cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Психология
Психологияның зерттеу объекті
Психологияның әртүрлі тараулары қолданған әдіс (клинакалық немесе тәжірибелік), немесе адамның әрекеті (жұмыс, еске салу, есте сақтау, еске түсіру, сезу, тәлім тану, т.б), немесе зерттеу бағыты (бала дамуы мен руханияты, Келбет руханияты, жануар жан дүниесі) арқылы ажыратылады.
Психологияның кей тараулары басқа ғылымдармен бірге немесе өзара көрші зерттеу өрістері ретінде немесе бір зерттеу өрісінің салалары ретінде үйлеседі. Бұл тараулар, мысалы психологияның бір тарауы — рухани бұзылыстарды зерттеу үшін патологияны белгілеу өте күрделі, тұлға патологиясын ақыл−ой паталогиясынан ажырату — одан әрі күрделі.
Ақыр соңында психология мен философия арасында көп уақыт бойы қарым—қатынас өте жақын болды, ажыратылмас десе де болар, себебі бұрын психология пәлсапаның бір бөлімі болған, ал пәлсапафизиканың ескі мағынасында (ағлақ, сана, іс әрекет, т.б. қалыптасқан пәлсапа тақырыптары психологияда кездеседі) бір бөлімі екендігін де ұмытпау қажет. Осылай психологияның кей салалары пәлсапалық тақырыптарды зерттеуге бағытталған (персонализм, гуманизм, биологизм, т.б.).
Психологияны зерттеу өрісінде басқа да антропология, социология сияқты қоғамдық ғылымдармен де соқтығыстыруға болады.
Ең аяғында психологияны теориялық немесе практикалық жағынан анықтау — бүгінгі күннің шешілген мәселесі емес.
Ежелгі дамуы
Психологиялық ғылыми білімдердің тарихы екі кезеңге бөлінеді. Оның біріншісі — шамамен 2500 жылға созылған, көшбасы Аристотельден басталатын жан дүниесі жайлы тұрлі ой-пікірлердің ілкі тарихы. Осы кезең ішінде психология басқа ғылымдармен, әсіресе, философиямен қосақтаса дамып келеді. "Психология" терминінің бірінші қолдануы 1590 жылы Неміс схоластик пәлсапасышы Рудольф Гөкельге беріледі. Алайда одан алты ғасыр бұрын Хорват гуманисті - Марко Маурулиц бұл терминді өзінің кейіннен жоғалған еңбегінің есімі ретінде қолданған. Бұл әрине терминнің ең бірінші қолданылуы болмауы мүмкін, бірақ бұл бүгінгі күндегі терминнің ең алғашқы құжатталған қолданылуы болып есептеледі.
Өзінің "жан" мен "тану" деп көне грек тілінен аударылған түбірлеріне қарамастан, психология ғылымы өзінің діни мәнінде адам жанының зерттеуі болып тек одан көп уақыт өткеннен кейін, христиандық заманда танылды. Психология медицинаның тарауы ретінде танылуы Томас Уиллистің ми функцияларының мәніндегі "Жан Доктринасы" мен анатомиялық трактаты "Хайуан Жандар Жайлы Екі Пікірлесу" ("De Anima Brutorum") атты еңбектерінде көрінеді.
19шы ғасырға дейін психология пәлсапаның бір тармағы ретінде қарастырылды.
Ерте жаңа заман
1879 жылы "психологияның атасы" болып танылған Вильхельм Вундт (1832-1920) Германияның Лейпциг Университетінде психологиялық зерттеу зертханасын ашты.
Вильям Джеймс, америка пәлсапасышысы өзінің "Психология Принциптері" (1890) атты жемісті кітабын жариялап, келесі жылдарда психологтардың назарын жинақтаған көптеген мәселелерінің іргетасын қалады.
Бұл өріске өздерінің үлестерін қосқан, тәжірибелік түрде еске салу, есте сақтау, еске түсіру функцияларын Берлин Университетінде зерттеген Херманн Эбингауспен бірге қазір классикалық шарттастық болып танылған тәлім тану процесін зерттеген орыс физиологы Иван Павловты атап айту керек.
Сивоза (Куза тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Психология
Ерте жаңа заман
Осы тұста, 1890 жылдары Аустрия дәрігері, невролог, тәжірибелік психологияда бейресми білімі бар Зигмунд Фрейд психотерапияның жаңа әдісі — психоанализді дамытты. Фрейдтың ақыл-ой жөніндегі түсініктері интрепретативттік және интроспективттік әдістемелерге кең шамада негізделген, ақыл-ой дерттілігін шешу мен психопатология үстінде жинақталған. Фрейдтың теориялары кең тараған, оның себебтерінің үлкен бірі — теориялардың сексуалдылық және жаншу психологиялық дамудың негізгі аспектілері ретінде қарастыру сияқты мәселесін қозғау. Бұл сол кездің аттеріс мәселері болып саналған, ал Фрейд болса олардың оқымысты қоғам ішінде кеңінен қарастырылуына жол ашқан. Фрейд теориялары жалпы психология теорияларына ықпалы зор.
Сивоза (Куза тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Психология
Жаңа заман
right|145px|thumb|Ноам Хомский Әйткенмен бихейворизм айтарлықтай жаңалықтарды ашса да, адам іс-әрекетін зерттеуіндегі жолбасшысы болуы үшін жеткіліксіздігі анық көрінді. Ноам Хомскийдің Скиннердің "Ауызша Іс Әрекет" (сөйлеуді бихейвористтік теория моделіндегі мүліктену жайлы) атты кітабі жайлы шолуы бихейворизм патшалығының біту себебінің ең басты факторларының бірі болып танылады.
Өзінің Туғызушы Грамматика теориясында Хомский тіл үйрену тек шарттастық арқылы орын алынбайтығын дәлелдеді. Адам мағынасы мен құрастырылуы жағынан бірегей сөйлемдерді тек табиғи тіл тәжірибесі арқылы өндіруі мүмкін емес. Бұл бихейворизм алдамшы деп мойындамаған ақыл-ойдың ішкі ахуалының бар болуын білдіреді. Альберт Бандура балалар тек қоғамдық бақылау арқылы, яғни көрінген мінез-құлықтың өзгеруінсіз үйренуінің мүмкін еместігін көрсетті.
Гуманисттік психология өзінің қайратты дамуын 1950 жылдары көріп, ақыл-ой зерттеуінің позитивисттік және ғылыми әдістемелеріне кертартпа ретінде жалғасты. Ол адам тәжірибесіне қараған феноменологиялық көзқарасты айырықшалап, адам мен оның іс-әрекетін сапалы зерттеу арқылы түсінуді іздейді. Гуманисттік әдістеменің тамырлары экзистенциалісттік және феноменологиялық пәлсапада табылады, және де гуманисттік психологтар ғылыми әдістемені мүлдем қабылдамай, адам тәжірибесін өлшемдерге көшіру оны барлық мәні мен маңыздылығынан айырады деп тұжырымдайды.
Қоңыр руы
Қоңыр — Ұлы жүз Үйсінінен Ошақты тайпасынан тараған ата. Шежіре деректері бойынша, Қоңырдан Шуылдақ, Алданар, Жамантымақ, Түлкіші ұрпақтары өрбіген. Олар Қазан революциясына дейін Әулиеата, Жетісу өңірін мекендеген. Ұраны - Бақтияр.
Психология
Жаңа заман
Компьютерлік технологиялардың дамуы ақыл-ой әрекетін инфомация өңдеу ретінде қарастыруға әкеп соқтырды. Бұл ақыл-ойды ғылыми түрде зерттеумен, ішкі ақыл-ой ақуалдырының бар болуы туралы сеніммен серіктесіп, когнитивизмнің дамуы мен оның ақыл-ой модельдерінің доминанттысының болуына әкелді.
Қоңыр руы
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары
Психология
Жаңа заман
Ми мен жүйке жүйесінің әрекеті арасындағы қатынас кең тарады, бұл бір жағынан Чарльз Шеррингтон және Дональд Хебб сияқты адамдардың зерттеулері, екінші жағынан ми зақымдалуы туралы зерттуелерге байланысты. Ми әрекетін дәлділікпен өлшеу технологияларының дамуымен бірге невропсихология мен когнитивттік невроғылым бүгінгі күннің ең іскер өрісі болып танылды. Басқа ғылымдармен (пәлсапа, информациялық технологиялар, невроғылым) үлкейіп келе жатқан қарым қатынаспен бірге ақыл-ойды түсіну және шығындарды өнімді түрде пайдалану үшін әртүрлі салаларды бір шатыр астына бекіткен ғылым — когнитивттік ғылым жаратылды.
Психология мәселелері
Психология оны оқыған адамдардың алған жағына қарай бірнеше мәселелермен кесіп өтілген. Көптеген нәтижелер жинақталған болып, кейбір гипотезаларды растау немесе қабылдамай тастау мүмкін болса да, қорытындылардың синтетикалық және рационалдық комбинациясы ортақ пәтуаға келмеген.
Психология ғылым ба?
Әлі күнге дейін де бұл сұрақ қойылып отыр. Екі концепциялар бір біріне қарама қайшы, біріншісі психология ғылым ретінде қалыптасқан десе, екіншісі оны тек пре ғылым деп, талқыға салады.
Аристотельдік (преғылыми) және галилейлік (преғылыми) ойлау түрлерін салғастырған Курт Левиннің текстіне сүйеніп, бұл мәселені қарастыра аламыз.
Уяръяга
Уяръяга (Уяр) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вельт өзенінің сол жағалауынан 87 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
Психология
Психология ғылым
Психологиялық лабораторияларды жарату бұл методологияға сүйенген адамдарға психологиялық ғылым расында бар нәрсе екендігін тұжырымдайды. Бұл көзқарас мына зерттеу методологиясына сүйенеді:
Саптың тереңдігі
Саптың тереңдігі, бірінші қатар мен соңғы қатардың арасы немесе сапта бірінші тұрған адам мен ең соңында тұрған адамның арасы.
Уяръяга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Саптың тереңдігі
Дереккөздер
Санат:Спорт
Психология
Психология ғылым
Осылай психология статистикалық қайта өндіре алатындай нәтижелерге тіреле алады.
Уяръяга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Психология
Психология ғылым емес
Грек, латынның кейбір сөздері өз ана тіліне айналып кеткен Батыс елдері(ағылшын, неміс, француз, итальян, испан, грек) үшін, "психология" сөзі - "руханият" деген мағынада ұғылады. Мысалы, қазақ үшін, арабтың "рух" сөзі қазақтың өз сөзі сияқты ұғылады емес пе?! Дәл сол сияқты, "псюхе" сөзі батыста "рух" деп ұғылады. Батыс елдері "Ағылшын руханияты", "Француз руханияты", "Грек руханияты" дегендей етіп өздерінің ұлттық руханиятын зерттеуге ден қойған. Яғни батыстағы "руханият жайлы ғылым" дегенің ақылға қонымды, пайдалы ғылым бола алады. Ал Кеңестік шекпеннен шыққан елдер үшін, оның ішінде Қазақстан үшін "психология" дегеннің не мағына беретіні де бұлыңғыр. Бізде, "псюхе" сөзін "рух" деп санамайды, "жан" дейді; ал "психология" дегенді "руханият" деу орнына "жантану" деп қателеседі. Батыс елдері "рухани даму", "рухани азық", "рухани кесел" дегендей мәселелерді қарастырып жатса, біздікілер олардың атауын ғана алып, "психикалық даму", "психикалық азық", "психикалық кесел" деп, ішкі мәнін дұрыс ұқпай шала түсінікті сөздерге айналдырады, сосын оның түпкі мәнін жеткізе алмай сандырақтап кетеді. Осы сияқты кемшіліктер, дәлірек айтқанда "былықтар" бізде толып жатыр. Сондықтан да Қазақстандағы "психология" ғылымы - ғылым емес. Әлбетте, оның ашқан жаңалығы да атымен жоқ. Мәселен, шет елдерде жасалып жатқандай кісітануға қажетті сын-сұрақтамалардың бірін де біздің "психологтар" жасай алған жоқ. Біздегілер Батыс елдеріндегі рухани жарамсыз қоқысқа саналған ескі тесттерін аударумен, көшірумен ғана айналысады. Мысалға, Батыс елдеріндегі ғалымдар, төрт темперамент түрін анықтау тесті түгілі, сол темпераменттің төрт түрі бар дегеннің өзін қате деп жоққа шығарған. Ал біздікілер "Айзенктің темперамент түрін анықтау тестін" енді аударып, студенттерге оқытуға кіріскен.
Психолог
Психологиялық кәсіби білім алудың келесі формалары бар:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология Санат:Психология
NGC 3847
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Үрей
Үрей (рапіһоп — қорқыныш сезімін туғызатын) (panic, terror) — жалған немесе шындық қауіптерден жаппай үрейлену. Үрей моральдық — психикалық көңіл-күйдің, рух күшінің төмендеуі, қабылдаудың бәсеңдеуі, еліктеу, ретсіз қозғалыс, илану механизмдерінің белсенді әрекеттерінің күшеюі. Үрейленушілік — арнайы әлеуметтік жағдайларда мазасыздану және үрейленуден, адамның қатты әсерленгіштігінің нәтижесінде болатын толғаныстар.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Көк Орда
Көк Орда — Алтын Орданың шығыс бөлігі, қазіргі Қазақстан жерінде орналасқан. Орда Еженнен бастап тәуелсіз болған. 1380 ж. Көк орда ханы Тоқтамыс Бату ханның ұрпағы қалмағансоң Алтын орда тағына отырды.
Орда-Ежен әулеті
Көк Орда хандары:
Тоқай-Темір әулеті
Көк орда хандары
Шибан әулеті
Көк орда хандары:
Сілтемелер
Санат:Қазақстан тарихы
Сатурн марапаты
«Сатурн» («Saturn Award») — ғылыми фантастика, фэнтези және қорқынышты фильмдер академиясымен (Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films) тағайындалған американдық марапат.
1972 жылдан бастап жыл сайын көбіне фантастикалық және қорқынышты фильмдер үшін беріледі. Бастапқыда «Golden Scroll» деп аталатын. «Сатурн» марапатының негізін салушы — доктор Дональд А. Рид (1935—2001).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сатурн марапаты Санат:АҚШ киножүлделері Санат:1972 жылы пайда болған марапаттар
Илья Иванович Трофимов
Трофимов Илья Иванович (1928 жылы туған, Ресей, Новосибирск қаласы) – кәсіподақ қызметкері. 1949 – 1980 жылдары орта машина жасау министрлігінің жүйесінде қызмет еткен. Каспий аймақтық кен-металлургия комбинатына қарасты химия-металлургия зауытының кәсіподақ комитетін басқарған (1964). Ленин орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
IC 131
IC 131 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан GxyP (галактика бөлігі) типті галактика бөлігі.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: BCL 290C, HII+SCL in M 33.
Сыртқы сілтемелер
IC 131 Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Майлысор (Ерейментау ауданы)
Майлысор — Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы көл.
Гидрографикасы
Аумағы 420 га, тереңдігі 1,5 м. Суы тұзды. Әктас кенінің өндірілуіне байланысты Майлысор көлі кеуіп кеткен.
Санат:Ерейментау ауданы көлдері
Аморейра-да-Гандара
Аморейра-да-Гандара (Amoreira da Gândara) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Анадия муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Вога экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1379 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,56 км² шамасында. Халық тығыздығы — 161,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Жанар Ғаниқызы Қалиева
thumb Жанар Ғаниқызы Қалиева
1970 жылы 20 маусымда Алматы қаласында туған.
Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетін экономист мамандығы бойынша; Каледония университетінің бизнес мектебін (Глазго қаласы, Ұлыбритания) іскерлік әкімшіліктік магистрі мамандығы бойынша бітірген; Allianz Group тәжірибесінен еткен (Германияда, Румынияда, Венгрияда; 2001).Экономика ғылымдарының кандидаты.
1995-1997 жылдары - Қазақстанның Мемлекеттік экспорттық-импорттық банкі Герман несиелік желісінің менеджері. 1998 жылдан - Орталық Азия қайта құрылымдау және даму банкі несиелеу департаменті директорының міндетін атқарушы. 1999 жылдан - ҚР Халық банкінің халықаралық мәселелер жөніндегі басқармасы төрағасының кеңесшісі, жобалық қаржыландыратын еншілес компанияның басқарушы директоры. 2001 жылдан - компанияның бизнестік үлгілері мәселелері бойынша кеңес беруші, Allianz жобалық тобының құрамында өмір мен денсаулықты сақтандыру саласындағы жобаларды үйлестіруші; 2003 жылдан - стратегиялық даму департаменті директорының орынбасары, «РОСНО» ААҚ тобы акционерлерімен тұрақты стратегиялық диалогтарды жүргізуге және оны даярлауға жауап беретін стратегиялықжәне инвестициялық жобалардың кураторы. 2006 жылдан - Қаржылық институттар менеджері (FSІ), «Ассеnture» консалтингтік компаниясы сақтандыру компанияларының бизнестік үлгілерін жетілдіру саласындағы жобалардың жетекшісі (Мәскеу қаласы). 2007 жылдан - «Оранта» ҰАСК Директорлар кеңесінің мүшесі (Украина). 2008 жылдан - ҚР-дағы «Allianz SЕ» компаниясының өкілі.
2009 жылдың қаңтарынан бері - «Allianz Kazakhstan» БК» АҚ басқармасының төрағасы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Гүлнәр Шәмшиева
Гүлнәр Шәмшиева (19.9.1958 жылы туған, Түркістан облысы, Түркістан қаласы) - ақын.
ҚазҰУ-ды бітірген (1982). 1982 - 90 жылдары Атырау қаласындағы облыстық радиода, 1990 жылдан "Ақ желкен" журналында қызмет атқарған.
"Арайлы таң", "Қарагөз дәурен" жыр жинақтары, "Рахман нұры" деген эсселер кітабы бар.
Көптеген әндердің авторы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:19 қыркүйекте туғандар Санат:1958 жылы туғандар Санат:Түркістанда туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Ақ желкен қызметкерлері
Стоматогенді сепсис
Стоматогенді сепсис cтоматология ошағындағы инфекцияның организм ағзалары мен жүйелеріне тарауы, жайылуы.
Сезім талдауышы
Сезім талдауышы, дененің кеңістікте қозғалуы мен қалпын реттеуге және қимыл-қозғалыстағы жагдайды талдауға қатысатын адам денесіндегі күрделі жүйке құрылымы.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Жамал Қарши
Жамал Қарши (1230, Алмалық —1315 жылдары) - орта ғасырлар тарихшысы.
Шығармашылық жолы
Моңғолдар билеген тұстағы Орта Азия мен Қазақстанның тарихын алғаш жазған адамның бірі. Тарихты шынайы жазу үшін өзі де сол болып жатқан оқиғаларға тікелей қатысты немесе көнекөз қариялардың аузынан хатқа түсірді. Бәріне түсінікті болуын көздеген ол өз еңбегін таза, қарапайым тілде әрі әділ жазды. Жамал Қаршидің бұл бірегей қасиетін жоғары бағалаған, одан үш ғасыр кейін өмір сүрген туысы Мухаммед Хайдар Дулати оны өзінің кемеңгер ұстазы санаған.Жамал Қаршидың араб тіліндегі негізгі еңбегі "Әлмұхаммед-ас-Сұрақ" деп ата лады. Бүл тарихи әдеби шығарма X ғасырдағы ортаазиялық үрдіспен жазылған. Автор негізгі идеяны замандасы әрі жерлесі Әл-Фараби Жауқаридың "Сахаха Әл-Жауқари" кітабынан алған. Жауқари өз кітабында сол кезде өмір сүрген тайпалардың тұрмыс-тіршілігін, ұлы тұлғалары мен тарихи оқиғаларды баян еткен еді. Жауқари еңбегін Жамал 1282 жылы парсы тіліне аударады. Ал 1300 жылы оған "Қосымша" жазады. Автор өз заманының өзекті мәселелерін көтерді. География, тарих, мәдениет салаларын, сондай-ақ көрнекті тұлғалар өмірбаянын оқып-білуде еңбектің маңызы өте зор. Оғыз-қарахандар, қарақытайлар мен наймандар және Шығыс билігі кезеңдері қамтылған. Тарихи оқиғалар мен шежірелер негізінде жазылған Қарахан дәуірі ерекше көңіл аудартады. Мемлекеттің қашан, қалай, кім құрғандығы жайында, Сатұқ мемлекетінің негізін салушы Боғраханның иманды қалай қабылдағаны жөнінде суреттейді. Қарахандардың архитектуралық өнері жайында құнды мәліметтер беріледі.
Ұлы адамдардың заңдылығы
Жамал Қарши Сырдарияға жақын жерде ұлы адамдардың дүниеге келетіндігі жайында қызықты бір заңдылықты байқайды. Ол бұл еңбегінде өзіне таныс көптеген ұлы адамдардың өмірбаянын жазып қалдырды. Шағатайдың тапсыруымен Орта Азияның талай жерін аралап, әлгі кісілерді арнайы іздеп барған ғой. Мәселен, Сырдарияның көрнекті өкілдерінің бірі Хисамаддин (Кусам) Дармынлықпен кездесу үшін ол 1273 жылы Алмалыққа келеді. Жамал оның лекцияларын тыңдап, Сырдарияның бірнеше қалаларын (Жентке дейін) аралайды. Ұзақ та ұтымды әңгімелесуден кейін, Қусам Дармынлық қағанының құрметіне арнап, үш тілде өлең жазады. Таңғалған Жамал Қарши неге оның үш тілде жазылғандығын сұрайды. Ол араб тілінде ойдың ұшқырлығын, парсы тілінде тілдің бейнелілігін, ал түркі тілінде шынайы тұрмысты көркем көрсету үшін жазғанын айтады. Осылайша, Жамал Сырдарияның ақындары мен ойшылдарының үш тілде еркін сөйлеп, жазып, ойлана алатындығына таңғалады. Алайда халықтың негізгі тілі қыпшақ тілі болып қала береді. Тіпті, XIV ғасырда Орталық Азия шағатай тіліне ауысқанның өзінде, қыпшақ тілі әсерін тигізіп отырды.Жамал Қарши Баласағұн қаласының ғалым, жазушы, ақындары жайында бағалы мәліметтер береді. Автордың Негізгі ықыласы қаланың рухани, мәдени өміріне ауады. Жамал Орта Азия мен Қазақстан қалаларының саяси өмірі мен мәдени, шаруашылық құрылысының тарихын суреттейді.
Қосымша
Жамал Қаршидың негізгі еңбегінің бірі — "Мұхаммед ас-Сурах" ("Лұғатқа қосымша"). Тарихи әрі әдеби шығарманы жазудың орта ғасырлық тәсілі — "лұғат" түрінде баяндалган Бұл еңбектің идеясын ол 10 ғ. ғұламаларының бірі — әл-Жауһаридің "Сахаха ал Жауһариынан" алған. Жамал Қарши 1282 ж. "Сахаха әл-Жауһариді" араб тілінен парсышаға аударып, 1300 ж. оған "Қосымша" жазды. "Қосымша" аталғанымен, ол өз заманының көкейтесті мәселелерін, геосаяси, тарихи және мәдени өркендеу саласын, даңқты тұлғалардың ғұмырнамасын қамтыған көлемді шығарма еді. Әсіресе ол 3 тарихи кезенді — Қарахан әулетінің тарихын, қарақытай және найман дәуірін білікті сипаттауымен құнды. Ж.Қ. тек Жетісу өңірінің тари-хын баяндаумен шектелмей, түркі әлеміне жарқын, жасампаздық із калдырған тарихи тұлғалар, ойшыл ғалымдар — Үлұғбілгі, Камалилдин Сығнақи (Шайқы баба), Хисамелдин (құсам) Баршынлығи, Ғибатулла, Араб Баласағүни, т.б. туралы ғұмырнамалық деректер келтіреді. Жамал Қаршидың бір ерекшелігі—кітаптарының тарауларын ежелгі қалалардың (Алмалық, Баласағүн, Қашғар, Ташкент, Баршынкент, Жент, Жанкент, Сығанақ, Сауран, Талас, Сайран, Отырар) атымен атап отырады.
Б. з. д. 229 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 229 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 229 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бандунг конференциясы
thumb|[[Бандунг Конференциясы]] Бандунг Конференциясы, Үндістан, Индонезия, Пәкстан, Бирма (Мьянма), Шри Ланка басшыларының ұсынысымен 1955 жылы 18 — 24 сәуірде Бандунгте (Индонезия) өткен Азия мен Африка елдерінің форумы. Аталмыш мемлекеттерден басқа Бандунг Конференциясына Алтын Жаға, Ауғанстан, ВДР, Жапония, Египет, Ирак, Иран, Иордания, Йемен, Камбоджа, ҚХР, Лаос, Либерия, Ливан, Ливия, Непал, Оңтүстік Вьетнам, Сауд Арабиясы, Сирия, Судан, Тайланд, Түркия, Филиппин, Эфиопия және бейресми түрде Алжир, Марокко, Тунис, Оңтүстік Африка Одағы өкілдері қатысты. Алғаш рет екі құрлықтағы тәуелсіз мемлекеттер өздеріне тікелей байланысты мәселелерді талқылап, тиісті шешімдер қабылдады. Конференция барлық елдерді соғысқа жол бермеуге, ядролық қаруды жоюға, мемлекеттер арасындағы қатынастарды панча шила принциптеріне сүйене отырып дамытуға және ынтымақтасуға шақырды. Отаршылдықты түбірімен жою жөніндегі пікірталаста Түркия, Пәкстан, Филиппин өкілдері тарапынан Кеңес Одағындағы одақтас республикалар (Украина, Орталық Азия,Балтық елдері) тағдырына назар аударылды. Индонезия президенті Сукарноның “қандай түрде болсын, отаршылдық — масқара, оның көзін құрту қажет” деген пікірі Бандунг Конференциясы шешімдеріне енді. Бандунг Конференциясында жаңадан пайда болған дамушы елдердің өз тағдырын өзі шешуге құқылы екендігі әлемге жария етілді, Азия және Африка халықтарының экон. және мәдени дамуы жолдары белгіленді. Конференция отаршылдыққа қарсы күресте және бейбітшілікті нығайтуда оң рөл атқарды.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық саясат
Иван Никитович Бишовец
Иван Никитович Бишовец (1920 ж. т., Ядловка с. Чернигов облысы, Украина) – «Даңқ» орденінің толық иегері. 1940 ж. әскер қатарына шақырылып, Қиыр Шығыста әскери борышын өтеп жүргенде соғыс басталып, 1942 ж. мамыр айында Батыс майданда ұрысқа кірген. Парашютист-десантшы болып Суворов орденді Қызылтулы Смоленск 199-атқыштар дивизиясында соғысты. Соғыстан кейін Тұрлан экспедициясында бұрғышы, бұрғылау мастері болып еңбек етті. «Октябрь Революциясы» орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Даңқ орденінің толық иегерлері
Абай (Жетісай ауданы)
Абай — Түркістан облысы Жетісай ауданындағы ауыл, Жолдасбай Ералиев ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1159 адам (587 ер адам және 572 әйел адам) болса, 2009 жылы 1366 адамды (675 ер адам және 691 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Бекон
thumb|150px|right|Бекон Бекон (bacon) — арнайы бордақыланған шошқа етінің жарты ұшасынан алынған өнім. Тұздалған немесе ысталған болып екіге бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Ет тағамдары
Хауслайтен
Хауслайтен (Hausleiten) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Корнойбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3022 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 61,03 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KO, ресми идентификациялық коды — 3 12 08.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Отто Рутнер саналады.
Загорски (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 32 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6865. ЕКАТТЕ коды — 30140.
Ішек дисбактериозы
Ішек дисбактериозы - деп ішектегі қалыпты микрофлораның құрамының өзгерісін айтады. Ол әртүрлі қолайсыз жағдайларда организмнің әлсіреуінде немесе антибиотиктерді бақылаусыз және ретсіз көп қолданғанда дамиды. Осы кезде тоқ ішекте ашу, шіру процесстері күшейіп, перистальтикасы жоғарылайды, іш өту болады, К витаминінің түзілуі нашарлайды. Ішек дисбактериозын емдеу үшін И.И.Мечников сүт қышқылының бактерияларын ұсынған. Бұл бактериялар адамның ішегіне бейімделіп, өсіп-өніп, басқа бактериялардың өсуін тежейді. Сүт қышқылы айран, сүт, қымыз т.с.с. тағамдарда болады. Бауыр организмде ішкі ортаның тұрақтылығын сақтап тұруға бағытталған көптеген өте маңызды қызметтер атқарады. Бауыр аурулары жиі қабынумен (гепатит), бауыр жасушаларында зат алмасудың бірінші бұзылыстары нәтижесінде дамитын дистрофиялармен (гепатоздар), осылардың нәтижесінде бауырда дөнекер тіннің көптеп өсуімен (цирроз), өспе өсуімен, өт өндірілу мен өттің ішекке шығарылуьгның бұзылыстарымен көрінеді.
Бауырдың өзіндік бүліністерінің себепкер ықпалдары болып табылатын факторлар:
1. бактериялар мен вирустар (вирустық гепатиттер А, В, С, Д, Е энтеровирустар, туберкулез, мерез, іш сүзегі ж. б. қоздырғыштары);
2. қарапайым жануарлар мен құрттар (амеба, лямблийлер, эхинококтар, аскарида т. б.);
3. экзогендік, эндогендік улы өнімдер, дәрі-дәрмектер (сынап, фосфор, сулфаниламидтер, антибиотиктер, алкогөл, тіннің ыдырау өнімдері ж. б.).
4. өт жолдарының қабынуынан, тас байлануынан т. б. жағдайлардан дамитын өттің іркіліп қалуы;
5. аллергиялық серпілістер (вакцина, емдік сары су, тағамдық немесе дәрілік аллергендер организмге енгенде);
6. тағамдық факторлар (нәруыздық, витаминдік ашығулар, тым майлы тағам ж. б.);
7. өспелер (гепатома);
8. физикалық әсерлер (иондағыш сәулелер, жарақат ж. б.)
Сарғыштық (icterus) — өт нілдерінің жиналуынан терінің, шырышты қабықтардың, көз ағының сарғыш түске боялуымен көрінетін синдром.
Даму жолдарына қарай сарғыштықтың үш түрін бөледі:
2. Механикалық немесе бауыр асты сарғыштық — жалпы өт өзегінің ішінен бітеліп немесе сыртынан қысылып қалғанында дамиды;
3. Гемолиздік немесе бауыр үсті сарғыштық — эритроциттердің артық ыдырауынан өт нілдерінң түзілуі көбейуден дамиды. Санат:Биология
Фанатизм
Фанатизм (fanaticus - құрбандық ) — индивидтің белгілі бір сенімдерге деген, басқа ешқандай баламаны қабылдамайтындай болып қалтқысыз берілгендігі; бұл оның іс-әрекетінде және басқалармен қарым-қатынасында айқын көрінеді. Фанатизм сол жолда құрбан болуға дайындықпен астасады; идеяға берілгендік басқа пікірдегілерге төзбеушілікпен қараумен, ортақ мақсатқа жетуге кедергі болатын әдеп нормативтерін елемеушілікпен ұштасады. Фанатизм — топтың психологиялық феномені. Бір-біріне тәнті болудан қолдау табатын фанатиктер үшін көтеріңкі эмоциялық, өздерінің көзқарастарын қуаттайтын кез келген ақпаратқа талғамай қараушылық, тіпті тілектестік тұрғыдағы сынның өзін қабылдамаушылық тән. Фанатизм екінің бірінде идеологиялық (соның ішінде діни) сипатта болады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Сезіну шалттығы
Сезіну шалттығы, күтпеген жерден қимылдың тез басталып, белгілі бір уақыт аралығына дейінгі шапшаңдық өлшемі.
Сент-Етьенн-ла-Женест
Сент-Етьенн-ла-Женест (Saint-Étienne-la-Geneste) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,01 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19200, пошта индексі — 19160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 85 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Линдхорст
Линдхорст (Lindhorst) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Шаумбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4400 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 57 020. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Отто Блуме.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Жұмылдырылған саяси қатысу
Жұмылдырылған саяси қатысу - индивидтердің күштеу сипатына ие саяси іс-әрекеті. Әкімшілік талап ету, қорқыту, дәстүрлер т.б., саяси белсенділіктің стимулына айналған. Жұмылдырылған саяси қатысу саяси жүйені қолдауға бағытталған, онын мақсаты болып басқарушы элитаға берілгендік, бүкіл халықтық бірлікті және жүргізіліп отырған саясатқа қолдау көрсету табылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Бурбриак
Бурбриак (Bourbriac) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 71,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22013, пошта индексі — 22390.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Әлеуметтік бәтуаластық
Әлеуметтік бәтуаластық - қоғамның әлеуметтік топтары мен жіктері мүдделерінің теңгерімі, ресурстар мен қоғамдық өнімді бөлу жөніндегі әлеуметтік келісім, бұған саяси және әлеуметтік-экономикалық институттар мен тетіктердің тармақталған жүйесі арқылы қол жеткізіледі. Алуан түрлі мүдделердің арасындағы, экономикалық тиімділік пен әлеуметтік әділеттілік, экономикалық еркіндік пен экономикалық теңдік арасындағы қарама-қайшылықтар баламалылық қағидаты негізінде емес, шаруашылықтың алуан тұрпаттары мен экономика секторларының, экономикалық және әлеуметтік реттеу нысандарыың өзара іс-қимылы арқылы шешіледі. Әлеуметтік бәтуаластық институттары мен тетіктері жүйесі ұлттық экономика мен коғамның түрлі деңгейлеріндегі әлеуметтік серіктестіктің сан алуан нысандарын қамтиды, олар: кәсіпорын қызметкерлерінің басқаруға және акционерлік капиталға қатысуы, өндірістік және жергілікті өзін-өзі басқару, компаниялардың іскерлік серіктестігі, ынтымақтастың салалық және аймақтық тораптары, т.б. Бірқатар елдерде корпоратизм елеулі рөл атқарады, ол арнаулы институттар мен рәсімдер арқылы мемлекеттің делдалдығымен негізгі әлеуметтік серіктестердің: кәсіподақтар мен кәсіпкерлер одақтарының іс-қимылын келісіп отырады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
IC 4538
IC 4538 — Үшарқар-Таразы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 54776, ESO 514-10, MCG -4-36-13, UGCA 406, IRAS15182-2328.
Сыртқы сілтемелер
IC 4538 Санат:Үшарқар-Таразы (шоқжұлдыз)
Табантал ауылдық округі
Табантал ауылдық округі — Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Табантал, Жайлаусай, Көптоғай ауылдары кіреді. Орталығы – Табантал ауылы.
Тарихы
1997 жылы Мағаджан ауылдық округі (орталығы Табантал а.) таратылып, Новороссийск ауылдық округіне (орталығы Новороссийское а.) қосылды. 1999 жылы Новороссийск ауылдық округі мен Новороссийское ауылы Ақжар ауылдық округі және Ақжар ауылы болып өзгертілді. 2000 жылы Ақжар ауылдық округінен Табантал ауылдық округі болып қайта бөлініп шықты. 2019 жылы округ құрамында болған Бақай ауылы таратылды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 817 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданы ауылдық округтері
Доссенайм-Кошерсберг
Доссенайм-Кошерсберг (Dossenheim-Kochersberg) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,79 км² шамасында.
Б. з. д. 230 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 230 жылы туғандар
Доссенайм-Кошерсберг
Коммунаның INSEE коды — 67102, пошта индексі — 67117.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 240 адамды құрады. Халық тығыздығы — 134,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Б. з. д. 230 жыл
Түсініктемелер
*
Лента крайты
Лента крайты Bungarus fasciatus — улы жыландар қатарына жатады. Олар Үндістан және Оңтүстік-шығыс Азияның тропикалық ормандарында тіршілік етеді.
Жалпы анықтама
Лента крайты денесінің орташа ұзындығы – 180 см, кейде 250 см-ге дейін жететіндері болады. Лента крайтының денесі тегіс, жылтырақ қара және көкшіл қара түсті қабыршақтармен көмкерілген. 25-35 сары жолақтары болады. Қоңырқай түсті басы үшбұрыш немесе трапеция тәрізді, кеудесімен немесе көкірегімен жалғасқан тұсы айқын байқалады. Арқа қабыршақтары алты қырлы болғандықтан, әр түрлі рең беріп тұрады. Бұл рең оларға бұта, шалғын арасында жақсы бүркеніш бола алады. Лента крайты құрғақ жерлерден, ағаш тамырларының астынан ін қазады. Көзі жарыққа шағылысып, көрмей қалатындықтан олар күндіс қорғансыз. Сондықтан күндіз сақина тәрізді иіріліп, бастарын денесіне тығып жатады. Лента крайтының уы адам өміріне қауіп тудырады. Шаққан жағдайда дереу дәрігерге көріну керек. Лента крайты көбіне басқа жыландармен, тіпті кобралардың кей түүрімен де қоректенеді. Сонымен қатар олардың негізгі қорегі ұсақ сүтқоректілер, кесірткелер, балықтар, бақалар мен жылан жұмыртқалары болып табылады.
250px|left|thumb|
Дереккөздер
Санат:Аспидтер
Құқық ізбасарлығы
Құқық ізбасарлығы – құқықтар мен міндеттердің не жекелеген құқықтардың бір тұлғадан (құқық субъектісінен) екінші тұлғаға ауысуы. Құқық ізбасарлығы заңға, шартқа немесе басқа да [заң|заңи негіздемелерге сәйкес жүзеге асырылады. Құқық ізбасарлығы мемлекеттерде де, заңи тұлғаларда да болады. Мемлекеттердің құқық ізбасарлығы – бір мемлекеттің құқықтары мен міндеттерінің оның орнында пайда болған екінші мемлекетке ауысуы. Мемлекеттердің құқық ізбасарлығы туралы мәселе әлеуметтік төңкерістер, әлеуметтік-экономикалық формациялардың ауысуы, ұлт-азаттық күрес нәтижесінде жаңа тәуелсіз мемлекеттердің пайда болуы, бұрынғы мемлекеттің аумағында бірнеше ізбасар мемлекеттің құрылуы кезінде, сондай-ақ екі не бірнеше мемлекеттің бірігуі нәтижесінде жаңа мемлекет құрылған тұста, аумақтық өзгерістер болғанда туындайды. 1978 жылы мемлекеттердің құқық ізбасарлығы туралы шарттарға қатысты Вена конвенциясы қабылданды. Онда жаңа тәуелсіз мемлекеттердің халықаралық шарттар бойынша байланыстарын дербес айқындау құқығы мойындалды, азаттық алған мемлекеттердің өз еліндегі табиғат ресурстарына даусыз иелігі қуатталды, бөгде аумақтарда шет елдердің әскери базаларын құрудың заңсыздығы туралы ереже қабылданды, ізбасар мемлекеттердің жалпы жұрт таныған халықаралық құқық қағидаттарын сақтауға міндеттілігі тиянақталды. Сондай-ақ, 1983 жылы қабылданған мемлекеттердің құқық ізбасарлығы туралы мемлекеттік меншікке, мемлекеттік архивке мемлекеттік борышқа қатысты Вена конвенциясында “Ізашар-мемлекет меншігінің ізбасар-мемлекетке өтеусіз ауысуы” қағидаты белгіленді. Бұл конвенцияда құқық ізбасарлығының бес санаты атап көрсетілді, олар: мемлекет аумағының бір бөлігінің басқа мемлекетке берілуі; жаңа тәуелсіз мемлекеттің құрылуы; мемлекеттердің бірігуі; мемлекет аумағының бір бөлігінің не бірнеше бөлігінің бөлінуі; мемлекеттің бөлінуі. 1991 жылы бұрынғы КСРО-дан бөлініп шыққан ТМД елдері, оның ішінде Қазақстан да ізбасар-мемлекеттердің бірі болып табылады. Заңи тұлғалардың құқық ізбасарлығы – заңи тұлғалардың құқықтық ережесінің тоқтатылып не өзгертіліп, олардың құқық ізбасарлығын туғызуы бес түрге бөлінеді. Олар: екі не одан көп заңи тұлғалардың қосылып бір тұлғаға айналуы; бір не бірнеше заңи тұлғалардың басқа тұлғаға қосылуы; заңи тұлғаның екі не одан көп заңи тұлғаға бөлінуі; заңи тұлға құрамынан бір не бірнеше заңи тұлғаның бөлініп шығуы; бір түрдегі заңи тұлғаның екінші түрдегі заңи тұлғаға өзгертілуі.
Обевуа
Обевуа (Aubevoye) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Лез-Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27022, пошта индексі — 27940.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Варэхам (Массачусетс)
Варэхам (Wareham) — Массачусетс штатының Плимаус (Plymouth) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 21 254 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 119.9 км² шамасында. FIPS коды — 25-72985.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Сен-Мартен-де-Пюи
Сен-Мартен-де-Пюи (Saint-Martin-des-Puits) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11354, пошта индексі — 11220.
Тиете
Тиете (Tietê) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Пирасикаба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пирасикаба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Сен-Мартен-де-Пюи
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,88 адам/км².
Тиете
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 758 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 392,509 км² шамасында. Халық тығыздығы — 93,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1842 жылы құрылған.
Сен-Мартен-де-Пюи
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Тиете
Тарихы
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Аққанат балеті
"Аққанат" - балет (сценарийі Ә.Момбетов, комп. Ғ.Жұбанова). Балет үш актіден, үш көріністен тұрады. 1966 ж. 21 мамырда Қазақ академиялық опера және балет театрында премьерасы болды (балетмейстері Д.Әбдіров, суретшісі - В.Мамонтов, дирижері - Т.Османов). Басты партияларды Ф.Жолымбетова мен А.Асылмүратов орындады. Балеттің екінші нүсқасы 1967 ж. 27 маусымда сол театрда қойылды. Балетмейстері - З.Райбаев, суретшісі - И.Н.Карагодин.бастыпартияларды С.Көшербаева, Р.Байсейітова, А.Жәлелов, С.Нұрсұлтановалар орындады. 1970 ж."А."балетініңмуз. үшін комп. Жұбановаға Қазақстан Мемлекеттік сыйлығы берілді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Секіретін жіп
Секіретін жіп, көркем гимнастикада және тағы да басқа көптеген спорт түрлерінде (жаттығулар мен жарыстар үшін) пайдаланатын шетінде екі сабы бар ширатылған немесе резеңке жіп.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Мус (Чуб тармағы)
Мус — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чуб өзенінің оң жағалауынан 0,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қайрат (футбол клубы, Мәскеу)
«Қайрат» — 2021 жылы құрылған, Мәскеу қаласынан шыққан ресейлік клуб. Қазақстандық Қайрат футбол клубының фарм-клубы болып табылады, 2021/22 маусымынан бастап Ресейдегі Футбол Ұлттық Лигасының (ФҰЛ) 2-ші дивизионында ойын көрсетті.
Тарихы
2021 жылдың қысында қазақстандық кәсіпкер және алматылық команданың қожайыны Қайрат Боранбаев Ресей Федерациясының астанасы Мәскеуде орналасатын қосымша «Қайрат» жастар командасын құру жоспарын жариялады. Жаңа клубтың негізгі міндеті, функционердің айтуынша, «сары-қаралар» академиясының тәрбиеленушілеріне, сондай-ақ ресейлік жас ойыншыларға ойын тәжірибесін қамтамасыз ету.
Одинцово клубының бастапқы базасын құру жоспарланды, бірақ содан кейін жас команда Красногорск қаласына жеткізілді. 2021 жылдың 16 маусымында Қайрат Ресейдегі Футбол Ұлттық Лигасының 2-ші дивизионы турниріне қатысу үшін лицензиялау процедурасын сәтті аяқтағаны туралы ресми түрде хабарланды.
Клубтың бас жаттықтырушысы болып Евгений Коструб тағайындалды. Ресейлік Антон Чистяков, сонымен қатар Мәскеудің «Спартак» және Мәскеудің ЦСКА скауттары ретінде белгілі, команданың бас директоры болды. 2021 жылдың 14 шілдесінде команда тарихындағы алғашқы матч өтті - 3: 0 есебімен Квант Обнинск Ресей кубогының 1/256 финалында жеңілді. ФҰЛ Екінші дивизионындағы дебют кездесуінде команда 18 шілдеде Ленинградецпен тең ойнады (2: 2). Команда чемпионаттағы алғашқы жеңісін 7 тамызда «Луки-Энергия» клубын 4-тур матчында 3: 0 есебімен ұтты.
2022 жылы 11 маусымда клуб қарылық қиындыққа байланыста таратылды.
Сілтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары Санат:Қайрат ФК Санат:2021 жылы құрылған футбол клубтары Санат:2022 жылы жабылған футбол клубтары
Саяқ соналар
Қоректенуі мен өмір сүруі
Саяқ соналардың тұтас аналықтары өз дернәсілдерін нағыз  “тірі сүрмен”-қимылсыз жәндіктермен,олардың балаңқұрттарымен немесе өрмекшілермен қоректендіреді.Алып сколия Еуропа мен Орта Азияны мекендейді,сол сияқты Кавказ тауында ұшырасады.Бұл 4,5 см-ге жететін өте ірі және қара реңді сона.Денесін ашық сары таңбалар қаптаған.Қорқынышты түріне қарамастан,ол басқыншы емес,өйткені улы бізгегі оған ұясын қорғау үшін қажет.Сколия аналықтары олжасын іздеп жер бетімен жүгіріп жүреді.Негізінен сона топырақта,орман шымында немесе шірік томарда өмір сүретін мүйізше қоңыздың немесе бұғы-қоңыздың дернәсілдерін азық етеді.Олжасын тапқан бойда сколия мүлтіксіз дәлдікпен оның құрсақ жүйке жүйесін бізгекпен шаншып алады.Бұл ине олжасын өлтірмейді,жай жансыздандырады.Оның қимылсыз қалғанына көзі жеткен соң,сона денесіне бір жұмыртқа салады.Одан шыққан жатыпішер дернәсіл өз қожасының жабынын кеміріп,оның тіндерімен қоректене бастайды.Алдымен ол дәмсіз әрі маңызсыз мүшелерінен (бұлшықет,майлы дене,ішек) дәм татады,”тәттіге” жүйке және қан тамырлары жүйесін сақтап қояды.Нәтижесінде жансызданған олжа соңғы сәтке дейін тірі қалпында қалады,ал дернәсіл жаңа тіндерді тағам етеді. Кейбір саяқ соналар алдымен ін қазады,содан кейін осында жансызданған жұлдызқұрттарды,шегірткелерді,көбелектерді тасып әкеледі.Сона олжасын ауамен жеткізеді немесе мұртынан тартып жермен сүйреді.
Тұқымдасы
Саяқ жол соналары-індерін жақсы тегістелген топыраққа-соқпаққа,үлкен жолдардың ортасына салатын болғандықтан осылай аталған.Бұл соналардың бірқатары өрмекшілердің белгілі бір түрлерін олжалауға мамандалады.Мәселен,жол соналары қасқыр-өрмекшілерді аулайды,мамық соналар уы адамдар мен үй жануарлары үшін өте қауіпті қарақұрттардың ізіне түссе,каликургтер ірі бүйілерге жаудай тиеді.ал Оңтүстік Америкада тіпті алып сабалақ құсжегіш-өрмекшілермен айқасатын соналар тіршілік етеді.Мұндай соналардың бізгегі өте жақсы жетілген,және олар ақылға сыймас дәлдікпен шаншиды.Олардың жүгін жеңілдететін бір нәрсе,өрмекшінің барлық қозғалысын кеудесінде орналасқан біртұтас жүйесі басқарады.Шешуші соққы жұмсамай тұрып,сона бізгегін өрмекшінің ауыз қуысына пісіп алады,өйткені оның улы хилецерін залалсыздандыру қажет.Олжасын қимылсыз қалдырып,сона жақыннан жайлы орын іздейді және ін қазуға бел байлайды.Уақыт өткен сайын ол өз жұмысын тоқтатып,олжаның орнында жатқандығын тексеріп қарайды.Содан кейін ол тірі,бірақ жансызданып қалған өрмекшіні інге жеткізіп,оған жұмыртқасын енгізеді,кіріс тесігін мұқият жауып,жоғарыдан тастарды,қылқандарды,қабық қиқымдарын тастайды.
Дерек көздер
Санат:Жарғақ қанаттылар
Талап қою бойынша іс жүргізу
Талап қою бойынша іс жүргізу - cотқа талап арыз беру жолымен қозғалатын сот өндірісінің азаматтық түрі. Азаматтық істердің көпшілігі (азаматтық, отбасылық, еңбек және т.б. кұқықтық қатынастармен байланысты даулар бойынша) қуыным ісін жүргізу тәртібімен қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Бузано
Бузано (Busano) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1365 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 273 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 10080.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santissimo nome di Maria.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Бузана
Мақсат Рақымжанұлы Қабашев
thumb Мақсат Рақымжанұлы Қабашев
Чечера (Шача тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мақсат Рақымжанұлы Қабашев
1967 жылы 1 қаңтарда Қызылорда қаласында туған.
Чечера (Шача тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
Мақсат Рақымжанұлы Қабашев
Мәскеу ормантехникалық институтын (1991) инженер-технолог мамандығы бойынша; Қ. И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық-техникалық университетінің кадрларды қайта даярлау факультетін (2001) инженер-механик мамандығы бойынша; Массачусетс технологиялық институтын (2004) іскерлік әкімшілділік магистрі мамандығы бойынша бітірген. Техника ғылымдарының кандидаты.
1991 жылдан - Қазақ мемлекеттік сәулет-Құрылыс академиясының сынақ мерзімінен етуші-зерттеушісі. 1992 жылдан - «Вист» ЖШС директоры. 1993 жылдан - «Қазмұнайхим» ЖАҚ коммерциялық директоры. 1997 жылдан - «Қазақгаз» ТХК бірінші вице-президенті; «Акцепт-клиринг» ЖАҚ вице-президенті. 1998 жылдан - «Қазақгаз» ҰК президенті (Орал қаласы). 1999 жылдан - Мәскеу қаласындағы «Қазақойл» ҰК өкілдігінің директоры. 2000 жылдан - ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрлігінің газ өндіру және тасымалдау басқармасының бастығы 2002 жылдан - ҚР Индустрия және сауда министрлігінің Технологияны дамыту департаментінің директоры, министр кеңесшісі. 2004 жылдан - «Ұлттық инновациялық қор» АҚ басқармасы төрағасының орынбасары. 2008 жылдан - «Қазына» ТДҚ» АҚ басқарма төрағасының инвестициялар жөніндегі орынбасары. 2008 жылдан Қазақстанның инвестициялық қоры» АҚ басқармасының төрағасы. 2009 жылдың қаңтарынан - «Стресс активтері қоры» АҚ басқармасының төрағасы.
2009 жылдың ақпанынан бері - «Альянс банк» АҚ басқармасының төрағасы.
«Астана-Финанс» АҚ Директорлар кеңесінің (2007 жылдан); «Қазақстанның инвестициялық қоры» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі (2008 жылдан).
Үйленген. Жұбайы - Тоқсанбаева Айгул Еркінқызы Қызы - Мәдіс (1994 жылы туған); ұлы - Абылай (2002 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Вигольтинген
250px|thumb|Картада орналасуы Вигольтинген (Wigoltingen) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Вайнфельден округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2126 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17.2 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4951, пошта индексі — 8556.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Анкаш (Португалия)
Анкаш (Португалия) (Ancas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Анадия муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Вога экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 757 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 119,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Яны-Кисыр-Я
Яны-Кисыр-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кисыр-Я өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.