cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маңғыстау баспасөзі
Тарихы
90-жылдардың басында Маңғыстауда ресми баспасөзбен қатар ведомстволық және тәуелсіз газеттер де көптеп шыға бастады. Олардың қатарында «Каскор» акционерлік компаниясының «Вестник», Маңғыстау энергия комбинатының «Энергия», республикалық «Сфинкс» концернінің «Каспийский меридиан», облыстық кәсіподақтары кеңесінің «Маңғыстау кәсіподақтары» – «Профсоюзы Мангистау», журналист З.Бибикова мен іскерлікті және бәсекелестікті дамытуды қолдау қорының «Дело», Қазақстан Жазушылар одағы мен «Наурыз» қорының және «Аққұс» шығармашылық бірлестігінің «Аққұс» газеттерін, «Адай» тәуелсіз газетін атауға болады. <
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы газеттері
Қарасу көшесі (Астана)
thumb|300px|Астана Қарасу көшесі Ұлытау көшесінен басталып, Тастақ көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 539,6 м. «Көктал» тұрғын алабы. Қазақстанда Қарасу атымен аталатын көптеген жер-су атаулары бар.
Глен
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Адриан Илие
Адриан Букурэл Илие (Adrian Bucurel Ilie; 20 ақпан 1974 жыл, Крайова) — румыниялық футболшы, шабуылшы. 1996, 2000 жылдары Еуропа чемпионатына, 1998 жылы әлем чемпионатына қатысты.
Командалық
Стяуа
Галатасарай
Валенсия
Цюрих
Сілтемелер
Санат:Румыния футболшылары Санат:Румыния Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Стяуа ФК ойыншылары Санат:Галатасарай ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Алавес ФК ойыншылары Санат:Бешикташ ФК ойыншылары Санат:Цюрих ФК ойыншылары
Авдия Вршаевич
Авдия Вршаевич (Avdija Vršajević; 6 наурыз 1986, Добой, Югославия) — босниялық футболшы, қорғаушы. Босния және Герцеговина құрамасының ойыншысы. 2014 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бір гол соқты (үшінші турда Иранның қақпасына).
Сілтемелер
Санат:Босния және Герцеговина футболшылары Санат:Хайдук Сплит ФК ойыншылары Санат:Босния және Герцеговина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Бұжыра
Бұжыра - етікші құралы. Етікті тігіп болғаннан кейін етік ішіндегі қалыпты алып шығу үшін үш жағында бурандасы бар бұжыраны пайдаланған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Бейсболдан Азия чемпионаты
Бейсболдан Азия чемпионаты — Азия бейсбол федерациямен (BFA) 2 жылда бір рет ұйымдастырылатын бейсболдан халықаралық жарыс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Азия чемпионаттары Санат:Бейсбол
Сен-Жульен-де-Крампс
Сен-Жульен-де-Крампс (Saint-Julien-de-Crempse) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24431, пошта индексі — 24140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 206 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі
Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі — Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін, қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл саласында, сондай-ақ, Қазақстан Республикасының заңнамасында осы органның құзырына жатқызылған экономикалық және қаржылық құқық бұзушылықтардың алдын алу, оларды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру бойынша басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган болып табылады.
Тарихы
Қазақстан Республикасы Президентінің 2021 жылғы 28 қаңтардағы № 501 Жарлығымен Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы күрес, сондай-ақ экономикалық және қаржылық қылмыстар мен құқық бұзушылықтардың алдын алу, анықтау, жолын кесу, ашу және тергеу салалардағы атқарымдары мен өкілеттіктері беріліп, Қазақстан Республикасы Қаржы мониторингі агенттігі құрылды.
Міндеттері
1) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл саласындағы бірыңғай мемлекеттік саясатты іске асыру;
2) Қазақстан Республикасының заңнамасымен осы органның жүргізуіне жатқызылған экономикалық және қаржылық құқық бұзушылықтардың алдын алу, анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру;
3) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл салаларында бірыңғай ақпараттық жүйе құру және республикалық деректер базасын жүргізу;
4) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл саласында шет мемлекеттердің құзыретті органдарымен өзара іс-қимылды және ақпарат алмасуды жүзеге асыру;
5) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл, мемлекеттік органдардың осы бағыттағы қызметін үйлестіру;
6) қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша халықаралық ұйымдарда Қазақстан Республикасының мүдделерін білдіру;
7) Агенттіктің жүргізуіне жатқызылған мәселелер бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру;
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Республикасы агенттіктері
Сержант
Сержант — Кіші сержанттан жоғары Аға сержанттан кіші. Бірнеше елдің қарулы күштеріндегі әскери атағы.
Гвардиялық әскери бөлімде, Гвардиялық кемелерде әскери қызметте болған әскери қызметшінің әскери атағына дейін «күзетшілер» сөзі қосылады.
«Әділдік» немесе «медициналық қызмет» деген сөздер әскери немесе әскери-әскери мамандығы бар әскери-бухгалтерлік мамандығы бар резервтегі әскери қызметкердің немесе азаматтың әскери атағына қосылады.
Әл-Рисала (кітап)
Әл-Рисала (ﺍﻟﺮﺳﺎﻟـة) Имам әл-Шафи'идің ең көрнекті еңбектерінің бірі, әсіресе Исламдық заңнамаға қатысты өте түсінікті жазылған деректері себебінен. Бұл еңбекте Имам әл-Шафи'и қасиетті заңның (усул әл-фиқһ) төрт түрлі деректерін көрсетеді.
1885 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1885 жылы туғандар
Синойкизм
Синойкизм (грек. Synoikismos, synoikizo - бірге қоныстанамын) – ежелгі мемлекетттерде (Грекияда, Римде т.б) бірнеше дербес қоныстар мен қалалардың біртұтас полиске бірігіп, қосылу процесі. Синойкизм нәтижесінде біртіндеп тайпалық бытыраңқылық жойылды, бір орталықтан басқару органдары пайда болды, экономикалық бірлестік күшейді, бұрынғы жекеленген тайпалар мен қауымдардың соғыс күші нығая түсті.
