cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
«Абай жолы» эпопеясының поэтикасы және оның жазылу тарихы (кітап)
«Абай жолы» эпопеясының поэтикасы және оның жазылу тарихы», монографиялық зерттеу. Авторы З. Ахметов. 1984 ж. орыс тілінде «Ғылым» баспасынан жарық көрген. Еңбекте «Абай жолы» эпопеясының кейбір поэтикалық мәселелері идеялық-көркемдік ерекшеліктері, кейіпкерлердін образдарын сомдау, сюжеттік композициялық құрылысы шығарманың жазылу тарихымен байланысты талданған. Мұнымен коса романның өзіндік ерекшеліктерінен туындайтын автордың түпкі ойы, оның жүзеге асуы, көркемдік шындық пен тарихи шындықтың қабысып, жарасым табуы, тарихи тұлғаның образы, тарихты жасаушы халықтың релі жан-жақты қарастырылған. Сондай-ақ эпопеяның, оның жеке кітаптарының жариялану тарихы, қолжазбаның сақталған нұсқаларын ой елегінен өткізу, қазақша түпнұсқа мен орысша аудармасын салыстыру, Мұхтар Әуезовтің романда бірқатар көркемдік шешім табуына себепші бол­тан Абай шығармашылығы жөніндегі ғылыми-зерттеу еңбектерін талдау зерттеуші назарынан тыс қалмаған. Жалпы апғанда, монографияда көркемдіқ характер шындығы мен тарихи шындық, тари­хи тұлғаға Мұхтар Әуезовтың көзқарасы, эпопеядағы көркемдік-идеялық жүйенің бірлігі туралы мәселелерге баса кеңіл аударылған. Кітаптың жауапты редакторы 3. Кедрина, пікір жазған Е. Лизуно­ва. Көлемі 13,9 баспа табақ, таралымы 1500 дана.
Халықаралық Олимпиада комитеті
300px|thumb|right|[[Лозаннадағы ХОК штаб-пәтері]] Халықаралық Олимпиада комитеті (қыс. ХОК) — халықаралық ұйым, Олимпиада ойындарын қайта дамыту және олимпиада қозғалысын насихаттау үшін құрылған ұйым. Комитеттің штаб-пәтері Швейцарияның Лозанна қаласында орналасқан. ХОК 1894 жылғы 23 маусымда барон Пьер де Кубертенмен  және Деметриус Викеласпен Париж қаласында құрылған. Жыл сайын 23 маусымда Халықаралық Олимпиада күні тойланады. Қазіргі кезде оған 205 ұлттық олимпиада комитеті мүшелік етеді (бірақ, Кувейт 2010 жылы мүшелік етуді уақытша тоқтатты).
ХОК әр төрт жылда бір рет жазғы және қысқы қазіргі Олимпиада ойындары мен жасөспірімдер үшін Олимпиада ойындарын ұйымдастырады. Халықаралық олимпиада комитетімен ұйымдастырылған алғашқы жазғы Олимпиада ойындары 1896 жылы Грекиялық Афинада өткізілді, ал алғашқы қысқы ойындар Франциядағы Шамони қаласында 1924 жылы өтті. 1992 жылға дейін жазғы және қысқы Олимпиада ойындары бір жылда өткізілетін еді. Бірақ, 1992 жылдан бастап жазғы және қысқы ойындар араға екі жыл салып өтіп тұрады. Алғашқы жазғы жасөпірімдер Олимпиада ойындары 2010 жылы Сингапур қаласында өтті, ал қысқы 2012 жылы аустриялық Инсбрукте.
Жыл сайын 23 маусымда Халықаралық Олимпиада күні тойланады.
Дереккөздер
Санат:Олимпиада ойындары Санат:Халықаралық ұйымдар Санат:Халықаралық спорт ұйымдары
Яны-Хура
Яны-Хура — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хура өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Шугома
Шугома — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кострома өзенінің оң жағалауынан 304 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Еркіндік атындағы мектеп
атындағы мектеп- Ижевск, К. Либкнехта көшесі бойында орналасқан федералдық маңызды сәулет ескерткіші бар- құрылыс орны. Қазіргі таңда бұл мекемеде №75 мектеп- интернаты орналасқан.
Тарих
1922 жылы Ижмаштың жұмыскерлері  «мектеп- құрлысшыларының комитетін» құрды. Олар өз еркімен мектеп ғимаратының қорына өздерінің айлық жалақысының екі пайызын салып отырды.
1923 жылы мектеп құрылысы басталды. 1924 жылы   18 маусымда салтанатты кездесуден кейін ғимаратының бұрыштарында болашақ символикалық жұлдызшалармен сіәндеді. 1925 жылдың соңында мекеме соғылып бітті және 1926 жылдың 30 қаңтар айында №31  Еркіндік мектебіне ең алғашқы оқушылар келді. Ең алғашқы мектеп басқарушысы- Ксения Михайлқызы Ившина болды.
Ұлы Отан соғысы кезінде бұл мекеме  аурухана ретінде қолданылды.
1971 жылдан бастап  мектеп ғимараты  мүмкіндігі шектеулі студенттер мен мектеп оқушылары үшін арнайы (түзету) білім беру мекемесі «№75 мектеп-интернаты» болып табылды.
Америка Құрама Штаттары туы
АҚШ мемлекеттік туы, сонымен қатар Жұлдызды-жолақты ту (Stars and Stripes) деген атаумен белгілі — Америка Құрама Штаттарының ресми түрде АҚШ-тың Үлкені мөрі мен Мемлекеттік әнұранымен қатарлас мемлекеттік туы болып саналады.
Дизайн
Тікбұрышты горизонтальды үлендігі бірдей бірінен кейін бірі орналасқан жеті қызыл және алты ақ түсті жолағы бар мата бөлігі. Қара көк түсті 50 бес ұшы бар ақ жұлдыз орналасқан. 13 жолақ тәуелсіз мемлекетті құрған 13 британдық колонияларды білдіреді (Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд). Көк түсті крыж одақты білдіреді. Көк крыждағы жұлдыздар саны штаттардың санына сәйкес (қазір олардың саны 50). Қызыл түс шыдамдылық пен батырлықты білдіреді; қара көк түс — зейінділікті, әділеттілікті, сақтықты; ақ түс — пәктік пен тазалықты білдіреді. Тудың ені мен ұзындығының қатынасы 10:19.
Ту уақыт өте келе Одақты құраған штаттардың санына байланысты өзгеріп тұрды. Жаңа жұлдыз туға 4 шілде күні одақ құрамына жаңа штат енгеннен кейін қосылады. Жолақтар саны өзгермейді, тек 1795—1818 жж. қабылданған туға екі жұлдызбен қоса 2 жолақ қосылды да, артынан алынып тасталды.
Сипаты
400px|right|Тудың диаграмма дизайны Сипаты:
Түстер
Байрақтың негізгі түстері:
Дереккөздер
Санат:Мемлекеттік рәміздер Санат:АҚШ мемлекеттік рәміздері Санат:Мемлекеттік тулар
Кубань (футбол клубы, 2018)
«Кубань» — 2018 жылы құрылған Ресейдің Краснодар қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Кубань" стадионында өткізеді.
Тарихы
2018 жылы тарап кеткен осы аттас (1928 жылы құрылған) клубтың ізбасары ретінде "Урожай" деген атаумен құрылды да, Ресейдің төменгі лигаларында ойнай бастады.
Магдалиновка (Ақмола облысы)
Магдалиновка — Ақмола облысы Атбасар ауданы, Ярослав ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Атбасар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 21 км, Астана қаласынан солтүстік-батысқа қарай 221 км жерде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1908 жылы қаланған.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 299 адам (156 ер адам және 143 әйел адам) болса, 2009 жылы 240 адамды (129 ер адам және 111 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Атбасар ауданы елді мекендері
Синай түбегі
Синай түбегі — Батыс Азиядағы Қызыл теңіздің Суэц және Акаба шығанақтары аралығында; Мысыр жерінде. Аумағы 25 мың км². Оңтүстігін гранит, гнейс, кристалды тақтатастан тұратын тау (Катерин тауы, биіктігі 2637 м), солтүстігін 500 — 1000 м-ге төмендеген, күшті тілімделген Эгма үстірті алып жатыр. Суэц шығанағын бойлай жіңішке құмды ойпат орналасқан. Мұнайдың (Судр, Әбу-Рудайс, Әт-Тур), марганец кентасының (Умм-Бугма) кен орындары бар. Климаты субтропиктік, тропиктік; ыстық, қуаң. Жылдық жауын-шашын мөлшері 50 мм. Тұрақты өзені жоқ. Өсімдік жамылғысы сирек (эфемерлік). Көшпелі мал шаруашылығы (қой, ешкі, түйе) дамыған. Шұраттарда құрма пальмасы, арпа, жүгері өсіріледі. Сәулет өнері мен мәдени ескерткіштерден — қасиетті Екатерина монастыры (IV ғ.), Византия өнерінің құнды толық жинағы, орта ғасырлық қолжазбалар, ежелгі христиан икондары (VI ғ.) сақталған. thumb|left thumb|left
Санат:Синай түбегі Санат:Азия түбектері
Тимофей Степанович Бурнашев
1796 жылы құрамында Бурнашев, А.С. Безносиков, Д.Телятников бар Ресей елшілігі Ташкентке келді. Олар бұл сапарында Бетпақдала шөлдерінің географиялық орнын анықтап, Шу өзені мен Мойынқұм жеріне сипаттама берді. Бурнашев пен Безносиковтың жасаған карталарын кейін Р.Л. Югай тауып алып, бастырып шығарды. Бурнашев 1800 жылы Ташкент билеушісінің кен жайын білетін мамандар сұратуына байланысты Ресейден өкіл ретінде жіберілді. Бурнашев әріптесі М. Поспеловпен бірге Семейден шығып, Бетпақдала арқылы Ташкентке барып, одан Түркістан, Созақ арқылы қайта қайтты. Өздерінің елшілік жолжазбаларында қазақтың жер, су, тау аттарына сипаттама беріп, қазақ ауылының тұрмысы, ішкі, сыртқы саяси өмірі, әлеум. жағдайы, шаруашылығы, жер көлемі, т.б. жөнінде маңызды мағлұматтар келтіреді. Қазақ даласынан Ташкентке барар жол, Ташкент иелігі, оның географиялық, экономикалық, саяси жағдайы, Қоқанмен, қазақ аймақтарымен өзара қарым-қатынасы жөнінде мәліметтер келтіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1771 жылы туғандар Санат:1850 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей саяхатшылары
Һуд сүресі
123 аяттан тұрады. Құранды мадақтаумен басталып бір Аллаға сыйынуға шақырады. Сосын Алланың жалғыз құдай екені көрсетіліп; Алланың құдіреттілігі мен билігі жайлы айтылады; Алланың мейіріне бөленгендегі адамдардың күйі мен Оның қаһарына ұшыраған адамдардың күйі жайлы атылады. Құранның маңызы мен оған сенушілік, оған берілетін Қиямет күніндегі сауап туралы айтылады.
Бұл сүреде пайғамбарлар жайлы әңгімелер: өз халықтары ішіндегі оларға қарсылық пен сенбегендердің осы өмірдегі жазалануы мен оларға сенгендердің о дүниедегі құтқарылуы бар. Бұған дәлел ретінде Құдіретті Алла Нұх пайғамбар жайлы Жүніс сүресіне қарағанда толығырақ мысал қылады. Бұнда Ол санасыздық пен айтқанынан қайтпаған халықты не күтіп тұрғандығын айтты.
Содан ары Ол Ад халқы, олардың Һуд пайғамбары мен сенбейтіндердің санасыздығын мысал қылады. Бұл халықты олардың қуаттылығы мен жүректілігіне қарамастан Алла жойып жіберді.
Сүреде Салих пайғамбар мен Самуд халқы, Ибраһим, Лут, Шуайб пайғамбарлар жайлы айтылады. Алла тағала бұл шыншыл оқиғалардан үлгі мен сабақ алуды шақырады. Сүре соңында Алла сенушілерді жақсы істерге шақырады, сол үшін сауап бар екені көрсетіледі Алланың шексіз білімділігі, сенушілердің Оған үміт артатындығы айтылады.
һуд пайғамбардың өз елін ескертуі
Ғад қаумына туыстары Һұд (Ғ.С.) ты жібердік: “Әй елім! Аллаға құлшылық қылыңдар. Сендердің Одан басқа тәңірлерің жоқ. Сендер өте жалақорсыңдар” деді. (50)
"Әй елім! Бұған сендерден жалақы сұрамаймын, еңбегім мені жаратқанға ғана тән. Сонда да түсінбейсіңдер ме?” (11:51)
Әй халқым! Раббыларыңнан жарылқау тілеңдер. Сонсоң Оған тәубе қылыңдар. Сендерге көктен жаңбыр жаудырып, қуаттарыңның үстіне қуат қоссын. Сондай-ақ күнәкар болып, жалтармаңдар” деді. (11:52)
"Олар: “Әй Һұд! Сен бізге ашық дәлел келтірмедің. Біздер сенің сөзің бойынша тәңірлерімізді тастамаймыз да саған сенбейміз” деді. (11:53)
Олар: “Саған кейбір тәңірлеріміздің киесі тиген екен” деп қана айтамыз. Һұд (Ғ.С.): “Расында мен Алланы айғақ қыламын, сендер де айғақ болыңдар. Мен сендердің Аллаға қосқан серіктеріңнен аулақпын” деді. (11:54)
“Маған Алладан басқа бәрің мекерлік қылыңдар да сонан кейін мұрса бермеңдер” (11:55)
“Расында мен, менің Раббым әрі сендердің Раббыларың Аллаға тәуекел еттім. Ол, маңдайынан ұстамаған (толық меңгермеген) ешбір жандық жоқ. Күдіксіз Раббым тура жолда” (11:56)
“Егер жалтарсаңдар да мен шынында өзім арқылы жіберілген нұсқауды сендерге жалғастырдым. Раббым орындарыңа басқа елді әкелсе, сендер оған ешбір зиян келтіре алмайсыңдар. Шынында Раббым әр нәрсені қорғаушы” (деді). (11:57)"
Салих пайғамбардың өз елін ескертуі
"Сәмүд еліне туыстары Салих (Ғ.С.) ты жібердік: “Әй елім! Аллаға құлшылық қылыңдар. Сендердің Одан басқа ешбір тәңірлерің жоқ. Ол, сендерді жерден таратып әрі онда өмір сүргізді. Енді Одан жарылқау тілеңдер. Және Оған тәубе қылыңдар. Күдіксіз Раббым жақын тілеуді қабылдаушы” деді. (11:61)
(Салих Ғ.С.): “Әй халқым! Айтыңдаршы, егер мен Раббым тарапынан ашық дәлелде болсам, өз тарапынан маған бір мәрхамет еткен болса да мен оған қарсы келсем, сонда мені Алладан кім қорғайды? Сонда сендер маған зияннан басқаны арттырмайсыңдар” деді. (63)
“Әй халқым! Мынау Алланың аруанасы, сендерге бір мұғжиза. Сондықтан оны қойып қойыңдар, Алланың жерінде оттасын. Оған жамандық тигізбеңдер. Онда сендерді жуықта бір азап қолға алады” деді.(64) "
Сыртқы сілтемелер
Сүренің қазақша аудармасы
Санат:Құран сүрелері
Алтыбай күмбезі
Алтыбай Күмбезі - 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында тарақты Алтыбайға арнап тұрғызылған ескерткіш-кесене. Бетпақдаланың Арқа жақ шетінде, Қушоқы тауының маңында, Шажағай өзенінің бойында. Қабырғасының биікт. 2,5 метр, күмбезі 3,5 метр, қалауының ені 0,8 метр күмбездің кірпіші жүн, май араластырып иленген. Сондықтан, жаңбырға езілмей, үгілмей сақталған. Кесененің шаршы іргелігі жоғарғы жағы саңырауқұлақ сияқты бітетін үш цилиндрлі сирек кездесетін сатылы күмбезбен жабылған. Күмбездің табаны мен төменгі текшесі жұмыр жарты бағандармен және шағын қуыстармен әшекейленген. Осындай қуыстар күмбездің жоғарғы кемерінде де бар. Бұрыштары ширек бағандармен бекітілген. Мүрде жатқан төмен шаршы бөлік жоғарғы бөліктен әдемі айшықты бағандармен бөлінген. Алтынбай күмбезінің жалпы биіктігі 6 метр кіретін аузы күнгей жақта. Іші әктелген, жарық түсетін саңылаулары бар. Алтынбай күмбезі қазақ сәулет өнерінде өзіндік ерекшелігі бар құрылыс.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Тарих
IC 4555
IC 4555 — Apus шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 56077, ESO 22-12, AM 1541-780, IRAS15411-7801.
Орақ Жолмырзаұлы Әлиев
Орақ Жолмырзаұлы Әлиев (1.1.1946 жылы туған, Қызылорда облысы Қазалы ауданы 3-ауылы) – экономика ғылымның докторы (2004), профессор Қазалы ауыл шаруашылықтың техникумын (1965), ҚазМУ-дың (қазіргі ҚазҰУ) филосия-экономикалық факультетiн (1974) бiтiрген. 1974 жылы Қазақстан Ғылым Академиясының Экономикалық институтында экономист, 1975–1985 жылы ҚазМУ-дың саяси экономия кафедрасында ассистент, аға оқытушы, 1985–1999 жылы осы университет жанындағы Қоғамдық ғылымдар оқытушыларының бiлiктiлiгiн жетілдіру институтында доцент, кафедра меңгерушiсi болды. 1992 жылы «Тұран» жекеменшiк университетінде оқу iсi жөнiндегi проректор қызметiн атқарды.2005 жылдан Астана қаландағы «Тұран–Астана» университетiнiң ректоры. Ғылыми жұмыстарының негiзгi бағыты жер меншiгi мәселесi, жер рентасы теориясы, жалпы ғылым туралы тұжырымдамаларға арналған. Әлиев 150-ден астам еңбектiң, оның iшiнде екi ғылыми монографияның, бiрнеше оқу-әдiстемелiк құралдардың авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1946 жылы туғандар
Б. з. д. 269 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 269 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 269 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Валпараизу (Сан-Паулу)
Валпараизу (Сан-Паулу) (Valparaíso (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Арасатуба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арасатуба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1937 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Талапты (Ынтымақ ауылдық округі)
Талапты — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Ынтымақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1386 адам (673 ер адам және 713 әйел адам) болса, 2009 жылы 1784 адамды (874 ер адам және 910 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Худелка-Яга
Худелка-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нерута өзенінің сол жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Пән айдарларының тізімі
Пән айдарларының тізімі - пәндік каталогтың пәндік айдарлары мен меңзеу-анықтама аппаратының жиынтығы (тізімі, көрсеткіші).
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Санат:Тізімдер
Дадлэй (Массачусетс)
Дадлэй (Dudley) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Тақта тастар
Тақта тастар — құраушы минералдары қатар-қатар орналасқан және жұқа пластинкаларға ажырайтын тау жынысы.
Дадлэй (Массачусетс)
Қала тұрғындарының саны 11 390 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57.1 км² шамасында. FIPS коды — 25-17685.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Нянда
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Людер
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1276 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 55,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 60 013.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Илиница (Кырджали облысы)
Илиница (Илиница) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 6745. ЕКАТТЕ коды — 32679.
2-Грязнуха
2-Грязнуха — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Синюха өзенінің сол жағалауынан 90 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чамлык. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснодар өлкесі өзендері
Коттес-Пурк
Коттес-Пурк (Kottes-Purk) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Цветль округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1610 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 58.6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ZT, ресми идентификациялық коды — 3 25 15.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вольфганг Фогль (АҰП) саналады.
IC 150
IC 150 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6316, UGC 1202, MCG 1-5-26, ZWG 412.20.
Сыртқы сілтемелер
IC 150 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
NGC 3863
NGC 3863 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Такелажды шығыр
Такелажды шығыр - арнайы автокөліктерде орнатылатын және такелажды жұмыстарда қолданылатын шығыр.
Дереккөздер
Санат:Физика
Лауэрц
250px|thumb|Картада орналасуы Лауэрц (Lauerz) — Швейцарияның Швиц кантонында орналасқан коммуна. Швиц округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.20 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1365, пошта индексі — 6424.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швиц елді мекендері
Вестинье
Вестинье (Vestignè) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 852 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 71 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 10030.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Герман.
Мая ярусы
Мая ярусы. Кембрий жүйесінің орта бөліміне қарасты үстіңгі ярусы.
Дереккөздер
Санат:Ярустар Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Байрақдар
Байрақдар - дәрежесі биік әскербасылардың байрақтарын көтеріп жүруге тағайындалатын батырлардың атағы. Шығыс бейнелеу өнері ескерткіштерінен әскербасының жанында байрақ көтеріп жүрген байрақдарларды көруге болады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Вальга
Вальга (Valga (Pontevedra) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Понтеведра провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кальдас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6127 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40,72 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Понтеведра елді мекендері
Пекин адамы
thumb Пекин адамы (Пекиндік Синантроп, латынша сина — қытай мен грекше antropos — адам, қысқартылып Пекин адамы) — көне дәуірде, бұдан 400 мың жылдар бұрын өмір сүрген адам тектерінің бірі. Адамның бұл тегі қазба жұмыстарынан соң белгілі болды. Ең алғаш оның сүйек қалдықтарын 1927 жылы ағылшын ғалымы Д.Блэк Пекин маңындағы Жукоудиан үңгірінен тапқан. Синантроптың алғашқы морфологиялық ерекшеліктері осы күнгі адамның қазба тектеріне өте жақын. Оны қазіргі түге бөлу бойынша алғашқы адамның Һомо Еректус тобына жатқызады.
Дереккөздер
Санат:Антропогенез Санат:Археология Санат:Гоминидтер
Авеланш-де-Каминью
Авеланш-де-Каминью (Avelãs de Caminho)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Анадия муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 236 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,27 км² шамасында. Халық тығыздығы — 197,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Б. з. д. 270 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 270 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Варьян-Соле-Я
Варьян-Соле-Я — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хатемалья өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Елтаңба маркалары
Елтаңба белгісінің түрі
Елтаңба маркасының құны елтаңбадан түскен ақшаның сомасын құрайды; әкімшілік және сот органдарына тапсырылатын өтініштерге жапсырылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Гербова марка Stempelsteuer Marca da bollo 印紙税 Znaczek skarbowy Гербовая марка อากรแสตมป์ Damga vergisi Thuế trước bạ 印花税
Сыздықов атындағы көше (Алматы)
Сыздықов атындағы көше. Көшеге қазақ жазушысы Жақан Сыздықовтың есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 №27 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 №5/765 қаулысы) берілген. Сыздықов Жақан (1901-1977) Көкшетау облысының Чкалов ауданы Аймақ ауылында дүниеге келген. Ол «Бостандық туы», «Қызыл Түркістан», «Оңтүстік Қазақстан», «Сталин жолы» т.б. газеттерінде жауапты жұмыс атқарған. Л.Толстой, Г.Токай шығармаларын қазақ тіліне тәржімалаған. Көше Әуезов ауданындағы Ақбұлақ шағынауданында орналасқан. Бұрынғы атаулары: а) 2-ші; ә) Новая көшелері. Көшенің ұзындығы - 700 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Ахмад Әл-Фараби
Алғаш Отырарда білім алған. Араб тілі мен әдебиетін, дін тарихын, Құран мен сұннаны жақсы білген. 11 — 12 ғасырларда Құранды оқуды үйрету кезінде жіберілетін қателіктерді жою мақсатында көптеген шығармалар жазған. Осыған байланысты Бурхан Әд-Дин Ахмад Әл-Фараби де “Заллат әл-Қари” (“Оқу үстіндегі қате”) деген еңбек жазды (бізге жеткені де осы туындысы). Еңбек Құранды дұрыс оқу әдісіне арналған. Зерттеуші Құранды оқу кезіндегі қателік кейбір дыбыстарды дұрыс айта алмау, дыбыс үзілісін дұрыс жасамау, т.б. мәселелерге байланысты екендігін айтады. Бурхан Әд-Дин Ахмад Әл-Фараби туралы басқа деректер әзірге белгісіз.
Дереккөздер
Санат:1174 жылы қайтыс болғандар Санат:Ислам дінтанушылары
Байламша
Байламша - жас жігіттердің басына байлайтын шыт, орамал түрі. Орамалды қабаттап, төрт бес елі етіп бүктеген соң адамның басын мандайынан орай келіп қарақұс тұсынан шарт түйіп байлайды. Байламша түрлі сайыс пен жарыстарда айырым белгісі орнында жүреді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Макроәртектілік
Макроәртектілік. Қойнауқат (беткей, игерілу нысаны) ауқымында жинауыш жыныстар мен жинауыш емес тау жыныстарының қатар ұшырасуы. Синонимі — көлемдік әртектілік.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Сүйреткіш шығыр
Сүйреткіш шығыр - автопоезд-ағаштасушы және сүйреткіш тракторларда орнатылатын және әдетте беренелерді салуға қолданылатын шығыр.
Дереккөздер
Санат:Физика
Blok Blok Blok Blok Blok Blok Blok Блок Blok Blok Blok Блок
Генрих Александрович Майоров
Генрих Александрович Майоров (1936 жылы 6 қыркүйекте Улан-Удэ қаласында дүниеге келген) – совет балет әртісі, балетмейстер. 1976 жылғы КСРО-да Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. Ресейдің Бурятиядағы еңбегі сіңген өнер қайраткері. 1957 жылы Киев хореография училищесін бітірген. 1967-1972 жылдарда Ленинград консерваториясының балетмейстер бөлімінде оқыған. 1972-1977 жылдарда балетмейстер болып, 1977-1978 жылдары Т.Г. Шевченко атындағы Киев опера және балет театрында бас балетмейстер болып жұмыс істеген. Көптеген хореографиялық концерт миниатюраларының авторы.
Дереккөздер
Санат:КСРО балет әртістері Санат:КСРО балетмейстерлері Санат:1936 жылы туғандар
Андшуайм
Андшуайм (Handschuheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67181, пошта индексі — 67117.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 299 адамды құрады. Халық тығыздығы — 124,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Синантропты организмдер
Синантропты организмдер (грекше syn — бірге, anthropos — адам) — адамға және оның тіршілік еткен жеріне әр түрлі дәрежеде қатысы бар жануарлар, өсімдіктер мен микроорганизмдер. Ауру тарататын микроорганизмдер синантропты организмдерге жатпайды. Синантропты организмдер — адам мен үй жануарларының паразиттері мен шаруашылық, тамақ қалдықтарымен қоректенеді. Синантропты организмдердің адаммен байланысы әр түрлі. Адамның ішкі және сыртқы паразиттері (гельминттер, кене, бүрге, маса, т.б.) толық, ал тұрғын үйден тыс, елді мекендерде тіршілік ететіндері жартылай синантропты организмдер деп аталады. Көптеген омыртқасыздар (қарапайым құрттар, буынаяқты моллюскалардың кейбір түрі) мен омыртқалылар (қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар, құстар, сүтқоректілер) елді мекендерді, тұрғын үйлер мен қолайлы қоныстарды, ал қарлығаштар үйлерді, құрылыстарды баспана ретінде пайдаланады. Кейбір синантропты организмдер (сарышұнақ, аламан, көптеген жәндіктер, т.б.) далада, шабындықта, жайылымда, саябақтарда, т.б. жерлерде тіршілік етуге бейімделсе, кейбіреулері (үй тышқаны, сұр және қара егеуқұйрықтар, төсек қандаласы, сары және қара тарақандар) тек елді мекендерде ғана өмір сүреді. Теңіз, әуе жол қатынасы дамуына байланысты синантропты организмдер кең тараған. Синантропты организмдер үлкен материалдық шығын келтіреді.
Дереккөздер
Санат:Биология
Зиммерсхофен
Зиммерсхофен (Simmershofen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Вильтритуль
Вильтритуль (Villetritouls) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11440, пошта индексі — 11220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 40 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Шотландия тәуелсіздігі үшін соғыс
Шотландия тәуелсіздігі үшін соғыс — Шотландия мен Англия тәуелсіз патшалықтары арасындағы XIII ғасырдың аяғынан бастап XIV ғасырдың ортасына дейін орын алған екі әскери қақтығыстар.
Бірінші соғыс (1296-1328 жж.) 1296 жылы ағылшындардың Шотландияға басып кіруімен басталып, 1328 жылы Нортгемптондық келісімсөзге қол қоюмен аяқталды. Екінші соғыс (1332-1357) - 1332 жылы шотланд тағына талапкер Эдуард Баллиол мен «мұрадан айырылған» партиясының елге басып кіруін ағылшындар қолдау көрсетуімен басталып, 1357 жылы Бервик бейбіт келісімсөздеріне қол қоюмен аяқталды.
Соғыс Шотландиядағы ұлы ұлттық дағдарыстың бөлігі және олардың кезеңі ел тарихында анықталған сәттердің бірі болды. Екі соғыстың нәтижесінде Шотландия тәуелсіз мемлекет мәртебесін сақтап қалды. Әскери тұрғыдан алғанда, содан кейін ағылшындық ұзын садақ ортағасырлық соғыстың негізгі қаруы болды.
Алғышарты
thumb|left|200px|Эдуард I мен Уэльс ханзадасы, Эдуард
Сол уақытта, 1290 жылы 26 қыркүйекте Маргарет өзінің жаңа патшалығына сапарында Оркней аралдарына келген соң көп ұзамай дүние салды. Ол қайтыс болғаннан кейін, таққа 13 үміткер болды. Шотландия тағы үшін күрестегі екі негізгі бәсекелес - Роберт Брюс, болашақ патша Роберт I Брюстың атасы мен Галлоуэй лорды, Джон Баллиол. Брюс пен Баллиол әулеттері арасындағы «Шотландия сақшылары» азаматтық соғысынан қорқып, Англия королі Эдуард I-ге хат жолдады. Онда олар солтүстікке келіп, соғысқа жол бермеу үшін үміткерлер арасындағы дауда төреші болуын өтінді.
1291 жылы Эдуард I Норэмде «Сақшылармен» кездесуге келісті. Үдерістің басталуына дейін Англия королі оны Шотландия лорд-парамаунты деп мойындауын талап етті. Кездесу барысында шотландықтарды өзінің шарттарын қабылдауға мәжбүрлеген Эдуард I-нің әскері шекарада жауынгерлік әзірлікте тұрды. Ол үміткерлерге шарттарын қабылдау үшін үш апта мерзім берді. Патша болмауы, дайындалған әскерсіз және ағылшындардың Шотландияға шабуыл жасауға әзір болғандықтан, ешқандай таңдау болған жоқ. Тақ үміткерлері Эдуард I-ні лордом-парамаунт екендігін мойындап, оны төреші ретінде қабылдады. Олардың шешімі, көбісінде Англияда ірі жер иелігі болғандықтан, олар ағылшын патшасына қарсы шыға алмады. Алайда, үміткерлер арасында мұндай талапқа жол берілмейтін епископ Уишарт сияқты шіркеу қызметкерлері болды.
11 маусымда Шотландия лорд-парамаунты ретінде әрекет етіп отырған Эдуард I шотландық патшалық сарайлардың әрқайсысына өзінің әскеріне уақытша берілуін және барлық шотланд мемлекеттік қызметкерлер онымен қайта тағайындалу үшін жұмыстан босатылуы керек деп бұйырды. Екі күннен кейін, Апселлингтонда, «Шотландия сақшылары» мен ең беделді шотланд ақсүйектері Эдуард I-ге лорд-парамаунт ретінде ант беруге жиналды. Барлық шотландықтар, 1291 жылы 27 шілдеден кейін, Эдуард I-ге жеке немесе арнайы орталықтар арқылы салық төлеу керек болды.
1291 жылдың мамыр айынан бері Берик қаласында он үш кездесулер өткізілді. Онда тақ үміткерлері Эдуард I-ні олардың алауыздықтарын шешуге шақырды және бұл кезең «Ұлы дау» деген атаумен белгілі. Үміткерлердің көпшілігінің өтініштері қабылданбады, ақырында олардың арасынан Брюс, Баллиоль, Флорис V және Абергавенниден келген Джон Де Гастингс (2-ші Гастингс бароны) қалды, себебі олар Дәуіт I-ден тарайтындығын дәлелдей алды.
Шотландияға оралған соң, Иоанн I Кеңеспен кездесу өткізіп, бірнеше күн бойы қызу пікірталастардан кейін, Эдуард I-ге қарсы шығу туралы жоспар құрды. Бірнеше аптадан кейін шотланд парламенті шұғыл түрде жиналды және он екі әскери кеңес мүшелері (төрт эрл, барон және епископ) Иоанн I-ге кеңесшілері болу үшін таңдалды.
Елшілер ағылшындардың жоспарын жеткізу үшін бірден Франция королі Филипп IV-ге жіберілді. Олар сондай-ақ ағылшындар Францияға басып кірген жағдайда шотландықтар Англияға басып кіреді, ал француздар Шотландияны қолдауы туралы келісім жасасты. Келісім Иоанн I-нің ұлы Эдуард Баллиол бен Филипп IV-нің жиені Жанна де Валуа арасындағы неке уәдесімен бекітілді. Норвегия королі Эрик II патшамен тағы бір шарт жасалды, оған сәйкес Франция мен Англия арасындағы әскери әрекеттер болып жатқанда ол төрт ай ішінде 50 000 гроут сомасына сәйкес 100 кеме жеткізілуін қамтамасыз етуі керек болды. Норвегия бұл бағытта ешқашан белсенді болмады, ал кейінірек ескі одақ деп аталған франко-шотландық одақ 1560 жылға дейін ұзартылды.
1295 жылға дейін кешіктірмей Эдуард I франко-шотландық келіссөздер туралы естіді. Қазанның басында ол өзін ықтимал шабуылдан қорғау үшін солтүстік шекарасын нығайта бастады. Бұл кезде Роберт Брюс, болашақ патша Роберт I Брюстің әкесі, 6-шы Аннандэйл лордын, Англия королі Карлайл бекінісінің билеушісі етіп тағайындады. Эдуард I Иоанн I-ге Бервик, Джедбург пен Роксбургтағы қамалдар мен бекіністерді өзінің бақылауына беруін бұйырды. Желтоқсан айында Эдуард I-нің Ньюкаслдегі 200-ден астам жалға алушылар жасағының құрамына шақырылды, ал 1296 жылы ақпан-наурыз айларында солтүстікке барып, құрлық әскеріне қосылды.
Соғыстың бастапқы кезеңі: 1296—1306 жылдары
thumb|right|200px|Тақтан тайдырылған Иоаннға
Тәуелсіздік үшін алғашқы шотланд соғысы шартты түрде төрт кезеңге бөлінеді: бірінші, ағылшын шапқыншылығы және 1296 жылғы жетістігі; 1297 жылдан бастап 1304 ақпан айында Джон Коминнің жалпы шотландық үйлестіруге дейінгі Уильям Уоллес, Эндрю Де Морей және басқа да шотландық «сақшылар» басқарған жорық; Роберт Брюстің Джон Коминді 1306 жылы Дамфрисде өлтіргеннен кейін жүргізген жаңа жорық және 1314 жылы Бэннокберн түбіндегі шайқас; Шотландия, Ирландия және Англияның солтүстігіндегі 1314 жылдан бастап 1328 жылы Эдинбург-нортгемптондық шартына дейінгі Шотландия дипломатиялық бастамалары мен әскери жорықтарының соңғы кезеңі.
Осыдан кейін, Уоллес нақты және ол Фолкерк түбіндегі шайқастан кейін не істегені туралы ақпарат жоқ, бірнеше нұсқа бар. Кейбір дереккөздерге қарағанда, Уоллес француз патшасы үшін ағылшындарға қарсы соғысын жалғастыруға Францияға барған, сол кезде Шотландия дауында үлкен қолдау көрсеткен Сент-Эндрюс епископы Уильям де Ламберт Римге Папаға аттанып кетті.
Уоллестің ізбасарлары Роберт Брюс пен Джон Комин, олардың арасында тәртіпті қамтамасыз етуге тырысу үшін 1299 жылы үшінші, бейтарап жақ ретінде тағайындаған Сент-Эндрюс епископы Уильям де Ламбертпен «Сақшылар» ретінде бірікті. Осы жылы Эдуард I-ге Франция мен Рим дипломатиялық қысымның әсері Иоанн I-ні Папаның өкімі бойынша қамаудан босатуға сендірді, ал Уоллес Францияға Филипп IV-ден көмек сұрау үшін жіберілді; және ол, бәлкім, Римге де барған.
1305 жылы Уоллесті ұстап, жазалағаннан кейін, Шотландия түпкілікті жеңіліске ұшырағаны көрінді және көтерілістер біраз уақытқа дейін тоқтатылды.
Роберт I Брюстің билік еткен уақыттағы соғыс кезеңі: 1306—1328 жылдары
1306 жылы 10 ақпанда шотландық таққа қалған екі үміткер Роберт Брюс пен Джон Комин арасындағы кездесуде, Брюс Коминмен жанжалдасып, оны Дамфристегі Грейфрайерз-Киркте өлтірді. Осы сәттен бастап шотланд көтерілісі қайта басталды.
Комин екеуінің арасындағы келісімді бұзып, Брюстың Шотландияның патшасы болуы туралы жоспарларды Эдуард I-ге хабарлаған секілді. Келісім бойынша екі үміткердің бірі Шотландия тағына деген талаптарынан бас тартады, бірақ басқадан жер мен барлық қолдауды алатын еді. Комин, бәлкім, жерді де, тақты да қалай алуға болатынын ойлап, Брюсты ағылшындарға бермекші болды. Коминның Эдуардқа жолдаған елшісі Брюс және оның жақтастарымен ұсталып, Коминның барлығына қатысы түсінікті болды. Содан кейін Брюс шотландық ақсүйектерді айналасына жинап, Дамфристегі өлтірушіліктен кейін жеті аптадан аз уақыт өткен соң, 25 наурызда 1306 жылы Сконда Шотландия королі болып тағайындалды. Сондан соң Роберт I патшалықты босату үшін жаңа жорықтар бастады. thumb|right|230px|Бэннокберннің естелік тақтасы
1320 жылы Шотландияның Англиядан тәуелсіздігін растайтын Арброт декларациясы шотландық ақсүйектер тобымен Папаға жіберілді. Екі ұқсас декларация дінбасылар мен Роберт I-ге жіберілді. 1327 жылы Англия патшасы Эдуард II тақтан тайдырылып, өлтірілді. Роберт I Брюстің Англияның солтүстігіне шабуылы 1328 жылы 1 мамырда Шотландияның тәуелсіздігін, онымен қоса Роберт Брюсті королі ретінде мойындау туралы Нортгемптондық келісімсөзіне қол қоюға Англияның жаңа королі Эдуард III-ні мәжбүр еткізді. Бейбітшілікті әрі қарай нығайту үшін, Роберт I-нің ұлы мен мұрагері Дәуітті Эдуард III-нің қарындасы Джоаннға үйлендірді.
Тәуелсіздік үшін екінші соғыс (1332—1357)
Роберт Брюс қайтыс болғаннан кейін, шотланд патшасы Дәуіт II билік ету үшін әлі жас болды, сондықтан регентікті Моррей графы, Томас Рэндольф өз қолына алды. Бірақ Эдуард III аты Нортигемптондық келісімсөзде тұрғанына қарамастан, шотландықтардың қорлығына кек алуға бел буды, және ол Иоанн Баллиолдың ұлы, шотланд тағының үміткері Эдуард Баллиолдың көмегіне сүйене алды.
Эдуард III-де «бақытсыздыққа ұшырағандар» деп аталатын Баллиол мен Генри Бомонт бастаған шотланд ақсүйектерінің қолдауы болды. Бұл асыл тұқымдылар тобы ағылшындарды Тәуелсіздіктің алғашқы соғысында қолдады, ал Баннокберннен кейін Роберт Брюс олардың туған еліне оралуына бір жыл берді. Олар бас тартқан кезде, ол олардың титулдары мен жерлерін тартып алып, өз одақтастарына таратып берді. Бейбітшілік орнаған кезде олар ешқандай әскери репарация алған жоқ. Бұл «бақытсыздыққа ұшырағандар» өздерінің ескі жерлерін қайтарып алып, бейбітшілікті бұзуды қалады.
Морей графы 1332 жылы 20 шілдеде қайтыс болды. Шотландық ақсүйектер Перт қаласында жиналып, Мар графы, Думнал II-ні жаңа «Сақшы» деп сайлады. Сонымен қатар, Баллиол басқарған кішігірім топ Хамберде кемелерімен келе жатты. «бақытсыздыққа ұшырағандар» ақсүйектері мен жалдамашылардан тұратын бұл топтың күші бірнеше жүздеген адамнан аспайды.
«Бақытсыздыққа ұшырағандар» 6 тамызда Файф аймағындағы Кингхорнға түсті. Олардың шабуылы туралы жаңалықтар алдарынан шықты. Пертке бара жатқан кезде, оларды жаңа «Сақшы» бастаған негізінен жаяу жауынгерлерден тұратын үлкен шотланд әскері бөгеді.
Даплин-Мур түбіндегі шайқаста Баллиолдың әскерін бастаған Генри Бомонт саны жағынан көп шотландықтарды жеңді. Бомонт ағылшындардың Жүз жылдық соғыс кезінде белгілі қылдыратын тактиканы пайдаланды, орталықта жаяулаған рыцарлар және флангтарда садақшылар. Жебенің астында қалған шотландықтардың көбі жаудың желісіне жете алмады. Қырғын аяқталған соң, Мар эрлы, сэр Роберт Брюс (патша Роберт Брюстің некесіз ұлы), көптеген асыл тұқымдылар мен 2 мыңға жуық шотландықтар өлтірілді. Эдуард Баллиол алдымен Перт қаласында Шотландия королі болып сайланды, ал содан кейін қыркүйек айында Скон аббаттығында қайта сайланды. Баллиолдың табысы Эдуард III-ні таң қалдырды, Баллиолдың шапқыншылығы нәтижесінде сәтсіздікке ұшырап, шотландықтар Англияны басып алуға әкеп соғатындықтан қорқып, ол солтүстікке қарай әскерін әкелді.
Қазан айында шотланд парламентіне өздерінің шынайы патшасын шешіп, есін жиюына мүмкіндік беру үшін Арчибальд Дуглас, енді «Шотландия Сақшысы» Баллиолмен бітімге келуге мәжбүр болды. Бітімге риза болған Баллиол ағылшындық әскерінің көпшілігін босатып, Солуэй-Ферттің солтүстік жағалауында Аннанға көшті. Ол Англияның көмегімен өзінің патшалығын қайтарып алғаны және Шотландияның әрдайым Англияның зығыры болғандығын мойындағаны туралы екі жария хатты шығарды. Сондай-ақ ол Эдуард III-ге шекарадағы жерлерді, оның ішінде Бервик-ап-Твидті және Эдуард III-ге өмір бойы қызмет ететіндігіне уәде берді. Бірақ желтоқсанда Дуглас таңертең Аннанда Баллиолға шабуыл жасады. Баллиол адамдарының көпшілігі қаза болды, бірақ ол өзі қабырғадағы тесік арқылы, атпен Карлайлға қашып үлгерді.
1333 жылы сәуірде Эдуард III және Баллиол ағылшын әскерімен Бервикті қоршауға алды. Арчибальд Дуглас шілде айында қаланы қоршаудан босатуға тырысты, бірақ Халидон-Хилл түбіндегі шайқаста жеңіліске ұшырап, қаза болды. Дәуіт II және патшайым Бервик беріліп, Эдуардқа қосылған уақытта сенімді Дамбартон қамалына жеткізілді. Осы уақытқа дейін Шотландияның басым бөлігі ағылшын оккупациясында болды, бұған қоса Орташа шотландық ойпатының сегіз округын Эдуард Баллиол Англияға табыстады.
Дәуіт болмаған кезде, көптеген «Сақшылар» күресті жалғастырды. Қараша айында Эдуард III Шотландияға тағы да шабуыл жасады, бірақ 1335 жылдың ақпанында аз нәтижеге жетіп, кері кетті; бұл, ең алдымен, шайқасқа оның жағына адал шотландықтарды қосу мүмкін еместігіне байланысты болды. Ол және Эдуард Баллиол шілде айында 13000-дық әскермен қайта оралды және алдымен Глазго арқылы, содан кейін Эдуард III өзі қоныстанған Пертке шабуыл жасай бастады, ал оның әскері қиратып, айналасындағы ауылдарды тонады. Осы уақытта шотландықтар «шайқастардан жалтару» жоспарына жүгініп, ауыр атты әскермен шағын шабуылдарымен шектелді - бұл осы уақыттың кең тараған тәжірибесі. 1332-1333 жылдары Эдуард Баллиолмен Шотландияға оралған Атолл эрлын қоса алғанда, шотландықтардың кейбір басшылары Брюс фракциясына қосылды.
Эдуард Англияға оралғаннан кейін, шотланд көтерілісшілердің басқа жетекшілері сэр Эндрю Мюррейді «Сақшы» деп таңдады. Көп ұзамай ол Эдуардпен 1336 жылдың сәуіріне дейін уақытша бітім жасасты, сол кезде француз және папалық эмиссарлар екі елді бейбітшілік келісіміне келтіруге тырысты. Қаңтар айында шотландықтар қарт, әрі баласыз Эдуард Баллиолды патша деп тану туралы келісімінің жобасын жасады, ал Дәуіт II-ні Англияда тұра алу үшін оның мұрагері етпекші болды. Алайда, Дәуіт II бейбітшілік пен одан әрі бітімгерлік ұсыныстарды қабылдамады. Мамыр айында ағылшын әскерін бастаған Генри Гросмонт Ланкастер, содан кейін шілде айында - Эдуард бастаған тағы бір әскер Шотландияға шабуыл жасады. Олар солтүстік-шығыстың көп бөлігін қиратып, Элгин мен Абердинге шабуыл жасады, ал үшінші әскер оңтүстік-батыс пен Клайд алқабын бүлдірді. Осы шабуылға байланысты Франция королі Филипп VI Шотландияға барлық күштерімен көмектесуге міндетті екенін және үлкен флоты болғанын және оның әскері Англияны басып алуға дайындалып жатқанын жариялады. Эдуард көп ұзамай Англияға қайтып келді, ал Мюррей бастаған шотландықтар төңіректі ағылшындарға жарамсыз еткізіп қиратып, ағылшын бекіністердің біразын жойды.
1335 жылы күздің аяғында Стратбоги, «бақытсыздыққа ұшыраған» Атолл эрлы мен Эдуард III, шотланд қарсылығын жойып, жерлерінен айырып және шотландық ерікті шаруаларын қырмақшы болды. Стратбоги содан кейін, Роберт Брюстің қарындасы және «Сақшы» Эндрю де Морейдің әйелі, леди Кристиан Брюс ұстап тұрған Килдамми бекінісін қоршауға ала бастады. Оның күйеуі әскерді оның бекінісіне апарып, қоршаудан жылдам босатты, бірақ оның жауынгерлерінің саны жаудан бес есе аз болды. Расында, шотландықтар көптеген Стратбогидің сарбаздарын таң қалдырды, және олар ағылшындар мен жауыз Баллиолға адал болмады. Төбеден түскен кезде флангтардан жасалған шабуылға байланысты Стратбогидің әскері бұзылып, Стратбогидің өзі берілуден бас тартты, сол себепті ол өлтірілді. Кулбиан түбіндегі шайқас Балиоллдың Шотландия королін тақтан құлату әрекеттерінің соңы болды.
Осылайша, тоғыз жылда осындай қиындықпен Роберт Брюс құрған патшалық жойылып, қайта туылды. Көптеген тәжірибелі ақсүйектер қаза тапты, және бұрынғы соғыстан әрең қалпына келе бастаған экономика қайтадан қирандылардың астында жатты. Ел кедей, әрі бейбітшілік пен жақсы үкіметке мұқтаж болды, ал Дәуіт II, ақырында, 1341 жылдың ортасында Шотландияға оралды.
1363 жылы Дәуіт Лондонға барып, егер ол баласыз қайтыс болса, Шотландияның тәжі Эдуардқа (оның қайын ағасы) немесе оның ұлдарының біріне өтетініне келіседі және Скут тасы Шотландияға олардың патшалары ретінде тәж кигізу жорасы үшін қайтарылады. Дегенмен, Дәуіт мұндай ұсынысты парламент қабылдамайтынын жақсы білетіндіктен, қайта төлем туралы бірнеше рет келіссөздер жүргізуге жеткілікті түрде әділетсіз әрекет жасаған сияқты. Шотландықтар бұл ұсынысты қабылдамай, өтеуді төлеуді жалғастырды (сол уақытта 100 мың фунтқа дейін көтерілді). 25 жылдық келісімшарт 1369 жылы аяқталды, ал 1365 жылғы шарт жойылды, есесіне шотландықтардың пайдасына орай Франциядағы соғысқа әсеріне байланысты - жаңадан шарт жасалды. Жаңа шарт бұрын төленген 44000 меркелерді ескеріп, алғашқы 100 000-нан есептелді және алдағы 14 жылда теңгерімді 4000-дап бөліп төлеу керек болды.