cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хайглер (Небраска)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2016/17
УЕФА Чемпиондар Лигасы 2016/2017 — УЕФА Чемпиондар кубогының 62-ші маусымы. Финалдық матч 2017 жылы 3 маусымда Кардиффте өтті. Финалда Мадридтің "Реалы" 4:1 есебімен Туриннің "Ювентусын" ұтып, 12-ші рет жеңімпаз атанды.
Финал
Санат:2016 жылғы футбол Санат:2017 жылғы футбол Санат:УЕФА Чемпиондар Лигасы 2016/17
Saccharomyces cerevisiae
Saccharomyces cerevisiae — ашытқылардың бір түрі (бір жасушалы саңырауқұлақ микроорганизмдері). Бұл түр ежелгі дәуірден бері шарап жасауда, нан пісіруде және сыра қайнатуда маңызды рөл атқарды. Ол бастапқыда жүзім қабығынан бөлініп алынған деп саналады. Бұл молекулалық және жасушалық биологиядағы ең қарқынды зерттелген эукариоттық модель организмдердің бірі, модель бактерия ретіндегі ішек таяқшасы сияқты. Бұл ферментацияның ең көп тараған түрінің артында тұрған микроорганизм. S. cerevisiae жасушалары дөңгелектен жұмыртқа тәрізді, 5–10 диаметрі мкм. Ол бүршіктену арқылы көбейеді.
Адам биологиясында маңызды көптеген белоктар ашытқыдағы олардың гомологтарын зерттеу арқылы алғаш рет ашылды. Бұл ақуыздарға жасуша циклінің ақуыздары, сигналдық ақуыздар және ақуызды өңдеуші ферменттер кіреді. S. cerevisiae қазіргі уақытта белгілі секрециялық жолдарға қатысатын Беркли денелері бар жалғыз ашытқы жасушасы болып табылады. S. Cerevisiae-ға қарсы антиденелер Крон ауруы бар науқастардың 60-70% және ойық жаралы колиті бар науқастардың 10-15% кездеседі және ішектің қабыну ауруларын (мысалы, ойық жаралы колит пен Крон ауруы арасындағы) саралау үшін серологиялық маркерлер панелінің бөлігі ретінде пайдалы болуы мүмкін), олардың локализациясы мен ауырлығы.
Этимология
Бұл түр сонымен қатар қоректік ашытқы мен ашытқы сығындысының негізгі көзі болып табылады.
Тарих
19 ғасырда нан пісірушілер ашытқыны сыра қайнатқыштарынан алды, бұл лактобациллаға тән қышқылдану нәтижесінде пайда болған қышқылдылығы жоқ императорлық «Кайзерсеммель» орамы сияқты тәтті ашытылған нандарға әкелді. Алайда сыра қайнатқыштары ақырындап үстіңгі ашытқыдан (S. cerevisiae) төменгі ашытқыдағы (S. pastorianus) ашытқыға ауысты. Вена процесі 1846 жылы әзірленді Бұл инновация көбіне нан пісіру пештерінде буды пайдалану үшін танымал болғанымен, қыртыстың басқа сипаттамасына әкеліп соқтырады, бірақ дәндерді жоғары ұнтақтау процедураларын қосуымен ерекшеленеді (Вена ұнтақтарын қараңыз), оларды бір құралмен езбей, біртіндеп жарып жібереді. Сондай-ақ пресс-ашытқы деп аталатын жоғарғы ашытқы ашытқыларын өсіру және жинау үшін жақсырақ процестер.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Fleischmann's Америка Құрама Штаттарының қарулы күштері үшін түйіршіктелген белсенді құрғақ ашытқыны әзірледі, ол тоңазытқышта сақтауды қажет етпеді және жаңа ашытқыға қарағанда ұзақ сақтау мерзімі мен жақсырақ температураға төзімділікке ие болды; ол әлі де американдық әскери рецепттер үшін стандартты ашытқы болып табылады. Компания пісіру уақытын қысқартып, екі есе жылдам көтерілетін ашытқыны жасады. Кейінірек Lesaffre компаниясы 1970 жылдары жылдам ашытқыны жасайды, ол әртүрлі қолданбаларда жаңа және құрғақ ашытқылар есебінен айтарлықтай пайдалану мен нарық үлесіне ие болды.
Биология
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Laboratoorne_pagarip%C3%A4rm_%28Saccharomyces_cerevisiae%29_agariplaadil..JPG/220px-Laboratoorne_pagarip%C3%A4rm_%28Saccharomyces_cerevisiae%29_agariplaadil..JPG|нобай| Агар пластинасында ашытқы колониялары.
Экология
Табиғатта ашытқы жасушалары ең алдымен жүзім сияқты піскен жемістерде кездеседі (пісіп жетілгенге дейін жүзімде ашытқы жоқ дерлік). S. cerevisiae жыл бойы емен ағаштарының қабығында да кездеседі. S. cerevisiae ауамен тасымалданбайтындықтан, оның қозғалуы үшін вектор қажет.
Ересектерде қыстайтын әлеуметтік аралардың ханшайымдары (Vespa crabro және Polistes spp.) күзден көктемге дейін ашытқы жасушаларын сақтап, оларды ұрпақтарына бере алады. Әлеуметтік аралар Полистес доминуланың ішегінде S. cerevisiae штамдары, сондай-ақ S. cerevisiae × S. paradoxus будандары бар. Стефанини және т.б. (2016) Polistes dominula ішектері жасушалардың споралануын және споралардың өнуін ынталандыратын қоршаған орта жағдайларын қамтамасыз ете отырып, S. cerevisiae штамдарының өзара және S. paradoxus жасушаларымен жұптасуына қолайлы екенін көрсетті.
S. cerevisiae өсуі үшін оңтайлы температура 30 - 35 C.
Өміршеңдік кезең
Ашытқы жасушаларының екі түрі өмір сүріп, өсе алады: гаплоидты және диплоидты. Гаплоидты жасушалар митоз бен өсудің қарапайым өмірлік циклінен өтеді, ал жоғары стресс жағдайында жалпы өледі. Бұл саңырауқұлақтың жыныссыз түрі. Диплоидты жасушалар (ашытқылардың артықшылықты «формасы») митоздың және өсудің қарапайым өмірлік циклінен өтеді. Митоздық жасуша циклінің жүру жылдамдығы гаплоидты және диплоидты жасушалар арасында айтарлықтай ерекшеленеді. Стресс жағдайында диплоидты жасушалар спорадан өтіп, мейозға түсіп, төрт гаплоидты спора түзе алады, олар кейіннен жұптасуы мүмкін. Бұл саңырауқұлақтың жыныстық түрі. Оңтайлы жағдайларда ашытқы жасушалары әрбір 100 популяциясын екі еселей алады минут. Дегенмен, өсу қарқыны штамдар мен орталар арасында айтарлықтай өзгереді. Орташа репликативті өмір сүру ұзақтығы шамамен 26 жасушаның бөлінуі.
Табиғатта рецессивті зиянды мутациялар диплоидтардың жыныссыз көбеюінің ұзақ кезеңдерінде жинақталады және өзін-өзі жою кезінде тазартылады: бұл тазарту «геномның жаңаруы» деп аталды.
Тамақтану талаптары
S. cerevisiae-ның барлық штаммдары глюкозада, мальтозада және трегалозада аэробты түрде өсе алады және лактоза мен целлобиозада өспейді. Дегенмен, басқа қанттардың өсуі өзгермелі. Галактоза мен фруктоза ең жақсы ашытатын қанттардың екеуі болып табылады. Ашытқылардың әртүрлі қанттарды қолдану қабілеті олардың аэробты немесе анаэробты жолмен өсірілгеніне байланысты әр түрлі болуы мүмкін. Кейбір штаммдар сахароза мен трегалозада анаэробты түрде өсе алмайды.
Барлық штамдар аммиак пен несепнәрді жалғыз азот көзі ретінде пайдалана алады, бірақ нитратты пайдалана алмайды, өйткені олардың аммоний иондарына дейін тотықсыздану қабілеті жоқ. Олар сондай-ақ азот көздері ретінде көптеген аминқышқылдарын, ұсақ пептидтерді және азот негіздерін пайдалана алады. Гистидин, глицин, цистин және лизин, алайда, оңай қолданылмайды. ''С. cerevisiae'' протеазаларды шығармайды, сондықтан жасушадан тыс ақуыз метаболизденбейді.
Ашытқылардың дигидрофосфат ионы ретінде ассимиляцияланатын фосфорға және сульфат ионы ретінде немесе амин қышқылдары метионин және цистеин сияқты органикалық күкірт қосылыстары ретінде ассимиляциялануы мүмкін күкіртке деген қажеттілік бар. Ашытқының жақсы өсуі үшін магний, темір, кальций және мырыш сияқты кейбір металдар қажет.
Органикалық талаптарға келетін болсақ, S. cerevisiae штамдарының көпшілігі биотинді қажет етеді. Шынында да, S. cerevisiae негізіндегі өсу талдауы биотинді оқшаулау, кристалдану және кейінірек құрылымдық анықтау үшін негіз қалады. Көптеген штаммдарға толық өсу үшін пантотенат қажет. Жалпы, S. cerevisiae витаминдер үшін прототрофты болып табылады.
Жұптасу
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Shmoos_s_cerevisiae.jpg/220px-Shmoos_s_cerevisiae.jpg|нобай| Saccharomyces cerevisiae α -факторға жауап ретінде shmoo деп аталатын жасушалық дөңес бар жұптасатын түрі. Ашытқылардың жыныс дифференциациясының қарабайыр аспектілерін көрсететін екі жұптасу түрі бар, а және α (альфа). Көптеген басқа эукариоттардағы сияқты, жұптасу генетикалық рекомбинацияға, яғни хромосомалардың жаңа комбинацияларының пайда болуына әкеледі. Қарама-қарсы жұптасатын екі гаплоидты ашытқы жасушалары диплоидты жасушаларды түзе алады, олар гаплоидты жасушалардың басқа ұрпағын құру үшін спора түзе алады немесе диплоидты жасушалар ретінде өмір сүре алады. Жұптастыруды биологтар гендерді, плазмидаларды немесе ақуыздарды өз қалауы бойынша біріктіру құралы ретінде пайдаланды.
Жасуша циклі
Ашытқылардың өсуі бүршіктің өсуімен синхрондалады, ол ата-аналық жасушадан бөлінген уақытта жетілген жасушаның өлшеміне жетеді. Жақсы қоректенетін, тез өсетін ашытқы дақылдарында барлық жасушаларда бүршік болады, өйткені бүршік түзілу бүкіл жасушалық циклді алады. Аналық және қыз жасушалары жасушалардың бөлінуі басталғанға дейін бүршіктердің пайда болуын бастай алады. Баяу өсетін ашытқы дақылдарында бүршіктері жоқ жасушаларды көруге болады, ал бүршік түзілу жасушалық циклдің бір бөлігін ғана алады.
Цитокинез
Цитокинез Saccharomyces cerevisiae ашытқысының екі еншілес жасушаға бөлінуіне мүмкіндік береді. S. cerevisiae бүршік түзеді, ол бүкіл жасушалық циклде өсе алады және кейін митоз аяқталғаннан кейін аналық жасушадан шығады.
S. cerevisiae жасушалық циклді зерттеуге қатысты, себебі ол поляризацияланған жасушаны пайдаланып, тағдыры мен өлшемдері әртүрлі екі қыз тудыру арқылы асимметриялы түрде бөлінеді. Сол сияқты, дің жасушалары өзін-өзі жаңарту және саралау үшін асимметриялық бөлінуді пайдаланады.
Қадамдастыру
Көптеген жасушалар үшін M фазасы S фазасы аяқталғанша болмайды. Алайда S. cerevisiae митозға ену үшін бұл дұрыс емес. Цитокинез G1 соңында бүршіктену процесінен басталады және келесі циклдің жартысына дейін аяқталмайды. Шпиндельдің жиналуы S фазасы хромосомалардың қайталануын аяқтамай тұрып болуы мүмкін. Сонымен қатар, M және S арасында нақты анықталған G2 жетіспейді. Осылайша, жоғары эукариоттарда кең реттеудің жоқтығы бар.
Қызы дүниеге келгенде, қызы анасының үштен екісіне тең болады. Бүкіл процесс барысында ананың өлшемдері шамалы немесе мүлдем өзгермейді. ЖЖҚ жолы еншілес жасушада цитокинез аяқталғаннан кейін бірден белсендіріледі. Бұл жол қыздың дұрыс бөлінгеніне көз жеткізеді.
Актомозин сақинасы және біріншілік қалқаның түзілуі
Екі өзара тәуелді оқиғалар S. cerevisiae-де цитокинезді ынталандырады. Бірінші оқиға-актомиозиннің жиырылу сақинасының (AMR) тарылуы, ал екінші оқиға-цитокинез кезінде ғана пайда болатын жасуша қабырғасының хитинді құрылымы-бастапқы септумның (PS) қалыптасуы. PS жануарларда жасушадан тыс матрицаны қалпына келтіру процесіне ұқсайды. AMR тарылғанда, PS өсе бастайды. AMR-ны бұзу PS-ті дұрыс емес бағыттайды, бұл екеуінің де тәуелді рөлі бар екенін көрсетеді. Сонымен қатар, PS-нің бұзылуы АМР-дағы бұзылуларға әкеледі, бұл актомиозин сақинасы мен бастапқы септумның өзара тәуелді байланысы бар екенін көрсетеді.
Жиырылғыш сақинаның дұрыс үйлестірілуі және дұрыс позициялық құрастырылуы аралық сақинаның прекурсоры болып табылатын септиндерге байланысты. Бұл GTPазалар басқа ақуыздармен кешендерді жинайды. Септиндер G1 соңында бүршік пайда болатын жерде сақина құрайды. Олар актин-миозин сақинасының қалыптасуына ықпал етеді, бірақ бұл механизм белгісіз. Олар басқа қажетті цитокинез процестеріне құрылымдық қолдау көрсетуге көмектеседі. Бүршік пайда болғаннан кейін септин сақинасы құм сағатын құрайды. Септин құм сағаты мен миозин сақинасы бірге болашақ бөліну алаңының бастамасы болып табылады.
Септин мен АМR кешені Гольджи денесінен көпіршіктер жіберетін глюкандар мен басқа хитиндік молекулалардан тұратын бастапқы септум түзеді. АМR тарылуы аяқталғаннан кейін глюкандар арқылы екі екіншілік септум түзіледі. AMR сақинасының қалай бөлінетіні әлі белгісіз.
Микротүтікшелер АМR мен септуммен салыстырғанда цитокинезде маңызды рөл атқармайды. Микротүтікшелердің бұзылуы поляризацияланған өсуді айтарлықтай бұзбады. Осылайша, AMR және септум түзілуі цитокинездің негізгі драйверлері болып табылады.
Үлгі организм
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/S_cerevisiae_under_DIC_microscopy.jpg/220px-S_cerevisiae_under_DIC_microscopy.jpg|нобай| S. cerevisiae, дифференциалды интерференциялық контрастты сурет link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/20100911_232323_Yeast_Live.jpg/220px-20100911_232323_Yeast_Live.jpg|нобай| Saccharomyces cerevisiae Нөмірленген кенелер бір-бірінен 11 микрометр. Зерттеушілер өз зерттеулерінде қолдану үшін ағзаны іздегенде, олар бірнеше белгілерді іздейді. Олардың ішінде өлшем, генерация уақыты, қолжетімділік, манипуляция, генетика, механизмдерді сақтау және ықтимал экономикалық пайда бар. S. pombe және S. cerevisiae ашытқы түрлері жақсы зерттелген; бұл екі түр шамамен 600-ге бөлінді дейін 300 миллион жыл бұрын және ДНҚ зақымдануын және жөндеу механизмдерін зерттеуде маңызды құралдар болып табылады.
S. cerevisiae үлгі организм ретінде дамыды, себебі ол осы критерийлердің бірқатары бойынша жақсы ұпай жинады.
Қартаюды зерттеуде
Бес онжылдықтан астам уақыт ішінде S. cerevisiae қартаюды жақсы түсіну үшін модельдік организм ретінде зерттелді және кез-келген басқа модельдік организмге қарағанда қартаюға әсер ететін сүтқоректілердің көбірек гендерін анықтауға ықпал етті. Ашытқыларды пайдалана отырып, зерттелген тақырыптардың кейбірі калорияларды шектеу болып табылады, сондай-ақ қартаюға қатысатын гендер мен жасушалық жолдар. Ашытқылардың қартаюын өлшеудің ең кең тараған екі әдісі - жасушаның бөліну санын өлшейтін репликативті өмір ұзақтығы (RLS) және жасушаның бөлінбейтін стазда қанша уақыт өмір сүре алатынын өлшейтін хронологиялық өмір ұзақтығы (CLS) күй. Өсу ортасындағы глюкозаның немесе аминқышқылдарының мөлшерін шектеу ашытқылардағы, сондай-ақ басқа организмдердегі RLS және CLS деңгейін жоғарылататыны көрсетілген. Алғашында бұл sir2 ферментін жоғары реттеу арқылы RLS жоғарылайды деп есептелді, бірақ кейінірек бұл әсер sir2 -ге тәуелсіз екені анықталды. Sir2 және fob1 гендерінің шамадан тыс экспрессиясы ашытқыдағы қартаюдың себептерінің бірі болып саналатын хромосомалық рДНҚ-дан тыс шеңберлердің жиналуын болдырмау арқылы RLS-ті жоғарылататыны көрсетілген. Диетаны шектеудің әсері TOR жасушалық жолындағы сигналдың төмендеуінің нәтижесі болуы мүмкін. Бұл жол жасушаның қоректік заттарға жауабын модуляциялайды және TOR белсенділігін төмендететін мутациялар CLS және RLS жоғарылайды Бұл басқа жануарларда да байқалды. Гендері жоқ ашытқы мутанты Жақында және Ras2 калорияларды шектеу жағдайында хронологиялық өмір сүру ұзақтығының он есе артуын көрсетті және кез келген организмде қол жеткізілген ең үлкен өсу болып табылады.
Аналық жасушалар митоздық бөліну арқылы ұрпақ бүршіктерін береді, бірақ кейінгі ұрпақтар бойына репликативті қартаюға ұшырайды және ақырында өледі. Алайда, аналық жасуша мейоз бен гаметогенезден өткенде, өмір сүру ұзақтығы қалпына келеді. Қартайған жасушалар түзетін гаметалардың (споралардың) репликативті потенциалы жас жасушалар түзетін гаметалармен бірдей, бұл жасқа байланысты зақымданудың кәрі аналық жасушалардан мейоз арқылы жойылатынын көрсетеді. Бұл байқау мейоз кезінде жасқа байланысты зақымдануларды жою жасаруға әкелетінін көрсетеді. Дегенмен, бұл залалдардың сипаты әлі де анықталуда.
Репликацияланбайтын S. cerevisiae жасушаларының ашығуы кезінде реактивті оттегі түрлері көбейеді, бұл апуриндік/апиримидиндік учаскелер және қос тізбекті үзілістер сияқты ДНҚ зақымдануларының жинақталуына әкеледі. Сондай-ақ репликацияланбайтын жасушаларда хронологиялық қартаю кезінде эндогендік қос тізбекті үзілістерді қалпына келтіру қабілеті төмендейді.
Мейоз, рекомбинация және ДНҚ репарациясы
S. cerevisiae қоректік заттар көп болған кезде диплоидты жасушалар ретінде митоздық жолмен көбейеді. Алайда аштық кезінде бұл жасушалар гаплоидты споралар түзу үшін мейозға ұшырайды.
Дәлелдер зерттеулер S. cerevisiae аю бейімделу функциясы мейоз және рекомбинация. S. cerevisiae мейоздық және митоздық рекомбинация үшін маңызды гендердегі ақаулы мутациялар сәулеленуге немесе ДНҚ-ны зақымдайтын химиялық заттарға жоғары сезімталдықты тудырады. Мысалы, rad52 гені мейоздық рекомбинация үшін де, митоздық рекомбинация үшін де қажет. Rad52 мутанттары рентген сәулелерімен, метилметансульфонатпен және 8-метоксипсорален-плюс-UVA ДНҚ айқаспалы байланыс агентімен өлтіруге сезімталдықты арттырды және мейоздық рекомбинацияның төмендеуін көрсетеді. Бұл тұжырымдар мейоз және митоз кезіндегі рекомбинацияны қалпына келтіру осы агенттерден туындаған әртүрлі зақымдарды қалпына келтіру үшін қажет екенін көрсетеді.
Рудерфер табиғи S. cerevisiae штамдарының шығу тегін талдап, кроссинг 50 000 жасуша бөлінуінде бір рет қана болады деген қорытындыға келді. Осылайша, табиғатта жұптасу көбінесе бір-бірімен тығыз байланысты ашытқы жасушалары арасында болады. Жұптасу MATa және MATα қарама қарсы жұптасатын гаплоидты жасушалар байланысқанда болады. Рудерфер мұндай байланыстар екі себепке байланысты бір-бірімен тығыз байланысты ашытқы жасушалары арасында жиі болатынын атап өтті. Біріншісі - қарама-қарсы жұптасу типіндегі жасушалар бір мейоз арқылы тікелей түзілетін жасушаларды қамтитын бір аскуста бірге болады және бұл жасушалар бір-бірімен жұптаса алады. Екінші себеп - бір жұптасу түрінің гаплоидты жасушалары жасушаның бөлінуінен кейін көбінесе жұптауға болатын қарама-қарсы типтегі жасушаларды шығарады. Кроссинг нәтижесінде пайда болатын мейоздық оқиғалардың табиғатындағы салыстырмалы сирек болуы генетикалық вариация өндірісі осы ағзадағы мейозды сақтайтын негізгі селективті күш болып табылады деген идеяға сәйкес келмейді. Дегенмен, бұл тұжырым мейозды қолдайтын негізгі селективті күш ДНҚ зақымдануының күшейтілген рекомбинациялық жөндеуі болып табылады деген балама идеяға сәйкес келеді, өйткені бұл артықшылық әрбір мейоз кезінде, кроссинг болғанына қарамастан жүзеге асырылады.
Геномды секвенирлеу
S. cerevisiae толық реттелген алғашқы эукариоттық геном болды. Геном тізбегі 1996 жылы 24 сәуірде қоғамдық игілікке шығарылды. Содан бері Saccharomyces Genome Дерекқорында тұрақты жаңартулар жүргізіліп келеді. Бұл дерекқор ашытқы зерттеушілері үшін жоғары түсіндірмесі бар және сілтеме жасалған дерекқор болып табылады. Тағы бір маңызды ''С. cerevisiae'' дерекқорын Мюнхен ақуыздар тізбегінің ақпараттық орталығы (MIPS) жүргізеді. S. cerevisiae геномы шамамен 12 156 677 негізгі жұптан және 16 хромосомада жинақы түрде ұйымдастырылған 6 275 геннен тұрады. Бұл гендердің шамамен 5800-і ғана функционалды деп саналады. Адам геномында ашытқы гендерінің кем дегенде 31% гомологтары бар деп есептеледі. Ашытқы гендері гендік белгілер (мысалы, Sch9) немесе жүйелі атаулар арқылы жіктеледі. Соңғы жағдайда ашытқылардың 16 хромосомалары А-дан P-ге дейінгі әріптермен бейнеленеді, содан кейін ген хромосоманың сол немесе оң жағындағы реттік нөмірмен және екі ДНҚ тізбегінің қайсысында екенін көрсететін әріппен жіктеледі. кодтау реті. Мысалдар:
Гендердің қызметі және өзара әрекеттесуі
С cerevisiae қол жетімділігі геномының тізбегі және ашытқы геномының 90%-ын қамтитын жойылатын мутанттар жиынтығы S. cerevisiae эукариоттық жасушалардың реттелуін түсіну үлгісі ретінде. Синтетикалық генетикалық массивтерді талдау арқылы барлық қос жойылатын мутанттардың генетикалық өзара әрекеттесуін талдау бойынша жүргізіліп жатқан жоба бұл зерттеуді бір қадам алға жылжытады. Мақсаты - жасуша процестерінің функционалдық картасын қалыптастыру.
2010 жылы генетикалық өзара әрекеттесу моделі "ашытқы бүршіктеріндегі барлық гендердің ~ 75% - ы үшін өзара әрекеттесу профильдері" бар ең толық болып табылады. Бұл модель зерттелген гендердің әр комбинациясы үшін екі гендік нокаут жүргізілген 5,4 миллион екі гендік салыстыру негізінде жасалды. Қос нокауттың жасушаның жарамдылығына әсері күтілетін жарамдылықпен салыстырылды. Күтілетін жарамдылық әрбір салыстырылатын ген үшін бір генмен нокауттың жарамдылығы бойынша нәтижелер сомасынан анықталады. Күтілгенге қарағанда фитнестің өзгеруі болған кезде гендер бір-бірімен өзара әрекеттеседі деп болжанады. Бұл нәтижелерді бұрын белгілі болған нәрселермен салыстыру арқылы сыналды. Мысалы, Para 32, Ecm 30 және Ubp15 гендерінде Gap 1 сұрыптау Модулінің жасушалық процесіне қатысатын гендермен ұқсас өзара әрекеттесу профильдері болды. Нәтижелерге сәйкес, бұл гендер ажыратылған кезде бұл процесті бұзып, олардың бір бөлігі екенін растады.
Осыдан 170 000 гендік өзара әрекеттесу табылып, өзара әрекеттесу үлгілері ұқсас гендер топтастырылған. Ұқсас генетикалық өзара әрекеттесу профилі бар гендер бірдей жолдың немесе биологиялық процестің бөлігі болып табылады. Бұл ақпарат функция бойынша ұйымдастырылған гендік өзара әрекеттесулердің ғаламдық желісін құру үшін пайдаланылды. Бұл желі топтастырылған гендердің функцияларына негізделген сипатталмаған гендердің қызметін болжау үшін пайдаланылуы мүмкін.
Ашытқыларды зерттеудегі басқа құралдар
Биология және медицина ғылымының көптеген әртүрлі салаларында қолдануға болатын тәсілдер ашытқы ғалымдарымен әзірленген. Оларға ақуыздардың өзара әрекеттесуін және тетрадтық талдауды зерттеуге арналған екі гибридті ашытқы кіреді. Басқа ресурстарға генді жою кітапханасы кіреді, оның ішінде ~ 4,700 өміршең гаплоидты бір генді жою штаммдары. Ақуызды локализациялауды зерттеу үшін пайдаланылатын GFP синтез штаммдарының кітапханасы және ашытқы жасушаларының сығындыларынан ақуызды тазарту үшін пайдаланылатын TAP тегтер кітапханасы. Стэнфорд университетінің ашытқыны жою жобасы олардың жұмысын анықтау үшін S. cerevisiae геномындағы әр геннің нокаут мутациясын жасады.
Тундралық аққұр
Тундралық аққұр (Lagopus mutus) — Қырғауылдар тұқымдасы құсы, аққұрға өте ұқсас, бірақ аналығының дене мөлшері біраз кішірек құс. Бұдан басқа тундралық аққұр аталығының қысқы жасануында көз арқылы өтетін қара жолақ жақсы бөлініп тұрады. Ұялау биологиясының ерекшеліктері аққұрлардікі сияқты.
Saccharomyces cerevisiae
Синтетикалық ашытқы хромосомалары мен геномдары
Синтетикалық ашытқы геномының халықаралық жобасы (Sc2.0 немесе Saccharomyces cerevisiae нұсқасы 2.0) жабайы түрге қарағанда тұрақтырақ толығымен дизайнерлік, теңшелетін, синтетикалық S. cerevisiae геномын нөлден құруға бағытталған. Синтетикалық геномда барлық транспозондар, қайталанатын элементтер және көптеген интрондар жойылады, барлық UAG тоқтату кодондары UAA-ға ауыстырылады және трансфер РНҚ гендері жаңа неохромосомаға ауыстырылады. 2017 жылдың наурыз айындағы жағдай бойынша 16 хромосоманың 6-ы синтезделіп, сыналды. Дене пішінінің маңызды ақаулары табылған жоқ.
Тундралық аққұр
Ерекшеліктері
Аққұрға қарағанда тундралық аққұрлар әжептәуір ызғарлы жағдайларда орнығып алып, Еуразия және Солтүстік Американың тундрасы мен биік тауларына қоныстанады. Қазақстанда ормансыз алтайлық биік тауларда өмір сүреді. Тундралық аққұр сансыз шығып тұрған тастары бар шақпалы өлеңді тундрада, яғни арасында ақ құр өмір сүретін тырық қайыңдар тас нуынан жоғары биік тау белдеуінде жоталар суайрықтарын бойлай ұялайды. Маусымдық тік көшпенділік жасамайды, тіпті қары қалың қыста қарды жел үрлеп ысыратындықтан, құстар шөпшекті өсімдіктер мен альпілік бұталарды толық пайдаланып, бүкіл күзгі-қысқы уақытта жоталар қырында өткізеді.
Saccharomyces cerevisiae
Синтетикалық ашытқы хромосомалары мен геномдары
Барлық 16 хромосома бір хромосомаға бірізді хромосомалардың бірігуі және центромерлердің жойылуы арқылы біріктірілуі мүмкін. Бір хромосомалы және жабайы типті ашытқы жасушаларында бірдей дерлік транскриптомдар және ұқсас фенотиптер болады. Үлкен жалғыз хромосома жасуша өмірін қолдай алады, дегенмен бұл штамм ортада өсудің төмендеуін, бәсекеге қабілеттілікті, гамета өндірісін және өміршеңдігін көрсетеді.
Astrobiology
Басқа микроорганизмдердің ішінде тірі ''С. cerevisiae'' 2011 жылдың аяғында ұшырылған ресейлік Фобос-Грунт ғарыш кемесі бортында шағын капсуладағы үш жылдық планетааралық айналу сапарын аяқтайтын тірі планетааралық ұшу экспериментіне қосылды. Мақсаты таңдалған организмдердің планетааралық кеңістікте ұшу арқылы терең ғарышта бірнеше жыл өмір сүре алатынын тексеру болды. Эксперимент транспермияның бір аспектісін, егер бір планетаның екінші планетаға қонуы үшін жарылған жартастардың ішінде қорғалған болса, ғарыштық саяхатта өмір сүре алады деген гипотезаны сынаған болар еді. Фобос-Грунттың миссиясы сәтсіз аяқталды, бірақ ол төмен жер орбитасынан қашып құтыла алмады. Ғарыш кемесі 2012 жылдың 15 қаңтарында аспаптарымен бірге Тынық мұхитына бақылаусыз қайта құлап түсті. S. cerevisiae көмегімен терең ғарышта келесі жоспарланған экспозиция миссиясы BioSentinel болып табылады.
Тундралық аққұр
Дереккөздер
Санат:Еуразия құстары Санат:Солтүстік Америка фаунасы Санат:Қырғауылдар
Saccharomyces cerevisiae
Сыра қайнату
Saccharomyces cerevisiae сыра қайнатуда қолданылады, оны кейде үстіңгі ашытқы немесе үстіңгі ашытқы ашытқысы деп атайды. Ашыту процесі кезінде оның гидрофобты беті флоктардың СО2-ге жабысып, ашыту ыдысының жоғарғы жағына көтерілетіндіктен осылай аталады. Жоғарыдан ашытылатын ашытқылар Saccharomyces pastorianus ашытқысына қарағанда жоғары температурада ашытылады және алынған сыралардың дәмі кеш ашытқымен ашытылған сол сусыннан өзгеше болады. Егер ашытқы 21 C градусқа жақын температураға ұшыраса, «жемісті эфирлер» пайда болуы мүмкін, немесе процесс барысында сусынның ашыту температурасы өзгеретін болса. Лагер ашытқылары әдетте шамамен 5 C температурада ашытады, мұнда Saccharomyces cerevisiae тыныштық күйге ауысады. Saccharomyces cerevisiae var деп аталатын ашытқы нұсқасы. diastaticus – сыраның спойлері, ол оралған өнімдерде қайталама ашытуды тудыруы мүмкін.
2013 жылдың мамыр айында Орегон заң шығарушы органы S. cerevisiae сыра қайнатуының штат экономикасы мен штаттың жеке басына тигізген әсерін мойындап, ресми мемлекеттік микробқа айналдырды.
Тағамдық ашытқы
Saccharomyces cerevisiae азық-түлік өнімі ретінде коммерциялық түрде сатылатын қоректік ашытқылардың негізгі көзі болып табылады. Ол вегетариандықтар мен вегетарианшылар арасында ірімшік алмастырғыштардағы ингредиент ретінде немесе витаминдер мен минералдардың, әсіресе аминқышқылдары мен В-комплексті витаминдердің көзі ретінде жалпы тағамдық қоспа ретінде танымал.
Аквариумдарда қолданылады
Коммерциялық CO2 цилиндрлік жүйелерінің жоғары құнына байланысты ашытқы арқылы CO2 инъекциясы су астындағы су өсімдіктерін СО2 қамтамасыз ету үшін акваөсірушілер ұстанатын ең танымал "Өзің жаса" тәсілдерінің бірі болып табылады. Ашытқы культурасы, жалпы алғанда, пластикалық бөтелкелерде сақталады және әдеттегі жүйелер әр 3-7 секунд сайын бір көпіршікті қамтамасыз етеді. Газды суға дұрыс сіңіру үшін әртүрлі тәсілдер ойлап табылды.
Медицинада тікелей қолдану
Saccharomyces cerevisiae адамдар мен жануарларда пробиотик ретінде қолданылады. Saccharomyces cerevisiae штаммы ''var. boulardii'' өнеркәсіпте өндіріледі және клиникалық түрде дәрі ретінде қолданылады.
Адамның қоздырғышы
Saccharomyces cerevisiae салыстырмалы түрде төмен вируленттілікке ие болғанымен, адамның шартты-патогенді қоздырғышы болып табылады. Бұл микроорганизмнің үйде және өндірісте кеңінен қолданылуына қарамастан, онымен байланыс өте сирек инфекцияға әкеледі. Saccharomyces cerevisiae сау адамдардың терісінде, ауыз қуысында, ауыз қуысында, он екі елі ішектің шырышты қабатында, ас қорыту жолында және қынапта табылған (бір шолу адамның ішегінен алынған үлгілердің 6% үшін хабарланғанын көрсетті ). Кейбір мамандар S. cerevisiae асқазан-ішек жолдарының, тыныс алу жолдарының және адамның қынапшасының қалыпты микробиотасының бір бөлігі деп санаса, басқалары бұл түрді нағыз комменсал деп атауға болмайды, өйткені ол тағамнан пайда болады деп есептейді. Адамның ас қорыту жүйесінде S. cerevisiae болуы біршама өтпелі болуы мүмкін, мысалы, эксперименттер сау адамдарға ауызша қабылдағанда, қабылдау аяқталғаннан кейін 5 күн ішінде ішектен шығарылатынын көрсетеді.
Белгілі бір жағдайларда, мысалы, иммунитеттің төмендеуі, Saccharomyces cerevisiae адамдарда инфекцияны тудыруы мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, ол ашытқыдан туындаған вагинит жағдайларының 0,45-1,06% тудырады. Кейбір жағдайларда S. cerevisiae индукцияланған қынаптық инфекциядан зардап шегетін әйелдер наубайшылардың жақын серіктестері болды, ал штамм олардың серіктестері пісіру үшін пайдаланатындай болды. 1999 жылғы жағдай бойынша ғылыми әдебиеттерде өздері наубайханада жұмыс істейтін әйелдерде S. cerevisiae -индукцияланған вагинит жағдайлары тіркелген жоқ. Кейбір жағдайларды зерттеушілер ашытқыны үйде пісіруде қолданумен байланыстырды. Ауыз қуысы мен жұтқыншақтың S. cerevisiae қоздырғышымен жұқтыру жағдайлары да белгілі.
Инвазиялық және жүйелі инфекциялар
Кейде Saccharomyces cerevisiae инвазиялық инфекцияларды тудырады (яғни, қанға немесе басқа қалыпты зарарсыздандырылған дене сұйықтығына немесе өкпе, бауыр немесе көкбауыр сияқты терең тіндерге түседі), олар жүйелі түрде өтуі мүмкін (бірнеше мүшелерді қамтиды). Мұндай жағдайлар өмірге қауіп төндіреді. S. cerevisiae инвазиялық инфекцияларының 30%-дан астамы емделсе де өлімге әкеледі. S. cerevisiae инвазиялық инфекциялар, алайда Candida albicans тудыратын инвазиялық инфекцияларға қарағанда, тіпті ісікпен әлсіреген науқастарда әлдеқайда сирек кездеседі. S. cerevisiae фунгемияның 1 %-дан 3,6%-ға дейін ауруханаішілік жағдайларын тудырады. S. cerevisiae инвазиялық инфекция жағдайларын жан-жақты шолу барлық науқастарда кем дегенде бір бейімділік жағдайының болуын анықтады.
Saccharomyces cerevisiae ауыз қуысының немесе энтеральды шырышты қабықтың транслокациясы немесе тамырішілік катетерлердің (мысалы, орталық веноздық катетерлердің) ластануы арқылы қанға енуі немесе дененің басқа терең жерлеріне енуі мүмкін. Тамырішілік катетер, антибиотикалық терапия және әлсіреген иммунитет S. cerevisiae инвазиялық инфекциясының негізгі бейімділік факторлары болып табылады.
S. boulardii пациенттерге S. boulardii пробиотикалық препараттарын енгізуге қатысатын медициналық қызметкерлердің қолдары арқылы тамырішілік катетерлерді ластауы мүмкін.
Жүйелік инфекция әдетте ауыр ауру (АИТВ/ЖИТС, лейкоз, қатерлі ісіктің басқа түрлері) немесе белгілі бір медициналық процедуралар (сүйек кемігін трансплантациялау, абдоминальды хирургия) салдарынан иммунитеті төмендеген науқастарда кездеседі.
Наубайханада жұмыс істейтін ер адамның өкпесінен түйінді хирургиялық жолмен алып тастау оқиғасы тіркелді, тіндерді тексеру кезінде Saccharomyces cerevisiae бар екені анықталды. Бұл жағдайда инфекцияның көзі құрғақ ашытқы ұнтағын ингаляциялау болып табылады.
Әртүрлі штаммдардың вируленттілігі
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Hustopece_20210903_170948_Saccharomyces_cerevisiae.jpg/220px-Hustopece_20210903_170948_Saccharomyces_cerevisiae.jpg|нобай| Saccharomyces cerevisiae мүсіні (Хустопече, [[Чехия)]] Saccharomyces cerevisiae барлық штамдары адамдарға бірдей зиянды емес. Көптеген экологиялық штамдар 35-тен жоғары температурада өсе алмайды °C (яғни адамның және басқа сүтқоректілердің тірі денесінің температурасында). Вирулентті штамдар, алайда, кем дегенде 37-ден жоғары өсуге қабілетті °C және жиі 39-ға дейін °C (сирек 42 дейін). °C). Кейбір өнеркәсіптік штамдар 37-ден жоғары өсуге қабілетті °C. Азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі Еуропалық орган (2017 жылғы жағдай бойынша) барлық S. cerevisiae штаммдарының 37 градустан жоғары өсуін талап етеді. Азық-түлік немесе қоректену тізбегіне өміршең түрде қосылған, біліктілігі болжамды түрде қауіпсіз болуы үшін ашытқы инфекцияларын емдеу үшін қолданылатын антимикоздық препараттарға төзімділік танытпауы керек.
Әдетте вируленттілікпен байланысты деп есептелетін басқа белгілер: протеиназа және фосфолипаза сияқты белгілі бір ферменттерді өндіру қабілеті, инвазивті өсу (яғни қоректік ортаға ену арқылы өсу), ұстану қабілеті. сүтқоректілердің жасушалары, сутегі асқын тотығының қатысуымен өмір сүру қабілеті (оны макрофагтар ағзадағы бөгде микроорганизмдерді өлтіру үшін пайдаланады) және ашытқыға қабылдаушы органның иммундық реакциясына қарсы тұруға немесе оған әсер етуге мүмкіндік беретін басқа да қабілеттер. Жасушалардың псевдохифа деп аталатын тармақталу тізбегін құру қабілеті кейде вируленттілікпен байланысты деп айтылады, дегенмен кейбір зерттеулер бұл қасиет Saccharomyces cerevisiae вирулентті және вирулентті емес штаммдарына ортақ болуы мүмкін деп болжайды.
Анықтамалар
Дәйексөздер
Михаил Степанович Сальников
Михаил Степанович Сальников(21.11.1919, Украина, Севастополь қаласы - 12.04.1978, Ленинград қаласы (қазіргі Санкт-Петербург) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, старшина, танктің механик-жүргізушісі. Кеңес әскері катарына 1937 жылы Қостанай облысы,Әулиекөл ауданы,әскери комиссариатынан шақырылды. 1939-40 жылы Кеңес- фин соғысында болды. Ұлы Отан соғысына 1941 жылдың маусым айынан қатысқан. 152-танк бригадасының танк жүргізуші-механигі старшина Сальников Тарту қаласының (Эстония) солтүстігіндегі жау қорғанысының бекінісін өз эшелонымен бұзып өтті. Шайқаста дұшпанның әскери техникасына үлкен шығын (танкіге қарсы ататын мылтық, 4 автокөлігі және 2 БТР, 4 дзот) келтірді және ондаған әскер мен офицерлерін жойды. Осы ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Торалқасының Жарлығымен Сальниковқа Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3.1945). 1947 жылы әскерден оралып, Ленинградта (қазіргі Санкт-Петербург) тұрды.
Жұлдыздың меншікті қозғалысы
Жұлдыздың меншікті қозғалысы – жұлдыздың аспан сферасындағы белгілі бір уақыттың ішіндегі қозғалысы.
Ашушылар
Жұлдыздардың пекулярлық қозғалыстары ұзақ уақыт бойы бейберекет, әр жаққа бағытылған деп саналып жүрді. 1718 жылы ағылшын астрономы Эдмунд Галлей жұлдыздардың қозғалысында белгілі бір заңдылықтың болатынын байқады. 1904 жылы голланд астрономы Якобус Корнелиус Каптейн жұлдыздар қозғалысындағы екі ағын құбылысын ашты.
Монреаль (Йонна)
Коммунаның INSEE коды — 89267, пошта индексі — 89420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 195 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,32 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Сан-Лоренцо-аль-Маре
Сан-Лоренцо-аль-Маре (San Lorenzo al Mare) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Империя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1397 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1005 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 1 км² шамасында. Пошта индексі — 18017.
Елді мекеннің қамқоршысы — san Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Куба (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еруслан өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Брежойнс
Брежойнс (Brejões) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жекие экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 024 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 481,292 км² шамасында. Халық тығыздығы — 35,4 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Чурчибыль-Кы
Чурчибыль-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таз өзенінің оң жағалауынан 747 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Хоэнтанн
Хоэнтанн (Hohenthann) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ландсхут ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 68.32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 74 141. Муниципалитеттің басшысы — Петер Драйер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Бавария елді мекендері
Василий Несіпқазыұлы Рысбаев
{{Мемлекеттік қайраткер | түс                 = министр | Қазақша есімі       = Василий Несіпқазыұлы Рысбаев | Шынайы есімі        = | Суреті              = | Сурет ені           = | Атауы               = | Титулы              = 4-Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы | Ту                  = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2                 = Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg | Реті                = | Басқара бастады     = 11 наурыз 2010 | Басқаруын аяқтады   = 5 шілде 2013 | Ізашары             = Николай Поспелов | Ізбасары            = Мұрат Бектанов | Президент           = Нұрсұлтан Назарбаев | Премьер             = | Титулы_2            = | Ту_2                = | Ту2_2               = | Реті_2              = | Басқара бастады_2   = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2           = | Ізбасары_2          = | Титулы_3            = | Ту_3                = | Ту2_3               = | Реті_3              = | Басқара бастады_3   = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3           = | Ізбасары_3          = | Титулы_4            = | Ту_4                = | Ту2_4               = | Реті_4              = | Басқара бастады_4   = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4           = | Ізбасары_4          = | Туған күні        = 31.10.1959 | Туған жері        = Саты ауылы, Кеген ауданы, Алматы облысы, Қазақ КСР | Қайтыс болған күні  = | Қайтыс болған жері  = | Жерленді            = | Діні                = | Әкесі               = | Анасы               = | Жұбайы              = | Балалары            = | Қызмет еткен жылдары      = 1978—2016 | Құрамында болды     = | Әскер түрі          = Құрлық әскері | Атағы               = 20px Генерал-майор | Басқарды            = | Шайқасы             = | Ғылыми аясы         = | Жұмыс істеген орны  = | Партиясы            = | Білімі              = И.С.Конев атындағы Алматы жоғары әскери училищесі | Ғылыми дәрежесі     = | Мамандығы           = | Қолтаңбасы          = | Сайты               = | Commons             = | Марапаттары         = {{{!}} {{{!}} {{!}}{{1 дәрежелі Даңқ ордені}}{{!!}}{{ҚР Конституциясына 10 жыл}}{{!!}}{{3 дәрежелі Мінсіз қызметі үшін медалі (Қазақстан)}} {{!}}} {{{!}} {{!}}{{Астанаға 10 жыл медалі}}{{!!}}{{2 дәрежелі Даңқ ордені}}{{!!}}{{3 дәрежелі «КСРО Қарулы Күштеріндегі Отанға қызметі үшін» ордені}} {{!}}- {{!}}{{ҚР ҚК 10 жыл}}{{!!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{!!}}{{2 дәрежелі Мінсіз қызметі үшін медалі (Қазақстан)}} {{!}}} }} Василий Несіпқазыұлы Рысбаев (31 қазан 1959, Саты ауылы, Кеген ауданы, Алматы облысы, Қазақ КСР) - қазақ, генерал-майор. (05.05.2008).
Орта мектептен кейін Алматы жоғары жалпыәскери командалық училищесін (1983), М.В.Фрунзе атындағы Әскери академияны бітірген (1996). 1978— 79 жылы КСРО ҚК катарында мерзімді қызмет атқарған кейін Алматы жоғары жалпыәскери командалық училищесінің курсанты, Мәскеу ӘО гвардиялық оку танкі дивизиясы гвардиялық оқу мотоатқыштар полкі (мотополк) жаяу әскер соғыс машиналары оқу взводының командирі, оқу-әскери қару-жарақ және техникалар ротасының командирі, Қиыр шығыс ӘО жас мамандарды дайындау округтік оку орталығы (ОО) оку мотополкі сақтау және қызмет ету ротасының командирі (1979—99), Қиыр шығыс ӘО жас мамандарды дайындау ОО оқу мотополкі штаб бастығының орынбасары - оку бөлімшесініц бастығы, Жеке тәртіптік батальон командирінің орынбасары - штаб бастығы, М.В.Фрунзе атындағы Әскери академия тыңдаушысы (1991-96), Жас мамандарды дайындау гвардиялық ОО мотоатқыштар полкінің командирі, Жеке мотобригадасының командирі, Оңтүстік ӘО басқару штабы жедел басқарма жедел кезекшілер болімінің бастығы, жас мамандарды дайындау гвардиялық ОО бастығының орынбасары - штаб бастығы (1996-2003), Механикаландырылған дивизия командирі, Жеке механикаландырылған бригада командирі, ҚР ҚК Аэроұтқыр әскерлері қолбасшысының орынбасары, «Астана» өңірлік қолбасшылығы әскерлері қолбасшысының бірінші орынбасары — қолбасшы басқармасы штабының бастығы, ҚР ҚК Аэроұтқыр әскерлері қолбасшысының орынбасары - штаб бастығы, 2010 жылы наурызынан «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы.
3-дәрежелі «За службу Родине в ВС СССР» орденімен (1988 жылы), медальмен марапатталған.
Нери-Юган
Нери-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хул-Юган өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ең жарық жұлдыздардың тізімі
Тізімде Жерден бақыланатын ең жарық жұлдыздар келтірілген. Олар оптикалық диапазондағы көрінерлік жұлдыздық шама бойынша берілген. Қосаржұлдыз және еселік жұлдыздар үшін жиынтық жұлдыздық шама берілген.
Сілтемелер
Санат:Жұлдыздар тізімдері
NGC 1196
NGC 1196 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Ла-Лома
Муниципалитеттері
Санат:Испания аудандары
Николай Николаевич Самароков
Николай Николаевич Самароков(5.5.1919, Қызылорда қаласы - 15.1.1974, Ресей, Орынбор қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, капитан, эскадрилья командирінің орынбасары, орыс.
Өмірбаяны
Кеңес әскері қатарына 1940 жылы шақырылып, 1942 жылы Орынбор қаласындағы әскери-авиациялық училищені бітірген. 1942 жылдың тамызынан 1-Беларусь майданы 16-әуе армиясы 1-аралас авиация корпусы 3-гвардиялық штурмдық авиация дивизиясы 70-гвардиялық эуе полкі кұрамында Ұлы Отан согысына қатысқан. 1943 жылы5 тамызда шабуылдаушылар звеносы Старая Русса - Заболотно ауданындағы жаудың артиллериялық бекінісін жоюға тапсырма алды. Осы шабуылда жаудың 3 артиллерия батареясы, 5 зенит пулеметі және 1 зенит зеңбірегі жойылды. 2 жылда 100-ден астам әскери тапсырмамен әуеге көтерілген Самароков өзінің «Ил-2» ұшағымен 200-ден астам жау әскері мен офицерін, 45 вагон, 5 батарея, 4 зенит зеңбірегін, т.б.әскери техникасы мен адам күшін жойган. 1949 жылы запасқа шығып, Орынбор қаласында тұрған.
Марапаттары
Самароковқа ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (26.10.1944).Ленин, 3 Қызыл Ту, 2-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Владимир Артемович Савва
thumb|right|200px| Владимир Артемович Савва (22.11.1923, Солтүстік Қазақстан облысы, Тайынша ауданы, Мироновка селосы - 17.10.1948, Ресей, Мәскеу қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, капитан, батальон командирі, украин.
Кеңес әскері қатарына Жамбыл облысы Мерке ауданы әскери комиссариаты арқылы 1940 жылы шақырылды. Ол 240-атқыштар дивизиясының 842-полкі батальонын ұрысқа бастап кірді. 1943 жылдың күзінде Кеңес әскері Днепр өзеніне шықты. Сол жылдың 27 қыркүйегінде Днепр өзенінен етуге бұйрық алып, оны іске асырудың жоспарын жасады. Қолда бар құралдар мен балықшы қайықтарын пайдаланын, өзеннен өте бастады. Жау оқ боратып қоя берді, бірақ батальон жауынгерлері бұйрықты орындады. Батальонның шабуылды шебер ұйымдастыра білуінің нәтижесінде маңызды шеп басып алынды да, бүкіл полктің Днепрден өтуіне жағдай жасалды. Днепрден өтіп, арғы жағалауға бекініп, жаудың шабуылына тойтарыс бергені, полктің өзеннен өтуіне жағдай жасағаны үшін Савваға КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (29.10.1943).
Соғыстан кейін көп ұзамай Савва қаза тапты. Савва Мәскеудегі Ново-Девичье бейітінде жерленді. Мерке ауданындағы Савва оқыған орта мектеп батырдың есімімен аталады.
Дереккөздер
Санат:22 қарашада туғандар Санат:1923 жылы туғандар Санат:Тайынша ауданында туғандар Санат:17 қазанда қайтыс болғандар Санат:1948 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:КСРО майорлары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалінің иегерлері Санат:Будапештті алғаны үшін медалінің иегерлері Санат:Чнхословактық 1939 Әскери крестінің иегерлері Санат:Ұлы Отан соғысындағы батальон командирлері Санат:Днепр үшін шайқасқа қатысушылар Санат:Новодевичье зиратында жерленгендер
Майрано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2412 адамды құрайды. Халық тығыздығы 219 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 25030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Мамбетелга
Мамбетелга — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Апшак өзенінің оң жағалауынан 7,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Белая; су бақылайтын посттан Арск тас ; Юмагузин су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Берляч
Берляч — Башқұртстанның Бураев ауданындағы          ауыл,      Бадрак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 269 адамды құрады. Пошта индексі — 452975, ОКАТО коды — 80218807002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сухушка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самара Сорочинск су торабынан Елшанка ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Самара облысы өзендері Санат:Төменгі Еділ су алабы өңірі өзендері
Айрауықтың ащы күйі
Айрауықтың ащы күйі — Ықылас Дүкенұлының ерекше күйлерінің бірі. «100 күй» құрамына енген.