cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фоторецептор
OS — фоторецепторлардың сыртқы сегменті IS — ішкі сегменті
ONL — сыртқы түйiршiктi қабат OPL — сыртқы торлы қабат
INL — ішкі түйiршiктi қабат IPL — iшкi торлы қабат
GC — ганглиондық қабат BM — Брух мембранасы P — пигменттік эпителиоциттер
R — таяқшалар C — сауытшалар
Тілше мен пунктир — сыртқы шекаралық қабат
H — көлденең жасушалар Bi — биполярлы нейроциттер
M — Мюллер жасушалары A — амакринді жасушалар
G — ганглиондық жасушалар AX — аксондар]] Фоторецептор (фото… және receptor — қабылдаушы) — тірі ағзалардың ішкі және сыртқы орта тітіркендіргіштерінің әсерін қабылдап, оларды ерекше электрхимиялық сигналдарға айналдыратын арнаулы сезімтал жүйке ұштары; жарық қабылдаушы және жарыққа сезімтал құрылымдар.
Фоторецепторға бір клеткалы организм стигмалары және құрттар мен ланцетник денелеріндегі шашыраңқы орналасқан жарыққа сезімтал клеткалардан бастап, адам мен жануарлар көзіндегі көру аппаратына дейін жатады. Көздің торлы қабығында орналасқан көру клеткалары — таяқшалар мен сауытшалардың сәулеге сезімтал фоторецептор мембранасы құрамында көру пигменттері (родопсин) және фосфолипидтер болады. Омыртқалылардың фоторецепторлар мембранасында таяқшалар мен сауытшалар, ал омыртқасыздардың көру клеткаларында рабдомерлер (шашақ сияқты тармақтар) сыртқы сегментті құрайды. Фоторецепторлар сыртқы (жарыққа сезімтал көру пигменті болады) және ішкі (клеткадағы қуат алмасуды қамтамасыз ететін ядро мен митохондрия орналасады) буындардан тұрады. Фоторецепторлардың буындары бір-бірімен мембранамен бөлінеді. Бұл мембрана арқылы 16 — 18 жіңішке жіпшелерден (фибриллалардан) құралған шоғыр өтеді. Ішкі буыннан өсінділер басталады. Олар арқылы қозу фоторецепторлардан қос өрісті клеткаларға беріледі. Омыртқалылар фоторецепторларының сыртқы сегментінің қалыңд. 160Е, диам. 1 — 2 не 6 — 8 мкм болатын жалпақ қапшықтардан не дискілерден тұрады. Бұл дискілер сезімтал клетканың бойлама осіне перпендикуляр орналасады. Таяқшаларда олар сыртқы мембранаға бекімей, цитоплазмада еркін жүзіп жүреді, ал сауытшаларда — мембранамен байланыста болады;
Өсімдіктердің фоторецепторлары — биологиялық мембраналарда орналасқан ақуызды-пигментті мүшелер. Олар сырттан не ішкі ортадан бағытталған сәулені қабылдап, оған бейімделуді қалыптастырады. Өсімдіктерде қызыл және көк сәулені қабылдайтын фитохром және флавопротеидтер анықталған. Фитохромның белогы екі суббөліктен және хромофордан тұрады. Хромофор тұйықталмаған тетрапирроль сақиналарынан (фикобилин) құралған. Фоторецепторлар қабылдаған жарықтың көмегімен биол. мембраналардың өткізгіштігін, гендердің қызметі мен ферменттердің белсенділігін өзгерту арқылы өсімдіктердің өсуі мен дамуын реттеуге қатысады. Өсімдіктердің күн мен түннің ұзақтығына байланысты өсіп дамуын фотопериодтылық деп атайды. Осыған байланысты өсімдіктерді шартты түрде үш топқа бөледі. Ұзақ күндік, қысқа күндік және бейтарап фотопериодты өсімдіктер. Қысқа күндік өсімдіктерді (мысалы, тары) ұзақ күндік жағдайда өсіргенде, олар вегетативті күйден шыға алмай, генеративті күйге өте алмайды, соның нәтижесінде өсімдіктен мол өнім алынбайды. Бұл құбылыс фоторецепторлардың белгілі бір толқын ұзындықты жарықты қабылдап, оған жауап беру қабілетіне тікелей байланысты. Өсімдікте фитохром 660 нанометрлік жарықты қабылдайтын түрінде (фоторецепторлар) түзіліп, ұзын толқынды қызыл сәуленің әсерімен (фоторецепторлар) белсенді түріне ауысады. Фитохром өсімдіктегі басқа фитогормондардың мөлшері мен қатынасына ықпал ету арқылы өзінің реттегіш қызметін атқарады.
Дереккөздер
Санат:Көз
Конвертацияланатын валюта
Конвертацияланатын валюта - басқа шетел валюталарына еркін және шек қойылмай айырбасталатын валюта.
Дереккөздер
Санат:Ақша Санат:Экономика Санат:Халықаралық сауда
Гаро
Гаро — грузин тұздығы. Құрамына ұсақталған грек жаңғағы, майдалап туралған пияз, сарымсақ, күнзе, сірке суы немесе фанат шырыны және тауық сорпасы қосылып қайнатылады. Жылы түздыққа дайын болған соң, қоюлану үшін 2—	3 жұмыртқа сарысын және дәміне қарай тұз салынады. Гаро татымды дәмге ие, нәзік, пайдалы және көптеген витаминдерден тұрады.
Вершинная (Чепыша тармағы)
Вершинная — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чепыш өзенінің оң жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Әлімшайқы Сәлімбаев
Әлімшайқы Сәлімбаев (1915. Қарағанды облысы, Ақадыр ауданы - 1984. сол жерде), Қазақша күресінің атақты шеберлерінің бірі. 1949- 50 жылдардағы республиканың және Орта Азия республикаларының чемпионы. 1995 ж. бері Ақадыр ауданында Сәлімбаев атындағы республикалық турнир өтіп келеді. Арғын тайпасы, Қаракесек руының Керней бұтағынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:Спорт Санат:Шет ауданында туғандар‎
IC 4186
IC 4186 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4186 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Болулья
Болулья (Bolulla) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Марина-Баха ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 423 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,60 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Балбанъю
Балбанъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ортина өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ауырлық күшінің әрекетінен сұйықтар мен газдарда болатын қысым
Ауырлық күшінің әрекетінен сұйықтар мен газдарда болатын катты денелерде қысым - сұйықтың өз ішінде де кысым болады: сұйық ауырлык күшінің ықпалында болады да, сұйықтың төменгі кабаттарына оның жоғарғы қабаттарының салмағы әрекет етеді. Ыдыс ішіндегі сұйықты ойша бірнеше қабатқа бөлеміз де мынадай қорытынды жасаймыз: жоғарғы d қабатқа оны екінші қабатқа қысddddып басатын, сөйтіп оған белгілі бір қысым түсіретін ауырлык күші әрекет етеді. Екінші с қабаты бұл қысымды Паскаль заңы бойынша төмен карай және барлық асаққа бірдей таратады; оның үстіне бұл қабатқа оны үшінші Ь кабатка кысып басатын ауырлык күші әрекет етеді. Олай болса, үшінші кабаттан түсетін қысым алдыңғы екі кабаттағы кысымдардың косындысына тең. Сондықтан ең үлкен кысым тереңдіктегі кабатқа түседі. Сөйтіп, сұық қабаты неғұрлым төмен (тереңде) орналасқан болса, ондағы ауырлық күші әрекетінен болатын қысым согұрлым улкен болады деген корытындыға келеміз. Егер судың орнына басқа кез келген сұйық алынса да, бәрібір, нәтиже сондай болар еді. Ал газдарға келетін болсақ, бұл жағынан алғанда, олардың сұйықтардан езгешелігі жоқ. Газдың да салмағы бар. Бірақ газдың тығыздығы сұйықтың тығыздығынан жүздеген есе кем екенін есте ұстау керек. Ыдыстағы газдың салмағы өте аз, сондықтан да оның «салмақтық» қысымын көп жағдайда елемеуге болады. Сұйык ішіндегі кысымның тереңдікке тәуелді болатынын адам суға сүңгу кезінде есте ұстауы қажет. Арнайы жаттығусыз үлкен тереңдікке түсу мүмкін емес, өйткені жоғары қысымның әсерінен адам каны атмосфералық азотпен канығады. Судың бетіне тез көтерілуге де болмайды, себебі қысымның кенеттен азаюынан азот көпіршік түрінде каннан бөлініп шығады, яғни кан кайнағандай болады. Азот көпіршіктері кан тамырларын бітеп тастайды да, көп жазғдайда адамды ауыр науқасқа шалдықтырады. Егер сүңгуір өзін нашар сезіне бастаса, оны барокамераға орналастырады. Ондағы ауаның қысымы өте жоғары. Сол жерде белгілі бір уакыт ұстағаннан кейін кысымды біртіндеп калыпты деңгейге түсіреді. Енді сұйықтың ыдыс түбіне және қабырғаларына түсіретін қысымын есептеуді қарастырайық. Қысымды есептеп шығару үшін қысым күшін ол әрекет ететін беттің ауданына белу керек екені бізге мәлім.
Санат:Физика
Нілді (Қырғызстан)
Нілді (Нылды) — Қырғызстанның Талас облысы Манас ауданы, Қайыңды айыл аймағы құрамындағы айыл.
Халқы
2009 жылы айылда 687 адам тұрған.
Дереккөздер
Санат:Манас ауданы елді мекендері
Харючей-Яга (Море-Ю тармағы)
Харючей-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Море-Ю өзенінің оң жағалауынан 54 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Добрин (Добрич облысы)
Добрин (Добрин) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Крушари қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 9402. Телефон коды — 05775. ЕКАТТЕ коды — 21470.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Таңатқан балуан
Таңатқан балуан (1897 - 1964, Қостанай облысы, Торғай ауданы), атақты балуан. Ол туралы ақындар Н.Ахметбеков және С.Мәуленовтер өлеңдер жазған.
Жумирин
Жумирин (Jumirim) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Пирасикаба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пирасикаба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Таңатқан балуан
Дереккөздер
Санат:Спорт
Жумирин
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 630 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 56,738 км² шамасында. Халық тығыздығы — 46,4 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Таңатқан балуан
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Кіші Яг-Йоль
Кіші Яг-Йоль — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хулга өзенінің сол жағалауынан 111 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Куткурка
Куткурка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юрюзань өзенінің сол жағалауынан 297 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Кіші Яг-Йоль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Куткурка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
860 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:860 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:860 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
NGC 3571
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 8 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3571 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34028, NGC 3544, ESO 570-11, MCG -3-29-1.
Линьяриш (Селорику-да-Бейра)
Линьяриш (Селорику-да-Бейра) (Linhares (Celorico da Beira)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Селорику-да-Бейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 328 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,47 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Евфимия Всехвальная.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Биржа дүрлікпесі
Биржа дүрлікпесі - биржа дағдарысының неғұрлым шиеленіскен кезеңі, ол бағалы қағаздар (ең алдымен акциялар) бағамының күрт, апаттық сипатта құлдырауымен сипатталады. Биржа дүрлікпесі басталғанда бағалы қағаздардың ұсынымы күшейіп, оған деген сұраным күрт құлдырайды. Биржа дүрлік, әдетте басталған экономикалық дағдарыстың салдары немесе оның алдында болған биржа даурықпасының занды қорытындысы болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Давос
Даво́с (Davos,Davos,Davos,Tavau) — шығыс Швейцарияның Граубюнден кантонындағы Преттигау-Давос округіндегі қала. Тұрғындарының саны 11 131 (2011). Давос Ландвассер өзенiнің бойында, Швейцария Альпiсiнде орналасқан. Еуропа бойынша ең биік нүктеде (1,560 м биіктікте ) орналасқан қала.
Давос — ғаламдық саяси және iскерлер элитасының жылдық жиналысы (көбінесе Давостық форум деп жиі аталады) — Бүкіләлемдік экономикалық форум (БЭФ) өтетін орын және Швейцариядағы ең үлкен шаңғы курорттарының бірі.
Географиясы
Давос қаласының аймағы, 2006 жылы, 254,5 мың км²-ді құрады. Осы аймақтың 37,1%-ы ауылшаруашылық мақсаттарына қолданылады, 19,7% жері ағашты-орманды. 2,2% аумағында ғимараттар мен жолдар салынған, ал қалған 41% аумағын өзендер, мұздықтар және таулар алып жатыр.
Климаты
Давоста орташа есеппен жылдың 126.7 күні жаңбырлы болады және мөлшері 999 мм-дей жауын-шашын түседі. Ең ылғалды ай — тамызда 135 мм-дей жауын-шашын түседі. Осы ай ағымында 13.6 күндей жаңбырлы болады. Маусым айында да жауынды күндер көп болады, бірақ жауын-шашын мөлшері орташа есеппен 120 мм. Жылдың ең құрғақ айы — сәуір, орташа есеппен 55 мм жауын-шашын мөлшері түседі.
Халқы
Давос қаласының халқы 11,166 адам (31 желтоқсан 2010). 2008 жылы халқының 23,7%-ын шетел азаматтары құрады. Соңғы 10 жылда тұрғындар саны 5,5%-ға төмендеген. Тұрғындардың көпшілік бөлігі (2008 жылдың күйі бойынша) немісше сөйлейді (86,3%), екінші орында серб-хорват тілі (2,8%), ал үшінші орында италиян тілі (2,7%).
2000 жылы халқының 50,9%-ын әйелдер, ал 49,1%-ын ерлер құрады. Жас шамасына байланысты үлес салмағы бойынша, 2000 жылы Давос тұрғын халқының 1102-і бала немесе 9,7% халқын 0-ден 9 жасқа дейін балалар және 12,6%  10-нан 19 жас аралығында 1435 жасөспірім тұрады. Ересек тұрғындары арасында 1733 адам, немесе 15,2% халқы 20-дан 29 жасқа дейін. 1897 адам, немесе 16,6% 30-дан 39-ға дейін, 1806 адам, немесе 15,8% 40-тан 49 жасқа дейін тұрғындар құрады. 1498 адам, немесе 13,1% 50-ден 59-ға дейінгі жаста. 7,9% халқы 60-тан 69 жас аралығында болса, 677 адам, немесе 5,9% 70 және 79 жас аралығында. 318 тұрғын немесе 2,8%, 80 және 89 жаста болған, ал 0,4%, немесе 49 адам 90 және 99 жаста.
Жылдар бойынша халқы туралы тарихи мәліметтер:
Спорт
Давос қаласы Швейцарияда өзінің бір аттас, швейцарлық ұлттық лигасында ойнайтын Давос хоккей командасымен белгілі. Олардың үй ареналары - Vaillant Arena. Сонымен қатар қалада алты шаңғы базасы бар:
Бүкіләлемдік экономикалық форум
thumb|left|Бүкіләлемдік экономикалық форумының логотипі Бүкіләлемдік экономикалық форум (БЭФ) немесе - Давостық форум - халықаралық үкіметтік емес үйым. Штаб-пәтері Женева (Швейцария) қаласында орналасқан. Дәстүр бойынша БЭФ жыл сайын (әдетте қаңтардың соңында - ақпанның басында) швейцариялық Давос қаласында (бейресми атауын осыдан алған) өткізіледі. 1971 жылы Швейцарияда еуропалық кәсіпкерлердің бейресми араласу клубы ретінде қүрылған. Кейінірек қатысушылар географиясы мен олар талқылайтын мәселелер ауқымы да кеңейді.
Күн тәртібінде тек Еуропаны ғана емес, басқа да аймақтарды қамтитын саяси және экономикалық мәселелермен қатар, әлемдік сауда және жаһандық экономика мәселелері, дамушы елдердің қарыздарын өтеу мәселелері қарастырылады. БЭФ-ның басты мақсаты - экономикалық және әлеуметтік даму мәселелерін шешуге әлемдік қауымдастыққа жәрдемдесу, әлемнің ғаламдық жағдайын жақсарту.
БЭФ іскерлік, саяси, зияткерлік әріптестікті дамытуға септігін тигізеді және ғаламдық дамудың маңызды мәселелерін талқылауда, әлемдік қауымдастықтың өзге де көшбасшыларымен әріптестікті көздейді. Оның жұмысына мемлекет және үкімет басшылары, әлемдік бизнес көшбасшылары, көрнекті ғалымдар, экономистер мен саясаттанушылар қатысады.
Мәдениеті
Давоста Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұра нысандарының жетеуі орналасқан: Қалалық мұрағаттар, Кирхнер мұражайы, Grosses Jenatschhaus (қайырымдылық үйі) және Орман Зираты (Waldfriedhof). Сонымен бiрге бiрнеше мейманханалар мен курорттар тiзiмге қосылған. Үш мейманхана: Berghotel Schatzalp, Grand Hotel Belvédère (бұрынғы мейманхана) және Zürcher Höhenklinik von R. Gaberel.
Дереккөздер
Санат:Граубюнден қалалары Санат:Давос Санат:Швейцария тау шаңғылы курорттары
Виктор Федорович Мироглов
Виктор Федорович Мироглов (21.02.1939, Шығыс Қазақстан облысы Қазаншұңқыр кеніші - 1998) - жазушы, аудармашы. ҚазҰУ-ды бітірген (1961). Инженер-гидролог, мектепте оқу ісінің менгерушісі. "Золотая Чукотка" газетінде бөлім меңгерушісі. "Қазақфильм" киностудиясының деректі хроникалық бірлестігінде бас редактордың орынбасары, "Жаңа фильм" журналында бас редактордың орынбасары. "Простор" журналында қызметкер, "Жазушы" баспасы бас редакторының орынбасары қызметтерін атқарған. Баспасөз беттерінде 1959 жылдан көріне бастаған. Отыздан астам деректі және ғылыми-көпшілік фильмдердің сценарийлерін жазған. Қазақ қаламгерлері Ә.Таразидің, Д.Досжановтың, О.Бөкеевтің, Ә.Нұршайықовтың шығармаларын. І.Есенберлиннің "Алтынорда" трилогиясын орыс тіліне аударған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Сант'Анна-Аррези
Сант'Анна-Аррези (Sant'Anna Arresi) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Карбония-Иглезиас провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2678 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 70 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 9010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Дорфпроцельтен
Дорфпроцельтен (Dorfprozelten) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Мильтенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1797 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,39 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 76 118. Муниципалитеттің басшысы — Дитмар Вольц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Херцберг (Мекленбург)
Херцберг (Мекленбург) (Herzberg (Mecklenburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Пархим ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 319 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 60 033. Муниципалитеттің басшысы — Роземари Хальман.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Қырылдақ доңғалақ
Қырылдақ доңғалақ (Колесо храповое) — қырылдақты механизмнің жетектегі доңғалағы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Сан тізбектері
Сан тізбегінің анықтамасы
– cан тізбегі
– тізбектің қысқаша белгіленуі
~n - оның жалпы мүшесі (реттік нөмірін көрсететін индекс)
Бірсарынды тізбектер
Мысалы: Мысалы: Мысалы:
Дереккөздер
Санат:Тізбектер мен қатарлар
Родерсдорф (Золотурн)
250px|thumb|Картада орналасуы Родерсдорф (Золотурн) (Rodersdorf) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Дорнек округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1287 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.29 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2479, пошта индексі — 4118.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Шөладыр
Шөладыр – Шу-Іле тауларының солттүстік-батыс тізбегін құрайтын аласа шоқылы, адырлы өңір.
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы таулары
Нишапур
Нишапур — Ирандағы қала, солтүстік-шығыста орналасқан Хорасан-Резави провинциясының үлкендігі бойынша екінші қаласы. Тұрғындар саны — 205,972 адам (2006 жыл). Елдің солтүстік-шығыс бөлігінде Тегераннан 670 км шығыста A-83 автожолының бойында орналасқан.
Кастельспина
Кастельспина (Castelspina) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Бернардин Сиенский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Шарль Перро
600 × 936px|нобай|оңға|Шарль Перро
Шарль Перро (фр. Charles Perrault; 12 қаңтар 1628 жыл, Париж – 16 мамыр 1703 жыл, Париж) – француз ақыны және классицизм кезеңінің сыншысы, «Ана қаздың ертегілері» атты шығармасымен танымал.
Мансап
Шарль Перро Париж парламентінің қазысы Пьера Перроның отбасында дүниеге келген және алты баланың (онымен бірге 6 айдан кейін қайтыс болған егіз ағасы Франсуа дүниеге келген) ішінде ең кішкентайы болған. Оның ағаларының ішінде Клод Перро әйгілі сәулетші және шығыстық фасад Луврдың (1665—1680) авторы болып табылады. Соңына дейін бітірмеген Бове университеттік колледжеде оқыған. Қорғаушының лицензиясын сатып алып, бірақ артынан бұл лауазымды тастайды және сәулетші ағасы Клод Перроға кеңсе қызметкері болып орналасады. Жан Кольбердің сенімін пайдаланған, 1660-шы жылдары Людовик XIV-тың ауласының саясатынан өнер жағынан асып түскен. Кольбердің арқасында Перро 1663 жылы қайтадан құрылған Жазулар мен әсем шығармалар Академиясының хатшысы болып сайланады. Өзінің жақтаушысының өлімінен (1683) кейін ол жек көрінушілікке ұшырайды және оған зейнетақы ретінде төленіп отырған ақыдан айырылады, ал 1695-шы жылы хатшы қызметінен мүлдем айырылады.
Шығармашылық
Перро жемісті жазушылардың бірі болып саналатын, бірақ оның көркем шығармалары, ертегілерін қоспағанда, жақында ұмытылып қалды. Әдебиет тарихына ол жаңалар мен ескілердің іс-әрекеті дауында жаңалардың іс-әрекетінің басты идеологы болып орын алады. Перроның негізгі бағдарламалық жазулары - «әйгілі Людовиктің ғасыры» поэмасы (1687), «Өнер мен ғылым саласында ескі және жаңа арасындағы параллельдер» диалог, 1-4 томдары 1688-97 жж. Перро Людовиктің ғасыры бұрынғы ғасырдан озған және ол ары қарай дами беру керек деп есептейтін. Өзгермейтін мінсіздік ретінде ол ғылым мен мен қөлөнермен қатарласып дамып келе жатқан өнердің дамуының негізгі идеясын алған. Байырғы заманның дастандарының мұрагері роман және поэзияның алдында проза тұрады деп санаған.
Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%BE,_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8C#.D0.9A.D0.B0.D1.80.D1.8C.D0.B5.D1.80.D0.B0
Тағы қараңыз
Санат:Тұлғалар
Шмидт атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Ақтоғай (Жамбыл облысы)
Ақтоғай — Жамбыл облысы Сарысу ауданы, Жаңаарық ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңатас қаласының оңтүстік-шығысында 18 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 781 адам (2009).
Диск (спортта)
Диск — жеңіл атлетикада лақтыруға арналған құрал. Пішіні ортасына қарай қалыңдайды. Еркектер дискісінің көлденеңі 221 мм., жасөспірімдердікі 201 мм., әйелдердікі 182 мм., Салмақтары тиісінше 2, 1,5, және 1 кг.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Микаил Гусейноғлы Абдуллаев
Абдуллаев Микаил Гусейноғлы — Әзірбайжан кескіндемешісі, графикашы. Абдуллаев негізінен әзірбайжан халқының өткені мен бүгінгі өмірі жайында, лирикалық тақырыпта кескіндемелік және графикалық туындылар салумен шұғылданады.
Жеткен жеістіктері:
Туындылары:
1965 жылдан Әзірбайжан өнер институтында сабақ береді.
Дереккөздер
Санат:Өнер
Кринка (Керженц тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эксперименттік зерттеу
Эксперименттік зерттеу - елшеу аппаратурасы мен эксперименттік әдістерді пайдалану кезінде зертханалық немесе жол (қырлы) жағдайында ңақты нысанмен өткізілетін зерттеу.
Дереккөздер
Санат:Физика
Тәжі балуан
Дереккөздер
Санат:Спорт
Санат:Тұлғалар
Тенерифе
Тенерифе (Tenerife) — Испанияның автономиялық облыстарының бірі болып саналатын Канар архепилагының үлкен аралдарының бірі болып табылады. Тенерифе аралының керемет климаты мен табиғат ерекшеліктері оны әлемнің ғажайып дауалы жерлерімен қатар қояды. Біртектес және жұмсақ теңіздік климатына байланысты Тенерифені “мәңгілік көктем аралы” деп атайды.жыл бойы бұл тропикалық жұмаққа әлемнің әр бұрышынан мыңдаған туристер қатынайды. Тенерифе табиғаты өте бай және әр түрлі, сондықтан аралды мүсіндегі құрлықпен салыструға болады. Ұлы таулар мен өнімді дала, қою тропикалық және субтропикалық ормандар мен сарқырамалық шөлейттер, тау шатқалдары мен құм – табиғаттың барлық ерекшеліктері арал ландшафтында көрініс тапқан. Жатын орындары мен туристік кешендер орналасқан жағалау сызығына алтын немесе қара құмнан және кіші төмпешіктер құрайтын жартастар мен құздардан тұратын ашық жағажайлар тән.
Тенерифенің оңтүстігіндегі жатын орындардың көпшілігі 80-90жж. Пайда болды. Бұл дауалы құрылыс саласындағы жаңа жетістіктердің пайда болуына ықпал етті. Бұл отельдердің сервистік қызметінің әр түрлілігінен хабардар береді. Жаңа заманғы қонақ үй кешенінің аралдың табиғи ландшафтымен үйлесімдігін көрсетеді.
Аралдың солтүстік бөлігі оңтүстігіне қарағанда дымқыл климатпен ерекшеленеді. Тұрақты температура субтропикалық өсімдіктер әлемінің кең жайылуына ықпал етеді. Valle orotana даласының ең басты қаласы Puerto de la Cruz Тенерифеде пайда болған ең алғашқы дауалы жер, бүгінгі күні халықаралық туризмнің орталығы болып табылады. Мұхит жағалауымен серуендеп жүрсеңіз, ерекше әдемілікке куә боласыз. Lagos Martlanes жасанды көлдері, Loro Parque белгілі тотықұстар саябағы балаларды да, ересектерді де мол қуанышқа тәнті етеді. Әрине, курорттық ландшафтың ажырамас бөлігі болып керемет мұхит жағажайлары табылады. Олар сарқырама құмына толы.
Тенерифеде қызықты өсімдіктер дүниесі мен хайуанаттар әлемінен құралған әр түрлі мамандандырылған саябақтар орналасқан. Loro Parque – хайуанаттар және өсімдікте саябағы. Мұнда көптеген түрлі-түрлі тотықұстар бар. Саябақта сонымен бірге аквариум мен дельфинарий де бар, жануарлар мен құстардың қатысуымен әр түрлі сайыстар өткізіледі. Arona қаласының маңында бірнеше саябақтар орналасқан. Las Aquilas-del Feide - өсімдіктер дүниесі мен хайуанаттар әлемінің әр түрлі қызықты тропикалық, таулы және шөлейттік түрлерінен көрініс беретін жануарлар және өсімдіктер саябағы. Мұнда қыран, қаршығалардың қатысуымен көптеген жарыстар өткізіледі; Tenerife Zoo – сирек кездесетін экзотикалық жануарлардан тұратын (бауырымен жорғалаущылар, жыртқыштар) хайанаттар бағы ; Cactus Park – ең кішісінен бастап алып кактустарға дейін мәлімет беретін саябақ,.
Санат:Тенерифе
Аустралазия (спорт)
Аустралазия (Australasia) — Аустралия және Жаңа Зеландияның біріккен коммандасының аты. XX ғасырдың басынан бірнеше ойындарға бірге қатысып жүр.
Олимпиада ойындарындағы Аустралазия
Жаңа Зеландия Олимпиада Ұйымы (ЖОҰ) 1911 жылы құрылған, МОК тарапынан — 1920 жылы. Сондықтан Олимпиадаға 1908 және 1912 жылдары Жаңа Зеландия спортшылары Аустралиямен бірге ортақ Аустралазия туының астында өнер көрсетті. (МОК код — ANZ).
1908 ж. Олимпиада Ойындары
Аустралазия 1 алтын, 2 күміс, 2 қола медал ұтып алды: Команда сабында 3 жаңазеландтық. Олимпиада ойындарының алғаш жаңазеландтық жеңімпазы Херри Керр.
1912 ж. Олимпиада Ойындары
Аустралазия 2 алтын, 2 күміс, 3 қола медал ұтты: Команда сапында 3 жаңазеландық. Малкольм Чампион - алғаш жаңазеландық Олимпиада ойындары жеңімпазы.
Аустралазия теннисте
1905 жылы Жаңа Зеландия Аустралиялық лаун-теннистің Ұлттық қоғамдастығына мүше болды (1922 жылы шықты), қоғамдастықтың аты Аустралия Ұлттық теннис қоғамдастығы деп өзгертілді.
Дэвис Кубогында Аустралазия құрамасы 1905 жылы бастап ойнады (бұл аустралиялықтар үшін де, жаңазеландтықтар үшін де алғаш). Нәтиже: 1905—1914 жылдары командада аустралиялық Норман Брукс және жаңазеландиялық Энтони Уайлдинг (1911—1913 ж. Уайлдинг қатыспады). І дүниежүзі соғысында Уайлдинг өлгенінен кейін, Аустралазия құрамасы (1923 ж. — ресми) Аустралия құрамасына ақналды.
1905 жылы Аустралазия чемпионаты (The Australasian Championships), қатысқандардың көбі аустралиялық болатын. 1927 жылы аты Австралия чемпионаты, кейінірек Үлкен Шлем Турниріне айналды.
Дереккөздер
Санат:Спорт ұйымдары Санат:Аустралазия
Биржа бажы
Дереккөздер
Санат:Биржалар
Еркіндік көшесі (Алматы)
Көшеге Еркіндік атауы (Алматы қаласы мәслихатының 24.03.2005 № 138 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 4.04.2005 № 2/184 қаулысы) берілген. Еркіндік сөзі азаттық, бостандық мағыналарын білдіреді.
Көше Әуезов ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - 8-ші линия көшесі. Көшөнің ұзындығы - 750 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
861 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:861 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:861 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Тебіндік-далалық жылқы
thumb|жылқы
Тебіндік-далалық жылқы.
Жаратылысы
Көптеген ғасырлар бұрын Язия мен Еуропаның кең байтақ даласында біраз ел үйірлі жылқы шаруашылығымен шұғылданған. Грек тарихшысы Геродот біздің дәуірімізде дейінгі 5 ғасырда скиф халқының тебіндік-далалық жылқы өсіргенін жазған. Жергілікті далалық жылқы күй таңдамайды, құбылмалы ауа райына төзімді, денсаулығы мықты, мол өнімді, күшті келеді. Сондай-ақ қатал ауа райы жағдайының өзінде өсіп-жетіле береді. Табиғи жайылымдық жағдайларға байланысты сатылап өседі. Мәселен, олар көктем мен күзде жақсы қоңданады. Қыста, яғни жемшөп мөлшері азайған кезде құлындардың өсуі мүлде тоқтап, көкке аузы тиісімен организмі ол «үзілісті» қайтадан қалпына келтіре береді.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
МакГенри (Кентукки)
МакГенри (McHenry) — Кентукки штатының Охио округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 417 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — 21-49098.
Тұңғиық
Тұңғиық (Nymphaéa) – өзі аттас тұқымдасқа (Тұңғиықтар тұқымдасы) жататын су өсімдіктері. Қазақстанда 2 түрі бар. Ақ Тұңғиық (Nymphaea alba) Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Тұңғиықтар Санат:Су өсімдіктері Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Футболдан құрлықаралық кубок 1968
Футболдан құрлықаралық кубоктың 1968 жылғы жарысы.
Сілтемелер
Санат: Футболдан құрлықаралық кубок Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойындары Санат:Эстудиантес ФК ойындары Санат:1968 жылғы футбол
Рысманап Шаңлақбаев
Рысманап Шаңлақбаев (1937, Жамбыл облысы, Мойынқұм ауданы - 1996, сол жерде), СШ-і. Бірнеше рет республиканың нар балуаны атанды. 2 мәрте Социалист Еңбек Ері Ж.Құанышбаев атындағы республикалық турнирді ұйымдастырушылардың бірі.
Пауло Дибала
Пауло Бруно Эсекьель Дибала (Paulo Bruno Exequiel Dybala; испанша айтылуы [ˈpaulo ðiˈβala]; 1993 жылы 15 қарашада туған, Лагуна-Ларга, Кордова) — аргентиналық футболшы, "Рома" клубы мен Аргентина Ұлттық құрамасының шабуылшысы.
Паулоның атасы - польшалық, ал көп ата-бабалары Италиядан болады. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысқан.
Клубтық мансабы
нобай|солға|Палермо сапында
«Институто»
Дибала өзінің мансабын «Ньюэлл Олд Бойз Лагуна-Ларга» футбол клубында бастаған. 10 жасында ол екінші дивизиондағы «Институто» футбол клубыңа ауысты. 15 жасында Паулоның әкесі қайтыс болды, содан кейін Пауло футболшы болатынын шешті.
12 тамыз 2011 жылы «Уракан» футбол командасыңа қарсы футбол өзінің бірінші кездесуін өткізді. Ал бір аптадан сон өзінің екінші ойынында «Альдосиви» футбол командасыңа қарсы өзінің бірінші голын соқты. 7 айдың ішінде Дибала екі хет-трик авторы атанып 17 гол соқты. Пауло Марио Кемпестің рекордың жанартты, бұл жетісітікті Пауло 17 жасында қойды. Ал рекорд 1972 жылдан бері тұрған және Пауло чемпионатта 7 ойынның барлығында гол соққан.
«Палермо»
29 сәуір 2012 жылы италиялық «Палермо » футбол клубының президенті Маурицио Дзампарини Пауломен келісім шартқа отырғаны түралы айтты. Бірақ сол күні «Институто» футбол клубынан бұл ақпарат дұрыс емес екені туралы хабарлама келді. 20 шілде Дибала италиялық ұжыммен 4-жылдық келісім шартқа отырды. 2 қыркүйек «Лациоға » қарсы Пауло Серия А біріншілігінде өзінің бірінші кездесуін өткізді. 11 қараша «Сампдорияға » қарсы Дибала «дубль» авторы атанды. Ол «Палермо» тарихындағы гол соққан ең жас ойыншы болды.
«Ювентус»
нобай|солға|2017 жылы «Ювентус» құрамында 4 маусым 2015 жылы Пауло «Ювентус » футбол клубына ауысты, футболшы 5 жылдық келісімшартқа отырды. Трансфер құны €32 млн еуро болды. 8 тамыз Италия Суперкубогының кездесуінде «Лациоға» өзінің бірінші кездесуін өткізді. Бұл кездесуде футболшы «Ювентус» сапында бірінші голын соқты. 23 тамыз «Удинезеге » қарсы Дибала чемпионатта жаңа командасының сапында дебютін өткізді. 30 тамыз «Рома» футбол клубының қақпасына «Ювентус» сапында чемпионаттағы бірінші голын соқты, ал келесі ойында тағы бір рет қарсыластарының қақпасыңа голын соқты. 23 ақпанда 2015 жылғы Чемпиондар Лигасының 1/8 финалында Бавария қақпасына гол соқты. Бұл голы аргентиналық футболшының Чемпиондар Лигасындағы соққан алғашқы голы. Өзінің Ювентус сапындағы бірінші маусымында команданың үздік сұрмергені болып Серия А чемпионы атанды. 2016 жылы жазда Поль Погба «Манчестер Юнайтед » сапына ауысына қарай өзіңе 10 нөмірді алды.
«Рома»
2022 жылдың 20 шілдесінде Дибала Италияның «Рома » клубына еркін агент ретінде ауысты. Форвард 2025 жылдың 30 маусымына дейін келісімшартқа қол қойды. Пауло бұрын Франческо Тотти клубының аңызы ойнаған 10-шы нөмірді алады деген қауесетке қарамастан, Дибала өзіне таныс 21-ші нөмірді алды.
Ұлттық құрамада
14 қазан 2015 жылы Аргентина Ұлттық футбол құрамасы оны Парагвайға қарсы ойынға шақырды. 2015/16 маусымда өте керемет ойын көрсетседе Аргентинаның бас бапкері Тата Мартино шабуылшыны Ұлттық құрамаға қоспады.
Жетістіктері
Командалық
«Палермо»
Дереккөздер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Институто ФК ойыншылары Санат:Палермо ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Кедендік құн
Кедендік құн - тауарларға баж алымын салу, сыртқы экономикалық және кедендік статистика, т. б. мақсатында айқындалып, пайдаланылатын тауар құны. Тауарға нақты төленген нақты бағадан немесе ол үшін кеден шекарасынан өту кезінде төленуге тиіс бағадан құралады.
Мұрын жүзігі
Мұрын жүзігі – қолөнер туындысы. Мұрын жырау 1899 жылы Хожеліден Маңғыстауға көшіп келіп, Форт-Александровск (қазіргі Форт-Шевченко) қаласына орналасады. Осы кездері ол зергерлік өнермен түбегейлі айналысып, өзінің мөр сақинасын (жүзігін) жасайды. Жыраудың баласы Дәуітбайдың айтуы бойынша сақинаның бетіне жазылған жазуды Мұрын сол кезде Кетік қаласында бір дағыстан шеберіне жаздырып алады да, соған қарап отырып сақина бетіне өзі ойып түсірген көрінеді. 1942 жылы Мұрын жырау Алматы қаласында болған кезінде 36 батыр туралы жыр жаздырады; сол Мұрын жаздырған жыр мәтінінің әр бетіне жырау өзі аты жазылған жүзігімен мөр басып отырған. Осы Мұрын жыраудың жүзігі кейін Алматы қаласындағы Орталық мұражайға тапсырылмай қалады. 2001 жылы ғана Бесқаладан келіп облыс мұражайға тапсырылған зергерлік бұйымдардың ішінде Мұрын жүзігі де болады. Осылайша Мұрын жүзігі бір ғасырдан кейін туған топырағына қайта оралды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ай-тодор
thumb|Ай-тодордағы әйгілі "Қарлығаш ұясы" сарайына көрініс Ай-тодор  (Ай-Тодор, Ay Todor, Ай Тодор)  - Қырымның оңтүстік жағалауындағы мүйіс.
Сол сілемдердің бірінде 19-шы ғасырдың аяғында псевдоготика стилінде салынған атақты "Қарлығаш ұясы" атты сарай бар.
І-ІІІ ғасырдағы Римнің Хараке әскери лагерінің қалдығы сақталған.
1835 жылы ең оңтүстік сілемінде Ай-тодор шамшырағы орнатылған. Шамшырақ бүгінгі күнге дейін кемелерге жолын көрсетіп тұрады.
Дереккөздер
Санат:География
Адай күйі
«Адай» – Құрманғазы Сағырбайұлының күйі.
Сипаттамасы
Күй халықтың еркіндік жолындағы ерлік күреске толы ой-идеясын екпінді ұран түрінде беруге құрылған.
Тарихы
Домбырашы Қали Жантілеуов 1934 жылы Алматы қаласында кәсіби сахнада «Адай» күйін алғаш рет орындаған.
1935 жылы Лұқпан Мұхитов орындауында күйтабаққа жазылып, ол «Амангелді» көркем фильмінде пайдаланылды; ал композитор Ахмет Жұбанов «Адай» күйін оркестрге түсірді. Осы күй қазіргі кезге дейін өзгеріссіз орындалып келеді.
Санат:Күйлер Санат:Құрманғазының шығармалары
Бөкен жарғақ
Бөкен Жарғақ — жұмсақ иленген бөкен терісінен тігілген астарлы тыс киім. Оны жасау үшін ақбөкеннің терісін бірнеше күн жылы суға салып, түгін жидітіп, кебек, ұн, айран немесе сарысу қосылған малмада иі қанғанша ұстап, сосын оны шығарып, болар-болмас дегдітіп алған соң, ұн жағып сүргілеп әбден жұмсартады. Әрі қарай томар бояу, рауғаштың түбірі, еменнің қабығы сияқты бояулық қасиеті бар өсімдіктің біріне ермен мен жусанның бүрін, басытқы ретінде ашудас қосып суға салып қайнатады. Мұны кермек деп те атайды. Жылы кермекке иленген теріні батырып, бояу сіңгенде көлеңкеге керіп кептіреді. Тобарсыған кезде талқыға салуға да болады. Жауын-шашынға төзімді болу үшін жарғақты қойдың отқа қақтаған бір білем құйрығымен сылайды. Мұны жарғақ дейді. Жарғақ дайын болған соң, оны әркім өз қалауынша, өзінің денесіне қарай не дайын үлгі бойынша пішіп, тігіп алуына болады. Терінің қай жануардікі екеніне қарай: Бөкен жарғақ, құлын жарғақ, тай жарғақ, ешкі жарғақ, қозы жарғақ, т.б. деп атала береді.
Дереккөздер
Санат:Киім
IC 4187
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45333, MCG 6-29-32.
Сыртқы сілтемелер
IC 4187 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Кіші Япто-Яга
Кіші Япто-Яга — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Народа өзенінің сол жағалауынан 79 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Мериньяк (Жиронда)
Мериньяк (Mérignac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 48,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33281, пошта индексі — 33700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 66488 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1380,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ксенон
солға|нобай|147x147 нүкте|Ксенон Ксенон (латын. Xenonum; Xe) — элементтердің периодтық жүйесінің VІІІ тобындағы хим. элемент, инертті газ. Ксенонді 1898 ж. ағылшын химиктері У.Рамзай мен М.Траверс алғаш рет криптонды зерттеу кезінде ашқан, сондықтан оны “К.” (грек. xenos – бөтен) деп атаған.
Тұрақты 9 изотопы бар, радиоактивті изотоптары жасанды жолмен алынған. Сыртқы 8 электрондық қабаты тұрақты болғандықтан реакцияға тек ерекше жағдайларда түседі. Молекулааралық күштер әсерінен ғана қосылыстар түзеді. Көп зерттелгені – фторлы қосылыстары: XeF2, XeF4 сұйық ауаны ректификациялау арқылы алынады.
Техникада электр вакуумдарда және медицинада әр түрлі зерттеу жұмыстарында қолданылады. Ксенонның фторидын әр түрлі процестер мен аппараттарда, ракеталық техникада тотықтырғыш ретінде, ал оксидтерін қопарғыш зат ретінде пайдаланады.
Алынуы
Ксенон металлургиялық зауыттарда сұйық оттегі өндірісінің жанама өнімі ретінде шығарылады.
Санат:1898 жыл Санат:Химиялық элементтер Санат:Бейметаллдар Санат:Ксенон
Вишье
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әбділақ Нұрлақұлы Халила
Әбділақ Нұрлақұлы Халила (15 сәуір, 1949 жылы туған, Түркістан облысы Түркістан ауданы Бабайқорған ауылы) – биология ғылымдарының докторы (1995), профессор (1999). Халықаралық экология академиясының академигі (2004). Қазақстан жаратылыстану ғылым академиясының корр. мүшесі.
Дереккөздер
Санат:15 сәуірде туғандар Санат:1949 жылы туғандар Санат:Түркістанда туғандар Санат:Қазақстан биологтары Санат:Биология ғылымдарының докторлары Санат:Халықаралық қазақ-түрік университетінің профессорлары
Кастийон (Атлантикалық Пиреней, Ламбе кантоны)
Коммунаның INSEE коды — 64182, пошта индексі — 64350.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Степан Павлович Злобин
нобай
Злобин Степан Павлович -орыс совет жазушысы.Ол 1903 жылы 24 қарашада дүниеге келген. В.Я.Брюсов атындағы Жоғары әдебиет және көркем –өнер интернатын бітірген(1924).Тұңғыш кітабы-«Әбігер»(1924)атты балаларға арналған ертегілер жинағы. «Салауат Юлаев»(1929)романы Пугачев бастаған шаруалар көтерілісі кезіндегі башқұрт халқының азаттық күресін,ал «Буян аралы»(1948) романы 1950 жылғы Псковтағы көтерілісті бейнелейді. Степан Разин бастаған шаруалар қозғалысына арналған "Степан Разин" (1951) атты романы үшін КСРО мемлекеттік сыйлығы берілді(1952).Оның «Хабарсыз кеткендер» (1-2-т.,1962)романы Ұлы Отан соғысына, «Қателі жолмен»(1967)романы ревелюция тақырыбына арналды.Злобиннің «Салауат» атты шығармасы қазақ тілінде (1951) шықты. 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен,медальдармен марапатталған. Злобин 1965 жылы 15 қыркүйекте дүниеден озды.
Дереккөздер
Қазақ совет энцеклопедиясы.
Санат:Тұлғалар
Шөштөбе (Талас облысы)
Шөштөбе (Чөч-Дөбө) — Қырғызстанның Талас облысы Манас ауданы, Қайыңды айыл аймағы құрамындағы айыл.
Дереккөздер
Санат:Манас ауданы елді мекендері
Креспьян
Креспьян (Crespian) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30098, пошта индексі — 30260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 325 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
NGC 3565
NGC 3565 — Crater шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3565 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33701, ESO 570-8, NPM1G -19.0363.
862 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:862 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:862 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жундиаи
Жундиаи (Jundiaí) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясының макроаймағы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жундиаи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 342 983 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 431,969 км² шамасында. Халық тығыздығы — 807,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1655 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Хата-Се
Хата-Сё — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лабогей-Ю өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Кәрменов атындағы көше (Алматы)
thumb|200px Кәрменов атындағы көше. Көшеге қазақ ән өнеріндегі жарқын құбылыс деп бағаланған танымал әнші, ҚР еңбек сіңірген әртісі, Қазақстанның Лениндік комсомол сыйлығының лауреаты, КСРО Жазушылар Одағының мүшесі - Жәнібек Кәрменовтің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 №26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 №5/764 қаулысы) берілген. Жәнібек Кәрменов (1949-1993) Талдықорған облысында дүниеге келген.
Көше Медеу ауданында орналасқан. Кешенін ұзындығы - 1070 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Диск лақтыру
Диск лақтыру — жеңіл атлетиканың түрі, белгіленген шеңбердің ішінен лақтырғаннан кейін арнайы шектелген аумақтың ішіне түседі. Спортшылардан жігер мен қозғалыс координациясын талап етеді. Жеңіл атлека тәртібі бойынша олимпиада ойындарына ерлер арасында 1896 жылдан, ал әйелдер арасында 1928 жылдан бері кіреді. Жеңіл атлетика көпсайысына жатады.
Жарсы пен ережелері
Жарысқа қатысушылар диаметрі 2.5 метр дөңгелек ішінен диск лақырады. лақтыру қашықтығы деп дөңгелектің сыртқы радиусынан диск түскен жерге дейінгі қашықты айтады. Ерлер пайдаланатын диск салмағы — 2 кг, ал әйелдердік — 1 кг (Жастар үшін -1.5 кг, Жасөспірімдер -1.75 кг).