cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тейде
Дереккөз
1. Алматы: “Аруна” баспасы. 208 бет. Сер.:“1100 қызықты дерек”.
Бирвинкен
250px|thumb|Картада орналасуы Бирвинкен (Birwinken) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Вайнфельден округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Атажанбай медресесі
thumb|right|300px|Ишан қаласы Атажанбай медресесі (Otajonboy madrasasi) — Өзбекстанда Хорезм облысындағы діни оқу орны, қазіргі кезде Хиуадағы Ишан қаласы  құрамындағы архитектуралық ескерткіш.
1842 жылы Хиуа хандығының билеушісі Аллақұл хан Хиуаның бір бөлігін арнайы дуалмен қоршатып, қаланың ол бөлігін Ишан қаласы деп атады. 19 ғасырда Хиуада көптеген медреселер мен мешіттер салынды. Әйгілі медреселердің қатарына көркем безендірілген ғимараты бар Атажанбай медресесі жатады. 1990 жылы Ишан қаласы ЮНЕСКО-ның шешіміне сай әлемдік мәдениеттегі ерекше орны бар қалалардың қатарына қосылды№ 543. 1997 жылы Хиуаның 2500 жылдық мерейтойы аталып өтті.
Медресе Мазари Шариф медресесі мен орыс мектептерінің арасында орналасқан. 1884 жылы хиуалық Атажанбайдың көмегімен салынған болатын. Төбеден қарағанда медресес төртбұрыш сияқты көрінеді. Шығыстан батысқа қарай созылған. Оңтүстік қабырғаға асимметрияша орналасқан.
Тағы қараңыз
Санат:Өзбекстан медреселері
Әбдірахман Байділдин
Әбдірахман Байділдин (1891 жыл, қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы — 1931 жыл, Мәскеу) — қоғам қайраткері.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданында туғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Қазақстан журналистері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар
Конья-Лионн
Конья-Лионн (Cognat-Lyonne) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,51 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03080, пошта индексі — 03110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 655 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Сантана-ди-Парнаиба
Сантана-ди-Парнаиба (Santana de Parnaíba) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Озаску экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 102 224 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 183,816 км² шамасында. Халық тығыздығы — 556,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1625 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
NGC 3769
NGC 3769 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Көпірлі өткел
Көпірлі өткел — әскерді өзеннен жаппай өткізу үшін арнайы жабдықталған, айналасындағы жерді қоса алғандағы көпір.
Көпірлі өткел әскердің үздіксіз өтуіне оңтайлы және өткелдің басқа түрлерімен салыстырғанда еткізу кабілеті зор.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бюривиль
Коммунаның INSEE коды — 54107, пошта индексі — 54450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 71 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,21 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Багулалдар
Багулалдар (өз атауы: багвалалдар («шикі ет жейтін кедейлер»), багвалиндер («батырлар»), багулал, гаитляло) — Андий-цез халықтары тобына кіретін Дағыстандағы шағын халықтардың бірі. Багулалдардың жалпы саны XIX ғасырдың 60-жылдарының соңына қарай 1 989 адамды құрады, ХХ ғасырдың 20-жылдары олардың 3 054 болды. Бүгінде багулалдардың саны 5 мыңнан асады.
Тілі
Тілі багулал тілі, оның диалектілері: хуштадин, тлондодин, тлибишин. Авар, орыс тілдері кең таралған. Жазуы орыс әліпбиі негізінде авар тілі.
Діні
Діни ұстанымы - мұсылман-сүннит
Мәдениеті
Дәстүрлі киімдері: ерлер үшін – туника тәрізді көйлек, шалбар, бешмет, черкес пальто, қой терісінен жасалған тон, теріден жасалған папаха; әйелдерде туника тәрізді қара көйлек, ұзын шалбар, қара жамылғы, қара былғары чухто (қалпақ), қой терісінен жасалған тон мен күртеше, былғары, киіз және тоқылған етік. Күміс пен мыстан жасалған әшекейлер өте көп.
Азық-түлік: қайнатылған бұршақ, ұннан жасалған жарма, ет немесе сүт қосылған хинкал, пирогтар, сүт, май, сүзбе, ет (қуырылған, қайнатылған, кептірілген).
Дереккөздер
Санат:Ресей халықтары Санат:Дағыстан халықтары
Ғылым және Технология университеті(Ұлан-Батор)
Моңғол ғылым және технология университеті- Ұлан-Батордағы(Моңғолия)  көпдеңгейлік және көпсалалы университет. 2002 жылы бұл университет Азияның ең үздік университтерінің тізімінде 7 орында тұрған.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Валюталық сақтық қорлар
Валюталық сақтық қорлар - халықаралық есеп айырысу бойынша төлем төлеу үшін белгілі бір елдің үкімет органдарының немесе орталық банкісінің (ұлттық банкісінің) билігіндегі шетелдік валютаның, сондай-ақ алтынның босалқы қорлары. Әдетте банкілердің, халықаралық валюта-несие және қаржы ұйымдарының, кәсіпорындардың, фирмалардың, халықтың иелігінде болады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Көмкеру
Көмкеру (Отбортовка) — дайындаманың ішкі қарамы бойынша ернеуді жасау үшін қолданылатын операция.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Б. з. д. 66 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 66 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 66 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Каптье
Каптье (Captieux) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 119,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33095, пошта индексі — 33840.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Майбороды атындағы көше (Алматы)
thumb Майбороды атындағы көше - Көшеге Майборода шартты атауы (Алматы қаласы әкімінің 22.09.1993 #390 шешімі) берілді.
Орналасқан жер
Көше Түрксіб ауданында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Жазира Мақсұтқызы Ысқақова
Еңбектері
Санат:Алфавит бойынша тұлғалар
Флэшмоб
thumb|Жастықты шайқас, Манхайм, [[Германия]]
Флэшмоб (flash mob — flash — жарқыл; сәт, мезет; mob — топ; адамдар жиыны) — жастар арасындағы кеңінен тараg қалыптасып келе жатқан салт-дәстүр. Интернеттің көмегімен іске асатын бұл іс-шараға адамдардың көпшілігі өзгелерден ерекшеленіп, көзге түсу үшін қатысады. Көбінесе ерекше киімдер киіліп, арнайы плакаттар дайындалады. Ол бірнеше күн бұрын жоспарланып қояды да, тағайындалған күнде бір топ адам жиналып,қойылым қояды (көбінесе билейді,өлең айтады).
Флэшмобтың бірнеше ережелері бар, егер жасалған "қойылым" сол ережелерге сай болмаса оны флэшмоб деп санамайды:
Cілтемелер
Санат:Интернет Санат:Мәдениеттер
Николай Александрович Огай
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жаттықтырушылары
Террор (жанартау)
250px|нобай|оңға|Террор жанартауы Террор тауы Антарктидадағы Росс аралының шығыс бөлігін қамтыған базальт қалқанды жанартау болып табылады. Бұл жанартаудың қалқан жақтарында көптеген күл конустары мен күмбездері бар.
Террор тауының көп бөлігін қар мен мұз басқан. Бүл қалқанды жанартау болып табылады. Ол көлемі бойынша Росс аралындағы үш жанартаудың арасында екінші орынға ие. Террор тауы одан 30 шақырым қашықтықта орналасқан Эребус тауымен қатар тұр. Ол 1841 жылы британ зерттеушісі Джеймс Кларк Росстың 1 «HMS террор» деп аталатын кемесінің құрметіне осылай аталған болатын. Жанартау басындағы жартастар әлі зерттеле қойған жоқ. Ал оның шығыс беткейіндегі төмен жатқан аймақтар зерттелген. Альпинистер Террор тауына алғаш рет 1959 жылы көтерілген. Террор тауы Антарктидадағы Росс аралының шығыс бөлігін қалыптастырады. Деректерге сүйенсек, төмен аймақтағы тау жыныстарының жасы 0,82-1,75 миллион жылдарды құрайды.
Росс аралы жанартаулардан тұрады. Террор Эребус жанартауынан 30 шақырым қашықтықта түр. Таудың биіктігі - 3230 м. Террорды 820 000 жыл бұрын пайда болған деген деректер бар. Террор тауының биіктігі 3230 м-ді құрайды.
Дереккөздер
Санат:Антарктида жанартаулары
Фрамингхам (Массачусетс)
Қала тұрғындарының саны 68 318 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68.5 км² шамасында. FIPS коды — 25-24925.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Ғазиза Жұмакенова
Жұмакенова Ғазиза (1954 жылы туған, Қостанай облысы) – әртіс, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі. Жұмакенова негізінен әндерін домбырамен, қазақ ұлттық аспаптар оркестрінің сүйемелдеуінде жеке дауыста орындайды. Алматы қаласында өткен «Қазақстан халықтар достығы» фестиваліне, ҚР-ның 10 жылдығына арналып Астана қаласында өткен концертке қатысқан (2002). «Ресейдегі Қазақстан жылы» негізінде Ресейдің Омбы, Челябі, Магнитогорск қалаларында болған концертте халық Жұмакенова өнерін тамашалаған.
cілтемелер
Санат:1954 жылы туғандар Санат:Қостанай облысында туғандар Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Қазақстан әншілері
Санту-Анастасиу
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21 300 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 552,546 км² шамасында. Халық тығыздығы — 38,5 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжіліс Аппараты
Дереккөздер
Санат:Мәжіліс Аппаратының Басшылары Санат:Қазақстан үкіметі
Комикс
Анықтамасы
Комикстың көптеген анықтамалары бар. Олардың барлығы ақыр соңында оның белгілі бір әңгіме туралы сөз шертетін суреттердің тізіміне сай келеді. Комикс - бұл хикая мен визуалды іс-әрекеттің бірлігі. «Комикстің мәні» (Understanding comics) атты кітабында Скотт МакКлауд «бірізді кескіндер» іспетті қысқаша және «мағыналық бірізділікте көршілес суреттердің және басқа да кескіндердің» анықтама береді.
Комикстарда мәтіннің болуы қажет емес, интуициялық түсінікті сюжеті бар «мылқау» комикстер де бар (мысалы, «Арзак» Жана Жиро). Бірақ көп жағдайда комикстерде төл сөз автордың аузынан «үрленіп шығатын» филактердің - «сөздік көпіршіктің» көмегімен беріледі. Автор сөзі кадрдің үстінде не астында беріледі. Стандартты комикс 17х26 см мөлшерлі болып келеді.
Комикстер әдеби жанр бойынша, сурет салу жағынан да әр түріл болып келеді. Классикалық әбебиет туындыларынын еңбектері де комикс түріне бейімделеді. Тарихи қалыптасқан түрі қызықты оқиға түрі.
Санат:Комикстер
Ақүйек ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2422 адамды құрады.
Әулиеата Жұмысшы және Солдат Депутаттарының Кеңесі
ӘУЛИЕАТА ЖҰМЫСШЫ ЖӘНЕ СОЛДАТ ДЕПУТАТТАРЫНЫҢ КЕҢЕСІ – Әулиеата жұмысшы және солдат депутаттары к-тінің негізінде 1917 ж. мамырда ұйымдастырылған билік органы. Алғашқыда эсерлер мен меньшевиктер ықпалында болды. Сол жылы жаз айларында Кеңесте большевиктік топ үстемдік алды. Оның құрамына большевик С.К. Хмелевский (төраға), С.Карев, М.Чернышев, Ф.Федоров-Завадский сайланды. Бұлар Қызыл гвардия отрядын ұйымдастырып, контрреволюциялық күштерді басуға, қаладағы өкімет билігін қолға алуға кірісті. Уезд еңбекшілерінің мүддесін батыл қорғады, ірі байлардың астығын еріксіз тәркілеп, ашыққандар үшін асханалар ұйымдастырылды, жетім балаларды қамқорлыққа алды. Осындай саяси, тәрбиелік мәні зор жұмыстардан кейін Кеңестің бұқара арасында ықпалы күшейді. Жұмысшылар мен солдаттардың басым көпшілігі Кеңесті жақтады. 1917 ж. 18 қарашада Қызыл гвардия отрядтарына сүйенген большевиктік топ Әулиеатада және уезде өкімет билігінің жұмысшы, солдат депутаттары Кеңесінің қолына көшуін қамтамасыз етті. Кеңес өкімет билігін өз қолына алғаннан кейін ескі жергілікті помещиктік-бурж. әкімшілігін жойып, қалалық дума мен бұрынғы азық-түлік басқармасын таратты, халықтық мемл. аппарат құру ісіне кірісті, шаруаларға егістік жерді, жайылымдарды бөліп бере бастады, байларға, кәсіпорын. иелеріне салық салды, сауат ашу мектептерін ұйымдастырды. 1917 ж. 1 желтоқсанда Әулиеата уездік шаруалар депутаттарының, ал 16 желтоқсанда қазақ депутаттарының съездері өтіп, Ә. ж. с. д. с-н толық қолдады да оған өзінің депутаттарын сайлады. Осыған байланысты Кеңес Әулиеата жұмысшы, солдат, шаруа және қазақ депутаттарының Кеңесі болып қайта құрылды.
Санат: Ұйымдар Санат: Тарих
Голобрад (Кырджали облысы)
Голобрад (Голобрад) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Добрич қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 203 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6793. Телефон коды — 03655. ЕКАТТЕ коды — 15607.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Кишкинка
Кишкинка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ноля өзенінің оң жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Жұлдызды түн
«Жұлдызды түн» (De sterrennacht) – голланд суретшісі Винсент Ван Гогтың суреті. 1889 жылдың маусымында салынған. Суретте таң атар алдындағы мезгілдегі қала көрінісі бейнеленген. Суретші бейнелеуде өзінің Сен-Реми-де-Прованс қаласындағы үйінің шығыс әйнегінен қала көрінісін қолданған. Сурет 1941 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін Нью-Йорк қаласында Заманауи өнер мұражайында сақталады.
Кишкинка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кострома облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Ярославль облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Жұлдызды түн
Салыну тарихы
«Жұлдызды түн» Ван Гогтың түнгі аспанды алғаш бейнелеуі болған жоқ. Оның алдында суретші 1888 жылы ақпанда Арль қаласына көшіп, сол қалада «Рона үстіндегі жұлдызды түн» суретін салды. Ван Гог біз түнде бақылайтын аспаннан ерекше, қиялғажайып жұлдызды түнді көрсеткісі келген. Хаттардың біреуінде ол болашақ суреттің көрінісін сипаттаған – кипаристер мен жұлдызды түн, мүмкін піскен бидай алқабының үстінде. Өз ойын ол тек Сен-Ремиде жүзеге асырды. Кейбір зерттеушілердің пайымдауынша бұл кезеңде суретші қатты күйзелістерге ұшырап, осы және тағы біраз суретін борау пішінді оюлармен, сызықтармен салған.
Дереккөздер
1.Vincent van Gogh : March 30th—July 29th 1990. — Milan: Mondadori, 1990. — ISBN 88-242-0023-0. 2.Большая иллюстрированная энциклопедия искусств, Machaon (2011)
Санат:Суреттер Санат:Ван Гог жұмыстары Санат:Жұлдызды түн
Бишофсцелль
250px|thumb|Картада орналасуы Бишофсцелль (Bischofszell) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Бисхофсцелль округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5466 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.7 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4471, пошта индексі — 9220.
Бірқазан (ауыл)
Бірқазан — Қызылорда облысы Қызылорда қалалық әкімдігіне қарасты Белкөл кенттік әкімдігі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Қызылорда қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 27 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 336 адам (178 ер адам және 158 әйел адам) болса, 2009 жылы 215 адамды (114 ер адам және 101 әйел адам) құрады.
Самос (Луго)
Самос (Луго) (Samos (Lugo)) — Испаниядағы қала. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Саррия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1646 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 136 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 43 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Стрелин
Стрелин — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Низёва өзенінің оң жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Унна
Унна (Unna) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Арнсберг әкімшілік округіне бағынады. Унна ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 66502 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 88,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 78 036. Қаланың басшысы — Вернер Кольтер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Бад-Хинделанг
Бад-Хинделанг (Bad Hindelang) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Жоғарғы Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4815 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 137,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 80 123. Муниципалитеттің басшысы — Адальберт Мартин.
Дереккөздер
Санат:Бавария елді мекендері
Фракия
thumb|280px|Фракия аймағы
Ежелгі тарихы
Фракияның ежелгі түрғындары бірнеше жауынгер тайпалардан тұрды (фракиялықтар). Фракия туралы алғаш рет Гомердің поэмаларында айтылады. Б.з.б. VIII-VII ғасырларда Фракия аймағында гректер қоныстанып, жергілікті тайпалармен соғыс жүргізді. V ғасырдың басында одристер тайпасы Фракия мемлекетін құрды. Олар Фракияның басқа тайпаларын бағындырып, мемлекет аймағын кеңейтті. Алғашқы патшасы Терес болды. Ол Қара теңіздің батысындағы грек отарларын бағындырып, оларға алым-салық салды. Терестің мұрагері Ситалк тұсында Фракия одан әрі күшейді. Афина Ситалкті өзіне одақтас ету үшін оның ұлдарына Афина азаматтығын береді.
Мемлекет өзінің шарықтау шегіне б.з.б. V ғасырдың аяғында I Севт билігі кезінде жетті. Бұл уақытта Фракия өзінің күміс ақшасын шығарды. Фукидидтің мәліметі бойынша оған бағынышты грек қалалары төлейтін алымның көлемі 400 талантқа (1 талант — 26,2 кг күміс) жеткен. Б.з.б. IV ғасырдың басында I Севт қайтыс болды да, Фракияда билік үшін күрес басталды. Одристер мемлекеті екіге бөлініп, оның оңтүстігі I Севт билігінде, ал ішкі аймағы Медок билігінде қалды. Афина Фракия жағалауында өз ықпалын күшейту мақсатымен б.з.б. 390 жылы I Севт және Медокпен одақтастық шарт жасасты. Фракия өз ықпалын Афинада Котис (б.з.б. 383-359) патшалық құрған кезде де сақтап қалды. Котис Фракия тайпаларының басым көпшілігін біріктірді. Афина Екінші теңіз одағын құрып, Фракия жағалауында ықпалын күшейтуге тырысқанда Котис оған қарсылық көрсетті. Афиналықтардың Афиполь қаланын басып алуға бағытталған саясаты Котиспен арада соғыс тудырады. Котис б.з.б. 360 жылы Сестті басып алды да, Афина отары Фракиялық Херсонесті қоршады. Соғыс б.з.б. 359 жылы Котистің кенеттен қайтыс болуымен аяқталды. Оның ұлдары билікке таласып, нәтижесінде Фракия үшке бөлінді. Котистің үлкен ұлы Керсоблепт Фракияны біріктіруге ұмтылды. Алайда мұны қаламаған Афина оған қарсы әскер жіберді. Афина қолбасшылары Кефисодот, Хабрии және Харидем Керсоблепт армиясынан бірнеше шайқаста жеңілді.
Б.з.б. 357 жылы Афина Фракияға Харес бастаған жалдамалылар әскерін жіберуге мәжбүр болды. Харес Фракияның үш патшасын Афинамен келісім шарт жасауға мәжбүр етті. Келісім бойынша Афинаға Фракиялық Херсонес берілді. Афинаның осы уақыттарда одақтастарымен жүргізген соғысын пайдаланып, Керсоблепт Фракияны біріктіруге бағытталған іс-әрекет жүргізді. Б.з.б. 4 ғасырдың 60-жылдары Фракия қайтадан Афинамен одақтастық қатынастарды жандандырды.
Фракия тәуелсіздігіне II Филипп патшаның билігі кезінде күшейген Македон патшалығы қауіп төндірді. Б.з.б. 356 ж. II Филипп Фракия жағалауын жаулап алуды бастады. Одақтастық соғыс жүргізіп жатқан афиналықтар II Филиппке қарсылық көрсете алмады. Сестті басып алған Афина стратегі Харестің Фракиялық Херсонестегі әскери қимылдары уақытша II Филипптің жорығын тоқтатты. Бірақ б.з.б. 352 ж. Македония патшасы Фракия патшаларына қарсы екінші жорық жасап, оларды өзіне бағындырды.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Тарихи мемлекеттер
Ун-Вус-Юган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Дузино-Сан-Микеле
Дузино-Сан-Микеле (Dusino San Michele) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 933 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 80 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 14010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Rocco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Шыршық (өзен)
Шыршық (өзб. Chirchiq/Чирчиқ) — Өзбекстандағы өзен, Сырдария өзенінің оң жақ саласы.
Киарамонти
Киарамонти (Chiaramonti) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Сассари провинциясында орналасқан.
Шыршық (өзен)
Жалпы сипаттамасы
Ұзындығы 155 км, су алабының ауданы 14.9 мың км². Бастауын Шатқал және Піскем өзендерімен толығатын Шарвақ су қоймасынан алады. Жоғарғы ағысында шамамен 30 шақырымдай жері тау қойнауымен құлап ағады. Содан соң жазық жерлер басталады да, жайылып ағады. Жол-жөнекей қар суымен де толығады. Қараша—наурыз айларында бетіне мұз қатады.
Киарамонти
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Шыршық (өзен)
Жалпы сипаттамасы
Шыршық өзенінен ауылшаруашылық жерлерін суландыратын Шыршық жасанды каналы тартылған. Сондай-ақ Шыршық-Бозсу су электр станциясы орналасқан.
Жағасындағы елді мекендер: Газалкент, Шыршық, Ташкент қалалары, Шарвак, Искандер, Алмазар кенттері.
Салалары
Шыршықтың бірнеше салалары бар, басым көпшілігі жоғары жағында. Жазық жерлерде салалары тіпті аз. Басты салалары ретінде оң жағынан келіп құятын Өгем, сол жағынан қосылатын Ақсақатасай өзендерін айтуға болады. Бұдан бөлек Қаранқұлсай, Азадбашсай, Шурабсай, Қызылсу, Галибасай, Паркентсай, Қызылсай өзендері Шыршық өзенінің суын толықтырады. Бұлардың көбі жаз мезгілдерінде Шыршыққа әзер жетеді, сулары аз арналар.
Сілтемелер
Санат:Сырдария су алабы Санат:Ташкент облысы өзендері
Калас
Калас — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Виледь өзенінің оң жағалауынан 208 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шарнека-де-Капарика
Шарнека-де-Капарика (Charneca de Caparica) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Алмада муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Жартыарал Сетубал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20419 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,33 км² шамасында. Халық тығыздығы — 914,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Ошнауши
Ошнауши — Ресейдегі өзен. Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Унга өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цивиль бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Чувашия өзендері
IC 4458
IC 4458 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Мырыш
thumb|left|122x122px|Мырыш Zn Мырыш (лат. Zincum; Zn) — элементтердің периодты жүйесінің II-тобындағы химиялық элемент, асыл металдардың бірі. Реттік нөмірі 30, атом массасы 65,39. Мырыш ерте заманда жез түрінде белгілі болған, таза түрі 16 ғасырда алынған. Жер қыртысындағы массасы бойынша мөлш. 8,3%. Ол полиметалды сульфид кендерінің құрамында кездеседі.
Негізгі минералдары: сфалерит (мырыш алдамышы) және вюрцит, смитсонит, каламин, цинкит. Мырыш гексагональды тығыз қапталған торы бар күміс түсті ақ металл, тығызд. 7,133 г/см3, балқу t 419,5 °С, қайнау t 906 °С. Тотығу дәрежесі +2. Ылғал ауада және суда 200°С-қа дейін тұрақты, тотығуға гидроксикарбонатты беттік пленкасы кедергі жасайды; қышқылдар және сілтілермен, аммиак және аммоний тұздарымен, ылғал күйіндегі Cl2, Br2-мен, қыздырғанда О2-мен әрекеттеседі.
Құрамында М. бар концентраттарды күйдіріп, әрі қарай алынған күйдіргіні Н2SO4-пен сілтісіздендіру және ZnSO4 ерітіндісінен Мырышты электрлік тұндыру арқылы алынады. Мырыш жез, нейзильбер, томпак, тағы басқа қорытпалардың құраушысы; болат және шойынды мырыштау үшін (бұл кезде коррозияға қарсы қаптама түзіледі), ұшақтар мен автомобильдердің майда бөлшектерін, химиялық ток көздерінің электродтарын жасауда, күміс пен алтынды қорғасыннан бөлуде қолданылады.
Жіктелуі
Мырышқұрамды шикізат А, Б, және Г кластарға бөлінген. А класы үш топқа таралады:
Көрсетілген топтардың металды сынықтары мен қалдықтарын құрамындағы металдың мөлшеріне байланысты 1 немесе 2 сортқа жатқызады. 1 және 2 топтағы металдың мөлшері сорттар бойынша келесідей бөлінеді: 1-сортта 97 %-дан, 2-сортта- 85 %-дан, ал 3-сортта металдың мөлшері сәйкесінше 60 % және 45 %-дан кем емес болады.
Мырыш пен оның қорытпаларының жоңқасын топтарға ұқсас түрде жіктейді. 1 және 2 топтағы жоңқаның құрамында металдың мөлшері85 %-дан кем емес, 3 топта - 65 %-дан жоғары.
Мырыш және оның қорытпаларының басқа да қалдықтары үш топқа бөлінеді.
а- құрамындағы Zn мөлшері 90 %-дан кем емес гартмырыш,
б- құрамындағы Zn мөлшері 65 %-дан кем емес мырыш қағы,
в- құрамындағы Zn мөлшері 40 %-дан кем емес гартмырыш және мырыш қағы.
Мырыш қосылыстары
Мырыш қосылыстары – мырыш элементі түзетін химиялық қосылыстар. Мырыштың оттекті қосылыстарының маңыздысы мырыш (ІІ) оксиді ZnO – түссіз кристалл, балқу t 1975ӘС. Су, спирт, эфирде ерімейді, ал қышқылдарда, сілтілерде ериді. Табиғатта “цинкит” деген атпен белгілі. ZnO – мырыш буларын ауада немесе оттекте жағу және табиғи ZnS-ті күйдіру арқылы алынады. Ол бояғыштарда ақ пигмент (мырыш әгі), электроникада шала өткізгіш материал ретінде, тағы басқа мақсаттарда қолданылады. Мырыш гидроксиді Zn(OH)2 – мырыштың ерігіш тұздары мен сілтілер арасындағы реакцияда түзіледі. Ол ақ түсті тұнба, қышқылдар және сілтілерде ериді. Аммиак ерітіндісінде еріп, кешенді қосылыстар түзеді. Мырыш тұздарының маңыздылары: ZnS, ZnCl2, ZnSO4, Zn(СН3CОО)2. Мырыш сульфиді ZnS – түссіз кристалл, балқу t 1775ӘС, суда ерімейді, қышқылдар әсерінен ыдырайды, литопон деген ақ бояу құрамына кіреді. Табиғатта сфалерит (мырыш алдамышы) және вюрцит минералдары түрінде кездеседі. ZnCl2 немесе ZnSO4 ерітінділерінен натрий немесе аммоний сульфидімен тұндыру арқылы алынады. Шала өткізгіш материал ретінде, тағы басқа қолданылады. Мырыш хлориді ZnCl2, түссіз кристалл, балқу t 318ӘС, қайнау t 732ӘС, суда (20ӘС кезінде 100 г-да 367 г), суда, спиртте, эфирде ериді, өте гигроскопты. Мырыш сульфидін (ZnS) натрий хлоридімен (NaCl) қыздыру және тұз қышқылын Zn, ZnСО3 немесе ZnО-мен әрекеттестіру арқылы алынады. Ол негізінен қағаздарды ағартуда, улағыш ерітінділердің құраушысы ретінде, ағашты шіруден сақтау мақсатында қолданады. Мырыш сульфаты ZnSO4 – түссіз кристалл, суда ериді (20ӘС кезінде 100 г-да 54,1 г). Ерітінділерден мырыш купоросы (ZnSO47Н2О) түрінде кристалданады. Zn немесе ZnO-ін Н2SO4-пен әрекеттестіру арқылы алынады. Мырышты электролиз арқылы алуда және мырыштауда электролит құраушысы, матаны бояуда улағыш, флотореагент, микротыңайтқыш ретінде, тағы басқа қолданылады. Мырыштың тағы бір маңызды қосылысы мырыш ацетаты Zn(СН3CОО)2 – балқу t 235 – 237ӘС кристалл, суда (20ӘС кезінде 100 г-да 30 г немесе 100ӘС-та 44,6 г), спиртте ериді. Ол Zn немесе ZnО сірке қышқылымен әрекеттескенде алынады. Органик. синтез өнеркәсібінде – катализатор ретінде, медицинада, тағы басқа қолданылады. Мырышорганикалық қосылыстар – құрамында Zn–С байланысы бар қосылыстар. Негізгі типтері: R2 Zn, RZnНаl. Олардың Аlk2Zn қосылысы – сұйық, Аr2Zn – кристалл, RZnHal – балқымайтын ақ зат, органик. еріткіштерде ериді. Аlk2Zn (С4-ке дейін) – ауада өздігінен жанады; су, спирт, қышқылдар және аминдермен қарқынды әрекеттеседі. Оны ZnHal2-ні магнийорганик. қосылыстармен (немесе Ar2Hg) не алкилгалогенидтерді Zn–Сu қорытпаларымен әрекеттестіру арқылы алады. Табиғатта мырыш өздігінен метал ретінде кездеседі.
Мырыш сульфид түрінде 1-4% Zn, сондай-ақ Cu, Pb, Ag, Au, Cd, Bi бар полиметалл кендерінен өндіріледі. Кендер мырыш концентраттарын (50-60% Zn) және сонымен қатар қорғасын, мыс, кейде пирит концентраттарын ала отырып, селективті флотациямен байытады. Мырыш концентраттарын пештерде қайнаған қабатта күйдіреді, мырыш сульфидін ZnO оксидіне ауыстырады; бұл ретте түзілетін SO2 күкіртті газы күкірт қышқылын өндіруге жұмсалады. ZnO тотығынан таза мырыш екі жолмен алынады. Пирометаллургиялық (дистилляциялық) әдіс бойынша, бұрыннан бар, күйдірілген концентрат түйіршікті және газ өткізгіштікті беру үшін жентектеуге ұшырайды, содан кейін 1200-1300 °c: ZnO + С = Zn + CO кезінде көмірмен немесе кокспен қалпына келтіреді. Бұл ретте түзілетін металл булары конденсацияланады және металл қалыптарға құяды.
Дереккөздер
Санат:Химиялық элементтер Санат:Мырыш
NGC 3777
NGC 3777 — Crater шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 26 ақпанда Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3777 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35879, MCG -2-30-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Омица
Омица — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 88 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Муссе (Иль және Вилен)
Муссе (Moussé) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35199, пошта индексі — 35130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 331 адамды құрады. Халық тығыздығы — 98,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
IC 64
IC 64 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3550, UGC 613, MCG 4-3-31, ZWG 480.30, NPM1G +26.0030.
Ереван тарих мұражайы
Ереван тарихы мұражайы — Армения астанасы Ереванның орталық бөлігінде, қалалық әкімдікпен бір ғимаратта орналасқан тарихи мұражай.
Тарихы
1931 жылы Ереван өрт сөндіру бекетінің екінші қабатындағы екі бөлмеде ашылған мұражай Ереван қалалық кеңесінің коммуналдық бөліміне бекітіліп, Коммуналдық мұражай (Арм. Կոմունալ թանգարան) деп аталды. 1936 жылы ол Ереван тарихы мұражайы болып өзгертіліп, Көк мешітке көшіріліп, 56 жыл қызмет етті. 1994 жылы коллекция бұрынғы Әулие Хрипсиме әйелдер гимназиясында, 1997 жылдан бастап - революционер және саясаткер Степан Шахумян атындағы Еревандағы № 1 орта мектепте болды, тек 2005 жылы ол өзінің соңғы баспанасын тапты, сол жаққа орналасты. Ереван қалалық кеңесінің жаңа ғимаратының қанаты.
Экспонаттар
Мұражайда қаланың және оның тұрғындарының көне заманнан бүгінгі күнге дейінгі өмірін бейнелейтін 94 мыңнан астам экспонат қойылған: археологиялық, этнографиялық, нумизматикалық, картиналар, мүсіндер, хаттар, кітаптар, фотосуреттер, техникалық және тұрмыстық заттар.
Ғылыми кеңес
Мұражайда ғылыми кеңес құрылды, оның мүшелеріне өз заманының ұлы ойшылдары мен өнертанушылары: сәулетшілер Александр Таманян, Торос Тороманян, Николай Буниатян, Микаэл Мазманян, суретшілер Мартирос Сарян, Гагик Гюржян, Тарагрос, мүсінші Ара Саргсян кіреді. , ғалымдар Степан Лисицян, Ерванд Шахазиз, Сергей Бархударян, Бабкен Аракелян және басқа да ғылым мен өнер қайраткерлері.
Ащы асқақтық
Ащы асқақтық - тағамның дәмін келтіруге қажетті өткір дәмді дәмдеуіштер.
Ошфельден (Төменгі Рейн)
Коммунаның INSEE коды — 67202, пошта индексі — 67270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3281 адамды құрады. Халық тығыздығы — 271,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Кьевелон
Кьевелон (Quiévelon) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,35 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59483, пошта индексі — 59680.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Нескен Амантайқызы Мамбина
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Санат:1947 жылы туғандар
Незиньян-л'Евек
Незиньян-л'Евек (Nézignan-l'Évêque) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34182, пошта индексі — 34120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1423 адамды құрады. Халық тығыздығы — 328,64 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Б. з. д. 67 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 67 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 67 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Облыстық спорт және туризм басқармасының спорт залы
Облыстық спорт және туризм басқармасының спорт залы (Орал қаласы) – 1987ж.Сәулетшісі - В.Иванов. 1995 - самбо күресінен Азия чемпионаты; әйелдер арасында дзюдодан М.Мәметованы еске алу халықаралық турнирі; 1997 - воллейболдан ерлер арасындағы Қазақстан кубогы; 1998 - волейболдан ерлер арасындағы ҚР-ның чемпионаты; 2002 - самбо күресінен чемпионаты; ҚР Президентінің кубогы үшін во¬лейболдан халықаралық турнир өтті.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Аламесек ауылдық округі
Аламесек ауылдық округі – Қызылорда облысы Жалағаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Есет батыр ауылы кіреді. Орталығы – Есет батыр ауылы.
Дереккөздер
Санат:Жалағаш ауданы ауылдық округтері
Ер Тарғын көшесі (Астана)
Бұрынғы атауы №20 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Ер Тарғын көшесі Арқайым көшесінен басталып, Жалаңтөс көшесінде аяқталады. Жаңаарқа, Бурабай көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 721,8 м.
Меруерт Қуатқызы Әбусейітова
Меруерт Қуатқызы Әбусейітова (15 шілде, 1951 жылы Алматыда туған) — ғалым. Тарих ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Қазақстанның Білім беру ісінің Үздігі. «Парасат ордені» мен марапатталған (2007 жылы). Қазақстан Білім Беру ісінің Құрметті қызыметкері.
Ер Тарғын көшесі (Астана)
«Ер Тарғын» - Ноғайлы заманының батыры, қазақ-ноғай халық-тарының арасына кең тараған «Ер Тарғын» жырының басты кейіпкері. Ноғайлы дәуірінің тарихи оқиғаларын бейнелейтін жырдың негізгі идеясы - ерлік пен батырлықты дәріптеу, ел бірлігін сақтау.
Меруерт Қуатқызы Әбусейітова
Толығырақ
ҚазМУ-ді (1974), Ресей Ғылым Академиясының Шығыстану институты Санкт-Петербург филиалының аспирантурасын (1977) бітірген.
Ер Тарғын көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Меруерт Қуатқызы Әбусейітова
Толығырақ
1978 — 1992 жылы Қазақстан Ғылым Акедемиясының Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының аға ғылымкер қызметкері болды.
1992 жылдан ҚР ҒМ Ғылым Акедемиясының Шығыстану институты директорының орынбасары.Ғалым шет елдердегі қолжазба қорларынан алғаш табылып, ғылым айналымға түскен жазба (парсы және түрік тілдеріндегі) деректерді зерттей отырып, Қазақстанның Орта Азиямен, жалпы Шығыс елдерімен саяси, дипломаттық, экономика және мәдени байланыстары туралы 100-ден астам ғылыми еңбек жариялады. Оның “ХVІ ғасырдың 2-жартысындағы Қазақстандығы” (орыс тілінде), “ХV — ХVІІ ғасырлардағы Қазақстан және [[Орта Азия: тарих, саясат, дипломатия]]” аталатын монографилары отандық тарихнама ғылымына қосылған елеулі үлес ретінде қабылданды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері Санат:Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалінің иегерлері
Әулиеата Уездік Ұлттық Кеңесі
ӘУЛИЕАТА УЕЗДІК ҰЛТТЫҚ КЕҢЕСІ – 1917 ж. Ақпан төңкерісінен кейін уездегі қазақ халқының мүддесін қорғап, саяси белсенділігін арттыру мақсатында құрылған қоғамдық-саяси ұйым. Ұйымның төрағасы Ә.Кенесарин болды. Ұйым мүшелері 1916 ж. көтеріліс салдарынан Қытай ауып кеткен босқындардың өз атамекеніне оралуына көмек ұйымдастырып, ұлтаралық қатынастарды реттеуде елеулі еңбек етті. Ел тағдырын шешу міндеті жүктелген Бүкілресейлік Құрылтай жиналысына жергілікті халықты әзірлеуде белсенділік танытты. Ұйым мүшелерінің үгіт-насихат жұмыстары нәтижесінде Әулиеата уезінен Бүкілресейлік Құрылтай жиналысына, Ә. Кенесарин, Б.Тастанбеков, Ғ.Шолпанқұлов, Қ.Әділбеков, Р.Әбдірайымов ұсынылатын болып белгіленді. 1917 ж. желтоқсанда Ә. А. у. Ұ. к-нің ұйымдастырумен Әулиеата уезі қазақтарының съезі болып өтті. Онда ұйым мүшелері азық-түліктің уездегі халықтар арасында дұрыс бөлінуін көтеріп, қазақтар үшін өз алдына бөлек азық-түлік к-тін құру керектігін алға тартты. Сөйтіп, Түркістан өлкесін жайлаған аштықтан уез қазақтарын құтқару жолында еңбектенді. Түркістан (Қоқан) автономиясына қолдаушылық білдірді. Уезде кеңестік биліктің орнығуына наразылық танытты. Кеңес өкіметі орнағаннан кейін Ә. А. У. Ұ. К. таратылды.
Санат: Ұйымдар Санат: Тарих
Андрей Николаевич Тихонов
thumb|Тихонов Андрей Николаевич
Тихонов Андрей Николаевич [17.(30). 10. 1906 ж. т., Смоленск облысы]-совет математигі және геофизигі, КСРО ғылым академиясының академигі (1966; 1939 жылдан корр.мүшесі). Соц. Еңбек Ері (1975). Мәскеу университетін бітірген (1927). 1936 жылдан сол университетте профессор,1970 жылдан есептеу математикасы мен кибернетика факультетінің декана; 1953 жылдан КСРО ғылым академиясының Қолданылмалы математика институты директорының орынбасары. Оның алғашқы еңбектері топология мен функционалдық анализге арналған. Ол ғылымға топологиялық кеңістіктердің көбейтіндісі деген ұғымды ендірді. Оның кейінгі еңбектері дифференциалдық теңдеулер теориясына, матем.физикаға, геофизикаға және есептеу математикасына арналған. А.Н.Тихоновтың басшылығымен көптеген қолданылмалы есептерді шешудің алгоритмі жасалды. КСРО Мемлекет сыйлығының (1953, 1976) және Лениндік сыйлықтың лауреаты (1966). 5 рет Ленин орденімен т. б. орден және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Пётр Сверчевский
Пётр Ярослав Сверчевский (Piotr Jarosław Świerczewski; 8 сәуір 1972 жыл, Новы-Сонч)  — польшалық футболшы, жартылай қорғаушы.
Карьерасы
1992 жылғы Олимпиада ойындарына, 2002 жылы әлем чемпионатына қатысты.
Дереккөздер
Санат:Польша футболшылары Санат:Польша Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:Бастия ФК ойыншылары Санат:Лех ФК ойыншылары Санат:Корона ФК ойыншылары Санат:Полония ФК ойыншылары Санат:Дискоболия ФК ойыншылары Санат:Польша футбол жаттықтырушылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Гамба Осака ФК ойыншылары Санат:Заглембе ФК ойыншылары
Саятшы жабдықтары
Саятшы құрал-жабдықтардың барлығы да аса қажеттіліктен шыққандығын әркім-ақ біледі. Олардың қандай роль атқаратындығын, неден жасалатындығын және әрқайсысының атаулары бар.
Томаға
alt=sayat|нобай|sayatshy Қыран құстардың екі көзін саңылаусыз жауып тұратын құсбегілердің саят құрғандағы негігі құрал-жабдықтарының бірі. Жұмсақ қалың былғарыдан ыңғайлы етіп тігіледі. Көбіне күміспен немесе табиғи тастармен көмкеріледі Бүркітті баптап-баулу үшін, оның бала-шаға, итке, құсқа, қызылға ұмтыла бермеуі үшін және жақындағанды шап беріп бұру қаупінен сақтану үшін томағалайды. Сондықтан, қолдағы бүркіт өз төңірегіндегі қызылды-жасылдан, өз ортасынан аз да болса бөлектенеді. Құстың Томағасы аңға жіберілген кезде сыпырылады.Томаға құстың басын қыспайтын, қажамайтын, көз жанарын баспай, саңылаусыз жабатын, құстың басынан түсіп қалмайтын етіп жасалады. Томағаны осы шарттарды толық білетін, пішуге, тігуге машықтанған томағашылар ғана тігеді. Томағаның олпы-солпы болмай, мінсіз шығуы үшін оны қалың былғары ұлтанының тегіс жерінен үлгі салып ойып алады. Пішуші шебер өз қалағанынша бір тұтас немесе екі-үш бөлек, кейде төрт бөлек етіп ойып құрастырады. Тамақ бау мен айдар кейде бірге, кейде бөлек ойылады. Томаға шарттары бойынша әрі нәзік, әрі әдемі тігілген, таза былғарының өзінен әсем ою-өрнек шығарған, тіпті ұсақ шытыралармен безелген томағаларды қазақ құсбегілері бір бестіден кем бағаламаған.
Биялай
Саятшылар қыран құсты қолына қондырарда киетін теріден тігілген қолғап. Биялайды алғашында барлық саусақ бірге болатындай етіп тұйықтап тігіп, бертін келе ыңғайлы болу үшін бас бармақтың ұясын бөлек тіккен. Биялайдың ішіне талдырған киізден немесе арасына мақта, жүн тығылған матадан астар салынады да, тысын жұмсақ иленген теріден түгін ішіне қаратып тігеді. Биялайдың білезігін жеңді білек еркін сиып кететіндей етіп жасап, іліп қоюға қолайлы болуы үшін қайыстан бау немесе жез шығыршық тағады. Бүркітпен аң аулауға шыққанда, ат үстінде қары талмау үшін құс қондырған биялайлы қолды балдаққа сүйеп отырады; нобай
Балдақ
Балдақ — құсты ат үстінде алып жүруге арналған, құс салмағынан қолдың талмауы үшін оң қолдың білегін сүйеп отыратын, ашасында жұмсақ төсеніші бар тіреу. Төсеніші былғарыдан не қайыстан жасалады, ол балдақ ашасының ішіне түсіп тұрады. Балдақ таяғының екінші басы бүлдіргілі, ол ердің қамшылар жақ алдыңғы қапталындағы шеттікке бекітіледі. Атпен құйындата шапқанда балдақ көп толқымау үшін балдақ таяғының орта шенінен жіңішке қайыс бау өткізіп, бау ұшы ердің алдыңғы қасының маңдайындағы бұжыралы шығыршыққа байланады. Балдақ ағаштан не тау текенің мүйізінен жасалады.
Жемаяқ
Жем сапты аяқ — бүркітке жем беретін ыдыс. Оны кейде жем сапты аяқ, жем тостаған, құс сапты аяқ, құс аяқ деп те атайды. Ағаштан ойып жасалады. Бұл ыдыстың сыйымдылығы 2—2,5 литрден кем болмайды. Бір жағы құс тұмсықтау сопақ келеді де, бір жағында тұтамдай сабы болады. Сабына қайыс бүлдіргі өткізіледі. Көшкенде байлап қоюға, салбурында қанжығалауға лайықталған. Жемаяқтың түрі көп. Соның ішінде құс тұмсықтау, сопақтау, асты орнықты, іші шұңғыл, өзі жұқа, өзі жеңіл, әдемі жонылғандары да жоқ емес. Кейбіреулерінің тұмсығында жем суын сүзіп шығаратын бір не екі тесік те болады. Сапты аяқтың ернеуіне таяу (түрмесіне) жасалған екі тесік жем шаюға өте қолайлы.Қыранды қайырып баптағанда, аңға салып жүргенде құсбегілер бап дегенді — жем деп, жем дегенді — бап деп түсіндіреді. Ал осы екі кезеңде де құсқа көбінше — қолаба, сары бөртпе, ақ жем береді. Әдетте етті жұқалай жона жапырақтап, суға салып бөрттіреді. Сонан соң сумен қайта-қайта шайып, қан-сөлсіз, құнарсыз, кенеусіз жем дайындалады. Мұндай күрделі жұмысқа арнайы жасалған ыдысты «саптаяқ» атаған. Ал оны құсқа тәуелді ете атағанда — жем саптаяқ, құсаяқ, жемаяқ делінеді. нобай
Жемқалта
Саятқа шыққанда құстың шақыру жемін салатын қалта. Тіленіп ұшқан құс кейде әр жағдаймен аңға түспей, бір қиырға барып қонып қалады. Кейде аңды өзі қағып, өзі алуға үйретілген бүркіттің иесінен шалғайлап ұшатын кездері де кездесіп тұрады. Осындай жағдайда құсты дереу қолға шақыру керек болса, жем қалтада алып жүрген «қызылды» көрсету арқылы ғана шақырылады. Сондықтан жем қалтада қашан да қойдың толарсақты еті, қоянның бөксесі, кекілік, үйрек — әйтеуір құсты шақыруға арналған қол басындай «қызыл» болғаны жөн. Құс аңшылығы көбіне қыс маусымында болатындықтан, аязда «қызылдың» қатпауын еске алып, жем қалта киізден жасалады. Киіздің қыл-қыбыры «қызылға» жұқпауы үшін қалтаның іші шүберекпен астарланған. Әдемілік, сәнділік талғамды да ескерген құсбегілер қалтаның сыртын оюлатып, зерлетеді. Жем қалтаның ұзындығы 25—30 см, көлденеңі 20 см мөлшерінде болады. Қалтаның бір жақ ішкі қырында түтік қыстыратын орын жасалған. Қалтаны белбеуге ілетін бау да тағылады.
Балақбау
(аяқбау)(білезік бау) — құстың екі жіліншігіне (балағына) бірдей тағылатын бау. Мұны құстың «аяқ бауы» деп те атайды. Балақ баудың іші жұмсақ киіз, оның іші ұлпа тері, сырты былғары немесе жұмсақ иленген қайыс. Киіз бен қайыс қабатталып тігіледі. Ені екі елідей, ұзыны жіліншікті бір орап түйіліседі. Түйіліскен екі ұшын біріктіріп, шолақ аяқ бау тағылады. Демек, құс аяғының әр жіліншігіне балақ бау мен шолақ аяқ бау тағылады да, ол баулар құс аяғында ұдайы тұрады. нобай