cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эпистемология
Білім деген не?
Екіншіден, практика өзінің сұраныстарымен танымның мақсаты болып табылады. Адамдар алатын білім оларға өмірде пайдалану үшін қажет. Олар заттар мен тауарлар, еңбек құралдарын өндіретін өндіріс үшін бірден-бір қажеттілік. Біздің өмірімізде аса маңызды қажеттілікке айналып отырған радио, теледидар, физика және басқа да ғылымдардың жетістіктері нәтижесінде пайда болған. Егер де білім практикада қажет болмаса, оның әлеуметтік құндылығы төмендей береді.
Ақсай (Түркістан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 60 км-дей жерде.
Эпистемология
Білім деген не?
Үшіншіден, практика адам білімдері мен көзқарастарының ақиқаттығының өлшемі. Ғылыми болжамдар мен теориялардың нақтылығын практика дәлелдейді, немесе жоққа шығарады. Бірақ, бұл өлшем өзінің жетілмегендігінен әмбебап емес, өйткені әлем туралы көптеген болжамдар мен идеаларды практика жүзінде тексеруге немесе бағалауға болмайды. Сондықтан да ғылым білімнің ақиқаттығын негіздеу үшін басқа да тәсілді қолданады, мысалы, логикалық дәлелдеу.
Ақсай (Түркістан облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 77 адам (38 ер адам және 39 әйел адам) болса, 2009 жылы 52 адамды (29 ер адам және 23 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Эпистемология
Білім деген не?
Таным өте күрделі процесс, ол ұдайы даму үстінде болып отырады. Ол адамға зат пен құбылыстардың сыртқы, көзге түсер қасиеттері мен қатынастарынан бастап, оның тереңде жатқан ішкі салыстырмалы тұрақты байланыстарына дейін бойлауға мүмкіндік береді, яғни заттың мәнін, ішкі құпиясын меңгеруге жағдай жасайды. Таным процесі екі сатыдан тұрады: сезімдік таным және рационалдық таным. Бұл екі саты бірінен кейін бірі болатын жекелеген деңгейлер емес, олар біртұтас таным процесінің екі қарама-қарсы жағы‚ бір-бірімен өте тығыз байланысты, бірақ әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар. Оны көрнекті етіп көрсету үшін мынандай жіктелуді жасауға болады:
Шул Крик Драйв (Миссури)
Шул Крик Драйв (Shoal Creek Drive) — Миссури штатының Newton округіне жататын АҚШ қаласы.
Эпистемология
Білім деген не?
Бұл кестеде сезімдік танымды сипаттайтын әрбір ережеге қарама-қарсы рационалдық танымға тән ерекшелік көрсетілген. Мұның мәні танымда бір-біріне қарама-қарсы екі процесс өзара әрекеттеседі, оның біреуі шындықты тікелей қабылдаумен, сезімдік образды бейнелеумен, ал екіншісі абстракты ойлаумен тығыз байланысты.
Шул Крик Драйв (Миссури)
Қала тұрғындарының саны 337 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.2 км² шамасында. FIPS коды — 29-67628.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Эпистемология
Білім деген не?
Сезімдік таным-танымның төменгі деңгейі. Адамдар өзінің өмірлік іс-әрекетінде қоршаған ортамен тікелей қатынасқа түседі. Олар заттар мен заттық және адами қатынастар әлемінде өмір сүреді, өзін қоршаған ортада еркін сезіну үшін осы ортаның қисынын түсінуі қажет. Практикалық іс-әрекет процесінде адамдарда түйсіктер, қабылдаулар, елестер қалыптасады. Бірақ сезімдік тәжірибенің аясы тар. Сезімдік таным мен абстрактілі ойлау бір-бірімен тарихи және логикалық байланысқан. Сезім мен ақылдық өзара байланысы тіпті терең. Өйткені, адамның сезімдік образдары ойлы сипатта болады, олар тілмен тікелей байланысты, ал мұның өзі сезімдік образдарда әлеуметтік бағалаудың болуына меңзейді. Сонымен қатар, логикалық ұғымдар, абстракциялар танымда сезімдік тәжірибемен тығыз байланыста қолданылады.
Субъектің заттармен, құбылыстармен тікелей өзара әрекеттесуі кезінде туындаған сезімдік әсерлері сезіну және түйсіну деп аталады. Сезіну объектілердің жекелеген қасиеттерін бейнелейді-қызыл, қатты, тәтті т.б. Түйсіну -затты, құбылысты тұтас бейнелейді.
Сезімдік түйсіну тек нақты затты бейнелей алады, ал жалпы затты көрсете алмайды. Ойлаудың қарапайым клеткасы ұғым - деп аталады. Ұғым дегеніміз - шындықтағы заттардың, құбылыстардың өзара байланыстарын жүйелеп жинақтайтын, қорытатын ой. Яғни, объективті шындықтың өзіндік табиғатын игеру, бейнелеу ұғымдар түрінде іске асады. “ұғым сезімнен толық арылған ой жүзінде танылған заттың дүниеде болу тәсілін ішкі қажеттілігінде және сондай құбылыстардың бәріне де міндетті түрде тән жалпылығында идеалдық түрде қайта жасайды”.
Ұғымның бастапқы белгісі - танылатын саладағы барлық құбылыстарға тән болудың формасын анықтау. Ұғым-жай ғана жалпылау немесе жинақтау емес, ол заттың не құбылыстың дүниеде болу жолын, болу тәсілін анықтайтын іргелі жалпылау.
Ұғымдардың өзара байланысын тұжырым анықтайды. Тұжырым заттар мен құбылыстар туралы айтылатын кез келген сауал, ол бір нәрсені растап, не терістеп тұжырымдайды. Тұжырым құбылыстардың сан алуан байланыстарын көрсетеді.
Пайым деп бұрынғы қалыптасқан білімнен жаңа білімнің, бұрынғы белгілі ойдан жаңа ойдың шығуын іске асыратын ойлаудың жоғары формасын айтамыз. Адам ойларының жасампаздық сипаты осы феноменде айқын көрінеді. Ойдан ой туады. Белгілі білімдерден белгісіз білімдер Пайым арқылы өрбіп өтеді.
Таным және практика
Сөйтіп, біз адам танымының ішкі жүйелік құрылымы туралы жалпы мағлұматтар алдық. Таным-адамның ажырамас, тылсым қасиеттерініқ бірі. Өйткені көрсем, білсем деген ниет оны өзі дамыған сайын мазалай береді. Осындай мазасыздық, тынымсыз іздену, ұдайы қарману адам баласын жетілдіре түседі, жетілген сайын ол таным көкжиегін кеңейте, ұлғайта береді.
