cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сфигмос
Адамның қан айналымы жүйесіндегі қысым арнайы құрал сфигмоманометрмен (грекше сфигмос - жүрек соғуы) немесе қазір тонометр деп аталатын құралмен өлшенеді. Бұл құрал адамның қолына кигізілетін манжеттен, манжеттегі қысым тудыруға арналған алмұрт пішіндегі құрылғыдан және манжеттегі ауа қысымын өлшейтін манометрден тұрады. Сондай-ақ сфигмоманометр (танометр) манжеттегі ауаның өзгерісін тіркейтін стетоскоппен немесе электрондық құрылғымен жабдықталады. Қазіргі кезде артериалдық қысымның көрсетуін автоматты түрде тіркейтін және электрондық таблосы бар танометрлер шығарылады. Қан қысымының жоғары немесе төмен болуын білу оны өзгеріске ұшырататын ауруларды дәл анықтауға көмектеседі. Дені сау адамның қанының жоғары қысымы 110 - 120 мм сынап бағанасы (сын. бағ.), төменгісі 70 - 80 мм сынап бағанасы(сын. бағ.) шамасында болады.
Дереккөздер
"Физика және астрономия" Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық Р.Башарұлы; У.Тоқбергенова; Д.Қазақбаева. Алматы "Атамұра" 2012ж.
Санат:Физика
Тұрағұл Қоңыров
Қоңыров Тұрағұл (23.2.1935 ж.т., Шығыс Қазақстан облысы Мақаншы ауданы Қарғалы а. – 24.6.1995, Алматы қ.) –филология ғылым докторы (1988), профессоры (1990). ҚазПИ-ді (1961, қазіргі ҚазҰПУ) және аспирантурасын (1967) бітірген. 1967 жылдан өмірінің соңына дейін Алматы шет тілдері институттында (қазіргі Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетті) оқытушы, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарған. «Қазіргі қазақ тіліндегі компаративтік құрылымдар» тақырыбында доктор диссертация қорғаған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Көппартиялы жүйе
Көппартиялы жүйе - үкіметтік институттардың қызмет етуіне ықпал ету үшін екіден көп партиялар мықты ұйымдастырылуы мен ықпалға ие болатын жүйе.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Куле Мбомбо
Ричард Куле Мбомбо (Richard Kule Mbombo; 10 мамыр 1996, Киншаса, Заир) — конголық футболшы, "Судува" футбол клубының шабуылшысы.
Карьерасы
2019 жылы "Қайсардың" намысын қорғады. Оған дейін Конго ДР, Бельгия, Словакия клубтарында ойнаған.
2020 жылдың басында Латвияның "Рига" клубына ауысты.
Құрылымдық терраса
Құрылымдық террасалар — өзен бойында байырғы берік жыныстардан құралған террасалар. Кейде террасалардың жазық беті аңғар түбінің қалдық беті болып келуі, ал кейде үстіңгі бостау жынысты су шаюының салдарынан аңғар беткейінің үстінде де пайда болуы мүмкін. Құрылымды террасалар денудациялық деп те аталады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Мұқажан Жұмажанов ауылы
Мұқажан Жұмажанов ауылы (2004 жылға дейін - Аппаз) — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданындағы ауыл, Жұмажанов ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңаарқа кентінен оңтүстікке қарай 1 км-дей жерде.
Тарихы
Алғаш мал дайындау пункті болып құрылған, 1953 жылдан бастап іріленіп мал бордақылау шаруашылығы болып құрылды, директоры М. Жұмажанов болып тағайындалды. Кейіннен атауы «Жаңаарқа» кеңшары болып өзгерді. 2005 жылы М. Жұмажанов есімі берілді.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 611 адам (306 ер адам және 305 әйел адам) болса, 2009 жылы 731 адамды (377 ер адам және 354 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы елді мекендері
Лешница (Ловеч облысы)
Лешница (Лешница (Област Ловеч)) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 5578. Телефон коды — 06922. ЕКАТТЕ коды — 43579.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Грэнби (Миссури)
Грэнби (Granby) — Миссури штатының Ньютон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 11.5 км². FIPS коды — 29-28108.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2134 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Ньютон округы (Миссури)
Солон (Мэн)
Солон (Solon) — Мэн штатының Сомерсет округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 940 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 106.2 км² шамасында. FIPS коды — 23-69505.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Қали Біләлов
Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және КСРО медальдарымен марапатталған. Қаныш Сәтбаевпен қызмет бабында араласып, қарым-қатынаста болған.
Дереккөздер
Санат:1918 жылы туғандар Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақ ғалымдары Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақ КСР министрлері
Дачжоу
Дачжоу — Қытай Халық Республикасы, Сычуань провинциясындағы қалалық аймақ.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс
Қалалық аймақ 2 ауданнан,1 қалалық уездден, 4 уездден тұрады.
Санат:Дачжоу
Жазықтық
Жазықтық  — геометрияның негізгі ұғымдарының бірі. Геометрияның жүйелі курсын тұжырымдағанда жазықтық ұғымы бастапқы ұғым ретінде алынады, ал оның жанама анықтамасы геометрия аксиомаларында беріледі. Жазықтықтың кейбір сипаттамалық қасиеттері мынадай:
Жазықтық. геологияда: Биіктік көрсеткішінің біркелкілігімен сипатталатын мейілінше ауқымды алқап. Бүкіл Жазықтық өңірінен көрініс беретін барша биіктік көрсеткіштеріндегі айырма кейде жүздеген метрге де жетуі мүмкін.
Тарихы
Жазықтықтың теңдеуі алғаш рет 1731 жылы француз математигі Алекси Клеронның(1713 - 1765) еңбектерінде кездескен.Жазықтықтың кесінділердегі теңдеуі 1816 - 1818 жылдары француз математигі Габриель Ламенің(1795 - 1870) еңбектерінде ұшырасқан.Жазықтықтың қалыпты теңдеуін 1861 жылы неміс математигі Отто Гессе(1811 - 1874) ұсынған.
Жанасу жазықтығы - беттің берілген нүктесі арқылы өтетін жазық.
Комплекстік жазықтық - комплекс сандарды геометриялық тұрғыда бейнелеуге арналған тікбұрышты декарттық координаттық жүйе және де абсцисса осінің бойына нақты сандар, ал ордината осі бойына - жорымал сандардың коэффиценттері салынатын жазықтық.
Кучугурская
Кучугурская — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кемчуг (Үлкен Кемчуг) өзенінің сол жағалауынан 205 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Жазықтық
Тарихы
Координаттық жазықтық - координаттық екі осін қамтитын жазықтық.
Қима жазықтық - берілген денеге немесе жазықтыққа тиісті болатын бос(құр) емес жиын.
Кучугурская
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Жазықтық
Тарихы
Қиюшы жазықтық - берілген дене мен қима жазықтық үшін ортақ болатын нүктелер жиыны.
Кучугурская
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Жазықтық
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геометрия
Жалаулы орамы (Астана)
Бұрынғы атауы Н.Крупская қысқа көшесі. Жалаулы орамы Тамшалы көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 171,2 м.
Жалаулы - Сілеті және Қарасу өзендерінің тұйық алабындағы көл. Павлодар облысының Ақтоғай ауданы жерінде орналасқан. Аумағы -171 шаршы шақырым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Бурджо
Бурджо (Burgio) — Италиядағы қала, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3158 адамды құрайды. Халық тығыздығы 75 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 42 км² шамасында. Пошта индексі — 92010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant Antonio. Жыл сайынғы мерекесі — 17 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Халида Харисқызы Нұрсейітова
Нұрсейітова Халида Харисқызы – [http://www.enu.kz/ Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ-дың] шетел филологиясы кафедрасының меңгерушісі, тілі білімінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты.
Марапаттары мен жетістіктері
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі мен АҚШ Елшілігінің «Excellence in the Teaching English and American studies» сертификаты (1999, 2000). АҚШ Мемлекеттік Департаментінің гранты, Bureau of Educational and Cultural Affairs, JFDP-2006, АҚШ. SOROS гранты, инновациялық курстарды құру жөніндегі бағдарлама, ОЕУ, Будапешт қаласы, Венгрия (2008, 2011). АҚШ Елшілігінің гранты, Bureau of Educational and Cultural Affairs,ағылшын тілі ұстаздарының Орталық-Азия конференциясы, Алматы қаласы(2008). «Ең үздік ғалым - 2009» грамотасы, С. Торайғыров атындағы ПМУ. АҚШ Елшілігінің гранты, Bureau of Educational and Cultural Affairs, дистанционды курс бойынша білім алу «Integrating the Internet into the Classroom», Орегон университеті, АҚШ (2010). АҚШ Елшілігінің гранты, Bureau of Educational and Cultural Affairs, Ағылшын тілі мұғалімдерінің ұлттық конференциясы, Қызыл-Орда қаласы, Қазақстан (2010). АҚШ Елшілігінің гранты, Bureau of Educational and Cultural Affairs, Орегон университетінің дистанционды курс бойынша білім алу «Critical Thinking for English Language Teaching Curriculum, Орегон университеті (2011). SOROS гранты, «Gender, Sexuality and Power» Халықаралық жобасы, Киев ұлттық академиясы, Киев қаласы, Украина (2011-2013 жж.). «Болашақ» бағдарламасының стипендиаты (2012). Нұрсейітова Халида Харисқызы ҚР Тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған жастарға білім беру мен тәрбиелеуде орасан зор үлес қосқаны үшін филология факультетінің деканы атынан құрмет грамотасымен марапатталған (2012 ж.).
Санат:Қазақ ғалымдары
Рендсбург-Экернфёрде (аудан)
Рендсбург-Экернфёрде (Kreis Rendsburg-Eckernförde) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Рендсбург қаласы. Аудан Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан. Жер аумағы 2.185,48 км² шамасында. Тұрғыны 272 981 мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 125 адам/км². Ауданның ресми коды — 01 0 58.
Сыртқы сілтемелер
eckernfoerde.de Ресми сайты]
Санат:Шлезвиг-Гольштейн аудандары
Плеоназм
Плеоназм (πλεονασμός (pleonasmós), πλέον (pleon) - артық болу) ― мағынасы бірдей немесе ұқсас сөз элементтерінің қайталануы, лексикалық арттықтықтың бір түрі.
Мысалдар
Плеоназмның ерекше бір түрі дыбыстық құрылысы, мағынасы бірынғай сөздердін қайталануы (тавтология) болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Риторикалық сөздер
Қысқы Азия ойындары 1999
IV қысқы қысқы Азия ойындары Канвондода (Корея Республикасы) 30 қаңтардан 6 ақпанға дейін 1999 жылы өтті. Корея Республикасы сол кезде алғаш рет осындай ойындарды қабылдады.
Рәміздері
1999 жылғы қысқы Азиада ойындарының символы кеудесінде ай жартысы бар аю болды.
Спорт түрлері
Қысқы Азияда 1999 жылы 43 медальдар жиынтығы 7 әр түрлі спорт түрлері ойнатылды. Төменде олардың тізімі бар.
Қатысушы елдер
Осы спорттық шараға барлығы 14 команда, Ұлттық Олимпиада комитеттерінің атынан, Азия Олимпиадалық Кеңесінің мүшелері қатысты (жақшаларда спортшылардың саны көрсетілген):
Күнтізбе
1999
Өте өзгермелі бөлімшелер
Өте өзгермелі бөлімшелер — иммуноглобулиндердегі амин қышқылдары кезектесулерінің өзгермелі аймақтары. Олардың айырмашылықтары бірінші сатылы құрылымда көбірек көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Ер-Яга
Ер-Яга — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лиур-Яга өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Казеара
Казеара (Caseara) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мирасема-ду-Токантинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4314 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1691,612 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,6 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Хуго Симберг
Хуго Симберг (фин. Hugo Simberg, 24 маусым 1873, Хамина — 12 шілде 1917, Эхтяри) — финдік символизмнің ірі өкілі, суретші және график. Өзінің көпжоспарлы бейнелеріен, өмір мен өлім, періште мен шайтанды бейнелейтін туындыларымен танымал. Тампердегі Иоганн Богослов жиынын витраждау мен қолтаңбасының ауторы.
Шығармашылығы
left|thumb|Крестьянин и Смерть перед вратами Рая и Ада (две акварели, наклеенные на холст, 1897), [[Атенеум (Хельсинки)|Галерея Атенеум, Хельсинки]]
"Раненый ангел"
left|thumb|[[Раненый ангел (1903), Галерея Атенеум, Хельсинки]]
«Сад смерти»
left|thumb|Сад смерти (акварель, 1896), [[Атенеум (Хельсинки)|Галерея Атенеум, Хельсинки]]
Пейзаж
left|thumb|Весенний вечер в ледоход (1897), [[Атенеум (Хельсинки)|Галерея Атенеум, Хельсинки]] left|thumb|Деталь росписи собора святого Иоанна, [[Тампере (1904—1906)]]
Сейшу
Сейшу (Seixo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Мира (Коимбра) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 339 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 85,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Maria).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Зарема Қастеева
Зарема Қастеева-(17.2.1947 жылы туған, Алматы) - балет артисі, Қазақстанның халық артисі (1981). 1966 жылы Мәскеудегі Үлкен театр жанындағы хореографиялық училищесін бітірген.
Сол жылдан Қазақ академиялық опера және балет театрында жұмыс істеді. Қастееваның репертуарында Никия (Л.Ф. Минкустың "Баядеркасында"), Жизель (А.Аданның осы аттас балетінде), Фригия (А.И. Хачатурянның "Спартағында"), Аврора (П.И. Чайковскийдің "Ұйқыдағы аруында"), Баршагүл (А.Серкебаевтың "Ақсақ құланында"), Әлия (М.Сағатовтың "Әлиясында"), Мария (Б.В. Асафьевтің "Бақшасарай фонтанында"), т.б. партиялары бар. Гастрольдік сапармен Чехославакия (1973), Югославия (1979), Ұлыбритания (1974), Дания (1975), Үндістан (1976), Жапония (1978), Австрия, Финляндия (1980), АҚШ, Швеция (1981), Германия (1984), т.б. елдерде болды. Бүкілодақтық Комсомол сыйлығы иегері (1980).
Дереккөздер
Санат:1947 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан балет әртістері Санат:Қазақстан халық әртістері
IC 685
IC 685 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34871.
Сыртқы сілтемелер
IC 685 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Кристиан Якич
Кристиян Якич (Kristijan Jakić; 14 мамыр 1997 жыл, Сплит, Хорватия) — хорватиялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Дереккөздер
Санат:Хорватия футболшылары Санат:Локомотива ФК ойыншылары Санат:Сплит ФК ойыншылары Санат:Истра ФК ойыншылары Санат:Динамо Загреб ФК ойыншылары Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
IC 5108
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66944, ESO 48-25.
Сыртқы сілтемелер
IC 5108 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
NGC 4320
NGC 4320 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 15 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4320 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40160, UGC 7452, MCG 2-32-18, ZWG 70.36, NPM1G +10.0297, IRAS12204+1049, VCC 599, 8ZW 184.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Мұнайгазды кешен
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Чанаккале (ил)
Чанаккале — Түркияның солтүстік-батысындағы ил.
Географиясы
Чанаккаленің жері Ыстанбұл секілді екі құрлықта: Азия мен Еуропа. Илдің Еуропадағы көршілері — Едирне мен Текирдағ, Азияда – Балыкесир.
Ешіл-Ырмак өзенінің орта ағысында орналасқан облыс (Қара теңіз бассейні).
Халқы
Халқы — 465 мың адам (2000).
Ең ірі қаласы — Чанаккале (76 мың адам (2000)), Байрамич, Бига, Гелиболу (теңіз порты), Чан.
Әкімшілік бөлінуі
Чанаккале 12 ауданға бөлінеді. 500px|center
Сұлу жерлері
Санат:Түркия провинциялары
Тёпен
Тёпен (Töpen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Хоф ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1146 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 75 181. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Грюнцнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ле-Боно
Ле-Боно (Le Bono) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56262, пошта индексі — 56400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2198 адамды құрады. Халық тығыздығы — 368,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Куланж (Алье)
Коммунаның INSEE коды — 03086, пошта индексі — 03470.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Ферингенштадт
Ферингенштадт (Veringenstadt) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Зигмаринген ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2227 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,24 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 37 114. Қаланың басшысы — Армин Христ.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Нора Гякова
Нора Гякова (Nora Gjakova; 17 тамыз 1992 жыл, Джяковица, Югославия) — косоволық дзюдошы, 2020 жылғы Жазғы Олимпиада чемпионы. 2018 жылғы Еуропа чемпионы, 2021 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері.
Ағасы Акил Гяков та дзюдошы, Еуропа чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша дзюдошылар Санат:Косово дзюдошылары Санат:Косово Олимпиада чемпиондары Санат:Дзюдодан Олимпиада чемпиондары Санат:2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Дзюдодан Еуропа чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Әбу-л-Қасым Әз-Захрауи
{ Әбу-л-Қасым Абул Қасым, Әбу-л-Қасым Халаф ибн Аббас Аззахрауи; лат. Абулгазиз(936, Испания, Кордова маңында, Мадина аз-захр — 1013) — орта ғасырдағы мұсылман әлемінің ұлы оташысы (хирургі), Жаңа өрлеу дәуіріне дейінгі Еуропа оташылық әдісінің негізін қалаушы.
Испания халифы Абд-әр-Рахман ІІІ ән-Назирдің сарайында дәрігер болып істеді. Осы кезде ол Орта Шығыс, Грекия және Римнің классикалық медицина жетістіктерін терең зерттеп, 30 бөлімнен тұратын жаңа ғылыми деңгейде жазылған “ат-Ташриф лиман, айаз, ап ат-Та, алиф” (Әдіснама) атты іргелі еңбегін аяқтады. Онда көптеген жаңа мед. байқаулар жинақталған, оның ішінде бұрыннан белгілі гемофилия (қан тоқтамаушылық) сипаттамасына түзетулер енгізген. Кітаптың 200-ге тарта оташылық құралдардың суреттерімен жабдықталған соңғы бөлімі оташылық тақырыбына арналған бірегей зерттеу болып табылады. Араб халифатының дәрігерлері мойындамағанымен, “ ат-Ташриф” христиандық Еуропа ғылымына зор ықпал етті. 12 ғ-да латын тіліне аударылған бұл еңбек 500 жыл Батыс Еуропада бірден-бір оташылық оқулығы ретінде пайдаланылды.
=Дереккөздер==
Такачи әдісі
Такачи әдісі — гемагглютинация және оны тежеу реакцияларының жетілдірілген бір түрі. Ерекшелігі — реакция қосындыларын өте аз тілейді.
Әбу-л-Қасым Әз-Захрауи
Санат:936 жылы туғандар Санат:Мадина аз-захрде туғандар Санат:1013 жылы қайтыс болғандар Санат:X ғасыр медиктері Санат:Анатомдар Санат:Кордова халифаты Санат:Араб медиктері
Такачи әдісі
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Сент-Ань
Сент-Ань (Saint-Agne) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24361, пошта индексі — 24520.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 420 адамды құрады. Халық тығыздығы — 71,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Дүниежүзілік тарихы
Дүниежүзі тарихы — барлық халықтардың тарихтарының ортақ заңдылықтарымен сипатталатын адамзат қоғамының даму үдерісінің тарихы.
Дүниежүзілік тарихы адамзат қоғамының пайда болуынан басталып, бүгінгі күнге дейін белгілі бір хронологиялық кезеңдерге бөлінеді.
Санат: Тарих
Орталық Азия және Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы
Орталық Азия және Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы
Тағы қараңыз
Санат:Ислам
Биккул (Әбзелил ауданы)
Биккул — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Ташбулат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 286 адамды құрады. Пошта индексі — 453612, ОКАТО коды — 80201834002.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қайыққа қарсы авиациялық бомба
right|thumb
Қайыққа қарсы авиациялық бомба (Противолодочная авиационная бомба (ПЛАБ) — сүңгуір қайықтарды жоюға арналған бомба түрі. Құрастырылуы бойынша фугасты Авиациялық бомбаға ұқсас. Корпустың басты бөлігі су үсті кабатынан ыршу мүмкіндігін азайтатындай бітімді болуы мүмкін. Жарғыш сүңгуір қайықтарға тигенде немесе берілген тереңдікте гидростатикалык құрылғы көмегімен бомбалар жарылысын қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Авиациялық бомбалар
Фовиль-ан-Ко
Фовиль-ан-Ко (Fauville-en-Caux) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76258, пошта индексі — 76640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2147 адамды құрады. Халық тығыздығы — 264,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Сити (Лондон)
250px|нобай|оңға|Сити Сити — ұйымдардың, сату монополияларының, кеме компанияларының, банктардың, құқық фирмаларының, биржалардың кеңселері орналасқан Лондонның орта бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Сити (Лондон) Санат:Үлкен Лондон
ЭОМ-3 аспабы
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Стандарт өлшем
Стандарт өлшем (Размер стандартный) — стандарттан алынған өлшем.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Леонид Зигмонтович Тель
Леонид Зигмонтович Тель(1942 жылы туған),Қазақстан патофизиологы,медицина ғылыми докторы (1984), профессор (1986). Жаңаарканың түлегі.
Карағанды медицина институттын(1965)бітірген.
1965 жылдан қазіргі Астана медицина институттыңда патологиялық физиологиясы кафедрасының ассистенті, доценті,қалыпты физиология кафедрасының меңгерушісі. Негізгі ғылыми еңбектері патологиялық және қалыпты физиология мәселелеріне арналған.
5 авторлық куәлік алған, 34 өнер табысы бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қарағанды облысы
Әлеуметтік жағдай
Әлеуметтік жағдай - уақыттың және орынның нақты жағдайындағы әлеуметтік құрылымның әртүрлі элементтерінің өзара әрекеттестігінін қорытындысы. Бұл әр түрлі факторлардан сыналған күрделі, көп жақты құбылысты көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Танталониобаттар
Минерал түрлері
Танталониобаттар - табиғи комплекстік қосылыстар түрінде кездесетін минералдар тобы. Басты комплекс түзушілері: Та және Nb. Жалпы химиялық формуласы: AnBmXp, мұндағы А- Ca²+, TR³+, Na+, Mn, Bi, Sb, Ti, Sn, Nb, Fe, Xe,  Mg²+, Pb²+ және осы екеуін алмастыратын қосылыс түзуші элементтердің сандық қатынасы. 100-ден артық минералдық түрлерді қамтиды. Ұсақ түйірлі, түсі қара, қара қоңыр, қоңыр сары, шыныдай жылтыр, қатт. Моос. шкаласы бойынша 4,5-8 м, тығыздығы -3500 - 9000 кг/м³, кейбіреулері баяу магнитті. Жоғарғы мөлшерде гранит перматиттерінде, сілтілі пегматиттерде, сирек металды альбиттенген граниттерде, карбонатиттерде т. б. кездеседі. Сарыарқаның, Мұғалжардың, Алтайдың кейбір кішігірім интрузияларында Танталониобаттар акцессор минералдар түрінде анықталады. Танталониобаттардан сирек жер элементтері, ниобий, тантал өндіріледі.
Суккулент
thumb|200px|[[Алоэның кесілген жапырағы]] Суккуленттер — сабақтары жуан да етті және жапырағында мол су қоры бар, әр түрлі тұқымдас өсімдіктер тобы. Жапырақта жиналған су қорын өсімдік қуаңшылық кезеңде пайдаланады. Суккуленттер шөлдер мен шөлейттерде тараған. Мысалы, кактустар, сүттігендер және тағы басқалары.
IC 5109
IC 5109 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Секіріс
Секіріс - сандық өзгерістер нәтижесіндегі зат немесе құбылыстың түбегейлі, сапалы өзгеруінік сатысы, ескі сапаның жаңа сапаға айналуы сәті немесе кезеңі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Қантамырлар
Қантамырлар (Blood vessel) — адам мен жануарлар организмінің жүрек-тамырлар жүйесіне жататын, қабырғасы серпімді келген түтікше мүшелер.
Қантамырлар:
Күретамырлар мен Көктамырлар қанды тасымалдаушы тамырларға жатады. Олардың жақтауы қалың. Түтікше мүше ретінде күретамыр мен көктамырлардың жақтаулары үш қабықтан құралған: ішкі - интима, ортаңғы — медиа, сыртқы - адвентиция. Микроайналым арнасы қантамырларының қабырғалары арқылы қан мен оны қоршаған ұлпалар арасында зат алмасу процесі жүреді. Қантамырлардың ішкі беті эндотелиймен астарланған. Көктамырлар интимасында жүрекке қарай ғана ашылатын қақпақшалар (клапандар) болады.
Үлкен және кіші қанайналым шеңбері
Адам денесінде қан тарататын тамырлардан екі тұйық жүйе - үлкен және кіші қанайналым шеңбері түзіледі.
Үлкен қанайналым шеңбері
Үлкен қанайналым шеңбері - жүректің сол жақ қарыншасынан қолқа күретамырынан басталады. Оттегіге қаныққан қан алдымен қолқа күретамырынана, одан ірі және ұсақ күретамырларына жеткізіледі. Қан қсақ күретамырларымен ішкі органдарға, жүректің өзіне, бұлшықеттерге, сүйектерге барады. Органдарда күретамырлар тарамдалып, қылтамырларға бөлінеді.
Қылтамырлардың жұқа қабырғалары арқылы қан дене жасушаларына қоректік заттар мен оттекті таратады. Жасушалардан көмірқышқыл газын қажетсіз өнімдерді жинап, көктамыр қанына (Венақа) айналады. Оны көктамыр жүректің оң жақ жүрекшесіне құяды.
Кіші қанайналым шеңбері
Кіші қанайналым шеңбері - жүректің оң жақ қарыншасынан өкпе күретамырынан басталады. Ондағы көктамыр қаны өкпе күретамыры арқылы өкпеге келеді. Өкпеде күретамырынан түзілген қылтамырлар торында газ алмасады. Қан оттекке қанығып, көмірқышқыл газынан тазартылады да, көктамыр қаны күретамыр қанына айналады. Одан төрт өкпе көктамырлары арқылы күретамыр қаны жүректің сол жақ журекшесіне құйылады. Қан сол жақ жүрекшеден сол жақ қарыншаға өтіп, қайтадан үлкен қанайналым шеңберінің қантамырларына бағытталады.
Кіші қанайналым шеңбері —> жүректің оң жақ қарыншасынан басталып —> өкпеге қан тартады —> жүректің сол жақ жүрекшесімен аяқталады.
Электрокардиограф
Жүрек қанды қолқа күретамырынан бөлінетін қантмырлардан алады. Жүрекке қан басқа мүшелермен салыстырғанда көбірек келеді, өйткені ол өмір бойы жұмыс атқарып тұрады жұмысының ерекшелігін анықтау үшін электрокардиография әдісі қолданылады. Жүрек бұлшықеттерінің жұмысын қисык сызық аркылы жазып алатын аспапты электрокардиограф деп атайды.
Электрокардиограф арқылы жүректің бұлшықеттерінің жұмысы жазылған қисық сызық электрокардиограмма (ЭКГ) деп аталады. Жүректің бұлшыкеттері қанмен қамтамасыз етілмегенде (қан ұйып қалғанда) жүрек бұлшықеті өлі еттенуіне инфаркт миокарда шалдығуы мүмкін. Қанның үлкен және кіші шеңберінде айналу уақыты 23—27 секунд.
Үлкен қанайналым шеңберінде қан барлық мүшелерге оттегі мен қоректік заттарды тасиды. Кіші қанайналым шеңберінде - қан оттекке қанығып, көмірқышқыл газдан тазартылады.
Қан қысымы
Қан қантамырлардың бойымен ағу кезінде қантамырларына және жүректің қуыстарына қысым түсіреді. Қан қысымы қантамырлардың әр түрлі бөлімдерінде біркелкі болмайды. Ең жоғары қан қысымы жүректен қанды алып шығатын ең ірі артерия қантамыры - қолқа күретамырында болады. Жүректен алшактаған сайын күретамырында кан қысымы төмендей береді. Ең төменгі қан қысымы жүрекке қан әкелетін жоғары және төменгі қуысты вена қантамырларында болады. Қолқада қан қысымы сынап бағанасымен өлшегенде 150 мм. Қол-аяқтың ірі артерияларында қан қысымы 105-120 мм. Ұсақ артериялар мен қылтамырларда 20-25 мм. Қан қысымын өлшейтін құралды тонометр деп аталады.
Қанның жалпы қантамырлар бойымен қозғалуына бірнеше жағдайлар әсер етеді. Одан:
Қан қысымын тоқпан жіліктің артерия қантамырларынан (қолдың қарынан) өлшейді. Жас, дені сау адамдарда қан қысымы үнемі тұрақты, өзгермейді. Жүректің сол жақ қарыншасының жиырылуы (жоғары қысым) сынап бағанасымен 120 мм болса, босаңсуы кезіндегі көрсеткіші (төменгі қысым) 70-80 мм. Қан қысымы жоғарылаған кезде болатын ауруларды гипертония (гр. hyper - үсті, жоғары), ал қан қысымы төмен ауруларды гипотония (гр. hupo - асты, төмен) дейді. Қанның қантамырлардың бойымен қозғалуы өсімді жүйке жүйесі арқылы реттеледі. Оның орталығы сопақша мида орналасқан.
Қантамырдың үш негізгі түрі
Қантамырдың үш негізгі түрі: күретамырлар, көктамырлар және қылтамырлар.
Көктамырлар
thumb|200px Көктамырлар (vena) — мүшелер мен ұлпалардан көмірқышқыл газына, зат алмасу өнімдеріне, гормондарға және т. б. қаныққан қанды жүрекке тасымалдайды. күретамырына ұксас көктамырлардың да кабырғасы 3 кабаттан тұрады. Күретамырға қарағанда көктамырлардың бұлшықет қабаты нашар жетілгендіктен, қабырғасы жұка, жұмсак, серпімділігі аз болады. Көктамырлар бір тобы терінің астына жақын орналасқандықтан, тарамдалған көк түсті тамырлар жай көзге айқын байқалады. Әсіресе қарт адамдарда бадырайып анық көрінеді. Күретамырларға қарағанда көктамырларда қан козғалысы баяу. Көктамырлар орналасқан орнына байланысты теріге жақын жатқан және тереңде жатқан деп екі топқа бөлінеді. Көктамырлар канның ағуына сол қантамырлардың жанындағы бұлшыкеттердің жиырылуы да көмектеседі. Денеден жиналатын көктамыр қаны, алдымен ұсақ көктамырларға жиналады. Ұсақ көктамырлар өзара қосылып, ірі көктамырлар түзеді. Ең соңында бүкіл денеден жиналатын көктамырлар жоғары және төменгі қуысты көктамырларға айналады. Бұл екі көктамырлар көктамыр қанын оң жақ жүрекшеге әкеледі. Өкпеден келетін 4 өкпе көктамырлар сол жақ жүрекшеге күретамыр қанын тасиды.
көктамырларының ерекшелігі - ішінде жарты ай тәрізді қақпақшалары болады. Ол қақпақшалар қанның жүрекке қарай қозғалуына әсер етпейді, тек кері ағуына кедергі жасайды.
Қылтамырлар
Қылтамырлар (Capillary) адам шашынан 50 есе жіңішке болады. Қылтамырлардың жақтаулары өте жұқа, эпителий жасушаларынан түзілген бір қабаттан тұрады. Қылтамыр жақтаулары 3 қабат: Бұл қабаттар әртүрлі ағзалармен қан арасыда және басқадай заттар алмасуын қамтамасыз етеді.
Қылтамырларда қан өте баяу ағады. Сондықтан қан еріген оттегінің көбін ұлпаға беріп, өзі көмірқышқыл газымен қанығып, Көктамыр қанына айналады. Қандағы корек заттар кылтамырлардың жақтауымен ұлпаларға өтіп, ұлпадан зат алмасу өнімдері қанға беріледі. Қылтамырлардан қан көктамырларға жиналады.
Олардың кабырғалары өте жүқа болғандықтан, еріген қоректік заттар, оттек, көмірқышқыл газы, алмасу өнімдері оңай өтеді. Химиялық және жүйке тітіркендірулерінің әсерінен қылтамырлар бірде кеңейіп, бірде тарайып отырады. Қылтамырларда қан қысымы күретамырларға қарағанда төмен болады.
Қылтамыр қан және лимфа қылтамырлары (капиллярлары) болып бөлінеді.
Қан қылтамыры қан мен ұлпалар арасындағы зат алмасуды іс жүзіне асырады. Қан қылтамырының арнасы мүшелердің құрылыс ерекшеліктеріне байланысты әртүрлі (4,5 мкм-30 мкм) болады. Оның қабырғасы үш қабаттан: ішкі - эндотелийден, ортаңғы - негіздік жарғақта орналасқан перициттерден, сыртқы - адвентициальды жасушалардан тұрады.
Перициттер жиырылу арқьшы қылтамыр арнасының диаметрін реттеп отырады. ішкі эндотелий қабатын құрайтын эндотелиоциттер мен оның сыртындағы негіздік жарғақтың (базальды мембрананың) құрьшыс ерекшеліктеріне байланысты қылтамыр: сомалық қылтамыр, фенестерлі қылтамыр және қойнауша (синусоидты) қылтамыр болып үш түрге бөлінеді. Сомалық қылтамырда эндотелиоциттер бір-біріне тығыз жанасып, үзіліссіз түтас жатқан негіздік жарғақта орналасады. Фенестерлі (терезелі) қылтамырда эндотелиоциттердің цитоплазмасы жұқа рып, зат алмасуға бейімделген терезе тәрізді жүқарған құрылымдар түзеді. Синусоидты қылтамырда негіздік жарғақшада және эндотелиоциттер аралықтарында ірі молекулалар (макромолекулалар) өте алатын саңылаулар болады.
Қан қылтамыры — жануарлар организміндегі жасушалық және үлпалық деңгейдегі зат алмасуды іс жүзіне асырады. Қан капиллярлары негізінен артериолаларды венулалармен жалғастырады. thumb|300px|Лимфа қылтамырлары Лимфа қылтамырлары — тым жүқа қабырғалы лимфа тамырларының бастамасы. Лимфа қылтамырларының арнасы (5 мкм - 100 мкм) мүшелердегі атқаратын қызметтеріне байланысты өзгеріп отырады. Олардың қабырғалары да жалаң қабат жалпақ келген эндотелиоциттерден тұрады. Бірақ, эндотелий мен оны сыртынан қоршап жатқан борпылдақ дәнекер ұлпасының коллаген талшықтарының арасында негіздік жарғақ болмайды. Сондықтан, лимфа қылтамырлары арнасы қан қылтамырларына қарағанда кең де, созылмалы болып келеді және оларды қоршаған ұлпа сүйығы мен қылтамырлар арасындағы зат алмасу процесі жеңіл жүреді.
Эндотелиоциттердің аралықтарында, лимфа қылтамырларының қуысына ірі молекулалы заттар, клеткалар мен олардың ірі бөліктері өтетін саңылаулы тесіктер болады. Эндотелиоциттердің цитоплазмасында, лимфа қылтамырлары жақтауларының жиырьшу арқьшы, олардың откізгіштігін реттеп отыратын актинді микрофиламенттер болады. Жануарлар ұлпалары мен мүшелерінің құрылысы және олардағы зат алмасу ерекшеліктеріне байланысты, лимфа қылтамырлары — тарілмекті және кеңілмекті торлар түзеді.
Дереккөздер
Санат:Жүрек-тамыр жүйесі
Мерида (муниципалитет)
Жалпы мәліметтер
Муниципалитеттің ауданы 858,41 км² құрайды, ол Юкатанның өзге де муниципалитеттерімен шектеседі: солтүстікте Прогресо, шығыста Чикшулуб-Пуэбло, Конкаль, Тишпеуаль, Канасин және Тимукуй, оңтүстікте Текох пен Абала, ал батыста Уку және Уман муниципалитеттері.
Құрылуы мен құрамы
Муниципалитет 1918 жылы құрылған. Муниципалитеттің құрамына 133 елді мекен кіреді, олардың ең үлкендері: солға|нобай|300x300 нүкте|Муниципалитеттің басты елді мекендері солға|нобай|300x300 нүкте|Муниципалитет әкімшілігінің ғимараты
Тілдік және халықтық құрамы
Үндіс тілдерінің бірінде 5 жастан жоғары 79 661 адам сөйлейді, ал бұл муниципалитет тұрғындарының жалпы санының 11,5 %-ын құрайды, оның ішінде 38 338 — ер азаматтар және 41 323 — әйелдер. Осы санның ішіндегі 77 962 адам билингва болып табылады және испан тілінде де сөйлейді, 284 адам — монолингвалар, ал 1 415 адам испан тілін меңгерген не менгермегенін көрсетпеген.
Экономикасы
Экономикалық істердің негізгі түрлері болып сауда және туризм табылады, сондай-ақ өнгеркәсіп пен құрылыс.
Жұмысқа қабілетті халық экономиканың секторлары бойынша келесі үлесімде айналысады :
Көрікті жерлері
Муниципалитетте отарлық дәуірдің, тәуелсіздік кезеңінің, сондай-ақ XX ғасырдың бірегей сәулетті нысандарын көруге болады. Сонымен қатар бірнеше мұражай мен монументтер бар.
Сілтемелер
Санат:Юкатан муниципалитеттері
Тантиа Топи
Тантиа Топи - ( лақап аты, шын аты – Рамчандра Пандуранг) (1814 ж. ш. -18. 4. 1859, Сипри қаласы)- үнді халық көтерілісінің (1857-59) талантты әскери көсемдерінің бірі. Көтерілісшілер өздеріне қосылған Джханси князьдығының билеушісі Лакшми- Байдың әскерімен бірге Гвалиор князьдығын алды. Алайда көтерілісшілер Нарбада өзенінің арғы бетінде сәтсіздікке ұшырап, Бунделкхандқа шегінуіне мәжбүр болды. Тантиа Топи  Гвалиор заминдары Манг Сингхтың сатқындығынан қолға түсіп, дарға асылды.
Атырау (газет)
«Атырау» — Атырау облысының қоғамдық-саяси газеті.
Тарихы
Алғашқы саны «Ерік» деген атаумен 1923 ж. сәуірдің 1-ші күні шықты. 1924 ж. тамыздың 23 — «Жұмыскер тілі», 1930 ж. қыркүйегінен «Жем жұмысшылары», 1932 ж. сәуірдің 16 — «Ленин жолы», 1933 ж. қыркүйектің 16 — «Социалистік құрылысқа», 1933 ж. қарашаның 5 — «Социалды құрылыс», 1963 ж. мамырынан — «Коммунистік еңбек» деген атаумен, ал 1990 ж. маусымның 30 бері «Атырау» деген ағымдағы атаумен шығып келеді.
Ұзақ жылдар аптасына 5 рет шыққан газет соңғы жылдар бері аптасына үш рет шығады. Ол 1923—30 жж. — уездік, 1930—33 жж. — аудандық, 1933—38 жж. — округтік (аймақтық), 1938 ж. бері — облыстық газет.
«Атырау» газеті Қазақстанның батыс өлкесіндегі алғашқы ұлттық басылымдардың бірі. Оның негізін қалап, материалдық базасын жасақтап, алғашқы нөмірлерін шығарған 1923 ж. Гурьев уездік партия комитетінің бірінші хатшысы болған Төлепкерей Өтеулиев. «Еріктің» № 1 санының бас мақаласын жазған да сол. «Тірлік осымен табылады» деп аталған осы бас мақалада негізгі ой «Халықтың оқу-білімінің маңызы, ерікті ел болудың басты шарты-оның сауаттылығында» дегенге саяды. Облыстық газет өзінің бүкіл тарихында осы ойды, жан-жақты насихаттаумен келеді.
Редакция
1980 жж. редакцияда 7 бөлім, 56 адам жұмыс істеді. Ал 1995 ж. бері редакцияда бөлім жойылды. Бұл Қазақстан редакцияларындағы жаңалық болды. Журналистер жеке проблемалар бойынша бас редактор мен оның екі орынбасарының тікелей басшылығымен жұмыс істейді.
1997 ж. қарашасынан «Атырау» газетінің өзі компьютермен шығарыла бастады. Гәзет 2006 ж.аптасына 66 мың данамен тарауда. Бұл бұдан 5 жыл бұрынғыдан 2,5 еседей көп таралым.
Әйгілі тұлғалар
Газет тарихы бай. Оған кезінде Әбу Сәрсенбаев, Асқар Тоқмағамбетов, Сәбит Мұқанов, Ғабдол Сланов, Хамит Ерғалиев, Жұмекен Нәжімеденов, Берқайыр Аманшин мақала-өлеңдері мен әңгімелерін жолдап тұрған. Зейнолла Қабдолов, Әбіш Кекілбаев өмір бойы біздің газетпен тығыз байланыста келеді.
Газетте Тауман Амандосов, Меңдекеш Сатыбалдиев, Фариза Оңғарсынова, Марат Ысқақов, Берік Қорқытов, Аманқос Ершуов сынды белгілі әдебиетші-жазушылар жұмыс істеп, қанаттанды. Нүреден Мұфтахов, Тілек Дәулетов, Ізімберген Ісхожин сынды республикаға танымал журналистер, әлем классиктерін қазақ, қарақалпақ тілдеріне алғашқы аударған Жүсіп Жантөрин, Қыдырғали Сасықов сынды ертеде елге танылған аудармашылар жұмыс істеді.
Марапаттары
Гәзет 1973 ж. «Құрмет белгісі» орденімен марапатталды, 1990 ж. М.И. Ульянова атындағы Бүкілодақтық сыйлыққа ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атырау облысы газеттері Санат:Қазақ тілді газеттер
Жаңаөзен орамы (Астана)
Жаңаөзен - Маңғыстау облысындағы қала. Облыс орталығы - Ақтау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 150 шақырым жерде. Жаңаөзен Қазақстандағы ірі мұнай-газ өңдеу орталығы болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Архивтік мәліметтер базасы
Архивтік мәліметтер базасы (Архивная база данных; archive data base)—	белгілі бір кезде жазылып қойған мәліметтер базасының көшірмесі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кусим
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Серрадилья-дель-Льяно
Серрадилья-дель-Льяно (Serradilla del Llano) — Испаниядағы қала. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
IC 686
IC 686 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
UTC−4:30
оңға|нобай|450x450 нүкте| UTC-4:30 дүние жүзі сағаттық белдеулер картасында: ашық сарымен — UTC-4:30 жыл бойындағы зонасы ([[Венесуэла)]] UTC−4:30 — 1912 жылдан 1964 жылдар аралығында қолданылған,  Венесуэлада 2007 жылдың 9 желтоқсанынан қайта ендірілген уақыт белдеуі. Осыған дейін Венесуэлада UTC−4 уақыт белдеуі қолданылған. Сондай-ақ VST (Venezuelan Standard Time) ретінде де әйгілі.
IC 686
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34950, ZWG 39.158.
UTC−4:30
Дереккөздер
Санат:Уақыт белдеулері
IC 686
Сыртқы сілтемелер
IC 686 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Серрадилья-дель-Льяно
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 183 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 67,52 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 108 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Суффозия
Суффозия — топырақ қүрамындағы ерігіш тұздарға (хлор итті, хлор итті-сульфатты, карбонатты түзілімдерге) тән өте ұсақ түйіршіктердің сіңбе сумен шаймалануы және жер асты суларымен ағызып әкетілуі нәтижесінде  сол топырақтың микроагрегаттық қүрылым бірегейлігінің бұзылуы салдарынан осы өңірді көмкерген жамылғы таужыныстардың "отыруы", сөйтіп жер бетінде ойдым-ойдым ойыстардың пайда болуы. Әдетте дөңгелек пішінді болып келетін мұндай ойыстардың диаметрі 10-1500 м, тереңдігі 10-200 м аралығында болып келеді; аэрофототүсіру суреттерінде өте анық байқалады.
Дереккөздер
Санат:Геологиялық процестер
Сентенариу (Токантинс)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2332 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1954,688 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,2 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Рахима Османқызы Чекаева
Чекаева Рахима Османқызы – сәулет кандидаты, [http://www.enu.kz/ Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ-дың] сәулет-құрылыс факультетінің профессоры
Марапаттары мен жетістіктері
Сондай-ақ, Чекаева Рахима Османқызы қала және облыс басшылығының грамоталары және Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ басшылығының құрмет грамоталарымен марапатталған.
Санат:Еуразиялық ұлттық университеті қызметкерлері
NGC 30
NGC 30 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 30 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 30 деген нөмірге ие болды.
Чад Коулмэн
Чад Коулмэн (ағыл. Chad Coleman) – кино мен телеарна актері, «Простушка» телехикаясында Деннис «Кетти» Вайзаның рөлін сомдауы арқылы және «Жүріп жүрген өліктер» атты телехикаяда Тайризаның рөлін сомдау арқылы атақты болды.
Мансап
Нью-Йоркқа көшіп барғаннан кейін «Шоу Косби» атты телехикаяның дублері болып жұмыс істейді.2002 жылы «Дүйсенбі күнгі кешкі қырған» атты фильмде О. Джей Симпсонның рөлін сомдайды. Сонымен қатар Чад «Терминато: Болашаққа соғыс» және «Простушка» деген фильмдерге түскен, «Карлитаның жолы: Атаққа қарай өрлеу» атты фильмінде қысқа рөлге ие болды. Left 4 Dead 2 ойыннын өңдеуде өз үлесін қосқан, Тренер деген кейіпкерді дауыстандырған.
Фильмография
1993 — Нью-йорктік полицейлік
1994—1995 — Заң және тәртіп (2 оқиға)
1994—1998 — Жасырын полицей (2 оқиға)
1999 — Сатурн
2004—2008 — Қарапайым
2008 — Жаңа Амстердам (1 оқиға)
2008 — Марстағы өмір(1 оқиға)
2009 — Терминатор: Болашаққа (2 оқиға)
2011 — Жасыл Шершень
2011 — Қолайсыз қожайындар
2011—… — Мен өзімнің қызымды жеккөремін
2012—2015 — Жүріп жүрген өліктер
Дереккөздер
1.↑ Richard Foster. He survived being abandoned in a Richmond housing project. Now Chad L. Coleman tackles the zombies of “The Walking Dead.”. Тексерілген 27 марта 2014.
2. ↑ Lance Gould. TELLING IT LIKE IT WAS (13 қаңтар 2002). Тексерілген 27 марта 2014.
Лисец (Ловеч облысы)
Лисец (Лисец) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 725 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Токко-да-Казаурия
Токко-да-Казаурия (Tocco da Casauria) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2759 адамды құрайды. Халық тығыздығы 95 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 65028.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Eustachio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
NGC 4332
NGC 4332 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 20 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4332 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40133, UGC 7453, MCG 11-15-48, ZWG 315.33, IRAS12204+6607.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Вайсбах-Лофер
Вайсбах-Лофер (Weißbach bei Lofer) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Целль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Михель Хоэнвартер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Поскаю
Поскаю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кипиеваю өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Карапиньейра
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3093 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,3 км² шамасында. Халық тығыздығы — 251,5 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Нан дәмі
Басты рольдерде С.К. Шакуров (Степан Сечкин), Ы.Ноғайбаев (Кемелов), Н.Ықтымбаев (Мұраталиев), Н.Арынбасарова (Кәмшат Сатаева), т.б. ойнады.
Сюжеті
Фильм Қазақстандағы тың жәие тыңайған жерлерді игерудегі республика халықтарының қажырлы енбегі мен "мызғымас достығын" көрсетеді.
Марапаттары
1980 ж. фильмге қатысушылардың бір тобы - реж. Сахаров, сценарий авторлары Лапшин, Тюрин, Черных және актерлер Шакуров, Ноғайбаев, Ықтымбаев, Арынбасарова КСРО Мемлекетік сыйлығы иеленді.
Дереккөздер
Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:Мосфильм фильмдері Санат:КСРО драма фильмдері