cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мария Стюарт
Мария де Гиздің регенттігі
Мария де Гиздің елді басқаруы Шотландияда француз ықпалының күшеюімен есте қалды. Француз әскері шотландық бекіністерде орналастырылды, королдік әкімшілікте француз келімсіктері басым болды. 1558 жылыдың 24 сәуірінде Париждік Құдай ана соборында Мария Стюарт пен дофин Францисктің тойы өтті. Некелік шарттың құпия ұсынысы бойынша патшайым бұл некеден бала тумаған жағдайда Шотландияны Францияға береді. Көпшілік шотландық ақсүйектер арасында бұл саясат наразылық тудырмай қоймады. Бұл уақытта протестантизмнің таралуы шотландық қауымда біржолата алауыздық туғызды. 1558 жылдың аяғында Англия тағына I Елизабет келіп, шотландық протестанттарға қолдау көрсете бастауымен жағдай ушығып кетті. Римдік Католикалық шіркеудің канондық құқығы бойынша I Елизабет некесіз туылған бала ретінде есептелінді, Англия королі Генрих VII Тюдорға Мария Стюарт шөбере болып келгендіктен, ағылшын тағына құқығы болды. Бірақ, Мария және оның кеңесшілері ортасын таңдады: яғни, жас патшайымның бөлесі Елизабетті мойындалған заңды королева сайлануына кедергі болған жоқ және таққа талабынан бас тартпады. Франциск пен Марияның елтаңбасында ағылшын тәжі болды. Марияның бұл шешімі Елизабетті келеке ету мақсатындай болуы, өмірін қауіптендірді: Шотландияда оның Англия тағына құқығын сақтап қалуға күші болмады, ал Англиямен байланыс бұзылды. 1559 жылдың 10 шілдесінде Генрих II қайтыс болды, Франция тағына Франциск II отырды. Мария Стюарт Франция королевасы атанды.
Протестанттық ревалюция
Франциск II әлсіз, науқас жасөспірім болды, сол себептен берік және батыл басқара алмады, ел билеу ісіне королева-ана Екатерина Медичи мен Гиздер - Мария Стюарттың ағалары араласты. Осы уақытта Шотландияда протестанттық революция басталды. Көпшілік шотландық ақсүйектер протестанттық көтерілісшілердің қатарына қосылып, Англиядан көмек сұрады. Елге кірген ағылшын әскерін протестанттар азат етуші ретінде қарсы алды. Королева Мария де Гиз бен француз гарнизоны Лит қаласында қоршалды. Мария Стюарт анасына әскери көмек көрсете алмады: Амбуаздық қастандық 1560 жылдың наурызында Гиздердің сарайдағы ықпалын жойды, діни соғыс католиктер мен гугеноттардың кезі келді және Екатерина Медичи Англиямен қарым-қатынасын шиеленістіргісі келмеді.
1560 жылдың 5 желтоқсанында ауыр сырқаттан Франциск II қайтыс болды. Бұл Мария Стюарттың жуырда Шотландияға қайтатындығын көрсетті. Католик-королеваның жақында келуі жаңадан мемлекеттік шіркеуді дайындау шотландық протестанттарды жеделдетті: елдің парламенті протестанттық наным белгісін және тәртіптік ережені бекітті. Шотландық шіркеу Римнен байланысын үзетіндігін жариялады және католикаға тиым салынды.
Ішкі саясат
1561 жылдың 19 тамызында 18 жасар королева Шотландияға келді. Франциск II қайтыс болғаннан кейін француздық басымдылықты кейіптеуді қойған, Хантли графы басшылық ететін консерванттар сөзсіз королеваны қолдауға дайын еді. Джон Нокс басшылық еткен радикалды протестанттар королеваның католицизмнен және Арран графымен атастыруды үзуді талап етті. Протестанттық дінді қалдырып және Англиямен жақындасуды жалғастырады деген шартпен лорд Джеймс Стюарт пен мемлекеттік хатшы Уильям Мейтландтың жақтастары Мария Стюартқа қолдау көрсетер еді.
Билігінің алғашқы күндері-ақ Мария Стюарт саясаттын сақ жүргізе бастады, католицизмді қалпына келтіруге тырыспады, бірақ протестанттықа ауыспады. Королдік әкімшілікте басты рөлді Морей графы атанған Джеймс Стюарт пен Уильям Мейтланд сақтады. Королеваны қолға түсіру мақсатында протестанттықтар қастандық ұйымдастырмақшы болды, бірақ бұл жоспар сәтсіз аяқталды. Арран көп ұзамай есінен адасты, ал Джон Нокстың радикалдығы шотландық ақсүйектерде түсінушілік кездестірмеді. Бір жағынан 1562 жылы консервативтік қанат басшысыз қалды: Морей графтығын өзіне беруін айтқан Хантли графы Мария Стюартқа қарсы көтеріліске шықты, бірақ лорд Джеймс оны талқандады, көп ұзамай ол қайтыс болды. 1562-1563 жылдары королева ресми түрде протестантизмді Шотландияның мемлекеттік діні ретінде мойындап, шіркеу табысын тәртіпке келтіріп, мемлекет пен діни қажеттіліктерге бөлуді бекітті. Мария Стюарт Тридент соборында католикалық доктринаны алуға шотландық өкілдерін жіберуден бас тартты. Бірақ Риммен байланысын үзген жоқ, Папаға хат жолдап отырды. Мария Стюарт билік етудің бас кезінде біршама саяси тұрақтылық орнады.
Сыртқы саясат
Мария Стюартқа сыртқы саясат күрделі мәселе туғызды. Шотландық үкімет басшылары - Морей мен Мейтланд ағылшын-шотландық одақтың жақтастары болды. Ағылшын тағына өз құқығының жүзеге асуына үміттенген Мария I Елизабетті Англия патшайымы екендігін мойындаудан бас тартты. Егер Мария Елизабеттің трі кезінде ағылшын тағына талабынан бас тартса Англия королевасы оны өзінің мұрагері ретінде мойындайды деген ымыраға келу мүмкін еді. Бірақ өз үмітіне сенімді Мария да, ағылшын тағының мұрагері жайлы сұрақты шешуге дайын емес Елизабетке де жақындасуды қаламады.
Сол уақытта Марияның жаңадан неке қиюітуралы сұрақ туындады. Оның көңіліне көптеген еуропалық монархтар таласты (Франция, Швеция, Дания королі, Австрия эрцгерцогі). Испания королі Филипп II-нің ұлы - Дон Карлос күйеуі атануға ұзақ уақыт үміткер болды. Осы одақтастық туралы келісөздер Англияда алаңдаушылық тудырды: тіпті, бұл некеден бас тартса I Елизабет Марияны мұрагері деп жариялауды ұсынды. Алайда, 1563 жылдың аяғына таман Дон Карлостың психикалы қабілетсіз екендігі анық болды және бұл нұсқа сәтсіз болды. Елизабет өз жағынан Роберт Дадли Лестер графы, өзінің көңілдесін ұсынды. Әрине, бұл Шотландия королевасының ызасын тудырды.
Риччоның өлімі мен екінші неке
1565 жылы Шотландияға Леннокс графы мен Маргарита Дугластың ұлы, королеваның бөлесі 19 жасар Генрих Стюарт Дарнли графы келді. Ол анасы жағынан Англия королі Генрих VII-тің ұрпағы.Мария Стюарт оны бір көргеннен-ақ ғашық болды, I Елизабеттың наразылығына қарамай 1565 жылы 29 шілдеде оған тұрмысқа шықты. Бұл неке Англиямен қарым-қатынасының үзілуін ғана көрсеткен жоқ, тағы королеваның бұрынғы жақтастары - Морей мен Мейтландты өзінен алшақтатып жіберді. 1565 жылдың тамызында Морей көтеріліс жасауға әрекеттенді, бірақ әскердің ақысын төлеу үшін зергерлік бұйымдарын берген және Гордондар мен Хепбёрндердің  қолдайтындығы туралы уәдесін алған Мария Стюарт, бүлікшіге дереу шабуыл жасап, Англияға қашуға итермеледі.
Морейдің бұл әрекеті радикалды протестанттар мен англофилдердің сөзсіз адалдықтарынан алыс екендігін королеваға көрсетті. Бұл королеваның саясатында бетбұрысқа әкеліп соқтырды. Ол католиктермен жақындасып, Испания королімен хат жазысуды қайта жандандырды. Сонымен қатар, Мария жетекші шотландық ақсүйектермен өзін алыстатып, королеваның өзіне ұнамды шетелдіктер мен тегі атақты емес адамдармен жақындасты. Күйеуімен қарым-қатынасы болып жатқан жағдай қиындата түсті: лорд Дарнли королдік лауазымға дайын емес екендігін және ерекше дарыны мен адамгершілігі жоқ адамға тұрмысқа шыққандығын Мария Стюарт түсінді. Королева өз қателігін тұсініп, күйеуін жек көре бастады.
Нәтижесінде, 1566 жылдың басына таман королеваға қарсы Дарнлидың коалициясы және Морей мен Мортон бастаған Шотландиядағы протестант лордтар құрылды. 1566 жылдың 9 наурызында аяғы ауыр королеваның көзінше оппозицияның басшылары қатыгездікпен Марияның жақын досы, фавориты және жеке хатшысы - Дәуіт Риччоны өлтірді. Мүмкін, бұл қылмыспен қастандық жасаушылар королеваның өміріне қауіп төндіріп, жеңілдіктер жасауға мәжбүрлемекші болды. Бірақ, Марияның тиімді іс-әрекеті оппозицияның жоспарын қайтадан құртты: королева күйеуі мен Мореймен әдейі татуласуы қастандық жасаушылардың арасында бытыраңқылық тудырды да, қылмыскерлердің көзін жойды. Мортон мен оның сыбайластары Англияға қашты.
Дарнли өлімі мен королеваның құлауы
Мария мен күйеуінің арасындағы татуластық ұзаққа созылмады. Көп ұзамай, Дарнлимен күрт өз күшін, салмақтылығын, табандылығын көрсете білген Ботвелл графы Джеймс Хепбёрнге деген сүйіспеншілігі айқындала бастады. Король мен королеваның арасындағы алшақтау аяқталған шындыққа айналды: тіпті, Дарнли болашақта Яков VI атанатын 1566 жылдың 19 маусымда туған өз баласын шоқындыру салтанатына қатысудан бас тартты. Марияның саясаты көбінде оның сезімімен құрала бастады, ең әуелісі Ботвеллге құмарлылығымен. Ал, Дарнли еңгерілуге тиіс кедергі болды.
Авторлық құқықты бұзушылықпен күресу
Авторлық құқықты бұзушылықпен күресу – проблемасы бүгінде көптеген елдерде, оның ішінде Оңтүстік-шығыс Азияда күрделі мәселеге айналып отыр. Жалпы құны 15,2 млрд доллар тұратын бейнематериал өндірісіне қарақшылықтан жыл сайын Еуропа 39%, Азия 29%, Солтүстік Америка 21%, Латын Америкасы 9%, Африка және Орталық Шығыс 1% жоғалтып отыр. 1994 жылы ғана ATP қарақшылықтан 2 млрд долл. жоғалтты. Халықаралық фонография өндірісі федерациясы және бағдарламамен қамтамасыз етудің іскерлік орталығы электрондық қарақшылыққа бақылау орнатпақшы
Мария Стюарт
Англияға қашу
200px|нобай|оңға|Мария Стюарт Англияда 1578 ж. Заңды королеваның құлатылуы кейбір шотланд лордтардың наразылығын тудырды. «Конфедераттар» одағы тез тарап кетті. Морейдің регенттігі Аргайла мен Хантли графтар, Гамильтондардың оппозицияға өтуге себеп болды. 1568 жылдың 2 мамырында Мария Стюарт Лохливен қамалынан қашып кетті. Оған тез арада Морейге оппозициялы барондар қосылды. Бірақ та 13 мамырда королеваның азғантай әскері Лангсайд түбіндегі шайқаста регенттің әскерінен жеңіліп, патшайым I Елизабеттен көмек сұрау үшін Англияға қашты.
Мария Стюартты қамауда ұстауы және өлім жазасына кесілуі
200px|нобай|оңға|Өлім жазасына кесілу туралы үкім Шотландияда сәтсіздік Королеваның еңсесін түсірткен жоқ. Ол бұрынғысынша өзінің құқықтарынан бас тартпай, ағылшын тағына үміткер болып қалып, Елизабета І-шіге маза бермеді. Англияда Мария Шеффилд сарайында бақылауда болды. Қорытындылай келе, Мария Стюарттың айтарлықтай қызметкерлері болған және королеваның өмір сүруін қамтамасыз ету үшін Англия мен Франция көлемді ақша бөлді. Дегенмен, ол Шотландиядағы достарымен араласа алмай, бірте-бірте жалғыздықта қартайды.
Мария еуропалық державалармен жасырын хат алмасып, I Елизабетке қарсы шеруді тоқтатпады, бірақ ол Англия королевасына қарсы көтерілістерге қатыспады. Әйткенмен, Англия патшасы Генрих VII-нің заңды шөбересі Мария Стюарттың есімі I Елизабетке қарсы қолданушылармен белсенді пайдаланылды. 1572 жылы Ридольфидің астыртын әрекеті анықталды, оның қатысушылары Елизабетты тақтан түсіріп, Мария Стюартты Англияның тағына отырғызбақшы болды. 1586 жылы, мүмкін, Елизабеттің министрі Фрэнсис Уолсингем мен оның түрмеге отырғызушысы Эмиас Паулеттің қатысуынсыз болмаса да, Мария Стюарт I Елизабетке қарсы қастандықты қолдайтыны жайлы католик күштерінің агенті Энтони Бабингтонмен абайсыз хат жазысты. Алайда, астыртын әрекет анықталды және Англия королевасының қолына түсті. Мария Стюарт сотқа беріліп, өлім жазасына кесілді. 1587 жылы 8 ақпанда Фотерингей қамалында Мария Стюарттың басын шауып тастады.
Королева Питерборо соборында жерленді, ал 1612 жылы Елизабет қайтыс болғаннан кейін Англия королі атанған Яковтың бұйрығымен Мария Стюарттың сүйегі Вестминстер аббаттығына мәңгілік қарсыласы I Елизабеттың қабірінің қасына көшірілді.
Сілтемелер
Санат:Стюарттар Санат:Шотландия королдері
NGC 5936
NGC 5936 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Харен (Эмс)
Харен (Эмс) (Haren (Ems)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан қала. Эмсланд ауданының құрамына енеді.
NGC 5936
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Чирахчай
Чирахчай — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Гюльгерычай өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 93 км-ді құрайды.
NGC 5936
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 12 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5936 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55255, UGC 9867, MCG 2-39-30, ZWG 78.1, ZWG 77.137, IRAS15276+1309.
Чирахчай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самур өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Харен (Эмс)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 22999 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 208,76 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 54 018. Қаланың басшысы — Маркус Хоннигфорт.
NGC 5936
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Чирахчай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Харен (Эмс)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Чирахчай
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гастелло (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Державинск қаласынан солтүстікке қарай 6 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 929 адам (474 ер адам және 455 әйел адам) болса, 2009 жылы 770 адамды (385 ер адам және 385 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарқайың ауданы елді мекендері
Бизамберг
Бизамберг (Bisamberg) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Корнойбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4085 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10,71 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KO, ресми идентификациялық коды — 3 12 01.
2010 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Доротеа Шиттенхельм (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Купченей
Купченей — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ря өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ик бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
Соналы (Қарағанды облысы)
Соналы — Қарағанды облысы Нұра ауданындағы ауыл, Соналы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Нұра кентінен оңтүстік-батысқа қарай 97 км-дей жерде.
Оакдэйл (Небраска)
Оакдэйл (Oakdale) — Небраска штатының Antelope округіне жататын АҚШ қаласы.
Соналы (Қарағанды облысы)
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 634 адам (314 ер адам және 320 әйел адам) болса, 2009 жылы 219 адамды (111 ер адам және 108 әйел адам) құрады.
Оакдэйл (Небраска)
Қала тұрғындарының саны 345 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 31-35385.
Соналы (Қарағанды облысы)
Тарихы, инфрақұрылымы
Іргесі 1961 жылы қалаңды. Округ аумағында 1961 жылы «Соналы» кеңшары құрылды. Жерінің жалпы ауданы 114,1 мың га. Шаруашылыктың мамандандырылған негізгі бағыттары — қой мен жылқы өсіру, бидай өңдеу болды. Елді мекенде (Баянбай, Казықұрт, Қосарал ауылдары) клуб, мектеп, ФП, мәдени орталықтар жұмыс істейді. 5 шаруа кожалығы құрылған (2006). Басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы елді мекендері
Оакдэйл (Небраска)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Небраска қалалары
Понкарале
Понкарале (Poncarale) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Брешия провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Чувашия
Чувашия, Чувашстан немесе Шуасстан (Чӑваш Ен), ресми атауы – Чуваш Республикасы — Чувашия (Чувашская Республика — Чувашия) — Шығыс Еуропада орналасқан Ресей Федерациясының субъектісі (республика). Ол чуваштар атты түркі халқының отаны болып келеді. Елордасы және ең ірі қаласы — Чебоксары.
Этимологиясы
Чувашия атауы чуваш этнонимінен шыққан. «Чуваш» сөзінің пайда болуы Қазан хандығының аумағында тіркелген. Қазіргі чуваш этнонимі бастапқыда қазан татарлары мен орыстар қолданған чуваштардың ата-бабаларының экзоэтнонимі болды.
Географиясы
Чувашия Ресейдің Еуропалық бөлігінің орталығында, Еділ өзенінің маңында орналасқан. Ол солтүстігінде Марий Эл Республикасымен, батысында Төменгі Новгород облысымен, оңтүстік-батысында Мордовиямен, оңтүстігінде Сімбір облысымен және шығыс пен оңтүстік-шығысында Татарстанмен шектеседі. Республикада екі мыңнан астам өзен бар, олардың негізгілері Еділ, Сура және Цивиль, сонымен қатар төрт жүз көл бар.
Климаты континенттік, орташа температурасы қаңтарда -13°C және шілдеде +19°C аралығында. Табиғи ресурстарының арасында гипс, құм, саз, сапропель кен орындары, фосфорит, шымтезек бар. Мұнай және табиғи газ кен орындары бар, бірақ оларды өндіру әлі коммерциялық мақсатта қолға алынбаған.
