cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мұз айлағы
Мұз айлағы - мұз жарының табиғи қабырғасы немесе теңіз не өзен кемелерінің тоқтауына бейімдеп жағаға қолдан қатырған жасанды мұз массиві. Полюстік атыраптарда жетуі қиын аудандарды игеру мен пайдалану мақсатында, жүк тиеу және жүк түсіру жұмыстарын жеңілдету үшін пайдаланьшады. Мұз айлағының жаға мұзында және мұз тосқауылында орналасқан түрлері болады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Қанабай
Қанабай – Батыс Үстірт кемерінің шығысындағы төбе.
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Төлеп ауылының солтүстік-батысында 40 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 258 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 30 км-ге созылып жатыр, енді жері 18 км. Үстірттің батыс бөлігіндегі төбенің беткейі жайпақталып жазыққа ұласады. Төбенің оңтүстігінде биіктігі 5 м-дей болатын қорғандар кездеседі. Батысы мен шығысында Дүйсенбай, солтүстікнде өзімен аттас құдық орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қарақия ауданы таулары Санат:Төбелер
Оптикалық ось
Оптикалық ось - жарық сәулесінің қосарланып сынуына ұшырамай тарала алатын, кристалдағы бағыт.
Дереккөздер
Санат:Геометриялық оптика
Кронсгард
Кронсгард (Kronsgaard) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 234 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,92 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 59 136. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Вальтер Енс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
NGC 3092
NGC 3092 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Скаппус (Орегон)
Скаппус (Scappoose) — Орегон штатының Columbia округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4976 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.4 км² шамасында. FIPS коды — 41-65500.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Меновная
Меновная — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Красноярка өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өндірістік будандастыру
Өндірістік будандастыру - мал тұқымдарын бір-бірімен будаңдастыру әдістерінің бірі. Өндірістік будандастыру екі немесе үш тұқымның малын шағылыстыру арқылы тез жетілгіш, өміршең, жоғары өнім беретін бірінші, әрі кетсе екінші, ұрпақ будан алумен шектеледі. Будандастыруға қатынасатын мал тұқымы санына байланысты Өндірістік будандастыруды қарапайым және күрделі түрге бөледі. Қарапайым өндірістік будандастыруды қолданғанда екі тұқымның малын бір-бірімен шағылыстырып, гетерозис, яғни бірінші ұрпақ буданның жақсы жетілу қасиетіне негізделген тек нақтылы бір өнім алынатын будан алумен шектеледі. Ол будандардан төл алмайды. Мысалы, Қазақтың ақбас сиырын абердин ангусс бұқасымен шағылыстырудан алғаш барлық будан бұзауды бордақылап, 12-14 айлығында түгелімен етке өткізеді. Күрделі өндірістік будандастыруды қолданғанда  әуелі   екі   тұқымды   шағылыстырып,    алынған бірінші ұрпақ ұрғашы будандардың тәуірін қайта өнімділігі көзделген тұқыммен будандастырып, үшінші тұқымның қаны бар будандардың бәрінен қарапайым өндірістік будандастырудағыдай тек өнім алумен шектеледі. Оларды төл алуға пайдаланбайды.
Санат:Мал шаруашылығы
NGC 7631
NGC 7631 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1851 жылы 30 тамызда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7631 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71181, UGC 12539, MCG 1-59-60, ZWG 406.83.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Құлжан қожа
Құлжан қожа (т.-ө.ж. б.) - Абайдың замандасы, ақын. Тобықты руынан. Оның өлеңдері ел арасына ауызша көп тараған. Абай Құлжан қожа өлеңдерін қадағалап отырған. Бірде жүзбе-жүз кездесіп қалғанда Абай оған: «Сізді жұрт өлеңші деп жүр. Дүние жаратылысты қалай сипаттар едіңіз?» - деп, сынамақ болады. Сонда Құлжан қожа: <i> Тоғыз ай, он күндей адамдық құрсағында бердің жайды,
Көрсетпей асырадың күн мен айды.
Ақылы мен зияны жеткен адам,
Дүниеде кемшілікті қайғырмайды.
Қайғыдан кісі өлмейді, есің танар,
Ауыздан түтін шықпас, ішің жанар.
Дүние қашып жүрген қызыл түлкі,
Түлкі қуған күн батқанын білмей қалар,
</i> - дейді. Абай ақынға ризалық білдіріп, құрмет көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Қорап
right|px220|thumb
Қорап
Автоматтық беріліс қорабы
Берілістердің ауысуы және ауыстыру сәтін таңдау, жүргізушінің қатысуынсыз өтетін беріліс қораптың бір түрі.
Сатысыз беріліс қорабы
Беріліс саптан өзгеруі баяу, бірсатылы өтетін беріліс қорап.
Білікті-планетарлы беріліс қорап
Планетарлы механизмдерден және жылжымайтын тісті дөңгелектердің осьтерімен тісті механизмдерден тұратын беріліс қорап.
Гидромеханикалық беріліс қорабы
Әдетте сатылы беріліс қорап пен гидродинамикалық берілістен тұратын беріліс қорабы.
Гсқ типты гидромеханикалық беріліс корабы
Тізбектеп қосылған тор гидротрансформатор, фрикционды тіркес, механикалық сатылы берілістен тұратын қорап.
Екі білікті беріліс қорабы
Екі жетектегі және жетекші біліктерде паралель орналасқан механикалық сатылы беріліс қорап пен тісті доңғалақтар.
Диапазонды беріліс қорабы
Алдынғы жүрістің автоматты түрде ауысатын екі (одан да көп) бөлек беріліс топтардан құралған беріліс қорап.
Берілісті жеделдететін берілісі бар қосымша беріліс қорап
Кәдімгі жеңіл автомобильдің беріліс қорабы ол негізгі беріліс қорабында орналасқан және тура жедел беріліс автоматты түрде жүзеге асады.
Құрама беріліс қорабы
Сатысыз және сатылы беріліс қорабы құралған беріліс қорабы.
Механикалық беріліс қорабы
(мысалы, тісті) берілістерде өтетін айналдырушы иінді күшті қайта құрайтын беріліс қорап.
Автоматты емес беріліс қорап
Беріліс санның өзгеруі қол күшін жұмсап орындалатын беріліс қорап.
Үйлестірілмеген беріліс қорап
Берілістерді қосу, тістіден гелектерді немесе муфталарды үйлестірушілерді қолданбай, орын ауыстыру арқылы іске асатын беріліс қорап.
Беріліс қорабы
Беріліс санын қозғауыш режимін өзгерткеннен көрі кең аралықта өзгертіп, айналдырушы иінді күшті өзгертуге арналған күштік берілістің агрегаты; сонымен қатар береліс қорабы қозғауыш білігін қозғалтқыштардан ұзақ уақытқа ажыратуға мүмкіндік береді; көліктің көптеген түрінің кейін шегініп қозғалуын да қамтамасыз етеді.
Жүктемемен қосылатын беріліс қорабы
Беріліс сандардың өзгеруі қозғауыш білігімен, трансмиссия алдын ала ажыратылмай өтетін беріліс қорабы.
Тісті доңғалақтардың өстері жылжымайтын беріліс қорабы
Картерде жылжымайтын біліктерге орнатылған тісті доңғалақты беріліс қорабы.
Үлестіруші қорап
Айналдырушы иінді күшті жетекші белдіктер, арбашықтар бүйір берілістері арасында таратуға арналған күштік берілістің агрегаты.
Үйлестірілген беріліс қорабы
Алдыңғы жүрістің барлық берілістерінің қосуы үйлестіргіштермен тісті муфта арқылы жүзеге асады.
Сатылы беріліс қорап
Беріліс сандардың өзгеруі, сатылы өтетін беріліс қорап.
Үш білікті өстес беріліс қорап
Жетекші және жетектегі біліктер өстес және жетектегі біліктің астында аралық білік орнатылған беріліс қорап.
Шанақ қорабы
Артқы жағынан, алғы жағынан және жүргізушілер салонынан, біркелкі атқаратын жүйеден құрылған жеңіл автомобиль кузовының кеңістіктегі бір құрылғысы.
Автобус шанағының қорабы
Алдыңғы жағын, артқы жағын, бүйірінен және төбесін қоса алғандағы автобус кузовының тұмғасы.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Теблешка
Теблешка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дрезна өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 47 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мокрушка
Мокрушка — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Камышенка өзенінің сол жағалауынан21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай Республикасы өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Қара сиыр
«Қара сиыр» — ұлттық ойын.
Ойын көбінесе далада, көгалды жерде, кең аулада ойналады. Ойынға кіші, орта буын мектеп оқушылары қатынасады. Ойынға 3 не 10, одан да көп ойыншы қатынасады. Көбінесе ойынға қара зат таңдап алынады (ескі малақай, құм салған дорба т. б.). Ойынға қатынасушылар шеңбер құрып, көздерін жұмып түрысады. Ойынды басқарушының берген бұйрығымен бір ойыншы шеңберден шығып, тығуға әзірленген затты алып тығылады.
Ойынға қатынасушылардың міндеті — сол тыққан затты іздеп табу. Егер тығылған зат табылса, ойын жүргізуші ойынға қатынасушылардың барлығына естірте дауыстап жариялайды да, барлығын табылған заттың төңірегіне жинайды. Заттың иесі өз затын қорғайды да, басқалары оны алдап-сулап, көңілін басқа жаққа бұрып әлгі затты тартып алуға тырысады. Затты кім ала алатын болса, сол затты тығушы қызметін атқарушы болады да, қалғандары қайта шеңбер құрысып көздерін жұмады. Ойын осы тәртіппен жүре береді. Ойын таза ауада дем алуға, ойлауға, тапқырлыққа баулиды.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Сан-Мартинью-де-Моруш
Сан-Мартинью-де-Моруш (São Martinho de Mouros) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Резенде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 738 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,67 км² шамасында. Халық тығыздығы — 118,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Габдулла Рухулұлы Шамуков
Габдулла Рухулұлы Шамуков (24 желтоқсан 1909 жыл, Уфа - 1981) - татар, башқұрт кеңес актері. РСФСР халық әртісі (1957). 1944 жылдан КПСС мүшесі.
Өмірбаяны
1930 жылы Башқұрттың өнер техникумын, одан кейін Қазандағы педагогикалық институтты бітірді. 1930-46 жылдары Башқұрттың М.Н.Ғафури атындағы драма театрында актер болып, Тоқай (Файзидің осы аттас пьесасында) және Подколесин (Гогольдің "Үйленуінде") рөлін орындады. Ол башқұрт (1940) пен татар (1947) театрында тұңғыш рет В.И.Лениннің сахналық тұлғасын жасады. 1946 жылы Татар драма театрының труппасына ауысты.
Рөлдері
Балтаев (Исанбеттің "Зифасында"), Дормидонт, Телятев(А.Островскийдің "Кешіккен махаббаты" мен "Құтырған ақшасында), Труффальдино (Гольдонидың "Екі мырзаға бір қызметкерінде") т.б. 1933 жылдан педагогикалық қызметпен және көркем сөз оқумен шұғылданады. У.Шекспирдің, Ф.Шиллердің, Эсхилдің, А.С.Пушкиннің трагедияларын, А.С.Грибоедовтың комедиясын татар тіліне аударды. Балаларға арнап бірқатар пьесалар мен актерлер туралы мақалалар жазды. 1964 жылы және 1972 жылы гастрольдік сапармен Алматыда өнер көрсетті.
Дереккөздер
Санат: 1909 жылы туғандар Санат: 1981 жылы қайтыс болғандар Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей халық әртістері Санат:24 желтоқсанда туғандар Санат:КОКП мүшелері
Бекарыс Шойбеков
Бекарыс Шойбеков (14.4. 1976 жылы туған, Отырар ауданы) – айтыскер ақын. Шойбеков – айтыскер ақын, Мемлекеттік «Дарын» сыйлығының иегері. Ол 1976 жылдың 14-сәуірінде Оңтүстік Қазақстан облысы, Отырар ауданы, Отырар ауылында дүниеге келген. 1993 жылы Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетіне оқуға түсіп оны 1997 жылы оқуын тәмәмдайды. Еңбек жолын 1999-2003 жылдары Қ.А.Ясауи атындағы университетінде аударма орталығында аудармашы болып бастайды. 2003-2006 жылдары Халықаралық қатынастар бөлімінің басшылығына тағайындалады. 2006-2009 жылдары Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ-нің Түркология ҒЗИ-ның ғылыми қызметкері болса, 2009-2015 жылдары «Өнер мектебі» МКҚК-ның директоры болып қызмет етті. 2015 жылдан бастап Түркістан қаласы әкімдігінің Білім бөлімінің басшылығында. Бекарыс Ақсақалұлы Жамбылдың 150 жылдығына арналған халықараралық айтыстың, Қабанбай батырдың 300 жылдығына арналған республикалық айтыстың, Шымкент қаласында өткен республика Наурыз айтысы, Н.Оңдасыновтың 100 жылдығына арналған республика айтыстарының бас жүлдегері атанған елімізге аты мәшһүр айтыскер ақын. Бекарыс Ақсақалұлы 2001 жылы ҚР «Тәуелсіздігіне 10 жыл», 2011 жылы «ҚР Тәуелсідігіне 20 жыл» мерекелік медалдарымен, 2012 жылы «Облысқа сіңірген еңбегі үшін» медалімен марапатталған. Ол Отырар ауданы мен Түркістан қаласының «Құрметті азаматы», ҚР Мәдениет қайраткері, Мемлекеттік «Дарын» сыйлығының иегері.
Дереккөздер
Санат:14 сәуірде туғандар Санат:1976 жылы туғандар Санат:Отырар ауданында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Айтыс ақындары Санат:Халықаралық қазақ-түрік университеті түлектері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Отырар ауданының құрметті азаматтары
Ахун (Ахун ауылдық кеңесі)
Ахун — Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Ахун ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2852 адамды құрады. Пошта индексі — 453733, ОКАТО коды — 80253815001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сализер
Сализер — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шонга өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Нигуэлас
Нигуэлас (Nigüelas) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Валье-де-Лекрин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1169 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,05 шаршы шақырым шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 33 шақырым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Пұшпақ жүн
Пұшпақ жүн - ұяң және қылшық жүнді қойдың жабағысын сорттағанда оның шеттерінен (пұшпақтарынан) жұлып алынған былғаныш (қи - зәрмен, шөп - шаламмен былғанған) жүн. Пұшпақ жүн бөлек жиналып, жуылғаннан кейін қапталады.
Санат:Мал шаруашылығы
Рзаханұлы Амангелді
Рзаханұлы Амангелді - (1953 ж. т., Маңғыстау ауданы, Жармыш ауылы) – дәрігер. ҚР «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» (1991). Ақтөбе медицина институтын (қазіргі Батыс Қазақстан медицина академиясы) бітірген (1976). 1976 – 79 ж. Маңғыстау аудандық ауруханасында хирург, Жаңаөзен қаласында хирург-уролог, 1979 – 2000 ж. Жармыш дәрігерлік емханасының бас дәрігері, 2000 жылдан Е.Оразақов атындағы «Облыстық туберкулезге қарсы емдеу шипажайының» бас дәрігері қызметін атқарып келеді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Цулайтен
Цулайтен (Zuleithen) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вернер Шмитцер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Райфлинг
Райфлинг (Reifling) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Юденбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 405 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16.22 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JU, ресми идентификациялық коды — 6 08 16.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Файель (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Серік Әкпенұлы Аяғанов
thumb|right|200px|Серік Ақпенұлы Аяғанов
Серік Әкпенұлы Аяғанов (10 сәуір 1952 ж.т., Біржан сал ауданы Степняк қ.) — ғалым, медицина ғылымдарының кандидаты (1999), докторы (2003), ҚР Парламенті Сенатының депутаты (2005).
Әкесі - Аяғанов Ақпен (1906-1958), ҰОС қатысқан, жол шебері болған. Анасы - Аяғанова Бәтен (1912-1991), үй шаруасымен айналысқан.
Дереккөздер
Санат:10 сәуірде туғандар Санат:1952 жылы туғандар Санат:Степнякта туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Қазақстан денсаулық сақтау ісінің үздіктері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
Зеленоватка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Пішендік жер
Пішендік жер - пішенге шабылатын шаруашылық жерлері. Пішендік жер жазық, шөбі бітік жерлер бөлінеді. Олардың шөбін мезгілімен шауып, кептіріп, малдың негізгі қысқы азығы ретінде пішен дайындайды.
Санат:Мал шаруашылығы
Оберембрах
250px|thumb|Картада орналасуы Оберембрах (Oberembrach) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Бюлах округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 962 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.20 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 65, пошта индексі — 8425.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
IC 3634
IC 3634 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42425, VCC 1825.
Сыртқы сілтемелер
IC 3634 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ислам ақидасы (кітап)
Ислам ақидасы — 2002 жылы Алматы қаласы «Наш Мир» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Мухаммад ибн Жамил Зайну. Беттер саны — 56.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-584-06-0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2002 жылы шыққан кітаптар Санат:Наш Мир баспасының кітаптары
Бұйдаш хан
Бұйдаш хан — (Бұйлаш хан, Бойлаш хан, Бойдаш хан, Бублаш хан, Бутлаш хан, туған жылы белгісіз - 1559/1560) — қазақ хандарының бірі (1533 — 1538). Жәнібек ханның немересі, Әдік сұлтанның ұлы, Тайыр ханның інісі. Деректерге қарағанда, 16 ғасырдың 30-жылдарында қазақта бірнеше хан болған: Батыс бөлікте Ахмет хан (Ахмад) хан, орталықта — Тоғым хан және Жетісу аймағында Тайыр хан. Ол қайтыс болған соң (1533), Жетісу өңірінде (деректе Моғолстанда деп жазылған) Бұйдаш хан билікке келеді. Оның 20 — 30 мың адамдай әскері болған.
Бұйдаш ханның билігі қырғыздардың бір бөлігіне де тараған. Тарих-и Рашидиде Бұйдаш хан 1533/34 жылдан кейін қайтыс болды делінсе, Қадырғали Жалайыр Барақ ханның ұлы Дербіс сұлтанмен соғыста өлді деп жазады. Осы соғыста Әдік сұлтаннан тараған 24 сұлтан қаза табады. Бұйдаш ханның ұрпақтарының тағдыры белгісіз. Бірақ орыс жылнамаларында Әдік сұлтанның соңғы ұрпағы Бабақ сұлтан қайтыс болғанын айтады.
Дереккөздер
Санат:Шыңғыс ханның ұрпақтары Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Төрелер
Уәли Бекенов
Уәли Бекенов (1934 жылы туған) - күйші, музыка зерттеуші. «Күй көтерер көңілдің көк жиегін», «Күй табиғаты», «Өркен жайған қобыз өнері», «Шертпе күй шеберлері» т. б. зерттеу еңбектері жарық көрген. Бекенов 1984 жылы Ғ. Сармурзиннен ақынның «Торыжорға», «Май түні» деген күйлерін жазып алып, нотаға түсірді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Релелік қорғаныс
Релелік қорғаныс — электр автоматикасының негізгі түрі болып табылады. Онсыз қазіргі энергетикалық жүйелердің сенімді жұмысы мүмкін емес. Ол энергожүйенің бүкіл бөліктерінің күй-жағдайын және жұмыс жүргісін тынымсыз тексереді және, пайда болған ақаулық пен қалыпсыз жұмысқа орай әрекет етеді. Бұзылған жер болса қорғаныс мұны табады да жүйеден ажыратады. Бос жүріс пайда болғанда қорғаныс оны анықтайды да, бұзылудың сипаттамасына байланысты, бос жүрісті қалпына келтіру үшін қажетті іс-әрекет жасайды немесе кезекші қызметкерлерге белгі береді.
Мақсаттары
Қазіргі электр жүйелердегі релелік қорғаныс электрлік автоматикамен тығыз байланыста. Бұл автоматика жүргіні қалпына келтіру мен тұтынушыларды қоректендіру үшін арналған.
Релелік қорғаныс келесі негізгі талаптарға сай келуі тиіс:
220 кВ-ті желілер қорғанысы
ЭҚЕ-дегі релелік қорғаныс бөлімі, яғни 3.4.115-ші параграф бойынша — «үзындығы 120 км және кернеуі 220 кВ екі жақтан қоректенетін параллель желілердегі фаза аралық қысқа тұйықталуға және жермен қысқа тұйықталуға қарсы негізгі қорғаныс ретінде ДФҚ-ты пайдаланған жөн». ЭҚЕ-дегі 3.4.115-ші бөлім бойынша — «үзындығы 120 км және кернеуі 220 кВ екі жақтан қоректенетін параллель желілердегі фаза аралық қысқа тұйықталуға қарсы, қосалқы қорғаныс ретінде үш сатылы қорғаныс қойылуы тиіс және жермен қысқа тұйықталуға қарсы нөлдік тізбекті сатылы токтық қорғаныс қойған жөн».
Үзындығы 120 км және кернеуі 220 кВ екі жақтан қоректенетін желілер қорғанысының тізімі.
Дамуы
Энергетика саласындағы бағдарлама ЖЭЖ-нің болашақта әрі қарай дамуын алдын ала ескереді. Жоғары және өте жоғары кернеулі электр энергияны тарату желілерінің, жоғары қуатты электр станцияларының пайдаланылуы, негізгі және үлестіру тораптарының қарқынды дамуы басқару мәселесін қиындатты.
Осыған байланысты релелік қорғаныс техникасы тоқтаусыз даму мен жетілдіруде. Үлкен қашықтықты ЭТЖ-не, ірі генераторларға, трансформаторлар мен энергоблоктарға жаңа қорғаныстар жасалынып, пайдалануға беріліп жатыр. Пайдалану сенімділігі артық та оңайлау — жартылай өткізгішті дифференциалды-фазалық қорғаныстың жаңа түрлері құрастырылуда.
Санат:Электротехника
Тоқсумақ бөгені
Гидрологиялық сипаты
Бөгеннің көлемі - 9,2 млн м³, айдынының ауданы - 4,6 км², ұзындығы - 3,2 км-ге жуық, ендірек жері - 2,8 км. Ең терең жері - 4 м. Қар және жер асты суымен қореқтенеді. Жағалауы жайпақ, түбі құмдауытлайлы. Суы тұщы, бірақ аздап кермектеу, суару үшін пайдаланылады. Балықтары: мөңке, қарабалық, шортан.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы гидрографиясы
Арми Хаммер
Арманд Дуглас Хаммер (Armand Douglas Hammer; 28 тамыз 1986, Лос Анжелес, Калифорния, АҚШ) — америкалық актер.
Дэвид Финчердің «Әлеуметтік желі» фильміндегі Кэмерон және Тайлер Уинклвосстар егіздерінің рөлімен және Гора Вербински «Жалғыз рейнджер» фильміндегі Джон Рид рөлімен танымал.
Хаммер Лос-Анжелесте туды. Оның әкесі - Майкл Арманд Хаммер, ірі бизнесмен, арғы әжесі, орыс Ольга Вадина әртіс және әнші, ал арғы атасы - танымал миллионер Арманд Хаммер.
2010 жылдан бастап ол Элизабет Чемберс, әртіс және журналистпен отбасын құрған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:28 тамызда туғандар
Материалдық теңгерім
Материалдық теңгерім - белгілі бір түрдегі материалдық ресурстар көлемін және олардың қажеттіліктер мен тұтынушылар бойынша бөлінуін сипаттайтын көрсеткіштер жүйесі.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Мұз алаңы
Мұз алаңы — беті біршама тегіс және көлденеңі 20 м-ден асатын әр түрлі мұздың бірігіп қатуынан және жаға мұздарының ірі бөліктерге бөлініп, теңізге шығуынан түзілген, жеке калқып жүрген ірі мұз кесектері немесе мұз жамылғысының бөлікшесі. Мұз алаңы тегіс бетті немесе үйінді бетті болуы мүмкін, жасы бойынша бір жылдық және көп жылдық (мұзының қалыңдығы - 3—5 м) деп бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Уильям Каллен Брайант
Уильям Каллен Брайант (3.11.1794 — 12.06.1878) — XIX ғасырдың АҚШ әдебиетіндегі бас ақындардың бірі.
Өз мансабын заңгер жұмысынан бастаған Брайант поэзияға жастайынан құмар болады. Массачусетстен Нью-Йоркке көшіп, ол әртүрлі газеттерге мақалалар мен өлеңдерін жаза бастайды. Кейін көп жылдар бойы New York Evening Post газетінде редакторлық жұмысын атқарады.
Оның аса танымал поэмасы Thanatopsis 1816 жылы басылып шығады.
1832 жылы Брайанттың Поэмалар атты жинағы АҚШ пен Ұлыбританияда басылып, оған Американың қатар алды ақыны атағын әкеледі.
1855 жылы ол Америкалық өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланады.
1856 жылы ол жаңа құрылған Республикалық партияның мүшесі ретінде соның президентікке алғашқы үміткерін Джон Фримонтты қолдап, қарқынды үгіт жүргізді. Төрт жылдан кейін Авраам Линкольнның президент болып сайлануына зор үлес қосты.
Суретші Томас Коулдың жақын досы болған Брайант кескіндемедегі Гудзон өзені мектебінің қалыптасуына да сеп тигізді.
Нью-Йорктың қоғамдық кітапханасы жанындағы саябаққа Брайант есімі берілді. Сонда ақынның ескерткіші де бар.
Сілтемелер
Санат:АҚШ ақындары Санат:АҚШ журналистері Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері Санат:АҚШ редакторлары Санат:АҚШ адвокаттары Санат:АҚШ публицисттері
Мари Демаре
Мари Демаре (лақап аты Шанмеле) (18 ақпан 1642, Руан, - 15 мамыр 1698, Париж) - француз актрисасы. Сахналық өнер жолын Руан театрынан бастады. 1668 жылы Парижге қоныс аударды. 1669 жылдан осындағы "Маре", "Бургундия отель" (1670-79) және "Комеди Франсез" (1680-97) театрларының труппасында қызмет етіп, Гермиона, Федра, Береника (Расиннің осы аттас трагедияларында), Ариадна (Корнельдің осы аттас трагедиясында) т.б. рөлдерді орындады. Шанмеле - Жан Расиннің шәкірті. Франция театры тарихында актриса есімі Расин трагедияларының басты кейіпкерлерін тұңғыш орындаушы ретінде белгілі. Оның өнері сахналық шартты қимыл мен өлең жолдарын мәнерлеп оқу секілді класцистикалық ойын ережесін тұжырымдады. Сахна өнерінен 1697 жылы қол үзді.
Дереккөздер
Санат: 1642 жылы туғандар Санат: 1698 жылы қайтыс болғандар Санат:Франция актрисалары Санат:18 ақпанда туғандар Санат:15 мамырда қайтыс болғандар Санат:Парижде қайтыс болғандар
Психикалық процестер
Психикалық процестер мына түрлері болады
Танымдық
Зейін; Түйсік; Қабылдау; Есте сақтау; Ойлау; Сөйлеу; Қиял.
Эмоцианалды
Сезім; Эмоция; Аффект; Стресс.
Еріктік
Мақсатқұмарлық; Табандылық; Жауапкершілік; Сенім; Жігерлік; Батылдық.
Санат:Психология
Грос-Швизов
Грос-Швизов (Groß Schwiesow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Гюстров ауданының құрамына енеді.
Нұртас Абайұлы Адамбаев
Нұртас Абайұлы Адамбаев (1981 жылы 14 желтоқсанда Жамбыл, қазіргі Тараз қаласында дүниеге келген) — Қазақстанның танымал комедия актёрі, шоумен, режиссёр, продюсер және сценаристі. КВН-ның жоғарғы лигасында «Астана.kz» ұлттық құрама командасында өнер көрсеткен. «ҚызыҚ радиосы» және «Наша KZаша» атты скетчкомдарда түскен.
Өмірбаяны
2002 жылы Абылай хан атындағы Қазақ Халықаралық Қатынастар және Әлем Тілдері Университетін бітірген. КВН-ның жоғарғы лигасында ұзақ уақыт өнер көрсеткен. 2012 жылы Алматыда бес жыл бұрын өз көлігімен қаққан Мақсат Құбандықовтың отбасы Нұртасты көлікпен қаққан үшін соттап 400 млн теңге көлемінде қаржы талап етті, жәбірленген азамат апаттан кейін соқыр болып, шетелдегі емшілерді керек етті. 2012 жылы «Forbes» журналы «Наша KZаша» қатысушыларын қазақстандағы шоу-бизнес өкілдері ішіндегі үшінші орынға ие деп санады. 2015 жылы "Халықтың сүйіктісі" атты Ұлттык премия лауреатына ие болды.
Дереккөздер
Санат:14 желтоқсанда туғандар Санат:1981 жылы туғандар Санат:Тараз қаласының құрметті азаматтары Санат:Қазақстан актерлері Санат:Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті түлектері
Пішен шабу, дайындау
Пішен шабу, дайындау - пішендік жерлердің жетілген шөбін шауып, пішен салу. Пішен дайындауды жазық жерде шөпшабыс машиналарымен, ал тік беткейлерде    шалғымен   жүргізеді. Шабылған   шөпті    қатты кептірмей, бөкестеп, бөкестерді шөмелелеп, ал шөмелелерді маялап не бірден пресстеп жинайды.
Санат:Мал шаруашылығы
Таужыныстың адсорбциялық сиымдылығы (сорып алу сиымдылығы)
тау жынысытың адсорбциялық сиымдылығы (сорып алу сиымдылығы) тау жынысытың электрхимиялық белсенділігін сипаттайтын шама. Бұл көрсеткіш 1 грамм тау жынысы сорып алған яки адсорбциялаған заттың миллиграм-эквивалент санымен өлшенеді. Т.А.С. тау жынысытың дисперсиялану дәрежесін анықтайды, оның мөлшері тау жынысытағы иондық ауысуға қабілетті иондардың табиғатына және қоршаған ортаның температурасына байланысты өзгеріп отырады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Пол Арриола
Пол Джозеф Арриола Хендрикс (Paul Joseph Arriola Hendricks; 5 ақпан 1995 жыл, Чула-Висте, Калифорния, АҚШ) — америкалық және мексикалық футболшы, АҚШ Ұлттық футбол құрамасы мен «Ди Си Юнайтед» клубының шабуылшысы. 2017 жылғы КОНКАКАФ Алтын Кубогының жеңімпазы. 2011 жылы жастар арасындағы (17 жасқа дейінгі) КОНКАКАФ Алтын кубогының чемпионы атанған.
Футболшының тегі мексикалық, ата-бабасы Мексикадан АҚШ-қа көшіп өткен. Сол себепті де ол Мексканың да, АҚШ-тың да азаматтығын алған.
Сілтемелер
Санат:АҚШ футболшылары Санат:АҚШ Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ди Си Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Лос-Анжелес Гэлакси ФК ойыншылары Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары
Ықылымдау
Ықылымдау, ауа райландыру - үй-жайларда (кейде тек жұмыс орындарында ғана), жасанды ауа-райын орнатуды қамтамасыз ететін шаралар, қондырғылар және жабдықтар кешені. Ол ауаны кондиционерлеу, жылу, радиациялық және салқындату жүйелері арқылы, сол секілді желдеткіштер көмегімен жүзеге асырылады, онымен қоса райландыруда, ауа ортасы да тазартылады. Райландыру тиімділігі ауа температурасы, ылғалдылығы, ауа қозғалысы және қоршаған ортадағы құрал-жабдық зат беттерінің температурасымен байланыстырыла анықталады.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Жаңаарна (Талғар ауданы)
Жаңаарна — Алматы облысы Талғар ауданы, Қайнар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Талғар қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 177 адам (94 ер адам және 83 әйел адам) болса, 2009 жылы 256 адамды (121 ер адам және 135 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданы елді мекендері
Граначе
Граначе (Granace) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Сартен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,08 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 57 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Қарагие
«Қарагие» — ұлттық ойын.
Бұл ойын көгалда, спорт алаңдарында өтеді. Ойынға тек ер балалар қатынасады. Олардың саны 3—8 адамға дейін, одан да көп болуы мүмкін. Әр ойыншының қолында қайың, ырғай, тал секілді қатты ағаштан жасалған үшы істік тәріздес ұзындығы 3—4 метр найза таяқ болады. Сонымен бірге әр ойыншының қолында бір-бір кіші таяқшалар және ескі малақай немесе түрлі түсті қапшық болуы керек. Ойынға қатынасушылар қатарласып сапқа тұрады. Олардың қарсы алдынан 15—20 метр қашықтықта көлденең сызық сызылады да, сол сызықтың бойымен әр ойыншының қарсы алдына таяқтар шаншылып, оларға малақайлар немесе басқа заттар ілінеді.
Ойын жүргізушінің берген белгісі бойынша оң жақтағы ойыншы өзінің қолындағы найза таяғын сол малаңай-мишенге лақтырады. Оның артынан басқалары да кезектесіп лақтырады. Ойын үш рет қайталанады. Үш ретінде де мишенге дәл тигізген ойыншы жеңіске жетеді. Тигізе алмағандар ойыннан шығады. Ойын қатысушыларды дәлдікке үйретеді, қол күшінің дамуына септігін тигізеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Александрия кiтапханасы
Александрия кiтапханасы, Искандерия кітапханасы (Βιβλιοθήκη τῆς Ἀλεξάνδρειας) — б. з. б. 3 ғасырдың бас кезінде Александрияда (Мысыр) көрнекті ғалымдардың (Зенодот, Каллимах, Аристарх) қатысуымен Птоломей әулетінің алғашқы екі патшасы негізін қалаған, ертеден дүние жүзіне әйгілі Александрия музейінің жанындағы қолжазба кітаптар қоры.
Александрия кiтапханасында 700 мыңға жуық том (орам) кітап болған. Онда көшірушілер тобы жұмыс істеді. Қолжазбалар кітапхана ғалымдарының сынынан өткізіліп, өңделіп отырылған. Александрия кiтапханасының қорын жинау, сақтау шеберлігі жоғары дәрежеде болғандығын Каллимахтың библиография каталогы дәлелдейді. Александрия кiтапханасында гректің әдеби, ғылыми шығармаларынан басқа шығыс әдебиетінің шығармалары да сақталған. Еуропа мен Ресейде жарық көрген кейбір тарихи оқулықтарда Александрия кiтапханасын Халифа Әмірдің өртегендігі туралы негізсіз тұжырымдар бар. 1933 жылы М.Шоқай: “Мәскеу большевиктері Искандерия кітапханасын Халифа Әмір тарапынан өртелгенін айта отырып, Иран, Түркия және Ауғанстан халықтарын надан, жабайы етіп көрсетуді мақсат етіп отыр” деп жазды “Яш Түркістан” журналында (1933, №39).
Александрия кiтапханасының хазірет Әмір жарлығымен өртелгені — алғашқы дәуір тарихшыларына беймағлұм. Оған Франция Ғылым Академиясының 1923 жылы 30 наурызда “Таң” газетінде жарияланған мәліметтері кейбір орыс деректері (“Брокгауз — Эфрон” сөздігі, 1891 жыл) де дәлел бола алады.
Шын мәнінде кітапхананың Рим, Грек, Үнді және Мысыр әдебиетін сақтаған ең үлкен бөлігі б.з.б. 48-47 жылдарда Юлий Цезарь мен мысырлықтар арасындағы сұрапыл соғыс кезінде өртеніп кеткен. Кітапхананың екінші бөлімі, яғни Птоломей заманында жинақталған шағын қоры Феодосия дәуіріне дейін сақталған. Оны Серапион махалласына шабуыл жасаған фанатик христиандар өртеп жіберген (341 жыл). Яғни аталмыш ғылым қазынасы Искандерия қаласын арабтар алудан 301 жыл бұрын жойылып кеткен.
Дереккөздер
Санат:Александрия Санат:Мысыр Санат:Елдер бойынша кітапханалар Санат:Өртенген ғимараттар Санат:Б. з. д. III ғасыр
Кокиль машинасы
Кокиль машинасы-кокильдерге құйма құю процесін механикаландыруға арналған құю өндірісінің машинасы.Кокиль машинасында кокиль бөліктерін ашып - жабу, өзектерді оранту және шығару, құйманы кокильден алу процестері механикаландырылған. Ол кокильдерді алмастыра отырып, әр түрлі құймалар алуға мүмкіндік беретін бір позициялы Кокиль машинасы және айналмалы столға немесе бірнеше бір позициялы кокиль машинасы конвейерге топтастырылған көп позициялы кокиль мшинасы болып ажыратылады. Кокиль машинасы автоматтандырылған линия жүйесіне кіреді. Мысалы, "Динамо" заводының(Мәскеу) автоматтындырылған линиясындағы кокильдерге электр двигательдерінің сыртқы қорабы құйылады.
Ұлы Отан соғысы жылдарындағы қазақ киносы
thumb|"Сын бойца" фильмінен кадр
Ұлы Отан соғысы жылдарында қазақ киносы ерекше жетістіктермен есте қалды. Бұл жылдары ұлттық фильмімізге енген жаңалықтар аз емес еді. Аталған кезеңде КСРО кинематографистері бастарынан біраз қиындықтарды өткергені анық. Атап айтсақ кеңестік алып киноиндустрия орталығы атанған "Ленфильм" мен "Мосфильм" өз орындарын соғыс салдарынан ауыстыруға тура келді.
Соғыс бастала салысымен кеңестік кино тақырыбы мен идеялары соғыс туралы болды. Сол жылдары шығарылған әрбір туынды фашизмге қарсы үгіт-насихат түрінде экрандалып отырды. Кеңес киносы өз әскеріне рух беру мақсатында аталмыш өнерді кеңінен пайдаланды. Әсіресе қысқа форматты фильмдер көптеп шығарылды.
1941 жылдың күзінде "Мосфильм", "Ленфильм" киностудиялары Алматы қаласына уақытша қоныс тебеді. Сонымен қатар Орталық деректі фильм студиясы мен Киевтің хроникалық студиясы да Алматы қаласына шоғырланады.
Сонымен қатар Бүкілодақтық сценарий студиясы да Алматыға көшіріледі. Онда бүкіл елге танымал кинодраматургтер жұмыс істеді. Олардың ішінде М. Блейман, С. Ермолинский, А. Каплер, Н. Эрдман секілді өз саласының нағыз шеберлері бар еді. Осындай маманадардың келуі қазақ киносының дамуын ілгерлетті.
Орыс драматургтерімен қазақ жазушылар арасында жақын шығармашылық байланыс орнайды. Байланыс нәтижесінде соғыс жылдары көптеген фильмдер туылады. Соның бірі "Дала әндері" киноновелласы. Новелла құрамына 3 қысқаметражды фильм енгізілді. 1."Сын бойца", 1941 ж., реж: В.Строева, сц: Ғ.Мүсірепов, С.Михалков, И.Прут. 2. "Алыптың әні", 1942 ж., реж: В.Строева, сц: Ә.Тәжібаев, Л.Жежеленко. 3. "Ақ гүл", 1943 ж., реж: Е.Арон, сц: Қ.Сиранов, В.Морозов. "Ақ гүл" фильмі Қазақстан тақырыбындағы алғашқы кинокомедия болып есептеледі. Сюжетін жазған Қабыш Сиранов қазақтың алғаш кәсіпқой сценарийшісі ретінде белгілі.
Дереккөздер
http://kinostan.kz/story/view?id=10
Канле
Канле (Canlers) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,62 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62209, пошта индексі — 62310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 192 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,04 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Виньок
Виньок (Vignoc) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35356, пошта индексі — 35630.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Мұз қысымы
Мұз қысымы (Давление льда) - мұз жамылғысының онымен жанасатын жағаға, гидротехникалық құрылысқа, кемелерге және т.б. ықпал ететін күштік әсері.
Мұз қысымының мұз массалары қозғалысы энергиясының есебінен туындайтын динамикалық және мұздың жылулық кеңеюінің немесе жабысуының есебінен қалыптасатын статикалық түрлері болады. Статикалық қысымның шамасы оңтүстік өзеңдері жағдайыңда 10—30 т/қума, солтүстік өзеңдері жағдайында 40-60 т/қума болады. Динамикалық қысымның шамасы кесек сендердің массасына жңне қозғалыс жылдамдығына байланысты өзгереді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Луго-ди-Виченца
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3706 адамды құрайды. Халық тығыздығы 265 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 36030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Пішен сарай, пішенхана
Пішен сарай, пішенхана - пішен жиналатын жер. Шағын шаруашылықта пішен сарай не пішенхана салып, ондағы пішенді ұзақ мерзім сапалы сақтауға мүмкіндік болса, ірі шаруашылықтарда олардың орнына үсті жабылған, астында жиналған пішенді жауын-шашын, қар суынан сақтандыратын лапас (шатыр) тұрғызады.
Санат:Мал шаруашылығы
Сыни ойлау
thumb|right|300px|Сыни ойлауға қатысты үш негізгі сауал Сыни ойлау (кейде Критикалық ойлау, Critical thinking) — ойлаудың ерекше бір түрі болып, фактілерді анализдеу арқылы тұжырым қалыптастыру. Бұл ұғым күрделі және әртүрлі анықтамаларға ие, ол негізінен рационалдылықты, скептикалықты, сыңаржақтылықсыз анализдеуді және фактілікік дәлелдерді тексеруді қамтиды. Сыни ойлау дегеніміз өз-өзін басқаратын, өз-өзін тәрбиелейтін, өз-өзін бақылайтын және өз-өзін түзететін ойлау формасы. Оның алғышарты сананы кемелдендірудің қатаң стандарттарына келісу және оларды сергек қолдану болмақ. Сыни ойлау тиімді қарым-қатынас жасау мен проблемаларды шешу қабілеттерін меңгеруді талап етеді, сондай-ақ болмысымыздағы табиғи эгоцентризмді және социоцентризмді жеңуді міндеттейді.
Сыни ойлаудың этимологиясы және келіп шығуы
Сыни ойлау терминіні халықаралық термин жүйесінде ойлаудың "критикалық" түрі ретінде аталады, ол яғни = kritikos = "сын", "бағалау", "тексеру", тб. көп мағыналы сөзден шыққан; мұндағы "сын" ұғымы күнделік тұрмыстағы "айыптау" мағынасында емес, интеллектуалды қабілетті білдіреді, әрі "бағалау", "анықтау", "пайымдау", және "ажырата білу" секілді мағыналарға ие. Сыни ойлаудың интеллектуалды негізі бейне оның этимологиясы секілді өте ежелгі заманға барып тіреледі, яғни осыдан 2500 жыл бұрынғы Сократтың оқыту практикасы мен пайымдауларында осы ұғымға жақын мазмұндар кездеседі; Сократ сауалдарды тексерістен өткізудің жаңа әдісін тапқырлап, адамдар өздерінің білімге деген сенімділіктерін рационалды анықтай алмайтыны сынды әлсіздігін көрсетіп берді және мұнда Сократтық ирония да қатар жүрді.
Тарихы
Сократ адамның "авторитетке" (беделге) негізделген білім мен парасатқа тәуелді бола алмайтындығы сынды фактті айқындады. Ол билік пен жоғары лауазымға ие адамдардың қатты шатасатыны мен иррационалды болатынын дәлелеп берді. Сократтың пікірінше, жақсы өмір сүру үшін, әрі өмірінде құн болу үшін тұлға сыни сұрақ қоюшы болуы, "ізденуші жанға" ие болуы керек. Ол идеялар сенімге лайық деп қабылдаудан бұрын оған терең ойлауға бағытталған терең сұрақтар қою керектігін ұғындырды.
Сократ "дәлел іздеудің, пайымдау мен болжамды мұқият тексерудің, негіздік ұғымдарды анализдеудің, айтылғанның ғана емес, істелгеннің да мәніне бойлаудың" маңыздылығын анықтады. Оның сауал қою әдісі қазіргі заманда "Сократтық сауал қою" деп аталады, ол сыни ойлауға үйретудің танымал стратегиясы есептеледі. Өз сауал қою режимінде Сократ ой нақтылығы мен логикалық бірізділікті дәріптеді. Ол иррационалды ойлауларды әшкелеу үшін, немесе сенімді білімінің кемдігін көрсету үшін адамдарға сауал қойды. Сократ авторитетке ие болу ешқандай нақты білімді қамтамасыз ете алмайтынын дәлелдеді. Ол болжамдарды мұқият тексеріп, дәлелдер мен сенімді негіздерге сүйене отырып сенім атаулыға сұрақ қою әдісін орнатты. Платон Сократтың ілімін жазып алды, әрі сыни ойлау дәстүрін жалғастырды. Аристотель және одан кейінгі грек скептиктері Сократ ілімдерін жетілдіріп, жүйелі ойлау және сауал қою арқылы шындықтың көрнеу сыртқы бейнесін емес, шынайы мәнін кесетуге қол жеткізді.
Сократ сыни ойлау дәстүрін күн тәртібіне қойды, яғни жалпы сенімдер мен түсініктерге қайта толғаныстық (reflectively) сауалдар қойып, ақылға қонымды, әрі қисынды логикалық сенімдерді үйлесімді дәлелі жоқ, немесе рационалды негізі жоқ сенімдерден - олар мейлі біздің табиғи эгоцентризмімізді еліктірсе де, олар мейлі біздің мүддемізге қаншама сай келсе де, әрі олар қаншама ыңғайлы және жайлы болса да бәрібір - мұқият ажырату керек.
Мұнда өз ақыл көзің жетпей тұрып "ештеңеге, ешкімге сене салма" деп ескертеді, сондай-ақ: "Мұны жазған кісінің, Атын білме, сөзін біл!" - деп, ойдың шын-өтіріктігіне адамның өзі кепіл болмайтынын, дұрыс пікірлерді аты-жөні (беделі) бойынша емес, пікірдің мазмұны бойынша қабылдауды талап етеді.
Түрлі анықтамалары
Дәстүрлі тұрғыда, сыни ойлаудың әртүрлі анықтамалары бар:
Осы заманғы сыни ойлау ғалымдары бұл дәстүрлі анықтамаларды сапа, ұғым және процеске кеңейтіп, жасампаздық, қиял, зерттеу, толғаныс, эмпатия, білімді байланыстыру, феминизм теориясы, субъективтілік, күңгірттік және бейнәтижелік қатарлыларды қамтуға тырысты. Сыни ойлаудың кейбір анықтамалары бұл субъективті тәжірибелерді жоққа шығарады.
Логика және рационалдық
Сыни ойлаудың "екінші толқынындағы" авторлар сыни ойлаудың "бірінші толқынға" тән  логоцентризмдік моделінен саналы түрде алшақтады. Көптеген ғалымдар сыни ойлауды құрайтын нәрселерге азырақ эксклюзивті көзқараспен қарай бастағанымен, рационалдық пен логика сыни ойлаудың басты негізі ретінде қабылданды. Уолтерс пікірі бойынша, "бірінші толқындағы" эксклюзивті логоцентризмдік түсінік "жақсы ойлау дегеніміз логикалық ойлауға жеңілдетілген ойлау деген негізсіз болжамды" басшылыққа алған.
Дедукция, абдукция және индукция
Логикалық ойлаудың үш түрі бар. Бейресми түрде айтқанда, формалды дедукциядан басқа логикалық пайымдаудың екі түрін ажыратуға болады, олар индукция және абдукия.
Дереккөздер
Санат:Сыни ойлау Санат:Аргументтер Санат:Эпистемология Санат:Ойлау формалары
№3-бөлімше (Жетісу облысы)
№3-бөлімше — Жетісу облысы Талдықорған қалалық әкімдігіне қарасты Еркін ауылдық округі құрамындағы елді мекен.
Географиялық орны
Облыс орталығы – Талдықорған қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 7 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 353 адам (172 ер адам және 181 әйел адам) болса, 2009 жылы 626 адамды (324 ер адам және 302 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Талдықорған қалалық әкімдігі елді мекендері
Бретей (Эр)
Бретей (Breteuil) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,46 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27112, пошта индексі — 27160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3356 адамды құрады. Халық тығыздығы — 122,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Бекабат
Бекабат (Бекобод, Bekobod) — Өзбекстанның Ташкент облысындағы қала.
Халқы
Тұрғыны:
Географиялық орны
Қала Ташкенттің оңтүстігінен 115 км қашықтықта, Сырдария өзенінің бойында орналасқан. Қаланы Хаваст-Коқан темір жол торабы кесім өтеді.
Тарихы
Қала 1899 жылы шағын кент ретінде "Хилков" темір жол стансасының құрылысы кезінде пайда болған. Нәтижесінде кент құрамына жақын маңда орналасқан "Бекова" қыстағы енді.
1929 жылдың 26 маусымында қалада цемент зауытының іргесі тұрғызылды. Аталған зауыт өз жұмысын бүгінге дейін жасғастыруда. Бүгінде "Бекабадцемент" зауыты жылына 700 мың тонна цемент өндіріп шығарады.
Санат:Ташкент облысы қалалары