cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сабат
''Бір жерде келе жатып бөгеледі, ''Өзі ақымақ нәлеті кім көреді? ''Тоқсан нарда сабаны жарып тacтaп, ''Бір қобыны қымыз қып жөнеледі. Қобы, қобы су атауларының дыбыстық өзгеріске түскен тағы бір нұсқасы жыраулар мұраларында кездесіп отырады. XV ғасырда өмір сүрген Доспамбет жырау:
''Қоғалы көлдер, көлі сулар, ''Қоныстар қонған өкінбес. ''Арыстандай екі бұтын алшайтып, ''Арғымақ мінген өкінбес, - дейді. Осындағы қом су тіркесі қобы су дегенмен төркіндес екендігі байқалады.
Қобы, қомы су тәрізді байырғы сөз саха (якут) тілінде де сақталған. Сахаларша холю шығанақ деген мағынаны білдіреді. Қазақ тіліндегі қобы (су) мен қом (су) дегендердің түбірлес екендігін екі түрлі тарихи дыбыстық құбылыс арқылы түсіндіруге болады. Бұл сөздерде „б“ мен „м“ дыбысы алмасқан. Мұндай алмасулар қазақ тіліндегі кейбір сөздердің дыбыстық құрамында кездесіп отырады: төбешік — төмпешік, топар (тобар) - томар көлшік, құрбандық - құрмалдық, жабылды - жамылды т.б. Екіншіден, ұяң дауыссыздың үндіге алмасуы соңғы буындағы „ы“ дауыстысының көмескіленіп «түсіп қалуына» эсер еткен. Сонымен, қом суы мен қобы судың (ықшамдалған түрі - қобы) шығу негізі, түп-төркіні бір.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Қабыш Жанұзақов
1917 жылы 7 қарашада, Павлодар облысының Баянауыл ауданында дүниеге келген. 13 жасында жетім қалып, кейін балалар үйінде тәрбие алады.
1938 жылы әскерге шақырылады. 1940 жылы Совет-Фин соғысына қатысты. Фин шығанағындағы Ханко түбегінде 164 күн қорғаныс ұстаған.
Одан кейін Ұлы Отан соғысы басталады. Соғыстың басынан бастап 1943 жылдың наурызына дейін аға сержант Қабыш Жанұзақов фронтта соғысқан, ұлы Ленинград қаласын фашистерден қорғаған. 1943 жылы келесі шайқастың үстінде қатты жарақат алып, аяғынан айырылған, кейін демобилизацияланған. Көптеген ордендер мен медальдармен марапатталған
Соғыстан оралған соң, Қабыш Жанұзақов Қазақ КСР-ның прокуроры Барановтың кеңесімен заңгер курстарын өтеді. Павлодар облысының прокуратурасында заңгер болып істеген. Есіл ауданының прокурор меңгерушісі болып істеген.
1979 жылы Қабыш Жанұзақов пенсияға шығып, өз өмірін балалар мен немерелерге арнайды.
1997 жылы 80 жасында дүние салады. Қабыш Жанұзақов әрі қиын, әрі қызықты өмір сүрген. Оның балалары мен немерелері оны әрқашан еске алып, үлгі етіп, Жанұзақов фамилиясын мақтан тұтады.
Марапаттары
Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Қазақстан заңгерлері Санат:1917 жылы туғандар Санат:1997 жылы қайтыс болғандар
Ким Владимир Викторович
1936 жылы туған, 1959 жылы Алматы көркемсурет училищесін бiтipген, кескіндеме өнерімен шұғылданады, ҚР суретшілер Одағының мүшесі. Владимир Кимнің шығармалары классикалық және алыстағы өз отаны өнеріндегі сәйкестікті өзінше жүйелеуге бейімделген. Ол үшін суретші табиғат көpiнicтеріндегі, портреттер мен натюрморттардағы ерекше белгілердің бip-бipiнe үйлесімділігін мұқият көрсетеді, дәлме-дәл жазып шығады. Оның шығармалары негізінен қаладағы көше қиылыстарын, саябақтардағы аллеяларды, қарапайым гүлдерді, үйреншікті өмip тыныштығын бейнелеуден тұрады. Ол ішкі жан дүниесінде шоғырланған ойды тыныштық арқылы шешуге ұмтылады.
Дереккөздер
1. Қазақстан суретшілері кітабы, 2011ж.
2. ↑http://www.shuak.kz/
Б. з. д. 601 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 601 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 601 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Берглихт
Берглихт (Berglicht) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бернкастель-Витлих ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 462 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 31 006. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Обервайс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Жарғылық капитал
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Genehmigtes Kapital Authorised capital Įstatinis kapitalas Уставный капитал Osnovni kapital
Ақпараттық ұйым
Ақпараттық ұйым  (Информационный орган; information organ (department) — ақпараттық жұмысты үнемі жүзеге асыратын, сондай-ақ ғылыми- техникалық насихат бойынша жұмыс жүргізетін мекеме немесе бөлімше. Осындай ақпараттық ұйымға ақпарат орталықтары, ақпарат институттары, ақпарат бөлімдері және т.б. жатады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Йосип Пиварич
Йосип Пиварич (Josip Pivarić; 30 қаңтар 1989, Загреб, Югославия) — хорватиялық футболшы, Хорватия Ұлттық құрамасының қорғаушысы. 2018 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері. 2017-2020 жылдары "Динамо" (Киев) клубында ойнаған. Оған дейін Хорватияның "Динамо" (Загреб), "Локомотива" клубтарында доп тепті.
Сілтемелер
Санат:Хорватия футболшылары Санат:Динамо Загреб ФК ойыншылары Санат:Локомотива ФК ойыншылары Санат:Динамо Киев ФК ойыншылары Санат:Хорватия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Кравчиктер
Кравчиктер (Lethrus) – тақта мұртты қоңыздардың көң тобы қоңыздарына жатады, бірақ көңмен қоректенбейді. Дене ұзындығы 10-30 мм, түсі қара. Еркектерінің қаруы жақтарының кертештері мен өсінділері, («мүйізді») бар. Еуразияның далалық және шөлді аймақтарында таралған; ТМД кеңістігінде, 60 астам түрі бар. Олардың барлығы Азия құрлығында кездеседі. Қоңыздар топырақта ін салып өмір сүреді. Қорегі, өсімдіктер. Болашақ тұқымы, дернәсілдеріның азыктық қоры ретінде індеріне өсімдіктерді кесіп, тасып жинайды. Ауыл шаруашылық өсімдіктердің зиянкестері.
Дереккөздер
Санат:Қатты қанаттылар
Зерделі
Зерделі (2008 жылға дейін — Большевик) — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Шаблан Ділдәбеков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Қасым Әуезов
Қасым Әуезов (1897, қазіргі Қарақалпақстан, Шымбай ауданы, «Кеңес» с-зы — 13 қазан, 1938, Ташкент) — қарақалпақ ақыны, драматург, сыншы, қоғам қайраткері.
Дереккөздер
Санат:1897 жылы туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:13 қазанда қайтыс болғандар Санат:Шымбай ауданында туғандар Санат:Ташкентте қайтыс болғандар Санат:Қарақалпақ ақындары Санат:Қарақалпақ драматургтері Санат:Қарақалпақстан қоғам қайраткерлері Санат:Қарақалпақстан білім министрлері Санат:Қазақстан ішкі істер министрлері Санат:Қарақалпақстан премьер-министрлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:Қазақстан премьер-министрінің орынбасарлары Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері
Печетто-Торинезе
Печетто-Торинезе (Pecetto Torinese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3687 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 410 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 10020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Лёнинген (Шаффхаузен)
250px|thumb|Картада орналасуы Лёнинген (Шаффхаузен) (Löhningen SH) — Швейцарияның Шаффхаузен кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1124 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.83 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2903, пошта индексі — 8224.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шаффхаузен елді мекендері
Метамерия
=Метамерия= Метамерия (мета... және грек. meros – бөлшегі, бөлігі) – кейбір өсімдіктер мен жануарлар топтары органдарының біріне-бірі өзара біркелкі, жалғас орналасқан ұқсас бөліктері
Кейде Метамерияны симметрияның бір көрінісі деп те қарастырады. Организмдердегі Метамериялық құрылыс олардың органдарының ұзына бойында өзара ұқсас бөліктерден тұратын болса, оны гомономия (біркелкі) деп атайды. Бұл көп қылтанды буылтық құрттарда айқын байқалады. Ал кейбір организмдерде (мысалы, саршаяндарда) өзара ұқсас бөліктердің құрылымы не қызметі әр түрлі болып келсе, оны гетерономия деп атайды. Егерде Метамериялық құрылыс барлық органдар жүйесінде байқалатын болса, оны сегментация не толық метамерия деп атайды. Мұндай құбылыс, көбіне буылтық, таспа құрттарда және буынаяқтыларда кездеседі. Кейбір организмдерде (мысалы, төменгі сатыдағы кірпікшелі құрттар мен немертиндерде) Метамериялық құрылыс тек бір органында ғана кездеседі, оны толық емес Метамерия, ал тек целом қуысында байқалса, оны целомдық метамерия, целом қуысы болмайтын жануарларда жалған метамерия деп аталады. Метамерия өсімдіктерде сирек байқалады. Өсімдіктерде кездесетін метамерия жеке органдарда не ұзыннан, не тармақталған жүйелер түрінде орналасады. Өсімдіктерде кездесетін өзара ұқсас бөліктер фитомерлер деп аталады.
Sword Art Online
Sword Art Online (жап. ソードアート・オンライン со:до а:то онрайн; қаз. Желідегі Қылыш Шеберлері) — жапондық жазушы Рэки Кавахараның ранобэсі бойынша түсірілген аниме. Аниме 2 маусымнан тұрады. Басты кейіпкерлер 14 жасар Кадзуто Киригая және одан 1 жасқа үлкен Асуна Юки.
Басты кейіпкерлер
Кирито/ Кадзуто Киригая (жап. キリト / 桐ヶ谷 和人 Кирито / Киригая Кадзуто) —анименің басты кейіпкері. Sword Art Online ойынын ойнауды 14 жасында бастады.
Асуна / Асуна Юки (жап. アスナ / 結城 明日奈 Асуна / Ю:ки Асуна) — Қан Серілер гильдиясының басшыларының бірі.
Екінші кейіпкерлер
Лифа / Сугуха Киригая (жап. リーファ / 桐ヶ谷 直葉 Ри:фа / Киригая Сугуха) — Киригаяның немере сіңлі.
Синон, Геката / Сино Асада (жап. シノン / 朝田 詩乃 Синон / Асада Сино) — GGO аркасының бас кейіпкерлерінің бірі, мерген.
Кляйн / Рётаро Цубои (жап. クライン / 壷井 遼太郎 Курайн / Цубои Рё:таро) — Киритоның досы.
Эгиль / Эндрю Гиллберт Миллз (жап. エギル / アンドリュー・ギルバート・ミルズ Эгиру / Андору: Гируба:то Мирузу) — Киритоның досы.
Хитклиф, Паладин / Акихико Каяба (жап. ヒースクリフ / 茅場 晶彦 Хи:сукурифу / Каяба Акихико) — Қан Серілер гильдиясының көшбасшысы.
Силика / Кэйко Аяно (жап. シリカ / 綾野 珪子 Сирика / Аяно Кэйко) — "Қара қылышкер" оқиғасының кейіпкері.
Лизбет / Рика Синодзаки (жап. リズベット / 篠崎 里香 Ридзубэтто / Синодзаки Рика) — "Жүрек жылуы" оқиғасының кейіпкері.
Юи (жап. ユイ) — жасанды ақыл.
Оберон/ Нобуюки Суго (жап. 妖精王オベイロン / 須郷 伸之 Ё:сэй-о: Обэирон / Суго: Нобуюки) — ALO аркасының бас кейіпкерлерінің бірі.
Дерккөздер
Санат:Аниме-сериалдар
Суперэкслибрис
Суперэкслибрис - басылым иесі таңбалау үшін басылымның түптерінде немесе түптем беттерінің ішкі жағында оттисктелген белгі, таңба.
Дереккөздер
Санат:Баспа ісі
Боморо-ле-Мин
Коммунаның INSEE коды — 23027, пошта индексі — 23400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 250 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Ренова (Миссисипи)
Ренова (Renova) — Миссисипи штатының Bolivar округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 623 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 28-61890.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Баттерфляй ханым
thumb|Баттерфляй ханымның образы "Баттерфляй ханым"— операсына жазылған балет.
Премьерасы Қазақ опера және балет театрында 30.04.1992 жылы қойылды. Авторы Дж.Пуччини — Ғ.Жұбанова, балетмейстер-қоюшылар: Асами Маки, Кеодзо Метани, дирижері В.Руттер, суретшісі А.Коженкова.
Белгілі операның балеттік нұсқасын жазуды қазақ композиторынан жапон балетмейстерлері өтінген. Балетте адам өміріндегі ең әдемі сезім — тұрақты махаббат адамдардың, замандардың арасындағы үзілмес арқау ретінде көрсетілген. Дәстүрлі классикалық хореографияға жапонның таза ұлттық қимыл-көріністерін енгізу балетке ерекше өң берген. Премьерада Баттерфляйді Р.Байсейітова, Пинкертонды А.Нүсіпов, Сузукиді А.Асқарбекова, Шарплесті С.Асқарбеков, Гороны А.Бүркітбаев, Ямадори ханзаданы Б.Әбдірахманов, Бонзаны А.Бестембаев биледі.
Дереккөздер
Санат:Джакомо Пуччинидің опералары Санат:Италиян тіліндегі опералар Санат:1904 жылғы опералар
Бабырнама
«Бабырнама»
«Бабырнаманың» 460 жылдығы халықаралық деңгейде тойланып, «Бабырнама және Шығыс Ренессансы» деген тақырыпта ғылыми-теориялық конференция өтті (1990, 22–26 қазан, Ташкент қаласы).
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы Санат:Тарих
Психофизикалық проблема
Психофизикалық проблема – психикалықтың физикалыққа қатысы туралы жайт. П. М. Декарт екі түрлі субстанцияның бар екендігін дәлелдей отырып (материя- созылыңқы және ойлай алмайтын субстанция, жан – ойлай алатын бірақ созылыңқы емес субстанция) жан мен тәнді қарама – қарсы қойғаннан кейін 17 ғ-да ерекше мәнге ие болды бұл алшақтықты окказионалисттер (А.Гейлинис пен Мальбранш) психикалық және физикалық құбылыстар арасындағы қатынасқа құдайдың араласуы туралы қалыптасқан жағдаймен жоюға тырысты. П.м.-ні айқындаудың жалған ағымдары психофиз.
Дереккөздер
Санат:Психология
Мара-Роза
Мара-Роза (Mara Rosa) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Солтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Порангату экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11311 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 703,948 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,6 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Абоненттік ұйым
Абоненттік ұйым (Абонентская организация; subscriber organization) — қашықтан қатынас құру режімінде есептеу желісі көрсететін кызметті пайдалануға заңды мәртебесі бар халықаралық және ұлттық мекеме.
Дереккөздер
Cанат: A
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Б. з. д. 602 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 602 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 602 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Агостина Сегатори «Тамбурин» кафесінде
«Агостина Сегатори „Тамбурин“ кафесінде» (нидерл. In het café- Agostina Segatori in Le tambourin) — Ван Гог суреті, 1887-1888 жылдары қыста Парижде салынған.
Тарихы
Бұл картинада жас Ван Гогтың ашық және жарық түстермен жұмысында жетістіктерін байқауға болады. Сурет Парижде Клиши желекжолында «Тамбурин» дәмханасында салынған. Бұл кафені интерьері бойынша жеңіл тануға болады: оның басым бөлігін тамбуринге ұқсас үстелдер құрайды. Ван Гог бұл кафеге өзінің бірнеше ай бойы жұмыс істеген Фернан Кормон шеберханасынан достарымен жиі келетін. Әйелдің бас киіміне көңіл аударсақ, ол Неапольден екенін білуге болады. Ол – осы дәмхананың иесі болды. Кейбір деректер бойынша, Ван Гог пен осы әйел қысқы мерзімді қатынаста болды. Ван Гог бұл кафеде өзінің сүйікті жапон графикасының көрмесін ұйымдастырды. Оның айтуынша, бұл көрме оның достарының Эмиль Бернар мен Луи Анкетен шығармашылығына зор әсер етті. Жапон грвюраларын осы суретте Агостина Сегатори артындағы қабырғада байқауға болады.
Сілтемелер
Санат:Суреттер Санат:Ван Гог жұмыстары
Жаман Қазығұрт
Жаман Қазығұрт – Мөкішқарасу және Қазығұрт өзендерінің аралығындағы тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Нұра ауданы Қарақасқа ауылынан шығысқа қарай 27 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 536 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Маңында өзімен аттас қыстау, бірнеше ұсақ шоқылар бар. Батысында Ырғай, солтүстігінде Жамантөбе, шығысында Амантау, оңтүстігінде Қазығұрт тауларымен шектеседі.
Геологиялық құрылымы
Тас көмір жыныстарынан және девон гранитоидтарынан түзілген.
Өсімдігі
Қызғылт қоңыр, боз топырақ жамылғысында тал мен дала өсімдіктері өседі.‎
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы таулары
Абу-Даби (әмірлік)
Абу-Даби (أبو ظبي) — Біріккен Араб Әмірліктерінің ең ірі әмірлігі.
Бас қаласы — Абу-Даби. Ауданы 67340 км². Жұрты 1800 мың адам (2007). Абу-Даби мемлекеттің 70% ЖІӨ өндіреді. Солтүстігінде Персы Шығанағымен, оңтүстігінен және батысынан Сауд Арабиясымен, шығысыннан Оман мемлекетімен, шығысында Дубаймен шектеседі. Жер көлемі 73060 км². Сондай-ақ оның құрамына көптеген аралдар кіреді және Дубай, Шарджа әмірліктерімен шектесіп жатыр. ХVІІІ ғасырдан бастап билік Бану Яз тайпасының Эль Бу Фалах қауымы қолында болған. 1765 жылдан бастап билеушілердің резиденциясы болған Абу-Даби қаласының маңынан 1761 жылы ауызсу көзі табылған. ХІХ ғасырда Мускат, Оман және Сауд әулетімен арада шекаралық талас-тартыстар болды. Бұл тартыстар әлі күнге дейін шешімін таппаған. 1892 жылы халықаралық істердің ақырғы құқығын жүргізуді Ұлыбританияға беріп, келісімге қол қойды. 1968 жылы Ұлыбритания Парсы шығанағы аумағынан кеткен соң әмірлік көршілес мемлекеттермен бірлікте Біріккен Араб әмірліктері федерациясын құрды. Мұнайға қорына бай жерлері әмірлікті Дубаймен қатар деңгейде федерацияға жетекшілік етуге мүмкіндік туғызуда.
Дереккөздер
Санат:Біріккен Араб Әмірліктерінің әмірліктері
IC 4711
IC 4711 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Өжет би
Тарихы
Оңғай би өлген соң, оның ғұн әйелі мен қытай ханшасынан туған балаларының арасында тақ таласы басталады. Оған Хань империясы араласып, қытай ханшасынан туған Янғұйды үлкен күнби, ал ғұн әйелінен туған Өжет биді кіші күнби етіп, Үйсін мемлекетін екіге бөледі. Осы тұста екі күнби арасындағы бақталастық үйсін елін әлсіретті.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Үлкен Рабог
Үлкен Рабог — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лопь-Ю өзенінің сол жағалауынан 93 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Балта (құрал)
Балта — ағашпен жұмыс істегенде шабуға, жаруға қолданылатын өткір жүзді, металдан жасалған ағаш сапты шапқыш құрал. Жұмыстың ыңғайына, пайдаланылуына қарай балтаның да бірнеше түрі бар: жуан дөңбектерді жаруға арналған балтаны шой балта (шүй балта); шеберлер ұстайтын жүзі өткір ақ балта; отын жаруға пайдаланылатын қарапайым қара балта; шотбалта - бір жағы шот, бір жағы балта сияқты жасалған, шабуға, жаруға және ұсақтап, жұқалап шабуға болатын құрал; ағашты оя шабуға арналған жүзі қобылай куыс соғылған қуыс балта.
Шеберлер тілінде балта, балға, шот сияқты құралдардың ортақ атауы ретінде балта шот, балға шот тәрізді сөздер қолданылады. Балтамен ерге қажетті ағаш дайындау барысында сына деп аталатын көмекші құрал да қолданылады. Сына - жуан ағашты жаруға, яғни желімделген ағаш бөліктерін қысып тұруға арналған көмекші құрал. Оны қайың, қарағай, емен сияқты қатты ағаштардан кесіп-жонып немесе темірден де жасайды. Сынамен дөңбекті жару үшін алдын ала балтамен із салып алады. Одан соң ағаш сынаның жүзін сол із-жарыққа қадап, оны балтаның шүйдесімен емес, қапталымен жайлап ұрады. Сынаны балтаның шүйдесімен ұрса, ағаш сына жарылып кетуі мүмкін. Сондықтан сынамен, балтамен жұмыс істегенде осы әдіс қолданылады. Шеберлер кейде жарылмасын деген мақсатпен сына жүзінің қарсы жағын темірмен құрсаулап қояды. Ол сынаның мойнағы деп аталады. Қазақы ортада ағаш ұсталарын балташы деп те атаған. Балташылық өзіндік дәстүр мен қалыптасқан тәсілдері бар кәсіптің түрі болды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Шовинга
Шовинга — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфтюга өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гидравликалық турбина
Гидравликалық турбина, гидротурбина, сұйықтық ағыны арқылы айналысқа келтіріледі. Жұмыс істеу принципіне сәйкес активті және реактивті турбина, ал құралымына қарай тік және горизонталь Гидравликалық Турбина болып ажыратылады.
Гидравликалық Турбина — судың [потенциалдық потенциалдық және кинетикалық энергиясын электр энергиясына айналдыратьін арнайы құрылғы. Гидравликалық турбинаның жұмысы ағынды су мен қатты дененің өзара әрекеті әсерінен пайда болатын құбылыс негізінде жүзеге асады. Сүйықтықтың жұмыс доңғалағына ену кезіңцегі энергиясы Бернулли теңдеуімен анықталады:
E0=P0/PQ+Z0+V21/2Q
ал одан шыққаннан кейінгі сұйықтық энергиясы мына үлгіде:
сондай-ақ жұмыс доңғалағында пайдаланылатын энергия шамасы келесі формула арқылы есептеледі: A=P0*P1/P+Z0-Z1+(V02-V12)/2
Егер пайдаланылатын энергия П > 0 (нөл) болса, турбина реактивті, П = D жағдайында белсенді деп аталады. Турбина түрлері әрбір жүйеге қатысты: баяу, қалыпты және жүрдек турбина болып бөлінеді. Гидравликалық турбина жүрдектігін негізінен оның жұмыс доңғалағының пішіні мен қалақшасы арқылы аныктайды. Турбиналар жалпы құрылымына, біліктің және доңғалағының орналасу санына байланысты: ашық және жабық; көлденең жөне тік; бір немесе көп доңғалақты турбиналар деп аталады. Ірі гидротурбиналардың жұмыс доңғалағы 1,8 м және одан да көп, куаты 700 МВт дейін. Орташа гидротурбинаның жұмыс доңғалағының диаметрі 2,75 м, қуаты 1—20 МВт аралығында. Кіші гидротурбиналардың жұмыс доңғалағының диаметрі 1,2 м, қуаты 1,0 МВт- тан артық болмайды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Самұрық-Қазына
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» Акционерлік Қоғамы — әртүрлі саладағы мемлекеттік активтерді (меншікті) басқаратын холдинг. Холдингтің негізгі құрылтайшысы және иесі Қазақстан Республикасының Үкіметі. Қор ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының Президентінің 2008 жылғы 13 қазандағы №669 Жарлығына сәйкес және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 17 қазандағы № 962 қаулысы на сәйкес «Қазына» орнықты даму қоры» акционерлік қоғамы мен «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингі акционерлік қоғамын біріктіру жолымен құрылды. 2010 жылдың 31 желтоқсанына қордың активы 12 815,3 млрд теңгені құрады. Бұл көрсеткіш 2009 жылмен салыстырғанда 1 741,3 млрд теңгеге өскен.
