cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қыз жасауы
Жасауға кіретін заттар:
9 көрпе: 6 жамылшы, 3 төр көрпе. Оның ішінде біреуі «махаббат көрпесі», бір төр көрпе «құдағи көрпесі» болып кетеді. Бәрін бірдей базар көрпе жасауға да болмайды, себебі «анасы қолдан жасатқан көрпесі» екен деген сөз өзіңе де сондай ыстық болады. Бұл жерде тізім жалпылама түрде жазылған.
Жасау ашылған соң орындалатын салт-дәстүрлер:
Апарған жасауға әр қашан құдалар жағы баға береді, бұл салтты «жасау бағасы» деп атайды. Баға берген адамға жоралғы жасалады. Жоралғыға көйлектік материал, тәттілер, ыдыс -аяқ беруге болады. Қыздың жасауын жігіттің жеңгелері жинайды. Жинаған жеңгеге де жоралғы жасалады: көлейктік мата мен орамал беріледі.
Роксфёрде
Роксфёрде (Roxförde) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 222 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 15,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 445. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Грунак.
Константин Григорьевич Артеменко
Константин Григорьевич Артеменко (1925 жылы 25 ақпанда Житомирский облысында дүниеге келген) – совет және украин актері, режиссер. . Украина КСР-ның еңбек сіңірген әртісі атанған. И. Карпек-Карок атындағы Киев мемлекеттік театр өнері институтының актерлік факультетін 1959 жылы, режиссерлік факультетін 1957 жылы бітіріп шығады. Константин Артаменко О. Кобылянский атындағы Черновицкий музыка-драма театрында актерлік және бас режиссерлік қызмет атқарады. 1957 жылдан бастап киноға түскен.
Роксфёрде
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Константин Григорьевич Артеменко
Дереккөздер
Санат: Актерлер Санат: Тұлғалар
Болтаун (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 73 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Дубьюк округы (Айова)
Аккуаланья
Аккуаланья (Acqualagna) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Пезаро-э-Урбино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4418 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 87 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 51 км² шамасында. Пошта индексі — 61041.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Lucia.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Экуадор (Риу-Гранди-ду-Норти)
Экуадор (Риу-Гранди-ду-Норти) (Equador) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Орталық Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серидо-Ориентал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 791 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 264,983 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,9 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
МалаяХадырь-Яха
Мал.Хадырь-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/243 орналасқан. Өзен ұзындығы 76 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сент-Ави-Сен-Назер
Сент-Ави-Сен-Назер (Saint-Avit-Saint-Nazaire) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33378, пошта индексі — 33220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1516 адамды құрады. Халық тығыздығы — 81,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Тормельяс
Тормельяс (Tormellas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Барко-де-Авила-Пьедрахита ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Паркен (стадион)
200px|right|thumb|«Паркен» стадионы «Паркен» (Parken) — Данияның Копенгаген қаласында орналасқан футбол стадионы.
Стадионның құрылысы 1990 жылдан 1992 жылға дейін жалғасты. Болжалды сыйымдылығы 38 076 көрерменді құрайды. Спорт аренасы 1990 жылы қиратылған Идрэтспаркен (Idrætsparken) стадионының орнына салынды. Алғашқы матч 1992 жылдың 9 қыркүйегінде (Дания мен Германияның арасында) ойнатылды.
Стадионда көптеген спорттық және спорттық емес шаралар өткізіледі. Стадионның қонақтары Tiësto, Depeche Mode, The Rolling Stones, Селин Дион, U2, Джордж Майкл, Эрик Клэптон, Pink Floyd, Metallica және т.б. әлем жұлдыздары болған. 2001 жылы стадион Eurovision ән байқауының бас алаңы болған.
Футболға қатысу рекорды: 42 099 (Дания - Грекия, 1-0, 2005, 8 қазан); концерттер: 60,000 (HIStory World Tour, 1997 ж. 14 тамыз)
Дереккөздер
Санат:Дания стадиондары Санат:Копенгаген Санат:Стадиондар
Сен-Пабю
Коммунаның INSEE коды — 29257, пошта индексі — 29830.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1924 адамды құрады. Халық тығыздығы — 193,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Төлеңгіт ауылдық округі
Төлеңгіт ауылдық округі – Жетісу облысы Ескелді ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жетісу, Екпінді, Жеңдік ауылдары кіреді. Орталығы – Жетісу ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2173 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы ауылдық округтері
Интеллект
Интеллект (іntellectus — таным, ұғыну, аңдау) — жеке тұлғаның ақыл-ой қабілеті. Ақыл-ой сезімі адамның таным әрекетімен байланысты.
Алғашында бұл термин адам психикасының орынды ойлау функцияларын белгілесе, казіргі кезде оған барлық танымдық үрдістер кіреді. Интеллект - адамның болмысты тануының негізгі нысаны. Интеллект - ақпаратты мақсатты бағытта қайта өңдеуге, реттеуге, оқуға қабілеттіліктің күрделі жүйелерінің танымдық іс-әрекеті. Интеллект функциялары: Теориялық және практикалық Интеллект жеке адамның эмоциялық- еріктік ерекшеліктерімен байланысты. Интеллект түрлері:
Интеллектті диагностикалау интеллект коэффициентімен жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Интеллект
NGC 4806
NGC 4806 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 30 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4806 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44116, ESO 443-12, MCG -5-31-3, AM 1253-291, IRAS12535-2914.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Вэстбай (Монтана)
Вэстбай (Westby) — Монтана штатының Sheridan округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 168 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.4 км² шамасында. FIPS коды — 30-78925.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Стоян-Михайловски (Шумен облысы)
Стоян-Михайловски (Стоян Михайловски) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Нови-Пазар қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 899 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9928. Телефон коды — 053221. ЕКАТТЕ коды — 69506.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Ольга Владимировна Батурина
Батурина Ольга Владимировна (29 тамыз 1970 жылы туған, Алматы қаласы) - өнертану кандидаты, Қазақстандық өнертанушы, Өнер Академиясының оқытушысы.
Өмірбаяны
Абай атындағы ҚазПИ-ның (1989-1994) көркем-графика факультетін бітірген. 2001-2005 жылдар аралығында Ұлттық Ғылым Академиясы: М.О. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институтының бейнелеу өнер бөлімінің аспирантурасында оқыған. 2008 жылы бейнелеу өнері, қолөнер және сәулет (17.00.04 ) мамандықтары бойынша, "Қазақстан кескіндемесіндегі ландшафт жанрының дамуының негізгі бағыттары мен кезеңдері" (1920-1980 жылдардағы) атты кандидаттық диссертация қорғады. Ғылыми жетекшісі Ергалиева Р.А.
Еңбек жолы
1997 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер академиясының Өнертану факультетінің оқытушысы. Оқытатын пәндері: «Батысеуропалық өнер», «Орыс бейнелеу өнері», «Әлемдік бейнелеу өнерінің тарихы» жалпы курсы.
ихы мен теориясы» кафедрасының доценті 2009 – Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер Академиясының Диссертациялық кеңесінің ғалым хатшысы К – 53.40.04.
руководитель (магистратура, докторантура PhD, Дисcертациялық Кеңес)
Қырғызша Уикипедия
Қырғызша Уикипедия (Кыргыз Уикипедиясы) — Уикипедияның қырғыз тіліндегі бөлімі. 3 маусым 2002 жылы ашылған.
Санақ
2023 жылдың 1 күніне сәйкес Қырғызша Уикипедияда  мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал  қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны -.
Түркі тілдес Уикипедия бөлімдерінің мақала саны бойынша барлық түркі тілдес Уикипедия бөлімдерінің қосынды көрсеткішінен өзара үлесі суретте (төмендегі) көрсетілген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уикипедия бөлімдері Санат:Түркі тілді Уикипедиялар *
Лапужевка
Лапужевка — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шелдаис өзенінің сол жағалауынан 0,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бруцеллёз
Бруцеллёз (мальта қызбасы). Бұл ауру осы аурумен ауыратын малдың сүтін ішуден болады. Ол сондай-ақ терідегі жырындылар мен жаралар арқылы организмге тарайды, бұл жағдай ауру малдарды күтіп-бағатын адамдарда жиі кездеседі, сонымен қатар ауру зақымданған ауамен демалған кезде тыныс жолдары арқылы да денеге түседі. Бруцеллез-бруцеллалармен шақырылатын қоздырғышы әртүрлі механизммен берілетін, клиникасында созылмалы қызбамен, қимыл-қозғалыс аппаратының, жүйке жүйесінің, жүрек-қан тамыр жүйесінің, зәр шығару жүйесінің және т.б жүйелердің зақымдалуымен жүретін, созылмалыға ауысуға бейім, инфекция-аллергиялық, зоонозды инфекциялық ауру. thumb|Бруцеллёзбен ауыратын науқас Бруцеллёз қазақша: Сарып
Эпидемиологиясы
Барлық жерде кең таралған. Инфекция көзі: ұсақ мүйізді, ірі қара мал, шошқалар, маралдар және адамдар. Таралу механизмі: фекальды-оральды. Берілу жолдары: қатынас арқылы (зақымдалған тері) Көбінесе малшылар, шопандар, ауыл тұрғындары ауырады. thumb|Инфекцияның мүмкін болатын көздері
Патогенезі
Бруцеллалар ағзаға тері немесе шырышты қабаттар арқылы енеді, сосын макрофактормен ұсталып, сол жерде көбейеді де, лимфа ағынымен регионарлық лимфа түйіндеріне енеді. Содан соң қан тамырлар арқылы бүкіл ағзаға жайылады. Патогенезінде инфекцияның дамуы бес фазадан өтеді: Әр фазаның көрінуі және олардың дамуы организмнің индивидуальды ерекшелігіне байланысты, кіру жеріне, түріне қоздырғыш дозасына және зақымдану шартына байланысты.
Патоморфологиясы
Бруцелледегі негізгі зақымдану тамыр жүйесі жағынан болғандықтан (энда, - пери,- панваскулиттер, тромбоваскулиттер) поли ошақтық ағзалардың патологиясы байқалады.
Клиникасы
Клиникалық симптомдары орташа алғанда 2-3 апта өтуімен сипатталады. Жіктелуі: Жедел бруцеллездегі симптомдар: Жеделдеу бруцеллезге тән симптомдар: Созылмалы бруцеллезге тән симптомдар:
Диф.диагностикасы
Іш сүзегімен, Қу-қызбамен, грипп, безгек, эпидемиялық бөртпе сүзегімен, Бриль ауруымен жүргізіледі.
Диспансеризация
Жедел және жеделдеу түрінде 3 жыл. Созылмалы түрінде әр 3 ай сайын тексерілуі керек.
Дереккөздер
ISBN 5-615-01453-9
Осы кітаптың кез келген бөлігін коммерциялық емес мақсатта көшіруге және таратуға басып шығарушылар арнайы рұқсат берген. Сол үшін оларға көп-көп рақмет!
Санат:Алғашқы көмек Санат:Медицина
Жоңғар-Цинь соғыстары
Жоңғар-Цинь соғыстары (Зүүнгар-Чин улсын дайн) — XVII ғасырдың аяғы мен XVIІI бірінші жартысында орын алған Жоңғар хандығы мен Цинь империясының арасындағы қақтығыстардың сериясы.
Бірінші ойрат-маньчжур соғысы
Соғыстың басталуына XVII ғасырдың 90-шы жылдарына қарай халха билеушілерінің маньчжур императорының бодандығын қабылдауы себеп болды. Моңғолдардың бірігуінен қауіптенген Қалдан Бошоқты 1688 жылы Халхаға басып кіріп, Чимэддоржды және Тушэту ханды тізе бүктірді. Осыған жауап ретінде цинь әскері Жоңғар хандығына қарсы соғыс қимылдарын бастайды. Соғыстың қорытындысы бойынша Халха-Моңғолия Цинь империясының құрамына қосылды.
Екінші ойрат-маньчжур соғысы
Мемлекеттің күш-қуатын қалпына келтіру мақсатында Цэван Рабдан Цинь империясынан Жоңғар хандығына тиесілі болған террияторияларды қайтаруды талап етті. Екінші ойрат-маньчжур соғысының басталуына жоңғарлардың 1715 жылы Хамиді басып алуы түрткі болды. 1722 жылы цинь императорының өлімінен кейін майдан даласында тыныштық орнады. Цинь әскері алға жылжу әрекетін тоқтатты. 1729 жылы жаңа маньчжур императоры ойраттармен соғысты қайта бастауға шешім қабылдады. Алайда ешбір қарсыласушы жақ шешуші жеңіске жете алмады. Бейбіт келісімге сәйкес сауда-саттықты қалпына келтіруге, сондай-ақ Тибетке келген және Тибеттен шыққан қажылардың емін-еркін қозғалуына рұқсат берілді.
Үшінші ойрат-маньчжур соғысы
Үшінші жоңғар-цинь соғысы 1755-1759 жылдары өтті. Қалдан Сереннің өлімі (1745) тақ үшін таласқа алып келді. 1750 жылдың қарашасынан бастап ойраттар Жоңғариядан Цинь империясына қаша бастады. 1754 жылы жоңғар тағына үміткер хойт нойоны Әмірсана Цинь империясына қызмет етуге ниетін білдірді. Цинь империясының көмегімен билік басына келуді көздеген Әмірсананың жоспары іске аспай қалды. Оның 1756 жылдың жазында бастаған көтерілісіне халха-моңғолдар қосылғанымен, соғыстың қорытындысына әсер ете алмады. 1757 жылы шешуші шабуылға көшкен цинь әскері 1759 жылға қарай көтерілістің соңғы ошақтарын басып-жаншыды.
Соғыстың қорытындылары
Жоңғар хандығы толығымен жойылды. Адам саны 600 мыңға жететін халықтың 10-30% ғана тірі қалды. 10 мың отбасыны құрайтын нойон Шереенгтің ұлысы (өлет, дербет, хойт тайпалары) ауыр ұрыстарды жүргізе отырып, Еділдің бойына (Қалмақ хандығына) жетті. Кейбір ұлыстың қалдықтары Бадахшан, Ауғанстан, Бұхараға бет алып, жергілікті билеушілерге қызмет ете бастады.
Әдебиет
Санат:Жоңғар хандығы Санат:Цинь империясы Санат:Қытай соғыстары
Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржы шараларын әзірлеу тобы
right|300px Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржы шараларын әзірлеу тобы (ФАТФ) (Financial Action Task Force on Money Laundering — ) — табыстың қылмысты жылыстатуын (ТҚЖ) және терроризмді қаржыландыруына (ТҚ) қарсы күрес саласындағы әлемдік стандарттарын әзірлеу бойынша үкіметаралық ұйым. Сонымен қатар 228 ұлттық жүйенің ТҚЖ/ТҚ стандарттарының сәйкестігіне бағалау жұмыстарын жүргізеді. ФАТФ өз мандатын жүзеге асыруының негізгі құралы бес жылда бір рет тексеруден өтетін ТҚЖ/ТҚ саласындағы 40 ұсыным болып табылады.
Тарихы
ФАТФ 1989 жылы «Үлкен жетілік» елдерінің шешімі бойынша құрылды және ТҚЖ/ТҚ саласындағы халықаралық стандарттарын әзірлеумен және енгізумен аййналысатын халықаралық институты болып табылады. ФАТФ-қа мүше болып 34 ел және екі халықаралық ұйым кіреді, бақылаушылар — 20 ұйым және екі ел.
Қызметі және құрылымы
ФАТФ-тың шешімдерді қабылдаудың негізгі құралы бір жылда үш рет жиналатын Пленарлық отырыс болып табылады, сонымен қатар ФАТФ-тың жұмыс топтары:
ФАТФ ХВҚ, Дүниежүзілік банк, нашақорлық және қылмыс бойынша БҰҰ басқармасы сияқты халықаралық ұйымдармен ынтымақтастығына үлкен назар аударады. Осы құрылымдар терроризмді қаржыландыруына және ақшаны жылыстатуға қарсы күресіне бағытталған өз бағдарламаларын іске асырады. Ұлттық деңгейдедегі ұсынымдарды іске асырылуындағы негізгі құралының бірі Қаржы барлау бөлімшесі (ҚББ) болып табылады.
Шарғы салу
Шарғы салу (салт-дәстүр) – ұзатылған қыз өзіне таяу сіңлісіне басына тартатын орамалын береді. Бұл «ендігі кезек сенікі, бақытыңды тап» деген сөз. Мұны біздің ана тілімізде «шарғы салу» - деп атайды. «Шарғы» салынған қызға женгелері, замандастары бас қосып келіп, жақсы тілек білдіріп шай ішеді.Шарғы салынған қызға жеңгелері, апалары, жезделері, құрдастары бірге қосылып, шашын тартып, аяқ бөлігінің санын инемен шаншып, ол белгі аяғыңды тіктеп жүр, тайма деген сөз. Жақсы тілектер айтылып, қызды он рет сол жағымен айналдырып, одан кейін он рет оң жағымен айналдырып, шәй ішіп құттықтасады.
Интернат
Интернат(іnternus – ішкі) –
Сен-Жан-де-Не
Сен-Жан-де-Не (Saint-Jean-de-Nay) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,26 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 389 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Кунама тiлi
Кунама тілі -Африкада тұратын Кунама елінің ана тілі. Ніл-Сахара тіл тобына кіреді. Негізінен Эфиопия мен Эритреяның шекарасында орналасқан Кунама елі тарапынан қолданылады.
Санат:Алфавит бойынша тілдер мен диалекттер Санат:Тілдер
Монитордың ажырату қабілеттілігі
Монитордың ажырату қабілеттілігі (Разрешающая способность монитора; allowing ability of monitor). Бейнемониторлар, әдетте, мәтіндік және графиктік режімде жұмыс істей алады. Мәтіндік режімде монитор экранында таңбалық генератормен қалыптастырылатын ASCII-нің кеңейтілген жинағының символдары тұрады (жалған графиканың символдарын пайдалану арқылы құрастырылған қарапайым суреттер, гистограммалар, жиектер болуы мүмкін). Графиктік режімде экранда жеке мозаикалық элементтерден — пиксельдерден (pixel — picture element) қалыптастырылған айтарлықтай күрделі кескіндер және қаріптері мен мөлшері әр түрлі әріптердің жазбалары шығарылады. Монитордың ажырату қабілеттілігі бәрінен бұрын графиктік режім үшін аса қажет және ол пиксельдің мөлшерімен байланысты.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Моногенез теориясы
Моногенез теориясы орысша теория моногенеза (monos бір, genesis шыққан тегі)— адамзат тілінін бір тектен шыққаны туралы теория. Моногенез теориясы алдында адамзат әуелде бір тілде сөйлеген деген әр түрлі мифологиялық, діни аңыздар болған. 20 ғасыр басында әр түрлі тіл семьяларын салыстыра зерттеу жетістіктерін жинақтау кезеңі басталды. А. Тромбетти (Италия) алғаш рет ғылымда белгілі тіл семьяларын неғұрлым ірі топтарға (макросемья) біріктіріп, оларда лексикалык байланыс барлығына карап моногенез теориясын колдаған. Н. Я. Маррдың дүние жүзіндегі тілдер төрт әлементтен (сап, бер, йон, рош) шыққан деген теориясы да моногенез теориясының бір түрі болып табылады.
20 ғасыр 60 жылдары М. Сводеш (АКШ) тілдердің микро-макросемьяларын салыстырмалы-тарихи әдіспен зерттеу нәтижелеріне сүйеніп, Тромбеттти идеясына жақын идея ұсынды. Глоттохронология теориясының негізін салган Сводеш тілдердің макросемьяларынын арасында байланыс бар деп есептеп, Моногенез теориясын қолдаған. Қазіргі кездегі зерттеу әдістері тілдердін 10 мың жылдан арғы тарихын ашуға мүмкіндік бермейтінін байкатты. Моногенез теориясының бірден-бір ғылыми негізі — тегі бір деп саналатын тілдердін макросемьяларының, одан соң бүкіл әлем тілдерін біріктіретін семьяның бар екенін дәлелдеу идеясымен байланысты. Сайып келгенде, моногенез теориясы алғашкы Homo Sapiensо-ның Sapiens тілі болуы мүмкін деген көзқараспен ұштасып жатыр. Моногенез теориясын жақтаушылармен қатар, оны жоққа шығарушылар да бар. Моногенез теориясын дәлелдеу қаншалыкты қиын болса, оны жоққа шығару да соншалықты қиын.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвистика
Авен-лез-Обер
Авен-лез-Обер (Avesnes-les-Aubert) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,01 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59037, пошта индексі — 59129.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Шу жөндеу-механикалық зауыты
Шу жөндеу-механикалық зауыты – өндірістік кәсіпорын, ЖШС. Шу қаласында орналасқан. А. ш-ғы техникасын күрделі жөндеуден өткізуге маманданған, сондай-ақ, жиһаз шығарады. Кәсіпорында 120 адам жұмыс істейді. .
Cілтемелер
Санат:Қазақстан кәсіпорындары Санат:Жамбыл облысы экономикасы Санат:Жамбыл облысы кәсіпорындары Санат:Шу ауданы экономикасы
Гравитациялық қатпарлар
Гравитациялық қатпарлар -төсеніш рөлін атқаратын тау жынысы қабаттарының бірте-бірте көтерілуінен қалыптасқан еңістіктер бетімен ауырлық күші әсерінен жылжыған шөгінді тау жынысытарда пайда болатын қатпар түрі.
Алаш жылнамасы
Алаш жылнамасы
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы
Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған орта жөніндегі бағдарламасы
Біріккен Ұлттар Ұйымының Айналадағы Орта Жөніндегі Бағдарламасы ЮНЕП (United Nations Environment Programme — UNEP) — Бас Ассамблеяның мемлекеттер мен халықаралық бірлестіктердің қоршаған ортаны қорғау мен жақсартуға бағытталған шараларын тиімді жүзеге асыруын қамтамасыз ететін халықаралық ұйым ретінде көмекші органы.
Бағдарлама1972 жылы 15 желтоқсанда құрылды, штаб-пәтері Кенияның Найроби қаласында орналасқан. ЮНЕП-тің ұраны: "Қоршаған орта өркендеу жолында"
БҰҰ-ның 1972 ж. 5 — 6 маусымда Стокгольмде өткен конференциясының кепілдемесіне сай, 1972 ж. 15 желтоқсанда құрылған. ЮНЕП-тің басты органдары — Басқару Кеңесі 3 жыл, Хатшылығы 4 жыл мерзімге сайланады. ЮНЕП-ке 70-ке жуық мемлекет мүше. Штаб-пәтері — Найробиде. Басқару Кеңесі қоршаған ортаға байланысты халықаралық ынтымақтастыққа көмектесу және осы саладағы бағдарламаның қызметі мен үйлестірілуін басқаруды жүзеге асырумен, баяндамалар мен шолулар жасаумен, дүние жүзі бойынша қоршаған ортаның жағдайын үнемі бақылауда ұстаумен, т.б. көптеген шаралармен айналысады. Қоршаған ортаны саласындағы бағдарламалардың қосымша қаржыландыруын жүзеге асыру мақсатында, 1973 ж. 1 қаңтарда ерікті ЮНЕП қоры ашылды. ЮНЕП-тің көптеген биологиялық Конвенциясына Қазақстан Республикасы 1994 ж. қыркүйектен бері мүше. 1994 ж. қазанда Парижде жасалынған шөлге қарсы күрес Конвенциясына Қазақстан Республикасы да қол қойды. Қазіргі таңда Қазақстанның ЮНЕП-пен ынтымақтастық шеңберінде: Қоршаған орта қорғау жөніндегі дүниежүзілік қордың (ФГОС) қаржыландыруымен ЮНЕП-тің “Каспий теңізінің биологиялық сан алуандығы және оның жағалауын қорғау” бағдарламасын жүзеге асыру ісі, ЮНЕП-тің Еуропалық аймақтық бюросымен бірге Арал және Каспий теңіздері жағдайлары жөніндегі халықаралық Конвенция жасау мәселелері қарастырылуда. Қазақстанда ЮНЕП-тің табиғатты қорғау жөніндегі Заңын шығару және экологиялық Заңдарын енгізу жұмыстары жүргізілуде.
Міндеттері
Қоршаған ортаға байланысты ақпаратты жинап, тарату. Қоршаған ортаға байланысты тұжырымдама мен құралдарды қолдануға және дамытуға керекті тәжірибелі ақылдармен жеткізіп отыру.
Құрылымы
ЮНЕП-тің құрылымы келесі алты бағыттардан тұрады:
Атқарушы директор
Қазіргі кезде ЮНЕП-тің атқарушы директоры Ахим Штайнер. 2006 жылы төрт жылға директор болып белгіленді, осылайша Ахим Штайнер ЮНЕП тарихындағы бесінші директор.
ЮНЕП-ті басқаратын кеңес мүшелері
ЮНЕП-ті басқаратын кеңес 58 мемлекеттен құрылып, үш-төрт жыл мерзімінде ауысып отырады.
ЮНЕП әлемде
ЮНЕП жұмысшылары 100-ге жуық мемлекеттреден келеді. Олардың үштен-бірі (шамамен 1000 жұмысшы) Найробиде өмір сүреді және жұмыс жасайды. ЮНЕП-тің кеңселері:
Дереккөздер
http://www.unep.org/PDF/UNEPOrganizationProfile.pdf
Санат:Халықаралық ұйымдар Санат:Қоғам
Мануэль Сарабиа
Мануэль «Ману» Сарабиа Лопес (Manuel Sarabia López, 9 қаңтар 1957 жыл, Абанто-и-Сьервана, Бискайя) — испаниялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы.
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Атлетик Бильбао ФК ойыншылары Санат:Логроньес ФК ойыншылары Санат:Испания футбол жаттықтырушылары Санат:Нумансия ФК жаттықтырушылары
Ескендір Есімов
Ескендір Есімов - шопан, Социалистік Еңбек Ері (1966), Қазақстанның Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1982). 1929 жылы Батыс Қазақстан облысы, Бөкей ордасы ауданы, Сайқын ауылында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Кері соғу
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Шу сауда базасы
«Шу сауда базасы» – өндірістік және сауда кәсіпорны, акционерлік қоғамы Шу қаласында орналасқан. Ұн, құрама жем, макарон және нан өнімдерін шығарады. Жылына 7 мың тоннаға дейін ұн өндіріледі. Кәсіпорында 100-ге жуық адам жұмыс істейді. .
Cілтемелер
Санат:Қазақстан компаниялары Санат:Жамбыл облысы кәсіпорындары Санат:Шу ауданы экономикасы
Футболдан құрлықаралық кубок 1980
Футболдан құрлықаралық кубок 1980 — аталмыш турнирдің 19-шы жарысы. 1980 жылғы Чемпиондар кубогының жеңімпазы "Ноттингем Форест" (Англия) пен сол жылғы Либертадорес кубогының жеңімпазы "Насьональ Монтевидео" (Уругвай) өзара кездесіп, уругвайлық клуб 1:0 есебімен жеңіске жетті.
Матч тағдырын шешкен жалғыз голды 10-минутта Вальдемар Викторино соқты. Викторино матчтың үздік ойыншысы номинациясын да иеленді.
1980 жылдан бастап турнирде бір ғана ойын ойналатын болды және бейтараптықты сақтау үшін Токиода өткізілетін боп шешілді. Турнирге "Тойота" компаниясы демеушілік жасады.
Сілтемелер
Санат:Футболдан құрлықаралық кубок Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойындары Санат:Ноттингем Форест ФК ойындары Санат:1980 жылғы футбол
Фотондық эффект
Фотондық эффект - когерентті резонансты жарық сәулеленудің импульсты әсеріне ортаның когерентті жарық қайтарымы.
Дереккөздер
Санат:Физика
Артур Элбакян
Дереккөздер
Санат: Актерлер
Уайтхолл (Монтана)
Уайтхолл (Whitehall) — Монтана штатының Jefferson округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1044 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.8 км² шамасында. FIPS коды — 30-79900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Страхилица (Шумен облысы)
Страхилица (Страхилица) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Венец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 75 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9774. Телефон коды — 05342. ЕКАТТЕ коды — 69729.
Вокабула
Вокабула ( vocabulum – сөз ) - лексикология мен лексикографиянын объектісі ретінде қаралатын жеке сөз.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Селитра (Керзь тармағы)
Селитра — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Керзя өзенінің сол жағалауынан 4,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ләйла Бексұлтанқызы Нұржекеева
Ләйла Бексұлтанқызы Нұржекеева (17. 9. 1965 жылы туған, Алматы облысы, Панфилов ауданы, Үшарал ауылы) — тіл білімі маманы, филология ғылымы канди- даты (1991). Алматы педагогикалық шеттілдер институтының ағылшын тілі факультетін бітірген (1987). Осы жылы қаладағы N 12 қазақ орта мектебінде ағылшын тілінен сабақ береді. 1987—1991 ж. Алматы шет тілдер институтының қазақ және жалпы тіл білімі кафедрасында аспирант. 1991 жылдан осында қазақ және жалпы тіл білімі кафедрасында оқытушы. Профессор Ә. X. Хасеновтың жетекшілігімен және профессор Т. К. Қоңыровтың кеңесшілігімен "Метонимияның лингвистикалық табиғаты" деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. Он шақты мақала жариялады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақ тілі
Жақсықылыш ауылдық округі
Жақсықылыш ауылдық округі — Қызылорда облысы Арал ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жақсықылыш ауылы кіреді. Орталығы – Жақсықылыш ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4847 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы ауылдық округтері
Ч
thumb|right|400px| Ч, ч — кириллицаға негізделген әліпби әрпі. Тіл алды, қатаң аффрикат дауыссыз дыбысты белгілейді.
Қазақ тіліне тән емес, Қазақстанның оңтүстік-шығысында жергілікті ерекшелік ретінде «ш» орнына «ч» дыбысын айту кездеседі (чал, чекпен, т.б.).
Сондай-ақ, орыс тілінен енген сөздер мен халықаралық терминдердемол ұшырайды. Мысалы, чемпионат, чартизм, т.б. .
Кодтар кестесі
HTML жүйесінде бас әріп «Ч»-ны &#1063; немесе &#x427;, ал кіші «ч» әріпін - &#1095; немесе &#x447; деп белгілейді.
Дереккөздер
Санат:Кириллица
Жаңаөзен ауылдық округі
Жаңаөзен ауылдық округі — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Новоузенка, Севан, Стан ауылдары кіреді. Орталығы – Новоузенка ауылы.
Дереккөздер
Санат:Бұқар жырау ауданы ауылдық округтері
Елтоқ
Елтоқ (2023 жылға дейін — Волгодоновка) — Ақмола облысы Аршалы ауданындағы ауыл, Елтоқ ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Аршалы кентінен солтүстік-батысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 941 адам (459 ер адам және 482 әйел адам) болса, 2009 жылы 1004 адамды (516 ер адам және 488 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аршалы ауданы елді мекендері
Фольксхайм
Фольксхайм (Volxheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Кройцнах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1080 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 33 106. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Антвайлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Карышкино
Карышкино — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Татлыбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 416 адамды құрады. Пошта индексі — 453656, ОКАТО коды — 80206849004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Викари
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 36 адамды құрайды. Халық тығыздығы 91 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 85 км² шамасында. Пошта индексі — 90020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Алианса
Алианса  (Aliança) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Мата-Пернамбукана мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Сетентриунал-Пернамбукана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Вила-Кова (Вила-Реал)
Вила-Кова (Вила-Реал) (Vila Cova (Vila Real)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Вила-Реал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Алианса
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36992 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 273 км² шамасында.
Вила-Кова (Вила-Реал)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 239 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,91 км² шамасында. Халық тығыздығы — 34,6 адам/км².
Алианса
Тарихы
Қала 1929 жылы құрылған.
Вила-Кова (Вила-Реал)
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев.
Алианса
Тарихы
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Вила-Кова (Вила-Реал)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Торнадисос-де-Авила
Торнадисос-де-Авила (Tornadizos de Ávila) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Авила ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 414 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 95,47 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
IC 1215
IC 1215 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SB/P типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 57638, UGC 10315, MCG 11-20-9A, ZWG 338.49, KAZ 65, IRAS16155+6831, ZWG 320.17.
Сыртқы сілтемелер
IC 1215 Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Шу аңғары
Шу аңғары – Шу өзенінің орта ағысында, Қырғызстан мен Қазақстан (Жамбыл облысының Қордай, Шу, Мойынқұм аудандары жерінде) аралығында созылып жатыр.
Ындын, ындыны кебу
Ындын, ындыны кебу «Қатты шөлдеді, қаталады» мағынасын қазақ тілінде осы тіркеспен де жеткізеді.
Шу аңғары
Жер бедері
Қырғызстандағы ұзындығы 200 км, Қазақстандағы ұзындығы 180 км-дей (Мойынқұм ауданына дейін), енді жері 30 – 35 км-ге жетеді. Аңғар теңіз деңгейінен 355 – 1200 м биіктікте жатыр. Мойынқұм ауданынан төменде аңғардың пішіні өзгеріп, Шу өзенінің жайылмасына айналады.
Ындын, ындыны кебу
«Ындыным кеуіп, екінші самаурын еселенуін күттім» (М. Сатыбалдиев, Қоңыр қозы). Қазақ тіліндегі сияқты ауыспалы мағыналарда болмаса, «ындын» сөзінің алғашқы мағынасы боларлықтай сөз басқа түркі тілдерінде кездеспеді. Мысалы, қырғыз тілінде «ындын» тұлғасы — «көңіл-күй» мағынасын береді. Одан әрі, монғолша «ундаан», қалмақтарда «унды» біздің түсінігіміздегі «сусын» мағынасына нұсқайды. Тунгус-маньчжур тобындағы тілдердің кейбіреуінде «уннун» сөзі — «таңдай» дегенді ұғындырады. Міне осы сөз монғолдарға, бері келе түркі тілдерінің кейбіреуіне ауысып, мағына өзгерістеріне ұшырауы ықтимал. Сонда «ындыны кебу» біздің түсінігіміздегі «таңдайы кебуді» білдіреді.
Шу аңғары
Климаты
Аңғардың климаты континенттік. Тау өңіріндегі қаңтар айының жылдық орташа температурасы –4 – 6ºС, төменгі бөлігінде (Қазақстан аумағында) –9 – 11ºС. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 250 – 450 мм. Аңғардың Қырғыз жотасының етегінен бастап жері мал қыстатуға қолайлы және суғармалы егіншілік пен мал шарушылығы дамыған.
Ындын, ындыны кебу
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Шу аңғары
Климаты
Бұл аймақтың құрамына аңғардың оңтүстігін көмкеріп жатқан Сусамыр аңғары келіп тірелетін Қырғыз қыраты, сондай-ақ Шу өзенінің оң саласы — Шоң Кемін өзенінің аңғары кіреді. Шу өзені Шу аңғары аймағының солтүстіктегі табиғи шекарасын құрайды. Сонымен бірге бұл Қырғызстан мен Қазақстанның арасындағы шекара болып есептеледі. Шу аңғарының ландшафтары бай әрі сан алуан. Республиканың халық неғұрлым тығыз қоныстанған бөлігі — тау етегіндегі кең аңғар. Аңғардың батыс және шығыс бөлігін байланыстыратын кең автомагистральдің бойына жасыл желек пен баққа малынған толып жатқан елді мекендер жарыса орналасқан. Олардың айналасында қант қызылшасының плантациялары, бидай, жүгері, жоңышқа және басқа да дақылдардың егістіктері, жеміс бақтары мен жүзімдік алқаптары бар. Егін шаруашылығы мұнда суландырудың арқасында дамуда.
Автомобиль және темір жол бойын бойлап Үлкен Шу каналының батыс тармағы шығыстан батысқа қарай 175 км-ге созылып жатыр. Қосымша каналдар жүйесімен бірге ол бір замандарда құлазып жатқан жерлердің бейнесін мүлдем өзгертуге мүмкіндік берді.
Шатқалдармен тілімденген, тау өзендері ағып өтетін Қырғыз қыратының тауалды мен аласа жоталарын далалық жайылымдар алып жатыр. Шатқалдарда ауылдар, демалыс үйлері мен Бішкек қаласы түрғындарының саяжайлары орналасқан.
Оңтүстікке қарай қыраттың тік беткейлі және терең шатқалды, орташа биіктіктегі сілемдері созылып жатыр. Олардың беткейлеріндегі далалар биік шөпті шалғындық және шалғындық далалық жайылымдармен алмасып отырады, шырша, арша тоғайлары, қалың бұталар кездеседі. Жоғары жақта жазғы уақытта жарқын гүлденетін субальпілік және альпілік шалғындар қамтыған. Одан да жоғарырақта жалаң жартастар 4000—5000 м-ге дейінгі биіктікке көтерілетін тік шыңдары бар мәңгі қар мен мұздақтар аймағы жатыр.
Кен байлықтары
Шу аңғары республикадағы неғұрлым қолайлы көліктік-географиялық орынға ие, оның аумағы арқылы маңызды көліктік магистральдар: Құланнан (Қазақстан) Бішкекке одан әрі Балықшыға дейін темір жол және Тянь-Шань мен оңтүстік-батыс Қырғызстанның ішкі аудандарына дейін тармақталатын Ташкент — Бішкек — Алматы автожолының телімі өтеді.
Өнеркәсібі
Шу аңғары аймағы — республиканың аса маңызды өнеркәсіпті және ауыл шаруашылықты ауданы. Қырғызстанның бүкіл аумағының 10%-дан аз жерін алып отырған ол республиканың қалған аумағын қосып алғанда шығарылған өнеркәсіп өнімінен екі есе көп өнім шығарады. Өнеркәсіптің негізгі саласы — машина жасау (аспаптар, злектротехникалық бұйымдар шығарады). Жеңіл, тамақ өнеркәсібі, құрылыс өнеркәсібі дамыған.
Шу аңғарыдағы суармалы егіншілік
Шу аңғары — суармалы егіншіліктің ірі ауданы. Суарылатын жердің жалпы ауданы 315 мың га (республикадағы жалпы ауданның 1/3 бөлігіне жуығы). Бұл, негізінен, қант қызылшасы, эфир майлы дәні, бақшалық және азықтық дақылдар, көкөністер өсірілетін егістіктер. Дәнді дақылдардың елеулі бөлігі суарылмайтын жерлерге себіледі. Бірақ мұндағы өнім түрақты емес, ол жауын-шашын мөлшеріне тәуелді болады.
Өсімдіктері
Негізгі дәнді дақыл — күздік бидай. Оның үлесіне Шу аңғарында өсірілетін барлық дәнді дақылдардың жартысына жуығы тиеді. Азықтық арпа мен жүгері себуге де маңызды орын беріледі. Бішкек, Тоқмақ, Қарабалта сияқты өперкәсіптік орталықтардың айналасында көкөніс өсіру калыптасқан.
Шу аңғары республикада өндірілген барлық көкөністердің 60%-дан астамын береді. Бау-бақша өсіру мен жүзім өсіру де суармалы егіншілік аумағында орналасқан. Бақтар мен жүзімдіктер, әсіресе Бішкектің айналасында ерекше көп. Жеміс беретін ағаштардан алма, алмұрт, шие, алша, қара өрік, өрік, шабдалы көп отырғызылады. Жүзімнің шарап жасайтын сорттары басым өсіріледі. Шу аңғарында республикадағы жемістік дақылдар мен жүзімдіктердің жартысына жуығы өсіріледі.
Мал шаруашылығы
Мал шаруашылығында басты рөлді сүтті-етті бағыттағы мал шаруашылығы атқарады. Шу аңғарының көпшілік жерінің жыртылатынына қарамастан, ауыл шаруашылығына жарамды жердің 70%-на жуығын жайылымдар құрайды.
Ресспубликаның басқа аудандарының ішінен Шу аңғары қала халқының ең жоғары үлесімен ерекшеленеді 55%-дан жоғары). Оның аумағында Қырғызстан халқының 1/3 бөлігі тұрады.
Шу аңғарының орталық бөлігінде республика астанасы қаласы орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан аңғарлары Санат:Қырғызстан географиясы Санат:Жамбыл облысы географиясы
NGC 4807A
NGC 4807A — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E5 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 23 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4807A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 214040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Қаражан
Қаражан – Солтүстік Балқаш алабындағы Қусақ өзенінің саласы.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы, Ақтоғай ауданындары жерімен ағатын өзен. Ұзындығы 58 км, су жиналатын алкабы 480 км2.
Бастауы
Қоңыртемірші тауының солтүстік-шығысынан басталып, Татан ауылы тұсында Қусақ өзеніне құяды.
Гидрографикасы
Арнасы тік жарлы. Жер асты, жауын-шашын суымен қоректенеді. Ағын көктемде 10-12 күндей болады, жазда қарасуларға бөлініп қалады. Жылдық орташа су шығыны 0,06 м3/сек. Жайылмасы — шабындық.
Дереккөздер
Санат:Балқаш су алабы Санат:Қарқаралы ауданы өзендері Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) өзендері
Біріккен Ұлттары Ұйымының арнаулы мекемелері
Дереккөздер
Санат:Қоғам
Банкрофт (Айова)
Банкрофт (Bancroft) — Айова штатының Кошут округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы шамамен 1.4 км². FIPS коды — 19-04420.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 808 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Кошут округы (Айова)
Чехословакия коммунистік партиясы
Чехословакия коммунистік партиясы - чех, словак, мажар және закарпат-украин коммунистік топтары мен ұйымдарын біріктіру жолымен 1921 жылы мамыр айында құрылған Чехословакия социал-демократиялық партиясы.
Құрылуы
Чехословакия коммунистік партиясын құру туралы шешім 1921 жылы 14 мамыр – 16 мамырда Прагада өткен Чехословак социал-демократиялық (солшыл) партиясы съезінде қабылданды. Бұл съезд тарихқа Чехословакия коммунистік партиясының Құрылтай съезі ретінде енді. Съезд Чехословакия коммунистік партиясының Коминтернге кіруі туралы шешім қабылдады. 1921 жылы 30 қазан – 4 қарашадағы Бірігу съезінде Чехословакия коммунистік партиясы елдегі неміс және поляк коммунистік ұйымдары қосылды. Чехословакия коммунистік партиясының жарғысы қабылданды. Оңшыл оппортунистер мен жойымпаздарға қарсы күресте Чехословакиялық коммунистік партиясы 5-съезінің (1929) айтарлықтай маңызы болды. Партияға К. Готвальд бастаған маркстік-лениндік қайраткерлік жетекшілік етті.
Селищня
Селищня — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Усьва өзенінің сол жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Ненгхы-Яха
Ненгхы-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юрац кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Интерпол
-жалпы қылмыстық істермен күресудің алдын алуға тиімді көмектесетін мекемелерді құру және дамыту.
Интерпол қылмыскерлерді тіркеудің халықаралық орталығы ретінде әрекет етеді, сондай-ақ қылмыскерлерді (күдікті, хабар-ошарсыз жоғалған адамдарды, ұрланған кұндылықтарды) халықаралық іздестіру жұмысын үйлестіруді жүзеге асырады. Қазіргі уақытта Интерпол 190 елдің өкілдерінен, әлемнің барлық елдерінің полиция офицерлері жұмыс істейтін Бас хатшылықтан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Старттық батарея
Старттық батарея (Стартовая батарея) — ұшу қондырғыларынан ракетаны ұшыруға арналған, ракеталық және зениттік ракеталық әскер бөлімдерінің атыс бөлімшесі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Малей-Яга
Малей-Яга — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еты-Пур өзенінің оң жағалауынан 228 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Росдорф (Гентин)
Росдорф (Гентин) (Roßdorf (bei Genthin)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Йерихов ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 523 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 11,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 86 195. Муниципалитеттің басшысы — др. Рудольф Дрешер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
NGC 455
NGC 455 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Лашма (Мокша тармағы)
Лашма — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мокша өзенінің сол жағалауынан 420 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қаражар арнасы
Қаражар– Шығыс Каспий алабындағы құрғақ арна. Маңғыстау облысының Құрық ауданы жерімен ағады. Қарынжарық сорының солтүстігінде. Ұзындығы 127 км. Су жиналатын алабы 2260 км². Суы көктемде 4 – 5 күндей ғана болады. Жауын-шашын, қар аз жылдары суы болмайды. Көктемде мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Арналар
Санау жүйесінің негізі
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Жардин-ду-Серидо
Жардин-ду-Серидо (Jardim do Seridó) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Орталық Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серидо-Ориентал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 190 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 368,643 км² шамасында. Халық тығыздығы — 33,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1856 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Еръя
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.