cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әбілхаят
Әбілхаят — мәңгі өмір дарытатын қасиетті су. Мұндағы әб - су, хаят - өмір деген мағынаны білдіреді. Оны Қызыр пайғамбар тапқан, ол суды ішкендіктен, мәңгі өмір сүреді деген эпсана бар. Осылай кие дарыған Қызыр пайғамбар елсіз шел далада қиындыкқа душар болған жолаушыны желеп-жебеп жүреді. Әсіресе байырғы өлең жырларда Қызыр мен Ілияс аталардың аты қатар аталады. Әдетте Қызыр-Ілияс деп қатар қолданылғанымен, Қызыр құрлықта, Ілияс теңіз сапарында жүрген жолаушыларды қолдап, жебеп жүреді деген сенім бар. Сондай-ақ, ел арасында мынандай әпсана бар: Ескендір патша тірі суды іздейді. Оған перілер көмектесіп, аңсаған арманы орындалады. Патша өмір суын ішпес бұрын ойға кетеді. «Егер мұны ішсем мың жасайды екенмін, болашақта мені не күтіп тұрғапы да Бұлдыр, одан да құдайдың өзі берген жасын жасап, олшеулі күнін кешейін деп бас тартады да, қасиетті су толтырылған торсықты балқарағайдың бұтағына іле салады. Сол торсықты карға шоқып, тесіп жібереді. Содан қарға мен әлгі балқарағай ағашы мың жасайтын болған екен деседі. Бұл мифтің тағы бір нұсқасында Ескендір патша тірі суды торсыққа құйып әкеле жатып, қарағайдың түбінде демалып жатқанда құзғын шоқып, тесіп жібереді де, киелі су қарағайға, аршаға төгілгендіктен ол ағаштар жап-жасыл болып, мәңгі жасайтын болады. Судың жердегі қалдығын түлкі жалап, жүні ағарғанша, тұмсығы тиіп құзғын да ұзақ жасайтын болғандығы айтылады. Жалпы түркі-моңғол халықтары, соның ішінде қазақтар мәңгі суды Тәңірдің сыйы, адамның жанын мәңгілік жасарту үшін жасалған шипалы су деп ұғады. Мәңгі су ұғымымен мәндес зәмзәм (Меккеде), кәусар (Жұмақта) деп аталатын қасиетті сулар бар.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Марат Қайсынұлы Жүнісов
ЖҮНІСОВ МАРАТ  ҚАЙСЫНҰЛЫ (1947-1999) - суретші. 1967 жылы Алматы көркем сурет училищесін, 1973 жылы Ленинградтың И. Репин атындағы кескіндеме, мүсін және сәулет институтын бітірген. Кескіндеме өнерімен шұғылданды. ҚР суретшілер Одағының мүшесі Марат Жүнісов лирик суретші. Ол өз творчествосында өмірлік әсерлерін електен өткізіп, көркемдік бағытта баяндады. Оның портреттеріндегі, пейзаждарындағы образдар түрлі-түсті күйге еніп, қоюланып, оның астарынан адамдар мен жануарлардың, символдық бейнелері пайда болады. Суретшінің полотноларында ғарыш, жер, табиғат, тipi тipшілік бip тұтастық тауып жатады.
Дереккөздер
1. Қазақстан суретшілері кітабы, 2011ж.
Сан-Педро-де-Торельо
Сан-Педро-де-Торельо (San Pedro de Torelló) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Осона ауданында (комарка) орналасқан.
Марат Қайсынұлы Жүнісов
Дереккөздер
Санат: Суретшілер
Сан-Педро-де-Торельо
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2417 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 55.1 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Гидрометеорологиялық қамтамасыз ету
Гидрометеорологиялық қамтамасыз ету (Гидрометеорологическое обеспечение) — әскерлер мен флот күштерін пайдалану, кару мен техниканы колдану тиімділігін арттыру, авиация ұшуының және кемелер жүзуінің кауіпсіздігін камтамасыз ету мақсатында ұрыс қимылдары ауданындағы гидрологиялық және метеорологиялық жағдайлар туралы акпарат жинау, өңдеу және әскерлер мен флот күштеріне жеткізуге арналған шаралар кешені; оперативтік (ұрыс) қамтамасыз ету түрі. Оны гидрометеорологиялық қызметінің бөлімшелері жүзеге асырады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Вячеславский көшесі (Астана)
Вячеславский көшесі - В.Вишневский көшесімен қиылысады. Ұзындығы – 454 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Матрён-Лева-Ёль
Матрён-Лева-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Берёзовка өзенінің сол жағалауынан 9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жамбыл (Шаблан Ділдәбеков ауылдық округі)
Жамбыл — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Шаблан Ділдәбеков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстікке қарай 24 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Бірегейлендіру
Бірегейлендіру - [ identification, identificare - ұқсастыру, барабарландыру) - біреумен немесе бір нәрсемен ұқсастыру; жеке тұлғаның өзін басқа субъектілермен, топпен, бейнемен теңдестіруі. Әлеуметтендіру тетіктерінің бірі бола тұрып, бірегейлендіру субъектіге қандай да бір таңдау жасарда ол тек саналы түрде шешім қабылдап қана қоймай, сол мәдениеттің талаптарына қарай әлеуметтік бейнеге сай болуы қадағаланады, салаларға (жеке, жыныстық, ұлттық, таптық бірегейлену, топпен немесе жеке субъектімен теңдесуі және т.б. ) бөлініп, саналы түрде де, санасыз түрде жүзеге асырылады. Жаһандану дәстүрге сай қалыптасқан өзіндік субъективті сезінуге күмән туғызып, әсіресе, этникалық, діни, мәдени және өзге де аз топтарға қатысты бірегейленудің дәстүрлі түрлерін бұзады. Бірегейленудің негізгі нәтижесі жеке тұлғаның осы әлеуметтік топқа тән мінез-құлықтарды, стереотиптерді сіңіруі, игеруі, топтық ережелерді, ұстанымдарды, мақсаттарды, идеалдардың әлеуметтік рөлдерін өзінікі ретінде қабылдауы.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Банан өрмекшісі
Nephila (νήμα+φίλος) – көбіне банан өрмекшілері атымен кездесетін ірі өрмекшілер тобы.
Банан өрмекшісі Америкаға тасымалданатын банандардың арасында тығылып келеді. Бұл өрмекші өте белсенді. Оларды бразилиялық кезбе өрмекші деп те атайды. Өйткені олар ешқашан бір жерде тұрақтамайды, үнемі қоныс аударып жүреді. Оңтүстік Америкада тіршілік ететін банан өрмекшісінің дене тұрқы бар болғаны 3 см-дей. Аяғын созғандағы ұзындығы 12 см. Аналығы аталығынан бірнеше есе кішірек келеді. Олардың түрі аса қорқынышты болып көрінбегенімен, өте қызуқанды және улы. Банан өрмекшісі сары түсті болғанымен, жасыл түсті бүркеніш реңі жапырақ арасында байқалмай қалуына мүмкіндік береді. Олардың тоқыған өрмектері алтын секілді жылтырап тұрады. Өрмектерін жиі ауыстырады. Ал кейбір түрлері өрмек тоқымайды. Ғалымдардың зерттеуі бойынша, банан өрмекшісінің 33 пайызының шаққан кезде уы аз мөлшерде болады екен. Өрмекшінің уы денсаулығы мықты ересек адам үшін аса қауіпті емес. Алайда науқас немесе жас балдар түшін өте қауіпті болып келеді. Банан өрмекшісінің шаққан жері қызарып, күлдіреулер пайда болады. Бірақ 24 сағаттың ішінде тері қалпына келеді. Алайда терісі жұқа жерлерде тыртық қалуы мүмкін. Бразилия ғалымы Карлус Шагас банан өрмекшісінің уына қарсы дәрі ойлап тапқан.
Дереккөздер
Санат:Өрмекшілер
Жаупаси
Жаупаси (Jaupaci) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Орталық Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ипора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3154 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 527,200 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6,0 адам/км².
Тарихы
Санат:Гояс елді мекендері
Миямото Мусаси
Миямото Мусаси (жап.宮本 武蔵,1584 жыл - 13 маусым 1645 жыл) — жапондық ронин, сонымен қатар Симмэн Такэдзо, Миямото Бэнносукэ, Симмэн Мусаси-но-Ками Фудзивара-но-Гэнсин деген есімдері де болған. Мусаси қылыштасу өнерімен аса танымал болған. Екі қылышпен шайқасуды үйрететін Хехо Нитэн Ити-рю атты самурайлар мектебінің негізін қалаған, шайқас құралы ретінде боккэна ұғымын енгізген. Екі қылышпен қылыштасу тәсілін ойлап тауып, өзі де тиімді пайдаланған. Бірінші ұзын қылыш - катана және қысқа қылыш – вакидзаси. Қазасына дейін 2 жыл бұрын Кумамото қаласынан алыс емес Кимпо үңгіріне тұрақтап, сол жерде әскери өнердің әдістері жайлы «Бес жүзіктің кітабын» жазып кеткен, осы кітап қазіргі уақытқы дейін қолданыста.
Жастық шағы
Миямото Мусаси өмірінің алғашқы жылдары белгісіз, бірақ өзінің кітабында Миасака ауданындағы Миямото ауылында дүниеге келгендігі жайлы жазады. Оның дүниеге келген уақыты 1584 жыл ретінде көрсетілген. Балалық шағында оны Бэнносукэ деп атаған.
Алғашқы рет 13 жасында шайқасқа түскен, қарсыласы Кихэй Арима болған. Мусаси оны жерге жығып, таяқпен басынан ұрған, кейін Кихэй қанға қақалып қалған. Екінші шайқасын Мусаси 16 жасында өткізген. Ол танымал Акимэ Тадасимэ атты адаммен күрескен. Өмірінде орын алған шайқастарында Мусаси көп рет жеңімпаз атанған. 50 жасында бар жеңістерінің қорытындысын шығарған.
«Бес жүзіктің кітабында» Мусаси өзінің толық аты жөнін және титулын көрсеткен. Ол Симмэн Мусаси-но-Ками Фудзивара-н -Гэнсин ретінде айтылада, ол қылыштасу өнерінің асқан шебері болған, өз өмірінің барлығын дерлік осы салаға арнаған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1584 жылы туғандар Санат:1645 жылы қайтыс болғандар Санат:Жекпе-жек өнерінің шеберлері Санат:Жапония жазушылары Санат:Жапония суретшілері Санат:Самурайлар
Коретралар
Коретралар - қан сорғыш масаға туыстас хаоборус туысы масалары дернәсілдері. Олардың тұмсығы қысқа, қан сормайды. Бұл масалардың дернәсілдері суда өмір сүреді. Дене ұзындығы 13 мм. Суда секіріп жүзеді. Денесі мөлдір. Тек қана қара көздері мен ауаға толы трахея қаптары күмістей жарқырап көрінеді. Соңғыларының гидростатикалық маңызы зор. Хаобориндер шашақмұрт шаяндар, циклоптар және басқада планктонды ағзалармен қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Биология
Құрылыстық ерітінділер
Құрылыстық ерітінділер-байластырғыш материалдар мен ұсақ топтырғыштардың, судың, кейде қажетіне қарай органикалық немесе органик. емес қоспалардың тиісті үлес мөлшері сақтала отырын дайындала-тьш ерітіңді. Құрылыстық ерітінділер әр түрлі: салмағына қарай ауыр (құрғақ күйіндегі көлемдік салм. 1500 кг/м3 не одан жоғары) және жеңіл (келөмдік салм. 1500 кг/м3-ден аз); 2) байластырғыштың түріне қарай цементті, әк тасты, гипсті, ара-лас, балшықты; 3) қысым күшіне, шы-дамдылығына қарай (кг/см2) — 4, 10, 25, 50, 75, 100, 150, 200, 300 маркалы; 4) қолданылатын орындарына қарай қалауға және ірі құрылыстық элементтерден (панель, блок) қабырға көтеруге пайдаланылатын, сылақтық, арнаулы (құрастырмалы темір-бетон конетрукңияларының жапсарын бітеу-ге, еден төсеуге жұмсалатын, гидро-изоляциялық, тампондық, акустика-лық, рентген сәулелерінен қорғайтын т. б.) топтарға бөлінеді. Қолданылатын орнына қарай ерітіндінің құрам мөлшерін дәл анықтау және оны да-йындау ерекшелігін сақтау марка са-пасын қамтамасыз етеді. Толтырғыштар ретінде табиғи құм (өзен, тау құмы), қолдан үсақталған майда тастар, табиғи кеуек жыныстар (үлу тас, пемза т. б.), жасанды кеуек материал-дар (керамзит т. б.) пайдаланылады. Құрылыстық ерітінділер заводтарда дайындалып құры-лыс алаңдарына арнайы машиналар-мен (бұлар Құрылыстық ерітінділер араластырғышпен жабдықталған) жеткізіледі. Кейде Құрылыстық ерітінділер құрғақтай араластырылған кү-йінде құрылыс алаңдарына жеткізі-ліп, сол жерде сумен араластырылады.
Гехлинген
250px|thumb|Картада орналасуы Гехлинген (Gächlingen) — Швейцарияның Шаффхаузен кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 789 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.13 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2901, пошта индексі — 8214.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шаффхаузен елді мекендері
Песнопой (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6798. Телефон коды — 03652. ЕКАТТЕ коды — 55912.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Уненга
Уненга — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сить өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Маргущ
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Черек. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кабардин-Балқар өзендері Санат:Солтүстік Осетия өзендері
Мутье-Малькар
Мутье-Малькар (Moutier-Malcard) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23139, пошта индексі — 23220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 546 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Ғазиз Салихұлы Әлмұхаметов
Ғазиз Салихұлы Әлмұхаметов (Ғәзиз Сәлих улы Әлмөхәмәтов, Газиз Сәлих улы Әлмөхәмәтов, 1895-1938) — башқұрт және татар әншісі және композиторы, музыка және қоғам қайраткері. Әншілердің біріншісіне «Башқұрт АССР-інің халық әртісі» атағы берілді (1929).
Өмірбаяны
Әлмұхаметов Ғазиз Салихұлы 1895 жылы 29 қазанда Үфі губерниясы (қазіргі Башқұртстанның Куюргазин ауданы) Стерлитамак уезінің Мураптал ауылында дүниеге келген. Ұлты бойынша башқұрт.
Анасы - Ғалима 20 баланы дүниеге әкелді - барлығы ұл, оның алтауы ғана ауыр ашаршылықта аман қалды. Отбасы кедей болды, барлығы жұмыс істеді, тіпті балалары да бар. Әкесі жұмысшы, жұмысшы және бес ағайынды Ғазиз болған. Ғазиз 5-6 жасында ән айта бастаған – ата-анасы Салих пен Ғалима жақсы ән салған. Мұрапталово және оның маңындағы ауылдардың тұрғындары олардың әнін тыңдағанды ​​ұнататын.
Әкесі туберкулезден қайтыс болған соң Ғазизды 7 жасынан бастап мал бағуға алады. 1908 жылы Ғазиз ағасы Әбдірахманмен бірге Ташкентке жұмыс іздеп кетеді.
Орта Азияда Ғазиз жазда жүзім шаруашылығында жұмыс істеп, қыста медреседе оқып, ән айтумен айналысқан. Ғазиз башқұрт, татар халық әндерін орындайтын көркемөнерпаздар кештеріне шақырыла бастады.
Ташкентте тұратын Әлмұхаметов Ташкент саябақтарында концерт береді. Көп ұзамай Ғазиз Әлмұхаметовтың кәсіби әнші ретіндегі даңқы Орталық Азияның шекарасынан асып кетті. Сібірге, Татарстанға, Башқұртстанға жетеді. 1914 жылы ол Еділ бойына, Сібірге, Қазақстанға татар және башқұрт халқы арасында гастрольдік сапармен шыға бастады.
Башқұрт ұлт-азаттық қозғалысына қатысқан. Башқұрт Әскери Кеңесінің (БВС) Орынбор әскери бөлімінде қарсы барлау құрамында болған. БВС-ның 1918 жылғы 4 қыркүйектегі No 34 бұйрығы бойынша Қыпшақ ерікті отрядының бастығы (1918 жылдың 1 тамызынан бастап осы қызметте) қызметінде қалдырылды.
1920 жылы Ташкенттегі халық консерваториясында оқыды, кейін Мәскеудегі консерваторияда кеңес алды.
1921 жылдан бастап концерттік қызметті башқұрт және татар халық әндерін жинаумен, композиторлықпен ұштастырып келеді. Шығыс халықтарының ауыз әдебиеті, башқұрт, татар халық әндері, олардың тарихы, аңыз-әңгімелері қызықтырады. Бірте-бірте фольклоршы-жинақтаушы, орындаушы болады.
Дереккөздер
Санат:Башқұртстан сазгерлері Санат:Татарстан сазгерлері
Аймақтық метаморфтану
Аймақтық метаморфтану — магмалық және шөгінді жыныстардың үлкен аймақ бойынша қайта кристалдану процесі.
Ол жер қыртысының қозғалмалы белдеулерінде жүреді. Ондағы басты факторлар — қысым мен температура. Сондықтан аймақтық метаморфтануды динамотермиялық метаморфтану деп те атайды. Бұл процесте метасоматоз да орын алады. Бірақ химиялық құраушылар метаморфтану белдемінен тыс кетпейді. Сол себепті аймақтық метаморфтану жалпы изохимиялық процеске жатады. Кей жағдайда метаморфтанатын жыныстардың химиялық құрамы үлкен аумақта өзгереді (аллохимиялық метаморфтану). Қатпарлы белдеулердің алғашқы даму сатысында флюидтердің құрамы натрийлі болса, метабазиттер жасыл, көгілдір тақтатастарға, амфиболиттерге айналады. Ал орогендік сатыда, флюидттерде калий рөлінің күшеюіне байланысты, гранит-гнейс кешендері қалыптасады.
Аймақтық метаморфтану процестің бағытына қарай: ү д е м е л і (прогрестік) және  к е р і (регрестік) аймақтық метаморфтану болып келеді. Үдемелі аймақтық метаморфтану процесінде температура (3000С-10000С) мен қысымның (3-25 мың бар) өсуіне байланысты жаңадан жоғары температуралы минералдар пайда болады. Мұның нәтижесінде магмалық және шөгінді жыныстар тақтатасқа, кварцитке, мәрмәрға, амфиболитке, гнейске, гранулитке, эклогитке айналады. Кері аймақтық метаморфтануда жоғары термодинамикалық жағдайда қалыптасқан жыныстар температура мен қысымның төмендеуінен және су ерітінділерінің қатысуынан қайта өзгереді. Мұнда гидраттану, карбонаттану процестері кеңінен жүреді.
Сілтемелер
Санат:Геология Санат:Химия
Асинхрондық жеткізу режімі
Асинхрондық жеткізу режімі (Асинхронный режим передачи; asynchronous Transfer Mode-ATM) — ATM- технология — бір арна арқылы цифрлык, дауыстық және мультимедиалық мәліметтер ақпаратын жеткізуге мүмкіндік беретін технология. Негізгі ерекшеліктері — шоғырлауыштарды қолдану және дестелердің бекітілген ұзындығы (53 байт). Жергілікті және ауқымды желілерде пайдаланылады. Бір-бірінен қашықта орналасқан жергілікті есептеу желілерін байланыстыру үшін де қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Портула
Портула (Portula) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Бьелла провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1461 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 133 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 13833.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
IC 283
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11539, MCG 0-8-76, ZWG 389.69, KUG 0301-003.
Сыртқы сілтемелер
IC 283 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Гематин
Гематин (Haematinum  - қан пигменті) - Гемоглобин тотығуынан туатын өнім. Гематиннің түрлері: безгек гематині, тұз қышқылды гематин (гем), формалин себепті гематин.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Ебрей
Ебрей (Ébreuil) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03107, пошта индексі — 03450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1261 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Саяси субмәдениет
Саяси субмәдениет - қоғамда үстемдік ететін мәдени бағыттан айтарлықтай ерекшеленетін саяси бағдар. Ол қоғамдық топтардың экономикалық, әлеуметтік жағдайларына, этникалық, діни, нәсілдік, білімдік, жыныстық, жас ерекшеліктеріне және т.с.с. белгілеріне байланысты болады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Б. з. д. 583 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 583 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 583 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Словениядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандары
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Словенияның 3 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 2 нысан мәдени, 1 табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Словения аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 3 нысан үміткер ретінде тіркелгенref name="slovenia-tentative">.
Тізім
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Словения
Лүлебургаз
Лүлебургаз немесе Лүлебургас (қала) – Түркияның Кыркларели иліндегі қала және аудан. .
Эдирнеден 60 км оңтүстік-шығыста, Ыстамбұл жолында орналасқан. Халық саны 95 500 адам (2007 жылғы жүргізілген санақ қорытындысы). 823 жылы Аркадиопольде Фома Славянини мекен еткен. 970 жылы қала бекінісінің жанында Киев князі Святослав әскері мен Вард Склир бастаған Византия әскері арасында шайқас болады. 1878 жылы 24 қаңтарда өткен орыс-түрік соғысы кезінде генерал Александр Струков отряды Осман әскерлерін талқандайды. 1923 жылы Лозан конференциясының шешімімен сәйкес Грекия қаланы Түркияға беруге мәжбүр болады.
Дереккөздер
Санат: Қалалар Санат: Түркия Санат: География
Әдеп-иба
Әдеп-иба - қазақы дәстүрлі ортада тұрақтанып қалыптасқан моралдық нормалар мен ережелерден туындайтын қауым мүшелерінің мінез-қүлқына қойылатын этикалық талап. Ол бағзыдағы адамдардың дүниетанымдық пайымдаулары мен дәстүрлі ортадағы рухани, моральдік қүндылықтарынан туындап, тарихи- мәдени даму барысында орныққан қоғам мүшелері арасындағы (түрлі деңгейдегі - жеке адам, ата, ру, қауым, этнос) қатынас нормаларын реттеу қызметін атқарады, яғни, тіршілік қамы мәдениетінде өзіндік реттеуші «тетік» ретінде қарастырылады.
Қазақы түсінікте Әдеп-иба сақтау адамның жеке басының моральдік қасиеттерін таныта білуі ғана емес, оның қоғамдағы орнын, абыройы мен беделінің көрінісі. Әсіресе әдептілік, ибалық қасиет қазақ әйелінің, жастардың табиғатына тән, олардың санасында берік қалыптасуы, оның ізгі, яғни, жағымды деп қабылданған дәстүрлі құндылықтарға сай болуы талап етіледі. Қазақ әйелдсрі үлкеннің алдын кесіп өтпеу, дауыс көтеріп сөйлемеу, қайын жұртындағы үлкен, әрі сыйлы адамдардың атын атамау, ат тергеу сияқты әдептілікке қатысты ережелерді қатаң сақтаған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Азий
Азий (Azille) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11022, пошта индексі — 11700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1164 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Нан
Қазақтар нанды қасиетті деп санайды. Алайда нан ұннан, судан жасалады. Нанға тұз, ашытқылар (дрожи) қосады, олар өз кезегінде нанды пешке салу үшін қабығын қалындатып көтереді.
Тарихы
Нан - неолит дәуірінде-ақ пайда болып, даярлануы тарих тереңінде жатқан өнімнің бір түрі. Алғашқы нан жарма мен судан даярланған, сол сияқты су мен ұнды кездейсоқ немесе арнайы мақсатта тәжірибелеу қорытындысынан туындаған пісірме ботқаның түрінде болды. Қазіргі уақытта ертеректегі нанның жалғасын бүкіл әлемде әр алуан жармадан даярлайды, мысалы, мексикалық тортилья, үндінің чапатиі, қытай poa ping-і, шотландық сұлы жұқа наны, солтүстік америкалық жүгері жұқа наны және эфиопия инжері. Шелпек түріндегі нан көптеген ежелгі өркениетті елдердің тағамы болды: шумерлер арпа шелпегін жеді, ал б.з.д. ХІІ ғасырдағы мысырлықтардың көшедегі шатырлардан та деп аталатын қатты шелпектер сатып алуға мүмкіндіктері болды.
Ашытқыдан жасалған нан алғашқы рет Мысырда жергілікті жерде астықтың өсуіне қолайлы жағдайлардан пайда болды деп есептеледі, ал мұндай нанды даярлауға екі қасиетке ие болған бидай сұрпын шығару қажеттігі туындады. Мысырдың ертединастиялық кезеңінде жасалған алғашқы жетілдіруде алдын ала отқа кептірмей бастыратын бидай түрі табылды және өсірілді. Ашытқыдан жасалған нанның туындауына көмегі болған құрамында жеткілікті көп мөлшерде балауызы (ақуыз) бар бидай сұрпын табу екінші жаңалық болып табылды. Алғашқы ашытқы қамыры б.з.д. XVII ғасырда қолданыла бастады, алайда осындай қамыр илеуге болатын бидай өте сирек кездесті. Мұндай бидайдың жетіспеушілігі б.з.д. IV ғасырға дейін Мысыр мен Грекия арасындағы 300 жылдық қалыпқа келген сауда байланысы бола тұра Ежелгі Грекияға осы бидай түрінің жеткізілмеуінен қорытынды жасауға болады.
Нанның алғашқы түрі үшін қамырды ашытудың көптеген түрі бар. Ашытқы ретінде ауада болатын бактерияларды қолдануға болатын. Бұл үшін қамырды бірашама уақыт ашық ауада қалдыруға болатын еді. Бұл технология нан ашытқысын жасауда қазіргі уақытқа дейін қолданылып отыр. Үлкен Плиний галдар мен ибериялықтар сырадан алынған көпіршікті «басқа халықтар жасаған наннан да жеңілірек (тығыздау)» етіп жасау үшін қолданады. Сыра орнына шарап ішкен ежелгі дүниенің сол бөлігінде ашытқы ретінде жүзім шырыны мен ұн қоспасынан тұратын немесе шарап сіңірілген бидай кебектері қолданылды. Бірақ нан даярлауда қамырдың кішкене тілімін қалдырып, келесі күні ашытқы негізі ретінде қолдануға қалдыру тәсілі біршама кеңірек таралды. thumb|солға|260x260px|Бөлкелер мен бөлкедегі нанды еспелер
Көне заманның өзінде нанның әр алуан түрлері болды. Ежелгі грекиялық Афиней «Даналар тойы» шығармасында көне уақытта даярланған нанның кейбір түрлерін, тәтті тоқаш, печенье және басқа да пісірулерді суреттейді. Нан сұрыптарының арасында шелпек, бал қосылған нан, көкнәр дәні себілген саңырауқұлақ түріндегі бөлкелер және негізгі әскери тағам – шанышқымен қыздырылған еспе нандар еске алынады. Сол сияқты нанды даярлауда қолданылған ұнның түрі мен сапасының өзгешелік қасиеттері болды. Дифил атап өткендей, «бидайдан пісірілген нан арпа нанына қарағанда құнарлырақ, жеңіл таралады және сапасы да әрдайым жақсы болатын. Құндылығы жағынан тазартылған (жақсы еленген) ұн алғашқы орынды, кәдімгі бидай ұны – одан кейінгі, ал оның соңындағы орынды еленбеген ұннан жасалған нан иемденді».
Ортағасырдағы Еуропада нан тағамның негізгі орнын алып қана қоймай, үстел жабдығының бір бөлігі болып табылды. Үстелдің стандартты жабдығына ылғалды өзіне сіңіріп алатын тәрелке ретінде шамамен 15 х 10 см болатын кейбір нан кесектері қойылды. Ас ішіліп болған соң, тәрелке рөлін атқарған бұл нанның кесектері желініп қойылады, кедейлерге беріліп немесе олармен иттерін тамақтандырды. Тек XV ғасырда мұндай тағамға арналған ыдыстарды ағаштан жасап, нан «тәрелкелерді» қолдануды тоқтатты.
thumb|right|262x262px|Кесілген нан көптеген елдерде танымал болды. Отто Фредерик Роведдер нан кескішті ойлап тапқыш болып есептелді. 1912 жылы Роведдер нан кесе алатын машинада жұмыс істей бастады, кесілген нандар кеуіп қалады деп есептеп, бірақ наубайханалар мұндай машиналарды зауықсыз қолданды. Тек 1928 жылы Роведдер нанды кесе отырып орайтын машина ойлап тапқанда, кесілген нан танымал бола бастады. Мұндай нанды даярлайтын машиналарды қолданған алғашқылардың бірі Чилликотадағы, Миссуридегі наубайханалар болды.
Ұрпақтар аралығында кедейлер сұр және қара (қара бидай) нанын жегенінде, байлар үшін ақ нан жақсырақ болып есептелді. Алайда,XX ғасырда кейбір бұқара топтардың арасындағы жақсырағы керісінше болды – ақ нан құндылығы еленбей төменгі топтарға арналған деп есептеліп ассоциацияланғанда, сұр және қара нанды оның қоректілік құндылығының жоғарылығынан көбірек жеді.
Кейінгі жылдарда қамырды автоматты түрде даярлайтын үйде пісірілген нандары дәріптеле бастады.
Толығырақ
Нан – ең азы ұн мен судан тұратын қамырды пісіру, булау немесе қуыру жолы арқылы даярланатын азық-түлік өнімдері тобындағы біріктіретін атау. Көп жағдайда тұз қосылады, сол сияқты ашытқы сияқты қопсытқыш та бар. Сонымен бірге нанның кейбір сұрыптарына (зире дәні, жаңғақ, мейіз, кептірілген өрік және түйірлер (күнжіт, мак тұқымдары) сияқты) дәмдеуіштер қосылады.
Нан — ұннан дайындалатын тағам. Дәстүрлі қазақ қоғамында нан пісірілуіне, қоспасына қарай әртүрлі аталған. Әдетте пешке пісірілгендерін нан, отқа көміп пісірілгендерін күлше, таба мен тандырға пісірілгендерін бәтір, қазанға пісірілгендерін қарыма, майға пісірілгендерін бауырсақ, жайма деп атаған. Бұларды қамыр түрлеріне қарай ашыған, ашымаған деп те ажыратып атаған. Алайда жалпы тілдік ұғымда ұннан пісірген тағамдардың бәрін бір сөзбен нан деп атау қалыптасқан. Қазақтардағы ең ежелгі нан түрі ашытылмаған қамырдан жасалынған «қазақтың қара қатырмасы» болған. Қамырды ашытып, нан пісіру технологиясы үндіеуропалық халықтарға тән. Қамырды илеу үшін жалпы қалыптасқан тәсіл бойынша жылы тұзды судан басқа шалап, қымыз, шұбат, сүт, сорпа, сондай-ақ ащы қосып илесе дәмді болады.
Нанның негізгі үш түрі
Этнологтардың пікірінше, қазақ халқында астықтан нан өнімдерін пісіріп дайындаудың негізгі үш түрі бар: 1) Нанды қоламтаға көміп пісіру (көне тәсіл); 2) табаға, қазанға, тасқа жауып пісіру (көшпелілердің ежелгі тәсілі); 3) тоң майға, өсімдік (сұйық) майына қуырып пісіру. 1-тәсіл бойынша көмеш, қоламта нан, күлше дайындалды. Мұнда қамырды дөңгелектей жазып, оттың шоқ араласпаған ыстық қоламтасына көміп пісіреді.
Әлем халықтарындағы нанның түрлері
Нан — тамақ өнімдерінің ең танымал түрі. Көптеген елдерде оны даярлаудың өзіндік ұлттық рецепті болады.
Таба нан
Таба нан — табаға салып пісіріледі. Пісірер алдында қамыр бетіне бармақпен басып ойық жасайды. Қалыпқа салып пісірген наннан таба нан әлдеқайда дәмді де құнарлы.
Қолдану жолдары
Нанды жеке жеуге болады, алайда оны бутерброд түрінде кілегей, жержаңғақ немесе күнбағыс майымен, тосаппен, маргаринмен, джеммен, желемен, мармеладпен, балмен жейді. Сонымен бірге нан сэндвичтің негізі ретінде қолданылады. Ол тек қана пісірілген немесе қызартылған (мысалы, тостерде) болады және бөлме жағдайынан ыстық күйіне дейінгі температурада шектеусіз ұсыныла береді.
Дереккөздер
Санат:Ұн өнімдері
Деңгене
Деңгене (дәстүр). Соңғы жылдарда ұмытылып бара жатқан дәстүрдің бірі - осы деңгене. Екі немесе үш жігіт басын қосып ауқатты үйге «деңгене» жеуге келдік дейді. Оның шарты мынадай: үй иесі бір семіз қойды сояды да әлгі екі не үш жігіттің алдына қояды. Олар бір қойдың етін сорпасымен ішіп, жеп кетуі керек. Егер олар қойды жеп кетсе, қойдың құны сұраусыз, егер етті тауыса алмаса, олар үй иесіне екі қой төлеуге тиіс. Кей жерлерде мұны «сірне» деп те атайды. Тағы бір қызығы ел арасында бұрын бір қойды бір өзі жеп кететін мешкейлер көп болған. ХІХ ғасырдың соңында Арғын ішінде Тінет руында Шінтән деген атақты мешкей болыпты. Бір қой оның жұмырына жұқ болмайтын көрінеді. Қазақстанның оңтүстік жағында «деңгенені» қолданылуы басқаша. Бұл жақта 4-5 үй бірігіп бір малды ортақтасып сойып алады. Ол біткен соң тағы бір малды ортақтасып сояды. Сөйтіп кезектесе береді. Бұл негізінен қыста күн жылы болғандықтан соғым еті көп сақтауға келмейтіндіктен болар.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Қуақы
ҚУАҚЫ –   әжуа, мысқыл, шымшыма әңгімелерді жанынан шығарып айтатын күлдіргі өнерпаз. Қуақы түркі тілдес халықтарда, дәстүрлі қазақ қоғамында қиыннан қисын табар тапқыр, ой-қиялы жүйрік ділмар адамның жиынтық бейнесі ретінде көрініс тапқан. Мысалы, аты аңызға айналған Алдаркөсе, Жиренше шешен, Қожанасыр және Тазша бала есімдерімен байланысты күлдіргі әңгімелер ел арасында кең таралған. Қуақылар дәстүрлі мереке-жиындарда, шілдехана мен жәрмеңкелерде, той-думандарда өнер көрсеткен. Олардың өнері кейіпкерлерінің оқшау мінез-құлқын күлкі тудыратын қимыл-әрекеттер арқылы тұспалдауға құрылады. Белгілі халық Қуақылары Айдарбек,Битан-Шитан, Зәрубай, Күндебай, Қонтай-Тонтай, Мауқай, Текебай, Торсықбай, т.б-лардың өнері туралы Ш.Хұсайынов пен Қ.Қуанышбаев (”Шаншарлар”), Ғ.Мұстафин (“Мазасыз мейман”), Ж.Шанин (“Айдарбек”, “Торсықбай”), т.б. драматургтер пьесалар жазды. Қ. Қуанышбаев, Е.Өмірзақов, т.б. актерлар халық Қуақыларының өнерін кең пайдаланып, қазақ театр өнерінің ұлттық бет-бейнесі қалыптасуына игі әсер етті.
== Дереккөздер ==
Ұқсастық теориясы
Ұқсастық теориясы — физикалық құбылыстардың (процестердің, жүйелердің) ұқсастық шарттарын зерттейтін ілім.
Оның негізгі мақсаты — әр түрлі процестердің ұқсастық критерийлерін анықтау және олар арқылы сол процестердің қасиеттерін зерттеу. Егер физикалық жүйелердің сәйкес параметрлері бір-біріне пропорционал болса, онда олар өзара ұқсас деп есептеледі. Қарапайым геометриялық ұқсастықты жалпылау арқылы физикалық ұқсастық алынады. Геометриялық ұқсастық кезінде ұқсас пішіндер мен денелердің сәйкес элементтері өзара пропорционал болса, физикалық ұқсастық кезінде әр түрлі процестердің сәйкес параметрлері кеңістік пен уақыт бойынша пропорционал болады. Зерттелетін процестерді сипаттайтын өлшемсіз параметрлердің әр түрлі комбинациялары ұқсастық критерийлері (Ki) деп аталады. Ұқсас екі жүйенің өлшемді физикалық параметрлерінің мәндері әр түрлі болғанымен олардың өлшемсіз ұқсастық критерийлері (K2) бірдей болады. Ұқсас жүйелердің бұл қасиеті модельдеу теориясының негізін құрайды.
Мысалы
Қандай да бір құбылысты сипаттағанда (абс. тәуелсіз өлшем бірлігінде мұндай бірліктерге ұзындықтың, массаның және уақыттың өлшем бірліктері қолданылады) тәуелсіз n өлшем бірліктері A_1,A_2,A_3..., A_n пайдаланылсын. Бұл жағдайда кез келген физикалық шаманың туынды өлшем бірлігін мына түрде жазуға болады:. Q-шамасының өлшемділігі қатынасы арқылы p_1,p_2…, A_n сандық көрсеткіштерімен (дәрежелерімен) анықталады. Өлшемділігі [Χ]=[Q] әрбір X-тың шамасы X=xQ түрінде өрнектеледі, мұндағы x X-шамасының негізгі өлшемдер жүйесіндегі (A_1,A_2,A_3..., A_n) сандық мәндері. Егер физикалық процестер дифференциалдық теңдеулердің көмегімен зерттелетін болса, онда олардың анықтаушы параметрлері алғашқы және шекаралық шарттарды қанағаттандыра отырып, коэффициенттер ретінде осы теңдеуге кіруі тиіс. Ол теңдеуді өлшемсіз түрге келтіргеннен кейін оларда тек өлшемсіз коэффициенттер — ұқсастық критерийлері ғана қалады. Ұқсастық теориясы аэродинамикада, гидродинамикада, т.б. кеңінен қолданылады. Ол күрделі физикалық құбылыстарды сапалы теориясы тұрғыдан талдау жасауға және өлшемсіз анықтаушы параметрлер жүйесін таңдауға мүмкіндік береді. Бұл теория тәжірибені дұрыс қоюға және оның нәтижелерін дұрыс өңдеуге септігін тигізеді.
Дереккөздер
Санат:Физикалық құбылыстар
Г.Әлиев көшесі (Астана)
Г.Әлиев көшесі - А.Тоқпанов көшесінен басталып, Манас даңғылында аяқталады. Алпамыс, Жерек, Белжайлау көшелерімен қиылысады. Ұзындығы – 717,5 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Корифендықтар
Корифендықтар (Coryphaenidae) - алтын макрель, алабұға тұқымдастары теңіз сүйекті балықтары. Дене ұзындығы 70-тен 2 м дейін, салмағы 30 кг жетеді. Басы жалпақ, мандайлы. Арқа жүзу қанаттары басынан басталып құйрық жүзбеқанатына жетеді. Түсі ашық бояулы, арқасы көк-жасыл, бауыры күміс немесе алтын түсті; арқа жүзбеқанаты кою көк, құйрық жүзбеқанаты, сары. Қорегі, ұшқыш балықтар мен кальмарлар. 2 түрі бар, кіші корифен және үлкен корифен. Олар барлық мұхиттардың оңтүстік аймақтарының жоғарғы су тереңдігін мекендейді. ТМД кеңістігінің суларында үлкен корифен кездеседі. Ол Куриль аралдарының оңтүстігімен оңтүстік Приморье жағалауына Жетеді Кәсіпшілік балық түрі.
Дереккөздер
Санат:Биология
Афлатун жуасы
Афлатун жуасы (Allium aflatunense) – амариллистер тұқымдасының жуа туысына жататын Қазақстанда сирек кездесетін түр. Тек Батыс Тянь-Шаньда кездеседі. Қазақстан жерінен тыс Ферғада және Ұзынахмет жоталарында таралған. Жапырақты ормандар мен бұталар арасында, орта тау, кейде жоғарғы тау белдеулерінде шөптесінді беткейлерде өседі. Бытырап және сирек кездеседі. Өте әдемі сәндік өсімдік - сабағы биік, ұзын көкшіл топтанған жапырақтары бар, ақшыл күлгін гүлдері үлкен гүл шоғырында жиналған. Мәдени түрде төзімді, тұқымы арқылы көбейеді. Тек Алматыда ғана емес, тіпті Мәскеуде де жақсы өседі. Табиғи популяциялары пиязшықтарын тағамдық және жоғарғы сапалы желім алу мақсатында жаппай жинау нәтижесінде зардап шегіп отыр. Түрдің табиғаттағы жағдайына бақылау жасап, зерттеп, мәдени түрде өсіруді қолға алу керек.
Санат:Амариллистер
Джордж Эдвардс
Джордж Эдвардс (George Edwards; 3 сәуір 1694 — 23 шілде 1773) — британ табиғат зерттеушісі мен орнитологі, «британ орнитологиясының атасы».
Өмірбаяны
Эдвардс Эссекстегі Страдфорд (Лондон) қаласында дүниеге келген. Лондонда көпесте жеті жылдық оқуынан кейін (1716 жылға дейін), ол барлық Еуропа континентін айналып, табиғаттануды зерттеген, және өзінің жануарлар иллюстрацияларымен (әсіресе құстардың) танымал болды. Ол ғалым-табиғат зерттеуші Марк Кейтсбиден өңделу техникасын үйренді.
1743 жылы ол өзінің «A Natural History of Birds» еңбегінің бірінші томын шығарады, ал 1751 жылы төртінші томын жазды. «Gleanings of Natural History» (қосымшалармен бірге) еңбегінің үш томы 1758 және 1764 жылдар аралығанда жарық көрді. Екі шығармалары бірге 600-ден жуық гравюралар мен табиғаттану ғылымының субъектілер сипаттаулардан құрылған.
Роиха
Роиха — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Койда өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Жылулық нейтрондар
Жылулық нейтрондар – кинетикалық энергиясы 510–3 эВ-тен 0,5 эВ-ке дейін болатын нейтрондар. Олар нейтрондарды баяулатқыш орта атомдарымен жылулық тепе-теңдікке дейін баяулату арқылы алынады.
Пайдаланылған әдебиет
Санат:Физика
Осика (Миссисипи)
Осика (Osyka) — Миссисипи штатының Pike округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 481 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.7 км² шамасында. FIPS коды — 28-54640.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Аймақтық телефон байланысы
Аймақтық телефон байланысы — мемлекеттің бір аймағындағы телефон торабы.
Аймақтық телефон байланысы бір аймақтағы жергілікті әртүрлі желілерді станциялармен жалғауды және қалааралық, халықаралық желілерге қосуды қамтамасыз етеді. Қазақстанда Алматы, Қарағанды, Қостанай, Семей, Петропавл т.б. қалаларда аймақтық телефон байланысы бар. Оны орнату қалалық автоматтық телефон станциясының техникалық мүмкіндігіне және техникалық-экономикалық көрсеткіштеріне байланысты. Аймақтық телефон байланысы кабельдік, радиорелейлік, оптикалық-талшықты байланыс желілерімен жұмыс жасайды, сонымен қатар ғарыштық жүйелерді де пайдаланады.
Сілтемелер
Санат:Байланыс
Жаманадыр
Жамандыр сөзі мына мағыналарды білдіруі мүмкін:
Б. з. д. 584 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 584 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 584 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жаман Абралы
Жаман Абралы – Абай облысы Семей қалалық әкімдігі аумағында, Абыралы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 14 км жерде орналасқан оқшау тау. Ащысу және Қарасу өзендерінің суайрығы.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1113 м. Жаман Абралы тауы солтүстіктен оңтүстікке қарай 18 км-ге созылып жатыр, енді жері 14 км. Шығыс беткейлері тіктеу келсе, батысы көлбеулеу келеді. Маңайында Ащыбай, Қарашоқы, т.б. қыстаулар орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Силур мен девон жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Таудың қызғылт қоңыр топырағында австрия жусаны, бетеге өседі. Баурайында бидайықты шалғындар кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі таулары
Лангхаген
Лангхаген (Langhagen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Гюстров ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Панкальери
Панкальери (Pancalieri) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1985 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 124 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 10060.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Николай.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Жұдырықша
thumb|160px|Жұдырыкшалы механизм Жұдырықша - жанасатын тетікке қозғалыс беретін сырғанап пішінделген беті бар тетік. Жұдырықша - жұдырыкшалы механизмнің сырғыма беті бар тілімше, диск жөне цилиндр түріндегі тетігі. Оның көмегімен оған жанасқан тетік козғалысқа келеді. Жұдырықшалы механизм басқа да жылжымалы буындармен (итергішпен және қарнақпен) өзара әрекет ете отырып, жоғары кинематикалық жұпты құрайды. Жұдырыкшалы механизмнің іштей жану қозғалтқыштарының газ үлестіргіш механизмдерінде қолданылады.
Жұдырықша - сырғанауға пішінделген беті бар бөлшек, оның көмегімен жанасқан тетікке қозғалыс беріледі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Транспорт
Механикалык қысқы
Механикалык қысқы (Механический патрон) — бекіту үшін механикалық жүйені қолданатын қысқы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Әдірәм қалғыр
Әдірәм қалғыр - қазақ әйелдерінің сөз саптауында ренжіген кезде айтылатын кейіс сөз. Негізгі сөз әдірәм адыра сезінен бастау алады. Оның мәні бос, құр бекер дегенді білдіреді. Адырам қалғыр қолданыстық түрі негізінен қарғыс мәнінде айтылған. Бұл ноғайлы ақындары шығармаларында көптеп қолданылады. Сонымен қатар Әдірәм қалғыр - зілсіз әжуа немесе ойын-қалжың түрінде де қолданыла береді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Амфревиль-ле-Шам (Эр)
Амфревиль-ле-Шам (Amfreville-les-Champs) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Лез-Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27012, пошта индексі — 27380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 429 адамды құрады. Халық тығыздығы — 65,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Нидерландша Уикипедия
Нидерландша Уикипедия (Nederlandstalige Wikipedia) — Уикипедияның нидерланд тіліндегі бөлімі.
Бөлім 2001 19 маусымда ашылды және 2005 жылы 100 мың мақалаға жетті. Нидерландша Уикипедиясының белсенділік шыңы 2006 жылың ортасында байқалды, алты аптада боттармен Франция коммуналары бойынша 35 мың мақала қосылды. . 2011 жылдың аяғында 90 күнде биологиялық түрлер бойынша 250 мыңнан жоғары көлемі 1 Кб қысқа мақалаларды боттар жасады. . 2011 жылы 17 желтоқсанда бөлімнің мақала саны 1 миллионнан асты, соңғы 50 000 мақала 4 күнде жазылды, осы көрсеткішпен мақала саны бойынша Уикипедия бөлімдері арасында төртінші орынға көтерілді, басқа параметрлер бойынша артта қалып қойды. Осылай мақалалардың боттармен құйылуының нәтижесінде Нидерландша Уикипедия тереңдігін жоғалты.
Тарихы
thumb|upright|[[2008 жылы 30 қарашада Нидерландша Уикипедияда жарты миллионыншы мақала жазылды]] Бөлім 2001 19 маусымда ашылды және 2005 жылы 100 мың мақалаға жетті. Нидерландша Уикипедиясының тағы бір жеңісі 2006 жылың мамыр маусым айларының алты аптасында ботатармен Франция коммуналары бойынша 35 мың мақала қосылды. 2006 жылы 26 желтоқсанда бөлімнің мақала саны 250 мың, 2007 жылы 29 мамырда — 300 мың , 2008 жылы 17 қаңтарда 400-мыңыншы мақала, 2008 жылы 30 қаңтарда — жарты миллион мақалаға жетті. 2011 жылы 21 қазан айындағы бот арқылы мақалалар құю нәтижесі бойынша Уикипедияның нидерланд тілі бөлімі жапонша және орысша бөлімдерді озды, ал бот арқылы құйылған мақаларар саны 780 мыңға жетті. Осы бейнемен Нидерландша Уикипедия жетінші орынға шықты. Осы жылдың 31 қазанында, жаңа ботқұюлар нәтижесінде нидерланд бөлімі испанша және польякша Уикипедия бөлімдерін озды, ал 2011 жылдың 22 қарашасында — Итальянша Уикипедияны озып төртінші орынға көтерілді. Бөлім белсенділік көрсеткіші бойынша ірі тіл бөлімдері арасында 8 —10 орындарда орналасқан.
Санақ
thumb|380px|right|Нидерландша Уикипедияның өсуі 2023 жылдың 1 күніне сәйкес Нидерландша Уикипедияда  мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал  қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны - (тіл бөлімдері арасында тоғызыншы орында). Қолданбалы суреттердің барлығы Ортаққорға орналастырылған, шынымен Нидерландша Уикипедияда барлығы медиафайл бар.
Дереккөздер
Санат:Герман тілді Уикипедиялар Санат:Уикипедия бөлімдері Санат:Нидерланд тілі
IC 4708
IC 4708 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61605, ZWG 301.24.
Сыртқы сілтемелер
IC 4708 Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Нигде
Нигде (қала) (Niğde) – Түркияның орталығындағы қала. .
Нигде илінің әкімшілік орталығы. Халық саны 78 088 адам (ауылды аймақтағы халық санын қосқанда 99 308 адам). Теңіз деңгейінен орташа биіктігі – 1300 м. Қала Меландиз жанартауы мен Массиф тауларымен қоршалған. 1992 жылы қалада университет ашылып, қала мәдени маңызға ие болды. Консервативтік және діни қала. Нигде маңайында көне тарихи ескерткіштер орналасқан.
Тищенко
Тищенко — Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы, Чистов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Булаев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 7 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 227 адам (113 ер адам және 114 әйел адам) болса, 2009 жылы 151 адамды (87 ер адам және 64 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мағжан Жұмабаев ауданы елді мекендері
Маттео Работтини
Маттео Работтини (итал. Matteo Rabottini; 1987 жылдың 14-інші тамызында туылды, Пескара) — Италия елінің кәсіпқой велосипедшісі. Farnese Vini — Selle Italia командасының мүшесі. 2012 жылы Джиро д’Италия тауының патшасы болды.
Мансабы
Маттео Работтини, кәсіпқой велосипедші, Лусиано Рабботининінің баласы. Велосипед спортымен кіші жастарынан бері айналасуды бастады. 2006 жылы Aran Cucine командасымен келісім шарт орнатты. Сол командамен 4 жыл жарыстарға қатысқан. 2009 жылы ол 23 жастарға дейінгі Италия чемпионы болып атанды. Ол оның ең маңызды жеңісі болып табылады. Осы жеңіс оған Lampre-ISD кәсіпқой командасының тағылымгері болуға көмектесті.
2011 жылы Farnese Vini — Selle Italia командасымен келісім шарт орнатты. Ол сол құраманың ішінде Джирода сынға түсті. Ол осы жарыста 112 орынға ие болды. Ол сол жылы өзінің бірінші жеңісіне жетті. Түркия турында бірінші орын алды.
2012 жылы екінші рет Джироға қатысты. Ол сол жарыстың қаһармандарының бірі болды. Ол сол жарыстың патшасы атанып, бірінші орынды алды.
Санат:Италия велошабандоздары
Сан-Педро-Салавинера
Сан-Педро-Салавинера (Sant Pere Sallavinera) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анойя ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 168 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.95 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері