cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Төле би (Жамбыл облысы)
Төле би мешіті
нобай|оңға|250px|"Төле би" мешітінің көрінісі Мешіт аудан тұрғындарының жәрдемімен салынған. Мешіт «Төле би» деп аталады. Мешіт құрылысы 1998 жылы толықтай аяқталды. Көлемі 500 кісіге шағымдалған. Мешіттің медресесі бар.
Төле би Әлібекұлы ескерткіші
Төле би ескерткіші 1993 жылы Шу ауданының Төле би ауылында орнатылды. Төле би Әлібекұлы (1663-1756) – қазақ халқының бірлігін нығайтуға үлес қосқан атақты би, мемлекет қайраткері. Ол Қазыбек және Әйтеке билермен бірлесе отырып, Ұлы Даланың қатал заңын бір жүйеге келтіріп, оны жаңа жағдайдағы тіршілікке сәйкес бай мазмұн мен түр беріп қайта түзді. «Жеті жарғы » атанған түзілген құжатта ертеден келе жатқан дала демократиясы ескеріліп, жаңаша көзқараста жер мен жесір дауы, құн мәселесі, т.б. әділ шешімін тапты.
Самир Насри
Ұлттық құрамада
Еуро-2012 іріктеу ойындарында 26 наурызда Люксембургқа қарсы ойында Самир капитан ретінде алаңға шықты.
Төле би (Жамбыл облысы)
Балуан Шолақ ескерткіші
нобай|оңға|250px|"Балуан Шолақ" ескерткіші 2011 жылы Шу ауданының құрылғанына 80 жыл толуына және Шу қаласының 50 жылдығы мерейтойы қарсаңында қазақтың бір туар ұлы атақты балуан, әнші, композитор, қазақтың атақты ақыны, Қазақстанда цирк өнерінің негізін салушы ақын Балуан Шолақтың (Нұрмағамбет Баймырзаұлы) (1864-1919 жж.) құрметіне ескерткіш тұрғызылды. 20 метрлік биік ескерткіш 2011 жылы Төле би ауылында салтанатты түрде ашылды.
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы елді мекендері
Самир Насри
Ұлттық құрамада
Алайда Насри 2014 жылы болған әлем чемпионатына қатысқан жоқ. Дидье Дешамның айтуы бойынша Насри қосалқы ойыншылардың арасында отырғысы келмепті. 2014 жылы тамызда Насри ұлттық құрама үшін мансабын аяқтауды шешті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Андерлехт ФК ойыншылары Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары
Саяси ғылым
Саяси ғылым - қоғамның саяси саласын, саяси ойдың пайда болуы мен даму тарихын, саяси жүйе, саяси қатынастар мен үрдістерді, саяси сана мен саяси мәдениетті, әлемдік саяси үрдісті зерттейді. Саяси ғылым сұрақтары бойынша өткен 1948 ж. халықаралық коллоквиум оның зерттеу объектілері ретінде:
Сонымен бірге, саясат қоғамдық-саяси өмірдің маңызды бір саласы жөнінде білім көзі болып, ол туралы жан-жақты ғылыми мағлүмат береді, екіншіден, нағыз адамгершілік саясат қоғамдық даму заңдылықтарына сай пайда болады, оларды ашып, іске асырғанда басшылыққа алына ғылымға негізделеді, саяси жүмыс жемісті болу үшін ғылыми терең зерттеулер жүргізу қажет.
Саяси ғылымның даму кезеңдері
Саяси ғылымның даму кезеңдері - саясатты саналы түсінудің алғашқы тарихи түрі - көне дәуірдегі діни-аңыздық түсіндірулер. Ал б.э.д. ӀӀ-Ӏ мыңжылдықтарда саяси көзқарастар тиімді бола бастады, сөйтіп, алғашқы саяси түсініктер мен ұғымдар, кейінірек саяси түжырымдар пайда болады. Бүл үрдіс бірінше кезекте Конфуция, Платон, Аристотель еңбектерімен байланысты. Келесі кезең орта ғасырдағы саяси биліктің теологиялық теориясымен байланысты. Әлеуметтік-саяси ой діни қайраткерлер күшімен дамытылды, тіптен шіркеу мемлекет пен саясатта басым рөл атқарды. М.Августин, Ф.Аквинский еңбектерімен танымал.
Қайта өрлеу мен ағартушылық дәуірінде саяси теория діни құрсаудан азат етіліп, гуманистік бағытта дами бастайды. Бүл дәуірде адамның құқықтары мен бостандықтары, заң мен мемлекет, қоғамдық өмірді демократияландыру үшін зерттеудің орталық мәселелері болды. Н.Макиавелли, Т.Мор, Ж.Боден, Т.Гоббс, Г.Гроций, Дж.Локк еңбектерімен танымал.
Жаңа кезеңде Ш.Монтеське, Ж.Руссо, Б.Констан, И.Бентам, О.Конт сияқты ойшылдармен саяси идеологияның либералдық бағыты қалыптасты. Билікті бөлудің қажеттілігі негізделіп, құқықтық мемлекеттің негізгі сипаттары анықталды. Сонымен бірге, адам мен азамат құқықтары түжырымы қалыптастырылды.
Ал саяси ғылым жеке білім саласы ретінде XIX ғ. 50 ж. қалыптаса бастады. XIX ғ. мен XX ғ. шегінде алғашқы саяси зерттеулер пайда болады. 1903 ж. АҚШ-та бірінші ұлттық саяси бірлестік құрылды.
Саяси ғылымның дербес ғылым саласы ретінде қалыптасқан уақыты болып XX ғ. 50 ж. есептеледі. 1948 ж. ЮНЕСКО шешімімен саяси ғылымның халықаралық бірлестігі құрылды.
Саяси ғылымның халықаралық бірлестігі
Саяси ғылымның халықаралық бірлестігі - [international Political Science Association, IPSA]- әлемнің көптеген елдерінің саясаттанушыларын біріктіруші ұйым. ЮНЕСКО шешімі бойынша 1949 ж. құрылған. БҰҰ-ның Экономикалық және әлеуметтік кеңесі мен ЮНЕСКО жанында кеңесші мәртебесін алған. Саяси ғы¬лымның халықаралық бірлестігі 40-тан аса саяси ғылымның үлттық бірлестіктерін, 100-ден аса жетекші университеттердің кафедраларын, бір мыңнан аса жеке мүшелерді, танымал саясаттанушыларды біріктіреді.
Саясаттанушылардың халықаралық ынтымақтастығын кеңейтуде, саяси зерттеулерді дамыту мен ұйымдастыруда маңызды рөл атқарады. Бірлестік штабы Париж қаласы Саяси ғылымдардың ¥лттық қорының жанында орналасқан.
Бірлестік қызметінің негізгі бағыттары:
Дереккөздер
Санат:Саясат
fa:علوم سیاسی
ЛаГрандж (Кентукки)
ЛаГрандж (LaGrange) — Кентукки штатының Олдхэм округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5676 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.8 км² шамасында. FIPS коды — 21-43480.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Ахтиял
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сомша
Сомша — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пекша өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Орехово-Зуево қаласынан Владимир қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аламан хан
Аламан хан - асық ойынының түрі. Онда, ойыншылар бір жолда екі адамнан алма-кезек (бірі қалса, екінші) ойнайды. Ойынға қатынасушы әрбір адам әр реткі ойынға жетіден жоғары асық қосады. Сонымен бірге, үлкен, әрі әдемі асықты «хан» сайлайды. Оны ойнаушылардың асығына қосып араластырып, кілем, киіз үстіне шашып жібереді. Асықтың жағдайына қарай отырып онымен бірдей болып түскен жақпен басбармақ немесе сүк саусағымен атып «ханды» алады. «Ханды» атқан асыкпен оның маңайындағы тағы екі асықты атып алады. Мұнан кейін шашылған асықтардың кез-келген жерінен бір-біріне оңай тиетін асықтарды атып үтып отырады. Ойынның шарты - ұтқан асықтың саны жетіге жеткенше ойын ережесін бүзуға болмайды. Яғни ойыншының қолы немесе атқан асығы басқа асықтарға тиіп кетсе, ол қолындағы асықтарын ортаға тастайды - барлық асық ханталауға түседі. Ойын кезегі екінші адамға тиесілі болады. Бірақ қолындағы асықтың саны «ханды» қосып есептегенде жетіден артық ойыншы әлгі ереженің шарты- на бағынбайды. Яғни қолындағы асығы ханталауға түспей өзінде қала береді. Ондайда ханталауға жерде қалған асықтар түседі. Соңында ұтқан асық саны мен ханның кімнің колында екендігіне қарай қорытынды жасалып, ұтылғандардан тоқинек айып алынады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Біріктіру
Біріктіру, (қосынды) — берілген  жиындар жиынтығының ең болмағанда біреуіне тиісті болатын элементтерден құралған жиын. кейде      түрінде белгіленеді. Саны шектеулі жиындар үшін мынандай ~AU (сәйкес тұрде ) белгілеу қолданыларды. 250px|right|thumb|A және B жиындарын біріктіру
Біріктіру мен қиылысу
Біріктіру мен қиылысулар Бульдік алгебраны құрайды, сондықтан келесі орындалады: және керісінше:
мұндағы C әмбебап жиын қосымшасы.
Кез келген жиын мен қиылысуға мына теңдік орынды
Дереккөздер
Санат:Жиындар теориясы Санат:Бинарлық операциялар
Кутевка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ бастауынан Жоғарғы Еділ бейшлотына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сюр-Хара-Яга
Сюр-Хара-Яга — Ресейдегі өзен. Ненец АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урер-Яга өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Кырсим
Кырсим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Сосьва өзенінің оң жағалауынан 292 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 71 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Альморади
Альморади (Almoradí) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вега-Баха-дель-Сегура ауданында (комарка) орналасқан.
Амалсыздан тоқтау
Амалсыздан тоқтау - ЖЖЕ-де - көліктің техникалық ақауынан немесе әкеле жатқан жүктің жүргізушінің жағдайына қауіп төндіруі салдарынан тоқтауы.
Альморади
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16598 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42,72 км² шамасында.
Амалсыздан тоқтау
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Альморади
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Мұхаметқали Қойшыбайұлы Тәтімов
Тәтімов Мұхаметқали Қойшыбайұлы(1894-1938), Қазақстанда Кенес өкіметін орнатып, нығайту жолындағы күреске қатысушы. Еңбек жолын 1904жылында жалшылықтан бастады. 1914-1918 жылдарында Иркутск қаласына жақын мандағы шахтада шахтер, пароходта матрос, Омбы қаласыдағы темір жолы депосында балғашы болып істеді.
1918 жылында Қызыл Армия қатарына кірді.
1921-1923 жылдарында Қарқаралы уездік әскери комиссариатыңда қызмететті.
1924-1930 жылдарында ҚазКСР еңбек халкомы, денсаулық сақтау халкомы.
1930-1932 жылдарында Мәскеудегі БК(б)П ОК жанындағы марксизм-ленинизм курстарының тыңдаушысы.
1932-1937 жылдарында Қарағанды облысы бойынша партиялық бақылау комиссиясының және Жұмысшы шаруа инспекциясының төрағасы. Қазақстан бойынша БК(б)ПОК-нің өлкелік партия коллегиясының, партиялық бақылау комиссиясының мүшесі.
1924-1930жылдарында 1936-1937жылдарында Қазақстан өлкелік ОАК-тің, БК(б) ПК Қазақ өлкелік комитетті бюросының мүшесі, Қазақстан ОАК Президиумының және ВЦСПС Қазақ республикалық комитінің мүшесі. Қазақ облыстық 4-өлкелік 5,6,8-партия конференцияларының делегаты. 2мәрте Қызыл Ту орденімен марапатталған. Саяси қуғын-сүргінге ұшырап,1937 жылы тамызда қамалып,ату жазасына кесілген.1938 жылы 25 ақпанда дүниеден өтті.1956 жылы қарашада ақталды.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы Санат:Тұлғалар Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері Санат:Қазақ КСР саясаткерлері Санат:КСРО одақтас республикаларының халық комиссарлары мен министрлері
NGC 3544
NGC 3544 — Crater шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 7 қаңтарда астроном Ормонд Стоун ашқан болатын және NGC каталогында 3544 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34028, NGC 3571, ESO 570-11, MCG -3-29-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Холок
Холок (Ерок, Холка) — Ресейдегі өзен. Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оскол өзенінің оң жағалауынан 328 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оскол өзені Старооскольск су торабынан төмен, РФ мен Украина шекарасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сеуло
Сеуло (Seulo) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1023 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 17 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 59 км² шамасында. Пошта индексі — 8030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Непорочная Киелі Дева.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Итапура
Итапура (Itapura) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Арасатуба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Андрадина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 900 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 307,265 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1969 жылы құрылған.
Жасылдар
"Жасылдар" ("Зеленые") - саяси партия ретінде құжатталған, кейде тіпті құжаттанбаған, тіршілік ортасын сақтауға (ядролық қауіпке қарсы, ауаның, судың, т.б. тазалығы үшін күресу) бағытталған саяси ағым.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Бад-Халль
Бад-Халль (Bad Hall) — Аустриядағы қала. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Штайр округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5200 адамды құрайды (1 қаңтар 2006). Алып жатқан жер аумағы 13.38 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SE, ресми идентификациялық коды — 4 15 03.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Ашауэр (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Швайген
Швайген (Schwaigen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Гармиш-Партенкирхен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 601 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 80 131. Муниципалитеттің басшысы — Карл Шварцбергер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Сергей Георгиевич Амеличкин
Өмірбаяны
Амеличкин Сергей Георгиевич - 1454 өздігінен жүретін артиллериялық Перемышльск полкінің — II гвардиялық корпусының, танк армиясы жүргізуші механигі. Амеличкин С. Г. 1919 ж. Қорған облысы, Юргамыш ауданы, Ильинка аулында дүниеге келді. 1935 жылдан бастап Қостанай облысы, Обаған ауданында, «Червона зирка» колхозында қатардағы колхозшы болып жұмыс істейді. 1941 жылы 25 маусымда Кеңес Армиясы қатарына шақырылып, ол 1943 жылы танк жүргізушісі болып соғысқа аттанды. Ұрысқа Орловско - Курскіде араласты. Амеличкин танкісі Берлинге дейінгі жолды жүріп өтті. 1945 ж. Польша жерінде қаңтарда болған шайқаста Амеличкин Гилице өзеніне бірінші болып жетіп шабуылдады. Шебер де батыл жүргізген оның экипажы плацдармды ойдағыдай басып  алуға мүмкіндік берді. Осы ұрыста Амеличкин екі танк шабуылын тойтарып отрядының алға жылжуына жол ашты. Нәтижесінде 2 танк, 3 қару, 20 автомашина, 30 неміс солдаты мен офицерін жойып, 20 солдатты тұтқынға алды. Амеличкин танкі еш бұзылмастан 400 км. жауды тойтарып жүріп өтті.
КСРО жоғары Кеңесі Президиумының 1945 ж. 27 ақпандағы қаулысымен Амеличкин С. Г. Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. Ленин, Қызыл жұлдыз ордендерімен «Ерлігі үшін»,«Варшаваны озат еткені үшін», «Берлинді алғаны үшін» медальдарымен марапатталды.
Сергей Георгиевич Қостанай облысы, Урицкий ауданының, Лермонтов атындағы совхозында моторшы болып еңбек етті. 1981 жылдың 15 ақпанында қайтыс болды.
С. Г. Амеличкиннің ерлігі
1945 жылдың 16 қаңтарында алдынғы қатардағы полк құрамындағы старшина Амеличкин өзеніне алғашқылардың бірі болып жетіп майдан ашты. Жаудың екі танкісіне тойтарыс беріп, Т-4 танкін, 3 қаруын, 20 автомашина, 30 солдат пен офицерлерін жойды. Гиелица өзенінде шебер шайқасқаны үшін КСРО жоғары Кеңес Президиумының қаулысымен 1945 жылдың 27 ақпанында Амеличкин Сергей Георгиевичке Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Дереккөздер
Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Қостанай облысы Санат:Қазақстандық Кеңес Одағының Батырлары
Форну-Тельейру
Форну-Тельейру (Forno Telheiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Селорику-да-Бейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 838 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 40,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Баян Жанғалов
Жанғалов Баян (1914-2013) – соғыс және еңбек ардагері, кеңестік, қазақстандық саяси және қоғам қайраткері, жазушы, Социалистік Еңбек Ері (1957). 1914 жылы қазіргі Ақмола облысы, Зеренді ауданы, Жамантұз ауылында туған.
Еңбек жолы
Арғын тайпасының Қарауыл руынан шыққан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Социалистік еңбек ерлеріСанат:Қазақстан қоғам қайраткерлері
Үлкен Бердяш
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Ақ, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Фарнкомб
Фарнкомб Англиядағы Суррей ғрафтығындағы шағын қала, Годалминг қаласының әкімшілік бөлігі. Халқы саны шамамен 3 000 адам.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Англия Санат:Суррей
Лутербах
250px|thumb|Картада орналасуы Лутербах (Luterbach) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Вассерамт округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3201 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.54 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2527, пошта индексі — 4542.
Браниште (Добрич облысы)
Браниште (Бранище) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Добричка қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 9361. Телефон коды — 05763. ЕКАТТЕ коды — 6104.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Аттан (ұран)
Аттан (ұран) - жаугершілік заманда тұтқиылдан жау шапқанда дауыстап дабыл беру, яғни елді жауға қарсы дайындалсын деген белгі беру. Сондай-ақ суыт хабарды білдіру үшін айтылатын «атқа мін», «атқа қон» дегенді білдіретін одағай сөз. Бұл көне заманнан келе жатқан, сөзбен айтылатын, дауыспен берілетін әскери дабыл түрі саналған. Жаугершілік заманда, тұтқиылдан жау тигенде, жұртқа хабар беру үшін ұрмалы музыкалық аспаптармен берілетін түрлі дыбыстық дабыл беру құралдарымен бірге, осылай дауыспен айғайлап белгі дабыл түрі ретінде қалыптасты. Осындай төтенше жағдайда ғана айтылатын «белгіні» естіген ер адамдар бөгелместен жедел түрде қару-жарағын асынып, атқа қонып, жауға қарсы шығуға дайын болуы міндеттелген. Барымташы немесе ұрылар мал мен жанның тыныштығын бұзып жылқы қуалаған кезде малшы-қосшылар «Aттaн, Aттaн» деп, айқайлап ауылдағы азаматтарды көмекке шақырған.
Авиациялық топ
Авиациялық топ — 1) Нақты ұрыс тапсырмаларын орындау үшін уақытша жиналған бірнеше авиациялык бөлімшелер, бөлімдер немесе құрамалар (авиацияның бір немесе әр түрінен болуы мүмкін). 2) Кейбір шетелдердің (Ұлыбритания, Жапония, Канада және басқа) әскери-әуе күштерінің құрамында 60-тан 100-ге дейін ұшағы бар авиацияның штаттық бөлімі немесе құрамасы. 3) Көп мемлекеттердің ӘӘК авиация бөлімдерінің (құрамаларының) әуедегі ұрыс тәртіптері бөліктерінің аты.
Аттан (ұран)
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Авиациялық топ
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Зерде көшесі (Алматы)
Зерде көшесі. Көшеге адамның ойлау қызметінің жоғарғы типін білдіретін, пайымнан өзгеше философиялық категорияның атауы (Алматы қаласы мәслихатының 16.01.2006 №222 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 18.01.2006 №1/ 37 қаулысы) берілген.
Көше Алатау ауданындағы «Шаңырақ-2» шағынауданында орналасқан. Кешенін ұзындығы - 500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Ерекше естен кетпес қызық қайда...
«Ерекше естен кетпес қызық қайда...» - Абайдың 1897 ж. жазған өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақты 3 шумақтан тұрады. Ақынның өткен күңді еске алып, ойға кеткен тебіреністі шағын елестететін элегия үлгісіндегі лирикалық туыңды. Автор махаббатты адам өміріндегі ең қызықты дәуренге балайды да, оны тіршілікте тындырған жақсы істер мен өшпес өнегелі өмірдің қатарына қояды. Сонымен бірге сүйіспеншіліктің басты шарты сұлулық емес, парасатты ақыл, таза жүрек, биязы мінез екенін де ескере кетеді. Өмірде бастан кешкен өз қызығың жұртқа жасаған жақсылықтан бір де кем түспейтінін айта келіп, ақын адам өмірінің осындай ізгілік пен сүйіспеншілікке толы болуын жақтайды. Шығарма 11 буынды қара өлең үлгісінде жазылған. Алғаш рет ақынның 1940 ж. жарық көрген толық жинағыңда (2-т.) жарияланған. Басылымдарында текстоликалық өзгерістер кездеспейді. Бірақ барлық басылымдарда: өлеңнің «Бәрінің де қызығын көріп білсек», - деп алынып келген соңғы жолы ақынның 150 жылдық мерейтойына арналған академиялық басылымды әзірлеу үстінде 1907 жылғы Мүрсейіт қолжазбасы бойынша: «Бәрінің де қызығын көріп өлсек», - деп түзетілді. Шығарма бұрынғы жинақтарға Абай аударған М. Ю. Лермонтовтың «Қасиетті дұға» («Өмірден тепкі жесем жазығым жоқ») өлеңінің жалғасы ретіңде қате басылып келді. Кейін 1977 жылғы жинақтан бастап ақынның дербес өз туындысы ретіңде қабылданып, жарияланды.
Өлең
Ерекше естен кетпес қызық қайда?
Жолығатын қыз қайда терең сайда?
Сұлулығын қояйын, мінезі артық,
Ақылды, асыл жүрек, сөзі майда.
Бұл өмір қызығы махаббатпен,
Көрге кірсең үлгілі жақсы атақпен.
Арттағыға сөзің мен ісің қалса,
Өлсең де, өлмегенмен боласың тең.
Жүректен ізі кетпес қызық көрсек,
Жақсылықты аянбай жұртқа бөлсек,
Жақынның да, жардың да, асықтың да,
Бәрінің де қызығын көріп білсек.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Алтай Әбдірахманұлы Рамазанов
Алтай Әбдірахманұлы Рамазанов (21.11.1952 ж.т., Шығыс Қазақстан облысы Қатонқарағай ауданы Қатонқарағай кенті) – экономика ғылымының докторы (2005). Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технологиялар институтын бітірген соң (1975, қазіргі Тараз мемлекеттік университеті) Қазақ КСР-і Мемлекеттік жоспарлау комитетіті жанындағы эконмика жоспарлау мен нормативтік ғылыми-зерттеу институтында ғылыми қызметкер (1976–1989), ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика жоспарлау мен нормативтік ғылыми-зерттеу инситутында жетекші ғылыми қызметкер (1990–2006) болды. 2006 жылдан ҚазҰПУ-да кафедра меңгерушісі қызметін атқарады.
Ғылыми еңбектер
2004 ж. «Меншік диалектикасының қатынасы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Оның ғылыми жұмыстарының негізгі бағыты – дағдарыстық және дағдарысқа қарсы басқарушылық, тәуекелділік-менеджмент саласы және меншік пен іскерлік мәселелері. 100-ден астам ғыл. жарияланымның, оның ішінде 1 монографияның авторы.
821 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:821 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:821 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Дентлайн-ам-Форст
Дентлайн-ам-Форст (Dentlein am Forst) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Ансбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2333 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,03 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 71 132. Муниципалитеттің басшысы — Фридрих Вёррлайн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Арракур
Арракур (Arracourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54023, пошта индексі — 54370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 246 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
(1040) Клампкея
(1040) Клампкея — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1925 жылы 20 қаңтарда В. П. Жеховский Алжир обсерваториясында ашты.
Америкалық астроном Доротея Клампкенің құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Lamborghini Huracán
Lamborghini Huracán (шанақ коды — LB724) — итальяндық өндіруші Lamborghini компаниясының спорттық автокөлігі, ол Lamborghini Gallardo-ны алмастырды. Дебютін Женева автосалонында 2014 жылдың наурыз айында бастады.
Тарихи атауы
Huracán ежелгі майя құдай есімі, осындай атау жауынгер өгіз де қолданған, олар 19 ғасырдың соңында корридааларда өнер көрсеткен . Pagani Huayra (Huayra — тағы бір Оңтүстік Америкадан жел құдайы) жағдайы сиақты, Huracán бірінші әріптері түсіп айтылады (яғни Уракан). Толық ресми атауы — Lamborghini Huracan LP 610-4. Соңғы төрт саны дәстүрлі түрде қуаты, ат күштер мен жетекші дөңгелектер санын білдіреді.
Техникалық сипаттамалары
Lamborghini Huracán LP 610-4 5,2 литрлік 10-цилиндрлі бензиндік атмосфералық қозғалтқышпен қуаты 610 а. к. (449 кВт) жабдықталған, 8,250 айналымдар кезінде және 560 Нм айналым сәті кезінде 6,500 айналымдар. Модельдің құрғақ салмағы 1,422 кг құрайды - массасының қуатына қатынасы 2.33 кг/а.к. Бұрынғы БӨП Graziano орнына бүгінде жеті кезеңді преселективті қос іліністі LDF қорабы басты. 100 км/сағ үдеуі 3,2 сек-те жүреді. Ең жоғарғы жылдамдығы 325 км/сағ.
LP 580-2
2015 жылы Лос-Анджелес автосалонда жаңа моделі Huracán LP 580-2 ұсынылды. Оның басты айырмашылығы артқы жетекті құрастырудың пайда болуы. Сондай-ақ, алдыңғы бампер мен артқы диффузор шағын сыртқы өзгерістерге ұшырады. Қозғалтқыш қуаты әдейі төмендетілді 610 а. к.-нен 580 а. к.-не дейін. Автомобильдің салмағы 33 килограммға, 1422 кг-нан 1389 кг-ға дейін азайды.
Дереккөздер
Санат:2010 жж. автомобильдері Санат:Алфавит бойынша көліктер
Дебентура
Дебентура - жабдықталмаған ұзақ мерзiмдi борыштың барлық форма жататын термин тәуелсiз мiндеттемелер болып табылады: әдетте бұл терминмен (мысалы, облигация акционерлiк серiктестiк) серiктестiк босатылған мiндеттеме түсiнетiндiгiменнен, (штат немесе муниципалитеттiң үкiметтерi) корпорация немесе мемлекеттiк. Ұқсас мiндеттемелер Ұлыбританияда ерекше қамтамасыз етуi болады - олар жылжымайтын мүлiкке, АҚШтағы кепiлдеме қағаздары эмитентке жағдайлардың көпшiлiгiнде тек қана активтер және ортақ сенiмдермен қамтамасыз етiледi. Бұл термин әдетте облигациялары бар контекстте пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Тұзасты суы
Тұзасты суы — тұз шоғырының астында жататын таужыныстарда қалыптасқан жер асты суы. Бұл әдетте кұрамы хлоридті кальций -натрийлі және кальцийлі, минералдылығы 270—350 г/дм3-ге дейінгі тұздықтар.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Сейітжан Әбдікәрімов
Сейітжан Әбдікәрімов (1941, Жамбыл қаласы), Спорт шебері. Республиканың әлденеше мәрте және бүкілодақтық "ЕР" ерікті спорт қоғамының чемпионы. Жамбыл қаласында жаттықтырушы және ұйымдастыру жұмысында басшылық қызметте болды.
Дереккөздер
Санат:Спортшылар
Лэксайд Парк (Кентукки)
Лэксайд Парк (Lakeside Park) — Кентукки штатының Кентон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2869 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 21-43606.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Рокмор (Гар)
Рокмор (Roquemaure) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30221, пошта индексі — 30150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5422 адамды құрады. Халық тығыздығы — 206,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Қобда (өзен)
Қобда, Үлкен Қобда – Елек алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қазақстанның Ақтөбе ( Алға, Қобда аудандары) және Ресейдің Орынбор облыстары жерімен ағады.
Бастауы
Қобда ауданындағы Көксай ауылының солтүстік-шығысында 5 км, Қарақобда мен Сарықобда өзендерінің қосылған жерінен басталады. Орынбор облысының (Ресей) Покровка селосы тұсында Жайық өзенінің саласы Елек өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Ұзындығы 225 км, су жиналатын алабы 147000 км2. Алабында жалпы ұзындығы 133 км болатын 37 саласы бар. Ірі салалары: Ащықара, Қарақобда, Сарықобда, Тамды, Терісаққан, Сауқайың, Кіші Қобда, Итқырған (Ешкіқырған), т.б. Орта ағысындағы арнасы 200-250 м, аңғары бас жағында 3-4 км, жайылмасы 1,5-2, кейде 3 км. Жауын-шашын, жер асты суларымен толығады. Жылдық орташа су ағымы Қобда ауылы тұсында 5,5 м3/с. Суы тұщы, жер суғаруға, тоғанда құс, балық өсіруге пайдаланылады. Өзен өңірі жақсы шабындық, мал жайылымы.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Елек. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дереккөздер
Санат:Алға ауданы өзендері Санат:Қобда ауданы өзендері Санат:Жайық су алабы өңірі Санат:Ресей өзендері
Хандық
Хандық — орта ғасырлардағы түркі-моңғол қоғамында болған дәстүрлі мемлекеттік бірлестік. Хандық дала өркениетінің ерекшеліктерімен тығыз байланысты болды және өз заманында прогресшіл рөл атқарды. Оның құрамына енген қауымдардың көшіп-қонатын белгілі жері, шаруашылық бірлестігі болды және олар саяси жағынан бірлесіп, сыртқы жаудан өз шекарасын қорғап тұрды.
Дегенмен, дәстүрлі қазақ қоғамындағы көшпелі шаруашылық, әрбір жүздің өзіне тән эконономикалық, шаруашылық ерекшеліктері Қазақстан аумағында орталықтандырылған бір хандықтың өмір сүруіне мүмкіндік бермеді. Қазақ хандығы құрылғаннан кейінгі кезеңде ірі саяси қайраткерлер (Қасым, Хақназар, Есім, Тәуекел, Тәуке, Абылай) Хандықты біріктіріп, орталықтанған мемлекет орнатуға тырысты. Алайда мұндай Хандықтар көп ұзамай-ақ ыдырап отырды. 18 ғасырдың өзінде қазақ жерінде бірнеше хандықтар (Кіші жүзде Әбілқайыр, Орта жүзде Әбілмәмбет, Сәмеке, Ұлы жүзде Жолбарыс басқарған) өмір сүрді. Ресей империясының 1822 — 1824 жылы жүргізген әкімшілік реформаларынан кейін көп ұзамай қазақ жерінде Хандық өкімет жойылды.
Санат: Саясат Санат: Тарих Санат:Мәдениет
Николай Антонович Бобылёв
Николай Антонович Бобылёв (28 қазан, 1947 жыл, Воронеж – 17 желтоқсан, 2002 жыл, Мәскеу) — кеңестік-ресейлік математик.
Сыртқы сілтемелер
Санат:КСРО математиктері Санат:Ресей математиктері Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің профессорлары
Веброн
Веброн (Vebron) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Флорак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 69,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48193, пошта индексі — 48400.
IC 4168
IC 4168 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Веброн
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 204 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,93 адам/км².
IC 4168
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45244, MCG 7-27-29.
Веброн
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
IC 4168
Сыртқы сілтемелер
IC 4168 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Кунг-фу
thumb|right|150px|[[Лос-Анджелестегі Қытай кварталындағы кунг-фу шеберлерінің көрсетілімі, 2006 жыл.]] Кунг-фу - ежелгі шығыс жекпе-жегі. Оның негізі Қытайда қаланды. Қытай жазбаларында оның атын "у-и" деп жазған. Кунг-фудың негізін қалаушы Қытай елінді Дамо деген атпен белгілі үнді монахы Бодхидхарма болатын. Негізінде ол үнді ханзадасы болатын. Бодхидхарма мұрагерліктен және ханзадалықтан бас тартып, қарапайым өмір кешпекші болады.
Тарихы
Біздің заманымыздың 520 жылы Бодхидхарма Қытай еліне барады. Сол елдегі Шаолинь монастрінің монахтары оған өте әлсіз, жігерсіз болып көрінді. Бодхидхарма оларға денсаулықты күшейтетін түрлі физикалық жаттығуларды жасауды ұсынады. Осындай жаттығулардың арқасында кунг-фу дүниеге келді. Кунг-фу жергілікті қарақшылардан, бұзақылардан қорғанудың бір тәсілі болды. Бұл спорт Қытайда әлі күнге дейін сақталған. Жекпе-жектің бұл түрі басқа шығыс жекпе-жектерінен шапшаңдығымен ерекшеленеді.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Автохорлар
Автохорлар (autos - озім, choreos — алға жылжимын, тараламын) — жемісін, тұқымын және т.б. ешқандай сыртқы көмексіз өзі тарататын өсімдіктер. Автохорлар жемісін немесе тұқымын өздері шашатындар (механохорлар), соның ішінде өз салмағынан үзіліп түсіп тарайтындар (барохорлар) және жемісі не тұқымы аналық өсімдіктен біршама қашықтықта пісу арқылы тарайтын (геокарина) өсімдіктер болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Барақ Қарауыл бай
Қалмақтар қазақ жерін қан қақсатып басып та алып жүрді ғой. Сол уақытта елдің басын қосып, туын ұстаған жандарға ру басы ретінде тайшы атты атақ беретін болған. Сол атақ қалмақ-жоңғар мемлекеті құлағаннан кейін де қазақ жерінде жойылмай қалып кеткенге ұқсайды. Себебі, Қарауыл бабамызды маңайындағы ел дәріптеп Тайшы атандырған екен. Елінің ақылшы, данагөй қариясы болады. Ұзын бойлы, жауырынды, басы қазандай жан екен дейді. Өте зерек, сұсты адам болған. Ертеректе Қарауылдың бейітіне топалаң болған малды, жынды болып дертке ұшыраған адамды апарып түнетеді екен. Кейінгі уақытта да ем іздеп келіп, баба басына түнейтіндер көп болған. Қарауылдың дүниеден өткенінен кейін көп ұзамай Кедей Қазанғап шешеннің жылдық асы өтеді. Сонда жаршы балаға Ерубай бабамыз: «Ана бес қақбасты айналып бір шауып келгейсің. Бәлкім, орындарынан тұрып, балаларын қолтығынан демер ме екен?!» депті дейді. Сондағы бес қақбас, бес шалдың бірі осы Қарауыл екен дейтіндер бар.
Дереккөздер
Санат:1750 жылы туғандар Санат:1849 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ би-шешендері
Дебет -нотa
Төлеушісінің өзіне қызмет керсететін банк бөлімшесіне төлемдік сұраныс бойынша жабдықтаушымен артық алынған соманы жабдықтаушының шотынан даусыз шығынға жазу турлы өкімі. Дебет-нотаның негізінде,қоюшының шотынан шығарылған сома, төлеушінің шотында қалпына келтіріледі.
Нетороповка
Нетороповка — Ресейдегі өзен. Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жукопа өзенінің сол жағалауынан 77 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
822 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:822 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:822 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Пелота
нобай|Пелота ойыны Пелота (pilota) — солтүстік Испанияда пайда болған доп ойыны. Әдетте ол екі ойыншыдан (пелотарлар ретінде белгілі) немесе құрамында екі адамнан болатын екі командадан құралады. Ойыншы қолындағы ракетка немесе сеста (майыстырылған ағаш себет) арқылы допты қарсылыс команданың қабырғасына ұрады. Жалпы бұл ойынның өзіне тән ережелері бар жеті түрі бар.
Дереккөздер
Санат:Пелота
NGC 3543
NGC 3543 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 9 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3543 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33953, UGC 6213, MCG 10-16-75, ZWG 291,34.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Кэрэг-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сябу-Ю
Сябу-Ю — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Море-Ю өзенінің сол жағалауынан 161 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 78 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Тоймига
Тоймига (Тоймыга) — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Клязьма өзенінің оң жағалауынан 365 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Орехово-Зуево қаласынан Владимир қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қатын жотасы
Қатын (Қатон) жотасы — Алтайдың орталық бөлігіндегі таулы жота. Жота Қатын, Аргун (Арғын) және Берел (Бергіел) өзендерінің су айрығы болып табылады.
Географиялық орны
thumb|left|200px|Қатын жотасы ([[Алтай Республикасы)]] Қатын жотасы Ресей (Алтай Республикасы) мен Қазақстан жерінің шектесетін жерінде жатыр. Шығыс Қазақстан облысына Қатын жотасының оңтүстік-батыс бөлігі созыла орналасқан. Алтай тауының ең биік жері (Мұзтау, 4506 м), осы жотаның орталық бөлігінде. Жотаның ұзындығы 150 км.
Геологиялық құрылымы
Метаморфтанған тақтатас және граниттен тұрады. Тектоникалық құрылымы жағынан герциндік қатпарлықта көтерілген. Кен байлықтарынан полиметалл кентастарына және алтын қорына бай.
Жер бедері
Беткейінде жалпы ауданы 279 км2 болатын 386 мұздық бар. Жотаның батыс етегінде емдік қасиеті бар Рахман қайнары орналасқан.
Климаты
Климаты тым континеттік, қысы суық. Қыс ортасында тау аңғарларында температура -50-52°С-қа дейін төмендейді. Жазы қоңыржай жылы, шілдеде 10-14°С, тау бастарындағы температура -6-8°С болады. Жауын-шашын 500-1000 мм шамасында.
Өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Беткейлерінде таулы орманның сұр топырағы мен таудың күлгінді топырағы қалыптасқан. 2000-2200 м биіктікте қарағай, самырсын, одан жоғары альпілік шалғын мен қорымтас, ал жартасты беткейлерінде қына, мүк өседі. Жануарлар дүниесіне бай. Қоңыр аю, росомаха, бұғы, елік, тиін, ақкіс, түлкі, бұлғын, теңбіл бұғы, ондатр, т.б. кездеседі. Жотаның батыс етегі егіншілікке қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Ресей таулары Санат:Катонқарағай ауданы таулары
Төле Бұқа хан
Төле-Бұқа(т.ж.б. – 1291) – Алтын Орда ханы (1287 – 91). Бату ханның шөбересі. Ататегі: Бату — Тұқан - Тарбу - Төле Бұқа 1285- 87 жылы аралығында Туда Мөңкенің Венгрия және Польша жерлеріне жасаған жорықтарына қатысты. Мөңке Темірдің ұлдарымен бірлесіп, Туда Мөңкені тақтан тайдырды. Кейін өзі Алтын Орда ханы болды. 1288 жылы Рязаньға жорық ұйымдастырып, қаланы өртеді. Артынша Польша мен Венгрияға жорық жасады. Польша жеріндегі шайқастың бірінде Ноғай Төле Бұқаны тастап кетті. Соның салдарынан Төле Бұқа шайқаста жеңіліс тауып, жау қолынан кұтылып шықты. Оның билік етуі кезінде тақ таласы өрши түсті. Ол Ноғайдың ұйымдастыруымен қастандықпен өлтірілді. Одан кейін билік Тоқтаның қолына көшті.
Тағы қараңыз
Санат:Тұлғалар Санат:Алтын Орда хандары
Тула-Буга
Альмудайна
Альмудайна (Almudaina) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Комтат ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 132 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,80 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Аттарақ
Аттарақ - аттың түгін тарайтын тарақ, жылқыны баптап, күтуге арналған құрал. Ұзақ жол жүру, алысқа шабу, жүк арту т.б. жағдайларда терлеген жылқыдан бөлінген тұз түгіне жабысып, сор болып кеуіп қалған қалдық пен шаң-тозаңды түсіру үшін аттарақпен тарап тазалаған. Оны көбінесе жалпақ қақ сүйектен жасаған. Ол үшін жіліншік сүйекті ортасынан қақ жарып, ағаштың аша бұтағына шегелеп, қырлы қапталына егеумен бедерлеп, тіс тәрізді жүз салады. Аттарақ жүзінің тереңдігі пышақ сыртындай, яғни 3-5 мм шамасында болады. Сондай-ақ аттараққа құстың ұзын тұмсықтарын (айталық бірқазанның) пайдаланса, ат желдей жүйткитін жүйрік болады деп сенген. Ондай аттарақ түрін қырғыш деп те атаған. Ертеде аттарақтың сандал, жаңғақ ағашынан дүзі жиі жасалған пұшты деп аталған түрі болған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Тізімдік
Тізімдік — фирманың әрбір штаттық қызметкерінің жұмыс уақыты есебінің ішкі кұжаты. Ол жалақыны тарифтік мөлшерлемелер мен қызметақы бойынша есептеуде негізге алынады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Таңдау (фильм)
«Таңдау» — толық метражды көркем фильм. 1975 ж. Қазақфильм студиясы шығарған.
Сюжеті
Егерьдің браконьерлерге қарсы күресі туралы фильм. Табиғатты қорғау тақырыбындағы фильм.
Дереккөздер
Санат:КСРО телевизиялық фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері
Яр Боровков
Яр Боровков — Ресейдегі өзен. Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оскол өзенінің оң жағалауынан 293 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оскол өзені Старооскольск су торабынан төмен, РФ мен Украина шекарасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тұрысбек Түсіпбеков
Тұрысбек Түсіпбеков (1948 жылы туған), домбырашы. Ақмоланың С. Сейфуллин атындағы педагогика институтын бітірген.
Арғын тайпасы Қаракесек руы Шаншар Бертіс бөлімінен шыққан
Қазақтың ұлы композиторы Тәттімбет Қазанғапұлының тікелей ұрпағы және оның күй өнерін насихаттаушы. Тәттімбеттің қырықтан аскан күйін шебер орындайды. Композитор шығармашылығы туралы әр түрлі басылымдарда 200-дей макала жариялады. Тұрысбек орындау ында Тәттімбетгің «Сары камыс» күйі күйтабақка жазылып алынды. 1988 жылы «Өнер» баспасынан шыққан «Сарыжайлау» атты күйлер жинағында ұлы композитордың «Сары камыс», «Көш жарган», «Жылқыда» сияқты бұрын белгісіз болып келген күйлері Түсіпбековтің орындауында нотаға түсірілді. Тәттімбеттің 175 жылдығына арналган және баска күй орындаушылар байқауларында бас жүлдеге бірнеше мәрте ие болды. Қараганды, Акмола, Алматы, Онтүстік Қазақстан, Талдыкорган, Жамбыл облыстарының мәдениет үйлерінде лекциялар окып, күйшертті.
Дереккөздер
Санат:1948 жылы туғандар
Мауна-Кеа
Мауна-Кеа (Mauna Kea; гавайлықтарша — ақтау) — Тынық мұхиттың Гавайи аралындағы (АҚШ) сөнген жанартау. Биіктігі - 4202 м. Базальтты және андезитті лавалардан түзілген. Кратері сақталмаған, жазық шыңдарын қар басып жатады. Солтүстік және солтүстік-шығыс беткейлерінде ылғалды тропиктік ормандар, оңтүстік беткейлерінде саванналар таралған. Тропиктік дақылдар (ананас, қант қамысы, банан, кофе ағашы) өседі.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Қойнауқат буырқанып (қысымдар)
Қойнауқат буырқанып - тоғыту ұңғымасындағы оқпандық және динамикалық қойнауқаттық қысым мөлшерлері арасындағы айырма.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Сарыұйғырлар
Сарыұйғырлар (өз атаулары сарығ юғыр) — ұлт, ҚХР-дағы ұсақ халықтардың бірі. Ганьсу провинциясында, Чжанье (Гуанчжоу) қ-нан Цзю-цюань (Сучжоу) қ-на дейінгі Үлкен жолдың оңт-ндегі даланы, оның арғы жағындағы тау етегін мекендейді. Сарыұйғырлар Моңғолияның Орхон, Селенга өзендерінен және Шығыс Түркістаннан қоныс аударған ежелгі түркі тайпаларының тікелей ұрпағы болып табылады. Өздерін ойлық (ойлығ), таулық (тағлығ) деп екіге бөледі. Бұлар да: харангат, пегеші, тұргұш, ойрат, анджән, оғлан, солтұс, патан, тоғшы, томан, т.б. ру-тайпаларға бөлінеді. Халқының жалпы саны 13 мың адамға жуық.