cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жанартау әрекет
Нақ осы жанартау өнімдерінің планета бетінен көрініс беру ерекшелігіне орай жанартау әрекеті төрт түрге бөлінеді. Олар — экструзивті, эффузивті, эксполозивті және эффузивті-эксполозивті (аралас) әрекеттер: экструзивті әрекет нәтижесінде өте тұтқыр лавалар жанартау көзелігінен сығымдала көтеріліп, байырғы кумбездерге ұқсас денелер түзеді; жанартаудың эффузивті әрекеті оның көмейінен көтерілген сұйық лава ағындарының лақылдай төгілуімен сипатталады; жанартаудың эксполозивті әрекеті жарылыстар мен қопарылыстардың кеңінен етек алуымен, сөйтіп ірілі-ұсақты кесектер мен күлдердің және жанартау газдарының аспанға атылуымен ерекшеленеді; эффузивті-эксполозивті (аралас) әрекет барысында лавалардың жайбарақат төгілуі және ірілі-ұсақты қопарылыстар бір-бірімен алмасып отырмақ.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Ұрыс хан
Ұрыс хан — 1361–1376 жылдары билік еткен Ақ Орданың ханы. Бабақұл Ұғланның (1344-1361 жылдары) ұлы Ұрыс ханның билігі кезінде (1361-1376 жылдары) Ақ Орда Алтын Ордадан бөлініп, тәуелсіз хандық болып жарияланды. Ақ Орда Орыс хан тұсында едәуір нығаяды. Әйгілі тарихшы Қадырғали Жалайырдың айтуынша Орыс хан өз заманының қуатты да құдіретті, батыл билеушісі болған.
Хан
Ол ең алдымен Ақ Орданың саяси тәуелсіздігін нығайтуға мейлінше күш жұмсады. Оның сыртқы саясаты негізінен Әмір Темірдің шапқыншылық жорығына тойтарыс беруге бағытталды. Ал ішкі саясаты Ақ Орданың экономикасын өркендетіп, мемлекеттік қуатын арттыруды көздеді, ол ең алдымен Сырдария алқабындағы отырықшы егінші аймақтардың егін шаруашылығын өркендетуге және осы өңірдегі шаруашылық, мәдениет орталығы болған қалаларды көркейтуге баса мән берді. Орыс хан Алтын Орда тағы жолындағы күреске белсене қатысты. Ол хан болып нығайып алған соң ішкі феодалдық қырқысты жойып, Алтын Орданы өзіне бағындыруға әрекет етті. Бұл мақсатын жүзеге асыру үшін 1368 жылы Еділ бойына жорық жасайды. 1374-1375 жылдары Сарай-Беркені, Қажы-Тарханды (Астрахань) алып, Кама бұлғарларын бағындырады.
Әмір Темір шабуылы
Ақ Орданың саяси қауіпсіздігінен үрейленген Әмір Темір Ақ Орда тағына өзіне етене жақын Тоқтамысты отырғызуға ұмтылған. Темір өзіне көршілес мемлекеттердің шаруашылық және әскери-саяси жағынан тәуелсіз болғанын қаламады.Осыған орай, XIV ғасырдың екінші жартысында Шығыс Дешті-Қыпшақты, Жетісуды жаулап алу жорықтарын бастады, бұл соғыстар түрғылықты халықты қатты дүрліктірді.
Тағы қараңыз
Санат:Алтын Орда хандары Санат:Тұлғалар Санат:Ордаежендіктер Санат:Ақ Орда хандары
Қосшағыл (айрық)
Санат:Айрық беттер
Диаллаг
Диаллаг (грек. diallag — айырмашылық) — (100) бойынша жақпар жарықшалары жақсы дамыған диоисид пен авгит минералдарының түрі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ақшығанақ
Ақшығанақ – Бозащы түбегінің шығысындағы түбек.
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы жерінде орналасқан. Ұзындығы 3,0 км, ені 0,5 км шамасында. Түбектің Қайдақ сорымен жалғасқан жерінде өзек болған. Өзектен Үстіртке қарай өтетін жер Өтебай өткелі деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы географиясы Санат:Каспий теңізі түбектері
NGC 643A
NGC 643A — Hydrus шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 18 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 643A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 29-SC44, in SMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Hydrus (шоқжұлдыз)
Домевр-сюр-Авьер
Домевр-сюр-Авьер (Domèvre-sur-Avière) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,16 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 441 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Бейбіт Төлеубайұлы Сапарәлі
Бейбіт Төлеубайұлы Сапарәлі (Б.Сапаралин, Б.Сапаралы, Бейбіт қажы Сапаралы, Б.Т.Сапар Али, Байғазы, Байшоғал) — 1962 жылы 8 ақпанда Семей облысы, Абай ауданы, Қарауыл ауылында туған. Жазушы, көсемсөзші, деректі прозашы, жорналшы, халықаралық жорналшы, абайтанушы, дінтанушы, қоғам қайраткері, «Еуразия» халықтық-патриоттық қозғалысының жетекшісі, ҚР Президенті жанындағы Адам хұқықтары жөніндегі комиссияның сараптама-талдау кеңесінің мүшесі, «Экология» халықаралық академиясының академигі, ҚР Мәдениет қайраткері, Еуро-Азияттық география қоғамының құрылтайшысы, "Қағанат" консорциумының президенті.
Өмірбаяны
1979 жылы Абай атындағы орта мектепті алтын медальмен бітіріп шыққан.
1979 жылы Алматыдағы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің жорналшылар факультетіне бір ғана емтихан, шығармадан өте жақсы деген баға алып түсіп, оны 1984 жылы үздік тәмамдап шыққан. Ф.Оразаев, Т.Амандосов, А.Сейдімбеков жетекшілік еткен, ректор Ө.Жолдасбеков, декан Т.Қожакеев өте жақсының өте үздігі деп баға қойып берген дипломдық зерттеуі «ХІХ-шы ғасырдың екінші жартысындағы қазақтар жайында тың деректер» деген тақырыпта жазылған. Мамандығы – жорналшы, халықаралық жорналшы (Баспа, полиграфия және кітап саудасы бойынша КСРО Мемкомбаспасының баспасөз қызметкерлері мамандарын жетілдіру жөніндегі Бүкілодақтық институтының 07.06.1991ж. берілген №842 куәлігі растайды).
1985ж. Қазақстан журналистер одағы, КСРО Жорналшылар Одағының толық мүшесі.
1995ж. Халықаралық «Экология» академиясының академигі.
2000ж. Қазақ исламтану институтының құрылтайшысы.
08.1983 – 10.1983ж.ж. «Қазақфильм» киностудиясында кіші редактор қызметінде.
Республикалық ғылыми-көпшілік «Білім және еңбек» жорналының әдеби қызметкері.
08.1987 – 05.1989ж.ж. Республикалық ғылыми-көпшілік «Білім және еңбек» жорналының қоғамдық ғылымдар бөлімінің меңгерушісі (өзгерген атауы «Зерде»).
05.1989 – 09.1991ж.ж. Республикалық балалар мен жасөспірімдердің «Қазақстан пионері» газетінің бас редакторының орынбасары (өзгерген атауы «Ұлан»).
09.1991 – 12.1991ж.ж. Республикалық балалар мен жасөспірімдердің «Ұлан» газетінің бас редакторы. Б.Сапарәлінің ұсынысымен «Ұлан» газетінің ұжымы Қазақстанда алғаш болып балама, демократиялық негізде өздерінің бас редакторы етіп 30.12.1991ж. балалар ақыны Сұлтан Қалиевті сайлап алды.
12.1991 – 03.1994ж.ж. ҚР Министрлер Кабинеті төрағасының орынбасары М.Жолдасбековтің ұсынысымен Қазақстандағы тұңғыш халықаралық «Заман-Қазақстан» газетінің бас редакторының бірінші орынбасары қызметін атқарды.
03.1994 – 04.1994ж.ж. Жаңа құрылтайшыларымен тіркелген халықаралық [«Заман-Қазақстан» газетінің бас редакторы.
04.1994 – 05.1994ж.ж. Түркия «Заман» қоры мен газетінің Қазақстандағы өкілдігі басшысының бас кеңесшісі.
05.1994 – 07.1995ж.ж. ҚР Президентіне тікелей бағынған статусқа ие «Қазақстан теледидары мен радиосы» республикалық корпорациясының вице-президенті.
07.1995 – 01.1997ж.ж. Қазақстан жазушылар одағы мүшесі ретінде шығармашылық жұмыста.
01.1997ж. бастап қазіргі уақытқа дейін «Қағанат» ғылыми-мәдени орталығының президенті, халықаралық «Қағанат» консорциумының басшысы.
Еңбек жолы, шығармашылық және қоғамдық қызметі
Б.Сапарәлі еңбек жолын 1983 жылы «Қазақфильм» киностудиясында кіші редактор қызметінен бастады. Сол жылы ЮНЕСКО тапсырысы бойынша 150 жылдық мерейтойы қарсаңында 6 тілде аударылып шыққан «Шоқан Уәлиханов» деректі фильмінің жауапты редакторы болды. Өзге де деректі-көсемсөздік фильмдердің жарыққа шығуына атсалысты.
1980-1990 жылдар аралығында республикалық «Жұлдыз», «Жалын», «Мәдениет және тұрмыс», «Қазақстан әйелдері», «Білім және еңбек», «Арай-Заря», «Денсаулық», «Пионер» т.б. көптаралымды жорналдар беттерінде, «Қазақ әдебиеті», «Социалистік Қазақстан», «Лениншіл жас», «Қазақстан пионері» т.т. мерзімдік баспасөз беттерінде жас қаламгер Б.Сапарәлінің жүздеген зерттеу-зерделеу, көсемсөздік, танымдық, дерекнамалық, әдеби - көркем мақалалары жарық көрді. 985 жылы Шоқан Уәлихановтің 150 жылдық тойына арналған «Білім және еңбек» жорналының №11 арнайы санын жеке бір өзі дайындап шығуы шоқантанудағы тың белес ретінде маман-ғалымдар, редакция алқасы тарапынан жоғары бағаға ие болды.
1991-1992 жылдары ислам және инсан тақырыбын тереңдей зерттеп, шариғат, дін және әдебиет, қажылық, еліміздегі ислам ахуалына байланысты көптеген зерттеу мақалалар жазды, тәуелсіздік алғаннан кейінгі тұстағы дін ислам мәселелеріне де кеңінен тоқталды. Жалғасты бес кітаптан тұратын танымдық-ғұмырнамалық күрделі хамсаның алғашқысы «Құнанбай қажы» көлемді зерттеу еңбегін жазды. БАҚ беттерінде бейсенбі, жұма күндерін демалыс етіп жариялау, ораза айт, құрбан айт күндерін мемлекеттік мейрам етіп белгілеп беру мәселелерін көтеріп, Абай атындағы Опера және балет театрында 1992 жылы өткен ҚМДБ ІІ-ші Құрылтайының ұйымдастырылу және өткізілу барысына, БАҚ беттерінде жан-жақты қамтылып жазылуына белсене атсалысты. 1994-1995 жылдары «Қазақстан-1» мемлекеттік телеарнасы таңертеңгі эфирді қасиетті Құран аяттарымен ашып, қазақ және орыс тілдеріндегі қосарлама аударма жолдар арқылы түсіндіріліп отыруына себепші болды. Ұлттық телеарна мен радиода Ислам тарихы, Ислам мәдениеті, Ислам құндылықтары жайында жалғасты хабарлар жүргізілуі үрдісін орнықтырды, қасиетті екі харам – Мекке мен Мединеден 1994 жылы қыркүйекте алғаш телерепортаждар ұйымдастырды.
1993 жылы халықаралық «Заман-Қазақстан» газетінің бас редакторы Қ.Мұқаметжановтың тапсырмасымен Жарғы мәтінін түзіп, «Түркістан» газетінің жаңа атауын ұсынды, екі басылымда бірінші орынбасар қызметін атқарды.
1995 жылы ҚТРРК-ның вице-президенті қызметінде «Қазақстан-1» телеарнасындағы ақпараттық бағдарлама бас редакциясы негізінде құрылған Ұлттық теледидарлық ақпарат агенттігі (НТИА) «Хабардың» жаңа атауын ұсынып, ҚР Президенті әкімшілігінде жаңа атауды бекіттіріп (Елбасы атынан ҚТРРК-ын оның көмекшісі, баспасөз қызметі жетекшісі И.М.Романов қадағалады), қазіргі таңдағы «Хабар» Агенттігінің негізі қалануына себепші болды.
1990 жылы сол кездегі Қазақ КСР Телевизия және радиохабарларын тарату жөніндегі мемлекеттік комитетінің төрағасы Сағат Әшімбаевтің тікелей қолдап жол ашуы арқасында Б.Сапарәлі қазақ халқының біртуар перзенті, химик-академик, әдебиетші-аудармашы Евней Букетов туралы 45 минуттан тұратын «Тағлым», «Тағзым» деп аталатын дерекнамалық-көсемсөздік 2 телехабар түсіріп, онда атақты И.Қарағұлов, Ш.Есенов, З.Қабдолов, З.Молдахметов, Ж.Бектұров, Қ.Букетов, З.Дүйсенқызы, М.Жұрынов, Ж.Әбішев, т.б. сұхбатқа қатыстырылып, өкімет басшыларына қарата нақтылы ұсыныс-пікірлер көтеріп, нәтижесінде Евней Букетов есімі Қарағанды мемлекеттік университетіне, қаладағы бір көшеге беріліп, ғалым атындағы мұражай ашылады.
1990-1992 жылдар аралығында «Егемен Қазақстан» газетінде «Алтын киімді адам қайда?», «Казахстанская правда» газетінде «Достояние в эмиграции»атты тақырыппен бірнеше санға жалғасты мақалалар жариялап, онда қазақ халқының өткен ғасырлардағы тарихи, мәдени, этнографиялық, археологиялық құнды мұралары Мәскеу мен Санкт-Петербург, Еуропа мұражайларындағы шаң басып жатқан қоймаларынан тәуелсіз елімізге қайтарылуы мәселесі өткір қойылып, КСРО Президенті М.С.Горбачев, Ресей Президенті Б.Н.Ельцинге дейін осы мақалада көтерілген ақпарат СОКП Орталық Комитетінің сектор меңгерушісі Тайыр Мансұров арқылы жетеді.
1990 жылдың басында аудандық «Абай елі» газетінде, содан кейін «Қазақ әдебиеті» басылымы бетінде абайтанушы, құнанбайтанушы Б.Сапарәлі ЮНЕСКО шеңберінде өтетін Ұлы Абайға 150 жыл толуы мерекелік іс-шараларына дайындықты бастап кеп жіберу жөнінде айқарма беттер әзірлеп, қалың қауымға ерте бастан қозғау салады. «Абай» энциклопедиясына жүзден астам мақалалар жариялап, Жидебайда бой көтеріп келе жатқан «Абай-Шәкерім» кешенді құрылысының бас шебері, ақын Сайын Назарбекұлының ағымдағы күрделі жұмыстарына болысады.
1991-1993 жылдар аралығында Шаһкәрім Құдайбердіұлынан кейін алғаш құнанбайтану, абайтану, мұхтартану мәселесін Тобықты шежіресімен салыстыра зерделеп, «Құнанбай қажы», «Байшөгел» танымдық-дерекнамалық кітабында Тобықты руы шежіресінің кейінгі біршама толық нұсқасын жариялайды.
1995 жылы 11 қаңтарда «Интелсат» жер серігі жүйесінің 16 тораптық арнайы зымыраны Қазақстан және Орта Азия елдері үшін ұшырылуына ҚТРРК-ның вице-президенті қызметінде жүріп айрықша атсалысады. Вашингтонда қол қойылған бұл келісім-шарт Қазақстан үкіметі өз мойнына алған міндеттемелерді орындамауы себепті 1995 жылғы мамыр айында өз күшін жойып, жер серігі Үндістанға пайдаланылуға бұрылып жіберіледі.
1996 жылы 16 мамырда Олжас Сүлейменовтің 60 жасқа толу мерейтойына байланысты салтанатты жиында сахнаға 7 Олжас атты оқушыларды алып шығып, «Олжастың балалық шағы» деп аталатын кітапшасын әуелі мерейтой иесіне, сонан соң Елбасы Н.Ә.Назарбаевқа, содан кейін мыңдаған жиналған қауымға тарту етіп таратып, Олжабай батырдан таралатын арғы тарихы мен әкесі Омархан Сүлейменұлы тағдырын, оның әкесі 1937ж. Ташкентте халық жауы деп ұсталып, Нориллагте айдауда жүргенде атақты көшпелілер жылнамашысы, тарих және география ғылымдарының докторы Л.Н.Гумилевпен бірге болғандығы алғаш көпшілікке жария етіледі. Осы тарихи сабақтастық, Б.Сапарәлінің 1985 жылы Л.Н.Гумилевпен Ленинградта кездесулері, онда айтылған жүрекжарды сырлар 1996 жылғы 23 мамырда ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтің Астанадағы Ұлттық Еуразиялық университетке арнайы жарлықпен Л.Н.Гумилев есімін беруіне негізгі себепші болады.
2000-2002 жылдар аралығында «Хабар», «Еларна» телеканалы арқылы әр апта сайынғы 40 минуттық «Дін мен діл» деп аталатын тікелей эфир хабарларын жүргізіп, беделді діни қайраткерлер, исламтанушы ғұламалар, дінтанушы, мәдениеттанушы қоғам қайраткерлерімен еліміздегі діни ахуалға байланысты ашық пікірлер бөліседі.
2003 жылы Сауд Араб патшасының арнайы шақыруы бойынша қажылық парызын өтеп, әлемнің әр тарапынан барған 600-ден астам жетекші жорналшылдар қатарында қызмет етіп, Прагадағы «Азаттық» радиосына, Қазақстандағы өзге де БАҚ өкілдеріне Мекке, Арафат, Муздалифа, Минадан тікелей репортаждар жүргізіп тұрады.
Б.Сапарәлі «Қағанат» ғылыми-мәдени орталығының президенті әрі шығармашылық топтың жетекшісі ретінде үкіметке, парламентке дін туралы, ғылым мен білім туралы, парламент пен биліктің саяси жүйесін біртіндеп заманға сәйкес өзгерту турасында ондаған заң жобалары мен тұжырымдама, балама жобалар ұсынып, тыңнан пікір қозғайды.
2005 жылы «Қағанат» ғылыми-мәдени орталығының жетекшісі Б.Сапарәлінің ұйымдастыруымен халықаралық «Қағанат» консорциумы құрылады. Консорциум мақсаты – қатынасушылардың бірлесіп күрделі жобаларды игеруін үйлестіру, қаржы көздерін ұйыстыру, жаңа технологиялар енгізу, телекоммуникация саласын дамытуға үлес қосу, биржа қорын дамыту, халықаралық көрме, құрылыс, шикізатты өңдеу салаларын өркендету, сондай-ақ ғылыми-техникалық, ғылыми-мәдени, табиғи ортаны қорғау, білім беру, рухани даму, т.б. бағдарламаларды кезең-кезеңімен жүзеге асыру болып табылады. Аталған мақсатта 2005-2015 жылдар аралығында «Қағанат» консорциумы аясында жиырмадан астам компаниялар мен фирмалар өз қызметтерін сапалы түрде қарқынды дамытып келеді.
Қайырымдылық іс-шаралар
1996 жылдан бастап Б.Сапарәлі Қазақстан бойынша қайырымдылық іс-шараларын бар мүмкіншілігі жеткенше өркендетіп келеді. Ол басқаратын «Қағанат» ғылыми-мәдени орталығы 1996-2012 жылдар аралығында Қазақстанда Ислам дiнiн көркейту мақсатында ондаған iрiлi-ұсақты iс-шаралар атқарды. Ораза Айт, Құрбан Айт уақыттарында, қасиеттi Раджаб, Шағбан, Рамазан айларында, басқа да дiни айтулы күндерiмiзде қайырымдылық iстерiн, ифтарлар, умра қажылық сапарларын, конференция-дәрiстер өткiзу, жетiм балалар, мұқтаждар, қарттар, оралмандар, әскерилер, түрмедегi мұсылмандар ортасында дiни iс-шаралар атқару дағдыға айналған.
«Қағанат» мекемесiнiң ұйымдастырып-қаржыландыруымен Алматы қаласындағы Орталық мешiт пен Ақсай ықшам ауданындағы мешiтке ұлттық ерекшелiк сақтала отырып Қазақстанда бұрын-соңды болмаған минбар жасалып, 2000 жылы қойылды. «Қағанат» мекемесi қаржыландыруымен 2000 жылы отбасылық тәрбие мәселесiне арналған «Әулет-Баракат» журналы 2500 данамен жарық көрдi. «Қағанат» баспаханасында 1998-2001 жылдар аралығында «Ислам әлемi», «Шапағат-Нұр», «Алдаспан», «Отбасы және балабақша», «Денсаулық», «Атбегi» журналдары мен жүзден астам дiни, ғылыми және әдеби кiтаптар басылып шықты. Көптеген кітаптар әр шалғайдағы оқырман қауымға тегін таратылды. Б.Сапарәлі мен «Қағанат» ҒМО-ның қайырымдылық іс-шаралары жөнінде БҰҰ арнайы зерттеу орталықтары шығарған жорналдарда, «Нұр Отан» ХДП-ның белсендісі Қ.Қазкеновтің мақаласында арнайы тоқталып айтылған.
Қажылық зияраттар
Б.Сапарәлі 1994 (Умра), 2003 (Умра), 2004 (Умра), 2011 (Умра) жылдарда кіші қажылық, ал 1998, 2003, 2004, 2007 жылдарда үлкен қажылық парыздарын өтеген.
Іскерлік сапарлар
1994 жылы ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтің Италия Республикасы, Ватикан(қала-мемлекет Ватикан), Сауд Араб патшалығына ресми сапарының құрамында болса, Б.Сапарәлі 1996 жылы ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтің Малайзия мен Сингапурға ресми сапарының делегация құрамында болады.
Сол сияқты әр жылдарда ресми және іскерлік мақсатта Қазақстандық делегация құрамында, кейде жекелей - Үндістан (1988), Моңғолия (1993), Италия (1994), Түркия Республикасы (1993, 2000, 2001, 2004, 2007, 2010, 2011), Сауд Араб патшалығы (1994, 1998, 2002, 2003, 2004, 2007, 2011), Малайзия (1996), Сингапур (1996), Иран (1998, 2000, 2001, 2008, 2009, 2011), Біріккен Араб Әмірлігі (2001, 2003, 2011), Кувейт (2001), Қытай (2010, 2011), Гонконг (2010), Англия (2009, 2010), АҚШ (2009) және т.б. елдер мен ТМД-дағы көне қалаларда болады, іскерлік байланыс орнатып, халықаралық меморандумдар мен келісім-шарттарға қол қойып, еліміздің сырттайғы имидж, бедел мәселесіне өз тұрғысынан үлес қосады.
Әулеті, отбасы
Әкесі – Сапаралин Төлеубай 02 мамыр 1926 ж.т. – 22 шілде 2005 ж.қ.б. Ұлы Отан соғысының ардагері, Қазақстанның ауылшаруашылығына еңбек сіңірген қызметкер, Абай ауданының құрметті азаматы. Руы Тобықты ішінде Мәмбетей, Байғазы.
