Ұлы_отан_соғысы_жылдарындағы_КСРО-ның_адам_шығыны
Соғыстың қорытындысы бойынша соғысқан елдердің жағдайы төмендегідей болып қалыптасты: КСРО-ның халықаралық аренадағы абыройы, оның жеңістерінің және әскери-саяси күшінің арқасында арта түсті. Әскери тұрғыда ол одақтастар мен вермахт әскерлерінің қалдықтарынан күштірек еді және КСРО-ны азат етілген елдердегі халық қолдап отырды. Ел тұрғындары да бірауыздан жұмылған күш болып тұр еді, табиғи байлық орасан зор, геосаяси жағдайы жақсарды, дамыған өндірістік база және қуатты әскери-өнеркәсіптік кешен болды. Алайда, соғыс барысында КСРО ең көп адам шығынына тап болды, қалған тұрғындардың тұрмысын жақсарту қажеттілігі туындап тұрды. АҚШ-тың да халықаралық беделі артты, бірақ ол әскери жеңістерден емес, қару сатумен және соғыс соңындағы қажеттілік болмаса да 2 жойқын бомбаларды жарып, екі қаланы (Хиросима, Нагасаки) жоқ қылған іс-әрекетінің әсерінен еді. АҚШ салыстырмалы түрде шамалы ғана адам шығыны болды, ал материалдық шығын тек әскери техника еді. Бұл ел сонымен бірге, соғыстың арқасында кірістеері артқан жалғыз ел еді, олардың жылдық кірісі, соғыстың алдындағы кезеңмен салыстырғанда 1.5 есеге артты. Олар өндірістік базаларын кеңейтіп, қуатты әскери-өнеркәсіптік кешенін және қаржыдан тарықпайтын жан-жақты әскери барлауды (ОББ-ЦРУ)құра алды. Керісінше Англия мен Францияның беделі кеміп қалды. Олар өздерінің колонияларынан айрылып, АҚШ-қа қарызға батып қалды. Англия неміс бомбалауларынан елеулі шығынға ұшыраса, Франция неміс оккупацисынан біршама қирап, күйзеліске тап болды. Олар әлемдік державалар атынан айрылып қалды. Өздерін бейтараппыз деп жариялаған Англиядан басқа барлық еуропалық елдер Германияның жаулауына ұшырады. Олардың арасында ең көп адам шығынына соқтыққан Польша мен Югославия болды: олардың шығындары салыстырмалы түрде тіпті Кеңес Одағының шығындарынан да асып түсті. Жаулап алушыларға қарсылық көрсеткен Грекия, Албания және Чехословакия да біршама адам шығынына ұшырады. Ең көп материалдық шығынға ұшыраған Польша болса, аталған елдердің бұл тұрғыдағы шығындары анау айтқан көп болған жоқ. Швейцария сынды бірқатар бейтарап елдер соғыстан материалдық тұрғыда пайда көріп қалды. БҰҰ Жарғысының «агрессия адамзатқа деген ең ауыр қылмыс» делінген талаптарына сәйкес, агрессор-елдердің әскери-саяси басшылығы 08.08.1945 жылы Лондон конференциясында жеңімпаз елдер (КСРО, АҚШ, Англия, Франция) бекіткен Халықаралық әскери трибуналдың сотына берілді. Нюрнберг процесінің (20.11.45ж. – 01.11.46ж.) үкімімен 12 адам дарға асу арқылы өлім жазасына, жетеуі өмірбойылық немесе ұзақ жылдарға қамауға кесілді. Токио процесінің (03.05.46 – 12.11.48) үкімімен жеті адам өлім жазасына, он алты адам өмірлік қамауға кесілді. Италия халқы соғыс аяқталмай жатып-ақ өздері фашистік режимді құлатып, басшыларын жазалады. Нақтылағанда, Муссолиниді партизандар басын төмен қаратып дарға асты. Сондай-ақ, жауапкершілікке әскери қылмыскерлердің бастылары ғана емес, олардың қол астында қызмет еткен көмекшілері де тартылып,түрлі мерзімге сотталды. Дегенмен, барлық әскери қылмыскерлер тиісті жазаларын алмады. Олардың кейбірі Ватиканның және ағылшындар мен американдықтардың кейбір топтарының ыждағатының арқасында елден қашып кетіп, өмір сүрген. Ақыр соңында Германияның баяғы барлық одақтастары оларға қарсы соғыс жариялады. Бұл елдердің басшылығы, Финлядиядан басқа не өз халқымен, не герман басшылығымен сатқындық танытқаны үшін жойылып жіберілді. КСРО-ның халықаралық беделі мен әскери қуатының артуымен қосарланған барлығының ортақ мақсаты-гитлеризмді жоюға жақындаған сайын, одақтастар арасындағы алауыздық күшейе түсті. 1945 жылдың мамырындағы КСРО-ға тиімді жағдайларда аталған ортақ мақсатқа жету бұл тенденциялардың ары қарай арта түсуіне әкеліп соқтырды. Кейіннен бұл қарама-қайшылық күшейіп «суық соғысқа» дейін ұласты.