cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ярлыковка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Қырмызы (ақын)
Қырмызы (т.-ө. ж. белгісіз) — 19 ғ-дың 2-ші жартсында жасаған ақын қыз. Ақындығымен, әншілігімен аты шыққан. Шығармалары кезінде хатқа түспегендіктен сақталмаған.
Қырмызы — қырғыз елінің Исақ батыр деген атақты адамының қызы. Шешесі Айша - ақын, әрі әнші болған. 19 ғ-дың 60 жылдарында Қырмызы Жетісу өңіріне даңқы жайылған Дәурен сал (Сағышбек) ақынмен өнер жарыстырған. Ақындығы, әншілігі жарасқан екі өнерпаз бірін-бірі ұнатып, қосылған. Сол кезде айтқан Дәурен салдың: «Қош, сау бол, сал қарындас, Қырмызым-ай, Жаһанның таң шолпаны жұлдызым-ай», - деп басталатын өлеңі бар. Қырмызы мен Дәурен Салдың кейбір өлеңдерінің үзінділері Кенен Әзірбаевтың «Аңыздар сыры» атты кітабында (1969) мысалға келтірілген.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ақындары Санат:Айтыс ақындары
Зэрыдзёль
Зэрыдзёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нибель өзенінің сол жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ұстаз
Бұл мәтелде ұстаздың шәкірт тәрбиелеу ісіндегі ең негізгі ұстанымның бірі — шәкірттің өзіндік «меніне» құрмет, қайталанбас адамдық тұлғасы қалыптасуына ықпал ету міндеті көрінеді. Ұстаз — пір, яғни ақиқат жолындағы рухани тәрбиеші, жолбасшы ұғымы да қазақ дәстүрлі мәдениетіне жат емес. Қазақ халқының рухани мәдениетінде бай мұра қалдырған, рухани адамгершілік мұраттары мен ақылақтық ұстанымдары, үлгі-өнегесі түркі әлеміне, жалпы адамзатқа ізгілікті, игілікті жол нұсқайтын рухани ұстаздар бар. XIX—XX ғасырларда А. Құнанбаев көшбасшысы болған, ағартушылық идеясын басты ұстаным тұтқан Алаш арыстары қазақ қауымын тың өріс, жаңа өркениет көшіне ілесуге үндеді және осыған негіз боларлық ғылыми-әдістемелік негіз жасады. Кеңестік дәуірде өркендеген ғылым-білім саласындағы жетістіктер негізінде ұстаз мамандығы, педагогика ғылымы жаңа деңгейде дамып өрістеді. (қараңыз Мұғалім)
Сілтемелер
Санат: Ғылым Санат: Әдебиет
Сассетта
Сассетта  (Sassetta) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Ливорно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 548 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 21 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 57020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Титр
Титр — биогенді заттардың арнайы реакция құра алатын ең аз мөлшері. Вирусологияда кебінесе антидене және антиген титр анықталады. Антидене Титр сәйкес стандартты антигенмен КБР, ВБР, ГАТР, ТГАР т. б. реакцияларда байланысу күшін сақтаған ең көп сұйытылған иммунды қан сарысуындағы мөлшері. Антиген (вирус) Титр әртүрлі биологиялық белсенділік бірлігімен есептеледі. Олар агглютинациялаушы (АБ), таңба құрушы (БҚБ), инфекциялы (ИД50), торша улаушы (ТЦДБО) бірліктері. Бұлардың бәрі арнайы әдістерден табылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Сұркөбелек
Сұркөбелек — түсі сұрғылт-күлгін кішкене көбелек, оның жұлдызқұрты оңтүстік аудандарда бұршақ өсімдіктеріне зиян келтіреді.
Бір көбелек өсімдік жапырағына 600-ге жуық жұмыртқа салады. Жұлдызқұрты қыста жатып, жаздың бірінші жартысында ұшып шығады.
Дереккөздер
Санат:Көбелектер
Қарағанды ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Қарағанды ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін Киров ауылдық округі деп аталды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарағанды ауылы кіреді. Орталығы – Қарағанды ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 785 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөрлі ауданы ауылдық округтері
Ордабасы қорығы
«Ордабасы» тарихи-мәдени ұлттық қорығы - Түркістан облысы, Ордабасы ауданы, Ордабасы кенті, Бадам стансасында орналасқан.
Санат:Қазақстан қорықтары Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Түркістан облысы
Германия Демократиялық Республикасы
Германия Демократиялық Республикасы (ГДР) (Deutsche Demokratische Republik; батыс елдерінде көбіне Шығыс Германия Ostdeutschland) — Орталық Еуропада 1949 жылдың 7 қазанынан 1990 жылдың 3 қазанына дейін болған қазіргі Германияның шығысында орналасатын мемлекет.
1990 жылы Берлин қабырғасы жойылып, ГДР Батыс Германиямен қосылады да, ГФР мемлекетін құрады.
Кеңес Одағынан социалистік саяси режимді қабылдаған ГДР қырғи қабақ соғысы тарихында социалистік лагердің жетекші елдерінің бірі болды. Көбінесе коммунисттік мемлекет деп аталынғанымен, өзі-өзін социалисттік және "жұмысшылардың мемлекеті" деп атайды.
Кеңестік оккупациялық аймақ (1945-1948)
thumb|left|Ерте [[1946 жыл|1946-жылғы Германия картасы. Одер-Нейсе шекарасынан шығыс орналасқан, Польша мен КСРО басқарған жері ақпен боялған, батыста орналасқан ақ түсті территория - француз Саар протектораты. Астанасы, Берлин қаласын төрт жақтан басқаратын.]] 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Германия аумағында төрт басқын аймағы құрылды. 1945 жылы 4 шілдеде Мекленбург-Алдыңғы Померания, Саксония және Тюрингияда жер әкімшіліктері құрылды. 1945 жылы 27 шілдеде министрліктің қызметін атқаратын орталық әкімшіліктер құрылды. 1947 жылы 11 маусымда Германияның экономикалық комиссиясы құрылып, оның құрамына орталық әкімшіліктердің төрағалары кірді, ал оның төрағасы болып 1948 жылы социалист Генрих Рау тағайындалды. Орталық әкімшіліктердің төрағалары мен Германия Экономикалық комиссиясының төрағасын Кеңес әскери әкімшілігі (КӘӘ) тағайындады.
1946 жылы 20 қазанда ландтагқа сайлау өтіп, онда ГСБП көпшіліктің дауысына ие болды. 1946 жылы 20 желтоқсанда — Тюрингия конституциясы, 1947 жылы 10 қаңтарда — Саксония-Анхалт конституциясы, 1947 жылы 6 ақпанда — Бранденбург конституциясы, 1947 жылы 28 ақпанда — Саксония конституциясы, 1947 жылы 16 қаңтарда — Мекленбург-Алдыңғы Померания конституциясы қабылданды. Ландтагтар жерлердің заң шығарушы органдары, крейстагтар мен қауымдық өкілдіктер жер премьер-министрлері мен жер министрлерінен тұратын жер үкіметтері атқарушы органдарға, жергілікті өзін-өзі басқарудың өкілді органдары, крейсраттар (ландраттар және аудан кеңесшілерден тұратын) және қауымдық кеңестерге (құрамында бургомистрлер мен қауымдық кеңесшілер) - атқарушы органдар болды және жоғарғы жер соттары, жер соттары және телімдік соттар, прокуратура органдары - жерлердің бас прокурорлары және жер соттарының прокурорлары сот органдары болып қалды. Сонымен бірге кеңестік аймақтың жерлері валюта шығармады (жерлердің эмиссиялық банктері Одақтас әскери қолбасшылықтың маркасын шығарды) және өздерінің қарулы күштері болмады.
1948 жылдың тамыз айына дейін Кеңес әскери әкімшілігі нацисыздандыру жүргізді, ҰСНЖП атқарымпаздары басшылықтан алынып, түрмелерде ішінара оқшауланды. Нацисыздандыру желеуімен КСРО, КӘӘ ықтимал қарсыластарынан немесе олар енгізіп жатқан жаңа биліктен «тазалау» жүргізілді, оның ішіне ХДО, ГЛДП, ГҰДП көптеген жетекшілері мен жақтастары, сондай-ақ кейбір қоғам және діни ұйымдар кірді. «Тазартулар» сонымен қатар 1946 жылы сәуірде социал-демократтармен тепе-тең негізде құрылған ГСБП коммунистердің басымдық үшін күресімен қатар жүрді. «Жұмысшы табының партиясынан шыққан мыңдаған қарапайым мүшелерді есептемегенде, 2600 атқарымпазы мен белсенді мүшелері қызметтерінен қуылды, Батысқа қашуға мәжбүр болды, тұтқындалды немесе КСРО жер аударылды, нәтижесінде ГСБП сталиндік үлгідегі партияға айналды.
1948 жылы 20 шілдеде Германия эмиссиялық банкі құрылып, Шығыс жерлері неміс маркасының шығарылымы басталды. Сөйтіп, Кеңес Одағының жаулап алған бес жері арасында экономикалық одақ құрылды.
Шығыс Германия мемлекетінің құрылуы (1948-1952)
солға|нобай|ГДР басшылары: [[ГДР Президенті|Президент Вильгельм Пик (сол жақта) және Премьер-министр Отто Гротеволь (оң жақта)]] оңға|нобай|[[Германия социалистік бірлік партиясы|Германия социалистік бірлік партиясының логотипі]] Ялта конференциясында жеңілген Нацистік Германияның бөлінуі шешілді. Одер-Нейсе шекарасы бойынша Батыс Германия мен Шығыс Германия мемлекеттерінің құрылуы шешілді. Германия социалистік бірлік партиясы (ГСБП) социалистік демократиялық (ГСДП) пен коммунистік партияларының (ГКП) қосылғанынан құрылды және Шығыс Германияның содан бері Шығыс Германияны жойылуына дейін басқарып тұрады. Нацистік әкімшілігінен бұрын бұл екі партия өздерінің арасындағы қастастығы үшін танымал болатын. Олардың бірге қосылуы халыққа коммунизм және бірлікті білдіру мақсатымен болды. Екі қарсыластың бірге қосылуын КСРО жасаған қысымымен түсіндіруге болады. Бұл КСРО-ның шетелдік политикасына жасаған өзгерістердің бар екенін көрсетеді және дәлелдейді.
1949 жылы КСРО ГДР басқаруды тоқтатып, билікті ГСБП-ға береді. Сол кезде Вильгельм Пик ГДР Президенті атағын алып, өліміне дейін ГДР басы болады. Вильгельм Президент болғанымен, басқарудың көбісін ГСБП Генералды Хатшысы Вальтер Убрихт орындайтын.
Ұлттық дербестілігі
Шығыс Германия құрылғанынан кейін оның халқына өзінің ұлттық дербестілігін құру керек болды. Географиялық және хронологиялық жақтан Пруссияға жақын болғанымен. Олар Пруссия аристократиясынан қалған мұраның барлығын да жойды, соның ішінде: помещик-юнкерлердің үйлері жойылды, Берлин патша сарайы жоқ қылынды және де ІІ Фридрихтің ескерткіші бұзылды. ГДР үкіметі оның ұлттық дербестілігі Германияның прогрессивті тарихына байланыстырылып жасаланынады деп шешеді, соның ішінде Томас Мюнцлердің Германиядағы шаруалар соғысындағы үлесіне көп назар аударылатын.
Германияның қайта қосылуы
1989 жылдың мамырында ГДР-да болған жалған сайлауларға қарсылық білдірген немістер заңсыз жолмен елден шығуды бастайды. Осыған әсер еткен тағы бір себеп – 1989 жылдың 2 мамырында (қазіргі Мажарстан) мен Аустрия шекарасын жауып тұрған электрлік қоршаудың жойылуы болатын. ГДР-ден Мажарстанға өту заңсыз болғандықтан, көбісі Чехословакия арқылы Мажарстанға өтіп, содан кейін Аустриядан ГФР-ге және ары қарай да жер аударатын. Санақтарға сүйенсек, шілде айына қарай 25,000 шығыс Германия немістері елдің сыртына қоныс аударып қойған; олардың көбісі Аустрияға барудың тәуекеліне бармай-ақ қойып, Мажарстанда қала берген.
Ақыр-аяғында Мажар-Аустрия қоршауының ашылуы көптеген оқиғаларға әкеп соғады, соның ішінде тарихшылар ГДР мен Шығыс блоктың ыдырауын да қосады. Негізі, қоршаудың алып тастау идеясы ең бірінші рет Еуропалық пикникте ұсынылған. Оның авторы – Аустрияның сол кездегі кронпринці және оны қолдаған Мажарстанның сол кездегі Премьері  болатын.
Келесі маңызды оқиға 1989 жылдың 10 қыркүйегінде Мажар Сыртқы істер министрі жариялағаны болатын. Ол Мажарстаннан Аустрияға көшуге тыйымның салынуын тоқтатқан. Содан кейін, екі күннің ішінде 22,000 неміс Аустрияға қоныс аударған. Кейінгі айларда ГДР-да қалған немістер үкіметке қарсы протесттер өткізетін және сол жерде он мыңнан бастап отыз мыңға дейін адам жиналатын. Протесттердің көлемін көрген Эрих Хонекер қызметін доғарып, оның орнына басқа коммунист Эгон Крэнц партияның басшысы орнын алады. Чехословакияның шекараларды ресми түрде ашқанын білген ГДР үкіметі басқа амал көрмегендігінен шығыс пен батыс Германия арасындағы шекараны жарым-жартылай ашуды шешеді. Дәл солай, 30 жылдың ішінде бірінші рет ГДР немістері ГФР ішіне емін-еркін кіре алатын. Бір ай өткеннен кейін, Крэнц қызметін тоқтатады да, ГСБП демократизациялануды бастайды.
Шығыс Германияның соңғы сайлаулары 1990 жылының наурызында өткен. Сол сайлауда Германияның қайта қосылуын қолдайтындығынан жеңген болатын. Көп ұзамай екі неміс мемлекеттері мен олардың ниеттестері бірнеше келіссөз өткізіп, Германияның қайта қосылуы шешіледі. Фолькскаммердегі дауыс беру кезінде Шығыс Германияның ГФР құрамына кіргізілуі шешіледі.
Бундестаг пен Фолькскаммер келісім шартқа дауыс береді де, Германия қайта қосылуы ресми түрде басталады.
Шығыс Германияның өмір сүру жағдайы нашарлығы мен экономикалық тұрақсыздығы оның халқына қатты әсер ететін және ГДРдің ГФР құрамына кіруіне 32 жыл болғанымен, олардың ерекшеліктері әлі де байқалынады да, талқыланады.
Саясаты
thumb|200px|left|ГДР пошта маркасы, [[1966 жыл|1966]] оңға|нобай|282x282 нүкте|[[Дрезден|Дрездендегі пропагандалық плакат, 1985 Қазан]] 1955 жылы ГДР Варшава келісім ұйымының мүшесі болып кетеді.
1974 жылы ГДР конституциясында "социалистік немістер халқы" деген түсінік жазылды. Ол ГФР-дегі және Нацистік Германиядағы "капиталистік немістер халқынан" алыстау мақсатымен жасалған. Сол жерде ГДРдің әрбір тұрғынында өзінің құқығы мен бостандығының болғаны айтылады.
Үлкен Аю
thumb|right|300px|Үлкен аю шоқжұлдызының картасы Үлкен аю шоқжұлдызы — Солтүстік жартышардың 40° солтүстігіндегі аспанында жылдың барлық мезгілінде көруге болатын жұлдыздар шоғыры.
Германия Демократиялық Республикасы
Мемлекеттік құрылысы
Жерлер Палатасы (нем. Länderkammer) Заң шығарушы органдар рөлін атқарады. Ландтагтармен (1952—1990 жж. ыдыраған) сайланатын. Халық Палатасын халық сайлайтын. Мемлекет басшысы - Президент және ол Жерлер мен Халық Палаталарымен (4 жылға, 1968 жылдан бастап 5 жылға) сайланады. Мемлекеттің атқарушы органы - Үкімет (Regierung der Republik), соның құрамына Премьер Министр және басқа да министрлер кіреді.
Сухополь
Сухополь — Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл,    Инзер ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 150 адамды құрады. Пошта индексі — 453037, ОКАТО коды — 80203819006.
Германия Демократиялық Республикасы
Халқы
Шығыс Германия халқы өзінің тарихы барысында 3 миллион адамға азаяды, 1948 жылы 19,000,000 болып, 1990 жылы 16,000,000 адам болып өзгереді. Сол 19,000,000 халықтың төрт миллионына жуығы елдерінен қуғаланып (депортация), Польшада және Кеңес Одағында тұруға мәжбүр болады. Шығыс Германияның халқының солай өзгеруі көршілес Польшадан қатты ерекшеленеді; Польшада адам саны басында 21 миллион болса (ГДР-ден қатты көп емес), соңында 38 миллион (ГДР екі еседен де көп) болып кетеді. Осының басты себептерінің бірі – эмиграция. ГДР халқының ширегіне жуығы елден эмиграциялаған. Мемлекеттердің қосылғанынан да кейін Шығыс Германияның туу көрсеткіштері көбінесе төменірек саналады.
Үлкен Аю
Ол солтүстік жартышар аспанының 1280 шаршы градусын қамтиды. Аталған шоқжұлдыздың жай көзбен 125 жұлдызын көруге болады. Онда 1-4 дәрежеге дейінгі 20 жұлдыз, 5 дәрежелі 2 жұлдыз, 7 дәрежелі 3 жұлдыз, 8 дәрежелі 4 жұлдыз бар. Гидра шоқжұлдызы мен Бикеш шоқжұлдызынан кейінгі аспандағы үшінші ең үлкен шоқжұлдыз есептеледі. Үлкен аю шоқжұлдызындағы ең көрнекі жұлдыз әйгілі Темірқазық жұлдызын айналып жүрген Жетіқарақшы жеті жұлдызы. Ежелгі заман мәдениеттерінің көбі бұл шоқжұлдызды аюға ұқсатқан екен. Ал, Мысырлықтар оны бұқаға ұқсатқан.
Германия Демократиялық Республикасы
Статистикасы
Шығыс Германия немістері ғана емес, Батыс Германия немістері, бұрыңғы шығыс территориялардан және Чехословакиядан шыққан босқындар, ЭӨКС елдерінің иммигранттары және гастарбайтерлер ГДР халқы қылып саналған. ГДР территориясында 1989 жылы 129 елден келген 166 149 шетелдік тұрғындар болды.
Сухополь
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Үлкен Аю
Үлкен аю шоқжұлдызында жұртқа өте танымал Жетіқарақшы жұлдызы орналасқан. Олар аталған шоқжұлдыздағы біршама жарық жұлдыздардан құралғандықтап, шөмішке ұқсайтын пішіні де Аюға ұқсайтын пішініне қарағанда өте айқын болғандықтан аталған шоқжұлдыздан дербес те қарастырыла береді.
Германия Демократиялық Республикасы
Дереккөздер
Санат:Германия тарихы Санат:Еуропаның тарихи мемлекеттері Санат:ГДР Санат:1949 жылы пайда болғандар Санат:1990 жылы жойылғандар
Үлкен Аю
Үлкен аю шоқжұлдызы грек астрономы Птоломей жазып қалдырған әйгілі 48 шоқжұлдызының бірі есептеледі.
Аңыз бойынша
Ежелгі заманда Каллисто атты сұлу да, мінезі жайдары ару болыпты. Аңшылар құдайы Артемиданың (рим аңыздары бойынша Диана) айналасындағы арулар арасында ол ең тартымдысы болған екен. Бірақ ол өзін жоғары санамай, бәріне тең қарап, шын жүрегінен шыққан жақсылығын жұрттан аямайтындықтан жұрттың құрметіне бөленіпті әрі басқа арулармен бірге бақытты өмір кешіпті.
Каллистоның жұрттан өзгеше бір қасиеті бар екен, яғни оның мейірбан сыртқы көрінісінің астарында қайсар мінезі болыпты. Ол басқа Арулар секілді өзен-көл жағасында бос сенделмейді, гүл бағында серуендеп, өлең құрап, ән салып, би билеп жүрмейді. Ол қашанда аңшы киімін киіп, беліне садағын асынып, қолына алтын найзасын ұстап Аңшылардың құдайы Артемиданың соңынан еріп биік тау, жыныс ормандарды аралап, жабайы аң қуалаумен болады. Ол өте батыр болғандықтан арыстан мен жолбарыстың ақырғаны оны сескендіре алмапты, жабайы түлкі оның қолынан қулықпен сытылып кете алмапты. Ол Артемиданың ең сүйікті көмекшсі, әрі ең сенімді серігі болыпты.
Дегенмен өмір өзгерейін десе қас қағым. Жаздың бір шіліңгір ыстығында Каллисто жабайы аң қуамын деп иен орманға кіріп кетеді. Ол қатты шаршайды да, көк шөп арасына құлап, сонда терең ұйқыға кетеді. Құдайлардың Құдайы Зевс (Рим мифологиясы бойынша Юпитер) осының бәрін биіктен көріп отырады. Грек аңызы бойынша ол Аспанның иесі, найзағай құдайы, барша құдайлардың әкесі есептеледі. Ол бәрінен биік, әрі құрметті, баршаны бойсұндырған керемет құдірет иесі болғанымен, бірақ кейде ешкімнің ойына келмейтін қулыққа да барып отырған. Оның ұрлықша аспандағы періштелерді, жердегі аруларды қармаққа іліп, олармен көңілдес болуы соған дейін де көп кездескен жағдай екен. thumb|right|Франсуа Буштің "Каллисто және Юпитер" суреті, онда Зевс Артемиданың пішінінде көрінген Көк шөп үстінде ұйықтап жатқан Каллистоны көріп Зевс есін жоғалтып, бұл орайды қалт жібермеуге тырысады. Ол бұлт арасынан түсіп, бір сілкініп Артемиданың пішініне айналып Каллистоның қасына келіп оны құшағына басады. Каллисто тәтті ұйқыдан шошып оянып қараса өзін Артемида құшақтап отырғанын көреді де қатты қуанады. Ол Артемиданың құшағынан шығып аңын жалғасты қумақшы болғанда Зевс өз пішініне қайтып шын кескінін көрсетеді. Қатты сасқан Каллисто қарсылық көрсетеді. Бірақ қолынан бәрі келетін Зевске төтеп беруге оның шамасы жетпейді. Сөйтіп Құдайлардың Құдайы Зевс аңшы Каллистомен қосылып дегеніне жетеді.
Зевс ордасына қайтып оралып, әлемді басқаруын жалғастыра береді. Оның қылмысын жазалауға, оның күнәсін сұрастыруға кімнің қауқары жетсін. Бірақ бейшара Каллисто көргілік көреді. Ол көз жасын сүртіп, үнсыз түрде тобына қайтады және қанша азаптанса да сырын білдірмеуге тырысып, өтірік күлімсіреуге тырысады. Бірақ, енді бұрынғы Каллисто жоқ еді, ол қашанда басын төмен салып, ұяла жерге қараумен болады, бетіндегі күлкі табы да өшеді. Ол ендігі жерде жұрттан оқшауланып, үнсіз түрде ойға батып отыра беретін болады. Аң аулауға бұрынғыдай әуестенбейді, аңға шықса да бұрынғы қайраты мен мінезін көрсете алмайды, есі шығып, әрқашан аңды қашырып жіберумен болады. thumb|right|200px|Каллисто мен Артемида, Каллистоның жүкті болып қалғанын жұрт білгенде (Шотландияның ұлттық галереясы) Ең өкініштісі, ол өзінің жүкті болып қалғанын біледі. Қанша жасырса да бұл сырды жұрт ақыры біліп алады. Бұл істің шын сырынан еш хабары жоқ Артемида оған қатты ашуланады, өзінің қызындай болып кеткен Каллистоны аңшылық тобынан қуып жібереді.
Еш сүйенішсіз қалған Каллисто ару еріксіз орманның арғы түкпіріне барып, сонда шөп күрке тұрғызып, өзге арулардан аулақта жапа-жалғыз өмір сүреді. Кейін ол бір ұл туады, оған Аркас деп ат қояды және соны медет етіп өмірін жалғастыра береді.
Зевс "бұл істі баршадан құпия тындырдым, ешкім білмейді" деп ойлайды. Бірақ, оның әйелі Гера Зевстің көңілдесі туралы әңгімені естіп біліп алады. Ол өте такапар, Зевстің өзіне бағына бермейтін долы, шайпау әйел еді. Зевс оның көзіне шөп салыпты, Аркас та туылып үлгіріпті және шешесімен бірге әне ойнап жүріпті, — мұның бәрі оны қатты ызаландырып, Каллистоны аяусыз жазалап, өзінің ханша екені танытып, өш алмақшы болады. thumb|left|200px|«Юпитер мен Фетида» («Jupiter et Thétis»), Жан Энгр сызған, 1811ж., май бояулы, 330×257 см. Сөйтіп Гера құпия түрде ормандағы Каллистоның қасына келіп, оны аяусыз қарғап-сілейді, ауыр сөздермен боқтайды. Каллисто оған жалынса да тыңдамай, оның киімін дал-дұл етіп жыртып, жерге жығып алады да "Мен сенің көркіңді құртамын! Екінші ешкімді аздыра алмайтын боласың!" дейді. Осылайша Гера ханым іштей дұғасын оқиды. Каллистоның әппақ денесіне қап-қара жүндер өсіп шығады; әдемі саусақтарына өткір тырнақтар өсіп шығады; қып-қызыл еріндері жойылып, өткір тісті жуан ауызға айналады. Гера Каллистоның бұл істерді Зевске айтып қоюынан қорқады да, оның сөйлеу қабілетін де жоқ қылады. Сөтіп Каллистоның әдемі дауысы күңіреністі гүрілге өзгереді. Сонымен бір дем ішінде Періште секілді әдемі ару Каллисто жоғалып, орнында үлкен бір аю пайда болады.
Бейшара Каллисто ормандағы аң аулау нысанына айналады. Аңшылар күні бойы таулы орманда оны тырқырата қуумен болады. Ақшылардан қашып-пысқан ол әбден титықтайды. Бұрынғы бейбіт те көңілді күндер ақырласып, қайғыдан қан жұтқан ол көз жасын төгіп тоқтамай жылай береді, өзін нашар тағдырға кіріптар еткен Зевсті қарғайды.
Осылайша 15 жыл да сырғып өте шығады. Бұл кезде кішкентай Аркас есейіп атпалдай жігіт болады. Ол шешесі Каллисто секілді батыл, қайсар, тамаша аңшы болады. Бір күні Гера Аркасты көріп қалып, жауының баласының осынша сом денелі батыр болып өскеніне қатты қапаланып, тағы да өштік сайлай бастайды. thumb|right|200px|Зевс найзағайы, мыс, IIғ. Бір күні Аркас қолына ұзын найзасын алып, орманда аң қарап жүргенде кенет бір үлкен аю оған қарай жүріп келеді. Бұл аю оның шешесі Каллисто еді. Ол бұл аңшы өзінің 15 жыл бұрынғы кішкентай Арасы екенін біліп, оған жүгіріп келіп құшақтамақшы болады.
Бірақ Аркас көз алдындағы аюдың өз шешесі екенін қайдан білсін! Ол аюдың өзіне тап бергенін көріп, ұзын найзасымен Аюды аяусыз піскілейді. Дәл осы трагедиялы сәтті Аспаннан Зевс көріп қалады. Ол Баласының шешесін өлтіруіне шыдай алмай, құдірет дұғасын пайдаланып, Аркасты да кішкентай Аюға айналдырып жіберді. Сонда барып кішкентай Аркас өз шешесін танып, жүгіріп барып шешесінің құшағына құлайды, сөйтіп шешелі-балалы екеуі қатты қуанады. thumb|left|300px|Қуғындау Зевс бұл екеуінің енді қайтып жамандыққа ұшырауына жол бергісі келмей, оларды аспанға көтеріп жібереді. Оларға аспандағы жұлдыздар арасынан салтанатты орын береді. Сөйтіп солтүстік аспанындағы екі шоқжұлдыз Үлкен аю шоқжұлдызы (онда Жетіқарақшы бар) және Кіші аю шоқжұлдызы (онда әйгілі Темірқазық жұлдызы бар) қалыптасады.
Гера қанша ашуланса да Зевске беттей алмайды, бірақ ол Артемидаға осы екі аңның соңынан қуып, оларды атып өлтіруге бұйырады. Сөйтіп екі аюды қуалаған Артемидадан аспандағы Аңшы шоқжұлдызы (Boötes) пайда болады. Ал ол жетелеген екі ит Тазылар шоқжұлдызына (lat. Canes Venatici) айналады.
Гректер Үлкен аю шоқжұлдызы аспанда айналып, ешқашанда Көкжиекке батпауына қарап, мұның бәрі Гераның сұмдығы деп есептеген. Асылы, Гера Аңшы мен Тазыларға шешелі-балалы аюлардың артынан мәңгі қуалауды тапсырып қана қоймай, ағасы — Теңіз құдайы Посейдоннан көмек сұрапты. Посейдон қарындасы Гераның жалған сөздеріне сеніп, оның талабына келісіпті. Сөйтіп, барлық жұлдыздар шығыстан шығып батысқа батса, бір уақ көкжиектің артына жасырынса, Теңіз құдайы Посейдонның мекеніне барып "тынықса", тек шешелі-балалы аюларды ғана Посейдон теңізге, көкжиектің астына жолатпапты. Бірақ бұл Каллистоның Аркастың қасынан бір елі ажырамай, Гераның басқа қулық ойлауынан сақтап тұруға пайдасы да тиіпті.
Құрамы
thumb|left|400px|Үлкен аю шоқжұлдызындағы жұлдыздардың түнгі көріну дәрежесі Бұл шоқжұлдызға тәуелді аспан аймағында Мессье Каталогына тән 7 аспан денесі орналасқан. Онда тағы көптеген Қосаржұлдыздар мен Өзгергіш жұлдыздар бар.
Атақты жұлдыздар
Үлкен аю ζ жұлдызы өзінің қасындағы серік жұлдызымен бірге көзбен көруге болатын Қосаржұлдыз құраған. Яғни, ол серігі Alcor бар Қосаржұлдыз есептеледі. Ол Қосаржұлдыз ретінде 1650 жылы байқалған. Ол, Телескоп арқылы байқалған Қосаржұлдыздардың ең ежелгісі. Оның екі серігінің жұлдыздық шамасы +2.27 және +3.94, өзара қашықтығы 14.4 бұрыштық секунд.
Үлкен аю ξ жұлдызы сары түсті Қосаржұлдыз, өзара айналатын орбитасындағы периоды 60 жыл. Екі серігінің жұлдыздық шамасы +4.3 және +4.8, өзара арақақашықтығы 1.8 бұрыштық секунд.
Арғаспан денелері
Үлкен аю шоқжұлдызындағы арғаспан денелері M81 және M82 галактикалары қатарлылар.
M81 болса классикалық Sb тұрпатты Спиралды галактика есептеледі. Шағын телескоппен оның орталығы элепис пішінді жарық шеңбері қоршағанын анық көруге болады. Оның жұлдыздық шамасы +6.8.
M82 галактикасы M81 галактикасынан 0.5° қашықтықта. Ол қыры бізге қараған, заңдылыққа бағына бермейтін жұлдыздыздық жүйе. Біршама жоғары сападағы телескоп арқылы оның ғажайып тік шаң жолақты өңірі оның өзек өңірін кесіп өткенін байқаймыз. Оның жұлдыздық шамаасы +8.4. M81 галактикасының жерден арақашықтығы12 000 000 жарық жылы.
M97 және M108 Галактикалары:
M97 галактикасытақ және жұп күйдегі үлкен және ақ тұман түсті ғаламшар пішінді тұмандықтардан құралған, жұлдыздық шамасы +11.2. Бақылауға негізделіп, M97 галактикасын Үкі тұмандығы деп те атайды, өйткені оның табағының бетінде екі қараңғы аймақ нүктедей болып көрінеді, оларды орташа деңгейлі телескоптармен байқауға болады.
M108 галактикасы жұлдыздық шамасы +10 болатын жерге бір қырымен көрінетін үйіріліп айналатын спиралды галактика.
Санат:Шоқжұлдыздар Санат:Катастеризмдер Санат:Үлкен Аю (шоқжұлдыз)
Челюстница (Монтана облысы)
Челюстница (Челюстница) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Чипровци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 75 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3465. Телефон коды — 09552. ЕКАТТЕ коды — 80354.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Илья (Помбал)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты  Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 863 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,20 км² шамасында. Халық тығыздығы — 115,0 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Гиногамондар
Гиногамондар (гинегамоны); (грек, gyne — ұрғашы және гамон) — ұрықтану процесінің бірінші кезеңі — адам мен жануарлар жыныс жасушаларының жақындасуы кезінде овоциттер бөліп шығаратын және ұрық- тануда маңызды рөл атқаратын арнайы химиялық заттар.
Гиногамондар аналық жыныс жасушалары цитоп¬лазмасы беткей бөлігінің қүрамында кездеседі. Жұмыртқа жасушалары (овоциттер) екі түрлі гамондар бөледі. Оларды гиногамондар (I және И) деп атайды. Құрамында протеин болмайтын, құрылысы қарапайым молекулалы I гиногамондар сперматозоидтар қозгалысының белсенділігін арттырады, ал II гиногамондар (фертизилин) - арнайы протеиндік зат. II гиногамондар сперматозоидтар бөлетін II андрогамондармен (протеиндік табиғаты II гиногамондарға сәйкес келеді) агглютинация реакциясына түсіп, сперматозоидтарды бір-бірімен жабыстырып тұнбаға түсіреді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Сирт
Сирт қаласы (Ливия) – Ливия қалаларының бірі. .
Сирта жағалауындағы Сиртика атты ескі ауданда орналасқан. Халық саны 75 358 адам (2010 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың негізін ежелгі гректер қалаған болатын. 1912 жылы Италия-Түркия соғысы кезінде қала итальяндықтардың маңызды форпосты болған.
Билікке Каддафи келген уақытта Сирт шағын қала болатын. Бірақ 1988 жылы ел басындағылар Ливия парламентін Сиртке көшірді. Сонымен қатар 1999 жылы қалада Африка одағын құру жөніндегі Сирттік декларация қабылданды.
2007 жылдың қазанында қалада Судан үкіметінің өкілдері мен Дарфур провинциясындағы көтерілісшілердің арасында келіссөздер өтеді. 2011 жылы Ливияда болған Азамат соғысы кезінде Каддафидің билігінде қалған соңғы қалалардың бірі.
2008 China Railway Construction Ливияда теміржол салу тендерін ұтып алады. Батыстан шығысқа қарай 352 км-ге созылған теміржол торабы салыну керек болатын. Алайда 2011 жылы теміржолды РТЖ салып жатқаны белгілі болды.
Дереккөздер
Санат:Ливия қалалары
Правый Юрибей
'''Прав. Юрибей''' — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юрибей өзенінің оң жағалауынан 340 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 92 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Грьегос
Грьегос (Griegos) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Альбаррасин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 134 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.47 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Норс Стонингтон (Коннектикут)
Норс Стонингтон (North Stonington) — Коннектикут штатының Нью-Лондон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5 233 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 142.4 км² шамасында. FIPS коды — 09-55500.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
(917) Лика
(917) Лика — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1915 жылы 5 қыркүйекте Григорий Николаевич Неуймин Симеиз обсерваториясында ашты. Өз қарындасының танысы құрметіне орай атады.
thumb|450px|center|Ликаның Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
NGC 152
NGC 152 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 20 қыркүйекте астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 152 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 28-SC24, in SMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Батыс Еуропа
thumb|right|280px|Батыс Еуропа елдері [[ЮНЕСКО анықтамасы бойынша (2007 жыл) .]] Еуропаның батысында орналасқан аймақ. Аумағы — 3,7 млн км². Халқы — шамамен 390 млн адам.
Батыс Еуропа елдері мен олардың астаналары
Батыс Еуропа елдері мен олардың астаналары:
Дереккөздер
Санат:Батыс Еуропа
Тілеухан Жұмаханов
Өмірбаяны
ҚазҰУ-ды бітірген (1978). 1978 – 79 жылдарында Қазалы ауданында орта мектепте мұғалім, 1979 – 81 жылдарында Қазақ теледидарында редактор, 1981 – 88 жылдарында “Қазақстан әйелдері” журналында аға редактор, бөлім меңгерушісі, 1988 – 93 жылдарында “Қазақ энциклопедиясы” бас редакциясында аға редактор, 1993 – 97 ж. “Жалын” журналы бас редакторының орынбасары, 1997 – 2003 жылдарында “Қазақ энциклопедиясы” бас редакторының бірінші орынбасары, 2003 – 06 жылдарында “Адамар” баспасының директоры қызметтерін атқарған.
Шығармалары
Бірнеше көркем әдеби, ғылым-танымдық кітаптардың, оның ішінде:
Марапаттары
“Қазақстан тәуелсіздігіне 10 жыл”'' медалімен марапатталған (2001).
Сілтеме
Санат:15 мамырда туғандар Санат:1956 жылы туғандар Санат:Арал ауданында туғандар Санат:6 сәуірде қайтыс болғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Қазақстан энциклопедияшылары Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері
Ақаулық
Ақаулық (Неисправность; fault) — тұтыну процесінде құрылғының немесе жүйенің жұмыс істеу қабілетін толық немесе ішінара жоғалтуы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Көкжалбыз
Көкжалбыз, көкбасшөп (Nepeta) – ерінгүлділер тұқымдасына жататын бір не көп жылдық өсімдіктер туысы. Дүние жүзінде кең тараған, әсіресе, Иранда және Батыс Гималай таулы аймағында кездеседі. 250-ге жуық түрі белгілі. Қазақстанның барлық өңірінде кездесетін 16 түрі бар. Ең көп тарағаны – мысық көкжалбызы (N. catarіa). Ол шалғынды тау беткейлерінде, сортаң және тастақты жерлердегі бұталар арасында өседі. Оның биіктігі 27 – 32 см, тік өскен, бұтақты қалың жапырақ басқан сабағы бар. Жапырақтары жүрек не жұмыртқа пішіндес, бозғылт түк басқан, сағақты келеді. Күлтесінің ұзындығы 7 – 10 мм, жоғарғы ерні күлгін ақ түсті, төменгі ерні қызыл көк. Гүлдері шатырша немесе сыпыртқы тәрізді, қос жынысты. Маусым – шілдеде гүлдеп, тамыз айында жемістенеді. Жемісі – сырты тегіс, қоңыр түсті жаңғақша. Өсімдік құрамында парфюмерия өндірісінде қолданылатын эфир майы бар (0,3%). Шірнелі өсімдік ретінде қолдан да өсіріледі. Көкжалбыз – дәрілік өсімдік, оның шөбінің қайнатпасын суық тигенде, іш ауырғанда және қан азайғанда дәрі ретінде пайдаланады. Тамырындағы заттардың жүйке жүйесін қоздыратын қасиеті бар. Жапырағының иісі лимонның иісіне ұқсас болғандықтан шай, сусындарға қосып бас ауырғанда ішеді.
Дереккөздер
Санат:Еріндігүлділер Санат:Дәрілік өсімдіктер
Мәншүк Мәметова көшесі (Астана)
Мәншүк Мәметова көшесі (Астана) - Мәншүк Мәметова көшесі Жәнібек тархан көшесінен басталып, Кенесары көшесінде аяқталады. Ақмола, Ағыбай батыр, А.Иманов, Баянауыл, М.Дулати көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 818,1 метр.
Мәншүк Мәметова (1922-1943) - қазақтың қаһарман қызы, Кеңес Одағының Батыры. Батыс Қазақстан облысының Орда ауданында дүниеге келген. Ерте жетім қалған. 1942 жылы майданға өзі сұранып кетеді. Невель қаласын қорғау кезінде ақырғы оғы таусылғанша жауды жер жастандырып, ерлікпен қаза табады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
IC 5305
IC 5305 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70987, MCG 2-59-21, ZWG 431.37, NPM1G +10.0584.
Сыртқы сілтемелер
IC 5305 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Қылмыс уәжі
Қылмыс уәжі — қылмыстық әрекет жасауды тікелей ішкі тудыру себептері (мысалы, қызғаныш, кек, пайдакүнемдік). Қылмыстың субъективті жағының элементтері. Заңмен қарастырылған жекелеген жағдайларда, қылмыс сарыны қылмыс кұрамын саралау белгісі болып табылады. Басқа жағдайларда қылмыс сарыны соттарда жағдайды ауырлататын немесе жеңілдететін ретте қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Қылмыстық құқық
Сан-Жозе-ду-Калсаду
Сан-Жозе-ду-Калсаду (São José do Calçado) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Оңтүстік Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кашуэйру-ду-Итапемирин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 683 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 272,771 км² шамасында. Халық тығыздығы — 39,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1855 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
NGC 4496
NGC 4496 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 23 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4496 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41471, NGC 4496A, NGC 4505, UGC 7668, MCG 1-32-90, VV 76, IRAS12291+0412, VCC 1375, ZWG 42.144, KCPG 343A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Колодливая
Колодливая — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ежуга өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Айбол Ерболатұлы Әбікен
Айбол Ерболатұлы Әбікен (1 маусым 1996 жыл, Алматы, Қазақстан) — қазақстандық футболшы, "Ақсу" футбол клубы мен Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы.
Клубтық
2017 жылы "Қайрат" клубының негізгі құрамына қабылданды. Бұл маусымда негізгі клубта 4 кездесуде алаңға шықты. Халықаралық матчтардағы дебютін 6 шілде күні УЕФА Еуропа Лигасының екінші кезеңінде Литваның "Атлантас" клубына қарсы сырт алаңда өткізді.
2018 жылғы Қазақстан Суперкубогында "Астанаға" қарсы матчта протоколда болғанымен қосалқы құрамда қалды. Бұл ойында "Қайрат" 0:3 есебімен ұтылып қалды.
Ұлттық құрама
Қазақстанның 21 жасқа дейінгі құрамасында бірнеше ойында алаңға шықты. 2018 жылы наурыз айында Ұлттық құраманың бапкері Станимир Стоилов Айболды құрамаға шақырғанымен ойынға қоспады. Тек 2019 жылы құрама тізгінін Михал Билек ұстаған соң ғана алаңға шыға бастады. Тұңғыш ойынын 2019 жылы 9 қыркүйекте Ресейге қарсы өткізді.
Тұңғыш голын 2020 жылы 15 қарашада сырт алаңда УЕФА Ұлттар Лигасында Албания құрамасының қақпасына соқты. Алаң ортасынан теуіп қақпаны дәл көздеді.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшыларыСанат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Ақсу (Ақсу) ФК ойыншылары
Дұшпандық
Дұшпандық - мүдделері қарама-қарсы тараптардың (индивидтер, топтар, ұйымдар, құрылымдар, мемлекеттер, қоғамдық жүйелер, т.б.) арасындағы бір-бірімен ымыраға келмейтін, бітіспес күрестің түрі. Дұшпандық бір тараптың екінші тарапқа қатысты қарсылығы күшейген шақта ерекше өрістейді. Мұндай жағдай бір-біріне қарсы тараптардың өзара бітіспес тартыстары (қарақшылық әрекет, геноцид, нәсілдік, діни қудалау, т.б.) түрінде көрініс береді. Дұшпандықтың кек алу, өштесу секілді сезімдерді өршіту арқылы жеке адамдар мен топтарды бір-біріне өліспей бітіспейтін жағдайларға душар ететін, жеке адамды өзін-өзі өлімге қиятын (суицид), психопат, паранойя, эпилепсия сияқты патопсихологиялық күйзеліске ұшырататын кездері болады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым
Футболдан Ресей чемпионаты 2014/15
Футболдан Ресей чемпионаты (орыс. Чемпионат России по футболу) — Ресей Премьер Лигасының 23-ші маусымы. 2014 жылы 1 тамызда басталып, 2015 жылы 30 мамырда аяқталды. "Зенит" (Санкт-Петербург) клубы 4-ші рет Ресей чемпионы атанды.
Плей-офф
Плей-офф ойындары 3-7 маусым күндері ойналды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Ресей чемпионаты Санат:2014 жылғы футбол Санат:2015 жылғы футбол
Ілбішін уезі
Ілбішін уезі — Орал облысы мен Орал губерниясының құрамындағы әкімшілік бірлік. Орталығы - Ілбішін қаласы.
Тарихы
1868 жылы Орал облысының Қалмақ уезі ретінде құрылды. Уез орталығы 1887 жылы Қалмақ қаласына айналған Қалмақ ауылы болды. 1899 жылы аудан орталығы Ілбішін қаласына ауыстырылды, ал уез Ілбішін уезі болып өзгертілді.
1920 жылы Ілбішін уезі таратылып, оның аумағы Орал уезі мен жаңадан құрылған Қалмақ уезінің арасында бөлінді. Жаңадан құрылған Қалмақ уезі 1923 жылға дейін өмір сүріп, Орал губерниясының Жымпиты және Гурьев уездері арасында бөлінді.
Қазіргі жағдайы
Қазіргі кезде Ақжайық ауданы.
Әкімшілік бөлінісі
XX ғасырдың басында уезге 10 станица мен 15 қазақ болыстары кірді.
Станицалар 1904 жылға қарай:
Болыстар 1904 жылға қарай:
1920 жылы Калмыков уезіне келесі болыстар кірді:
Дереккөздер
Санат:Орал облысы уездері Санат:Орал губерниясы
Ниэндорф-Беркентин
Ниэндорф-Беркентин (Niendorf bei Berkenthin) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Герцогство Лауэнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 194 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,99 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 53 094. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Новак.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Михайловская көшесі (Алматы)
right|thumbКөшеге Ресейдің Псков облысындағы Ганнибалов-Пушкин әулетінің иелігіндегі жер атауы (Алматы қаласы атқару комитетінің 08.10.1958 М№27 шешімі) берілген. Александр Сергеевич Пушкин Михайловскіге бірнеше рет барып-келіп жүрген. 1824-1826 жылдары ақын осы өлкеге жер аударылған. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Беляков көшесі мен Хмельницкий көшелерінің аралығын алып жатыр. Бұрынғы атауы - Высоковольтная көшесі. Көшенің ұзындығы -900 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Теңгермешілік
Теңгермешілік - эгалитаризм көріністерлерінің бірі, адамдардың өмір сүру жағдайы мен құқықтарындағы айырмашылықтарды жоюға немесе азайтуға талпыныс, әлеуметтік ерекше жеңілдіктерін ыдырату.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Маннерсдорф-на-Рабениц
Маннерсдорф-на-Рабениц (Mannersdorf an der Rabnitz) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Оберпуллендорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1818 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 38.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — OP, ресми идентификациялық коды — 1 08 11.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рудольф Драскофитс (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Таңбалы
«Таңбалы» мемлекеттік тарихи-мәдени және табиғи музей-қорығы — Алматы облысы Жамбыл ауданында орналасқан. Қазақстан Республикасы Үкіметінің № 1052 Қаулысымен 2003 жылдың қазан айының 14 жұлдызыңда Мемлекеттік мекеме Алматы облысында «Таңбалы» Мемлекеттік тарихи-мәдени және табиғи музей-қорығы ұйымдастырылды.
Таңбалы музей-қорығының жалпы ауданы 3800 га құрайды, ал Сапар орталығы үшін 24 га жер берілген.
«Таңбалы» қорық-музейінің Сапар орталығы 2019 жылы пайдалануға берілді. Барлық талаптарға сай заманауи үлгіде жабдықталған ғимарат экспозициялық зал, конференц-зал, кітапхана, зертхана, кеңсе, асхана және жатақханамен қамтылған.
Таңбалы шатқалының аумағында жүзден астам әр түрлі уақыттағы ескерткіштер — қола дәуірінен біздің заманымызға дейінгі 14—13 ғасырдың ортасынан 19—20 ғасырлардың дейінгі аралықты қамтыған қоныстар, молалар, ертедегі тас қашалған орындар, петроглифтер және табыну ғимараттары (құрбан шалынатын жерлер) орналасқан. Олардың бәрі бірігіп үш мың жыл бойы біздің еліміздің көптеген ертедегі және қазіргі кездегі халықтарының тарихын нақтылы көрсететін археологиялық кешен құрайды. Кешеннің барлық кезеңдердегі негізі жартастарында 3000 жуық петроглифтер (1—5 топ) сақталған каньон болып табылады. Ертедегі петроглифтер белгілі бір бағытқа ғана бағдарланған жазықтықтарға ойып жасалған. Аңғарда каньоннның әрбір жартасының алдында қола дәуірінің барлық суреттері күрделі композицияларға дәйектілікпен біріге отырып, бір мезілде көрінетін жер бар. Таңбалы петроглифтер галереясы өзіндегі қола дәуірінің тайпаларының ертедегі мифологиясы негізіндегі көркем хикаяны нақтылы түрде көрсетеді. Қола дәуіріндегі Таңбалының көптеген петроглифтері Орталық Азияның жартастағы өнеріндегі бірегейі.
Физикалық-географиялық жағдайы:
Таңбалы шатқалы Балхаш көлі және Шу өзенінің су сағасы бассейінін бөлетін, Шу-Іле тауларының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан және Солтүстік Тянь-Шань провинциясының жазықтық-тау бөктері, шөлді-далалы аймағының құрамына кіреді.
Таңбалы қорық — мұражайының ең көрікті жері шатқалдың сағасында түзілген шағын каньон болып табылады. Мұнда аңғардың таң қаларлық иілімінде жартас беткейлері жабық кеңістіктің елесін жасай отырып, көрерменді тығыз қоршап алады.
Таңбалы қорық — мұражайының аумағында өзінің алғашқы қалпын сақтаған жабайы жануарлар — қасқырлар, түлкілер, қояндар, тасбақалар, жыландар, сондай-ақ көптеген құстар, соның ішінде жыртқыш- дала қыраны, бөктергі, сұңқар-ителгі мекендейді.
Таңбалы археологиялық кешенінің аумағында Шу-Іле тауларында ғана кездесетін, Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген — Регель қызғалдағы, Кушакевич юнонасы және арнайы қорғауға мұқтаж басқа сирек кездесетін және реликті эндемикалық өсімдіктері бар ботаникалық бірлестіктер сақталған аймақтар бар. Одан басқа, жерді жырту және мал бағу нәтижесінде аймақтағы осындай ландшафтың көптеген басқа телімдері бүлінсе де, ескерткіш аумағында өзіне тән өсімдігімен бірге Тянь-Шаньның тау бөктеріндегі шөлге тән ландшафтының бүлінбеген телімдері сақталған.
Таңбалы Орта Азиядағы жартастағы өнердің ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік Мұралар Тізіміне енгізілген бірінші ескерткіш.
Қазақстанның көп ғасырлық тарихындағы Таңбалының мәнділігі, мұнда қола дәуірінің суретшілері алғаш рет құдайға антропоморфтық кескін бере отырып, оның көріп білуге болатын бейнесін жасауында. Таңбалының әлемдік мәні сондай, мұнда адам ашық аспан астында Күн Ордасын жасай отырып, ландшафтың табиғи өзгешелігімен өзінің шығармашылық даналығын біріктіре білген.
Петроглифтердің орналасқан жері Таңбалы шатқалы тек Орта Азия шеңберінде ғана емес, ғаламдық көлемдегі ең маңыздылардың бірі болып табылады. Бұл зерттеліп жатқан және қорғалатын адамзаттың тарихи-мәдени мұрасы болып табылатын осы кешенге аялы қатынасқа себепші болады. Таңбалы шатқалының петроглифтерін зерттеу петроглифтердің тарихи-мәдени және палеоэкологиялық мағыналы мәтінін қайта құру үшін негізгі базаны қамтамасыз етеді. Таңбалының ертедегі петроглифтері ертедегі адамның қоршаған әлемді кеңістіктік көру және қабылдауын көрсете отырып, ап-анық сұлулыққа ие. Осы жартастағы суреттер біздің санамызға әсер ете отырып, ғасырлар арқылы сәлемдеме түрінде бізге жеткендей. Таңбалы ордасының феномені петроглифтердің бейнелеу қатарларының белгілі құрылымдарының болуында, мұнда қола дәуіріндегі петроглифтердің жүйесіз емес, белгілі дәйектілікпен орналасатындығын және белгілі экспозициядағы ғана жазықтықты алып жатқандығын бақылаймыз.
2003 ж. 19 желтоқсанда ЮНЕСКО-Норвегия-Қазақстанның «Менеджмент, консервация және Таңбалының жартастағы өнер ескерткіштерін таныстыру» жобасын іске асыру туралы Қазақстан Үкіметі және ЮНЕСКО арасында Келісімге қол қойды.
2004 жылдың басында Таңбалыны ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік Мұралар Тізіміне енгізу үшін қажетті құжаттамаларды дайындау үдерісі аяқталу кезеңіне кірді.
2004 ж. 30 маусымда Таңбалы археологиялық Ландшафтының Петроглифтері ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік Мұралар Тізіміне енгізілді.