cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3252
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 3 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3252 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31278, UGC 5732, MCG 12-10-49, ZWG 333.39, near SAO 7161, IRAS10303+7401.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Бьянце
Бьянце (Bianzè) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2038 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 50 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында. Пошта индексі — 13041.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Eusebio di Vercelli.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Құрылғылау
Құрылғылау - құрылғы және торапты, афегагты бекітуге арналған жабдықтар.
Шинаны құрылғылау- шинаны доңғалақтың тоғынына кигізу.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Тапера
Тапера (Tapera) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Нан-Ми-Токи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 124 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 179,626 км² шамасында. Халық тығыздығы — 61,9 адам/км².
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Брынеците (Габрово облысы)
Брынеците (Брънеците) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 49 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Ибрахим Төраман
Ұлттық құрамада
2002-2010 жылдары Түркия Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 2003 жылы Конфедерациялар кубогына қатысқан. Бұдан кейін онда халықаралық құрама деңгейіндегі турнирлерге қатыспады.
Ұлттық құрамада 30 рет алаңға шығып, бір гол соқты. Ол голды 2005 жылы 8 маусымда Алматыда өткен ӘЧ-2006 іріктеу турниріндегі Қазақстан құрамасымен ойында енгізді — 6:0
Үлкен Норосовка
Үлкен Норосовка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің сол жағалауынан 1104 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов
Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов (10 қазан 1979 жыл, Ақпәтер ауылы, Батыс Қазақстан облысы) — қазақстандық сатира комикі, актёр, "Әзіл Әлемі" әзіл-ысқақ театрының директоры. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2015) және Казталов ауданының құрметті азаматы (2014).
Ерлан Омарқұлов өлімі
Қабатов көлігін жүргізген оның көмекшісі 2019 жылдың қазанында Нұра ауданының Ахмет елді-мекенінің маңында Ерлан Омарқұлов есімді азаматты көлігімен соқты, нәтижесінде Омарқұлов қайтыс болды. 16 тамыз күні Астананың Алматы ауданының №2 аудандық соты жүргізушіні 4 жылға бас бостандығынан айырды, және Қабатов 4 миллион теңге компенсация төлеуге тиіс болды. Әзілкеш ер адамның жесіріне 4 миллион теңге төлегісі келмеді. Оқиғаға қатысты Қабатов видео жариялады, ол жерде «Мен бұл оқиғаның басы-қасында болған емеспін» және «марқұмның өзі кінәлі» деп айтты және көлігін музыкант-коллегасы және көмекшісіне уақытша ғана бергенін айтып кеткен.
ҰБТ дауы
2021 жылдың тамызында Қабатов ҰБТ кезінде қызы Әдемі Аманғалидың орнына басқа адам жіберген деген ақпарат белгілі болды. Пайда болған шу нәтижесінде Қабатов жасаған бейнеде қызын оқытқан орталықты айыптады және бұл істің жасалатынын Әдемінің ата-аналары білмегенін айтқан. Болған оқиғаға белгілі заңгер Абзал Құспан Қабатовтан көңілі қалғанын айтқан және оқиғаның шынымен де болғанына сенімді екенін айтып кеткен. Заңбұзушылық кезінде жалған құжаттар қолданылды және 13 маусымда қылмыстық іс қозғалды. 20 тамыз күні Қабатов «13-арна» телеарнасында сұхбат беріп, Әдемі Тұрсынбекқызыны дайындаған мұғаліммен және сол мектеп директорымен кездескен. Сол жерде болған оқиға жайлы Қабатов еш нәрсе білмейтінін айтты, және Әдемі мұғалімі Нұрбек Қанай бар кінәні өз мойнына алды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ мәдениет саласының тұлғалары Санат:Қазақстан мәдениет саласының үздіктері Санат:Қазақ ұлттық аграрлық университеті түлектері Санат:Қазақстан сатира актерлері
Сасықкөл (айрық)
Елді мекен:
Көлдер:
Катагоща
Катагоща — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Орлов облысы, Тула облысы, Брянск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Рессета өзенінің сол жағалауынан 83 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Белёв қаласынан Упа өзені және Угра өзені өзендерін қоспағанда Калуга қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Соглиано-аль-Рубиконе
Соглиано-аль-Рубиконе (Sogliano al Rubicone) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Форли-Чезена провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Себастьян. Жыл сайынғы мерекесі — 20 қаңтар.
Састөбе
Састөбе, Саз-Төбе — Түркістан облысы Түлкібас ауданындағы кент, Састөбе кенттік әкімдігі орталығы, темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 31 км жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 5470 адам (2628 ер адам және 2842 әйел адам) болса, 2009 жылы 5386 адамды (2557 ер адам және 2829 әйел адам) құрады.
Тарихы
20 ғасырдың басынан 1930 жылға дейін "Жыланды ауылы" аталып келді. 1917 жылдан ақ балшық өндіріледі. 1932-33 жылдары екі әк күйдіру пеші бар «Жұмыскер» артелі құрылды. 1937 жылы «Састөбе цемент завотын салу туралы» қаулы қабылданып, 1952 жылы іске қосылды. Цемент, әк, сульфаттық портландцемент, түсті цемент өнімдерін шығарды. Оның негізінде 1990 - жылдары цемент зауыты «Састөбецемент» АҚ болып құрылды. Қазір цемент, әк шығаратын жеке кәсіпкерлер жүргізетін зауыт жұмыс істейді. Састөбеде және округке қарасты Ынтымақ, Қызылту ауылдарында «Аманат-Инвест-Су» ЖШС, «Эль-К» филиалы, «Мұнай өнімдері» ЖШС, «Қызылжар» ЖШС, «Қызылту» ӨК құрылды.
Инфрақұрылымы
Састөбе ауыл округінде А. Макаренко атындағы жом және А. Оразбаева атындағы жом деп аталатын 2 жалпы орта мектептер, музыка мектебі, 2 мәдениет үйі, аурухана, емхана, 3 мешіт, "Ер-Жәнібек" спорт кешені, стадион, саябақ, т.б. мекемелер бар.
Дереккөздер
Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Сен-Жирон-д'Егвив
Сен-Жирон-д'Егвив (Saint-Girons-d'Aiguevives) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33416, пошта индексі — 33920.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 945 адамды құрады. Халық тығыздығы — 79,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Эрмида (Понте-да-Барка)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 83 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,21 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
231 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:231 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:231 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Буке (Гар)
Буке (Bouquet) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30048, пошта индексі — 30580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,15 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Николаевка (Чекмагушев ауданы)
Николаевка — Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл, Жаңа балтачев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 63 адамды құрады. Пошта индексі — 452211, ОКАТО коды — 80256825005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Модуляция тереңдігі
Модуляция тереңдігі - тербелістің ең үлкен және ең кіші амплитудалары айырымының амплитудалық модуляция кезіндегі олардың қосындысына қатынасы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Amplitude modulation
Янга (Унжа тармағы)
Янга — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Унжа өзенінің оң жағалауынан 151 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Ванцлебен
Ванцлебен (Wanzleben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала. Бёрде ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5294 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 44,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 530. Қаланың басшысы — Петра Хорт.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Берадор Хасанұлы Абдураимов
Берадор Хасанұлы Абдураимов — Өзбекстан футболшысы. 4 мамыр 1943 жылы дүниеге келген. Шабуылшы
Лю (Граубюнден)
250px|thumb|Картада орналасуы Лю (Граубюнден) (Lü GR) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Инн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 62 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.84 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3842, пошта индексі — 7534.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Ла-Сельера-де-Тер
Ла-Сельера-де-Тер (La Cellera de Ter) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сельва ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2141 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,63 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Бақалы
Бақалы бірнеше елді мекен атауы:
Омер Атцили
Омер Атцили (27 қыркүйек 1993 жыл, Израиль) — израильдік футболшы, "Маккаби Хайфа" клубының шабуылшысы.
Клубтық
2011 жылы карьерасын "Хапоэль Ришон" клубында бастады. 2013 жылы "Бейтар" клубына ауысып, үш маусым доп тепті. 2016/17 жылғы маусымда "Гранада" сапында өткізді.
2017 жылы "Маккаби Тель-Авив" клубына ауысты.
2020 жылы "АПОЭЛ" футболшысы атанды.
2021 жылы 13 қаңтарда "Маккаби Хайфа" қатарын толықтырды.
Дереккөздер
Санат:Израиль футболшылары Санат:Израиль Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бейтар Иерусалим ФК ойыншылары Санат:Маккаби Тель-Авив ФК ойыншылары Санат:АПОЭЛ ФК ойыншылары Санат:Гранада ФК ойыншылары Санат:Маккаби Хайфа ФК ойыншылары
Джованни ван Бронкхорст
Джованни Кристиан ван Бронкхорст (, ; родился 5 ақпан 1975, Роттердам) — нидерландылық футболшы. Жартылай қорғаныс пен қорғаныс шебінде ойнаған. Қазір "Фейеноорд" футбол клубының бас бапкері.
Карьерасы
"Фейеноорд" футбол клубының түлегі. Туған клубында 1993-98 жылдары ойнап, кейін "Рейнджерс", "Арсенал", "Барселона" клубтарында доп тепті де, 2007 жылы қайтадан туған клубына оралды. 2010 жылғы әлем чемпионатынан соң карьерасын аяқтады.
2010 жылы әлем чемпионатының жартылай финалында Уругвайдың қақпасына алыстан гол соғып есеп ашты. Кейін осы голы чемпионаттағы үздік голдардың ондығына енді. Финалдық матчта да негізгі құрамда алаңға шығып, 105 минут ойнады. Бұл кездесуде Нидерланд құрамасы Испаниядан 0:1 есебімен ұтылып қалды. Бұл кездесу Бронкхосттың футболшылық карьерасындағы ең соңғы ресми матч еді.
Ойыншы ретінде
«Рейнджерс»
«Барселона»
Нидерланд құрамасы
Бапкер ретінде
«Фейеноорд»
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Серралунга-д'Альба
Серралунга-д'Альба (Serralunga d'Alba) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 509 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 60 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 12050.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Sebastiano.
Маржан кедертасы
Маржан кедертасы - шомбал биогендік әкті құрылыс, негізінен қазіргі маржан әктасынан тұрады, жоғары көтерілген беті саяз сулы бөлікшеге айналады (кейде құрғап кетеді). Маржан кедертасы тосқауыл, сақиналық (атоллдар), жағалық түрлерге жіктеледі. Тропик теңіздерінде кеңінен таралған, қалыпты тұздылық пен судың мөлдірлігі және температураның 20°С-тан түспейтін жағдайларында қалыптасады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Нұрлыкент
Нұрлыкент (2007 жылға дейін – Бурнооктябрьское) — Жамбыл облысы Жуалы ауданындағы ауыл, Нұрлыкент ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Бауыржан Момышұлы ауылының солтүстік-шығысына қарай 7 км-дей жерде, Теріс-Ащыбұлақ бөгенінің батысында орналасқан. Тауға тән шалғынды-боз және сұр топырақ қалыптасқан құрғақ қоңыржай-жылы агроклиматтық белдемде жатыр. Онда бетеге, боз, көде, күйреуік, т.б. астық тұқымдасты шөптер өседі.
Халқы
Ауылда ауыл шаруашылығы кәсіпорындары, шаруа қожалықтары, өндірістік кооперативтер жұмыс істейді.
Тарихы
Бурнооктябрь - аудандағы ең көне елді мекендердің бірі. Іргетасы 1917 жылғы Қазан төңкерісі алдында қаланған. Теріс өзенінің солтүстік беткейіндегі осы бір шұрайлы жерді қызыл көрген түлкідей бас салған Ресей переселендері көше тіліп, үй сала бастайды. Өздері Теріс өзенінің балғын балығын аулап, оның суымен егіс алқаптарын суарған. Селоның атын Иванов есімді кулактың құрметіне Бурно-Ивановск деп атайды. 1917 жылы Қазан төңкерісінен кейін селоға Бурнооктябрьское деген атау берілді.
Теріс өзенінің солтүстік қапталынан Қаратау жоталарының етегіне орналасқан Бурнооктябрский селосының айналасы таулы алқап. Бұл өңірде жабайы тау сағызы қалың өсетіндіктен ХІХ ғасырдың 20 жылдары бұл өңір орыс ғалымдарының назарын көп аударған. Орталықтан келген арнайы экспедиция жылдар бойы зерттей жүріп Бурнооктябрь ауылы маңындағы таулы алқаптан шөлге төзімді тау сағыздың мәдени түрін өсіріп, оны каучук өнеркәсібіне шикізат ретінде пайдалануға болады деп шешкен. 1928 жылы КСРО Халық Комиссарлары Кеңесі Жарлығымен "Бурнооктябрь" селосында каучук өнеркәсіп шаруашылығы, каучук промхозы ашылды. Соғыстан кейінгі жылдары "Каучук промхозы" орнына Бурный кеңшары құрылып, ол енді тау сағызы орнына картоп дақылын өсірумен шұғылданды. 50-ші жылдары бұл шаруашылық әскери ведомство құрамына енгізіліп, Кеңес Одағы тараған соң, аудан құрамына қайтарылды.
Дереккөздер
Санат:Жуалы ауданы елді мекендері
Алевропелит
Алевропелит - құмайтпелит. Диаметрі 0,01-0,05 мм аралығындағы құмайт үйіршіктері мен мөлшері 0,001 мм-ден аспайтын пелит тозаңдарының өзара ұстасуы нәтижесінде түзіліп жымдасқан шөгінді тау жынысы.
Мордова (өзен)
Мордова (Елшанка) — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волгоград су қоймасының оң жағалауынан 1003 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Саратов су торабынан Үлкен Ырғыз, Үлкен Караман, Терёшка, Еруслан, Торгун өзендерін қоспағанда Волгоград су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кабельхорст
Кабельхорст (Kabelhorst) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Шығыс Гольштейн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 435 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 55 023. Муниципалитеттің басшысы — Хартмут Пётцель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Мәтжан Тілеумағанбетұлы
Мәтжан Тілеумағанбетұлы
Мәтжан Тілеумағанбетұлы, Мәтжан би (1841, Атырау облысы Жылыой, Мақат аудандары маңы – 1929, Құлсары маңы) – би. Жастайынан нағашысы Шегем Көбен бидің тәлім-тәрбиесінен үлгі алып өседі. Туған халқының тілі мен дінін терең меңгерген ол Шалбар Қалнияз ақын, Есен Сейіт би, Жары Абыл Тілеуұлы сияқты сөз зергерлерінің әдеби мұрасын зердесіне тоқып әрі оларды өзінше қорытып, жетілдіре, дамыта түседі. Мәтжан кейін оны халқына қызмет етудің басты құралына айналдырады. Сөйтіп, бұл өнер Мәтжанды қоғам қайраткері, елінің Жоқшысы, әділет жолындағы күрескері дәрежесіне көтереді. Ол кезде жиырма бес таңбалы Кіші Жүз ішінде жер мен жесір дауы, өзара қырқыстар мен қақтығыстар, оған қоса жергілікті қазақтарға орыс өкіметінің шенеуніктері, Хиуа мен Бұхара хандарының әділетсіз зорлық-зомбылықтары кең етек алған болатын. Осы сияқты дау-дамайлар ды Мәтжан өз тұсында бітістіруге қатысып, елінің құрметіне бөленген. Мәтжан бидің бұл сияқты үлкен азаматшылық істері ел жадында сақталып келген. Мәтжан бидің шешендік сөздері республика басылымдарда әр кезеңде жарық көрді. Мәтжан би Жылой аудан өңірінде Адай қорымына жерленген.Басында құлпытасы қойылған. Тамы көнерген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Шикізатты өңдеуге және өнімді өндіруге қойылатын талаптар
Аспаздық және кондитерлік өнімдерді дайындағанда технологиялық процестің ағымдылығын сақтау тиіс. Шығарылатын өнімдердің жиынтүрін шығаруға санитарлық-эпидемиологиялық қызмет мемлекеттік органдарының санитарлық-эпидемиологиялық қорытындысы беріледі. Санитарлық-эпидемиологиялық қызмет мемлекеттік органдарының санитарлық-эпидемиологиялық қорытындысы негізінде нормативтік-техникалық құжаттама болған жағдайда өндіріс технологиясында жаңа рецептуралар мен жаңалықтарды қолдануға жол беріледі.
Шикі және піскен өнімдерді өңдеу
Шикі және піскен өнімдерді өңдеу бөлек, мамандандырылған цехтарда жүргізілуі тиіс. Цехқа бөлінбеген объектілерде санитарлық-эпидемиологиялық қызмет мемлекеттік органдарының санитарлық-эпидемиологиялық қорытындысы негізінде шикі және піскен өнімдерді бір бөлмеде бөлек белгіленген үстелдерде өңдеуге жол беріледі.
Балықты еріту
Балықты ауада немесе температурасы 12оС-ден аспайтын суда мынандай есеппен судың 2 литріне бір килограмм (бұдан әрі - кг) балық ерітуге болады. Бір литр суға 7-10 грамм (бұдан әрі - г) тұз қосуға болады. Балықтың жон етін, бекіре тектес балықтарды суда ерітуге болмайды. Тұздықталмаған күйдегі салаттарды, винегреттерді қосу-алу 4-2оС температурада 6 сағаттан артық сақтауға болмайды. Салаттар мен винегреттерді саудаға жіберер алдында ғана тұздықтауы тиіс. Көкөністерден, жемістерден және көктерден дайындалған салаттардың партиясын сұранысқа қарай жасайды.
Сілекпе жасау
Сілікпе жасағанда пісірілген ет өнімдері және басқа құрамдарына сүзілген сорпаны құйып, қайта қайнатады. Сілікпені алдын ала қайнаған сумен шайылған қалыптарға ыстықтай құяды және өндірістік үстелдерде 25оС температурада суытуға қалдырады. Содан кейінгі суыту мен сақтау қосу-алу 4-2оС температурадағы суық цехтағы мұздатқышта жүргізіледі. Мұздататын жабдықсыз сілікпен сатуға болмайды. Еттен және құстан жасалған өнімдердің қолдануға дайындығын тескен жерден түссіз сорпа ағуынан және кескен жердің сұр түсті болуынан және де өнімнің қалың жерінің температурасын анықтау арқылы анықталады. Табиғи шабылған өнімдерде ол 85оС төмен болмай, котлетті массадан жасалған өнімдер үшін 90оС төмен болмауы тиіс. Температура 5 минут бойы арнайы спиртті термометрмен өлшенеді. Балық турамасының және балық өнімдерінің дайындығы сыртқы қабығының қызарып қуырылуы мен үлестірілетін бөліктердегі балық етінің сүйегінен оңай ажырауы арқылы анықталады. Туралған еттен, балық етінен дайындалған өнім және балық кесектері пештің үстінде табада қыздырылған майда екі жағынан кем дегенде 10 минөт қуырылып, онан соң лепті және қуыру шкафтарында t 220-250оС 10-15 минөт аралығында әрі қарай пісіріледі.
Тоқаш пісіру
Тоқаш еттерді буға пісіргенде, оның жылумен дайындалу уақыты кем дегенде 20 минөт болуға тиіс. Еттен жасалған өнімдердің дайын күйіндегі органолептикалық белгілері тескен жерден тұнық сорпа бөлінуі және пышақпен кескен жерінің сұр түсте болуы болып табылады. Құс еті толық дайын болғанда жамбас сүйегінің сынған тұсында қызыл немесе қызғылт түс болмайды. Өнімдерді майда қуыру барысында арнайы жабдықтар (таба) немесе асүйлік ыдыс (қазан, таба) қолданылуға тиіс. Бір рет құйылған майда 7 рет қуырып, әрі қарай оны жою керек. Күнделікті қуыруды бастар алдында және аяқталғанда қуыратын майдың сапасы органолептикалық көрсеткіштері (дәмі, иісі, түсі) бойынша тексеріледі және арнайы жорналға жазылады. Жағымсыз иісі, ащы дәмі болып және түсі біршама қарайып тұрса, әрі қарай табадағы майды қолдануға рұқсат етілмейді. Бірінші және екінші тағамдарға арналып пісірілген етті, құсты, өкпе-бауыр, ішек-қарынды үлеске бөліп, үстіне сорпа құйып 5-7 минут бойы қайнатады, осы сорпаның ішінде 75оС температурада жіберерден бұрын көп дегенде бір сағат ұстайды.
Самса мен құймақтарға салма дайындау
Самса мен құймақтарға салма дайындағанда, алдын ала пісірілген еттен немесе ішек-қарыннан жасалған тураманы қаңылтыр табада кем дегенде 5-7 минут, араластыра отырып қуырады. Дайын салманы қуырғаннан кейін екі сағаттың ішінде пайдалануы тиіс. Тағамдарды дайындауға қолданылатын жұмыртқалар белгілі бір орында және белгіленген сыйымдылықта мынандай тәртіпте өңделуі тиіс: 1-2%-ды жылы кальцилендірілген соданың ерітіндісімен, 0,5%-ды хлораминнің ерітіндісімен немесе басқа да қолдануға рұқсат етілген жуғыш және зарарсыздандырғыш заттармен өңделіп, одан соң ағынды суық сумен шайылады. Таза жұмыртқаларды белгіленген таза ыдысқа салады. Өндірістік цехтарда өңдеуден өтпеген жұмыртқаларды сақтауға тыйым салынады. Асханалық (жұмыртқалаған күнін есептемегенде сақталу мерзімі жеті күннен көп) жұмыртқаларды майға қуыруға болмайды. Жұмыртқа ұнтағын елегеннен, сумен араластырғаннан кейін және 30-40 минут бойы көлемін ұлғайтқаннан соң, оны аспаздық өңдеуден өткізеді. Жұмыртқаға сүт қосып омлет дайындағанда жұмыртқаның (немесе жұмыртқаның ұнтағын) басқа құрамдармен қоспасын май жағылған табаға 2,5-3см қалыңдықта құйып, немесе 180-200оС температурадағы қуыратын шкафқа 8-10 минутқа салады. Ашылған жұмыртқа массасын 30 минуттан артық сақтауға болмайды. Қабығы аршылған картоп, тамыржемістер және басқа да көкөністерді қарайып кетпес үшін, суық суда 2 сағаттан артық сақтауға болмайды. Соңынан термоөңдеуден өткізілмейтін суық тағамдарға арналған шикі көкөністер мен көктерді сірке қышқылының 3%-ды ерітіндісінде немесе ас тұзының 10%-ды ерітіндісінде 10 минутқа салынады, содан кейін ағынды суық сумен шайылады. Кисельдер мен нәрсуларды өздерінің қайнатылған ыдыстарында суық цехта суытылады. Гарнирлер тек ыстық қайнаған сумен ғана шайылады. Объектілерде мыналарды дайындауға тыйым салынады: Демалыс орындарында және көшелерде мангалдарда, қуыру табасында, тор көздердерде, қуыратын шкафтарда, табаларда, қазандарда тағамдарды дайындау санитарлық-эпидемиологиялық қызмет мемлекеттік органдарының санитарлық-эпидемиологиялық қорытындысы негізінде жол беріледі. Сонымен бірге келесі шарттар сақталуы тиіс:
232 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:232 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:232 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
IC 3832
IC 3832 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43482, MCG 7-26-57.
Сыртқы сілтемелер
IC 3832 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Бекет (Абай облысы)
Бекет — Абай облысы Үржар ауданы, Қаратал ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 589 адам (292 ер адам және 297 әйел адам) болса, 2009 жылы 394 адамды (197 ер адам және 197 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы елді мекендері
Вернон Валлэй (Нью-Джерси)
Вернон Валлэй (Vernon Valley) — Нью-Джерси штатының Сассекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1737 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.0 км² шамасында. FIPS коды — 34-75750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Қыпшақтану
Қыпшақтану
Қыпшақтану — орта ғасыр қыпшақтары мен қазіргі қыпшақ тілдес халықтар туралы зерттеулердің ғылымдағы жиынтық атауы. Жазба деректерде қыпшақтар бірінші рет б.з.б. 3 ғ-дың аяғында қытай тарихшысы Сыма Цянның еңбегінде “цюеше (кюеше)” атымен беріліп, саяси бірлестік ретінде айтылады. Онан кейін қыпшақ сөзі 8 ғ-да Білге қағанға қойылған көне түркі ескерткішінде кездеседі. Соңғы жылдары қыпшақтанушы ғалымдар Қыпшақтануға өзара туысқан 3 этносты (қыпшақ, қимақ (кимек), құман) біріктіріп зерттеуде. Көне түркі тілдерінің бір эпитафиялық (мола басына қойылған) ескерткішінде “қыбчақ” сөзі ұйғыр қағандығын (744 — 840) ұйымдастырушылардың бірі ретінде жазылып қалған. Онда “түрік мемлекетінде қыпшақтар бізді елу жыл билеп тұрды” делінген. Араб авторларының ішінде ибн Хордадбех (820 — 912) бірінші болып қыпшақтарды өзінің “Китаб әл-масалик уә-л-мамалик” (“Мемлекеттер, жол қатынастары туралы кітап”) деген еңбегінде атап өтеді. Мәліметтерге қарағанда, қыпшақтар тоғыз оғыздардың өкімет билігін 691 — 742 ж. ұстап тұрған. Осы кезден бастап Қимақ қағандығының белді бір тайпасы саналатын қыпшақтар үлкен  іргелі ел есебінде орта ғасырдағы түркі халықтары мен басқа да жұрттардың арасында көрнекті рөл атқарған. Жалпы, шығыстану ғылымында (ориенталистикада) қыпшақтар (олардың тарихы мен тарихи ескерткіштері, этнографиясы мен генезисі, қоғамдық-әлеуметтік өмірі мен халықардың қатынасы, тілі мен әдебиеті, рухани тіршілігі мен діні, т.б.) туралы мәселелер әр жерде (әр тілде, әр елде) көптен бері сөз болып келеді. Мысалы, дүние жүзі түркітану ғылымының көрнекті өкілдері жазған “Түркі филологиясының негіздері” деген екі томдық кітапта (Висбаден, 1-т., 1958; 2-т., 1964, неміс тілінде) немістің көрнекті түркітанушысы А.М. фон Габен “Кодекс Куманикус” тіліндегі жұмбақтар мен діни мәтіндерді “Коман әдебиеті” деп зерттесе (243 — 250 б.), енді бір түркітанушы “Қыпшақ әдебиеті” деп басқа ескерткіштерді сөз етеді (275 — 303 б.). Ол “Қыпшақ әдебиетін” екі топқа бөліп қарайды: а) Хорезм және Алтын Орда әдебиеті; ә) мәмлүк-қыпшақ әдебиеті. Француздың атақты түркітанушысы Жан Дени мен поляктың белгілі ғалымы Е.Триарский армян жазуымен қыпшақ тілінде жазылған ескерткіштерді (ол кезде қыпшақ тілінде сөйлеп, қыпшақ тілінде Құдайға құлшылық ету дұғасын оқитын армяндар болған) “Армян-қыпшақ әдебиеті” деп, өз алдына бөлек зерттейді.
Қыпшақтанудың тілге байланысты саласы академик Н.Сауранбаевтың еңбектерінде көрініс тапқан. Венгрия, Ресей, Польша, АҚШ, Мысыр, Түркия, Қазақстан, Өзбекстан, Татарстан, Қытай, т.б. елдерде Қыпшақтану жақсы дамыған. 1997 ж. Алматыда Қазақ заң академиясының жанынан Қыпшақтану халықаралық орталық (2003 жылдан институт) ашылды. Бұл институттың міндеті қыпшақтанушылардың халықаралық ғылыми-зерттеу орындарымен байланыс жасап, олардың жетістіктеріне сүйене отырып, қазақ халқының этногенезін, глотогендік мәдени тегін жан-жақты зерттеуді ұйымдастыру. Бұған қоса Еуразиядағы көшпенділер өркениетінің ерекшеліктерін зерттей отырып, қыпшақтардың Орта Азия, Шығыс Еуропа, Жерорта жағалауы мемлекеттері тарихында алатын орнын, ерте және орта ғасырлардағы жазба деректерді мұсылман тарихнамасы (араб, парсы, түрік) негізінде анықтау.
Дереккөздер
Қазақстан энциклопедиясы
Санат:Тарих
Сағындық Сатыбалдин
Сатыбалдин Сағындық(1937—2020) – экономист, қоғам қайраткері, экон. ғыл. докт. (1980), проф. (1982), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының акад. (2003). Ғыл.-зерттеулерінің негізгі бағыттары бух. есеп пен аудиттің халықар. стандарттары, өнеркәсіпте нарықтық тетіктерді қалыптастыру, ҚР-нда өнді
Санат:1937 жылы туғандар Санат:2020 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Экономистер Санат:Профессорлар Санат:Экономика ғылымдарының докторлары
Өлең. Өлеңдер, поэмалар
'''Өлең. Өлеңдер, поэмалар''' — 2011 жылы Алматы қаласы «Атамұра» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Алмасбек Ахметбекұлы. Беттер саны — 176.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-282-401-8.
Үлкен көл
Үлкен көл, Большое — Қарасор көлі алабындағы көл.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы ауданында, Қарқаралы қаласынан оңтүстік-шығыста 2,5 км жерде, Қарқаралы тауларының арасындағы сопақша қазаншұңқырда, Жауыртоғай тауының солтүстік етегінде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 824,7 м.
