cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бильдайн
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вальтер Теммель (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Каралтым тұрпайы өндеу
Каралтым тұрпайы өндеу (Обработка грубая черновая) — өлшемі мен пішініне жуықтатып, дайындаманы алдын ала өңдеу.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Этника аралық дау-жанжал
Этника аралық дау-жанжал - ұлттық қауымның арасындағы қатынастарының бір түрі, өзара ұсыныстарын мінезделетін жағдайлары, қарулық қақтығыстардың бүкіл қарсылықтан туған тенденция болған, ашық соғысқа дейін баратындықтарымен сипатталады.
IC 720
IC 720 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36333, MCG 2-30-16, ZWG 68.35, KCPG 298A, triple system, contact.
Сыртқы сілтемелер
IC 720 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ле-Сен-Кристоф
Ле-Сен-Кристоф (Lay-Saint-Christophe) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54305, пошта индексі — 54690.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Иван Георгиевич Петровский
Петровский Иван Георгиевич (5(18).1.1901,Брянск облысы-15.1.1973,Мәскеу) - совет математигі, КСРО ғылым академиясының академигі (1946;1943 жылдан корр.мүшесі), КСРО ғылым академиясының Президиумының мүшесі. (1953 жылдан), Соц.Еңбек Ері (1969). 1927 жылы Мәскеу университетін бітіргеннен кейін сонда қызмет істеді (1953 жылдан профессор, 1951 жылдан ректор). Негізгі еңбектері дербес туындылы диффренциалдық теңдеулер теориясына, алгебр. геометрияға,ықтималдықтар теориясына, жай дифференциалдық теңдеулердің сапалық теориясына, математика-физикаға,математиканың т.б. салаларына арналған. Ол көптеген шетел академияларының құрметті мүшесі. Бейбітшілікті қорғаудың Советтік комитетінің мүщесі (1955 жылдан), 6-8 сайл. КСРО Жоғары Советінің депутаты, КСРО Жоғары Советінің Президиумының мүшесі (1966 жылдан). КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты (1946,1952). Ол 5 рет Ленин орденімен т.б. орден және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Унтерштайнах
Унтерштайнах (Untersteinach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Кульмбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1848 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 77 159. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Бургес.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Лиур-Яга
Лиур-Яга — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Арам Ильич Хачатурян атындағы көшесі (Астана)
А.Хачатурян көшесі И.Дунаевский көшесінен басталып. Жолымбет көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 167,7 м. Арам Ильич Хачатурян (1903-1978) - композитор, дирижер, педагог, музыка және қоғам қайраткері, КСРО халық әртісі. Ол «Бақыт», «Гаянэ», «Спартак» балеттерін, «Соната-монолог», «Кремль куранттары» спектакльдерін жазды. Кинофильмдері: «Пэпо», «Отелло». КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Сепаратор
Сепаратор (латынша separator — бөлгіш) — газдан сұйық немесе қатты бөлшектерді, сұйықтықтан қатты бөлшектерді бөлу және сұйық немесе қатты бөлшектер қоспасын құрамдас бөліктерге ажыратуға арналған аппарат. Сепаратордың бірнеше түрі белгілі: центрден тебу сепараторлары (центрифугалар) неғұрлым ауыр сұйықтықтар мен сұйықтықтағы қатты бөлшектер қоспасын центрден тебу күшінің шеткі аймақтарға әсер етуі нәтижесінде сығып, бөледі (мысалы, сүт сепараторы). Магниттік сепараторлар электрмагнит әсерімен магнитті бөлшектерді (мысалы, темір, кобальт, т.б. кентастарын) магнитті емес (мысалы, бос топырақтан) бөлшектерден немесе әр түрлі бөлшектер тасқынын неғұрлым магниттілігі төмен бөлшектерден бөледі. Тұнбалық сепараторлар бір-бірімен араласпайтын екі сұйықтықты резервуарда тұндыру жолымен бөлуде қолданылады. Олардан шығатын түтіктің жоғарғысы — жеңіл, төменгісі ауыр сұйықтықтарға арналады. Әр түрлі физикалық қағидалар негізінде жұмыс істейтін сепаратордың басқа да типтері бар (мысалы, элекрстатикалық, тәждік, т.б.).
Дереккөздер
Санат:Құрылғылар
Хэркуланеум (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Джефферсон округы (Миссури)
Эпигенетикалық аңғарлар
Эпигенетикалық аңғарлар - өзендердің аралық аңғарлары, тау жыныстарының құрамы мен құрылымына байланысы жоқ, бейне бір қазіргі жердің үстіңгі бетіне қолмен салынған тәрізді болып көрінетін аралық аңғарлар. Олар басында платформаның бетіндегі жұқа қабатты шөгінді тау жыныстарының үстінде пайда болады. Платформаның баяу және тұрақты тектоникалық көтерілуіне ұшыраған жағдайда өзен торабының аңғарлары біртіндеп тереңдей отырып, төменгі тау жыныстары деңгейіне дейін барады. Бұл аңғарлар алғашқы бағытын сақтай отырып, үстіңгі қабаттарды жуып-шаяды, төменгі қатты тау жыныстарын кеміте бастайды. Ақырында төменгі қырқалы қатты қабаттарды тілгілеп, терең аңғарлар жасайды. Эпигенетикалық аңғарлар Оңтүстік Американың Гвиан жайпақ тауының өзендеріне тән.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Еуропалық парламент
thumb|250px|Страсбургтың ішіндегі парламенты Еуропалық парламент — Еуропалық одақтың өкілдік органы. Көмір және болат балқыту жөніндегі еуропалық бірлестік негізінде құрылған. 1957 жылы бірлестіктің 1-мәжілісі өтті. Сол жылы ол Рим келісімшарты бойынша Еуропалық экономиаклық қауымдастыққа айналды. 1985 жылдан бастап “Еуропалық парламент” деп аталды. 1979 жылдан бастап Еуропалық Одаққа (ЕО) мүше мемлекеттердегі тұрғындардың санына сәйкес белгіленген квота бойынша жалпыға бірдей сайлау тәртібі енгізілген. Мысалы, 1994 жылы маусымда өткен сайлауда депутаттар 5 жыл мерзімге сайланды. Ұлттық парламенттерден айырмашылығы депутаттар тікелей заң шығарумен айналыспайды. 1992 жылы Маастрихт келісімшартының күшіне енуіне байланысты Еуропалық парламенттің өкілеті (бұған шейін, негізінен, кеңесшілік қызметпен айналысқан) кеңейтілді. Ол Еуропалық одақтың шешімдерін дайындау мен қабылдау ісіне белсене қатысып, сыртқы саясатын қалыптастыруға ықпал етеді. Одақтың бюджетін бекіту барысында басымдық иеленіп, ұйымаралық келісімдер жасауға атсалысады. Еуропалық одақ кеңесі мен Еуропалық комиссия кейбір мәселелер бойынша, әсіресе, халықаралық келісімшарттар жасасу, жаңа мүшелер қабылдау жөнінде Еуропалық парламенттің мақұлдауын алуға тиіс. Еуропалық парламент жыл сайын Страсбург (Франция) қаласына сессияға жиналады. Төтенше мәжілістері Брюссель (Бельгия) қаласында өткізіледі, мұнда Еуропалық парламенттің комитеттері жұмыс істейді. Хатшылығы Страсбургте орналасқан. Еуропалық парламентте 20 тұрақты комитет жұмыс істейді. Олар саяси, құқықтық, бюджеттік, сыртқы экономикалық, т.б. мәселелермен айналысады. Сондай-ақ, жекелеген мемлекеттермен не елдер тобымен қарым-қатынасты дамыту жөнінде парламенттік делегациялар құрылған. Қазіргі кездегі Еуропарламенттің негізгі өкілеттілігі мынадай:
Дереккөздер
Санат:Халықаралық ұйымдар
Тілеуғали Әшірбекұлы Қышқашбаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1957 жылы туғандар
Кантарасильо
Кантарасильо (Cantaracillo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Пеньяранда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 216 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 37,07 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 42 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Төреғали Тәшенов
Төреғали Тәшенов — қазақ ақыны, журналист. Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ҚР Мәдениет қайраткері. 1962 ж. Түркістан облысының Созақ ауданында туған. Абай атындағы ҚазПИ-дің филология факультетін бітірген. Үш жеке жыр жинағының авторы. Косово Республикасында өткен Бүкіл Түркі дүниесі ақындарының поэзия фестивалінің лауреаты
Санат:Қазақ ақындары
Мекендеу ортасы
Мекендеу ортасы (Среда обитания) — организмдер өмірінің тіршіліксіз және тіршілікті шарттарының жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Habitat Habitat Habitat Habitat 生息地 Среда обитания Навколишнє середовище
Авар жазуы
Авар жазуы - нах-дағыстан тілдерінің авар-анди тобына енетін авар тілінің жазуы. Таулы Дағыстанда  тұратын  кавказ  халқының  жазуы. А.ж. (аджам) араб графикасы  негізінде  XVI  ғасырда  пайда  болған. Аварлықтардың Кавказдық Албания  кезінен  бастап  өзінің  жазуы  болған. Авар ұлттық  ғылымының  негізін салушылардың бірі Кудутлядан Мусалав Магомед болды. 1928 жылы аварлықтар үшін латынға  негізделген  әліпби  құрастырылып,  бекітілді. 1930 жылдан  бастап латынға  негізделген  А.ж. барлық ресми  салаларда  қолданылды. Бұл әліпбидің алғашқы  нұсқасында  бас әріптер  болған  жоқ. 1930 жылдың  соңында  КСРО-да жазуды кирилге көшіру үдерісі басталды. 1932 жылы әліпбиге реформа жасалып, бас  әріп  пен  бірқатар  таңбалар  енгізілді. 1938 жылы  5-қаңтарда  Дағыстан халықтарының  әліпбиі  кирилге  көшірілді. 10-ақпанда аварлардың  жаңа  әліпбиі «Дағыстан  жаңалықтары»  газетінде  жарияланды. Әліпбиге аздаған  өзгерістер енгізілді. Қазіргі А.ж. кирил графикасына негізделген.
Татьяна Лиознова
Лиознова өзінің әрбір фильмінде адамдардың жүрегіне шуақ сыйлады. Өзінің сүйікті «Карнавал» фильмінде картинаның әрі сценарий авторы болды. «Телфон шал, маған» фильмі шын мәнінде Ирина Муравьева екеуінің бенефисі іспетті болды. Ол 1986 жылдан кейін фильм түсіруді қойды. Жаңа дәуірге оның қаһармандарының қажеті болмай қалды.
Татьяна Лиознова анасының жанына Дон бейітіне жерленген.
Дереккөздер
Санат:КСРО әртістері Санат:1924 жылы туғандар Санат:Мәскеу тұлғалары Санат:2011 жылы қайтыс болғандар
NGC 16
NGC 16 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 8 қыркүйекте астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 16 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 660, UGC 80, MCG 4-1-32, ZWG 477.61, ZWG 478,33.
Фиксизм
Фиксизм (fixus— берік, өзгермейтін, бекіген) - Жер бетіндегі континенттер орнының тұрақты екені және тік бағытталған тектоникалық қозғалыстардың шешуші рөлі туралы түсінікке негізделген тектоникалық ғылыми болжамдар тобы. Мобилизмге қарағанда фиксизмде материктердің горизонталь бағытта айтарлықтай қозғалуы теріске шығарылады. XX ғасырдың 60-жылдарына дейін фиксизм тектоникедағы жетекші бағыт болды (француз ғалымы Эли де Бомон, австриялық ғалым Э. Зюсс, орыс ғалымы В. В. Белоусов және т.б.)
Құлмақ
Құлмақ (Humulus lupulus) – кенепшөп тұқымдасына жататын шырмалып өсетін қос үйлі өсімдік. Қазақстанның барлық жерінде кездеседі. Негізінен ылғалды жерлерде өседі. Биіктігі 3 – 5 метр. Жапырағы қарама-қарсы орналасқан, ұшы үшкір. Гүлі сарғыш, жасыл түсті, аналығы – біреу, масақ пішіндес, 5 аталығы сыпыртқы тәрізді гүлшоғырында орналасқан. Маусым – шілде айларында гүлдеп, шілде – тамызда жемісі піседі. Жемісі – жаңғақша. Құлмақ бүрінен сыра қайнатуға қажетті шикізат алынады. Оның құрамында 8 – 10% илік және жұпар иісті заттар бар. Медицинада, косметикада қолданылады. Құлмақтың жалбыз, шүйіншөп, т.б. өсімдіктермен бірге қайнатылған тұнбасын циститпен ауырғанда ішеді. Сабағынан қап тоқитын және жіп есетін талшық алынады. Құлмақты техникалық дақыл ретінде де өсіреді.
Дереккөздер
Санат:Кенепшөптер Санат:Сыра
Әл-Фараби атындағы мемлекеттік ұлттық университетінің қазақ филологиясы кафедрасы
Әл-Фараби атындағы мемлекеттік ұлттық университетінің қазақ филологиясы кафедрасы - Қазақстан Республикасы Ғылым министрлігі- Ғылым академиясының А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтынан кейінгі екінші ғылыми-зерттеу орталығы. Кафедра 1943 жылы университеттің қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасынан бөлініп, "Қазақ тілі кафедрасы" деген атаумен жеке шағын ұжым болып ұйымдасты. Кафедраның тұңғыш меңгерушілігіне доцент I.Кеңесбаев тағайындалып, құрамында доцент Н. Сауранбаев, аға оқытушылар Р. Муллина мен Ы. Маманов ұстаздық қызмет етті. right|350px 1946 жылы ҚазКСР ҒА құрылуына байланысты, филология ғылымының докторы, профессор, I.Кеңесбаев пен Н.Сауранбаев академияның толық мүшелері (академиктер) болып сайланды. 50-жылдардың басынан 1976 жылға дейін кафедраға басшылық еткен ҚР ҒА корреспондент-мүшесі, Республиканың еңбек сіңірген ғылым қайраткері, филология ғылымының докторы, профессор М.Бапақаев болды. Одан кейінгі 1976-1980 және 1980-1990 жылдары кафедраны филология ғылымының докторы, профессор М. Томанов басқарды. 1990 жылдан бері кафедра меңгерушісі — ҚР ҒА корреспондент-мүшесі, филология ғылымының докторы, профессор, М.Серғалиев. Ол тіл білімінің синтаксис, стилистика, тіл мәдениеті, көркем әдеби тіл, саланың білікті маманы. Қазақ филологиясы кафедрасының ғалымдары қазақ тіл білімі ғылымының көптеген салалары бойынша монографиялар, мен оқулықтар жазып, бағдарламалар құрастырды. "Қазіргі қазақ тілінің синтаксисі" (М. Балақаев), "Қазақ тілінің морфологиясы" (Ы. Маманов), "Қазақ тілінің тарихы" (М. Томанов), "Көне түркі жазба ескерткіштері" (М. Томанов), "Қазақ тілінің стилистикасы" (М. Бапақаев, М. Томанов, Б. Манасбаев), "Қазақ тілі мәдениеті" (М. Балақаев, М. Серғалиев). "Жай сөйлемнің синтаксисі" (Р. Әміров), "Әдеби тілдің тарихы" (М. Балақаев) оқулықтары - осының мысалдары. Сол сияқты, диалектологиядан (А. Тасымов), тарихи лексикадан (Б. Сағындықов), көркем әдебиет тілінен (М. Серғалиев, X. Кәрімов, Р. Досжанова), синтаксистік синонимнен (М. Серғалиев), морфонологиядан (А. Айғабылов) т. б. оқу құралдары жазылды. Сондай-ақ орысша-қазақша (М. Серғалиев), орфоэпиялық сөздіктер жарық керді. Кафедраның жетекші ғалымдары М.Серғалиев, Р.Әміров, С.Мырзабеков Ғылым академиясының зерттеу жұмыстарына белсене қатысады.
Кафедра қызметкері түркі халықтарының екінші (Алматы, 1976), үшінші (Ташкент, 1980), төртінші (Ашхабад, 1984), бесінші (Фрунзе, 1988), және Қазан мен Абакан конференцияларына қатысып, баяндамалар жасады. Түркологиялық аймақтық (Алматы, 1959), (Ашхабад, 1972), т.б. ғылыми бас қосуларда да тіл білімінің өзекті мәселелерін талқылауға ат салысты. Профессор М.Томанов, М.Серғалиев Түркітанушылардың кеңестік комитетінің (Мәскеу) мүшесі болып сайланған.
Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің қазақ тілі кафедрасы. Қазақ тіліне мемлекеттік дәреже берілуіне байланысты 1990 жылы тамыз айында ашылды. Қазақ тілі кафедрасының міндеті — университет бойынша барлық факультеттердің күндізгі, сырттай, кешкі бөлімдеріндегі орыс тілді студенттерге қазақ тілін оқыту-үйрету. Қазақ тілінің теориялық және практикалық мәселелерін ұштастыра отырып шешуде кафедра мүшелері ізденіспен жұмыс атқаруда. Қазақ тілін оқып-үйренуші студенттерді бастауыш және жалғастырушы топтарға бөліп, оларға жеке-жеке оқу бағдарламасы жасалынды. Соның негізінде тиімді әдістемелік жолдар табылды. Осы уақыт аралығында кафедра оқушыларының 400-ге жуық ғылыми-әдістемелік мақалалары мерзімдік баспасөз беттерінде жарық көрді. "Қазақ тілін жеделдетіп оқыту" (1995), "Сөйлемнің тұрлаулы мүшелері" (1992), "Сөз тіркесі және жай сөйлем синтаксисі" (1991), "Синтаксис туралы ойлар" (1996), "Синтаксистің кейбір мәселелері" (1996), секілді профессор Т.Сайранбаевтың монографиялары басылып шықты. Кафедра оқытушылары әдістемелік тәжірбиелерін жетілдіре отырып, "Қазақ тілінің көмекші құралы" (1996), (А.Сыбанбаева, М.Саурықова), "Бақылау жұмысының тақырыптары" (1997) (Қ.Қадықұлов), "Биология факультетіндегі қазақ тілі (А.Таусоғарова, А.Тымболова (1997), "Химия факультетіндегі қазақ тілі" (1996), (Ш.Рамазанова). "Зат есімді оқыту" (1997) (А.Исанова) т.б. өзге ұлттқа тіл үйрету мақсатына арнаған көмекші оқу құралдарын жариялады. Профессор Т.С.Сайранбаевтың жетекшілігімен 7 кандидаттық диссертация қорғалды. Қазір кафедрада I филология ғылыми докторы, 6 ғылым кандидаты, 8 аға оқытушы, 14 ассисент, қызмет істейді. Жаңа оқу жүйесінің талаптарына сай, бакалавр және магисттраура мамандарына қазақ тілін оқытып-үйретудің жетілдірілген оқу бағдарламасы даярланып, баспаға ұсынылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Николай Сергеевич Тороцкий
Николай Сергеевич Тороцкий - (1902, Ресей, Иваново облысы, Шуя қаласы - 4.8.1940, Шымкент қ.; Алматыда жерленген) - актер, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1939). Сахналық өнер жолын көркемөнерпаздар үйірмесіне қатысудан бастады. 1937 жылдан Алматыдағы Мемлекеттік академия орыс драма театрының труппасында қызмет етті. Оның рольдерінің бірі А.Н. Островскийдің "Орман" спектакліндегі Несчастливцев (1937, спектакльді өзі қойған).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Тамшылатып суару
Тамшылы суару, сондай-ақ ағыстық суару, микро суару немесе жергілікті суару ретінде белгілі, өсімдіктің тамырына қарай немесе жердің үстіңгі бөлігіне немесе тікелей тамырлық зонасына қақпақшалардың торы, құбырлар, түтіктер, эмиттер арқылы суды баяу тамшылатып суару кезінде су және тыңайтқыштарды үнемдейтін суару түрі. Ол өсімдіктің негізіне су тасымалдайтын жіңішке құбырлар арқылы жасалады.
Тарихы
Көне заманнан бері тамшылы суарудың қарапайым түрі қолданылып келеді. б.з.б. I ғасырда жазылған Фан Шен Чи Су суару құралы ретінде сумен толытырылған қыш құмыралардың көмілгені туралы хабар береді. Заманауи тамшылы суару 1860 жылы Германияда зерттеушілер жер асты суландыруды сазды құбырларды пайдалана отырып жер асты суландыру мен арықтық жүйелерді құру мақсатымен тәжірибелерін бастағанда дами бастады. 1920 жылы перфоририттік құбыр жүргізу жүйелерін қолдануды қосу үшін тәжірибе ұлғайтылды. Тамшылы суаруда суды сақтау және тарату кезінде пластикті қолдануды Ханнис Тилл Аустралияда кейіннен дамытты.
Тамшылы суаруда пластикалық эмиттер Израильдегі Симха Бласс пен оның баласы Йешаягумен жасалды. Суды кішкене бөлшектермен жеңіл қоршалатын ұсақ тесіктерден шығарудың орнына, пластикалық эмиттерден (су шашқыш) су құйынын бәсеңдету үшін жылдамдықпен кең, әрі ұзын өткелден шығарылды. Алғашқы мұндай типтегі эксперименталды жүйені 1959 жылы Бласс құрды, кейіннен ол серігі Кибуц Хацериммен бірге Нетафим компаниясын құрды. Екеуі практикалық жағынан бірінші жердің бетін тамшылы суару құралын жасап, патенттеді.
1960 жылдардың басында АҚШ-та алғашқы Dew Hose атты тамшылы таспаны Chapin Watermatics-тегі Ричард Чапин шығарды. 1989 жылдың басында, Jain Irrigation Systems Үндістандағы тамшылы суару арқылы суды тиімді меңгеру жолын ашты.
1930 жылдары жер бетін суаруда практикалық балама ретінде шығарылған импульсті спринклер шығарылғаннан бергі, қазіргі тамшылы суару ауыл шаруашылығындағы ең құнды инновация. Тамшылы суару, сондай-ақ кішкентай аумаққа таралатын микро-спрей секілді құрылғыларды пайдалана алады. Әдетте, олар тамырлы зонасы кеңірек ағаш және жүзім сияқты өсімдіктерге пайдаланады. Жер асты тамшылы суару өсімдіктің тамырына немесе төмеңгі жағына уақытша және тұрақты қазылған тамшылы сызық немесе тамшылы таспаны қолданады. Бұл отамалы дақылдар арасында, әсіресе, су қоры шектеулі немесе суару үшін суды қайта пайдаланатын аймақтарда танымал болып жатыр. Белгілі бір қондыру үшін пайдаланылатын ең қолайлы тамшылы суару жүйесін және құрауыштарын анықтау – сәйкес факторларды, яғни жер топографиясы, топырақ, су, дақыл, агро-климаттық жағдайды жете зерттеуді қажет етеді.
Құрауыштары және үдерісі
Тамшылы суаруда пайдаланылатын құрауыштарға (су қорынан бастап көрсетілген) кіреді:
Тамшылы суару жүйесінде сорғы мен қақпақтар қолмен немесе автоматты түрде бақылаушымен басқарыла алады.
Тамшылы суару және жер бетін суару муниципалды қайта қолданылған ағынды суды пайдалануда қолданылады. Ережелер бойынша, ауыз су стандарттарына сәйкес тазартылмаған суды ауада шашуға рұқсат етілмейді.
Суару жүйесінде судың қолданылу тәсіліне қарай, тайм-релиз тыңайтқыштардың дәстүрлі сыртқы қолданысы кей кездері тиімді емес, өйткені тамшылы жүйелер сұйық тыңайтқыштар мен суаруға арналған суды жиі араластырады. Бұл – фертигация деп аталады; фертигация мен улы химикаттар (пестицидтерді қолдану, сондай-ақ жүйені периодты түрде тазалау үшін хлор немесе күкірт қышқылы сияқты басқа да химикаттарды қолдану) мембраналық сорғылар, піспекті сорғылар немесе аспираторлар сияқты химиялық инжекторларды қолданады. Сондай-ақ, суару кезінде немесе аралықтарда тоқтаусыз химиялық заттар қосылуы мүмкін. Университеттердің жаңа егістік тесттері бойынша, тамшылы фертигация мен суды баяу жеткізуде, тайм-релиз бен микро спрейлерге қарағанда, тыңайтқыштар 95%-ға дейін үнемделеді.
Дұрыс жобаланып, құрылған және басқарылған тамшылы суару жүйесі флуд немесе қондырма шашқыш секілді суару түрлерімен салыстырғанда, булануды азайтып, дренажды тереңдету арқылы су ресурстарының сақталуына септігін тигізеді, өйткені судың өсімдік тамырына жетуі дәлірек болады. Сондай-ақ, тамшылы суару су мен өсімдіктің байланысынан таралатын көптеген аурулардың болуын азайтады. Ақыры, су қорлары шектеулі аймақтарда, басында да, соңында да бірдей су мөлшерін пайдалану арқылы өндіріс ұлғая алады. Қуаң аумақтарда және құмды жерлерде суды мүмкіндігінше баяу қолдану тәсілі жөн көрінеді.
Импульсті суару зауытқа тасымалданатын судың мөлшерін азайту арқылы пайдалынылған су (сток) пен терең фильтрацияны азайтуға мүмкіндік береді. Импульсті жүйелер, әдетте, қымбат және жан-жақты қызмет көрсетуді талап етеді. Осыған орай, өндірушілер суды өте аз (сағатына 1 литрден кем) шығындайтын жаңа технологиялар жасауды бағдарлап орындауға тырысып жатыр. Баяу және жайлы жеткізу суды қолдану тиімділігін арттырып, шығынға келтірмей, күрделі имульсті жабдықты әкелуді қажет етпейді.
Эмиттер зауытта алдын-ала шашқыштары белгілі бір қашықтықта орнатылған және сағатына егістіктің ұзақтығына байланысты ағатын, тамшылы суаруда қолданылатын құбырдың түрі. Эмиттерді тамызытқыш деп те атайды және ол суды құбыр немесе түтік арқылы суармалы жерге суды жеткізу үшін пайдаланылады. Эмиттердің қалыпты ағыстық жылдамдығы сағатына 0,16-4 галлон (0,6-16 л/сағ). Эмиттерлердің басым бөлігінде ағыс қысымға байланысты өзгеріп отырады, кейбір эмиттерлер қысым өтегіш.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
Тамшылы суарудың артықшылықтары: Тамшылы суарудың кемшіліктері:
Пайдаланылуы
Тамшылы суару шаруашылықтармен, жылыжайлармен және тұрғылықты баушылармен қолданылады. Тамшылы суару суы шектеулі аймақтарда және кокос, ландшафтты ағаштар, жүзім, банан, баялды, цитрус, құлпынай, қант құрағы, мақта, жүгері және қызанақ сиқты өнім түрлеріне кеңінен таралған. Бақшаға арналған тамшылы суару жинақ түрінде келеді және ол үй қожайындары арасында танымал, ол таймер, шланг және эмиттерден тұрады. Диаметрі 4миллиметр шланг гүл өсімдіктерін суару үшін қолданылады.
Дор
Дор (Dohr) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Графиксалғыш
нобай| Графиксалғыш (Графопостроитель; plotter) — мәліметтерді графикалық пішінде қағазға және т.б мәлімет тасуышқа шығару құрылғысы. Өлшемі, дәлдігі, жылдамдығы, шығару түстері, басқа да көрсеткіштеріне қойылатын талаптарға сөйкес графиксалғыштардың көптеген түрлері кездеседі. Планшетті графиксалгыш (Планшетный графопостроитель; flatbed plotter) — 1) пішіндерді жазық бетте орналасқан қағазға немесе қабықшаға түсіруге арналған графиксалғыш; 2) ықшам графиксалғыш. Растрлық графиксалгыш (Растровый графопостроитель; raster plotter) — растрлық матрицамен берілген кескінді бір жолдап түсіру арқылы суреттейтін графиксалғыш.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Эрг
thumb Эрг — – Солтүстік Африка шөліндегі құмды өңірдің жалпы атауы. Негізінен ойпаңды жерлерде қалыптасады. Құмы негізінен аллювийлі жолмен пайда болған. Құм қырқалардың биікт. әдетте 200 – 300 м, пассат желдердің бағытына қарай созыла орналасқан; құм бұталар мен астық тұқымдас өсімдіктермен бекіген. Тасты және сазды шөлдерге қарағанда Эрг ылғалдырақ; бұлақтар мен құ-дықтар кездесетін жерлерде шағын шұраттар шоғырланған. Сахарада Батыс Эрг (80 мың км²), Шығыс Эрг (ауд. 100 мың км²-ден) аталатын ірі массивтер бар. Жер бедері құмды-жалды келеді. Эргтер Арабияда нефуд, Орт. Азия мен Қазақстанда құм, Қытайда шамо деп аталады. С. Масатбаева
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:География
Металдарды қысыммен өңдеу
нобай| Металдарды қысыммен өндеу — дайындаманы илемді деформациялап, дайын тетіктердің өлшемдеріне, түріне жақын өлшемдер мен түр беру.
Дереккөздер
Санат:Металлургия
Щучье (Солтүстік Қазақстан облысы)
Щучье — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы, Белов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
География
Аудан орталығы – Мамлют қаласынан солтүстікке қарай 22 км-де жерде, Щучье көлінің солтүстік жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 292 адам (150 ер адам және 142 әйел адам) болса, 2009 жылы 171 адамды (87 ер адам және 84 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мамлют ауданы елді мекендері
Антон Павлович Чехов атындағы көшесі (Астана)
А.Чехов көшесі М.Дулатов көшесінен басталып, М.Жәлел көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 1239,1 м. Антон Павлович Чехов (1860-1904) - орыс жазушысы. 1884-1885 жылдан дәрігерлік қызметтен айналысып «Ресейдегі дәрігерлік жұмыс» атты еңбегін жазды. Тұңғыш әңгімелер жинағы - «Мельпоменаның хикаялары» 1884 жылы шықты. Еңбектері: «Сахалин аралы», «Жұан мен жіңішке», «Қасірет», т.б. Чеховтың шығармалары дүниежүзінің көптеген тілдеріне аударылып, әлем әдебиетінің алтын қазынасына қосылды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Эрратикалық қойтастар
Эрратикалық қойтастар — өзінің тараған жеріндегі байырғы жыныстармен байланысы жоқ және өзен ағынының қатысынсыз пайда болған тау жыныстарынан тұратын кесек тастар жиынтығы. Олар мұздық ағындарымен келіп, мұздық ерігеннен кейін сол келген жерінде шөгіп қалған тастар болып табылады.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
NGC 4351
NGC 4351 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBab/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 19 мамырда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4351 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40306, NGC 4354, UGC 7476, MCG 2-32-24, KUG 1221+124, IRAS12214+1229, ZWG 70.45, VCC 692.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Жуарина
Жуарина (Juarina) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мирасема-ду-Токантинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2668 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 481,046 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,5 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Кәдімгі қырыққұлақ
Кәдімгі қырыққұлақтар (Polypodiaceae) – жоғары споралы өсімдіктер.
Жер шарында кең тараған, әсіресе, тропиктік Еуропада жиі кездеседі. Қазба қалдықтары ертедегі триас кезеңінің қабаттарынан табылған 50-ге жуық туысы, 1500-дей түрі белгілі. Қазақстанда 14 туысы, 27 түрі белгілі. Жапырақтары (оларды вайя деп атайды) жуан, етті тамырларының жоғарғы жағында екі қатар болып орналасады. Олардың сыртын қабыршақтар немесе түктер жапқан. Бұл тұқымдастың өзіне тән ерекшелігі эллипс немесе домалақ сорустары (жабынсыз) жапырақ тақтасының төменгі жағында жатады. Спорангийлері 13 – 14 қалың қабықты клеткалар мен саңылаудан тұрады. Осы саңылауы (стомий) арқылы споралары шашылады. Спорангийлерінің аяқтары екі қатар орналасқан клеткалардан құралады. Бұл тұқымдасқа жататын өсімдіктерді эпифиттер деп атайды. Бұлар өсімдіктердің діңінде, бұтағында, кейде тіпті ағаштың ұш жағында өз бетінше қоректеніп өседі. Эпифиттердің осы ерекшеліктері ағаш қабығының ылғалдылығын арттырады. Сондықтан өсімдіктердің эпифиттер орналасқан бөлігінде бактериялар, саңырауқұлақтар мен әр түрлі жәндіктер жиналады. Мысалы, кейбір қырыққұлақтардың тамырында пайда болған құмырсқалардың үйірі, оларды әр түрлі жағдайлардан (ірі жануарлардың қоректенуіне жол бермейді) қорғайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қырыққұлақтәрізділер
IC 5151
Сыртқы сілтемелер
IC 5151 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Юнити (Мэн)
Юнити (Unity) — Мэн штатының Уалдо округіне жататын АҚШ қаласы.
Старый Хасейю
'''Стар. Хасейю''' — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хасейю өзенінің оң жағалауынан 9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Юнити (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 1889 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 108.3 км² шамасында. FIPS коды — ?.
Старый Хасейю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Юнити (Мэн)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Старый Хасейю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Рассоха-Чецы
Рассоха-Чецы — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чеца өзенінің оң жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ми қабығы
5-ми қабығы: 6-қатты ми қабығы, 7-өрмелі қабық, 8-жұмсақ ми қабығы]] Ми қабығы (meninges) — ми мен жұлынды қаптап жатқан қабық.
Ми қабығы — қатты, өрмелі және жұмсақ қабықтар болып үш қабатқа бөлінеді. Сыртқы қатты қабық тығыз дәнекер ұлпасынан құралған қалың қабық. Ми сауыты сүйектерімен және омыртқа өзегімен байламдар мен қатпарлар арқьшы байланысады. Мидың қатты қабығы бас сүйектің ішкі бетіндегі сүйекқаппен бірігіп кетеді. Жұлын өзегіндегі қатты қабық пен омыртқа бағанасы арасындағы эпидуральды (қаттыүсті) кеңістікте борпылдақ дәнекер ұлпасы мен май ұлпасы орналасады. Қатты қабықтың ішкі беті эндотелиймен астарланған. Ортаңғы өрмелі қабық — борпылдақ дәнекер ұлпасынан түзілген жұқа тамырсыз қабық. Қабықтың екі беті де эндотелиймен қапталған. Ол қатты қабықтан субдуральды (қаттыасты), ал ішкі жұмсақ қабықтан — субарахноидальды (өрмеліасты) кеңістіктер арқылы бөлінген. Бұл кеңістіктерде ми-жұлын сұйығы болады.
Дереккөздер
Санат:Бас миы
Кастель-Кастанья
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pietro Martire.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Осиек (футбол клубы)
thumb|right|260px|«[[Градски врт»]] «Осиек» (Nogometni klub Osijek) — Хорватияның Осиек қаласындағы футол клубы, қазіргі күнде Хорватия бірінші лигасында ойнайды.
Тарихы
1947 жылы "Ударник" және "Единство" клубтарының бірігуімен "Славония" деген атаумен құрылды. Ал 1948 жылы "Славония" "Братство" клубымен бірікті.
Стадионы
Өз алаңындағы ойындарын "Градски врт" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 18 мың адам. Стадионның іргесі 1980 жылы қаланған, 2005, 2010 жылдар күрделі жөндеуден өтті. Стадионда Хорватия құрамасы да бірнеше ресми және жолдастық кездесулерін өткізген.
Сепкілгүл
Сепкілгүл (Fritillaria) – лалагүлдер тұқымдасына жататын көп жылдық жуашықты өсімдіктер тегі.
Дүние жүзінде солтүстік қоңыржай аймақтарда өсетін 100-ге жуық түрі, ал Қазақстанда далалық аймақтарда, шалғынды жерлерде, альпі және субальпі белдеулеріндегі тау баурайларында өсетін 5 түрі (шоғыр сепкілгүл, шатыраш сепкілгүл, ақшыл сепкілгүл, кіші сепкілгүл, орыс сепкілгүлі) бар.
Олардың биіктігі 15 — 50 см, жуашығы ұсақ, домалақ болады. Бұтақсыз сабағына жапырақтары кезектесіп немесе қарама-қарсы орналасады. Ірі гүлі дара не сабағының ұшында бірнешеу болады, түсі ақ, сары, қызғылт, қоңыр.
Гүлінің сыртын шырынды алты жапырақтан құралған гүл серіктері қоршап жатады. Сәуірден маусымға дейін гүлдеп, жеміс салады.
Жемісі — алты қырлы, кейде қанатты қауашақ. Сепкілгүлдің гүлдері әдемі, сондықтан әсемдік үшін өсіріледі. Сепкілгүлдің бір түрі — ақшыл сепкілгүл Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Лалагүлдер
Ликата
Ликата (Licata) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 38 812 адамды құрайды. Халық тығыздығы 196 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 178 км² шамасында. Пошта индексі — 92027.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant Angelo. Жыл сайынғы мерекесі — 5 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Стефаново (Ловеч облысы)
Стефаново (Стефаново) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 5581. Телефон коды — 06910. ЕКАТТЕ коды — 69225.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Эвертон (футбол клубы)
«Эвертон» (толық атауы — Эвертон футбол клубы, Everton Football Club) — 1878 жылы құрылған Англияның Ливерпуль қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Гудисон Парк" стадионында өткізеді.
Тарихы
Клуб 1878 жылы құрылды. 1888 жылы құрылған Англия премьер-лигасының негізін қалаушы клубтардың бірі. Алғашқы атауы — «Сент-Доминго» (ағыл. St. Domingo’s Football Club). 1879 жылы қазіргі атауына ие болды.
1890-91 жылғы маусымда бірінші рет Англия чемпионы атанды. Осы маусымда "Дерби Каунтиді" 11:2 есебімен ұтты. Бұл ресми матчтардағы ең ірі жеңісі еді.
1954 жылдан бері Англияның жоғары дивизионында үзіліссіз ойнап келеді.
1985 жылы финалда Аустрияның "Рапид" клубын ұтып, Кубок иелері кубогын жеңіп алды. Бұл клубтың еуротурнирлердегі жалғыз жетістігі. Келесі жылы "Эвертон" чемпиондар кубогына қатысуға мүмкіндік алды, бірақ "Эйзель трагедиясы" кедергі болды, сол маусымда ағылшын клубтары түгелдей еуротурнирлерде дисквалификацияға ұшырады.
1995 жылы Англия кубогын жеңіп алғалы ешқандай жүлде ала алмай келеді.
Ұлттық
Бірінші дивизион
Екінші дивизион
Англия кубогы
Лига кубогы
Англия суперкубогы
Құрамы
2018/2019
Сілтемелер
Санат:Англия футбол клубтары Санат:1878 жылы құрылған футбол клубтары
IC 721
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36354, MCG -1-30-26, IRAS11399-0803.
Сыртқы сілтемелер
IC 721 Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Өңдеу (машина)
Өндеу (Обработка) — технологиялық процесс барысында еңбек затының қасиетін өзгертуге бағытталған іс-әрекет.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Анортоклаз
Анортоклаз (грек. - ортоклаз емес) — силикаттар класы, каркасты типке жататын далашпаттар төбындағы минерал. Химиялық формуласы: (Nа,К) [А18I3О8]. Сингониясы — триклиндік. Түрі ортоклазға, физикалық қасиеттері микроклинге үқсас. Меншікті салмағы — 2,56 — 2,60. Қыздырғанда моноклиндік түрге айналады, суығанда қайтадан триклиндік болады. Анортоклаз натрийі мол эффузиялық жыныстарда кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Геология
Музыка Қоғамдары
Музыка Қоғамдары - музыка мәдениетін тарату, насихаттау, музыка өнерінің жеке түрлерін зерттеу мақсатымен құрылған кәсіби музыканттардың және музыка әуесқойларыиың бірлестігі. Музыка Қоғамдарының ұлттық, халықаралық түрлері болады, олар ішінара орындаушылық, ғылыми және ағартушылық болып бөлінеді. Алғашқы Музыка Қоғамдары 16 ғ-да Италияда пайда болды. Олар көпшілік алдында музыкалық шығармаларды орындау ісімен шүғылданды. Музыка Қоғамдары 19 ғ-да әсіресе Германияда кең өрістеген. Ресейде кәсіби музыканттардың алғашқы ірі қоғамы 1802 ж. құрылған Санкт-Петербург филармониялық қоғамы болды. Бұдан кейін осы қалада 1872 ж. "Музыка клубы" деген атпен музыка қоғамы ұйымдастырылды. ТМД елдерінде Бүкілукраиндық музыка қоғамы (1921 - 1928), КСРО Композиторлар одағы (1932), Бүкілресейлік хор қоғамы (1957), сондай-ақ, Қазақстанда Композиторлар одағы (1939) және Музыка қайраткерлерінің одағы (1989) ұйымдасты.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Игенче (Әлшеев ауданы)
Игенче — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Әбдрашит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 72 адамды құрады. Пошта индексі — 452117, ОКАТО коды — 80202804004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Этникалар аралық қарым-қатынас
Этникалар аралық қарым-қатынас - түрлі халықтар өкілдерінің, этникалық одақтастықтардың арасындағы субьективтік түрде болатын қарым-қатынас. Әлеуметтік психологияда және этнопсихологияда Этникалар аралық қарым-қатынас - екі деңгейі бар. Олар - жеке және топтық қарым-қатынастар. Бұндай қарым-қатынас өмірдің, саясат, еңбек, тұрмыс, отбасы, достастық, қарапайым қатынас сияқты салаларында қалыптасады. Оның сипаты (достастық, бейтарап не дау-жанжалдық) откен тарихи жағдайларға, елдің саяси-әлеуметтік жағдайына, экономикалық және мәдени-тұрмыстық жағдайларына, нақты бір оқиғаға не қарым-қатынасты қажет ету жағдайына байланысты қалыптасады. Жеке деңгейде адамдардың жеке-психологиялық жағдайларына байланысты болады. Этникалар аралық қарым-қатынас байланыстың түрлі саласында, ұлттық стереотиптарында, адамдар мен нақты этникалық одақтастықтардың көңіл-күйлері мен өздерін ұстауларындағы этникалық байланыста байқалады. Этникалар аралық ұстанымдар мен бағыттар тұлғаның әлеуметтенуінде, отбасында, оқу орнында, ұжымда, көршілік және достық қатынаста қалыптасады. Бұл мәселе көп ұлтты ел жағдайында келелі мәселе болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Эхолот
thumb|200px| Эхолот Эхолот (грекше Есїо – Ехо, грек мифологиясындағы Нимфа құдайының есімі және лот) – 1) көл, теңіз және мұхит, т.б. тереңдігін өлшеуге арналған құрылғы. Жұмыс әрекеті кемедегі таратқыш вибратордан таралған ультрадыбыстың су түбіне жетіп, одан кері шағылып, қабылдағыш вибраторға (кемедегі) қайтып оралуына кететін уақытты өлшеуге негізделген. 2) Бұрғылау ұңғымасындағы тереңдікті өлшейтін құрылғы.
Дереккөздер:
Санат:География Санат:Геология
Гранжа-ду-Улмейру
Гранжа-ду-Улмейру (Granja do Ulmeiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Соре (Коимбра) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Қазақстандағы жалпы ұлттық өнім және оны есептеу әдістері
ЖҰӨ туралы жалпы түсінік
Кез келген ғылым сияқты макроэкономика да теориялардың өзара байланысы мен бақылауларға бағытталған. Сол себепті, макроэкономикалық теорияны зерттеу мақсаты бұл экономиканы қалыптастыру механизмінің түсінігі болып табылады, яғни экономикалық бақылаулар теория негізінде қалыптасқан. Әрбір теорияны дайындап алған соң, біз оларды тексеру үшін қайта бақылауларды қарастырамыз. Кездейсоқ бақылаулар экономика деректерінің қайнар көзі ретінде қызмет етеді. Мәселен, сіз дүкен аралап жүргенде бағалардың тез көтеріліп жатқанын көресіз. Жұмыс іздеп жүргенде, фирмалар жұмысшы қабылдай ма, жоқ па, соны білесіз. Біз бәріміз экономикалық процестерге қатасушылармыз. Сол себепті уақыт өте келе экономиканы сезіну қабілетіне ие боламыз. Экономикалық статистика-бұл объективті ақпараттың қайнар көзі. Өкімет фирмалар мен азаматтардың экономикалық іс-әрекеті туралы, яғни белгіленген бағалардың деңгейін және сұраныс жүйесін, табыс мөлшерін, және т.с.с. дерек алу мақсатында үнемі зерттеулер жүргізеді. Алынған деректер бойынша әр түрлі статистикалық көрсеткіштер есептелінеді, олардың жиынтығы экономиканы қалпын, жағдайын сипаттайды.
Гранжа-ду-Улмейру
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 669 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,68 км² шамасында. Халық тығыздығы — 249,9 адам/км².
Қазақстандағы жалпы ұлттық өнім және оны есептеу әдістері
ЖҰӨ туралы жалпы түсінік
Макроэкономистер бұл статистиканы өздерінің талдауларында пайдаланады. Бұл экономикалық көріністерді бағалауда және тиісті әдәстерді жасағанда көмек көрсетеді.
Гранжа-ду-Улмейру
Ауданның қамқоршысы — Архангел Гавриил (São Gabriel).
Қазақстандағы жалпы ұлттық өнім және оны есептеу әдістері
ЖҰӨ туралы жалпы түсінік
Экономикалық көрсеткіштер экономикалық саясатта, экономикалық талдау және бағалау үшін жиі қолданылады. Жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ) азаматтар табыстарының жиынтығын және өндіріс тауарлары мен қызметтер үшін жұмсалған жалпы шығын көлемін сипттайды.
Гранжа-ду-Улмейру
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Қазақстандағы жалпы ұлттық өнім және оны есептеу әдістері
ЖҰӨ туралы жалпы түсінік
Біз, осы көрсеткіштер қалай есептелінеді және олардың экономика туралы қандай ақпараттар алуға болатандығын қарастырамыз.
Жалпы ұлттық өнім экономика көрсеткіштерінің ең нақтысы деп есептеледі. Статистикалық деректер мемлекеттің экономика министрлігінің 3 айда бір есептеуі бойынша, экономикалық әс ірекет нәтижесін бірыңғай көрсеткішпен беруге негізделген.
Жалпы ұлттық өнімді төмендегідей бөліктерге бөліп көрсетуге болады:
Жалпы ұлттық өнім – экономика жағдайын сипаттайды, себебі адамдар аз табыстарға қарағанда үлкен табыстарды көбірек қалайды. Яғни өндіріс тауарлары мен көрсетілген қызмет көлемі жоғарылаған сайын, өзіндік қанағаттану дәрежесінің деңгейі, өндірістік және мемлекеттік тұтыну деңгейі, өндірістік және мемлекеттік тұтыну деңгейі жоғары болады.
Жалпы ұлттық өнім экономикадағы табыс пен өндірістегі шығын көлемін бірдей өлшейді. Себебі бұл өлшемдер соңында бірдей болады. Жалпы, экономика үшін табыс көлемі шығын көлеміне тең болуы керек. Бұған көз жеткізу үшін, біз ұлттық есепшотты, ЖҰӨ статистикалық жүйе өлшемін және басқа да сонымен байланысты көрсеткіштерге талдау жасап, оқып-үйренуіміз керек.
Аралық өнім және қосымша қосылған құн
Көптеген өндіріс тауарлары бірнеше кезеңдерден өтеді: бір фирмада шикізат аралық тауарға айналады, содан кейін басқа фирмаға дайын өнім өндіру үшін сатылады. Біз осындай тауарларды жалпы ұлттық өнім есебінде қалай есептеуіміз керек? Айталық фермер бірнеше кг етті Мак Дональдс фирмасна 0,50 долларға сатады. Содан кейін Мак Дональдс елге 1,50 долл. тұратын гамбургер сатады. Осы жағдайда ЖҰӨ ді есептегенде, еттің және гамбургердің бағасы 2 долл. көлемінде деп есептеу керек пе немесе тек гамбургер 1,50 долл. деп алу керек пе?
ЖҰӨ-ге тек соңгы өнімнің бағасы ғана кіреді. Сондықтан гамбургердің бағасы ЖҰӨ-ң бөлігі болып табылыды, ал еттің бағасы енгізілмейді. ЖҰӨ тек 1,5 долл – ға көтеріледі. Мұның себебі, аралық өнімнің бағасы соңғы өнімнің бағасына кігізіліп қойылған. Фирманың қосымша қосқан құны өндірілген өнімнің құнының фирманың аралық өнімге, өзі жасаған құнынан алып тастағандағы айырмасына тең. Гамбургермен байланысты жағдайда фермер қосқан құн 50 центке тең (бұл жағдайда фермер аралық өнімді иемденбейді, ал Мак Дональдстің қосқан құны (1,50 – 0,50 долл.), яғни 1,00 долл. –ға тең. Жалпы қосылған құн 0,50 долл. +1,00 долл.,яғни 1,50 долл. тең болады. Экономика үшін жалпы қосымша құн сомасы барлық соңғы өнімдердің бағасы мен қызметтердің нарықтағы құнына тең болуы керек. Сондықтан ЖҰӨ ді барлық фирмалардың қосымша құнының сомасы ретінде қарауға болады.
Көптеген тауарлар және қызмет түрлері ЖҰӨ де нарықтағы бағалармен есептелінеді, ал кейбір тауарлар мен көрсетілген қызмет түрлері нарықта сипатталмайды, сол себепті нарықтық бағасы жоқ. Дегенмен, осыкөрсетілген қызмет құны ЖҰӨ ге енгізілуі керек, сол үшін біз оларды өлшеуіміз керек. Осындай бағалар шартты түрде есептелінген құн деген атауға ие болады. Осы шартты түрде есептелінген құндар, мысалы, тұрғылықты ортада өызмет бағасыретінде қолданылады. Пәтерді уақытша жалға алушы адам барлық қызмет құнын төлеп, үй иесінің табысын қамтамасыз етедіьв үй иесінің табысы, тұруға берген үйдің шығындары, бәрі ЖҰӨ ді есептегенде осы жалдау төлеміне есепке енгізіледі. Сонымен қатар, көптеген азаматтар өз үйлерінде тұрады. Бұлар үй иесіне жалдау ақысын төлемегенімен, бәрібір олар сол көрсетілген қызмет түрін пайдаланады. Яғни пәтерді уақытша тұруға алатындар секілді. Сол себепеті, жеке үй қожайындары пайдаланатын қызмет себебі үшін, ЖҰӨ нің құрылымына өздері өзіне «төлейтін», «жалдау ақысы» енгізіледі. Әрине, олар жалдау ақысын өзіне төлемейді. Сауда министрлігі жалдау ақысы мөлшерін бағалайды, егерде олар өз үйлерін жалға берген жағдайда және жалдау ақысын төлеген жағдайда, сонымен бірге осы арнайы есептелген құн өлшемін ЖҰӨ ге енгізеді. Осы жалдау ақысы үй иелерінің шығындары және табыстары деп есептелінеді. Мемлекет ұсынған қызметтер де осындай жолмен бағаланады.
Жалпы ұлттық өнімнің есептеу әдістері
Жалпы ұлттық өнімді есептеудің әдісі бар: елдегі жасалған өнімге шығындар сапалы болуына «шығындар ағымы» немесе өнімді өндіру табыстар ағымы.
1 әдіс
1 әдіске келсек «шығындар ағымы». Оны қолдана отырып, барлық шығындарды қоссақ, біз жалпы ұлттық өнім көлемін аламыз.
Ұлттық өндіріс көлеміне тек сол елдегі өндірілгендер кіргендіктен, басқа елдердің шығындарын алып тастау керек. Мысалы, Жапонияда автомобиль өндірді және оны АҚШ қа әкелді және сатады. Бұл жағдайда автомобильді өндірумен байланысты шығындар жапонияның шығындарына жатады, ал жеткізу және сату шығындары АҚШ шығындарына жатады.