cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Философия және саясаттану факультеті (ҚазҰУ)
Тарихы
Философия және саясаттану  факультетінің тарихы өзінің бастауын  1947 жылы психология және логика кафедрасының ұйымдастырылуынан,  содан соң 1949 жылы  университетте философия және  экономика факультетінің ашылып, 1951 жылы философия-экономика факультетіне біріктірілуінен бастайды. Философиядан кадрларды Кеңес Одағының орталық оқу орындарында ғана дайындау қажет деп шешкен  СОКП  ОК шешімі бойынша 1954 жылы жабылған философия-экономика факультеті 1968 жылы  қайтадан ашылды. Соңғы жылдары психология, саясаттану, әлеуметтану сияқты жаңа кафедралар ашыла бастады. 1991 жылы философия  және экономика факультеті екі факультетке, философия және  саясаттану, экономика және әлеуметтану факультеттеріне  бөлінді. 1997 жылы әлеуметтану бөлімі  философия және саясаттану факультетінің құрамына енді.
Факультеттің алғашқы түлектері - ҚР ҰҒА  Академигі, философия  ғылымының докторы Әбділдин Ж.М., философия ғылымының докторы, профессор Қасымжанов А.Х.,  ҚР  ҰҒА  Академигі, экономика ғылымының докторлары Әубәкіров Я.Ә., Сағадиев Қ,А., философия ғылымының докторлары, профессор Әженов М.М.,  профессор Темірбеков С.Т. және басқалары. Қазақстанның психология, философия және саясаттану ғылымдарының  негізін салушылар  Т.Т. Тәжібаев., А.Х. Қасымжанов., Т.К. Мұстафиннің есімдері факультет тарихында алтын әріптермен жазылды. Факультеттегі үш аудитория осы ерекше ғалым-педагогтардың атында. Факультеттің дамуына ерекше үлес қосқан  профессорлардың қатарына Аитов Н.А., Рахматуллин К.Х., Орынбеков М.С жатқызуға болады.
Әр жылдары философия және саясаттану факультетін философия ғылымының докторлары, профессорлар О.А. Сегізбаев., А.Х.Қасымжанов., М.С. Әженов., А.К.Касабек, психология ғылымының докторы, профессор Н.А.Логинова басқарды. Факультет декандары қызметін саяси ғылым докторы, профессор К.Н.Бұрханов (Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты) және философия ғылымының докторы, профессор, ҚР ҰҒА  Академигі Ғарифолла Есім ( Қазақстан Республикасының Парламенті Сенатының депутаты),  социология ғылымының докторы, профессор З.К. Шаукенова атқарған. 2010 жылдың сәуір айынан бастап философия және саясаттану факультетінің деканы болып философия ғылымдарының докторы, профессор А.Т. Құлсариева тағайындалды. Факультет өмірінде жарты ғасыр барысында көркею, гүлдену, қайта құрылу, қиыншылықтарға толы кезеңдер орын алды, алайда  факультет үжымы  қиындықтарды жеңіп, өсіп,  өзінің дамуының жаңа белестеріне  қоршаған шындықтың   жаңа маңызды және күрделі талаптарын  орындауға қабілетті, жоғары деңгейге көтеріле білді. Философия және саясаттану факультетінің ұжымы жеткілікті түрде жоғарғы шығармашылық әлеуетімен, жауапкершілігімен, өзінің кәсібіне және университетіне берілгендегімен  ерекшеленеді. Қазіргі уақытта Философия және саясаттану факультетінің, жақын арадағы үш жылдықтағы дамуының және жаңаруының  Стратегиясының   басты мақсаты мамандарды дайындаудың  жоғарғы  сапасын қамтамасыз ету болып табылады.
Философия және саясаттану факультеті - Қазақстан Республикасындағы философия және саясаттану факультеті әлеуметтік-гуманитарлық пәндердің ipi білім беру орталығы болып табылады. Факультет университеттің дамуымен бірге Қазақстандық, философиялық,. әлеуметтанулық, психология-педагогикалық, саясаттанулық ғылымдарымен, мәдениет және жалпы білім беру процесстеримен катар жүрді. Факультет өзінің бар болуына барлық уақытысында қоғамдық өміріндегі әр түрлі салаларға арналған ең жоғары кәсіби деңгейдегі мамаңдарды даярлаған. Біздің түлектеріміз әлемнің әр түрлі жерлерінде жұмыс істейді. Біздің ұжым жоғары шығармашылық потенциалды,жаыупкершілікпен, өз қәсібибіне және университетіне жаң-таңымен берілген. Философия және саясаттану факультеті келесі мамандықтар бойынша дайындайды: Бакалавриат
Магистратура:
PhD ДОКТОРАНТУРА: Мәдени антропология, Саясаттану, Жалпы психология, Білім беру жуйесінде басқару, Әлеуметтік жұмыс, Философия. Философия және саясаттану факультетінің 6 кафедрасында бакалавриат, магистратура, Phd докторантура және келесі мамандықтар бойынша оқытылу жүргізіледі: - Дінтану және мәдениеттану кафедрасы - Философия кафедрасы - Жалпы және этникалық педагогика кафедрасы - Жалпы және этникалық психология кафедрасы. - Әлеуметтану және әлеуметтік жұмыс кафедрасы - Саясаттану кафедрасы Әл-Фараби атындағы КазҰУ-нің 2009-2012 жылдарға арналған даму Стратегиясына сәйкес философия және саясаттану факультетінің даму Стратегиясының басты бағыттары: - факультеттің құрылымын жаңарту және корпоративті басқарудын негізгі қағидаларын ендіру; - оқу процесін дамыту және жүйелік тұрғыдан жетілдіру; - ғылым менеджменті мен инновация жүйесін жаңарту. Факультет мақсаты – әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдар бойынша ірі білім және ғылыми орталық ретінде алдыңғы қатарлы орында болу, оны нығайту және ұстап отыру. Факультет міндеті - әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің міндеттерімен толығымен сәйкес келеді. Философия және саясаттану факультетінің профессорлық-оқытушылық құрамы - 148 оқытушыдан тұрады. Оньң iшiндe: ғылым докторлары, профессорлар -40: ғылым кандидаттары, доценттер. аға оқытушылар -69: ғылыми дәрежесі жоқ оқытушылар - 39. Профессорлық-оқытушылық кұрамының ғылыми дәрежесі – 75% құрайды. Ал, ғылыми дәрежесі және атақтарымен профессорлық-окытушылык құрамының орта жасы 45 жас.
Оқу-әдістемелік қызмет
Философия және саясаттану факультетінің оқу- әдістемелік жұмысы деканаттың және әдістемелік бюроның жоспарларына сәйкес атқарылады. Нәтижелі жұмыстардың көрсеткіштері ретінде келесі жұмыстарды атап өтуге болады: 2006 жылы БжҒМ жариялаған байқауда бакалавриат 6 мамандық, магистатура 8 мамандық бойынша МЖБС даярлауға авторлық құқыққа ие болды. Осыған байланысты 2009 жылы 8 мамандық бойынша (бакалавриат, магистратура), өңделіп, толықтырылды, ОЖБ мазмұны төменде көрсетілген 8 бағытта жаңа кредиттік технология талаптарына сай өзгертілді: Мәдениеттану (6N0204, 050204), Педагогика және психология (6N0103, 050103) (Абай атындағы ҚазҰПУ біріккен), Саясаттану (6N0502, 050502), Психология (6N0503, 050503), Дінтану (6N0206, 050206), Әлеуметтану (6N0501, 050501), Әлеуметтік қызмет (6N0907, 050905) (Букетов атындағы ҚарМУ-мен бірлескен), Философия (6N0201, 050201). 2010-2011 оқу жылында факультеттің барлық мамандықтарына сәйкес эксперименттік (байқау) оқу бағдарламалары, оқу жұмыс жоспарлары даярланды және 2010 жылға арналған элективті пәндер Каталогы жаңартылды. Қазіргі уақытта модулді оқыту бағдарламалары және 2011-2012 оқу жылдарына арналған Каталогтарға қатысты жұмыстар атқарылуда. 2. 2009-2010жж. Философия және саясаттану факультетінің кафедралары 20 типтік бағдарламаларды толықтырып, оларға енгізілген «Мәдени мұра» бағдарламасына сәйкес түзетулер жасалды. Философия және саясаттану факультетінің кафедралары магистратураның 6N0501, 6N0505 – Әлеуметтану, 6N0502– Саясаттану, 6N0503 – Психология, 6N0201 – Философия, 6N0206- Дінтану, 6N0204 –Мәдениеттану мамандықтары бойынша 24 типтік бағдарламаларды қазақ және орыс тілдерінде дайындады 3. Факультетте кафедра оқытушыларымен кредиттік технологияны, интранетті ендіру және жетілдіру жұмыстарына қатысты түсіндіру жұмыстары өткізілді. Оқытылатын пәндерден білім алушыларға арналған ОӘК мен силлабустарды дайындау барысы және оларды ИНТРАНЕТТЕ Word и PDF форматта (100% орындау) енгізу қадағаланды. 4. Оқытушылар интерактивті оқытуды кеңінен пайдаланады, себебі ол студенттерді білімді меңгеру және өңдеу процесіне енгізуге мүмкіндік береді. Студенттердің пәннің мазмұнын тиімді меңгеру мақсатында жалпы және этникалық педагогика кафедрасының оқытушылары электронды поштаны кеңінен қолданады. Электронды пошта арқылы студенттерге дәріс материалдары алдын-ала жіберіліп, студенттің дайындалуына мүмкіндік беріледі. 5. Философия және саясаттану факультетінің оқытушылары университетте жыл сайын өткізілетін ғылыми-әдістемелік конференцияларға белсенді қатысады (жылда 20-ға жуық баяндамалар ұсынылады). 39 ғылыми-әдістемелік конференцияларға: «Совершенствование качества высшего образования в свете Болонского процесса: реалии, проблемы и перспективы» (28 қаңтар 2009ж.), «Высшее образование – стратегический ресурс формирования интеллектуальной нации» (15 қаңтар 2010ж.) т. б.
Кішіпейілдік
Кішіпейілдік – ізеттілік пен әдептіліктің, құрмет пен сыйластықтың белгісі, пейіл мен ниеттің бір түрі. Ниеті бұзық, пейілі жат, тәкаппар, өзімшіл адамда шынайы Кішіпейілдік болмайды, көлгірлік, есепті жағымпаздық болады. Кішіпейілдік жасынан тәрбие көріп, өнегелі отбасында өскен жасқа да, өзінен кішіні “ақылы асса аға қоятын”, “алды кең, арты кеніш” ұлағатты қарияға да тән. Үлкен мен кішінің достығы мен сыйластығының тіні – кішілік пен кісілік, арқауы – құрмет пен ізет. Қонақтың қолына су құю – Кішіпейілдік, сырлы сұхбатта сөзді бөлмеу – көргенділік. “Жақыныңды жаттай сыйла, жат жанынан түңілсін” дейтін халық мақалы әуелі өзіңді сыйлауды, ағайын-туыстың арасындағы сыйластықтың негізі – әдептілік пен Кішіпейілдік ті жоймауды, досқа күлкі, дұшпанға таба болмауды көздейді. Жақсы қасиетті қадірлеп қастерлей білетін қазақ халқы “Еңкейгенге – еңкей, ол атаңның құлы емес, шалқайғанға – шалқай, ол құдайдың ұлы емес”, – деп Кішіпейілдік тің үлгісі мен орнын да көрсеткен, “Ұлық болсаң – кішік бол” деп, ел билеген әкімнен халық алдында кішіреюді талап еткен, жөн білмейтін жосықсызға: “Атаңа не істесең алдыңа сол келер”, – деп ескерту жасаған. .
НАТО-ға мүше мемлекеттердің тізімі
нобай|НАТО-ға мүше мемлекеттердің картасы НАТО-ға мүше мемлекеттердің тізіміне 1949 жылы 4 сәуірде Вашингтон келісіміне қол қойған мемлекеттер, сондай-ақ осы Шарттың 10-бабына және одан кейінгі келісімдерге сәйкес одан әрі НАТО-ға қосылғандар кіреді.
Барлығы 31 ел Солтүстік Атлантикалық альянстың мүшесі болып табылады, бес мемлекет НАТО-ның серіктестікті кеңейту бағдарламаларына қатысады, Сербия НАТО-мен жеке серіктестік жоспарының бағдарламасына қосылу туралы келіссөздер жүргізуде. Альянс құрылғалы бері одан бірде-бір мемлекет шыққан жоқ; Франция 1966 жылы блоктың әскери ұйымынан кетіп, 2009 жылы қайта оралды. нобай|Елдердің НАТО-ға кіру хронологиясының картасы
Мүшелік критерийлері
НАТО-ға мүше елдер Вашингтон келісімінде белгіленген принциптерді сақтауға келісті. Альянсқа қосылғысы келетін елдер үшін саяси диалог пен әскери интеграцияны қамтитын, сондай-ақ төмендегі талаптарға сай келетін көп сатылы процестен өту қажет:
Философия және саясаттану факультеті (ҚазҰУ)
Ғылыми зерттеу қызметі
Ғылыми бағыттар
НАТО-ға мүше мемлекеттердің тізімі
Дереккөздер
Санат:Әскери ұйымдар
Философия және саясаттану факультеті (ҚазҰУ)
Ғылыми зерттеу қызметі
Ғылыми жобалар мен зерттеулер
Түрлі фонд сайыстарына, гранттық жобаларға қатысу.
Ғылыми зертханалар
Философия және саясаттану факультетінде бар ғылыми орталықтар:
«Әл- Фараби мәдени мұрасы» орталығы (проф. Ж.А.Алтаев) Гендерлік зерттеулер орталығы (проф. Г.К.Ахметова, доцент Н.У.Шеденова) Этнопедагогикалық зерттеулер орталығы (проф.Ж. Жарықбаев) Факультеттегі бар лабораториялар: ● Жалпы және этникалық психология кафедрасындағы «Психология лабораториясы» ● Әлеуметтану және әлеуметтік қызмет көрсету кафедрасындағы «Студенттер, магистранттар, PhD докторанттарға арналған әлеуметтану және әлеуметтік қызмет көрсету лабораториясы». ● Жалпы және этникалық педагогика кафедрасындағы «Жоғарғы мектеп мәселелері лабораториясы».
Халықаралық қызмет
ЖОО-мен, ҒЗИ-мен, шет елдердің ҰО-мен ғылыми ынтымақтастығы.
Факультет кафедрасы келесі шет елдердің ЖОО-мен және  халықаралық ғылыми ынтымақтастықты, халықаралық ұйымдарымен академиялық тәжірибе алмасуды орындайды:
Саясаттану кафедрасы: Оклахомский мемлекеттік университеті (Стилуотер, Оклахома қ-ры); Әлеуметтік зерттеу Нью-Йорк университеті (New School for Social Research, New York), Монтерей халықаралық зерттеу институты (Монтерей, Калифорния, АҚШ), Ғылыми педагогикалық кадрлармен және PhD докторанттарды даярлауда, магистратурада дәріс оқуға тәжірибе алмасу бойынша  Ашық Қоғам институты, Жоғары білім беру бағдарламасы - HESP (Будапешт, Венгрия), Сеул мемлекеттік университеті, Каннам университеті (Оңтүстік Корея), Санта Барбара қаласының университеті (Калифорния, АҚШ), Беркли университеті (Калифорния, АҚШ), Варша Мемлекеттік университеті (Варашава, Польша қ-сы), Мемлекеттік қызмет Ресей Академиясы (Мәскеу, Ресей), Мемлекеттік Жоғары мектеп экономика университеті халықаралық экономика және халықаралық қатынастар кафедрасы (Ресей, Мәскеу қ-сы), кафедра меңгерушісі, профессор С.В.Кортунов.
Жалпы және этникалық педагогика кафедрасы: Ресей Коммуникативті Ассоциациясымен (РКА) Халық достастығы Ресей университетімен (Мәскеу). Месроп Маштоц университетімен Ғылым философиясы және дінтану кафедрасы. Сельджукского университетінің теология факультеті (Туркия, Кония қ-сы) мир – Ахмет Онкал декан (әдебиетпен алмасу, діндік білім беруді модернизациялау саласындағы ортақ зерттеулер); Казань қ-ғы Ресей Ислам университеті, – Р.М. Мухаметшин Ресей ислам университетінің ректоры; Татарстан Республикасының Тарих Академисының ғылымдар институтының дінтануы және қоғамдық ойлар бөлімі; Казань мемлекеттік университетінің философия факультеті – Казань мемлекеттік университетінің философия факультетінің деканы, Щелкунов М.Д. (Казань қ-сы); Алматы қаласының Ирандық мәдени орталығы. Акденис университеті (Түркия, Аланья қ-сы) Малайзия Халықаралық Ислам Университеті Аль-Мадина Халықаралық Университеті (Малайзия, Куала-Лумпур қ-сы). Санкт-Петербург қаласының, СПМУ дін және дінтану кафедрасы.
Жалпы және этникалық психология кафедрасы. Кафедра, РАО психология институтының (зертхана меңгерушісі В.И.Панов) қабылдау психология зертханасымен бірігіп (профессор С.М. Жақыпов) экологиялық психология мәселелері бойынша жұмыс жасайды. М.В. Ломоносов атындағы ММУ-нің психология факультетінің жалпы психология кафедрасымен бірігіп ( каф. меңгерушісі, профессор Б.С. Братусь) «Тұлғаның мәндік құрылымдар процесінің этнопсихологиялық ерекшеліктері» тақырыбы бойынша жұмыс жүргізіледі (жетекші, профессор С.М. Жақыпов). Цинциннати университетінің психология профессоры, Мэттьюс Джеральд /Gerald Matthews – «психология» мамандығы бойынша магистранттарға және PhD докторанттарға жетекшілік атқарады.
Әлеуметтану және әлеуметтік жұмыс кафедрасы Ресей ҒА (Мысина Вера Александровна – РҒА жас ғалымдар кеңесінің төрайымы (ЖҒК РҒА), а.ғ.қ., биология ғылымдарының кандидаты, РҒА Н.И. Вавилов атындағы жалпы генетика институтымен (биология ғылымдар бөлімі); Санкт-Петербургтік мемлекеттік университетінің Әлеуметтану факультетінің кафедра меңгерушісі, Бороноев Асалхан Ользоновичпен. Будапешттегі Орталық-Еуропа университетімен Әлеуметтік философия кафедрасы. ● Анкара қаласының университеті, Стамбул қаласының университеті, Түркия - Измир қаласының «Фатих» университеті.
Мәдени антропология кафедрасы Ханьян университеті (Сеул қ-сы, Оңтүстік Корея) Ин Сё университеті (оңтүстік Корея, проф. Кан Шин Пё) Пуссан қ-сы (Оңтүстік Корея) Техасс университеті, Техас А&М Liberal of Art (АҚШ, Синтия Вернер ассоциировты профессор); Санта Барбара қаласының университеті (АҚШ, профессор Синтия Каплан); Анкара қаласының университеті (Түркия, А. Алтыншаш); Мимар Синан атындағы университет (Түркия, Анкара қ-сы, профессор А.Ташагыл); Фатих университеті (Түркия, Измир қ-сы); 2010 жылы «Әлеуметтану лабораториясы» базасында «Әлеуметтік зерттеулер және әлеуметтік инжиниринг орталығы» құрылды.
Тәрбие-әлеуметтік қызметі
Тәрбие жұмысының мақсаты білім алушыларда таңдалған бағытта дайындығы (мамандығы) бойынша кәсіби сапаларын, азаматтық көзқарастарын, еңбекке және қазіргі өркениетті өмір шарттарына қабілеттіліктерін, сондай-ақ дербестілік, инициативтілік және шығармашылық қасиеттерін қалыптастыру болып табылады.
Факультеттегі тәрбие жұмыстары университеттің, деканаттың, факультет Ғылыми кеңесінің бекітілген жұмыс жоспары бойынша жүргізіледі. Декан тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары және кафедра меңгерушілерімен бекітілген кафедра тәрбие жұмыстары факультеттегі 7 кафедрада жоспарлы түрде жұмыс жасайды. 56 куратор-эдвайзердің жұмыстарын деканның орынбасарлары (оқу-әдістемелік және тәрбие жұмыстары жөніндегі) факультеттің аға куратор-эдвайзері және кафедралардың аға куратор-эдвайзерлері арқылы бақылап отырады.
Тәрбие жұмыстарының жетістіктері мыналар:
1. Жалпы факультет басшылығының жұмыстары жан-жақты тәрбиелік іс-шаралардан белсенді, ұжымдағы ұйымдасқан, үйлесімді кәсіби-педагогикалық қарым-қатынасқа өтуге бағытталған. Факультеттегі тәрбие жұмыстары оқу-ұйымдастыру және тәрбиелеу сферасын дамытуға бағытталған әр түрлі формадағы жұмыстарды орындау арқылы жүргізіледі. Бұл біріншіден, барлық жерде қабылданатын дәстүрлі формалар: мерекелік кештер, әңгімелесулер, кездесулер,сайыстар және т.б. Сондай-ақ жалпы университеттік, факультеттік, факультетаралық, кафедра деңгейіндегі іс-шараларға қатысу және жатақханадағы тәрбиелеу жұмыстары. 2. Эдвайзерлік институттың дамуы. Эдвайзерлер жұмыстары студенттерді кәсіби, әлеуметтік-маңызды сапаларға тәрбиелеуде үйлесімді дамытуға, белсенді, шығармашылық тұлға қалыптастыруға бағытталан. Эдвайзерлердің студенттермен мәдени-топтық іс-шаралары және жатақханадағы эдвайзерлік сағаттары мен кезекшіліктері осының дәлелі. 3. Іс-шаралар өткізу деңгейі дамыды. Барлық іс-шаралар БАҚ қызықтыратындай өткізіледі, немесе Қазақпараттың, факультет сайтының, газеттердің жаңалықтар бөлімінен өз орнын тауып жатады. Сонымен қатар имиджді саясат жоспарындағы жұмыстар осының қатарына қосылады. Факультет деканының және ПОҰ-ның БАҚ мен газеттер беттерінде көптеп шығуы осыған дәлел. 4. Факультет студенттері және оқытушылары университет қабырғасында, факультет көлемінде өткізілетін барлық мәдени-топтық, спорттық іс-шараларға белсене қатысады. Студенттер қоғамдық-саяси және мәдени өмірге құштарлығымен ерекшеленеді. Көптеген студенттер дебат клубтарының, жастар ұйымдарының жұмыстарына ат салысып, саяси ұйымдарда және мемлекеттік құрылымдарда жұмыс жасайды. Факультетте студенттік «Саясаткер» клубы жүйелі жұмыс жасап келеді. Студенттік пресс-клуб ұйымдастырылған. Балалар үйіне көмек көрсету мақсатында еріктілер дәстүрі енгізілген. 5. Студенттер және факультет қызметкерлері жыл сайын шахматтан, футбол, волейбол, теннис, веложарыстан спартакиадаға үздіксіз қатысады.
Тәрбие жұмыстарын дамыту перспективасы келесідей:
Студенттік өзін-өзі басқаруды ұйымдасқан құрылымдық жұмыстар және тәрбиелеу бағдарламасын жүзеге асыратын қоғамдық ұйымдар жолымен ары қарай дамыту; Студенттерді жазғы уақыттарында еңбекпен қамтамасыз ету ұйымы; Студенттерге жоғары деңгейде мәдени және тұрмыстық демалу, жатақханадағы құқықтарының сақталуын қамтамасыз ететін әлеуметтік қорғау жүйесінің жұмысы; Студенттердің мәселелерін және жеткен жетістіктері туралы ақпараттарды алғыс хаттармен марапаттау жолы арқылы ата-аналарымен тығыз байланыс орнату мақсатындағы жұмыстар дамыған; Жоғары мектептегі тәрбиелеу мәселелері Орталығын құру арқылы жаңа тәрбиелеу технологияларын енгізу бойынша жұмыстарды активизациялау (педагогика және психология кафедрасы базасы негізінде); әлеуметтану кафедрасында мониторинг лабораториясын құру; психологиялық кеңес беру қызметін құру; университеттің имиджді саясат концепциясын жүзеге асыру бойынша жүйелік жұмыстар жүргізу.
Философия кафедрасы
Әлеуметтік философия кафедрасы өзінің бастауын 1949 жылдан бастайды. Осы жылы кафедра 1934 жылы Университет ашылған кезде құрылған марксизм-ленинизм негіздері жалпыуниверситеттік кафедрасынан бөлініп шықты. Кафедра меңгерушісі - ф.ғ.д., профессор Алтаев Ж.А. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің әлеуметтік философия кафедрасы – бұл Қазақстандағы университеттің философиялық білім беру саласындағы лидерлердің бірі, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ғылыми-білім және зерттеу орталығы жан-жақты іргелі, теориялық және қолданбалы зерттеулер мен эксперттік жобаларды жүзеге асырады : Түрлі ғылыми процестер деңгейінде (бакалавриат, магистратура, PhD докторантура) жоғары білікті ғылыми және педагогикалық кадрларды, тек іргелі ғылыми білімді ғана емес, креативті, жаңашыл ойлай білетін және белсенді мамандарды даярлау; Қазақстандық философия ғылымын іргелі зерттеулер негізінде дамыту, қазақстандық қоғамдағы өзекті әлеуметтік мәселелерді қарастыру, сондай-ақ ғылыми жұмыстарға студенттерді, магистранттарды, докторанттарды тарту. Кафедраның миссиясы - әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің жылдар бойы жинақталған дәстүрлерін ғылым жетістіктер мен жаңа біліми жаңалықтарды пайдалана отырып, байыту, әлеуметтік философия кафедрасы философия саласында жоғары білікті мамандар даярлаумен айналысады, білімге негізделген қазақстандық қоғамдағы бәсекелестікті арттыру мен адамзаттық мүмкіндіктерін дамыту мақсатында әлеуметтік-философиялық таным шеңберінде жаңа іргелі және қолданбалы білімге негізделген шараларға белсене араласуды мақсат тұтады. Әлеуметтік философия кафедрасы дамуының негізгі міндеттері: Халықаралық талаптарға сай ғылым менджменті жүйесі мен инновацияларды жетілдіру; Іргелі философиялық ғылымдардың дамуын қамтамасыз ету, әлеуметтік философия саласындағы қолданбалы ғылыми зерттеулерді көбеюуіне мұрындық болатын, жаңа ғылыми мектеп, орталықтар мен бағыттар құру, білім кеңістігіне жаңа ғылыми-зерттеу әрекеттерін кіргізуге мұрындық болу. Кафедраның ғылыми потенциалын дамыту және фундаменталды ғылыми зерттеулерді қаржыландыру арттыру мақсатында түрлі қорлардың байқауларына белсенді қатысу. Студенттер мен магистранттардың, докторанттардың ғылыми шығармашылығын арттыру; Кафедраның халықаралық ынтымақтастығын арттыру, «Философия» мамандығы бойынша ҚазҰУ-дың дипломдарын халықаралық деңгейде мойындалуы, PhD бағытында мамандар дайындау бағдарламасын дамыту; Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың бакалавриат пен магистратурадағы академиялық жүйені «Философия» мамандығы бойынша Болон конвенциясы мен кредиттік жүйеге сай жетілдіру; Үздіксіз білім беру принциптерін жүзеге асыру, қосымша профилді білім берудің бағдарламаларын жасақтау. Әлеуметтік философия кафедрасы келесі мамандықтар бойынша мамандар даярлауды жүзеге асырады:
Әлеуметтік философия кафедрасы ірі шетелдік ғылым және білім орталықтарымен белсенді қарым-қатынаста. Олар, мысалы, Мәскеу және Санкт-Петербург мемлекеттік университеттері, Өзбекстан Ұлттық университеті, Қырғыз ұлттық мемлекеттік университеті, Оклахома мемлекеттік университеті (АҚШ), Өзбекстан философия және құқық институты, Тәжікстан философия және құқық Институты, Кентукки штатындағы Қазақ-Американ орталығы (АҚШ), Индиана университетіндегі «Ішкі Азия» Орталығы (АҚШ), Сорос-Қазақстан Қоры, Ф. Эберт атындағы Қор, «Еуразия» қоры және т.б. 2008 ж. бастап әлеуметтік филосфия кафедрасында Әл-Фараби орталығы жұмыс жасайды. Орталықтың жетекшісі - профессор Алтаев Ж.А. Қазіргі уқытта орталық қызметінің басты бағыттары болып жаңа интегралды жаһандану дәуіріне қажетті мәдениеттер мен халықтар арасындағы тұтастық пен өзара түсінушілікке бағытталған әл-Фараби идеяларын кешенді зерттеу болып табылады.
Әл-Фараби орталығы
Қазақстан Республикасыының Президентінің өкімімен 1993 жылы 8 қаңтарда университет өзін-өзі басқаратын автономды мемлекеттік жоғары оқу орны ерекше мәртебесіне ие болды. Дәл осы жылы университетте әл-Фараби орталығы құрылды. Жаһандану заманы талабына сәйкес жаңа интегралды дүниетанымды қалыптастыру аясында халықтар мен мәдениеттердің бірлігі мен өзара түсіністігіне бағытталған әл-Фараби мұрасын жан-жақты зерттеу қазіргі кездегі Орталық қызметінің басым бағыттары болып табылады. Орталықтың келешек дамуының зерттеу арналары: Әл-Фарабидің посткеңестік кеңістікке белгісіз еңбектерін қазақ және орыс тілдеріне аудару; Ғылыми-зерттеу қызметінің нәтижелерін білім беру үдерісіне енгізу; Шығыс пен Батыстағы компаративистік зерттеулердің дамуына байланысты фарабитанудағы жаңа талдау нысандары мен мәндік құрылымдарды айқындау; Жаһандану дәуірі мен нарықтық қатынастарды игеру жағдайында ғылыми іс-әрекеттің териясы мен тәжірибесіне посткласикалық әдіснаманы енгізу Оқу-әдістемелік қызмет
Әлеуметтік философия кафедрасы жоғары білім жүйесінде 050201 - Философия (бакалавриат), и 6N0201 – Философия (магистратура) мамандықтары бойынша мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарды жасаушы болып табылады. ҚР БҒМ Бұйрығына орай кафедра меңгерушісі, профессор Ж.А. Алтаевтың басшылығымен кафедра оқытушылары «Философия» мамандығы бойынша Болон процесі негізіндегі еуропалық білім кеңістігі талаптарына сай мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттар негізінде PhD докторларын дярлау бағдарламасын жасап, жүзеге асырды. Мамандық бойынша үш мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттар (ГОСО), соның негізінде жасалған оқу жоспарлары бар. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да философия және саясаттану факультетінде «Философия» мамандығы бойынша оқыту халықаралық талаптарға сай 3 сатылы деңгейде жүзеге асырылады:
Бакалавриат – 5В020100 – Философия Магистратура – 6N020100 – Философия Докторантура PhD -6D020100 - Философия
Ғылыми-зерттеу қызметі
Әлеуметтік философия кафедрасы қазіргі замандық әлеуметтік философия, саяси философия, құқық философиясы, білім философиясы, ғылым мен эпистемология философиясы, ислам философиясы, қазақ философиясы мәселелері бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуде. Ғылыми-зерттеу іс-шараларының түрлері мен формалары әртүрлі. Әлеуметтік философия кафедрасының ғылыми-зерттеу шараларының ерекшелігі бірнеше ғылыми бағыттарды синтездеу: А.Х. Қасымжановтың философиялық мұраларын зерттеу. Қоғам мен адамның рухани өзін-өзі анықтау мәселелерін зертте. Әл-Фараби мұраларын зерттеу Қазіргі әлеуметтік философия мәселелерін және әлеуметтік эпистемология мен компаративистік зерттеу әдістерін қарастыру. Әл-Фараби идеяларының методологиялық-жалпыгуманитарлық мәнін қарастыру және оның шығармашылығын түрлі ғылыми зерттеулер мен инновациялық білім процесстерінде қолдану деңгейін қадағалау. Жаһандану дәуіріндегі қазақ ұлттық идеялары мен отан сүйгіштік қасиеттерін қалыптастыру. Әл-Фараби мұраларын қазіргі замандық ғылыми-әлеуметтік жағынан зерттеу. 2008 жылдан бастап әлеуметтік философия кафедрасында әл-Фараби орталығы жұмыс жасап келе жатыр. Орталық жетекшісі – профессор Алтаев Ж.А. Орталықтың негізгі жұмыс жасау бағыты әл-Фараби идеяларын қазіргі уақытта толығымен зерттеу т.б.
Ғылыми бағыттар
Әлеуметтік философия кафедрасының ғылыми зерттеу жұмыстарының басты ерекшелігі бірнеше ғылыми бағыттарды синтездеу: А.Х. Қасымжановтың философиялық мұраларын зерттеу. Қоғам мен адамның рухани өзін-өзі анықтау мәселелерін зерттеу. Әл-Фараби мұраларын зерттеу Қазіргі әлеуметтік философия мәселелерін және әлеуметтік эпистемология мен компаративистік зерттеу әдістерін қарастыру. Әлеуметтік танымның әдістерін зерттеу. Кафедраның ғылыми-зерттеу жұмыстарының негізгі бағыттары:
Фарабилік онтологиялық және теориалық-танымдық аспектілердің аксилогиялық, методологиялық, идеологиялық қырына ауысуына сараптама жасау. Әл-Фараби идеяларының методологиялық және жалпыгуманитарлық мағыналарын қалыптастыру және оның шығармаларын қазіргі таңдағы негізгі ғылыми зерттеулер мен инновациялық білім процесстеріде қолдану. Әл-Фарабидің философиялық мұраларын зерттеу барысында жаһандану заманындағы қазақ ұлтының идеологиясы мен отан сүйгіштік сезімдерінің қалыптастыру мақсатында ғылыми-тәжірибелік әдістемелер жасау. Докторанттарға, аспиранттарға, магистранттарға арнап оқу құралын шығару «Қазіргі ғылым мен әлеуметтік ойлардағы әл-Фараби». - 10 п.л. (2011ж.). Әлеуметтік философия кафедрасының ғылыми зерттеулер жүргізу барысындағы жеткен ғылыми жетістіктері. Кафедра мынадай ғылыми жетістіктерге қол жеткізді:
Фарабитанудың методологиялық-тарихи мәселелері барысында тарихи-мәдени, философиялық-методологиялық, әлеуметтік-философиялық, антропологиялық негізгі заңдылықтары зерттелді, қазіргі таңда зерттеліп жүрген араб-мұсылман философиясына, қазіргі салыстырмалы философия, сонымен қатар, А.Х. Қасымжанов мұраларына шығыс философиясы мен фарабилік интерпретациялар жасау. Қазіргі қазақстан қоғамының рухани әлемінің қалыптсауы мен дамуына жан-жақты тарихи және әлемдік көзқараста сараптама жасау. Мәдени-философиялық, өркендеу, білім жобалары мен араб-мұсылман философиясынан мәдени тепе-теңдікті, философиялық жүйені, әлеуметтік ұйымдар, адамзат болмысының негізін іздеу барысында салыстырмалы заңдылықтарды көрсету. Ұлттық менталитеттің мәні мен қоғамдық бірлікті түсіну ге бағытталған концептуалды идеяларды қалыптастыру. Қазіргі тарихи-философиялық процессте араб-мұсылмандық философиясы мен әл-фараби мұраларына мәнді интерпретация жасау үшін мәдениеттің түріктік моделіне сай теңдік анықтамасын іздеу (мәдениеттің әмбебаптылығы, қоғамды реформалау, әлемді құрудың идеялық негізі, ислам мәдениеті, исламдық әлем тану, гуманистік идеалдар, адам сүйгіштік идеялар, азаматтылық, интеллектуалды сапа мен философиялық зерттеулер, саяси философия, білімді реформалау, ғылымның бастауы). Фарабилік эволюцияның аясында мәдениетті салыстырмалы зерттеудің рухани эволюциясы мәселелерінің мағынасы құрылды. Әлеуметтік философия кафедрасында жүргізілген зерттеулердің ғылыми маңыздылығы жоспарланған зерттеулерді жаңа білім технодогиялары мен социогуманитарлық, философиялық зерттеулердің жаңа әдістерімен, рухани, мәдени, аксиология, сферасындағы жаңа эпистемологиялық жолдармен зерттеу.
Ғылыми жобалар мен зерттеулер
2009 жылдың басында профессор Ж.А. Алтаевың жетекшілігімен әлеуметтік философия және әл-Фараби Орталығының ұжымы жасаған «әл-Фараби және қазақ халқының рухани мәдениеті» ғылыми жобасымен ҚР БҒМ-нің 2009-2011 жылдар аралығында жүргізілетін іргелі зерттеулерге жариялаған конкурсында грантқа ие болды. Жаһандану заманы талабына сәйкес жаңа интегралды дүниетанымды қалыптастыру аясында халықтар мен мәдениеттердің бірлігі мен өзара түсіністігіне бағытталған әл-Фараби мұрасын жан-жақты зерттеу қазіргі кездегі Орталық қызметінің басым бағыттары болып табылады.
Қазақ мәдениеті мен философиясындағы зерттеудің негізгі нысаны адамның рухани болмысын тану, өмірдің мәнін іздеу, өзінің басқа жанға, әлемге деген қатынасын анықтауға қатысты болып келеді. Адамның шын мәніндегі рухани жаңғыруы оның өзіне және әлемге деген толыққанды көзқарасының қалыптасуын талап етеді, саналы тіршілік иесінің дүниетанымдық ұстанымдарын өзгертпей бұл үрдістің жүзеге асуы неғайбыл болып қалатындығы анық. Қазіргі таңда адамның көкірегіне сенім ұялататын, ар ілімін жетекшілікке алатын мұндай дүниетанымдық тұжырымдамалар мен ілімдерді қалыптастырудың қажеттілігі айқын көрініп отыр.
Адамның рухани жаңғыруы, оның адамгершілік-этикалық құндылықтары қазақ ойшылдарының шығармашылығында кеңінен көрініс тапқан. Рухани құндылықтар мәселесі қазақ философиясы мен мәдениеті тарихының негізгі ұстыны болып табылады.
Фарабитану саласындағы зерттеулердің өзектілігі мәдениетаралық және дінаралық сұхбаттың қажеттілігінен туындап отыр. Аталған ғылыми-зерттеу жобасындағы әл-Фараби идеялары мен жаһандану үрдісіндегі Қазақстан халықтарының рухани мәдениетін және олардың рухани даму кеңмәтінінде іргелі және стратегиялық мәселелерді шешудегі келісім, ынтымақтастық және өзара түсіністік философиясын қалыптастырудағы рөлін жан-жақты зерттеудің әдіснамасы әлемдік, отандық және шетелдік ғылымда әлі де болса толықтай зерделене қойған жоқ.
«Әл-Фараби және қазақ халқының рухани мәдениеті» жобасы аясында келесідегідей ғылыми мәселелер зерделенді:
Фарабитану тарихы мен әдіснамасы мәселесі аясында шығыс философиясы мен Фараби мұрасын байыптауда батыстық көзқарастағы түсіндірмелерден тарихи-мәдени және философиялық-әдіснамалық тұрғыда бас тартудың көріністері А.Х. Қасымжанов және т.б. белгілі ғалымдардың еңбектері негізінде көрсетілді. Мәдениеттердің, философиялық жүйелердің, әлеуметтік ұйымдар мен адам мәнінің өзіндік бірегейлігінің негіздерін іздеу саласындағы салыстырмалы ұстындардың заңдылықтары айқындалды.
Философиялық өзіндік сана ретінде көрінетін рухани бірегейліктің болмыстық және танымдық бастаулары анықталды. Қазіргі заманғы тарихи-философиялық үдеріс аясында (мәдениеттердің әмбебаптығы, қоғамды реформалау, адамзат қоғамының идеялық негіздері, ислам мәдениеті, ислам дүниетанымы, гуманистік мұраттар, адамға деген құрмет пен сүйіспеншілік идеясы, азаматтық парыз, рухани кемелдену, интеллектуалдық сапа мен философиялық зерттеулердің жоғарғы деңгейі, саяси философия, білім саласын реформалау, ғылым негіздері)әл-Фараби мұрасы мен ислам философиясын зерделеуде маңызы зор ұғымдық құрылымдардың семантикалық мән-мағынасы көрсетілді. Мәдениеттерді өзара салыстырып талдауда және соның ішінде, фарабитанудың эволюциясы кеңмәтінінде рухани эволюция мәселесінің мәні анықталынды.
Мәдениеттану және дінтану кафедрасы
Дінтану және мәдениеттану кафедрасының меңгерушісі - Философия ғылымдарының докторы, профессор Құрманалиева Айнұр Дүрбелеңқызы Дінтану және мәдениеттану кафедрасы – заманауи жоғары сұраныстар мен қызығушылық ие, еліміздің тәуелсіздігімен қатар жаңа ғасыр мамандықтары болып табылады. Дінтану және мәдениеттану елімізде жаңа ашылған мамандықтар. Бұл мамандықтардың білім беру бағдарламасы жоғары білім берудің жалпыға міндетті мемлекеттік стандартына сай негізделген.
Дінтану – республикамыздағы жас және үлкен сұранысқа ие мамандықтардың бірі. Егер сіз «Дінтану» мамандығын таңдаған болсаңыз, онда осы мамандық бойынша жоғарғы кәсіби деңгейде конфессионалдық мәселелерді терең талдауға қабілетті дінтанушы мамандар дайындалады. Сіз осы бағдарлама аясында: «Діндер тарихы», «Ислам теологиясы», «Христиан теологиясы»; «Кұран және құрантану»; «Дін философияси»; «Дін әлеуметтануы»; «Дін психологиясы»; «Діни антропология»; «Діни этика және аксиология»; «Дін және өнер»; «Дін және мәдениет» секілді қызықты пәндермен танысасыз.
Мәдениеттану – мәдениет және оның институттарын тұтас феномен ретінде зерттейтін ғылым саласы. Мәдениеттану мамандығы оқу үрдісіңе 1994 жылан бастап ене отырып, Қазақстан Республикасының жоғары білім беру жүйесіне міндетті пән ретінде кірді. Кафедрасының тарихы әл Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің философия және саясаттану факультетінің тарихымен және Қазастан мен Орталық Азиядағы философияның пайда болуымен тығыз байланысты. Кафедраның қызметкерлері мен түлектері қазақстандық философиялық ойдың қалыптасуында маңызды рөл атқарды. 1949 жылы С.М. Киров атындағы ҚазМУ-да философия және экономика факультеті ашылып, алғашқы маркстік лениндік философия кафедрасы пайда болды. Философия факультеті мен кафедраның ұйымдастырушысы ОК ЖКП (б) жанындағы Қызыл профессура институтының түлегі доцент, философия факультетінің алғашқы деканы Дардыкин Н.П. болды. 1951 жылы философия мен экономика факультеті біріктіріліп, философия-экономика факультеті болды және оның жетекшісі ретінде экономика ғылымдарының кандидаты, доцент Жеребятьев Ф.А. тағайындалды. Философия-экономика факультеті 1954 жылға дейін қызмет етті және КОКП ОК шешімімен философиялық кадрлар кеңестер одағының жетекші жоғары оқу орындарында (Мәскеу, Ленинград, Киев мемлекеттік университеттері) тағайындалуы қажет деп табылып, жабылады. Кафедра университетте тек қана философия пәнін жүргізуге ғана жауапты болмады, сонымен қатар барлық факультеттерде этика, атеизм, эстетика, логика пәндерін оқытумен және аспиранттарды философиялық тұрғыдан дайындауды ұйымдастыруға да жауапты болды. Жалпыуниверситеттік кафедраның ауқымы оның кеңеюін қажет етті, бұрынғы философия факультетінің 1954-1955 жж. Түлектері Сегизбаев О.А., Гильман М.И., Шустова В.П., Икенов А.И., Яковлев В.Г. және т.б. келіп, кафедраның профессор оқытушылар құрамы 30 адамды құрады. Философия кафедрасы маман щығарушы кафедраға айналды.
Біздің кафедра аталған мамандық бойынша түлектер шығарушы кафедраға айналды және Қазақстандағы жоғары оқу орындары арасында дінтанушы мамандарды дайындауда жетекші орынға ие. Бұрынғы кафедра меңгерушісі профессор Орынбеков М.С. пен профессор Б.Қ. Құдайбергенов бастатқан дәстүр дінтанушы мамандарды дайындауда қазіргі кафедра меңгерушісі профессор Байтенова Н.Ж. тарапынан сәтті жалғасын табуда. Жаңа мамандық «Теология» және PhD докторларын дайындау бағытында маңызды жұмыстар жасалуда. Кафедра дінтану мамандығы бойынша оқу әдістемелік орталықтың секциясы болып табылады және ол секция профессор .Байтенова Н.Ж. тарапынан басқарылады. Оның ғалым хатшысы доцент Рысбекова Ш.С.
2003 жылдан бастап, қазіргі күнге кафедраны философия ғылымдарының докторы, профессор Байтенова Н.Ж. басқарып келеді. Жоғары білім беру саласында 1975 жылдан бері жұмыс істеуде және 36 жылдан астам ғылыми-педогогикалық, оның 31 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дағы еңбек өтіліне ие. Осы уақыт ішінде ҚР ғылыми, ғылыми-педагогикалық кадрларды даярлау ісіне орасан еңбек сіңіріп келеді. Профессор Байтенова Н.Ж. «Үздік оқытушы 2006 ж.», ҚР БжҒМ «үздік ғалым» номинациясы бойынша грант иегері (2009-2010). «ҚР ғылымын дамыту жолындағы еңбегі үшін» (2008) төсбелгісімен марапатталған. Факультетіміздегі осы мамандықты бітірген түлектер түрлі салаларда – әділет министрлігінде, құқық қорғау органдарында, діни істер жөніндегі комитетте, облыстық, аудандық, қалалық әкімшіліктердің ішкі саясат бөлімінде, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасында, жоғарғы және орта оқу орындарында жемісті еңбек етуде. Магистратураны үздік аяқтаған түлектер өз білімдерін шет елдерде білімдерін жетілдіруде. Біздің түлектеріміздің бірқатарын Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы облыстық және аудандық мешіттерге имам етіп тағайындады. Бұл кафедра ұжымының Университет қабырғасында зайырлы және діни білімді терең игеріп, жетік ұштастырған мұсылман зиялы қауымын қалыптастыруға да өзіндік үлес қосып отырғандығын көрсетеді.
Профессор Н.Ж. Байтенованың кафедраға басшылыққа келумен кафедра тарихының жаңа кезеңі басталды. Оның жетекшілігімен кафедра ғылыми зерттеу жұмыстарын белсенді жүргізе бастады. Ғылыми зерттеудің басым бағыты заманауи діни жағдайдың өзекті мәселелерімен байланысты. Соңғы 5 жылда ҚР ҰҒА академигі Ғарифолла Есім және профессор Н.Ж. Байтенованың жетекшілігімен авторлық ұжым Қ.А. Затов, Ш.С. Рысбекова, Қ.М. Борбасова, Б.К. Бейсенов, Б.Б. Мейірбаев, С.У. Абжаловтар тарапынан Білім және ғылым министрлігінің бірнеше гранттары ұтып алынды. Дінтанудың маңызды мәселелері бойынша кітаптар баспаға шықты: «Қысқаша діндер тарихы», «Дінтану негіздері», «Қазіргі Қазақстандағы жаңа діни ұйымдар», «Қазіргі дәстүрден тыс діни ағымдар мен культтер».
Атап айтсақ, «жаһандану жағдайындағы Қазақстандық өркениет және мәдени сәйкестілік жолдарын іздеу» (2003-2005ж); «Әл-Фараби-Абай: сабақтастық мәселесі» 2005-2008 ж. «Ұлттық қауіпсіздік арасындағы діни сәйкестілік мәселесі» 2007-2009; «Қазақстандағы дін» 2008 жобасы. 2005 жылы осы құрамда Білім және ғылым министрлігінің грантын жеңіп алып, ҚР жоғары білім беру орындары үшін жаңа буын оқулықтары «философия», «дінтану негіздері», «мәдениет және өркениет» «ғылым философиясы мен тарихы» жарыққа шықты. ҚР ҰҒА академигі Ғарифолла Есім және профессор Н.Ж. Байтенова жетекшілігімен кафедра Алматы қаласының әкімдігі және Әділет Департаментімен бірге Қазақстандағы заманауи діни жағдайдың практикалық мәселелерімен (семинарлар, дөңгелек үстелдер, діни сенім бостандығына қатысты жаңа заң жобасын талқылау және т.б.) байланысты іс-шаралар өткізді, философия және діннің өзекті мәселелері бойынша тұрақты жұмыс істейтін теориялық семинарларды ұйымдастыру және өткізумен айналысты. Кафедра бастамасымен ғылыми симпозиумдар мен конференциялар - өткізіледі. Бұл үш халықаралық симпозиум «Шығыс-Батыс: мәдениеттер сұхбаты» 1992, 1996, 1998 жж, халықаралық ғылыми конференция «Жан ізденісіндегі заманауи адам» (2006 ж.), халықаралық ғылыми конференция әл-Фараби, Абай; рухани сабақтастық мәселесі (2007 ж.) Азия философиялық ассоциациясының (ICAPA 2008 ж.) үшінші халықаралық конференциясы, халықаралық ғылыми конференция «Діни сәйкестілік және ұлттық қауіпсіздік мәселесі» (2008 ж) және т.б.
Кафедра ұжымы ғылыми зерттеу нәтижелерін практикалық қолданысқа енгізу мәселесіне де үлкен назар аударады. Соңғы екі жылда Профессор Н.Ж. Байтенованың жетекшілігімен кафедра ұжымы «Қазақстандағы діндер» (2008), «Қазіргі дәстүрден тыс діни қозғалыстар мен культтер» (2009), «Қысқаша діндер тарихы» (2009) оқулықтарын жарыққа шығарды. Сонымен қатар, кафедра дінтану мамандығы бойынша республикалық оқу әдістемелік орталықтың секциясы болып табылады. Кафедра оқытушылары еліміздің басқа да оқу орындарымен тығыз байланыс орнатып, мамандықты жетілдірулеріне қолдау көрсетіп келеді.
Оқу-әдістемелік қызмет
Дінтану және мәдениеттану кафедрасы мамандар дайындау бойынша жетекіш кафедра. Дінтану және мәдениеттану мамандығы оқу үрдісіңе 1994 жылан бастап ене отырып, Қазақстан Республикасының жоғары білім беру жүйесіне міндетті пән ретінде кірді. Оқу қазақ және орыс тілдерінде өтеді.
Дінтану – бұл діни ілімдер тарихын және діни өмірдің институциялық формасын діни-мәдени мұра, діни өнер, діни жазба ескерткіштерін, діни білім және ғылыми зерттеу қызметі, дінге тән құқықты, діндер тарихының археологиялық ескерткіштерін, түрлі діни ілімдер мен діни ұйымдар арасындағы өзара қатынас тарихы мен қазіргі ахуалын зерттейді. Жоғары кәсіби білім беру жүйесінде дінтану зайырлы тұрғыдан оқытылады.
Мәдениеттану – мәдениет және оның институттарын тұтас феномен ретінде зерттейтін ғылым саласы. Сонымен қатар адамзат іс-әрекетінің барлық саласын қамтитын гуманитарлық ғылым болып табылады. Мәдениет пен өркениет мәселесіне қызығушылық қазіргі қоғамның өзекті мәселесі. Себебі, мәдениеттану маңыздылығы өркениеттер интеграциясы үрдісімен түсіндіріледі.
Ғылыми-зерттеу қызметі
«Дінтану және мәдениеттану» кафедрасының меңгерушісі Құрманалиева Айнұр Дүрбелеңқызының жетекшілігімен бірнеше дін және мәдениет саласы бойынша бірнеше іс-шаралар атқарылуда.
● «Қазақтану» мектебі – жетекшісі профессор, философия ғылымдарының докторы Молдабеков Жахан Жанболұлы
● «Нұр» клубы - жетекшісі профессор, философия ғылымдарының докторы Бейсенов Бағдат Қайбылдайұлы
«Қазақтану» мектебі ұлттық мәдениет жанашырларының – жас ғалымдар мен мамандардың басын қосып, елдің еңсесін және оның инттелектуалды сипатын көтеретін өзекті мәселелерді талқылайтын ашық ғылыми ұйымдастық. «Қазақтану» мектебі (кейін – мектеп) әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті философия және саясаттану факультетінің жас ғалымдарының, магистранттары мен студенттерінің негізінде жұмыс істейді әрі осы мектеп мақсат-міндеттерін өздеріне жақын тұтатын басқа факультеттер мен жоғары оқу орындарының талаптыларын пікірталасқа тартуды мақсат тұтады. Мектептің мақсаты – қазақты тану, қазақты құрметтеу, қазақ болу, қазақты таныту идеясын насихаттау, зерттеу және осы дәстүрге қатысты жобаларға қатысу. Мақсаттан туындайтын міндеттер:
- Қазақстанды тұтас тарихи және әлеуметтік-мәдени реалдылық тұрғысынан қарастырып, қазақ тарихына, тағдырына, мәдениеті мен болашағына қатысты көзқарастар мен ілімдерді салыстырып сабақтау;
- Ұлттық мүдде мен ұлттық идеяның өзекті мәселелерін талдау;
- Елдік пен ұлттық болмыс жетілуінің дәстүрлі, әлеуметтік және инновациялық жолдарын бір-бірімен үйлестіретін тетіктер мен бағдардың мән-мағынасын ашу;
- Рухани үйлестікті және әлеуметтік бірлікті баптайтын әрі ынтымақ жолын үйрететін мәдени мұра мен жасампаз гуманитарлық қызметтің рөлін көтермелеу;
- Қазақтың дәстүрлі мәдениеті мен қазақстандық патриотизмді жетілдіру түрлері мен тәжірибелерін жинақтау, ондағы Президенттік саясаттың тарихи маңызын ашып көрсету;
- Жастардың рухани белсенділігін жетілдіру арқылы олардың өзін-өзі басқару қабілеттерін, Отанға және кәсіби қызметке деген сүйіспеншілігін арттыруға лайықты іс-шараларды жүзеге асыру.
Мектеп негізінде жастармен жұмыс істейді, ұсынысын жастарға арнайды, осы тұрғыдан тәрбиелік мәселелерді саралайды. Мектеп факультет пен университеттегі әкімшілікпен және тиісті қоғамдық ұжымдармен тікелей байланыста жұмыс істейді. Мектептің күн тәртібі, жұмыс істеу стильдері мен оны өткізу мерзімдері мектеп мүшелерінің шешімімен анықталады. 2010 жылдың бірінші жартысында мына проблемалар талқылауға ұсынылмақ: 1. Ұлттық рух – елдік пен ерлік сауыты. 2. Қазақ тарихы, тағдыры, мұраты. 3. Тағдырлы елім, табанды елім. Мектептің жетекшісі, философия ғылымдарының докторы, профессор   Жахан Жанболұлы Молдабеков. «Нұр» клубы. Дінтану бөлімінің студенттері мен магистранттарының ой-танымдық және ағартушылық бағыттағы - «Нұр» клубы – діндер тарихы мен теориямен, мәдениет жүйесіндегі діннің орны мен қазіргі діни жағдай, дінге қатысты еркін ойшылдық, діни және діни емес дүниетаным сұхбаты туралы ой бөлісу мен пікір-сайыстарды өткізеді. Бұл клубтың мақсаты – болашақ дінтанушы мамандардың кәсіби тұрғыдан мамандану үшін олардың білімін жетілдіру және қайырлы қоғамдағы дін және діни төзімділік туралы пікір алмасу болып табылады. Қазақстандық патриотизм және жалпыадамзаттық ұлттық құндылықтардың жастар бойында қалыптастыру зайырлылық ұстанымы негізінде айқындалып, студенттер дінтанулық зерттеулер жүргізуге дайындалды.