cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Редессан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Таснұсқалану
Таснұсқалану. Екі мағынасы бар.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
734 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:734 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:734 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ақшом
Ақшом - астық алып қайту үшін алые сапар шегетін түйелі керуен. Қазан төңкерісіне дейін, әсіресе, XIX ғасырда көшпелілер арнайы шыққан түйе керуендерін күтіп отырмай, күзгі астық бастыру кезінде алдын ала жасалған келісім бойынша егіншілерге жалданып жұмыс істейтін. Ақысына астық алатын. Сондай-ақ, малдарын астыққа айырбастайтын. Сөйтіп, түйелеріне астық теңдеп қайтатын. Ақшом деп аталуы ең алдымен түйеге астық арту үшін арнайы жасалған шом деп аталатын құрылғыға байланысты болды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Амал (математика)
Дереккөздер
Санат:Математика Санат:Алгебра
Дінісләм Әзімбайұлы
Дінісләм Әзімбайұлы (1881-1919) – Абайдың ағасы Тәңірбердінің немересі. Абайдың республикалық әдеби-мемориалдық музейінде Дінісләмнің ақын атасы туралы естеліктері сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:1881 жылы туғандар Санат:1919 жылы қайтыс болғандар Санат:Абай Құнанбайұлы
Ата-баба жолы
Ата-баба жолы - қазақтың дәстүрлі дүниетанымында ата-баба жолы - көшпелілердің ежелден орныққан өмір салты, оның ілкімді принциптері мен нормаларының бірегей жүйесі. Ата-баба жолының когнитивтік бейнесі немесе кеңістіктік образ-моделі — «қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заман». Яғни «ақ түйенің қарны жарылған» дейтіндей молшылық заман. Сондықтан да адам баласының тіршілік атаулысының ішіндегі жанға жайлысы. Демек, үлгілісі. Осынау «дәулеті асқан, бағы жанған, бақыт қонған» заманның ең басты жасампаз күші, әрине, ата-бабаларымыз. Өйткені олар - тәңірі жарылқағандар, аруақ қолдағандар (аруақтылар). Бүгінгі тіршіліктің де баянды болуы осынау ұлы дәстүр - бабалар дәстүрі ата-баба жолын ұстануда жатыр, — дегенге саяды әр нұсқалық шежірелік сентенцияның түпкі мәні. Осы себепті көшпелі өмір салтын кешкен жан үшін өткен уақыт, бұрынғы заман, баяғы, бүгінгі заман, қазір ұғымдарының мән-мағынасы ата-баба жолы санатымен байланысты ғана айқындалады. Яғни олар салыстырмалы мәнді санаттар ғана.
Ата-баба жолының пайда болған мерзімін ешкім дөп басып айта алмайтын, баяғыда орныққан, еш өзгермеген, яғни мәңгі жасап келе жатқан және мәңгі жасай беретін тіршілік-кеңістік те. Көшпелілер ұғымында бұл абсолюттік ақиқат. Және осы абсолюттік ақиқаттың қашан қалыптасқандығының дәл уақытын анықтауға ешкім мұқтаж болған жоқ. Өйткені, көшпелілердің қазіргі тыныс-тіршілігі - өткендегінің жалғасы ғана емес, ең алдымен мәңгі жасампаз өткендегінің уақыт пен кеңістікті көктей өтіп жеткен бүгінгісі. Ал, болашақ - көшпелі ортада қалыптасқан түсінік бойынша, мәңгі үлгі тұтар, сондықтан да өзгеруге тиісті емес, әлгі өткендегінің алдағы сан ұрпақтардың тіршілігіндегі бола беретін және бола беруге тиісті мәңгілік шеруі.
Сонымен, дәстүрлі түсінік бойынша, «қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған заманда» адамдардың арасындағы, һәм адам мен табиғаттың арасындагы үйлесімділікті қамтамасыз еткен ата-баба жолы олардың мамыражай тоқ тіршілігінің себебі де, салдары да ата-баба жолы болды.
Ата-баба жолын ұстанудың идеологиялық және тарихнамалық негізі шежірелік дәстүр болды. Шежіренің архитектоникасының осы екі мақсатқа негізделуінің себебі де осында. Бір жағынан (тарихнамалық), шежіре осынау мамыражай тоқ тіршіліктің бүгіндері бақилық болған жасампаз күші- ата-бабаның ерлік істері мен ұлы өсиеттерін дәріптеді. Екінші жағынан (идеологиялық), ата-бабаның аруағын үнемі құрметтеу жосынының бұлжымас ұстаным екендігін негіздеді.
Жанар Сейдахметқызы Айтжанова
Жанар Сейдахметқызы Айтжанова (1965 жылы 9 мамырда Шымкент облысы Созақ ауданының Жуантебе кеңшарында туған) - қоғам және мемлекет қайраткері, ҚР Экономикалық интеграция істері жөніндегі министрі (2011 жылдан бастап).
Ата-баба жолы
Түптеп келгенде, көшпелі ортадагы қоғамдық қатынастар жүйесінің барлық салалары мен барлық деңгейлерін реттейтін ілкімді нормалардан, принциптерден, басқару тетіктерінен және сан алуан ғұрыптар мен салттардан, ырымдардан тұратын институционалдық қатынастардың негізгі функциясы ежелден қалыптасқан әлеуметтік тәртіптің, яғни «ата-баба жолының» қатаң сақталуын қамтамасыз ету болды. Тіпті, көшпелілердің тіршілік циклінде атқарылатын сан алуан салттардан, ғұрыптардан, ырымдар мен жосын-жоралғылардан бастап, әр түрлі әулие-әнбиелерге, әсіресе, аруақтарга тәу етудің түпкі мәні, леймотиві өткендегіні дәріптеуге, сол арқылы өткендегінің өзгермей «аруақ қолдаган» бүгінгісін әспеттеуге саяды. Дәстүрлі әлеуметтік ортадағы тұлганың пайымдауынша, көсегесі көгерген өткендегі, яғни «ата- бабалар жолы» деп аталатын ұлы дәстүр қай кезеңде ғұмыр кешкен ұрпақ болсын қасиетті үлгі-ұстаным болды. Өйткені, «ата-бабалар жолын» айрықша қастерлеу әрі қатаң ұстану ғана көшпелі қауым-социумның ежелден үйреншікті өмір салтын ілкі қалпында сақтаудың басым кепілі еді. Демек, көшпелілер үшін осы ұстаныммен жүру ең ұлы мұрат болды.
Жанар Сейдахметқызы Айтжанова
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін (1988) тарихшы мамандығы бойынша; Вена біріккен институтын (1997)  қаржыгер-экономист мамандығы бойынша; Гарвард университетінің Джон Ф. Кеннеди атындағы мемлекеттік басқару мектебін (2003) мемлекеттік басқару магистрі мамандығы бойынша бітірген.
Ата-баба жолы
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Жанар Сейдахметқызы Айтжанова
Қазақ, орыс, ағылшын және чех тілдерін біледі.
1988 жылдан - ҚазМУ және ММУ тарих факультетінің тәжірибеші-зерттеушісі.
1991 жылдан - Карлов университетінің, Орталық Еуропа университетінің тәжірибешісі (Прага қаласы).
1993 жылдан - ҚР-дағы БҰҰ өкілдігі бағдарламаларының үйлестірушісі.
1996 жылдан - Вена біріккен институтының тыңдаушысы.
1997 жылдан - БҰҰ үйлестірушісінің көмекшісі және Монғолиядағы БҰҰДБ өкілі.
1999 жылдан - БҰҰ ДБ Еуропа және ТМД аймақтық бюросының Орталық Азия елдері бөлімі бағдарламаларының кураторы.
2002 жылдан - Гарвард университетінің студеті.
2003 - 2010 жылдары - ҚР Индустрия және сауда вице - министрі.
2005 жылдан - Қазақстан Республикасының ДСҰ-на өту келіссөздері бойынша  ҚР арнаулы өкілі.
2010 - 2011 жылдары - ҚР Экономикалық даму және сауда министрі.
«Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөдер
Санат:Тұлғалар
Эфебия
thumb|120px Эфебия - ежелгі Грекиядаға 18-20 жас аралығындағы бостандықта туған бозжігіттерді әскери және азаматтық қызметке даярлау үшін мемлекеттік әскери- дене тәрбиелеуінің жүйесі. Б.д. дейінгі V ғ. II жартысында қалыптасты. Эфебтер (ягни Эфебия өткендер) мемлекеттік заңдарға, билікке бағынуға, отан үшін жан қиюға серт берген. Отрядтарға ұйымдастырылып, олар бір жыл бойы гимнастикамен, садақтан атумен, дротик лақтырумен айналысқан. Екінші жылы эфебтер әскери қорғандарды салуды үйренген, әскери гарнизондарда күзет қызметін атқарған, халық мерекелері мен жиналыстары кезінде тәртіпті қорғаған, шекаралық күзетті жүзеге асырған, әскери-теңіз ісін зерделеген, маневрлерге қатысқан.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Болжамдау
Болжамдау (Прогнозирование) сондай-ақ қарастырылып отырған құбылыстың немесе объектінің шеңберінде болу мүмкін өзгерістердің болашақтағы дамуына байланысты белгілі бір пікір түюге мүмкіндік туғызатын ойлау тосілдерінің жиынтығы.
Дереккөздер
Predicció (teoria del senyal) Prognóza Prognose Prediction Predicción fa:پیش‌بینی Prédiction חיזוי Jövendölés Predizione 予言 Ars praenoscendi futura Prognoze പ്രവചനം Voorspelling (wetenschap) Prognozowanie Prognoză Прогноз Prediction Predpoveď Предикција การพยากรณ์ Hula Математичне прогнозування
Әуезов үйі
thumb| thumb|Әуезов Әуезов Үйі, ғылыми-мәдени орталығы — ұлы Жазушы Мұхтар Әуезовтің өмірі мен шығарм. мұрасын көпшілікке таныстыру, насихаттау, зерттеу жұмыстарымен айналысатын ғылым-мәдени мекеме. Алматы қаласында Жазушының өзі тұрған (1951 — 1961) үйде (Төлебаев көшесі, 135-үй) орналасқан. Бұл үйді мұражайға айналдыру туралы Қазақстан үкіметінің қаулысы 1961 жылы 10 тамызда қабылданды. Жазушының әдеби мұрасы, өзі көзі тірісінде тұтынған заттары, үй жиһаздары, қолжазбалары жүйеге келтіріліп, тақырыптық көрмелер жасалып, 1963 жылы 28 қарашада мұражай ресми түрде ашылды. Қазақстан үкіметінің “М.О. Әуезовтің туғанына 100 жыл толуы мерейтойына дайындық және оны өткізу туралы” 1993 жылы 19 шілдедегі (ғ 810) қаулысына сәйкес, 1996 жылы 1 маусым күні мұражай “Әуезов үйі” ғылыми-мәдени орталығы болып қайта құрылды.
Орталық Бағыттары
Орталық негізінен үш бағытта жұмыс жүргізеді:
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
(1013) Томбецка
(1013) Томбецка — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1924 жылы 17 қаңтарда В. П. Жеховский Алжир обсерваториясында ашты.
Франция химигі Даниел Томбецканың құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Леонид Максимович Леонов
thumb|right|200px|Леонид Максимович Леонов, 1929 жыл
Леонид Максимович Леонов (31 мамыр 1899 жыл, Мәскеу - 8 тамыз, 1994 жыл, Мәскеу) - орыс жазушысы, драматург, Ресей Федеративтік Республикасының еңбек сіңірген енер қайраткері, академик, Социалистік Еңбек Ері.
Оның «Борсықтар», «Ұры», «Мұхитқа жол», «Орыс орманы» т. б. романдары, «Қасқыр», «Шапқын», «Аптын кұйме», «Бұрқасын» пьесалары кеңінентаныс. «Шапқын» пьесасы қазақ тіліне аударылған.
Жазушы Абай шығармаларын зер сала оқып, қазақақынының өлеңдеріндегі жаңа түр мен мазмұн мәселөлеріне ерекше мән берді. Л. «Абай» («Жұлдыз», 1964, № 10), «Достық жаршысы» («Қазақ әдебиеті», 1971, 26 мамыр»), «Таңғажайып талант иесі» («Семей таңы», 1985, 10 тамыз) атты материалдарында жазба қазақ әдебиетінің қалыптасу жолындағы Абайдың жолбасшылық қызметін жоғары бағалап, оны «өз халқының темірқазық жұлдызы» деп атады. А қынның ''«Менсінбеуші ем наданды. Ақылсыз деп қор тұтып. Түзетпек едім заманды, Өзімді тым-ақ зор тұтып»'' деген өлең жолдарын тілге тиек ете отырып, Абайдың азаматтық ерлігін «ерен жүректілік» ретінде мақтан етеді.
Дереккөздер
Санат:31 мамырда туғандар Санат:1899 жылы туғандар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:8 тамызда қайтыс болғандар Санат:1994 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:КСРО жазушылары Санат:Ресей жазушылары Санат:XX ғасыр жазушылары Санат:XX ғасыр драматургтері Санат:КСРО драматургтері Санат:Ресей драматургтері Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері Санат:РКФСР-дің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Санат:Лениндік сыйлықтың иегерлері Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері Санат:Ресей академиктері
Аир таулары
right|350px|Жер серігінен түсірілген суреті Аир таулары Агадездің солтүстік жағында орналасқан.
Бұл - табиғаттың таңғажайып туындысы. Аир тауларын тамашалауға саяхатшылар көп келеді. Сахараның Аир таулары аймағы Нигердің орталығында орналасқан. Аир тауларының солтүстігінде Тенере шөлі, одан әрі солтүстік-шығыста Джадо үстірті бар. Агадез қаласы туарегтер елінің негізгі орталығы болып табылады. Бұл елдің астанасы - Аир қаласы. Аир таулары шыңының биіктігі - 2000 м. Ал Багзане тауы одан да биік. Ол Агадездің солтүстігінде 150 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл таулар - шөл даладағы Нигер Республикасының солтүстігінде орналасқан үш бұрышты тау массиві болып табылады. Аир таулары жартасты үстірттен көтерілетін дөңгелектеу тоғыз массивтен тұрады. Багзаненің биік үстірті Аир тауларының орталығын қажетті жауын-шашынмен қамтамасыз етеді. Бұл аймақты бұрынғы кезде қорқау иттер мекендеген. Иттердің бұл түрі адамдардың келуіне байланысты түп-тамырымен тіршілігін жойды деген болжам бар. Жерасты сулары бұл аймақта өсімдіктердің жыл бойы өсуін қамтамасыз етеді. Аир тауларының климаты оңтүстікке қарай ауысқан сайын жақсара түседі. Бұл жергілікті тұрғындарға өте қолайлы. Аир тауларын тамашалауеа саяхатшылар көп келеді.
Дереккөздер
Санат:Нигер Санат:Африка таулары
Сакты
Сакты — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Писарев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 268 адамды құрады. Пошта индексі — 452637, ОКАТО коды — 80258855008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Халықаралық Жердің айналу қызметі
International Earth Rotation and Reference Systems Service (IERS) — Халықаралық Жердің айналу қызметі (ХЖАҚ) — Парижде орналасқан халықаралық Жердің айналуы мен координаттары параметрлерін есептеу қызметі. Дүниежүзілік уақыт және стандарт аспан (ICRS) мен жер (ITRS) координаттар жүйелеріне жауапты мекеме. Оның үстіне бұл ұйым UTC уақытына қосымша секундтар қосуға да жауапты. Қызмет құрамына АҚШ әскери-теңіз обсерваториясында (United States Naval Observatory) негізделетін Жер бағыттық параметрлерін болжау бөлімі (Predictions of Earth Orientation Parameters) кіреді. Бөлім Жердің бұрыштық жылдамдығын, прецессия, нутация параметрлерін анықтау мақсатында астрометриялық бақылаулармен айналысады. Ұйымның басқа да бөлімдері Париж обсерваториясында орналасқан.
Сілтемелер
Санат:Халықаралық ғылыми ұйымдар
Санат:Астрометрия Санат:Аспан механикасы
IC 4126
IC 4126 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4126 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Замартас
thumb| alt=A.| Замартас. Замартас – минерал, силикаттар класына жататын берилдің жасыл мөлдір түрі. Химиялық формуласы Bе3Al2[Si6O18]. Гексогендік сингонияда кристалданып, ұзынша призма, баған пішінді болып түзіледі. Әдетте, жеке кристалл түрінде кездеседі, сирек друзалар түзеді. Ең ірі кристалл 1974 жылы Бразилияда табылған, оның салмағы 28,2 кг. Құрамында аздаған хром қоспасы (Cr2O3) болуына байланысты түсі қою жасыл, шыныдай жылтыр болып келеді. Қаттылығы 7,5 – 8,0, меншіктік салмағы 2,6 – 2,9 г/см3. Замартас кристалдарының ірілігі 0,5×3,0 см-ден 35×45 см-ге дейін, салмағы 5 – 30 каратқа дейін жетеді. Қышқыл интрузивті жыныстардың арасындағы пегматиттік желілерде немесе пневматикалық процестермен өзгерген гранит-грейзендерде түзіледі. Соңғы кезде жасанды түрлері синтез арқылы алынады. Замартастар зергерлік бұйымдарға ендірме жасауға пайдаланылады. Қазақстанда Замартас Оңтүстік Қу және Делбегетей кендерінде (Қарағанды облысы) кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Асыл тастар Санат:Минералдар
Хүң Тао
Хүң Тао (2.2.1944 ж. туған, Қытай, Фучжан провинциясы, Наньнань ауданы.) — Қытай тарихшысы, қазақ тарихын зерттеуші. Шанхайдың Фудань университетін бітірген (1969). 1970 — 80 ж. Іле Қазақ автонамиялық партия комитетінің партия мектебінде оқытушы, 1982 — 92 ж. Іле педагогикалық институтында Қазақ мәдениетін зерттеу бөлімі меңгерушісінің орынбасары, жетекші ғылым қызметкер, “Іле педагогикалық институты ғылыми журналының” редколлегия мүшесі болды. 1993 жылдан Шыңжаң университетінде тарих факултетінің профессоры. Ол Қытайдың ортағасырлық тарихын, соның ішінде қазақ тарихын зерттеумен шұғылданады. Негізінен қазақ этногенезін және Қазақ хандығы тарихын зерттеп келеді. Оның “Қазақ ұлтының этногенезі” (1986), “Қазақ хандығының саяси тарихына шолу” (1986), “Үйсін тарихын зерттеудегі бірнеше мәселелер” (1992), “Қазақ халқының еліміз тарихына қосқан үлесі” (1993) сияқты көптеген ғылым мақалалары Қытай қазақтарын зерттеу саласындағы құнды еңбектер болып саналады.
Дереккөздер
Санат:1944 жылы туғандар Санат:Қытай тарихшылары
Ауыл (газет)
«Ауыл» — Қостанайда шыққан (1923 ж. 1 қыркүйек) губерниялық газет.
Алғашқы шығарушылары — М. Сералин, Б. Майлин. Газеттің негізгі міндеті ауылды кеңестендіру, шаруаларды өкімет басқару ісіне қатыстыру, жұмысшы-шаруа одағын күшейту, комм. партия саясатын, оның қаулы-қарарларын ауылға жеткізу болды. 1928 — 30 ж. “А.” округтік газет ретінде шықты. Округ ауданға айналған соң, “Колхоз жолында”, 1932 жылдан “Социалды еңбек” болып аталды. Қазақстан ОАК-тінің 1935 ж. 29 шілдедегі қаулысына орай Қостанай облысы құрылғаннан бастап облыстың баспасөз органы ретінде “Сталин жолы” деген атпен шығарылды. 1936 ж. “Большевиктік жол” аталды. Кейін “Коммунизм таңы” деген атпен шығып тұрды. Қазір облысы газет “Қостанай таңы” деп аталады. Алғашқы саны 1923 ж. 1 қыркүйекте жарық көрді. 1931 жылға дейін Қостанай губерниялық, кейінірек округтік партия комитеті мен кеңесінің органы ретінде шықты. Тұңғыш редакторы М. Сералин, жауапты хатшысы Б. Майлин болды. Еңбекшілердің жаңа тұрмыс құру жолындағы күресін, халық мәдениетін көтеру, ұйымдастыру мәселелерін көтерді. Онда Әуезовтің «Еңлік - Кебек» пьесасы туралы рецензия (1930, 27 қаңтар) жарияланды.
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы газеттері Санат:Қазақ тілді газеттер
Қаратерең
Қаратерең — Қызылорда облысының Арал ауданындағы ауыл, Қаратерең ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Арал қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 227 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 130 адам (82 ер адам және 53 әйел адам) болса, 2009 жылы 140 адамды (75 ер адам және 65 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы елді мекендері
Изесс
Изесс — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тартас өзенінің оң жағалауынан 128 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 121 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гринап (Кентукки)
Гринап (Greenup) — Кентукки штатының Гринап округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1198 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.1 км² шамасында. FIPS коды — 21-33004.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Мұхитқа шыға алмайтын елдер
нобай|347x347 нүкте| Құрлықіші мемлекетке толықтай құрлықпен қоршалған немесе жағалаусызығы жабық теңіздер бойынша өтетін мемлекеттер жатады.
Дүниеде 44 құрлық іші мемлекет бар. Олардың 16-сы Африкада, 14-і Еуропада, 12-сі Азияда, 2-і Оңтүстік Америкада орналасқан.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Жалпы түсініктеме
Ғылми-техникалық революция жағдайында жаңа жұмыс орындарын ұйымдастыруға және маман жұмысшыларды даярлауға жұмсалатын шығын үздіксіз артып отырады. Сондықтан еңбекті ғылми негізінде ұйымдастырудың маңызы артады.
Мұхитқа шыға алмайтын елдер
Егер де қандайда бір мемлекет бір немесе бірнеше құрлықіші мемлекетпен қоршалған болса ондай мемлекет "қосарлы құрлықіші мемлекет" болып саналады. Бұндай ел мұхитқа шығу үшін кемінде екі мемлекеттің шекарасын кесіп өтуі қажет. Оларға Лихтенштейн және Өзбекстан жатады. Сондай-ақ айналасы тек бір ғана елмен қоршалған Ватикан, Сан-Марино, Лесото тәрізді 3 мемлекет, екі елмен қоршалған Андорра, Непал, Бутан, Молдова, Моңғолия, Лихтенштейн, Эсватини сынды 7 мемлекет бар.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Жалпы түсініктеме
Социалист кәсіпорындарда Еңбекті ғылми ұйымдастыру В.И.Ленин белгілеген принциптік теориялық қағидалар негізінде дамытып отырды. Еңбекті ғылми ұйымдастырудың міндеттерін тұжырымдай келіп: «... біздің Тейлор системасын және еңбек өнімділігін арттырудың американдық ғылми системасын бүкіл Ресейге таныстырумыз тиіс, бұл системаны жұмыс уақытын қысқартумен ұштастыруымыз қажет, еңбекші халықтың жұмыс күшіне ешқандай нұқсан келтірместен [[өндірістің және еңбек ұйымдастырудың жаңа тәсілдерін пайдалануымыз керек», - деді.
Мұхитқа шыға алмайтын елдер
85 млн. халқы бар (2009 жыл) Эфиопия ең көп халқы бар құрлықіші мемлекетке жатады. Уганда (32,4 млн), Непал (29,3 млн), Өзбекстан (28,6 млн) елдерінде 20 млн-нан астам халық бар.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Жалпы түсініктеме
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру – комплексті, сан қырлы процесс. Ол өндірістің барлық сатысын – жұмыс орнынан бастап тұтасынан алғанда, кәсіпорынға де»інгі бүкіл аралық буындарды қамтиды. Мұндағы Еңбекті ғылми ұйымдастыруқамтитын мәселелрді негізінен техника-экономикалық және әлеуметтік мәселелер деп екі топқа біріктіруге болады. Техника-экономикалық міндеттер еңбек өнімділігін арттыру, техниканы тиімді пайдалану, материал мен еңбекті барынша үнемдеп, жұмыстың көлемі мен түрлерін ұлғайту, атқарылатын жұмыстың санын арттыру, еңбектің үрдіс қарқындылығын қамтамасыз ету мәселелерін қамтиды. Ал әлеуметтік міндеттерге еңбекті ең бірінші өмірлік қажеттілікке айналдыру, жеке адамды жан-жақты жетілдіру, еңбектің мән-мағынасын және тартымдылығын арттыру, қолайлы еңбек жағдайын жасау және оның мәдениетін көтеру, адамдарды еңбекке деген саналы көзқараста тәрбиелеу және творчестволық инициативаны кең өрістеу мәселелері кіреді.
Шумарь
Шумарь — Ресейдегі өзен. Иваново облысы, Владимир облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/87/14/68 орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың басты бағыты
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың басты бағыты – кәсіпорындарда өніс жасаумен тікелей шұғылданатын негізгі жұмысшылар мен негізгі өндірістің бірқалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз етеін көмекші жұмысшылардың арасында дұрыс арақатынас орнатудың маңызы зор. Әдетте көмекші жұмысшылардың еңбегін механикаландырудың негізінде бұл жұмысшылардың үлесі азайып отыруға тиіс. Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың нәтижесінде көмекші жұмысшылар жоғары мамандықты талап етпейтін операциялардан негізгі жұмысшыларды бастуға мүмкіндік береді.
Шумарь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Клязьма Ковров қаласынан Уводь өзенін қоспағанда сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың басты бағыты
Негізгі жұмысшылардың арасында да еңбекті операция бойынша бөлу тәсілі қолданылып жүрді. Мұның өзі әр адамға жұмысты тезірек меңгеруіне мүмкіндік беріп, бір операциядан екінші операцияға ауысқан кезде сөзсіз орын алатын уақыт шығындарын болдырмайды. Сондықтан кәсіпорындарда еңбек бөлудің ақылға қонымды шегін іөздеуге, ал кейбір жағдайларда операцияларды біріктіруге немесе оларды кезектестіруге жұмысшылардың жапсарлас бірнеше мамандықты меңгеруіне қамқорлық жасалынып отырады.
Шумарь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың басты бағыты
Еңбекті кооперациялаудың тиімді формаларының бірі – жұмыстың алуан түрін орындауды қамтамасыз ететін комплексті бригадаларға біріктіру. Бұл форма әсіресе металлургияда, мұнай өндіруде, машиналарды жөндеуде немесе құрастыруда, ауыл шаруашылығында т.б. кеңінен қолданылып жүр.
Шумарь
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мұхитқа шыға алмайтын елдер
Құрлық іші елдерден Қазақстаннан кейін ауданы бойынша ең үлкендері - Моңғолия (1 566 500 км²), Чад (1 284 000 км²), Нигер (1 276 000 км²), Мали (1 240 000 км²), Эфиопия (1 104 300 км²), Боливия (1 098 581 км²).
Тарих
Географиялық өлшеммен құрлықіші елдер пайдасы аз елдер делініп келді. Өйткені, бұндай елдерде теңізде балық аулау, қазба байлықтарын игеру тәрізді салалар дамитын негіз мүлде жоқ, және сыртқы саудада маңызды рөлі бар теңіз тасымалын жүргізу мүмкіндігі де жоқ. Адамзат теңіз жағалауы маңында шоғырланып жасауға ұмтылатындықтан құрлықіші елдерде халық аз жасап келді. Сондықтан мемлекеттер теңізге қақпалы болу үшін өзара үнемі бәсекелесіп келген.
Конгоның еларалық кеңесі немесе қазіргі Конго демократиялық республикасы 1885 жылы Берлин құрылтайында теңізге қақпалы болу үшін Анголаның жерін 2-ге бөліп жіңішке коридор алғанды. Жаһандық бірінші соғыстан кейін Польшаны теңізге қақпалы болдыру үшін Данцигті Польшаға өткеріп берген. Дунай өзені Австрия, Венгрия елдерін теңізге қақпалы болдыру үшін халықаралық маңызға ие болды.
Боливия19-шы ғасырда Тынық мұхитындағы соғыстың нәтижесінде теңізге шығатын жалғыз қақпасынан айырылып қалғанды. Бірақ Боливия теңіз әскерлері әлі күнге дейін Титикака көлінде жаттығу істеп келеді. Жаһандық бірінші соғыстан бұрын Венгрия өзінің қарамағындағы Хорватияның аутономиясын мойындаса да Адриат теңізі жағалауындағы порт қала Фиумді тіке қарауына алып, Будапешттен тағайындалған билеуші билеп, үшбу елдің жалғыз порт қатары пайдаланғанды. Трианонның келісім шартымен аталмыш қаланы Хорватияға беруімен Венгрия теңізге қақпасыз қалды.
Мұхитқа қақпасыз елдерге көрсететін жеңілдік
Теңіз заңы туралы БҰҰ-ның конвенциясы бойынша мұхитқа тіке шыға алмайтын елдер басқа елдердің жері арқылы алым салықсыз тасымал істеуге құқылы. БҰҰ-ы дамып келе жатқан, теңізге қақпасыз елдерге жәрдемдесетін бағдарлама жүргізіп келеді.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың екінші бағыты
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру проблемаларының комплексінде жұмыс істейтіндер үшін қолайлы еңбек жағдайын туғызу маңызды орын алады. Бұған ең алдымен өндіріс процестерін механикаландыру мен автоматтандыру, адамның еңбегін жеңілдететін және оның өнімділігін арттыратын осы заманғы алуан түрлі техникалық құралдарын еңгізу арқылы жетуге болады. Алайда техниканың әрбір тиісті дәрежесінде қаржыны аз жұмсай отырып қызметкерлерге жемісті еңбек ету үшін ең қолайлы санитарлық гигиеналық және эстетикалық жағдайлар туғызуға болады.
Мұхитқа шыға алмайтын елдер
Дерлік мұхитқа шыға алмайтын елдер
Төмендегі елдердің теңізге шығу мүмкіндігі шектеулі.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың екінші бағыты
Өндіріс шуын азайту, жарықты жақсарту, ауа тазалығын сақтау, бір қалыпты ылғалдық пен температураны қамтамасыз ету әрбір жұмысшыға бүкіл смена бойына ең жоғарғы өнімділікпен еңбек етуіне, сөйтіп өнім мөлшерін арттыруға мүмкіндік береді. Ғылым мен практикалық тәжірибе адамдардың көңіл-күйі, демек жұмыс қабілеті тіпті машиналардың, аспаптардың, мебельдің, қабырғаның, төбенің сыртқы түрі мен бояуы сияқты ұсақ түйек болып көрінетін нәрселерге де байланысты екенін дәлелдеді.
Кәсіпорындарда басқа шаралар мен ұштастырылған өндірістік эстетиканы енгізу өндіріс мәдениетін өрге бастыруға көмектеседі.
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың үшінші бағыты
Кейбір жағдайларда Еңбекті ғылми ұйымдастырудың еңбек пен демалыс тәртіптерін рационалдандыру сияқты бағыты да едәуір нәтиже береді. Еңбекті ғылми ұйымдастырудың қарапайым талабы – кәсіпорындардағы барлық қызметкерлердің жұмыс күнінің ортасында емін-еркін тамақтануына, сыртқа шығып тиісті уақытта дем алуына мүмкіндік туғызу. Сменада жұмыс пен демалыс тәртібін жақсарту еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Бүкіл жұмыс күні (смена) бойына еңбек пен демалыс тәртібін жақсы жолға қою үшін ұзілістің қаншаға, қай уақытта жасалуын. оларды тиімді пайдалану жолдарын дұрыстап ойластырудың маңызы бар. Адамның жұмыс қабілеті мен еңбек өнімділігінің артуына гимнастика жасау да игі тигізеді.
Сарықасқа
Сарықасқа — Ертіс алабындағы тұйық көл.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың үшінші бағыты
Еңбекті ғылми ұйымдастыру неғұрлым кең мағынада, еңбек нормалауды жетілдіру, еңбек тәртібін нығайту сияқты проблемаларды да қамтиды. Өндірісте Еңбекті ғылми ұйымдастыру үшін оның жоспарын жасап, жүзеге асыру қажет. Бұл жоспар жұмыс орындарында бригадаларда, учаскелерде, цехтарда, бүтіндей кәсіпорындарда жүзеге асырылатын еңбекті ұйымдастыруды жақсарту жөніндегі шаралар комплексін қамтиды. Еңбекті ғылми ұйымдастыру жоспарын жасамас бұрын өндірістік процестің барлық буындарында еңбекті ұйымдастырудың жайы зерттеліп оған талдау жасалады. Мұнда еңбектің озық әдістері мен тәсілдерін енгізу жағдайларын, өндіріс озаттарының тәжірибесін зерттеу маңызды орын алады. Еңбекті ұйымдастыру жайын зерттеп, талдау негізінде оны жақсарту үшін ұсыныстар даярланады. Мұның өзі еңбекті ғылми ұйымдастыру жоспары болып табылады. Еңбекті ғылми ұйымдастыру жоспарындағы белгіленген шараларды орындау – жұмыстың ақырғы және ең жауапты кезеңі. Нақты алынған экономикалық пайданың мөлшері жоспардың қаншалықты сапалы болғанын, оның қалай орындалғанын толық бейнелейтін көрсеткіш табылады.
Сарықасқа
Географиялық орны
Қарағанды облысының Қарқаралы ауданы жерінде орналасқан.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың үшінші бағыты
КОКП 24-съезінің шешімдерінде еңбекті ұйымдастыруды жетілдірудың, жұмыс уақытының әрбір минутын өнімді пайдаланудың қажеттігі атап көрсетілді, қоғамдық өндірістің тиімділігін арттырудың шешуші факторларының бірі ретінде еңбекті ғылми ұйымдастыру әдісін кеңінен енгізуді қамтамасыз ету міндеті алға қойылған.
Сарықасқа
Гидрографикасы
Ауданы 10,2 км2. Ұзындығы 6 км, ені 2 км-ге жетеді. Жағалау сызығы 19 км.
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Дереккөздер
Санат:Әлеумет Санат:Еңбек
Сарықасқа
Жағалау сипаты
Жағалары оңтүстігінде тік жарлы, солтүстігінде жайпақ, сортаңды. Қар, жер асты суымен толығады. Оңтүстігіне кішігірім өзеншелер құяды. Суы тұзды. Алқабы — жайылым.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы көлдері Санат:Ертіс су алабы
Еңбекті ғылыми ұйымдастыру
Дереккөздер
نظرية الإدارة العلمية Taylorisme Taylorisme Taylorismus Scientific management Taylorismo Taylorismo Taylorismo Taylorismi Taylorisme ניהול מדעי वैज्ञानिक प्रबन्धन Taylorismo 科学的管理法 Teilorizmas Scientific management Taylorisme Taylorisme Taylorismo Taylorizmus Taylorizem Научни менаџмент Taylorism அறிவியல் மேலாண்மை Taylorculuk Наукова організація праці Quản lý theo khoa học 科学管理
Гуатапара
Гуатапара (Guatapará) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Рибейран-Прету экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 791 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 412,637 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1990 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
NGC 3502
NGC 3502 — Crater шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Минас-де-Риотинто
Минас-де-Риотинто (Minas de Riotinto) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Куэнка-Минера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4209 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 74 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Вилласпекьоза
Вилласпекьоза (Villaspeciosa) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Футболдан құрлықаралық кубок 1990
Футболдан құрлықаралық кубоктың 1990 жылғы жарысы.
Сілтемелер
Санат: Футболдан құрлықаралық кубок Санат:1990 жылғы футбол Санат:Милан ФК ойындары Санат:Олимпия Асунсьон ФК ойындары
Чавеи (Габрово облысы)
Чавеи (Чавеи) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 39 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5345. Телефон коды — 06714. ЕКАТТЕ коды — 80056.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Әуе Қорғаныс Күштері Әскери Институты
'''Кеңес Одағының екі мәрте Батыры Т.Ж. Бигелдинов атындағы Әуе қорғаныс күштерінің Әскери институты''' – авиация мамандарын даярлайтын әскери жоғары оқу орны. 1974 ж. ашылған. Инженер-ұшқыш, инженер-психолог, жалпы инженер, т.б. мамандықтар бойынша авиация кадрларын даярлайды.
Тарихы
Институт Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996 жылы 4 маусымдағы № 688 «Ақтөбелік жоғары азаматтық ұшқыш авиацияны Кеңес Одағының екі мәрте батыры Т.Я.Бигелдинов атындағы Әуе қорғаныс күштерінің Әскери институтына ауыстыру туралы» қаулысымен құралған. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылдың 10 шілдесі № 684 қаулысы негізінде Ақтөбелік жоғары азаматтық ұшқыш авиациясы Кеңес Одағының екі мәрте батыры Т.Я.Бигелдинов атындағы Әуе қорғаныс күштерінің Әскери институтына атын ауыстырды.
Қорғаныс Министрлері Кеңесінің 2005 жылдың 30 қарашасы шешіміне сәйкес Әуе қорғаныс күштерінің Әскери институты Ұжымдық қауіпсіздік келісімі ұйымы мүше-мемлекеттерінің Қарулы Күштеріне әскери кадрларды бірігін дайындайтын оқу орындардың Тізіміне қосылған. 1998 жылдың 22 тамызында мемлекет Президенті – Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Жоғары Бас қолбасшысы авиаторлардың – бірінші офицерлер бітіруіне қатысқан. Сол уақыттан бастап әскери оқу орнының қабырғаларында 1000-нан астам офицерлер дайындалған.
Иськи-Нюрум-Соим
Иськи-Нюрум-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кемпаж өзенінің оң жағалауынан 257 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
Герлафинген
250px|thumb|Картада орналасуы Герлафинген (Gerlafingen) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Вассерамт округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4870 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.91 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2519, пошта индексі — 4563.
Шайдегг
Шайдегг (Scheidegg) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Линдау-Бодензее ауданының құрамына енеді.
Герлафинген
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Шайдегг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4255 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 27,40 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 76 125. Муниципалитеттің басшысы — Ульрих Пфаннер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Шмиль
Шмиль (Шишля) — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков суқоймасының сол жағалауынан 2311 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тері-Венерология Ғылыми-Зерттеу Институты
Тері-Венерология Ғылыми-Зерттеу Институты, ҚР Денсаулық сақтау мин-нің қарамағында. 1930 ж. Алматыда құрылған. Негізгі ғыл. бағыттары венерол. және жұқпалы тері ауруларын, псориаз, т.б. тері ауруларын анықтау, емдеу және олардан сақтану әдістерін жетілдірумен шұғылданады.
Ғылыми-техникалық революция және дүниежүзілік шаруашылықтың дамуы
FTP құрылымы
Адамзат қоғамынын ұзақ даму тарихында шаруашылықтың ұдайы алға басып, жетілдірілуіне ғылым мен техниканың өркендеуі себепші болып келеді. XX ғасырдың екінші жартысында ғылыми-техникалық үрдіс аса жедел қарқынмен дамып, дүниежүзінің көптеген елдері мен шаруашылық салаларын қамтыды. Ғалымдар ғылыми тeхникалық революция (FTP) деп атаған бұл құбылыс қысқа уақыт аралығында қоғамның өндіргіш күштерін сапалық жағынан түбегешті өзгерткен "секіріс" ретінде бағаланды. Ол адамзат тарихында ғылым мен техника пайда болғаннан бері өндіргіш күштерді ұдайы жетілдіруге себепші болған ғылыми-техникалық прогрестен айырмашылық жасайды. Сонымен ғылыми-техникалық революция дегеніміз — белгілі бір уақыт аралығында дамудың жаңа сатысына көтерілуге себепші болған сапалық өзгерістердің жедел қарқынмен жүруі. Дүниежүзі аймақтары мен елдерінде FTP дамуы түрліше деңгейде өтуде. Жоғары дамыған елдерде XX ғасырдың 80—90-жылдарынан бастап, ҒТР-дың дәстүрлі үлгісінен басқа қазіргі заманғы тармағы дүниеге келді. Дәстүрлі FTP өндіріс пен адамзаттың жаңа тауарларға, технологиялар мен қызмет түрлеріне деген сұранысын қамтамасыз етеді. Жаңа үлгінің басты мақсаты — дәстүрлі FTP-дың адамның өмір сүру ортасы мен денсаулығына тигізетін кері әсерінің орнын толтыру немесе жою болып табылады. Адам өмірін қорғауға бағытталған бұл шаралар өте мол қаржыны қажет ететіндіктен, таралу ауқымы бірнеше елдің аумағынан аспай отыр. Дүниежүзіндегі көптеген елдерде ҒТР дәстүрлі сипат алған. Мешеу елдер экономикасына қатысты бұл ұғым мүлде қолданылмайды да. Қазіргі кезде ҒТР-дың құрылымдық бөліктері анықталып, негізгі белгілері талданған.
ҒТР-ның негізгі белгілері
FTP-ның басты белгілері мыналар: center|475px Ғылым мен білім адамзат өркениеті тарихында қоғамның алға басуы үшін қызмет етумен келеді. Қазіргі заманғы ғылым өндіріс пен қызмет көрсету салаларына күрделі техника мен технологияларды енгізу арқылы оларда ғылымды көп қажет ететін мүлде жаңа салалардың дамуына негіз болуда. ҒТР-дың әмбебаптығы мен ауқымдылығы дүниежүзінің барлық елдері мен географиялық қабықтың кез келген бөлігін қамтуымен және адамзаттың ғарыш кеңістігін игеруімен түсіндіріледі. FTP шаруашылықтың барлық салалары мен оның құрылымдарына, еңбек сипатына, адамдардың мәдениеті мен мінез-құлығына үлкен өзгерістер әкеледі. FTP жағдайында мамандардың біліктілік деңгейіне жоғары талаптар қойылады. Сондықтан алдыңғы қатарлы елдерде ғылымды дамытып, оның жетістіктерін өндіріске енгізу қазіргі заманғы білім беру жүйесін дамытумен қатар жүргізілуде. Мысалы, дүниежүзін таңғалдырған "жапон кереметіне" белгілі дәрежеде білім беру мен ғылым салаларына үкімет тарапынан айрықша қамқорлық көрсетілуі де себепші болған. 1983 жылдан бастап мұнда ғылыми-өндірістік бірлестіктердің аумақтық жүйесі қалыптаса бастады, қазір олардың саны шамамен 26-ға жетті. Жапонияда ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстармен айналысатын университеттер саны 400-ден асады. Соның нәтижесінде бұл елде "білім беру — ғылым — өндіріс" жүйесі жоғары дәрежеде қалыптасқан.
Жеке елдің ғылыми-техникалық күші осы салада жұмыс істейтіндер санымен, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге бөлінетін қаржының көлемімен және бұл жұмыстардың тиімді ұйымдастырылуымен анықталады. Ғылым мен техника саласында жұмыс істейтіндер саны жөнінен дүниежүзінде экономикалық даму деңгейі жоғары елдер (АҚШ, Жапония және Германия) жетекші орын алуда. Дамыған елдерде ғылымға "маманданған" қалалар пайда болды, олардың аса ірілерінің көрсеткіштері 13-кестеде берілген.
Жоғары дамыған елдердің сыртқы саудасында ғылымды көп қажет ететін өнімдердің үлесі жоғары. Ғылымды қажет ететін өнімдердің дүниежүзілік нарықтағы көлемі 2300 млрд долларды (2008 ж.) құрайды. Оның 39%-ы АҚШ, 30%-ы Жапония, 16%-ы Германияға тиесілі болады. Сонымен, мұндай өнімнің 90%-дан астамы жоғары дамыған және жетекші елдерде өндіріледі (14-кестені қарандар). Ғылыми-техникалық революцияға тән белгінің бірі—өндірістің техникалық базасының түбегейлі өзгеруі. Ғылыми білімдер мен жаңалықтар негізінде дамитын техника мен технологияда өндіріс тиімділігі және еңбек өнімділігін арттыру мақсаттары көзделеді. ҒТР жағдайында техника мен технология өндірістің мүлде жаңа салаларын қалыптастырумен қатар, дәстүрлі салалардың жабдықталуын жетілдіру арқылы экономиканың құрылымын күрделендіруде. Қазіргі заманғы өндірісті электрондық-есептеуіш техника мен роботтарсыз елестету мүмкін емес. Аса ірі автоматтандырылған жүйелермен қатар, дербес компьютерлер қолданылады. Қазіргі кезде АҚШ-та жұмыс істейтін әр 100 адамға 70 компьютерден келеді. Жыл сайын өнеркәсіптік роботтар саны өсуде, Жапонияда әрбір 10 мың жұмысшыға шаққанда 330 робот жұмыс істейді. Алдыңғы қатарлы техника мен технология жетістіктері энергия өндірудің жаңа көздерін ашу мен пайдалануға, жаңа химиялық материалдардың пайда болуына, кванттық. техниканың қолданылу аясының кеңеюіне жол ашты. Салыстырмалы түрде қысқа уақыт аралығында электрондық (факс, модем, электрондық пошта) және ғарыштың байланыс құралдары өндіріс пен күнделікті тұрмыста кеңінен пайдаланылатын болды. Ғылым мен өндірістің ұштасуынан Батыс Еуропа елдерінде технологиялық парктер, ал Жапонияда технополистер деп аталатын ғылыми-өндірістік кешендер пайда болып дамуда. Қазіргі кезде дүниежүзіндегі 300-ге жуық технопарктер тәжірибелік-өндірістік бағытта дамуда, олардың өндірістік қуаты шағын. Жапониядағы технополистер ең жаңа техника мен технологияны пайдаланатын қазіргі заманғы ірі өндіріс шоғырланған және экологиялық жағынан өте қолайлы қалалар болып табылады. Қазақстанда 4 технопарк жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:География
Динамометр
Динамометр (δύναμις — «күш» және — «өлшеймін») — күшті өлшеу үшін арнайы кұралдар - динамометрлер (грекше динамис – күш және метрео - өлшеймін) колданылады. Динамометрдің негізгі бөлігі серпімді деформацияның әрекет ету аралығында созылатын серіппе болып табылады. Серіппеге шкала бойымен жылжитын кәрсеткіш бекітіледі.
Тігінен орналасқан серіппеге әр түрлі күш түсіре отырып,оның әр жолы қаншалыкты созылғанын шкаланың көмегімен анықтауға болады. Ол үшін алдымен серіппе шкаласы градуирленеді. Градуирлеу дегеніміз-құралды накты бөліктері бар шкаламен жабдыктау. Алдымен серіппе созылмаған кездегі кәрсеткіштің орны белгіленеді. Осыдан кейін оған 1Н күш түсіріледі.
Түсірілген күш әрекетінен серіппе, мысалы, 1 см-ге созылған болсын. Гук заңына сөйкес серіппенің созылуы түсірілген күшке пропорционал екенін білеміз. Онда 2 см серіппе созылуына 2 Н күш, 3 см серіппе созылуына 3 Н күш сәйкес келеді. Осылайша градуирленген серіппе -динамометр көмегімен әр түрлі күштерді өлшеуге болады.
Динамометрдің бірнеше түрі бар. Қолдың Бұлшық етінің күшін өлшеу үшін қол динамометрі, тракторлардың, локомотивтердің тарту күшін өлшеу үшін арнайы динамометрлер пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу құралдары Санат:Классикалық механика
Виктор Кузен
Кез келген философиялық жүйе әрқилы ілімдерде болатын "ақиқаттардан" құрылуы тиіс деп қарады. Кузен философиясы Гегельдің идеалистік жүйесінен, Шеллингтің "аян беру философиясынан", Лейбництің монадологиясынан және т. б. идеалистік ілімдерден алынған "ақиқаттардың" эклектикалық құрамасы болып табылады. Материализмнің қарсыласы бола отырып, ол әлемді жаратушы жаратқан туралы көзқарастарға қосылды, ол дүниені мойындады және философия мен дінді ымыраластыруға шақырды. Кузен ілімі Франциядағы идеалистік философияның кейінгі дамуына ықпал етті.
Негізгі шығармашылығы:
"Философия тарихы курсы" (1815-29).
Дереккөздер
Санат:1792 жылы туғандар Санат:1867 жылы қайтыс болғандар Санат:Философтар
Санат:Франция философтары Санат:Франция саясаткерлері Санат:Франция жазушылары
Гидр отежегіш сұйығы
Дерекөздер
Санат:Автомобиль Санат:Сұйықтар
Ампфльванг-им-Хаусруквальд
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3539 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — VB, ресми идентификациялық коды — 4 17 01.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Роземари Шёнпас (АСДП) саналады.
Арша
Қызықты деректер
Арша ағашы Солтүстік жарты шардың тасты топырақтарында өседі, Испания мен Португалияда өсетін аршаның түрлері, сондай-ақ қызыл жемісті арша хош иістендіргіш ретінде қолданады.
Таралуы
Ұзындығы биік (10-15 м) аршалар Ортажер теңізі аймағында, Орта Азия да, Мексика мен Солтүстік Американың құрғақшыл аймақтарында арша талдары орман болып топтасып өседі.
Биіктігі кішірек бұталар таудың тасты жарларында, ормандардың үшінші ярусында өседі.
Ал, республикамыздың солтүстік облыстарында өседі. Ол тау беткейлерінде, орман арасында, құмды жерлерде, далалы аймақтарда жиі кездеседі. Орал облысының далалы, құмдауыт жерлерінен де табылады. Дәрілік шикізат ретінде қара күзде өсімдіктің піскен жемісі ( қаракөк түстілері ) жиналып алынып, ашық жерде ептеп кептіріледі. Ол үшін ағашты қолмен сілкіп, жерге түскен жемісін жинап алады да, тазалап, сорттап, кептіреді. Кептірілген жемісті кардон, фанерь жәшіктерге салып ( бетін жауып ), құрғақ бөлмелерде үш жылға дейін сақтауға болады.
Қазақстанда аршанын  үш түрі кездеседі:
Оңтүстік оңірінде "Сайрам-огем" ұлттық паркыгда осы аршанын үш түрі де кездеседі.
Биологиялық сипаттамасы
Өсу тұрғысына қарай арша Табиғаттағы тік өсетін түрлерінің биіктігі – 20-30 метрге жетеді.
Арша 300 жылға дейін өмір сүреді. Табиғатта Гиннестің рекордтар кітабына кірген 800 жыл жасаған кәрі аршалар да бар. Биіктігі 1-3,5 метр, қысы-жазы көгеріп тұратын, бұталы өсімдік. Қара күзде өсімдіктің піскен жемісі (қаракөк түстілері) жинап алынып, ашық жерде ептеп кептіреді.
Қазақстанда 10 жабайы түрі бар. Табиғи жағдайда көбірек кездесетін түрлеріне Олардың биіктігі 1-2 м-ге жетеді. thumb|left|Арша қылқаны Бұтағы тік немесе жерге жайыла өседі. Қылқаны қабыршақты, тікенекті келеді, үш-үштен шоқтанып не екі-екіден қарама-қарсы орналасады. Жеміс бүрі жидек пішіндес не шар тәрізді, түсі көкшілдеу болады. thumb|Арша жемісі Тұқымынан және өсімді жолмен көбейтіледі. Сәуір — мамыр айларында гүлдейді, тұқымы жаздың аяғында, кейде күзде піседі. Тұқымынан шыққан жас өскіндер бір жылдан кейін тез өсіп, жақсы жетілген соң топырақты қатайтады. Арша 300 жылдай өседі. Сондықтан қазақ халқының ұғымында қасиетті, киелі ағаш саналады. Бұтақтарынан эфир майы, қант, шайыр, балауыз және органик. қышқылдар алынады. Аршаны орман шаруышылығында, таулы аймақтарда топырақтың опырылып кетуін болдырмау үшін отырғызады. Қазақстанда аршаны Алматы, Алтай, Қарағанды қ-ларының ботаника бақтарында қолдан да өсіреді.
Химиялық құрамы.
Арша жемісінің құрамында 35 – 40 пайыз шамасында қантты заттар, смолалар, балауыз, сірке, құмырсқа, алма аскорбин қышқылы және фитонцидтер бар.
Қолдануы
Халық емінде арша жемісі ежелден-ақ несеп айдайтын және қуықтың қабынуын басатын дәрі ретінде қолданылып келеді. Бойында зиянды бактериаларды жойғыш және емдік қасиеті бар. Өкпе, тері және астма ауруларын емдеген. Ежелгі Рим мен Грекияда жылан шаққан кезде пайдаланған. Аршаның тік өсетін түрлерінен қарындаш жасайды. Діңінің қабығын ыдыс жасауда, басқа да өндірісте шикізат есебінде және құрылыс материалы ретінде кеңінен қолданады. Музыкалық аспаптар жасауға пайдаланады.
Аршамен тіс тазалау пайдалы.
Көгалдандыруда аршаның тек шет елден әкелініп, жерсіндірілген түрлері ғана қолданылады. Қылқандарының түсі, түріне қарай: сары, ашық жасыл, қою жасыл, көк, көкшіл болып келеді. Сабақ бойына тығыз орналасқан қылқандары әдемі хош иіс шығарады.
Мал дәрігерлігі практикасында арша жемісі несеп айдайтын, асқазан – ішек жұмысын жақсартатын және өңеш бездерінің қызметін арттыратын дәрі ретінде қолданылады. Арша жемісі малдың асқазанына түскеннен кейін оның құрамындағы эфир майлары асқазан – ішектің кілегейлі қабығын тітіркендіріп, олардың жиырылып – созылуын үдетеді, ішектегі зиянды газдардың тез шығуына ықпал етеді. Организмнен эфир майлары бүйрек және өңеш бездері арқылы шығады. Осы эфирмайлары бүйрек пен өңеш бездерінен қатты әсер етіп, олардың жұмысын жақсартады. Халық емінде арша жемісі ежелден – ақ несеп айдайтын және қуықтың қабынуын басатын дәрі ретінде қолданылып келген. Мал дәрігерлігі практикасында аршаның жемісі ауру малға тұнба, ботқа және болюс түрінде беріледі. Ауру малға берілу мөлшері :
Күтімі
Қалемшелеу және тұқымы арқылы көбейтіледі. Қалемшелеп көбейткен жөн. Тұқымы арқылы көбейту жұмыстары арнайы жылыжайларда жүргізіледі.