cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Араласу
Араласу  — тіршілік шарттарының бірі. Жеке адамдар мен топтардан бастап мемлекетаралық өзара қарым-қатынастарға дейінгі сан түрлі салалық байланыстар белгілі бір дәрежеде өзара Араласу нәтижесі болып табылады. Сол арқылы достық, іскерлік, ынтымақтастық т.б. байланыстар жүйесі өмірге келеді. А. ұғымы рухани сипатта болса да, оның қоғамдық даму, өркениет, ғыл.-тех. прогресс салаларындағы өзіндік мәні айрықша. Араласуды кіші көлемде алсақ, ол — достық, ағайын-туыстық, жекжат-жұраттық, іскерлік, ынтымақтастық т.б. байланыстарға саяды. “Алтау ала болса — ауыздағы кетеді, төртеу түгел болса — төбедегі келеді” дейді қазақ. Абай “... адам баласын өсіп-өнсін деп жаратқан. Сол өсіп-өну жолындағы адамның талап қылып ізденер қарызды ісінің алды — әуелі дос көбейтпек” дейді. Ол үшін өзің өзгелермен қолыңнан келгенінше достық көңілмен аралас дегенді аңғартады. “Достық — достық шақырады” деп түйеді. “Ешкімге қас сағынбастықтың” өзінде де мән бар екенін айтады. “Өзін-өзі артық көрсетпек — достық рәуішті бұзатын нәрселер” дейді. “Өзін-өзі өзгешелікпен артық көрсетпек — адамдықтың нұрын, гүлін бұзады... Қастық қылмақ, қор тұтпақ, кемітпек — бұлар дұшпандық шақырады” деп көрсетеді. Әрбір мақтан “біреуден асамын деген күншілікті” тудырады, ал “күншілік күншілікті қозғайды” дейді Абай (“Отыз сегізінші сөз”). Данышпан Абайдың сөзін үлкен көлемде әлеум. топтар мен еларалық қарым-қатынастар деңгейінде де тануға болады. Бейбітшілік, ынтымақтастық, бірлік, келісім т.б. әлеум. мұраттарды жүзеге асыруда жоғары дәрежелі кездесу, жүздесулер, іссапарлар арқылы А-дың атқаратын рөлі ерекше. Бұл еліміздің егемендігін нығайтуда белсене қызмет етіп жүрген Президентіміз Н. Назарбаев пен өзге де мемл. қайраткерлері іс-тәжірибелерінен айқын көрінеді.
Делбегетей
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 151 адам (76 ер адам және 75 әйел адам) болса, 2009 жылы 137 адамды (68 ер адам және 69 әйел адам) құрады.
Муньяно-ди-Наполи
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Араласу
Санат:Әлеуметтану
Жазбаша айтыс
Жазбаша айтыс — ерте заманда Шығыс поэзиясында, атап айтқанда, араб, парсы, түрік, монғол әдебиеттерінде болған үрдіс. Осы Шығыс елдерінде көне заманнан келе жатқан айтыс дәстүрі қазақ арасына кең тарады. Бұл құбылыс 20 ғасырдың бас кезінен бастап шықты, оның өзіндік өрнектері бар еді. Жазбаша айтыс ауызша айтыстың қорынан пайда болды, яғни соның заңды жалғасы, бір тарауы сияқты. Жазбаша айтыс сауаттылыққа, отырықшылыққа орай өріс тапты. Сауатты ақындар жұрт алдына шықпай, хат арқылы сөз сайысына түсті. Бұл сайыстың ең етек алған жағы Қазақстанның Оңтүстік өлкесі еді. Мысалы, Молда Мұса мен Манат қыздың хат арқылы айтысы бар. Мұса Байзақов Шығыс сюжеттеріне өлең, дастан жазған кісі. Кейде жазбаша айтыс екі жақ бетпе-бет кездесіп қалғанда ауызшаға айналып кетуі мүмкін. Молда Мұса мен Манат қыздың айтысы солай аяқталған. Жазбаша айтыста ақын әр жайды өлең етпей, бір желінің бойымен жүріп отырады, мұндай айтыста кейде мәдени, тарихи мәліметтер келтіріледі. Жазбаша айтыста ақын асықпай, айтпақ ойын белгілі бір қазыққа байлап айтады. Ауызша айтыста ақындар өлеңді суырып-салма әдісімен табанда шығарса, айтыста ойланып жауап беруге мүмкіндік бар. Мұнда білім, ой тереңдігін байқату жағы басым келеді. 1875 жылы 26 жастан жаңа асқан Молда Мұса Сырым қызға өлеңмен хат жолдайды:
Ақын өзі қыранға, қызды ақсұңқарға, асыл тасқа теңейді. Арада бұл хатқа Сыр бойының ақыны Бұдабай араласып, Молда Мұсаға жауап қайтарады. Сөйтіп, жазбаша айтыс басталып кетеді. 1913 жылы Сыр сүлейлері Шораяқтың Омары мен Таубайдың Жүсібі хат арқылы айтысады. Егер ауызша айтысқа екі адам қатысатын болса, жазбаша айтысқа кейде бірнеше ақын араласады, айтыс ұзап кетсе, сырттан біреу тоқтау сөз салып, төрелік айтады. Жазбаша айтысу мәдениеті білімділікті, оқығандықты керек етеді дедік. Соған бір мысал ретінде Таубайдың Жүсібінің екі араға делдалдық сөз айтып жүрген Ыбырашқа жазған жауабында "әбият", "назым", "ғазал", "бәйіт", "мұхаммас" деген Шығыс поэзиясының бес термині кездеседі. Сыр бойының жазып айтысқан ақындары көбінесе ғазел үлгісін жиі қолданған.
Жұмбақтап жазып айтысу әдісі де бар. Оған Тұрмағамбет Ізтілеуовтің Шәді Жәңгіровке он бір буынмен жазған жұмбақ өлеңін айтуға болады. Шәді жұмбақты шешіп, өлеңмен шешуін қайтарады. Ал, Ырысты мен он алты ақынның айтысы да жазу түрінде хатқа түскен айтыс. Мұнда қара өлең формасы мен ғазал араласып келеді. Ырысты мен он алты ақын адамгершілік, ізгілік, еңбек, әділдік, махаббат жайлы толғайды. Жазбаша айтыс өнері кейінгі заман тұсында да тоқтап қалған жоқ, үрдісі жалғасып келе жатқан өнердің бірі. Қалиқан Алтынбаевтың, Жақсылық Сәтібековтің, Мағираш Сәрікованың, Шекербек Садыхановтың, Ақұштап Бақтыгереева мен Жұмаш Сомжүрековтің жазбаша айтыстары осыған дәлел бола алады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет жанрлары
Пиленхофен
Пиленхофен (Pielenhofen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Регенсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1414 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 75 184. Муниципалитеттің басшысы — Райнхольд Ферстль.
Бұқар жырау Қалқаманұлы
Бұқар жырау Қалқаманұлы (1684—1781) — қазақтың ұлы жырауы, 18 ғ. жоңғар басқыншыларына қарсы Қазақ-жоңғар соғысының бастаушысы әрі ұйымдастырушысы атақты Абылай ханның ақылшысы.
Шыққан тегі Арғын тайпасының Сүйіндік руының қаржас руынан. Заманындағы сыншылар оны «көмекей әулие» деген. Сөйлегенде көмекейі бүлкілдеп, аузынан тек өлең сөз төгіледі екен.Сырдария облысы Қазалы уезі көшербай болысының 6-шы ауыл. "ҚараҚ" деген жер
Өмірбаяны
Бұқар Жырау қазақ халқының Жоңғар басқыншылығы тұсында, елдің болашағы қыл үстінде тұрған кезде өмір сүріп, сол алмағайып замандағы күрделі мәселелерге өз жырларымен жауап бере білді. Осындай ауыр сәттерде Абылай ханға дұрыс кеңес беріп, ел-жұртты басқыншы жауға қарсы күресте біріктіруге, бір тудың астына топтастыруға күш салды. Өзінің саяси-әлеум. мәнді жыр-толғауларымен сол жалынды күрестің жыршысына айналды. Осы мақсатта ол Абылай ханды бірден-бір қажетті басшы санап, оған халық бірлігін сақтап қалатын көсем тұрғысында үлкен сенім артты. Абылай хан да сол биік талаптан табылып, елдің бірлігі мен жарқын болашағы үшін жан аямай қызмет етті. Жырау сол азаттық жолында өлімге бас байлап, ерліктің небір ғажайып үлгілерін көрсеткен хан мен оның батырларын жырға қосып, олардың өшпес әдеби бейнелерін жасады. Әсіресе, Абылай ханның көрегендігі мен даналығын, ауыр кезең, қиын сәттерде ел ұйытқысы бола білгенін асқақ жырлады:
''“Қайғысыз ұйқы ұйықтатқан, ханым-ай, ''Қайырусыз жылқы бақтырған, ханым-ай, ''Қалыңсыз қатын құштырған, ханым-ай. ''Үш жүзден үш кісіні құрбан қылсам, ''Сонда қалар ма екен қайран жаның-ай!”.
Осы бір шумақ жырда халық пен ханның байланыс-бірлігін қиыннан қиыстыра білген. Жыраудың “Абылай ханның қасында”, “Ал, тілімді алмасаң”, “Ай, Абылай, Абылай”, “Қазақтың ханы Абылай”, “Ханға жауап айтпасам”, “Басыңа біткен күніңіз”, “Ай, Абылай, сен он бір жасыңда”, “Ал, айтамын, айтамын” атты толғауларында ханның сол кездегі ұстанған саясаты мен көрегендігі, алғырлығы мен білгірлігі сипатталады. Ал, “Садыр, қайда барасың?”, “Бұқарекең біз келдік, Ақан, Төбет байларға” деген жырларында ол ел болашағы, татулық мәселелерін сөз етеді. Бұқар Жыраудың Абылай хан саясаты жөніндегі байламды пікірлері де орнықты, әділ. Ол қасындағы Қытай мен Ресей туралы да ұстамды бағыт ұстанады. Соның арқасында ата жауы Жоңғарлардың іштей іріп, азып-тозуы үшін ұтымды саясат қолдана отырып тарих сахнасынан кетуіне қолайлы жағдай жасағанын мақтанышпен жырлайды. Бұл орайда жырау Абылай ханды “әділдігі Наушаруандай, жомарттығы Хатымдайдай” деп бейнелейді. Тіпті, ханның әділдігі мен адамгершілік қасиеттерін де жоғары бағалай келіп, оның байлық-салтанатын “қырық мың атан тарта алмас” деп сипаттайды. Мұның бәрін жырау ханның жас кезеңдерімен тығыз байланыста алып қарастырады:
''“Қырық жасқа келгенде, ''Алтынды тонның жеңі едің. ''Қырық беске келгенде, ''Жақсы-жаман демедің. ''Елу жасқа келгенде, ''Үш жүздің баласының, атының басын бір кезеңге тіредің!”.
Жырау жас мөлшерін сипаттағанда, бұрыннан келе жатқан дәстүрді ұстанып, оның күш-қайратқа байланысты екенін, әсіресе, жастықтың шыңы жиырма бесті шалқыта жырлайтыны бар. Алайда ол адамның жас кезеңдерін үнемі сол қалыпта сипаттай бермей, оның ақыл-парасат, толысу, кемелдену тұрғысынан да алып суреттейтінін де көреміз. Бұл орайда жырау жас сипаттамаларын Қожа Ахметше жырлайтынын аңғартады: ''“Отыз жасқа келгенде, ''Дүниедей кең едің. ''Отыз бес жасқа келгенде, ''Қара судың бетінде, ''Сығылып аққан сең едің. ''Қырық жасқа келгенде, ''Алтынды тонның жеңі едің… ''Елу бес жасқа келіпсің, ''Елу бес жасқа келгенде, ''Жақсы болсаң толарсың, ''Жаман болсаң, ''маужырап барып соларсың”…
Бұқар Жырау Абылай ханның “бәйгелі жерде бақ болған” әйгілі батырларын “өзіңе тұғыр болған төрт тірек” деп лайықты бағалай отырып, олардың тарихи ерлік істерін қазақтың абырой-арына біткен ерлер деп асқақ жырлайды.
Толғаулары
Жыраудың “Он екі айда жаз келер”, “Абылай ханның қасында”, “Ханға жауап айтпасам” атты толғаулары халық болашағы мен бейбітшілікті сақтау, отарлауды көздеген елден жыраққа, Жиделі байсынға көшу мәселесін қозғайды. Бұл жырлардың үгіт-насихаттық, дидактикалық сипаты басым. Жыраудың табиғат пен адам өмірін астастыра суреттейтін жырлары да мол: “Бұл, бұл үйрек, бұл үйрек”, “Әлемді түгел көрсе де”, т.б. Осының бәрі жыраудың кәнігі шеберлігі мен талғампаздығын танытады. Бұқар Жыраудың толғаулары, шын мәнінде, Абылай дәуірінің айнасы. Ұлтының тамаша рухани адамгершілік қасиеттерін бойына дарытқан көкірегі даңғыл, алмас тілді, дуалы ауыз кемеңгерді Абылай хан да қасынан бір елі қалдырмаған. Ақыл-ойға кемел “Көмекей әулие” Абылай ханның дұрыс шешім, парасатты пайым қабылдауына, қос бүйірдегі екі алып мемлекеттің арасында оңтайлы саясат ұстауына, әскери дипломатиялық қарым-қатынастарды реттеуге барынша ықпал жасайды. Заман келбеті, Отан тағдыры, болмыс шындығы, ел тұтқасын ұстаған асқан қолбасшы, біртуар баїадүр, үздік мәмілегер, зерделі мемлекет басшысы Абылай ханның жортуыл-жорық күндеріндегі іс-қимылдары, ұлтының ұлы мұраттар жолындағы ізгі, жалынды күресі — жырау мұраларында шынайы шыншылдықпен суреттеледі. Әсіресе, Бұқар Жырау толғауларында Ресей империясының отарлаушылық, басқыншылық саясаты, зұлымдық әрекеттері әшкереленеді. Мысалы, “Қилы заман” толғауындағы мына бір жайлар табандап жылжып келе жатқан қайшылығы мол заманды елестетеді:
''“Күнбатыстан бір дұшпан,
''Діндарының аты боп,
''Күншығысқа қарайды.
''Құдайды білмес, діні жоқ,
''Жамандықта міні жоқ, Затсыз,
''тексіз бір кәпір,
''Аузы-басы жүн кәпір,
''Жемқорларға жем беріп,
''Азды көпке теңгеріп,
''Ел қамын айтқан жақсыны,
''Сөйлетпей ұрар ұртына.
''Қағазға жазар малыңды.
''Есен алар пұлыңмен,
''Солдат алар ұлыңнан,
''Күндердің күні, Абылай,
''Жаяулап келер жұртыңа,
''Жағалы шекпен кигізіп,
''Балды май жағар мұртыңа,
''Есе тимес өзіңе, Есіктегі құлыңнан.”
Қазақ қоғамының сәнінен, мәнінен айрылатынын, дінінің, тілінің, жерінің тозатынын, қабілетсіздер сұңғылаларды илеп билейтінін, дәрменсіздік жалайтынын, марқасқалар төбесінде бұлт үйірілетінін баяндаған. Бұл “Қилы заман” толғауының қалай туындағанын Мәшїүр Жүсіп Көпеев былайша түсіндіреді. Абылай хан бір салтанатты күнде ат үстінде Бұқардан сұраған: “Асан қайғының қилы-қилы заман болар, қарағай басын шортан шалар дегені не тантық, суда жүрген шортан тауға біткен қарағайдың басына қайдан шығады. Миға қонбайтұғын сөз ғой” — деп. Сонда Бұқарекең қырын қарап тұрып, атының басын бұрып, қамшысын ерінің үстіне арта салып, көзіне жас алып; “''Әй, хан! Бұл сөзді сен сұрамасаң керек еді, мен айтпасам керек!''” деп, осы толғауды айтыпты. Отарлаудың небір қанқұйлы амал-айлаларын қапысыз ойластырған Ресей империясы сахарада қара шекпенділер мен келімсектерді түпкілікті қоныстандыру үшін, алдымен, тұс-тұстан қалалар мен бекіністер салды. Нулы, сулы, шүйгінді, орман-тоғайлы жерлерден қазақтарды қырға ығыстырды. Атамекенінен, ата кәсібінен ажырап, абдырай бастаған тағдыр тәлкегіне ұшыраған халқының күйін Бұқар Жырау былайша жоқтап зарлайды: ''“Өзің қонған Көкшетау,
''Кәпір қала салды, ойла!
''Жарқайың деген жерлерге,
''Шашылып шеті барды, ойла!
''Атбасар мен Қалқұтан,
''Балығы тәтті су еді.
''Өзен бойын шаңдып ап,
''Нұрада бар Ақмола,
''Есілде бар Қараөткел,
''Екі өткелдің аузынан,
''Қараөткелді салды, ойла!
''Баянауыл, Қызылтау,
''Оны да кәпір алды, ойла! ….
''Кетпейін десе жері тар,
''Кетейін десе алды-артын,
''Қарқаралы деген тауларға,
''Қарқарасын шанышты, ойла!
''Ұлытау, шеті Созақтан,
''Берекелі жерлерден,
''Шұбырып қазақ кетті, ойла!
''Қоршап алған кәпір бар.
''Ұйлыққан қойдай қамалып,
''Бүйірден шаншу, қадалып,
Бұқар Жырау поэзиясының негізгі ерекшеліктерін, ішкі ағыс-толқындарын, күйлі-қуатты толғамдарын білімпаздықпен бажайлаған М. Әуезов: “''Жырау… заман сыншысы, сөйлесе шешілмеген жұмбақ, түйіні шатасқан сөздерді ғана сөйлейді. Өзі тұрған заманның белгілеріне қарап, келешек заман не айтатынын болжайды. Сөзінің бәрі терең ой, терең мағынамен сөйлейді. Сыртқы түрі құбажондатқан толғау, салыстырған суреттермен ұқсатқан нобай, жағалатқан белгімен келеді… Не айтса да, көптің мұңы мен қамы, көптің жәйі туралы: не көпке арнаған ақыл, өсиет есебінде айтылады''”, — дейді. Бұқар Жырау есілтіп-төгілтіп, алмастай жарқылдап, дария суындай құйылып отырады. Бұған: “Еліңнің қамын же — сана, Есіліп кеңес айт — сана” деген лебізі куә. Кейде сәуегей абыз ишаратпен, тәмсілмен сөйлейді. Оның қапияда шығарылған филос.-дидактикалық сипатқа бөленген құдіретті ой-толғаныстары, тапқыр билік-кесімдері толғау түрінде беріледі. Қиыннан қиыстырылған құрыштай тастүйін сөздер, қанатты кесек ойлар, пайымды терең байламдар белгілі бір нақысты мақалмен тақпақтата, түйдектете, толқындата айтуды қалайды. Бұқар Жырау дәуір, өмір, тұрмыс-тіршілік құбылыстарын және олардың себеп-салдарын түп-тамырынан қозғап қана қоймаған, білгір дана қиял қанатында самғап, келешек заманның кереметін де көре білген, көрегендікпен болжай таныған:
''“Әлемді түгел көрсе де,
''Алтын үйге кірсе де,
''Аспанда жұлдыз аралап,
''Ай нұрын ұстап мінсе де,
''— Қызыққа тоймас адамзат!”
''“Айналасын жер тұтқан,
''Айды батпас демеңіз.
''Айнала ішсе таусылмас,
Көл суалмас демеңіз”.
''“Құландар ойнар қу тақыр,
''Қурай бітпес демеңіз.
''Қурай бітпес құба жон,
''Құлан жортпас демеңіз”.
Бұқар Жырау шығармаларында замандар бойы мысқалдап жиналып, ақыл-ой таразысынан өткізілген өмір тәжірибесінің, ұлттық тарихи санасының даналық қорытындысы, адамгершіліктің ереже-қағидасы іспетті нақыл-ғибрат сөздер мол. Әсіресе, белгілі бір құбылыстарды, заттар мен нәрселерді тізбелеп, салыстырып айтатын “Қара құлаш жүйрік деп”, “Ежелгі дос жау болмас”, “Бағаналы орда, басты орда”, “Жар басына қонбаңыз”, “Көкте бұлт сөгілсе”, “Алыстан қызыл көрінсе”, “Биік тауға жарасар”, “Қорғанды шаїар қаласын”, “Жал, құйрығы қаба деп”, “Асқар таудың өлгені”, “Ақсаңнан биік тау болмас” секілді термелерінде неше алуан мақал-мәтелдер мен нақыл сөздерді келтіруге болады. Мыс.,
“Тар пейілді кеңімес,
“Ер жігітке жарасар,
Қолына алған найзасы.
Би жігітке жарасар,
Халқына тиген пайдасы”.
Бұқар Жырау шығармаларының тақырыптық аясы, шеңбері — Жақсылық пен Жамандық, Елдік пен Ерлік, Ізгілік пен Зұлымдық, Әділдік пен Әдептілік, Жастық пен Кәрілік, Татулық пен Араздық, Достық пен Дұшпандық, Адалдық пен Арамдық, Тектілік пен Азғындық, Тұтастық пен Бірлік. “Бұхарекең сөйлеген уақытында сөзі мұндай жүз есе, мың есе шығар. Бізге келіп жеткен тамыры ғана, — деп жазады жыраудың тұңғыш библиографы Мәшїүр Жүсіп Көпеев — бұл кісінің сөзін түгел жазамын деушіге Нұқтың өмірі, Айыптың сабыры, Аплатонның ақылы керек”. Бұқар Жырау шығармаларының текстологиясы әлі күнге ретке келтірілмеген. Ең қажетті таңдамалы сөздер, сөз тіркестері, сөйлемдер іріктеліп, сұрыпталып алынбаған, дұрыс, түзу, мұқият салыстырулар жүргізілмеген. Бұл — болашақтың ісі. Бұқар Жырау мұрасын жинауда, жариялауда және зерттеуде Мәшїүр Жүсіп Көпеев, Қ. Халид, Г.Н. Потанин, Ш.Уәлиханов, Әуезов, С.Сейфуллин, С.Мұқанов, Қ. Жұмалиев, Қ.Мұқаметқанов, М.Мағауин, Р.Сыздықова секілді ұлт зиялылары еңбек сіңірді. Әдебиеттанушылар Бұқар Жырау толғауларының жазба әдебиетке тән сипат белгілерін атап айтқанда, әлеуметшілдік сарынын, азаматтық нысанасын, сондай-ақ, жыраудың даралық өзгешеліктерін талдаса (Әуезов), екіншілері өмірі мен шығарм-на үңіледі (Мұқанов, Жұмағалиев, Мұқаметқанов, Мағауин), соңғылары жыраудың тілі мен стилін қарастырады (Сыздықова). Сөз жоқ, Бұқартану ілімінің қалыптасуы мен дамуы тарихы бар. Болашақта ұлы жырау мұралары жаңаша көзқарас, дүниетаным тұрғысынан (ислам құндылықтарымен сабақтастығы, мораль философиясы, мемлекет мүддесі, поэтикасы) тексерілуге тиіс. thumb|200px|Қалқаманұлы, [[1993, Қазақстан пошта маркасы, (Michel № 29)]]
Дереккөздер
Санат:Қазақ жыраулары Санат:1668 жылы туғандар Санат:Баянауыл ауданында туғандар Санат:1781 жылы қайтыс болғандар
Мальмерспак
Мальмерспак (Malmerspach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Танн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68199, пошта индексі — 68550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 521 адамды құрады. Халық тығыздығы — 195,86 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Кунево
Кунево (Cunevo) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 567 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 115 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 38010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Лаврентий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Тиын салатын автомат телефон
Тиын салатын автомат телефон (Монетный телефон). Автомат телефон тиын немесе жетон арқылы сөйлесуді қамтамасыз етеді. Бұл телефондар көшелерде, қоғамдық орындарда арнайы кабиналарда орнатылады. Жедел қызмет көрсету орындарына тегін қоңырау соғу қарастырылған.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Мерейтау
Мерейтау - Сарқант ауданы Лепсі кентінен 13 км жерде орналасқан Қышқаш тауының батыс сілемі. Бұлақтары бар. Онда тал, шыбық өседі. Мұнда М.Төлебаевтың 80 жылдық мерейтойы, Көтен тәуіп әулиенің асы өтті. Сонымен қатар басқа да салтанатты шаралар ұйымдастырылып тұрады. Табиғаты әсем, көрікті жер.
Қойшы Сарсенов
Қойшы Сарсенов (1921-1980, Атырау облысы). Ұлы Отан соғысына қатысушы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Тер бөртпе
Тер бөртпе (п о т н и ц а) — тым тершеңдіктен және оның өте баяу құрғауы салдарынан терінің зақымдануы. Күн жылыда қалың киіндірген емшектегі нәрестелер мен кішкентай балалардың терісі бөртіп кетеді. Ал ересектер денесіндегі бөртпе инфекциялықауруға шалдығып, қызуы көтеріліп ұдайы терлей бергенде, қыздырғыш компресс жасағанда, сондай-ақ денесі толық адамдарға пайда болады. Тер бөртпенің бір ерекшелігі — дененің көбіне шап, тақым, бөксе, емшек асты, қолтық асты сияқты жерлерінен, ішінара арқа мен мойыннан да шыға береді. Оның іріңді жараға айналатыны да болады.
Сен-Женьес-де-Варансаль
Сен-Женьес-де-Варансаль (Saint-Geniès-de-Varensal) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34257, пошта индексі — 34610.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 194 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Ісінген перлит
Ісінген перлит - шыны тәрізді құрылымның тау жынысын күйдіру және ұнтақтау жолымен алынған, кеуекті дән тәріздес сусымалы жылуоқшаулағыш материал.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Жаблин
Жаблин (Jablines) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Торси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77234.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 629 адамды құрады. Халық тығыздығы — 78,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Табиғи құрылыс материалдары
Табиғи құрылыс материалдары — құрылыста қолданылатын әртүрлі таужыныстар. Олар табиғи құрылыс тастарына (кесілген, өңделген және уатылган тастар) және  қопсық материалдар (құм, гравий, малтатас, шақпатас) тастарына бөлінеді. Құрылыста қолданылуына қарай:
Дереккөздер
Санат:Геология
Сен-Ке-Перро
Сен-Ке-Перро (Saint-Quay-Perros) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,72 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1469 адамды құрады. Халық тығыздығы — 311,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Жанама ұйқас
Дереккөздер
Санат:Әдебиет жанрлары
Марат Сарсенов
Марат Сарсенов (1967, Батыс Қазақстан облысы). Мәскеу көлік жол қатынасы институтын бітірген. (1992).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Болгария телевизиясы
Болгария телевизиясы – болгар елінің мемлекеттік телеарналар жүйесі. Болгария телеарналары: RE: TV – Болгарияның жаңалықтар арнасы, HipHop TV – музыкалық телеарна, Eco Bulgaria TV – табиғат, жан-жануарлар және қоршаған орта жайында деректі фильмдер мен бағдарламалар. Margo TV – музыкалық, жастарға арналған телеарна. 7 DNI TV – негізгі, басты телеарна, ВТК international – әскери телевизиялық арна. Скат ТВ – Қара теңіз аймағының телеарнасы. Eurofolk TV – Болгариялық музыкалық арна, музыкадағы белгілі бір бағыттарды ұстанады. Rodina TV – музыкалық арна, ұлттық, отандық бағыттарға баса назар аударады. Bagri TV – әмбебап телеарна. BNT – Болгария ұлттық телеарнасы.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Палингендік гранит түзілу
Палингендік гранит түзілу - бастапқы магмалық таужыныстардың (мысалы, граниттердің, липариттердің, дациттердің, т.б.) Немесе балқу стадиясынан (анатексистік, палингендік-анатексистік, палингендік-метасоматоздық) өткен таужыныстардың қайта балқуынан гранитоидтердің калыптасу процесі. Палингендік гранит түзілуде кұрамы тұрақты  болады, ал элементтер белдемнің ішінде ғана қайта таралады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Радиотолқынның поляризациясы
Радиотолқынның поляризациясы — радиотолқын кеңістікке тарағанда оның құраушыларының бірі болып табылатын электр өрісі кернеулігінің векторы (Е) кез келген бағытта бағытталуы мүмкін. Бірақ ол магнит өрісі кернеулігінің векторына (Н) перпендикуляр. Егер вектор Жер беті жазықтығына перпендикуляр болса, онда радиотолқын вертикаль поляризациялы, ал параллель болса — горизонталь поляризациялы делінеді. Байланыста және радиохабар таратуда радиотолқыңцы горизонталь полярлықпен таратады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Жомокчу
Дереккөздер
Санат:Қырғыз әдебиеті
Магниттік ағын
Магнит ағыны
Магниттік ағын, магниттік индукция ағыны — белгілі бір бет арқылы өтетін магниттік индукция векторының (В) ағыны (Ф). Егер dS шағын аудандағы В магнит индукция векторы тұрақты шама деп есептелсе, онда осы аудан арқылы өтетін Магниттік ағын (Ф) аудан мөлшері мен В векторының осы аудан нормалына түсірілген проекциясының (Вn) көбейтіндісіне тең: dФ=ВndS. Шектелген бет (S) арқылы өтетін Магниттік ағын (Ф) төмендегі интеграл бойынша анықталады: Ф= Тұйықталған бет үшін бұл интеграл нөлге тең, бұл жағдай магнит өрісінің соленоидтық сипатын, яғни табиғатта магнит зарядтардың — магнит өрісі көздерінің (магнит өрісін электр токтары туғызады) жоқ екендігін көрсетеді. Бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) өлшем бірлігі — Бірліктердің СГС жүйесінде — 1 Вб=108 Мкс. Магнит ағынның формуласы Ф=BS B=индукция векторы S= аудан
Васэка (Миннесота)
Васэка (Waseca) — Миннесота штатының Waseca округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 9410 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.8 км² шамасында. FIPS коды — 27-68296.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Родингттер
Родингттер - негізінен авгит пен гидрогроссулярдан тұратын метасоматоздық таужыныстар. Олар сығылмалық жыныстар бойынша, көбінесе долериттер бойынша пайда болады. Родингттер офиолиттік серияның серпентинделген перидотиттерімен және басқа таужыныстарымен бірге кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Қайтарымсыз су шығыны
Қайтарымсыз су шығыны (Безвозвратные потери воды) — су айналымы барысында геожүйеден (экожүйеден) суды қайтарымсыз алу (булану және басқа геожүйеге ауыстыру, жер асты ағындысы, инфильтрация және т.б. әсіресе көл мен ішкі тендестігінің бұзылуына апарып соғады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Жөниба Қарасаева
right|thumb Жөниба Қарасаева- 1947 жылы 10 қаңтарда Атырау облысы, Махамбет ауданы, Таңдай селосында туған. Атырау университетінің тарих факультетін тамамдаған.
Әр жылдарда қарапайым жұмысшыдан бастап, есепші, мұғалім, «Бақсай» кеңшарында кадр бөлімінің меңгерушісі, аудандық мәдениет бөлімінің бас маманы болып жұмыс істеген. 1977 жылдан ауылдық, аудандық, республикалық айтыстарға қатысқан.
«Сұтақы» (1999), «Жүректің пернелері» (2001), «Ана сағынышы» (2003), «Махаббат киесі» (2004), «Өмір тіні» (2008) кітаптарының авторы. Махамбет ауданының Құрметті азаматы. «Халық талаптары» республикалық телевизиялық фестивальдің лауреаты.
Дереккөздер
Санат:Айтыс ақындары Санат:Қазақ ақындары Санат:Махамбет ауданы тұлғалары Санат:1947 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар
Гирдлтри (Мэриленд)
Гирдлтри (Girdletree) — Мэриленд штатының Worcester округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 117 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.7 км² шамасында. FIPS коды — 24-32250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Дәулетияр Сартов
Дәулетияр Сартов (1902, Атырау қаласы) - мұнайшы.
Қара жұмысшы, бұрғылау жүйесінде майлаушы, бақылаушы, Доссор өндірісінде майлаушы. 1932 жылдан бастап - аға майлаушысы, слесарі, шебер шәкірті, Қосшағыл өндірісінің бұрғылау цехінің шебері.
Ленин орденімен марапатталған(1951).
Дереккөздер
Санат:1902 жылы туғандар Санат:Атырауда туғандар Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Ленин орденінің иегерлері
Амандос Әтибекұлы Ақанаев
Әкесі - Ақанай Әтибек, марқұм, шопан болған. Анасы - Ақанаева Бибіхан (1912 жылы туған ), халықтық өнердің ісмер-шебері.
Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінің кескіндеме факультетін бітірген (1968), суретші. ҚР Көркемөнер академиясының толық мүшесі (2006 жылдан). «Дәстүрлік емес» стильдің және ол бірінші рет станок шығармаларға ендірген рельефтік кескіндеме технологиясының негізін қалаушы.
Кескіндемедегі жаңа бағыттың - рельефтік стильдің және «Ақанаев династиясы» мектебінің негізін салушы. Ол металл, тоқыма, ағаш және басқа материалдардан алынатын мүсіндік элементтерді кескіндеме тініне табиғи қабыстыра енгізеді.
Бейнелеу өнерінің түрлері - дизайн, монументалдық өнердің сәулеті, кескіндеме, мүсін. Жұмыстары әлемнің және ТМД ең ірі мұражайларының коллекцияларында: Мемлекеттік Третьяков галереясында, Шығыс мұражайында (Мәскеу қаласы), Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында (Алматы қаласы), Президенттің мәдениет орталығында (Астана қаласы); Астана, Павлодар, Көкшетау қалалары мұражайларының, Виллафамес Қазіргі өнер мұражайының (Испания), Балтимор өнер мұражайының (АҚШ) коллекцияларында; сондай-ақ АҚШ, Германия, Ресей, Англия, Франция, Бельгия, Италия, Швеция,Швейцария, Лихтенштей, Дания, Үндістан, Пәкстан, Египеттіңжеке коллекцияларында сақталуда.
Шығармалары отандық, шетелдік және халықаралық көрмелерде экспонатталады (1968 жылдан).
1968 жылдан - Н.В. Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінде кескіндеме мен композицияның, кескіндеме мен графика технологиясының оқытушысы. КСРО (1978), ҚР Суретшілер одағы басқармасының; ҚР Көркемөнер академиясының бас сарапшысы (2006 жылдан); ЮНЕСКО жанындағы Сыншылар мен өнертанушылардың халықаралық қауымдастығының (АІСА, 1986) мүшесі.
ҚР Әдебиет және өнер саласындағы мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2010). КСРО Суретшілер одағының көптеген грамоталарымен, сыйлықтарымен (1978-1987), ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің құрмет грамоталарымен (1981) марапатталған. КСРО Көркемөнер академиясының стипендиаты. World Master (2010). Алматы облысы Талғар ауданының Құрметті азаматы (2010). Қазақстанның Еңбек сіңірген кайраткері (2001).
Үйленген. Жұбайы - Лаура Сәйкенқызы Оразбекова (1949 жылы туған), суретші. Қызы - Ақанаева Ботагөз (1971 жылы туған); ұлдары - Ақанаев Руслан (1968 жылы туған), Ақанаев Ескендір (1974-2009). Немерелері - Аспарух (1987 жылытуған), Мұхит (1989 жылы туған), Рада (2000 жылы туған), Александра (2001 жылы туған), Глеб (2002 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:19 қарашада туғандар Санат:1948 жылы туғандар Санат:Талғар ауданында туғандар Санат:Қазақстан кескіндемешілері Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері Санат:Қазақстан көркемөнер академиясының академиктері Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі тұлғалары Санат:КСРО суретшілер одағы мүшелері Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасының иегерлері Санат:Талғар қаласының құрметті азаматтары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
NGC 2376
NGC 2376 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 10 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2376 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 21015, MCG 4-18-17, ZWG 117.39, IRAS07235+2310.
Мунгалка
Мунгалка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чижапка өзенінің сол жағалауынан 263 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дмитриевка (Мелеуз ауданы)
Дмитриевка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы кент, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 26 адамды құрады. Пошта индексі — 453874, ОКАТО коды — 80241870004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Аршалы (Абай облысы)
Аршалы — Абай облысы Жарма ауданындағы ауыл, Аршалы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 100 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 764 адам (376 ер адам және 388 әйел адам) болса, 2009 жылы 487 адамды (224 ер адам және 263 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
Сесар Арсо
Сесар Арсо Ампоста (César Arzo Amposta; 21 қаңтар 1986, Вильярреаль, Испания) — испан футболшысы, "Химнастик" клубының қорғаушысы.
Карьерасы
Карьерасын 2003 жылы "Вильярреал" сапында бастап, екі жыл қатарынан Интертото кубогын жеңіп алды. 2006-2008 жылдары "Рекреативо", "Мурсия" клубтарына жалға берілді. 2009-11 жылдары "Вальядолидте" ойнады.
2011 жылы тұңғыш рет шетелдік клубпен келісім шарт жасасып, "Гент" сапына өтті.
2016 жылдың ортасында "Қайратқа" ауысып, маусым соңына дейін 12 ойында алаңға шығып үлгерді, сол маусымда Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері атанды. 2017 жылы Қазақстан суперкуьогын ұтып алды.
2018 жылы туған клубы "Химнастикке" араға 15 жыл салып қайта оралды.
Нұрлан Орынбасарұлы Дулатбеков
Нұрлан Орынбасарұлы Дулатбеков (1962 жылы туған, Қарағанды облысы, Шет ауданы, Ақсу-Аюлы ауылы) – заң ғылымының докторы (2003), профессор (2004). Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген (1984). 1984–1995 ж. Қарағанды мемлекеттік техникалық университетінде оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, 1996 жылдан Қарағанды қаласындағы «Болашақ» институтының ректоры (2007 жылдан «Болашақ» университеті). 100-ден астам ғылыми мақаласы бар.
Арғын тайпасы, Қаракесек руының Қояншытағай бұтағынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:1962 жылы туғандар Санат:Ақсу-Аюлыда туғандар Санат:Қазақстан заңгерлері Санат:Заң ғылымдарының докторлары Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті оқытушылары Санат:Болашақ университетінің (Қарағанды) ректорлары Санат:Болашақ университетінің (Қарағанды) профессорлары Санат:Қарағанды облыстық мәслихатының хатшылары Санат:Нұр Отан мүшелері Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VI шақырылымының депутаттары
Лавароне
Лавароне (Lavarone) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1110 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 42 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 38046.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Floriano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Сюзьва (өзен)
Сюзьва — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воткин суқоймасының (Сюзьвин шығанағы) оң жағалауынан 624 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 56 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Юрома (Сура тармағы)
Юрома — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура өзенінің сол жағалауынан 92 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Рзабек Жолдыұлы Хобдабергенов
Рзабек Жолдыұлы Хобдабергенов (9.5.1929 ж. туған, Ақтөбе облысы, Қобда ауданы, Алпайсай ауылы) – еңбек ардагері. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің депутаты (1967 – 1985), КСРО Мемлекеттік сыйлығы лауреаты (1971), Қазақ КСР-інің еңбегі сіңірген өнертапқышы (1978), Мәскеу қаласындағы М.И. Калинин атындағы Түсті металдар және алтын институтын бітірген (1952). Еңбек жолын Шымкент қорғасын зауытында бастаған. 1952 – 1964 ж. бригадир, смена бастығы, цех бастығы және зауыттың бас металлургы болып жұмыс істеді. 1964 ж. Оңтүстік Қазақстан халық шаруашылығы Кеңесінің техникалық басқармасының бастығы қызметіне жоғарылатылды. 1965 – 1970 ж. Шымкент қорғасын зауытының бас инженері, 1970 – 1985 ж. директоры қызметін атқарды. 1989 жылдан зейнеткер.
Дереккөздер
Санат:Металлургия Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1929 жылы туғандар
Сан-Чиприано-По
Сан-Чиприано-По (San Cipriano Po) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 417 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 52 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 27043.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Альтендиц
Альтендиц (Altendiez) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Лан ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 245 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 41 002. Муниципалитеттің басшысы — Луц Хеншель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Жылгелді Сасабаев
Жылгелді Сасабаев (1926, Атырау қаласы).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
NGC 6831
NGC 6831 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 3 қыркүйекте Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6831 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63674, UGC 11483, MCG 10-28-11, ZWG 303.11, NPM1G +59.0234.
Итауна
Итауна (Itaúna) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дивинополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 84 598 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 495,875 км² шамасында. Халық тығыздығы — 170,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1901 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Антрепренерлік әдіс
Антрепренерлік әдіс - саяси көшбасшылар мен элитаны демократиялық таңдау нәтижесінде рекруттау әдісі. Бұл әдіс бойынша үміткерлердің сапалық қасиеттерін бағалау қоғамдық пікірге байланысты және нақтылы белгілі бір шараларды (сайлау) жүзеге асыру арқылы орындалады. Осыған орай, адамдардың мәртебелік қасиеттері аса маңызды рөл ойнамайды.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Өнеркәсіп орталықтары
Өнеркәсіп орталықтары – өнеркәсіп салаларының шоғырланып орналасуымен ерекшелінетін қала немесе кент аумағы. Өнеркәсіп орталықтары негізінен өндірістің ауқымдылығымен және құрамының күрделілігімен ерекшеленеді. Ол индустриялдық мазмұндағы қызметімен қоса, әрі көлік қатынасында маңызды рөл атқарады. Әдетте өндіруші өнеркәсіп орталықтары (шахталар, кеніштер, т.б.) өңдеуші өнеркәсіп орталықтарымен (машина жасау, химия, т.б.) салыстырғанда тар профильді болып келеді. Өйткені өндіруші өнеркәсіп орталықтары белгілі бір шикізат түрін немесе табиғат қорын пайдаға жаратумен ғана шектеледі, ал өңдеуші өнеркәсіп орталықтарының өндірістік профилі өзінің жан-жақтылығымен сипатталынады. Өнеркәсіп орталықтары өзі орналасқан аумаққа қатысты үйлесімді ұйымдастырушылық рөл атқара отырып, сол жердегі өндіргіш күштердің қарқынды дамуына да зор ықпал жасайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы Санат:Экономика
Жұмбақтау
Жұмбақтау — ойды жасырып, шешімін табуға ыңғайлап, астарлап, тұспалдап сөйлеудің түрі. Жаратылыс дүниесі, табиғат жайы, еңбек-кәсіп құралдары, хайуанаттар мен өсімдіктер, адам мен оның өмірі, өнер-білім, техника, прогресс, т.б.с.с. жұмбақтау объектілері. Жұмбақтауда дыбыс қайталаушылық пен тыңдаушының көңілін бөлушілікке көп мән беріледі. Жұмбақталып айтылған нәрселер қосарланып, өзіне сәйкес заттармен теңеліп келеді. негізгі ойды ұшқыр сөз арқылы білдіреді. Мысалы: "Қараша тауым қарлы болды, бір жауса, кетпейтұғын зәрлі болды" (шаштың ағаруы), "Айдалада ақ отау, аузы-мұрны жоқ отау" (жұмыртқа), "От басында құмған, екі көзін жұмған" (мысық).
Дереккөздер
Санат:Әдебиет жанрлары
Тәттібай Дүйсебаев
ДҮЙСЕБАЕВ  Тәттібай (1923, Жуалы ауданы Амангелді а. – 1996) –милициягенерал-майоры. 2-ші дүниежүз. соғысында 2-Украин майданындағы 62-гвардиялық атқыштар дивизиясының қатарында неміс басқыншыларымен шайқасты. 1944 – 45 ж. КСРО мемл. қауіпсіздік к-тінің Горький (қазіргі Нижний Новгород) қ-ндағы жоғары мектебінде оқыды. 1946 – 49 ж. Жуалы ауданы қауіпсіздік к-тінде, облысы басқармада қарсы барлау бөлімінде өкілетті уәкіл болып қызмет атқарды. 1949 жылдан Ташкент қ-нда, одан кейін Ашғабадта, кейін Приморье өлкесінің Владивостокқ-нда қауіпсіздік к-тінің қарсы барлау басқармасында өкілетті уәкіл, аға өкілетті уәкіл болып жұмыс істейді. Кейін Түркістан облысы айрықша инспекциясының тергеушісі, басқарма бастығы қызметін атқарады. 1967 – 71 ж. КСРО Ішкі істер министрлігі бөлімінің айрықша істер жөніндегі аға өкілетті уәкілі, Қазақ КСР Ішкі істер министрлігінің қылмысты іздестіру басқармасы 1-бөлімінің бастығы, қылмысты іздестіру басқармасы бастығының орынбасары болды. 1971 – 83 ж. Қазақ КСР Ішкі істер министрлігінің Жамбыл облысы басқармасы бастығының орынбасары, басқарма бастығы қызметін атқарды. 1983 ж. еңбек демалысына шықты. ДҮЙСЕБАЕВ «Қызыл Жұлдыз» ордені мен «Жауынгерлік ерлігі үшін» медалінің, басқа да 13 орден-медальдің иегері.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 5-том
Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары
Қызыл алтын кен орны
Қызыл алтын кен орны – Жетісу облысы Ақсу ауданы Қапал ауылынан солтүстікке қарай 8 км жерде.
Геологиялық құрылымы
Кен орны кварцты құмтастар мен орта девон тақтатастарының қабатшаларымен жабылып, дайкалармен жанышталған.
Жатыс сипаты
Кендену сатысының ұзындығы 270 м, созылымы субмеридианды бағытта (қалыңдығы 4,7 м, ұз 8-ден 36 м-ге дейін жететін алты кварц-желілі денелер орталығы бөлікшеге кіріктірілген).
Құрамы
Кендердің құрамында халькопирит, пирит, алтын, галенит, кварц, малахит, ярозит, темір мен марганецтің гидрототықтары бар. Мұндағы сомтума алтынның мөлшері 0,05-0,4 мм, кен білінімдерде алтын 19,8 г/т, күміс 0,1-149 г/т, ал мыс 3,6%, қорғасын 2,8%. Қызыл алтын кен орны есептелген қоры бойынша ұсақ кен орындарының қатарына кіреді. Оның жоғары бөлігі ашық әдіспен игерілген.
Поль Дешанель
Поль Эжен Луи Дешанель (Paul Eugène Louis Deschanel; 13 ақпан 1855 жыл, Брюссель — 28 сәуір 1922 жыл, Париж) — француз саяткері, ақпан—қыркүйек 1920 жылдағы Франция президенті).
Сайланудың алдында
Дешанельдің әкесі ғалым және сенатор Франции Эмиль Дешанель (1819—1904).Поль Белгияда туған, әкесі көшіп қонып жүрген, Наполеон IIIтің қойған талаптарына бағынбай. Өз мамандығын 1885 жылы Эр және Луара депутаты болып бастаған. Паритя мүшелерінің бірі. 1898—1901 жылдары Мемлекеттік жиналыс партиясының төрағасы болған. Әйгілі шешен болған.Көптеген кітәптардың және мақалалардың авторы, ол 1899 жылдан бастап Франция академиясының мүшесі болған.
Санат:Франция президенттері
Екінші шикізат
Екінші шикізат - материалдар мен бұйымдар, олар бастапқы толық қолданғаннан кейін өндірісте бастапқы шикізат ретінде кайтадан қолдану мұмкін.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Шахтинск құмтас кен орны
Шахтинск құмтас кен орны - Шерубайнұра өзенінің сол жағалауында, Бұқар жырау ауданының жеріңде орналасқан. 1951 жылы «Қазкөміргеология» тресі ашылып, барланған. 1961 жылдан «Қарағанды көмір құрылысы» тресі игеруде. Жылына 200 мың м3 кең өндіріледі.
Жатыс сипаты, құрамы
Өнімді қабаты Шерубайнұра өзенінің жайылмадан жоғары жерімен ұштасып, қалыңдығы 2,3-7,2 м аралықтарындағы кең қабатын құрайды. Жыныс қабатындағы құм 74-78%, олар кварц түбірі (50-63%) және дала шпаты тәрізді (31-38%) болып келеді. Қиыршық тастар кварц сынықтарынан, яшма тәрізді кварциттерден, құмдақтардан, эффузивті жыныстарынан тұрады. Құмдақты қиыршық тастар 110 маркалы бетон жасауға және ұнтақ материал ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары
Фрайбург
Фрайбург (Freiburg) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Штаде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1772 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 34,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 59 018. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Вольфкюлер.
Қабас Сатаев
Қабас Сатаев (1926, Атырау қаласы). Ұлы Отан Соғысына қатысқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Нола
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 32 935 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 839 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 80035.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Феликс Ноланский.
Листец (Бургас облысы)
Листец (Листец) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Руен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 439 адамды құрайды.
Заджал
Заджал (араб. әуен, ән деген мағынада) - араб халық поэзиясының үлгісі, 6-9 тармақты өлең түрінде болады.
Махаббат сырын шертетін, сондай-ақ ғашық жырға, ел басына, дос-жаранға деген мадақ ыңғайында айтылатын заджал араб өлең өнеріндегі қасаң қағидаларға қарсылық белгісі ретінде орта ғасырларда пайда болған. Заджал жанрының ең ізгі өкілі - Ибн Кузман (XII ғасыр).
Санат:Араб тіліндегі әдебиет Санат:Әдебиет жанрлары
Сан-Криштован-де-Селью
Сан-Криштован-де-Селью (São Cristóvão de Selho) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Гимарайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 569 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,26 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1 136,70 адам/км².