cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Неросовей-Тане
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Светлана Викторовна Ананьева
Светлана Викторовна Ананьева (1959 ж. т.), әдебиет зерттеуші. Филология ғылымының кандидаты. Әуезовтің 100 жылдық мерейтойына байланысты ''«Дәстүр және жалғастық. Әуезов және Қазақстандағы қазіргі тарихи роман» атты еңбегінде «Абай жолы» эпопеясының жанрлық ерекшелігін, әлеуметтік-философиялық маңызын қарастырса, «М. Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясы: жаңаша бағамдау»'' мақаласында бұл тарихи шығарманы бүгінгі заман биігінен зерделеген
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Атырау спорт кешені
Атырау спорт комплексі Атырау қаласында 1997-1999 жылдар арасында салынған төрт қабатты спорт ғимараты. Жалпы 6160 шаршы м., ғимараттың көлемі 3200 шаршы м. Ғимаратта ойын залы, бассейн, басқа да спорт түрлеріне арналған 6 зал бар. Барлық залдар ERXARD sport каталогына сәйкес еуропалық құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген. Ғимаратта ауа тазартқыш, су жылыту, өз алдына АТС, VIP-ложа, телестанциямен, радио байланыс жүйесі, кафе, төрешілерге, жаттықтырушыларға, спортшыларға арнал¬ған бөлмелер, пресс-клуб жұмыс істейді. Мұнда бокстан Азия чемпионаты, волейболдан президент кубогы үшін халықаралық турнир, шағын футболдан, баскетболдан, таэквандодан, күрес түрлерінен республикалық чемпионаттары өтіп келеді.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Церфалиу
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1157 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 75 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 9070.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santissima Trasfigurazione.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Егіндібұлақ ауылдық округі (Қарағанды облысы)
Егіндібұлақ ауылдық округі – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Егіндібұлақ ауылы кіреді. Орталығы – Егіндібұлақ ауылы.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы ауылдық округтері
Беташар
thumb|300px Беташар — қазақтың келін түсіргенде жасалатын салтының бірі. Дәстүрлі беташар, әдетте, тойға жиналған халық тарқар кезде өткізілген.
Шымылдық ішінде отырған келіннің басына орамал жауып, той өтіп жатқан үйдің ең жақын, үлгілі келіндері екі жағынан қолтықтап алып шығады. Беташардың тәрбиелік мәні зор болғандықтан, келіншектің екі жағына тұратын әйелдер жесір, жеңілтек, т.б. болмауы қатаң ескеріледі. Орамалдың теңге түйілген ұшын домбыраның мойнына не таяқтың ұшына байлап, жырау беташар жырын бастайды. Ол шаңыраққа жаңа түскен келінге ата-енесін, үй-ішін таныстырады, қандай туысқандық жақындығы бар екенін, беделін, қадір-қасиетін шебер тілімен жеткізіп, әрқайсысына жеке-жеке сәлем жасатады. Сәлем алған адам жас келінге беретін сый-сыяпатын атайды. Мысалы, сол шаңыраққа жақын ауқатты туыстары құлынды бие, енді біреулері отауға тігетін киіз үй, т.б. берген. Дәстүр бойынша, жаңа түскен келінді беташар жоралғысы жасалмастан бұрын қыз-келіншектерден басқа ешкім көрмеген. Келіннің бетін ашушы жас келінді ауылдың ардақты адамдарына, күйеуінің ағайын-туыстарына таныстыру шумақтарын өзінше суырып салып айтуы шарт. Ол үшін жырау не ақын екі-үші күн (кейде 10 — 15) бұрын сол оттың басына келіп, дайындық жасаған. Үй иесі оның бет ашқан еңбегіне беретін сыйлығын (ат, түйе, бірнеше уақ мал, т.б.) алдын-ала атап қоятын болған. Егер оның айтқандары көптің көңілінен шықса, онда сол үйдің ең қадірлі адамы, туысы саналған. “Келіннің бетін кім ашса — сол ыстық” деген мәтел де осыдан туған.
thumb|left|300px|Беташар рәсімі Беташар айтылып болған соң сол үйге туыс жасы үлкендер, көрші-қолаңдар жас келіннің қолынан “шәй ішу” рәсімін өткізген. Бұл кезде жас келінге өзіне тетелес сол үйдегі не жақын абысыны көмекке келген. Абысын-ажын арасындағы болашақ татулық осы арадан басталған. Осы бірінші дастарқан үстінде келіннің жүріс-тұрысына, мінез-құлқына, т.б. назар аударылып, ол алғашқы сыннан өткен. Соңынан жасы үлкен, халыққа қадірлі қария келінге бата берген. Қазақтың беташар салты жаңа заманға да бейімделіп, жалғасын табуда. Қазіргі кезде беташар салты той асының алдында өткізіліп жүр. Бұл туралы мақала Әуезовтің «Қазақ халқының эпосы мен фольклоры» деген зерттеуінің ішіне кірген тараулардың бірі. Зерттеуші салт өлеңдерінің құрамында беташардың алатын орнын, мазмұндық ерекшелігін анықтаған. Беташардың қандай жағдайда, қашан, қалай айтылатынын сөз ете келіп, Әуезов бұл өлеңнің танытқыштық, тәрбиелік және керкемдік мәнін ашқан; мұның тұрақты мәтіні (тек- сі) болатыны, онда қазақ отбасында жаңа түскен келінге арналатын өсиет пен міндет іріктеліп керсетілетіні; жас келіннің жаңа келген елінде әдепті, еңбекшіл, өнегелі, үлкен мен кішіге ізетті болуға тиістілігі ғибрат, ескертпелерінде берілетіні айтылған («ел-жұртына жақ, келін, ата-енеңді бақ, келін, кісі келсе, үйіңе, киізіңді қақ келін... өзіңнен үлкен адамның, бетіне тіке қарама... сәлекет боп отырма, еркектей боп жүгініп, бір тізелеп жөн отыр, төмен қарап бүгіліп, қатты қылып сөйлеме, ақырын сөйлемңдіріп...»). Беташар өлеңінде отбасындағы үлгілі әйел қандай болуы керектігі туралы хапықтың ғасырлар бойында қалыптасқан әдеп нормалары, өнеге тізбегі, адамгершілік дүниетанымы, әйелдердің адам тәрбиесіндегі айрықша орны көрініс тапқан. Қазірге дейін айтылып, қажетке жарап келе жатқандығы бұл өлеңдердің өміршеңдігін көрсетеді.
Сілтемелер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Сен Гук Ким
Сен Гук Ким (1949 жылы туған) – химия ғылымының докторы (1992). *1980 - Мәскеу электронды техника институтын бітірген соң осы институтта лаборант, инженер, стажер-зерттеуші, кіші, аға ғылыми қызметкер, 2- және 1-дәрежелі инженер,-технолог,
Б. з. д. 21 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 21 жылы туғандар
Сен Гук Ким
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ғылым
Б. з. д. 21 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 21 жылы қайтыс болғандар
Сен Гук Ким
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар
Б. з. д. 21 жыл
Түсініктемелер
*
Великденче (Кырджали облысы)
Великденче (Великденче) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Джебел қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6845. Телефон коды — 03632. ЕКАТТЕ коды — 10389.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Бірлік (Шу ауданы)
Бірлік — Жамбыл облысы Шу ауданындағы ауыл, Бірлік ауылдық округі орталығы, Мойынты-Шу және Арыс-Алматы-Семей темір жолдары түйіскен жеріндегі темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Төле би ауылының шығысында 5 км-дей жерде, Шу өзенінің оң жағасында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1946 жылы Мойынты-Шу темір жолын салуға байланысты қаланған.
Халқы
Тұрғыны 5049 адам (2550 ер мен 2499 әйел) (2009).
Кәсіпорындары
Бірлікте құрылыс кәсіпорны, нан зауыты, тұрмыс қажетін өтеу комбинаты, астық, қант қызылшасын және тері-жүн қабылдау пункттері жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, дәрігерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен және Шу темір жол бекетімен автомобиль жолдары арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы елді мекендері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
NGC 3765
NGC 3765 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1832 жылы 28 наурызда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3765 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35956, MCG 4-28-1, ZWG 127,3.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Ень (Эро)
Коммунаның INSEE коды — 34006, пошта индексі — 34210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 262 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Шынабай Ақкенжеев
Ақкенжеев Шынабай (1939 жылы туған,Маңғыстау ауданы, Бозащы ауылы) – инженер-гидротехник. Жамбыл гидромелиорациялық-құрылыс институтын бітірген. Еңбек жолын 1958 – 59 ж. «Маңғышлақмұнайгазбарлау» тресінде бұрғышының көмекшісі болып бастаған. 1964 – 67 ж. Шардара СЭС-і құрылысында ауысым мастері. Атырау облысы. су ш. жүйесінде мастер, прораб, телім бастығы, 1967 – 73 ж. «Гурьевсуқұрылыс» тресінің Жылжымалы механикаландырылған ғ14 колоннасында бас инженер, 1973 – 90 ж. облысы су ш. құрылыс мекемесінің бастығы, 1990 – 2004 ж. облысының атқару комитетінің күрделі құрылыс бөлімінде «Маңғыстауқұрылысинвест» кәсіпорнын басқарды. 2004 жылдан «Маңғыстау» гидротехникалық ЖШС-нде құрылыс жөніндегі техникалық директор қызметтерін атқарды. Ақкенжеевтің «Тағдырым тоғысқан құрылыстар» (2004) атты кітабы жарық көрді. Ақкенжеев «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл» (1970), «Еңбектегі ерлігі үшін» (1976) медальдары мен Құрмет грамоталарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Бельвельо
Бельвельо (Belveglio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 331 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 62 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 14040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Мурас
Мурас (Muras) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Терра-Ча ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 787 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Пэлхам (Массачусетс)
Пэлхам (Pelham) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 403 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68.6 км² шамасында. FIPS коды — 25-52560.
Салиндейвис
Салиндейвис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ортина өзенінің сол жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Салтинью (Сан-Паулу)
Салтинью (Сан-Паулу) (Saltinho (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Пирасикаба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пирасикаба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 333 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 101,404 км² шамасында. Халық тығыздығы — 62,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Штайнах (Санкт-Галлен)
250px|thumb|Картада орналасуы Штайнах (Санкт-Галлен) (Steinach SG) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Роршах округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3265 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.52 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3217, пошта индексі — 9323.
Қазақ (Жамбыл облысы)
Қазақ — Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы, Қарақыстақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Құлан ауылының шығысында 16 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 862 адам (2009).
Санат:Тұрар Рысқұлов ауданы елді мекендері
Б. з. д. 22 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 22 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 22 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кудр
Кудр (Coudres) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,37 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 509 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Берік Мырзалыұлы Жүсіпов
thumb|right|200px|Берік Мырзалыұлы Жүсіпов Берік Мырзалыұлы Жүсіпов (07.03.1970 жыл, Қызылорда облысы, Арал ауданы, Ақбасты ауылында дүниеге келген) - эпик жыршы, әнші, күйші, этномузыкатанушы, фольклорист.
Радио шығармалары
Қазақ радиосының Алтын қорында «Мирас», «Кәнекей, тілім, сөйлеші» атты 100-ге тарта авторлық бағдарламалары сақталған (2006–2008).
Ғылыми атақтары
Дәріс-концерттермен Германия, Бельгия, Қытай, Нидерланды корольдігі, Түркия, Америка, Иран, Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан мемлекеттерінде болған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1970 жылы туғандар Санат:7 наурызда туғандар Санат:Арал ауданында туғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақстан жыршылары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Дарын мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан фольклортанушылары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары Санат:Фольклортану ғылымының кандидаттары
Ұн тарту-жарма өнеркәсібі
thumb|right|200px| thumb|right|200px| Ұн тарту-жарма өнеркәсібі – тамақ өнеркәсібінің саласы. Оған: ұннан жасалатын нан және макарон өнімдері, ұн, жарма жатады. Жан басына шаққандағы нан тағамдарын тұтынудың орташа көрсеткіші 120 кг-ды құрады. Бидайды тасымалдау ұнды тасымалдаудан анағұрлым тиімді. Сондықтан ұн тарту және жарма өнеркәсіптері аумақ бойынша тұтыну көздеріне жақын орналастырылады. Ұн тарту еліміздің астықты және индустриялы экономикалық аудандарында, яғни Солтүстік Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан облыстарында жақсы дамыған. Мысалы, қазіргі кезде Астана, Тараз, Қаптағай, Қостанай ұн тарту комбинаттары елімізді жоғары сапалы ұнмен қамтамасыз етуде.
Нан кәсіпорындары еліміздің барлық елді мекендерінде бар. Нан зауыттары жоғары сапалы технологиямен жабдықталған. Қазір шағын нан жабу кәсіпорындары ірі елді мекендердің бәрінде ұйымдастырылған. Макарон зауыттары Алматы, Қарағанды, Петропавл, Шымкент, Семей қалаларында орналасқан.
Қазіргі кезде тамақ өнеркәсібі салаларын дамыту үшін жетілдірілген технологиялар, шағын зауыттар және басқа құрал-жабдықтар сатып алу жөнінде Қазақстан Республикасы бірқатар мемлекеттермен келісімшарт жасады. Мысалы, Ақтөбе макарон фабрикасы Италияның макарон жасайтын технологиясымен жабдықталған.
Санат:Диірмен Санат:Тамақ өнеркәсібі
Түтін айдау камерасы
Түтін айдау камерасы (камера окуривання) — әскери қызметшілерге газ тұмылдырықтың сенімділігіне көз жеткізу үшін және оларды уланған ауада (уз-пен уландырылган) қолдана білу дағдысын тексеру үшін бөлімшелердің жеке құрамын уландырғыш заттардың әлсіз концентрациясымен сынайтын арнайы герметикалық жабылатьін бөлме.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Агуаш-Белаш (Сабугал)
Агуаш-Белаш (Сабугал) (Águas Belas (Sabugal)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сабугал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 220 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,1 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мария Магдалина.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Монпремблан
Монпремблан (Monprimblanc) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33288, пошта индексі — 33410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 277 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Темірбетонмен қаптау
Темірбетонмен қаптау — гидротехникалық құрылыстарды темірбетонмен қаптау арқылы судың сүзілуін кеміту тәсілі. Қапталынатын гидротехникалық құрылыстарға — канал, туннель, темірбетонды құбырлар, тезағар, өрлеу жеткізгіш каналдар жатады. Осы гидротехникалық құрылыстарды салу кезінде жасанды құрылыстарды да бетон, темірбетонмен (тезағар, науа, дюкер) қаптайды. Аталған гидротехникалық құрылыстарды қаптау тәсілі — құрылыстың табаны мен жақтауларын арнайы жасалған темірбетонды тақталарды бір-біріне жанастырып, жіктерін су өткізбес битуммен кіріктіру арқылы жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Бар (Швабия)
Бар (Швабия) (Baar (Schwaben)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Айхах-Фридберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1147 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,94 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 71 176. Муниципалитеттің басшысы — Леонхард Кандлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Гому Қошанұлы Бәсенов
Дереккөздер
Санат:Сәулетшілер
Қойбағар (өзен)
Қойбағар – Обаған алабындағы өзен.
Географиялық орны мен сипаты
Қостанай облысы Қарасу ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 32 км.
Бастауы
Бастауын Астана-Қостанай темір жол бойындағы Дружба ауылынан төменгі бұлақтардан алып, Симферополь Қарасу өзеніне оң жағынан құяды.
Гидрологиясы
Арнасының жоғарғы ағысы жазық жермен, Степное ауылынан төменде сайлы-жыралы өңірмен ағады. Бұл бөлігіндегі жағалауы жарлауытты келген. Сағасында (Симферополь ауылы маңында) шағын жайылма түзейді. Арнасында жыл бойы су болады. Негізінен жер асты суымен (грунт суымен) толығады. Алабының 30%-дан астамы егістікке жыртылған. Қалған бөлігі мал жайылымына және шабындыққа пайдаланылады.
Ұшқыш айдаһар
Ұшқыш айдаһар (Draco volans) – ешкіемерлер тұқымдасына жататын кесіртке. Екі бүйірінде болатын тері қатпарлары олардың ұшуына мүмкіндік береді. Ағаштан-ағашқа секіргенде тері қатпарларының және оның іш жағында болатын жалған қабырғаларының көмегімен 20 м қашықтыққа ұша алады. Денесініӊ ұзындығы шамамен 23 см, ал қанаттарыныӊ ұзындығы 8 см. Қанаттарыныӊ түсі қызыл-сары, көк және қызыл түсті жолақтары мен бұршақтары бар. Бұл айдаһарлар оңтүстік Азияның ормандарында таралған.
Дереккөздер
Санат:Ешкіемерлер
Зиммерат
Зиммерат (Simmerath) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Ахен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 15557 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 111,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 54 028. Муниципалитеттің басшысы — Хуберт Бройер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 17 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Сотан
thumb thumb Сотан  (Пуансон) — баспалау немесе қалыптау процесін орындау кезінде баспа түсіретін қысымды өңделетін материалға не болмаса жұмыс ортасына жеткізетін баспа-қалып бөлшегі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Merk (munt)
Тұлпар орамы (Астана)
Тұлпар орамы (Астана) - бұрынғы атауы №4 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ). Тұлпар орамы Ырғыз көшесінен басталып, Сілеті көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 94,6 м.
Асқан жүйрік, дүлдүл жылқыны қазақ халқы «тұлпар» деп атаған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Цитра
thumb|right|250px|Цитра Цитра (нем. Zіther, грек. kіthara — кифара) — ішекті шертпелі музыка аспабы. Ағаштан жасалған Цитраның жалпы тұрқы төртбұрышты кейде трапец. пошымда болып келіп, үстіңгі қақпағының бетінен 4 — 5 сым ішек тағылады. Музыкашы оң қолының бас бармағына киіп алған плектрмен осы сым ішектерді іліп-қағып ойнау арқылы дыбыс шығаратын болған, ал қалған саусақтарымен Цитраның мойынтағынан тыс тартылған 24 — 39 ішекті тартады. Қазіргі заманда Цитра көп елдерде кеңінен тарап, бұқаралық сипат алған.
Ciлтемелер :
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, XVIII том
Санат:Музыкатану Санат:Музыкалық аспаптар
Ұлыбритания елтаңбасы
Ұлыбританияның патшалық елтаңбасы (Royal coat of arms of the United Kingdom) — бұл британдық монархтың (қазіргі кезде III Чарлз) ресми елтаңбасы және Ұлыбританияның басты рәміздерінің бірі.
Елтаңбаның шотландиялық нұсқасында төрт арыстан және үш қабылан бейнеленген: қалқанда бес жануар (олардың ішінде үш қабылан Англияға, екі арыстан Шотландияға сәйкес келеді), ал дулыға үсті әшекейде бір тік отырған тәжді арыстан суреттелген. Рет бойынша келесі жыртқыш аң қалқан ұстаушы ретіндегі тәжді арыстан. қалқанның оң жағын тұсаймен байланған дарамүйіз. Елтаңбаның екі нұсқасында да үшінші зеңгір жазықта алтын Ирландияны кейіптейтін, арфа көрсетілген.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания мемлекеттік рәміздері Санат:Мемлекеттік елтаңбалар
Бескөл (Солтүстік Қазақстан облысы)
Бескөл — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы ауыл, аудан және Бескөл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы – Петропавл қаласының оңтүстігіне қарай 8 км-дей жерде, Есіл өзенінің оң жағасында орналасқан.
Футболдан Германия чемпионаты 2019/20
Футболдан Германия чемпионаты 2019/20 (нем. Die Bundesliga 2019/20) — Германия Бундеслигасының 57-ші маусымы. Маусым 2019 жылғы 16 тамыз бен 2020 жылғы 27 маусым аралығында өтті.
Бескөл (Солтүстік Қазақстан облысы)
Тарихы
Іргесі 1938 жылы Петропавл МТС-ның орталығы ретінде қаланды. Атауы маңындағы көлдерге байланысты қойылған. 1967 жылдан аудан орталығы.
Футболдан Германия чемпионаты 2019/20
Сілтемелер
Санат:Футболдан Германия чемпионаты Санат:2019 жылғы футбол Санат:2020 жылғы футбол
Бескөл (Солтүстік Қазақстан облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 7495 адам (3684 ер адам және 3811 әйел адам) болса, 2009 жылы 8805 адамды (4217 ер адам және 4588 әйел адам) құрады.
Кәсіпорындары мен инфрақұрылымы
Бескөлде құс фабрикасы, жылжымалы механикаландырылған колонна, “Романтик” акционерлік қоғамы, “Молсервис” консорциумы, аудандық баспахана, тұрмыс қажетін өтеу комбинаты, Солтүстік Қазақстан мал шаруашылығының ғылыми-зерттеулер институтының бөлімшесі, орта мектеп, мәдениет үйі, аурухана, емхана, санитарлық-эпидемиологиялық станса бар. Бескөл арқылы Петропавл—Көкшетау, Петропавл—Новоишим автомобиль жолдары өтеді.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Табакова Зинаида Петровна
Табакова Зинаида Петровна (1937 ж.т., ҚХР, Жалайнор) – филология ғылымының докторы (1994), профессор Петропавл педагогикалық институтын (1961, қазіргі Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті) бітірген. Орта мектепте мұғалім, мектеп директоры (1962–71) болды. 1971 жылдан Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінде оқытушы, кафедра меңгерушісі қызметін атқарды. «Структурно-семантические типы безглагольных предложений в современном русском языке» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 60-тан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Африка - Антарктика қазаншұңқыры
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Мұхиттық қазаншұңқырлар Санат:Үнді мұхиты Санат:Атлант мұхиты
IC 4431
IC 4431 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51600, IC 1012, UGC 9257, MCG 5-34-43, ZWG 163.52.
Сыртқы сілтемелер
IC 4431 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Егіндібұлақ ауылдық округі (Ақтөбе облысы)
Егіндібұлақ ауылдық округі – Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бұлақты, Миялыкөл ауылдары кіреді. Орталығы – Бұлақты ауылы.
Тарихы
1997 жылы Еңбекші ауылдық округі (орталығы Құмсай а.) таратылып, Егіндібұлақ ауылдық округіне (орталығы Родники а.) қосылды. Кейін Егіндібұлақ ауылдық округінен Құмсай ауылдық округі бөлініп шықты. 2008 жылы Родники ауылы Бұлақты ауылы болып өзгертілді.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 765 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы ауылдық округтері
Могао
Могао (莫高窟, Mogao Grottoes, Grottes de Mogao, «Аласаларға арналған үңгір») — Цяньфодун (千佛洞, «Мыңдаған Бұддһа үңгірі») ғибадатханалық жүйесінің ең үлкен ерте бұддһалық үңгірі, 353—366 жылдары Дуньхуан құратынан 25 шақырым жерде, Ганьсу провинция, Қытайда салынған. Негізгі үңгірі бойынша Могао деп аталатын Цяньфодун 492 ғибадатханаларды қамтиды, олар фрескалармен және мүсіндермен мыңдаған жылдар бойы безендіріліп келген (IV—XIV ғғ.).
Могао, Безекликтегі Мың Бұддһа үңгірімен қатар, — Қытайдың ең көне бұддһалық ғибадатханаларының бірі. Оның Такла-Макан шөлінің шығысында пайда болуы кездейсоқ емес еді: бұл жерден жібек басқан керуендер өтуші еді, ал олармен бірге буддизм ілімі Қытайға енетін. Лунмэн және Юньгансекілді соңғы үңгірлік ғибадатханаларға қарағанда Могаода мүсіндер емес, фрескалық көркем өнер басым. Оның ауданы 42 000 шаршы метр. Көппішінді фриздық үлгідегі көркем өнерлер құрғақ топырақтағы ала желімдік бояулармен жасалған. Олардың көбісі үңгір қабырғаларын динамизм мен тылсымдығымен ерекшеленіп толықтай қамтыған.
Ляудұң түбегі
Ляудұң түбегі – Сары теңіздегі Батыс Корея мен Ляодун шығанағының аралығындағы түбек.
Могао
Қолжазбалар
Бұл туралы жаңалық Еуропа әлемін елең еткізді, сөйтіп 1907 жылы ең бағалы қолжазбалар соның ішінде ең көне баспа кітабы «Алмас сутрасы» (шамамен 868 ж.), Орэл Стейн Британ мұражайына алып кеткен. Стейн артынан ғибадатханалық жүйені Франции (Поль Пеллио) және Ресей (Сергей Ольденбург) ғылыми экспедициялары да келген, әрине оларда елдеріне бос қайтқан жоқ. Қалған қолжазбалар Бейжің кітапханасына тапсырылды.
Ляудұң түбегі
Қытайдың құрамына кіреді. Ұзындығы 225 км, ені 80-130 км. Оңтүстік-шығыс және солтүстік-батыс жағалаулары жазық. Жері төбелі, қырқалы келеді; көпшілік бөлігінің биіктігі 300 м-ден аспайды. Ең биік жері 1132 м (Буюньшаньтауы). Негізінен әк тас, тақта тас және кварцты құм тастан, кей бөлігі базальтты жамылғылардан тұрады. Беткейлерінде емен, жаңғақ бұталары өседі. Жағалауында Далянь, Люйшунь ірі порттары орналасқан.
Могао
Фрескалар
Могаодағы фрескалық көркем өнер Қытайдың мыңжылдық көркем өнерінің үлгісі болып табылады. Сурет стилистикасына байланысты төртке бөлінеді:
Фрескалардың көпшілігі Буддға арналған, оның уағыздары мен джатакасынам, сонымен қатар бодхисаттва, апсара (пері), монахтарға, таза сенушілерге. Бұл суреттер көне заманда буддизм негіздерін сауатсыз адамдарға айқын көрсету үшін арналуы ықтимал. Көптеген жазбалары буддизм таралу тарихының көптеген оқиғаларын дәл сипаттайды.
Барлық 492 үңгірлерде әдемі ұшатын апсарлардың (фэйтянь 飛天) бейнелері суреттелген. Олар ән шырқайды, әдемі билейді, музыкалық аспаптарда ойнайды, уағыз айтып бара жатқан Будданы қолдап гүл лақтырады. Перілерде қанат жоқ, бірақ ауада ұшуларына әр түсті жолақтары оларға ұшуға көмектеседі.
Басқа жазбалары күнделікті өмірге арналған: императордың салтанатты шығуы, шетел елшілері тойда, қытай мен батыс саудагерлері кездесуі, жаунгерлер жарыстары, музыканттар өнері, үйлену салтанаты, аңға шығу тақырыбы, балық аулау, ауылшаруышылық жұмыстары. Фрескалар әр халықтың әдет ғұрпы мен киімдерін, және әр әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін де суреттейді.
Сілтемелер
Санат:Ганьсу Цяньфодун Цяньфодун Санат:Әлемдік мұра Санат:Буддизм Санат:Фрескалар
Қараған ағашы
400x250px|thumb|Қараған ағашы Қараған (Caragana) — бұршақ тұқымдасына жататын бұта (ағаш). Шығыс Еуропа мен Азияның далалық, шөлді және таулы аймақтарында (4000 м биіктікке дейін) кездесетін 80-ге жуық түрі белгілі. Қазақстанда Ақмола, Шығыс Қазақстан, Алматы, Атырау облыстарының өзен алқаптарында, орман шетінде, шөлде, орманды далада, тоғайда, таудың тастақты беткейлерінде өсетін 18 түрі бар. Қараған – топырақ талғамайды, құрғақшылыққа, суыққа төзімді өсімдік. Жиі кездесетіні сары қараған (C. arborescens) мен бұта қарағанның (C. frutex) биіктігі 0,5 – 2 м. Жапырағы қос қауырсын тәрізді, оның сағағы тікенекті болып біткен. Гүлі бір-бірден не шоқтанып гүл сағағында, жапырақ қолтығында орналасқан. Гүл тостағаншасы түтік пішіндес, қапшыққа ұқсайды. Гүлшоғыры сары, кейін қоңыр түсті болады. Жемісі – көп тұқымды бұршақ. Жапырағы мен тұқымында 20,8 – 35,3% протеин, 4,3 – 8,2% май, 12,5 – 16,3% клетчатка бар. Топырақты құнарландырады. Қарағанның сүрегінен құрсау жасайды, жіңішке жас бұтақтарынан себет тоқылады. Мал азықтық, шірнелі, әсемдік өсімдіктер. Сары Қ. – дәрілік өсімдік, оның қайнатылған тұнбасын бас, бауыр ауырғанда, атеросклерозда, гиповитаминоз кезінде ішеді. Ал жапырағынан қайнатылған тұнбасының бактерияны жоятын қасиеті бар.
Қараған өскен жерден шөл ыңысады, өйткені қыста бұл бұталы қопа қар ұстайды. Көктемде топырақ жақсы ылғалданады, жел мен мал аяғы шашқан әр түрлі шөптің тұқымы өніп шығады, ал жазда шөп қарағанның тасасында, соның көлеңкесінде өсіп тұра береді. Жыл өткен сайын бұл жердің топырағы жақсара береді, бұған ешқандай құрғақшылық әсер етпейтін болады. Жиде сияқты бұл да тамырына түйнек байлайды, ондағы бактериялар ауадағы азотты бойына сіңіріп, топырақты құнарландырады. Қараған құрғақшылықтан, аяздан, топырақтың тұздануынан және газдан қорықпайды. Егер оны кесіп алса, тамырынан қайта өніп шығады. Мамыр айында хош иісті сары гүлдері ашылғанда қараған өте әдемі. Бұл кезде ол жақсы бал бергіш болып табылады.
Раба Маджер
Мустафа Рабах Маджер (رابح ماجر; 15 желтоқсан 1958 жыл, Хуссейн-Дей, Алжир) — алирлік футболшы, жаттықтырушы. Шабуыл шебінде ойнаған.
Алжир құрамасы сапында 1982, 1986 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 1990 жылы Африка чемпионы атанды.
Бапкерлік карьерасында бірнеше рет Алжир Ұлттық құрамасын жаттықтырды.
Сілтемелер
Санат:Алжир футболшылары Санат:Порту ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Катар СК ойыншылары Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары Санат:Алжир футбол жаттықтырушылары Санат:Алжир Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Әл-Райян ФК жаттықтырушылары Санат:Әл-Садд ФК жаттықтырушылары
Қойбағар (тау)
Қойбағар – Қызыларай тауларының оңтүстік-шығысындағы аласа тау.
Географиялық орны мен сипаты
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Қошқар ауылының оңтүстік-батысында 20 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 731 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 4 км-ге созылған, енді жері 3 км. Беткейі жайпақ, батыс бөлігінде қорымтастардың үйіндісі шоғырланған. Солтүстік-шығысында Қошқар, батысында Желтау таулары, оңтүстігінде Қоғалыжайдақ, шығысында Үшоба бұлақтары бар.
Өсімдігі
Таудың қоңыр топырағында көкпек, боз, бетеге, жусан, бұталар өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Дмитро Іванович Кулеба
Дмитро Іванович Кулеба (Дмитро Іванович Кулеба; 19 сәуір 1981 жылы туған, Сумы, Украин КСР) — украиналық саясаткер, дипломат және Украина Сыртқы істер министрі (2020 жылдан бастап). Бұған дейін Украина вице-премьері (2019–2020) және Еуропа кеңесіндегі Украинаның тұрақты өкілі (2016–2019) қызметін атқарды.
Өмірбаяны
1981 жылы 19 сәуірде Сумы қаласында украин дипломаты (1953 жылы туған) және Євгенія Володимирівна Кулебаның отбасында дүниеге келген.
2006 жылы заң ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін кандидаттық диссертациясын қорғады. Украин, орыс, ағылшын және француз тілдерін еркін меңгерген.
Мансабы
2003 жылдан бастап Кулеба Украина Сыртқы істер министрлігінің Бас заң кеңесшісі қызметінің атташесі болды. 2005 жылы министрліктің құқықтық қамтамасыз ету басқармасының үшінші хатшысы қызметіне ауысты.
2005–2009 жылдары Украинаның халықаралық ұйымдар жанындағы тұрақты өкілдері хатшылығында (Вена), атап айтқанда, Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы (ЕҚЫҰ) мәселелері бойынша жұмыс істеді.
Кулеба 2010-2012 жылдары Сыртқы істер министрлігінің хатшылығында жұмысын жалғастырды. Ол Сыртқы істер министрлігінде бірінші хатшыдан кеңесші, хатшылық департаментінің бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарып, бірте-бірте қызмет атқарды.
2013 жылы ол мемлекеттік қызметтен кетіп, UART мәдени дипломатия қорын басқарды. Сондай-ақ осы кезеңде ол вице-премьер кеңесшісі болды. Ол гуманитарлық мәселелерге жетекшілік етті.
2014 жылдан бастап Дмитро Кулеба да Украинаның Еуропа кеңесіндегі тұрақты өкілі болды. Ал 2017 жылы Дүниежүзілік саясат институтының нұсқасы бойынша үздік елші атағын алды, оған Төтенше және Өкілетті Елші дипломатиялық дәрежесі берілді.
Кулеба Зеленский үкіметі тұсында табысты мансап құра алды. 2019 жылдың тамыз айынан бастап ол Еуропалық және еуроатлантикалық интеграция бойынша Премьер-министрдің орынбасары. Сонымен қатар, ол Парламенттегі Еуроатлантикалық интеграцияны үйлестіру комиссиясын басқарады.
Кулеба қоғамдық-ағартушылық қызметпен де айналысады. Оның ақпараттық қорғаныс пен қауіпсіздікке арналған кітабы жарық көрді. Ал 2020 жылдың наурыз айынан бастап саясаткер Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесінің құрамына енді.
2022 жылдың ақпанында Ресейдің Украинаға басып кіруі басталған салысымен Кулеба әлем қауымдастығын Ресейге қарсы санкциялар қабылдауға, соның ішінде SWIFT-ті жаһандық қаржылық байланыс арналарынан ажыратуға және Киев режиміне қаржылық, гуманитарлық және әскери көмек түрінде қолдау көрсетуге шақырды.
Проблемаларды шешу үшін Ресей президенті Владимир Путин мен Украина президенті Володимир Зеленський арасындағы келіссөздер мүмкіндігі туралы айтты, бірақ сәуір айында ол қақтығысты дипломатиялық деңгейде шешу мүмкін емес екенін айтты. Мұндай мәлімдемеге Буча қаласындағы оқиғалар себеп болды және дипломат бірден Батыс елдері Украинаны қажетті қару-жарақпен қамтамасыз етуге міндетті екенін айтты.
Кулеба сәуір айының соңында Киевке келген АҚШ Мемлекеттік хатшысы Энтони Блинкенмен және АҚШ қорғаныс министрлігінің басшысы Ллойд Остинмен кездесуге де қатысты. Кездесуде америкалық дипломаттардың Украинадағы қатысуын қайтадан біртіндеп қалпына келтіретіні жарияланды, сонымен қатар Вашингтон Киев режиміне жеті жүз миллион доллардан астам әскери көмек жіберуге шешім қабылдағаны хабарланды.
Отбасы
Дмитрий «Гарден Сити» қоғамдық ұйымының негізін қалаушы және жетекшісі Євгенія Кулебаға (1981 жылы туған) үйленген. 2016 жылдың шілдесінде Євгенія жеке кәсіпкер ретінде тіркелді.
2020 жылы «Халық қызметшісі» партиясынан Киев қалалық кеңесіне депутат болып сайланды (тізімде №1). Киев қалалық кеңесінің экологиялық саясат жөніндегі тұрақты комиссиясының хатшысы.
Ерлі-зайыптылардың екі баласы бар. 2006 жылы ұлы Єгор, бес жылдан кейін қызы Любов дүниеге келді.
Соташық
Соташық (Шток; нем. stock - таяқ, оқпан) —
Дмитро Іванович Кулеба
Дереккөздер
Санат:Украина саясаткерлері Санат:Украина дипломаттары
Соташық
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Салту (Сан-Паулу)
Салту (Сан-Паулу) (Salto (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясының макроаймағы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сорокаба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 108 552 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 134,258 км² шамасында. Халық тығыздығы — 808,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1698 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Норсэмптон (Массачусетс)
Норсэмптон (Northampton ) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 28 978 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 92.2 км² шамасында. FIPS коды — 25-46330.
Нортхэмптон қаласы-Америка Құрама Штаттарының Массачусетс штатындағы Гэмпшир округінің әкімшілік орталығы. 2020 жылғы халық санағы бойынша Нортхэмптонның халқы (жақын маңдағы Флоренция мен Лидс ауылдарын қосқанда) 29 571 адамды құрады.
Нортхэмптон академиялық, көркемдік, музыкалық және мәдениетке қарсы орталық ретінде танымал. Онда көптеген балама Медициналық және зияткерлік ұйымдармен бірге үлкен саяси либералды қауымдастық ұсынылған. АҚШ санағының демографиясына, сайлау нәтижелеріне және басқа критерийлерге сүйене отырып, Epodunk веб-сайты Нортхэмптонды АҚШ-тағы ең саяси либералды орта қала (25000-99000 халқы) деп бағалайды. Қалада гейлер мен лесбияндар деп санайтын тұрғындардың үлесі жоғары, сонымен қатар бір жынысты отбасылардың саны көп және ЛГБТ қауымдастығы үшін танымал орын болып табылады.
Нортхэмптон — пионерлер алқабының бөлігі және білім дәлізіндегі ең Солтүстік қалалардың бірі-Коннектикут өзенінің аңғарындағы басқа қалалармен мемлекетаралық мәдени және экономикалық серіктестік. Нортхэмптон-батыс Массачусетс штатындағы екі бөлек Астананың бірі-Спрингфилд метрополитенінің бөлігі. Ол Спрингфилд қаласынан солтүстікке қарай шамамен 19 миль (31 км) жерде орналасқан.
Нортхэмптонда Смит колледжі, нортхэмптон қонақ үйі, Нортхэмптон орта мектебі, Смит кәсіптік және ауылшаруашылық орта мектебі және Кларк есту және сөйлеу мектептері орналасқан.
Тарихы
нобай|Нортхэмптон (Массачусетс), Нью-Йорк қоғамдық кітапханасы
Ерте қоныстану
Нортхэмптон "Норвоттак" немесе "Нонотак" деген атпен белгілі болды, бұл "өзеннің ортасы" дегенді білдіреді, оны Покумтактың алғашқы тұрғындары осылай атайды. Әртүрлі дереккөздерге сәйкес, Нортхэмптонға қазіргі атауын Нортхэмптондағы алғашқы ақ қоныстанушылардың бірі Джон А. Кинг (1629-1703) немесе Кингтің құрметіне берген, өйткені ол Массачусетске Нортхэмптоннан (Англия) келген деп болжануда.
Покумтак конфедерациясы Коннектикут өзенінің аңғарын қазіргі Оңтүстік Вермонт пен Нью-Гэмпширден Солтүстік Коннектикутқа дейін алып жатты. Покумтук тайпалары алгонкиан болды және дәстүрлі түрде батыста махикан конфедерациясымен одақтасты. 1606 жылға қарай мохикан мен ирокез конфедерациялары арасындағы жалғасып жатқан күрес мохавк ирокез ұлтының покумтакқа тікелей шабуылына әкелді. Махикан конфедерациясы 1628 жылға қарай жеңіліске ұшырады, бұл Покумтакудың батысқа қарай сауда жолдарына кіруін шектеді. 1630 жылдары бұл аймақ голландиялық саудагерлер Гудзон алқабына және жаңа Англиядан қоныстанушылар Массачусетс шығанағы колониясына алдыңғы жиырма жыл ішінде келгеннен кейін үлкен шешек эпидетінен аман қалды. Дәл осы тұрғыда қазіргі Нортхэмптонның көп бөлігін құрайтын жер 1653 жылы Спрингфилд қоныстанушыларына сатылды.
1653 жылы 18 мамырда Спрингфилд бас соты тауншип беру туралы өтінішті мақұлдады. Кейбір қоныстанушылар бұл жерлерге 1653 жылдың күзінде барғанымен, олар 1654 жылдың көктемінің басына дейін келіп, тұрақты қоныс табуды күтті. Мохавк халқы 1655 жылдан кейін покумтук конфедерациясына және басқа алгонкин тайпаларына қарсы соғыс қимылдарын күшейтіп, обадан зардап шеккен көптеген алгонкин топтарын қорғаныс үшін бірігуге мәжбүр еткенде, аймақтағы жағдай одан әрі нашарлады. Бұл Вампаноагтар мен Массачусетс шығанағы колонизаторлары арасындағы қарым-қатынастың нашарлауымен сәйкес келді, нәтижесінде Филипп патшаның соғысына қатысқан алгонкин Одағының кеңеюіне әкелді.
Ұлы ояну
Қауымдық уағызшы, теолог және философ Джонатан Эдвардс 1734 жылы нортхэмптондағы христиан ренессансының жетекші қайраткері болды. 1734 жылдың қысында және келесі көктемде ол қарқындылыққа жетіп, қалалық кәсіпорындарға қауіп төндірді. 1735 жылдың көктемінде қозғалыс бәсеңдей бастады және реакция басталды. Бірақ рецидив ұзаққа созылмады және Коннектикут өзенінің аңғарында таралған және даңқы Англия мен Шотландияға жеткен Нортхэмптон Ренессансы 1739-1740 жылдары Эдвардстың басшылығымен Ұлы оянумен жалғасты.
Осы жетістігі үшін Эдвардс Інжіл христиандығының негізін қалаушылардың бірі болып саналады. солға|нобай|Томас Коулдың "Өгіз садақ" (1836) 1700 жылдары нортхэмптонда бақсылардың жеке соттары өткізілді, дегенмен бірде-бір сиқыршы өлім жазасына кесілмеді.
Төңкерістен кейін
Нортхэмптон қауымдастығының мүшелері Филадельфиядағы Конституциялық Конвенцияға қатысты.
1786 жылы 29 тамызда Даниэль Шейс пен революциялық соғыс ардагерлерінің тобы (өздерін шейситтер деп атаған) Нортхэмптондағы азаматтық сот отырысына Шейс көтерілісі деп аталатын көтеріліс кезінде кедергі келтірді.
1805 жылы 15000 адамнан тұратын топ Нортхэмптонға жиналып, кісі өлтіргені үшін сотталған екі ирландиялықтың: 34 жастағы Доминик Дейли мен 27 жастағы Джеймс Халлиганның өлім жазасына кесілгенін көрді. Негізінен ағылшын тектес Жаңа Англия протестанттарынан құралған тобыр от жағып, Ирландияға қарсы және католикке қарсы көңіл-күйлерін білдірді. Дэйли мен Халлиганға қарсы сот дәлелдері аз, жанама, ойдан шығарылған және жалған куәлік болды. Бұл адамдар 1806 жылы 5 маусымда құймақ жазығында дарға асылды. Олардың денелеріне жерлеуден бас тартылды; олар жергілікті қырғында жойылды. Бұл сот процесі "кейінірек 19 ғасырдың басында жаңа Англияда кең таралған Ирландияға қарсы сезімдердің көрінісі ретінде қарастырыла бастады". Дейли мен Халлиганды 1984 жылы губернатор Майкл Дукакис барлық қылмыстарда ақтады. Бүгінде Дейли мен Халлиган өлім жазасына кесілген жерде қарапайым тас ескерткіш тұр.
1835 жылы нортхэмптон мұхитқа Нью-Хейвенмен және Нортхэмптон каналымен қосылды, бірақ кәсіпорын каналы апатқа ұшырады және шамамен он жылдан кейін оны сол маршрут бойынша өтетін теміржол ауыстырды. 1874 жылы 16 мамырда Милл өзеніндегі су тасқыны Лидстегі нортхэмптон аймағын түгелдей дерлік жойып, Лидс пен көрші қалалардың аудандарында 139 адамды өлтірді.
"Американың Жұмағы"
alt=One dollar note with illustrations of a standing female figure, a seated female allegorical figure holding a scythe and rake; sailing vessels; steam engine, and a building|нобай|1843 жылғы Нортхэмптон Банкінің бір долларлық купюрасы. 1842 жылдан 1846 жылға дейін нортхэмптон трансценденталистік утопиялық аболиционистік қауымдастықтың үйі болды. Нортхэмптон Білім және өнеркәсіп қауымдастығы деп аталатын қауымдастық барлық адамдардың құқықтары "жынысын, түсін немесе материалдық жағдайын, сектасын немесе дінін ажыратпай тең болуы керек"деп есептеді. Ол тұт ағаштары мен Жібек өсіру арқылы өзін-өзі қамтамасыз етті. Саяхатшы Тиндер, теңдік пен әділеттіліктің ұлттық қорғаушысы болған бұрынғы құл, ол тарағанға дейін (кейінірек 1857 жылға дейін Парк-стрит үйінде) осы қауымдастықта өмір сүрді. солға|нобай|Сәулетші Генри Франклин Килберн жобалаған Нортхэмптондағы Гэмпшир округінің сот ғимараты. 1851 жылы опера әншісі Дженни Линд, "Швед бұлбұлы", Нортхэмптонды "Американың жұмағы" деп жариялады, одан Нортхэмптон "жұмақ қаласы"деген лақап атқа ие болды..
Кларктың есту және сөйлеу мектебі (бұрынғы саңырауларға арналған Кларк мектебі) 1867 жылы Нортхэмптонда құрылды. Бұл Америка Құрама Штаттарында саңырауларға арналған алғашқы үздіксіз жұмыс істейтін ауызша мектеп болды. Александр Грэм Белл мен Грейс Кулидж мектеп басшылары болды.
Смит әйелдер колледжі 1871 жылы Нортхэмптонда құрылды. Бүгінгі таңда Смит колледжі жеті апалы-сіңлілі колледждердің ішіндегі ең үлкені болып табылады. Смиттің танымал түлектеріне Сильвия Плат, Барбара Буш, Нэнси Рейган, Тэмми Болдуин, Глория Штайнем, Мадлен Л'Энгл және Джулия Чайлд кіреді. Әйелдер баскетболының алғашқы ойыны 1892 жылы Смит колледжінде өтті.
Төмендеу
20 ғасырдың ортасында Нортхэмптон тот басқан белдеу құбылысының пайда болуымен байланысты 1970 жылдары түбіне жеткен бірнеше онжылдық экономикалық құлдырауды бастан өткерді.Массачусетстің батысы географиялық тұрғыдан тот басқан белдеуден тыс болса да, нортхэмптон экономикасындағы сауда мен өнердің орталық орны оны экономикалық тұрғыдан осал етті, әсіресе Спрингфилдтің өндірістік секторының құлдырауымен, Холиока қағаз өнеркәсібімен және Нью-Йорк Метрополитен округіндегі зауыттардың жаппай жабылуымен бірге. нобай|Коннектикут өзені арқылы өтетін норвоттак теміржол көпірі
Мәдени ренессанс
1982 жылдан бастап нортхэмптон жыл сайын мамырдың бірінші сенбісінде ЛГБТ шеруі мен мақтаныш шарасын өткізеді.
1995 жылдан бастап нортхэмптонда жылына екі рет Paradise City өнер фестивалі өтті, ол еске алу күні демалыс күндері және Колумб күні демалыс күндері үш округтік жәрмеңкелер көрме кешенінде өтеді. Фестиваль қазылар алқасының қатысуымен заманауи қолөнер мен бейнелеу өнерінің ұлттық көрмесін ұсынады.
2004 жылдан бастап Нортхэмптон жыл сайын Смит колледжінің кампусында өткізілетін сығандар джаз музыкасының бір апталық лагері - "маусым айында Джанго" өтетін орын болды.
Соңғы жылдары нортхэмптонның орталығында құлдырау байқалды және 2022 жылдың қыркүйегіндегі жағдай бойынша 5 дүкен терезесінің 1-і бос. солға|нобай|250x250 нүкте|Нортхэмптон басты көшесі
Географиясы
Нортхэмптон Массачусетстің батысындағы Пионер алқабындағы Коннектикут өзенінің батыс жағалауында орналасқан.
Плэйнфилд (Массачусетс)
Плэйнфилд (Plainfield) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Норсэмптон (Массачусетс)
Географиясы
АҚШ-тың Санақ бюросының мәліметі бойынша, қаланың жалпы ауданы 35,8 шаршы мильді (92,6 км2) құрайды, оның 34,2 шаршы мильі (88,7 км2) құрлық пен 1,5 шаршы миль (3,9 км2) немесе 4,22% суға түседі. Қала аумағының жалпы 21% - ы тұрақты қорғалатын ашық кеңістік болып табылады.
Плэйнфилд (Массачусетс)
Қала тұрғындарының саны 589 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 55.1 км² шамасында. FIPS коды — 25-54030.
Норсэмптон (Массачусетс)
Географиясы
Нортхэмптон қаласының шегінде Флоренция мен Лидс ауылдары орналасқан.
Плэйнфилд (Массачусетс)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Норсэмптон (Массачусетс)
Географиясы
Нортхэмптон солтүстігінде Хэтфилд және Уильямсбург қалаларымен, батысында Вестхэмптонмен, шығысында Хадлимен (Коннектикут өзені арқылы), оңтүстігінде Истхэмптонмен шектеседі.
Кальвин Кулидж арт-деко көпірі Нортхэмптонды Коннектикут өзені арқылы Хадлимен байланыстырады. Амхерст колледж қалашығы Нортхэмптоннан шығысқа қарай 7 миль (11 км) жерде, Хадлидің жанында орналасқан. Спрингфилд, Коннектикут өзенінің аңғарындағы Массачусетстің ең көп қоныстанған қаласы, Нортхэмптоннан оңтүстік-шығысқа қарай 19 миль (31 км) жерде орналасқан. Бостон Нортхэмптоннан шығысқа қарай 104 миль (167 км) тас жолда орналасқан. Нью-Йорк қаласы Нортхэмптоннан оңтүстік-батысқа қарай 161 миль (259 км) жерде орналасқан.
Коннектикут өзенінің бастауы Нортхэмптон қаласының шегінде, Нонотак тауының солтүстік етегінде орналасқан
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Висока (Кырджали облысы)
Висока (Висока) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 адамды құрайды.