cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қағаз үй (телесериал)
Сюжет
Мадридтегі өзін «Профессор» деп атайтын бейтаныс ер адам Испанияның патшалық ақша сарайын басып алып, €2,4 миллиард тонау үшін өздерін қала атауымен атайтын сегіз адамнан тұратын топ құрады. Олар Ақша сарайын басып алғаннан кейін 67 адамды тұтқынға алып, 11 күн бойы ақша басып шығаруды жоспарлайды. Жоспар сәтті аяқталғаннан кейін топ әртүрлі елдерде жасырынуға мәжбүр болады, алайда кейінірек олар Испания банкін тонау үшін қайта жиналады.
Оңтүстік Кореяның бейімделуі
2020 жылдың қарашасында Netflix шоудың оңтүстік кореялық бейімделуін жасайтынын хабарлады. "Money Heist: Korea - Joint Economic Area" деп аталатын 12 бөлімнен тұратын қойылым BH Entertainment пен Contents Zium арасындағы ынтымақтастығы болады, режиссер Ким Хонг Сун. Бейімделудің өндірісі Оңтүстік Кореядағы COVID-19 пандемиясынан кейінге қалдырылды.
Спин-офф сериясы
2021 жылдың қарашасында Netflix 2023 жылы шығарылатын Берлин атты спин-офф сериясын жасайтынын хабарлады.
Аққала (Сайрам ауданы)
Аққала — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Манкент ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1528 адам (773 ер адам және 755 әйел адам) болса, 2009 жылы 1961 адамды (1004 ер адам және 957 әйел адам) құрады.
Жаңа Ашит
Жаңа Ашит — Башқұртстанның Калтасин ауданындағы ауыл, Кельтеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 79  адамды құрады. Пошта индексі — 452877, ОКАТО коды — 80233830008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
3 қыркүйек
Қыркүйектің 3 — Григориан күнтізбесінде жылдың 246-шы күні (кібісе жылдарда 247-ші). Жылдың аяғына 119 күн қалады.
Руда
Руда (Ruda) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2970 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 155 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 33050.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santo Stefano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Руда
Мандаринка
thumb|right|500px| Мандаринка. Ең әдемі үйрек. Басқа үйректерден сыртқы сұлулығымен ғана емес, өзгеше дауысымен де ерекшеленеді. Ширақ қимылдайтын, сақ құс. Жыл құстары Жыл құстары күзде оңтүстіктегі жылы аймақтарға жылыстап, көктемде елімізге қайтадан оралады. Жұп құрып, ұя салып, жұмыртқадан балапан өргізіл, көбейеді. Көктемнің алғашқы айында жауған соңғы қарлы құс қанатының ызғары деп есептейді. Жылы жақтан ең алғаш қараторғайлар, «тыраулап»тырналар оралады. Көшпелі құстар (полюстік үкі, кейбір жыртқыш құстар және т.б.) күзде, қыста ауа райының қолайсыздығынан солтүстіктен оңтүстікке жылыстайды.
Санат: Қазтәрізділер
Александр Деше
(Ипполит) Луи Александр Деше (фр. (Hyppolyte) Louis Alexandre Dechet, также: фр. Dechez; Лион, Франция, 20 қаңтар 1801 жыл — Лир, Бельгия, 18 қазан 1830 жыл) — француз актері, ақын, Бельгия әнұранының ауторы. Женневаль бүркеме атымен танымал (фр. Jenneval, кейде фр. Genneval немесе фр. Genval) возможно по пьесе Женневаль пьесасы бойынша болуы мүмкін, немесе французша  Барневель (фр. Jenneval, ou le Barnevelt français, 1778) Луи Себастьена Мерсье.
Биографиясы
Жақсы білім алған және екі жыл Париж банкінде қызмет атқарған Деше, өз өмірін театрға арнамаққа бел буған. Алғаш рет актерлік мансабын 1824 жылы Аячодан бастап, оны кейін Марселде жалғастырған. Ол 1986 жылы 27 мамырда Париждің «Одеона»  сахнасында Александр Дювалдің «Домашний тиран» деп аталатын бес актілі комедиясында Шарльдің рөлін алғаш сомдаған. Сол жылдың 1 маусымында Луи-Бенуа Пикар, Алексиса Ваффляр мен Жозефа-Дезире Фюльжанс де Бюридің үш актілі «Две семьи» комедиясында Дорсэнің рөлін сомдаған. Осыдан кейін Деше Лилледе өнер көрсетіп, 1829-1829 жылдар аралығында брюссельдік Ла Монне театрында алғашқы ашынаның рөлін сомдаған. «Journal de la Belgique» журналы актердің Казимира Делавиннің ( 1828 жыл, 29 сәуір) «Комедиантах» қойылымындағы драматург Виктордің рөлін сомдағандағы сахнадағы жағымды әсері мен оған тоқтаусыз ұрылған қол шапалақтары хақында жазған. «Комедиант» қойылымынан кейін, аббата де л’Эпе өмірі жайлы Буйидің бес актілі комедиясында Сен-Альма рөлін, сонымен қатар «Школе стариков» қойылымында герцог Эльмараның рөлін сомдап, Делавиня пьесасында ойнаған.
Брабансонна
thumb|right|200px|Женневаль читает «Брабансонну». Литография
естелік
thumb|left|200px|Мемориальная колонна в Брюсселе
Сілтемелер
Санат:Бельгия актерлері Санат:Бельгия ақындары
Павел Николаевич Кузнецов
20-жылдардың аяғынан журналистік қызметте болды. 1938—1944 жылдары «Литература и искусство Казахстана» журналының редакторы болған. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1941 — 1943 жылдары 8-гвардиялық дивизияның «За родину» ғазетінің редакторы, 1943 жылдан «Правда» ғазетінің тілшісі.
«Сом алтын» (1937), «Ертіс жағасында» (1940), «Майдан лирикасы» (1942), «Солдат дәптері» (1944), «Жол соқпақтары» (1946), «Жол дәптері» (1962) атты өлең кітаптардың «Алтай тауларында», «Торғай даласы», «Панфиловшылар» (1942 — 1943) атты поэмалардың авторы. «Алматыдан Берлинғе дейін» (1945), «Ұлы достық» (1948), «Тастағы гүл» (1967) атты очерк, әңгіме, повесть жинақтары шыққан. Жамбылдың өлеңдерін, айтыстарын, «Сұраншы батыр», «Туған елім», «Менің өмірім», т.б. поэмаларын (1936—1945) орыс тіліне аударды. Жамбыл өмірі жайлы «Бақытын тапқан адам» атты тарихи роман жазды (1950, қазақ тілінде — 1959). Романға Жамбыл атындағы республикалық I сыйлық берілді (1953).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Шығыс Қазақстан облысы Санат:1909 жылы туғандар
Мамыр революциясы
Мамыр революциясы-Рио-де-ла-Плата патшалығының Буэнос- Айрес қаласында 1810-шы жылы өткен саяси және қоғамдық оқиғалардың жиынтығы. Төңкерілістің басты мақсаты- патша Сиснеросты тақтан қуу. Төңкерілістің қозғаушы күштері- Буэнос- Айрестың испандық аристократтары. Бұл революцияның ешқандай қырғынды салдары болған жоқ. Мамыр революциясы Аргентина республикасының тәуелсіздік алуына бір қадам ретінде бағаланады.
Дереккөздер
Мамыр революциясы
Айғырдың кекіліне тоқпақ байлау
Айғырдың кекіліне тоқпақ байлау - үйіріндегі құнан-дөненді, кейде байтал, мініс аттарын қуып шайнайтын, тістеуік, қазымыр айғырдың жөнсіз әрекетін шектеу үшін кекіліне көлемді зат байланған. Тоқпақтың көлемі аса үлкен емес: ұзыны екі тұтамға жақын, ені үш-төрт елі келген бір жағы жалпақ жұдырықтай ағаш. Тоқпақты қайыңның тошыны, ағаштың безінен жасайды немесе малдың үлкен сақасының ортасын тесіп тағады.
Көбінесе, айғырдың арынды, әуселесі мықтылары айғырдан шыққан биелерге де шауып тыным бермей құлынын ағызып түсіріп тастамас үшін де тоқпақ байланады. Осыған байланысты, «асауға - тоқпақ, ұры итке - кескек» деген сөз орамы қалыптасқан. Айғыр бейуаз бойдақ жылқыны қуғанда басын сілкіп, айбат шегеді, сол кезде кекіліне байланған тоқпақ маңдайын ұра бергендіктен басы ауырған айғыр қыңыр-қисық оғаш мінезін доғаратын, шектейтін болады. Сол кезде тоқпақты шешіп тастайды. Ағашы аз өңір Батыс Қазақстанда тоқпақ ретінде кесек тас байлайды. Кекілден ноқтаға ұқсатып байлаған шылбырға немесе айғырдың кекілін ширатып білтелеп, оган шүберекке түйген тасты байлап қояды. Табылса үлкенірек тесіктасты байлайды. «Ұрыга кескек, асауға тоқпақ» деген мәтел осыған байланысты туған.
Кристалдардың сырт бейнелері мен қоспақтары
Кристалдардың сырт бейнелері мен қоспақтары. Кристалдардың жоғарыда айтылған түзу геометриялық формалары тек таза кристалдарда және олардың қолайлы жағдайларда өскендерінде ғана болады. Табиғи жағдайларда кристалдардың химиялық құрамы таза бола бермейді, олардың ішінде әр түрлі қоспалары болады. Ол қоспалар кристалдың геометриялық формасына өзгеріс енгізеді. Сонымен қатар кристалдар өскен кездегі сыртқы жағдайлар да олардың геометриялық формасына әсер етеді.
Мысалы, куб формалы кристалдардың тік бұрышты параллелепипед түрінде өсуі мүмкін. Үш қырлы немесе алты қырлы болып өсетін кристалдар кейде жұқа моноклиндік формада кездеседі (мысалы, кейбір кварц түрлері осындай).
Ортаның симметриясы дегеніміз — кристалл ескен айналаның физикалық және химиялық қасиеттеріне байланысты түсінік. Ортаның барлық жағында физика-химиялық қасиеттер (қысым күші, кызу, концентрация т. б.) бірдей болса (мысалы, гидростатикалық жағдай), онда ортаның симметриясы ең жоғары дәрежеде (шар) деп түсіну керек. Бір жағында қысым күші басым болса, мысалы, кристалл қысылған екі жарықтың арасында өсетін болса, онда ортаның төмен дәрежелі симметрияда (моноклиндік) болғаны. Осындай жағдайда кристалдардың өзіне тән емес әр түрлі қисық формалары кездеседі. Солардың кейбіреулеріне тоқталайық.
Бұрама кристалдар
Табиғи өскен кристалдардың жақтары дәл геометриялық жазық түрінде бола бермейді. Оның бетінде көбінесе қисық шұқыршақтар болады, оны вициналь деп атайды.
Кристалл жақтарының тура өспеуінен, оның жетілмей жатып қисаюынан (вициналь салдарынан), тағы басқа себептерден кейде кристалдар есіліп, бұралып өседі.
Сферолиттер
Бір ғана центрден немесе бірнеше сирек кездесетін центрден тез өскен уакытта кристалдардың инедей жінішке агрегаттары сәулеше тарап, шардың радиусы бойынша өседі. Осындай құрылысты кристалдар тобын сферолит деп атайды. Сферолиттің өзі ортотропизм деп аталатын құбылыстан пайда болады, яғни кристалдың өсу бағыты оның құралу бағытына перпендикуляр болу керек. Сферолит формалар көбінесе майда кристалды затта кездеседі.
Друзалар
Бір бетке щётка сияқтанып қатар өскен кристалдардың тобын друзалар деп атайды. Бұған кварц кристалдарының көп кездесетін друзалары мысал бола алады.
Қоспақтар
Бір тектес екі кристалл бір-бірімен айнаға түскен сурет тәрізденіп немесе 180°-қа төңкеріліп, айқасып өссе, оны қоспақ дейді. Қоспақтардың түрлері көп және олар кристалда жиі кездеседі. Сондықтан оны кристалдарды бір-бірінен айыру белгісі ретінде қолданады.
Бұлардан басқа кейде екі түрлі затта коспақталып кездеседі. Мысалы, слюданың бетінде иодты калий (KJ) кристалдарының текшелері өседі. Кейде бір заттың бір формадан екінші формаға айналуында да қоспақтар пайда болады. Мысалы, кварц 575 градустан жоғары температурада гексагондық сингонияға, онан төменірек температурада тригондық сингонияға айналады. Гексагондық кристалдын, құрылысы бұзылғанда тригондық кристалдардын, кептеғен майда қоспақтары пайда болады.
Кристалдың өсу фигурасы, дендриттер
Кейбір жағдайларда кристалдың жақтарынан гөрі бұрыштары мен қырлары тез өседі. Жақтары шабан өсіп, бұрыштары мен қырлары шапшаң ескен кристалдардың формасы жаңа салынып жатқан үйдің каркасы сияқты, немесе жұлдыз сияқты, немесе бұтақты өсімдік сияқты болып келеді. Кристалдың өсу фигурасы деп осындай формаларды айтады. Өйткені ондай формалар өсе келе толып, кәдімгі кристалл түріне айналады. Қардың жұлдызша кристалдары да осыған жатады.
Өсімдік тәрізденіп өсетін кристалдарды дендриттер деп атайды (дендрон — ағаш). Дендриттер күміс, марганец, темір сияқты металдар қоспасы кристалдарында жиі кездеседі.
Бұл айтылғандардан басқа кристалдардың сырт формаларында да толып жатқан өзгешеліктер болады. Мысалы, кристалдардың ағаштың есу сақинасы сияқтанып өсуі (Лизеганг сакинасы) т. б. Мұндай формалар кристалдарда ғама емес, сонымен қатар түрлі-түрлі минерал заттарда да болады. Сондықтан оларды минералогия бөлімінде қарастырамыз.
Шелек желі
Шелек желі - Іле арнасы бойымен соғатын күшті жел. Жылдамдығы 20 м/сек-тен 60 м/сек-қа дейін жетеді. Тау мұздықтары үстіндегі салқын ауа массасының үнемі Іле аңғарымен шығыстан батысқа қарай ойысуына байланысты қалыптасады. Сібір антициклоны Іле өңірі үстінен өткен кезде ең күшті межесіне жетеді.
Дереккөздер
Санат:Жетісу
Сандрово (Русе облысы)
Сандрово (Сандрово) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Русе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 334 адамды құрайды.
Бетпақдала артезиан алабы
Бетпақдала артезиан алабы, Шу мен Сарысу өзендерінің арасындағы кең аймақты алып жатыр. Жамбыл облысы Сарысу мен Мойынқұм аудандары жерінде орналасқан. Жер асты суы девон мен тас көмір дәуірлерінің шөгінді жыныстарына жиналған. Сулы қабаттың қалыңдығы 20 – 60 м, арынды суы 20 м биіктікке дейін көтеріледі. Судың минералдығы 1 – 6 г/л. Ұңғымалардан шығатын су мөлшері сулы жыныстардың литол. құрамына байланысты. Құм мен конгломерат қабатынан өткен ұңғымалардан тәулігіне 50 – 150 м3, ал әктастан өткендерінен 750 м3 су шығады. Бұл жер асты суымен жайылымдарды суландыруға болады.
Дереккөздер
Санат:Артезиан алабы
Ақ түс деңгейі
Ақ түс деңгейі (Уровень белого) — берілетін теледидар бейнесінің ең жоғарғы жарықтылығына сәйкес келетін дабыл деңгейі.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Сандрово (Русе облысы)
Пошта индексі — 7059. Телефон коды — 08194. ЕКАТТЕ коды — 65348.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Петр Иванович Кафаров
Петр Иванович Кафаров (монахтық есімі – Палладий) (29.9.1817 – 18.12.1878) – орыс шығыстанушысы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Лемон (Мез)
Лемон (Laimont) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55272, пошта индексі — 55800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 446 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,41 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Маңғыстаудың су ресурстары
Маңғыстаудың су ресурстары Каспий маңы түщы суға әрдайым зәру. Қатаң континенттік климат, жауын-шашынның аздығы және жербедерінің мардымсыз ойдымдылығы салдарынан Каспий маңында су жүйесі нашар дамыған. Аймақта ағын су да тапшы. Алқаптың едәуір бөлігінде түрақты ағынды су көздері мүлдем жоқ, мерзімдік өзендер мен уақытша ағысты сулар, керісінше, көп кездеседі. Суы аз, құмға, сорға, шағын көлшіктерге сіңіп, кеуіп кететін "соқыр" өзендер де бар. Аймақтағы шаруашылықүшін маңызды өзен Жайық(Орал) өзені. Ол Оңтүстік Оралдың орманды беткейлерінен, теңіз деңгейінен 637 м биіктіктегі Оралтау жотасынан (Ресей) бастау алып, Каспий теңізіне Атырау қаласы тұсынан өтіп барып қүяды. Қазақ халқының Жайық деп келген өзен атауы 1775 ж., Пугачевкөтерілісінен кейін, II Екатеринаның жарлығымен Орал деп өзгертілді. Қар суымен қоректенетін Жайық өзені ағынының басым бөлігі (80%) орта есеппен 30-35 күнге, ал суы мол жылдары 2-2,5 айға созылатын (сәуір-маусымның бас кезі) көктемдегі су тасуы кезінде жинақталады. Жылдық ағынның көп жылдық келемі Индербор кенті түсында 7420 млн.м3, орташа шығыны 237 м3/ сек болғанда, мұндағы өзеннің жылдық ағынының ең көп шығыны 651 м³/сек,минималдық шығыны 90,6 м³/сек. Ағынның орташа көп жылдық модулі 1,67 л/сек-тен (Көшім ст.) 0,85 л/сек-ке дейін (Атырау ст.) ауытқиды. Жайық - Каспий маңындағы тұщы судың ең ірі қайнар көзі. Сонымен қатар бұл өзен бекіре түқымдас балықтардың өсіп көбеюіне бірден-бір ыңғайлы орта болғандықтан, оның суын суармалы егіншілікте, өнеркәсіпте және турмыста пайдалану мүмкіндігі шектеулі. Ол жал- пылама жылдық шығыны 569 млн.м315 ірі суару-суландыру және ішкі шаруашылық жүйелерін (ұзындығы 2000 км-дей, Жайықтың жалпы ұзындығы 2534 км) және 54 мың гектар көлтабанды (онда ірі жемнің тұрақты қоры жиналады) сумен қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Су ресурстар
Гун-Еган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хайминг (Бавария)
Хайминг (Бавария) (Haiming (Bayern)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Альтёттинг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2486 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 28,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 71 118. Муниципалитеттің басшысы — Алойс Штраубингер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Бесбалық
Бесбалық, Бишбалық, Бэитиң — орта ғасырлардағы көне түркі қаласы. Орны қазіргі Қытайдағы Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы Жемсары ауданының солтүстігінде 12 км жерде. Қытай деректері бойынша, қала негізі ғұн-үйсін заманында қаланған. Ол кезде Жинманчэң (Жем, Жемсары) қаласы батыс түркі жабғұсы Ашина Хэлудің ордасы болып тұрған кезде Кэханфутчэң, яғни, Қағанбуд немесе Қағанбоғда қаласы деп аталған.
Қала орны ұзынша төртбұрышты, ішкі қамал мен сыртқы қорғаннан тұрады. Сыртқы қорғанның ұзындығы 4596 м, ішкі қамалдың ұзындығы 3003 м, биіктігі 2 — 5 м. Қорған мен қамал сыртын айналдыра қорғаныс орлары қазылған. Қазба жұмыстары кезінде қала жұртынан қыш және фарфор ыдыстардың сынығы, мыс теңге, қола айна, кірпіш-жапқыштар, т.б. көптеген тұрмыстық-сәндік бұйымдар мен еңбек құралдары табылды. Қорған ішінде қираған жұқанасы ғана қалған сарай-ғимараттардың, будда ғибадатханаларының болғаны анықталды. Қала батысынан 2 км жерде Идиқұт мемлекетінің хан әулеті салдырған будда ғибадатханасы жақсы сақталған, оның аумағы 70,5-43,8 м. Орталық сарай мен үңгір-ғибадатханаларда түрлі мүсіндер қойылған, қабырғаларына діни мазмұндағы суреттер мен ұйғыр, қытай тілінде жазулар шекілген.
Бесбалық Шыңғыс хан шапқыншылығынан кейін де Шағатай ұрпақтарының билігінде ұзақ уақыт болып, 14 ғасырдың соңында Әмір Темірдің шығысқа жорықтары кезінде қирады. 15 — 16 ғасырларда Бесбалық Моғолстан патшалығының бір аймағы ретінде жиі аталады. Ұлы Жібек жолының солтүстік тармағының аса ұрымтал тұсына орналасқан, Қытай, Қазақстан, Моңғолия және Шығыс Түркістанды бір-бірімен байланыстырған ежелгі Бесбалық өзінің бай салтанатымен мың жарым жылдай өмір сүріп, түркі халықтарының саяси тарихы мен мәдени өмірінде елеулі рөл атқарды.
Дереккөздер
Санат:Түркі этникалық топтары Санат:Қытай көне қалалары
Лесное (Меңдіқара ауданы)
Лесное — Қостанай облысы Меңдіқара ауданы, Первомай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Боровской ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 6 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 468 адам (231 ер адам және 237 әйел адам) болса, 2009 жылы 424 адамды (209 ер адам, 215 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданы елді мекендері
Гүлшанақ
нобай| Гүлшанақ - өсімдіктің гүл бүршігінің ішіндегі жаңа дамып келе жатқан, əлі ашылмаған гүл.
Гүлшанақтағы гүл бөлімдерінің саны мен орналасу ретіне қарап, гүлдің көлденең қимасының диаграммасын сызып түсіру өсімдіктерді жүйелеп топқа бөлуді жеңілдетеді.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер морфологиясы
Березовая
Березовая, Қайыңды – Ақмола облысы Ақкөл ауданы ның солтүстігіндегі тау. Ақкөл қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 45 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 369 м, ұзындығыы 5 км, енді жері 1,5 км. Таудың батысында 4-5 км жерде Итемген көлі жатыр. Сәл тілімденген беткейлері көлбеу келген. Етегі қатты тілімденіп сайлы-жыралы болып келеді.
Геологиялық құрылымы
Делювийлі-пролювийлі шөгінділермен жабылған. Жер қыртысы жоғарғы девонның интрузивті жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Карбонатты қара топырағында әр түрлі шөптесін аралас бетеге, қылқан, боз, қызыл қау өскен.
Дереккөздер
Санат:Ақкөл ауданы таулары
Кулон
Кулон(физигі Ш.Кулонның (1736-1806) есімінен) – 1) бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) электр мөлшерінің (электр зарядының) бірлігі; 1 К. – ток күші 1А болатын өткізгіштің көлденең қимасы арқылы 1 с ішінде тасылатын электр мөлшеріне тең. 1 Кл3109 СГСЭ бірілігі = 0,1 СГСМ бірлігі
Пайдаланған әдебиет
Санат:Электр заряды өлшем бірліктері
Отаутүскен
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақмол ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 369 адам (175 ер адам және 194 әйел адам) болса, 2009 жылы 318 адамды (150 ер адам және 168 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы елді мекендері
Дальтон (Нью-Гэмпшир)
Дальтон (Dalton) — Нью-Гэмпшир штатының Кус округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 979 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 72.6 км² шамасында. FIPS коды — 33-16820.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Төре Жайлағанов
Төре Жайлағанов (1927, Атырау облысы). 1944-1954 жылдары - «Қазақстанмұнай» тресі жұмысшысы. 1954-1982 жылдары - Қосшағыл МКБ-ы ұңғымаларды жер асты жөндеу бригадасында жұмысшы, оператор, оператордың көмекшісі, аға оператор. 1982 жылдан - зейнеткер. «Ерен еңбегі үшін» (1948), «Еңбек ардагері» (1982) медальдарымен марапатталған.
Пайдаланғанәдебиет
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Культиватор
Культиватор(ағылш. cultіvator, түбірі лат. cultіvo – өңдеу) – топырақты қопсыту, арам шөпті отау, отамалы дақылдардың қатар аралықтарын тегістеу, түптеу, минерал тыңайтқыштар шашу, егістік қатар аралықтарын сирету үшін қолданылатын құрал.
IC 2022
IC 2022 — Тор шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Есболатова Алтынай
Есболатова Алтынай (1921 жылы туған, Ақсу ауданы, Матай стансасы) — байырғы теміржолшы, машинаи 7 кластық білім алған. Еңбек жолын Түрксіб темір жолы бойындағы Матай темір жол бекетінде бастады. Кейін машинасының көмекшісін даярлайтын 6 айлық оқуды бітіреді. Ұлы Отан соғысы кезінде Украина, Сталинград, Қиыр Шығыс майдандарында жүк, адам тасыған. Г.Жуковтын бұйрығы бойынша Сталинград майданында тұтқынға түскен фельдмарша Паулюсті Мәскеуге жеткізгені Оның айдаған "722-03" паровозы қазір Шымкент қаласында сақтаулы тұр.
Түйіспе метаморфизм
Түйіспе метаморфизм - интрузиялық магма шоғырларын кірікті ретін таужыныстардың сол шоғырлардың химиялық]және жылу әсерінен метаморфтық өзгеру процесі.
Дереккөздер
Санат:Тау жыныстары
Арктогея
Арктогея— фауналық әлем; палеоарктикалық, үнді-малайлық, эфиопиялық және неоарктикалық фауналық (зоогеографиялық) атыраптарды қамтитын құрлық бөлімшесі.
Дереккөздер
Санат:Биогеографиялық аймақтар
Әбжапар Жылқышиев
Ә.Жылқышиев|right|thumb Әбжапар Жылқышиев (14.11.1918, Жамбыл облысы Т.Рысқұлов атындағы ауданы Сұлутөр ауылы – 27.3.1995, Шымкент) – еңбек ардагері, жазушы. Қазақстан КП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін (1955), КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін (1961) бітірген. 1937 – 42 жылдары мектепте мұғалім, 1942 – 47 жылдары Қызыл Армия қатарында, 1947 – 76 жылдары Луговой ауданы партия комитетініңңұсқаушысы, ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, облысы атқару комитетінде бөлім меңгерушісінің орынбасары, Келес ауданы атқару комитетінің1-хатшысы, Сарыағаш ауданы атқару комитетініңтөрағасы, Қызылқұм аумақтық өндірістік басқармасы партия комитетініңхатшысы, Алғабас ауданы атқару комитетініңтөрағасы, облысы атқару комитетініңбөлім меңгерушісі, 1976 – 84 жылы облыс парткомиссия төрағасы. Оның алғашқы әңгімелер жинағы «Ақ толқын» деген атпен жарық көрді. Бұдан кейін «Мешін жылы» (1977), «Өмір жыры» (1979), «Балжан тағдыры» (1984) атты әңгімелер жинағы мен повестері жарияланды. 1, 2-дәрежелі Отан соғысы, 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту, 2 мәрте «Құрмет белгісі» ордендерімен, медальдармен марапатталған. Шымкент қаласының құрметті азаматы, Шымкент қаласындағы бір көшеге, туған ауылына есімі берілген. Жамбыл облысы Луговой ауданы партия комитеттінің нұсқаушысы, ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, Келес ауданы партия комитетінің бірінші хатшысы, Ильичев ауданы партия комитеттінің екінші хатшысы, Георгиевка ауданы партия комитеттінің бірінші хатшысы, Қызылқұм аумағында-ондірістік басқармасының партком секретары, Алғабас ауданы атқару комитеттінің торағасы, Шымкент облысы атқару комитеттінің баға жоніндегі бөлім меңгерушісі, 1976 жылдан Шымкент облысы партия комитеттінің жанындағы партия комиссиясының терағасы қызметін атқарған. Екі Еңбек Қызыл Ту, "Қүрмет белгісі" ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Шығармалар: Ақ толқын, Әңгімелер, 1974; Менің жылы, Әңгімелер, 1977; Өмір жыры,. Әңғімелер, 1979; Балжан тағдыры, Повестер, әңгімелера,  1984.
Дереккөздер
Санат:1918 жылы туғандар Санат:Қазақстан жазушылары
Бактериялық сілтісіздендіру
Бактериялық сілтісіздендіру, бактериялық шаймалау – кентастар құрамындағы бағалы кендерді (уран, мыс, алтын, т.б.) микроорганизмдер көмегімен ерітінділеп алу әдісі.
Металдарды бактериялық сілтісіздендіру арқылы бөліп алу әдісімен өндіру 16 ғасырдан белгілі болған. Бірақ ол кезде бактериялардың металдарды сілтісіздендірудегі рөлі белгісіз болды. 1947 жылы американың микробиологтары Холмер мен Хинкелл кеніш суында бұрын белгісіз Thіobacіllus T. ferrooxіdans бактериясының бар екенін анықтады және оның сульфидті минералдардың барлық түрін, күкіртті, темірді, сондай-ақ Сu+, Se2-, Sb3+, U4+ элементтерін қышқылдығы (рН) 1,0 – 4,8, температурасы 5 – 35Ә болатын ортада тотықтыра алатынын дәлелдеді. Бұл бактериялардың 1 г кендегі, немесе 1 мл кен суындағы мөлшері 1 млн-нан 1 млрд-қа дейін болады. 1958 жылы АҚШ-та мысты T. ferroоxіdans бактериясымен сілтісіздендіру әдісі патенттелді. КСРО-да бұл жөніндегі зерттеулер 20 ғасырдың 50-жылдарында басталды. Оның нәтижесінде зерттеушілер сульфидті минералдарды, темірді, күкіртті тотықтыратын бактериялардың жаңа (Leptospіrіllum L. ferrooxіdans, Thіobacіllus organopatus, Thіobacіllus thіooхіdans, т.б.) түрлерін ашты. Түсті металдарды кеннен бактериялық сілтісіздендіру әдісімен алуда бактериялардың тиондық түрі – T. ferrooхіdans көбірек қолданылады. Бактериялық сілтісіздендіру процесін жылдамдату үшін кенді ұнтақтап немесе кен үгіндісін (концентратын) жете араластырып, алынған қойыртпақты аэраттап және бактериялардың әрекетке жарамдылығы толық сақталатындай температура мен қышқылдылықты (рН-ты 1,5 – 2,5 шамада) біркелкі ұстау қажет. Бұл жағдайда 1 мл концентраттағы бактерия клеткаларының саны 109–1010 жетеді. Бір сағат ішінде, осындай мыс концентратынан 0,7 г/л, мырыштан 1,3 г/л; қалайыдан 0,2 г/л өнім ерітіндіге түседі. Қалайы мен алтыны бар үгіндіден 70 — 80 сағат ішінде 90% пайдалы кенді (металды) бөліп алуға болады. Бактериялар сульфидтерді жүздеген, мыңдаған есе тез тотықтырады, ал екі валентті темірдің (Fe2+) тотығуын химиялық әдіске қарағанда 2Һ105 есе жылдамдатады. Ашық әдіс үш валентті (Fe3+) темір және бактериясы бар әлсіздеу күкірт қышқылының (H2SO4) судағы ерітіндісін үйіндідегі кенге шашыратып себу арқылы іске асырылады. Жер астылық әдісте ерітінді айдау ұңғымасы арқылы кенге жеткізіледі, ал құрамында металы бар ерітінді ұңғыма арқылы жер бетіне шығарылып, гидрометаллургия зауытына жіберіледі. Бактериялық сілтісіздендіру әдісімен алған металдың өзіндік құны химиялық сілтісіздендірумен салыстырғанда бір жарым – екі есе төмен болады.
Бактериялық сілтісіздендіру әдісі Қазақстанда алғаш рет Қоңырат, Николаев кеніштерінде қолданылды.
Дереккөздер
Санат:Химия
Халықаралық салық келісімдері
Халықаралық салық келісімдері- залықаралық салық қатынастарының құқықтық негізі. Мұндай келісімдер заңды және жеке тұлғалардың табысы мен капиталына, сондай-ақ кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлеріне қосарлы салық салудан құтылу мақсатында жасалады. Әдетте қосарлы салық салудан құтылу туралы келісімдер екі жақты негізде жасалады. Алайда бірқатар реттерде көп жақты келісімдер де жасалады. Мысалы, Анд келісімі (Латын Америкасындағы Анд тобы елдері арасындағы келісім), Солтүстік шарты (Скандинавия және Солтүстік тобы теңіз елдері арасындағы келісім), жеке тұлғалардың табысы мен мүлкіне қосарлы салық салуды жою туралы 1997 ж. мамырдағы келісім және заңды тұлғаларға орай 1978 ж. 19 мамырдағы осыған ұқсас келісім (экон. өзара көмек кеңесі елдері арасындағы келісім).
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.
Куруды
Куруды — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Агыр өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
NGC 6173
NGC 6173 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Заңсыз кәсіпкерлік
Заңсыз кәсіпкерлік — кәсіпкерлік қызметті тіркеуден өтпей не рұқсат(лицензия) алу міндетті болған жағдайларда арнаулы рұқсатсыз немесе лицензиялау шарттарын бұзып жүзеге асыру. Сол сияқты кәсіпкерліктің тыйым салынған түрлерімен шұғылдану, егер осы әрекеттер азаматқа, ұйымға немесе мемлекетке ірі зиян келтірсе, не ірі мөлшерде табыс табумен немесе акцизделетін тауарларды елеулі мөлшерде өндірумен, сақтаумен және өткізумен байланысты болса, экономикалық қызмет саласындағы қылмыс болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Қылмыс Санат:Экономика
Грюнхайнихен
Грюнхайнихен (Grünhainichen) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2319 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 81 150. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Хёппе.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Арнабойы белестер
Арнабойы белестер - өзен жайылмаларында көбінесе құмдар мен сазды бөлшектерден құралған, өзен арнасын бойлай орналасқан, аллювийдің аккумуляциясы нәтижесінде калыптасқан жайпақ белестер.
Дереккөздер
Санат:Су шаруашылығы Санат:География және геодезия
Пресси-су-Донден
Пресси-су-Донден (Pressy-sous-Dondin) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Сона және Луара департаментінде орналасқан. Шароль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 71358, пошта индексі — 71220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сона және Луара департаментінің коммуналары
Чуртанка
Чуртанка — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Қорған облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Есіл өзенінің сол жағалауынан 240 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — РФ мен Қазақстан Республикасы шекарасынан сағасына дейін Үлкен Уват көлін қоспағанда Үлкен Уват су торабына дейін. Өзен саласы — Есіл (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
Ненк-Откот
Ненк-Откот (Nuncq-Hautecôte) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62631, пошта индексі — 62270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 393 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Эрнст Оцвирк
Эрнст Оцвирк (Ernst Ocwirk;, Вена — , Клайн-Пёхларн) — аустриялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1948 жылғы Жазғы Олимпиадаға, 1954 жылы әлем чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Аустрия футболшылары Санат:Аустрия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Аустрия Вена ФК ойыншылары Санат:Сампдория ФК ойыншылары Санат:Аустрия футбол жаттықтырушылары Санат:Сампдория ФК жаттықтырушылары Санат:Аустрия Вена ФК жаттықтырушылары Санат:Кельн ФК жаттықтырушылары
Бэрри (Миннесота)
Бэрри (Barry) — Миннесота штатының Big Stone округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 16 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-03718.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Ибикуи
Ибикуи (Ibicuí) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Витория-да-Конкиста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 759 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 163,30 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,7 адам/км².
Сент-Вальер
Сент-Вальер (Sainte-Valière) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Нарбонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11366, пошта индексі — 11120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 548 адамды құрады. Халық тығыздығы — 85,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Теңіз тасбақалары
Теңіз тасбақалары (Cheloniidae) — тасбақалар (Testudines) отрядына жататын тұқымдас. Тропикалық және субтропикалық теңіздерде 4 туыстың 6 түрі таралған. Барлық 6 түрлері ХТҚО Қызыл кітабына енгізілген.
Сауытының ұзындығы 80 с-ден 1,4 м дейін, салмағы 600 кг. Сауыты сүйір, аласа, мүйізді қалқаншалармен қапталған. Басы кішкентай, мойыны сауытына толығымен кірмейді. Алдыңғы аяқтары артқыларынан ұзын, ескек тәрізді, жүзуге бейімделген, 1-2 тұяғы бар. Жылдам жүзеді, тереңге сүңгиді. Қорек және көбеюге жарамды жер іздеп жүздеген шақырым жерге жүзіп барады. Олар тек жұмыртқа салу үшін ғана құрлыққа шығады, (200- ге дейін домалақ, сырты терімен қапталған жұмыртқалар). Қоректері ұлулар, балықтар, теңіз балдырлары.
Ең ірісі жасыл теңіз тасбақасы (Chelonia mydas), сауытының ұзындығы 1,4 м, салмағы 600 кг. Саны азайған, өйткені оны еті, жұмыртқасы және сауыты үшін аулайды. Бұлар тропикалық теңіздерді мекендейді. Көбінесе жағалауларда, өзен сағасында тіршілік етеді. Балдырлармен және түрлі жануарлармен қоректенеді. Аралдардыӊ құмды жағалауларына жұмыртқа салады. Бір ұрғашысы 200-ге дейін жұмыртқа туады. Етінің қоректік сапасы жоғары болғандықтан жергілікті халық тамаққа пайдаланады.
Тропиктік теңіздердің жағалауларында бисса немесе каретта (Сhelonіа іmbrісаtа) деген түрі кездеседі. Оның сауытының ұзындығы 60-80 сантиметрге жетеді. Тек қана су жануарларымен қоректенеді. Каретталардың етін тамаққа сирек пайдаланады, бірақ сауытының әдемі мүйізді қабаты үшін аулайды. Мүйізді қабаттан әр түрлі бұйымдар (тарақ, пышақтың сабы) жасалады.
Сондай-ақ ірі түрінің бірі логгерхед немесе үлкенбас тасбақа (Caretta caretta).
Дереккөздер
Санат:Теңіз тасбақалары Санат:Бауырымен жорғалаушылар
Капп бүлігі
Капп бүлігі - Германиядағы сәтсіз контррев. төңкеріліс (1920, наурыз). Ірі помещик В. Капп басқарған манархистер мен милитаристер ұйымдастырылды. Бүлікшілер с.-д. басқарған үкіметті құлатып, ноябрь революциясының жетістігін жойып, ашық әскери диктатура орнатпақшы болды. Өкімет бүлікшілерге тойтарыс бере алмай, Штутгартқа қашып кетті. 13 наурыз бүлікші монархистер Берлинді алып, өзінің Капп басқарған өкіметін құрды. к. б. - не коммунистердің үндеуімен неміс жұмысшылары бүкіл елді қамтыған 12 млн. адам қатысқан жаппай ереуілмен жауап берді. Жұмысшылардың мен шаруалардың, қалалықтардың орташа тобының ұйымшылдықпен жүргізген қуатты қимылының нәтижесінде бүлік талқандалды. 17 наурызда Капп Швецияға қашты. Өкімет басына қайтадан оралған с. - д. жетекшілері бүлікшілерді жауапқа тартпады, қайта оларға сүйеніп рев. қозғалысты жаныштады.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж., 5 том, 253 бет.
Санат:1920 жыл Германияда
Шарип (Кельтеев ауылдық кеңесі)
Шарип — Башқұртстанның Калтасин ауданындағы ауыл, Кельтеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 29  адамды құрады. Пошта индексі — 452857, ОКАТО коды — 80233830010.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қарғалы шатқалы
Сипаттамасы
Қарғалы ауылынан алыс емес жерде (Фабричное) Ұзын Қарғалы деген шатқал Тянь-Шань Іле Алатауының батыс бөлігінде орналасқан. Шатқалдың жотасы Қастек шатқалына өтеді. Шатқалдың ландшафты әртүрлі таулы ландшафт басым болады. Шатқалдың төменгі аймағында өрік, бөріқарақат, жабайы раушан және тікенді бұталар өседі. Шатқалда 3 сарқырама және мұзды-тасты белгісіз шың бар. Алғашқы сарқырама, оның саласы - Кіші Шымбұлақ, 1400 метр биіктікте орналасқан. Екінші сарқырама - Үлкен Шымбұлақ 1450 метр биіктікте, үш шатқалы сарқыраманың ең биік, қол жетімді және терең сарқырамасы. Үшінші сарқырама 1700 метр биіктікте орналасқан. Атаусыз шың үш шыңнан тұрады. Оның биіктігі 460 метрге жетеді. Солтүстікте шыңы 400 метр тік қабырғалармен бұзылады. Шың - шатқалдың ең биік нүктесі.
Неміс халқының материалдық және рухани мәдениеті
Неміс тілі
Неміс тілі индоеуропалық тілдер тобына жататын герман тобының батыс германдық топшасына жатады. Неміс тілінің диалектілік бөлінуінің негізіне батыс-гармандық тайпалар - франктер, сакстер, турингтер, алемандар, баварлар (баюварлар) диалектілері жатады. Жазуы латын графикасы негізінде. Әдеби неміс тілінің австриялық және швейцариялық нұсқалары ГФР –дағы әдеби неміс тілінен диалектілер мен сөйлеу тілі ара қатынасы сипаты және түрлі әдеби тілдерді пайдалануымен ерекшеленеді. Неміс тілі нұсқаларындағы ауызша сөйлеу айырмашылығы неміс тілінің диалектілік бөлінуімен ескерілген.
Діни наным-сенімдері
Діни наным-сенімдері – протестанттар (негізінен лютерандар) мен католиктер. Германиядан тыс жерде тұратын немістер арасында католиктер мен лютерандардан басқа, протестантизмнің басқа бағыттарын - баптистер, адвентисты, меннониты, пятидесятники және т.б. ұстанатындар көп.
Дәстүрлі киімдері
Неміс халқының дәстүрлі киімдері орта ғасырлар негізінде 16-17 ғғ. қала сәні киімдері элементтерінен қалыптаса бастаған. Әйел адамдардың киімдерінің негізгі элементтері- корсаж немесе кофта, бүрмелі белдемше, алжапқыш. Ерлер киімдері жейдеден, қысқа немесе ұзын шалбардан, жеңсіз киім (кейіннен жилет), мойынға тағатын орамал, кебіс немесе етіктен тұрған. Қойшылар, мұржа тазалайтындар, кеншілер, гамбург балташыларының дәстүрлі кәсіптік киім үлгілері бар. Кейбір күнтізбелік және отбасылық ғұрыптар, ең бастысы католиктерде сақталып қалған. Жаңа жылғы немесе Рождествоға арнап шыршаны безендіру 19 ғ. Германиядан таралған.
Дәстүрлі тағамдары
Дәстүрлі тағамдары – тауық кеспесі (нудль), үзбе кеспе қосылған көже, жеміс көжесі. Мерекелерде қырық қабат қосылған шошқа немесе қаз етін дайындап, бәліш (кухе) пісіреді. Ораманың (штрудель) бірнеше түрі бар. Қысқыға шошқа майын, ет және балықты сүрлейді, шұжықты әр түрін жасайды. Сусындар ішінде кофе ішкенді ұнатады.
Үлкен Рогаис
Үлкен Рогаис — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урна өзенінің оң жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Солдиэр (Айова)
Солдиэр (Soldier) — Айова штатының Монона округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.8 км². FIPS коды — 19-73785.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 207 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Монона округы (Айова)
Бетпақдала сылдыршөбі
Бетпақдала сылдыршөбі  (Sіlene betpakdalensіs) — қалампыр тұқымдасы сылдыршөп туысына жататын көп жылдық, шөлге төзімді шөптесін өсімдік. Шу — Іле таулары мен Бетпақдаланың тастақты жазықтарында кездеседі. Биіктігі 15 — 35 см. Сабағы түптеніп, көп болып шығады, түбі қатты, шоғырлана өседі. Жапырақтары ланцет тәрізді, ұзындығы 3 — 8 мм, ені 2 мм. Жас өркендері жапырақ қолтығынан дамиды. Гүлдері сабағының ұшында шашақ гүлшоғырын құрайды. Гүл желектері ақ, кейде қызғылт болады, тұқымы арқылы көбейеді. Маусым — шілде айларында гүлдеп, шілденің аяғында, тамызда жемістенеді. Жемісі — қауашақ, қорапшасының ұзындығы 6 — 8 мм. Бетпақдала сылдыршөбі — сирек кездесетін эндемик түр болғандықтан қорғауға алынып, Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Қалампырлар Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Анталия
Анталия (Antalya) — Түркияның оң түстігіндегі портты қала және курорт, Анталия қаласы теңіз деңгейінен 30 метр биіктікте орналасқан.Қаладағы халықтың саны - 1 603 994 (2015) және шамамен екі миллион адам жаздың мезгілінде болады. Қазіргі таңда Анталия ескі және жаңа қала болып екіге бөлінген.
Әкімшілік аумақтық бөлінісі
Анталия қаласы 5 ауданға бөлінеді
thumb|Лара ықшамауданы thumb|800px
Анталия тарихы
Анталия б.з.д. 159 жылы грек патшасы Пергама Атталоның қалауымен құрылған және алғашында Атталия деп аталған. Б.з.д. 133 жылы қаланы римдіктер жаулап алып, Адриан императорының қысқы тұрағына айналдырды. Көп жылдар бойы Анталия римдіктердің және кейін Византияның қол астында болды.
VIII ғасырда болған қатты жер сілкінісінен кейін ,бұл өңірде экономикалық құлдырау басталды және бұның себебі ретінде арабтардың және теңіз қарақшыларының шапқыншылығын да алсақ болады. 1080 жылдары селжұқ елінің басып кіруінен кейін, бұл өңірде ислам діні тарала бастады 1207 жылы селжұқтар Анталияны және соған қатысты барлық жерлерді жаулап алады.1423 жылы Анталияны түрік османдары жаулап алады. thumb|Анталия кешкі сағат
Анталия климаты
Анталианың климаты типті жерорта теңіздік болып табылады. Бұл өңір өзінің құрғақ және жылы жаз мезгілімен және аздаған жауын шашынды қыс мезгілімен ерекшеленеді. Қыс мезгілінде Анталиада жауын шашынның түсуі өте көп болады, ал жазда жауын шашын өте аз болды. Қыстың күні түсетін жауын шашынның басты себебі Тавр таулары болып табыады, ол цеклондардың ары қарай сол түстікке кетіп қалуына төтеп беріп тұр. Бұған құсайтын құбылыс Қырымның оң түстік жағалауында да байқалады, бірақ аз мөлшерде.
Сәуір айынан бастап қазан айына дейін бұлтсыз ашық ауа райы сақталып тұрады. Жылдың басқа мезгілінде ауа райы көбіне бұлтты және жаңбырлы болады. Қаладағы ылғалдылық 64 % құрайды, ал судың орташа температурасы 21,5 °C құрайды. Жаз маусымы шамамен 8-9 айға созылады. Қаңтардың орташа температурасы шамамен +10 °C, ал шілдеде +28-29 °C. Жалпы жылдық орташа температура +18-19 °C. Қыс өте жылы және ылғалды, ал жаз өте ыстық және ұзақ. Қар өте сирек жауады. Қаланы сол түстік жақтан соғатын желден қорғап тұрған тау, қыстың жылы болуының негізгі себепшісі.Бұл тұрғыда Анталияның климаты Ялтаның климатына өте ұқсас. Анталиа - халықаралық әуежайы бар, жақсы дамыған көңіл көтеру орындары бар, көптеген қонақ бар Түркияның танымал қалаларының бірі.
Тағы қараңыз
Бодрум
Түркия
Анкара
Санат:Түркия қалалары Санат:Түркия порттары Санат:Көне Юнан қалалары
Ларусс энциклопедиясы
Ларусс энциклопедисы — Ларусс баспасынан шыққан анықтамалықтар. 1852 ж. Парижде педагог және лексикограф П.Ларусс (1817 — 75) ұйымдастырған.
“19 ғасырдың Ларусы” аталып кеткен 15 томдық “19 ғасырдың үлкен әмбебап сөздігі” 1865 — 76 ж. (1878 және 1888 ж. 2 қосымша томы) жарық көрді. Онда гуманитарлық тақырыптағы мақалалар басым болды, жеке әдеби және музыкалық шығармаларға елеулі орын берілді. 1897 — 1904 ж. “7 томдық жаңа суретті Ларусс”, 1906 ж. қосымша томы, 1927 — 33 ж.' “19 ғасырдың 6 томдық Ларусы”, 1948 — 50 ж. қайта өңделген басылымы, 1953 ж.'' қосымша томы шықты. 1960 — 64 ж. “10 томдық үлкен энциклопедиялық Ларусс” (қосымша томы 1968 ж.) жарық көрді. Мақалалары қысқаша анықтамалық сипатта болғандықтан энциклопедияға 450 мыңнан астам термин енген. 1906 жылдан бастап түсіндірме және энциклопед. сөздіктерден құралған бір томдық “Кіші Ларусс” жыл сайын шығып тұрды. Шағын энциклопедиялардан: “Ларусстың жүйелі энциклопедиясы” (1955), Ларусс. Бояулы үш томдығы (1965 — 66), “Ларусстың 3 томдық жалпыға бірдей энциклопедиясы” (1968), екі томдық “Жаңа әмбебап Ларусс” (1969 — 70), балалар мен жастарға арналған энциклопедиялық сөздіктер, музыка, медицина, ауыл шаруашылығы, бау-бақша, үй шаруашылығы, спорт, т.б. бойынша энциклопедиялар жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Энциклопедиялар
Кремено (Италия)
Кремено (Италия) (Cremeno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1012 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 78 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 22040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Ольдислебен
Ольдислебен (Oldisleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Кифхойзер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2278 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,47 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 65 054. Муниципалитеттің басшысы — Йоахим Пёцшке.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданғаы бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Парада (Вила-ду-Конде)
Парада (Вила-ду-Конде) (Parada (Vila do Conde)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-ду-Конде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 365 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 109,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
NGC 1713
NGC 1713 — Орион шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Кунгур Жылнамасы
Кунгур Жылнамасы, Сібірлік қысқаша Кунгур жылнамасы – 16 ғасырда жазылған Сібір жылнамасының бір бөлімі. Ермактың Сібірге жорығына қатысушылардың бірі жазған. Кунгур Жылнамасының толық мәтіні сақталмаған. Кунгур Жылнамасы Ермак жорығын толығымен суреттеп жазған әрі Сібір халықтары туралы бағалы мәліметтер береді. Жылнамаға қазақ тілінің стилі тән.
Парада (Вила-ду-Конде)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Кунгур Жылнамасы
Дереккөздер
Санат:Тарих