Таным екі деңгейден тұрады:
Дүниені танып, игеріп, оны білу үшін адамдардың қарапайым өзіндік тәжірибесі, сонымен қатар ол тәрбиеленген мәдени-әлеуметтік ортаның ерекшеліктері де маңызды роль атқарады. Дегенмен, дүниенің терең байланыстары мен тұрақты қасиеттерінің қыры мен сырын білу үшін адамның  қарапайым танымының аясы тар, мүмкіндігі мардымсыз болады. Сондықтан, адам арнайы ғылыми, кәсіби білім алуға ұмтылады, яғни танымның ғылыми деңгейіне көтерілуге тырысады.
Ғылыми таным дүниенің, объективті шындықтың жалпы байланыстары мен қасиеттерін арнайы тәсіл арқылы зерттейді. Ғылыми таным-жүйелі таным. Ол адамнан арнайы дайындықты, іздестіруді, тынымсыз еңбекті қажет етеді.
Ғылыми таным өзіне тән ерекшеліктерімен сипатталады.
Ең алдымен, ғылыми таным өзі зерттейтін объект жөнінде жан-жақты дәлелді объективті білім жинақтауға тырысады. Ол абстрактілі-аналитикалық, сонымен қатар, конструктивті-синтетикалық білім болып табылады. Талдаудың көмегімен зат ойша бөлек-бөлек қасиеттерге, функцияларға, сапаларға жіктеледі. Біріктіру арқылы заттың жеке бөлшектері туралы білім оның біртұтас және көлемді бейнесінің қалыптасуына мүмкіндік туады. Ғылыми танымның екі дегейін-эмпириялық таным мен теориялық танымды бөліп көрсетуге болады.
Эмпириялық таным-бұл эксперимент, бақылау, баяндау, салыстыру, өлшеу. Бұл деңгейде объект алғашқы ізденістен өтеді, онық сыртқы ерекшеліктері мен кейбір заңдылықтары анықталады. Теориялық деңгейде объект түсіндіріледі, оның түпкі, негізгі, ұдайы қайталанып отыратын заңдылықтары ашылады. Бұл екі деңгей бір-бірімен тығыз байланысты. Эмпириялық таным ғылыми заңдардың қалыптасуының бастауы, негізі болып табылады, теория эмпириялық материалды түсіндіреді.
Эмпириялық білім-теориялық зерттеулер мен ғылыми мәселелерді қоюдың маңызды стимуляторы. Тәжірибенің мәліметтерінің негізінде диаграммалар, карталар, жобалар жасалады, алғашқы болжамдар мен қорытындылар тұжырымдалады, алынған мәліметтердің өзара байланыстары анықталады.
Зерттеудің теориялық деңгейі жоғары деңгейдегі жинақтаумен, идеализациялаумен, объектінің заңдылықтары мен ішкі байланыстарды бейнелеумен ерекшеленеді. Ғылыми танымда арнайы методтар қолданылады. Метод дегеніміз-зерттелетін нәрсені ойша қайта жаңғыртудың, қойылған ғылыми мақсатқа жетудің тәсілі. Эмпириялық деңгейде бақылау, өлшеу, эксперимент, баяндау, ал теориялық деңгейде тарихилық пен логикалық, аксиоматикалық метод, формальдау, абстрактіліктен нақтылыққа өрлеу сияқты тәсілдер қолданылады. Кейбір тәсілдер (жіктеу мен біріктіру, индукция мен дедукция, модельдеу) эмпириялық және теориялық деңгейде де кеңінен қолданылады. Бақылау-сыртқы дүниені мақсатты да жүйелі түрде қабылдау. Ол танымның алғашқы дерек беретін көзі болып табылады. Ғылыми зерттеуде бақылау үш міндетті орындауға тиіс:
Өлшеу зерттеліп жатқан объектің сандық сипатын анықтауға мүмкіндік береді. Эксперимент дегеніміз-белгілі бір құбылыстарды зерттеу мақсаттарына сәйкес келетін жаңа жағдайлар жасаумен оларға белсене ықпал ету арқылы немесе процестің барысын қажетті бағытына өзгерту арқылы зерттеу. Тарихи тәсіл заттың барлық тарихын жан-жақты, әртүрлі көріністерімен баяндап, жаңғыртады. Ал логикалық тәсіл заттың дамуының тек жалпы қисыны мен бағыттарын және қайшылықтарын ғана қарастырады. Моделдеу деп зерттеу мақсатында арнайы жасалған бір объектіде басқа бір объектінің сипаттамасын қайта жаңғыртуды айтамыз. Мысалы, қоғамның нарықтық қатынастарға өтуінің теориялық моделін жасап, оның барлық көріністерін бақылап отыруға болады.
Дереккөздер
Санат:Философия
Болымды сөйлем
Болымды сөйлем ( предложение утвердительное ) -  объективті болмыстың, ойлаған ойдың, іс-әрекеттін орындалғаның не орындалатының хабарлайтын сөйлем. Болымды сөйлем болымсыз сөйлемге қарама-қарсы қойылып қаралады. Мысалы: Көкіректе жамандық еш ниет жоқ, (Абай). Ескіге жаңа өлшеуіш (мақал). Мен бүгін үйге бардым(сөз).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Су спирографы
Су спирографы суға толған поршені бар цилиндрді пайдаланып ауа мөлшерінің өзгеруіп көретін спирограф.
Амаранти
Амаранти:
Барбара Ленни
thumb|right|200px|Ленни Барбара Ленни Ольгин (Bárbara Lennie Holguín; туылған күні 20 наурыз 1984 — аргентинадан шыққан испан әртісі.
Өмірбаяны
Барбара туылғаннан кейін көп ұзамай отбасымен Буэнос-Айреске қоныс аударды. Барбара алты жасқа келгенде қайтадан Испанияға оралды. Актерлік шеберлілікті Корольдік жоғарғы мектепте драмалық өнер курсында шыңдады. "Диктант",  «Во всех песнях поётся обо мне», «Женщины в парке», «Обаба», «Велосипед», «Невидимый гость», «Все дни принадлежат тебе» и «Страданий больше, чем славы» фильмдерінде басты рөлдерді сомдаған. Сонымен қатар, Ленни  Эмилио Мартинес-Ласароның «Тринадцать роз» және Педро Альмодовараның «Кожа, в которой я живу» атты фильмдерінде өнер көрсеткен. .
«Обаба» фильміндегі Лурдес рөлі үшін «Гойя» премиясында «Әйелдер арасындағы үздік дебют» номинациясына ие болды. 2015 жылдағы «Волшебная девочка» фильміндегі рөлі үшін «Ең үздік әйел рөлін» жеңіп алды.
Теледидарда шағын рөл және «Обратный отсчёт» атты телевизиялық сериалда - Дани Мартин және Алекс Гонсалес атты әріптестерімен өнер көрсетті. "Изабелла" телесериалында  басты рөлдердің бірі — патшайым Жуананың рөлін сомдады..
2016 жылы Марио Касаспен бірге әйгілі "Көрінбейтін қонақ фильмін сәтті ойнап шықты. Аталған жұмбақ кино әлем жұртшылығының жоғары бағасына ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:XXI ғасыр актрисалары Санат:Испания актрисалары Санат:Алфавит бойынша актрисалар Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:20 сәуірде туғандар Санат:1984 жылы туғандар Санат:Мадридте туғандар
NGC 4711
NGC 4711 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 1 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4711 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43286, IC 3804, UGC 7973, MCG 6-28-33, ZWG 188.22, IRAS12463+3536.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Бәстәми Мұсабайұлы
Бәстәми Мұсабайұлы (1895-1978) - Абайдың күйеу баласы. Әбдірахманның қызы Рахилаға үйленген.
Абай аулындағы татар молдасы Махмұттың шөбересі. Махмұттан - Ысқақ, Ысқақтан - Мұсабай, Мұсабайдан - Бәстәми өрбіген. Ш. Құдайбердиевтің дастаны бойынша Әуезовтің жетекшілігімен 1917 ж. Ойқұдықта қойылған «Еңлік-Кебек» спектаклінде Бәстәми Еңліктің рөлін ойнаған. Тіркестіріп тігілген үйдің бірі - осы Бәстәмидің үйі. Әуезов «Абай жолына» арқау болған кептеген деректерді Бәстәмиден алған.
Дереккөздер
Санат:1895 жылы туғандар Санат:1978 жылы қайтыс болғандар Санат:Абай энциклопедиясы
Сағат Жұмағазиев
Сағат Жұмағазиев (1911 жыл 30 желтоқсан, Жаңақала ауданы) - журналист, Қазақ КСР мәдениетіне еңбегі сіңген қызметкер (1972).
Еңбек жолы
Еңбек жолын 1928-30 жылдары Азғыр кентінде аудандық атқару комитетінің іс жүргізушісі боп бастаған. 1930-31 жылдары Орал қаласындағы кеңес-партия мектебінің тыңдаушысы. 1931-66 жылдар аралығында облыстық, республикалық басылымдарда әр түрлі жауапты қызметтер атқарды. 1966-69 жылдарда Мәскеудегі КСРО Жоғарғы кеңесінің актілері басып шығаратын бөлімнің реферанты, 1969-75 жылдары осы бөлімнің қазақ бөлімшесінің меңгерушісі, 1976 жылы республикалық «Қазақстанның ауыл шаруашылығы» журналында редактор, аудармашы қызметін атқарады.
Марапаттары
2 рет «Құрмет Белгісі» (1945, 1947) орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан журналистері
Литвиновка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Литвиновка — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Тахтаброд ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 83 км-дей жерде. Теңіз деңгейінен 263 метр биіктікте орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 324 адам (150 ер адам және 174 әйел адам) болса, 2009 жылы 294 адамды (141 ер адам және 153 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Велорикша
thumbnail|250px|right| Бангладеш стиліндегі велорикша, Швеция, 2005 Велорикша (қазіргі кезде Батыс елдерінде жиірек велотакси) — қоғамдық көліктің бір түрі: велосипедпен жолаушыларды тасымалдайды (әдетте екеуден көп емес). Велорикша Жапония елінде жай рикшалардың түрінен шыққан, сол елден Азияның көптеген жерлеріне тараған. XX ғасырдың екінші жартысында велотакси Еуропа мен Американың қалаларында да пайда болады. Нью-Йорктің Орталық паркінде, Вашингтоннің Нэшнл Молла аумағында, Лондонның Сохо және Ковент-Гарден аумағында бар. 2006 жылы велотакси Мәскеудегі Пушкин алаңында және Санкт-Петербург қаласына да келеді. Велотакси құрылысы әр қалада әр түрлі.
Галерея
Санат:Адам күшімен қозғалатын көліктер Санат:Транспорт Санат:Велосипед
Қазан өзені
Қазан – Көксу өзенінің алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жетісу облысы Кербұлақ ауданындағы өзен. Ұзындығы 45 км.
Бастауы
Бастауын Жетісу Алатауындағы Тоқсанбай, Қоңыроба тауларындағы мұздықтарының оңтүстігінен алып, Айыркезең асуының тұсында Қараарық өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Жоғарғы ағысында тар шатқалдармен ағады. Арнасының жағасы тік, биіктігі 4-10 м-ге жетеді. Су жайылмасының ені 25 – 30 м. Ағысы қатты, суы мол. Өзен суы жайылымдарды суландыруға пайдаланылады.
Сұлу көл
Сұлу көл (2010 жылға дейін — Чесноково ) — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы ауыл, Сұлукөл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Перемётное ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 104 км-дей жерде, Емболат өзенінің жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 634 адам (316 ер адам және 318 әйел адам) болса, 2009 жылы 527 адамды (267 ер адам және 260 әйел адам) құрады.
Платошинка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Вэбб Сити (Миссури)
Вэбб Сити (Webb City) — Миссури штатының Джаспер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 19.3 км². FIPS коды — 29-78118.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 10,996 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Джаспер округы (Миссури)
Ян Поплугар
Ян Поплугар (Ján Popluhár;, Бернолаково — , сонда) — чехословакиялық футболшы, қорғаушы.
Дереккөздер
Санат:Чехословакия футболшылары Санат:Чехословакия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Слован Братислава ФК ойыншылары Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары
Абажа
Абажа — ағаш тақтайшалардан құралып, былғарымен, киізбен қапталған, беті жұқа қаңылтырмен әшекейленіп жасалған, ұзындығы бір құлаштай, биіктігі жарты құлаштай көлемді үй жиһазы. Сандықтың үлкен түрі — Абажаның сүйегі ауыр, асты тегіс, екі жақтауында қос құлақшасы болады. Жүкаяқтың үстіне қойылады. Ол — көлемі үлкен ғұрыптық бұйымдарды сақтауға арналған бірден-бір бұйым (иман киіз, өлікті жууға арналған құман, ақырет кебін және өлімді атцаруга қатысты деген сияқты). Сондай-ақ, онда асыл бұлдан (матадан), қымбат теріден жасалған «бір киер» және қыстық киімдер мен жібек кілем-кілше сияқты тұрмыстық бұйымдар да сақталады. Абдырадан айырмашылығы абажаның көлемі үлкендеу. Және қақпағы құрсауланған, жақтаулары биіктеу, үстіңгі беті абдыраныкіндей тегіс емес, дөңес келеді. Көлемінің үлкендігіне байланысты бір бүйірінде ұстайтын тұтқасы қос-қостан салынады. Бұл жиһазда ыдыс-аяқ, құрғақ тамақ сақталған.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Орталық музей қорында абажаның ұзындығы 132 см, ені 61,5 см, биіктігі 52 см (тағы бір кішілеу нұсқасының өлшемі 97х45х37 см келген), артқы жағы мен түбінен басқа бөлігі тұтастай қаңылтырмен қапталған нұсқасы сақтаулы. Оның қақпағының беті көгеріс өрнекпен әшекейленген. Ал, екі жағыңда темірден соғылған сопақша қүлақша орнатылған.
Абажаның дәстүрлі дүниетаным мен тіршілік циклінде атқарылатын ғүрыптар және жосын-жоралғы, ырым-тыйымдар жүйесінде өзіндік орны бар. Ә. Диваевтың жинаған деректері бойынша, абажаның түнде ашпайды. Тек өлім-жітім болғанда немесе ерекше жағдайда ғана «абажаның іиііне жылан кірді» деген магиялық мәндегі сөзді айтқан соң ғана ашады. Көшпелі ортада қастерлі саналған абажа, сандық сияқты жиһаздарға қатысты белгіленген нормалары туралы Ә.Диваевтың Перовск уезінің қазағы М. Шахмұратовтан жазып алуы бойынша, қазақтар сандықты түңде ашпайтын себебін «әулеттен біреу өледі» деген қауіппен түсіндіреді. Ә. Диваевтың айтуынша түнде сандык аиіуга мәжбүрлейтін үш түрлі жағдайда, біріншіден, сандықта сақталған бір зат қажет болғанда, екіншіден, көш-қонға байланысты, үшіншіден, жерлеу рәсіміне қатысты ашылуы мүмкін.
Осы үй жиһазының үлкен, көлемді болуы қазақ тіліңде «далиған, зор» деген мағынаны білдіретін абажадай деген жиі қолданылатын теңеуге негіз болды.
Абажа — кебеженiң үлкендеу түрi; аюға құратын үлкен шарбақ; қақпан; киіз үйдің шаңғырағы; бір жағы түпсіз су таситын күбі.
Суфрийа
Суфрийа-а с - С у ф р и й а - суфришілер, негізгі үш хариджшілер кауымының бірі.
XII ғасырдың 2-жартысында Басрада пайда болды.
Қауымның негізін Зийад б. әл-Асфар қалаған. Қауым да соның әкесінің есіміне сәйкес «суфритшілер» деген атауға ие болды. Йазид б. Муғауии (680- 8 3 ) халиф билік құрған кезде Басраға таяу жердегі С-да Әбу Біләл Мирдастың басшылығымен көтеріліске шықты. Мирдас өлтіріліп, оны жасаушылар қырғынға ұшырағаннан кейін 681 жылы Басрада Салихб. Мусаррих Суфрийаның діни басшылығы мен көсемдікті қолына алды. Ол Омейялықтарды тақтай тайдырыл билік басындағылардан кек алуға тақырлы. 695 жылы Тигр өзеннің жоғарғы сағасында Суфрийа көтеріліске шьқты. Салих қайтыс болғаннан кейін (696) Шабиб б.Иазид қолбасшы болды. Суфрийа Орталық Иракқа тарап, әл-Мадаинді басып алып, сонда бекінді.
Алайда екі бірдей соғыста үлкен шығынға ұшырағаннан кейін азракиттермен бірігу үшін Шабиб Керманға қарай шегінуді жөн көрді. Өзеннен өту барысында Шабиб қаза тапты, содан кейін Суфрийа көтерілісі жеңіліс тапты.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Ерімбет Көлдейбекұлы
Қарасақал Ерімбет, Көлдейбекұлы Ерімбет (1844, бұрынғы Қазалы уезі, қазіргі Арал ауданы Көкаша мекені – 1916, Арал ауданы Көкаша) – ақын.
Шыққан руына орай елге Қарасақал Ерімбет болып танылған.
Хиуадағы «Шеккі Хазірет» медресесінде оқып, білім алған. Қарасақал Ерімбеттің ақындық өнер жолының қалыптасуына Шернияз Жарылғасұлы (1807 – 1867), Қашқынбай Қожамбетұлы, т.б. ақындар ықпал еткен. 1877 – 79 жылдары Қалыңбас аумағында болыстық қызмет атқарған. Жыраулық, жыршылық, әншілік, ақындық, сал-серілік өнері тоғысқан Қарасақал Ерімбет пен оның өнерпаздық айналасы: Базар Оңдасұлы, Омар Шораяқұлы, Тұрмағамбет Ізтілеуов, Даңмұрын Кенжебекұлы, Әзілкеш Шымырұлы, Оңғар Дырқайұлы, Жарылқасын Сырманұлы, Тұрымбет Салқынбайұлы, т.б шайырлар Сыр бойының жыраулық-жыршылық мектебін қалыптастырды.
Қарасақал Ерімбет шығыстық дидактика-философиялық мазмұндағы әдеби дәстүрді одан әрі дамытып, ислам дінінің гуманистік-ағартушылық идеяларын қазақ поэзиясының поэтикалық өзегімен тұтастыра жырлады. Оның насихаттық өлеңдеріне:
Сондай-ақ, ол қазақтың дәстүрлі айтыс өнеріне де өзіндік ерекшелігімен үлес қосты. Қарасақал Ерімбеттің негізгі жазба айтыстары («Қарасақал Ерімбет пен Шораяқтың Омары», «Ерімбет пен Аппақ», «Ерімбет пен Қаңлы Жүсіп», «Ерімбет пен Ыбырайым») жұмбақ айтыс тұрғысындағы идеялық, композициялық құрылымымен ерекшеленеді. Қыз бен жігіттің сөз сайысы («Қарасақал Ерімбет пен Жекей қыз») түріндегі айтыстары да ақынның әдеби шығармаларының дәстүрлі табиғатын танытады. Қарасақал Ерімбеттің жазба айтыстарында дидактикалық бағдардағы сюжеттер, нақылдар, мақал-мәтелдер, бейнелеу өрнектері мол қолданылады.
Ақын шығармалары «Айтыс» (1965, 2-т.), «Қазақ поэзиясының антологиясы» (1992) жинақтарында жарияланды. «Ұлағат сөзім ұрпаққа» (1995) атты жеке жыр кітабы жарық көрді.
Дереккөздер
Санат:1844 жылы туғандар Санат:Арал ауданында туғандар Санат:1916 жылы қайтыс болғандар Санат:Арал ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары
Үлкен Хадырьяха
Үлкен Хадырьяха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/247 орналасқан. Өзен ұзындығы 237 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 1110
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 54265, UGC 9773, MCG 11-19-1, ZWG 318.22, ZWG 319.4, KARA 666.
Сыртқы сілтемелер
IC 1110 Санат:Кіші Аю (шоқжұлдыз)
Веселиново (Шумен облысы)
Веселиново (Веселиново) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Смядово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 739 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9828. Телефон коды — 05353. ЕКАТТЕ коды — 10762.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Веселиново
NGC 361
NGC 361 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан OCL+EN типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 6 қыркүйекте Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 361 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 51-SC12, in SMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Мулевка (Аламбая тармағы)
Мулевка — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аламбай (Үлкен Мунгай)өзенінің сол жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Поршенді бекітпе
Поршенді бекітпе — бекіту деталі поршень болып саналатын, жеке оқсауытпен және картузбен оқталатын орта және ірі калибрлі артиллериялық зенбіректерде қолданылатын бекітпе.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ампос-Яха
Ампос-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юрибей өзенінің оң жағалауынан 115 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 113 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Кампус-ди-Жулиу
Кампус-ди-Жулиу (Campos de Júlio) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Солтүстік Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Паресис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Голотип
Голотип —палеонтологияда: зерттеуші топшылауына сәйкес, белгілі бір түрдің өзіндік табиғатын ашып көрсетуге жарамды деп есептелген нұсқа.
Дереккөздер
Санат:Геология
Райымбек ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Райымбек, Абай, Бұлақты, Долан, Жаңатұрмыс, Құмтоған, Қырғауылды ауылдары кіреді. Орталығы – Райымбек ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 25391 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы ауылдық округтері
Сан-Сальваторе-ди-Фиталия
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1680 адамды құрайды. Халық тығыздығы 120 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 98070.
Чесноковка (Миасс тармағы)
Чесноковка — Ресейдегі өзен. Курган облысы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Миасс өзенінің сол жағалауынан 239 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Сан-Сальваторе-ди-Фиталия
Елді мекеннің қамқоршысы — San Calogero Eremita. Жыл сайынғы мерекесі — 20 тамыз.
Чесноковка (Миасс тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Миасс өзені Челябинск қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Сан-Сальваторе-ди-Фиталия
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Чесноковка (Миасс тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мандевиль Джон
Мандевиль Джон (Жак) (Mandeville, Sir John) (14 ғасырда өмір сүрген), сэр, саяхатшының Орта ғасырлық Англияға сапары кезінде ағылшын тілінде жазылған әңгімелер жинағының авторы болуы мүмкін. .
Нақты саяхатшылардың басынан кешкен оқиғаларынан іріктеліп, автордың өзіндік бояуы қосылып, өзінің басынан кешкен қызық оқиғалары ретінде жазылған әңгімелер. «Путешествия и приключения сэра Джона Мандевиля», «Рыцаря» 1356—57 жылдары француз тілінде шықты; ағылшын нұсқасы 1375 жылы пайда болды.
Әңгімеші өзінің саяхаты туралы 1322—56 жылдары жаздым деп сендіреді. Материалдардың көбі сол кездегі саяхаттар туралы энциклопедиялар мен кітаптарда жазылғандықтан, жалпы автор саяхатқа шықты ма, шықпады ма, ол жағы белгісіз, бірақ оның әдеби шеберліктері мен қиялы кітаптың атағын сақтап қалды.
Әңгімелердің нақты авторы беймәлім болып қала береді, тіпті, ағылшын серісі сэр Джон Мандевиль расында да өмірде болды ма, жоқ па, ол жағы да белгісіз. ==Дереккөздер==
Санат:Тұлғалар
Остра-Ветере
Остра-Ветере (Ostra Vetere) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Анкона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3506 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 118 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 60010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni Battista.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Данкерат
Данкерат (Dankerath) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Арвайлер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 85 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 31 015. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Хес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Қарипулла Шынышұлы Әбдішев
Әбдішев Қарипулла Шынышұлы - тракторшы, Социалистік Еңбек Ері (1976). 1939 15 қыркүйекте Батыс Қазақстан облысы, Казталов ауданы, Жалпақтал ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Ром (Мекленбург)
Ром (Мекленбург) (Rom (Mecklenburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Пархим ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Отейру (Монталегре)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 203 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 51,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Әбутәліп Әбішев
Әбішев Әбутәліп (10.4.1947 жылы, Отырар ауылы) — актер. 1968 жылы М.Әуезов атындағы академиялық сазды-драма театры жанындағы театр студиясын, 1993 жылы Мәскеу университетін (М.М.Новохижинің жетекшілігімен) бітірген. 1963—65 жылы әдебиет пен мәдениет саласында халыққа еңбек сіңіріп жүрген аудан азаматтарының еңбегін көпшілікке таныстыру, осы бағыттағы жастардың басын біріктіру. Бірлестік мүшелері белгілі жергілікті ақындар, сазгерлер және суретшілер. Әбішев ж. Ө. б. "Отырар таланттары—2004" фестивалін ұйымдастырып, одан іріктелген 30-дан аса лауреаттардың тел туындыларын "Талантқа тағзым" деп аталатын жинаққа басып шығарды. Бірлестіктің аудандық газетте айына бір рет жарық көретін "Шабыт" атты жеке айдары бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бесс Трумэн
Элизабет Вирджиния «Бесс» Трумэн (Elizabeth Virginia «Bess» Truman; 13 ақпан 1885, Индепенденс – 18 қазан 1982, Индепенденс) – Америка Құрама Штаттарының отыз үшінші президенті Гарри Трумэннің әйелі және 1945-1953 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы. Америка Құрама Штаттарының тарихында Бесс осы күнге шейін ең көп өмір сүрген Бірінші ханым болып есептелінеді.
Өмірбаян
солға|нобай|Бесс Трумэн және оның қызы Маргарет Элизабет Вирджиния Трумэн 1885 жылы 13 ақпанда Индепенденс, Миссури штатында Дэвид Уиллок (1860-1903) және Маргарет «Мадж» Элизабет Гейтстің (1862-1952) отбасында дүниеге келді. Кішкентай кезінде ол Бесс деген лақап атты иемденіп, сол атты өмір бойы қолданды. Бесс Маргарет пен Дэвидтің төрт баласының ішіншде ең үлкені және жалғыз қыз болып келеді. Оның әкесі Джексон округінде бірнеше саясат офистерінің иегері болды.
Бесс 1890 жылы жексенбілік мектепте Гарри Трумэнмен танысады. Гарри көк көзді, алтындай сары шашты Бесске бірінші кездесіде ғашық болады. 1900 жылы мектепті аяқтағанша Бесс пен Гарри күнде көрісетін. 1903 жылы Бесстің әкесі өзін-өзі атып, қайтыс болады;Дэвидті бұндай қадамға не итергенін ешкім білмейді,, алайда естуі бойынша ол депрессияға шалдықты және үлкен қарыздарға батты. Жерлеуден кейін Бесс анасымен және іңілерімен бірге бір жылға Колорадо-Спрингске көшеді. Сол жерде Мадждың ата-анасы тұрды. 1905 жылы Бесс Канзас-Ситидегі қыздарға арналған мисс Барстоудың мектепбіне түседі.
1906 жылы мектепті бітірісімен Бесс Индепенденстегі ата-анасының үйіне оралады. 1901 және 1910 жылдары аралығында ғашықтар көріскені туралы нақты ақпарат жоқ.
1910 жылы Гарри Трумэн Бесспен қайтадан кездескен кезде әкесіне фермада көмектескен болатын. Содан кейін Гарри оған үйленгісі келетіні туралф айтады, алайда Бесс бұл шешіммен асықпауды сұрады. Себебі ол үлкен үйдегі анасының ата-анасына, Мадж Уоллеске және оның төрт баласына қамқор болу керек еді. Бірінші Дүниежүзілік соғыстың алдында Гарри қайтадан ұсыныс жасайды және Бесс келіседі. Алайда атастырылу лейтенант Трумэнның Франциядағы шайқастан 1918 жылы оралғанша тежелді. Бесс және Гарри 1919 жылы маусымда үйленді. Жас жұбайлар Бесстің ата-анасының үйінде орналасады. Сол үйде 1924 жылы олардың жалғыз қызы – Мэри Маргарет дүниеге келеді. 1952 жылы анасы қайтыс болған соң Бесс інілерінен үйді сатып алып, оны Трумэн отбасының резиденциясын жасады.
АҚШ-тың Бірінші ханымы
солға|нобай|Бесс және Гарри Трумэндар Ақ үйде құпиялықтың жоқтығы Бесске ұнатқан жоқ. Кейінрек Гарридің сөздері бойынша оның әйеліне президенттің отбасын қоршайтын ресмилік және даңғазалық ұнамады. Жай өмірде Бесс өзі маңызды деп санайтын заттарды ғана жасаса да, ол Бірінші ханымның бүкіл міндеттерін тиянақты орындаған. Гарри Трумэннің екінші мерзімі кезінде Ақ үй қайта салынған кезде, отбасы Блэр-хауста тұрды. Күйеуінің президенттілігі кезінде Бесс кей кездері көп уақытқа Индепенденске оралатын.
Бұқаралық құралдардың сұрауы бойынша Бесс тек бір баспасөз конференциясын өткізді және сол үшін «Бесс түсініктерсіз» деген атақ алды. Баспасөз конференциясында алдын-ала дайындалған сұрақтардан тұрған; сондай-ақ көптеген сұрақтарға Бесс «түсініктерсіз» деп жауап берді. Ақыры журналисттер Бесстің ізашары Элеонора Рузвельтпен салыстырмасы аныө сұрақ қойғанда, Бесс конференцияны тоқтатты. Трумэннің президенттілігі кезінде Бесс Элеонораның көлеңкесінде қалып отырған және бұл көлеңке жылдан жылға үлкейіп отырған. Алайда Бесс ештенені өзгерткісі келген жоқ. Осыдан кейін Бесс прессамен кездесілерді өзінің хатшылары Эдит Хелм мен Ритл Одум арқылы жүргізуді жөнн көрді.
1945-1947 жылдары аралығында Бесс сексеннен астан ұйымдардың жебеушісі, демеушісі және ардақты мүше немесе ардақты президент болды. Ол Конгресс клубының және Қызыл кресттің белсенді мүшесі болды. Сондай-ақ, Бесс Кыздар-скаут, Әйелдің ұлттық демократиялық клубтың және Ұлттық сыйлардың комитетінің және тағы басқа ұйымдардың президенті болды.
1952 жылы Гарри президенттік сайлаға өзінің кандидатурасын шығармады. 1953 жылы жұбайлар Индепенденске оралды.
Өмірінің соңы
Сексен сегіз жасар Гарри 1972 жылы қайтыс болғанда Бесс сексен жетіде болған. Бесс күйеуінен он жылға артық өмір сүрді. Ол 1982 жылы 18 қазанда жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.
Муньяна
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 511 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,61 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Ипполита
Ипполита  (Ἱππολύτη, сонымен бірге Главка, Меланиппа) — ежелгі грек мифологиясындағы Амазонкалар патшайымы. Арес пен Отрераның қызы.
Гераклдың тоғызыншы ерлігі
Еврисфей Геракл ға өз қызы Адметаға белдікті (Ипполитаға Арес берген) қайтарсын деп бұйырған. Геракл, Фемискирдің айлағына келеді. Ипполита Гераклға белдікті өз еркімен бергісі келген, бірақ, Гера амазонка кейіпін киіп, патшайымды алып кетпек екенін амазонкаларға айтты. Амазонкалар толықтай қаруланып, кемеге жол тартты. Күресте, Геракл Ипполитаны өлтіріп, белдікті иеленді. Аполлония сөзіне байланысты, Ипполита — Геракл ұрлаған, Меланиппаның әпкесі. Диодора сөзі бойынша, Геракл, Меланиппаны тұтқынға алған, бірақ белдікті өзіне қалдырып, босатқан.
Симонида сөзіне байланысты, Тесейдің әйелінің аты Ипполита болған .. Олардың баласы Ипполит болған.
Белдікке байланысты, амазонкамен күрескен Гераклдың мүсіні, Олимпияда болған.
Дереккөздер
Санат:Ежелгі грек мифтері батырлары
Сифонды спирограф
Сифонды спирограф — кеңірдек тенген созылғыш қапты (сифон) пайдаланып, ауа мөлшерінің өзгеруін корсететін спирограф.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Ахкәм
Ахкәм (أحكام; жекеше хукм حُكْم — үкім) — Ислам дініндегі шариғат заңдары. Құран Кәрімде хукм сөзі Аллаһ тағаланың бұйыруын, еркін, қалауын білдіретін сөз. Мәніне қарай Ахкам төртке бөлінеді: Қоғамдық тәртіпті нығайту жолында мемлекет тарапынан заңсыз істелінген іс-әрекеттер үшін қарапайым адамдар жазықты саналмайды. Оған билеуші топ қана кінәлі болып, Алла алдында жауап береді деп түсіндіріледі.
Дереккөздер
Санат:Ислам Санат:Араб дін терминдері Санат:Шариғат
Жылысу (сөз құрамындағы өзгеріс)
Жылысу — тілдің даму барысында сөз құрамындағы морфемалардың ара жігінде болған өзгеріс.
Жылысудың нәтижесінде сөз құрамы алғаш қалыптасқандағыдай емес, басқаша жіктелетін болады. Мысалы, сярбо туынды етістігі осы күнгі сярб/түбірінен емес, тарихи сарб/түбірінен шыққаны белгілі. Кейінгі даму барысында түбірдегі г дыбысы түсіп қалған, бірақ ол біржолата жоғалып кетпеген: етістік тудырушы -ай жұрнағының құрамына жылысып, одан -гай жұрнағы туған. Қазақ тілінде Жылысу буын құрамында жиі кездеседі: жыл — жы-лы, жылына; айт — ай-тып. Жылысу әсіресе флектив тілдерге тән. "Жылысу" терминін енгізген В. А. Богородиикий.
Сеславино (Түркістан облысы)
Сеславино — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Келтемашат ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 61 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 674 адам (334 ер адам және 340 әйел адам) болса, 2009 жылы 611 адамды (306 ер адам және 305 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Ихуан әс-Сафа
Ихуан әс-Сафа — исмаилшыларға жақын тұрған жасырын ғылыми-пәлсапалық қоғам. Таяу Шығыста X ғасырда кұрылған. Солардың атынан 51 трактат жазылып, «Расаил ихуан әс-сафа уә хуллан әл-уафа» деп аталатын энциклопедияны құрайды. Ол «ар-Рисала әл-жамиға» еңбегінің ортақ жиынтығы. Энциклопедия авторлары мен оның жазылған уақыты белгісіз. Әбу Хайян әт-Таухидидің айтуынша, энциклопедиядағы ішкі мазмұнға қарағанда (ондағы әл-Мутанаббидікі деген бәйіттер мен ашариттер атына айтылған сындарға қарап, оның жазылу уақытты X ғасырдың ортасына келетіні, бірақ ол кейін қосылғаны анықталып отыр) «Ихуан әс-Сафа» энциклопедиясы әртүрлі діндердің сұрыпталып, тақлид кезеңінен өтер кездегі жоғары, эзотерикалық ілімге ұмтылушыларға арналған. Ихуан әс-Сафаның трактаттары бүгінгі ғылымның барлығын қамтиды және оның авторларында аристотельдік, неоплатондық ілімдердің, халдейлік астрология мен герменитикалық көзқарастардың орын алғанын көрсетеді. Өздерінің қоғамдастығын энциклопедияшылар болашақ «әділетті мемлекет» үлгісі ретінде қарастырады. Ол Аббас әулеті халифатындағы «әділетсіз мемлекет» үлгісі ретінде қарастырады.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Ислам ағымдары
Сұлукөл ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Сұлукөл ауылдық округі — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік. 2010 жылға дейін Чесноков ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Сұлу көл ауылы кіреді. Орталығы – Сұлу көл ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 527 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы ауылдық округтері
Инспекция (көлік)
Инспекция - 1. орнатылған ережелердің дұрыс орындалуын, іс-әрекеттің дұрыстығын бақылауға арналған жүйе; 2. бақылау органдары.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Александр Абрамович Блувштейн
Блувштейн Александр Абрамович (15.5.1910, Украина, Полтава облысы,Кременчуг қаласы - 20.10.1984, Киев қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, гвардия майоры, батальон командирі.
Өмірбаяны
Кеңес әскері қатарына 1932 жылы шақырылған. 1941 жылы Ұлы Отан соғысының майданына әуе десанты әскерінің қүрамына жіберілді. 6- гвардиялық десант бригадасында батальон командирі болган Блувштейн Украина, Молдова елдерінің жерін азат етуге қатысты. 1943 жылдың қазан айында гвардия майоры Блувштейн жау тылына десант түсіруге тапсырма алды. Ол өз батальоныныц іс-әрекетімен жаудың назарын өзіне бұрып, Кеңес әскерінің дайындалып жатқан шабуыл операциясының дұрыс өтуіне көмектесті. 1943 жылдың 13 қарашасында оның басқаруындағы десантшылар Свидовск деревнясының оңтүстік-батыс бөлігін басып алып, Кеңес әскері Днепр өзенінің оң жағалауына өткенше бекіністі қорғап тұрды. Жау тылындағы өзінің осы іс- әрекеті арқылы Кеңес әскерінің Черкасск қаласы тұсында Днепр өзенінен өтуіне мүмкіндік берді.
Марапаттары
КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы беріліп, Ленин ордені мен «Алтын Жұлдыз» медалі қоса тапсырылды (24.4.1944).
Дереккөздер
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Нанси
Нанси (Nancy) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,01 км² шамасында.
Жалпы барлау
Жалпы барлау — халықты қорғау және құтқару шараларын жүргізуге шешім кабылдау үшін қалыптасқан жағдай туралы кажетті жалпы мәліметтерді тез алу мақсатында жасалатын барлау. Жалпы барлауды жүргізу үшін әуе, өзен (теңіз) барлауының, темір жол көлігі барлауының күштері мен құралдары, барлау топтары (звенолары), соңдай-ақ жүйелері мен лабораториялык бақылау мекемелері тартылады. Жалпы барлау алдына міндетті АҚ штабы қояды. Ол закым ошағына барлау бөлімшелерін жіберуді, оларды баскаруды, барлау мәліметтерін алып, қорытуды, оларды АК, бастығына және жоғары түрған штабқа баяндап отыруды ұйымдастырады.
Нанси
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 106318 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7083,14 адам/км².
Жалпы барлау
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Шоштан батыр
Шоштан Шегедекұлы, Кершолақ атты Ер Шоштан (туған-өлген жылдары белгісіз, шамамен 15 ғасырдың 2-жартысы) – батыр, бағаналы найман ішінде жаугершілік заманда тарыдай шашырап кеткен елдің басын қайтадан біріктіруші, оны ежелгі ата қонысы – Ұлытау аймағына қайта топтастырушы ретінде аты аңызға айналған қайраткер.
Нанси
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Шоштан батыр
Шоштан жөнінде ел ішінде 2 түрлі жорамал бар. Алғашқысында ол 13 ғасырдың басында өмір сүрген деп айтылады. Ел басына күн туған үркіншілік заманында ауылда тігерге тұяқ қалмай тек бала Шоштанның Кершолақ құнаны қалады. Кершолақ құнанға мініп, қолына найза ұстаған Шоштан жылқыларын қуып әкеткен жаудың соңынан қуып жетіп, жылқыны жаудан айырып, ауылына айдап әкеледі. Сол күннен бастап бала батыр – “Кершолақ атты Ер Шоштан” атанады. Шоштан бұрынғы ерлердің ұстаған салтын жалғастырып, маңайына әр елден ер-палуан жігіттерді жинап әскер құрып, Сарыарқадан қызылбастарды қуып шыққан. Қалың бағаналының жау шапқынынан тоз-тоз болып кеткен үрім-бұтағын жинап, бір тудың астына топтастырған.
Байқоныр өзенінің беткейінде, Бұлантының төменгі ағысында «Шоштан тамы», «Шоштан көлі» деген жер атгары бар. Шамасы Ер Шөштанның мекенжайы сөл жер бөлса керек.
Екінші жөрамал бойынша, Шоштан Келбүға-Кетбұғалардан екі ғасырдай кейін өмір сүрген адам. Кетбұғаның 1260 жылы қыркүйектің 3-де Сириядағы Айн-Джалуд (бүгінгі Назарет) қаласы маңында жорық үстінде қайтыс болғандығы белгілі. Сондықтан Кершолақ атты ер Шоштан 15 ғасырдың бел ортасында өмір сүрген деп пайымдауға негіз бар.
Дереккөздер
Санат:XV ғасырда қайтыс болғандар Санат:Қазақ батырлары Санат:Наймандар Санат:Ұлытау ауданында жерленгендер
Бағаналы (ру)
Бағаналы — Орта жүз Найман тайпасының руы.
Ата-қонысы
Атбасар уезін басқарған болыстар осы рудан болды. Найманның Бағаналы руы Солтүстік Қазақстан мен Оңтүстік Қазақстан Орталық Қазақстанды мекен еткен жартысы Батыс Қазақстан Атырау өңірлеріне тұрақтаған бірақ негізгі мекені Ұлытау өңірі.
Шежіре
Бағаналыдан — Шегедек, Шегелек, Шүрешек, Шәуешек аталары тарайды. Бағаналы және Балталы рулары көне заманнан іргесін бөлмей келгенін “Қозы Көрпеш - Баян Сұлу” жырынан да аңғаруға болады. Жоңғар шапқыншылығы заманында Бағаналыдан Тұрсыметбай, Баянбай батырлар шыққан. Бағаналы руы Жезқазған, Қызылорда өңірлерін қоныстанған.
Ұраны және таңбасы
Ұраны — Қаптағай батыр, Барлыбай батыр; Таңбасы — бақан, балға
Дереккөздер
Санат:Орта жүз рулары
Шул Крик Эстейтс (Миссури)
Шул Крик Эстейтс (Shoal Creek Estates) — Миссури штатының Newton округіне жататын АҚШ қаласы.
Өтеген Жұмашев
Өтеген Жұмашев (1932 жыл 10 қаңтар, Бөкей ордасы ауданы, Дауыл) - күйші.
Шул Крик Эстейтс (Миссури)
Қала тұрғындарының саны 76 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 29-67632.
Өтеген Жұмашев
Өмірбаяны
Домбыра тартуды 5 жасынан үйренген. 1959-68 жылдары Жәнібек ауданында ұйымдастырылған домбыра оркестрінің құрамында өнер көрсеткен. 1966-76 жылдары «Өкініш», Сейтектің «Бес қыз», Нақыштың «Айжан апай», «Ақжелең», Мүсірәлінің «Мүсірәлі», Құрманғазының «Байжұма», Қожақтың «Ақсақ кер ат» және т.б. күйлерді қорға жаздырған. Өтеген Жұмашев қазір зейнетте.
Шул Крик Эстейтс (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Өтеген Жұмашев
Дереккөздер
Санат:Күйшілер
Спирография
Спирография — ауаны жұтқан кезде, ауа мөлшерінің өзгеруін сызықпен түсіріп тіркеу.
Еврисфей
Еврисфе́й, Эврисфей (еж. гр.  Εὐρυσθεύς ) — ежелгі грек мифологиясында Персе й немересі, Сфенел мен Никиппаның ұлы, Геракл дың туысы, Арголида патшасы.
Қарасу ауылдық округі (Казталов ауданы)
Қарасу ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданындағы әкімшілік бірлік.
Еврисфей
Жетіайлық уақытта дүниеге келді: Алкмена Гераклды, Зевстің ұлын туатын кезде, Гера, бүгінгі, Персей руының нәрестесі, патша болатыны жайлы, Зевстан ант алған. Геракл персеид болған, бірақ Гера оның анасының туу уақытын бөгеді, ал Еврисфей өмірге бірінші келеді. Еврисфейдің әйелі Антимаха болған.
Қарасу ауылдық округі (Казталов ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарасу, Ащысай, Бостандық, Жұлдыз ауылдары кіреді. Орталығы – Қарасу ауылы. 2012 жылы газ құбыры жүргізілді. Округ құрамында болған Төреғали ауылы 2018 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2012 адамды құрады.
Еврисфей
Мегаридада қабыр үстіндегі ескерткіші орналасқан. Денесі Гаргеттада, ал басы Трикоринфта, «Еврисфей басы» деп аталатын, Макария қайнарында. Немесе Афина ғибадатханасында жергленген.
Қарасу ауылдық округі (Казталов ауданы)
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы ауылдық округтері
Жалтыр (Солтүстік Қазақстан облысы)
Жалтыр — Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданы, Городец ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сергеев қаласынан солтүстік-батысқа қарай 15 км-дей жерде, Жалтыр көлінің оңтүстік-батыс жағында 3 км-дей жерде орналасқан.
Еврисфей
Еврипид та «Еврисфей» атты, қазір тек болмашы бөліктері қалған, драмасы болған.