cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бүркітке қатысты ырым, жора
Саятқа шыққан аңшыны қазақ дәстүрінде аттандырмайды. Тек кетіп бара жатқанда: "Жолдарың болсын! Саяттарың сай болсын, қапжығаларың май болсын! - дегендей тілек айтады. Саят кезінде бөгде біреу кездессе аңшылар ''Байлансын-ақ;" дейсіңдер. Ал сәлем-тілекті бөгде адам бұрын айтса, аңшылар "Майлы шұжық айлансын-ак? деп тілектестік білдіреді.
Сондай-ақ қазақ құсбегілері қолындағы қыран құсы өлгенде дауыс шығарып жылап, жоқтау айтып, қайғыланған. Қазақ құсбегілері қыран құсы өлгенде кез келген жерге жерлей салмаған. Өлген құстың сүйегін биік қарағай немесе тағы басқа ағаш бастарына іліп қойған. Олай болмаған жағдайда қыранның өзі түлеп ұшқан ұясының маңына арулап жерлеген.
Көп жыл серік болған құсын қариялар қартайса да құрметтеп үй жанында ұстайды. Ал қайраты қайтқан қыранды құс тебінен қатты" деп қоя беретін де дәстүр бар.
Бүркіт - адамдарға бақыт әкеледі, егерәки ол жол үстінде кездесіп қалатын болса, жолы сәтті болады. Егер өшіксе, сол адам айықпас ауруға ұшырайды.
Халық ұғымында бүркіт бірнеше жыл қатарынан ұя салып, балапандарын басып шығарған ағаш қасиетті деп есептеледі. Оның ұясын бұзған адам бақытсыздыққа ұшырайды. Бүркіттің ұясын сипап, оған табынып, бала сұраған әйелдің баласы болады, әрі ол бүркіттей батыл, ер жүрек келеді. Бүркіттің түсіп қалған жүндерін жинап әкеліп, үйге іліп қойса, пәле-жала жоламайды. Парсылар күні бүгінге дейін егін бітік шықсын деп құс жүн-қауырсындарын егін сепкен кезде шашады."
Көңілі түскен адамға аушы құсты да сыйға тартқан. Айталық, атақты Әлібек батыр жылына алпыс түлкі, он қарсақ, он екі қасқыр алған құсын құлагер аты мерт болған жылы қолынан босатып қоя бергендігін әр қазақ жақсы біледі. Ұлы Абайдың Қарашолақ, Көкшегір деген құстары болғандығы мәлім. Қараханлылар кезеңінде салынған медресе, керуен сарай, мешіттердің кірер қақпаларында немесе қабырғаларында жеті бұтақты өмір ағашы бейнеленіп, оны екі арыстан күзетіп, екі басты бүркіттің ағашқа қонып отырған бейнелерін кездестіруге болады. Бұл жерде бүркіт ең күшті, алып құс. Ол адам өлгенде оның рухын қанатына салып, жеті қат көктен алып өтіп Аллаға жеткізуші деп санаған.
Құсбегілік өнердің мұсылман елдерінде ерте кезден қолдануына қарай шариғаттада орын алған. Құсбегілік жөнінде Хадистерде былай делінген: - Шариғат бойынша, құс иесінің көз алдында ғана аң аулау керек. Сонымен қатар алған аңын иесі барғанша жеп қоймау керек;
- Шариғат бойынша, құсты әрбір аңға не құсқа жіберген сайын Алладан рұқсат сұрау керек. Қыран құсты аңға немесе құсқа жіберген сәтте міндетті түрде құсбегі "Биссимилаһирахмани-рахим" деу керек.
- Қыран құс алған аң-құсты "Сенің жызығың жоқ" деп бауыздау керек.
- Хадисте былай деп жазылған: "Қолдағы қыран құсыңды еш уақытта азықтан қысып, ашықтырма, қарны тоқ болсын және дұрыс тәрбие бер".
- Қолға түскен тұз құсын егер қыран болмаса, міндетті түрде оны қинамай бостандыққа жіберу керек. Сондай-ақ қолда ұстаған сұңқарды бес-алты жастан кейін бостандыққа жіберу керек. Себебі ол да өз ұрпағын қалдыруға тиіс. Шариғат бойынша қыран құстың үясын бүзған адамға ешкім де сәлем бермеген және ол адамға ешқашан қыран құсты тәрбиелеу өнерінің құпиясын айтпаған.
Сайып келгенде, аушы құсты қолға ұстап алу, үйрету, баулып аңға салу көлденең өткен көк аттыға жолыға бермейтін, әркімнің пешенесіне жазылмайтын қадірлі де, қасиетті құбылыс. Сондықтан да дәстүрлі қазақ қоғамында Тәңірден берген ерекше бұл сыйды басқаға сыйлау, сатуға онша құлықтылық танытпауы былай тұрсын, құсбегіліктің қыры мен сырын бөгдеге үйрете бермейді. Отбасылық әулеттік сипаттағы бұл өнерді өз үрпағына аманаттап үйретіп, құсбегілікте қолданған құрал-жабдықтарымен қоса үйреткен құпия қыр-сырын "мұрагерлікке" қалдыратын, кие тұтатын өнер.
Сейдәзім Қадырбаев
Сейдәзім Қадырбаев - Торғай өлкесінен Алаш орда қозғалысына қатысқан тұлғалардың бірі, белгілі алашшыл қайраткер. А. Байтұрсынұлы, М.Дулатов секілді ұлт көсемдері елдің есті азаматтарын оятуға ықпал етті. Ол 1885 жылы қазіргі Қостанай облысының Жангелдин ауданында туған. Торғайдағы орыс-қазақ мектебін бітірген. Көп оқымаса да тумысынан зерек С.Қадырбаев көп білімді өмірдің өзінен үйренеді. Қызмет істей жүріп өздігін ізденіп, білімін толықтырады.
Бүркітке қатысты ырым, жора
Қазіргі заманда құсбегілер ата-бабалардың ұрпақтан ұрпаққа қалдырған салт-дәстүрін өскелең заман талабына сай жалғастыру мақсатында сыйлап, ерекше құрметпен қарайды.
Дереккөздер
Санат:Спорт Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Сейдәзім Қадырбаев
1913-1918 жылдар аралығында Орынборда сот кеңселерінде ұсақ қызметкер болып істейді. Сөйте жүріп көп нәрсені көкірекке түйеді, талай әлеуметтік істердің сырын түсінеді. Ең соңында халық үшін қызмет істеп, ел алдындағы азаматтық борышын ақтауға бел буады. Сәті түскенде, сол кезде Алаш қозғалысы жұмыс істей бастайды да, қазаққа қызмет етем деген ізгі ниетті азаматтардың талабын қайтармай, үмітін ұштап, өз қатарына тартады. С.Қадырбаев 1918 жылы Алаш орданың Торғайдағы әскери бөлімінің мүшесі болып кабылданады. Ол екі жыл бойы алашордашылар қатарында күрес жүргізеді.
1919 жылы Амангелді Имановтың өліміне себеп болған Торғайдағы кикілжіңдерге байланысты айыпталады. Тағылған айып дәлелденбей, көп кешікпей босатылады. Одан кейін де Алаш орда үкіметінде қызмет атқарады. Алаш орда таратылып, кеңес үкіметі орнағанда кеңшілікке ие болғандардың қатарында Қадырбаев та болса керек. Ол 1920 жылы Қазақ автономиялық кеңестік соңиалистік республикасы Әділет халық комиссариатының заң шығару бөліміне жұмысқа алынады. 1929 жылға дейін осы мекемеде жауапты қызметтер атқарады. Кеңес жұмысын қанша тиянақты істесе де, өкімет оның бір кездегі алашордашыл болғанын кешіре алмайды. Алаш ордаға қатысу кеңес үкіметі үшін өте ауыр қылмыс жасағанмен тең еді. Халықтар достығын ауыздан тастамайтын үкімет халықтардың теңдікке ұмтылған азаматтарын аяусыз жаншып отырған. 1929 жылы Алаш ордаға қатысқаны үшін Сейдәзім Қадырбаев тағы айыпталып, тұтқынға алынады. Аса ауыр айып тағылып, 1930 жылы Воронежге жер аударылады. Кейін үкімет оны босатады. Еліне келіп, біраз уақыт ел арасында жүреді. 1937 жылы ол кайта ұсталады. Бұл жолы тұтқыннан босап шығу мүмкін емес еді, Алаш шыл болғанын өзі де жасыра алмайды. Енді алашордашыларды жер аудару, түрмеге қамау дегендердің бәрі жеңіл жаза болып көрінеді де, үкімет оларды шетінен ату жазасына кеседі. Қадырбаев Сейдәзім 1937 жылы ату жазасына кесіледі. ]
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы Санат:Тұлғалар
Маркілеу
Маркілеу (Маркирование; labeling) — шартбелгілік таңбаны түсіру; ентаңбаны телу және жазу; белгілеулерді телу.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Майорга (Португалия)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 965 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,33 км² шамасында. Халық тығыздығы — 190,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Киелі Лоренсо (São Lourenço).
Кіші Хозья
Кіші Хозья — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Хозья өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Майорга (Португалия)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Кіші Хозья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Майорга (Португалия)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Кіші Хозья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бөшке
Бөшке - аз өлшемді ыдыс.
Дереккөздер
Санат:Техника
Фошиандора
Фошиандора (Fosciandora) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Лукка провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 670 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 55020.
Елді мекеннің қамқоршысы — святой Себастьян.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Дания Ұлттық футбол құрамасы
Дания Ұлттық футбол құрама командасы — халықаралық футбол жарыстарында Данияның атынан сынға түсетін ұлттық құрама. Басқарушы орган — Дат Футбол Одағы. 1992 жылғы Еуропа чемпионы. 1984 жылғы Еуропа чемпионатының қола жүлдегері. Жазғы Олимпиада Ойындарының үш дүркін күміс жүлдегері (1908, 1912, 1960). 1995 жылғы Конфедерациялар кубогының жеңімпазы.
Сазоновка
Қазақстан:
Дания Ұлттық футбол құрамасы
Тарихы
Әйгілі бапкер Зепп Пионтек команданы жаттықтырған соң Халықаралық ареналарда көзге түсе бастады. Пребен Элькяр-Ларсен, Микаэль Лаудруп, Йеспен Ольсен, Мортен Ольсен, Сорен Лербю секілді таланттар тізе қосып, 1984 жылғы Францияда өткен Еуропа чемпионатында жартылай финалға дейін жетті. Арада екі жыл өткен соң Мексикадағы әлем чемпионатында дебютант болса да, Германияны 2:0, Уругвайды 6:1, Шотландияны 1:0 есептерімен ұтып, 1/8 финалда шықты. 1/8 финалда 1:5 есебімен Испаниядан ұтылып қалды. Соған қарамастан, мамандар Зепп Пионтекті дат футболының тарихындағы үздік бапкер санайды.
Сазоновка
Ресей:
Дания Ұлттық футбол құрамасы
ЕУРО-1992
Топтық турнирдегі үшінші, соңғы матчтың 79-шы минутына дейін оларды ешкім плей-оффқа шығады деп ойламаған-ды. (Алғашқы екі турда оларда бір ғана ұпай бар еді). Франциямен өтіп жатқан матчтың 79-минутында Ларс Эльструп күтпеген жерде жеңіс добын соғып кетіп, құрамасын жартылай финалға алып шығады.
Жартылай финалда оларды азуын айға білеген Голландия құрамасы күтіп алды. Аты шулы құрамадан даниялықтар жасқанбайды да, ойын барысында екі рет есепте алға озды. Тек 86-минутта қақпа алдындағы қарбаласта Райкаард есепті теңестіріп кетті. Бәрібір матчтан кейінгі пенальтилер сериясында дат қақпашысы Петер Шмейхель керемет өнер көрсетіп, Дания құрамасы финалға шықты.
Дания құрамасы Еуропа Чемпионы атанды. Арада бір ай өткен соң Ким Вильфорттың қызы науқастан қайтыс болды...
Кейінгі жылдары
Бұдан кейін Дания футболшылары 1995 жылғы Конфедерациялар кубогында чемпион атанды. 1998 жылғы әлем чемпионатын да олар керемет өткізді. Тек 1/4 финалда ғана Бразилиядан ұтылды — 2:3. ЕУРО-2000 турнирінде топтан аса алмады. 2002 жылғы Әлем чемпионатында 1/8 финалда Англиядан ұтылып қалды (0:3). Дәл осындай есеппен ЕУРО-2004 ширек финалында Чехияға жол берді де, 2010 жылға дейін ешқандай ірі жарыстарға қатыса алмады. 2010 жылғы әлем чемпионаты мен ЕУРО-2012 турнирлерінде топтан шыға алмады.
Сілтемелер
Санат:Дания Ұлттық футбол құрамасы
Трансакциялық анализ
Дереккөздер
Санат:Психологиялық терминдер
Террасалар
Террасалар — кең мағынада таулардың, төбелердің, өзен аңғарларының беткейлеріне қиялай немесе жанаса біткен беті, сөл ғана горизонтальды болып келетін сатылы рельеф формасы. Террасалар үшке бөлінеді: 1) өзендік терраса — өзен қазіргі деңгейінен жоғары аққан уақытта пайда болған өзен аңғарының бұрынғы қалдың түбі (аллювиальды терраса). Эрозия базисі томендеген жағдайда өзен аңғар түбін бұрынғыдан да тереңдете жырып, деңгейі едэуір төмен жаңа аңғар түзеді, сүйтіп оның беткейінде сақталып қалған ескі аңғардың қалдықтары террасалар болып калады. Мұндай процестердің бірнеше рет қайталануы нәтижесінде аңғарлар беткейлерінде террасалардың бірнеше ярустары пайда болады; 2) көлдер мен теңіздердің жағаларында түзілген жағалық террасалар; 3) құрылымдық террасалар.
Дереккөздер
Санат:География
Патерно (провинция Катания)
Патерно (провинция Катания) (Paternò) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Викентий Сарагосский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Зағи Әбақова
Зағи Әбақова (1879 – 1970) – еңбек ардагері, шопан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қорғалжын ауданы Сталин ұжымшарының Жөкей бөлімшесінде бір отар қойды шығынсыз бағып-күткен. Еңбектегі жетістіктері үшін Еңбек Қызыл Ту, 2-дәрежелі ]]Отан соғысы]] ордендерімен марапатталған. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаттығына сайланған.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тұлғалар
Франц Иосиф
Франц Иосиф I (Franz Ioseph) (18.08.1830 - 21.11.1916) — Австрия императоры және Венгрия королы (2 желтоқсан 1848 - 21 қараша 1916). Габсбургтер әулетінен шыққан. 1849 жылы Ресейдің көмегімен Венгриядағы революцияны басты және елде абсолютизмді қалпына келтірді. 1867 жылы мемлекетті Австро-Венгрия біртұтас монархиясы етіп қайта құрды. 1879 жылы Франц Иосиф І Германиямен одақтастық шарт жасасты. Балқанда шапқыншылық саясат жүргізді, бұл бірінші дүниежүзілік соғыстың (1914-18) шығу себептерінің бірі болды. Ішкі саясатта Франц Иосиф І жұмысшы және ұлт-азаттық қозғалысына қарсы күрес жүргізді.
Дереккөздер
Санат:1830 жылы туғандар Санат:1916 жылы қайтыс болғандар Санат:Аустрия императорлары Санат:Габсбургтер Санат:Мажарстан корольдері
Динамо (футбол клубы, Минск)
«Динамо» («Дынама») — белоруссиялық кәсіпқой футбол клубы, Минск қаласынан. Клуб 1927 жылы құрылды. Өз алаңындағы ойындарын "Динамо" Олимпиада стадионында өткізеді.
Тарихы
1927 жылы 18 маусым күні смоленскілік клубтастарымен ойнап, 2:1 есебімен жеңіске жетті. Осы дата клубтың құрылған күні ретінде тарихта қалды.
1982 жылы Эдуард Малафеевтің басшылығымен КСРО чемпионы атанды. Осы жылдарда командада Юрий Курненин, Александр Прокопенко, Виктор Янушевский, Михаил Вергеенко, Сергей Боровский, Петр Василевский, Юрий Пудышев, Людас Румбутис, Андрей Зыгмантович, Георгий Кондратьев, Виктор Шишкин, Виктор Сокол, Сергей Алейников, Игорь Гуринович, Игорь Белов, Юрий Курбыко, Юрий Трухан, Сергей Гоцманов секілді футболшылар ойнады.
1982-13 маусымда еурокубоктерге қатысып, чемпиондар кубогінде 1/4 финалға дейін жетті.
Тәуелсіздік алған жылдары қатарынан бес рет Беларусь чемпионы атанды (1992-95).
КСРО
КСРО чемпионаты (Жоғары лига)
КСРО чемпионаты (1 лига)
КСРО кубогы
КСРО футбол одағы кубогы
БКСР чемпионаты
БКСР кубогы
Беларусь
Беларусь чемпионаты
Беларусь кубогы
Беларусь кубогы (маусымдық)
Сілтемелер
Санат:Беларусь футбол клубтары
Меня
Меня — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2064/220 орналасқан. Өзен ұзындығы 85 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Қиыршық тастар
Қиыршық тастар — 1) табиғи түрінде кездесетін көп қырлы ұсақталған тау жыныстарының жиынтығы; 2) арнайы ұсатылған тастар, екі түрде кездеседі: а) кәдімгі қиыршық тас — жол құрылысында, темір жолды балластауға және (ауыр) бетон жасағанда қолданылатын ірілігі 5тен 10 мм-ге дейінгі ұсатылған табиғи тастар мен металлургиялық қоқыс; б) жеңіл қиыршық тас — жеңіл бетон жасауға қолданылатын ұсатылған кеуек тау жыныстары мен отын қоқыстары.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
Фосс
Фосс (Fosses) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,61 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9598 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2658,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қамтамасыз ету алқабы
Қамтамасыз ету алқабы (Полоса обеспечения) — қарсыласпен түйіспейтін тысқары жерде қорғанысқа көшу кезінде, әдетте бірінші эшелонда, қорғалатын әскерлердің маңдайшебінің алдында, ал кейбір жағдайда қашықтықтағы қорғаныс шебінің алдында құрылатын алқап. Қамтамасыз ету алқабын құрудьің мақсаты: қарсыласты қорғанысының шын құрылысынан жаңылдыру және оны дайындау үшін уақыт ұту, қарсыластың күштері мен құрамын, іс-қимыл бағытын және сипатын уақытында анықтау, қарсыластың шабуылын кідірту, оның басты күштерінің алдын ала жазылуына және өзіне ыңғайлы бағытта шабуылдауға мәжбүр ету, оның адам күштері мен техникасын қорғаныс шебінің алғы шебіне жеткізбей шығынға ұшырату. Қамтамасыз ету алқабының тереңдігі операция мақсаты мен мәнісіне, жергілікті жердің сипатына, сондай-ақ қорғанысты ұйымдастыруға берілген уақытқа байланысты анықталады. Қамтамасыз ету алқабы бірнеше позициядан, қорғаныс тораптарынан және бөгеттер жүйесінен тұруы мүмкін. Қамтамасыз ету алқабы минажарылғыш бөгеттер, торуылдар, қиратулар және т. б. кеңінен қолданылып, дайындалған позицияларда кезекпен ұрыс қимылдарын жүргізетін қалқалаушы әскерлердің алдыңғы жасақтарымен немесе бөлімдерімен қорғалады.
Иерархиялық модельдеу
Иерархиялық модельдеу (Иерархическое моделирование; design hierarchy) — компьютер өнімділігін бағалау кезінде қолданылатын және компьютерлік жүйені ішкі жүйелердің өнімділік сипаттамасының сараптамасында және жалпы өнімділікті бағалау үшін осы сараптаманың нәтижелерін қолдануда ішкі жүйенің иерархиясы ретінде көрсетуге негізделген әдіс.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Бетти Холбертон
Фрэнсис Элизабет «Бетти» Холбертон — (7 наурыз 1917 жыл, Филадельфия, Пенсильвания - 8 желтоқсан 2001 жыл, Роквилл, Мэриленд ) - американдық компьютерлік бағдарламашы. Алғашқы электронды-есептеуіш машинасы ЕНЫАЦ( ағыл. ENIAC) жобосына қатысқан ең бірінші алты бағдарламашыларының бірі. Бағдарламаларды түзетуге арналған үзіліс нүктесінің ойлап табушысы.
Фосс
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Фуэнтеспальда
Фуэнтеспальда (Fuentespalda) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Матаррания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 341 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3000 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Бетти Холбертон
Өмірбаяны
Холбертон 1917 жылы Пенсильвания штатындағы Филадельфия қаласында Фрэнсис Элизабет Снайдер атымен дүниеге келген. Пенсильвания университетіндегі ең алғашқы күндерінде математика профессоры оның үйде бала тәрбиесімен айналысқан жөн деп айтты. Алайда, оның оқу бағдарламасы оған көп саяхаттауға мүмкіндік бергендіктен, Холбертон журналистика мамандығына оқуға түсуге шешім қабылдайды. Сонымен қатар, журналистика мамандығы 1940 жылдары әйелдер үшін табысты мансапқа қол жеткізуге болатын саланың бірі болды.
Мансабы
Екінші дүниежүзілік соғысынан кейін, Холбертон Remington Rand корпорациясында және Ұлттық стандарттар бюросында жұмыс істеді. 1959 жылы Холбертон қолданбалы математика David Taylor Model Basin зертханасында бағдарламалау зерттеулерінің жетекшісі болады. Ол UNIVAC үшін басқару тақталарын әзірлеуге көмектесті, және пернетақтаның жанында орналасқан сандық панель және көрінісін UNIVAC инженерлерді қара түстен сұрғылт-сарғыш түске ауыстыруға көндірді. Кейінірек бұл түстер компьютерлердің негізгі түстеріне айналды. Ол алғашқы жылдам бағдарламалау жүйесін (сұрыптау / біріктіру) жазған адамдардың бірі. Холбертон ойын карталарының палубасын екілік сұрыптау функциясы үшін шешім ағашын әзірлеуге қолданды және жұмыс кезінде мәліметтерді оқу мен жазуда он таспа құрылғысын қолданатын код жазды. 1950 жылғы АҚШ санағы кезінде қолданылған алғашқы статистикалық талдау пакетін жазды.
1953 жылы 1966 жылға дейін өмір сүрген Мэрилендтегі Әскери-теңіз флотының қолданбалы математика зертханасында кеңейтілген бағдарламалаудың бастығы болды. Қазіргі заманғы бағдарламалау тілдерінің прототипі болып саналатын BINAC-қа арналған C-10 нұсқаулар жинағын, Холбертон Джон Моклимен бірге жасады. Сонымен қатар, COBOL және Fortran бағдарламалау тілдерінің алғашқы стандарттарын Грейс Хоппермен бірге жасауға көмектесті. Кейінірек, Ұлттық стандарттар бюросының қызметкері ретінде Fortran тілдік стандартының алғашқы екі шығарылымын («Fortran 77» және «Fortran 90») жасауға белсенді қатысты.
Ол 2001 жылы 8 желтоқсанда Мэриленд штатындағы Роквилл қаласында 84 жасында бірнеше жыл бұрын жүрек ауруы, қант диабеті және инсульт асқынуының салдарынан дүние салды.
Қамтамасыз ету алқабы
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Еловый (Базыра тармағы)
Еловый — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Базыр өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Руффиньяк-де-Сигуле
Руффиньяк-де-Сигуле (Rouffignac-de-Sigoulès) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,52 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24357, пошта индексі — 24240.
Волунтаун (Коннектикут)
Волунтаун (Voluntown) — Коннектикут штатының New London округіне жататын АҚШ қаласы.
Руффиньяк-де-Сигуле
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 344 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,76 адам/км².
Волунтаун (Коннектикут)
Қала тұрғындарының саны 2631 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 103.1 км² шамасында. FIPS коды — 09-78600.
Руффиньяк-де-Сигуле
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Волунтаун (Коннектикут)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Клегерек
Клегерек (Cléguérec) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 62,99 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2880 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
25 қараша
Қарашаның 25 — Григориан күнтізбесінде жылдың 329-шы күні (кібісе жылдарда 330-шы). Жылдың аяғына 36 күн қалады.
Брекер
Брекер - қаңқа және бедер арасында орналасқан шина қаптамасының жастық қабаты.
25 қараша
150px|right|thumb|Динамит Мейрамдар
Оқиғалар
Брекер
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері Санат:Техника
25 қараша
Туғандар
Қайтыс болғандар
IC 5346
IC 5346 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 72105, ZWG 476.110, NPM1G +24.0548.
Сыртқы сілтемелер
IC 5346 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
(946) Поэзия
(946) Поэзия — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1921 жылы 11 ақпанда Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Поэзия құдайы есімімен аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Эстервурт
Эстервурт (Oesterwurth) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Дитмаршен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 252 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 51 140. Муниципалитеттің басшысы — Йохан-Вильхельм Кнопф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Таңғажайып хайуандар және опар мекендейтін аймақтар (фильм)
«Таңғажайып хайуандар және опар мекендейтін аймақтар» (Fantastic Beasts and Where to Find Them) — режиссері Дэвид Йейтс, фильм Жоан Кэтлин Роулиң кітабының желісімен түсірілді. Хәрри Поттер туралы серияның спин-оффы. Басты сагадан 65 жыл бұрынғы оқиға суреттеледі. Фильмнің әлемдік тұсаукесері АҚШ-та 10 қараша 2016 жылы болды. .
Дереккөздер
Санат:Дэвид Йейтс фильмдері Санат:АҚШ фэнтези фильмдері Санат:Ұлыбритания фэнтези фильмдері Санат:АҚШ шытырман оқиғалы фильмдері Санат:Ұлыбритания шытырман оқиғалы фильмдері Санат:Warner Bros. фильмдері
Лиственничная (Выкошма тармағы)
Лиственничная — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Выкошма өзенінің сол жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үңгір қорқауы
Үңгір қорқауы плейстоцен кезеңінің 2-жартысында тіршілік еткен. Олар мамонт таралған жерлердің бәрінде кездеседі. Әсіресе, олардың ең көп тараған жерлері Еуропаның шығысы (Молдавия, Украина, Польша, Оңтүстік Орал және Солтүстік Кавказ). Негізінен үңгірлер мен жартас жарықтарының қуыстарына мекендеген.
Дереккөздер
Санат:Қорқаулар Санат:Жойылып кеткен жануарлар Санат:Плейстоцен сүтқоректілері Санат:Үңгір фаунасы
NGC 4527
NGC 4527 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 23 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4527 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41789, UGC 7721, MCG 1-32-101, ZWG 42.156, VCC 1540, IRAS12315+0255.
Монэтт (Миссури)
Монэтт (Monett) — Миссури штатының Барри округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 16.9 км². FIPS коды — 29-49196. нобай
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 8873 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Барри округы (Миссури)
Еуропа ойындары
thumb|250px|[[Еуропа олимпиадалық комитеттеріне кіретін Еуропа мемлекеттері]] Еуропа ойындары (European Games) — Еуропалық құрлықтың атлеттері арасында өтетін аймақтық халықаралық комплексті спорттық жарыс, Еуропа олимпиадалық комитеттері (ЕОК) әр төрт жылда бір рет ұйымдастырмақ халықаралық жарыс. Бірінші Еуропа ойындары 2015 жылы 12-28 маусым аралығында Әзірбайжан астанасы Баку қаласында өтті.
Алғашында тек Жазғы ойындарды өткізу жоспарланған, дегенмен қысқы Еуропа ойындарын өткізу туралы ұсыныстар да бар.
ЕОК мүшелігіне орай, Еуропалық ойындарға Еуропада орналасқан жалпы шақырылған мемлекеттер (тек Ватиканнан басқасы), тағы да кішігірім Ресей, Түркияның еуропалық бөліктері, Еуропаға кішігірім бөлігі кіретін Әзірбайжан және Грузия, және Азияда толықтай орналасқан Армения, Кипр, Израиль, және кіші бөлігі кіретін Қазақстан қатыспайды.
Тарихы
Басқа құрлықтардың өз ойындары бар. 2011 жылы XVI Панамерикадық ойындар Мексикада өтті, XII Панараб ойындары — Катарда және X Африка ойындары — Мозамбикте. XVI Азия ойындары 2010 жылы Қытайда өтті.
thumb|left|270px|[[Баку — бірінші Еуропа ойындары өтетін қала]] 2011 жылы сәуірде Еуропалық олимпиада комитетінің президенті Патрик Хики Еуропа ойындарын өткізу туралы ұсыныс білдірді, оған барлық Олимпиадалық спорт түрлері кіретінін жария етті. Хикидің ұсынысын Халықаралық олимпиада комитетінің президенті Жак Рогге де қолдау білдірді. Егер ұсыныс сәтті болса ойындар, жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионаты және жүзуден Еуропа чемпионаты сияқты жеке шараларға қосымша шара ретінде, немесе оларды ауыстыру мүмкіндігі жоспарланды. Хикидің айтуынша 49 еуропалық ұлттық олимпиада комитеттерінің 47-сі оның шешімін құп алған. Алғашқы демеушілердің қимылын Хики «колоссалды» деп деп мәлімдеді. Сол кезде бірінші Еуропа ойындарын 2015 жылдың маусымында өткізу жоспарланды.
Спорт түрлері
Еуропа ойындары бағдарламасына енгізілген спорт түрлері келтірілген. 2015 жылы Ойындардың ресми сайтына сəйкес ,жарыстар спорттың 30 түрінен келтірілген.
26 қараша
Қарашаның 26 — Григориан күнтізбесінде жылдың 330-шы күні (кібісе жылдарда 331-ші). Жылдың аяғына 35 күн қалады.
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:Қарашаның 26 күніндегі мерекелер
Сыртқы сілтемелер
Санат:26 қараша
Бояулы шытыршық
Бояулы шытыршық (Isatis tinctoria) — орамжапырақ тұқымдасының шытыршық туысына жататын өсімдік.
Мұның садақ тәрізденген жапырағынан индиго дейтін бояу шығады; онымен шұға боялады.
Дереккөздер
Санат:Орамжапырақтар
Десенсибилизация
Десенсибилизация —қайталап егілетін белгілі бір аллергенге сезімділік жауапты бәсеңдету. Ол үшін аллергеннің толық дозасын егу алдында оның ең аз мөлшерін егеді. Әдетте тәнді десенсибилизация қосалқы дәрігерлік әдістерімен (антигистаминндік препараттар, бүйрек безінің гармоны) аралас қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Сейтек (Сібір хандығы)
Дереккөздер
Санат:Сібір хандығы Санат:Тайбұғалықтар
Эрик Леннард Берн
Эрик Леннард Берн − (Eric Lennard Berne, нағ. аты: Леонард Бернстайн, 10 мамыр 1910, Монреаль, Канада — 15 тамыз 1970) - америкалық психолог және психиатр. Негізінен сценарлық анализ және транакциялық анализ құраушысы ретінде белгілі. Психоанализ, жүйке аурларын және психикалық ауруларды емдеудің жалпы әдістерінің идеясын дамыта отырып, Берн назарын жеке тұлғалар арасындағы қарым-қатынас негізінде жатқан, бір нәрсеге қарай жылжу, ұмтылу дегенді білдіретін "трансакция" сөзіне аударды. Жасырыңқы мақасатқа ие кейбір трансакция түрлерін ол ойындар деп атады. Берн 3 эго-күйді қарастырды: ересек, ата-ана және бала. Берннің ойы бойынша, адам қоршаған ортамен қарым-қатынасқа түскенде, осы күйлердің бірінде болады.
Дереккөздер
Санат:1910 жылы туғандар Санат:1970 жылы қайтыс болғандар
Қышабас
Қышабас, сурепка (Barbarea) – орамжапырақ тұқымдасына жататын екі не көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанда орманды шалғындар мен егістік жерлерде, өзендер мен көл жағалауларында, кейде тау беткейлерінде өсетін 4 түрі бар. Соның ішінде жиі кездесетіні – кәдімгі қышабас (B. vulgarіs). Оның биіктігі 30 – 70 сантиметр, төм. жапырағы лира тәрізді, 2 – 4-тен топтанып өседі, жоғарғылары тұтас болады. Сары түсті гүлдері шашақ гүлдеріне топталған. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, жеміс салады. Жемісі – қос жақтаулы, төртқырлы бұршаққын. Тұқымының құрамындағы 25 – 36%-дай шала кепкен май әсерінен бұл өсімдік улы болып келеді. Оны үй жануарлары мен құстар жемейді. Кавказда кей түрлерінің жапырағы салат ретінде дастарқан мәзіріне кіреді. Шірнелі өсімдік, гүлімен жібек маталарды сары түске бояйды.
Дереккөздер
Санат:Орамжапырақтар
Турвиль-ла-Шапель
Турвиль-ла-Шапель (Tourville-la-Chapelle) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76704, пошта индексі — 76630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 516 адамды құрады. Халық тығыздығы — 66,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Арбаш
Арбаш — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Арбашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 232 адамды құрады. Пошта индексі — 452889, ОКАТО коды — 80204802001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 189
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1783 жылы 27 қыркүйекте Herschel Caroline Lucretia астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 189 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 301.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Қарақұрт (шоқжұлдыз)
Линц (футбол клубы)
Сілтемелер
Санат:Аустрия футбол клубтары
IC 909
IC 909 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан SBa (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48408, UGC 8661, MCG 4-32-23, ZWG 131.22, PGC 48446, KUG 1338+247.
Сыртқы сілтемелер
IC 909 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Мартинганса
Мартинганса (Martingança) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Алкобаса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 039 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,92 км² шамасында. Халық тығыздығы — 116,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Аулла
Аулла (Aulla) — Италиядағы қала, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Масса-Каррара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 456 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 172 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 59 км² шамасында. Пошта индексі — 54011.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Caprasio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Педра-Бранка-ду-Амапари
Педра-Бранка-ду-Амапари (Pedra Branca do Amapari) — Бразилиядағы муниципалитет, Амапа штатында орналасқан. Оңтүстік Амапа мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Макапа экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7800 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9495 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Амапа елді мекендері
Бояулану
Бояулану — анизотропты денелердің, мыс., кристалдардың ақ жарықта әр бағыттан қарағанда әр түрлі түсте көрінуі. Заттың бағыты мен үйектелуі әр түрлі сәулелерді сіңіру спектрлерінің айырмашылығына байланысты.
Дереккөздер
Санат:Геология
Фуэнферрада
Фуэнферрада (Fuenferrada) — Испаниядағы қала. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Куэнкас-Минерас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,22 км² шамасында.
Қазақ мифологиясы
Адам өлгеннен кейін аруаққа, тәнсіз рухқа, Құдайдың қызметшісіне, оның әмірін орындаушыға, жердегі тірлігіндегі өзімен туыстас ру мен тайпаның желеп-жебеушісіне айналады. Аруақ деп о дүниеге ерте кеткен туыс, бабаларды айтады. Қасиет тұтылатын аруақтар – атақты адамдардың, данагөйлердің, билер мен батырлардың аруақтары. Сонымен бірге әрбір адамның өзінің қолдаушы аруағы болады деп есептеледі, ал, кейде олар бірнешеу болады.
Дию- (Дәу) – қиял-ғажайып ертегінің кейіпкері. Диюды кейде қазақ ертегілерінде дәу деп те атайды. Қазақта дәу ертегіде кездеседі, ол алып денелі, жалғыз көзді, кейде екі басты, үсті түкті құбыжық кейпінде, демек оның бойында хаостың қалдығы бар. Ол ертегіде әйелдерді ұрлайды, оны зорлықпен иеленіп отырады, иен таудың үңгірінде өмір сүреді, адамның етін жейді, қара күштің иесі, аңғал, сонымен бірге адамға жат әрекетке баратын қатігез кейіпкер.
Шайтан— діни танымда Құдайдың қаһарына ұшыраған, адамды азғырып аздыратын, өзімен бірге тозаққа әкетуді мақсат ететін пері. Шайтан оттан жаратылған, Ібілістің бұйрығын орындаушылар. Адам баласына тек дұшпандық ойлайды, бірақ оның дұшпандығының өзі Рахымды Құдайдың құдіретімен адамның рухани толысуына қызмет етуі мүмкін. Әрбір адамның бойында періштесімен қатар өзінің Шайтаны болады. Шайтан адамның бойындағы нәпсілік құштарлықтарын қоздыру арқылы әрекет жасайды, күнәлі істерге бастап, құлшылығына кедергі жасайды, адамды түзу жолдан тайдыруға, сөйтіп, түбінде тозаққа түсуге итермелейді. «Мен адам ұрпақтарын алдынан, артынан, оңынан, солынан келіп, азғырамын. Ей, Раббым, сен өзіңнің құлдарыңның көбін, берген нығметтеріңнің қадірін біліп, шүкіршілігін қылатындардың қатарынан таппайсың» (әл-Ағраф сүресі, 17-аят) деген Шайтаннан пана табудың жолы Алла есімін көп еске алып, зікір ету.
Далалы жерлердің өзендерінде, қамысты сай-салаларында, иірімді тұмаларда (кішірек бастау, бұлақ) сұлу арулар – су перілері өмір сүреді. Қазақтар оларды Күлдіргіш деп атайды. Күлдіргіштер су түбінде жасырынады. Сол себептен қамыс пен құрақ өскен жайылма айдын қауіпсіз, тыныш болып көрінеді. Ағаштардың жуан діндерін аймалаған су ақырын ағып жатады. Қайраңды саланың мөлдір суында серке балықтардың шорши жүзгені жоғарыдан байқалып тұрады. Осындай аялы да саялы жерлерде қауіп бар деп ешкім ойламайды. Тұңғиықта, сарғыш қоңыр өзен балдырында Күлдіргіш жасырынатынын біле бермейді. Перілер жалаңаш келіп, шомылып жүрген жас жігіттерді қызықтырып, арбайды, еліктіріп, қастарына шақырады. Жігіт жақындай бергенде жармаса кетіп, ұзын қолдарымен мойындарынан орай қысып, өлгенше қытықтап, су түбіне, балдырлы түнекке тартып әкетеді.
Албасты- су тылсымына байланысты әзәзіл пері. Албастылар өзен-көлдердің маңайын мекен етіп, ақ шашы жалбыраған, емшегі арқасынан асып салбыраған ұсқынсыз әйел кейпінде көрінеді. Әдетте, ол жағалауда жайбарақат шашын тарап отырады. Албастылар жансыз заттар мен жануарлар кейпіне енеді деген нанымдар бар. Ең қаскүнем зиянкес албастылар қара, қалғандары сары болады. Олардың қолында әрқашан да сиқырлы кітап, тарақ, күміс теңге жүреді. Албастының күйеуі – әзәзіл Теміртөс сайтан. Ол – орманда мекендейтін пері. Албастылар адамның түсіне еніп, шошытып, ауруға шалдықтырады. Әсіресе, жас босанған әйелдер мен жаңа туған сәбилерге өш.
Жезтырнақ – имек жез мұрынды, үлкен жез тырнақты, сұлу жас әйел кейпіндегі жын-пері тектес мақұлық. Жезтырнақ ғаламат зор қара күш иесі, ащы даусы жер жаңғырықтырады. Өзінің айқайымен ол құстар мен ұсақ хайуанаттарды өлтіре береді. Кейбір мифтік ертегілерде жолы болғыш аңшылар жезтырнақтарды айламен жеңеді. Сондай аңыздардың бірінде іңір қараңғысында бір жас келіншектің алаулатып от жағып отырған аңшының қасына келгені баяндалады. Аңшы оны дәмге шақырады. Ол үнемі, тіпті тамақ жеп отырғанда да мұрнын жеңімен көлегейлей бергеніне қарап әйелдің пері екенін аңғарады. Әйел кеткеннен кейін аңшы оттың қасына бөрене тастап, оны өз киімімен жабады да, мылтығын оқтап, ағаш басына шығады. Түнде жезтырнақ қайтып келіп, бөренені тарпа бас салады, тырнағы ағашқа бойлай кіріп кетеді. Сол кезде аңшы әзәзілді дәл көздеп атып өлтіреді.
Жауыз пері обыр түнде молаларды кезіп, өлген кісілердің мәйіттерін қазып жейді. Көбіне-көп обыр – қаусаған өлмелі кемпір. Ол қараңғы түнде келіп, тауықтың жұмыртқасын ұрлайды, сиырдың сүтін еміп қояды, қорада тұрған малды айдап әкетеді. Кейбір обыр ұйықтап жатқан адамдардың қанын соратын қансорғыш қара мысыққа айналады. Зұлым адамның жаны обыр болады. Ол тыншымай, адамдардың зәре-құтын алып, берекесін қашырады.
Ұсқынсыз жәдігөй Мыстан кемпір адамдарға көп жамандық жасайды. Мыстан балаларды ауыстырып қояды, бәйгелерде тұлпарды қулықпен басып озбақ болады. Өзі жер асты патшалығында ұстайтын тұтқындарды жейді, дәудің ұлдарымен бірге өлілер мен тірілер әлемінің шекарасындағы о дүниенің, Еркіліктің жер асты патшалығының есігін күзетеді. Кейбір мифтерде Жалмауыз кемпір – қорқынышты құбыжық. Бұл әзәзіл адам тұрағынан аулақ, таулар мен ормандарда өмір кешеді. Алба-жұлба киінеді.
Ит мұрыны өтпес ормандарда, көнерген тау соқпақтарында, адам аяғы сирек басатын ми батпақтар арасында жауыз орман перісі – Көнаяқ тіршілік етеді. Аяқтарының орнында қайыс белбеу болады. Өздері адам ұшырасқанша тырп етпей күтіп жатады екен. Меңіреу жыныс орман ішінде адам келе жатса, кенет алдынан шыға келіп, таңырқаған жолаушыны атымен атап, жайма-шуақ сөйлесіп, жол көрсетуге уәде береді. Сөйтіп, сенімге кіріп алған Көнаяқ қалжыраған жолаушыға қарғып мініп, оны қайысымен байлап-матап, әбден әлі құрып, өлесі болып құлағанынша қуалап мініп жүреді.
От – Ұмай Тәңір-Ананың адамға сыйлаған жылуы мен ризығын бейнелейтін құдірет (ежелгі түркілер солай деп санаған). От-Ана құдайы Ұмай Тәңір-Ананың табанынан жаралған. Оның әкесі – құрыш, шешесі – шақпақ тас. От-Ана адамның үйінде, ошағында өмір сүреді. Адамдардың жаратылып, өмірге келуі От-Ананың желеп-жебеуімен болады. Қазақтардың отбасында жаңа түскен жас келін алғаш табалдырықтан аттағанда, күйеу жігіттің анасы немесе басқа бір егде әйел алақанын отқа жылытып, сонымен қалыңдықтың бетінен сипайды. Табиғат пен тіршілік – адам қиялының қайнар көзі. Мифтерде халықтың шынайы тұрмыс-тіршілігі де, адамдар арасындағы өзара қарым-қатынастар да көрініс тапқан.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақ мифологиясы
Кіші Шайтановка
Кіші Шайтановка (Кіші Шайтанка) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 1697 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Көксерке
Көксерке (Sander lucioperca) – алабұға тұқымдасына жататын жыртқыш балық.
Бұлар табиғи жағдайда Балтық, Қара, Азов, Каспий, Арал теңіздерінің су алаптары және Эгей теңізіне құятын Марица өзенінде кездеседі. Қазақстанда Жайық – Каспий, Сырдария – Арал, Сарысу, Балқаш – Алакөл, Талас, Ертіс, Нұра су алаптарында тіршілік етеді. Ұзындығы 35 – 45 (91) см, салмағы 400 – 900 (11,3 кг) г. 10 – 12 (16) жыл тіршілік етеді. Ұзынша денесі екі бүйірінен сәл қысыңқы. Жақтары мен таңдайында шошақ тістері бар. Майда қабыршағы құйрық қанатының түбіне шейін, басында желбезек қақпағына дейін жауып жатады. Бүйірінде 9 – 14 қоңыр көлденең жолақтары бар, майдаларында анық көрінеді. Жақын орналасқан екі арқа қанатының біріншісі тек тікенекті талшықтардан тұрады. Кеуде, құрсақ және аналь қанаттары ақ немесе солғын сары түсті болады. Арқа және құйрық қанаттары көптеген майда қоңыр дақтардан шұбар болып көрінеді. Жыныстық жағынан көпшілік жағдайда 2 – 4 жасында жетіледі. Әрбір аналық уылдырығын (54,6 мыңнан 170 – 180 мыңға дейін) су температурасы 12 – 15°С болғанда (наурыздың аяғы – сәуірдің басынан мамырдың аяғына, кейде маусымға дейін), суы таза, майда тасты, өсімдік қалдығы бар тұнба-топырақты жерлерге шашады. Оны аталықтары қорғайды, бұл мезгілде олар қоректенбейді. Өте майда шабақтары зоопланктонмен, сәл ересектері зообентоспен (мизидалар, креветкалар, бүйірімен жүзушілер, хирономидтердің дернәсілі, т.б.) қоректенеді. Мөлшері 5 см-ге жеткенде балықпен қоректенеді. Басқа жыртқыш балықтар сияқты бұларға каннибализм тән. Көксеркенің еті дәмді, қылтанақсыз, кәсіптік маңызы бар балық. Сондай-ақ олар сулардың тиімді биомелиораторы болып саналады.
27 қараша
Қарашаның 27 — Григориан күнтізбесінде жылдың 331-ші күні (кібісе жылдарда 332-ші). Жылдың аяғына 34 күн қалады.
Подера
Подера (грек. podaire — төсек, ұлтан) — қисыққа жүргізілген жанамаларға берілген нүктеден түсірілген перпендикулярлардың табандары болатын нүктелер жиыны анықтайтын қисық. Берілген нүктенің орнын ауыстырсақ, қисықтың подерасы да өзгереді. Берілген қисықтың әр түрлі нүктеге қатысты подерасы шексіз көп. Бастапқы қисық подераның антиподерасы деп аталады. Шеңбердің центріне қатысты подерасы осы шеңбердің өзі болады, ал өзіне тиісті нүктеге қатысты подерасы кардиоида (грек. kardi — жүрек және eidos — тәрізді) болады. Шеңбердің өзінен тысқары орналасқан нүктеге қатысты подерасы Паскальдің ұлуы деп аталатын қисықты анықтайды. Шеңбердің ішінде орналасқан нүктеге қатысты антиподерасы эллипс, ал сыртында орналасқан нүктеге қарасты антиподерасы гипербола болады.
27 қараша
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:Қарашаның 27 күніндегі мерекелер
Сыртқы сілтемелер
Санат:27 қараша
Подера
Теңдеулер
Жалпы жағдайда, (x_0,\;y_0) нүктесіне қатысты теңдеулер:
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Алпысбай Қалменов
250px|thumb|right|Алпысбай Қалменов. Санкт-Петербург, 1906 ж. 200px|thumb|right|Мемлекеттік Думаның мүшелері: Алпысбай Қалменов және Ахмет Бірімжанов. Санкт-Петербург, 1906 ж. Алпысбай Қалменов(1869, Темір уезі, Орал облысы — 1937, Мәскеу) — Алаш қозғалысының белсенді қайраткері, Мемлекеттік Дума депутаты
Өмірбаяны
Қалменов Алпысбай 1869 жылы Орал облысы, Темір уезінде туған. Бала кезінде ауыл молдасынан сауатын ашқан. Кейін Орынбор гимназиясында оқып, орыс тілін жетік меңгереді. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында қазақ қоғамында оқу білімнің қадірі күшті болады. Сондықтан қолы жеткен ата-ана баласының білім жолына түсуіне ықпал етеді. Соның арқасында қазақ арасынан оқымыстылар көп шыққан. Олар қазақ зиялылары дуге лайық қауым болып, өздерінің ел алдындағы міндеттерін адал атқарды. А.Қалменов та білім жолына түсіп, кейін университет бітірген. Алайда оның қандай университетте қандай мамандық бойынша білім алғаны туралы нақты дерек жоқ. Жастық, жігіттік шағын XIX ғасырда өткізген Алпысбай XX ғасырға жігіт ағасы болып толысқан шағында жетті. Соған орай, XX ғасыр басындағы әлеуметтік-қоғамдық жұмыстарға көбірек араласады.
1906 жылы ашылған Ресейдің 1-Мемлекеттік Думасына Бөкей ордасынан депутат болып сайланған. Думада «Еңбек тобы» функциясында болды. Орданы басқару жөніндегі уақытша кеңесте кеңесші болды.
Алаш орда таратылған соң кеңес үкіметінің қызметінде болды, онда да халқы үшін адал қызмет істеу ұстанымынан айнымаған. Ұзақ жылдар Мәскеу, Киев қалаларында жұмыс істейді. Кеңес үкіметі банктерінде жауапты қызмет атқарады.
1937 жылы қуғын-сүргінге ұшыраған.
Дереккөздер
Санат:Ресей Мемлекеттік Думасының депутаттары
Ельник (Чулым тармағы)
Ельник — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің сол жағалауынан 1341 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :