cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Агрохимия
Жалпы мәліметтер
Егіншілікті химияландырудың ғыл. негізі. Диқаншылықтың өркендеуіне байланысты пайда болды. Агрохимияның негізін салушылардың бірі – француз ғалымы Ж. Буссенго (1836). Ол өсімдіктерге тікелей тәжірибе жасау арқылы табиғатта азот айналымы болатынын болжап білді. Бірақ бұл процестің ғыл. мәні ағылшын ғалымы Г. Гельригел (1886) және орыс ғалымы С.Н. Виноградский (1893) нитрофикаттану (түйнек бактерияларының ауадағы молекула күйіндегі азотты басқа организмдер сіңіре алатындай органик. қосылыстарға дейін айналдыруы) процесін ашқаннан кейін түсіндірілді.
Кейін неміс ғалымы Ю. Либих топыраққа тыңайтқыш шашудың маңыздылығын дәлелдеді (1840), ал Дж. Лооз Англияда дүние жүзіндегі ең алғаш суперфосфат шығаратын зауыт салды (1843). К.А. Тимирязев «Егіншілік және өсімдіктердің физиологиясы» (1937) кітабында өзінің агрономиялық химияға қатынасын анық байқатты. «Өсімдік жақсы өссе“ адам да жақсы өмір сүреді; өсімдік өлсе адамға да қатер төнеді», - деп жазды К.А. Тимирязев осы еңбегінде. Бұдан мынадай қорытынды жасауға болады: адамды тамақтандыру үшін, өсімдікті қоректендіру қажет, ал бұл дегеніміз агрохимияны практикалық қолдану: «агрономияның барлық міндеттері, егер оны тереңірек түсінсек, өсімдікті дұрыс қоректендіру жағдайын анықтауға және мүмкіндігінше дәлме-дәл іске асыруға әкеп соғады». Біздің елімізде агрохимияның дамуы Д.Н. Прянишниковтың (1865-1948) қызметімен тығыз байланысты. Оның ғылыми қызығушылығы көп мәселелерді қамтитынымен ерекшеленді. Оның басшылығымен өсімдіктердің фосформен қоректенуі, атап айтқанда өсімдіктің фосфориттен фосфорды сіңіруі және тыңайтқыш ретінде фосфорит ұнын қолдануы зерттелді.Д.Н. Прянишников тыңайтқыштарды енгізу тәсілдерін, мөлшерін, мезгілін, оларды ауыспалы егісте таратылуға, жекелеген дақылдарды тыңайтуға көп еңбек сіңірді.
Д.Н. Прянишниковтың саралауымен «Зертханалық жұмыстардың және вегетациялық тәжірибелердің нәтижелерінен» жинағының 17 томы жарыққа шықты. Оның белсенді қатысуымен ВСНХ-да Тынайтқыштар бойынша ғылыми институт, Бүкіл одақтық тыңайтқыштар, агротехника және агротопырақтану институты, Қант өнеркәсібінің орталық ғылыми“ зерттеу институты ұйымдастырылды. Д.Н. Прянишниковтың іргелі еңбектері соның ішінде «Агрохимия», «ССРО егіншіліктегі және өсімдіктер тіршілігіндегі азотÂ» атты кітаптары осы уақытқа дейін біздің елімізбен қатар шетелдерде мамандарды даярлауда пайдаланылады.
Қазақстанда агрохимия Қазақ В.Р. Вильямс атындағы егіншілік ғылыми-зерттеу институты құрылғаннан кейін (1934) қалыптасып, дами бастады. Оның негізін салушы ғалымдар И.И. Синягин мен К.И.Иманғазиев болды. Олар топырақ құрамындағы фосфордың органик., минералдық қосылыстарын анықтап, шалғындағы сұр топырақ пен қызғылт қоңыр топыраққа тыңайтқыш шашу тәжірибелерін жүргізді. Тыңайтқыш қолданудың аймақтық жүйесін жасады. Сондай-ақ, Д.К. Мәденовтың жетекшілігімен Қызылорда облысында көңнің, карбамиформның, Қаратау фосфоритінен өндірілген аммофос, метафосфат, полифосфат тыңайтқыштарының тиімділігі зерттелді. Б.С. Бәсібеков тыңайтқыштардың ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімінің сапасына әсерін, С. Рамазанова күріш егісінің өнімділігін арттыруға азот тыңайтқышының тигізетін әсерін зерттеді. Р.Е. Елешевтің ғылыми жұмыстары топырақтағы жылжымалы Р2О5, фосфат потенциалы, кальций фосфаттарының әр түрлі негізді қосылыстарына арналды. Оның зерттеулері суармалы топырақтарға егілетін дақылдарға жоғары мөлшерде қолданылатын фосфор тыңайтқыштарының әсері топырақтағы фосфордың жылжымалы түрінің бастапқы шамасына тәуелді екенін анықтады. Р.Елешев өзінің көпжылдық зерттеулерін «Фосфор тыңайтқышы және өнім» атты монографиясында жинақтады. Оның бұл еңбегі әр гектар егістікке қанша мөлшерде тыңайтқыш беру керек екендігін дұрыс белгілеуде практикалық маңызы жағынан құнды нұсқаудың қатарына жатады. Сонымен қатар, ол «Агрохимия», «Тыңайтқыш қолдану жүйесі» атты жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқулықтардың туындыгері.
Агрохимияның міндеті өсімдіктің қоректенуін, өсімдік пен топырақта өтетін химиялық процестерді, тыңайтқыштар мен химиялық заттардың тиімділігін зерттеу арқылы ауыл шаруашылығы дақылдарының шығымдылығын арттыру, олардың өнім сапасын жақсарту, топырақ құнарын сақтау және молайту екендігі анықталды. Агрохимия топырақ пен тыңайтқыштар арасындағы қатынасты, олардың өсімдікке тигізетін әсерін, әр аймақта ауыл шаруашылығы дақылдарына тыңайтқыштың қандай түрін, мөлшерін, қандай әдіспен қолдануға болатынын зерттейді.
Топырақтың, өсімдіктің, тыңайтқыштың, ауыл шаруашылығы дақылдарының зиянкестері мен ауруларына қарсы қолданылатын у-химикаттардың химиялық құрамына талдау жасайды. Осының негізінде топырақтағы қоректік заттардың түрі мен мөлшерін көрсететін агрохимия картограммалар жасалады. Нәтижесінде тыңайтқыштар, гербицидтер, химикаттар қолданудың тиімді әдістері ұсынылады, мол өнім алудың жолдары іздестіріледі.
Сен-Жульен-Бешевель
Сен-Жульен-Бешевель (Saint-Julien-Beychevelle) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Леспарр-Медок округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,3 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 683 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Сергей Алексеевич Бедарев
Сергей Алексеевич Бедарев (5.9.1926 жылы туған, Алматы облысы Ескелді ауданы Баисов Матай ауылы) – биология ғылым докторы (1972), профессор (1980). ҚазПИ-ді (1950, қазіргі ҚазҰПУ) және Қазақстан ғылым академиясының Ботаника ин-тының кіші, аға ғыл. қызметкері. 1964–1981 ж. Қазақ гидрометеорологиясы бөлімін басқарды. 1981 жылдан ҚазМУ-да (қазіргі ҚазҰУ) ботаника кафедрасының меңгерушісі, биол. ф-тінің деканы (1985). Негізгі ғыл. еңбектері мал азығын өндіру мәселелеріне арналған. Батыс Қазақстанның шөл өңірінде шабындықтар мен жайылымдардың шығымдылығын болжау әдістерін ұсынды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Интервенция
Интервенция (лат. interventio қол сұғу, араласу) — бір не бірнеше мемлекеттің басқа мемлекетке әскери басып кіруі, оның егемендігін бұза отырып ішкі істеріне қол сұғуы. БҰҰ жарғысына сәйкес интервенция халықаралық құқық бұзушылық болып саналады. Интервенцияның саяси немесе экономикалық түрлері де бар.
Әр мемлекеттің саяси тәуелсіздігі мен аумақтық дербестігіне қарсы қарулы қауіп төндіру, т.б. араласу халықаралық құқықты және БҰҰ жарғысын бұзу болып табылады. 1965 ж. БҰҰ бір мемлекеттің басқа мемлекеттердің ішкі істеріне қол сұқпауы туралы Декларация қабылдады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Гожак (Дордонь)
Гожак (Gaugeac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24195, пошта индексі — 24540.
Сежи (Валь-д'Уаз)
Сежи (Seugy) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,70 км² шамасында.
Гожак (Дордонь)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Сежи (Валь-д'Уаз)
Коммунаның INSEE коды — 95594, пошта индексі — 95270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1042 адамды құрады. Халық тығыздығы — 612,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Николас Массу
Николас Алехандро Массу Фрид (Nicolás Alejandro Massú Fried; 10 қазан 1979 жыл, Винья-дель-Мар, Чили) — чилилік теннисші, 2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының екі дүркін чемпионы. Кезінде әлемнің оныншы ракеткасы атанған.
Жұптасып өнер көрсетуде Фернандо Гонсалес екеуі Чилиден шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы атанды.
Қазір бапкерлікпен айналысады.
Жанаргүл
Жанаргүл (Adonis) – сарғалдақтар тұқымдасына жататын бір не көп жылдық шөптесін өсімдік. Оның шалғында, далалық және таулы жерлерде өсетін 8 түрі бар.
Николас Массу
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша теннисшілер Санат:Чили теннисшілері Санат:Чили Олимпиада чемпиондары Санат:Теннистен Олимпиада чемпиондары Санат:2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Жанаргүл
Ең көп тарағаны – көктем жанаргүлі (A. vernalі) биіктігі 10 – 40 сантиметр 3 – 4 сабағы болады, бұтақтары аз. Жапырағы жұмыртқа пішінді, бүтін жиекті. Ашық сары түсті дара гүлі сабағының ұшында жетіледі.
Тұқымынан және вегетативті (өсімді) жолмен, сондай-ақ, тамырсабағы арқылы да көбейеді. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, шілдеде жемістенеді. Жемісі – тұқымша.
Бейбарыс Жамақұлы
Дереккөздер
1. М. Жолдасбекұлы, Қ. Салғарұлы, А. Сейдімбек. Ел тұтқа. - Астана: KUL TEGIN. - 2009. – 66 б.
Жанаргүл
Көктем Жанаргүлі – дәрілік өсімдік, одан алынатын «Адонизид» препараты және сұйық тұнбасы жүрек ауырғанда, сондай-ақ тыныштандыратын дәрі ретінде қолданылады. Жылтыр жанаргүл (A. chrysocyathus) – биіктігі 15 – 45 см, өте сирек кездесетін реликт, бағалы дәрілік өсімдік. Тұқымынан көбейеді. Маусым – шілде айларында гүлдеп, тамызда жеміс береді. Гүлі (жылтыр, сары түсті) әдемі болғандықтан сәндік үшін де өсіріледі. Тянь-Шаньжанаргүлі (A. tіan»chanіca) – биіктігі 7 – 10 см, өте сирек кездесетін, сабағын түк басқан, дәрілік өсімдік. Тұқымынан көбейеді. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, маусым – шілдеде жемістенеді. шілдедің бұл үш түрі таралу аймағының жылдан жылға азаюына байланысты, қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Бейбарыс Жамақұлы
Дереккөздер
2. ↑http://ardaktylar.kz/
Санат: Тарих
Жанаргүл
Дереккөздер
Санат:Сарғалдақтар тұқымдасы
Ночка (Инза тармағы)
Ночка — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Инза өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Жаңаталап (Солтүстік Қазақстан облысы)
Жаңаталап — Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданы, Жаңажол ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сергеев қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 12 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 256 адам (138 ер адам және 118 әйел адам) болса, 2009 жылы 152 адамды (86 ер адам және 66 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шал ақын ауданы елді мекендері
Долно-Церовене (Монтана облысы)
Долно-Церовене (Долно Церовене) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Якимово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 857 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3639. Телефон коды — 09721. ЕКАТТЕ коды — 22873.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Төменгі Аврюз
Төменгі Аврюз — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Төменгі Аврюз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 751 адамды құрады. Пошта индексі — 452102, ОКАТО коды — 80202846001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
IC 5226
IC 5226 — Оңтүстік Балық шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69097, ESO 533-45, MCG -4-53-10, IRAS22297-2555.
Сыртқы сілтемелер
IC 5226 Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
Нокс Сити (Миссури)
Нокс Сити (Knox City) — Миссури штатының Нокс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.5 км². FIPS коды — 29-39278.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 216 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Нокс округы (Миссури)
Вернер Бергенгрюн
Вернер Бергенгрюн (, толық аты-жөні – Вернер Макс Оскар Пауль Бергенгрюн ; 16 қыркүйек 1892 жыл, Рига, Лифлянд губерниясы, Ресей империясы – 4 қыркүйек 1964 жыл, Баден-Баден, ГФР) – неміс жазушысы, ақын және аудармашы. thumb|1992 жылы Германияда Вернер Бергергрюнның туылғанына 100 жылға қарсы шыққан пошталық марка 1911 жылы Марбургте білім алады. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. 1918 жылы Латвиядағы Азаматтық соғысқа қатысады. 1923 жылы новеллалар мен қысқа әңгімелер жаза бастайды. 1927 жылы кәсіпқой жазушы болуға шешім қабылдайды.
Дереккөздер
Санат:Германия жазушылары Санат:Неміс ақындары Санат:1892 жылы туғандар Санат:1964 жылы қайтыс болғандар
УЕФА Ұлттар Лигасы 2022/23, В лигасы
2022/23 жылғы УЕФА Ұлттар лигасының В лигасында 16 құрама бақ сынайды. Әр топтың жеңімпазы А лигасына өтсе, соңғы орындағылар үшінші лигаға түседі.
Вандерландия
Вандерландия (Wanderlândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арагуаина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 022 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1373,055 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Аты бойынша мәлімдеу
Аты бойынша мәлімдеу (Объявление по имени) — әдетте "алғашқы" әріп ережесі бойынша идентификатормен қызмет ететін литерлік тізбекшенің құрамындағы тілдің процессорымен колданылатын мәлімдеме.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Хальбтурн
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1884 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 55,2 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ND, ресми идентификациялық коды — 1 07 08.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Нахтнебель (АҰП) саналады.
Тайлок
Тайлок — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Четь өзенінің оң жағалауынан 327 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Яйшор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кеш қызғалдақ
Кеш қызғалдақ (Tulipa tarda) – лалагүлдер тұқымдасының қызғалдақ туысына жататын көп жылдық жуашықты өсімдік. Қазақстанда Іле Алатауының батыс бөлігінде (Қастек, Суықтөбе, Ұзын Қарғалы) ғана кездеседі. Тастақты, қиыршықтасты далалық өңірде өседі. Биіктігі 5 – 15 см, жуашығы жұмыртқа тәрізді, жуандығы 3 см-дей, сырты қара қоңыр қатпарлы. Жапырақтары жіңішке және ұзын, төменгі жапырақтары қауырсын немесе таспа тәрізді. Гүлі ақ, сирек сары түсті, сабақ ұшында дара кейде бірнешеу болады. Тұқымынан көбейеді. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – қорапша, ені 2 см-дей. Әсемдік өсімдік ретінде өсіріледі. Кеш қызғалдақ – өте сирек кездесетін эндемик түр. Жылдан-жылға таралу аймағының азаюына байланысты Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Қызғалдақтар Санат:Лалагүлдер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Шонай (Батыс Қазақстан облысы)
Шонай — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Сайқын ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 584 адам (307 ер адам және 277 әйел адам) болса, 2009 жылы 365 адамды (186 ер адам және 179 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөкей ордасы ауданы елді мекендері
Кекіректілер
Кекіректілер (Basiliscus) - игуаналар туыстасына жататын кесірткелер туысы.
Сипаттама
Аталықтарының басында сынатәрізді өсіндісі бар - арқа мен құйырығы бойына омыртқаның тік өсінділері тірек болатын - терілі айдаршасы бар. 4 түрі тропикалық Америкада кездеседі; көп кездесетін түрі шлемонос В. - (В. basiliscus) - дене ұзындығы 80 см дейін, судың маңында - ағаштар мен бұташалар арасында мекендейді. Жақсы жүзеді және сүңгиді. Артқы аяқтарының шапшаң қозғалысына және саусақтарының қабыршақты жабындысына байланысты су бетінде де жақсы жүгіреді. Жәндіктермен қоректенеді. Жәндіктермен қоректенеді. 12-18 жұмыртқа салады.
Дереккөздер
Санат:Кесірткелер
Асығат Темірбаев
Асығат Темірбаев (1929 жылы туған), журналист. Бұкар жырау ауданы түлегі.
ҚазМУ-ді бітірген (1951).
Шығыс Қазақстан облысы «Коммунизм нұры» газетінің әдеби қызметкері, бөлім меңгерушісі, 1961 жылдан зейнеткерлікке шыққанша Қарағанды облысы «Советтік Қарағанды» (қазіргі«Орталық Қазақстан») газетінің тілшісі, жауапты хатшының орынбасары, бөлім меңгерушісі болды. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен, бірнеше медальдармен марапатталған. «Қуатты толқын» естелік кітабының авторы (2006).
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы
Азот жиғыш бактериялар
Азот жиғыш бактериялар — топырақты мекендеп, ауадағы молекульді азотты өзіне сіңіріп, оны тұзға айналдыратын бактериялар. Азот жиғыш бактерияға жататындар: топырақтағы азотобактер, түйнек бактериясы, топырақтағы анаэробты майқышқыл бактериясы. Азотбактериялар – атмосферадағы азотты биологиялық жолмен топыраққа қайта сіңдіретін микроорганизмдердің бір тобы. Бұларды алғаш рет француз ғалымдары 1882 ж. М.Жоден, 1885 ж. М.Бертло анықтаған. 1893 ж. орыс ғалымы С.Н. Виноградский азот сіңіруші микроорганизмді таза күйінде бөліп алған, ал 1901 ж. Голландия ғалымы М.Бейеринк аэробты бактерияларды тапқан. А. 2 үлкен топқа бөлінеді: жоғ. сатыдағы өсімдіктердің тамырында түйнек түзетіндер (қ. Симбиоз); топырақта бос күйінде кездесетіндер. Қазіргі кезде соңғысының 30-дан астам түрі белгілі. А-дың пішіні таяқша тәрізді, ұзындығы 2 – 3 мкм, диам. 4 – 6 мкм. Сырты қабықшамен қоршалған. Кейде бұлардың сыртында қатты қалың қабығы (циста) болады. А-дың көпшілігі аэробты, яғни ауа бар жерде тіршілік етеді. Аммоний тұздарын, нитриттерді, нитраттарды, амин қышқылдарын қорек етеді. Ауадағы азотты бойына сіңіріп, оны өсімдік тамырларына қажет қосылыстарға айналдырады да, әр түрлі витаминдер, ауксиндер бөліп шығарып, өсімдіктің өсуін жақсартады. А-дың арасында спора түзетін бактериялар, яғни анаэробты бактериялар да кездеседі. Олардың ұзындығы 1,5 – 8 мкм. Бұлардың белсенділігі аэробты бактериялармен салыстырғанда төмендеу болады. Ауадағы молек. азоттың басқа хим. элементтермен әрекеттесуі А-дың клеткаларында ғана жүреді. Өсімдіктердің азотқа тапшылығын табиғи жолмен қамтамасыз ету үшін А-дан түрлі тыңайтқыштар алынады. Осы тыңайтқыштармен өсімдіктер тұқымын, ағаш қалемшелерін дәрілейді. Соның нәтижесінде өсімдіктер тез өсіп, өнімділігі артады.
Экономикалық-географиялық орын
Экономикалық-географиялық орын — кәсіпорындардың, елді мекендердің, ареалдардың, аудандардың, жеке елдер мен олардың топтарының бұлар үшін экономикалық маңызы бар сыртқы нысандарға кеңістіктік қатынастарының жиынтығы. Экономикалық-географиялық орын — еңбектің географиялық бөлінісі барысындағы нысандар қатынастары өзгерістерінің процесі ретінде зерттелетін тарихи санат. Қолайлы және қолайсыз деп бағаланады. Нысанның қолайлы экономикалық-географиялық орны деп тек оны пайдаланудағы әлеуеттік мүмкіндіктер ғана саналады; ал нақты жүзеге асырылуы тарихи және әлеуметтік-экономикалық жағдайларға байланысты болады. Кеңістіктік жағынан алғанда орталық, шеткі, "көршілес" және басқа орындар деп, ал ауқымы жағынан микро,- мезо- және макроорын деп бөледі. Біріккен Экономикалық-географиялық орын бөлек талданатын орындардан (мысалы, көліктік-географиялық орын, саяси-географиялық орын және т.б.) тұрады. Экономикалық-географиялық орын — экономикалық-географиялық сипаттаманың маңызды даралаушы бөлігі болып табылады. қ. Географиялық орын.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Монтехо
Монтехо (Montejo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 254 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,11 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 38 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Айнымалыны сипаттау
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Красный Яр (Солтүстік Қазақстан облысы)
Красный Яр — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Вагулин ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2013 жылға дейін қысқарған "Долматов ауылдық округі" құрамында болған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бескөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 66 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 165 адам (83 ер адам және 82 әйел адам) болса, 2009 жылы 92 адамды (50 ер адам және 42 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Рихард Макс Йозеф Блетшахер
Рихард Макс Йозеф Блетшахер (23 қазан 1936 жыл, Фюссен) – неміс жазушысы, драматург, либреттист және аудармашы.
Мюнхен, Гейдельберг, Париж, Вена қалаларындағы университеттерде философия, құқық, театртану және музыка теориясы бойынша білім алады. 1959-1996 жылдар аралығында Вена мемлекеттік опера театрында алғашында режиссёрдің көмекшісі, 1967 жылы режиссёр, 1982 жылы бас драматург болып жұмыс істейді. Ол 12 опера жазған. Мариво «Махаббат ойыны» (1968) атты комедиясын, Шекспирдің сонеттерін (1996) неміс тіліне аударған.
Дереккөздер
Санат:Германия драматургтері Санат:Германия жазушылары Санат:1936 жылы туғандар
Ассиньи (Сен-Маритим)
Ассиньи (Assigny) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76027, пошта индексі — 76630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 348 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Қабылдау-орналастыру орындары
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Вежога
Вежога (Вежега) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Низьма өзенінің оң жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Фрахт
Фрахт (нем. Fracgt — тасымал үшін төлем) —
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Freight
Фажан
Фажан (Fajão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Пампильоза-да-Серра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 295 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 65,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Байша провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
IC 795
IC 795 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41026, ZWG 128.91, ZWG 129.1.
Сыртқы сілтемелер
IC 795 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Дауысты тану
ДАУЫСТЫ ТАНУ (СӨЗ ЕНГІЗУ) (Распознавание голоса (речевой ввод); voice recognition) — сөз құрылымын ажырату мақсатымен компьютердің кіру тетігінде дыбыстауды талдау; сөзді синтездеуден өлдеқайда күрделі процесс.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Колумбиа (Коннектикут)
Колумбиа (Columbia) — Коннектикут штатының Толланд округіне жататын АҚШ қаласы.
Вагнер тобының көтерілісі
«Вагнер» жекеменшік әскери компаниясының көтерілісі немесе Пригожин көтерілісі (Мятеж ЧВК «Вагнер») — Вагнер жеке әскери компаниясының Владимир Путин мен Ресей Қорғаныс министрлігіне қарсы көзделген, сәтсіз аяқталған әскери шеру. Ресей билігі бұл жағдайды әскери көтеріліс ретінде бағалады.
Колумбиа (Коннектикут)
Қала тұрғындарының саны 4 971 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57.0 км² шамасында. FIPS коды — 09-16400.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Вагнер тобының көтерілісі
2023 жылдың 23 маусымында Пригожин Ресейдің Украинаға басып кіруіне қатысқан "Вагнер" ЖӘК-ның артқы лагерьлеріне ресейлік әскери зымыран шабуылын жасады деп мәлімдеді. Қорғаныс министрлігі ешқандай соққы болмағанын және бұл туралы мәлімдеме "ақпараттық арандатушылық" екенін айтты. Сол күні кешке Пригожин іс жүзінде әскери төңкеріс жасайтынын мәлімдеді — оны "әділет шеруі" деп атады. Осыдан кейін оған қатысты Ресей Федерациясының Қылмыстық кодексінің 279-бабы ("қарулы көтеріліс") бойынша қылмыстық іс қозғалды.
Таңертең "Вагнер" ЖӘК жалдамалы әскерлері әскери нысандар мен Дондағы Ростов қаласын бақылауға алып, қауіпсіздік күштерін жауып тастады. Кейбір қосылыстар Ростов облысынан М-4 "Дон" федералды тас жолымен Мәскеуге қарай созылды. "Вагнер" ЖӘК Біріккен күні минималды қарсылықпен Воронеж, Липецк және Тула облыстарынан өтті. Бірнеше аймақта, соның ішінде Мәскеуде терроризмге қарсы операция режимі жарияланды.
24 маусым күні кешке Беларусь президенті Александр Лукашенконың арағайындығымен Пригожин Ресей үкіметімен көтерілісті тоқтатуға, Вагнер ЖӘК бөлімшелерінің алға жылжуын тоқтатуға және оларды әдеттегі орналастыру орындарына қайтаруға келісті.
Евгений Пригожин және Вагнер тобы
нобай|355x355 нүкте|Евгений Пригожин, 2023 ж. 2000 жылдардың басында кәсіпкерлік жолына түскенге дейін он жыл түрмеде отырған Пригожин Санкт-Петербургтің іскерлік әлемінде көрнекті тұлғаға айналды, бірқатар жоғары деңгейлі мейрамханалардың арқасында танылды. Бұл байланыс, сайып келгенде, сол кезеңде муниципалдық саясатпен белсенді айналысқан Путинмен қаржылық бірлестікке ықпал етті. Пригожин біртіндеп Путиннің сенімді адамына айналды, тығыз жеке байланыс орнатты.
2014 жылы Пригожин Ресейдің Wagner Group жеке әскери компаниясын құрды. Ресейдегі жеке әскери компаниялардың заңнамалық тыйымына қарамастан, Вагнер Үкіметтің үнсіз мақұлдауымен кедергісіз әрекет етті. Көптеген сарапшылардың пікірінше, үкімет Вагнер тобының қызметтерін сенімді теріске шығаруды қамтамасыз ету және Ресейдің шетелдік араласуының құрбандары мен қаржылық шығындары тұрғысынан нақты шығындарды жасыру үшін пайдаланды.
Ресейдің сыртқы және әскери саясатының құралы ретінде қызмет ете отырып, Вагнер тобы әртүрлі аймақтарда, соның ішінде Донбасстағы қақтығыста қорқынышты жауынгерлік күшке айналды. Ол Ресейдің Сириядағы азаматтық соғысқа әскери араласуы кезінде маңызды рөл атқарды, Сирия президенті Башар Асадқа қолдау көрсетті және Мали, Ливия және Орталық Африка Республикасындағы қақтығыстарға қатысты. "Вагнер" өзінің қатыгез әдістері мен Африкадағы, Таяу Шығыстағы және Украинадағы әскери қылмыстарға қатысуы арқылы жаман атаққа ие болды, жазасыз қатыгездік жасады.
Зәки Уәлиди Тоған
thumb| alt=A.| Зәки Уәлиди Тоған.Зәки Уәлиди Тоған, Ахмед Заки Валиди Туган (10.12.1890, Башқортостан, бұрынғы Уфа губ., Стерлитамак уезі – 26.7.1970, Түркия, Стамбұл) – мемлекет және қоғам қайраткері, түркі халықтарының азаттығы жолындағы күрескер, түркітанушы ғалым.
Вагнер тобының көтерілісі
Евгений Пригожин және Вагнер тобы
Топ көптеген Африка елдерінің үкіметтерімен тығыз байланыста болып, үкіметке қарсы көтерілісшілермен күресте жергілікті күштерді қолдаудың орнына осы елдердің табиғи ресурстарын пайдалануда айтарлықтай автономияға ие болды. Вагнердің Африкадағы экономикалық бастамалары Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде де жоғары траектория бойынша дамыды, өйткені алынған қаражат Украинадағы және басқа аймақтардағы қақтығыстарды қаржыландыруға бағытталды.
Зәки Уәлиди Тоған
Өмірбаны
Туған ауылында әкесі Уәлид бай ашқан медресе және Утяк атындағы Хабид Наджар медресесінде бастауыш білім алған. 1908 жылы Қазан қаласындағы Ш.Маржани медресесінде оқыған. 1909 жылы “Қасымия” медресесіне мұғалім болып орналасып, түркі тарихынан, араб және түрік әдебиетінен дәріс берген. 1912 жылы “Түрік-татар тарихы” атты еңбегі жарық көрді. Бұл еңбек сол кездегі жәдидтік мектеп-медреселерде негізгі оқулық ретінде оқытылып, 1915 және 1917 жылы қайта басылып шықты. Зәки Уәлиди Тоған осы еңбегі арқылы түркі халықтарының рухын көтеріп, олардың бірлігі мен еркіндік алуы идеясын ұсынды. Ол 1912 жылы Қазан университеті жанындағы Археология, тарих және этнография қоғамына мүше болып қабылданды. 1913 жылы осы қоғамның тапсырмасымен Ферғанаға сапар шегіп, аймақ халқының тарихына, әдет-ғұрпына қатысты материалдар жинап қайтты. 1914 жылы Ресей ғылым академиясы, Халықаралық Орта Азия мен Қиыр Шығысты зерттеу қоғамы Зәки Уәлиди Тоғанды Бұхар хандығына ғыл. іссапармен жіберді. Ол 1916 жылы Мемлекеттік думаның мұсылман фракциясында хатшылық қызмет атқарды. 1917 жылы Ақпан төңкерісінен кейін Башқортостанның Бүкілресейлік мұсылмандар кеңесі атқару комитетінің мүшесі болды. 1917 жылы 29 қарашада Башқортостан автономиясы жарияланғаннан кейін Зәки Уәлиди Тоған Башқортостан үкіметінде соғыс министрі қызметін атқарды, кейін Башқортостан үкіметінің төрағасы болды. 1918 жылы Кеңес өкіметі әскерлерімен болған шайқастарға қатысты. Башқортостан автономиясын Кеңес өкіметінің мойындауын талап етіп, оның басшылары – Ленин, Лев Давидович Троцкий, Сталиндермен келіссөздер жүргізді. Башқортостан үкіметі қарулы күшпен таратылған соң, 1920 жылы Түркістан өлкесіне қоныс аударды. Мұнда Энвер Пашамен бірге басмашылар қозғалысына көмектесті. Энвер Паша қаза тапқаннан кейін, 1923 жылы наурызда Иранға өтіп кетті. Онда Мешхед қаласы кітапханасынан түрік халықтарының ортағасырлық тарихы бойынша құнды дерек болып табылатын ибн Фадланның “Саяхат кітабының” көшірмесін тапты. Осы жылы сәуірде Ауғанстанда, қыркүйекте Үндістанда болып, желтоқсанда Парижге қоныс аударды. 1924 жылы Берлинде Ресейлік түркі эмигранттарының ұйымын құрды. 1925 жылы Түркия азаматтығын қабылдап, 31 шілдеде Ататүрікпен кездесті. 1925 – 32 жылы Стамбұл университетінде түрік тарихынан дәріс оқыды. 1935 – 37 жылы Бонн университетінде, 1938 – 39 жылы Геттинген университетінде қызмет етті. 1939 жылы Түркияға оралып, Стамбұл университетінің әдебиет ф-тіне тарих пәнінің проф-ы болып орналасты. 1953 жылы Стамбұл университеті жанынан Ислам зерттеу институтын құрып, оған өмірінің соңына дейін жетекшілік етті. Ауыр науқастан қайтыс болған Зәки Уәлиди Тоған Стамбұлдағы Қараджа Ахмет зиратына жерленген.
Вагнер тобының көтерілісі
Пригожиннің әсерін шектеуге тырысу
Америка Құрама Штаттарының шенеуніктерінің айтуынша, Евгений Пригожин Ресейдің Қорғаныс министрлігімен Украинаға толық басып кіргенге дейін "көптеген жылдар бойы" ұзақ уақыт бойы дауласқан. Алайда, Ресей-Украина соғысының  осы кезеңінде бұл шиеленіс күшейіп, көпшілікке танымал болды. Шапқыншылықтың алғашқы кезеңдерінде ресейлік Құрлық әскерлері айтарлықтай шығынға ұшырады, бірақ резервшілерді жұмылдыру туралы хабарламаны Путин кейінге қалдырды. Нәтижесінде билік басып кіру үшін жалдамалыларды тартуға белсенді түрде ұмтылды, бұл Пригожин мен Вагнер тобының ықпалы мен күшінің күшеюіне әкелді. Пригожинге өзінің авиациялық активтерін қоса алғанда, айтарлықтай ресурстар бөлінді. Сонымен қатар, 2022 жылдың жазынан бастап ол Ресей түрмелеріндегі тұтқындарды олардың бостандығы үшін Вагнер тобына тарту құқығына ие болды. Батыс барлау агенттігі Вагнердің жалдамалы әскерлерінің саны 2017-2018 жылдардағы "бірнеше мың" жауынгерлерден 2022 жылдың желтоқсанына қарай шамамен 50 000 жауынгерге дейін өсті деп есептеді, олардың көпшілігі түрмелерден жалданған қылмыстық тұтқындар.
Зәки Уәлиди Тоған
Дереккөздер
Санат:Башқұрттар Санат:Алаш қозғалысы Санат:1890 жылы туғандар
Жарылқаушы Христос
Елдің орталығынан жаңа астана салғанша (ол да мемлекет сияқты Бразилиа деп аталды) Оңтүстік Американың әсем қалаларының бірі Рио-де-Жанейро көптеген жылдар бойы Бразилияның астанасы болды. Атлант мұхитының жағалауынан бой көтерген Рио қаласы керемет жағажайларымен, заманауи зәулім үйлерімен, көне архитектуралық ескерткіштерімен (олардың ең ескісі XVI ғ. соңына жататын Сан-Бенту монастыры) даңққа бөленіп отыр. Бұлардан өзге қазіргі Римнің басты көрнекі жері - халық үстінде қалықтап жүргендей әсер қалдыратын Иисус Христостың алып ескерткіші болып отыр. Дәл осы ескерткіш әлемнің қазіргі кереметтерінің тізіміне кіріп отыр.
Вагнер тобының көтерілісі
Пригожиннің әсерін шектеуге тырысу
Үкімет оларға барған сайын үлкен ресурстар бергенімен, Вагнердің заңды өкілеттіктері болған жоқ. Пригожин ешқандай ресми қызмет атқарған жоқ және тағайындалған да, сайланған да жоқ, яғни оның техникалық есеп беруге құқығы жоқ. Сонымен қатар, Пригожин халықаралық мойындауға ие болды және өзінің жеке өмірінен бас тартты. Ол әскери киім киген кезде майдан шебімен жаңалықтарды жиі жеткізетін. Вагнер Ресей заңдары мен елдің әскери иерархиясынан тыс жұмыс істейтін Пригожиннің жеке армиясы ретінде қабылдана бастады. Наразылық Қорғаныс министрлігінде және Бас штабта пайда болды, бұл оларды Пригожиннің өсіп келе жатқан ықпалын шектеуге күш салуға итермеледі. 2023 жылдың ақпан айының басында Пригожин "Вагнер" тұтқындарды жалдауды тоқтатқанын, Ұлыбританияның Қорғаныс министрлігі мұндай жалдауға Үкіметтің тыйым салуы деп түсіндіргенін мәлімдеді. Бұл өзгеріс топтың жауынгерлік қабілетін төмендетеді деп күтілген.
Жарылқаушы Христос
Шығу тарихы
Христостың зор ескерткіші - қала мен оның айналасындағы ең биік жерде, Коркуваду тауында (704 м.) қойылған. Таудың басына алып монумент қою идеясы XIX ғасырда-ақ көтерілген. Алайда, ескерткіш табанына алғашқы тас тар болғаны 1922 жылы Бразилия тәуелсіздігінің жүз жылдығына орай (оған дейін бұл ел Портуғалия отары болды) қойылып, тұғырын тұрғызу жұмыстары 1926 жылы басталды.
Вагнер тобының көтерілісі
Пригожиннің әсерін шектеуге тырысу
Керісінше, Пригожин өзін әскери мекемеге қарсы тұрған популистік тұлға ретінде көрсетті, оны бірнеше рет ұлттық мүдделерді қорғай алмады деп айыптады. 2022 жылдың 1 қазанында Ресей аймақтың көп бөлігінен қуылған Харьковтағы украиналық қарсы шабуыл кезінде Пригожин Ресей қолбасшылығын сынға алып, "бұл бейбақтардың барлығын майданға жалаң аяқпен жіберу керек, тек пулемет тапаншасы бар"деп мәлімдеді. Пригожин өзінің ықпалының артуына байланысты Путинге әскери басшыларға шағымдануға батылы бармағандардың бірі болды. Пригожин, ең алдымен, Қорғаныс министрлігін нысанаға алып, оның шенеуніктерін жемқор деп сипаттады. Сонымен қатар, ол Ресей элитасының басқа топтарын, соның ішінде Ресей парламентінің мүшелері мен ресейлік олигархтарды сынға алды, олар соғыс кезінде "халыққа тиесілі барлық нәрсені ұрлауға" тырысты деп айыптады. Пригожин өзінің мәлімдемелерінің бірінде орыс элитасы мен олардың балаларын қарапайым адамдар соғыста қаза тапқан кезде сәнді және алаңсыз өмірден ләззат алғаны үшін сынға алды. Пригожин осы "қоғамдағы бөліну" мен 1917 жылғы орыс революциясынан бұрын болған параллельдер жүргізіп, "сарбаздар мен олардың жақындарының" осындай әділетсіздікке қарсы ықтимал көтерілістері туралы ескертті. Соғысты зерттеу институты Пригожиннің мәлімдемелері оның ультра ұлтшыл ресейлік милблогерлер қауымдастығындағы ықпалын күшейткенін атап өтті.
Жарылқаушы Христос
Жасалуы
Ескерткіштің мүсінін жасауға Поль Ландовскиге тапсырыс берілді. Ол Парижде Христостың басы мен қолын жасап (гипстен құйды), гипстен жасалған эскиздерді Бразилияға жіберді. Осы үлгілер бойынша тастан Иисустың қолдары мен басын қайта жасап, тастан денесін қашап, Коркуваду тауына бөлшек-бөлшек қылып тасып, жинап, тұрғызып, (жұмысқа басшылық жасап, қоршаған табиғаттың көрінісіне кіріктірген бразилиялық Эйтор да Силва Кошта) салтанатты түрде ескерткішті 1931 ж. ашады. Христостың ескерткіші сабынды тастан жасалған. Бұл өте жұмсақ, соған қарамастан жаңбыр, жел, күннің суытуы сияқты табиғат құбылыстарына өте төзімді. Қала үстінен төніп тұрған алып ескерткіш Рио-де-Жанейроның кез-келген жерінен мен-мұндалап көзге түседі. Иисіс қаланың барлық тұрғындарын жарылқап, дұға қылып, оларды зұлымдықтан сақтап тұрғандай құшағын кенінен ашып тұр. Ескерткішті жақыннан көрі үшін, Коркуваду тауына фуникулер, яғни арқанды жол арқылы көтерілу қажет.
Вагнер тобының көтерілісі
Бахмут шайқасы кезінде шиеленісу
нобай|260x260 нүкте|Ресейдің Тұмен қаласындағы "Вагнер" қаза тапқан жауынгерлер зираты. Пригожин Қорғаныс министрлігінің дұрыс басқарылмауы Бахмутта "ондаған мың" вагнеристердің өліміне әкелді деп мәлімдеді. Ресейдің Тюмень қаласындағы "Вагнер" қаза тапқан жауынгерлер зираты. Пригожин Қорғаныс министрлігінің дұрыс басқарылмауы Бахмутта "ондаған мың" вагнеристердің өліміне әкелді деп мәлімдеді. Бахмут шайқасы кезінде Вагнер тобы мен Қорғаныс министрлігі арасындағы шиеленіс маңызды нүктеге жетті. Пригожин бірнеше рет Кремльдің оқ-дәрілермен жеткіліксіз қамтамасыз етілуіне наразылығын білдірді. Ол, егер оның талаптары орындалмаса, өз әскерлерін шығарамын деп қорқытты, атап айтқанда, Қорғаныс министрі Сергей Шойга мен Бас штаб бастығы Валерий Герасимовты "Вагнер" содырлары арасында "ондаған мың" құрбан болды деп айыптады. Америка Құрама Штаттарының мәліметтері бойынша, 2022 жылдың желтоқсанынан 2023 жылдың маусымына дейін Украинада қаза тапқан 20 000 ресейлік әскери қызметшілердің жартысына жуығы Бахмут шайқасында қаза тапқан Вагнер жауынгерлері болды.
Жарылқаушы Христос
Қызықты факт
Бір қызық жері - мүсіннің авторы Поль Ландовски Христос ескерткіші орнатылғаннан кейін 30 жылдан кейін қайтыс болған. Алайда, ол ешқашан Бразилияға барып, Рио-де-Жанейро тұрғындарының бәрі мақтанатын мүсінді көрмеген. Кейде бразилиялықтар монументтің нағыз авторы Э.Да Силва Кошта дейді.
Вагнер тобының көтерілісі
Бахмут шайқасы кезінде шиеленісу
Ресей 2023 жылдың мамыр айының соңында Бахмутта Жеңіс жариялағаннан кейін, Вагнер тұрақты әскерлерге жол беріп, қаладан шыға бастады. Осы өтпелі кезеңде Вагнер мен әскерилер арасында ішкі қақтығыстар сақталды. Пригожин әскерилер 3 және 5 маусымда оның шегініп бара жатқан күштеріне шабуыл жасауға тырысты деп мәлімдеді, содан кейін Ресей әскери күштері Бахмуттан шегіну кезінде  Вагнер жүріп өткен маршрутқа Мина салды деп мәлімдеді. 2023 жылы 5 маусымда Пригожин өзінің әлеуметтік желілерінде ұсталған лейтенантты бейнелейтін бейнеролик жариялады. Ресейдің 72-ші бригадасының полковнигі Роман Веневитин өз әскерлеріне мас күйінде болған Вагнердің шегініп бара жатқан күштеріне оқ атуға бұйрық бергенін мойындайды.
Жарылқаушы Христос
Дереккөздер
'Әлем ғажайыптары' Мәскеу РОСМЭН 2012. ISBN 978-5-353-06044-4 УДК 087,5 ББК 92
Вагнер тобының көтерілісі
Бахмут шайқасы кезінде шиеленісу
Вагнер шешуші рөл атқарған Бахмут шайқасының шарықтау шегі мекемеден оқшаулану кезеңінің басталуын белгіледі. 2023 жылдың 6 маусымында Пригожин ықпал етушілер Ресей әскери күштерімен бірге оның жоғары рентабельді тамақтандыру кәсіпорнына белсенді түрде саботаж жасады деп айыптады. Он жылдан астам уақыт бойы тамақтануды ұйымдастыруға арналған бұл келісімшарттар оның байлығы мен ықпалының қайнар көзі болды. Сонымен қатар, Пригожин танымалдылықтың өсуіне куә болды, бұл оның қоғамдық қабылдауында саяси емес сипаттан саяси сипатқа айтарлықтай өзгеріс болды.
Жарылқаушы Христос
Дереккөздер
Санат:Сәулет өнері
Вагнер тобының көтерілісі
Вагнерді интеграциялауға талпыныс
2023 жылдың маусым айының ортасында Қорғаныс министрлігі Вагнер тобына 1 шілдеге дейін әскери келісімшарттарға қол қоюды бұйырды. Бұл қадам вагнерді бағынышты бөлім ретінде әдеттегі командалық құрылымға тиімді түрде біріктірді, осылайша Пригожиннің әсерін азайтты. Алайда Пригожин Шойгудың қабілетсіздігін алға тартып, келісімге қол қоюдан бас тартты. Медузаның хабарлауынша, мұндай даму Пригожиннің Вагнерге әсерін бұзады және топтың Африкадағы пайдалы қызметіне қауіп төндіреді. Пригожин Вагнердің мойынсұну туралы бұйрығын айналып өтуге тырысты, сонымен бірге Қорғаныс министрлігіне деген сынын күшейтті. Ол Шойгуды өлім жазасына кесуге дейін барды және шебер емес шенеуніктерге қарсы ықтимал халықтық көтерілісті меңзеді. Пригожин Путин, егер ол бүлік шығарса, Қорғаныс министрлігіне қарсы күресте оның жағына шығады деп сенді.
Көтерілісті жоспарлау
АҚШ-тың барлау қызметтері Вагнердің көтеріліске дайындалу үшін жабдықтар мен ресурстарды жинап жатқандығы туралы дәлелдермен бірге Ресей шекарасына жақын жерде "Вагнер" күштерінің біртіндеп жиналуын байқады. Олар көтерілістің қайда және қалай жоспарланғаны туралы ақпарат алғанымен, нақты уақыт белгісіз болып қалды. Бұл мәселемен таныс дереккөздің айтуынша, батыс барлау агенттіктері хабарламаларды ұстап қалу және спутниктік суреттерді талдау арқылы жоспарды ашты. АҚШ-тағы оқиғадан бірнеше апта бұрын Барлау Вагнердің айтарлықтай көтерілісін болжай бастады және 21 маусымға дейін жақын арада болатын көтерілістің күшті дәлелдерін алды. Пригожин жоспарды Қорғаныс министрлігінің 10 маусымдағы Вагнер күштерін тұрақты армияға тиімді біріктіруге мүмкіндік беретін шешімінен кейін іске қосқан сияқты. Сыртқы барлау қорытындылары бүліктің алдын-ала жоспарланғанын көрсетеді, бұл Пригожиннің көтеріліс туралы шешім 23 маусымда қабылданды деген пікіріне қайшы келеді.
АҚШ-тың анонимді шенеуніктері кейінірек New York Times газетіне Пригожин мен әскери иерархия арасында делдал болған және Пригожинмен тығыз байланыста болған Армия генералы Сергей Суровикиннің жоспарланған көтеріліс туралы алдын-ала білетіндігін хабарлады. CNN Суровикиннің Вагнердің жеке тіркеу нөмірі болғанын және кем дегенде 30 басқа ресейлік әскери және барлау қызметкерлерімен бірге топтың жасырын VIP мүшесі болғанын көрсететін құжаттарды алды. Сонымен қатар, басқа орыс генералдары да көтеріліске қолдау көрсеткен болуы мүмкін деген белгілер болды. АҚШ шенеуніктері Пригожин егер оның ресейлік билік құрылымының белгілі бір секторларының қолдауы бар деп сенбесе, көтеріліске итермелемейді деп мәлімдеді. нобай|260x260 нүкте|Ресейдің Украинаға басып кіруінің символы "Вагнер" ЖӘК техникасында қолданылды Батыс шенеуніктерінің The Wall Street Journal басылымының хабарлауынша, Ресейдің Федералды қауіпсіздік қызметі бұл жоспарды орындауды жоспарлағанға дейін екі күн бұрын ашқан. Жоспардың ашылуы Пригожин көтерілісінің мерзімінен бұрын басталуына әкелді, бұл оның кейінгі сәтсіздігінің себептерінің бірі болуы мүмкін. Пригожин Қорғаныс министрі Шойга мен Бас штабтың бастығы Герасимовты Украинамен шекаралас Ресейдің оңтүстік аймағына жоспарланған бірлескен сапары кезінде тұтқындауды көздеді, ал батыс шенеуніктері бұл жоспар ашылмаған жағдайда сәттілікке жақсы мүмкіндік болды деп мәлімдеді, Бұл Пригожинді балама жоспарды импровизациялауға итермеледі. Батыс шенеуніктері барлау деректері Пригожиннің жоспары оның қарулы күштердің бір бөлігі бүлікке қосылады деген сеніміне негізделгенін көрсетеді деп мәлімдеді. Батыс шенеуніктері Пригожин өзінің жоспары туралы кейбір жоғары дәрежелі әскери бөлімдерді хабардар етті деп санайды. Ресей ұлттық гвардиясының қолбасшысы Виктор Золотов Ресей билігі жоспарланған көтеріліс туралы білгенін және ол 22-25 маусым аралығында орындалатынын айтты. "Медуза" таратқан анонимді есептерге сәйкес, қауіпсіздік қызметтері " Президентке Пригожинмен бірдеңе дұрыс емес екенін айтуға батылы жетпеуі мүмкін [...] себебі, егер олар мәселе туралы хабарласа, шешім қабылдау керек еді. Сіз бұл шешімді қалай қабылдайсыз?"Медуза дереккөздерінің айтуынша, Пригожин Вагнерді тұрақты армияға біріктіру туралы бұйрықтан жалтарып үлгермегеннен кейін,"ауада бірдеңе болады деген жағымсыз сезім пайда болды". Кремль шенеуніктері " бұл туралы кездесулерде айтып, [Пригожин] ереже бойынша ойнамайтын батыл оппортунист деген қорытындыға келді. Қарулы көтеріліс қаупі туралы сөз болғанда, олар оны нөлге тең деп ойлады". Демек, олар Пригожиннің көтеріліс туралы мәлімдемесін жеңілдіктер жасауға бағытталған блуф деп санады және Вагнер Дондағы Ростовты басып алғаннан кейін ғана жағдайдың ауырлығын түсінді. Лукашенко ол да, Путин де "бұл жағдайды ұйықтағанын" және екеуі де "[ол дами бастаған кезде] өздігінен шешіледі деп ойлағанын" айтты.
Вагнердің көптеген мүшелеріне жоспарланған көтеріліс туралы алдын-ала хабарланбаған. Нәтижесінде олар Пригожиннің Қаруға шақырғанына таң қалды және олар қай фракцияға қосылу керектігін білмеді. Вагнердің демобилизацияланған ардагерлеріне дайын болуға және Пригожиннің бұйрықтарын күтуге бұйрық берілді. Мәскеуде Вагнерге ешқандай қатысы жоқ адамдар Вагнер тобынан көтерілісті қолдау үшін митингке қосылуға шақырған қоңыраулар түскенін хабарлады. Осындай үндеулер Ростов тұрғындарына көтерілісті қолдау туралы өтінішпен жіберілді.
Пригожиннің мәлімдемесі
нобай|260x260 нүкте|Дондағы Ростов қаласындағы Буденновск даңғылындағы полиция көліктеріне қарама-қарсы "Вагнер" ЖӘК жалауы бар адам 2023 жылы 23 маусымда жарияланған видеода Пригожин Үкіметтің Украинаға басып кіруін Ақтау өтірікке негізделген және шапқыншылық ресейлік элиталардың мүдделерін ілгерілетуге бағытталған деп мәлімдеді. Ол Қорғаныс министрлігін Украинаны НАТО-мен бірлесе отырып, Ресейдің мүдделеріне шабуыл жасауды жоспарлап отырған агрессивті және дұшпандық қарсылас ретінде бейнелеу арқылы қоғам мен президентті алдау әрекеті үшін айыптады. Атап айтқанда, ол Украинада кез-келген шиеленістің 2022 жылдың 24 ақпанына дейін болғанын жоққа шығарды, бұл ресейлік соғысты Ақтаудың орталық нүктелерінің бірі болды. Пригожин Шойгу мен" олигархиялық рудың " соғысты бастауға жеке себептері бар деп мәлімдеді. Сонымен қатар, ол Ресей әскери қолбасшылығы Украинада қаза тапқан сарбаздардың нақты санын әдейі жасырды деп мәлімдеді, белгілі бір күндері 1000 адам шығынға ұшырады.
Кейінірек, 23 маусымда Пригожин Вагнерге қатысты Telegram арналарында таратылған және Вагнердің артқы лагеріне зымыран соққысының салдары көрсетілген бейнені жариялады. Пригожин Ресейдің Қорғаныс министрлігін ереуіл жасады деп айыптады, оның айтуынша, оның 2000 жауынгері қаза тапты. Қорғаныс министрлігі Вагнердің артқы лагерьлеріне шабуыл жасады деген айыптауларды жоққа шығарды, ал соғысты зерттеу институты бейненің дұрыстығын растай алмады, ол "ақпараттық мақсатта жасалған болуы мүмкін"деп атап өтті. Басқа бақылаушылар да бейнежазбаның дұрыстығына күмән келтірді.