cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ән-Нәбә сүресі
Транскрипция
Бисмилләһир Рахманир Рахиим (1) ъаммә йәтәсәәлуун (2) ъанин нәбәил ъазиим (3) әлләз̃ии һум фииһи мухтәлифуун (4) кәллә сәйәъләмуун (5) с̃уммә кәллә сәйәъләмуун (6) әләм нәжъалил әрда миһәдә (7) уәлжибәлә әутәдә (8) уәхаләқнәкум әзуәжә (9) уәжәъалнә нәумәкум субәтә (10) уәжәъалнәл ләйлә либәсә (11) уәжәъалнән нәһәрә мәъашә (12) уәбәнәйнә фәуқакум сәбъан шидәдә (13) уәжәъалнә сирәжәу уәһһәжә (14) уәәнзәлнә минәл муъсирәти мәән с̃әжжәжә (15) линухрижә биһи хәббәу уәнәбәтә (16) уәжәннәтин әлфәфә (17) иннә йәумәл фәсли кәнә мииқатә (18) йәумә йунфәху фиис суури фәтә'туунә әфуәжә (19) уәфутихәтис сәмәу фәкәнәт әбуәбә (20) уәсуйирәтил жибәлу фәкәнәт сәрәбә (21) иннә жәһәннәмә кәнәт мирсадә (22) литтағиинә мәәбә (23) ләбис̃иинә фииһә әхқабә (24) лә йәз̃ууқуунә фииһә бәрдәу уәлә шәрәбә (25) иллә хәмиимәу уәғассәқа (26) жәзәәу уифәқа (27) иннәһум кәнуу лә йәржуунә хисәбә (28) уәкәз̃з̃әбуу биәйәтинә киз̃з̃әбә (29) уәкуллә шәйин әхсайнәһу китәбә (30) фәз̃ууқуу фәлән нәзиидәкум иллә ъаз̃әбә (31) иннә лилмуттәқиинә мәфәзә (32) хәдәиқа уәәънәбә (33) уәкәуәъибә әтрәбә (34) уәкә'сән диһәқа (35) лә йәсмәъуунә фииһә ләғуәу уәлә киз̃з̃әбә (36) жәзәәм мир раббикә ъатаән хисәбә (37) раббис сәмәуәти уәләрди уәмә бәйнәһумәр рахмани [cалә] лә йәмликуунә минһу хитабә (38) йәумә йәқуумур рууху уәлмәләикәту саффәл [cалә] лә йәтәкәлләмуунә иллә мән әз̃инә ләһур рахману уәқалә сауәбә (39) з̃әликәл йәумул хаққу [cалә] фәмән шәәт тәхаз̃ә илә раббиһи мәәбә (40) иннә әнз̃әрнәкум ъаз̃әбән қариибәй йәумә йәнзурул мәру мә қаддәмәт йәдәһу уәйәқуулул кәфиру йә ләйтәнии кунту турәбә
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
Прароло
Прароло (Prarolo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 589 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 54 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 13010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Santa Maria Assunta.
Тюфитка
Тюфитка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Тула облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/870/33 орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Кашира қаласынан Мәскеу өзенін қоспағанда Коломна қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Портела (Аркуш-де-Валдевеш)
Портела (Аркуш-де-Валдевеш) (Portela (Arcos de Valdevez)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Аркуш-де-Валдевеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 307 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,06 км² шамасында. Халық тығыздығы — 100,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Әл-Мурсәләт сүресі
50 аяттан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
Сүбедей
Сүбедей баһадүр (туған-өлген жылы белгісіз) – Шыңғыс ханның әскер басшысы. Моңғол тарихында ол «Дарабоз Сүбедей», «Батыр Сүбедей» деп аталады. Оның қыпшақ даласындағы лақап аты «аяғынан жаралы арыстан». 1189 жылы уранхай тайпасынан шыққан қолбасшы Зелмемен бірге Темучинге (Шыңғыс хан) келіп косылған. Ол Шыңғыс хан империясын құру жолындағы барлық шайқастарға қатысып. батылдығымен танылған. 1206 жылы Шыңғыс хан Сүбедейді өз әскерінің сол қанатына жіберіп, ноян (мыңбасы) етіп тағайындады. 1211-15 жылдары Цзин мемлекетіне қарсы соғысқа бастан-аяқ қатысты. Шүршіттермен бітім болып,елге оралғаннан кейін Шыңғыс хан Сүбедейді меркіттерге қарсы аттандырды. Бұл арта жолдан Жошы қолы қосылды. Ырғыз, Жем өзендері бойында меркіт термен болған шайқаста Жошы - Сүбедей қолы жеңіске жетті. Осы жорық кезінде олар Хорезмшах Мұхаммедтің 60 мыңдык әскерімен шайқасып ұрысты тең аяқтады. 1219-21 жылдары Хорезм мемлекетін жаулап алу жорығында ерекше көзгс түскен Жебе мен Сүбедейді Шыңғыс хан 30 мың қолмен Мұхаммед Хорезмшахтың соңынан жіберді. Хорезмшахтың өлгенін естіген олар Шыңғыс ханның келісімімен жорықты әрі қарай жалғастырып, Иран арқылы батысқа аттанды. Түркі-моңғол қолы Иран арқылы Кавказға өтіп, грузин патшасының 60 мыңдық қолын жеңді. Дербент асып, Кавказ даласына шықты. Алан (Осетин)-қыпшақтардың біріккен қолына тап болған Сүбедей мен Жебе оларды жеке-жеке талқандады. Моңғолдармен соғыста жеңілген қыпшақтар орыс князьдерінен көмек сұрады. 1223 жылы 31 мамырда әйгілі Қалқа өзені бойындағы шайқаста моңғолдардың 30 мыңдық қолы орыс князьдері мен қыпшақтардың 130 мыңдай қолын ойсырата жеңді. Қырымға басып кірген түрік-моңғолдар италия көпестері билейтін Судак қаласын талқандап, Еділ Бұлғариясымен соғыса отырып, 1224 жылы Шыңғыс хан ордасына қайтып оралды. 1225 жылы Шыңғыс ханның басшылығымен Таңғұт жорығына аттанды. Осы жорық кезінде алған жарақаттан қайтыс болды (1227) Шыңғыс ханның табытын Моңғолияға жеткізген төтенше әскери топты Сүбедей басқарды. 1229 жылы Үгедей хан тағына отырғанда Сүбедей оның әскерінің бас қолбасшысы болып тағайындалды. 1233 жылы Төлемен бірге Цзин елін бағындыру жорығына қатысты. 1234 жылы ұлы хан Үгедейдің тапсырмасымен Бату хан бастаған батыс жорығына қатысып, ханның бас кеңесшісі ретінде Шығыс Еуропаны жаулап алуға қолбасшылығымен көзге түсті. 1246 жылы Қарақорымда Күшікті хан көтерген ұлы кұрылтайға қатысты. Юань мемлекеті тұсында Сүбедейдің империяға сіңірген еңбегі ескеріліп, 1410 жылы оған Хэван атағы берілді. Сүбедей өз өмірінде 200-ден аса елеулі шайқастарға қатысқан.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қолбасшылар Санат:Шыңғыс хан
Хёкст (Оденвальд)
Хёкст (Оденвальд) (Höchst im Odenwald) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Оденвальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9778 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 30,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 37 009. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Гут.
