cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кордильера
Кен байлықтары
Тау жүйесі кен байлықтарына бай, әсіресе, мыс, мырыш, қорғасын, молибден, вольфрам, қалайы, алтын, күміс, платина және мұнайдың мол қоры жинақталған.
Құрлық климатына әсері
Кодильера таулары құрлықтың шығысындағы жазық жерлерді Тынық мұхит жағалауынан бөліп жатқан ең үлкен суайрық және климат тосқауылы болып табылады. Ол Атлант мұхитынан келетін мол ылғалды бөгеп қалады, сондай-ақ, Тынық мұхиттың әсер етуін тежейді. Соның нәтижесінде Тынық мұхиттағы Калифорния, Перу сияқты суық теңіз ағыстары ықпалынан тек қана осы батыс жағалық бөлікке тән құрғақ жағалық шөл (Атакама) климаты қалыптасады.
Климаттық белдеулері
Кодильера күрделі құрылымды тау жүйесі болғандықтан оның түрлі бөліктеріндегі табиғат жағдайлары да түрліше болып келеді. Кодильера таулары, негізінен, барлық климаттық белдеулерді кесіп өтеді. Сондықтан географиялық ендіктер, биіктік пен тау жоталары беткейлерінің орналасу ерекшелігіне сәйкес климаттық жағдай мен биіктік белдеулер жиынтығы да таудың өн бойында өте күшті өзгеріске ұшырайды.
Субарктикалық және қоңыржай белдеулердің батысы мен экваторлық белдеуге сәйкес келетін тау беткейлерінде жауын-шашын ерекше мол жауады. Ал ішкі бөліктегі таулы үстірттерде климат континенттік сипат алады. Субтропиктік және тропиктік белдеудің батысын алып жатқан Кодильераның жағалық жоталарында Калифорния суық ағысы ықпалынан климат өте құрғақ болып келеді, ал таудың шығыс беткейлерінде шөл-шөлейт және дала белдемі қалыптасқан.
Өсімдік жамылғысы
Аса мол ылғал алатын тауларды мәңгі жасыл орман жауып жатыр. Қоңыржай белдеудің солтүстігінде қылқан жапырақты орман, оңтүстігінде аралас орман, экваторға жақындаған сайын ауыспалы ылғалды ормандарға ауысады. Аса биік әрі ылғалы мол экватор мен субэкватор белдеулеріндегі тау беткейлеріне биіктік белдеулердің күрделі жиынтығы тән.
Олар ылғалды мәңгі жасыл экваторлық ормандардан (гилея) мәңгі мұздықтар белдеуіне дейін жіктеледі.
Қар сызығы Аляска тауларында 600 метр, Отты Жер аралында 700 – 1000 м-ден Боливия мен Оңтүстік Перу жерінде 6000 – 6300 м-ге дейін көтеріледі. Бұл тауларда дүние жүзіндегі ең биік тау басындағы егіншілік аудандары (3500 – 4000 м) орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Солтүстік Америка таулары Санат:Оңтүстік Америка таулары
Коараси
Коараси (Coaraci) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ильеус-Итабуна экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Алтурсова
Алтурсова — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ваймиш өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 6 км-ді құрайды.
Коараси
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25 509 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 296,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 85,9 адам/км².
Алтурсова
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Коараси
Тарихы
Қала 1952 жылы құрылған.
Алтурсова
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Черталинка
Черталинка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы, жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің сол жағалауынан 132 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Луи Армстронг
Луи Армстронг (Louis Daniel «Satchmo» Armstrong; 1901 жылдың 4 тамызында туған, Жаңа Орлеан, Луизиана — 1971 жылдың 6 шілдесінде қайтыс болған, Нью-Йорк) — американдық джаз кернейші, вокалист және ансамбль басшысы (бэнд-лидер). Дюком Эллингтон, Чарли Паркер, Майлз Дэвис, Джон Колтрейн сияқты музыканттармен джаздың дамуына және бүкіл әлемде таңымал болуына қомақты үлесін қосты.
Өмірбаян
thumb|left|[[:de:Adi Holzer|Adi Holzer 2002 жылы салған Louis Armstrong нақышы.]] Луи (креолдық әдет бойынша осылай аталған), Жаңа Орлеанның ең кедей негрлік ауданда туған. Бейберекет жанұяда өскен (шешесі - кір жуушы, әкесі - күндеп істейтін жұмысшы). Бала әлі кішкентай болғанда әкесі жанұясын тастап кетті. Шешесі жезөкше болып, бала мен кіші қарындасы Беатрис құлшылық күндерін есте сақтаған, апасы Джозефина қол астына өтті. Біраз уақыттан кейін анасы Мэйэнн Луиді қайтарып алды, бірақ ешқашан балаға дұрыс назар аудармаған. 7 жасқа толғанда Армстронг Карнофски еврейлер жанұясымен өмір сүре бастайды. , недавно иммигрировавших в Америку из Литвы и пожалевших беспризорного мальчика. Олар Сторивил деген бар, клубтарға, би залдарымен, жезөкшелер үйімен таңымал ауданда тұрған. Армстронг кішкентайынан бастап көмір тасып, газет сатып жұмыс істеген.
Армстронг ерте жасынан бастап далалық вокалды ансабльде ән айта бастады, барабанда ойнап бірнеше жыл ішінде есті қабілетін жақсы дамытып алды. Алғаш музыкалық білімін 1913 жылы түсті балаларға арналған «Уэйф’с Хоум» түзету лагерь-интернатта алды, ол лагерьге жаңа жылда пистолеттен атқаны үшін түседі (ол пистолетті анасының клиенті бір полисменнен ұрлап алады). Ол жерде тез арада үрмелі оркестрге қосылып, тамбурин, альтгорнде, корнетте ойнауды үйренеді. Оркестр сол уақытқа дәстүрлі репертуар ойнаған - марш, полька және танымал өлендер. Лагерьден шыққанда музыкант болуға бекінеді. Босанын, ол клубтарға барып жалға алған инструменттермен жергілікті оркестрлерде ойнай бастайды. Сол кездегі қаланың үздік корнетте ойнайтын музыкант болып саналған Кинг Оливер Луиді өз қарамағына алады, Армстронг оны өзінің нағыз ұстазы деп санаған. 1918 жылы Оливер Чикагоға кетіп, Армстронг беделді тромбоншы Кид Ори ансамбліне кіреді. Пол Домингес, Затти Синглтон, Альберт Николз, Барни Бигард және Луис Рассел секілді музыканттар ойнаған Оскар «Әке» Селестинның «Tuxedo Brass Band» ансамблінде ауық-ауық өнер көрсете бастайды.
left|175px|thumb|Луи Армстронг 1957 жылы Туған қаласының көшелерінде джаз парадтарға қатысады, Фэтс Мэрейблдың «Jazz-E-Sazz Band» тобында ойнайды. Ол топ Миссисипи бойымен жүзген параходтардағы дансингтерде ойнаған. Мэрейбл, кәсіпқой бэнд-лидер бола тұрып, жасөспірімге ноталық сауаттың негізін үйретіп, Армстронг мамандаған музыкант болады. Музыканттар арасында Сачмо лақап атқа ие бола бастайды - Satchel Mouth (ауыз-тері) ағылшын сөзінен қысқарту.
1922 жылы Оливерге екінші корнетист қажет болып, ол Армстронгты Чикагоға шақырады. Олар «Линкольн Гарденсте» (700 орынға арналған мейрамхана) «Creole Jazz Band» оркестрімен өнер көрсетеді. Бұл бэнд сол кездегі Чикагода ен джазда бэнд болған, сондықтан бұл бэндтегі жұмыс Луиге көп тәжірибе берді. Чикагода Оливердің «Креолдық джаз-бэнд» құрамында Армстронг өзінің алғашқы жазбаларын жасайды. 1924 жылы екінші рез ансамбльдегі пианист әйел Лил Хардинге үйленеді (бірінші әйелі Жаңа Орлеаннан сүйкімді жезөкше креолдық Дэйзи Паркер еді). Әйелінің кеңесінен кейін өзінің жеке мансабын бастайды. Армстронгтар Нью-Йоркке көшіп, Луи Флетчер Хендерсонның оркестріне жұмысқа тұрады. Осылай оған танымалдық келеді, джаз сүйушілері оның "ыстық" солосын тындау үшін жиі-жиі бэндке келіп тұрады. Сол кезге қарай Луи Арсмтронгтің өзіншіл стилі қалыптасады - жарқын, суырып салма және ойлап тапқыш.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жұғу өлшер
Жұғу өлшер (липкомер) - бояудың қағазға жұғу қасиетін зерттейтін аспап.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Ботакөз (фильм)
«Ботакөз» — толық метражды көркем фильм. 1957 ж. Алматы көркем және хроника фильмдер студиясы шығарған.
Сюжеті
Сәбит Мұқановтың бір аттас романының желісі бойынша. Фильмде оқиғалар 1913-1917 жылдар аралығын қамтиды.
Жылдар өтеді. Қазақстанда революциялық қозғалыстар толқыны ұлғаяды. Ботакөз революционерлер қатарына кіреді. Бұрын адамдарға мен әділдікке деген сенімін жоғалтқан Ботагөздің ағасы Амантай саяси жер аударылған Кузнецовтың ықпалымен революционерлер қатарына кіреді.
Қазақстанда Кеңес өкіметі орнатылды. Фильм кейіпкерлері - қызыл командир Амантай, комиссар Асқар және оның дос қызы Ботакөз қайта кездесті. Олар бірге контрреволюция қалдықтарымен күресін жалғастырды.
Дереккөздер
Санат:КСРО драма фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:1957 жылғы фильмдер
Сэйнт Лукас (Айова)
Сэйнт Лукас (St. Lucas) — Айова штатының Файет округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 19-70050.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 178 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Файет округы (Айова)
IC 1989
IC 1989 — Horologium шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 13581, ESO 200-55.
Сыртқы сілтемелер
IC 1989 Санат:Horologium (шоқжұлдыз)
Ғалым Мәдешұлы Бекмағамбетов
Бекмағамбетов Ғалым Мәдешұлы (1955 жылы туған, бұрынғы Жезқазған облысы Ағадыр ауданы Ағадыр стансасы) – қоғам қызметкері. Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген (1977). Целиноград педагогикалық институтында оқытушы (1977 – 81), Көкшетау облысы комсомол комитетінде нұсқаушы, меңгеруші (1981 – 82), Көкшетау қалалық комсомол комитетінің 1-хатшысы (1982 – 86), Көкшетау қалалық партия комитетінде бөлім меңгерушісі (1986 – 87), МҚК органында (1987– 88), Көкшетау кооперативтік техникумы директорының орынбасары (1988 – 89), Ақмола облыстық атқару комитетінде аға референт, Көкшетау қалалық атқару комитетінде нұсқаушы, бөлім меңгерушісінің орынбасары, әкімшілік басшысы аппаратында бөлім меңгерушісі қызметтерін атқарған (1989 – 1993), (1995 – 97). ВАТТ корпорациясы бөлімшесінде директор (1993 – 95). Көкшетау қаласының әкімінің орынбасары (1997 – 2003). 2003 жылдан Ақмола облысының әкімінің орынбасары. «Құрмет» ордені, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
Санат:Тұлғалар
Бірінші Алматы вокзалы
Бірінші Алматы вокзалы — темір жол көлігі жолаушыларына қызмет көрсетуге, көлік құралдарының қозғалысын басқаруға және қызметші адамдарды орналастыруға арналған ғимарат пен құрылыс кешені. Ол 1976 ж. салынған (арх. С.О.Мхиторян, З.И.Солдатова, Н.Д.Панченко). Перрондармен байланыс ыңғайлы жер асты өтпе жолы арқыны жүзеге асырылады, Бұл жолдын күту залына және вокзал алаңына шығатын есігі бар. Қасбет қатар орналасқан тік бағаналармен көмкерілген. Олар үйдің зәулімдігін көрсетеді. Ғимараттың қасбет қабырғасы витражды әйнек және анодталған алюминийден тұрады. Ғимарат тіреуіш табанды біртұтас каркастан жасалған. Қолданылған конструкциялар құрылыстың сейсмикалық төзімділігін қамтамасыз етеді. Ғимараттың ішкі және сыртқы әрлеуіне мәрмәр, гранит, анодталған алюминий, т.б. материалдар пайдаланылды.
Өкпе сайы
250 px|thumb
Өкпе сайы — кеуде омыртқалары мен қабырғалардың ішкі беттерінің арасындағы науа тәрізді кең шұңқыр, оғаы өкпенің медиальды бетінің омыртқалық бөлігі жақындатады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Галилейдің салыстырмалық принципі
Механикалық құбылыстарды әр түрлі санақ жүйелерінде қарастыра отырып, Галилей келесі тұжырымғы келді: бірдей бастапқы шарттарда өзара қатысты бір қалыпты қозғалған кез келген инерциялық санақ жүйелерінде барлық механикалық құбылыстар бірдей өтеді. Бұл қағида Галилейлің салыстырмалық принципі  деп аталады.
Электромагниттік толқындар ашылуына және жарықтың электромагниттік табиғаты анықталуына байланысты электромагниттік құбылыстарға салыстырмалық принципті пайдалану мүмкіншілігі туралы сұрақ туындады.
Ал,шынында,жарықтық жылдамдығы санақ жүйесін таңдауына тәуелді ме деген сұраққа жауапты тек қана тәжірибе бере алады. Санат:Физика
Юмьер
Юмьер (Humières) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62468, пошта индексі — 62130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 215 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,57 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Сары ауру
Аурыдың этиологиясы
диагностикасы, себептері, белгілері, эпидемиологиясы, емі, күтімі арнайы санитарлық  алдын  алуы Вирусты гепатит
Вирусты гепатит жиі кездесетін жұқпалы аурулардың бірі. Негізінен бауыр зақымданып, зат алмасуы бұзылып, денесінің сарғаюымен қатар басқа да клиникалық көріністері ұқсас вирусты аурулар.
Қоздырғышы:жай микроскоппен табылмайтын вирус. Оның 4 түрі бар: «А» вирусы, «В» вирусы, не «А» не «В» емес вирус, Дельта-вирус.
Эпидемиологиясы:
1.Ауру көзі-ауру адам және қоздырғыш вирус тасымалдаушы.
2.Аурудың таралу жолдары-«А» вирусы-фекальды-оральды жолмен; «В» вирусы дұрыс тазартылып залалсыздандырылмаған медициналық құрал-жабдықтар(шприц, инелер т.б.), қан арқылы; не»А» емес не «В» емес вирус-ауыз арқылы да, қан арқылы да, тыныс жолымен де таралады; Дельта-вирус әлі зерттелуде.
3.Төзімділік (сезімталдық)-«А» гепатитімен 6-15 жас аралығындағы балалар, «В» гепатитімен көбіне 1 жасқа дейінгі балалар жиі ауырады.
4.Маусымдылық-«А» гепатиті күз-қыс айларында жиі кездеседі. «В» гепатитіне маусымдылық тән емес.
5.Иммунитет-тұрақсыз, әр-түрлі вирусқа бөлек.
Аурудың даму механизмі-қоздырғыш қанға өтеді де, қан ағымымен бауырға жетеді. Осы жерде өсіп-өніп, улы заттар бөліп шығарады, бауыр клеткаларын зақымдайды, бұл зат алмасуының бұзылуына әкеліп соқтырады, бауыр клеткаларының токсиндерге (уыттарға) қарсы қызметін нашарлатады.
Клиникалық белгілері:
Аурудың барысы 4 кезеңге бөлінеді:
Инкубациялық немесе жасырын кезең- «А» гепатитінде 14-50 күн, «В» гепитінде 50-180 күн. 2. Бастапқы немесе сарғайуға дейінгі кезең ұзақтығы бірнеше  күннен 2 жұмаға созылды ; баланың жалпы жағдайы бұзылады-шаршағыш болып, тәбеті төмендейді, денесінің қызуы көтеріледі, кекіррік пайда болады, буындары сырқырап, бауыр тұсы ауырады, жүрегй айнып құсуы мүмкін. Осы симптомдармен қатар аурудың ерте білінетін белгілерінің бірі зәр түсінің қоңырқай тартып сыра түстес болуы, ал үлкен дәретінің түсі жайылып ағара бастауы да мүмкін.
Аурудың өрістеу кезеңі немесе сарғаю кезеңі-ұзақтығы 2-3 апта. Көздің ауыздың шырышты қабығының, таңдайдың, терінің сәл сарғыштан қою сары түске дейін боялуымен сипатталады. Бауыры мен көк бауыры ісіп денесінде қызарған бөртпелер пайда болады., кейде мұрнынан, қызыл иегінен қан кетіп, денесі қышиды, зәрінің түсі қоюлана түседі. Қанның биохимиялық анализінде биллирубин көрсеткіші жоғары көтеріліп (нормада-20 ммоль) тимол көрсеткіші (4 ед), АЛТ көрсеткіші (0,68 ммоль) жоғары көтеріледі. Аурудың аяқталу кезеңі-бауырдағы қабыну процесі азайып, оның қызметі ретке келеді: баланың жалпы жағдайы жақсарып, зәрінің және нәжісінің түсі дұрысталады. Бауырдың ісігі азайып, сарғаю кетіп, анализдері қалпына келеді. «В» гепатиті көбіне ауыр өтеді:жалпы жағдайы қатты өзгереді, денесі қатты сарғайып, қандағы биллирубин мөлшері өте жоғарры болады. Кейде ауру бірнеше рет қайталанып созылмалы түріне айналады. Ал созылмалы гепатит бауыр циррозына айналуы мүмкін.
Асқынуы:-бауыр клеткаларының некрозға ұшырауы салдарынан бауырдың жедел дистрофиясының дамуы. Бұл асқыну бауыр комасына жалғасады-балада әлсіздік, қатты бас ауыруы, тәбеттің жойылуы, қайтара құсу, ббауыр тұсының ауырсынуы, бауырдың көлемінің тез кішірейіп кетуі, мұрын мен қызыл иектен, ішектен қан кетуі байқалады. Ауру баланың ақыл-есі тұманданып біраздан кейін ұйқы басып кома дамиды. Адамның демінен бауыр иісі шығады. Бұл асқыну көбіне науқастың өліміне әкеліп соғады.
Ем
1. Ауру баланы міндетті түрде ауруханаға жатқызу қажет. 2-3 аптаға төсек режимі тағайындалады.
2. Диета-№5 стол: сүтке пісірілген тағамдар, айран, сүзбе, ірімшік, суға немесе буға пісірілген майсыз сиыр еті, балық, құс еті, жеміс-жидек, көкөніс тағамдары, бал, шырындар.
Ауру балаға қуырылған майлы, ащы, тұзды, қақталған, ысталған, сірке қосылған тағамдар пайдалануға болмайды.
3. Детоксикалық терапия-ауыз арқылы және венаға 5% глюкоза ерітіндісі, гемодез, Рингер ерітіндісі, физиологиялық ерітінділерді құюға болады.
4. Витаминдер комплексі.
5. Өт айдайтын дәрілер.
6. Өте ауыр жағдайда гармондар тағайындалады.
7. Физиотерапиядан: УВЧ, парафин, озокерит пайдаланылады.
Күтімі: Палатада таза ауаның жеткілікті болуы, баланың терісінің және шырышты қабаттарының тазалығын, төсекке көп қимылды керек қылмайтын ойындармен ойнауын, диета сақтауын қадағалау.
Алдын алу
1. Ауру адамды оңашалау.
3. Ауру адаммен қарым-қатынаста болған адамдарды жасырын кезең біткенше бақылауға алып, зәрін және қанын биохимиялық анализге тексеру.
4. Ауру ошағын дезинфекциялау (үйіндегі ыдыс-аяқтары, төсек-орын, құрал-жабдықтары, киім-кешегі 3% хлорамин ерітіндісімен залалсыздандырылады).
. 6.Ауру адамдарды бір рет қолданылатын медициналық құрал жабдықтармен қамтамасыз ету.
7.Санитарлық-ағарту жұмысын жүргізу.
Арнайы алдын алуы: вакцинация1-ші күні, 2,4 айлығында 0,5мл б/е.
Шұға (ауыл)
Шұға — Павлодар облысы Ақтоғай ауданы, Жолболды ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ақтоғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 85 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 440 адам (226 ер адам және 214 әйел адам) болса, 2009 жылы 291 адамды (153 ер адам және 138 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы) елді мекендері
Нью Вудвилл (Оклахома)
Нью Вудвилл (New Woodville) — Оклахома штатының Marshall округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 69 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 40-82100.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Балқу
thumb|Мұздың еруі Балқу — қатты кристалдық заттың сұйық күйге ауысуы (І текті фазалық ауысу). Таза заттар балқуының басты сипаттамалары — балқу температурасы және балқу жылуы. Белгілі бір сыртқы қысымда қатты кристалдық заттың сұйық күйге ауысу температурасы балқу температурасы деп, ал тұрақты қысымда қатты кристалдық затты толықтай сұйық күйге ауыстыруға қажет жылу мөлшері балқу жылуы деп аталады. Балқу температурасы сыртқы қысымға тәуелді.
Қалыпты атмосфералық қысымдағы (1013, 25 гПа немесе 760 мм сын. бағ.) Балқу температурасын балқу нүктесі деп атайды. Қыздыру кезінде қатты кристалдық заттың температурасы, әуелі балқу температурасына дейін көтеріледі, сосын балқу басталып, зат толық балқып біткенге дейін температура өзгеріссіз қалады, одан әрі температура тағы да жоғарылайды. Заттың салқындауы кезінде процесс керісінше өтеді (заттың температурасы балқу температурасына дейін төмендейді, зат толық қатайып болғанша бұл температура өзгеріссіз қалады, одан әрі қатты күйдегі заттың температурасы қайтадан төмендей бастайды). Балқу кезінде көпшілік заттың көлемі артса, кейбіреуінің (су, висмут, сүрме, т.б.) көлемі кішірейеді. Балқығанда заттың көлемі ұлғайса, қысым артқанда оның балқу температурасы жоғарылайды.
Балқығанда көлемі кішірейетін заттың балқу температурасы қысым артқанда төмендейді. Таза металдардың ішінде вольфрамның балқу температурасы ең жоғары (3410°С), ал сынаптың балқу температурасы ең төмен (-38,9°С). Ерекше қиын балқитын қосылыстарға: TіN (3200°C), HfN (3580°C), TaC (4070°C), HfC (4160°C), т.б. жатады. Аморф қатты заттардың балқу нүктесі болмайды. Олар температура жоғарылаған сайын жұмсара отырып, бірте-бірте сұйық күйге өтеді. Балқу процесі кезінде заттардың физикалық қасиеттері өзгереді (энтропияның жоғарылауы нәтижесінде кристалдық құрылым бұзылады, жылу сыйымдылығы артады, т.б.).
Балқу процесі табиғатта (жер бетіндегі қар мен мұздың еруі, Жер қойнауындағы минералдардың балқуы, т.б.), сондай-ақ, ғылым мен техникада (таза металдар мен қорытпалар алу, т.б.) маңызды рөл атқарады.
Дереккөздер
Санат:Фазалық өтулер Санат:Физикалық құбылыстар Санат:Металлургия
Жастықтың оты жалындап...
Жастықтың оты жалындап... Абайдың 1891 ж. жазған өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақты 13 шумақтан тұрады, көлемі 52 жол. Ақын бұл өлеңінде де отты, тегеуірінді жастық шақ тақырыбына қайта оралады. «Жастықтың оты жалындап, жас жүректе жанған шақ» балауса өмірдің барламасындай болса, «Талаптың аты арындап әр қиынға салған шақ» алуан өнерге, ақындыққа құлаш ұрудың айшықты айғағыңдай сезіледі. Осындай шандез шақта талпынып, «Ақылмен тауып айласын», «талайғы кәрі дүниенің бір кетігін ұстап бағуға» үндейді ақын. Өмір үшін сондай бейнет-күресте «досыңа достық білдіріп, дұшпанға әділ болу - адамға басты қарыз іс» екенін зерделетеді. Ақын сырт көзбен барлап, пайымдап қана қоймай, өлеңге өзі араласып, жастықты «ары кеткен алдағыштардан» өзі арашалап алары да бар. Сөйте отырып: «Балы тамған жас қамыс - ормасаңшы көктейін» тәрізді тамаша бейнелі сурет салады. Жырдың көркемдігі кемел. 7-8 буынды төрт жолдан құрылған шумақтар, бұзылмас шымыр егіз ұйқас берік жымдасып, шығарманың шырайын аша тұскен. Түпнұсқасы Мүрсейіт қолжазбаларынан алынып, алғаш рет Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайуғылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Туындының басылымдарында текстологиялық Өзгерістер ұшырасады. Мүрсейіт қолжазбаларында 3-шумақтың 4-жолы «Жылы жүріп жайнасын», 4-шумақтың2- жолы «Жазасын тартып жауласар» болса, кейінгі басылымдарға 1909 жылғы жинақ негізінде «Жылы жүзбен жайнасын»,«Жазасын тауып жауласар» болып түзетілген. Мүрсейіт қолжазбаларында, 1909 жылғы жинақта және осылар бойынша басқа басылымдарда 9-шумақтың 1-жолы «Сұм сұрқия қу заман» делінсе, 1933 жылғы басылымда бұл жол «Сұм-сүмырай қу заман» ретінде алынған. 10-шумақтың 3-жолы Мүрсейіттің 1905, 1907 жылғы қолжазбаларымен 1909 жылғы жинақ негізінде «Мақтанып жұртты шулатса» деп қабылданды. Туынды ағылшын, араб, башқұрт, қарақалпақ, қырғыз, өзбек, орыс, татар, тәжік, түрікмен, ұйғыр тілдеріне аударылған.
Өлең
Жас жүректе жанған шақ.
Талаптың аты арындап,
Әр қиынға салған шақ.
Уайым аз, үміт көп,
Ет ауырмас бейнетке.
Бүгін-ертең жетем деп,
Көңілге алған дәулетке.
Қайратпен кіріп жалынбай,
Ақылмен тауып айласын.
"Мен қалайға?" салынбай,
Жылы жүзбен жайнасын.
Қайратқа сеніп қақтықпай,
Жазасын тауып жауласар.
Қатынша тілмен шаптықпай,
Майданға шықса жарасар.
Жалыны қайтар дененің,
Үнемі тұрмас осы шақ.
Талайғы кәрі дүниенің
Бір кетігін ұстап бақ.
Құйрығы шаян, беті адам,
Байқамай сенбе құрбыға!
Жылмаңы сыртта, іші арам,
Кез болар қайда сорлыға.
Досыңа достық – қарыз іс,
Дұшпаныңа әділ бол.
Асығыс түбі – өкініш,
Ойланып алмақ – сабыр сол.
Аянбай салыс ортаға.
Ақылы, ары тапшыдан
Қу сөзін алма қолқаға.
Сұм-сұрқия, қу заман
Гүл көрінер жігітке.
Кеудесі толып үмітке.
Бір нәрсені ұнатса,
Қайта ойланып қарамас.
Мақтатып жұртты шулатса,
Құмары сол қызба бас.
Сенісерге келгенде,
Сене берер талғамай.
Жұрты құрғыр сенгішке
Тұра ма қулық жалғамай?
Ары кеткен алдағыш,
Мені-ақ алда, сөкпейін.
Балы тамған жас қамыс
Ормасаңшы көктейін!
Сені жақсы көрмесе,
Сенер ме еді сөзіңе?
"Япырмай!.." деп терлесе,
Ар емес пе өзіңе?
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Кариология
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Цитология
Сызықтық құрылым алгоритмі
Сызықтық құрылым алгоритмі (Алгоритм линейной структуры; serial algorithm) — тармақталу мен қайталану әрекеттері жоқ бір сызық бойында орналасқан алгоритм түрі. Барлық әрекеттер тізбектеліп бірінен кейін бірі алгоритм схемасында берілген табиғи реттілікпен орындалатын алгоритм құрылымы.
Дереккөздер
Санат:Алгоритмдер
Төменгі Утяк
Төменгі Утяк — Ресейдегі өзен. Қорған облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тобыл өзенінің оң жағалауынан 671 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені Қорған қаласынан Есет өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
11 шілде
Шілденің 11 — Григориан күнтізбесінде жылдың 192-ші күні (кібісе жылдарда 193-ші). Жылдың аяғына 173 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:11 шілде
Ай-Нин-Еган
Ай-Нин-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансы АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нин-Еган өзенінің сол жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Интроццо
Интроццо (Introzzo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Қатыршат Шапағатұлы Шүленбаев
Қатыршат Шапағатұлы Шүленбаев (5.3.1937, Павлодар облысы Баянауыл ауданы – 21.6.1998, Алматы) – философ ғалым, философия ғылымдарының докторы (1986), профессор (1987). Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтын бітірген (1959). 1972 жылдан өмірінің соңына дейін Қазақ мемлекеттік педагогикалық институтында философия кафедрасының меңгерушісі болды. 1970 – 1980 ж. ғылыми жұмысының негізгі бағыты – ғылыми атеизм және тарихи материализм мәселелері. 1991 жылдан бастап тәуелсіз Қазақстандағы дінтану мектебінің қалыптасып, дамуына елеулі еңбек сіңірді.
Интроццо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 137 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 46 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 23835.
Қатыршат Шапағатұлы Шүленбаев
Дереккөздер
Санат:1937 жылы туғандар Санат:Павлодар облысында туғандар Санат:1998 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан философтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
Интроццо
Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний Великий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қорамалау
Қорамалау - құмды құю қорамаларын жасау үрдісі. қорамалаудың келесі тәсілдері болады: қолмен шұңқырда немесе қорамжәшікпен үлгі арқылы немесе құймаүлгімен және машинамен үлгі арқылы қорам жәшікте қорамалау. Соңғы тәсіл заманымыздың құйма цехтарында кең қолданылады.
Ворсиха
Ворсиха — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Қорған облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лазариха өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Қорамалау
Дереккөздер
Санат:Техника
Скворчиха
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Ворсиха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — РФ мен Қазақстан Республикасы шекарасынан сағасына дейін Үлкен Уват көлін қоспағанда Үлкен Уват су торабына дейін. Өзен саласы — Есіл (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
Геленау (Кенді таулар)
Геленау (Кенді таулар) (Gelenau/Erzgeb) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хемниц әкімшілік округіне бағынады. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4453 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 71 110. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Пенцис.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Элтон (Нью-Гэмпшир)
Элтон (Alton) — Нью-Гэмпшир штатының Белкнап округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5250 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 212.9 км² шамасында. FIPS коды — 33-01060.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Волгоград облысы
Волгоград облысы (Волгоградская область) — Кавказ жерінің солтүстігінде орналасқан Ресей облысы және Ресей Федерациясының субъектісі. Әкімшілік орталығы Волгоград қаласында. 2010 жылғы санат бойынша халық саны 2,610,161 адамға тең.
Географиялық орналасуы
Волгоград облысы солтүстіктен оңтүстікке және батыстан шығысқа қарай 400 км-ден астам қашықтыққа созылып жатыр. Шекарасының жалпы ұзындығы 2221,9 км, және оның 29,9%-ы Саратов облысымен, 26,8%-ы Ростов, 11,4%-ы Астрахан, 11,3%-ы Воронеж облыстарымен, 10,9%-ы Қалмақстан Республикасымен және 9, 7%-ы Қазақстанмен шектеседі.
Волгоград облысы Иран, Кавказ, Украина және Қазақстанға шығатын Ресейдің негізгі оңтүстік қақпасы болу арқылы қолайлы географиялық орынға ие. Орталық Ресейге және Волга маңына (Поволжье) кері бағытта. Сондай-ақ, обылста Ресейдің еуропалық бөлігіндегі екі ең маңызды өзені — Еділ мен Дон арқылы қосылған. Ол канал арқылы Каспий, Ақ теңіз, Балтық теңізі, Қара теңіз және Азов теңіздеріне шығуға болады.
Тарихы
Волгоград облысы «Сталинград облысы» атымен 1936 жылы 5 желтоқсан күні бұрынғы Сталинград өлкесінің аумағында құрылды. Облыстың қазіргі атауы 1961 жылы 10 қарашада қабылданды.
Халқы
thumb|left|[[Камышин қаласының тарихи музейі]]
Ұлттық құрамы
Кестеде тек халық саны 7,000-нан астам ұлттар ғана көрсетілген
Діни құрамы
2012 санақ бойынша облыс халқының 54.5%-ы өзін Орыс православ шіркеуіне жатқызады, 4%-ы басқа христиандар, 3%-ы мұсылмандар. Оған қоса 18%-ы өзін «Рухани, бірақ діни емес» деп сипаттайды, 12%-ы атеист және қалған 6.5%-ы басқа дін өкілдері немесе жауап бермегендер.
Саясаты
thumb|Облыстық дума ғимараты Волгоград облысының жергілікті парламенті «Волгоград облыстық Думасы» (Волгоградская областная дума) деп аталады.
Андрей Иванович Бочаров — облыстың 2014 жыл, 24 қыркүйек күнінен бергі губернаторы, партиясыз саясаткер.
Облыстың туы және елтаңбасының екеуі де Волгоградтағы «Отан-Ана», «Отан шақырады» скульптурасы бейнелеген.
Дереккөздер
Санат:Волгоград облысы
Кирхгайм (Инкрайс)
Кирхгайм (Инкрайс) (Kirchheim im Innkreis) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Рид-Инн округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 700 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — RI, ресми идентификациялық коды — 4 12 11.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Хартль (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Қайрат Бақбергенұлы Бақберген
Қайрат Бақбергенұлы Бақберген 1970 жылы 10 сәуірде Қызылорда қаласында туған. Қазақ. Әкесі - Досманбетов Бақберген Сәрсенұлы, ҚР Парламент Сенатының депутаты. Анасы - Досманбетова Зейнегүл Рамазанқызы, «Болашақ» университетінің коммерциялық директоры. Мәскеу экономикалық-статистикалық институтын заңгер мамандығы бойынша; М. Тынышпаев атындағы Қазақ Көлік және коммуникация академиясын инженер-экономист мамандығы бойынша; Қызылорда агроөнеркәсіп инженерлері институтын инженер-құрылысшы мамандығы бойынша бітіргөн. Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2009 жылдан). 1991 жылдан - жылу желілерінің инженері (Қызылорда қ.). 1995 жылдан - мемлекеттік мекемелерде жұмыс істеген. 2000 жылдан - «ҚТЖ» ҰК» АҚ Тексеру департаментініңбөлімі бастығының орынбасары, бөлім бастығы. 2002 жыл дан - ҚР Көлік және коммуникация министрлігі Көліктік бақылау комитетінің бөлім бастығы; Ақтөбе облысы Көліктік бақылау басқармасының бастығы. 2006 жылдан -'' «ROLLA COMPANY»'' ЖШС директорының орынбасары. 2008 жылдан - Ақтөбе облысы әкімдігінің бөлім бастығы, Ақтөбе облысы Қарғалы ауданы әкімінің орынбасары. 2009 жылдан Ақтөбе облысы Мемлекеттік сәулет-құрылыс басқармасы бастығының орынбасары. 2010 жылдан бері - Ақтөбе облысы Энергетикалық және коммуналдық шаруашылық басқармасының бастығы. Әскери атағы - запастағы капитан. Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ''«Қазақстан - тек алға!»'' Хоббиі - аңшылық, балық аулау. Сүйіп оқитын әдебиеті - Ш. Абдоллаев, А. Құнанбаев; классикалық әдебиет. Үйленген. Жұбайы - Әлімбаева Кәмшат Шойдымқызы. Ұлы - Диас; қызы - Райхан. мимақтар
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:1970 жылы туғандар
Жасынтастар
Жасынтастар — планетааралық кеңістіктен Жерге мезгіл-мезгіл құлап тұратын денелер атауы. Химиялық құрамы тұрғысынан Жасынтастар темірлі (сидериттер), тастемірлі (сидеролиттер мен литосидериттер), тасты (хондригтер, аэролиттер) және шынытектес (тектиттер) болып төрт түрге бөлінеді; Зерттелген Жасынтастардың жартысына жуығы хондриттерге, екінші жартысы сидериттерге жатады. Тектиттер өте сирек ұшырасады. Жасынтастар құрамында жерде мүлдем кездеспейтін, немесе өте сирек кездесетін минералдар кездеседі. Жасынтастарды зерттеу Күн жүйесіне тән заттардың даму эволюциясын саралауда маңызды рөл атқарады.
Дереккөздер
Санат:Астрономия Санат:Метеориттер
Сәдібек Түгел
Сәдібек Түгел (23 ақпан 1955, Ұлан ауданы, Абай облысы) — қазақ жазушысы, публицист, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Астана қаласының тұңғыш баспасөз хатшысы, Ұлттық Ат спорты Федерациясының президенті, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Ол 2019 жылғы Қазақстандағы президент сайлауына Ұлы дала қырандары республикалық қоғамдық әлеуметтік-мәдени қозғалысының атынан қатысты.
Өмірбаяны
Сәдібек Түгел 1955 жылдың 23-ші ақпанында Шығыс Қазақстан облысының Ұлан ауданының Аманкелді ауылында дүниеге келді.
Қызметтері
1973 жылы мамыр айында Кеңес әскері қатарына шақырылды. Әскери міндетін Кеңес әскерінің Қарулы Күштерінің Шығыс Германиядағы тобында атқарды. Еңбек жолын қарапайым жұмысшыдан бастады. Екі жыл Алматы қаласындағы мақта-мата иіру фабрикасында слесарь болып жұмыс істеді. 1977–1978 жылдары аудандық «Өркен-Расцвет» газетінде аудармашы, 1979 жылдары Ұлан аудандық атқару комитетінің ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы, 1979-1984 жылдары аудандық комсомол комитетінің 1-ші хатшысы, 1984-1988 жылдары аудандық партия комитетінің ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі болып қызмет істеді.
1988-1990 жылдары Жоғары партия мектебінде екі жыл күндізгі бөлімінде оқып, «саясаттанушы », «социолог  » деген мамандықтарға ие болды. 1990-1992 жылдары аудандық бақылау комитетінің төрағасы және басқа да жауапты қызметтерде болды. 1992-1994 жылдары «Ұлан Таңы – Уланские Зори» газетінің бас редакторы болып жұмыс істеді. 1994-1998 жылға дейін Алматы қаласында «Қазақстан Теледидары мен Радиосы» корпорациясында жауапты қызметтерді атқарды.
1998 жылдың басында Астананың тұңғыш баспасөз хатшысы болып тағайындалды.
Сәдібек Түгелдің тікелей атсалысуымен Астананың баспасөзінің іргетасы салынды. Көптеген жаңа Бұқаралық Ақпарат Құралдары құрылды, астаналық ақпарат кеңістігі қалыптасты. Сәдібек Түгел Астана қаласының Халықаралық Баспасөз Орталығын ашып, 1000-нан астам баспасөз маслихаттарын, брифингтер, кеңестер және қызықты кездесулер өткізді.
2004 жылдан 2005 жылдар арасында Қазақстан Республикасы Парламент Сенатының бөлім меңгерушісі болды.
2003–2005 жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының бұқаралық ақпаратпен байланыс бөлімінің меңгерушісі болып қызмет еткен.
2019 жылғы президент сайлауы
thumb|left|Сәдібек Түгелдің 2019 жылғы сайлаудағы капманиясының логотибі 2019 жылдың 22 сәуірінде Сәдібек Түгел сол жылдың президент сайлауына «Ұлы Дала Қырандары » атынан президенттікке үміткер екенін жариялады. Ол — қатысуын жариялаған үміткерлдерің тұңғышы еді. 2019 жылдың 3 мамырында 122 мыңнан астам қол жинап, Орталық сайлау комиссиясымен тіркелді.
Түгел қазақ тілін сақтау, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау, сондай-ақ қазақтың дәстүрлі құндылықтарын сақтау және насихаттау сияқты мәселелер бойынша үгіт жүргізді. 2019 жылдың 3 маусымында Түгел қазақ әйелдерінің шетелдіктерге тұрмысқа шығуына тыйым салуды ұсынды. Түгел небәрі 0,92 пайыз дауыс жинап, сайлауда соңғы орынға ие болды.
Шығармалары
Әңгімелері газет, журналдарда жарияланып тұрады. «Қайдасың, қазағымның қазанаты» деректі повесінің, «Асыл жиреннің киесі» әңгімелер жинағының авторы.
Шығыс Қазақстан өнер мұражайының негізгі әдеби қорында автордың «Қайдасың, қазағымның қазанаты», «Көк күмбезді Астана» атты кітаптары сақтаулы.
Дереккөздер
1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақ жазушылары Санат:Қазақстан саясаттанушылары
Жүніс Ақатайұлы Ыбыраев
Ыбыраев Жүніс Ақатайұлы, жазушы, журналист (1928–2002).
12 қазанда Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Мақпал ауылында туған. 1959 жылы ҚазМУ-дің филология факультетінің журналистика бөлімін бітірген. Шығыс Қазақстан облыстық «Коммунизм туы», «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газеттерінде, «Агропромышленный комплекс Казахстана» — «Қазақстан агроөнеркәсібі» журналында жауапты қызметтер атқарған. «Қазақстан» баспасында бөлім меңгерушісі болған. Бірқатар көркем очерк кітаптарының авторы, көптеген жинақтар құрастырған. М.Слуцкистің, А.Курчаткиннің роман, әңгімелерін қазақшаға аударып, кітап етіп бастырған. 2002 жылы Алматы қаласында қайтыс болған.
Дереккөздер
1. Шығыс Қазақстан облысы мәдениеті кітабы, АТАМҰРА
Санат: Мәдениет Санат:1928 жылы қайтыс болғандар Санат:2002 жылы қайтыс болғандар
Әдебиет майданы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Әдебиет
Чингала
Чингала — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кыртовка өзенінің сол жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері
Ангорица
Ангорица — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юмиж өзенінің оң жағалауынан 54 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Ақпарат көздері
Ақпарат көздері – айналамызда, бүкіл әлемде күнделікті болып жатқан оқиғалар, көріністер, нақты деректер. . Сондай-ақ журналистің жазған материалына, дайындаған бағдарламасына арқау еткен дәйегінің түпнегізі.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Шекті айырмалар әдісі
Шекті айырмалар әдісі- сан әдісі. Арқалықтың жуық бүгілу шамасын анықтағанда пайдаланады. Бүл өдісте иілген өсінің дифференциал теңдеуін бірнеше нүктелерге құрылған шекті айырмалардың тендеулер жүйесімен ауыстырады. Шекті айырмалық түрінде бүгілу сызығының тендеуі мынадай түрінде жазылады:
Санат:Математика Санат:Терминология
Мений-сюр-Со
Мений-сюр-Со (Ménil-sur-Saulx) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55335, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 273 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Вригт Сити (Оклахома)
Вригт Сити (Wright City) — Оклахома штатының McCurtain округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 848 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 40-82200.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Сэйнт Марис (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 134 адамды құрады.
Көпір-бағдарлауыш
Көпір-бағдарлауыш (Мост-маршрутизатор; brouter) — көпір мен бағдарлауыштың қисындасуы. Бағдарлауды қажет ететін дестелер үшін олар бағдарлауыш ретінде жұмыс істей, ал басқа жағдайларда жәй көпір қызметін атқарады. Кейде олар аралас бағдарлауыш деп те аталады.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Bridge Router
12 шілде
Шілденің 12 — Григориан күнтізбесінде жылдың 193-ші күні (кібісе жылдарда 194-ші). Жылдың аяғына 172 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:12 шілде
IC 1990
IC 1990 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: CED 19M.
Сыртқы сілтемелер
IC 1990 Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Тұрсынханұлы Салхан
Тұрсынханұлы Салхан (1933-2006 жыл)
Өмірбаян
1933 жылы Төреарық ауылында дүниеге келген. Жеті жылдық мектепті бітірген соң, соғыстан кейін колхозда әртүрлі жұмыстар атқарған. 1960 жылы Шымкент қаласындағы колхоз-совхоздарға бухгалтерлер дайындайтын курсты бітірген.Соғыстан кейінгі ауыр жылдары ел экономикасын көтеруге өз үлесін қосты.Колхоз, совхозда есепші, агроном бөлімше басқарушысы қызметтерін атқарған.Бұл кісі Қазақстанға көптеп пайдасын тигізгне және осы адал жұмысы үшін көптеп мадақтамалар,медальдар,ордендар алған.
Дереккөздер
санат:тұлғалар
Сызықтық (тізбектік) іздеу
Сызықтық (тізбектік) іздеу (Линейный (последовательный) поиск; serial search) — іздестіру аймағының элементтері тізбектік түрде бір-бірлеп талданатын іздестіру. Сонымен іздестіру логикалық немесе физикалық тізбекте орындалады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Мейнеду
Мейнеду (Meinedo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 278 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,43 км² шамасында. Халық тығыздығы — 507,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
NGC 1678
NGC 1678 — Орион шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 1 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1678 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16179, MCG 0-13-19, ZWG 394,20.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Орион (шоқжұлдыз)
Жаңа георгиевка
Жаңа георгиевка — Башқұртстанның Ишимбай ауданындағы ауыл, Урман-Бишкадак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 85 адамды құрады. Пошта индексі — 453220, ОКАТО коды — 80231875005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Консейсан-да-Фейра
Консейсан-да-Фейра (Conceição da Feira) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Фейра-ди-Сантана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 18 569 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 159,776 км² шамасында. Халық тығыздығы — 116,2 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Темірбетон
Бетон мен болат арматураны біртұтас құрылма етіп біріктіру. Темірбетонның негізгі артықшылығы - аса беріктігі, тозбайтындығы, қалаған формада құюға болатындығы. Көпір салуда, гидротехникалық құрылыста, үй және басқа ғимараттар салуға кеңінен қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Бетон
Преоне
Преоне (Preone) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 293 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 13 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 33020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giorgio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Саят Мұратұлы Ыбыраев
Ыбыраев Саят Мұратұлы (14.10.1966 ж.т., Алматы қ.) – техника ғылымының докторы (1997). Мәскеу мемлекеттік университетін (1988), Қазақ КСР-і ғылым академиясының Математика және механика институтының аспирантурасын (1991) бітірген. Осы институтта инженер (1989–91), ҚР ҰҒА-ның Механика және машинатану институтында аға (1992–97), жетекші (1997–2000) ғылыми қызметтер атқарды. 2000 жылдан Қазақ ұлттық техникалық университетінде профессор, кафедра меңгерушісі. «Модульный синтез и анализ плоских рычажных механизмов и манипуляционных устройств со многими степенями свободы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 30-дан астам ғылыми жарияланымның, 3 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Амхёрст (Нью-Гэмпшир)
Амхёрст (Amherst) — Нью-Гэмпшир штатының Хиллсбороу округіне жататын АҚШ қаласы.