cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 2750
NGC 2750 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2750 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25525, UGC 4769, MCG 4-22-12, ZWG 121.17, KCPG 186B, IRAS09028+2538, VV 541.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Дуковци (Велико Тырново облысы)
Дуковци (Дуковци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5094. ЕКАТТЕ коды — 24027.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Сан-Себастьян-ду-Параизу
Сан-Себастьян-ду-Параизу (São Sebastião do Paraíso) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Оңтүстік және оңтүстік-батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Себастьян-ду-Параизу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1821 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Аттендорф
Аттендорф (Attendorf) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Грац округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1727 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.66 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GU, ресми идентификациялық коды — 6 06 01.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Гшир (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Бауыржан Әлімұлы Мұхаметжанов
Бауыржан Әлімұлы Мұхаметжанов (26 қараша, 1960, Жамбыл облысы Меркі ауданы, Меркі ауылы) — Қазақстан Республикасының мемлекеттік және саяси қайраткері, Маңғыстау облысының әкімі (2011). , Ішкі істер министрі, заң ғылымдарының докторы.
Өмірбаяны
Қожа руынан шыққан.
Марапаттары
Әскери атағы — запастағы капитан.
Дереккөздер
Санат:26 қарашада туғандар Санат:1960 жылы туғандар Санат:Меркеде туғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан саясаткерлері Санат:Қазақстан премьер-министрінің орынбасарлары Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Қазақстан ішкі істер министрлері Санат:Қазақстан әділет министрлері Санат:Маңғыстау облысының әкімдері Санат:Қазақстанның Латвиядағы елшілері‎ Санат:Қазақстанның Литвадағы елшілері‎ Санат:Қазақстан заңгерлері Санат:Заң ғылымдарының докторлары Санат:Барыс орденінің иегерлері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Вилар-Шан (Алфандега-да-Фе)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 326 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,77 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Цоппе-ди-Кадоре
Цоппе-ди-Кадоре (Zoppè di Cadore) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Беллуно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 303 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 76 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 32010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Anna.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Жеміс ағашы
Жеміс ағаштары — жеміс өндіру мақсатымен қолдан өсірілетін және жабайы (көп жылдық) ағаштар, бұталар, лианалар.
Жеміс ағаштары орталық діңгек пен бұтақтар жиынтығынан құралады. Кейбір жеміс ағаштарының екі және одан да көп діңгегі болады. Діңгек — жеміс ағаштарының ортаңғы бөлігі, ол тамыр мойыншасынан басталып, жоғары бағытта тік орналасады. Сонымен қатар діңгек тамыр жүйесі мен сабақ жүйелерінің морфол. әрі функциялық байланыстарын қамтамасыз етеді. Діңгектің тамыр мойыншасынан бірінші тармақталған жанама бұтаққа дейінгі бөлігін — сидам, сидамнан жоғары соңғы жылғы өскінге дейінгі бөлігін — орталық жетекші, ал соңғы жылғы өсіндісін — бойөркен деп атайды. Сидам биіктігі сорттың өсу күшіне байланысты мынадай топтарға бөлінеді: сидамсыз (40 см-ге дейін), аласа (40 — 60 см), орташа (70 — 100 см), жоғары (130 см-ден жоғары) сидамды.
Жеміс ағаштарының бөрікбасы діңгекте орналасқан барлық жанама бұтақтар жиынтығынан құралады. Жеміс ағаштарынан Қазақстанда раушангүлділер тұқымдасы (алма, алмұрт, өрік, шабдалы, т.б.), жиделер тұқымдасы (жиде, тікенжиде), жаңғақтар тұқымдасы (грек жаңғағы), тұт тұқымдасы (тұт, т.б.) өсіріледі. Әсіресе, алма, алмұрт, шие ағаштарының маңызы зор. Солтүстік облыстарда алма ағашы, оңтүстікте, мұнымен қоса алмұрт, өрік, шие, шабдалы, жаңғақ өсіріледі. Бұлардың жемістері әрі тағам, әрі тамақ өнеркәсібінің шикізаты. Шекілдеуікті және сүйекті жеміс ағаштары құрамында қант, жаңғақ тәрізділерде май, тікенжидекте түрлі витамин көп.
Жеміс ағаштары селекциясымен Қазақ жеміс және жүзім шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты шұғылданады.
Дереккөздер
Санат:Ағаштар Санат:Жеуге болатын жемістер Санат:Тізімдер:Ботаника Санат:Жеміс өндірісі
Түркі тілдері жүйесіндегі қазақ тілінің тарихи орны
Түркі тілдері жүйесіндегі қазақ тілінің тарихи орны — 2011 жылы Астана қаласы «Б. о. ж.» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — М. Қ. Ескеева. Беттер саны — 420.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7340-02-5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Б. о. ж. баспасының кітаптары
Тремсбюттель
Тремсбюттель (Tremsbüttel) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штормарн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1918 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 62 081. Муниципалитеттің басшысы — Эрика Мозель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Аққайнар (Шығыс Қазақстан облысы)
Аққайнар (2009 жылға дейін – Черновая) — Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданындағы ауыл, Аққайнар ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1526 адам (803 ер адам және 723 әйел адам) болса, 2009 жылы 1076 адамды (557 ер адам және 519 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Катонқарағай ауданы елді мекендері
Гревенброх
Гревенброх (Grevenbroich) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Рейн-Нойс ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 63891 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2181,02182 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 62 008. Қаланың басшысы — Аксель Прюм.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
1151 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1151 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1151 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
NGC 7247
NGC 7247 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Делбегетей ауылдық округі
Делбегетей ауылдық округі – Абай облысы Жарма ауданы құрамында болған әкімшілік бірлік. 2017 жылы таратылып, Қарасу ауылдық округі құрамына енгізілді.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қоңырбиік ауылы кірді. Орталығы – Қоңырбиік ауылы болды. Округ құрамында болған Суықбұлақ ауылы 2013 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 498 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданының таратылған ауылдық округтері
Мыңбасы
Мыңбасы, мыңбегі – ертедегі түркі-моңғол әскерлерінің бір мың жауынгерлік бөлімінің қолбасшысы. М-на түркіше – бек, моңғолша – ноян, арабша – әмір лауазымы беріліп, әскери билікпен бірге уәлаяттар мен ұлыстарға әкімш. билікке тағайындалған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қымыздық қышқылы
Қымыздық қышқылы, дикарбон қышқылы, НООС — СООН, балқу t 189ӘС, түссіз кристалл. Су, спирт, эфирде ериді, ал бензол, хлороформда ерімейді. Қымыздық қышқылы күшті карбон қышқылдарының бірі, жеңіл тотығады. Олардың тұздары мен эфирлері оксалат деп аталады. Оксалат табиғатта, көбінесе, өсімдік құрамында кездеседі. Қыздырғанда ыдырайды: (СООН)2СО+СО2+Н2О. Оны өнеркәсіпте құмырсқа қышқылының тұзын 400ӘС-та қыздыру арқылы алады. Қымыздық қышқылы металдарды тот басу мен қақтанудан тазартуда, Al, Ag, Cr және Cu қорытпаларын тазартатын зат құрамында, тоқыма өндірісінде көмекші зат ретінде, т.б. жағдайларда қолданылады
Пайдаланған әдебиет
Қазақстан Энциклопедиясы
Санат:Карбон қышқылдары
Орыс философиясы
Философия тек адамның таза ақыл-ойы әрекетінің өмірі ғана емес, мамандардың шағын ғана тобының нәтижесінде ғана емес, ол ұлттық рухани тәжірибесінің көрінісі, әр алуан мәдениет туындыларынан көрінетін оның интелектуалдық әлеуетінің көрінісі. Ол философиялық және тарихи білімнің синтезі бола отырып, тарихи айғақтар мен оқиғаларды сипаттауды емес, оның ішкі мәнін ашуды мақсат тұтады.
Орыс философиясының орталық идеясы адамзат тағдыры мен жалпы өмірдегі Ресейдің ерекше орны мен ролін негіздеу және іздестіру болды. Және бұл орыс философиясын түсіну үшін маңызды, өйткені ол тарихи дамуының өзгешелігіне орай өзінің ерекше белгілерімен көзге түседі.
Орыс философиясы қалыптасуының бастапқы кезеңі XI-XVII ғасырлар, өзінің пайда болған кезінен ол әлемдік философиямен байланыстылығымен сипатталады, бірақ сонымен қатар оның тілтумалығын да теріске шығаруға болмайды. Ол Киев Русінде пайда болады және 988 жылы Русьтің шоқынуынан басталған хрестиандыру үдерісімен байланысты болады. Өзінің пайда болуында ол, бір жағынан, славиандық патша табынушылық дүниетанымының бірқатар белгілері мен бейнелерін қабылдаса, екінші жағынан, хрестиандықты қабылдау нәтижесінде Византиямен байланыс орнатып, сол арқылы антик философиясының көптеген идеяларын бойына сіңірді. Мұнан өзге Византиямен қатынас Ресейге шығыстық християндық философия тұжырымдамаларының бекітілуіне ықпал етеді. Осылайша орыс философиясы философиялық ой дамуының негізгі бағытына сай дами отырып, христиандырылған күйінде болса да антиктік, византиялық, ерте болгар дүниетанымы идеяларын бойына сіңірді. Оның үстіне орыс философиясы IX ғасырда Кирилл мен Мефодий қалыптастырған өзінің жеке жазба тілін әуел бастан қолданды.
Философиялық білім дүниетанымдық функция мен қатар данышпандық қызметті де атқарады, ал Ертедегі Русьтің рухани өмірі монастырларда шоғырланғандықтан, бұл философиялық ілімнің сипатына өз әсерін тигізді.
Жалпы алғанда, философиялық және тарихи ой хрестиандық принципіне негізделді.
Орыс философиясының ерекшеліктері
Орыс философиясының орталық идеясы адамзат тағдыры мен жалпы өмірдегі Ресейдің ерекше орны мен ролін негіздеу және іздестіру болды. Және бұл орыс философиясын түсіну үшін маңызды, өйткені ол тарихи дамуының өзгешелігіне орай өзінің ерекше белгілерімен көзге түседі.
Орыс философиялық қызықты ізденістер XVI-XVIII ғасырлар бойында жалғасын тапты және екі үрдістің қарама- қайшылығы негізінде өтті. Мұның алғашқысы орыс ойының тілтумалығына басты назар аударып, бұл тілтумалылықты орыстың рухани өмірі өзгешелігімен байланыстырылады. Екінші үрдіс Ресейге еуропалық мәдениеттің даму үрдісін тануға тырысты. Бұл үрдіс өкілдерінің айтуы бойынша Ресей Еуропаның даму жолына барлығынан кейін түскендіктен, Батыстан көп нәрсені үйреніп сол өткен тарихи жолды қайталауы тиіс.
Бұл екі үрдістің айқын теориялық және қоғамдық–саяси тұрғыда қалыптасуы XIX ғасырдың 40-60 жылдары болды. Біріншісін славянофильдер, екіншісін батысшылар білдірді. Осыған байланысты орыс философиялық ойына екі бағыт қалыптасты. Бұл екі бағыттың да қалыптасуына П.Я.Чаадаев (1794-1856) үлкен рол атқарды. Өзінің көзқарастарын ол атақты «Философиялық хаттарында« баяндады. Чаадаев католиктік Батысты дәріптеп, оны Ресейге үлгі тұтты, ал екінші жағынан, Ресейдің Батыстан айырмашылығы оның ерекше «ғаламдық миссиясында" деп айтты. Сондықтан ол Ресейдегі славианофильдіктің де, батысшылықтың да негізін қалаушы болып табылады.
Ресейдің дамуын еуропалық үлгі бойынша насихаттайтын бағыт - бұл батысшылдық. Бұл бағыттың өкілдері қатарына А.И.Герцен, Н.П.Огарев, К.Д.Кавелин, Т.Н.Грановский сияқты ойшылдар жатады, олармен В.Г.Белинский, И.С.Тургеневтер тығыз қатынас орнатты. Батысшылдар Ресейдің «Еуропаланды ру» идеясын насихаттады және қорғады. Олардың пікірінше, ел Батыс Еуропада бағдар ұстай отырып, тарихи қысқа уақыттың ішінде зкономикалық және мәдени артта қалушылығын жойып, еуропалық және әлемдік өркениеттің толыққанды мүшесі болуы тиіс. Славянофильдік болса орыстың ерекше философиялық-идеологиялық ағымы болып табылады. Славянофильдер Ресейдің әлемдегі ерекше мессиандық идеясын негіздеді. Бұл бағыттан діни орыс философиясы өсіп шықты.
Славянофильдіктің негізін қалаушылар: А.С.Хомяков, И.В.Киреевский, К.С.Аксаков, Ю.Ф.Самариндер болды.
Славянофильдердің айтуынша «соборшылдықты» православиелік «шіркеулік қорғаудағылар», яғни православиелік «шіркеулік қорғаудағылар» ғана православиелік қауым мүшелері ғана игере алады, ал «бөтендер мен дінсіздер» оны қабылдай алмайды.
Жоғарыда аталғандай славянофильдердің бастапқы тезисі Православиенің шешуші ролін бекіту болып табылады. Олардың пікірінше, дәл осы орыс жерін жаратқан «орыс рухын» қалыптастырады.
Орыстың діни философиясы
Діни философиякомунистік идеология үстемдігі жағдайында кеңістік философияда біржақты түсіндіріліп келген XX ғасыр басындағы орыс мәдениетінің аса маңызды бөлігі.
Философияның міндеті барынша кем, ал оларды шешу қабілеті адамда сонша кемшін дамыған, философия бүгінгі күндері математика немесе физика сияқты ғылымдармен салыстырғанда төменгі деңгейде дамыған. Мұны философия тарихындағы бір-біріне қарама-қарсы көптеген философиялық мектептер бар екендігі туралы дәлел айғақтайды. Бүгінгі күндері әр түрлі мектептер мен бағыттар жалпы мақсатқа – ақиқатқа жету барысында өзара түпкі келісімдердің табуға тырысуда. Орыстың діни философиясының да ақиқатты өзіндік түсінуі мен оған деген өз жолы болды. XX ғасырдың бас кезіндегі қоғамдық-саяси ойдың ең басты бағыттарының бірі діни философия болды. Бұл бағыттың өкілдері – Николай Бердяевтің, Сергей Булгаковтың, Павел Флоренскийдің т.б. ойшылдардың есімі әлемге әйгілі болды. Олардың шығармашылығына xix ғасырдағы орыс философиясының дәстүрлерімен қатар, әр түрлі мистикалық және пессимистік көңіл күйлерге толлы сол дәстурдің өзі де үлкен ықпалын тигізді.
Орыстың діни философиясындағы бүтіндік танымға ұмтылу мен нақтылықты терең сезіну сезімдік тәжірибенің барлық әр алуандығымен қатар, болмыс құрылысына терең енуге мүмкіндік беретін тылсымдық тәжірибеге де сенумен тығыз үйлеседі. Орыстың діншіл философтары жоғары құндылықты бізге ашып беретін адамгершілік және эстетикалық тәжірибелерге, интелектуалдық интуицияға сенумен қатар, ең алдымен адамның құдаймен және оның патшалығымен байланыс орнату да мүмкіндік беретін мистикалық діни тәжірибеге де сенеді. Орыс философтарының пікірінше, философияның басты міндеті тәжірибенің барлық алуан түріне сүйенетін бүтін тұтастық ретінде әлем туралы теорияны жасап шығару болып табылады. Бұл мәселені шешуде діни тәжірибе бізде ең маңызды мәліметтерді шеше алады. Тек сонын арқасында ғана біз өзіміздің дүниетанымызды барынша толықтырып, ғаламдық өмір сүрудің құпия мәнін аша аламыз.
Жоғарыда ескерілгендей, орыс философиялық ойының басты ерекшеліктерінің бірі – бұл Киев Русі дәуірінен-ақ басталған хрестиандандыру үрдісімен тығыз байланысты оның діни сипаттағы бағыты. Онан әрі қарай бұл «Москва - үшінші Рим» теориясында дами түсті.
XIX ғасырдың басы мен XX ғасырдың бірінші жартысындағы орыстың діни философиясы философиялық жүйелердің қалыптасуымен байланысты болды. Бұл дәуір ойшылдарына Н.Ф.Федеровты, Б.Н.Чичеринді, М.О.Лосскийді жатқызуға болады. Бұл дәуір филисофиясының сипаттамалық ерекшеліктері оның гуманизмі және діни сипатта болады. Бұл кезеңнің тағы бір ерекшеліктері – жаратылыстың дамуымен байланыс орыс механизмінің пайда болуы.
Орыс философтары еңбектеріндегі еуразияшылдық идеялар
Ресей батыстың типтегі де, шығыстың типтегі де әр түрлі халықтарды біріктіретін орасан зор кеңістікте орналасқан. Орыс тарихының әуел бастан-ақ оның көршілері үлкен рол атқарады. Сондықтан да ең алғашқы үлкен тарихи еңбек XI ғасырдағы «Жылдар жылнамасы» Русь туралы әңгімені көршілерінен бастайды. Солтүстігінде скандинав халықтары – варягтар орналасқан. Русьтің оңтүстігінде қара теңіздің солтүстік жағалауына дейін орналасқан гректер қоныстанды. Сонымен қатар құрамында хрестиандар да, иудейлер де, мұсылмандар болған жекеленген халықтар жиынтығы - хазарлар көршілес қоныстанды.
Орыс философиясы өзінің мазмұны жағынан универсалды, ол әр түрлі тақырыптарды зерттейді.Әлеуметтік жұмыстың әртектілігі, қайшылықтылығы әлеуметтік-саяси мәселелерге деген қызығушылықты туғызды. Орыс философиясы әлеуметтік– философиялық мәселелермен қатар, өз елінің тағдыры мәселесімен де айналысады. Бұл тақырыпта деген қызығушылық XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Ресейде әлеуметтік ахуалдық аса шиеленісуімен байланысты өсе түсті. Еуразиялық мектеп өкілдері қатарына эмиграциялық алғашқы толқынындағы талантты әдебиетшілердің, философтардың, публистердің, экономистердің бүтіндей тобы кіреді.Олардың арасындағы белгілері – географ П.Н.Савицкий, философ Л.П.Карсавин, филолоф Л.П.Карсаван, филолог және мәдениеттанушы Н.С.Трубецкой, тарихшы Г.В.Вернадский, музыканттанушы және өнертанушы П.П.Сувчинский, діни философтар публицистер-Г.В.Флоровский, В.Н.Ильин, сыншылар мен мәдениеттанушылар А.В.Кожевников, батыстанушы Н.Н.Алекеев, шығыстанушы В.П.Никитин, жазушы В.Н.Иванов, экономис Я.Д.Садовский. Еуразияшылдық София да, Берлин де емес, Ресейде революцияға дейін пайда болды. Бұл «алты еуразияшылдық» кезең еуразияшылдардық алдынғы буыны Г.Вернадскийдің, Л.Карсавиннің, Н.Трубецкойдың ғылыми істерімен байланысты болды. Кейінгі буын – П.Савицкий, Г.Флоровский кейінірек эмиграцияда қосылды. Тарихи уақыт шеңберінде Пушкин мен Илья Муромец бейнелері орыстылық, орыс рухын бірдей білдіре алады. Орыс идеясы XIX ғасыр әдебиеті сияқты құбылысты тудырып, әлемді таң қалдырады. Пушкин туралы Гоголь былай дейді: "Өз дамуындағы орыс адамы. Онда орыс табиғаты, орыс тілі, орыс мінезі... өзінің мінсіз таза сұлулығында көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Орыс философиясы Санат:Ресей философиясы
Ермек Серікбайұлы Баймышев
Ермек Серікбайұлы Баймышев (1940 жыл, Ақмола облысы, Шортанды ауданы, Дорофеевка ауылы) – медицина ғылымдарының докторы, профессор (1991).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан хирургтары Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы түлектері Санат:Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы тұлғалары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары
Бұрама тісті беріліс
frame|right|Бұрама тісті беріліс Бұрама тісті беріліс(Передача винтовая зубчатая) — айналмалы қозғалысты түзу сызықты қозғалысқа әкелуге арналған бұрама.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Интерьер
Интерьер — пәтердің белгілі бір ретпен қалыптастырылған әрі сәндеп жабдықталған ішкі кеңістігі.
Интерьерді жабдықтаудың қажетті шарты — қолайлылық пен әсемдік. Интерьердің барлық элементтері өзара әдемі үйлесуі, ал интерьер бүтіндей алғанда бірін-бірі толықтырып, көз тартарлық әсем болуы тиіс. Пәтерді жабдықтарда үйге қандай заттар қажет, оларды қай жерге және қалай орналастыру, әшекейі мен түсі, бөлменің әшекей мен болуын өзгерту-өзгертпеу туралы мәселені алдын ала ойластыру керек.
Пәтер интерьерін қалыптастыру мәселесіне арналған кітаптар шығарылады, журналдарға мақалалар басылады, көрмелер ұйымдас-тырылады, ал көрмелерде осы заманғы пәтер интерьерлерінің макет үлгісі және жиһаздың, жабдықтың, әшекейдің, жабдықтауға қажетті басқа да элементтердің ең жақсы өнеркәсіптік үлгілері көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:Интерьер Санат:Дизайн
Күрдтер
Күрдтер — Таяу Шығыстың ежелгі халықтарының бірі. Күрдтер Түркия, Иран, Ирак, Сирия аумағында өмір сүреді. Осы мемлекеттермен шектесетін Ауғанстанда, Арменияда, Грузияда, Әзірбайжанда да тұрады. Дүние жүзінде жалпы саны — 40 миллион шамасында. Өздерін курд деп атайды, бірақ бұрын Бұл халықтың тайпаларын гутеи, кутеи, куртии, карди, кардуһи деп атаған.
Тілі
Күрд тілі тек Ирақ мемлекеттік тілдерімен қатарында қолданылады. Туған тілі - күрд тілі, үнді-еуропалық тілдерінің тобының батыс ирани тармағына жатады, парсы тіліне жақын. Күрдтер парсы, араб, түрік, гүржін, орыс, қазақ тілдерін де қолданады (бұл тұратын жеріне байланысты). Күрд жазбасы 1921 ж. армян, 1929 ж. латын, 1945 ж. кириллица әліпбиіне көшкен.
Діні
Діні — негізінде Ислам, арасында Сүннит мұсылмандар да, Шиға мұсылмандар да бар. Кейбіреулер христиан дінің немесе бабалардың езид дінің ұстайды. Бірнеше бөліктеріне бөлінеді. Мысалы, курманджи, сорани, арасында езид күрдтер де бар.
Тарихы
Күрд этногенезі 3-4 ғасырларда Солтүстік Месопотамияның ежелгі тұрғындары мен Иран тайпаларының араласуы нәтижесінде қалыптаскан. Ұлт болып қалыптасуы араб халифаты тұсында басталып, салжұқ әулеті тұсында жалғасын тапты. Күрдістан аумағы жаулап алушыларға қарсы бірнеше соғысты бастан өткерді. Ежели Иран мен Грекия арасындағы соғыс негізінен Күрдстан аумағын қамтыды. Күрдстанның негізгі аумағы Иран мен Армян арасындағы таулы аймақтарда орналасқан. Бұл аумақ көптеген бөліністерге ұшырағандықтан күрдтердің ұлттық құрамына да әсерін тигізбей қоймайды. 10 ғасырда күрдтердің жекелеген тайпалық одақтары Кавказ маңын мекендеді. 11 ғасырда Шедедид династиясы үлкен аумақты иемденді. 19 ғасырда түріктер мен орыстар, орыстар мен Персия арасындағы соғыс салдарынан күрдтердің бірнеше тайпа одақтарының Түркиядан, Ираннан Кавказ жерлеріне қайтып келуіне алып келді. Бұлар Гүлстан (1813), Түркменчай (1828), Андрианаполь келісімдері нәтижесінде Ресей құрамына өткен тұрғындар болатын. Күрдтердің бір бөлігі 1937 ж. Армения мен Әзірбайжаннан, 1944 ж. Грузиядан Қазақстанға және Орта Азияға қоныс аударған. нобай|оңға|200px|Күрд киіміндегі қыздар.(Иранның Хавраман қаласынан) нобай|оңға|250px|Күрд биі
Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері: жартылай көшпелі мал шаруашылығы (ірі және ұсақ мал), егіншілік (дәнді дақылдар, бау-бақша, темекі). Кілем тоқу, жүннен бұйымдар жасау, металл ыдыстар жасау, металл соғу, ағаш ою өнері дамыған. Тау бөктеріндегі және жазық аумақтар мен қалалардағы шаруалардың тұрғын үйлері бір, екі қабатты, саман немесе тастан жасалған, төртбұрышты, шатыры тегіс. Коммуналдық бөлмелер тұрғын үйге іргелес, көбінесе ортақ кіреберісі бар. Топырақтан жасалған ошақ (тандыр) үйді жылытуға, тамақ пісіруге, нан пісіруге, салт-дәстүрлерді сақтауға қызмет етеді.
Мәдениеті
Күрдтер тарихында көптеген акын-жазушылардын есімдері белгілі. Алғашқы әдеби мектеп лирикалық, философиялық шығармалардың авторы болған сарай акыны Мела Джезири (12 ғ.) есімімен байланысты. Әнші ақын-философ Фани Тейранның (14 ғ.) да есімі аңызға айналған. Күрдтер көршілес халықтары сияқты Наурыз мейрамын ежелгі заманнан бастап тойлайды.
Ұлттық киімдері - ерлер кең шалбар, малдың жүнінен тігілген сырт киім, жеңсіз киіз жакет және киіз қалпақ (колоз, талык, кулук), белдеріне қайыс немесе күміс белдік таққан. Аяқ киімдері шұғадан және теріден тігілген. Әйелдер киімі — ұзын турлі түсті көйлектер, кең шалбар немесе белдемше, бас киімі - кофи.
Ұлттық тағамдары - негізінде сүт пен еттен жасалынады. Сондай-ақ бидай, күріш, бадана, бұршақ, жарма, сүзбе ірімшік, май, көкөністер де қолданылады. Дәстүрлі ет тағамдары - кали, селакали деп аталатын еттің сорпасына бұқтырылған тағам, шашлык болды. Тәтті тағамдары - бал, халва, кептірілген өрік, мейіз т.б. Сусындары - қаты, шербет, шира, кофе, шай.
Күрдтерден мұсылман ұлы қолбасшысы Салах әд-Дин шықты. Ирактың қазіргі Елбасы - Джалал Талабани да күрд. Пәкістанның премьер-министрі Беназир Бхуттоның анасы - Нусрет Бегунам Бхутто, Түркияның Елбасы Тұрғыт Озалдың да анасы күрдтерден шыққан еді.
Қазақстандағы күрдтер
Күрдтер Қазақстанға 1937 ж. Армения мен Әзірбайжаннан Алматы, Оңтүстік Қазақстан облыстарына күштеп көшірілді. Қазіргі кезде Қазақстанда 38,3 мың күрд тұрады (2009).
Күрдтердің Қазақстанда "Барбанг" деген ұлттық мәдени орталығы бар. Қазақстандағы күрдтерден академик Нәдір Кәрімұлы Нәдіров, дәрігер-нейрохирург Бари Нәдіров, жазушы Князь Мирзоев шыққан.
Түсініктемелер
Санат:Иран этникалық топтары
Мәзілбек Нұрбосынұлы Өтебаев
Өтебаев Мәзілбек Нұрбосынұлы (1969 ж. т., Маңғыстау ауданы Шайыр ауылы) – ғалым, физика-математика ғылым кандидаты, доцент (2002), профессор (2007). Қазіргі ҚазҰУ-ды бітірген (1993). 1993 жылдан АқтМУ-да оқытушы, педагогика. факультетінің деканының оқу ісі жөніндегі орынбасары, оқу басқармасының бастығы. Өтебаевтың негізгі ғылыми еңбектерінің бағыты дифференциялдық оператордың шекаралық шарттарын қалпына келтіру мәселелеріне арналған. Көптеген ғылыми мақалалар мен оқу құралдарының авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жайлау (Жамбыл ауданы)
Жайлау — Алматы облысы Жамбыл ауданы, Мәтібұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ұзынағаш ауылынан солтүстік-батысқа қарай 62 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 97 адам (46 ер адам және 51 әйел адам) болса, 2009 жылы 81 адамды (34 ер адам және 47 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) елді мекендері
Өтеміс Герей
Өтеміс Герей (Үтәмеш Гәрәй; шоқындырылғаннан кейін Александр Сафагиреевич; қай. 21 маусым 1566) — Қазан ханы (1549-1551), Сафа Герей мен Сүйімбикенің ұлы.
Өмірбаяны
1549 жылы әкесі Сафа Герей кенеттен қайтыс болғаннан кейін ол екі жасында таққа отырды. Кәмелетке толмаған хан тұсында анасы Сүйімбике регент болды. Ол Қырым әулетінің өкілі болғандықтан, 1551 жылы Қазан ақсүйектерінің қырымдықтарға қарсы көтерілісінен кейін оны қазандықтар анасы Сүйімбикемен бірге орыстарға берілді.
Сүйімбикені Қасым ханы, бұрынғы Қазан билеушісі Шаһғали ханға тұрмысқа берілді. Ал бала Иван Грозныйдың сарайында тәрбиеленді. Ол Чудовый монастырында шоқындыру рәсімінен өтіп, Александр есімін алды. Орыс деректерінде оны Александр патша деп атаған. Ол бірнеше рет Дербес жылнамалық жинақ миниатюраларында, соның ішінде Анастасия Романовнаны жерлеу көрінісінде бейнеленген.
1563 жылы Александр патша Иван Васильевич патшаның билеуші полкінің құрамында сол кезде Ұлы Литва кінәздігіне тиесілі Полоцкке қарсы жорыққа қатысты.
Ол жиырма жасында қайтыс болып, патша құрметімен — Мәскеу Кремлінің Архангел соборында жерленді.
Дереккөздер
Санат:Қазан хандары Санат:Герейлер
Валлика
Валлика (Vallica) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Кальви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B339, пошта индексі — 20259.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 35 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Поусэн (Мичиган)
Поусэн (Posen) — Мичиган штатының Presque Isle округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 292 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-66000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
1152 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1152 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1152 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жеміс дақылдары
Жеміс дақылдары — жемісі, жидегі, жаңғағы үшін қолдан өсірілетін өсімдіктер тобы. 32 ботаникалық тұқымдастан 200-ге жуық жеміс дақылдар белгілі. Олар биологиялық (ботаникалық тегі) формалары жағынан мынадай топтарға бөлінеді: ағаштар (грек жаңғағы, алмұрт, қызыл шие, алманың кейбір сорттары), бұталар (қарақат, тұшала т.б.), жартылай бұталар (таңқурай, т.б.), лиандар (актинидия, жүзім, т.б.). Жемісінің құрылысына және биологиялық ерекшеліктеріне қарай шекілдеуікті (алма, алмұрт, беке, т.б.), сүйекті (шие, алхоры, өрік, шабдалы, т.б.), жидекті (қара және қызыл қарақат, таңқурай, бүлдірген, т.б.), жаңғақты (грек жаңғағы, орман жаңғағы, т.б.), шырын жемісті (апельсин, лимон, мандарин, т.б.), субтропиктік (анар, інжір, құрма, т.б.), тропиктік (банан, ананас, т.б.) болып бөлінеді. Жеміс дақылдары әр түрлі ботаникалық тұқымдасқа жатады. Қазақстанда жеміс дақылдарының 95%-ін раушан гүлділер тұқымдасы құрайды. Еліміздің оңтүстік мен оңтүстік-шығысында жеміс дақылдарынан алма, алмұрт, жүзім, шие, алхоры, өрік, шабдалы, т.б. өсіріледі. Ал солтүстік, орталық, шығыс аймақтарда қарақат, тұшала, долана, т.б. өседі.
Құндызды (өзен)
Құндызды – Обаған алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қостанай облысы Қарасу ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 95 км, су жиналатын алабы 1420 км2, суының жылдык ағым көлемі 11 млн. м3.
Бастауы
Бастауын Қойбағар ауылы тұсынан алып, Теңіз көліне кұяды. Одан әрі өзен Обаған деп аталады.
Гидрологиясы
Ірі салалары: Егінсай, Терісбұтақ, Бұтақ, Қарамырза, Сүйіндік. Жоғарғы ағысында арнасы тік жартасты, Құндызды ауылынан кейін кеңейіп, жайылма пайда болады. Суы қараша айының ортасында қатып, наурыздың соңында ери бастайды. Өзен аңғарының басым бөлігі жыртылған. Алабы шабындыққа және мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қарасу ауданы өзендері Санат:Обаған су алабы
Жеміс жегілер
Жеміс жегілер — бірқатар көбелектер түрлерінің жалпылама аты; олардың жұлдыз құрттары өсімдіктердің жемістерінде дамиды; қ. Жапырақ ширатқыш көбелектер.
Дереккөздер
Санат:Қабыршақ қанаттылар
IC 3227
IC 3227 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40093, KAZ 385, NPM1G +24.0280, KUG 1220+243.
Сыртқы сілтемелер
IC 3227 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Амбазак
Коммунаның INSEE коды — 87002, пошта индексі — 87240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5445 адамды құрады. Халық тығыздығы — 94,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Құттыбек Баяндин
Құттыбек Баяндин (1937-2004) 17 шілдеде Алматы облысы, Үйгентас ауданы, Қоғалы ауылында туған.Жыланды орта мектебін бітіргеннен кейін (1957) біраз уақыт колхозда, құрылыс ұйымдарында қара жұмыс істейді.
Жұмыс баспалдағы
1966 жылы Қазақ Мемлекеттік университетінің журналистика бөлімін тамамдап, Семей, Талдықорған облыстарының «Семей тады», «Октябрь туы» газеттерінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, Талдықорған облыстық партия комитетінде нұсқаушы қызметтерін атқарған. Сол тұста жазған «Жолық болсын, Жұлдыз», «Жаңғырық», «Күткен күн», «Кімсің сен?» атты драмалық шығармалары облыстық театр сахнасында қойылды.
Аудармалары
1982 жылдан бастап «Қайнар», « Жалын », «Балауса », « Рауан » баспаларында редактор, Қазақ КСР Баспа, полиграфия және сауда істері жөніндегі мемлекеттік баспасөз комитетінде бөлім бастығы болған. Э.Успенскийдің «Қолтырауын Гена және басқалар» атты әңгімелер жинағыш қазақ тіліне аударған.
Еңбегі
Нұрмолда Алдабергеновтің ғұмыры мен қызметі жайлы «Нар тұлға» атты деректі романы «Рауан» баспасынан (1996), «Ғылым тарланы» атты жаңа деректі романы «Білім» баспасынан (2001) жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Монто (Эро)
Монто (Montaud) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34164, пошта индексі — 34160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 884 адамды құрады. Халық тығыздығы — 68,42 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Рогозина (Сандивей тармағы)
Рогозина — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сандивей өзенінің сол жағалауынан 79 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Қоңырат мыс кен орны
thumb|right|300px|Қоңырат мыс кен орны Қоңырат мыс кен орны – Қарағанды облысы, Балқаш қаласынан солтүстікке қарай 15 км жерде.
Алғаш 1927 жылы Михаил Петрович Русаков ашқан. Геологиялық барлау жұмыстары 1928 жылдан жүргізіле бастады. 1934 жылдан Балқаш тау-кен металлургия комбинатының шикізат қорын беретін негізгі кеніші.
Минералдары
Тотығу белдемінің минералдары – гематит, лимонит, куприт, мелаконит, сомтума мыс, ярозит, малахит, азурит, брошантит, халькантит, атакамит, хриозоколла.
Кентастануы
Кентасы 200 метр тереңдікке дейін таралған. Кентастанудың сипаты сеппе және желілі сеппе түрінде. Сондай-ақ, тік бағыттағылармен қатар көлбеу кентастану белдемділігі де білінеді. Кен орынның тотығу және сульфидке қайта баю белдемдеріндегі кентас сарқылған. Металдардың қоры бойынша Қоңырат мыс кен орны ірі кен орындары қатарына жатады, қазір мұнда аз көлемде ашық әдіспен кен өндірілуде.
Құрамы
Кентастарда мыс пен молибденнен (олардың қатынасы 115:1) басқа күшәла, қорғасын, мырыш, рений, таллий, галлий, селен, күміс, алтын, сүрме, теллур, индий, висмут, кобальт, никель, қалайы кездеседі. Ілеспе элементтердің негізгі мөлшері изоморфтық қоспалар түрінде де ұшырасады, кейде олар өздерінің дербес минералдарын түзеді. Мыс пен молибденнің мөлшері кең ауқымда өзгереді. Қазіргі кезде өндіретін кентастың құрамындағы мыстың мөлшер 0,35 – 0,45%.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары Санат:Қазақстанның мыс кен орындары Санат:1927 жылы пайда болғандар Санат:Балқаш ауданы географиясы
Сызықтық бағдарламалау
Сызықтық бағдарламалау — математикалық бағдарламалаудың бір саласы.
Сызықтық бағдарламалау анықталған жиында сызықтық теңдеулер мен теңсіздіктер жүйесі арқылы берілген сызықтық функцияның экстремумдары жайлы есептерді шешудің тәсілдері мен теориясын қарастырады. Теңдеулер мен теңсіздіктердің кейбіреуі немесе экстремумы ізделініп отырған функция сызықтық емес болса, онда мұндай есептер сызықтық емес бағдарламалауға жатады.
Сызықтық бағдарламалаудың негізгі есептерінің бірі, і=1, …, m, xj≤0, j=1, …, n (мұндағы сj , аij және bi – берілген сандар) шарттарын қанағаттандыратын сызықтық функциясының максимумын табу.
Сызықтық бағдарламалаудың мәні — әрекеттердің тиімді бағдарламасын құру есептерін шешу. Осыған орай сызықтық бағдарламалауды операторларды зерттеуде қолданылатын математикалық тәсіл ретінде де қарастыруға болады. Сызықтық бағдарламалау есептері технологиялық-экономикалық мазмұндағы көптеген есептердің математикалық моделі болып табылады. Сызықтық бағдарламалау мен сызықтық емес бағдарламалау есептері өндіріс пен ғылымның көптеген салаларында (мысалы, экономика, жоспарлау, өндіріс технологиясы, т.б.) кездеседі.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Сызықтық бағдарламалау
Португалиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Португалияның 15 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 14 нысан мәдени, 1 табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Португалия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 11 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Португалия
Путалинский Еган
Путалинский Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катесовский Сор өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 2753-2
NGC 2753-2 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 21 ақпанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2753-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: MCG 4-22-15, ZWG 121,20.
Поджо-Сан-Лоренцо
Поджо-Сан-Лоренцо (Poggio San Lorenzo) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Риети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 576 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 66 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 2030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Ағаш ісмерлігі
Бұған ағаш ою, оны механикалық өңдеу, желімдеу мен құрастыру, ағашты қаптау мен әрлеу, есіктіңілгегі мен тұтқасыз, сондай-ақ құлып орнату т. б. жұмыстар жатады. Мұндай жұмыстардың көпшілігін, оған керекті аспаптары жеткілікті болған жағдайда ағаш ісмерлігінен хабары бар әр адамның өзі-ақ үй жағдайында орындай алады.
Вокулер (Мез)
Вокулер (Vaucouleurs) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 39,35 км² шамасында.
Ағаш ісмерлігі
Ағаш бұйымдарды дайындау және жөндеу үшін тақтайлар, тұтас немесе жалғамалы сырғауылдар, тақталар мен фанера, сондай-ақ жоңқалы ағаш тақта (ЖАТ, яғни ДСП — древесностружечные плиты) және талшықты ағаш тақта (ТАТ, яғни ДВП — древесно-волокнистые плиты) пайдаланылады.
Вокулер (Мез)
Коммунаның INSEE коды — 55533, пошта индексі — 55140.
Ағаш ісмерлігі
Тақтай, сырғауыл, тақталар табиғи ағаштардан жасалғандықтан ағашқа тән қасиеттер оларда да болады. Ол түрлі соққы мен тербеліс әсерлеріне төзімді, өңдеуге ыңғайлы, желімден құрастырғанда берік және сәндік бұйымдар жасауға қолайлы болып келеді. Фанера бір-біріне желімденген үш немесе одан да көп жұқа (қалыңдығы 0,5—1мм) ағаш қабаттардан (шнон) тұрады. Оларды қабаттардағы ағаш талшықтары бір-біріне перпендикуляр болатындай етіп желімдейді.
Вокулер (Мез)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2060 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,35 адам/км².
Ағаш ісмерлігі
Фанераның қалыңдығы 3—25 мм болып келеді. Одан түрлі жәшік, сөре, рамкалар мен әр алуан бұйымдар жасауға болады. Фанера жиһаз жасауда, телевизор мен акустикалық жүйелердің (дыбыс колонкасы) қорабын қаптауға, тұрғын жайды сәндеуге т. б. мақсаттарға кеңінен пайдаланылады.
Вокулер (Мез)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Ағаш ісмерлігі
ЖАТ-тан жасалған бұйымдарды ылғалдан сақтау үшін оны фанерамен қаптап, ағаш пленкамен желімден, бетіне лак немесе майлы бояу жарады. Осындай өңдеуден өткен ЖАТ бұйымдар әдемі әрі табиғи ағаштан жасалған бұйымдардан айырмашылығы байқалмайтын болады.
ТАТ-ты ұнтақталған және ұсақталған ағаш қалдықтарына түрлі қоспалар (парафин, шайыр, канифоль т. б.) қосып престеу арқылы жасайды. Оны бөлмені жылылауға (қабырғаны, төбені қаптал, бетіне сәнді қағаз желімдейді немесе сырлайды), түрлі ағаш ыдыстар жасауға пайдаланады. ТАТ бұйымдар өндеуге ыңғайлы болғанымен онша берік емес. Ағаш ісмерлігінің дені ұста столында түрлі аспаптарды пайдалану арқылы жасалынады. Ұста столы болмаған жағдайда кәдімгі столды немесе еденді пайдалануға да болады, оның бетін бүлдірт алмау үшін ұшқат төсеу керек.
Ағаш ұсталығы аспаптары негізінен үшке бөлінеді:
Ағаш детальдарды механикалық өңдеуден еткізердей бұрын тиісті белгілеу жұмысын жүргізеді. Ол үшін ағаш немесе металл метрлік (мата тектес рулетка метр мен тігінші метрін пайдалануға болмайды, өйткені олар созылғыш болғандықтан белгі дәл түспейді) қолданылады. Қарындашын белгі түсірілгеннен кейін өңделетін (кесілетін) жердің бойымен сызық жүргізіледі. Ағашты қол аспаптарымен механикалық өңдеуге: аралау, сүргілеу (дайын бұйымдарды қалыпқа түсіру үшін), тиек, тесік жасау, ұяшықтарды үңгу мен тесіктерді бұрғылау, бекіткіш детальдар мен фурнитуралар ою, жымдастыру мен тегістеу жұмыстары жатады.
Шағын ағаш детальдар мен фанераларды және ЖАТ-ты кесуге ең қолайлы аспап — қол ара. Сондай-ақ жүзі ауыстырмалы әмбебап ара да тиімді құрал. Оның жүзі майдасымен фанера, жұқа тақтайлар мен шыбықтарды араласа, жүзі орташалауымен жұқалау тақтайлар мен ЖАТ-ты, ал жүзі ірісімен қалың тақтайларды аралайды.
Оның жүзін түзегішпен егеп оңға, солға қисайта шығарады. Мұндай ара ағаш арасына қысылмай еркін араланады. Қол араның жүзін дұрыстал шығару үшін оның тістерін екі жаққа кезектестіріп 0,5—0,7 мм-ге қисайтады. Тісі тұтас емес, оның ұшын ғана, шамамен 2/3 бөлігін, екі жағына бірдей етіп қиеайтқан жөн. Тістерін дұрыстан шығарғаннан кейін оны үшбұрышты егеумен қайрайды. Жүзі өткір қол арамен тегіс әрі тез аралап кесуге болады.
Кесілетін заттық сапасы араға және оның дұрыстығына байланысты болады. Егер тістері ірі немесе жүзі дұрыс шығарылмаған араны пайдаланса, ағаш кедірбүдірлы, қисық немесе жырымдалған күйде кесіледі. Белгі сызықтық сыртыл ала және қатты салмақ түсірмей аралаған жөн. Аралап бітуге таянғанда ағаттық немесе фанераның кесілетін бөлігін ұстап тұрған дұрыс, өйткені ағаш жарықшақтанып немесе сынып кетуі мүмкін.
Сүргілеу — ағаш ісмерлігіндегі басты жұмыстың бірі. Сүргілеуді жоңғы сүргі (дөрекілеу өңдеу), кәдімгі сүргі (алғашқы және таза өңдеу), жұқа сүргі (ұзынша детальдарды соңғы рет өңдеу) және тегістегіш сүргі (соңғы тазалау) сияқты аспаптар арқылы жүргізеді. Әр түрлі формалары айшықты бұйымдарды сүргілеуге арнаулы сүргілер пайдаланылады. Үй жағдайында жонғы сүргі мен шағындау сүргі ұстаса жеткілікті, тіпті болмаған жағдайда кәдімгі қарапайым сүргі болса да жарайды.
Сүргілер ағаш және металл корпусты болып келеді. Ағаш сүргінің қол тірегіші және ортасында ойығы, металл шынағы, пышақты қозғалмайтындай етіп бекітіл тұратын сынасы болады. Пышақтың ұшы сүргілен 0,5— 0,8 мм шығыңқырап тұрғаны дұрыс. Көбінесе өқделетін ағаштың құрамына және сүргілеу сапасына қарай көз мөлшерімен белгіленеді. '''Егер пышақ тым шығыңқырап тұрса, ол ағашқа бірден қауып, сүргіш жүргізбейді. Керісінше, пышақ жүзі тым аз шығарылса, сүргілеудің сапасы жақсы болғанмен, процесс тым ұзаққа созылады.'''
Пышақ жүзінің мөлшерін реттеу үшін сыпайы балғамен ұрып босатыл, белгілі мөлшерге келтіргеннен кейін қайта бекітеді. Пышақтың жүзі біркелкі шыққаны жөн, қисық болса ағаш беті жолақтанып қалады. Металл сүргілердің пышағы металл сыналардың көмегімен реттегіш винт арқылы бекітіледі. Ағаттық бойымен сүргіні түзу ұстан, оған онша көп салмақ түсірмей жайлап сүргілеген жөн. Өңдейтін деталь қозғалмауы үшін оны бір нәрсеге тірен немесе верстак болмаған жағдайда, ас столына орнатылған бекіткішке орнықтыру керек.
«Майланған» пышақты керосинмен сүртеді. Қайраққа салмақ түсірмей баяу және біртегіс қайраған жөн. Пышақтың жүзі қиғаш жағын қайрайды және қайран болған соң екінші жағын 2—3 рет жайын алған дұрыс, сонда жүзі аумай, дұрыс шығады. Ұяшық, саңылау т. б. тесікгерді жасау үшін қашау мен шапқы пайдаланылады. Олардың жүзін әр түрлі етіп шығарады: әдетте, қашауды жүзінің ені тесіктің көлеміне сәйкес болатындай етіп таңдайды.
Бұл ретте қашау мен шапқы сауда орындарына жүзі шығарылмаған күйде түсетінін ұмытпаған жөн. Сондықтан пайдаланбас бұрын мұқият түрде аспайтын жүзін шығару керек. Олардың жүзін сүргінің жүзін шығарғандай етіп қайрайды.
Қашау мен шайқылық жүзі қаншалықты дұрыс шығарылғанын былайша анықтайды: тәжірибе үшін керексіз ағашты қашайды, егер тесіктің қабырғасы тегіс болса — жүзінің дұрыс, ал кедір-бұдырлы болса — жүзінің теріс болғаны. Мұндай жағдайда аспайтын жүзін қайта шығару керек. Үңгу кезінде белгіленген жерден 1—2 мм ілгерілеу алып, бірге-бірге керекті мөлшерге жақындата қашаған жөн. Сонда саңылаулы жоңқалан газарта өңдегенде бастапқы белгіленген мөлшерге дәл келетін болады. Саңылау жасалғаннан кейін оның аузын тегістейді. Егер ағаттық екінші жағынан тесіл шығатындай саңылау жасау қажет болса, онда екі жағынан бір-біріне қарама-қарсы бағытта қашаған дұрыс. Сонда саңылаудың екі жақтағы аузы да біртегіс болып шығады.
Қашау кезінде (әсіресе тұтас тескенде) өңделетін детальдың астына ағаш кесіндісін немесе фанера қойған жөн, сонда жұмыс істейтін столдың беті бүлінбейді.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Шиханы (Стерлитамак ауданы)
Шиханы — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Алатанин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 347 адамды құрады. Пошта индексі — 453154, ОКАТО коды — 80249812003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ионизатор
Ионизатор - үйдің ауасын жасанды түрде аэроиондармен (электрмен зарядталған газ молекуласымен) қанықтыруға арналған. Теріс аэроиондардың емдік қасиеті бар, ол адамның организміне игі әсер етіп, жұмыс істеу қабілетін арттырады, организмдегі оттегінің жетіспеуін азайтады, ауырған адамның тезірек сауығуына көмектеседі. Теріс аэроиондар жүрек-тамырлары ауруларының кейбір түрлерін, тыныс жолдарын т. б. ауруларды емдеуге қолданылады. Мұндай аэроиондар таулы жердің, орманньщ, теңіздің, сарқырама мен тау өзендері жағасының ауасында, әсіресе күн күркіреуінен кейін мол болады. Қала ішіндегі ау ада, оның ішінде тұрғын үйлер де өте аз.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыстық техника Санат:Медициналық құралдар Санат:Иондар