Бёмфельд
Бёмфельд (Böhmfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Айхштет ауданының құрамына енеді.
Овраг Гладкий Луг
овраг Гладкий Луг — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сулица өзенінің оң жағалауынан 25,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 3947
IC 3947 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3947 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Үлкен Казмаш
Үлкен Казмаш (Казмаш) — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кизил өзенінің оң жағалауынан 131 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Езин
Езин (Eysines) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,01 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33162, пошта индексі — 33320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18946 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1577,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Елдер бойынша ислам
Ислам саны бойынша Христиан дінінен кейінгі дүниедегі екінші дін. 2010 жылғы зерттеу бойынша 1.62 миллиард адам ислам дінін ұстанады, әлем жұртының 23% құрайды.
Тізімі
Пю зерттеу орталығының мәліметі бойынша, 27 қаңтар 2011.
Сыртқы сілттемелер
Санат:Елдер бойынша ислам
Продюсер
Продюсер (producer өндіруші, тауар өндіруші, дайындаушы) — маман, ол жобаны өндіруге тікелей қатысады, әкімшілік, технологиялық, шығармашылық немесе заңды аспектілері қызметін реттейді (немесе реттеуге көмектеседі), қандай да бір жобаны орындау кезінде саясатын реттейді.
Тарихы
Продюсерлер жүйесі кино өндірісінде ХХ ғасырдың, бірінші онжылдығында Голливудта қалыптасты, кинокомпаниялардың қалыптасуы кезінде ол фильмнің шығару процесінің барлық кезеңдерінде жалпы басшылық жасауды жүзеге асыратын тұлғаны бөлу қажеттілігіне табиғи жолмен келді, ол техникалық, қаржылық және көркемдеу мәселелеріне қатысты және жобаның жетістігіне дербес жауапкершілікті арқалаушы ең кең өкілеттіктерге ие болды.
Түрлері және ерекшеліктері
Қызмет саласы бойынша ажыратады: Өндіру және дайындау түсінігіне мәніне ең жақын саунд-продюсер (дыбысрежиссера) — аудиоөнімді жазу және кейіннен өңдеу процесінің басшылығын жүзеге асыратын адамдар; оның функциясы қаржылық және жалпы ұйымдастыруларға араласуды көздемейді.
Продюсерлер теледидарда және кинода
"Телепродюсер" / "кино продюсері" ұғымы бірнеше санаттарға бөлінеді, олар мынадай міндеттерді қамтиды: Коммерциялық жобалардың басты мақсаты пайда алу болып табылады, продюсер, әдетте, басты тұлға, өйткені ол жобаға салынған шығындарды, оны жарнамалауға және тартатуға жұмсалған ақшаны қайтару үшін жауап береді. Оның диктатына тіпті атақты режиссерлер бағынуға мәжбүр. "Фестивальдық" жобаларда продюсер қоюшы режиссерге сенуге мәжбүр.
Жеке капиталына негізделген ірі студиялар өкілдері продюсерлер бола алады,.
Режиссерден айырмашылықтары
Продюсер режиссерден ерекшелігі, режиссер тек креативтік, шығармашылық жобаға жауап беруші, продюсер, негізінен, қаржы және ұйымдастыру мәселелерімен айналысады. Сонымен қатар, идеалды сызбада, продюсер жалпы жобаның жетістігіне жауапты тұлға. Сондықтан, заманауи тілмен айтқанда жобаны "кілтке" деп аталатын жерге продюсер тапсырады.
Дереккөздер
Санат:Продюсерлер
Шошай
Шошай (Chauchailles) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,40 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 96 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Арно Пайперс
Арно Пайперс (Arno Pijpers, МФА : ; 1959 жыл, 21 сәуір) — Қазақстан ұлттық құрамасынның 2006-08 жылғы бас бапкері, голландиялық маман.
Андло
Коммунаның INSEE коды — 67010, пошта индексі — 67140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1833 адамды құрады. Халық тығыздығы — 77,37 адам/км².
Арно Пайперс
Карьерасы
Бұдан кейін төрт жыл Эстонияда жұмыс істеп, осы елдің ұлттық құрамасы мен «Флора » командасының бас бапкері болған. Негізі, ол Эстонияда жаман жұмыс жасаған жоқ. Оның басшылығымен Балтық елі құрамасы бірнеше тамаша ойындар өткізді. Мысалы, 2002 жылы Ресей құрамасымен болған жолдастық кездесуде 2:1 есебімен жеңіске жетті. Ал 2004 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу ойындарында Хорватия және Болгария құрамаларымен тең түсті. Рас, 2005 жылы Эстония футбол одағы онымен келісім-шартты ұзартпағанда, ол әжептәуір ренжіп қалған. Бірақ Эстония құрамасы 2006 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу ойындарында Пайперстің тұсындағыдан да жоғары жетістікке қол жеткізді (Еуропаның үшінші іріктеу тобында 12 ойыннан 17 ұпай еншілеп, төртінші орынға ие болды...) Кейінгі жылы А.Пайперс өз отанында «Утрехт» клубының техникалық қызметкері болды.
