cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мемлекеттік қызметші
Мемлекеттік қызметке тұру және оны өту тәртібі
Мемлекеттік қызметке тұрудың заңмен бекітілген шарттарын екі топқа бөлуге болады: саяси мемлекеттік қызметкерлердің мемлекеттік қызметке тұруы — тағайындау немесе сайлау негізінде, сондай-ақ өзге жағдайларда заңнамада белгіленген тәртіп және шарттарға орай жүзеге асырылады; мемлекеттік әкімшілік қызметке орналасу және мемлекеттік әкімшілік қызметкердің жоғары санатты қызметке тұру жолымен қызмет бабында жоғарылауы бәсекелік негізде жүзеге асырылады. Азаматтар мемлекеттік қызметке тұру үшін мынадай талаптарға жауап беруі тиіс: Азамат мемлекеттік қызметке тұрған кезде, салық қызметі органдарына, оған құқық ментттігі ретінде жататын мүліктері мен алған табыстары жөнінде мәліметтер тапсыруға міндетті. Азамат міндетті, арнаулы тексерістен өткеннен кейін саяси және өкімшілік мемлекеттік қызметке тұра алады. Саяси мемлекеттік қызметкерлер өз халқы мен Президентке ант береді. Азамат мемлекеттік әкімшілік қызметке тұрған кезде, оған үш айлық, сынақ мерзімі белгіленуі мүмкін. Мемлекеттік саяси қызметкерлер үшін сынак мерзімі белгіленбейді. Мемлекеттік әкімшілік қызметкерлер мемлекеттік қызметті атқару кезінде аттестаттаудан өтуі керек. Мемлекеттік әкімшілік қызметкерлерін аттестаттау — бұл олардың кәсіби даярлық деңгейін, қүқықтың мөдениеті мен азаматтармен жұмыс жасай білу қабілетін айқындау үшін октын-октын өткізіліп тұратын шара. Екікабат әйелдерден басқа барлық қызметкерлер аттестаттаудан өткізілуге жатады. Мемлекеттік қызметтегі келесі әрбір үш жылы өткен сайын қызметкерлер аттестаттаудан өтеді. Саяси мемлекеттік қызметкерлер аттестаттауға жатпайды.
Мемлекеттік қызметкерлер өкілеттігін тоқтату негіздері және олардың жауапкершілігі
Саяси мемлекеттік қызметкерлер Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңнамаларының негізінде қызметтерінен кетеді. Қызметтен кету (отставка) дегеніміз — саяси мемлекеттік қызметкерді жазбаша өтінішінің негізінде жүзеге асырылатын тиісті мемлекеттік қызметтегі міндеттерін атқаруды тоқтатуы. Мемлекеттік қызметте болумен сыйыспайтын қызметтік екілеттігін өрескел бұзу, теріс қылықтар жасау олардың қызметтен кетуіне негіз бола алмайды, бұл оларды жұмыстан шығаруға негіз болады. Саяси және мемлекеттік өкімшілік қызметкерлердін қызметін токтатуына мыналар негіз болады: аттестаттаудың жағымсыз нәтижелері. Мемлекеттік әкімшілік қызметкерді оны осы қызметке қабылдауға құқығы бар мемлекеттік органның тиісті лауазым иесі қызметтен шығарады. Саяси және мемлекеттік әкімшілік қызметкерлер мемлекеттік қызмет туралы заңды бұзғаны үшін жауап береді. Мемлекеттік қызметкер өзіне жүктелген міндеттерді орындамаған не ойдағыдай орындамаған, қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдаланған, мемлекеттік және еңбек тәртібін бұзған, сондай-ақ оның мемлекеттік қызметте болуымен байланысты белгіленген шектеулерді сақтамаған жағдайда мемлекеттік қызметкерлерге мынадай тәртіптік жазалар қолданылуы мүмкін: Сонымен, мемлекеттік органда белгіленген тәртіп бойынша ақы төленетін қызметте отырған және мемлекеттің міндеттері мен қызметтерін іске асыру мақсатында қызметтік өкілеттіктерін жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының азаматы мемлекеттік қызметкер деп танылады. Мемлекеттік қызмет мемлекеттің аса маңызды құралы болып табылады. Оның жоғары дәрежеде ұйымдастырылуы, заңдылық тұрғыдан қамтамасыз етілуі және жоғары білікті мамандармен жабдықталған болуы керек.
Мануэль Норьега
Мануэль Антонио Норьега Морено (Manuel Antonio Noriega; 11 ақпан 1934, Панама қаласы, Панама) — панама әскери қайраткері, азаматтық елбасы ісінде нағыз билікті пайдаланған панама генералы.
Кедей отбасында дүниеге келген, Перудегі әскери мектепке барған. Перуден оралған соң, Панама ұлттық гвардиясына қосылған. Әскери интелегенция басы ретінде 1970 жылы ОББ мен Кубадағы АҚШ жауынгерлерінен құтылуға сұраныс жасаған, бірақ оның аямас мінезі мен наркотика саудагері деген өсектен беделіне дақ түскен.
1989 жылы армия басы сайлауында оны қанағаттандырмайтын дауыс жойылды. Содан кейін ол АҚШ Норьеганы қолға түсіру мақсатымен Панамамен саудаласты. АҚШ сотында оны қоқан-лоқысы, наркотика саудасы, пара алғаны үшін 40 жылға бас бостандығынан айырды. Кейін оның уақыты қысқарды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1934 жылы туғандар Санат:Панама тұлғалары
Бильязы
Бильязы — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Жаңа троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 17 адамды құрады. Пошта индексі — 452162, ОКАТО коды — 80257850004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сандиайнш
Сандиайнш (Sandiães) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-де-Лима муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Бильязы
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сандиайнш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Етістікті сөз тіркестері
Етістікті сөз тіркестері— грамматикалық тірегі етістік болатын сөз тіркесі. Тіркес кұрамындағы басқа сөздер тірек етістіктің маңына топталады. Етістікті сөз тіркестері: а) қабыса байланысқан етістікті сөз тіркестері (Қожа кеш келіп, ерте кетуші еді (С. Көбеев); ә) меңгеріле байланысқан Е. с. т. (Байжан іске кірісті (Г. Мүсірепов) болып екі салаға бөлінеді. Бұлардың әрқайсысы өз ішінен бірнеше топқа таралады. Қабыса байланысқан Етістікті сөз тіркестері: үстеулі сөз тіркестері, еліктеуіш сөз тіркестері, көсемшелі сөз тіркестері, сын есімді сөз тіркестері. сан есімді сөз тіркестері, зат есімді сөз тіркестері сияқты 6 топтан тұрады. меңгеріле байланысқан етістікті сөз тіркестері: табыс жалғаулы сөз тіркестері, барыс жалғаулы сөз тіркестері, шығыс жалғаулы сөз тіркестері, жатыс жалғаулы сөз тіркестері, көмектес жалғаулы сөз тіркестері, шылау сөзді тіркестер сияқты 6 топтан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ботукату
Ботукату (Botucatu) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Бауру мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ботукату экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 120 800 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 482,87 км² шамасында. Халық тығыздығы — 81,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1855 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Бестармақ
Бестармақ - қазақ поэзиясында қолданылатын шумақ өрнегі.
Соңғы тармақ келесі шумақтардағы сәйкес тармақпен үйқасып отырады. М.Мақатаев, Т.Айбергенов, т.б. ақындар бастармақты он бір буынды өлеңде шебер қолданған.
Норьега
Норьега — испандық фамилия.
Белгілі тұлғалар:
Мұнайдың гравитациялық жатыны
Мұнайдың гравитациялық жатыны Синклиндермен немесе жербедердің шөгінділермен көмкерілген ойыстарымен байланысты, солардың гипсометрлік тұрғыдан ең төмен бөліктерінде жинақтала отырып, сол өңірлерде өздерінің ауырлық күші әсерінен сақталатын мұнай жатындары. Өте сирек ұшырасады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Сисса
Сисса  (Sissa) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3945 адамды құрайды. Халық тығыздығы 94 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 42 км² шамасында. Пошта индексі — 43018.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Максим Иванович Азовский
Максим Иванович Азовский (4 маусым 1986 жыл, Целиноград) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы, елордалық футбол мектебінің тәрбиеленушісі, кәсіби мансабын «Жеңіс» футбол клубында бастаған, кезінде Қазақстанның ұлттық құрамында ойнаған.
Карьерасы
Қазақстан Ұлттық құрамасындағы бірінші ойынын 2005 жылы 29 қаңтарда сырт алаңда Жапонияға қарсы жолдастық кездесуде өткізді. 2005 жыл соңынан дейін барлығы төрт кездесуде алаңға шықты, оның үшеуі ӘЧ-2006 іріктеу ойыны.
2006 жылы құрама сапында алты ойында алаңға шықты, алтауы да жолдастық кездесу. Сол жылы Қазақстан жастар құрамасы сапында екі ойын өткізді.
2007 жылы Ұлттық құрамада бір ғана кездесуге қатысты, 8 қыркүйекте Тәжікстанға қарсы жолдастық кездесуде 63-минутта алаңға шықты.
2008 жылы жастар құрамасы сапында екі кездесу өткізді.
Содан кейін ұлттық құрамада тек 2010 жылы ғана ойнады, бір жолдастық кездесу, үш ресми ойын (Түркия, Аустрия, Германия).
Отбасы
Әкесі — Иван Азовский, экс-футболшы, қазіргі таңда «Астананың» қосалқы құрамның бапкері. Ағасы — Егор Азовский де футболшы
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Жеңіс ФК ойыншылары Санат:Екібастұз-1979 ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Алматы ФК ойыншылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары Санат:Ақжайық ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары
Зигварт Христоф
Зигварт Христоф (1830-1904) - неокантшылыққа жақын неміс логигі. Зигварттың "Логикасы" (1873-78) кеңінен мәлім. Зигварт бойынша логика психологияға негізделеді, бұл - ойлау туралы тех., нормативтік ілім. Ол ақиқаттың өлшемі - қажеттілік пен ортақмәнділік, олар үшін оьъективті дүниеде ешқандай тірек жоқ деп санады; Зигверт ойлау қажеттілігінің негізі - айқындық, ол сенімге сілтеме жасау арқылы жорамалданады деп жариялады. Пайымдау туралы ілімді мейлінше егжей-тегжейлі талдап жасады.
Кент тауы
Кент тауы – Сарыарқаның шығысындағы таулы-орманды алқап.
Түйіршікөлшемдік талдау
Түйіршікөлшемдік талдау (саралау)- Борпылдақ та болбыр шөгінді тау жыныстар құрамын жыныс құрушы түйіршіктер мен кесектер мөлшері тұрғысынан саралау тәсілі.
Кент тауы
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы ауданында, Қарқаралы тауынан оңтүстік-шығысқа қарай 40 км жерде орналасқан.
Түйіршікөлшемдік талдау
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Кент тауы
Жер бедері
Бірнеше жекелеген қырқалы және күмбезді аласа таулар тізбегінен тұрады. Олар оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 30 – 35 км-ге бір-біріне тіркесе созылып жатыр. Ені 20 км-ге жетеді. Айналасындағы белесті, төбелі, ұсақ шоқылы келген жазықтан 200 – 500 м биік тұр. Алқаптың ең биік бөлігі – қатпарлы таулар тізбегінен тұратын Кент тауы (абсолют биіктігі 1469 м). Одан солтүстікке қарай тауаралық және өзен аңғарларымен бөлінген Доңғал (1188 м), Найзатас (1293 м), Жамантау (1411 м), Босаға (1066 м), т.б. таулар орналасқан. Тау беткейлері көптеген жартасты шатқалдармен, сайлармен, аңғарлармен тілімденген.
Геологиялық құрылымы
Батысы мен оңтүстік-батысындағы таулар пермь граниттерінен, шығысы мен солтүстік-шығысындағы таулар орта және жоғарғы тас көмір гранитоидтарынан, беткейлері мен аңғарлары делювийлі-пролювийлі шөгінділерден түзілген. Вольфрам, молибден, қалайы кен орындары бар.
Климаты
Климаты континенттік, қысы суық, қар жамылғысы жұқа (20 см), жазы ыстық. Қаңтардың орташа температурасы –14°С, шілдеде 19°С. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 350 – 400 мм.
Су торабы
Талды өзенінің оң салалары, Түндік өзенінің бастауларының бірі – Ақжарық өзені осы таулардан алады.
Өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Тау беткейлері мен бөктерлерінде қарағай, қайың, көктерек, тал, итмұрын, ұшқат, ырғай, қараған, тобылғы, т.б. бұталар өседі. Сайлары мен тауаралық аңғарларында өлең, сұлыбас, қызғылт селеу басым түрлі шөптесіндер өседі. Арқар, елік, қасқыр, түлкі, қарсақ, сұр суыр, қоян, тиін, моңғол және дала шақылдағы, дала тышқаны, Эверсман атжалманы мекендейді. Дала бүркіті, құр, шіл, тоқылдақ, т.б. орман құстары кездеседі. Талды (Кент) орман шаруашылығы негізінде жобаланған Кент қорығы Қарқаралы ұлттық паркіның құрамына кіреді.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Фоссальто
Фоссальто (Fossalto) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1619 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 58 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 86020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Сап, сап, көңлім, сап, көңлім...
«Сап, сап, көңлім, сап, көңлім...» — Абайдың 1855-81 ж. аралығында жазған өлеңі. Көлемі 59 жол. Жігіттік, жастық мінездеріне арналып айтылғанмен, Абайдың бұл өлеңі... таза қазақ тілінің өзімен жазылған. Мазмұны мен мағынасына қарағанда, Абайдың бұдан бұрын азды-көпті айтылып келген елеңдерінің езінде, өзгеше бір қорытындысы сияқты. Жылы белгісіз болғанмен, ақынның жиырма-жиырма бес арасында ез өмірінің осы шағына нақтылап, арнап айтқан өлеңіне ұқсайды. Бұндағы ойлар мен сезімдер, жас жігіттің өзіне де, құрбы, тұрғыластарына да арнаған тоқтау сөзі, сын, толғау сияқты. Ең әуелі, бұл өлеңде Абай қазақ әдебиетінен бөлек үлгіге еліктеуді өзіне еңкі лайық көрмеген сияқты. Өз өмірінің шындығы бұл жырда аса айқын қонымдылықпен айтылады. Ұзақ өлеңнің көркем жолдарында ел жігітінің тіршілігінен тысқары тұманды, оқшау хал де, сезім, теңеу де жоқ. Қыз аңдыған жігіттің түнде жортқан, жеңіл-жеңсік қуған әдеті өзгеге де ой түсіреді. Бұл елеңде жасанды теңеулер жоқ. Қайта қазақтың шешен, орамды, терең, мәнді сездерін қолданады. «Қарсақ жортпас қара адыр, Қарамай неге шабасың? Соңда тәуір бола ма, Ұстап ап біреу сабасын?» -деген жолдарда сыншыл оймен қатар, сол кездегі қыр жігітінің басынан кешетін анық көріксіз, көңілсіз болмысын арнаулы трагедиялық қалпында береді. Өмірдің өткел кезеңінде тұрған, ой түскен жас орынсыз деген мінездер, істер жайын кеп сұрақтармен баяндайды. Тыңдаушысын ойландырып, езіне ақыл салып айтады. Опасыз, тұрақсыз, тынымсыз жортуылдан қайту керек дегендей, тасқындаған көңілді. ауыздықпен шаужайлағандай болады. «Сап, сап көңілім»деген сабырдың, тыйылудың сөзін үнемі қайталап отырады. Айтпақ жайын әдейілеп, көп қайталап, осы өлеңді жазудағы мақсатын, ойын ерекше нықтай түседі. Опасыз жас болмау керек, таңдап сүйген біреуі ғана бар, тең сезімге табынған жақсы жастың адамгершілік пен махаббатты қабыстырамын деген ниеті көрінеді. Барлық осы аталған өмірі, ой, сезім жайлары шындыққа бағынған. Бусанып тұрған жанды, шындығы бар жыр туады. Ақын алыстан тұмандатып орағытпайды. Айтпақ ойының сөздері де дәл табылған. Қозғайын деген пернесін дәл басады. Және өз басының тәжірибесін шығарып, өзіндік мінін сынап, шенеп отырған кісі болып, сол кездегі көп жастың халіне арнаған үлгілі сөз айтады. Қазақ жасының Абай заманындағы махаббат жөнінде қолданатын іс, мінезі тұрпайылау, натуралдық күйде екендігін осы өлең дәл ашады. Ер мен әйел арасындағы жарастық, жақсы сезімді қасиеттей білмейтін, топас тәрбиені әшкерелейді. Ендігі түсінігі бойынша махаббат, жастықты сөз қылатын ақын құмарлық қызығын шала, шалағай күйде жырламасын. Адамгершілік тәрбиесін өсіріп, асырғандай, моральдық жоғарғы дәрежеде түсініп жырласын дейді. Абайдың жас шағындағы өлеңдерінің қорытындысы есепті болған «Сап, сап, көңлім...» енді жақын шақта реалист сыншы және шыншыл ақын боп қалыптасатын Абайдың алдағы өрісін аңғартады. Өлең 7 буынды жыр үлгісінде жазылған. Алғаш рет өлеңнің жартысына жуық үзінділері ақынның 1933 ж. жарық көрген толық жинағында жарияланды. Ал толық түрінде 1939 жылғы басылымға енді. Басылымдарында текстол. өзгерістер кездеспейді. Туынды қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, түрікмен, ұйғыры. б. тілдерге аударылған.
Көлеңкелі
Көлеңкелі  – Үстірттің солтүстік-батысындағы қырат.
Сап, сап, көңлім, сап, көңлім...
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Көлеңкелі
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Бейнеу ауданы жерінде орналасқан.
Жер бедері
Солтүстіктен оңтүстікке қарай 25 – 30 км-ге созылып жатыр, ені 5 – 7 км. Абсолюттiк биіктігі 188 м. Қырат сармат ярусының әктасты қабатшаларынан түзілген. Батыс беткейі тік жарлы, көлбеу келген шығысы өзен аңғарымен тілімделген. Төбесі тегіс, жазық келген.
Өсімдігі
Құнары шамалы сұр топырақта сораң өсімдік, аздап жусан, сай-жыраларда бұталар өседі.
Дереккөздер
Санат:Бейнеу ауданы таулары
Өтпелі процесс
Өтпелі процесс - сыртқы әсерден, сызықтық жүйеде нөлден қандай да бір тұрақты шамаға секіріс түрінде пайда болатын өзгеріс.
Дереккөздер
Санат:Физика
Достық (Абай облысы)
Достық — Абай облысы Семей қалалық әкімдігіне қарасты Достық ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Семей қаласынан батысқа қарай 23 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 528 адам (270 ер адам және 258 әйел адам) болса, 2009 жылы 413 адамды (224 ер адам және 189 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі елді мекендері
Тужа (Ока тармағы)
Тужа — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ока өзенінің оң жағалауынан 134 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Муром қаласынан Клязьма және Тёша өзендерін қоспағанда, Горбатов қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Манкент санаторий
Манкент – шипалы сумен емдейтін климатологиялық санаторий. Сайрам ауданында Манкент темір жол станциясынан 6 км жерде. Теңіз деңгейінен 606 м биіктікте орналасқан. Санаторий құрылысы 1923 жылы басталып, 1926 жылы пайдалануға (1 ғимарат, 20 палата, 2 зал) берілген. Қазіргі таңда санаторийдің 10 тұрғын ғимараты мен 10 жазғы уақытта пайдаланылатын кешені бар. Санаторий жыл бойы қызмет көрсетеді, бір мерзімде 500 адам қабылдай алады. Мұндағы сульфатты хлорлы натрий аралас жылы су (39,5С) ас қорыту, жүйке жүйесі, сүйек-бұлшық ет жүйесі және гинекологиялық ауруларды емдеу үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы
489 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:489 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:489 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кадожак
Кадожак (Cadaujac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33080, пошта индексі — 33140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4716 адамды құрады. Халық тығыздығы — 307,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Қызылқұйрық тағанақ
Қызылқұйрық тағанақ (қарқанақ) (Lanius phoenicuroides) - Қазақстанда ең кең таралған тағанақтардың бірі.
Таралуы
Республиканың оңтүстік жартысында солтүстікке қарай -Торғай сағасына, Солтүстік Балқаш маңы ғана шөл, шөлейттерді және жазықтықтардың дақылды ландшафтын емес, Батыс Тәңіртаудағы теңіз деңгейінен 2500 м жоғары таулы беткейлеріне де қоныстанады. Сәуірден қыркүйекке дейін кездеседі.
Дереккөз
1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
Санат:Тағанақтар Санат:Еуразия құстары
Турневиль
Турневиль (Tourneville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27652, пошта индексі — 27930.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Үлкен мешіт және Дивриги ауруханасы
Үлкен мешіт және Дивриги ауруханасы (Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası) — ХІІІ ғасыр мешіті мен Дивриги ауруханасын қамтитын үлкен сәулет кешені, 1985 жылы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік Мұра Тізіміне енгізілді. Түркияның Дивриги қаласында орналасқан.
Тарихы
Мешітті 1229 жылы Менгучак әмірі Ахмет Шах салған, ал оның әйелі Мелике Турхан Мелек аурухана ашқан. Бұл Анадолыдағы ең көне кешен. Мешіт тастардан тұрғызылған және Осман сәулет стиліндегі ең маңызды ескерткіштердің бірі болып саналады. Ол 1071 жылы Манцикерт шайқасында түріктердің Византия империясын жеңуі құрметіне салынған. Бас сәулетшісі - Хюррем шах бин Мугис Эль-Хилали. Бұл ғимарат әлі күнге дейін әлемдегі ислам сәулет өнерінің ерекше үлгілерінің бірі болып қала береді. Дивриги мешіті 15, 19 және 20 ғасырларда қалпына келтірілгеніне қарамастан, жөндеу жұмыстары ғимараттың тұтастығын бұзбады.
Архитектурасы
Мешіт цитадельдің оңтүстігінде, қазіргі қаланың маңында орналасқан. Кешен ашық сары тастан салынған. Алыстан михраб күмбезінің үстіндегі сегіз бұрышты конус төбесі көрінеді, мешіт пен аурухана солтүстіктен-оңтүстікке бағытталған. Мешіттің ішкі ауласының орнына ғимараттың бүкіл ұзындын қамтитын бес дәліз бар. Аурухана кешеннің оңтүстік бетінің үштен бірін алады, ол батыс қабырғадағы арка порталының ішінде орналасқан кішкене есіктен кіреді. Портал аурухана қабырғаларының жанындағы мешіттің қабырғаларынан жоғары биіктікке көтеріліп, батыс қасбетінде басымырақ келеді. Портал аурухана қабырғасынан шығып тұрған бір-бірінің ішінде орналасқан екі сәл иілген аркадан тұрады. Аркалардың ішінде тікбұрышты ойық бар, онда орналасқан орталық есік күрделі рельефті декормен қоршалған, оның үстінде ортасында бағанасы бар үлкен тікбұрышты терезе орналасқан.
Жоспар бойынша ауруханада жабық медресе бар. Ол төрт айваннан және екі қабатты бөлмелерден тұрады. Аурухана ішіндегі қоймаларда да күрделі оюлар бар. Мешіт ауруханаға қарағанда үлкен, бірақ онша күрделі емес, дегенмен ол күрделі де көрнекті оюлармен безендірілген. Мешіттің батыс және солтүстік екі порталдары бар, екеуі де әсем. 1241 жылы шығыс жағында Селжүк стиліндегі портал салынып, кейін ол терезеге ауыстырылды.
Қазіргі уақытта кіруге болатын мешіттің батыс кіреберісі негізінен тікбұрышты, тұрақты өрнектелген бедерлері бар. Ортасында кеңірек есіктің үстінде орнатылған кішкене дөңгелек арка бар. Солтүстік портал - бұл мешіттің негізгі кіреберісі. Онда сұлтан Алаеддин Кейкубад пен құрылысшы Ахмет Шахқа арналған арнау жазулары бар. Аурухананың негізгі кіреберісі сияқты, бұл портал да керемет шеберлікті көрсететін күрделі оюлармен көмкерілген. Порталдың әр түрлі бөліктері бір-бірімен байланысты емес; шын мәнінде, олардың барлығы әшекейленгендіктен, олар бір-бірімен назар аудару үшін бәсекелескендей.
Дереккөздер
Санат:Түркия мешіттері
Зелено-Дырво (Габрово облысы)
Зелено-Дырво (Зелено дърво) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Тоғысу картасы
Тоғысу картасы - Танымал қойнауқат бетінің құрылымдық картасы мен изохоралар картасын бір-бірімен беттестіру нәтижесінде алынатын карта. Бұл карта бетіндегі изосызықтардың бір-бірімен тоғысу нүктелері көмегімен тереңде орналасқан зерттеліп жатқан қойнауқаттар жабынының нақты белгілері анықталады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
IC 3980
IC 3980 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2144346.
Сыртқы сілтемелер
IC 3980 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Ареналес-де-Сан-Грегорио
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 712 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,19 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Соман (Гар)
Соман (Saumane) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ле-Виган округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30310, пошта индексі — 30125.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 248 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Визен (Граубюнден)
250px|thumb|Картада орналасуы Визен (Граубюнден) (Wiesen GR) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Альбула округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 362 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29.58 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3523, пошта индексі — 7494.
Оден-ле-Роман
Оден-ле-Роман (Audun-le-Roman) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,57 км² шамасында.
Визен (Граубюнден)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Оден-ле-Роман
Коммунаның INSEE коды — 54029, пошта индексі — 54560.
Ургакш
Ургакш — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шуля өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Оден-ле-Роман
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2499 адамды құрады. Халық тығыздығы — 330,12 адам/км².
Ургакш
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Оден-ле-Роман
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Ургакш
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аугуста (Кентукки)
Аугуста (Augusta) — Кентукки штатының Брэккен округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1204 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.4 км² шамасында. FIPS коды — 21-02674.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Вафли пісіргіш
thumb|Қазіргі заманғы вафли пісіргіш Вафли пісіргіш, үйде вафли пісіруге арналған ыдыс. Шарнирмен біріктірілген, сыртқы жағынан қаптамалармен жабылған, екі жарты қалыптан тұрады. Әрбір жарты қалып қуаты 400 Вт электрлі қыздырғыш элементпен қыздырылады.
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс
Хоккей
Хоккей — қақпалар орнатылған арнайы алаңда таяқпен, доп не шайбамен ойналатын командалық спорт түрі. Ойын жазда көгалда доппен, қыста шайба және доппен мұз үстінде өтеді; қара допты хоккей, Көгалдағы хоккей, Шайбалы хоккей.
Ащытамыр
Ащытамыр (Botsc) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер.
Хоккей
Хоккей алаңының ұзындығы – 61 м, ені – 30,5 м болады және алаң жан-жағынан 1,1-ден 1,2 метр биіктігі бар дуалмен қоршалады. Қақпасының ені − 1,83 м, биіктігі − 1,22 м болады, қызылмен сырланады.
Ащытамыр
Қазақстанда культиасов, тянь-шань, попов түрлері бар. Соның ішінде Попов А-ы Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген. Қазақстанда Қаратау өңірінде, Батыс Тянь-Шаньда өседі. Биікт. 20 – 100 см-дей, сабағы тік бұтақты, жапырақтары күрделі қауырсынды келеді. Гүлшоғыры – күрделі шатырша. Гүлдері майда, 5 тостағанша жапырағының кейде қысқа тістері болады. 5 күлте жапырақшалары ішке қайырылған, түсі ақ, жасылдау. Пішіндері жұмыртқа тәрізді. Аталығы 5, аналығы біреу. Екі ұялы, әр ұясында екі тұқымбүршігі жетіледі, оның тек біреуі ғана тұқымға айналады. Тұқымынан көбейеді. Тамыз айында гүлдеп, қыркүйекте жеміс береді. Жемісі – бүйірінен қысыңқы екі тұқымша. А-дың Қазақстанда 3 түрі: культиасов, тянь-шань, попов А-ы бар. Соның ішінде Попов А-ы (S.popovіі) – тек қана Өгем жотасында сирек кездесетін эндемик түр. Оның жылдан-жылға таралу ареалы азайып бара жатқандықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Хоккей
Тарихы
Әлі күнге дейін хоккейдің тарихы мына елден шыққан деп дөп басып айту қиынға соғады. Алайда, алғаш рет хоккейді шайбомен ойнауды канадалықтар дәстүрге айналдырса, Ресей - оны кәдімгі доппен алмастырған.
Ащытамыр
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Хоккей
Тарихы
Алғашқы ресми матч 1875 жылы 3 наурызда Монреаль қаласындағы «Виктория» мұз айдынында өткізілді.
Ол кездегі хоккейді бүгінгі күнгі ойынның ережелерімен салыстыруға мүлдем келмейді. Ол кезде әр командада 9 ойыншыдан топтастырылған еді. Ал, бүгін де әр құрамаға кем дегенде 18 ойыншыдан келеді.
Футболдың тарихы сынды хоккейдің себет-торы да бірте-бірте пайда болды. Алғаш рет хоккей арнайы сеткамен 1900 жылы ұйымдастырылды. Кейіннен қақпа темірден тұрғызылды.
XYI-XYII ғасырларда хоккей голландиялықтар үшін таптырмас ойын болып есептелінді. XIX ғасырдың 70 жылдары Канадада хоккей қысқы олимпиада ойындары бағдарламаларына енгізілді. Оның алғашқы шарттарын Монреалдағы университеттердің бірінде білім алып жүрген студенттер қауымы жасады.
1899 жылы Монреалда жасанды мұз айдынында ірі хоккей жарысы болып өтті. Додаға 10.000 жанкүйер қатысты. Оны Канаданың әуесқойлар хоккей лигасы ұйымдастырды. 1914 жылы хоккейде кәсіби клубтар Ұлттық Хоккей Лигасына топтастырылған.
Ал, 1908 жылы Ұлыбритания, Богемия, Швейцария, Франция және Бельгия Халықаралық Хоккей Федерациясын құрды.
Ойын талаптары жиі жаңаланып тұрды. 1900 жылы хоккей алаңы (61х30 м) болады деген ортақ шешім шығарылды. Ойын үш кезеңнен тұрады, әр кезең 20 минуттан деп есептелінді. Қақпашылар 1929 жылға дейін арнайы қорғанбаған еді. Сол жылы Канаданың клубы «Монреаль Канадиенстің» намысын қорғаған Клинт Бенедикт алғаш болып мұз айдынына маскамен шықты. Осы уақытқа дейін барлық матчтар ашық далада өткізілген. 1870 пен 90 жылдары жабық мұз айдыны жасақталды. Әлемде қолдан жасалған мұз айдыны 1903 жылы Лондонда жасалды. Хоккейдің дамуына Ұлыбритания едәуір үлес қосқан. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталысымен хоккей қайта қолға алынды. Жаңа хоккей державалары қалыптаса бастады. XX ғасырдың екінші жартысына дейін КСРО, Чехословакия мен Канада құрамалары үздік танылды. Ал, XX ғасырдың аяғы мен XXІ ғасырдың басында жаңа алпауыт құрамалар бой көтерді. Бұлардың қатарына Финляндия, АҚШ және Швеция қосылды.
Шана хоккейі- мүгедектерге арналған шайбалы хоккейдің аналогы болып табылатын командалық спорттық ойын. Ойын екі команданың арнайы шаналарына қарама-қайшылықтан тұрады, олар клубтарды қоқыспен өткізіп, оны қарсыластар қақпасына ең көп рет лақтырады және оны өздігінен жібермейді. Қарсыластар қақпасында ең көп гол соққан команда жеңіске жетті. Шана хоккейі - қысқы Паралимпиадалық ойындардың бөлігі.
Хоккей шайбасы
Хоккей шайбасы қалың резеңкеден жасалады, оның диаметрі − 7,62 см, қалыңдығы − 2,54 см. Әдетте шайбы бастапқы қалпын ұзақ сақтауы үшін ойын басталғанға дейін оны мұзға қатырып ұстайды. Алаңдағы ойыншылардың доп таяғының ұзындығы сабының түбінен бастап сірілігіне дейін 1,35 м. Ілмегінің ұзындығы − 37 см, ені − 7,5 см. Қақпашының доп таяғы ауырлау болып келеді. Оның ілмегінің жалпақтығы сабының жалпайыңқырап келетін тұсынан санағанда 9 см. Таяқ доп әдетте синтетикалық материал қосылған ағаштан жасалады.
Дереккөздер
Санат:Хоккей
Матайқұм
Матайқұм – Үстірттің солтүстік бөлігіндегі құм.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Байғанин ауданының оңтүстік-батысында орналасқан.
Жер бедері
Теңіз деңгейінен биіктігі 70-80 м. Асмантай-Матай сорының оңтүстігінде батыстан шығысқа қарай 40 км-ге созылып жатыр, енді жері 12 км-ге жетеді. Ауданы 300 км2. Төбешікті құм асты төменгі сарматтың әктас сазынан түзілген. Көпшілік жерінде тұщы грунт сулары 1-12 м тереңдікте кездеседі. Құмда еркекшөп көп өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы құмдары
Тонбаш
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Иттерсвиллер
Иттерсвиллер (Itterswiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67227, пошта индексі — 67140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 272 адамды құрады. Халық тығыздығы — 230,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Первомайский (Шығыс Қазақстан облысы)
Первомайский — Шығыс Қазақстан облысы Шемонаиха ауданындағы кент, Первомай кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Шемонаиха қаласынан оңтүстікке қарай 46 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 7593 адам (3548 ер адам және 4145 әйел адам) болса, 2009 жылы 4597 адамды (2126 ер адам және 2471 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1957 жылы Ертіс химия-металлургия зауытын салуға байланысты қаланған. Қазіргі кезде мұнда “Ертіс химия-металлургия зауыты”, “Механикалық зауыт” акционерлік қоғамдары, нан зауыты, тұрмыс қажетін өтейтін цех, байланыс бөлімшесі, өкпе ауруына шалдыққан балаларды емдейтін санаторий, тубдиспансер жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Шемонаиха ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан кенттері
Раи
Раи Соуза Виейра ди Оливейра (Raí Souza Vieira de Oliveira; 15 мамыр 1965 жыл) — бразилиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Бразилиялық әйгілі футболшы Сократестің туған інісі. 1994 жылғы әлем чемпионы. «Сан-Паулу» сапында Құрлықаралық кубок мен Либертадорес кубогын ұтып алған.
Францияның "Құрмет легионы" төсбелгісімен марапатталған.
Сілтемелер
Санат:Ботафого ФК ойыншылары Санат:Понто Прета ФК ойыншылары Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары Санат:Бразилия футболшылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бразилия футбол жаттықтырушылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК жаттықтырушылары
Сүрме
thumb|Сүрме Sb|солға|143x143 нүкте Сүрме (лат. Stіbіum; Sb) — элементтердің периодтық жүйесінің V тобындағы химиялық элемент, атомдық нөмірі 51, атомдық массасы 121,75. Шығыс елдерінде бұдан 3000 жыл бұрын ыдыс жасауда қолданылды.
Мысырда б.з.б. XIX ғасырда сүрме жылтырының ұнтағын әйелдер қасын бояуға пайдаланған. Сүрменің алу жолын және қасиеттерін алғаш сипаттап жазған алхимик В.Валентин (1604) болды. 1789 ж. Антуан Лавуазье сүрмені “antіmoіne” деген атпен химиялық элементтер тізіміне енгізді.
Физикалық қасиеттері
Сүрменің үш аморфты және кристалды түрі бар. Ең тұрақтысы кристалды сүрме, басқалары төменгі температурада қалыпты сүрмеге айналады. Қалыпты сүрменің кристалдық торы гексагоналды, күмістей ақ метал; тығыздығы 6,61 – 6,73 г/см3, балқу t 630,5 оС, қайнау t 1635 – 1645 оС. Сүрменің басқа металдарға қарағанда айырмашылығы ол қатайған кезде көлемі ұлғаяды.
Химиялық қасиеттері
Тотығу дәрежелері –3, +3, +5, химиялық активтігі нашар. Ауада тотықпайды, температура 630 оС-тан жоғарылағанда жанып, Sb2O3 түзеді. Фтордан басқа галогендермен тікелей, күшән, күкірт, фосформен балқытқанда әрекеттеседі. Сұйытылған минералды қышқылдар мен суға тұрақты. Қыздырғанда концентрлі HCl, H2SO4, HNO3-терде еріп, ерігіштігі төмен тұздар-антимонаттар түзеді. Сүрме металдармен қосылып, антимонидтер береді.
Алынуы
Сүрмені сульфидті кентастарды күйдіргеннен қалған өнімдерді немесе тотыққан кентастарды тотықсыздандыру арқылы алады.
Қолдануы
Сүрменің бас пайдаланушысы полиграфия өндірісі (Sb қосылған қорытпа қатайған кезде ұлғайып, ұяқалыптың бөлшектерінің көшірмесін нақтылы қалыптастырады). Сүрменің қорғасын, қалайы, мыспен құймалары өнеркәсіпте, таза сүрме және антимониттері жартылай өткізгіш ретінде қолданылады. Сондай-ақ бұл элемент мойынтіректі қорытпаларда (баббиттерде) пайдаланылады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Химиялық элементтер
Малеевск ауылдық округі
Малеевск ауылдық округі — Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Ескланед
Ескланед (Esclanèdes) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,51 км² шамасында.
Малеевск ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Богатырёво, Быково, Ландман, Путинцево ауылдары кіреді. Орталығы — Малеевск ауылы. Округ құрамында болған Ново-Калиновск ауылы 2009 жылы таратылған.
Ескланед
Коммунаның INSEE коды — 48056, пошта индексі — 48230.
Малеевск ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3392 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Алтай ауданы ауылдық округтері
Ескланед
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 316 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Аэромеханика
Аэромеханика - тепе-теңдікті газ тәрізді ортаның қозғалысын және механикалық ортаның қозғалысын және механикалық ортаның ішіндегі орналасқан қатты денеге әсерін зерттейтін механикалық бөлім.
Аэромеханика - газ тәрізді ортанын тепе-теңдігі мен қозғалысын және осы орталардың өздерінде орналасқан қатты денеге механикалық әсерін зерттейтін механика бөлімі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Кюнцелль
Кюнцелль (Künzell) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Фульда ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 16 381 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 30,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 31 017. Муниципалитеттің басшысы — Петер Майнекке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Каранелга (Янгелька тармағы)
Каранелга — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Йангел өзенінің оң жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Жайық су алабы өңірі
Ағатан
Ағатан — Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданы, Ақбұлақ ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2011 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шыңғырлау ауылынан оңтүстікке қарай 35 км-дей жерде.
Пиковка
Пиковка (Үлкен Пиковка) — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің оң жағалауынан102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 201 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ағатан
Дереккөздер
Санат:Шыңғырлау ауданының таратылған елді мекендері
Чаженьга (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Пиковка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чаженьга (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
490 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:490 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:490 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Гённерсдорф (Айфель)
Гённерсдорф (Айфель) (Gönnersdorf (Eifel)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 563 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 33 028. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Шмидт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Бореал
Бореал
Бореалдық трансгрессия
микулин мұз басу аралығында Солтүстік Мұзды мүхиттың Шығыс Еуропа жазығын басуы. Сібірдің Казанцев мұз басу аралығына (Казанцев трансгрессиясына) және Батыс Еуропадағы Земский мұз басу аралығына сәйкес келеді.
Бореалдық уақыт (Бореальное время)
голоценнің бастапқы фазасы (9,5—7,5 мың жыл бұрын). Солтүстік Еуропада қоңыржай және құрғақ климатымен сипатталады. Балтық теңізі тарихында тұщы суды Анцил көлі сатысына сәйкес келеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
NGC 3358
NGC 3358 — Antlia шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
Сары қанатты сона
Дереккөздер
Санат:Жетісу
Авиациялық дайындық
Авиациялық дайындық — құрлықтағы әскерлер шабуылға шығар алдында қарсылас шебін талқандау үшін жасалатын әрекет. Әдетте, авиациялық және артиллериялық осындай әрекет өзара бірлесе жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Таити
Таити (Tahiti) — Îles de la Société (Қауым аралы) архипелагының және Француз Полинезиясының бас аралы, сонымен бірге Францияның тәуелді аймақтарның ішіндегі ең ірі арал. Астанасы және негізгі порты Папеэте қаласы солтүстік-батыс жағалауында орналасқан.
Ауданы 1042 км2. Жіңішке мойнақ арқылы (ені 2 км) жалғасқан екі тау массивінен тұрады.
Негізінен базальт тау жыныстарынан түзілген. Ең биік жері 2241 м (Орохен тауы). Аралды маржанды атоладар қоршап жатыр. Аумақта толығымен дерлік ылғалды тропиктік орман өскен.
Шаруашылығы тропиктік егіншіліктен, балық аулаудан, маржан өндіруден тұрады. Туризм жақсы дамыған.
Санат:Тынық мұхит аралдары Санат:Таити Санат:Аустралия және Океания аралдары
Аяктың қозғалысы (бокста)
Аяқтың қозғалысы (бокста) - қарсыласын өзіне қолайлы қашықгықта ұстау мақсатымен ринг үстінде дұрыс әрі тез қимылдай білу.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Солиньано
Солиньано  (Solignano) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1921 адамды құрайды. Халық тығыздығы 26 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 73 км² шамасында. Пошта индексі — 43040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Парагеосинклин
Геосинклиндер мен платформалардың аралығына сәйкес келетін тектоникалық құрылым. Бұларды құрайтын түзілімдер әдетте платформалық сипатты иеленеді, алайда олар құрылым созылымына көлденең бағытта мейілінше өзгермелі болып келеді. Бұл түзілімдердің қалыңдығы жоғары (геосинклиндік кешендер сияқты) және мұндай қалыңдық құралым ауқымында біршама тұрақты сақталады. Парагеосинклиндік шөгінділер азынаулақ метаморфтық өзгерістерге ұшыраған. Бүгінгі таңда сирек қолданылатын термин.
Черчемаджоре
Черчемаджоре (Cercemaggiore) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4274 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 76 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 56 км² шамасында. Пошта индексі — 86012.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vincenzo.
Каран-Елга (Чишмин ауданы)
Каран-Елга — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Жаңа троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 145 адамды құрады. Пошта индексі — 452162, ОКАТО коды — 80257850005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Чуча (Ока тармағы)
Чуча — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ока өзенінің сол жағалауынан 145 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Муром қаласынан Клязьма және Тёша өзендерін қоспағанда, Горбатов қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ащытастысор
Ащытастысор – Қостанай облысы Жангелді ауданындағы ащы көл. Торғай, Жыланшық өзендерінің аралығында, теңіз деңгейінен 140 м биіктікте жатыр.
Дереккөздер
Санат:Жангелді ауданы көлдері Санат:Торғай су алабы
Мүбарак Ісләмұлы Әлиханов
Мүбарак Ісләмұлы Әлиханов (шамамен 1884, Семей облысы Өскемен уезі Себе болысы — 1929, Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы) —қазақ байы, болыс, шежіреші.
Найман тайпасының Саржомарт руынан шыққан. Арғы атасы Тілеуберді Қозыбайұлы Көкпекті округінің аға сұлтаны болған. Бергі атасы Әлихан мен әкесі Ісләм көп жылдар бойы Саржомарт, Себе болысын билеген. Әлиханов жасында орысша сауат ашқан. Ол Тоқтамыс хан жаздырған қазақ шежірелерін жинастырып, “Мүбарак шежіресі” деген атпен құрастырып сақтаған. Әлиханов Қазақстандағы ірі байлардың қатарында отбасымен Қырғызстанға жер аударылды (1928). 1929 жылы еліне жасырын оралып, туған жерінде қайтыс болды. Ұрпақтары Қырғызстанда тұрады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Еттегі витаминдер
Еттегі витаминдер. Етте В тобындағы витаминдер, негізінен никотин қышқылы (4-6%), молин (144-ке дейін), сондай-ақ тиамин (0,1-0,9 мг%), рибофлавин (0,15-0,25 мг%), пиродоксин, (0,3-0,6 мг%), биотин (1,5-3,0 мг%), париаминобензой қышқылы (0,06-00,8 мг%), фолий қышқылы (0,1 мг%) бар. Сиыр еті мен қой етіндегі витаминдерге оларға берілетін азықтың ықпалы жоқ. Оның себебі бұл малдардың үлкен қарындарының микроорганизмдері В тобындағы витаминдерді синтездейді, ал бұл витаминдер ұшаның басқа жерлерінде болмауы мүмкін. Егер азықта осы аталған витаминдер едәуір мөлшерде кездесетін болса, оларды үлкен қарынның микроорганизмдері пайдаланады. Бауырда витамин өте көп, ондағы А витамині 12 мг%, тиамин 0,3, никотин қышқылы - 16, аскорбин қышқылы - 20-40 мг%. Бүйректе А витамині мол. Етті шала тұздағанда, шала ыстағанда, шала пісіргенде ондағы тиамин 40-85%-ға дейін сақталады.
Дереккөздер
Санат:Ет Санат:Дәрумендер
Санфинш (Валенса)
Санфинш (Валенса) (Sanfins (Valença)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Валенса (Португалия) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 154 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Сан-Фелиш.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Үлкен тағанақ
Үлкен ТАҒАНАҚ (Lanius excubitor) - тағанақтардың ішіндегі ең ірі денелісі (64- 92 г).