cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 6487
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы 28 шілдеде Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6487 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61039, UGC 11022, MCG 5-42-8, ZWG 171.14.
Нәдір шаһ Афшар
Таққа келуі
Нәдір шаһ Афшар – 1688–1747 жылдар аралығында өмір сүрген, Иранды билеген шах. Хорасанның Дерегез деген жерінде дүниеге келген. Оны Надир-кули бек деп те атаған. 736–1747 жылдар аралығында Афшаридтер әулетінің негізін қалады. 1730 жылдың көктемінде түріктерге қарсы соғыс ашып, осыған дейін жоғалтқан біраз территориясын қайтарып алды. Надир шахтың жаулап алушылық соғыстарының нәтижесінде Армения, Әзірбайжан, Грузия, Белуджстан, Хиуа және Бұхар хандықтары провинция ретінде бірігіп, үлкен империя құрылды. Надир ресми түрде 1736 жылдың 8 наурызында Иранның шахы ретінде таққа отырды. Надир шах 1747 жылы Хорасанның Хабушан деген жерінде қайтыс болды. Оның мазары төбенің басында орналасқан.
NGC 6487
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Нәдір шаһ Афшар
Дерекөздер
1100 қызықты деректер.
Құтыз
Құтыз сұлтан (Мұзафар Сайф әд-Дин Құтыз)-Египет жерінде мамлүктер құрған сұлтандықтың(мелекеттің) үшінші билеушісі.
Билеген кезі
Ол 1259-60 жылдары аз ғана уақыт билік құрды.Ол билікті қолына алысымен мамлүктермен ортақ тіл тауып, гвардиялық арнайы жасақтың қолбасшысы Бейбарысты жанына тартады.Мамлүк қосындарын басқарған Бейбарыс 1258 жылы Бағдад қаласының түбіндегі шайқаста, Сирия мен Египетті жаулап алуға ұмтылған моңғолдың қарақұрым қолына қарсы соққы береді. Осы Құтыз билігі кезінде Бейбарыс бастаған мамлүктер моңғолдарға да, кресшілерге де қарсы соққы беріп, шығыс пен батысқа кеңінен таныла бастады. Көп ұзамай, Құтыз сұлтан Бейбарысқа "әмір" атағын береді.1260 жылы 3-ші қыркүйекте Айн-Джалаут түбіндегі шайқаста, жұлдызы жанған Бейбарыс Шыңғыс ханның немересі Хулагудың Кетбұға бастаған жеңімпаз әскерін күл-талқан етті. Осы жеңістен соң Бейбарыс өзін бағаламаған Құтыз сұлтанды өлтіріп Египеттегі билікті өз қолына алды.
Джон Мейнард Кейнс
thumb|right|Кейнс, Джон Мейнард Джон Мейнард Кейнс (John Maynard Keynes), лорд (5 маусым 1883, Кембридж, — 21 сәуір 1946, поместье Тилтон, Сассекс графтығы) — ағылшын экономисті, экономикалық теорияның кейнстік бағытының негізін салушы. Макроэкономиканы жеке ғылымға айналдырған ғалым деп саналады.
Дереккөздер
Санат:5 маусымда туғандар Санат:1883 жылы туғандар Санат:Кембриджде туғандар Санат:21 сәуірде қайтыс болғандар Санат:1946 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлябритания экономистері Санат:Кейнсшілдер Санат:Бани орденінің иегерлері Санат:Ұлыбритания парламенті мүшелері
Дамлу
Коммунаның INSEE коды — 55143, пошта индексі — 55400.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Коту (Барселуш)
Коту (Барселуш) (Couto (Barcelos)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 349 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,6 км² шамасында. Халық тығыздығы — 96,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Василий Копытин
right|thumb Василий Копытин (1910—1975) — Ресейдегі Алтай өлкесінің Змейногорск қаласында туған.
Жас кезінде темір ұстасы болып жұмыс істеген. 1932 жылы басталған әскери қызмет жылдарында оның «Атака» (Ташкент) журналында «Месть», «В песках Бухары» поэмалары мен көптеген өлеңдері шықты.
Қызыл Жұлдыз орденімен және екі медальмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Змейногорскде туғандар Санат:1910 жылы туғандар Санат:1975 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері
Кюиссе
Кюиссе (Cuissai) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61141, пошта индексі — 61250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 414 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Көңілдің күйі тағы да...
«Көңілдің күйі тағы да...» - Абайдың 1900- 01 жылдар аралығында М. Ю. Лермонтовтың «Из- майл-бей» дастанынан тәржімелеген үзінді өлеңі. Аударма әрқайсысы 4 тармақты 4 шумақтан тұрады, көлемі 16 жол. Өлеңнің соңғы шумағы түпнұсқада жоқ, Абайдың өзі қосқан сияқты. Өлең 8-9 буынды шалыс ұйқас өрнегімен кестеленген. Алғашқы рет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Туынды басылымдарында аздаған текстологиялық өзгерістер кездеседі. Мүрсейіт қолжазбаларында, 1909 жылғы жинақта 1-шумақтың 1-жолы «Көңіл күйі тағы да» болса, кейінгі басылымдарда бұл жол «Көңілдің күйі тағы да» ретінде алынған. 1939 жылғы басылымда 1-шумақтың 2- жолы «Өмірдің жанның алды ішің» болып берілсе, қалған басылымдарда - «Өмірсіз жанның алды ішін». 1945 жылғы Абай шығармаларының толық жинағында осы өлеңге берілген түсініктемеде: Сөз болсын ескі ер сөзі, Кейінгіге қалынсын, - дегендегі Абайдың «ескі ер» сөзі деп отырғаны «Ескендір» дастаны болуы керек» деген жорамал айтылған. Олай десек, дәл осы екі жолдың алдында: «Жанымның жарық жұлдызы, Жамандық күнде жарымсың», - деген сөздер тағы бар. Сонда «жарымсың» деп кімді айтып отыр дейміз? Лермонтов суынған көңлімді шабыт билеп, өтіп кеткен махаббаттан қалған елес-сағымды өлең қылмақпын дейді ғой («превращает в песнопенье тоску, развалину страстей»). Лермонтов осы сезімін Измаилдың жақсы көрген, бірақ қолынан шығарып алған черкес қызы Бараны сағынуын бейнелеу арқылы аңғартады. Абайдың өлеңіндегі «жарымсың» деген сөз Лермонтовтың бұрынғы махаббатын сағынған сезімін білдірген сөздерге сәйкес шығады емес пе? Олай болса, «ер сөзі» дегені сол Измаилдың ерлігі дастан болып кейінгіге жетсін деген мағына береді. Ендеше бұл жерде ойда жоқтан «Ескендір» дастанын әкеліп қыстырудың және оның өзін атамай, жұмбақтап айтып отыр деудің ешбір қисыны жоқ.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Евлыч-Юган
Евлыч-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Собь өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
Кіші Тунзас-Су
Кіші Тунзас-Су — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тунзас-Су өзенінің оң жағалауынан 9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Матера (провинция)
Матера (Provincia di Matera) — Базиликата өңіріндегі Италия провинциясы
Халқы
1 қаңтар 2014 жылы ұлттық институттың статистикасы бойынша халық саны 201,133 адам құраған. Оның — 102,402 әйелдер ,ал — 98,731 еркектер құраған. Провинцияда 31 елді мекен бар.
Санат:Италия провинциялары Санат:Базиликата провинциялары
Батмановка
Батмановка — Қостанай облысы Қарабалық ауданы, Смирнов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қарабалық кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 25 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Қарабалық ауданы елді мекендері
Жоғарғы Перша
Жоғарғы Перша — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Язьва өзенінің сол жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Соналы (өзен)
Соналы – Нұра алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақмола облысы Қорғалжын және Қарағанды облысы Нұра аудандары жерімен ағады. Ұзындығы 106 км, су алабы 334 км2.
Бастауы
Өзен бастауын Қазығұрт, Амантау, Ырғай тауларының беткейіндегі бұлақтардан алып, Соналы елді мекенінен 10 км-дей төменде Құланөтпес өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Аңғары кең, арнасы тік жарлы. Жазда өзен иірімдерге бөлініп қалады. Сағасының тұсындағы жылдық орташа су ағымы 0,32 м3/с-ке тең.
Дереккөздер
Санат:Қорғалжын ауданы өзендері Санат:Нұра ауданы өзендері Санат:Нұра су алабы
Су конусы
Су конусы - мұнай немесе газ ұңғымаларын пайдалану кезінде табанасты суы бетінің шектеулі түрде жоғары көтерілуі. Пайда болуына ұңғыма түбі төңірегіндегі гидродинамикалық қысымның таралу сипаты себепші болады. Бұл мұнай-су немесе газ-су жапсарынан жоғарыда орналасқан жатынды аршу аралығының теменгі шетінде қысым градиенті мен сүзілу жылдамдығының тік бағытталған құраушысы ең жоғарғы мәнге жеткенде керініс береді.
Сыртқы күш
Дереккөздер
Санат:Механика
Опуль-Перийос
Опуль-Перийос (Opoul-Périllos) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Перпиньян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 50,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66127, пошта индексі — 66600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 873 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Мурзино (Раздольев ауылдық кеңесі)
Мурзино — Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Раздольев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 72 адамды құрады. Пошта индексі — 452935, ОКАТО коды — 80237843005.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Маныловица
Маныловица — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Толшма өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санкт-Георген-Грискирхен
Санкт-Георген-Грискирхен (Sankt Georgen bei Grieskirchen) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Грискирхен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1155 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 11.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GR, ресми идентификациялық коды — 4 08 25.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Фуртмайр (АҰП) саналады.
Араужус
Араужус (Araújos) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Орталық Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бон-Деспашу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 742 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 245,617 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1954 жылы құрылған.
Әмина Сыздыққызы Жолбосынова
Қысқаша өмірбаяны
1968 Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) мемлекеттік университетінің аспирантурасын бітірген.
1958–60 Петропавл медицина училищесінде оқытушы;
1960–62Петропавл ауыр машина жасау зауытында инженер-технолог;
1962–64 Қазақстан ғылым академиясының Химия институтында кіші ғылыми қызметкер;
1968–70 ҚазМУ-да аға оқытушы;
1970 жылдан Солтүстік Қазақстан университетінде доцент;
1995 жылдан професор.
Еңбектері
Ғылыми жұмыстарының негізгі бағыты – жоғары молекула қосылыстар саласын зерттеуге арналған.Әмина Сыздыққызы Жолбосынова желатиннің, поливинил спиртінің, казеиннің ауыл шаруашылығында қолданылу мүмкіндіктерін тапты. Жұмысының нәтижелері облыстың шаруашылықтарында өндіріске енгізілген. 100-ден аса ғылыми жарияланымның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1935 жылы туғандар
Ақкөл (Абай облысы)
Ақкөл — Абай облысы Бесқарағай ауданы, Глухов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2017 жылы таратылған.
Георгафиялық орны
Аудан орталығы - Бесқарағай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 35 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 14 адам (2009).
Санат:Бесқарағай ауданының таратылған елді мекендері
IC 2390
IC 2390 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24434, ZWG 89.67, NPM1G +19.0187, in M 44.
Сыртқы сілтемелер
IC 2390 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Грибен (Эльба)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 784 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 195. Муниципалитеттің басшысы — Рита Платте.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Устина (Пловдив облысы)
Устина (Устина) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Родопи қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 286 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4228. Телефон коды — 03145. ЕКАТТЕ коды — 75188.
Туарегтер
thumb Туарегтер (өзд. атауы – имошаг) – берберлер тобына жататын халық. Малиде (600 мың адам), Буркина-Фасода (270 мың адам), Нигерде (240 мың адам), Алжирде (20 мың адам), Ливияда (20 мың адам) тұрады. Жалпы саны 1,15 млн. адам (1995). Үлкен еуропалық нәсілдің үнді-жерортатеңіздік тобына жатады. Оңтүстігінде көршілес негр халқымен араласып кеткен. Тамашек тілінде сөйлейді, сондай-ақ араб тілі қолданылады. Жазуы араб қарпіне негізделген, тек Сахара Туарегтері тұрмыста көне бербер жазуы – тифинагтың қалдықтарын сақтап қалған. Діні – мұсылман-сүнниттер. Туарегтер – Солтүстік Африкадағы ежелгі бербер халқының ұрпақтары. Олар арабтар жаулап алған кезде Сахараға қарай ойысқан жартылай көшпелілер. Бір бөлігі мал бағады, бір бөлігі егін салады.
Сілтеме
Санат:Африка халықтары Санат:Мұсылман халықтары
Төменгі Аманак
Төменгі Аманак — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аманак өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Кинель бастауынан сағасына дейін, Кутулук өзенін қоспағанда бастауынан Кутулук су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Арғұт
Арғұт — Алтайдың орталық бөлігіндегі өзен, Қатынның оң саласы, ең ірілердің бірі.
Гидрографиясы
Ұзындығы 106 км (Ақалаха өзенінсіз, онымен бірге - 232 км), су жинау алабы - 9550 км². Арғұт Жазатор мен Ақалаханың түйіскен жерінен басталады. Белашу ауылы Жазатордың оң жағалауындағы түйіскен жерде орналасқан. Ағымның бағыты көбінесе оңтүстік-батысқа бағытталған. Сағасынан 390 км қашықтықта Қатынға құяды. Қатын мен Шу жоталарында мұздықтардың көптігі су режимінің сипатын анықтайды: ағынның 40%-ы мұздықтар және тұрақты қарлар, 34%-ы маусымдық қарлар, 17%-ы жаңбырлар, 9%-ы жер асты суларымен қамтамасыз етіледі. Қарашада қатып, сәуірде ашылады. Өзеннің орташа еңістігі 10 м/км, сағадан жылдық орташа шығыны 112 м³/с құрайды.
Бастаудың биіктігі теңіз деңгейінен — 1531,4 м. Сағасының биіктігі теңіз деңгейінен — 765 м биіктікте.
Ла Крэссент (Миннесота)
Ла Крэссент (La Crescent) — Миннесота штатының Houston округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4830 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.7 км² шамасында. FIPS коды — 27-33866.
Жобалауды автоматтандыру
Жобалауды автоматтандыру (Автомат проектирования) — есептеуіш және ұйымдастыру техникасы құралдарын, аспаптарды, машиналарды, жүйелерді, құрылыстарды және тағы басқа (жобаланудағы бұйым сипаттамасының есептерінен дайын үлгінің техникалық құжаттамасы мен сынақ нәтижелерінің талдауына дейін) жобалауды автоматтандыру. Жобалауды автоматтандыру дамуының негізгі бағыты — математикалық, бағдарламалық және ақпараттық қамтамасыз ету техникалық құралдарының (ЭЕМ, алфавиттік-сандық және графикалық ақпаратты кодтаушылар және тағы басқа) жиынтығы болып табылатын жобалаудың автоматтандырылған жүйесін (ЖАЖ) пайдалану. Жобалауды автоматтандыру құрылымдау құжаттамасының сапасын жоғарылатады және жобалау мерзімін едәуір азайтады. Жобалауды автоматтандыру — құралдарды, машиналарды, жүйелерді, т.б. жобалау процесінде, яғни жобаланатын зат қасиеттерін есептеуден бастап дайын болған үлгінің техникалық құжаттарын жасау мен оны тан өткізу нәтижелерін талдауға дейінгі процестерге есептеу техникасын қолдану. Қазіргі кезде математикалық, бағдарламалық, информациялық ақпараттармен қамтамасыз етілген ЭЕМ, графосызғыш, графикалық ақпаратты кодтауыш секілді техникалық құралдар негізінде құрылған жобалаудың автоматтандырылған жүйесін (ЖАЖ) қолдану Жобалауды автоматтандыруды дамытудың негізгі бағыты болып саналады. ЖАЖ-ды математикалық қамтамасыз ету — жобаланатын нысанның математикалық моделін, жобалау алгоритмін, алгоритмдік тілді, терминологияны, арнайы стандарттарды жасау. Бағдарламалық қамтамасыз ету — операциялық жүйе, бағдарламалау тілдерінен аударатын транслятор, супервизор, қолданбалы бағдарламалар пакеттері кіретін басқарушы бағдарламалар жиынтығы. Бағдарламалық қамтамасыз етуге жобалаудың стандарт процедурасы, типтік жобалау шешімдері, жобаланатын нысанның типті элементтері туралы жазылған құжаттар жатады. Республикада Жобалауды автоматтандыру саласындағы ғылыми-зерттеу және оны іс жүзінде қолдану жұмыстары 20 ғ-дың 60-жылдарынан бастап Қазақ политехникалық институтында (қазіргі ҚазҰТУ), Химиялық машина жасауды жобалау және ғылыми-зерттеу институтында (“Гипро НИИ Химмаш”), Мемл. Орта Азиялық аймақтық астық дайындау өнеркәсібін жобалау және ғылыми-зерттеу институтында (“ГосНИИ Средазпромзернопроект”), Қазақ өнеркәсіп құрылысын жобалау және ғылыми-зерттеу институтында (“Казпромстрой НИИ проект”), т.б. жүргізілді. Технологиялық процестердің автоматтық басқару жүйесіндегі Жобалауды автоматтандырудың теориялық негіздері мен жүйесін (Ә.Әшімовтың басшылығымен), сондай-ақ, түсті металлургия кәсіпорындарындағы газды тасымалдау мен тазартудың өнеркәсіптік кешендерін Жобалауды автоматтандырудың теориялық принциптері мен жүйелері жетілдірілді (Әшімов, Г.М. Тоқтабаев). Астықты сақтау мен қайта өңдеу жөніндегі кәсіпорындарда Жобалауды автоматтандырудың теориялық негіздерін дамыту және жетілдіру туралы ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіліп, өнеркәсіптік пайдалануға берілді (Т.В. Оразбаев, Р.У. Ыбыраев, т.б.). Өнеркәсіптік үйлерді жобалаудың қаражаттық құжаттамаларын жетілдіруді автоматтандырудың кешендік жүйесі жете зерттеліп, өндіріске енді (В.М. Шершнев, В.А. Изатов, т.б.). Қазіргі уақытта Жобалауды автоматтандыру біртұтас ЭЕМ-дер көмегімен атқарылады.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Дереккөздер
Санат:Механика Санат:Техника Санат:Машинажасау
NGC 2031
NGC 2031 — Mensa шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 3 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2031 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC153, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Mensa (шоқжұлдыз)
Жай (скалярлық) айнымалы
Жай (скалярлық) айнымалы (Простая (скалярная) переменная; simple (scalar) variable) — уақыттың әрбір сәтінде бір элементарлық мәнмен байланысты айнымалы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Футчик
Футчик — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Төменгі Майга өзенінің оң жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Долна-Рибница (Благоевград облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 372 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2892. Телефон коды — 07427. ЕКАТТЕ коды — 22246.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Челле-ди-Сан-Вито
Челле-ди-Сан-Вито (Cerignola) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Фоджа провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 58575 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 99 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 594 км² шамасында. Пошта индексі — 71040, 71042.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Madonna di Ripalta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Қабылбек Сарымолдаев
Сарымолдаев Қабылбек (20.2.1898, қазіргі Жамбыл облысы Меркі ауданы Ойтал а. — 25.2.1938, Алматы) — мемлекет қайраткері. Әулиеатаның 4 сыныпты қалалық уч-щесін бітірген (1914). 1917 ж. “Бұқара” аталған қазақ жастарының төңкерісшіл ұйымының мүшесі. 1917 — 21 ж. Әулиеата уездік әскери ревкомы мүшесі, атқару к-тінің төрағасы, Сырдария обкомының үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі, Қазақ АКСР-і ішкі істер халкомының орынбасары, 1922 — 25 ж. Жетісу облревкомының төрағасы, Сырдария халкомының төрағасы, Түркістан АКСР-і ХКК төрағасының орынбасары, Хорезм Республикасының Жұмысшы-шаруа инспекциясының халық комиссары, Қазақстанның Өзбекстандағы өкілетті өкілі, 1925 — 28 ж. Қазақ АКСР-і су ш. басқармасының бастығы, Қазақ АКСР-і халық ш. Орт. Кеңесінің төрағасы, 1928 — 33 ж. Қазақ АКСР-і Мемл. жоспарлау комиссиясы төрағасының 1-орынбасары, егін ш. халық комиссары, 1933 — 36 ж. Шығыс Қазақстан облысы атқару к-тінің төрағасы, Торғай ауданы атқару к-тінің төрағасы, КСРО Тамақ өнеркәсіп халкомының төрағасы, халкомның Қазақстандағы уәкілі, 1936 — 37 ж. Қазақ КСР-і Тамақ өнеркәсібі халкомының орынбасары қызметтерін атқарды. Сарымолдаев Әулиеатада жүрген кезінен бастап Тұрар Рысқұловтың пікірлесі болды. Сондықтан “рысқұловшылардың” көрнекті өкілі ретінде партия, саяси мекемелер тарапынан үнемі бақылауда ұсталды. Саяси қуғын-сүргін құрбаны. 1958 ж. 27 наурызда ақталды. Жамбыл облысы Мерке ауданының бір ауылына Сарымолдаев есімі берілген. Тараз қаласында оның атында мектеп, көше бар.
Өмірбаяны
Сарымолдаев Қабылбек - 1938.20.02 Жамбыл облысы Мерке ауданы ойтал посёлкасында туған. Қазақстанның партия, совет қызметкері, "Әулиеата" Совет өкіметін орнатуға белсене қатысушы. 1918жылдан Комсартия мүшесі. 1915-1916 жылдары почта тасушы.1917-1918 Әулиеатада партия, совет қызметтерінде істеді.Рев.әскери комитетінің председателі,1920-1923 жылдары Орынборда Қаз АССР-і Ішкі істер холкомының орынбасары.1923-1925 ж Ташкент облыстық аткомының председателі. Хорезм республикасы Халкомсовы председателінің орынбасары және Жұмысшы шаруа инспекциясының халкомы,Ташкентте КазАССР сауда өкілдігі басқармасының бастығы.1925-1933 КазАССР Халық ш. Орт.Советі Президиумның мүшесі председателі, республика Жоспарлау комиссиясының председателі, жер шаруашылығы халкомы.1933-1937 ж Шығыс Қазақстан облысы аткомының,Торғай аудандық аткомының председателі, КазАССР Тамақ өнеркәсібінің халкомының орынбасары.1948 ж Түркістан ОАК-нің мүшесі. Әулиеатада 4 жылдық училищені бітірген (1914). 1915 – 17 жылы пошта тасушы. 1916 жылы «Қазақ жастарының революциялық одағы» ұйымының жұмысына қатысты. 1918 жылы уездік революциялық-әскери комитеттің төрағасы. Түркістан Орталық атқару комитетінің мүшесі. 1919 жылы Әулиеата уездік атқару комитетінің төрағасы болып сайланды. Осы жылы 27 қыркүйекте өткен Әулиеата уезі мұсылман коммунистерінің 1-съезінде уездік партия комитетінің хатшылығына ұсынылды. 1920 – 23 жылы Орынборда Қазақ АКСР Ішкі істер халық комиссарының орынбасары, Алматы облыстық революциялық-әскери комитеттің төрағасы, 1923 – 25 жылы Ташкент облысы атқару комитетінің төрағасы, Хорезм Республикасы Халық Комиссарлары Кеңесі төрағасының орынбасары және Жұмысшы-шаруа инспекциясының төрағасы, Ташкентте Қазақ АКСР сауда өкілдігі басқармасының бастығы. 1925 – 33 жылы Қазақ АКСР халық шаруашылығы Орталық Кеңесі Президиумының мүшесі, оның төрағасы, Жоспарлау комиссиясының төрағасы, Егіншілік халық комиссары. 1933 – 37 жылы Шығыс Қазақстан облысы атқару комитетінің, Торғай ауданы, атқару комитетінің төрағасы, Қазақ АКСР Тамақ өнеркәсібі халық комиссарының орынбасары. 1938 жылы «халық жауы», «жапон империалистерінің тыңшысы» деген айыппен кеңестік қуғын-сүргінге ұшырап, ОГПУ «үштігінің» шешіміне сәйкес ату жазасына кесілді.
Жетістіктері
Меркі ауданында Сарымолдаев есімі ауылға берілген. Меркіде оның атында көше бар. Тараз қаласында оның атымен мектеп, көше аттары қойылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері
Мұхаммед Жуайни
Мұхаммед Жувейни (толық есімі: Ала Әд–Дин Ата Мәлік ибн Бехе әд–Дин Мұхаммед Жуайни, 1226 жылы туып, 1283 жылы қайтыс болған) – парсы тарихшысы, әрі мемлекет қайраткер.
"Тарих-и жаһангушай" (Әлемді басып алушының тарихы) атты еңбегінде Оңтүстік Қазақстан, Жетісу, Сырдария өңірінің 12 – 13 ғ-лардағы тарихи сыртқы саяси жағдайы туралы жазған.
Өмірбаяны
Хулагу хан Иранды билеген тұста, 1256 жылы Жувейни Хорасанды биледі. Хулагудің жорықтарына бірге қатысып, көп оқиғаны көзімен көреді. Хулагу хан Бағдатты жаулап алған соң, Жувейниді, сол қаланың билеушісі етіп тағайындайды. Жувейни бірнеше ірі еңбектер жазып қалдырды. Олардың арасынан “Тарихи жаһангуйшай” ( “Әлемді бағындырушының тарихы”) атты 3 томдық еңбегін ерекше атауға болады. Онда Шыңғыс хан империясының түркі, моңғол тайпалары туралы мол деректер келтірілген. Жувейни бұл еңбекті жеті жылда жазып бітірген.
Санат:1283 жылы қайтыс болғандар Санат:1226 жылы туғандар Санат:Парсы тарихшылары
Ішкі байланыстар
Ішкі байланыстар - тіркес жүйеге кіретін денелердің өзара байланыстары.
Дереккөздер
Санат:Механика
Синьмун
Синьмун  (өз атауы синмун, пуок, «таулық» дегенді білдіреді) — Вьетнам мен Лаостың солтүстік шекарасының екі жағында тұратын халық. Солтүстік Үндіқытайдың автохтондары. Олар Вьетнамның ресми түрде танылған 54 халқының қатарына кіреді. Саны шамамен 20 мың адам, оның 18 018 (1999 жылғы санақ) Вьетнамда тұрады.
Тілі
Олар аустроазия отбасының мон-кхмер тобының тілінде сөйлейді. Тхаи тілі кең тараған, Вьетнамда да вьетнам тілі.
Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсібі - таудағы егістік немесе қолмен атқарылатын егіншілік (күріш, жүгері, көкөністер). Шошқа, құс, ешкі өсіріледі (негізінен діни жоралғылар үшін). Қазіргі таңда ірі қара мал өсірілуде. Терушілік маңызды рөл атқарады. Үй ыдыстарын бамбуктан тоқу, кейбір аудандарда ұсталық өнері кең таралған.
Өмір салты
Синмун тхай қоғамдық ұйымының бөлігі болды, тхай дворяндарына тәуелді болды және оның пайдасына әртүрлі міндеттер атқарды. Неке патрилокальды. Үйленгеннен кейін ерлі-зайыптылардың есімдерін бір жалпы есімге ауыстыру дәстүрі бар. Қоғамдастықтың өзара көмек көрсету салты сақталған.
Синмун ауылдары - «кол» - шағын, кейде көп балалы отбасылар тұратын бірнеше сопақ төбесі бар қадалы үйлерден тұрады.
Негізгі тағамдары - ащы дәмдеуіштері бар күріш және жүгері тағамдары. Барлық жерде бетел шайнау кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Вьетнам халықтары Санат:Лаос халықтары
Фрэмонт (Огайо)
Фрэмонт (Fremont) — Огайо штатының Sandusky округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 17375 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20.0 км² шамасында. FIPS коды — 39-28826.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Су-мұнай жапсары
Су-мұнай жапсары (СМЖ) - қойнауқаттағы мұнай, газ (газ-конденсат) жатынының мұнайлы жиегін олармен жапсарласатын арынды қойнауқаттық сулардан шектейтін жазықтық. Су мен мұнай арасындағы бұл шекара айқын да дәл болмайды, себебі мұндағы су-мұнай жапсарында аралық белдем немесе қалыңдығы әртурлі өзара алмасу белдемі болады. Ол капиллярлік кетерілім биіктігіне, сулы-мұнайлы шөгінділердің жинауыштық қасиеттеріне, мұнай мен судың физикалық-химиялық параметрлеріне байланысты. СМЖ орны ұңғымадан сынама алу немесе мұнайдың, судың қойнауқаттық қысымдарын және олардың тығыздықтарын өлшеудің деректері бойынша есептеу жолымен анықталады, есептеу ұңғыма ернеуінен басталады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Футболдан Қазақстан әуесқой лигасы 1992
Финалдық кезең
Санат:1992 жылғы футбол Санат:Футболдан Қазақстан бірінші лигасы
Фюзендену
Фюзендену — өсімдіктердің лигнин-целлюлозалық тіндер қалдығының тотығып өзгеру процесі, көмірлену мен қараю аркылы білінеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Достық каналы
Достық каналы – Өзбекстанның Сырдария облысы мен Түркістан облысы Мақтаарал және Жетісай аудандары жерімен ағып өтеді. Республикадағы маңызды су құрылыстарының бірі. Мырзашөл өңірін игеру мақсатында Сырдария өзенінің су қорына негізделіп салынған.
Тарихы
1901 жылы «Солтүстік» канал құрылысы басталып, 1913 жылы қазан айында канал бойымен су жіберілді. 1914 жылы «Романов» каналы болып өзгертіліп, 84 км-ге ұзарды. 1926 жылы Орта Азия ауыл шаруашылық еңбеккерлерінің съезінде «Мырзашөлді игеру бағдарламасы» қабылданып, Қазақстандағы 326 мың га жерін суландырып, мақта алабын ұлғайту жедел қарқынмен жүрді. Канал көптеген ұзақ тармақтарға бөлініп, бойында мақта ұжымшарлары ұйымдастырылды. 1938 жылы канал С.М. Киров атындағы магистральды канал деп аталды. 1943 жылы батыс, 1949 жылы солтүстік, 1956 жылы орталық су жүйелері іске қосылды. 1959 – 1961 жыл|1961 жж К-34 Қызылқұм, К-25 Арнасай тармақтары толығымен салынып бітті. Каналдың іске қосылуы Мырзашөл өңірін ең ірі мақта өсіретін ауданға айналдырды.
Бастауы, сипаты
Өзбекстан жеріндегі Сырдария өзенінің жоғары ағысындағы Бекабат қаласының маңындағы Фархад ЖЭС-ы тұсынан басталады. Каналдың ұзындығы 113 км. Оның 49-ы Қазақстанның территориясынан өтеді. Канал 216 мың га жерді суландырады. Оның 136 мың га Қазақстанда.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы каналдары Санат:Өзбекстан географиясы
Хёэишвайлер
Хёэишвайлер (Höheischweiler) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Оңтүстік-батыс Пфальц ауданының құрамына енеді.
Дереккөздер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Аренас-де-Сан-Педро (комарка)
Авила (Comarca de Ávila) — Испания ауданы (комарка), Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттер
Санат:Авила аудандары
Львовтық - Варшавалық мектеп
Львовтық - Варшавалық мектеп
Львовтық - Варшавалық мектеп — 1-ші және 2-дүниежүзілік соғыстар аралығында Варшава, Львов және Краков қалаларында жұмыс істеген поляк логиктері мен философтар тобы. Негізін қалаушы — К.Твардовский, өкілдерінің қатарында Я. Лукасевич, Т. Котарбиньский, К. Айдукевич, С. Лесьневский, Л. Хвистек, А. Тарский, т.б. болды. Львовтық - Варшавалық мектепте филосфия жағынан алуан түрлі бағыттар (Т.Котарбиньскийдің материализмінен Я.Саламухи мен Ю.Бохеньскийдің неотомизміне дейін) қамтылды.
Львовтық - Варшавалық мектеп өкілдерінің көпшілігіне ортақ нәрсе: Львовтық - Варшавалық мектеп өкілдері математикалық логиканы, математика негіздерін, дедуктивтік ғылымдар методологиясын, логика тарихы мен логикалық семантиканы дамытуға айтарлықтай үлес қосты. Мысалы, Лукасевич, М.Байсберг, Я.Слупецкий, т.б. алғашқылардың бірі болып көп мәнді логика мен модальдық логиканы талдады, ал Хвистек, Лесьневский, В.Собоцинский, Тарский, т.б. металогиканың негізгі ұғымдарын зерттеді. Львовтық - Варшавалық мектеп өкілдері қатынастар логикасы мәселелерімен, жиындар теориясын аксиомалаумен, атауларды есептеумен, т.б. шұғылданды.
Ішкі күш
Ішкі күш - механикалық жүйедегі кез келген материялық нүктеге осы жүйедегі басқа материалық нүктелердің әсер ететін күші.
Дереккөздер
Санат:Механика
Кали (айрық)
• Кали – Индуизмдегі қорқыныш әйел-құдайы. • Кали – Колумбиядағы қала, Валье-дель-Каука департаментінің орталығы.
Мезис
Мезис — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Унзас өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Ұзынтам мұнарасы
Ұзынтам мұнарасы — сәулет өнері ескерткіші. Ұ. м. қазіргі Қазалы қ-ның (Қызылорда облысы) батыс жағынан 55 км жерде орналасқан. Шамамен 11 — 12 ғ-ларда салынған. Цилиндр тәрізді жасалып, шикі және күйдірілген кірпіштен тұрғызылған мұнараның биікт. 10 м, диам. 7 м, көлемі шамамен 300 м3.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Ескерткіштер Санат:Тарих
Бағит Аймағамбетов
Бағит Аймағамбетов (1914-1987, Атырау облысы). 1935-1969 жылдары - Құлсары, Қосшағыл мұнай кәсіпшіліктерінде мұнай өндіретін оператордың көмекшісі, оператор. «Ерен еңбегі үшін» (1949) және «Еңбек ардагері» (1987) медалдарымен марапатталған.
Евыр-Юган
Евыр-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сыня өзенінің сол жағалауынан 203 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жоғарғы Расья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ойыншықтар хикаясы
«Ойыншықтар хикаясы» (Toy Story) — Pixar мен Walt Disney бірігіп жасаған америкалық мультфильм. Бұл алғашқы рет компьютерде толығымен үшөлшемде жасалған толықметражды мультфильм және "Оскардың" "Ең төлтума сценарий" номинациясын алған ең алғашқы мультипликациялық фильм. Мультфильм америкалық прокатқа 22 қараша 1995 жылы шығып, көрсетілім уақытында 191 млн көп жинап, жылдың ең кассалы фильмі атанған. Әлем бойынша барлығы 362 млн $ жинаған.
Кейінірек осы мульфильмнің желісі бойынша Sega Mega Drive, Super Nintendo және Nintendo Game Boy картридждеріне арналған ойындар шығарылған.
Сюжеті
Мультфильмнің негізгі қаһармандары — Энди Дэвис атты баланың бөлмесінде тұратын тірі ойыншықтар. Жыл сайын Эндидің туған күніне жаңа ойыншықтар сыйлайды, сондықтан да дәл осы күн ескі ойыншықтар үшін — үлкен күйзеліс күні. Балабақшадан бері баланың сүйікті ойыншығы Вуди атты шүберек коубой болатын. Вуди — өзінің құпия өмірінде барлық ойыншықтар "қоғамының" көшбасшысы. Эндидің ойыншықтары үшін тағы бір қауіп — ойыншық сындырғыш көрші — Сид Филлипс еді.
Сілтемелер
Санат:Pixar мультфильмдері Санат:АҚШ кинокомедиялары Санат:Джон Лассетер мультфильмдері Санат:Компьютерлік анимациялы фильмдер Санат:Walt Disney Pictures фильмдері Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер
Алтай Сәрсенұлы Аманжолов
Алтай Сәрсенұлы Аманжолов (02.06.1934 - 09.10.2012) Алматы қаласында) – түркітанушы, филология ғылымдарының докторы (1976), профессор (1978), Қазақстан Қоғамдық ғылым академиясының толық мүшесі (1995).
Мәскеу мемлекеттік университеті жанындағы Шығыс тілдері институтын бітірген (1957). Қазақстан Ғылым Академиясының Тіл және әдебиет инcтитутында кіші ғылыми қызметкер (1957–1960, 1964–1966). Қазақ мемлекеттік қыздар педагогика институтында доцент, кафедра меңгерушісі (1966–1979), ҚазМУ-да кафедра меңгерушісі (1979–1995), профессор (1995 жылдан), көне түркі жазба ортанының директоры қызметтерін атқарған. «Көне түркі жазуының тарихы туралы деректер мен зерттеулер» деген тақырыпта доктор диссертация қорғады.
Аманжолов зерттеулерінің басты бағыты – көне түркі жазу ескерткіштерінің тілі, көне түркі жазуының тарихы, түркі тілдерінің салыстырмалы грамматикасы, түркі руникалық графикасы мәселелері. Осы салада бірнеше монографиясы, оқулықтары, ғылыми мақалалары (жалпы саны екі жүзден астам, оның кейбіреуі ағылшын және түрік тілдерінде шет елде басылды) жарық көрді. «Құрмет» ордені (1999), медальдармен және «Қазақстан республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» белгісімен (2004) марапатталған.
«Көне түркі жазуының тарихы туралы деректер мен зерттеулер» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. А. зерттеулерінің басты бағыты – көне түркі жазу ескерткіштерінің тілі, көне түркі жазуының тарихы, түркі тілдерінің салыстырмалы грамматикасы, түркі руникалық графикасы мәселелері. Осы салада бірнеше монографиясы, оқулықтары, ғылыми мақалалары (оның кейбіреуі ағылшын және түрік тілдерінде шетелдерде басылды) жарық көрген. А. – түркі тілдерінің тарихи грамматикасы мен көне түркі жазуы тарихының мамандарының бірі. «Көне түркі ескерткіштеріндегі етістіктің меңгерілуі» (Мәскеу, 1969 ж.) атты монографияның авторы. Ғалымның «Көне түркі жазуының тарихы мен теориясы» (Алматы, 2003 ж., орыс тілінде) атты монографиясында көне түркі руникалық графикасына түбегейлі талдау жасалған, Қазақстан бойынша соны эпиграфикалық материалдар берілген, түркі руникалық әліпбиінің қалыптасу тарихына қатысты маңызды теориялық тұжырымдар айтылған. Көне түркі жазу ескерткіштерінің зерттеулеріне арналған «Бабалар сөзі» кітабы 1988 жылы Пекинде басылды. «Түрік тілі» атты оқу құралындағы (1983 ж.) түркі эпиграфикасының деректеріне сүйеніп, «Түркі руникалық графикасы» деген үш бөлімді методикалық талдау құрастырған (1980, 1981, 1985 ж. орыс тілінде), «Түркі филологиясы және жазу тарихы» атты оқу құралын (1996 ж.) жариялады.
Сілтемелер
Санат:Қазақ тілін зерттеушілер Санат:1934 жылы туғандар Санат:2012 жылы қайтыс болғандар Санат:Түркітанушылар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
Өскемен әуежайы
Өскемен әуежайы — Қазақстан Республикасының Шығыс Қазақстан облысындағы Өскемен қаласының халықаралық әуежайы. Қала орталығының солтүстік-батысында 11 км жерде орналасқан.
Тарихы
«Өскемен әуежайы» акционерлік қоғамы Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру департаменті Қаржы вице-министрінің 1998 жылдың 28 желтоқсандағы № 747 қаулысын орындау мақсатында «Ертіс Авиа» және «Үлбі» акционерлік қоғамдарынан бөлініп, жарғылық капиталға мемлекеттің жүз пайыздық қатысуымен құрылды.
Кейіннен Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 13 қарашадағы № 1704 қаулысымен «Өскемен әуежайы» ААҚ акцияларының мемлекеттік пакеті коммуналдық меншікке берілді.
2004 жылы «Өскемен әуежайы» ашық акционерлік қоғамы акционерлік қоғам болып өзгертілді. Осыдан кейін 2008 жылғы 21 сәуірдегі № 60 қабылдау-тапсыру актісімен «Өскемен әуежайы» АҚ акцияларының мемлекеттік пакеті коммуналдық меншіктен республикалық меншікке өтті.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетінің 2008 жылғы 30 желтоқсандағы № 829 бұйрығы негізінде «Өскемен әуежайы» АҚ акцияларының мемлекеттік пакеті «Ертіс әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» ұлттық компаниясы» АҚ акциялары жарияланған құнына төлем ретінде берілді.
Тиімділік көрсеткіштері
2018 жылы Өскемен қаласының әуежайы 393 мың 34 жолаушыға қызмет көрсетіп, 662 тонна жүкті өңдеді.
Дереккөздер
Санат:Өскемен Санат:Қазақстан әуежайлары
NGC 6492
NGC 6492 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 22 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6492 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61315, ESO 102-22, AM 1757-662, IRAS17576-6625.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Коваш (Вила-Верде)
Коваш (Вила-Верде) (Covas (Vila Verde)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Верде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Дөңбет
Дөңбет, цимболена (Сymbolaena) – күрделігүлділер тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда Қаратау мен Батыс Тянь-Шаньның тасты, тастақты беткейлерінде өсетін 1 түрі – ұзынжапырақты Д. (С. longіfolіa) бар. Биікт. 1 – 15 (20) см. Сабақтары жеке, жатаған, жоғ. жағы бұтақты, сыртын қалың түк басқан. Жапырақтары ұзын, түкті. Күлтелері жіпше тәрізді. Аналық мойны күлте түтікшелеріне тең, екі бөлікті. Жатыны домалақ. Орт. бөлігіндегі гүлдері қос жынысты, ақ, қызғылт түсті. Гүлсебеттері 5 – 12 гүлден домалақ шоғыр құрайды. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, мамыр – шілдеде жемістенеді. Тұқымы ұсақ.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Приозёрное (Қарабалық ауданы)
Приозёрное — Қостанай облысы Қарабалық ауданы, Смирнов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қарабалық кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 177 адам (86 ер адам және 91 әйел адам) болса, 2009 жылы 71 адамды (33 ер адам және 38 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарабалық ауданының таратылған елді мекендері
Абд
thumb|300px|Құлды сату көрінісі Абд (көпшесі: ибад) - «құл» деген мағынаны білдіреді, ауыспалы мағынада да қолданылады, кейбір кісі аттарының құрамына енеді. Құранда адам мен Аллаһтың бір-біріне көзқарасы мен қарым-қатынасы, құл мен қожайын қарым-қатынасы секілді-Аллаһ өзіне құлшылық еткен адамдарға қалай қамқорлық жасаса, адамдар да өздерінің кұлдарын солай қорғауы керек делінген. Құлдар барлық жерде Абд деп аталады, тек бір жағдайда ғана Абд мамлюк деген сөз кездеседі, бұл кейбір басқа нұсқаларға қарағанда, шамасы туғаннан құл емес, сатып алуға болатын әскери тұтқын құл деген ұғымды білдіретін болса керек. Құлға ерікті түрде бостандық беру – Құдай қолдайтын іс, ол жетімге немесе кедей-кепшікке аштық кезінде тамақ бергенмен тең сауап. Ал қоғамда құдды босатыл жіберу - қожасы үшін өзінің антын бұзған немесе байқаусыз кісі өлтірген адаммен бірдей айыпталатын жазаның түрі болып есептелді. Құнды босату жазбаша қолхатпен куәландырылады. Мұсылмандарды құлға айналдыруға мүлде болмайтыны туралы заңгерлер мектептерінің бірнеше ұрпақтары мойындаған шешім іс жүзінде жиі бұрмаланып отырды, өйткені көтеріліске шығып, қарсылық көрсеткен адам мұсылман саналмады. Сондай-ақ көтеріліс кезінде қолға түскен тұтқындар, көбінесе, құл ретінде сатылып жіберілді. Заңды бұзып, қарызын төлемегендерді де құлға айналдыру ісі де ұшырасты.
Құлдар үйлі-баранды болуға ерікті болғанымен оған қожасының рұқсаты қажет еді. Үйленген құл мен күннің ажырасуы үшін қожасынан рұқсат қажет етілмеді және қожасының өз еркімен құлы мен күнін айыруға құқығы болмады.
Дін жолындағы мұсылман құл бостандықтағы мұсылманмен тең деп қаралды, алайда оған жұма намазына қатысу, зекет, садақа беру міндет деп табылмады. Егер намазға имам болатын басы бос мұсылман болмаған жағдайда, оның орнына құл жүре беретінді, алайда өзін тәуелсіз сезінетін діни мансаптың бірде-бірі құнға берілмеді. Құлдардың нақты жағдайы мұсылман заңгерлерінің теориялық суреттеуінен төмен деңгейде тұрды, алайда көптеген кұлдар, өз қожайындарының орнына сай, қоғамда біршама жоғары дәрежеге ие болды. Бірқатар құлдар үй шаруасымен де айналысты. Мұсылман дүниесінде құлдық XX ғасырдың ортасына дейін сақталып келді.
Алжирде 1848 жылы, Орта Азияда Ресейге қосылғаннан кейін, Хиуа, Бұхара хандықтарында 1873 жылы, Ауғанстан, Иран, Иракта 1923 - 29 жылы, Сауд Арабиясында XX ғасырдың 70 жылыдарында жойылды.
Дереккөздер
Санат:Араб дін терминдері
Қарабас (Қарағанды облысы)
Қарабас — Қарағанды облысы Абай ауданындағы кент, Қарабас кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Абай қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 6 км-дей жерде. Жерінің жалпы ауданы 0,8 мың га.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 2682 адам (1277 еркек және 1405 әйел) болса, 2009 жылы 2484 адамды (1236 еркек және 1248 әйел) құрады.
Тарихы
Іргесі 1927 жылы қаланған. 1950 жылдан бастап қала типтес кент. 1961 жылы Абай қалалық халық депутаттар Кеңесінің құрамына кіреді. 1930 жылы Қарабас Карлагтің кақпасы, қоныс аудару пункті болған.
Кәсіпорындары
Кентте «Қараганданеруд» АҚ (ЖШС «Биофуд» — темір кабылдау, ЖШС «ТА8-2004» - силикаттык кірпіш өндеу, АҚ«Қазақстан Темір Жолы» Қарабас Қарағаңды бөлімінің депосы - электровоз жөне вагондарды жөндеу. РМК «Еңбек-Қарағанды» 91 филиалы.