cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алессандро Скарлатти
Әуен
Скарлаттидің ертедегі опералары («Кінәсіз қате» 1679; «Махаббаттағы адалдылық» 1680, оның ішіне әйгілі серия Già il sole dal Gange кіреді; «Помпей» 1683, оның құрылымында белгілі O cessate di piagarmi и Toglietemi la vita ancor ариялары бар және  1685 жылға дейін жазылған еңбектер) бар. 1686 жылы ол «итальян увертюрасы» (опера «Зұлымдықтан - адамгершілік») формасын біржола бекітеді. Бұл кезеңдегі оның ең жақсы опералары: «Розаура» (1690, Gesellschaft für Musikforschung басылып шыққан), және Rugiadose, odorose и Ben ti sta, traditor ариялары пайда болатын «Пирр мен Деметрий» (1694) еңбегін атап өтуге болады.
«Митридат Евпатор» атты Алессандро Скарлаттидің шебері саналатын операсы 1707 жылы Венецияда басылып шықты. Ол өз дамуында алдыңғы қатарға шығып кеткен музыкадан құралады. Кейінгі неополитандық опералары («Тұрақсыз және зұлым махаббат», 1709; «Адал ханшайым», 1712; «Тигран», 1715) – бұл шығармалар Скарлаттидің соңғы шығармаларының ішінде ең жарқын, эмоционалды, эффекттілі, қызықты болып келеді. «Теодор Август» (1697) операсында ол алғаш рет оркестрлік ритурнельді пайдаланды.
Римде шығарылған оның соңғы опералары қатты ақындылық сезімді, кең және ұлы әуенді, драматизмді терең түсіну сияқты сезімдері адам бойына ұялатады.
Дереккөздер
Санат:Сазгерлер
Кіші Утка
Кіші Утка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Утка өзенінің оң жағалауынан 2,3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Пасуш (Мелгасу)
Пасуш (Мелгасу) (Paços (Melgaço)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Мелгасу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 379 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,8 км² шамасында. Халық тығыздығы — 79 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
421 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:421 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:421 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Фуксия
Фуксия — үйге әсемдік үшін өсірілетін қызыл гүлді өсімдік. Ұсақ жапырақтары бір-біріне қарама-қарсы біткен, гүлдері нәзік, тез солғыш, сабағы жіңішке болып келеді. Бақта өсірілетін фуксияның әртүрлі пішінді көптеген түрлері болады (гүлдерінің сабағы қарапайым немесе түкті — ақ, қызыл, көгілдір немесе күлгін, ал гүл қауатағы әдетте қызыл түсті). Фуксия жарық аз түсетін бөлмеде жақсы өседі. Оны жаз айларында көлкітіп не бүркіп суарады да, әр 10 күн сайын қоректендіріп отырады. Ал қыста фуксияны суаруды азайтып, терезеге жақын, салқын жерге орналастырады жылы ауа келмейтіндей етіп батареялы бүркен жауып қояды. Фуксияны гүл жарған кезде орнынан қозғауға болмайды, өйткені гүлі түсіп қалуы мүмкін. Оны көктемде қарашірік пен құм қосылған қара топыраққа ауыстырыл отырғызады. Осы кезде өркенінің 1/3 бөлігін шырнып тастайды. Фуксияны тұқымы және қалемшесінен көбейтеді. Оның бұт ақтарын дұрыс шырпыса шар пішінді әсем ағаш болып шығады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Абдулхақ Хамид Тархан
Абду-л Хамид Тархан - (1851-1937) - түрік ақыны.
Көрнекті еңбектері
Бұл шығармаларында Англияның Үндістандағы отарлау саясатына қарсы шығады, патриоттық пен азаттықты ардақтайды.
Береке кешесі (Алматы)
Шартты атау. (Алматы қаласы мәслихатының 2.07.2008 №113 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 14.07.2008 № 3/550 қаулысы). «Береке» сөзінің мағынасы - молшылық, көп, аста төк дегенді білдіреді.
Абдулхақ Хамид Тархан
Дереккөздер
Санат:1851 жылы туғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Түркия ақындары
Береке кешесі (Алматы)
Көше Түрксіб ауданындағы «Шуақты» шағынауданда орналасқан. Көшенің ұзындығы - 1200 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Формиджине
Формиджине  (Formigine) — Италиядағы қала, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Модена провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 31 402 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 682 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46,98 км² шамасында. Пошта индексі — 41043.
Жыл сайынғы мерекесі — 24 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Оразғали Шәріпұлы Құлсарин
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 3318A
NGC 3318A — Vela шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 2 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3318A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31373, ESO 317-50.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Vela (шоқжұлдыз)
Кеніш вагоншаларын дірілдетіп тазалау
Кеніш вагоншаларын дірілдетіп тазалау — вагоншалардағы жабысып қалған тау жыныстарын тазартудың әдісі. Ол үшін әдетте сілкілеме платформа мен жайдақ пішінді жабдықталған айналма төңкергіштер пайдаланылады. Вагоншаларға тербеліс-діріл беретін екі тәсіл бар. Біріншісі — вагоншаларды бір жақ бүйірімен сілкілеу платформасына жатқызады да, сілкілейді. Екіншісі — сілкілеу платформасын вагоншанын түбіне қысып, оны дірілдетеді. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Цухау
Цухау (Zuchau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 339 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 89 375. Муниципалитеттің басшысы — Мартин Гизекке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Любинка (Үлкен Смедово тармағы)
Любинка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Тула облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Смедово өзенінің сол жағалауынан 6,3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Кашира қаласынан Мәскеу өзенін қоспағанда Коломна қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оптикалық күшейткіш
Оптикалық күшейткіш (орыс. Оптический усилитель) – оптикалық сәуле шығару қуатының ұлғаюын қамтамасыз ететін күшнйткіш. Оптикалық арналарда мен жүйелерде жарықты күшейту сыртқы сәуле шығару  көзінің энергиясы  есебінен жүзеге асады. Күшейткішке негіз болатын нәрсе – активті физикалық орта, онда энергия қуаты ұлғаяды. Активті орта лазердегідей пайдаланылады. Энергияны толықтыру үзіліссіз немесе  импулстік болып табылады. Күшейті кезінде шығатын сигналдың  түрлендірілуі мүмкін. Күшейткіштер көбіне празедим, неодим немесе эрбий қоспасы бар  оптикалық талшық  негізінде жасалады. Сәулежолдың қосылу бөлігіндегі  бұл қоспалық элементтердің  атомдары толықтыру  лазерінің әсерінен қозады. Нәтижесінде күшейтілетін сигналдың толқын ұзындығында  қозған атомдардың сәуле шығару стимуляциясы жүреді. Сирек кездесетін элементтермен қосылған күшейткіштер жарық сигналының амплитудасын  толқынның үлкен дапазонында ұстап тұра алады. Жарық сигналы жүз және мың есеге дейін күшейтілуі мүмкін. Литий ниобатын пайдалану ішкі электр құбылысына негізделген күшейткіштер жасауға да мүмкіндік береді. Бұл оптикалық транзистор болып табылатын, электрлік басқарылатын толқынжолдар. Жартылай өткізгіштік оптикалық күшейткіштер  электрлік тәсілмен қоздырылады әрі жылдамдығы жоғары болады. Күшейткіш лазер кристалының қимасынан шағылуды  жою үшін шағылу коэфициенті төмен арнайы материалдармен қапталады. Оптикалық күшейткіштер оптикалық сәуле шығаруды күшейтуге ғана емес, қайта таратқыштарды, ауыстырып-қосқыштар мен жарық қабылдағыштарды, оптикалық модуляторды жасауға да қолданылады.
Хулио Олартикоэчеа
Хулио Хорхе Олартикоэчеа (Julio Jorge Olarticoechea, 18 қазан 1958 жыл, Саладильо, Буэнос-Айрес провинциясы, Аргентина) — аргентиналық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы,
Карьерасы
1986 жылғы әлем чемпионы, 1990 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері. 1983, 1987 жылдары Америка кубогына қатысқан.
Карьерасында "Ривер Плейт", Бока Хуниорс" Архентинос Хуниорс" секілді атақты құрамаларда ойнағанымен, тек 1981 жылы Насональ жүлдесін ғана ұтып алды.
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Расинг Авельянеда ФК ойыншылары Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары Санат:Нант ФК ойыншылары Санат:Архентинос Хуниорс ФК ойыншылары Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Вест Либерти (Кентукки)
Вест Либерти (West Liberty) — Кентукки штатының Морган округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3277 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.4 км² шамасында. FIPS коды — 21-81858.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Каротаж палеткалары
Каротаж диаграммаларын салыстыра сараптау мақсатында теориялық есептеулер нәтижесінде жасақталған қисық сызықтар жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Нарғызгүл
Нарғызгүл, георгин (Dahlia) – астралылар тұқымдасына жататын баданалы, көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Оңтүстік Америкада өсетін 15 түрі белгілі. Қазақстанда қолдан өсіріледі. Гүл шорығында будандастырылған (негізінен құбылмалы нарғызгүлден алынған) 8 мыңнан астам сорты пайдаланылады. Биіктігі 20 – 200 см-дей, тамыры жуан, түйнекті болады, сабағының іші қуыс. Қауырсынды жапырақтарының шеті тілімденген, олар сабаққа қарама-қарсы орналасады. Гүлдерінің түсі алуан түрлі, гүлшоғыры – себет (оның диам. 35 см-дей). Нарғызгүлдер – жарық пен жылу сүйгіш өсімдіктер, құнарлы топырақты қажет етеді. Нарғызгүлдерді тұқымынан өсіру, бадана ұяларын бөліп алу жолымен қалемшелерінен көбейтеді. Өсімдіктің гүлшоғыры ірі болу үшін отырғызар алдында 2 – 3 мықты өркенді қалдырып, әлсіз өркендерді кесіп тастайды. Қыста жақсы сақтау үшін баданаларын суық түскенге дейін қазып алады. Кептірілген баданаларды құрғақ, қараңғы қоймаларда (температурасы 4 – 5С) сақтайды.
Өсімдік туралы
Нарғызгүл – тамыртүйнекті, көпжылдық бақша өсімдігі. Отаны – Мексика және Колумбияның таулы аймақтары. Табиғатта нарғызгүлдің 24-ке жуық түрі болса, бүгінде гүлпаз мамандардың сұрыптауы нәтижесінде 15 мыңға жуық түрі қолданысқа енген. Нарғызгүлдің гүлі себет секілді, мол гүлдейтін өсімдік. Биіктігі 20-200 см аралығында болады. Түріне қарай бір түбі 10-25 данаға дейін гүл жарады. Тамыртүйнекті нарғызгүлдердің гүлдеу уақыты шілде айының соңынан бастап, күздің ортасына дейін жалғасады. Мол гүл жаруы үшін гүлдеп кеткен гүлдерінің басын қырқып отыру керек. Гүлдерінің көлемі үлкен, бойы биік болғандықтан, көбіне оны гүлзардың ортасына егеді. Нарғызгүлді қырқып алып, суға салып қойса, оншақты күнге дейін өңін жоғалтпайды. Осы ерекшелігіне орай оны гүлдестелер жасауға қолданады.
Көбейтілуі
Тамыртүйнегін бөлу арқылы көбейту ең оңай жолы болып табылады. Жас сабақтарын қалемшелеу және тұқымы арқылы да көбейтуге болады.
Нарғызгүл – тамыртүйнекті, көпжылдық бақша өсімдігі. Отаны – Мексика, Колумбия.Табиғатта 24 түрі кездессе, гүлзарларда 15-ға жуық түрі қолданыста. Бойының биіктігі20-250см. Гүлдеу уақыты шілде айының соңынан күздің ортасына дейін жалғасады.Мол гүл жару үшін гүлдеп кеткен гүлдерінің басын қырқып отыру керек. Нарғызгүлдің гүлсидамын қырқып алып суға салып қойсаоншақты күнге дейін өңін жоғалтпайды. Сондықтанда оны гүлкестелер жасауға қолданылады. Кез келген түрі ашық күн астында өскенді ұнатады. Тамыртүйнегіқысқы суыққа шыдамайтындықтан қыркүйекайының соңына таман қазып алады.Тамыртүйнегін бөлу, жас сабақтарын қалемшелеу және тұқымы арқылы көбейтеді.
Нарғызгүл туралы тақпақ
Маусымда жарғанмен гүлдерін,
Ол бірден керемет болмайды.
Жетіліп, көбейіп күнбе-күн,
Күз түсе құлпырып, жайнайды.
Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
Санат:Күрделігүлділер
Орташа тәуелділік өлшемі
Орташа тәуелділік өлшемі таратылатын хабардың априорлық (алғашқы) қатесінің керексіз болу  дірежесінің бұзылуына  және бөгеуілдерге немесе хабардың дұрыс қабылдану ықтималдылығына байланысты болады. Орташа тәуекелділік ықтималдылығының ең аз мәнін қамтамасыз ететіндіктен, оны қолдану ыңғайлы. Мәлімет тарату жүйесінің жобасын жасағанда хабар көзінен шығатын ақпараттың және байланыс арнасындағы бұзылу мен бөгелудің сипаттамалары белгілі болады. Мұнда қатенің керексіздік дәрежесін анықтау қиын. Оны белгілеу, әдетте, жобалауға байланысты. Бұл дәрежені жеңілдететін бірнеше әдістер бар. Солардың бірі – қатенің бәрі бірдей әсер етеді деп алу. Барлық қателердің керексіздік дәрежесі бірдй деп қарағанда отраша тәуекелділік  ықтималдығы  қате қабылданудың  толық ықтималдығына тең. Сөйтіп, қателердің керексіздік дәрежесі бірдей деп санағандағы орташа  тәуекелділікьің ең аз өлшемі қатенің толық ықтималдық өлшемімен анықталады. Мұндай өлшемді мүлтіксіз бақылау өлшемі  деп немесе В. А. Котельников өлшемі деп айтты. Өйткені ол осы өлшемді 1946 жылы өзінің потенциалды бөгеуілге орнықтылық теориясын құрғанда қолданған.
Үш жүздің баласы
«Үш жүздің баласы» - Абай шығармасында қолданылған атау. 15-16 ғ-да қазіргі Қазақстан жеріңде 3 рулық-тайпалық бірлестік қалыптасқаны белгілі. Олар Ұлы жүз, Орта жүз, Кіші жүз атады. Жүз араб тіліңде белгілі бір тұтас нәрсенің бөлігі, саласы деген ұғымды танытады. «Үш жүздің» ел мен жердің табиғи ерекшеліктеріне, оны мекендеген тайпалар мен рулардың шаруашылық және саяси жағдайларына байланысты пайда болғаны сөзсіз. Абай езінің «Біраз сөз казактың түбі кайдан шыққаны туралы» деген тарихи еңбегіңде осы жүздердің шығу тарихынан да дерек береді. Ақын Әмір-Темір мен Шағатай ұрпақтарын таратып әкеледі де, Ахмет ханға тоқталады. «Ахмет хан өз уақытында аттанысқа жарарлық қазақтан үш жүз әскер шығарып, үш жүз басыға билетіпті. Әр жүздің халқы өз ынтымағыменен бір туысқанға есеп болыпты. Қазақтың «Үш жүздің баласы» дей тұғыны - сол» деп жазады.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Есімдік тектес үстеулер
Есімдік тектес үстеулер— кенелену арқылы біржолата үстеуге арналған, бірақ есімдік мағыналары сезіліп тұратын сөздер тобы. Олар мағынасы жағынан есімдік түрлеріне катысты болып келеді. Мысалы: өзді-өзі, өзінен-өзі, өзінше, өздігінен — өздік есімдікке; меніңше, сеніңше, бізше, біздіңше, оларша — жіктеу есімдігіне; мұнда, мұншалық, мұндайлық, былай, осында, сонда, соншама, оншама, ондайлық, түнеугүні — сілтеу есімдігіне; кейде, әлдеқашан — белгісіздік есімдігіне катысты. Бұл сияқты сөздер әрі туынды үстеулер болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Саус
Саус (Saus) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альт-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
Асылар
Асылар – Асилар, (исседондар) – ежелгі Қазақстандағы сақ тайпасы. Геродоттың жазба дерегі бойынша, А. қазақ даласын мекендеген үлкен тайпа болған. Батыста кіші Қаратаудың жарқабақты жотасы арқылы арыс тайпасымен шектесіп, жазықтағы Асы өз-нің аңғарынан бастап шығысқа қарай Талас, Шу, Іле өзендерінің аңғарларынан тарбағатай мен Алтайға дейінгі аралықты мекендеген. Оңтүстігін Тәңіртау шектеген. Жазға салым Сарыарқаны жайлап, суық түскенде Ыстықкөлдің айналасындағы жайлы мекендерді қыстаған. А-дың негізгі мекені – Жетісу. Мал бағып,егін салып, тау-кен өндірісімен айналысқан. Қазіргі Алматы обл-ның Райымбек ауд. жеріндегі байырғы Тұйық, Қордайдағы ежелгі Жайсаң мен Шатырқұл кеніштерін алғаш А-лар қазған. Өндірілген мыс, қола, алтын, күмістен қару-жарақ, еңбек құралдарын, зергерлік бұйымдарын жасаған. Қазіргі Ақсу – Аюлы төңірегіндегі Беғазы (А.бектерінің) тұрақтары олардың б.з.б. 10-7 ғ-ларда дамыған мәдениеті болғанын көрсетеді. (қ.Беғазы – Дәндібай мәдениеті) А.-дың қола, алғашқы темір замандарындағы археол.жәдігерлері Балқаш өңірінен, Атасу-Қаражал ауд-нан көптеп табылған. А. көршілері арыстармен бірге Жезқазған кенді ауданында да кәсіпшілік еткен. Археологтар Алматының шығыс жағындағы Шілік, Асы өз-нің бойынан бұл тайпаның ертедегі қоныстарын тапты. Саты а-ның жанындағы А. қоныстарының бірінен табылған қола жүзіктегі бедер тайпа құрамындағы бір ру көсемінің белгісі болғанын айғақтайды. Диам. 2 см жүзіктің бетінде бүк түсіп жатқан барыс бейнеленген. Бұйымның жасалған уақыты б.з.б. 6 – 5 ғ-лар деп танылды. А. тайпасы б.з.б. 5 – 4 ғ-ларда Үйсін мемлекетінің құрамына кірген. Тарихи деректер бойынша, б.з.б. 2 ғ-да Үйсіндердің А-лар мен арыстардан жасақталған жауынгерлері бактриялықтарды тас-талқан етіп жеңген. А-дың аты Жамбыл обл-ның шығысындағы Асы өз-дерінің атауы ретінде сақталған.
Саус
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 765 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,4 км² шамасында.
Асылар
Дереккөздер
Қазаөстан тарихы
Саус
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Синицебина
Синицебина (Синцебина) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волошка өзенінің оң жағалауынан 169 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Асылар
Дереккөздер
Санат:Рулар
Синицебина
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Құлын терісі, тайжақы
Құлын терісі, тайжақы - (жеребок) - жеңіл өнеркәсіп үшін бағалы шикізат. Құлын терісі өлі туған немесе іш тастаған құлын терісі және сүт еміп, отыққан құлын терісі болып екіге бөлінеді. Құлын терісінің алғашқысынан галантереялық бұйымдар, қолғаптық, аяқ киім қонышына арналған былғары жасалынады, ал екіншісі - өзең қабаты қалыңдау және тығыз, жүні жақсы дамыған, жылтыраған тегіс болуына байланысты бағалы үлбірлік (мехтік) шикізат болып табылады. Иленген бір түсті құлын терісінен түгін сыртына қаратып жарғақ деп аталатын сырт киім тігіледі. Ерекше тәсілмен иленген өте берік, бетіне түскен қысымға (10-12 кг/мм2) шыдамды, су тигенде қалпы мен қасиеттерін езгертпейтін құлын терісін жарғақ деп атайды. Керілген жарғақты ұрғанда таза дыбыс шығады. Осындай жарғақ музыкалық аспаптар мен кейбір техникалық бұйымдар жасауда пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Пила
Пила (Pila) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 133 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 17 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 13020.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Пётр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Бейссенак
Коммунаның INSEE коды — 19025, пошта индексі — 19230.
Биожойғы
Биожойғы (Биоцид; biote — өмір, caedere— жоямын (өлтіремін)) —
Бейссенак
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 365 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,95 адам/км².
Биожойғы
Дереккөздер
Биоцид
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Бейссенак
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Суш
250px|thumb|Картада орналасуы Суш (Susch) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Инн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 209 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 93.93 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3744, пошта индексі — 7542.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Сов
Сов (Sauve) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Виган округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30311, пошта индексі — 30610.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1880 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Видиа қорытпа
Видиа қорытпа — вольфрам мен кобальт карбидінен құралған қорытпа, оның қаттылығы алмасқа таяу болады. Ақ шойынды, болатты, шыныны және т. б. кесуге қолданылады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
422 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:422 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мұнайгазды провинция
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Металогендік аймақ
Металогендік аймақ - геосинклиндік атырапқа не жүйеге немесе ауқымы осы құрылымдармен шамалас платформа бөліктеріне сәйкес, нақтышы минералдану түрімен сипатталатын, осы минералдану уақыты бір немесе бірнеше тектоникалық-магмалық оралымдар не металлогендік дәуірлер жиынтығына сәйкес келетін мейлінше ауқымды алаптар. Дербес Металогендік аймақ бірнеше құрылымдық- металлогендік белдемдерді немесе кенді аудандарды біріктіреді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Қауырсын жабынды жануарлар
Құстар класы
Бұлар — омыртқалы жануарлардың үшуға бейімделген тобы. Денесі қауырсынмен қапталып, алдыңғы аяқтары қанатқа айналған. Қазіргі кезде дүние жүзінің түрлі аймақтарында құстардың 8 600-ға жуық түрі таралған. Зоология ғылымының құстарды зерттейтін саласы - орнитология («орнитес» - құс +«логос» - ғылым). Қазақстанда құстардың 500-ден астам түрі мекендейді. Олардың дене температурасы - тұрақты, жылықанды әрі жоғары (+4 ГС,+430 С). Құстар барлық құрлықтарда кеңінен таралған. Құстар класына жалпы сипаттама. Құстардың денесі бас, мойын және тұлға бөлімдеріне бөлінген. Дене салмағы 1,5 грамнан (колибрилерде), 80-90 килограмға дейін (түйеқұстарда) жетелі.
Құстардың терісі жұқа әрі құрғақ, бездері өте аз. Тек кейбір құстарда ғана қауырсындарын майлайтын құйымшақ безі болады. Терінің қосалқы бөлімдеріне қауырсындар, тұжықтарыныц мүйізді бөлігі, жіліншік, саусақтарындагы мүйізді қабыршақтар жатады. Құс қауырсындары бүкіл денесін жауып тұрады. Ірі қауырсындардың теріге еніп тұрған бөлігі - қаламша. Мүйізді өзегі - сояуы. Оның екі бүйіріндегі ұсақ шашақ тәрізді түзілістер - пәрі. Дәрі мұрттан және мұртшалардан қүралады. Қауырсындар құстардың ұшуына жағдай жасайды әрі денесіндегі жылуды реттейді.
Құстардың қаңқасы жеңіл әрі берік. Қаңқасын бассүйек, омыртқа жотасы, иық белдеуі мен қанаттары, жамбас белдеуі мен аяқтары және кеуде қуысы деп бөледі. Бассүйектері бірімен-бірі қосылып кеткен, сондықтан жеңіл болады. Көз ұясы үлкен. Қанаттар иық белдеулеріне, аяқтары жамбас белдеулері байланысады. Омыртқа жотасының арқа, бел, сегізкөз бөлімдері жамбас сүйектерімен тұтасып, құстарға тән күрделі сегізкөзді құрайды. Омыртқа жотасының мойын бөліміндегі омыртқалар бірімен-бірі өте қозғалмалы байланысқан. Құстардың кеуде қуысы көлемді. Ол жалпақ төссүйектен, қабырғалар және арқа омыртқаларынан құралады. Ұшатын, жүзетін құстардың төс сүйегі алдыңғы жағынан қырланып, қыртөс (киль) түзеді. Қабырғалары бірімен-бірі берік байланысқан. Қанаттарындағы тоқпан жіліктің ішкі қуысы ауа қапшықтарымен байланысқандықтан, ішінде ауа болады. Аяқтарындағы толарсақ, табан сүйектері бірігіп, жіліншік сүйегіне айналған.
Құстардың көпшілік түрлері үш не төрт саусақты, тек африкалық түйеқұсының (страус) саусағы - екеу. Құстардың бүлшықеттері жақсы жетілген. Әсіресе төссүйектегі кеуде, бұғана асты бүлшықеттері (қанаттарын қозғалысқа келтіретін) өте жақсы дамыған. Бұдан басқа мойын, қабырғааралық және сан бұлшықеттері де жақсы жетілген. Құстардың жақсүйектері тұтас мүйізді тақташалармен қапталған. Оны құстардың тұмсығы деп атайды. Құс тұмсығы тұмсықүсті, тұмсықасты бөлімдерінен құралады. Қазіргі құстардың жақсүйектерінде тістері болмайды. Өңештің кеңейген бөлігі жемсау деп аталады, ол дәнмен қоректенетін құстарда айқын байқалады. Құстардың қарны безді және етті бөлімдерден тұрады. Қоректік заттар безді қарындай асқорыту сөлдің әсерінен қорытыла бастайды. Етті қарындай ұсақ қиыршық тастардың әсерінен ұсақталады. Етті қарын тістің қызметін атқарады. Оның қабырғасы қалың бұлшықетті, ішкі жағында тығыз қатты қабаты қоректі ұсақтайды. Аш ішекке бауырдан келетін өт өзегі және ұйқы безінің өзегі ашылады. Аш ішек пен тоқ ішектің жуандығы бірдей. Тік ішегі клоакамен аяқталады. Құстар түрлі қоректермен (бунақденелілермен, ұсақ кемірушілермен, өсімдік тұқымымен, жемісімен, гүл шірнесімен) қоректенеді. Шағала - балықты, кептер дәнді тұтасымен ұстап, жүтады. Құстар қоректік заттарды тез қорытатындықтан, тынбай қоректенеді. Етті қарын құстарда ғана болады.
Құстардың тыныс жүйесінде де үшуға бейімделген белгілері айқын байқалады. Сыртқы танау тетіктері - жүтқыншақпен, ол көмекей арқылы кеңірдікпен байланысады. Кеңірдек екі ауатамырға тармақталады. Өкпесінің көлемі шағын, іші үяшықты болады. Ауатамырлардың үсақ тармақтары тұйықталып, тері астында, бүлшықеттердің арасында ауа қапшықтарын құрайды. Ауа қапшықтарының көлемі өкпеден 10 есе үлкен. Бірақ ауа қапшықтарында газ алмасу жүрмейді. Ауа қапшықтары ауаның сыйымдылығын арттырып, ұшу кезінде құс денесін жеңілдетеді. Денесін қызып кетуден сақтайды. Құстар үшқан кезде өкпеле ауа қүрамындагы оттегіне қан екі рет (тыныс алған кезде де, тыныс шығарған кезде де) канығады. Құстардың мұндай тынысалу ерекшелігін қосарлы тынысалу деп атайды. Құстар ағаш басына қонақтағанда, жерде жүргенде кеуде қуысының бірде кеңейіп, бірде тарылуына сәйкес тыныс алады. Кеңірдекте екі ауатамырға тармақталған жері төменгі көмекей деп аталады. Осы арқылы әнші құстар дыбыс шығарады. Құстардың жүрегі үлкен әрі толық төрт қуысқа (екі құлақшаға, екі қарыншаға) бөлінген. Артерия және вена қайы араласпайды. Сол жақ қарыншадан басталатын оң жақ қолқа догасы ғана сақталған. Одан үлкен қанайналым шеңбері басталады. Оң жақ қарыншадан өкпе артерия қантамыры түрінде кіші шеңбер басталады. Құстардың денесіне тек артерия қайы (оттегіне қаныққан) тарайды. Құстардың орталық жүйке жүйесі өте жақсы дамыған. Миының көлемі үлкен және алдыңғы ми айқын ми сыңарларына бөлінген. Оның сыртында ми қыртысы пайда болған. Осыған сәйкес құстардың мінез-қылығы күрделенген (жылыстау, жұп құру, ұя салу, балапандарына қамқорлық жасау, т.б.). Ортаңғы мидың да көлемі үлкен. Ол көру мүшесінің жақсы дамуына әсер еткен. Мишығының сырты иірімдерге, сайшаларға бөлінген, ол күрделі қозғалыс қимылдарды реттейді.
Ауыл, орман шаруашылықтарына зиянды бунақденелілермен қоректеніп, құстар зор пайдасын тигізеді. Өсімдіктердің таралуына, тозаңдануына да әсері бар. Құстар табиғатта санитарлық та қызмет атқарады. Құстардың табиғаттағы эстетикалық орны да ерекше. Табиғатты құстарсыз көз алдымызға елестету мүмкін емес. Олардың адам өмірінде маңызы сан алуан. Құстардың дәмді еті, жүмыртқасы, бағалы мамығы, тыңайтқыштық қасиеті бар саңғырығы, өзге де өнімдері күнделікті тұрмыс қажетімізді өтейді. Өте ерте замандарда тіршілік еткен құстардың қаңқа қалдықтары, тасқа түскен дене таңбалары сақталған. Құстардың ең ежелгі арғы тегінің қаңқасы бүдан 225 млн жыл бұрынғы жер қыртысынан табылған. Оны ілкіқұс (протоавис) деп атайды. Бүдан 150 млн жыл бұрын тіршілік еткен құстардың арғы тегі көнеқұс (археоптерикс) деп аталады. Олардың қазіргі құстардан негізгі айырмашылығы - жақсүйектерінде тістері болған, құйрық омыртқаларының саны көп. Қанат саусақтарында мүйізді тырнақтары болған, бірақ төссүйегінде қыр болмаған.
Құстар - дене температурасы жоғары, жылықанды, қауырсын жабынды, жұмыртқа арқылы көбейетін, жоғары жаралымды, омыртқалы жануарлар. Олардың алдыңғы аяғы қанатқа айналған, көпшілігі ұша алады. Қозғалып жүру амалына байланысты құстар үш топқа бөлінеді. Олар: қыртөстілер (ұша алатын құстар), қыртөссіздер (ұша алмай, жүгіріп жүретіндер) және жүзгіш құстар (пингвиндер) деп бөлінеді. Олардың жүйке жүйесі жоғары құрылымдық көздері қырағы. Жүрегі - төрт қуысты. Екі қанайналым шеңбері бар, тыныс алып, тыныс шығару қосарлы тынысалу жолымен жүзеге асады. Жұмыртқа құрылысы күрделі. Жұмыртқадан шығаратын балапандарының ерекшеліктеріне байланысты қызылшақа балапанды және ширақ балапанды құстар болады.
Құстардың арғы тегі: ілкіқұс (протоавис) және көнеқұс (археоптерикс) деп есептеледі.
Бехинген-ан-дер-Бренц
Бехинген-ан-дер-Бренц (Bächingen an der Brenz) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Диллинген (Дунай) ауданының құрамына енеді.
Қауырсын жабынды жануарлар
Дереккөздер
Санат:Биология
Бехинген-ан-дер-Бренц
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1299 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,34 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 73 113. Муниципалитеттің басшысы — Роланд Грандель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Атабек
Атабек (түрік. – атабег) — орта ғасырлардағы лауазым. Атабек атауы түркі халықтарының тарихында үш түрлі мағынада қолданылған:
Дереккөздер
Санат:Лауазымдар
Балғабек Қыдырбекұлы ауылы
Балғабек Қыдырбекұлы ауылы (1997 жылға дейін - Таран) — Алматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Таран ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ұзынағаш ауылының солтүстігінде 15 км жерде, Ақсеңгір өзенінің оң жағалауында, тау алды жазығының қуаң агроклиматтық белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1642 адам (802 ер адам және 840 әйел адам) болса, 2009 жылы 2078 адамды (1035 ер адам және 1043 әйел адам) құрады.
Тұрғындары негізінен мал шаруашылығымен айналысады. Аудан орталығымен және басқа ауылдармен автомобиль жолы арқылы қатынасады. Ауылға белгілі қазақ журналисі, жазушы Балғабек Қыдырбекұлының есімі берілген.
Киселковци (Габрово облысы)
Киселковци (Киселковци) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 адамды құрайды.
Каталепсия
Дереккөздер:
Санат:Аурулар Санат:Медицина
Киселковци (Габрово облысы)
Пошта индексі — 5360. ЕКАТТЕ коды — 36988.
Портоканноне
Портоканноне (Portocannone) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Киселковци (Габрово облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
IC 3942
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3942 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Портоканноне
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2544 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 212 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 86045.
Рек-сюр-Ам
Рек-сюр-Ам (Recques-sur-Hem) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62699, пошта индексі — 62890.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 598 адамды құрады. Халық тығыздығы — 110,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
France Télévisions
France Télévisions (Франция телевидениесі) — Францияның ұлттық телехабар жүйесі. 2000 жылдың 2 тамызында France 1, France 2 (бұрында Antenne 2), France 3 (бұрында France Régions 3) және France 5 (бұрында La Cinquième) телевизиялық арналарының бірігуі нәтижесінде құрылды;
France Ô (бұрында RFO Sat) — 25 ақпан 2005 және France 4 (бұрында Festival) — 31 наурыз 2005.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Франция телекомпаниялары
Өміршеңдік
Өміршендік — құрылғының шектік күй басталғанға дейін өзінің жұмысқа қабілеттілігін сақтап тұру қасиеті, яғни қауіпсіздік техникасы талаптарының қайтымсыз бұзылуының немесе оның көрсеткіштерінің белгіленген шектен іске жарамсыз түрде шығып кетуінен бұйымды әрі қарай  пайдаланудың мүмкін болмауы. Электрондық техника бұйымдары үшін  шектік күйдің критерийі болып солып оның  істен шығуы есептелінеді. Электрондық техника бұйымдары өміршендік сипаттамалары: жөнделмейтін бұйымдар үшін істен шығуға дейінгі гаммапайыздық жұмыс істеуімен  дәл келетін гамма-пайыздық ресурс немесе оның қалтықсыз жұмыс істеу көрсеткіштерінің сақатлуы.
Дереккөздер
Санат:Сапа
Бұрандалы сепаратор
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Құлын үйрету
Құлын үйрету - (обтяжка жеребенка) - құлынды ұстап, ноқталап жетелеуге, байлауға үйрету, адамнан қорқып, үркіп қашпайтындай бой үйрету. Құлын үйрету өсіріп отырған жылқы тұқымына, шаруашылық бағытына, ондағы жылқы санына байланысты құлынның әр түрлі жасында жүргізіледі. Салт мініс, жегіс бағытындағы жылқы өсіретін асыл тұқымды шаруашылықтарда құлын үйрету күзде, құлыңды енесінен айырған кезде жүргізіледі. Етті-сүтті бағыттағы жылқы өсіретін шаруашылықтарда құлын үйрету бие байлау кезінде жүргізіледі. Сауылмаған бие құлынын, әдетте, тайыңда бас білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Мезгілсор
Мезгілсор – Есіл өзені бассейніндегі көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Бурабай ауданының жерімен ағады. Қызылағаш ауылынан солтүстікке қарай 15 км жерде, теңіз деңгейінен 220 м биіктікте орналасқан.
Гидрографикасы
Санат:Бурабай ауданы көлдері Санат:Есіл су алабы
Жетітармақ
Жетітармақ - қазақ поэзиясында лирикалық өлеңдерде қолданылатын шумақ өрнегі. Мағжанның "Жазғытұрым", "Күзді күні" атты өлеңдерінде, Сәкеннің "Жазғы түнде" атты өлеңінде осы шумақ үлгісі алынған. "Жамылар ымырт, кеш батып, Тыныштанар бертін ел жатып. Басады шық мөп-мөлдір Сұлудың көз жасындай, Сап күміс меруерт тасындай. Жердің жүзі құлпырар әсем аспан да". Мұнда соңғы тармақ келесі шумақтардағы сәйкес тармақпен ұйқасып отырады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Пак Мок Воль
Пак Мок Вольдің шығармалары өзгеше әсемдігімен корей әдебиетінде ерекшеленді. Корей « Чхоннокпха » ұйымы арқылы Пак Мок Воль әдебиет саласынан бастау алды. « Ұсыныс » атты журнал бетінде Чон Чжи Ен былай деген : « Пак Мок Воль өлеңдері әсемдікпен нәзік талғамымен ерекшеленеді. Ақын өлеңдерінде ұлттық сипаттарын поэзияға енгізу талпынысын аңғаруға болады ».
Пак Мок Воль Кенсан-Пукто провинциясындағы Кенджу қаласында 1916 жылы дүниеге келген. Ақын ауқатты отбасында тәрбиеленеді. Оның шын аты – Пак Ен Чжон. Оның атасы данышпан кісі болған. Атасының нұсқауымен ақын үйінен алыс Тэгу қаласындағы мектепте білім алады. Ақын жалғыздығын сезбеу үшін білімге терең еніп, жазушылықпен айналыса бастайды. 1933 жылы ақын 17 жасқа толған кезінде, ол өзінің бала кезінде жазған өлеңдерін журнал басып шығаратын редакцияға жіберіп, өзін әдебиет саласына танымал етеді.
1939 жылдар шамасында жаңа әдеби « Ұсыныс » атты журнал пайда болады. Ол журналда жас ақындар шығармалары басылып отырған. Пакта сол журналға өзінің шығармаларын « Мок Воль » деген лақап атпен жібереді. Мок Воль – « ағаш пен ай » деген мағынаны білдіреді. Сол жылы қыркүйек айында ақын өзінің « Жол тәріздес » (Кильчхором ) мен « Тәжірибеге бай » ( Еллюн ) атты көлемді өлең шығармаларын қоғамға ұсынған. 1941 жылы жапон басшылары барлық корей әдеби журналдарын жаптырғанның салдарынан ақын шығармаларын қағаз бетіне түсіру мүмкіндігінен айырылады. 1942 жылы ақын өзінің туған қаласында Чо Чжи Хун ақын досын кездестіреді. Ақын сол досына арнап « Жахһангер » ( Нагыне ) атты шығарма жазады.
Корей жапон басқаруынан бостандығына иеленгеннен кейін, 1946 жылы Пак өзінің « Чхоннокчип » атты өлеңдер жинағын баспаға апарып қағаз бетіне түсіреді. Ақын өзінің « Сандохва » атты алғаш өлеңдер жинағын 1955 жылы басылымға шығарып, « Азиялық әдебиет бостандығы » премия жүлдегерін иеленеді. Одан кейін де ақын университетте сабақ беріп жүріп, бірнеше өлеңдер жинағын басып шығарады. Пак Мок Воль корей әдебиетінде бұрын-соңды болмаған жаңа әдеби бағытты енгізеді. Ақын 1978 жылы 24 наурыз айында көз жұмады.
Кано
Дереккөздер:
Санат:Мектептер
Пенза (Чишмин ауданы)
Пенза — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Дурас ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 133 адамды құрады. Пошта индексі — 452141, ОКАТО коды — 80257825013.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кәрсен-Керней болысы
Кәрсен-Керней болысы — Семей облысы Қарқаралы уезіндегі қазақ болысы.
Тарихы
1824 жылы 13 маусымда Қарқаралы сыртқы округінде құрылған. 1869 жылы Керней және Кәрсөн болыстарына бөлінген.
1855-1858 жж санақ бойынша адам басына шаққанда Қарқаралы сыртқы округі бойынша жылқы санына екінші орында, ал қой санынан бірінші орында болған.
Шежіре
Арғын - Қаракесек - Бошан - Бораншы:
Халық
Халық саны негізінен Арғын тайпасының Қаракесек руының Кәрсөн және Керней бұтағынан құралған.
1824 жылғы санақта Кәрсөн-Керней: 3243 ер, 4324 әйел.
Аумағы
Жайлаулары: Үлкен және кіші Нұраның бойы, Сарысу, Айса, Көкпекті, Соқыр, Байғара, Толар өзендерінің бойы, Сораң, Қаратүлкі, Шолақ, Толағай, Тектұрмас және олардың Ақтау бекінісімен Жора қыраттарына дейінгі жерлер.
Әкімшілік бөлінуі
18 әкімшілік ауылдардан құралды, 1081 киіз үй, 7568 адам.
Сілтемелер
Санат:Семей облысы болыстары Санат:Шет ауданы тарихы
Ле-Тиель-Ламбер
Ле-Тиель-Ламбер (Le Tilleul-Lambert) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27641, пошта индексі — 27110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 202 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,65 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Норка (Кіші Кокшага тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
423 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:423 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Қиыр Улядка
Қиыр Улядка — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Якши-Акжар өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Абдураззақ Самарқанди
Абдураззақ Самарқанди - Абдар-Раззақ Камал ад-Дин би Жалал ад-Дин Исхақ ас-Самарканди - (1431-1482) - тарихшы.
Ғиратта туып, сонда қайтыс болған. Абдураззақ Самарқанди өмірінің көпшілігін Самарқандта өткізіп, білім алды. 1429 жылдан бастап Мауараннахр әмірі Шаһрухтың сарайында қызмет етті. 1441-44 ж. Үндістанда, 1446 жыл Ғилянда елші болды. Шаһрух қайтыс болғаннан кейін оның мирасқорлары - Мырза Абду-л-Латифқа, Мырза Абдоллаға және Мырза Әбу-л-Қасымға қызмет етті. 1463 жыл бастап Шаһрухтың Ғираттағы  дәруіш мешітінде шайхы болды. Темір заманының тамаша өкілі ретінде Абдураззақ Самарқандиға атақты ақын, әрі уәзір Әлишер Науаи қамқорлық етті. Абдураззақ Самарқанди - "Матлаъи Саъдайн уа мажмаъи бахрайн" ("Бақытты екі жұлдыздың қосылған жері және екі теңізді түйіске жері") атты 2 томдық белгілі еңбектің авторы, 1467-71 ж. жазылған. Оның 1 томы Темірдің өліміне дейінгі (1404), 2 томы Әбу Сайдтың өліміне дейінгі (1469) тарихи оқиғаларды баяндайды, сондай-ақ монғолдар тарихын қамтиды. Шығармада Темір мен Темір әулетінің заманын зерттеу үшін өте құнды материал бар. Абдураззақ Самарқанди еңбегінен оның Ғират тарихы жөнінде де кітап жазғаны байқалады. Бірақ ол бізге жетпеген.
Дереккөздер
Санат:Орталық Азия тарихшылары
Пиньейруш (Монсан)
Пиньейруш (Монсан) (Pinheiros (Monção)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Монсан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 372 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,81 км² шамасында. Халық тығыздығы — 132,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мартин Турский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Арзанк-д'Апше
Арзанк-д'Апше (Arzenc-d'Apcher) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48007, пошта индексі — 48310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 49 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Кіші Чачамга
Кіші Чачамга — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чачамга өзенінің сол жағалауынан 137 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Юрий Иванович Сухарников
thumb|right|200px| Юрий Иванович Сухарников (10.3.1940 жылы туған, Семей облысы Бородулиха ауданы Бородулиха ауылы) – металлург, техника ғылымдарының докторы (1983).
Сібір металлургия институтын бітірген (1982, Новокузнецк). 1962 – 1965 жылдары “Сибэлектросталь” зауытында (Красноярск) жұмыс істеді. 1965 – 1999 жылдары Қазақ КСР-і Металлургия және кен байыту институтында кіші, аға ғылым қызметкер, директордың ғылыми жұмыстар жөніндегі орынбасары қызметін атқарды. 1999 жылдан ҚР Өнеркәсіп және сауда министрлігінің минералды шикізаттарды кешенді қайта өңдеу ұлттық орталығының бас ғылым қызметкері. Негізгі ғылыми еңбектері түсті және қара металлургия мәселелеріне арналған. Сухарников фосфор мен кешенді легирлеуіш қорытпаларды бірге алудың жаңа технологиясын тауып, оны металлургия өнеркәсібіне енгізді (Қазақ КСР-і Мемлекеттік сыйлығы, 1982). Легирлеуші металдар мен фосфордың бірге тотықсыздануының кинетикасы мен механизмін, сондай-ақ темір фосфориттерінің термиялық диссоциациясын анықтайтын физика-химиялық заңдылықтарды жинақтап, оларды теория тұрғыдан қорытты. 52 авто куәліктің иесі.
Жильберто да Сильва Мело
Жильберто да Сильва Мело (Gilberto da Silva Melo; 25 сәуір 1976 жыл, Рио-де-Жанейро) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Юрий Иванович Сухарников
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар Санат:1940 жылы туғандар Санат:Қазақстан металлургтері Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Жильберто да Сильва Мело
Карьерасы
Бразилия ұлттық футбол құрамасында 2003-11 жылдары ойнаған. 2006, 2010 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. 2005 жылы Конфедерациялар кубогын ұтып алған. 2007 жылы Оңтүсік Америка чемпионы атанды.
Иф қорғаны
Иф қорғаны (Château d'If) — Франциядағы Жерорта теңізінің жағалауында орналасқан Марсель қалашығындағы шағын ғана аралда орын тепкен. Бұл жерден Марсель қаласының тамаша көрінісінің куәгері бола аласыз. Иф сарайының ең басты құндылығы - атақты жазушы Александр Дюманың «Граф Монте-Кристо» романының дүниеге келуіне себепкер болуы. Дәл осы бекіністе Монте-Кристо туралы бірнеше фильм түсірілді. Тарихи деректер роман кейіпкерлерінің расымен осы қамалда өмір сүргендігін дәлелдейді. Ал бекініс ішіне Монте-Кристо граф туралы фильмдердің үзініділері көрсетілетін теледидарлар қойылған.
Жильберто да Сильва Мело
Карьерасы
Әлем чемпионаттарындағы жалғыз голын 2006 жылы топтық турнирдің үшінші кездесуінде Жапонияның қақпасына соқты.
Иф қорғаны
Тарихы
1516 жылы Франция королі І Франциск кезекті жаугершілік сапарынан келіп, Марсель қаласына қоныс тебеді. Ол қалаға теңіз жақтан қорғаныс жұмыстары жүргізілмегендігін бірден байқап, алаңдай бастайды.
Жильберто да Сильва Мело
Сілтемелер
Санат:Америка ФК футболшылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Герта Берлин ФК ойыншылары Санат:Фламенго ФК ойыншылары Санат:Крузейро ФК ойыншылары Санат:Гремио ФК ойыншылары Санат:Сан-Каэтано ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары Санат:Витория ФК ойыншылары Санат:Араша ФК ойыншылары Санат:Америка Минейро ФК ойыншылары Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Иф қорғаны
Тарихы
Патша бекер қам жемеген екен, көп уақыт өтпей жатып-ақ, V Карл өзінің қаптаған жауынгерлерімен бірге күтпеген жерден шабуыл жасайды. Бірақ, қала берілмеді. Жау беті қайтысымен, Франциск патша қамал тұрғызуды жоспарлайды. Нәтижесінде, 1527-1531 жылдар аралығында Иф сарайы салынды.Иф өзінің мақсатын толықтай орындап шықты, жауға 1531 жылы тойтарыс беріледі. Құрылыс жұмыстарының басы-қасында болған патша да, жау да, құрылысшылар да қазір өмірде жоқ. Десе де, Иф әлі күнге дейін көзден таса болған емес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қамалдар Санат:Франция қамалдары Санат:Марсель
Роже Гиймен
Роже Гиймен (Roger Guillemin; род. 11 қаңтар 1924, Дижон, Франция) — французско-американдық ғалым-эндокринолог, 1977 жылы, «мидың пептидтік гормондарының секрециясына қатысты олардың жаңалықтары үшін», Эндрю Шаллимен бірге бөліскен Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша физиологтар Санат:Эндокринологтар Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Француз ғылым академиясының мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар Санат:Мадрид автономды университетінің құрметті докторлары