cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Айова штатының қалалары
К-М
М
Н-П
Н
П
Р-Ф
Р
Т У Ф
Х-Ю
Х
Ч Ш
Э Ю
Тағы қараңыз
Санат:Айова
Топтық жылдамдық
Топтық жылдамдық – гармониялық емес толқындардың таралуын сипаттайтын жуық шама; кеңістікте уақыттың әрбір мезетінде белгілі бір көлемде шектелген толқындар түйдегін құратын толқындар тобының немесе тізбегінің қозғалыс жылдамдығы. Толқынның таралу кеңістігінің шашырату (дисперсия) қабілеті болмаса, барлық гармониялық толқындар біркелкі фазалық жылдамдыққа ие болып, толқындық түйдек стационарлық толқын қалпына енеді және оның Топтық жылдамдықы толқынның фазалық жылдамдығына сәйкес келеді. Егер кеңістік дисперс. орта болып саналса, ондай ортада әр түрлі жиіліктегі гармон. толқындар әр түрлі фазалық жылдамдықпен таралады, толқындық түйдек жайылып, оның түйдек формасы бұзылады. Орта дисперсиясының тек Топтық жылдамдық болып есептелетін толқындық түйдектерге ғана әсері болады. Топтық жылдамдық ұғымының физика мен техникада үлкен маңызы бар. Толқындардың таралу жылдамдықтарын өлшеу, энергияның тасымалдану шығыны, т.б. Топтық жылдамдық әдістерімен анықталады. Мысалы, гидрорадиолокация әдісі ионосфераны зерттеуде, ғарыштық нысандарды басқару жүйелерінде, т.б. қолданылады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Жылдамдық
АвтоВАЗ
ОАО «АвтоВАЗ» — Ресей автокөлік шығаратын компания, ресейдегі және Шығыс Еуропадағы жеңіл автокөлік шығарушы компанияларының ең ірілерінің бірі. АвтоВАЗ компаниясы Renault-Nissan альянсының бақылауында. Ресми атауы — Открытое акционерное общество «АвтоВАЗ», «АвтоВАЗ» деген «АВТОмобильный Волжский Автомобильный Завод» деген орыс тіліндегі семантикалық атауы.
Дереккөздер
Санат:1966 жылы құрылған компаниялар Санат:КСРО автомобиль жасау компаниялары Санат:Ресей автомобиль жасау компаниялары
Вольфрамит
Вольфрамит  – вольфраматтар класының минералы. Хим. формуласы (Fe, Mn)[WO4]. В. гюбнерит Mn[WO4] пен фербериттің Fe[WO4] изоморфты қосылысынан тұрады. Кристалдары моноклиндік сингонияда тақташа немесе призма тәрізді түзіледі. Кейбір кристалдарының мөлш. 20 см-ден үлкен. Түсі қызғылт, қара, қоңыр, алмастай жылтыр. Қатт. 4,5 – 5,5; менш. салм. 6,7 – 7,5 г/см3. В. кварцты гидротермальдық желілерде, грейзендерде, пегматиттерде түзіледі. Кенқайраңдарда да кездеседі. Тотығу белдемдерінде бұзылып-үгіліп вольфрам охрасына ауысуы байқалады. В. басты вольфрам кентасы.
Вольфрамит вольфрам металын өндіретін ең басты кен минералы болып табылады. Вольфрамды қатты болаттар қорытуда, өте қатты қорытпаларға қосуға («победит» т. б.), электротехникада лампалар сымын жасауға, керамикада бояу ретінде т. б. қолданады. Кендері. Вольфрамит біздің елімізде Қалба тауында (Қазақстан), Ақшатауда (Қазақстан), Байкал сыртыпда кездеседі.
Шет елдердегі кені Оңтүстік Қытайда (Юннань провинциясында), Индо-Қытайда, Оңтүстік Бирмада, Малакка түбегінде, АҚШ-та (Колорадо, Оңтүстік Дакота, Невада штаттарында), Боливияда, Перуде, Европада — Португалияда және Испанияда, Саксонияда (Германия) болады.
Дереккөздер
Санат:Вольфрам минералдары Санат:Темір минералдары Санат:Марганец минералдары
Арку-де-Баулье
Арку-де-Баулье (Arco de Baúlhe) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Кабесейраш-де-Башту муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 808 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,47 км² шамасында. Халық тығыздығы — 413,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мартин Турский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Вера Петровна Марецкая
Вера Петровна Марецкая (31.07.1906, Мәскеу - 17.08.1978, Мәскеу) - орыс кеңес актрисасы, КСРО халық артисі, Қаз.КСР-інің еңбек сіңірген артисі. 1924 ж. Вахтангов атындағы театрдың мектеп-студясын бітіргеннен кейін, Ю.А.Завадский басқарған студияға қабылданды. 1940 жылдан Массовет атындағы театрдың актрисасы. Алғашқы жылдары көбіне комедиялық рольдерді ойнап, өткір мінезді актриса екенін танытты. 1925 жылдан киноға түскен. 1940 ж. "Үкімет мүшесі" фильімінде Наталья Соколованың ролін орындап, ерекше көзге түсті. Өнерін белгілі бір театр мектебінің амплуасымен шектелмейді. Эксцентрика, батыл да жарқын театрлық түр мен лирикалық бояу - актриса өнеріне тән қасиет. Таңдаулы рольдерінің қатарында Мирандолина, Машенька, Надежда Дурова және Прасковья Лукьяновна, Варвара Васильевна т.б. бар. Ұлы Отан соғысы жылдары Моссовет театрының құрамымен Қазақстанда болды. КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты. 4 орден және медальдармен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары Санат:1906 жылы туғандар Санат:1978 жылы қайтыс болғандар
Челье-Мессапика
Челье-Мессапика (Ceglie Messapica) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Бриндизи провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 21 370 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 159 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 130 км² шамасында. Пошта индексі — 72013.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Эспанола (Нью-Мексико)
Эспанола (Española) — Нью-Мексико штатының Rio Arriba округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 10495 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.9 км² шамасында. FIPS коды — 35-25170.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Байқайың
Байқайың — Қостанай облысы Фёдоров ауданы, Ленин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 79 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 227 адам (110 ер адам және 117 әйел адам) болса, 2009 жылы 72 адамды (41 ер адам және 31 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Гюнсбак
Гюнсбак (Gunsbach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Кольмар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68117, пошта индексі — 68140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 966 адамды құрады. Халық тығыздығы — 156,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Ла-Гласери
Ла-Гласери (La Glacerie) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,70 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50203, пошта индексі — 50470.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Щербаковка (Боевка тармағы)
Щербаковка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Челябинск облысы, Курган облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Боевка өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Исеть Екатеринбург қаласынан Теча өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пинджа
Пинджа (Пузе) — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чузик өзенінің оң жағалауынан 93 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Кеть өзенінің құйылысынан Васюган құйылысына дейін. Өзен саласы — Кеть, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Себастьян-Ларанжейрас
Себастьян-Ларанжейрас (Sebastião Laranjeiras) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуанамби экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 712 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 004,19 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,34 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Краснояр (Сахаев ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Шарни (Сена және Марна)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1192 адамды құрады. Халық тығыздығы — 97,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Алтынбеков каналы
Алтынбеков каналы, Шәуілдір каналы – аудан аумағындағы канал. Құрылысы 1930 жылы 10 қарашада қазіргі Ильич бөлімшесінің тұсынан басталып, 1931 жылы 31 наурызда пайдалануға берілген. 1990 жылы осы каналды қазуға басшылық жасаған Д. Алтынбеков есімі берілді.
Гидрологиялық сипаты
Ұзындығы 33 км, терендігі – 5 м, ені – 9 м. Бас арықтың құрылысына 50 мың сом ақша бөлініп, жұмысшылардың енбекақысы күн сайын беріліп тұрды. Арық қазу жұмыстарына инженер Мереев, жер инженері Девяткин, Десятник, Павлов жетекшілік жасады. 1931 жылы сәуірде арық казу жұмысы қазіргі Мыңшұңқырдың тұсына жетті. Канал қазушылар Арыс өзенін "Қарабура" жасап бөгеді. 1931 жылы 4 қазанда егіншілікті тұрақты суландыру үшін Арыс өзенінен гидротехникалық темір-бетонды тоған іске қосылған.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы каналдары
Қарағандының бас жоспары
Қарағандының бас жоспары. Қаланың алғашқы бас жоспарын 1939 ж. «Мособлпроект» Мемлекеттік жобалау институты, жетекшісі А. И. Кузнецов 300 мың тұрғылға арнап жасады: оған аздаған өзгерістермен Қарағандының жоспарланған бөлігінің бірі - Жаңа қала қосылды. Каланың одан әрі ұлғаюында оның кәмір алабында орналасқандығы 2-бас жоспарда (Мәскеу қаласындағы қала құрылысы Орт. ғыл.-зерттеу және жобалау институты, 1968, жетекшісі арх. А. С. Хохлов) ғылыми тұрғына алдағы 25 жылда халық санының 650-670 мың түрғылға өсетінін есепке алып жоспарлауды кажет етті. Қала жерінің ұлғаюы және оның негізгі тұрғын аудандарының қарқынды дамуына байланысты тұрғын үй құрылыстарын кен орындары мен шахталардан толықтай шеткері қоныстандыру қарастырылды. Негізгі бас жоспарды іске асыруда Қарағанды қаласының біртұтастығы сақталып, жоспарланған ірі 4 аймақтан — Майқұдық, Шығыс, Оңтүстік-шығыс, Жаңа қаладан тұрады. Олардың бірбірімен транспорт торабы демалыс, мәдени-тұрмысына инфрақұрылымымен біртұтас байланыста болуы қарастырылады. Қ-ның оңтүстік-шығыс жағын әкімшілік кешендері, ғылым, мәдениет, сауда, тұрмыстық қызмет көрсету орындары бар жалпы қалалық орталық ету ойластырылды. Сондай-ақ Соқыр өзені жағасындағы көмір алылған ойыстағы жасанды бөгеннің негізінде демалыс аймағын жасау көзделінген. Демалыс аймағында парк және жалпы ауд. 1,5 мың га жиекжайда орманды алқап жасалыну белгіленген. Қазіргі және келешекте салынатын аудандар мен қаланың жаңа оргалықтары арқылы каналдар тартылып, Федоров бөгенін сумен толтырып, құрылыстарға, канал бойындағы жасыл желектерге, фонтандарға су жіберіледі. Қарағандының бас жоспары бойынша нақғылы есеппен Майқұдық және Оңтүстік-шығыс аймақтарында қаланың жаңа орталық объектілері қарқынды салынып, бөген алабы абаттандырылуда.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды
NGC 6388
NGC 6388 — Сарышаян шоқжұлдызында орналасқан III типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 13 мамырда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6388 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: GCL 70, ESO 279-SC2.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
Чумаза
Чумаза — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ускалык өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Ик. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қытай Жазушылар одағы
Қытай Жазушылар одағы – Қытайдың қоғамдық шығармашылық ұйымы. 1953-інші жылдың қыркүйегінде құрылған. Дәл қазіргі таңда 8129 нақты мүшесі бар деп есептелінеді. Бұл ұйым кейде «Қытай Жазушылар қауымдастығы» деп те аударылады. 2006-ыншы жылдан бастап одақ басқармасының төрайымы жазушы Те Нин болса, 1996-ыншы жылы вице-төраға болып Чжай Тайфэн тағайындалған.