Қор қызметінің негізгі міндеттері: компаниялардың ұзақ мерзімді экономикалық құндылығын барынша көбейту және олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру; компанияларды корпоративтік басқарудың ең үздік әлемдік тәжірибесін енгізу және ұлттық және халықаралық ауқымдағы инвестициялық жобаларды  әзірлеу және іске асырылуын қамтамасыз ету болып табылады. Қордың ең жоғарғы басқарушы органы - жалғыз үлескер, яғни Қазақстан Республикасының Үкіметі. Басқару органы - Директорлар кеңесінен тұрады, ал атқарушы орган қызметін басқарма атқарады. Қордың барлық шаруашылық қызметі ішкі және сыртқы аудит арқылы бақыланады.
Тарихы
Қордың негізгі қызметі ұлттық даму институттары мен ұлттық компаниялардағы және басқа да заңды тұлғалардың меншігіндегі мемлекетке тиесілі үлестерді (пакеттерді) басқару. Қордың жалғыз ғана акционері, яғни иесі бар. Ол Қазақстан Республикасының Үкіметі. Қордың қызметі ашықтық және тиімділік қағидасының негізінде жүргізіледі. Негізгі бағыт мемлекеттік активтердің бәсекелес нарықтық ортада тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Алдына қойылған талаптарды орындау мақсатында қор бірнеше сала бойынша басымдықтар анықтады. Олар: мұнай және газ, электр энергетикасы, металлургия, инфрақұрылым және химия өнеркәсібі.
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігі мен тұрақтылығын арттыру және әлемдік нарықтағы өзгерістердің елдегі экономикалық өсуге ықтимал жайсыз әсер етуі факторларынан сақтандыру үшін құрылды. Қор 2008 жылы алдында жеке дара ұйым болатын «Қазына» орнықты даму қоры» акционерлік қоғамы мен «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингі акционерлік қоғамын біріктіру негізінде пайда болды. Жаңадан құрылған ұйымның капитализациясын өсіру мақсатында Президент мемлекеттік бюджеттен 5 млрд АҚШ долларын және Қазақстан Республикасының Ұлттық Қорынан 10 млрд АҚШ долларын бөлуді тапсырды.
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі индустриялық-инновациялық даму Стратегиясының аясында бірнеше ұлттық даму инстиуттары құрылған болатын. Мемлекет меншігін тиімді басқару үшін Сингапурлық "Temasek" холдингінің мысалында мемлекеттік холдинг құру идеясы талқыланды.
2006 жылдың қаңтар айында «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингі акционерлік қоғамы құрылды. Мемлекеттік холдингке «Қазақтелеком», «Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы», «Қазақстан темір жолы» ҰҚ», «Қазпошта», «ҚазМұнайГаз» ҰҚ» және басқа 14 акционерлік қоғамдардағы мемлекеттік үлестер (пакеттер) өтті. Мемлекеттік холдингтің мақсаты бәсекеге қабілетті тауарлар мен өнімдер шығаруда қосымша құрал ретінде көмек беру болатын.
2009 жылы басталған экономикалық дағдарыс Қазақстан басшылығынан дағдарысқа төтеп беретін бағдарламаны талап етті. Бағдарламаны қабылданғаннан кейін оны орындауды үкіметке емес, «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорына орындауға тапсырылды. Қазіргі уақытта холдингтің келесідей функциялары бар: • Қаржы секторын тұрақтандыру • Жылжымайтын мүлік нарығындағы проблемаларды шешу • Шағын және орта бизнесті қолдау • Агроөнеркәсіптік кешенді дамыту • Инновациялық, индустриалдық және инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру
«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ АҚ еншілес және тәуелді компаниялары
«Самұрық-Қазына» холдингіне қырықтан астам ұйым кіреді. Солардың ішіндегі компаниялардың көбісі 1990 жылдары құрылса, басқалары әлемдік қаржылық дағдарысқа байланысты пайда болған. Холдинг 2010 жылдың 4 мамырына қарай келесідей активтерге ие болған[1]:
Назар аударыңыз: Активтер бойынша ақпарат 2008 жылдың аяғына қарай белгілі болған сандар. Сандар мың теңге ретінде көрсетілген. Алайда, "АҚШ доллары" тұрған жерлерде мың теңге емес сандар АҚШ доллары бірлігінде көрсетілген.
Сарапшы клубы
Негізгі мақала: Сарапшы (клуб)
«Сарапшы» клубы – қордың қызметіне қатысты барынша маңызды проблемалар мен әлеуметтік-экономикалық үдерістерді талқылауға арналған ақпараттық және аналитикалық алаң. Клуб «Самұрық-Қазына» АҚ Басқармасының төрағасы Тимур Құлыбаевтың бастамасы бойынша құрылған. Пікірталас клубының шеңберінде белгілі саясаттанушы Нұрлан Ерімбетов арнайы шақырылған саясаткерлермен және ғалымдармен, мемлекеттік аппарат өкілдерімен және сарапшылармен, публицистермен және кәсіпкерлермен пікір алмасады. Шақырылған бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері көкейкесті мәселелерді тиімді шешуге бағытталған маңызды пікірталастардың куәсі болып қана қоймай, сонымен бірге талқылауларға қатысатын мамандарға сұрақтар қою мүмкіндігіне ие.
Astana Pro Team
Негізгі мақала: Астана (велоклуб)
Самұрық-Қазына ҰӘҚ АҚ "Pro Team Astana" деп аталатын қазақстандық кәсіби велоклубтың негізгі демеушісі. Клуб 2006 жылы "Астана" деп атала бастады. Қор 2008 жылдан бастап бас демеуші болып келеді. Оған дейін клубты қаржылай бірнеше қазақстандық компаниялар тобы қолдаған болатын.
Astana
Негізгі мақала: Астана (автоспорт)
Самұрық-Қазына ҰӘҚ АҚ " КАМАЗ Мастерс саласы бойынша Дакар жарысытарында өнер көрсететін қазақстандық Астана командасын Бас демеуші ретінде қолдап келеді.
"Қазақша Уикипедия" жобасы
Негізгі мақала: Қазақша Уикипедия
"Самұрық-Қазына" ҰӘҚ АҚ 2011 жылы әлемдік ашық және онлайн "Wikipedia" энциклопедиясының қазақ тіліндегі тармағын дамыту идеясын бастаған болатын. Бұл мақсатта қазақ тілді Уикипедияшылардың ниетімен құрылған "WikiBilim" қоғамдық қорына демеушілік көрсететіндігін хабарлады. Жоба аясында өтетін бәйгенің жеңімпаздарына, 100 мақала жазған 100 авторға "Самұрық-Қазына" ҰӘҚ АҚ ноутбуктер тапсырады.
2011 жылдың 16 маусымында Алматы қаласында "Қазақша Википедиа" жобасының басталғандығы жөнінде баспасөз мәслихаты өтті. Сол жолы "Самұрық-Қазына" ҰӘҚ АҚ Басқарма төрағасы Тимур Құлыбаев қазақ тілді Уикипедияшыларға және тіл жанашырларына арнап хат жолдады. Тимур Құлыбаев хатында былай дейді:
''Ешқандай шекараны мойындамайтын интернет жүйесінде бір ғана егемендікке мүмкіндік бар, ол – тілдік егемендік. Әлемдік жүйеде қазақ тілінің ауқымды орын иеленуі – тілді дамыту мен сақтаудың маңызды факторы болып табылады''.
''Біз Қазақша Уикипедия қазақ тілі мен мәдениетін қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларын толықтырады деп санаймыз. Сөз жоқ, ол халықтың білім қорын толықтыруға қомақты үлес қосады, қоғамды ақпараттандырудың тиімді құралына айналады''
Инновациялық Қазақстан
Негізгі мақала: Инновациялық Қазақстан
2011 жылы қор инновациялық идеялар байқауын бастады. Байқауға негізінен 15-30 жас аралығындағы оқушылар мен студенттер, жас ғалымдар мен кәсіпкерлер қатыса алады. Өтініштер 7 қыркүйек пен 1 желтоқсан аралығында қабылданады. Байқаудың жүлдегерлері мен жеңімпаздарын мемлекеттік органдар, ірі оқу орындары, ұлттық компаниялардың басшылары мен ғалымдардан құралған әділқазы алқасы анықтайды. Іріктеу қорытындысы бойынша 10 жүлдегер бағалы сыйлықтармен, ал қос номинация бойынша 2 жеңімпаз 5 млн. теңге соммасындағы оқу грантымен марапатталады. Грант шетелдегі оқу орнында білім алуға, шетелдік компанияларда тағылымдама өтуге ғана қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Холдингтер Санат:Қазақстанның ұлттық компаниялары Санат:Қазақстан қорлары
Хрящевка (Ақмола облысы)
Хрящевка — Ақмола облысы Атбасар ауданы, Ярослав ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Атбасар қаласынан оңтүстікке қарай 17 км, Астана қаласынан солтүстік-батысқа қарай 227 км жерде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1911 жылы қаланған.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 449 адам (233 ер адам және 216 әйел адам) болса, 2009 жылы 306 адамды (160 ер адам және 146 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Бастауыш мектеп, кітапхана, дүкен, пошта, клуб бар. Ең жақын темір жол станциясы – Атбасар (27 км).
Дереккөздер
Санат:Атбасар ауданы елді мекендері
Мұхамеджан Қасымов
Қасымов Мұхамеджан (09. 05. 1907, Риштан қыстағы, қазіргі Өзб. СCP-і, Фарғана обл., Алтыарық ауд., — 05. 07. 1971, Душанбе) — тәжік совет актері, КСРО халық артисi (1941). 1948 жылдан КОКП мүшесi. Қоқанның пед. және Ташкенттiң кооператив техникумында оқыды. Рольдерi: Рахымбек (Ұлық-заданың «Қызыл таяқтыларында» ), Аллан (Мұхтаровтың «Семья намысында») және т. б. Қасымовтың ойыны қызу қандылыққа, эмоциялық бояуға толы болды. 2 рет Ленин орденімен, тағы басқа 2 орден, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1907 жылы туғандар Санат:1971 жылы қайтыс болғандар
NGC 3998
NGC 3998 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 14 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3998 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37642, UGC 6946, MCG 9-20-46, ZWG 269,25.
Ким Ки Хун
1992 жылғы Олимпиада ойындарында екі рет чемпион атанды.
2002 жылы Шорт-тректен Корея құрамасының жаттықтырушысы болды.
Санат:Алфавит бойынша шорт-трекшілер Санат:1992 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1994 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Шорт-тректен Олимпиада чемпиондары Санат:Корея Республикасының Олимпиада чемпиондары Санат:Корея Республикасы шорт-трекшілері Санат:Шорт-тректен Азия ойындары чемпиондары Санат:Корея Республикасының Азия ойындары чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Гематурия
thumb|right|200px Гематурия (Haematuria  - қанды зәр) - гематурия, қанды зәр. Несепте қанның немесе эритроциттердің болуы.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Повет (Кырджали облысы)
Повет (Повет) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
Хомочхамзако
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Черек. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Повет (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6630. Телефон коды — 0361. ЕКАТТЕ коды — 56928.
Хомочхамзако
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кабардин-Балқар өзендері Санат:Солтүстік Осетия өзендері
Повет (Кырджали облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Хмелевка (Үлкен Суруша тармағы)
Хмелёвка — Ресейдегі өзен. Самара облысы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Суруш өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сок өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Самара облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
Миоссанс-Ланюсс
Миоссанс-Ланюсс (Miossens-Lanusse) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,16 км² шамасында.
Ғизат Әліпов ауылы
Ғизат Әліпов ауылы (2010 жылға дейін - Қызылоба ) — Атырау облысы Құрманғазы ауданы, Дыңғызыл ауылдық округінің құрамына кіретін ауыл.
Миоссанс-Ланюсс
Коммунаның INSEE коды — 64385, пошта индексі — 64450.
Ғизат Әліпов ауылы
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 847 адам (434 ер адам және 413 әйел адам) болса, 2009 жылы 611 адамды (312 ер адам және 299 әйел адам) құрады.
Миоссанс-Ланюсс
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 208 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Ниедзьвож
Ниедзьвож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лиственничная өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Беларусь географиясы
Беларусь (Беларусь) — Шығыс Еуропада орналасқан, Ресеймен, Украинамен, Литвамен, Латвиямен және Польшамен шектеседі. Ауданы 207 600 км².
Әкімшілік бөлінісі
6 облыс:
Мемлекеттермен шекаралары
Беларусьтің мемлекеттік шекарасының ұзындығы нақтыланған есеп бойынша 3617 шақырымды құрайды; Бұған дейін мемлекеттік шекараның ұзындығы 2969 км деп есептелген.
Дереккөздер
Санат:Беларусь географиясы
Ақпараттық шуыл (ақпараттық жүйенің шуылы)
Ақпараттық шуыл (ақпараттық жүйенің шуылы)  (Информационный шум (шум информационной системы); information noise) — құжаттық ақпараттық-іздестіру жүйелері сапасының семантикалық көрсеткіші; жүйені пайдаланушының өз сұрауларына алған қатесіз жауаптарының саны арқылы анықталады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Силвалде
Силвалде (Silvalde) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Эшпинью муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 540 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,18 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1 263,0 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Леопольдсхаген
Леопольдсхаген (Leopoldshagen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Иккер-Рандов ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 747 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,56 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 62 031. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Хакбарт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Легизм
Легизм. Ерте легизмнің ірі өкілі ШАНЬ ЯН (б.з.д. 390 — 338 жылдар шамасы) ұсынған реформалардың жобалары мен жарлықтары "Шань цзюнь шу" трактатына ("Шань облысының әміршісі кітабы") енген. Легизм ілімі оның алдындағы тұжырымдамалардан едәуір өзгеше болды. Легистер саясатты дәстүрлі моральдық баяндаудан бас тартып, билікті атқару техникасы туралы ілімді жасады. Шань Ян осы қайта бағдарлануды жүзеге асыра отырып, патриархалдық тәртіпті жоюға қол жеткізген мемлекеттік міндеттерді атқарған ақсүйектер мен ауқатты қауымшылдардың ұмтылыстарын басшылыққа алды. Саяси теориядан олар басқаларға қарағанда ізгілікті ақыл-өсиеттерді аз күтті. Оларға керегі жалпы мемлекеттік түрлендірулердің салыстыра тексерілген бағдарламасы болатын.
Легизмнің ерекшеліктерін қоғамдық құбылыстарға тарихи көзқарастардың элементтері құрады. Жаңа аристократияның жекеменшіктік мүдделері қауымдық өмірдің архаистік ұстанымдарына қайшы келгендіктен, оның идеологтарына дәстүрдің беделіне емес, әлеуметтік шарттардың бұрынғымен салыстырғандағы өзгерістеріне шағынуына тура келді. Ежелгі тәртіптерді қалпына келтіруге шақырған достарға, конфуцийшілдерге және моистерге қарсы легистер ескіге қайта оралудың мүмкін еместігін дәлелдеп бақты.
Легистер қауымдық өзін-өзі басқаруды шектеу, отбасылық-рулық қауымдар мен патронимияларды жергілікті әкімшілікке бағындыру қажет деп есептеді. Шань Ян қауымдық өзін-өзі басқаруды теріске шығармастан, азаматтарды мемлекеттік биліктің тікелей бақылауына қоюды көздейтін реформалардың жобаларын (елді аудандарға бөлу, жергілікті жерлердегі шенеуніктік қызметтер және т.б.) ұсынды. Бұл жобаларды жүзеге асыру Қытайда азаматтардың аймақтық бөлінуінің бастауы болды.
Барлық мемлекет үшін біртұтас заңдар белгілеу ұсынылды. Басқа да ерте легистер сияқты Шань Ян әдет-ғұрып құқығын заңнамамен толық алмастыруды ойлаған жоқ. Занды ол қуғын-сүргін саясаты (қылмыстық заң) және үкіметтің әкімшілік өкімі деп түсінді.
Билік пен халық арасындағы ұарым-қатынастарды Шань Ян жауласушы тараптардың бір-біріне қарсы тұруы деп қарады. Үлгілі мемлекетте әміршінің билігі күшке арқа сүйейді және ешқандай заңға бағындырылмаған. Шан Янға азаматтардың құқығы, олардың заңды кепілдері туралы және т.б. ұғымдар белгісіз. Заң, оның ойынша, қорқыныш ұялатушы, ескерту жасаушы террор болып шығады. Тақсыр қызметінің жоғарғы мақсатын Шань Ян басқыншылық соғыстар жолымен Қытайды біріктіруге қабілетті күшті билік құру деп есептеді.
Легистік тұжырымдамаларды іс жүзінде қолдану қатыгездіктін күшеюімен, бодаңдардың санасына әмірші алдында жаппай үрейді сіңірумен және жаппай сезіктенумен қатар жүрді. Жалпы бұқараның легистік тәртіпке наразылықтарын ескере отырып, Шань Янның ізбасарлары неғұрлым жексұрын жағдайлардан бас тартып, легизмді моральдық мазмұнмен толықтырып, оны даосизммен немесе конфуцийшілдікпен жақьіндастырды. Б.з.д. II — I ғасырларда легизм идеясымен толықтырылған конфуцийшілдік Қытайдың мемлекеттік діні ретінде бекіді. Моистер мектебі біртіндеп келмеске кетеді. Даосизм буддизммен және жергілікті нанымдармен астарласып магия белгілеріне ие бола бастайды жөне уақыт өте келе саяси идеологияның дамуына ықпалын жоғалтады. Конфуцийшілдік 1911 — 13 жылдардағы Синхай революциясына дейін императорлық Қытайдың ресми ілімі болып келді.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
IC 291
IC 291 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11699, MCG -2-9-1, IRAS03050-1246.
Сыртқы сілтемелер
IC 291 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Б. з. д. 603 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 603 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 603 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Златко Захович
Златко Захович (Zlátko Záhovič; 1 ақпан 1971 жыл, Марибор, Югославия) — словениялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Клубтық
"Партизан" клубының түлегі. 1990-91 жылы "Пролетар" клубына жалға берілді де, 1992 жылы клубқа қайта оралды.
1993 жылы "Витория Гимарайнш" клубына ауысты. Үш маусымдай ойнап, "Порту" қатарын толықтырды.
1999 жылы "Олимпиакосқа" ауысқанымен, клуб жетекшілерімен келісімге келе алмай, келісім шарт мерзімі бітуін күтпей клубтан кетіп қалды.
2000 жылы "Валенсия" қатарына қосылды, бұл жолы да клуб бапкері Эктор Купермен кикілжіңге келе берді (кейін бапкерді "алаңға жиі шығармады, сол үшін жанжалдастым" деп еске алды), бірақ маусым соңына дейін клубта қалды. Клуб 2000/01 жылғы маусымда Чемпиондар лигасының финалына шығып, "Бавариямен" ойнады. Матчтан соңғы пенальтилер сериясында Захович өз мүмкіндігін соға алмады, нәтижесінде "Валенсия" ұтылып қалды.
Ұлттық құрама
1992 жылы 7 қарашада тұңғыш рет Словения құрамасы сапында алаңға шықты. 2000 жылы Словения құрамасы Еуропа чемпионатына жолдама алды да, Захович те финалдық турнирге қатысты. Топтық кезеңнің бірінші турында Захович Югославия қақпасына екі гол соқты, бірақ словениялықтар 3:0 есебімен ұтып тұрып жеңісті уысынан шығарып алды. Екінші турда да Испания қақпасына бір гол соқты, бұл жолы Словения 1:2 есебімен ұтылды. Осылайша Захович құраманың төрт голының үшеуін соқты.
Құрама 2002 жылғы әлем чемпионатына да жолдама алды, бірақ бас бапкер Сречко Катанецпен кикілжіңге келген Захович топтық кезеңнің бірінші матчынан соң-ақ еліне қайтып кетті.
Құрамадағы соңғы кездесуін 2004 жылы 28 сәуірде Швейцарияға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. Құрама сапында 35 гол соқты, бұл әзірше рекордтық көрсеткіш.
Сілтемелер
Санат:Югославия футболшылары Санат:Словения футболшылары Санат:Словения Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Партизан Белград ФК ойыншылары Санат:Витория Гимарайнш ФК ойыншылары Санат:Порту ФК ойыншылары Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Бенфика ФК ойыншылары
Золоторунное
Золоторунное — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Алабота ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 71 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 275 адам (137 ер адам және 138 әйел адам) болса, 2009 жылы 112 адамды (59 ер адам және 53 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Собрадильо
Собрадильо (Sobradillo) — Испаниядағы Муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Витигудино ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 279 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 53,50 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 105 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Дәуімшар қорымы
Бұл зират Адайдың қырықмылтық бөлімінің батыры Дәуімшар (Есекей) есімімен аталады. Аңыз әңгімелерге қарағанда мұнда қалмақтармен соғыста қаза болғандар жерленген. Екінші бір мәліметте Дәуімшардың бастауымен қазақ жасақтары кезінде Гурьевтен шыққан ағылшындар экспедициясымен қақтығысып, содан көп адам қаза табады. Бұл 1810 ж. болған. Осы ұрыста қаруы аса көп ағылшындар оғынан адайлардың көп адамы шейіт болады, келімсектер жағынан да шығын болады. Ағылшындардың моласы қауымның етек жағында, одан сәл берігірек жатыр.
Дәуімшар қорымы дулыға тәрізді күмбездері бар тастан тілініп алған блоктар арқылы салынған үш мазар ерекше көз тартады. Әсіресе, Мырза Мұрын мазарының (1881-1882 ж.) шеберлігі мүлде бөлек. Сондай-ақ шикі кірпіштен салынған үйтам, сағанатам мазарлары, қабір үстіндегі қойтастар да ерекше назар аудартады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері Санат:Байғанин ауданы сәулеті
Психонервоз
Дереккөздер
Санат:Психология
Ретровирустар
Ретровирустар — құрамында РНҚ бар зардапты ісік туғызатын вирустар тұқымдастығы. Геномдары бір-біріне ұқсас екі сыңар тізбекті позитивті РНҚ молекулаларынан және осылармен байланысқан кері транскриптазадан тұрады. Вирус бөлшектерінің диаметрі 70 — 120 нм липопротеид қабығы бар. Үш тұқымдастық тармаққа: онковирустарға, лентивирустарға және спумавирустарға бөлінеді
АИТВ-инфекциясы
АИТВ-инфекция '– адам иммунды тапшылық вирусымен (ретровирус) шақырылатын, организмде иммунды клеткаларын зақымдап, иммунды тапшылыққа ұшыратып, нәтижесінде көптеген оппортунистикалық инфекцияларымен қатерлі ісіктермен фатальды түрінде өтетін антропонозды ауру.
Дереккөздер
Санат:РНҚ вирустары
Уеб-камера
thumb|A typical webcam Уеб-камера – бейне кескіндерді электрондық пішімге айналдыратын құрылғы. Компьютерге арнайы порт арқылы қосылып, оған сурет немесе бейнені жолдауға арналған электрондық құрылғы.
Бейнеконференцияға арналған уеб-камералар әдетте Instant Messenger сияқты бағдарламаны іске қосатын компьютерге қосылатын қарапайым камера үлгілері болып табылады.
Қауіпсіздік мақсатында пайдаланылатын камера үлгілері қосымша құрылғылармен және функциялармен жабдықталуы мүмкін (мысалы, қозғалыс детекторлары, сыртқы сенсорларды қосу және т.б.)
Тарихы
Бірінші веб-камера 1991 жылы іске қосылды және Кембридж университетінің Трояндық бөлмесінде кофеқайнатқышты көрсетті. Қазір ол 2001 жылы 22 тамызда өшірілгендіктен жұмыс істемейді. Бұл камера түсірген соңғы фотоны әлі де оның интернеттегі басты бетінде көруге болады.
1996 жылы EarthCam бүкіл әлемді нақты уақытта көрсету үшін веб-камералар желісін құра бастады. Алдымен камералар фотосуреттерді (өндіріс аралығы үнемі қысқарып отыратын) таратады, содан кейін олар бейнені жіберді (ажыратуы жақсарды).
Сонымен қатар, веб-камераларды пайдалану бойынша саланың дамуына кедергі келтіретін жағдайлар бар.
Уеб-Камера құрылымы
Веб-камерада тіркелген фокус объективі, оптикалық сүзгі, CCD немесе CMOS сенсоры, цифрлық кескінді өңдеу тізбегі, кескінді қысу тізбегі және желіге қосылуға арналған қосымша веб-сервер бар. Мұндай камераның диафрагмасы оператордың араласуын қажет етпей, автоматты түрде басқарылады.
Дереккөздер
Санат:Веб-камералар Санат:Жеке кеңістік