Андло
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Арно Пайперс
Карьерасы
2006 жылы Қазақстанға келді де, Қазақстан құрамасы мен "Астана" клубының тізгінін ұстады. Қазақстан құрамасы оның баптауымен ЕУРО-2008 іріктеуін 10 ұпай жинады, УЕФА туы астындағы тұңғыш ресми жеңістерін тойлады.
Андло
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Арно Пайперс
Карьерасы
2008 жылы құраманың ойыны қайта құлдырады да, қыркүйек айында Пайперс қызметтен босады.
"Астана" клубының бапкері ретінде 2006 жылы Қазақстан чемпионы атанды.
Сілтемелер
Санат:21 сәуірде туғандар Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:4 сыныпты Мария жері кресті орденінің иегерлері Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары Санат:Папендрехт ФК ойыншылары Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары Санат:Эксельсиор ФК жаттықтырушылары Санат:Гауда «Олимпиа» ФК жаттықтырушылары Санат:Эстония Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Флора ФК жаттықтырушылары Санат:Жеңіс ФК жаттықтырушылары Санат:Виллем II ФК жаттықтырушылары Санат:Тараз ФК жаттықтырушылары
Ла-Ришарде
Коммунаның INSEE коды — 35241, пошта индексі — 35780.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Донорлық (қан)
thumb|Мельбурн қаласында орналасқан Корольдік госпитальдегі қан тапсыру сәті, 1940 жылдар Донорлық (donare латынша - сыйлау) - қанға мұқтаж ауруға адамның өз қанын, немесе компоненттерін ерікті түрде беруі. Тіпті медициналық препараттар жасау үшін де донорлардың қаны пайдаланылады. Шифрі МКБ-10 Z52.0.
Әлемде қан құюға жыл сайын миллиардтаған адам мұқтаж болады. . Қан күйiкке шалдыққандарға және жарақаттанғандарға керек болады. Күрделi операциялардың өткiзу кезінде, ауыр босануларда қан құйылады. Ал гемофилиямен және қаны аздықтың ауруына шалдықандарға - өмiрдiң сақтап тұру үшiн керек. Сонымен бiрге химиотерапия кезінде онкологиялық ауруларға қажет. Өмiрде әрбiр үшiншi тұрғын бiр рет донорлық қанды қажетсiнедi дейді статистика.
=Бүкіләлемдік қан донорларының күні=
14 маусым - қан донорының бүкiләлемдiк күнi. Бұл күн қанды ерiктi түрде тегiн өткiзуді насихаттаайтын үш ұйымның нұсқауымен таңдалды.Олар қызыл крест қоғамдық ұйымының халықаралық федерациясы, Халықаралық қан құю ұйымы, Халықаралық донорларды дайындау федерациясы.
=Донорлықтың пайдасы=
Қан жасау жүйеcінiң активизациялануы донорлықтың арқасында болады. Сонымен қатар - қызыл жiлiк майының торшалары және иммунитеттiң стимуляциясының жақсы болуына донорлықтың пайдасы, әсері көп. Өліп жатқан эритроциттердiң утилизациясына қатысатын кейбiр органдардың жұмысының жеңілдеуі байқалады. Мысалы: көк бауыр, бауыр.
=Донорлықтың түрлері=
Аутодонорлық
Аутодонорлық - жоспарлы операцияның алдында емделушiнiң өз қанын алдын ала дайындау. Бөтен қанның құылуы организм үшiн стресс болып табылады, аутодонорлық негативтi эффекттердi минимумға түйiстiруге мүмкiндiк бередi.
Аутоплазма
Меншiктi қанның алдын ала даярланылған плазмасы. Босануға көмектесуде және тағы басқа операцияларда қолданылады.
=Қан тапсыру ережелері= thumb|Қан тапсыру Донорларға мына әрекеттерді жасау ұсынылмайды:
Қан өткiзуi организмға кейбiр ауыртпашылықтап келтіреді. Сондықтан донорларды қолдау үшін ресми шаралар жүргiзiледi: ақы төлелетiн демалыс және тағы басқа қажеттіліктер өтеледі.
=Донор болудың жалпы шарттары= Донор болу үшiн алдын ала қан талдауларды өткiзу, дәрiгерлiк тексеруден өту керек. Денеге күш түсірмеу,көбiрек тамақтану ұсынылады. Донорға қысымның қалпына келуі үшiн келесi өнiмдер ұсынылады: шоколад, кофе, гематоген.
=Дереккөздер=
Виде (Орн)
Виде (Vidai) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61502, пошта индексі — 61360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 76 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
XX Жазғы Олимпиада ойындары (нем: Spiele der XX. Olympiade; ағылш: Games of the XX Olympiad) — Германия астанасы Мюнхен қаласында өтетін XX жазғы олимпиада ойындары 1972-ші жылғы тамыздың 26-і мен қыркүйектің 11-і аралығында өтті. 121 елден 7010 спортшы бақтарын сынады.
КСРО баскетбол құрамасында ойнаған Әлжан Жармұхаммедов қазақтан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы атанды.
Сілтемелер
Санат:1972 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары Санат:Германиядағы спорт
Дитмар Якобс
Карьерасын "Рот-Вайсс" (Оберхаузен) клубында бастады. Үш маусым ойнаған соң, 1974 жылы "Теннис" клубына ауысты да, 1977 жылға дейін 100-ден аса кездесуге қатысты.
1977 жылы "Дуйсбургке" ауысты. Екі жылдан соң "Гамбургке" өтті де, карьерасының қалған бөлігінде осы клубта ойнады. "Гамбург" сапында 1982, 1983 жылдары ГФР чемпионы атанды, 1983 жылы Еуропа чемпиондар кубогында да топ жарды.
ГФР құрамасы сапында 20 кездесу өткізді. Соңғы матчын 1986 жылғы әлем біріншілігің финалында Аргентинаға қарсы өткізді. Бұл ойында ГФР 2:3 есебімен ұтылып қалды.
