cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кедра (Кичменьга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
NGC 7470
NGC 7470 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7470 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70431, ESO 239-9, IRAS23023-5023.
Өзбек хан
Басқаруы
Алтын Орда билігіне Тоқта хан өлген соң билікке жақын сұлтандардың көмегімен келді. Өзбек хан билеген тұста Алтын Орда мемлекетінде елеулі өзгерістер болды. Алтын Ордада ислам ресми дін болды. Өзбек ханның Шыңғыс хан ұрпақтарынан ислам дініне кіргісі келмегендерін аяусыз жазалағаны туралы мәліметтер кездеседі. Қазіргі кейбір тарихшылар Шыңғыс өкілдері мен нояндарының Ордадан Мәскеу княздарына қызметке көптеп кетуін осы оқиғалармен байланыстырады. Ол билік құрған кезеңде Алтын Орда нағыз өрлеу кезеңін бастан кешті, оның саяси-әскери қуаты мен экон. дамуы шарықтау шегіне жетті. Бұл өрлеуді қалалардың өсуінен, халықар. қатынастар мен сыртқы сауданың, мәдениеттің дамуынан көруге болады. Алтын Орданың екінші астанасы – Сарай әл-Жадид гүлденіп, жаңа құрылыстар жүрді. Өзбек хан бұйрығымен Еділ, Қырым бойындағы, Хорезмдегі қалаларда мешіт-медреселер, түрлі сарайлар салынды. Оның тұсында Алтын Ордаға бағынышты орыс князьдіктерінің ішінде Мәскеу ерекше күшейді. Өзбек хан Ұлы Владимир князьдігі үшін болған күресте Мәскеу князьдарына қолдау көрсетті. Өзінен бұрынғы хандар сияқты Өзбек хан да Русьтегі православие дінін қудалаған жоқ, қайта олардың барлық жеңілдіктерін сақтады. Алтын Орданың мәмлүктер билеген Египетпен сауда, мәдени, дипломат. байланысын жандандырды. 1319 ж., 1335 ж. Хулагу иелігіндегі Әзірбайжанға екі рет жорық жасады. Өзбек хан 1330 ж. Ақ Орда хандарының бұрынғы тәуелді кезін қалпына келтіру үшін Мүбәрәк қожамен соғысып, ұлы Тыныбекті Сығанақ қ-нда хан тағына отырғызды. Өзбек хан өлген соң Алтын Орда тағына ұлы Жәнібек отырды.
Дереккөздер
Санат:Жошылықтар Санат:Алтын Орда хандары Санат:Моңғол империясы тұлғалары
Медицинадағы толқындар
Көрінетін жарық таралған кезде, бізге айтарлықтай әсер етпейді. Ал рентген және гамма сәулелері сияқты жарық түрлері әлдеқайда қуатты болып келеді.
Электромагниттік спектр
Толқын ұзындықтары ең қысқа рентген және гамма сәулелері, электромагниттік спектрдің соңында орналасқан.
Жиіліктері басқа жарық толқындарына қарағанда жоғары болғандықтан, олар көбірек энергия тасымалдайды.
Олар ауамен ұзаққа тарай алады, бірақ қорғасын сияқты тығыз материалдар, олардың белсенділігін азайта алады. Бұл сәулелер адам денесі арқылы оңай өтеді.
Сондықтан да олар ауыр зардап тигізуі мүмкін.
Басты қауіп - олардың атомдар мен молекулалар арқылы өткенде ондағы электрондарды жылжыта алуында. Бұл "иондану процесі" деп аталады.
Иондану
Иондану тірі жасушаларды зақымдайды, тіпті жойып жібере алады.
Бірақ дәл осы қасиеттері үшін рентген және гамма сәулелері қатаң бақылаумен медицинада қолданылады.
Рентген сәулелері
Қазіргі таңда сүйек емес, ұлпадан өтетін рентген сәулелері адамның ішкі құрылысының дәл кескінін алу үшін медициналық диагностикада кең таралған.
Гамма сәулелері
Гамма сәулелер – электромагниттік спектрдегі толқын ұзындығы ең қысқа және энергиясы ең көп сәулелер.
Оның иондаушы күші қатерлі ісікті емдеуде қолданылады.
Гамма сәулелер ісікке әр түрлі бұрышпен бағытталады.
Олар тек нақты бір жерді көздейтіндіктен, айналасындағы ұлпаларға зиян тигізбей, зақымданған жасушаларды жоя алады.
Дәрігерлер рентген және гамма сәулелерінен қорғану үшін, экрандауды пайдаланады.
Экрандау оларды емделушілер үшін өмірлік маңызы зор аса қатерлі сәулелерден қорғайды.
Жоғары жиілікті электромагнитті сәулеленудің медицина әлемінде өте маңызды рөл атқарады. Олар дәрігерлерге адам денесінің ішін көруге, тіпті қатерлі ісік ауырымен күресуге көмектеседі. Маңызды деректер
Рентген сәулелері мен гамма сәулелерінің толқын ұзындықтары қысқа, ал жиіліктері жоғары. Олар басқарылатын жағдайда медициналық практикада пайдалы. Рентген сәулелері сүйек емес, бұлшық ет арқылы ғана өтіп, медициналық диагнозда пайдалы қолданысқа ие болып отыр. Гамма сәулелерінің иондалу қуаты қазірде қатерлі ісік жасушаларын жою үшін қолданылады.
Дереккөздер: https://www.twig-bilim.kz/film/waves-in-medicine-5719/
Сен-Жорж-д'Орк
Сен-Жорж-д'Орк (Saint-Georges-d'Orques) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34259, пошта индексі — 34680.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5256 адамды құрады. Халық тығыздығы — 564,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Владимир Петрович Матвиенко
Владимир Петрович Матвиенко - 1949 жылы 3 тамызда Қостанай облысы Меңдіқара ауданы Степановка ауылында туған. Украин.
Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің дене тәрбиесі факультетін бітірген (2002), дене тәрбиесі және спорт оқытушысы, күрестен жаттықтырушы.
Бүкілодақтық санаттағы төреші. ҚазКСР Халыққа білім беру ісінің үздігі. Дене тәрбиесі және спорт үздігі. ҚР спортының құрметті қайраткері (2005). КСРО спорт шебері (1972). Грек-рим күресінен ҚР Еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1988).
«Астана» (1998), «Ерен еңбегі үшін» (2006) медальдарымен; ҚР Олимпиада комитетінің Алтын белгісімен марапатталған (2000). Қостанай қаласының Құрметті азаматы (2007).
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Жарқын болашақ. Қазақстан әлемнің дамыған 50 елінің қатарына кіретініне сенімдімін».
Хоббиі - балық, аң аулау, автомобиль жүргізу.
Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс әдебиеті.
Үйленген. Жұбайы - Матвиенко Тамара Федоровна (1951 ж. т.), Қостанай облыстық әкімшілігінің дене тәбиесі және спорт басқармасының «№3 Балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі» MM директорының оқу бөлімі жөніндегі орынбасары.
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Меңдіқара ауданында туғандар Санат:Украиндар Санат:Қазақстан жаттықтырушылары Санат:Халықаралық дәрежедегі төрешілер Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері Санат:КСРО спорт шеберлері Санат:Қазақстан балуандары
Сэйнт Чарльс (Айдахо)
Сэйнт Чарльс (St. Charles) — Айдахо штатының Бэр-Лейк округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.6 км². FIPS коды — 16-71110.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 156 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Бэр-Лейк округы (Айдахо)
Ілияс Жансүгіров
Ілияс Жансүгіров (5 мамыр 1894 жыл, Алматы облысы Ақсу ауданы - 1938 жыл) — қазақ ақын, драматург, прозаик, фельетоншы, сатирик, журналист, аудармашы және қоғам қайраткері.
Еңбектері
Жансүгіров өлең жазуды 1912 жылы бастаған. Оның «Балдырған», «Қызыл жалау» атты өлең дәптерлері кейін, 1957 жылы Ұлттық кітапханадан табылды. Жансүгіровтың баспа бетін көрген алғашқы туындылары – «Сарыарқаға», «Тілек» деген өлеңдері. Бұлар 1917 жылы Семейде шығып тұрған «Сарыарқа» газетінде жарияланған. 1923 жылы «Сана» журналында «Мерген Бөкен» әңгімесі басылып шықты. Осыдан соң Жансүгіров өлеңдері «Тілші», «Ақжол», «Кедей еркі» газеттерінде жиі жарияланып жүрді. Осыдан былай қарай Жансүгіров халқына қаламы ұшталған, терең ойлы, талантты ақын ретінде мәшhүр болды. солға|нобай|390x390 нүкте|Жансүгіров-Жандосовтар отбасы архивінен алынған сурет: Максим Горький, Фатима Ғабитова және Ілияс Жансүгіров. Мәскеуде КСРО жазушыларының съезінде болған кезінде М.Горькиймен оның саяжайында кездесу өтті. Жансүгіров шығармаларының бастау алар арнасы – қазақ халқының бай ауыз әдебиеті, Абай поэзиясы, орыс және дүние жүзі әдебиетінің озық үлгілері. Оның шығармалары сан салалы, көп қырлы.
Жансүгіров халықтың бай фольклорын жинасуға, оның озық үлгілерін халық игілігіне айналдыруға, басылып кітап болып шығуына үлкен үлес қосқан. Олардың озық үлгілерін өзі жазған мектеп оқулықтары мен хрестоматияларына енгізіп, мектеп оқушыларының халықтық тарихынан, өткен өмірінен хабардар болуына зер салған. Жансүгіров әдебиет сынына да араласып, әдеби көркем сын жанрының дамуына ат салысты.
Ол А.С.Пушкиннің, М.Ю.Лермонтовтың, Н.А Некрасовтың, Максим Горькийдің, Генрих Гейне мен Виктор Гюгоның, Ғ.Тоқайдың, К.Лахутидің шығармаларын қазақ тіліне аударып, қазақ әдебиетінің әлем әдебиетімен байланысын кеңейтті. 1936 жылы А.С.Пушкиннің 100-жылдығына Ілияс Жансүгіров «Евгений Онегин» романын аударып өзінің кітабына еңгізген. Бірақ соғыс жылдары ол роман басқа кісінің атымен шығыпты. Ілияс Жансүгіров ақталғаннан кейін оның туыстары соттасып сол романды Ілияс Жансүгіров аударғанын дәлелдеді.
Библиография
Оның сатира және сатиралық әңгімелері «Сөз Қaмысбаевқа!», «Ізет» ( «Құрмет»), «Шалғыбай» және т.б. «Ізет» жинағында жарияланды.
Лирикалық өлеңдері
"Әнші апама" (1909), "Күзгі гүлге" (1912), "Тілек" (1912), "Бір соқыр баланың арманы" (1915-1916), "Жыбырлақ" (1915-1916), "Қалпымыз" (1915-1916), "Жаңылғаным" (1915-1916), "Мұңды құс" (1915-1916), "Қосылыс" (1915-1916), "Игілік" (1915-1916), "Ішім еріп" (1915-1916), "Жанды сөз" (1915-1916), "Талғамалар" (1915-1916), "Замандасқа" (1915-1916), "Бұбұлға" (1915-1916), "Алдымда" (1915-1916), "Жаз-құдаша" (1915-1916), "Маңым" (1915-1916), "Шым-шытырық" (1915-1916), "Не күйде" (1919), "Арыным" (1920), "Бейсембек "Болыс" (1920), "Ортақшыл партияға" (1920), "Анам тілі" (1921), "Жас бұлбұлдарға" (1921), "Жарлылар ұйымының жетісі" (1921), "Жетім" (1921), "Ағынды менің Ақсуым" (1921), "Жалпы жасқа" (1921), "Қазақы қорытынды" (1921), "Некешілдер" (1921), "Атадан да балаға ана жақын" (1921), "Тапанша" (1922), "Бұлт" (1922), "Жанартау" (1922), "Жастар ұраны" (1922), "Жазғы таң" (1922), "Жазғытұрым" (1922), "Жазғы шілде" (1922), "Егінші" (1922), "Күз" (1922), "Қыс" (1922), "Ақсабан" (1923), "Жауында" (1923), "Мезгіл суреттері" (1923), "Меніңше" (1923), "Жел" (1923), "Бөлек-салақ ойдан" (1923), "Жас жалшыға" (1923), "Тас" (1923), "Жайлау" (1923), "Көктемде" (1923), "Баспаханадағы қыр қазағы" (1923), "Кедей тойы" (1923), "Қойшы ойы" (1923), "Ұлы күн" (1923), "Май тойында" (1923), "Сапарда" (1923), "Жоқ" (1923), "Тұңғыш тоғысу" (1923), "Қосылыс" (1923), "Боранбай не ойлап жүр" (1923), "Ықшылбай" (1923), "Саудагер тамашасы" (1924), "Ит-ай" (1923), "Жарқынбай, Беркінбай" (1923), "Қырман" (1924), "Октябрь күні" (1924), "Орақ науқаны" (1924), "Ұлт отауын тіккендер" (1924), "Өк, көк өгіз" (1924), "Желді күн" (1924), "Бұлақ бойында" (1924), "Ойлану" (1924), "Саналы жастарға" (1924), "Көлге" (1924), "Біздің күз" (1924), "Ленин өлді" (1924), "Түн" (1924), "Ажырауда" (1924), "Лермонтов" (1924). "Ленин тірі" (1925), "Беташар" (1925), "Желді Қарағай" (1925), "Сабын" (1925), "Саптыаяқ" (1925), "Көш-қон" (1925), "Коммуна" (1925), "Сұрау" (1925), "Жетісу суреттері" (1925), "Оқимын" (1925), "Саудың сандырағы" (1925), "Өтініш" (1925), "Көш-жөнекей" (1925), "Тас шешей" (1925), "Бөбек бөлеу" (1926), "Жауын" (1926), "Заман" (1926), "Майдан" (1926), "Ауылдың алды" (1926), "Жүдеу жүрек" (1926), "Күн шыққанда" (1926), "Күнгей" (1926), "Ресей жері" (1927), "Шал мен кеіні" (1928), "Қазақ қызы" (1928), "Қақпан" (1928), "Бүгінгі дала" (1928), "Мавзолей" (1929), "Алатау" (1929), "Домбыра" (1929), "Қазақстан" (1929), "Шоқпарға" (1929), "Кәне, шыдар қай майдан?" (1929), "Гималай" (1929), "Серт" (1930), "Алтын қазан" (1930), "Ақын мен Мақым" (1930), "Түс" (1930), "Апырым-ай, жан қысылды-ау" (1930), "Жүр ме екен Сәуле" (1930), "Жаным жылама" (1930), "Тракторшыға" (1931), "Октябрь екпіні" (1931), "Жаңа тұрмыс" (1931), "Екпінділер мен прогульщик" (1932), "Социалды көмек" (1932), "Бесжылдықтың ерлері" (1932), "Бақыттымын" (1932), "Кавказ" (1932), "Үйге келем" (1934), "Үмітке" (1934), "Мәскеу-Қазақстан" (1934), "Тұлпарға" (1936), "Белорус халқына" (1936).
Сатиралары
"Ақым мен Мақым" (1930), "Бай бәйбіше" (1927), "Бақтың әдісі" (1923), "Басқа пәле тілден" (1935), "Борнабай не ойлап оқып жүр" (1923), "Газ емес, концерт" (1929), "Ит-ай" (1923), "Қуыршақ" (1929), "Құйрықты базар" (1927), "Құқ" (1928), "Өк, көк өгіз!" (1924), "Өлген молданың өсиеті" (1923), "Саясат қошқарлар" (1922), "Сұрпақпай Сұғанақ" (1928), "Сыншы-ақ" (1915), "Сонымен, кетіп барам..." (1929), "Сөз Қамысбаевқа" (1929), "Төрешілдіктің түрлері" (1929), "Шошқа" (1931), "Ұяның ұясы" (1928).
Есте қалдыру
Республикада бірнеше мектеп, көше, аудан, шаруашылыққа, Талдықорған қаласындағы Жетісу Мемлекеттік университетіне оның есімі берілген. Сол қалада ақынның өмірі мен шығармашылығына арналған әдеби-мемориалдық мұражай жұмыс істейді.
Отбасы
Ол 4 рет үйленді. нобай|365x365 нүкте|Жансүгіров отбасы
Асырап алынған балалар:
Ілияс Жансүгіров Фатима Ғабитованың Біләл Сүлеевпен некесінен екі бала асырап алды:
Қазақ әдебиетіндегі орны
Ілияс әдебиетке халық фольклоры дәстүрінен, аз оқуымен және біршама кештеу - 20-жылдардың басында келді. Бірақ ол сол кездің өзінде халық өмірін жетік білетін, қазақ тілінің байлығын тамаша меңгерген бозбала еді. Өте қабілеттілігі мен ізденгіштігінің, жігершілігінің және жаңадан құрылып жатқан қоғамның қоңыр төбел ортадан шыққан талапты жастың оқып, білім алуына жылы қабақ танытуының арқасында, ол біршама қысқа уақыттың ішінде тез жетіліп, аршындап алға озды. Алматы, Ташкент, Мәскеу оқу орындарында жақсы мағынасындағы қомағайлықпен білім алды, өз бетімен де көп оқыды, орыс және әлем классикалық әдебиетін зерттей оқып, үздік туындыларын орыс тілінен қазақшаға аударды. Осы аралықта жазуға да төселіп, қоғамдық жұмыстарға, әдебиет ісіне белсене қатысты. Алғашқы жинағы 1928 жылы 34 жасында жарық көрген Ілияс 5-6 жылдың ішінде қатарынан арындап алға озып, Абайдан кейінгі дәуірдің аса көрнекті ақынына айналды. Прозалық, драматургиялық талантты кесек туындыларын айтпағанда, "Күй", "Күйші", "Құлагер" сияқты классикалық шығармалар тудырды. Ілияс поэзиясы — ойға - қанат, сезімге нәр беретін, ешқашан ескірмейтін, мәңгі жас поэзия.
Қазақтың Абайдан кейінгі замандағы аса дарынды да арынды ақыны Ілияс Жансүгіровті, әдетте, өзі шалқар шабыт, керемет құштарлықпен көсіле жырлаған Ақан серінің Құлагеріне ұқсастырады. Айтты-айтпады, екеуінің дүлдүлдігінде ғана емес, тағдыр-талайында, қайғылы өлімдерінде де ұқсастық бар. Бәйгенің алдын бермейтін қас жүйріктерге ғана тән намыскерлікпен жанын сала зымырап бара жатқан Көктұйғынды омыраулап, кең тыныспен жүйткіп келе жатқан Құла пырақ межелі жер -Жыландысайға еңкейісте, үстіндегі баланың тізгінін босатып, тақымын сәл қымтып қалуы мұң екен, жұлдыздай аға жөнеледі. Сол сәтте қалтарыстан тап берген қарақшы кер құланы маңдайдан айбалтамен періп өтеді де, қайран тұлпар қара жер қақ айырылғандай гүрс етіп құлап қала береді. Кемеліне келіп, ақындық бәйгесінде арындап алға шыққан шағында Ілияс та тоталитарлық жүйенің құрбаны болып, мұрттай ұшты. Әйтсе де әмбебап дарын айналасы 10 жылда проза мен драматургияда, әсіресе поэзияда әдебиетіміздің алтын қорына жататын айтулы туындылар беріп, артына аса мол көркем мұра қалдырды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ақсу ауданында туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан драматургтері Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан сықақшылары Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Қазақстан ОАК мүшелері Санат:КСРО-да қуғын-сүргінге ұшырағандар Санат:КСРО-да атылғандар Санат:КСРО-да ақталғандар Санат:Қайтыс болғаннан соң ақталғандар Санат:1938 жылы өлтірілгендер Санат: Алаш зиялылары
Орымбек Ахметбекұлы Жәутіков
Орымбек Ахметбекұлы Жәутіков — ғалым, физика-математика ғылымдарының докторы (1961), профессор (1961), Қазақстан ұлттық академиясының академигі (1962), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым және техника қайраткері (1974).
Қысқаша өмірбаяны
4 жасында шешесі өліп, жетім өскен Орымбек 1921 ж. 10 жасқа толғанда ауыл мектебінен сауатын ашады. 1923 ж. Қарқаралыдағы мектеп-интернатқа орналасып, оны 1930 ж. үздік бітіреді. Төлеңгіт руынан шыққан.
Еңбектері
Негізгі ғылыми еңбектері қозғалыстың орнықтылық теориясына, математика физика теңдеулеріне, дифференциалдық теңдеулердің шексіз жүйелеріне, теориялық және қолданбалы механикаға, математика тарихы мен оның методологиясына арналған. Орымбек Ахметбекұлы Жәутіков — республикалық физика-математика мектебін ұйымдастырушылардың бірі (1968). Бұл мектеп қазір Орымбек Ахметбекұлы Жәутіковтің есімімен аталады. Ол республикамызда математик ғалымдарды дайындауда және математиканы насихаттауда көп еңбек сіңіріп, отандық математиктер мектебін қалыптастырды. Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1976). Октябрь Революциясы орденімен, 2 рет “Құрмет Белгісі” орденімен және медальдермен марапатталған.
Шығармалары:
Мектеп мұғалімдері мен оқушыларына, жалпы зиялы қауымға арналған «Білім және еңбек» журналының шығуына атсалушылардың бірі болды.
Эдвард Донналл Томас
Томас бірінші болып лейкемияны емдеуде адамның жілік майы трансплантациясын жүзеге асырған деп саналады. Алайда, бірінші табысты жілік майын транспланттау біріншілігі, бұл операцияны Миннесота университетінде жүзеге асырған, Роберт Гудке (Robert Good) тиесілі деген пікір бар, бірақ оның жанжалға тартылу әлеуеті, ең алдымен, оның кандидатурасының Нобель сыйлығының лауреаттары тізімінен алып тасталуына әкеліп соқты.
Өмірбаян
Донналл Томас Остин Техас университеті бітірген, онда химия мен химикалық машинажасауда оқыған, 1941 жылы бакалавр, ал 1943 жылы — магистр дәрежесін алған. Осы кезде, ол өзінің болашақ әйелі Дороти Мартинге кездесті, ол журналистикада оқитын еді; екеуінің үш баласы бар. 1943 жылы Томас Гарвард университетіне «медицина» бағытына оқуға түседі, және 1946 жылы ғылым докторын алады.
1990 жылы АҚШ Ұлттық ғылыми медалін жеңіп алды.
Ол жүрек қызметі жеткіліксіздігінен 2012 жылы 20 қазанда қайтыс болды.
Сілтемелер
Санат:Гарвард университеті түлектері Санат:Остин Техас университеті түлектері Санат:Трансплантологтар Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар
Жаңа Гвинея
Жаңа Гвинея (индонезияша Papua, New Guinea) — Тынық мұхиттың батысындағы арал. Меланезия топаралына кіреді. Үлкендігі жағынан Жер шарындағы Гренландиядан кейінгі екінші арал. Ауданы 829 мың км². Австралиядан Торрес бұғазы бөліп тұр.
Аралдың орталық бөлігінде батыстан шығысқа қарай Орталық таулар созылып жатыр (абсолютiк биіктігі 5030 м, Джая тауы), ал солт-нде Жағалаулық таулар (абсолютiк биіктігі 4103 м, Бангета тауы) орналасқан. Оңтүстік бөлігі ойпатты кең жазық, абсолюттік биіктігі 100 м-ден аспайды, оңтүстік-батысы — батпақты. Солтүстік жартысының климаты — экваторлық, оңтүстігінде — субэкваторлық. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері жазықта 1000 мм, таулы аймақтарда 4000 мм-ге дейін жетеді. Биікт. 4000 м-ден асатын тауларда мұздықтар қалыптасқан. Өзендері ұзын, суы мол (Мамберамо, Сепик, Дигул, Флай), кеме жүзуге қолайлы. Ылғалды тропиктік орман өседі. Оңт-нде саванна кездеседі. Ормандарда папоротник, лавр, мирта, қылқан жапырақты ағаштар өседі. Жануарлары — кенгуру, қалталы борсық, крокодил. Аралдың батыс бөлігі Индонезияның территориясына (Батыс Ириан), шығысы Папуа — Жаңа Гвинея мемлекетінің территориясына енеді. Аралдың тұрғылықты халқы — папуастар мен меланезиялықтар. Негізгі кәсібі — егіншілік. Негізінен, батат, жүгері өсіреді. Кокос пальмасы, какао, кофе, каучук гевеясы плантациялары бар. Мұнай, күміс, алтын, көмір өндіріледі. Балық аулау кәсібі дамыған. Ірі қалалары: Порт-Морсби, Маданг (Папуа — Жаңа Гвинея), Соронг, Джаяпура (Индонезия). Жаңа Гвинея аралында европалықтардан алғаш рет 16 ғ-дың 1-жартысында португал саяхатшылары болып қайтты. Аралды орыс ғалымы Н.Н. Миклухо-Маклай (1846 — 1888) зерттеген.
Санат:Жаңа Гвинея Санат:Аустралия және Океания аралдары Санат:Жаңа Гвинея Санат:Индонезия аралдары Санат:Елдер арасында бөліске түскен аралдар
Сапабеков И.Ж.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Салик
Салик - сопылықта Хаққа ұласу, рухани кәмілдікке жету үшін сопылық жолға түскен адамды салик дейді. Сулук-(а) жолға түсу, жол жүру дегенді білдіреді. Бір шейхқа қол беріп, белгілі рухани психо-техникалық әдістермен Аллаһқа  қарай бет алу, яғни кәмілдікке (кәміл адам)  ұмтылудағы іштей рухани жолшылықты сулук дейді. Сулуктың нәтижесінде адам (құл) - Аллаһ махаббатына ұласады.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Карбоксимиоглобин
Карбоксимиоглобин - уланғанда туындайтын миоглобин мен көміртек тотығының қосылысы.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Буындардың жіктелуі
Буындардың жіктелуі мен сипаттамасы Буындардың мынадай принциптер бойынша жіктелуі: 1) Буындық беттерінің саны бойынша 2)Буындық беттерінің пішіні бойынша 3)Қызметі бойынша Буындық беттерінің саны былай ажыратылады: 1. Тек 2 буындық беті бар Қарапайым буын ,мысалы, саусақаралық буындар. 2.Екіден көп буындасқан беті бар күрделі буын ,мысалы, шынтақ буыны. Ол бірнеше қарапайым буындардан тұрады, оларда қозғалыс жеке-жеке жүре алады. 3.Буынды екі камераға бөлетін буын ішіндегі шеміршегі бар кешенді буын. 4.Бірлесе қызмет атқаратын,бірақ бір-бірінен бөлек орналасатын буын-үйлесімді буын деп аталады.Мысалы, шықшыт буындары,проксимальды және дисталды кәрі шынтақ жілік буындары және ,т.б. Пішіні және қызметі бойынша былай жіктеледі: Буынның қызметі айнала қозғалыс жасалатын біліктер санымен анықталады.Айнала қозғалыс жасалатын біліктер мөлшері берілген буында оның буындасқан беттерінің пішініне байланысты.Мәселен,буынның цилиндр пішіні тек бір айналу білігі бойында қозғалыс жасауға мүмкіндік береді. Бұған қарама-қарсы буын басының шар тәрізді пішіні шардың радиустарына сәйкес келетін көптеген біліктілерді айнала қозғалыс жасауға мүмкіндік береді. Демек,біліктердің саны мен буындасқан беттердің пішіні арасында толық сәйкестік бар,буындық беттердің пішіні буын қозғалыстардың сипатын белгілейді және керісінше берілген буын қозғалыстардың сипаты оның пішінін белгілейді.
Тасбақалар
Тасбақалар (Testudines) – бауырымен жорғалаушылар отрядының бірі. Триас кезеңінен белгілі, котилозаврлардан шыққан деген пікір бар. Қазір тіршілік ететін Тасбақалардың 250-ге жуық түрін 12 тұқымдасқа, 2 кейде 5 отряд тармағына біріктіреді. Тасбақалар барлық құрлықтарда (тек Антарктидада кездеспейді), негізінен тропиктік және субтропиктік аймақтарда таралған, әр тұқымдастың өзінің таралу орталықтары мен көбірек кездесетін жерлері бар. Тасбақалар ыстық шөлді жерлерді, тропиктік ормандарды, тау беткейлерін, өзен, көл, батпақ, елді мекендер маңын, теңіз жағалауларын, мұхиттарды мекендейді. Суық және құрғақшылық кезде қысқы, кейде жаздық ұйқыға кетеді.
Тасбақалардың ерекшелігі денесі сүйекті-мүйізді не сүйекті-терілі сауытпен қапталған. Арқа сауытын карапакс, ал бауыр сауытын пластрон деп атайды. Сауытының ұзындығы 12 см-ден 2 м-ге дейін жетеді. Карапакс теріден дамыған сүйек тақташықтарынан тұрады; оның ішкі бетіне омыртқа қанаттары және қабырғалар бекиді. Пластронның тақташықтары бұғана мен құрсақ қабырғаларынан құралған. Екі сауыттың біріккен жері тарамыс сіңірмен қозғалмалы түрде не сүйектері кірігіп жалғасады. Екі сауыт арасынан Тасбақалардың басы, мойны, аяқтары шығып тұрады, қауіп төнгенде бұларды сауыт ішіне жиып алады. Көру, иіс сезу органдары жақсы дамыған, нашар естиді. Жақтарында тістері болмайды, иегінде тұмсық тәрізді мүйізді қабыршақтары бар. Құрлық Тасбақалары негізінен өсімдік қоректі; тұщы су Тасбақалары балықтармен, қосмекенділермен, омыртқасыз жануарлармен қоректенеді. Тіпті бірнеше айдай қоректенбеуі де мүмкін. Құрлықта шағылысады (бір немесе бірнеше жүз жұмыртқа салады). Жыныстық жағынан 2 – 3 жасында жетіледі. Кейбір түрлері жылына 3 рет, кейде одан да көп жұмыртқа салады. Шар немесе эллипс тәрізді жұмыртқаларының сырты әктасты қабыршақпен (құрлық тасбақаларында), не терілі жабынмен (тұщы су тасбақаларында) жабылған. Инкубация кезеңі көпшілік түрінде 2 – 3 ай (піл тасбақаларында 6 – 7 ай). Табиғи жағдайда 150 жылдай тіршілік етеді.
Тасбақалардың Қазақстанда 2 тұқымдасы: тұщы су тасбақалары және құрлық тасбақалары, олардың бір-бірден түрлері (батпақ тасбақасы) бар. Екінші тұқымдастың жалғыз түрі – дала тасбақасы республиканың оңтүстігінде таралған. 38 түрі мен түр тармағы қорғауға алынып, Халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабына” енгізілген.
Қорегі
Тасбақалар негізінен шөппен қоректенеді. Олар шөптердің, жабайы гүлдердің және жоғары протеинді өсімдіктердің көп түрін жей береді. Сонымен қатар олар суды да көп мөлшерде пайдаланады. Кейбір тасбақалар жәндіктер мен құрттарды да, тіпті өлген үлкен жануарлардың қалдықтарын да жейді.
Тасбақалардың өміршеңдігі
Тасбақалар – ұзақ жасайтын жануарлар. Көптеген тасбақалардың 150 жылдан астам уақыт өмір сүретіндігі туралы жазбалар бар. Туи Малила ең ұзақ өмір сүрген тасбақа болды. Ол 1965 жылы 188 жасында өлген.
Сауыттары
Сауыттарының үстіңгі бөлігі қалқанша деп, ал астыңғы бөлігі құрсақ қалқаншасы деп аталады. Қалқанша немесе сауыт күмбез пішінде болып, қабырғалары мен арқасынан шығатын сүйектерден жасалады. Алдыңғы және артқы аяқтарының арасындағы сүйекті жоталар бауыр сауыты мен арқа сауытын жалғастырады.
1559 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1559 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Же
‎ Же, жес — Бразилияның оңт.-шығысын қоныстанған үндіс халықтарының тобы. Олардың құрамына мәдениеті мен тіл туыстығы бойынша біріккен крикати, крахо, апариэкра, апинайе, каяпо, суя, шаванте, шеренте, т.б. халықтар кіреді. Жалпы саны 49 мыңдай адам (1997). Антропол. жағынан Ж. моңғол расасының америкалық нәсіліне жатады. Пано-кариб тобындағы тілде сөйлейді; өздерінің дәстүрлі діни сенімін сақтаған. Ж-лер еур. отарлауға дейін, Амазонаның оң жағалауындағы, негізінен, тал-шілікті, бұталы саваннаны қоныстанған. Дәстүрлі кәсіптері — аңшылық пен терімшілік. Кейін келе еуропалықтардан үйреніп, егін ш-мен айналысады. Жүгері, бұршақ, асқабақ, ялес, батат, маниок егеді. Дамыған мал ш. мен қолөнері бар. Шатыры жерге дейін жететін дөңгелек және ұзынша етіп тұрғызылған күркелерде тұрады. Жеке ұлттық киімдері болмаған. Қазіргі кезде креолдарша киінеді. Дәстүрлі салт-жораларынан маска киіп билеу, ғұрыптық ойын түрлері сақталған. Әдеб.: Brazіl. Anthropologіcal perspectіves, N.Y., 1979; Большой энциклопедический словарь, СПб., 1997.
Санат:Оңтүстік Америка үндістері
Өзек
Дереккөздер
Санат:География Санат:География және геодезия Санат:Су шаруашылығы Санат:Транспорт
Stock Stock (disambiguation) Stock Stock (homonymie) 스톡 Stock Stock Шток Stock (disambiguation) Шток (значення)
Бүкіләлемдік кітап және авторлық құқық күні
23 сәуір – әлемдік әдебиет үшін ерекше күн.
1616 жылы сәуірдің жиырма үшінші жұлдызында М.Сервантес, У.Шекспир және Инка Гарсиласо де ла Вега сынды тұлғалар қайтыс болған. Сондай-ақ, Морис Дрюон, Хальдоур Лакснесс, Дж.Пла және Мануэль Мехиа Вальехо атты авторлардың туған немесе дүние салған күндері саналады. 1995 жылы Париж қаласында өткен ЮНЕСКО-ның Бас конференциясында осы күнді кітап пен оның авторларына арнау туралы шешім қабылданды. Күннің басты мақсаты – адамдарды, әсіресе жастарды кітап оқуға шақыру, одан ләззат алуға баулу және адамзаттың мәдени және әлеуметтік өрлеуіне үлес қосқан авторларды құрметтеу, есімдерін ұлықтау.
Ә.Науаи айтқандай: "Кітап – ақылына ақы сұрамайтын алтын қазына". Біз кітап арқылы білімге ғана жол ашпаймыз, жаңа идеяларға кілт табамыз, рухани және материалдық құндылықтарға қол жеткіземіз, сұлулықты түсінеміз.
2014 жылғы "әлемдік кітап астанасы" ретінде Порт-Харкорт (Нигерия) қаласы танылды.
Бұл күні әлемнің түкпір-түкпірінде әртүрлі кітап көрмелері мен жәрмеңкелері, акциялар, конкурстар өтеді.
Дереккөздер
Санат:Кітаптар Санат:Авторлық құқық Санат:23 сәуір
Жаңа Гранада
right300px|thumb|Жаңа Гранада
(New Granada, Viceroyalty of; қолданылатыны: Nova Granada), испан вице-королдігі, отарлау дәуірінен Оңтүстік Американың солтүстік-батысында. 1537-38ж. дейін бұл жерлерді испандықтар басып алып, 1740ж.[[ дейін [[ПЕРУ вице-королдігіне бағынды. Сосын олар: қазіргі Колумбия, Панама, Венесуэла и Эквадор кіретін бөлек вице-королдік болды. Астанасы: Санта-Фе (қазіргі БОГОТА). Жаңа Гранада Испаниядан 1823ж. тәуелсіздігін алды.
Санат:География Санат:Елдер Санат:Жаңа Гранада
Эспарцет
Эспарцет (Onobrychіs) – бұршақ тұқымдасына жататын бір немесе көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Еуропада, Азияда және Жерорта т. аймағында өсетін 130-дай түрі белгілі. Қазақстанда 8 түрі бар. Ішіндегі ең маңыздысы – құм Эспарцеті (О. arenarіa). Ол республиканың орманды дала, дала, қуаң дала және таулы аймақтарында өсіріледі. Биікт. 60 – 120 см, сабағы тік, қырлы, сыртын түк басқан, кейде жайыла өседі. Тамыры жуан, кіндік тамыры 2 – 3, кейде 10 м тереңдікке кетеді. Күрделі жапырақтары дара қауырсын пішінді, оның ұзындығы 10 – 25 см. Гүлі қызғылт түсті, көп гүлді гүлшоғырына топталған. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, жемістенеді. Айқас тозаңданатын өсімдік. Вегетац. кезеңі орылғанша 50 – 70, тұқымы піскенше 85 – 102 тәулікке созылады. Эспарцет– а. ш. дақылдарының көбінен бұрын егілетін алғы дақыл, шірнелі өсімдік; га-нан 20 – 65 ц пішен, 2 – 8 ц тұқым алынады. 100 кг пішенінде 54 азық өлшемі, 12,6% протеин болады. Аудандастырылған сорттары: Алматы 1, Алматы 2, Гибрид 15, Песчаный 1251, т.б. Негізгі зиянкестері: түйнек бізтұмсығы, жоңышқа қандаласы, эспарцет дәнегі, эспарцет трипсі, эспарцет тұқымжегісі; аурулары: ақұнтақ кеселі, тат, фузариоз, қара теңбілдік.
Дереккөздер
Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Марат Жахитов
Марат Жахитов (7 қаңтар 1945 ж.т., Тараз қ.) - спортшы, бапкер.
Еңбек жолы
КСРО мен Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы. Қазақ ауыл шаруашылығы институтын бітірген (1968). Институтта самбо күресімен  айналысып,  республика  біріншіліктерінің жеңімпазы атанды. Спорт шебері болады. КСРО студенттер ойнында жүлделі  орынға ие болып,  құрама командаға алынды. 1969-71 ж. Кеңес Армиясының қатарында жүріп, Белоруссияның құрама командасына мүше әрі бапкер болды. КСРО Қарулы Күштерінің жүлдегері атанды.
Шәкірттері
Жамбыл қаласында бапкерлік жұмысын бастап,  1971-2000 ж. арасында самбодан Қ. Байшолақов, Т.Байшолақов, Н.Оспанов сияқты әлем  чемпиондарын дайындады. Оның шәкірттері С.Волобуев, А.Махмутов, А.Мұсабеков, Т.Байшолақов, С.Жартыбаевтар әр жылдары әлем Кубогын жеңіп алса, А.Мұсабеков  пен Қ.Байшолақов  Еуропа чемпиондары атанды. Ал, А.Махмұтов, Е.Әлжанов, М,Жүнісбеков, Т.Жылгелдиев, С.Жартыбаев, С.Волобуевтар Азия құрылығының чемптондары болды.
Марапаттамалары
Марат Жахитов КСРО мен Қазақстан, Францияның құрама командасының бапкері болды. "Халықтар Достығы" орденімен, медальдармен,  Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің Құрмет грамоталарымен марпатталған.
IC 3482
IC 3482 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Марат Жахитов
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша самбошылар Санат:Қазақстан самбо жаттықтырушылары
IC 3482
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1819127.
Сыртқы сілтемелер
IC 3482 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
1560 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1560 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1560 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Дербісек ауылдық округі
Дербісек ауылдық округі – Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Дербісек, Атамекен ауылдары кіреді. Орталығы – Дербісек ауылы.
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы ауылдық округтері
Төменгі троит
Төменгі троит — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Төменгі троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 3817 адамды құрады. Пошта индексі — 452784, ОКАТО коды — 80251839000.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Канионвилл (Орегон)
Канионвилл (Canyonville) — Орегон штатының Дуглас округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1640 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.4 км² шамасында. FIPS коды — 41-11000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Ли-Эрбар-Эдмистердің күй теңдеуі
Ли - Эрбар - Эдмистердің күй теңдеуі - Ли (B.-I. Lee), Эрбар (J. H. Erbar) және Эдмистер (W. C. Edmister) атты ағылшын ғалымдары 1972 жылы анықтап, жариялаған көмірсулардан тұратын жүйелердің үшпараметрлі күй теңдеуі. Бұл теңдеу көмірсулардан тұратын жүйенің энтальпиясы мен фазалық тепе-теңдік тұрақтылар анықтау үшін қолданылады. Теңдеу алғашқы рет 1971 жылы Ли мен Эдмистердің зерттеулері нәтижесінде алынған, кейінірек оны Эрбар дамытып, нақтылаған. Сонымен, Ли - Эрбар - Эдмистердің күй теңдеуі былайша жазылады:
Ақсай (Алматы облысы)
Ақсай — Алматы облысы Кеген ауданы, Ұзынбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Ли-Эрбар-Эдмистердің күй теңдеуі
Бұл жерде:
Дереккөздер
Санат:Күй теңдеуі
Ақсай (Алматы облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 720 адам (368 ер адам және 352 әйел адам) болса, 2009 жылы 941 адамды (485 ер адам және 456 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Кеген ауданы елді мекендері
Жоғарғы Куртучак
Жоғарғы Куртучак — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Сумульта өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Көмірдің тұтқырлығы
Көмірдің тұтқырлығы - морттыққа кері қасиет, физикалық шамасы анықталмаған. Көмірдің тұтқырлығы генетикалық факторларға байланысты: ең тұтқыры сапропель көмірлері (бокхед, сапроколлит). Гумус көмірлері мен күлді көмірлердің тұтқырлығы төмендеу.
Жоғарғы Куртучак
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Көмірдің тұтқырлығы
Көмірдің ылғалдылығы
Көмірдегі Ү индексімен белгіленетін ылғалдың мөлшері. Көмірдің ылғалдылығынын түрлері: 1)сыртқы (кеніштік, таужыныстық) ылғалдылық — көмірден ағып кетеді және 20 ± 5°С- та ауадағы құрғақ күйге жеткенде жоқ болады; 2) ішкі (гигроскоптық, адсорбциялық) ылғалдылық — көмір затымен байланысты, талдау кезінде оны аналитикалық (\У°) немесе лабораториялық (\ҮЛ) деп атайды. Сыртқы және ішкі Көмірдің ылғалдылығы жұмыстық (\Ү*) немесе жалпы ылғалдылықты құрайды.
Көміржаралу
Өсімдік затының көмірге айналуының екі сатыдан тұратын процесі. :Бірінші саты — өсімдік затының жиналуы және шымтезекке айналуы; процесс биохимиялық факторлар ықпалынан шымтезекті жабын тау жыныстары жапқанға дейін жүреді. :Екінші саты — жер қойнауында шымтезектің қоңыр көмірге және қолайлы геологиялық жағдайларда қоңыр көмірдің тас көмірге, антрациткеайналуы.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ақсу (кент, Павлодар облысы)
Ақсу — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қараған кент, 2019 жылы таратылған.
Географиялық орны
Ақсу қаласынан солтүстікке қарай 10 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 3533 адам (2009).
Санат:Ақсу қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Абылай хан алаңы (Көкшетау)
Абылай хан алаңы — Көкшетау тауының етегінде орналасқан  табиғаттың бірегей ескерткіші. Оның басты ерекшелігі — қайталанбас микроклиматы (күн сәулесінің ұзақтылығы, биологиялық белсенді ультракүлгін сәулелердің мол түсуі). «Абылай хан алаңы» аталатын табиғи көрінісі тамаша жерде ашылған мұражайдың аумағы 288 шаршы метрді құрайды. Онда қазақ ханы Абылайдың Ресей, Қытай, Бұхара хандықтарының елшілерін қабылдауы көрініс тапқан. Ұлы ханның қолбасшылығымен болған жорықта тарихта «Шаңды жорық» деген атаумен қалған оқиға барысы мұражайдың бір қабырғасына толығымен безендірілген. Ал дәл ортада Ұлы мемлекет қайраткерінің қолбасшылығымен сап түзеген сарбаздардың бейнесі негізінде «Әскери кеңес» атты мүсіндік композиция сомдалған. Осы мүсіндік композицияны айнала орнатылған бағаналарда хан Абылайға қатысты деректер топтамасы жазылған. Бұл шараның да Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасымен Қазақ хандығы дәуірінің тарихи жәдігерлерін сақтап қалу, қазақ тарихын көпшілікке таныту және туризмді дамыту мақсатында атқарылғанын атап өту керек.
Сыртқы сілтеме
Абылай хан – ерлік пен елдіктің символы
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Табиғат ескерткіштері
Хмелевка (Кіші Какша тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Казале-ди-Скодозия
Казале-ди-Скодозия (Casale di Scodosia) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4798 адамды құрайды. Халық тығыздығы 228 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 35040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giorgio. Жыл сайынғы мерекесі — 23 наурыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Дәутәлі Серіков
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
NGC 2957A
NGC 2957A — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E1 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 4 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2957A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28113, MCG 12-10-1, MK 121, NPM1G +73.0057.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Моштейру-де-Фрагуаш
Моштейру-де-Фрагуаш (Mosteiro de Fráguas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Тондела муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин
Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин (, Қостанай облысы, Бейімбет Майлин ауданы - ) — қазақтың көрнекті жазушысы, қазақ әдебиетін қалыптастырушылардың бірі.
Сауатсыздықты толық жою ұранын алға тартты «Сауаттылығы төмендерге арналған оқу кітабын» (1929); «Күш» - сауаттылығы төмендерге арналған оқулықты (1930); «Жаңаша оқы және жаз» құралын (1931) және Ғабит Мүсіреповпен және А. Ситдықовпен бірге «Сауатсыздарға арналған әліппені» (1935-1936) жазып шығарды.
Өмірбаяны
Қыпшақ тайпасының Қарабалық руынан шыққан. . Бейімбет Майлин «Еңбекшіл қазаққа» «Еңбек туы» болып тұрған кезде-ақ атсалыса бастаған. Алғаш мақалаларымен қатысқан ол әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, хатшысы да болған, редакторлыққа дейін өскен. Бірақ көп істемеген.
Шығармалары
Бейімбет поэзия, проза, драма саласында бірдей өнімді еңбек еткен қаламгер. Ол «Садақ» қолжазба журналында (1913), «Айқап» журналында (1914), «Қазақ» газетінде (1915) жарияланған алғашқы өлеңдеріне ден қояды. Сахара жұртының мұң мұқтажын, арман аңсарын, әсіресе азаттық теңдік тақырыбын тілге тиек етеді. Бейімбеттің поэзиялық шығармаларындағы Мырқымбай типтік кейіпкер деңгейіне көтерілген жиынтық бейне. Мырқымбай бейнесі арқылы Бейімбет сол кездегі қазақ кедейлерінің болмыс бітімін, уақыт, қоғам аясындағы тіршілік тынысын суреткерлік шыншылдықпен бедерлей алған.
Бейімбет қазақ поэзиясында поэма жанрының өрісін ұзартып, өресін биіктетуге қомақты үлес қосқан. Оның «Байдың қызы», «Рәзия қызы», «Қашқын келіншек», «Зайкүл», «Маржан», «Өтірікке бәйге», «Хан күйеуі» «Кемпірдің ертегісі», «Бөліс», «Мырқымбай» поэмалары тақырыбының әр алуандығымен, оқиғалық тартымдылығымен, өзіндік тіл стилімен қазақ поэзиясының көрнекті үлгілерінің бірі болып табылады.
Бейімбет Майлы дарыны оның прозалық шығармаларында айрықша жарқырап көрінген. Әсіресе, қазақ прозасында әңгіме жанры Бейімбет шығармалары арқылы кемелдене түсті. Оның әңгімелері өмір шындығын дөп басып көрсететін реалистік тегеурінімен, көркемдік биік өресімен, тақырыбының әр алуандығымен дараланады. Ол көркем әңгімелері арқылы өзі өмір сүрген заман тынысы мен қоғам өмірін энциклопедиялық кемелдікпен сомдай алған ұлы суреткер.
Бейімбет Майлиннің шығармалары қазақ әдебиетін барлық салада байытқан рухани асыл қазына ретінде халқымен мәңгі бірге жасайтын болады.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:Ғалия медресесінде оқығандар
Вальперсвиль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Кер (Юга тармағы)
Кер — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оңтүстік өзенінің сол жағалауынан 382 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Әйнектеу жұмыстары
Әйнектеу жұмыстары - ғимараттың терезесіне, кейде есіктеріне әйнек орнату жұмыстары.
Үй ішіндегі жылу көбіне-көп сыртқа терезе арқылы шығады. Сондықтан жылулық сыртқа шығындалуын азайту үшін терезені әйнектеу жұмыстарын ұқыптылықпен орындаған жөн.
Аспаптар
Әйнектеу жұмыстарына әйнеккескіш (алмас), сызғыш, бұрыштама, қашау, пышақ, тістеуік (атауыз) және балға пайдаланылады. Әйнеккескіш ұшына алмас немесе қатты қорытпадан істелген ролик орнатылған және кесілмей қалған әйнек бөліктерін сындыруға арналған ойықтары бар балғашадан және саптан тұрады. Алмас әйнек кескіштер пайдалануға ыңғайлы. Оларға салмағы 0,02-ден 0,16 карат (бір карат — 0,2 г) болып келетін алмас кристалы бекітіліп, қалыңдығы 3— 10 мм әйнектерді кесуге пайдаланылады. Кристалдық кескіш қыры мұқалған жағдайда, оны алып 90о-қа бұрып, кристалдың ұшы корпустан 1—3 мм шығып тұратындай етіп қайта бекітеді.
Қатты қорытпадан жасалған роликті әйнек-кескіштер
Қатты қорытпадан жасалған роликті әйнеккескіштер қалыңдығы 1 — 4 мм әйнектерді кесуге пайдаланылады. Диаметрі 6,6+0,6 мм үш роликті кескіш жүзінің бұрышы 100 +10о болатын түрде шығарылады. Әрбір ролик кемінде 350 м әйнекті кесуге арналған. Пайдалануға жарамсыз роликті ауыстыру үшін бекіткіш винтті босатып, барабанды 120о-қа бұрады.
Әйнекті кесу тәртібі
Әйнекті кескен кезде сызғыш (мүмкіндігінше ағаштан жасалған) пайдаланған жөн. Оны әйнекке қатты басып тұрып (қисайып кетсе аспап бүлінеді) кеседі. Кесу сызығы сызғыштан 4 мм-дей алшақтау болатынын естен шығармаған абзал. Алмас әйнеккескішті бас бармақ және сұқ саусақпен корпустан қалам ұстағандай қыса ұстау керек. Оның қисық-түзулігін анықтау үшін алдына ала жоба сызығын жүргізіп көруге болады. Әйнеккескішті дұрыс ұстаған жағдайда әйнектің бетінде түссіз жіңішке сызат пайда болып, кескен кезде шытырлап бірқалыпты дыбыс шығады. Аспапты дұрыс ұстамағанда немесе оны қаттырақ қысып ұстағанда сызат тым баттиып түседі және ақ түсті әйнек ұнтағы пайда болады. Шетіне 3—5 мм қалғанда әйнек шетін ұшырып алмау үшін әйнеккескішке түсетін салмақты азайта түседі. Роликті әйнеккескішті әйнекке перпендикуляр күйде бас бармақ және ортанқол немесе бас бармақ пен аты жоқ саусақтың аралығында үстінен сұқ саусақпен басыңқырап ұстаған дұрыс. Кесілген әйнектің бетінде ақ сызат қалады. Әйнектің кесу сызығын столдың немесе верстактың шетіне туралап сындырады, ал кесілетін бөлік жіңішке болса, балғашадағы ойықпен біртіндеп кеміріп сындырады. Егер әйнек бірден сына қоймаса, онда әйнек кескішпен сызығының астынан, сызат пайда болғанша тықылдату керек.