cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бактериялар
Бактериялардың құрылысы және тіршілік процестері
Қоректену типi жағынан бактериялар екi топқа бөлiнедi: автотрофты және гетеротрофтылар. Автотрофты бактериялар беиорганикалық заттардан органикалық зарттар түзедi. Автотрофтар пайдаланатын қуат көзiне қарай фототрофты (жасыл және қызғылт) және хемосинтездеушi (нитрификсациялайтын, темiрбактериялар, күкiртбактериялар) болып бөлiнедi. Гетеротрофты бактериялар дайын органикалық заттармен қоректенедi: сапротрофтар — өсiмдiктер мен жануарлардың өлiк қалдықтарымен, паразиттер мен симбионттар – тiрi организмдер.
Азотты пайдаланудың көзiнен олар аминоавтотрофты және аминогетеротрофты болып бөлiнедi: бiрiншiлерi азоттың минералды қосындыларынан және ауадан (азотфиксациялайтын бактериялар),  ақуыз синтездеу, екiншiлерi дайын аминқышқылдарды пайдаланады.
Бактериялардың көбеюі
Бактериялардың көбеюi клетканың екiге бөлiнуi арқылы жүредi (жыныссыз көбею). Бөлiну жылдамдығыжоғары әр 20 мин. бiр бөлiнедi. Мұндай жылдамдықпен 6 сағат iшiнде бiр клеткадан 250 мың клетка түзiледi. Кейбiр кезде бактерияларда жынысты көбеюге ұқсас процесс (генетикалық ақпарат алмасу) байқалады. Қолайсыз жағдайда бактериялар спора түзедi. Спора күйiнде бактериялар жоғарғы және төменгi температураға төзiмдi және ұзақ уақыт бойы сақталуы мүмкiн. Осылай сiбiр жарасының таяқшасы спора түрiнде 30 жыл бойы өз тiршiлiк ету мүмкiндiгiн сақтайды.
Бактерияның вегетативтi формасы 60 градус температурада 30-60 мин. iшiнде, 80-100 градуста 1-2 минуттан кейiн өледi. Споралар төзiмдi болады. Сiбiр жарасының бацилласының спорасы қайнатуға 10-20 мин., ал ботулизм клостридийдiң спорасы 6 сағатқа шыдайды.
Қоректi заттағы бактерияның вегетативтi формасын 60 градус температурамен ұзақ уақыт бойы (30 мин) жоюды француз ғалымы Л.Пастер ойлап тапты. Бұл процестi “пастерлеу “деп атады.
Микроорганизмдер мен олардың спораларын жоғарғы температура арқылы толық жою стерилизация деп аталады. Бұл бактериялар (сапрофиттер) өлi өсiмдiктер мен жануарлардан қоректi заттарды өндiредi,  оларды редуценттерге жатқызады. Олар табиғатта зат айналымын қамтамасыз етедi. Бұл бактериялардың топырақты түзуде рөлi зор. Гумустың мөлшерiн көбейте отырып олар топырақтың құнарлығын арттыруға болады.
Гетеротрофты бактериялар азық-түлiктерге түсiп, оларды  бұза алады, мысалы  ақуызды заттардың шiруiн тудыратын бактериялар. Көмiртегi субстратын ыдыратып сүтқышқылды өнiмдердi ашу  процесiнiң биологиялық рөлiн француз  ғалымы  Луи Пастер анықтады. Сүтқышқылды бактериялар сүттi ашытып қаймақ, iрiмшiк, сары май,  айран,  кiлегей сүт сияқты сүттi-қышқыл  өнiмдердi жасауда қолданылады. Сүтқышқылды бактерияларға- сүтқышқылды стрептококк, кiлегейлi стрептококк  ацидофилдi  таяқша жатады. Сүтқышқылды ашыту пiшен (силос) дайындағанда,  орамжапырақты  ашытқанда, көкөнiстердi  консервациялағанда пайдаланылады.
Бұл бактериялар жануарлардың ас қорыту жолының түрлi бөлiмшелерiнде мекендейдi. Әсiресе бұл бактериялардың өте көп мөлшерi күйiс қайыратын малдардың қарнында орналасады. 1 мл қарын құраушыда 1-ден 10 млрд бактерия табуға болады (Насенов Б.) Бұл бактериялардың қызметi целлюлозаны  құраушы  дөрекi  қоректi (корм)  ыдырату. Целлюлозаның 90% дейiнiн микробтармен ыдыратылады. Ыдыраудың өнiмдерi организммен игерiлетiн органикалық қышқылдарды түзейдi. Адамның iшегiнде көптеген симбионттар-лактобактериялар, бифидобактериялар орналасқан. Олардың тiршiлiк ету өнiмдерi кейбiр патогендi микробтардың дамуын тежейдi.Тоқ iшек бактерияларға аса бай болады. Бұл бөлiктiң тұрақты тұрғындары — эмерихиялар, энтерококктер, сүтқышқылды таяқшалар. Осыдан басқа, бактериялар өсiмдiктермен симбиозға түседi — бұршаққап өсiмдiктерiнiң түбiр түйнектерiнде тiршiлiк ететiн ризобиум бактериясы  азоттан  ауаны  фиксациялау қабiлетiнне ие.
Адамға пайдалы бактериялар
Микроорганизмдердiң адам үшiн маңызы зор: бiрiншiден, олар биосферада үлкен рөл атқарады және екiншiден, оларды әртүрлi әдiстер арқылы қажеттi мақсатта қолдануға болады.
Адам барған сайын бактерияларды кеңiнен қолдануда. Бұл қазiргi өндiрiстiң қайта қурылуы  және биотехнологияның  пайда болуының алғы шарттары. Осыған қарамастан, бiз күнделiктi қолданыс заттарының, соның iшiнде қоректi заттар мен энергия көзiнiң алыну әдiсiнiң түбiрiмен өзгертетiнiне сенiмдiмiз. Биотехнологияның өркендеуi көп жағынан генетикамен байланысты. Генетикалық бiлiмнiң жиналуынан, кез-келген организм генiмен, соның нәтижесiнде, айналымға қатысуға еркiн  мүмкiндiк алдық. Осылай гендiк инженерия пайда болды.
Биогеохимиялық циклдар (биогендi элементтер айналымы). Азот айналымына келесi бактериялар қатысады:
Ағын суларды тазарту
Тазартушы құрылыстардағы бактериялардың рөлi, топырақтағымен бiрдей-ақ. Екеуiнде де, олар органикалық заттарды ыдыратып, оларды еритiн зиянсыз бейорганикалық қосылыстарға айналдырады. Күнделiктi ағын суларды алдын ала арнайы қоймаларда  сұйық бөлшек пен құмды тұнбаға бөледi, және содан кейiн оны, аэробты және анаэробты бактерияларды қолдана отырып бiрнеше кезеңмен  қайта өңдейдi. Анаэробты бактериялар түзетiн метан, кейде тазартушы құрылыстардың жұмыс iстеушi механизмдерiнде жанармай ретiнде қолданылады.
Тазартудан кейiн, өзенге ағызатын тазартылған сұйықтық алады, және зиянсыз органикалық және бейорганикалық заттар  мен  микроорганизмдерден  тұратын құмды (көбiне бактериялар мен қарапайымдылар),  кептiрiп егер арасында ауыр  металмен  ластанбаса, тыңайтқыш ретiнде қодануға болады.
Симбиотикалық бактериялар
Сүтқоректiлер мен басқа жануарлар целлюлозаны қорыта алмайды, себебi целлюлоза ферментi жоқ. Шөппен қоректенушi жануарлардың қорегiнiң негiзгi массасы жасұнық құрайды. Бiрақ олардың iшектерiнде, жасұнықтарды қорытатын симбиотикалық бактериялар мен қарапайымдылар тiршiлiк етедi. Қояндарда ондай бактериялар соқыр iшекте  және құрт тәрiздi өсiндiде, ал сиыр мен қойда – месқарында  тiршiлiк етедi. Жанама түрде бұл бактериялар адамға да қызмет етедi, себебi адам үй жануарлар етiн қорек ретiнде қолданады.
Адамға тiкелей қатысты, өзiнiң iшегiнде “микрофлорасы” бар. Iшекте көптеген   бактериялар  тiршiлiк етедi, адамның терiсiнде тiршiлiк ететiн бактериялар патогендi организмдерден қорғайды.
Ашудың өндiрiстiк процестерi
Көптеген пайдалы органикалық заттар ашу нәтижесiнде пайда болады, және адам оны мыңдағанжылдар бойы қолдануда. Ашу заттары келе-келе қорек пен жанармайдың жаңа көзi ретiнде маңызды болып келуде. Бұл сұрақпен көптеген ғалымдар мен техниктер айналысуда. Iрiмшiк жасау өндiрiсiнде сүттi қант лактоза сүт қышқылына дейiн ашиды, ал қышқыл сүт ақуызды казеиндi ұйытады. Ақуыз бен майдан тұратын қатты қоюларды сұйық сарысудан бөлiп алып, бактериялар мен саңырауқұлақтарды инокулиырлайды, iрiмшiктiң әр түрiн алу үшiн әртүрлi микроорганизмдердi қолданады,  мысалы Reggepgi Lactobacillus — тың  түрлерiн қолдану арқылы алады. Сүтқышқылды стрептококтар қаймақты ашытып, сары майға тән дәм мен иiс бередi. Lactobacillus тұқымынан шыққан сүтқышқылды бактериаларды, орамжапырақ ашытуда, әртүрлi тұздаулар мен маринадтарды алуда қолданады.
Адамға зиян бактериялар
Бактериялар адамға екi жағдайда зиянды болуы мүмкiн. Бiрiншiден, егер ерекше шаралар қолданбаса сапрофиттi бактериялар ас азық – түлiктердi бұзады; осыдан азық – түлiктердi сақтаудың көптеген түрлi және экономикалық жағынан пайдасыз тәсiлдерi. Екiншiден, бактериялар аурулардың қоздырғышы болуы мүмкiн: бұл әсiресе жануарларға қатысты. Адамдарда, үй жануарлары да (хайуандар) ауырады, ал кейбiр кездерде егiстiктерде зардап шегедi. Аса тараған бактериалды және вирусты аурулар инфекцияларының таралу тәсiлдерi ұқсас болғандықтан, бұл ауруларды бiрге қарастыру ыңғайлы.
Жануарлардың аса қауiптi ауруларына сальмонеллез жатады. Өсiмдiктердiң бактериалды ауруларынан жемiс өсiмдiктерiнiң галлдары және алма ағашпен алмұрттардың бактериалды күйiгiн тудыратын Agrobacterium tumefaciens және Erwinia amylovorum – мен ауруларды атап кетсе болады.
Инфекцияларды таратушылар
Таратушы – бұл инфекцияны тарататын кез-келген тiрi организм. Ол инфекциялық бастамасын тасымалдаушы немесе резервуар деп аталатын организмнен алады. Мысалы, бүргелер тиф және оба (бубонды оба немесе «қара өлiм») сияқты бактериалды аурулардың тасымалдаушысы, ал олардың резервуарлары егеуқұйрықтар. Құтыру вирусы бiр жануарда сақталып таратылады, мысалы итпен немесе жарғанатпен а) тасымалдаушы мен және б) резервуармен. Бұл жағдайларда денесiнде патогендi микроорганизм көбейе алатын тасымалдаушы екiншi қожайын ретiнде шыға алады. Насекомдар ауру қоздырғыштарын денесiнiң сыртқы жабындарында тасымалдай алады. Мысалы, шыбындар тырысқақ, дизентерия сияқты iшек ауруына шалдыққан адамдардың нәтижесiнде жорғалап және қоректенiп жүрiп мiндеттi түрде бұл аурулардың қоздырғыштарын денi сау адамдар пайдаланатын азық – түлiктерге тасымалдауы мүмкiн.
Инфекциялардың таралу жолдары
Ас қорыту жолдары инфекциялық ауруларға шалдыққанда қоздырушылар нәжiстерге түседi. Осыған байланысты бұл аурудың ең қарапайым үш таралу жолы қарастырылады: Су арқылы — Тырысқақ, дизентерия сияқты аурулар жұғады. Егер гигиена мен санитарияның ең қарапайым ережелерi үнемi орындалмаса, аурулардың нәжiстерi тiкелей ас суларының көздерiне түседi немесе өзендерде жинақталады. Осындай жолмен бұл аурулар халық арасында жылдам тарайды. Ас арқылы: Ас азық – түлiктерi таза емес суда жуылса, кiр қолмен ұстаса немесе оған шыбындарды қондырса ластанып ластанған қалады. Заттар арқылы: Кез – келген заттар тiкелей кiрленудiң немесе дұрыс емес қолданудың нәтижесiнде жуынды – шайындымен ластанады. Осындай заттарды қолдан қолға бергенде, ауру астарлап айтқанда «қолдан ауызға» тасымалданады. Тiкелей ас арқылы тасымалданатын қоздырғыштар толығымен пiсiрiлмеген немесе қуырылмаған ет жиi астан уланудың себепшiсi болады. Бұл етке сальмонеллалардың жұғуының тiкелей нәтижесi. Ботулизмдi қоздыратын бактерия – Clostridium botilinum. Бұл аспен улану өлiмге алып келедi, Clostridium botilinum токсинi белгiлi токсиндер iшiне улылығы ең жоғары (тышқанның өлiмiне 5-105 мкг дозасы жеткiлiктi). Бұл бактерия ақуызға бай азық – түлiктерде, соның iшiнде ет консерваларда жақсы дамиды.
Жаралардың ластануы
Тасымалдаушы – жануарлардың шағуымен тасымалданатын инфекциялардан тыс, жараларға аурушаң бактериялардың түсуiмен байланысты бiрқатар ауруларды атауға болады. Ең алдымен бұл iрiңдеу және сiреспе сияқты терең жарақаттардың инфекциялары. Екi ауруда әдетте жараға топырақтан түсетiн Clostridium –ның әр түрлерiмен қозады. Көптеген үстiңгi жарақаттар мен күйген жерлер стафилококктармен және стрептококктармен инфекцияланады.
Сұттегі бактериялардың құрамы
Сиырларды сау уақытында және одан кейiнгi өңдеуде сүтке даусыз бактериялар түседi бұл қанша гигиена шарттарын сақтаса да болатын нәрсе. Әдетте жаңа сауылған сүттегi бактериялардың дамуын тежеу үшiн бiрден салқындатады,  өңделмеген  шикi  сүттi пастерлейдi, яғни патогендi бактерияларды жою үшiн  ысытып жылытып алады. Соның өзiнде көптеген патогендi емес бактериялар  тiрi  қалады. Бактериялардың сүттегi құрамы мынадай +15 +30 С- де Streptococcus lactis грамоң микроорганизм және  көптеген басқа стрептококктар  (грамоң) оған қоса Lactobacillus- қа ұқсас бiрақ ұшында  iсiнетiн таяқ тәрiздi клеткалары бар коринеморфты яғни шоқпар тәрiздi коринеморфты бактериялар  Мысалы, Microbacterium, Brevibacterium, Streptococcus lactis  10 C-те жақсы дамиды,  бiрақ 40 С жоғары температурада оның дамуы тоқтайды, 30-40 С –те  Lactobocillus,  Streptococcus lactis  грамоң  әр түрлерi  және полиморфты  iшектi  бациллалары  басымдылық  танытады Мысалы, Е coli, Streptococcus lactis   және  Lactobacillus сүтқышқылды бактерияларға жатады. Ашыту үстiнде анаэробты тыныс  бұл бактериялар лактозадан сүт қанты  жиналып сүттiң  ашуына әкелетiн сүт қышқылын түзедi Streptococcus lactis және Lactobacillus  құрайтын колониялар  аса үлкен емес  колонияның максималды диаметрi бiрнеше миллиметрден аспайды, пигменттелмеген және өзiндiк  бор түсi болады. Streptococcus lactis түзу қырлары бар тегiс колонияларды құрайды. Егер қорек агарына майдаланған кальций карбонатын салса колония маңында сүт қышқылы кальций карбонатын ерiткен орнында ашық  зоналар пайда болады. Стрептококктер сүтқышқылды өнiмдердi алуға қажет Сыртқы түрiнен оларың басқа  стрептококктерден айырмашылығы жоқ,  Lactobacillus клеткалары таяқша тәрiздес болады, бiр-бiрiне қосылып колония түзедi. Колониялардың бетi бұдыр текстуралы, ал шеттерi формат дұрыс емес болады. Сүтте басқа да бактерияларды табуға болады,  солардың iшiнде  iшекте тiршiлiк ететiн  Alcaligenes  (грамтерiс) туысына жататын таяқшаларды. Мак-Конки агарында оларды колония айналасындағы сарғыш зоналар арқылы тануға болады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бактериялар
Көпір, желіаралық байланыс құрылғысы
Көпір, желіаралық байланыс құрылғысы (Мост, устройство межсетевой связи; bridge) — бірнеше жергілікті желілерді немесе бір желіге кіретін, бірақ әр түрлі хаттама түрлерін пайдаланатын бірнеше сегменттерді біріктіретін құрылғы. Ол бір орталықтан басқару арқылы бір логикалық желі ұйымдастырады. Көпірлер бірдей хаттамалы екі желіні байланыстыру үшін қолданылады. Әдетте, физикалық желіде сегменттер ұзындығы мен түйіндер санына шектеу I қойылады. Физикалық сегменттерді I қайталауыштар арқылы бір-бірімен жалғастыруға болады. Бірақ қосылатын сегменттер саны шекгеулі (мыс., Ethernet желісінде оның саны 5тен аспауы керек). Осылайша қосылған физикалық сегменттер бір логикалық сегмент құрайды. Ал көпір осындай бірнеше логикалық сегменттерді біріктіруге мүмкіндік береді де, жоғарыда аталған шектеулер алынады. Олар әр түрлі хаттамасы бар және әр түрлі жабдықталған есептеу желілерін де коса алады. Бірақ тасымалданатын хабарға ешқандай түрлендіру жасамайды. Көпірдің міндеті — екі желідегі осы көпір арқылы өтетін мәліметтер дестесіне талдау жасау. Желі ішіндегі компьютерлерге бағытталған дестелерге тимейді, ал қалғандарын басқа желіге бұрып жібереді.
Шоррошо
Шоррошо (Chorrochó) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Вали-Сан-Франсискану-да-Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Паулу-Афонсу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 585 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 647,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Ұранқай өлкесі
Дереккөздер
Санат:Тыва
6 шілде
Шілденің 6 — Григориан күнтізбесінде жылдың 187-ші күні (кібісе жылдарда 188-ші). Жылдың аяғына 178 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:6 шілде
Мегар мектебі
Мегар мектебі — философиялық бағыт.
Б. з. д. 4 ғасырда ежелгі Грекияда құрылған. Негізін қалаған — Сократтың шәкірті, Мегардан шыққан Евклид. Сократ қайтыс болғаннан кейін Мегар мектебінің өкілдері Парменидтің мәңгі және өзгермейтін біртұтастық (болмыс) жөніндегі ілімін Сократ этикасы мен теологиясының жоғары ұғымы — мейірімділікпен біріктірмек болды. Евклид дүниеде бір ғана ізгілік бар, ол — өз-өзіне барабар және өзгермейді, сондай-ақ ол ақиқат, ақыл, құдай есімімен белгілі деп санады. Мегар мектебінің өкілдері элейлік Зенонның және софистердің дәстүрін жалғастыра отырып, философиямен шұғылданудың негізгі тәсілі ретінде диалектика мен эристиканы кеңінен пайдаланды. Кейіннен мегарлықтар (Стилпон, т.б.) өздерінің этикалық көзқарасы жағынан киниктерге жақын болды. Стилпонның шәкірті китиондық Зенон Мегар мектебін киник және стоик мектептеріне қосып, қайта құрады.
Философия тарихында Мегар мектебі логиканың дамуына айтарлықтай үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Ежелгі Грекия философиясы Санат:Мегар мектебі
Жиілік өлшер
Жиілік өлшер (частотомер) - тербелістердің, оның ішінде көбінесе электр тербелістерінің жиілігін өлшейтін аспап. Тікелей есептеу аспаптары тобына жатады.
Дереккөздер
Санат:Электроөлшегіш құралдар
Ай-Моут-Аун
Ай-Моут-Аун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лонге-Яун өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Манай (Кизака тармағы)
Манай — Ресейдегі өзен. Қорған облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кизак өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Қорған қаласынан Есет өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Чжан Чжилэй
Чжан Чжилэй (Мамырдың 2, 1983 жылы Хенан) - Қытай боксшысы, Бейжің Олимпиадасының күміс жүлдегері, екі мәрте әлем чемпионатының қола жүлдегері, 2010 жылғы Азия чемпионы. Қазақ боксшыларымен 4 рет кездесіп(қайнар көзі?) барлығын да жеңген (Руслан Мырсатаевты Олипиада ойындарында 12:2, ал 2007 жылғы Әлем чемпионатында Рустем Іргебаевты 20:10 есебімен ұтқан), тек соңғы рет 2011 жылғы Азия чемпионатында 1 ұпаймен қазақ Досжан Оспановқа жартылай финалда ұтылған.
Санат:Қытай боксшылары
Ақпарат жанрындағы есеп
Ақпарат жанрындағы есеп – оқиға туралы ақпараттық хабарлама, онда белгілі бір аудитория қатысады (конференция және жиналыс, спорт жарыстары жә-не көрмелер, т.о.). . Материалдың берілу түрлеріне қарай есеп жалпы немесе тақырыптық; баяндалу ерекшелігі мен мақсатына қарай ақпараттық (сөйлеу, оқиға, деректің бірізділікпен берілуі) немесе аналитикалық (негізгі күш-жігер белгілі бір іске бағытталады, баға беріледі, оқиғаға түсінік жасалады).
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Габленц (Жоғарғы Лужица)
Габленц (Жоғарғы Лужица) (Gablenz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Гёрлиц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1754 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 84 040. Муниципалитеттің басшысы — Лотар Каргер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Қойлықтың кесенелері
Қазба XII ғ. соңы - XIII ғ. басында тұрғызылған қаланың солтүстік-шығыс қақпасы тұсынан басталды. Қабырғаларының бөліктері, күйдірілген шаршы кірпіштен қаланған бұрыштық колоннаның негізі және еденнің кірпіштен қаланған жекелеген бөліктері сақталған. Сақталған қабырға бөліктерінің қалыңдығы - 0,6 м, ұзындығы - 1,3 м, кесененің диаметрі 1 м шамасындағы (сылақсыз, өрнек детальдарынсыз, кірпіш өрімінің ені) бұрыштың колоннаның негізіне жалғасады. Күйдірілген шаршы кірпіш құрылымының 70 см дейінгі биіктігі сақталған.
Кесене қасбеттері таңталармен қапталған. Жиналған күйдірілген сары саз сынықтары эпиграфикалық және өсімдікті өрнектермен әшекейленген, бұл Үзгендегі (1186-1187 жж.) оңтүстік кесененің қаптамасына ұқсас.
Батыс кесене ханака тәрізді, тағы бір діни ғимараттың қалдығына тікелей жалғасады. Ханаканың негізгі қызметі - дәруіш-сопылардың мекені, олардың тіршілік ерекшеліктеріне сәйкес жабдықталған. Бұлар орталыққа жоспарланған ықшам жайлар. Айрықша салт-жораларды жүргізуге арналған орталық залдың болуы міндетті. Кейде олардың бұрыштарға тұрғын және шаруашылық бөлмелерін орналастыратын айқас жоспары да болған.
Қойлықтағы ханака орталықтас жоспармен салынған. Орталық айқастәріздес залдың төрт жағынан ашық жайлар (5x6 м) орналасқан. Құрылыстың тікбұрышты ішкі кеңістігінің төрт бұрышында үш бөлмеден орналасқан: шаршы пішінді бұрыштық (5x5,5 м) және шаршы пішінді бөлмеге екі жағынан жалғасатын екі тікбұрышты (3,5x5,5 м) бөлме.
Аула шатырмен жабылған, оған шатыр арқалығын ұстап түрған бағаналардың негізі - төрт үлкен текше пішінді тас дәлел болады.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Гидрохимиялық шашырау ореолдары
Гидрохимиялық шашырау ореолдары — құрамында біршама көбірек мөлшерде (фонмен салыстырғанда) кенжаралу элементтері: К, Na, Мg, Сu, Zn, РЬ, Ғе, Мо, U және т.б., сульфат-ион, хлор-ион және т.б. болатын жер асты және жер үсті суларының таралу аймақтары. Гидрохимиялық шашырау ореолдары химиялық элементтер мен қоспалардың еруінен және олардың кен-денелерден, сондай-ақ алғашқы және қайта түзілген шашырау ореолдарынан сумен бірге ілесіп шығуынан пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Гидрология Санат:Гидрогеология
Шүлдік
Дереккөздер
Санат:Машиналар мен механизмдер бөлшектері Санат:Техника
Жолөлшер
Жолөлшер (строкомер) — шәкілдері типографиялық өлшем — нонпарельмен берілген арнайы сызғыш.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Адамата
Адамата сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Насыр І
Насыр І, Насыр ибн Ахмед (туған-өлген жылы белгісіз) – Самани әулетінің билеушісі (864 – 97).
Дереккөздер
Санат:892 жылы туғандар Санат:Самани әулеті
Тарантула
Тарантул (құсжегіш) – бүйе, ірі өрмекшілерге жатады, ұзындығы 35 мм.
Сипаттама
Тарантул – қасқыр-өрмекші тұқымдасының ірі өрмекшісі. Бүйелер аулағыш аулар тоқымайды, оларды жұмыртқалары мен ұяларды жабу үшін пайдаланады. Тарантул төселген өрмекшінің торымен 30-40 см тереңдікке дейінгі індерде тұрып, іннің жанында пайда болған құрт-құмырсқа-ны шапшаң атып шығып, ұстайды. Өрмекші сыртқы бетте болған қимылдарды сезгіш келеді, соның ішінде шыбын-шіркейлердің қозғалысын сезіп, бас салады. Негізінде, өрмекшілер ет қоректі болып, тек ірі олжамен қоректенеді. Құрт-құмырсқа, бұзаубас, шігіртке, тарақан, қоңыз және құстармен қоректенеді. Тарантулдың ең үлкен дұшпаны жабайы алып арасы – пептис болып табылады. Пептис көбеюі үшін бір тарантулды іздеп тауып, жұмыртқасын тарантулдың ішінде сақтайды. Ол үшін күні бойы топырақты иіскелеп жүріп тарантулды тапқан кезде араларында өмір үшін күрес басталады. Тарантул араны аяусыз шақса да ара өлмейді. Ара инесін бүйе қарнының сол жақ үстіңгі бөлігіне сұғып, уын жібереді. Бұл у тарантулды сестірмей қатырады. Өлген тарантулды ара сүйреп, бір шұңқыр қазады да өрмекшіні шұңқырға тастайды. Тарантулдың қарнын жарып, оған бір жұмыртқасын салып кетеді. Бірнеше күн өткен соң жұмыртқадан шыққан ара құрт кезеңіне дейін тарантулдың етімен қоректеніп, оның денесінің ішінде жетіледі.
Таралу Мекені
Тарантул Африка, Азия, Америка құрлықтарында, дұние жүзіндегі экзотикалық климатты елдерде, сонымен қатар Қазақстанның өзен жағалауларында және топырақ індерінде кездеседі. Тарантулдың шағуы ауыртпалы, бірақ өлімге алып келмейді. Араның тістеуімен салыстырсақ болады. Өрмекшілердің шағуын алдын алу үшін, олар мекендейтін жерлерде сақ жүру керек. Бұталардың өсуі көп жерде, жыраларда және өрмекшілердің ұясы болатын аңғарларда серуендеп немесе киім және басқа да заттарды ашық жерде қалдырмау керек. Оларға бунақ аяқтылар оңай кіріп кете алады. Өрмекшілер қорқынышты көрінумен қатар олардың көпшілік түрі адам денсаулығына қауіп төндіре алады. Дегенмен олар пайдалы жәндіктер, зиянды шыбын-шіркейді жоятындар.
Дереккөздер
http://www.balalaralemi.kz/article/852/Tarantul#.VM4lDNKsVZg
Санат:Өрмекшілер
Адамата (қорым)
Адамата  – Қазалы ауданындағы ежелгі қорым. Басықара бөгетінен оңтүстік-батысқа қарай 35 км жерде, шөл далада орналасқан. Қорымның аумағы 1 га. шамасында. Мүрдесі жатқан жердің ұзындығы 6,5 м, ені 3 м-ге жуық. Алғаш қорымды 1897 ж. И.Н. Аничков зерттеп, «Қазалы уезіндегі кейбір топонимдер атаулары» деген мақаласында баяндаған.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Чека (Тара тармағы)
Чека — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің оң жағалауынан 318 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 295 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Альфи Аллен
Альфи Аллен - 1986 жылы 12 қыркүйек күні туған ағылшын əртіс. 《"Игра Престолов" телесериалында Теон Грейджой рөлімен танымал болған. Альфи Аллен Хаммерсит, Лондонда туды. Элисон Оуэн продюсері жəне Кит Аллен комигінің ұлы. Оның апайы Лили Аллен ағылшын əншісі жəне өлеңдер авторы, өзінің Альфи інішегі туралы өлең жазған. St Johns College Soutgsea жерінде жəне Fine arts College Хампстедте оқыған. 2007 жылдан 2010 жылға дейін ағылшын əншісімен Джейми Уистонмен кездесті. Қазір модель Иона Элизабетпен кездесіп жүр.
Дереккөздер
Санат:1986 жылы туғандар Санат:Ұлыбритания актерлері Санат:Лондонда туғандар Санат:Ағылшын әншілері Санат:Англия сазгерлері
7 шілде
7 шілде — Григориан күнтізбесінде жылдың 188-ші күні (кібісе жылдарда 189-шы). Жылдың аяғына 177 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:7 шілде
Гормондар
Гормондар (hormao — қоздырамын, қозғаймын) — эндокринді бездер немесе эндокриндік қызметке қабілетті жекеленген жасушалар бөлетін тым белсенді органикалық биологиялық заттар. Аталмыш бездер мен жасушалардың шығару өзектері болмағандықтан, олар өздері бөлетін гормондарын организмнің ішкі сұйық ортасына (ұлпа сұйығы, қан, лимфа) бөліп шығарады. Гормондар — өзінің химиялық табиғатына байланысты: стероидты гормондарға (жыныс гормондары, бұйрекүсті безі қыртысты заты гормоны), протеиндік және пептидтік гормондарға (гипофиз, қалқанша без, қалқаншамаңы безі, ұйқы безі, бұйрекүсті безінің бозғылт затының гормондары), ал нысандарға әсер ету қызметіне қарай: бірыңғай салалы ет құрылымдары мен бездерге салыстырмалы қысқа мерзім ішінде әсер ететін кинетикалық гормондарға (окситоцин, вазопрессин, адреналин, норадреналин), организмдегі зат алмасу процестерін реттейтін метабоддық гормондарға (тироксин, кальцитонин, паратгормон, инсулин, глюкагон) және жасушалар, ұлпалар мен мүшелердің өсуі мен жетілуін бақылайтын морфогенетикалық гормондарға (соматропты гормон, фолликулды жандандырушы гормон, эстрогендер, тестостерон) бөлінеді.
Гормондар - ішкі секреция бездерінен бөлінетін ұлпалар мен мүшелерге әсер ететін биологиялык белсенді заттар. Гормондардың барлығы ағзалық заттар, себебі, олардың біреуі нәруыздан, екіншісі аминқышкылдарынан, үшіншісі майтектес заттардан құралған. Гормондар ішкі секреция бездерінен бөлініп, қан, лимфа, ұлпа сұйықтығы арқылы басқа мүшелерге жеткізіледі. Ішкі секреция бездерінің қызметін реттейтін орталық - аралық мидағы гипоталамус. Оны көру төмпешікасты бөлімі деп те атайды. Гипоталамус пен гипофиздің қызметі бірімен-бірі тығыз байланысып, гипоталамустен гипофиздік жүйе құралады. Жүйке ұлпасынан бөлінетін гормондар - нейрогормондар деп аталады. Олар қан құрамының тұрақтылығын және зат алмасудың қажетті деңгейін қамтамасыз етеді. Осы арқылы ағза қызметінің әрі рефлекстік, әрі гуморальдық реттелуі жүзеге асады. Қызметі - Зат алмасу қарқындылығын өзгертеді; Ағзаның тіршілік ету ортасына бейімделушілігі арттырады Өсу мен көбеюді реттейді Физиологиялық үдерістерді күшейтеді немесе бәсеңдетеді Жасуша нысан - Гормон нысанада болатын нәруыз - рецептормен байланысады. Осы рецепторлар гормонның деңгейінің кішкене ғана ауытқуын сезіп, ішкі секреция бездеріне сигналдар жібереді, нәтижесінде олар өздерінің белсенділіктерін арттырады немесе бәсеңдетеді. Нәтижесінде гормонның мөлшері қалыпты жағдайға түседі
Дереккөздер
Санат:Гормондар Санат:Биохимия
Мүмкін кернеулер әдісі
Мүмкін кернеулер әдісі.Мүмкін кернеулер әдісі бойынша білеудегі σmax τmax ең үлкен кернеу [σ][τ] таңбаларымен белгіленетін мүмкін кернеуден аспауы талап етіледі, созылу /сығылу/ кезіндегі кернеу σmax≤[σ]τmax ≤[τ] бұралу, ығысу кезіндегі кернеу.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Винчестер (Оклахома)
Винчестер (Winchester) — Оклахома штатының Okmulgee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 424 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.7 км² шамасында. FIPS коды — 40-81575.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Емен
Емен (Quercus) –  шамшаттар тұқымдасына жататын, жапырақ тастайтын не мәңгі жасыл ағаштар. Емен баяу (жиырма – сексен жылдай) өседі. Жарық сүйгіш ағаш. Он бес – алпыс жылда жеміс бере бастайды. Әрбір төрт – сегіз жыл сайын жаңғағы көбейе береді. Бес жүз – мың жыл және одан да көп уақыт (мысалы, Литвадағы Стелмужи табиғи саябағындағы еменнің жасы – екі мың жылға жуық) өсіп тұрады. Оның дүние жүзінде төрт жүз елудей (кейбір деректер бойынша алты жүздей) түрі кездеседі. Жайық өзенінің аңғарында емен орманы кездеседі. Алматы, Жамбыл, Түркістан облыстарында көгалдандыру мақсатымен егіледі. Қазақстанда сирек кездесетін бір түрі – кәдімгі емен бар. Оның биіктігі 40 – 50 м. Діңі бірнеше жуан бұтақтан тұрады, тілім-тілім болып жарылған, қоңыр сұр түсті қалың қабықпен қапталған. Жас өркені жапырақсыз, қызғылт-қоңыр болып келеді. Жапырағы ірі (ұзындығы 7 – 20 см-дей), дөңгелек, қою жасыл түсті. Реңсіз гүлдері дара жынысты, аталық гүлі сырға тәрізді, аналық гүлі жеке-жеке не екі – үштен бірігіп, гүл сабағына шоғырланған. Сәуір – мамырда гүлдеп, қыркүйек – қазан айларында жеміс береді. Тұқымы – жаңғақ. Жаңғағынан мал азығы және кофе қоспасы дайындалады. Емен қабығының құрамы илік зат – танинге бай, олар медицинада, тері өнеркәсібінде қолданылады. Сүрегі қатты әрі берік, аса бағалы құрылыс материалы ретінде өнеркәсіпте (мысалы, кеме, вагон, жиһаз жасау, т.б.) пайдаланылады.
Ағаш туралы
Емен – діңі жуан әрі мықты, биік болып өсетін ағаш. Биіктігі – 40 метр, діңінің жуандығы (диаметрі бойынша) – 2 метрге дейін жетеді. Емен ағашын таулы аймақтардан, Тобыл өзенінің жағалауынан табиғи түрін көруге болады. Еменнен ғана құралған ормандар ТМД елдерінде ғана бар. Ал, қала көгалдандыруда оны қала көшелерінен кездестіруге болады. Емен гүлдеп жеміс салады. Жаңғақтан өсіп шыққан емен ашық жерде өссе 20 жылдан кейін, ал орманды жерде өссе 50 жылдан кейін гүлдейді. Қызғылттау келген гүлі көктемде жапырағымен бірге шығады. Бұтақтары кең жайылып өседі. Сондықтан жас көшетін бірден кең орынға егу керек. Еменнің жапырағы мен жаңғағы өте әдемі. Жапырағының жиегі ирек, кесік және түзу түрлері де бар. Түсі қызыл, қоңыр, ашық жасыл. Бойы биіктеген сайын көлемі де ұлғайа түседі. Емен алғашқы уақытта жай өседі, 10 жылдан соң жылдық өсімі 0,6-1 метрге жетеді. Емен биіктігімен қатар жайылып өскенді ұнатады. Кейде бір жыл ішінде жанынан шыққан бұтақтар 2 метрге дейін өседі. Осыған орай, халық арасында «Емен тон киіп өседі» деген сөз бар. Сондықтан оны өзге өсімдіктерге жақын екпеу керек. Емен 800-1000 жылға дейін өмір сүреді.
Қолданылуы
Көгалдандыру мақсатында қала жағдайында өсірілген емендерден гөрі табиғи жағдайда өсетін емендер көп жасайды. Қабығы мен жаңғағы емдік мақсатта қолданылады. Ал, жас жапырақты бұтақтарынан сыпыртқы жасап, моншада пайдаланады. Діңі мықты болғандықтан, әдемі де қымбат есіктер мен едендер осы емен ағашынан жасалынады. Емен өте мықты ағаш болғандықтан, құрылыста жиі пайдаланылады. Өскенде кеңге жайылып, көлемді орын алатындықтан, оны жеке аулаларға, тарлау жерлерге отырғызған тиімсіз. Көбінесе үлкен саябақтарға, көше, жол жиектеріне егіледі.
Күтімі
Емен ерекше күтімді қажет етпейді. Топырағының құнарлы болғаны дұрыс. Бастапқыдағы қақаған аяз бен ызғарлы суыққа төзімді болуы үшін емен көшеттерінің тамырын терең егу қажет.
Көбейтілуі
Емен ағашы жаңғағы арқылы көбейеді. Сопақтау келген жаңғағының сыртында қоңыр түсті, қатты, жылтыр қабығы болады.
Емен туралы тақпақ
Ерекше берік болады,
Еменнен болса босағаң.
Еуропада бар емен –
Дереккөздер
Қ 74 Құлжабаева Г.Ә.;«Өсімдіктер әлемі» оқу-әдістемелік кешені, Ағаштар: Дидактикалық материал - Алматы, 2010 - 15 б; ISBN 978-601-7237-03-5
Санат:Шамшаттар
Иран Ұлттық футбол құрамасы
Футболдан Иран Ұлттық құрамасы - Футболдан халықаралық матчтарда өнер көрсетіп жүрген Иран Ислам Республикасының құрамасы. Иран Ислам Республикасының Футбол Федерациясының бақылауында.
Сол рейтингте тіркелген ең төмеңгі нәтиже 1964 жылдың қаңтарында болған – 73 орын.
Тарихы
1945 жылы ФИФА ұйымына мүше болып, бірінші ресми ойынын 1950 жылы мамырда Түркия құрамасына қарсы ойнаған. Сол ойынның нәтижесі — 6-1 түріктердің пайдасына.
Негізгі ойнайтын стадионы — Азади стадионы. Ол 1971 жылы Тегеранда ашылған. Қазір ол әлемдегі ең үлкен стадиондарының бірі. Парсы тілінен "бостандық" деген мағына білдіреді.
60 жылдардың соңынан 1970 жылдардың ортасына дейін Азия кубогында ешкімге дес бермей, 1968, 1972, 1976 жылдары Азия чемпионы атанды.
Бас дауысы
thumb|Баритонды бас Бас (basso — төменгі) музыкада келесіні білдіруі мүмкін:
1) ер адамның ең төменгі дауысы. Басты жоғары (basso cantante) және төменгі (терең, basso profundo) деп екіге бөледі. Жоғарғы бас лирикалық немесе драмалық бағытта болуы мүмкін. Басқа арналып қазақ операларындағы Есен (Ғ. Жұбанова, “Еңлік — Кебек”), Тайшық хан (Е. Рахмадиев, “Алпамыс”), Жанбота (М. Төлебаев, “Біржан — Сара”) партиялары жазылған.
2) музыкалық аспаптардың төменгі дыбыс шығаратын ішектері мен клавиштерін, сондай-ақ төменгі регистрдегі үрлемелі немесе ішекті (туба, контрабас, саксофон-бас, т.б.) аспаптарды да бас дейді. Қазір қазақтың ұлт аспаптар оркестріне бас-домбыра қосылған.
3) көп дауысты музыкалық шығармадағы ең төменгі партия.
Дереккөздер
Санат:Әншілік дауыстар
Гросвайль
Гросвайль (Großweil) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Гармиш-Партенкирхен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1456 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 22,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 80 119. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Шпорер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Біркелы биік лақса
Біркелы биік лақса - күрделі гүлдер тұқымдасына жататын көп Біркелкі биік лақса жылдық шөптесін өсімдік. Таудың ең төмен белдеуіндегі қойтасты беткейлері мен ашық жерлерінде өседі. Сөгеті өзенінің сағасында, Алмалысай, Қырғыз Алатауының батыс сілемінде ұшырасады. Биіктігі 15 см, тамырсабағы жуан, сабағы тік, бұтақтанбайды. Жапырақтары қалың сопақшалан пішінді, жиектері жіңішке тікенекті, тіс тәрізді иректелген. Гүлі көк түсті, ұсақ себетгүлдері шоғырланып, домалақ шоқпарбас гүлшоғырына жиналған. Тұқымынан көбейеді. Маусым-шілде айларында гүлдеп, тамызда жеміс береді. Жемісі — көп қырлы айдаршалы тұқымша, айдаршасы түп жағынан бірігіп кеткен, желмен ұшып таралады. Біркелкі биік лақса — өте уды өсімдік, мал жемейді. Жемісінің құрамында эхнопсин деген ұлы алколоид бар. Тұқымының құрамында 28% -ке дейін тез кебетін май бар.
Дереккөздер
Санат:Жетісу
Олэнстаун (Нью-Гэмпшир)
Олэнстаун (Allenstown) — Нью-Гэмпшир штатының Мерримак округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4322 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 52.9 км² шамасында. FIPS коды — 33-00660.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Гидрожетек
right|450px Гидрожетек- қуатты қысымды сұйықтық (минерал майы) көмегімен жүмыс машиналарын жүргізуге арналған құрылғы. Ол электр қозғалтқышымен жүмыс істейтін гидросорғыдан, құбыр жүйесінен, басқару аппаратурасынан және гидроқозғалтқыштан тұрады. Онда гидросорғының поршенді (піспекті), тісті доңғалақты және калақшалы түрлері қолданылады. Жұмыс машиналарының айналмалы және ілгермелі қозғалысын тудыру үшін гидроқозғалтқыш пайдаланылады. Айналмалы қозғалыс ротор типті гидроқозғалтқыш көмегімен, ал ілгерілмелі қозғалыс ішінде әрлі-берлі піспек (поршень) жүріп түратын гидравликалық цилиндр арқылы алынады. Гидрожетек аппаратурасына ондағы май шығыны мен қысымын бақылап және реттеп отыратын құралдар мен әр түрлі тарату құрылғылары жатады. Гидрожетек жұмыс процестерін және жекелеген машиналарды автоматтандыруға өте қолайлы. Сондықтан ол техниканың көптеген салаларында кеңінен қолданылады. Ол гидравликалық қондырғылардың көрсеткіштерін кең диапазонда өзгертуге және басқару процестерін ықшамдап, қарапайым жолмен жүргізуге мүмкіндік береді.
Гидрожетек автоматика және алыстан басқару жүйелерінің атқарушы құралы ретінде техниканың барлық салаларында дерлік кең тараған.
Дереккөздер
Санат:Су шаруашылығы Санат:Құрылғылар
Операциялық құрылғы
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
IC 1987-4
IC 1987-4 — Тор шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 156-4.
Сыртқы сілтемелер
IC 1987,04 Санат:Тор (шоқжұлдыз)
Ерлан Әбділдаұлы Біләл
Ерлан Әбділдаұлы Біләл (1971 жылы 23 ақпанда Алматы облысы Райымбек ауданы Текес ауылында туған) — актер. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2007). Қазақстан жастар одағы сыйлығының лауреаты (2002). Құрмет орденінің иегері (2016).
NGC 1684
NGC 1684 — Орион шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 1 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1684 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16219, MCG -1-13-31, IRAS04500-0311.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Ай-Негус-Яун
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Алыстан көргіштік
thumb|200px Алыстан көргіштік— көз жанарының нашарлауы, заттардың түрсипатының бұлдырап көрінуі (әсіресе жақыннан). Алыстан көргіштік туа бітеді және жүре келе пайда болады. Балалардың барлығы дерлік алыстан көргіш болып туады, алайда өсіп-жетілу процесінде алыстан көргіштіктің дәрежесі біртіндеп төмендеп, шамамен 10 жасқа келгенде көпшілігінің көруі қалыпқа түседі. Әлсіз немесе орта дәрежедегі алыстан көргіштік (3 диоптрийге дейін) әдетте қалыпты болып есептеледі, сондықтан оны арнаулы көзәйнекпен түзетудің қажеті жоқ. Алыстан көргіштіктің аса жоғары дәрежесінде кейде (5 диоптрийден жоғары) айқын көру бұзылады және тіпті көзәйнек кигеннің өзінде де нормаға жетпейді. Егер адам көзәйнек кимесе, алыстан көргіштік жағдайында оның көзі тез шаршайды, басы айналып, маңдайы мен көзінің маңайы зеңіп ауырады, көз қысымының артқаны сезіледі, оқыған кезде әріптер бұлдырай бастайды.
Жұмыста үзіліс жасау бұл құбылыстарды уақытша жонды, бірақ ол кейіннен қайта пайда болады. Мектеп оқушыларының басы қатты ауырған кезде дәрігерге көрінуі керек, ал алыстан көргіштік байқалған жағдайда балалар көзәйнек киюге тиіс. Кейде балалардың алыстан көргіштігі кезінде көздің қылиланып кетуі де мүмкін.
Алыстан көрудің себептері
Алыстан көрудің себептерінің бірі алдыңғы-артқы осьте көз алмасының кішірейтілген мөлшері болуы мүмкін. Іс жүзінде барлық сәбилер-алыс. Бірақ жастайынан бұл ақау көз алмасының өсуіне байланысты жоғалады.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс Санат:Медицина
Схематехника
Схематехника (Схемотехника) - берілген функцияларының тиімді орындалуын және құрамына кіретін элементтерінің параметрлері дұрыс есептелуін жасақтау мақсатымен радиотехника, байланыс, автоматика, есептеу техникасының жеке аспаптарын саралау және синтез жасау мәселелерімен шұғылданатын гылыми техникалық бағыт. Ол құралдар белгіленген жұмыстарды оңталы орындау және оларға кіретін элементтердің параметрлерін есептеу мақсатында қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Солтүстік Торғай алабы
Солтүстік Торғай алабы батысында Орал қатпарлы жүйесімен, шығысында Көкшетау массивімен, оңтүстігінде Мыңбұлақ ер тұрқылас құрылымымен шектеледі. Алаптың солтүстік шекарасы бұлыңғыр, себебі ол нақ осы жағынан Солтүстік Қазақстан моноклинімен ұштаса отырып, онымен тұтас геологиялық құрылым  құрайды. Алаптың жалпы ауданы 120 мың км² шамасында. Мұнда девон таужыныстары қарқынды деформацияланған, олар протерозойлық іргетастың жоғарғы құрылымдық қабатын құрайды. Протерозойлық жаралымдар алаптың жақтауын құрайтын өңірлер ауқымында әр түрлі табиғи ашылымдарда және алаптың ішкі өңіріндегі кейбір кертпештерде зерттелген, олар қарқынды тақтатастанған амфиболиттерден, амфиболитті тақтатастардан, гнейстерден және кристалдық тақтатастардан тұрады.
Қиманың палеозойлық бөлігі триас-палеогеннің платформалық түзілімдерімен бастап ортаңғы девонның төменгі бөлігіне дейінгі, ал гердцинидтер аймағында силурдан ортаңғы карбонға дейінгі аралықтарды қамтиды. Аймақтың герциндік тұрақтану аймағындағы ортаңғы карбон, төменгі пермь және юра түзілімдерінің қимасында көмір қойнауқаттары ұшырасады. Белдемдік флюид тіректері ретінде қиманың валанжин-апт және турон секциясы оқшауланады. Апт-сеноман қатқабаты сыйымдылығы ең жоғары қорқойма ретінде қаралады. Кристалдық іргетастың беті бойынша алап ауқымында Ертіс маңы моноклині және Қалба-Қопа көтерілімдер жүйесі өте анық дараланады. Платформалық тыс құрылымындағы юра-барриас-валанжин кешені бойынша оның құрылымдық планы айтарлықтай өзгереді, сөйтіп алап ауқымында бір топ жергілікті оң және теріс мағаналы құрылымдар сериясын қамтитын тек қана Ертіс маңы баспалдағы мен Ертіс ойысымы ғана дараланады. Мұнай туындатушы кешендер ретінде негізінен мульдалар аумағында ғана дамыған девон-таскөмір және юра түзілімдерін қарауға болады. Алаптың аздаған мұнайгаздылық потенциалы Ертіс маңы баспалдағының орта тұсымен және Ертіс ойысымы ауқымындағы көтерілім белдемдерімен де байланыстырылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Белтерек
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан батысқа қарай 63 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 772 адам (393 ер адам және 379 әйел адам) болса, 2009 жылы 450 адамды (234 ер адам және 216 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
8 шілде
Шілденің 8 — Григориан күнтізбесінде жылдың 189-шы күні (кібісе жылдарда 190-шы). Жылдың аяғына 176 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:8 шілде
Михаль
Михаль — Ресейдегі өзен. Қорған облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №239 Ик өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Қорған қаласынан Есет өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
NGC 6147
NGC 6147 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1849 жылы 26 мамырда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6147 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58077, MCG 7-34-23.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Юменьга
Юменьга (Юм) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кова өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Маурелеш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 402 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,62 км² шамасында. Халық тығыздығы — 111 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Вистер (Оклахома)
Вистер (Wister) — Оклахома штатының Le Flore округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1002 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.8 км² шамасында. FIPS коды — 40-81750.
Ақпарат және Латын Америкасы елдері журналистерінің ынтымағы жөніндегі комиссия
Ақпарат және Латын Америкасы елдері журналистерінің ынтымағы жөніндегі комиссия– 1962 жылы құрылған ұйым. . Оған 13 елдің журналистері мүше. Бұл ұйымның негізгі міндеті журналистердің Латын Америка конференциясын құруға көмектесу, бостандық, баспасөз және журналистердің құқықтарын қорғауға журналистердің күшін біріктіру, журналистік мамандықтың жоғарғы этикалық принциптерін, информацияны беруде адалдық пен объективтілікті насихаттау. Ол МОЖ-бен барынша тығыз қатынаста.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Брестовица (Русе облысы)
Брестовица (Брестовица) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Борово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 276 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7177. Телефон коды — 081462. ЕКАТТЕ коды — 6519.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Сэйнт Чарльз (Айова)
Сэйнт Чарльз (St. Charles) — Айова штатының Мэдисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.5 км². FIPS коды — 19-69915.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 619 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Мэдисон округы (Айова)
Үлкен Тава
Үлкен Тава — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Қорған облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Есіл өзенінің оң жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 193 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — РФ мен Қазақстан Республикасы шекарасынан сағасына дейін Үлкен Уват көлін қоспағанда Үлкен Уват су торабына дейін. Өзен саласы — Есіл (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
Чернаковка (Тара тармағы)
Чернаковка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, Новосибирск облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің сол жағалауынан 455 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :