cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Асан қайғы Сәбитұлы
Өмір сүрген кезеңі
Ханымды үйіне шақырса, қарашаның үйіне кіріп шығуға намыс қылып керіліп, "әне барамын, міне барамын" деп ақыры бармапты. "Құрт, майдың алдын ханымға таттырмай кетпейміз" деп әлгі байқұстар ханымды сарғайып күтіп көп уақыт көшпей отырып калыпты. Күндердің күнінде ханым келе жатса, ханның кісі алатын бурасы оны қуыпты. Ханым сасқанынан, қараша үйге қойып кетіпті. Сонда шал байғұс айткан екен: - депті. Сол айтқандай, үш рет тойыма шақырдым, келмедің. Ақыры қадірсіз, аяқсыз келдің-ау Асаным! Асанқайғының айтқанына басын шұлғығаннан басқа хан дәнеме демепті. Сол жолы екеуі дос болып, жалғыз жетім Жәнәліні сұрап алып қалыпты. Сол Жәнібек хан тұсында Қаратау атырабымен Түркістан тәңірегіне жан- жақтан анталаған көз тігушілер көбейеді. Шығыстан монғолдар, батыстан Әбілқайыр тұқымдары Түркістандағы өмірін жүргізіп, сауда-саттықты өркендетпек болады.
Бұл кезде Сарайшықта отырған Жәнібек хан Еділ, Жайықты, Жем, Ойылды тастап Түркістанға қарай үдере көшіп, қоныс аударады. Сонда Жәнібектін бұл әрекетін Асан би жақтырмай, оған былай деп сын айтады:
Жәнібек ханға тілін алдыра алмаған Асан би Түркістанға қарай қаптап келе жатқан көш алдынан шығып, ондағы игі жақсы жасы үлкен қарияларға, би, байларға бұрылып тағы мынадай ақыл-нақыл айтыпты:
Толғаулары
Жыраудың бір алуан толғаулары Әз Жәнібек ханға арналған. Ол ең әуелі ханның айналасына көз салмай, шабылып жатқан халқының жағдайын ойламай бейғам отыруына наразылық тұрғысында айтылады («Қымыз ішіп қызарып, мастанып неге терлейсің, өзіңнен басқа хан жоқтай елеуреп неге сөйлейсің?»). Ертеңгі халық болашағын Жәнібек ханның ақыл-айла, көрегендігімен тығыз байланыста алып қарайды. Осы арнауында жырау күншығысқа көз алмай қарайтын көрші патшалықтан сақтанудың қажеттігін арнайы ескертеді («Қилы-қилы заман болмай ма, Суда жүрген ақ шортан, Қарағай басын шалмай ма?»). Асан Қайғы осы «ақ шортан» мен «қарағай» бейнесін келесі бір толғауында кеңірек ашып, орыс патшасы отарлауының мән-жайын алдын ала айтып, көрегенділік танытады. Халық басына төнген бұл қауіптің зардабын, оның немен тынатынын да дәл болжайды («Ол күнде қарындастан қайыр кетер, Ханнан күш, қарағайдан шайыр кетер, Ұлы, қызың орысқа бодан болып, Қайран ел, есіл жұртым сонда не етер?»). Асан Қайғы Қаласының жыр, толғаулары негізінен үлгі-өсиет, мақал-мәтел іспеттес болып құрылады. Жырау ру-тайпалық одақтардың генеалогиясын, халықтық әдет-ғұрып, дәстүрлерді дәріптеп, өмір сүрудің мәні туралы, жақсылық пен жамандық, әділдік пен зұлымдық, үлкенді сыйлап-қастерлеу, олардың ақылын алу, бір-бірімен босқа қырқыспау, бейбіт өмір кешуге, ізгі ниетті, қарапайым, адал, шыншыл, иманды болуға шақырады («өле-тұғын тай үшін, қонатұғын сай үшін, желке терің құрысып, бір-біріңмен ұрыспа»). Түсіністікпен үйлесімді өмір сүру үшін әр адам өзін-өзі жетілдіруі қажет, ізгілікті болу – бүкіл адамзат атаулының бәріне ортақ дейтін гуманистік тұжырым жырау шығармашылығының негізгі арқауы («Әділдіктің белгісі, біле тұра бұрмасауыл Ақылдының белгісі, өткен істі қумасауыл Жамандардың белгісі, жауға қарсы тұрмасауыл..»). Енді бір алуан жырлары тұрмыста түйген ой-тұжырым, болжау түрінде келеді («Құйрығы жоқ, жалы жоқ, құлан қайтіп күн көрер, аяғы жоқ, қолы жоқ, жылан қайтіп күн көрер?»). Асан Қайғы есімі тек қазақ халқына ғана емес, басқа да ағайын халықтарға (қырғыз, қарақалпақ, ноғай тағы басқа) кеңінен тараған. Бұл орайда жырау толғауларындағы жоғарыдағыдай философия және психология мәні зор қанатты сөздердің атқарған өзіндік рөлі ерекше.
Философия дүниетанымы
Асан Қайғы Қаласының философия дүниетанымы үш бағытқа бөлінеді:
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қазақ би-шешендері Санат:Қазақ жыраулары Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер
Луг (Пфальц)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 609 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 40 030. Муниципалитеттің басшысы — Винфрид Шефер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ермек Қонарбаев
Дереккөздер
Санат:8 желтоқсанда туғандар Санат:1938 жылы туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақ КСР ағарту ісінің үздіктері Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері
Lucasfilm
Lucasfilm — 1971 жылы Сан-Франциско қаласында режиссёр, сценарист Джордж Лукас қолдауымен құрылған кинокомпания. Lucasfilm 2012 жылы Disney корпорациясы сатып алғанға дейін үлкен тәуелсіз компаниялардың бірі болды.
Lucasfilm Ltd. Индиана Джонс жайлы кинотетралогия және «Жұлдызды соғыстар» (Star Wars) киноэпосын шығарды. Сондай-ақ, 2014 жылдан бастап танымал телевизиондық анимациялық сериал «Жұлдызды соғыстар: Бүлікшілер» атты анимациялық сериал шығарып келеді.
Гижга (Солтүстік Кондас тармағы)
Гижга — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Кондас өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сьерре
Сьерре Швейцарияның оңтүстігінде орналасқан Вале кантонындағы Сьерре ауданының астанасы. Халықтың саны 14,355.
Санат:Швейцария қалалары
Александр Алексеевич Асанов
Асанов александр алексеевич  (16.8.1953 ж.т., Алматы облысы Талғар ауданы Қызылту а.) — мерген, КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шебері. Нысана көздеуден (траншеялық стенд) дүние жүзінің екі дүркін чемпионы (1981), дүние жүзі чемпионаттарының төрт дүркін күміс (1979, 1983, 1985), үш дүркін қола (1982, 1983, 1986) жүлдегері. Стенд атумен 1969 жылдан айналысқан. 1977 ж. Қазақ дене тәрбиесі және спорт ин-тын бітірген. 1992 ж. дүние жүзінің, 1987, 1991 жылдары Еуропа Кубогының (1979, 1980, 1983, 1984, 1986) және “Достық-84” халықар. ойындарының жеңімпазы. “Халықтар достығы” орденімен марапатталған (1985).
Дереккөздер
Санат:1953 жылы туғандар Санат:Қазақстан нысана көздеушілері Санат:Алфавит бойынша нысана көздеушілер
Ақжан Жақсыбекұлы әл-Машани
Ақжан Жақсыбекұлы әл-Машани (1906 жылы, қазіргі  Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Нұркен ауылы — 02.05.1997, Алматы) — геолог ғалым, тау-кен инженері, геология-минералогия ғылымдарының докторы (1946), профессор (1968), ҚР Ұлттық ғылым академиясының алғашқы құрылтайшыларының бірі және академияның корреспондент мүшесі (1946), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1966).
Өмірбаяны
Арғын тайпасының Қаракесек руынан шыққан.
Қазақстанда геомеханиканың негізін салушы, мектебін құрушы; жазушы. Қазақ тау-кен металлургия институты (қазіргі ҚазҰТУ) бітірген (1939). КСРО ҰА-ның Қазақстан бөлімшесінде (1939 — 43), Геология ғылымдары институты (1943 — 46), Абай атындағы Қазақ педагогикалық институты (қазіргі ҚазҰПУ) (1946 — 50), Қазақ политехникалық институты (қазіргі ҚазҰТУ) (1950 — 88) ғылыми-зерттеу және педагогикалық жұмыстармен айналысты. Негізгі ғылыми бағыты геомеханиканың құрылымы — кристалдық заңдылықтарды зерттеуге арналған. Ол геометрия, оптика, механика, химия, геохимия, кристалдық химия, география, геология, технология тәрізді пәндердің сабақтастығын анықтау кезінде біртұтас геомеханика заңдылығын ашып, қағидасын тұжырымдады. Сөйтіп, өз алдына дербес ғылым саласының ортақ өзегін іздеу барысында Эйлер теориясы жаңғыртатын жаңалық жасады.
Ол |тау-кен өндірісінде геомеханика заңдарын іс жүзінде қолдана отырып, бір-біріне қарама-қарсы екі мәселені шешуді мақсат етті: Осы мәселелерді біріктіре шешу — тау жыныстарының жер қойнауындағы жай-күйін, құрылымдық ерекшеліктерін және беріктілік қасиеттерін зерттеуге негізделген. Жер астындағы кеннің геол. құрылымын анықтау үшін алғаш рет жер қойнауының геометриясы әдісін қолдана отырып, Ақбастау — Құсмұрын кен өрісін ашқан. Қазақстанда геомеханика мектебін құруға және соғыс жылдарында П.А. Рыжовпен бірге Лениногор, Зырьян, Торғай, Жезқазған, Қаратау кен орындарын ашуға қатысты. М. геология, тау-кен ісі, маркшейдерия ғылымдарының мемл. тілде дамуына ерекше көңіл бөліп, қазақ тілінде оқулықтар мен сөздіктер шығарды. Жаратылыстану ғылымдарындағы ұлттық құндылықтарды сабақтастыра отырып, гуманитарлық мазмұн-сипатта дамытуда көп іс атқарды. Сонымен қатар қазақ әдебиетінің ғыл.-көпшілік, фантастик. жанрларына да үлес қосты. Оның “Жер астына саяхат” атты кітабы көптеген оқырмандардың геолог, тау-кен мамандықтарына деген қызығушылығын оятты. Әбу Наср әл-Фарабидің Дамаскідегі (Сирия) Баб ас-Сағир қорымынан қабірін тауып, құлпытас орнатуға ат салысқан. Ол әл-Фараби мұрасын ислам дінімен және қазақ халқының ұлттық дүниетанымымен сабақтастыра зерттеу нәтижесінде фарабитанудың негізін салушылардың бірі ретінде де кеңінен танылды. “Әл-Фараби” тарихи романында оның көркем бейнесін сомдады, ал “әл-Фараби және Абай” еңбегінде екі ғұлама арасындағы ғыл. және рухани байланыстар мәселесін зерделеді. Түркі тілдес халықтардың мәдени мұраларын, ғылым тарихын, ислам ғылымын зерттеуде де көп тер төккен. 1984 ж. Кувейтте шығатын “әл-ұараб” мерзімдік басылымында “әл-Машани” бүркеншік атымен өзінің зерттеулерін жариялады. М. 350-ден астам ғыл. еңбек, оның ішінде 9 монографияны жазған. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Ақжан әл-Машани атында
Қ.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ-дың Жаратылыстану институтына әл-Машани аты берілген, университетте әл-Машани мұраларын зерттейтін орталық және ғалымның есімі берілген аудитория бар.
Монтрей-о-Ульм
Монтрей-о-Ульм (Montreuil-au-Houlme) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61290, пошта индексі — 61210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 122 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
NGC 6944A
NGC 6944A — Дельфин шоқжұлдызында орналасқан SBd/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 15 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6944A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65108, MCG 1-52-16, ZWG 399.24.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Дельфин (шоқжұлдыз)
Климаттық геоморфология
Климаттық геоморфология - көбінесе әр түрлі табиғи зоналардың климат жағдайларымен байланысты бедер түзуші процестерді зерттейтін геоморфологияның бөлімі. Климаттық геоморфологияның объектісіне экзогендік процестермен тузілген бедер пішіндері — морфомүсіндер жатады.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Моноэтникалық мемлекет
Моноэтникалық мемлекет немесе біртұтас ұлттық мемлекет (сонымен бірге ұлттық мемлекет ұғымымен синоним) — белгілі бір ұлттың (этностың) тарихи этникалық аумағында қалыптасқан және оның егемендігін бейнелейтін мемлекет. Тарихи тұрғыдан алғанда, моноэтникалық мемлекеттер, әдетте, ұлттың (этностың) қалыптасуының басталуы уақыт өте келе мемлекеттің қалыптасуымен сәйкес келетін жерде қалыптасты, осыған байланысты мемлекеттік шекаралар көбінесе этникалық шекаралармен сәйкес келді (мысалы, Батыс Еуропа мен Латын Америкасының бірқатар елдері). Біртекті ұлттық (этникалық) құрамы бар мемлекеттердің мысалдары Жапония, Солтүстік және Оңтүстік Корея, Италия, Португалия, Бангладеш, Дания, Исландия, Мажарстан, Армения, көптеген араб елдері (ең алдымен араб түбегі) және т. б.
Бұл ұғым «көпұлтты мемлекет» ұғымына қарсы. «Моноэтникалық (моноұлттық, бір ұлттық) мемлекет» термині көбінесе «БҰҰ (немесе ЮНЕСКО) стандартына» сілтеме жасай отырып жиі келтіріледі, бірақ мұндай халықаралық танылған стандарт жоқ. БҰҰ Ғылым, Білім және Мәдениет комитетінің (ЮНЕСКО) анықтамаларында «моноұлттық» немесе ұлттық мемлекеттің анықтамасы келтірілген: Ұлттық мемлекет - мәдени шекаралар саяси шекаралармен сәйкес келетін аймақ. «Ұлт-мемлекет» идеалы жүзеге асса, мемлекет бір этникалық топтың адамдары мен мәдени дәстүрді біріктіреді.
Осылайша, ЮНЕСКО-ның глоссарийіне сәйкес ұлттық (немесе "моноұлттық") — мәдени (этникалық) шекаралар саяси шекараларға сәйкес келетін мемлекет. Ұлттық мемлекеттің идеясы — бұл этникалық және мәдени шығу тегі бар адамдарды біріктіреді. Бірақ қазіргі мемлекеттердің көпшілігі көп ұлтты немесе көпұлтты. Осылайша, егер бір этностың барлық дерлік өкілдері басқа ұлттық қауымдастықтардың қатысуынсыз бір мемлекетке біріктірілген болса, моноэтникалық мемлекет болады деп айтуға болады.
Талдаушы Дэвид Уилштің (David Welsh) пікірінше, ұлттық азшылықтар халықтың 5% - дан азын құрайтын және бір этностың үлесі халықтың жалпы санының 95%-ынан асатын мемлекеттер ғана этникалық біртекті деп аталуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Мемлекет түрлері
Станислав Лем
Станислав Герман Лем — поляк философы, футуролог және жазушы (ғылыми фантастика, эссеист, филология ғылымдарының докторы). Оның кітаптары 46 тілге аударылды, 30 миллионнан астам данасы сатылды. Виртуалды шындықты, жасанды интеллект құруды болжап, адамның адам эволюциясын, жасанды әлемдер құру және тағы басқаларын ойлап тапқан «Технологияның көлемі» іргелі философиялық еңбектің авторы. Ол оқырмандарды болашақ ғаламшардың өркениеттерімен өзара түсіністікті іздестіру мәселелерімен технологиялардың артықшылығын және табиғи ресурстардың сарқылу дәуірінде күтіп, адамзат күтіп тұрды.
Өмірбаяны
Станислав Лем 1921 жылы 12 қыркүйекте Львов қаласында отоларинголог, Сэмюэль Лем (1879-1954) және Сабина Воллер (1892-1979) отбасында дүниеге келген. Ақын Мариан Хемардың немере ағасы. Отбасы Береровская көшесінде № 4 мекен-жайда тұрды.
Львовтағы Карол Шайнохи атындағы гимназияда оқыды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Львов университетінде медицинада оқыды. Еврей ұлтынан шыққанына қарамастан отбасы жалған құжаттарды қолдану арқылы геттолардан құтылды. (Лем отбасының барлық жақын туыстары Польшада болған. Неміс оккупациялау кезінде Лем нацистік қарсылық тобына қатысқан автокөлік және дәнекерлеуші ​​ретінде жұмыс істеді. 1945 жылы Лем КСРО құрамына кірген аумақтан Краковқа оралды және Ягелония университетін (Uniwersytet Jagielloński) медицинадан бастады.
1948 жылы бітіргеннен кейін Станислав Лем әскери дәрігер болғысы келмей, емтихан тапсырудан бас тартты және курс аяқталғаны туралы сертификат алды. Профессор Мечислав Хойновскийдің «Ғылыми зерттеулер шеңбері» («Шеңбер» - барлық шетел ғылыми әдебиеттерінің коллекционеры болды, Польшаға кірген) -де жұмыс істеді. Лем соғыстан кейінгі қиын кезеңде қосымша өмір сүру үшін бос уақыттағы оқиғаларды жаза бастады. Оның еңбектері алғаш рет 1946 жылы жарық көрді. Кейінірек бұл құмарлық Лемның негізгі жұмысына айналды, ол медициналық қызметті артта қалдырды. 1948-1950 жылдары Лем университеттің анатомиялық театрында кіші көмекші қызметін атқарған.
1951 жылы «Астронавтылар» романы шыққаннан кейін алғашқы әдеби табысқа Лем келді. Роман бірнеше рет шетелде жарияланды.
1953 жылы ол рентгенолог болып жұмыс істеген Барбара Леснякқа үйленді. 1968 жылы 14 наурызда олардың ұлы Томаш болған.
1973 жылы Лем американдық ғылыми-фантастикалық жазушылар SFWA ұйымының құрметті мүшесімен марапатталды.
Польшада Лем оппозициялық интеллигенция ұйымына, поляк тәуелсіз келісіміне қосылды
1981 жылы Лем Вроцлав технологиялық университетінен (Politechnika Wrocławska), ал кейінірек - Опол, Львов және Джагелон университетінің құрметті дәрежесін алды. Львов медициналық университетінің Құрметті докторы.
1997 жылы Станислав Лем Краковтың құрметті азаматы болды.
2006 жылы 27 наурызда Краковта ұзақ жүрек ауруынан кейін 84 жасында қайтыс болды. Ол Сальваторе зиратына жерленді.
Станислав Лемдің өмір тарихы мен шығармашылық жолы туралы толығырақ ақпаратты «Менің өмірім» (Меин Лебен, 1983) автобиографиялық шығармасында және оның Львовтағы балалық шағы туралы «Жоғары Құлпы» романында, сондай-ақ, атаумен жарияланған сұхбаттар қатарынан табуға болады.
Дереккөздер
Санат:12 қыркүйекте туғандар Санат:1921 жылы туғандар Санат:27 наурызда қайтыс болғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар Санат:Драматургтер Санат:Польша драматургтері
Смитс Айланд (Мэриленд)
Смитс Айланд (Smith Island) — Мэриленд штатының Сомерсет округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 364 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23.8 км² шамасында. FIPS коды — 24-72887.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Гибралтар (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 4656 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.1 км² шамасында. FIPS коды — 26-32020.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Мейрамбек Төлепберген
Мейрамбек Төлепберген (13.5.1957 жылы туған, Талас ауданы, Түгіскен ауылы) – журналист, саяси шолушы. Әл-Фараби атындағы, Қазақ ұлттық университетін бітірген (1981). Еңбек жолын құрылысшы болып бастаған. Алматы облысы «Жетісу» газетінде әдеби тілші, бөлім меңгерушісі болып қызметтер атқарды. Журналистика саласында өз қолтаңбасын әуелі спорт тақырыбында қалдырып танылған ол, Орта Азия және Қазақстан спорт журналистерінің халықар. байқауында (1989) бас жүлдеге ие болды. Төлепберген республикалық «Халық кеңесі» газетінде Парламент жұмысының қыр-сырына үңіліп, саяси тақырыптарға жазылған сараптама мақалаларымен көзге түсті. Шығарм. қарым-қабілеті оны еліміздің таңдаулы журналистер шоғырына қосты. 1996 ж. бастап «Егемен Қазақстан» газетінде саяси-әлеуметтік мәселелерге қатысты ой-толғамдарымен және публицистик. мақалаларымен кеңінен танылды. Ұзақ уақыт белгісіз болып келген, ал 1997 ж. Ресей батыры және Халық Қаһарманы атанған Бақтыораз Бейсекбаевтың ақиқаты мен есімін қайта оралту үшін оның дерегін тынбай іздестіріп тапты. 19 ғасырдағы қазақ айтыс өнерінің дүлдүлі Ұлбике Жанкелдіқызының әдеби мұрасын зерттеп жинақтауға елеулі еңбек сіңірді. Журналистік ресми сапармен оннан астам шет елдерде болып, арнайы репортаждар мен жолжазбалар жазды. «Сағасында Таластың бір ауыл бар» (1995), «Қаһарман Бақтыораз» (2000), «Ақиқат алдында» (2002), «Ұлбике» (2002), «Шоқыр» (2003) деген кітаптардың авторы. Сегіз жинаққа таңдаулы очерктері енген. Қазақстан Президентінің Жарлығымен «Ерен еңбегі үшін» медалімен (1999), Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің «Мәдениет қайраткері» белгісімен (2000), «Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 10 жылдығы» медалімен марапатталған. Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының иегері (1989), сондай-ақ, Алматы облысының «Балқаш ауданының құрметті азаматы» атағына ие болған.
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Өнер
Дерзеков
Дерзеков (Dersekow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Тартинка
Тартинка. Өсімдік немесе сары майға қуырылған ақ немесе қара нан кесегінің бетіне піскен немесе қуырылған балық, піскен бауыр, бүйрек немесе осылардың езбесін (паштет) салып, үстіне үгітілген сыр себелеп тұмшапеште қызарғанша ұстап дайындалатын шағын бутерброд. Тартинкалар кешкі асқа немесе көп қонақтарға, ал кафелерде шай мен кофемен бірге беріледі.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Кондициялы жүк
Кондициялы жүк — үйме жүктің немесе кен (бос жыныстың) кесегінің тасымалдау машиналары қабылдай алатын ең үлкен бөлігінің шартты көлемі. .
Андреевка (Мишкин ауданы)
Андреевка — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Кайрак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 38 адамды құрады. Пошта индексі — 452358, ОКАТО коды — 80243830002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Зағипа Әбдіқызы
Зағипа Әбдіқызы (т.-е. ж. б.)-Абай бостандық әперген қыз. Тобықтының Жігітек атасынан. Кеңгірбай бидің шөбересі. 1860 ж. Әбді Тұсіпұлы Жігітек ішіне кірме болып отырған Төлегенмен уәделесіп, оның ұлына Зағипаны бермекші болып қалыңмал алған. Болашақ куйеуіне риза болмаған 3ағипа өлеңмен мұңын шағып, Абайға хат жазады. Қыздың зарлы жүрек сөзіне құлақ қойған Абай, Әбді мен Төлегенді шақыртып алып сөйлеседі. Олар көнбе- ген соң Абай Семейдің бітімші сотына 3ағипаның атынан арыз жазады. Ол жақтан: «Қызға бостандық әперіп, сүйгеніне қосыңыздар!» - деген бұйрық келеді. Болыс уезден бүйрық алысымен билерді, қызы мен Әбдіні шақыртып алғызады. Байғүлақ би мен Қаражан би Абайдың кеңесімен «қыздың басы- на бостандық берілсін» деген билік айтып, қол қойып, мөр басып, почтамен Семейдің бітімші сотына жібереді. Бұл шешімге риза болмаған ағайынды Әбді, Әділқан, Құйылыс почташы шабарман Қамысбайды соққыға жығып, қолындағы бар қағазды өртеп жіберді. Басы жарылған Қамысбай Семейдегі ояз кеңсесіне барып, болған жайды хабарлайды. Ояздыңбүйрығымен Әбді, Әділқан, Құйылыс Сібірге жер аударылады.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Дина Гарипова
Дина Фәһимқызы Гарипова (Динә Фәһим кызы Гарипова; 25 наурыз 1991, Қазан ) — Ресей әншісі, Голос телебағдарламасының алғашқы жеңімпазы. Репертуарында орыс, татар, ағылшын, итальян және француз тілдеріндегі әндер бар. Шығармашылығының негізгі бағыты-поп және рок-музыка.
Балалық шағы және сәттілікке алғашқы қадамдары.
Оның музыка саласындағы алғашқы үлкен жетістігі 1999 жылы болды. Дина «Firebird» жас орындаушыларға арналған бүкілресейлік байқауының лауреаты болды. Содан кейін Дина «Жар-птица» жас орындаушыларға арналған бүкілресейлік байқауының лауреаты болды. Бірінші жеңістен кейін Дина Гариповаға жер-жерден шақырулар түсті. Ол «Алтын микрофон» ән театры ұжымының құрамында барлық республикалық, бүкілресейлік, тіпті халықаралық жарыстарға қатысты.
«Голос» телешоуына қатысу
2012 жыл әнші Дина Гарипова үшін үлкен бетбұрыс кезеңі болды. Ол Бірінші арнадағы танымал «Голос» байқауының қатысушысы болды. Дина «Голос» түсіріліміне дейін британдық «British's Got Talent» шоуына кастингтен өткен болатын, бірақ ол Бірінші арнаның жобасын таңдады. Дина Гарипова шоудың финалына шықты, қарсыласы оның Татарстан Республикасындағы жерлесі Эльмира Калимуллина болды. Аудиторияның дауыс беруі және қазылар алқасы мүшелерінің жалпы бағасы бойынша Дина Гарипова 131% алды, бұл бүкіл әлемдегі «Голос» жобасы үшін рекордтық нәтиже еді. Дина «Голос» жобасында жеңіске жеткені үшін «Юниверсал» студиясымен екі жылдық келісімшарт және Татарстанның еңбек сіңірген әртісі атағын алды.
Соңғы жетістіктері
2013 жылы Дина «Риф» мультфильмінің дауыстық рөліне қатысты. Гарипова сонымен қатар «Оз сиқыршысы» мұз шоу алаңында өз әндерін орындады. Әншінің «Махаббатқа екі қадам» (Два шага до любви) деп аталатын алғашқы альбомы 2014 жылдың қазан айында шықты. Альбом - "Юниверсал Мьюзик" студиясымен жемісті ынтымақтастықтың нәтижесі. Альбомға «Сумерки» (Анна Герман әнінің нұсқасы), «Бесік жыры», "What if" және басқалары – барлығы 12 шығарма кірді. Дина Гарипованың кинодағы алғашқы жұмысы Александр Стефановичтің «Кураж» фильміндегі хатшының рөлі болды. 12 бөлімнен тұратын бұл жұмыс Алла Пугачеваның өмірі мен шығармашылығына арналған. Қосымша рөлден басқа Гарипова фильмде айтылған барлық әндерді өзі орындады. 2016 жылы Дина татар тілінен аударғанда «жан» деген мағынаны білдіретін «Күнел» атты жаңа әнін ұсынды. Бұл композицияға музыканы Дина өзі жазған. Әннің мәтіні татар ақыны Ғабдолла Тукайдың өлеңіне негізделген. 2016 жылы Дина Гарипова Леонид Дербеневтің 85 жылдығына арналған концертке қатысып, «Адамдар әрқашан бірге бола алмайды» композициясын орындады.
Дереккөздер
Санат:"Евровидение-2013" қатысушылары»
Ислисберг
250px|thumb|Картада орналасуы Ислисберг (Islisberg) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Бремгартен округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 490 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.65 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4084, пошта индексі — 8905.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ай-Кыс-Еган
Ай-Кыс-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кыс-Еган өзенінің оң жағалауынан 166 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Рахым Бұрлыбаев
1939-1941 жылдары Семей педагогикалық институтында қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының меңгерушісі. Шымкент педагогикалық институтында аға оқытушы, доцент, қазақ тілі кафедрасының меңгерушісі болды. Филология ғылымдарының кандидаты (1964), (диссертация тақырыбы "Қазақ тіліндегі сөз мағынасының кеңеюі және тарылуы"), доцент 10-нан аса мақала мен кітаптардың авторы.
Шығармалары: Расширение и сужение значений слов в казахском языке. АКД. А. 1963; Қазақ тіліндегі сөз мағынасының кеңеюімен тарылуы (мұғалімдерге көмекші құрал). А. 1968; Қазіргі қазақ тіліндегі қоғамдық-саяси лексика (мұғалімдер мен студенттерге арналған көмекші құрал). А. 1978.
Дереккөздер
Санат: журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Мальяно-Ветере
Мальяно-Ветере (Magliano Vetere) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 887 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 40 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 84050.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Черни-Врых (Бургас облысы)
Черни-Врых (Черни връх) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Камено қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 8122. Телефон коды — 05910. ЕКАТТЕ коды — 80916.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Хамдаллах Казвини
Казвини Хамдаллах Мостоуфи (1284-1350) – иран географы. Казвини қаласының ақсүйек шенеуліктер отбасынан шыққан. Хулагу әулеті тұсында өзі де ірі финанс шенеулігі болған. Казвини «Таңдамалы тарихтың» авторы; мұнда әсіресе монғол ильхандары мен Иранның жергілікті әулеттердің тарихтары, атақты адамдар өмірбаяны, Казвини қаласы мен уәлаяты жөніндегі материалдар неғұрлым құнды. Казвини 1331-1332 жылы «Зафарманы»(«Жеңіс кітабы») аяқтады. Казвини Казвини қаласы туралы көптеген құнды мәліметтер қалдырды.
Тарихы
Хамдаллах Мостофи Рашид ад-Дин өткізген ғылыми жиналыстарға қатысып, тарихи шығармалар жасауға қызығушылық танытты. Хамдаллахтың өзі айтқан, бірақ бұл тек әдеби Конвенция болуы мүмкін-ол 40 жасында жаза бастаған. Бұл жағдайда ол 1318 жылы оның меценатының өлімінен кейін болды. Тарих-и гузиденің ("таңдалған Тарих") еңбегі 1330 жылы аяқталып, Рашид ад-Диннің ұлы Гийас ад-Дин Рашидиге арналды[4], Илхан Абу Саидтің вазирі. Тарих - и гузиде-бұл негізінен Джами ат-таварихке негізделген жалпы тарих туралы қысқаша нұсқаулық. "Таңдалған оқиға" алғы сөзден, алты тараудан және қорытындыдан тұрады; ондағы әңгіме 1329 жылға дейін жеткізілді. Кейінірек шежірені Хамдаллахтың өзі (1344 жылға дейін) және оның ұлы Зейн ад-Дин (1392 жылға дейін, Тимурдың Иранды жаулап алуы) толықтырды. Алтыншы бөлім Тарих - и гузиде Казвиннің тарихи-географиялық сипаттамасын қамтиды. 1335 ж. Хамдаллах Мостоуфи Зафар-намэ ("Жеңіс кітабы") поэма-жылнамасын жасауды аяқтады. 75 мың бейттен (екі жолдан) тұратын өлең әйгілі Шах-наме Фирдоусидің жалғасы ретінде жазылған; оқиғалардың экспозициясы 1331/1332 жылмен аяқталады. Тарихи дерек көзі ретінде моңғол кезеңін сипаттайтын Зафар-наманың үшінші бөлігі құндылық болып табылады; басқа дереккөздерде жоқ күндер мен фактілер бар.
Дереккөздер
Санат:тұлғалар Санат:1350 жылы қайтыс болғандар Санат:1284 жылы туғандар
Тянь-Шань қоңыр аюы
Тянь-Шань қоңыр аюы (Ursus arctos isabellinus) – жыртқыштар отряды, аюлар тұқымдасына жататын қоңыр аюдың бір түр тармағы.
Тянь-Шань мен Памир тауларында таралған. Қазір Өгем, Піскем, Қоржынтау, Кетпен, Талас, Іле, Күнгей, Теріскей, Жетісу (Жоңғар) Алатауларында кездеседі. Тянь-Шань қоңыр аюының аталығы (матай) аналығынан (кірекей) ірі болады. Аталығының дене ұзындығы 2,55 м, бойының биіктігі 1,35 м, салмағы 600 кг-дай. Негізінен құрлықта тіршілік етеді, суда жақсы жүзеді, ағашқа да өрмелей алады. Үш жаста жыныстық жағынан жетіледі. Аналығы өздері жасаған апанында екі жылда бір рет балалайды. Мамыр – маусымда ұйығып, қаңтар – ақпан айларында аналығы екі қонжық табады. Оларды төрт айдай емізеді. Қонжықтары аналарымен бір жылдай бірге жүреді. Қазанның ортасынан сәуірдің ортасына дейін қысқы ұйқыға кетеді. Қалған уақытта белсенді тіршілік етеді. Негізінен шөптесін өсімдіктермен, сирек жәндіктермен, майда сүтқоректілермен қоректенеді, кейде өлекселерді де жейді. Қонжықтары үшін қасқырлар мен барыстар өте қауіпті. Саны жылдан-жылға азаюда. Балтық бойы елдерінде оларды аулауға тыйым салынған. Қолға тез үйреніп, цирктерде түрлі ойындар көрсетуге пайдаланылады. Дүние жүзінің көптеген елдерінде зоол. парктерде ұсталып, жақсы көбейеді. Қазақстанда Алматы хайуанаттар паркінде Тянь-Шань қоңыр аюының 3 басы бар. Ақсу-Жабағылы, Алматы қорықтарында, Лепсі, Тоқты қорықшаларында қорғалады. Саны өте аз, қорғауға алынып, Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Таралуы
Бұл түршенің таралу аймағы Орталық Азияның – Тянь-Шань, Памир-Алтай, Гиндукуш, Батыс Гималай тауларын қамтиды. Қазақстанда түршенің таралуының солтүстік бөлігін қамтиды. Мұнда ол Жоңғар Алатауында, Тоқсандай жотасында, Қояндытауда, Алтынемелде, Қайқанда және Тянь-Шань жотасында – Кетпен, Теріскей, Күнгей, Іле, Қырғыз және Талас Алатауларында, Өгем жотасында, Қоржынтауда таралған. XX-ғасырдың орта шенінде Қаратауда (Сырдариялық) жойылып кеткен.
Мекендейтін жерлері
Таудағы қылқанды және жапырақты ормандар, әртүрлі ағаштар мен бұталар өскен жерлер, субальпі және Альпі белдеулері, құздар мен тасты жерлер.
Саны
ХІХ-XX-шы ғасырдың басында Жоңғар Алатауы мен Тянь-Шань тауында едәуір болатын, одан кейін оның барлық қоныстарда саны азайып кетті. XX ғ. 70-шы жылдары Жоңғар Алатауында 300-дей, Тянь-Шань тауының Қазақстандық бөлігінде 200 (оның 20-25-і Алматы қорығында, 65-70-і Ақсу-Жабағылы қорығында) аю тіршілік етті. XX-ғасырдың аяғында Ақсу-Жабағылы қорығында 40-50-дей аю саналды. Қазірде оның барлық мекендерінде саны қысқаруда.
Негізгі шектеуші факторлар
Браконьерлік. Өрттің және кесудің нәтижесінде ормандар көлемінің азаюуы, оны мазалау факторы.
Биологиялық ерекшеліктері
Таудың альпі, суальпі, орман белдеулерінде маусымдық қоныс аударады.Қорегі-әр-түрлі өсімдіктер, жеміс-жидектер, сирегірек жануарлар. 5-7 айға созылатын қысқы ұйқыға кетеді. Үңгірлеріне қазан-қараша айларында жатады, одан наурыз-сәуір айларында шығады. Күйлеуі мамыр-маусым айларында, 1-3 жиірек 2 қонжықтары қаңтар-ақпан (үңгірде) айларында туады. Аналықтары араларына жыл салып туады. Қонжықтары бірінші жылы аналарымен бір үңгірде қыстады, сонан кейін көктемде (күйлеуге түсерде) олар бөлінеді.
Қолда өсіру
Хайуанаттар парктерінде ұсталады және жақсы көбейеді.
Қабылданған қорғау шаралары
СИТЕС-шің 1-ші қосымшасына енгізілген. Ақсу-Жабағылы мен Алматы қорықтарында, Іле-Алатау, Сайрам-Өгем ұлттық парктерінде және бірқатар қорықшаларда қорғалады.
Қорғауды керек ететін шаралар
Ерекше қорғалатын территориялар, әсіресе Жоңғар Алатауында, ұйымдастыру, ормандарды сақтау, браконьерлермен күресу керек.
Дереккөздер
Санат:Аюлар
Ликвациялық гипотеза
Ликвациялық гипотеза (грек. liquor— сұйық) —магманың дифференциациясын гомогендік сұйық фазаның араласпайтын сұйық фазаларға бөлігуімен түсіндіретін гипотеза. Магманың ликвациясы температураның төмендеуінен не оның бөтен материалдарды сіңіруінен болады. Ликвация сульфидті-силикатты.
Дереккөздер
Санат:Геология
Юттендорф
Юттендорф (Huttendorf) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Агено округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67215, пошта индексі — 67270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 411 адамды құрады. Халық тығыздығы — 93,41 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Моэма
Моэма (Moema) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Орталық Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бон-Деспашу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 258 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 202,663 км² шамасында. Халық тығыздығы — 35,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Джууәйрия бинт әл-Харис
Джувайрия бинт әл-Харис (جويرية بنت الحارث;  676, Медина) — Мұхаммед пайғамбардың ﷺ әйелдердің бірі, мұсылман әлеміндегі құрметті ана.
Өмірбаяны
Джувейрия адамгершілігі мол және тақуа әйел болды. Ол  676 жылы Медине қаласында көз жұмды.
Әдебиет
Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:Сахабалар
Тренто
Тренто (Trento) — Италиядағы қала, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 116 893 адамды құрайды (2011). Халық тығыздығы 740,2 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 157 км² шамасында. Пошта индексі — 38121, 38122, 38123.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Виджилио. Жыл сайынғы мерекесі — 26 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Микель құйығы
Микель құйығы (Cyperus michelianus) – қияқөлеңдер тұқымдасының құйық туысына жататын өсімдік.
Жасаңқы дем
Жасаңқы дем - берілген артикуляцияны дыбыстау ұшін дыбыс мүшелерінің дұрыс орналасуы кезіндегі дыбыс артикуляциясының екінші фазасы не орта бөлігі, яғни приступ пен отступ аралығындағы уақыт.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Кондуктометриялық әдіс
Кондуктометриялық әдіс — зерттелетін ерітіндінің тоқ өткізуіне негізделген санды химиялық талдауға қолданылатын әдіс. Ол флотациялық пульпаның сілтілігі өте жоғары болғанда (РН>12) сутек концентрациясын дәл анықтауға қолданылатын әдістің бірі. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
IC 2891
IC 2891 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SB типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1414074.
Сыртқы сілтемелер
IC 2891 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Полдневка
Полдневка — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чингис өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сьерре тоннелі
Сьерре тоннелі (Tunnel de Sierre) Швейцариялық Вале кантонындағы Сьерре қаласының маңында орналасқан тоннель. Тоннель 1999 жылы ашылған. Ұзындығы 2460 метр. 2005 жылы Еуропалық Тоннель Бағалау Бағдарламасы бойынша тоннель «жақсы» деп бағаланды.
Балансты ақпарат
Балансты ақпарат– жағымсыз ақпаратты орнымен жеткізу үшін қажетті фактілерді қолдану.
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Үлкен Уса (Уса тармағы)
Үлкен Уса (Сарт-Ю) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 565 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 98 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Агиейраш
Агиейраш (Aguieiras) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Мирандела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 375 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,68 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Казимир III
Казимир III (30.4.1310-5.11.1370) – Польшаның королы(1330-1370), Владислав I Локотканың баласы. Корольдық өкіметті күшейту, елді орталықтандыру саясатын жүргізді, сауда мен қолөнерінің дамуына көмектесті. Оның тұсында Краков университеті ашылды(1364). Тевтон орденімен аяқтап, Калиш трактаты бойынша 1343 жылы Куявияны Польшаға қайтарып алды, ал Шығыс Поморьені Орденге берді. Бірақ ол шығыста агрессиялық саясат жүргізді.
Дереккөздер
Санат:тұлғалар Санат:1370 жылы қайтыс болғандар Санат:1310 жылы туғандар Санат:Тарихи тұлғалар
Алматы Облыстық ғылыми әмбебап кітапханасы
Облыстық ғылыми әмбебап кітапханасы - С.Сейфуллин атындағы мәдени мекеме. 1945 ж. құрылды. Онда ғылым мен техниканың әр түрлі саласынан, сондай-ақ, өндірістік және әлеуметтік - экономикалық әдебиеттер жинакталған. 1956 ж. облыс кітапхана мөртебесін алды. 1964 ж. кітапханаға мемлекет қайраткері С.Сейфуллин есімі берілді. Кітапхана қорында шамамен 200 мыңнан аса кітап бар. Кітапханаға жыл бойы 10 мыңнан аса оқырман келіп, әр түрлі басылымдар және кітаптармен танысып, 486 білімдерін жетілдіреді. Облыстық ғылыми әмбебап кітапханасы ғылыми-әдістемелік, хабарлама библиография, қызмет көрсету, оқу залы, мерзімді басылымдар, кітапхана аралық, өнер, кітап қорын толықтыру және өндеу, кітап қорын сақтау бөлімдері жұмыс істейді.
Сәнімгүл Нахыпқызы Қайымова
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1956 жылы туғандар
Формал логика
Формал логика (Formal logic) — ойлау қисындары мен үлгілерін, ұғымды, пайымдауды, ойтүйіндерді, дәлелдеуді логикалық құрылымдық жақтан, яғни ойдың нақты мазмұнына мән бермей және осы мазмұн бөліктері байланысының тек жалпы тәсілін жіктей отырып зерттейтін ғылым. Ол Бейформал логикаға қарама-қайшы.
Формал логиканың одан әрі дамуына ертедегі стоиктер, ортағасырда – схоластар (Петр Испанский, Дунс Скот, Оккам, т.б.), жаңа заманда – Лейбниц үлес қосты.
Математикалық логика пікір айту мен дәлелдеудің қисындық теорияларын талдай отырып, Формал логиканы логикалық зерттеулердің жаңа әдістерімен және құралдарымен байытты.
Дереккөздер
Санат:Логика Санат:Философия
Болат Кәрішалұлы Асанов
Болат Кәрішалұлы Асанов (7 мамыр 1961, Алматы, Қазақстан) — шахматшы, қазақ жастары арасынан шыққан тұңғыш халықаралық гроссмейстер (1994), Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1995).
ҚазМУ-ді бітірген (1984). 1973—80 ж. әлем чемпионы М. Ботвинниктің шахмат мектебінде жаттықты. Көптеген халықаралық жарыстарға қатысқан. Мұсылман елдері бойынша өткен шахмат турнирінің жеңімпазы (1992, Бағдат), Азия чемпионы (1993).
1994 жылдан ФИДЕ Орталық комитетінің мүшесі, 1995 жылдан ФИДЕ президентінің кеңесшісі. 1996 жылдан шахматтан Қазақстан құрама командасының бас жаттықтырушысы.
Хадерсдорф-Каммерн
Хадерсдорф-Каммерн (Hadersdorf-Kammern) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Кремс-Ланд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1941 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 4,8 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KR, ресми идентификациялық коды — 3 13 15.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Бернд Томс саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Қарашаш ана
Қарашаш ана, Айша Xатун — Қожа Ахмет Ясауидің анасы. Қарашаш ананың әкесі мұса шейх Ибраһим ата (Ибараһим Шейх) шәкірттерінің бірі болған. Қарашаш ана туралы деректер аз кездеседі. Содан бізге жеткені 13—14 ғ-ларда тұрғызылған Қарашаш ана күмбезі. Ясауидің шешесінен жастай айырылғанына қарағанда Қарашаш ана 1099-1100 жыл шамасы қай тыс болған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Баньо-сюр-Луен
Баньо-сюр-Луен (Bagneaux-sur-Loing) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77016, пошта индексі — 77167.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1686 адамды құрады. Халық тығыздығы — 320,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Қайтымды процесс
Дереккөздер
Санат:Термодинамикалық процестер
Соломонс (Мэриленд)
Соломонс (Solomons) — Мэриленд штатының Calvert округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1536 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.5 км² шамасында. FIPS коды — 24-73325.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Сұқсыр үйректәрізділер отряды
thumb|right|200px| Орташа және майда су құстары. Ең ірілері — үлкен сұқсырдың салмағы 900-1200 г, ең майдасы — кішкене сұқсырдың салмағы 200 г жуық.
Таралуы
Антарктидадан басқа барлық құрлықтарда және аралдарда тараған.
Құрылымы
Олардың сыртқы пішіні ерекше, басқа отряд өкілдеріне ұқсамайды. Дене тұрқы ұршық тәрізді соғыңқы. Қанаттары қысқа. Жүзгенде және сүңгігенде қанаттарын денесіне қысады. Аяқтары денесінің артына қарай орналасқан, қысқа, екі жағынан қатты қысылған. Аяқтарының әр саусағы жеке жалпақ терілі өскіндермен қапталған, олары тек саусақтың түбінде ғана бірігеді. Тырнақтары жалпақ.
Қауырсындануы тығыз, төменгі жағы жібектей жұмсақ. Бағыттауыш қауырсындары жұмсақ, құйрықтың жамылғы қауырсындарына ұқсайды, сондықтан құйрықтары байқалмайды.
Тұмсықтары тік, үшкір, конус тәрізді. Жақтың жиектері тегіс.
Сұқсыр үйректәрізділердің бүкіл тіршілігі сумен байланысты. Суда қоректенеді және ұялайды. Жағаға шықпайды. Су беті өсімдіктері бай тұщы және сәл тұздылау су қоймаларын маңайлайды.
Күндізгі құстар
Күндізгі құстар- жақсы жүзеді әрі сүңгиді. Ірілері су астында үш минутқа дейін бола алады. Су астында аяғымен қозғалады. Су бетімен сабалып ұзак ұзын бұрыш сызықпен әуеге көтеріледі. Қанаттарын жиі қағып тік сызықпен ұшады.
Азықты суда сүңіп табады. Жемтікті тұмсығымен ұстайды. Майда кұстар, су жәндіктері және олардың дернәсілдерімен, шаян тәрізділермен, моллюскалармен, майда балықтармен қоректенеді. Кейбір үлкен құстар тек балықтармен қоректенеді. Сұқсыр үйректердің қарындарында құстардың қауырсындары әрдайым табылады. Олар өздерінің қауырсындарын жұлып жейтін сияқты.
Моногамдар
Моногамдар. Жұбымен өмір сүреді. Еркегі де ұрғашысы да жұмыртқа басуға және балапан өргізуге бірдей қатысады. Ұяларын жүзінді су өсімдіктерінен (көбінесе шіріген) жасалған аралдарға салады. Жеке жұптармен және шоғырланып жүздеген жұптармен бірге ұялайды.
Құс ойнақтары күрделі.
Ұяға үштен сегізге дейін жұмыртқа салады. Жұмыртқалары сопақша, реңі біркелкі көкшіл. Ұяда жұмыртқалар өте ылғалды ортада жатады, көбінесе суда. Сондықтан жұмыртқалар өсімдіктермен былғанып сарғайып немесе сұрланып кетеді. Сұқсыр үйректердің жұмыртқа басу алаңы жіңішке. Сондықтан олар барлық жұмыртқаларын жаба алмайды. Жұмыртқа басу бірінші жұмыртқа туудан басталып, жиырма-жиырма бес күнге созылады.
Балапандары жұмыртқадан шыққанда мамық жамылғысы бар және тез арада суға жүзе алады. Бір ұядағы балапандар толық жетілгенше бөлінбейді. Қазақстандағы сұқсыр үйректердің мамық қауырсынды балапандарының рендері жолақты.
Балапандар мамықтарын жастық қауырсындарға ауыстырады. Бұл реңдері ересектерден өзгеше. Жастық рең күзде қысқы реңге ауысады. Ыстық жердегі сұқсыр үйректер жылына бір рет түлейді, ал ТМД елдеріндегі сұқсыр үйректер — екі рет түлейді: көктемде майда қауырсындары, ал күзде бүкіл қауырсындары. Желпуіш қауырсыңдары түгелімен түлейді жәнс ол кезде құстар ұша алмай қалады.
Қазақстан сұқсыр үйректерінің қыстық реңінен өзгешс ерекше күйлік реңі бар.
Еркектері мен ұрғашыларының реңдері бірдей, бірақ еркектері ірілеу.
Маңызы
Сұқсыр үйректердің маңызы шамалы. Көпшілік жағдайда ірі сұқсыр үйректердің балықтармен қоректену зияны білінбейді. Сұқсыр үйректердің еттері онша дәмді емес, көпшілігін жеуге болмайды.
Сұқсыр үйрсктердің кәсіпшілік маңызы терілерінің «Құс терісі» ретінде пайдаланылуы. Өңдеуге кеудесі мен саны жарайды. Өңделген соң ол әдемі жібектей теріге «ұлпанға» айналады. Ол әйелдердің қалпағын әшекейлеуге пайдаланылады.
Қазақстанда сұқсыр үйрек тәрізділердің тек бір тұқымдасы — Роdiсереdidае және бір ғана туысы — Роdісерs кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Сұқсыртәрізділер
NGC 2483
NGC 2483 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 22 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2483 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 430-SC2, OCL 677.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Орталық теледидар тарихы
Бір мың тоғыз жүз елу алтыншы жылы
Орталық теледидар Англияға арналған (2 сәуір-4 мамыр) хабарлар сериясын өткізді.
10 сәуір. Эфирде жаңа "Жасыл сәуле" радиоқойылымы (Л.Соболевтің осы аттас повесі бойынша) берілді. Хабардың музыкасын Л. Книппер жазды. Қоюшы режиссер Виктор Турбин.
"1 мамыр". Теледидар арқылы бірінші рет Қызыл алаңдағы әскери шеру мен Мәскеу еңбекшілерінің шеруі көрсетілді. Репортаж екі жылжымалы теледидар станцияларының (ЖТС) көмегімен жүргізілді. Хабардың режиссері — Я. Трайнин болды.