cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Розмари Сатклиф
Өмірбаяны
Сатклиф Уэст Клэндонда дүниеге келген. Кішкентай күнінде Розмэри Стилл-Шоффар ауруынан зардап шегеді. Осының салдарынан ол мүгедектерге арналған арбаға таңылған. Ол көп уақыт анасының жанында жүріп, оның аузынан кельт және саксон аңыздарын естіп өскен. Алайда тек тоғыз жасынан бастап қана хат тани бастайды. Мүгедек болғандықтан оның толық білім алуға мүмкіндігі болмады.
14 жасында ол Бидфорд өнер мектебіне түсіп, онда үш жылдай білім алады. Осыдан кейін ол суретші – миниатюрашы болып қызмет жасайды. Сатклиф әдебиетке 1950 жылы «Робин Гуд хроникалары» атты кітабымен келді. 1954 жылы қоғамда айтарлықтай беделге ие болған «The Eagle of the Ninth» романын жазып шығарды.1959 жылы Сатклиф «Карнеги әдеби медалімен» марапатталған. 1974 жылы Г. Х. Андерсен атындағы сыйлыққа ұсынылғандардың қатарында болды. 1985 жылы оның «The Mark of the Horse Lord» кітабы Феникс сыйлығын жеңіп алады, ал 2010 жылы оның «The Shining Company» романы екінші Феникс сыйлығының екінші мәрте лауреаты атанады.
Розмари Сатклиф көп жылдар бойы Арудндэйл маңындағы Уалбертонда өмір сүрген. 1975 жылы жазушы Британ Империясының Орденіне қол жеткізеді.
Дереккөздер
Санат:Англия жазушылары Санат:1920 жылы туғандар Санат:1992 жылы қайтыс болғандар Санат:Ағылшын әйелдері
Бенвиль-сюр-Мадон
Коммунаның INSEE коды — 54043, пошта индексі — 54550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1374 адамды құрады. Халық тығыздығы — 233,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Кассень (Од)
Кассень (Cassaignes) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11073, пошта индексі — 11190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 69 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,45 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Бургауберг-Нойдауберг
Бургауберг-Нойдауберг (Burgauberg-Neudauberg) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Гюссинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1362 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10.9 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GS, ресми идентификациялық коды — 1 04 02.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Гидравликалық классификациялау
Гидравликалық классификациялау — қозғалмалы бөлшегі жоқ классификаторларда минерал түйіршіктерін ірілік кластарға бөлу жоғары бағытталған су ағыны күшімен жүреді. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Сиговая (Варчушка тармағы)
Сиговая — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Варчушка өзенінің сол жағалауынан 72 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лавуш
Лавуш (Lavos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Фигейра-да-Фош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 171 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35,74 км² шамасында. Халық тығыздығы — 116,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora da Conceição).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Айман-Шолпан көшесі (Астана)
Бұрынғы атауы № 2І02 көше. «Комсомольский» тұрғын алабы. Айман-Шолпан көшесі Қарашаш ана көшесінен басталып, Ақбаян көшесінде аяқталадьі. Айғаным, Қыз Жібек көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 766,2 м.
«Айман-Шолпан» - қазақ халқына кеңінен тараған лиро-эпостық жыр. Алғаш жазып алып баспаға ұсынған - Ж.Шайхисламұлы. Жырда адамның бас бостандығы, ел тыныштығы, жұрт ынтымағы көтеріледі. Құрылысы, бейнелер жасау әдісі, тіл ерекшіліктері жырдың ескі поэтикалық дәстүрде туғанын көрсетеді. Ежелгі жыр, айтыс үлгілері кеңінен пайдаланылады. М.Әуезовтің «Айман-Шолпан» жыры бойынша жазылған музыкалық драмасы бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Зёммерда (аудан)
Зёмерда (Landkreis Sömmerda) - Германия ауданы. Аудан орталығы — Зёммерда қаласы. Аудан Тюрингия жерінде орналасқан. Жер аумағы 804,17 км² шамасында. Тұрғыны 77 351 адамды құрайды. Халық тығыздығы 96 адам/км². Ауданның ресми коды — 16 0 68.
Аудан 55 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия аудандары
Сент-Еннемон
Сент-Еннемон (Saint-Ennemond) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 38,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03229, пошта индексі — 03400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 656 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Вайт (Мэн)
Вайт (Waite) — Мэн штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 105 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 111.8 км² шамасында. FIPS коды — 23-79375.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
IC 5160
IC 5160 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SB0 (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67929, UGC 11884, ZWG 428.18, NPM1G +10.0536.
Сыртқы сілтемелер
IC 5160 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Кедейдектау
Кедейдектау – Қантөрткіл тауының оңтүстік-шығысында 28 км жерде, Тақөткел қонысының шығысын ала орналасқан аласа тау.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Байғанин ауданы Оймауыт ауылының шығысында 75 км жерде.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 137 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 4 км-ге созылып жатыр, енді жері 2 км. Тақыр типтес сортаңды топырақ жамылғысында бұйырғын, эфемерлі сұр жусан, баялыш, т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Байғанин ауданы таулары
Кіші абдрашит
Кіші абдрашит — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Әбдрашит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 52 адамды құрады. Пошта индексі — 452118, ОКАТО коды — 80202804011.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жалғас Қылишаев
Жалғас Қылишаев (1955 жылы туған, Маңғыстау ауданы Калинин ауылы) – ауылшаруашылығы саласының қызметкері.
Дереккөздер
Санат:1955 жылы туғандар Санат:Маңғыстау ауданында туғандар Санат:Атырау аграрлы-техникалық колледжі түлектері Санат:III дәрежелі Еңбек даңқы орденінің иегерлері
Шайырлы-шайыртастақты құрамбөліктер
"Шайыртасты-шайырлы заттар "түсінігінің синонимі ретінде соңғы кездерде ұшырасып қалып жүрген атау. Алайда сөз болып отырған түсінік өзінің тар мағынасында жай ғана "шайырлар мен шайыртастақтар қосындысы" деген үғымды ғана береді. Олай болса, Ш.-Ш.Т. терминін ғылыми айналымға кіргізуге тырысу орынсыз.
IC 729
IC 729 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Шайырлы-шайыртастақты құрамбөліктер
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
IC 729
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36627, ZWG 186.37.
Сыртқы сілтемелер
IC 729 Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Көбікті басу
Көбікті басу — флотациялаудан алынған көбікті өнімді сыпырып тасымалдау кезінде науаға түскен көбік жарылып, су мен минерал түйіршіктері ғана қалады. Кей кезде кен қасиетіне байланысты немесе реагенттік режим бұзылғанда көбік бұзылмай науадан асып төгіледі. Сондай жағдайда оны басу шаралары қолданылады. Мысалы, ағынды су себіледі, арнаулы реагенттер беріледі және т. б..
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Кастильехо-де-Мартин-Вьехо
Кастильехо-де-Мартин-Вьехо (Castillejo de Martín Viejo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 269 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 155,67 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 102 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Микроайналым арнасы
Микроайналым арнасы (микроциркуляторное русло) — жүректамыр жүйесіндегі тым жіңішке қан тамырларының жүйесі. Микроайналым арнасы қан тамырларының қабырғалары серпімді келеді және қан ағысының қысымына сәйкес өзгеріп отырады. Қызыл тамыршаның артериола қабырғасы: ішкі — интима ортаңғы —медиа және сыртқы — адвентиция қабықтарынан құралған. Қылтамыр (капилляр) қабырғасын: эндотелиоциттерден және негіздік жарғақтан тұратын — ішкі қабық, перициттер құрайтын — ортаңғы қабық және адвентициальды клеткалар мен борпылдақ дәнекер ұлпасынан құралған - сыртқы қабық құрайды. Құрылысына байланысты қылтамырлар сомалық, терезелі (фенестрлі), синусоидті болып үш топқа бөлінеді. Көк тамырша (венула) қабырғасының құрылысы қызьш тамыршыға ұқсас, бірақ қуысының арнасы кеңдеу келеді. Қызыл тамырша-көк тамыршалық жалғамалар терінің нағыз тері қабатында, құлақ қалқанында кобірек кездеседі. Микроайналым арнасының қан тамырлары организм мүшелерін қанмен қамтамасыз етумен қатар, олар- дағы зат алмасу процесінің толық деңгейде жүруіне атсалысады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Матейрус
Матейрус (Mateiros) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жалапан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 953 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9591,543 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Токантинс елді мекендері
Жан Лонге
Жан Лонге (1876 жыл 10 мамыр, Лондон - 1938 жыл, Париж) - француз және халықаралық жұмысшы қозғалысының қайраткері.
Өмірі
Шарль Лонге мен Женнидің (Карл Маркстың қызы) баласы. Социалистік баспасөзге белсене қатысты. Ол Кеңестік Ресейге қарсы империалистік интервенцияны сынады. 2-Интернационал басшылығына кірді. 1930 жылдары фашизм мен соғысқа қарсы халықаралық ұйымдардың жұмысына белсене араласты, француз социалистері мен коммунистерінің бірігуін жақтады.
Дереккөздер
Санат:Тарихи тұлғалар Санат:1876 жылы туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар
Орта сыйымдылығы
Орта сыйымдылығы (Емкость среды) — белгілі бір мекеннің ресурстарымен қанағаттанатын және алдағы уақытта оны жақсы қалыпта сақтайтын сол жердегі дарақтар мен кауымдастықтар саны. Популяцияның саны Орта сыйымдылығынан асып кеткенде пайдалану өнім мөлшерінен артып ресурстар нашарлайды. Соның салдарынан популяция азайып, кырыла бастайды. Керісінше, өнім мөлшері көбейсе, орта популяцияның тіршілік етуін қаматамсыз етеді. Бұл үғымның, осіресе, қорғалатын табиғи аумақтарда, өсімдіктер мен жануарлардың сирек кездесетін және жойылып бара жаткан түрлерін қорғау мәселесін шешуде маңызы зор.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
NGC 4368
NGC 4368 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4368 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40183, NGC 4325, MCG 2-32-19, ZWG 70.37, VCC 616, NPM1G +10.0298.
Кроньалето
Кроньалето (Crognaleto) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1548 адамды құрайды. Халық тығыздығы 13 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 123 км² шамасында. Пошта индексі — 64043.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Шавкат Шигабутдинұлы Ибрагимов
thumb|right Шавкат Шигабутдинович Ибрагимов(22.10.1923, Татарстан, Қазан қаласы – 26.12. 1989, Алматы) – ғалым, техника ғылымдарының докторы (1965), профессор (1974), Қазақстан ғылым академиясының академигі (1970), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1982). Қазан авиация институтын бітірген (1948). 1948 – 52 жылдары Мәскеу және Қазан авиация зауыттарында жұмыс істеді. 1952 – 55 жылдары Мәскеу болат және қорытпалар институтының аспиранты, 1956 – 69 жылдары КСРО Министрлер Кеңесі жанындағы Атом энергиясын пайдалану жөніндегі мемлекеттік комитеттің Обнинск қаласындағы Физика-энергетика институтында аға ғылыми қызметкер, лабаротория меңгерушісі, 1969 – 70 жылдары Қазақстан ғылым академиясының Ядролық физика институты директорының орынбасары, 1970 – 87 жылдары осы институттың директоры, 1987 – 89 жылдары сонда лабаротория меңгерушісі, 1974 – 86 жылдары Қазақстан ғылым академиясының вице-президент қызметтерін атқарды. Негізгі ғылыми еңбектері қатты дененің радиациялық физикасы мен радиациялық материалтануға, ядролық сәуле мен заттың өзара әсерлесуін және сәулемен әсер еткенде материалдардың физикалық-химиялық қасиеттері мен құрылымының өзгерісін зерттеуге, сондай-ақ, ядролық физика мен ядролық энергетика мәселелеріне арналған.
Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1978). Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдермен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1923 жылы туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Академиктер Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Дорсхайм
Дорсхайм (Dorsheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Кройцнах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 691 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 33 026. Муниципалитеттің басшысы — Марлене Хёльц.
Қалқалаушы армия
Қалқалаушы армия (Армия прикрытия) — қарсыластың кенеттен басып кіруіне тойтарыс беру, соғыс кимылдары театрындағы басты күштердің жұмылдырылуын, шоғырлануы мен жайылуын қамтамасыз ету және агрессорды талқандауға жағдай жасау үшін мемлекеттік шеқараға жақын алдын ала орналастырылған қарулы күштердің бөлімі. Қазіргі уақытта бұл термин қолданылмайды. Қарсыластың кенеттен басып кіруіне тойтарыс беру міндеттерін қалқалаушы әскер орындайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жамбылтану
200px|thumb|right Жамбылтану – қазақ әдебиеттану ғылымының Жамбыл Жабаев шығармаларын жинау, жариялау және зерттеумен айналысатын саласы.
Жамбыл 14 жасынан бастап өлең айтып, 15 жасында Сүйінбай ақыннан бата алған, оның импровизаторлық мектебінен үйренген. 19 ғ-дың 60–70-жылдарынан бастап, Жамбыл Айкүміспен, Сары ақынмен, Бөлтірікпен, Майкөтпен, Сарыбаспен, Құлманбетпен, Досмағанбетпен айтысқаны, бәрін жеңгені туралы әдеби деректерді Жамбылдың ақын-шәкірттері Үмбетәлі Кәрібаев, Жартыбай Елікбайұлы, Шүкітай Әбдікәрімұлы, Кенен Әзірбаев, Өмірзақ Қорғабайұлы берген. Олардың қолжазбалары Қазақстан Білім және ғылыми министірлігінің Орталық ғылыми кітапханасының сирек қолжазбалар қорында сақталған. Жамбылдың айтыскер ақын екендігі туралы бұл деректер Жамбалтануғаға жол ашқан мәліметтер.
1925 ж. Ташкентте араб әрпімен «Терме» деген әдеби жинақ шыққан. Сонда Ш.Х.Сарыбаевтың «Халық әдебиеті және жинау жолдары» деген мақаласы жарияланған. Сол мақалада Жамбыл туралы мынадай деректер айтылады: «Жабайұлы Жамбыл – Жетісудың атақты, арқалы ақыны, жасы – 68-де, жылы – қоян, сауаты жоқ, тұратын жері – Ұзынқарғалы болысы, №4 ауыл. Жамбылдың жатқа білетін өлеңдері «Көрұғлы» дастаны, «Ерназар мен Бекет», «Сүйінбай мен Қатағанның айтысқаны», «Садыр патша мен Жамбыл патшаның заманы», «Сүйінбай мен Тезек төре», «Жамбыл мен Құлманбеттің айтысы», «Шалтабай» дастаны және шежірелер мен терме өлеңдері». Кезінде Жамбылдың бұл айтылған жыр-дастандарының көпшілігі әр жылдарда жарыққа шыққан кітаптарында жарияланды. Ал «Ерназар-Бекет», «Садыр патша мен Жамбыл патша» және «Шалтабай» дастандарының жазбаша нұсқасы сақталмағандықтан, баспасөз бетінде жарияланған жоқ.
1931 ж. жарыққа шыққан С.Сейфуллиннің «Қазақ әдебиеті нұсқалары» деген фольклорлық жинағында және 1932 ж. жарияланған «Қазақ әдебиеті» деген кітабында Жамбыл мен Құлманбет айтысының қысқаша нұсқасы берілген.Жамбылтану ғылымының іргетасын қалаған – М.О.Әуезов. Ұлы ғалымның Жамбыл туралы алғашқы мақаласы «Әдебиет майданы» журналының 1938 ж. №5 санында «Ардақты Жәке!» деген атпен жарияланған. Сонда «Сіздің жырыңыз – заманымыздың асыл ескерткіші» деген бағалы сөздер айтылған.
1948 ж. «Қазақ әдебиеті тарихы» (1-том, фольклор) жарыққа шықты. Сонда Әуезовтің «Айтыс өлеңдері» деген зерттеу мақаласы басылды. Автор қазақ айтыс өнерінің жарық жұлдыздары қатарында Сүйінбайды, Шөжені, Кемпірбайды, Жанақты және Жамбылды атайды. Жамбылдың ақындық күші – оның жүйелі сөзі мен логикалық ойларында деп таниды.
1946 ж. Жамбылдың 100 жылдық торқалы тойы дүние жүзі көлемінде салтанатпен аталып өтті. Аталған салтанатты мерекеде Әуезов «Жамбылдың айтыстағы өнері» деген тақырыпта баяндама жасады. Сонда халық ақыны Жамбылдың ел өнерінің алтын бесігінде өскендігі, Сүйінбайдың ұстаздық мектебі, Жамбылдың ақындық айналасы, Құлманбетпен, Досмағанбетпен айтысқаны, оларды зор халықшылдық қасиетпен жеңгендігі және «Өтеген», «Сұраншы», «Саурық батыр» жырларының тарихи негіздері, ақынның өмірдегі әр алуан құбылысты шапшаң айтып тастайтын, мысқыл, сын-сықақтары зерделенген.
Жамбылтану ғылымына қосқан еңбегі үшін 1996 ж. Садырбаевқа Жамбыл атындағы халықаралық сыйлық 1-дәрежелі лауреаты деген құрметті атақ берілді. Н.Төреқұловтың «Жамбыл және Кенен» (1978), «Жүз жасаған бәйтерек» (1982),«Алатау асқарынан жыр асырған» (1996), т.б. ғыл. еңбектері бар. Онда Жамбыл мен Кененнің шығарм. байланысы, Жамбылдың айтыстары мен дастандары және Дина Нұрпейісова, Сейфуллин, Әуезов, М.Ғабдуллиндермен Жамбылдың кездесулері туралы естеліктер жарияланған. Белгілі ғалым М.Жолдасбеков 20 ғ-дың 70-жылдары Жамбыл туралы бірнеше мақалалар жариялады. Олар: «Жүз жыл жырлаған жүрек» («Жалын», 1976), «Жыр алыбы» («Соц. Қазақстан», 1976, 29 ақпан), т.б. Жолдасбеков «Жамбыл және оның ақындық мектебі» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 1993 ж. «Жүз жасаған жүрек» деген кітабы мен 1996 ж. «Асыл сөздің атасы» деген монографиясы жарияланды. Бұл аталған еңбектерде Жамбылдың ақындық мектебі, дәстүрі және өлеңдерінің көркемдік шеберлігі терең талданған. Жамбылдың шығарм. туралы бірнеше мақалалар жазған ғалымдар мен жазушылар: Ғабдуллин, Қ.Жұмалиев, Ә.Тәжібаев, М.Қ.Қаратаев, З.Ахметов, С.С.Қирабаев, М.Базарбаев, Н.Т.Сауранбаев, Ш.Қ.Сәтбаева, Ә.К.Нұрпейісов, С.Бегалин, Т.Жароков, Ғ.Орманов, Б.Уақатов, М.Хакімжанова, Р.Г.Сыздықова, О.Ә.Нұрмағамбетова, М.К.Хамраев, С.А.Қасқабасов, К.Сейдаханов, С.Негимов, т.б. Жамбылдың өмірі мен шығарм. туралы орыс оқымыстылары да көптеген мақалалар мен монографиялар жазған. Олар К.Л.Зелинский, К.Н.Алтайский, З.С.Кедрина, П.Н.Кузнецов, М.И.Ритман-Фетисов, М.С.Сильченко, Н.С.Смирнова, Н.С.Тихонов, Л.С.Соболев, В.Б.Шкловский, М.А.Шолохов, т.б.
Дереккөздер
Санат:Әдебиеттану
Ілхам
200px|thumb Ілхам (алхама - «сендіру» етістігінен шыққан) – иманды күшейту арқылы тебіреніс пен шабытты халге жету, ақиқат ілімді иелену. Құранда кездесетін сендіру мағынасындағы – (алхама) етістігінен шыққан Ілхам сөзі кейіннен уәлидің – хақтыққа жеткен адамның ерекше халге енген, діни шабыттанған күйіндегі көкірегіне құйылған нұрлы, хақиқи ілімі мағынасында қолданыла бастады. Жалпы адам баласына пайғамбарлар арқылы хабарланатын дүние сыры мағынасындағы уақидан айырмашылығы бар Ілхам – әулиелерге, яғни жеке адамдарға берілгендіктен, біріншіден сол адамның өзі үшін бағалы деп саналды. Сопы ғұламалар тек Ілхамға ден қоя отырып, адам Құранның сырлы, құпия мәнін ұғына алады деп біледі.
Дереккөздер
Санат:Ислам ғылымы Санат:Ақида Санат:Құран
Маринья-даш-Ондаш
Маринья-даш-Ондаш (Marinha das Ondas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Фигейра-да-Фош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 241 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,97 км² шамасында. Халық тығыздығы — 111,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
NGC 54
NGC 54 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Бронислав Залесский
Бронислав Залесский (Bronisław Zaleski; 1819 жыл, қазіргі Минск облысы – 2 қаңтар 1880 жыл, Ментон) - поляктің революционері, саяхатшы, суретші.
NGC 54
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Бронислав Залесский
Дереккөздер
Санат:1819 жылы туғандар Санат:Минск облысында туғандар Санат:2 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:1880 жылы қайтыс болғандар Санат:Ментонда қайтыс болғандар Санат:Қоғамдық игілік жазушылары Санат:Польша жазушылары Санат:Беларусь жазушылары Санат:Жер аударылған поляктар
NGC 54
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 54 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1011, MCG -1-1-60.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Рамакришна
Рамакришна (сопылық есімі; шын аты — Гададхар Чаттерджи, রামকৃষ্ণ পরমহংস, গদাধর চট্টোপাধ্যায়;) (18. 2. 1836, Камарпукур, Бенгалия—16.8.1886, Калькутта) — неоиндуизмнің өкілі, гуманизм идеяларын насихаттаушы, Үндістан қоғам қайраткері. Рамакришнаның көзқарасы үндістандағы ірі діни ағымдардың және йогтардың принципі бойынша мистицизммен іс жүзінде ұзақ шұғылдану ықпалымен қалыптасты. Рамакришна өзін веданттық абсолюттік идеализмнің ізбасары санай отырып, материалды дүниенің шындығын мойындайды. Сөйтіп Шанкараның абсолютті монизмі (адвайт) мен Рамануджидің шектелген монизмін (вишиштадвайты) біріктірмекші болады. Рамакришна Үндістанның және бүкіл адамзаттың қайта өркендеуі үшін әлеуметтік өмірдің бірден-бір ірге тасы болып табылатын діни рухты тарату қажет деп санайды. Адамның жер бетіндегі өмірінің ең жоғарғы мақсаты — тәңірін сүю және оған берілу арқылы жаратушыны тану дейді. Рамакришнаның өсиеттері арқылы үнді национализмінің идеологиясы әуел бастан-ақ діни сипат алады.
Хиллсбороу (Миссури)
Хиллсбороу (Hillsboro) — Миссури штатының Джефферсон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 6.2 км². FIPS коды — 29-32248.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2062 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Джефферсон округы (Миссури)
Футболдан Солтүстік Ирландия чемпионаты
Футболдан Солтүстік Ирландия Премьершипі — Солтүстік Ирландиядағы басты футбол турнирі, 1890 жылы құрылды, 2008 жылдан бері қазіргі форматта өткізіліп келеді.
Гезенк
Гезенк (gesenk) — тікелей жер бетіне шықпайтын, пайдалы қазындыларды өз салмағының әсерімен түсіруге немесе арнайы ыдыспен механикалық тәсілмен жеткізуге арналған тік қазба. Сонымен қатар бұл әдіс (кенішті) шахтаны желдетуге, жұмысшыларды, материалдарды, кұрал жабдықтарды, тау жыныстарын жоғары (төмен) бағытта тасу үшін пайдаланылады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Қаңылтыр түзететін машина
Қаңылтыр түзететін машина (Машина листоправильная) — шалыстықты (коробелние) жою үшін қолданылатын бірнеше жұп аунақшасы бар түзеткіш машина.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Людерсдорф
Людерсдорф (Lüdersdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5094 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 54,24 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 58 065. Муниципалитеттің басшысы — др. Эрхард Хуцель.
Монтеваго
Монтеваго (Montevago) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3096 адамды құрайды. Халық тығыздығы 97 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 92010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Доминик. Жыл сайынғы мерекесі — 8 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Околь
Околь — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің сол жағалауынан 1088 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Социал-утопизм
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Виргин аралдары
Виргин аралдары – АҚШ пен Ұлыбританияның иелігіндегі Кариб теңізі алабындағы аралдар.
АҚШ-қа бағынатын Виргин аралдарының аумағы 352 км², халқы 109000. Әкімшілік орталығы – Шарлотта-Амалия. Дінге сенушілері протестанттар (баптистер) мен католиктер. Ақша бірлігі – АҚШ доллары.
Кезең асуы
Кезең – Желдіқара тауындағы асу.
Географиялық орны
Абай облысының Ақсуат ауданында орналасқан. Жіңішке және Бұғаз өзендерінің суайрығы.
Виргин аралдары
Британдық Вирджин аралдарының аумағы 153 км², халқы 21000, әкімшілік орталығы – Род-Таун. Ресми тілі – ағылшын тілі. Ақша бірлігі – АҚШ доллары. Британдық Виргин аралдарының әкімшілік орталығы Род-Таун ең үлкен арал – Тортолада орналасқан. Аралдардың көпшілігі – жанартаутекті, үлкендігі жағынан екінші орын алатын Анегада аралы маржанды – әктасты атолл болып табылады. Аралдардың халқы ром шығарумен, мал шарушылығымен, балық аулаумен айналысады. Табыстың 75%-ын туризм береді. АҚШ-қа қарасты Виргин аралдарының экономикасы да негізінен туризмге тәуелді, аралдарда жылына бір миллионнан астам турис демалады. 1917 жылы Даниядан сатып алынған америкалық Виргин аралдары көптеген шағын таулы, жанартаулық аралдардан құралады. Санта-Крус аралында іс жүзінде Виргин аралдарының бүкіл экспортын құрайтын алып мұнай өңдеу зауыты салынған.
Дереккөздер
Санат:Кіші Антиль аралдары
Кезең асуы
Дереккөздер
Санат:Абай облысы асулары
Лоллардтар
Лоллардтар - XIV ғасырда Англиядағы шаруа-плебейлер қозғалысына қатысушылар.
Еуропаның бірқатар басқа да елдеріндегі католик дініне қарсы шығушыларды осылай атаған. Олар алғаш рет Антверпенде 1300 жылдар шамасында пайда болды. Олар католик шіркеуіне қарсы шығумен қатар феодалдық қоғам әділетсіздіктерін қатаң сынады, барщинаны, десятина мен алым-салықтарды, сословиелік билікті жоюды талап етті. Дінсіздерді өртеу туралы 1401 жылғы статустан кейін лоллардтарды жаппай жазалау басталды. Лоллардтар қозғалысының ағылшын реформациясын дайындаудағы рөлі зор болды.
Дереккөздер
Санат:Саяси қозғалыстар Санат:Қозғалыстар Санат:Англия тарихы
Тибейвиска
Тибейвиска — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Серчейю өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 86 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Матиас Винья
Сілтемелер
Санат:Уругвай футболшылары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары
Теңіз шөгінділерінің құрамбөліктері
Қазіргі теңіздер түбінде түзіліп жатқан, өздерінің мөлшері, құрамы (химиялық, минералдық) және жаралу тегі (генезисі) тұрғысынан сан алуан шөгінділердің құрамдас бөліктері. Мұндай құрамбөліктерді жиі-жиі екі бөлікке жіктейді, олар — теңіз алабына оның жағалауларынан (құрылықтан) жеткізілген "аллотигендік құрамбөліктер" және сол алаптың өз түбінде түзілген "аутигендік құрамбөліктер". Аллотигендік құрамбөліктерге терригендік, жанартаутекті және ғарыштық материалдар жататын болса, аутигендік құрамбөліктер биогендік және хемогендік материалдардан құралады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Нидерланд
Нидерланд (Nederland, ) — Батыс Еуропадағы мемлекет. Нидерландның солтүстік және батыс бөлігі Солтүстік теңіздің жағалауында орналасқан. Жер аумағы 41,532 км². Халқы 17,2 млн. (2020). Тұрғындарының 96%-ы голландықтар. Ресми тілі – нидерланд (голланд) тілі. Халқының 50%-ға жуығы – католиктер, 40%-ға жуығы – протестанттар. Нидерланд – король (патшайым) басқаратын конституциялық монархия - Атадан балаға мұра болып қалған билік иесінің мемлекеттің сайланып қойылатын басқару органдарымен біте қайнасып, демократиялық ұстанымдарымен үйлесім тауып басқаруы. Жоғары заң шығарушы органы екі палатадан (бірінші және екінші) тұратын Бас Штаттар. Астанасы – Амстердам қаласы (үкімет резиденциясы Гаага қаласында орналасқан). Әкімшілік жағынан 12 провинцияға бөлінеді. Ақша бірлігі – еуро (2002). Ұлттық мейрамы – Патша күні (патша Виллем Александрдың туған күні) – 27 сәуір. Нидерланд БҰҰ-ға (1945), Еуроодаққа (1957), НАТО-ға (1949) мүше.
Этимология
атауы «Нидерланды» «төменгі жер» дегенді білдіреді, бірақ ол сөзбе дұрыс аударуға, өйткені тарихи терминдер үшін бұл термин әдетте қазіргі Нидерландыға, Бельгияға және Люксембургке (Бенилюкс) сәйкес келетін аумақ деп аталады. Орта ғасырдың соңында, солтүстік теңіз жағалауы бойындағы Рейн, Меусе, Шельдт төменгі шекарасында орналасқан аймақ «Литальды аңғарлар» немесе «Төменгі жер» (де Лаге Лэнден бич де Зи, Нидерланд) деп аталды. «Голландия» деген атауды қолданудың алғашқы ресми айтылуы XIV-XV ғасырларға жатады.
Табиғаты
Нидерланд аумағының көпшілік бөлігін ойпатты жазықтар (40%) алып жатыр. Оңтүстік-батысында Арденн сілемдері орналасқан (ең биік нүктесі – Ваалсберг тауы – 321 м), қысы мен жазы жылы, жұмсақ теңіздік климат. Қаңтардағы орташа температурасы 1 – 3°С, шілдеде – 16 – 17°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 650 – 750 мм-ге тең. Нидерландда өте тығыз өзен тораптары (Рейн, Маас, Шельда өзендерінің атыраулары) бар. Аумағының 70%-ын мәдени жер бедері (егіндіктер, қолмен егілген шабындықтар), 9%-ын ормандар (қылқан жапырақты, ірі жапырақты) алып жатыр. Ормандарын ақ тиін, сусар, күзен, қоян, елік, тағы басқа аңдар, құстардың 180-дей түрі мекендейді. Кен байлықтарынан мұнай, табиғи газ, шымтезек, ас тұзы, каолин кездеседі.
Тарихы
Нидерланд аумағын адамдар жаңа тас дәуірінен мекендей бастады. Б.з.б. 1-мыңжылдықтың 2-жартысынан мұнда негізінен кельт тайпалары өмір сүріп, оларды біздің заманымыз басталар кезде герман тайпалары ығыстырды. Б.з.б. 1 ғасырда Нидерланд аумағының бір бөлігін римдіктер басып алды. 3 – 4 ғасырларда оңтүстік Нидерландны франктер, шығыс Нидерландны сакстер, солтүстік Нидерландны фриздер мекендеді. 5 ғасырдан бастап франк мемлекетінің құрамына еніп, ол ыдырағаннан кейін елде бірқатар ұсақ иеліктер (Голландия, Гелдерн, тағы басқа графтықтар) құрылды. 11 – 16 ғасырларда Нидерланд жерлері (Голландия, Зеландия, Фрисландия, тағы басқа) Бельгия, Люксембург, Франция, Испанияның құрамында болды. 16 ғасырдағы Нидерланд революциясының (1566 – 1609) нәтижесінде испан үстемдігінен азаттық алған жерлерде Біріккен провинциялар Республикасы құрылды. 17 ғасырда Нидерланд сауда-саттық пен теңіз саудасы жақсы дамыған алдыңғы қатарлы еур. державаға айналды. Оңтүстік-Шығыс Азияда Индонезия, Америкада Гвиана, Кіші Антиль аралдары, Африкада Кап жерлері Нидерландның отарына айналды. 1810 – 13 ж. елді Наполеон басып алды. 1815 ж. Бельгиямен біріктіріліп, Нидерланд корольдігі (1830 жылға дейін) құрылды. 2-дүниежүзілік соғыс жылдары Нидерландны немістер басып алды. Соғыстан соң Нидерланд отарлық империясы ыдырай бастады. Нидерландда 70-тен астам саяси партиялар тіркелген. 1989 жылдан бастап өкімет билігін христиан-демокр. партия мен Еңбек партиясынан құрылған коалицалық үкімет жүргізіп келеді.
Әкімшілік бөлімі
Нидерланды провинциясы қауымдастықтар (Gemeente) бөлінеді, 12 провинциялар (Provincie) (мадақтауын бағыттары бойынша 1986 жылы құрылған соңғы провинциясы Фрисландия) бөлінеді, кейбір қауымдар коммуналдық салаларда (deelgemeente) бөлінеді. Бонэйр, Саба мен Синт-Эстатиус ұқсас: Нидерланды бөлігі ретінде, сондай-ақ Кариб үш арнайы қоғамдастық болып табылады. провинциялар өкiлдi органдар - провинциялық мемлекеттер (Provinciale Staten), облыстардың атқарушы органдар - қызметкерлері (Gedeputeerde Staten), Кинг (Commissaris ван де Koning) және депутаттар (gedeputeerde) комиссары тұратын, қоғамдастықтың өкiлдi органдар - қоғамдастық кеңестер (Gemeenteraad), атқарушы орган - бургомистра және заңды тұлғалар колледжі (College van burgemeester en wethouders), бургомистра (burgemeester) тұратын және заңды тұлғалар (Wethouder), коммуналдық аудандардың өкілді органдар - аудандық кеңестердің (deelraad), атқарушы органдар - қала бастаған басқарма (dagelijks bestuur), аудандық төрағалар (стендтеэлворцитер).
Жергілікті өзін-өзі басқарудың негізгі бөлімшелері - муниципалитеттер, олардың саны 647 адам.
Халқы
нобай|солға|Нидерланды Халқы (мың. адам). 1961-2003 жылы нобай|солға|Патшайым күнін мерекелеу (2011) 2017 жылғы шілде айындағы халық саны 17 084 719 адамды құрайды. Нидерланды тұрғындарының саны бойынша елдер тізімінде 66 орын алады. Өткен ғасырда Нидерландының халқы басқа еуропалық елдермен салыстырғанда өте жылдам өсті: 1850 жылы 3 миллион адам, 2000 жылы - 1900 және 16 миллион адам. 3 миллион тұрғыны, 2000 жылмен салыстыра отырып, Бельгия халқы сол кезеңде шамамен екі есе өсті: 1850 жылы 4,5 млн. тұрғындармен 2000 жылы 10 млн.
Көлемі 41,543 км² болатын, 2016 жылға қарай Нидерланды халықтың тығыздығы бір квадрат километрге 405 адамды құрайды. Осылайша, Нидерланды Әлемдегі ең беделді 15-ші мемлекет. Аумақтың көлемі мен халқы бойынша Патшалықты Мәскеу облысының, оның ішінде Мәскеумен салыстыруға болады. Көптеген жолмен Нидерланды ең дамыған көлік және ақпараттық инфрақұрылымы бар елдердің бірі болып табылады. Интернетті әлемде 15,778 миллион адам немесе ел халқының 93,1 пайызы пайдаланады - әлемдегі 34-ші көрсеткіш. Нидерландыда 2002-2003 жылдары 10 миллион стационарлық және 12,5 миллион ұялы телефон бар. Елде 250-ден астам радиостанция және 21 телевизиялық станция (26 қайталаушы) бар.
Нидерландыда, екі байырғы топтарға үй - Нидерланд Фриздер мен планкаларды, сондай-ақ иммигранттар саны көп. этникалық құрамы: 80,7% - Нидерланд, 2,4% - немістер, 2,4% - индонезиялық, 2,2% - түріктер, 2% - Суринам, 2% - Мороккалық, 1,5% - үнділер 0, 8% - антилилиандар мен арубалықтар, 6,0% - басқа этникалық топтар. Халықтың құрамы - 33% протестанттар (Protestantse Kerk in Nederland), 31,27% католиктер, 6% мұсылман, 0,6% индус, 0,5% Буддистер ,, 2,2% басқа діндерге сенеді. Нидерланды халық әлемде ең жоғары болып табылады: ересек ерлер орташа биіктігі - 1,83 метр, ересек аналық - 1,70 метр.
2011 жылы 15-65 жас аралығындағы білімді адамдардың саны 10 994 000 адамды құрайды. Нидерландыда 16 жасқа толмаған балалар мен жасөспірімдерді міндетті түрде тегін оқыту. Бастауыш мектепте 5 жастан асқан балалар (ата-анасының өтініші бойынша 4 жастан 12 жасқа дейін). Ол көптеген оқу жоспарларымен ерекшеленеді. Орта мектепте 12-16 жас аралығындағы әрбір бала үшін оқу-жаттығу процесінде біркелкі болу міндетті. Жоғары білімді колледжде (hogescholen), университетте немесе ашық университетде (кешкі немесе сырттай оқу) алуға болады. Елдің 13 университеті (Нидерландыдағы ең ескі университет - Лейден, 1575 жылы құрылған) және Ересектерге арналған ашық университеті бар. Жоғары білім әдетте алты жылдық оқу курсына арналған.
Экономикасы
Нидерланд – экспортқа бейімделген жоғары өнімді ауыл шаруашылығы бар, дамыған өнеркәсіпті ел. Экономикасында сыртқа капитал шығару, сыртқы сауда, теңіз транспорты маңызды орын алады. Мұнай, табиғи газ (жылына 90 млрд. м3 шамасында) өндіріледі. Өнеркәсіптің жетекші салалары: мұнай өңдеу (органикалық химия өнімдерін өндіру), мұнай-химия, машина жасау, кеме және ұшақ, газ және химия өнеркәсібіне қажетті құрал-жабдықтар, дәрі-дәрмектер жасау, металлургия мен металл өңдеу, электротехника (Нидерланд – дүние жүзіндегі бейне және дыбыс аппаратураларын шетке шығаратын ең ірі мемлекеттердің бірі), дәмдік тағамдар шығару. Алмас пен қымбат бағалы тастарды өңдеу бұрыннан жақсы дамыған сала болып есептеледі. Ауыл шаруашылығында етті-сүтті ірі қара өсіру басым. Нидерланд – дүние жүзіндегі сүт пен сүт өнімдерін сыртқа ең көп шығаратын мемлекеттердің бірі (сары майдың дүниежүзілік экспортының 1/5; қоюлатылған сүттің 1/2 ; құрғақ сүттің 1/4; ірімшіктің 1/4 бөліктері Нидерландның үлесіне тиеді). Сондай-ақ сыртқа көп мөлшерде шошқа, құс етін, жұмыртқа, темекі, арақ-шарап пен сыра шығарады. Жылыжайда көкөніс пен жеміс-жидек (жылыжайлардың көлемі жөнінен дүние жүзіндегі алғашқы орындардың бірін иеленеді), гүлдер мен гүл түйнектерін (жылына 2 млрд-тан астам қызғалдақ түйнектерін шет елдерге сатады), саңырауқұлақтар өсіру жақсы дамыған. Негізгі ауыл шаруашылығы дақылдары – бидай, картоп, қант қызылшасы. Балық аулау, шетелдік туризм де қазынаға елеулі пайда келтіреді. Ұлттық жиынтық өнімнің жан басына шаққандағы жылдық мөлшері 18560 АҚШ долларына тең. Негізгі сауда серіктестері – Еуроодақ елдері.
Ляба-Яха (Лабахэй-Яха тармағы)
Ляба-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лабахэй-Яха өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Португалия премьер-министрлердің тізімі
Бас министр ретінде мандаттар саны шексіз. Президентінің заң шығарушы органдарға сайланғаннан кейін және әрбір партия жетекшісімен аудиториядан кейін тағайындалады да, Ассамблеяға ұсынылады.
Премьер-Министрдің ресми резиденциясы - Сан-Бенто сарайының жанындағы үй, ол сондай-ақ жиі «Сан-Бенто сарайы» деп аталады, алайда көптеген премьер-министрлер оны пайдаланбаған.
Мемлекеттік қызметтің тарихы
Португалия премьер-министрінің ағымдағы мандатының шығу тегі 12-ші ғасырда Португалия монархиясының басына келеді. Ереже бойынша, Португалия Королінің жоғарғы лауазымды адамы басқалардан басым болды, Патшалықтың әкімшілігін үйлестіруді қамтамасыз ету, қазіргі кездегі премьер-министрдің функцияларын ішінара орындады. Бұл орынды мэрі атқарған, Канцлер жеке хатшысы немесе мемлекеттік хатшысы.
1736 жылы Мемлекеттік хатшы үшін үш лауазым құрылды, ал Патшалық Ішкі істер министрлігінің мемлекеттік хатшысы басқаларға қатысты басымдыққа ие болды.
Португалиядағы 1820 жылғы либералды революциядан бері либерализм мен парламентаризм қағидалары орнатылды. Алғашында үкімет хатшылары бастап (үшден алтыға дейін), тең мәртебесі бар, Ішкі істер бойынша хатшы басымдыққа ие болды.
1910 жылғы революция барысында республиканы жариялаудан кейін үкімет басшысының атағы өзгерді «Министрлердің Төрағасы» (President do Ministério). Осы кезеңде үкімет парламенттің күшті билігінде болды және жиі парламенттік күйзелістер мен әлеуметтік тұрақсыздыққа байланысты болды.
Премьер-министр қазіргі Португалияның Үкімет басшысының атауы болып табылады. Осы атау 1974 жылдың 25 сәуір күні Қалампырлар революциясынан кейін қабылданған 1976 жылғы Конституциясымен ресми түрде бекітілді. Португалия премьер-министрі атқарушы өкіметтің басшысы болып табылады және өз үкімет министрлерінің әрекетін үйлестіреді.
Қазіргі кезде Педру Пасуша Коэлью үкіметіне сенімсіздік вотумынан кейін, республиканың премьер-министрі социалист Антониу Кошта болып табылады.
II Республика: Жаңа мемлекет (1933—1974)
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;"
«Қалампырлар революциясы» және демократияға көшу кезеңінің премьер-министрлері (1974—1976)
! width=200 | Есімі ! width=200 | Суреті ! width=400 | Үкімет ! width=200 | Мерзім
{| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;"
III Республиканың премьер-министрлері
! width=200 | Есімі ! width=200 | Суреті ! width=400 | Үкімет ! width=200 | Мезгіл
Португалия Үкіметінің Басшысының Штандарттары
* Португалия
Қалбатау
Қалбатау (2007 жылдың 8 қарашасына дейін – Георгиевка) — Абай облысы Жарма ауданындағы ауыл, аудан және Қалбатау ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Өскемен қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 105 км, Шар өзенінен батысқа қарай 5 км, Жаңғызтөбе темір жол стансасынан 35 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 11986 адам (5871 ер адам және 6115 әйел адам) болса, 2009 жылы 10214 адамды (4939 ер адам және 5275 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесін 1893 жылы Украинаның Таврия губерниясынан қоныс аударған шаруалар қалады. 1928 жылдан аудан орталығына, 1937 жылдан мал азығын өндіру, бордақылау жөніндегі “Георгиевский” кеңшарының, 1951 жылдан бастап “Рассвет” сүт өндіру ұжымшарының орталығына айналды. Мұнда Жарма ауданы асыл тұқымды мал стансасы мен базасы, орман шаруашылығының кәсіпорны орналасқан. Олардың негізінде шаруа (фермер) қожалықтары мен өндірістік кооперативтер құрылды. Қалбатауда машина-трактор жөндеу шеберханасы, нан зауыты жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Мектептер, ауданы аурухана, мәдениет үйі, т.б. мекемелер бар. Ауыл арқылы республикалық маңызы бар Семей— Зайсан және Алматы — Өскемен автомобиль жолы өтеді. Ауылдың оңтүстік-шығысында 12 км жердегі Арасан көлінің шипалы суы мен балшығы тері ауруларын емдеуге пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
Черни-Вит (Ловеч облысы)
Черни-Вит (Черни Вит) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Тетевен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 659 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5725. Телефон коды — 06906. ЕКАТТЕ коды — 80902.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Гослар (аудан)
Гослар  (Landkreis Goslar) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Гослар қаласы. Аудан Төменгі Саксония жерінде орналасқан. Жер аумағы 965 км² шамасында. Тұрғыны 143,7 мың адамды құрайды(2010). Халық тығыздығы 149 адам/км². Ауданның ресми коды — 03 1 53.
Аудан 15 елді мекенге бөлінеді.
Қалалар мен қауымдар
(30 маусым 2010)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония аудандары
Аркадий Райкин
Дереккөздер
Санат:КСРО актерлері
Фолкленд аралдары
Фолкленд аралдары (Falkland Islands  немесе Мальвина аралдары (Islas Malvinas ) — Оңтүстік Америка құрлығының қиыр оңтүстікнің шығыс жағалауында, Атлант мұхитында орналасқан топарал. Ұлыбританияның иелігінде. Жер аумағы 12,2 мың км². Екі ірі аралдан — Батыс Фолкленд (Гран-Мальвина), Шығыс Фолкленд (Соледад) және 200-ге жуық шағын аралдардан тұрады.
Негізгі екі арал төбелі жазықты келеді, ең биік жері — 705 м (Асборн тауы), жағалаулары қатты тілімделген, қолайлы теңіз қойнаулары көп. Климаты қоңыржай мұхиттық салқын, үнемі еспе жел соғады. Орташа темературасы қаңтарда (жаз) 15°С, ал шілдеде (қыс) 2°С, жылдық жауын-шашын мөлш. 700 мм. Қатал климат жағдайындағы өсімдік жамылғысы, негізінен шөптесінді және аласа бұталы. Жануарлардан теңіз сүтқоректілері мен құстың көптеген түрлері кездеседі. Пингвиндер, дельфиндер, кит, теңіз бахтағы, т.б. балық түрлері мол. Халқы 2,9 мың адам, негізінен ағылшын, шотланд, француздардан құралады. Фолкленд аралдары 1592 ж. ағылшын теңізшісі Дж. Дейвис ашқан. 1764 ж. оны Франция отарлады, кейіннен Испанияға берілді. 19 ғ-дың 20-жылдары Аргентина бақылауына өтті. 1833 ж. аралдарды Ұлыбритания жаулап алып, ағылшын әскери базасын орналастырды. 1982 ж. Фолкленд аралдары үшін Аргентина мен Ұлыбритания арасында әскери қақтығыс болды. Бұл соғыс Ұлыбританияның аралдарға толық иелік орнатуымен аяқталды. Фолкленд аралдары экономикасының негізі — мал ш. өнімдері (қой еті, жүні, терісі), балық және теңіз аңдары кәсіпшілігі. Әкімшілік орталығы — Порт-Стэнли қаласы
Дереккөздер
Санат:Фолкленд аралдары Санат:Атлант мұхиты аралдары Санат:Ұлыбританияның теңіздің арғы жағындағы аймақтары Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар
Жалпылай сынамалау
Жалпылай сынамалау (generalis — жалпы) — байыту фабрикаларында жылына бір немесе екі рет барлық байыту операцияларына түсетін және олардан алынатын өнімдерден сынамалар алынып, олардағы бағалы заттың проценттік үлестері, қатты зат массасының су массасына қатынасы анықталады. Соның нәтижесінде өнімдердің шығымдары, бағалы затты бөліп алу мөлшері, олардағы судың мөлшері анықталады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Солосора
Солосора — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пёза өзенінің оң жағалауынан 158 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.