Тарихы
Чуваштар бұлғарлар мен сабирлер атты 5-8 ғасырларда Солтүстік Кавказды мекендеген түркі тайпалардан тараған. 7-8 ғасырларда бұлғарлардың бір бөлігі Балқанға кетіп, ол жердегі жергілікті славяндармен бірге қазіргі Болгария мемлекетін құрды. Басқа бір бөлігі Орта Еділ бойына көшті (Еділ бұлғарларын көріңіз), онда исламды қабылдамаған бұлғар халқы чуваш халқының негізін қалады.
1223-1236 жылдары орын алған Моңғолдардың Еділ Бұлғариясына шабуылы кезінде далалық сабирлер солтүстікке қоныс аударды, онда Орал тілдес Мордвалар мен Марилер сияқты тайпалар өмір сүрген еді. Чуваштар өздерін марилермен сіңісіп кеткен осы сабирлердің ұрпағы деп санайды. 1242 жылы олар Алтын Орданың вассалы болды. Сарай-Батуға жыл сайын алым төленетін болса, моңғол және татар билеушілері жергілікті ішкі істерге араласпағаны шешілді. Алтын Орданың күші әлсірей бастағанда, Пьяна мен Темниковтан шыққан жергілікті мишәр татар мырзалар Чуваш аймағын басқаруға тырысты.
1552 жылдың тамызында болған IV Иванның Қазан хандығына қарсы шапқыншылығы кезінде Чуваш Орсай мен Мари Акпар Токари кінәздері Сура өзенінің бойындағы Алатырьде Ұлы Мәскеу кінәздігіне адалдық танытты. 1650-1850 жылдар аралығында Орыс православ шіркеуі чуваштарды православие дінін қабылдауға тырысу үшін чуваш тілінде сөйлейтін миссионерлерді жіберді. Осы миссионерлердің бір тобы жазбаша чуваш тілін жасады. Бұл аймақта қалған чуваштардың көпшілігі православие христиандары болды, бірақ кейбіреулері паганист болып қала берген.
1917 жылы 15 мамырда чуваштар Еділ-Орал қозғалысына қосылды, ал 1917 жылы желтоқсанда татар өкілдерімен Чувашияның шығыс шекарасын Зөя өзенінде сызу туралы келісімге қол жеткізілгенде, олар қысқа өмір сүрген Еділ-Орал мемлекетіне қосылды. 1918-1919 жылдары Ресейдегі азамат соғысы ауданды қамтыды. Ол большевиктердің жеңісімен аяқталды. Жергілікті халықтан қолдау табу үшін Ленин РКФСР құрамында Чуваш мемлекетін құруға бұйрық берді. 1920 жылы 24 маусымда Чуваш автономиялы облысы құрылып, 1925 жылы сәуірде Чуваш АКСР-ы болып қайта құрылды.
1992 жылы Чуваш АКСР-ы КСРО-мен бірге ыдырап, оның орнына Чуваш Республикасы келді.
2012 жылдың қазан айында Чебоксары қаласында өткен үстел басында Чувашияның бірқатар қоғам қайраткерлері Чуваш Республикасының басшысы М.В.Игнатьевке және Ресей Федерациясы Мемлекеттік Думасының депутаттарына чуваштардың «Чувашия — Еділ Бұлғария» тарихи атауын қалпына келтіру туралы ұсыныспен үндеу таратты. 2013 жылғы 16 қаңтарда Чуваш Республикасының Мемлекеттік кеңесіне Чуваш Республикасының атауын «Чувашия Республикасы – Еділ Бұлғария» тарихи атауына өзгерту бастамасын көтеру туралы өтінішпен ұжымдық үндеу түсті.
Елордасы
Республиканың астанасы — Чебоксары қаласы, халқы 497 920 адам. 2001 жылы «Ресейдегі ең абаттандырылған қала» байқауының жеңімпазы атанды.
Республикалық маңызы бар қалаларға қалалық округ мәртебесі бар муниципалитеттерге, муниципалды округ мәртебесіне ие аудандарға – муниципалитеттерге сәйкес келеді.
нобай|376x376 нүкте|Чувашияның әкімшілік бөлінісі
Саясаты
нобай|Чуваш Республикасы Үкіметінің ғимараты 2012 жылға дейін Чуваш Республикасы ресми түрде мемлекет мәртебесіне ие болды. Чувашияның конституциясында (6-нұсқа - 2011 жылғы 13 қыркүйектегі № 46) осылай бекітілді: «Чуваш Республикасы Ресей Федерациясының құрамындағы республика (мемлекет) болып табылады».
Кеңес үкіметі кезінде республикада жоғары билік үш адамның арасында болды: Чувашия КОКП комитетінің бірінші хатшысы (шын мәнінде ол ең үлкен билікке ие болды), облыстық Кеңестің (заң шығарушы билік) төрағасы және Республикалық атқару комитеті (атқарушы билік) төрағасы. 1991 жылдан бастап КОКП барлық биліктен айырылды, ал республика әкімшілігінің басшысы, сайып келгенде, сайланған облыстық парламентпен бірге губернатор тағайындалды/сайланды.
Чувашияның 2020 жыл, 29 қаңтар күнінен бергі басшысы — «Әділ Ресей » партиясының мүшесі Олег Алексеевич Николаев.
Діни құрамы
Чувашиядағы мектеп оқушылары үшін дінді оқу міндетті. Оқушылардың шамамен 76,9%-ы православиетану, 16,0%-ы зайырлы ғылымдар, 15,7%-ы дүниежүзілік дінтану және 1,4%-ы исламтану бойынша оқиды.
Ду департаментінің коммуналары
Төменде Ду департаментінің 594 коммунасы көрсетілген.
Ду *
Несла (София облысы)
Несла (Несла) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Драгоман қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 2213. Телефон коды — 07175. ЕКАТТЕ коды — 51514.
Сыртқы сілтемелер
Санат:София облысының елді мекендері
Мағжан Жұмабайдың аудармалары
Мағжан Жұмабайдың аудармаларына 12 прозалық шығарма және 15 өлең жатады. Прозалық аудармалардың арасында Максим Горький, Всеволод Иванов, Мамин-Сибиряк, П.Дороховтың әңгімелері бар. Поэзиялық аудармаларының үшеуі шығыс əдебиетінен алынған, төртеуі еуропалық əдебиеттен, қалғаны орыс əдебиетінен аударылған өлеңдер.
Мағжан Жұмабай еуропалық əдебиеттен тəржімалаған өлеңдері — Гётенің «Айрылдым сенен, жан сəулем», «Орман патшасы» туындылары жəне Гейненің «Екі бетің, сұлу қыз...», «Күннің батуы» өлеңдері. В.А.Жуковский аудармасындағы «Орман патшасы» 8 шумақ болса, Мағжан аудармасында 16 шумақтан тұрады. Оның себебі — аударма барысында Мағжан орысша мəтіннің бір шумағын екі шумаққа келтіріп аударған. Алайда бұл өзгерістен туындының көркемдік болмысына да, құрылымына да ешқандай нұқсан келмейді.
Орыс өлеңдерінің аудармасы арасында екеуінің авторы белгісіз, екеуі Лермонтовтікі («Тұтқын», «Сарғайып келген егін толқынданса»), басқалары Кольцов, Мятлов, Дмитриев және Горькийдің авторлығында.
Прозалық шығармаларды аудару барысында Мағжанның екі түрлі мәселеге ден қойғанын байқаймыз. Оның бірі шығармашылық ұстанымдары бойынша, яғни әдеби-көркемдік талғам-түсінік тұрғысынан өзімен үндестік тапқан авторлардың шығармаларын аударуы болса, екіншісі — азаматтық ұстанымына, қайраткерлік мақсатына сәйкес келетін туындыларды тәржімалауы. Бірінші топқа Горькийдің «Сұңқар жыры», «Жұртын сүйген жүрек», «Ана», «Темірді жұмсартқан ана», «Хан мен ұлы», Мамин-Сибиряктың «Ақбоз ат», Ивановтың «Сай» әңгімелерін жатқызуға болады. Екінші топқа Ивановтың «Бала», «Өз өмірімнен әңгіме», «Темірбай», «Жолығу» және Дороховтың «Большевик баласы» деген туындылар жатады.
Сілтемелер
Санат:Мағжан Жұмабай шығармалары Санат:Аударма Санат:Аудармашылар
NGC 5843
NGC 5843 — Бөрі шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 3 мамырда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5843 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53996, ESO 387-4, MCG -6-33-13, IRAS15043-3608.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бөрі (шоқжұлдыз)
Жазу жүйесі
Жазу жүйесінің түрлері:
Усть-Кулатка
Усть-Кулатка (Кулатка) — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Ульянов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Терешка өзенінің оң жағалауынан 159 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Терешка су саласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Наби Камара
Наби Камара ( Naby Camara Наби Камара ) - Гвинея футбол жаттықтырушысы. 1968 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Гвинея құрамасын басқарды.
Өмірбаяны
1968 жылы Мехикода өткен жазғы Олимпиада ойындарында Гвинея ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болды. Гвинея Колумбия, Мексика және Франциядан жеңіліп, өз тобында соңғы төртінші орын алды.
Дереккөздер
Санат:Гвинея футболшылары Санат:Гвинея футбол жаттықтырушылары Санат:Гвинея Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Смитс Валлэй (Невада)
Смитс Валлэй (Smith Valley) — Невада штатының Лайон округіне жататын АҚШ қаласы.
Ун-Соим (Ай тармағы-Вош-Югана)
Ун-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай-Вош-Юган өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Смитс Валлэй (Невада)
Қала тұрғындарының саны 1425 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 317.4 км² шамасында. FIPS коды — 32-68050.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Невада қалалары
Ун-Соим (Ай тармағы-Вош-Югана)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Ертіс құйылысынан Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Ертістен Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысына дейінгі Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Далабай
Далабай (1993 жылға дейін — Братолюбовка) — Ақмола облысы Жарқайың ауданындағы ауыл, Далабай ауылдық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Державинск қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 33 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Жарқайың ауданы елді мекендері
NGC 1277
NGC 1277 — Персей шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1875 жылы 4 желтоқсанда астроном Лоренс Парсонс, 4-ші лорд Росс ашқан болатын және NGC каталогында 1277 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 12434, MCG 7-7-64, ZWG 540.104.
Гарансьер (Ивелин)
Гарансьер (Garancières) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Рамбуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78265, пошта индексі — 78890.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2369 адамды құрады. Халық тығыздығы — 221,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Хази
Хази — Башқұртстанның Бураев ауданындағы          ауыл,      Челкак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 74 адамды құрады. Пошта индексі — 452973, ОКАТО коды — 80218846004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Фрайберг-на-Неккаре
Фрайберг-на-Неккаре (Freiberg am Neckar) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Людвигсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 15702 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,14 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 18 078. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Майер-Гайссер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Нысан мұнай-газ конденсат кен орны
Нысан мұнай-газ конденсат кен орны, Батыс Елемес — Каспий маңы ойпатының оңтүстік-шығысында, Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы, Боранкөл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 40 км жерде орналасқан. Кен 1987 жылы ашылған.
Геологиялық құрылымы
Төменгі бор мен жоғарғы юраның мұнайлы көтерілімі ендікке жуық бағдарланған брахиантиклиналь. Жоғарғы жіне ортаңғы юра шөгінділердін өнімділігі анықталған, осылардың қатқабатындағы 9 номенклатуралық қабаттың алтауында мұнай мен газдың иірімдері бар.
Жатыс сипаты
Коллекторлары терригендік, кеуекті. Мұнайлы иірімдерде жалпы тиімді қалыңдықтар 1-35 м-ге, мұнайға қаныққан қалыңдығы 1-20,2 м-ге дейін өзгеріп отырады. Иірімдердің биіктігі 1,6- 32,5 м-ге дейін ауытқиды. Юра иірімдерінің бастапқы қабаттың қысымы 24,6-27,9 МПа, температура 83°С-қа жетеді. Қабаттар мен блоктар бойынша мұнай шығымдары 19,2-140,9 м3/тәулікке, кейде 216 м3/тәулікке, газдікі 24-26,9 м3/тәулікке дейін өзгереді.
Мұнай құрамы
Келловей иірімінің мұнайы ауыр, тығыздығы 884 кг/м3, аз күкіртті, аз парафинді. Орта юра мұнайының тығыздығы жеңілден (845-855 кг/м3) ауырға дейін (877-907 кг/м3) ауытқиды, аз күкіртті, аз парафинді, шайырлы (6,3-12,4%). Келловей иірімінің конденсатының тығыздығы 740- 760 кг/м3, ондағы күкірт мөлшері 0,15%, 0,1-0,7% асфальтты шайырлы заттар, парафині аз. 7 мм штуцерде шығымы 44 м3/тәулік, газдағы мөлшері 10 м3/м3. Мұнайда еріген газ құрамында 55-85% метан, 5,4-14% этан, 1,9-7% пропан, 1,3-5,2% бутан, 2,6%-ға дейін метанның жоғары гомологтары болады.
Газ құрамы
Газ құрамында азот (1,75%), болмашы мөлшерде көмір қышқыл газы] бар. Бір қабаттағы еркін газда 81% метан, 9% ауыр көмірсутектері, басқа бір қабатта метанның мөлшері 45,97%, ал ауыр көмірсутектерге 50%-ға дейін үлес тиеді. Қабат сулары хлор-кальций типті тұздық. Иірімдердің режимі мұнайда еріген газдың білінуімен серпімді суарынды. Кен пайдалануға 1996 жылы берілген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Маңғыстау облысы кен орындары Санат:Қазақстан газ кен орындары
Хармсторф
Хармсторф (Harmstorf) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Харбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 916 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,97 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 53 017. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Мак.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Талдысай (Қарағанды облысы)
Талдысай — Қарағанды облысы Нұра ауданындағы ауыл, Талдысай ауылдық округі орталығы.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 1195 адам (615 ер адам және 580 әйел адам) болса, 2009 жылы 201 адамды (110 ер адам және 91 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы елді мекендері
Назино
Назино (Nasino) — Италиядағы коммуна, Лигурия әкімшілік аймағына қарасты Савона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 230 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 11 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 17030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лигурия елді мекендері
Шиназчай
Шиназчай — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Самур өзенінің сол жағалауынан 141 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Самур өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Асбест
Асбест (ἄσβεστος) — силикаттар класының серпентиндер мен амфиболдар топтарындағы аса жіңішке талшықты минерал. Асбест грекше asbestos – сөнбес, бұзылмас дегенді білдіреді. Химиялық құрамы жөнінен магний мен темірдің, ішінара натрийдің сулы силикаты болып табылады. Серпентин тобындағы хризотил абсеттің химиялық формуласы: Mg6[Sі4O10] [OH]8. Ол монклиндік сингонияда кристалданады, кесектерінің түсі жасыл, сұрғылт сары келеді, ажыратылған талшықтары – ақшыл, боз, жібектей жылтыр. Қаттылығы 2 – 2,5, тығыздығы 2,4 – 2,6 г/см3, талшықтары иілгіш, майысқыш, балқу температурасы 1500ӘС-қа жуық, жылу мен электр тогын нашар өткізеді. Талшықтарының ұзындығы 50 мм-ге, кейде 250 мм-ге жетеді. 14 минералды қамтитын амфибол асбесттің қышқылға төзімділігі мен жылуға беріктігі аса жоғары. Олардың ішіндегі ең маңыздылары әрі көбірек пайдаланылатындары – крокидолит, антофиллит, амозит, родусит. Хризотил-асбест гидротермалдық ерітінділердің әсерінен серпентинденген, магнитке бай ультранегізді жыныстарда, доломиттенген әктастарда, ал амфиболасбест шөгінді және метаморфтанған магмалық жыныстарда кездеседі. Хризотил-асбесттен отқа, ыстыққа төзімді тоқыма бұйымдары, құрылыс материалдары, қағаз, резина, пластмасса, электр техникасы, асбестцемент бұйымдарына толтырма дайындайды. Амфибол асбестті жылу мен отқа, жебір ортаға (қышқыл, сілті, теңіз суы) төзімді бұйымдар жасауға қолданады. Қазақстандағы Жітіқара хризотил-асбест, Бөгетсай антофиллит-асбест, Қумола родусит-асбест кендерінің өндірістік маңызы зор.Асбестке жіңішке берік талшыңтарға оңай тарқатылатын силикаттар жатады. Олар екі топқа бөлінеді: хризотил-асбест (серпентин) пен амфибол-асбест. Өнеркәсіпте ең көп пайдаланатыны хризотил-асбест (Mg,Fe)6[Si4O10](OH)8. Оның құрылымы айқын талшықты және талшықтары үзілуге өте берік. Хризотил-асбесттің жылутөзімділігі 700°С-қа жетеді. Минерал сілтітөзімді, бірақ қышқылда оңай ыдырайды.
Дереккөздер
Санат:Химия Санат:Геология Санат:Пайдалы қазбалар
Шаңырақ энциклопедиясы
"Шаңырақ" - үй-тұрмыс энциклопедиясы, 1990 ж. "Қазақ совет энциклопедиясының" бас редакциясы қазақ тілінде шығарған анықтамалық. Бас редакторы Р.Нұрғалиев. Кітап отбасындағы үй тұрмысын, адамдардың демалысы мен күнделікті шаруашылық тіршілігін ұйымдастыру, тұтыну заттарын пайдалану, т.б. жөнінде ғылыми да пайдалы кеңестер береді.
Негізінен "Босағаң берік болса", "Ас - адамның арқауы", "Дені саудың - жаны сау", "Адам көркі..", "Уақытың - байлығың", "Жасыл желек жайқалып", "Жаңа дәстүр - жаңа салт", "Заң төрелігіне жүгінсек" деген тараулардан тұрады.
Энциклопедияға жемістен, көкөністен, балықтан, еттен, т.б. ас пісірудің дайын үлгісі ұсынылған. Сонымен қатар көрсетілетін алғашқы көмек, емдік өсімдіктер, үй жиһаздарын әзірлеу, күтіп ұстау, сәндеу, киім-кешек тігу туралы көптеген мағлұматтар алуға болады. Қазақ халқының ұмыт бола бастаған кішігірім салт-дәстүрлері туралы материалдар және құқық пен заң жөніндегі кеңестер берілген. кітап түрлі түсті суреттермен көркем безендірілген.
Дереккөздер
Санат:Энциклопедиялар
Курекм қашықтықтаас
Курекм қашықтықтаас — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ря өзенінің оң жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ик бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дэниел Кормье
Дэниел Кормье (ағыл. Daniel Cormier, 1979 жылдың 20 наурызында туылды, Лафейетт, Луизиана, АҚШ ) — аралас жекпекте өнер көрсететін американдық спортшы, Ultimate Fighting Championship жартылай ауыр салмақтағы чемпионы, еркін күрестегі АҚШ құрама командасының бұрыңғы мүшесі. Олимпиадалық ойындардың 2004 және 2008 жылдарындағы қатысушысы.Бүгінгі күнде, Sherdog рейтингі бойынша жартылый ауыр салмақтағыларда 1 орында тұр және FIGHT! Magazine-де 1 орында тұр.
Ол Антонио Силва, Джош Барнетт, Фрэнк Мир, Дэн Хендерсон, Энтони Джонсон және Александр Густафссон сияқты атақты спортшылардан жеңісті тартып алуға күші келді.
Өмірбаяны
Дэниел Кормье 1979 жылы 20 наурызда Лафейетте қаласы, Луизиана штаты, АҚШ-та туылды. Дэниелдің ата-анасы Иосиф және Одри Кормье, тағы ода ағасы Иосиф және Фелиция әпкесі бар.
Колледжден кейінде Дэниел өзінің күресші мансабын жалғастыра берді. Ол 2007 жылы әлем чемпионатында және 2008 жылы жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ құрама командасының құрамына кірді. Тағы Дэниел Кормье Real Pro Wrestling лигасында Oklahoma Slam командасыныі капитаны болды. Сол лигада ол 96 киллограмдық салмақтық категориясында чемпион болды.
Талдысай ауылдық округі (Нұра ауданы)
Талдысай ауылдық округі – Қарағанды облысы Нұра ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Талдысай ауылы кіреді. Орталығы – Талдысай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 201 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы ауылдық округтері
Коммерциялық несие
Коммерциялық несие — жеткізушінің сатып алушыға ұсынған тауары немесе көрсетілген қызметі үшін төлемді кейінге қалдыруы айтамыз. Мұнда қарыз алушы да және оны берушілердің орнына кәсіпкерлер мен бизнеспен айналысатындар бола алады. Коммерциялық несие, көбіне тауарды сатып алушыда нақты ақшаның болмай қалуы барысында туындайды.
Дереккөздер
Санат:Несие
Санкт-Пауль-им-Лавантталь
Санкт-Пауль-им-Лавантталь (Sankt Paul im Lavanttal)) — Аустриядағы коммуна. Картинтия федералды жеріне қарасты Вольфсберг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3615 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 47,32 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WO, ресми идентификациялық коды — 2 09 18.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херман Примус саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Картинтия елді мекендері
Ун-Соим (Иш-Юган тармағы)
Ун-Соим — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иш-Юган өзенінің сол жағалауынан 90 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Молизе
Моли́зе (Molise, Mulise) — Италия әкімшілік аймағы. Абруццо, Лацио, Кампания және Апулия аймақтарымен шектеседі, Адриат теңізіне шығады. 2 провинциядан тұрады: Кампобассо және Изерния. Астанасы - Кампобассо.
Физико-географиялық сипаттамасы
right|thumb|250px|Молизе провинциялары Таулы жерлері көбінесе аймақтың түкпірінде Лацио және Абруццо шекараларында орналасқан. Ең үлкен тау сілемдері - Кампо, Капраро және Мета (тау). Адриат теңізі жағалауына жақындай бере жердің таулылығы азаяды. Су ағындары тауларда аймақтың үш басты өзендері - Триньо, Биферно және Форторе ағатын өзен аңғарларын қалыптастырған. Негізгі тау жыныстары - шөгінді, әктасты болып келеді. Бұл өз кезегінде жылжымалар мен селдердің пайда болуына себепші болады. Орман алқаптары аз кездеседі. Күзі жаңбырлы, қысы суық болып келеді. Молизе оңтүстік Италияның ең суық аймақтарының бірі болып табылады. Сонымен қатар жағалау климаты жылы және теңіз бриздеріне тәуелді болып келеді.
Экономикасы
Молизе әкімшілік аймағы 1963 жылы Абруццо аймағынан бөліну нәтижесінде пайда болды. Ауыл және Мал шаруашылығы бұрыннан бері аймақ экономикасының негізі болып келеді. Бұл жөнінде көршілес аймағы Абруццомен ұқсастығына қарамастан, Молизе экономикасы баяуырақ дамуда. Индустриалды өндірісі әлсіз дамыған, көбіне Биферно өзені аңғары мен Термоли қаласында орналасады. Бұл - аймақта пайдалы қазбалардың және туристік объектілердің аз тарағандығына байланысты. Аймақтын ЖІӨ - 0,4%. Молизе ЖІӨ 5.958,7 млн еуроны құрайды. Жан басына шаққандағы ЖІӨ - 18.591,9 еуро.
Қала орталықтары
Молизе елді мекендерінің басым көпшілігінің тарихы ежелгі замандардан бері созылып келеді. Кампобассо (51 мың адам, 2006 жылғы санақ бойынша) - аймақ астанасы, аймақтың түкпірінде теңіз деңгейінен 700 м биіктікте орналасқан; сауда ісі аймақ экономикасының негізін құрайды. Жағажайдағы Термоли (31 мың адам, 2006 жылғы санақ бойынша) балық аулау орталығы өзінің аймақтағы ең үлкен кемежайымен және мөлшермен XI ғасырда салынған сарайымен белгілі
Дереккөздер
*
Бьевилле-ле-Бапом
Бьевилле-ле-Бапом (Biefvillers-lès-Bapaume) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62129, пошта индексі — 62450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Гавриил Абрамұлы Илизаров
Гавриил Абрамович Илизаров ( 1921 жылдың 15 маусымы, Беложева, Подляс воеводалығы, Польша – 1992 жылдың 24 шілдес Құрған, Ресей) — кеңес одағының аса көрнекті хирург-ортопед.
Өмірбаяны
Гавриил Абрамұлы Илизаров Польшаның Белосток воеводалығының Беловежадағы кедей отбасыда алты баланың ішіндегі ең үлкені болып туылады. Болашақ хирургтың әкесі Абрам Илизаровтың ата тегі горско-еврейлік, шығу тегі Кусар; анасы - Голда (Галина) Абрамовна Розенблюм, шығу тегі ашкеназлық Беловежа жерінен. Ол 7 жаста болған кезде отбасы әкесінің туған жері Кусарыға көшеді, ол жерде болашақ хирург сегіз жылдық мектепті, содан соң Буйнаклық медрабфакты бітіреді.
Жетістіктер мен жұмыстар
1939 жылы Симферопольдық медицина университетінің студенті атанады, бұл университетті 1944 жылы аяқтайды. Дәрігердың мақтау қағазын алғаннан кейін, Долговка аймақ ауруханасының дәрігерінен (1948) - Құрғандық Жалпыаудандық ғылым орталығының жарақат және сынық қалпына келтіру орталығаның бастығына дейінгі жолды өтті (1987).
Курган облысының соғыс инфалидтерінің бөлімінің меңгерушісі бола отырып, оның көл алдында жүздеген жауынгерлердің сүйек зақымдауымен келгенін байқай отырып, оларға беріліп отырған емделулерінің қорытындысыз екенін көрген. Г.А.Илизаров сынған сүйектердің өсіру амалын ұсынған болатын. Ұсынылған әдіс және аппарат авторлық куәгерленген болатын. Илизаров аппаратын қолдану эффектті және емделу мерзімі қысқарған болатын. Үлкен іс-тәжірибе аппарат қолданудың диапазоның кеңейткен болатын.1950 жылы ойлап шығарылған Илазаровтың чрескостный қысу- созу құрылғысы сүйек мүшелері мен сүйек ұлпасының дамуының күрделі биологиялық үрдістерін фиксациялық тұрақтылықты үйлесімді ұстап тұрады. Аппарат өз атымен сақинаны еске түсіреді,оған сымдар сүйекке қадалады. Аппарат сақиналары өзекшемен жалғанып тұрады, ол арқылы сүйек күніне 1 мм өсе алады.Илизаров аппараты-универсальды динамикалық құрылым,ол оптимальдық медико-биологиялық және механикалық сүйек өсу ережесі және анатомо-функциянальдық қимыл-тірек аппараты. Өз аппаратының кең қолдануына байланысты, ол өз аппаратының детальдарын және түйіндерін бірыңғайлап алған болатын. Әрбір жағдайға байланысты (ол адамның сүйектеріне, сынуына қарай) дәрігерлер аппарат түрлілігіне байланысты шектеулі детальдардан аппарат құрастырады. Аппарат сүйек жарақатына, сынықтарға, туа біткен деформацияға қолданылады. Сондай-ақ эстетикалық операция кезінде ортопедиялық косметалогияда, яғни, аяқ ұзартуда немесе аяқ түзертуде.
Г.А.Илизаровтың әдісін барлығы құптау үшін ұзақ уақыт кеткен болатын. Осы жетістік арқылы Илизаров кандидант атағынсыз медициналық ғылым докторы дәрежесін иеленген болатын. Диссертацияны қорғау перьмде 1968 жылы болған. Диссертацияда көптеген жылдар бойы жасалған сәтті тәжірибелер арқасында мыңдаған науқастардың ауығып кеткені туралы айтылды. Анализ жасай келе, суйек өсуі және тін регенераты туралы белгілі бір заңдылық ашылды; аяқ қолды өсіруге ерік беретін; жетпей тұрған мүшелерді қалпына келтіру табанды, саусақты,білезік сүйекті қоса. Бұл оқиға барлық ел үшін үлкен жаңалық болды.
Г.А.Илазаровпен арқа миының бөліктік жылдам қалыпқа келуінің тәжірибесінде алғашқы оң нәтижелерге қол жетті. Травмотологияда және ортопедиядада бұған дейін бұндай фундаментальді тәжірибе дүние жүзінде жүргізілмеген болатын.
Г.А.Илизаровтың жұмыстарының дәлдігі адам таңқаларлықтай. Бұның бәрі кеңес одағының ортопедия және травмотология саласы бойынша әлем көшбасшысы болуына ықпал етті. Осы орынды сақтау үшін КПСС орталық комитеті мен КСРО кеңес министрлігінің номері 1098 бұйрығы бойынша 1987 жылдың 24 қыркүйегінен бастап Кургандық НИИ эксперименттік және клиникалық ортопедия мен травмотологиялық ғылыми орталық ашылды. Ол "Қайта қалпына келтіретін травмотология және ортопедия деп аталды және оның филиалдары Мәскеу облысында, Ленинград, Волгоград, Казань, Уфа, Краснодар, Свердловск, Омск, Красноярск, Владивосток қалаларында орналасты.
1982 жылдан бастап салтанатты шерулер мен Илазаровтың әдістерінің көшбасшы болып келе жатырған шетелдің тәжірибесіне енуі басталды. Шетелдік баспасөз таңғалғандықтан, Илизаровқа «Микеланджело ортопедияда» атағын береді. Испания, Франция, Англия, АҚШ, Мексика және басқа да елдерден келуге шақыру шашылып кетті. Итальяндық компания «Mедикл Пластик» Батыс Еуропа, сондай-ақ Бразилия мен Аргентина елдеріне Илизаровтың аппараттарын өндіру және сауда үшін лицензия сатып алады. Итальяндық ASAMI (Илизаров аппаратының және әдісін зерттеу қауымдастығы) осы әдіс үшін тұрақты халықаралық оқыту курстарын өткізу туралы шешім қабылдайды. Бірауыздан Г.А.Илизаров курс жетекшісі болып тағайындалады. ASAMI Испания, Франция, Бельгия, Португалия, содан соң Мексика, АҚШ және басқа елдерде де пайда болады. Илизаров ғылыми мәжілістерге қатысып, лекция оқу, операцияларға оқытып, үйрету үшін әлемнің 30-дан астам еліне барып көрді. Құрғанның ОТЭКҒИ (Ортопедия және травмотология эксперименттік және клиникалық ғылыми-зерттеу институты) мен шетелдік емдік және ғылыми мекемелер арасында халықаралық байланыстар әрдайым дами берді. Көптеген шетел азаматтары Құрған қаласына емделуге келетін.
Марапаттар мен атақтар
Г.А.Илизаров ұлттық және халықаралық құрметті атақ марапаттарына ие. Оған қадірлі атақ - «Ресей Әлеуметтік Құрамалық Кеңестік Республикасының Құрметті дәрігері», ғылым және техника жағынан КСРО-ның Лениндік марапаты және Әлеуметтік Еңбек Қайраткері атағы берілді.
Санат:15 маусымда туғандар
Мелизе (Йонна)
Мелизе (Mélisey) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Аваллон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89247, пошта индексі — 89430.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Новачене (София облысы)
Новачене (Новачене) — Болгариядағы ауыл. София облысына қарасты Ботевград қауымының құрамына кіреді.