cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Салаубас
Салаубас, шөпшай (Helichrysum) – астралылар тұқымдасына жататын бір жылдық және көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Қазақстанның жазық, тастақты жерлерінде, құм топырақты қуаң далаларында және теңіз деңгейінен 600 — 2500 м биіктікте өсетін 2 түрі: құм салаубасы (Helіchrysum arenarіum) және Самарқан салаубасы (Helіchrysum maracandіcum) бар. Бұлардың биіктігі 15 — 50 см. Ағаш тамырлы өсімдіктің бірнеше сабағы болады. Тамырына жақын орналасқан жапырақтары ұзынша, жұмыртқа пішіндес сопақ, ал жоғарғылары қияқ тәрізді, бүтін жиекті болады. Өсімдіктің сыртын түгелдей түк жапқандықтан сұрғылт болып көрінеді. Сары не қызғылт-сары түсті ұсақ гүлдері шар тәрізді, жеке-жеке өсіп, себет гүлшоғырына топталған. Маусым — тамыз айларында гүлдеп, шілде — қазанда жемісі піседі. Жемісі — тұқымша. Салаубастың құрамында флавондар, флавон глюкозидтері, эфир майы, стеарин қосындылары, илік және бояғыш заттар, шайыр мен каротин бар. Салаубастың гүлдері халық медицинасында ертеден дәрілік мақсатта қолданылып келеді. Оны шетенмен, шайқураймен, күнбағар гүлімен, жүгерімен қосып, бауыр және өт жолдарының ауруларын (холециститті) емдейді, асқазан қышқылы азайған жағдайда ішеді. Сондай-ақ, салаубастың гүлін кептіріп, гүлшоғын (букет) жасайды, олардың гүлі ұзақ уақыт солмай, жақсы сақталады.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер Санат:Тұлғалар
Грачевка (Кутулук тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Алфреду-Васконселус
Алфреду-Васконселус (Alfredo Vasconcelos) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Барбасена экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 306 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 126,913 км² шамасында. Халық тығыздығы — 41,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1993 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Білестік
Бірлестік, экономикада — кәсіпорындардың қызметтерін үйлестіру, құқыларын қорғауды қамтамасыз ету, жалпы мүдделерін тиісті мемлекеттік және басқа да органдарға немесе халықаралық ұйымдарға жеткізу мақсатымен салалық, аймақтық не басқа негізде біріктірілген жүйесі. Ол бірнеше бірыңғай құрылым мен бөлімшеден тұрады, мұнда барлық күш-қуат және қаржы бір жерге шоғырландырылады да тиімді әдіспен басқарылады. Бірлестікке кірген кәсіпорындар өз дербестігін, заңды құқығын сақтайды. Олар банкіде ашылған есебі, арнайы мөрі, атауы және дербес баланстары бар заңды тұлға ретінде шаруашылығын жүргізеді. Бірлестік өнеркәсіп бірлестігі, өндірістік бірлестік, халықаралық бірлестік және ғылыми-өндірістік бірлестік, т.б. болып бөлінеді. Бірлестік құрамындағы кәсіпорындардың келісімі бойынша таратылады, ал мүліктері жарғы талаптарына сәйкес бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Қоғам
Гарри Трумэн
'''Гарри С. Трумэн' (ағылш: Harry S. Truman''; 8 мамыр 1884 жыл, Ламар, Миссури штаты – 26 желтоқсан 1972 жыл, Канзас Сити, Миссури штаты) — мемлекет қайраткері, АҚШ-тың 33-президенті (1945 – 1953). Фермер отбасында дүниеге келген. Кеңсе, есеп қызметкері, фермер, дүкеннің еншілес қожайыны болды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ президенттері Санат:АҚШ вице-президенттері
NGC 1996
NGC 1996 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 7 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1996 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Нұрлан Алматайұлы Төлтай
Нұрлан Алматайұлы Төлтай - 1962 жылы 20 сәуірде Жамбыл облысы Талас ауданының Үшарал ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Төлтаев Алматай, зейнеткер, Үшарал ОМ директоры болған. Анасы - Төлтаева Сақыпжамал Нұрмағамбетқызы, зейнеткер, Үшарал жұмысшы кооперативінің сатушысы болып жұмыс істеген. Алматы сәулет-құрылыс институтының сәулет өнері факультетін (1984) сәулетші мамандығы бойынша; Алматы технологиялық университетінің экономика факультетін (2002) экономист мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тәуелсіз, демократиялық, қарқынды дамушы, индустриялық тұрғыда дамыған ел».
Үйленген. Жұбайы - Ыбыраева Нұрбану Қойшанқызы, ӨТБ жетекші инженері. Қыздары - Алматай Дина Нұрланқызы, Алматай Әйкерім Нұрланқызы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Спектрлік тығыздық
Спектрлік тығыздық-сәулеленудің толқын ұзындығы, жиілігі немесе толқындық сан бойынша сипаттайтын қандай да бір шаманын туындысы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Densitat espectral Spektrale Leistungsdichte Spektra povuma distribuo Densidad espectral Densité spectrale de puissance スペクトル密度 Trillingsanalyse Densidade espectral Power spectrum Effektspektrum Спектральна густина 谱密度
Иона (Миннесота)
Иона (Iona) — Миннесота штатының Murray округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 137 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-31094.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Колзак
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Манфредония
Манфредония (Manfredonia) — Италиядағы қала, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Фоджа провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 57,2 адамды құрайды (2009). Алып жатқан жер аумағы 351 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Роше
Роше (Rosche) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ильцен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2042 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 71,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 60 018. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Гуль.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 17 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Бутей-Сен-Себастьян
Коммунаның INSEE коды — 24062, пошта индексі — 24320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 190 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Клэйтон (Огайо)
Клэйтон (Clayton) — Огайо штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 13209 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 48.1 км² шамасында. FIPS коды — 39-15644.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Сольмори-е-Вильфранш
Сольмори-е-Вильфранш (Saulmory-et-Villefranche) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,85 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55471, пошта индексі — 55110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 108 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Айгүл Өкенқызы Аманбекова
Айгүл Өкенқызы Аманбекова (1961 ж.т.) – медицина ғылымдарының докторы (2005).
Қарағанды медициналық институтын (1984, қазіргі Қарағанды мемлекеттік медициналық академиясы) бітірген. Еңбек жолын дәрігер ординаторынан бастаған Аманбекова кәсіби патология кафедрасында ассистент (1984–94), Кәсіби аурулары республикалық клиникасында бөлім меңгерушісі, ал 2003 жылдан ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар ұлттық орталығында бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарады.
2004 ж. «Нейрогуморальные механизмы развития легочного сердца при пылевых бронхитах у шахтеров-угольщиков» деген тақырыпта докторлық диссертациясын қорғады.
Дереккөздер
Санат:1961 жылы туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Қазақстан ғалымдары
Радиново (Пловдив облысы)
Радиново (Радиново) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Марица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 639 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4202. Телефон коды — 0318. ЕКАТТЕ коды — 61412.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Гарбаньяте-Миланезе
Гарбаньяте-Миланезе (Garbagnate Milanese) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 27167 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 3412 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 20024.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Виртуал орын ауыстыру
Виртуал орын ауыстыру - механикалық жүйе нүктелерінің жүйеге салынған механикалық байланыстарды бұзбай, өзінің алып тұрған жағдайынан жасай алатын шексіз аз орын ауыстыру.
Дереккөздер
Санат:Механика
Көккөл (көл, Алтай Республикасы)
Көккөл — Алтай Республикасының Қосағаш ауданында орналасқан Ресейдегі көл.
Сипаттамасы
Көлге үстіңгі қабаттағы көлдер (Адай, Богута) арқылы ағытын Богута өзені құяды. Көл теңіз деңгейінен шамамен 2400 метр биіктікте, батпақты, ормансыз жерде орналасқан.
Әдебиет
Санат:Қосағаш ауданы көлдері Санат:Жүзтыт су алабы
Леваш
Леваш (Реваш) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухона өзенінің оң жағалауынан 119 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
ВАЗ-2106
ВАЗ-2106 («Жигули-1600»/«Lada-1600») — кеңес одағының және Ресейдің артқытартушы автокөлігі. Өз уақытысында Кеңес одағының ең танымал көліктерінің бірі болып саналған: 1975 жылдан 2005 жылға дейін (өндірістен түсірілгенше) көліктің 4,3 млн данасы жасалған. Ізашары ВАЗ-2103, ізбасары ВАЗ-2110.
Автокөліктің жасалу тарихы
Автокөлiктi дайындау 1974 жылда басталды. Автокөлiктiң өндiрiсi 1975 жылда басталды. Волжский автокөлік зауытында (АвтоВаз) 1975 жылдан 2005 жылға дейін шығарылған. 1998 жылы Сызрань қаласындағы «Рослада» зауытында, ал 2001 жылы Украинаның Херсон қаласындағы Анто-Рус зауытында жасалған. 2002 жылдан 2005 жылдың 28 желтоқсанына дейін Ижевскдегі «ИжАвто» зауытында өндірісте болған. 2006 жылдың 28 желтоқсанында өндірістен алынып тасталды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Седандар Санат:ВАЗ автомобильдері
Гойсниц
Гойсниц (Geußnitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бургенланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 662 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 140. Муниципалитеттің басшысы — Данила Хофман.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Аксиома
Аксиома (ἀξίωμα — лайықты қабылданған қағида) — нанымдылығы ақиқат (шындық) болғандықтан логикалық дәлелдеусіз алынатын қағида; теорияның ақиқат (шындық) ең бастапқы қағидасы. “Аксиома” термині Ертедегі Грекияда пайда болған. Ол алғаш рет Аристотельдің (біздің заманымыздан бұрын 384 — 322 жылдары) еңбектерінде кездеседі. Ал Евклид (біздің заманымыздан бұрын III ғасырда) аксиомалық жүйені пайдалана отырып өзінің басты еңбегі — “Негіздерді” жазды.
Математикалық теорияның негізі болып табылатын аксиомалар жүйесі де аксиомалар сияқты үнемі өзгертіліп әрі жетілдіріліп отырады. Аксиомалар жүйесіне оның қайшылықсыздығы, тәуелсіздігі және толықтығы сияқты негізгі талаптар қойылады. Аксиомалық тәсілдер геометрияда, арифметикада, ықтималдықтар теориясында тағы басқа салаларда кеңінен қолданылады. Қазақша аксиомалық әдіс.
1 аксиома
Түзу қандай болса да, оның бойында жататын және оның бойында жатпайтын нүктелер табылады. Әрбір екі нүкте арқылы бір ғана түзу жүргізуге болады.
2 аксиома
Түзу бойындағы үш нүктенің тек біреуі ғана қалған екеуінің арасында жатады.
3 аксиома
а) Әрбір кесіндінің нөлден үлкен ұзындығы бар.
4 аксиома
Түзу жазықтықты екі жарты жазықтыққа бөледі.
5 аксиома
а) Әрбір бұрыштың нөлден үлкен градустық өлшемі болады.
ә) Бұрыштың градустық өлшемі осы бұрыштың қабырғаларының арасы арқылы өтетін кез келген сәулемен бөлінетін бөліктерінің қосындысына тең.
6 аксиома
Кез келген сәуле бойынан оның бастапқы нүктесінен бастап, ұзындығы берілген кесіндіні өлшеп салуға болады және ол жалғыз болады.
7 аксиома
Кез келген сәуле бойынан берілген жарты жазықтықта градустық өлшемі берілген бұрышты өлшеп салуға болады және ол жалғыз болады.
Дереккөздер
Санат:Математикалық логика
Сухарто
Сухарто (Suharto) (08.06.1921 ж.т., Джокьякарта маңындағы Кемусу деревнясы.)- Индронезияның мемлекеттік қайраткері, генерал. 1945-1949 ж. Индонезия халқының голланд отаршыларына қарсы қарулы күресіне қатысты. 1963-1965 ж. құрлықтағы стратегиялық резерв әскерлерінің қолбасшысы. 1965 ж. 30 қыркүйектегі оқиғалардан кейін мнистр- құрлықтағы әскер күштерінің қолбасшысы. 1966 ж. наурыздан атқару өкімет билігінің басшысы міндетін атқарды. 1967 ж. наурызда Индонезия президентінің міндетін атқарушы болып тағайындаолды. 1968 ж. сәуірден Индонезия президенті.
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 456 бет
Санат: 1921 жылы туғандар Санат:Тұлғалар Санат:Қоғам қайраткерлері Санат:Генералдар
Мәліметтерді өңдеу құрылғысы
Мәліметтерді өңдеу құрылғысы (устройство обработки данных; data processor) — мәліметтер арқылы белгілі бір операцияларды орындауға арналған құрылғы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
タビュレーティングマシン
Техника-экономикалық нәтиже
Техника-экономикалық нәтиже - жаңа бұйымның т.б. құрылымдардың технологиялық үрдістерінің тиімді варианттарын қолдану, пайдалану арқылы үнемделген қаражаттардың қосындысы.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Буын үзбелері
Буын үзбелері(mus articularis ) - Син.: артремфит. Буын қуысында бос орналасқан буын тканьдерінің бөлшек тері немесе әктелген фибрин ұйығы.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Жартылай автомат
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Полиграфия
Тұрмыстық дәстүрлі-аңыздық нышандар және әшекейлер
Бақайшық сүйектер көбірек аттарға тән. Сирек - ұсақ тұяқты жанурларда кездеседі. Бұлар адам асырайтын немесе аулайтын хайуанаттар. Ботайлықдың бүкіл ХКТ үлгісі, жалпы өмір салты атпен байланысты. Яғни, аттың жоғары қоғамдық маңыздылығы ботайлықтардың дүние танымында, табынатын сиқыршылық жораларында, аңызи түсінктерінде көрініс тапты. Баспаналардың бірінен бақайшықтың табылуы, ол баспана ботайлықтардың жиналатын және символық белгілерін сақтайтын орны болғандығын білдіреді. Иконографияның белгілі бір заңдылықтары бар. Мәселен, барлық бақайшық сүйектердің шеттері кертілген, олар бірден, екіден, үштен, төрттен, бестен, т.б. топ-топқа бөліне орналасқан. Кертік саны 1-ден 40-қа дейін болуы мүмкін. Көбіне бақайшықтың екі жағындағы кертіктердің саны бір-біріне сәйкес келеді. Жазықтықтағы өрнектен әртүрлі әрі қайталанбайды. Іс жүзінде барлық заттарда қайрақпен өңделіп, жылтыратылған іздер бар. Айналма және сызықтық іздер бақайшықтың алдын ала (суретті салмас бұрын) өңделгенін ғана емес, сонымен қатар, бақайшықтың сиқыршылық немесе символиқалық жолмен басқа затқа үйкелгенін аңғартса керек-ті. Жылтырғандық бақайщық сүйектің және жұмсақ заттың (тері, шаш) үнемі үйкелісте болғанын және қолда ұзақ ұслғанын білдіреді.
Дереккөздер
"Ботай дала өркениетінің басталуы" кітабы
Математика
нобай|227px| Математика (μάθημα — ғылым, білім, оқу; μαθηματικός — білуге құштарлық) — ақиқат дүниенің сандық қатынастары мен кеңістік пішіндері жайлы ғылым.
Математика абстрактілендіру және логикалық қорыту: есептеу, санау, өлшеу және физикалық нәрселерді жүйелі түрде орнықтыру, бейнелеу мен өзгерістерді оқыту арқылы көрініс табады.
Математика тарихы
thumb|Көне Мысырдың Ахмосе немесе Райнд папирусы Математиканың даму тарихы шартты түрде төрт кезеңге бөлінеді.
Бірінші кезең — математиканың білім-дағдыларының қорлану, жинақталу дәуірі. Ол ерте кезден басталып б.з.б. 7-6 ғасырларына дейін созылды. Бұл дәуірде математика адамзат тәжірибесіне тікелей тәуелді болды, содан қорытылған ережелер жинағынан тұрды.
Екінші кезең — математиканың өз алдына дербес теориялық ғылым болып туу, қалыптасу кезеңі. Мұнда арифметика, геометрия, алгебра, тригонометрия айрықша теориялық пән болып қалыптасты. Бұл кезең тұрақты шамалар математикасының, кейде элементар математика кезеңі деп аталады. Ол екі мың жылға жуық мерзімге созылып, шамамен XVII ғасырда аяқталады.
Үшінші кезең — айнымалы шамалар математикасы немесе жоғары математиканың (математикалық талдау, аналитикалық геометрия т.б.) туу, қалыптасу кезеңі. Бұл XVII ғасырда басталып, XIX ғасырдың 2-жартысына дейін созылды.
Математиканың қарастыратын сан қатынастары мен кеңістік пішіндерінің шеңбері ұлғая келіп, XIX ғасырдың орта тұсынан бастап математикалық зерттеулерді саналы түрде кеңейту мәселесі күн тәртібіне қойылды. Н.И. Лобачевский ашқан евклидтік емес геометрия жүйесі бұл бағыттағы алғашқы қадам болды. Жиындар теориясына байланысты талдаудың, геометрияның және алгебраның жаңа сападағы салалары шыққаннан кейін, математиканың негізгі мәселелерін жалпы қарастыру кезеңін төртінші кезеңге жатқызуға болады.
Сандар
0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 араб сандары деп аталады. Олар ондық санау системасы бойынша сан жазудың негізі. Араб сандарын үнділер тапқан, кейін келе ол арабтардың арасында таралған. XII ғасырдың басында Италия ғалымы Фибоначчи (Leonardo Fibonacci, 1170-1250 жж.) латын тілінде жазылған «Есеп шот» деген кітабында үнді сандарын еуропалықтарға таныстырған. Еуропалықтар бұл сандарды арабтардан қабылдағандықтан, мұны араб сандары деп атап кеткен.
Арифметика
Арифме́тика (ἀριθμός «сан») — математиканың, қарапайым сандар түрлерін (натурал сандар, бүтін сандар, рационал сандар) және оларға қолданатын қарапайым арифметикалық операцияларды (қосу, алу, көбейту, бөлу) зерттейтін саласы.
Планиметрия
Планиметрия (planum — жазықтық, ) — екі өлшемді фигураларды, яки жазықтықта жатқан фигураларды, олардың қасиеттерін зерттейтін геометрия бөлімі.
Планиметрия туралы алғашқы жүйелі түрде зерттелген шығарма Евклидтің «Бастамалар» (Elementa) атты еңбегі болып табылады.
Алгебра
thumb|[[Исаак Ньютонның «Табиғи пәлсапаның математикалық бастамалары» атты кітабының мұқабасы.]] Алгебра (арабша әл-жәбр）－Математиканың теңдеулерді шешу жөніндегі есептерге байланысты дамыған негізгі бөлімдерінің бірі. Алгебра атау және жеке ғылым саласы ретінде Әбу Абдаллаһ әл-Хорезмидің 1-ші, 2-ші дәрежелі теңдеулерге келтірілетін есептердің жалпы шешімі көрсетілген «Әл-жәбр уә-л-Мұқабала» атты еңбегінен бастау алады. Ал, Омар Хайям（1038/48-1123/24）— 3-ші дәрежелі теңдеулерді зерттеуді жүйелеп, өзінің «Алгебрасын» жазған. Орта ғасырлық шығыс ғұламалары гректер мен үнділердің математикасын түрлендіріп, қайта өңдеп Еуропаға табыс еткен. Амалдарды белгілейтін таңбалар енгізу нәтижесінде алгебра одан әрі дамыды. 17-ғасырдың ортасында қазіргі алгебрада қолданылатын таңбалар, әріптер толық орнықты. Ал 18-ші ғасырдың басында алгебра математиканың жеке бөлімі ретінде қалыптасты. 17-18—шің ғасырларда теңдеулердің жалпы теориясы (көпмүшеліктер алгебрасы, т. б) қарқындап дамыды. Оған сол кездегі ірі ғалымдар — Рене Декарт, Исаак Ньютон, Жан Даламбер мен Жозеф Лагранж үлкен үлес қосты. Неміс математигі Карл Гаусс кез келген n дәрежелі алгебралық теңдеудің нақты не жорамал n түбірі болатындығын анықтаған (1799). 19-шы ғасырдың басында норвег математигі Нильс Абель және француз математигі Эварист Галуа дәрежесі 4 тен жоғары болатын теңдеулердің шешуін алгебралық амалдар көмегімен теңдеудің коэффиценті арқылы өрнектеуге болмайтындығын дәлелдеген.
Алгебралық өрнек
Algebraic expression Саны шекті әріптермен сандардан құралған және бір–бірімен қосу, азайту, көбейту, бөлу бүтін санға дәрежелеу сондай-ақ түбір табу амалдарының таңбалары арқылы біріктірілген өрнек. Егер өрнекке енетін әріптер түбір астында болмаса, онда алгебралық өрнек сол әріптерге қарағанда рационал алгебралық өрнек деп аталады.(мысалға  өрнегі  ға қарағанда рационал алгебралық өрнек). Егер белгілі бір әріптер енетін өрнекте бөлу амалы болмаса ,онда алгебралық өрнек сол әріптерге қарағанда бүтін алгебралық өрнек деп аталады. Егер кейбір әріптерді(не бәрін) айнымалы деп санасақ онда алгебралық өрнек алгебралық функцияға болады.
Анықталмаған теңдеу
Сандар теориясының аса маңызға ие, бай тарихы бар , мазмұны мол саласының бірі. Анықталмаған теңдеу деп белгісіздің саны теңдеудің санынан көп болатын теңдеулер жүйесін не теңдеуді айтамыз. Көне Гректің атақты математигі Диофант сонау Ⅲ ғысырдың басында-ақ осындай түрдегі теңдеулерді зеріттей бастаған, сондықтан кейде анықталмаған теңдеу Диофант теңдеуі деп те аталады. 1969 жылғы, Л.Ж.Модердің «Диофант теңдеуі » атты кітабы осы саладағы зеріттеулердің нәтижесін бір ретке келтіріп берді. Соңғы он жылда осы салада аса зор дамушылық байқалады. Дегенменен, жалпы жағдайға алып қарағанда, екінші дәрежеден жоғары анықталмаған теңдеулер туралы адамдардің білері шамалы. Енді бір жағынан, анықталмаған теңдеумен математиканың басқа салалары, мысалға, алгебралық сандар теориясы, алгебралық геометрия, терулер математикасы қатарлылармен тығыз байланысы бар, шекті топтар мен көркем модудауға да осы анықталмаған теңдеулерді қолдануға болады, осы себептен де математиканың осы бір көне саласы әлі де көптеген математиктердің назарын өзіне аударуда.
Сілтемелер
Санат:Математика Санат:Ғылым
Виртуал күй
Виртуал күй - микробөлшектер жүйесінің жүйе энергиясы, импульсы және массасы арасындағы кәдімгі байланыстары бұзылатын қысқа өмір сүруші аралық күй.
Дереккөздер
Санат:Механика
Альто-Гальего
Альто-Гальего (Alto Gállego) — Испания ауданы (комарка), Арагон автономды бірлестігіне қарасты Уэска провинциясының құрамына енеді.
Муниципалитеттер
Санат:Уэска аудандары
Шөгінді тау жыныстарының жаратылысы мен түрлері
thumb| Шөгінді тау жыныстары
Сырғып жылжыту
Сырғып (Тайғанап) жылжыту - айналысы тоқтаған доңғалақтын жол бойымен сырғуы ілгерлемелі қозғалыс.
Автомобильдің сырғып жылжуы
Автомобильдің сырғып жылжуы - доңғалағы айналмай тайып сырғығандағы автомобиль қозғалысы.
Шөгінді тау жыныстарының жаратылысы мен түрлері
Химиялық шөгінді жыныстар
Сонымен қатар су ішінде әр түрлі химиялық ерітінді заттар, мысалы, әр түрлі түздар болады. Көлдер тартылған кезде олар да түнып, жер қабатына қосылады. Мұнан химиялық шөгінді жыныстар шығады.
Континенттік фация
Континенттік фация дегеніміз -— құрлық жағдайында жиналатын жыныстар. Мұныц өзі бірнеше түрге белінеді. Мысалы, сусымалы қ ұм төбе, лесс топырақ сияқ ты шөгінділер шөлдік фация деп аталады. Ағын су, өзендерден құралатын аллювий шөгінді мен уақытша тасқын шегіндісі (пролювий) фация деп аталады. Мұздың әрекетінен жиналатын тау жыныстары мореналық фация құрайды. Континенттік шөгінділердіц бір әзгешелігі — бұлар ауа райына қарай бейімделіп құралады. Мәселен, солтүстік суық жақта кұралатын шөгінділер бір түрлі, қоңыр салқын жақта екінші түрлі, ыстық тропиктік жақта үшінші түрлі, шөлде төртінші түрлі, ылғалды жерде бесінші түрлі, таулы жерде, ойпаң жерде де басқаша болады. Мысалға тас көмір фациясын алайық. Мұның құралуы үшін ауа райы жылы, ылғалды, жері ойпат, тайыз судың жиегі болу керек. Демек, тас көмір құралған кезде сол жерде жоғарыда айтылған жағдайдың болғандығын білеміз. Кысқасын айтқанда, шөгінділердің түріне қарай өткен замандарда жер бетінде болған географиялық жағдайды анықтайды. Ол шөгінділер арасындағы фауна мен флораны зерттеу арқылы сол қабаттардың қайсысының бұрын, қайсысының кейін құралғандығын, яғни салыстырмалы жасын табады. Екінші жағынан, шөгінділер қабат-қабат (пласт) болып жатқандықтан, олардың жатыс ретін табу да жеңілге соғады. Егер ол шөгінділер жер сілкіну, тау көтерілу сияқ ты күшті әрекеттерге ұшыраған болса, оның жатысы езгереді, оньщ кабаттары қатпарланады, опырылады, бірі төмен, бірі жоғары ығысады, ыдырайды. Осы өзгерістерді зерттеп, елшеу нәтижесінде жердің үстіңгі қабаттарында болған о қиғаларды түсініп біледі, жердін, құрылысын табады. Сонымен, шөгінді жыныстарды зерттеу әдістері мыиалар: 1. Шөгінділердің петрографиялық құрамы және фациясын зерттеу — литологиялық әдіс; 2. Шөгінділердің жатыс реттері мен фауналарын салыстырып зерттеу — стратиграфиялық әдіс; 3. Шөгінді қабаттардың жатыс құрылысын салыстырып зерттеу — тектоникалық әдіс. (Бұл үш әдістің аттары лито — тас; стратум — төсеніш қабат; тектоника — құрылыс өнері деген сөздерден шық қан.) Жоғарыда айтылған магмалық жыныстардың жасы мен жатысы да көбінесе осы шөгінділермен қарым-қатысына қарай айрылады. Ал топырақтың әзі де шөгінді тау жынысының бір түрі екені жоғарыда айтылды. Осылардыц бәрін алып қарағанда шөгінді жыныстарды зерттеу жердіц геологиялық және географиялық тарихы мен құрылысын тануда аса зор орын алатындығында сөз жоқ.
Калий селитрасы
Дереккөздер
Санат:Калий қосылыстары Санат:Минералдар
Ұйқы шақыратын гүл
Санат:Ұйқы шақыратын гүл=Көкнәр= Көкнәр- өте ежелгі өсімдік. Оның тұқымы тіпті алғашқы қауым адамдарының тұрағын қазған кезде табылған. Шығыс көкнәрі- ең әдемесі деп саналады, ал ең көп таралғаны - ұйқы көкнәрі. Көкнәрдің атлас тәрізді жылтыр жапырақты ашық гүлдеріне адамдар ежелден қызыға қарап келеді. Бұл өсімдікті әдемілігі үшін ғана емес, дәрілік қасиеттері үшін де бағалайды. Ежелгі Египеттің өзінде көкнәрді арнайы плантацияларда өсіріп, одан ауыруды басатын дәрі ретінде қолданылатын 'ұйқы ішімдігін' дайындағаны белгілі. Ежелгі Грецияда бұл гүл түс құдайы Морфей мен ұйқы құдайы Гипносқа арналып, оларды көкнәрдан жасалған гүлшоғымен немесе гүлтәжімен бірге бейнелейтін болған. Морфей адамдарға көкнәр гүлін тигізу арқалы ұйқыға батырады. Бұл құдай тұрағының айналасында - адамдрға жіберуге арналған жеңіл ұйқыға бөккен көкнәр гүлінің шалғыны жайқалып тұрады. Көкнәр гүлінің өмірі ұзақ болмайды - бір-екі күн ғана. Алайда өте көп мөлшерде отырғызылатын көкнәр ұзақ та молынан гүлдеп тұрғандай әсер береді. Гүлдеп болғннан кейін гүл күлтелері ұшып кетеді де, тұқым қорапшасының жетілу кезеңі басталады.
Доңғалақты желкенді қайық
Доңғалақты желкенді қайық - құрлықтағы желкенді экипаж, әдетте бір орынды, үш доңғалақты; шөлде немесе қырда, ұзақ қашықтық үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Байғара Төбе көне қонысы
Байғара Төбе көне қонысы – 8 – 10 ғасырлардан қалған археологиялық ескерткіш. Жусансай ауданынан батысқа қарай 1 км. қашықтықта, Арыс өзенінің сол жақ жағалауында, шағын бұлақ жағасына жақын жатыр. Алғаш рет 1964 жылы Шымкент педагогикалық институтының Н.П. Подушкин жетекшілігіндегі археологиялық экпедициясы отряды анықтап, барлау жүргізген. Құрылымы жұмыр төбенің етек диаметрі – 50 метр, жоғарғы алаң диаметрі – 35 метр, биіктігі 4 – 4,5 метр. Барлау кезінде керамикадан жасалған тостақ, құмыралар, ыдыс-аяқтар табылған. Олардың беті ирек сызықтармен, т.б. өрнектермен безендірілген. Қарахандықтар дәуіріне тән глазурьлік керамика (пиаланың сынығы) да ұшырасады.
Сілтеме
Санат: Тарих
Виртуал өту
Виртуал өту - виртуал бөлшектердің тууы немесе жойылуына байланысты микробөлшектер жүйесінің бір күйден екінші күйге өтуі.
Дереккөздер
Санат:Механика
Зубовка (Краснокам ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Туристік карта
Дереккөздер
Санат:Туризм Санат:Карталар
Диэлектриктік шығындар
Диэлектриктік шығындар — диэлектрикке электр өрісі әсер еткенде одан ыдырайтын қуат. Синусоидалы электр өрісінде Диэлектриктік шығындар диэлектриктік шығындардың тангенс бұрышымен сипатталады. Диэлектриктік шығындар бұрышы β деп зертгелетін тізбектегі ток пен кернеу арасындағы фаза ығысуын pi/2-ге толықтыратын бүрышты айтады. tgβ-ның мөні электр өрісі тербелісінің бір периодында қайтымсыз жылуға айналатын (диэлектрикте шығындалатын) электр энергиясының үлесін көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Ақжар ауылдық округі (Шығыс Қазақстан облысы)
Ақжар ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақжар, Жаңалық, Жаңатілеу, Сағындық ауылдары кіреді. Орталығы – Ақжар ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 7735 адамды құрады.
Айрон Джанкшн (Миннесота)
Айрон Джанкшн (Iron Junction) — Миннесота штатының St. Louis округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 86 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-31238.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Қайрат Жұмабекұлы Нұрдәулетов
Қайрат Жұмабекұлы Нұрдәулетов (6 қараша 1982 жыл, Алматы, Қазақстан, КСРО) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы, 2012—2013 жж капитаны.
Халықаралық
Ұлттық құрама сапындағы бірінші ойынын 2003 жылы 6 маусымда Польшаға қарсы өткізді. Алғашқы голын 2007 жылы 8 қыркүйекте, Қазақстан құрамасының 100-ші матчында Тәжікстанның қақпасына соқты. Арно Пайперс Ұлттық құрамада бапкер болып тұрған кезеңде тұрақты алаңға шығып жүрді де, Бернд Шторк құрама тізгінін ұстаған соң мүлде шақырылмай қалды. 2011 жылы Мирослав Беранек мұны бірден құрамаға қайта шақырды.
2013 жылы 10 қыркүйекте Швециямен ойында капитан ретінде алаңға шықты. Бұл оның құрама сапынадғы соңғы ойыны болды.
Қазір Қазақстан ұлттық құрамасының бапкерлер штабында жұмыс істейді.
Клубтық
Клубтық карьерасын 2000 жылы бастады. 2001 жылы "Есіл-Богатырь" сапында ойнап жүріп, Қазақстан клубтар құрамасына мүше болып, жыл соңында Шығыс Азия ойындарында қола жүлде иегері болды. 2002 жылы "Ертіс" сапына ауысты да, сол жылы-ақ Қазақстанның үздік футболшылар қатарына енді, сонымен қатар "маусымдағы жаңа есімдердің" бірі атанды.
Кейін "Қайрат", "Тобыл", "Локомотив Астана", "Қайсар" клубтарында ойнап, 2017 жылы ақпан айында футболшылық карьерасына нүкте қойды.
Командалық
Есиль-Богатырь
"Ертіс"
"Қайрат"
"Тобыл"
"Локомотив Астана"
"Астана"
Отбасы
Алматы қаласында дүниеге келген. Мектепті үздік бітірген. Әйелінің аты — Динара, ұлы Мирас 2010 жылы өмірге келді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:6 қарашада туғандар Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Астана ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:ЦСКА Алматы ФК ойыншылары
Үлкен Хулым-Юган
Үлкен Хулым-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухой Полуй өзенінің оң жағалауынан 87 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 116 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақсу (футбол клубы, Ақсу)
Ақсу футбол клубы — Павлодар облысы, Ақсу елді мекеніндегі Қазақстан чемпионаттарына қатысатын футбол клубы. 2018 жылы кәсіпқой клуб мәртебесін иеленді. Өз алаңындағы ойындарын көбіне Павлодардағы Орталық стадионда өткізеді. Кейде "Жұлдыз" стадионында ойнайды.
Маусымдар
2018 жылы Қазақстан чемпионатының екінші лигасында ойнап, 21 команданың арасында 15-ші орын алды.
2019 жылы тұңғыш рет Қазақстан кубогына қатысты.
Трактовое (Қостанай облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 22 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 333 адам (169 ер адам және 164 әйел адам) болса, 2009 жылы 244 адамды (109 ер адам және 135 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Болат Хабижанов
Болат Хабижанов (8.12.1939 жылы туған, Атырау облысы Индер ауданы) – медицина ғылымдарының докторы (1982), профессор (1993), Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері (1982).
Алматы мемлекеттік медицина институтын (1962, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген. 1963 жылдан Қазақ педиатрия ғылыми-зерттеу институтында (қазіргі Педиатрия және балалар хирургиясы ғылым орталығы) кіші, аға ғылым қызметкер, 1978 жылдан бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарды.
1981 жылы «Лекарственная аллергия у детей больных ревматизмом (клиника, диагностика, прогнозирование, профилактика)» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Негізгі ғылыми еңбектері ревматология мәселелеріне арналған. 180-нен астам ғылыми жарияланымның авторы. 7 өнер-табыстық патенті бар.
Алменара
Алменара (Almenara) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Жекитиньонья мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алменара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Болат Хабижанов
Дереккөздер
Санат:8 желтоқсанда туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Индер ауданында туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігерлері Санат:Профессорлар
Алменара
2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 446 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 300,80 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1938 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
IC 2357
IC 2357 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2357 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Левашка (Илеза тармағы)
Левашка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Илеза өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ангоб
Ангоб - бұжыр беті бар түстік жабынды қалыптастыратын қыш бұйымға жұқа кабат кондырылған ақпен күйдірілген немесе түстік балшық. Әдетте оған күйдіргеннен кейін оның түсін өзгертетін пигмент қосады. Ангоб антикалық керамикалық өндірісте кеңінен таралған. Русьте «побела» атымен белгілі болды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Рогош (Пловдив облысы)
Рогош (Рогош) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Марица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 048 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4140. Телефон коды — 03121. ЕКАТТЕ коды — 62858.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Метр
Метр (mүtron – өлшем) — музыкада күшті және әлсіз дыбыстардың алмасып келу тәртібі, ырғақ түзу жүйесі. Бір тегеурінді үлестен екінші тегеурінді үлеске дейінгі аралық Метрдің негізгі тактісін құрайды.
Тактідегі дыбыстар үлесінің уақыттық арақатынасын анықтау арқылы ырғақтық жүйе белгілі болады. Метр осы уақыттық арақатынастың өлшемі іспетті. Метрлік өлшем дыбыстардың жүйелі түрде алмасуын есептеуге мүмкіндік береді. Такт ішіндегі үлес санының жүйелі не жүйесіз есебіне қарай: жай метр, күрделі метр, аралас метр түрлері кездеседі. Өлшемдер екі сандық таңбамен белгіленеді – жоғарғы таңба тактідегі үлестің санын білдірсе, төменгісі үлестің ырғақтық мағынасын білдіреді. Мысалы, жай өлшемдер былайша белгіленеді: күрделі екі үлесті – күрделі үш үлесті – т.б. Кейбір музыка жанрлары белгілі бір метрді талап етеді. Мысалы, вальс – 3 үлесті, марш – 2 немесе 4 үлесті өлшемде жазылады. = Метр өлшем бірлігі = Метр - бұл 1/299 792 458 секунд уақыт аралығында вакуумдағы жарықпен жүретін жолдың ұзындығы.
Метр (metre, metron – өлшем) – бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) ұзындықтың негізгі өлшем бірлігі. 1960 жылға дейін Метрдің эталоны – ұзындықтың штрихты өлшемі платина-иридий қоспасынан жасалып, Севр қаласындағы (Париж қаласының жанындағы) Өлшеуіштер мен таразылар жөніндегі халықаралық бюрода сақталған білеуше (брусок) болған. Өлшеуіштер мен таразылар жөніндегі 11-Бас конференция (1960) Метрдің жаңа анықтамасын қабылдады: “Метр – Криптон-86 атомының 2р10 және 5d5 деңгейлерінің аралығындағы ауысуы сәйкес келетін сәуле шығаруының вакуумдағы 1650763,73 толқын ұзындығына тең ұзындық”. КСРО-да алғашқы эталоны ұзындық бірлігі – метрді қайта жаңғыртуға және оның өлшемін ұзындықтың басқа өлшемдеріне таратуда құрамында ұзындықты дәл өлшеуге арналған интерферометр бар аппаратуралар кешенін қолданды. Метрдің алғашқы эталоны Метрді 5Ч10–9 м-ден аспайтын орташа квадраттық ауытқумен қайта жаңғыртуға мүмкіндік береді.
Атауы
Метр сөзі mètre арқылы μέτρον (өлшем, өлшегіш) сөзінен.
Дереккөздер
Санат:Физикадағы ұзындық өлшем бірліктері Санат:СИ негізгі бірліктері Санат:Метрология Санат:Қашықтықтың өлшем бірліктері
Гиккау
Гиккау (Gieckau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бургенланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 343 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,23 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 145. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Вуншик.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
NGC 1985
NGC 1985 — Лаушы шоқжұлдызында орналасқан RN (шағылдырғыш тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 13 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1985 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 176+0.1, CS=13.6, not a PN.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Лаушы (шоқжұлдыз)
Қара қоңыр топырақ
Қара қоңыр топырақ - құрғақ және шөлді дала белдемінің топырағы.
Түзілуі
Солтүстіктегі қоңыржай дала белдемінен оңтүстікке жылжыған сайын ылғал азайып, күн қатты ысиды. Осыған байланысты өсімдік түрлері азайып, сирей бастайды. Мұндай өсімдіктер топыраққа мардымды органикалық қалдықтар қалдырмайды. Сондықтан бұл қалдықтардың ыдырап, топырақ қара шірігін түзгенде, қара топырақты белдемдегідей қара түске боялмай, топырақ түсі қара қоңыр түске боялады.
Түрлері мен құрамы
Солтүстіктен оңтүстікке құрғақ және шөлді-далалы белдем үш белдемшелерге бөлінеді:
Таралуы
Қара қоңыр топырақтың біршама бөлігі Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы таулы аймақтарының етегінде таралған.
Дереккөздер
Санат:ТопырақтануСанат:Климат
Библиографиялық құралдар жүйесі
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Кесте өнері
Қазақ халқында кесте тігумен тігумен тек қана әйелдер айналысады. Қазақ қыздарына аналары ыждағаттылық пен төзімді талап ететін бұл қолөнер түрін бала кезінен үйретеді.
Клевалэнд (Огайо)
Клевалэнд (Cleveland) — Огайо штатының Cuyahoga округіне жататын АҚШ қаласы.
Кесте өнері
Алғаш кесте үйренушілер үшін кестелеудің әліппелік білімі - су тарту жіптерді реңіне қарай қолдана білу жолдары берілген.Санат:
Клевалэнд (Огайо)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Огайо қалалары
Альто-Гвадалентин
Альто-Гвадалентин (Alto Guadalentín) — Испания ауданы (комарка), Мурсия автономды бірлестігіне қарасты Мурсия провинциясының құрамына енеді.
Адай (көл)
Адай (Орталық Богута) — Алтай Республикасының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Қосағаш ауданы Көкөр ауылдық қонысының аумағындағы биік таулы көл.
Альто-Гвадалентин
Муниципалитеттер
Санат:Мурсия аудандары
Адай (көл)
Сипаттамасы
Жолайын аңғарындағы Богута өзенінде (Жүзтыт өзенінің сол жақ бастауы) Богута (Богута өзенінің бастауы) мен Көккөл көлдерінің арасында теңіз деңгейінен 2 454,9 метр биіктікте орналасқан. Ормансыз, аласа шөптерге толы жер.
Этимологиясы
Адай — туыстардың ішіндегі ең үлкені дегеннен шыққан; мүмкін жеке есім.
Әдебиет
Санат:Қосағаш ауданы көлдері Санат:Жүзтыт су алабы
Үлкен Вадываш
Үлкен Вадываш — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тулпан өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Орудия смерти(кітабы)
Өлім қаруы Кассандра Клэрдің фантастика және қалалық фэнтези стилінде жазылған кітап топтамасы. Бүгінгі күнге дейін 6 кітап жарияланған болатын, 2014 жылдың 6 мамырында соңғы кітап жарық көрген.
"Өлім қаруы " циклы
"Орудия смерти немесе Өлім қаруы " циклы алғашқы "Город костей" атты кітап басылып шыққанда, яғни 2007 жылдың 27 наурызында басталды. Ең соңғы "Город небесного огня" деп аталатын кітабы 2014 жылдың 6 мамырында  басылып шықты. Циклге кіретін кітаптар:
Қысқаша мазмұны
Бұл кітап Клэри Фрэй атты бойжеткен туралы."Адское логово" клубында бір "жігіттің" өліміне куә болғаннан кейін,онымен түсініксіз нәрселер бола бастайды.Ол басқа ешкім көрмейтін нәрселерді көре бастайды,оның анасы кенеттен жоғалып кетеді.Оған өз үйінде түсініксіз,әрі қорқынышты бір нәрсе шабуыл жасайды,Клэриді өте әдемі,күшті Джеймс құтқарады.Джеймс оны Институтқа апарады. Сонда Клэри өзінің толықтай адам емес екенін біледі.Клэри ымырттың аушыларымен (сумеречные охотники) бірге өз анасын іздеуге шығады.Клэри өзі туралы білмеген нәрселерін біле бастайды.Ол Валентин деген зұлым адам туралы және оның шын әкесі кім екенін біледі.Валентин Клэридің анасын ұрлап алып кеткен болатын,ендігі ол ажалдың айшанағын(чаша смерти) іздеп жүрген болатын.Ажал айшанағын тек Клэри ғана таба алады.Соңында ол үлкен құпияның сырын ашады...
Роттенбах (Жоғарғы Аустрия)
Роттенбах (Жоғарғы Аустрия) (Rottenbach (Oberösterreich)) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Грискирхен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1083 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14.6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GR, ресми идентификациялық коды — 4 08 23.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Роман Анценгрубер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Ауаның өрлей қозғалуы
Ауаның өрлей қозғалуы - ауаның жоғары бағытталған жалпы козғалысындағы тіктелген құрамы.
Оның мұндай құрамы ауа қозғалысында, мысалы, шеп зонасында немесе циклонды үлкен атырапта таралуы мүмкін, бірақ мөлшері ондай үлкен емес, шамамен, 1 секунд ішінде ондаған сантиметрге дейін барады.
Дереккөздер
Санат:Ауа
Каррейра (Барселуш)
Каррейра (Барселуш) (Carreira (Barcelos)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 584 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,71 км² шамасында. Халық тығыздығы — 427 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Алтайлықтар
Алтайлықтар — Ресейдің Алтай Республикасының байырғы халқы. Өз атаулары — алтай кижи. Түркі тектес халық. Хакас пен қырғыз тілінің аралық тіліне ұқсайтын тілде сөйлейді. Алайда бұл тілде моңғол тілінің әсері басым.
NGC 6457
NGC 6457 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Алтайлықтар
Этникалық және этнографиялық топтары
Алтайлықтардың 2 негізгі этнографиялық тобы: thumb|оңға|250px|Дәстүрлі киім киген алтайлық (ерлер)
NGC 6457
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Алтайлықтар
Этникалық және этнографиялық топтары
1917 жылғы Қазан төңкерісіне дейін орыстардың ортасында "алтай татарлары" атауы кеңінен қолданған.
Этнографтар солтүстік-алтай тілін түркі тілдерінің солтүстік-алтай тобына, ал кейбір ғалымдар түркі тілдерінің хакас тобына жатқызады.
Радон (Орн)
Радон (Radon) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,81 км² шамасында.
Солюга
Солюга (Селюга) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Подюга өзенінің оң жағалауынан 102 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Алтайлықтар
Этникалық және этнографиялық топтары
Революция алдындағы әдебиеттерде солтүстік-алтайлықтарды (тубаларды) "черневые татары" деп атаған.
NGC 6457
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Алтайлықтар
Этникалық және этнографиялық топтары
Ғалымдар оңтүстік және солтүстік-алтайлықтардың тілін, мәдениетін, тұрмысын, антропологиясын салыстыра отырып үлкен айрмашылықтарды байқамаған.
Алтайлықтардың әдеби тілі оңтүстік-алтайлық тілдің негізінде қалыптасқан.
Діні
Шамандық. 20-ғасырға дейін күшпен христиан дініне енгізілді.