cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Идол (Ней тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Қайып хан
Қайып хан (толық есімі Қайып-Мұхаммед Баһадүр хан, жазба деректерде Хаип-Багатур-салтан, Каиб, Ир-Гаип, Каипджан, Chaip, туған жылы белгісіз - 1718) - Кіші жүздің сұлтаны, 1704/09 жылдардан бастап Кіші жүздің құрамындағы негізгі рулық бірлестіктердің ханы, 1715 жылдың ортасынан бастап қазақтың бас ханы. Құсрау сұлтанның ұлы, Есім ханның ұрпағы.
Өмірбаяны
XVII ғасырдың 90-шы жылдары Кіші жүз руларының бір бөлігі мен Қарнақ қаласын басқарған. Сол кездегі орыс құжаттарында қазақ сұлтандарының арасындағы ең беделді әрі ең танымал тұлға ретінде көрсетілген. Билік басындағы алғашқы жылдары жоңғарлармен және Еділ қалмақтарымен үзіліссіз шайқастарға толы болды. Көршілес мемлекеттерден қолдау іздеу мақсатында осман сұлтаны ІІІ Ахметке 1711 және 1714 жылдары жіберілген елшіліктері нәтижесіз аяқталды.
Уфаға 1715 жылдың 4 қыркүйегінде жеткен Қайып ханның елшісінің мәлімдемесіне сәйкес Тәуке ханның өлімінен кейін хан тағын Қайып иеленді. Түркістан қаласы жаңа ханның ордасына айналды. 1716 жылы қазақ даласы жоңғар қолбасшысы Цэрэн-Дондобтың жойқын соққысына ұшыраған. Қайып хан тұсындағы Қазақ хандығының сыртқы саяси жағдайы өте шиеленісті болды. Оған шығыстан жоңғарлар, батыстан қалмақ билеушілері қауіп төндіріп отырды. Осы жағдайға орай, өзіне одақтас іздеу Қайып ханның сыртқы саясатының басты әрі шешуші саласына айналды.
1716 ж. Тобылға жіберілген қазақ елшілері Б.Екешев пен Б.Бөриев Қайып ханның Ресей үкіметімен тығыз қарым-қатынас жасауға және Жоңғар хандығымен күресте қазақ-орыс әскери одағын құруға даяр екенін Сібір губернаторы М.П.Гагаринге хабарлады. Қайып хан Сібір өлкесінде қазақтар үшін еркін сауда жасауға рұқсат сұрады. Өз тарапынан Сібір әкімшілігі Қайып ханның бұл тілектерін орындауға ықыласты екенін білдірді. Жоңғар хандығымен күрестің кезек күттірмес мәселелері Қайып ханды Қазан губернаторы Салтыковпен де байланыс жасауға мәжбүр етті.
Әдебиет
Санат:Шыңғыс ханның ұрпақтары Санат:Орта Жүз хандары Санат:Төрелер
Седка
Седка (Сетка) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луза өзенінің оң жағалауынан 385 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 78 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Сан-Педру-ду-Сул (аудан)
Сан-Педру-ду-Сул (аудан) (São Pedro do Sul (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сан-Педру-ду-Сул муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 011 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,32 км² шамасында. Халық тығыздығы — 325,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Шэридан (Орегон)
Шэридан (Sheridan) — Орегон штатының Yamhill округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5785 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.9 км² шамасында. FIPS коды — 41-67050.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Приозёрск қалалық әкімдігі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Приозёрск қаласы кіреді. Орталығы - Приозёрск қаласы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 13 479 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы қалалық әкімдіктері
Фатима Әбілқайырқызы Полымбетова
Полымбетова Фатима Әбілқайырқызы (11.8.1929 жылы туған, Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, Тартоғай елді мекені — 2016) — ғалым-физиолог, биология ғылымының докторы (1970), профессор (1972), Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі (2003). Қазақстанның еңбегі сіңген ғылыми қайраткері (1991). ҚазҰУ-ды бітірген (1951). 1951 — 93 ж. Қазақстан Ғылым Академиясының Ботаника институтында, ал 1994 жылдан Өсімдіктер физиологиясы, генетикасы және биоинженериясы ғылыми-зерттеу институтында лаборатория меңгерушісі. Негізгі ғылыми еңбектері өсімдік физиологиясына арналған. Полымбетова мәдени өсімдіктердің биологиялық әр түрлілігін ескере отырып, оларды сақтау, тарату, қорын байыту және республика климатына төзімділігі мен өнімділігін арттыру жөнінде ғылыми бағыт қалыптастырды. Ол дәнді дақылдар, үрмебұршақ, қауын және қызанақтың бірнеше түрлері мен будандарын жинастырып, олардың гендік қорын зерттеді. Осы бағыттағы жұмыстардың нәтижесінде өсімдіктердің қолайсыз факторларға бейімделуінің тұрақты (перманентті) теориясын ұсынды. Оның басшылығымен бидайдың бірнеше жаңа сорттары (“Эритроспермум-350”, “Ақсай”, “Мирас”, “Отан”, “Әлем”, т.б.), құрамы белокқа бай үрмебұршақтың 2 сорты (Жоңғарлық, Ақтәтті) шығарылып, өндіріске енгізілді. Полымбетованың ұсынысымен Қазақстанның континентальды климатының (қысы — суық, жазы — ыстық, құрғақ) өсімдіктерге әсерін модельдеуге бейімделген арнайы жылыжай — фитотрон салынды. Полымбетованың жетекшілігімен 12 ғылыми докторы, 30-дан астам ғылыми кандидаты даярланды. 16 монографиясы, 300-ден астам ғылыми еңбектері жарық көрді. Ол 15-тен аса авторлық куәліктің иегері. Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.
Шығармалары: Пайдалы өсімдіктер әлеміне саяхат, А., 1999 (телавт.); Применение физиолого-генетических методов в селекции. “Вестник КазНУ” (серия биологиялық), 2003, ғ2, (вып. 20), ауылы 63 — 66 (соавт.); Генофонд сортотипов фасоли в Республике Казахстан. Материалы Междунар. конф. “Развитие ключевых направлений сельского хозяйства в Казахстане: биотехнология, селекция, генетические ресурсы”, Астана, 2004, ауылы 143 — 148 (соавт.).
Дереккөздер
Санат:Биология
Құнан жарыс
Құнан жарыс — ертеден келе жатқан халықтық спорттық ойындарының бірі. Құнан жарысқа тай кезінде озып, бәйгеден келіп жүрген екі жасар жылқы қатыстырылады. Құнан жарысқа қосылмай тұрып, күн ілгері әзірленеді — бапталып, жаратылады. Құнан жарысы көбінесе шағын тойларда өткізіледі. Құнан жарысы 8—10 шақырымдық қысқа қашықтықта өтеді. Ал үлкен жиын-тойларда көбінесе аса қашыққа шабатын бәйге, аламан бәйге аттары келгенше, жиылған жұртты зеріктірмес үшін пайдаланылады. Құнан жарысына 8—9 жастағы балалар қатынасады. Бала құнанды бәйгеге баптаудан бастап, барлық әзірлік кезеңіне қатынасып шаруашылық мектебінен өтеді. Өмірге әзірленіп, шаруашылыққа қатынасады, ерік-қайратын шыңдап, жеңіске деген ынта-жігері артады.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
IC 3641
IC 3641 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2800811.
Сыртқы сілтемелер
IC 3641 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Үйлестіруші кесте
Үйлестіруші кесте — сулы жылдары бөгенді толтыру, ал құрғақшылық жылдары оны босату ретін нақтылайтын, суқойманың жүргісін басқару ережелерін іске асыру кестесі. Бөгеннің осыған дейінгі гидрологиялық жүргі жағдайындагы жұмысын талдау негізінде түзіледі. Үйлестіруші кестенің бастапқы нүктесі ретінде бөгеннің қол жеткізілген толысуы алынады. Ү.к. түзу ушін: су тұтыну кестесі, ағын судың бөгет тұстамасындағы жоғарғы бъефтегі су тұтынушылар көрсетілген гидрологиялық сипаттамалары және олардың қазіргі және болашақ есептелу уақыты үшін ықпал дөрежесі, суқойманың негізгі топографиялық сипаттамалары туралы мәліметтер болуы шарт. Реттеу тиімділігін арттыру мақсатында бұл кестелердің дәлдігі көктемгі су тасудың гидрологиялық болжам деректерімен толықтырылады. Ү.к. координатгар жүйесінде бейнеленеді; абсцисса осінде — бөгенді толтыру уақыты, ордината осінде — бөген деңгейі немесе көлемі көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Шойтөбе (көне қала)
Шойтөбе – ортағасырлық қалашық. Түркістан облысы Түркістан қаласынан оңтүстікке қарай 8 км жерде орналасқан. 1947 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі А.Н.Бернштам), 1986 жылы Тарих, археология және этнология институтының экспедициясы (жетекшісі К.Байпақов) зерттеген. Жобасы тік бұрышты ескерткіштің ауданы 360×200 м, биіктігі 3 м, солтүстік-батыс бұрышында орналасқан цитадельдің орны сопақша төбе түрінде тұр. Оның диаметрі 200 м, биіктігі 12 м. Қалашықты қоршаған қорғаныс қабырғасы мен оның бойында болған мұнаралардың орындары 1,5 м биіктікте сақталған. Қабырғаның сыртында орналасқан рабаттың (қорған) аумағы 25 га жерді алып жатыр. Қазба кезінде табылған заттар бұл жерде адамдар б.з. алғашқы ғасырынан мекендей бастағанын көрсетеді.
Дереккөздер:
Санат:Қазақстан көне қалалары
Энергетикалық алмасу және оның кезеңдері
Тағамның құрамындағы күрделі ағзалық заттар ыдыраған кезде едәуір мөлшерде энергия бөлінеді. Ферменттердің қатысуымен күрделі ағзалық қосылыстардың ыдырауы кезінде энергия бөлінетін реакциялардың жиынтығы энергетикалық алмасу дейді. Энергетикалық алмасуды кейде диссимиляция (dissimilis - бөліну) деп те атайды. Соңғы кезде катаболизм (katabole - төменге карай құлдырау) сөзі жиірек қолданылады.
Энергетикалық алмасу кезінде бөлінген энергияның 30%-ы қоршаған ортаға жылу күйінде таралады. 60-70%-ы жасушадағы митохондрияларда қор ретінде жиналады. Ағзаның жұмсаған энергиясының мөлшері белгілі бір уақыт аралығында бөлінген жылудың мөлшерімен есептеледі. Жұмсалған энергия джоульмен, калориямен өлшенеді. 1 ккал 4,19 кДж-ға тең. 1 калория дегеніміз — 1 грамм суды 1°С көтеруге қажетті жылу мөлшері. Энергияны өлшеу бірлігі - джоуль (Дж).
Энергетикалық алмасу кезіндегі ағзалық қосылыстардың ыдырауы тамақтың қорытылуы және тынысалу арқылы жүзеге асады. Тамақтың қорытылуы кезінде күрделі ағзалық қосылыстар қарапайым қосылыстарға дейін ыдырайды. Тынысалу кезінде қарапайым қосылыстар оттегінің қатысуымен тотығып, одан химиялық энергия бөлінеді. Бөлінген энергия дене температурасының тұрақтылығын сақтауға, бұлшыкеттердің жиырылуына, ішкі мүшелердің жұмысына жұмсалады. Энергетикалық алмасу кезінде ағзадағы барлық қимыл-әрекет, ой еңбегі және т.б. жұмыстар жүзеге асады. Сондықтан да ағза өзінің тіршілігін жалғастыру үшін оқтын-оқтын тамақтанып тұруы қажет.
Ересек адамдар орташа есеппен тәулігіне 7117 кДж энергия жұмсайды. Олай болса, ағзаға тәулігіне 7117 кДж энергия бөлінетін құрамында ағзалық заттары бар тағам пайдаланылғаны дұрыс. Адамның энергия жұмсауы орындайтын жұмысына, көңіл күйіне, мамандығына және т.б. жағдайларға байланысты. 14-17 жас аралығындағы жасөспірімдер үшін 1 кг дене салмағына тәулігіне орташа 210- 270 кДж энергия жұмсалады.
Энергетикалық алмасудың кезеңдері
Энергетикалық алмасу үш кезеңнен тұрады. Бірінші - дайындық, екінші - оттексіз, үшінші - оттекті кезең.
Энергетикалыц алмасудың дайындық кезеңі адамның асқорыту мүшелеріндегі жасушалардың цитоплазмасында (лизосомаларда) жүреді. Бұл кезеңде күрделі ағзалық қосылыстар асқорыту ферменттерінің әсерінен қарапайым қосылыстарға ыдырайды. Бұл кезеңде аз мөлшерде бөлінген энергия қоршаған ортаға жылу күйінде таралады.
Энергетикалық алмасудың оттексіз (анаэробты) кезеңі жасушалардың цитоплазмасында жүреді. Дайындық кезеңде түзілген карамайым ағзалық қосылыстардың одан әрі ыдырауына оттегі қатыспайды. Энергетикалық алмасудың бұл сатысын кейде ашу кезеңі деп те атайды.
Энергетикалық алмасудың оттекті кезеңі (аеr- «ауа») жасушалардағы митохондрияларда жүреді. Ферменттер мен оттектің қатысуымен өте күрделі химиялық реакциялар тізбегі жүреді де, энергия едәуір көп мөлшерде бөлінеді. Мысалы, энергетикалық алмасудың оттексіз кезеңінде қант молекулалары ыдыраған кезде 27 ккал, оттекті кезеңінде 674 ккал энергия бөлінеді. Сондықтан ағза үшін энергетикалық алмасудың оттекті кезеңі өте тиімді.
1 г көмірсулар және нәруыздар ыдыраған кезде 17,2 кДж энергия бөлінеді. Ал 1 г май ыдыраған кезде 39,1 кДж энергия бөлінеді. Адам қаншалықты көп энергия жұмсаса, оның ағзасында соншалықты ағзалық заттар көп ыдырайды. Сондықтан адам көп жұмыс атқарса, тынысалуы да жиілейді, көп тамақ ішеді. Адам жұмсаған энергиясының орнын осылай толықтырады.
Сасық саңырауқұлақ
Сасық саңырауқұлақ жапырақты жəне қылқанды ормандарда өседі. Жаңа өсіп келе жатқан кезде саңырауқұлақтың қалпағы мен түбіртегін жұқа ақ қабық қаптап тұрады, ол кейінірек жарылады, оның төменгі бөлігі бос қабық түрінде түбіртегінде, жоғарғы бөлігі кейде жеке қауыз түрінде қалпағында қалып қояды. Бұл саңырауқұлақтың қалпағы бұдыр, үлкенінікі – жалпақ, түсі көкшіл немесе сарғыш, ортасы қара қоңыр болып келеді. Жұмсақ қатпарлы жəне түбіртегі ақ, түсі өзгермейді. Бұл сасық саңырауқұлақты қозықұйрықпен жиі шатастырып алуға болады.
Дереккөздер
«Сен білесің бе?» энциклопедиясы./Құраст.: Қ.Ж. Райымбеков, Қ.Т. Байғабылова. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 700 бет. ISBN 9965-26-407-4
Санат:Саңырауқұлақтар
Тізбек
Тізбек — бірінің соңынан бірі тізілген топ, лек (мыс. комбайндар тізбегі көрінді), бірінен соң бірі жалғасқан тізбе, қатар (мыс. тау тізбектері).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Колам
Колам (сингалша колама - маска, бет перде) - сингал халық театры. Ол аурудың "жынын" аластап қуатын ертедегі салт - жоралардың негізінде пайда болды. Ойынға жын, дию, сондай - ақ маймыл, аю т.б. мақұлықтардың бет перделері пайдаланылған. Кейіннен бет перделердің түрлері көбейіп, король, сапай қызметшілері, шаруалар, ағылшын, француз отаршылары т.б. бейнеленетін болған. Колам ойыны 2 бөлімнен тұрады. Алғашқы бөлімі әдетте ұзаққа созылады. Сахнада корль, сарай қызметшілері бейнеленіп, оларжың алдында би, пантохима орындалады. Кейнгі бөлімі ертегі немесе аңызға құрылған шағын пьесадан тұрады. Ойын астролог бет ердесін киген актердің құдайдан қайырым тілеумен аяқталады. Колам Оңтүстік Шри Ланканың (Цейлон) деревняларында сақталған. Ойын кешке басталып, таң атқанша созылады. Оған маска киген орындаушылар мен қатар тақпақшы, барабаншы және хор қатысады.
1795 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1795 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1795 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Алюминий құймалары
thumb|right|300px|Алюминий құймасынан жасалған велосипедтің қаңқасы Алюминий құймалары — алюминий негізінде алынған жеңіл кұймалар. Мұндай құймалардың кұрамына мыс, магний, кремний, мырыш және марганец кіреді. Құйманың сапалы болуы, үшін құрамына қосымша ретінде темір, никель, титан, кобальт, бериллий, хром, натрий элементтерінің бірнешеуі кіруі мүмкін. .
Дереккөздер
Санат:Алюминий қорытпалары Санат:Қорытпалар Санат:Алюминий
Тоқымқағар
1. Тоқымқағар, халық рәсімі. Ауыл-үйдің қарттары жол жүрерде, сөйтіп жастар жағы бірыңғай болып ауылда қаларда немесе жас бала тұңғыш рет атқа мінерде «тоқымқағар» деп аталатын тамақ пісіріліп, дастарқан жайылады. Бір жағы жол жүрер үлкендердің жолының болуына тілектестік болса, екіншіден жас баланың азамат болғанына қуаныш білдіру белгісі болып табылады.
2. Жас адам жолға шыққанда жасалатын дәстүрлі бас қосу. Арнаулы мал сойылып, сыйлы мүшелер салынып ет асылып, кең дастархан жасалады, ойын-сауық, өлең, жыр айтылады. Бұл — сапарға шыққан жігіттің тоқымы жерде қалмасын, ат-көлігі аман келсін деген жақсы тілек білдірудің белгісі.
Дереккөздер
2. http://aitaber.kz/blog/dastyr/307.html
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Карим (Ильчигүл ауылдық кеңесі)
Карим — Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Ильчигул ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 326 адамды құрады. Пошта индексі — 453710, ОКАТО коды — 80253820002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Буатрюдан
Буатрюдан (Boistrudan) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35028, пошта индексі — 35150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 673 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Жегіқұрт
Жегіқұрт — 2011 жылы Астана қаласы «Нұра-Астана» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Табыл Құлыяс. Беттер саны — 480.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7101-32-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Нұра-Астана баспасының кітаптары
Зендея
2015 жылдан 2018 жылға дейін ол «К.С. Қорғауында» комедиялық телесериалында Кэй Си Купер рөлін ойнады, ал 2019 жылы HBO арнасындағы «Эйфория» драмалық сериалында ойнады.
Ең танымал рөлі Мишэль «Эм-Джэй» Джонс «Өрмекші-адам: Қайта оралу» және Өрмекші-адам: Үйден жырақта» фильмдерінде.
Өмірбаяны
Зэндэя 1996 жылы 1 қырқүйекте Оукленде (Калифотния штаты) дүниеге келген.Ол балалық шағын Калифорнийялық  Шекспир Оринде атындағы  театырында өткізді  (штат Калифорния). Сол жерде оның анасы менеджердің жұмысын атқарған. Өнер мектебінде оқыған кезінде Зендая «Бір күні осы аралда» (ағыл. Once on This Island) (рөлі Ти Маун) және «Caroline, or Change» деген мюзиклда Джо деген ер адамның рөлін ойнаған. Кейіннен ол California Shake speare Theater Conservatory және American Conservatory Theater атты бағдарламаларда түскен. Селена Гоместің Tell Me Your Name деген клипінде бірге өлең айтқан. Сонымен қатар 6-жасында әкесімен бірге I Can’t Hold You In My Arms деген әнді орындады. Зендая модель ретінде Месис, Мервинс және Олд Неви деген көрсетулерінде өз өнерін көрсетті. 2012 жылы "Дисней" телеарнасындағы "Би безгегі" бағдарламасында Рокки Блю деген рөлді ойнаған. 2013 жылдың тамыз айыңда Зендаяның "Between u and Me" деген кітабы және "Replay" атты альбомы шықты. 2014 жылы «Zapped: сиқырлы айқындауыш» деген фильмде Зои Стивенстің рөлін ойнады.
Сілтемелер
Санат:АҚШ актрисалары Санат:АҚШ модельдері
Үйрек
нобай| нобай| Үйрек, үй үйректері (Anas platyrhynchos var. domestіca) — қазтәрізділер отряды, үйрек тұқымдасына жататын құстар.
Шамамен біздің заманымыздан 1000 жыл бұрын Еуразия, Солтүстік Африка, Солтүстік Америкада жабайы барылдауық үйректі қолға үйрету арқылы шығарылған. Үйректердің ең көп тараған түрлері: бейжің (пекин) үйрегі, мәскеудің ақ үйрегі, мускусты үйрек, үндінің жүйрік үйрегі, т.б. Пекин үйрегінің басы үлкен, жалпақ, маңдайы шығыңқы, тұмсығы қызғылт-сары, сәл имектеу, арқасы кең, шоқтығына қарай биіктеу, тұлғасы кең әрі ұзын, сирағы қысқа әрі жуан, қауырсыны ақ, денесінің түсі сарғылт болып келеді. Мекиенінің салмағы 3,0 кг, аталығы 3,5 кг, 9 апталық балапанының салмағы 2,5 кг тартады. Жасы 6 — 8 айға жеткенде жұмыртқалай бастап, 7 — 8 айдың ішінде 80 —120 жұмыртқа табады. Балапан шығымы 75%. Мәскеудің ақ үйрегі сырт тұлғасы жағынан пекин үйрегіне ұқсайды. Ол тез жетіледі, өте бейімделгіш, жұмыртқасы 90 г, жылына 100-ге дейін (екі жыл бойы) жұмыртқа табады. Балапан шығымы жоғары. Мускусты үйректердің кеудесі кең денесі ұзын, жақсы ұшады; қауырсыны қара, қара ала түсті болып келеді. Мекиендерінің салмағы 2,5 — 3 кг, аталығы 4,5 — 5 кг, жақсы семірген кезде 6 — 7 кг, бауырының өзі 350 — 550 граммға жетеді. 6 — 9 айлығында жұмыртқалай бастап, жылына 60 — 120-ға дейін жұмыртқа табады. Таза еті көп, майы аз, оның құс бауырын өндіруде маңызы зор. Үндінің жүйрік үйрегі жұмыртқалағыш тұқым. Оның денесі, мойны, сирағы, құлағы ұзын жаратылған. Жылына 200-ден астам жұмыртқа табады. Дәмі тауық жұмыртқасына ұқсайды. Үйрек дәмді етімен және үлпілдеген мамығымен бағалы.Бізде оның көптеген тұқымдары өсіріледі. Әсіресе ақ үйректің екі түрі мәскеу және бейжің үйрегі, сұр украина үйрегі, ақ жемсаулы және харьков қара үйрегі көп тараған.
Үйрек - суда жүзетін құс. Жылдың жылы мезгілдерінде тоған мен көлдердің суы таяз жерінен қорегін тауып жейді.
Тағы түрлері
Үйректің түрлеріне ақ басты үйрек, өзен үйрегі, сүңгитін үйректер, мускустық үйректер, Лабрадор үйректері, жалды үйректер, қара басты үйректер, каменушка үйректері, крестті үйректер, қызғылт құлақты үйректер, тұрпандар, қызыл басты сүңгуір үйрек, доминикандық ақбас үйрек, қатты құйрықты үйректер, Хартлауб үйректері, қызғылт басты үйректер, қола қанатты үйректер, ақ арқалы ақбас үйректер, теңбіл үйректер және торыалақаз жатады. Сонымен қатар шалпылдайтын үйректер су бетінде қотарады. Өзгелері бастарын суда ұстап, су балдырлары мен ұлуларды лас судан екшелеп, аударады.
Дереккөздер
Санат:Қазтәрізділер
Нижий Куюс
'''Ниж. Куюс''' — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің оң жағалауынан 255 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Альтажен
Коммунаның INSEE коды — 2A011, пошта индексі — 20112.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 52 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Қандалашөп
Қандалашөп (Cіmіcіfuga) – сарғалдақтар тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Таралуы және өсетін жері
Қоңыржай аймақтарда өсетін 10 түрі кездеседі. Ал Қазақстанда Семей қарағайлы орманы мен Алтайдың қылқанжапырақты және жалпақжапырақты ормандарында өсетін 1 түрі – сасық Қандалашөп (Cіmіcіfuga foetіda) бар.
Ботаникалық сипаты
thumb|left|180px|Гүлі Сасық қандалашөптің жағымсыз иісі болады. Осы иісінен қандалалар қашады, өсімдіктің аты осыған байланысты қойылған.
Емдік қасиеті, қолданысы
Қандалашөптің кейбір түрі (мысалы, даур қандалашөп) тұнба қайнатуға пайдаланылады. Оны жүйке жүйесін тыныштандыруда, ұйқы қашқанда, сондай-ақ қан қысымы көтерілгенде ішеді.
Дереккөздер
Санат:Сарғалдақтар тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
NGC 3085
NGC 3085 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 23 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3085 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28875, ESO 566-38, MCG -3-26-3.
Грос-Филен
Грос-Филен (Groß Vielen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мюриц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 373 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,29 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 56 020. Муниципалитеттің басшысы — Ингеборг Хеллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Сент-Уан-сюр-Итон
Сент-Уан-сюр-Итон (Saint-Ouen-sur-Iton) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61440, пошта индексі — 61300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 900 адамды құрады. Халық тығыздығы — 63,42 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Белгілі сөз:өлді, өлді...
«белгілі сөз:өлді, өлді...» - Абайдың 1898 жылы шығарған өлеңі. Көлемі 4 тармақтан тұратын бір шумақ. Ақын өзінің Жаманбала деген көршісінің 3 жасар баласы шетінегені жайлы қаралы хабарды естігенде күңіреніп отырып, табан астында ауызша айтқан. Өлім-жітімді көп көріп, қасірет шеккен көңілдің азалы сарыны байқалады. Үміт артқан сүйікті ұлы Әбдірахман қазасының арылмас қайғысы еске түсіп, ақынның жаралы жүрегін тағы да бір тырнап, қажытып кеткендей. Осындай күйінішті сетте тілге оралған аз сөзде үлкен ой, ақынды толғантып жүрген философиялық тұжырым аңғарылады. Өлең 8 буынды шалыс ұйқаспен шығарылған. Алғаш рет ақын шығармаларының 1933 жылғы толық жинағына енгізілді. Кейінгі басылымдарында ешқандай текстол. өзгеріс кездеспейді. Қырғыз, орыс тілдеріне аударылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы Санат:Өлеңдер
Франц Беккенбауэр
Франц Беккенбауэр (нем. Franz Anton Beckenbauer; т.ж. 11 қыркүйек 1945, Мюнхен) - неміс футболшысы әрі жаттықтырушысы. Франц қорғаныш шебінде өнер көрсеткен, қазіргі таңда 1994 жылдан бері Бавария футбол клубының президенті.
Команда сапында
🇺🇸 Нью-Йорк Космос
🇩🇪 Гамбург 🇩🇪 Германия ұлттық құрамасы
Дереккөздер
Санат:Германия футболшылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Германия футбол жаттықтырушылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Гамбург ФК ойыншылары Санат:Нью-Йорк Ғарыш (1970—1985) ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК жаттықтырушылары Санат:Олимпик Марсель ФК жаттықтырушылары
Обервенинген
250px|thumb|Картада орналасуы Обервенинген (Oberweningen) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Дильсдорф округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1530 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.86 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 93, пошта индексі — 8165.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Дизажио
Дизажио - ақша белгілерінің, вексельдердің, басқа да бағалы қағаздардың рыноктық құнының олардың нақты құнынан кему, төмендеу бағытында ауытқуы. Номиналдын құнынан тауарды сататын жеңiлдiктiң шамасы.
Астың сіңуі
Астың сіңуі
Аш ішектің ішкі сілемейлі қабықшасында өте ұсақ көптеген тұйық өскіндер - бүрлер болады. Бүрлердің сырты бір қабатты эпителий жасушаларынан түзіледі. Бүрлердің ішкі жағын көптеген қан және лимфа тамырлары торлап жатады. Бүрлер ішектің ішкі кілегейлі қабықшасында өте көп болады. Бүрлер арқылы әбден қорытылған аминқышқылдары мен қант (глюкоза) қанға өтеді. Глицерин мен май қышқылдары лимфа тамырларына өтеді де, тері астындағы шел қабатқа жиналады. Аминқышқылдары мен қант бауырға барып, қайта өзгерістерге ұшырап, бүкіл денеге таралады. Бұл арада қоректік заттар қанға тек еріген күйінде ғана өтеді.
Дизажио
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Астың сіңуі
Дереккөздер
Санат:Биология
Дөнен жарыс
Дөнен жарыс — халықтық көне спорттық ойындарының бірі. Дөнен жарысына әзірлік жарыс болардан әлдеқайда ерте басталады. Жарысқа төрт жасар аттар әзірленеді. Жарысқа қатынасатын дөнендер мұқият іріктеледі және ат жарысына жасалатын әзірліктің барлық тәртіптері мұқият сақталады. Дөнен жарысы үлкен жиын-тойларда, алысқа шабатын сақа аттардың алдында, құнан жарысының соңынан басталады. Дөнен жарысына да жас мөлшері 9-10 шамасындағы немесе одан ересек балалар қатынасады. Дөнендерді қай қашықтықтан жіберу керектігін алдын ала белгіленген төрешілер алқасы келісіп шешеді.
Ертеде дөнендер 25—30 шаңырым тіпті одан да алыс қашықтыққа жіберілген. Озып бәйге алған дөнендер келесі жылдары бәйгенің ең жоғары сатылары — ат жарысы мен аламан бәйгеге қосыла алады.
Дөнен жарысын әзірлеуге қатынасқан бала мал шаруашылығы саласынан көп мағлұмат алып, жылқы малын танып, біліп өседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Төменгі Кудата
Төменгі Кудаты — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Песчаная өзенінің оң жағалауынан 248 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шухорма
Шухорма — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хотча өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Озориу (Риу-Гранди-ду-Сул)
Озориу (Риу-Гранди-ду-Сул) (Osório (Rio Grande do Sul)) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Озориу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Алюминотермия
нобай| Алюмотермия(therme — жылу) — кейбір баяу балқитын металдарды алу кезінде тотықсыздандырғыш ретінде алюминий қолданылады, өйткені алюминий тотықканда өте көп жылу бөліп шығарады. Бұл реакцияны шағын ыдыста өткізсе, 3500 °-қа дейін қызу береді. Бұл әдісті баяу балқитын таза металдарды хром, бериллий, марганец, молибден және т. б. тотықтарынан ұнтақ алюминийді қосып өңдеу процесін алюминотермия дейді. Оны орыс ғалымы Н. Н. Бекетов ұсынған. Алюминийдің басқа металдарды олардың оксидтерінің құрамынан ығыстырып шығаруының ашылуы алюмотермия процесіне негіз болды. Қазіргі металлургияның алдында тұрған басты міндеттердің бірі — кейбір металдарды аса таза күйінде бөліп алуда мұның маңызы ерекше зор. .
Озориу (Риу-Гранди-ду-Сул)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 131 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 663,267 км² шамасында. Халық тығыздығы — 61,3 адам/км².
Алюминотермия
Дереккөздер
Санат:Металлургия Санат:Алюминий
Озориу (Риу-Гранди-ду-Сул)
Тарихы
Қала 1732 жылы құрылған.
Восточное (Шығыс Қазақстан облысы)
Восточное — Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл, Өскемен ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қасым Қайсенов кентінен солтүстік-батысқа қарай 36 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 578 адам (260 ер адам және 318 әйел адам) болса, 2009 жылы 401 адамды (184 ер адам және 217 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы елді мекендері
Ле-Теш (Жиронда)
Ле-Теш (Le Teich) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Аркашон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 87,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33527, пошта индексі — 33470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6485 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,47 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Болоньез(Ит тұқымы)
Болоньез  — Италияда пайда болған декоративті иттер тұқымы. Жиырмасыншы
Тұқымның пайда болуы
Адамдар бұл ит тұқымы мальта болонкалардың және карлик пудельдерінің қосылуынан дейді. Бұл ит тұқымдарынан Болоньез  бұйра шашты алған.
XVIII француз елшісі Ресейге  Екатерина II патшайымына келіп бірнеше болоньездерді сыйлаған. Ресейде бұл ит тұқымын "француз болонкасы" дейтін. Алайда бұлардың дұрыс атауы "Болоньез", яғни Болон иті.
Ит тұқымының жүріс-тұрысы
Француз болонкалары өздерінің қожайындарына өте мейірімді болады. Сонымен қатар бұлар бөтен адамдарға көп сенбейді. Иттердің жүріс-тұрысы өте тартымды және стильді.
Сілтемелер
Санат:Иттердің майда тұқымдары Санат:Алфавит бойынша иттердің тұқымдары
Құмтоған
Құмтоған — Алматы облысы Қарасай ауданы, Райымбек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаскелең қаласынан шығысқа қарай 5 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 41 адам (18 ер адам және 23 әйел адам) болса, 2009 жылы 109 адамды (56 ер адам және 53 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
NGC 7639
NGC 7639 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы Common Andrew Ainslie астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7639 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 71256, IC 1485, MCG 2-59-32, ZWG 431.50, NPM1G +11.0570.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Падуль
Падуль (El Padul) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Валье-де-Лекрин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8270 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 89 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Болат хан
Болат хан (туған жылы белгісіз - 1729) (1718-1729) — билік құрған - қазақ ханы. Тәуке ханның баласы. Ұйымдастырушылық, қолбасшылық қабілетімен ерекшеленбеген Болат мұрагерлік жолмен хан сайланған.
Болат билік еткен тұста Орта жүз қазақтары бірнеше рет (1716, 1717, 1722, 1723) ойраттардың шапқыншылығына ұшырады. Болат жоңғар басқыншылары, башқұрттар мен Еділ бойы қалмақтарына карсы қазақ жасақтарын ортақ күш етіп жұмылдыра алмады. Болат жөнінде тарихи деректер аз кездеседі. Оның балаларының ішіндегі белгілісі — Әбілмәмбет хан.
Жоңғар шапқыншылығы салдарынан қазақ халқы Ақтабан шұбырынды-Алқакөл сұламаға ұшырағаннан кейін Болат ханның билігі де жойылды. .
Дереккөздер
Санат:Төрелер
IC 3642
IC 3642 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1786619, Reiz 2682.
Сыртқы сілтемелер
IC 3642 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Круммендик
Круммендик (Krummendiek) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 79 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 61 059. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Петер Бойе.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Поляризация
Поляризация, полярлану (француз тілінде polarіsatіon — алғашқы негізі, грек тілінде polos — ось, полюс) —
1) электрхимиялық поляризация — электр тогы өткен кезде ерітінді мен электрод арасындағы потенциалдар айырмасының тепе-теңдік мәнінен ауытқуы;
2) молекуланың және атомның поляризациясы — сыртқы электр өрісінде орналасқан зат молекуласы мен атомының деформациялануы;
3) биоэлектрлік поляризация — тірі жасуша мен сыртқы орта шекарасында қос электрлік қабаттың пайда болуы;
4) вакуумдық поляризация — магниттік өріс әсерінен вакуумның диэлектрлік орта тәрізді, яғни, осы ортада электр зарядтары біркелкі таралғандай әсер қалдыратын күйге ауысуы;
5) толқындар поляризациясы — көлденең толқындардағы тербелістердің таралу бағытымен салыстырғанда осьтік симметриясының бұзылуы;
6) диэлектриктердің поляризациясы;
7) бөлшектердің поляризациясы — әр бөлшектің өзіне тән қозғалыс мөлшерінің моменті — спині болуына және оның кеңістіктегі бағытталуына байланысты байқалатын бөлшектер күйінің сипаттамасы;
8) ортаның поляризациясы — қарастырылып отырған ортада көлемдік дипольдік электрлік моменттің пайда болуы;
9) Жарық поляризациясы — жарықтың полярлануы;
10) аспан күмбезінің поляризациясы — күндіз бұлт болмаған кезде, не түнде ай жарығында байқалатын оптикалық құбылыстардың бірі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Канале
Канале (Canale) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5619 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 312 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 12043.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Шөміш (айрық)
Шөміш сөзінің бірнеше мағынасы бар:
Шэрвуд (Орегон)
Шэрвуд (Sherwood) — Орегон штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 16115 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.5 км² шамасында. FIPS коды — 41-67100.
Илезем
Илезем — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вохтома өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Микротолқынды пеш
thumb|right|Микротолқынды пеш Микротолқынды пеш. Тұрмыста тамақты тез дайындауға, қыздыруға және мұздаған тағамды жібітуге пайдаланылады. Оның газ және электр плиталарынан, духовкадан айырмашылығы — мұндағы жылу көзше магнетрон тудыратын аса жоғарғы жиіліктегі электромагниттік толқындардың энергиясы пайдаланылады. Микроголқынды пештің қыздыру принципі тамақтық дәмділігін жоғалтпай, витаминдерді сақтауға, күйдірмеуге, тым буландырып жібермеуге негізделген. Пеште тамақ дайындауға уақыт газ плитасына қарағанда 4—8 есе аз кетеді. Пайдалану кезінде пештің жан-жағы қызып кетпейді, тамақ күймейді, ас үйдің ауасы әрдайым таза болып тұрады. Толқынның әсерінен тамақтың ішкі жағынан гөрі сыртқы жағы тезірек қызатындықтан, ет тағамдарын бәсең, орташа және қатты қызумен дайындау ға болады. Микротолқынды пеште тамақ дайындау үшін шыны, фарфор, фаянс, пластмасса, тіпті фольга ыдыстарды да пайдаланады. Металл ыдысты, сондай-ақ алтын жалат қан тарелкалар мен шыныларды пайдалануға болмайды. Тамақты дастарқанға қояр алдында тарелканың өзімен қыздырған жөн. Сұйық тамақ қайнап, пешке тасып төгілмес үшін жабық ыдыста қыздырады. Микротолқынды пеш тамақ дайындауға кететін майды біршама үнемдеуге мүмкіндік беретіндіктен, диеталық тағамдар дайындауға тиімді. Отандық өнеркәсіп кернеуі 220 В айнымалы токжелісінен қоректенетін «Электроника» микротолқынды пешін шығарады. Пайдалану қуаты 1,65 кВт-тан аспайды, ең үлкендерінің мөлшері 600X470X380. мм. Сырт қорабы әсем жасалған, ас үй жиһа-зының бірі ретінде орын табады. Қойған Кезінде пештің астында металл зат болмауы тиіс. Оның қалыпты жұмыс істеуі үшін пеш-тің қабырғаларына ауа еркін келіп тұру керек. Пеш қорабының артқы жағы мен оған жақын заттардың ара қашықтығы кемінде 2,5 ем болғаны абзал.«Электроника» пешініңжұмыс істеу ұзақтығы тамақ әзірлеуге қажет уақытқа сәйкес алдыңғы жағындағы релемен реттеледі. Пеш арнаулы «Пуск» кнопкасы арқылы іске қо-еылады. Қажетті уақыт біткен соң токтан пеш автоматты түрде ажыратылады. «Электроника» пешін дереу тоқтату үшін аса жоғары жиілікті толқын генераторын ажырататын автоматтық блокировкалау жүйесін және «Стон» тоқтату кнопкасын басады немесе камера есігін ашады. Микротолқынды пешті пайдалану нұсқауын қатаң сақтау керек. Мысалы, пештің өзін ғана іске қосуға болмайды, жоқ дегенде бір стакан сұйықтық (май, сүт т. б.) болуға тиіс. Пеш іске қосылғанда, есігін ашық қалдырмау керек.Пешті жермен қосу үшін артқы жағындағы арнаулы клемма пайдаланылады. Бұзылған нешті жөндеу шеберхана сы ида арнайы маманға жөндетеді.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыстық техника Санат:Асхана техникасы Санат:1945 жыл
Эмманюэль де Мартонн
Мартонн (Martonne) Эмманюэль де (1.4.1873, Шабри — 25.7.1955, Со) — француз географы, француздың “адам географиясы” мектебінің өкілі. Париж ұА-ның мүшесі (1942). Сорбонна ун-тінің проф. (1909). 1938 — 52 ж. Халықар. Геогр. одақтың президенті (1952 жылдан құрметті президенті болды). КСРО Геогр. қоғамының құрметті мүшесі (1933). өзақ жылдар бойы Франция, Румыния, Солт. Африка, Солт.және Оңт. Америкада далалық зерт. жұмыстарын жүргізді. М. физ. география, геоморфология, климатология ғылымдарын дамытуға үлес қосты.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы", 6 том
Марано-Вичентино
Марано-Вичентино (Marano Vicentino) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8872 адамды құрайды. Халық тығыздығы 739 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 36035.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Иоганн Кеплер
Кеплер Иоганн (Johannes Kepler 27.12. 1571, Германия, Вюртемберг, Вейль-дер-Штадт қ. – 15.11.1630, Бавария, Регенсбург қ.) - Немiс астрономы, математигі. ХVІІ ғ. адамзаттық ғылым-техника төңкерісінің дәуір бөлгіш тұлғаларының бірі. Әйгілі астроном Тихо Брагенің қол астында зерттеумен айналысқан шәкірті. Тихо Браге көптеген астрономиялық құбылыстарды көзеткенімен оларға синтез жасай алмады. Ал Кеплер болса оларды қорытып, анализдеп, әйгілі заңдарды туғызды. Ол әйгілі планеталар қозғалысына қатысты Кеплер заңдарын ашты. Кейінгілер оның "жаңа астрономия", "Әлемнің гармониясы", Коперниг астрономиясы туралы" кітаптары арқылы планеталар қозғалысының үш заңын тұрақтандырды. Ол өзінен кейінгі Ньютон секілді ғалымдардың бүкіл әлемдік тартылыс заңын ашуына тікелей ықпал етті.
1604 ж. жарықтандыру және жарық көзiне дейiнгi ара қашықтық квадратының арасындағы байланыстың керi пропорционалзаңын ашты.
Кеплер телескоп құрастырушы ретiнде белгiлi оның трактаттарында, сонымен қатар, шағылу заңы, толық iшкi бейнелеу құбылысы, линза формуласы және көру шарты сипатталған. thumb|right|200px|"[[Астрономияға қажетті оптика білімі" кітабындағы қыстырма суреттер]] Кеплер Иоганн – Коперниктің ілімі негізінде планеталар қозғалысының заңдылықтарын ашқан неміс астрономы. 1588 ж. ғибадатхана мектебін, 1589 ж. Тюбинген академиясының жанындағы діни семинарияға түсіп (кейін университет болған), оны бакалавр дәрежесінде бітірген. Тюбинген академиясын магистр дәрежесінде аяқтағаннан кейін (1593), Грац қаласындағы (Австрия) гимназияға матем. пәнінің оқытушысы етіп жіберілген. Кеплер католиктердің қудалауы салдарынан Грацтан кетуге мәжбүр болған. 1600 ж. Прагаға келіп даниялық астроном Т.Брагемен бірге жұмыс істеген. Прагада оның оптиканы астрономияға қолдану туралы “Виттелоға толықтыру” (1604), “Диоптрика” (1611) атты трактаттары және “Жаңа астрономия” (1609) атты құнды еңбегі жарық көрген. Кеплер 1612 ж. Линц қ-на қоныс аударған. 1619 ж. оның Линцте “Әлем гармониясы” атты еңбегі жарық көрді. Бұл еңбегінде барлық планеталар қозғалысының теориясын біріктіретін үшінші заңның тұжырымдамасын жасады (қ. Кеплер заңдары). “Коперник астрономиясын қысқарту” (1 – 3-бөл., 1618 – 22) атты еңбегінің қорытындысында Марс үшін анықталған алғашқы екі заңды барлық планеталар қозғалысы мен Айдың Жерді айнала қозғалысына, ал үшінші заңды Юпитердің 4 серігіне қолдануға болатындығын айтты. 1619 ж. “Кометалар туралы” трактатын, 1627 ж. “Рудольф кестелері” атты үлкен еңбегін жазды. Кеплердің жаңалықтары астрономияның ілгері дамуында елеулі рөл атқарды.
Ғылым жолына алғаш қадам басқан жылдары
Алғаш Кеплер протестант уағыздаушысы болғысы келді, бірақ оның матиматикалық қабілеттілігінің арқасында, Кеплерді 1594 ж. Граца (қазіргі Австрия) университетіне дәріс оқуға шақырады. Граца Кеплер 6 жыл өмір сүреді. Осында оның алғаш кітабы «Әлемнің құпия сыры» (1596) шығады. «Әлемнің құпия сыры» кітабын Кеплер Галилеоға және Тихо Брагаға жіберді. Мистикалық нумерологияны қостамағандығыменнен, Галилей Кеплердiң гелиоорталық жолын мақұлдады. Ал Тихо Браге Кеплерді өзіне шақырады. Кеплер католиктердің қудалауы салдарынан Грацтан кетуге мәжбүр болған.
Соңғы жылдары
Кеплер 1612 ж. Линц қ-на қоныс аударған. Осында Кеплер 14 жыл өмір сүрді. Ол император сарайының маңындағы математигі және астрономы атағы берілді. Математикадан сабақ беру және гороскоптар табыс әкелді. 1619 ж. оның Линцте “Әлем гармониясы” атты еңбегі жарық көрді. Бұл еңбегінде барлық планеталар қозғалысының теориясын біріктіретін үшінші заңның тұжырымдамасын жасады (қ. Кеплер заңдары). “Коперник астрономиясын қысқарту”(1 – 3-бөл., 1618 – 22) атты еңбегінің қорытындысында Марс үшін анықталған алғашқы екі заңды барлық планеталар қозғалысы мен Айдың Жерді айнала қозғалысына, ал үшінші заңды Юпитердің 4 серігіне қолдануға болатындығын айтты. 1619 ж. “Кометалар туралы”трактатын, 1627 ж. “Рудольф кестелері” атты үлкен еңбегін жазды. Кеплердің жаңалықтары астрономияның ілгері дамуында елеулі рөл атқарды. Линцте отыз жылдық соғыс жүрісінде 1626 тұтқынға алынғын. 1628 жылда валленштейнге қызметке өтедi.1630ж. Еңбек ақысын алу үшін, Регенсбург императорына аттанады. Жолда, қатты суық тиіп, қайтыс болады.1774ж. Кеплер архивінің көбісін (22 томнан 18-ін) Питербург Академиясы сатып алды.
Кеплердің заңдары
Кеплердің бірінші заңы.
Ұйтқымаған қозғалысқа қатынасатын нүктенің радиус-векторы сызатын аудан уақытқа пропорционал болып өзгереді. Кеплердің алғашқы екі заңы тартылыс күші әсерінен пайда болатын және шамасы күш центріне дейінгі қашықтықтың квадратына кері пропорционал болатын ұйытқыма қозғалыстар үшін ғана орындалады.