cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақ-Жоңғар соғысы
Састөбе құрылтайы
Тәуелсіздік үшін күрес, терең күйзеліске ұшыраған шаруашылықты жандандыру қажеттілігі XVIII ғасырдың 30—50-жылдары қазақ елінің басқарушы тобы алдына мемлекет тұтастығын қалпына келтіру мәселесін үнемі қоюмен болды. Бұл мәселеге байланысты қоғамның саяси өмірінде өзара қарсы бірнеше ағымның қалыптасқаны анық байқалды. Олардың бірі — Сәмеке хан, Күшік хан сияқты ірі тайпалық одақтардың басында тұрған хан, сұлтандар саяси бытыраңқылық жағдайды қанағат тұтса, Әбілқайыр хан бастаған екінші топ Ресейдің қолдауына сүйеніп, бүтін хандық билікті қалпына келтіруден үміттенді, ал үшінші — Төле би мен Абылай сұлтан бастаған топ қазақ билеушілерінің арасындағы алауыздықты жеңіп, өзара ымыраға келу арқылы жалпыұлттық мемлекеттікті қайта жандандыру жолында тұрды.
F-Lock
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пернелер Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Бауыржан Момышұлы
Мәскеу үшін шайқас
Кеңес әскерлерінің 1942 жылғы қаңтар-ақпан айларындағы ұрыстарында 8-гвардиялық дивизияның Бауыржан Момышұлы басқарған полк жауынгерлері ерекше көзге түсті. Дивизия екі ай ішінде батысқа қарай 500-600 шақырым алға басып, фашистердің мыңдаған солдаты мен офицерлерін саптан шығарады, жаудың көптеген техникасын жойып жіберді.
Қазақ-Жоңғар соғысы
Састөбе құрылтайы
1729 жылы әкесінен қалған хандық билікті әлсіретіп алған Болат хан өмірден өтті. Жоңғар қаупі біржола жойылмаған жағдайда қуатты хандық билікті қалпына келтіру мәселесі билеуші саяси топ арасында қайтадан талқыға түсе бастайды. 1730 жылы көктемнің жазға ұласар сәтінде, Сайрамға жақын маңдағы Састөбеде — үш жүздің билеушілері бас қосып, талқыға екі мәселе түседі. Бірі — қаһарлы жоңғар қаупі жағдайында Тәуке хан тұсындағы Түркістандағы ұлы хандық билікті қайта жаңғыртып, соған сай жалпы қазақ ханын сайлау, екіншісі — бұл кезде босқыннан оралған үш жүздің "енші мекенін" анықтау. Әйтеке би бастаған топ ұлы хандық таққа Кіші жүздің билеушісі Әбілқайыр ханды ұсынады. Бірақ бұл ұсынысқа Қазыбек би мен Тастемір би (Төле бидің орнына келген) бастаған қалған екі жүздің өкілдері қарсы шығып, бір жетіге созылған тартыс нәтижесіз аяқталады. Бұл кезде төре тұқымдары арасындағы аса белсенді де жігерлі, айлалы Әбілқайыр ханға тура соның деңгейінде баламаға түсе алатын басқа қайраткер де жоқ еді. Ұлы жүздің ханы Жолбарыс Әбілқайырға бауыр, оның айтқанынан шықпайтын, ал Орта жүзді билеуші Әбілмәмбет хан мен Сәмеке, Күшік сұлтандардың жеке бас қасиеті мен ел арасындағы беделі ұлы хандық таққа жетімсіз еді. Абылай мен Барақ сұлтандар бұл кезде әлі жас болатын. Сонымен құрылтай үш жүздің "енші жерін" анықтаумен аяқталады.
Сен-Мало-де-Беньон
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Бауыржан Момышұлы
Мәскеу үшін шайқас
1944 жылы Комдив болып жүрген кезінде Дубровка деревнясының маңында болған ұрыс кезінде тағы қатты жараланады. Өз айтуынша құйымшақпен жерден шығып тұрған темірге құлаған екен. Біраз уақыт атқа отыра алмай және шалқасынан жата алмай жүрді, бірақ госпитальге бармады.
Сол уақыттан 1944 жылдың наурызына дейін госпитальде жатады. Сол жылы Бас Штабытың Әскери Академиясының жанындағы офицерлердің біліктілігін арттыру курстарын бітіріп шығады.
1945 жылдың 21 қаңтарынан бастап гвардия полковник Бауыржан Момышұлы Екінші Прибалтика майданының, 6 гвардиялық армиясының, 2 гвардия атқыштар полкінің 9 гвардия атқыштар дивизиясын басқарды. 1945 жылдың ақпан-наурыз айларында Бауыржан Момышұлы басқарған дивизия Приекуле станциясының солтүстік-батыс жағында орналасқан неміс әскерінің үш бекінісін бұзып өтеді. Дивизия шабуылының нәтижесінде 15 елді мекен босатылды, ал жау әскеріне үлкен зиян тиген болатын. Бауыржан Момышұлының қатардағы жауынгерлер жайлы айтқан нақылға бергісіз сөздері халқымыздың есінде. Даңқты қолбасшы солдаттың мінез-құлқын, парасатын, елі үшін шыбын жанын қиятын ерлігін ерекше бағалай білген. Соның арқасында оларды ерлік жеңістерге бастап, жігерлендіріп отырған.
Бауыржан Момышұлы соғыс жылдарында адуынды да қатал әскери басшы болып қана қойған жоқ, сонымен қатар қарамағындағы жауынгерлер мен офицерлердің ақылгөй жетекшісі, зерделі де білгір, байыпты да мейірман тәрбиешісі де бола білді.
Ривальба
Ривальба (Rivalba) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Бауыржан Момышұлы
Мәскеу үшін шайқас
нобай|[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан|Әлкей Марғұланмен бірге]] нобай|
Ривальба
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Amanzio.
