cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мақат Кәбірұлы Садық
Марапаттары
Мемлекеттік «Дарын» жастар сыйлығының, «Алтын жұлдыз»   сыйлығының иегері, Қазақстан Президенті степендиясының иегері.
Еңбектері
«Деректі фильмнен үлкен киноға дейін» кітабының, 25 деректі фильмнің авторы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан (телеарна) Санат:Қазақстан журналистері
Энцесфельд-Линдабрун
Энцесфельд-Линдабрун (Enzesfeld-Lindabrunn) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Баден округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4070 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.78 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — BN, ресми идентификациялық коды — 3 06 08.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрих Фангль (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Сумыч
Сумыч — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама өзенінің оң жағалауынан 1025 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 97 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты; су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мильязиш
Мильязиш (Milhazes) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 984 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,06 км² шамасында. Халық тығыздығы — 321,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Мереке Қайыретдінұлы Қайырбеков
Мереке Қайыретдінұлы Қайырбеков - 1970 жылы 7 қарашада Көкшетау облысы Щучинск ауданының Александровка ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Қайырбеков Қайыретдін Қайырбекұлы, марқұм, ¥ОС ардагері, еңбек ардагері, дербес зейнеткер. Анасы - Қайырбекова Күләш Мақышқызы, марқұм, ардақты ана, үй шаруасымен айналысқан. Көкшетау автомөханика техникумын (1989) техник-пайдаланушы мамандығы бойынша; J1.H. Гумилев атындағы Еу- разия ұлттық университетін (2002) экономист-менеджер мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1989 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте (Ленинград қ., 49-ші жедел полк). 1991 жылдан - Астрахан теңізде жүзу мектебінің курсанты. 1992 жылдан - «Тұмар» өндірістік-коммерциялық қоғамында жүргізуші, агробөлім маманы. 1995 жылдан - «КөкшетауЭкспортастық» ЖШС жетекші маманы. 1998 жылдан - «Бесқарағай» ААҚ басшысы. 1999 жылдан - «Бесқарағай» АҚ басқарма төрағасы. 2000 жылдан бері - «Бесқарағай» ЖШС директоры. Хоббиі - спорт. Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық көркем шығармалар. Үйленген. Жұбайы - Қайырбекова Әлия Абайқызы (1980 ж. т.), Ақмола облысы бойынша Қазынашылық де- партаментінің бас маманы. ¥лдары - Қайыретдінов Тұрар Мерекеұлы (2000 ж. т.), Қайыретдінов Тайыр Мөрөкеұлы (2008 ж. т.); қызы - Қайырбекова Мәдина Мерекеқызы (2003 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Лапа (Ежуга тармағы)
Лапа — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ежуга өзенінің оң жағалауынан 115 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 9 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Кампо-ди-Тренс
Кампо-ди-Тренс (Campo di Trens) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2460 адамды құрайды. Халық тығыздығы 26 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 95 км² шамасында. Пошта индексі — 39040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Бейсебай Қаратаев
Қаратаев Бейсебай (1865, Жамбыл ауданы, Күрті болысы — 1936) — ақын, əнші. Бұрынғы Қастек ауданының Күрті болысындағы 16 ауылдың старшыны болған. Осы өңірдегі 1916 ж. ұлтазаттық көтерілісін ұйымдастырушылардың бірі. Кейін "қазақ халқына бостандық алып келген" Кеңес өкіметін құруға белсене қатысып, әкімшілік қызмет атқарған. Екеуара айтыста Тұмар қыздың оны "Сен бе едің Бейсебайым медаль таққан, Советтің жалаңаяқ отын жаққан" деп кеткен. О.Жандосов туысы болғандықтан Қаратаев 1937 ж. "халык жауы" атанын, атылып кеткен. Оның артында әні және "құсалық" атты дастаны қалған.
Изотермалар
Изотермалар (изо + грек. therme — жылу, қызу) — жер бетінің жылдық, айлық немесе басқа да бір кесімді мерзімдік орташа температурасының теңдес мөлшерлерін белгілейтін нүктелерді қосатын сызықтар.
Дереккөздер
Izotermický děj
Сан-Лупо
Сан-Лупо (San Lupo) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Беневенто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 845 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 57 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 82034.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Lupo di Troyes.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Кіші Налим
Кіші Налим (Налим) — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Пермь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тура өзенінің оң жағалауынан 909 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тура өзені бастауынан Тагил өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Пермь өлкесі өзендері
Мамашәріп би
Мамашәріп би Бұхарбайұлы (1815 ж.ш. туған, өлген жылы белгісіз) Сырдария мен Әмудария аралығындағы Қызылқұм шөл даласында (Зеравшан аңғары мен Нұратау аралығындағы ауылда) туып, ержеткен қазақтың айтулы биі.
Мамашәріп би туралы әңіме
Оның ата-тегі Шәкәрім Құдайбердіұлынының шежіресінде былайша кестеленген: Арғын - Тобықты - Рыспетек - одан Мұсабай, Көкше, Дадан, Кокшеден
Сонымен менің жеті атамды сұрасаңыз, ол былай жіктеледі. Әуелі Көкшеден бастасам, одан Топыш туды дедім:
Мамашәріптен Жуар, Төлеген туғанбыз. Сонда өзімді қосып есептесем, Көкшеге дейін 12 атаға жеткен екенбіз.
Мамашәріптің Үмбетұлы Дауылбай деген арғы атасы өлерінің алдында 18 жасар Бұхарбайға билікті беріпті. Кейін Бұхарбай да (Бұхар шаһарында туғандықтан солай аталған) әбден қартайған шағында 18 жасар Мамашәріпке билікті өз қолынан табыс етіпті дейді ел. Сөйтіп Мамашәріп он сегіз жасынан өмірінің ақырына дейін, Қызылқұм болысына төбе би боп өтіпті.
Енді Мамашәріп бидің немересі Әнуар Қожахметұлының естелігінен мына бір екі аңызға назар аударайық: Құдайберді деген бидің Әжібай, Айдынбай деген балалары, Тоты деген қызы болды. Сол Тоты апамызды Мамашәріп биге әйел үстіне беріпті. Бергенде, оның тарихы бар. Оспан деген божбан ел арасында жүріп, қыз алып қашу, әйел, жесір дауына көп араласқандықтан "қыз жолдас" атанған екен. Сол Осекең ағамыз Тоты қарындасын Мамашәріпке бергізген көрінеді.
Тоты апамыз барған соң ұзамай бала көтереді. Тұңғышы - Сейдахмет, одан кейін Қожахмет, одан соң Төлеген туады. Мамашәріптің бәйбішесі Тотыны туған қызындай етіп күтіп, сыйлап өтіпті. Оның себебі - Тоты түскенше ол кісі бала көрмей жүреді екен. Апамыз барып Сейдахметті туған соң ұзамай бәйбішесінің өзі де құрсақ көтеріпті. Божбанның қызының аяғы құтты болып келеді, "божбаннан жекжатың болса, қарның ашпайды" дегенді бұрынғылар бекер айтпаған деп отырады екен жарықтық.
Мамашәріп бидің тоғыз ұлы болған, олар: Сақы, Өмзе (бәйбішесінен), Сейдахмет, Қожахмет, Бердібек, Балғабек, Аппаз, Аскар, Толеген. (Бұлар божбан Құлан ақынның Қанбай деген қарындасынан екен). Бұлардан өсіп- өнген үрім-бұтақтар бүгінде Онтүстік Қазақстан, Семей және Өзбекстанның Бұхара, Самарханд, Ташкент облыстарының қала, қыстақтарында тіршілік етіп келеді.
Досмұрат деген кісі ашу үстінде қамшысын қаттырақ сілтеп қалса, ажал аяқ астынан деген, адам өледі. Өлген адам - қыпшақ еді. Арада бір қыс өткен соң 56 адам қыпшақ келіп, Досмұраттың үйіне түседі. кезде қазақтың салт-дәстүрі қатал. Жазықсыз кісі өлсе - қанға кан, жанға жан деп қасарысып тұрып алады. Екі жақтың биі қатар отырып даудасуға көшеді.
Сөйтіп, екі жақ келісе алмай, аға баласы еді ғой деп тобықты Мамашәріп биге кісі жібереді. Мамашәріп келеді. Мән-жайға қанған соң Досмұратқа карап:
Айтқым келетіні, сен бүгін қанға - қан деп Досмұраттың қанын төксең, ертең оның соңында қалған бала өседі, кәмелетке келеді. Жан-жағына қарайды, жарау атын мінеді, жал-құйрығын тарайды, әкем қайда деп сұрайды емес пе? Әкесіз бала әкесін бұлдап сенін ұлыңа бармас па? "Жетім қозы тас бауыр, отығар да жетілер". Найза алып, сарбаз топтап, сан тараптан қол жиып, сары қымыз сапырған, салқын сарай салдырған сенің балаңа келмес пе? Арғын Бұхар жырау айтты деген сөз бар: - дегендей жетім тартқан жебе жеті ықылым жерге жетеді. Қанды қанмен жусақ білгеніміз қайсы ұрпақтан ұрпаққа кетер дау қалдыру деген сөз өмір бойы өзара бітіспес жау қалдыру деген сөз.
- Олай болса, беретін құнын айтсын? - депті морт сынған қыпшақ биі. Сөйтіп, Досмұрат мал беріп құтылады. Әкем Мамашәріп екеуін жарастырып, ақ сарбас шалып, қонақ етіп таратыпты. Екі ел арасы татуласып, кейін қайта араласып кетеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақ би-шешендері
Клаудиу (Минас-Жерайс)
Клаудиу (Минас-Жерайс) (Cláudio (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дивинополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25 509 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 630,278 км² шамасында. Халық тығыздығы — 40,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1911 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Құрамыс Ермеков
Құрамыс Ермеков (7 қараша 1936 жыл, Забурын ауылы, Новобогат ауданы Гурьев облысы – 2011 жыл, Атырау) — философия ғылымдарының докторы (1992), профессор (1994), әлеуметтік ғылымдар академиясының академигі.
Өмірбаяны
Құрамыс Ермеков 7 қараша 1936 жылы Забурын ауылында дүниеге келген Новобогат ауданы Гурьев облысы. Руы Адай Тоқтамыс бөлемі, Кіші жүз.
1957 жылы Алматы шет тілдер институтының герман филологиясы факультетін бітірді.
1957–1967. Гурьев облысы Дамба кентінің ауылдық мектебінде мұғалім.
1967–1992. Балықшы ауданының халыққа білім беру органдарында жұмыс істеді. Қазақстан Компартиясы Балықшы аудандық комитетінің идеологиялық жұмыстар жөніндегі хатшысы. Гурьев педагогикалық училищесінің директоры.
1971 жылы Гурьев педагогикалық институтының тарих факультетін бітірген.
1975 жылы кандидаттық диссертация қорғады.
Мәскеудегі қоғамдық ғылымдар академиясының философия бойынша аспирантурасын бітірді.
1992. Ресей Президенті жанындағы Ресей мемлекеттік басқару академиясының докторантурасын бітіріп, сол жылы докторлық диссертация қорғап, Қазақстанның батыс өңіріндегі философия ғылымдарының алғашқы докторы болды.
1992 жылы Гурьев педагогикалық институтында жұмыс істей жүріп, философия кафедрасын құрды және оны басқарды, Гурьевте алғаш рет күндізгі және сырттай аспирантураны ашты.
1995 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясының Батыс Қазақстан бөлімшесінің бірінші вице-президенті болып тағайындалды. Кейін Атырау "Академия" қоғамдық бірлестігі болып қайта құрылды.
Атырау мұнай және газ институты жанындағы Қазақстандағы тұңғыш мұнай-газ саласындағы әлеуметтік зерттеулер ғылыми орталығының негізін қалаушы және жетекшісі.
Қоғамдық қызметі
"Знание" Бүкілодақтық қоғамының Гурьев облыстық ұйымы басқармасының төрағасы.
Қалалық және облыстық халық депутаттары Кеңестерінің депутаты, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің XIII шақырылымының депутаты болып сайланды.
2004. Атырау облысы ономастикалық комиссиясының мүшесі.
