cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 117
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 13 қыркүйекте астроном Альберт Март ашқан болатын және NGC каталогында 117 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1674, MCG 0-2-29, ZWG 383,15.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Тактильдік рецепторлар
Тактильдік рецепторлар
Сипап сезуді теріде немесе одан терең тіңдерде орналасқан рецепторлар жүзеге асырады. Бұл рецепторлар импульстарды жұлынға және мидың негізіне жеткізеді. Сол жерден импульстар мидың жоғары орналасқан бөліктеріне өтеді. Бұл рецепторлардың кейбірі капшықаен қапталады, басқалары бос орналасады.
Жеңіл сипауды және қысымды қабылдайтын бұл рецепторлар терілік эпидермистің түксіз аймақтарында орналасады.
Бұл- жеңіл сипауды қабылдайтын, қапталған жүйкелік ұштар. Олар ауыз, ерін, қабақ, жыныстық сыртқы мүшелерде, емізіктерде орналасқан.
Қапшықпен қапталған, ұзақ сипау нәтижесінде одан терең тіндерге қысым түсуін қабылдайтын рецепторлар. Руффини денешіктері қапшықтарда орналасады.
Ірі, қапшықпен қапталған рецепторлар, терінің терең қабаттарында, сонымен қатар несепқуықтың қабырғаларында, буын бұлшық еттердің жанында орналасқан. Олар вибрация мен қысымның өзгеруін қабылдайды.
Түк қапшасының айналасында орналасқан бос жүйкелік ұштар сипауды және жеңіл қимылды сезеді.
Котляков мұздығы
Котляков мұздығы – Алматы облысы Талғар аудaны Құтырғанбұлақ өзенінің аңғарында орналасқан. Жалпы бағыты аңғар бойынша шығысқа, оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған.
Тактильдік рецепторлар
Дереккөз:
Котляков мұздығы
Аумағы, жер бедері
Мұздықтың жалпы ұзындығы 2,6 км, ашық бөлігінің ұзындығы 2,2 км. Жалпы аумағы 2,9 км2, ашық бөлігі 2,4 км2. Мұздықтың төменгі шекарасы 3315 м, жоғарғы шекарасы 3880 м, мұзқар (фирн) сызығының биіктігі 3770 м. Мұздықтың көлемі 0,11 км3. Мұздықтан Құтырғанбұлақ өзені бастау алады.
Улуй (Чулым тармағы)
Улуй — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 1110 өзенінің сол жағалауынан км қашықтықта Чулым орналасқан. Өзен ұзындығы 65 км-ді құрайды.
Котляков мұздығы
Дереккөздер
Санат:Алматы облысы мұздықтары Санат:Іле Алатауы
Улуй (Чулым тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Харвинтон (Коннектикут)
Харвинтон (Harwinton) — Коннектикут штатының Litchfield округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5571 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 80.5 км² шамасында. FIPS коды — 09-37280.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Няргала-Шор
Няргала-Шор — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сянгур-Яхаөзенінің оң жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Патрик Мейнард Стюарт Блэкетт
Патрик Мейнард Стюарт Блэкетт, барон Блэкетт (Patrick Maynard Stuart Blackett, Baron Blackett; 18 қараша 1897, Лондон — 13 шілде 1974, Лондон) — ағылшын физик, физика бойынша Нобель сыйлығының иегері.
Қысқаша өмірбаяны
Патрик Мейнард Стюарт Блэкетт Осборн-хаус Корольдік әскери-теңіз колледжінде оқыды және өзінің әскери мансабын 1914 жылы мичман ретінде бастады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фолкленд шайқасына және Ютландия шайқасына қатысты. Соғыстан кейін ол әскери қызметтен лейтенант шенінде зейнеткерлікке шығып, Кембридж университетінде физиканы оқи бастады, оны 1921 жылы бакалавр дәрежесімен аяқтады. Оқудан кейін ол алдымен Кембридждегі Кинг колледжінде қалды (1924/1925 жж. Геттингендегі үзіліспен), содан кейін 1933 жылы Лондон университетінің Биркбак колледжінде профессор болды. 1937 жылы Манчестер университетіне ауысып, кафедраны В. Л. Брагг, ол өз кезегінде кафедраны Рутерфордтан алды.
Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен Блэкетт Корольдік Әуе күштері мекемесінің аспаптар бөліміне қосылды және 1940 жылдың басында жағалауды қорғауды басқарған Әскери-әуе күштерінің маршалы Жуберттің ғылыми кеңесшісі болып тағайындалды. Онда ол суасты қайықтарына қарсы соғысты аналитикалық зерттеумен айналысып, күшті зерттеу тобын құрады. Сол жылы ол адмиралтейттің Әскери-теңіз күштерінің жедел зерттеулерінің директоры болды, онда ол суасты қайықтарына қарсы соғысқа, сондай-ақ басқа теңіз операцияларына қатысуды жалғастырды. Осы жыл ішінде ол генерал Пайлға ғылыми кеңесші болып бекітілді және оның жанынан штаб жұмысына ғылыми талдау жүргізілетін жаңа өндірістік — операциялық зерттеулердің негізін қалады. Немістердің әуе шабуылдары кезінде ол әуе қорғанысын дайындауға және пайдалануға жауапты болды.
1953 жылы Блэкетт Лондондағы Императорлық ғылым және технология колледжінің физика факультетінің деканы болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол бүгінде өз есімімен аталатын колледжде физика профессоры және проректор ретінде қалды. 1965-тен 1970 жылға дейін Блэкетт Лондон корольдік қоғамының президенті болды.
1924 жылы Блэкетт Констанса Байонға үйленді. Олардың бір ұл, бір қызы болды.
Ғылыми еңбектер
Оқуды бітіргеннен кейін Блэкетт Вильсон камерада зерттеу жұмыстарын бастады. 1924 жылы ол азоттың оттегі изотопына айналуының алғашқы суреттерін түсіре алды. 1932 жылы Джузеппе Оккиалинимен бірге ол ғарыштық сәулеленуді зерттеу үшін камераның үстінде және астында орналасқан Гейгер есептегіштерінің екі оқиғасының сәйкес келуімен туындаған Вильсон камерасын салды. 1933 жылы ол позитронның ашылуын растады, сонымен қатар электрондар мен позитрондардың жаңбырларының бар екенін дәлелдей алды. Қалыпты материяда позитрондар болмағандықтан, ол Пол Дирактың теориясына сүйене отырып, жұп өндірісі — гамма-сәулеленудің әсерінен бөлшек-антибөлшек жұбының тууы тұжырымдамасын жасады. Сонымен қатар, ол кері процестің — аннигиляцияның бар екенін эксперименталды түрде дәлелдей алды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол, атап айтқанда, ғарыштық сәулеленудің изотропиясы және жұлдызаралық ғарыштық магнит өрісінің пайда болуы қайнарлары туралы ғарыштық сәулеленумен айналысты. Өз заманындағы ғылымның жағдайына қайшы келетін бұл зерттеулер оны жердің магнит өрісі мен тау жыныстарының магниттелу тарихын зерттеуге итермеледі. Оның зерттеулерінің нәтижелері басқа ғалымдармен бірге Альфред Вегенер мен Александр де Туаның континенттік дрейф теориясына күшті дәлелдер берді.
1948 жылы Блэкетт «бұлтты камера әдісін жетілдіргені және осыған байланысты ядролық физика мен ғарыштық сәулелену саласындағы ашқан жаңалықтары үшін» физика бойынша Нобель сыйлығымен марапатталды.
Сілтемелер
Санат:Ұлыбритания социалистері Санат:Үндістан Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:КСРО Ғылым Академиясының шетелдік мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:Корольдік қоғамның президенттері Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері Санат:Копли медалінің иегерлері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Ұлыбритания) Санат:Физиктер Санат:XX ғасыр физиктері Санат:Ұлыбритания физиктері Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері
Сент-Аман (Крез)
Сент-Аман (Saint-Amand) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23180, пошта индексі — 23200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 517 адамды құрады. Халық тығыздығы — 64,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Линьоль
Линьоль (Lignol) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 38,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56110, пошта индексі — 56160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 909 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Қостанай орамы (Астана)
Қостанай орамы Қостанай орамы Өндіріс көшесінен басталып, Бектау көшесінде аяқталады. А.Матросов көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 433,1 м.
Қостанай - облыс және қала атауы. Қостанай қаласы - Қазақстандағы аса ірі темір, әуе және автомобиль жолдары тараптарының бірі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Сейілхан Аққозиев
Сейілхан Аққозиев (7.10.1929, Мойынқұм ауданы Жаңа Талап ауылы) – қоғам қайраткері. Қазақ а. ш. институтын инженер-механик мамандығы бойынша бітірген. Институтты бітіргеннен кейін тың игеруге Қарағанды облысына жіберілді. Содан 1964 жылға дейін МТС-тың бас инженері, директоры, ауданы партия к-тінің 2-хатшысы, ауданы атқару к-тінің төрағасы, облысы партия к-тінің бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1964 – 70 жылы Луговой ауданы (қазіргі Т.Рысқұлов ауданы) партия к-тінің хатшысы, 1973 – 86 жылы облысы атқару к-тінің төрағасы, 1986 жылдан «Жамбыл жол құрылысы» АҚ вице-президенті болды. Еңбек Қызыл Ту орденімен төрт рет, «Құрмет Белгісі» орденімен, медальдармен марапатталған. Облысытың құрметті азаматы.
Дереккөздер:
Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы
Санат:Қазақстан ғалымдары
Ұлаған ауданы
Ұлаған ауданы немесе аймақ (Улаган аймак) Ресей Федерациясының Алтай Республикасы құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік және муниципалдық құрылым.
Әкімшілік орталығы - Ұлаған ауылы.
Географиялық орны
Ұлаған ауданы Алтай республикасының шығысында орналасқан. Ол Тыва Республикасымен шектеседі, Шапшал жотасы - табиғи шекара ретінде саналады. Оңтүстікте Қосағаш ауданымен шекаралар Чихачев және Қурай жоталары бойымен; ал батыста бұл аудан Оңдай ауданымен Сумүлті жотасы бойымен; солтүстік-батысында - Шоя ауданымен бірге Сумүлті жотасы бойымен өтеді. Солтүстікте Туражақ ауданымен шекара Сумүлті, Алтын-Тау, Момарғы жоталарының сілемдері бойымен өтеді.
Жер бедері
Аудан аумағындағы жоталардың солтүстік-батыс және ендік бағытта, олардың биіктігі теңіз деңгейінен 2500-ден 3500 м-ге дейін өзгереді. Ұлаған ауданының аумағы Шығыс Алтайға жатады.
IC 5264
IC 5264 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ұлаған ауданы
Жер бедері
Санат:Ұлаған ауданы
IC 5264
Сыртқы сілтемелер
IC 5264 Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Желдеткіш
thumb| alt=осьтік желдеткіш| [[Компьютерді салқындатуға арналған электроқозғалтқышы бар осьтік желдеткіш.]] thumb|left| alt=CFM56 авиациялық қозғалтқышының осьтік желдеткіш| [[CFM56 авиациялық қозғалтқышының осьтік желдеткіші.]] thumb| alt=центрден тепкіш желдеткіш| [[Центрден тепкіш желдеткіш.]] thumb|left| alt=Жұмыс үстеліне қоятын желдеткіш| [[Жұмыс үстеліне қоятын желдеткіш.]]
Желдеткіш - бөлмелерді желдету кезінде немесе аэроқоспаларды құбырлар арқылы тасымалдау үшін ауаны немесе басқа газды шамадан тыс қысымдайтын құрылғы.
Өнеркәсіптік желдеткіштердің стол үстіне қойылатын және аспалы желдеткіш түрлері кеңінен тараған. өшатын аппараттарда желдеткіштер тарту күшін тудыратын құрал ретінде (көтергіш желдеткіштер, турбореактивтік екі контурлы қозғалтқыш желдеткіштері,желдеткіш— фенестрон) пайдаланылады. Желдеткіштер қуаттылығына қарай Вольттың үлестерінен (тұрмыстық желдеткіштер) мыңдаған кВт-қа (өнеркәсіптік желдеткіштер) дейінгі желдеткіштер, ал құрылымына байланысты — центрден тепкіш желдеткіш және осьтік желдеткіш болып ажыратылады (суретті қ.). Желдеткіштер, негізінен, қозғалтқышпен белдікті беріліс арқылы немесе тікелей серіппелі муфта көмегімен әрекетке келтіріледі. Кішігірім желдеткіштердің қалақшалы дөңгелегі тікелей қозғалтқыштың білігіне бекітіледі, ал ірі желдеткіштер сору жылдамдығын реттегіш және діріл бәсеңдеткіш құрылғылармен жабдықталады.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Механика
Баррачина
Баррачина (Barrachina) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Хилока ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 167 адамды құрайды.
Аралтал
Аралтал — Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданы, Ақсай қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 314 адам (181 ер адам және 133 әйел адам) болса, 2009 жылы 475 адамды (240 ер адам және 235 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөрлі ауданы елді мекендері
Вест-Каппель
Вест-Каппель (West-Cappel) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59657, пошта индексі — 59380.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Реконструкция
Реконструкция (re - жаңғырту мәніндегі косымша, constructio қуру) — тілдік деректері белгісіз кубылыстар мен формаларды жеке тілдердін, тілдер тобы мен семьяларынын сондай тіл бірліктерімен тарихи-салыстыру жолымен кайта жаңғыртып анықтайтын салыстырмалы-тарихи тіл біліміндегі тәсілдердін жиынтығы.
Реконструкция тілдік құбылыстар мен формаларды қайта жаңғырту аркылы тіл дамуынын бұрынғы кезендеріне тән әр түрлі деңгейдегі жүйелік қатынастарын қалыптастырады. Туыс тілдердін моделін жасаудағы ең басты ұғым ататіл (тектіл) болып табылады. Мәселен, үндіеуропа туыстығын А. Шлейхер бұтакты ағаш ("родословное древо" моделі) түрінде бейнелеп берген.
Реконструкциядағы филологиялык
Әдіс шыккан тегі біртілдерді жүйелі зерттеу аркылы көне тілдік түлгаларды аныктауга мүмкіндік береді. Бұл әдіс тек көне жазба дәстүрі дамыған тілдерді (санскрит, латын, көне грек т.б.) зерттеу үшін тиімді. Реконструкциянын негізгі мәні — тіл жүйесіндегі тарихи өзгерістерді ашып көрсете отырып, олардын бастапкы бір негізге катысын айкындау. Сол себепті ататілді Реконструкциялау негізгі максат емес, өйткені Реконструкция үшін тілдін эволюциялык дамуынын теориясын жасау, тіл денгейлерін (диахрондык фонология,морфология, синтаксис) тарихи сипаттау сиякты жалпылингвистикалык мәселелерді шешу манызды. Кез келген Реконструкция нәтижесінін дұрыстығы салыстырылатын материал аркылы алынған мәліметтердін сандык көлеміне байланысты, оны генетикалык немесе типологиялык белгілер тұрғысынан тексеріп аныктауға болады. Дұрыс шешімін тапкан Реконструкция— тіл тарихын зерттеудін аса манызды кұралы.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ле-Тие
Ле-Тие (Le Thillay) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95612, пошта индексі — 95500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4093 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1038,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Ирупи
Ирупи (Irupi) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Оңтүстік Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алегри экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10959 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 184,428 км² шамасында. Халық тығыздығы — 59,4 адам/км².
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
Бейнелеу өнері (Павлодар облысы)
Ежелгі дәуір өнерін Павлодар облысының аумағында тас ғасырының көп қабатты тұрағы - Шідерті – 3 бірегей ескерткішінен көруге болады. Мезолит және неолит үлгілірінің белгісі сипатындағы тастарға салынған суреттер Баянауылдың оңтүстік шығысында, Жасыбай көлінің жағасында төбеге қызыл қошқыл түсті минерал бояумен адамдардың схемалық фигуралары салынған. Жасыбай көлінің солтүстік батысында петроглифтердің табылған орнына ОГИКМ экспедициясының жазбасы бар. Олар – құстардың, жайдақ төбелер белгілерінің, садақ, садақтың оғы, антропоморфтық суреттер. Екібастұз қаласының ауылдық зонасының Тай ауылының маңайындағы Өлеңті өзенінің бойында зооморфондық сипаттағы бұқалардың, садақшының, жылқылардың, пантерлердің немесе барыстардың, бұғылардың, қабандарың, ақ бөкендердің фигуралары салынған тастағы бедерлер ескерткіштері алғашқы энолит, қола және арғы темір мәдениетін сипаттайды.
Зооморфтық петроглифтерді (жоңғыш аспаппен адамдар мен жануарлардың бейнеленуі) археолог В.К.Мерц Ақ бидайық мекенінен (Екібастұз қаласынан 30 шақырым, 1998) тапты. Бұл - алғашқы энолит, қола және арғы темір мәдениетінің ескерткіші. Суреттердің алғашқы тобы нүктелеп ойып шығарудың қарапайым техникасымен, дөрекі тас құралымен жасалды. Ол - қолдарын кең қармап, аяқтарымен кең көсілген адамдардың бейнелері. Ол суреттер - тас ғасырынан болуы ықтимал. Садақшының бейнесін тым берірек бейнеленген аумақты бейнені нақты көрсететін жылқының бейнесі көлеңкелеп тұр. Одан әрі бұқалардың, тау ешкілерінің, бұғылардың, киіктердің бейнелері көрінеді. Ертіс өңірінде (Бобров, Қашыр, Покровка, Трофимовка, Ждановка, Королевка,) қимақ-қыпшақ мәдениетінің болғандығын X-XII ғасырлардағы Ждановтық обалардан табылған үш әйелдің конус тәріздес бас киімінің қалдықтары айғақтайды. Олар қайың тірегінен дайындалып, содан кейін алтын жалатқан ою салынған тығыз қоңыр түсті өрнекті жібек матамен қапталып, жоғары жағына конустық формалы қабықты түтік бекітілген. Үшінші бас киім күмістен жасалған. Қорғандарда ежелгі мүсіншілер обалардың басына өлген адамдарың кескінін тастан мүсіндеп және граниттен немесе құмдақтан - қираған ірі тастардан жонылған ескерткіштер орнатқан. Еркектер мен әйелдердің ескерткіштері тең деңгейде қойылған.
Еркектер мен әйелдердің кейіптері біркелкі: түрегеп тұрғаны немесе қарын тұсына ыдыс ұстап тұрған қолы көрсетілген, отырған қалыптары қойылады. Ежелгі шеберлік әшекейлі өрнекті халықтық қол өнерінің дамуы кезінде анағұрлым айқындала түсті: кілем тоқу (Сырмақ, текемет – Май, Баянауыл, Павлодар аудандарында), ағаштан ою, практикаға сүйеніп жасалған бұйымдар (Баянауыл, Павлодар аудандарында), тоқымашылық (алаша – Екібастұз, Павлодар қалаларында), кесте тігу (түс киіздер Ақсу, Павлодар қалаларында), зергерлік өнер (оймалау – гравирлеу металда сызу – Май, Баянауыл аудандарында, Екібастұз қаласының ауылдық өңірінде).
1970 жылы тақырыптық көрмелер басталды, оның материалдары бойынша алғашқы буклеттер жарық көрді. Одан кейін Алматы қаласында (ХШЖК, 1971) тақырыптық көрмелер; «Павлодар индустриальный» көрмесі (1974); М.П.Колмогоровтың «Прииртышье мое», «Узоры Иртыша» көрмесі, С.Шароновтың және Н.Петерштің бастамашылық көрмелері табысты өтті. 70-жылдары суретшілер ұжымы Алматы көркемөнер училищесінің және Алматы театралды-көркемөнер институтының, Красносельск көркемөнер училищесінің және Ташкент көркемөнер училищесінің түлектерімен (В.Поликарпов, К.Темірғалиев, Қ.Баймолдин, В.Баранов, А.Гулин.
Е.Москвич, Г.Беспалова, А.Игембаев, В.Яцик, А.Гулин, О.Шуранов, С.Серікбаев, А.Кожбанов, В.Приходько және Г.Приходько, Л Хорошкова) толықты. Қарағандыдан П.Г.Лысенко келді. Бұл жылдары облыстық монументалды-декоративті өнердің өнегелі жұмыстры (авторлары – А.Бибин, И.Курбатов, С.Медведев, Г.Слюсарев, 1970) «Ертіс» ресторанының вестюбльдеріне және банкет залдарына; А.Бибиннің, С.Медведевтің декаративті панолары Ақсу қаласының жүзу бассейнінің, А.Бибиннің «Разбуженная степь» тақырыптық композициясы «Тракторостроитель» Мәдениет сарайының (1972) витраждарына қойылды; В.Поликарповтың «Север» ресторанының интерьері (1975); «Строитель» Мәдениет сарайының интерьері (Шаронов пен Петерштің керамика және рельефі, 1970); Н.Петерштің жаңа темір жол вокзалыын; В.Яциктің «Мелодия» дүкенінің холлын көркем безендірулері (1972) көпшілік талғамынан шықты. Интерьерлер витраж, чеканка, керамика, ағашқа ою арқылы жүргізілді. 1975 жылы Павлодарда алғаш рет павлодарлық монументалды-декоративті суретшілердің мозаика, витраж рельеф және графито (Саяси ағарту үйі) техникасында жасалған жоғары әлеуетті, лайықты монументалды-декоративті жобалары, эскиздері, фото-материалдары бойынша ұйымдастырылған көрмелері ашылды. Сол жылы (1975) авторлары: Мемлекеттік сыйлықтың иегері, москвалық архитектор Д.С.Витухин, павлодарлық скульпторлар П.Лопатин және И.И.Виноградов, (техникалық бөлігінің жобасын, биіктігі 24 метрлік қола венокті және мәңгі алауы бар үш стелланы В.В.Пирожковтың басқарумен «Казсевсельпроект» институтының ұжымы) Даңқ ескерткішін жобасын жасады және іске қосылды. Жобаның екінші бөлігі, скулпьторлық ансамбль – Кеңес Одағы Батырларының портреттері салынған аллея 1980 жылы жасалды. Скулпьторлары: И.П.Лопатин, И.И.Виноградов, алматылық скулпьторлар - В.Ю.Рахманов, О.Г.Прокопьева, Е.Т.Мергенов, Б.А.Түлеков, Е.А.Сергебаев, Т.С.Досмағамбетов, Б.А.Мұсабаев, жобаның авторы – архитектор В.Я.Червонцев.
Әрбір көрмеде суретшілер өздерінің өнерлерінің саналуандығын көрсетті: станокті кескіндемеде туған өлкем, замандастар бейнесі, облыс тарихы, индустрия тақырыптары («Ата мен немере» Қ.Баймолдин, «Женский портрет» А.Бибин, «Әке портреті» Ә.Игенбаев, скулпьтор И.Виноградовтың «Художник В.Поликарпов») орын алған.
М.Колмогорованың, П.Лысенконың, В.Мартынцеваның, П.Величконың көптеген лирикалық пейзаждары Ертістің Павлодар өңірінің кеңдігін, қаланың көрікті жерлерін, Баянауыл тауларының әсем құбылыстарын өрнектеген. Суретшілердің шығармалары өнеркәсіп және индустрия тақырыбына, Павлодар трактор және алюминий, Ақсу ферроқорыту зауыттарының, Екібастұз кеншілерінің тұтас еңбек ұжымдарына арналған.
Павлодар өнеркәсібінің және оның еңбеккерлері туралы тақырып В.Мартынцеваның «Металлурги Ермака» (1976), П.Лысенконың «Утро Павлодарского алюминиевого» (1979), «Индустриалды Павлодар» З.Соболеваның кескіндемелерінде, С.Серікбаевтың, А.Қожбановтың, Н.Бекетовтың плакаттарында жалғасты. П.Г.Величконың «Павлодарский тракторный» серияларында (1979), В.Яциктің «Уездной город Павлодар» түрлі түсті оймыш гравюрасында (1984), И.П.Лопатиннің «Портрет Я.Геринга» (1984); В.Мартыненконың «Павлодар индустриальный» декоративті медаль серияларында өлкенің тарихы мен заманауи кезеңі айқын бейнеленген. Олар жоғары орындаушылық деңгей, станокты кескіндеменінің, графиканың, мүсіндеменің техникасын жетік меңгеру негізінде ортақ тақырыпты өзіндік ерекшеліктерімен айшықтаған.
Бұл жылдары облыста витраждар, монументалды әшекейлеу, керамикалық панно, мозаика (В.Поликарпов, Е.Пантелеев - Аэрофлоттың қалалық агенттігінің интерьері, 1986; И.И.Виноградовтың, И.Лопатиннің 1985 жылы Даңқ ескерткішінің жанынан орын алуға тиісті «Родина-мать» скулпьтурлық-монументалды ансамблі, Н және И.Бекетовтердің «Баянауыл» кинотеатры скулпьторлық кешені, 1982) монументалды өнер табысына қол жеткізілді. Графикалық баспада В.Поликарповтың «Затон» серияларында (1985), «Охота» (1987), «К поэзии Ж.Превера» (1986), «Вечные темы» (1982-84); В.Шпиевтің «Экологический дневник» (1988), И.Коротков пен Ф.Яциктің офорттары (оймыш граврюраның бір түрі), Н.Петерштің экслибристері (кітаптың таңба белгілері) жоғары деңгейде дамыды. В.Поликарпов «Импровизация» шығармасы өрудің аса күрделі техникасының шебері екендігін танытты. МВХПУ-дің (бұрынғы Строгановск) түлектері М. және Н.Бекетовтер материал мен тақырыпқа кәсіби шеберлік көзқараспен қараған өнегелі шебер екендігі байқалды, сондай-ақ, М.Бекетов осындай аса шеберлікті «Космос» (1989) эмальдар сериясынан; Н.Бекетов «Жылқылар» (1990), медальдар серияларынан, «Посвящается Павлодару» керамикалық композициясынан көрсетті. К.Темірғалиевтің «Абитурент», «Степной маяк» ұсақ скулпьторлық пластикасында (соғу, шабу өнерінде) өз тақырыбын іздегенін көруге болады.
З.Соболева және Л.Хорошкова маркетрилік күрделі техниканы меңгерген. И.Бекетова және Л.Букаева-Яцик гобелен (суретті кілем) және батикпен айналысты. Театр суретшісі А.Шикуля табысты жұмыстарымен жұртшылық назарына түсті. Павлодарлық суретшілердің бастамашылығымен N 1ДХШ (1979); одан кейін N 2 ДХШ (1992) ашылды. П.Г.Лысенко, П.Г.Величко, И.И.Виноградов, З.А.Соболева, А.В.Гулин, А.Е.Игембаев, Г.Я.Беспалова, И.П.Коротков ұзақ жылдар бойы балаларға педагогикалық білім беріп, лекциялар оқып, қаланың және облыстың суретші көркемдеушілеріне арнап жаттықтыру сабақтарын өткізді.
90-жылдары жастарды жұмылдыру жөнінде қаланың ғ.з., ағарту және көрме орталығы қызметін атқарған ӨСШ-і маңызды орын алды. Жас суретшілер - Е.Фридлин, Д.Аймағамбетов, А.Оразбаев, А.Зеленский, О.Ловина, Н.Волкова, А.Балин, С.Пернебаева, Н.Жилькова, Ю.Мазина, Т.Чевтаева, В.Ефремов және Н.Соц бейнелеу өнерінің санаулан түрлері мен жанрлары бойынша белсенді жұмыс істеді.
90-жылдары белсенді көрме қызметі көрнекті орын алды. Мәселен, М.Колмогоровтың, В.Мартынцевтің, И.Лопатиннің, П.Лысенконың, А.Бибиннің, П.Величконың, Н.Петерштің, В.Поликарповтың, С.Шароновтың, М.Бекетовтың, Ғ.Қаржасовтың, Қ.Баймолдиннің, В.Приходьконың А.Гулиннің, Ф.Яциктің және И.Коротковтың және әйел-суретшілердің топтық көрмелері ұйымдастырылды. Қ.Баймолдиннің «Абай» (1995), «Ғасырлар үні» (1996), «Абылай хан» (1996), О.Шурановтың «Вселенная» (1997) сияқты шығармашылық еңбектері халықтық эпика арнасында орындалды. Ғ.Қаржасовтың мықты колориситік (сурет өнерінде бояулардың жарасымдылығын, үйлесімділігін келістірушілік) қабілеті «Дабыл» (1994), «Таным» (2000) образды-стилистік жүйеде нығая түсті. А.Игембаевтың «Қазақ, дала мотивтері» (1998), К.Нүркеновтың «Баянауыл төңірегінде» (1999), А.Гулиннің «Павлодар» (2000), С.Тіленбаевтың «Перегон» (2000), шығармаларында композицияны монументалды шешу және талдап қорытуға ұмтылуы байқалады. В.Приходько мазмұндық және техникалық түрінде бірқатар жаңалықтар ашты: ол «Игры мужчин» (1998), «Азиатский змей» (1999) кескіндемелік жанрлық-стильдік құрылымда өзінің мифологиялық тұжырымдамасын жасаған. М.Колмогоров, П.Лысенко, П.Величко, В.Мартынцев пейзаж, натюрморт жанрларына берілгендік дәстүрін сақтаған.
Г.Беспаловтың «Краевед И.В.Лагутин» портрет жанрында (1998) тиянақтылық бар. Кескіндеушілердің жас толқыны өздерін таныта бастады. Д.Аймағамбетовтың «Битва под солнцем» (2000) шығармасында идеялық, образдық және монументалдық бастаудың таңданарлық бірлігі байқалады. Е.Фридин «Тихая пристань» (1999), «Улица ночью» - бояулы көлеңкелердің молдығымен айқындалған кескіндемелік белсенді кеңістікте жұмыс істеді. А.Оразбаевтың «Саға» (1997), «Бархатный союзник» (1998) шығармалары экспрессивті және үндес туындады.
Скулпьтура және безендіру өнерінде: Б.Машрапов – Екібастұз қаласының тарихи-өлкетану мұражайының интерьер жобасы, «Этноауыл» жобасы (2000), интернационалист жауынгерлер скулпьторлық ескерткіші (2001), А.П.Чеховтың скулпьторлық ескерткіші (2001); К.Темірғалиев –Д.П.Багаевтың бюсі (2001) бойынша шеберлік танытты. В.И.Мухина атындағы ВХПУ-нің түлегі, жас скулпьторшы В.Ефремов «Колесо историй» (2000), «Бескончность» (2000), «Лоэнгрин» (2001) сияқты туындыларымен көпке танымал болды.
М.Бекетов – «Мутанты» (1995), «Колесо историй» объектісі (1995), «Георгий-победоносец» (1996) туындыларын жасап, сондай-ақ, жас суретшілер (О.Ловина – металл, ювелир өңдеу бойынша суретші, Ю.Мазина және Т.Чевтаева батик техникасы бойынша жұмыс істейді) декоративті қолданбалы өнер саласында еңбек етті.
Сілтемелер
Санат:Павлодар облысы мәдениеті Санат:Қазақстандағы бейнелеу өнері
Қара өрік
Қара өрік (Armeniaca dasycarpa) — жемісінің түсі қара-көк немесе қара-күрең, дәмі қышқылдау болады. Қара өрік — биіктігі 5—12 м, құрамында 17%- дай қант, 0,4—1,4% органикалық қышқыл, каротин, С витамині бар, жемісі сүйекті. Жеуге жарамды, жемісінен тосап, джем, повидло, шырынсу, маринад дайындалады, ал дәнінің құрамында 30%-ға дейін май бар. Жемісінен шарап алынады.
Барлық жерде дерлік өседі. Оның солтүстік жартышардың қоңыр салқын ендігінде 32 түрі, ал КСРО-да 7 түрі — шомырт, алша, үй өрігі, уссурийлік, Симон өрігі, үйеңкі өрігі, Қазақстанда жабайы 4 түрі (оның бәрі қолдан отырғызылады) кездеседі. Өнеркәсіптік ең маңыздылары — үй өрігі немесе кәдімгі өрік. Сондай-ақ қара өрік сорттарының ішінде венгерка, ренклод, жұмыртқа өрік, қара-көк өрік және мирабели сияқты түрлері ерекше белгілі. Алша және уссурийлік өріктердің де шаруашылықтық маңызы зор. Көп аудандарда жабайы өрік — шомырт кең тараған. Өрік құрамында 21% қант, органикалық қышқылдар, азоттық және пектиндік заттар, витаминдер (Ві Вг С, каротин т. б.), минералдық тұздар бар. Өріктің әр түрлі сорттары орталық ендікте тамыздың ортасынан қыркүйектің ортасына дейін, оңтүстікте — шілденің басынан қазанның аяғына дейін пісіп жетіледі. Өріктің барлық сорттарын (ренклодтан басқа) әбден пісіп-жетілгенде жинап алады. Ренклодты шала піскенде жинайды. Температура 0˚С градус шамасында және ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 95% кезінде ерікті 2—3 апта сақтауға болады.
Венгерка
Ең жақсы және кең тараған сорттары: үй Венгеркасы немесе кәдімгі Венгерка (өрік), италиян Венгеркасы, Ажан Венгеркасы, Бюль (Бюлерталь) Венгеркасы, Вангенгейм Венгеркасы, күлгін түстес Венгерка. Венгерка тобына Қырымда өсетін жергілікті жүзім-өрік сорты да жатады. Венгерка жемісі қызыл немесе қошқыл күлгін түсті. Дөңгелек немесе сопақ — жұмыртқа пішінді болады, сүйегі оңай ажыратылады. Жеміс еті тығыз, тәтті келеді. Венгерка жақсы сақталады және ұзақ жерге тасымалдауға шыдамды. Жаңадан жиналған күйінде компот, қайнатпа, повидло, джем, желе, пастила (қақ), маринад жасауға пайдаланылады, тоңазытылады, ал кейбір сорттарын, мысалы, италиян Венгеркасын келтіруге болады.
Ренклод
Оңтүстік аудандарда көк Ренклод, Альтан Ренклоды, Баве Ренклоды т.б. сорттары өсіріледі. Ренклодқа И. В. Мичурин шығарған Орталық аудандарда өсірілетін шомырт Ренклод, колхоздық Ренклод т.б. өрік сорттары кіреді. Дәмі ең тәттілерінің бірі және неғұрлым кең тараған түрі — көк Ренклод. Жемісі дөңгелек пішінді, түсі көк, сары немесе күлгін, жеміс еті тығыз, шырынды, тәтті. Көбінің сүйегі оңай ажыратылады. Ренклодтың піскен жемістері тасымалдауға және сақтауға келмейді. Жаңадан жиналған кезінде қайнатпа, компот, повидло, желе қайнатуға пайдаланылады.
Мирабель—жемістері ұсақ (көбінесе сары), пішіні дөңгелек немесе сопақша. Жеміс еті тығыз, қанты көп. Сүйегі оңай ажыратылады. Қайнатпа, компот т.б. жасауға пайдаланылады.
Алша — көбінесе оңтүстік аудандарда кең тараған, орталық ендікте сирек кездеседі. Қазақстанда оны «согдий өрігі» деп те атайды. Бұтақтары жіңішке тікенекті, биіктік 2—8 м. Ақ гүлінің диаметрі 2 сантиметрдей. Жеміс түстері сары, қызғылт, ашық қызыл болып, дәмі қышқылтым-тәтті, қабығы ащылау келеді. Сүйегі жеміс етінен ажыратыла бермейді. Негізінен Иран, Кіші Азия, Балпан түбегінде, Совет Одағында — Кавказда, Тянь-Шань тауларында, Копет-Дагта, Памир-Алтайда өседі. Қазақстанның оңтүстігі мен Қырғызстанда жүздеген гектар жерді алып жатыр. Грек жаңғақтары, алма бақтарының етегінде, үйеңкі және бұталар мен араласа жабайы жеміс тұқымдарының арасында өседі. Неғұрлым жылылықты ұнататындықтан, республикамыздың оңтүстігінде ғана (Іле Алатауының Қарақоңыз өзені алқабына дейін) табиғи түрде отырғызылады. Согдий алшасы ерте гүлдеп, кештеу жапырақтайды. Алша топырақ таңдамайды, тастақты, тұзды және шайынды, қара топырақты жерлерде жақсы өседі, шөлге төзімді, 100—120 жыл жасайды. Алша жемісінің қанттылығы —3,6 — 3, 5% ; қышқылдығы—1,4—4,6%, пектиндік заттар—1,6—2,9%, С витамині—2,7 —19,25 мг процент. Жемісінен көбіне желе жасалады. ІПырынын бояуға қосады. Жемісін негізінен қайнатпа, компот, повидло, шырын, т.б. жасауға пайдаланады. Сүйек дәнінде 42% өсімдік майы бар, дәмі тәтті. Дәнінен стерильденген қаймақ сияқты паста жасауға болады. Кавказда алшадан әр түрлі тағамдар әзірленеді. Мысалы, .бұл жерлерде алша левашы кең тараған тағамдардың бірі болып есептеледі, Алтайы күнге кептірін, сықпа құрт сияқты немесе дөңгелектеп жасайды. Бұл жағдайда алшаның барлық дәмдік және диеталық қасиеттері толық сақталады. Леваш әр түрлі тағамдарға қоспа ретінде, әсіресе етке, сондай-ақ самса арасына салуға таптырмайтын жеміс. Алша жемісін емдік өсімдік ретінде де жинайды. Оның тұнбасымен тамақ және асқазан ауруларын емдейді, құрқұлақ ауруына да қарсы қолданады.
Уссурий өрігі
Қиыр Шығыста және Сібірде тараған. Өнімділігімен және аязға төзімділігімен (—55˚С аязда үсімейді) ерекшеленеді. Жемісі басқаларына қарағанда ұсақ, сопақша және дөңгелек пішінді. Кейбір сорттарының жемісінің өн бойында ойық сызығы бар. Жеміс еті көкшілтім немесе ашық сарғыш түсті, шырынды, дәмі қышқылтым-тәтті, көбінесе қышқыл. Жемісін негізінен қайнатпа, джем, сироп қайнатуға пайдаланады.
Шомырт
Шомырт (терн, тікенді бұта өрігі)— құнарлы топырақта, климаты жұмсақ жерде ағаш түрінде, ал құнарсыз топырақты, климаты салқын аудандарда бұта түрінде өседі. Қазақстанда Жоңғар, Іле Алатауларында, Кетім қыраттарында, Тянь-Шань тауының батысында бөлек-бөлек топ болып, кейде орман шетінде жеке-жеке өсе береді. Көбінесе тау аңғарларында жақсы тамырланып, көктейді. Қабығы қызыл сұр, жапырағы дөңгелек, жұмыртқа пішіндес, түсі қоңыр жасыл, сағағы жіңішке. Гүлдері ақ немесе қызғылт. Жапырақтанбай тұрғанда-ақ (сәуір, мамыр) гүлдейді. Жемісі өскен ауданына байланысты маусым-тамыз айларында піседі. Жеміс еті көкшілдеу, қышқылтым, кейде ауыз қуырардай ащы. Ең дұрысы қатал бастаған кезде жинау. Піскен уақытында жиналған жемісі 10—15 күн сақталады. Оларды кептіріп, компот, сірке қышқылын жасауға пайдаланады. Жапырақтарын шайға салады. Шомырт өте тез өседі. Тамыр жүйесі тарала кең жайылып, тереңге кетеді. Топырақ таңдамайды. Жылылықты ұнатады, аязға шыдамсыз. Жеміс құрамында 6,55— 7,07% қант (глюкоза және фруктоза тең мөлшерде дерлік, сахароза жоқ) және 0,8—1,7% алма қышқылы бар. Құрамында иілік заттар да мол. Сондықтан жемісі мен тамырынан бояулық заттар алынады. Сүйек дәні өсімдік майына (37%-ке дейін) бай, ащы бадам майын дайындау өндірісіне жіберіледі. Медицинада шомырт гүлдері (сондай-ақ жеміс және қабық шырындары) іш өткенде және неврологиялық ауруларды емдеуге қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Раушангүлділер
Рахманов Уагиф
Рахманов Уагиф (Вагиф) Юсуфоғлы (12.3.1940 жылы туған, Баку қаласы) - мүсінші, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1981). 1965 ж. Мәскеудің көркемсурет институтын бітірді. 1965 - 70 ж. Алматы көркемсурет училищесінде (қазіргі Алматы сәндік-қолданбалы өнер колледжі) сабақ берді. "Спортшы қыз портреті" (1966), "Ойға шому" (1967) мүсіндері мен Талдықорған қаласындағы Черкасск қорғаны қаһармандарына (1972) тұрғызылған мүсін-ескерткіштердің авторы. Рахманов еңбектері үйлесімді әсемділігімен ерекшеленеді. 1999 жылдан Канадада тұрады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ла-Динь-д'Амон
Ла-Динь-д'Амон (La Digne-d'Amont) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11119, пошта индексі — 11300.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
NGC 4452
NGC 4452 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4452 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41060, UGC 7601, MCG 2-32-80, ZWG 70.112, VCC 1125.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Тектиттер
Санат: Химия
IC 829
IC 829 — Құзғын шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43663, MCG -2-33-37, NPM1G -15.0446, DRCG 25-45.
Сыртқы сілтемелер
IC 829 Санат:Құзғын (шоқжұлдыз)
Футболдан Өзбекстан чемпионаты 2013
Футболдан Өзбекстан чемпионаты 2013 — Өзбекстан жоғары лигасының 21-ші маусымы. 2013 жылы 2 наурыз және 8 қараша аралығында өтті.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Өзбекстан чемпионаты Санат:2013 жылғы футбол
Дискретті қимылдың есептеу машинасы
Дискретті қимылдың есептеу машинасы (Вычислительная техника дискретного действия) — есептеу процесіне қатыстырылатын мәліметтер цифр (код) түрінде берілген есептеу машинасы (мысалы, цифрлы есептеу машинасы).
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Монтиери
Монтиери (Montieri) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Гроссето провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1273 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 108 км² шамасында. Пошта индексі — 58026.
Елді мекеннің қамқоршысы — Beato Giacomo da Montieri.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Го
thumb|right|300px Го (碁; немесе 围棋 вэйци, 바둑 падук) — логикалық үстел үстіндегі ойын. Ойын осыдан 2-5 мыңжыдық бұрын Ежелгі Қытайда пайда болған.
XIX ғ-ға дейін тек қана Шығыс Азия елдерінде болып, XX-шы ғасырда бүкіл әлемге тараған.
Ойыншылардың жалпы саны бойынша - дүниежүзіндегі ең кең тараған ойындарының бірі. Бірақ таралуы біркелкі емес: 22 млн ойыншылар Шығыс Азияда табылады:
Әлемдік интеллектуалды ойындарға кіреді.
Санат:Ойындар
Бөкей губерниясы
Бөкей губерниясы (1917–1925) — Ресей Республикасында бұрынғы Бөкей Ордасы орнына 1917 ж. 1 шілдеде құрылған әкімшілік-аумақтық құрылым.
Орталығы — Орда қаласы.
1925 ж. Бөкей губерниясы таратылып, Қазақ АКСР Орал губерниясының құрамына енгізілді.
1917 жылғы губернияның құрамындағы болған аумақтар қазіргі көршілес Ресейдің
Тарихы
Қазақстандағы ең тұңғыш Қазан төңкерісі орнаған жер — Орда болатын.
1918 жылы Ордада Қазақтың I үлгілі атты әскер полкі жасақталады.
1918 жылы тұңғыш комсомол ұясы құрылады.
Мәдениеті
1918 жылы тұңғыш кеңестік баспахана ашылып, онда «Дұрыстық жолы», «Киргизская правда», т.б. газет — журналдар басылып шығады.
Осы кезеңдерде мәдени өмірге де көп көңіл бөлінеді. «Жігер» жастар ұйымы құрылып, орыс, татар, қазақ труппалары, белгілі күйші М. Бөкейхановтың ұйымдастыруымен ұлт аспаптар оркестрі жасақталады. Белгілі драматург И. Меңдіхановтың пьесалары көрермен назарына ұсынылады.
Қызық деректер
1983 ж. көктемінде Гурьев, Волгоград, Астархан облыстарында дайындық кезеңі болды. Саяси бюро жобасы бойынша қазақтар тұратын аудандар (бұрынғы Бөкей Ордасының/Бөкей губерниясының жерлері) Ресейден Қазақстанға беріліп қайтадан облыс құру. Келешек облыс атауы шешімі екі-талай болды: не Бөкей облысы, не Құрманғазы облысы. Орталығы — Ганюшкино селосы (қала деңгейіне көтеріп).
Ресейдің бірқатар жергілікті басшылары қатаң қарсылықтарын айтқасын, жоба енгізілмей қалыпты.
Тағы қараңыз
Санат:Бөкей губерниясы Санат:Ресей империясы облыстары
Акация
Қараған (Асасіа) — бұршақ тұқымдас өсімдіктерге жатады, мимоза мен бұршақгүлділер тұқымдастары тармағына жататын түрліше ағаштар мен бұталардың жалпы аты. Қарағанның 700 түрі бар. Олар: сенегал қарағаны, жібек қараған, ақ қарағаны, сары қарағаны, шарқараған, сөлбір қараған; бозқараған.
Қарағанды қаласының атауы осы өсімдікке байланысты қойылған.
Қасиеттері
Жапырақтары күрделі, қауырсын тәріздес;
Жапырақтары шағын жапырақшаларға бөлінгендіктен, қалемшесі қауырсынға немесе қырыққұлақтың жапырағына ұқсайды.
Сары немесе ақ гүлдер шоғы болады;
Құрғақшылық аймақтарда өсетін қараған көбіне тікенекті болады;
Сенегал қарағаны "гуммиарабика" деп аталатын камедь өндіреді, оны желімдеуіш материалдар, фармацевттік препараттар, сия, тәттілер және т.б. қолданылатын танид көп мөлшерде болады;
Қара қараған құнды ағаш материалының көзі болып табылады.
Таралуы
Қараған өсетін табиғи орта- әлемнің тропиктік және субтропиктік аймақтары,негізінен, Австралия, Африка, Оңтүстік және Солтүстік Америка және Тынық мұхит аралдары.
Дереккөздер
Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Желдірме
«Желдірме» - Абайдың домбыраға арналған ән- күйі. Бүгінде жалпы қазақтың күйшілік дәстүрінде «ән-күй» және «жыр-күй» деген 2 жанрдың көне дәуірден бастау алып келе жатқаны анықталып отыр. «Жыр-күй» Қарақалпақ өңірін мекендеген қазақ жұртына тән болса, «ән-күй» Арқада, Шығыс Қазақстан жері мен Таулы Алтай аймағында, Моңғолия қазақтарының арасында кеңінен тараған. Абайдың «Желдірмесі» - осындай ұлттық дәстүр негізінде туған шығарма. Бұл күй ән жанрымен, ұлттық мелодиялық сазымен, синкретті түрімен, әуендік ырғақ желісімен ерекшеленеді. 4; 6; 4, 3, 5, 6, 5; 4; 4, 3, 4, 6, 3, 4, 4; 4; 4; 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4 болып келетін аралас өлшем ырғақ ұялары ән-өлең өрнегімен сабақтасып жатады. Күйді 1977 ж. музыкалық зерттеушісі Қ. Тұсіпұлы Жүзбасов Шығыс Қазақстан облысының Қатонқарағай аулында тұратын Демшінов Хамзадан таспаға жазып, нотаға тұсірген. Бұл күй алғаш рет Абайдың «Айттым сәлем, қалам қас» деген ән-күй жинағына енгізілді.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Медковец (Монтана облысы)
Медковец (Медковец) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Медковец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 903 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3670. Телефон коды — 09727. ЕКАТТЕ коды — 47593.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Олимпиада ойындарындағы Кипр
оңға|сүрмесіз|280x280 нүкте Кипр 1980 жылдан бері жазғы және қысқы Олимпиада ойындарына қатысып келеді. Осы күнге дейін жалғыз күміс жүлдені 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында желкенді спортттан Павлос Контидис иеленді.
Жылдар
{|
Сілтемелер
Санат:Олимпиада ойындарындағы Кипр
Оспан Мыңбаев
Оспан Мыңбаев (1957 жылы туған, Созақ ауданы Аққолтық ауылы) – ғалым, медицина ғылымдарының докторы (1997). С.Аспандияров атындағы Алматы медициналық институтын бітірген (1982). Еңбек жолын Кентау қаласында және Сайрам ауданының орталығы – Ақсуда дәрігер болып бастаған. Одан кейін Алматы және Мәскеу қалаларындағы медициналық институттардың ғылыми лабораторияларында ғылыми-зерттеу жұмыстарымен айналысты. Медицина саласына енгізген жаңалықтары көптеген институттарда қолданылып жүр. Қазір шетелде (Бельгияда) ғылыми-зерттеу жұмысымен шұғылдануда. 10 ғылым кандидатын, 5 ғылым докторын даярлаған.
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:1957 жылы туғандар Санат:Созақ ауданында туғандар Санат:Медицина ғылымдарының докторлары
Чуй Юанды
«Қияқ күріш» мерекесі – ақынға арналған мереке.
Мамырда өтетін бұл мереке ұлы ақын Чуй Юанды еске түсіру үшін белгіленген. Чуй Юан (шамамен б.з.д 340 жылдан 278 жылдарға дейін) – «Белдескен бектіктер» дәуірінде өмір сүрген Чу бекінісінің (қазіргі Хуби, Хунан провинциялары) отаншыл Абызы. Елдегі таралған өсекке сеніп, өзіне жасалған қастандық ісіне ашынған ол арқасына тас байлап, Боло дариясына батып қайтыс болады. Қара халық бұл хабарды естіген соң, жапа-тармағай қайықпен оның сүйегін іздейді. Оның етін балық жеп кетпесін деп суға бамбукке салынған күріш тастайды. Чуй Юанның мүрдесі суға кетеді. Оның жайсаң мінезі ел арасында әліге дейін сақталып келген. Бүкіл ұлт жыл сайын оның өлімін (өзенге өзін тастаған күні – ескіше күнтізбе бойынша 5 мамыр) аза тұтады. Сонымен айдаһар қайық есу, қияқ күріш түю, ермен қадау мәңгілік ғұрыптық әдетке айналған.
(Қытай тілінен аударылған)
Дереккөздер
Санат: Қытай Санат: Қытай мерекелері Санат: Мейрамдар
Ачи-Катена
Ачи-Катена (Aci Catena) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 27 695 адамды құрайды. Халық тығыздығы 3365 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 95022.
Елді мекеннің қамқоршысы — Maria SS. della Catena. Жыл сайынғы мерекесі — 15 тамыз және 11 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Үлкен Джъер
Үлкен Джъер — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нибель өзенінің сол жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әтіркүл Егембердіқызы Ағыманова
Әтіркүл Егембердіқызы Ағыманова (6.1.1962 жылы туған Шымкент облысы, Киров ауданы ) тіл білімі маманы, филолог ғылым  кандидаты (1990). Шымкент педагогикалық институтының филолог  факультетін бітірген (1983). 1985— 1988ж. ҚазМҰУ-да аспирант. 1988жылдан осында қазақ тілі кафедрасының оқытушысы. Профессор В. А. Исенғалымиеваның жетекшілігімен орысша қазақша сөздіктерде зат есімнің берілуі жайын-да кандидаттық диссертация қорғаған. Оннан астам ғылым мақаласы жарық көрді. Қазір қазақ тілі мен орыс тілдерін салыстыра зерттеумен шұғылданып жүр.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан филологтары
Пьеро
thumb|250px Пьеро (ріеrrоt) - француз халық театрының кейіпкері. 17 ғасырдың басында пайда болды. Ол итальяндық "дель арте" комедиясындағы қызметші Педролино бейнесі негізінде жасалды. 19 ғасырда актер Ж.Б. Дебюроның орындауында Пьеро пантомиманың орт. кейіпкерлеріне айналды, сөйтіп әлеум. қиын-шылыктарды жеңіп отыратын халықтың күлдіргі қаһарманы дәрежесіне дейін көтерілді. 20 ғасырда модернистік театрдың ықпалымен декаденттік бағыт алды. 20 ғасырдың 2-жартысындағы француз театрында Ж.Л. Барро мен М.Марсо өз өнерімен Дебюро дәстүрін дамытты.
Сюксюрьма
Сюксюрьма — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Покш-Сяльме өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Эппенрод
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 708 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,98 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 41 038. Муниципалитеттің басшысы — Зильфиа Штеккер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Құлаайғыр (ауыл)
Құлаайғыр — Қарағанды облысы Абай ауданындағы ауыл, Құлаайғыр ауылдық округі орталығы.