Төрағалары:
1953–1981 –– Мао Дунь
1984–2005 –– Ба Цзинь
2006 жылдан бастап қазірге дейін –– Те Нин
Басылымдары:
«Халықтың әдебиеті» журналы (ай сайын)
«Қытай жазушысы» журналы (айына екі рет)
«Поэзия» журналы (ай сайын)
«Ұлттық әдебиет» журналы (ай сайын)
«Таңдаулы новеллалар» журналы (ай сайын)
«Өнер газеті» (апталық газет)
Дереккөздер
Санат:Шығармашылық ұйым
Құлан (айрық)
Негізгі ұғым:
Елді мекендер:
Үлкен Кийзас
Б.Кийзас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2677/635/23 орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда,Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Сен-Вивьян (Дордонь)
Сен-Вивьян (Saint-Vivien) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24514, пошта индексі — 24230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 286 адамды құрады. Халық тығыздығы — 33,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Еденьга (Сухона тармағы)
Еденьга (Единга, Эденга) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сухона өзенінің сол жағалауынан 273 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 93 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Остерхольц-Шармбек
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 30 198 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 147 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 56 007. Қаланың басшысы — Мартин Вагенер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Желдіқара (тау, Абай облысы)
Желдіқара – Тарбағатай жотасының солтүстігінде орналасқан оқшау тау.
Географиялық орны
Абай облысы Ақсуат ауданында орын тепкен. Бұғаз және Базар өзендерінің аралығында жатыр. Тарбағатай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 35 км жерде. Үштөбе елді мекеніне жақын орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1804 м. Ұзындығы 12 км, енді жері 7 км. Солтүстік беткейі көлбеу келген. Оңтүстік және оңтүстік-шығыс беткейлері жарқабақты, құзды. Солтүстік-батысынан Базар өзенінің саласы бастау алады.
Геологиялық құрылымы
Төменгі кембрийдің гранитоидтарынан түзілген.
Өсімдігі
Тауалды бозғылт топырағында бұта аралас сұр жусанды өсімдіктер өседі. Мал жайылымына қолайлы.
Нивалдық климат
Нивалдық климат - геоморфологиялық жіктемеде: жоғары ендіктердің не биік таулы өңірлердің климаты. Нивалдық климат жағдайында қар еритін және буланатын мөлшерден көп жауып, осыдан қатпа қарлар мен мұздықтарға айналады. Нивалдық климат полюстік аймақтардың арктикалық белдеулеріне және биік таулардың қарлы деңгейінен жоғары орналасқан бөктеріне тән.
Дереккөздер
Санат:Геология
Афтомобильдің электрлік құрылғысы
Афтомобильдің электрлік құрылғысы - әдетте электрлік энергия көзі: генератор және аккумуляторлық батарея болып табылады, ал тұтынушылар қозғалтқыштың электрлік құрал-жабдықтары (құрылғылар),сыртқы және ішкі жарықтандыру жүйесі мен сигнализация, бақылаушы - өлшеуіш құрылғы болып табылатын автомобильде орналасқан электрлік құрал-жабдықтар.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Интерполяция
Интерполяция - математикалық статистикада шаманың қайсыбір белгілі мәндері арқылы оның аралық мәндерін табу. Интерполяциялау сандық және графиктік болып ажыратылады.
Сандық интерполяциялау математикада, жер қойнауы геометриясында, математикалық статистикада, ал графиктік интерполяциялау геодезияда жер бедерін горизонтальдар арқылы бейнелеуде көп қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Есептеу математикасы Санат:Регрессиялық талдау Санат:Интерполяция
Ракетаны басқару
Ракетаны басқару — тұрақтандырғыш немесе басқарушы қондырғы әсер ету арқылы ракетаның кеңістікте қозғалу траекториясын нысанаға бағыттау. Ракетаны басқару (бүкіл ұшу траекториясында немесе оның белгілі бір бөлігінде жүзеге асырылуы мүмкін. Ракетаны басқару (нысанаға тию дәлдігін, соған сәйкее, нысананың (қарсыластың объектісін) толық жойылуын қамтамасыз етеді. Ракетаны басқару (ракетаның мақсатына, нысананың сипаты мен атыс қашықтығына байланысты.
Ракетаны басқару әр түрлі басқару — жеке, телебасқару немесе өздігінен бағытталу жүйелері арқылы жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Маржанағаш
Маржанағаш - бұршақ тұқымдасына жататын ағаш. Діңі, бұтағы тікенді болып келеді. Үш құлақты жапырағы жыл сайын түседі. Гүл шоғыры саусақ салалы. Гүлі қызыл, ұзындығы 5 см. Жемісі - маржан тәрізді ашық қызыл тұқымша. Маржанағаш тропиктен тараған. Ауа райы жылы жерлерде әсемдік үшін өсіріледі, Бразилияда Марданағашының қабығынан медицинада дәрі алынады. Америкада Маржанағаш тез өсетіндіктен кофе, какао плантациясында егіледі.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Табиғат
Азаматтық-құқықтық жауапкершілік
Азаматтық-құқықтық жауапкершілік туралы жалпы түсінік
Азаматтық-құқықтық жауапкершілік дегеніміз — шартта немесе заңда көрсетілген ретте жүктелген міндеттемені бұзған субъектіге қолданылатын мүлікті өндіру немесе мүліктік салмақ салу нысанында болып келетін жауап кершіліктің түрі.
Азаматтық-құқықтық қатынастың көпшілік бөлігі міндеттеменің бұзылуынан пайда болады. Азаматтық-құқықтық жауапкершілік мүліктік қатынастармен байланыста болғандықтан ол төмендегідей қасиеттерімен ерекшеленеді: а) борышқордың міндеттемені бұзуынан туындаған мүліктік шығындарды несие берушіге өндіріп беру; ә) борышқордың міндеттемені тиісті дәрежеде орындауын қадағалау; б) борышқордың міндеттемені орындамағаны немесе тиісті дәрежеде орындамағаны үшін жазалау; в) белгілі бір дәрежеде несие берушінің міндеттемеге қатысуына түрткі болу; г) борышқордың тәртіпсіздік фактілерін басқа тұлғалардың көзінше дәлелдеу болып табылады.