Гидрографикасы
Ауданы 2,23 км2, ұзындығы 2,3 км, енді жері 1,5 км, жағалық сызығының ұзындығы 6,3 км. Су жиналатын алабы 24 км2, таулы, жартылай қылқанды орман өскен. Ең терең жері 4,6 м, орташа тереңдігі 3 м. Көл суы көктемгі қар және жер асты суымен толығады. Жазда түпкі суының температурасы жоғарғы қабатының температурасынан екі есе төмен болады. Деңгейінің жылдық ауытқуы 1 м-ге жетеді: сәуірде жоғары, тамызда төмен. Көктемде қар еріген кезде көлдің біраз суы Қараөзек өзеніне ағып шығады. Суы ашқылтым, аздап кермектеу. Химиялық құрамы жағынан гидрокарбонат класының натрий тобына жатады. Суында фтор көп.
Жағалау сипаты
Оңтүстік жағалауы таулы, биік (1113 м), басқа жағалары жайпақ. Шығыс жағасында биік қалың қамыс өседі. Көлде алтын және күміс мөңке балығы мекендейді. Көл жағалауындағы қарағайлы орманда туристік база мен оқушылар лагері орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы көлдері
NGC 3249
NGC 3249 — Antlia шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 2 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3249 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30657, ESO 375-24, MCG -6-23-28, IRAS10240-3442.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
Керімбай Жапалақұлы
Керімбай Жапалақұлы (шамамен 1830 – 1895) – Қытай қазақтары құрамындағы төртуыл тайпасының алғашқы үкірдайы. 1884 ж. Қытай мен Ресей арасында мемл. шекара белгіленгенде, қазақтардың біраз бөлігі жер-суымен Қытай аумағында қалды. 1885 ж. ондағы қазақтар арасында алғаш рет сайлау өткізілді. Тарбағатай аймағы әкімш. жағынан бес дуанға бөлініп (төртеуі қазақ, біреуі торғауыт), дуанбасылыққа бір-бірден үкірдай сайланды. Керімбай – Тарбағатай аймағындағы қазақтардан сайланған төрт үкірдайдың бірі. Ол қазақтардың жаңадан жер-су, мекен-жай алуына көп көмектесті. Атақты Шаған кегеннің қанды жорығында (1864) көп шығынға ұшырап, тарыдай шашылып кеткен төртуыл тайпасының басын біріктіруге ат салысты. Керімбай қайтыс болған соң оның орнын басқан Демежан да әке жолын қуды. Керімбай бейнесі Қ.Жұмаділовтің “Тағдыр” романында сомдалған.
Халал
Халал (حلال,  — рұқсат етілген) — Исләмде рұксат етілген заттар мен әрекеттер.
Қарама-қарсы ұғымды сөз: харам
Дереккөздер
.
Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Тарих
清真
Лельма
Лельма — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Моша өзенінің сол жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 88 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қарақалпақ тілі
Қарақалпақ тілі (Қарақалпақ тили, Qaraqalpaq tili) — Қарақалпақстан Республикасында тұратын қарақалпақ халқының ана тілі, түркі тілдерінің бірі. Қыпшақ тобының қыпшақ-ноғай бұтағына жатады. Қарақалпақстанда тұратын қарақалпақтардың мемлекеттік тілі және Өзбекстанның Хорезм, Ферғана облысы, Түрікменстанның Ташауыз облысы, Ресейдің Астрахан облысы мен Ауғанстан аумағында мекендейтін қарақалпақтар осы тілде сөйлейді. Қарақалпақ тілі — Қарақалпақстан Республикасының қорғауында әрі тіл туралы арнаулы заң бекітілген. Заңға сәйкес, қарақалпақ тілінің Қарақалпақстан Республикасының бүкіл аумағында мемлекеттік тіл ретінде қолданылуына құқықтық негіз белгіленген. Қарақалпақ тіліне мемлекеттік тіл мәртебесінің берілуі — республика аумағында тұратын халықтардың өз ана тілін қолдануда олардың конституциялық құқықтарын шектемейді. Бұл заң, жеке адамдардың арасындағы қарым-қатынастарды, әскери бөлімдерде, діни және дәстүрлік ғұрып-әдеттерді белгілеуде тілдердің қолданылуын қатаң бір тәртіпке салып тастамайды. Қарақалпақ тіліне ноғай тілі мен қазақ тілі аса жақын.
Мемлекеттік тіл ретінде орнығуы
1989 жылдың 1 желтоқсанында Қарақалпақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің сессиясында қарақалпақ тіліне мемлекеттік тіл мәртебесі берілді. Қарақалпақстан Республикасының «Мемлекеттік тіл туралы» Заңының 1-бабына сәйкес: «Қарақалпақ тілі — Қарақалпақстан Республикасының Мемлекеттік тілі болып табылады. Қарақалпақстан Республикасы өзінің аумағында тілге байланысты барлық мәселелерді шешу құқығына ие», — деп көрсетілген. Бұл жағдай тіл еркіндігін, тілдердің алдағы уақытта кең таралуын қолдайды.
Топтастырылуы мен шығу тегі
Қарақалпақ тілі шығу тегі бойынша алтай тілдері жанұясының түркі тілдер тобына енеді. Қарақалпақ халқының пайда болуымен қатар оның тілі де қалыптасты. Қарақалпақ халқы немесе қарақалпақ этнонимі XIV-XVI ғғ. Ноғай ордасының таратылуы кезінде пайда болды.
Ерекшеліктері
Қарақалпақ тілінде екі диалект бар: қазақ тіліне жақын солтүстік-шығыс диалекті мен өзбек және түрікмен тілдеріне жақын оңтүстік-батыс диалекті. Қазіргі қарақалпақ әдеби тілі солтүстік-шығыс диалектінің негізінде жасалған. Қазан төңкерісіне дейін араб жазуына негізделген ортаазиялық түркі әдеби тілі қолданылған. Өзбек тілімен тығыз қарым-қатынаста болу қарақалпақ тіліне, әсіресе, оның лексикасы мен морфологиялық құрамына әсер еткен.
Қарақалпақ тілінің негізгі сөздік қорын қыпшақ тіліндегі сөздер құрайды, мысалы: белбау (белбеу), алғайман (аламын), ийт (ит), илимпаз (ғалым, білімпаз), т.б. қарақалпақ тілінде 9 дауысты, 26 дауыссыз дыбыс бар. Күшті экспираторлық екпін соңғы буынға түседі. Үндестік заңына сәйкес езулік, еріндік дауыстылардың үйлесімділігі басым, мысалы: не қылып – неғып, кесбе (кеспе). Басқа түркі тілдері сияқты қарақалпақ тілі де жалғамалы тілдер қатарына жатады, бұл тілдегі сөздер көбінесе аффиксация (қосымшалар қосу) тәсілі арқылы жасалады, мысалы: соқлық (соқтығу, қақтығысу), исле (істе), жүрөк (жүрек). Қарақалпақ тіліндегі сөз таптары үш топқа жіктеледі: 1. атауыш сөз таптары; 2. көмекші сөздер; 3. одағай. 6 септік бар. Сөз құрамына қарай түбір сөз бен қосымша болып бөлінеді. Қосымшалар лексика-грамматикалық сөз тудырушы, функционалды-грамматикалық сөз тудырушы және сөз түрлендіруші болып үшке жіктеледі. Мысалы: темирши (ұста), ег-ин (егін), жолша (соқпақ).
Жазба әдебиет тілі
Қарақалпақ жазба тілі XX ғасырдың басында-ақ Орта Азия xалықтары үшін ортақ Шағатай тілі негізінде пайда болды. Бұл жазба әдебиет тілі жергілікті xалықтың басым көпшілігінің сауатсыз болуына қарамастан және қарақалпақ xалқының xалық арасы сөйлеу тілінің барлық жергілікті өзгешеліктерін өз ішіне қамтуына байланысты тұрақты әдебиет тілі ретінде қалыптасқан. Қарақалпақ xалқының бұл ескі жазба тілі қарақалпақ әдеби тілінің ескі жазуы ретінде үйретіледі. Жазба әдебиет тілі деп — әртүрлі әдебиеттердің, көркем шығарма, әлеуметтік-саяси, ғылыми-теxникалық, публицистикалық, оқу құралдарының және т.б. жазу арқылы іске асарылатын әдебиеттердің тіліне айтылады.
Жазба әдебиет тілі, тілдің фонетикалық және грамматикалық нормаларын қатаң сақтаған, оның ең жоғарғы түрі болып есептеледі. Әдеби тілдің жазба және ауызекі сөйлеу түрлері қазіргі уақытта радио мен телебағдарламалардың, газет-журналдардың, мемлекеттік мекемелердің, мәдени орындардың барлығында негізгі қатынас құралы ретіндегі қызметін атқарады. Әсіресе, бұл жағдай Қарақалпақстан Республикасының «Мемлекеттік тілі туралы» Заңының қабылданғанынан кейін жедел түрде іске асырылмақта. Сондықтан, әрбір сауатты, мәдениетті адам әдеби тілдің қадіріне жетіп, оның қағидаларын жазу мен сөйлеуде дұрыс және тілге деген құрметімен арттырады, өзінің сөйлеу мәдениетін көрсетеді.
Қарақалпақтық жазу жүйесі
Қарақалпақ әліпбиі
Алдымен 1928 жылға дейін қарақалпақ жазба тілінде араб әліпбиі қолданылса, кейін 1928-1940 жж. аралығында латын жазуы (Жаңәліп), одан әрі кирилл әліпбиі қолданылған. Алайда Өзбекстан Республикасының тәуелсіздігін алғаннан кейінгі уақытта латын графикасына қайта оралуға шешім қабылданып, қазіргі уақытта Қарақалпақстанда да бұл мәселе сатылап іске асырылуда. Төмендегі кестеде үш әліпбидің және ондағы әріптердің Xалықаралық фонетикалıқ әліпби (IPA)дағы белгіленуі көрсетілген.
Қазіргі уақытта қарақалпақ тілінің әліпбиі латын әліпбиіне көшірілген.
Қарақалпақ тілінде әдеби, ғылыми, қоғамдық-саяси әдебиеттер жарық көреді, мерзімді басылымдар мен ақпарат құралдары жұмыс істейді. Қарақалпақ тілі мен фольклорын алғаш зерттеуші - Ә. Диваев (1855-1933). Қазан төңкерісінен кейін ғылыми тұрғыдан тереңірек зерттеген ғалымдар: Н.А. Баскаков, С.Е. Малов, Д.С. Насыров, т.б.
Дереккөздер
1. «Қазақстан» энциклопедиясы
Сілтемелер
* Санат:Қыпшақ-ноғай тілдері Санат:Жалғамалы тілдер Санат:Түркі тілдері Санат:Қыпшақ тілдері
Эрнст Генрих Вебер
Эрнст Генрих Вебер (24 маусым 1795, Виттенберг - 26 қаңтар 1878, Лейпциг) - неміс анатомы және психофизиологы.
Өмірбаяны
Вебердің еңбектері эксперименттік психология бастамасы болды. Ол психикалық құбылыстың сыртқы тітіркендіргіштерден тәуелділігін жоққа шығаратын "сезім мүшелерінің арнайы энергиясы" деген принципті қатты сынға алды.
Дереккөздер
Санат:24 шілдеде туғандар Санат:1795 жылы туғандар Санат:Виттенбергте туғандар Санат:26 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:1878 жылы қайтыс болғандар Санат:Лейпцигте қайтыс болғандар Санат:Германия физиологтары Санат:Германия психологтары Санат:Германия анатомдары Санат:Лейпцигтің құрметті азаматтары Санат:Лейпциг университеті ректорлары
Тапис
Тапис (Tapes) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Камакан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1857 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Perl (бағдарламалау тілі)
Perl — интерпретацияланған, динамикалық, жоғарғы деңгейлі бағдарламалау тілі.
Сілттемелер
Санат:Бағдарламалау тілдері
Сейсенбай Дербісәліұлы
Сейсенбай Дербісәліұлы (1855 – 1928) – ұстаз, ахун. Сейсенбай Ноғайты аймағындағы орташа дәулетті шаруа жанұясында дүниеге келген. 12 – 13 жасында Хиуадағы медресеге оқуға кетіп, сонда 12 жыл оқып елге оралады. Көшекбай деген дәулетті ағайыны Сейсенбайға арнап Бесқаладан алты қанат киіз үй жасатып, Алланың ақтық жолына «Дін отау» көтерген. Ауылдың отыздан астам қажырлы жігіттерін жинап Сам құмының Кілжантұмсық деген жерінен саз балшықты илетіп, отыз бөлмелі мешіт салғызады. Мешіттің төбесін жабу үшін Аралдан терек, тал ағаштарын алғызады. Сейсенбай ахун туған еліндегі ұстаздық жұмысын 1882 жылдан 1927 жылға дейін үздіксіз жүргізіп, келесі жылы дүние салады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1885 жылы туғандар
Үлкен Урашная
Үлкен Урашная — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің оң жағалауынан 883 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бақытжан Қауасқанұлы Майтанов
Өмірбаяны
Арғын тайпасы Қуандық руының мамадайыр бөлімінен шыққан.
Дереккөздер
Санат:27 наурызда туғандар Санат:1952 жылы туғандар Санат:Қаратал ауданында туғандар Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Егемен Қазақстан журналистері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары Санат:Қазақстан әдебиет сыншылары Санат:Қазақстан Гуманитарлық ғылымдар академиясының академиктері Санат:Қазақстан әдебиеттанушылары
Эдуард Олегович Квятковский
Эдуард Олегович Квятковский 1974 жылы 10 қарашада Қарағанды қаласында туған. Орыс. Халықаралық туризм және менеджмент институтын (Австрия, Земмеринг қ., 1995) «Туризм және қонақұй шаруашылығы» мамандығы бойынша; Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетін (1997) халықаралық қатынастар маманы мамандығы бойынша бітірген. Оңтүстік Кореяда (1997), Жапонияда (1998), РФ, Израилде (2001) тағылымдамадан өткен. 1997 жылдың қаңтарынан - ҚР Президенті жанындағы Жоғары экономикалық кеңес хатшылығының аға сарапшысы. 1997 жылдың сәуірінен - ҚР Стратегиялық жоспарлау агенттігі Стратегиялық жоспарлау департаментінің бас маманы. 1997 жылдың желтоқсанынан - ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Әлеуметтік-экономикалық саладағы реформалар департаментінің кәсіпкерлікті қолдау басқармасы бастығының орынбасары; 1998 жылдан - Стратегиялық жоспарлау және бақылау департаментінің салалық дамуды үйлестіру басқармасы бастығының орынбасары; 1999 жылдың сәуірінен - арнайы стратегияларды әзірлеу бөлімінің бастығы; 1999 жылдың желтоқсанынан - Әлеуметтік-экономикалық талдау департаменті директорының орынбасары. 2001 жылдың сәуірінен - ҚР Табиғи монополияларды реттеу, бәсекелестікті қорғау және шағын бизнесті қолдау агенттігі Монополияға қарсы саясат, шағын бизнесті қолдау және құқықтық қамтамасыз ету департаментінің директоры; 2001 жылдың шілдесінен - Шағын бизнесті қолдау және дамыту департаментінің директоры; 2002 жылдың қаңтарынан - Шағын бизнес департаментінің директоры, «Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры» ЖАҚ тексерушісі. 2002 жылдың қарашасынан - ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі «Экономикалық зерттеулер институты» РМК қаржы мәселелері женіндені бас директордың орынбасары. 2003 жылдан - «Экспорттық несиелер мен инвестицияларды сақтандыру жөніндегі мемлекеттік сақтандыру корпорациясы» АҚ Басқармасы терағасының орынбасары. 2006 жылдан - «Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ Басқармасы төрағасының орынбасары. 2007 жылдан - жеке секторда жүмыс істеген. 2008 жылдан - ҚР Президенті әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы. 2009 жылдан - ҚР Индустрия және сауда министрлігінің жауапты хатшысы. 2010 жылдың наурызынан бері - ҚР Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің жауапты хатшысы. Медальмен марапатталған. Қызы мен ұлы бар.
Астероидтар тізімі (601—700)
(501—600) • Астероидтар тізімі • (701—800)
Санат:Астероидтар тізімдері
Еуропа чемпиондары кубогы 1982/83
Еуропа чемпиондары кубогы 1982/83 — Еуропа чемпиондары кубогының 28-ші маусымы, бірінші рет Грманияның "Гамбург" клубы жеңімпаз атанды.
Финал
Толық мақаласы: Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1983
Көктөбе ауылдық округі (Май ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Көктөбе, Белогор НҚП ауылдары кіреді. Орталығы – Көктөбе ауылы.
Еуропа чемпиондары кубогы 1982/83
Сілтемелер
Санат:Еуропа чемпиондары кубогының маусымдары Санат:1982 жылғы футбол Санат:1983 жылғы футбол
Көктөбе ауылдық округі (Май ауданы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3955 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Май ауданы ауылдық округтері
233 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:233 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:233 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Зайерсберг
Зайерсберг (Seiersberg) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Грац округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7625 адамды құрайды (1 қаңтар 2008). Алып жатқан жер аумағы 7.89 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GU, ресми идентификациялық коды — 6 06 44.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вернер Брайтубер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Рюмии (Па-де-Кале)
Рюмии (Rumilly) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62729, пошта индексі — 62650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 263 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Джованни Ди Лоренцо
Джованни Ди Лоренцо (Giovanni Di Lorenzo; 4 тамыз 1993 жыл, Кастельнуово-ди-Гарфаньяна, Италия) — италиялық футболшы, «Наполи» клубы мен Италия Ұлттық футбол құрамасының қорғаушысы.
2020 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.
Клубтық
«Наполи»
Халықаралық
Италия
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Реджина ФК ойыншылары Санат:Эмполи ФК ойыншылары Санат:Наполи ФК ойыншылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Вебб
Вебб, Уэбб - ерлі зайыпты ағылшын экономистері рі қоғам қайраткерлері,  ағылшын жұмысшы қозғалысының  реформистік тарихшылары, тред-юнионизмнің  және фабрикан  социализмі деп аталтын  ағымның теоретиктері.