1950-1980 жылдар аралығында фотошебер Т.Сапаралин Германиядан алып қайтқан фотожиһаз, фотоүлкейткіш қымбатты тарихи бұйымдарын пайдалана отырып, Абай еліне келген Мұхтар Әуезов, Герман Титов, Дінмұхаммед Қонаев және т.б. белгілі тұлғаларды әр көріністегі сүгіретке тартып кейінгіге мұраға қалдырады.
1999 жылы ҚР Президенттігіне кандидат Н.Ә.Назарбаев ең алғашқы үгіт-насихаттық сапарын Семей өлкесі, Абай елінен бастауды мұрат тұтып, қасиетті Еуразия кіндігі – Жидебайға, Абайдың мұражай-үйіне келгенде, сол уақыттағы Абай ауданы Ақсақалдар Кеңесінің төрағасы Т.Сапаралин Кеңгірбай би, Құнанбай қажы, Абай Құнанбайұлы ұрпақтары атынан Елбасыға ақ жол тілеп, ғұмыры мен билігі баянды болуына Жаратушыдан дұға тілеп, шынайы ниеттен бата беруге ұйытқы болады.
Т.Сапаралыұлы жазған кітаптар: «Елге айтар сырым». А., 1996ж.; «Ардақтысы Абай елінің». А., 2006ж.
Анасы – Қаратаева Жәния Сеңғалиқызы 25 қаңтар 1933 ж.т. Ардақты Ана, руы Тобықты ішінде Мәмбетей, Мотыш. ҚР Президентінің Жарлығымен 9 қыркүйек 2010 ж. №200781 «Алтын алқа» белгісімен марапатталды.
Ұлы – Шоқан 20 мамыр 1987 ж.т. «Ұлттық ақпараттық технология» АҚ «e-Learning» электрондық оқыту жүйесі» Департаментінің бас маманы, жұбайы — Жұмаханова Ханзия, магистрант [Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті], қызы - Айпара;
Қызы – Сана 10 қаңтар 1990 ж.т. ұлы – Әмір.
Қызы – Зере 26 қараша 1993 ж.т. Тұрмыста, күйеуі – Хұсайынов Сүндет. ұлы - Хамза.
Ұлы – Тоқтамыс 17 мамыр 1997 ж.т.
Қызы – Фатиманұр 16 маусым 2000 ж.т.
Қызы – Мамыр 20 маусым 2002 ж.т.
Ұлы – Ибраһим 10 қараша 2010 ж.т.
Марапаттары
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан журналистері Санат:Абайтанушылар Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері Санат:Қазақстан қажылары Санат:Дінтанушылар
Жалғансай ауылдық округі
Жалғансай ауылдық округі — Атырау облысы Махамбет ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жалғансай ауылы кіреді. Орталығы – Жалғансай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1246 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Махамбет ауданы ауылдық округтері
Кирхшлаг (Буклиген-Вельт)
Кирхшлаг (Буклиген-Вельт) (Kirchschlag in der Buckligen Welt) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Винер-Нойштадт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2876 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 57,96 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WB, ресми идентификациялық коды — 3 23 14.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Пихлер-Хольцер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Бассим Аббас
Бассим Аббас Гатеа Әл-Огайли (باسم عباس كاطع العجيلي; 1 шілде 1982 жыл, Бағдат) — ирактық футболшы, қорғаушы.
Сілтемелер
Санат:Ирак футболшылары Санат:Ирак Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бағдатта туғандар Санат:Әл-Талаба ФК ойыншылары Санат:Әл-Неймех ФК ойыншылары Санат:Әл-Араби Доһа ФК ойыншылары Санат:Ум-Салал ФК ойыншылары Санат:Диярбакырспор ФК ойыншылары Санат:Коньяспор ФК ойыншылары Санат:Әл-Кахраба ФК ойыншылары Санат:Әл-Шорта ФК ойыншылары Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Ыстөбе
Ыстөбе – көне қала орны. Мойынқұм ауданы Ынталы ауылынан солтүстікке қарай 12 км қашықтықта орналасқан.
1980 жылы Жамбыл облыстық тарихи-өлкетану мұражайының археологиялық экспедициясы (жетек. К.Байбосынов) тауып, алғашқы зерттеу жұмыстарын жүргізген. Ыстөбеның қазіргі орны биіктігі 3,8 м, солтүстіктен оңтүстікке 66 м-ге созылып жатқан төбешік. 1986 жылы ҚазМУ (қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетті) археологиялық отряды (жетек. М.Елеуов) қазба жұмыстарын жүргізіп, керамикалық ыдыстарды аршып алды. Зерттеу нәтижелері Ыстөбенің X–XII ғасырларда өмір сүргенін көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Мойынқұм ауданы географиясы
IC 1422
IC 1422 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67922, ZWG 377.16, NPM1G +02.0514.
Сыртқы сілтемелер
IC 1422 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Футболдан Жапония чемпионаты
Джей-лиганың бірінші дивизионы (жап. Jリーグ・ディビジョン1 Дзэй Ри:гу Дибидзён 1, J. League Division 1) — Жапония чемпионатының жоғары дивизионы, қазіргі форматта 1993 жылдан бері өткізіліп келеді.
"Көктем-күз" жүйесімен өткізіледі, 18 клуб Жапония чемпиондығы үшін бақ сынасады.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Жапония чемпионаты
Омырылым
Омырылым - жымдастылықтан ада минералдар мен кейбір тау жыныстарын сындырған жағдайда дараланатын кесектер бетінің бедері; кедір-бұдыр бедерден тегіс бедерге дейінгі аралықтағы түрлі сипаттарды иемденуі ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Сентру-Нову-ду-Мараньян
Сентру-Нову-ду-Мараньян (Centro Novo do Maranhão) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Батыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гурупи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16464 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8294,828 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Плевун (Хасково облысы)
Плевун (Плевун) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Ивайловград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 145 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6593. Телефон коды — 03664. ЕКАТТЕ коды — 55748.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Петрицци
Петрицци (Petrizzi) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Катандзаро провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1298 адамды құрайды. Халық тығыздығы 62 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 88060.
Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний Падуанский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
NGC 5793
NGC 5793 — Үшарқар-Таразы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5793 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53550, MCG -3-38-38, IRAS14566-1629.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үшарқар-Таразы (шоқжұлдыз)
Дымқыл жөтел
Дымқыл жөтел — қақырық бөлінуімен бірге жүретіy жөтел. Пульмонология терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Аделькино
Аделькино — Башқұртстанның Белебеев ауданындағы ауыл, Ермолкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 321 адамды құрады. Пошта индексі — 452022, ОКАТО коды — 80209807002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Пальяйш (Сертан)
Пальяйш (Сертан) (Palhais) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Сертан (Каштелу-Бранку) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 346 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,04 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Maria).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Денеге бір түзудің бойымен әрекетететін күштерді қосу
Денеге бір түзудің бойымен әрекетететін күштерді қосу-күнделікті өмірде де, табиғатта да денеге бір күш емес, бірнеше күш әрекет етеді. Түсірілген бірнеше күштің әрекетінен дене қозғалыс жылдамдығын өзгертуі немесе тыныштық қалпын сактауы да мүмкін. Тәжірибелер дене  жылдамдығының нақ осындай өзгерісін бір ғана күш жұмсау аркылы алуға болатынын керсетеді. Бұдан: денеге екі немесе бірнеше күш әрекет етсе, онда осы күштерді әрекеті жағынан оларга тең болатын бір ғана күшпен алмастыруға болады деген корытынды жасаймыз.
Денеге бір мезгілде әрекет ететін бірнеше күштің әрекетіндей әрекет жасайтын күш сол күштердің теңәрекетті күші деп аталады.
Бір түзудің бойымен бір бағытта немесе қарама-қарсы бағытта әрекет ететін күштерді косуды қарастырайық. Мысалы, екі бала бір бағытта біреуі F1 күш, ал екіншісі Ғ2 күш жұмсап, жүк салынған контейнерді орнынан қозғалтсын дейік. Ал осы контейнерді ересек адам FR күш жұмсай отырып, бір өзі ғана дәл солай козғалтсын. Бұл жағдайда әрекет етуші Ғ1, F2 және FR күштерінің бағыттары бірдей, яғни FR күші Ғ1 және Ғ2 күштерінің теңәрекетті күші болып табылады. FR теңәрекетті күші Ғ1 және Ғ2 күштерін косу арқылы алынады. Сонымен, егер екі күш денеге бір бағытта әрекет ететін болса, онда олардың теңәрекетті күші де солай қарай бағытталады және осы күштер мәндерінің қосындысына тең.
Мұндай жағдайда денеге (материялық нүктеге) бірнеше күш түсірілгенімен, ол санақ денесіне қатысты тыныштық қалпын сақтайды немесе түзусызықты және бірқалыпты қозғалады.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Астрономия
Окапи
Окапи (Okapia johnstoni) – керіктер тұқымдасының өзімен аттас монотипті туысына жататын сүтқоректі.
Биіктігі 2 м-дей, Салмағы 250 кг-дай. Мойны онша ұзын емес, құлағы үлкен. Аталығының мүйізінің сыртқы терісі жыл сайын өзгеріп тұрады. Түрі біркелкі қызғылт қоңыр, тек аяқтарында көлденең сары түсті жолақтары болады. Бұл аздап та болса мойыны мен аяғы қысқарақ жануар. Негізінен, ылғалды тропиктік орманды жерлерді мекендейді. Бұл үркек жануар тек Конго Демократиялық Республикасының аумағында ғана тіршілік етеді.
Дереккөздер
Санат:Керіктер
Каракол
Каракол  (Caracol) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Раймунду-Нонату экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 395 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 449,465 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,9 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Жоғарғы ұшу шегі
Жоғарғы ұшу шегі — берілген жағдайларда ұшақтың (тікұшақтың) ең жоғарғы ұшу биіктігі жоғарғы ұшу шегі орнықты, динамиқалық және практиқалық болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қарабастау (Қазығұрт ауданы)
Қарабастау — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Жаңабазар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 34 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 784 адам (387 ер адам және 397 әйел адам) болса, 2009 жылы 934 адамды (459 ер адам және 475 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
Хортвая
Хортвая — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лямъя өзенінің оң жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Рубен Айрапетович Восканов
Рубен Айрапетович Восканов (1891 ж. туған, Түрікменстан Республикасы, Закаспий облысы) – Кеңес өкіметінің қалыптасуы мен нығаюына үлес қосқан кәсіби революционер. 1932 – 1933 ж. Оңтүстік Қазақстан облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы. 1914 жылдан КОКП мүшесі. 1923 жылдан партиялық жұмыста Алтай губерниялық партия комитетінің жауапты ұйымдастырушысы, Ивано-Вознесенск губерниялық комитеті ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы, Кинешма уездік партия комитетінің хатшысы, Закаспий өлкелік партия комитеті ұйымдастыру бөлімі меңгерушісінің орынбасары, нұсқаушы, Қызылорда қалалық партия комитетінің жауапты ұйымдастырушысы, Гурьев округ партия комитетінің жауапты хатшысы. Қазақ өлкелік партия комитетінің бұқаралық-насихат бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарды.
Палова (өзен)
Палова (Үлкен Палова, Полоба) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Онеж кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онеж кірмесі су алабының өзендері Унежма өзені су алабының батыс шекарасынан Онега өзенін қоспағанда Золотица өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Ұялыжар
Ұялыжар — Түркістан облысы Ордабасы ауданы, Бөріжар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірлан ауылынан оңтүстікке қарай 25 км жерде, Бөріжар өзенінің оң жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1921 адам (961 ер адам және 960 әйел адам) болса, 2009 жылы 2031 адамды (1036 ер адам және 995 әйел адам) құрады.
Тарихы
1964 жылы құрылған Бөріжар қой кеңшарының орталығы болып келді. Оның негізінде егін, мал, құс өсіретін шаруа қожалықтары ұйымдастырылды.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, клуб, фельдшер-акушерлік пункт жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Ордабасы ауданы елді мекендері
Данлап (Айова)
Данлап (Dunlap) — Айова штатының Харрисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.9 км². FIPS коды — 19-22890.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Харрисон округы (Айова)
Табиғи сұрыптау
Табиғи сұрыпталу (Natural selection) - тіршілік үшін күресте күштілердің жеңуін қамтитын эволюцияның жүзеге асырылуы үрдісі. Эволюция теориясы 1858 жылы Чарльз Дарвин және Альфред Рассел Уоллеспен ұсынылды.
Табиғи сұрыпталуды кейде Қозғаушы сұрыпталу деп атайды. Себебі бұл - бағыттауышы сұрыпталу, тек ғана бір бағыттағы өзгергіштікке бейім табиғи сұрыпталудың бір түрі. Қозғаушы сұрыпталу арқылы популяцияның генофоды толығымен келешек ұрпақтарының дивергенциясыз өзгереді; түрдің осындай эволюциясын Дж. Симпсон, (1944) филетикалық эволюция деп атады. Қозғаушы сұрыпталу нәтижесінде популяцияның генофондында фенотиптің бір бағытына өзгергіштік болатын мутациялар жинақталады және таралады.
Табиғи сұрыпталудың формалары
нобай|Тіршілік үшін күрес
Жылу тарату
Жылу тарату - қызған денелердің ез бойынан сәулелі энергия бөліп шығаруы; өте жоғары температуралар жағдайында ғана (жүздеген, мыңдаған градус) келелі. Молекулалардың бір-біріне кинетикалық энергиясын беру процесімен түсіндірілетін байырғы жылу өткізгіштікпен салыстырғанда, жылу тарату процесі жер қыртысы қимасындағы жылудын таралу ерекшеліктеріне айтарлықтай әсер ете қоймайды.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Қазақстан (Сырым ауданы)
Қазақстан — Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы, Талдыбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жымпиты ауылынан солтүстікке қарай 60 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы елді мекендері
1-Бурла
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Тополь көлі су алаптары және Бурла өзендері. Өзен саласы болмайды, өзен алабы — Обь және Ертіс өзендері аралықтарындағы ағынсыз аймақ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қатты ядро
Қатты ядро - кез-келген құн мен қорғалатын ғылыми бағдарлама бөлігіне қолданылатын Лакатос термині.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Арвада (Колорадо)
Арвада (Arvada) — Колорадо штатының Адамс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 106 433 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 92.616 км² шамасында. FIPS коды — 08-03455.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Қосшағыл (құмды алқап)
Қосшағыл – Балқаш көлінің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі құмды алқап.
Географиялық орны
Жетісу облысы Ақсу ауданы Құрақсу ауылынан батысқа қарай 15 км жерде орналасқан. Ақсу өзенінің аңғарында.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 380 м. Солтүстіктен оңтүстік-шығысқа қарай 25 км-ге созылған, енді жері 15-16 км шамасында. Бедері қырқалы-жалды келген. Батысында Өлкеқұм, шығысында Күшікқұм, оңтүстігінде Жалқұм құмдары жатыр.
Геологиялық құрылымы
Төрттік кезеңнің аллювийлі шөгінділерінен түзілген.
Өсімдігі
Құмды алқапта сексеуіл шоғырларымен бірге жусан, жүзгін, еркек шөп, теріскен өседі.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы құмдары
Альца
Альца — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пижма өзенінің сол жағалауынан 238 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Котельнич қаласынан, қала типті ауылдағы Аркуль Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ванадатометрия
Ванадатометрия - көлемдік талдау әдісінің бірі, жұмысшы ерітінді ретінде бес валентті ванадий қосылысының ерітіндісі тотықтырғыш болып қолданылады; көп элементтерді анықтауға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар министрлігінің Автомобиль жолдары комитеті (2000-2002)
ҚР Үкіметінің 2000 ж. 3 қарашадағы қаулысымен министрліктің Автомобиль жолдары және автомобиль көлігі комитетінің қайта аталуының нәтижесінде құрылды. ҚР Үкіметінің 2002 ж. 19 тамыздағы қаулысымен ‘’’министрліктің Автомобиль жолдары және инфрақұрылымдық кешен құрылысы Комитеті’’’ болып аталды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары
Тумнумы-Яха
Тумнумы-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ету-Яха өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әзімбек Ысмайылов
Әзімбек Ысмайылов (1910 -1987) – қоғам қайраткері, Социалистік Еңбек Ері (1965). 1910 жылы Жамбыл ауданы, Бесжылдық ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:1910 жылы туғандар
Воггерзин
Воггерзин (Woggersin) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Нуук
Нүүк (Nuuk) — Гренландия елінің астанасы.
Санат:Гренландия муниципалитеттері Санат:Гренландия қалалары
Роберт Ирл
Роберт Фицджеральд «Робби» Ирл (Robert Fitzgerald Earle; 27 қаңтар 1965, Ньюкасл-андер-Лайм, Стаффордшир, Англия) — ямайкалық футболшы, жартылай қорғаушы.
Клубтық
"Сток Ситидің" жастар командасында ойнаған. Бірақ кәсіпқой карьерасын 1982 жылы Англияның төменгі лигасындағы "Порт Вэйл" клубында бастады. Клубта ұзақ жылдар ойнап, 1991 жылы ғана "Уимблдон" командасына ауысты. Мұнан соң ешқайда ауыспай, 2000 жылы карьерасын аяқтағанша осы командада доп тепті.
Ұлттық құрама
Роберттің тегі ағылшын. Ямайка Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 1998 жылғы әлем чемпионатына қатысқан. Алғашқы турда Хорватияның қақпасына гол соғып, есепті теңестірді — 1:1. Бұл Ямайка құрамасының әлем чемпионатындағы тұңғыш голы болатын. Бірақ бұл ойында ямайкалықтар 1:3 есебімен ұтылып қалды. Сондай-ақ, бұл Роберттің құрама сапындағы жалғыз голы. Осы турнирден соң қайтадан құрама сапында ойнаған жоқ.
Сілтемелер
Санат:27 қаңтарда туғандар Санат:Англия футболшылары Санат:Ямайка футболшылары Санат:Ямайка Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Сток Сити ФК ойыншылары
Тайлер Блэкберн
Тайлер Блэкберн (Tyler Blackburn; 1986 жылы 12 қазанда Бербанк қаласында Калифорния штатында АҚШ-та туылды) — америкалық әнші және актер.
Балалық шағы
Тайлер Блэкберн (ағыл. Tyler Blackburn) 1986 жылы 12 қазанда  Бербанк қаласында Калифорния штатында дүниеге келді. Оның үш ағасы мен әпкесі бар. Тайлер валлиялық, чешиялық, шведтік, сондай ақ үнділердің тамырлары бар отбасыдан шыққан.
Кордовин
Кордовин  (Cordovín) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Нахера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 189 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,60 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 40 км.
Қала қамқоршысы Кристобаль болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Өмір мүмкіндігі
Өмір мүмкіндігі - белгілі бір қоғамдағы топ немесе тап мүшесі үміттенетін материалдық артықшылықтар немесе қолайсыздықтар (мысалы, материалдық марапаттаулар, сондай-ақ, әлеуметтік және мәдени мүмкіншіліктер немесе олардың болмауы).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Меттенхайм
Меттенхайм (Mettenheim) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Мюльдорф (Инн) ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3445 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 27,24 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 83 127. Муниципалитеттің басшысы — Штефан Шальк.
Көмекші мәтін
Көмекші мәтін (орысша: вспомогательный текст) — кітаптағы сызық астындағы берілген мәтіндер, сілтеме ескерту, басқа да қосымша мәтіндер. Әдетте негізгі мәтіннен ұсақтау кегльді қаріппен теріледі.
Симплекстік арна
Симплекстік арна (Симплексный канал) — мәліметтерді тек бір бағытта жеткізуге мүмкіндік беретін арна.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Нысанаға қолмен бағыттау
Нысанаға қолмен бағыттау (ручное сопровождение цели) — радиолокациялық, гидроакустикалык, жылу пеленгаторлык, т.б. станцияларда нысана координаттарын анықтау тәсілі. Мұнда оператор арнаулы индекстерді станция индикаторларынан бақыланған нысана козғалысының белгілерімен сәйкестендіреді. Нысанаға қолмен бағыттауда нысана координаттары индикаторлардан шығарылуы мүмкін немесе автоматты түрде есептеуші-шешуші қондырғыға не қорытынды индикаторға беріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Әл-Талаба
«Әл-Талаба» (نادي الطلبة) — Ирактың Бағдат қаласындағы футбол клубы, 1969 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Әл-Талаба" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 10 мың адам. Қазіргі күнде Ирак Премьер лигасында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:Ирак футбол клубтары
Нахавня
Нахавня — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мәскеу өзенінің оң жағалауынан 277 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мәскеу өзені Звенигород қаласынан Рублёвск су торабына дейін, Истра (бастауынан Истринск су торабына) дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Саралап
Саралап оқыту — орта мектепте оқыту тәсілі. Орта мектептегі оқу жоспары мен бағдарламасын оқушылардың бейімі мен қабілетіне, білім деңгейіне қарай жіктеу. Саралап оқыту оқушылардың білімін жан-жақты дамытуды, оларды қызықтыратын ғылым мен техника саласынан білімін жетілдіруді, сондай-ақ мамандыққа бейімдеуді көздейді. Мұндай оқыту арнаулы мектепте, сыныпта, сынып ішіндегі топта жүзеге асырылады. Саралап оқыту білім деңгейі әр түрлі оқушыларды топтарға жіктеп, әр топты өз деңгейіне сай оқытып, білімін одан әрі жетілдіру үшін қолданылады.
Бьевр (Эссонна)
Бьевр (Bièvres) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Палезо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91064, пошта индексі — 91570.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4823 адамды құрады. Халық тығыздығы — 497,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Муфлон
Дереккөздер
Санат:Қуысмүйізділер
Кацвинкель (Айфель)
Кацвинкель (Айфель) (Katzwinkel (Eifel)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 110 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 33 037. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Ленарц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Тау жыныстарының гидротермальды өзгерістері
Тау жыныстарының гидротермальды өзгерістері - тау жыныстарының жер қойнауларынан кетерілген ыстық ерітінділер әсерінен езгерістерге ұшырауы. Термин үш түрлі мағынада қолданылады: 1) рудаларды кіріктіруші жыныстардың гидротермальды өзгерістері; 2) тау жынысы құрамында руда шоғырларының қалыптасу процесімен сабақтаса (ұштаса) ететін гидротермальды өзгерістер; 3) руданың түзілуімен ешбір байланыссыз, яғни жалпылама тау жыныстарына тән гидротермальды өзгерістер.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Янайкин ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Янайкино, Богатск, Скворкино ауылдары кіреді. Орталығы – Янайкино ауылы. .
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1309 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы ауылдық округтері
Ульсан Хёндэ
«Ульсан Хёндэ» (울산 현대 축구단) — Корея Республикасының Ульсан қаласындағы футбол клубы. 1983 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Ульсан Мунсу" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 41 мың адам. Қазіргі күнде клуб Корея Кей-Лигасында ойнайды.
Сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корея футбол клубтары
NGC 643B
NGC 643B — Hydrus шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Hydrus (шоқжұлдыз)
Домжермен
Домжермен (Domgermain) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,09 км² шамасында.
Ақшыл сепкілгүл
Ақшыл сепкілгүл (Fritillaria pallidiflora) – лалагүлдер тұқымдасының сепкілгүл туысына жататын көп жылдық жуашықты өсімдік.