерді жеп, пайда да келтіреді.
Дереккөздер
Санат:Көкқарғатәрізділер
Қамсыздандыру компаниясы
Негізгі міндеттері
Қамсыздандыру компаниясы - Ресейде 1912 жылғы 23 маусымдағы қамсыздандыру заңдары негізінде 1912-1914 жылы құрылған, ауруларға арналған кассалар мен жоғары қамсыздандыру мүшелері. Оны РСДЖП басқарды. «Қамсыздандыру компаниясын» жүргізуде «Правда» газеті мен «Вопросы страхования» журналы зор рөл атқарды. Үкімет аурулар кассасы мен қамсыздандыру серіктерін ашып, жоғары қамсыздандыру мүшелеріне «сенімді» жұмысшылардан тағайындамақ болды. Бірақ пролетариат В. И. Ленин жасап, РСДЖП бүкіл ресейлік 6-(Прага) конференциясы қабылдағанбольшевиктік жұмысшы қамсыздандыру программасын басшылыққа алды. Заводтар мен фабрикаларда митингілер мен стачкалар өтіп, қамсыздандыру жағдайын жақсарту талаптарын қойды. РСДЖП ОК-нің партия қызметкерлерімен өткізген 1913 жылы «Ақпан» кеңесі «Қамсыздандыру компаниясын» жандандыруға әсер етті. «Қамсыздандыру компаниясын» жедел өткізу жөніндегі үкімет жоспары жүзеге аспай қалды. 1912 жылы Петербургте үкімет 8 ғана аурулар кассасын аша алды. Жұмысшыларды өнеркәсіп салаларына сәйкес бөліп, ыдырату жоспарынан да ештеме шықпады. 1913 жылы қазанның аяғында Петроград большевиктері «Қамсыздандыру компаниясына» басшылық ететін жалпы қалалық қамсыздандыру орталығын құрды. Москва, Харьков, Рига, Екатеринославта да «Қамсыздандыру компаниясы» ойдағыдай жүргізілді. Петербургте 1914 жылы 2 наурызда Қамсыздандыру советі мен губерниясы қамсыздандыру мүшелерін сайлауда большевиктер тағы да табысқа жетті. Қамсыздандыру советінің жұмысшы советінің жұмысшы тобына «Правда» газеті ұсынған кондидаттар өтті. «Қамсыздандыру компаниясын» өткізу барысында өнеркәсіптік аудандарында жүздеген аурулар кассасы құрылып, олар большевиктер партиясының әрекеттерін бүркемелейтін ашық орталық ретінде пайдаланылды.
NGC 4498
NGC 4498 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 21 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4498 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41472, UGC 7669, MCG 3-32-56, ZWG 99.75, KUG 1229+171, IRAS12291+1707, VCC 1379.
Маттерсбург
Маттерсбург (Mattersburg) — Аустриядағы қала. Бургенланд федералды жеріне қарасты Маттерсбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7125 адамды құрайды (30 наурыз 2007). Алып жатқан жер аумағы 28.2 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MA, ресми идентификациялық коды — 1 06 06.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ингрид Заламон (АСДП) саналады.
Географиясы
Маттерсбург Бургенландтың солтүстік жағында орналасқан. Бұл қалаға ең жақын басқа қала Вулькатал.
Агломерациясы
Қала екі общинадан тұрады, олар: Бұл екі община 1971 жылы біріккен.
Политика
Муниципальдық өкілдікке мандат бөлінуі(25 орын) - АСДП - 14,АХП - 7,АТП және БЖП партиялары - 2 орыннан.
Қала бургомистрі 1999 жылдан бастап Ингрид Заламон(АСДП). Оның орынбасарлары - Хельмут Марбан(АСДП) және Михаэль Ульрих(АХП). Вальтерсдорф общинасының бургомистрі - Хуберт Ланг.
Экономикасы
Маттерсбург - ауданның экономикалық орталығы. Қалада 3 400-тан аса жұмыс орны бар 300-ден аса кәсіпшіліктер бар. Қаладағы ең ірі кәсіпшіліктің бірі - Felix Austria зауыты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Баня (Пазарджик облысы)
Баня (Баня) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Панагюриште қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 781 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4523. Телефон коды — 03536. ЕКАТТЕ коды — 2717.
Адамның шығу тегі
Адамның даму тарихы - күрделі және қарама- қайшы көзқарастармен сипатталады.
Приматтар эволюциясы сүтқоректі жануарлардан басқа отрядтары сияқты, шамамен, бұдан 60 млн жыл бұрын басталған үштік кезеңде өтті. Үштік кезеңнің екекінші жартысында кең таралған жоғары сатыдағы маймылдардың қазбалық тобы - дриопитектер екі эволюциялық бағытқа: понгидтер мен гоминидтерге бастама берді. Понгидтер ұрпағы - гориллалар мен шимпанзелер қазіргі кезде де тіршілік етеді. Гоминидтерге қазіргі уақытта бір ғана түр - Саналы адам жатады.
7 қазан
Қазанның 7 — Григориан күнтізбесінде жылдың 280-ші күні (кібісе жылдарда 281-ші). Жылдың аяғына 85 күн қалады.
Адамның шығу тегі
Адамның арғы тегі эволюция жолымен бірте-бірте қалай дамығанын зерделеу қиын: қазба қалдықтар өте аз және оладың өзі толық емес. Сондықтан гоминидтер эволюциясының әр түрлі нұсқалары бар.
7 қазан
Сыртқы сілтемелер
Санат:7 қазан
Адамның шығу тегі
Рамапитектер
Бірқатар ғалымдар бідің ғаламшарымызда 14 млн жыл бұрын гоминидтер тұқымдасына жатқызуға болатын маймылдар пайда болды деп болжайды. Олар Үндістан, Шығыс Еуропа, Ресей аумағында тіршілік еткен.
Аустралопитектер
Олардығ көптеген қазба қалдықтары Оңтүстік және Шығыс Африка аумағынан табылған. Аустралопитектер ізашарларына қарағандаадамға едәуір дәрежеде көбірек ұқсас болған. Олар тік жүрген, беті жалпақтау, миының көлемі орташа 530 см3 болған.
Тік жүретін адам
Ежелгі адамдардың қазба қалдықтары Азия, Еуропа және Африкадан табылған.
Оларды ғылымда тік жүретін адам деп атайды. Олар бұдан 1 млн - 300 мың жыл аралығында тіршілік еткен.
Тік жүретін адамдардың негізгі эволюциялық жетістігі - тас құралдарын жасау, абстрактілі ойлау және сөйлеу нышаны болған.
Неандертальдықтар
Бұл ертедегі адамдардың қазба қалдықтары Еуропа, Азия, Африкадан көптеп табылған. Ертедегі адамдар 300 - 400 мың жыл бұрын тіршілік еткен. Ғалымдар осы заманғы алғашқы адамдар, шамамен, 40 мың жыл бұрын пайда болған деп жорамалдайды. Олар неандертальдықтардың арасында өмір сүрген.
Кроманьондықтар