cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3673
NGC 3673 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 22 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3673 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35097, ESO 503-16, MCG -4-27-10, UGCA 236, AM 1122-262, IRAS11227-2627.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Тисбури (Массачусетс)
Тисбури (Tisbury) — Массачусетс штатының Дюкс (Dukes) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3 805 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 49.6 км² шамасында. FIPS коды — 25-69940.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Люкмо
Люкмо (Lucmau) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 66,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33255, пошта индексі — 33840.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 222 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Еңбекші (Панфилов ауданы)
Еңбекші — Жетісу облысы Панфилов ауданы, Талды ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаркент қаласынан солтүстік-батысқа қарай 15 км-дей, округ орталығы — Лесновка ауылынан 2 км-дей жерде Өсек (Үсек) өзенінің аңғарындағы жусан аралас әр түрлі астық тұқымдас шөп өскен тау бөктерінің қоңыр, бозғылт қоңыр топырақты өңірінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1745 адам (879 ер адам және 866 әйел адам) болса, 2009 жылы 1533 адамды (762 ер адам және 771 әйел адам) құрады.
Тарихы
1950-1997 жылдары "Октябрьдің 40 жылдығы" ұжымдарының бөлімшесі ретінде іргесі қаланды. Оның негізінде 1997 жылдан Еңбекшіде 90 шаруа қожалығы жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, фельдшер-акушерлік пункт бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Панфилов ауданы елді мекендері
Лиственничная (Куйской Шари тармағы)
Лиственничная — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №2258 атауы жоқ көлі - Куйский Шар тармағы орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Захарьина
Захарьина (Захарница) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пеша өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 64 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Парсе (Иль және Вилен)
Парсе (Parcé) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,88 км² шамасында.
Самуилово (Добрич облысы)
Самуилово (Самуилово) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Добричка қауымының құрамына кіреді.
Парсе (Иль және Вилен)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 642 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,03 адам/км².
Самуилово (Добрич облысы)
Пошта индексі — 9384. Телефон коды — 05718. ЕКАТТЕ коды — 374.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Парсе (Иль және Вилен)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Уругвай
Уругвай (Uruguay), Шығыс Уругвай Республикасы (República Oriental del Uruguay ) — Оңтүстік Америкадағы мемлекет.
Солтүстігінде Бразилиямен, батысында Аргентинамен, шығысы мен оңтүстігінде Атлант мұхитымен шектеседі.
Құрлық шекараларының ұзындығы 1564 км, жағалау сызығы 660 км.
БҰҰ, МЕРКОСУР, ДСҰ мүшесі. Унитарлық мемлекет.
Астанасы-Монтевидео қаласы. Уругвай Чили, Коста-Рика және Панамамен бірге (Кариб теңізінің кейбір аралдық мемлекеттерін қоспағанда) Латын Америкасындағы ең демократиялық, жемқор емес, қауіпсіз және бай елдердің бірі болып саналады.
Этимологиясы
Ел өз атауын Уругвай өзенінің құрметіне алды, оның атауы өз кезегінде гуарани үндістерінің тілінен шыққан және "түрлі-түсті құстардың өзені"деп аударылған.
"República Oriental" өрнегі республикалық басқару формасы құрылғаннан кейін "Banco Oriental" (Шығыс жағалау) тарады.
Тарихы
Қазіргі Уругвай аумағын испандықтар жаулап алғанға дейін оның аумағында чаррой үндістерінің тайпалары өмір сүрген. XVI ғасырда (1515 жылдан бастап) испандықтардың енуі басталды.
1776-1810 жылдары сол кездегі Шығыс жолақ деп аталатын елдің аумағы Рио-де-ла-Платаның вице-патшалығының құрамына кірді.
1810 Уругвайда испандық отаршылдық үстемдікке қарсы халықтық көтеріліс басталды, күресті Хосе Артигас басқарды. 1811 жылы Уругвайдың Испаниядан тәуелсіздігі жарияланды. 1814 жылы Уругвай испан әскерлерінен босатылды. 1821 жылы Уругвай Бразилияның құрамына кірді. ауыстыру кезінде пайда болды.
Сыртқы сілтемелер
*
Қысымның жергілікті ауытқуы
"Ұңғымадағы қысымның сылбырлануы "терминінің синонимі
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Қалалық стадион (Вроцлав)
Вроцлавтағы қалалық стадион (Stadion Miejski we Wrocławiu) — Футболдан Еуропа чемпионатының матчтарын қабылдайтын Польшаның Вроцлав қаласындағы футбол стадионы. «Шлёнск» жергілікті футбол клубының үй аренасы болып саналады. Сыйымдылығы 42 771 адамды құрайды.
Стадионның құрылысы 2009 жылдың сәуір айында басталып, ал 2011 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Ашылу салатнаты ресми түрде 2011 жылдың 10 қыркүйгінде өтті. 2011 жылдың 11 қарашасында стадионда Италия және Польша құрамаларының арасындағы жолдастық матч ойналды.
Стадионда жоспарланған 2012 жылғы Еуропа чемпионатының матчтары
Жергілікті уақыт
Туба Бүйүкүстүн
Туба Бүйүкүстүн (Tuba Büyüküstün ; 1982 жыл 15 шілде, Түркия , Стамбул ) – түрік кино және театр актрисасы , және модель.
Өмірбаяны
Туба Бүйүкүстүн 1982 жылы, 15 шілде күні Стамбул қаласында туған. «Doğus» жоғарғы мектебін бітіріп, содан кейін Мимар Синан атындағы бейнелеу өнері университетінде , киім-кишек және сахна көркі суретшісі мамандығында білім алды.
Роттельсайм
Роттельсайм (Rottelsheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,39 км² шамасында.
Туба Бүйүкүстүн
Мансабы
Университетте оқағын уақытта ол белменді түрде «Pantene», «Maximum Cart», «Kremini», «Molped» сияқты атақты брендтер үшін жарнамаларда түсуді бастаған. Тез уақыт аралығында оны режиссер Томрис Гиритоглуның әмірі байқады. Тубаның сынапқа шығуы «Сұлтан Макам» телехикаясында болған. осыдан кейін ол «Çemberimde Gül Oya» телехикаясында, «Гюлизар», «Әке мен ұл» фильмдерінде түсті. Тубаның жұлдыздық сәті 2005 жылы «Жөкенің панасында» телехикаясында болған, осы телехикаяда ол Бюлент Иналмен жұпта басты рөлді ойнаған. Бүйүкүстүннің теледидардағы келесі жұмысы «Аси» телехикаясы болды, бұл телехикая 2007-2009 жылдар аралығында таратылған.Осы телехикаяда да ол басты рөлге ие болды , оның серітесі әйгілі актер Мурат Йылдырым болды. Ал 2010 жылы болса, Туба сыған әйелі Хасрет бейнесінде «Gönülçelen» телехикаясында ойнайды. 2014 жылдан бастап «Арам ақша мен махаббат» телехикаясында жұмыс орындайды.
Роттельсайм
Коммунаның INSEE коды — 67417, пошта индексі — 67170.
Туба Бүйүкүстүн
Жеке өмірі
2005 жылы Туба «Жөкенің панасында» телехикаясындағы әріптесі Бюлент Иналмен кездеседі, бірақ 2007 жылы осы жұп айырылысалы. «Аси» телехикаясының түсірілімдерінде Туба оператор – қоюшы Сами Сайданмен танысады. 2008 жылдан бастап олар кездесуді бастайды, ал 2010 жылы болса олар кездесулерді тоқтады. 2010 жылдың шілде айында, Парижда Туба актер Онар Сайлакқа үйленеді. Олардың романтикалық қарым-қатынасы «Gönülçelen» телехикаясының түсірілімдерінде басталады. 2012 жылдың 19 ақпан күнінде Туба екі егіз – Мая мен Топракты туады.
Дереккөздер
Санат:1982 жылы туғандар Санат:Актерлер Санат:Түркия актрисалары Санат:Түркия фотомоделдері
Роттельсайм
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Николай Викторович Подгорный
Подгорный Николай Викторович (Микола Вікторович Підгорний, 18. ақпан 1903 ж., Карловка қаласы, қазіргі Полтава облысы — 12 қаңтар 1983 ж., Мәскеу}} — Совет Одағы Коммуннстік партиясының, Совет мемлекетінің, халықаралық коммунистік және жұмысшы қозғалысының қайраткері, Соң. Еңбек Ері атағын 2 рет алған (1963, 1973). 1930 жылдан КПСС Подгорный мүшесі. Жұмысшы отбасында туған. 1917 жылдан Карловка бас механика шеберханасында үйренуші, слесарь болды. 1921—23 ж. Карловка ауданы комсомол комитетінің секретары. Жұмысшы факультетін (1926), тамақ өнеркәсібінің Киев технол. институтын (1931) бітірді. 1931—37 ж. қант өнеркәсібі орындарында істеді. 1937—39 ж. Винница облыс қант тресі бас инженерінің орынбасары, Каменск—Подольск обл. қант тресінің бас инженері. 1939—42 ж. УССР Тамақ өнеркәсібі халкомының орынбасары, КСРО Тамақ өнеркәсібі халкомының орынбасары. 1942—1944 ж. тамақ өнеркәсібі Мәскеу технол. институтының директоры.Украина территориясы неміс-фашист басқыншылардан азат етілгеннен кейін Подгорный КСРО және УССР үкіметтерінің өкілі ретінде азат етілген аудандарда Совет өкіметі органдарын құруға, халықты азық-түлікпен жабдықтауға, тамаң өнімдері өнеркәсіп орындарының жұмысын, республиканың жау талқандап кеткен халық ш-н қалпына келтіруге белсене қатысты. 1944—50 ж. УССР Тамақ өнеркәсібі халкомының орынбасары. УССР Мин. Советінің КСРО үкіметі жанындағы тұрақты өкілі. 1950—53 ж. Украина КП Харьков обкомының 1-секретары. 1953—63 ж. Украина ЦП ОИ 2-секретары және оның 1-секретары. 1963— 65 ж. НПСС ОК секретары. 1965 жылдың желтоқсанынан КСРО Жоғары Советі Президиумының Председателі.Подгорный партияның 19-съезінде КПСС Орталық тексеру комиссішсының мүшесі, 20, 22—25-съездерінде КПСС ОК мүшелігіне сайланды. 1958—60 ж. КПСС ОК Президиумының мүшелігіне кандидат, 1960—1966 ж. оның Президиум мүшесі, 1966 жылдың сәірінен КПСС ОК Саяси Бюросының мүшесі. 4—9 КСРО Жоғарғы Советінің депутаты. 1958 жылдан КСРО Жоғарғы Советі Президиумының мүшесі. РКФСР және УССР Жоғарғы Советтерінің депутаты болып сайланды. КПСС ОК Саяси Бюросының мүшесі, КСРО Жоғарғы Советі Президиумының Председателі ретінде Подгорный партия жоспарларын жүзеге асыруға, соц. демократияны жетілдіруге, еңбекшілер депутаттары Советтерінің ролін арттыруға, заңдылықты нығайтуға т. б. мәселелерге көңіл бөледі. Өзінің күнделікті жұмысында советтік сыртқы саясатты жүзеге асыру, КСРО-ның халықар. бағытын нығайту жолында зор жұмыстар істеп келеді. КПСС делегациясын басқарып және оның құрамында туысқан коммунистік және жұмысшы партияларының съездеріне қатысты. Совет партия-үкімет делегациясын басқарып шетелдерде бірнеше рет болды. 5 рет Ленин орденімен, Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған, БХР, МХР, ЧССР және Финляндияның жоғары мемлекет наградаларын алған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Партизан (футбол клубы, Белград)
«Партизан» Белград футбол клубы (Фудбалски клуб Партизан Белград) — сербиялық кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын Белградтағы "Партизан" стадионында өткізеді.
Сербия чемпионатындағы басты қарсыласы — "Црвена Звезда". Бұл екі клубтың арасындағы матч "Мәңгілік дерби" деп аталады.
Тарихы
1945 жылы 4 қазанда "Партизандар спорт қоғамы" футбол үйірмесі боп құрылды. Атауы екінші дүниежүзілік соғыстағы югослав партизандарының құрметіне аталды. 5 қазан күні-ақ алғашқы кездесуін Сербия құрамасына қарсы өткізіп, 4:2 есебімен жеңіске жетті. 1946/47 жылғы маусымда тұңғыш рет Югославия чемпионы атанды.
1955/56 жылғы маусымда Еуропа Чемпиондар кубогының алғашқы турниріне қатысып, үшінші кезеңде болашақ жеңімпаз "Реал Мадридтен" ұтылды (сыртта 0:4, өз алаңында 3:0).
Сербия 2006 жылы өз алдына мемлекет болып, жеке чемпионатын өткізе бастағалы "Партизан" сегіз рет чемпион атанды.
Құрамы
4 қыркүйек, 2019
(капитан)
Ұлттық
Ұлттық чемпионаттар — 27
Ұлттық кубоктер — 16
Югославия суперкубогы — 1
Сілтемелер
Санат:Сербия футбол клубтары Санат:Сербия және Черногория футбол клубтары Санат:Югославия футбол клубтары
Полиатрит
Полиатрит— бірнеше буынның қабынып, ісініп ауыруы. Полиатритке көбіне ревматизм ауруы ұшыратады. Кейде әр түрлі инфекциялы (грипп, сепсис, қызамық, дизентерия) аурулардың асқынуынан болады. Созылмалы Полиатрит туберкулез, мерез, бруцеллез және зат алмасуының, әсіресе эндокринді бездердің қызметі бұзылуы салдарынан болады. Полиатритпен орта жастағы адам, оның ішінде әйел жиі ауырады. Ауру кейде кенеттен басталып науқастың дене қызуы 38—39° С-қа көтеріледі, буыны ісініп, қозғалысы қиындайды. Науқас қатты ауырсынады. Қан құрамы өзгеріп, лейкоциттер көбейіп, РОЭ-ы жылдамдайды. Буынға сарысу жиналады. Полиатриттің созылмалы түрінде жоғарыда айтылған клиникалық белгілер баяу өтіп, науқасты онша күйзелте қоймайды. Емі: Полиатритке шалдықтыратын ауруларды емдеу.
Дереккөздер
Санат:Аурулар
Кері қимыл
Кері қимыл (Реверс) ( reberse revertor, revertor — кері бұрылатын) — кері қимылды механизм. Қозғалтқыштың, машина қозғалысының бағытын өзгертетін, машина түзгілерін кері қозғалысқа бағыттап өзгертетін құрылғы. Қозғалтқыштарда кері қимыл қосиінді кулисті немесе бағдартқыш механизмдерде, ал білдектерде қосалқы дөңгелектің тісті іліністерінде кездеседі. Кері қимыл бағытты қалай өзгертсе, қозғалыс жылдамдығын солай өзгертіп тұрады; 2) кері қимылдау үшін керек механизм.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Ерқара Балқараұлы Аймағамбетов
Ерқара Балқараұлы Аймағанбетов (7 ақпан, 1947 жылы Қарағанды облысы, Ақтоғай ауданы, Тасарал ауылы) — экономист ғалым. Экономика ғылымдарының докторы (1990), профессор (1991). Еуразия халықаралық экономика академиясының Академигі (1998). Қарағанды экономика университетінің ректоры (1997 жылдан).
Дереккөздер
Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының профессорлары Санат:Қазақстан Конституциясына 20 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан экономистері Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Чимбора́со
Чимборасо - сөнген жанартау. Эквадодың ең биік шыңы.Оның биіктігі 6310 метр.Таулы жүйесі «Анды» деп аталады.
Чимборасо сөзі түрлі мағынада қолданыла береді.Бірақ көп жерлерде «кечуа» «мына жақ» деген мағына береді.Ал «разуо» сөзі «мұз немесе қар» деген мағынада жұмсалады.Чимбоасо тұрғындары «мына жақтағы қар» деген мағына береді дейді.
География
XVI ғасырдан бастап,Чимборасо жердегі ең биік шың болды.Жанартауды Гуаяс өзені қоршап жатыр.Чимборасо жанартауының шыны толығымен мұзбен қапталған.Ал Гуаяс өзені Боливар және Чимборасо тұрғындарының басты су ресурсы болып табылады.Глобалды жылынудан кейін соңғы он жылда мұз азайды.Чимборасо мұздықтары тұрғындар үшін тоңазытқыш,ал жаздың ыстық күндері қаланы салқындатып тұру үшін қажет.
Чимборасо Кито қаласынан 150 метр қашықтықта орналасқан.Ашық ауа-райында Гуаякиль қаласынан Чимборасо жанартауын алыстан көруге болады.Жанартауға ең жақын қалалар – Риобамба,Амбато,Гуаранда. Чимборасо андезитті – дацитті жанартау болып саналды.Чимборасо біздің заманымыздың 550 жылдары атылған екен.Ал қазіргі уақытта ол сөнген жанартаулар қатарына жатады.
Денсаулық (журналы)
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:Журналдар
Фосфор
thumb|109x109px|Фосфор P|солға Фосфор (phosphorus, φωσφόρος; P) — элементтердің периодтық жүйесінің V тобындағы химиялық элемент, реттік нөмірі – 15, атомдық массасы 30,97. Бірнеше түрі бар: ақ фосфор – тығыздығы 1,828 г/см3; балқу температурасы – 44,14°С; қызыл фосфор – тығыздығы 2,31 г/см3; балқу температурасы – 593°С.
Химиялық элементтердің периодтық жүйесінде фосфор III периодта, V топтың негізгі топшасында орналасқан. Салыстырмалы атомдық массасы 31, реттік нөмірі (ядро заряды) 15.
Атом құрылысы
Фосфордың соңғы энергетикалық қабатында бес электрон бар, оның үшеуі жұптаспаған. Фосфор атомындағы электрондардың орналасуы:
Электрондық формуласы:
Фосфор косылыстарында -3, +3, +5 тотығу дәрежесін көрсетеді.
Тарихы
Фосфорды алғаш ашқан – Гамбургтік алхимик Геннинг Бранд (1669 жылы). Басқа да алхимиктер тәрізді Бранд қарттарды жасартып, сырқаттарды жазатын өмір элексирі мен асыл емес металдарды алтынға айналдыратын философиялық тасты табуға әрекет жасады. Брандты алға жетелеген адамдардың қамы емес, оның байлыққа құмарлығы болды. Ол жайлы бұл алхимиктің жасаған нағыз, әрі жалғыз табысының тарихи дәйектері куәландырады. Бір тәжірибенің барысында ол зәрді буландырып, алынған қалдықты көмір және құм қосып, буландыруды жалғастырды. Кейін ретортада қараңғыда жарық шығаратын зат түзілді. «Рас», «kaltes Feuer» («суық от») немесе «менің отым» деп Бранд атаған зат қорғасынды алтынға айналдырмады және қарттардың сырт келбетін өзгертпеді, бірақ алынған заттың қыздырусыз жарқырауы ерекше, әрі таңсық болды. Жаңа заттың бұл қасиетін пайдалануды Бранд көп созбады. Ол фосфорды беделді адамдарға көрсетіп, олардан сыйлықтар және ақша ала бастады. Фосфордың алыну құпиясын сақтау оңай болмағандықтан, ол оны дрездендік химик И. Крафтқа сатып жіберді. Фосфорды алудың әдістемесі И.Кункель мен К.Кирхмейерге белгілі болғаннан кейін оны көрсетушілер саны көбейді. 1680 жылы жаңа элементті, алдындағыларға тәуелсіз, ағылшын физигі әрі химигі Роберт Бойль алды. Бірақ көп кешікпей Бойль қайтыс болды, ал оның шәкірті А.Ганквиц таза ғылымға сатқындық жасап, «фосфор спекуляциясын» қайта жандандырды.
Тек 1743 жылы А. Маркграф фосфорды алудың жетілген әдісін тауып, өз мәліметтерін көпшілік назарына жариялады. Бұл оқиға брандтық бизнеске нүкте қойып, фосфор және оның қосылыстарын тыңғылықты зерттеуге бастама болды.
Физикалық қасиеттері
Фосфор элементі жай зат ретінде бірнеше аллотропиялық түрөзгерісін түзеді. Оның маңыздылары — ақ және қызыл фосфор. Ақ фосфор улы жөне тез тұтанатын болғандықтан аса ұқыптылықты қажет етеді. Оның буымен демалуға болмайды. Ақ фосфорды шыны ыдыста, су астында, сыртынан құм салынған металл банкаға орналастырып сақтайды. Ақ фосфор ауасыз кеңістікте қыздырғанда қызыл фосфорға, ал жоғары қысымда қара фосфорға айналады. Қара фосфор аз кездеседі (20-сурет). 6-кестеде ақ жөне қызыл фосфордың қасиеттері салыстырмалы түрде берілген.
Химиялық қасиеттері
Фосфор тотықтырғыш (азоттан темен) және тотықсыздандырғыш қасиет көрсетеді. Тотықсыздандырғыш ретінде оттекпен және белсенді бейметалдармен реакцияға түседі.
Ақ және қызыл фосфордың негізгі қасиеттері
Мырыш фосфиді — зиянкес кемірушілермен күресуде қолданылатын препарат.
Шырпының басына жанғыш заттар — күкірт пен бертолле түзының қоспасы жағылады. Қораптың жақтауына қызыл фосфор мен шыны үнтағы желіммен отырғызылады. Шырпының басын қорапқа үйкегенде, қызыл фосфор бер- толле тұзынан от алып, тез түтанады (21-сурет). Реакция теңдеуі:
Фосфор өзінің аталуына сәйкес (грекшеден аударғанда “жарық шығарғыш” деген мағынаны білдіреді) ауада оттекпен жарық шығара отырып, қарқынды әрекеттеседі. Осы тәжірибені жасап көрейік. Әуелі шыны қалпақшының тығыны зат жағатын темір қасықшаны өткізеді. Себебі фосфор жанғанда, ақ түтін будақтап, оның оксиді түзіледі. Ол ауада шашылмас үшін қасыққа салынған фосфорды спирт шамы жалынында қыздырып, жана бастағанда шыны қалпақшаға кіргізіп тығындайды. Сонда түзілген фосфор (V) оксиді бірте-бірте төмен қонып, суда ериді. Реакция теңдеуі:
Фосфор айналымы
Фосфор өткен геологиялық дәуірде түзілген қабаттар құрамында болады. Ол қабаттардан біртіндеп шайыладыда, экожүйеге түседі немесе адам фосфор тыңайтқышы ретінде егістікке енгізіледі. Өсімдіктер фосфордың бір бөлігін ғана сіңіреді, ал қалған бөлігін өзендерге, теңіздерге, мұқиттарға ағызып құяды, сөйтіп қайтадан тұнбаға шөгеді. Фосфор балық ағсасында өте көп мөлшерде болады.Ауланған балық қалдығымен бірге қайтадан құрлыққа оралады.
Фосфордың биологиялық маңызы
Фосфор — күш-қуат көзі.
Фосфор — аралық зат алмасу процесінде маңызды рөл атқарады. Оның қатысуымен көмірсулардың фосфорлану процесі жүреді, қанның қышқыл-сілігілік тепе-теңдігі қамтамасыз етіледі, бұлшық еттің жиырылуын қуаттандыратын биохимиялық процестер атқарылады.
Фосфор ақуызы мол ет, сүт өнімдерінде кездеседі.
Қолданылуы
Қызыл фосфор сіріңке өндірісінде, пиротехникада және фосфор кышкылын алуға пайдаланылады. Фосфор ауыл- шаруашылык зиянкестерімен күресу үшін кажет улы химикаттар алу үшін қолданылады.
Фосфордың ақ және қызыл түрөзгерісі бар. Ақ фосфор химиялық белсенді болып келеді. Сондықтан ақ фосфорды қараңғыда су астында сақтайды. Ақ фосфорды ауасыз ортада қыздырса, қызыл фосфор алынады. Қызыл фосфор сіріңке өндіруде, пиротехникада қолданылады. Фосфор жай және күрделі заттармен өрекеттеседі. Қазақстанда фосфор шикізатының қоры Жамбыл (Қаратау) және Ақтөбе (Шилісай) облыстарында бар.
Фосфор сіріңке және улы химикаттар өндірісінде пайдаланылады.
Фосфорды негізгі пайдалану тыңайтқыштарын өндіруге арналған. Бұл элемент сонымен қатар алауда, қауіпсіздіктің сәйкестіктеріне, жарық шығаратын диодтарда және болат өндірісінде қолданылады. Фосфаттар кейбір жуғыш заттарда қолданылады.
Ақ, қызыл фосфор Н3РО4 алуда, жанғыш қоспалар дайындау үшін қолданылады.
Табиғатта кездесуі
Табиғатта фосфор тау жыныстары мен минералдарда қосылыс түрінде кездеседі. Мысалы, фосфорит және апатитте кальций фосфаты Са3(РO4)2 түрінде болады. Қазақстанда Жамбыл облысындағы Қаратау маңында фосфорит кенінің мол қоры бар екені 1935 жылдан белгілі. Қазір Қаратау бассейні негізінде "Жаңатас байыту комбинаты" жұмыс істейді. Ақтөбе облысында фосфорит кен орнын (Шилісай, т.б.) игеру жоспарланып отыр. Осы кен орындары негізінде фосфорды өңдейтін зауыттар Таразда, Шымкентте және Ақтөбеде бар.
Азот тәрізді фосфор да өсімдік пен жануар нәруызының негізгі құрам бөлігі. Фосфор өсімдіктердің дәнінде, жануарлардың сүтінде, қанда, ми мен жүйке ұлпаларында кездеседі. Мысалы, ересек адамдардың сүйегінде 600 г, ет ұлпасында 56 г, жүйке жүйесінде 5 г-ға дейін фосфор болады. Барлық сүтқоректілердің сүйегі құрамында фосфор Са3(РO4)2 немесе ЗСа3(РO4)2•СаСO3•Н2O түрінде болады. Осындай фосфаттар сүтқоректілер қаңқасына беріктік қасиет береді. Жануарлар мен адамдар фосфорды өсімдік арқылы қабылдайды. Фосфор қосылыстары тіршіліктегі барлық зат алмасу процестеріне қатысады.
Алынуы
Бос күйіндегі фосфорды алу үшін табиғи фосфатты электр пеште кремний (IV) оксиді мен көмірді косып қыздырады. Бөлінген фосфордың буын су астында ақ фосфор Р түрінде бөліп алады. Реакция теңдеуі:
Тауар нарығы
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Бүркіт Ибрагимұлы Ысқақов
Бүркіт Ибрагимұлы Ысқақов (4.11.1924, Қарағанды облысы Нұра ауданы Көкмөлдір ауылы - 22.1.1991, Алматы) — ақын, филология ғылымдарының кандидаты (1970). 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. ҚазҰУ-ды бітірген (1948).
Өлеңдері баспасөзде 1938 жылдан жариялана бастаған. Тұңғыш кітабы "Сенің Отаның" 1958 жылы жарық көрген. "Қарлығаштың құйрығы неге айыр?" ертегісі негізінде мультфильм жасалған. Ысқақов көптеген мәтіндерінің авторы. А.С. Пушкин, М.Ю.Лермонтов, И.Я. Франко, В.Маяковский, Н.Хикмет, С.Вургу т.б. ақындардың шығармалары қазақ тіліне аударуға қатысқан. Өлеңдері орыс, өзбек, түрікмен татар, т.б. тілдерге аударылған. Әр дәрежелі Отан соғысы орденімен және медальдармен марапатталған.
Өмірбаяны
1924 жылы 4 қарашада Қарағанды облысының, Нұра ауданына қарасты "Көкмөлдір" деген жерде туған. Ол жастайынан қиялшыл, арманшыл болған екен. Зерек жас ел аузындағы қисса дастандарды зейін қоя тыңдап, жаттап алып жүреді. Соның әсері болса керек, кейін өзі де өлең шығара бастайды. Оның ең алғашқы өлеңі "Ана туралы жыр" деп аталады. Одан соң "Қарағанды комсомолы" газетінде әр түрлі тақырыпқа жазған өлеңдері жарық көре бастайды. Сондай өлеңдерінің бірі ақынның туған жерге арнаған "Көкмөлдір" деген жыры.
Ысқақовтың шығармашылық өмірге кең құлаш ұруы 1940 жылы Қарағанды мұғалімдер институтына түсуінен басталады. Сол жылдары жазған өлеңдері "Советтік Қарағанды", "Қарағанды комсомолы" газеттерінде үзбей жарияланып тұрады да, оқуын бітірген соң 1942 жылы "Советтік Қарағанды" газетіне қызметке келеді. Сол жылы әскерге алынып, соғысқа аттанады.
1946 жылы еліне жеңіспен оралған жауынгер ақын еңбек жолын бұрынғы өзі істеген газетте жалғастырады да, көп ұзамай, Алматыға барып, "Пионер", "Білім және еңбек" журналында, "Лениншіл жас" газетінде тілші, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы қызметтерін атқарады.
1948 жылы Қазақ мемлекеттік университетін бітіріп, Ғылым Академиясының аспиратурасына түседі.
Бүркіт Ысқақов саяси көзқарасы үшін қудалауға ұшырады. Айыптау үкіметінде Ысқақовтың ертеректе "Жас қалам" үйірмесі мен "ЕСЕП-ке" (елін сүйген ерлер партиясы) қатысына қосымша, "Үндістан" деген өлеңді С.Сейфуллиннің "Азия", І.Жансүгіровтың "Гималай" өлеңдеріне еліктеп жазғансың деп кінәлаған. Содан 1951 жылы жаппай қуғын-сүргін тұсында "Үкіметке қарсы үгіт жүргізіп жүр" деген жаламен жазықсыз жазаланып, 25 жылға бас еркінен айырылады. Сөйтіп 27 жасар жігіт 30 жылдық жазаны арқалап кете барады.
Дереккөздер
Санат:1924 жылы туғандар Санат:1991 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан филологтары Санат:Филология ғылымдарының кандидаттары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Тунга (Мулымь тармағы)
Тунга — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мулымья өзенінің оң жағалауынан 556 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әскери эшелон
Әскери эшелон (Воинский эшелон) — бір темір жол поезында (бір кемеде) тасымалдау үшін ұйымдастырылған әскери бөлім, бөлімше немесе мекеме, сондай-ақ жеке топтар (командалар) немесе ұрыс техникасының топтары. Әрбір әскери эшелонға тиелген орнынан бастап түсірілетін нүктесіне дейін сақталатын ерекше нөмір беріледі. Әскери эшелонды эшелон бастығы басқарады. Ол өз белімінің командиріне және темір жол (су) бөлімінің немесе бекетінің әскери комендантына бағынады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қызылбұлақ ауылдық округі
Қызылбұлақ ауылдық округі — Ақтөбе облысы Байғанин ауданына қарасты әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Кемерши, Бұлақтыкөл, Жаңатаң ауылдары кіреді. Орталығы – Кемерши ауылы.
Рабат Әлібекұлы Жәнібеков
Жәнібеков Рабат Әлібекұлы (, Түркістан облысы, Қазығұрт ауданы Рабат ауылы) - ҚазТВ-де редактор (1970-2000), ҚР Білім және ғылым министрлігінің ғылыми-практикалық орталығында баспасөз хатшысы (2004 жылдан) қызмет істеді.
Қызылбұлақ ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2085 адамды құрады.
Рабат Әлібекұлы Жәнібеков
Дереккөздер
Санат:Спорт журналистері Санат:Алфавит бойынша журналистер
Ишрак
ИШРАК — мұсылманның 12 ғ-да пай-да болган аян бору философиясы. И-тың идеялық негізі Шығыс халықтары діни ой-нікірінде исламға дейін-ақ қалана бастаған. И-тың нөгізін салушы Сухраварди болды. И-та зоро-астрийлік карама-қарсы екі бастама (жарық пен түнек туралы идея) мен екі дүнне (идеялар дүниесі мен кө-леңкелер дүниесі) туралы платондық ілім негізгі орын алды. Ишракшылар ғылымды теософия және философия-ға бөлді. Теософпяны олар «Эльм әл— илаһи» («құдайшылық ғылымы») деп атады. Бұл ғылым көмегімен абстракті ақиқатты — «нұр әл-анварды» («барлық дүпненін нұры») білуге бо-лады ден есептеді. И. бойынша фпло-софпя — «хикмат Әл — бансия» («диа-лектика ғылымы») төменгі дүние. тү-нек дүпиені зерттейді. Адамда сырткы бес сезіммен қатар ішкі бес сезім бар. Осы ішкі сезімдер, эсіресе «хисс әл-муштарак» (жалпы сезім») жарық және түнек дүннелер арасын жалғас-тырушы буын қызметін атқарады. И-тың идеалистік философиясыпда диа-лектиканың элементтері бар.
Долмабахче сарайы
Долмабахче (Dolmabahçe) — Ыстанбұл қаласы Осман империясының сұлтан сарайы. Сарай 1842-53 жылдар құрылды. Долмабахче сарайында Мұстафа Кемал Ататүрік өмірінің сонғы жылдарын өткізді. Осы сарайда қайтыс болған. (қарашаның 10, 1938 ж. ) 2007 жылы дейін сарай мұражай болып тұрді. 2008 жылы бастап, сарай премьер-министірі ресми резиденциясы болып тұр.
Галерея
Санат:Ыстанбұл
Фотоаппарат
thumb|right|200px| thumb|right|200px| Фотоаппарат, фотографиялық аппарат, фотокамера – нәрсенің оптикалық кескінін фотопленканың, фотоматериалдың жарық сезгіш қабатына түсіруге арналған оптикалы-механикалық құрылғы. Бұл қозғалмайтын немесе қозғалатын (видео немесе фильм) көрініс болуы мүмкін. «Камера» термині латын тілінен аударғанда «қараӊғы бөлме» деген сөздерден құралған. Себебі бастапқы кезде суреттерді қараӊғы бөлмелерде шығарған. Фотокамераныӊ жұмыс істеу принципы адамныӊ көзініӊ көру қызыметініӊ механизміне ұқсас.
Оның әуесқойлық, кәсіптік және арнаулы түрлері бар.
= Фотоаппарат (оптикада) = Фотоаппарат - бұл проекциялық аппарат тәріді нәрселердің нақты, кішірейтілген кескіндерін экранда (фотопленкада) алуға көмектесетін аспаптарға жатады. Ол жарық өткізбейтін жабық камерадан тұрады. Фотоаппараттың негізгі бөлігі - линзалар жүйесінен тұратын объектив. Объективтің өмегімен жарықталынған нәрселер фотопленкаға немесе жарықты сезгіш қабаты бар фотопластинкаға проекцияналады.
Жарық проекциясына арналған нәрсе әрқашан аппараттан тыс орналасады: d>2F. Фотопластинка аппараттың ішіндегі кассетада объективтен F<f<2F қашықтықта болады. Демек, нәрсенің шын кескіні кішірейтіліп және төңкертіліп шығады. Пластинкада немесе пленкада анық кескін алу үшін объективті фотокамераның артқы қабырғасына қатыстыжылжытады. Кескінді түр іздеу терезесінен бақылайды.
Фотоаппараттың негізгі бөлігі - диафрагма. Ол нәрсенің жарықтандырылуы мен ақындығын реттеп отырады.
Польной Воронеж
Польной Воронеж — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Липецк облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воронеж өзенінің сол жағалауынан 342 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 178 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Воронеж өзенінің бастауынан Матыра өзенін қоспағанда Липецк қаласына дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 4321
IC 4321 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48694, ESO 445-22, MCG -5-32-73.
Сыртқы сілтемелер
IC 4321 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Педриньяс-Паулиста
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 067 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 152,173 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1952 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Салғыр (өзен)
Салғыр (Salğır, Салгъыр, Салгир) — Қырымдағы ең ұзын өзен, бірақ ең суы мол емес (осындай өзен Белбек).
Өзен арнасының ұзындығы — 232 км, су жиналатын алабы — 3750 км² (басқа мәліметтер бойынша 4010 км² дейін). Ақмешіттен төмен жақта, жыл сайын үш айдан астам уақыт құрғап тұрады.
Оның шаруашылықтық (суаруды қосқанда) және рекреациялық маңызы бар: өзен жағасында көптеген саябақтар мен жағалаулар бар. Рүс Би Ғазы ауылындағы су шығыны — 1,20 м³/с, жазыққа кіргенде — 2,5 м³/с.
Этимологиясы
Салғыр атауы үнді-арийлік *sal-gir(i) «Salā тауынан құлап жатқан» дегеннен этимологияланған. Екінші компонент көне үнд.-мен байланысты. girí- «тау», ү. е. *gṷer- «жалмау/ауыз арқылы шашу», ал бірінші компонент — су ағынын белгілеуден басқа, науа қызметін атқарған еңістің өзін белгілеуге де жарамды ү. е.-ден *sal- «ағынды, ағынды су», көне үнд. sal- «қозғалу, ағын» дегеннен алынған Қырым тауларының *Sal(a) қалпына келтірілген атауы.
Гидрографиясы
Ол теңіз деңгейінен 390 метр биіктікте Аңғара мен Қызылқоба өзендері қосылатын Шатырдақ беткейлерінен басталады, Сываш шығанағына құяды. Жоғарғы ағысында ағынның 40% дейін беретін Аянның сол жақ саласын қабылдайды. Ақмешіт қаласының жанында су қоймасын құрайды. Солтүстік Қырым арнасымен қиылысады.
Аңғар негізінен қорап тәрізді, төменгі ағысында айқын емес, сағалық бөлігінде жоқ. Алқаптың ені 300-600 метрден (жоғарғы ағысында) 2-3 км-ге дейін (төменгі ағысында) шамасында теңселеді. Арна ирек, ені 3-3,5 м-ден 8-15 м шегінде өзгереді; төменгі ағысы тураланған және жалданған. Қайраңдағы тереңдік 0,3-0,5 м-ге, иірімдерде — 1,6 м-ге дейін жетеді. Тау бөктері бөлігінің құлауы 6 м/км-ге, далада — 0,27 м/км жетеді.
Төрттік кезеңнің басында ежелгі Салғыр молырақ болды, оның суы Ақмешіттен төмен, жылдам және басқа бағытта ағып жатты. Ежелгі төрт Салғыр артында жұмыртас пен құмның үлкен жолақтарын қалдырды. Олардың бірі Шатырлық сайының бойындағы Каркинит шығанағына, қалған үшеуі қазіргі Кезлевтың жанындағы Қара теңізге құйды. Тарханқұт түбегі біртіндеп көтеріле бастағаннан кейін Салғыр суы Сывашқа қарай ағып кетті. ХХ ғасырдың 50-жылдарына дейін. Салғыр ағысы Биік Қарасу өзенінің суы мол саласы болып саналды, өйткені Салғыр әрқашан өз суларын онымен қосылатын жерге жеткізбеді.
Жазда, жоғарғы ағысында (Ақмешіттен жоғары) өзен мезгіл-мезгіл, төменгі ағысында жыл сайын 3 айдан астам құрғайды. Максималды су тасқыны көктемде тауларда қардың еруіне байланысты байқалады, сонымен қатар жаңбыр мен қар жиі жауатын күзгі-қысқы кезеңде қайталанады. 1933 жылдың желтоқсанында Салғырда рекордтық жоғары су шығыны тіркелді — 118 м³/с (Пионерское ауылының маңындағы орташа жылдық ағыны небары 1,29 м³/с). Өзен қыста жыл сайын қатпайды.
Суару және сумен қамтамасыз ету
Салғыр өзені Ақмешітті ауыз сумен, Ақмешіт ЖЭО керекті сумен қамтамасыз ететін, сондай-ақ Қырымның Ақмешіт және Красногвардейский аудандарының ауыл шаруашылық кәсіпорындарын сумен қамтамасыз ететін Салғыр суландыру жүйесіне кіреді. Сумен қамтамасыз ету және суару үшін қолданылады. Оның негізгі нысаны - 1951-1956 жылдары салынған Ақмешіт бөгені.
Солтүстік Қырым арнасы салынғаннан кейін Қырымның жазықтағы өзендері өндіріс индекстеуін алды. Сағалық бөлігіндегі Салғыр ГК-22 (дренажды-қашыртқы жинауыш) деп аталады.
Софиевка ауылының жанында көлемі 100 мың м³ болатын бірінші су жинауыш тоғанының құрылысы жүргізілуде, оның қабырғалары мен түбі полиэтиленді үлдірмен қапталады.
thumb|centre|820x820px|Жоғарғы ағысындағы Салғыр аңғары (Қызылқоба құйылыстан [[Ақмешіт бөгені|Ақмешіт бөгеніне дейін). Алдыңғы қатарда Аян бөгені орналасқан.]]
Тармақтары
Оң жақтағы ең ірі саласы — Биік Қарасу. Басқа салалары: Жұма, Тауел, Құршы, Бала Салғыр, Бестерек, Зуиа, Бұрылша, Кіші Қарасу, Славәнка.
Фауна
Балықтың кең тараған түрлері: бозша мөңке, майбалық, үкішабақ, сазан, калифорниялық күндік алабұға, Амур шабағы, бұзаубас, тасбас, құсбас, торта, алабұға; жоғарғы ағысында бақтақ.
Экологиялық мәселелер
200px|thumb|[[Карло Боссоли «Салғыр өзені», 1856 жылы]] 1837 жылы Қырымда саяхаттаған, Ресей ҒА мүшесі Анатолий Михайлович Демидов былай деп жазды: «Салғырдан су шелектермен алынып, бөшкелермен тасымалдайды». Салғырдың бір шелек суы сол кезде жарты тиын тұратын. Су мөлдір тазалығымен ерекшеленетін. Алайда, XIX ғасырдың аяғында өзендегі судың сапасы нашарлап, ішу мақсатда құдықтардың суын пайдаланды.
Дереккөздер
Санат:Қырым өзендері
Поска-Шор (Хулга тармағы)
Поска-Шор — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хулга өзенінің оң жағалауынан 97 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
№21-темір жол айрығы
№21-темір жол айрығы — Қызылорда облысы Шиелі ауданы, Алмалы ауылдық округі құрамындағы темір жол айрығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шиелі кентінен солтүстік-батысқа қарай 7 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 543 адам (274 ер адам және 269 әйел адам) болса, 2009 жылы 559 адамды (281 ер адам және 278 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шиелі ауданы елді мекендері
Чилмарк (Массачусетс)
Чилмарк (Chilmark) — Массачусетс штатының Дюкс (Dukes) округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Шварценберг (Люцерн)
250px|thumb|Картада орналасуы Шварценберг (Люцерн) (Schwarzenberg LU) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Люцерн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1580 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 39.31 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1066, пошта индексі — 6103.
Седяшка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Павловск су торабынан қала типті Шакша ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Қазақстанның темір жол бекеттері
Қазақстан аумағындағы жолаушылар тасымалданатын темір жол бекеттерінің облыстар бойынша тізімі.
Седяшка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Шварценберг (Люцерн)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Ахим (Везер)
Ахим (Везер) (Achim (Weser)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан қала. Ферден ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 30 143 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 65,1 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 61 001. Қаланың басшысы — Уве Кельнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Седяшка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері
Қазақстанның темір жол бекеттері
Солтүстік Қазақстан облысы
Ганькино]] т/ж бекеті
NGC 3680
NGC 3680 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан I2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Қазақстанның темір жол бекеттері
Дереккөздер
# Санат:Қазақстан бойынша тізімдер
NGC 3680
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 7 мамырда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3680 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 823, ESO 265-SC32.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Лиственничная (Цильма тармағы)
Лиственничная — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цильма өзенінің сол жағалауынан 142 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Марк Андреевич Натансон
Марк Андреевич Натансон (лақап аты — Бобров) (25. 12. 1850 (6. 1.1851), Швенченис қаласы, Литва,—29. 7. 1919, Берн) — орыс революционері, халықшыл, Санкт-Петербургтің медицина-хирургиялық академиясында (1868—1871), Егіншілік институтында оқыды. 1869 жылы студенттер қозғалысында С. Г. Нечаевке қарсы шықты. Чайковшылар мен «Жер және ерік» қоғамының негізін қалаушылардың бірі, кейін «Халық еркіне» ойысты. 1876 жылы Қазан ереуіліне қатысты, жұмысшылар арасында үгіт жұмысын жүргізді. 1869— 1877 жылы 4 рет тұтқындалып, Петропавл қамалында отырды. 1879—1889 жылы Сібірге жер аударылды. «Партияның халық правосын» (1893—1894) құрды. 1904 ж. Швейцарияға кетті. 1905 жылдан эсер, эсерлер партиясы ОК мүшесі. 1907 жылдан Қазан революциясына дейін эмиграцияда болды. 1-дүние жүзілік соғыс кезінде интернационалдық бағыт ұстады, Циммервальд және Кинталь конференцияларына қатысты. 1917 ж. солшыл эсерлерді жақтады. 1918 ж. «революцияшыл коммунистер» тобын құрды. БОАК Президиумының мүшесі болды.
Дереккөздер
Санат:Ресей революционерлері
Озини
Озини (Osini) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ольястра провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 947 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 24 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 40 км² шамасында. Пошта индексі — 8040.
Вальбона (Барселона)
Вальбона (Барселона) (Vallbona d'Anoia) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анойя ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1423 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,48 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Самарқан мемлекеттік университеті
Самарқан мемлекеттік университеті - гылыми және педагог кадрларын даярлайтын жоғары оқу орны.
Тарихы
1927 ж. Өзбек педагогикалық институты болып ашылған.
1930 ж. мемлекеттік атағына еге болды.
1933 ж. мемлекеттік педагогикалық интитутының негізінде мемлекеттік университет құрылған.
1941 ж. университетке Әлішер Науаи аты берілді.
1961 ж. Самарқан мемлекеттік университетіне атауын ауыстырды.
Университет түлектерінің ішінде ғылым, әдебиет пен өнер, мемлекеттік қайраткерлері бар. Университет құрамында 10 факультет бар, 63 кафедра, 3 проблемалық лаборатория, есептеу орталығы, 2 мұражай, ботаникалық бақ, ірі кітапхана бар. Университетте түрлі ғылымдар саласынан маңызды зерттеулер жүргізілуде.
Факультеттер
2011 жылдан университет ректоры - физика-математика ғылымдардың докторы Ташкенбаев Ұлықбек Негматович.
Сыртқы сілтеме
http://www.samdu.uz/
Санат:Білім Санат:Өзбекстан жоғарғы оқу орындары
Хоэнлепте
Хоэнлепте (Hohenlepte) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Анхальт-Цербст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 243 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 19,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 82 160. Муниципалитеттің басшысы — Йоханнес Шем.
Дереккөздер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Қысқы Универсиада 2011
XXV Қысқы Дүниежүзілік студенттер ойындары, Ерзурумда, Түркия, қаңтардың 27 мен ақпанның 6 аралығында өтті. Ерзурум Түркиядағы ең биік жерже орналасқан қала, 1850 m, 320 мідени ескерткіштері бар. Жібек жолында орналасқан бұл қала ғасырлар бойы әр түрлі мәдениеттер қоластында болған. 60 x 30 м өлшемді және 3000 орынды мұз айдыны қалада осы ойындарға арналып жаңадан салынды.
Спорт түрлері
Freestyling Skiing, Nordic Combined және тұғырдан секіру міндетті емес спорт түрлері болды.
Numbers in parentheses indicate the number of medal events contested in each sport.
Иевка
Иевка — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Индига өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Қысқы Универсиада 2011
Қатысушы елдер
Универсиадағы қатысқан елдер тізімі: Малайзия мен Венесуэла алғашқы рет қатысты. Сирия алғашқы рет қатысудан бас тартты. 58 ел қатысып қысқы Универсиада бойынша рекорд болы. A total of 1880 athletes and 849 officials participated in the Universiade.
Иевка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Қысқы Универсиада 2011
Спорт кешендері
The Konaklı Ski Resort, devoted to alpine skiing competitions, is located 17 km from the city center, stretching over a terrain of 460 ha. Four ski lifts serve six race courses for slalom, giant slalom and Super Giant slalom events.
Иевка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қысқы Универсиада 2011
Спорт кешендері
The Kandilli Ski Resort, located 36 km from the city center at an altitude of 1713 - 1767 m and stretching over 160 ha land, is the venue for biathlon and Nordic combined competitions.
Иевка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Қысқы Универсиада 2011
Спорт кешендері
The Palandöken Ski Resort is located 4 km at an altitude of 3271 m. It hosts snowboarding and freestyle skiing competitions.