cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Керметті резистор
Керметті резистор — керамикалық негіздегі (төсеніштегі) жұқа (10—40 мкм) резистивтік үлдірден тұратын резистор. Резистивтік үлдірді жасау бір (немесе бірнеше) резистивтік қоймалжыңды (пастаны) (металдардың ұсақ дисперсті ұнтақтар мен органикалық байланыстырғышы бар тотықтардан тұратын қоспа) трафареттік баспа әдісін пайдаланып, одан кейін 600—800°С-тағы отқа қыздырып, төсеніш үстіне салады. Керметті резистордін электрлік керсеткіштері өте жоғары әрі кедергінің температуралық коэффициенті төмен.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Метаморфтық кендердің құралуы
Метаморфтық кендердің құралуына қысқаша тоқтала кетейік. Мұны екі түрге бөледі: Бұл екеуінің айырмасы мынада. Метаморфтық кен бұрынғы бар кеннің метаморфоза әсерінен өзгереді. Мысалы, темірдің шөгінді кендері лимониттен өзгеріп гематит немесе магнетит кеніне айналады. Марганец шөгінді кендері де сондай метаморфозалық болады. Метаморфогендік кендер — ол орынында бұрын болмаған, метаморфизм әсерінен жиналып құралған кендер. Мысалы, өсімдік қалдықтарынан метаморфизм әсерінен пайда болатын графит кендері осыған жатады. Жоғарыда айтылған альпалық желілермен байланысты кендер де осыған жатады. Мысалы, альпалы типтес желілерді толтыратын ірі кварц кристалдары болады. Оларды көбісінің пьезоэлөктрлік қасиеті бар кристалдар болғандықтан техникаға майдаланады. Тау жыныстарынын, ішінде өте аз мөлшерде кездесетін кейбір элементтер метаморфизм әсерінен ерітіндіге жиналып көбейеді. Сонан құралған минерал заттар кенге айналады.
Дереккөздер
Санат:Химия Санат:Кристаллография
Мирный ауылдық округі
Мирный ауылдық округі:
Тыныс алу жолдарының инфекциясы
Дереккөздер
Санат:Жұқпалы аурулар Санат:Пульмонология Санат:Тыныс мүшелері аурулары
Мерзімдік еңбекақы
Мерзімдік еңбекақы - жұмыс істелген уақытқа және қызметтердің біліктілігіне және еңбектің сапасына қарай еңбекақы төлеу нысаны.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Қаламқас
Қаламқас сөзі мынадай мағыналарды білдіреді:
Ауырлық күшінің вариациясы
Ауырлық күшінің вариациясы - ауырлық күшінің Жердің берілген нүктесінде уақыт өтуімен қоса үздіксіз өзгеруі.
Дереккөздер
Санат:Механика
Мирный ауылдық округі (Қарағанды облысы)
Мирный ауылдық округі – Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Мирное ауылы кіреді. Орталығы – Мирное ауылы.
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы ауылдық округтері
Волюга
Волюга (Валюга) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Устья өзенінің оң жағалауынан 180 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 70 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Бруно (Миннесота)
Бруно (Bruno) — Миннесота штатының Pine округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
NGC 6232
NGC 6232 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Будённовка (Ақмола облысы)
Будённовка — Ақмола облысы Бұланды ауданы, Новобрат ауылдық округінің құрамындағы ауыл. Іргесі 1910 жылы қаланған.
NGC 6232
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Будённовка (Ақмола облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 287 адам (131 ер адам және 156 әйел адам) болса, 2009 жылы 210 адамды (101 ер адам және 109 әйел адам) құрады.
NGC 6232
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 28 маусымда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6232 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58841, UGC 10537, MCG 12-16-7, ZWG 339.16, KAZ 87.
Будённовка (Ақмола облысы)
Инфрақұрылымы
Мектеп, фельдшерлік-акушерлік пункт, дүкендер бар. 2-дүниежүзілік соғыста құрбан болған жауынгерлерге ескерткіш орнатылған. Буденовкадан 47 км жерден Макинск — Жалтыр автомобиль жолы өтеді. Ең жақын теміржол стансасына дейін 50 км.
Барон (Сона және Луара)
Барон (Baron) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Сона және Луара департаментінде орналасқан. Шароль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,29 км² шамасында.
Будённовка (Ақмола облысы)
Дереккөздер
Санат:Бұланды ауданы елді мекендері
Барон (Сона және Луара)
Коммунаның INSEE коды — 71021, пошта индексі — 71120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 283 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сона және Луара департаментінің коммуналары
Сор (Айова)
Сор (Thor) — Айова штатының Гумбольдт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3 км². FIPS коды — 19-77790.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Гумбольдт округінің елді мекендері
Кіші Подикова
Кіші Подикова — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің оң жағалауынан 243 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Кемерово қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Алаш (журнал)
«Алаш» журналы - 2005 жылдың тамыз айынан бастап шығып келе жаткан тарихи-этнологиялық ғылыми журнал. Құрылтайшысы «Алаш» қорының тарихи зерттеу орталығы. Журнал екі айда бір рет Алматы қаласынан шығып тұрады. Журналда қазақ тарихының өзекті мәселелеріне арналған ғылыми мақалалар басылады. Басылымда Алаш козғалысының тарихына байланысты бірқатар материалдар жарык көрген.
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы
NGC 6232
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Пайдаланушы
Пайдаланушы (Пользователь; user, subscriber) — 1) асқа жүйенің ресурстарын пайдаланатын программа немесе жүйе; 2) терминал(пернетақта мен экран) арқылы электрондық машинамен бірлесіп әрекет жасайтын адам.
Пайдаланушы аймағы
Пайдаланушы аймағы (Область пользователя; user area) — 1) мәселенің жұмыстық аймағы — терминалға немесе пайдаланушы программасына бөлінген негізгі жад аймағы; 2) есептеу желілерінде — пайдаланушының қолданбалы процестерінің жиынтығы; 3) қарым- қатынастық желіде — мәліметтерді жеткізу бойынша оның қызметін пайдаланатын терминалдар жиынтығы.
Пайдаланушы анықтайтын пернелер
Пайдаланушы анықтайтын пернелер (функционал пернелер) (Клавиши, определяемые пользователем (функциональные клавиши); user definable keys) — қызметін пайдаланушы адам өзгерте алатын пернелер. Жалпы команданы немесе арнайы символды тудыру үшін немесе компьютерге арнайы міндетті жүктеу үшін оларды алдын ала программалауға болады.
Пайдаланушы ентаңбасы (жеке адамның ентаңбасы)
Пайдаланушы ентаңбасы (жеке адамның ентаңбасы) (Метка пользователя (личная метка); user (private) label) — пішімі мен ақпаратын пайдаланушы анықтайтын және ерекше программамен өңделетін магниттік таспадағы мәліметтер жинағының стандартты емес ентаңбасы.
Пайдаланушы интерфейсі
Пайдаланушы интерфейсі (Интерфейс пользователя (пользовательский интерфейс); user interface) — пайдаланушының жүйемен әрекеттестігін жасақтайтын программалық құралдар кешені; пайдаланушы мен жүйе арасындағы байланыс құралы. Мұндай стандарттар программа қызметтерімен операцияларын қолайлы түрде пайдалануды қамтамасыз ететін экран пішімі мен орындалатын командалардың меню құрылымын тағайындайды. Пайдаланушыға арналған компьютермен (программамен) жылдам әрекеттесу тәсілдері, оның мынадай ерекшеліктерін атауға болады: жүйелік объектілерді (файлдар, құрылғылар, терезелер), меню және мәліметтерді бейнелеу үшін пиктограммаларды (белгішелер) пайдалану; объектілерді тандау, белгілі бір іс-әрекетті бастау, терезені ашу және объектілерді жылжыту үшін сілтеуіш құрылғыларды, мысалы, тышқанды пайдалану; экранды жұмыс үстелі немесе басқару тақтасы ретінде пайдалану.
Пайдаланушының (тұтынушының) нөмірі немесе ұқсастырғышы
Пайдаланушының (тұтынушының) нөмірі немесе ұқсастырғышы (Номер или идентификатор пользователя; user number, user ID) — желіде жұмыс істеуші адамға алдын ала ұсынылып, желіге қосылған кезде оны ұқсастыруға (есепке алуға, өзгелерден бөлуге, тануға) пайдаланылатын нөмір немесе символдар тіркесі.
Пайдаланушының нышандар жинағы
Пайдаланушының нышандар жинағы (Набор признаков пользователя; user attribute data set) — пайдаланушылар туралы мағлұматтардан тұратын мәліметтер жинағы. Оған пайдаланушылар ұқсастырғыштары, олар қатынайтын томдар мен мәліметтер жинақтарының атаулары, парольдер, мәліметтер жинағы бар операцияларға шектеулер және басқа мәліметтер жатады.
Пайдаланушының ұқсастырғышы
Пайдаланушының ұқсастырғышы (Идентификатор пользователя; user identifier, userid) — жүйеде пайдаланушы ұқсастыратын сан немесе бедербелгі-жолдық мәліметтер.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Uzanto Usuario final Utilisateur final Usator Utente Usuário Användare Користувач
Хоулдэрнесс (Нью-Гэмпшир)
Хоулдэрнесс (Holderness) — Нью-Гэмпшир штатының Графтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2108 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 93.0 км² шамасында. FIPS коды — 33-36900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Паразит құрттарды болдырмау шаралары
Зоология ғылымының паразит құрттарды зерттейтін саласы- гельминтология деп аталады. Ішқұрттар адам және жануарлардың, өсімдіктердің ағзасында паразиттікпен тіршілік етеді, оларарқылы пайда болатын аурулар ішқұрт ауруы немесе гельминтоз деп аталады. Ішқұрттың әсерінен балықтар, үй құстары, ірі қара, ұсақ малдар және кәсіптік жануарлар жаппай қырғынға ұшырауы мүмкін. Ішқұрттар адамдар үшін өте қауіпті. Қазақстанда ішқұрттарға қарсы күрес жүргіу шаралары қолға алынды. Бұл салада академик Константин Иванович Скрябин және оның шәкірттері ғылымда және іс жүзінде пайдаланылатын өте маңызды нәтижелерге ие болды: ішқұрттарға қарсы күрес жүргізудің көптеген шараларын ұсынып, ішқұрт ауруының алдын алу тәсілдерін белгілеп берді. К.И.Скрябиннің бастауымен денсаулықты жақсартатын жоспарлы шаралар жолға қойылды.
адам мен ауыл шаруашылық малдарын ішқұрттардан құтқарудың мынадай әдістері белгіленді: 1) ішқұрт таратушыларды паразиттерден құтқару, яғни ішқұрттарды жою: 2) сыртқы ортадағы ішқұрттарды жою; ол мыналарды қамтиды; а)көңді биотермиялық жолмен зиян келтірмейтіндей ету, мұндайда көң дұрыс төгілсе, бактериялардың тіршілік әрекетінен температура +50 0 С тіпті +70 0 С-ге дейін көтеріліп, ішқұрттардың жұмыртқасы мен дернәсілдері өледі;ә)адам нәжісіне шымтезек немесе жылқының тезегін салып өңдеу; б) мал жайылымын жүйелі түрде алмастыру, сонда көптеген ішқұрттардың дернәсілдері тиісті "иесі" болмағандықтан өледі; в) сойылған малдың ұшасы мен ет өнімдерін малдәрігерлік тексеруден өткізіп, тазалығын анықтау.
Галактоземия
Галактоземия - тұқым қуалайтын ауру.
Қысқаша ақпарат
Галактозаның глюкозаға айналу кезеңіндегі зат алмасулардың бұзылыстары жатады. Тамақпен бірге түсетін сүт қанты, лактозаның, құрамындағы галактозаның глюкозаға айналу реакциясы, негізгі ферменттің тұқым қуалайтын деффектінің әсерінен, аяқталмайды. Галактоза және оның өнімдері қан мен тіндердерде жиналып, орталық жүйке жүйесін, бауырға және көзбұршаққа (хрусталикке) улы әсерін тигізеді. Аурудың көріністері осыған байланысты болады. Дерт, туғаннан кейінгі алғашқы күндерінде және апталарында, айқын сарғаюмен, бауырдың үлкеюімен, неврологиялық көріністермен (сіресу, бұлшық еттердің гипотониясымен, нистагммен), құсумен көрініс береді. Кейін физикалық және жүйке-психикалық дамудағы артта қалып қою, катаракта байқалады. Дерттің ауырлығы әртүрлі. Кейде галактоземия бір-ақ көрінісімен - катарактамен немесе сүттің қорытылмауымен байқалады. Лабораториялық зерттеу кезінде қанда, сол секілді, зәрде галактоза анықталады. Сарғаю байқалғанда тура және тура емес, билирубиндердің мөлшері жоғарлайды. Ағзаның инфекцияларға қарсыласу әрекеті төмендейді. Өмірдің алғашқы күндерінде зәрде галактозаның анықталуы және оның қандағы деңгейінің 0,2 г/л-ден жоғары болуы нәрестені галактоземияға тексерілуін қажет етеді. Галактозаға айналатын ферменттердің белсенділігін анықтайтын арнайы лабораториялық әдістер бар. Аурудың ауыр түрлері өмірдің ілкі кезеңдеріндегі өліммен аяқталады. Басқа жағдайларда созылмалы бауыр жеткіліксіздігі немесе орталық жүйке жүйесінің зақымдануы бірінші орынға шығады.
Емі
Диагноз дәлелденген жағдайда, баланы емшекпен емізуге болмайды. Бұл дертке шалдыққан сәбилерге арнайы тағамдар қарастырылған. Қан құю, плазма құю көрсетілген. Дәрілік препараттардан калий оротат, АТФ, кокарбоксилаза, дәрумендер комплексі тағайындалады. Жоғары қаупі бар отбасыларындағы жүкті әйелдерді ерте анықтап, жатырішілік профилактиканы жүргізудің әсері жоғары. Жатырішілік алдын алуға жүкті әйелдің ас мәзірінен сүтті алып тастауы жатады. Қауіп бар отбасыларды есепке қою - нәрестені арнайы зерттеуден өткізіп, сол сияқты, диагноз қойылған жағдайда, оны лактозасыз емізуге ауыстыруға мүмкіндік береді.
Боқсық (өзен)
Боқсық, Бақсұқ – Есіл алабындағы өзен.
Бастауы
Көкшетау қыратынан басталып, Қалқұтан өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Ұзындығы 171 км. Су жиналатын алабы 4930 км2. Боқсық жоғарғы ағысында, Капитоновка елді мекеніне дейін Қайрақты болып аталады. Өзен көктемде қар, жазда грунт суларымен толығады. Оның 10-нан астам салалары бар, ірілері: Жолболды, Мәт және Құрғақ өзендері. Жылдық орташа су ағымы 1,97 м3/с. Минералд. көктемде 0,2 – 0,35 г/л, жазда 1,5 – 2,0 г/л. Өзенде бірнеше бөгет бар. Суы шаруашылық қажетіне, жер суғаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Астрахан ауданы өзендері Санат:Бұланды ауданы өзендері Санат:Есіл су алабы
Мұхит төсеніші
Мұхит төсеніші — мұхит түбі түбінің басым бөлігін құрайтын, жер қыртысының мұхиттық түрімен сипатталатын жер бедер элементтерінің өте ірі түрлерінің бірі; оң және теріс мағыналы көптеген жербедер түрлерін біріктіреді, яғни мұхит түптерінде таулы жоталар да, жанартаулы жазықтықтар да, терең ойпаттар мен қазан ойпаттар да ұшырасады.
Дереккөздер
Санат:Мұхиттану
Жерлеу дәстүрі
Үнді европейлік мәселенің туындауына байланысты «жерлеу дәстүрі» терминінің дифнициялау мәселесі ерекше қызығушылық тудырады. Арилер б.зд. 2 мыңжылдықта Балқан түбегінен Енесейге дейін және солтүстікте орман зонасынан бастап оңтүстікте Қытайдың солтүстік территориясына дейін ұлан-ғайыр жерді мекенднген болатын. Б.з.д. 2 мыңжылдық басында климаттың өзгеруіне байланысты өмірге қолайлы жер іздеу мақсатында жаңа жерлерге көше бастады. Кейбіреулері Еуропада қоныстанса, халықтың қалған бөлігі Үндістан және Иран территориясына қоныс аударды. Арилік тайпалар б.з.д. 2 мыңжылдықта Шығыс Еуропа, Батыс Сібір және Қазақстанда ерекшеленген дәне қазіргі ғылымға теселік немесе андроновтық мәдениет негізін қалаған үндіевропейлік тілдік және мәдени-тархи тобына жататын-ды.
«Жерлеу дәстүрі» ұғымын анықтау мәселесінде барлық зерттеушілердің көзқарастары бір жерден шықпады. Зерттеушілердің бір тобы дәстүрлі яғни, жерлеу дәстүрі – зираттың және зиратүсті құрылыстардың орналасу тәртібі, негізінен қаңқа сүйектің және бірге жерленген заттардың орналасу тәртібі. Келесілері, мысалы В. Я. Петрухиннің көзқарасы бойынша жерлеу дәстүрі – ол қайтыс болған адамның жақындарының мәйітті жерлеу кезінде және оңың зираты маңында жасайтын іс әрекеттері. Мүмкін, соңғыларының анықтамасы дұрыс болар, бірақ бұл жағдайда жерлеу дәстүрінің басы мен аяғын зерттеуге археология ғылымының мүмкіндігі жоқ.
Жерлеудің ортаңғы бөлігінде зерттеуге ең қолайлы болып табылады, және ол бірінші анықтаманың толық мәнін ашады. Жерлеу дәстүрінің бір белгісі өздігінен қандай да бір тарихи болжам жасауға негіз бола алмайды. Тек саны жағынан жеткілікті бейіттерде кездесетін және толық зерттелген осы белгілердің жиынтығы ғана белгілі бір тарихи болжам жасауға негіз бола алады. Кей кезері мұқиат зерттелген жерлеулердің ерекшеліктері қосымша дәлелдерді қажет етеді. Себебі жерлеу дәстүрі әртүрлі уақытта және территорияда кездесетін әртүрлі ерекшеліктерің жиынтығы ретінде аз анологиялар мен нұсқалар береді. Сондықтан ежелгі жерлеулерді тарихи дерек ретінде қолнғанда осының бәрін ескеру қажет.
Жерлеудің өзін ең ертелері полеолитте кездесетін мәйітті жатқызу (ингумация) және қола дәуірінде пайда болған мәйітті өрттеп жіберу деп екіге бөледі. Ежелде әртүрлі халықтардың жерлеу дәстүрлерінің әртүрлілігі соншалық, оларды бір жүйеге келтіру өте қиын болып табылады. Археологиялық материалдар бұл дәстүрлерден толық көрініс бермесе, этнографиялық материал өлген адамды соңғы жолына аудару мысалдарына өте бай болып табылады.
Жерлеу тәсілдерінің классификациясын жасауға алғаш рет француз этногрофы Жорж Монтандон тырысты. Ол жерлеу тәсілдерін негізгі сегіз топқа бөлген болатын. Олар:
Белгілі бір тарихи процестің толық маңызын түсіндіру қиын. Мысалы, не себепті кей тайпалар өліктерді керілген күйінде, ал кейбіреулер бүгулі күйінде жерлейді, не себепті отырған және тұрған күйдегі мәйіттер кездеседі.
Андроновтық зираттарда кездесетін барлық жерленгендер басымен батысқа және оңтүстік-батысқа бағытталған. Жерленгендердің бағыттары олардың о дүниедегі үйін мақсатында болған. Андроновтықтардың түсінігі бойынша жер кватрат немесе дөңгелек және дөңгелек ішіне салынған квадрат түрінде болғандықтан ортасында зираты бар дөңгелек оба әлем бейнесін берді. Әр көкжиектің төрт жақ бетінің өзінің құдайы бар және күннің батуына байланысты батыстың құдайы о дүние, яғни түнек пен қараңғылық құдайы деп сенді. Андроновтықтардың сену бойынша қорғанды «өлілердің үиі» деп санаған, сондықтанда жан-жағынан қоршалған көмуге арналған ор осы «үйдің» ошағын білдірген. Ингумациялау және кремациялау кезінде бірнеше уақыт өткеннен кейін зиратты топырақпен қоршап, кейін тастан дуал тұрғызып, өлілер әлемін тірілер әлемінен алшақтатқан. Тас дуалмен қоршалған зират кей кезері төртбұрышты, кей кездері дөңгелек түрінде болған. Дәстүр арқылы қоғамда қалыптасқан діни көзқарастар, рухани және мәдени құндылықтар бекітіледі. Адам және табиғат өмірін модельдейтін оның негізгі белгілері – консерванттылық, дәстүрлік және стериатиптілік.
Бір қорғанда көмілген жерлеулердің арақатынасы маңызды болып табылады. Бұндай көріністер қола дәуірінің жерлеу дәстүрлерінде көп кездеседі. Бір жерде көптеген жерлеулердің кезесуі олардың бір уақытта немесе әртүрлі уақытта жерленуілерін анықтауды қажет етеді. Бірінші жағдайда негізгі мырзаның бейітін жауынгерлер «қорғау» мақсатында (немесе мырзаға құлдар «қызмет ету» мақсатында) болса, екінші жағдайда әртүрлі жеке жерленгендер тайпа басшысының бейіті маңында немесе тайпаның құрбандық шалу жеріні маңайлата орналасқан. Ерлер, әйелдер және балалардың бейіттері белгілі бір белгіленген жерде орналасқан. Бір обада орналасқан жерлеулерге қарап олардың бір тайпа мүшелері екенін білуге болады. Осыған қоса бір тайпа мүшелері екінін бейіттердің бір түзу дұрыс қатар бойында жерлеулері арқылы да анықтауға болады. Кей кездері обадағы жерлеулерді тайпа ауылдарын жоспарлаумен салыстырады.
Бұндай обаларда әр түрлі уақытта жерленгендер болғандықтан олардың хронология және өзара вертикаль жатуы сияқты статиграфиялық бақылаулардың маңызы артады. Бұл жерде зираттардың құрылысы ғана емес олақжың қандай қабатта және қандай құрылыс материалы қолданғаны және т.б. маңызды болып табылады. Бұндай қазбалардың мысалы ретінде Ягодное селосы маңындағы Н. Я. Мерперт жүпргізген қазба жұмыстарын айтуға болады.
В.Я. Пертрухин Ибн-Фадлан жазған орысты жерлеу тәсілдеріне және онда жасалған істерге қарап, ежелгі идеологиябелгілерінің семантикасын ашудың қызық мысалдарын ұсынған. Ең бастысы зерттеушіні тірілердің бейіт басындағы іс-әрекеттері қызықтырды. Петрухинннің бұл бақылауы дәстүрді зерттеуге маңызды тәсілдердің бірі болуы мүмкін. Сонымен қатар Г. А. Федоров-Давыдовтың өзінің асқан дәл түрде көшпелілердің жерлеудәстүрлері маңызды істердің бірі болып табылады. Көшпелілердің заттары ұқсас болса да, ол анализ жүргізу арқылы печенегтердің, түріктердің және половецтердің жерлеу дәстүрлерін ажырата білді.
Мёнксрот
Мёнксрот (Mönchsroth) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Ансбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1626 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,92 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 71 179. Муниципалитеттің басшысы — Фриц Франке.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Маркова (Ущажа тармағы)
Маркова — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ущаж өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Галит
Галит   тас тұзы, ас тұзы – хлоридтер класының минералы. Хим. формуласы NaCl. Кубтық сингонияда кристалданып, түйіршік масса, қабыршақ, талшық пішінді агрегаттар түзеді. Галит мөлдір, түссіз ақ, кейде түрлі түсті болады, көбінесе сильвинмен бірге кездеседі. Қатт. 2, менш. салм. 2,1 – 2,2 г/см3, шыныдай жылтыр. Шөгінді жыныстар арасында Галиттің қалың қабаттары кездеседі. Ол климаты ыстық, қуаңшылық аймақтардағы су алаптарында (шығанақ, көл) өздігінен тұнады. Қазақстанда Галиттің ірі кендері Каспий, Арал теңіздері маңында бар. Галит тамақ өнеркәсібінде, қара металлургияда күкірт қоспаларын жою үшін, инертті газдарды (гелий, неон, аргон, т.б.) тазартқыш ретінде, электртехникада натрий құрамды сымдар жасауда пайдаланылады.
Агрегаттары. Өз бетімен көлдерде тұнған тұздар көбінесе кристалды түйіршіктерден құралған қабыршақ кесектер түрінде болады. Олар кейде тығыз, кейде кеуекті келеді. Кристалдардың тіркеліп өскен әдемі қоспақ, друза түрлері кездеседі. Тұзды сорлардың бетінде, су тез буланғанда, тұз кристалдарының тамаша қауашақ қабыршағы пайда болады да, олар ерітінді бетінде жүзіп жүреді («кайықшалар» деп аталатын себебі осы). «Қайықша» төңкерілген пирамида пішіндес болады. Ол аздан соң суға (ерітіндіге) батып, толық кристалл түріне айналады. Галиттің түсі мөлдір, түссіз немесе ақ түсті. Сызығы ақ, дәмі татымды, тұз сияқты ащы. Электр тогын ңашар өткізеді, бірақ жылуды өте жақсы өткізеді. Жылтырлығы шыныдай мөлдір. Жаратылысы көбінесе экзогендік; галит суы құрғаған көл мен шығанақтардан пайда болады. Сонымен қатар галит кейде вулкандардың атқылауынан үшпалы зат ретінде көтеріліп, жарықтарға кіріп құралады. Галит тамақ өндірісінде, химиялық ендірістерде — тұз қышқылың жасауда, натрий алуға, былғары илеу ісінде т. б. қолданылады. Кендері біздің елімізде Эльтодда, Басқ ұншақта, Қырымда, Қазақстанда, Уралда (Соликамск), Украинада кездеседі. Шет елдердегі кендері Величкада (Польша), Пенджабта (Үндістан), Кадзаста (АҚ Ш ), Табрис (Ирад), Стассфурт (Германия) т. б. бар.
Дереккөздер
Санат:Натрий минералдары Санат:Галогенидтер Санат:Хлоридтер Санат:Иодидтер Санат:Бромидтер Санат:Калий тыңайтқыштары
Даламбер – Лагранж вариациялық принціп
Даламбер – Лагранж вариациялық принціп - егер механикалық жүйе ұстамды, голономдық және идеальдік байланыстарда болса, онда кез келген уақытта жүйеге әсер ететін барлық активті күштер мен қоса Даламбердің «инерция күші» деп атайтын күшінің виртуальдық жұмыстарының қосындысы кез келген виртуальдық орын ауыстыруда нольге тең болады.
Дереккөздер
Санат:Механика
Дряновец (Разград облысы)
Дряновец (Дряновец) — Болгариядағы ауыл. Разград облысына қарасты Разград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 792 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7268. Телефон коды — 08318. ЕКАТТЕ коды — 23902.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Дряновец
Қиын-Керіш
Географиялық орны
Орналасқан жері - Шығыс Қазақстан облысындағы Қиын-Керіш шатқалы аудан орталығы Күршімнен 120 шақырым, ал облыс орталығы Өскемен қаласынан 300 шақырымдай қашықтықта орналасқан. Өскеменнен шыққан соң, Самар тас жолымен жүріп, Құлынжон (ескі атауы Казнаковка) өткелі арқылы Ертіс өзенінен өтіп, Күршім ауылы арқылы жүру керек. Күршімнен оңтүстік-шығысқа қарай 95 шақырымдай, Зайсан көлі мен Аманат ауылынан (ескі атауы Мөнекей) солтүстік-шығысқа қарай 15 шақырымдай жерде Қиын-Керіш шатқалы орналасқан.
Қиын –Керіш мемлекеттік табиғи ескерткіш
Қиын-Керіш шатқалы – экологиялық, ғылыми, мәдени және эстетикалық тұрғыдан алғанда ерекше, орны толмайтын құнды табиғи кешендерді, сондай-ақ мемлекеттік табиғи-қорық қорының нысандары қатарына жатқызылған, шығу тегі табиғи және жасанды нысандарды қамтитын ерекше қорғалатын табиғи аумақ- мемлекеттік табиғи ескерткіш ретінде Шығыс Қазақстан облысының он бір киелі орындарының бірі болып табылады.
Сипаты және ерекшелігі
Топырағының қызғылт түсі жаздың аптап ыстығында сағымданып, жалын шашып тұрғандай көрінеді, сондықтан "Жалынды жар" деп те атайды. Қиын-Керіштің ең басты қазынасы - әр геологиялық дәуірлер із қалдырған түрлі-түсті қатпарлары, шөгінділері мен бедерлері. Геологтар бұл жерді табиғат ескерткіші деп санауда. Топырақ құрамы ақ балшықтан тұратындықтан қар, жаңбыр суларынан майша еріп, шатқал маңындағы жолдарда көліктер тайғанақтап, батып, жолаушылардың өтуіне қиындықтар келтіреді. "Қиын-Керіш" деп осы жол қиындығына байланысты қойылған. Жалпы "керіш" сөзі түркі тілінде "тау", "жота" дегенді білдіреді.
Қиын-Керіш деп аталу себебі
Жергілікті тұрғындардың айтуынша, бұл жердің ертеректегі атауы Шарықсай болған екен. Кейіннен жылдың көктем мен күз мезгілдерінде лайсаңнан әбден азап шеккен жергілікті халық бұл жерді Қиын-Керіш деп атап кеткен көрінеді. Қиындық тудыратын беткейдегі құм аралас қызылқоңыр қиыршықты соқпақтар емес, төбелердің етегін жиектеп өтетін, жауын-шашын болса мидай езілетін ақ топырақты бұралаң жолдар көрінеді. Осы маңдағы аттылы, арбалы, жаяу ауыл тұрғындары көктем мен күз түссе-ақ желімдей жабысқан батпақ пен балшықтан берекелері кетіп, әбден зәрелері ұшқандықтан, ары – бері өтетін жүргіншілерді әбден әуре-сарсаңға салатын бұл аймақты Қиын-Керіш атап кеткен екен. «Керіш» сөзі түркі тілінен аударғанда «тау, жота» дегенді білдіреді.
Қиын – Керіштегі өсімдіктер мен жануарлар әлемі
Бұл жердің флорасы мен фаунасы да ерекше. Сексеуілден басқа, өсімдіктер әлемінде аймақтық деңгейде қорғалатын 2 сирек кездесетін өсімдік түрлері кездеседі. Олар Крылов сасыры және сұр атрафаксис. Сасырдың кейбір түрлері шығаратын галбан деп аталатын жабысқақ хош иісті шайырлар тамақ дайындау өнеркәсібі мен медицинада кеңінен қолданылады. Мұнда әртүрлі жапырақты терек (Populusdiversifolia), Зайсан мордовиясы (Echinopszaissanicus) – Оңтүстік Алтай эндемикасы – ащы жусан (Artemidia), тұзды батпақ (Chenopodiacea), қарағай (Caraganaarborescens), ирис (Iridaceae), қызғалдақ (Tulipa) сияқты өсімдіктердің кейбір қызықты түрлері бар.
Дереккөздер
Санат:Табиғат ескерткіштері Санат:Қазақстан табиғат ескерткіштері Санат:Шығыс Қазақстан облысы
Хемхофен
Хемхофен (Hemhofen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Эрланген-Хёхштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5113 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 72 130. Муниципалитеттің басшысы — Йоахим Верзаль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Анемохория
right|200px Анемохория (anemos - жел, сhоrео — таратамын) — өсімдік тұқымдарының жел арқылы таралуы; өсімдіктердің (спора, тұқым, жеміс) жел арқылы таралуы.
Споралы өсімдіктердің және саңырауқұлақтардың басты таралу әдісі. Жабық тұқымдыларда жемісі мен тұқымдары кеңістікке желдің көмегімен таралатындарға: көкбұғалар, орхидея, сұмқұла, алмұртшөптер, күрделігүлділер және күреңоттар тұқымдастары және т.б. жатады.
Анемохория жаңа немесе бұзылған жерде өсетін өсімдік түрлерінде кең таралған. Мысалы, күрделі- гүлділер тұқымдасына жататын көптеген өсімдіктердің (қалуен, тікенқурай, зиягүл, т.б.) тұқымдары түкпен (бақбақта парашют тәрізді болып келеді) қапталған. Ол тұқымның ауада қалықтап ұшып, едәуір қашықтыққа таралуын жеңілдетеді. Түктер үйеңкі (үйеңкі, көктерек) және шайқурай тұқымдарында дамыған. Терек тұқымы терек мамығын түзетіні белгілі. Дала және шөл өсімдіктерінің анемохориясына мысал ретінде шашақбас қаңбақты келтіруге болады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау Санат:Ғылым Санат:Биология
Seed dispersal
Электрокардиография
Электрокардиогра́фия — бұл жүрек жұмысы кезінде туындайтын электр өрістерін зерттеу және тіркеу әдісі. Электрокардиография кардиологияда қолданылатын электрофизиологиялық аспаптық диагностика әдісі болып табылады.
Электрокардиографияның нәтижесінде электрокардиограмма алынады. Электрокардиограмма (ЭКГ) — жүрек жұмысы нәтижесінде туындайтын және дененің бетінде жүргізілетін потенциалдар айырмасының графикалық көрінісі.
Аспап
Электрокардиограф (грек. kardia - жүрек, grapho - жазамын) - адамның немесе жануарлардың жүрек қызметінде болатын электр құбылыстарын жазып алатын аспап.
София Алексеевна
Қолданылған әдебиет
Қазақ Совет энциклопедиясы, 1976 жыл, Алматы,10 том, 355 бет
Электрокардиография
Қалыпты ЭКГ
Реполяризация үрдісі (Repolarization) — жасуша мембранасынан әрекет потенциалы өткеннен кейінгі осы мембрананың тыныштығының бастапқы потенциалы қалпына келу фазасы.
София Алексеевна
Қолданылған әдебиет
Санат: 1657 жылы туғандар Санат: 1704 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұлғалар
Ле-Брок (Пюи-де-Дом)
Ле-Брок (Le Broc) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63054, пошта индексі — 63500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 614 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Лопасынко
Лопасынко — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сукур-Яун өзенінің оң жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 2082
IC 2082 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 15239, ESO 157-35, AM 0427-535, DRCG 47-45, double system.
Сыртқы сілтемелер
IC 2082 Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Аналогті телефон сигналдары
Дереккөздер
Санат:Электроника
Ғабдолла Омаров
Ғабдолла Омаров (1902, Бөкей ордасы ауданы, Сүйіндік aуылы -1954) — шаруашылық басшысы, Социолистік Еңбек Ері (23.7.1948). 14 жасынан Жоғарғы Басқұншақта тұз кәсіпшілігінде жұмыс істеген. 1930 жылдан «Калинин» ұжымшарында басқарма. 1932- 43 ж. партия, кеңес жұмыстарын атқарды. 1943-44 ж. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1945- 54 ж. Сүйіндік ауылдық кеңесі К.Маркс ұжымшарында басқарма болды.
Ақтөбе пройссаг мұнай
Ақтөбе пройссаг мұнай - Ақтөбе облысы жерінде көмірсутек шикізатын барлауды және өндіруді жүзеге асыратын бірлескен неміс-қазақ кәсіпорны. Жеке тұлғалар меншігінде. 1995 жылы құрылған.
Тристах
Тристах (Tristach) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Лиенц округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1309 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18,8 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LZ, ресми идентификациялық коды — 7 07 32.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Вальдер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Торреано
Торреано (Torreano) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2265 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 67 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Пошта индексі — 33040.
Кис-Кас
Кис-Кас — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Демьянка өзенінің сол жағалауынан 554 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жан-Марк Итье
Сілтемелер
Санат:Маврикий футболшылары Санат:Маврикий Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Санрайз ФК ойыншылары Санат:Сантос Кейптаун ФК ойыншылары Санат:Сантос Кейптаун ФК жаттықтырушылары Санат:Маврикий футбол жаттықтырушылары
Кристалдану индексі
Кристалдану индексі - бір- біріне байланыссыз қатар дамыған екі минералдық серияның магмалық дифференциация дәрежесінің петрохимиялық көрсеткіші. Анортиттен, диопсидтен, форстериттен жеке не олардың араласынан тұратын таужыныстың Кристалдану индексі =100%, ал кварцтан, сілтілі далашпаттардан не фельдшпатоидтерден жеке не олардың араласынан тұратын таужыныстың Кристалдану индексі = 0. Кристалдану индексін вариациялық бинарлық диаграммада ординатаға, ал кварцты (массалық %) абсциссаға салады. Кристалдану индексін магмалық таужыныстардың барлык серияларына қолдануға болады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Средние Бағазы
Средние Бағазы — Башқұртстанның Карайыдель ауданындағы ауыл, Карайыдель ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны ? адамды құрады. Пошта индексі — 452360, ОКАТО коды — 80234832005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Биполярлы кодалау
Биполярлы кодалау (Биполярное кодирование; bipolar coding) — сигналды кодалаудың үш деңгейін — нөлдік, оң және теріс түрін қолданып кодалау төсілі. Мұнда өрбір келіп түсетін символ түскен символға қарама-қарсы болады.
Көмекші жазықтық
Көмекші жазықтық - сызбада қиылысу нүктелерін немесе қиылысу сызықтарын салу үшін пайдаланылады. Мысалы, түзу мен жазықтықтың қиылысу нүктесін анықтау үшін берілген түзу арқылы жүргізілетін көмекші проекциялаушы жазықтық; осьтері параллель екі айналу бетінің қиылысу сызығын салу үшін олардың осьтеріне перпендикуляр жүргізілетін көмекші деңгейлік жазықтықтар, ал жалпы жағдайда орналасқан екі конустық бетгің қиышысу сызығын салуда олардың төбелерін қосатын түзу арқылы өтетін көмекші жалпы жағдай жазықтықтары.
Биполярлы кодалау
Дереккөздер
Санат:Электроника
Бутроинци (Перник облысы)
Бутроинци (Бутроинци) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Трын қауымының құрамына кіреді.
Көмекші жазықтық
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Геометрия Санат:Машинажасау
Аинка
Аинка — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лебедь өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Бутроинци (Перник облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 23 адамды құрайды.
Аинка
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Бутроинци (Перник облысы)
Пошта индексі — 2473. ЕКАТТЕ коды — 7137.
Аинка
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Құттыгерей Дүйсеев
Құттыгерей Дүйсеев (26 ақпан 1959, Гурьев облысы, Махамбет ауданы, Чапаев ауылы) — күйші-домбырашы, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері.
Бутроинци (Перник облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Средние Бағазы
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Құттыгерей Дүйсеев
Өмірбаяны
Құттыгерей Дүйсеев 26 ақпан 1959 жылы Чапаев ауылында дүниеге келген, Махамбет ауданы, Гурьев облысы. Руы Есентемір, бөлімі Көн Бессары, Кіші Жүз.
1966-1974 жылдары Чапаев ауылында төрт класс, Таңдай ауылында 8-ші класс бітірген.
Итаэте
Итаэте (Itaeté) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сеабра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Құттыгерей Дүйсеев
Өмірбаяны
1974-1978 жылдары Дина Нұрпейісова атындағы Гурьев музыкалық училищесінде, ұлттық аспаптар бөлімінде оқыды. Училищеде Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры, ҚР Еңбек сіңірген педагогы Ғизат Адепқалиевтан дәріс алған.
Итаэте
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 795 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 194,49 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,5 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Құттыгерей Дүйсеев
Өмірбаяны
1979-1984 жылдары Алматы мемлекеттік консерваториясына, Ұлттық аспаптар бөліміне оқуға түсті. Домбыра мамандығы бойынша Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры, Қазақстанның Халық артисі Қаршыға Ахмедияровтан білім алып, үздік бітірген.
Аинка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай Республикасы өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Құттыгерей Дүйсеев
Өмірбаяны
1982 жылдан бастап Құрманғазы атындағы мемлекеттік Академиялық ұлт аспаптар оркестрінде домбырашы болып өнер жолын бастады.
1984-1987 жылдары Гурьев Мәдени ағарту училищесінде домбыра және дирижер пәні бойынша сабақ берді.
1987 жылдан қазіргі уақытқа дейін Нұрмұқан Жантөрин атындағы Атырау облыстық филармониясында музыкант-домбырашы болып жұмыс жасап келе жатыр.
"Нарын" фольклорлық ансамблінде белді домбырашысы, "Атырау-Жайық", "Шалқиды Ән" ансамбльдерінің бас гитарист болып жұмыс жасады. Құрманғазы мен Дина, Еспай, Тәттімбет пен Дәулеткерей шығармаларын шебер орындаушы. Халық күй мектебінен өтіп, облыс пен Республика бойынша домбыраның орындалу шеберлігін дамытты.
Қазақстан, таяу және алыс шет елдер бойынша Атырау облыстық филармонияның оркестрімен және жеке концерттермен өнер көрсеткен. Төмендегі елдерденде қазақ ұлттық музыка аспабы домбыра ойнау шеберлігін көрсетіп, халықты тамсандырды: Египет, Израиль, Катар, Біріккен Араб Әмірліктері, Өзбекстан, Үндістан, Ресей. Сонымен қатар, жеке концерттермен және облыстың біріккен оркестрлерімен Атырау және Қазақстан қалаларының сахналарында өнер көрсеткен. Осы жылдар арасында, өнерін әртүрлі Республикалық музыкалық программалар арқылы, радио тыңдаушылары, теледидар көрермендері бірнеше рет тамашалады.
Марапаттары
1985 жылы "Атырау" фольклорлық ансамблінің құрамымен Мәскеуде өткен Бүкілодақтық көркемөнерпаздар байқауында 1-ші орынға ие болды.
1998 жылы Құрманғазы атындағы аймақтық домбырашылар сайысының қатысып 1-ші орын алды.
1999 жылы Ақтау қаласында Маңғыстау күйлерін орындаушылардың байқауына қатысып 1-ші орынды иеленді.
2000 жыл Президенттің жарлығы бойынша Мәдениетті қолдау жылы аталған. Осы жылдың аясында Президенттің мақтау грамотасымен марапатталды.
2002 жылы Қазақтан Мәдениет Министрінің арнайы грамотасына ие болды.
2010 жылы Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері атанды. 2000 – 2020 жылдары Домбыраны насихаттап, халық арасында таратып, домбыра шерту өнерін дамытқаны үшін Атырау облыс әкімдерінен бірнеше рет алғыс хат алған.
2017 жылы сіңірген еңбегі үшін “Еңбек даңқы” төс белгісі берілді.
Әдебиеттер
Тұщыкұдык ауылы шежіресі/ Алматы, Сардар баспа үйі, 2014, 223 бет ISBN 978-601-7174-37-8.
Сайпеден Сидағалиев. “Айналайындарыма Аманат”/ Алматы, Сардар баспа үйі, 2016 ISBN 978-601-80579-2-6.
Дереккөздер
Санат:Күйшілер Санат:Сазгерлер Санат:Домбырашылар Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Мәдениет қайраткерлері Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Кәрібай Тұңғатарұлы
Кәрібай Тұңғатарұлы, Кәрібай ақын (1861, Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы Қарғыба өзен сағасы – 1931, сонда, Ақсуат кенті) – халық ақыны, әнші, композитор, айтыскер, ділмар би. Жас күнінен өлеңдер шығарып, “бала ақын” атанған. 1910 жылы Алакөл маңындағы Көктұма деген жерде Әсет ақынмен айтысып, атағы елге жайылады. Кәрібайдың көптеген өлең-жырлары ел қорғау тарихынан сыр шертіп, халық батырларын дәріптейді.
Найман тайпасының Қаракерей руының Мұрын руынан шыққан, Назар батырдың жетінші ұрпағы.
Шежіре
Найман – Өкіреш – Белгібай – Сүйінші – Төлегетай баба – Қытай би – Қаракерей – Байторы – Мейрам – Байыс – Сары(Мұрын) – Жолымбет – Назар батыр – Жанболат – Сары – Көкі – Дәулетбай – Сасан – Тұңғатар – Кәрібай ақын (1872-1931)
Өмірбаян
1931 жылы аштық кезінде Қытай жеріне көшіп бара жатқанда ГПУ қызметкерлерінің қолынан қаза табады. Кәрібайдың Әсетпен айтысы “Айтыс” жинағында (1964, 1-т.) және Әсет Найманбаевтың “Шығармалар” жинағында (1988 жыл), 1931 жылы ашаршылыққа ұшыраған халық күйзелісін жырлаған өлеңі Ә.Сәдуақасұлының “Тарихыңды танып біл” кітабында (1996) жарияланды.
Дереккөздер
Санат:Айтыс ақындары Санат:Қазақстан сазгерлері
Абд әл-Самад
Дереккөздер
Санат:Парсы тұлғалары Санат:XVI ғасыр
Құдірет
Құдірет – Алланың шексіз күш-қуатын айқындайтын “субития” сипаты. Исламдық ұғым бойынша әлемнің ең кіші бөлшегінен бастап, бүкіл галактиканың белгілі бір жүйемен айналуы, адамның дене мүшелерінің қызметі мен дүниедегі жәндік атаулының қимыл-қозғалысы сияқты жәйттердің барлығы Алланың Құдіреті арқылы болады. Құран Кәрімде “Алланың барлық нәрседен күші астам” делінген, оның Құдіретін өзге күштермен салыстыруға келмейді. Бұл әлемді жаратушы Құдірет иесінің ақыретті болдыруға да қуаты жетеді. Әлемді жаратуының өзі Алланың Құдіреті болып саналады.
Санат:Дін
Өлшемді функция
Дереккөздер
Санат:Математика
Көмекші операция
Көмекші операция (Операция вспомагательная) — негізгі бұйымды шығаруға қатысы жоқ операциялар.
Техносфера
нобай|150px| Техносфера (techne — өнер, шеберлік, sphaira — шар) — адамзаттың әлеуметтік-экономикалық қажетсінулеріне жақсы сәйкестендіру мақсатымен адамдардың техникалық құралдардың тікелей және жанама әсері арқылы өзгертілген биосфера бөлігі. Кейде бұл терминнің мынадай анықтамасы кездеседі: шаруашылық-өндірістік айналымдарды энергия ағыны мен заттектердің табиғи алмасуынан оқшаулау тұрғысында шаруашылық айналымына тартылатын табиғи ресурстарды пайдаланудың және қайта пайдаланудың іс жүзінде тұйык аймақтық ғаламдық келешек технологиялық жүйесі (Дедю,1989).
Дереккөздер
Санат:Биосфера
Райхмансдорф
Райхмансдорф (Reichmannsdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 803 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 73 068. Муниципалитеттің басшысы — Христиан Ян.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Босит
Босит (Beausite) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,41 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 291 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,45 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Тыныс алудың жіті ауруы
Тыныс алудың жіті ауруы (тыныс жолдарының қатты ауруы) — көбінесе вирустарда (аденовирус, реовирус, энтеровирус және т. б.) қоздыратын қатты жұқпалы ауруға ұқсас, клиникалық катардың жалпы атауы, ауа арқылы беріледі: кездейсоқ жағдайда және жұқпалы ауру кең тарап жайылғанда таралады; тыныс жолдарындағы шырышты қабықтар қабынады, мысалы мұрын ауруы фарингиті түрінде, көмейдің талаурап, кеңірдектің ішкі кілегей қааурудан организмнің улануы түрінде болады; термин лабобығының қабынуы түрінде, көз бен қабақтың арасындағы раториялық әдіспен аурудың себебін айырып, анықтағанға дейін ғана қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
NGC 1767
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1767 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC31, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Бакмэн (Миннесота)
Бакмэн (Buckman) — Миннесота штатының Моррисon округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 270 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.7 км² шамасында. FIPS коды — 27-08416.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Холлис (Нью-Гэмпшир)
Холлис (Hollis) — Нью-Гэмпшир штатының Хиллсбороу округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Электркимограф
(грек kima  — толқын) — рентген аппаратурасымен қоса қолданғанда жүректің соғуын зерттеуге және ірі тамыр диаметрінің өзгеруін анықтауға мүмкіндік беретін фотоэлектрлік аспап. Оның деректерінің өздігінен жазып отыратын аспабы болады.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
NGC 6231
NGC 6231 — Сарышаян шоқжұлдызында орналасқан I3p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1654 жылы Hodierna Giovanni Battista астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6231 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 997, ESO 332-SC6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
Кіші Северная (өзен)
Кіші Северная — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Томск облысы, Новосібір облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Черная өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Кемерово қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.