cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зоя Година
Зоя Година - 1977 жылы Алматы облысындағы Қапшағай қаласында туған. Алматыдағы «Әділет» жоғары құқық мектебінде, Ресей Ғылым академиясы Сібір бөлімшесінің халықаралық журналистер курсында оқыған. «Рейдер» телебағдарламасында, «Вечерний Алматы» газетінде және ресейлік шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарында тілші болған. Әлеуметтік тақырыпқа жазылған мақалалар мен очерктердің, өлеңдер мен «Дәуір және Қазақстан», «Талант қүдіреті» поэмаларының авторы. Қазақ ақындарының өлеңдерін аударумен айналысады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Алматы облысы тұлғалары Санат:1977 жылы туғандар
Кютри (Мёрт және Мозель)
Кютри (Cutry) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54151, пошта индексі — 54720.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 956 адамды құрады. Халық тығыздығы — 160,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Муосоки
Муосоки — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ингузет өзенінің оң жағалауынан 76 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3322
NGC 3322 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1880 жылы Common Andrew Ainslie астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3322 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31653, NGC 3321, MCG -2-27-10, UGCA 214, IRAS10363-1123.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
IC 3955
IC 3955 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SB0 (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 44544, ZWG 160.216, DRCG 27-160.
Сыртқы сілтемелер
IC 3955 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Құстың жұмыртқа өнімі
Жұмыртқаның қоректік қасиеті мол, өте сіңімді диеталықөнім болып есептелінеді. Адам тағам ретінде негізінен тауықтың жұмыртқасын пайдаланады. Оның құрамында 13% белок, 12% май және тағы басқа углеводтар, минералдық заттар, витаминдер (А, Д, В, Е)  бар.
Құстың жұмыртқа өнімін беру уақыты олардың аналық бездерінің дамып, жетілу дәрежесіне байланысты болады. Сонымен құстың алғашқы жұмыртқа салуы оның жыныстық жетілгенін көрсетеді. Алғашқы жұмыртқаны тауықтар 120-180, үйрек пен қаз 250-300, күркетауық 200-250 күндігінде сала бастайды. Бір жылда беретін жұмыртқалар саны және орташа салмағы ­ жұмыртқа өнімінің негізгі көрсеткіштері болып есептелінеді. Әдетте, тауықтар өмірінің екінші жылында ең көп жұмыртқа береді. Ал жылына орта есеппен тауық 220-230 жұмыртқа бере алады, әр жұмыртқаның салмағы 55-65 г; үйрек 100-120 (әрқайсысының салмағы 90-100 г) жұмыртқа, қаз 25-30 (әрқайсысының салмағы 110-200 г) жұмыртқа, күркетауық  70-80 (әрқайсысының салмағы 85-110 г) жұмыртқа береді. Тауықтың және күркетауықтың ұрғашысын ­ мекин, еркегін ­ қораз; үйректікін ­ мекин, кежек; қаздікін ­ ана және ата-қаз деп атайды.
Құс ас қорыту және зат алмасу ерекшеліктеріне сәйкес азықтандырылады. Жем құстың ас қорыту жолынан тез өтіп, зат алмасуы жедел жүреді, сондықтан құс құнарлы, энергия мен қоректік, минералдық және биологиялық пәрменді заттарға бай рационмен азықтандырылады. Құс өнімділігіне, әсіресе азық энергиясы күшті ықпалын тигізеді.Жалпы өнімділігінің 40-50%-ті азықтың энергиясына тәуелді, сонымен қатар азықтың желінуі де энергия деңгейімен шектеледі. Сондықтан азықтың энергетикалық деңгейі жалпы қоректілігін сипаттаумен қатар, бүкіл азықтандыру барысын нормалық жүйеге келтіретін құрал ретінде де қаралуы керек.
Құс өнімділігіне энергиядан кейін күшті ықпал ететін екінші көрсеткіш ­ азықтың протені (жалпы өнімділігінің 20-25%-ті соған тәуелді). Оның энергиясымен ара қатынасы 1 кг азытағы 1%-ті протеин үлесіне тиетін алмасу энергиясымен есептелінеді, бұны энергиялық протеиндік қатынас (ЭПҚ) деп атайды. Бұл ара қатынас бұзылып, протеин жетіспесе, ақ зат түзілу барысы қамтамасыз етілмейді де, құстың өсімталдығы менөнімділігі төмендейді; ал керісінше, егер протеин шектен тыс көп болса, ол тиімсіз энергетикалық мақсатқа жұмсалады. Протеиннің аминқышқылдық құрамы құс азығының витаминдік (әсіресе В-тобы витаминдері бойынша) қоректілігіне де ықпал етеді.
Толықтырылған құрама жем жұмыртқа өндіру бағытында өсірілетін жұмыртқалағыш мекиенге тәулігіне 120 г, өндіруі үшін өсірілетін мекиенге ­ 155 г, қоразға ­ 160 г, күркетауық мекиеніне  ­ 260 г, қоразына ­ 500 г, үйрекке ­ 240 г, қазға ­ 330 г мөлшерімен азықтандырылады.
Құсқа арналған толық рационды құрастырылған жемнің 60-75%-ті астық және бұршақ тұқымдастар дәнінен, 0-7%-ті бидай кебегінен, 5-25%-ті шроттан, 4-6%-ті жануартектес азықтардан, 3-5%-ті азықтық ашытқыдан, 3-10%-ті шөп ұнынан, 1-5%-ті минералды қоспалардан, 0-3%-ті азықтық майдан құрастырылады. Құрастырылған жемге амин қышқылдарымен қатар микроэлементтер (Әр тоннасына 50 г марганец, 50 г мырыш, 10 г темір, 2,5 г мыс, 1 г кобальт, 0,7 г йод қосылады.
Ал егер минералды заттар жеткіліксіз болса, құстың өсу процесі баяулайды, жұмыртқасының қабы өте жұқа болады немесе мүлде қабығы болмайды.
Жұмыртқаның товарлық сапасын айыру үшін оның салғанын, салмағанын, сақтау әдісін білу қажет. ГОСТ 1635-55 бойынша жұмыртқаны үш түрге бөледі: диеталық, мұздатқыштық, жаңа табылған жұмыртқа.
Диеталық жұмыртқаның салмағы 40-54 г, қоймада 5 тәуліктен артық сақталмайды, сапасы жақсы, қабығы таза, мықты, ауалық орыны 4 мм-ден аспайды, қозғалмаған сары уызды және жарық өткізетін ақ уыз болуы қажет.
Мұздатқышта бір айдан астам 1-2о температурада, салыстырмалы ылғалдығы 85-88%-те сақталған жұмыртқа жатады.
Жаңа табылған жұмыртқа ауалық орыны 7 мм-ге дейін, сары уызы ортасында, ақ уызы жарық өткізеді, жұмыртқа салмағы 47 г болады. Бұндай көрсеткіштерге сәйкес келмеген жұмыртқаларды стандартсыз деп атайды.
Жұмыртқаны микроорганизмнен сақтау қажет, ол үшін қораны, ұяны,төсеніштерін таза ұстаудың гигиеналық маңызы зор. Жұмыртқа салқындағаннан кейін ауа камерасына сырттан ауа кіреді және сонымен бірге микроорганизмдер кіреді. Жұмыртқаларды 3 аптаға дейін, ал тоңазытқышқа салынса, 3-4 айға дейін сақтауға болады. Жұмыртқаларды тоңазытып сақтауға мүмкіндік жоқ кезде ларды түрлі ерітінділерде сақтауға болады.Ол үшін тұзды су дайындауға болады: 10 л суға 50 г ас тұзын ерітеді, оған 100 жұмыртқа 3-4 ай сақтауға болады. Жұмыртқа қабығын жануар майымен, вазелинмен майлап, 6-8 ай сақтауға болады, ол үшін жұмыртқаны 120о –қа дейін ысытқан майға 5 секундке малып алады.
Құсты етке сойғанда, қанын ағызып, қауырсынын жұлады. Қауырсын түбірін жұмсарту үшін тауық пен күркетауық ұшасын ыстық 51-55о С суға 1-2 минутқа, үйректер ұшасын 3-4 минутқа, қаз ұшасын 5 минутқа батырып алады. Қаз бен үйректер қауырсынын 2-3 сағат салқындатып барып жұлған жеңіл.
Дереккөздер
Санат:Биология
Мұнайгазкәсіптік геология
Мұнайгазкәсіптік геология. Мұнай және газ кендерінің (шоғырларының) өндірістік маңызын анықтау және жер қойнауы байлықтарын үнемді пайдалану үшін, оларды кеннің ашылу мерзімінен бастап игеру процесі әбден біткенге дейін тиянақты зерттеу шараларын жүзеге асыратын геологиялық ғылым саласы. Синонимі — мұнай мен газдың кәсіптік геологиясы.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
Каветка
Каветка — Башқұртстанның Чишмин ауданындағы ауыл, Еремеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 23 адамды құрады. Пошта индексі — 452170, ОКАТО коды — 80257835004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сілкіндіргіш
Сілкіндіргіш — лабораториялық зерттеуде елеуішті талдау жүргізу үшін қолданылатын елеуіштер жиынтығын сілкіндіріп, елеуді тездетуге қолданылатын қондырғы. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Салжұқ мемлекеті
Салжұқ мемлекеті - түрік оғыздардың үрім бұтағынан таралып, Салжұқ есімді басшыларының есімімен аталған, сондай-ақ салжұқ мұсылман әулетінен құрылған мемлекет.
Эвертон Соарес
Эвертон Соуза Соарес (Everton Sousa Soares; 22 наурыз 1996 жыл, Мараканау, Бразилия) — бразилиялық футболшы, Бразилия Ұлттық футбол құрамасы мен "Гремио" клубының шабуылшысы.
Салжұқ мемлекеті
Салжұқ мемлекеті
ХІ ғасырдағы 30 жылдары Салжұқтар Ғазнауи мемлекетінен васалдық жағдайда Хорасаннан жер алды. Кейінен Ғазнаиулерге қарсы шығып, 1040 жылы Данденакан түбіндегі ұрысқа жеңіске жетті. Сұлтан лауызымын қабылдаған Тоғрұлбек (1038-1063 жылдары) тұсында Салжұқтар Хорезм, Иран, Әзірбайжан, Курдистан, Иракты жаулап алып, 1055 жылы Бағдадқа басып кірді. Тұрұлбек мемлекетінің астанасы Рей қаласы ағасы Чағрыбек иеліктірінің орталығы Мерв болды. Алп- Арслан тусында (1063-1072 жылдар) Арменияны жаулап алып (1064 жылы), Манцикерт түбінде Византия әскерлерін жеңді (1071 жылы). 1071 жылы және 1081 жылы аралығында Кіші Азия және басқада жерлерді жаулап алды.
Сұлтан Мәлік шаһтың (1072-1092 жылдары) тусында Грузия мен Орта Азиядағы Қарахан мемлекетін бағындырды. Салжұқ мемлекеті саяси жағынан мықтап күшейді. Сонымен Мәлік шаһ тусында Салжұқ мемлекетінің шекарасы Сырдариядан Нілге дейін, Каспийден Жерорта теңіз]]іне дейін созылды. Мемлекет астанасы Исфаһан қаласы болды. Көшпелі оғыз және басқа да түркі тайпаларының әскери шонжарлары мен ақсүйектері байтақ территорияларын иемдеу құқығын алып, орталық өкімет билігінен тәуелсіз болуға ұмтылды. Сұлтандар ішкі саясатта күшті сұлтан өкіметінің билігіне мүдделі болған Иран ақсүйектеріне ие артты. Бұл топтың мүддесін көздеуші Низам әл-Мүлк болды.
Салжұқ әулеті
Салжұқ әулеті	- (1038-1194 жылдары) оғыз тайпаларының ақсүйек тұқымынан шыққан әулет. Олардын әуелі бастағы ата мекені Сырдарияның орта саласы (Оңтүстік Қазақстан) болған. Одан кейін салжұқ тайпалары Сығанақ пен Қаратауда мекендеген. Олардың негізгі кәсібі мал шаруашылық болған.
Эвертон Соарес
Карьерасы
2018 жылы 8 қыркүйек күні АҚШ-қа қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты.
Салжұқ мемлекеті
Салжұқ әулеті
Бірақ Салжұқ мемлекетіндегі бытыранқылық тоқтаған жоқ. Мәлік шаһ тұсындағы Салжұқ әулетінің үрім-бұтағы билеген Керман (1041-1187 жылдары), Рум (Кіші Азияда 1077-1307 жылдары), Сирия (1094-1117 жылдары) сұлтандықтары құрылды. Бірінші крест жорығынан кейін салжұқтар Палестинадан, кейін Сириядаң, Грузиядан, Азияның кейбір елдерінен айырылды. Мәлік шаһтың өлімінен кейін ішкі тартыстар исмаилшылдар қозғалысына байланысты. 1118 жылы Салжұқ мемлекетін Мәлік шаһтың балалары бірнеше иеліктерге бөліп алды. Олар төменгідей: Санжарға – астанасы Мерв қаласы болған шығыс облыстары, Махмұдқа –Батыс Иран мен Ирак, (Ирак салжұқ сұлтандығы 1118-1194 жылдары) тиді. Санжар (1118-1154 жылдары) дербестікке ұмытылған ақсүйектермен күрес жүргізді. Бірақ 1141 жылы қарақытайлардаң жеңіліс тауып Орта Азиядағы биілігінен айырылды. 1153 жылы оғыздар Хорасанның Мерв, Нишапур, Тус тағы басқа қалаларын басып алды. 1157 жылы Санжар өлімінен кейін Хорасадығы ұлы Салжұқ өкіметі өмір сүруін тоқтатты. Хорасан, Керман және батыс Иран арасындағы отыз жылдық өзара тартыстан кейін хорезмшаһ үстемдік алды. Тек Коний сұлтандық сақталып қалды.
Эвертон Соарес
Карьерасы
2019 жылғы Америка кубогына қатысып, үш голдың авторы атанды.
Командалық
«Гремио»
Салжұқ мемлекеті
Салжұқтар
Салжұқтар – көшпелі түрік оғыз ордаларының бірі. Қолбасшысы салжұқ есімімен сондай-ақ олар құрған әулеттің аталуына байланысты аталды. құрамына қынық тайпасы басшылығымен әр түрлі оғыз тайпаларының бөлігі енді. Салжұқтар Женттіде мекендеп кейін (985 жылы шамалы) Нұрата тау маңында қоныс аударды. 1038 жылы Салжұқ Нишапур қаласынан кейін Хорасанды (1040 жылы) жаулап алды. Осы кезден бастап Салжұқтың саяси тарихы Салжұқ мемлекетті тарихмен тығыз байланысты болды. ХІ-ХІІІ ғасырларда басқа да оғыз ордаларымен және Иран, Әзірбайжан, Кіші Азияның байрығы араласып, түркімен, Әзірбайжан, және түрік халықтарының қалыптасуына ықпал болды.
Эвертон Соарес
Командалық
Бразилия
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Гремио ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Сан-Джованни-ин-Гальдо
Сан-Джованни-ин-Гальдо (San Giovanni in Galdo) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Кампобассо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 669 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 86010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
449 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:449 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:449 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Әс-Сафф сүресі
14 аяттан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
Suura
Варси
Варси  (Varsi) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Парма провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1520 адамды құрайды. Халық тығыздығы 19 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 79 км² шамасында. Пошта индексі — 43049.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Анатолий Владимирович Сафронов
Дереккөздер
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Чирчен
250px|thumb|Картада орналасуы Чирчен (Tschiertschen) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Плессур округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 216 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.34 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3915, пошта индексі — 7064.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Або бітім трактаты
thumb|250px|1747 жылғы Швеция мемлекеті шекарасы. thumb|250px|1721 және 1743 жылдары Ресей құрамына енген [[Ескі Финляндия аймақтары]]
Ауырлық күші қалыпсыздықтарының картасы
Ауырлық күші қалыпсыздықтарының картасы - зерттеу алаңында жүргізілген гравитациялық өлшем нәтижелерінің изоқалыпсыздықтар түрінде кескінделген графикалық сұлбасы.
Або бітім трактаты
Або бітім трактаты (1743) - Ресей мен Швеция арасында 1743 ж. 28 маусымда Финлядияның Або қаласында (Турку қаласының шведше екінші аты) жасалған трактат.
Ауырлық күші қалыпсыздықтарының картасы
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Або бітім трактаты
Дереккөздер
Санат:Швеция халықаралық келісімдері Санат:1743 жыл Санат:Ресей империясының халықаралық келісімдері Санат:Ресей тарихы
Тельменца
Тельменца — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Онега тармағының оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Пішін
Пішін (Форма) — қарапайым орташа күрделі, күрделі, өте күрделі тікбүрышты, үшбүрышты, көпбү- рышты, цилиндрлі, жайылмалы қорамалы болып келеді.
Пішін түрлері
Т — Пішін (Профиль тавровый) — сүрыпты илемдеумен жасалған пішіні Т әрпіне үқсайтын бүйым.
Z — Пішін (Профиль зетовый) — сүрыпты илемдеумен жасалған пішіні Z орпіне үқсайтын бүйым.
Бүрышты пішін (Профиль уголковый) — сүрыпты илемдеумен жасалған бүрышты пішіні бар бүйым.
Қоставрлы пiшiн (Профиль двухтавровый) — сүрыпты илемдеумен жасалған пішіні біріне-бірі қосылған таврге үқсайтын бүйым.
Швеллер пiшiнi (Профиль швеллерный) — сүрыпты илемдеумен жасалған пішіні П әрпіне үқсайтын бүйым.
Пiшiн ойымы (кедiр-бүдырлық)
Впадина профиля шероховатости— пішін мен орта сызықтың қиылысқан көрші нүкте¬лерінің арасындағы денеден тыс пішінінің бөлімі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Форма Forma Forma Forma Vorm Forme Forma Forma Vorm Forma Форма Forma Форма 形態
Аудит
Аудит(audіt) – кәсіпорындардың, фирмалардың, ұйымдардың, мекемелердің, бірлестіктер мен акционерлік қоғамдардың қаржылық-шаруашылық қызметтеріне білікті талдау жасау. Аудит (Audit) — 1) жүйенің басқару элементтерін тексеру; 2) қорғанышқа қатысы бар маңызды оқиғаларды табу және тіркеу мүмкіндігі. Операциялық жүйенің қорғаныш жүйесі осы қимылды орындаған процесті тіркеу үшін қорғаныштың ұқсастырғышын қолданады.
Экономикалық субъектілердің бухгалтерлік(қаржылық) есебін, төлеу-есептесу құжаттамаларын, салық декларациялары мен басқа да қаржылық міндеттемелерін, сонымен қатар қаржылық есепті жасау бойынша, бухгалтерлік есепті жүргізу және есепке қою бойынша ұсыныстарды жасайтын; активтермен пассивтерге бағалау жасап, сондай-ақ қаржылық, салықтық, банкілік және басқада шаруашылық заңнамалар негізінде тәуелсіз түрде ведомстводан тыс шарттық негізде жүзеге асыру бойынша жұмыс істейтін аудиторлардың (аудиторлық ұйымдардың) кәсіпкерлік қызмет түрі. Бұдан басқа, аудитор кәсіпорынға олардың салық органдары мен төрелік соттарда мүдделерін қорғау бойынша көмек көрсетуі мүмкін.
Аудиторлық ұйым
Шарттық негізде кәсіпорындармен жылдық бухгалтерлік есепті қуаттау мен тексеруді жүзеге асыратын тәуелсіз бақылаушы-ревизиялық ұйым. Тексеру барысында аудиторлық фирма: бухгалтерлік есептің жағдайын және оның ұсынылатын талаптарға сәйкес болуын, қаржылық-шаруашылық мәселелер бойынша қолданыстағы заңнамаларды, құрылтайшылық және басқа құжаттардың ережелерін, бухгалтерлік есеп мәліметтерінің нақты жағдайға сәйкес келуін сақтауға бақылау жасап, төлеу-есептесу құжаттамаларын, салық декларациялары мен басқа да қаржылық міндеттемелерді тексеруді жүзеге асырады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника Санат:Құқық Санат:Заң
Петьялка
Петьялка — Ресейдегі өзен. Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы, Киров облысы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Илеть өзенінің сол жағалауынан 68 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 58 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Чебоксар су торабынан Свияга және Цивиль өзендерін қоспағанда Қазан қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аударма
Аударма — бір тілде бейнеленген мазмұнды екінші бір тілге әрі дәл әрі толық қайталап бейнелейтін тілдік құрал.
Уиллисбург (Кентукки)
Уиллисбург (Willisburg) — Кентукки штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Аударма
Тіл ғалымдарының деректерін негізге ала отырып, қазіргі таңда дүниеде 2796 тіл бар екенін ескерек, аударма қызметінің қаншалықты маңызды екенін білеміз. Аударма әрқашанда адамдар, қауымдар, халықтар арасындағы тәжірибе алмасудың дәнекері. Аударма сөз, әдебиет, публицистика ғылымдарының ажырамас бір бөлігі. Әрі халықты рухани жағынан дамытудың күшті құралы. Аударма халықтың мәдени өмірінің бір саласы, халықтар арсындағы үзілмейтін үрдістің бірі. Адамзат аударма арқылы араласып құралады.
Уиллисбург (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 304 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-83424.
Аударма
Көркем аударма – әдеби шығарманың бір тілден екінші тілге аударылған нұсқасы, көркем әдеби шығармашылықтың бір саласы. Орта ғасырлардан бастап қазақ әдебиетінде де шығыста бұрыннан белгілі сюжетті арқау ете отырып шығарма жазу дәстүрі болған. Оларды бүгінгі дәуірде қалыптасқан мағынада аударма деуге келмейді. Олар кейде еркін аударма деп саналғанмен, шынында төлтума шығарма сипатына ие болған. Шынайы аударма қалайда түпнұсқаға сәйкес болуы шарт. Көркем аударма түпнұскаға мағынасы қаншалық жақын келетініне орай дәлме-дәл аударма, еркін аударма, сәйкес аударма деп ажыратылады. Көркем аудармада әдеби шығарма бастан аяқ сөзбе-сөз тәжімаланбайды, сөздердің мағынасын, көркемдік қуатын, бейнелік әсерін неғұрлым толық жеткізу мақсат етіледі. Аударма жасаушы адам кем дегенде екі тілді жақсы білуі қажет. Онсыз аударма сапасы ойдағыдай шықпайды, түпнұсқаның ұлттық сипаты, өзіндік өзгешеліктері сақталмайды. Аудармада сөз қолдану, ойдың мағынасын толық жеткізу, көркемділігін жоғалтпау, маңызын төмендетпеу сияқты талантар толық сақталуы шарт. Аударма - әдебиеттің кең арналы, мол саласының бірі. Аударма арқылы бір халықтың таңдаулы әдеби шығармаларынан басқа халықтың өкілдері сусындай алады. Көркем аударманың қасиетін арттырып, түп-нұсканың мағыналық байлығын, ой-толғамдары мен сезім иірімдерін, көркемдік өзгешеліктерін жаңғыртып, жарқырататын қайта туғызатын суреткерлік шеберлік. Көркем аударманың бүгінгі әдеби процесте алатын орны үлкен. Қазақ әдебиетінде қазіргі заманғы көркем аударма жасау дәстүрі 19 ғ-дан басталады. Абай неміс ақыны Гётенің, орыс ақындары Ю.Лермонтовтың, А.Пушкиннің жекелеген шығармаларын қазақ тіліне ерекше көркемдікпен аударды, Ы.Алтынсарин орыс педагогы К.Д. Ушинскийдің, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Л.Толстойдың ("Асархадон патша", "Үш сауал"), А.С. Пушкиннің ("Дубровский", "Боран"), Тұрағұл Абайұлы М.Горькийдің ("Челкаш"), АС. Неверовтың ("Марья-большевичка", "Мен өмірге жерікпін"), Б.Прустың ("Антек") шығармаларын аударып, көркем аударманың дамуына ықпал етті. 20 ғ-да аударма ерекше серпінмен дамып, А.Байтұрсынұлы (И.Крылов мысалдары), М.Жұмабаев, Ж.Аймауытов, М.Әуезовтер көркем аударманың арнасын кеңейтті. Х.Өзденбаев, Т.Нұртазин, Ғ.Жарылғапов, Ә.Жұмабаев, Г.Бельгер, Н.Шәкеев, Ж.Ысмағұлов, С.Ақтаев, т.б. қаламгерлер көркем аударма саласын жаңа санаға көтеріп, соны ізденістерге барды. Қазақ әдебиеттану ғылымында көркем аударма тарихы мен теориясын зерттеу ісі жолға қойылған. Филолог ғылым докторы Н.Сағындықованың "Көркем аударманың негіздері" (1995) аталатын монография жарық көрді. 2002 жылдан бастап "Аударма" баспасы әлем әдебиетіндегі көркем шығармалардың озық үлгілерін қазақ тілінде шығарып келеді. (қ. "Аударма").
Уиллисбург (Кентукки)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Аударма
Аударма теориясының объектісі мен міндеті
Аударма теориясының объектісі – аударма, ал міндеті – аударма практикасында өмір сүріп отырған әртүрлі құбылыстарды реттеп, сұрыптап жинақтай отырып, оларды практикаға жетекшілік ете алатын теория деңгейіне көтеру. Ал, аудармашылар болса, осы теория негізінде, практика барысында кездесетін әртүрлі нақтылы мәселелерді жан-жақты дұрыс шешуі қажет. Аударма теориясы үздіксіз  кемелденіп отырады.Түп-төркіні  аударма  практикасынан келіп шыққан аударма теориясы процесіне  жетекшілік ету барысында тағы да үздіксіз жетіліп, толықтанып, дамып отырады. Бүгінге дейінгі аударма теориясының жетіп отырған деңгейінің дәуірлік шектемелігі бар деуіміз де сондықтан, Аударма дегеніміз екі тілге қатысты әрекет болғандықтан аударма теориясын зерттеу жұмысы да сол тілдердің тұлғасына тығыз байланысты болады. Екі тілдің лексикалық, грамматикалық, стилистикалық ерекшеліктерін қатар қарастырады. Сол себепті де, аударма теориясының міндеттерін мынадай түйіндерге жинақтап көрсетуге болады: 1) Тіл ғылымын негізге ала отырып, түпнұсқаны лексика, грамматика, стилистика, логика жақтарынан салыстыра зерттеп, екі тілдегі ұқсастықтары мен ерекшеліктерін тауып шығып, оларды терең зерттеп, аудару тәсілін жан-жақты қарастыру; 2) Осындай салыстыру принципі негізінде аударма практикасында кезіккен алуан түрлі мәселелерге жан-жақтылы талдау жүргізіп, дұрыс қорытынды шығарып, оларды бейнелеу тәсілін қарастыруды негіз езу; 3) теорияның практикаға жетекшілік ету рөлін нұрландырып, аударма нұсқасында әділ баға беріп, аударма сапасын үздіксіз жоғарылату;
Дереккөздер
Санат:Қолданбалы лингвистика Санат:Аударма
Көбікті қабатта бағалы минералдардың қайталап жинақталуы
Көбікті қабатта бағалы минералдардың қайталап жинақталуы — флотациялау процесінде көбікті қабатта кездейсоқ пайда болған сулы минералдар өздігінен біртіндеп көбік астына түсіп, көбікті қабаттың сапасын арттырады. Осы процесті тездету үшін көбік бетіне шашыратқышпен су себіледі. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Масуд бин Осман Кухистани
нобай|349x349 нүкте|Куистанидің "Тарих-и Әбу-л-Хайр-хани" еңбегінен, XVI ғасырдың миниатюрасы Масуд бин Осман Кухистани (т.-ө.ж.б.) — 15 ғ-дағы көшпелі өзбектердің тарихы жайлы жазылған “Тарих-и Абулхайр-хани” атты еңбектің авторы. Ол Әбілхайыр ханның баласы — Сүйініш ханның, кейін Шайбани әулетінің ұрпағы Әбу әл-Латиф ханның сарайында қызмет етті. 1540 — 51 ж. дүниеге келген аталмыш еңбекте дүниенің жаралуынан бастап, 15 ғ-дың 60-жылдарына дейінгі аралық қамтылған. Шығарманың шағын он тараудан тұратын қорытынды бөлімінде көшпелі өзбектердің Әбілхайыр хан тұсындағы әскери-саяси тарихы баяндалған.
Дереккөздер
Ахмедов Б.А., Государство кочевых узбеков, М., 1965; Материалы по истории казахских ханств XV — XVІІІ вв., А.-А., 1969. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Сұлтан Тәшімбайұлы Сүлейменов
Сүлейменов Сұлтан Тәшімбайұлы (20.8.1928, Қызылорда облысы Қазалы ауданы Әйтеке би кенті – 22.6.1996, Алматы) – ғалым, Негізгі ғылыми еңбектерінің бағыты химия өнеркәсібін дамыту, силикаттардың жаңа түрлерін шығару, т.б. мәселелерге арналған. Қазақстан ЖЭС-терінен шығатын көмір қалдықтарын кешенді қайта өңдеу мен құрылыс материалдарын пайдалану саласын кеңейту үшін күл-қождық қалдықтардың қасиеттерін зерттеуді жүйелеумен айналысты, күл-керамикалық материалдарды өнеркәсіптік негізде өңдеудің ғылыми негіздерін жасауға мүмкіндік беретін лабораториялық және теориялық зерттеулер жүргізді. Бұл зерттеулер жылу-энергететикалық шикізаттарды үнемдеуге ықпал етті. Сүлейменов С. Т. – 313 ғылыми еңбектің авторы (оның ішінде 6 монографиясы бар), 90-дай авторлық куәліктің иегері. Еңбек Қызыл Ту, “Құрмет белгісі” ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Мұнайгазкәсіптік гидрогеология
Мұнайгазкәсіптік гидрогеология. Көмірсутектерді жер қойнауынан неғұрлым толығырақ өндіріп алу мақсатында мұнай және газ кендерін барлау мен игерудің гидродинамикалық, гидрохимиялық, газгеохимиялық және гидротермикалық жағдайларын зерттеумен айналысатын гидрогеологияның өндірістік саласы.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Макаров Петр Михайлович
Өмірбаяны
Макаров Петр Михайлович (1927ж. -    ), Ұлы Отан соғысының ардагері.Макаров Петр Михайлович 1927 жылы 27 қыркүйекте Шығыс Өазақстан облысы Шемонаиха ауданының Авдеевка ауылында дүниеге келген. Ол Попереченский бастауыш мектебінде 4 сынып, Шемонаихалық сегіз жылдық мектепте 5 сынып бітірген. Еңбек жолын  1939 жылы «Серп и Молот» колхозында әр түрлі жұмыстан бастаған.1944 жылы Оңтүстік Уралдық әскери округінде Алкино станциясында 30 атқыштарды үйрету полкіне әскерге шақырылып, онда  1945 жылдың мамыр айына дейін болған.Содан Жопонмен  болған соғыста  1 Дальневосточный ұрысында   136  атқыштар полкінде 1132В ұ/бөліміне қатысқан. Мулин, Мудозьян, Харбин қалаларын жаудан босатқан. Соғыстан кейін Приморский өңіріндегі Сергеевка а.бөлім батальоніне жіберілген. Онда ол телеграф - морзист ілімін оқыған. Оқып бітірген соң байланыс корпусы штабында қызмет атқарған.1951 жылы үйіне қайтып Попереченский ауылдық кеңеске хатшы болып орналасқан. 1987 жылы зейнетке шыққанша әр түрлі қызметтер атқарған. II қатарлы Ұлы Отан соғысы орденімен, «Жопон түбіндегі жеңісі үшін», Совет Одағы Г.К.Жуков Маршалымен, «Еңбек ері», мерейтойлық медальдармен марапатталған. Қазір Шемонаиха ауданының Медведка ауылында тұрып жатыр.
Мартбек Мамраев ауылдық округі
Мартбек Мамраев ауылдық округі – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы әкімшілік бірлік. 2006 жылға дейін Ақжол ауылдық округі деп аталды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақжол, Жаңанегіз ауылдары кіреді. Орталығы – Ақжол ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1043 адамды құрады.
Абенохар
Абенохар (Abenójar) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Валье-де-Алькудия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1598 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 420 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 54 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Тони жүлдесі
"Тони" жүлдесі (Tony Award) — танымал сыйлықтың атауы, жыл сайын американдық театрдың, музыкалық театрдың (ең алдымен, Нью-Йорк, Бродвейдегі көптеген қойылымдар үшін) қоса алғанда саласындағы жетістіктері үшін тапсырылады. Толық ресми атауы — "Antoinette Perry Award for Excellence in Theatre". Сыйлық өз атауын американдық актриса және режиссер (1888—1946) құрметіне алды.
Сыйлық қоғамдастықпен, шамамен 700 адамнан тұратын ойын-сауық индустриясына және журналистикаға қатысы бар адамдармен ұсынылады. "Тони" жүлдесі 1947 жылы құрылды, кинематографиялық "Оскар", музыкалық "Грэмми" және теледидардағы "Эмми"-дің театрдағы баламасы болып есептеледі.
Қазіргі уақытта сыйлықты 27 номинация бойынша тапсырылады.
69-ші "Тони"  жүлдесін тапсыру рәсімі 7 мамыр 2015 жылы өтті.
Көптеген көрнекті актерлері мен театр тарландары сыйлықтың лауреаты атанған.
Арнайы сыйлығы
Арнайы "Тони" сыйлығы әртүрлі театр жетістіктері үшін әр жылдары ие болды: Джуди Гарленд (1952 — қасиетті дұшпандағы маңызды үлесі), Нью-Йорк көпшілік кітапханасының театр топтамасы (1956), сэр Джон Гилгуд (1959), Франко Дзеффирелли (1962), Ирвинг Берлин (1963), Одри Хепберн (1968), Морис Шевалье (1968), Марлен Дитрих (1968), Леонард Бернстайн (1969), Барбра Стрейзанд (1970), Юл Бриннер (1985 — 4525 "Патша және мен" спектакльдері үшін) және көптеген басқалар.
Сілтемелер
Санат:Тони сыйлығы Санат:Марапаттар
Костадините (Габрово облысы)
Костадините (Костадините) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5301. ЕКАТТЕ коды — 38813.
Ор қазу
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Риве
Риве (Rive) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 478 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 46 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 13030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Кунерсдорф шайқасы
Кунерсдорф шайқасы — Ұлы Фридрихтың ең ауыр жеңілісі. 1759 жылғы тамыздың 12-сінде Одердегі Франкфурттың шығысындағы Кунерсдорф ауылының маңында (қазір Польшадағы Куновице) 50 900 пруссиялық 41 000 орыстың және 18 500 аустриялықтың құрама қосынынан жеңілді. Орыс әскерін Петр Семенович Салтыков, аустриялықтарды Ернст фон Лаудон басқарды. Бастапқыда болған 50 900 әскерден тек 3 000 ғана шайқастан соң Берлинге қайта оралды. Көптеген мың пруссиялық әскерлер бытырап қашып кетті.
Шайқастың барысы
1759 жылғы тамыздың 12-сінде Пруссия артиллериясы сол қапталды атқылай бастады. Бір сағаттан кейін оған Ресей артиллериясы жауап бере бастады. Шамамен сағат 12-де Пруссия әскері басым күшпен орыс әскерінің сол қапталына шабуыл бастады. Кескілескен шайқас болды. Бұл шабуыл сәтті өтті. Егер Фридрих (өзінің кеңесшісі әрі бауыры талап еткендей) осымен ғана шектелгенде Кунерсдорф шайқасы пруссиялықтардың жеңісімен аяқталар еді. Бірақ Фридрих өзінің табысын тереңдете түскісі келіп, шайқасты жалғастыра беруді шешті. Пруссиялықтардың шабуылы әлсіреп кеткенде соған дейін қосымша күш ретінде сақталып келген аустриялықтардың атты әскері соққы берді. Алайда Фридрих өз әскерлерін қайта топтастырып, одақтастарға қысымын жалғастыра берді.
Шайқас кешке қарай барон фон Зейдлиц бастаған атты әскердің орыстардың орталығы мен артиллерия құрамаларына шабуылымен үдей түсті. Пруссиялықтардың атты әскері көп шығынға ұшырап, бейберекет түрде артқа шегіне бастады. Фон Зейдлицтің өзі ауыр жарақаттанды. Орыстардың ауыр атты әскерді, хорваттар мен қалмақтарды қамтитын атты әскері қарсы шабуыл жасап, Пруссия әскерінің қалдықтарын шашыратып тастады. Фридрих патшаның өзі әрең дегенде тұтқындалудан аман қалды. Ол жерге өзінің қылышын қадап қойып, жалғыз өзі болса да бүкіл жау әскеріне қарсы тұруды немесе қаза табуды шешіп дайын тұрды. Атты әскер капитаны Приттвитц 200 адамдық эскадронмен оған көмекке келіп, әрең дегенде Фридрихты шегінуге көндірді.
Орыстар мен аустриялықтардың шығыны 15 000-нан кем болды (соның ішінде шамамен 5 000 қаза тапқан). 172 зеңбіректен айырылып, 6 000 адамы қаза тауып, 13 000 адамы жараланып, 26 000 адамы қашып кеткен пруссиялықтар үшін бұл шайқас ауыр жеңіліспен аяқталды. Шайқастан 4 күн өткен соң осы 26 000 адам қайтып келіп, Фридрихтың әскері 32 000 адам мен 50 зеңбірекке дейін қалпына келді.
Кунерсдорф шайқасы атты артиллерия қолданылған алғашқы әскер болды. Ол дегеніміз атты әскер мен артиллерияның «буданы» іспетті болды: зеңбірекшілер шайқасқа атқа мініп қатысатын. Ол топ жақында ғана ұйымдастырылған болатын, ол пруссиялықтардың жағында соғысты. Шайқастың кезінде толығымен жойылса да, ол қосын сол жылы қайта ұйымдастырылып, Максен шайқасына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Шайқастар Санат:Жеті жылдық соғыстың шайқастары Санат:Ресей қатынасқан шайқастар Санат:Пруссия қатынасқан шайқастар Санат:Аустрия қатынасқан шайқастар
Көрсеткіш
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Мощенка (Вожь тармағы)
Мощенка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вожа өзенінің оң жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Коломна қаласынан Рязань қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Айғыз өзені
Айғыз – Абай облысы Аягөз ауданындағы өзен. Ұзындығы 81 км, су жинау алабының ауданы 865 км2. Көпжылдық орташа су шығыны 0,3 м3/сек.
Гидрологиясы
Өзен тік беткейлі, тар терең шатқалмен ағып, жазыққа шыққан соң ағысы баяуланады. Бұл тұста аңғарының ені 100-150 метрге кеңейеді. Айғыздың суы атмосфералық жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Көктемде тасиды, суы егін және мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы өзендері
Метабиоз
Метабиоз - микроағза түрлері арасындағы, олардың бір түрінің тіршілік өнімдері, екіншісінің қорек көзіне айналуымен сипатталатын, олардың өзара қатынастық қалыптары.
Дереккөздер
Санат:Медицина
450 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:450 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Матай (ру бірлестігі)
Шежіресі
Орта жүздегі Найман, біздің қазақтың ескі сөзінше, Софы мырза дегеннің нәсілі. Оны Баба мырза деген інісі өлтіргенде, Софы мырзаның тоқалының жалғыз баласы Өкіреш қазақ ішіне көшіпті. Осы сөз Әбілғазы ханның сөзіне тура келеді. Себебі Әбілғазының әкесі араб Мұхамедханды өлтіріп, «орнына хан қоямын» деп Софы мырза Самарқандтан Хысырау деген хан нәсілді біреуді алып келгенде, араб Махмұд біліп Хысырауды өлтіріп, Софы мырзаны өзіне нөкер болып тұрған Софының інісі Баба мырзаға бергенде, «мен ханға дұшпан кісіні аға қылмаймын» деп өз ағасын өзі өлтірді деп жазады. Орта жүздегі найманның бергі аталары туралы жазылған Спасский, Аристов, Маевский деген орыс жазушыларының сөзінде жауынгер болып жазылды. Біздің білуімізше, орта жүздегі Найман атасы - Софы мырза, оның баласы - Өкіреш, оның үш баласы - Домбауыл, Сүгірше, Саржомарт. Домбауыл тұқымы жылқысына теріс жағынан таңба басып Терістаңбалы атанды. Терістаңбалы – Найман елінің ноқта ағасы, ол ішінен екі руға бөлінеді Бағаналы, Балталы екеуі ағайынды емес бірақ ата қонысы бір болғандықтан екеуі бірге айтылады, арғы аталары туыстас Найман. Сүгіршенің баласы - Қытай, оның баласы - Төлегетай, оның төрт баласы - Қаракерей, Матай, Садыр, Төртұл, бұл төртеуі: Төлегетайдың төрт арыстаны Қаракерейдің екі баласы - Байторы, Ерторы. Байторының баласы - Мейрам және асырап алған Ақнайман бұл Найман ішінде жеке ру атанды. Мейрамның баласы Байыс.Ерторының баласы - Байсиық және асырап алған Қарамолда, Байыстың бәйбішеден төрт баласы - Мәмбетқұл, Сыбанқұл, Ахмедқұл, Сары. Мәмбетқұл жас күнінде өкпешіл болып, қыржиып отыра бергеннен Қыржи атанды. Сыбанқұл Сыбан атанып, Ахмедқұл Ақымбет атанды. Байыстың тоқалынан екі баласы - Тума, Тоқбақ және тоқалынан екі бала - Бошатчы, Байғана. Және Байыстың Мақта апай деген бір қызы Тоқтарқожа дегенге тиіп, Байжігіт, Жанжігіт деген екі бала тауып, Жанжігіт әкесімен еріп Түркістанға кетіп, Байжігіт мұнда қалған. Жоғарыдағы Сарының қатынының аты Мұрын екен, Сарының нәсілі сол шешелерінің атымен Мұрын атанды; жоғарғы Байсиықтың төрт баласы - Жанғұлы, Меңлібай, Төбет, Ақбелбеу. Бұл төртеуіменен Қарамолда және асыранды Семіз Найман атанды. Жоғырғы Матайдың үш баласы - Аталық, Кенже, Қаптағай - Аталықтың қатыны Қызай дегеннің атымен тұқымы Қызай атанды. Найманның тағы бір үлкен елі Сарыжомарт, Сары мырза еліне қаһарман, жомарт болғаннан кейін Сары атына Жомарт жұрнағы қосылып Сарыжомарт атанды Жоғарғы Сарыжомарттың бәйбішесінен - Қаратай және тоқалдың төрт баласы - Бұйдалы, Жансары, Баржақсы, Шайгөз. Бұл төртеуі нағашысы Уақ ішіне кетіп, күні бүгін ергенекті уақ атанып кетті. Оның себебі, Саржомарттың нәсілі Ергенек таңба салып:
Ергенекті Найман аталды. Сол себептен бұлар Ергенекті деді. Бірақ халықтың көбі оларды Уақ деп кетті. Саржомарттың тоқалының балалары - Бура және Көкжарлы.
Болыстары
Шыңғыстау: Он екі болысқа бөлінеді. Жетісу және Қытай: Болыстары. Ертіс: Болыстары өз ақсақалдарымен бірге Ертіс бойында, тура Төменгі жартастағы Барашков станицасы тұсында үлкен Матай болысында қоныс тепті. Ақсу өңірінде: Мысық болыс басқарған болысы. Қапал, Лепсі, Сарқант: Тәнеке Нұралы Дөсетұлы басқарған ағайынды Көлбай және Жұмбай болысы, бұл ағайындылар Біржан салдың әнінде көп кездеседі. Матайдың көп болысы тобықты елімен көршілес тұрды бәрі Шыңғыстау етегінде.
Тарихы
Шежіре бойынша Найман ақсақалдан Төлегетай баба,Өкіреш баба,Сарыжомарт, Терістаңбалы тарайды,Төлегетай бабадан Найманның белгілі де атақты рулары Матай,Қаракерей,Төртуыл,Садыр тарайды. Ал енді тарих бойынша б.з.б. II ғасырда Қытай мен Қазақстан жерінде алып Матай-Шан Найман империясы болған және бірнеше хандықтарға бөлінген. Ұлан-ғайыр алып жатқан жеріне сай халқы да көп әрі дәулетті, жуан сіңір ел болған.
Тұлғалар
Санат:Қазақ рулары
Матай руына берілген жер-су аттары
Матай ауылдық округі -ауыл Алматы облысы Ақсу ауданындағы әкімшілік бірлік. Матай жотасы - Жетісу (Жоңғар) Алатауының қиыр оңтүстік шетіндегі жоталар тобы. Оңтүстік-батысында Шолақ тауымен, солтүстік-шығысында Алтынемел жотасымен шектеседі. Ол ендік бойымен 40-45 км-ге созылып жатыр. Аңыз бойынша Жоңғар шыпқыншылығында Матайлар осы таумен Ұлы жүзге көмек берген делінеді.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Сілтемелер
Санат:Қазақ рулары
Қазақстанның халық жазушысы
Қазақстанның халық жазушысы - қазақ әдебиетін дамытуға зор еңбек сіңірген және елдің қоғамдық өміріне белсене қатысқан жазушыларға берілген құрметті атақ. 1984 жылы 20 қаңтарда белгіленген. 1999 жылдан бастап бүл атақты беру тоқтатылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:Қазақстан халық жазушылары Санат:Әдебиеттегі құрметті атақтар
Әмина Жұматова
Әмина Жұматова - 1922 жылы Павлодар облысында Баянауылда туған. Сәбилік, балалық шағы Баянауылда, кейіннен 1934 жылы Павлодар қаласындағы балалар коммунасында өткізді. 1934 жылы ата-анасымен бірге Алматыға көшіп келді. 1939 жылы мектепті бітіріп, жоғары білім алу арманы болған ол, 1942 жылы Мемлекеттік университеттің химия факультетін аяықтап шығады. Бұл кезде елімізде неміс фашистеріне қарсы соғыстың қызып жүріп жатқан кезі. Оқу бітіргендердің бір тобын майдан үшін өте қажетті жұмысқа жібереді. Осы топтың ішінде Әмина да Челябинскідегі қорғаныс өндірісіне жұмысқа алынып, әскери зауыттың инженері, кейіннен зауыттың бас инженері болады. Майданды қару-жарақпен үдіксіз,жедел қамтамасыз ету үшін бар күш-жігерін аямай осындай ауыр,жауапты жұмыстан денсаулығынан айырылып,1960 жылы 37 жасында Алматыда қайтыс болады.
Санат:Қазақстан химиктері
Гүмбей
Гүмбей (Гумбейка) — Ресейдің Челябі облысының аумағында орналасқан өзен. жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жайық өзенінің сол жағалауынан 2116 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 202 км.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қайталап ұсату
Қайталап ұсату — пайдалы қазындылардың немесе бос жыныстардың шартты көлемінен үлкен кесектерін қайталап ұсату. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Рефоюш-ду-Лима
Рефоюш-ду-Лима (Refóios do Lima) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-де-Лима муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 282 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,4 км² шамасында. Халық тығыздығы — 139,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Сен-Парду-Корбье
Сен-Парду-Корбье (Saint-Pardoux-Corbier) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Брив-ла-Гаярд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19230, пошта индексі — 19210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 360 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,64 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Ылғалдандыру әдісі
Ылғалдандыру әдісі— топырақты ылғалдандыру әдістері беткейлеп, жүйектеп, жайып жіберіп, жаңбырлатып, топырақ астынан, тамшылатып ылғалдандыру және т.б. болып сараланады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Йосгрунд
Йосгрунд (Jossgrund) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Майн-Кинциг ауданының құрамына енеді.
Дьюсс
Дьюсс (Diusse) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,31 км² шамасында.
Йосгрунд
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3615 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 50,61 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 35 016. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Шрайбер.
Дьюсс
Коммунаның INSEE коды — 64199, пошта индексі — 64330.
Йосгрунд
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Дьюсс
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 154 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,0 адам/км².
Йосгрунд
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Дьюсс
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
IC 3956
IC 3956 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2099843, NPM1G +37.0377.
Сыртқы сілтемелер
IC 3956 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Әл-Мумтәхинә сүресі
Мединелік сүре, 13 аяттан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
Темірхан Ұлықпанұлы Смағұлов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1930 жылы туғандар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Абрамцево
Абрамцево - Мәскеу облысының Сергиев-Пасад ауданындағы қоныс-жай. Халқы - 235 адам (2006ж.). Радонеж және Абрамцево теміржол платформалары бар.
1843-70 ж. Аксаковтардың мекені болған. С.Т.Аксаков өз шығармаларын осы арада жазды.
Дереккөздер
Санат:Мәскеу облысы елді мекендері
Бастус
Бастус (Bastos) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Марилия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Тупан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21 676 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 170,454 км² шамасында. Халық тығыздығы — 127,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1928 жылы құрылған.
Қыз ұзату кәделері
Қызды алып қайту үшін жеті не одан да көп адам келуі мүмкін, бірақ жалпы саны тақ болуы міндет. Құда-құдағилар алдымен келеді де, күйеу мен күйеу жолдасты қыздың жеңгесінің өзі барып ертіп келеді. Күйеу мен күйеу жолдас ауылға жаяу келеді және үлкен үйді баса-көктеп өтуіне рұқсат жоқ.
Көпшік қыстырар
Күйеуді алып келу үшін барған жеңгей күйеудің атына мініп, ат көрпенің астынан көпшік қыстырарын алады. Бұл кем айтқанда көйлектік пұлдан аз болмауға тиіс.
Киім ілу
Құда-құдағилар келісімен алды ала дайындалған адам (көбінесе әйел) олардың киімдерін іліп, кетерде киіндіреді. Осыған байланысты киім иелері зат не ақша береді.
Сыбаға асу
Құдалар келіп жайғасқан соң, алдымен "есіңе алсаң, ескіден сақта" деп сұр еттен сыбаға асады. Мұнда құдалардың сыбаға жамбасы міндетті түрде болады. Соғымнан құдаға, басқаға сыбаға беру қазақта өзгермейтін заң. Сыбаға иесі қыстың күні келе алмаса, онда жайлауға көшкенде үнның арасына сыбағаны тығып апарған.