cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кнут Гамсун
Өмірі мен шығармашылығы
Соғыс аяқталғаннан соң Гамсун сотталады. Ол жасы ұлғайғаны арқасында түрмеден қашып, мемлекеттік айып тағылып айыппұл төлейді. Кейіннен ол сот процесін «Шөп басқан соқпақ жол» деп жазған. Жазушының ұлы Арильд, 1943 жылы «Kurt Eggers» СС арнайы пропаганда полкі құрамындағы, арнайы пропаганда взводында әскери корреспондент болып қызмет етеді. Соғыстан кейін Гамсун бірнеше уақыт қарттар үйінде өмір сүреді, 1950 жылы Нeрхольмге оралады.
Жазушы 1952 жылдың 19 ақпанында дүниеден өтеді. Оның толық шығармалары, ол дүниеден өткеннен екі жылдан кейін жарыққа шығады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1859 жылы туғандар Санат:1952 жылы қайтыс болғандар Санат:Норвегия жазушылары
Маржансу көшесі (Астана)
Маржансу көшесі (Астана) - бұрынғы атауы Встреча көшесі. Маржансу көшесі Мирный көшесінен басталып, Арай көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 227 метр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Ауллвилл (Миссури)
Ауллвилл (Aullville) — Миссури штатының Lafayette округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 86 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.7 км² шамасында. FIPS коды — 29-02530.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Александр Георгиевич Швецов
Швецов Александр Георгиевич (1942 жылы туған, Ресей, Пермь қаласы) – медицина ғылымының докторы (1992), профессор (1994). Қарағанды мемлекеттік медициналық институтын (1965, қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы) бітірген. Осы институтта ассистент (1965–1975), ғылыми-зерттеу секторының басшысы (1975–1979), доцент, профессор (1979–1992) болды. 1996 жылдан кафедра меңгерушісі қызметін атқарады. Ғылыми еңбектері жалпы гигиена мәселелеріне арналған. 80-нен астам ғылыми жарияланымның авторы.
Көктөбе (түбек)
Көктөбе – Балқаш көлінің солтүстік-шығыс бөлігіндегі түбек.
Географиялық орны
Жетісу облысы Алакөл ауданында орналасқан.
Өсімдігі
Сұр қоңыр топырақ жамылғысында эфемерлі сұр жусан, баялыш, күйреуік, бұйырғын өседі. Көл жағалауы қамысты.
Дереккөздер
Санат:Балқаш көлі түбектері Санат:Жетісу облысы географиясы
Үшкемпір
Үшкемпір — Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданы, Бірлік ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңақала ауылынан шығысқа қарай 27 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 379 адам (185 ер адам және 194 әйел адам) болса, 2009 жылы 268 адамды (145 ер адам және 123 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жаңақала ауданы елді мекендері
Жезқазғанды танып-білуге бұрынғыдан да ынтықпын (жинақ)
Жезқазғанды танып-білуге бұрынғыдан да ынтықпын - Жезқазған облысының 1990 жылы орыс тілінде жарыққа шығарған Сәтбаевтар отбасының хаттар жинағы. Құрастырушылары: В.И.Демин мен Расламбекова. Жинаққа Т.А.Кошкина - Сәтбаеваның және Қаныш Сәтбаевтың Жезқазғандық геологтар, өздерінің ежелгі сыйлас достары ерлі-зайыпты В.И. және З.И.Штифановтарға, С.Ш.Сейфуллин мен И.Н.Богданчиковке жазған 30 хаты (1941-74 жылдардағы) енген. Бұл хаттарда негізінен Жезқазған кенін және оның төңірегінегі үмітті кен көздерін жүйелі түрде барлау, экспедициясының ішкі-сыртқы жұмыстары сөз болумен бірге, өз отбастарының жай-күйлері әңгімеленген.
Шынайы достары болғандықтан ерлі-зайыпты Сәтбаевтар осы хаттарында өмірдің көлеңкелі, кейде жан тебіренткен сүйініштерін де хабарлап отырған. Мысалы, Сәтбаев Мәскеуден 1952 жылы 27 наурыз күні ерлі-зайыпты Штифановтарға жолдаған хатында нақақ жаладан біржола ақталмаса да, өз басына төнген қара бұлттың сейілгенін айтып, сол жылы 14 наурыз күні Қазақстан К(б)П ОК-нің 1-хатшысы Ж.Шаяхметовпен ұзақ та ауыр әңгіменің барлық бүкпе сырларын ашқан. Алматы қаласындағы Қазақстан Ғылым Академиясының Геологиялық ғылымдары институтына директор болып қайтып оралуға келіскенін тәптіштей баяндаған. Мұндай жүрекжарды сыр шерткен хаттар жинақта көп кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары Санат:Жезқазған
Атрибуция
Атрибуция (attributio - иелену) - қабылдау өрісінде жоқ сипаттамаларда әлеуметтік объектілерге (адамға, топқа, әлеуметтік қауымға) балаудың әлеуметтік-психология механизмі. Атрибуция қажеттілігі субъекттің әлеуметтік ортамен адекватты өзара әрекеттесуіне бақылау арқылы алатын мәліметі жеткіліксіз болған кезде, оны «толықтыру» қажеттілігімен сипатталады. Атрибуция – тікелей қабылданатын ақпаратты «толықтырудың» негізгі амалы. Атрибуция зерттеуге ең алғаш Ф.Хайдер (1958) жұмысы бастау болды. 1970 жылдардың соңына қарай атрибуция аттитюдтармен қатар, әлеуметтік-психологиялық зерттеулердің басым объектілеріне айналды. Ең алғашында ол каузальдық атрибуцияға баланып, тұлғааралық қабылдаудың шегінде шоғырланып, адамзаттық мінез-құлықтың себептерін шығару ретінде түсіндірді. Кейіннен атрибуция ұғымы кең мағынада қолданыла бастады. Ол тек мінез-құлық себептерін ғана анықтамай, әлеуметтік-сипаттамаларды кең көлемде түсіндіруге қолданылды. Атрибуция тек тұлғаның ғана емес, сонымен қатар, басқа да әлеуметтік объектілердің де сипаттамаларын білдірді. Ол қабылданатын объектілерді мағыналық жүйеде қарастыруға мүмкіндік берді. Кеңестік психологияда атрибуция 1970 жылдардың соңына қарай көптеген әлеуметтік құбылыстардың механизмі ретінде анықталды. Оның топаралық өзара әрекеттестіктер мен отбасылық қатынастарды реттеу, өндірістік және т.б. шиеленістердің тууындағырөлі көрсетілді. Атрибуция (Каузальды) – құбылысқа, адамға немесе бір тікелей қабылдауға әсері болмайтын қасиетті тіркеу. Атрибуция – тұлғааралық қатынастар жағдайында кісінің басқа адамдардың мінез-құлық себептері мен мотивтерін түсінуі. Оны зерттеу мына жағдайларға негізделеді: атрибуция эксперименттік зерттеудің маңызды нәтижелері мен қорытындылары мыналарды анықтады:
Атрибуция - мұражай жұмыстарының маңызды бір саласы.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Өнер
Ашамүйізді киік
Ашамүйізді киік немесе Айырмүйіз (Antilocapra americana) — күйіс қайыратын сүтқоректілердің отряд тармағына, Ашамүйізділер тұқымдасына жататын жануар.
Биологиялық сипаттамасы
Дене тұрқы 1,5 м, биіктігі (шоқтығынан алғанда) 80 см, салмағы 35-60кг, сыртқы бейнесі бөкен тәрізді.
Түсі - ақшыл қоңыр, бауыры - ақ, тамғыда ақ "айшық", текелерінде қара "маска" бар.
Айыр мүйіз текесінің қысқа (30 см) және толықша келген мүйізі тік шығып, екі ұшы алшақтау әрі қайқылау болып өседі. Еркектерінің мүйізі қысқа, жуан, аша тәрізді, ал ұрғашыларының мүйізі қыскалау, 5-7 см-ден аспайды. Аша мүйізділердің бұғылардан айырмашылығы - мүйізінің тек сыртқы қабатын ғана тастайды да - сүйекті негізі сақталады. Айыр мүйіздің басқа қуыс мүйізділерден бір айырмашылығы - оны мүйіз қабығы жыл сайын күйлегеннен кейін түсіп, қайта шығып отырады.
Айыр мүйіз жыл сайын мамыр-маусымда төлдейді. 60% ұрғашысы егіз бұзау табады. Бұзаудың салмағы 2-4 кг, түсі - сұр, 3 аптада шөп жей бастайды. 3 айда жетіледі.
Табиғатта 5-7 жыл өмір сүреді.
Түрлері
Барлығы 5 түр тармағы бар:
Таралуы
Солтүстік Американың прерий далаларында мекендеген, Канаданың оңтүстік-батысынан Мексиканың солтүстігіне дейін. Өте көп аулағандықтан 1908 жылғы мәліметпен саны 20 мыңға дейін азайған, кейбір жерлерде мүлдем құрып кеткен. Қазіргі күнде популяциясы 2-3 млн-ға жеткізілді.
Пайдалауы
Мүйізінен дәрі жасайды
Бирштедт
Бирштедт (Bierstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 164 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 11,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 060. Муниципалитеттің басшысы — Франц Курц.
Кудудет
Кудудет — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урюп өзенінің сол жағалауынан 130 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Баспа (өнер)
Баспа, өнерде -
Дереккөздер
Санат:Өнер
Mitsui & Co.
Мицуи Буссан — Жапонияның аса қуатты монополиялық тобы. 17 ғасырда Мицуи сауда-банкирлік үйінің негізінде құрылған. Мицуи империалистік Жапонияның басқыншылық соғыстарында үлкен роль атқарды. Осы соғыстардан түскен орасан зор көп пайданы иемдену нәтижесінде Мицуи 20 ғасырдың бас кезінде жетекші концерндзайбацуға айналды. Жапонияның сондай-ақ Кореяның финанс,сауда-жүйесін, су транспортын, тау-кен, тоқыма және басқада өнеркәсіп салаларын басып алды .Мицуи тобына <<Мицуи банкісі>> және сауда фирмасы басшылық етеді.
Санат:Жапония компаниялары
Полис (ежелгі қала)
Полис — қала-мемлекет, Ежелгі Грекия мен Римге тән қоғамның әлеуметтік-экономикалық, саяси ұйымдарының ерекше түрі. Полис жері қала аумағынан, оның айналасындағы халқы егіншілікпен шұғылданатын мекендерден құралды. Мемлекеттік аппараты халық жиналысынан, кеңестен және сайланып қойылатын түрлі қызмет адамдарынан (магистраттардан) тұрды. Халық жиналысы билеушінің мемлекетті басқару құқын қамтамасыз етіп отырды. Полистер олигарх. (мыс., Спарта) немесе демократиялық (мыс., Афины) түрінде болды. Спарта егіншілік Полиске, Коринф сауда-қолөнері Полисіне жатты. П. Грекияда б.з.б. 4 ғасырдың басында, Римде б.з.б. 3 — 1 ғасырларда дағдарысқа ұшырап, жойылды.
Толығырақ... Антикалық қоғамның жеткен жетістіктерінің бірі – мемлекет құрылымының ерекше түрі полис болды. Ол азаматтық қауым негізінде пайда болды. Ежелгі Грекия мен Ежелгі Римдегі қауым мен мемлекет бір – бірімен бірігіп кетті. Полис –қала–мемлекет те осылай пайда болды. Ежелгі Грекия мен ең ірі, әрі ықпалды полистары – Афины мен Спарта болды. Полистің орталығы қала болып, оның сыртында қауым мүшелері , қарапайым адамдарға тиесілі жерлер болды.Әрбір жанұя өз шаруашылығын дербес жүргізіп , тәуелсіз болды. Полис мүшелері, қауымның тең құқылы мүшелері барлық құқықтар мен бостандықтарға ие болды. Олар өздері мемлекетті кейіптеп, полисті бірлесе басқарды. Биліктің мұндай түрі демократия деп аталды. Полистің әрбір азаматы, жер иесі немесе еңбекші болсын , мемлекет өміріне белсене араласты.Барлық мемелекеттік лауазымдар сайланбалы болды. Лауазымды тұлғаларды сайлайтын және маңызды мәселелер бойынша түбегейлі шешім қабылдайтын орган Халық мәжілісі болды. Оған 20 жасқа толған тең құқылы әрбір адам араласа алатын.Мәжіліс кезінде байлық мөлшеріне, қызмет түріне , тұрмыс салтына қарамастан бәрі тең болды.Жиналыстар тұрақты түрде , мысалы , 9-10 күнде бір рет афинада өткізіліп тұрды. Күн тәртібіне полис азаматын толғандырған кез – келген мәселе қойылды. Әрбір адам заң жобасын ұсынып, өз көзқарасы тұрғыдан сөйлеп, қатысушыларды өз сөзінің растығына сендіруге құқылы болды. Жиналысқа қойылған мәселелер кеңінен талқыланды. Барлық пікірлер тыңдалып болғаннан кейін, дауысқа салынатын. Заң бойынша дауыс беру – қол көтеру арқылы, ал басқару органдары мен сотта – жеребе тастау арқылы жүзеге асты. Афиныдағы халық мәжілісі жылына бір рет қуғын-сүргінге арналатын. Қатысушылар өз ойларынша афиналық демократияға қауіп төндіріп жүрген азаматтың есімін жазады.Қатысушылардың жартысынан астамы қарсы дауыс берген кез – келген адам елден аластатылатын.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Санат:Саясат Санат:Ежелгі Грекия
Канонада
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Хоршеваш
Хоршеваш — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Выла өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Камуфляж
thumb Камуфляж (франц. camouflage — бұркемелеу) — объектілерді (танктерді, зеңбіректерді, ұшақтарды, кемелерді, ғимараттарды) ірі дақтар, жолақтар салу арқылы барлаудың көзбен бақылау арқылы, оптикалық және фотосуретті құралдармен аныктауын қиындататын бүркемелеудің бір тәсілі. Камуфляждың көмегімен объектінің сыртқы түрі коршаған ортаға сәйкес болып, өзгертіледі. Объектінің сыртқы келбетін қайталамас үшін формасы мен көлемі әр түрлі симметриялы болмайтындай етіп жүргізіледі. Бояу түрлері жыл мезгілдері мен қоршаған ортаға байланысты таңдалады (қыста кобінесе ак түс, жазда — ор түрлі ашық жасыл (өсімдіктерге байланысты), шөлді аймақта сарғыш, сұр түстер және т.б. пайдаланылады). Камуфляжды жүзеге асыру процесі камуфляждау деп аталады. Ол бояғыш агрегаттар немесе бояу жаққыштар мен біліктердің көмегімен жағылады. Камуфляж Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда армияның барлық түрінде кеңінен қолданылды жоне өзінің мәнін қазіргі уақытта да жоғалтқан жоқ.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Camouflage (militaire)
Барселус
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30252 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 122476 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,73 адам/км².
Тарихы
Қала 1931 жылы құрылған.
Санат:Амазонас елді мекендері
Барселус
Жезқазған екінші бесжылдықта (монография)
Жезқазған екінші бесжылдықта - 1993 жылы Алматы қаласындағы қазақ мемлекеттік жоспарлау - Оңтүстік түсті метандар, алтын баспасынан орыс тілінде жарық көрген монография. Кітаптың соңында 3 карта берілген, көлемі 60 бет. Авторлары - М.П.Русаков пен Қаныш Сәтбаев. Еңбек кіріспеден және 10 тараудан тұрады. Автор-ғалымдар Жезқазған - Ұлытау аудандық кешенді зерттеп, оның қойнауындағы байлықтардың бәрін анықтау мақсатымен Қарсақбайдың темір кендерін, Жездінің марганецін, Қияқтының қоңыр көмірін, Болаттаманың пиритті лигниталарын, қорғасынды, Найзатасты және басқа кеніштерді барлап қарап шығып, минералдық байлықтармен қоса алғанда Жезқазған - Ұлытау ауданының индустриялды болашағының зор екендігіне, оған темір жолы тартылысымен-ақ бұл аудан Қарағандыға, сол арқылы бүкіл кеңестік халық шаруашылығына қосылады деген жалпы қорытындыға келеді. Нәтижесінде Жезқазғанға үлкен қызығушылық туды. Ғалымдар арнайы сессия шақырылуын талап етіп, КСРО-ға Үлкен Жезқазғанның өндірістік күшін дамытуға үкіметтен жәрдем сұрады.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары Санат:Жезқазған
Мирянци (Пазарджик облысы)
Мирянци (Мирянци) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Пазарджик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 620 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4443. Телефон коды — 03520. ЕКАТТЕ коды — 48444.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
NGC 215
NGC 215 — Феникс шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Феникс (шоқжұлдыз)
Тад-Яха
Тад-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юнетаяха өзенінің сол жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Альмасуль
Альмасуль (Almazul) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Гомара ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 102 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 67,86 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Суперотбасы
«Суперотбасы» (The Incredibles) — Pixar Animation Studios студиясының Buena Vista Pictures Distribution компаниясына арнап жасаған толықметражды мультфильм. Фильмің режиссёрлығын Брэд Берд қолға алды. Композитор қызметін — Майкл Джаккино атқарды. Басты рөлдерді орындаған Крейг Т. Нельсон, Холли Хантер, Сара Воуэлл, Спенсер Фокс, Джейсон Ли, Сэмюэл Лерой Джексон және Элизабет Пенья.
Бұл толық метражды мультфильм үздік анимационды фильм номинациясында «Оскар» сыйлығын алған тарихтағы ең төртінші фильм.
Пікір
Rotten Tomatoes шолу агрегаторының сайты 97% мақұлдау рейтингісі туралы хабарлады, орташа балл 8,4/10, 248 шолуға негізделген. Metacritic орташа өлшенген мәнді қолданып фильмге 41 сыншының негізінде 100-ден 90-ге баға берді, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді.
Мондар
Мондар (талаин) — Мьянманың оңтүстігінде және Таиландтың оңтүстік-батысында тұратын халық. Мьянмадағы саны 1,2 миллион адам, Таиландта 120 мың адам. (2010)
Тілі
Мон тілінде сөйлейді. Мон тілі мон-кхмер тілдер тобына жатады. Мон жазуы үнді пали жазуынан шыққан, алғашқы жазулар 6 ғасырға жатады.
Діні
Дінге сенушілер: буддистер (хинаяна), ішінара – дәстүрлі нанымдарды ұстанады.
Этногенезі және тарихы
Мондар - Үндіқытай түбегінің байырғы халқы. Біздің дәуіріміздің басында мондар Үндіқытайдың оңтүстігінде кейіннен Пегу, Татхоун, Дваравати деп аталатын мемлекеттерді құрды. Олар сәулет, бейнелеу және қолданбалы өнер салаларында үлкен жетістіктерге ие. Раманнадесаның («Мондар елі» - Мьянманың оңтүстігіндегі Мон штаттары Үндістанда осылай аталды) географиялық жағдайы мондардың Мьянма халықтарының көрші халықтармен мәдени және сауда алмасуларында делдал болуына ықпал етті.
1-мыңжылдықтың аяғында Мьянма мен Шандар арасында мемлекеттердің құрылуы мондардың билігіне нұқсан келтірді. XVI-XVIII ғасырларда Мон территориялары Мьянма мен Сиам арасындағы соғыс алаңына айналды, ал Монс Сиамға қоныс аудара бастады. Дәстүрлі мәдениетті сақтаған мон халқының басты назары XX ғасырда мондардың ұлттық қайта өрлеуінің негізіне айналған Тенасеримнің таулы аймақтары болды. 1974 жылы Мон ұлттық аймағы құрылды. 1995 жылы қарулы күрес тоқтатылды. 1996 жылдан бастап Мона ұйымдарының қызметін Мон Бірлік Лигасы үйлестіреді.
Кәсібі
Мондардың негізгі дәстүрлі кәсібі - суармалы егістік күріш өсіру, көкөніс өсіру және бау-бақша өсіру, балық аулау маңызды орын алады. Қолөнердің ішінен тоқымашылық, керамика, қайық жасау тән.
Өмір салты
нобай|оңға|200px|Хтамане тағамы Патрилинейлік туыстық топтар сақталған (калок хо), левираттың қалдықтары байқалады, некенің уақытша матрилокалдылығы қолданылады. Егістіктер мен ағаштардың рухтарына табыну (теватао), жаңбыр (пеа тхонг), ауылдар (пеа ку), шамандық (әсіресе әйелдер) сақталған.
Мьянмадағы ер адамдар бамарлардікіне ұқсас киім киеді. Тайландта тұратындар тай стиліндегі киімдерді қабылдады. Мон киімі әулеттік дәстүрлермен қатар сыртқы әсерлермен де қалыптасқан.
Мондардың тағамдар мен аспаздық дәстүрлері Мьянма асханасы мен Орталық Таиландтың бүгінгі асханасына айтарлықтай әсер етті. Мьянмадағы Хтамане, Тайландтағы Ханом Чин және Хао Че, жасминнің хош иісі бар салқын суға малынған күріш қосылған дәстүрлі тағам Тингян (Сонгкран) жазғы фестивалі кезінде мон халқы тұтынады. Таиландта бұл тағам Khao che ретінде белгілі және «корольдік тағамдар» деп саналды. Мондар ашытылған балық дәмдеуіштерін де пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Мьянма халықтары Санат:Тайланд халықтары
Телефон
Телефон (теле грекше τῆλε - "алыс" және phone – "дауыс, дыбыс") — қашықтықтан дыбысты таратуға және қабылдауға арналған құрылғы. нобай|324x324 нүкте|Western Electric өндірген, [[AT&T Inc.|AT&T батырмалы телефоны, 2500 DMG моделі, қара түсті, 1980 ж.]] Телефоннан шыққан электр тербелістерін дыбыс тербелістеріне түрлендіруге арналған электроакустикалық аспап. Қазіргі заманғы телефондар электр сигналдарының көмегімен алыс қашықтықтардан сигнал алмасуға мүмкіндік береді. Телефон деген кеңінен таралған қысқарған атауы патент берген сәттен бастан, бірден қолданысқа еніп кетті.
Телефонда электр тербелістерін дыбыс тербелістеріне, дыбыс тербелістерін электр тербелістеріне түрлендіру микрофон көмегімен атқарылады. Телефон электромагниттік, электрдинамикалық және пьезоэлектрлік болып бөлінеді. Қазіргі кезде электронды есте сақтау құрылғысымен жабдықталған телефон аппараттары бар.
1878 жылы әлемде алғашқы болып телефон сигналы Ағылшын сарайынан тартылды.
1876 жылы Александр Грэхэм Белл АҚШ- та адам дауысын басқа құрылғыда анық естіліп жеткізілетін құрылғы жасап шыққан, патент алған алғашқы адам болды. Бұл құрылғыны жасап шығаруға тырысқан өнертапқыштар көп еді, ойлап табылғаннан кейін бизнесте, үй шаруашылығында, жалпы тұрмыста кеңінен сипат алып таптырмас көмекшіге айналды.
Телефонның маңызды элементтеріне мыналар жатады:
сөйлесуге болатын микрофон (таратқыш) ; алыс қашықтықтан ойнатылған дауысты қабылдап алатын құлаққап (қабылдағыш).Телефонның маңызды элементтері  — сөйлесуге болатын микрофон ( таратқыш) және қашықтан  дауысты ойнататын құлақаспап ( қабылдағыш). Сонымен қатар, телефондардың көпшілігінде кіріс телефон қоңырауы туралы ескерту қоңырауы және басқа телефон қоңырау шалғанда телефон нөмірін көрсететін дисплейі мен нөмір енгізуге арналған пернетақтасы бар. Қабылдағыш пен таратқыш әдетте телефон түтігіне орнатылған, ол сөйлесу кезінде аузына және құлағына жеткізіледі. Дискіні түтікке немесе ол қосылған негізгі блокқа орналастыруға болады. Таратқыш дыбыстық толқындарды телефон желісі арқылы қабылдайтын телефонға жіберілетін электр сигналдарына айналдырады, ол сигналдарды қабылдағышта немесе кейде динамикте естілетін дыбысқа айналдырады. Телефондар дуплексті байланыс құрылғылары болып табылады, яғни телефонмен бір мезетте екі бағытта да деректерді жіберуге мүмкіндік береді.нобай|1896 жылғы телефон аппараты ([[Швеция)|257x257 нүкте]]Алғашқы телефондар бір-бірімен кеңседен немесе бір клиенттің тұрғылықты жерінен басқа клиенттің орналасқан жеріне тікелей байланысты болды. Бірнеше тұтынушылар үшін бұл жүйелер тез арада орталықтандырылған қолмен басқарылатын коммутаторлармен алмастырылды. Бұл станциялар көп ұзамай бір-біріне қосылып, ақырында жалпыға ортақ пайдаланылатын автоматтандырылған бүкіл әлем бойынша коммутацияланған телефон желісін құрады. Үлкен ұтқырлық үшін 20 ғасырдың ортасында кемелер мен автомобильдердегі мобильді станциялар арасында тарату үшін әртүрлі радио жүйелері жасалды. Портативті ұялы телефон дар 1973 жыл дан бастап әр жеке адам пайдалана алатындай қызмет ете алатын болды. Келесі онжылдықтарда олардың аналогтық ұялы жүйесі мүмкіндіктері  кеңейіп әрі құны төмен цифрлық желілерге алмастыра бастады.
Конвергенция қазіргі заманғы ұялы телефондардың көпшілігіне қарапайым дауыстық байланыс шеңберінен шығуға мүмкіндік берді. Олардың көпшілігі барлық ұялы байланыс пен көптеген есептеу тапсырмаларын біріктіретін смартфон дар. нобай|356x356px|[[Александр Грэхэм Белл|Белл дің 1876 жылы жасаған алғашқы телефон таратқышы, 50 жылдан кейінгі жаңартылуы |солға]]
Дереккөздер
Санат:Телекоммуникациялар Санат:Байланыс Санат:1878 жыл
Ахмет Риза мешіт-медресесі
Ахмет Риза мешіт-медресесі, мешіт-медресе. 19 ғасырдың 50-жылдарында Семей қаласынан ашылған. Мешіттің имамы Қазанның «Маржани» медресесін бітіріп келген Ахмет Риза деген оқымысты адам болған. Ол мешіттің қасынан шәкірттер түрақты жатып оқитын медресе ашады. Бұл медресенің өзге діни оқу орындарынан өзгешелігі - ислам мен түркі ғылыми әлемінде аса үлкен реформаторлық-жәдидтік ілімді қалыптастырған ғұлама Шаһабуддин Маржанидің ағартушылық бағытын ұстанады. Ахмет Риза имам «Шариғат», «Тарихат», «Мағрифат» атты үш негізден тұратын тарихи, философиялық қоғамтану ғылымдарын тереңдетіп оқытты. Түркі, араб, фарсы тілдері және шығыс поэзиясы мен сөз өнерінің заңдылықтары, математика, жағырафия, жаратылыстану пәндері негізгі дәріс ретінде жүргізілді. «Алланы - ғылым мен ақыл-сана арқылы тану керек» деген үрдісті оқу бағдарламасына енгізді. Құнанбай дың әуелде Абай ды Ғабдұлжаппар деген имамға беріп, артынан Ахмет Ризаның мешіт-медресесіне ауыстыруы да мұндағы ғылым жолын тереңдетіп оқытатынына көзі жеткендіктен болса керек. Оның үстіне Құнанбай Софы Аллаярдың діни уағызын өте құрмет тұтып, балаларына үйретіп отырған. Ал Ш. Маржани сол Аллаярдың ілімін одан әрі дамытуды мақсат еткен ғұлама еді. Абай бұл мешіт-медреседе шамамен 1855-1858 жылдардың арасында дәріс алды. Жәдид тік бағыттың аса ықпалды болғаны сондай, Абай осы үш жылдың ішінде шығыс тарихы мен философиясын, тілін, поэзиясын жетік меңгеріп шығады. Фарсы тілінде өлең жазатындай дәрежеге жетеді. Ахмет Риза медресесінен дұрыс ғылыми бағыт алған шәкірттің көзқарасы сол жәдидтік арнада дамып, ғұламалық танымға неғіз қалады. Мұны Абайдың өзі де ерекше мойындаған. Біліммен сусындауға толық еркіндік берілгенін оның орыс мектебінен қосымша дәріс алуына мүмкіндік жасалуынан-ақ аңғарылады. Абай медреседен алған білімін есінде қатты сақтап, кейіннен өзінің шәкірттері мен балаларына айтып беріп, пәлен кітаптың пәлен бетінде солай жазылған деп сілтеме жасап отырған. Бұл жөнінде Ә. өзінің «Абай (Ибраһим) Құнанбаев (1845-1904)» атты монографиясында толық жазған (20 томдық шығармалар жинағы, 1985, 18-т., 73-74-беттер). Аллаяр Софы мен Ш. Маржанидің ғылыми-діни ілімдері Абайдың философиялық көзқарасын қалыптастыруға тікелей негіз қалағаны туралы Әуезов барлық зерттеулері мен мақалаларында баса айтады. Патшалық-миссионерлік саясаттың жазалау саясаты мен мұсылмандық діни оқуларға шөктеу қою жөніндегі ерекше нұсқаудың кесірінен және қадымша оқытуды діни оқудың бірден-бір жолы деп санаған ескішіл молдалардың қысым көрсетуі салдарынан Ахмет Риза мешіті кейіннен медресеге бала қабылдауды тоқтатады. Қадым мен жәдид оқуының қайсысын таңдау жөніндегі Семей мешіттерінің арасындағы дау-дамайға Абайдың да қатысқанын Әуезов өзінің «Абай жолы» роман-эпопеясында барынша шынайы суреттеді. Ахмет Ризаның жолын Камараддин қазірет жалғастырды. Алайда ол Баянауылға ауысға мәжбүр болды. Ахмет Риза мешіт-медресесінің үйі Кеңес өкіметі тұсында қоймаға, кеңсеге айналды. Соғыс жылдарында мешіт үйі өртеніп кетті. Шәкірттер оқитын медресе үйі ғана сақталып қалды. Ол үй қазір өзінің бұрынғы орнынан көшіріліп, Абайдың қорық-мұражайы кешенінің қасына орналастырылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан медреселері
Степановка (Аскин ауданы)
Степановка — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Ключев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 148 адамды құрады. Пошта индексі — 452882, ОКАТО коды — 80204825003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Аққолтық
Аққолтық — Түркістан облысы Созақ ауданы, Жартытөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шолаққорған ауылынан оңтүстікке қарай 23 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 952 адам (496 ер адам және 456 әйел адам) болса, 2009 жылы 977 адамды (502 ер адам және 475 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Созақ ауданы елді мекендері
Гляциодислокациялар
Гляциодислокациялар - таужыныстар жатысының мұздық қысымынан бүлінуі. Гляциодислокациялар қатпарлар немесе шағын бастырмалар түрінде білінеді, олардың тектоникалық бүзылыстардан айырмашылығы — терең жатқан қабаттарды қамтымайды, таралымы шектеулі болады
Дереккөздер
Санат:Геология
Сен-Марсьяль-ле-Мон
Сен-Марсьяль-ле-Мон (Saint-Martial-le-Mont) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,25 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 252 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Монете-сюр-Алье
Монете-сюр-Алье (Monétay-sur-Allier) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03176, пошта индексі — 03500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 550 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Көктөбе қыстауы (Алматы облысы)
Көктөбе – Матай тауларының оңтүстігіндегі қыстау.
Алматы облысы Кербұлақ ауданы Басши ауылының оңтүстік-батысында 30 км жерде орналасқан. Солтүстігінде Шынарбассай қыстауы, шығысында Қызылбелбеу қонысы, оңтүстігінде Құлантөбе қыстауы, батысында Көтекасу, Жүзасу асулары орналасқан. Тау баурайындағы қыстаудың шөбі шүйгін, мал жайылымына қолайлы.‎
Дереккөздер
Санат:Кербұлақ ауданы қыстаулары
Тұрпайы социологизм
Тұрпайы социологизм – XX ғасыр басында әдебиеттану ғылымында ерекше белең алған бағыт.
Бұл мектептің өкілдері қоғам заңдарын әдебиетке механикалық түрде қолданып, метафизкалық жолға түскен. Олар жазушы шығармасын әуелі оның таптық тегімен байланыстырған. Шын мәнінде көркем туындының эстетикалық құндылығын бағаламай, бұрмалап түсіндірген. Тек қана жаңа пролетарлық әдебиет жаңа кеңестік қоғамның рухани өзегі бола алады деген ұстанымда болған.
Дереккөздер
Санат: Әдебиет
Канонер қайығы
Канонер қайығы жағалаудағы және өзендердегі ұрыс қимылдарын жүргізуге арналған артиллериялы ұрыс кемесі
Дереккөздер
Санат:Әскери-теңіз флоты Санат:Кемелер
Ог-Ель
Ог-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вочь өзенінің оң жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оттендорф (Киль)
Оттендорф (Киль) (Ottendorf (bei Kiel)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Рендсбург-Экернфёрде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 847 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,55 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 58 126. Муниципалитеттің басшысы — Вильхельм Хирш.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
IC 5378-1
IC 5378-1 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 177, UGC 1, MCG 3-1-15, ZWG 456.18, ARP 130, VV 263, NPM1G +16.0001.
Сыртқы сілтемелер
IC 5378,01 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Ла-Шапель-Нев (Морбиан)
Ла-Шапель-Нев (La Chapelle-Neuve) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56039, пошта индексі — 56500.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Майкүбі артезиан алабы
Майкүбі артезиан алабы, Сарыарқаның солтүстік-шығысында, Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы Майкүбі қоңыр көмір алабына сәйкес келеді. Ауданы 1 мың км²-дей грабен-синклинорийден орын алған. Алаптың жер асты суы қалыңдығы 300 м-дей келген триас пен юра шөгінділерінде. Суының минералдығы 1,5 – 1,8 г/л, құрамы хлоридті натрийлі, ұңғымалардың су шығымы 10 л/с-ке дейін жетеді.
Дереккөздер
Санат:Артезиан алабы
Пихтовка (Печора тармағы)
Пихтовка — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 1687 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Балқашит
Балқашит — Балқаш көлі жағалау- ларында үшырасатын сапропель түрі. 6- тер көмірсутектермен уланып ыдыраған балдырлар есебінен қалыптасады. Әдетте майысқақ, кейде опырылғыш денелер тү- рінде кездесетін Б-тер ашық сары түстен қою қара түске шейін боялған; орташа қүрамы: С - 76%, Н - 10,5%, О + N + 5 - 13,5%.
Дереккөздер
Санат:Геология
Жезқазған жұмысшысы (газет)
Жезқазған жұмысшысы - 1955-62 жылдары аралығында Жезқазған қаласында шығып тұрған газет. 1955 жылы тамыз айында «Жезқазған жұмысшысы» газетінің алғашқы саны жарық көрді. Газет Жезқазған қалалық партия комитеті мен еңбекшілер депутаттары қалалық кеңесінің органы ретінде негізінен орыс тілінде шығатын «ДЖезказганский рабочий» газетінің мақалалары мен хабарларын қазақ тілінде жариялап отырған.
Кей кездері газет бетінен тілшілердің төл мақалалары мен хабарларын, сондай-ақ жергілікті ақын-жазушылардың шығармаларын да жариялаған. 1959 жылы 10-сәуірдегі нөмірінде академик Қаныш Сәтбаевтың 60 жасқа толуымен орай газет бетінде жергілікті өлкетанушы С.Т.Бүкіровтің «Қаныш аға», В.И.Штифанов пен В.Шведконың «Даңқты юбилей» және С.Бәйішевтің «Қоғамшыл, патриот ғалым»; 1961 жылы 3-қаңтарда М.Сәрсекеевтің (Сәрсекенің) «Жезқазған осылай туған» атты мақалалары жарияланды. 1962 жылы академик-ғалым Сәтбаевтың КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттығына кандидат болуымен байланысты газеттің бірнеше санында мақалалар жарық көрген. Мысалы, Ж.Өмірбековтің «Біздің Қаныш» (24-ақпан), С.Тақабайұлының «Бірліктің айғағы» (20-наурыз), Ж.Әділовтың «Бақыт үшін дауыс бердім» (22-наурыз), тағы басқалары.
Дереккөздер
Санат:Жезқазған
Ла-Феи (Сен-Маритим)
Ла-Феи (La Feuillie) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 39,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76263, пошта индексі — 76220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1255 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Бад-Дюркхайм (аудан)
Бад-Дюркхайм (Landkreis Bad Dürkheim) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Бад-Дюркхайм қаласы. Аудан Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан. Рейнланд-Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 590 км² шамасында. Тұрғыны 135 120 адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 229 адам/км². Ауданның ресми коды — 07 3 32.
Аудан 48 елді мекенге бөлінеді.
Қалалар мен қауымдар
(30 маусым 2010)
IC 942
IC 942 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Бад-Дюркхайм (аудан)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц аудандары
IC 942
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48903, MCG 10-20-31, ZWG 295.13, NPM1G +56.0162.
Меруерт гүл
Меруерт гүл биіктігі сантиметрге жуық, көп жылдық, шөп тектес өсімдік.
Сипаттамасы
Тамыры жіңішке, көлбеу өседі, сырты ақ, көптеген майда қосымша тамырлары бар. Сабағы қысқа. Тамырдан тікелей өсіп шыққан, сопақша келген жапырақтарының саны бірден үшке дейін, екі жағы да тегіс, жылтыр, сағақтары ұзын. Гүл сабағы да тікелей тамырдан өсіп шығады. Гүлдері гүл сабағынан бір жағына ғана орналасқан, ақ түсті, хош иісті, жемісі қызыл, үш дәнекті. Өсімдік улы.
Таралуы
Көбінесе ылғалды жерлерде, орман ішінде, бұталар арасында, өзен жағаларында өседі. Далалы аймақтарда сирек кездеседі.
Пайдалануы
Дәрі жасау үшін өсімдіктің жер үстіндегі бөлігін жаңадай гүлдей бастағанда, жерде 4-5 мантиметр биіктіктен кесіп, жинап алады. Тамырымен жұлуға болмайды, себебі бұл өсімдіктің мүлдем жойылып кетуіне әкеліп соғады. Жиналған өсімдікті темір шатырлы үйдің жел соғып тұрған жоғарғы жағына, күн түспейтін жерге жұқа етіп жайып, дереу кептіріп алады.
Оның құрамында жүрек глюкозидтері, сапониндер, эфир майлары, аспарагин, крахмал, алма және лимон қышқылдары, жапырақтарында С витамині бар. Меруерт гүл жүректің жұмысын жақсартып, қалпына келтіретін қасиеттері бар. Ғылыми медицина меруертгүлден жасалған дәрілерді нерв жүйесін тыныштандыру үшін, жүректің қызметін қалпына келтіріп, қан айналысын жақсарту үшін пайдаланады. Меруертгүл ғылыми медицинаға белгісіз кездердің өзінде-ақ халық медицинасында бұл өсімдіктің сулы тұнбалары кеңінен пайдаланылған. Нерв жүйесін тыныштандыру үшін меруертгүлдің бір бөлігін, түркістандық сасықшөптің жарты бөлігін, дәрілік шүйгіншөптің бір бөлігін, долананың бір бөлігін алып араластырады. Дәріні дайындау және қолдану тәсілі: Меруертгүлдің 15 граммын 1 стакан қайнап тұрған суға салып, 20 минут тұндырады да, 2 шай қасықтан күніне 3 мезгіл ішеді.Санат: Гүлдер
Мудз-Ю
Мудз-Ю (Муча) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің сол жағалауынан 492 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 60 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ампулалық бездер
Ампулалық бездер (glandulae ampullares; glandula — без, ampulla — ампула, қампима) — еркек жануарлар шәует жолының несепжыныс өзегіне ашылар алдындағы ампула тәрізді қампиып кеңейген бөлігі қабырғасында кездесетін бездер. Ампулалық бездер құрылысы жағынан тарамдалған көпіршікше-түтікше бездерге жатады. Қабандар мен еркек мысық тұқымдастары шәует жолдарының төменгі бөліктері, басқа жануарлардағыдай, қампиып кеңеймейді. Бірақ, олардың қабырғаларында да ампулалық бездер болады. Бұл бездердің сөлі қоректік заттарға бай болып келеді. Сондықтан, шәуетке араласқан без сөлі сперматозоидтар үшін қосымша қоректік орта қызметін атқарады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Санта-Мария-ди-Ликодия
Санта-Мария-ди-Ликодия (Santa Maria di Licodia) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Каррейра (Лейрия)
Каррейра (Лейрия) (Carreira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Лейрия муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты  Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 337 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,39 км² шамасында. Халық тығыздығы — 248,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Георгий Победоносец (São Jorge).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Ньютаун (Миссури)
Ньютаун (Newtown) — Миссури штатының Салливан округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 29-52328.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 183 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Салливан округы (Миссури)
Смаил Превляк
Смаил Превляк (Smail Prevljak; 10 мамыр 1995 жыл, Кониц, Босния және Герцеговина) — босниялық футболшы, Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасы мен "Эйпен" клубының шабуылшысы.
Пенджабдықтар
Пенджабдықтар (панджабдықтар) — Пенджаб географиялық-тарихи аймағының негізгі халқы (қазіргі Үндістандағы Пенджаб және Харьяна штаттарының және Пәкістандағы Пенджаб провинциясының территориясы).
Жалпы саны шамамен 120 миллион адам (2013). Олар Пәкістанның шығысында 76,3 миллион адам (2011, санақ), Үндістанда 29,1 миллион адам, оның ішінде Пенджаб штатында 22,3 миллион адам тұрады. Харьянада 2,2 миллион адам, Раджастхан 1,1 миллион адам (​​2001, халық санағы). Сондай-ақ АҚШ-та (негізінен Калифорния штатында), Ұлыбританияда (1,5 миллионнан астам адам (2009), БАӘ, Сауд Арабиясында тұрады.
Тілі
Үндіеуропалық тіл шоғырындағы үндіарий тобына жататын пенджаби (панджаби) тілінде сөйлейді. Урду және хинди тілдері де кең тараған. Жазуы брахмидан бастау алатын гурмукхиға негізделген.
Діні
Пәкістанда тұратын Пенджабдықтар ислам дінінің сүннит тармағын, ал Үндістандағылар сикхизм мен индуизмді (55%) ұстанады.
Тарихы
Пенджабдықтардың этникалық тарихы б.з.б. 2-мыңжылдықтардағы үндіарий тайпалары мен Хараппа өркениетін қалыптастырған Пенджаб тарихи аймағының ежелгі тұрғындарының араласуынан басталады. Б.з.б. 1-мыңжылдықта Пенджабқа парсылар, гректер, т.б. халықтардың біраз бөліктері ығысып келген. 8 ғасырдан бастап арабтар жаулап алған оңтүстік-батыс Пенджабта ислам діні тарала бастады. Аймаққа орта ғасырларда келген арабтар, парсылар, сонымен қатар ауғандықтар, тәжіктер, түркі-моңғолдар да Пенджабдықтардың этностық тарихына, мәдениетіне азды-кемді үлестерін қосты. Пенджабдықтардың ұлт ретінде қалыптасуына джат (пенджаби тілінің негізін қалаған), гуджар және раджпуттар секілді үш туыстас топ тікелей ұйытқы болды.
Кәсібі
Негізгі кәсібі - суармалы егіншілік: бидай, тары, жүгері, қыша, мақта, қант қамысы егіледі. Қолөнер және тоқымашылық дамыды – мата, орамал, кілем тоқу, металл ыдыстар, зергерлік бұйымдар, ағашқа, тасқа, піл сүйегіне ою. Өнеркәсіп пен сауда дамып келеді. Пенджабдықтар арасында (әсіресе Үндістанда) көптеген білікті жұмысшылар мен зиялылар бар, Пәкістанда пенджабдық кәсіпкерлер саяси және экономикалық өмірде басым орынға ие.
Өмір салты
Өмірлік циклдің ғұрыптары - мұсылмандар, сикхтер және индустар арасында ерекшеленеді. Өлгендерді индустар мен сикхтер өртеп жібереді, христиандар мен мұсылмандар жерлейді.
Қалалардағы дәстүрлі тұрғын үйлері – кірпіштен қаланған бір немесе екі қабатты, төбесі тегіс, үстіңгі қабатында жабық веранда, ауылды жерлерде тұрғын үй шикі кірпіштен тұрғызылады.
Ерлер дхоти, лунга немесе шалбар, көйлек секілді ұлттық киімдер киеді. Әйелдер ұзын әрі кең белдемше, ұзынша кофта немесе ұзын көйлек киіп, иығы мен басына шәлі тартады, сари киеді. Қазіргі таңда еуропалық үлгідегі киімдер ұлттық киімдерді ығыстара бастаған.
Пенджабтардың көпшілігі ет (қой еті, кейбір жағдайларда шошқа еті мен сиыр еті), құс етін және жұмыртқаны жейді, брахман касталарының бірқатарын қоспағанда. Тандури (тандыр тауық еті), бирьяни, чапати кең таралған тағамдар.
Дереккөздер
Санат:Үндістан этникалық топтары Санат:Пәкістан халықтары
Авилла (Миссури)
Авилла (Avilla) — Миссури штатының Jasper округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 125 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 29-02746.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Белең
Белең — Көлбей, бір-бірімен созыла жалғасып жатқан дөңес, биіктеу жер. Ол жон, қырқа, жалдан аласалау келеді. Сарыарқада жиі кездеседі;
Белең - белгілі бір кезең. Қиын-қыстау уақыт, жағдай.
Дереккөздер
Санат:География
Серік (ғарыш)
нобай|300px|Жер мен Ай Серік — гравитация әсерінен белгілі бір траектория (орбита) бойынша басқа аспан объектін (мысалға, планетаны) айнала қозғалатын аспан денесі. Астрономдардың арасында орталық денені (ғаламшар, ергежейлі ғаламшар не астероид) айнала қозғалатын серіктерге объект орналасқан барицентр орталық дененің ішінде қалатындай, объектті есептеу қажет деген ой бар. Егер барицентр орталық дененің ішінде болмаса объект спутник ретінде саналмайды, екі не одан да көп планеталардан құралған жүйе компоненті ретінде қарастырылады. Алайда, Халықаралық Астрономиялық одақ серіктер туралы нақты анықтаманы әлі берген жоқ.
Тағы қараӊыз
Санат:Астрономиялық нысандар
NGC 4562
NGC 4562 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBcd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4562 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41955, NGC 4565A, UGC 7758, MCG 4-30-4, ZWG 129.8, KUG 1233+261.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Дегерес (тау, Алматы облысы)
Дегерес  – Іле Алатауының батысындағы үстіртті тау.
Географиялық орны
Алматы облысы Жамбыл ауданы жерінде, Жетіжол жотасынан бастау алатын Жаманты және Дегерес өзендері аралығында орналасқан.
Жер бедері мен геологиялық құрылымы
Абсолюттік биіктігі 1346 м. Ұзындығы 15 км-ге жуық. Пермь, тас көмір және неоген кезеңдерінің тау жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Тауалды қара топырағында таудың далалық өсімдіктері өседі.
Мір, мірдің оғындай
Мір, мірдің оғындай. Тұрақты тіркестің қазіргі мағынасы — жанға қатты бататын, адам өңменінен өтетін зәрлі сөз. «Біреудің шын мүсіркегені маған мірдің оғындай тиеді» («Лениншіл жас» газеті.).
Бізге тіркестің екінші сыңары «оғындай» сөзінің түбірін (оқ) талдау қажеттігі жоқ. Мағына жағынан күңгірт тартып, түсініксіздік тудыратыны бірінші сыңар — «мір». Кейде бұл түбір -дей жұрнағын қосып алып, «мірдей» қалпында жеке де қолданыла береді.
Айта кетерлік жағдай, Н. Оңдасынов пен Е. Бекмухаметов өздерінің қазақ тіліне енген араб, парсы сөздері туралы жазған кітаптарында «мір» сөзін арабтың «әмир» (әкім, бастық мағынасындағы) деген тұлғасынан қысқарған деп санап, оған «оғындай» сөзін тіркестіре отырып, көркем әдебиеттен мысалдар келтірген. Шынын айтсақ, мұның өзі шындыққа жанаспайтын жорамал. Әмірдің оғы ғана адам жанын жаралап, басқаның атқан оғы дарымауы — сенімге симастық жайт.
Ойға салсақ, бұл екі сөз (мір мен оқ) мағыналас, әрі кетсе, осы жағынан бірімен-бірі байланысты. Оны тілдік деректермен анықтай түсуге болады. Өте ерте кезде адам баласына тағы хайуандарды аулау үшін құрал қажет болды.' Ол кездерде мұндай құрал қызметін жай ғана таяқ атқарған. Таяқ жақындағы ақды ұруға, алыстағыны атуға арналған. Кейбір түркі тілдерінде осындай қарапайым құрал мен оны қолдану әдісіне берілген атау бүгінгі күнге дейін сақталған. Мысалы, хакас тілінде «миргеле» тұлғасы «лақтыру» дегенді білдірсе, ал туваларда «мирге» таяқ мағынасында қолданылады.