Бауыржан Момышұлы
Кубаға сапары
Бауыржан Момышұлы 1962 жылы Фидель Кастроның шақыруымен Куба еліне барады. Сапар барысында Куба басшысы Фидель Кастромен кездесудің реті келмеді, бірақ інісі Рауль Кастромен кездесіп, ол кісіге үлкен әсер қалдырды. Куба әскерилерінің алдында дәріс оқыды. Кубаға барған саяхаты жайында "Куба әсерлері" атты кітап жазады. Бауыржан Момышұлы Фидель Кастро мен Эрнесто Че Гевараның үлгі тұтқан тұлғасы болған.
Ривальба
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Сен-Мало-де-Беньон
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Бауыржан Момышұлы
Кубаға сапары
1963 жылы Куба үкіметінен бірнеше қайтара шақыру келгендіктен, 10 күндік сапармен барып келеді.
1982 жылы 10 маусымда 71 жасына қараған шағында Алматыда дүние салады. Кеңсай зиратына қойылды.
Батырдың 100 жылдығы
нобай|Алматыда Бауыржанға қойылған [[Бауыржан Момышұлы ескерткіші (Алматы)|ескерткіш]] 2010 жылы қыркүйектің 14-і күні Алматыда «Қазақтың Бауыржаны» атты деректі фильм көпшілікке таныстырылды. Фильмді үкімет тапсырысымен Бауыржан Момышұлының 100 жылдық мерейтойына арнап режиссер Қалила Омаров түсірді.
2010 жылы желтоқсанның 10-ы күні Алматыдағы 28 панфиловшылар саябағында совет-герман соғысының қаһарманы, жазушы Бауыржан Момышұлына тұрғызылған ескерткіш салтанатты жағдайда ашылды Жалпы биіктігі 6 метрлік ескерткіштің тұғыры граниттен, ал батырдың мүсіні қоладан құйылған. .
Басар (арқан)
Басар - қатты жел тұрған кезде киіз үйдің үстінен бастырылып салынатын арқан түрі. Ұзын арқанның тұйығын киіз үйдің керегесінің оң немесе сол жақ босағасынан ішке қарай өткізіп алады да, ұшын үйдің артына қарай асырып, іргеде қағылған қазықтарға байланады. Қазыққа байланған тұсына салма деп аталатын үлкен қапқа салынған ауыр затты (тасты) бастырып қояды. Соған байланысты кей жерлерде оны салма арқан деп те атайды. Жел көп тұратын өңірлердегі ауылдар, әсіресе күзге қарай жел күшейетін уақытында басар арқанын тартып, салма салып қояды.
Бауыржан Момышұлы
Батырдың 100 жылдығы
2010 жылы Республика бойынша Бауыржан Момышұлының 100-жылдығына арналған мерекелік іс-шаралар өтті.
Басар (арқан)
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Киіз үй
Бауыржан Момышұлы
Батырдың 100 жылдығы
2010 жылы қыркүйек айында Бауыржан Момышұлының 30 томдық шығармалар жинағы жарыққа шықты.
Қазақ-Жоңғар соғысы
Састөбе құрылтайы
Сөйтіп, Састөбе құрылтайы қазақ жүздерінің феодалдық бытыраңқылық жолына бет бұрғандығын ресми түрде бекітіп берген тарихи кеңес болды. Бұл кеңес Қасым хан заманынан бері, әсіресе Әз Тәуке хан тұсында тұрақты өтіп тұрған үш жүздің ең соңғы бас қосуы. Бұдан былайғы уақытта іс жүзінде әр жүз өз мәселелері бойынша дербес шешім қабылдауға құқылы болды. Басқаша айтқанда, Састөбе құрылтайы қазақ елінің саяси өмірінде жаңа тарихи кезеңнің, яғни саяси бытыраңқылықтың біржола үстемдік алғандығын көрсеткен оқиға.
Төле би мен Абылай
XVIII ғасырдың алғашқы жартысындағы қауырт саяси оқиғалар, әсіресе "Ақтабан шұбырынды" оқиғасы ел басқару ісімен, оның ішкі және сыртқы қатынас мәселелерімен арнайы кәсіби деңгейде айналысатын топтың қалыптасуына түрткі болды. Бұл топ тек төре тұқымынан ғана тұрған жоқ, оның арасында қара сүйектен шыққан би мен батырлар да, бай мен ақын-жыраулар да бар еді. Оның басында тұрғандардан Төле би Әлібекұлын (1663—1756 жылдары), Қазыбек би Келдібекұлын (1667—1763 жылдары) және Әйтеке би Бәйбекұлын (1644—1700 жылдары) атауға болады. Қоғам өмірінде Бұқар жырау сияқты қайраткер-ойшылдардың, Жәнібек тархан, Сартай батыр Байжанұлы, Жылқыайдар батыр, Жылқыаман батыр, Итемген-Сүтемген батырлардың және т.б. сияқты батырлардың орны да қомақты болғаны даусыз.
Сақталған деректік материалдардан қазақ басқарушы тобының жалпыұлттық мынадай үш мәселені ел алдына міндет етіп қойғанын аңғаруға болады. Олар — жалпыұлттық мемлекеттілікті қалпына келтіру және орнықтыру, халықтың белгілі бір бөлігін біртіндеп отырықшы тұрмысқа аудару және жалпыұлттық мүддеге бет бұру еді.
Айтбек Жақсылықұлы Нығызбаев
thumb|right|200px| Айтбек Жақсылықұлы Нығызбаев —, Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданы, Ералиев ауылында дүниеге келген. Әнші.
Дереккөздер
Санат:8 наурызда туғандар Санат:1968 жылы туғандар Санат:Жаңаарқа ауданында туғандар Санат:Қазақстан әншілері
Қазақ-Жоңғар соғысы
Төле би мен Абылай
"Ақтабан шұбырынды" оқиғасы көшпелі мал шаруашылығына сүйенген экономиканың әлсіз жақтарын көрсетіп, оны реформалау қажеттігі туралы мәселе қойды. Төле би алқалы кеңесте сөйлеген сөзінде халыққа: "...Дұрыс жолға түс, жер емшегін ем, орнықты болсаң, карның тойынар, киімің бүтінделер! Аяқты малға сенбе, мал — бір жұттық... төрт түлік жиған малыңнан күндердің күні келгенде бір үзім нан артық!" — деген үндеумен қайырады. Бидің түсінігі бойынша, егіншілік пен дәстүрлі мал шаруашылығы қатар дамуға тиіс. Мәшһүр Жүсіп Көпеев Төле би заманында 22 наурызды Жаңа жылдың басы ретінде (наурыз мейрамы) қарсы алу, осы күннен бастап егіншілік қамына кірісудің қазақ арасында дәстүрге айналғандығын жазады.
Тура осы мазмұндағы пікірді Абылай хан да ұсынады. Ол Қалдан Серенмен болған әңгімеде: "Қазақ орнықпай жүрген ел еді, бір жерге орнықтырып, отырықшы өмірге кіргізіп өлсем, армансыз болар едім" деген ойын білдіреді.
Қар астынан қылаң берген жауқазындай бас көтерген қоғамдық өмір мен ойдағы бұл үдерістер бұдан былайғы уақытта өзінің табиғи жалғасын таба алған жоқ; мемлекеттіліктің қалыптасуы соңына жетпей үзілді, енді ғана басталған қоғамның белгілі бөлігінің отырықшы тұрмысқа өтуі тоқтап қалды, коғамдық санада рулық- жүздік жіктелуден ұлттық тұтастыққа көшу аяқталмады.
Ал осы іргелі мәселелер аталмыш тарихи мезгілде неге өз шешімін таппады? Көшпелі мал шаруашылығына негізделген экономика және өмір салты тұрақты басқару аппаратына сүйенген мемлекеттік жүйенің тамыр жайып, орнығуына қолайлы жағдай туғыза алған жоқ. Сонымен бірге экстенсивті көшпелі мал шаруашылығын жүргізуге тиімді үлкен аумақ сан жағынан аса көп емес халыққа интенсивті экономикалық жүйеге көшуге аса қолайлы фактор емес-тін. Сондай-ақ елде білім беру саласының мүлдем жоқтығы, сауаттылықтың өте төмен деңгейі шаруашылық пен қоғамдық өмірдің тиімді жүйесіне кешуде негізгі кедергілердің біріне айналды.
Бауыржан Момышұлы
Батырдың 100 жылдығы
2010 жылы 10 желтоқсан күні Алматы қаласында Бауыржан Момышұлына арналған ескерткіш ашылды.
Бауыржан Момышұлының әдеби шығармашылығы
Бауыржан Момышұлы жігіттік шағында-ақ ғашықтық жырлар, достарына, жерлестеріне арнау өлеңдер жазған. Оның алғы шептен жазған мақалалары мен өлеңдері, аудармалары майдан газеттерінде, «Социалистік Қазақстан», «Казахстанская правда», «Қазақ әдебиеті» және басқа басылымдарда жарық көріп тұрған.
Майданда ол күнделік жазып, ұрыс алаңында көрген-білгенін, басынан өткен жайттарды қағазға түсірді. Ол кез-келген жағдайда қарда да, жаңбырда да және тіпті қоршауда қалған кезде де жазба жүргізді. Осылайша, ол 38 жауынгерлік жазба кітапша жазды. Онда соғыс барысы, сарбаздардың ойы мен әрекеті туралы айтылады. Оның негізгі әдеби шығармалары оқырманды шыншылдығымен таңғалдырады. «Бір түннің тарихы» оның дарынды жазушы екенін жариялаған алғашқы туындысы.
Бауыржан соғыс уақытында «Серігім», «Жазушыға», «Қалыбек аға», «Біреулерге», «Омарбекке», «Жардың мұңы», «Ғ-ға», «Ана тілін ардақта», «Досыма», «Толғау» атты өлеңдер жазған.
1952-1956 жылы «Офицердің күнделігі», «Бір түннің тарихы», «Біздің семья» деген алғашқы кітаптары жарық көрді.
Шығармалары
• 3
Отбасы
нобай|
Бауыржан Момышұлының аты берілген нысандар
Қазақстанда батырдың атымен Алматы, Тараз, Атырау, Семей қалалары және Жамбыл облысы Аса ауылындағы көшеге батырдың аты берілген:
Марапаттары
Соғыс кезінде
Қызықты деректер
Ұлы Отан соғысы жылдарында екі қазақ қана дивизия басқарған. Оның біріншісі Бауыржан Момышұлы болса, екіншісі Әбілқайыр Баймолдин.
Бауыржан Момышұлы үш қыздан кейін, әкесінің 53 жасында дүниеге келген.
Қазақ-Жоңғар соғысы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Бауыржан Момышұлы
Бауыржан Момышұлының қанатты сөздері
• 3
Сілтемелер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан әскерилері Санат:Бас штабтың Әскери академиясы түлектері Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері Санат:КСРО аудармашылары Санат:Қазақстан мемуаршылары Санат:КОКП мүшелері Санат:Кеңсай зиратында жерленгендер
Кванттық химия
Кванттық химия – химиялық қосылыстардың құрылысы мен қасиеттері кванттық механика түсініктері мен әдістері тұрғысынан қарастырылатын теориялық химияның бөлімі. Кванттық химия қосылыстардың табиғатын, валенттілікті, молекуланың электрондық құрылысқа тәуелді қасиеттерін (энергия шығару және сіңіру заңдылықтары, магниттік қасиеттері, кеңістіктегі құрылысы) және химиялық активтілігін қарастырады. Алғаш рет 1926 жылы В.Вернер Гейзенберг гелий атомын есептеп шығарды; ал неміс ғалымдары В.Гайтлер мен Ф.Лондон (1927) сутек молекулалары үлгісімен Коваленттік байланыстың кванттық механикалық интерпретациясын ұсынды. 1931 жылы Дж.Слейтер мен Л.Полинг бұл ұсынысты әрі қарай дамытып, оны валенттік байланыс әдісі деп атады. 1928 жылы Ф.Хунд (Германия), Р.Малликен (АҚШ), ''Дж. Леннард-Джонс (Ұлыбритания, 1929) және Э.Хюккель(1930'') қазіргі кезде кеңінен таралған молекулалық орбиталдар әдісінің негізін қалады. 1927 жылы Д. Хартридің, ал 1930 жылы В.А. Фоктың өзара келісімді өріс әдісі, сондай-ақ, ''Дж. Слейтердің'' (1929 – 30) математикалық негіздегі конфигурациялық өзара әсер әдісі туралы еңбектері жарық көрді. Х.Бете(1929) мен Дж.Ван Флек (1932 – 35) кристалдық өріс теориясын ашты. Кванттық химияның түсініктері мен әдістері жоғары молекулалы қосылыстарды зерттеуде кеңінен қолданылды. Кванттық химия әдістері молекулалық биологияда, материалтануда, органикалық шала өткізгіштер мен композициялық материалдар жасауда қолданылады.
Дереккөздер:
Санат:Химия Санат:Кванттық химия
Қарлығаштың құйрығы неге айыр?
«Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» — Қазақстанда шығарылған тұңғыш мультфильм.
Сүйек тақташалары
Сүйек тақташалары (костные пластинки) (lamina ossea, лат. lamina — тақташа, os — сүйек) — сүйек ұлпасының жасушааралық заты. Сүйек такташаларының орташа қалындығы 4-15 мкм тең. Оның органикалық құрамын коллаген талшықтарының ерікше түрі — оссеин талшықтары мен оларды желімдеуші мукопротеид (оссемукоид), ал минералды құрамын кальций және фосфор тұздары түзеді.
Қарлығаштың құйрығы неге айыр?
Режиссёр мен сценарийші — Әмен Әбжанұлы Қайдаров. Ол Мәскеудегі киноинститутта оқып жатқанда өзінің ең алғашқы мультфильм сценарийін жазды.
Сүйек тақташалары
Сүйек тақташалары бір бағытта қабаттаса орналасып, пішіні әр түрлі сүйек тақташаларының жүйелерін жасайды. Жілік қабырғасындағы тығыз сүйек затының құрылымдық бірлігі — пішіні дөңгелек не сопақ келген тақташалар жүйелері — остеондар. Олардың ішіндегі остеондар өзектері арқылы сүйекті қоректендіретін қан тамырлары өтеді. Остиондар аралығында сүйек тақташаларының аралық жүйесі орналасқан. Жіліктің тыгыз сүйек қабырғасын сыртқы және ішкі сүйек тақташаларының жалпы жүйелері қаптап жатады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Қарлығаштың құйрығы неге айыр?
1966 жылдың сәуір айында Әмен Қайдаров бастаған топ «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» атты түрлі-түсті графикалық мультфильмді жасауға кірісті. 1967 жылдың тамыз айында ол жарыққа шықты.
Мультфильм желісі қазақ халық ертегісіне негізделген.
Желісі
«Бұлт шалған биік бастарын, таулардың жайлап тастарын айдаһар өмір сүріпті, патша боп көп жыл тұрыпты». Бірақ жылдардан жылдар өтіп, бұл жалмауыз құбыжықтың қайраты қайтады. Оның халін жақсартуға қу түлкі шақырылады, ол ем ретінде қанды қабылдау керек деп ұсынады. Қанды табу масаға тапсырылады. Ол ауылға ұшып келіп, бесіктегі нәрестенің қанын сорады да айдаһардың қамалына қайтпақшы болады. Болған сұмдықты естіп білген қарлығаш масаны іздеп жөнеледі, оның сазайын тартуға бел буады.
Жүлделері
нобай|солға|350px|Пошта маркасында
Сілтемелер
Санат:Қазақфильм мультфильмдері
IC 4736
IC 4736 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62181, ESO 140-34.
Сыртқы сілтемелер
IC 4736 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Бұрама қыспақ
Бұрама қыспақ (Зажим винтовой) — кілтпен, тұтқамен немесе дөңгелек тұтқамен бұралатын бұрама түріндегі қысу элементі бар қыспақ.
Б. з. д. 651 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 651 жылы туғандар
Бұрама қыспақ
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Б. з. д. 651 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 651 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ле-Перре-сюр-Марн
Ле-Перре-сюр-Марн (Le Perreux-sur-Marne) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-де-Марн департаментінде орналасқан. Ножан-сюр-Марн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 94058, пошта индексі — 94170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 32194 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8150,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-де-Марн департаментінің коммуналары
Сен-Дизье-Лейренн
Сен-Дизье-Лейренн (Saint-Dizier-Leyrenne) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 46,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23189, пошта индексі — 23400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 878 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Абсолюттік жүктеуіш
Абсолюттік жүктеуіш (Абсолютный загрузчик) — ассемблермен немесе компилятормен код үшін анықталған бастапқы адрестен бастап абсолюттік машиналык кодты жедел жадка жүктейтін, бірақ адрестер баптауын орындамайтын жүктеуіш.
Дереккөздер
Cанат: А
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Төтенше ахуал
Төтенше ахуал - субъектінің әдеттегі қаржы-шаруашылық қызметінен өзгеше операциялар немесе оқиғалар. Мұндай оқиғалар (ұрлық, өрт, апат, т.б.) немесе операциялар тұрақты түрде, жиі қайталанбайды деген болжам жасалады. Төтенше жағдайлардан келтірілетін табыс немесе залал бөлек есептеледі және есеп саясатында немесе түсіндірме жазбада ашып көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Бақ өсіру
thumb|Алма бағы
Бақ өсіру -  ауыл шаруашылығы өндірісінің жеміс-жидек өсіретін саласы.
Жеміс-жидек өсірудің өзіндік агротехникасы, әр дақылдың өз ерекшелігі( құрылысында, өну, жетілу, көбеюінде) бар. Бақ өсірудегі мақсат - халықты жыл бойы жеміс-жидекпен қамтамасыз ету. Қазақстанда бақ, жүзімдік және субтропиктік дақылдар өсіруді зерттейтін ғылыми институттар, тәжірибе станциялары жұмыс істейді. Бақта өсірілетін дақылардың құрамы жақсарды, жер көлемі кеңейтілді. Тың және тыңайған жерді игерген республикамыздың шығысы мен солтүстігіндегі аудандары да бақ өсіретін болды. Қазақстан ғалымдары республиканың табиғи-экономикалық аймақтарына қарай қандай жеміс-жидек  сорттарын өсіруге болатынын жоспарлайды.
Дереккөздер
Санат:Ауыл шаруашылығы
Жолақтылық
Жолақтылық.Таужыныстарда тек өздеріне ғана тән қасиеттері тұрғысынан оқшауланған жұқа жолақтардың бір-бірін алма-кезек алмастырып отыруы; әрбір жолақты оқшаулайтын қасиеттер әдегге оның минералдық құрам өзгешелігінен, түс және құрылым-бітім ерекшеліктерінен, немесе минералдардың реттеле жүйелену сипатынан туындайды.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
По (Атлантикалық Пиреней)
По (Pau) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64445, пошта индексі — 64000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 82763 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2626,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Дикирх (мағына)
Дикирх (люксемб. Dikrech, фр. Diekirch) :
Вениб-Ель
Вениб-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысола өзенінің оң жағалауынан 307 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Соноу Лэйк Шорэс (Миссисипи)
Соноу Лэйк Шорэс (Snow Lake Shores) — Миссисипи штатының Benton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 300 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 28-68960.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Басар (қақпан)
Басар — эвфемизм, яғни қақпанның тұспал атауы. Аңшылар аңға шыққан кезде қақпан деп тура атамай, оның атауын тұспалдап атамаса аң олжаға ілікпейді деп ырымдайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Горновая
Горновая — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каква өзенінің сол жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосьва өзені бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Жаманшығанақ
Жаманшығанақ– Қызылорда облысы Арал ауданындағы жер. Арал теңізіндегі Тұщыбас қолтығының батыс жағында орналасқан. Арал қаласынан 180 км батыста. Климаты континенттік. Қаңтар айының орташа температурасы – 9 – 13°С, шілдеде 25 – 27°С. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 115 – 130 мм. Өсімдік жамылғысы бұталар аралас еркек шөп, жусан, қоянсүйек, жүзгін, эфемерлерден тұрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы географиясы
Серкль Брюгге
«Серкль Брюгге» (Cercle Brugge Koninklijke Sportvereniging) — Бельгия чемпионаттарында ойнайтын кәсіпқой футбол клубы. 1975 жылдан бері өз алаңындағы ойындарын "Ян Брейдель" стадионында өткізеді.
Үш рет Бельгия чемпионы атанды, бірақ ол табыстарының бәріне екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қол жеткізген.
Сілтемелер
Санат:Бельгия футбол клубтары
Фьючерстік мәміле
Фьючерстік мәміле — тауар және қор биржасындағы мәміле түрі‚ мерзімдік мәміле.
Тауарды (қызметтерді), бағалы қағаздарды мәміле жасалғаннан кейін келісімшартта көрсетілген бағамен сатып алу немесе сату жөніндегі биржа мәмілесі. Оның мақсаты — акциялардың бағасындағы немесе бағамындағы мәміле аяқталған кезде пайда болатын айырманы алу. Ол екі қатысушы арасындағы стандартталған фьючерстік келісімшарт болып табылады. Оның үстіне мәміле белгілі бір уақыт аралығында және өте сирек жағдайда іске асырылады‚ өйткені келісімшарттың өзінде тауардың қасиеті — сатылу және сатып алыну қасиеті болады. Келісімшарттармен жасалатын сауда мамандандырылған фьючерстік биржаларда жүзеге асырылады. Биржа шарттарының арқасында келісімшартты сатушы кез келген сәтте оны өтеуін төлеп ала алады. Стандарттаудың мәні сауда тек биржа шарттары (келісімшарттың құны‚ сауда өлшемі‚ жеткізілім күні‚ өзара шарт бағасының қозғалысы) жағдайында ғана ықтимал дегенді білдіреді. Мәміле клирингілік палата арқылы ресімделеді‚ ол келісімшарттың растығына кепілдік береді. Келісімшарт пен міндеттеменің күшін жоюдың бірден-бір мүмкіндігі — осыған ұқсас келісімшартты сатып алу немесе сату. Көбінесе Ф. м. нақты мәмілені өткізу мақсатында емес‚ болашақтағы мәмілені хеджерлеу (сақтандыру) немесе қайта сату есебінен табыс алу мақсатында жасалады. Ф. м. негізінен а. ш. дақылдарының болашақтағы түсіміне немесе болашақта қорытылатын металға‚ өндірілетін қақтамаға‚ т.б. арналып жасалады.
Дереккөздер
Санат:Келісім-шарттар
Бегәлі ауылдық округі
Бегәлі ауылдық округі – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бесқұдық ауылы кіреді. Орталығы – Бесқұдық ауылы.
Тарихы
1997 жылы Бегәлі ауылдық округі (орталығы Бегәлі а.) таратылып, Калиновка ауылдық округіне (орталығы Калиновка а.) қосылды. 1999 жылы Калиновка ауылдық округі Бегәлі ауылдық округі болып өзгертілді. Кейін Бегәлі ауылдық округінен Исламғали Құрманов ауылдық округі (орталығы Бегәлі а.) бөлініп шықты. 2020 жылы округ орталығы Калиновка ауылы Бесқұдық болып өзгертілді.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1303 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Ерен (Нор)
Ерен (Hérin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59302, пошта индексі — 59195.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3820 адамды құрады. Халық тығыздығы — 852,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Лудвигслуст
Лудвигслуст (Ludwigslust) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан қала. Людвигслуст ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12319 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 78,30 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 54 069. Қаланың басшысы — Ханс Юрген Циммерман.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Гобелен
thumb|[[Линдерхофтың Гобелені, 1900 жылғы сурет]] Гобелен — қолдан тоқыған кілем-сурет. Түрлі түсті жібек және жүн жіптерден бөлек бөлек тоқылып, кейін біріктіріледі. Тар мағынада — 1662 ж. құрылған Париж мануфактурасының өнімі; бояушы Гобелендер есімімен аталған.
Гобелендер есімімен аталған мануфактура өнімдерінің жалпылама атауы. Кейін дербес суретшілік өнер түріне айналған Гобеленің бөліктері түрлітүскебоялған жібек нежүнжіптер-ден тоқылып, бір-бірімен тігіліп біріктіріледі. Гобелен дербес суретшілік өнер туындысы ретінде алғаш Франция, Италия, Испания, Германия елдерінде дамып, кейін Ресей, Балтық бойына, Кавказға кең тараған. Қазақстан бейнелеу өнерінде Гобелен тоқу 20 ғ-дың 70-жылдарынан бастап күрт өрқендеді. Оның дамуына үлес қосқан суретшілер: Қ.Тыныбеқов, И.Ярема, Б.Зәуірбекова, Ә.Бапанов, С.Бапанова, Л.А. Анисимов, К.Жұбаниязова, Е.П. Николаева, Б.Өтепов, Ш.Қожаханов, т.б. 80-жылдардан бастап Гобелен қоғамдық орындарды безендіруге кеңінен қолданылды.
Алматыдағы "Қазақстан" мейманханасының салтанат залын әсемдеуге арналған "Қазақстан" Гобелен үшін (ауд. 100 м2) суретшілер Ярема, Зөуірбекова және Тыныбековке (қайтыс болғаннан соң) 1980 ж. Қазақстан Мемл. сыйл. берілді.
Дереккөздер
Санат:Гобелен
Гобиомерикс
Гобиомерикс(Gobіomeryx) – бұғытәрізділердің ертеде тіршілік еткен трагулид тұқымдасына жататын ұсақ түрлерінің бірі. Қазақстанда Зайсан ойпаты мен Сарыөзек өзенінің жағалауларындағы олигоцен шөгінділерінен табылған. Санат:Құрып біткен жануарлар
Саяси трансформация
Саяси трансформация -'' [лат. transformatio - айналу]'' - қоғамдық ғылымда ұйымдық құрылымдар мен қоғамдық өмір түрінің төңкерістік-реформистік негізде немесе эволюциялық-реформистік актілер, әрекеттер негізінде өзгеруін білдіреді. Саяси трансформация - қоғамдық өмірдің міндетті элементі, себебі соның арқасында қоғамдық дамуда үдемелілік тууы мүмкін әрі талапқа сай түрлерді іздеу тән. Қоғамның өркениеттілік деңгейі оның жаңалыққа ашықтығымен, өзіне жаңа элементтерді тарта алуымен өлшенеді. Бірақ трансформация қоғамдық ағзаны түбірімен бұзуга бағытталмауы керек. Саяси трансформация қоғамдық өмірдің негіздерін қозғауы немесе үстірт сипатта болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Б. з. д. 652 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 652 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 652 жылы қайтыс болғандар
Монако (қала)
Монако, Монако-Вилль (Monaco-Ville) — Монаконың ресми елордасы, елдің оңтүстік бөлігінде, Жерорта теңізі жағалауы бойында орналасқан. Халқы — 1 034 мың адам (2000 ж.). Аумағы — 184 750 м².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монаконың әкімшілік бөлінісі Санат:Еуропа елордалары
Ралица (Кырджали облысы)
Ралица (Ралица) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Момчилград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 50 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6820. Телефон коды — 06007. ЕКАТТЕ коды — 62147.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Тютельга
Тютельга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чижа өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Бершайд
Бершайд (Berscheid) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 60 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,49 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 012. Муниципалитеттің басшысы — Штефан Мойтес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Жаным Құлманқызы
Жаным Құлманқызы (1902, Маңғыстау ауданы ,Ұланақ елді мекені – 1986) – халық емшісі, шоңай Бекбаулы атаның ұрпағы 13 жасынан бастап емшілікпен айналысқан. 1941 – 1965 жылдары Алматы қаласында тұрған. 1965 – 1986 жылдары Маңғыстауға келіп, емшілік жолын жалғастырған. Ауруды тамыр ұстап білетін болған. Қан қысымының көтерілуі, белсіздік, құяң, жүйке ауруларын емдеген. Маңғыстаудың емдік шөптерін, әсіресе, адыраспанды емге пайдаланған. Халық арасында «Қалпе бақсы әже» атанған. Жаным әже Қошқар ата қорымында жерленген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Педы-Я
Педы-Я — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хатемалья өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кіші Тишерек
Кіші Тишерек — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Самара облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тишерек өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Куйбышев суқоймалары Камское Устье қала типті ауылдан Үлкен Черемшан өзендерін қоспағанда Куйбышев су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Түрпі аспаптар
Түрпі аспаптар — абразивтерден (абразивтік материалдардан) жасалады. Металл, керамика, цемент, пластмасса, фарфор және басқа материалдан істелген тіс протездерін, пломбаларды өңдеуге қолданылады. Оған алмазды борлар, сепарациялық дискілер т.б. жатады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Агуйдат
Агуйдат — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чичка-Юл өзенінің сол жағалауынан 319 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
IC 309
IC 309 — Персей шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 12141, MCG 7-7-43, ZWG 540.72.
Сыртқы сілтемелер
IC 309 Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Фреснедосо
Фреснедосо (Fresnedoso) — Испаниядағы Муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Траванка (Санта-Мария-да-Фейра)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 201 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,72 км² шамасында. Халық тығыздығы — 384,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Дүнгенбай Ботбаев
Өмірбаяны
Алматы консерваториясының (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) халық аспаптар факультетін (1953, проф. Ш.Қажығалиевтің домбыра класы бойынша), композиция факультетін (професор Е.Г. Брусиловскийдің класы бойынша) бітірген (1966).
Қазақ радиосының халық аспаптар оркестрі құрамында домбырашы (1947 -1951), 1951 - 1967 ж. Алматы музыка училищесін педогогика қызметтен айналысты.
Шығармашылығы
Ботбаев фортепьяноға арналған 5 және 6 балалар пьесасын (1960 - 1961), эстрада оркестріне арналған сюита (1961) мен увертюра (1962), халық әні тақырыбына жазылған "Толқыма" атты варияция (1963), сонатта (1964), хорға арналған "Сәлем саған" (сөзі Қыдырысовтікі), "Қайран жастық" (сөзі К.Әзірбаевтікі; екеуі де 1972), романстар, әндер, т.б. жазылды.
Ол Абайдың «Ғалымнан надан артпас ұққанменен...», «ойға түстім толғандым...», «Қуанбаңдар жастыққа...» деген өлеңдеріне ән-романстар жазды. Ақынның «Мен кердім ұзын қайың құлағанын» деген әнін жеке әнші мен фортепианоға арнап өңдеді.
Басбақ
Басбақ - малдың танау кеужіріне енген балпақ бөртпе құрттардың кесірінен өршитін және бөгелек, сәйгел, сона қоздыратын мал ауруының атауы. Шілдеде сары бөгелек жұқтыратын бұл ауру асқынса, танаудан ірің ағады, мал басын сілкілеп тынышсызданады. Егер құрт миға шапса, ауру малдың аяғы шалынысып, шалқақтап, бір орында айналып қалатын ауруға ұшырайды, мұны қойда айналма деп атаған. Қазақ емсектері мұндай ауру түрлерін емдеу, дауалау үшін күйдірілген тотияйын ертіндісін, у қорғасын қайнатындысын танауға құйып, меңдуана түтінімен ыстауды қатар жасайды. Қыста қорада ұзақ тұрған мал басбаққа көп шалдығатындықтан, қораның көңін алмастырып, аударыстырып тұрған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Жетпісбай Бәкірұлы Бәкіров
thumb Жетпісбай Бәкірұлы Бәкіров (5.9.1950 жылы туған, Қарағанды облысы Шет ауданы) – техника ғылым докторы (1999), профессор (2001).
Арғын тайпасы, Қаракесек руының Қояншытағай бұтағынан шыққан. Қарағанды политехникалық институтын (1973) бітірген. 1973–1996 жылы осы институтта ассистент, стажер-зерттеуші, доцент, аға ғылыми қызметкер, ал 2000 жылдан кафедра меңгерушісі қызметін атқарады. «Теоретические основы выбора параметров и оценки надежности и долговечности дисковых исполнительных органов с учетом случайных воздействий» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. 1 монографиясы жарыққа шыққан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Санат:1950 жылы туғандар Санат:Шет ауданында туғандар
Арзандату
Арзандату - 1) активті теңгерімдік құнынан төмен бағалау, яғни тауарды бұрынғы құнынан төмен бағалау; 2) комиссиялық арзандату — комиссияға қабылданып, сатуға койылған, бірақ белгіленген мерзімде сатылмаған заттың комитент бастапкыда белгілеген бағасын темендету. Қайталап және үшінші қайтара арзандатылуы — заттың сатудан алынғанға дейін арзандатыла беруі. Бағалы қағаздың aрзандатылуы — сатушының (дилердің) немесе бағалы қағаз инвесторының оны бұрынғы бағамен сату мүмкін болмауы себепті бағаны арзандатуы.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Астанадағы мозаикалық паннолар
Астана көшелерінде бірнеше мозаикалық панноны кездестіре аламыз.
«Космос» және «Баспа»
«Космос» және «Баспа» мозаикалық паннолары 1972 жылы құрылды.
Олар Бейбітшілік көшесі, 25 мекен-жайындағы бұрынғы полиграфиялық комбинат ғимаратының басты қасбетін безендіреді. Авторлары — В.И. Товтин және М.Я. Антонюк.
Олар ашық тұрған кітап бетінен кеңестік басылым атаулары жазылған парақтар ұшып жатқанын және оның жанында тұрған ұл мен қызды бейнелеген. Композициялық орталықтың оң және сол жағында ақындар мен жазушылардың бейнесі кескінделген. Екінші панно ғылым мен техниканың даму кезеңін бейнелейді.
Бұл екі панно Астана қаласының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің тізіміне кіреді.
Ескі вокзал ғимараты
Астанадағы ескі вокзал ғимараты да жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші болып саналады.
Ол 1961 жылы Тың өлкесінің орталығы атанғаннан кейін Қазақстанның солтүстік бөлігіндегі алты облыстың арасын жалғап тұрған ірі теміржол торабына айналды.
Дереккөздер
Санат:Астана ескерткіштері
Нова-Глория
Нова-Глория (Nova Glória) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Орталық Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9268 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 412,975 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1983 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Юрий Анатольевич Булда
Юрий Анатольевич Булда 1953 жылы 13 сәуірде УКСР Ивано-Франковск облысы Надворная қаласында туған. Украин.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:1953 жылы туғандар
Мақташы (Жетісай ауданы)
Мақташы — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Атамекен ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 27 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 779 адам (419 ер адам және 360 әйел адам) болса, 2009 жылы 924 адамды (489 ер адам және 435 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Ривальта-ди-Торино
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 18800 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 752 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 10040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Виктор және Корона.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Бояулы гамма
Бояулы гамма -белгілі бір көркем шығарманы салу кезінде бірнеше бояудың қатар келуін білдіретін бейнелеу жөне сән өнеріндегі атау. Суретшінің табиғат бояуларын сезініп, оларды бір-бірімен шебер үндестіре білуі кескіндеме өнеріндегі шыншылдық пен көркемдік ерекшеліктің құндылығын арттыра түседі. Әдетте, бұл атау бояу түсіне тән анықтаулармен де (жылы, жарқын, солғын, ашық, суық, т.б.) аталады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті
Горизонтальдар
Горизонтальдар — жер бетіндегі абсолюттік биіктіктері бірдей нүктелерді қосатын және жинақталғанда бедер нысанын беретін картадағы сызықтар. Қима биіктігін тандау бедердің, масштабтың сипатына және картаның арналу мақсатына байланысты. Горизонтальдарды салу мен олардың картадағы суреттеріне қарай бедер бағаланады, баурайдың тіктігін, жергілікті жер нүктелерінің абсолюттік, салыстырмалы биіктігін анықтайды, сондай-ақ жергілікті жердің пішінін салады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Horizontale Horizontal
Басбілгі
Басбілгі - түйені бұйдасы, өгізді мұрындығы арқылы әрлі-берлі (оңға-солға) бұрғанда бөгетсіз жүретін, мініске үйренген жуас өгіз немесе түйе, яғни үйретілген мал. Малды алмастыру, сату кезінде қайрат-күшімен бірге, аттың жуас, басбілгі екендігі де ескеріледі.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Б. з. д. 653 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 653 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 653 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Риека (футбол клубы)
«Риека» (Hrvatski nogometni klub Rijeka) — Хорватияның Риека қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1904 жылы құрылған.
Өз алаңындағы ойындарын Риека қаласындағы Райвич стадионында өткізеді.
Сілтемелер
Санат:Хорватия футбол клубтары Санат:1946 жылы құрылған футбол клубтары
IC 4737
IC 4737 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBa (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62222, ESO 103-42, IRAS18352-6238.
Сыртқы сілтемелер
IC 4737 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Көкшетау уезі
Көкшетау уезі — Сібір Қазақтарының аймағы, Ақмола облысы, Омбы губерниясы мен Ақмола губерниясының әкімшілік-аумақтық бірлігі. Уездік орталық — Көкшетау қаласы. 1898 жылға дейін Көкшетау округі деп аталды.
Әкімшілік бөлінісі
thumb|1893 жылғы Ақмола облысы болыстарының картасы 1913 жылы уезде 13 болыс пен 8 ауыл: Александровская, Балқаш, Викторовская, Вознесенская, Гавриловская, Дмитриевская, Қазан, Каменская, Константиновская, Кривоозерная, Макинская, Николаевская, Павловско-Подрогодная болыстары және Ақанбұрлық, Арықбалық, Зеренді, Көкшетау, Қатаркөл, Лобаново, Сандықтау, Щучинск болды.
1926 жылы 17 болыс: Ақанбұрлық, Балқаш, Бостандық (орталығы - Көкшетау қ.), Володар, Восточная (орталығы - Көктөбе мекені), Жыланды (орталығы - Ақанбұрлық а.), Көкшетау, Красная (орталығы - Қазан а.), Красноармейская (орталығы - Сухотинское а.), Крестьянская (орталығы - Көкшетау қ.), Макинская, Октябрьская (орталығы - Қарасей а.), Ортақшылар (орталығы - Қазан а.), Рузаевская, Советская (орталығы - Николаевское а.), Щучанская, Еңбекшілдер (орталығы - Щучинское а.) болды.
Тарихы
Көкшетау округі Ақмола облысы құрамында 1854 жылы құрылды. 1898 жылы Көкшетау уезі болып өзгертілді. 1918 жылы Ақмола облысы Омбы облысы, ал 1919 жылы Омбы губерниясы деп аталды. 1921 жылы Көкшетау уезі Қырғыз АКСР Ақмола губерниясына берілді, онда 1928 жылы жойылғанға дейін болды.
Тұрғындары
1897 жылғы халық санағы бойынша уезде 155,5 мың адам тұрды.
Хаиринг
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Көкшетау уезі
Тұрғындары
Оның ішінде:
Көкшетау уездік қаласында 4962 адам тұрды.
Гобой
Дереккөздер
Санат:Музыкалық аспаптар
Көкшетау уезі
Дереккөздер
Санат:Ақмола облысы уездері Санат:Омбы губерниясы уездері Санат:Ақмола губерниясы уездері
Наталья Петровна Бехтерева
Наталья Петровна Бехтерева (7 шілде 1924, Ленинград – 22 маусым 2008, Гамбург, Германия) – Ресей нейрофизиологі. .
КСРО ғылым академиясының тілшісі (1970), КСРО Мғылым академиясының академигі (1975), медицина ғылымдарының докторы, профессор. В.М. Бехтердің немересі.
И.П. Павлов атындағы Ленинград медицина институтында білім алған. КСРО МҒА тәжірибелік медицина институтында ғылыми қызметкер болған.1990 жылы Бехтерева «Мозг» орталығының ғылыми жетекшісі қызметін атқарған. «International Journal of Psychophysiology» (1984-1994) және «Адам физиологиясы» журналдар[ның бас редакторы болған.
22 маусым 2008 жылы Гамбург қаласы Қасиетті Георг ауруханасында 83 жасқа келіп қайтыс болған. Комаров зиратында жерленген. 400-ге жуық ғылыми жұмыстың (оның ішінде 18 монографияның) авторы.
Дереккөздер
Санат:Ресей Нейрофизиологы Санат:Физиология Санат:Медицина
Жамбайсор
Жамбайсор – Көкшетау қыратының шығысындағы тұйық көл.
Географиялық орны
Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы жерінде орналасқан. Қарасу өзенінің оң жағында, теңіз деңгейінен 225 м биіктікте орналасқан.
Гидрографикасы
Аумағы 10,7 км2, ұзындығы 6,8 км, енді жері 2,8 км. Жауын-шашын және Қарасу өзенінің жайылма суымен толысады. Жағасы жайпақ, оңтүстік және шығыс жағы биік кемерлі келген. Қараша – сәуір аралығында мұзы қатады. Суы тұзды, мамыр айына дейін мал ішуге жарамды. Алабы – жайылым.
Дереккөздер
Санат:Уәлиханов ауданы көлдері
Сосо (Миссисипи)
Қала тұрғындарының саны 379 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 28-69160.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Арджеш (футбол клубы)
«Арджеш» (F.C. Argeş Piteşti) — Румынияның Арджеш қаласындағы футбол клубы, 1953 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Николае Добрин" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 16 мың адам. Қазіргі күнде Румыния екінші лигасынжа ойнайды.
Сілтемелер
Санат:Румыния футбол клубтары
Алтынның балқыма сынамасы
нобай Алтынның балқыма сынамасы. Стоматологиялық тәжірибеде алтынның әр түрлі балқымасы пайдаланылады. 900 балқыма сынамасы — 90% таза алтыннан, 6% мыстан және 4% күмістен тұрады. Балқыма ауыз ішінде тот баспайды, тоттанбайды, яғни химиялық бөлінуден аулақ келеді. 750 балқыма сынамасының құрамына 75% алтын, 8% күміс, мыс және 9% платина кіреді. Доға тәрізді протез құю үшін, кламмер, фарфорлы тістерді жасауда кең қолданылады. Дәнекер ретінде де осы балқыма сынамасы пайдаланылады, тек проценттік қатынасы сәл өзгеше.