cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Обленгем
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Галисия
thumb|right|250px| [[Бальбоа (Леон)|Бальбоадағы муниципалдық пальясо (Эль-Бьерсо)]]
Сілтемелер
Санат:Галисия
Диавуд (Миннесота)
Диавуд (Deerwood) — Миннесота штатының Crow Wing округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 532 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.3 км² шамасында. FIPS коды — 27-15346.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Каргайлинка
Каргайлинка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кривой Ускат өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері
Өзін-өзі қадағалау
Өзін-өзі қадағалау жаттығулар немесе жорық кезінде олардың дене дайындықтарын қадағалап байқауымен анықталады. Оның негізгі мақсаты: әсіресе саяхат кезінде өз ағзасының қалыпты жағдайынf аса көңіл аудару. Әсіресе денсаулығына, алаңсыз ұйықтауына, тағамға деген тәбетіне, дене салмағына, жүрек-қан тамырлары жүйесінің жұмысын, тыныс алуын және т.б. жағдайларын үнемі бақылап тексеріп отыруы керек. Ұзақ уақытқа созылған алыс қашықтықта денесіне түскен ауырлыққа қатысты осы жорықтарға бұрын қатыспаған немесе дайындығы төмен адамдардың денсаулықтары нашарлап, тыныс алуы төмендеп қиналуы мүмкін. Сондықтан да, саяхат сәтіндегі әрбір адамның өз денсаулығына көңіл аударуының орны ерекше. Саяхат барысында алғашқы күндері денесіне түскен салмаққа икемделіп үйренетін болады. Көтеріңкі көңіл күйі әсем табиғаттың таңғажайып көріністеріне орай қан тамырларының соғуы 10-15 мин. уақыт демалғаннан кейін қалыпты жағдайына оралады. Егер жоғарыда аталған уақыт мөлшерінде қалыпты жағдайына оралмай, кез келген нәрсеге ашуланып, тәбеті төмендеп, саяхатқа деген қызығушылығы азайып, жүрген кезде сүріне берсе сонымен бірге, тыныс алуы одан әрі нашарласа, шамадан тыс терлей бастаса сол адамның жүгін жеңілдетіп немесе одан әрі қарай жүрулерін тоқтату қажет. Оны бір орынға жайлы отырғызып, арқасындағы жүгін алып сол қолының білезігін тамырын саусағымен басып жүрек соғуының жиілігін анықтайды. Біраз демалғаннан кейін тағысын сол адамның қан тамырын басып, жағдайын қайтадан білгеннен кейін 10-15 мин соң қалыпты жағдайына оралып жақсы тыныс алса жорықты одан әрі жалғастыруға болады. Тамырларының соғуы 15 сек. 15-20 қағыс болғанында, олардың денсаулықтары қалыпты жағдайда деу керек. Қан тамырларының соғуы шағын кітапшаға жазылады.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Сан-Педру-Финш
Сан-Педру-Финш (São Pedro Fins) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Майа (Порту) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 838 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,23 км² шамасында. Халық тығыздығы — 351,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Себастьян Роше
Себастьян Роше (французша. Sebastian Roché; 4 тамыз 1964, Париж) — француздық актёр. Әкесі жағынан шотландық, ал анасы жағынан француздық. Әлемге көбінесе ABC «Главный госпиталь» (2007-2013) құнсыз операсындағы Джерии ролімен және «Грань», «Сверхъестественное», «Первородные» мен «Скандал» сериалдарында екінші пландық ролдермен әйгілі.
Өмірбаяны
Роше 1964 жылы 4 тамызда Францияның астанасы Парижде туған. Жасөсіпірімдік кезінде отбасымен бірге сауда кемесінде тұрған. Жоғарғы ұлттық драматикалық өнер консерватоиясының түлегі.
Мансап
1989 жылы консерватоияны бітірген кезде, Себастьян француз тетарында, киносында, теледидарда Беатрис Далле, Мишель Серро, Изабель Юппер сияқты актерлармен бірге жұмыс істеген. АҚШ - қа 1992 жылы көшіп кетіп, сол кезден бастап сонда жұмыс істейді. Театрда Аль Пачино, Джули Тэймор және Марк Ламоспен бірге жұмыс істеген. Себастьян Роше ойнаған фильмдер мен сериалдар:
Тағыда "Беовульф" фильмінде Энтони Хопкинс, Анджедина Джоли және Джон Малковичпен бірге ойнаған.
Жеке өмірі
1997 -- 2005 жылдар аралығында Вера Фармига- американдық актриса, режисер мен бірге некеде тұрған.
Дереккөздер
Себастьян Роше Internet Movie Database сайтында Себастьян Роше
Балқытып қаптастыру
Балқытып қаптастыру (Наплавление) — бүйым бетіне балқытып қаптастырып, арнайы қабат қалыптастыру. Негізгі металл белгілі терендікте балқытылады да оған балқытылған қаптастырылатын материал араласып, біртүтас үстіңгі қабат қалыптастырылады. Нөтижесінде, бүйымның үстіңгі бетінде ерекше қасиетті, мысалы, үйкеліске, тозуға төзімді, жегідеге түрақты, т.б. қабат қалыптасады. Балқытып қаптастыру тозған тетіктерді қалпына келтіру және бүйымның үстіңгі бетіне арнайы қасиет беру үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Бурнонит
Бурнонит  – күрделі сульфидтерге жататын минерал. Химиялық формулаcы CuPbSbS3. Сингониясы ромбылық, кристалдары таяқша, имек қоспақтар түрінде болады, көбіне ұсақ түйірлі масса құрайды. Бурнониттің түсі сұр, қара; дағы сұр; күңгірт; металл жылтырлы, қатты. Моос шкаласы бойынша 3,0 – 3,5; тығыздығы 5800 – 5900 кг/м3. Гидротермальдық мыс және полиметалл кендерінде өңсіз кентастар және сульфидтермен бірге кездеседі. Бурнониттен қорғасын мен мыс алынады.
Бурнонит  — күрделі сульфидтерге жататын минерал. Француз минералогы Бурноның құрметіне аталған. Сингониясы, ромбылық кристалдары таяқша түрінде болады, көбіне ұсақ түйірлі масса құрайды. Түсі сұр, қара сұр, күңгірт, металдай жылтыр. Қаттылығы 3,0—3,5, морт сынғыш, меншікті салмағы 5,7 — 5,9 г/см3. Гидротермальдік қорғасын-сурьма және полиметалл кендерінде сульфидтермен бірге кездеседі. Ірі қорларынан қорғасын мен мыс өндіріледі
Дереккөздер
Санат:Мыс минералдары Санат:Қорғасын минералдары Санат:Сульфид минералдар
Нойштадт-Кобург
Нойштадт-Кобург (Neustadt bei Coburg) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Кобург ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 15815 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 61,90 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 73 151. Қаланың басшысы — Франк Ребхан.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 22 қалалық ауданға бөлінеді.
NGC 1833
NGC 1833 — Mensa шоқжұлдызында орналасқан OCL+EN типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 12 қарашада астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1833 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC55, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Mensa (шоқжұлдыз)
Лев Борисович Ерзаков
Лев Борисович Ерзаков (8.12.1936, Алматы қаласы - 18.9.1993, сонда) — ғалым, археолог, тарих ғылымдарының кандидаты (1966).
Мурман Макарович Пиртахия
Өмірбаяны
Бүкілодақтық сырттай оқытатын политехникалық институтының құрылыс факультетін (Мәскеу қ., 1981), инженер- құрылысшы-технолог мамандығы бойынша; Марксизм- ленинизм университетінің (Шевченко қ., 1984) экономика факультeтін экономист мамандығы бойынша бітірген. Грузин жәнe орыс тілдерін біледі.
Лев Борисович Ерзаков
1959 ж. Қазақ мемлекеттік университетін;
Мурман Макарович Пиртахия
Өмірбаяны
1968 жылдан - Цхакая кілем комбинатында механикалық цехтың 3-ші дәрежелі слесарі. 1971 жылдан - «Қазжылуизоляция» трeсінің МБ орталық-дайындама шеберханасының оқшаулаушы-қаңылтыршысы, 1978 жылдан шебері (Шевченко қ.). 1982 жылдан - «Қазжылуизоляция» тресінің материалдық-техникалық жабдықтау бөлімінің бастығы, 1986 жылдан - трест басқармасы бастығының орынбасары.
1997 жылдан - «Қазжылуизоляция» АҚ вице-президенті.
Лев Борисович Ерзаков
1965 ж. Ленинград (Санкт-Петербург) КСРО FA Археология институтының аспирантурасын бітірген.
Мурман Макарович Пиртахия
Өмірбаяны
2000 жылдан бері - «Қазжылуизоляция» АҚ бірінші вице-президенті.
Лев Борисович Ерзаков
1959 ж. Еңбек жолын Қазақстан ҒА Ш.Уәлиханов атындағы тарих, археология жоне этнография институтында лаборант болып бастап, институтта түрлі ғылыми қызметтер атқарған.
Мурман Макарович Пиртахия
Жеке өмірі
Маңғыстау облыстық «Сакартвело» Грузия халықтарының мәдениет орталығы қоғамдық бірлестігі төрағасының орынбасары. Маңғыстау облысының Қазақстан халқы кіші ассамблеясының мүшесі.
Маңғыстау облысы әкімінің (2000, 2007), Ақтау қаласы әкімінің (2000) құрмет грамоталарымен марапатталған.
Лев Борисович Ерзаков
1966—68 Жетісу археологиялық экспедицияның;
Мурман Макарович Пиртахия
Жеке өмірі
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстанның және онда тұратын халықтың өркендеуі».
Лев Борисович Ерзаков
1969— 86 Отырар, кейіннен Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедицияның құрамында болып, Оңтүстік Қазақстанның 10—18 ғ-ларындағы қала модениетін зерттеумен шұғылданған. Одақгық археологиялық ғылыми-зерттеу экспедицяларының (Пенжикент, Астрахан, т.б.) жұмыстарына қатысқан. Қазақстанда, соның ішінде Отырар шұраттарында 20 жылдай зерттеу жүргізген Лев Борисович Ерзаков 70-тен аса ғылыми жұмыстар жариялаған.
Мурман Макарович Пиртахия
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері
Лев Борисович Ерзаков
Негізгі ғылыми бағыты: Қазақстан мен Орта Азиядағы кейінгі ортағасырлық урбанизация; моңғолдар, Темір әулеті мен қазақтар тұсындағы қала модениетінің дамуы; ортағасырлық кала топографиясы мен сәулет өнері; тұрғын жайлар жоспары; қолөнердің дамуы; сауда мен ақша қатынасы. Лев Борисович Ерзаков - Отырар қала жұртын әлемге танытқан, Оңтүстік Қазақстанда кала мәдениетінің жоғарғы деңгейде дамығандығын ғылыми тұрғыдан далелдеген археологтардың бірі болып табылады.
Шығармалары: Древний Отрар, А.-А, 1972, (телавт.); Древние города Казахстана, А.-А., 1982, (телавт.); Отрар XIII- XV вв., А.-А., 1987, (телавт.).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Әмеди Хасенов
Әмеди Хасенов (19 қазан 1927 жыл, Жаңаарқа ауданы, Қарағанды облысы - 26 мамыр 1990 жыл, Алматы) – филолог, филиологиялық ғылым кандидадты (1955 жыл), профессор (1988 жыл). Қазақстан Педагогикалық Институтының (ҚазҰПУ) филология факультетініңтін (1949), кейін осы институттың аспирантурасын (1952) бітірген. 1952-54 жылдары шет ел тілдері кафедрасының меңгерушісі, 1953-54 жылдары жоғары партия мектебінде, Ы.Алтынсарин атындағы ғылыми-зерттеу институтында аға ғылыми қызметкер, 1957 жылдан Мемлекеттік әлем тілдері университетінің (қазіргі Абылайхан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және тәлем тілдері университеті) қазақ-орыс тілдері және жалпы тіл білімінің кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарған. Республикалық «Халық ағарту үздігі» атағы берілген.
Дереккөздер
Санат:1927 жылы туғандар Санат:19 қазанда туғандар Санат:Қарағанды облысында туғандар Санат:26 мамырда қайтыс болғандар Санат:1990 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан филологтары
Майра Шорақызы Сарыбаева
Майра Шорақызы Сарыбаева (25. 10. 1957 жылы туған, Алматы қаласы) — тіл білімі маманы, филология ғылым кандидаты (1991).
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Тұлғалар
Үйлесімсіз астасу (үйлесімсіздік)
Үйлесімсіз астасу (үйлесімсіздік) — тау жыныстарының бір-бірімен жымдасқан екі қабатының жапсарласу өңірінде астыңғы қабат бетінің шайылу белгілерінің болуы немесе түзілімдер қалыптасуында үзіліс болғандығының байқалуы. Таужыныстардың үйлесімді астасу құрайтын екі қабаты өздерінің геологиялық көнелігі тұрғысынан бір-бірінен анық дараланады, себебі үстіңгі қабаттың өз төсенішін жаппай көмкеруі астыңғы қабат қалыптасуына іле-шала емес, азды-көпті үзілістен кейін ғана жүзеге асады, яғни сөз болған екі қабаттың бір-бірімен астасу аралығында астыңғы (көне) қабат әр түрлі тектоникалық қозғалыстарға ұшырап үлгереді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Изонефтер
Изонефтер (изо... және грекше: nephos — бұлт) - географиялык картадағы бұлттылығы бірдей нүктелерді қосатын сызықтар.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Кьяловка
Кьяловка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кулой өзенінің сол жағалауынан 83 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Рүстем Хакімұлы Абдалимов
Рүстем Хакімұлы Абдалимов (1.01.1945, Алматы қ.), жекпе-жек әскери спорт түрінің негізін қалаушылардың бірі. Самбо күресінен респ-ның бірнеше дүркін ч-ны, КСРО ч-тының жүлдегері (1977), милиция подполковнигі, респ-лық бірлестіктің вице-президенті.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша самбошылар Санат:КСРО самбошылары
Вэст Пойнт (Айова)
Вэст Пойнт (West Point) — Айова штатының Ли округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.5 км². FIPS коды — 19-84585.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 980 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Ли округы (Айова)
Гумбаз
Гумбаз — күмбез (мұсылмандардың табыты үстіне күмбез орнатылған ескерткіш).
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Кирхдорф-им-Вальд
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2136 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 30,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 76 127. Муниципалитеттің басшысы — Алойс Вильдфойер юн..
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Матина
Матина (Matina) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуанамби экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 230 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 773,386 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,5 адам/км².
Бозай (өзен)
Бозай  – Қараторғай өзенінің сол саласы.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 46 км.
Бастауы
Арғанаты тауының оңтүстік бөлігіндегі жартасты тау аңғарынан бастау алып, жазықты кесіп өтіп Қараторғай өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Өзен бойында қайың, терек, бұта аралас тоғай өскен. Бозайдың кішігірім 8 саласы (Дүйсен, Шилі, Қоғалы, т.б.) бар.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы өзендері
Соболиная (Куль-Еган тармағы)
Соболиная — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куль-Еган өзенінің оң жағалауынан 313 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жыланқабақ мұнай кен орны
Жыланқабақ мұнай кен орны — Каспий маңы ойпатының оңтүстік-шығыс ернеуі маңындағы мұнай кен орны. Құрылым 1960 жылы дайындалды. 1980 жылы іздестіру бұрғылауы кезінде ашылып, барлау 1981 жылы аяқталды.
Географиялық орны
Атырау облысында, Мұқыр станциясының оңтүстігінде 35 км жерде орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Кенорын үшқанатты тұзкүмбезді құрылымынан орын алған. Ортаңғы юрада екі мұнайлы горизонт бөлінген. Олар 203-610 м тереңдіктерде. Жатындардың биіктігі 3-94 м. Су-мұнай жапсары -166-580 м абсолют белгілерде.
Қанығу сипаты
Жатындар қойнауқаттық, тектоникалық тұрғыдан қалқаланған. Горизонттер терригендік таужыныстардан құралған жинауыштары кеуекті. Мұнайға қаныққан қалындығы 3-29 м. Жинауыштардың ашық кеуектілігі 27-30,5%. Мұнайға қанығу коффициенттері 0,55-0,72. Бастапқы шығымдары 4,8-17,4 м3/тәулік. Бастапқы қойнауқаттық қысым 1,3-15,5 Мпа, температурасы 23-28°С.
Тығыздығы, құрамы
Мұнай тығыздығы 918-920 кг/м3. Мұнайда 0,09-0,9% күкірт, 0,56% парафин бар. Хлоркальций типті судың минералдылығы 232 г/л. Бұл шағын кен орнының 2001 жылдан бастап сынама игерімі басталды.
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Атырау облысы кен орындары
Кинопродюсер
thumb|200px|right|[[Джордж Лукас «Жұлдыздар шайқасы» және «Индиана Джонс» фильмдерінің продюссері]] Кинопродюсер (producer, produce – өндіру) – кинематографияда фильм түсіру тобына ұйымдастырушылық әрі қаржылық жағынан бақылау жасайтын тұлға. Кино өндірісін коммерциялық мақсатқа жұмылдыруды көздеген продюсерлік жүйе 1910 ж. АҚШ-тың Голливуд қаласында пайда болды. 40-жылдардың соңына қарай АҚШ-та “тәуелсіз” поэтика бірлестігі ұйымдасып, оның құрамына режиссерлер мен драматургтер енді. 20 ғ-дың 60-жылдарынан бастап продюсерлік қызметті кино “жұлдыздары” (Р. Редфорд, П.Ньюмен, Ж. Габен, Фернандель, А. Делон) мен режиссерлер де (К. Шаброль, К. Лелуш, Ф.Ф. Коппола) атқара бастады. 70-жылдары “тәуелсіз” продюсерлер кино туындысын жасайтындар мен қаржылық ұйымдардың (киномонополиялар мен банктер, т.б.) арасын өзара жалғастырып отыратын делдалдық қызметті жүргізді. Қазақстанда продюсерлер институты 90-жылдардың аяғына қарай қалыптаса бастады.
Дереккөздер
Санат:Кинематограф Санат:Мамандықтар
NGC 6297
NGC 6297 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 8 шілдеде Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6297 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 59525, NGC 6298, UGC 10690, ZWG 299.50, NPM1G +62.0208.
Километр
Километр - 1000 метрге тең қашықтық мөлшері.
Дереккөздер
Санат:Ұзындық өлшем бірліктері
Сен-Жан-ле-Де-Жумо
Коммунаның INSEE коды — 77415, пошта индексі — 77660.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
IC 2175
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2175 Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Фархад Рүстемұлы Абдалимов
Фархад Рүстемұлы Абдалимов (17.05.1974, Алм. қ-сы.), самбо күресінен ХДСШ-і. Мектеп оқушылары Бүкілодақтық спартакиадасының жеңімпазы, Азия және Ә. Ч-ттарының жүлдегері (1992), Ә. Кубогіне қатысушы (1992-3-ор.), полиция қызметкерлері арасында Ә-нің ч-ны (1997), ж-жек бойынша респ- лық бірлестіктің жауапты хатшысы (2000 жылдан). Ж-сы: Р. Абдалимов.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша самбошылар Санат:Қазақстан самбошылары
Мадияр Елеуов
Мадияр Елеуов (3 мамыр 1946 жылы туған, Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, Еңбекші ауылы) – тарих ғылымының докторы (1999).
Арғын тайпасының Тарақты руынан шыққан.
ҚазМУ-ды (1975, қазіргі ҚазҰУ) бітірген Қызылорда облысы, тарихи-өлкетану музейінде аға ғылыми қызметкер (1975–76), ҚазМУ-да лаборант, ассистент, аға оқытушы, доцент, докторант (1976–99), Еуразия ұлттық университетінде кафедра меңгерушісі (1999–2001), Халықаралық қазақ-түрік университетінде кафедра меңгерушісі (2001–02), осы университеттің археологиялық ғылыми-зерттеу орталығының директоры (2002–08) болды. 2008 жылдан ҚазҰУ-да профессор.
Елеуов 2001–08 ж. аралығында Қызылорда, Түркістан, Жамбыл облыстарында археологиялық ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ол 2000-нан аса әр түрлі тарихи кезеңдерден сақталған археологиялық ескерткіштерді ашты. Оларды ғылыми айналымға енгізді.
Елеуов 250-ден астам ғылыми жарияланымның, бірнеше монографияның авторы.
Сыртқы сілтемелер
Еуразия ұлттық университеті|
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан археологтары Санат:Профессорлар
Соза (Нена тармағы)
Соза — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Неня өзенінің сол жағалауынан 108 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таин-Ега
Таин-Ега — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кальча өзенінің оң жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Яковлевка (Кармаскалин ауданы)
Яковлевка — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Адзитар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 4 адамды құрады. Пошта индексі — 453004, ОКАТО коды — 80235805011.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Хырсово (Разград облысы)
Хырсово (Хърсово) — Болгариядағы ауыл. Разград облысына қарасты Самуил қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 592 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7451. Телефон коды — 08376. ЕКАТТЕ коды — 77579.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Хырсово
Шөл шақшақайы
Шөл шақшақайы - Қазақстан шөлінде кездесетін 7 (кәдімгі шақшақай, биші шақшақай, қасқа шақшақай, испан шақшақайы, қарамойын шақшақай, қара шақшақай және шөл шақшақайы) шақшақайдың бірі. Атына сәйкес тек шөлде ұялайды. Каспий маңынан ЗАйсан шұңқырына дейін кездеседі. Қазақстанда наурыздан қазанға дейін болады. Азияның оңтүстігі мен Африкада қыстайды. Бұл кішілеу қызғылт құстың құйрығының жартысынан көбі қара түске боялған, ал аталықтарының кеудесі мен құрсағыашық, тамағы қара түсті.Қылықтары шақшақайдыкі, бірақ әні қысқалау. Жай, әрі нәзік "тилили" деген дыбыс шығарады. Ұясын інде емес, қысқа бойлы бұталардың, көбіне сортаң өсімдіктердің арасына, жердегі шұңқырларға салады. 4-6 сирек қоңыр теңбілді ашық көгілдір жұмыртқаларын аналығы екі аптада басып шығарады, осынша уақыт ұясында қоректендіреді. Жазда екі рет балапан басып шығарады.
Туровец
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Платинотрон
thumb|Платинотрон Платинотрон (platyno - кеңейтемін және трон) — АЖЖ электромагниттік тербелістерді қоздыру және кең жолақты күшейтуге арналған магнетрон тәріздес кері толқын аспабы. 1949 ж. американ инженері У. Браун ойлап тапқан. Күшейту режімінде жұмыс істейтін Платинотрон әдетте амплитрон деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Притобольское
Притобольское — Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданы, Новоильин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Әйет ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 37 км жерде.
Сеулдегі қыспақ
2022 жылғы 29 қазанда, Оңтүстік Корея астанасы — Сеулдің Итһэуон деген ауданында Хэллоуин мейрамын мерекелеп жатқан жерде болған жаппай қыспақ. Кемі 151 адам қаза тауып, 82-і жараланған.
Притобольское
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 292 адам (134 ер адам және 158 әйел адам) болса, 2009 жылы 238 адамды (114 ер адам және 124 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бейімбет Майлин ауданы елді мекендері
Сеулдегі қыспақ
Аталмыш оқиға бейбіт күнде қаза тапқандар саны бойынша 2014 жылғы 300 адам қайтыс болған “Сеуол” жолаушы салының суға кетуінен кейін ең ауқымдысы болды.
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің хабарлауынша Итһэуонда орын алған оқиғада Оңтүстік Корея жоғары оқу орындарының бірінде оқыған 26 жасар Ақтөбелік қыз да қаза тапқан.
Алғышарттар
Сеулдің орталығында орналасқан Итһэуонда түнгі клубтар мен барлар көп болғандықтан, қала тұрғындары мен шетелдіктер көптеп кездесетін танымал аудан. Сол күні Хэллоуинді тойламаққа шамамен 100 000 жуық адам Итһэуонға жиналған. Бұл COVID-19 падемиясы басталғалы бері ұйымдастырылған ең ауқымды Хэллоуин фестивалі болды. Сондай-ақ пандемия басталғаннан бері бетпердесіз адамдар қатысқан алғашқы шара.
Жапа шеккендер
Ұлттық полция агенттігінің мәліметінше аталмыш оқиғада кемі 158 адам қаза тапқан, Кім екені анықталған мәйіттердің 102-сі әйел, ал 55-сы ер. Жапа шеккендердің төртеуі жасөспірім, 95-і 20-29 жас арасында, 32-сі 30-39 жас аралығында болса, тоғызы қырықтан асқандар, ал қалған 13-і әлі анықталмаған. Қайтыс болғандардың жиырма жетісі шетел азаматы.
Кемі 149 адамның жарақат алғаны расталған, оның 24-інің жағдайы ауыр болған. Ұлттық Өрт агенттігі мен Ішкі істер мен қауіпсіздік министрлігі шамамен 100 жуық адам жарақаттанып, оның елуінің жүрегі тоқтап, медициналық көмек көрсетілген деп хабарлады.
Дереккөздер
Санат:Корея Республикасының тарихы Санат:2022 жылғы оқиғалар Санат:Корея тарихы
Қазақбай қажы балуан
Қазақбай балуан XX ғасырдың бас кезінде Алтай аймағында өмір сүрген. Оның "қажы" атануы жөнінде әңгіме бар.
1900 жылдары жетпістен асқан Шәукебай қажылыққа бармақшы болған. Халық Шәукеге "жасыңыз болса келіп қалды, сонау Меккеге қалай жетесіз?" дегенде, "жанымда Қазақбай жүрсе, еш қауіп-қатер жоқ" деп жауап беріпті. Сөйтіп жиырма шақты адам қажылыққа аттанды. Қазақбайдың ол кезде он алтыға толып, ел арасында танылған кезі. Көшке ілесе алмай қалған түйені мойнына салып көтеріп, жылқының кісендерін бытырлатып үзгені, тағаларды алақанға салып, бір қысқанда сындырғаны дүйім елге тарап үлгерген болатын.
Қажылыққа баратындар керуенге ілесіп, сан алуан елдерді, сусыз шөлдерді басып, қиыншылықпен жетеді екен. Жолшыбай керуенбасы: "Жақын арада суық суы, саялы ағаштары бар бұлаққа жетеміз. Сол арадан тынығатын жер таңдаңдар.", - дейді. Біраздан соң сары құмның арасынан жап-жасыл кілемдей ағаштың басы мұнартып көрінеді. Қазақбай жүгіріп барып, бұлаққа жақын шынар ағашының астына алашасын жаяды да, кері кетеді. Адамдарын ертіп келсе, жаңағы жерге отыз шақты адам үлкен қалың кілем төсеп отырып алыпты. "Бұл біздің орын еді, мен белгілеп, алашамды жайып кеткенмін" деген Қазақбайға әлгілер "өй, Самарқанның сары кілемі тұрғанда, қазақтың алашасына не жоқ?!" деп орындарынан қозғалмапты. Ашуланған Қазақбай кілемнің шетінен қос қолдап ұстап сілкігенде, әлгі отыз шақты адам үйме-жүйме болып бірінің үстіне бірі құлап, ойран-топыры шығыпты. Кілемдерін алуға мұршалары да келмей қаша жөнеліпті.
Дереккөз: "Сен білесің бе?" энциклопедиясы ISBN 9965-26-407-4
Компьютер медиалды шындық
thumb|right|200px|[[Аралас шындық пен Жетілдірілген шындық медиалды шындықтың арнайы түрлері есептеледі]] Компьютер медиалды шындық (КМШ, Computer-mediated reality) - компьютерді, немесе смартфон секілді қолға-ұстар құрылғыларды қолданып, немесе басқа әдістерді қолданып ақпараттарды қосу-алу формаларын өзгерту, адамның шындықты түйсінуіне манипуляция жасауға қаратылады.
Әдетте, пайдаланушының қоршаған ортаны визуалды түйсінуі медиалдайды (mediated, яғни теңшейді, үйлестіреді, немесе аралық дәнекер болады). Бұл функция нақты дүние мен пайдаланушы түйсінуі арасында көрнекі сүзгі (филтьр) ретінде әрекет ете алатын EyeTap құрылғысы немесе смартфон секілді электронды құрылғының қандай да бір түрін пайдалану арқылы іске асады.
Көру қабілеті нашар адамдарға көмек ретінде көру түйсігін жақсартатын компьютер медиалды шындық техникасы пайдаланылды. Бұл яғни, әдетте пайдаланушының көзіне дұрыс түсіру үшін видеолық кіру ағыны жарығын (a video input stream light) лайықты өзгертіп, фильтрден өткізіп, өнімді пішінге енгізу арқылы медиалды шындық іске асырылады.
КМШ әдетте интерактивті компьютерлік интерфейстер үшін де қолданылады.
Көрнекі деректерді жою немесе бүркемелеу арқылы түйсінуді жеңілдететін компьютер медиалды шындықты пайдалану сәулет өнері саласындағы практика мен ізденістерде кең қолданылады.
Түйсінілген шындықты өзгертудің ұзақ мерзімді әсері әлі де мұқият зерттелмеген және ұзақ мерзімді әсер етудің жағымсыз жанама әсерлері болуы әбден мүмкін.
Цирль
Цирль (Zirl) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Инсбрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7312 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 57.24 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — IL, ресми идентификациялық коды — 7 03 69.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ханспетер Шнайдер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Роксбюри (Нью-Гэмпшир)
Роксбюри (Roxbury) — Нью-Гэмпшир штатының Чешир округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 229 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.6 км² шамасында. FIPS коды — 33-65700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Молдова қалаларының тізімі
Молдова қалаларының тізімі:
Молдовада қала дәрежесіне 65 елді мекен ие. Төменде алдымен дәстүрлі атауы, жақша ішінде Молдавияның өзінде қолданылатын атауы келтірілген.
Осы тізімдегі Тирасполь, Бендеры, Дубоссары, Рыбница, Каменка, Григориополь, Слободзея, Маяк, Новотираспольский, Красное, Днестровск қалалары Приднестровье Молдав Республикасы атты танылмаған мемлекеттік құрылымның бақылауында және Молдова билігіне іс жүзінде бағынбайды.
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Елдер бойынша қала тізімдері‎ Санат:Молдова қалалары
Ғафури Мәжит
Ғафури Мәжит (Мәжит Ғафури, Мәҗит Гафури), толық аты — Ғабділмәжит Нұрғаниұлы Ғафуров ({{lang-ba|Ғәбделмәжит Нурғәни улы Ғафуров, 20 шілде 1880 жыл, Башқұртстан, Ғафури ауданы – 28 қазан 1934 жыл, Уфа) – башқұрт, татар шағиры, башқұрт балалар әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі, Башқортостанның халық шағиры(1923).
Ата-анасынан жетім қалып, жалшылықта болады, алтын кенішінде жұмыс істейді. Өз бетімен сауат ашып, білім жинайды. Солтүстік Қазақстанның Жаманшұбар ауданында мұғалім болып, бала оқытады. 1902 жылдан бастап әдебиетке араласып, татар тілінде шығармалар жазады. Шығармалары сол кезеңнің тарихи оқиғаларымен үндес келеді. Ғафури Мәжит 1905 жылы Қазанда болып, студенттер толқуына қатысады. Ғафури Мәжиттің «Жоқшылықта өткен өмір» (1903), «Сібір темір жолы»(1904), «Өзім және халқым» (1912) атты шығармалары демократтық сарында жазылса, одан кейінгі «Жұмысшы» поэмасы (1912) мен «Қызыл жұлдыз» пьесасында (1926) Азамат соғысы, жаңа сипаттағы өмір ағымы жарланды. «Гүл бақшасында», «Нұр», «Қызыл ту», «Татар жігіт», т.б. өлеңдерінде сол кезеңдегі өмір шындығын өрнектеді. Ғафури Мәжиттің «Масқараланғандар» повесінде (1927) төңкеріске дейінгі әйелдер жағдайы шынай суреттеледі. Ғафури Мәжит «Ақынның алтын кенінде» өмірбаяндық шығармасында (1931) қазақ халқының тұрмысын бейнелейді. Оның бірқатар шығармалары қазақ тіліне аударылып, «Кедейлер» деген атпен жарық көрген (ауд. М.Жансаева, жекелеген өлеңдерін Ж.Сыздықов аударды).
Дереккөздер
Санат:20 шілдеде туғандар Санат:1880 жылы туғандар Санат:28 қазанда қайтыс болғандар Санат:1934 жылы қайтыс болғандар Санат:КСРО ақындары Санат:Башқұртстан тұлғалары Санат:Татар ақындары Санат:Татар жазушылары
Сәкен Аманжолұлы Әубәкіров
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша самбошылар Санат:Қазақстан самбошылары
Корейлер
Корейлер (한국 사람 хангук сарам — Оңтүстік Кореяда, 조선 사람 чосон сарам — Солтүстік Кореяда) — Кореяның байырғы халқы. КХДР-нда 24 млн., Корея Республикасында 50 млн. кәрістер тұрады. Сондай-ақ, Ресей Федерациясында 108 мың, Өзбекстанда 184 мың, Қазақстанда 104 мың (1992) кәрістер бар. Жалпы саны 81 млн. адам. Антропологиялық жағынан корейлер моңғол тектес нәсілдің шығыс азиялық тармағына жатады. Корейлер корей тілінде сөйлейді және көбінесе дінсіз.
Тілі
Корей тілі туыстық тегі жөнінен ешқандай тілдік топқа қосылмайды. Грамматикалық құрылысы жағыынан жалғамалы тіл. Солтүстік-шығыс, солтүстік-батыс, орталық, оңтүстік-шығыс, оңтүстік-батыс және чечжудо (аралдың атымен аталған) диалектілеріне бөлінген. Әдеби тілі орталық диалект негізінде қалыптасқан. Корей тілінде 40 фонема бар. Солтүстік Кореяда корейжазуы, Корея Республикасында аралас қытай-корейжазуы қолданылады.
Діні
Кәрістер будда дінін ұстанады, аз бөлігі - христиандар.
Тарихы
нобай|солға|200px|Дәстүрлі киімдегі әйелдер Корей жерін адамдар палеолит заманынан бастап қоныстанған. Б.з.б 1-мыңжылдықта алғашқы мемлекеттер құрыла бастады. Олардың ішінде Чосон мемлекеті б.з.6. 2—1 ғасырларда мықты мемлекетке айналды. Б.з.б. Кочуре (солтүстікте), Пэкче (оңтүстік-батыста), Силла (оңтүстік- шығыста) мемлекеттері құрылды. 4-6 ғасырларда будда діні тарай бастады. Силла, Пэкче, Кочуре мемлекеттері өзара соғысып отырды. Осыны пайдаланған Қытайдағы Таң әулеті мемлекеті Кочуре мен Пэкчені басып алды. Бірақ Силла мемлекеті 676 ж. қытайларға тойтарыс беріп, 8-ғасырда Корея жерлерін біріктірген біртұтас мемлекет құрды. 9 ғасырда Силла ыдырап, 935 ж. Коре мемлекетінің (елдің қазіргі еуропаша атауы осы Коре атауынан шыққан) негізін қалаушы Ван Гоп елді қайта біріктірді. Жаңа мемлекет қидандардың шабуылына (993, 1010-11, 1018-19) төтеп беріп, елдің тұтастығын сақтап қалды. 1231—59 ж. Коре мемлекеті Шыңғыс хан империясының қол астына өтіп, 14 ғасырдың орта тұсында тәуелділіктен құтылды. 16 ғасырдың соңында елге жапондар, 17 ғасырда маньчжурлар басып кірді. Корей халкы 1592—98 ж. жапон басқыншыларынан елді қорғап қалғанымен маньчжур шапқыншылығына төтеп бере алмады. 1637 ж. 19 ғасырдың 2-жартысынан бастап дамыған елдер Кореяға күш көрсете бастады. 1893-94 ж. елде болған халық толқуларын басуды сылтауратып Кореяда Қытай мен Жапония әскерлері өздері таласқа түсті де, соның салдарынан жапон-қытай соғысы (1894—95) болып өтті. Қытай Кореядан кетуге мәжбүр болды. 1904-05 ж. болған орыс- жапон соғысынан кейін Жапония елге біржолата орнықты. 1910 жылдан Корея отарға айналды. Чосон мемлекеті жойылды. 2-дүниежүзілік соғыста Жапония жеңілгеннен кейін, 1945 жылғы Ялта (Қырым) конференциясы шешімдеруне сәйкес, Корея 38° ендікте екі бөлініп, солтүстігі КСРО-ның, оңтүстігі АҚШ-тың бақылауына өтті. 1948 ж. 15 тамызда Сеулде ресми түрде Корея Республикасы, 9 қыркүйекте Пхеньянда Корей Халық Демократиялық Республикасы жарияланды.
Кәсібі
Кәрістердің дәстүрлі кәсібі – егіншілік. Негізгі мәдениеті – күріш. Жүгері таулы аймақтарда да егіледі, барлық жерде тары дақылдары (чумиза, құмай) және бұршақ дақылдары егіледі. Ең маңызды техникалық дақылдар мақта, кендір, темекі, женьшень (арнайы плантацияларда), күнжіт, т.б. Олар көкөністер (асқабақ, баклажан, пияз, картоп, оңтүстікте тәтті картоп, қияр, қызанақ), қауын, қарбыз және жеміс-жидек дақылдарын өсіреді. Мал шаруашылығы – көмекші кәсіп (ірі қара, шошқа, аз дәрежеде – қой және құс). Егіншіліктің ең көне саласының бірі – жібек шаруашылығы (тұт ағашының жапырағымен қатар, емен, бұршақ жапырақтары құрттарды қоректендіреді).
Жағалауда балық аулау, теңіз жануарларын жинау (тарбақ аяқ, шаяндар, асшаяндар, трепангтар, моллюскалар) және балдырларды жинау дамыған.
Дәстүрлі корей қолөнері – қыш-құмыра жасау, балташылық, тоқымашылық, тұрмысқа қажетт! бұйымдар жасау қолөнері, інжу-маржанды лакпен қаптау т.б. кең тараған.
Дәстүрлі үйлері тастармен қапталған (әк болмаған кезде әдетте сабан арқанмен байланған) және балшықпен сыланған торлы ағаш жақтаудан жасалған ханок үйшіктері, төбесі сабан. Ішкі бөлмесі кішкентай, терезелер аулаға шығып, әйнектің орнына ақ түсті қағазбен жабылған.
Мұнай геологиясы
Мұнай геологиясы - мұнай мен газдың жер қойнауындағы шоғырлану пішіндерін, олардың пайда болу, түрлену, бұзылу және орналасу заңдылықтарын зерттейтін геология бөлімі. Мұнай геологиясының ғылыми және практикалық мақсаттары: мұнай түзілу теориясын, мұнай мен газ кен орындарын іздестіру мен барлаудың әдістерін жасақтау, ашылған мұнайлы-газды және ықтимал мұнайлы-газды нысандардың келешегіне баға беру. Тектоникамен, құрылымдық, тарихи жене аймақтық геологиямен, литологиямен, геохимиямен, геофизикамен, гидрогеологиямен тығыз байланысты. Зерттейтін негізгі теориялық меселелері: жер қыртысындағы көмірсутектердің пайда болуы және түрленуі; осы пайдалы қазба жатындарының қалыптасуы мен ыдырауы; мұнай мен газ шоғырларының орналасу заңдылықтары.Мұнай геологиясының негізінде мұнай мен газ кен орындарын іздестіру мен барлау туралы ілім, мұнай кәсіпшілік геологиясы, мұнай және газ кен орындарын игеру меселелерімен айналысатын арнаулы ғылым салалары дамыды.
Корейлер
Мәдениеті
нобай|оңға|200px|Корей ұлттық тағамы бибибап Кәрістердің фольклорлық шығармалары, халық әндері, ертегі-аңыздары сақталған. Музыкасы мен би өнері дамыған. Кең тараған музыкалық аспабына комунго, каягым, флейта, барабан жатады.
Мұнай геологиясы
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Корейлер
Мәдениеті
Ұлттық мерекелері: 15 тамыз - Республика жарияланған күн (1948), 3 қазан - мемлекеттің құрылған күні (Ежелгі Чосон, б.з.б. 108 ж.).
Ұлттық киімдері көбінесе ақ матадан тігіледі. Ерлер кең балақты шалбар, күртеше, халат; әйелдер ұзын белдемше, қысқа кофта киеді.
Ұлттық тағамдары - қышқыл дәмді, ашы тұздық қосқан балық пен көкөніс, чимчи, кокси, хе т.б. тағамдарды пайдаланады. Сусындары - шырын, шөптен жасалған тұнбалар.
Қазақстандағы кәрістер
Кәрістердің Қазақстанға күштеп қоныс аударылуы КСРО-ның ұлттарды жаппай депортациялау саясатына орай 1937 ж. басталды. Кәрістер Қазақстанның барлық облыстарында қоныстанған. 2014 жылы олардың жалпы саны - 106,3 мың адам болды.
Дереккөздер
Санат:Халықтар Санат:Корейлер
Красава (Перник облысы)
Красава (Красава) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Брезник қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 41 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2370. Телефон коды — 07751. ЕКАТТЕ коды — 39517.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Бутаков шығанағы
Бутаков шығанағы – Солтүстік Арал теңізінің қиыр солтүстігінде, Шұбартау және Көктырнақ түбектері аралығында орналасқан.
Сипаты
Теңіз суы тартылғанға дейін шығанақтың суы батыстан шығысқа қарай 40 км шамасында созылып, енінің жалпақ жері 20 км болған. 2004 жылғы деректер бойынша, А. И. Бутаков шыңының ұзындығы 20 км, теңізге шығар жерінің ені 3 км, солтүстік  жағалауы жарқабақты және тереңдеу, оңтүстік-батысы мен  оңтүстік жағасы жайпақ, аласа. Шығанаққа жақын жер бедері көтеріңкі, қырқалы, құмдауытты, сортаң және тақырлы алқап.
Геологиялық құрылымы
Жер қыртысы бор, палеоген, неоген және төрттік кезеңдердің шөгінділерінен түзілген.
Өсімдігі
Батпақты-құмды топырағында қамыс пен құрақ, ши өседі. Батыс жағалауында 3 км жерде Ақеспе, оңтүстік шығысында Тастүбек ауылдары орналасқан. Арал теңізін алғаш зерттеген А.И. Бутаковтың есімімен аталған.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы географиясы Санат:Арал теңізі шығанақтары
Фармакогенетика
Адамның экологиялық генетикасы- фармакогенетика
Жалпы мәселелер
Адамның экологиялық генетикасы- мекен орта факторларының тұқым қуалаушылыққа тигізетін әсерлерін зерттейді. Орта факторлары генотиптің құрылымына және қызметіне екі түрлі әсер етуі мүмкін: Бірінші типті әсерлер жеке адамдар деңгейінде патологиялық реакциялардың (аурулардың), ал популяциялық деңгейде- ортаға жақсы не нашар бейімделуі (адаптациялануы, жерсінуі) күйінде байқалуы мүмкін.
Адамның экологиялық генетикасының негізі болып эволюция құбылысының жалпыбиологиялық заңдылықтары саналады. Генотиптердің өзгеруі ағзаларының (популяцияның) өзгеруіне алып келеді, ал популяциядағы сұрыптау популяция генофондын қалыптастырады. Демек, бір биологиялық түрдің, сол сияқты адамдардың, эволюциясы- оның генотиптерінің эволюциясы болып табылады.
Эволюция құбылысының негізі болып саналатын өзгергіштіктің бірден-бір көзі болып мутациялар саналады. Биологиялық түрледің маңызды және тұрақты сипаттамаларының бірі- нақтылы орта жағдайларында олардың мутациялық құбылысының тұрақты және оптимальды деңгейде болуы.
Қоршаған орта популяциялардың не даралар тобының тұқым қуалаушылық ерекшеліктеріне қарай олардың сұрыпталуына, тірі қалуына, "гүлденіп" дамуына алып келеді. Биологиялық тұрақты түрлерде мутациялық құбылыс пен сұрыптау арасында унемі тепе-теңдік байқалып тұрады.
Адам эволюциясы барысында оның мекен ордасы (климат, қорек, от, киім, мекенжай, т.б.) үнемі өзгеріп отырған. Бұл өзгерістерге адам ағзасы бір жағынан генотиптерінің өзгеруі нәтижесінде бірте-бірте жайлар бейімделіп келген. Мұның бәрі жүзмыңдаған жылдар бойына адамның биологиялық болмысын қалыптасытырып, адамның қоршаған ортаға жеькілікті дәрежеде бейімделуіне алып келді.
Қазіргі кезде адамның тіршілік ортасы тез қарқынмен және кең көлемде өзгеруде, ал адамның тұқым қуалаушылығы, популяциялық деңгейде, осыншама тез өзгере алмайды. Сондықтан да қазіргі кезеңде адам популяцияларында мутациялық құбылыс пен сұрыптау деңгейі едәуір жоғарылады.
Адамның ферменттік жүйелерінің, тасымалдаушы белоктарының, антигендерінің және жасуша рецепторларының көптеген вариациялары ағзадағы химиялық заттардың метоболизмдерінің, биологиялық агенттерге не физикалық факторларға кері жауап реакцияларының жеке ерекшеліктерін туғызды. Осылардың бәре адам экогенетикасының зерттеу объектілері болып саналады.
Адам экогенетикасы XX ғасырдың 50 жылдарынан бастап дамып келеді. Бұл жылдары адам ағзасында кейбір ферменттердің жетіспеушілігі салдарынан дәрі-дәрмектерге қарсы тұқым қуалайтын патологиялық реакциялар байқалған. Бұл құбылысты сипаттау үшін неміс генетигі Ф.Фогель фармакогенетика деген терминді қолдануды ұсынды.
Адам экогенетикасын зерттеулер соңғы жылдары адамның мекен ортасының "жаңа", бұрын кездеспеген факторлармен (дәрі-дәрмектер, пестицидтер, тамақ қоспалары, т.б.) ластануы нәтижесінде жеделдетіледі. Бұрын адамдар бұл заттармен тіпті жанаспаған, сондықтан-да бұл заттарға қарсы сұрыптау болмаған. Кейбір аллельдер гендердің дрейфі не басқа да себептер нәтижесінде популяцияда жинақталуы мүмкін, бірақ олар ұзақ уақыт "үнсіз" күйде болып фенотиптік байқалмаған. Ал, жаңа жағдайларда олар активтеніп фенотиптік байқалуын көрсетуі мүмкін.
Бұрын "үнсіз" күйде болып келген гендердің жаңа экологиялық факторлар әсерінен акивтенуін- факторлардың экогенетикалық әсері деп атайды. Экогенетикалық аурулардың қалыптасуының популяциялық- генетикалық түсіндірмесі.
Қазіргі кезде ағзалардың орта факторлары әсерлеріне тұқым қуалайтын реакциялары тек қана дәрі-дәрмектерге ғана емес, сол сияқты физикалық факторларға, тамақтарға, әсіресе тамақтарға қосылған қоспаларға, атмосфера ластануына, кәсіби зиянды факторларға да байқалған.
Сыртқы орта факторларның әрекеттеріне ағзаның генетикалық реакцияларының ерекшеліктерін клиникалық-генеалогиялық, егіздерді зерттеу немесе популяциялық-статистикалық әдістер арқылы зерттеуге әбден болады.
Сыртқы орта әрекеттеріне ағзаның тұқым қуалайты патологиялық реакциялары
Ағзаның орта факторлары әсеріне өте жоғары сезімтал болуының негізі болып кейбір арнайы (спецификалық) мутациялар саналады. Ортаның зиянды факторлары барлық адамдарды зақымдамай, тек кейбір осы мутацияларға генетикалық бейімді ағзаларды ғана зақымдайды. Адам ағзасына енген химиялық қосылыстардың метаболизмінің (юиотрансформациясының) генетикалық тұрғыдан бақыланатыны белгілі. Ағзаға енген химиялық заттардың биотрансформациясына қатысатын патологиялық экогенетикалық реакцияларды қалыптастыратын полиморфтық локустарға- цитохром P-450, N-ацетилтрансфераза, қан сарысуының параксоназы және холинэстеразасы, глюкоза-6-фосфат-дегидрогеназа, лактоза, протеиназ ингибаторы т.б. жатады.
Экогенетикалық реакциялар кейбір сирек кездесетін мутантты аллельдер не полиморфты жүйелер арқылы, сол сияқты бір немесе бірнеше гендер әрекеті нәтижесінде бақылау мүмкін.
Фармакогенетика
Фармакогенетика- адам ағзасының дәрі-дәрмек әсерлеріне қарсы тұқым қуалайтын реакцияларын зерттейді. Адамдардың кез- келген фармакогенетикалық реакциялары адам попуяциясында қазіргі кезде қолданылатын фармакологиялық заттарды қолданғанға дейін эволюция процесінде қалыптасқан кең көлемді генетикалық полиморфизмі негізінде дамиды.
Қолданылатын дәрі-дәрмектердің тиімділігі мен қосымша әсерлері әртүрлі топтарда және ағзаларда түрліше болатындығы дәрігерлік практикадан белгілі. Ағзаға дәрі-дәрмектердің стандартты дозасын енгізгеннен кейін оның қандағы концентрациясы бір адамдарда оптиумнан (тиімді доза) төмен болса, яғни әсер етпесе, екінші біреулерде улау деңгейіне жетер еді.
Дәрі- дәрмектердің ағзадағы тағдыры оның биотрансформациялануына немесе оның сіңірілуіне, таралу (мүшелерге, ұлпаларға, жаушаларға, оганнелаларға), рецепторлармен өзара әректтесу, метаболизм және ағзадан шығарылу құбылысына байланысты. Осы фармакокинетикалық құбылыстардың әрбір кезеңдері генетикалық тұрғыдан бақылауда болатыны, яғни арнайы емес ферменттердің қатысуымен жүретіні сөзсіз. Адам популяциясында кең көлемді балансты полиморфизм болатынын ескерсек әрбір дәрі- дәрмектің фармакинетикалық кезеңдердегі тағдыры полиморфты ферменттер немесе белок жүйесімен байланысты екені өзінен- өзі түсінікті.
Безгекке қарсы препараттарды (примахин, дифенилсульфан, сульфониламидтер, көк толуидин т.б.) қабылдау эритроциттердің гемолизденуіне (еруіне) алып келеді.
Фармакогеникалық аурудың тағы бір түрі- гипертермия рагі. Ол доминантты тип арқылы тұқым қуала"ды деп болжалады. Бұл аурудың қоздырушы факторлары болып кейбір инголяциялық анестетиктер (фтротан, этил эфирі, метоксифлуран) саналады. Ауру адамдардың дене температурасы 44 градусқа дейін көтеріледі. Және тахикардия, демалудың жиілеуі, гипоксия, ацидоз, гиперкалиемия, гипокальцемия т.б. байқалады. Осындай 180 ауру анықталып, олардың 60% жүректің тоқталуы салдарынан дүние салған.