cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нурма (Обнора тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лекмаш
Лекмаш — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пыела өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі — 2022 жылға дейін Қазақстан Республикасының Үкіметі құрамына енген орталық атқарушы органы. 2022 жылы ҚР Білім және ғылым министрлігі екіге бөлініп, Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі және Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі құрылды. Бұл туралы №917 Жарлыққа қол қойылды.
Министрлік Қазақстан Республикасы аумағындағы білім және ғылым салаларына басшылықты және заңнамада көзделген шекте білім, ғылым, балаларды қорғау және жастар саясаты салаларында салааралық үйлестіруді жүзеге асырады. Министрліктің негізгі міндеттері білім, ғылым және ғылыми-техникалық қызмет, сондай-ақ мемлекеттік жастар саясаты саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыру, білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау, ғылыми зерттеулер ұйымдастыруды жетілдіру және олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру, балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету болып табылады.
Тарихы
Қазақстан Республикасы 1999 жылы 13 қазандағы Жарлығымен ҚР Денсаулық сақтау, білім және спорт министрлігі мен Ғылым және жоғары білім министрлігінің қайта ұйымдастырылуының нәтижесінде құрылды.
ҚР Үкіметінің 2001 жылы 16 қаңтардағы қаулысымен ҚР Білім және ғылым министрлігінің Жоғары аттестациялық комиссиясы мемлекеттік орган болып табылатын ҚР Білім және ғылым министрлігінің Жоғары аттестациялық комитеті мемлекеттік мекемесі болып қайта құрылды. Осыған сәйкес министрлік туралы ережеге оның Жоғары аттестациялық комитеті — ведомствосы бар екендігін көрсететін толықтыру енгізілді.
ҚР Президентінің﻿ 2004 жылы 29 қыркүйектегі Жарлығымен министрлік оған ҚР Көлік және коммуникациялар министрлігінің Аэроғарыш комитетін қосу жолымен қайта ұйымдастырылды. Комитетке сонымен қатар қайта ұйымдастырылған ҚР Мәдениет министрлігінің мемлекеттік жастар саясаты саласындағы функциялары берілді. Өз кезегінде, министрліктің инновацияларды дамытуды үйлестіру, қолданбалы ғылыми зерттеулерді, инновациялық кәсіпкерлікті жүргізу, қолданбады ғылыми-техникалық бағдарламаларды қалыптастыру саласындағы функциялары ҚР Индустрия және сауда министрлігіне берілді.
ҚР Үкіметінің 2004 жылы 28 қазандағы қаулысымен министрлік туралы ереже бекітілді. Министрліктің Жоғары аттестациялық комитеті министрліктің Білім және ғылым саласында қадағалау және аттестациялау жөніндегі комитеті болып қайта құрылды, оған министрліктің бақылау-қадағалау және реттеу функциялары берілді. ҚР Көлік және коммуникациялар министрлігінің Аэроғарыш комитеті ҚР Білім және ғылым министрлігінің Аэроғарыш комитеті болып қайта ұйымдастырылды.
Министрлік басшылықты және заңнамада көзделген шектерде өз құзіретіне жатқызылған салада салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын ҚР орталық атқару органы болуға табылады. Министрліктің негізгі міндеттері білім, ғылым және ғылыми-техникалық және аэроғарыш, сондай-ақ мемлекеттік жастар саясаты саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыру; білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау; ғылыми зерттеулердің ұйымдастырылуын жетілдіру және олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру; балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғалуын қамтамасыз ету.
Сыртқы сілтемелер
Білім және ғылым министрлігі Санат:Білім министрліктері Санат:Ғылым және технология министрліктері
Тамара Өкіметқызы Қосыбаева
Тамара Өкіметқызы Қосыбаева — кеңестік және қазақстандық кино, театр және дубляж актрисасы. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі (1998).
Енбек жолдары мен рөлдері
1948-1960 жылдары Қазақ Балалар мен жастар театрының, 1960-1986 жылдары Қарағанды облыстық драма театрының актрисасы. Осы театрлар сахнасында Буратино (А.Н. Толстойдың "Алтын кілтінде"), Аягөз (Қ.Сатыбалдиннің "Аягөз-аруында"), Зәуре (Д.А. Фурмановтың "Бүліншілігінде"), Күлпаш (Ш.Құсайыновтың "Біздің Ғаниында"), Әлия Молдағұлова (Ш.Байжановтың осы аттас пьесасында), Айсұлу (Қ.Шаңғытбаев пен Қ.Байсейітовтің "Беу, қыздар-айында"), Айбала (С.Сейфуллиннің "Қызыл сұңқарларында"), Шеше (Б.Брехттің "Әйдік апай және оның балаларында"), т.б. спектакльдерде ойнаған. Қосыбаева, сондай-ақ, киноактриса ретінде де танымал. Ол 30-дан астам фильмдерге түскен. Атап айтсақ, "Балалық шаққа саяхат" (1968), "Шоқ пен Шер" (1971), "Күсен-Күсеке" (1975), "Нан мен тұз", "Сүйкімді" (екеуі де 1975), "Адамдар арасында" (1977), "Сен 12-ге толғанда" (1978), "Саған күшік керек пе?" (1994), "Жамбылдың жастық шағы" (1996), т.б. фильмдер бар. "Қазақфильмде" еңбек етіп, көптеген фильмдерге дубляж жасады. 1958 жылы Қазақ академия балалар мен жасөспірімдер театрының құрамымен Мәскеу қаласында өткен Қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігінде және гастрольдік сапарлармен Қазақстанның барлық дерлік қалаларында болып, өнер көрсеткен. 1986 жылдан құрметті демалыста.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері
Фоксборо (Массачусетс)
Фоксборо (Foxborough) — Массачусетс штатының Норфолк (Norfolk) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 16 865 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54.1  км² шамасында. FIPS коды — 25-24820.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Хорп-Я
Хорп-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Няис өзенінің оң жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Весселинг
Весселинг (Wesseling) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Рейн-Эрфт ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 35116 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,4 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 62 040. Қаланың басшысы — Гюнтер Дитгенс.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
NGC 3803
NGC 3803 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1856 жылы 27 наурызда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3803 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36204.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Ася
Ася — Иван Сергеевич Тургеневтің 1857 жылы жазған повесті. Алғаш рет 1858 жылы «Современник» журналының бірінші нөмірінде жарық көрген (LXVIІ томы).
Жазылу тарихы
Тургенев повестьті 1857 жылдың шілдесінде бастап, сол жылдың қарашасында жазып бітірді. Автордың ауруы және шаршауы повестьтің баяу жазылуына себеп болды. Тургеневтің өзінің айтуы бойынша, повестьтің идеясы автор көрген өткінші суретпен байланысты: егде жастағы әйел бірінші қабат терезесінен қарап тұрды, ал үстіңгі қабат терезесінен бойжеткен қарап тұрды. Тургенев осы адамдардың тағдырын елестетіп, осы шығарманы жазды.
Ибанагтар
thumb|right|Ибанаг ұлттық биі Ибанагтар, кагаяндықтар (өзд. атауы ибанаг – өзен адамдары) – халық.
Ася
Жазылу тарихы
Кейіпкерлердің прототиптері ретінде ең алдымен Тургеневтің өзін және оның некесіз туған қызы - Полина Брюэрды атайды. Ол Асяның жағдайына ұқсас жағдайда болған: бай және шаруа әйелдің қызы. Ол кедейден байға айналып, өзін бөтен санады. Асяның тағыда бір прототипі ретінде Тургеневтің некесіз туған қарындасы — В. Н. Житова болуы мүмкін.
Ибанагтар
Филиппиннің Лусон аралының орталық бөлігін, Кагаян өзенінің бойын мекендейді. Антропологиялық жағынан Ибанагтар зәңгі нәсілінің өтпелі оңтүстік-азиялық нәсіліне жатады. Австронезиялық тілдер шоғырының филиппин тобына жататын ибанаг тілінде сөйлейді. Ибанагтар христиан дінінің католик тармағын ұстанады. Негізгі кәсіптері – суармалы егін шаруашалығы. Күріш, картоп, абака, камотес, көкөніс өсіреді. Тоқымашылық, өрме, қыш-құмыра жасау қолөнері дамыған. Ибанагтардың мәдениеті Филиппиндегі басқа халықтарға да ұқсас. Әйелдер де, ерлер де ұзын шаш жібереді. Бойтұмар мен әшекейлер тағады. Ибанагтар өздерінің дәстүрлі әдет-ғұрпын сақтаған.
Ася
Мазмұны
Баяндалу анонимді адамның атынан жүреді. Ол өзінің жастық шағын есіне түсіреді, өзінің Рейн жанында орналасқан З. қаласында өткізген уақытын еске алады. Бір күні, студенттер кешінің музыкасын естіп, Рейннің екінші жағында орналасқан Л. қаласына барады. Сол жерде ол екі орыс: Гагин тегілі, суретші болуды армандайтын жас жігітпен және оның қарындасы, бойжеткен Асямен (Анна) танысады. Асяның көңіл – күйі секунд сайын өзгере алады, жаңа ғана күліп жүрсе, келесі сәтте қайғырып жүре алады. Кейбір кезде эксцентрілі әрекет жасайды. Н. Н. Ася Гагиннің қарындас болғанына күмәнданады.
Рамазан Асланбекович Борукаев
Борукаев Рамазан Асланбекович (24.1.1899, Ресей, Солтүстік Осетия, Правобережный ауданы Зильга ауылы — 9.7.1967, Алматы) — ғалым, геол.-минерал. ғылымдарының докторы (1954), профессор (1958), Қазақстан ғылым академиясының академигі (1954), Қазақстанның еңбегін сіңірген ғыл. қайраткері (1958). Ленинград тау-кен институтын бітірген (1931). 1931 — 38 жылдары Бозшакөл геологиялық бөлімінің бастығы, Қазақ геологиялық тресінің бас инженері, бастығы, КСРО ғылым академиясының Қазақстан филиалындағы геология секторының меңгерушісі, геология-география бөлімінің бастығы (1938 — 1940), 1941 жылдан Қазақстан ғылым академиясының Геологиялық ғылымдар институтында директордың орынбасары, директор (1964 — 67) болды. Қ.Сәтбаевтың жақын әріптесі әрі көмекшісі болған. Борукаевтың негізгі ғыл.-зерт. жұмыстарының бағыты Қазақстан палеозой эрасының тау жыныстарының стратиграфиясын, тектоникасын, палеогеографиясын және кен орындарын зерттеуге арналған. Ол Бозшакөл мыс-молибден кенін ашты. Оның басшылығымен хлорит, фосфорит, полиметалл және бірнеше көмір кені ашылды, сумен қамтамасыз ету мәселелері шешілді. Борукаев Қазақстанның әр түрлі масштабтағы геологиялық картасының авторы және редакторы. Лениндік (1958), Қазақстан Мемлекеттік (1982) сыйлықтарының лауреаты. Қызыл Жұлдыз орденімен және медальдермен марапатталған.
Ася
Мазмұны
Бірнеше күннен кейін байандаушы Гагинмен ашық әңгіме жүргізеді. Ася шыңымен де Гагиннің қарындасы болып табылады. 12 жасты Гагинді Петербургтегі пансионатөа жібереді. Жесір қалған әкесі ауылда қалады. Әкесінің өлімінен кейін Гагин оның тағыда бір баласы бар екенін анықтайды. Асяның анасы Гагиндердің үйіндегі Татьяна атты қызметші әйел болған. Осылай, Гагин 13 жасар Асяны бір өзі асырайды, тәрбиелейді. Ол Асяны бірнеше жылға пансионатқа береді, бірақ ол жақта Асяның өмірінде қиындықтар пайда болады. Соңында Гагин Асямен басқа елге кетуді шешеді.
Ибанагтар
Халқы
Жалпы саны – 400 мыңнан астам адам (1997).
Сілтемелер
Санат:Халықтар
Ася
Мазмұны
Әңгіме айтушы Асяға қатысты аяу сезеді: оның әлеусеттік жағдайы оның қызық әрекеттерін түсіндіретін еді. Уақыт ете ол Асяға ғашық болады. Ася оған хат жазады. Хатта ол кездесу туралы сұрайды. Гагин Асяның махаббаты туралы біліп, Н. Н. – ге барады. Гагин Н. Н. Асяға үйленгісі келеді ме деп сұрайды. Баяндаушы өз сезімінде сенімді болмағандықтан, иә деп жауап бере алмайды. Ася мен бас кейіпкер өлі бургомистрдің үйінде кездеседі. Ася өз сезімі туралы айтады және Н. Н. – ның құшағына түседі. Бірақ осы жерде бас кейіпкер оны ағасына барлығын айтып бергенінде кінәләйді. Ася қашып кетеді. Н. Н. мен Гагин оны іздеуге аттанады. Соңында, баяндаушы Асяны жаөсы көретінің және Асямен отбасы құрғысы келгенді түсінеді. Келесі күні Гагиннің келісімін сұрауды шешеді. Бірақ келесі күні Гагин мен Ася қаладан кетіп қалғаны аңықталады. Баяндаушы оларды жетіп алуды шешеді, бірақ ізін Лондонда жоғалтып алады. Кейіпкер Асяны келешекте көрген жоқ. Ол басқа әйелдерді кездестірді, олармен жақсы қарым – қатынаста болғанымен, оның нағыз махаббаты Ася болады.
Рамазан Асланбекович Борукаев
Сілтемелер
1. «Борукаев Рамазан Асланбекович»
Ася
Сын
Тургенев тірі кезінде хиқаят бірнеше еуропалық тілдерге аударылған: неміс, ағылшын, швед тілдері. Оған қоса бірнеше француз тіліндегі аудармалары болды, бірақ олар Тургеневке ұнамағандықтан ол өзі хиқаятты француз тіліне аударды. Критика бас кейіпкерді классикалық «артық адам» типіне жатқызды – батылсыз, сенімсіз, өмірде өз орнын таппаған адам. «Ася» хиқаятының бас кейіпкеріне Николай Гаврилович Чернышевский бір мақала арнады: «Rendez-vous – тағы (кездесудегі) орыс адам. И. С. Тургенев «Асяны» оқыған кездегі ойлар».
Рамазан Асланбекович Борукаев
Сілтемелер
2. «Борукаев Рамазан Асланбекович»
Ася
Экрандалуы
1978 жылы «Ася» фильмі шықты. Иосиф Хейфиц режиссер болды, ал бас рөлді Елена Коренева ойнады. Н. Н. – ді Вячеслав Езепов, ал Гагинді Игорь Костолевский ойнады.
Санат:Иван Тургенев шығармалары
Криуша (Челновая тармағы)
Криуша — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Челновая өзенінің сол жағалауынан 106 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
Санта-Мария-ду-Каштелу (Алкасер-ду-Сал)
Санта-Мария-ду-Каштелу (Алкасер-ду-Сал) (Santa Maria do Castelo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Алкасер-ду-Сал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алентежу-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4268 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 461,77 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Байшу-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Баспақкөл
Баспақкөл (Қаратөбе) — Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы ауыл, Қаратөбе ауылдық округі орталығы.
Халқы
Тұрғыны 1756 адам (2009 жылдың мәліметі). Код КАТО — 434049100.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңақорған кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 85 км жерде, Келінтөбе каналының жағалауында орналасқан.
Тарихы
Ауыл 1964 – 96 жылдары күріш өсіретін «Келінтөбе» кеңшары бөлімшесінің орталығы болған. Оның негізінде Қаратөбеде шаруа қожалықтары жұмыс істейді.
Нұрсұлтан Назарбаев даңғылы (Алматы)
Нұрсұлтан Назарбаев — Алматы қаласында орналасқан даңғыл.
Көше Жетісу, Алмалы, Бостандық аудандарында орналасқан. Райымбек даңғылынан басталып, таулы қыраттағы Қажымұқан көшесіне дейін созылып жатыр. Төле би, Тимирязев Мәметов, Молдағұлов, Мақатаев, Қазыбек би, Бөгенбай батыр, Жамбыл, Шевченко, Қүрманғазы, Сәтбаев атындағы көшелермен қиылысады. Бұрынғы атауы – Лепсі (Лепсинская) көшесі. Көшенің ұзындығы – 6050 метр.
Көше бойында Қазақ ұлттық аграрлық университетінің ғимараты, Алматы қаласы Әкімдігі, «Универсам», «Алтын» «Гаухар», «Мұхит», «Рамстор» сауда орталықтары орналасқан.
Тарих
оңға|нобай|Дмитрий Андреевич Фурманов Көшеге орыс жазушысы, Чапаевтың 25-атқыштар дивизиясының комиссары Дмитрий Андреевич Фурмановтың есімі (1956 жылы) берілген. Фурманов Дмитрий Андреевич (1891-1926) Ресейдің Кострома губерниясының Середа селосында (қазіргі Иваново облысындағы Фурманов қаласы) дүниеге келген. Ол - «Бүлік», «Чапаев» романдарының авторы.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері Санат:Нұрсұлтан Назарбаев атындағы нысандар
Вроцлав медициналық университеті
Вроцлав медициналық университеті (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu) — Польшадағы Вроцлав қаласындағы жоғары медициналық оқу орны. Әр түрлі деңгейдегі медицина мамандарын дайындайды және жыл сайын 6000-нан астам студенттерге сапалы білім береді.
Тарихы
Университет тарихы 1811 жылы Вроцлав академиясы мен Франкфурт университеті бір оқу орнына біріккен кезден басталады, оның жанынан медицина факультеті жұмыс істеді, кейін ол бүгінгі университеттің негізі болды. Дербес бөлімше ретінде медициналық университет өз жұмысын тек 1950 жылы Медициналық академия атауымен бастады және сол кездегі Польша Президентінің бұйрығымен 2012 жылы ғана қазіргі атауын алды.
2019 жылғы жағдай бойынша институт барлық медициналық университеттері арасында 4-ші орынды иеленсе, 2018 жылы Гданьск университетімен 3-ші орынды бөлісті. Польшадағы барлық оқу орындары арасындағы рейтинг бойынша, Вроцлав университеті бұл тізімде 13-ші орында.
Университеттің ғылыми-медициналық негізін қалаған профессорлар: Альцгеймер, Бросс, Микулич-Радецкий, Барановский, Хиршфельд және т.б. Бұлар университеттің дамуының бағыт-бағдарын айқындап бекітті.
Білім беру
Вроцлав медициналық университеті Польшадағы ең алдыңғы медициналық университеттердің бірі болып табылады. Көптеген жылдар бойы бұл үміткерлер арасында өте танымал. Қазір 10 мамандық бойынша 6000 студент білім алуда. Мамандықтар:
Медицина және стоматология факультеттерінде оқыту тек поляк тілінде ғана емес, сонымен қатар ағылшын тілінде де жүргізіледі. Вроцлавта ағылшын тілінде сөйлейтін бөлімнің болуының арқасында көптеген шетелдік студенттер келіп оқуда.
Вроцлав медициналық университетінің инфрақұрылымы бірнеше корпустан тұрады және 2 және 3 адамға арналған жайлы бөлмелер орналасқан 2 жатақханадан тұрады.
Ғылыммен байланысы
Жыл сайын Вроцлав медициналық университетінде бірнеше жүздеген ғылыми жобалар жүзеге асырылады, сондай-ақ бірнеше ірі халықаралық гранттар мен консорциумдар жүзеге асырылуда. Әлемнің түкпір-түкпірінен келген ғалымдардың қатысуымен ғылыми қызметті дамытылуда. Вроцлав медицина университетінің ғалымдары Еуропалық комиссия қаржыландыратын үш беделді грантты, оның ішінде «Horizon 2020» бағдарламасы бойынша екі грантты, SECURE және BETA-3 гранттарын жүзеге асыруда. Олардың арасында Польшада профессор Пиотр Пониковский бастаған топ жүргізген бірегей клиникалық зерттеулер бар.
Дереккөздер
Санат:Вроцлав университеттері Санат:Медициналық университеттер
Б. з. д. 137 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 137 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 137 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сареда (Үлкен Мутной тармағы)
Сарёда — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Мутная өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Алтысарылар
Алтысарылар (хакас тіліндегі "алтынзархы" - "солтүстік" немесе "төменгі") - ХІІ ғасырда Чулым өзенінің (Обьтың тармағы) жоғарғы бойындағы қырды мекен еткен Енисей қырғыздары төрт ұлысының (Алтынсар, Алтыр, Исар (Езер), Туба) бірі. Орталығы - қазіргі Хакасияның солтүстігінде болған. Ұлысты бек (хак.- піг) басқарған. Алтысарыларды "Үлкен қырғыздар" деп те атаған. Ұлыста атақты тектер болған: Номчи, Ишей, Иренек.
Алтысарылар бірнеше ірі рудан ("аймақ") құралған: Қызыл, Шу, Ачи, Тұмат т.б.
Оларға Чулым мен Жоғарғы Енисей алқабындағы көптеген тайпалар мен рулар бағынған. Бұл тайпалар мен руларды алым-салық төлеушілер болғандықтан "қыштым" деп атаған.
Алтысарылар 17 ғасырда Алтын-ханға, ал 17 ғасырдың 60-шы жылдарынан бастап жоңғарларға тәуелді болды.
1703 ж. Алтысарыларды жоңғарлар зорлап көшіріп әкетті.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Ресей тарихы
Қазаншұңқыр
thumb|right Қазаншұңқыр құрлық бетіндегі, мұхит-теңіз түбіндегі пішіні дөңгелек не аздап созылыңқы келген ойыс. Қазаншұңқыр тұйық немесе бір жағынан, өзен арнасында орналасса екі жағынан ашық болып келеді. Жер бетіндегі Қазаншұңқырдың мөлшері бірнеше км-ден жүздеген км-ге жетеді (мысалы, тауаралық Қазаншұңқыр). Қазаншұңқырлар пайда болу және геологиялық құрылысы жағынан тектоникалық, жанартаулық мысалы, кальдералар (испанша caldera – үлкен қазан), эрозиялық, мұздық, карстық; құрылымы жағынан тегіс табанды, ыдыс тәрізді, т.б. бөлінеді; сумен толығуына қарай ағып өтетін, ағынды, ағынсыз (құрғақшылық аймақтарда) болып ажыратылады. Су асты Қазаншұңқырлары жүздеген, мыңдаған км-ге созылады. Олар теңіз, мұхит табаны бедерінің ірі бұрыс пішінін құрайды (мысалы, Тынық мұхиттағы Оңтүстік Қазаншұңқыр, т.б.). Қазаншұңқырлар кейде ойыстар мен депрессияларға сәйкес келеді. 20 ғасырдыңдың ортасынан бастап техносфераның дамуына байланысты жер бетінде Қазаншұңқырлардың антропогендік (қ. Антропогендік жер бедері) түрлері көбейіп келеді. Қазақстанда Зайсан қазаншұңқыры, Алакөл қазаншұңқыры, т.б. бар.
Мұхиттық қазаншұңқырлар
Мұхиттық қазаншұңқырлар - мұхит табаны шегіндегі су асты жоталармен, белестермен және қыраттармен шектелген ауқымды ойпандар. Олар өзара терең өткелдермен жалғасып жатады. Орташа терендігі 5 мың м. шамасында. Қазаншұңқырлар табаны 100-500 м биіктікте ауытқитын төбелі-жазықты бедерімен сипатталады.
Опырылма қазаншұңқыр
Опырылма қазаншұңқыр - әктастардағы немесе басқа тау жыныстарындағы жер асты қуыстары төбесінің опырылуы немесе шөгуі салдарынан жарылымдар бойындағы телімдердің төмен түсуінен пайда болған депрессия.
Ури (Сардиния)
Ури (Сардиния) (Uri) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3050 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 54 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 57 км² шамасында. Пошта индексі — 7040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Nostra Signora della Pazienza.
Борша
Борша — көбінесе ірі қара етінен дайындалады. Кәуәптің бір түрі. Санның, қолдың, жауырынның қара кесек еттерін ұзыншалап кесіп алады. Әрбір еттің бөлегін пышақты көп батырмай жұқалап тілін тұз, бұрыш себеді (тұздалған ет болса, тұз себудің қажеті жоқ). Етті темір тордың үстіне салып, жалындатпай шоңқа қақтал пісіреді. Пісірген кезде аудармалап отырады. Шоңқа қақталып қызыл-күрең тартқан борша өте дәмді болады. Оны әсіресе қымыз, шұбат ішкенде жеген жөн. Борша кісе-қаз, үйрек, бұзау, лақ, қозы еттеріне күріш, сарымсақ, бұрыш, шикі жұмыртқа, сары май майонез қосып бүйенге, қарынға немесе иленген қамырдың арасына салып пешке немесе духовкаға қойып пісіреді (күрішті бір қайнатып алған жөн). Боршаға: 1 кг ет, 3 бас пияз, 1 шай қасық бұрыш,1 тал жуа, 2 жұмыртқа, 2 ас қасық сары май, 100 г күріш керек.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
IC 4495
IC 4495 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52634, ZWG 134.27.
Сыртқы сілтемелер
IC 4495 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Аффельтранген
250px|thumb|Картада орналасуы Аффельтранген (Affeltrangen) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Мюнхвилен округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2246 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14.4 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4711, пошта индексі — 9556.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан Университеті
Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті КЕ АҚ (кейде Аманжолов университеті), (ШҚУ не АУ) – көп жылдық тарихы бар Қазақстанның ескі университеттер қатарына кіретін, сондай-ақ, жаратылыстану және гуманитарлық бағытта білім беретін жоғары оқу орны.
thumb|right|250px|Университеттің алдындағы С.Аманжоловтың ескерткіші Университетте бакалавриатта – 40, магистратурада – 18 мамандық бойынша кадр даярлау жүзеге асырылады. 2 ғылыми мамандық бойынша доктарантура, 12 ғылыми мамандықта аспирантура жұмыс істейді. Университет 1952 жылдан бері Қазақстанның шығыс өңірлері үшін 50 мыңнан аса маман даярлап шығарды. Қазіргі күні 8 факультеті мен көпсалалы колледжінде 11 мыңнан астам студент оқиды. 34 кафедрада 800-ден астам оқытушы еңбек етуде. Университеттің ғылыми және оқытушылық ұжымын қалыптастыруда елімізге белгілі ғалымдар: Е. Мәмбетқазиев, Ж.Уәлиев, А. Темірбеков, т.б. үлкен еңбек етті. Университеттің Моңғолияда шетелдік бөлімшесі жұмыс істейді. Университетте Н.Ә. Назарбаев атындағы Жоғары инновациялық білім беру технологиялар орталығы (ЖИБТО) ашылған. Оның негізгі мақсаты электронды оқу материалдарын, электронды кітапханалар, мультимедиалы зал, оқу бағдарламаларын, электронды оқыту құралдарын, т.б. дайындау болып табылады. Жалпы университеттік электронды ақпараттық желі және білім беру порталы жұмыс істейді. Университеттің 5 ғылыми-зертеу институтында, 4 ғылыми-зерттеу зертханасында, Түркітану орталығында негізгі және қолданбалы зерттеу жұмыстары жүргізіліп келеді. Университет бастамасымен жыл сайын облыстық “Мамандарды даярлау мен қайта даярлаудың өзекті мәселелері” атты ғылыми-практикалық семинарлар өткізіліп тұрады. Мемлекеттік тілді үйренудің тиімді тәсілдеріне арналған арнайы компьютерлік бағдарламалар енгізілген.
Бүгінгі университет құрлымы
Құрамына 4 факультет кіреді:
Университет бүгін
Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университеті – еліміздің Шығыс аймағындағы алдыңғы қатарлы, ғылыми, әдістемелік жоғарғы оқу орындарының бірі. Университет білім берудің жаңа технологияларын пайдалана отырып, кафедралардың профессорлық-оқытушылық құрамының ғылыми-зерттеу базасын кеңейтіп, жоғары сапалы білім беру қызметтерін жүзеге асырады. Университет түлектері жұмыс нарығында бәсекеге сай және Қазақстанда, шетелдердің түрлі экономикалық салаларында қызмет етуде.
Университет құрылымдарының жұмысы
Университет құрылымдарының жұмысы 2014 жылдың 13 қарашасында С. Аманжолов атындағы ШҚМУ ғылыми кеңесі мен ЖОО-ның оқу және әкімшілік құрылымдарының жұмыс жоспарына сәйкес бекітілген «С. Аманжолов атындағы ШҚМУ-дың 2015-2020 жж арналған даму стратегиясы» жоспары негізінде іске асырылуда. Университеттің міндеті: халықаралық ғылыми-білім беру кеңістігінде университет ролін алдыңғы қатарлардан көрсету, Қазақстанның инновациялық дамуы үшін бәсекеге сай мамандарды даярлау. Университетте 2014 жылы SMART-университет енгізу және дайындық жұмыстары жүргізілуде. Университеттің техникалық регламентінің құжаттары бекітілген; университет ішінде электронды құжат айналымы жүргізілуде, ақпараттық-білім беру порталының жүйесі, қашықтықтан оқыту технологиясы қосылды; электронды форматқа көші білім беру бағдарламарын құру бойынша факультет декандарының, кафедра меңгерушілерінің қатысуымен семинарлар, коучингтер жүргізілді; Университетте 2014 жылы автономияға көші және корпоративтік басқару принциптерін енгізуге көшу Жоспары құрылды. Университете алыс және жақын шетел студенттері білім алуда. (Моңғолия, ҚХР, РФ, Өзбекстан және т.б.)
Ғылыми және инновациялық жұмыстың негізгі бағыттары
ШҚМУ-да ғылыми-зерттеу жұмысы (Ұжымдық қолданыстағы ұлттық ғылыми зертхана, «Экология» ғылыми-зерттеу орталығы) «Алтайтану» ғылыми-зерттеу орталығы, «Назарбаевтану» ғылыми-білім беру орталығы, біліктілікті растау орталығы, «Зияткер» ғылыми-білім беру орталығы және университет кафедралары негіздерінде жүзеге асырылуда. Университеттің негізгі ғылыми бағыттары: Физика, нанотехнология,табиғи және технологиялық және әлеуметтік-экономикалық процесстерді  математикалық үлгілеу аймағындағы фундаменталды зерттеулер. Шығыс Қазақстанның генетикалық ресурстарын пайдалану және толықтыру үшін дәнді дақылдар биотехнологиясын құру.
Халықаралық байланыс
Университеттегі халықаралық байланыс белді мемлекетаралық ұйымдардың жұмысына қатысуға, алыс және жақын шетелдердің алдыңғы қатарлы оқу орындарымен қатынас орнатуға бағытталған. 2015-2016 оқу жылы университет 71 Халықаралық келісімге қол қойған.ШҚМУ серіктестері арасында Ресей, Қырғызстан, Беларусия, Түркия, Германия, Поляк Республикасы, Чехия, Франция, Швейцария, Қытай, БАӘ, Оңтүстік Корея, Моңғолия және АҚШ бар. Халықаралық байланыстың негізгі бағыты біріккен білім беру бағдарламаларын іске асыру, шетел мемлекеттеріндегі оқу орындарында тәжірибеден өтіп, 2 диплом алу мүмкіндігін беру. Бүгінде университетекі дипломдық білім беру бағдарламасы бойынша Оңтүстік Кореяның университеттерімен (Джиогсанг Ұлттық университеті, Ченгджу Университеті), Қытай, Польша (Адам Мицкевич атындағы Университет, Вроцлав университеті), және Ресей Федерациясы (Ползунов атындағы Алтай университеті, Алтай мемлекеттік университеті және т.б.) Университет бес халықаралық Ассоцияцияның мүшесі болып табылады: Еуразиялық университеттер Ассоцияциясы, Халықаралық Жоғарғы Академиялық мектеп, университеттер Ұлы хартиясы, «Алтай – біздің ортақ үйіміз» Халықаралық координациялық кеңесі, Азиялық Университеттер  Ассоцияциясы.
Кәсіптік бағдар жұмысы
Кәсіптік бағдар жұмысы – университеттің студенттерді сапалы контингентпен қамтуды ұйымдастырудағы негізгі бағыттарының бірі. Маркетинг және оқу орнына дейінгі дайындық Орталығы факультет декандарымен, кафедралармен және профессорлық-оқытушылық құраммен бірлесіп университете кәсіби бағдар жұмысын ұйымдастырады. 2014 жылы С. Аманжолов атындағы ШҚМУ мен ШҚО Білім басқармасы арасында ынтымақтастық келісіміне қол қойылды. ШҚО Білім мекемелерімен серіктестік және іс-қимылдың жаңа формалары дамуда: Университеттің базалық мектептерінде «Шығыстың алтын қоры» кәсіби бағдар орталықтары жүйесін құру; Униеверситеттің профессорлық-оқытушылар құрамының дайындауымен түлектер ҰБТ-ға дайындалатын «Өсу орталығы» құрылуы; Мектептегі туризмнің дамуы, университете білім беру турларын өткізу; Оқушылар үшін қосымша білім беру жобаларын іске асыру; ШҚО ББ-мен тығыз байланыс орнату мақсатында мектеп оқушылары үшін олимпиадалар өткізілуде. Мектеп аралық пәндер арасында аймақтық және облыстық олимпиадалар химия, қаза тілі, ағылшын тілі, биология, математика және физика пәндері бойынша өткізіледі.
Тәрбие жұмысы
Университетте дәстүрлі түрде «ШҚМУ аруы», «Студенттік көктем», «Бірінші курс таланттары», «Би сайысы», «Counter-strike» компьютерлік ойыны форматындағы киберспорттан университет чемпионаты және т.б. Студенттер «Жас Отан» ЖҚ, «Жастар лигасы» АҚ ұйымдастыратын «Жастар Отанға!», «Болашақ - біздің қолымызда», «Жастар салауатты өмір салты үшін», «Жемқорлыққа жол жоқ», «Қан тапсырып, адам өмірін сақта», «Дипломмен ауылға!», «Жасыл ел» және т.б. сынды әлеуметтік-маңызды жобаларға қатысады.
Университет студенттері спорттада жоғары көрсеткіштер көрсетуде. Бүгінде С. Аманжолов атындағы ШҚМУ-де 21 спорт секциясы жұмыс істеп тұр. Олар: футбол, волейбол, қол күресі, бадминтон, қысқы және жазғы президенттік күрсе, жеңіл атлетика, спорттық бағдар, баскетбол, гір көтеру және т.б. алаңдары бар.
Дереккөздер:
Санат:Өскемен жоғарғы оқу орындары Санат:Қазақстан университеттері
Леонид Стаднык
Леонид Стаднык (Леонід Степанович Стадник) – ең ұзын бойлы адам. Леонид Стаднык 1971 жылы туған. «Гиннестің рекордтар кітабына» әлемдегі ең ұзын адам ретінде енген. Оның бойы 257 см-ге жеткен. Леонид Стаднык қытайлық Бао Сишуньнан 21 см-ге ұзын. Ол соңғы рет өлшенгенде бір жылда шамамен 1-1,5 см қосқандығы айқындалған. 2009 жылы Леонид Стадныктің орнын 246 см-лік түрік Сұлтан Көсен басқан.
Дереккөздер
Санат:Гиннесстің рекордтар кітабының рекордсмендері
Долна-Крепост (Кырджали облысы)
Долна-Крепост (Долна крепост) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 131 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6686. Телефон коды — 03622. ЕКАТТЕ коды — 22134.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Ла-Руа
Ла-Руа (Rúa)) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вальдеоррас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4754 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35,99 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 100 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Николай Захарович Шамота
Ұлы Отан соғысына қатысқан. Нежинск педагогикалық институтын (1939), Украин КП ОК жанындағы партия мектебін (1948), КОКП ОК жанындағы қоғамдық ғылымдар академиясын (1953) бітірді. Республикалық «Литературная газетаның» бас редакторы (1948—50), УКСР ғылым академиясының Т. Г. Шевченко атындағы Әдебиет институтының директоры (1961 жылдан).
Еңбектері 1947 жылдан жариялана бастады. Шамота туындылары қоғамдық реализм теориясы мәселелеріне, қазіргі әдебиеттің идеялылығы мен халықтығына, көркемдігі мен партиялылығына, әдебиеттің коммунистік құрылықтағы рөліне арналған. Ол — жеке жазушылардың шығармашылығы жайлы моногр. еңбектердің де авторы. Шамота кітаптары КСРО халықтары мен шетелдердің көптеген тілдеріне аударылды.
8—9-сайлау КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты.
Дереккөздер
Санат:17 желтоқсанда туғандар Санат:1916 жылы туғандар Санат:Полтавада туғандар Санат:Украина жазушылары Санат:Украин философтары Санат:Профессорлар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Философия ғылымдарының докторлары Санат:УКСР ғылым академиясының академиктері Санат:Нежинск педагогикалық институты түлектері Санат:Украин КП ОК жанындағы партия мектебі түлектері Санат:КОКП ОК жанындағы қоғамдық ғылымдар академиясы түлектері Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары
Түбіртек
Түбіртек (Rosularia) — раушан гүлдер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда 5 түpi бар. Бұлар бүйіктігі 3-35 см, тамыры туйнек тәрізді, жертаған жапырақтары жалпақ етженді шоғырлана орналасқан, гүлі ақ қызғылт не сарғылт-жасыл, гүл шоғыры сыпыртқы тәрізді. Көп гүлді маусым-тамызда гүлдейді. Шу-Іле тауының Тянь-Шань (Жоңғар), Іле, Күнгей, Кетпен, Теріскей Алатауларының, Қырғыз Алатауының тасты беткейлерінде, қия тастар арасында өседi. Эндемик түpi— Түркiстан түбіртегі. Оның кейбір түpi әсемдік үшін парктерде өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Жасаңшөптер‎
Санат:Жетісу
Мюнихрайт-Лаймбах
Мюнихрайт-Лаймбах (Münichreith-Laimbach) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мельк округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1729 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 38.82 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ME, ресми идентификациялық коды — 3 15 25.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Мюльбергер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Қазаншы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Салт-дәстүрлер
Илья Григорьевич Борщов
Борщов Илья Григорьевич [19(31).7.1833, Ресей, Санкт-Петербург — 30.4 (12.5).1878, Чернигов губ.] — орыс ботанигі және химигі. 1868 жылдан Киев университетінің профессоры “Материалы для ботанической географии Арало — Каспийского края” (1865) деген еңбегінде өлкенің жалпы табиғатына сипаттама берген және оның флорасына ботан.-геогр. талдау жасаған. Борщов өсімдіктің 66 түрін картаға түсірді. Гүлді өсімдіктер жүйесі, өсімдік анатомиясы мен физиологиясы, коллоидты химия саласынан бірқатар еңбектер жазған.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Тұлғалар
Оппортунизм
Оппортунизм (opportunus - қолайлы, жайлы) - аз күш қолданып өзінің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін мүмкін болатын кез келген жағдайға икемделуге дайын болу ; бейімделушілік, келісімге келу; жұмысшы қозғалысында - пролетариаттың буржуазиямен таптық келісімге, ынтымақтастыққа келуіне бағытталған саясат.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы Санат:Саясат
Б. з. д. 138 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 138 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 138 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Айымхан Тұрымбетқызы Шамұратова
Шамұратова Айымхан Тұрымбетқызы (5.06.1917 зк. Көңлікөл аулы, қазіргі Ленинабад ауданы) — қарақалпақ кеңес актрисасы, әнші, КСРО халық артисі (1968).
Мәскеу консерваториясында оқыған. Сахналық қызметін 1930 ж. Қоңыраттағы көркемөнерпаздар үйірмесінен бастады. 1932—39 ж. және 1956 жылдан Қарақалпақтың К. С. Станиславский атынд. драма және музыкалы комедия театрында актриса. Оның репертуарында қарақалпақ, өзбек т. б. халық әндері бар. Ойнаған негізгі рольдері: Айсара (Яшен мен Мұхаммедовтің «Гүлсарасында»), Раушан (Аймұрзаев пен Алланазаровтың осы аттас пьесасында), Айбике (Ходжаниязовтың «Талуасында»), Толғанай (Айтматовтың «Ана—Жер-Анасында») т. б. 4- және 7-сайл. Қарақалпақ АССР Жоғарғы Советінің депутаты. 2 орденмен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1917 жылы туғандар Санат:Қарақалпақстан әншілері Санат:КСРО халық әртістері
Нгуен Хыу Тхо
Нгуен Хыу Тхо- Вьетнам халқы ұлт-азаттық қозғалысының қайраткері.Саясатшы отбасында туған Мамандығы адвокат. Францияда жоғары заң білімін алды. Вьетнам халқының Қарсыласу соғысы жылдарында, француз әскрлері қарсыласу соғысы жылдарында француз әскерлері , басып кірген терреторияларды прогресшіл интеллегенциясының патриоттық күресіне белсене қатысты, Қарсыласу соғысына қатысушыларға және басқа патриоттарға қарсы сот процестерінде талай рет қорғаушы болып қатысты.Сайгондағы жаппай антиамерикандық демонстрациялар басшыларының бірі 1954 жылы Сайгон-Шолон аймағында <<Бейбітшілік жолындағы қозғалыс >> атты прогресшіл демократиялық ұйымның негізін қалап оның вице-президенті болып сайланды.
Чулома
Чулома — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яржеб өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бехгофен (Франкония)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5938 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 60,12 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 71 115. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Шноц.
Сэнди Аллен
Сэнди Аллен – әлемдегі бойы ұзын әйелдердің бірі. 1955 жылы Америка Құрама Штатында дүниеге келген. Оның бойы 2,319 м болған. Салмағы 209,5 кг-ға жеткен. Сэнди Аллен 50 өлшемді аяқкиім киген. «Казанова Феллини» фильміне түскен.
Бехгофен (Франкония)
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 28 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Сэнди Аллен
Дереккөздер
Санат:Халықтар
Брисбен
Брисбен (Brisbane) — Аустралиядағы халық саны бойынша 3-ші қала(Сидней және Мельбурннен кейін).Батысындағы Квинсленд штатының әкімшілік орталығы.2013 жылға сәйкес халық саны-2.238 миллион адам.Брисбен өзенінің бойында орналасқан. 2012 жылы the Economist статистикасы бойынша,өмір сүру үшін ең ыңғайлы қалалар арасында 20 орынға ие болды.Мемлекеттң мәдени,туристтік және өндірістік орталығы болып табылады.
Тарихы
Еуропалықтардың қоныстануынан бұрын,бұл жерде аустралиялық аборигендер өмір сүрген.1859 жылы Квинсленд штатының астанасы болып жарияланды.1925 жылы қала статусына ие болды.Қазіргі кезде әлемің ең дамыған және қауіпсіз қалаларға жатады.
Туризм және қызықты орындар
Брисбен қаласы елдегі туризм саласындағы маңызды орын алады.Бұнда көптеген парктер және ботаникалық бақтар көп кездеседі,ең танымалдары-Roma Street Parkland, Mount Coot-tha, South Bank Parkland және Brisbane City Botanic Gardens. Қаланың оңтүстік бөлігінде қалалық жағажай,планетарий,орталық парк орналасқан.Сонымен қатар,қалада туристтерге дайвинг-аквалангпен суға сүңгу саласы дамыған.
Шаралар және танымал оқиғалар
Брисбен Аустралияның спорттық және мәдени орталығы болып табылады.Мұнда 1988 жылы World Expo 88 көрмесі өткен .1982 жылы Достастық ойындар,және 2001 жылы Еріктік Ойындар өткізлген.Сонымен қатар 2014 жылы G20 саммитінің астанасы болып жарияланған
Сан-Жозе-ду-Риу-Парду
Сан-Жозе-ду-Риу-Парду (São José do Rio Pardo) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Кампинас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жуан-да-Боа-Виста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 54 141 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 419,017 км² шамасында. Халық тығыздығы — 129,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1885 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
IC 100
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5029, MCG -1-4-30, NPM1G -04.0057.
Сыртқы сілтемелер
IC 100 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Құлахмет Дүйсенұлы Қалменов
Құлахмет Дүйсенұлы Қалменов (1926 ж.) – құқық қорғау органының қызметкері (1970), заң ғылымдарының кандидаты.
ҚазКСР Ішкі істер министрлігінің 1 жылдық курсын (1945), Мәскеу жоғары офицерлік мектебін (1950) бітірген. 1945 – 48 жылдары Шымкент (Оңтүстік Қазақстан) облыстық ішкі істер басқармасында тергеуші болып істеді. 1950 – 53 жылдары Қазақ КСР ішкі істер министрлігінің аппаратында жауапты қызметтер атқарды, 1953 – 68 жылдары Шымкент облыстық ішкі істер басқармасы бастығының орынбасары, басқарма бастығы, Жамбыл облыстық ішкі істер басқармасының бастығы, 1968 – 80 жылдары Оңтүстік Қазақстан облысы ішкі істер басқармасының бастығы, 1980 – 87 жылдары Ішкі істер минстірлігінің арнаулы мектебінің бастығы болды. Қызыл Жұлдыз орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1926 жылы туғандар Санат:Қазақстан заңгерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Қазақстан құқық қорғау қызметкерлері
Автотрофтар
Автотрофтар (autos — өзім, өздігінен; trophe — қорек, қоректену, тамақтану) — бейорганикалық заттардан (көмірқышқыл газынан, судан, азоттың бейорганикалық қосылыстарынан) фотосинтез немесе хемосинтез арқылы органикалық дүниенің тіршілігі үшін тым қажет күрделі органикалық заттарды (акуыздарды, майларды, көмірсуларды) түзетін организмдер. Автотрофты организмдерге жасушаларында жүретін фотосинтез процесі үшін күн сәулесі қуатын пайдаланатын жасыл өсімдіктер және хемосинтез процесі үшін химиялық қуатты пайдаланатын кейбір хемотрофты бактериялар жатады. Автотропты ағзалардың табиғатта маңызы өте зор, олар адам және жануар синтездей алмайтын барлық органикалық заттарды құрайды.
Автотропты ағзаларға жоғарғы сатыдағы өсімдіктер (паразиттер мен сапрофиттерден басқа), балдырлар және кейбір бактериялар жатады. Автотропты бактериялар органикалық заттарды минералды қосылыстардан синтездейді. Ол үшін химиялық реакциялар (хемоситез) қуатын пайдаланады. Мысалы, топырақ бактериялары -нитросомонас және нитробактер аммиакты азот қышқылының тұзына дейін тотықтырады да, одан босаған қуатты денесін құруға пайдаланады. Кейбір микроағза жасушасында хлорофилл тектес пигменттер болғандықтан, синтездеу процессіне қажетті қуатты күн сәулесінен алады. Оларды фотосинтездеуші Автотропты микроағзалар деп атайды.
Автотрофты организмдер (грек. autos – өзі және trophé – қорек)– қоршалған ортадағы бейорганикалық заттардан фотосинтез немесе хемосинтез процесі нәтижесінде тіршілігіне қажетті органикалық зат түзетін организмдер. Автотрофты организмдерге жоғары сатыдағы өсімдіктер, балдырлар, кейбір бактериялар жатады.
Мысалы,топырақтағы нитросомонас және нитробактериялараммиакты тотықтырып, азот қышқылының тұзына айналдырады да,
одан босаған қуатты өз денесінің құрамына енетін заттарды түзуге пайдаланады.
Кейбір микроорганизмдер денесінде хлорофилл тектес пигменттер болады, сондықтан олар синтездік процестерге қажет қуатты күн сәулесінен алады. Оларды фотосинтездеуші автотрофты микроорганизмдер деп атайды.
Жоғары сатыдағы өсімдіктер мен балдырлар да денесінде хлорофилл болғандықтан қарапайым қосылыстардан — көмірқышқыл газдан — күрделі органикалық заттар түзу процесінде күн сәулесінің қуатын пайдаланады.
Кейбір Автотрофты организмдер витаминдер мен өсуіне қажетті өзге де заттарды қоршаған ортадан алып отырады.
Аутотрофты организмдердің басым көпшілігі СО2-ні қалыптастырғыш пентозофосфаттық жол арқылы, ал бактериялардың кейбір түрлері (мысалы, метан түзушілер) СО2-ні басқа жолмен сіңіреді. Осыған байланысты көміртегі көзі ретінде метанды пайдаланатын бактерияларды да Аутотрофты организмдерге жатқызу жайлы пікірлер бар. Аутотрофты организмдердің табиғатта маңызы өте зор. Олар адам мен жануарлар түзе алмайтын органикалық заттарды жинақтайды.