Ревокация
1. Азаматтық құқықта — чек берушінің өзі берген чектің күшін жоюды ұсынуы.
Синойкизм
Дереккөздер
Санат:Ежелгі Грекия
1885 жыл
Түсініктемелер
*
Ревокация
2. Халықаралық құқықта — елшіні немесе өкілеттілік берушіні өз еліне шақырып алу.
3. Кен мағынасында - бұрын берілген өкімнің тапсырудың күшін жою.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Топырақ зоналары
Топырақ зоналары — экватордан полюстерге қарай климаттың өзгеру әсерінен жер бетінде пайда болған ендік бағытта кезектесіп орналасқан топырақ түрлері. Жер бетінде мынадай топырақ зоналары бар:
Сержант
Санат:Әскери іс Санат:Әскери шендер
Топырақ зоналары
Дереккөздер
Санат:География Санат:Топырақтану
Әл-Рисала (кітап)
Сілттемелер
Санат:Шариа Санат:Ислам
Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі
Ерлер арасындағы футболдан ХІV әлем чемпионаты — 1990 жылы 8 маусым - 8 шілде аралығында Италияда өтті. Финалда ГФР футболшылары Аргентинаны 1:0 есебімен ұтып, үшінші рет әлем чемпионы атанды.
А тобы
Михал Билек (Чехословакия) пенальти соға алмады (89', қақпашы қайтарды).
Джанлука Виалли (Италия) пенальти соға алмады (32', бағана).
Д тобы
Фарук Хаджибегич (Югославия) пенальти соға алмады (81', қақпашы қайтарды).
Е тобы
Рубен Соса (Уругвай) пенальти соға алмады (73', биік кетті).
Шифо (Бельгия) пенальти соға алмады (59', маңдайша).
Финал
Толық мақала: 1990 жылғы әлем чемпионатының финалы
Марапаттар
Санат:Футболдан 1990 жылғы әлем біріншілігі Санат:1990 жылғы футбол
Перидерма
нобай|180px| Эпидермистің жасушалары сабақтың жуандап өсуінің нәтижесінде өзгеріске ұшырап өледі. Осы кезде соңғы жабын ұлпасы перидерма пайда болады. Оның пайда болуы соңғы меристема тоздық камбийдің (феллогеннің) жұмысына байланысты. Тоздық камбий субэпидермалық жасушалардан, ал кейде тіптен эпидермалық жасушалардан дамиды. Тоздық камбийдің жасушалары тангенталды бөлініп, сабақтың ортасынан (өзегінен) шетіне қарай тозды (феллеманы), ал шетінен ортасына қарай тірі паренхималық жасушалардың қабатын (феллодерманы) бөліп шығарады. Үш ұлпадан феллогеннен, феллемадан және феллодермадан тұратын комплекс күрделі жабындық ұлпа перидерма деп аталынады. Қорғаныштық қызметті тек тоз (феллема) ғана атқарады. Ол тығыз орналасқан жасушалардың дұрыс радиальды қатарларынан тұрады.
Санат:Өсімдік ұлпалары
Константина (қала)
Константина – Алжир қалаларының бірі
Жерорта теңізінің шығыс жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Халық саны 442 862 адам (2007 жылғы халық санағы бойынша). Көне заманда Цирта деп аталып, Нумидияның астанасы болған. Рим империясының кезінде Жаңа Африка провинциясының астанасы болған (кейінірек – Нумидия). Қала экономикасы негізінен металл өңдеу, темекі және тамақ өнеркәсібі мен кілем тоқып, шығаруға негізделген. Константинада 1221 жылы салынған мешіт сақталған.
Дереккөздер
Санат:Алжир қалалары
Тропиктер
thumb|250px Тропиктер (tropikos (kyklos) - бұрылыс шеңбері) – Жер шарының экваторынан солтүстікке және оңтүстікке қарай 23`27` қашықтықта орналасқан жер бетіндегі екі жорымал параллель шеңбер. Экватордың Солтүстігіндегі Тропиктер солтүстік немесе Шаян тропигі, ал оңтүстігіндегі Тропиктер Оңтүстік немесе Тауешкі тропигі деп аталады. Жазғы күн тоқырауы кезінде (21 – 22 маусымда) Күн көзі өзінің көрінерлік жолының ең шеткі солтүстік нүктесінен өтеді, сол күні түс мезгілінде солтүстік тропиктің бойындағы жерлерде Күн көзі дәл төбеге шығады. Бұл кезде Жер шарының солтүстік жартысындағы ең ұзақ күн, ал Оңтүстік жартысында ең ұзақ түн болады. Қысқы күн тоқырауы кезінде (21 – 22 желтоқсанда) Оңтүстік тропиктің бойындағы жерлерде түс мезгілінде Күн көзі тас төбеде тұрады. Бұл кезде Жер шарының солтүстік жартысында ең қысқа күн, Оңтүстік жартысында ең ұзақ күн болады. Тропиктер аралығындағы елдерде Күн көзі жылына 2 рет дәл төбеге көтеріледі.
Дереккөздер
Санат:Тропиктер
Гринбаш (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 1421 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 114.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-29185.
Құқықтық мирасқорлық
Азаматтардың құқығы мен міндеттерінің бір адамнан екіншісіне тікелей заң күшімен немесе келісіммен өтуі. Азаматтық, отбасылық, еңбек құқығында тек мүліктік құқық пен міндеттер мираскорлығына жол беріледі. Авторлық, ар-ұжданы мен қадір-қасиет сияқты жеке құқықтар олардың иесінің иелігінен айырылмайды және басқа адамдарға берілуге жатпайды. Сондай-ақ алиментті алу құқығын және т.б. басқаларға беруге болмайды.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Қаратал көшесі (Астана)
Қаратал көшесі Мұқан Төлебаев көшесінен басталып, Айнакөл көшесінде аяқталады. Бесшалқар көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 848,8 м. Бұрынғы атауы №З6 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
NGC 4183
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 14 қаңтарда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 4183 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38988, UGC 7222, MCG 7-25-51, ZWG 215.53, FGC 1386.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Қожахмет (тау)
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы Шайыр ауылының солтүстігінде 6 км жерде орналасқан.
Өсімдігі
Етегінде тасбұйырғын, жусан, т.б. шөл өсімдіктері басым.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы таулары
Бестау (Ақтөбе облысы)
Бестау (2007 ж. дейін — Пятигорка) — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Бестау ауылдық округі оралығы. КАТО коды — 154235100.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 920 адам (449 ер адам және 471 әйел адам) болса, 2009 жылы 651 адамды (321 ер адам және 330 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы елді мекендері
Бұзау жабу
Егер ескі киімнен тігер болса, дәстүрлі наным-сеніммен киімнің жағасын, жеңін сөгіп алып, қалған жерін ғана іске жаратқан. Жабудың бұрыштарына ұзындығы үш-төрт қарыстай бау тағылады. Бұзаудың жонын, сауырын, екі бүйірін қымтайтын жабу осы баулармен байланады. Жазғытұрымғы шақта аурушаң әлжуаз бұзауларға байлайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Айналым капиталы
Айналым капиталы — өндіргіш капиталдың бір бөлігі. Оның құрамына тұрақты капиталдың шикізат, материалдар, отын, өндірістің аяқталмаған элементтері және өзгермелі капитал (жұмысшы күшіне жұмсалатын шығын) кіреді.
IC 501-1
IC 501-1 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Айналым капиталы
Тұрақты капиталдың материалдық элементтерінің бір бөлігі (шикізат, материалдар) өндірілген өнімге өз құнын көшіре отырып, оның материалдық субстанциясын (алғашқы негізін) жасайды, ал басқа бөлігі (отын) тек өз құнын көшіреді, бірақ сол субстанцияны (зат негізін) жасауға қатыспайды. Айналым капиталының шикізат пен материалдар түріндегі құны өндірістің толық уақытына авансыланады. Сондықтан тұрақты капиталдың ұзақ кезеңді салалардағы айналым шапшаңдығы өндірістің қысқа кезеңді салаларына қарағанда аз болып келеді. (қ. Капитал айналымы). Тауар сатылған соң айналым капиталының құны айналым саласынан ақшалай күйде толық қайтып оралады және қайтадан өндіргіш капитал элементтеріне айналуы мүмкін. Қолданыстағы айналым капиталының мөлшері өндіріс көлемі мен айналым уақыты арқылы анықталады. Ауыспалы айналым процесінде капитал құнының бір бөлігі өндірістік айналым капиталының материалдық қоры түрінде болады. Егер капитал айналымы бәсеңдесе өндіріс процесінің тоқтап қалмауын қамтамасыз ету үшін кәсіпкерлер айналым капиталына қосымша қаржы жұмсауға мәжбүр болады. Ал айналым тездеген жағдайда, керісінше, айналым капиталы құнының бір бөлігін босатуға мүмкіндік туады. Негізгі капиталдың қорлануы мен өндірістің өсуі өндіріске қажетті қорларды көбейтуді қажет етеді. Мұны жүзеге асыру үшін таза пайданың бір бөлігін капиталға айналдыру немесе несие алуға тура келеді. Егер айналым капиталының кейбір элементтерінің бағасы өссе, кәсіпкерлер нақты өнім көлемін бұрынғы деңгейде сақтау үшін қосымша қаржы жұмсауы керек.
Сілтемелер
Санат: Экономика
IC 501-1
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23305, ZWG 119.42, NPM1G +24.0147.
Сыртқы сілтемелер
IC 501,01 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Денисовка (Печора тармағы)
Денисовка — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің оң жағалауынан 670 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 77 км-ді құрайды.
IC 4922
IC 4922 — Мерген шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Денисовка (Печора тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
IC 4922
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Денисовка (Печора тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 4922
Сыртқы сілтемелер
IC 4922 Санат:Мерген (шоқжұлдыз)
Денисовка (Печора тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
1886 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1886 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1886 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бриона
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1132 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 47 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 28072.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Александр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Турабичис-цкаро
Турабичис-цкаро — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Метлюта (Ори-цкали) өзенінің оң жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Жосалы (өзен)
Жосалы – Торғай алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігіне қарасты аумақта. Ұзындығы 65 км. Ащытасты өзенінің оң саласы.
Бастауы
Бастауын Арқалық қаласының солтүстігіндегі ұсақ шоқылардың бойындағы бұлақтардан алып, Көктау ауылынан батысқа қарай 1 км жерде Ащытасты өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Жоғарғы ағысында жағасы жайпақ, құмдауытты, төменгі ағысында оң жағасы төбелі-қырқалы (313 м) келеді. Көктемгі қар және жер асты суларымен толығады. Жаз айларында қарасуларға бөлініп қалады. Суы егін және мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Арқалық қалалық әкімдігі өзендері Санат:Торғай су алабы
Кюрий
[[Сурет:Curium.svg|thumb|left|100px| Кюрий
Curium (Cm)]] Кюрий (лат. Curium; Cm) — Менделеевтің Периодтық кестесінің актинидтер тобындағы химиялық элемент.
Рет нөмірі – 96.
Атомдық массасы – 247,0703.
Радиоактивтіктің негізін салушы Мария мен Пьер Кюрилердің құрметіне "Кюрий" деп атаған.
Кюрий табағатта кездеспейді. 1944 ж. американ ғылымы Г.Сиборг, Р.Джеймс және А.Гиорсо 239Pu Плутонийді α-бөлшектермен (гелий ионымен) атқылау арқылы жасанды түрде алған:
Кюрийдің 8 изотопы белгілі, бұлардың ішінде ең тұрақтысы 247Сm.
Физикалық қасиеттері
Кюрий - күміс түсті ақ металл.
Үшфторидті барий буымен тотықсыздандыру арқылы алынады.
Химиялық қасиеттері жағынан гадолинийге ұқсас.
Қосылыстарында үш валентті. Төрт валентті (СmО2,СmҒ4) қосылыстары кездеседі, бірақ тұрақсыз.
Дереккөздер
Санат:Химиялық элементтер
Торричелла-Пелинья
Торричелла-Пелинья (Torricella Peligna) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1587 адамды құрайды. Халық тығыздығы 45 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Пошта индексі — 66019.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Ольхи (Кіші Бурлуки тармағы)
Ольхи — Ресейдегі өзен. Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Бурлук өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Медведица Терса өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Хопер және Солтүстік Дон салаларының құйылысы аралығындағы Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Алмейрин (Пара)
Алмейрин (Пара) (Almeirim (Pará)) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Байшу-Амазонас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алмейрин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30903 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 72 960,274 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,5 адам/км².
Санат:Пара елді мекендері
Монфорте-де-Моюэла
Монфорте-де-Моюэла (Monforte de Moyuela) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Хилока ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 69 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47.77 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 121 км.
Тауха (Саксония-Анхальт)
Тауха (Саксония-Анхальт) (Taucha (Sachsen-Anhalt)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Вайсенфельс ауданының құрамына енеді.
Монфорте-де-Моюэла
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Тауха (Саксония-Анхальт)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 641 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 480. Муниципалитеттің басшысы — Ренате Пёцш.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Сэнтралиа (Миссури)
Сэнтралиа (Centralia) — Миссури штатының Оудрэйн округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 6.6 км². FIPS коды — 29-12898.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 3774 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Оудрэйн округы (Миссури)
Катриште (Кюстендил облысы)
Катриште (Катрище) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кюстендил қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 131 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2537. Телефон коды — 07917. ЕКАТТЕ коды — 36659.
Дүкенбай Досжан
Дүкенбай Досжан (1942 жылы 9 қыркүйекте Жаңақорған ауданы Қызылорда облысы — 15 қыркүйек 2013, Астана) — жазушы, Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1996). Парасат және Құрмет ордендерінің иегері.
Шығармашылығы
Досжан Түркістан қаласының, Жаңақорған, Созақ, Отырар аудандарының құрметті азаматы.
Сурхан (футбол клубы)
«Сурхан» («Surxon» Termiz futbol klubi/«Сурхон» Термиз футбол клуби) — Өзбекстанның Терміз қаласындағы (Сурхандария вилоияты) футбол клубы.
Премья
Премья (Prémilhat) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,12 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03211, пошта индексі — 03410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2287 адамды құрады. Халық тығыздығы — 108,29 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Ерь-Яха
Ерь-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ныда өзенінің оң жағалауынан 176 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Ілбішін
нобай|орта|1200px|Ілбішін ауылына қош келдіңіздер!
Ілбішін — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданындағы ауыл, Ақжол ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 45 км-дей жерде, Жайық өзенінің оң жағалық аңғарында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1931 жылы ауыл шаруашылығын ұйымдастыру кезінде қаланған. 1961-1992 жылдар аралығында өзімен аттас асыл тұқымды ет зауыты кеңшарының орталығы болып келді. Оның негізінде 1992 жылы шаруа қожалықтары құрылды. Ауыл арқылы Орал – Атырау автомобиль жолы өтеді.
Сент-Мари-о-Боск
Сент-Мари-о-Боск (Sainte-Marie-au-Bosc) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,18 км² шамасында.
Ілбішін
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ақжайық ауданы елді мекендері
Сент-Мари-о-Боск
Коммунаның INSEE коды — 76609, пошта индексі — 76280.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 314 адамды құрады. Халық тығыздығы — 98,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Перу-Пиньейру
Перу-Пиньейру (Pêro Pinheiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Синтра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 712 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,06 км² шамасында. Халық тығыздығы — 293,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр (São Pedro).
Тарихы
Аудан 1988 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Механикалық қасиеттер
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері Санат:Техника Санат:Машинажасау
لقيم
Антонов Ручей
Антонов Ручей — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Николаевкаөзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Бұрамдық қырықаяқ
thumb thumb Бұрамдық қырықаяқ-қырықаяқты берілістің трапеция іспетті бұрандалы жетекші білігі.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт
Конкоре (Морбиан)
Конкоре (Concoret) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56043, пошта индексі — 56430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 765 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Тескенсу
Географиялық орны
Аудан орталығы - Есік қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 41 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 3331 адам (1633 ер адам және 1698 әйел адам) болса, 2009 жылы 4443 адамды (2213 ер адам және 2230 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
Құрылымдар
Құрылымдар, конструкциялар (лат. constructіo — құрастыру, жасау), техникада — машина мен ғимараттардың немесе тораптар құрылысы мен жұмысының сұлбасы, сондай-ақ, машинаның, ғимараттың, тораптың өзі және олардың бөлшектері. Құрылымдар машина бөлшектері мен элементтерінің өзара орналасу ыңғайына, олардың бір-біріне бекітілу тәсілдеріне, өзара әрекеттесуіне және бөлек бөлшектерінің жасалатын затына байланысты болады.
Дереккөздер
Санат:Конструкциялар
Жуан Тейшейра
Жуан Карлуш Вилача Тейшейра (порт. João Carlos Vilaça Teixeira; 18 января 1993 года, Брага, Португалия) — португальдік футболшы, «Ливерпуль» клубының құрамында өз өнерін көрсетеді. Шабуылдаушы жартылай қорғаушы позициясында ойнайды. Клубтық маңсабы Спортинг Тейшейра 2004 жылы өзінің маңсабындағы бірінші клубы «Брагадан» «Спортингтің» жастар құрамасына ауысты. Ол клубтың негізгі құрамына 2011/2012 маусымында ауысып, 46 номер алды. Оның бірінші рет мәлімденуі «Цюрих» пен «Лацио» командаларына қарсы Еуропа Лигасында болды. Ливерпуль 2012 жылы Тейшейраны «Ливерпул» 830,000 фунт стерлинг ақшаға сатып алды. Клубқа қосылған соң Тейшейраға  «Жаңа Деку» лақап атын қойды. Бірақ, клубқа қосыла салып, Тейшейра арқаның ауыр жарақатын алып, 6 айлық мерзімге ұшып кетті. 2012/2013 маусымда 21 жасқа дейінгі Премьер-Лигада 20 ойынның ішінде 2 гол тықты. 2015 жылдың 19 мамырында Тейшейра Ливерпульдің академиясының үздік ойыншысы болды.
Қазақстан Республикасы Энергетика, индустрия және сауда министрлігінің Стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі комитеті
Қазақстан Республикасы Энергетика, индустрия және сауда министрлігінің Стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі комитеті (Мемстандарт) (1998-2001) ҚР Үкіметінің 1998 ж. 24 ақпандағы қаулысымен құрылды. ҚР Үкіметінің 2001 ж. 31 қаңтардағы қаулысымен ҚР Энергетика, индустрия және сауда министрлігінің Стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі комитеті ҚР Экономика және сауда министрлігінің Стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі комитеті болып қайта қүрылды.
Рокфор-де-Со
Рокфор-де-Со (Roquefort-de-Sault) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11321, пошта индексі — 11140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 81 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Қаратау көшесі (Астана)
Қаратау көшесі Ғ. Мұстафин көшесінен басталып, Ақарыс, Бекарыс, Жанарыс, Жаркент, Бурабай, Жайық, Ертіс, Бұқтырма, Есіл, Шу, Лепсі, Іле, Еділ көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1636,3 м. Бұрынғы атауы №З көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ).
Қаратау - Жамбыл облысындағы қала, Еуразияның түркі тілдес халықтар қоныстанған аймақтарындағы биіктігі орташа және аласа тау жоталары. Алатаумен салыстырғанда, Қаратауда жаз айларында қар жамылғысы болмайтындықтан осылай аталады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Қабатты жазық
Қабатты жазық — беріктігі әр түрлі шөгінді жыныстармен алмасып келген горизонтальды қабаттардан тұратын жазық. Шеткі бөлімдерінің денудацияға ұшырауы салдарынан үстіңгі қабаттары төменгі қабаттарымен салыстырғанда күштірек бұзылып отырады да, құлама қабырғалы кертпештері бар жазыққа айналады. Бұл жазықтың кейбір қабаттарының үгілуге тез ұшырауына байланысты кертпештер біртіндеп мүжіліп отырады. қазақстанда қабатты жазық типіне Торғайдың қалдық жазық даласы жатады.
Дереккөздер
Санат:География
Глинт
Глинт - денудация немесе абразия нәтижесінде пайда болған құрылымдық үстірттің тік жары (мысалы, Балтық—Ладога кертпеші, Солтүстік Америкадағы Канаданың кристаллы қалқанын қоршап тұрған Глинт). Саздар мен құмтастардан, беті оқтастардан тұрады.
1887 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1887 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1887 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Тушинская Алазань
Тушинская Алазань (Тушетис Алазани) (თუშეთის ალაზანი) — Грузиядегі өзен. Өзен сағасы Андийское Койсу өзенінің оң жағалауынан 144 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды.
Дереккөздер
Санат:Грузия өзендері
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы — материалдық өндірістің ең маңызды түрлерінің бірі. Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Ауыл шаруашылығы екі үлкен саладан, яғни өсімдік шаруашылығынан және мал шаруашылығынан тұрады. Сонымен қатар оның құрамына балық аулау, аңшылық және омарта шаруашылығы да кіреді.
Тарихы
thumb|250px|Комбайндар, [[Питер Брейгель, 1565 жыл.]] Қазақ жерінде б.з.б. 2-мыңжылдықтан бастап адамдар қолда мал өсіре бастады. Оларды көбейту үшін жайылымдар іздеп, көшіп қонатын болды. Олар көбінесе жылқы, түйе, қой және ешкі өсірді. Малдарының жағдайына байланысты көшіп жүретіндіктен сиырды өте аз ұстады. Сол кезден бастап адамдар егін салумен де айналысқан. Оған дәлел — қыш құмыраларда сақталған арпаның, бидайдың, тарының дәндері. Егін егу мал өсіруге қарағандла баяу дамыды. Себебі тастан, ағаштан жасалған құралдар қатты жерлерді өңдеуге жарамады. Олармен тек өзен, көл жағасындағы жерледі өңдеді. 16-17 ғасырлардан бастап Қазақстан жерінде егіншілік дами бастады. 1694 жылы Тәуке ханның Түркістан сарайында болған Ресей елшісі В.Кобяков жергілікті тұрғындардың бидайды, арпаны, тарыны өте көп мөлшерде егетін және бидайдың жаздық, күздік түрлерін өсіретінін жазған. Шығыс Қазақстан және Жетісу тұрғындары егін шаруашылығын мал шаруашылығымен және балық аулау кәсібімен қатар жүргізді. Бұл жерлерде егін суару үшін қолдан арық қазылды. Шу, Талас өзендерінің бойына бау-бақша егілді. Орталық Қазақстанда егіншілікке жақсы жетілген суару жүйесін пайдаланды. Негізгі салалары — егіншілік пен мал шаруашылығы. Олардың құрамына а.ш. дақылдарының, малдың түрі, топтары т.б. бойынша бөлінетін қосалқы салалар енеді. Қазақстанда ауыл шаруашылығы, оның ішінде мал шаруашылығы ежелден негізгі өндіріс саласы болып келді. Ол халықты азық-түлікпен (сүт, май, ет, тоңмай т.б.), жеңіл және тамақ өнеркәсіптерін шикізатпен қамтамасыз етеді. Күш көлігі де (ат, өгіз, түйе т.б.) егіске керекті тыңайтқыш та (көң, қорда т.б.) осы мал шаруашылығынан алынады. 20 ғасырдың 90-жылдарына дейін Қазақстан ауыл шаруашылығы құрылымының негізін Кеңестік шаруашылықтар (кеңшар) мен ұжымдық шаруашылықтар (ұжымшар) құрады. 1990 жылдан бастап республиканың агроөнеркәсіп кешенінде кең ауқымды әлеуметтік-экономикалық өзгерістер болды.
Ауыл шаруашылығының маңызы
Ауыл шаруашылығы — шаруашылық салаларының ішіндегі ең ежелгі және табиғат жағдайларына тікелей тәуелді саласы. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы — неғұрлым көп тараған сала. Шындығында, дүниежүзінде халқы ауыл шаруашылығының түрлі салаларымен айналыспайтын бірде-бір ел жоқ. Ауыл шаруашылығының барлық жерге таралуы оның алуан түрлілігіне байланысты. Ғалымдар шамамен онын 50-ге жуық түрін бөліп көрсетеді. Қазіргі мәлімет бойынша дүниежүзінде бұл салада шамамен 1,3 млрд-тан астам адам еңбек етеді, оған ауыл шаруашылығындағы шаруа отбасыларын қосатын болса, онда ол көрсеткіш 2,6 млрд адамға жетеді. Еңбекке жарамды ер адамдардың ауыл шаруашылығындағы үлесіне сәйкес елдер индустриялы, постиндустриялы және аграрлы болып жіктеледі. Дүниежүзінде экономикалық белсенді халықтың (ЭБХ) 46%-ы осы салада еңбек етеді.
Ауыл шаруашылығында еңбек ететіндер үлесі
Жеке елдер бойынша ауыл шаруашылығында жұмыс істейтіндер саны үлкен айырма жасайды. Мысалы, Батыс Еуропа елдерінде бұл көрсеткіш — 8%, АҚШ- та — 3%, Канадада — 4%, Ресейде — 14%, Қазақстанда 40%-ға жуық болса, ал дамушы елдерде ол өте жоғары (44-сызбанұсқаға қараңдар).
Ауылшаруашылық географиясы климаттық, әлеуметтік және өндірістік факторлары әсерінен ұзақ тарихи уақыт аралығында қалыптасып, дамып отырды. Соңғы уақытқа дейін ауыл шаруашылығы климаттық факторларға тікелей тәуелді болып келді. Олар: вегетациялық мерзімнің ұзақтығы; өсімдіктердің өсуіне мүмкіндік туғызатын 10°С-тан жоғары температуралар жиынтығы; жылдық жауын-шашынның мөлшері мен түсу мерзімі; топырақтың механикалық құрамы мен құнарлылығы сияқты мәселелер. Жер шарындағы ең құнарлы топырақ қатарына құрамында карашірігі мол қара топырақ, минералды заттары мол жанартаулық топырақ және тұнба жыныстардан түзілген өзен анғарлары бойындағы топырақтар жатады. Қазіргі кезде ғылым мен техниканың озық жетістіктері ауыл шаруашылығында кеңінен колданылып отырған еллерде климаттық жағдайға тәуелділік әлдеқайда төмендейді. Мысалы, Сауд Арабиясы көпшілік бөлігін шөлдер алып жатқанына қарамастан, соңғы жылдары бидаймен өзін толық қамтамасыз етіп, тіпті оны экспортқа шығара бастады.
Аграрлық қатынастар
Дүниежүзінің кез келген елінің ауыл шаруашылығы өзара бір-бірімен тығыз байланысты екі саладан — өсімдік және мал шаруашылығынан құралады. Олардың арасалмағы әр елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайы мен еңбек ресурстарының көрсеткіштеріне және табиғат жағдайларының ерекшелігіне сәйкес өзгеріп отырады. Экономикалық деңгейі жоғары елдерде (АҚШ, ГФР, Франция және т.б.) ғылым жетістіктері мен агротехникалық шаралар кеңінен қолданылуы нәтижесінде мал шаруашылығы өнімдерінің үлесі жоғары. Мұндай жағдай кейбір жекелеген дамушы елдерде де байқалуда, бірақ оның басты себебі климаттың қолайсыз әсерінен өсімдік шаруашылығының өркен жаюына мүмкіндіктің болмауы. Бұл керініс Таяу Шығыстың кейбір елдеріне тән. Өсімдік және мал шаруашылығы тек қана өзара байланысып қоймай, олардың өнімдерін өңдейтін өнеркәсіп салаларымен де тығыз байланысты. Бұл салалар арасындағы өзара байланыс агроөнеркәсіптік кешен (АӨК) арқылы жүзеге асады. Мұндай кешендер құрылымы мен қуатына қарай алуан түрлі болып келеді және дамыған елдерде кең қанат жайған. Ал дамушы елдерде олар жаңа-жаңа белең алып келеді.
Бүгінгі таңда жерге иелік етудің бірнеше түрі қатар кездеседі. Олар: жеке-меншіктік, мемлекеттік меншік және кооперативтік меншік. Ең көп таралғаны жерге жекеменшік иелігі, олар дүниежүзіндегі тауарлық ауылшаруашылық өнімдерінің басым бөлігін өндіреді.
Жоғары дамыған елдердің көпшілігінде жер қорының біраз бөлігі ірі жер иеленушілердің — фермерлердің қолында шоғырланған. Оларға берілген орташа жер мөлшері — 40—50 га. Бірақ жердің басты қожасы — мемлекет. Мысалы, АҚШ-та жер қорының 1/4-і мемлекет меншігінде. Дамушы елдерде аграрлық қатынастар түрліше сипатты болып келеді. Азия мен Африканың бірқатар елдерінде жергілікті және сырттан әкелінген күрделі қаржыға негізделген ірі капиталистік шаруашылықтармен қатар феодалдық, тіпті ру-тайпалық қатынастары өлі сақталып калған шаруашылықтар да көптеп кездеседі. Ал Латын Америкасы елдерінде жер қорының көпшілігін помещиктік шаруашылықтың негізін құрайтын ірі жер иеліктері — латифундиялар меншіктейді, оларға берілген орташа жер мөлшері — 2—3 мың га. Бұрынғы ТМД мен Шығыс Еуропа елдерінде меншіктің жаңа түрлері енгізілуде.
Ауыл шаруашылығының даму бағыттары
Ауыл шаруашылығы өзінің дамуы мен өркендеу сипатына қарай үш топқа ажыратылады.
Сонымен қатар осы заманғы техниканы, тыңайткыштар мен зиянкестерге қарсы улы химикаттарды кеңінен пайдалану шаралары жатады. Жасыл революция нәтижесінде кейбір дамушы елдер өздерінің астыққа мұқтаждығын өтеді, дәнді дақылдар шығымдылығы екі-үш есеге артып, аштықты жоюға мүмкіндік туды. Әсіресе бұл құбылыс халық саны қарқынды өсіп жатқан Мексика, Үндістан және Қытай елдерінде белең алды. Қалай болғанда да жасыл революция дамушы елдердің артта қалған ауыл шаруашылығына аса үлкен өзгеріс әкеле қойған жоқ. Негізінен, шетелдік компаниялар мен ірі қожайындарға тиесілі жерлерге ғана ықпал етті. Сонымен бұл революция дамушы елдер ауыл шаруашылығының артта қалуы табиғи себептерге ғана емес, ең алдымен, әлеуметтік-экономикалық жағдайларға байланысты болатынын тағы да көрсетті.
XX ғасырдың 80-жылдары басым түрде дамыған елдер аясында екінші "жасыл революция" немесе биотехнологиялық революция (нанотехнология) жүрді. Гендік инженерия нәтижесінде үсік пен түрлі ауруларға төзімді томат, картоп, мақта, қытайбұршақ (соя) сияқты өсімдіктердің жаңа сорттары будандастырылса, сүтті сиырлардың етті шошқа мен ірі қараның жаңа түрлері шығарылды. Мұндай жетістіктерді өндіріске енгізу өте қымбатқа түсетіндіктен, қазірше батыстың жоғары дамыған елдерінде ғана қолданылуда. Ауыл шаруашылығы даму бағыттарына қарай интенсивті және экстенсивті болып бөлінетіні сендерге таныс.
Қазіргі ауыл шаруашылығына тән басты белгі — бір немесе бірнеше өнім түрлерін өндіруге мамандану. Жалпы өнімнің құрамы мен мөлшері сұранысқа, табиғи және әлеуметтік-экономикалық жағдайларға, көлікпен жабдықталуына, әр елдің экономикалық, географиялық жағдайына тәуелді.
Бүгінгі таңда ауыл шаруашылығында жоғары маманданған кәсіпорындар мен ауылшаруашылың аудандары көбеюде. Географиялық еңбек бөлінісі нәтижесінде тауарлық қатынастардың кең етек алуы, өндірістің көлік және жоғары технологиялық жетістіктерімен қамтамасыз етілуі, ауыл шаруашылығының жекелеген ел шеңберінен шығып, ғаламдық деңгейге көтерілуіне себепші болып отыр.
Ауыл шаруашылығының Қазақстан экономикасында алатын орны
Қазір Қазақстанда ауыл шаруашылығы мақсатына арналған жеке меншік иелері мен жер иеленушілердің қарамағындағы 149,1 млн. га жер бар. Оның 25,7 млн. га-сы егістік, 3,6 млн. га-сы шабындық, 103,5 млн. га-сы жайылым (1998). Мемлекеттік ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын жекешелендіру және ұжымшарлар жүйесін қайта жаңғырту оң нәтиже берді. Жерге байланысты құқықтық қарым-қатынас жүйесі өзгерді, баға, несие, қаржы саясаты реформаланды, басқару механизмі жеңілдетілді. 1997 жылы Қазақстанда жалпы саны 72335 ауыл шаруашылығы құрылымдары жұмыс істеді. Оның 1847-сі шаруашылық серіктестіктері, 601-і акционерлік қоғамдар, 3714-і өндірістік кооперативтер, 65 мыңнан астамы шаруа қожалықтары, 192-сі мемлекеттік кәсіпорындар. Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын жекешелендіру меншік нысанын ғана өзгеріске ұшыратып қойған жоқ, сонымен бірге оларды жедел дамытуға, өндірісті қайта құруға, тауарлы өнім өндіруді арттыруға мүмкіндіктер тудырды. Ауыл шаруашылығы салалары бойынша жалпы өнім құны 305, 4 млрд. теңгеге жетті (1997). Оның 41,5%-і мал шаруашылығы үлесіне тиеді. Негізгі ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс көлемі 1997 жылы 21843,7 мың га, оның ішінде дәнді дақылдар 15651,5 мың га болды. Бидай 11512,2 мың га, күріш 85, 2 мың га, жүгері 69 мың га, қант қызылшасы 13,6 мың га, мақта 103,6 мың га, күнбағыс 223,9 мың га, картоп 176,3 мың га, көкөніс 87,1 мың га, мал-азық дақылдары 5445,6 мың га жерге егілді. Дәнді дақылдарының жалпы түсімі — 12,4 млн. т құрады. Оның ішінде бидай 8955 мың т, күріш 255,0 мың т, жүгері ұны 111,2 мың т, қант қызылшасы 139 мың т, мақта 198 мың т, күнбағыс 66 мың т, картоп 1472 мың т, көкөніс 880 мың т. болды. Ауыл шаруашылығы дақылдарының әр га-дан түсетін өнімділігі: дәнді дақылдардан 8,7 ц, күріштен 30,8 ц, қант қызылшасынан 126,5 ц, мақтадан 19,3 ц, күнбағыстан 3,5 ц, картоптан 84,1 ц, көкөністен 100,6 ц болды. 1997 жылдың аяғында ірі қара малдың саны 4405,7 мың (оның ішінде сиыр 2181,8 мың), қой мен ешкі 10896,6 мың, шошқа 881,5 мың, жылқы 1101,1 мың, құс 15858,2 мың болды. Ет 1302,1 мың т., сиыр сүті 3220,4 мың т, жүн 32,4 мың т мөлшерінде өндірілді.
Ауыл шаруашылығы тұрғысынан аудандау
Елдің аумағын ауыл шаруашылығының сипаты немесе оны жүргізу жағдайлары бойынша салыстырмалы біртекті бөліктерге (аудандарға) бөлу; экономикалық аудандаудың бір түрі.
Ауыл шаруашылығы географиясы
Ауыл шаруашылығы өндірісі орналасуының табиғи және әлеуметтік-экономикалық факторларын, оның жеке елдер мен аудандарда даму жағдайлары мен ерекшеліктерін анықтау мен талдауды коса ауыл шаруашылығы өндірісінің аумақтық саралануының зандылығы мен ерекшеліктерін зерттейтін географияның бөлімі; ауыл шаруашылығы өндірісін аграрлық-өнеркәсіптік кешеннің баска салаларымен өзара байланыста қарастырады. Ауыл шаруашылығы географиясының ауыл шаруашьшығы өндірісінің орналасуы мен аумақтық ұйымдастырылуының жалпы теориясын, ауыл шаруашылығының жеке салаларының (егіншілік, мал шаруашылығы және тағы да басқалары) географиясын, әр түрлі аумақтарды аудандауды және типке бөлуді қамтиды.
Ауыл шаруашылығы жерлері
Ауыл шаруашылығы өндірісінде пайдаланылатын жер телімдері; табиғи ерекшеліктері мен ауыл шаруашылығына пайдаланылуы бойынша ерекшеленеді. Егістік, жайылымдық және шабындық деп бөледі. Қазақстанда 2005 ж. барлық Ауыл шаруашылығы жерлерінің көлемі, шамамен, 215850,9 мың га, оның ішінде егістік жер 23230,4 мың га, пішендік 4816,0 мың га, жайылым 182358,1 мың га болды.
Ауыл шаруашылығы карталары
Ауыл шаруашылығы өндірісінің орналасуын, оның даму жағдайлары мен факторларын бейнелейтін карталар.
Дереккөздер
Санат:Ауыл шаруашылығы Санат:Экономика
Базла
Коммунаның INSEE коды — 23018, пошта индексі — 23160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 305 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Аннаба
Аннаба – Алжирдің солтүстік-шығысындағы ірі қала
1830-1963 жылдар аралығында Бон деп аталды. Аннаба провинциясының әкімшілік орталығы және Жерорта теңізінің жағалауындағы Бон шығанағында орналасқан портты қала. Халық саны 348 мың адам (1998 жылғы халық санағы бойынша). Қаланың негізін 7 ғасырда араб әскері қалаған болатын. Ертерек бұл орында біздің заманымызға дейінгі 1 ғасырда римдіктер салған Гиппон атты антикалық қала болған. Рим империясы құлағаннан кейін қаладағы ғимараттарды герман вандалдары бақылаған болатын. 534 жылы қаланы Византиялықтар, ал 647 жылы Араб халифаты басып алған. Осыдан кейін қалада Ислам діні кең тарап, 1033 жылы Сиди-бу-Меруан мешіті бой көтереді. Орта ғасырдың аяғына таман Испания, Португалия секілді Еуропа державаларының қалаға қызығуы арта түсті. 1830-1962 жылдары Франция қаланы өз отарына айналдырды.
Дереккөздер
Санат:Алжир қалалары
Қабаттық сулар
Қабаттық сулар — су өткізгіш тау жыныстарының арасында орналасқан жер асты сулары. Өзінің химиялық құрамы жағынан ол тұщы, сортаң, ащы, болып кездесуі мүмкін. Өйткені, жер қыртысының әр қабаттарында тұздардың құрамы өр түрлі болып келеді.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Гидрогеология
Тропиктік ауа
thumb ТРОПИКТІК АУА – тропиктік және субтропиктік ендіктерде жыл бойына, қоңыржай ендіктің оңтүстігінде тек жазда қалыптасатын ауа массасы. Тропиктік ауа полюстік шептегі полюс ауасымен өзара әрекеттеседі. Циклондарда пайда болған Тропиктік ауа кейде субполюстік ендіктерге де кіріп кетеді. Тропиктік ауаның теңіздік және континенттік түрлері болады. Теңіздік Тропиктік ауаға біршама Жоғарғы температура, салыстырмалы ылғалдылық, тұрақты стратификация және сіркіремелі жауын-шашын; континенттік Тропиктік ауаға өте Жоғарғы температура, төменгі салыстырмалы ылғалдылық, шамадан тыс шаң-тозаң, жазғы нөсерлі жауын-шашын тән.
Сілтеме
Санат:География
Climatul tropical-umed
Футболка
250px|нобай|оңға|Қазақстан туы элементтері бар футболка
Футболка (T-shirt) — қысқа жеңді, көбінесе түймесіз, жағасыз және қалтасыз киім-кешек. Футболкалар басқа киім түрлері сияқты еркектік және әйелдік болып келеді, түрлі пішіндер мен модельдер бойынша тігіледі.
Сарман (Батыс Қазақстан облысы)
Сарман — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Сарытоғай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 167 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 322 адам (171 ер адам және 151 әйел адам) болса, 2009 жылы 281 адамды (134 ер адам және 147 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданы елді мекендері