cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эрик Ламела
Рома
нобай|солға|Челсиға қарсы ойында, Рома сатысында 2011 жылы 6 тамызда итальяндық «Ромамен» 5 жылдық контракқа қол қойып, 12 млн.еуроға көшіп кетті. Маусымның басын жарақат үшін жіберіп алды. 23 қазанда алғаш рет алаңға шығып, 8 минутта алғаш голын «Палермо» клубының қақпасына соқты. 2012 жылы 11 қаңтарда алғаш рет Италия Кубогіндегі голдарын 1/8 финалда «Фиорентинаға» қарсы соқты. Жалпы 2011/12 маусымда А сериясында 29 матч өткізіп, 4 гол соғып, 9 голдық доп берді.
2012 жылы 28 қазанда А сериясында алғаш рет дубль жасады. Алайда командасы «Удинезе» клубына 2:3 есебімен жеңіліп қалды.
Тоттенхэм Хотспур
2013 жылы 30 тамызда Ламела ағылшындық «Тоттенхэмнің » ресми түрде ойыншысы атанды. Трансфер құны 30 млн. еуро болып саналды.
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Можга (Яңауыл ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Монтакуто
Монтакуто (Montacuto) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 340 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 14 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 15050.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Fermo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Албан ұлттық киімі
нобай|Фустанелла Албан ұлттық киімі бүкіл Албанияда, албан тілінде сөйлейтін аумақтарда және албан субэтникалық топтарында (мысалы, Италиядағы Арбереш, Грециядағы Арваниттер, Хорватиядағы Абанаси) дәстүрлі түрде киілетін 200-ден астам түрлі киімдерді қамтиды. Дәстүрлі киімдер тұратын аймаққа, әлеуметтік шығу тегіне, жасына және дініне байланысты әртүрлі болуы мүмкін.
Албандық киім уақыт өте өзгерді. Бірнеше аймақтық түрлері дамыды. Сыртқы мәдени факторлар әсер етті, атап айтқанда, исламдану мен Османлы дәуірі киімге үлкен әсер етті. Албания тәуелсіздік алғаннан кейін батыс сәнінің әсері дәстүрлі киімдерге де әсер ете бастады.
Әйелдер киімі
Албанияның таулы бөлігінде әйелдер жиегі кестеленген ұзын зығыр көйлек киген. Бұл жейдеге екі алжапқыш (фартук) кигізілген немесе кестемен безендірілген бір кішкентай. Албан тау әйелдерінің қысқа күртешелері алтын баулармен, аппликациялармен және шашақтармен безендірілген. Олардың гардеробында қоңырау тәрізді юбкалар да болды. Шкодер аймағында әйелдер мөлдір көйлектерін иықтарына қызыл ленталармен байлаған, ал көкірекше күміс тиындармен безендірілген. Албанияның солтүстігіндегі Мирдита аймағында белбеу жасына байланысты қылшықтармен безендірілген: қызыл киімді жас қыздар, қара киімді егде жастағы әйелдер. Зерчани аймағында әйелдер баумен кесілген жеңсіз көйлек киген. Қала тұрғындары мақтадан немесе жібектен жасалған гүл шоқтарын киді. Әйелдердің, сондай-ақ ерлердің сыртқы киімдері ұзын тербелетін джубба кафтан болды. Ол тығыз жүн матадан тігілген және гауһар тәрізді ою-өрнектермен кестеленген. Бас киімдердің ішінде орамалдар мен төсек жамылғылары кең тараған, олар аймаққа байланысты ерекшеленетін.
Ерлер киімі
Ерлердің дәстүрлі киімі Албанияның оңтүстігінде кең таралған фустанелла юбкасы болды. Солтүстікте олар қара өрілген кестеленген ақ тар ұзын шалбар киген. Бұл шалбармен бірге ерлер жейде, жилет және жеңсіз күрте киді. Сондай-ақ түкті күртеше киетін сөмке тәрізді потур шалбарлар да болды. Бас киімдердің ішінен ерлер түрік фездерімен қатар жолақ тақия киген. Албандықтардың ұлттық бас киімі - кече.
Наве-де-Авер
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 41,14 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Арналық су алу ғимараттары
[[Сурет:Su alu giamarattarynyn sorap stanciyasymen biriktirilmegen turi.jpg|right|300px|thumb|Су алу ғимаратының сорап станциясымен біріктірілмеген түрі
1 - құдықтан су алу қүбыры; 2 - арна бетін бекіткіш; 3 - калаяған тас беткей; 4 - пьезометрлік сызык; 5 - сорап станциясы]]
Бөлек салынған арналық су алу ғимараты арна івінде орналастыратын су қабылдау бөлігінен, су агызатын құбыр немесе каналдан, екі бөлімді құдықтан, сонымен қатар сорап станциясынан тұрады Мұндай жағдайда су қабылдағыштын су кіретін нүктесі өте темен орналасатындықтан, оларды жөндеу, тазалау жұмыстары қиынға соғады, сондықтан тұтынушыларды үздіксіз және сенімді іүрде сумен қамтамасыз ету оңайға түспейді. Әсіресе өзендегі су деңгейі артқанда қиындай түседі. Бұл кемшілікті түзету үшін суды жоғары деңгейден алатын қосымша терезе орнату қажет немесе "құрастырылған" су алатын ғимараттар тұрғызған жөн.
Жағалау аса биік болған жағдайда қосқыш қүбырды терең, ал кейде өте терең орнатуға тура келеді. Сондықтан, кейде су ағызу үшін сифондық әдіс қолданылады. Арналық су алу ғимараты сорап станциясымен біріктіріліп, арна ішінде салынған жағдайда су қабылдау бөлігі суды тікелей станцияға береді. Ғимараттарды осылайша құрастырып салу қымбатқа түседі, оны пайдалану қиындап кетеді. Сондықтан бұл е-діс аса жиі қолданылмайды.
Су қабылдау бөлігі - су басып туратын, баспайтын мезгіл бойынша ғана су басатын болып үшке бөлінеді. Бірінші кабылдау тобына жататындарды металдан жылжымалы етіп немесе темірбетоннан тұрақты тұрде жасауға болады.
1- қоршау тірегі; 2 - су қабылдагыш тор кездері; 3- су қабылдағыштын жоғарғы қабаты; 4- езінше су ағатын қүбыр; 5 - жапқыш]]
Су қабылдау тиектерінің қима ауданын барлық сораптардың бір мезгілде істеуіне сәйкес етіп анықтайды. Су сору жылдамдығы, су басып тұратын жағдайда, 0,1-0,3 м/с-ке тең етіп қабылданады. Балық қорғайтын тор көзі бар кезде ол 0,25 м/с-ке тең болуы керек. Егер өзендегі су ағысы 0,4 м/с-ке асса, онда сору жылдамдығы да 0,4 м/с-ке дейін көтеріледі, балық қорғайтын тор көздері қарастырылмайды. Мұз қатқан жағдайда су қабылдау тесігі жоғарыдан есептегенде 0,2 м төменде болуы керек.
Су қабылдау бөлігінің мезгілді су басатын баламасы су көліктерін жүргізуге және ағаш ағызуға кедергі жасайды, өзеннің гидравликалық рсжимін бұзады. Оның конструкциясы бірінші варианттан аса бөлек емес.
Судан шыгып орналасатын су қабылдағыштар су деңгейі ең жоғарғы мәніне жеткенде де көрініп тұрады. Ар- тықшылығы - су алу процесі тұрақты және сапалы атқарылады. I Іайдалануға ыңғайлы болғанымен, оны тұрғызуға көп қаражат жұмсалады. Өйткені бұл вариант жоғарғы өнімділікте жұмыс істейтін сорап етанциясына жалғанады. Су қабылдау тесіктері корпустың жан-жағында орналасады. Сондықтан, алатын су са- пасы басқапардан тәуір болады.
Өздігінен су ағатын тегеурінді құбырлар. Олардың қажеттілігі жоғарыдағы су жинайтын құдыққа өзеннен су жеткізу болып есептеледі. Жұмысы су деңгейінің өзгеруіне, қажетті су мөлшеріне аса тәуелді емес. Тек, су аз керек болса, олар асбесті- цсментті құбыр түрінде орналасады, ал жоғарғы өнімділікте - темірбетоннан жасалады. Су алу тиімді болу үшін құбырларды көлденең немесе ағар жағына қарай еңкіш етіп орналастырады. Жоғарғы құдыққа құяр жері су деңгейінен төмен болуы керек.
Өздігінен су агатын тегеурінсіз қубырлар. Су өнімділігі 5 м/с-тен жоғары болғанда және су деңгейінің өзгеруі мүмкін кезде қолданады. Су ағар қимасы шеңбер түрінде, төртбұрышты жоне овалды болуы мүмкін. Бұл варианттағы құбырлар да күдыққа қарай еңкіштеніп орналастырылады. Құбырдың аяқ жағы су деңгейінен 0,2 м-ге төмен жатады. Сифонды су беру құбырларын басқа су айдау баламалары экономикалық тұрғыдан тиімді болмаса қолданылады. Диаметрлері 1,4 м-ге дейін жасалынады, жағадағы құдыққа дейінгі орналасу еңістігі 0,001-ден кем болмауы керек. Сифондағы вакуум мөлшері 50-60 кПа-дан аспауы тиіс, ондағы жиналған ауа арнайы тесіктен сыртқа шығарылады. Сифонды құбырдың су ағу жылдамдығы 2 м/с-ге тең болса, ал басқа құбырларда оны 1,0-1,5 м/с аралығында қабылдау жеткілікті.
Құбырларды шөгінді тұрып қалудан сақтауға қанша әрекет жасағанмен де оны толығымен болдырмау мүмкін емес. Сондықтан оларды әр уақыт жуып отыру керек. Жуу үдістеріндегі ең кең қолданылатыны суды қайтара беру әдісі. Бұл әдіспен жуғанда өзі ағатын құбырға сораптың тегеурінді құбырынан су жіберіп, оны үлкен жылдамдықпен ағызу арқылы тұнбаларды жуып-шаяды. Ал құбыр қабырғасына жабысып қалған қақтарды жуу үшін гидропневматикалық әдісті қолданған тиімді. Үлкен диаметрлі құбырлардың әр жерінен тесіп, оның ішін арнайы механикалық құралдар көмегімен тазалайды. Егер құбырлар бір-біріне фланецпен жалғанған болса, онда оларды бөлектеп шаюға мүмкіндік туады. Құбырларды салу кезінде янгикоррозиялық изоляция жасайды. Сырт жағын ағаш рейкалармен қаптап, бекітеді. Астыңғы жағын отырмайтындай етіп данындайды.
Жағадағы су жинайтын құдық ғимаратпен бірге немесе болек тұрғызылуы мүмкін. Оның бір жағында су қабылдау болімі, екінші жағында су алу камерасы орналасады. Су беруді реттеу үшін арнайы ысырмалар қойылады. Құбырларды шаюға кажетті құралдармен жабдықталады. Су алу камерасында тор көздерге қапталған сеткалар болады. Олар - жалпақ және айналмалы түрде жасалынады. Құдық ішіндегі қалдық су көлемі сораптың 30-35 секундтық жұмыс істеуіне жеткілікті болуға тиіс.
Арналық су алу ғимараттарыныћ кемшілігі - құрылымы күрделі, тұрақты су алуды қамтамасыз ету қиын, су қабылдағышты тексеріп отыру оңай емес және су құбырлары тез лайлануы мүмкін. Сондықтан, мұндай типтегі ғимараттарды тек сорап станциясының қажетті су өнімділігі төмен және орташадан аспағанда ғана салу тиімді.
Дереккөздер
1. СУ АЛУ ҒИМАРАТТАРЫ ЖӘНЕ СОРАП СТАНЦИЯЛАРЫ
Ж.Қ. Қасымбеков
ҚР-ның Жоғары оқу орындарының қауымдастығы
ISBN 978-601-217-188-4
УДК 556 (075)
ББК 31.5Я7
/Алматы 2011/ Қ45
Санат:Ғылым Санат:Арналық су алу ғимараттары
Мауа
Тарихы
Қала 1954 жылы құрылған.
Жоғарғы Рассоха (Рудянка тармағы)
Жоғарғы Рассоха — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 20 өзенінің сол жағалауынан км қашықтықта Рудянка орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Мауа
Тарихы
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Жоғарғы Рассоха (Рудянка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мильена
Мильена  (Millena) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Комтат ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 209 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,8 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Арак
thumb|192px|Арак Арақ — Оңтүстік Азияда күріштен немесе пальма шырынынан дайындалатын арақ тәріздес спиртті күшті ішімдік.
Мухтынг-Юган
Мухтынг-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сотэ-Юган өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Дирикон
250px|thumb|Картада орналасуы Дирикон (Dierikon) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Люцерн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1285 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.78 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1053, пошта индексі — 6036.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Карлсбург (Алдыңғы Померания)
Карлсбург (Алдыңғы Померания) (Karlsburg) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1364 адамды құрайды (2010). Алып жатқан жер аумағы 28,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 037. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Варкус.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Мейірбек Молдабекұлы Молдабеков
Мейірбек Молдабекұлы Молдабеков (20 шілде, 1947 жылы Қызылорда  облысы Төменарық ауылында туған) — ғалым. ҚР ғылым саласындағы Мемлекеттік сыйлығының иегері. Техника ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының Академигі (1997 жылдан). Досмұқасан ансамбльінің негізін қалаушылардың бірі әрі музыканты. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғарыш агенттiгiнің төрағасының орынбасары (2008 жылдан).
Өмірбаяны
1970 жылы Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын «Автоматика және телемеханика», 1975 жылы Мәскеу авиациялық институтын «Қолданбалы математика» мамандықтары бойынша бітірген. 1976 жылы Мәскеу авиациялық институтының аспирантурасын (1976) бітірген. 1977 жылы техника ғылымдарының кандидаты, 1990 жылы техника ғылымдарының докторы ғылыми дәрежелеріне ие болған. Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Жоғары сыныпты механизмдер мен манипуляциялық құрылғылардың талдануы мен түзілуінің талдамалы әдістері, автоматтандырылған жобалануы». Доцент (1980), профессор (1991 жылдан). Ұлттық ғылым академиясының (2003 жылдан), Ұлттық инженерлік академияның (1997 жылдан), К.Э. Циолковский атындағы Ресей космонавтика академиясының академигі (1998 жылдан). Халықаралық астронавтика академиясының корреспондент-мүшесі (2008 жылдан). 1970 жылдан - В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институты автоматика және телемеханика кафедрасының ассистенті, техникалық кибернетика кафедрасының тәжірибеші-зерттеушісі. 1972 жылдан -Мәскеу авиациялық институтының кешкі инженерлік легінің студенті; 1973 жылдан - аспиранты. 1977 жылдан - С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің аға ғылыми қызметкері аға оқытушысы, доценті, механика және  қолданбалы математика факультеті деканының орынбасары. 1988 жылдан - ҚазКСР ҒА Математика және механика институтының жетекші, бас ғылыми  қызметкері,  ҚР ҰҒА Механика және мәшинетану институтының зертхана меңгерушісі. 1993 жылдан - ҚР Ұлттық аэроғарыш агенттігі бас директорының орынбасары - «Байқоңыр» ғарыш айлағы басқармасының бастығы. 1997 жылдан - ҚР ҒА - Ғылым министрлігі Ғылыми мамандарды аттестациялау департаментінің директоры; 1998 жылдан - Ұлттық аэроғарыш агенттігінің директоры. 2001 жылдан - ҚР Энергетика және минералды ресурстар министрлігі Аэроғарыш комитеті төрағасының орынбасары. 2005 жылдан - «Қазақғарыш» ҰК» АҚ басқармасының мүшесі. 2007 жылдан - «Қазақстан ғарыш сапары» ҰК» АҚ вице-президенті ( Астана қаласы). 2008 жылдың тамызынан бері - ҚР Ұлттық ғарыш агенпі төрағасының орынбасары.
Ғылыми жұмысын Алматы қаласындағы  ҚР Ұлттық ғарыш агенттігі «Ұлттық ғарыштық зерттеулер мен технологиялар» орталығы» АҚ жобаларының ғылыми жетекшісі лауазымымен  қоса атқарады. Ғылыми-танымдық және көсемсөздік жұмыстардың, сонымен бірге 175 ғылыми мақала мен жарияланымның, 9 оқу-әдістемелік зерттеменің авторы. Сол сияқты, ол 14 авторлық куәлік пен патенттің авторы.
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері Санат:Қазақстан музыканттары
Летнинская
Летнинская — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юконда өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нұралы Шерманұлы Құлышев
Нұралы Шерманұлы Құлышев (25.01.1958, Булаев ауданы, СҚО) ХДШС-і. Жеңіл атллетикадан, жүзуден, волейболдан мүгедектер арасындағы республикалық чемпионы. Әскери борышын өтеу кезінде жарақат алып 2 топтағы мүгедек болып қалған (1991). СҚО-ы мүгедектер спорт қоғамының төрағасы. Волейболдан ТМД елдері біріншілігінің жеңімпазы (ҚР құрамасының сапында). Мүгедектер арасындағы Еуропа кубогіне қатысушы.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:КСРО жеңіл атлеттері
Сарана (Уфа тармағы)
Сарана (Үлкен Сарана) — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфа өзенінің оң жағалауынан 473 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Жайық шұғыласы
Жайық шұғыласы – Атырау облысы, Махамбет аудандық қоғамдық-саяси газет. Алғашқы саны 1941 жылы 19-наурызда «Ленин жолы» деген атпен жарық көрді. Бұған облыста тұңғыш құрылған «Бақсай» кеңшарында (осы аудан аумағында) 30-жылдар ортасында шығып тұрған «Қой шаруашылығы» деп аталатын көп тиражды газет негіз болған. Бірінші редакторы Мақсот Жалмұхатов. Аудандық газеттердің жабылуына байланысты «Ленин жолы» да 1962 жылы өз қызметін тоқтатып, 1963 жылы «Малды өңір» деген атпен қайта шықты, 1978 жылдан «Жайық шұғыласы» деген атпен шығып келеді. «Жайық шұғыласы» аудан өміріндегі жаңалықтарға үн қосады. Қоғамдық тілші-авторлар көмегіне сүйеніп, егіншілік пен мал шаруашылығын тиімді жүргізудің өзекті мәселелерін, әлеуметтік, мәдени салалардағы өркенді істерді ұдайы көтеріп жазады. 100-ден астам қоғамдық тілшілер газет жұмысына қатысып тұрады. Әр жылдарда А.Ыбыраев, К.Дошанов, Д,Шененов, Ғ.Қожықов, К.Кенжалиев, І.Көпбаев, Н.Тағанбаев, С.Хасанов, Т.Жауыров, К.Бекбаев редакторлық қызмет атқарды. 1978 жылғы редакторы - С.Тәжбентаев. Ақындар М.Неталиев, Қ.Сағиев, З.Дабылов осы газетте жұмыс істеген. Құрылтайшылары – аудан әкімшілігі, аудандық мәслихат және редакция ұжымы. Аптасына 1 рет шығады.
Санат:Атырау облысы газеттері Санат:Махамбет ауданы Санат:Қазақ тілді газеттер
Татарка Оңтүстік Козленц тармағы
Татарка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оңтүстік Козленец өзенінің сол жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Марий Эл өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
NGC 3602
NGC 3602 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 4 наурызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3602 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34351, MCG 3-29-17, ZWG 96,17.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Кторов Анатолий Петрович
thumb|Кторов Анатолий Петрович Кторов Анатолий Петрович (24. 04. 1898 ж. т., Москва) - орыс совет актеpi, КСРО халық артисi (1963). 1919 ж. Комиссаржевская театры жанындағы студияны бітірді. 1917-1933 ж. Комиссаржевская мен Корш театрында ойнады. 1933 жылдан Москваның Көркем академиялық театрының құрамында актер. Нәзік юмор, әсем пластика мен өгкір мінезділік — оның сахналық творчествосына тән қасиет. 1925 жылдан кинофильмдерге тускен. 1965 ж. гастрольдiк сапармен Алматыда өнер көрсетті. КСРО Мемл. сыйлығының лауреаты (1952). 2 орденмен марапатталған.
Гурьев ботқасы
Гурьев ботқасы - XIX ғ. I жартысында Ресейдің қаржы министрі Д.А.Гурьев ойлап тапқан тамақ. Құрамына майда жарма, сүт және кілегей, тосап, бал, жемістер қағы, цукаттар кіреді. Алдымен майда жарма кілегей қосылып, ыстық сүтке бұқтырылады. Содан соң жарма үстіне тосап, бал, жаңғақ, цукат, жемістер қағын себеді. Гурьев ботқасының қабаты көп және оның құрамы күрделі болған сайын — тағам дәмдірек болады.
Балта (ауыл)
Балта — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Карамалы-Губеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 341 адамды құрады. Пошта индексі — 452789, ОКАТО коды — 80251830002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
949 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:949 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бордонес
Бордонес сарқырамасы Salto de Bordones — Колумбияның Пурасе ұлттық саябағында орналасқан сарқырама. Уила департаментімен шектесіп жаталды. Биіктігі 400 метр, Ниагара сарқырамасынан 8 есе үлкен. Жан-жағын таулар қоршаған.
Сілтемелер
Санат:Колумбия сарқырамалары
Амангелді Нариманұлы Наурызғалиев
Амангелді Нариманұлы Наурызғалиев (1963, Алматы), шахматтан ХДШС-і. Көзі көрмейтіндер арасындағы республиканың әлденеше дүркін, әлемнің (1998 - Анецверн), КСРО-ның, ТМД елдерінің, Еуропаның чемпионы. Жаттықтырушысы: Г. Пушкарев.
Раон-ле-Ло
Раон-ле-Ло (Raon-lès-Leau) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54443, пошта индексі — 54540.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 41 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Полиция саны бойынша елдер тізімі
Полиция саны бойынша елдер тізімі — полиция қызметкерлер санын халық санына ара қатынасын әлем елдері бойынша салыстырады. 2006 жылғы БҰҰ анализінде орташа есеппен 300 полицейді 100 000 тұрғынға қарастырады. БҰҰ полиция қызметкерлердің минималды санын 100 000 тұрғынға 222 деп ұсынады.
Тізім
''Бұл толық тізім емес, 131 ел және мойындалмаған мемлекеттер.
Дереккөздер
Санат:Елдердің салыстырмалы тізімі Санат:Полиция
Қытайда тұратын қазақтар
Қытайда тұратын қазақтар — Қытайдағы Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданының Іле Қазақ автономиялық облысына дереу қарасты аудандары, қалалары, Алтай, Тарбағатай аймақтары, Санжы Дүңген автономиялық облысы және оның Мори Қазақ автономиялық ауданы, Құмыл аймағының Баркөл Қазақ автономиялық ауданы және Үрімжі қаласының негізгі мекендеген жұрты. Гансу өлкесінің Ақсай Қазақ автономиялық ауданымен Чиңхай өлкесінде де азын-аулақ қазақтар бар.
2000 ж. Қытай мемлекетінің 5-ші халық санағының нәтижесі бойынша қазақ халық саны 1,250,000 болған, соның көбі Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданында. Шыңжаңдағы 13 байырғы ұлттың ішнде қазақтар халық саны бойынша 3-ші орында тұрады.
Іле Қазақ автономиялық облысы — Қытайдағы бірден-бір қазақ автономиялық облысы, оның қарауында, облысқа төте қарасты 8 аудан, 2 қала, 2 аймақ бар. Іле шығыстағы Мори, Баркөл қазақ автономиялық аудандары мен, Гансу өлкесінің Ақсай Қазақ автономиялық ауданы мен қатар автономиялық облыс болып құрылған.
Қытайда тұратын қазақтардың ішінде айтыс ақыны, ақын-жазушы, суретші, сазгер, биші, спортшы, сондай-ақ әр кәсіптің профессорлары, ғалымдары сияқты әдебиет-өнер дарындылары және зиялылар қосыны бар. Олардың арасынан талайлары мемлекеттік, өлкелік сыйлықтардың иегерлері болған, шетелдерде де сыйлық алғандары бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қытай этникалық топтары Санат:Қазақтар
Bombardier
нобай|оңға|[[Bombardier CRJ ұшағы]] Bombardier Inc. (Бомбардье́ деп айтылады) — канадалық машина жасайтын компания. Штаб-пәтері Канаданың Квебек провинциясының Монреаль қаласында орналасқан.
Тарихы
Компания Канаданың Валкурт қаласында 1942 жылы Жозеф-Арман Бомбардьемен L’Auto-Neige Bombardier Limitée деген атаумен құрылып, бастапқыда қармен жүретін көліктер жасауға маманданған. Әуе көліктерін жасаумен компания 1980 жж.-дан бастап айналыса бастады.
2003 жылы компания өзінің қар көліктерін, жол таңдамайтын көліктер мен гидроциклдер сияқты белсенді демалысқа арналған техника жасаумен айналысатын бөлімшесі Bombardier Recreational Products-тың 65% акцияларын сатылымға шығарып, теміржол мен авиациялық машина жасауға баса көңіл бөлетінін жариялады. 2012 жылға қарағанда BRP акцияларының 50% Bain Capital инвестициялық қорына, 15% Caisse de Dépôt & Placements du Québec-те, қалған 35% Бомбардье отбасына тиесілі.
Кочмар (Добрич облысы)
Кочмар (Кочмар) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Тервел қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 277 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9477. Телефон коды — 05759. ЕКАТТЕ коды — 39127.
2012 Жазғы Паралимпиада ойындары
Жазғы Паралимпиада ойындары 2012 Ұлыбританияның елордасы Лондон қаласында 2012 жылдың 29 тамызынан - 9 қыркүйегіне дейін жалғасады.
Ұйымдастырушы қаланы таңдау
2005 жылдың 6 шілдесінде Сингапур қаласындағы Raffles City Convention Centre орталығында өткен 117-ші конгресі кезінде, Халықаралық олимпиада комитетінің (ХОК) мүшелері Лондон қаласын XXX Олимпиада ойындарының және XIV Паралимпиада ойындарының ұйымдастырушы қаласы ретінде таңдады.
XXX Олимпиада ойындарының және XIV Паралимпиада ойындарының ұйымдастырушы қаласы болуына ниет білдірген қалалар ішінде Париж, Мадрид, Нью-Йорк және Мәскеу болған еді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Паралимпиада ойындары
Шөміш қағу
Шөміш қағу. Көктем келе қар кетіп, жер жіпсіп, көк шыға бастайды, бәйшешек шығады. Сәуір келе аспанды бұлт жауып, күн күркіреп, найзағай жарқылдайды. Үлкендер бұл күнді қуанышпен қарсы алған. «Күн күркіреді, көк дүркіреді»,- деп. Себебі, күн күркіресе, жаңбыр жауып, жер гүлденеді. Осы мезгілде қолдарына ағаш ожау алып, табалдырыққа қойып, маңдайшаға тигізіп: Сүт пен, айран мол болсын. Аштықпен, бақытсыздық алысқа кетсін. Халық тоқ болсын, жайдары жүзді, көңілді болсын – деп алғашқы көктемді күннің күркіреуі мен жаңбырды қарсы алған. Көктемде шығатын жуа, қымыздықты жеуге болатын – күн күркіремей жеуге болмайды.
Дереккөздер
Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
Юсеф Белайли
Клубтық
2010 жылы жазда "Оран" клубына ауысты. 27 қараша күні тұңғыш голын ("Оран" сапындағы ғана емес, бүкіл карьерасындағы) "УСМ Алжир" қақпасына енгізді. Бұл осы матч тағдырын шешкен жалғыз гол еді.
Сілтемелер
Санат:Алжир футболшылары Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Эсперанс ФК ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Мақсат Нұрдәулетұлы Мұқанов
Мақсат Нұрдәулетұлы Мұқанов
1967 жылы 8 ақпанда Алматы қаласында туған. Қазақ.
Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетін (1991), тарих оқытушысы, қоғамтанушы; ҚР Президенті жанындағы Ұлттық мемлекеттік басқару жоғары мектебін (1997) «Мемлекеттік басқару» мамандықтары бойынша бітірген.
«Нұр Отан» ХДП мүшесі (2007 жылдан).
1991 жылдан - Алматы облысы Қаскелең ауданы Райымбек ауылы ОМ мұғалімі. 1993 жылдан - ҚР сыртқы экономикалық байланыстар министрі және  ҚР өнеркәсіп және сауда министрінің сарапшысы, бас маманы, министрдің көмекшісі. 1997 жылдан - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің бас маманы, бөлім бастығы, басқарма бастығының орынбасары. 1999 жылдан - ҚР  Қауіпсіздік кеңесі Талдау орталығының сектор меңгерушісі, орталық меңгерушісінің орынбасары. 2002 жылдан - ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі «Экономикалық зерттеулер институты» РМК бас директорының орынбасары, бірінші орынбасары. 2003 жылдан - ҚР Президенті Әкімшілігі әлеуметтік-экономикалық талдау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, меңгерушісі. 2006 жылдан - «Қазына» тұрақты даму қоры» АҚ басқармасы төрағасының орынбасары, басқарушы директоры - корпоративтік хатшысы. 2008 жылдың ақпан айынан бері - Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі Стратегиялық зерттемелер және талдаулар орталығының меңгерушісі.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Халқының жоғары сапалы өмір деңгейі, бәсекеге қабілетті экономикасы және  қуатты адам капиталы бар тұрақты да өркенді мемлекет».
Сүйіп оқитын әдебиеті - романтикалық әдебиет, тарихи хикаяттар, фантастика.
Үйленген. Жұбайы - Мұқанова Гүлнара Жанет қызы (1971 жылы туған), ҚР Денсаулық сақтау министрлігі басқармасы бастығының орынбасары. Ұлы - Мұқанов Әміржан Мақсатұлы (1996 жылы туған).
Шамбулив
Шамбулив (Chamboulive) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 46,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19037, пошта индексі — 19450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1222 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Ерлан Жүніс
Ерлан Жүніс (7 қараша 1984 жыл Алматы облысы, Жамбыл ауданы) - ақын.
Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Мемлекеттік «Дарын» Жастар сыйлығының лауреаты.
М. Х. Дулати атындағы Тараз Мемлекеттік университетінің «Әлем тілдері» факультетін «әдебиетші, филолог» мамандығы бойынша тәмәмдаған.
2001 жылы «Жыр-Перзент», 2011 жылы «Киелі түндердің дұғасы», 2013 жылы «Хауас», 2014 жылы «Ғаусар», 2015 жылы «Үміт жырлары» жыр кітаптары жарық көрген.
Жамбыл облыстық «Ақ жол», «Ар-Ай» газетінде, Республикалық «Қазақ әдебиеті», «Айқын» газеттерінде, Қазақстан Жазушылар одағында әдеби консультант қызметтерін атқарған. Қазір ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы жанынан құрылған «ТӘЖ» (Тәуелсіздік. Әдебиет. Жастар) әдеби-интеллектуалды клубының жетекшісі.
Дереккөздер
Санат:17 қарашада туғандар Санат:1984 жылы туғандар Санат:Жамбыл ауданында (Алматы облысы) туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Дарын мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Парк Сити (Кентукки)
Парк Сити (Park City) — Кентукки штатының Баррен (Barren) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 517 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.4 км² шамасында. FIPS коды — 21-59232.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Эгштетт
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2914 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 87 125. Муниципалитеттің басшысы — Йоханнес Шартнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Жомарт Бисенғалиұлы Мұсабаев
Жомарт Бисенғалиұлы Мұсабаев (туған жылы белгісіз, Маңғыстау ауданы Үштаған ауылы – 1993) – соғыс ардагері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Константин Деркаченко
Константин Деркаченко - 1903 жылы 23 қаңтарда Кронштадт қаласында туған. 1921 жылы Кронштадта еңбек мектебін бітірген. Он бес жасыңда еңбекке араласқан. Ұлы Отан соғысына қатысқан.
Шығармашылығы
Алғашқы өлеңін 1922 жылы 30 тамызда «За дело» деген атпен Ленинградтағы «Красная газетада» жариялады. Шығармашылық қызметінде түрлі жанрда еңбек етті. Шығармалары Мәскеу, Ленинград, Алматы, Орынбор, Ақтөбе, Орал, Новгород қаларында шығатын газеттер мен журналдарда, майдан газеттерінде басылды. «Резең» атты жүмысшылардың әдеби журналын шығаруды ұйымдастырушылардың бірі әрі оның жанындағы әдеби топтың төрағасы болған. Кейін «Ленинградская кузница» әдеби бірлестігінің хатшылығына сайланған. Пролетар жазушыларының Ленинград Ассоциациясының мүшесі болған. 1964 жылдан Ақтөбе облысы бойынша Қазақстан Жазушылар одағы облысаралық бөлімшесінің хатшысы болып істеді. ІІІ дәрежелі Даңқ орденімен марапатталған.
Қазақ көркем әдебиет баспасынан өлеңдері мен поэмаларының екі жинағы шықты: «Жүрек сөйлейді» (1960), «Ал мынаны — сақта...» (1964).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Кронштадт Санат:1903 жылы туғандар
Илье-л'Евек
Илье-л'Евек (Illiers-l'Évêque) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27350, пошта индексі — 27770.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 987 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,84 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Дуглас Зияевич Серазетдинов
Дереккөздер
Санат:19 ақпанда туғандар Санат:1934 жылы туғандар Санат:Ақтөбеде туғандар Санат:1994 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан химиктері Санат:КСРО химиктері Санат:Химия ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан ғалымдары
Ұран (аспап)
thumb Ұран  — әскерлер қолданатын үрмелі музыкалық аспап.
Ұзындығы әртүрлі екі түтікшенің әрқайсысында үш саңылау бар.
Ол — музыка зерттеушісі А. Эйхгонның суреті (1880-шы жылдары оны қазақтарда кездестірген) бойынша дайындалған. Түркі халықтарындағы үрмелі аспаптар ерте кезден келеді. Зерттеушілер үрмелі аспаптардың Орта Азия халықтарынан шыққандығын мәлімдейді. Ескі үрмелі аспаптардың ойнайтын саңылауы жоқ, олар тек хабар беру үшін ғана қолданылған. Түтікшеде саңылау пайда болғаннан бастап, оның техникалық мүмкіндігі анағұрлым өскен.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың саз аспаптары
Әлдебек Абызұлы
Әлдебек Абызұлы (1705-1709 жылдар шамасында туған, өлген жылы белгісіз) Абылай хан заманында өмір сүрген атақты шешен. Оның әкесі соқыр Абыз Қаракерей тайпасының көріпкел әулие, ақылшы көсемі болыпты. Абыз бастаған іс оңына айнала берген. Соқыр Абыз емдеген ауру-кесел құлан-таза жазылып кеткен.
Сол Абыз әулиеден бата аламын деп, Жәнібек батыр және одан баска да көптеген батыр, шешен-билер барған. Бата алғандардың бәрінің де жолы болған. Атақты жазушы Мұхтар Әуезов өзінің тұңғыш пьесасы "Еңлік- Кебекті" Соқыр Абыздан бастайтыны көрермендерге белгілі.
Сол Абыз биден туған Әлдебек те кезінде осал кісі болмапты. Әлдебек шешен айтты деген өткір уытты, кесімді-шешімді шешен сөздер кезінде хатқа түспеген. Оның ел аузынан жазып алынған кейбір нұсқалары ғана бізге жетіп отыр.
- Ауыздыға сөз бермей, аттылыға жол бермей отырған, мына бір соқыр кім еді?! - депті. Сонда Әлдебек шешен бұл сөзге шыдай алмай: Менің атым Әлдебек, Сөйлер сөзім өлі де көп. Жан-жағыңа қарашы, Хан бір адам, қара көп. Хан сайласақ, Қасым-ау, Орта жүздің ішінде, Сендей-сендей кісі көп. Атаң Абылай шақырды, "Хан сайла деп Қасымды". Уа, сайламаймын Қасымды, Болмай жатып басынды. - деп, камшысын бүктеп, тізесіне басып жан-жағына қарапты. Қасым төре одан сайын түтігіпті: - Осындай киқар сөзіңді қоймасаң, саган садақтың бір жебесі дарысын - көрермін әлі күшіңді, - деп тепсініпті. Бұл екеуін ұшықтырмайын деп, Қанжығалы батыр, әрі шешен, Айтбай сөзге араласыпты:
Құс жастыкта шынтактап жатқан Қасым басын көтеріп алыпты да: - Жаңа соқыр ақсақтан пәлеге қалып еқ, енді мына бір басына темір телпек киген тазың кім еді? - деп Айтбай шешеннің жалтыр басына мін таға сөйлепті. Оған Айтбай былай деп жауап қайтарыпты.
-	Ақ орданыц ішінде отырып мені бір емес екі рет "қалмақ" дедің деп Қасым төре Айтбай батырға қылышын ала ұмтылғанда, көпшілік оны жібермей ұстап қалады "Қойындар" деп араға ақсақалдар түсіп, оларды қойғызады. Ертеңінде Абылай жиналған халқын ордаға шақырып: -	Уа, жұртым, не дейсіңдер? - деп көпшілікке сөз бергенде, алдымен Айтбай шешен ортаға шығыпты:
Қанша айтқанмен "Ханда қырық кісінін ақылы бар" демекші Абылай бұл сөзге онша шамданбайды. Мәжілісті одан әрмен жалғастыра беріпті. - Тағы кім сөйлейді? - дегенде, енді Әлдебек шешен, қамшысын бүктеген күйі алға шығыпты:
Әлдебек шешен осылай дегенде, өзге би, шешен, байлар, батырлар Айтбай мен Әлдебекті қуаттап, Қасымды хандыққа сайламай қояды. Абылайдың орнына сол жолы хан болып, онын үлкен баласы Уәли сайланып кетеді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бейрут
Бейрут (بيروت Bayrūt, Պէյրութ / Բեյրութ Beyrut, Βηρυττός Bērytós, Berytus, ביירות Beirut, בירות Birot, Beyrouth) — Ливан мемлекетінің астанасы, ежелгі тарихи қала. Жерорта теңізі жағалауында орналасқан. Тұрғыны 1,5 млн-нан астам (1990). Батыс Еуропа мен Таяу Шығыс елдерін байланыстырып тұрған аса ірі портты қала. Сауда, жеңіл өнеркәсіп, туризм жақсы дамыған. Қалада халықаралық әуежай, университеттер, ұлттық кітапхана, тарихи және өнер музейлері бар. Бейруттың іргесін б.з.б. ХVIII ғасырда (кейбір деректерде б.з.б. XV ғасыр) финикиялықтар қалаған. Кейін (б.з.б. III ғ. — б.з. IV ғ.) өз ақшаларын шығарған аса ірі сауда және қолөнер орталығына айналды. 635 жылдан бастап Араб халифатының құрамына кіріп, халқы мұсылман дінін қабылдады. Осы кезеңде Бейрут мұсылман өркениетінің ірі орталығына айналды. XII — XIII ғасырлар аралығында крестшілдер мен мұсылмандар арасындағы шайқас алаңына айналып, XIV — XV ғасырларда мәмлүктер билеген Мысыр сұлтандығына бағынды. 1516 — 18 жылдары Осман сұлтандығының құрамында болды. 1918 жылы қазан айында қаланы Антанта әскерлері басып алды. Бейрут 1920 — 43 жылдары Франция мандаттығымен құрылған “Ұлы Ливан мемлекетінің” (1926 жылдан Ливан республикасы), ал 1943 жылы тәуелсіз Ливан Республикасының астанасы болып жарияланды. 1975 жылы Ливанда мұсылмандар мен христиандар арасында қарулы жанжал шығып, 1978 жылы елдің оңтүстік бөлігін Израиль басып алды. 1983 жылы құрылған Ұлттық құтқару майданы мүшелерінің іс-қимылдары нәтижесінде әрі Араб Лигасы елдерінің араласуымен ұлттық татулыққа қол жеткізіліп, 1984 жылы 5 наурыздағы келісімге сәйкес Израиль әскерлері басып алған жерлерінен кері шегінді. Осы әскери қақтығыстар кезінде Бейрут үлкен бүліншілікке ұшырады. Бейрутте ежелгі және орта ғасырлардан қалған көптеген тарихи ескерткіштер сақталған. Олардың қатарында Джами әл-Омари мешіті (XIII ғ.) және Сарай мешіті (XVI ғ.), тағы басқа тарихи ғимараттар бар.
Дереккөздер
Санат:Азия елордалары Санат:Бейрут Санат:Миллионер қалалар Санат:Рим отарлары
Максим Васильевич Рожков
Максим Васильевич Рожков (1969, Минск қаласы, Беларусь) ХДШС-і. Мүгедектер арасында жеңіл атлетикадан (үшсекіріс) республиканың әлденеше дүркін, әлемнің чемпионы. Азия біріншілігінің күміс (2000 - Тэйбей; 2004 - Малайзия) жүлдегері. Көптеген халықаралық турнирлердің (1991, Германия, 2004, Куала-Лумпур, Малайзия) жүлдегері. Азия біріншілігінің (1996 - Куала-Лумпур) қола медалінің иегері. Жаттықтырушылары: Г.Инит, М.Фролов.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер
950 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:950 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:950 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бадан (Од)
Бадан (Badens) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,60 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11023, пошта индексі — 11800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 748 адамды құрады. Халық тығыздығы — 77,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Гадони
Гадони (Gadoni) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Нуоро провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 990 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 23 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 44 км² шамасында. Пошта индексі — 8030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Мария.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Альфред Рассел Уоллес
Альфред Рассел Уоллес (ағылш. Alfred Russel Wallace; 8 қаңтар 1823 жыл, Аск, Монмутшир, Уэльс — 7 қараша 1913 жыл, Бродстон, Дорсет, Англия) - британдық табиғаттанушы, зерттеуші, географ, этнограф және биолог.
Нағыз іріктеу
Малаккада малярияны қағып алып, Уоллес аурухана төсегінде, тірі қалуға неғұрлым қабілетті, ескі мальтузиан идеясын әлемдегі табиғат қолдану мүмкіндігі туралы ойлауға бастады. Осыны негізге алып, Дереу Англияға, атақты натуралист Чарльз Диккенске табиғи іріктеу ілімді дамытып, бапты жазып жіберді. Сол кезде «Түрлердің шығу тегі» революциялық жұмысын жазып жатқан Диккенс, Уоллестің жұмысын алғанда, Чарльз Лайельге, осындай екі адмның идеяларының арасындағы ұқсастықты ешқашан кездестірмегенін, және Уоллестің ашқан терминдері оның кітабының негіздері болатынын жазып жіберді. 1-ші шілде күні, 1858 жылы үлкен жұртшылыққа - Линнейевски қоғам оқуларында, нағыз іріктеуге байланысты Дарвин мен Уоллестің жұмыстарынан алынған үзінді таныстырылды.
Нага-Юган
Нага-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Сосьва өзенінің сол жағалауынан 159 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Созе (Гар)
Созе (Sauzet) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30313, пошта индексі — 30190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 713 адамды құрады. Халық тығыздығы — 106,42 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Амангелді Шәріпұлы Жармағамбетов
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Ғылым
Балпық би
Балпық би (1694 —1784 жж.) Осыдан 280 жылдай уақыт бұрын Жалайыр елінде әрі көсем, әрі шешен, әрі би, әрі қол бастаған батыр атанған Балпықтың тарихи еңбегі ерекше. Ескелді би, Қабылиса (Қабан) ақынмен бірге ол да көзі тірісінде әулие саналған, 1694 жылы дүниеге келіп, Қаратал, Көксу бойында 1784 жылы қайтыс болса керек.
Өмірбаяны
''Сырдарияның бойында,
''Қазалының ойында,
''Халқын түгел жинаған.
''Қараталдың бойына,
''Текелінің ойына,
''Қоныстанып тойлаған.
Балпық би туралы жырлар
thumb|300px|left|Балпық би кесенесі XIX ғасырда өмір сүрген өрен жүйрік ақын Бақтыбай "Қамау сапары" атты толғауында былай дейді:
Байұзақ, Мәмбет еді Абақтағы,
Ескелді, Балпық еді Тарақтағы.
Бар еді Жақсымбетте Асан, Сиық,
Осылар кембағалды жылатпады.
Асанда Қабылиса деген өтті,
Жемітті өле-өлгенше ұнатпады.
Ескелді, Балпық, Сиық, Қабылиса
Андаста аты шыққан Қарынбай би
Бөлені маңайына жолатпады.
XX ғасырдың ақыны Қалқа Жапсарбайұлы:
Сүйсінді Балпық көрген соң,
Іздеп тапқан жеріне,
Жеріне сөйкес көліне,
Жеріне шыққан шөбіне,
Осы жер қоныс болар деп,
Негізгі менің еліме...
Ел орнығып толған соң,
Меншікті жері болған соң,
Балпық пенен Орақты
Ескелді биді басшы ғып,
Алдынан жер шолады, — деп жырласа, "Жетісу" деген өлеңінде:
Жалайыр деген елімнің
Үш жүз жылғы өткені,
Ескелді мен Балпықтың
Бастап келген мекені, — деп анық айтады.
Есенкелді Ӏлімдіұлы деген ақын былайша сөйлейді:
Қаратал, Көксу бойында
Үш әулие тұсында
Ұзаққа қолды сермедік.
Біз кімдерден кем едік?!
Тәрбиелеу ережелері
Тәрбиелеу ережелері -төрбиелеудің орқилы ұстанымдар талаптарын іске асыру бойынша колданбалы үсыныстар.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Балпық би
Балпық би туралы жырлар
Талайға теңдік бермедік.
Қалмақ пенен Ойратты,
Обыр менен озбырды
Табанға салып иледік,
Қаратал, Көксу өлкесін
Содан бері жерледік.
'''Мұндағы қайталанып аталатын үш әулие — Қабылиса-Қабан ақын, Ескелді мен Балпық би екені өзінен-өзі түсінікті. Ал енді Қадырәлі ақынға сөз берейік:'''
Байтақ жатқан жерім бар,
Айдын-шалқар көлім бар.
Осы жердің иесі,
Әулие шалған киелі
Жалайыр деген елім бар,
Сол жерімді корғайтын,
Елім болып қолдайтын,
Жоқтаушысы жерімнің,
Қамқоршысы елімнің,
Арқа тұтып ардақтар
Балпық атты ерім бар!
Сейдахмет Қосжанұлы өзінің "Дана бабам" деген ұзақ толғауында былай дейді:
Балпық би Ескелдінің тете інісі,
Тең болған көріпкелдік, нақ киесі.
Зобалаң ойраттардан туған шақта,
Қол бастап болған екен ел иесі.