Отбасы
Жұбайы-Қалимаш. Балалары-Роман, Жанна, Гамель.
Ғылымі еңбектері
Профессор Қ.Ермеков Қожа Ахмет Яссауи, Қорқыт, Махаш Бекмұхамбетов туралы зерттеу мақалаларын жазды. Оның ғылыми мұрасы ауқымды – 150 ғылыми еңбек, оның ішінде 9 ғылыми монография, студенттерге, аспиранттарға, магистранттарға арналған 4 оқулық.
Қ. Ермеков. Карл Корштың әлеуметтік философиясы және қазіргі заман (әдіснамалық аспект)./ Философия ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация/ Ресей басқару академиясы. Мәскеу, 1992
Қ. Ермеков. Философия Карла Корша и современность./ Алма-Ата: Гылым, 1992. ISBN 5-628-01251-3
Қ. Ермеков. История и философия (научное издание)./ Алматы: Акыл кітабы, 2000
Дереккөздер
Санат:Қазақстан философтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Қамысбай қорымы
right|thumb Қамысбай қорымы — ескі бейіттер. Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы Шетпе ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 14–15 км жерде орналасқан. Оны алғаш 1951 жылы Қазақстан ғылым академиясының археолог экспедиция (жетекшісі М.Меңдіқұлов) зерттеді. Қамысбай қорымы күмбезді мазарлар, сағана тамдар, құлпытастар мен қойтастардан тұрады. Қорымның ерте архитектура құрылыстары 19 ғасырдың 1-жартысында салынған. Олар қорымның солтүстік-батыс бөлігін алып жатыр. Қалған ескерткіштер 19 ғасырдың соңы, 20 ғасырдың бас кезімен мерзімделеді. Қамысбай қорымындағы ескерткіштерге салынған өсімдік өркендері мен әр алуан заттардың бейнелері, түрлі бедерлер тас қашау ісінің шеберлігін көрсетеді. Қазіргі таңда Қамысбай қорымы ашық аспан астындағы халық архитектурасының мұражайы ретінде ерекше бағаланады.
Дереккөздер:
Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы
Санат:Маңғыстау облысы
Мұнай мен газдың жинауыштары
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Сизухин Иван Семенович
Сизухин Иван Семенович (17. 4. 1884, Ақмола обл., Көкшетау у., Ақан-Бұрлық ст.,–14. 11. 1938) – Қазақстанда Совет өкіметін орнатуға белсене қатысушы. 1917 жылдан Компартия мүшесі. 1905–06 және 1914–17 ж. патша әскері қатарында болып, армиядағы рев. қозғалысқа қатысты. Февр. революциясынан кейін полк комитетінің мүшесі болды. 1917 ж. Верныйға келіп, жергілікті большевиктермен бірге Совет өкіметін орнатуға қатысты. С. 2–3 казак полктері мен қала халқы арасында рев. үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді. 1918 ж. Верный қ-ндағы әскери-рев. комитетінің құрамына кірді. 1918 жылдың көктемінде ақ казактар бүлігін басуға қатысты. 1919 ж. обл. еңбек және әлеуметтік қамсыздандыру комиссары. Сол жылы Қызыл комиссарлары мектебін бітіріп, рота, батальон, полк, кейін Солт. Жетісу және Ферғана майданадарына бригада командирі болды. 1923 ж. Әскери қызметтен босады. 1924 жылдан совет, шаруашылық қызметтерін атқарды.
Сен-Жиль-дю-Мене
Сен-Жиль-дю-Мене (Saint-Gilles-du-Mené) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Динан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22292, пошта индексі — 22330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 480 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Раздельное
Раздельное — Павлодар облысы Железин ауданы, Лесной ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Железинка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 33 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 215 адам (115 ер адам және 100 әйел адам) болса, 2009 жылы 104 адамды (56 ер адам және 48 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Железин ауданы елді мекендері
Бақтиярдың қырық бұтағы
“Бақтиярдың қырық бұтағы”, Бақтияр-наме — парсы тілінде жазылып, шығыс елдеріне кең тараған тармақты қисса-дастандар топтамасы, көне әдеби ескерткіш. Ең ескі нұсқасы 1296 жылғы қолжазба болып есептеледі. “Бақтиярдың қырық бұтағы” — “Мың бір түн”, “Сандыбаднаме” сияқты ескерткіштермен тектес туынды. Бірқатар зерттеушілер “Бақтиярдың қырық бұтағын” Шығыс Түркістан өңірі қазақтарының қисса-дастаны, “қырық бұтағы” ретінде қарайды. Алайда, “Бақтиярдың қырық бұтағы” қырық қиссамен шектелмейді. Қазақ ұғымында жеті, тоғыз, қырық сандары киелі, көптікті білдіреді. “Бақтиярдың қырық бұтағы” — Шыңжаң өлкесіне тараған екі жүзден астам қисса-дастандар топтамасы. Сол топтамадағы “Шәкір-Шәкірат”, “Қасым жомарт” дастандарын Жүсіпбек Шайқысламұлы, “Шеризат”, “Нұғыман-Нағым”, “Ағаш ат” дастандарын Әсет Найманбайұлы шығыс сюжетінен алып жазған. “Бақтиярдың қырық бұтағында” елді мекен, кісі аттары көбіне арабша, парсыша болғанымен, оқиға қазақы дәстүрде айтылады. Қазақ ақындарының араб-парсы әдебиетінен келген сюжетті өңдеп, жырлауы нәтижесінде, қазақтың бай ауыз әдебиетімен ұштасып, төл туындыдай сіңісіп кеткен. “Бақтиярдың қырық бұтағы” — назиралық үлгіде жырланған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Әдебиет
Ынтымақ (партия)
Ынтымақ (Ынтымак) — Қырғызстандағы саяси партия.
Бішкектің Ленинский ауданындағы штаб-пәтері бар Ынтымақтың идеологиясы социал-консерватизм болып сипатталады. Ынтымақ Садыр Жапаровтың саясатын қолдайды.
Дереккөздер
Санат:Қырғызстан саяси партиялары
Тарабердино
Тарабердино — Башқұртстанның Кушнаренк ауданындағы ауыл, Кушнаренк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1201 адамды құрады. Пошта индексі — 452200, ОКАТО коды — 80240835002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Новопокров ауылдық округі (Абай облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Новопокровка, Қарағайлы, Сарыноғай ауылдары кіреді. Орталығы – Новопокровка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3013 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бородулиха ауданы ауылдық округтері
Ерлен Тоқтағалиұлы Жангельдин
Ерлен Тоқтағалиұлы Жангельдин (1959 ж. 26 қарашада Алматы қаласында туған) - «Ұлттық процессинг орталығы» АҚ президент, экономика ғылымдарының кандидаты (1985).
Дереккөздер
Санат:26 қарашада туғандар Санат:1959 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан банкирлері Санат:Экономика ғылымдарының кандидаттары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Гоце-Делчев (Благоевград облысы)
Гоце-Делчев (Гоце Делчев) — Болгариядағы қала. Благоевград облысына қарасты Гоце-Делчев қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21 047 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2900. Телефон коды — 0751. ЕКАТТЕ коды — 17395.
Авгит
Авгит — силикаттар класы ішінде тізбекті типке жататын пироксендер тобындагы минерал. Химиялық формуласы: (са, n8) (м§, ғе2+, ғе3+, аi) [(8і, а1)2 06]. Сингониясы - моноклиндік, кристалдары қысқа призма, тақта тәрізді. Түсі — қара, қоңыр қара, қою жасыл, жылтырлығы шыныдай, қаттылығы — 5-6,5, жіктілігі призма бойынша екі бағытта жетілген, ара бүрышы — 87°, меншікті салмағы — 3,2- 3,6. Қою жасыл түрі кәдімгі авгит, қарасы базальттық авгит, титанды түрі титанавгит деп аталады. Ультранегізді, негізді магмалық жыныстарга тән минерал.
Гоце-Делчев (Благоевград облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Авгит
Дереккөздер
Санат:Темір минералдары Санат:Алюминий минералдары Санат:Силикат минералдар Санат:Магний минералдары
Алоя
Алоя — Латвиядағы қала.
Тарихи ескерткіштері
Санат:Латвия қалалары
Хафса бинт Омар
Хафса бинт Омар әл-Құрайши (араб. حفصة بنت عمر بن الخطاب‎; 602, Мекке — 661, Медине) — Мұхаммед пайғамбардың ﷺ әйелдердің бірі, мұсылман әлеміндегі құрметті ана.
Өмірбаяны
Хафса бинт Омар Омар ибн Әл-Хаттабтың қызы еді. Ол шамамен Мұхаммед ﷺ пайғамбардың пайғамбарлығы басталғанға дейін бес жыл қалғанда дүниеге келді. Исламды әкесімен бірге Меккеде қабылдады. Қуғындардан қашып Хафса күйеуі Хунайс ибн Хухайфпен бірге алғашында Эфиопияға кейін, Мединеге көшіп кетті. Хунайс Бадр мен Ухудтағы шайқасқа қатысты. Хунайс Ухудтағы шайқаста ауыр жарақаттанып, қайтыс болды.
Хафса жесір болып қалғаннан кейін, оның әкесі Омар оны Усман ибн Аффанға, кейін Абу Бакр ас-Сыддыққа күйеге бергісі келді. Алайда екеуінен де жауап алмағаннан кейін, Омар Мұхаммед ﷺ пайғамбарға барды, оған Мұхаммед ﷺ пайғамбар өзі Хафсаға үйленетінің айтып, қызы Үмм Күлсімді Усманға үйлендіретінің жеткізеді. Мұхаммед пайғамбар ﷺ мен Хафсаның некесі хиджраның 3 жылында қиылады. Бұл кезде Мұхаммед ﷺ пайғамбар  Айша мен Саудаға үйленген болатын.
Санат:Алфавит бойынша сахабалар Санат:Мұхаммед жанұясы Санат:Сахаба әйелдер Санат:Исламдағы әйелдер
Сент-Маргерит-де-Карруж
Сент-Маргерит-де-Карруж (Sainte-Marguerite-de-Carrouges) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61419, пошта индексі — 61320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 214 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
IC 2549
IC 2549 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29592, ZWG 183.2, ZWG 182.81, NPM1G +36.0203, KUG 1007+367.
Сыртқы сілтемелер
IC 2549 Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Тосина
Тосина (Tocina) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Севилья провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вега-дель-Гвадалькивир ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9524 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 37 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Севилья елді мекендері
Норкросс (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 70 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-46492.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Қашау
Қашау
– 1) темір кесуге арналған, жүзі бар құрал. Қол қашау және механикаландырылған қашаулар бар; Адам баласы бұл құралды ертеден бері қолданыл келеді. Шақпақтастан жасалған Қашау жоғары палеолит дөуірінен белгілі. Қашау тісті немесе өткір жүзді болып келеді. Қола дәуірінде қола Қашау темір дәуірінде темір Қашау, орта ғасырларда болат Қашау қолданылып, көптеген халықтардың қолөнерін дамытуға септігін тигізғен.
– 2) ағаш тесуге арналған құрал; басы қатты темірден жасалып, бір ұшынан қиялап жонып жүз шығарылады. Қашау жұмыр ағашпен сапталады. Қашаудың мөлшері қолданылатын орнына байланысты әр түрлі болып келеді.
– 3) (долото) — ағаш материалдарда тесіктерді, ұяларды, ойықтарды шағып тастайтын қол немесе машина құралы.
Дереккөздер
Санат:Құралдар
Нұртуған мектебі
Нұртуған мектебі – шығармашылық өнер ордасы. 1910 жылдар шамасында Нұртуған Кенжеғұлұлы негізін қалаған. Ол ел аралап, өлеңдерін табанда шығарумен айналысып жүрген дарынды жас ақындарды үйіне жинаған. Оларға 10 тармақтан тұратын қатаң талап қойылады. Ақынның 4 дастаны мен ондаған өлеңдерін жатқа айтатын алғашқы шәкірттерінің бірі – Бақытжан Жұбаназарұлы (1927 жылы 28 жасында өлді) болды. Одан басқа Жаңаберген, Дәріғұл, Еңсепбай, Көпжасар, Құлжан, Смағұл, Әбілхан, Кәрібоз, Жәмет, т.б. болды. Жәмет Сайымұлы Нұртуған мұраларын жеті күн жырлап, мектептің алтын босағасын 60-шы жылдарға дейін ұстап келген. Осы дәстүрлі мектептің жолын ұстанған ақын-жыраулар Арал, Қазалы аудандары, Ақтөбе облысы, Қарақалпақ жерлерінде көп кездеседі.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Әдебиет
Шошақтөбе
Шошақтөбе - ежелгі қоныс орны. Отрабад ауданынан оңтүстік-батысқа карай 8 км жерде, Арыс өзенінің көне арнасында, Сырдария өзенінің оң жағалауында. Алғаш рет 1966 ж. Хорезм археология этнограф экспедиция (жетек. С.П.Толстов) зерттеген. 1970 ж. Отырар археология экспедиция (жетек. К.Ақышев) зерттеу жұмыстарын қайтадан жалғастырған. "Аланкайлытөбе" түріндегі қонысқа жатады. Қазіргі орны диаметр 80 м төбе. Оған оңтүстік жағынан ені 15—20 м гөбешікалаңқай жапсарласа орналасқан. Зерттеу барысында жинастырған кышыщыстар сынықтары Қостебенің (оңтүстік) жоғары мәдени қабаттарынан табылған материалдарға ұқсас.
Айнажи
Айнажи — Латвиядағы қала.
Тарихи ескерткіштері
Санат:Латвия қалалары
Мәжбүр тербелістер
Мәжбүр тербелістер - айнымалы сыртқы іс-әрекеттің әсерінен қандай да бір жүйеде пайда болатын тербеліс.
Дереккөздер
Санат:Механика
Harmonic oscillator
Изотоптар геохимиясы
Изотоптар геохимиясы - табиғи түзілімдер құрамындағы химиялык элемент изотоптарының таралу заңдылықтары негізінде Жер планетасының қалыптасу процесін зерттейтін геохимия тарауы.
Изотоптық геология
Әр түрлі табиғи түзілімдер болмысында түрлі-түрлі геологиялық процестер нәтижесінде пайда болатын радиоактивті элементтер құрамындағы өзгерістерді зерттейтін геохимиялық ғылым саласының бір тармағы.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Офтершванг
Офтершванг (Ofterschwang) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Жоғарғы Альгой ауданының құрамына енеді.
Сатовча (Благоевград облысы)
Сатовча (Сатовча) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Сатовча қауымының құрамына кіреді.
Офтершванг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2078 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 80 134. Муниципалитеттің басшысы — Алойс Рид.
Мұнай мен газдың жылыстауы
Мұнай мен газдың жылыстауы - жер қыртысындағы табиғи күштердің әсерінен мұнай мен газдың орын ауыстыруы. Орын ауыстыру минералдық орта мен флюидтердің физикалық-химиялық өзара әсерлесуімен орайласа өтеді, ал бұл жайт жер қойнауындағы геологиялық және термодинамикалық жағдайлардың өзгергіштігі себепті фазалықтүрленулерге әкеліп соқтырады. Бастапқы жылыстау көмірсутектердің сумен бірге майда түйірлі, баяу өткізетін мұнай жаратушы таужыныстардан жинауыш қатқабатқа қарай сығылуы түрінде болады. Суға қаныққан қойнауқаттарда (жинауыштарда) мұнай мен газдың екінші рет жылыстауы нәтижесінде осы флюидтердің жіктелуі, жатындар түзілуі және олардың қайта түрленулері көрініс беретін болады. Жылыстауды туындататын негізгі қозғаушы күштер гравитациялык, гидравликалық және молекулалық өзара әсерлесу күштері.
Сатовча (Благоевград облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 026 адамды құрайды.
Мұнай мен газдың жылыстауы
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Сатовча (Благоевград облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Офтершванг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Илья Несторович Векуа
Тбилиси университетін бітірген (1930 жылы). Осы университеттің (1940–53 және 1965–77 жылдары), Мәскеу мемлекеттік университетінің (1952–59 жылдары) профессор, Новосібір (1959–64 жылдары) және Тбилиси университеттерінің (1965–72 жылдары) ректоры болды. Оның негізгі ғылыми еңбектері қазіргі математикдағы жаңа ғылыми бағытқа арналған. Ол дербес туындылы дифференциалдық теңдеулер саласында эллипстік теңдеулердің аналитикалық теориясын жасады. Бір өлшемді сингулярды интегралдық теңдеулердің теориясын құрды; механика саласында серпімді қабықшалардың математика теориясының жаңа нұсқасын жасады. Қазақстанда жоғары білікті математиктер даярлау ісіне үлес қосты. Лениндік (1963 жылы) және КСРО Мемлекеттік сыйлықтарының (1950, 1984 жылдары) лауреаты. 5 рет Ленин орденімен және медальдармен марапатталған.
Сілтемелер
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1907 жылы туғандар Санат:1977 жылы қайтыс болғандар Санат:Грузия тұлғалары Санат:КСРО математиктері Санат:КСРО ғалымдары Санат:Академиктер Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Профессорлар
Сарттар
«Сарт» сөзі түркі тіліндегі «сары ит» деген сөз тіркесінен келіп шыққаны қәте, оны көшпенділер отырықшы қала тұрғындарын кемсітуге қолданған еді деген жорамал айтылған болатын. Сол себепті кеңес заманында «сарт» ұғымына тыйым да салынды. Бірақ Бартольдтың пікірінше «сарт» сөзі «сары ит» дегеннен шықпаған, оған меңзейтін әдеби немесе филологиялық айғақтар жоқ.
Шығу тегі
«Сарт» сөзі көшпенділердің отырықшыланған халықты және қала тұрғындарын сипаттау үшін пайдаланылатын сөзі ретінде пайда болған секілді. Ол сөздің төркіні — үнді тілдеріндегі сартхаваха, яғни саудагер немесе керуенбасы деген мағынадағы сөз (ол қазіргі һинди тіліндегі сетх деген сөзбен түбірлес). Ол сөз көне ұйғыр тіліне соғды тілінен шамамен 8-9-шы ғасырларда енген болса керек. Ол сөздің өзі де «соғды» сөзінің өзгертілген түрі болуы да әбден мүмкін.
Ең алғаш рет түркі тілінде бұл сөз 1070 жылы жазылған Құдатқұ білік («Құтты білім») деген кітапта кездеседі, онда ол Қашғарияның отырықшы тұрғындарын білдіреді. Ол сөз Орталық Азияның иран тілдес болсын, түркі тілдес болсын, барлық отырықшы мұсылмандарын да білдірген сияқты. Рашид ад-Дин Жами ат-тауарих деген еңбегінде Шыңғыс ханның мұсылман қарлұқтардың билеушісі Алп-Арсланнға «Сартақтай» деген атақ берілсін деп әмір еткені туралы жазады. Рашид ад-Диннің өзі бұл сөзді «тәжік» деген сөзбен мағыналас сөз деп түсінгені анық. Алайда Рашид ад-Динніңұлты парсы болғандықтан «Сартақтай» деген сөзді дұрыс түсінбей қалған болуы да ықтимал, себебі Шыңғыстың ұлдарының бірінің аты да Сартақтай болған.
Басқа мүмкін мағыналары
Моңғол билігінен кейінгі заманда біз Әлішер Науаидың Иран елін «Сарт ұлысы» деп, «сарт тілі» деп парсы тілін атағанын білеміз. Сол сияқты Бабыр патша да Марғұланның халқын «сарт» деп, ал Әндіжанның халқын «түрік»деп атағаны белгілі. Яғни ол сарт деп парсы тілділерді атаған. Кабул уәлаятының қалалары мен ауылдарының тұрғындарын да ол «сарт» деп атаған.
Түркістанның шұратты аймақтарына Шайбани ханның жетелеуімен өзбектер келгенде жағдай одан әрі күрделілене түсті. Олардың сөйлеу тілі түркі-қыпшақ тілі, ал шұраттарда тұратын халықтың тілі түркі-қарлұқ тілі болды. Осы кезден бастп «сарт» деп тек қана парсы тілділер ғана емес, кейбір түркі тілділер де атала бастайды. Өзбектердің өздері отырықшыланғаннан кейін де өзбек руларына жатпайтын түркілерді «сарт» деп атауын жалғастыра берді.
Қазіргі заманғы мағыналары
Бартольдтың дәлелдеуінше, 19-шы ғасырда «сарт» деп аталған ұлттар әбден түркіленуге ұшырады. 19-шы ғасырда Ресей әдебиетінде «сарт» деп кейде Ферғана, Ташкент, Шымкент және оңтүстік Сырдария губерниясының түркі тілді тұрғындары аталды. Олар аздап Бұқара мен Самарқандта да тұратын. Жалпы алғанда «сарт» деп Ресей үкіметі Түркістан аймағының отырықшы орыс емес тұрғындарын атайтын. Ол сөздің нақты мағынасы, оның шығу тегі туралы пікірталастар өте көп болды. Бартольд былай деп жазады: «Қазақтар «сарт» деп отырықшы өмір сүретіндердің түркі тілдес болсын, тәжікше сөйлесін, бәрін атаған». Н.П. Остроумов болса «сарт» дегеніміз бірұлттың емес, кәсіптің атауы деген пікірді алға тартады да, «Жаман қырғыз сарт болар, жаман сарт қырғыз болар» деген бір мақалды дәлел ретінде келтіреді. Бұл түсініспеушілік 1897 жылғы Ресей империясының санағы кезінде шиеленісе түседі: Ферғана губерниясында сарттардың саны өте көп болып шығады да, көршілес Самарқанд губерниясында сарттар өте аз, ал өзбектер өте көпболып шығады. Өзбек пен сарттың арасындағы айырмашылық мүлдем түсініксіз болып кетті. Тарихи жағынан өзбек дегеніміз 16-шы ғасырда Шайбани ханға еріп келгендер болады да, сарт дегеніміз олар келгенде Мауреннахрдың байырғы тұрғындары. Өзбектер қазақ тіліне жақын қыпшақ диалектінде, Хорезмде тұратын сарттар парсы тілінің қатты ықпалына ұшыраған оғұз диалектінде, ал Ферғанада тұратын сарттар ұйғыр тіліне өте жақын және қазіргі өзбек тілінің бастауына айналған қарлұқ диалектінде сөйлеген. 1924 жылы кеңес үкіметі Орталық Азиядағы отырықшы түркі тілдес жұрттың бәрі «өзбек» деп аталуға тиіс деп шешіп, «сарт» деген атауға патшалық отаршылдық заманның қорлайтын сөзі ретінде тыйым салынды. Бірақ жаңа Өзбек КСР-ының тілі ретінде өзбектердің тілі емес, сарттардың тілі таңдалды.
«Сарт» ұғымын нақты бір этникалық немесе тілдік топқа теліп айту қиын. Орталық Азияның түркі тілді және парсы тілді тұрғындарының арасындағы басты айырмашылық олардың ұлты немесе сөйлейтін тілі емес, олардың көшпенді не отырықшы болғаны еді. Қазақтар, қырғыздар және түрікмендер тиісінше дала, тау және шөлде өмір сүрген көшпенділер болды да, отырықшы түркілер мен тәжіктер Хиуа, Бұқара, Самарқанд сияқты үлкен қалаларда немесе қыстақтарда («қышлақтарда») өмір сүргендіктен сарттар деп аталды. Бірақ бәрінің де ортақ атауы — түркістандықтар, немесе мұсылмандар еді.
Доңсян тұрғындары
Бір қызығы, солтүстік-батыс Қытайда тұратын моңғол тілді мұсылман доңсяндар өздерін сарта немесе санта деп атайды. Бұның Орталық Азиядағы сарт атауымен қандай байланысы бары белгісіз.
Желі топологиясы
Желі топологиясы (network topology) — есептеу желісіндегі машиналардың физикалық конфигурациясы, яғни қандай түйіндер жұбы өзара байланыса алатынын көрсететін физикалық жалғастыруды (немесе түйіндер арасындағы логикалық байланысты) бейнелеу; желілер жолдары мен тораптарын, олардың жол үзындығы, тораптар қуаты төрізді сипаттамаларын ескермей, жалғастыру қүрылымын зерттейтін қолданбалы ғылым.
Сарттар
Әдебиеттер
Санат:Түркі этникалық топтары Санат:Өзбектер
Желі топологиясы
Топология түрлері
thumb| [[Бүтақтар төрізді топология]]
thumb| [[Шина тәрізді топология ]]
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Висбаум
Висбаум (Wiesbaum) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 617 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 33 083. Муниципалитеттің басшысы — Якоб Блум.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Шөгінді таужыныстардың керіші
Шөгінді таужыныстардың керіші — сынықты материалдарды, органикалық қалдықтарды, солиттерді, сферолиттерді, копролиттерді және т.б. біріктіріп, оларды тығыз тау жынысына айналдыратын зат. Шөгінді таужыныстардың керіші құрамы жағынан карбонатты (кальцитті, доломитті, сидеритті), сульфатты (гипсті, ангидритті, баритті), кремнийлі (опалды, халцедонды, кварцты), сазды (гидрослюдалы, каолинитті, монтмориллонитті, галлуазитті, глауконитті), хлоритті, фосфатты, темірлі және т.б. болады. Сынықтармен мөлшер қатынасы бойынша базалық, қуыстық, жанасулық, қаптамалық болады. Керіш пен сынықтардың өзара қатынасына қарай крустификациялық, регенерациялық, пойкилиттік, коррозиялық керіш түрлері бөлінеді. Керіш құрылымына қарай: аморфты, пелитоморфты және кристалл түйірлік, жаралу уақытына карай: бастапқы және екіншілік болады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Шөгінді таужыныстардың қабаттама бітімі
Шөгінді таужыныстардың қабаттама бітімі — жайпақ тасмалталардың бірінің үстіне бірінің қабаттауымен сипатталады. Мұндай бітім малталардың өзен түбімен домаланып тасымалдануынан және теңіздер мен көлдердің тасмалталы жағажайларында қалыптасады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Вэст Карроллтон (Огайо)
Вэст Карроллтон (West Carrollton) — Огайо штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 13143 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16.8 км² шамасында. FIPS коды — 39-83111.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Новопокров ауылдық округі (Павлодар облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Галицкое, Новопокровка ауылдары кіреді. Орталығы – Галицкое ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1616 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Успен ауданы ауылдық округтері
Шерубай-Нұра құм-қиыршық тас кен орны
Шерубай-Нұра құм-қиыршық тас кен орны - Қарағанды облысы Абай ауданында орналасқан. 1949 жылы «Қазақкөмірбарлау» тресі ашып, барлаған, 1972 жылы қосымша барланды (Солтүстік учаскесі). Шерубайнұра өзенінің, оң жағалауындағы 1-жайылма сатылы жазықта орналасқан.
Жатыс сипаты
Ені 800-1200 м, қалындығы 6,5-13,5 м, көлденең жатқан қатпарлы шөгінді түріндегі өнімді қабат құм-қиыршық тастардан тұрады, оның төменгі бөлігінде қалыңдығы 1-50 см тығыз саз топырақты қатпар мен линза бар. Литологиялық жағынан біртекті, таза, ірі жөне орта түйірлі құмда кварц түйірлері басым (70-83 %). 10 мм-ден ірілеу фракциялар еленгеннен кейінгі құм-қиыршық тасты қоспа темір жолдың қиыршық тасты қабатына пайдаланылады. Еленген құм қиыршық тасты (5 мм-ден ұсақ фракциялар) тозаңды және саз топырақты бөлшектері шайылғаннан кейін құрылыс жұмыстарына жаратылады.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары Санат:Абай ауданы (Қарағанды облысы) географиясы
Лезмо
Лезмо (Lesmo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 6639
NGC 6639 — Қалқан шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Қалқан (шоқжұлдыз)
Мұрат Шаймаран
Мұрат Шаймаран – 1969 жылы 13 қарашада ҚХР-дың Үрімжі қаласында дүниеге келген. Белгілі ақын, ұстаз
Қашар темір кен орны
Қашар темір кен орны - Қостанай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 45 км жерде орналасқан. Бұл аймақта Қашар антиклинорийнің шығыс қанатындағы визе-серпухов ярусының жанартаутекті шөгінді жыныстары мен қышқыл құрамды интрузиялар түйіскен. Кен орны 1950 жылы ашылған.
Мұрат Шаймаран
Өмірбаяны
1969 жылы дүниеге келген. 1988 жылдан 1993 жылға дейін ҚХР, ШҰАР Іле педагогикалық институтының қазақ тілі - әдебиеті факультетінде оқыған. 1993 жылы ҚХР, ШҰАР «Күйтін газетінде» бас редактор болып қызмет атқарған. 1996 жылдан 1998-ші жылға дейін ҚХР, Нәнжин қаласында Қытай Халық университетінің журналистика институтында(сырттай) магистрант бөлімінде оқыған. 2000 жылы ҚХР, ШҰАР журналистер одағы тарапынан «Үздік әдеби редактор» мәртебесіне ие болған. 2004 жылы атамекені - Қазақстанға бір жола қоныс аударған. Шаймаран Мұрат 2006 жылдан әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде журналистика факультеті халықаралық журналистика кафдрасында оқытушы, 2008 жылдан 2010 жылға дейін факультет деканының тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары болып қызмет атқарды.
Қашар темір кен орны
Геологиялық құрылымы
Қашар темір кен орны - мезозой-кайнозой қабаттарындағы (қалыңдығы 114-170 м) төменгі визенің гранит-порфирлері мен төменгі тас көмірдің шөгінді-жанартаутекті жыныстарының түйісуінен және тектоникалық жарылым белдеміне магма ерітінділерінің әсер етуінен түзілген жапсарлық-метасоматоздық кен. Метасоматозхға ұшыраған Қоржынкөл шоғыры кен аумағы базальтты-порфиритті туфтар вулканомиктілі құмтастар, әктастар және доломиттер арасында орналасқөан. Кен денелері қабат, линза, штокверк, діңгек пішінді, ұзындығы 7000 км-ге, қалыңдығы 300 м-ге жетеді.
Жылдамдық
Бір қалыпсыз (айнымалы) қозғалыс
Нақты жағдайларда денелердің қозғалысы ешқашан дәлме-дәл бір қалпыты болмайды. Дене бірдей уақыт аралықтарында әр түрлі жол өтетін болған қозғалысты бір қалыпсыз немесе ' 'айнымалы қозғалыс' ' деп атайды. Айнымалы қозғалыс жолдық νор орташа жылдамдығымен және лездік \vec v жылдамдығымен сипатталады.
Орташа жылдамдық
Дененің S жүрген жолының осы жолын жүрген t уақыт аралығына қатынасын орташа жолдық жылдамдық деп атайды. νор=S/t S жол және t уақыт – скалярлық шамалар, сондықтан орташа жылдамдық – скаляр.
Нүкте қозғалысының жылдамдығы
Нүкте қозғалысының жылдамдығы - нүктенің орын ауыстыруының осы орын ауыстыру өткен уақыт аралығына қатынасымен анықталатын нүкте қозғалысының сипаттамасы.
Нүктенің жылдамдығы
Нүктенің жылдамдығы - нүкте қозғалысының кинематикалық өлшемі, берілген санақ жүйесінде нүктенің радиус-векторынан уақыт бойынша алынған бірінші туындыға тең. Траектория бойындағы нүктенің жылдамдык-векторы сол нүктеде траекторияға жүргізілген жанаманың бойымен қозғалыстың бағытына қарай бағытталады. Жылдамдық векторы - жылдамдыктық модулі мен жанама бірлік вектордың көбейтіндісіне тең вектор.
Пайдаланылған әдебиет
Санат:Кинематика Санат:Физикалық шамалар Санат:Жылдамдық
Vitesse
Авсюк мұздығы
Авсюк – Жетісу (Жоңғар) Алатауының солтүстік беткейіндегі аңғарлық мұздық. Көкжалбас сілемінің шығысы мен Сарқант сілемінің батысы аралығында орналасқан мұздық етегі. Ақшығанақ өзенінің бастауы болып саналады. Мұздық туралы алғашқы ғылыми еңбек 1929-1932 жылдары жазылған. Авсюк мұздығын зерттеумен 1957 жылдан Қазақстан Ғылым академиясының География институты айналысады. 1957 жылы көрнекті ғалым Г.А.Авсюктің есімімен аталған.
Аумағы
Ұзындығы 4,7 км, жалпы аумағы 5,0 км2. 1960-1990 жылдары аралығында мұздықтың ұзындығы 0,1 км-ге қысқарды. Ауданы 0,8 км2-ге, ашық жері 1,3 км2-ге кеміді. Орташа қалыңдығы 70 м-ге, көлемі 0,3 км3-ге дейін азайды. Мұздық басталатын жотаның ең биік жері 4262 м, фирн (мұзқар) алаңының ауданы 2,0 км2. Мұздық тілін бүйірлік мореналар көмкеріп жатыр. Моренамен көмкерілген бөлігі 3170 м-ге дейін төмендеген.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы мұздықтары Санат:Жетісу Алатауы
Морозовка (Тура тармағы)
Морозовка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Пермь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тура (старица) өзенінің оң жағалауынан 744 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тура өзені бастауынан Тагил өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Пермь өлкесі өзендері
Кампо-Турес
Кампо-Турес (Campo Tures) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4885 адамды құрайды. Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 164 км² шамасында. Пошта индексі — 39032.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Сезынг-Юган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үндеу (лингвистика)
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Лапиха
Лапиха — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шильмуша өзенінің оң жағалауынан 68 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Сарышоқы (тау, Ханшыңғыс жотасы)
Сарышоқы – Ханшыңғыс жотасының оңтүстік бөлігіндегі тау сілемі.
Географиялық орны
Абай облысы Абай ауданы Қарауыл ауылының оңтүстік-батысында 22 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1076 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 4,5-5 км-ге созылған, енді жері 2,5 км шамасында. Солтүстік беткейі тіктеу, таудың түпкі жыныстары жалаңаштанған, етегінде қиыршықтас пен қорымтас үйінділері шоғырланған. Оңтүстік беткейінде көктерек, қайың шоғырлары аралас шалғын шөп өседі. Атырабында жайылымдық жерлер мен қыстаулар бар.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Абай облысы) таулары
Альянс (партия)
2021 жылғы парламенттік сайлауда партия 7 орын жеңіп, депутат саны бойынша төртінші болды.
Дереккөздер
Санат:Қырғызстан саяси партиялары
Церковное (Павлодар облысы)
Церковное — Павлодар облысы Железин ауданындағы ауыл, Новомир ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Железинка ауылынан шығысқа қарай 39 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Железин ауданы елді мекендері
Суплес
Суплес — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кама суқоймасының оң жағалауынан 913 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты; су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Коимбра (Минас-Жерайс)
Коимбра (Минас-Жерайс) (Coimbra (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Висоза экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 296 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 106,834 км² шамасында. Халық тығыздығы — 68,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1948 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Глютин
Глютин— желім) — мал өнімдерінен жасалатын (сүйектен, сіңірден, балық қабыршағынан және т.б) желім түрі. Ағаш тақталарын желімдеуде қолданылады.
Мюнхендегі салтанат қақпасы
Мюнхендегі салтанат қақпасы (нем. Siegestor in München) — Мюнхен қаласындағы ескерткіш (салтанат қақпасы).
Тарихы
Биіктігі 24 метрлік ескерткіш Фельдхернхалленің солтүстігінен бір километрде және Мюнхеннің екі ауданы Maxvorstadt және  Schwabing шекарасында, Leopoldstraße көшесінің басында орналасқан.
Король Людвига I Баварскийдің тапсырысы бойынша жасалған. 1843 жылдан 1850 жылдар аралығында неміс сәулетшісі Фридрих фон Гертнер салған, ал оның өлімінен кейін – оның оқушысы Эдуард Мецгермен салынған.