cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шымболат Ділдебаев
ДІЛДЕБАЕВ Шымболат (22.4.1937, Шиелі ауданы М.Шоқай ауылы – 1998, Қарағанды облысы Сәтбаев қаласы) – әнші, термеші. Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1991). Еңбек жолын Жезқазған кен металлургия комбинатының 46-шахтасында жұмысшы болудан бастаған. 1974 жылы «Байқоңыр» кинотеатрының директоры, 1975 жылдан «Арман» халықтық ән-би ансамблін ұйымдастырушылардың бірі болды. Ділдебаев ақындық өнерімен танылып, көбінесе халық жырларын орындаған. «Шындық», «Оңашада», «Тынымсыз шақ», «Тәуелсіз ел Қазақстан», т.б. төл туындылары бар. Сәтбаев қаласының Кеншілер сарайына Ділдебаев есімі берілді (1999). Шиелі ауданының құрметті азаматы.
Сен-Мартен-ле-Греар
Сен-Мартен-ле-Греар (Saint-Martin-le-Gréard) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50519, пошта индексі — 50690.
Паган
Паган - (Пукам немесе Аримаддана) Бирманың біздің дәуіріміздің XI—XIII ғасырларындағы астанасы. Көне қала үйінділерінің зор аумағы Иравади өзенінің бойымен 16—18 шақырымға созылып жатыр; тек қаланың бір бөлегі ғана қабырғамен қоршалған. Ағаштардан салынған ақ сүйектер мекені сарайлар мен тұрғын үйлер біздерге жеткен жоқ. Негізінен алғанда, буддалық сан мыңдағак храмдар мен символикалық күмбездердің қалдықтары азды-көпті сақталған.
Сен-Мартен-ле-Греар
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 418 адамды құрады. Халық тығыздығы — 146,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Паган
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Ситиу-ду-Мату
Ситиу-ду-Мату (Sítio do Mato) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Вали-Сан-Франсискану-да-Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бон-Жезус-да-Лапа экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 979 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 709,76 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,2 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Роваж
Роваж — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Падома өзенінің оң жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Блатска (Благоевград облысы)
Блатска (Блатска) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Хаджидимово қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 2941. Телефон коды — 07528. ЕКАТТЕ коды — 4399.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Жебрәйіл
Жебрәйіл Тұрағұлұлы (1903-1930) - Абайдың немересі. Жебрәйлден Алпаш (Алыпарыстан) туады. Баласы болмағандықтан Алпаш Оспанның атына жазылған. Домбыра тартып, ән салған. Ол Семей және Түмен қалаларында орыс мектебінде оқып, орысша-қазақша сауатты болған. Абайдың «Мен көрдім ұзын қайың құлағанын» деген әнін домбыраға қосылып айтып, ел арасына танытқан. 1917ж. М. Әуэзовтың «Еңлік-Кебек» пьесасы бірінші рет қойылғанда Ж. Жапал болып ойнаған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Серравалле-а-По
Серравалле-а-По (Serravalle a Po) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Мантуя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1723 адамды құрайды. Халық тығыздығы 66 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 46030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қолданбалы лингвистика
Қолданбалы лингвистика
Илария шырышы
Илария шырышы (Eremurus hilariae) – шырыштар тұқымдасының шырыш туысына жататын сирек кездесетін түр.
Сипаттамасы
Онша биік емес Алымтау жотасының етегінде (Қапланбек елді мекені маңында) кездеседі. Батыс Тянь-Шань эндемигі. Қазақстан жерінен тыс өте сирек Өзбекстан мен Тәжікстанда таралған. Орта Азия Университетінің атақты ботанигі, профессор Илария Алексеевна Райкова (1896-1981) құрметіне осылай аталған. Аласа таулар мен тау етегіндегі тасты-шағыл тасты және сазды-гипсті беткейлерде өседі. Саны төмен, жерді игеру (құрылыс және жер жырту) және малды шектен тыс жаю әсерінен азайып отыр. Популяцияның қазіргі жағдайын анықтап, ерекше қорғалатын жерлер ұйымдастыру керек.
Дереккөздер
Санат:Шырыштар Санат:Еуразия флорасы
Жеке элементтер
Жеке элементтер. Химиялық элементтердің кепшілігі табиғи жағдайда қосылыстар турінде кездеседі. Бірақ кейбір элементтер қосынды түрінде де және өз алдына жеке элемент түрінде де, ал кейбір элементтер тек қосынды түрінде немесе тек жеке элемент түрінде ғана кездеседі. Элементтердің мұндай болып кездесуі олардың химиялық қасиеттеріне жәіне айналасындағы геологиялық. жағдайларға байланысты.
Химиялық қосылыстарға бейімділігі жоқ немесе сараң қосылатын элементтер, мысалы, барлық инертті газдар (гелий, неон, аргон, криптон, ксенон, радон) тек жеке элемент түрінде, яғни газ күйінде кездеседі. Сонымен қатар кейбір элементтер (газдар) өзінің салмағына қарай іріктеліп оңашаланады, сол себептен олардың химиялық қосылыс беруіне айналасындағы жағдай мүмкіндік бермейді. Мысалы, оған сутек, оттек, азот т. б. жатады.
Химиялық қосылысқа жөнді беріле қоймайтын асыл металдар да көбінесе жеке элементтер түрінде кездеседі. Оларға жататындар алтын, күміс, платина, осмий, иридий, рутений, радий, палладий. Бұлардан басқа жеке элементтер түрінде кездееетін металдардан мыс, темір, сынапты; шала металдардан аздаған мышьякты, сурьма мен висмутты атап керсетуге болады. Металлоидтардан жеке элементтер түрінде көбірек кездесетіндер — көміртекті минералдар (алмаз, графит) және күкірт.
Осы айтылған жеке элементтердің аралас түрлері де, мысалы, алтын мен күмістің злектрум деп аталатын аралас түрі де кездеседі. Сол сияқты платина мен темірдің аралас түрі — поликсен, иридий мен осмийдің аралас түрі — невьянскит те кездеседі. Электрум, поликсен, невьянскит сияқты минералдардың әрқайсысы екі элементтен тұрады екен. Олай болса бұларды минералдардың жеке элемент типіне жатқызатын себебіміз не?—деген сұрақ туады. Бұл жерде элементтердің механикалық жолмен араласуы мен химиялық қосылыс түзуі деген түсініктерді шатастырмау керек. Аталған минералдардағы элементтер өз ара ионданып химиялық қосылыстар құрап тұрған жок, олар тек атомдар түрінде араласқан, құрылыстары атомдық, сондықтан оларды жеке элементтер тобына қосамыз. Мысалы, электрумда алтын да, күміс те атом түрінде араласқан.
Жеке элементтер кәбінесе басқа минералдар мен тау жымыстарының арасында, бірақ химиялық қосылыс түрінде емес, тек атомдық, аралас түрінде болады. Мысалы, кварц немесе сульфид минерал (пирит) ішінде алтын майда түйіршік түрінде жііі кс ідеседі. Алтыны бар минералды, мысалы ішінде алтыны бар кварцты, майдалап ұсатып, оның ұнтағын суға шаятын болса, салмағы ауыр алтын түйіршіктері екшеліп, ыдыстың түбінде қалады. Алтынды механикалық әдіспен айырып алатын болғандықтан, оның, басқа минералдар арасындағы түрін механикалық аралас металл деп атаймыз.
Кварц минералы екі элементтін, (кремний мен оттектің) химиялық қосындысынан тұрады (SiO2). Бұл екі элементті механикалық жолмен ешбір айыруға болмайды. Оларды тек химиялық реакция арқылы ғана айыруға болады. Сондықтан да кварц — химиялық қосынды. Химиялық косындылар тедгерілген формула түрінде жазылады, ал механикалық аралас металда ол жоқ.
Сонымен, жеке элементтер деп механикалық әдістермен айырылып алынатын, атом құрылысты заттарды айтады. Жеке элементтер түрінде кездесетін заттар — отыз шамалы элемент. Бірақ олардыд көпшілігі өте аз және аса сирек кездеседі, сондықтан да практика жүзінде ешбір атқаратын ролі де жоқ. Біз төменде жеке элементтердің ең керектілеріне, жер қойнауында кен түрінде кездесетіндеріне тоқталамыз.
Жеке элементтердің ең тамашасы — көміртекті минералдар. Дүниедегі ең қатты зат алмаз да сол көміртегінен, ең жұмсақ органикалық нәзік заттар да сол көміртегінен тұрады. Олай болса, жеке элементтерді баяндауды көміртекті элементтерден бастайық.
Тағы қараңыз
Алмаз
Графит
Күкірт
Алтын
Күміс
Мыс
Платина
Сынап
Дереккөздер
Санат:Химия
COM технологиялары
COM (Component Object Model – көп компонентті объектілер моделі) - Windows технологияларының ішіндегі негізгілердің бірі.COM – бұл компоненттердің объектілі моделі.COM – технологиясы API – ді суреттеу кезінде және әртүрлі программалау ортасы мен әртүрлі тілдер объектілерін үйлестіру үшін қолданылатын екілік стандартты суреттеу үшін қолданылады.СОМ компоненттер мен приложениялар арасындағы қарым – қатынас моделін ұсынады.СОМ – технологиясы СОМ – объектілермен жұмыс жасайды.Объект СОМ серверінің бөлігі болып табылады.СОМ – объекттер Delphi визуалды кітапханасының объектілеріне ұқсас.VCL Delphi объектілеріне қарағанда СОМ-объектілерінің құрамында әдістер,қасиеттер және интерфейстер болады.Жай ғана СОМ-объектінің құрамында бір немесе бірнеше интерфейс болады.Егер интерфейстер бірнеше болса, онда олардың ішінде ұқсас функцияларды орындайтын көптеген әдістер болады. Интерфейсті жариялаудың құрамына оның әдістерін және қасиеттерін суреттеу кіреді бірақ оны жүзеге асыру кірмейді.Сонымен қатар интерфейсті жариялаған кезде оналты байттық сан көрсетілуі мүмкін, ол интерфейстің идентификаторы.Әр интерфейстің өзіндік көрсеткіші болады. СОМ – технологиясының екі ерекшелігі бар: - СОМ – объектілерді құру программалау тіліне тәуелді емес.Осындай жолмен СОМ-объектілері кез – келген тілде жазылуы мүмкін. - СОМ-объектілері Windows – қа арналған кез – келген программалау ортасында қолданылуы мүмкін.Осы орталардың құрамына келесілер кіреді: Delphi, Visual C++, C++Builder, Visual Basic және тағы басқалар.Microsoft фирмасы Windows операциялық жүйесін құрастырған кезде алдына қойған ең басты мақсаттарының бірі,Windows – та жұмыс істейтін әртүрлі программалардың бір – бірімен үйлесімділікте болуы.Бұл оңай емес мәселені шешудің алғашқылары алмастырулар буфері,бөлетін файлдар және мәліметтерді динамикалық алмастырулар технологиясы (Dynamic Data Exchange, DDE) болды.Осыдан кейін объектілерді енгізу және біріктіру технологиясы (Object Linking and Embedding, OLE) құрылды.Алғашқы нұсқасы OLE 1,құрамды құжаттарды құру үшін арналған.Бұл нұсқа жетілдірілмеген болып танылды.Оның орнына OLE 2 нұсқасы шығарылды.Жаңа нұсқасы әртүрлі программалардың бір – біріне өздерінің функцияларын ұсыну туралы сұрақтарды шешуге мүмкіндік берді.Бұл технология 1996 жылға дейін қолданылған.Одан кейін оның орнына ActiveX технологиясы келді.Оның құрамына автоматтандыру (OLE-автоматтандыру),контейнерлер,басқарушы элементтер,Web-технологиялар және т.б. кіреді.
Альмасан (комарка)
Муниципалитеттер
Санат:Сория аудандары
Тусумкари (Нью-Мексико)
Тусумкари (Tucumcari) — Нью-Мексико штатының Quay округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5989 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.6 км² шамасында. FIPS коды — 35-79910.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Хэмптон (Миннесота)
Хэмптон (Hampton) — Миннесота штатының Dakota округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 689 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-26864.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Теплый Ключ
Теплый Ключ — Башқұртстанның Кигин ауданындағы ауыл, Жоғарғы кигин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 86 адамды құрады. Пошта индексі — 452500, ОКАТО коды — 80236815004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Метатаным
thumb|right|250px|[[Зерденің өзін аңғаруы]] Метатаным (Metacognition) — адам зердесінің өз ойлау үрдісін аңғаруы және оның астарындағы моделді ұғынуы. Түбірсөз "мета" термині "тысқары", немесе "үстінде" деген мағыналар береді. Метатанымның формалары көп, мысалы адамның өз ойлауы туралы толғанысы (рефлекция), мәселе шешуде мәлім арнайы стратегияларды қашан және қалай қолдану керектігін ұғу, тб. Жалпы метатанымның екі құрамдасы бар: таным туралы білім және танымды реттеу.
Гүлкекіре
Гүлкекіре немесе кекіре (Centaurea) – астралылар тұқымдасына жататын бір, екі және көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Еуразия, Африка, Америка және Австралияда (1 түр) кездесетін 550-ден астам түрі белгілі. Қазақстанда таудың тастақты, қорымтасты беткейлері мен қалың бұталардың арасында 27 түрі өседі. Сабақтары тік, жатаған, қысқа сабақты түрлері де кездеседі. Жапырақ тақталарының шеттері қауырсын тәрізді терең ойықталған, ұзын сағақты. Майда гүлдері себетгүлге шоғырланады. Себетгүлдің сыртындағы орам жапырақшалары қалың, жылтыр, кей түрін түк басқан. Өсімдіктердің түрлеріне қарай себетгүлдері бірігіп қалқанша, сыпыртқы, шашақ гүл шоғырларын құрайды. Гүлдері сары, қызғылт, көк, күлгін түсті, бір-бірімен бірігіп кеткендіктен түтікше гүл деп аталады. Аталықтарының жіпшелері жалпақ, түкті, аналық аузы қос тілімді. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, шілде – тамызда жемісі піседі. Жемістері – айдаршалы тұқымша, айдаршасыз түрлері де кездеседі. Гүлкекіренің біраз түрлері сәндік үшін өсіріледі, олар гүлдеу кезінде шірне бөлетін балды өсімдіктер. Дәрілік, бояу алатын, улы түрлері бар. Негізінен Гүлкекіре – жаздық және күздік дақылдардың арамшөбі.
Метатаным
Ежелгі грек философы Аристотельдің (бзд. 384–322) екі еңбегі Метатаным туралы жазбаға жатады: "жан туралы және "Табиғат туралы шолақ трактаттар" (Parva Naturalia).
Гүлкекіре
Өсімдік туралы
Гүлкекіренің біржылдық, екіжылдық және көпжылдық түрлері бар. Гүлкекіре негізінен Еуразия, Солтүстік және Оңтүстік Америка, Африканың табиғатында өседі. 500-ден аса түрі белгілі. Қазақстанның табиғатында да көптеп таралған. Гүлкекіренің қазақ даласында оншақты түрі өседі. Сондықтан да халық арасында оның «қозыошаған», «торғайкөкбас», «түкті көк аяқ» деген секілді жанама атаулары бар. Емдік қасиетіне байланысты дәрілік мақсатта пайдаланылады. Көгалдандыруда 30-дан аса түрі кеңінен қолданылады. Гүлдерінің түсі көп: ақ, көк, қанық көк, сары, күлгін, қызыл болып келеді. Гүлкекірені топтап, жекелеп немесе альпі шоқысына да отырғызады. Оншақты түбін топтап гүлзарларға, жол жиектеріне егеді. Кейде гүлшоғыр жасау үшін де қолданады. Табиғаттағы гүлкекіре аласа болады. Ал, топырағы қатты, алакөлеңкеге отырғызылған гүлкекіренің биіктігі 40-70 см-ге жетеді. Гүлкекіре көп күтімді қажет етпейтін өсімдік. Гүлдеу мерзімі сұрпына қарай маусым, қыркүйек айларына сәйкес келеді. Гүлдеу мерзімін ұзарту үшін оның гүлдеп кеткен сабақтарын қырқып отыру керек.
Метатаным
Дереккөздер
Санат:Эпистемология Санат:Жантану Санат:Философия Санат:Психология
Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі (командалар құрамы)
Грекия
Санат:Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі
Гүлкекіре
Өсімдік туралы
==Күтімі= Кез-келген қышқыл емес құнарлы топырақта және күннің көзі жақсы түсетін жерлерде өседі. Күнделікті суғару керек, бірақ мөлшерден тыс ылғал тамырын шірітіп жіберуі мүмкін.
Көбейтілуі
Тұқымы және түбін бөлу арқылы көбейтіледі.
Гүлкекіре туралы тақпақ
Бір түрі бар бұл гүлдің
Қазақстан жерінде.
Болады оны далалық
Аймақтардан көруге.
Суық тиген сырқатқа ем,
Шипалы дертті жеңуге.
Болады одан науқасқа
Дереккөздер
Қ 74 Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Жидектер: Дидактикалық материал. - Алматы, 2011. - 16 б;ISBN 978-601-7237-31-8
Санат:Күрделігүлділер
Кырнаре (Пловдив облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 956 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4337. Телефон коды — 03135. ЕКАТТЕ коды — 40939.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Вагнер әдісі бойынша сигнал қабылдау әдісі
Вагнер әді сі бойынша сигнал қабылдау әдісі (Прием сигнала по методу Вагнера). Вагнер әдісі — біртіндеп қабылдау өдісімен бірден қабылдау әдісінің ортасындагы әдіс. Вагнер әдісі тек қана бинарлық (екі жақтық) кодаға, кодалық арақашықтығы жұп болатын комбинацияга арналған. Біртіндеп қабылдау өдісінде мұндай коданың 1/2 d тіп — 1 қатесін түзетіп, яғни кодалық арақашықтықтың жартысын табуға болады.
Вагнер әдісінің негізін былай түсіндіруге болады. Қабылдағышқа келген сигналдар тізбегі бірінші шешуші схемада "0" немесе "1" символдарына айналдырылады. Одан кейін қабылданған кодалық комбинацияның жұптығы тексеріледі. Егер комбинация жұп болса, онда қабылдаушыға беріледі. Егер Г, еселі кате табылса, онда комбинацияның ұқсастығы ең аз деп саналатын (кейінгі ықтималдығы аз) символы озгертіледі. Яғни, модуляциядан шығарудың дұрыс болуының шартты ықтималдығы ең аз деп саналатын символдар өзгертіледі. Вагнер өдісінде жұптықты тексеру қатенің тұрған орнын табу үшін емес, оның санын табу үшін жүргізіледі. Қате символдардың орнын табу үшін кейінгі (апостериорлық) ықтималдықтар салыстырылады. Сонымен, Вагнер әдісінде алдымен жұптыққа тексеру арқылы қатенің бар екенін анықтап, одан кейін кейінгі ықтималдығы ең аз символдар өзгертіледі.
Полле
Полле (Polle) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хольцминден ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1099 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,2 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 55 033. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Александер Майндерс.
Нуско
Нуско (Nusco) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4420 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 83 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 53 км² шамасында. Пошта индексі — 83051.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant Amato. Жыл сайынғы мерекесі — 30 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Голый Яр
Голый Яр — Ресейдегі өзен. Ростов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Калитва өзенінің сол жағалауынан 202 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Калитва. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 2312-1
IC 2312-1 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1561585.
Сыртқы сілтемелер
IC 2312,01 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Радиокомпаратор
Радиокомпаратор (радиокомпаратор) — радиотолқынның электрмагниттік өрісінің кернеуін өлшеуге арналған аспап. Жұмыс істеу принципі радиокомпаратор антеннасындағы эталонды генератордың кернеулігімен айнымалы электрлік кернеулікті салыстыруға негізделген.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы Санат:Аспаптар
Қостөбе (Жамбыл ауданы)
Қостөбе — Жамбыл облысы, Жамбыл ауданы, Көлқайнар ауылдық округі құрамындағы ауыл. Ауыл маңындағы екі төбеге байланысты ауылдың атауы Қостөбе деп аталған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аса ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 402 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) елді мекендері
Жоғарғы Казыр Су
Жоғарғы Казыр Су — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Гүл күлтесі
Гүл күлтесінің түбіндегі жіңішкерген жерінде тәтті шірне бөлетін шірнеліктер бар. Гүл күлтесі хош иісті, тәтті шірнесі, ашық реңдерімен гүлді тозаңдандыратын жәндіктерді өзіне тартады. Ашық реңі тікелей түскен күн сәулесінің қызуын бәсеңдетеді. Сондықтан аталық пен аналықты қызып кетуден сақтайды. Салқын түскенде, түнге қарай Гүл күлтесі жабылып, ішкі жыныс мүшелерін жаңбыр суынан, шық тамшыларынан қорғайды. Бақбақ, қырмызыгүл, өгейшөп, сирень (бөртегүл), түймедағы, т.б. өсімдіктердің Гүл күлтелері медицинада дәрі дайындау үшін пайдаланылады.
Металмен қаптау
thumb|right|200px|Диффузиялық қаптау - хромдау Металмен қаптау - қажетті физикалық, химиялық, механикалық қасиеттер беру мақсатында бұйымның немесе металдың бетін металмен намесе қорытпалармен қаптау. Металмен қаптау тәсілі бұйымдарды коррозиядн, тозудан, эрозиядан сақтау, тозған детальдарды бастапқы қалпына келтіру, антифрикциялық қасиет беру және әшекейлеу т.б. мақсаттар үшін пайдаланылады.
Түрлері
Металл қапталатын бұйыммен оны қаптауға арналған металдың (не қорытпаның) өзара әсерлесу ерекшеліктеріне қарай металмен қаптау бірнеше түрге ажыратылады: Диффузияланғыш заттарға сәйкес бұйымның бетін қаптау алитирлеу, хромдау, молибдендеу, мыстау т.б. болып аталады.
Пайдаланылуы
Металмен қаптау элктротехника, радиотехника, оптика, машина жасау т.б. салаларда пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:ТерминологияСанат:Техника
Кривая Отнога
Кривая Отнога — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Самара облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Голенькая өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жақсыбек Тілеуұлы Үншібаев
Жақсыбек Тілеуұлы Үншібаев (14.10.1922, Сәтбаев - 1994) - соғыс және еңбек ардагері. Ұлы Отан соғысына қатыскан.
1941 жылдың желтоқсанында Армия қатарына шақырылды. Воронеж, Степной 2, 3-ші Украина майдандарында болды. Үш рет жараланды. КОКП мүшелігіне майданда қабылданды.
1943 жылы 18 желтоқсанда Кривой Рог қаласы маңындағы 142,2 биіктік үшін қиян-кескі арпалыс болды. Гвардия аға сержанты Үншібаев атуға қажетті мәліметтерді тез әзірлеп, атыс позициясын өзгерту жөнінде команданы мезгілінде беріп, көзге ілінген нысананы құртып отырды. Бұл күні Үншібаевтың расчеты минометпен дәл атып, жүк артқан екі автомашинаны қиратып, жаудың екі взводқа жақын жаяу әскерлерін құртып, қалғандарын тоз-тоз етті.
Немістер біздің полктардың әрі қарай жылжуын бөгемек болып 27 ақпанда өршелене қарсы шабуыл жасады. Олардың жаяу әскерін танктер мен өздігінен жүретін зеңбіректер сүйемелдеді. Гитлершілер екі атқыштар батальонының қосылар жерінен біздің қорғанысымызға сұғынуына мүмкіндік алды. Жау автоматшылары минометшілердің позициясына таянып келіп қалды. Өз жолдастарынан бөлініп қалу қаупі төніп тұрса да, біздің расчет шабуылдаушыларға оқ жаудыруды тоқтатпады. Ерлік пен табандылық жеңіп шықты. Гвардия старшинасы Үншібаевтың омырауына II дәрежелі Даңқ ордені тағылды. Осы ұрыста ол жараланды.
1944 жылы күзде госпитальдан шыққан соң Ж.Т. Үншібаев барлаушылар взводы командирінің көмекшілігіне тағайындалып, талай рет батыл барлаулар жасады.
1945 жылғы 17 ақпанда жау екі сағаттық артиллериялық әзірлік жасағаннан кейін 150 танк пен өздігінен жүретін зеңбіректер сүйемелдеген екі дивизияға жуық жаяу әскерлерімен Будапешттің солтүстік-батысынан шабуылға шықты. Үншібаев бастаған бір топ барлаушылар Грон өзенінен өтетін жерді жауып тұрған Кеменди хуторына аттанды. Гвардияшылар алғы шепке жетісімен-ақ жаудың 30-ға жуық танкі мен екі батальон жаяу әскері оларға қарсы жүрді. Күш тең емес еді. Жақсынбек жауды жақындатып алып, бұлтартпай ұруға бұйрық берді.
Жау екі жүз-үш жүз метр қалғанда барлаушылар оларға пулеметтен оқ жаудырды. Гитлершілдер алдымен жата қалды, содан кейін тайқып кетті. Бұл кезде қираған үйлерді тасалап тұрған гвардиялық танкистер жаудың танктерін атқылады. Гвардия старшинасы Үншібаев бастаған взвод жаудың 200-ге жуық солдаты мен офицерін құртып, 17 гитлершіні қолға түсірді.
Үншібаев майдандағы ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1946 жылы 16 мамырдағы жарлығымен 1-дәрежелі Даңк орденімен марапатталды.
Даңқ орденінің толық иегері Ж.Т. Үншібаев соғыстан кейін үзақ жылдар Сәтбаев қаласында тұрды. Ленин орденді Қ.И. Сәтбаев атындағы Жезқазған кен-металлургия комбинатында азаматтық қорғаныс бойынша аға инженері болып қызмет атқарды.
Соғыс және еңбек ардагерлері кеңесінің төрағасы бодды. Одақтық дәрежедегі дербес зейнеткер, Данқ орденінің толык иегері, Сәтбаев қаалсының құрметті азаматы.
Дереккөздер
Санат:14 қазанда туғандар Санат:1922 жылы туғандар Санат:Сәтбаевта туғандар Санат:1994 жылы қайтыс болғандар Санат:Даңқ орденінің толық иегерлері Санат:I дәрежелі Даңқ орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Даңқ орденінің иегерлері Санат:III дәрежелі Даңқ орденінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері Санат:Сәтбаев қаласының құрметті азаматтары
NGC 1954
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Қоян (шоқжұлдыз)
Монтеязи
Монтеязи (Monteiasi) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Таранто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 577 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 577 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 74020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Ынтымақ (Бөріжар ауылдық округі)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Темірлан ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 455 адам (233 ер адам және 222 әйел адам) болса, 2009 жылы 326 адамды (157 ер адам және 169 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ордабасы ауданы елді мекендері
TV Globo
Globo (Глобу — португалша: «шар») - бразилиялық телевизиялық компаниясы. Жылдық табысы бойынша American ABC Television Network-тан кейін әлемдегі екінші компания. Теленовеллаларды шығару бойынша жаһандық көшбасшы. Сонымен қатар, португал тіліндегі ең ірі телекоммуникациялық компания. Штаб-пәтері Бразилияда орналасқан. Бразилияның негізгі телеарналарының бірі.
1965 жылдың 26 сәуірінде жұмысын бастайды. "Globo"-ның негізін салушы және иесі- Роберту Маринью 98 жасында қайтыс болған. Оның өлімінен кейін, Бразиия президенті, Луис Инасиу Лула да Силва Бразилия өзінің тамаша адамдарының бірін жоғалтты деп айтқан болатын. Қазіргі таңба «Глобу»-ның иесі- Робертуның үлкен ұлы.
Дереккөздер
Санат:Бразилия телеарналары
Карица
Карица — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Толшма өзенінің оң жағалауынан 89 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Зепто-
Дереккөздер
Санат:СИ қосымшалары
Балазар (Гимарайнш)
Балазар (Гимарайнш) (Balazar (Guimarães)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 565 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,87 км² шамасында. Халық тығыздығы — 196,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иса Мәсіх.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Роврова
Роврова — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Соденьга өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 7 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Эркслебен (Оре)
Эркслебен (Оре) (Erxleben (Ohrekreis)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3069 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,40 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 083 205. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Буссе.
Дереккөздер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Абезь-Иоль
Абезь-Иоль — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сыня өзенінің оң жағалауынан 181 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
NGC 6419
NGC 6419 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Абезь-Иоль
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 6419
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Абезь-Иоль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
NGC 6419
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 17 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6419 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60543, UGC 10924, MCG 11-21-12, ZWG 321.24.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Енкревиль
Енкревиль (Aincreville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,11 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 87 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Еглиз-Нев-де-Вер
Еглиз-Нев-де-Вер (Église-Neuve-de-Vergt) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24160, пошта индексі — 24380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 428 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Сондернак
Сондернак (Sondernach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Кольмар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68311, пошта индексі — 68380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 659 адамды құрады. Халық тығыздығы — 78,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жыртылым
Жыртылым — шөгінді тау жынысытардың қат-қабатталу немесе әр сипатты тау жынысытардың бір-бірімен көлбеу бағытта астасу жазықтығынан көрінетін жыртылып-айырылу түрі; әдетте мейлінше иілмелі тау жынысытар қабатына жапсарлас өңірлерде жиі ұшырасады. Жыртылыстың аспалы (жоғарғы) қапталы — тік бағытталған жыртылу жігі бойымен жоғары карай қозғалған тау жынысытар жиынтығы. Жыртылыстың жатаған (төменгі) қапталы — тік бағытталған жыртылу жігі бойымен төмен қарай козғалған тау жынысытар жиынтығы.
Сондернак
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Жыртылым
Дереккөздер
Санат:Геология
Паушальдық сома (тұтас сома)
Паушальдық сома (тұтас сома) - өзін құрайтын жеке бөліктері (қосылғыштары) сараланбаған жалпы сома. Бұл термин мәмілелерде бір тектес немесе әртектес тауарлар тобы үшін, болмаса жеке қызметтер және т.б. үшін төленетін ақшаның жалпы сомасын анықтау туралы сөз болған кезде қолданылады. Мысалы, комплектілі жабдықтың (әр агрегаттың бағасын көрсетудің орнына) немесе белгілі бір техникалық көмектің көрсетілгені үшін осылай жасалады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Асқазан сөлінің жалпы қышқылдығы
Асқазан сөлінің жалпы қышқылдығы - Асқазан сөлінің жалпы қышқылдығының құрамында еркін және біріккен хлорид қышқылы, сүт қышқылы және сірке қышқылдары болады. Асқазан сөлінің жалпы қышқылдығы асқазан сөліндегі ферменттерді күшейтіп, асқазандағы тағамды зиянсыздандыруға қатысады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Кен екшеу
Кен екшеу– кенді екшеуіш арқылы бөлшектерінің ірілігіне қарай сұрыптау процесі. Байыту технологиясының ерекшелігіне және кеннің құрамына, т.б. сәйкес Кен екшеу процесі өз бетімен екшелеу, әзірлік екшеу және қосымша екшеу болып ажыратылады. Өз бетімен екшелеу шикізаттан тұтынушыларға тікелей жіберілетін дайын өнім (көмір, кентас, т.б.) бөліп алу мақсатында қолданылады. Әзірлік екшеу процесі кен байыту фабрикакаларында байытылатын және бөлшектелетін шикізаттарды ірілігіне қарай іріктеу үшін қажет. Бұл әдіс әдетте сирек, әрі шашыранды асыл металдарға пайдаланылатын гравитациялық байыту процестерінің алдында және Қазақстанның көптеген байыту фабрикакаларында бірінші және екінші кезектегі бөлшектеу сатыларының алдында қолданылады. Қосымша екшеу әдісі шикізатты алдын ала ірілігін тексеру мақсаты үшін қолданылады. Кейде кен салмақ айырмашылығы негізінде де құраушыларға жіктеледі.
Қазақ тілі
Қазақ тілі (төте: قازاق ٴتىلى, латын: qazaq tili) — Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі, сонымен қатар Ресей, Өзбекстан, Қытай, Моңғолия жəне т.б. елдерде тұратын қазақтардың ана тілі.
Қазақ тілі түркі тілдерінің қыпшақ тобына, соның ішінде қарақалпақ, ноғай, қарашай тілдерімен бірге қыпшақ-ноғай тармағына жатады. Сонымен қатар қырғыз, татар, башқұрт, қарашай-балқар, құмық, қарайым, қырымтатар тілдеріне жақын.
Қазақ тілі диалектілерге бөлінбейтіні ғылыми түрде дәлелденген. Барлық өлкелердің қазақтары бір-бірін жақсы түсінеді. Бірақ кейбір ғалымдардың пікірінше қазақ тілі 3 диалектіге бөлінеді: солтүстік-шығыс, оңтүстік және батыс (ескі үш жүздің орналасқан аумағы бойынша).
Фонетика
Қазақ тілі буын үндестігіне негізделеді, яғни қазақтың төл сөздері не бірыңғай жуан, не бірыңғай жіңішке болып келеді және жуан дауысты буындардағы дауыссыз дыбыстар жуан түрде айтылады (мысалы: тыс, құрт), ал жіңішке дауысты буындарда жіңішке естіледі (мысалы: тіс, күрт).
Қазақ тілінде екпін көбінесе соңғы буынға түседі.
Дауысты дыбыстар
Қазақ тілінде 12 дауысты дыбыс бар: а, ә, е, и, о, ө, ұ, ү, у, ы, і, э
Дауысты дыбыс тіл, жақ және еріннің қатысына қарай жуан және жіңішке, ашық және қысаң, еріндік және езулік болып жіктеледі:
Дауыссыз дыбыстар
Дауыссыз дыбыстар үн мен салдырдың қатысына қарай ұяң, үнді және қатаң болып үшке бөлінеді.
Жоғарыда келтірілген мағлұмат Кеңес Өкіметі билік құрып тұрғанда, 1940 жылы еңгізілген Аманжолов Сәрсеннің әліпбиі негізінде берілген. Бұл әліпбиді, тоталитарлық жүйе қазақ халқын орыстандыру саясатының құралы ретінде пайдаланған. Орыс тілінің дыбыстары қазақ әліпбиіне қосылған. Қазақ тілі туралы жалған мағлұмат ресми құжаттарда, Қазақстан тәуелсіздік алса да, осы уақытқа дейін өзгертілмей келеді.
Нағыз қазақ тілі дыбыстық жүйесі
Қазақ тілінің дыбыстық жүйесін алғашқы құрған ғалым Ахмет Байтұрсынұлы: басқа дыбыстық жүйелер, бөтен тілдердің дыбыстары қосылған, жалған жүйелер.
Дауыссыз дыбыстар
Дауыссыз дыбыс өкпеден шыққан ауаның ауыз қуысында кедергіге ұшырап шығуынан жасалады. Қазақ тілінде 19 дауыссыз дыбыс бар: б, г, ғ, д, ж, з, й, к, қ, л, м, н, ң, п, р, с, т, ш, у.
Дауыссыз дыбыстар сөйлеу мүшелерінің бір-бірімен жанасуы немесе толық қабысуы арқылы пайда болады. Дауыссыздардың басты ерекшеліктері:
Осы 28 пәнем, Ахмет Байтұрсынұлы құрған, төте жазу дыбыс жүйесі болып табылады. Ахмет Байтұрсынұлы төте жазу дыбыстарын, арап таңбаларын ыңғайлап, белгілеген.
Қазақ тілінің табиғи дұрыс дыбысталуына байланысты "Е" әрпі қазақ тілінде орыс тіліндегідей "Э" дыбысын береді (Екібастұз- Экибастуз). "Ж" әрпі орыс тіліндегі "ДЖ" аффрикатасы арқылы беретін дыбысты береді (оқылуы: джиһаз, джігіт, джан, мұғалджар - жазылуы: жиһаз, жігіт, жан, мүғалжар). Егер де Қ - әрпінен кейін дауыссыз дыбыс келсе Х секілді болып айтылады (Мақсат- Махсат).
Кійрілше немесе латын таңбаларымен белгіленген, Байтұрсұн Ақымет пәнемдерін қолдана құрылған және Байтұрсұн Ақыметтің жазұу, оқұу ережелері негізіндегі, жазұу жүйелер Тұура Жазұу деп аталады.
Байтұрсұн Ақымет дыбыс жүйесі.
( 28 пәнем, кійрілше таңбалау )
О, Ұ, А, Ы, Ө, Ү, Ә, І, Е, Й, У, Р, Л, Н, М, Ң, Б, Д, Ғ, Г, Ж, З, П, Т, Қ, К, Ш, С.
Грамматика
Қазақ тілінде сөз алдында тұратын көмекші сөздер (preposition) орнына, сөз артынан келетін шылау (postposition) не тиісті жалғау қолданылады (мысалы: қазақ тілі туралы мақаланы энциклопедияға қосу).
Сан есімі бар зат есім жекеше түрінде беріледі (мысалы: «мен екі мақала жаздым», бірақ «мақалаларымда көп қате жіберіппін»).
Септіктер
Қазақ тілінде 7 септік бар. Төменде әр септіктің сұрақтары, жалғаулары мен мысалдары берілген:
Жазуы
Қазақ жазуы бірнеше рет өзгеріске ұшыраған. 1929 жылға дейін Қазақстанда қазақ араб жазуы пайдаланылды. XX ғасыр басында Ахмет Байтұрсынұлы ұсынысымен қазақ фонетикасының ерекшеліктері ескеріліп жасалған, араб графикасына негізделген ‘’төте жазу‘’ пайдаланылған. Қазіргі кезге дейін Қытай еліндегі қазақтар осы жазу үлгісін пайдаланады. 1929 жылдан 1940 жылға дейін латын графикасы қолданылып, 1940 жылдан қазірге дейін кирилл әліпбиі қолданылуда. 2025 жылдан қазақ тілі латын графикасына ауысуы жобалануда. Түркия мен Батыс елдердегі қазақтар әртүрлі латын жазуына негізделген әліпбиді пайдаланады. 2000 жылдан бастап Тура Жазу енгізіле басталды, латын және кирилше түрінде. Тура Жазу Ахмет Байтұрсынұлы дыбыс жүйесін қолданады, оны енгізумен жекеменшік, мемлекеттік емес орталық айналысады.
Сыртқы сілтемелер
* Санат:Түркі тілдері Санат:Қыпшақ тілдері Санат:Қыпшақ-ноғай тілдері
Суықтай жаныштап өндеу
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Дем алудағы қосымша ауа көлемі
Дем алудағы қосымша ауа көлемі - адам терен дем алғанда тыныстаудын қалыпты қосымша, 2500 млн. ауа сияды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Ада (Огайо)
Ада (Ada) — Огайо штатының Hardin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5582 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.8 км² шамасында. FIPS коды — 39-00198.
Жаздың 500 күні
«Жаздың 500 күні» ((500) Days of Summer — «Саммердің 500 күні»  ) — америкалық, романтикалық кинокомедия. Режиссёр Марк Уэббтің, алғашқы толықметражды фильмі.
Сюжеті
Фильмде Том Хэнсонның (Джозеф Гордон-Левитт) жұмыс істейтін кеңсесінде Саммер Финнмен (Зоуи Дешанель) (Summer — «жаз») көріскеннен кейінгі, 500 күн ішіндегі өмірі жайлы айтылады.
Пікірлер
Жалпы фильм оң бағалар алды. IMDb сайтында фильм 7,8 балл көрсеткішін құрады. Ал Rotten Tomatoes-да киносыншылардың 217 рецензиясы бойынша  фильмнің рейтингі 86 % құрады.
Марапаттары
26 қазан 2009 .Скотт Нюстадтер мен Майкл Уэбер Hollywood Breakthrough Screenwriter Award- да номинацияланып, Hollywood Film Festival марапатын жеңіп алды. Және олар Satellite Award-да үздік ерекше сценарийға номинацияланған болатын.
«Жаздың 500 күні» Ұлттық АҚШ киносыншылар кеңесі нұсқасы бойынша 2009 жылдың ең үздік 10 фильмнің бірі атанды және  «Еркін рух» пен People’s Choice Awardның төрт марапатына номинацияланды.
Фильм 67-ші «Алтын глобус»-та екі номинация алды: «Үздік фильм (комедия немесе музыкалық)» номинациясы және Джозеф Гордон-Левитт «үздік актер (комедия немесе музыкалық фильм)» номинациясы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ кинокомедиялары Санат:2009 жылғы кинокомедиялар Санат:Марк Уэбб фильмдері Санат:2000 жж. романтикалық комедиялық фильмдері Санат:АҚШ романтикалық фильмдері Санат:Кинорежиссерлердің дебюттік фильмдері
Зақымдану тығыздығы
Зақымдану тығыздығы — зақымданған ауданның (беттің) бір өлшеміне келетін улағыш заттардың (УЗ) мөлшері, химиялық жағдайды сипаттайтын факторлардың бірі. Ол 1 шаршы метрге келетін граммдық мөлшермен өлшенеді (г/м2.). Әр түрлі химиялық оқ-дәрілерді қолданғанда зақымданған жердің зақымдану тығыздығы біркелкі болмайды, сондықтан оның шамасы, әдетте, орта есеппен анықталады. Зақымдану тығыздығы зақымданған жергілікті жерде әрекет ететін әскерлердің жеке құрамы үшін қауіп-қатердің дәрежесін сипаттайды. Ол УЗ түрі мен оның қолданылу тәсіліне, уыттылығына, физикалық-химиялық қасиеттеріне, сонымен қатар, түрлі беттерге түскен улағыш заттар бөлшектерінің мөлшеріне байланысты болады. Көп жағдайларда зақымдану тығыздығы VX (ви-икс) типтес УЗ үшін 0,005 — 0,01 г/ш.м, ал иприт үшін 0,1 г/ш.м мөлшерінен көп болса, әскерлер үшін қауіпті болып табылады. Уақыт өте келе, ауа райы жағдайына, жергілікті жердің сипатына және УЗ-дың физикалық химиялық қасиеттеріне байланысты УЗдың әр түрлі қарқынмен өтетін булануына, олардың гидролизіне және басқа процестерге байланысты зақымдану тығыздығы төмендейді.
Мәліметтерді қалпына келтіру
right|thumb Мәліметтерді қалпына келтіру (восстановление данных; data recovery) — мәліметтердің біртұтастығы бұзылған жағдайда мәліметтердің көшірмесі сақталған тасымалдаушыдан оны оригинал-тасымалдаушыға көшіру.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ханкок (Миннесота)
Ханкок (Hancock) — Миннесота штатының Stevens округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 765 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-26936.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Панчатантра
Панчатантра - 5|бес (панча) кітаптан (тантра) тұратын әңгімелер мен ертегілердің, сірә, Вишнурарман құрастырған әйгілі жинағы. VI ғасырда-ақ ескі парсы тіліне аударылған және араб (IX ғ. — «Калали мен Димна»), сириялық, еврей және басқа аудармалары арқылы Европаға жеткен. «Панчатантраның» Т. Бенфей жасаған аудармасы мен талдауы ертегілерді салыстыра зерттеуге жол салып берді.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
IC 2312-2
IC 2312-2 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 2312,02 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
NGC 1940
NGC 1940 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 6 қарашада Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1940 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 85-SC78, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Метажады
thumb|right|250px|Егер сенен байқалған бесінші [[аллозавр динозаврдың қандай түрі деп сұраса, сен қалайда оның жауабын білмейтініңді білесің.]] Метажады (Metamemory, немесе Сократтық аңғару) — метатанымның бір түрі болып, адамның өзіндік жады қабілеттері (және жадыға пайдалы әдістері) туралы интероспективті білімі, сондай-ақ жадының өз-өзін бақылауына қатысты үрдістер. Жадылық өзін аңғару адамның естегілерді есіне алуы мен қолдануына үлкен әсер етеді. Мысалы, оқушылар тапсырылған материалды сәтті үйренгені және қолданғаны туралы тұжырым жасайдыы, бұл әдетте үйрену уақытын орналастыруға пайдалы "үйрену тұжырымы" деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Эпистемология Санат:Жантану Санат:Философия Санат:Психология
Қайырымдылық
280px|нобай|оңға|Қайырымдылық көрінісі Қайырымдылық — көмекті қажет етушілерге (адам және  барлық жандыларға) білдірілетін сүйіспеншілік пен нақты көмек. Қайырымдылық ізгіліктің анық көрінісі болып табылады. Қайырымдылық — адамның асыл қасиеттерінің бірі. Кісінің айналасындағы адамдарға деген ықыласы мен көмегін адамгершілік қарым-қатынастарын білдіреді. Қайырымдылық ұғымының екі қыры бар.
Сондай-ақ, қайырымдылық этикалық және интеллектуалдық болып та бөлінеді. Этикалық қайырымдылыққа ұстамдылық, батылдық, жомарттық, әділдік жатады. Ал интеллектуалдық Қайырымдылыққа даналық, парасат, ақыл-ой тапқырлығы мен өткірлігі сезімталдық жатады. Адам өз ұрпағына қайырымдылықты жастайынан үйретіп, адамгершілік қасиеттерге баулуға ұмтылады. Біреуге жақсылық, жан-жануарларға, табиғатқа қамқорлық жасау — қайырымдылықтың көрінісі. Рақымды, мейірімді, жан жылуы мол адамды қайырымды адам дейді. Ал ешкімге жаны ашымайтын, жүрегінің жылуы жоқ, қатыгез адамды қайырымсыз деп атайды. Қайырымдылықты мүсіркеушілік және жарылқаушылық деп те түсінуге болады. Ол кейде кедейкепшік, жарлы-жақыбай жандарға көмектесумен, қайырсадақа берумен де көрініс табады. Қазір біздің елімізде түрлі қайырымдылық қорлары ұйымдастырылған, қайырымдылық іс-шаралары өткізіліп тұрады.
Қаржы және экономикада
Қайырымдылық - ауқатсыз азаматтарға немесе заңи тұлғаларға мүлік, соның ішінде ақшалай қаражат нысанында, сондай-ақ бейкоммерциялық ұйымдарға олардың жарғылық қызметін қолдау мақсатымен тегін әлеуметтік қолдау (көмек) көрсету.
Дереккөздер
Санат:Қайырымдылық
Ситиу-ду-Кинту
Тарихы
Қала 1989 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері