cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Айғыр қою
Үйірге айғыр қосқанда үйірге таңдаулы тұқымның айғырын ғана салады. Жас айғырдың үйірінде 10-15 бие, толысқан айғырдың үйірінде 20-25 бие, сақа айғырдың үйірінде 12-15 биеден болады. Бұл әдістің артықшылығы айғыр үнемі үйірде болады да, бие дер кезінде тоқтайды, кемшілігі айғырдың жыныс қуаты үнемді пайдаланылмайды, тіпті оның күші үздігуі де ғажап емес.
Айғыр салатын дөнен дәстүрлі ат сыны бойынша, төмендегідей талғамға сәйкес келуі керек: бірыңғай баран өңді, жуас; үйірге қазымыр емес, үнемі үйірдің артында жүреді. Басы етсіз, мандайы кең, қамыс құлақ, тістері ірі, салпы ерін, кірпік, қасы, құйрық жалы мол, жүндес, кеудесі кең, шоқтығы биік, тұрқы сәл бүкіштеу, жаясы жалпақ, мықыны тарлау келеді. Тура артынан қарағанда, қабырғаның қанаты жаяға «жасырынбай» толық көрініп тұратын, қабырғалы, бауыры жазық, жоны тартыңқы болу керек. Тумасында орайы болса, «бауыры аман болады, үйірі өседі». Төрт аяғы тең (маймақ емес), жуан, жерге қаққан қазықтай нық та тең басады. Жіліншіктің сіңірлері білеуленіп, бөлектеніп тұрады. Бақайы қысқа, алдыңғы аяқтарының бақайы артқы бақайынан сәл ұзындау, тұяғы жұмыр әрі берік. Жерсоғары қалың, шашалы келсе құба-құп.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Акцептік
Акцептік(орыс. акцептный) а. несие - акцепт бойынша берілетін банк несиесі; а. банк, а.кеңсе - вексельмен қам- тамасыз етілуге несие беретін қаржы мекемесі.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Красногор ауылдық әкімдігі
Красногор ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Қамысты ауданында болған әкімшілік бірлік. 2022 жылы Арқа ауылдық әкімдігімен біріктірілді.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Красногорское ауылы кіреді. Орталығы – Красногорское ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 345 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қамысты ауданының таратылған ауылдық округтері
NGC 7062
NGC 7062 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан III1p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 19 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7062 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 205.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Байгилде
Байгилде — Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл, Байгильдин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 449 адамды құрады. Пошта индексі — 452443, ОКАТО коды — 80245805001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Тау опырылымы
Тау опырылымы – тік және жарлы беткейлердің үлкен бір бөлігінің апатты құлауы. Опырылымдар, әдетте, тауларда, теңіздің абразиялық жағалары мен өзен аңғарларының жарларында болады. Тау опырылымы үгілу процестерінің, сейсмикалық серпудің, сондай-ақ жер үсті және жер асты сулары әрекетгерінің әсерінен тау жыныстары байланыстылығының өзгеруі нәтижесінде пайда болады. Тау опырылымның морфологиялық белгілеріне опырылым болған жердегі қуыстар, беткейлердегі тау жыныстарының сырғыған іздері, кейде олардың етегіндегі ірі сынықтардан тұратын үйіңділер жатады. 1911 ж. Тау опырылымның нәтижесінде (Усой опырылымы кезінде) Памир тауында Сарез көлі пайда болды.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Воч-Ягун
Воч-Ягун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яккун-Ях өзенінің сол жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 2599
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 16 қарашада астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 2599 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23941, UGC 4458, MCG 4-20-67, MK 389, KUG 0829+227A, IRAS08292+2243, ZWG 119.122.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
IC 3043
IC 3043 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3043 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Антримидтер
Антримидтер- молекулаларының құрамына антрахинон ядросымен байланысқан аминотоп кіретін химиялық косылыстар; кубтық бояғыштар ретінде колданылады.
Винтерлинген
Винтерлинген (Winterlingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Цоллернальб ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6473 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 50,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 17 075. Муниципалитеттің басшысы — Габриле Шле.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 ауылдық округке бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Томсон эффектісі
Томсон эффектісі- токтын температураның асып түсуі болатын өткізгіш аркылы өтуі кезіндегі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Thermoelectric effect
Шина (халық)
Шина — Үндістанның солтүстігіндегі Джамму мен Кашмир штатында, сондай-ақ Пәкістанда тұратын халық. 2016 жылы шамамен 644 мың адам тұрды.
Тілі
Олар үнді-еуропалық отбасының үнді-арий тобының шина тілінде сөйлейді.
Діні
Сенушілер негізінен мұсылмандар (сунниттер, шииттер, исмаилиттер) және буддистер. Бірақ ежелгі нанымдардың (анимизм, ата-бабаларға табыну), сондай-ақ индуизмнің қалдықтары бар.
Тарихы
Тарихи деректер бойынша шиналар негізінен құл ретінде пайдаланылды. Үндістанды отарлау кезінде олар Англияға, Францияға, Испанияға, Италияға жіберілді, олар азаптау мен қорлаудан өте тез өлімге душар болды. XIV ғасырға дейін (мұсылмандық олардың аумағына енген кезде) олар жерге тәуелді шаруаларды дамытты, сонымен қатар өте гүлденген княздіктер болды, олардың арасында өзара соғыстар болды, соның нәтижесінде құлдарды құл базарларына орналастыру тәжірибесі тарады. Кашмирдің солтүстік-батысында орналасқан көптеген ауылдарда әлі де бекіністер бар.
Кәсібі
Олардың көптеген кәсіптері болды, бірақ олардың негізгі кәсібі егіншілік болды. Олар өз алқаптарында дәнді дақылдар, жүзім, көкөністер өсірді. Өз өнімдерін базарларда сатты. Нан сатып алу үшін олар кептірілген көкөністер мен жемістерді нанға ауыстырды. Таулы аймақтардағы шиналар мал шаруашылығымен, аңшылықпен, алтын өндірумен айналысты. Пәкістан тауларында олар қой, қошқар, сиыр бақты. Олардың негізгі табысы қой мен қошқар болды, олардан жүн қырқылды, киім тігілді. Сиырлардың сүті, еті болды, оны тамаққа пайдаланды.
Өмір салты
Ауылдық қауымдастық сақталған, отбасы және неке қатынастары шариғат нормаларына негізделген.
Оппин
Оппин (Oppin) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Заале ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1551 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 88 280. Муниципалитеттің басшысы — Бернд Фришмут.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Тұтынушылар қоржыны
Тұтынушы қоржыны – адамның орташа статистикалық қалыпты қажеттерін қанағаттандыру үшін қажет тұтынушылық материалдық және рухани игіліктер мен қызметтердің толық жиынтығы. Тұтынушы қоржыны елде (мемлекетте) қалыптасқан нақты жағдайлар мен ерекшеліктерді басшылыққа ала отырып, белгілі бір уақыт бөлігінде адамның нақты атқарымдық қажеттерін қанағаттандыратын тауарлар мен қызметтердің ғылыми тұрғыда негізделіп, теңдестіріледі. Бұл әдіс тұрмыс құнын және ұлттықвалютаның жылдық құнсыздану деңгейін есептеу үшін қолданылады. Тұтынушы қоржыны адамның немесе отбасының тамаққа: нан мен нан тағамдарына, ет пен ет тағамдарына, сүт пен сүт тағамдарына, жұмыртқаға, балық пен балық тағамдарына, картопқа, көкөніске, жеміс пен жидекке, өсімдік майы мен маргаринге, қант пен кондитер тағамдарына, басқа да азық-түлікке; киім-кешекке, ішкиімге, аяқ киімге; дәрі-дәрмекке, санитария мен тазалық заттарына; жиһазға, мәдени-тұрмыстық және шаруашылық заттарына; тұрғын үй мен коммуналдық қызметтерге; тұрмыстық қызметтерге, көлікке, байланысқа; балаларды мектеп жасына дейінгі мекемелерде тәрбиелеуге жұмсайтын шығынының негізгі баптары бойынша қалыптасады. Оның құрылымы мен құрамы әлеуметтік-экономика дамуды, тұтыну нормасындағы өзгерістерді ескере отырып, кем дегенде бес жылда бір рет қайта қаралып отырады.
Дереккөздер
Санат:Қоғам
Топырақ пен таужыныстың жылу тендестігі
Топырақ пен таужыныстың жылу  тендестігі – энергия  сақталу заңына негізделген,атмосфера-топырақ-литосфера  жүйесіндегі топыраққа немесе таужынысқа түсетін жылу энергиясының кірісі мен шығысын салыстыру.Жылу  теңдестігінің элементтері  тәуліктік және жылдық өзгеріске түседі. Шамасы мен таңбасы бойынша олар уақыт ағымында және жергілікті географиялық ендік пен бойлыққа байланысты айтарлықтай өзгеріп отырады. Жылу теңдестігінің ең маңызды құрамдас бөлігі радиациялық тендестік (R), содан кейін — конденсация мен булану кезінде пайда болатын жылу (L), атмосфера мен оның астындағы бет арасындағы турбуленттік жылу алмасу (Р),жылу тасымалдау немесе автокция (А), сонымен қатар астындағы бетке,яғни топыраққа кететін жылу (Ф). Астыңғы беттің жьлу тендестігінің тендеуі: R + L + Р + А + Ф = 0.
Клерлеу, тазарту
Клерлеу, тазарту (Клеровка) - қант өндірісінде аралық өнімдерді тазарту.
Саулт Мария (Мичиган)
Саулт Мария (Sault Ste. Marie) — Мичиган штатының Chippewa округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 16542 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 52.3 км² шамасында. FIPS коды — ?.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Конфедерациялар кубогы 2001
Конфедерациялар кубогы 2001 (ағыл. FIFA Confederations Cup 2001) — Конфедерациялар кубогының үшінші, жалпы тарихтағы бесінші жарысы. 2001 жылы 30 мамыр - 10 маусым аралығында Жапония мен Оңтүстік Корея стадиондарында өтіп, Франция құрамасы жеңімпаз атанды.
Финал
Санат:2001 жылғы футбол Санат:Конфедерациялар кубогы
Кырнышшор
Кырнышшор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колвавис өзенінің сол жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Локонто-Еган
Локонто-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кулын-Игол өзенінің оң жағалауынан 105 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 123 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Акциялардың бақылау пакеті
Акциялардың бақылау пакеті - бір үстаушыға жататын және акционерлік қоғамның жиналысында шешуші дауыс қүқығын беретін шығарылган акциялардың жалпы сомасындағы үлес (теория бойынша ол жалпы соманың 51%-іне тец, ал төжірибеде жалпы санының - 20-30%).
Дереккөздер
Санат:Терминология
Тұтынушылар құқығын қорғау
Тұтынушылар құқығын қорғау – тұтынушылардың тиісті сападағы, өмірі мен денсаулығына қауіпсіз тауарларды (орындалатын жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) сатып алу; тауарлар мен олардың дайындаушылары туралы ақпарат алу; тұтынушыларды ағарту; олардың мүдделерін мемл. және қоғамдық тұрғыда қорғау; тұтынушылардың қоғамдық ұйымдарға бірігу құқықтарын жүзеге асырудың мемлекет белгілеген тетігі.
Дереккөздер
Санат:Қоғам
Алдын ала төлеу
Алдын ала төлеу (орыс. предоплата) - тапсырысқа, сатып алынған тауарларға, қызметтерге алдын ала аванстық төлем, көбінесе ТМД елдерінде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Вудсбороy (Мэриленд)
Вудсбороy (Woodsboro) — Мэриленд штатының Frederick округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 846 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — 24-86750.
Жине
Жине (Ginai) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,25 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61190, пошта индексі — 61310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 79 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ларинью
Ларинью (Larinho) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Торре-де-Монкорву муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 439 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,57 км² шамасында.
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Пруденти-ди-Морайс (Минас-Жерайс)
Пруденти-ди-Морайс (Минас-Жерайс) (Prudente de Morais (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сети-Лагоас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 276 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 125,783 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1969 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Каварнья
Каварнья (Cavargna) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қарашілік (Жетісу облысы)
Қарашілік — Жетісу облысы Ақсу ауданы, Қарашілік ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жансүгіров ауылынан солтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 792 адам (421 ер адам және 371 әйел адам) болса, 2009 жылы 681 адамды (360 ер адам және 321 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы елді мекендері
Евгений Владимирович Гончаров
Евгений Владимирович Гончаров (16.01.1981 жыл, Ақтөбе) - спортшы, Орыс.
Анасы - Гончарова Валентина Григорьевна (1952 жылы туған), «Ақтөбе нан» АҚ наубайханашысы.
2005 жылдан бері - «Көктас-Фитнес» тренажер залының менеджері. 2009 жылдан бері - «Алатау» сауда және көңіл көтеру кешені бас директорының орынбасары.
«Ақтөбе аймақтық «Славяне» орталығының» мүшесі.
Гир спортынан Әлем чемпионы, Қазақстанның 13 мәрте чемпионы, әлем рекордшысы, гир спортынан Қазақстанның абсолюттік рекордшысы. «Облысқа сіңірген еңбегі және спорт дамуына қосқан үлесі үшін» Ақтөбе облысы әкімінің алғыс хаттары табыс етілген (2005, 2007, 2008, 2009).
ҚР абсолютты рекордсмені (екі мәрте); әлем рекордсмені (Харьков, 2000); әлемнің 6 мәрте чемпионы; кір тасы спорты бойынша ҚР 3 мәрте чемпионы; әлемнің қола жүлдегері (Санкт-Петербург, 2001); бөлек жаттығулар бойынша - серпуден (Гамбург, 2004), ұзын цикл бойынша - серпу мен жұлқудан (Қазан, 2004) әлем чемпионы; әлөм чемпионы (Харьков, 2005).
Кір тасы спорты бойынша ҚР Еңбек сіңірген спорт шебері. Ақтөбе облысының үздік спортшысы (2008). Кір тасы спорты бойынша ҚР үздік спортшысы (2009).
Дереккөздер
Санат:16 қаңтарда туғандар Санат:1981 жылы туғандар Санат:Ақтөбеде туғандар Санат:Ақтөбе мемлекеттік университеті түлектері Санат:Ақтөбе экономика және статистика институты түлектері Санат:Кір тасын көтеруден әлем чемпиондары Санат:Кір тасын көтеруден Қазақстан чемпиондары Санат:Кір тасын көтеруден әлем біріншілігінің қола жүлдегерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шеберлері
Марк Мартел
Марк Мартел ( 16 қараша 1976 жылы туған) — канадалық әнші және музыкант.
Өмірбаяны
Марк 1976 жылы Канададағы Монреалда туған. Оның музыкаға деген құштарлығын ата-анасы оятқан. Оқып жүргенде, 1999 жылы Саскачевандағы семинарда ол көрші бөлмедегі Джейсон Германмен және басқа да жақын достарымен христиандық рокта ойнайтын «Downhere» тобын құрды. Колледждің атынан шыққан қойылымдар топтың танымалдылығын арттыра түсті. Оқудың бірнеше жылы өткеннен кейін топ Канаданы тастап, Word Records-пен келісім жасай отырып, Нашвилл, Теннесси жеріне кетеді. Осы уақытта топтың он альбомы жарық көріп үлгереді.
downhere
•2001 — downhere
•2003 — So Much for Substitutes
•2006 — Wide-Eyed and Mystified
•2007 — Wide-Eyed and Simplified
•2007 — Thunder After Lightning (The Uncut Demos)
•2008 — Ending Is Beginning
•2009 — How Many Kings: Songs for Christmas
•2011 — On the Altar of Love
Вилла-Сан-Джованни-ин-Туша
Вилла-Сан-Джованни-ин-Туша (Villa San Giovanni in Tuscia) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Витербо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1307 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 249 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 1010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Giovanni Battista.
Вильяррубио
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 255 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,30 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Киіз үй құрылысы
Киелі киіз үй көшпелілер мәдениетінің сәніне айналған, бабамыздың көзіндей болған киіз үйдің қадір-қасиеті турасында көбірек айтып, келер үрпақтын eciнe салып, санасына сіңіріп отыруға тиіспіз. Себебі, қалалық мәдениетке ауысып, заман өзгерген сайын қазақтың болмысын бейнелейтін қасиетті киіз үйіміз тeк қана мүражайдан көретін экзотикалық дүниеге айналып бара жатқандай елестейді.
Әрине, киіз үй туралы айтақанда, басты ескеретініміз-ол Орта Азия халықтарының негізгі баспанасы. Көшпенді өмірге ең колайлы, шапшаң тігіп, тез жыға салатын, яғни көшіп-қонуға ыңғайлы үй. Іші қыста жылы, жазда салқын болатын киіз үй кез келген жауын-шашынға, дауыл мен боранға төтеп бере алады. Әрқашан ауасы алмасып тұратындықтан, оның тынысы кең, әрі жарык, болады. Экологиялық жағынан өте таза. Мысалы, киіз үй тігіп отыру жерді тоздырмайды, өсімдік жамылғыларын бүлдірмейді. Егер үйдің тігілген орны жайсыз болып шықса, бірнеше жігіт көтеріп апарып, тандаған жеріне қондыра салады. Өзінің өн бойында философиялық астар жаткан киіз үйдің тарихы тым әріден басталады. Тарихи жазбаларға зейін салсақ, б.з.б 105 жылы Үйсін күнбиіне ұзатылған Хан династиясының Шижүн ханшасы «Аққу әні» деген өлеңінде: «... Дөңгелек үй, туырлық там орнына, Ет жеп, айран ішеді ас-суына...» - деп жазады. Мұның өзі тарихы тереңнен қозғалатын касиетті киіз үйдің өзіндік қыры мен сырын айқындай түседі емес пе?! Ғаламның моделін бейнелеп, адамды ғарышпен байланыстыратын киіз үй, жай ғана баспана емес, бізді қорғайтын киелі орын болып саналды. Киіз үйдегі кеңістік - қазақ дүниетанымының тоғысқан жері. Осында адам дүниеге келеді, үйленеді және соңғы сапарға аттанады. Көшпенділер әулеті осындай дөңгелек пішінді, ғарыштық баспанада мыңдаған жылдар бойы өмір сүріп, елдік күрды. Олар киіз үйлерін «хан ордасынан» бастап «қараша үйге» дейін, «ак, ордадан» «қара коска» дейін өз қажеттілігі мен дәрежесіне орай пайдалана білді.
Киіз үйдің құрылысы Тұтас қаңқасы бір тал шегесіз, бір тал сынасыз түрғызылатын киіз үйдің құрылысы бір қарағанда қарапайым, ал екінші қырынан алғанда өзіндік ерекшеліктерге толы. Әсілінде оның құрылысы бірнеше бөліктерден тұрады. Ендігі кезекте coғaн назар аударалық.
Вулуир-Егарт
Вулуир-Егарт — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Салым өзенінің сол жағалауынан 538 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Горгольоне
Горгольоне (Gorgoglione) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Матера провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1087 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 75010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Antonio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Веттинген
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 454 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.59 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4045, пошта индексі — 5430.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
NGC 7069
NGC 7069 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 12 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7069 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66807, UGC 11747, MCG 0-54-19, ZWG 375.40.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Бикмурзино
Бикмурзино — Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл, Байгильдин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 173 адамды құрады. Пошта индексі — 452443, ОКАТО коды — 80245805002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Әбу Хузайфа ибн Утбә
Әбу Хузайфа ибн Утбә (Арабша: أبو حذيفة بن عتبة) толық аты Әбу Хузайфа ибн Утбә бин Рабиға бин Абд Шамс бин Абд Манаф) — Утба ибн Рабиғаның ұлы, оның қарындасы Хинд бинт Утба Абу Суфянның әйелі болды.
Матвеевка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Матвеевка — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы ауыл, Константинов ауылдық округіне жатады.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 52 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 461 адам (232 ер адам және 229 әйел адам) болса, 2009 жылы 304 адамды (156 ер адам және 148 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Петр Чех
Петр Чех (чех. Petr Čech,1982 жыл 2 мамыр, Пльзен, Чехословакия) — чехиялық футболшы, қақпашы.
Виктория
Чех алғашында жартылай қорғаушы ретінде жастар командасында ойнаған. 10 жасында аяғын сындырып алып, қақпашы позициясына тұруды жөн көрді.
Хмел
Чех 1999 жылы өзінің дебютің профессионалды деңгейде 17 жасында «Хмел» клубында көрсетті.
Прага Спартасы
700 мың евроға Спарта клубы сатып алып,ұлттық рекорд орнатты: 855 минутта бірде бір гол жіберген жоқ.
Ренн
2002 жылдың маусымында Чехті франциялық «Ренн» клубы 5 млн.евроға сатып алды.Чехтың жоғары деңгейдегі ойынының арқасында, 2003-2004 жылдары команда Франция Кубогінің жартылай финалына жетіп, жоғарғы девизионда 9 орын алды.
Челси
2004 жылы қаңтарда Чех Челсимен 5 жылдық контраққа қол қойып,10млн.евроға сатылды. Челсида Чех тез арада 1-ші нөмерге ие бола қойған жоқ,себебі бас қақпашы ол кезде Карло Кудичини болатын. Бірақ дайындық жаттығулар кезінде Кудичини бірнеше қателесіп, Чех қақпаға тұрған еді. 2005 жылы Чех 11 ойын және 35 минут бойы(1025 минут) бірде бір гол жібермей, Петер Шмейхилдің рекордың басты.Осы жетістігі үшін «Мистер Зеро» атанды.
Кейін «Рединг» ойыншысы Стивен Кантпен соқтығыстан басыңа ауыр жарақат алып,карьерасы үлкен кауіп-қатерге төнді. Бірақ Петр тез арада жызылып, қайта жақсы ойынды көрсете бастады. Осы оқиғадан кейін Петр үнемі басына дулыға киетін болды, сондықтан жанкуйерлер оған «Танкист» лақап атын берді.
2011-2012 жылы Чемпиондар Лигасының финалында пенальтида Арьен Роббеннің, Ивицы Оличтің, Бастиан Швайнштайгердің соққысын тойтарып, Челсимен Чемпиондар лигасын ұтты.
"Челсиге" бельгиялық Тибо Куртуа келген соң Чех қосалқы құрамда қап кетті.
Арсенал
2015 жылы 29 маусымда "Арсенал" сапына ауысты. Біраз жыл негізгі қақпашы атанып жүрді де, 2018/19 жылғы маусымның басында жарақат алып, саптан шығып қалды. "Арсенал" сапындағы соңғы ойынын 2019 жылы 29 мамырда УЕФА Еуропа лигасының финалында бұрынғы клубы "Челсиге" қарсы өткізді.
2018/19 жылғы маусымның соңында карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді.
Челси
2019 жылы қазан айында британиялық "Гилфорд Феникс" хоккей клубымен келісім шарт жасасты. 13с қазанда клуб сапында бір ойынға қатысты.
2020 жылы желтоқсанда "Челсиге" қақпашы ретінде қайта оралды. 14 желтоқсанда Челси-23 клубы сапында алаңға шықты.
Құрама командадағы мансабы
Чех Чехия үшін 100 матчтан аса ойнады. Тұңғыш рет 2002 жылы алаңға шықты.
Жетістіктері
Командалық
Сілтемелер
Санат:Чехия футболшылары Санат:Ренн ФК ойыншылары Санат:Челси ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Спартак Прага ФК ойыншылары Санат:Чехия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
NGC 2598
NGC 2598 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Ерекше балалар үйі
«Ерекше балалар үйі» – американдық жазушы Ренсом Риггздің дебюттік романы. Роман 2012 жылы жарық көріп, The New York Times газетінің бестселлер тізіміне енген. Риггз әңгіменің жалғасын жазды - 2014 жылы «Толымсыз жандар қаласы» және 2015 жылы «Жандар кітапханасы» атты кітаптары шықты. 2016 жылы Тим Бёртонның жетекшілігімен осы шығарманың экранизацисы шықты.
Сюжет
Кітапта Америка Құрама Штаттарының Флорида штатында тұратын жасөспірім Джейкоб Портман туралы баяндалады. Балалық шағынан бастап атасы кішкентай Джейкобқа суперкүші бар балалар мен монстрлар туралы біртүрлі хикаялар айтып жүретін. Атасының қайтыс болғанынан кейін, Джейк қорқынышты түстер көре бастады. Атасының заттарын қарап жатқанда басты кейіпкер ерекше суреттерді тауып, шыңдықты табамын деп шешеді.
Кітаптың бірінші жартысында жазушы оқырмандарды кімге сену керектігінің алдында таңдау қояды – кейіпкердің көргеніне ме әлде психотерапевттің  талқылауына ма. Сонымен, іздеулер Джейкобты Уэльстағы аралға алып келеді. Мұнда ол соғыс кезінде қалдырылып кеткен үйді тауып, бұл орын паранормальді қасиеттерге ие адамдар – «крипто сапиенстердің» тұрғын мекені екенін біледі.
Бұндай орындар әдетте қоршаған әлемнен уақыттық барьерлермен бөлінген. Сөйтіп, кітапта сипатталған үй әрдайым бір күн – 1940 жылдың 3 қыркүйек күні (фильм нұсқасы бойынша 1940 жылдың 3 қыркүйегі) қайталанып отыратын уақыт орамында (уақыт циклінде) орналасқан. Кейін, Тунгус метеоритінің жарылуы да Сібірде табылған белгісіз уақыт орамында «крипто-сапиенстердің» кесірінен болған екені білінеді.
Басты кейіпкерлер
Ерекше имбриналар – «крипто-сапиенстердің» ерекше түрі. Олар құстарға айналып, уақыт орамының жұмысынын қабілеттілігін ұстап тұрады. Имбриналар әрдайым әйелдер болады. Олар ерекше балаларды, жануарларды, үлкендерді қорғап жүреді. Шығармадағы имбриналар:
Шығармадағы жай адамдар:
Ерекшеліктері
Санат:Ағылшын тіліндегі фэнтези романдар
Брушо
Брушо (Brouchaud) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24066, пошта индексі — 24210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 210 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Бенифонтен
Бенифонтен (Bénifontaine) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Лан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62107, пошта индексі — 62410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 325 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Канаваджа
Канаваджа (Canavaggia) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B059, пошта индексі — 20235.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 110 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Пан (тұқымдас)
thumb|right|300px|Шимп (солда) және бонобо (оңда) Пан тұқымдастары (The genus Pan) өмір сүріп жатқан екі түрден тұрады: шимпанзелер және боноболар. Таксономиялық тұрғыда бұл екі маймыл түрі жалпылама Паниндер (panins) деп аталады; дегенмен, екі түр де "шимпанзелер" (chimpanzees), немесе "шимптер" (chimps) деген жалпы терминмен атала береді. Олар адамдар, гориллалар және орангутандармен қосылып Гоминидтер (ірі маймылдар, немесе гоминид) отбасына жатады. Суб-Сахаралық Африкада пайда болған шимпанзелер мен боноболар қазіргі уақытта Конго джунглиінде жасайды. Дегенмен шимпанзелер Батыс Африканың солтүстік өңірлерінен де кездеседі. Екі түр де жойылу қаупі төнген тіршілік ретінде (IUCN жойылып кету қаупі төнген түрлер) Қызыл кітапқа енгізілген. 2017 жылы қоныс аударатын түрлер туралы конвенция шимпанзені ерекше қорғалатын түр ретінде таңдаған болатын.
Дереккөздер
Санат:Гоминидтер Санат:Маймылдар
Сен-Рьель
Сен-Рьель (Saint-Rieul) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22326, пошта индексі — 22270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 431 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Ораниенбаум-Вёрлиц
Ораниенбаум-Вёрлиц (Oranienbaum-Wörlitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала. Виттенберг ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8895 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 115,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 241.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Бойсе
Бойсе (Boise немесе ) — Айдахо штатының астанасы және ең ірі қаласы, АҚШ. Ада округының орталығы.
Амплуа
Амплуа(фр. emploi - кол-дану, рөл) — актер дің өз бойындағы табиғи ерекшелігіне қарай әртүрлі рөлдерге мамандануы; 2) (ауысп.мағынада) рөл, кәсіп түрі.
Бойсе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Айдахо
Амплуа
Дереккөздер
Санат:Терминология
Антиподи
Антиподи- (грек, antipodes - тізесін батьфатындар) - 1) жер шарының диаметрлары қарама-қарсы елді мекендер тұрғындары; 2) көзқарастарының, талғамдарының немесе мінез-құлық ерекшелігімен қарама-қарсы адамдар. =Дереккөздер=
Санат:Терминология
Бактериологиялық қарудан қорғану
Бактериологиялық қарудан қорғану (противобактериологическая защита) — жаппай қырып-жою қаруынан қорғанудың құрама белігі, адамдарға, жануарларға және тыл объектілеріне бактериологиялық (биологиялық) қару әсерін жібермеу немесе әлсірету мақсатында жүргізілетін арнайы шаралар кешені. Ол қарсыластың бактериологиялык (биологиялык) кару колдану қатері туралы дәл уакытында ескертуді, бактериологиялық (биологиялық) жағдайды білуді, зақымданған жерлерде әрекет ету кезіндегі жеке құрамның қауіпсіздігін, індетке қарсы, санитариялық-гигиеналық және арнайы сақтандыру шараларын және қарсыластардың бактериологиялык (биологиялық) каруды қолдануының салдарын жоюды қамтамасыз етеді. Бактериологиялық (биологиялық) қарудың әсерін әлсірету мақсатында жүргізілетін шараларға: биологиялық барлау, жеке және ұжымдық, корғаныс құралдарын қолдану, емдік және санитариялык гигиенаны, ал қажет болған жағдайда әскерлер мен халық, арасында емдеу шараларын жүргізу, жарақат алғандарға алғашқы медициналық көмек көрсету, бактериологиялық (биологиялық) кару қолданылуының зардаптарын жою жатады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Юрепель
Юрепель (Urepel) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64543, пошта индексі — 64430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 339 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Цифрлы басу
Цифрлы басу (цифровая печать) — басу машинасында басу жүйесі кешенінің электронды-есептеу машинасының басқарумен өзгеріп отыратын басу формасын пайдалану арқылы өнім шығару технологиясы. Жарнамалық немесе коммерциялық басылымдар шығаруға қолданылады. Формаға өзгерістерді басу процесі кезінде де енгізуге болады, кейбір машиналарда бірінші данадан кейінде өзгертулер енгізіледі.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Цифрлі басу машинасы
Цифрлі басу машинасы (цифровая печатная машина - digital color press) — компьютерлік ақпарат материалдарын қажетті таралымда басып шығара алатын цифрлі басу тәсілі негізінде жұмыс істейтін аппарат.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Серен Кьеркегор
Сёрен Кьеркегор (Søren Aabye Kierkegaard,1813-1855) - Дания философы және теологы, ақын, әлеуметтік сыншыл, ол экзистенциализм философиясының негізін салушы ойшыл ретінде құрметтеледі. Ол шығармаларында адам өмірінің үш сатысын анықтайды; адамды рационалды (ақылды) тануға сын айтып, үрей, жалғыздық, еркіндік, таңдау, сенім секілділердің адам өміріндегі маңызына айырықша назар аударады; діни құрылымды, әлеуметтік сенім ретіндегі дінді сынап, христиандыққа қайта анықтама береді, мораль мен этиканың астарына үңіледі, діни психология және діни философиялық мәселелерге назар аударады, метафора, ирония және астарлы әңгімелер арқылы өз идеяларына әдеби рең береді.
Кьеркегордың көптеген философиялық еңбектері адамның қалай "жеке тұлға" (single individual) ретінде өмір сүруі мәселесіне қаратылды. Ол нақты адамның нақты шындығына абстракт ой жүгіртуге назар аударады және жеке адамның таңдауы мен міндетіне айырықша сәп салады. Ол өз дәуірінің идеалист оқымыстылары мен философтарын әдеби тілмен аяусыз сынады. Сведенборг, Гегель , Гете , Фихте, Шеллинг, Шлегель және Ханс Кристиан Андерсен қатарлылар бұл "ізденушіге" әлдеқашан "түсінікті" болды.
Кьеркегордың теологиялық жұмысы христиандық этикаға бағытталған болып, шіркеулік сенім мен жеке адамның өз алдына жеке сенімі ортасындағы айырмашылықты анықтап, алдыңғысына аяусыз сын айтып, кейінгісін жалғыздықтан құтылудың жалғыз негізі етіп көрсетеді. Адам мен Тәңірі ортасындағы шексіз мәндік айырмашылыққа анықтама береді, Тәңіріге бейне Ибраһим, не Иса секілді жеке-оқшау берілген сенімді дәріптейді, христиан шіркеулеріне, әсіресе Дания шіркеуіне ауыр сын айтады.
Оның психологиялық еңбегі маңызды таңдау жасау сәтіне бетпе-бет келушінің сезімі мен түйсігінің өзіне тән сипатын суреттеуге арналады.
Кьеркегордың алғашқы шығармалары сол кездегі маңызды дүниетанымдық ұстанымдар арасындағы кешенді пікірлесу ретінде түрлі бүркеншік атпен жазылады. Ол күрделі мәселелерді алуан қырынан зерделеп, әр қырын зерттеуді әртүрлі бүркеншік атпен ұсынады. Ол негіздік баяндау (Upbuilding Discourses) шығармаларына өз атын берген және оларды оның жұмысының мағынасына бойлаған жеке тұлғаға( single individual) арнадым деп есептеген. Әсіресе, ол былай деген болатын: Ғалымдар дүниені күзетуді үйреткенімен, бірақ Къеркегордың ойынша олар рухани дүниенің ішкі жұмысын көрсетіп бере алмайды.
Кьеркегор идеясын игерудің кілті "субъективті ақиқат", "сенімнің жауынгер серісі" (the knight of faith), естелік пен қайталаудың дихотомиясы, абыржу (angst), Шексіз сапалық айырмашылық, Құмарлық ретіндегі сенім (faith as a passion), өмір жолының үш сатысы қатарлы ұымдарды түсінуде жатыр.
Кьеркегор шығармалары алғашында Дат тілінде және кейбір скандинавия халықтары тілінде жарияланады. ХХ ғасырдың басында оның еңбектері негізгі еуропалық тілдерге — француз және неміс тілдеріне аударылды. ХХ ғасырдың орта шенінде оның еңбектері батыс мәдениетіне, әсіресе философия мен теолоигияға күшті әсер ете бастады.
Ол сыртқы әлемге сілтеу мен таянудағы әрекетке қарсы (мұндай эстетикалық мінез бола алады), ол өз алдындағы ішкі, яғни эстетикалық жауапкершілікке сенбей, индивид өзінің жеке басын тәңірдің еркіне беруді ұсынады. Ол Кьеркегор үшін бұл өмір діни және пародоксальді. Осылай бола тұрып, ол христиан халқының дінін толық теріске шығарды. Оның ойынша экзистенциалды ойлау, яғни абсолюттікке сәйкес өмір сүру, азапты өлім төнетін болса да христиан ақиқатына шексіз сену.
Алғашқы жылдар (1813–1836)
thumb|right|350px|Әкесі Майкл (Микаэл) Кьеркегор 1838 жылы 9 тамызда қайтыс болған соң кейінірек [[Данияның Ольборгтегі Мемлекеттік лютеран шіркеуінің епискобы болған Петрді қоспағанда, Серен Кьеркегор анасынан, басқа барлық інілері мен әпкелерінен іркес-тіркес айырылады.]] Серен Кьеркегор Копенгагендегі бай отбасында туған. Анасы Ане Серензаттер Лунд Кьеркегор үйленуден бұрын Сереннің әкесі Майкл Педерсен Кьеркегордың үйінде қызметші әйел болған. Ане өте байсалды, кішпейіл, қарапайым және оқу орнынан ресми білім алмағанымен бірақ немереқызы Генриетта Лундтың жазуынша ол "шаттық таяғын көңілді үйіретін және балаларын (Серен мен Питер) бейне балапанын ерткен тауықтай қорғаштайтын адам еді."
Серен Кьеркегордың әкесі Майкл Педерсен Кьеркегор "өте қатал адам болған, сырттай қарағанда салқын, қобалақ, бірақ қарапайым шапанының астындағы ұшқыр қиялын өзі жасаған ұлы ғасыры мұқалта алмапты." Ол Х.Вольфтың философиялық кітаптарын көп оқыпты, Людвиг Хольбергтің комедияларын ұнатыпты, Георг Иоганн Хаманн, Лессинг, Эдвард Янг еңбектерін жоғары бағалапты, әсіресе Платон мен Сократтан сілтеме жасап сөйлегенді жақсы көреді екен.
Копенгаген қаласы 1830 және 1840 жылдары қисық көшелерінде машина сирек жүретін ескі қала болатын. Бала Кьеркегор көшеде жаяу серуендегенді жақсы көреді екен. 1848 жылы Кьеркегор былай деп жазған болатын: "Мен нағыз хрисиан ретінде басқа емес, Копенгаген көшелеріндегі әрбір кедейге сәлем беріп, олармен еркін әңгіме дүкен құратын, қандай қоғамдық жіктің адамы болса да бәріне жылы қабақпен қарап, қайыршыдан да жалтармай, әрбір қызметші мен еңбекшіге, әрбір отбасы әйеліне сәлем айтатын біреу болғаныма қанағаттанамын."
С,Керкегордың жарияланбаған жазбаларын басшылыққа алғанда, әсіресе "Жойқын жер сілкінісі" (The Great Earthquake) атты қолжазбаға негізделгенде әкесі Майкл Кьеркегор өзінің жас кезінде өткізген күнәларына бола Құдайдың қарғысына ұшырадым деп есептеп, ешбір балам аман қалмайтын болды деп күйзелгені байқалады. Соны растағандай Питер Кьеркегор мен Серен Кьеркегорға дейін Майклдің 5 баласы шетінеп кеткен. Ол өзін Анеге некесіз араласып күнәға баттым, Құдайға қарсы жаман сөздер айттым деп өкініп, Құдайдың жазасына ұшырадым деп қайғылы көңіл күйде өмір сүрген. Питер Сереннен 7 жас үлкен болатын және ол кейін Ольборгтің епискобы болды. Кейбіреулердің айтуынша әкесінің Moравия шіркеуін жақтауы да оның күнә сезімінің күйреткіштік әсеріне тым қатты ұшырауын туғызған көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Философтар Санат:Дания ақындары Санат:Данияда туғандар
Жылытқыш
Жылытқыш
Козинактар
Дереккөздер
Санат:Кондитер өнімдері
Салыстырмалы қозғалыс
thumb|Эгида с головой Медузы Салыстырмалы қозғалыс — дене орнының өзгерісі бақыланатын денелер арасындағы қашықтықтың өзгерісімен анықталады. Салыстырмалы қозғалыстағы нүктенің жылдамдығы салыстырмалы жылдамдық (сал.), ал үдеуі салыстырмалы үдеу (сал.) деп аталады. Жылжымалы санақ жүйесіндегі барлық нүктелердің жылжымайтын санақ жүйесіне қатысты қозғалысы бұл жағдайда тасымал қозғалыс деп, ал берілген уақыт мезетінде қозғалған нүктемен беттесетін жылжымалы жүйе нүктесінің жылдамдығы мен үдеуі тасымал жылдамдық (тас.) және тасымал үдеу (тас.) деп аталады. Ақырында нүктенің (дененің) жылжымайтын санақ жүйесіне қатысты қозғалысы күрделі немесе абсолют қозғалыс деп, ал бұл қозғалыстың жылдамдығы мен үдеуі абсолюттік жылдамдық (абс.) және абсолюттік үдеу (абс.) деп аталады. Мысалы, егер кемемен жылжымалы санақ жүйесін, жағамен жылжымайтын санақ жүйесін байланыстырсақ, онда кеме палубасында домалаған шариктің палубаға қатысты қозғалысы салыстырмалы қозғалыс, ал жағаға қатысты қозғалысы абсолют қозғалыс болып табылады. Шариктің бірінші қозғалыстағы жылдамдығы мен үдеуі сәйкесінше сал. және сал., ал екінші қозғалыста абс. және абс.. Жағаға қатысты бұл кеменің қозғалысы шарик үшін тасымал қозғалыс, ал берілген уақыт мезетінде шарик жанасып тұрған палуба нүктесінің жылдамдығы мен үдеуі сал. және тас. болады (шарик нүкте ретінде қарастырылады). Сәйкес жылдамдықтар мен үдеулер арасындағы байланыс классикалық механикада мына теңдіктермен беріледі: абс.=сал.+сал. абс.=сал.+тас.+кор. 1) мұндағы кор. — Кориолис үдеуі. Бұл формула кинетикада нүктелер мен денелер қозғалысын зерттеу кезінде кеңінен қолданылады. Динамикада салыстырмалы қозғалыс деп Ньютон механикасының заңдары орындалмайтын бейинерциялық санақ жүйесіне қатысты қозғалысты айтады.
Әбу Мұса әл-Ашғари
Әбу Мұса әл-Ашғари (أبو موسى الأشعري) — Ислам тарихында мұсылмандар Ирақтың Басра және Куфа қалаларын алғаннан кейін сол қалаларда басшы болып қалды.
Дыбыс жазу
thumb|200px|Микрофон Дыбыс жазу - сақтау және керек уакытында қайта жаңғырту мақсатымен дыбыс толқынын тасымалдаушы материалға түсіру. Дыбыс жазу үшін микрофон, электр тербелістерін күшейткіш, дыбыс жазылатын материалға әрекет етуші құрылғы, дыбыс жазылатын материал қолданылады. Дыбыс жазудың механикалық, магниттік, фотосуреттік (оптикалық) түрлері және монофониялық, стерефониялық және квадрафониялық әдістері бар. Магнитофон арқылы стереожазуды орындау үшін әрбір дыбыс көзінің маңына жеке микрофондар орнатып, олар арқьшы дыбысты екі жолға синхронды түрде жазады. Қайта жаңғыртқанда да синхронды түрде жаңғыртады. Квадрофониялық жазуда дыбыс төрт жолға жазылады.
Дереккөздер
Санат:Дыбысжазба
Жүзжылдық соғыс
Жүз жылдық соғыс (ағылш. Hundred Years' War; фр. Guerre de Cent Ans; 1337 жыл – 1453 жыл) — Франция мен Англияның арасындағы ұзаққа созылған, дүние жүзі тарихына ықпал еткен соғыс.
Соғыстың басталуы
1328 жылы француз патшасы IV Карл қайтыс болды да, таққа мұрагер табылмады. Осыны пайдаланған ағылшын патша III Эдуард (1327 – 1377) өзін қайтыс болған патшаның жиені ретінде тақтың мұрагерімін деп жариялады. Бірақ француз ақсүйектері әйелдер жағынан тараған ұрпақтың Франция тағын иеленуіне тыйым салатын ежелгі дәстүрге сүйеніп, қайтыс болған патшаның алыс туысы, Валуа әулетінен шыққан IV Филипп-ты патша тағына отырғызды. III Эдуард алғашында бұл шешіммен келісті.
Кале қ-сы 10 айдан аса ерлікпен қорғанғанына қарамастан берілуге мәжбүр болды. Бұл қала 1558 жылға дейін ағылшындардың Франциядағы әскери тірегіне айналды. Кале бекінісі құлағаннан кейін екі арада 8 жылдай бейбітшілік орнады. 1350 ж. Франция тағын Валуа әулетінен шыққан II Иоанн иеленді. 1355 ж. ағылшындар соғыс қимылдарын қайта бастады. III Эдуард Бретания мен Фландрияны, оның ұлы Эдуард Қара ханзада Лантедок қамалын басып алды. Эдуард Қара ханзада 1356 ж. 19 қыркүйекте Пуатье қаласы түбінде француз патша II Иоанн-ді тұтқынға алды. 1359 ж. Лондонда француздар үшін аса қолайсыз бітім шартына қол қойылды. Халықтың тұрмысы күрт нашарлап, жаппай бас көтерулер (Жакерия көтерілісі) басталды. Осыны пайдаланған ағылшындар елді оңт-тен және солт-тен бірдей қысымға алды.Жаңа патша V Карл (1364 – 84) ағылшындармен жаңа бітім шартын жасасып, солардың көмегімен халық толқуын басып тастады. Франция өз жерінің көп бөлігінен айрылып қалды. V Карл рыцарларды жалдамалы жасақтармен алмастырып, алғашқы далалық артиллерия бөлімдерін құрды, отандық флотты қалпына келтіруге тырысты. Ол 1369 ж. соғысты қайтадан бастап, ағылшындарды елден ығыстыра бастады және Оңтүстік Англияға бірнеше сәтті жорықтар жасады. Бұл кезде Англияда III Эдуард қайтыс болып, таққа II Ричард (1377 – 91) отырды. Елде шаруалар қозғалысы (Уат Тайлер көтерілісі) өрістеді. II Ричард француздармен бітім жасасуға мәжбүр болды. Бірақ Францияның жаңа патша VI Карл (1384 – 1422 ж. билік құрған) ел билеуге икемсіз болып шықты. Билік үшін ақсүйектер арасында өзара қырқыс басталды. Ал Англияда II Ричард тақтан тайдырылып, билікке Ланкастер әулеті келді. Екі ел арасындағы соғыс ағылшын патша V Генрих (1413 – 22) тұсында қайта жалғасты. Ол 1415 ж. көп әскермен Нормандияға келіп түсті де Бургундия герцогтығының көмегімен елдің бүкіл солт-гін Париж қ-мен қоса басып алды. 1421 жылғы бітім бойынша VI Карл тақта қалдырылды, бірақ V Генрих оның қызына үйленіп, іс жүзінде тақтың мұрагеріне айналды. Көп ұзамай екі патша де қайтыс болып, соғыс әрі қарай жалғасып кетті. Енді соғысқа шаруалар мен қала кедейлерінен құралған жасақтар да араласа бастады. 1428 ж. Франция аса ауыр жағдайда қалды. Қазан айында Орлеан қаласын ағылшындар қоршауға алды. Осындай қиын жағдайда Жанна д’Арк бастаған жасақ пайда болды (қ. Жанна Д’Арк). Олар 1429 ж. мамырда Орлеанды азат етіп, VII Карл-нің таққа отыруын қамтамасыз етті. Алайда француз ақсүйектері ержүрек қызды ағылшындарға ұстап берді. Жанна Д’Арк өлгеннен кейін Францияда халық жасақтары жер-жерде құрылып, күшейе бастады. Олар 1436 ж. Париж бен оның төңірегін азат етіп, 1450 ж. Нормандияны бағындырды. 1453 ж. 19 қазанда Франциядағы ағылшындардың ең соңғы бекінісі Бордо құлады да, жүзжылдық соғыс ешқандай келісімшартсыз аяқталды. Бұл соғыс екі ел тарихында да үлкен рөл атқарды. Еуропадағы иеліктерінен айрылған ағылшындар басқа құрлықтардан отарлар басып алуға кірісті де, көп ұзамай аса күшті теңіз державасына айналды. Ал Франция бір орталыққа бағынған мемлекет болып қалыптасты. жүзжылдық соғыс рыцарлардың дәурені өткендігін, болашақ соғыстарда шешуші рөлді оқ-дәрімен атылатын қарулармен қаруланған халық жасақтары атқаратынын көрсетіп берді.
Дереккөздер
Санат:Жүзжылдық соғыс
Георгий Иванович Ксандопуло
Ксандопуло Георгий Иванович (26 тамыз 1929 жыл, Краснодар өлкесі, Северный ауданы Смоленское село) – химия ғылымдарының докторы (1974), профессоры (1978).
Марапаттары
Қазақстан Мемлекеттік сыйлығын лауреаты (1992). Бірнеше медальмен марапатталған.