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Дуйсбург ФК ойыншылары Санат:Рот-Вайсс (Оберхаузен) ФК ойыншылары Санат:Гамбург ФК ойыншылары
Биокөрсеткіш
Биокөрсеткіш (биоиндикатор) - ортаның өзгерістері туралы, соның ішінде, ластануы мен оның мөлшері туралы молімет бере алатын (негізінен, өсімдіктер) бір түрлік дарақ топтары немесе қауымдастығы.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Суды пайдалануға дайындау
Суды пайдалануға дайындау — флотациялау алдында судың құрамын белгілі бір талаптарға сәйкес өңдеу. .
Дереккөздер
Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Африка Ұлттары Кубогы 1998
Африка Ұлттары Кубогы 1998 — Буркина-Фасода өткізілген 21-ші Африка чемпионаты.
Төрт түлік
Сілтеме
Санат:Ауыл шаруашылығы
435 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:435 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Әл-Инсан сүресі
31-аяттан тұрады.
Адамзат еске аларлық бір нәрсе болғанға дейін дәуірден бірталай мерзім өтпеді ме? (76:01)
Сыртқы сілттеме
Құран Кәрім
Санат: Құран сүрелері
Акустикалық өздігінен бағытталудың бас бөлігі
Акустикалық өздігінен бағытталудың бас бөлігі — естілетін дыбыстар мен ультрадыбыстарды (естілмейтін) колдану арқылы жұмыс істейтін құрал. Әсіресе, электрмагнитті толқындарға қарағанда дыбысты толқындар аз естілетін сулы ортада тиімдірек. Акустикалық өздігінен бағытталудың бас бөлігі теңіз нысаналарын жою құралдарына орнатылады (акустикалық торпедаларға және т.б.).
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
1960 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
VІІІ қысқы олимпиялық ойындар 1960 жылы 18-28 ақпанның аралығында АҚШ-тың СКВО-Вэлли қаласында етті. Бұл ойындарға 30 мемлекеттен 665 (144-і әйелдер) қатысты. Ойындарға алғаш рет бес құрлықтың өкілдері бас қосты. КСРО-ның командасы 7 алтын, 5 күміс, 9 қола медальмен 146 ұпай жинап, келесі орындардағы АҚШ пен Швецияның құрамаларынан көш бойы озып кетті. Осы сында КСРО құрамасының сапындағы қазақстандық конькиші Ю.Малышев 500 м. қашықтыққа жарысуда 41,2 сек. уақыт көрсетіп 10-шы орынға ие болды.
УЕФА Кубок иелері кубогының финалы 1992
Сілтемелер
Санат: УЕФА кубок иелері кубогының финалдары Санат:Вердер ФК ойындары Санат:Монако ФК ойындары Санат:1992 жылғы футбол
Олас
Олас (Aulas) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. дю-Виган округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30024, пошта индексі — 30120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 436 адамды құрады. Халық тығыздығы — 149,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Ылғалдандыру
Ылғалдандыру - 1) аумақтың ылғалдандырылуы — белгілі бір өңірге жауатын жауын-шашынның мөлшері мен булануы арасындағы арақатынас (кейде жауын-шашын мөлшерінің булануы соған байланысты болатын ауаның температурасына қатынасы). Артық ылғалданатын, орнықсыз және жеткіліксіз ылғалданатын аумақтар сараланады; 2) топырақтың ылғалдандырылуы — топырақтағы ылғал қорының табиғи не жасанды түрде арттырылуы не толықтырылуы. Басы артық ылғалдану — организмдер мен субстраттар үшін оңтайлы ауа ылғалдығынан артық шамада су келуі (табиғи не жасанды). Әдетте, өңірдің батпақтануына апарып соғады. Жеткіліксіз ылғалдану — судың организмдер мен субстраттар үшін оңтайлы ауа ылғалдығын қамтамасыз ететін мөлшерден кем түсуі. Орнықсыз ылғалдану — ылғалдың маусымдар бойынша әркелкі болуы, біршама ылғалды кезеңдермен құрғақшылықтардың кезектесуі; 3) суармалы егістік жерлерде күз, қыс айларында ылғал жинау үшін жүргізілетін суару жүмысы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Годограф
Годограф. Сейсмикалық толқындардың қадағалау нүктесіне келіп жету жылдамдығы мен қадағалау нүктелері координаттары арасындағы байланыс графигі; "беткейлік годограф " және "түзу сызықтық годограф " болып екі түрге бөлінеді. Беткейлік годографты алу үшін қадағалау жұмыстары нақтылы кеңістікте жүзеге асырылады, ал түзу сызықтық годограф нақтылы кесінділер бойында қадағаланған деректер нәтижесінде алынады. Бұрғылау ұңғымасындағы сейсмикалық зерттеулер барысында қадағалау сызықтары зерттелмек ортаның ішіңде орналасады, мүның нәтижесінде алынған годографты "тік бағытты годограф" деп атайды. Сейсмикалық толқындар годографы сейсмикалық барлау жұмыстарындағы ең басты мәлімет көзі болып табылады. Нақ осы Годограф көмегімен толқынның түрі, қиманың жылдамдық сипаттары, толқынды шағылыстыратын және сындыратын шекаралардың тереңдігі және орналасу ерекшеліктері, сол сияқты зерттелген ортадағы сейсмикалық толқындар энергиясының таралу зандылықтары анықталады.
Дереккөздер
Санат:Кинематика Санат:Теоретикалық механика
Атшабар
Атшабар - дәстүрлі ортадағы лауазым атауы. Ертеде ханның, ұлықтың, би мен болыстың үкім- жарлығын халыққа жеткізетін хабаршы адамды атшабар деп аталған. Қоғамдық-саяси өзгерістерге байланысты XIX ғасырда орыс әкімшілігі қазақтан шыққан атшабарларды алыс қашықтықтағы қалалар арасына (Орынбор, Ташкент, Семей, Омбы т.б.) бекет (пошта) қызметіне жұмсаған. Сонымен қатар, қазақтар даласына жаңа мизамдағы әкімшілік-билік жүйесінің қалыптасуы кезеңінде билік тарапынан сайланған шенеуніктерге қызмет еткен жәрдемші, хабар жеткізетін адамды атшабар деп атау орын алған. Бұл лауазымның осы кезеңдегі кең таралған тағы бір атауы - шабарман.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Лауазымдар Санат: Әскери іс
Нутрия өсіру
Дербес шаруашылықта өсіруге тиімді де, қызықты жануар - нутрия, қазақта - «саз қамшаты» деп атайды. Ол кеміргіштер отрядына жатады, су мен қамысты мекендейтін жануар. Өсімдікпен қоректеніп, азықтандыру және күруді талғамайды. Терісі андатр терісіне ұқсас, өте құнды, түрлі түсті, бағалы терімен қатар диеталық қасиеттері жоғары қоян етіне тең, дәмді ет өндіреді.
Нутрияның тірідей салмағы 5-7 кг, денесінің ұзындығы 45-60 см.,6-7 жыл тіршілік етеді. Суда да, құрғақта да тіршілік етуге беймделген, алдынғы аяқтары қысқа, бес саусағы бар. Артқы аяғының төрт саусақтарының арасы терімен қосылған, бесінші саусағы бос, жиырма тісі бар. Жүні 90-93% түбіттен тұрады, түсі – қоңыр, ақ-қара, т.б. Мұз қатпайтын суда тіршілік етеді. Қысқы қаңтар, ақпан айларында терісінің сапасы жақсы.
Біздің суық аймақта торға төсеніш салып, жылы қора ішінде орналастырады. Тәулігіне нутрия 20 кг-ға дейін өсімдікті судан алып, жейді. Нутрияға тамыртүйнек жемістер, пішен, асхана қалдықтары, жем, ағаштың жапырақтары, бұтақ, олрдың қабығы беріледі, олар картоп, капуста қалдығын да жейді.
Нутрия ай сайын төлдейді, 6-7 айлықта (4 кг салмақта) ұрықтандырылуға жарайды. Күшіктерін екі айдан соң анасынан айырады. Дұрыс күтсе, 3-4 жыл бойы төлдейді. Нутриялар буаздығы 132 тәулікке созылады, емшектері 4-5 жұп, екі жақ бүйіріне, арқасына орналасқан. Төл саны 1-ден 17-ге дейін, салмағы 80-380 г, орташа 5 (200 г).
Лабашум
Лабашум (шумер. la-ba-/a’?-šum?\}}) — Урук I династиясының сегізінші Шумер патшасы. Б. з. д. XXVI ғасырда билік етті.
«Шумерлік патшалар тізімі» деректері бойынша, 9 жыл билік еткен.
Балғалы
Балғалы — қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Ұлы жүздегі жалайыр тайпасынан таратылады. Жалайырдан Сырманақ — Ерғазы — Балғалы Қыстаулары Іле өзенінің оң жақ жағасы, Құмбасы, Құланбасы, Жуантөбе, Ақдала, Қаракөл, Аққаптал, Үшқызылжар, Жіңішке деген жерлерде орналасқан. Қапшағай, Арқарлы тауында қыстаған. Көктеу мен күзеулері — Малайсары тауындағы Жаманқұдық, Тасқұдықта болды. Жаз айларында Балғалы руы Жетісу (Жоңғар) Алатауының күреңкейіне шыққан. Мал шаруашылығымен, егіншілікпен айналысқан. Егін жайлары Іледен тартылған тоған жағаларында Қазамбай, Үшқызылжар жерлерінде. Балғалыдан Құлым, Шағыр, Өгіз, Нияз-Барақ аталары тарайды. Кейбір шежірелерде Балғалы Құлым, Құлымбет деп екіге бөлінеді. Балғалы руы өзбек, қарақалпақ халқының құрамында да кездеседі. Ұраны — Қабылан, таңбасы — тарақ.
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары
IC 3948
IC 3948 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1698944.
Сыртқы сілтемелер
IC 3948 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Бебето
Бебето (Bebeto; толық аты — Жозе Роберту Гама де Оливейра (José Roberto Gama de Oliveira; 16 ақпан 1964 жыл, Салвадор, Бразилия) — бразилиялық футболшы, шабуылшы.
1994 жылғы әлем чемпионы. 1998 жылғы әлем чемпионатының финалисі. Ұлттық құрама сапында 75 матч өткізіп, 42 гол соққан және олардың бесеуін әлем чемпионаттарында соқты (1994 - 3 гол, 1998 - 2 гол).
Командалық
Фламенго
Депортиво Ла-Корунья
Витория (Салвадор)
Ботафого
Бразилия
Сілтемелер
Санат:Витория ФК ойыншылары Санат:Фламенго ФК ойыншылары Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Ботафого ФК ойыншылары Санат:Торос Неса ФК ойыншылары Санат:Касима Антлерс ФК ойыншылары Санат:Әл-Иттихад Жидда ФК ойыншылары Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Койчовци (Габрово облысы)
Койчовци (Койчовци) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Мемлекеттік құпиялар
Тиімді әкери, экономикалық, ғылыми техникалық, сыртқы экономикалық, сыртқы саяси, барлау, қарсы барлау, шұғыл-іздестіру және жалпы қабылданған халықаралық құқық нормаларымен қайшылыққа түспейтін басқа да мемлекеттік және қызметтік құпияны құрайтын, мемлекетпен қорғалатын мәліметтер.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Dövlət sirri Informació classificada Geheimhaltungsstufe Classified information Información clasificada Riigisaladus fa:اطلاعات طبقه‌بندی شده Information classifiée מידע מסווג Klasificirani podaci Top secret Geclassificeerde informatie Gradert materiale Informacja niejawna Informação confidencial Государственная тайна Classified information Державна таємниця
Әл-Байһақи
Әбу Бәкр Ахмад ибн әл-Хусәйн ибн Әли ибн Муса әл-Хорасани әл-Байһақи (994/384, Бәйһақ — 1066/458, Нишапур) мухаддис ғалым, фақиһ. Шафиғи мазһабын ұстанған ашғари. «Сунан әл-Кәбир» хадистер жинағының авторы.
Өмірбаяны
Имам әл-Байһақи Ирандағы Нишапур қаласынан 12 км. жерде орналасқан  ауылында дүниеге келген. Ол 74 жасында Нишапур қаласында қайтыс болып, Байһақта жерленген.
Тағы қараңыз
Санат:Мухаддистер
Бюхенбах
Бюхенбах (Büchenbach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Рот ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5115 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы  30,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 76 117. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Бауц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 13 қалалық ауданға бөлінеді.
Барра-Бонита (Сан-Паулу)
Барра-Бонита (Сан-Паулу) (Barra Bonita (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Бауру мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жау экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38 921 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 150,178 км² шамасында. Халық тығыздығы — 259,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1883 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Медвежья (Березовка тармағы)
Медвежья — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Березовка өзенінің сол жағалауынан 62 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Амансай (Жамбыл облысы)
Амансай — Жамбыл облысы Жуалы ауданы, Шақпақ ата ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Медвежья (Березовка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Амансай (Жамбыл облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бауыржан Момышұлы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 11 км-дей жерде.
Медвежья (Березовка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Амансай (Жамбыл облысы)
Халқы
Санат:Жуалы ауданы елді мекендері
Уайтли Сити (Кентукки)
Уайтли Сити (Whitley City) — Кентукки штатының МакКреари округіне жататын АҚШ қаласы.
Омшанка
Омшанка — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Илеть өзенінің оң жағалауынан 185 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Уайтли Сити (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 1111 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.0 км² шамасында. FIPS коды — 21-82938.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Омшанка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шолоховка
Шолоховка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Тула облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/866 орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Кашира қаласынан Мәскеу өзенін қоспағанда Коломна қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3326
NGC 3326 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 22 наурызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3326 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31701, UGC 5799, MCG 1-27-25, MK 1260, ARAK 251, ZWG 37.104.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Сабур (Чишмин ауданы)
Сабур — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Енгалышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 53 адамды құрады. Пошта индексі — 452156, ОКАТО коды — 80257830005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Құрғақ Вычера
Құрғақ Вычера — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычера өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Сүгір Әліұлы
thumb|right|200px thumb|right|200px thumb|right|200px Сүгір Әліұлы (1882, казіргі Түркістан облысы Созақ ауданы — 1961, сонда) — күйші-композитор. Ықыластың шәкірті.
Жастайынан ел арасында "домбырашы Сүгір" атанды. Сүгірдің "Телқоңыр", "Майдақоңыр", "Шалқыма", "Ыңғай төк", "Қосбасар", "Бес жорға", "Боз інген", "Ілме", "Ақжелең", "Амангелдіге арнау", "Аққу", т.б. күйлері бар. Сүгір домбырада оң бұраумен қатар теріс бұрауды да пайдаланған, әрі төкпе күй мен шертпе күйлердің үздік шебері болған. Сүгірдің шерту әдістері мен күй сарынында Сарыарқаның шертпе күйлеріне үқсамайтын айрықша интонация бар. Ол домбыра үнін қобыз үніне жақындатып, Ықыластың көптеген күйлерін домбыраға түсірген. Сондықтан күйлерінде қобыз үні басым.
Сүгір күйлері 1964 ж. тұңғыш рет халық аспаптар оркестрінде орындалып, 1968 - 69 ж. нотаға түсірілді. Оның күйлерін насихаттаушылар: Ж.Қаламбаев, Т.Момбеков, У.Бекенов, Г.Асқаров, т.б. С-дің өнері туралы жазушы Т.Әлімқұлов әңгімелер, ақын Б.Батырбекова поэма ("Күйші Сүгір") жазды.
Сілтемелер
Санат:1882 жылы туғандар Санат:1961 жылы қайтыс болғандар Санат:Түркістан облысында туғандар Санат:Күйшілер Санат:Қазақстан сазгерлері
Портела (Монсан)
Портела (Монсан) (Portela (Monção)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Монсан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 213 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,15 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Сускеда
Сускеда (Susqueda) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сельва ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 118 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 50,53 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Ізгілік көмек
thumb Ізгілік көмек - басқа елдер мен аймақтардың жеке адамдары тарапынан мұқтаж халыққа (мыс.‚ табиғат апатынан зардап шеккен халыққа) көрсетілетін өтеусіз көмек; мемлекетке, мемл. билік пен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына, заңды және жеке тұлғаларға шет мемлекеттер, халықар. және шетелдік мекемелер немесе коммерц. ұйымдар беретін жәрдем, сондай-ақ солар үшін өтеусіз жәрдем ретінде тегін орындалатын жұмыстар мен ақысыз көрсетілетін қызметтер. Ізгілік көмек тех. көмек пен ізгілік жәрдем түрлеріне ажыратылады. Техникалық көмек экон., әлеум. реформаларды жүзеге асыруға қолдау көрсету, конверсиялау, қару-жарақ пен әскери техниканы кәдеге жарату, ядролық отынның қалдықтарын, атом энергиясын бейбіт және әскери мақсатта пайдалану кезінде қордаланып қалған радиоактивті қалдықтарды жою жөніндегі радиац.-экол. шараларды жүзеге асыру мақсатымен, сондай-ақ үкімет белгілеген тәртіппен тіркелген жобалар мен бағдарламалар бойынша оқыту, зерттеулер жүргізу, мамандар, аспиранттар, студенттер алмасу, тәжірибе, технологиялар, жабдықтар мен басқа да материалдық-тех. құралдар беру мақсатымен көрсетіледі. Ізгілік жәрдем жағдайы төмен, әлеум. жағынан қорғалмаған, табиғат апатынан, басқа да төтенше оқиғалардан зардап шеккен жұртшылыққа мед. және әлеум. жәрдем көрсету, осы көмекті тасымалдауға, жеткізіп беруге, сақтауға жұмсалатын шығынды көтеру үшін беріледі. Акцизделетін тауарларды тегін ізгілікті және тех. көмекке жатқызуға болмайды. Тех. көмек жобалары мен бағдарламаларын тіркеу нысаны мен тәртібін, Ізгілік көмек көрсету тәртібін, сондай-ақ тех. көмек пен қаражатын пайдалану тәртібін үкімет белгілейді. Ізгілік көмек қаражатын толық немесе ішінара сатуға тыйым салынған.
Дереккөздер
Санат:Құқық
Грекия
Грекия немесе Юнанстан (Ελλάδα, ежелде — Ελλάς ), ресми — Грек Республикасы немесе Юнан Республикасы (Ελληνική Δημοκρατία ) — Еуропа оңтүстігінде, Балқан түбегінде орналасқан мемлекет. Солтүстігінде Албаниямен, бұрынғы югославиялық Солтүстік Македониямен және Болгариямен, солтүстік-шығысында — Түркиямен шектеседі. Шығысы мен оңтүстігін Эгей теңізі, батысын — Ион теңізі шайып жатыр. Осы елді мекендейтін юнандар (гректер) атымен аталған.
Грекия, Грек Республикасы — Еуропаның оңтүстік-шығысында, Балқан түбегінің оңтүстігі мен соған шектесіп жатқан Ион, Жерорта және Эгей теңіздеріндегі ұсақ аралдарда орналасқан мемлекет. Жер аумағы — 132,0 мың км². Халқы — 10,3 млн. Астанасы — Афина қаласы (3,5 млн.). Тұрғындарының 95%-дан астамы гректер, қалғандары: түрік, албан, т.б. Ресми тілі — грек тілі. Халқының көпшілігі христиан дінінің православие тармағын ұстанады. Ел аумағы әкімшілік-аумақтық жағынан 51 номға бөлінеді. Үлкен қалалары: Салоники, Патрай, Ираклион, Волос. Ақша бірлігі — драхма. Мемлекет басшысы — президент. Заң шығарушы органы — бір палаталы парламент. 1975 ж. 11 маусымда қабылданған ел конституциясы бойынша, Грекия президент басқаратын парламенттік республика болып табылады (президентті парламент сайлайды). Ұлттық мерекесі — Тәуелсіздік күні (1821, 25 наурыз). Грекия жерінің басым бөлігі таулы-қыратты. Климаты жерортатеңіздік субэкваторлық. Қыс айларындағы орташа температура 4 — 11ӘС, ал жаз айларында 24 — 28ӘС. Өзендері шағын, суы аз. Жерінің 15%-ын орман алып жатыр. Жауын-шашын мөлшері 350 — 1500 мм аралығында.
Астанасы — Афина қаласы.
Батыс өркениеті бесігі болап танылған, тарихтағы алғашқы демократиялық мемлекет. 1981 жылдан бастап – ЕО, 1952-ден бастап — НАТО мүшесі.
Әкімшілік бөлініс
Бұрын Грекия 13 әкімшілік округке бөлінген, олар 54 номға (немесе префектураға) бөлінген. Сондай-ақ Грецияда бір автономиялық облыс – Афон (Қасиетті Тау) – Афон тауы аймағында – 20 Атос монастырының өкілдерінің кеңесі басқаратын монастырлық мемлекет болды. Нағыз өзін-өзі басқару номендік және кішігірім құрылымдар – муниципалитеттер деңгейінде болды. Муниципалитеттің басында әкім болды, ал номеннің басында губернатор болды.
Дегенмен, 2011 жылдың 1 қаңтарынан бастап Калликратис бағдарламасына (Заң 3852/2010) сәйкес Грекияның әкімшілік жүйесі түбегейлі қайта қаралды. Бұрынғы 13 облыс, 54 префектура және 1033 муниципалитеттер мен қауымдастықтар жүйесі орталықтандырылмаған 7 әкімшілікпен, 13 аймақпен және 325 муниципалитетпен ауыстырылды. 2010 жылдың 7 қарашасы мен 14 қарашасына белгіленген бірінші сайлаудан бері аймақтар мен муниципалитеттер толық өзін-өзі басқаруға көшті. Орталықтандырылмаған әкімшіліктерді Грекия Үкіметі тағайындайтын Бас хатшы басқарады. Қасиетті Таудың автономды монастырлық мемлекеті бұл реформалардан құтылды.
Этимология
«Грекия» сөзі латын тілінен шыққан және грек тілінде қолданылмайды. Өз елінің гректерінің өзіндік атауы - Эллада (Ellas, грекше Ελλάδα). Бастапқыда Гомердің «Илиадасы» бойынша Эллада – оңтүстік Фессалиядағы аймақтың атауы – Фтиотис, бірте-бірте бүкіл Грецияға тарады. Эллиндер терминінің барлық гректер үшін жалпы термин ретінде қабылдануымен Эллада бүкіл материктік Грецияның, содан кейін бүкіл Грецияның, соның ішінде Кіші Азиядағы архипелагтардың, аралдар мен аудандардың (тарихи Магна Грецияға қарсы) ұжымдық атауы болды. , Италияның оңтүстігінде орналасқан).
Қазіргі уақытта Грекияда Hellas сөзі ресми өзіндік атау болып табылады, ал грек (лат. Graecus) немесе Грекия (лат. Graecia) сөздерін халық мойындамайды және тек шетелдіктермен қарым-қатынаста қолданылады. Басқа елдерде Эллада көбінесе Ежелгі Греция ұғымымен синоним болып табылады.
Мемлекеттік рәміздер
Мемлекеттік ту – кресті бар 9 ақ және көк жолақ – «Бостандық немесе өлім» ұлттық ұранының тоғыз буынына сәйкес келеді. Бірінші ұлттық туды 1821 жылы генерал Александр Ипсиланти жасаған - ақ крестпен қызыл. 1833 жылдан бастап қызыл түс көкке ауыстырылды.
Елтаңба екі зәйтүн бұтағымен қоршалған ақ крестпен көмкерілген көк қалқан. Грекиядағы жетекші діннің нышандары – православие.
1860 жылдан бері Грекияның әнұраны – қазіргі грек поэзиясының негізін салушы Дионисиос Соломос 1823 жылы жазған және қазіргі грек композиторы Николас Мандзароспен бірге музыкаға салған «Бостандық гимні».
Тарихы
нобай|Александр Македонский патша Грекия Батыс өркениетінің бесігі болып саналады. Біздің дәуірімізге дейінгі 3 мың жылдай кезеңде Крит аралында жоғары дамыған мино өркениеті пайда болды, оның мәдениеті кейіннен материкке тарады. Одан кейін Крит-Микен немесе Эгей өркениетінің дәуірі келді. Кейінірек грек саясаты, сондай-ақ Солтүстік Қара теңіз аймағының, Ұлы Грецияның және Кіші Азияның ежелгі колониялары пайда болды. Мәдени даму деңгейі бүкіл Жерорта теңізі аймағына тарады, ол сәулет, театр, ғылым және философияда көрініс тапты.
Персияны жеңуде Афина мен Спартаның саясаты жетекші рөл атқарды, бірақ кейінірек олардың өздері Фивиядан, кейінірек Македония патшалығынан жеңілді. Соңғысы Македонский Филипп II мен оның ұлы Александр Македонскийдің басшылығымен эллинизм дәуірінің басталуының хабаршысы болған төтенше күшке жетті. Алайда, Македонияны римдіктер біздің эрамызға дейінгі 146 жылы қиратып, Эллада Рим Республикасына тәуелді болды.
Эллиндік және римдік мәдениеттердің одан әрі өзара ықпалы Византия империясының мәдениетінде ресімделеді. Ол 1453 жылы 29 мамырда Осман империясының шабуылына ұшырағанға дейін мың жыл бойы басты мәдени орталық болып қала берді. Османлы билігі кезінде православиелік гректерге төрт ғасыр бойы өз дәстүрлерін сақтауға көмектескен және олардың дінге негізделген бірігуіне ықпал еткен осман тарыларының жүйесі болды, бұл қазіргі гректердің өзіндік санасының қалыптасуында маңызды рөл атқарды.
Қазіргі грек кезеңі
Грекия 1821-1829 жылдардағы ұлт-азаттық соғыстан кейін 1830 жылы Осман империясынан тәуелсіздігін алды. Джон Каподистриас тәуелсіз Грецияның бірінші президенті болды, бірақ көп ұзамай Грекияда монархия орнады және таққа Виттельсбах әулетінен шыққан Баварияның кіші Оттосы шақырылды. 1843 жылы 3 қыркүйектегі көтеріліс король Оттонды Конституция қабылдауға және өкілді Ұлттық жиналыс құруға мәжбүр етті. 1863 жылы Отто тақтан тайдырылды, Дания ханзадасы Вильгельм грек тағына шақырылды, ол Джордж I болды. Оның тәж киюінің құрметіне Ұлыбритания Грекияға Иония аралдарын берді. 1877 жылы сол кездегі грек саясатының ең көрнекті қайраткері Харилаос Трикоупистің бастамасымен король елдің премьер-министріне сенімсіздік вотумын ұсыну арқылы Ұлттық жиналысқа ықпал ету құқығынан айырылды.
1912-1913 жылдардағы Балқан соғыстары аяқталғаннан кейін Грекия өз территориясын едәуір кеңейтті. Одан кейінгі жылдары король Константин I мен премьер-министр Элефтериос Венизелос арасындағы саяси қақтығыстар Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында грек қоғамын екіге бөлді. Соңғысы аяқталғаннан кейін Грекия Мұстафа Кемал Ататүрік басқарған Түркиямен соғысқа кірісті. Бұл соғыс Грецияның аумақтың бір бөлігін жоғалтуына және 1923 жылы 24 шілдеде қол қойылған Лозанна бейбітшілік келісімінің бөлігі ретінде екі ел арасында жаппай халық алмасуына әкелді. нобай|Грек төңкерісі 1940 жылы 28 қазанда фашистік Италия Грекиядан өз күштерін орналастыру үшін плацдарм беруді талап етті, оған премьер-министр Иоаннис Метаксас енді Грекия үшін соғыс сөзсіз болып жатқанын түсініп, үзілді-кесілді «жоқ» деген пікірден бас тартты. Алғашында гректер Албанияға басып кірген итальяндықтардың шабуылын сәтті тойтарса, 1941 жылы сәуірде неміс-болгар әскерлері Грекияға басып кірді. Жаулап алған аумақта қуыршақ грек мемлекеті құрылды. 1944 жылы Кеңес әскерінің Югославия бағытында шабуылы нәтижесінде неміс әскерлері ел аумағынан шығарылғанымен, 1942 жылдың 28 қазанынан бастап Греция ультиматумға «Жоқ» деп жауап берген күнді тойлап келеді. Италия мен Германияның осьтік елдерінің ұлттық мерекесі ретінде - Охи күні (Όχι грек тілінен . - «Жоқ»).
1946 жылы басталған азамат соғысында Грекияның Коммунистік партиясы жеңіліске ұшырады. 1949 жылы Грецияда монархия қалпына келтірілді, ол 1967 жылы 21 сәуірде Америка Құрама Штаттарының қолдауымен «қара полковниктердің» әскери төңкерісінен кейін жойылды. Әскери хунта құлатылғаннан кейін бұрынғы премьер-министр Константинос Караманлис Парижден елге оралды, халық референдумының қорытындысы бойынша монархия жойылып, Грекия парламенттік республика болды. 1975 жылы жаңа конституция қабылданды. Караманлистің Жаңа Демократиясынан айырмашылығы Андреас Папандреу Панеллендік социалистік қозғалыс партиясы құрды; бұл партиялар әлі де елдегі ең ықпалды партия болып қала береді.
1980 жылы Грекия НАТО әскери альянсына қайта қосылды (1974 жылы Солтүстік Кипрді басып алуға наразылық ретінде шығып кетті). Грекия 1981 жылы 1 қаңтарда Еуропалық Одаққа мүше болды.
2008 жылдың желтоқсанында Афинада жаппай тәртіпсіздіктер орын алып, бүкіл Еуропаны тез шарпып, дүр сілкіндірді. Тәртіпсіздіктің себебі сол жылы басталған жаһандық экономикалық дағдарыспен күрделене түскен экономикалық жағдайға ұзақ уақыт бойы өсіп келе жатқан наразылық болды. Көбінесе погромдар мен тәртіпсіздіктерге айналған жаппай наразылық шерулерінің өтуіне 6 желтоқсанда Афины полициясының патруль 15 жасар жасөспірімді өлтіруі себеп болды. 2010 жылдың көктемінен бері үкімет тұрақты дерлік жалпыұлттық ереуілдер, тәртіпсіздіктер және лаңкестік әрекеттермен сынақтан өтті.
2020 жылы Катерина Сакеларопулоу Грекия президенті болып сайланды. Ол бірінші әйел президент болды.