cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Перепяткин Михаил Георгиевич
Перепяткин Михаил  Георгиевич (1949ж.т., Алакөл ауданы  Үшарал ) –ғалым,  физика-математика  ғылымының  докторы (1984), профессор (1991). 1971 жылы ҚазМУ-ді,  1974 жылы Қазақстан ғылым академиясы ның  математика  және  механика  институтының  аспирантурасын  бітірген. 1974-1986 жылдары   ҚазМУ-де  аға  оқытушы,  доцент,  кафедра  меңгерушісі,  1986  жылдан  Қазақстан  Ұлттық  Ғылым  Академиясының    теориялық  және  қолданбалы  математикалық институтында  лаборатория  меңгерушісі,  50-ден астам  ғылыми  еңбегі  жарияланған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Ғалымдар
Кәдімгі сарытұңғиық
Кәдімгі сарытұңғиық немесе Дүңгіршек – Тұңғиықтар тұқымдасының Тұңғиық (Nymphaea) туысына жататын көпжылдық өсімдік.
Биологиялық сипаттамасы
thumb|left|200px| Тамырсабағы жуан (диаметрі 10 см жетеді), жапырағы екі текті болады: астыңғы суасты жіңішке, нәзік, жартылайтұнық, ал үстіңгі жапырақтары үшқырлы, үсті тері тәріздес, ұзындығы 15-30 см, ені 10-25 см. Гүлдері сарғылт, дара, тостағаншасы 5 етжені жапырақтардан тұрады, ішкі жағы сарғыш, гүл жапырақшаларынан ұзын болады. Гүлжапырақшалары ұзынша жіңішке, көп болады; аталық гүлдері және тұқымжапырақшалары да көп болады; Кәдімгі сарытұңғиық гүлінің аналық аузы 8-20 шырпылы. Аталық гүлдері мол болады. Тостағанжапырақтары етжеңді, орала иілген, ішжағы және сыртының үсті сарғыш, асты жасыл; гүл жапырақшаларынан ұзындау болады; гүлжапырақшалары сары түсті, төменгі жағы жіңішкеріп келеді, гүлтостағаншаларынан 2-3 қысқа болады; саны жағынан көп күлте жапырақшалары бос, кейде гүл табанына бойлай орналасады, кейде тіпті онымен кіргіп өседі. Өзен мен көлдерде, су бетінде өсетін өсімдік. Аса әдемі сарытұңғиық баяу аққан судың бетінде де қалқып өсе береді. Бұл өсімдік Қзақстанның қызыл кітабына енгізілген.
Таксономиясы
Кәдімгі сарытұңғиыққа ағылшын ботаник Джеймс Эдвард Смит «Florae Grecae Prodromus» атты ғылыми жұмысында  алғашқы рет 1809 жылы биологиялық сипаттама берген.
The Plant List тізімі бойынша Кәдімгі сарытұңғиықтың 4 синонимы бар:
Таралуы
Еуразияның жазықты аймақтарында кең таралған
Дереккөздер
Санат:Еуразия флорасы Санат:Тұңғиықтар Санат:Су өсімдіктері
IC 2789
IC 2789 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2789 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Құлқайыргүлділер тұқымдасы
Мақта
Мақта - биіктігі 1,5-2 метрге дейін жететін кіндік тамырлы, шөптекті өсімдік немесе шала бұта. Біздегі өсірілетін мақта - біржылдық өсімдік. Көпжылдық бұталы түрлері тропиктік елдерде кездеседі. Елімізде Оңтүстік Қазақстанның көптеген аудандарында (Бөген, Келес, т. б.) шитті мақта өсіріледі. «Шит» деген мақтаның ұрық шашатын тұқымы. Мақтаның екі түрлі: өсетін және жеміс беретін бұталы болады. Жеміс беретін бұтағы - қысқарған өркен. Жеміс беретін бұтақтың ұшында гүл өседі. Бірінші гүлден төменірек орналасқан жанама бүршіктен екінші гүл дамиды. Мақтаның гүлі ақсары немесе сары түсті. Маусым айында мақта бұтақтарында жеке-жеке ірі гүлдер пайда болады, яғни гүлдейді. Мақта гүлінің біріккен 5 тостағанша және тостағаншаның сыртын қаптайтын бірікпеген 3 жапырақшасы бар. Күлтесі бірікпеген 5, біріккен көп аталықтары, көп аналықтары болады. Сондықтан оның гүл формуласы: Т3+(5)К5А(оо)Ж(оо).
Мақтаның жемісі
Мақтаның жемісі - қауашақ. Мақтаның ашылмай қалған немесе шала ашылған қауашағын көсек дейді. Қауашақ 3-5 жақтауға ашылады. Қауашақ ішіндегі ұзын талшықтары (түктері) бар өте көп тұқымдар шашылады. Талшықтардың ұзындығы кейбір мақта іріктемелерінде 50-60 миллиметрге дейін жетеді. Шит талшықтары таза жасунықтан (клетчатка) тұрады. Олар өте ширатылғыш, сондықтан тоқыма материалы (хлопок) ретінде пайдаланылады. Шитті мақтадан таза мақта өндіріледі. Мақта тұқымынан мақта майы, күнжара, мақта мамығы, басқа да құнды өнімдер алынады. Мақта тұқымының 24-26%-ы майдан тұрады. Мақта жайы тағамға, сондай-ақ техникалық мақсатта қолданылады.
Мақта шаруашылығы
Мақта шаруашылығы өте ертеден дамып келеді. Жыл санауға дейін 3000 жылдан бері мақта шаруашылығымен Үндістан шұғылданып келеді. Шитті мақта біздің республикадан басқа Өзбекстанда, Түрікменстанда өсірілуде. Өйткені мақта - жылу, жарық сүйетін өсімдік. Мақтадан мол түсім алу үшін 15-170С температура қажет. Көлеңке түспейтін, топырағы тыңайтылған жерде өскен қоза қауашақтарының әрқайсысынан 7 грамға дейін таза мақта алуға болады. Мақтаны бір үлескіде жылма-жыл екпей, жоңышқа егістігімен алмастырудың маңызы зор.
Құлқайыргүлділер тұқымдас өсімдіктер құрамында нәруыз мол. Сондықтан мал азығына пайдаланылады. Медицинада дәрі ретінде де қолданылатын түрлері (жалбызтікен) бар. Айдарша (штокроза) және құлқайырдың басқа түрлері (бөлмедегі қытай раушаны) сәндік үшін өсіріледі. Құлқайыр тұқымдастардың талшықтары арқан есіп, мата, қап тоқуға (бұйдакендір, кенеп, мақта) қолданылады.
Баобаб
Баобаб - түспежапырақты өсімдік. Жапырағы түскен кезде бұтақтары сидиып, тамыры жоғары қарап тұрғандай болып байқалады. Тұқымнан талшықты бөліп алғанда 100 кг шитті мақтадан 25-42 килоға жуық таза талшық алынады. Дәрілік жалбызтікеннен алынған тұндырма, шәрбат - жөтелге пайдаланылатын тамаша дәрі.
Баобаб - құлқайырға өте ұқсас ағаш текті өсімдік. Ол 18-25 метрге, діңінің орамы 4-10 метрге дейін жетелі. Баобабтардың кейбіреуінің 5000 жылға дейін тіршілік ететіні белгілі. Саваннаның құрғақ, ылғалды маусымдары мезгіл-мезгіл ауысуы кезінде баобаб жапырақтарын түсіреді. Сөйтіп бұтақтары сидиып қалады. Осы кезде асқабаққа ұқсас ұзын жемісі де пісіп үлгіреді. Сидиған бұтақтарда ірі жемістің ілініп тұруы ерекше көрініс. Баобабтың қышқылтым, шырынды, жұмсақ жемісі мен тұқымдары жеуге жарамды. Баобабтың қалың қабығы қағаз жасауға қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Құлқайырлар
Даут Абдуллаев
Абдуллаев Даут (1883, бұрынғы Әулиеата уезі, Жалпақтөбе а. - 1937, Тараз қ.) - дүнген халқынан шыққан қоғам қайраткері. Жасынан әр түрлі кәсіппен шұғылданып,  қазақ, қырғыз, ұйғыр, орыс және өз ана тіліне  жетік болып өседі. 1917 жылы қарашада БПК мүшесі қатарына өтіп, Әулиеата уезі атқару комитеті құрамына кірді. Уезде дүнген полкын құруға белсене атсалысып, М.Масанчи мен Б. Шагабутдиновпен тығыз байланыс орнатады. 1920 ж. дүнгендерден тұратын әскери жасақтың эскадрон комиссары болады. Жетісу казачествосының Бойко басқарған полкін талқандауға қатысты. Жетісу облысының төтенше комиссиясы бастығы Суворовтың қарамағында болып, Қасымхан Чанышевпен бірге Дутовтың көзін жою операциясына қатысады. 1922-1924 ж. Меркі аудандық милиция бастығы, 1924 ж. мамыр айынан Әулиеата уездік милициясының бастығы болды. Ұжымдастыру жылдарында Абдуллаевтың басшылығымен дүнгендердің  "Саңлақ", "Жалпақтөбе" деген ұжырымшалары құрылды. Осы екі ұжырымшаларды басқаратын Полатқосшы ауылдық кеңес  төрағасы қызметін Абдуллаев атқарады. 1935-1937 ж. Қазақстан сауда халық комиссариатының  Әулиеата  қаласындағы өкілі болды. 1937 жылы қуғын-сүргінге ұшырап, абақтыға жабылды. Онымен бірге жауынгер Жаркенттен Әулиетаға қонаққа келген Чанышев те ұсталған. Абдуллаев ОГПУ үштігінің шешіміне сәйкес ату жазасына кесілді. Жалпақтөбе ауылының бір көшесіне, мектепке Абдуллаев Дауттың есімі берілген.
Санат:1883 жылы туғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Қоғам қайраткерлері
Ивановка (Мелеуз ауданы)
Ивановка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Партизан ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 115 адамды құрады. Пошта индексі — 453861, ОКАТО коды — 80241865009.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Чекур
Чекур — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тунтор өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вэст Сэйнт Пол (Миннесота)
Вэст Сэйнт Пол (West Saint Paul) — Миннесота штатының Dakota округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 19540 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-69700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Әсем гониолимон
Әсем Гониолимон (Goniolimon speciosum) — қорғасыншөптер тұқымдасының гониолимон туысының кермектерге жақын кең таралған өсімдік. Қалампыртәрізіділердің ататектілеріне генетикалық тұрғыдан жақын.
Ботаникалық сипаттамасы
Көпжылдық өсімдік, биіктігі 10-15 см; тамыры вертикалды тартылған жуан келеді; жапырақ кесіндісімен жабылған; қатқыл қалың жапырағы топырақтамыр түбінен розетка түзіп орналасқан, ашық немесе көкшіл-жасыл, ұсақ әктаңдақты, кейде әржерінен қызара, жиегі жалаңаштана келген масақ гүлшоғырлары құрайды. Негізінен гүлсабағы тік келген 1-2 болады, түп жағынан жуандау, иілген қысқалау әрі жалаң, ал жоғарғы жағы тармақталған көпбұтақты және иілген ұсақ бұтақшалы; масағының ұзындығы шамамен 8 мм, гүлсабағы 2-5, тығыз біржақты болып, екі қатарлы черепицалы орналасқан әрі қалқан тәрізденіп келген гүлшоғырын құрайды. Гүласты тостағаншасы ашық немесе қысқа төмен иілген. Гүлжапырақшалары күлгін-қызғылт, биік, гүлтостағаншасынан 1/3 асып тұрады.
Таралуы
Далада, сортаңдау жерде, тау етегінде, тастақты сортаңда, қалың ший арасында және шалғынды ойпаттарда өседі
Дереккөздер
Санат:Қорғасыншөптер
Магниттік алғырлық
Магниттік алғырлық
Магниттік алғырлық — заттың магниттелушілігі мен магнит өрісі арасындағы байланысты сипаттайтын физикалық шама. Статик өрістегі Магниттік алғырлық заттың магниттелушілігінің (J) магниттеуші өріс кернеулігіне (Н) қатынасына тең: =J/H;  — өлшемсіз шама. Заттың 1 кг-ындағы (немесе 1 г-ындағы) Магниттік алғырлық меншікті Магниттік алғырлық деп (менш..=/, мұндағы  — заттың тығыздығы), ал оның бір молінің Магниттік алғырлықғы — мольдік (немесе атомдық) Магниттік алғырлық деп (=менш..М, мұндағы М — заттың молекулалық массасы) аталады. Статик өрістегі Магниттік алғырлық магнит өтімділігімен () мынадай қатыста болады: =1+4 (СГС бірлігінде), =1+ (СИ бірлігінде). Магниттік алғырлық оң да, теріс те бола алады. Диамагнетиктердің Магниттік алғырлықғы теріс, олар өріске қарсы магниттеледі; парамагнетиктер мен ферромагнетиктердің Магниттік алғырлықғы оң, олар өріс бағыты бойынша магниттеледі. Диамагнетиктер мен парамагнетиктердің Магниттік алғырлық болмашы (10–4—10–6), өріс кернеулігіне (Н) онша тәуелді емес, тек өте күшті өріс маңайында ғана (төменгі темп-рада) Н-ға аздап тәуелді болады. Ферромагнетиктерде Магниттік алғырлық үлкен мәндерге (бірнеше ондық бірліктерден көптеген мыңдық бірліктерге дейін) жетеді және ол Н-ға өте күшті және күрделі түрде тәуелді болады. Сондықтан да ферромагнетиктерге дифференциалдық Магниттік алғырлық шамасы енгізіледі д=dJ/dH, бұл магниттелу қисықтығының әр бір нүктесіндегі J(H) тәуелділігін сипаттайды (суретті қ.). Н=0д болғанда ферромагнетиктер үшін нольден өзгеше а мәніне ие болады, оны алғашқы Магниттік алғырлық деп атайды. Денелердің Магниттік алғырлықғы негізінен темп-раға тәуелді. Мысалы, температура жоғарылаған сайын парамагнетиктердің Магниттік алғырлықғы Кюри заңы (немесе Кюри — Вейсс заңы) бойынша кемиді, ал ферромагнитті денелердің Магниттік алғырлықғы артады да, Кюри нүктесінің маңында өзінің ең үлкен мәніне жетеді. Антиферромагнетиктердің Магниттік алғырлығы температура жоғарылағанда Неель нүктесіне дейін артады да, одан әрі Кюри — Вейсс заңы бойынша кемиді. Айнымалы магнит өрісінде Магниттік алғырлық— кешенді шама. Анизотропты денелердің (ферро- және ферримагнетиктердің) Магниттік алғырлықғы — тензор. Ферромагнетиктердің Магниттік алғырлық айнымалы магнит өрісінің жиілігіне тәуелді. Бұл тәуелділік магнит спектроскопияда зерттеледі.
Плайнфельд
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7289 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 72,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 77 161. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Милинг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Мұхтар Бәкенұлы Сыздықов
Мұхтар Бәкенұлы Сыздықов (7 қаңтар 1958 жылы туған, Павлодар облысы Аққулы ауданы Қызылқоғам ауылы) – графикашы.
Шығармашылығы
Ол графикашы ретінде өз еңбектерінде жеке адамның образы арқылы халық мәдениеті мен дәстүрін ашып жеткізу және насихаттау ісіне ұмтылады. Графикалық еңбектері: оның көптеген графикалық еңбектері шетелдік (АҚШ, Англия, Германия, Ресей, Түркия, Франция, Югославия) жеке қорларында сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:7 қаңтарда туғандар Санат:1958 жылы туғандар Санат:Аққулы ауданында туғандар Санат:Қазақстан суретшілері
Сен-Парду-де-Дрон
Сен-Парду-де-Дрон (Saint-Pardoux-de-Drône) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24477, пошта индексі — 24600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 214 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Жазық тор
Жазық тор — кристаллографияда,бірдей паралеллограмдардың төбелерінде орналасып, бір жазықтықта жатқан элементар бөлшектердің жиынтығы. Кристалдардың шынайы жақтары жазық торға сай келеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Табиғат
Треву-Трегиньек
Треву-Трегиньек (Trévou-Tréguignec) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,52 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22379, пошта индексі — 22660.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1427 адамды құрады. Халық тығыздығы — 218,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Субөнімдер
Субөнімдер - еттен басқа тағамға малдың ішек-қарнын, басын, сирақтарын, құйрығын, яғни субөнімдерді қолданады. Әр түрлі субөнімдердің тағамдық шпагатпен байлайды. Жүректі ұзынынан кесіп, ұйытындыларын алып тастап, суық суға 1—2 сағ-қа салып қояды да бірнеше рет жуады. Желінді 1—1,5 кг-нан бөліктерге бөледі, жуады, ірі тамырларын кеседі де, суық суға 5—6 сағ-қа салып қояды. Өкпесін жуады, ұзынынан және көлденеңінен кеседі, тағы да жуады. Құйрықтарын бөліктерге бөліп, жуады және суық суға 6 сағ-қа салып қояды.
Чемондаевка
Чемондаевка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ягодная өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Арман Фальер
Арма́н Фалье́р (Armand Fallières) (6 қараша 1841 жылы, Мезин,  — 22 маусым 1931 жылы) — мемлекеттік француз қайраткері, Франция президенті 1906—1913).
Өмір баяны
Тараған діні: Фальердің атасы ұста болған, әкесі— жер иеленуші және сот төрешісі болған. Саяткерлікпен 1870 жылдары, 1883 жылы премьер-министр болды, сосын 16 жыл бойы министр болып келді. 1899 жылы, Эмиль Лубені республика президенті ретінде сайлағаннан кейін, Франция сенатына ауысты, ал 1906 жылы Лубенің ізбасары болды, Поля Думерді сайлаудан жеңіп шықты.
Дереккөздер
Орысша уикипедия
NGC 2381
NGC 2381 — Carina шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 26 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2381 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20694, ESO 88-10, FAIR 266, AM 0719-625, IRAS07194-6258.
Сильвано-Пьетра
Сильвано-Пьетра (Silvano Pietra) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 703 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 54 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 27050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Фарангиз ханша
Талай ғасырлар бұрын ежелгі Тұран мен Иран жерлерінде скифтер (сақтар) мен парсылар арасында қиян кескі соғыстар жүріп жатты. Тұран патшасы Афрасиаб пен оның мәңгілік жауы Хұсрау жеңіс үшін өз жауынгерлерін аямай, бірінен соң бірін соғыс майданына аттандырды. Бір күні парсы ханзадасы Сияуыш серуен құрып жүрген қыздар арасынан Афрасиабтың қызы Фарангизді көріп, оған ес түссіз ғашық болып қалады. Қыз да сол сәтте тек ханзада Сияуыш қана өзіне лайықты жар бола алатынын түсінеді. Афразиаб екі халық арасындағы татулық пен тыныштықты ойлап, өзінің сүйікті қызы мен парсы ханзадасының қосылуына келесім береді. Өздерінің махаббатына ешкім бөгет болмауы үшін Сияуыш ізгілік пен мейірімділік, әділеттілік пен ақиқат, теңдік пен еркіндік өркендейтін «Сияуыш қаласын» салуға шешім қабылдайды. Осы қаланы тұрғызу үшін сақ пен парсы әскерлері араларындағы ғасырлық жауыздықты ұмытып еңбек етеді.Нәтижесінде құрылысшылар ақ мәрмәрдан қала көтереді. Оның қабырғалары мен қақпасын шебер ойылған өрнектермен әшекейлеп, төрт тарабынан төрт биік мұнара тұрғызады.
Шверин
Шверин (Schwerin) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан қала. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 95220 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 130,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 04 000. Қаланың басшысы — Вольфрам Фридерсдорф.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 18 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Альтиплано үстірті мен Орьенте ойпаты
thumb|250px|Орьенте провинциясының елтаңбасы Боливияның теңізге шығатын жолдары жоқ. Ол бес елмен: батыста Перу және Чилимен, шығысы мен солтүстігінде Бразилиямен, оңтүстігінде Парагвай және Аргентинамен шектеседі. Елдегі ең үлкен су қоймасы — Титикака көлі Перумен шекарада жатыр. Елдің ең маңызды таулы ауданы Боливияның батыс бөлігінде шамамен солтүстіктен оңтүстікке қарай жатқан екі таулы қыраттан құралады. Батысқа жақын жатқан таулы қыратта бір қатар әрекеттегі жанартаулар бар, оның тік беткейлері мен биік шыңдары Боливияның халық ең аз қоныстанған аудандары. Боливияның екі астанасы Ла-Пас пен Сукре орналасқан Шығыс қыратта халық тығыздау қоныстанған. Оның шығыс беткейлері қалың ормандармен жабылған. Бұл аймақ Боливиялық Андының ең ылғалды бөлігі, мұнда жыл сайын 1250 мм шамасында жауын-шашын түседі, жауындар әдетте, жылына бар-жоғы үш ай ғана жауады.
Орьенте ойпаты
thumb|left|Альтиплано Одан әрі солтүстік пен шығысқа қарай Орьенто деп аталатын кең ойпат басталады. Ол аллювийлі жазықтардан кең аумақты алып жатқан батпақтар мен тропиктік ормандардан құралады.
Альтиплано
thumb|270px|Альтиплано Боливияны қиып өтетін Андының екі қыратының арасында кең көлемді биік таулы үстірт Альтиплано жатыр. Оның ұзындығы — 800 км-дей, ені — 320 км-ден астам. Альтиплано теңіз деңгейінен 3650 м-дей биіктікте орналасқан бірқатар ойыстардан тұрады. Олардың екеуінде Титикака мен Поопо көлдері орналасқан, ал қалған бірнешеуін сорлар қамтыған. Альтипланоның солтүстік бөлігі едәуір ылғалды, оңтүстігі құрғақтау.
Жауындар жазғы найзағайлармен бірге қаңтар және ақпан айларында келеді. Үстіртте суық жел соғып тұратындықтан мұндағы орташа температура 12°С-тан аспайды, ал қыста нөлден төмен түседі. Мұндағы топырақ құнарсыз, оларда, негізінен, шөп, бұталар мен ағаштар өседі. Бірақ бұл Катал өлкеде боливиялықтардың 70%-на жуығы кечуа мен пймара үндістері тұрады. Олардың бір бөлігі қалаларда тұрады және Оруро төңірегіндегі кен орындарында жұмыс істейді, басқалары жер өңдеп, альпако мен лама үйірлерін өсіреді. Боливия үкіметі адамдарды Альтипланодан Орьентеге қоныс аударуға шақырады: онда отынның кен орнының ашылуы, кең көлемді ағаш дайындау мен тропиктік дақылдарды өсіру экономиканы дамытуға негіз болуы мүмкін. Халық саны, әсіресе Орьентенің басты қаласы Санта-Крус пен оның айналасында тез өсуде, алайда Альтиплано тұрғындарының көпшілігі өздерінің ата-бабаларының отанын тастап кетуге асығар емес. thumb|left|250px|Ла-Пас қаласы
1895 жылдан бастап елде өндірілетін басты металл — қалайы болды. Боливия XX ғасырдың бірінші жартысында дүние жүзіндегі ең ірі қалайы өндіруші болды, әлі күнге дейін алғашқы ондықтың құрамына кіреді. 1980 жылдары неғұрлым маңызды минералдық шикізат рөлі қалайыдан мырышқа қарай ауысты. Өндірілетін басқа металдардың қатарында вольфрам, уран, мыс пен қорғасын бар. Боливиядағы электр тогының жартысына жуығы елде мұнай табиғи газ қорларының барлығына қарамастан су станцияларында өндіріледі. Табиғи газ Боливияның маңызды экспорттық тауары болып табылады, оның үлесіне валюталық түсімдердің 50%-дан астамы тиесілі. Елде басқа да минералдардың кен орындары бар, бірақ олардың бәрі бірдей игерілмеген. Боливияның мемлекеттік жүйесі дүние жүзінде ең орнықсыздардың бірі. 1825 жылы тәуелсіздікті жариялау мен 1826 жылы елдің бірінші Конституциясы бекітілгеннен  бері елде 190-ға жуық мемлекеттік төңкерістер ітті. 17 конституция қабылданды, өкімет басына әскерилер жиі келді.
thumb|250px|Боливия жалауы Ірі қалаларда ойдағыдай дәрежедегі бай адамдар жеткілікті, бірақ ауылды жердегі өмір дәрежесі әдеттегідей қатал. Көптеген боливиялықтар кедейшілікте өмір сүреді және өмір сүру үшін қаржыны үлкен қиындықпен табады. Боливия шаруалары шығаруға тыйым салынған кокаин дайындауға кететін кока өсіреді. Қалалардан тыс жерде медициналық жәрдем алу мүмкін емес. Ең ірі қаласы — Ла-Пас үкімет резиденциясы, елдің басты өнеркәсіп орталығы және дүние жүзіндегі ең ірі қалалардың ішіндегі тауға ең биік орналасқаны. Ресми астанасы Сукреде халық анағүрлым аз.
Дереккөздер
Санат:География
Резонанстық жиілік
Дереккөздер
Санат:Электроника
Владимир Двалишвили
Владимир Двалишвили (ვლადიმერ დვალიშვილი; 20 сәуір 1986, Тбилиси, Грузин КСР, КСРО) — грузиялық футболшы, шабуылшы.
Клубтық
"Динамо" (Тбилиси) клубының түлегі. 2003-06 жылдары осы клубта ойнап, 2005 жылы Грузия чемпионы атанды. Кейін Латвия, Польша, Дания клубтарында ойнап, 2016 жылы "Динамоға" қайта оралды.
2018 жылы Израильдің "Хапоэль Ашкелон" клубына ауысты.
Халықаралық
2009-17 жылдары Грузия құрамасында ойнап, 40 кездесуде алаңға шықты. Оған дейін Грузияның 17, 19, 21 жасқа дейінгі құрамаларында доп тепті.
Сілтемелер
Санат:Грузия футболшылары Санат:Грузия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Динамо Тбилиси ФК ойыншылары Санат:Динамо Батуми ФК ойыншылары Санат:Олимпи Рустави ФК ойыншылары Санат:Сконто Рига ФК ойыншылары Санат:Маккаби Хайфа ФК ойыншылары Санат:Полония ФК ойыншылары Санат:Легия ФК ойыншылары Санат:Оденсе ФК ойыншылары Санат:Погонь ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары Санат:Хапоэль Ашкелон ФК ойыншылары
Медово (Бургас облысы)
Медово (Медово) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Поморие қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 377 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8214. Телефон коды — 05933. ЕКАТТЕ коды — 47651.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Лона-Лазес
Лона-Лазес (Lona-Lases) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 806 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 73 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 38040.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Visitazione della Beata Vergine Maria.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Гритэ Аппэ Марлборо (Мэриленд)
Гритэ Аппэ Марлборо (Greater Upper Marlboro) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 18720 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 97.1 км² шамасында. FIPS коды — 24-34712.
Санта-Ана-де-Пуса
Санта-Ана-де-Пуса (Santa Ana de Pusa) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Хара ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 473 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 78 км.
Берік Қартанбайұлы Саяхов
Берік Қартанбайұлы Саяхов (24 желтоқсан, 1961) - Техника ғылымдардың кандидаты(1999)
Марапаттары
«Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған(1999).
Сыртқы сілтемелер
Берік Қартанбайұлы Саяхов
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:24 желтоқсанда туғандар Санат:1961 жылы туғандар Санат:Қазақ ұлттық политехникалық институты түлектері Санат:Техника ғылымдарының кандидаттары Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері
Эллиптикалық галактика
300px|нобай|оңға|Сомбрерро галактикасы Эллиптикалық галактика — эллипсоидтық пішіндегі астрономиялық нысандар. Ішінде бұл галактикаларда тартылыс күші арқасында миллиондаған жұлдыздар, ғаламшарлар, кейбір газдар, шаңдар және көптеген қараңғы материя бар. Олар айқын құрылымға ие емес және олардың жарқырауы біркелкі, өйткені жұлдыздар жиектерге қарай біркелкі бөлінген, онда жарық өте әлсіз гало түрінде тегіс таралады.
Қалыптасуы
Алдымен астрофизиктер үлкен коллапс эллиптикалық галактиканың пайда болуына себеп болды деп ойлады, нәтижесінде ол қарқынды жұлдыздардың пайда болуына себеп болды. Бұл гипотеза осы галактикалардың жұлдызды популяциясы басқа типтерден гөрі ересек екендігімен дәлелденеді. Екінші жағынан, эллиптикалық галактикаларда газ бен шаң өте аз, олар белгілі жұлдызаралық мәселе, бұл дәл жаңа жұлдыздардың пайда болуындағы қажетті шикізат. Бірақ қазіргі бақылаулар галактикалар айқын тұрақтылыққа қарамастан тұрақты емес екенін растайды. Ауырлық күші оларды мүмкіндік болған кезде бір-бірімен белсенді әрекеттесуге мәжбүр етеді. Осы себептен қазіргі гипотеза эллиптикалық галактикалардың қалыптасуы әр түрлі және басқа формадағы галактикалар уақыт өте келе эллипске айналуы мүмкін деген басымдыққа ие. Гравитациялық тартымдылық соқтығысуды тудыруы мүмкін, бұл біртіндеп бірігуді тудырады. Мұндай көлемдегі оқиғалар сирек емес, өйткені гравитация бұл мүмкіндіктің есігін ашады. Сонымен қатар, эллиптикалық галактикалар галактикалық кластерлердің ортасында жиі кездеседі, мұнда материалды ұстап қалуға және басқа галактикалармен қосылуға мүмкіндік бар. Мұны кейбір эллиптикалық галактикалардың ішкі бөлігінде - көк ергежейлі галактикалардың жас жұлдыздар анықталғандығы, бұл олардың жұлдызаралық материядан толықтай айырылмайтындығын көрсетті.
250px|нобай|оңға|Эллиптикалық галактика M89
Жалпы сипаттамалар
Эллиптикалық галактикалардың жалпы сипаттамаларында олардың ең сфералық түрінен өте тегістелген эллипсоидтарға дейінгі пішіні ерекше екені анық. Эллиптикалық галактикалар өте құрылымсыз. Олар эллипсоидты пішіннің жеткілікті түрде тұрақты таралуына ие және азды-көпті әлсіз жарық галосымен қоршалған. Оларда диск немесе басқа құрылымдар жетіспейді, олар ерекше назар аударады. Олардың спутниктік галактикалары болуы мүмкін, олардың гравитациялық аймағында орналасқан әлдеқайда кішігірім галактикалар, бірақ бұл тек эллиптикалық галактикаларға ғана тән емес, өйткені біздің Құс жолы, торлы спиральды галактикада, Магеллан бұлттары спутниктер ретінде орналасқан. Кейбіреулерінде глобулярлық жұлдыз шоғыры бар, оларды ергежейлі эллиптикалық галактикалар деп қате айтуға болады. Кинематика тұрғысынан эллиптикалық галактиканы құрайтын жұлдыздар күрделі траекторияларды ұстануға бейім, ал галактиканың бұрыштық импульсі шамасы төмен деп саналады.
Массасы және өлшемдері
Көлемі бойынша өзгергіштік өте көп. Оларда жұлдыздар газы мен шаң аз болғандықтан эллиптикалық галактиканың массасы жұлдыздық массаға тең. Жұлдыздар саны бірнеше миллион жұлдыздан миллион жұлдызға дейін өзгеруі мүмкін. Бүгінгі күнге дейінгі бағалау диаметрі 1-200 к.к.к. құрайды, ал ерекше жағдайларда 1 мегапарсек - шамамен 3 миллион жарық жылы. Әдетте масса 10 ^ 6-10 ^ 13 M аралығында болады. Біздің Құс жолы галактикасының маңында көптеген эллиптикалық галактикалар бар, олар сонымен қатар ергежейлі галактикалар деп аталады.
Түрлері
Көптеген галактикалар, шамамен 90% эллипс немесе спираль тәрізді. Хаббл эллиптикалық галактикаларды жіктеу схемасының басында орналастырды, оларды "ерте типтегі галактикалар" деп атады, өйткені ол кейінірек олар басқа формаларға көшті деп сенді. E = 1 - b/ a E - эллипстің қаншалықты тегістелгенін көрсететін көрсеткіш, мысалы, егер a және b мәндері өте жақын болса, b / a бөлігі шамамен 1, ал эллипситет нөлге тең, нәтижесінде сфералық галактика пайда болады. E үшін қабылданған ең жоғарғы мән - 3 және Хаббл жіктеуінде сол жақта бірінші орынды сфералық галактикалар алады, олар E0 деп белгіленеді, содан кейін аралық типтер E1, E2, ... дейін EN, мұндағы N = 10 (1- b / a). Белгілі болғандардың ең жалпақтары Е7-ге жетеді, өйткені галактиканың құрылымы жоғалады. Қосымша ақпарат түскен сайын Хабблдың өзі өзінің бастапқы жіктемесін өзгертті. Сонымен, басқа астрофизиктер тек эллипсоидтық пішіннен басқа жаңа мүмкіндіктерді қосуға тырысты. Ол үшін кіші әріптермен қатар басқа әріптер де қолданылды.
250px|нобай|оңға|NGC 2768
Қорапты және дискі тәріздес түрлері
Хаббл тізбегінен тыс, Ральф Бендер және оның серіктестері 1988 жылы эллиптикалық галактикаларды жіктеу үшін екі жаңа термин ұсынды, олар тек пішінді ғана емес, сонымен қатар басқа да өте маңызды сипаттамаларды ескереді. Осылайша олар "қорапты" және "диск" болып топтастырылды, олар сәйкесінше төртбұрышқа және дискі тәріздес деп айтылады. Бұл классификация сәйкес жасалды изофотикалық сызықтар, галактикалық бетінде бірдей жарықтығы бар нүктелерді біріктіреді. Квадраттықтардың жарықтығы үлкен, олар рентген сәулелерімен қатар радио көздері бар мағынада үлкен және белсенді болады. Дискі тәріздес еместер бұл жағынан тыныш, ал олардың жарықтығы төмен.
нобай|оңға| IC 1101 нобай|оңға| IC 2006
Дереккөздер
Санат:Галактикалар Санат:Эллиптикалық галактикалар
Майқарағай
Күтімі
Құнарлы, ылғалды, жарық жерлерде өседі. Көлеңкеге шыдамды.
Көбейтілуі
Қалемшесі және тұқымы арқылы да көбейтіледі.
Майқарағай туралы тақпақ
Рекордтар кітабына Гиннестің
Кіргізілген Самырсынды білмес кім?
Ұзақ тұрып уақыттың өтінде,
Жетіпті ол жүз жиырма алты метрге.
Пайдаланылған әдебиеттер
Қ 74 Құлжабаева Г.Ә.Қылқанжапырақтылар: Дидактикалық материал - Алматы, 2010 - 14 бISBN 978-601-7237-07-3
Санат:Қарағайлар тұқымдастары
Болат Болсанбек
Болат Болсанбек(25.3. 1940. Талдықорған облысы Аксу ауданы Көкөзек а.) – оқытушы, ғалым. ҚазМУ-ді бітірген (1963).
1963 жылы Жоғары Оқу жүйесінде ассистенттен бастап доцент, экономика пәндерінің кафедра меңгерушісі, унт.-тің бірінші проректоры, оқу орныңың ректоры, Қазақ КСР ЖОО минн.-дегі қоғамдық ғылымды окыту басқармасының бастығына дейінгі әртүрлі лауазымды қызметтер атқарды. Экономика ғыл. қанд., (1975), (диссерт. тақырыбы "Еңбекті ғылыми ұйымдастырудың теориясы мен тәжірибесі"). "Телевидение және кино экономика тех. академиясының" профессоры (1999-2007). ҚазҰПУ қаржы-экономика ф-ті "Маркетинг" кафедрасының доценті (2007).
Қазақ КСР ЖОО мин-нің грамоталарымен, алғысымен, ҚР Білім беру үздігі атағымен марапатталды (1972). Ғылымдағы ізденістер саласы: Еңбекті ғыл. ұйымдастыру, кәсіпкерліктің сыртқы ортасы, жеті ата қазақтың ежелгі демограф, статистикасы, стратег, маркетинг және аймақтық маркетинг мәселелері. ҚР БЕМ Экономика инт-ының "Экономикалық классика" секциясының құрамында (2006) "Мәдени мұра" Мемл. бағдарламаның жүзеге асуына қатынасып "Неоклассика" деп аталатын 4 томды қазақ тіліне аударды. 70-тен астам ғыл.зерттеу жұмыстары жарық көрген.
Дереккөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Қазақстан педагогтары
Остин
Остин (Austin) — АҚШ-тағы Техас штатының астанасы, Тревис ауданының әкімшілік орталығы. Оңтүстік-орталық Техаста орналасқан. Қала 1839 жылы Стивен Фуллер Остиннің құрметіне құрылды. Бұл қала Техастағы төртінші үлкен қала, АҚШ еліндегі халық саны бойынша он бірінші орында. Қала сондай-ақ 2015–2016 жылдар аралығында Құрама Штаттарында ең жылдамөсуші қала болып танылды.
Тарихы
Қазіргі Уильямсон және Тревис аудандарының аумақтары, соның ішінде Остин, б.з.д 9200 жылдары қоныстанған болатын. Джорджтаун мен Форт Худ арасындағы қазба жұмыстары, адамдар бұл жерде Плейстоцен дәуіріндеде өмір сүргенін дәлелдеді.
Еуропалықтардың келуінен бұрын бұл жерде Тонкауа тайпалары тұрған.
Галерея
thumb|left|360 Condominiums Tower thumb|right|Конгресс-бридж кешке alt=|thumb|Остин қаласының орталық бөлігі, Конгресс-авеню, Техас штатының капитолі, 2012 thumb|right|Кешкі уақыттағы Техас штатының капитолі
Дереккөздер
Санат:АҚШ штаттарының астаналары Санат:Остин (Техас) Санат:Техас округ орталықтары
Қайта жасау қиялы
Қайта жасау қиялы – бұл біреудің жазған-сызғанына қарап адамның соны өңдеп, толықтырып, қиялында жаңғыртуы.
Маңызы
Қайта жасау қиялы арқылы адам шындыққа сай, дұрыс бейнелейді. Бұл үшін түрлі сипаттау, кесте сызықтарын дұрыс түсіне білумен қатар, адамда өмірден алынған көрнекті бейнелердің жеткілікті қоры болуы қажет.
Жақсартудың бірінші шарты
Қайта жасау қиялын тәрбиелеудің басты жолы – көркем әдебиеттерді оқу. Бірақ, тек оқи бергенмен қиял өспейді. Мәселен, үстіртін, тек «қызық» жерін теріп оқудан қиял дамымайды. Қиялды өсіру үшін кітап мазмұнын ойға түйіп, оны көргендей, естігендей болып отыру қажет. Мәселен, Мұхтар Әуезовтің «Абай» романын қиялы бай адам оқитын болса, ондағы кейіпкерлер мен түрлі оқиғалар оның көз алдында елестеп, галлереядағы суреттей жайнап тұрады. Бұл – қайта жасау қиялының көрінісі. Мұндайда адам авторлардың суреттеп жазғандарын көз алдында тұрғандай көріп, тіпті сөйлеген сөздерін есіткендей де болады. Өзін романның кейіпкерлерімен бірге жүргізіп, бірге тұрғандай сезінеді.
Жақсартудың екінші шарты
Қайта жасау қиялын өрістетіп, тәрбиелеудің, екінші шарты, оның тамаша мектебі географиялық карталарды оқып үйрену, алда көрсетілген объектілердің (өзен-көл, жер атаулары, мелекет, қала атаулары т.б.) жер шарының қай бөлігінде орналасқанын бұлжытпай таба білуге машықтану. Карта бетінде «саяхат» жасай білу адам қиялына планетаның түпкірөтүкпірлерін елестете алады, кісіге адам аяғы баспаған талай алыс жерлерді «көргізіп» қиялын шарықтатып, ойлауын дамытып, түрлі кеңістіктен бағыт-бағдар іздестіруге мүмкіндік туғызады.
Дереккөздер
Санат:Псиxология
IC 2790
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1366741.
Сыртқы сілтемелер
IC 2790 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Альтстриммиг
Альтстриммиг (Altstrimmig) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 339 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,9 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 35 004. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Циммер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Балтабай Әділ
Әділ Балтабай (01.05.1949 жы Қарақалпақстан, Мойнақ ауданы, «Әли ауыл» поселкесі - 2009 жыл, Алматы) - ақын, журналист.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1 мамырда туғандар Санат:1949 жылы туғандар Санат:Қарақалпақстанда туғандар Санат:2009 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қарақалпақстан ақындары
Центральной Усадьбы Арслановского совхоза
Центральной Усадьбы Арслановского совхоза — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы кент, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 786 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сан-Мамеде-де-Эшкариш
Сан-Мамеде-де-Эшкариш (São Mamede de Escariz) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Верде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 395 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,27 км² шамасында. Халық тығыздығы — 120,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
SMS
Short Message Service немесе SMS (қысқаша хабар қызметі) — бір ұялы телефоннан екінші телефонға мәтінді хабарды жіберуге және қабылдауға мүмкіндік береді. Ұялы телефонның пернетақтасының 160 белгісін латын әліпбиін немесе 70 басқа да, ұлттық мысалы кирилл және қытай әліпбиіне 70 белгі қолданылады.
Тарихы
Әлемдегі ең алғашқы хатты “Vodafone” компаниясының инженері Нейл Пэпуорс (Neil Papworh) жіберді. Тарихтағы алғашқы SMS-хат 1992 жылдың желтоқсан айында оның ұялы телефоны арқылы әріптестерін келе жатқан Жаңа жылмен құттықтау ретінде бірінші хат жіберілді. Міне осылай жаңа технология әлемдегі миллиондаған адамдардың өмірінің бөлінбес бөлігіне айналды.
Бірақ, ол бірден қабылданбады. Бұған он жылдан аса уақыт қажет болды. Жаңа қызметтің мүмкіншілігін алғашқы болып бағалаған бизнесмендер мен менеджерлер болды, олар жаңа қызметтің арқасында ұялы телефонмен сөйлесу мүмкіндігі жоқ кезде, мысалы жиналыс кезінде ақпараттармен алмаса алды. Бұл қызмет, әсіресе, биржадағы брокерлер арасында кең тарады, биржа алаңындағы айқай-шуға қарамастан маңызды ақпараттарды SMS-хат арқылы ала алады. Кәзіргі кезде бұл қызмет халық арасында кең таралды: студенттер, қызметкерлер, шенеуніктер және бизнесмендер барлығы хат мәтіндерін жазып жібере алады.
SMS хаттың бір артықшылығы оның бағасы сөйлесу бағасымен салыстырғанда арзан. SMS хат ұялы телефонның жадында оңай сақталады, сондықтан да оны жылдам оқу міндетті емес. SMS хат адресат иесіне, мейлі, ол ұшақта болсын немесе батерея қуаты бітсе де ұялы телефон қызмет желісі аясына шыққанда хабар міндетті түрде алады. Адресатқа хабар жеткендігі туралы да растайтын хабар келеді.
SMS технологиясы негізгі ұялы желілермен (GSM, NMT, D-AMPS, CDMA) қолданылады. SMS-хаттарды телефондарға интернет немесе басқа желілермен (пейджиң, фидонет, x.25 және басқа да) жіберуге болады.
Дереккөздер
Санат:URI Санат:Ұялы байланыс
Вэст Юнион (Миннесота)
Вэст Юнион (West Union) — Миннесота штатының Todd округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 111 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.9 км² шамасында. FIPS коды — 27-69736.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Оразғали Кендайұлы Дүйсемәлиев
Оразғали Кендайұлы Дүйсемәлиев (1930 жылы туған, Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Морской ауылы) – техника ғылымының докторы (1989), профессор (1994). Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) политехникалық институтын (1954) бітірген. Жамбыл механика зауытытында мастер, цех бастығы (1954–56), Қазақстан Ғылым Академиясының Физика және техника институтында аға лаборант, кіші ғылыми қызметкер (1956–58), КСРО Ғылым Академиясының Металлургия институтында аспирант (1958–61), Қазақстан Ғылым Академиясының Ядролық физика институтында кіші, аға ғылыми қызметкер (1962–66), ҚазПИ-де (қазіргі ҚазҰПУ) доцент, декан, профессор (1966–90), Қазақ ұлттық техникалық университетінде кафедра меңгерушісі, профессор (1990–96) қызметтерін атқарады. Дүйсемәлиев 170 ғылыми жарияланымның, оның ішінде 5 монография, 10 авторлық куәлік пен 4 мемлекеттік патенттің авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қызылқұм артезиан алабы
Қызылқұм Артезиан Алабы– жер асты суы. Қызылорда және Оңтүстік Қазақстан облыстары аумағын, Қаратау мен Арал теңізі аралығын алып жатыр. Алап оңтүстігінің аздаған бөлігі Өзбекстан жеріне кіреді. Қазақстандағы бөлігінің ауданы 115 мың км². Грунт сулары тау етегіндегі ысырынды конустарда, ойпаттағы өзен арналарында, Қызылқұм өңіріндегі еспе құмдарда таралған. Бор кезеңінің сенон, тұран, сеномен, альб қабаттамаларымен тығыз байланысты. Бұлардың әрқайсысының құрамында бірнеше сулы құм, құмтас қабаттары кездеседі. Қалыңдылығы тау етегінен ойыс орталығына қарай 30 м-ден 300 м-ге, қалыптасқан тереңдігі 20–30 м-ден 1770 м-ге дейін өзгереді. Ойыс орталығында қазылған ұңғымалардан шығатын атқылама судың өнімділігі 2–70 л/с, температурасы 30–50С. Геотермиялық болжам бойынша Арыс ойысының ең терең бөлігінде судың ыстықтығы 100–110С-қа жетеді, ал олардың болжамдық пайдалану қоры 240 м³/с. Суларының химиялық құрамы, тұздылығы тау етектерінен алыстаған сайын өзгеріп отырады. Қаратау етегіне жақын аудандарда бор қабаттарында таралған сулар тұщы (0,2–0,4 г/л), құрамы гидрокарбонатты-кальцийлі. Арал теңізіне қарай судың тұздылығы арта түседі. Қызылорда қаласының тұсында минералдылығы 1–1,5 г/л, Арал теңізінің жағалауында 3–10 г/л, құрамы сульфатты, хлорлы-натрийлі. Түркістан, Шәуілдір, Арыс елді мекендерінде терең ұңғымалардан шыққан ыстық сулардың шипалық қасиеті бар. Бор, антропоген қабаттарындағы тұщы сулар ауыз су ретінде, егістік суаруға кеңінен пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы Санат:Артезиан алабы Санат:Арал теңізі
Пьяно-ди-Сорренто
Пьяно-ди-Сорренто (Piano di Sorrento) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 808 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1830 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 80063.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Michele Arcangelo.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Нартай Дүтбаев
Нартай Дүтбаев (7 қаңтар 1956, Байзақ ауданы, Сарыкемер) – мемлекет қайраткері, генерал-лейтенант.
Өмірбаяны
Қазақ политехникалық институтын (1978), Мәскеу және Минск қалаларындағы КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің (МҚК) Жоғары курстарын бітірген.
2016 жылғы 26 желтоқсанда Қазақстан ҰҚК ҚР ҚК-нің "мемлекеттік құпияларды жария ету" бабымен және "билік пен лауазымдық өкілеттікті асыра пайдалану" бабымен көзделген қылмыстарды жасады деген күдікпен ұсталды.
Дутбаев 2018 жылғы 26 қаңтарда үкім шығарған 12 жылдық түрме мерзімі "бұрын тағайындалған жазамен жазаны ішінара қосу" арқылы анықталды — жеті жыл және алты ай түрмеде отырды, оған сол сот 2017 жылғы 24 тамызда "Мемлекеттік құпияларды жария етті" және "қызметтік өкілеттігін асыра пайдаланды"деген айыппен үкім шығарды. Сол кезде, 2017 жылдың тамызында оның күйеу баласы Нұрлан Хасен бес жылға, ал жиені Ерлан Нұртаев үш жарым жылға бас бостандығынан айырылды.
Дүтбаевтың басшылығымен қазіргі жағдайда шет елдердің арнаулы қызметтерінің барлау әрекеттеріне тосқауыл болуға, сондай-ақ, мемлекетіміздің ұлттық мүдделерін сыртқы және ішкі қауіп-қатерден қорғауға бағытталған оперативтік-қызметтік мәселелерді табысты шешуге мүмкіндік туғызатын ұйымдастыру және шұғыл шаралар жүйесі жасалды. Медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:7 қаңтарда туғандар Санат:1956 жылы туғандар Санат:Байзақ ауданында туғандар Санат:Қазақстан генерал-лейтенанттары Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Чепца 1-я
Чепца 1-я — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Очер өзенінің сол жағалауынан 73 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Төменгі Табога
Төменгі Табога — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чижапка өзенінің оң жағалауынан 446 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Чепца 1-я
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Төменгі Табога
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чигас
Чигас — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2291/4 орналасқан. Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жайыла өсетін арша
Өсімдік туралы
Жайыла өсетін аршалар еліміздің таулы аймақтарында көп өседі. Көгалдандыруда көбінесе шет елдерден әкелінген түрлері қолданылады. Қылқаны көк, сары және ақ ала түстілері үлкен сәндік қолданыста. Олардың жайылып өсетін бұтағының ұзындығы 3 метрге дейін жетеді. Алайда, оның артық бұтақтарын кесіп, белгілі бір пішінмен өсірген абзал. Жайылып өсетін аршаның өзі екіге бөлінеді. Бірқатары жерге жанаса, кейбір түрі сәл көтеріңкі болып өседі. Жайыла өсетін түрлерінің ішінде мезгіл сайын түсін өзгертіп тұратындары да бар. Мысалы, Juniperus horizontalis ‘Wilitoni’ деп аталатын түрдің қылқаны көктем, жазда көгілдір болса, күзде сиякөк түсті болады. Мамыр, маусым айларының аралығында гүлдейді. Гүлі байқалмайды. Гүлдеп болған соң, жеміс салады. Жемістері өте әдемі, пішіні моншақ секілді, сиякөк түсті болады. Келер жылға дейін сабақ басында сақталып тұра береді. Аршаның барлық түрлерінің дәрілік, емдік қасиеті бар. Аршаның жемістері өт пен несеп шығару жолдарында тас жиналу ауруларына, жоғарғы тыныс алу мүшелерінің ауруларына қарсы қолданады. Халық медицинасында қайнатпа тұнбаларын буын және тіс ауруларына пайдаланады.
Күтімі
Арша өзге қылқанжапырақты ағаштар секілді күтімді көп қажет етпейді. Ашық күн көзіне егіп, топырағы кепкен уақытта молынан суғарып отыру керек. Қырқу жұмыстарын ерте көктемнен тамыз айына дейін жүргізеді. Бұтағын қырыққаннан кейін жақсылап қоректендіреді.