cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қарашүңгіл мұнай кен орны
Геологиялық құрылымы
Мұнай кэпрок - "тас қалпақ" шөгінділеріне тура келеді. Жыныстарға карстық сілтісіздену белгілері бар гипс, губка тәрізді кеуекті гипспен қатар ұсақ және ірі кристалды қатты гипс қабаттары және мергельді жыныстар - мәрмәр тәрізді тастар бар. Мұндағы гипс деп сипатталып отырғаны төменгі пермь кунгур ярусының галогендік қабатына тән ангидрит болуы әбден мүмкін, бұған мәрмәр тәрізді әктастар қабатының ұшрасуы дәлел бола алады. №7 ұңғыға таяу жерден 169 м тереңдікке дейін бұрғылаған Леманның ұңғысынан құрамында екі тұз қабаты бар (38 және 16 м) гипс (ангидрит) қабаты байқалған. Осылай ангидриттің қалыңдығы шамалы тұз қабатымен алмасып отыруы кунгурдың галогендік қабатының төменгі бөлігіне тән; мұнда тұз асты қабатта, көбінесе филиппов қабатына жатқызылатын төменгі ангидрит будасы орналасқан; Оңтүстік Ембінің өнеркәсіптік мұнайы осы филиппов қабатымен байланысты.
Кэпрокта жоғарғы пермь мен төменгі триастың қызыл түсті саздары мен аргиллиттерінің белгілері жоқ.
Қарашүңгілдің тұз күмбезі үстіндегі тұз штогы (ядросы) ортасында қаныққан тұз ерітіндісіне (рапа) толған шұңқыр пайда болған. Кен түзілуі карст құбылысынан пайда болған тесіктерге немесе кішкене линзаға тура келуі мүмкін. Нақтылы геологиялық мәліметтерге талдау жасау негізінде Қарашүңгілдің №7 ұңғысынан алынған мұнай иірімінің стратиграфиялық жасы туралы мынандай қорытынды жасауға болады: ерте кунгурдың төменгі ангидрит қабаты - төменгі пермь - жоғарғы палеозой.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Атырау облысы кен орындары
1846 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1846 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1846 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Вольтер
Вольтер (фр: Voltaire; шынайы есімі – Франсуа Мари Аруэ; 21 қараша 1694 жыл – 30 мамыр 1778 жыл) — француз жазушысы, философы, тарихшысы, француз ағартушыларының көсемдерінің бірі. Өзінің шығармаларына феодалдық қатынастарды, деспотияны, дінді қатты сынайды.
Жоғарыдан реформа жасау арқылы қоғамда өзгерістерге жетпекші болды. Әлеуметтік жамандық білмеушіліктен деп есептеген. Оның пайымдауынша, теңдік, еркіндік жаратылыстан берілген құқықтар. Барлық азаматтар заң алдында тең. Бірақ мүліктік теңсіздікті адамдардың жаратылысынан солай деп түсінді. Кез келген еркіндіктің бастауы – ұят пен сөз еркіндігі.
Католиктік шіркеу мен католицизмге Вольтер қарсы болғанымен, жалпы дінге қарсы болған жоқ. Көпшілік халықты қолда ұстау үшін дін өте қажет деп есептеді. Қоғамды демократиялық негізде қайта құру мәселесі оны алаңдатқан жоқ. Ол үшін маңызды мәселелер: жаратылыс құқы, еркіндік, тендік. Еркіндік ол үшін бірінше кезекте жеке адамның, индивид еркіндігі, ал жалпы қоғам еркіндігіне мән бермеді. Жеке адам еркіндігінің негізі - сөз еркіндігі, онымен бірге баспасөз еркіндігі. Католиктік шыдамсыздыққа қарсы ар-ұят еркіндігін ерекше қарсы қойған. В. пікірінше, нағыз еркіндік адамдар бір-бірінен тәуелсіз болған жағдайда болады. Яғни, автономды субъектілерге айналу шарт болады.
Павел Владимирович Шабалин
Павел Владимирович Шабалин (23 қазан 1988, Ермак, Қазақ КСР) — қазақстандық футболшы, "Ақсу" клубының шабуылшысы. 2012-13 жылдары Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған.
Вольтер
Сонда тәуелділік басқа сипат алады, заңға тәуелді болмақ. В. басқалардай еркіндік пен теңдікті бір-біріне қарсы қоймайды, қайта еркіндік теңдікпен толықтырылып, күшейтіледі. Адамдардың теңдігі саяси-заңды мағынада: барлық адамдар заң алдында тәуелді әрі барлығы бірдей заңмен қорғалады. Мүліктік теңсіздік олардың жаратылысынан деп түсінді. Әрі мүлікке иелік адамның қоғамдағы жағдайын анықтайды. Мысалы, қоғамдық мәселелерді шешуде тек мүлік иелері ғана дауыс беруге құқылы. Осы тұрғыдан сословиелік артықшылықтарды және шіркеулі соттарды жоюды ұсынды. Аристократияны бюрократиямен ауыстыруды ұсынды.
Павел Владимирович Шабалин
Карьерасы
Паводар футболының түлегі. 2007 жылы "Ертіс" сапында кәсіпқой карьерасын бастады. Алты маусым бойы ешқайда ауыспай, 163 рет Қазақстан чемпионаты матчтарында алаңға шықты.
Вольтер
Ал реформаларды жүргізуді кемеңгер мемлекеттік билікке жүктеді. Абсолюттік монархияны, кемеңгер монарх билігін қолдады. Ол тек білімді, ақылды ғана емес, сонымен қатар қайырымды болуы керек дейді ол. Мемлекет – алғашында республика түрінде пайда болған отбасылар бірлестігі. Оның пайда болуы табиғи дамудың нәтижесі. Республика адамдардың табиғи жағдайына келеді. Билік мұнда көпшілік еркімен бағытталады. Ал оны бір адам немесе заңдар негізінде адамдар тобы іске асырады. Мемлекетті басқару түрлеріне емес, институттар арқылы іске асатын принциптерге мән берді. Мұндай әлеуметтік-саяси, құқықтық принциптерге еркіндік, меншік, заңдылық, қайырымдылық жатады. thumb|left|Париждегң Вольтер өлген үй thumb|right|[[Пантеон (Париж)|Пантеондағы Вольтер басы]]
Механизмнің буыны
Механизмнің буыны (Звено механизма) — механизмнің құрамына кіретін қатты денелер.
Павел Владимирович Шабалин
Карьерасы
2014 жылы "Ақтөбеге" ауысып, Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері және Қазақстан суперкубогы иегері атанды.
Вольтер
Өмірбаяны
Вольтер негізінен француз ағартушыларының бастаушысы болып есептеледі. Себебі оның саяси және әлеуметтік ойлары Дидро, Руссо, Мабли ойларына қарағанда әлдеқайда тұрақты болды. ХҮІІІ ғасырдың орта шенінде Вольтер елуден асып, көптеген көркем, философиялық, ғылыми мазмұндағы шығармалардың авторы ретінде есімі күллі Европаға танымал болған кезінде ағартушылық қозғалыс кең құлаш жайды. Вольтер осы француздың төңкерісшіл ойшылдарының мықты буынына шабыттандырушы әрі тәрбиелеушісі болды. Вольтер Парижде 1694 жылы дүниеге келді. Шын аты Франсуа-Мари Аруэ (Вольтер – оның әдеби бүркеншік есімі). Ол дворяндық тектен шықты. Әкесі дәулетті буржуа, алдымен сот палатасында нотариус болып қызмет істейді, кейіннен қазына шенеунігі болады. Вольтер ақсүйектік училище – Ұлы Людовиктің иезуиттік колледжінде оқып, білім алады.
Механизмнің буыны
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Павел Владимирович Шабалин
Карьерасы
2015 жылы "Оқжетпес" футболшысы атанды. Бірақ алаңға көп шыға алмай, Қазақстан чемпионатына не бары 12 матчқа қатысты.
Вольтер
Өмірбаяны
Жазушы орлеандық Филипп пен оның қызына саяси сарында мысқылдап сатира жазғаны үшін астанадан аластатылып, сегіз айын Сюллиде өткізеді. 1717 жылдың көктемінде он бір айға Бастилия түрмесіне қамалады. Тұтқындалуының негізгі себебі, сарайда билік құрған озбырлық пен азғындықты әшкерелейтін «Бала билігі» атты шығармасының жариялануы болатын. Түрмеде ақын «Генрих VІ» атты эпикалық поэмасы және «Эдип» трагедиясымен көп жұмыс жасады. 1718 жылдың 18 қарашасында Париж театрында бірінші рет қойылымы көрсетілді. Жас ақынға Корнель мен Расиннің лайықты ізбасары ретінде қарады. Вольтердің «Лига» шығармасы Руанда құпия түрде жарияланады. Жасырын таратылған Вольтер поэмасы оқырмандарға кеңінен танылады. Оны Францияның ең жақсы ақыны деп атап, Гомер мен Вергилийден де жоғары қояды. Ақсүйектер Вольтер алдында құрдай жорғалайды. Алайда атақ-дәрежесі жоқ қарапайым адам қанша жерден дарынды болса да кез келген дөрекі ақсүйектің алдында қауқарсыз еді.
Павел Владимирович Шабалин
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары Санат:Оқжетпес ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Ақсу (Ақсу) ФК ойыншылары
Вольтер
Өмірбаяны
Вольтерде де солай болды. Ол абайсызда бейшара бір дворянсымақтың ашуын туғызып алады. Ол болса қолшоқпарларына тапсырма беріп, халықтың маңдайалды, сыйлы ақынын соққыға жыққызады. Алайда осы ұлт мақтанышын қорлаған сорақының істеген қылығы үкімет тарапынан еш жазасыз қалады. Бұл оқиға ақсүйектер арасында тек күлкі тудырады. Вольтер Англияда үш жыл өмір сүреді. Ол көп жұмыс істеп, ағылшын материалистік философиясымен, әдебиетімен, ғылыми жетістіктерімен танысады.
IC 4898
IC 4898 — Мерген шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Вольтер
Өмірбаяны
Өз отанының астанасында оған бұрынғы күштері қайта оралғандай болғанымен, жылдар өз берешегін алып, Вольтер 1778 жылдың 30 мамырында дүниеден өтеді. Вольтер 84 жасқа келсе де ұлы жоспарлар ойластырып, жастық жігерге толы еді. Өзінің соңғы трагедиясы «Иринадасын» ол өзі бірге отырып көреді. Қойылым соңында актерлар сахнаға басында лавр жапырағы кигізілген Вольтердің мәрмәр мүсінін алып шығады. Көрермендер ақын құрметіне ұзақ қол соғады.
Төңкеріс жылдарында 1791ж. Вольтер сүйегі салтанатты түрде астанаға көшірілді. Көтерілген француз халқы қабір басына ұлы ағартушының бүкі іс-әрекетінің қорытындысын жасаған «Ол бізді бостандыққа дайындады» деген сөз жазды. Бүгінде Францияның ұлы адамдарына арналған Пантеонда философ мәңгілік жайын тапқан. Вольтер достарын, әріптестерін шабыттандырып, рух беріп, оларға цензураның тырнағына ілінбей күрес жүргізудің тәсілдерін, Эзоп тіліне жүгінуді үйретті.
Дереккөздер
Санат:Франция философтары Санат:Франция драматургтері Санат:Франция тарихшылары Санат:Франция ақындары Санат:Париж пантеонында жерленгендер Санат:Вольтер Санат:Ұлы Людовик лицейі түлектері Санат:XVIII ғасыр тарихы Санат:XVIII ғасырдағы Франция жазушылары Санат:XVIII ғасырдағы Франция драматургтері Санат:XVIII ғасырдағы француз жазушылары Санат:Француз ақындары Санат:Франция эссешілері Санат:Франция жазушы-фантасттары Санат:XVIII ғасыр философтары Санат:Француз академиясы мүшелері Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының құрметті мүшелері Санат:Франция құқыққорғаушылары Санат:Лақап есімімен танымал әдебиетшілер Санат:Бастилияда қамалғандар Санат:Энциклопедиялар мен сөздіктер авторлары Санат:Француз энциклопедиясы құрастырушылары
Ксирокур
Ксирокур (Xirocourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,32 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54597, пошта индексі — 54740.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Айналайын
“Айналайын” — өнерлі балалардың халықаралық фестивалі.
Эустис (Мэн)
Эустис (Eustis) — Мэн штатының Фрэнклин округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 685 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 107.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-24005.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Айналайын
Сілтемелер
Санат:Мәдениет Санат:Өнер
Фонгезмар
Коммунаның INSEE коды — 76268, пошта индексі — 76280.
Айнакөл (Ақмола облысы)
Айнакөл (2007 жылға дейін Красноводское) — Ақмола облысы Бұланды ауданындағы ауыл, Айнакөл ауылдық округi орталығы. Іргесі 1912 жылы қаланған.
Фонгезмар
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,7 адам/км².
Айнакөл (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Макинск қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 97 км-дей, Астана қаласынан солтүстік-батысқа қарай 133 км-дей жерде орналасқан.
Фонгезмар
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Айнакөл (Ақмола облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 638 адам (310 ер адам және 328 әйел адам) болса, 2009 жылы 467 адамды (247 ер адам және 220 әйел адам) құрады.
Фонгезмар
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Айнакөл (Ақмола облысы)
Дереккөздер
Санат:Бұланды ауданы елді мекендері
Константин Циолковский көшесі (Астана)
Константин Циолковский көшесі Абай даңғылынан басталады. Ұзындығы - 159 м.
Циолковский Константин Эдуардович (1857-1935) - осы заманғы космонавтика мен ракеталық техниканың негізін қалаған кеңес ғалымы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Б. з. д. 978 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 978 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 978 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Имон де Валера
Имон де Валера (Éamon de Valera, Éamonn de Bhailéara) 14 қазан 1882, Нью-Йорк — 29 тамыз 1975, Дублин)– Ирландия мемлекетінің қайраткері, буржуазиялықтар мен кулактардың мүддесін білдіретін Фианна Файл партиясының негізін қалаушы (1926) әрі басшысы. 1932-1948, 1951-1954, 1957-1959 жылдарғы премьер-министр. Екінші дүниежізілік соғыс жылдары де Валера Ирландияның бейтараптығын жариялады. 1959 және 1966 жылдары Ирландияның президенті болып сайланды.
Дереккөздер
Санат:1882 жылы туғандар Санат:Нью-Йоркте туғандар Санат:1975 жылы қайтыс болғандар Санат:Ирландия президенттері Санат:Ирландия премьер-министрлері
Кенбай газ-мұнай кен орны
Кенбай газ-мұнай кен орны — Атырау облысының Қызылқоға ауданында, Доссор теміржол бекетінен шығысқа қарай 90 шақырым қашықтықта орналасқан. Кен орнының құрылымы 1981 жылы сейсмикалық барлау және құрылымдық бұрғылау нәтижесінде анықталған.
Жатыс сипаты, құрамы
Кенбай газ-мұнай кен орны Солтүстік Қотыртас және Шығыс Молдабек деген екі кеніштен тұрады. Мұнайға қаныққан қабаттардың қалыңдығы 1,2-16,6 м, газды қабат 1,2-11,0 м. Мұнайдың тығыздығы 0,807 – 0,973 г/см3.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Атырау облысы кен орындары
Рапино
Рапино (Rapino) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Қасиетті Лаврентий. Жыл сайынғы мерекесі — 10 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Түйе тікен
Түйе тікен - екіжылдық өсімдік, бірінші жылы тікенді жапырақтардың үлкен розеткасын шығарады. Өсімдіктер әдетте бірінші жаңбырдан кейін күзде өніп шығады және бірінші жыл бойы розетка түрінде болады, қоректік қор үшін 30 см (12 дюйм) немесе одан да көп төмен созылуы мүмкін қалың, етті тамырды құрайды.
Екінші жылы өсімдік биіктігі 3 м (9,8 фут), ені 1,5 м (4 фут 11 дюйм) дейін өседі. Жапырақтары ені 10–50 см (3,9–19,7 дюйм) кезектесіп орналасады, тікенекті және жиі ақ жүнді түктермен жабылған, төменгі беті жоғарғы жағына қарағанда тығызырақ жабылған. Жапырақтары шеттерінде ұзын, қатты тікендері бар терең лобты. Жіңішке шаштар өсімдікке сұрғылт түс береді. Массивті негізгі сабақтың ені негізінде 10 см (3,9 дюйм) болуы және жоғарғы бөлігінде тармақталған болуы мүмкін. Әрбір сабақта гүл басының түбіне дейін созылатын, әдетте ені 2–3 см (0,79–1,18 дюйм) м болатын кең, тікенекті қанаттары (көрінетін таспа тәрізді жапырақты материал) бар тік қатар.
Гүлдері глобус пішінді, диаметрі 2–6 см ( 0,79–2,36 дюйм), қою қызғылттан лавандаға дейін және жазда шығарылады. Гүл бүршіктері алдымен сабақтың ұшында, кейінірек қолтық асты бұтақтарының ұшында пайда болады. Олар бұтақтардың ұштарында жеке немесе екі-үш топта пайда болады. Өсімдіктер андрогиндік, саңырауқұлағы да, аталықтары да бар және көптеген ұзын, қатты, омыртқа ұштары бар , барлығы сыртқа қараған, төменгілері бір-бірінен кеңірек және төмен қарай бағытталған көпіршіктердің үстінде отырады. Гүлденуден кейін аналық без ісініп, әр өсімдікте шамамен 8400-ден 40000-ға дейін тұқым түзеді.
Ла-Сома
Ла-Сома (La Zoma) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Куэнкас-Минерас ауданында (комарка) орналасқан.
Құқық бұзушылық
Құқық бұзушылық — қоғамға зиян келтіретін және заң бойынша жазаланатын қоғамға қарсы әрекет. Құқық бұзушылық: азаматтық (жеке басқа, азаматтың немесе заңды тұлғаның мүлкіне зиян келтіру, азаматтың абыройы мен қадір-қасиетін қаралайтын мәліметтерді тарқату және т.б.), әкімшілік (ұсақ бұзақылық жол ережесі тәртібін бұзу), тәртіптік (жұмыстан кешігу, жұмысқа бармау және т.б.) теріс қылық және т.т. Құқық бұзушылықтың барынша қауіпті түрі қылмыс болып табылады.
Құқық бұзушылықтар үшін заңмен тиісінше әкімшілік, азаматтық құқықтық, тәртіптік және қылмыстық жауапкершілік қарастырылған.
Хагин-Сала
Хагин-Сала — Ресейдегі өзен. Қалмақ Республикасы, Ростов облысы, Ставропольск өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Маныч-Гудило көлі, Арал-Эмке қолтығы орналасқан. Өзен ұзындығы 64 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Маныч бастауынан Калаус және Егорлык өзендерін қоспағандаПролетар су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Лемша-Шор
Лемша-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Локчим өзенінің оң жағалауынан 86 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жоғары сатыдағы саңырауқұлақтар
Жоғары сатыдағы саңырауқұлақтар – саңырауқұлақтың ең үлкен тобының бірі. Бұлар 3 класқа бөлінеді:
1) қалталы саңырауқұлақтар немесе аскомицеттер (Ascomycetes) – көп клеткалы мицелийлері жақсы дамыған, жыныстық көбеюі кезінде қалта (аск) түзетін саңырауқұлақтар. 30 мың түрі белгілі. Көп таралған түрі – сапрофиттер (өлексемен қоректенетіндер). Бұлар өсімдіктер мен  жануарлар организмінде паразиттік тіршілік етіп, целлюлозаны ыдыратады және әр түрлі өндіріс бұйымдарын бүлдіреді; сондай-ақ бүріспе саңырауқұлақ, трюфель, т.б. түрлері жеуге жарайды;
2) базидиялы саңырауқұлақтар немесе базидиомицеттер (Basіdіomycetes) – мицелийлері жақсы дамыған күрделі саңырауқұлақтар. Жынысты көбею кезінде – базидийдің (саңырауқұлақтың споралы мүшесі) үстінде 2 – 4-ке дейін экзогенді базиоспоралар түзіледі. Табиғатта кең тараған. 30 мыңнан астам түрі белгілі. Бұлардың арасында: өсімдіктердің паразиттері, вирус таратушылары, микоризатүзушілері (өсімдік тамырына жіпшумағымен селбесіп тіршілік ететіндер) және жеуге жарамды түрлері (қозықұйрық, қайыңқұлақ, терекқұлақ, майқұлақ, т.б.) бар;
3) жетілмеген саңырауқұлақтар немесе дейтеромицеттер (Deuteromycetes) – қалталы және базидийлі спора тасушы органдары айқын байқалмайтын, мицелийлері жақсы дамыған саңырауқұлақтар. Бұлар жыныссыз жолмен түзілетін конидиилер арқылы, біраз түрі бүршіктену және мицелийдің жеке клеткаларға бөлінуі арқылы көбейеді. 30 мыңға жуық түрі белгілі, арасында жеміс-жидекті шірітетін, мақта мен картопта вертиллез ауруын тудыратын, адам денесінің кілегейлі қабықтары мен тері ауруын (кандидамикоз) қоздыратын түрлері бар. Кейбір түрлері (пеницилл, аспергил, т.б.) антибиотиктер, ферменттер және органикалық қышқылдардың түзушілері (продуценттер) болып есептелінеді.
Дереккөздер:
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Микология
IC 475
IC 475 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21795, MCG 5-19-5, ZWG 148.17, ARAK 140.
Сыртқы сілтемелер
IC 475 Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Мишель Мари Франсуа Бютор
Мишель Мари Франсуа Бютор (Michel Butor; 14 қыркүйек 1926 жыл, Мон-ан-Барёль, Нор) – француз жазушысы
Сорбонна қаласында философия факультетін бітірген. Египет, Манчестер, Салоника, АҚШ және Женевада сабақ береді. Журналистер мен сыншылар оның шығармаларын «жаңа роман» бағытымен байланыстырады, бірақ өзі оны жоққа шығарады. Бірнеше поэтикалық кітаптар мен эсселер жинағының авторы. «Фенеона» және «Ренода» сыйлықтарының иегері.
Дереккөздер
Санат:Франция жазушылары
1847 жыл
Оқиғалар
1847 жылы - Қазақ хандығы жойылды.
Туғандар
Тағы қара: Санат:1847 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1847 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жәнібек Кәрменұлы Кәрменов
Кәрменов Жәнібек (22 наурыз 1949 жылы, Қарауыл ауылы, Абай ауданы, Шығыс Қазақстан облысы – 22 маусым, 1992 жылы, Алматы) – әнші, жазушы, қазақ КСР-інің еңбек сіңірген артист (1990).
Өмірбаяны
Арғын тайпасының Тобықты руының Бөкенші бөлімінен шыққан.
Алматы эстрада-цирк өнері студиясының (қазіргі колледж) әншілік бөлімін (педагогы Ж.Елебеков), және Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. “Өнер” баспасында редактор, Алматы мемлекеттік консерваториясында халық әндері кафедрасының меңгерушісі болып қызмет атқарды. Ол өзіндік ән орындаушылығымен ерекше көзге түсті, көптеген халық композиторларының шығарма өмірі мен мұрасын насихаттау және олардың ұмытылған ән мәтіндерін қалпына келтіру ісіне мол үлес қосты. Кезінде Қазақ радиосы мен телевизиясы арқылы халық әншілері мен әншілік дәстүр жайында хабарлар (А.Сейдімбекпен бірге) жүргізді. Өнер тақырыбына арналған кітаптары (“Ақылбайдың әні”, ”Ғашықтың тілі”, “Махаббат әні”) жарық көрді. 1984 жылы концерттік- орындаушылық, зерттеу қызметтері және жастар арасында халық өнерін насихаттаудағы жұмыстары үшін оған Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы берілді. 1996 жылы оның есімі Қарауыл ауылындағы (қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданы) музыка мектебіне берілген.
Колао (Миссури)
Колао (Callao) — Миссури штатының Мэйкон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.3 км². FIPS коды — 29-10486.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 292 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Мэйкон округы (Миссури)
Б. з. д. 979 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 979 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 979 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Әке текті есім
Әке текті есім ( патроним, paterәке, опута есім )— әкесінің атынан жасалған есім. Мысалы: Турсынұлы, Төлеутайқызы, Кожахметтегі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ботагөз (ою-өрнек)
Ботагөз - қолөнерде қолданылатын ою-өрнектің бір түрі. Ботагөз оюы тұскиіз, жүкжапқыш, орамал сияқты бұйымдардағы әшекейлі композицияның ортасына, сондай- ақ киімдердің жиектеріне салынады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Кихер
Кихер — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бец-ор өзенінің сол жағалауынан 7,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Мартыши газмұнай кеніші
Мартыши газмұнай кеніші — Атырау облысының Исатай ауданында, Атырау қаласынан батыста 76 шақырым қашықтықта орналасқан. Газмұнай кеніші тұзкүмбез құрылымында жинақталған. Мартыши газмұнай кеніші 1962 жылы ашылып, 1968 жылы «Жайықмұнай» мұнай-газ өндіру басқармасына пайдалануға берілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Атырау облысы кен орындары
Нияз Мұхаммедұлы
Нияз Мұхаммедұлы – 19 – 20-ғасырларда өмір сүрген белгілі би. Нияздың арғы бабалары Арқа өңірінен Сырға келіп қоныстанған. Олар негізінен Шиелі,  Жаңақорған, Жөлек, Перовск маңында мекендеген. Нияздың қонысы Сұлутөбе, Жөлек қорғаны болған. 19-ғасырдың орта кезінде Сыр өңірінде бір жағынан қоқандықтар мен хиуалықтар, екінші жағынан Ресейдің әскерлері Ақмешіт қорғанын алып, Жөлек, Жаңақорған қамалдарын басып алу шараларын кеңінен жүргізді. Осынау қысылшаң шақта Нияз ел амандығын, ел бірлігін сақтауға баса күш жұмсады. 1853 жылы Ресей әскерлерінің әскери жорығына түйе беріп, керуен басы қызметін атқарған. Жаңақорған қорғанын алуға қатысқан. Нияз көбінесе Өткелбай Исаұлымен бірге жүріп, билікке араласқан. 1862 жылы Перовскіден Желөкке дейінгі пошта бекеттерінің жұмысын қадағалау Ниязға жүктелген. 1866 – 70 жылы Перовск ояз бастығының көмекшісі болған. Нияз есімі 1858, 1862, 1865, 1866 жылдардағы Ресей құжаттарында кездеседі. 1862 жылы Ниязды марапаттауға («Георгиевский» лентасы) ұсынса, 1866 жылы 28 көкектегі бір деректе оның пошта бекеттерін басқаратыны және хорунжий шені барлығы жазылған. Ақын Бұдабай Қабылұлы (1842 – 1912) бірнеше өлеңін Ниязға арнаған. Нияздың балалары Сыздық, Абдолла, Бәкір кезінде білікті адамдар болған. Абдолла 1874 жылы Сарышығанақ болысын басқарып, 1895 жылы Сауран болысының биі, құрметті биі атанған. Сарышығанақтағы мектепті қамқорлыққа алған.
Сілтемелер
"Сыр елі энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар
Вой-Вож (Чута тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чуть өзенінің сол жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бота телу
Бота телу - жеріген ботаны телу шарасы. Жетім қалған төл ашығады, ал төлі ембеген інген емшегін сүт керіп, ауруға шалдығады. Сондықтан бота мен інген арасындағы «үзілген байланысты» реттеу мақсатында телу шарасын жасайды. Телу шарасы жағымды әсем әуенмен, қуатты сөзбен інгеннің аналық түйсігін оятуға, мейірімін төгілтуге бағытталады, сонда ғана інген жас төлді жатсынбай қабылдайды. Қазақтар қозыны телігенде қоңыр ырғақпен төйтелеп, ешкіні шөрелеп, сиырды әукелейді, яғни осындай одағайларды қайталап айта отырып, телу шарасын атқарады.
Ертеде жеріген інгенге әйел адамды теріс қаратып мінгізіп, ауылдан ауылға жетелеп, әбден шаршатып, содан соң бота телуді бастаған дейді кейбір деректерде. Дәстүрлі ортада көбіне қобыз бен сыбызғы әуеніне, кейде домбыраға суйеніп, әуен ойнап бота телуген. Төрт түлік ішінде аса сезімтал әрі аналық түйсігі ерекше дамыған, үн мен сазға еліткіш түйе түлігінің осы қасиеттері ауыз әдебиеті мен фольклорлық музыкалық шығармаларда кеңінен бейнеленген. «Нар идірген» және «Бозінген» сиякты күй мазмұндарынан осы жайттар тереңнен ашылады. Өз ботасының ешбірін де емізбей, өлтіре берген тасбауыр інгенді қарт күйші домбыра тартып исіндіріп, жас төлін бауырына алғызған екен. Сондағы тартылған әуен «Нар идірген» деген атпен бізге жеткен дейді халық аузындагы аңызда.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Эллас Верона
«Эллас Верона» (Hellas Verona) — Италияның Верона қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1903 жылы құрылған. 1984/85 жылғы маусымда Италия чемпионы атанды.
Тарихы
1903 жылы жергілікті лицейдің студенттері құрды. Әуелдегі аты "Эллада" (италияншасы — Эллас). Бұл атауды лицейдің грек тілі мұғалімі қойған-ды. 1919 жылы "Эллас Верона" деп өзгертілді. 1956/57 жылғы маусымда тұңғыш рет А сериясында ойнады.
1982/83 жылғы маусымды төртінші орында аяқтап, өзіндік рекорд жасады. Дегенмен, ірі табыстары алда еді, 1984/85 жылғы маусымда 30 кездесуде 43 ұпай жинап, Италия чемпиодығына қол жеткізді. Бұл маусымда клубта неміс Ханс-Петер Бригель, даниялық Пребен Элкьяр-Ларсен, италиялық Антонио Ди Дженнаро секілді мықтылар ойнады.
Бітіспес қарсыластары — Веронаның тағы бір клубы "Кьево"
Сілтемелер
Санат:Италия футбол клубтары
Мұхаммед Эль-Нени
2011 жылдан бері Мысыр Ұлттық футбол құрамасында ойнап келеді. 2012 жылы Жазғы Олимпиада ойындарына қатысты.
Жетістіктері
Мысыр құрамасы
Сілтемелер
Санат:Мысыр футболшылары Санат:Мысыр Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Базель ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
Медициналық психологияның дамуы
Дереккөздер:
Б. Д. Карвасарский «Медициналық психология» В. Н. Мясищев «Медициналық психологияға кіріспе»
Авторлық құқық
Авторлық құқық — программалық бұйымды әзірлеуге қатысты автордың құқықтық жағдайын анықтайтын заң шығаратын нормалар жиынтығы.
Авторлық құқық ғылым, әдебиет, өнер шығармаларын шығару және пайдалануға байланысты қатынасты реттейтін азаматтық құкық тарауы; ол ұлттық құқық пен авторлық құқықты қорғау жөніндегі халықаралық конвенциялармен реттеледі.
Ғылым, әдебиет және өнер шығармаларын жасаумен және пайдаланумен (басып шығару,орындау және т.б.) байланысты қатынастарды реттейтін азаматтық құқық бөлімі. Авторлық құқықты қорғау жөніндегі ұлттық құқықпен және халықаралық конвенциялармен реттеледі. Құқықты калпына келтіру, сондай-ақ келтірілген залалды өтеу туралы талап арыздың көмегімен, бұзылған құқықтарды қорғау, сотта істі қарау тәртібімен жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника Санат:Құқық Санат:Заң
Copyright Aŭtorrajto kaj kopirajto Egile eskubide
Фолликул қаптамасы
Фолликул қаптамасы (тека фолликул); (theca folliculi, грек, theca — қаптама, folliculus көпіршік) — аналық жыныс безі — жұмыртқалық фолликулдарының сыртқы дәнекер ұлпалы қабығы.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Долистово (Кюстендил облысы)
Пошта индексі — 2637. Телефон коды — 07043. ЕКАТТЕ коды — 21974.
Үгіт-насихат
Үгіт-насихат технологиялары - жалпы адамдардың санасезімін бақылап, арбауға бағытталған технологиялар. Мұндай жағдайларда қолданылатын қоғамдық пікірмен байланыс және ақпараттандыру тәсілдері мен техникалары саяси реакциялар мен қалың қауымның, халықтың қалауын жасанды түрде түзуге бағытталған. Бұл тұрғыда ақпараттандыруға тән үгіт-насихаттың негізгі тәсілдері мен әдістері ретінде дезинформацияны, мәліметтерді бұрмалау, реципиенттердің санасын арбау технологияларын жатқызуға болады. "Дезинформация" термині I дүниежүзілік соғыс жылдарында қарсыластарды адастыру, шатастыру, жаңылыстыру мақсатында қолданылды. Бұл тактика қарсыласты тікелей алдауға, жала, жалған фактілерді бұрмалап беруді білдіреді. Жалған хабар тарату арбау технологияларының құрамдас бөлігі. Ол ерекше ақпарат арқылы реципиенттер санасында коммуникатордың өз мақсатымен сәйкес келіп, үндесетін ниет туғызуды көздейді. Басқаша айтқанда, арбау реципиенттердің еркін көзге ілмей, оларға құрал ретінде қарап, ниетін бағдарлау, оған жат мүдделерге қызмет еткізу. Жасырын жүргізілетін контрагенттің ойы мен сана-сезімін басқаруда арнайы соған сәйкес ақпараттық тәсілдер ойластырьшады. Мысалы, үзіп немесе тандап ақпараттандыру. Бұл жағдайда реципиенттерге оқиға жайлы ақпарат толық берілмейді. "Ақпарат толқыны" адамға аққарасын айыруға мұрсат бермейді, сөйтіп шарасыз күйге түсіреді. Арбаудың тағы бір көп кездесетін түрі "ақпаратты қалыптандыру". Яғни, дайын бейнелерді, стереотиптерді сомдау. Олар мағыналық өңдеуді қажетсінбейді, сондықтан, сөзсіз бағдарланған реакция тудырады. Мысалы, кеңестік кезеңде капитализм, жеке меншік образдары жағымсыз мәнге ие еді, ал жағымды социализм керісінше, бейбітшілік, түрақтылық ұясындай сипатталатын. Мұндай қалыптандырылған бейнелер көбіне адамдар арасында әлеуметтік, ұлттық, діни алауыздық тудырады. Арбау түріндегі көп кездесетін, кең таралған тәсілдердің бірі "таңба тағу", яғни жекелеген адамдарға, олардың іс-әрекетгеріне үзілді-кесілді оң немесе теріс баға беру. Сондай-ақ арбау технологияларына ақпаратқа кең түсініктеме беруден бас тартып, оны психологиялық ұйытып, сендіру техникасымен алмастыру техникасы жатады. Мұндай ақпараттық арсенал әлеуметтік қатерлі аймақтарда қолданылады. Мысалы, тұрғындардың әртүрлі топтарының арасындағы қарсыластықты пайдалану, биліктің адалдығына күмән келтіру, тағы басқалар. Мұндай акциялар адамдарда қорқьшыш, үрей, жек көрушілік тудырады. Сондай-ақ диффармация, яғни, қарсыласты әш-керелейтін ақпаратты жариялау да кең тараған (Қараңыз: Диффамация.) Үгіт-насихат түріндегі ақпараттық технологиялар саяси жанжал, ақпараттық және психологиялық соғыс, ақпараттық лаңкестік, бақталастардың мүдделері мен қоғамдық репутацияларына нұқсан келтіру, тіпті, оларды саясат аренасынан тықсырып, шығарып тастауға бағытталады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Порту-Муртинью
Порту-Муртинью (Porto Murtinho) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. Пантанайс-Сул-Мату-Гроссенсис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Байшу-Пантанал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13691 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17 734,925 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1911 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
Үштөбе (Батыс Қазақстан облысы)
Үштөбе (2010 жылға дейін — Болдырево ) — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Жамбыл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 63 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 425 адам (217 ер адам және 208 әйел адам) болса, 2009 жылы 363 адамды (187 ер адам және 176 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданы елді мекендері
Юджин Дебс
1893 жылы Теміржолдардың американдық одағы құрылып, оны Юджин Дебс басқарды. 1899 жылы Пульман ереуіліне қатысқаны үшін түрмеге қамалды. 1897-1898 жылдары ол Социалистік партияны қолдауға ат салысты. 1905 жылы Дүниежүзінің индустриялық жұмысшылары одағын құрды. 1900, 1904, 1908, 1912, 1920 жылдары Социалистік партиядан президеттікке ұсынылды. Ол сонымен қатар қараша революциясын қуанышпен қуанышпен қарсы алып, белсене қатысты.
Дереккөздер
Санат:1855 жылы туғандар Санат:Индиана штатында туғандар Санат:1926 жылы қайтыс болғандар Санат:АҚШ қоғам қайраткерлері
Хар (Чулым тармағы)
Хар (Лейдега) — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің оң жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Бунге киікоты
Бунге киікоты, райхан - биіктігі 40 сантиметрге дейін жететін, көп жылдық, жартылай бұталы өсімдік. Бұтақтарып сұр түсті, төмен салбыраған қысқа, бірақ қалың түк басқан. Жапырақтары жіңішке, ұштары сүйір. Гүлдері майда, қос ерінді, ашық қызыл түсті, кейде көкшілдеу болып келеді. Гүл сабақтары қысқа, гүлдері өсімдіктің жоғарғы жағында шоғырлана орналасқан. Маусым-шілде айларында гүлдейді, тұқымы шілде-қыркүйек айларында піседі. Ол таулы жерлерде, тастақты беткейлерде, далалы аймақтардағы төбелердің етектерінде кездеседі. Дәрі үшін гүлімен қоса жоғарғы жағын да пайдаланады. Оның құрамында алкалоидтер, гликозидтер, органикалық қышқылдар, эфир майлары, С витамині және басқа да заттар бар. Қазақтың халық медицинасы бұл өсімдікті ерте кездеп-ақ жүрек ауруларын, атеросклерозды, асқазан ауруларын емдеу үшін қолданып келді. Орта ғасырдың белгілі ғалымы Авиценна бунге киікотының (райханның) шипалық қасиетін жоғары бағалап, оның жапырақтарын іріңді жараларды емдеуге пайдаланған. Бұл өсімдіктен жасалған дәрілердің қан қысымын төмендететін, несеп жүргізетін, жүрек тұсының ауырғанын басатын, ұйқыны реттейтін қасиеттері бар екендігі анықталды. Осыған байланысты соңғы кездерде инфаркты, атеросклерозды, гипертонияны және асқазан ауруларын осы өсімдікпен емдеу арқылы өте жақсы нәтижелерге жетуге болады.
Штойден
Штойден (Steuden) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Заале ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 955 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,69 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 88 360. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Шлегель.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Доғал шайқасы
Доғал Шайқасы, Доғал–Үрпек соғысы – 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс кезіндегі А. Иманов бастаған Торғай көтерілісшілерінің Ресей үкіметінің жазалаушы отрядына қарсы соңғы соғысы. Шайқас 1917 жылы 22-23 ақпан күндері Доғал қопасы мен Үрпек қонысы аралығында болған. Бұл кезеңде көтерілісшілердің негізгі күші Торғай қаласынан 150 шақырым қашықтықтағы Батпаққара елді мекенінің маңындағы Жалдама, Торғай өзендерінің бойына орналасқан еді. Ал екінші бөлігі Торғай қаласынан 140 шақырым жердегі Жыланшық өзенінің бойына, үшіншісі қаладан 80 шақырым қашықтықтағы Перовск жолының бойында топтастырылған. Сөйтіп Перовск-Ақмола аймағының аумағы 150 шақырымдық жерін камтыған. Торғайдағы көтерілісті біржолата басу мақсаты мен арнайы ұйымдастырылған генерал-лейтенант Лаврентьев басқарған жазалаушы отряд құрамындағы полк. Тургенев басқарған 13-орынборлық казак полкі Торғай-Жыланшық өзендерінің бойындағы көтерілісшілерді жоюды мақсат етті. Полк кұрамында 6 казак жүздігі, 1 атты батарея взводы, 1 жаяу әскер батареясы взводы, 6 пулемет, 4 зеңбірек болды. Бұл қарулы полк 18 ақпанда Қарақоға болысының 6-ауылын, 21 ақпанда Құмкешуді басып алып, Батпаққараға жетті. 22 ақпанда Доғал аңғарында көтерілісшілерге қарсы соғыс басталды. Амангелді Иманов бастаған көтерілісшілер полкі Тургеневтің осы қарулы полкіне 20 мың сарбазбен қарсы тұрды. Олардың қатарында білтелі мылтық, бердеңкелермен қаруланған 171 мерген болды, қалғандары айбалта, қылыш, найза, шоқпар ұстаған атты сарбаздар еді. Шайқас қарсаңында өткізілген соғыс кеңесінің ұйғаруы бойынша, қолына қару ұстамаған ел түгел дерлік қырдағы қопаларға көшірілді. Арнайы соғыс жоспарына сай Жалдама, Сымтас өзендері бойын - Қараторғай, Көртоғай, Сарыторғай болыстарының, Сарықопа, Мұқырды - Сарықопа, 1-Науырзым, 11-Науырзым болыстарының, Қарасу, Доғал, Сорбұлақты - Қараторғай, Қайдауыл, Аққұм болыстарының сарбаздары мен Көкшетау, Әулиеата, Түркістан, Ақтөбе, Байқоңыр, Қарсақпай, Атбасар, Жаңақала, Ақмешіттен келген көтерілісшілер қорғауға тиісті болды. Сорқұдық, Кемер, Тоқанай бойын - Қарақоға, Тосын, Шүбалак болыстарының сарбаздары қорғады. Күші басым жазалаушылар отрядына қарсы екі күнге созылған ауыр айқаста Амангелді батырдың колбасшылық қабілеті айрықша көрінді. Дұшпан шебіне оқыстан шабуыл жасау, күтпеген жерден тосқауыл қою, жазалаушыларды оппа карға, жылымға түсіріп, тез шегініп кету сияқты тапқыр айла-әрекеттер жасап бақты. Ақыры 23 ақпан күні ымырт үйіріле екі жақтан да атыс тоқтатылды. 24-25 ақпанда Тургенев полкі қайтыс болғандар мен жаралы жауынгерлерін 45 шанаға тиеп, Торғайға шегініп кетті. Доғал Шайқасы Торғай көтерілісшілерінің ұйымдық жағынан бекіп, соғыс шеберлігін меңгерген қарулы күшке айналғанын, сарбаздардың бостандық жолындағы күрестегі табандылығы мен жеңіске деген жігерін танытты. Көп ұзамай Ресейде Ақпан төңкерісі жүзеге асырылды да, Торғайдағы жазалаушы отрядтардың шапқыншылықтары тоқтатылды. Сөйтіп Торғай көтерілісшілері өздерінің алға қойған мақсатын орындап шықты. Қазір Доғал Шайқасы болған жерлерге ескерткіш тақталар орнатылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Хабарасу
Хабарасу – Тарбағатай жотасының шығыс бөлігіндегі асу.
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 2370 м. Жотасының оңтүстік беткейіндегі Ақшоқы ауылынан шыққан соқпақ жол Қарақитат өзенінің бастауы арқылы солтүстік беткейіндегі Томар елді мекеніне дейін жетеді.
Дереккөздер
Санат:Абай облысы асулары Санат:Шығыс Қазақстан облысы асулары
Мұхаммед Ағзам
Толық атағы: Падишаһ-и-Мүмәлік, Әбілпейіз Кутубуддин Мұхаммед Ағзам, Шаһ-и-Әли, Шаһ Ғази.
Өмірбаяны
Мұхаммед Ағзам 1653 жылдың 8 шілдесінде Бурханпурда дүниеге келді. Ол I Әлемгірдің үшінші ұлы болатын. 1678 жылы Кока Ағзам хан қайтыс болуы себепті I Әлемгір Мұхаммед Ағзам шаһзаданы Бенгалияның субадары етіп тағайындады. 1681 жылы шаһзада Шаһ-и-Әли деген мансапты иеленіп, тақ мұрагері болып жарияланды. 1685-1686 жж. тақ мұрагері әкесінің маратхилерге қарсы соғысына қатысты. 1701 жылы Гуджараттың субадары болып тағайындалды.
Билеген жылдары
1707 жылдың наурызында I Әлемгір қайтыс болуы себепті падишаһтың үш ұлы Мұхаммед Ағзам, Мұхаммед Муаззам (келешектегі I Баһадүр) және Мұхаммед Кам Бахш бір-біріне қарсы тақ үшін соғыс бастады. Мұхаммед Муаззам сол кезде тақ мұрагері еді, және ол үлкен әскермен Кабулдан патшалық елордасы Аграға жорық бастады. Мұхаммел Ағзам да тақ иелену құқығын білдіріп, өзін падишаһ етіп жариялайды. Мұхаммед Муаззамның екінші ұлы Шаһзада Сұлтан Азимуш Шан Бенгалиядан әскер бастап, елорданы басып алды. Тек елордалық қорған оған берілмеді. Сол айда Мұхаммед Ағзам Шаһ Аграға жорық жасап, 14 наурызда падишаһ тағына отырды. Елордалық қорған басшысы оны падишаһ деп мойындап, оған берілді. Сол жылдың маусымында Шаһзада Мұхаммед Муаззам Аграға жақындады. Шешуші шайқас 18 маусымда Джаджау деген жерде өтті. Мұхаммед Ағзам Шаһтың әскерінде 45 мың жауынгер және 65 мың атты әскер болды. Оның Асад хан мен оның баласы Зүлфикяр хан қолдады. Екі жақтың шығын 10 мың жауынгерге жетті. Нәтижесінде Шаһзада Мұхаммед Муаззам Мұхаммед Ағзам Шаһты жеңді. Шайқаста падишаһ пен оның екі ұлы қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:1653 жылы туғандар Санат:1707 жылы қайтыс болғандар Санат:Агра тұлғалары Санат:Ұлы Моғолдар падишаһтары Санат:Үнді монархтары Санат:Үндістанда туғандар Санат:Үндістанда қайтыс болғандар
Мартиреш
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 341 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,1 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3552,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Юнгинген
Юнгинген (Jungingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Цоллернальб ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1416 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 17 036. Муниципалитеттің басшысы — Харри Фрик.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
IC 4899
IC 4899 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63799, ESO 73-15.
Сыртқы сілтемелер
IC 4899 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Сецессия
Сецессия - ''[лат. suessio - кетем]'' - ежелгі Римде плебейлердің наразылық көрсетіп қаладан шығып кетуі. Сеңессия плебейлердің патрицийлерге қарсы күресінің ерекше түрі.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Файстенау
Файстенау (Faistenau) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Зальцбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2878 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 51.23 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SL, ресми идентификациялық коды — 5 03 11.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хуберт Эбнер саналады.
Кегей көшесі (Астана)
Кегей көшесі Жанкент көшесінен басталып, Айнакөл көшесінде аяқталады. Балқантау, Таскескен көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 429,9 м. Бұрынғы атауы №50 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ).
Файстенау
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Кегей көшесі (Астана)
Кегей - Іле алабындағы өзен. Алматы облысының Райымбек ауданы жерімен ағып өтеді. Өзеннің үзындығы — 110 шақырым.
Б. з. д. 980 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 980 жылы туғандар
Кегей көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Б. з. д. 980 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 980 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Тигерштедт шендеуіші
Тигерштедт шендеуіші. Сүйек сынықтарын қимылдамайтын жағдайға келтіру үшін алюминийден жасалған тістің иілген шендеуіші. Әр науқасқа жеке-жеке дайындалады. Оны жасауға алюминий және қола-алюминийлі сымдар, резеңке сақиналар қажет.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Эксетэр (Мэн)
Эксетэр (Exeter) — Мэн штатының Пенобскот округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 997 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 99.5 км² шамасында. FIPS коды — 23-24110.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жоғарғы сатыдағы шаянтәрізділер
Жоғары сатыдағы шаянтәрізділер (Malacostraca) – буынаяқтылар типінің бір класс тармағы. Ең ертедегі қазба қалдықтары кембрий кезеңінен сақталған. Жер шарында кең тараған, 13 отрядқа бірігетін 19,5 мыңдай түрі бар. Дене мөлшері 80 см-ден (омар) 3 м-ге (Камчаткалық теңіз шаяны) дейін жетеді. Жоғары сатыдағы шаянтәрізділердің негізгі белгісі: бас, кеуде (8) және құрсақ бунақтарының (6, тек жұқасауытты шаянда – 7) саны тұрақты. Басында жұп фасетті көздері орналасқан. Дене бунақтарының әрқайсысында жұп аяқтары болады, тек құрсақтың соңғы бунағында аяғы болмайды, ол тельсон деп аталатын мүйізгекке (сегментке) айналған. Тыныс алу және қан айналу жүйесі жақсы дамыған. Қарыны шайнау және сүзу бөліктеріне бөлінген, күрделі асқорыту бездері бар. Ересек түрлерінде антеннальді бездер (бастағы өскіннің 2-жұбының түбінде орналасқан без) зәр шығарады. Жыныс саңылаулары аналығының 6-шы, аталығының 8-ші кеуде бунағында ашылады. Жоғары сатыдағы шаянтәрізділер метаморфоза (Мысалы, креветка) және тура (Мысалы, өзен шаяны) жолмен дамиды. Бұлардың организміндегі күрделі құрылымдарымен қатар, қарапайымдылар типінде кездесетін қос тармақты құрсақ аяқтарының болуы – осы күнге дейін ғалымдардың арасында класс тармақтың аталуы жөнінде пікірталастар тудыруда. Жоғары сатыдағы шаянтәрізділердің кейбір түрлері: тағам ретінде пайдаланылады (дәуіт шаян); балықтардың қорегі болып табылады (мизидалар); ал крильден (Euphausіa superba) мал азығы, витаминдер, пасталар, сыр қоспасы даярланады.