cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Таңбалау
Таңбалау (транскрипция)- бөгде тілдің сөздерін, әдетте, жалқы есімдерді, геогр. атауларды, ғыл. терминдерді жазуды ез ана тілінің әріптерімен таңбалап беру амалдары. Басқа тілден енген сөздердің түпнұсқа фациясын (дыбысталуын) ғылым тұрғысынан дәлме-дәл таңбалау тәсілі фонетик. Т. деп аталады. Т. соңдай-ақ, бір әліппені екінші бір әліппемен ауыстырып жазудың жүйесі болып табылатын транслитерациямен де тығыз байланысты. Абай туындылары қадими араб әліппесімен жазылғаны мәлім. Алайда оның өз қолтаңбасы аса кеп сақталмаған. Бірақ, ақынның көпшілік көлеңдері мен ғақлия сөздерін Мүрсейіт көшіріп алып, кейінгі ұрпаққа аманат етіп қалдырған. Осы қолжазбаның негізінде Абайдың шығармалары араб, латын және орыс графикалы қазақ жазуымен бірнеше қайтара жеке кітап болып басылды. Мыс., Абайдың 100 жылдық мерейтойына байланысты шыққан акад. жинақты баспаға даярлаушылар төмендегідей Т- лық жұмыстар жүргізілгенін келтірген. Онда«Араб- парсы тілдерінен енген сөздердегі өзгеше дыбыстарды дұрыс таңбалауға қазіргі алфавиттегі әріптер жетпесе де, үндес дыбыстардың таңбалары арқылы нобайлап берілді; арабтың рАі-с (ғазым), •зК (ғиззат), ё (зәррә) деген сездеріндегі үш түрлі айтылатын араб дыбыстарының таңбалары орнына бір ғана «з» әрпі алынды. Сол сияқты арабтың у әріптері «с»таңбасымен, -Ц о әріптері «т» графемасымен берілді... Араб сөздерін айтқандағы дауыс толқынын көрсететін, я созылыңқылықты білдіретін белгілерді беру мүмкін болмады.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
1706 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1706 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1706 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Валли-дель-Пазубио
Валли-дель-Пазубио (Valli del Pasubio) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3518 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 72 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 49 км² шамасында. Пошта индексі — 36030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Хагенбух (Цюрих)
250px|thumb|Картада орналасуы Хагенбух (Цюрих) (Hagenbuch ZH) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Винтертур округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1115 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.17 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 220, пошта индексі — 8523.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Степан Иванович Шейн
Шейн Степан Иванович - Социалистік Еңбек Ері (1948), тракторшы, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке МТС-ның тракторшылар бригадасының бригадирі (1939). 1904 жылы Ресейде, Воронеж облысы, Байгураков ауданы, Тюковка селосында туған.
Викофорте
Викофорте (Vicoforte) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3157 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 127 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 12080.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Teobaldo.
NGC 7574
NGC 7574 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1866 жылы 2 қазанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7574 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70892, NGC 7568, UGC 12469, ZWG 475.58.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Вадим Михайлович Кожевников
Вадим Михайлович Кожевников (1909-1984), орыс жазушысы, қоғам қайраткері. Социалдық Еңбек Ері (1974), КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1971). Мәскеу мемлекеттік университетін бітірген (1933). Соғыс тақырыбына арналған романдар жазды. Әуезовпен шығармашылык қарым-қатынаста болған. «Абай жолы» романының «Знамя» журналында басылуына байланысты, 1951 және 1959 жылы бір-біріне жиі-жиі хат жазысып, кездесіп тұрған. «Абай» романы женінде «1948 жылғы кеңес прозасы» («Новый мир», 1948, №5), «Кеңес прозасындағы патриоттық шығармалар» («Прав¬да», 1949, 13 мамыр) макалаларын жазды.
Дереккөздер
Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1909 жылы туғандар Санат:1984 жылы қайтыс болғандар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Еврочектер
Еврочектер - Еуропа банк жүйесіндегі кез келген елде төлемге қабылданатын чектер. Еврочектердің мақсаты - туристерге қызмет көрсетуді жақсарту. Еврочектерді иеленушілерге оларды банк алдын ала ақшалай жарна енгізбестен-ақ және ірі сомада береді. Құны банк несиесінің есебіне бір айға дейінгі мерзімде төленеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк ісі
Кедровка (Кумир тармағы)
Кедровка — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кумир өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әли Гүл
Әли Гүл (1958 жылы Адана қаласында дүниеге келген) – түрік театр және кино актері, дыбыстаушы.
Биографиясы
Театр бөлімін бітіргеннен кейін, шығармашылық өмірге әуесқой театр бірлестіктерінде жұмыс істеп бастаған. Ankara Birlik Tiyatrosu мен Ankara Sanat Tiyatrosu сияқты жеке бірлестіктерде қызмет атқарып, қойылымдарда ойнады. Ankara Sanat театрында көптеген рөлдер сомдаған. Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği-нің мүшесі болып, фильмдерді дыбыстау жұмысымымен де айналысқан. Amerikan телехикаясындағы Hannibal Smith ойыншысын дыбыстауы арқылы танымал болған.
Дереккөздер
Санат:Түркия актерлері Санат: актерлер
Горлозен
Горлозен (Gorlosen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Людвигслуст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 515 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 53,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 54 035. Муниципалитеттің басшысы — Бертольд Бёттхер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Фрейм
Фрейм (Frame) — 1) эксперттік жүйелерде — білімдерді ұсыну құрылымы. Құрылым элементтерін-слотгарды белгілі бір мәндермен толтырғанда ол нақтылы бір фактінің, оқиғаның, процестің сипаттамасына айналады; 2) мәліметтерді жеткізу жүйелерінде — желілік әрекеттестіктің арналық деңгейі арқылы берілетін ақпараттың (кадрдың) бөлігі.
Горлозен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Фрейм
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Frames
NGC 3037
NGC 3037 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Нәзира Бәдретдинқызы Ахматуллина
Ахматуллина Нәзира Бәдретдинқызы (1930, қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Степняк қ.) — ғалым, биология ғылымдарының докторы (1985), профессор (1991), Қазақстан ғылым академиясының академигі (2003). Халықаралық дәрігерлер ассоциациясының мүшесі (1999).
NGC 3037
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Нәзира Бәдретдинқызы Ахматуллина
Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген (1954). Қазақстан ғылым академиясының Микробиология және вирусология институтында кіші, аға ғылыми қызметкер (1958—73), зертхана меңгерушісі (1973—95) болды. 1995 жылдан ҚР Ұлттық ғылым академиясының Жалпы генетика және цитология институтында зертхана меңгерушісі. Негізгі ғылыми еңбектері молекулалық генетика мәселелерін, Қазақстанда полиомиелит ауруын жою және онымен күресу жолдарын зерттеуге арналған. А. адамның тұқым қуалау және өзгергіштік қасиетіне қоршаған ортаны радиациялық, химиялық және биогенді ластағыштардың әсерін, мутант вирустарды сұрыптау әдісін қарастырып, вирус бөлінуін тездететін жаңа тәсіл ұсынды, грипп миксовирустарының биологиясын зерттеді (Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының иегері, 1974). Есімі Қазақстанның «Алтын кітабына» енгізілген (1981). А. 200-ден астам ғылыми мақаланың, 8 монографияның авторы.
NGC 3037
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 26 наурызда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3037 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28381, ESO 499-10, MCG -4-24-2, AM 0949-264.
Нәзира Бәдретдинқызы Ахматуллина
Сыртқы сілтеме
Санат:1930 жылы туғандар Санат:Солтүстік Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан биологтары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
NGC 3037
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Никитиха (Юга тармағы)
Никитиха — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оңтүстік өзенінің оң жағалауынан 346 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Немістер қоғамы
НЕМІСТЕР ҚОҒАМЫ – облысығы немістер диаспорасының қауымдастығы. 1989 ж. құрылған. Президенті – Е.В. Шефер. Ұйымның басты мақсаты – ''немістердің ұлттық мәдениетін, салт-дәстүрлерін, тілін өркендету және неміс тұрғындарына әлеум. көмек көрсетуді ұйымдастыру.'' Тараз қ-нда Н. қ-ның атсалысуымен неміс мәдениеті орт-ғы. неміс жастары клубы, кәсіпкер немістер клубы, неміс кітапханасы ашылды. Н. қ. неміс жастарын Германияда оқытуды көздейтін «Графис» бағдарламасын жүзеге асыруға белсене атсалысады. Облысы және Тараз қ. көлемінде өткізілетін мәдени іс-шараларға қызу араласады.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар
Тавако
Тавако (Tavaco) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Аяччо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A323, пошта индексі — 20167.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 276 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Домен (облыс)
thumb|right|300px|Феодалдық мекеннің (усадьба) болжамды картасы Домен (лат. dominium — иелену) — Орта ғасырларда патшаның иелігі немесе өз қожалығын жүргізген қандайда бір феодалдың иелігі.
Әдетте, доменде түрлі елді мекендер, қорғаныс, егістік жерлер, жайылымдар мен ормандар болды. Елде доменнің жеке облыстары әртүрлі өңірлерінде, мүліктің аумақтық бытыраңқылық ерекшелік болған жоқ. Домендер герцогтарда, графтарда, барондарда және басқа да феодалдарда болды. Патшаның домені елдегі ең үлкен феодалдық иелік болмауы да мүмкін еді.
Доминия
Доминия — ірі феодалға, шіркеу мен мемлекетке тиесі қалалар мен ауылдардан тұратын маңызды жер. Ірі магнаттардың доминияларының (алпауыт қожалық) құрамына фольварктердің тұтас бір жүйесі, бірнеше фольварктер, волостей немесе графтықтар кірді. Доминия қожалығын басқару, егер иесі оны өзі басқармаса және оны жалға берсе немесе поссесия, бұл онда сенімді басқарушылардың (губернаторлар немесе экономдар) қолында болды.
Санат:Мемлекет Санат:Ортағасырлар Санат:Әкімшілік бірліктер
Ясновка
Ясновка — Солтүстік Қазақстан облысы Есiл ауданыдағы ауыл, Яснов ауылдық округi орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Явленка ауылының оңтүстік-батысқа қарай 40 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 857 адам (399 ер адам және 458 әйел адам) болса, 2009 жылы 766 адамды (353 ер адам және 413 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1909 жылы қаланған. 1976–96 жылдары ет бағытындағы мамандандырылған шауашылық бірлестігінің орталығы болды. Ауылдың оңтүстік-батысына қарай 3 км жердегі Көлдер сайынан “Яснов пілі” деп аталған төрттік кезеңде өмір сүрген піл қаңқасы табылған.
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Шеген (қора, аула)
Шеген (қора, аула) — қыс айларында мал байланатын жылы қора, аула. Мал тұрағының бұл түрі Қазақстанның жекелеген аймақтарында, әсіресе батыс өңірінде, Жайықтың сол жақ бетін жайлаған қазақтардың шаруашылығында көп ұшырасады. Ұзақ уақыт бойы мал көңін, шөп сабаны мен қоқымын нығыздап үю арқылы салынады. Қабырғасының қалыңдығы - 1,5-2 м. Жылы әрі құрғақ болады, көбінесе мұндай қораларға жас төл қамалады. Арал өңірінің, Атырау облысының кейбір аудандарының тұрғындары дәстүрлі бейіт қоршауларын солай атаған.
Дереккөздер
Санат:Қоралар
1707 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1707 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шолу дөңгелектерінің тізімі
Шолу дөңгелектерінің тізімі
Барлық дерлік шолу дөңгелектері стационарлық,  дөңгелектерді тағы басқа жерге ауыстырудың тек бірнеше жағдайлары белгілі.
Бейбіт Нұғманов
Бейбіт Нұғманов (1985 жылы 29 шілдеде Қостанайда дүниеге келген) — грек-рим стиліндегі қазақ балуаны, Азия чемпионатының жүлдегері.
Мансабы
2006 жылы Азия чемпионатында қола жүлдесіне ие болды, бірақ әлем чемпионатында тек қана 30-шыны орынға иеленді. 2008 жылы Дэйв Шульц атындағы жарыста қола жүлдемен отанға оралды. 2011 жылы Азия чемпионатында қола жүлдесін кайта алды. Ал 2012 жылы Иван Поддубныйдың атындағы жарыста қола жүлдеге ие болды.
Санат:Қостанай ауданында туғандар Санат:Палуандар
IC 3589
IC 3589 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3589 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Жер иесі
Жер иесі — 2011 жылы Алматы қаласы «Қайнар» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Мүсілім Құмарбекұлы. Беттер саны — 384.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-212-035-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Қайнар баспасының кітаптары
Брюз
Брюз (Bruz) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35047, пошта индексі — 35170.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16235 адамды құрады. Халық тығыздығы — 542,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Нақыштау
Нақыштау сөзі инкрустация, интарсия сөздеріне синоним болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Құтым Ордабаев
Құтым Ордабаев (1925 жылы туған, Майлытоғай ауылы) — ағартушы. 1939 жылы Отырар орталау мектебін бітірген. 1941 жылы Түркістан педагогикалық училищесін томамдаған. Еңбек жолын сол жылы Отырар орталау мектебінде бастауыш сынып мүғалімі болып бастаған. 1957—58 ж. М.Әуезов атындағы орта мектептің директоры болған. 1987 жылға дейін аудандық оқу бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарған. Ордабаев аталмыш кызметте жүрген кезде аудандық білім саласы, 2 рет Бүкілодақтық, 4 рет Республикалық, бірнеше рет облыстык социалистік жарыстың жеңімпазы атанған. 1987 жыл¬дан аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы. Отырар ауданының "Құрметті азаматы".
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Байқошқар ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Байқошқар ауылы кіреді. Орталығы – Байқошқар ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 628 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы ауылдық округтері
Николаевка (Уфим ауданы)
Николаевка — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Николаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2750 адамды құрады. Пошта индексі — 450532, ОКАТО коды — 80252850001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Бура (халық)
Бура (кводжеффа, хуве, хувийа; өз атауы — bura «адамдар») — Нигерия-Камерун шекарасының екі жағындағы Эдсерам өзендерінің жоғарғы бөлігінде тұратын халық. Марги, тера (өз аты – нямаши) және бата (муби, капсика, хиги, холм және т.б.) этникалық топтарымен бірге – 1 миллионға жуық халық тұрады. (1967). Олар жазықтық және таулық буралар болып бөлінеді.
Діні
Буралар негізінен сүнниттік мұсылмандар, дәстүрлі нанымдар да сақталған.
Кәсібі
Негізгі дәстүрлі кәсіптері егіншілік (тары, жержаңғақ), мал шаруашылығы, ұсталық, қыш жасау.
Өмір салты
Неке патрилокальды. Патрилинейлік рулар, көп балалы отбасылар, жастар бірлестіктері (ерлер мен әйелдер одақтары) сақталған. Ата-баба, ай, қолтырауын культтері кең тараған. Дәстүрлі музыкалық аспаптардың ішінде ең танымалы - ксилофон.
Елді мекендер шашыраңқы орналасқан. Үйлері дөңгелек, төбесі конустық формада шөптен жасалған, қабырғалары шөптен немесе сабаннан тоқылған және сазбен сыланған.
Негізгі тағамдары - көкөністер және сүт өнімдері.
Дереккөздер
Санат:Нигерия халықтары Санат:Камерун халықтары
Парламент
Парламент (parlare – сөйлеу, parlіament) – мемлекеттік биліктің ең жоғарғы өкілдік органы, өкілдік сайлау заң органы.
Алғаш 13 ғасырда Англияда, 17 – 18 ғасырларда Еуропа елдерінде құрылды. Қазір әлем елдерінің басым көпшілігінде бар. Кейбір елдерде басқаша аталады: Ресейде Мемл. Дума, АҚШ-та Конгресс, Сирияда Ұлттық кеңес, Исландияда Альтинг, Моңғолияда Ұлы хурал, т.с.с. Парламенттің кең өкілетті, шектеулі өкілетті, кеңесші түрлері болады. Алдыңғы екі түрі өз елдерінің саяси-құқықтық механизмінде ортаңғы орын алады. Кеңесші парламенттер абсолюттік монархия елдеріне (Кувейт, БАӘ) тән. Парламент бір немесе екі (жоғары және төмен) палатадан тұрады. Екі палаталы етіп құру Парламентті кәсіпқойландыру мақсатынан туындады. Жоғары палата төмен палаталық әр аймақтан сайланған халық өкілдерінің аймақтық мүдделерін тоғыстыру, асыра сілтеушілігін тежеу, мәселелерді жалпымемлекеттік тұрғыда қарастыру үшін пайда болған. Палаталар сайлау, тағайындау (көбіне жоғары палата) немесе лауазымға байланысты палатадан орын алу жолымен құрылады. Тіпті Ұлыбританияда 1999 жылға дейін лордтар палатасындағы орындар мұрагерлікпен беріліп отырды. Орта есеппен төмен палаталар 4 – 5 жылға 400 – 600, жоғарғылары 6 – 9 жылға 100 – 300 депутаттан құралады. Әр палатаның өзіндік өкілеттіктері болады. Белгілі бір мәселелерді екі палатаның бірлескен отырысында шешеді. Парламенттің басты қызметі заң шығару және үкімет пен басқа да мемлекеттік билік органдарының қызметін бақылау болып табылады. Бақылаушылық қызметі лауазымды тұлғалардың есебін тыңдау, жұмысын тексеру, халықаралық шарттарды мақұлдаудан көрініс табады. Сонымен қатар Парламенттің әкімшілік-басқарушылық (мысалы, жоғары лауазымдарға тағайындау және босату), соттық (импичмент жариялау, рақымшылық жасау) және құрылтайшылық (мемлекеттік институттар құру) өкілеттігі де болады.
Парламент сайлауы
Қазіргі заманғы демократиялық Парламент палаталарының бірі, тікелей халықпен сайлануын талап етеді. Парламентке сайлау түрлі бағыттағы саяси партияларда көрініс табатын қоғамдағы көңіл-күйдің индикаторы болып табылады.
Әдетте, көпшілік дауыс жинаған партия немесе коалиция үкіметті құрады. Сайлау үнемі, әдетте, 4-5 жылда бір рет өткізіледі.
Парламент құрамы
Парламент мүшелері Парламенттің төменгі палатасы үшін депутаттар және жоғарғы палата үшін сенаторлар деп аталады.Әдетте парламентке 300-500 мүше кіреді, бірақ олардың саны әртүрлі болуы мүмкін (бірнеше ондықтан 2-3 мыңға дейін). Парламент бір немесе екі Палатадан тұруы мүмкін. Екі палаталы Парламентте, әдетте, палаталардың бірі жоғарғы, екіншісі — төменгі.
Мәселен, Ұлыбританияда Парламенттің жоғарғы палатасы-Лордтар палатасы, төменгі-қауым Палатасы, Ресейде-Федерация Кеңесі мен Мемлекеттік Дума, Қазақстанда-Парламент Сенаты мен Парламент Мәжілісі,АҚШ — та-Сенат пен Өкілдер Палатасы. Әдетте, жоғарғы палата төменгі палатадан аз демократиялық жолмен қалыптасады.
Халықаралық парламент
Парламенттің айқындамасына жататын бірқатар халықаралық органдар бар. Әдетте, олар қандай да бір халықаралық ұйымның құрылымында жұмыс істейді. Мұндай органдар тікелей халық сайлай алады, бірақ көбінесе ұлттық парламенттердің өкілдерінен құралады. Заңнамалық жиналысқа бүкілхалықтық сайлау Еуропалық Одақта, Андия кеңесінде, Орталық Америка Парламентінде бар; Араб Парламенті және Ресей мен Беларусь Одағының Парламенттік Ассамблеясы жоспарланып отыр.
Парламент өкілдерінен тұратын Парламенттік Ассамблея, атап айтқанда, Еуропа, НАТО, ЕҚЫҰ, ТМД кеңесінде бар. Женевада Парламентаралық Одақ — әлем парламенттері қауымдастығы жұмыс істейді. 2008 жылы Стамбулда түркітілдес елдердің Парламенттік Ассамблеясы құрылды.
Дереккөздер
Санат:Заң шығарушы орган
Баррот-Камю
Баррот-Камю (Barraute-Camu) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,94 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 155 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сюрду
Сюрду (Surdoux) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87193, пошта индексі — 87130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 43 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Екі палаталы жүйе
400px|thumb|{{legend|#38b4d8|Екі палаталы парламенттер.}}{{legend|#f09c30|Бірпалаталы парламенттер.}}{{legend|#a0989f|Парламент жоқ.}} Екі палаталы жүйе, бикамерализм — жалпыұлттық өкілетті орган парламенттің құрылымы; мұндай парламент әрқилы жолмен құрылады әрі әркелкі құзырет иеленетін екі (жоғ. және төм.) палатадан тұрады. Е. п. ж. алғаш рет 14 ғ-да Англияда пайда болды. Е. п. ж. үлгісінде құрылған парламенттердің төм. палаталары тұрғындардың тікелей қатысуымен сайланады. Жоғ. палаталар әртүрлі жолмен: тікелей емес сайлау (Нидерландия мен Франциядағы Сенат, Аустралиядағы Одақтық кеңес, т.б.) немесе тікелей сайлау тәртібімен (АҚШ-тағы, Италиядағы, Жапониядағы Кеңесшілер палатасы) қалыптасады; кейбір елдерде жоғ. палаталар мұралау жолымен (Ұлыбританиядағы лордтар палатасы) не олардың мүшелерін мемлекет басшысының тағайындауы арқылы (Канададағы Сенат) құрылады. Кей реттерде жоғ. палаталар аралас тәсілдермен қалыптасады: яки олардың мүшелерінің кей бөлігі сайланады, кей бөлігі тағайындалады, ал қалғандары мұралау принципі бойынша орындарды иеленеді (Бельгиядағы, Ирландиядағы сенаттар). ҚР Конституциясына (50-бап) сәйкес, Қазақстан Парламенті тұрақты негізде жұмыс істейтін екі палатадан: Сенаттан және Мәжілістен тұрады. Парламенттің ұйымдастырылуы мен қызметі, оның мүшелерінің құқықтық жағдайы арнаулы конституциялық заңдарда айқындалған.
Санат:Парламент
Коскол
Коскол — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің сол жағалауынан 232 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Микроэлектромеханикалық жүйелер
Әдетте көлемі оннан бірнеше жүз мкм-ға жететін жартылай өткізгіш чип болып келеді. МЭМЖ-ға арналған типтік қолданбалы құрылғыларға сенсорлар, тетіктер және қолданбалы элементтер кіреді.
Дереккөздер
Санат:Бергіштер Санат:Электротехника Санат:Электроника
Пруггерн
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 676 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21.75 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GB, ресми идентификациялық коды — 6 12 34.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Хубер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Мэррилл (Орегон)
Мэррилл (Merrill) — Орегон штатының Klamath округіне жататын АҚШ қаласы.
Шәрбану Мұхитқызы Құмарова
right|thumb Шәрбану Құмарова - 1936 жылы, ІЗ мамырда Алматы облысының Есік қаласында туған.
Мэррилл (Орегон)
Қала тұрғындарының саны 897 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.1 км² шамасында. FIPS коды — ?.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Шәрбану Мұхитқызы Құмарова
1961 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің тіл-әдебиет факультетін бітіреді. Сол жылы «Қыз сыры» атты тұңғыш әңгімелер жинағы жарық көреді. 1961 — 1966 жылдары «Социалистік Қазақстан» («Егемен Қазақстан») газетінде әдеби қызметкер, 1966 — 1968 жылдары Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Кинематография жөніндегі мемлекеттік комитетінде аға редактор, 1968—1972 жылдары республикалық «Мәдениет және тұрмыс» (бүгінде «Парасат») журналында жауапты хатшы. 1972 — 1974 жылдары. М.О.Әуезов атындағы академиялық драма театрында әдебиет бөлімінің меңгерушісі. 1976—1986 жылдары «Жазушы» баспасында редактор, аға редактор, «Қазақстан әйелдері», «Парасат» журналдарында қызмет етті. 1991 жылдан республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер. Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты (1999), «Құрмет» орденінің иегері. Алматы облысы Есік қаласында Ш.Құмарова атындағы көше бар.
Әлдихан Қалдыбаев
right|thumb Әлдихан Қалдыбаев  (1939 жыл 3 қазан Жамбыл облысы Шу ауданы «Кербұлақ» - 10 қараша 2015 жыл) - балалар жазушысы.
1963 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген. Еңбек жолын 1963 жылы Қызылорда облысының Арал ауданындағы Бөген орта мектебінде қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мүғалімі болып бастаған. 1965 жылдан Жамбыл облыстық телевизия және радио хабарларын тарату жөніндегі комитетінде редактор, облыстық «Еңбек туы» газетінде әдеби қызметкер, Жамбыл облыстық партия комитетінің нұсқаушысы болып қызмет атқарды. 1976—1995 жылдары облыстық «Еңбек туы» (кейін «Ақ жол») газеті редакторының орынбасары, облыстық «Ақ жол» газетінің бас редакторы болған. Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының мүшесі, Қазақстан Жазушылар және Журналистер одақтары облыстық ұйымдарының төрағасы болған. Қазір зейнеткер.
Балалар мен жасөспірімдерге арналған
Жазушының бірқатар туындылары орыс, белорус, армян, түрікмен, татар тілдеріне аударылған.
“Құрмет” ордерінің иегері, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қызметкері. Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі, Жамбыл облысының Құрметті азаматы, Халықаралық “Алаш” әдеби сыйлығының және Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты.
Дереккөздер
Санат:3 қазанда туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Шу ауданында туғандар Санат:10 қарашада қайтыс болғандар Санат:2015 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Жамбыл облысының құрметті азаматтары
Парсек
Сілтеме
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BA
Санат:Астрономия
Мүрсәлім
Мүрсәлім — Абай облысы Ақсуат ауданы, Көкжыра ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсуат ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 51 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 97 адам (46 ер адам және 51 әйел адам) болса, 2009 жылы 96 адамды (48 ер адам және 48 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсуат ауданы елді мекендері
Владимир Петкович
Владимир Петкович (Vladimir Petković; 15 тамыз 1963 жыл, Сараево) — югославиялық және босниялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2014 жылдан бері Швейцария Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушысы. Югославия және Швейцария клубтарында ойнаған. 1980 жылдары Швейцария азаматтығын алды да, сонда тұрақтап қалды. Сол себепті де жаттықтырушылық ғұмырында көбіне Швейцариялық клубтарды жаттықтырды.
Петковичтің жаттықтыруымен Швейцария құрамасы Еуропа чемпионаттарында тұңғыш рет топтық турнирден өте алды (2016 жылы).
Сондай-ақ 2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар лигасында жартылай финалға дейін жетті.
Жеке өмірі
Үйленген, екі қызы бар.
Сілтемелер
Санат:Босния және Герцеговина футболшылары Санат:Босния және Герцеговина футбол жаттықтырушылары Санат:Сьон ФК ойыншылары Санат:Копер ФК ойыншылары Санат:Янг Бойз ФК жатттықтырушылары Санат:Сьон ФК жаттықтырушылары Санат:Лацио ФК жаттықтырушылары Санат:Швейцария Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Югославия футболшылары
Тополовец (Видин облысы, Ружинци қауым)
Тополовец (Тополовец) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Ружинци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 306 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3936. Телефон коды — 09323. ЕКАТТЕ коды — 73924.
Тарханка
Елді мекен:
Өзендер (Ресей):
Воронуха
Воронуха — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пукша өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Стиракозавр
thumb|Стиракозавр thumb|left|250px|Стиракозавр thumb|Стиракозавр Стиракозавр — шөппен қоректенетін жануар. Ол шамамен 77–70 миллион жыл бұрын кейінгі Бор кезеңінде өмір сүріп, бұдан 65 миллион жыл бұрынғы Бор дәуірінің үшінші жаппай жойылуына дейін дамыған соңғы динозаврлардың бірі. Ұзындығы — 5,5 метр, бойы — 2,7 метр,салмағы —3 тонна. Бассүйегінің артқы жағынан шығып тұратын алты қылқанды желбіршегі, мұрнының үстінде 60 см ұзындықтағы мүйізі және көздерінің үстінде 15 см екі мүйізі болды. Мүйіздері мен қылқандары жыртқыштардан қорғанысты қмтамасыз етіп, күйлеу кезеңінде қарсыластарымен айқасуға көмектескен.
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Лев Давидович Ширваргер
Ширваргер Лев Давидович - Социалистік Еңбек Ері (1948), Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Мерке ауданы, "Новый путь" колхозының председателі (1941). 1911 жылы Молдовада, Каменск ауданы, Каменка селосында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Жаздық тұрғын жай
Жаздық тұрғын жай — осы заманғы пәтерлердің жаздық тұрғын жайлары — балконы, лоджиясы (үйдің ішіне кіріңкірей орналасқан алды ашық жай) болады. Шағын көлеміне қарамастан жазда бұларды демалыс орны ретінде пайдалануға, азық-түлік сақтау үшін шағын шкафтар қоюға, сондай-ақ төсек-орын, киім-кешектерді жайып келтіруге болады. Балкон мен лоджияны жабдықтағанда тұрғын үйдің сыртқы келбетін бұзбау жағын да ескерген жөн. Желден, күн сәулесінен жаңбырдан қорғану үшін жиналмалы немесе сырғымалы тенттерді, ысырылмалы (көлбеу) перделерді (түссіз), кронштейндерге керілген маркиздерді пайдалану керек. Мұндай корғаныштарды уақытша жасап алу оңай. Жаздық тұрғын жайларға қорғаныш ретінде шырмалып өсетін өсімдіктерді де пайдалануға болады, олар лоджияны немесе балконды сыртқы орталан бөліп тұрады және үйдің табиғи әшекейі ретінде де қызмет атқарады. Егер жобада көрсетілмеген болса, лоджияны түгел әйнектеп тастауға болмайды, өйткені бұл жағдайда пәтерді желдету, оған жарықтық түсуі нашарлайды және үйдің композиңиясы бұзылады. Үй салған кезде балкон мен лоджия бітеу қабырғамен — қалқандармен және гүл өсіретін ыдыспен жабдықталады. Гүл өсіретін ыдысты әркім өзі жасауға да болады. Оны металл тетіктердің көмегімен балкон қоршауының сырт жағынан ілген дұрыс. Гүл өсіретін ыдыстың түбінен су ағып кететін шағын тесіктер жасау керек. Гүлге су құйған кезде топырақты шайып кетпес үшін топырақ салардың алдында тесіктерді майда тастармен бітеу қажет. Балконда немесе лоджияда демалғанда жезлонгтар мен жиналмалы креслоларды пайдаланған ыңғайлы. Егер орын жеткілікті болса, тоқыма креслоларды да қоюға болады. Кейде шалқасынан ашылатын қақпағы бар шкафта столдың қызметін атқара береді. Шкафқа жалғастыра азық-түлік — көкөніс картоп сақтайтын сандықша жасауға да болады. Мұндай шкафтардың биіктігі балкон қоршауынан төмен болғаны жөн. Лоджияның бір бүйіріне құрастырмалы стол қойып жұмыс істейтін орын ретінде пайдалануға болады. Мебельдерді ашық, ылғал өткізбейтін сырмен немесе сырттағы заттарға арналған лакпен сырлаған дұрыс. Қажет болған жағдайда лоджияға бір орыннан қозғалмайтын жабық немесе жартылай жабық электр шайын орнатуға болады. Жаздық тұрғын жайға жиі-жиі төсек-орын, киім-кешек жайып, келтіреді. Үйдің сыртқы келбетін бұзбау үшін төсек-орынды жылжымалы кронштейндерге немесе арнаулы тетіктері — белдеу темірге ілу керек. Жаздық ашық орындарды жабдықтағанда қауіпсіздік ережелерін есте сақтаған жөн. Қабырғасы тұтас бетоннан құйылып жасалған балконда балалар орындыққа шығып төмен қараймын деп құлап кетуі мүмкін. Сондықтан мұндай үйлердің балконынан балаларға лайықтап тар саңлаулар немесе ойықтар жасауға болады.
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс
Кибицрайэ
Кибицрайэ (Kiebitzreihe) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
1708 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1708 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Марселину-Рамус
Марселину-Рамус (Marcelino Ramos) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Эрешин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 390 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 229,619 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1944 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Гриньи (Па-де-Кале)
Гриньи (Grigny) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62388, пошта индексі — 62140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 299 адамды құрады. Халық тығыздығы — 139,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Капилейра
Капилейра (Capileira) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альпухарра-Гранадина ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 541 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 79 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Елбарыс хан
Елбарыс хан  (туған жылы белгісіз — 1740) — Хиуа ханы (1728 — 40), Шерғазы мен Батыр хандардың мұрагері, Қазақ хандығының негізін салушылардың бірі. Жәнібек ханның баласы ҙсек сұлтанның ұрпағы, Әбілқайырдың немере інісі. Әбілқайыр ханның ықпалымен өзбек әмірі Ишмұхаммед би Елбарысты Хиуа ханы етіп сайлайды.Елбарыс хан билік еткен тұста Хиуа хандығы Әбілқайыр хан мен Кіші жүз сұлтандары арқылы Ресеймен сауда қатынасын орнатып, бірнеше рет Ор бекінісіне елшіліктер жібереді. Елбарыс хан 1740 жылы парсы шаhы Нәдірдің Орта Азияға жасаған жорықтарына қарсы күресіп, сол жылы күзде 20 шақты Хорезм әмірлерімен бірге өлтіріледі. Кейін Елбарыс ханның ұрпақтары Хиуадан Арал маңының солтүстік-шығысына қоныс аударады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ хандары Санат:1740 жылы қайтыс болғандар
Үлкен Пеженга (Юза тармағы)
Үлкен Пеженга — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юза өзенінің сол жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ниязбек
НИЯЗБЕК Рафаэль (24.3.1943 ж.т., Талас ауданы Жданов а.) – ақын, жазушы. ''Қазақ ұлттық ун-тінің филол. ф-тін бітірген'' (1978). 1961 – 63 ж. Талас ауданындағы «Ленин жолы»  газетінде қызмет атқарған. 1967 – 71 ж. Қазақ радиосы әдебиет редакциясында, 1971 – 77 ж. «Жұлдыз»  журналында әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, 1977 жылдан «Жазушы» баспасында редактор. Соңғы жылдары шығарм. жұмыспен айналысуда. Алғашқы шығарм. қадамын өлең жазудан бастаған Н-тің «Келер күндер», «Қаратау мен Алатау», «Темірқазық», «Жалын кешкен», «Жер жанары», «Өркен», «Биіктей бер, тауларым», «Жетіген», «Тамұқ отына жанбаған», «Шешендер», «Ичкерия» атты жыр кітаптары жарық көрді. Ол «Бәйтеректер жел өтінде тұрады» өлеңдер жинағы үшін Қазақстан Жазушылар одағы І.Жансүгіров атынд. сыйлықтың лауреаты атанған. Шешен Республикасының Президенті А. Масхадовтың пәрменімен Н-ке «Шешендер» және «Ичкерия» кітаптары үшін Шешенстан Республикасының ең жоғары мемл. «Ұлт намысы» ордені мен Шешенстан мемл. сыйлығы берілді. Н. проза саласына да қалам тартқан. Оның «Отағасы», «Қаңтар», «Қызғыш құс» сияқты повестері, «Қызыл үй», «Тас құдай» атты романдары жарияланған. «Тас құдай» романында кеңес өкіметінің ұжымдастыру саясаты, сол кезеңнің ауыр тұрмысы, ашаршылық зардаптары суреттелген. «Тамұқ отына жанбаған» деген шер-дастаны көрнекті мемл. қайраткері А.Асқаровтың қызыл империяның кесірлі кесапатына ұшырап, азап шеккен қилы тағдырына арналған. 2002 ж. жарық көрген «Қыдыр ғұмыр» деп аталатын кітабында Д.А. Қонаевтың өмір жолдары өлеңмен суреттелген.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар
Дүйсенғали Төленов атындағы мектеп-гимназия
Дүйсенғали Төленов атындағы мектеп-гимназия — Махамбет ауданының орталығында орналасқан мектеп-гимназия.
Тарихы
Д.Төленов атындағы мектеп-гимназия үйінің құрылысын 1938-1940 жылдары Яковлев (архитекторы) басқарған адамдар тұрғызды. Оның жұмысына сол кездегі Жаманқала селосының тұрғындары Сұлтанов Меңдіғали, Өтепбергенов Аупақ, Сапиев Ізбасар сияқты көптеген адамдар қатысты.
1960-1961 оқу жылынан бастап Махамбет мектеп-интернаты болып құрылып, директор қызметіне Бисенғалиев Жаролла тағайындылған. Бисенғалиев Жаролла 1916 жылы туған Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздік қызметкері, КСРО білім беру ісінің үздігі.
1962 жылдан 1972 жылға дейін Төленов Дүйсенғали директор болды. Дүйсенғали Төленов - Қазақ КСР-іне еңбегі сіңген мұғалім, КСРО халыққа білім беру ісінің үздігі, Қазақ КСР халық ағарту ісінің үздігі, КСРО Журналистер одағының мүшесі. Бүкілодақтық мұғалімдер съезінің, екі дүркін республика мұғалімдер съезінің делегаты. Махамбет ауданы бөлімі меңгерушісі қызметін абыроймен атқарды. Отан алдындағы еңбегі үшін Еңбек Қызыл Ту, І дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталды.
Дүйсенғали Төленов аудандық білім бөлімінің бастығы болып ауысуына байланысты 1972-1973 жылдары Аманғалиев Матжан директор қызметін атқарды. Аманғалиев Матжан «Қазақ ССР-нің халық ағарту ісінің үздігі», «Еңбектегі ерлігі үшін» медальдің иегері.
1973-1976 жылдары Салыхов Қабижан директор болды. Салыхов Қабижан КСРО Жоғарғы Кеңесі президиумының Жарлығымен 1970 ж. «Лениннің туғанына 100 жыл», 1985 ж. «Ұлы Отан соғысы Жеңісіне 40 жыл», 1995 ж. «Ұлы Отан соғысы Жеңісіне 50 жыл» мерекелік медальдармен марапатталды.
1976-1979 жылдары Ағелеуов Сүйеу директор болды. Ағелеуов Сүйеу Қазақ КСР халық ағарту ісінің озық қызметкері, «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері.
1986-1990 жылдары Салыхов Қабижан директор болды.
1960-1961 жылдары Махамбет орта мектеп-интернаты болған кезде Гурьев қаласынан және Индер, Исатай, Махамбет аудандарының алыс қыстақтарындағы малшы балалары қабылданып, оқу-тәрбие жұмысы жақсы жолға қойылған білім мекемесі болды. Интернатта балаларды өнерге, еңбекке баулу мақсатында түрлі үйірмелер, атап айтқанда, «Домбырашылар» оркестрі, «Үрмелі аспаптар» оркестрі, «Тігіншілер» үйірмесі, «Хор» үйірмесі жұмыс жасады.
Еңбекке баулу мақсатында мектеп жанында алма ағашы, картоп егетін егістік учаскелерінде оқушылар көмегімен мол өнім алынып, тәрбиеленушілер тамағына пайдаланылып жүрді. Сол уақыттарда тәжірибелі, білімді мұғалімдер көп болды. Атап айтқанда тамаша химик Имашев Кенжалы, әдебиетші Досанова Қалығыз, тарихшы Сүйінішқалиева Лида, бастауыш сынып мұғалімі Ғарифуллин Нығымет, физик Тажмағамбетов Хамидолла, математик Молдашев Әміржандар шәкірттеріне терең білім нәрін құя білген Қазақстан Республикасы білім беру ісінің үздіктері және аға мұғалімдер болған. Оның дәлелі сол жылдарда мектеп бітірген Бағытов Ізтелеу – инженер, ғалым, Маев Ерсайын – дәрігер, невропотолог, Иманғазиева Бақыт – Ғалым, Ғылым академиясында, Кенжеғұлов Бекет – ғылым кандидаты, Жаңбыров Жұматай Ғинаятұлы – техника ғылымынының кандидаты, доцент, Жұмашев Мұстахим – ядролық физика саласының кандидаты. Бұлардан басқа бірнеше дәрігерлер, мұғалімдер жетерлік.
Интернат жылдарында бірнеше оқушы «Алтын белгімен» бітірді:
Иманғожин Амангелді Карешева Бағила Бегалиева Жанар Ғарифуллина Орынгүл Құрмашева Сұлушаш
1990-1992 жылдары малшы, алыс ауыл балалары жатып оқитын мектеп-интернат жабылып, заман талабына сол кездегі аудан әкімі Қ.Сирановтың шешімімен бағдарлы білім беретін мектеп болып ашылып, заман сұранысына сай жұмыс жасады. Кешікпей 1993 жылы мектеп-гимназия статусын алды да білімді шәкірттер ордасына айнала бастады. 1990-2015 жылдары «Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі», «Ы.Алтынсарин атындағы төсбелгі» иегері Есенғалиев Мұсташ Мұхтарұлы мектеп-гимназия директоры қызметін  атқарды.
Мектеп-гимназияға 2000 жылдың 29 қаңтарында аталмыш оқу орнына бірнеше жыл директор болған Дүйсенғали Төленов есімі берілді. Дүйсенғали Төленов атындағы мектеп-гимназиясында бүгінгі таңда 434 оқушы білім алуда.
Дүйсенғали Төленов атындағы  еңселі  білім  ордасын 2015-2016 оқу  жылынан бастап білікті ұстаз, тәжірибелі басшы, «Жыл мұғалімі-2005» облыстық сайысының жүлдегері Идркенова Талшын Габитовна басқарып келеді.
Дереккөздер
Санат:Махамбет ауданы
NGC 7573
NGC 7573 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Франк Муллер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7573 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70893, ESO 604-8, MCG -4-54-17, NPM1G -22.0395, AM 2313-222.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Бакин ауылдық округі
Бакин ауылдық округі – Абай облысы Бородулиха ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қарөстелі ауылы және Ауыл темір жол бекеті кіреді. Орталығы – Қарөстелі ауылы. Округ құрамында болған Тарск ауылы 2019 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1479 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бородулиха ауданы ауылдық округтері
Кәп Құмарұлы
right|thumb
1992 жылы Баян-Өлгей аймағының «Маңдай алды озат ұстазы» атағына ие болған. Облыстық білім департаментінің «Құрмет» грамоталарымен марапатталған. Аймақтық, республикалық жыр мүшәйраларының жүлдегері.
NGC 3043
NGC 3043 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Амангелді Аршабайұлы Момышев
Амангелді Аршабайұлы Момышев (25.12.1943, Балықшы ауылы, Түлкібас ауданы, Түркістан облысы - мемлекет және қоғам қайраткері.
Ножовка (Кіші Шолга тармағы)
Ножовка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Шолга өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Амангелді Аршабайұлы Момышев
Өмірбаяны
Әкесі - Момышев Аршабай, мүғалім болған. Анасы -Момышева Ұлбала, үй шаруасымен айналысады. Жамбыл технологиялық жеңіл және тамақ өнеркәсібі институтының тамақ өнеркәсібі факультетін бітірген (1965), ет-сүт өнеркәсібі инженер-технологы. М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің құрметті профессоры. ҚР Инженерлік академиясының мүше-корреспонденті. 1990 жылдан - Жамбыл спирт-арақ комбинаты фирмалық дүкенінің директоры. 1994 жылдан - «Қарахан» БК атқарушы директоры. 1997 жылдан - Жамбыл стандарттау, метрология және сертификаттау орталығының бөлім бастығы, директордың орынбасары. 1998 жылдан - «Интержүйе» ЖШС президенті. 1998 жылдан - Жамбыл облысы әкімі аппаратының аға референті. 1999 жылдан - Жамбыл облыстық инвестициялар және ЖЭК комитетінің төрағасы. 2000 жылдан - «Метрология» РМК директоры. 2003 жылдан - «Ұлттық сараптама және сертификаттау орталығы» Астана қалалық бөлімшесінің бастығы. 2004 жылдан - ҚР Индустрия және сауда министрлігінің Техникалық реттеу және метрология жөніндегі комитет терағасының орынбасары, «Нұр Отан» ХДП Жамбыл облыстық бөлімшесі төрағасының орынбасары. 2007 жылдан бері - ҚР Парламенті Мәжілісі 4-ші шақырылымының депутаты, Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің мүшесі. «Құрмет» орденімен (2002) марапатталған.
Ножовка (Кіші Шолга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :