cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ежелгі герман тайпалары және рим империясы
Франк мемлекетінің құрылуы
Галлияны жаулап алған франктер бұрынғы жер иелерін орындарынан қуған жоқ, бос жатқан жерге ғана қоныстанды. Жаулап алушылардың билігін мойындаған римдік және Галлиялық байлар аз уақыттың ішінде франк ақсүйектерімен араласып, туыстасып кетті. Франк мемлекетінің халқы латын және герман тілдерін араластырып сөйледі. Осы аралас тіл кейін француз тілінің негізін құрады. Жазу саласында тек латын тілі қолданылды. Хлодвигтің тұсында осы тілде франктердің ең алғашқы coт саласындағы заңдары жазылды. Ол «Сали ақиқаты» деп аталды. Ол заңдар бүкіл мемлекет аумағындағы бірыңғай тәртіпті нығайтуға үлес қосты. Франктердің заңы бойынша қылмыстың көпшілігі ақшалай айыппен өтелетін. Адамдар заң алдында тең болмады: адам өлтіргендігі үшін салынатын айып мөлшері кімді, кандай адамды өлтіргендігіне байланысты әр түрлі болды. Франктің өмірі галлдар мен римдіктердің өмірінен кымбат бағаланды. Жауапқа тартылған адамның кінәсі дәлелденбесе, оны «құдай сотына» салатын. Мысалы, жалаңаш қолмен қазанда қайнап тұрған судан сақина алуға мәжбүр етілді. Егер кінә тағылып отырған адамның қолы көп күймесе, ол адамның ақ екендігінің белгісі деп саналды. Сондықтан оған құдай жақ болып отыр деген тұжырым жасалатын.
Мемлекетті басқару
Жоғарғы сот билігін де корольдің өзі атқарды. Барлық мемлекеттік маңызы бар мәселелерді жақын достарымен ақылдаса отырып, корольдің өзі шешетін болды. Король сарайы елді басқарудың орталығына айналды. Сарайда корольдің жақын туыс-достары, кызметкерлері мен жасақшылары орналасты. Тұрақты жасақ салықтар мен соғыста түсетін олжаның есебінен өмір сүрді. Франктердің тұрақты әскері болған жоқ. Соғыс бола калған жағдайда барлық ерікті азаматтардан халық жасақтары құрылатын. Негізгі әскери күш корольдің жасағы болды.
''Ел бірнеше аймақтарға бөлінді. Оларға салық жинайтын, әскерге басшылық жасайтын, сот ісін жүргізетін басшы - граф тағайындалып қойылды''.
Жер иелену
Галлияны жаулап алғаннан кейін қатардағы франктер өзара туыс отбасыларынан құрылған кауымға бірігіп, шаруашылық жүргізді. Олар қауым иелігінде бірлесе еңбек етіп, тапқан табыстарын өзара бөлісіп алатын. Бірте-бірте қауым мүшелерінің арасында мүліктік жіктелу пайда болды. Осыған байланысты қауымнан оның ауқатты мүшелері бөлініп шыға бастады. Қауымдық құрылыс ыдырап, франктер коғамында байлар мен кедейлер болып жіктелу басталды.
Франктердің христиан дініне енуі
Франктердің пұтқа табынушылығы олардың Галлиядағы билігін нығайтуына көмектесе алмады. Ондай көмекпен халық арасындағы ықпалы мен беделі күшті христиан шіркеуі ғана қамтамасыз ете алатындығын франк басшылары түсінді. Сондықтан Хлодвиг 498 жылы өзінің жасақшыларымен бірге христиан дініне енді. Алғашында бұл дінді қабылдағысы келмеген франктер оған Хлодвигтен қорыққанынан кірді. Христиан діні франктер мен римдіктерді жақындастырып, бір халыққа айналдырды. Шіркеу басшылары жарлықтар шығаруға көмектесіп отырды. Хлодвигтің кеңесшілеріне айналып, оның беделін көтеріп, билігін нығайтты.
Хлодвиг оның қарымтасы ретінде шіркеудің байлығын қорғап, оған жер үлесі мен бағалы сыйлықтар беріп отырды. Әрбір елді мекенде шіркеулер ашылды. Дінбасылары халыққа құдай сөзін жеткізіп, оларды құдайға құлшылық етуге шақырды. Христиан дінінің арқасында франктер римдіктердің бай мәдениетін меңгерді.
Дереккөздер
Санат:Германдықтар Санат:Дүние жүзі тарихы Санат:Ортағасырлар
Домбыра тарту
thumb|right|300px|Алып домбыра Домбыра тарту - орындалатын әуеннің өзіндік ерекшеліктеріне қарай Домбыра тарту қағыстарының да өзіндік тәсілдері болады. Жоғары-төмен қарай қағып тартуды «қара шертіс» десе, ішекті іліп тартуды «ілме» немесе «теріс қағыс» деп атайды.
Домбыра тартудың көптеген түр өзгешеліктері туралы Т.Әсемқүлов өз зерттеуінде былай дейді: «Тебеген қағыс» - ішектің үстінен қағып ойнау тәсілі... «Жапта цымта» цагысы - саусацпен цаццаннан кейін ішекті алацанмен жабу тәсілі, домбыраның быдыңдаган еліктеу дыбысын шыгару үшін қолданылады. «Түйдек қағыс» деп сілтеп қағу, айқай-үйқыш, тәсілге бай, жылдам қағысты атайды».
Домбыра тарту әнді сүйемелдейтін саз аспабы ғана емес, кәсіби музыкалык күрделі шығармалар тудыруға негіз болатын ішекті аспап. Домбыра тартуда кәсіби жоғары деңгейге жеткен күйшілер Домбыра тартуды кемелдендіріп, жоғарыда атап айтқандай, қосымша дыбыс беретін пернелерді енгізген, домбыра қүрылысын күрделендіріп дамытқан. Осыған сай Домбыра тартуда орындалатын шығармалардың тереңдігі мен иірімдерін арттыра түсетін Домбыра тарту тәсілдерін де дамытқан.
Халық арасында кең тараған Домбыра тартудың үш түрі жайында Т.Әсемқүлов былай дейді: «Домбыраны алғаш үйренушілер тартатын «дірдек тартыс» болса, шеберлікке жеткен кездегі тартыс «қигаш көбе» немесе «кесе тербеу». Кәсібін деңгейге жеткен кездегі «тайганақ көбе» немесе «сауып тарту». Сонымен қатар, автор күй тарту өнеріндегі қағыстың «түре тартыс, сүре тартыспен қатар «қүлақ шығарып тартысу» мен «есер тартыс» деген түрлерін атап өтеді. Домбыра тарту кезіндегі сол қолдың қимыл әрекеттеріне карай перне басудың: қазтабан, бөрітабан, байтақ, қарғыту, аттау, жаба тастау деген, ал Домбыра шертудің сермеп шерту, іліп қагу, шертіп ойнау, төгіп қагу, шегіп қағу, дірдек, тайғанақ көбе, сауып тарту, қиғаш көбе, кесе тербеу, төпеп қагу, теріс қағыс, тебеген қагыс (тепкілей қагыс), түйдек қағыс, таза қара шертіс, таза ілме, жап та қымта, бүлкілдетіп қагу, сүққылдатып қагу, шарықтатып қағу деген түрлері бар.
Діни жұбату
Діни жұбату - кері сезімдер, алаңдаушылық және ішкі жан дүние дау дамайынан алшақтау барысында адамға діннің әр түрлі әсер етуі (мысалы, өзін-өзі сақтау сезімі мен әскери борыш арасында).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Бидайық қысқа көшесі (Астана)
Бидайық - астық тұқымдас көп жылдық жабайы өсімдік. Осы аттас елімізде бірнеше елді мекендер кездеседі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Физиократтар
Физиократтар - XVIII ғасырдың саяси-экономикалық ағым. Бұл мектептің негізін салушылар болып француз ғалымдары Франсуа Кенэ (1694-1774) мен Анн Тюрго (1727-1781) болды. Физиократтар экономикалық ғылымда айтарлықтай бетбұрыс жасады. Олар бірінші болып өндіріс аясына көңіл бөлді. Олардың ойынша, байлықтың көзі сауда емес, өндірісте. Өндіріс ретінде олар ауыл шаруашылығы саласын ғана жақтады, яғни ауыл шаруашылығындағы жұмысшылардың еңбегі арқылы ұлттық табыс жасалады, ал жер табиғаттың берген сыйы, олай болса, жерден алынған өнім ғана қосымша пайданы арттыра алады деп дәріптеді. Бұл жерде ауыл шаруашылығынан басқа экономиканың салалары (өнеркәсіп, сауда, т.б.) «өнімсіз» деп саналды. Физиократтардың жеткен жетістігі болып олардың алғаш рет ұлттық экономика шеңберінде (әсіресе, Кенэнің Францияның ұлттық шаруашылығын зерттеуі) ұдайы өндіріс үдерістерін зерттеуі табылады. Сонымен, физиократизм – бұл пайда табудың жолы ең алдымен, ауыл шаруашылығы саласында қалыптасатынын және өндіріс аясын зерттейтін экономикалық теорияның бір бағыты
Дереккөздер
Санат:Саясат
Константин Скоробогатов Васильевич
Константин Скоробогатов Васильевич
Константин Скоробогатов Васильевич - орыс совет актері. Ол 1887 жылы 6-шы наурызда Ленинград қаласында дүниеге келген, 1969 жылы 28-ші шілдеде қайтыс болған.Константин Скоробогатов 1953 жылы КСРО халық артисі атағын алған.
Жастық кезі
Он жасынан Обухов зауыдында жұмысшы болды. 1903 жылдан әуесқойлар спектаклінде, ал 1905 жылдан профессионалды театрларда ойнады. 1928–1935 жылдар аралығында Ленинградтың Үлкен драма театрында, 1936 жылдан Ленинградтың академиялық драма театрында актер болып қызмет етті. Кейін 1951 жылы ол Ленинградтың академиялық драма театрының директор қызметін атқарған болатын. Константин Скоробогатов А. Каплер мен Т. Златогорованың «Ленин» спектаклінде В. И. Лениннің сахналық тұлғасын жасады.
Ойнаған рольдері
Оның ойнаған рольдері: Швандя (Треневтің «Любовь Яроваясында»), Гоудн (Лавреневтың «Тасталқанында»), Лука (Горькидің «Шыңырау түбіндесінде»), Яго (Шекспирдің «Отеллосында») т. б. Сонымен қатар Константин Скоробогатов киноға түсіп, «Пугачев» (1937), «Пирогов» (1947) фильмдерінде басты рольдері орындады. 1941, 1948, 1949, 1951 жылдары КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты болып сайланды. Ленин орденімен және басқа 2 орденмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат: КСРО тұлғалары
NGC 3
NGC 3 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 29 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 565, UGC 58, MCG 1-1-37, ZWG 408.35, ARAK 1, IRAS00047+0801.
Баней
Баней (Baneuil) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24023, пошта индексі — 24150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 348 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Марин (Валь-д'Уаз)
Марин (Marines) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95370, пошта индексі — 95640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3211 адамды құрады. Халық тығыздығы — 388,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Оедик
Оедик (Hoëdic) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,08 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 119 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Зейнеткерлік жасы
Зейнеткерлік жас тұлғаның кәсіптік қызметтен босап, зейнетақы алуға құқық беретін жасты білдіреді. Көптеген мемлекеттердің әлеуметтік жүйелері зейнетке шығу жасын заңнамалық негізде бекітеді. Кейбір елдерде еркектер мен әйелдердің зейнеткерлікке шығатын жасы әртүрлі болып келеді.
Төменде әртүрлі елдердегі зейнеткерлік жас тізімделген.
Тағы қараңыз
Санат:Зейнеткерлік
Зортүлкі
Зортүлкі – Арғанаты тауларының шығысындағы жота.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданында орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 736 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 20 км-ге созылып жатыр, енді жері 7 км. Жотаның беткейлері көлбеуленіп, бірте-бірте аласарып, төңірегіндегі жазыққа ұласады. Зортүлкі жотасынан Қаракеңгір, Сарыкеңгір өзендерінің көптеген салалары бастау алады. Солтүстігін Бүршіктікөл, Ащыкөл, батысын Басбайтал көлдері алып жатыр. Зортүлкінің етегінде бұлақтар бар.
Географиялық құрылымы
Девон мен тас көмір жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Беткейлерінің қоңыр, бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында селеу, бетеге, қылқан селеу, жусан, тобылғы, т.б. өсімдіктер мен бұталар өседі. Етегі мал жайылымына қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы таулары
Артур Холли Комптон
Өмірбаяны
Артур Комптон 1892 жылы 10 қыркүйекте АҚШ-тың Огайо штатындағы Вустер қаласында 1939 жылы Элиас Комптон мен «Америкалық жыл анасы» атанған Отелия Кэтриннің (қыз күнінде — Аугшпургер) отбасында дүниеге келді. Артурдың екі үлкен ағасы Карл Тейлор (1887—1954) және Уилсон Мартиндейл (1890—1967) және Мэри есімді әпкесі болды. Отбасы ғылыммен тығыз байланысты болды: Элиас үш ағайыны да оқыған Вустер университетінің (кейінірек Вустер колледжі) деканы болды. Карл 1912 жылы Принстон университетінде физика бойынша PhD дәрежесін алды және кейін 1930 жылдан 1948 жылға дейін MIT президенті болды. Уилсон 1916 жылы Принстонда экономика ғылымдарының докторы дәрежесін алды және 1944 жылдан 1951 жылға дейін Вашингтон штатының колледжінің (кейінірек Вашингтон мемлекеттік университеті) президенті болды. Карл, Уилсон және Артур Альфа Тау Омега студенттер ұйымының мүшелері болды. Сонымен қатар, олар Принстоннан PhD дәрежесін алған алғашқы үш ағайынды болды, ал кейінірек американдық университеттерді бір мезгілде басқарған алғашқы үш ағайынды болды. Мэри миссионер Герберт Райсқа үйленді, ол Лахордағы (Пәкістан) Форман атындағы Христиан колледжінің директоры болды.
Артур бастапқыда астрономияға қызығушылық танытты, тіпті 1910 жылы Галлей кометасын түсірді. Шамамен 1913 жылы ол тороидальды түтіктегі судың қозғалысын зерттеу негізінде Жердің айналуын растайтын экспериментті сипаттады. Сол жылы ол Вустер университетін ғылым бакалавры дәрежесімен бітіріп, Принстонға оқуға түсті. 1914 жылы ол өнер магистрі дәрежесін алды және Херевард Л. Куктың қол астында аспирантураға түсті. 1916 жылы «Рентген сәулелерінің шағылу қарқындылығы және атомдардағы электрондардың таралуы» деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. 1916 жылы маусымда Артур Вустер мен Принстондағы курстас студенті Бетти Чарити МакКлозкиге үйленді. Олардың отбасында Артур Алан және Джон Джозеф атты екі ұлы дүниеге келді.
1918 жылдан бастап ол рентген сәулелерін зерттеді, төмен қысымды натрий шамдарын жасады.
1920—1923 жылдары Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінде физика профессоры атанды. 1923 жылдан Чикаго университетінің физика профессоры.
1921 жылы ол электронның өз осінің айналасында айнала алатынын (спині бар) және шын мәнінде электромагнит екенін ұсынды.
1922 жылы ол фотонның бар екенін дәлелдейтін заттардың электрондарымен шашырауына байланысты рентген сәулелерінің толқын ұзындығын өзгерту әсерін ашып, теориялық негіздемесін берді. Бұл жаңалығы үшін Комптонға Нобель сыйлығы берілді.
1931 жылы ол Колорадо штатындағы Эванс тауында ғарыштық сәулелер бойынша зерттеу жүргізді, себебі ол жерде АҚШ-тағы ең биік тау асфальт жолы салынды, оның бойымен қажетті жабдықты шыңға (4348 метр) жеткізу оңай болды.
Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Комптон Сент-Луиске қайтып оралып, Вашингтон университетінің канцлері қызметін атқарды.
Естелік
1970 жылы Халықаралық астрономиялық одақ Айдың арғы жағындағы кратерге Артур Комптонның есімін берді.
Әдебиет
Санат:Принстон университеті түлектері Санат:Нидерланд корольдік ғылым академиясының мүшелері Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері Санат:Маттеуччи медалінің иегерлері Санат:АҚШ физиктері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері
Фронтэнак (Миссури)
Фронтэнак (Frontenac) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 7.4 км². FIPS коды — 29-26110.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 3482 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Сен-Сильвен-Бельгард
Сен-Сильвен-Бельгард (Saint-Silvain-Bellegarde) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,85 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23241, пошта индексі — 23190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 217 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,41 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
IC 657
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32966, MCG -1-28-9, NPM1G -04.0348.
Сыртқы сілтемелер
IC 657 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Исқақ
Исқақ — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Бурангул ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 181 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жервиль
Жервиль (Gerville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,01 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76300, пошта индексі — 76790.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 412 адамды құрады. Халық тығыздығы — 136,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
IC 5084
IC 5084 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66208, ESO 107-7, AM 2105-632, IRAS21051-6329.
Сыртқы сілтемелер
IC 5084 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Таксенбах
Таксенбах (Taxenbach) — Аустриядағы жәрменкелік коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Целль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2830 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 88.24 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ZE, ресми идентификациялық коды — 5 06 22.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Венгер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Косояк
Косояк — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Серта өзенінің оң жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Төлеген Айышұлы Хасанов
Төлеген Айышұлы Хасанов 1947 жылы 28 ақпанда Гурьев облысы Балықшы ауданының Еркінқала кентінде туған.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1947 жылы туғандар
Қоңырат ауданы (Қарағанды облысы)
Қоңырат ауданы - 1930-1963 жылдары болған Қарқаралы округі, Алматы және Қарағанды облыстарындағы әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы - Ақтоғай ауылы.
Тарихы
Тоқырауын ауданының орталығы 1930 жылы Қарамойынға көшіріліп «Басшы» деп аталды. Қарамойындағы Ақатай, Қанафия, Құсайын бұрын салдырған қызыл үй - кеңсе, Ақ үй - мектеп болды. Басқару жүйесі Қоңырат руднигінің әкімшілігіне біріктірілгендігінен де «Қоңырат ауданы» деген ат берілді.
1932 жылы құрамында 21 аудан бар Алматы облысы жаңадан құрылып, Қоңырат ауданы таратылған Қарқаралы округінен алынып, Алматы облысының құрамына енгізілген.
1935 жылы Аудан Қазақстанның 15 жылдығында Республиканың ауыспалы «Қызыл туын» жеңіп алған.
1936 жылы 29 шілдеде Қарқаралы округі таратылып, оның аудандары жаңадан құрылған Қарағанды облысының құрамына берілген Қоңырат ауданы да сол 1936 жылдан бастап бүгінгі Қарағанды облысының әкімшілік құрылымына енгізілген. Сол кезде оның құрамына келесі ауылдық кеңестері кірді: Ақтоғай, Дуаншы, Жәмші, Қарабұлақ, Қаратал, Қашқан, Кеңелік, Кіндікті, Қусақ, Майтас, Сарытерек және Тасарал.
1937-38 жылдары Қоңырат ауданынан 234 адам халық жауы деп жазықсыз айып тағылып, Репрессияға ұшыраған. Олардың 36-сы ату жазасына кесілген.
1938 жылы Орта Азия Соғыс округіне жасаған көмегі үшін Қашағанов Сыздыққа «Құрмет белгісі» ордені табыс етілді. Бұл Қоңырат ауданы бойынша ең алғашқы берілген орден болатын.
1940 жылы Қоңырат ауданына Қарқаралы ауданынан 4 ұжымшар Кеңасу, Жұмыскер, Мәдениет, Қызылжар, Шет ауданынан 3 ұжымшар Қанаттас, Қорғантас, Жәмші қосылып үлкен мал шаруашылықты ауданға айналды.
1941 жылы аудан бойынша 24 тауарлы ферма ұйымдастырылған.
1941 жылы Қоңырат ауданынан 2449 адам майданға аттанған. 1089 адам қаза тауып, хабарсыз кеткен, 1360 адам елге аман оралған. Ұлы Отан соғысында «218» адам ордендермен марапатталған. Қазақстанның 170 ауданы бойынша Совет Одағының Батыры атағын алған 99 қазақтың екеуі Ақтоғайлық болды.
1962 жылы ауыл шаруашылығына жасалған өзгеріс кезінде Қоңырат ауданы Қарқаралы территориялық өндірістік басқармасына қаратылды. Осы жылы Шет, Қоңырат аудандары біріктіріліп, Ақтоғай ауданы деп аталды,орталығы Ақтоғай ауылы болып бекітілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның таратылған аудандары
УЕФА кубогы 1990/91
УЕФА кубогы 1990/91 — аталмыш турнирдің 20-шы маусымы. Финалда Италияның қос клубы кездесіп, екі матч қорытындысында "Интернационале" "Ромадан" басым түсті.
Финал
Толық мақаласы: УЕФА кубогының финалы 1991
Сілтемелер
Санат:УЕФА кубогы 1990/91 Санат:1990 жылғы футбол Санат:1991 жылғы футбол
NGC 4314
NGC 4314 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 13 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4314 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40097, UGC 7443, MCG 5-29-75, ZWG 158.93, KUG 1220+301, IRAS12200+3010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Апаресида-ду-Риу-Негру
Апаресида-ду-Риу-Негру (Aparecida do Rio Negro) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Порту-Насиунал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Сан-Педро-де-Росадос
Сан-Педро-де-Росадос (San Pedro de Rozados) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
Апаресида-ду-Риу-Негру
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3703 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1160,363 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,2 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Сан-Педро-де-Росадос
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Пенультим
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Лубрикатор
Лубрикатор - машинаның үйкеліске ұшырайтын жұмыстық беттерін автоматты түрде қысыммен майлауға арналған құрылғы.
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері
Нялтаю
Нялтаю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нялта-Шар өзен тармағының сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Атлант шоңғалы
Атлант шоңғалы — Гренландия, Исландия, Фарер және Шотланд аралдарының аралығындагы Атлант мұхиты түбінің көтерілуі. Атлант шоңғалының үстінде судың тереңдігі — 600 м. Атлант шоңғалы Атлант мұхиты мен Солтүстік мұзды мұхиттың тереңде жатқан суларының ауысуына кедергі жасайды.
Футболдан Англия чемпионаты 2021/22
Футболдан Англия чемпионаты 2021/22 — Англия Премьер-лигасының 30-шы маусымы. Чемпиондық атағын қорғаған "Манчестер Сити" тағы да чемпион атанды.
Дереккөздер
Санат:Футболдан Англия чемпионаты Санат:2021 жылғы футбол Санат:2022 жылғы футбол
Домдау
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Зұқаш
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:География
Көктоғай
Көктоғай ұғымы келесі атауларды білдіреді:
Есет Қараұлы
Есет Қараұлы  (1779, Атырау облысы Қызылқоға ауданы Қарабау ауылы. — 1869, Атырау облысы Махамбет ауданы Малайсары алқабы) — жырау. Кіші жүз құрамындағы Байұлы тайпасының Беріш руынан шыққан. Исатай мен Махамбет бастаған Кіші жүз қазақтарының ұлт-азаттық көтерілісіне қатысқан. Көтеріліс басылғаннан кейін Ресей әкімш. тарапынан қуғын көріп, біраз жыл Маңғыстау, Хорезм жағында болады. Одан Жайық бойына оралып, тоқсанға келіп дүние салған. Махамбет, Абыл ақындармен достық байланыста болған. Е-тен Мұрат Мөңкеұлы, т.б. көптеген ақындар өнеге алған. 1908 ж. Қазанда басылған М.Бекмұхамбетұлының “Жақсы үгіт” жинағында Е-тің “Тауға біткен қайыңның” деп басталатын қартайған шағында айтқан толғауы жарық көрді. Толғаудағы өзекті мәселе — ерлікке, елдікке үндеу. Бұл толғау — игілік пен ізгілік туралы тегеурінді сөздермен әдемі бейнелеген тебіреніс, өмір туралы жастарға айтқан өнегелі сөздер. Е. толғауы 1908 жылдан кейін “Шайыр” (Орынбор, 1910 — 1912), “Мұрат ақынның сөздері” (Таш., 1924), “Ертедегі әдебиет нұсқалары” (А., 1967), “Ақберен” (А., 1972), “Өсиетнама” (А., 1982), “ХҚХ ғасырдың қазақ поэзиясы” (А., 1985), “Бес ғасыр жырлайды” (Қ-том, А., 1984, 1989) жинақтарында жарық көрген. Қысқаша өмірбаяны Тарихта бұл атамыз Есет би, Есет ақын, Есет батыр атымен таныс.Батырлар, ақындар сияқты, билердің де түр-түрі болған, күнкөріс үшін бірде оған, бірде бұған бұратын, бұқпантай жалтақ билер, әкімдерден аса алмай, әділ төресін бере алмай қалтақтайтын, тағасы жоқ тайғанақ билер, қарсы алдында хан тұрса да қаймықпай, қара қылды қақ жарып турасын айтып қасқайып қарап тұратын ата билер болған. Сол аздардың бірі - Есет би.
18 - ғасырдың аяқ кезінен бастап хандар кеңесінің құрамына билер сайланатын болды. Осы кезден бастап билер халық таразысына түсті. Ханның қамын ойлаған жасқаншақ жалтақтар ұмытылып, қара басы кетсе де, халықтың қамын көздейтіндер әрі би, әрі батыр атанып, елдің есінде қалды, халықтың құрметінде болды. Сол әрі би, әрі батыр атанғандар екеу болса, соның біреуі осы Есет, ал біреу болса - онда өзі.
Есет 1779 жылы Қарабау деген жерде (осы күнгі Қызылқоға ауданы, Атырау облысы) туды.
Он екі ата Байұлының бір баласы Беріш. Осы Беріштің бір бұтағы Қаратоқай. Бұлардан тарағандар өздерін «Қаратоқай берішпіз» дейді.
Қаратоқайдан - Андағұл, Сасыған, Айтқожа, Бөкен туады. Андағұлдан - Айтболат, Айтболаттан - Бекбаулы, Есболай, Жолболды, Құттыбай, Өтебай. Есболайдан Итемген, Көтен, Күшік, Қоныс, Мәймен.
Итемгеннен - Қара, Табылды, Қабыл, Қалдыбай, Мәтен. Қарадан - Есет, Дәрі, Сары, Жанғұтты, Бөкенбай, Қамбар.
Есеттің қайда оқығаны белгісіз, білім, билік жағынан алдына жан салмаған, төбе би атанған адам. Есет заманы астарлы, кедір-бұдыры көп, қарағай басын шортан шалған қилы кезең болатын. Е.Пугачев көтерлісінің желісі үзілмей жатып, шылбырды Сырым алып кетті. Сырымның қызуы басылмай жатып Исатай-Махамбет тұтанды. Мұның ізі суымай жатып Бекет бас көтерді. Есет Көтібаров атқа мінді. Тұрлан Асауов қол жинады. Оның бәрі елге, елім деп еңіреген ерлерге, халыққа, халқым деп қан жұтқан азаматтарға шарпуын тигізбей қойған жоқ. Соның ішінде ата-бабасы ежелден хан тұқымымен төбелесіп өткен Есетке оңай түскен жоқ. Есеттің әкесі Қара, хан тұқымымен сиыспай, қақтығысып өткен. Жасы алпыстан асқанда Исатай-Махамбетке жақтасып, одан қуғын-сүргінге ұшыраған Есет тоқсан жасаса да, күн тыныш отырып, бел шешіп тамақ ішпеген адам. Түн ұйқысын төрт бөліп, қысқа күнде қырық рет дауға түсті, шыбындай жанын шүберекке түйіп, шырылдап барып жауға да түсті. Бірақ даудан ығып саспады, жаудан бұғып қашпады. Өмірінің қандай болып өткенін өзінің:
-Замандында өзімнің
Белсеніскен бел көрдім,
Ульдинген-Мюльхофен
Ульдинген-Мюльхофен (Uhldingen-Mühlhofen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Боден өзені ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7910 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 35 066.
Есет Қараұлы
Тізелескен дау көрдім,
Үрікпедім, саспадым,
Бір өтірік болмасын
Табаным тайып қашпадым.
Қанды көйлек жолдасты
Сары алтындай сақтадым...
-деген сөзінен айқын көреміз. Есет біреуді басынып талтаңдамаған, өзі біреуден қорқып жалтаңдамаған, ешкімнен қиянат көрмеген, біреуге қиянат істемеген, ешкімнен артық сөз естімеген, өзі біреуді балағаттап даттамаған, ешкімге білімсініп ақыл айтпаған, ал өзі білгеннің ақылын алуға әрдайым құштар болған. Әрине, мұндай парасатты жандар сирек кездеседі.
Есет 1869 жылы 90 жасында бақи дүниеге аттанды. Бейіті осы күнгі Махамбет ауданы, Малайсары деген жерде, Дәрі деп аталатын қауымда. Дәрі мен Есет бір ата, бір анадан туған бауырлас адамдар.
Есеттің сөздері мен өсиет - өлеңдері алғаш рет Мақаш Бекмұханбетовтың көзі тірісінде тапсырып, 1908 жылы Қазанда шыққан, «Жақсы үгіт» деп аталатын кітапқа енді. Одан кейін Халел Досмұханметов құрастырып, Ташкентте бастырған «Аламан» жинаққа енді. Сәкен Сейфуллиннің 1931 жылы шыққан «Қазақ әдебиеті оқулығына», Сәбит Мұқановтың қазақ әдебиетінің тарихы жайында әр жылдарда жазылған ғылыми - зерттеу еңбектеріне енді. 1972 жылы «Ақберен» жинағына, 1977 жылы С.Садырбаев құрастырған «Қазақ халқының ауыз әдебиеті» кітабына, 1981жылы Х.Сүйінішәлиевтің «18 - 19-ғасырдағы қазақ әдебиеті» еңбегіне, «Бес ғасыр жырлайды» жинағының бірінші томына кірді. Әдебиет зерттеушісі ғалым Қ.Сыдиқовтың «Ақын-жыраулар» атты еңбегінде тереңірек қамтылып жазылды.
Санат:Қазақ жыраулары Санат:1779 жылы туғандар Санат:1869 жылы қайтыс болғандар
Ойшілік
Ойшілік — Абай облысы Ақсуат ауданындағы ауыл, Ойшілік ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақсуат ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 32 км-дей жерде, Тарбағатай жотасының солтүстік баурайында, Ойшілік өзенінің жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2304 адам (1208 ер адам және 1096 әйел адам) болса, 2009 жылы 1441 адамды (744 ер адам және 697 әйел адам) құрады.
Тарихы
1963-97 жылдары қой өсіретін “Комсомол” кеңшарының орталығы болған. Оның негізінде Ойшілікте және округтегі Айнабастау, Ақжол, Есім, Танамырза, Томар ауылдарында ӨК, ЖШС және шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Ақсуат ауданы елді мекендері
Мелос
Мелос (грек. melos) —музыкадағы әуенділікті білдіретін ұғымның жалпы атауы. Мелос Ежелгі Грекияда ән ырғағы мен әуен сарынын айқындау мақсатында, сонымен бірге лирикалық жырларды айту үшін қолданылған.
Дереккөздер
Санат:Терминалогия
Мэйдзи жаңғыртуы
Мэйдзи жаңғыртуы (жап. 明治維新 Мэйдзи Исин) — Жапонияны ең озық, әрі дамыған мемлекеттердің қатарына қосқан 1868-1889 жылдары жүргізілген саяси, әскери және әлеуметтік-экономикалық реформалардың жиынтығы. Реформа кезінде билік сегунат басқарған самурайлық жүйеден император Муцухито және оның үкіметі басқаратын жүйеге көшті. Қайта жаңғырту мемлекеттік құрылымға, заң жүйесіне, қаржы, өнеркәсіп, дипломатия, дін, білім және тағы басқа салаларға өз әсерін тигізді. Жаңа замандағы жапон ұлттық мемлекетінің құрылуы мен жапон ұлтының қалыптасуы Мэйдзи реформаларымен байланыстырылады. 1868-1889 жылдары жапон қоғамына батыстың озық жетістіктерін енгізудің қарқынды жүргізілуімен сипатталған. Кейде қайта жаңғыртуды "Мэйдзи револициясы" деп те атайды.
Азамат соғысы
19 ғасырда сёгунат жүргізген оқшаулану саясатына Ресей, Англия және АҚШ Жапонияның Батыс әскери күшінің алдында әлсіз екендігін көрсетіп, шақыру тастайды. Коммодор М.Перридің сапарынан кейін мемлекет бірқатар тең құқықсыз шарттарға қол қоюға мәжбүр болды, Қытайдағы тәрізді Жапонияда да батыс мемлекеттерге ерекше артықшылықтар берілді.
Феодалдық иеліктің жас Самурайлары тарихи тұрғыдан Токугава сёгунатына өш болып, билікке қарсы қарулы көтеріліске шықты, 1868 жылы қаңтарда император билігін қалпына келтіруді жариялады.
Мемлекеттік билік Токугава Ёcинобудан императорға қайтарылған соң Жапонияда жаңа үкімет жасақталды. 1868 жылдың 3 қаңтарында үкімет императордың тікелей билігінің қалпына келтірілуі туралы жарлық шығарды. Бұл құжатқа сәйкес Токугава сегунаты таратылып, билік император мен жаңа үкіметтің қолына көшті. Жаңа үкіметтің отырыстарында сегунды барлық лауазымдарынан айыру шешімі қабылданды. Осы шешімге наразылық білдірген сегунатты қолдаған күштер үкіметке қарсы шығып, Жапонияда азамат соғысы басталды.
Қаңтар айының соңында сегунатты қолдаушы күштер Киотоны басып алып, мемлекеттегі билікті қайтаруды көздеді. 1868 жылдың 27-30 қаңтарында саны жағынан аз, бірақ жақсы қаруланған, даярлықтан өткен императорлық әскер сегунат әскерін талқандады. Осы шайқастан кейін императорлық әскердің солтүстік-шығыс бағыттағы жеңісті жорықтары жалғаса берді. 1868 жылдың 3 мамырында Эдо (қазіргі Токио) қаласы императорлық әскерге ешқандай қарсылық көрсеткен жоқ.
Үкімет
Азамат соғысы кезінде императорлық үкімет бірқатар жаңа саяси стандарттарды енгізді. Ол 1868 жылдың ақпан айында шетел мемлекеттерінің өкілдеріне өзін Жапониядағы заңды билік ретінде жариялады. 1868 жылдың 6 сәуірінде император жаңа бағыттың негізгі ұстанымдарын баяндады. 1868 жылдың 11 маусымында жаңа үкіметтің құрылымы белгілі болды (Үлкен мемлекеттік кеңестің палатасы). АҚШ Конституциясының негізінде билік заң, атқарушы және сот тармақтарына бөлініп, шенеуліктер 4 жыл ішінде қайта сайлануға міндеттелді. Үкіметте министрліктер рөлін атқаратын үлкен қызметтер және аймақтарда жаңа үкіметтің өкілдері ретінде кіші қызметтер құрылды. 1868 жылдың қыркүйек айында императорлық әскер басып алған Эдо қаласының атауы Токио ("Шығыс астана") болып өзгертілді. 1869 жылдың 3 қыркүйегінде император өз резиденциясын Киотодан Токиоға көшірді. Үкімет мемлекетті басқару жүйесін өзгерткенімен, жапон қауымын өзгертуге асыққан жоқ.
Әкімшілік реформа
Жапонияны унитарлы мемлекетке айналдыру ескі федеративтік құрылымды жоюды талап етті. 1868-1869 жылғы азамат соғысы кезінде император сегунат иеліктерін тәркілеп, оны префектураларға бөлді. Алайда князь-хандардың еиліктері императордың билігінен тыс болып қала берді. Хандардың иеліктері мемлекет пайдасына өткенімен, хандар жүйесі жойылған жоқ. Үкіметтің жарым-жартылай саясаты халықтың наразылығын тудырып отырды. 1871 жылдың 29 тамызында унитарлық билік жүйесіне өту мақсатымен императорлық үкімет Жапониядағы хандарды жою және оның орнына префектураларды енгізу туралы жариялады.
Әскери реформа
Императорлық үкіметтің алдында тұрған ең негізгі мәселердің бірі жаңа және соғысқа жарамды әскерді құру болды. 1873 жылдың 10 қаңтарында Омура Масудзимо және Ямагато Аритомоның бастамасымен үкімет мемлекет аумағында жалпы әскери борыш туралы заңын қабылдады. Осы заңға сәйкес 20 жасқа толған жапон ер азаматы өзінің шығу тегіне қарамастан әскери борышын өтеуге міндеттелген. Әсери борышты өтеуден шенеуліктер, студенттер және 270 иена төлеген азаматтар босатылды. Жаңа императорлық әскер негізінен қарапайым шаруалардан жасақталған.
Әлеуметтік реформалар
Жапон ұлттық мемлекетін құру жолында үкімет әлеуметтік реформаларды белсенді жүргізді. 1869 жылдың 25 маусымында үкімет айрықша құқықты екі тапты қалыптастырды (лауазымды (кадзоку) және лауазымсыз (сидзоку)). Осы екі тапты қалыптастыру кезінде үкімет оның алдында болған аристократтар мен самуралайдың арасындағы үздіксіз тартысты тоқтатуды көздеді. Оған қоса императорлық үкімет шаруалардың, көпестердің, ұсақ қолөнершілердің теңдігін жариялады. Олар хэймин (қарапайым халық) деп атала бастады. 1871 жылы үкімет қарапайым халықтың қатарына Эдо дәуірінде кемсітушілікке ұшыраған парилерді де жатқызды. Жол жүруге және кәсіп ауыстыруға қойылған шектеулер жойылды. 1871 жылдың 4 сәуірінде халықты міндетті түрдегі тіркеу енгізілді.
Білім
Білім саласында үкімет түбегейлі өзгерістерді енгізді. 1871 жылы білім саласы үшін жауап беретін Мәдениет министрлігін құрылды. 1872 жылы министрлік француз үлгісіне негізделген мемлекеттік білім жүйесі туралы қаулысын жариялады. Осы жүйеге сәйкес Жапония 8 университеттік округке бөлінді. Әр округ 1 университет пен 32 орта мектеп құқығына ие болды. 1879 жылы округтар жүйесі жойылып, міндетті мемлекеттік білім беру немістің бастауыш мектебіне негізделген оқу орындармен шектелді. Ұл бабалар мен қыз балалар бірге оқитын алғашқы мемлекеттік мектептер пайда болды. Жоғарғы білім беру саласын дамыту үшін 1877 жылы Токио университетінің негізі қаланды. Жапон үкіметінің шақыруымен университетте шетел ұстаздары мен оқытушылары жұмыс істей бастады. Префектураларда педагогикалық институттар мен әйелдерге арналған жоғарғы оқу орындары ашылды.
Өнеркәсіп пен құрылыстың дамуы
Мемлекеттің индустриалдық бағытты таңдауы жаңа технологиялардың келуі мен өнеркәсіптің дамуына алып келді. 1872 жылы еуропалық инженерлердің көмегімен Токио мен Иокогама бір-бірімен қосқан темір жол ашылды. Паровоздар Еуропадан жеткізіліп, ал вокзал ғимаратының жобасы АҚШ-та жасалған. 1877 және 1881 жылдары өнеркәсіп көрмелері өткізілді. 1877 жылы Александр Белл Токио мен Иокогама арасындағы телефон торабын өткізді. Құрылыс саласында тас дәстүрлі ағашты ығыстыра бастады.
Халықаралық қарым-қатынастар
Императорлық үкіметтің алдындағы ең басты мәселе Токугава сегунаты кезінде қол қойылған кіріптарлық шаттардан айырылу болды. Бұл шарттарды заңды түрде қайта қарау үшін АҚШ-қа министр Ивакура Томоми бастаған елшілік жөнелтілді. Елшілік қүрамында 50 лауазымды тұлға мен 60 студент болды. Елшілік өз алдына қойған мақсаттарына жетпегеніне қарамастан, батыс елдерінің саяси-елшілік және әлеуметтік-экономикалық жүйелерін жете зерттеуге мүмкіндік алды.
1876 жылы мемлекеттің Сыртқы істер министрі Тэрасима Мунэноринің АҚШ үкіметімен Жапонияның кедендік автономиясын қалпына келтіру туралы келіссөздер сәтті басталғанымен, Ұлыбритания мен Германияның қарсылығы оған жол бермеді.
1871 жылы жапон үкіметінің Циндік Қытайға жіберген елшілігі жапон-цин достық туралы келісіміне қол қойды. Бұл Жапонияның шетелдік мемлекетпен алғашқы тең дәрежелі құжаты болды. Екі мемлекеттің арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуіне Тайвань аралындағы Жапонияның құзырындағы азаматтардың өлімі себеп болды. 1874 жылы Жапонияның Тайвань аралына жазалау жорығы басталды. Жанжалды реттеу үшін Ұлыбритания үкіметі аралысуға мәжбүр болды (Қытайдың контрибуция төлеуімен аяқталды).
Әдебиет
Санат:Жапония тарихы
Доп теппек
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Нәдірбай Жылқышыұлы Қыдыр
Нәдірбай Жылқышыұлы Қыдыр (1932 жылы туған, Ақтөбе облысы,Байғанин ауданы, Қызыләскер ауылы) – журналист, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі (1968). ҚазМУ-ды (қазіргі ҚазҰУ) бітірген (1958). 1958 – 73 жылдары Ақтөбе облысы «Социалистік жол», өлкелік «Батыс Қазақстан» және облысы «Коммунизм жолы» газеттерінде әдеби қызметкер, жауапты хатшының орынбасары, 1973 жылы Маңғыстау облысы құрылғанда облыстық «Коммунистік жол» (қазіргі «Маңғыстау») газетінің тұңғыш санын шығарды, содан 1992 жылға дейін газеттің жауапты хатшысы, 1993 – 98 жылдары Қарақия ауданы «Түлеген түбек» газетінде жауапты хатшы қызметін атқарды. «Тегіңді білсең түгелсің» (2004) атты кітаптың авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Карел Герертс
Карел Герертс (нид. Karel Geraerts; 5 қаңтар 1982, Генк, Бельгия) — бельгиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2005-09 жылдары Бельгия құрамасында ойнаған.
Клубтық
"Брюгге" клубының түлегі. 2000-04 жылдар аралығында осы клубта ойнап, көбіне қосалқы құрамда отырды. 2004 жылдың басында "Локеренге" арендаға кетті де, жыл ортасында қайта орала салысымен "Стандард" клубына ауысты.
"Стандарт" клубы сапында үш маусым ойнап, 90-нан аса кездесуде алаңға шықты. Біраз тәжірибе жинақтаған Миральясты "Брюгге" 2007 жылы қайта шақырып алды.
Кейін "Аув Хаверле", "Шарлеруа" клубтарында ойнап, 2016 жылы футболмен қоштасты.
Ұлттық құрамада
Ұлттық құрамадағы алғашқы ойынын 2005 жылы 12 қазанда ӘЧ-2006 іріктеуінде Литваға қарсы өткізіп, бір гол соқты. Бұл ойын 1:1 есебімен тең аяқталды.
2007 жылы 12 қыркүйек күні Алматыда ЕУРО-2008 іріктеуі аясында Қазақстан құрамасының қақпасына бір гол соқты. Бұл ойын да 2:2 есебімен тең аяқталды. Құрамадағы соңғы голын осы жылы Арменияның қақпасына соқты (3:0)
Тістерді жұлу
thumb|150px Тістерді жұлу. Тіс сауыты, түбірі бұзылып, емдік шара істелсе де, сақтап қалуға еш мүмкіндік болмаған жағдайда, ауыртпайтын дәрі қолданып, арнаулы аспаптардың көмегімен жасалатын хирургиялық операция.
Карел Герертс
Сілтемелер
Санат:Бельгия футболшылары Санат:Брюгге ФК ойыншылары Санат:Локерен ФК ойыншылары Санат:Стандард Льеж ФК ойыншылары Санат:Шарлеруа ФК ойыншылары Санат:Бельгия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Тістерді жұлу
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Хорог
Хорог (Хоруғ) — Тәжікстанның Таулы Бадахшан автономиялы облысындағы қаласы, ТБАО және Шугнан ауданының әкімшілік орталығы.
Дереккөздер
Санат:Таулы Бадахшан автономиялы облысы қалалары
Мэйкон Натаниэл
Тәуелсіздік үшін күреске қатысқан, Солтүстік Каролина (1781-85) штатының заң округында қызмет еткен. АҚШ өкілдерінің палатасына сайланып (1791-1815), оның спикері (1801-07) болды, Антифедералистер фракциясын басқарады.
Сенатта (1815—28) Штат құқығын қолдауды жалғастырды және орталық биліктің нығаюына қарсы шықты.
Дереккөздер
Санат: Саясаттану Санат: Тұлғалар
Раймонд (Мэн)
Раймонд (Raymond) — Мэн штатының Камберленд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4299 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 119.8 км² шамасында. FIPS коды — 23-61945.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Мағауия Тәжіқараұлы Чердабаев
Мағауия Тәжіқараұлы Чердабаев 1946 жылы 23 шілдеде Гурьев облысының Доссор кентінде Туған. өмірдегі тіршілік қауіпсіздігі» Халықаралық академиясының ғылымға еңбек сіңірген қызметкері (2004).
Дереккөздер
<References/>
Санат:1946 жылы туғандар
Отил
Отил (Outil) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Кантаньеде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 865 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,13 км² шамасында. Халық тығыздығы — 57,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мария Магдалина (Santa Maria Madalena e Nossa Senhora da Esperança).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Ремилитаризация
Ремилитаризация - бұрын демилитацияланған мемлекеттің қарулы күштерін және әскери потенциалын қалпына келтіру.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Графикалық программа
ГРАФИКАЛЫҚ ПРОГРАММА (Графическая программа; graphic program) — графикалық дисплеймен немесе графиксалғышпен мәліметтер алмасуды орындайтын программа.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Релятивистік тәсіл
Релятивистік тәсіл (стратификацияда) - нарықтық және нарықтық емес қоғамның әр типіне, сондай-ақ, әрбір тарихи кезеңге және әрбір елге арнайы орта таптың үлгісі құрылады деген сенім.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Шалдай орманы
Шалдай орманы — «Ертіс орманы» Мемлекеттік табиғи резерватындағы (Шалдай кенті төңрегі, Павлодар облысы) орналасқан сирек кездесетін қылқан жапырақты орман алқабы.
«Шалдайдың қарағайлары тек Австралия ормандарында ғана өседі» деген де ғалымдардың пікірі бар.
Шалдай орманын қорғау
Қазіргі кезде бұл алқап өрт және заңсыз кесу салдарынан жойылып барады. Бүгінгі таңда Шалдайдағы өртенген алқаптардың көлемі 60 мың гектарды құрайды. Ал өртеніп кеткен Шалдайдағы алқаптарды қайта қалпына келтіру үшін 30 жылдай уақыт қажет.
Шалдай орманын қорғау үшін «Халықаралық қайта құру және даму банкінен» қарыз алуды қолға алуда (2007 жыл). Ормандарды сақтау жобасының құны 63,5 млн доллар. Бұл соманың 30 млн доллары аталмыш банктен алашақ ретінде алынбақ. 5 млн долларын Ғаламдық экологиялық қор бермек. Тек 28 млн доллары ғана республикалық бюджеттен қарастырылып отыр.
Қазіргі күні ағаш өсіретін питомниктер де жұмыс атқаруда.
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Ормандар
Грачева Надежда Александровна
Грачева Надежда Александровна қазақстандық балет артисті. 1979-86 ж. Алматы хореографиялық уч-щесінде оқыды. 1986 жылы Москва хореографиялық уч-щесіне ауысып, оны 1987 ж. бітірді. 1987 жылдан бастап Үлкен театрдың балет артисті. Қазақ опера және балет театрының сахнасында: П. И. Чайковскийдің "Шаттауығы" мен "Аққу көлінде", Ж. Добервальдың "Бос әуре", А. Аданның "Корсар", Э. Хельстед пен Х. С. Паулидің "Дженцанодағы гүл мейрамы" балеттерінің фрагменттерін орындады және А. Вивальдидің "Сен және Мен" концертіне қатысты. Грачева - 1985 жылы Алматыда өткен жастардың "Жігер" фестивалының, Вернадағы балет артистерінің 12-Халықаралық конкурсының лауреаты. Күміс медаль.
Дереккөздер
↑Қазақ ССР 4 томдық қысқаша энциклопедия./Бас редактор Р.Н. Нұрғалиев;Алматы; Қаз.Сов. Энциклопед. Бас. редак. 1989 ISBN 5-89 800-009-7
Санат:Балет әртістері
Нейрофиброматоз
thumbНейрофиброматоз (Реклингхаузен ауруы). Организмде нейрофибромамен қатар гемангиома және лимфангиомалардың шеткері нервтердің қабығында тері асты клетчаткасында пайда болуы. Ісік түйіндер әр түрлі тканьдер мен органдарда шоғырланады, әсіресе бет, мойын және дене қатты өзгереді.
Стоматология терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Той бастар
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Гаметогенез
Аталық жыныс жасушалары — сперматозоидтардың даму процесін сперматогенез (спермиогенез), ал аналық жыныс жасушалары — овоциттердің дамуын овогенез деп атайды.
Сперматогенез процесі аталық жыныс безінің (ен) ирек тұқымдық өзекшелері қабырғаларында жүреді. Ол төрт: көбею, өсу, жетілу және қалыптасу кезендерінен тұрады.
сперматоциттерге айналады. Бірінші бөліну нәтижесінде екіншілік сперматоциттер, ал екінші рет бөлінуден соң, екіншілік сперматоцитерден ядроларында хромосомалардың гаплоидты (сыңар хромосомалар) жиынтығы болатын сперматидалар пайда болады. Овогенез аналық жыныс безінің (жұмыртқалықтың) фолликулды аймағында (жыныс жасушаларының даму процесі жүретін жұмыртқалықтың аймағы) жүреді. Овогенез процесінде овоциттер үш даму кезендерінен: көбею, өсу және жетілу кезеңдерінен өтеді. Аталған кезендерде кезегімен әртүрлі даму сатыларындағы аналық жыныс жасушалары: овогониялар, біріншілік овоциттер, екіншілік овоциттер және пісіп жетілген овоциттер (жүмыртқа жасушалары) дамиды. Әрбір біріншілік овоциттен тек бір ғана жүмыртқа жасушасы (овоцит) пісіп жетіледі. Овоцитпен қатар, кейіннен кері ыдырап кететін 3 бағыттауыш денешіктер де пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Эмбриология Санат:Жыныстық көбею
Geslachtscel
Константин Степанович Мельников
Константин Степанович Мельников (22 шілде (3 тамыз) 1890, Мәскеу — 28 қараша 1974, Мәскеу) —орыс кеңестік сәулетшісі, суретші және ұстаз, РКФСР-ға еңбегі сіңген сәулетшісі, 1923-1933 жылдар аралығындағы кеңестік сәулет өнерінің алдыңғы қатарлы бағытынығ көшбасшыларының бірі.