cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Калибр
Калибрден үлкен снаряд
Калибрден үлкен снаряд (Надкалиберный снаряд) — корпусының ең үлкен диаметрі қарудың калибрінен артық болатын снаряд (мина). Калибрден үлкен снаряд, әдетте, салыстырмалы түрде жеңіл қарудан (қол гранататқыштан, кейбір минаатардан, кері теппейтін зеңбіректерден, т.б.) қысқа қашықтыққа бастапқы жылдамдығы аз атыс кезінде олардың қуатын жоғарылату қажет болған жағдайда жасалады және қолданылады. Зеңбірек (гранататкыш) Калибрден үлкен снарядпен ұңғы жағынан оқталады. Калибрден үлкен снарядтың ұшудағы тұрақтылығы тұрақтандырғыш арқылы қамтамасыз етіледі. Калибрден үлкен снаряд Бірінші дүниежүзілік соғыста кең қолданылған. Калибрден үлкен снарядка мысал ретінде американдық кері теппейтін "Деви крокет" зеңбірегінің ядролық оқ-дәрісін, германиялық фаустпатрон кумулятивтік гранаттарын, РПГ-2, РПР-7 қол гранаттарын, ПГ-2 және Г1Г-7 гранаттарын атауға болады. Оларды лақтыру активті реактивтік, реактивтік тәсілдер арқылы жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Қарулар
Лоренцо Валла
Лоренцо Валла (Lorenzo Valla, 1407, Рим немесе Пьяченца – 1457, Рим) — италиялық Ренессанс заманының пәлсапашысы, гуманист. Антиклерикалдық бағытта жазылған шығармалары үшін оны католиктік шіркеу қуғынға ұшыратып, діннен безген деп жариялады. Валла «ләззаттануды» тек дененің ләззаттануы ғана емес оны ең жалпы мағынада деген сияқты пайымдаулары монархиялық пәлсапаға қарсы шығады.
Негізгі ойы
Эпикурдың философиясы мен этикасын жақтаған. Валла оны христиандық аскетизм мен стоиктердің қатал этикасына қарсы қояды. Ол адамзат ақыл-ойының күшіне сенеді, ғылыми-зерттеу мен адамның өзінің барлық материалдық және рухани қажетін қанағаттандыруға ерік беруді талап етеді. Валла махаббат пен неке - бостандығын жақтайды. Валла жалпы түсініктерді субстанция деп қарауды теріске шығарып санайды. Ол Аристотельдің логикасына талдау жасап. адамзат ой өрісін силлогизм шеңберіне сыйғызуға болмайды деп санады. Валла индукция мен дедукция арасында ешқандай өткел жоқ деукшілердің пікірін қостамады. Валла таным теориясында дүниедегі заттар адам санасында бейнеленеді деген материалстік көзқарасқа сүйенеді.
Ақырет күнi
Ақырет күнi - (араб, ахирәт - соңы, аяғы) діни түсінік бойынша мэңгілік өмір, о дүниедегі өмір. Ақырет күні адамдар қайта тіріліп, мэңгі өмір сүреді, жақсы-жаман іс-әрекеттер таразыланып, эділ жаза беріледі. Ақыретте адам Аллаға, пайғамбарға және дініне байланысты сұраққа тартылады. Ақырет - ислам дүниетанымындағы іргелі ұғымдардың бірі. Қазақ ұғымында ақырет қиямет-қайым ұғымымен астас. Соған байланысты қимас адамын жерлеген кезде жақындары «Қиямет-қайымда кездесейік!» деп дауыстап айтып өлген адаммен қоштасады. Зираттың тұсынан өтіп бара жатқан жолаушы ішінен күбірлеп, «Қиямет-қайым жолын» деп үш мәрте дауыстап айтса, аруақтар разы болып жатады-мыс.
Лоренцо Валла
Дереккөздер
Санат:Италия тұлғалары Санат:Италия тарихы Санат:Философтар
Санат:Филологтар Санат:Италия жазушылары Санат:Италия философтары
Ақырет күнi
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Лимерсайм
Лимерсайм (Limersheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Селеста-Ерстен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,58 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67266, пошта индексі — 67150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 641 адамды құрады. Халық тығыздығы — 114,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
741 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:741 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:741 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жанама сабақты етістік
Жанама сабақты етістік— жанама септік формасындағы объектіге қимылдың ауысатынын білдіретін етістік. Жанама сабақты етістік сабақты етістіктер сияқты өзінін мағынасын ашатын объектілердің болуын қажет етеді. Қазақ тілінде жанама сабақты етістік деп аталатын етістік термині жоқ, бірақ бірқатар салт етістіктер етіс жұрнақтарын қабылдауы арқылы сабақты етістікке айналып, объектіге тікелей катысты болады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Оңтүстік-Батыс академиясы
Оңтүстік-батыс академиясы — (Southwestern Academy) колледжке дайындық ретінде тұрғызылған АҚШ-тағы мектеп. Мектептің негізін қазіргі директордың әкесі Маурик Веронда қалаған.
Мектептің орналасқан жері
Мектептің екі кампусы бар. Бірі Сан-Маринода болса, екіншісі Римрокте.
Сан - Марино
Сан-Марино  Лос-Анджелес қаласының орталығынан 10 миля жерде Оңтүстік Калифорнияда орналасқан. Сан-Марино кампусы оқушыға өте қолайлы жерде орналасқан.
Ранчо Бивер-Крика
Ранчо Бивер-Крика (Beaver Creek Ranch) Кампус Седон қаласынан 12 миля жерде Солтүстік Аризонада орналасқан. Мектеп туристік жерде орналасқан.
(1019) Стракея
(1019) Стракея — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1924 жылы 3 наурызда Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Неміс астрономы Густав Стракенің құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Динас кірпіш
Динас кірпіш (Кирпич динасовый) — құрамында 93—97% SiO2 болатын, отқа төзімділігі 1983—2003°K (1710—1730 °С) материалдан жасалған қыш. Динас кірпіш бессемер конвертерлерін астарлау, қышқылды болып келетін процестер жүретін мартен пештерінің алдыңғы және артқы қабырғалары мен түптерін, жалын шағылыстырғыш пештердің тік арналарын, қабырғаларын, күмбездерін, қож ұстағыштары мен регенераторларын, сондай-ақ шыны қорыту пештерін астарлау үшін қолданылады.
Сарышығанақ (Павлодар облысы)
Сарышығанақ (1993 жылға дейін — Жидковка) — Павлодар облысы Ақсу қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Қызылжар ауылдық округі құрамында.
Географиялық орны
Ақсу қаласынан солтүстік-батысқа қарай 54 км-дей жерде, Ертіс өзенінің сол жағасында, дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1286 адам (632 ер адам және 654 әйел адам) болса, 2009 жылы 652 адамды (339 ер адам және 313 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 20 ғасырдың бас кезінде қаланған. 1932—96 жылдары Павлодар қаласын сүт өнімдерімен қамтамасыз ету мақсатында ұйымдастырылған кеңшардың орталығы болды. Кеңшар негізінде Сарышығанақта және округтегі Жаңашаруа, Суаткөл ауылдарында шаруа қожалықтары құрылды.
Лаваль-сюр-Люзеж
Лаваль-сюр-Люзеж (Laval-sur-Luzège) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19111, пошта индексі — 19550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 94 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Карсан (Франция)
Карсан (Carsan) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,71 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 656 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Бағдар (жантану)
Бағдар субъектінің дайын, пейілді болуы; белгілі бір объектінің пайда болатынын күн ілгері білген кезінде пайда болады және осы объектіге қатысты іс-әрекеттің орнықты мақсаткерлік сипатта өтуін қамтамасыз етеді. Психологияда бағдар жануарлардың мақсатқа бағытталған әрекетін, ағзаның алдын ала мәлім жағдаяттарға бейімделуінің психофизиологиялық механизмдерін, психикалық процестердің таңдамалылығы мен бағыттылығын, тұлғаның іс-әрекетінің ұғынылмай реттелуінің, мінез-құлық қалыптасуының механизмдерін зерттеуде қолданылады, әлеуметтік психологияда бағдар топтың мүшесі ретіндегі тұлғаның белгілі бір әлеуметтік объектілерге қатынасын, әлеуметтік мінез-құлықтың өздігінен реттелуі, орнықтылығы және үйлесімділігі механизмдерін, әлеуметтену процесін, бағдардың мысалы, насихат ықпалымен өзгерулерін зерттеу кезінде, соңдай-ақ белгілі бір жағдаяттарда тұлғаның мінез-құлқының ықтимал нысандарын болжамдау кезінде пайдаланылады.
Іс-әрекеттегі бағдардың негізгі функциялары: Бағдардың мазмұны оны туындатқан объективті фактордың, іс-әрекеттің құрылымындағы орнына тәуелді болады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Ондувиль
Ондувиль (Hondouville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27339, пошта индексі — 27400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 761 адамды құрады. Халық тығыздығы — 110,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Тар жамбас
Тар жамбас – жамбас қуысы сүйектерінің ауытқуы. Тар жамбас кезінде оның барлық өлшемдерінің немесе бір ғана өлшемінің, қалыпты өлшемдерімен салыстырғанда екі не одан жоғары сантиметрге қысқа болады.
Жалпы бірегей тарылған жамбас
Жамбас қуысының бірегей 1.5 см-ге тарылуы
Жалпақ рахиттік жамбас
Рахиттің бастан өткізудің басқа да көріністері:
Рахит кезінде жамбастың қалыптасуы
Дамудың артта қалунының әсерінен бала үнемі жата беруі және де сүйектің фосфор- кальций алмасуының бұзылысы әсерінен нәрестенің омыртқасы, сегізкөзі тегістеледі. Нәресте отыра, жүре бастаған кезде сегізкөз артқа иіледі. Құйымшақ ілмек тәрізденеді.Сегізкөздің иілу бұрышының өзгереді.
Диагностикасы
Анамнез : сәби кезінен бастап дамуы, жыныстық жетілу кезеңі, өмірдің барлық бойындағы аурулары жайлы сұрастыру.
Жүктілік пен босану кезеңдерінің ерекшеліктері
Тар жамбас қуысындағы жүктіліктің бірінші жартысы еш өзгеріссіз өтеді. Екінші жартысы кеш гестоздармен асқынуы мүмкін. Жүктіліктің соңғы апталарында бастың, кіші жамбас қуысына қондырылмауынан, жатыр түбі жоғары тұрады, нәрестенің жатыр ішіндегі қозғалысы артып, дұрыс жатпай, қағанақ суы мезгілінен бұрын кетуі мүмкін.
Тар жамбас кезінде босануды өткізу
Босануды өткізу босану ағымының ерекшелігіне байланысты болады. Анатомиялық тар жамбасты әйел босанарға 2 апта бұрын акушерлік стационарға жатқызылуы тиіс. Босанар алды бөлімінде босанушыны жан- жақты тексеру керек. Ұрықтың орналасуын, мөлшерін, жағдайын бағалау қажет. Ілеспелі акушерлік және экстрагенитальді патологияны анықтау.
Жүкті әйелдің зерттеу нәтижесін бағалап, жоспарлы түрде кесар тілігін жасау үшін көрсеткіштерді айқындау:
Тар жамбас қуысының алдын алу шаралары
Тар жамбас қуысты алдын ала анықтап, босану тәсілін дер кезінде дұрыс шешу керек. Әйелдер кеңесінде жамбас қуысы тар әйелдерді ерекше есепке алып, 2-3 апта бұрын перзентханаға жатқызу керек. Рахиттің профилактикасын дұрыс ұйымдастыру. Инфекциялық, жарақаттық жағдайлардың алды алу
Дереккөздер
Санат: Медицина Санат:Анатомия Санат:Гинекология
Одиндо-Шор
Одиндо-Шор — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Одиндо өзенінің оң жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Владимир Константинович Родостовец
Владимир Константинович Родостовец (16.5.1926, Украина, Запорожье облысы Васильевка ауылы – 1998, Алматы қ.) – экономика ғылымының докторы (1971), профессор (1971).
Одиндо-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Владимир Константинович Родостовец
Ғылыми еңбектер
Родостовецтің ғылыми-зерттеу жұмыстарының негізгі бағыты – өнеркәсіп пен ауыл шаруашлығы өндірісіне есеп жүргізу және талдау. Алматы қаласында Родостовецтің есімімен көше аталады.
Одиндо-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Жанама септіктер
Жанама септіктер — атау септіктен басқа септіктер. Егер атау септік зат есімнің сөйлемде өзгеріссіз қолданылатынын, дербестігін білдірсе, жанама септіктер зат есімнің бағыныштылығын, сабақтастығын білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Киленка (Ширенка тармағы)
Киленка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ширенка өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кулас
Кулас — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Омь өзенінің сол жағалауынан 531 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Омь. Өзен саласы — Омь, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Мишель-де-Дез
Сен-Мишель-де-Дез (Saint-Michel-de-Dèze) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Флорак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48173, пошта индексі — 48160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 210 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Хардинсбург (Кентукки)
Хардинсбург (Hardinsburg) — Кентукки штатының Бреккинридж (Breckinridge) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2345 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-34552.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Эркуландия
Эркуландия (Herculândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Марилия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Тупан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 699 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 365,136 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1948 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Шамбле-Бюсьер
Шамбле-Бюсьер (Chambley-Bussières) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,25 км² шамасында.
Калибрлеу
Калибрлеу – 1) прокат өндірісінде – металл шыбықтарды, сымды және басқа да осындай металл бұйымдарды белгілі бір өлшеммен шығару үшін созу станының арнаулы тесігінен өткізіп, суық күйінде сәл сығымдай созу; 2) тұқымды калибрлеу – әр түрлі дақылдардың (жүгері, қант қызылшасы, т.б.) дән түйірлерінің өлшемдеріне сәйкес іріктелуі. Дән сепкішті біркелкі тұқымдармен қамтамасыз етеді. Калибрлеу арнайы калибрлегіш машинамен жүзеге асырылады; 3) жемістерді калибрлеу – қолмен не калибрлеуші машина жәрдемімен жемістерді өлшемдеріне сәйкес біркелкі түйірлерге ажырату. Жемістерді (алма, цитрусты жемістер, т.б.) сапасы мен өлшемдеріне қатысты калибрлеу калибрлеуші машина (диам. 55 – 75 мм тесігі бар 5 транспортер) арқылы іске асырылады. Жемістер өлшемдеріне сәйкес тесіктерден түсіп іріктеліп отырады. Калибрлеуіш машинаның жұмыс өнімд. сағатына 3 т.
Шамбле-Бюсьер
Коммунаның INSEE коды — 54112, пошта индексі — 54890.
Калибрлеу
Сілтемелер
Санат:Қарулар
Шамбле-Бюсьер
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 600 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Лагуна түзілімдері
Лагуна түзілімдері. Теңіз жағалауын жиектей созылған, ашық теңізден құмды кедергілермен оқшауланған су қоймалары болып табылатын лагуналарда түзілген түзілімдер. Лагуна түзілімдері негізінен алғанда пелитті материалдардан тұрады, бірақ олардың құрамы су қоймасына сырттан жеткізілген терригендік материалдардың мөлшеріне және климат жағдайына тәуелді болып келеді. Ірітүйірлі яки кесекті кластикалық материал әдетте лагунаға құятын өзендер сағасында және лагуна мен теңізді бір-бірінен оқшаулайтын құмды кедергілер өңіріңде жинақталады. Аңызақ климат жағдайында кластикалық шөгінділер мен қатар эвапориттер, ал ылғалды климат жағдайында карбонатты түзілімдер қалыптасады. Геологиялық қималарда лагуна түзілімдері біршама жиі ұшырасады, олар тас көмір және тұз кенорындарын кіріктіруі ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Қан сорғыш терек
Қан сорғыш терек. Ауғанстанда өзгеше қан соратын терек бар. Оның биіктігі 2 метр, жуандығы 10 сантиметр айналасында ғана. Теректің өн бойы толған түйіршік тектес. Қорқыныштысы жапырағына қол тиіп кетсе болды, дереу жабыстырып алып, қанын сорып, ақжемін шығарады екен. Кезінде Германия, Франция, Италия жабайы өсімдіктерді тексеру бірлескен отряды сол жерге барып, зерттеу жүргізеді. Солардың бірі осы ғажайып теректі көріп, таңдана жапырағын ұстайды. Сол-ақ екен, оның алақаны жапыраққа жабысады да қалады. Қалай бұлқынса да, қолын ажырата алмайды. Жапырақ оның қолын мұжып, қанын сора бастайды. Әріптесінің жанын алып қалу үшін, зерттеушілердің бастығы амалсыздан қолын шауып тастайды. Бұл оқиға өсімдік зерттеушілердің назарын ерекше аударады. Олар әрі қалың, әрі мықты жасалған ерекше қолғап киіп, теректі ұстап, оның сырын шешпек болады. Ойламаған жерден ағаш жапырағы адам қолымен қоса, қолғапты жабыстырып алып, дереу тесіп жібереді. Олар қолғаптан қолдарын зорға шығарып үлгереді. Ал ағаш жапырағына жабысқан қолғаптың лезде дал-дұлы шыққанын көреді. Бұл күні бүгінге дейін құпиясы ашылмаған сырлы ағаш.
Дереккөздер
http://massaget.kz/alemtanu/syrly-alem/4382
Кедергілеу
Кедергілеу (Дросселирование; drosseln — қылқындыру, қысқарту) — температура өзгерісіне әкеліп соғатын жергілікті гидродинамикалық кедергі (құбырдың, құбыршүмектің жөне басқалардың тарылуы), яғни кедергіш арқылы өту кезінде сұйық, бу немесе газ қысымының құлауы. Кедергілеу сұйықтар мен газдарды өлшеу жөне олардың шығынын реттеп отыру үшін кеңінен қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Омбы облысы
Омбы облысы (Омская область) — Ресейдегі облыс, федерация буыны. Омбы облысы солтүстікте — Ресейдің Түмен облысы, Жаңасібір облысы, Томбы облысы, Қазақстан Республикасымен көршілес. Облыс орталығы - Омбы қаласы.
Әкімшілік бөлінісі
400px|right|thumb|Омбы облысының әкімшілік-аумақтық бөлінісінің картасы
Санат:Ресей облыстары Санат:Омбы облысы
Клеймстер
Клеймстер - тауардың сапасындағы кемшіліктерге байланысты сатып алушының сатушыға қоятын талабы, тағатын кінәсі, шағымы.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Ескі тумбагуш
Ескі тумбагуш — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Ескі тумбагушев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 339 адамды құрады. Пошта индексі — 452636, ОКАТО коды — 80258865001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бағдарлау рефлексі
Бағдарлау рефлексі — ми жұмыс мүшелеріне хабар жіберіп қана қоймай, ол өзінің жолдаған хабарынан мағлұмат алып та отырады. Осындай екі жақтан хабарлаудың арқасында ғана ми айналасындағы құбылыстар туралы дұрыс мәлімет алып, нақтылы мұқтажын өтеуге өз әрекетін бағыттай алады. И.П. Павлов бұл рефлексті: "Бұл не?" деп атады. Бағдарлау рефлексі — ағзаның жаңа жағдайлар мен олардың өзгеруіне деген күрделі психофизиологиялық реакциясы. Бағдарлау рефлексі сенсорлы жүйелерді белсендіргенде, зейінді шоғырландырғанда, анализаторлардың жоғары сезгіштіктерінде, ағзаның қимыл-қозғалысын үдеткенде көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Ақырет сандық
Ақырет сандық - кәрілік жасқа жеткен адамның о дүниелік болғанда тұтынылатын, артын атқаруға қажетті ғұрыптық заттарды салып сақтайтын сандықтың атауы. Онда адамның ақырет кебінін, жыртысқа қажетті матаны, арулауға қажетті дүниелер салынады. Ол тек сандықта емес, абажа, абдырада сақталуы мүмкін. Сенімді келіндері мен қыздарына қандай дүниені неге жарату жайын айтып аманаттап қояды. Боқша деп аталатын адамның артында қалған ұрпақтарына мұраға қалдыратын дүниелерді жинастырып салатын сандықты ақырет сандық деп атау кейбір оңірде ұшырасады. Ертеде дәстүрлі ортада қартайған адамдар өзінің шама-шарқына қарай ақыреттік сапарына дүние-мүлік жинайды; астына төсенер ақ киіз, бет перде, шымылдық, киер кебін, оны тігетін ине-жіп, сабын, қалампыр, таза шәйнек, шыны, арулауға қажетті дүниелер әзірлеп, сандыққа салып сақтау орын алған. Өйткені, «өлім жарлының артын ашады, байдың малын шашады» деген қазақ өлімнің ерте-кеш, қай сәтте кімге келетінін болжамаса да, соган әркез сай болуғаталпынган. Ақырет сандықты биіктеу орынға, жүкке жинайды және оған адам аяғын қаратып жатуға болмайды деп ырымдайды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Николай Владимирович Радостовец
Николай Владимирович Радостовец (15.12.1955 жылы туған, Алматы қ.) – экономика ғылымының докторы (1989).
Ғылыми еңбектер
1989 ж. «Трудовая активность: природа и социально-экономический механизм реализации'» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады.
NGC 3504
NGC 3504 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3504 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33371, UGC 6118, MCG 5-26-39, ZWG 155.49, KUG 1100+282, IRAS11004+2814.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Паймого
Паймого (Paymogo) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Андевало ауданында (комарка) орналасқан.
Тиграхауда сақтары
thumb|200px Тиграхауда-сақтар (парс. – сүйір төбелі бас киімді) – сақтардың негізгі үш тобының бірі.
Паймого
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1306 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 214 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 81 км.
Адам бойы
Адам бойы - ағзаның морфологиялық белгілерінің бірі.
Паймого
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Тиграхауда сақтары
Олар б.з.б. 8 – 2 ғасырларда Памир-Алай тауының солтүстігінен бастап, Тянь-Шань тауларын жағалай шығыс Алтай тауының батыс сілемдеріне дейін, солтүстікте Балқаш көліне және Шу өзенінің аяғына дейінгі аймақта тұрған.
Адам бойы
Ол атропология мен медицинада дененің басқа да өлшемдерімен бірге, адам тұлғасының сәйкестігін, дене дамуын, бітімін сипаттайтын негізгі көрсеткіш болып саналады. Сонымен қатар, шашы, көзі, өңі, бет бейнесі, бас құрылысы т.б. дене құрылыс ерекшіліктерімен қоса қарағанда, Адам бойы нәсілдік белгілердің бірі болады.
Адам бойы балаларды жасы мен жынысына қарай бөлуде де маңызды роль атқарады. Жасына және жынысына байланысты, Адам бойының өсу сатылары әр түрлі болады. Мысалы, әйелдерде 19-20, ерлерде 25-26 жастарда бойдың өсуі тоқтайды. Бұдан соң жасы 50-ден асқаннан кейін еркектердің де, әйелдерді де бойы әрбір он жылда 1-1,5 см шөгіп отырады.
Тиграхауда сақтары
Дереккөздер
Санат:Сақтар
Адам бойы
Адам бойының жасына қарай өсуі (орта есеппен)
Адам бойының өсуіне түрлі жағдайлар әсер етеді. Ересек адам бойының орташа мөлшері: ерлерде 165 см, әйелдерде 154 см. Адам бойы орташа мөлшерден кем не артық болуы көпшілік жағдайда әр түрлі аурулардың салдарыан болады. Адамның, әсіресе жас балалардың, дұрыс тамақтауы, ішер астың құрамы мен сапасы да бойдың өсуіне әсер етеді. Күнделікті тамақта витаминдер жетіспесе, немесе ағза ашықса, не бір ауруға шалдықса, бойдың өсуі тоқталып қалады. Адам бойыны өсуі дене шынықтыруға, ой еңбегі мен дене еңбегі дұрыс ұштастыруға да байланысты. Сондай-ақ, оған ішкі секреция бездері қызметінің де әсері болады.
Дереккөздер
Санат:Адам
Ілияс Манкин
Ілияс Манкин (13.01.1880, Қарағанды облысы Нұра өзені бойындағы Ботақара деген жерде - 13.10.1950, Қарағанды қаласы) - халық ақыны. Мұсылманша сауат ашқан. Ақындық жолға түсуіне себепші болған нағашысы Соңтуған ақын. "Қобыланды", "Алпамыс", "Қыз Жібек" қиссаларын жаттап, жиын-тойларда айтатын болған. 1900 жылы Спасск мыс зауытында, Қарағанды шахтасында жұмыс істеген. Өлеңдері "Қарағанды пролетариаты" (кейіннен "Советтік Қарағанды") газетінде жарияланған. "Нұра бойын жағалап", "Қайысты қабырғасы жұмысшының", "Көмір ері", "Қимылда кеншілер", "Алтынды Қарағанды даңқың артты" шығармаларының, "Қуат қашқын", "Лұқпан хакімнің өсиеті", "Кара соқырдың жорығы", "Бекболат" дастандарының авторы. Манкиннің өмірі мен шығармашылығы жайында "Қазақ әдебиетінің тарихында" (І-т., 2-кіт., А, 1964) Б.Ысқақов жан-жақты зерттеп жазған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Каштелу-Бон
Каштелу-Бон (Castelo Bom) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Алмейда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 181 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25,28 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Шухомка
Шухомка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шача өзенінің оң жағалауынан 38км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Черневци (Габрово облысы)
Черневци (Черневци) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5349. Телефон коды — 067193. ЕКАТТЕ коды — 80889.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Дечимоманну
Дечимоманну (Decimomannu) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7042 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 243,71 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28,05 км² шамасында. Пошта индексі — 09033.
Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний Ұлы. Жыл сайынғы мерекесі — 17 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Гриндель (Золотурн)
250px|thumb|Картада орналасуы Гриндель (Золотурн) (Grindel SO) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Тирштайн округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 482 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.05 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2617, пошта индексі — 4247.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Мақсұт Махмұт
Мақсұт Махмұт (1900-1962) - татар ақыны, жазушы, сыншы.
Абай өлеңдерін татар тіліне аударды. 1947 жылы жеке кітапша етіп шығарған. Ол Абайдың «Әбдірахман өлгенде», «Көк ала бұлт сөгіліп», «Әсемпаз болма әрнеге», «Ғашықтың тілі - тілсіз тіл», «Өзгеге, көңлім, тоярсың» т. б. өлеңдері мен «Өскендір», «Масғұт» дастандарын аударып, ақынның 1981 жылы татар тілінде Қазанда жарық көрген бір томдық жинағында жариялады. Абай өлендерінің 1947, 1949 жылдардағы басылымдарына көлемді алғы сөздер жазып, қазақ ақынының шығармаларына жан-жақты талдау жасайды.
Татар ішінде шығатын «Совет әдебиеті» журналында «Сәулелі сөзім жырлары» (1954, N2 7) деген мақаласында Абай лирикасына жоғары баға береді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Татар ақындары
Сатанғұл Тәжиев
Тәжиев Сатанғұл (1884, Адай уезі, Түпқараған болысы – 1960) – еңбек ардагері. Әкесі Тәжі (1821 – 1904) Фортқа жер ауып келген Т.Г. Шевченкомен дос болған. Қаладағы алғашқы бақты егуге, бақша жұмысына тартылған бағбан. Әкесінің осы кәсібін ұстанған Тәжиев төңкерістен кейін қалалық бақтың, Шевченко жер үйінің, бір кездері комендант А.И. Усковтың күтушісі, күзетшісі болды. 1930 ж. Шевченконың мемориалдық мұражайы ашылғанда соның алғашқы директоры болып тағайындалып, осы қызметінен зейнеткерлікке шыққанға дейін істеді (1950). Тәжиев атында Форт-Шевченкода көше бар, Т.Г. Шевченко мұражайында оған мемориалдық тақта қойылған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қазан (Ақтөбе облысы)
Қазан (2007 жылға дейін – Казанка) — Ақтөбе облысының Мартөк ауданы, Мәртөк ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Мәртөк ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 3 км жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 426 адам (198 ер адам және 228 әйел адам) болса, 2009 жылы 513 адамды (249 ер адам және 264 әйел адам) құрады.
Инфақұрылымы
Ауылда орта мектеп, амбулатория, дүкендер, мейрамхана, клуб, наубайхана, орталық сауда орталығы және басқада салалары бар.
Альбрехт фон Валленштейн
Альбрехт Венцель Эусебиус фон Валленштейн (Вальдштейн) (Albrecht Wenzel Eusebius von Waldstein (Wallenstein), Albrecht (Vojtech) Václav z Valdštejna, 15 қыркүйек 1583 ж., Гержманице, Богемия, Чехия — 25 ақпан 1634 ж., Хеб, Богемия, Чехия) — қолбасшы, Отыз жылдық соғыста империялық бас қолбасшы болды. Тегі - чех дворяны.
Атқарған қызметтері
Чех көтеріліс басуға қатысты.
1930 ж. отставкаға шықты, 1932 ж. империя армиясының жоғарғы қобасшысы болып тағайындалды. 16 қарашада Лютцен маңында швед әскерлерінен жеңілді. Офицерлер тобының қолынан қаза тапты.
Дереккөздер
Санат:Чехия тұлғалары
Санат:Германия саясаткерлері Санат:Чехия тарихы Санат:Отыз жылдық соғыс Санат:Генералиссимустар
742 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:742 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:742 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Иван Петрович Павлов
thumb|350 px|Павлов Иван Петрович. Иван Петрович Павлов (, Рязань — 27 ақпан 1936, Ленинград) — орыс ғалым, бірінші орыс Нобель сыйлығының лауреаты, физиолог, жоғары жүйке қызметін және жүйке тізбектерін қалыптастыру ғылымын жасаушы; Ресейдің ең ірі физиологиялық мектебінің негізін қалаушы; «ас қорыту физиологиясы бойынша жұмысы үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының 1904 жылғы лауреаты. Рефлекстер бүкіл жиынтығын: шартты және шартсыз деп екі топқа бөлді.
Оның ұзақ жылғы жүргізілген зерттеулерінің нәтижесінде ас қорытудың механизмі (атақты “Павловтың фистуласы”) ашылды (Нобель сыйлығының лауреаты, 1904). Бұл зерттеулер – ас қорыту процесінің физиологиясын зерттеуге ғылыми негіз болды. Павлов жүрек қызметінің реттелуі – төрт орталықтан тепкіш (эфференттік) жүйкелерге байланысты екенін дәлелдеп, ғылымда үлкен жаңалық ашты. Жоғары жүйке жүйесінің қызметін зерттеуді Павлов ас қорыту сілкейінің бөлінуін бақылаудан бастаған (Рефлекс). Павлов адамда бірінші сигнал жүйесімен (бұл жануарларда да болады) қатар, екінші сигнал жүйесі (сөйлей, жаза алатын қабілет) болатынын дәлелдеп берді. Павлов ашқан жаңалықтардың физиология, медицина, педагогика және психологияның дамуы үшін маңызы зор болды.
Өмір кезеңдері
1875 жылы Павлов Медицина-хирургиялық академиясы 3-ші курс түсті (қазір Әскери-медицина академиясы, ӘМА), сол уақытта (1876—1878) К. Н. Устимович физиологиялық зертханасында жұмыс істеді; Бітіргеннен соң ӘМА (1879) С. П. Боткин емханасында физиология зертхана меңгерушісі болып қалды. Павлов материалдық әл-ауқаты туралы өте аз ойлайтын және некеге тұрғанға дейін кез келген күнделікті проблемаларға назар аудармаған. Кедейлік тек 1881 жылы ол ростовтық Серафима Васильевна Карчевскаяға үйленгеннен соң оған ілесе бастайды. Олар 70 жылдардың аяғында Санкт-Петербург қаласында кездесті. Павловтың ата-анасы, бұл некені мақұл көрмеді себебі, бірінші кезекте Серафима Васильевна еврей тегінен шыққанына байланысты, екіншіден олар ол уақытта, олардың ұлына қалыңдық таңдап қойған болатын - ол бай петербургтік шенеуігінің қызы. Дегенмен Иван айтқанынан қайтпай және ата-анасының келісімін алмастан, Серафимамен Ростов-Дондағы оның әпкесі өмір сүрген үйге барады. Олардың үйлену үшін ақшаны әйелінің туыстары береді. Алдағы он жылда, Павловтар өте күрделі қысылтаяң өмір сүрген. Иван Петровичтің інісі, Менделеевтің ассистенті болып жұмыс істеген және мемлекеттік пәтерді болған Дмитрий, жас жұбайларды өз үйіне тұрғызған.
Павлов Ростов-Донда болған, және екі рет бірнеше жыл бойы өмір сүрген: үйленгеннен кейін 1881 жылы және әйелі мен ұлы үшеуі 1887 жылы. Екі ретте де Павлов мына мекен жайдағы үйде тоқтады: Большая Садовая көшесі,97. Үй бүгінгі күнге дейін сақталған. Мемориалдық тақта орнатылған.
Аннапурна
350px|right|Аннапурна тауы.(непал. अन्नपूर्णा) Аннапурна - Гималай тауындағы биік шыңдар. Непалдың орталығында орналасқан тау тізбектерінен тұрады. Аннапурна Покхара тау тізбектерінің солтүстігінде батыстан шығысқа қарай созылып жатыр. Жанартау ошағы оңтүстігінде Аннапурнадан - 7219 м, Гангтан - 7647 м, Гангапурнадан - 7455 м, III Аннапурнадан - 7555 м, IV Аннапурнадан - 7525 м және II Аннапурнадан - 7925 м қашықтықта орналасқан. Аннапурна Гималай тау тізбектеріндегі Непалдың күріш қоймасы ретінде де белгілі. Аннапурна - Гималай ірі тау массивіне жатады. Ол ең биік таулардың тізімінде оныншы орынға ие. 1950 жылы Аннапурна алғаш рет әлемдегі биіктігі 8000 м-лік таулардың қатарына енгізілді. Аннапурна - санскрит атауы, мағынасы «асыраушы құдай» дегенді білдіреді. Аннапурнаның оңтүстік беткейіндегі базалық лагерь «Аннапурна пана орны» деген атпен белгілі. Аннапурна тауының батыс және солтүстік- батыс шатқалдарында мұздықтар ағады. Жорық жолы тау қыраттарының баурайында орналасқан. Аннапурнаның оңтүстік беткейі әлемдегі ең ірі әрі тік беткейлердің бірі болып саналады. Беткейдің өлшемі мен құрылысы ерекше. Аннапурна аймағы Кали Гандаки өзенінің Гималайды қиып өтетін тұсында, үлкен шатқалдың шығысында орналасқан. Таудың оңтүстік беткейі Эверест тауының оңтүстік-батыс беткейімен салыстырғанда 914 м-ге биік. Аннапурна ең биік таулардың тізімінде оныншы орынға ие. Аннапурна Гималайдағы биіктігі 8000 м шыңдар арасындағы ең алғаш танылған шың болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Непал Санат:Азия географиясы
Гарбанья
Гарбанья (Garbagna) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 721 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 15050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Жанама толықтауыш
Жанама толықтауыш — барыс, шығыс, көмектес және жатыс септіктерінің бірінде тұрған немесе туралы, жөнінде, жайында деген септік шылаулармен айтылатын толықтауыштар. Жанама толықтауыш сабақты және салт етістіктермен алшақ байланыста тұрып, оларды жанама түрде толықтырады. Субъектінің қимыл-әрекетін, күйін білдіретін етістіктер. Жанама толықтауыштарды меңгеріп, олардың жоғарыла айтылған септіктердің бірінде тұруын талап етеді. Жанама толықтауыш іс-қимылға объект ретінде катысатын затты білдіреді. Жанама толықтауыштар білдіретін объектілік қатынастар мынадай:
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвистика
Крузенштерн
нобай|alt=Иван Крузенштерн|Иван Крузенштерн Крузенштерн Иван Федорович (19.11.1770, Хагуди, Эстония – 24.8.1846, Таллинн) – саяхатшы, адмирал, Санкт-Петербург ғылым академиясының құрметті мүшесі (1806 жылдан). Кедейленген дворян отбасында дүниеге келген. Шіркеу-приход мектебін, одан кейін Кронштадтағы Теңіз кадет корпусын бітірген. 1789 ж. “Мстислав” кемесінің мичманы ретінде шведтермен соғыста көрсеткен ерлігі үшін лейтенант атағын алды. 1793 ж. теңізде жүзу ісін жетілдіру үшін Англияға жіберілді. Америка жағалауына, Бермуда және Кіші Антиль аралдарына, Қытайға және Үндістанға жүзу сапарларына қатынасты. 1799 ж. Санкт-Петербургке қайтып оралғаннан кейін Теңіз дүние жүзін айналу экспедициясын ұйымдастыру жөнінен жоспар ұсынды. 1803 – 06 ж. К. басшылығымен орыстардың тұңғыш дүние жүзін айналып шығу экспедициясы жүзеге асырылды. “Надежда” және “Нева” (командирі Ю.Ф.Лисянский) кемелері Кронштадтан шығып, Атлант мұхиты, Горн мүйісі арқылы Тынық мұхиттағы Гавайи аралдарына барды. Онан әрі “Нева” орыс Аляскасына беттеп, “Надежда” Камчаткаға және Жапонияға жетті. Екі кеме де Қытайды және Индонезия аралдарын басып, Үнді және Атлант мұхиттары арқылы Кронштадқа қайтып оралды. Экспедиция кезінде жүргізілген океаногр. бақылаулар дүниежүз. мұхит бойынша судың терең қабаттарын зерттеуге бастама берді. Экспедиция Камчатка мен Аляскадағы орыс иеліктеріне арзан теңіз жолын ашты. 1824 – 26 ж. К. Тынық мұхиттың тұңғыш атласын жасап, басып шығарды. 1826 ж. контрадмирал атағын алды. 16 жыл бойы Теңіз корпусын басқарды. .
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Фельм
Фельм (Felm) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Рендсбург-Экернфёрде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1087 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 58 051. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Зелле.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
(1020) Аркадия
(1020) Аркадия — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1924 жылы 7 наурызда Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Ежелгі Грекиядағы Аркадия аймағы құрметіне орай аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Шектеуіш
Ток шектеуіші - көлік құралдарының генераторынан берілетін ток күші шамасын шектейтін құрылғы.
Айналу жиілігінінің шектеуіші- карбюратордан берілетін жану қосындысын еріксіз азайтатын, қозғағыштың иінді білігінің айналу жиілігін белгілі максималды мәнде ұстайтын құрылғы.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Ялшанка (Урляда тармағы)
Ялшанка — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урляда өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені бастауынан Жоғарғы Урал су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Саптама құрал
Саптама құрал (Насадной инструмент) — құралбілікке саптауға арналған цилиндрлі және конусты тесігі бар құрал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Павел Иванович Дьяков
Дьяков Павел Иванович (1913 жылы туған) - суретші-безендіруші, педагог. Акварель саласында, оның ішінде пейзаж жанрында жұмыс істеді. Абайдың 100 жылдық мерейтойына орай ақын болған жерлердің пейзаждық топтамаларын жасады. Олардың ішінде: «Семейдегі Абай тұрған үй» (қағаз, акварель), «Абайдың бейіті» (қағаз, акварель, екеуі де Қазақстан Республикасының мемлекеттік өнер музейінде) атты шығармалары бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жанды — жансыздық категориясы
Жанды — жансыздық категориясы — адамды қоршаған дүниенің жанды-жансыз болып бөлінуін білдіретін ұғымдық, синтаксистік семантикалық категория. Жанды — жансыздық категориясы тілдердің бәрінде бірдей емес.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Шойринг
Шойринг (Scheuring) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ландсберг-на-Лехе ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1835 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 81 138. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Менхард.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Бұршаққынды үрме бұршақ
Бұршаққынды үрме бұршақтың 100 г - 24 ккал
Құрамында С дәруменінің елеулі мөлшері, А дәрумен негізі, В тобының дәрумендері, Е дәрумені, фолий қышқылы, минералдар және жасұнық бар.
Тіпті басқа
Бұршаққынды үрме бұршақты дайындау әдісі (тұтастай, тікелей бұршаққында) оны үрме бұршақтың барлық түрлерінен ерекшелейді.
Саулықпен жадыра
Бұршаққынды үрме бұршақтың құрамындағы C, A, E дәрумендері, сондай-ақ мырыш бос радикалдармен тиімді күреседі және біздің терімізді жас әрі сау реңмен қамтамасыз етеді.
Сау жүрек
Бұршаққынды үрме бұршақтың құрамындағы талшықтың, фолий қышқылының, магний мен калийдің үйлесуі инфаркт қауіп-қатерінің туындауын төмендетеді.
Жас әрі нәзік
Бастапқыды асқа бұл көкөністің тек дәндері ғана қолданылды. Үрме бұршақтың жас бұршаққындарынан ләззат табуды түсінгендердің алғашқылары итальяндықтар болды (XVII ғасыр). Сол заманда ол пісіп кетпеу үшін қамдана отырып, бақшаға күнде қарап, жас үрме бұршақты жинаған. Уақыт өте, бағбандар француз үрме бұршағы (French Beans) деп аталатын нәзік бұршаққынды сұрыпты шығарды.
Мінсіз тұлға үшін
Жасыл және сары бұршаққынды үрме бұршақ жеуге жарамды жас бұршаққындарды асқа қолдану үшін өсіріледі. Бұл емдәмдік тағамның маңызды кұрамдас бөлігі. Ол басқа үрме бұршақтармен салыстырғанда ағуыздарға аса бай емес, бірақ құрамында көбірек дәрумендер бар.
Құрғақ бұршақтармен салыстырғанда құрамындағы талшықтардың азырақ мөлшерінің арқасында, оның нәрлілігі төмен және оңай сіңіріледі.
Коринтианс
Коринтианс футбол клубы — Сан-Паулу штатында орналасқан. Бұл әлеуметтік топтардың жанкүйерлік танытқан алғашқы демократиялық клуб болып табылады.
Тарихы
1954 пен 1977 жылдар аралығында команда ешқандай титул жеңіп алмады. 90-шы жылдары клуб Бразилия футболындағы алғашқы орындардан көріне білді. 2000, 2012 жылы “Коринтианс” Клубтар Әлем чемпионатына қатысып, жеңіске жетті. Осы ғасырдың басында Коринтианс клубы Оңтүстік Америкадағы ең бай клубқа айналды. Клубтың стадионы – Пакаэмбу.
Жаттықтырушылары
Бәрі де бразилиялықтар
Тизенгаузен Владимир Густавович
Тизенгаузен Владимир Густавович (1825, Нарва қ., Эстония – 2.11.1902, Санкт-Петербург) – шығыстанушы ғалым, тарихшы, археолог, нумизмат, Ресей ғылым академиясының корреспон- дент мүшесі (1893). 1848 ж. Санкт-Петербург университетінің шығыстану бөлімін бітірген. 1861 ж. жаңадан ашылған Археологиялық комиссияға қызметке орналасып, өмірінің соңына дейін жұмыс істеді. 1873 ж. “Шығыс халифатының теңгелері” деген еңбегі жарық көрді. Нумизматика саласына қосқан елеулі еңбегі үшін оны Орыстың императорлық археологиялық қоғамы күміс медальмен марапаттады. 1876 – 78 ж. Таман түбегіндегі б.з.б. 4 ғ-ға жататын “Ағайынды жетеу” атты қорғанға археологиялық қазба жұмысын жүргізді. Археологиялық комиссияның төрағасы, граф С.Г. Строгановтың жеке қаржысы есебінен Алтын Орда туралы шығыс деректерін жинастырды. Алтын Орда тарихына қатысты араб деректерінен тұратын материалдар жинағын 1884 ж. жариялап, парсы деректерінен тұратын материалдар жинағын баспаға әзірледі. Бірақ оның бұл еңбегі тек 1941 ж. жарық көрді.
Коринтианс
Сілтемелер
Санат:Бразилия футбол клубтары Санат:1910 жылы құрылған футбол клубтары
Тизенгаузен Владимир Густавович
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мемлекеттік борыш
Мемлекеттік борыш, Мемлекеттік Қарыз, мемлекеттік заем - мемлекеттің өтелмеген қарыздары, міндеттемелері, несиелері және оларға байланысты төленбеген пайыздары бойынша берешегінің жалпы сомасы. Тағы бір анықтамасы — мемлекеттің үкімет немесе орталық (ұлттық) банк арқылы жүргізетін қарыздарлық қатынасы. Бұл — басқа мекелерден, елдерден мемлекеттік бюджеттің дефицитін жабу үшін алынатын қарыз. Барлық елдер экономикалық саясатты жүзеге асыру тетіктерінің бір ретінде мемлекеттік қарызды пайдаланады. Мемлекеттік борыш бір жағынан, экономикаға ауыртпалық түсіреді және экономикалық жағдаяттың нашарлауына байланысты әсе түседі. Екінші жағынан, Мемлекеттік борыш пен бюджеттен қаржыландыру - экономиканы мемлекеттік реттеудің тиімді құралы. Ол ақша айналысына, тұтыну, жинақ ақша, инвестиция деңгейіне тұрақтандырушы ретінде де, тұрақсыздандырушы ретінде де әсер етуі ықтимал, яғни экономикалық өсуге серпін беруі де, оны тежеуі де мүмкін. Несие қаражатының қайдан алынғанына қарай Мемлекеттік борыш ішкі және сыртқы борыштарға, қызмет көрсету мерзіміне қарай күрделі және ағымдағы борыштарға, мерзіміне қарай
Мемлекеттік кредит кызметінің нәтижесінде мемлекеттік борыш түзіледі. Мемлекеттік борыш - бұл алынған (игерілген) және өтелмеген мемлекеттік қарыздардың, белгілі бір күнге, сондай-ақ борыштық міндеттемелердің белгілі бір күнге сомасы (олар бойынша есептелген пайыздарды қоса). Мемлекеттік борыш ұлғаймалы ұдайы өндірісті және қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін ақшалай ресурстарды тарту нысандарының бірі ретінде мемлекеттік қарыздарды пайдаланудан туады. Мемлекеттік борышты мемлекет мемлекеттік бюджеттің қаражаттары есебінен өтейді. Орналастыру рыногына, қарыз валютасына және басқа сипаттамаларына қарай мемлекеттік борыш ішкі және сыртқы мемлекеттік борыш болып бөлінеді.
Ішкі мемлекеттік борыш - Үкіметтің, Ұлттық банктің және жергілікті атқарушы орғандардың Қазақстан Республикасының резиденттері алдындағы ішкі мемлекеттік қарыздары мен басқа борыштық міндеттемелері бойынша мемлекеттік борышының құрамдас бөлігі.
Сыртқы мемлекеттік борыш - Үкімет пен Ұлттық банктің Қазақстан Республикасының бейрезиденттері алдындағы сыртқы мемлекеттік қарыздары мен басқа борыштық міндеттемелері бойынша мемлекеттік борышының құрамдас бөлігі. Сондай-ақ күрделі және ағымдағы мемлекеттік борыш болып бөлінеді.
Сонымен қатар күрделі және ағымдағы мемлекеттік борыштарды ажыратады.
Күрделі мемлекеттік борыш деп мемлекеттің шығарылған және өтелмеген борышқорлық міндеттемелерінің бүкіл сомасын (бұл міндеттемелер бойынша есептелген пайыздарды қоса айтады.
Ағымдағы борыш - бұл мемлекеттің барлық борышкорлық міндеттемелері бойынша кредиторларға табыс төлеу және мерзімі келген міндеттемелерді өтеу жөніндегі шығыстар.
Мемлекет кепілдендірген борыш - Қазақстан Республикасының мемлекеттік кеепілдіктері бар белгілі бір күнге алынған және өтелмеген мемлекеттік қарыздардың сомасы.
Ішкі мемлекеттік борыштың басқа нысандары мыналар болды: бюджет тапшылығын жабу үшін бұрын алынған кредиттер бойынша Ұлттық банкке берешек; облигациялар және басқа бағалы қағаздар шығарумен ресімделген халықтан, шаруашылық жүргізуші субъектілерден алынған қарыздар бойынша борыш.
Қазақстанда оның дербес дамуының басынан ішкі мемлекеттік борыштың айрықша нысандары болды: