cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
XV-XVI ғасырлардағы Ұлы географиялық ашулар
Географиялық ашудың нәтижелері
Географиялық ашулар сауданың бұрын болып көрмеген дәрежеде ұлғаюына себепкер болды. Жеке материктер арасында байланыс орнап, дүниежүзілік сауда өріс алды. Отар елдерден еуропалықтар көптеген өнеркәсіп тауарын, қару-жарак, мата және басқа да бұйымдар алып Тұрды. Еуропаға енді Америкадан темекі мен какао, Азиядан шай мен кофе әкеле бастады. Отарлардан Еуропаға көптеген алтын мен күміс әкелінді. Осы бағалы заттардың көбі Испания мен Португалия корольдері мен феодалдарына тиді. Бірақ бұл елдер мешеу болатын, олардың өз өнеркәсібі жоқтың қасы еді. Сондықтан алтын феодалдардың басқа елдерден сатып алған бұйымдарының төлеміне жұмсалып жатты. Ұлы географиялық ашулар отарлардан тоналып алынған бағалы заттар көпестердің, банкирлердің, аса дамыған Еуропа елдерінің ірі кәсіпорын иелерінің қалталарына түсті. Географиялық ашулар және отарлық басқыншылық Еуропада тауар өндіруді жеделдетуге біршама ықпал етті. Алайда Американың, Азия мен Африканың халықтары үшін бұл отарлық езгіге түсудің бастамасы еді.
Үлеспұл
2) жеке немесе заңды тұлғаға тиесілі және олардың үлеспұлшылардың жалпы жиналысына қатысуына, салымпайда (дивиденд) алуына және компания таратылған кезде оның мүлкінің бір бөлігін алуына құқық беретін ақшалай жарна сомасы немесе компания капиталындағы үлесі. Үлеспұл белгіленген құжатта — үлеспұлдық куәлікте ресімделеді, оған салымпайда алуға арналған купондар тіркеледі. Үлеспұлдық жарна кооператив компаниясының үлеспұлдық қорын құрайды.
Сілтемелер
Санат: Заң Санат: Саясат
Лоншам (Вогез)
Лоншам (Longchamp) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88273, пошта индексі — 88000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 410 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Әл-Хасан әл-Басри
Дереккөздер
Санат:Ислам
Лауазымды қылмыс
Лауазымды қылмыс - кәсіпкерлік ұйыммен немесе мемлекеттің төрелігімен жасалатын құқық бұзушылық. Қарапайым мысалдары денсаулық сақтау ережелерінің, тазалықтың, техника қауіпсіздігінің бұзылуы немесе қоршаған ортаны ластауға бақылау жүргізуден бас тарту.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Бекиман
Бекиман (Bequimão) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Солтүстік Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-Осидентал-Мараньенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18461 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 768,957 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24 адам/км².
Тарихы
Санат:Мараньян елді мекендері
Вильярройя
Вильярройя (Villarroya) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Арнедо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,77 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 64 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Лоза (Каштелу-Бранку)
Лоза (Каштелу-Бранку) (Lousa) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Каштелу-Бранку муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 752 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35,72 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Жартылай арнайы өңдеу
Жартылай арнайы өңдеу — жеке құрамды жартылай санитариялық әндеуден өткізу (дезактивация, дегазация). Жеке құрамның ұрыс міндеттерін орындау барысында немесе жүмыста қолданатын қару-жарақты, ұрыс техникасы мен көлікті дезактивациялау, дегазациялау жоне дезинфекциялау. Жартылай арнайы өңдеу рота (батарея) комаңдирінің нүсқауымен, тікелей ұрыс барысында, табельдік және қолда бар құралдарды пайдалана отырып жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Темір телпек
Темір телпек – сульфидті кендердің құрамында пирит кристалдары өте мол ұшырасатын ең беткі тотыққан қабаты.
Бұл өңірде пириттен басқа да минерал түрлері көптеп кездеседі. Олар – темірдің сулы және сусыз тотықтары (гетит, гидрогетит, гематит), кремнезм минералдары (кварц, халцедон, опал), мыстың және қорғасынның қайталамалы карбонаттары (малахит, церуссит т.б.), сульфаттар (англезит, ярозит, гипс т. б.), силикаттар (хризоколла т. б.).
Темір телпек қимасында сульфидті минералдар ыдырауы нәтижесінде дараланған алтын мен күміс түйіршіктері де ұшырасуы мүмкін. Темір телпектер қабатының қалыңдығы бірнеше метрден ондаған метрге шейін жетуі мүмкін, бұл қабат сульфидті кендерді, әсіресе мыс сульфидтерінің түп кендерін іздестірудің өте тиімді белгісі болып табылады.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Гиало
Гиало (грек, һуаlos — шыны) — кейбір тау жынысы атауларының алдыңғы жағына жалғанып, олардың шыны тектес түзілім түзетіндігін көрсететін қосымша. Синонимі: витро.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:География Санат:Химия
Кирлинг
Кирлинг (Kierling) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Вена округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 25 216 адамды құрайды (2007). Алып жатқан жер аумағы 76.2 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WU, ресми идентификациялық коды — 3 24 08.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Готтфрид Шу (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Кирлинг
Топырақшашты
Топырақшашты, Топырақшашпақ – Сағыз алабындағы өзен.
Географиялық орны
Атырау облысы Қызылқоға ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 59 км, су жиналатын алабы 1000 км2.
Бастауы
Бастауын Ақтөбе облысы жеріндегі Ащыкөл көлінің батысынан алып, Сағыз өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Аңғары түйетайлы, екі жағында жайылмасы бар. Еріген қар суымен толығады. Көп жылдық орташа су ағымы 0,15 м3/с.
Дереккөздер
Санат:Қызылқоға ауданы өзендері
Сапы
Сапы — қарудың (қылыш) бір түрі. 5 — 19 ғасырларда бір жүзді етіп жасалып, кесу қаруы ретінде пайдаланылды. Көшпелі халықтарда кең қолданыста болып, бірте-бірте семсерді ығыстырған. 18 — 19 ғасырларда қазақтар басы түзулеу келген балдақсыз Сапыны қолдана бастады. Қазақ Сапысы ғылыми әдебиетте “Ортаазиялық шашка” немесе “Қоқан шашкасы” деп аталатын Сапының бір үлгісі. Қазақ Сапыларының жүзі, сабының кескіні “Кавказ шашкасынан” бөлекше, бұл оның өзіндік жолмен дамығанын дәлелдейді. Сапының бұл түрінің пайда болуы ұрыс тактикасының өзгеруімен тікелей байланысты болды. Оның 2 түрі болған, бірінің басы түзулеу, екіншісінің бас жағы қайқы келеді. Сабының кескіні негізінен біркелкі, түбіне қарай жуандана түседі. Қазақ Сапыларының ұзындығы 87 — 97 см. Сапыны қынапқа салып, белге тағады. Қынабы ағаштан жасалып, сыртынан терімен, барқытпен, металмен қапталады. Қазақ сапылары басының қайқылығына байланысты екі топка бөлінеді. Бірінші топқа жататын сапылардың басы түзулеу болып келеді, ал сапының екінші тобының басы алқымында түзу келіп, бас жағы сәл қайқылау болады.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Қарулар
Наша Кампания (футбол клубы)
Наша Кампания футбол клубы —Қазақстан футбол клубы. Қазір клуб жабылып қалған.
Клубтың тарихы мен жетістіктері
Қазақстан чемпионатының құрылуынан кейін, клуб 1 сезонды жоғарғы дивизионда өткізді.
2001 жылы клуб «Екібастұз» клубына қосылып кетті.
Жетістіктері мен жеңілістері
Клубтың бүкіл тарихы бойында жеткен жеңістері мен жеңілістері:
Ең үлкен жеңісі
Қазақстан чемпионаты
Ең үлкен жеңілістері
Қазақстан чемпионаты
Санат:Қазақстан футбол клубтары Санат:Қазақстанның футбол Премьер-Лигасы Санат:Алфавит бойынша футбол клубтары Санат:1997 жылы құрылған футбол клубтары
Леден (Нор)
Леден (Lesdain) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59341, пошта индексі — 59258.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Лауэнфёрде
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2513 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 55 026. Муниципалитеттің басшысы — Андреа Тираза.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Шаянмойын таран
Шаянмойын таран, Жылантаран (Botsc) – тарандар тұқымдасының жылан таран туысына жататын көп жылдық шөп тектес өсімдік. Биіктігі 50-80 см. Тамырға жақын орналасқан жапырақтары ұзын, қанатты, қандауырлы-сопақша сағақты болып келеді. Сабақтары қысқа сағақты болады. Жапырақтарының бәрі қымыздық сияқты. Гүлдері-қалың масақ. Жемісі- жаңғақ. Шілде-тамыз айларында гүлдейді.
Қолданылуы
КСРО-ның Еуропалық бөлігінің барлық жерлерінде, дымқыл жайылымдарында, орман шетінде өседі.
Химиялық құрамы
Тамыр сабағында илі заттар, крахмал, глюкоза, С витамині кездеседі.
Дәрі мақсатында тамыр сабағы пайдаланылады. Жылантаран өте күшті қан тоқтататын, несеп жүргізетін және ас қорыту жолының функциялық қызметін реттейтін дәрі. Бұл өсімдіктің препаратын халық медицинасында қуық ауруларын мен өт тасы ауруларына, ішкі органдардан қан кеткенде, қарын мен ұлтабар жарасында, іш өту, дизентерия ауруларына (ішкізу арқылы) пайдаланылады. Дене сырт жарақаттанып, қан аққанда, шиқан шыққанға, қызылиек қабынғанға, ақ етеккір келуіне қарсы пайдаланды. Жылантаранды тек қайнатынды немесе сығынды түрінде ғана емес, сонымен қатар ұнтақ түрінде (қан аралас іш өту кезінде) де ішеді. Егер деректерге сүйенетін болсақ, жылантаран препараттарын жаңадан пайда болған қатерлі ісікке қолдануға болатын көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Таран тұқымдасы Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Еуропа флорасы
Оврен ауруы
Оврен ауруы (Owreni morbus ) - Қан ұю жүйесі факторының (акцелериннің) жетіспеушілігінен дамитын геморрагиялық диатездерге жататын тұқым қуу ауруы. Клиникалық көрінісі гемофилияға ұқсас.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Футболдан Қырғызстан чемпионаты 2023
Футболдан Қырғызстан чемпионаты 2023 — аталмыш турнирдің 31-ші маусымы.
Дереккөздер
Санат:Футболдан Қырғызстан чемпионаты Санат:2023 жылғы футбол
Ақтомар
‎ Ақтомар  – Қарасу мен Қуаныш өзендерінің аралығындағы батпақ. Ақмола облысыЕрейментау ауданында орналасқан. Батпақтың жағасынан Астана – Ерейментау т. ж. өтеді.
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Табиғат
Марков мұздығы
Марков мұздығы – Жетісу (Жоңғар) Алатауының солтүстік беткейінде. Үлкен Басқан өзенінің саласы — Кеңсайдың бастауында. 1974 жылы мұздыққа белгілі географ К.К.Марков есімі берілді.
Аумағы
Мұздықтың ұзындығы 5,4 км, ашық жері 4,0 км. Ауданы 5,2 км2, ашық жатқан тілі 1,8 км2, борпылдақ жыныстармен жабылған бөлігі 1,1 км2. Фирн (мұзқар) сызығы 3515 м биіктікте өтеді.
Жер бедері
Мұздық үш камерадан тұрады; үлкені — орталық камера, кішірек екі камера Марков шыңының беткейінде. Моренаның төменгі етегінен өзен басталады.
Тарья-Яха
Тарья-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ягенетта өзенінің сол жағалауынан 176 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Марков мұздығы
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы мұздықтары Санат:Жетісу Алатауы
Тарья-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Міндетті мәлімдеме
Міндетті мәлімдеме (Обязательное объявление; mandatory declaration) — қалдыруға болмайтын айнымалыларды сипаттау. Мұндай мәлімдеме іс жүзінде тек Бейсик тілінің ескі нұсқаларынан басқа жоғарғы деңгейлі барлық тілдерде бар.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Табиғи таза темір
Табиғи таза темір – табиғатта таза түрінде ұшырасатын темір, алайда оның құрамында да көптеген элементтердің өте аз мөлшерлері қоспа түрінде ұшырасуы ықтимал (кобальт, мыс, көміртек, фосфор, күкірт, сутек т. с. е.).
Жаралу тегіне орай табиғи таза темір екі түрге – теллурлі темірге (жер теміріне) және жасынтас теміріне (ғарыш теміріне) – бөлінеді.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Дарья Сагалова
Өмірбаяны
2003 жылы Подольск қаласындағы № 7 гимназияны күміс белгімен бітірді. Гимназияда бірінші сыныптан ағылшын тілін, бесінші сыныптан неміс тілін оқыған. «Фантазияда» хореографиялық мектебінде бимен айналысты. Сонда «Кинотавр» және «Лики любви» фестивальдарында қатысқан. Сондағы фестивальдардың бірінде сол кездегі Мемлекеттік киноактер театрының директоры Олег Бутахин Сагаловаға күлше қыздың рөлін сомдауға ұсыныс жасады. Сол уақыттан бастап оның актерлік өмірі басталды. Алғашқы рөлі «Щелкунчик» спектакльі болды. Сол кезде Сагалова 11 сынып оқушысы еді.
2008 жылы ресейлік «Maxim» журналының хабарлауы бойынша ең Ресейлік тартымды әйел атанды. 2009 жылы ол Мәскеу Мемлекеттік мәдениет және өнер институтын қызыл дипломмен бітірді. 2009 жылдың наурызында өзінің би мекттебін ашты.2010 жылдың қарашасында оның оқушыларының «Россия» телеарнасындағы «Стиляги» шоуында алғашықы өнер көрсетуі болды.
Қызықты дерек
Дарья Сагалова солақай.
Дереккөздер
Санат:1985 жылы туғандар Санат:Ресей актрисалары
Момино (Хасково облысы)
Момино (Момино) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Хасково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 33 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6387. Телефон коды — 03729. ЕКАТТЕ коды — 48934.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Мутагенез
Мутагенез — физикалық және химиялық мутагендердің көмегімен мутацияларды жасанды жолмен алу әдісі. Бұл әдіс экспериментті генетикада жиі қолданылады. Селекцияда мутагенез жануарлардың, өсімдіктердің және микроорганизмдердің болашақтағы мутанттарын алуда пайдаланылады.
Мутагенез (мутациялық процесс) — мутагендік фактормен алғашкы кездескеннен бастап мутантты клон құрылғанға дейін торшада өтетін күрделі молекулалық процестердің жинағы. Бұл өте күрделі құбылыс, бірнеше жүйелі окиғалардан тұрады. Олар:
Мутагенездің әр сатысында зақымданған ген әртүрлі өзгеріске түсуі ықтимал, оның бәрі ақырғы нәтижеде көрінеді. 3 негізгі түрлі нәтиже болуы мүмкін:
Бағытталмаған мутагенез
Бағытталмаған мутагенез әдісімен белгілі бір ықтималдығы бар ДНҚ тізбегіне өзгерістер енгізіледі. Мутагендік факторлар (мутагендер) әртүрлі химиялық және физикалық әсерлер болып табылады. Олар - мутагендік заттар, ультракүлгін сәулелер және радиация. Мутантты ағзаларды алғаннан кейін мутагенез скринингі және іріктеу жүргізіледі. Бағытталмаған мутагенезді жүзеге асыру үшін үрдіс барлық мақсаттарына келетінін дәлелдеу қажет сондықтан бұл мутагенез көп уақытты қажет етеді.
Бағытталған мутагенез Бағытталған (орынға қатысты) мутагенезде ДНҚ өзгерістері бұрын белгілі болған сайтқа енгізіледі (ДНҚ-ны байланыстыратын сайт). Мутацияны жүзеге асыратын жұп праймерлер және қажетті ДНҚ фрагментінің ұшына қосымша праймерлер синтезделеді. Алғашқы екі реакция кезінде мутация бар ДНҚ фрагменттері пайда болады, олар үшінші реакцияға біріктіріледі. Алынған фрагмент қажетті ДНҚ молекуласын толықтырады.
Макроэволюция
Макроэволюция (макро және эволюция) — түрден де жоғары деңгейдегі (туыс, тұқымдас, отряд, класс, т.б.) таксондардың қалыптасуына ықпал ететін эволюциялық өзгерістер. Макроэволюция терминін тұңғыш рет ғылымға орыс ғалымы Ю.А. Филипченко енгізген (1927). Қазіргі кездегі зерттеулер макроэволюцияның арнайы механизмі жоқ, тек микроэволюция процестерінің негізінде ғана жүзеге асады деген тұжырым жасады. Микроэволюциялық деңгейде көрінбейтін эволюцияның жалпы заңдылықтары мен бағыттарын макроэволюцияда байқауға болады. Микроэволюциялық процестер жинақтала келіп, макроэволюциялық құбылыстардан сырттай көрініс табады. Макроэволюция деңгейінде, микроэволюция кезінде байқалмайтын органикалық дүние эволюциясының жалпы бағыттары мен заңдылықтары белгілі болады. Кейбір биолог-ғалымдар (Р.Вольтерек, Р.Гольдшмидт) 20 ғасырдың 1-жартысында макроэволюция терминін өзгергіштіктің екі түрі: түраралық өзгергіштік (Мендель заңына бағынатын) пен ерекше өзгергіштікке (Мендель заңына бағынбайтын) де қолданады. Эволюциялық дамуды зерттеуші көптеген биологтар түр, туыс, тұқымдас, т.б. микроэволюция негізінде дамитынын айтады. thumb|right Макроэволюция, оның бағыттары - Биологиялық эволюция үдерісінің өзі - ағзалардың биологиялық алға басуға ұмтылысы, яғни тірі қалуға, тарихи мерзімде сақталуға ұмтылу. Ал бұл үшін барынша көп мүмкіндігі бар таралу аймақтарын игеріп, өте көп мөлшерде ұрпақ беру керек. Негізгі эволюциялық бағыттар анықталып, сипатталды. Биологиялық алға басу жетістіктерінің негізгі жолдары туралы ілімді анықтап зерттеуде Алексей Николаевич Северцев үлкен үлес қосты. Оның теориясына сәйкес үш негізгі бағыт бар, олар: ароморфоз, идиоадаптация (ортаға бейімделгіштік) және жалпы дегенерация.
Қазіргі кездегі жүйелік топтар және жіктеу негіздері
Макроэволюциялық әрекеттер нәтижесінде түрден жоғары жүйелеу топтарының пайда болатыны айтылды. Қазіргі кездегі жүйелеуде ағзаларды мына топтарға бөледі: Тип (өсімдіктер үшін -бөлім), класс, отряд( өсімдіктер үшін - қатар), тұқымдас,туыс, түр. Өте үлкен жүйелеу топтарында мынадай аралық категориялар:тип тармағы, класс тармағы, т.б. қосылады.
Эволюцияның салыстырмалы тәнтанымдық дәлелдемелері
XIX ғасырдың бірінші жартысында-ақ органикалық дүниенің біртұтастығын дәлелдейтін мағлұматтар көптеп жиналды. Бұлардың ең бастысы барлық эукариоттарға тән жасушалардың құрылысы мен қызметі жағынан ұқсастығы, атап айтқанда: ұқсас құрылыс құрамдас бөліктерінің болуы, генетикалық коденің әмбебаптығы, хромосомалар құрылысымен митоздық және мейоздық циклдардың бір типтілігі ,сондай- ақ энергия алмасудағы биохимиялық әрекеттердің ұқсастығы. Бұл аталған дәлелдемелер жер бетіндегі барлық эукариоттардың ата тегінің бір екенін көрсетеді.
Аса көрнекті француз зоологы Ж.Кювье әр типтегі жануарлардың өзара ұқсастығын тапты. Мысалы, барлық омыртқалыларға екі жақты симметриялық, дене қуысы, бассүйекке жалғасқан омыртқа жотасы, бес бөліктен тұратын миы мен жұлыны, аяқ-қол сүйектері, ішкі мүшелер жүйесінің құрылысы мен орналасуы, т.б. көптеген ұқсастықтар, олардың бір ата тектен шыққандығын көрсетеді. Әйгілі ғалым Э.Жофруа Сент-Илер қазіргі жануарлармен қазба формаларының құрылысындағы айырмашылықтың болуы ішкі және сыртқы табиғи себептерге байланысты ағзалардың өзгерістерге ұшырауынан деп түсіндірді. Барлық жабық тұқымды өсімдіктердің гүлдерінде тостағанша мен күлтежапырақшаларының және аталығы мен аналығының болуы - олардың генетикалық жақындығының айғағы. Сондай-ақ өсімдіктерде байқалатын Мысалы, екпе бұршақтың мұрттары, сары ағаштың қылтандары, кактустың тікендері-түрін өзгерткен жапырақтар. Шаңжапырақтың, інжугүлдің тамыр сабақтары, картоптың түйнегі, пияздың түбіртегі-түрін өзгерткен сабақтар. Ендеше, осындай құрылысы мен шығу тегі бір-біріне сәйкес келетін мүшелер гомологиялық мүшелер деп аталады. Әр түрлі жүйелік топтарға жататын көптеген жануарлар мен өсімдіктердің ұқсас қызмет атқаратын мүшелері бар. Мысалы, құстың, жарқанаттың, көбелектің ұшу қанаттары. Бірақ көбелектің қанаты - көкірек бөлігіндегі дененің арқа жағындағы өсінді, ал құс пен жарқанаттың қанаттары - өзгерген алдыңғы аяқтар. Мұндай ұқсас қызмет атқаратын, бірақ құрылысы мен шығу тегі басқа мүшелер аналогиялық мүшелер деп аталады. Органикалық дүние тегінің бірлігін дәлелдеу үшін тарихи даму барысында кейбір дене бөліктері ересек ағзада өзінің бастапқы маңызынан айырылып, жойылып кету сатысында тұрған рудименттердің ерекше маңызы бар. Мысалы, аяқсыз ұршықсаптың иық белдеуін, киттің артқы аяқтары мен жамбас сүйектерін, сол сияқты адамдарда кездесетін рудименттерді атауға болады. Органикалық дүниенің тарихи дамуының тағы бір айғағы- атавизм белгілері, яғни ата тегінде бар белгілердің ұрпағында қайталануы, мысалы, кейде адамда көп емшектің, құйрықтың болуы байқалады.
Онтогенетикалық дәлелдемелер
Өсімдіктер мен жануарлардың жеке дамуын зерттеу жұмыстары олардың жыныс жасушаларының түзілу әрекеті ұқсас екенін, көп жасушалы ағзалардың барлығы дерлік ұрықтанған жұмыртқа жасушасынан дамитынын көрсетеді. Ұрықтық дамудың неғұрлым ертерек сатысында омыртқалылардың барлығының дерлік ұрықтары дене пішіні жағынан өте ұқсас келеді. Денелері бас, тұлға, құйрық бөліктеріне бөлініп бас пішіндері ұқсас, жұтқыншақтарының екі жақ бүйірінде желбезек саңылаулары болады. Одан әрі әр түрлі класс өкілдерінің, класс ішіндегі, отряд өкілдерінің ұрықтарына тән белгілер, бірте-бірте туыс пен түрдің белгілері қалыптасады. Мысалы, адам тәрізді маймыл мен адамның ұрықтары да бастапқыда бір-біріне ұқсап, кейінірек әрқайсысының өзіне тән белгілері көріне бастайды. Ұрықтық дамудың алғашқы кезеңіндегі ұқсастық пен соңғы кезеңдегі ажырау әрекетін тұңғыш рет ғалым К.Бэр былай деп тұжырымдаған:ұрықта, ең алдымен, типке тән ортақ белгілер пайда болып, одан соң класқа, отрядқа, туысқа, ең соңында арнайы түрге тән белгілер қалыптасады. Ендеше, жалпы дене құрылысы біртекті жануарлардың ересек дараларына қарағанда ұрықтары өзара ұқсас келеді. Мұның бәрі омыртқалылардың шығу тегінің бір екенін көрсетеді. Жеке және тарихи даму арасындағы байланыстың негізінде XXI ғасырдың екінші жартысында неміс ғалымдары Ф.Мюллер және Э.Геккель өздерінің биогенетикалық заңын ашып, онда: әрбір дара өзінің жеке дамуы барысында сол түрдің тарихи дамуын қысқаша қайталайды деп көрсетті. Кейінірек академик А.Н.Северцев бұл заңға отногенез кезінде ата тектерінің ересек формаларына емес, олардың ұрықтарына тән белгілер қайталанады деген түзету енгізді. Мысалы, барлық омыртқалылардың ұрықтарындағы балықтың желбезек салатамырына ұқсас жүректен тарайтын қан тамырларының болуы, адам ұрығында ешқандай қызмет атқармайтын желбезек саңылаулары мен құйрықтың болуы. Сондай-ақ, көбелектің, қоңыздың, масаның, араның дернәсілдері биогенетикалық заң бойынша бунақденелілердің ата тегіне тән құрт тәрізді сатыны қайталауы болып табылады. Өсімдіктерге келсек, үйеңкінің, ырғайдың, таңқурайдың, т.б. бүршік атқан кезінде, бүршік қабыршағының жапыраққа айналуын байқауға болады. Мүк спорасынан бастапқы кезде балдырға ұқсас ұзын жіпшелер дамиды. Бұл құрлық өсімдіктерінің балдырмен туыс екенін көрсетеді. Сонымен Геккель мен Мюллердің биогенетикалық заңы ағзалардың жеке және тарихи дамуы арасындағы терең байланысты көрсете отырып, олардың өзара туыстық қатынасын анықтауға мүмкіндік берді.
Филогенетикалық қатарлар
Белгілі орыс ғалымы В.ОКовалевский тұяқты жануарлардың, соның ішінде жылқының тарихи даму жолдарын зерттеп ашты. Жылқының ең ежелгі ата тегі бұдан 60 млн. жыл бұрын палеоген дәуірінде өмір сүрген, алдыңғы аяқтарында төрттен, артқы аяқтарында үштен саусақтары, өсімдікпен қоректенуге ыңғайлы тістері бар, үлкендігі түлкідей ғана фенакодус деген жануар болған. Ол орман мен бұталар арасында, өзен жағалауында ауа райы жылы және ылғалды жерлерде тіршілік еткен. Неогеннің екінші жартысында климаттың өзгеруі себепті ағаштекті өсімдіктер азайып, орманның орнында ірі шөптекті өсімдіктер, негізінен, астық тұқымдастарынан тұратын ашық далалар көбейе бастады. Мұның өзі жылқы тегінің тіршілік жағдайын өзгертіп жіберді. Жылқы тегінің бұдан былайғы дамуы оның аяқтарының құрылысын, бас сүйектерінің пішіні мен тістерін және жануардың жалпы тұлғасын үлкейтіп өзгертті. Дала жағдайында жануарлар денесінің ірі болуы жазықтықта төңірегін алыстан шолып, төнген қауіптен уақытында қашып құтылуға мүмкіндік берді. Далалы жерлерде қатты шауып жүруге бейімделу барысында аяқтарындағы бақайларының саны азайды, жақсүйектері ұзарып, тістері құрғақ, ірі шөптерді жеуге икемделді. Сонымен фенакодустан - эогиппус - миогиппус - парагиппус - ең соңында қазіргі заманғы жылқылар шықты.
Дереккөздер
Санат:Эволюция Санат:Эволюциялық биология
Мата (Балтачев ауданы)
Мата — Башқұртстанның Балтачев ауданындағы ауыл, Штандин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 497 адамды құрады. Пошта индексі — 452989, ОКАТО коды — 80208843003.
Осенка (өзен)
Осенка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/855/16/15 орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мәскеу өзені Заозерье ауылындағы су өлшейтін посттан Коломна қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Мата (Балтачев ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Осенка (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Эренберг (Рён
Эренберг (Рён (Ehrenberg (Rhön))) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Фульда ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2635 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 40,81 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 6 31 005. Муниципалитеттің басшысы — Томас Шрайнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
КСРО халық санағы (1926)
thumb|right|280px|Санақ жайлы түсіндіретін плакат 1926 жылы болған КСРО халық санағы сол жылдың 17 желтоқсанынан бастап басталды. Бұл елдегі бүкіл халықты қамтыған КСРО халықтарының бірінші Бүкілодақтық санағы болды. Сауалнама әдісімен жүргізілді (өзін-өзі есептеуге де рұқсат етілді). Нақты халық саны есепке алынды.
Санаққа Василий Михайловский мен Олимпий Квиткин жетекшілік етті. Санақты әзірлеу 1932 жылдың 1 қыркүйегінде аяқталды.
Санақтың негізгі нысандары: жеке парақша, отбасылық карта (тек қала тұрғындары үшін), иелік тізімдеме. Санақ бағдарламасы тармақшалары бар 14 тармақты қамтыды: жынысы, жасы, ұлты, ана тілі, туған жері, санақ орнында тұру ұзақтығы, некелік жағдайы, сауаттылығы, физикалық кемістігі, психикалық денсаулығы, кәсіптік жағдайы және еңбек саласы, жұмыссыздық ұзақтығы және бұрынғы кәсібі (тек жұмыссыздар үшін), күнкөріс көзі (тек кәсібі жоқ адамдар үшін ғана). Сонымен қатар, отбасылық картада отбасының құрамы, некенің ұзақтығы және тұрғын үй жағдайлары көрсетілген.
Санақ 17 желтоқсанда басталып, ауылдық жерлерде екі аптаға, қалаларда бір аптаға созылды. Қорытындылары алдын ала 1927 жылы, қысқаша қорытындылары 1927-1929 жылдары, ал толық нәтижелері БК(б)П ОК редакциясынан және Иосиф Сталиннің қолынан кейін 1928 жылдың басы — 1933 жылдың аяғы 56 том болып басып шығаруға жіберілді.
Санақ ұраны «Жұмысшы! Шаруа! Сен өмірді құрап жатырсың. Саған бұл мәселеде халық санағы көмектеседі».
РКФСР
РКФСР негізгі аймақтарының құрамы:
Қазақ АКСР
thumb|centre|300px|Қазақ АКСР картасы
Үй өндірісі
Үй өндірісі - тікелей өндірушінін үйінде орналасқан өндіріс. Өнім өндірушімен пайдалануы, сатуға арналуы немесе капиталистпен қаржыландырылуы және бақылануы мүмкін.
КСРО халық санағы (1926)
Украин КСР
Молдова АКСР — 572 114, украиндар — 277 515, молдовандар — 172 419, великоросстар — 48 868, жебірейлер — 48 564, немістер — 10 739, болгарлар — 6026, поляктар — 48519, сығандар — 918.
Үй өндірісі
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
КСРО халық санағы (1926)
Украин КСР
УКСР бөлшек аудандарының құрамы:
Өзбек КСР
Өзбек КСР барлық халқы — 5 267 658: өзбектер — 3 475 340, тәжіктер — 967 728, орыстар — 246 521, қазақтар — 106 980, қырғыздар — 90 743, ұйғырлар — 31 941, арабтар — 27 977, қарақалпақтар — 26 563, түрікмендер — 25 954, украиндар — 25 804.
Тәжік АКСР барлық халқы 827 200 адам: тәжіктер — 617 125, өзбектер — 175 627, қырғыздар — 11 410, орыстар — 5600, түрікмендер — 4100, арабтар — 3300, қазақтар — 1636, тәжіктер — 1100, татарлар — 1000.
Қалалары
100 мыңнан астам халқы бар КСРО қалалары. Одақтас республикалардың астаналары қою шрифтпен белгіленген.
NGC 5772
NGC 5772 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Тондол
Тондол — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №1237 Кіші Вагильский Туман өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 58 км-ді құрайды.
NGC 5772
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Тондол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
NGC 5772
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 12 мамырда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 5772 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53067, UGC 9566, MCG 7-31-1, ZWG 220.60, KARA 653, IRAS14497+4048, ZWG 221,3.
Тондол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 5772
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Тондол
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Қоңыр
Негізгі ұғым:
Елді мекендер:
IC 1401
IC 1401 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67339, UGC 11810, MCG 0-55-15, ZWG 376.31, KARA 930, IRAS21444+0128.
Сыртқы сілтемелер
IC 1401 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Қаратөбе (тау, Іле ауданы)
Қаратөбе – Күрті бөгенінің оңтүстік-шығысындағы тау.
Географиялық орны
Алматы облысы Іле ауданы, Қараой ауылының солтүстік-батысында 20 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 764 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 10 км-ге созылып жатыр, енді жері 8 км. Беткейі жайпақ келген. Солтүстігінде Қостөбе, Тасқара шоқылары, шығысында Мойынқұм құмы, батысында Сорбұлақ көлі орналасқан.
Өсімдігі
Сортаңды қоңыр топырақ жамылғысында топырағында теріскен, еркек шөп, жусан, т.б. шөптесін өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Іле ауданы таулары
Ақтолағай қырқасы
thumb|Alt=A|Картада Жем өзені thumb|Alt=A|Ақтолағай бор таулары Ақтолағай қырқасы – Орал алды үстіртінің оңтүстік-батысындағы қырқалы тау сілемі. Моңғол тілінде "тологой" – шың, тау басы деген мағынаны білдіреді.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Байғанин ауданы жерінде орналасқан. Сағыз бен Жем өзендері аралығында солтүстік-шығыстан оңтүстікке қарай 90 км-ге созылып жатыр, ені 5-10 км, ең биік жері – Қияқты тауы (217 м). Каспий маңы ойпатымен жапсарласып, Жем өзенінің оң жағалауында жатыр.
Жер бедері
Батыс бөлігі жарқабақты сай-жыралармен тілімденген. Ақтолағай қырқасынан Терісаққан өзені бастау алады. Батысында Толағайсор көлі жатыр. Ақтолағайдың беткі жазығы оның батыс жапсарында тереңдігі кейде 140 м-ге дейін жететін тік құлайтын кертпештен шектелген.
Кертпеш шатқалдарындағы геологиялық қабаттар бүгінгі Венгрияға дейін көлкіген жылы теңіз түбінде түзілген. Үстіртті қоршаған аймақтардың бедері биіктігі 60-80 м-лік төбелер мен қырқалар түріндегі тұзды күмбездердің күмбезаралық кеңістіктердегі сорлармен және тақырлармен алма-кезек ауысып отыруымен сипатталады. Үстіртпен төрт тұзды күмбез жапсарласады, олар Құлдықұдық күмбез, Толағай күмбез, Шиелісай күмбез және Алашақазған күмбез.
Геологиялық құрылымы
Бор, бор-мергельді жыныстардан түзілген. Аппақ түсті бор және бор тектес әксаз қойнауқаттары миллиардтаған өте ұсақ көне организмдердің қазба қалдықтарынан құралған. Мұнда біршама ірі таснұсқаларды да, мәселен, бор кезеңі акулаларының тістерін, белемниттерді, аммониттердің, тіржандардың, маржандардың, теңіз лалаларының, теңіз кірпілерінің т.б. қазба қалдықтарын да тауып алуға болады.
Тереңдіктерде орналасқан ас тұзының қойнауқаттары оларды үстінен жаныштаған қатқабаттар салмағының әсерінен аққыштық қасиетті иеленеді де, әр түрлі жарықтар мен өзге де осал өңірлер арқылы жоғары қарай жылыстайды, осылайша тұзды ядродан тұратын, ал жербедерде көтерілімдермен сипатталатын арнаулы қатпарлар қалыптасады. Бұл процесс тұз тектоникасы деп аталады. Каспий маңы ойысының көптеген тұзды күмбездері мұнай-газ кен орындарын кіріктіреді.
Дереккөздер
Санат:Байғанин ауданы таулары
Карлополи
Карлополи (Carlopoli) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Катандзаро провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1781 адамды құрайды. Халық тығыздығы 111 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 88040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Beata Vergine del Monte Carmelo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Үй шаруашылығы
Үй шаруашылығы - жеке адам, отбасы немесе адамдар тобы, бірге тұрып тамақ ішеді, бірақ та туыстық қатынастары болуы тиіс емес.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Арвазь
Арвазь — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы, Татарстан Республикасы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ишек өзенінің оң жағалауынан 7,1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Болысбек Өтелбаев
Болысбек Өтелбаев (1953 ж.туған, Сайрам ауданы Қарасу ауылы ) – ғалым, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1996), профессор (1997).
Дереккөздер
Санат:1953 жылы туғандар Санат:Сайрам ауданында туғандар Санат:Ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің профессорлары
Қырыққыз
Қырыққыз (2011 жылға дейін — Лесхоз) — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Алтынтөбе ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 44 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
NGC 627
NGC 627 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 11 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 627 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5933, NGC 614, NGC 618, UGC 1140, MCG 5-4-75, ZWG 502.118, KCPG 38B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Мұрат Хасенұлы Мұсабаев
Мұрат Хасенұлы Мұсабаев (2.9.1937,Қарағанды - 31.12.1993, Алматы) - әнші, Қазақстанның халық артисі (1978). 1957 жылы Алматы байланыс техникумын, 1964 ж. Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) бітірген. 1962 жылдан Қазақ академиялық опера және балет театрының әнші-солисті. Негізгі партиялары: Тарғын, Семен (Е.Г. Брусиловскийдің "Ер Тарғыны" мен "Дударайында"), Жанбота (М.Төлебаевтың "Біржан - Сарасында"), Абай (А.Жұбанов пен Л.Хамидидің "Абайында"), Алпамыс (Е.Рахмадиевтің "Алпамысында"), Садыр (Қ.Қожамияровтың "Садыр палуанында"), Елеңкий (П.И. Чайковскийдің "Қарғаның мәткесінде"), князь Игорь (А.П. Бородиннің "Князь Игорінде"), Риголетта, Жермон (Дж. Вердидің "Риголеттасы" мен "Травиатасында"), Эскамильо (Ж.Бизенің "Карменінде"). Мұсабаев концерттік нөмірімен де кеңінен танымал. Репертуарында қазақ және шет ел композиторларының ән-романстары бар. Гастрольдік сапармен Моңғолияда (1966), Германияда (1986), Канадада (1967), Бат. Берлинде (1968), Швейцарияда (1982), Швецияда (1973), Финляндияда (1985), т.б. елдерде болды. 1965 жылдан Алматы консерваториясында қызметпен (1979 жылдан) шұғылданды. М.И. Глинка атындағы Бүкілодақтық әншілер байқауының (1968) лауреаты.
Дереккөздер
Санат:Опера әншілері Санат:Қазақстан әншілері
Санат:Қазақстан халық әртістері
Монсеньор-Жил
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 867 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 582,058 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,7 адам/км².
Тарихы
Санат:Пиауи елді мекендері
Похатконг Тауншип (Нью-Джерси)
Похатконг Тауншип (Pohatcong Township) — Нью-Джерси штатының Уоррен округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3339 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35.2 км² шамасында. FIPS коды — 34-59820.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Овраг Мокрый Ржавец
Мокрый Ржавец жырасы — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Самара облысы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Секинесь өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Шешма өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері Санат:Самара облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
Дэс Мойнс (Айова)
Дэс Мойнс (Des Moines) — Айова штатының Полк округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 214 км². FIPS коды — 19-21000.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 203433 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Полк округы (Айова)
Вильярта-Кинтана
Вильярта-Кинтана  (Villarta-Quintana) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Санто-Доминго-де-ла-Кальсада ауданында (комарка) орналасқан.
Қала қамқоршысы Исидро Лабрадор болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Мадейран
Мадейран (Madeirã) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Олейруш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Қос өрісті кодтау
Қос өрісті кодтау (Биполярное кодирование; bipolar coding) — екілік жүйенің бірлік таңбасын оң және теріс импульстармен кодтау тәсілі. Екілік жүйенің нөл таңбасы қажетті кезеңде импульстың болмауымен өрнектеледі (кодталады).
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Үлкен Аша (өзен)
Географиялық орны
Атырау облысы Қызылқоға ауданы жерімен ағады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 51 км. Тайсойған және Қарабау ауылдары аралығында Жарыпшыққан өзенінен бөлініп шығып. Баян қыстауынан төменде құмға сіңіп кетеді. Арнасында көктем айларында ғана су болады. Су режимі Жарыпшыққан өзеніне тікелей байланысты.
Дереккөздер
Санат:Қызылқоға ауданы өзендері Санат:Ойыл су алабы
Ярам-Халета-Яха
Ярам-Халета-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нгарка-Хорты-Яха өзенінің оң жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Масбах
Масбах (Maßbach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Бад-Киссинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4704 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 59,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 72 131. Муниципалитеттің басшысы — Йоханнес Вегнер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Тереңсулы мұхиттық науа
Тереңсулы мұхиттық науалардың тереңдігі 5–11 км аралығында, ұзындығы 2000–4000 км, ені ондаған километр. Көлденең қимасының сырт пішіні V әрпін еске салатын тереңсулы мұхиттық науа баурайлары өте тік бағытталған.
Тереңсулы мұхиттық науалар жүйесі негізінен Тынық мұхит жағалауларында және Үнді мұхитының кейбір аудандарында ұшырасады; Атлант мұхитының континенттермен жапсарласу өңірінде мұндай құрылымдар жүйесі мүлдем дамымаған.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Қошқар (Қарағанды облысы)
Қошқар — Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы, Құсақ ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақтоғай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 90 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 969 адам (491 ер адам және 478 әйел адам) болса, 2009 жылы 630 адамды (328 ер адам және 302 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) елді мекендері
Көмейтас
Көмейтас - жанартау ошағынан сығымдала көтерілген өнімдердің (лавалардың, туфолавалардың, жанартау женттастарының т. с. с.) сол жанартау көмейіне кептелуі нәтижесінде пайда болатын, сырт пішіні тік тұрған бағандарды еске салатын дене.
Бұл денелердің көлденең қимасы көбінесе дөңгелек болып келеді, олардың диаметрі бірнеше метрден 1,5 км-ге шейін жетуі мүмкін.
Синонимі – некк.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Сортино
Сортино (Sortino) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Сиракуза провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9023 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 98 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 93,19 км² шамасында. Пошта индексі — 96010.
Елді мекеннің қамқоршысы — София. Жыл сайынғы мерекесі — 9 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Бернарду-ду-Меарин
Бернарду-ду-Меарин (Bernardo do Mearim) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Орталық Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Медиу-Меарин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6047 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 261,401 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,1 адам/км².
Футболдан Өзбекстан кубогы 2023
Футболдан Өзбекстан кубогы 2023 — аталмыш турнирдің 31-ші маусымы.
1/8 фИнал
Санат:Футболдан Өзбекстан кубогы Санат:2023 жылғы футбол
Ақкөл (көл, Жамбыл облысы)
Ақкөл – Жамбыл облысы Талас ауданындағы көл.
Гидрографикасы
Аумағы 52 км2, ұзындығы 14 км, ені 7,6 км. Суының көлемі 166 млн. м3. Орташа тереңдігі 3 м, ең терең жері 5 м. Көл негізінен Аса өзені суымен толысады. Суы тұщы, кермек.
IC 1402
IC 1402 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Ақкөл (көл, Жамбыл облысы)
Жағалау сипаты, су байлығы
Жағалауы көлбеу, кей жерлері тік құлама (1-5 м) келеді. Ақкөлде сазан, шармай, жайын өседі. Үйрек, қаз, шағала, қызғыш құс, аққұтан мекендейді.
IC 1402
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 1402 Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Ақкөл (көл, Жамбыл облысы)
Дереккөздер
Санат:Талас ауданы көлдері Санат:Аса су алабы көлдері
Тасу-Яха
Тасу-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еты-Пур өзенінің сол жағалауынан 191 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аксеновка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 43 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 635 адам (308 ер адам және 327 әйел адам) болса, 2009 жылы 435 адамды (224 ер адам және 211 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Жанартау көмейі
Жанартау көмейі – жанартау ошағын жер бетімен жалғастыратын, яғни жоғарғы ұшы жанартау көзелігімен ұштасатын цилиндр пішінді тік бағытталған канал.
Дереккөздер
Санат: Вулканизм
Иммунологиялық толеранттық
Иммунологиялық толеранттық — иммунологиялық жағдайлардың бір түрі. Организмнің белгілі бір антигенге иммундық жауап беруімен қатар оның басқа да антигендерге иммунды жауап бере алатын қабілетінің болуы. Иммунологиялық толеранттық, антигенмен бұрын кездесуде және бұл жағдай лимфоциттердің антиген сезгіш клондарының жоғалуымен немесе иммунды жауапты лимфоциттердің кызметін тежейтін супрессор торшаларының пайда болуымен байланысты. Мысалы тышқандардың лимфоцитарлық хориоменингиті. Иммунологиялық толеранттық құстар мен кеміргіштердік лейковирустары да туғызады. Иммунологиялық толеранттық 1953 ж. бір-бірінен қатынассыз Медовар және Гашек ашқан.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика
Момково (Хасково облысы)
Момково (Момково) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Свиленград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 669 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Обаза
Коммунаның INSEE коды — 43011, пошта индексі — 43380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Санитарлық-эпидемиологиялық қызмет
Санитарлық-эпидемиологиялық қызмет (Санитарно- эпидемиологическая служба) — санитариялық-профилактикалық және эпидемиологияға қарсы шараларды жасайтын және орындайтын, мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауды жүзеге асыратын мемлекеттік мекемелер жүйесі.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау