cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі
Тұрақты мүшелер
БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшелері "вето құқығына" ие.350px|thumb|right|БҰҰ–ның Қауіпсіздік Кеңесінің отырыс залыБұл құрылғы Францияны қосу және аймақтық компонентті қосу арқылы өзгертілген Рузвельттің төрт полиция жоспарынан (1941) айтарлықтай сақталды. Сонымен, Қытайдың орнын 1971 жылдың 25 қазанына дейін Қытай Республикасы иеленді, 1949 жылдан бастап тек Тайвань мен оған іргелес кейбір аралдарды бақылайды (БҰҰ Бас Ассамблеясының 2758 қарары).
Ресей 1991 жылдың 24 желтоқсанынан бастап КСРО-ның жалғастырушы мемлекеті ретінде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшесі болып табылады.
Тұрақты емес мүшелер
2022-2023 жылдары СБ тұрақты емес мүшесінің орнын Албания алады.
Елдердің БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелерінің өкілеттіктерін алу хронологиясы:
БҰҰ-ға мүше 60-тан астам мемлекет ешқашан Қауіпсіздік кеңесінің мүшелері болып сайланбаған.
Өкілеттіктері
Қауіпсіздік кеңесіне "осы дауды немесе жағдайды жалғастыру халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтауға қауіп төндіретінін анықтау үшін халықаралық үйкеліске немесе дау тудыруы мүмкін кез келген дауды немесе кез келген жағдайды тергеуге"рұқсат етілген. Ол"бейбітшілікке кез-келген қауіп-қатердің, бейбітшілікті бұзудың немесе агрессия әрекетінің болуын анықтайды және халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау немесе қалпына келтіру үшін қандай шаралар қолдану керектігін анықтайды немесе шешеді". Кеңес Халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті, оның ішінде қарулы күштерді қолдануға байланысты бұзатын мемлекеттерге мәжбүрлеу шараларын қолдануға құқылы. БҰҰ Жарғысының 25-бабында: "ұйым мүшелері осы Жарғыға сәйкес Қауіпсіздік Кеңесінің шешімдеріне бағынуға және оларды орындауға келіседі"делінген. Осылайша, ҚК шешімдері барлық мемлекеттер үшін міндетті болып табылады, өйткені қазіргі уақытта БҰҰ-ның мүшелері Жер шарының жалпыға бірдей танылған барлық мемлекеттері болып табылады. Бұл ретте БҰҰ-ның барлық өзге органдары тек ұсынымдық шешімдер шығара алады.
Мәжіліс залы
БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің мәжіліс залы Нью-Йорктегі БҰҰ ғимаратында орналасқан. Жұмыс кеңістігі отырыстарға қатысушылар тұйық шеңбер болып табылатын үстелде орналасатындай етіп қалыптастырылған. Сарапшыларға, бақылаушыларға және баспасөзге арналған орындар қабырғалардың шеткі жағында орналасқан. Мәжіліс залының шығыс қабырғасы орталық болып табылады, оны норвегиялық суретші Пера Крогтың 4,87-ден 7,92 метрге дейінгі майлы суреті алады. Кескіндеме жұмыстарын Норвегия Үкіметі Біріккен Ұлттар Ұйымына сыйлық ретінде тапсырып, 1952 жылы тамызда ашты.
Санат:Біріккен Ұлттар Ұйымы
IC 189
IC 189 — Тоқты шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7716, MCG 4-5-39, ZWG 482.51, IRAS01590+2318.
Сыртқы сілтемелер
IC 189 Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Швенде
250px|thumb|Картада орналасуы Швенде (Schwende AI) — Швейцарияның Аппенцелль-Иннерроден кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2068 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57.5 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3105, пошта индексі — 9057.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аппенцелль-Иннерроден елді мекендері
Масару Ибука
Масару Ибука (井深 大 Ibuka Masaru, 11 сәуір 1908, Никко — 19 желтоқсан 1997, Токио) — жапондық электроника өндірісің өкілі. Sony негізін қалаушыларының бірі.
1933 жылы Васеда университетін (Waseda University) тәмамдады. Оқуын аяқтағаннан кейін ол фото-химиялық лабораторияға, яғни кино өңдейдін компанияға барып жұмыс істеді. Кейінірек ол 2-дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония Императоры флотында қызмет атқарды және Жапония Императоры флотының әскери зерттеулер комитетінің мүшесі болды. 1946 жылы ол флот пен компаниядан кетіп, Токиода радио жөндейтін дүкеннің негізін қалады.
1946 жылы Ибука және Акио Морита Сони (Sony) корпорациясының негізін қалады, бастапқыда ол Токио телекоммуникациялық инженерлік корпорциясы деп аталды (1958 жылға дейін). Ибука 1950 жылдары Bell Labs-тан алынған Сонидің транзистор технологиясын лицензиямен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды, осының нәтижесінде Сони транзистор технологиясын әскери емес бағытта қолданған ең алғашқы компаниялардың бірі болды. Ибука 1950-1971 жылдар аралығында Сонидің президенті, ал 1971-1976 жылдарда Сонидің төрағасы қызметін атқарды.
Өмірінің соңғы кезеңі
Ибука "Сони" компаниясындағы жұмысын 1976 жылы тоқтатты, бірақ олармен тығыз байланысты үзбей, 1997 жылы 89 жасында жүрек ауруынан қайтыс болғанға дейін кеңесші ретінде жұмысын жалғастыра берді.
Шығармашылығы
Сонымен қатар Ибука Балабақшада үйрету тым кеш (1971) кітабының авторы, бұл кітапта ол балаларды үйретудің ең маңызды бөлігі туғаннан 3 жасқа дейін өтетінін айта келе, осы сәтті тиімді пайдаланудың жолдары мен құралдарын ұсынады. Кітаптың алғысөзін Адам потенциалын дамыту институтының негізін қалаушы Глен Доман жазды, бұл институт ата-аналарға балалардың миының дамуы туралы білімді үйретеді. Ибука мен Доманның пайымдауынша бала өмірінің бірінші жылы бір нәрсеге үйрету үшін өте маңызды болып табылады.
Сілтеме
Санат:1908 жылы туғандар Санат:1997 жылы қайтыс болғандар Санат:Жапония тұлғалары Санат:Жапония жазушылары
NGC 3906
NGC 3906 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBcd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 9 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3906 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36953, UGC 6797, MCG 8-22-12, ZWG 243.11, IRAS11469+4842.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Солтүстік Тора
Солтүстік Тора — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тора өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чандраян
нобай|Чандраян-1 станциясымен ұшқан PSLV-C11 зымыраны Чандраян-1 (санскр. चंद्रयान-1) — автоматикалық ғарыштағы станция, Айдың жасанды серігі. Үндістан ғарыш зерттеуі ұйымының (ISRO) жобасы. Аппарат орбиталық модуль мен соққы зондынан тұрады. Орбитаға Polar Satellite Launch Vehicle PSLV-C11 деген үнді зымыранының көмегімен шығарылды. Зымыран 2008 жылы қазанның 22-де Шрихарикота мәре алаңынан ғарышқа жіберіледі.
Станцияның құйылған жанармаймен салмағы 1304 кг. Аппарат тікше пішінді, тікшенің жағының ұзыңдығы 1,5 метр. Станцияда 12 аспап бар, солардың 6 - үнді, а л қалғандары ЕКА, НАСА және Болгар әуе - ғарыш агенттігінің меншігі.
Чандраян-1 жіберілуінің мақсаттарының арасында - Айдың поляр аумақтарында пайдал қазбаларын және мұздың қорын іздеу және Айдың шалағайлығын үш өлшемді картасын жасау. Чандраян-1-нің бағдарламасына соққы сүңгінін (зондынын) (moon impact probe) жіберілуі. Соққы сүңгінің үш аспабы бар: масс-спектрометр, альтиметр және бейнекамера. Ол Ай орбитасынан жіберіліп 18 секунд ішінде Айдың шалағайлығына жеткізіледі.
Санат:Ғарыштық бағдарламалар Санат:Ғарыш техникасы Санат:Ғарыш зерттеулері Санат:Космонавтика
Разумная
Разумная — Ресейдегі өзен. Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Донец өзенінің сол жағалауынан 982 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Дон бастауынан Оскол өзені және Айдар өзендерінің алаптарын қоспағанда РФ мен Украина шекарасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Белгород облысы өзендері
Үлкен Собачка
Үлкен Собачка — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Псекупс өзенінің сол жағалауынан 117 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кубань өзені Усть-Лабинск қаласынан Белая және Пшиш өзендерін қоспағанда Краснодар су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жоғарғы Кучема
Жоғарғы Кучема — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сояна өзенінің оң жағалауынан 89 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Марторельес
Марторельес (Martorelles) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вальес-Орьенталь ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Біршоғыр (ауыл)
Біршоғыр — Ақтөбе облысы Шалқар ауданындағы ауыл, Бершүгір ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шалқар қаласынан солтүстік-батысқа қарай 105 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Шалқар ауданы елді мекендері
Тонко
Тонко (Tonco) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 930 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 79 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 14039.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Assunzione della Vergine Maria.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Фейра (Санта-Мария-да-Фейра)
Фейра (Санта-Мария-да-Фейра) (Feira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Санта-Мария-да-Фейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11040 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,40 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1 314,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Даниель Белл
Даниел Белл (1919) - америкалық социолог. Беллдың жете зерттеген постиндустриалды қоғам туралы тұжырымдамасы бойынша: ғылыми техникалық революция әлеуметтік революцияны керексіз етеді. Өзі қалыптастырған "постиндустриалдық Қоғам" концепциясының арқасында Белл Батыстағы әлеуметтік болжамның жетекші өкіліне айналды және АҚШтын интеллектуалдық өмірі мен қоғамдық пікірінде үлкен беделге ие болды. Капиталистік қоғамдағы дағдарыстық құбылыстарды ол капиталистік экономиканың "рационалдық" принциптері мен гуманистік бағыттағы мәдениеттің арасындағы ажыратушылықпен түсіндіреді. Белл батыстық мәдениетгің дағдарысы туралы "діни орталықтық" ұстанымды дамытады және дағдарыстан шығу жолы ретінде діни жаңғыруды ұсынады. thumb| [[Белл Дэниел]] Белл Дэниел - Америка ғалымы, әлеуметтанушы, 1919 жылы 10 мамырда Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Колумбия университетінде білім алған. Философия докторы атағына ие. Бірнеше баспа журналдарда қызмет еткен. 1939-1944 жж. "Нью лидер"; 1945 ж. "Коммон сенс"; 1948-1958 жж. "Фортун" журналындарында қызмет етеді. 1945 жылдан ғылыми және оқытушылық қызмет атқарады. 1958-1968 жж. әлеуметтану профессоры ретінде Белл Дэниел Колумбия университетінде, 1968 жылдан Гарвард университетінде өз қызметін жалғастырады. Қарым-қатынас пен саяси ағым және әлеуметтік болжамдар тарихы бойынша маман. "Постиндустриалды қоғам" түжырымдамасының авторы. "Дедалус" және "Паблик интернест" журналдарындағы редактор мүшесі. Америка "Өнер және ғылым" академиясының вице-президенті. Халықаралық қатынастар кеңесінің мүшесі. "АҚШ-ғы Маркстік Социализмнің тарихы" (1952 ж.); "Бүгінгі капитализм"; "Болашақтағы постиндустриалды қоғам" (1973 ж.); "Капитализмнің мәдени қайшылықтары" (1976 ж.), "II дүниежүзілік соғыстан кейінгі қоғамдық ғылымда" (1981 ж.) және т.б. көптеген еңбектердің авторы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым
Кыч
Кыч — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ил өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Құлақтүбі безі немесе шықшыт безі
thumb|Құлақтүбі безі немесе шықшыт безіҚұлақтүбі безі немесе шықшыт безі (околоушная железа); (glandula parotis — құлақтүбі безі) — сыртқы есту жолының төменгі жағын ала жақ пен атлант аралығында орналасқан көлемді без. Құрылысы жағынан күрделі көпіршікше-түтікше бездерге жатады. Ол өзінен сірлі сілекей бөледі. Шықшыт безі көптеген бөлікгерден тұрады. Бұл бөліктерден басталатын өзектер өзара бірігіп, шықшыт безінің жалпы өзегін (ductus parotideus) түзеді. Ол жақаралық кеңістіктегі қанатша бұлшықеттің медиальды бетімен алға қарай ұрт аумағына бағытталып, төменгіжақтың вентральды бетіндегі тамырлы ойық арқылы төменгі жақ сүйектің латеральды бетіне шығады. Бүдан соң, ол үлкен шайнау бүлшықеттің алдыңғы жиегімен жоғары қарай көтеріліп, 3-4-жоғарғы азу тістерінің деңгейінде ұрттың кілегейлі қабығындағы бүртікке (papilla parotidea) ашылады. Түрлі жануарларда бездің пішіні мен мөлшері түрліше келеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Parótida
Нарендорф
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1370 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 44,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 55 025. Муниципалитеттің басшысы — Уве Майер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Штайнхёринг
Штайнхёринг (Steinhöring) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Эберсберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3912 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 36,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 75 137. Муниципалитеттің басшысы — Алойс Хофштеттер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Жасыл белдеу (Астана)
нобай|Астана көгалдандыру сұлбасы.
«Жасыл белдеу» - Қазақстан Республикасының бірінші президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 1997 жылдан бастап жүзеге асырып келе жатқан, Астана қаласының іші мен оның маңайындағы аймақтарды абаттандыру жобасы. Мақсаты – қаланың өзінде және оған жапсарлас аумақтарда жасыл желек қалыптастыру және оны сақтау.
Флорасы
Мемлекет басшысы бастамасымен Астанада 1997 жылдан 2013 жылға дейін отырғызылған ағаш көшеттерінің жалпы ауданы 70 мың гектарды құраған.
Олардың шамамен 15 мыңы қала аумағында, қалған 55 мыңы қала сыртында. "Астана – Бурабай" автожолының бойында 3,6 мың гектардан астам аумаққа ағаш егілді.
Орманның ішінде алғаш отырғызылған ағаштардың биіктігі 15-20 метрге көтерілді. Бұл, біріншіден, халықтың демалатын жері болса, екіншіден, жазда ыстықтан сая, қыста желден қорғайтын, қаланың климатын өзгертетін үлкен мүмкіндік.
Кәсіби орманшы болмаса ажырата алмайтын сүйелді қайың, ұсақ жапырақты шегіршін, кәдімгі қарағай, көде, боз жиде, терек секілді ағаштар жапа-тармағай өскен. Бұлардан өзге, неше түрлі жидектер де өсуде.
Астана қаласы маңындағы жасыл белдеудің жалпы аумағы 14 827 гектарды құрайды. Оның 11 502,2 гектарына екпе ағаштар отырғызылған. Бұл аумақта 9,6 млн.ағаш пен бұта жайқалып тұр. 1998-2004 жылдар арасында негізінен жапырақ тұқымдас көшеттер отырғызылыпты. Олардың ішінде сары қарқат, ақ көріктал, шие, татар бөріжидегі, қаужапырақты шегіршін және басқалар бар. 2014 жылы көктемде тамыр жүйесі жабық 398 434 дана сеппе көшет отырғызылған. Оның 57 мыңдайы қылқан жапырақты болса, қалғаны орман құраушы жапырақты ағаш тұқымдары болып саналатын емен, шегіршінді құрайды.
Мұндағы өсімдіктердің шамамен 9,6 миллионы ағаш және 1,9 миллионы бұталар.
Фаунасы
Бұл жасыл белдеуде қояндар өсіріліп, шілдер тіршілік етуде. 2010-2011 жылдар аралығында 125 бас құс сатып алынған. Қырғауылдар тез көбейетіндіктен, үш жыл ішінде инкубация арқылы 2 333 құс өсіп шыққан.Орман ішінде одан да басқа неше түрлі аң-құс бар. Марал, елік, қоян, түлкі, тіпті, кейбір жойыла жаздаған аң түрлерінің басы көбейтілді.
Бағдарламаның алға қойған мақсаттары
Егер жоба толығымен жүзеге асса, Астана тұрғындары мен қонақтарының демалысына жайлы жоғары сәндік көшеттер қалыптаспақ. Бұл орман жолақты жасыл белдеу Орталық Азияда баламасы жоқ жасанды орман алқабына айналуына мүмкіндігі бар. Ресурс болған жағдайда,Астананың айналасындағы жасыл аймақты Бурабай бағытындағы орманмен қосуға болады.Жасанды орманның өсімдіктер дүниесін жандандыру хайуанаттар әлемін қоса дамытумен қатар жүрмек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана қаласының Бас жоспары
Құрылыс
thumb|Ірі панельді үй құрылысы Құрылыс – материалдық өндіріс саласы. Негізінен әр түрлі үйлер мен ғимараттарды салумен, салынып жатқан нысандарды іске қосуға байланысты жабдықтарды монтаждаумен шұғылданады. Құрылысқа үйлер мен ғимараттарды жөндеуге байланысты жұмыстар да жатады. Құрылыстың дамуы тұрақты жұмыс істейтін мердігерлік құрылыс ұйымдарының құрылуымен және құрылыс өнеркәсібінің өсуімен қоса қабат жүргізілді. Құрылыстың бір ерекшелігі сол, мұнда құрылыс-монтаж ұйымдары өнеркәсіп орындары сияқты өнімді қорға немесе қоймаға арнап шығармайды. Өндіріс үстінде құрылыстың өнімі қозғалмайтындай етіліп белгілі бір орынға бекітіледі, тек еңбек құрал-жабдықтары (машиналар мен механизмдер), еңбек заттары (материалдар мен құралымдар) бір орыннан екінші орынға ауысып отырады. Құрылыс ашық жерде және әр түрлі табиғи ортада жүргізіледі. Сондықтан да құрылыс нысандарының, жұмыстардың өндірістік циклі бірнеше айдан бірнеше жылға дейін созылады. Құрылыс елдің мәдениетін және экономиканың барлық саласын дамытуға мүмкіндік береді.
Май құбыры
Май құбыры - жағар майды беруге арналған құбыр.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт Санат:Машинажасау Санат:Химия Санат:Техника
Тұшанов Ерлан Файзуллаұлы
Тұшанов Ерлан Файзуллаұлы - (1958 жылы туған, Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы Қаратал ауылы) – ғалым, техника ғылымының кадидаты (1996), доцент (1998). Ш.Уалиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінің профессор (2007). Көкшетау мемлекеттік тәжірибе станциясының совхоз-техникумын (1982), Целиноград ауыл шаруашылық институтының Көкшетау бөлімін (1987), Қазақ ауыл шаруашылығы академиясының аспирантурасын бітірген. «Заветы Ильича» кеңшарында жұмыс жасаған (1976 – 77). Кеңес Армиясы қатарында болды (1977 – 79). 1995 жылдан Ш.Уалиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінде оқытушы болып қызмет жасайды. «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» грантының иегері (2008). Тұшанов 31 ғылыми жұмыстың авторы.
Райнхардт Бендикс
Райнхардт Бендикс (1916- 1991) - америкалық социолог, ол Макс Вебердің социологиясын түсіндіруімен, сонымен қатар тарихи және салыстырмалы социологиядағы кен шығармашылық жұмыстарымен белгілі.
Амил спирті
Амил спирті, C5H11OH - бір атомдық қанық спирт. Оның 8 изомерлік түрі бар.
Физикалық қасиеттері
Амил спиртер - түссіз, жағымсыз иісі бар сұйықтықтар.
Суда 1-пентанол, 3-метил-1-бутанол и 2-метил-2-бутанол  ериді. Қалған амил спирттер суда нашар ериді.
Химиялық қасиеттері
Амил спиртердің барлық спирттерге тән қасиеттері бар:
Алуы
Сивуха майларын шаншу арқылы шыңдауымен және мұнай крекингінің газдарынан синтетикалық жолымен алынады.
Изоамил спирті
Бұл изомерлерінің ең маңыздысы - изоамил спирті (CH3)2CHCH2CH2OH - сивуха майының негізгі құрамдасы. Оның иісі жағымсыз, буы басты ауыртып жөтелдіреді, улы зат. Тығыздығы - 814 кг/м.
Қолданылуы
Амил спирттерінің күрделі эфирлері бояуды еріткіш ретінде, хош иісті заттар жасауда қолданылады.
Жеміс эссенциясына қосылады.
Дереккөздер
Санат:Химия Санат:Спирттер
Жастық
Жастықтың ішіне көбінесе құстың мамығы салынып, сырты матамен тысталады. Оны "бидай шүберек" деп атайды. Бидай шүберектің сырты әртүрлі асыл матамен қапталады. Оны "жастық тыс" деп атайды. Жастық тысын ауыстыруға қолайлы болу үшін түйме қадалады не бау тағылады. Құстың мамығынан жасалған жастықты "құс жастық" дейді. Жастық көбіне бір кісілік болады. Ал оның салт атқа мінгенде ер үстіне салынатын түрін "көпшік" деп атайды.
Ашқұрсақ
Ашқұрсақ - малдың артқы санының жамбас тұсындағы ойыстау келген тұсы. Ашқұрсақ әсіресе сиыр мен жылқыда жақсы байқалады. Жайылымда жем-шөпке тойған малды ашқұрсағы толып түр деп мал жайған шөпанға қошемет корсетіледі. Мал тойынып семірген кезде ашқұрсағы толып, білінбей кетеді. Жылқыны, әсіресе сиырды сояр алдында бір күн ашықтырып, ашқұрсағы ойыстанып білінген кезде «жын-тоғы» басылды деп санап союға кіріседі. Сонда еті жінікпейді, дәмді болады деп есептейді. Халықтық ветеринарияда ашқұрсақ арқылы уланған малдың месқарынын бізбен тесетін тұсып анықтайды.
Жастық
Тарихы
Жастықтың тарихы біздің дәуірімізге дейінгі 7000 жылдан басталады. Ежелгі Месопотамияда, қазіргі Иракта. Содан кейін жастықтар тастан жасалған және оларды пайдалану мақсаты жайлылық үшін емес. Тас жастықтың қызметі ұйықтап жатқанда ауызға, мұрынға және құлаққа жәндіктердің енуіне жол бермеу болды. Ал сол кездегі тастың қымбаттығын ескерсек, тас жастыққа тек ауқатты адамдар ғана қол жеткізе алатын.
Ашқұрсақ
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Жастық
Тарихы
Ежелгі Египетте жастықтар ерекше маңызға ие болды. Басты рухани өмірдің орны, ол ерекше күтімді қажет етеді деп есептелді. Мысырда жастықтар мәрмәр, піл сүйегі, керамика, тастан және ағаштан тұратын әртүрлі материалдардан жасалған. Жастықтардың діни мәні де болды, өйткені жастықта құдайлардың бейнелері қашалғандықтан, оны зұлым рухтардан аулақ болу үшін марқұмның басының астына қойған.
Ежелгі Қытай өркениетінде жастықтар әртүрлі материалдардан жасалған: тастан, ағаштан, бамбуктан, қоладан, фарфордан және нефриттен. Жастықтар көбінесе адамдардың, жануарлардың және өсімдіктердің бейнелерімен безендірілген. Ол кезде Қытайда жастық жасалған материалдар оны пайдаланатын адамға пайдалы болуы мүмкін деп есептелді. Осылайша, нефрит жастығы интеллектке ықпал етеді деп есептелді. Қытайлықтар жұмсақ жастықтарды жасауды білген, бірақ оларда ұйықтап жатқанда дене энергияны жоғалтады деп есептелді. Қатты жастықтар денсаулық пен ақыл-ой қабілеттерін жақсартуға ықпал етеді.
Ежелгі римдіктер мен гректер дәстүрлі қатты жастықтан бас тартып, матаны пайдалана бастады. Ол мақта, қамыс немесе сабан сияқты жұмсақ материалдармен толтырылған. Сол күндердің өзінде бай гректер жұмсақ мамық қауырсындарымен толтырылған жастықтарды пайдаланды.
Қазіргі жастықтар әртүрлі материалдардан жасалған. Жастық қапшығы әдетте мақтадан немесе полиэфирден жасалған, табиғи толтырғыштар қолданылады: мақта, қауырсын, жібек немесе қой жүні. Егер адамның қауырсынға немесе жүнге аллергиясы болса, ол синтетикалық толтырумен жастықты таңдай алады: латекс, көбік немесе полиэстер.
Төле би ауданы
Төле би ауданы — Түркістан облысының оңтүстік-шығысындағы әкімшілік бөлік. Жерінің аумағы 3,1 мың км² (облыстың 2,6%-ын қамтиды). 1932 жылы құрылған (1991 жылға дейін Ленгер ауданы). Аудан орталығы - Леңгір қаласы.
Жастық
Тарихы
Бүгінгі күні жастықтардың алуан түрі бар: гелий, ортопедиялық, демалуға және ұйықтауға арналған жастықтар, сәндік жастықтар. Эволюция әлі біткен жоқ, технологияның дамуымен бамбук пен сүт талшығы сияқты жаңа пішіндегі және жаңа материалдардан жасалған жастықтар пайда болады.
Төле би ауданы
Жер бедері
Жер бедері таулы, дөңесті жазық. Ең биік жері - Сайрам шыңы (4338 м). Шығысыңда Талас Алатауы, оңтүстік-батыста Өгем, Қаржантау (2500 м), Қазығұрт (1200 м) тау сілемдерінің бөктерінде орналасқан. Батысындағы жазықта және тау аңғарларында егіншілікке жарамды суармалы жерлер, жайылымдар, жеміс ағаштары кездеседі. Кен байлықтарынан қоңыр көмір, құрылыс материалдары өндіріледі.
Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Ауданның ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері бидай өсіруге (барлық егіс көлемінің 41,7%) маманданған. Мақсары (13,3%), арпа (3,1%), көкөніс (2,3%), картоп (1,9%) өсіріледі. Облыстағы жеміс-жидектің 18,0%-ын береді. Аудандағы ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің 30,0%-ын ет өндірісі, 17,5%-ын дәнді дақыл, 15,0%-ын сүт, 9,6%-ын көкөніс құрайды. «Фудмастер-Шымкент» компаниясы - сүт өнімдерін, «Ақмаржан» акционерлік қоғамы - ұн, жем, нан өнімдерін шығарады. Ұйық, тоқыма, тігін фабрикалары, машина жасау зауыты, «Оңтүстік мұнай-газ» ашық акционерлік қоғамы, Ленгер мұнай барлау скважиналарын сынау экспедициясы жұмыс істейді.
Аудан жерімен Ленгер-Шымкент темір жолы өтеді.
Халқы
Тұрғындары 117 765 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар (69,32%), өзбектер (16,48%), орыстар (5,72%), әзірбайжандар (1,46%), күрдтер (1,32%), шешендер (0,54%), татарлар (0,52%), тағы басқа ұлт өкілдері (0,59%).
Рашид Мұсаұлы Нұғыманов
Дереккөз
Қазақ мәдениеті
Төле би ауданы
Әкімшілік бөлінісі
54 елді мекен 1 қалалық әкімдігі мен 12 ауылдық округтерге біріктірілген:
Бюджет-қаржы саясаты
Алты ай қорытындысы бойынша жергілікті бюджетке салық және міндетті төлемдер бойынша 242,1 млн теңге орнына, нақты 294,3 млн теңге түсіп, жоспар 120,2%-ға немесе 48,8 млн теңге артығымен түсті. Контингент бойынша жоспарланған 434,5 млн теңге орнына, нақтылай 479,7 млн теңге түсіп, жоспар 110,4%-ға, немесе 45,2 млн теңгеге артығымен орындалды.
2006 жылдың 1 қазанына нақтыланған аудан бюджетінің салық түсімдері 392,6 млн теңгені құраса, 2007 жылдың 30 мамырына нақтыланған аудан бюджеті 654,4 млн теңгені құрап, 7 ай көлемінде өз табысымыз 66,7 пайызға ұлғайтылып немесе 261,8 млн теңгеге артығымен түсуі жоспарланған.
Салық базасын қайта инвентаризациялау нәтижесінде, 2007 жылдың 30 мамырында аудан бюджетінің кіріс бөлігі 154,0 млн теңгеге ұлғайтылды.
Өнеркәсіп саласы
6 ірі және орта, 18 кіші және 9 қосалқы шаруашылықпен айналысатын кәсіпорындарда 358 адам жұмыс атқарып, олар жыл басынан 1124,4 млн теңгенің өнімі өндіріліп, былтырғы жылдың осы кезеңімен салыстырғанда өсім 47,3 пайызға, немесе 361,1 млн теңгеге өнім артық шығарылды. Сонымен қатар біраз мекемелер өздерінің межелеген жоспарларына жетіп, жұмыстарын алға жылжытуда.
Ауылшаруашылық саласы
Ауылшаруашылық саласы аудан бюджетінің тұрақты табыс көздерінің бірі. Бүгінге егілген 22933 га бидайдың және 2296 га арпаның 6736 га жерінің астық орылды, орташа түсімдігі 14,7 ц/га айналуда. Астықты толық орынлғанда оның түсімділігі 22,6 центнерден келеді деп жоспарлаудамыз. Сонымен бірге ауылшаруашылық саласында жаңа технологияларды енгізу, атап айтсақ жылыжай, тамшылатып суғару, жаңа бау және жүзімдік егуді қолға алына бастады, бұл жұмыстар алдағы уақытта да өз жалғасын табуға жұмыс жасаймыз.
Кәсіпкерлік саласы
Ауданымызда жаңа шағым және орта кәсіпорындар бой көтеруде. Атап айтсақ олар: Момыный аулында орналысқан «Евротех» ЖШС күніне 7-8 мың қыш, Ленгір қаласындағы «Аққұм Астық» ЖШС күніне 26 тонна ұн шығару жоспарланып, бұл нысандар 2007 жылдың 3 тоқсанында қосылуы қарастырылуда. Зертас ауыл округіндегі «Тастық сай» ЖШС ашылып, бұл кәсіпорында болашақта күніне 10 тонна шағалтас өндіреміз деп жоспар құрып, келешекте асфальт зауытын ашуды жоспарлауда.
Алдағы уақытта ұсынылған бизнес жоспарлары негізінде Ленгір қаласы мен ауылдық округтердің елді мекендерінде минералды су шығаратын, көкөніс-жеміс жидек өнімдерін өңдейтін минни цехтар салу бойынша ұсыныстар түсуде.
Туризм саласы
Біздің аудан үшін туризмді дамытуға және оған жағдай жасауға мүмкіншіліктеріміз бар. Оған біздің табиғи және климаттық жағдайымыз толық мүмкіншілік береді.
Бүгінге аудан көлемінде тау бөктерінде орналасқан Тау самалы, Эдельвейс, Бәйшешек, Робинзон лагерлері жұмыс атқаруда. Одан басқа "Тау Самалы" ,"Эко виладж каскасу", "Айнабұлақ", «Альтекс» демалыс аймақтары, «Біркөлік» сауықтыру кешені, «Тау шаңғы базасы» туристік объектілері қызмет көрсетуде.
Қазіргі таңда «Алатау» шаңғы базасына қомақты инвестиция тарту мақсатында бұл нысан ауданының баланысына алынып, «Алатау» ЖШС шаңғы базасы болып жұмыс атқаруда, бұл демалыс аймағы жанындағы кезінде мақсатсыз беріліп кеткен жерлерді қайтарылып, ол жерлерге заман талабына сай демалыс орнына қызмет ететін нысандар салуды қолға аламыз.
Сонымен қатар аудандағы ең көрікті жерлердің бірегейі Балдыберек өзенінің бойында орналасқан Облыс орталығынан 70 км. жол, Балдыберек және Төңкеріс ауылдарының көркем табиғаты мен климаттық жағдайы жазғы және қысқы туризмді дамытуға өте қолайлы.
Инвестиция және құрылыс саласы
Ауданда 2007 жылдың 6 айында 1056,2 млн теңге инвестиция игерілді.
Облыстық бюджеттен 204,476 млн теңге игерілді. Атап айтқанда білім саласына, денсаулық сақтау саласына және елді мекен су құбырлары құрылысына.
Кәсіпорындар мен тұрғындар есебінен 575,2 млн теңге, тұрғын үй құрылысы мен басқаларға 573,2 млн теңге игерілді.
Құдіретті Фома атындағы Лейпциг мектебі
Құдіретті Фома атындағы Лейпциг мектебі (нем. Thomasschule zu Leipzig) — немістің Лейпциг қаласындағы Бахфиртель кварталында орналасқан гуманитарлық және музыкалық оқу орны (Саксония федеральдық территориясы). Негізі 1212 жылы қаланған Құдіретті Фома мектебі Германияның ескі мектептерінің қатарында жатыр. 2010/11 оқу жылдарында мектепте 61 оқытушы жұмыс істейді.
Төле би ауданы
Инвестиция және құрылыс саласы
Білім беру саласы бойынша облыстық бюджет есебінен Жоғарғы Қасқасу мектебін аяқталуы үшін 2007 жылы 18,8 млн теңге бөлінді.
Құдіретті Фома атындағы Лейпциг мектебі
Бұл мектепті әлемге танытқан, сол жерде кантор болып жұмыс істеген Иоганн Себастьян Бах болды. мектеп түлектерінің ішінде өте көп әйгілі тұлғалар болды.
Төле би ауданы
Инвестиция және құрылыс саласы
«Таза су» бағдарламасына сәйкес облыстық бюджет есебінен Алғабас елді мекеніне су құбыры құрылысын аяқтау үшін 2007 жылға 34,7 млн теңге бөлінді.
Құдіретті Фома атындағы Лейпциг мектебі
Тарихы
Монастырьлық мектеп 1212 жылы маркграф Дитрих фон Майссеннің қалауымен Лейпцигте августиндіктер орденінің монастырьі құрылды. Оның атауы Фома апостолының құметіне аталды. Монастырьдің құрылуын Қасиетті Рим империясының эдикт император Оттон IV құптады. 1218 жылы Гонорий III папасы монастырьді Қасиетті Петрдің қол астына қорғауға алды.
Монастырь пайда болғаннан бастап оның құрамында мектеп-баспана құрылды, ол Саксониядағы алғашқы мектеп болды.
Ең алдымен мектепте ұл балалардың білімі мен Қасиетті Фома шіркеуінің хорына дайындады. Діни және музыкалық біліммен қатар, балалар тілдерді және «Өнер бостандығын» үйренді.
Ең алғашқы мектеп туралы жазбаша естелік 1254 жылға жатады, онда мектептің басшысы Тидерикустің аты да кездеседі, ол басқарумен қатар кантордың міндеттерін де атқарған деседі. Диспуттен соң Иоганн Граманн лютерандылықты жақтайды, мектепте гуманизмнен сабақ береді.
Гимназия
1543 жылы Лейпциг Реформация жағына көшіп кетеді. Августин монастырьі жабылып, мектеп қалалық магистраттың қол астына көшеді. Ректор Андреас Ян кезінде 1553 жылы мектеп жаңа екі қабаттық ғимаратқа көшеді. Оны атақты архитектор Иероним Лоттер деген адам Thomaskirchhof алаңында Қасиетті Фоманың жанында салған.
Гуманистік гимназия
1813 жылы Лейпцигте Наполеон соғыстарының үлкен қақтығысы орын алды. Ол Халықтар соғысы деп аталды. Сол себепті Қасиетті Фома мектебі әскери аурухана ретінде қолданылды. Наполеон жеңіліске ұшырағаннан соң мектеп канторы Иоганн Готфрид Шихт орыстың генералы Репнин-Волконскийге «Қасиетті Фоманы құтқарушы» (нем.„Salvatori scholae Thomanae“). Кантатасын арнады.
1817 жылы Рост ректоры былай деп жазған:
«Қасиетті Фома мектебінің үш басты мақсаты – одан әрі жетілу мақсатында дарынды жас адамдарды қаншалықты мүмкін болса, соншалықты мықты етіп тәрбиелеу, ғылымға үйрету, музыкалық білім беру және музыкалық қабілеттерін дамыту.» Бірінші дүниежүзілік соғыс және ұлттық-социализм кезеңі
1912 жылы ректор Франц Эмиль Юнгман кезінде мектеп өзінің 700-жылдық мерейтойын тойлады. Бас жылдан соң гимназияны Карл Титтельь басқарды. Ол гимназияны қасіретті бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде де, одан кейінгі 1923 жылға дейін созылған инфляция кезінде де басқарды.
Төле би ауданы
Көркейту, көгалдандыру, санитарлық тазалық және жолдарды жөндеу
Ауданда елді мекендерді көгалдандыру, көркейту, абаттандыру және санитарлық тазалық жұмыстары бойынша біршама жұмыстар атқарылды, атап айтсақ: Панолар орнатуға 1,9 млн, ал билбордқа 839 мың теңге бөлініп, қала және ауыл округтеріне орналастырылды. Аудан бойынша 60 дана пано орнатылды. Оның ішінде 48 данасы бюджеттен, 12 данасы кәсіпкерлер есебінен.
Құдіретті Фома атындағы Лейпциг мектебі
Гуманистік гимназия
1935 жылдан 1945 жылға дейінгі аралықта мектептің ректоры Альфред Енч болды. Ол балаларды христиан рухында тәрбиелеп, оларды Гитлерюгендке кіріп кетуден қорғады. Мектептің 725 жылдығында сөйлеген сөзінде: «Музыка — біздің мектебіміздің жоғарғы арнауы» деген. Соған қарамастан, ұлттық – социализм кезеңінде мектепте алдыңғы қатарға спортпен айналысу қойылды.
Соғыстан кейін осы мектептің бірақатар оқушылары Карл Фридрих Гёрделер басқаратын антигитлерлік Қарама-қайшылықтың мүшелігінде болғаны анықталды.
Санат:Германия оқу орындары
Төле би ауданы
Көркейту, көгалдандыру, санитарлық тазалық және жолдарды жөндеу
Ленгір қаласында 1,1 млн теңгеге 7-аялдама, Қазығұрт ауылдық округі аумағындағы елді мекендерде 770 мың теңгеге 7 аялдама орнатылды.
Санитарлық тазалыққа 2,5 млн теңге қаралып, оған контейнер сатып алу, күл-қоқыс шығару, тұрмыстық қалдықтарды жою және қар тазалау жұмыстары атқарылады.
Білім беру саласы
Аудан аумағындағы мектеп ғимараттарының құрылыстарына, күрделі және ағымдағы жөндеуге соңғы жылдары біршама көңіл бөлінуде. Құрылыс жұмыстары облыстық және Республикалық бюджет есебінен жүргізіліп келеді.
Республикалық бюджет есебінен 10,9 млн теңгеге құны 5,4 млн теңгелік мультимедиялық лингофон кабинеті М.Әуезов, Қ.Тыныбеков орта мектептеріне берілді.
Аудан мектептерінің бәрі компьютерлік жабдықталған, интернетке 65 мектеп қосылған.
Аз қамтамасыз етілген отбасы балалардың материалдық көмек көрсету мақсатында білім беру қорына 7,4 млн теңге бөлінді. Оған 320 оқушыға киім алып беру және 653 оқушыға ыстық тамақ ұйымдастыру жоспарланған.
Аудан бойынша 6 оқушы «Алтын белгі», 8 оқушы ерекше аттестат иегері болды.
Аудан бойынша бірыңғай ұлттық тесттің орташа көрсеткіші 74,47 алдыңғы жылмен салыстырғанда 116 пайызға өскен.
Жаз кезеңде жас өспірімдердің демалысы мен сауықтыруды ұйымдастыру үшін мектеп жанынан лагерлер құрылған. Сонымен қатар жағдайы нашар отбасы балалары мен жетім балаларды демеушілер есебінен жазғы сауықтыру лагерлеріне жібердік.
Жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау саласы
Денсаулық сақтау саласы
Денсаулық сақтау мекемелерінің бүгінге материалдық, техникалық базаларын нығайту, аудан халқына медициналық көмекті жақсарту мақсатында аудан аумағында бастапқы медициналық санитарлық көмек орталықтары мен отбасылық-дәрігерлік емханалары ашылып, жұмыс жасауда, сондай-ақ Көксәйек елді мекеніндегі аудандық ауруханада күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілуде.
Денсаулық сақтау жұмыстарын алға жылжыту мақсатында Ленгір қаласының Самал мөлтек ауданында жаңа аурухана қалашығы салынып, нысан пайдалануға берілді.
Жер бедері
Төле би ауданының жер бедерінің құрылымы сатылы болып келеді - батысында ойпатты және жазық аймақтардан басталса, шығысы мен оңтүстігінде тау массивтерімен аяқталады. Жер бедерінің жоғарғы қабатының құрылымы мен оның көлеміне байланысты үш аймаққа бөлінеді.
Таулы аймақ
Аумағына Өгем және Майдантал таулары сілемдерінің жоталары мен қыраттары, үстірттері мен беткейлері , қырқалы мен құздары, сеңгір жалдары, т.б. жатады. Аймақтың оңтүстік -батысында Қазығұрт тауы сілемдеріне дейін созылады. Түркістан облысында теңіз деңгейінен есептегендегі ең биік абсолюттік нүкте Сайрам шыңы ауданының таулық аймағында, оның биіктігі 4238 м. , ал Қазығұрт тауының биіктігі 1768м.
Жартылай шөлейтті- далалық аймақтар
Ауданның Ақжар ауылдық округіне қарасты аумақ пен шалғайдағы Алтынбастау, Көлбастау, Айкөл, т.б. аумақтары жатады. Аудан жер бедерінің алуан болуы ауданның ауа райының қалыптасуына, өсімдіктің өсіп жетілуіне, жан-жануарлардың өмір сүруіне , сондай-ақ аудан ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібінің дамуына әсер етеді.
Дереккөздер
Санат:Төле би ауданы
Әйімбетов Кәрібоз
Әйімбетов Кәрібоз (1892, қазіргі Арал ауданы Аманөткел ауыл) – суырыпсалма ақын. Оны жастайынан өлең-жырға әкесі Әйімбет баулыған. Ақынның есімі Қарақалпақ еліне кеңінен мәлім болған. Кезінде Нұртуған Кенжеғұлұлы: «Жас шайыр да Кәрібоз, Талшыбықтай бұралып, Ойланбастан сөз айтқан», – деп жырлаған екен. 1936 жылы  республика ақын-жазушыларының 2-слетіне қатысқан. 1937 жылы  қуғын-сүргінге ұшыраған. Әйімбетовтің шығармаларынан «Қырық мақтау» атты өлеңі ғана сақталған.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”,
Санат:Тұлғалар
Кертінді
Географиялық орны
Нұра өзенінің оң жақ жағалауында, Нұра кентінің оңтүстігінен — 33 км, Қарағанды қаласынан 150 км жерде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1923 жылы қаланған. 1961 жылы «Чкалов» кеңшары құрылды. Жерінің жалпы ауданы - 68,6 мың га. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыттары — егін және мал өсіру болды. Кеңшар негізінде 115 шаруа қожалығы құрылған (2006).
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 1535 адам (797 ер адам және 738 әйел адам) болса, 2009 жылы 1020 адамды (528 ер адам және 492 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Елді мекендерде (Кертінді және Алғабас) 2 мектеп, кітапхана, амбулатория, фельдшерлік пункт және мәдени орталықтар бар.
Гыркасаёль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қаратай (ру)
Қаратай – Орта жүз Найман тайпасының руы. .
Ата-қонысы
Семейдің жоғарғы жағын мекен еткен, Қаратай ұрпақтары Қазан революциясына дейін Өскемен уезіндегі Оңтүстік Алтай атырабын мекендеген. Негізгі кәсібі мал өсіру болған.
Шежіре
Шежіре деректерге қарағанда Қаратай руы Найман тайпасының Ергенекті баба тармағынан таратады бірақ Бура, Көкжарлы, Қаратайдың әкесі Сармантай батыр қайтыс болып Сарыжомарттың қолында өскен.
Таңбасы және ұраны
Ұраны-Қаптағай!,Қаратай!;таңбасы-ай және ергенек.
Шежіреден
Қаратайдан: Найманнан Қаратайға дейін көп рулар болған ол:
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары
Б. з. д. 369 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 369 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 369 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ересек адам
thumb|right|200px|Ересек адамдардар тобы Ересек адам — кәмелеттік жасқа жеткен, яғни физиология жағынан бұғанасы қатқан, ақыл-ойы, рухани-моральдік жағынан жетілген адам. Ересек адамныӊ ержетпеген адамнан айырмашылығы — керекті білім мен ептілігініӊ арқасында өмірлік жолындағы күрделі шешімдерді қабылдап, оларға толық жауапкершілігін көтере білу.
Жасөспірімдерге қарағанда ересек адамдардыӊ құқығы да көп, жауапкершілігі де көп болады. Ересек адамдар өз—өзін және балаларын асырап, керектімен қамтамасыз етуге тиісті. Жасөспірімге қарағанда жергілікті заӊдардыӊ ерекшеліктеріне байланысты құқықтарға еге болады, мысалы, саяси құқықтар (сайлауларға қатысып, өзі де сайлана алады), көлік айдау, алкогольдік ішімдіктерді ішу, темекі шегу, шет елдерге шығу, жыныстық қатынаста болу, неке құру сияқты.
Тағы қараңыз
Санат:азаматтық құқық
TEDxАлматы
TEDx - TED тәжірибесімен бөлісу мақсатында адамдарды жинап дүние жүзінің әр түкпірінде қауымдастықтардың ұйымдастырып, өткізетін жергілікті іс-шаралар бағдарламасы.
TEDx жиындарында TED конференцияларының  видеолары спикерлердің  қатысып сөйлеген сөздерімен ұштасып жатады, сонымен бірге жан-жақты талқылаулар мен байланыстарға мүмкіндік ашады.
TEDx сөзіндегі "x" -  тәуелсіз ұйымдастырылған TED-шара дегенді білдіреді.
TEDxАлматы
Қазақстанда TEDx екі рет өткізілді:
2010 жылдың 12 қыркүйегінде сөз сөйлегендер:
2012 жылдың 16 қыркүйегінде сөз сөйлегендер:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Конференциялар
Барлау сызығы
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Бенефиций
Бенефиций - 1. (қазіргі замандық мағынада) шіркеу табыстарымен қоса онын кірісі немесе шіркеуге берілген меншік; 2. (тарихи және социологияда) батыс еуропалық феодализмдегі институт, сол арқылы сюзерен вассалға жерді немесе жағдайды сыйға тартқан, нәтижесінде ол табыс ала алған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Есік (өзен)
Есік өзені – Іле алабындағы өзен.
Географиялық орны
Алматы облысы Еңбекшіқазақ, Талғар аудандары жерімен ағып өтеді.
Бастауы
Бастауын Іле Алатауындағы Корженевский (3950 м биіктікте), Григорьев (3850 м биіктікте) мұздықтарының төменгі етектерінен алып, Қапшағай су қоймасына құяды.
Гидрографикасы
Ұзындығы – 96 км, оның 22 км-дей бөлігі Есік шатқалымен өтеді. Өзеннің ені мен тереңдігі әр бөлігінде әртүрлі болып - ені 3-5 м-ден 7-8 м-ге дейін, тереңдігі 25-30 см-ден 1-1,5 м-ге дейін ауытқиды. Таулы тасқынында ағысының жылдамдығы 3 м/сек болса, төменгі ағысы мен өзеннің аяғында 0,06 м/сек-қа дейін азаяды. Ағыс жылдамдығы маусымдық өзгеріске байланысты өзгеріп отырады - көктемде су деңгейі көтерілгенде ағыс жылдамдығы артады, ең қатты ағыс маусым-шілде айларында байқалады, қазан-қараша айларында азайып, қыс кезінде минимумға жетеді.
Өзеннің бойлық зоналары
Өзеннің бойлығы тамыз айының физика-гидрологиялық факторлары бойынша жеті зонаға бөлінген:
Су бассейні
Өзеннің мореналық аймағында оң жағынан Көкбұлақ өзені, жоғарғы, ортаңғы ағыстарында оң және сол жағынан бірнеше өзен тармақтары қосылады. Өзен ортаңғы ағысында 1759 м биіктікте Есік көлін кесіп өтеді.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы өзендері Санат:Талғар ауданы өзендері Санат:Іле су алабы
Ассат
Ассат (Assat) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,47 км² шамасында.
Ангуилла (Миссисипи)
Ангуилла (Anguilla) — Миссисипи штатының Sharkey округіне жататын АҚШ қаласы.
Ассат
Коммунаның INSEE коды — 64067, пошта индексі — 64510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1708 адамды құрады. Халық тығыздығы — 180,36 адам/км².
Ангуилла (Миссисипи)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Ассат
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Тоқарыстан
Тоқарыстан - Ұлы жүз Суан тайпасының үлкен, ірі рулар атасы. Ұраны - Байсуан; Таңбасы - арбаның дөңгелегі.
Шежіре
Шежіре деректері бойынша, Тоқарыстаннан:
Мекені
Қазан революциясына дейін Жаркент уезін мекендеген.
Өнеркәсіп
Негізгі шаруашылығы жартылай көшпелі жағдайда мал өсіріп, егіншілікпен айналысқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары
Чинаб
Чинаб (ежелгі заманда Чандрабхага әлде Асикни деп аталған). Ведыда айтылғандай Чинаб Жеті су өзендерінің бірі. Ол «Ведалық Pyatirechya» өзендердің бірі болып табылады. Негізгі салалары — Джелам, Рави. Гималай етегінде орташа су тұтынуы — 890 м³/с.
Жазғы су тасқындары болады. Өзен суы 200 мың га жерді суарады. Бұл өңірде мелиорация мен ауыл шаруашылығы үшін ерекше мәні бар. left|thumb Өзенінің жоғарғы ағысы Гималайда орналасқан, ол төмендеПенджаб кесіп өтеді. Үндістан аумағында, өзен терең алқабында ағады, Пәкістанда жазыққа ағады.Төменде Равиға құйылады. Чинабтын басқа атауы: Тримаб .
Сілтемелер
Санат:Пәкістан өзендері Санат:Алфавит бойынша өзендер
Трюштерсайм
Трюштерсайм (Truchtersheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67495, пошта индексі — 67370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2900 адамды құрады. Халық тығыздығы — 292,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Перро-Гирек
Коммунаның INSEE коды — 22168, пошта индексі — 22700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7375 адамды құрады. Халық тығыздығы — 520,83 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Балама модуль
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Қоңыртемірші
Қоңыртемірші – Сарыарқадағы тау, Қарқаралы тауының оңтүстік-шығысында 80 км жерде.