Азаматтық-құқықтық жауапкершілік мынандай негізгі қызметтерді атқарады: жазалау, қалпына келтіру, тәрбиелік.
Тәрбиелік қызметі— құқық бұзушы болашақта мұндай әрекеттер жасауға жол бергізбейді.
Қалпына келтіру қызметі— шығын келген тұлғаның мүліктік жағдайын қалпына келтіру.
Азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің негіздері мен түрлері
Азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің туындауы үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілікке тән тәртіпсіздік жасалуы шарт.
Азаматтық құқық бұзушылықтың элементтеріне жататындар: белгілі бір тұлғаның құқыққа қайшы келетін әрекеті; келтірілген (шеккен) зиянның немесе залалдың болуы; құқыққа қайшы әрекет пен келтірілген зиянның салдары арасындағы себепті байланыс; құқық бұзушының кінәсі. Борышқорды міндеттемені бұзғаны үшін жауапқа тарту несие берушінің талабымен жүзеге асырылады.
• ''Тұлғаның құқыққа қайшы келетін әрекеті немесе әрекетсіздегі заңға немесе шартқа сәйкес келмейтін құқыққа кері әрекет. Мұндай жағдайда белгілі мүліктік игіліктер мен құқықтар бұзылады. Сонымен қатар құқыққа қайшы әрекет объективті жене субъективті құқықтардың бір мезгілде бұзылуын білдіреді."
• ''Зиян — заңмен қорғалатын игілік атауының кемуі. Егер зиян мүліктік сипат алатын болса, оны залал деп атайды.''
Жауапкершіліктің негізгі нысаны залалдың орнын толтыру. Залалды өтеу мен міндеттеменің бұзылуы барлық жағдайында жүзеге асуы тиіс. Міндеттемені бұзған борышқор несие берушіге келтірілген шығындарды өтеуі тиіс. Құқығы бұзылған тұлға оған келтірілген шығынның орнын толық өтеуді талап ете алады.
• Залал — зардап шегушінің мүліктен айырылуы немесе оған зардап келуі (реалды шығын), сонымен қатар егер оның құқығы бұзылмаған жағдайда алуы тиіс болған пайдалар (жіберілген пайдалар).
Жіберіп қойған пайданы есептеу барысында несие берушінің пайданы алуға бағытталған әрекеттері мен дайындықтары ескеріледі.
• ''Құқыққа қайшы әрекет немесе әрекетсіздіктің тікелей себепші болуынан келтірілетін зиян немесе т.б. мүліктік ауыртпалық. Бұл азаматтық-құқықтық жауапкершіліктегі себепті байланысты көрсетеді.''
Борышқор міндеттемені орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін кінәлі болғанда ғана жауапты. Егер борышқор ол міндеттемені тиісті деңгейде орындауға бар мүмкіншілігін қолданғанын дәлелдей алса кінәсіз деп танылады.
''Заңды тұлға — жоғары қауіптілік көзінің иесі зардап шегушілердің алдында тікелей кінәсі болмаса да жауапты болады. Жоғары қауіптілік көзіне көлік құралдары, өндіріс кәсіпорындары, жануарлар, құрылыстар жене т.б. жатады.''
Моральдық зиянның орнын толтыру
• Моральдық зиян — жеке және заңды тұлғаның жеке мүліктік емес игіліктерінің бұзылуы, сонымен қатар оған құқыққа қайшы әрекет нәтижесінде жәбірленушіге келтірілген жан мен дене күйзелісін де жатқызамыз (масқаралау, ұятқа қалу, дене күйзелісі, қорқу және т.б.).
Моральдық зиян мүліктік залалдың нысанына қарамастан ақшалай нысанда төленеді. Моральдық зиянның көлемін анықтау барысында жәбірленушіге келтірілген зиянның субъективтік және объективтік мән-жайлары ескеріледі.
Кәмелеттік жасқа толмағандардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігінің ерекшеліктері
Заңда 18 жасқа дейінгілерді кәмелеттік жасқа толмағандар деп атайды. 14—18 жас аралығындағылар жартылай немесе ішінара әрекетке қабілетті болып табылады. Осыған орай бұл жас аралығындағыларды азаматтық-құқықтық жауапкершілікке тартудың да ерекшелігі болатындығы өзінен-өзі түсінікті.
Осы көрсетілген жас аралығындағылар белгілі зиян келтіретін болса, онда өздерінің жас шамаларына қарай әр түрі азаматтық-құқықтық жауапкершілікке тартылады. 14 жасқа дейінгілер біреудің мүлкіне зиян келтіретін болса егер келтірген зиян өздерінің кінәсінен болмағандығы дәлелдемесе, (өздерінің кінәлі еместігін дәлелдей алмім онда келтірген зиян үшін ата-анасы, асырап алушылар немесе қамқоршылары жауап береді. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі ата-аналар мен т.б, адамдардың кінәсі ретінде баланы тиісті дәрежеде, тәрбиелемеу және бақыламау қарастырылған.
''11 жасар бала аулада доп ойнап жүр делік, ал оның әкесі сол аулада өзінің танысымен шахмат ойнап отыр. Жаңағы дол жүрген бала ойын барысында көршілердің біреуінің терезесін сындырып алды. Осы жағдайда кім жауап береді? Әрине оның ата-анасы, себебі бала доп ойнап жүргенде оны тиісті дәрежеде қадағалап отыруы керек еді. Оны шахмат ойынына берілген әкесі ұмытып кетті немесе көңіл бөлмеді.''
''Тағы да мынадай жағдайды алайық, бұзақылықпен айналысып жүрген (оған дейін де бұзақы екендігі белгілі) 12 жасар бала дүкеннің терезесін сындырып ішінен бір кассета ұрлап алады. Бұл жерде баланың ата-анасының кінәсі бар ма? Әрине бұл жағдайда да баланың ата-анасы кінәлі болады. Өйткені олар балаға тиісті дәрежеде тәрбие бермеген, яғни баланы дұрыс тәрбиелеуге қатысты міндетін тиісінше атқармаған.''
Егер кәмелеттік жасқа толмаған қорғаншылыққа мұқтаж жас бала тиісті тәрбиелеу, емдеу мекемесінде халықты әлеуметтік қорғау мекемесінде немесе заңға орай өзінің қорғаншысы болып табылатын осы сияқты басқа мекемеде болса және зиян өзінің кінәсінен болмағанын дәлелдемесе, жас балаға келтірген зиянды сол мекеме өтеуге міндетті.
Ашшур (көне қала)
thumb|left|200px|Көне қаланың қасында АҚШ әскерлері, 2008 ж Ашшур немесе Ассур (אַשּׁוּר / Aššûr; آشور), - ежелгі Ассирия астанасы, қазіргі Кальят-Шаргат (Иракта). Аты ассириялық Ұлы Тәңірінің құрметіне қойылған. Көне қаланың жұқанасы Шергаттың ( Ирак) оңтүстігінде, Бағдаттың солтүстік-шығысында 260 км қашықтықта орналасқан. .
Тарихы
thumb|left|200px| Археологиялық қазба жұмыстары, 1909 ж., Гертруда Белл Археологиялық мәдени қабаты б. з. б. 4 мың жылдыққа жатады. 3-мың жылдықтың аяғы мен 2-мың жылдықтың басында қала өз алдында мемлекет, ал 2-мың жылдықтың ортасынан бастап Ассирияның астанасы болды. Б.з.б. 9 ғасырда ол әлі де астана саналғанымен, патша сарайы мұнда болған жоқ. Ашшурдың мемлекеттік салықтар мен міндеткерліктен босатылады. Ашшурды мидяндар (б.з.б. 613 ж.) қиратты. Кейін Парфияға қарады. Ашшурдың 70 га жерді алып жатқан қираған орны 1821 ж. ашылды. Алғаш ағылшын ғаламы О.Лейард (1845-1847), одан кейін неміс оқымыстылары Р.Кольдевей мен В.Андре (1903-1914), зерттеп, бағалы мәдени мұраларды, сына жазулы кітапхананы танты. Ашшурда сәулетті қақпа, екі қатар қорғаныс шебінің құрылыстары, сауда, тұрғын кварталдар т.б. бар.
Гамазидтер
Гамазидтер - Parasitiformes отрядына жататын кенелер тобы. Денесі домалақ, сопақша, немесе ұзынша келген ( 0,3 - 0,4 мм). Аяқтары алты буынды, ауызы шаншуға, соғуға бейімді. Трахея арқылы тыныс алады. Жұмыртқалайтын да, тірі туатын да түрі бар. Тірі туған 6 аяқты дернәсіл түлеп, 8 аяқты бірінші, екінші сатыдағы нимфаға, содан ересек кенеге айналады. Гамазидтердің көпшілігі топырақ арасында, жерге түскен жапырақ арасында, көңде кездеседі.Ұсақ буын-ақтылар, нематод құрттарымен қоректенеді. Кейбір түрлері бауырмен жорғалаушыға, кұстарға, сүт қоректілерге жабысып, олардың қанын сорып, паразиттік тіршілік етеді. Адамды шағатын түрі де бар. Тек Қазақстанда паразиттердің 100-ге жуық түрлері бар. Гамазидттер инфекциялық ауру коздырғыштарын тасымалдайды (сүзек, чума, спирохитоз, туляремия, бурцелиоз). Тауық кенесі тауық тері ауруына шалдықтырады. Түрлі тышқандарда болатын гамазидтер де қауіпті.
Дереккөздер
Алматы-кітап, 1997ж., 3-том. Санат:Кенелер
Ноғайты ауылдық округі
Ноғайты ауылдық округі – Маңғыстау облысы Бейнеу ауданында болған әкімшілік бірлік. 2016 жылы таратылып, Сам ауылдық округіне қосылған.
Мардук
Мардук - Вавилон қаласының қамқоршы құдайы, б.з.б. 18 ғасырдан кейін Вавилон пантеонының бас тәңірісі. Аңызға қарағанда Мардук - құдайлар кеңесінде патша болып сайланған Эа құдайдың баласы. Алғашқы алыптар әскеріне қарсы соғысып, Тиаматты  өлтірген. Бұдан кейін жерді жасап, құдайларға қызмет көрсету үшін адамдарды жаратыпты.
Ноғайты ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ноғайты ауылы кірген. Орталығы – Ноғайты ауылы болған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 266 адамды құрады.
Біржолақтық сигналдар радиоқабылдағыштары
Біржолақтық сигналдар радиоқабылдағыштары (Радиоприемники однополосных сигналов) — бірбүйірлік жиіліктердегі амплитудалық модуляциялы тербелістер қабылдағышы. Мұндай тербелістерде тасымалдаушы тербеліс жоқ болғандықтан, оларды бірден детекторлеуге болмайды. Сондықтан сөз болып отырған қабылдағыштар құрамында жасанды тасымалдаушы тербеліс жасайтын арнайы генератор болады. Ол генератор радиотаратқыш тарататын пилот-сигналмен басқарылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Перикоронарит
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Мұнай және газ өнеркәсібі министрлігі
Мұнай және газ өнеркәсібі министрлігі - 1994 жылы бұрынғы Қазақстан Республикасының Энергетика және отын ресурстары министрлігі екі министрлікке - "Өнеркәсіп және көлік министрлігіне" және "Мұнай және газ өнеркәсібі министрлігіне" - бөлінуі нәтижесінде құрылды. Мұнай және газ өнеркәсібі министрлігінің қарамағына "МұнайГаз" Мемлекеттік холдинг компаниясы, "ҚазақГаз" Мемлекеттік холдинг компаниясы, бүкіл мұнай-газ өңдейтін зауыттар мен мұнай-газ тасымалдау кәсіпорындары берілді. 1997 жылы кәсіпорындарды акциялау жүргізілгеннен кейін бұл министрлік таратылды. Мұнай-газ кәсіпорындарының мемлекеттік акциялары жаңадан құрылған "Қазақойл" және "Қазтрансойл" Ұлттық компанияларына берілді. Мұнай және газ өнеркәсібі министрлері: Р.Т.Шардабаев (1994 жыл), Н.Ө.Балгымбаев (1995 жылдан минстрлік таратылғанға дейін).
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Жақсықылыш (көл)
Географиялық орны
Қызылорда облысы Арал ауданы жерінде. Арал теңізінің солтүстік-шығыс жағында, Арал қарақұмы мен Жақсықылыш тауының аралығында, теңіз деңгейінен 48,1 м жоғары орналасқан.
Гидрографикасы
Аумағы 74,5 км2. Арал теңізінің тартылуына байланысты көлдің аумағы күрт қысқарды, тек көктемде ғана суы болады, шілде айынан бастап бетін тұз басып, құрғақ ойысқа айналады. Көктемгі қар суымен жиналған суына мал суғарылады. Алабы - жайылым.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы көлдері Санат:Сырдария су алабы
Ғұбайдолла Жәңгірұлы Бөкеев
Ғұбайдолла Жәңгірұлы Бөкеев, Ғұбаш,Генерал Шыңғысхан (1840, Орда — 1909, Ялта қаласы) — қазақтан шыққан әскери қайраткер, Ресей армиясының генералы. Бөкей ордасын билеген Жәңгір ханның кіші баласы. Ата-анасынан жастай айрылып, Петербургтегі Императорлық паж корпусында оқыды. 1857 жылдан бастап Орынбор мен Самар генерал-губернаторы басқармасында лейб гвардиялық казак-орыс полкінің корнеті дережесінде әскери- әкімшілік қызметте болды. 1865 ж. князь лауазымы мен гвардия ротмистрі шенін алды. 1866 ж. Дон казак-орыс ескері қарамағына ауыстырылды. Әскери іске зеректігі арқасында 1868 ж. оған полковник атағы берілді. 1874 ж. II Александр патша жарлығымен Бөкеевке Петербуртте телеграф департаментін басқару жүктелді. Оған қоса Ішкі істер минститутгінде қазақ жүртын басқару мәселелеріне араласады. 1877-78 ж. флигель-адъютант Бөкеев Балқанға жіберіліп, орыс-түрік соғысына қатысты. Плевне қаласының түбінде ерекше қолбасшылық қабілет танытқаны үшін генерал-майор шені берілді, «Ерлігі үшін» алтын қылышымен, 1-дер. Анна орденінен бастап Ресейдің жоғары наградаларының түгелге жуығымен, шетел ордендерімен марапатталды. Соғыстан кейін Ішкі істер минститутгінде қазақтарды басқару бөлімінің меңгерушісі болды. 1888 ж. генерал-лейтенант, 1894 ж. инфантерия (жаяу әскер) генералы атақтары берілді. Петербургте жүріп қазақтың мұң-мұқтажына көп көмектесті. Университет пен гимназия бітірген жастардың қызметке орналасуын қадағалады. Жаламен қамалған Ақмолла ақынды ақтатты. Осы орайда Ақмолла оған «Кеп еді мұсылманға назарыңыз» деп толғау арнаған. Қазақ генералының соғыс кезіндегі, лауазымды қызметтегі үлгісі, бекзапығы мен қайырымдылығы, Петербургке оқуға келген қазақ жастарына көмегі жөнінде көп айтылады.
Кеген-Қарқара артезиан алабы
Кеген-Қарқара артезиан алабы — Алматы облысы Райымбек ауданында, Кеген, Шалкөдесу және Қарқара өзендерінің аңғарындағы арынды жер асты суы бар өңір. Солтүстік-шығысында Кетпен (Ұзынқара), Құлықтау, оңтүстігінде Күнгей және Теріскей Алатаулары жотасымен шектелген. Алап батыстан шығысқа қарай 120 – 135 км-ге созылып жатыр, ені 8 – 10 км-ден 25 – 28 км-ге дейін. Мұндағы арынсыз грунт сулары өзен аңғарларындағы құм аралас малтатастармен байланысты. Олардың тереңдігі 0,6 – 10 м, минералдылығы 0,5 г/л, құрамы гидрокарбонатты, натрий-кальцийлі. Сулы қабаттың қалыңдығы 2 – 20 м. Арынды жер асты сулары төрттік кезеңінің шөгінділері мен жоғарғы миоценнің ірі кесекті құм-қиыршық аралас дөңбектас-малтатастарынан тұратын қабаттарда 24 – 30 м-ден 236 м-ге дейінгі тереңдікте қалыптасқан. Кеген елді мекенінің маңында бұрғыланған ұңғымалармен 36 – 95 м тереңдікте жоғары арынды үш сулы горизонт ашылды. Олардағы судың деңгейі жер бетінен 15 – 30 м биіктікке дейін көтерілді. Ұңғымалардан өз бетімен ағатын тұщы (минералд. 0,4 – 0,8 г/л) жер асты суының шығымы 6 – 8 л/с-тан 12 – 17 л/с-қа дейін. Миоцен мен төменгі плиоценнің сазды шөгінділерінің арасындағы құмтастар мен конгломераттарда жиналатын жер асты сулары, көбінесе тұзды болып келеді. Артезиан алабының шет жағындағы Шөладыр тауының ортүстік бөлігінде жер бетіне минералдары 16,6 – 322,6 г/л термальды (ыстық) сулар шығып жатыр. Жер асты суының құрамында HBO2, J, Br, F микроэлементтері бар. Бос күйінде H2S кездеседі..
Леопольд Антонович Сулержицкий
Леопольд Антонович Сулержицкий (1872 жыл 27 қыркүйек, Житомир - 1916 жыл 30 желтоқсан, Мәскеу) - орыс әдебиетшісі, суретші, режиссер, театр қайраткері.
Өмірі
Кітап түптеуші отбасында туған. 1889-1894 жылдары Мәскеудің кескіндеме, мүсін және сәулет өнері училищесінде оқыды. Суретші Виктор Михайлович Васнецовпен, жазушылар Лев Николаевич Толстой, Максим Горький және Антон Павлович Чеховпен жақын болды. Саяси көзқарасы үшін бірнеше рет ұсталып, жер аударылды. Режиссерлік қызметін 1905 жылы Мәскеудің Көркем театрынан бастады. Кнут Гамсунтың «Өмір драмасы», Леонид Николаевич Андреевтің «Адам өмірі», Морис Метерлинктің «Көк құс», Уильям Шекспирдің «Гамлет» спектакльдерін қоюға қатысты. Ол Станиславский Константин Сергеевич дің ең жақын көмекшісі болған.
Дереккөздер
Санат:Суретшілер Санат:Режиссёр Санат:Тарихи тұлғалар Санат:1872 жылы туғандар Санат:1916 жылы қайтыс болғандар
Вулканология
Вулканология  немесе Жанартаунама — жанартауларды, олардағы процестер мен әрекеттерді, олардың пайда болу себептерін, дамуын, құрылысын, атқылайтын жыныстарын (лавалар, газдар, т.б.), орналасу заңдылықтарын зерттейтін ғылым; динамикалық Динамикалық геология ның бір саласы. Вулканологияның практикалық міндеттері – халық жиі қоныстанған аймақтарда жанартау атқылауын алдын ала болжайтын әдістерді табу, жанартаудың ыстық суы мен буын шаруашылық қажетіне пайдалану жолдарын іздестіру. Теориялық және практикалық мәселелерді шешуде геология, геотектоника, геофизика, геохимия, физ. химия және петрология әдістерін қолданады. Олардың негізінде Вулканология жанартау энергиясының көзі, магма эволюциясы, оның түрліше тереңдікте орналасу жағдайлары, жер қыртысын құрудағы жанартаудың алатын орны, т.б. сияқты жалпы теориялық мәселелерді шешеді. Вулканология туралы алғашқы мәліметтер б.з.б. 6 – 1 ғасырлардағы Гераклит, Аристотель, Страбон, Кіші Плиний еңбектерінде кездеседі. Жанартау әрекеттерін жан-жақты зерттейтін тұңғыш обсерватория 1842 ж. Италиядағы Везувий жанартауы беткейінде ашылды. 1911 ж. Гавайи аралдарындағы Килауэа жанартауында, кейін Индонезия мен Жапонияда вулканологиялық обсерваториялар салынды. Камчаткадағы (Ресейде) Ключевская шоқысы жанартауындағы вулканологиялық станса 1935 жылдан жұмыс істейді. Халықаралық вулканологиялық ассоциациясының «Вulletіn Volcanologіgue», т.б. арнаулы ғылыми журналдары шығады.
Ғарыштық биология және медицина
Ғарыштық биология және медицина - тірі организмдердің, сонымен қатар адамның, ғарыштағы ұшу уақытындағы организмінің жұмыс істеу процессін зерттейтін ғылым.
Тарихы
Ғылымның бұл түрі адамның ашық ғарыштағы ұшу кезіндегі өмірінің және денсаулығының қалпында сақтауға және жаңа әдістерді тиімді пайдалануға негізделген.Ғарыштық биология мен медицина космонавтика, астрономия, астрофизика, геофизика, биология, авиациондық медицина салаларымен тығыз байланысты. Ең алғашқы зеріттеулер 1949 жылы ракеталар ұшу кезіндегі биопроцесстерді зерттеуге мүмкіншілік берді. 1957 жылы ашық космосқа Лайка есімді ит жіберілді, 1961 жылы адам жіберілді. Ұшу процессінде барлық жайттар ескеріліп отырылды: ракетадағы бастапқы секундтар, ғарыштағы орбитальді ұшу, қайту мен жерге қону процесстері. Ең көп көңіл аспандағы салмақсыздық пен ғарыштық сәулелену процессіне аударылды. Мұндай биологиялық эксперименттер (екінші және кайтымды қайық ракеталарда) психологиялық, гигиеналық, физиологиялық және т.б зерттеулер арқасында казіргі таңда адамзат ашық космосқа шыға алатын дәрежеге жетіп отыр. Сонымен қатар осы тәжірбиелер арқасында адам организмінде болатын өзгерістерді қадағалай алатын жағдайға жеттік. Бұл өзгерістер арқылы енді жануарлар мен өсімдіктерде тәжірбие қоюға жол ашты.
Жалпы түсінік
Санат:Ғылым Санат:Биология
Жасыл түс
Жасыл түс — үш негізгі түстердің бірі, жасыл түс деп толқын ұзындықтары шамамен 510-550 нанометр болатын спектр түсінің диапазонын санайды.
Мазмұны
Табиғатта кеңінен таралған түс. Өсімдіктердің барлығында дерлік жасыл түс, себебі  құрамдарында фотосинтез пигменті - хлорофилл бар.
Техникада және өндіріс саласында қолданылуы
Жасыл түсі жол қозғалысында және басқа салаларда қауіпсіздіктің белгісі, қозғалуға рұқсат белгісі ретінде (мысалы, бағдаршам) пайдаланылады. Кино, видео түсіру салаларында хромакей - жасыл түс қолданылады. Себебі бұл түс адамның денесінде кездеспейді.
Ислам дініндегі символикасы
Жасыл түстің символикалық мән-мағынасын қазақ халқының мақал-мәтелдері мен Мұхаммед Пайғамбардың  хадистерінен табуға болады.Мұхаммед  Пайғамбардың   хадистерінде түр-түстің айрықша мағыналары бар. Ислам мәдениетін зерттеген көрнекті ғалым Фуад Көпрүлү Ислам мәдениетіндегі түстер символикасы жайындағы еңбегінде: «Жалаулардағы, киім-кешектердегі, нақыштардағы және шатырлардағы, қысқасы, осы сынды биліктің белгісіне айналған нәрселерде түр-түстердің үлкен маңызы мен символы бар. Көне дәуірлерден, яғни ең алғаш құрылған мемлекеттердегі осы түстердің маңыздылығын орта ғасыр дәуіріндегі Ислам және Түрік мемлекеттерінен де жалпылама көріп отырмыз. Аббаситтердің жалаулары мен киімдерінде қара түсті бояуды өздерінің белгісі етіп алғаны, тіпті сунни мемлекеттерде де осы түстің маңыздылығына орын берілгені белгілі. Ал шиғалық Фатимиттер халифалығы бұған қарама-қарсы ұғымда ақтүсті өздерінің ұраны етіп алып, өздерін пайғамбар әулетінен екенін білдіру үшін осы түсті қадір тұтқанқын білеміз», – дейді. Демек Ислам мәдениетінің дәстүрінде Мұхаммед пайғамбардың түр-түстерге де өз ықпалын тигізгенін көруге болады.
Адам баласының жаратылысы жайында айтылған хадисте үш түрлі түстің символикасына ишара етілген. Хадисте: «Расында, Адам (ата) үш түрлі топырақтан жаратылды: қара, ақ және жасыл», – деген.
Халық түсінігінде жасыл түстің қазіргі кезде жастықтың, тазалықтың, сұлулықтың және табиғатты ерекше жасылдығымен баулитын көктем мезгілінің бейнесін сипаттап отырғаны баршаға мәлім. Алайда түр-түсті зерттеуші ғалымдар жасыл түстің көк түстен кейін пайда болғанын алға тартады.
Ғалымдар Ә.Қайдаров, З.Ахтамбердиева және Б.Өмірбековтің1992 жылы Алматыдағы «Ана тілі» баспасынан жарық көрген «Түр-түстердің тілдегі көрінісі» кітабында: «Өсімдік дүниесіне байланысты түр-түс атауларынан көбіне-көп қолданылатыны бірінші орында қара түс, екінші орында ақ түс, үшінші орында көк түс екен. Одан кейінгі орындарды қызыл, боз түстер алады. Өсімдік дүниесі болғандықтан біздің көбірек күткеніміз, әрине жасыл түс еді. Алайда іс жүзінде олай болмай шықты: жасыл орман, жасыл желек деген бірнеше тіркестерден басқасын біз кездестіре алмадық. Оның себебі ертедегі түркі тайпаларының да, жасыл түсті көк түстен ажырата алмайтын дальтоник болуына, осыған орай «жасыл» атауының «көк» атауынан әлдеқайда кейін пайда болуына байланысты болса керек», – дейді.
Алайда Құран кітабында және Мұхаммед пайғамбардың хадистерінде кездесетін жасыл түсі өзге түстерге қарағанда ерекше бағаланады. Өйткені жасыл түс – Ислам дінінің символы. Құран аятында: «Үстерінде жұқа және қалың жібектен жасыл түсті киімдер бар» («Инсан» сүресі, 21-аят), – деп жәннаттағы киім түсінің де жасыл болатынын баяндайды.
Жасыл түстің символы хадистерде де, Ислам шариғатында да, сонымен қатар барша мұсылман әлемінде жоғары тұратыны әлі күнге дейін өз жалғасын табуда. Бұған Қазақстандағы және өзге де елдердегі мешіттердің күмбезі мен мешіт ішіндегі жайнамаздардың жасыл түсті екенін көптеп кездестіруге болады. Мәдина қаласындағы Мұхаммед Пайғамбардың жерленген жерінің күмбезі де жасыл түске боялған.
Саясатта
солға|нобай|300x300 нүкте|Туларында жасыл түсі бар мемлекеттер
Дереккөздер
Санат:Түстер
Гранада (Миннесота)
Гранада (Granada) — Миннесота штатының Martin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 303 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.5 км² шамасында. FIPS коды — 27-24884.
Калековец (Пловдив облысы)
Калековец (Калековец) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Марица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2657 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4147. Телефон коды — 03124. ЕКАТТЕ коды — 35300.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
IC 2287
IC 2287 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Еунайс (Нью-Мексико)
Қала тұрғындарының саны 2562 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.6 км² шамасында. FIPS коды — 35-25450.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Куяшкино
Куяшкино — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Сахаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 74 адамды құрады. Пошта индексі — 453019, ОКАТО коды — 80235875004.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Понженак
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Помпонеско
Помпонеско (Pomponesco) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Мантуя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1555 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1555 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 46030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 1932
NGC 1932 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 2 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1932 деген нөмірге ие болды.
Ленин (Фёдоров ауданы)
Ленин — Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы ауыл, Ленин ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Фёдоровка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 53 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 864 адам (403 ер адам және 461 әйел адам) болса, 2009 жылы 751 адамды (362 ер адам және 389 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Фёдоров ауданы елді мекендері
Сеньор-ду-Бонфин (Баия)
Сеньор-ду-Бонфин (Баия) (Senhor do Bonfim (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сеньор-ду-Бонфин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 72 574 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 816,697 км² шамасында. Халық тығыздығы — 68,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1799 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Шағалалы
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Арамилка
Арамилка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Исеть өзенінің оң жағалауынан 551 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Исеть бастауынан Екатеринбург қаласына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Едка
Едка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Пучкас өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мәліметтерді жеткізудің интегралдық желісі
Мәліметтерді жеткізудің интегралдық желісі (интегральная сеть передачи данных; integrated network of transfer of the data) — дестелерді де, арналарды да ауыстырып қосуды сол бір ғана жабдықпен жасақтайтын қатынастық желі
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника