cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мұхаммед ән-Насауи
Мұхаммед ән-Насауи
МҰХАММЕД ән-НАСАУИ, Шихаб әд-Дин Мұхаммад ибн Ахмад (т. ж. б., Хорасан – 1249, Халеба) – араб тілді Хорезм тарихшысы. Шыңғыс хан әулеті Хорасанға келгенге (1220) дейінгі Мұхаммед ән-Насауидің өмірі жайлы дерек жоқ. 1224 – 1231 жылы Хорезмнің соңғы шаһы Жалел әд-Диннің сарайында хатшы болды әрі шаһтың өмірбаянын жазумен шұғылданды. 1231 – 1235 жылы Айюб әулетінің өкілі Мәлік әл Мұзаффар Шихат әд-Диннің қол астында істеді. 1235 жылы парсы тілінде өз басынан кешкен оқиғалары жөнінде “Нафсет ол-Масдур” еңбегін жазды. Бұдан соң Халеба қаласының билеушісіне қызмет етіп, бірнеше рет елші ретінде моңғолдарға барды. Орта Азия мен Қазақстанның, Кавказ, Таяу Шығыс елдерінің, Хорезм шаһтарының тарихы туралы аса құнды деректердің бірі болып саналатын “Сират ас Сұлтан Жалел әд-Дин Менгуберти” (“Сират ас Сұлтан Жалел әд-Дин Менгубертидің өмірі жайлы сипаттама”) атты шығарма жазған. Бұл еңбекте сол кезеңдегі Хорезмнің ішкі және сыртқы істері, қыпшақтармен қатынастары, сондай-ақ қыпшақ қоғамының ішкі құрылымы туралы бірқатар деректер көрсетілген.
Сыртқы сілтемелер
Мұхаммед ән-Насауи
Дереккөздер
1. Қазақ энциклопедиясы, 6 том.
Толықтыру
Санат:Тұлғалар
Итаубал-ду-Пиририн
Итаубал-ду-Пиририн (Itaubal do Piririm) — Бразилиядағы муниципалитет, Амапа штатында орналасқан. Оңтүстік Амапа мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Макапа экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3884 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1704 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Амапа елді мекендері
Көксеңгір (құдык)
Көксеңгір4– Қаратау жотасының солтүстік-батысындағы артезиан құдығы. Қызылорда облысы Шиелі ауданы Еңбекші ауылының солтүстік-шығысында 67 км жерде. Көксеңгір құдығы теңіз деңгейінен 140 м биіктікте. Солтүстігінде Сейіт, Қатынқұдық құдықтары мен Қатыншоқай құмды алқабы, шығысында Саумалкөл соры, оңтүстігінде Қызылжар құдығы, батысында Ақтау, Дәуіт таулары мен Жетімтау қонысы орналасқан. Мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құдықтары
Кош (Португалия)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 043 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 137,9 адам/км².
Дәулетше Күсепқалиев
thumb|right|200px|Дәулетше Күсепқалиев Дәулетше Күсепқалиев (1870, Екатеринослав уезі, Старосербск қаласы -1944) - Батыс Алаш орданың белгілі қайраткері. Тегі - төре, Нұралы ханның ұрпағы.
Кош (Португалия)
Ауданның қамқоршысы — Евфимия Всехвальная (Santa Eufémia).
Дәулетше Күсепқалиев
Бала кезінде Болыстық орыс-қазақ мектебін бітіріп, Мәскеу императорлық университетінің медицина факультетіне түседі.
Кош (Португалия)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Дәулетше Күсепқалиев
Дереккөздер
Санат:1870 жылы туғандар Санат:Старосербскде туғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеу императорлық университеті түлектері Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:КСРО-да қуғындалғандар
Кош (Португалия)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Кіші Тэбук
Кіші Тэбук (Кіші Тебух) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Велью өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қызылжар ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Қызылжар ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Бәйтерек, Қарлыға, Приишимка, Подгорное, Трудовая Нива, Чапаев ауылдары кіреді. Орталығы – Байтерек ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1931 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы ауылдық округтері
Күленов Сәлемхат
Күленов Сәлемхат (1898, қазіргі Павлодар облысы Баянауыл ауданы – 1938) – қайраткер, саяси қуғын-сүргін құрбаны. 2 жылдық мұғалімдер курсын, 1933 ж. Мәскеудегі Бүкілодақтық социалдық егін шаруашылық академиясын бітірген. 1918 – 36 ж. Баянауыл ауданынданда мектеп мұғалімі, Павлодар уездік халық ағарту бөлімінде инспектор, меңгеруші, уездік жер басқармасының меңгерушісі, Павлодар ауданы атқару комитетінің төрағасы болып істеді. 1936 – 37 ж. Алматы облысы кеңшарлар басқармасының бастығы, Қазақ КСР-і кеңшарлар халық комиссарының 2-орынбасары қызметтерін атқарды. 1937 ж. қазанда тұтқындалып атылды. 1957 ж. қыркүйекте ақталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:КСРО-да атылғандар Санат:1898 жылы туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар
Форте-дей-Марми
Форте-дей-Марми (Forte dei Marmi)) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Лукка провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8444 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 891 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 55042.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Ermete.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Фуэнтес-Кларас
Фуэнтес-Кларас (Fuentes Claras) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Хилока ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 590 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 36.64 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Дамушы маркетинг
Дамушы маркетинг — тауарларға сұраныс қалыптастыру жағдайында, яғни əлеуетті сұранысты нақты ұсынысқа айналдыру үрдісі басты мақсат болып табылатын кезде қолданылатын маркетинг.
Əлеуетті сұраныс туындайтын жағдайлар өте көп кездеседі. Əдетте,ол жеке тұтынушының немесе шаруашылықтың қандай да бір саласының алдына өмір көлденең тартқан мəселелерді (қоршаған ортаны қорғау, энергия сыйымдылығының төмендеуі жəне т.б.) шешу ұмтылысымен байланысты. Əлеуетті сұранысты өзекті сұранысқа айналдыру үшін, бірінші кезекте жаңа сапалық деңгейдегі жаңа тауарларды шығару қажет.
Дереккөздер
Санат: Экономика
Қазақстан телеарналары
Төменде ағымдағы Қазақстан заңнамасына сәйкес тіркелген немесе қазақстандық субъектілерімен құрылған телеарналарының, тізімі келтірілген. Тізімге ел аумағында қолжетімді, сондай-ақ облыстық маңызы бар арналар кіреді.
Ыңғайлы болу үшін, тізім санат бойынша кестелерге бөлінген, әрбір кесте элементтері ішінде өз кезегінде алфавиттік тәртіппен (бірінші әдепкі ұстаным бойынша, сандар ретімен, кейін ағылшын алфавиті бойынша, соңына келгенде, қазақ алфавиті бойынша) сұрыпталады.
Барлық жерде, таратылатын телеарна тілдері — қазақ және орыс тілі.
Сандық телехабар тарату мультиплексіндегі арналар
Сандық телехабар тарату мультиплексіндегі арналар — ШКЖ Irdeto және VideoGuard пайдаланып,   DVB-T2 MPEG-4 мультиплексорларында ұлттық цифрлық теледидар операторы,«Қазтелерадио» АҚ-ның станцияларында (РТС) таратылады. Тікелей эфирлік цифрлық теледидарға тарату міндетті арналар тізімі мен жалпыұлттық тарату арналарын (міндетті, тегін қол жетімді) тарату тәртібімен заңнамалық талаптарды ескере отырып, мультиплексорларына қосылу арқылы таратылады :
Облыс орталықтары және Астана мен Алматы қалалары мен олардың төңірегі
Облыс орталықтары мен Астана және Алматы қалалары бойынша РТС «үлкен» (екі жиілікті арналар) сандық телехабар тарату мультиплексі баламалы 30 SD арналарын алып жатыр. Арналар тізімі оператор белгіленген тәртіппен берілген.
Басқа елді мекендер мен олардың айналасы
Басқа елді мекендер үшін сандық телехабар таратуда мультиплексі «шағын» (бір жиілік арнасын алады) РТС-і 15 SD арнаны таратуға есептелген. Арналар тізімі оператор белгіленген тәртіппен беріледі.
Жалпыұлттық тарату арналары (міндетті, тегін)
Бұл арналар көпарналы хабар таратуда Қазақстан Республикасының аумағында міндетті таратылуы тиіс арналар. Тізім ҚР Үкіметінің қаулысымен белгіленген тәртіппен беріледі.
Жалпыұлттық таратылатын арналар (міндетті емес, тегін)
Бұл арналар бірнеше аумақта эфирлік аналогтық жиіліктерде, эфирлік сандық мультиплекс ұлттық операторында, ID TV («ALACAST» ЖШС-нің IPTV бренді және «Қазақтелеком» АҚ бірлескен кәсіпрыны), OTAU TV ұлттық спутниктік теледидар, басқа спутниктік және кабельдік платформалы желілерде таратылады.
Аймақтық тарату арналары (тегін қол жетімді)
Бұл арналар облыс немесе аймақ аумағында аналогтық жиілікте, сандық мультиплекс операторында және ұлттық кабель желілерінде таратылады.
Жергілікті таратылатын арналар
Бұл арналар белгілі бір елді мекенде (ауданда) және оның айналасында эфирлік аналогтық жиілік және кабельдік желілерде таратылады.
Теміртау DVB-T мультиплексі
Бұл араналар Теміртаудағы «„43 канал“ телекомпаниясы» ЖШС-і DVB-T MPEG-2 эфирлік мультиплексінде таратылады. Бұл жиілікте 43 телеарнадан басқа, СУД Conax пайдалана отырып, ақылы телеарналар пакетін таратады. «„43 канал“ телекомпаниясы» ЖШС Қазақстан Сандық теледидарында тұрақты негізде жұмыс істейтін алғашқы оператор болып саналады.
Жерсерік арқылы таратылатын арналар
Бұл арналар хабар таратуда спутниктік платформалар және кабельдік желілер ғана қолданады.
Интернет желісіне таратылатын арналар
Бұл арналар тек Интернетте онлайн таратылады.
Елден тыс орналасқан арналар
Бұл арналар шетелде хабар жүргiзуге арналған немесе бейімделген.
Шетел арналарының қазақстандық нұсқасы
Аналық арна иелері осы арналарда үлесі бар және аналық арнаның мазмұнын ұсынады немесе қазақстандық аудитория үшін мазмұнын бейімделуін қамтамасыз етеді.
Хабар таратуын тоқтатқан арналар
Бұл арналар атауын өзгертті немесе басқа себептер бойынша эфирге шығуын тоқтатты. (Бұл тізім толық емес және барлық бар арналарды қамтымайды.)
Сілтемелер
Санат:Қазақстан телеарналары Қазақстан
Аутоантигендер
Аутоантигендер организмнің өз тканьдеріне тән антигендер. Әдетте оларға аутоиммунды толеранттылық (төзімділік, шыдамдылық) болады. Қолайсыз жағдайларда Аутоантигендер организмде аутоиммундық патология күйі пайда болуына себепші антиденелер туғызады.
23 қараша
Қарашаның 23 — Григориан күнтізбесінде жылдың 327-ші күні (кібісе жылдарда 328-ші). Жылдың аяғына 38 күн қалады.
Аутоантигендер
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Autoantigen
23 қараша
Туғандар
Сыртқы сілтемелер
Санат:23 қараша
Жеке тұлғанның әлеуметтенуі
Жеке тұлғанның әлеуметтенуі - адам индивидінің, оған қоғамның толық құқықты мүшесі ретінде қызмет атқаруға мүмкіндік беретін белгілі бір білім, нормалар, кұндылықтар жүйесін меңгеру процесі.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Еловка (Чернавка тармағы)
Еловка (Атауы жоқ) — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чернавка өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Субтропиктер
thumb|right|300 px|Субтропиктердің орналасуы Субтропиктер — тропик пен қоңыржай белдеулердің арасындағы белдеулер, яғни тропикке таяу зоналар. Олар тропиктен жылдың ыстық уақыттардың болуымен, ал қоңыржай зонадан қыстың жұмсақтығы және өсімдіктің жыл бойында өсіп-жетіле беруімен ерекшеленеді. Екі жарты шарда да олардың зона шекаралары 30—40° ендіктер аралығында орналасады; бірақ кей жерлерде (тау жоталарының қоршауында тұрған жерлерде) 46° ендікке дейін барады да, ал кей жерлерде суық желдер мен теңіз ағындарының әсерімен 35° ендікке дейін шегінеді.
Екі жарты шардың да субтропигі батыстан шығысқа қарай соғатын ауа массаларының басым болатын алқабында жатыр. Сондықтан субтропик зоналарының батыс пен шығыс секторларында климат типтері едәуір айырма жасайды. Субтропиктің зоналық ерекшеліктері әр материктің батыс секторларында байқалады. Мұнда жыл бойында оқтын-оқтын екі климаттық, яғни тропик пен қоңыржай климаттық режим ауысып отырады. Субтропиктер поляр фронты циклондарының ылғалды әсеріне де ұшырайды. Сөйтіп жартылай құрғақ субтропиктер деп аталатын жерортатеңіздік климат пайда болады. Субтропиктердің шығыс секторларында жазда ылғалды да, қыста салқын және құрғақ муссондық циркуляция басым болады. Оларда нағыз муссондар да (Жапонияның оңтүстігінде, Кореяда, Оңгүстік-шығыс Қытайда және АҚШ-та) болып тұрады. Субтропиктерді «ылғалды» деп атау дұрыс емес болса да, (бұл тек қана жартылай құрғақ субтропиктер болса да) жылы мезгілдің ылғалдылығы муссондық субтропиктерде ландшафтың көрікті болуына әсер етеді. Ылғалды субтропиктерде (Колхида, Қытайдың қиыр шығысы, Жапония теңізінің Жапониялық жағалары, Африка мен Австралияның оңтүстік-шығысы) жауын-шашын жыл бойы болып тұрады.
Мұнда бір мезгілдің өзінде зонаға жеткілікті жауын-шашын (қысқы жерортатеңіздік немесе жазғы маусымдық, муссондық) болып тұрады, ал екінші мезгілде — жауын-шашын басқа жергілікті себептермен байланысты. Материктер ішінде құрғақ субтропиктер аумақтары болады (жылдың жауын-шашын 200— 500 мм шамасында). Оларға Орта Азияның қиыр оңтүстігінің, Месопотамияның, Иранның таулы қыратының, Батыс Қытайдың (Такла-Макан), Солтүстік Американың оңтүстігінің субтропиктік шөлдері жатады.
Бұрынғы КСРО-да субтропикке Кавказдың қара теңіз жағаларының ылғалды аймақтары мен Колхида ойпаты, қырымның Оңтүстік жағасының жартылай құрғақ жері, Геленджик жәие Нозороссийск, Ленкоран ойпатының аудандары, Шығыс Закавказье жазығының, Туркмениядаты және Тәжікстандағы Вахш пен Кафирниган өзендері аңғарларының құрғақ субтропиктері жатады.
Дереккөздер
Санат:Климаттық аймақтар
Медянка (Медяна тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Горна-Дыбева (Пазарджик облысы)
Горна-Дыбева (Горна Дъбева) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Велинград қауымының құрамына кіреді.
Медянка (Медяна тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Горна-Дыбева (Пазарджик облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 202 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4648. Телефон коды — 03548. ЕКАТТЕ коды — 18527.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Нойберг (Бургенланд)
Нойберг (Бургенланд) (Neuberg im Burgenland) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Гюссинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1015 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17.6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GS, ресми идентификациялық коды — 1 04 09.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Даниль Нойбауэр (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
(944) Идальго
(944) Идальго — Кентаврлар тобының астероиды.
Оны 1920 жылы 31 қазанда Вальтер Бааде Гамбург обсерваториясында ашты.
Астероид Мексиканың тәуелсіздігі үшін соғыстың рухани көсемі Мигель Идальгоның құрметіне орай аталды.
thumb|450px|center|Идальгоның Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Се-Яха (Морда-Яха тармағы)
Сё-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Морда-Яха тармағы өзенінің оң жағалауынан 61 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 229 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Жолжазба
Жолжазба – автордың жолсапары кезіндегі алған әсері мен көзбен көрген нақты оқиғалар суреттелетін шығарма.
Күнделік, очерк, мемуар, т.б. түрінде жазылады. Жолжазбалар танымдық мәліметтерімен құнды. Сонымен қатар оларда саяси, философия, эстетика көзқарастар да баяндалады. Александр Македонскийдің (б.з.б. 4 ғ.) жорықтары жөніндегі Жолжазбалар әлем әдебиетінде осы жанрда жазылған шығармалардың ежелгі үлгілері болып табылады. Орта ғасырларда Дж.Карпини (“Моңғолдар тарихы”, 13 ғ.), Марко Поло (“Кітап”, 1298), т.б. Орталық Азияға жасаған сапарлары туралы жолжазба еңбектер жазды.
18 – 19 ғасырларда Жолжазба очерк жанрының бір түрі ретінде қалыптасты. Ағылшын жазушысы Л.Стерн (“Сентиментальды саяхат”, 1768), орыс жазушысы А.Н. Радищев (“Мәскеуден Петербургке саяхат”, 1790), неміс ақыны И.В. Гете (“Италия саяхаты”, 1 – 3 т., 1816 – 1829), орыс ақыны А.С. Пушкин (“Арзрумға саяхат”,1835), орыс тарихшысы Н.М. Карамзин (“Орыс саяхатшысының хаттары”, 1 – 2 т., 1900) жолжазбаның тамаша үлгілерін жасады.
Қазақ әдебиетіндегі жолжазба типті очерктер тарихы Ш.Уәлиханов шығармаларынан басталады (“Жолжазбалары”, 1855; “Алтышаһардың ... жай-күйі”, 1869; “Жоңғар очерктері”, 1860). Кейін М.Әуезов (“Түркістан солай туған”, 1956; “Үндістан очерктері”, 1958), С.Мұқанов (“Саяхатшылар”, 1963; “Адам Атаның шоқысында”, 1958), Ә.Әлімжанов (“Сумен, құрлықпен елу мың миль”, 1962), Бауыржан Момышұлы (“Куба әсерлері”, 1963), т.б. қаламгерлер жолжазбасында өздері болған елдер мен аймақтардағы қоғамдық, экономикалық-саяси өмірді ұштастыра баяндады. Шет елдерге түрлі ғылым сапарлармен (1970 – 80) барған А.Машанов, Ә.Дербісәлиев, Е.Букетов, т.б. ғалымдардың жолжазба кітаптары жарық көрді. Жазушы Қ.Қайсеновтің Украина туралы, Қ.Тұрсынқұловтың Саха елі жайлы жолжазбалары оқырмандар тарапынан үлкен қызығушылық тудырды. Ғ.Мүсірепов, С.Шаймерденов, Т.Әлімқұлов, С.Бердіқұлов, Ә.Нұршайықов, Т.Кәкішев, Ш.Мұртаза, т.б. қаламгерлер ел аралаған сапарынан жазған әр түрлі Жолжазба очерктерімен халыққа танылды. Мұрат Әуезовтің “Қытайдағы қазақтар” (1995) туралы, М.Құлкеновтің “Америка сапары” (1996), Қ.Олжайдың “Президент пырағы” (1995), Қ.Түменбаевтың “Жапон эскиздері” (2000), т.б. Жолжазбалар әлем халықтарының бүгінгі келбетін өткен тарихпен сабақтастырып, көркем де әсерлі етіп жеткізе білді. Соңғы жылдары Ә.Кекілбаев, К.Смайылов, Қ.Жұмаділов, М.Қабанбаев, Ж.Бейсебаев, Ә.Сараев, т.б. жазушылардың Жолжазба очерктері бұл жанрдың мол мүмкіндігін танытты.
Геннадий Николаевич Новожилов
Генадий Николаевич Новожилов (1910-1996) - кинооператор, кинорежиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1959). Бүкілодақтық кішематография институтын бітірген (1932). Онер жолын "Ленфильм" киностудиясында кинооператордың көмекшісі болып бастайды. 1938 ж. Алматыға келіп киношежіре студиясында еңбек етіп, 20 жылдан астам "Кеңестік Қазақстан" киножурналын түсіреді. Ол Ж.Жабаев, Қ.Сәтбаев, К.Байсейітова, К.Әзірбаев, т.б. көрнекті өнер қайраткерлерімен кездесіп, фильмге түсірген. 1950 жылдардың басында режиссура саласына да ден қойып. 30-ға жуык деректі фильмдерді ("Екібастұз" (1956), "Ән қанатында" (1960), "Көгілдір Алтай" (1966), "Жамбыл мұражайы" (1970), "Қазақстан күріші" (1980), т.б. қойды. Ол бірнеше кітаптын ("Нысанада-өмір" 1987, т.б.) авторы.
Ірбіт
Пайдаланылған cілтемелер
Әдеб.: Географический энциклопедический словарь, М., 2003 Н. Әшіров
Лёнви
Лёнви — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Турун-Андзи өзенінің оң жағалауынан 0,4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бинарлық оператор
Бинарлық оператор (бинарный оператор; binary operator) — логикалық немесе арифметикалық өрнекте екі атауды байланыстыратын операция символы.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Бинарлық операциялар
Маңғыстау облыстық білім беру ұйымдары қызметкерлерінің біліктілігін арттыру институты
Маңғыстау облыстық білім беру ұйымдары қызметкерлерінің біліктілігін арттыру институты – әдістемелік мекеме.
Міндеті
Институттың қазіргі міндетіне педагогтарды қайта даярлау, жаңарған білім мазмұнына сай оқытудың әлемдік озық технологиялары мен әдістерін педагог мамандарға үйрету, 12 жылдық білім беруге көшуге байланысты педагог кадрларды қайта даярлауды жүзеге асыру, оқу орындарында жүргізілетін сынақ-байқау жұмыстарына әдістемелік көмекші құралдар, оқыту бағдарламаларын, өлкелік таным бағытындағы оқу құралдарын шығару,    тағы басқалар  ұйымдастыру-әдістеме жұмыстары кіреді. Институттың құрамында 1 кафедра, 3 орталық, 4 кабинет бар. Олар: теория және әдістемелік оқыту кафедрасы,  педагогика   мониторинг орталығы, ақпараттық технологиялар орталығы, кәсіптік білім беру орталығы, жаратылыстану-математика кабинеті, тәрбие кабинеті, қоғамдық гуманитарлық пәндер және  мемлекеттік тілді дамыту кабинеті, баспа қызметі кабинеті.
Қазіргі жағдайы
2006 жылдың қыркүйек айында институт жанынан «Ұстаздар үйі» ашылды. Онда ТСО (техникалық құралдармен оқыту кабинеті), интернет класы, медиатека, химия және баспа кабинеттері жұмыс жасайды. Сонымен қатар 40 орынға арналған қонақ үйі, 150 орындық акт залы, 60 орындық асханасы бар. 2006 жылдың 6 мамырынан бастап айына 2 рет, білім саласындағы ақпараттық-инновациялық материалдарды, озат іс-тәжірибелерді таратып отыратын ақпараттық, танымдық және әдістемелік «Маңғыстау мұғалімі» газеті жарыққа шығарылады. Институт 13-шағын ауданның 47-ғимаратында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы колледждері
Жердің температуралық белдеулері
Жердің температуралық белдеулері — Жер бес температуралық белдеуге бөлінеді: ыстық, екі қоңыржай және екі суық. Белдеуаралық шекаралар изотермалар арқылы белгіленеді. Ыстық белдеудің солтүстік пен оңтүстік шекаралары жылы + 20°-тық изотерма арқылы белгіленеді, яғни ыстық белдеуге жыл бойында орта температура +20°-тан төмен түспейтін аймақтар жатады. Бұл изотерма пальманың таралу шегіне едәуір сәйкес келеді. Әрі қарай қоңыржай белдеулер басталады. Олардың полярлық шекаралары ең ыстық айдың +10°-тың орта изотермасы арқылы белгіленеді. Үйткені ыстық айдың +10°-тың орта температурасы ағашты өсімдіктердің таралған алаптарының солтүстік шегімен сөйкес келеді, бұдан кейін суық (полярлық) белдеулер орналасады.
Дереккөздер
Санат:География
Глиссандо
Глиссандо (glissando - сырғу, тайғанау) - музыка өнеріндегі орындаушылық тәсіл. Аралық дыбысты айқын білдірмей, еппен, баяу сырғу арқылы бір дыбыстан екінші дыбысқа көшу әдісін білдіреді. Музыка аспаптарда (ішекті аспаптарда, арфада, фортепьянода, үрмелі аспаптарда) ойнағанда және вокалдық өнерле қолданылды. Ол айқын нақышты, нәзік дыбыстарға бай шығыс музыкасында ерекше дамыған.
Қайталап әлеуметтеу
Қайталап әлеуметтеу -дағдарыстан, зақымнан, өмір жағдайларының өзгеруінен бейтаныс болып қалған мәдениет пен ортаға қосылуға индивидтің дайындығы. Мысалы, мұндай жағдайға арнаулы мектепте болып, кейін оралған жасөспірім тап болады. Арнаулы реабилитациялық мекеме жағдайларындағы балалар да жаңа әлеуметтік ортаны, адамдармен қатынастың жаңа жүйесін, жаңа әлеуметтік формаларды игереді.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Франко Базалья
Франко Базалья (Franco Basaglia; 11 сәуір 1924, Венеция, Италия — 29 шілде 1980, сонда) — итальяндық психиатр, невролог, психиатрия профессоры, психиаторлық көмек системасының реформаторы, "180 Заңының" ойлап табушысы, "Демократиялық психиатрия" бойынша қозғалыс көшбасшысы.
Ол жан ауруларына ұшырағандарға адамгершілік сезіммен қарауды және оларды зорлап изоляциялауға қарсы болатын психитарлық көмек концепсиясын ұсына отырып, Базалья кезектеп Италияда реформалар жасады, бұл реформалар деинституционализация психатриясына бағытталды және мемлекеттік ауруханалардың мерекені тойлауымен аяқталды.
Санат:11 наурызда туғандар Санат:1924 жылы туғандар Санат:Венецияда туғандар Санат:29 тамызда қайтыс болғандар Санат:1980 жылы қайтыс болғандар
Удинцев Григорий Николаевич
Удинцев Григорий Николаевич (15.1.1896, Ресей, Свердловск облысы Карпинск ауданы Петропавловский кенті – 15.1.1951, Алматы қ.) – медицина ғылымының докторы (1940), профессор (1934).КСРО Медицина ғылымы академиясының корреспондент мүшесі (1945), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылыми қайраткері (1941), Қазақстан ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1946). Томск университетін бітірген (1921) соң осы университетте ординатор, ассистент, доцент (1921–30), ауруханада бас дәрігердің міндетін атқарушы (1930–34), Алматы мемлекеттік медицина институтында (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) госпитальдық және ф-ттік терапия клиникасының меңгерушісі (1935–44), Қазақстан ғылым академиясының Өлкелік патология ғылыми-зерттеу институтының директоры (1944–48), Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) қаласындағы Санитарлық-гигиеналық медицина институтында профессор (1948–51) қызметтерін атқарған. 1940 ж. «К вопросу об определении функции костного мозга у человека» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Оның негізгі ғылыми жұмыстары гематология (қан морфологиясы), жұқпалы аурулар (бруцеллезді вакцинамен, химиялық дәрілермен, физиотерапия әдіс-терімен емдеу) және курортологиялық (қымыз бен курорттық факторлардың емдік қасиеттері) мәселелеріне арналған. Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 186
NGC 186 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1862 жылы 23 қыркүйекте астроном Генрих Луи д’Арре ашқан болатын және NGC каталогында 186 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2291, UGC 390, MCG 0-2-98, ZWG 383,47.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Молайн Акрэс (Миссури)
Молайн Акрэс (Moline Acres) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.5 км². FIPS коды — 29-49088.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2442 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Вернон (Коннектикут)
Вернон (Vernon) — Коннектикут штатының Толланд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 29 179 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 46.9 км² шамасында. FIPS коды — 09-78250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
IC 5345
IC 5345 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 72040, ESO 536-16, MCG -4-55-20, IRAS23369-2241.
Сыртқы сілтемелер
IC 5345 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Кенерме
Кенерме (Напуск) - бөлу мен шектеу максатыннда пайдаланылады. Кенерме сонымен бірге пісіру тоғын бірқалыпты реттеп отыруға арналған ауыспалы индуктивтік кедергі ретінде де қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Ниашорка
Ниашорка — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысола өзенінің сол жағалауынан 192 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарсы əрекет етуші маркетинг
Қарсы əрекет етуші маркетинг — бірқатар тауарлар мен қызметтерге деген сұраныс иррационалды болғанда, тұтынушының немесе қоғамның игілігін қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылатын маркетинг.
Сұраныс бүтіндей қоғамның жəне оның мүшелерінің игілігі тұрғысынан қандай да бір тауарды пайдалану кезінде иррационалды деп анықталады (спирттік ішімдіктер, темекі өнімдері, кейбір дəрі-дəрмектер жəне т.б.) Қарсы əрекет етуші маркетинг тауар өндірісін тоқтатумен, оны сауда жүйесінен алып тастаумен жəне осы тауар мен оны тұтынуға қарсы бағытталған қарқынды насихаттық кампанияны жүргізумен байланысты.
Кез келген сатушы өнімді өткізу, яғни оны тұтынушыға дейін жеткізу мəселесімен бетпе-бет келеді. Əрбір дайындаушы-сатушы мен тұтынушының негізгі міндеті қанағаттанарлық коммерциялық нəтижеге қол жеткізу болып табылады. Коммерциялық жетістікті қамтамасыз ету нарықтың түрлерін, үлгілері мен белгілерін терең, əрі жан-жақты зерттеуге байланысты. Нарықты зерттеу екі көзқарас тұрғысынан жүзеге асырылады: оның өзіне тəн ерекшеліктері, сыйымдылығы тұрғысынан қажеттіліктері мен мүмкіндіктері, қамтылу дəрежесі, бəсекелестердің жағдайы, ұқсас тауарлар мен алмастырушы тауарлардың пайда болу ықтималдығы жəне т.б. тұрғысынан. Қайсыбір көзқарасты таңдамайық, ол өнімге бағдарланған маркетингке немесе тұтынушыға бағдарланған маркетингке алып келеді.
Дереккөздер
Санат: Экономика Санат: Қаржы
Көксеңгірсор
Көксеңгірсор – Есіл алабындағы тұзды көл.
Географиялық орны
Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы Баянбай ауылының шығысына қарай 5 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 158,8 м биіктікте.
24 қараша
Қарашаның 24 — Григориан күнтізбесінде жылдың 328-ші күні (кібісе жылдарда 329-шы). Жылдың аяғына 37 күн қалады.
Мейрамдар
Көксеңгірсор
Гидрографикасы
Аумағы 46,3 км 2 (су көп жылдары 63,0 км 2-ге дейін ұлғаяды), ұзындығы 12,4 км, енді жері 7,2 км, жағалау бойының ұзындығы 45,1 км, орташа тереңдігі 0,7 м. Көлдің шығыс жағалауы тік құламалы келген. Оңтүстік-батысынан Саға және Қарасу өзендері құяды. Ортасы мен оңтүстік-батыс бөлігінде ұзындығы 0,4 – 0,7 км болатын үш арал орналасқан. Шаруашылық мәні зор.
Дереккөздер
Санат:Уәлиханов ауданы көлдері Санат:Есіл су алабы көлдері
24 қараша
Туғандар
Қайтыс болғандар
Сыртқы сілтемелер
Санат:24 қараша
Жылы сулар
Жылы сулар (арасандар, немесе бұлақтар) — су температурасы сол жердің жылдық орта температурасынан жоғары болатын бұлақтар. Мұндай анықтама бойынша мәңгі тоңдар белдеуіндегі температурасы +1° бұлақтар да жылы сулар қатарына жатады. Бальнеологтардың анықтамасы бойынша жылы сулар деп жоғарыдағы анықтамаға сәйкес келетін, бірақ температурасы +20°-тан төмен болмайтын бұлақтарды атайды; температурасы +37°-қа дейінгі бұлақтарды жылы, ал одан жоғары температурадағы бұлақтарды ыстық бұлақтар деп атайды.
Дереккөздер
Санат:География
Ақпаратты жеткізу саражолы
Ақпаратты жеткізу саражолы (Тракт передачи информации; data transmission path) — тығыздау аппаратураларының, сигналдарды түрлендіру құрылғыларының (модемдердің) және дұрыстығын арттыру құрылғыларының көмегімен әр түрлі байланыс жолдарында ұйымдастырылған байланыс арналары жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Алты кітап
Алты хадистер жинағы кітаптары (الكتب السته әл-Кутуб әс-Ситтаһ)
Маңыздылығы
Деректердің сенімділігі бойынша:
Сілттемелер
Санат:Дін Санат:Хадис Санат:Алты кітаб Санат:Әдебиет
Жай сөйлем және оның түрлері
Жай сөйлем
Жай сөйлем-бір немесе бірнеше сөз бен сөз тіркестерінен құралып, тиянақты бір ғана ойды білдіретін сөйлем. Жай сөйлемнің негізгі ерекшелігі — құрамындағы сөздер өзара бір-бірімен семантикалық бірлікте болады, екпін тұтастығы, сөздердің орын тәртібі сақталады. Құрылымы жағынан жай сөйлем бір сөзден де, екі не одан да көп сөзден де тұрады
Енеке
Енеке (Bubablus) — сиыр тұқымдасына жататын қуыс мүйізді, күйіс қайыратын жануар. Енекенің 5 түрі (Bubalus depressicornis, Bubalus quarlesi, Bubalus mindorensis, Bubalus bubalus және Bubalus arnee) бар. Енекелер Оңтүстік Азия мен Африканың тау және жазық дала ормандарында кездеседі. Олардың дене тұрқы 100 — 290 см, құйрығының ұзындығы 15 — 90 см, шоқтығынан алғанда биіктігі 62 — 180 см, салм. 150 — 1200 кг. Буйволдың қолға үйретілген түрі — азиялық Буйвол (B arnee). Ол Б. б.з.б. 4 — 3 мыңжылдықтарда қолға үйретіле бастаған. Қазір азиялық Енеке Үндістанда, Мьянмада, Оңтүстік Қытайда, Калимантан (Борнео) аралында мекендейді. Оның салмағы 1000 кг, биіктігі шоқтығынан алғанда 180 см, орақ сияқты мүйізінің ұзындығы 2 м-дей. Сүтінің майлылығы жоғары (8 — 9 %-тей). Сүтінен жоғары сапалы май, ірімшік (моцарелла), т.б. сүт тағамдарын дайындайды. Азиялық енекедың (Bubalus bubalus) шаруашылық маңызы үлкен.
Дереккөздер
Санат:Қуысмүйізділер
NGC 4523
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 19 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4523 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41746, UGC 7713, MCG 3-32-68, DDO 135, VCC 1524, IRAS12313+1526, ZWG 99,89.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Әубәкір Жүнісов
Әубәкір Жүнісов (1886, Алматы облысы, Райымбек ауданы – 6 желтоқсан 1939) – қоғам қайраткері, Он алтыншы жылғы ұлт-азаттық көтеріліске қатысушы.
Ұлы жүздің Албан тайпасынан шыққан.
Жаркентте а. ш. мектебін бітірген. 1916 жылы Қарқара көтерілісіне қатысқаны үшін тұтқындалып, өлім жазасына кесіледі. Кейін бұл жаза жеңілдетіліп, 1-дүниежүзілік соғыс майданының алдыңғы шебіне жіберіледі. Майданнан оралғаннан кейін Жаркент қаласында Босқындарға жәрдем көрсету жөніндегі Түркістан комиссиясында жұмыс істеді. Жаркент уездік, қалалық милиция бастығының орынбасары ретінде 1921 жылы атаман Дутовтың көзін жою операциясына қатысты. Бұл оқиға “Атаманның ақыры” көркем фильмінде бейнеленген. 1922 – 24 жылы Тұзкен болысының (бұрынғы Кеген ауданы) халық сотында судья болды. 1924 жылдан өмірінің соңына дейін Алматы облысы сотының мүшесі, облыстық адвокатура коллегиясының төрағасы қызметін атқарған.
Суықтоғай ауылында (Алматы облысы, Райымбек ауданы) Жүнісов Әубәкірге ескерткіш орнатылған, Алғабас орта мектебіне есімі берілген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері
Сапар Өтемісов
Сапар Өтемісов (1943 ж. т.) - актер, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі. Түркістан облысы драма театрында еңбек етіп келеді. Таңдаулы рольдері қатарында Сырым (М.Әуезовтің "Қарагөзінде"), Ақан (Ғ.Мүсіреповтің "Ақан сері - Ақтоқтысында"), Сағьш (Н.Оразалиннің "Шырақ жанған түнінде"), Сері (А.Сүлейменовтің "Кегінде"), Подколесин (Н.В. Гогольдің "Үйленуінде"), т.б. бар. Өтемісов - лирик. ыңғайдағы актер. Гастрольдік сапармен Қазақстанның бірқатар аймақтарында, Алматыда болып өнер көрсеткен.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1943 жылы туғандар
Мир Асадулла Мир Алескерұлы Миркасимов
Миркасимов, Мир Асадулла Мир Алескерұлы
Мир Асадулла Мир Алескерұлы Миркасимов-(Mir Əsədulla Yunis oğlu Mirqasımov (17. 11. 1883,Баку-20. 7. 1958,Баку) – совет хирургі, профессор, академик ,Әзірбайжан медицина ғылымның негізін салушы,Әзірбайжанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері ,медицина ғылымдарының докторы,
Өмірбаяны
1913 жылы Одессадағы Новоросийск университетінің медицина факультетін бітірді. Миркасимов еңбектерінің көпшілігі бүйрекке, несеп жолдарына тас байлану ауруларының  этиологиясын, жараны, іріңді перитонит және іш сүзегі перетонитын емдеу мәселелеріне арналған.Солардың ішінде «Хирургия брюшного тифа» деген екі томдық  монографиясы және әзербайжан тілінде хирургиядан жазылған  кітабының  медициналық маңызы зор. Сол себебтен Миркасимов Ленин орденімен, 2 рет Еңбек Қызыл Ту, Қызыл Жұлдыз ордендерімен және бірнеше медальдармен мараптталған.
Дереккөздер
Санат:1883 жылы туғандар Санат:1958 жылы қайтыс болғандар Санат:Дәрігерлер
(945) Барселона
(945) Барселона — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1921 жылы 3 ақпанда Хосе Комас Сола Фабра обсерваториясында ашты.
Астероид обсерватория орналасқан қала әрі ғалымның туған жері құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Қарағай (Архангел ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Жинақтаушы зейнетақы қоры
Жинақтаушы зейнетақы қоры - зейнетақы жарналарын тартуды және зейнетақы төлемдері жөнінде қызметті, сондай-ақ Қазақстан Республикасының зандарында белгіленген тәртіппен зейнетақы активтерін инвестициялық басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыратын занды тұлға. Жинақтаушы зейнетақы қорлары ашық, корпоративтік қорлар болуы мүмкін. Ашық жинактаушы зейнетақы қорлары, алушының жүмыс істейтін және тұратын жеріне қарамастан салымшылардан зейнетақы жарналарын қабылдайды. Корпоративтік жинақтаушы зейнетақы корлары сол жинактаушы зейнетақы қорының құрылтайшылары және акционерлері болып табылатын бір немесе бірнеше ашық тұлғалардың алушы-қызметкерлері үшін құрылады.
Дереккөздер
Санат:Зейнетақы қорлары
Накопительный пенсионный фонд «ГНПФ»
IC 908
IC 908 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB? (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48443, MCG -1-35-9.
Сыртқы сілтемелер
IC 908 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Құрғақ зарядталған батарея
Құрғақ зарятталған батарея - электролит құймай зарядталған аккумуляторлық батарея.
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері
Макапа
Макапа (Macapá) — Бразилиядағы муниципалитет, Амапа штатында орналасқан. Оңтүстік Амапа мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Макапа экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 359020 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6563 км² шамасында. Халық тығыздығы — 54,70 адам/км².
Тарихы
Қала 1758 жылы құрылған.
Санат:Амапа елді мекендері
Бүркітке қатысты ырым, жора
thumb|250px Бүркітке қатысты ырым, жора Аушы құс көк Тәңірінің елшісі, ол Күннен жаратылған, күннің еркесі, көктің иесі деп көп халықтың көне сенімінде аса жоғары дәріптейді. Бүркітке табыну күллі жануарлар мен адамзат әлемінен жоғары түрды. Оны аспан денелерімен шендестірді. Жыртқыш құстарды аса қадірлеген қазақтар сенімінде садақтың оғының жебесін "күшігеннің қойлық жүнімен" және "тазқараныңтайлықжүнімен" (қауырсынымен) ұштаса тік ұшады деп сенген,- деп жазды Ш.Уәлиханов. Біздің қазақтардағы үкі тағу да құс Тәңірдің елшісі, ол адамды қорғап жүрсін деген ырымның нышаны. Біздің қазіргі қазақ тіліндегі құт қону, басына бақ құс қону деген тіркестерде кездесетін "құт" сөзі құс қону, тәңірден береке келіп қону, көктен кут тусу" деген мәнде қолданылған құттың өзі тәңірлік сый-сияпаты деген танымның сарқыншағы деп айтуға жетелейді.
Ата-бабаларымыз бүркітке аң алдыру мақсатынан гөрі табыну, сиыну жағын басым ұстаған болар. Оны қастерлеп, қасиеттеп тұғырға қондырып, сылап-сипап, тамақтандырып, табыну, қағида шартын мықтап сақтай отырып, бағып-қаққан. Қадым заманнан бері қастерлеп, табынып келген бүркітті пір тұтқандығы соншал ық ол өлсе, иесі оны қау ырсын, мамығы, құйрығы, басы, тұяғымен, кейде "бітеу" немесе жара сойып, үй төріне қанатын кере іліп қояды. Бұл "бүркіттен пәле-жала, жыншайтан қашады" деген сенім-нанымның нышаны. Сол сияқты бүркіттің тұяғын, басын, қанатын түскиіз, бала бесігі, төрге іледі. Кейде бітеу сойылған бүркіт "терісінің" ішіне шөп тығып, тұлып жасап қоятын да салт болған.
Бүркіттің түлегі кезінде түскен қауырсындарын теріп алып кереге басына іліп қоятын салт бар. Бұл қауырсынды қастерлеушілік, әрі саятта құстың қауырсыны сынып, құстың ұшуына бөгет болса, кәдеге жарату деген сөз. Бүркіт қанатымен үй, кілем, сырмақ, басқа да дүниелерді сыпырмайды. Керісінше, оны жастыққа салып жатса бас ауырмайды, басты пәледен сақтайды, адам шошып оянбайды деп сенген халық санасынан берік орын алған.
Құстың саусақ, тырнақтарын түмар ретінде де, фетиштік зат ретінде де қазақтар аса қастерлеп пәле-жаладан сақтайтын киелі зат ретінде қолданған. Бүркіттен "жын-шайтан" қашады деген қазақтар балалардың бас киіміне, бешпентінің алдыңғы өңіріне бүркіт түяғын тағып, бесігіне бүркіт түяғын байлап қойған.
"Көтеріліп" ауырған, қатты шошынған аурулардың басына бүркіт қондырып емдейтін салт бар. Толғақты жеңілдету үшін үйге бүркітті әкеліп, қанатымен желпіп, қыранды көрсететін болған. Бұл бүркіттің киесі толғатқан әйел мен нәрестені жебесін дегеннен туған болса керек.
Сергей Петрович Терехин
Терехин Сергей Петрович (1947 жылы туған, Ақмола облысы Зеренді ауданы Айдабол ауылы) – медицина ғылымының докторы (1992), профессор (1994). Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі. Қарағанды мемлекеттік медицина институтын (1971, қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы) бітірген. Осы оқу орнында ассистент, доцент, кафедра меңгерушісі, декан, оқу-тәрбие ісі жөніндегі проректоры (1971–2004). 2004 жылдан тәрбие ісі жөніндегі 1-проректор қызметін атқарады. 1991 жылы «Медико-биологическое обоснование применения витаминов для оздоравления и повышения работоспособности шахтеров и металлургов» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 180-нен астам ғылыми жарияланым мен 2 монографияның авторы.
Бүркітке қатысты ырым, жора
Түрік тектес этностарда "құс тұмсық", "құс мұрын", "құс қаыат" т.б. қыран құстардың бейне келбетін кескіндеген ою- өрнектер көп. Ал қазақ балаларына, жер-суға көп қойылатын бүркітке байланысты аттар осы құсқа қатысты байырғы наным-сенімнің тікелей әсері деп бағалауға болады.
Сергей Петрович Терехин
Дереккөздер:
Санат:Қарағанды облысы Санат:Тұлғалар
Санат:1947 жылы туғандар
Бүркітке қатысты ырым, жора
Бүркіт қазақ қоғамында қоғамның бір жанды мүшесіне айналып кетеді. Сондықтан қапелімде мерт болған немесе ауылда өлген бүркіттің иесіне: "Ат өледі, құс қашады, екі қанат бір құйрық табылар, ажалы жетсе бәрі өледі"деп сабырлылыққа шақырады, көңіл айтады. Қазақта ертеректе өлген қыран құстың қанат, құйрығына май жағып, ақ, матаға орап, биік тay құздарына немесе адам аяғы баспайтын жерге арулап жерлейтін салт болған".
thumb|250px Бүркіт аң ала алмайды, ауырып мазасызданады тіптен ұшып кетуін көз тиген деп ырымдайды. Ондайда бүркітті "қырсық шалды" деп жанып тұрған оттың үстіне тұз шашып, бытырлаған дауыс ырғағымен оңнан солға қарай айналдырып: "Бисмилла, сырыс-сырыс, сырыс-сырыс!'' - деп жалбарыну айтып домдайтын. Құсбегілікке байланысты барлық құралжабдықтарды жинастырып, оларды адыраспан, арша сияқты қасиетті өсімдіктермен аластап, бәле-жаладан тазартады. Қазақ құсбегілері бүркіттің пірін Әулие Жалайыр Шора Ата деп табынады. Бүркіт ұстар алдында Әулие Шора Атаның әруағына тағзым етіп, құран оқытып, тілеуін тілеп, жеті нан пісіріп, құдайы тамақ таратып, құсбегі бабалардың әруағына сиынады.
Аңызға сенсек, Жалайыр Шора құс атаулының "тілін" білген, қырандардың мекені мен шабытты өрісін, қонағы мен ұясын, неге шабатын, нені алатынын білген екен. Тіптен төбеде үшып өткен құстың жасын, қырандығын ажырата алған. Құс атаулы: "Ұша берсем қанатым талады, Жерге туссем Жалайыр шора алады",- деп, зар қағады екен деген аңыз бар ел аузында.
Құс бегілігімен аты шыққан Найман Тіней туралы "Тінейдегі қасиет егіз екен Сары құспен, Шорадағы бар қасиет тілдес екен барша құспен" деген тәмсіл қалған. Баптаған құстары бұғы, маралға түсетін Тіней қайтыс болғанда Сары құсы иесінің зиратының басына барып қонақтап, іш құсадан өлген деседі.
Қазақ құсбегілері аса қыран құсты ұстағанда сатып, қалап алғанда бүркіттің құйрық қауырсынын, қанатын майлап, иығына шоқ үкі тағып, ақсарбас малын айтып сойып, тілеу тілеп, шашу шашып, сүйінші сұрайтын жақсы салт бар. Ауыл ақсақалдары мен кәнігі адамдарға сынатып, "бүркіттің құйрығын майлау" тойын жасайды. Ондайда ауқаттылар жағы ақсарбас атаса, қарт құсбегілер өздерінің ескі құс жабдықтарын көрімдік ретінде сыйға тартады. Ертеректе күзде саят уақыты басталардан бұрын аушы құсқа арнап құрбандық береді: әркім өзінің шама-шарқына қарай тарту ұсынады, ауқаттылар қой сойып, бүркіт торын "қандайды" (торға қан жағады).
Қазақ халқы үйге қыран құс келгенде Қызыр Бабаның ерекше сыйлығы деп, сонымен қатар үйге бақ-береке келді деп шын жүректен қуанып, жақсылыққа жорыған. Сондай-ақ қазақтарда бөгде біреу бүркітімен ауылға келсе, құсының иығына үкі тағатын немесе ақ шүберектен ақтық тағатын архаикалық ғұрып бар.
Құсбегінің құсы алғаш рет аңға ұшуын "құс аяқтанды" деген, ал ұстаған аңын "тырнақалды" деп атайды, ал саяттағы алғаш аң алуын "бауашар" атап, оларға арнайы кәде жасайды. Яғни, ауыл адамдары құс пен құсбегіні қарсы алып, шашу шашады.
Құс ұстайтын торды құрар алдында қазақ құсбегілері тоқылған торды өз үйінің есігінің маңдайшасынан іліп, етегін екі босағадан салбыратып түсіріп қояды. Бұл әрекеттің аңшылар ырымында асты-үстінен адамжанасып, көп аттаған жабдық түзде құр жатпай, жолы ашылып, құс тез түседі деп сенгендіктен.
Бүркіттің тұғырына адам отыруға болмайды. Атадан балаға мүрагерлікке қалдырылатын киелі зат деп танылады. Қазақта: "Ат өлсе ер-тоқым үйіледі, құс өлсе түғыр күйінеді"- деген аталы сөз тұғырды бос қоймай, ұдайы қолдану қажет деген қағи даны меңзейді және біреу құс ұстап алып келсе, міндетті түрде тарту еткендігін білдіреді.
Киіз үйдің қанатынан ұраңқайлап тіккен "бүркіт қосы" қасиетті деп саналатындықтан оған кірген адам міндетті түрде даусын соза сәлем беріп бас сұғады. Ал киіз үйдің оң жағында бүркіт болса шаңыраққа бір сәлемнен кейін, бүркітке қарай бұрылып оған да сәлем береді.
Аушы құсқа тамақтві тек ағаш ыдыспен ғана береді. Егер темір ыдыстан жем берсе, қыранның сағын сындырады деп, оған тыйым жасайды.