cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кең Жылыой
«Кең Жылыой» — Атырау облысының Жылыой ауданындағы қоғамдық-саяси газет. Алғаш саны «Социалды ауыл» деген атпен 1933 ж. шыға бастады. Тұңғыш редакторы - Төлеген Мұхамбетов, 1941-92 ж. газет «Социалистік ауыл», «Коммунизмге алға», «Ембі» деген атпен шығып келді. 1992 жылдан «Кең Жылыой» атанды. «Кең Жылыой» аудан экономикасы мен мәдениетінің даму барысын, келелі мәселелерін кеңінен жазып көрсетеді. Мұнай алаңдарының ашылуы, «қара алтын» өндірудің жай-күйі, а. ш. өндірісін тиімді жүргізу, әр саланың өнегелі адамдарын дәріптеу - газеттің негізгі тақырыптары.
Газетте Теңіз мұнай-газ кен орнын игеру, шетелдік іскер топтармен бірлескен жұмыс мәселелері көтеріледі. Әр жылдарда газетке С. Анайысов, Қ. Жаксылықов, Н. Ерғалиев, С. Ерғалиев, Д. Жолмұханов, Д. Артығалиев, С. Байтауов, Р. Әлмағамбетов, Т. Текеев, Ғ. Сайханов, М. Далбаев, Б. Дәулетов, Қ. Оразбаев басшылық жасады. 2002 жылдан бастап бас редактор - аудандағы тұңғыш әйел редактор С. Шәтенова. Осы басылымда кезінде ақындар М. Сатыбалдиев, А. Өтегенов, қаламгерлер С. Айтжанов, Қ. Мыңтұрғанов, Қ. Кідібасов, С. Оразғалиев, Қ. Ыбырайұлы, Қ. Сұлтанғалиев, тағы басқалар еңбек етті. «Кең Жылыой» газеті редакциясы өз жұмысында қоғамдық тілші-авторларға арқа сүйейді. Аптасына бір рет шығады. Газет құрылтайшылары — Жылыой ауданының әкімшілігі, аудандық мәслихат және редакция ұжымы. Таралымы 1089 дана (1999).
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы газеттері Санат:Қазақ тілді газеттер
Әл-Харам әл-Ибраһими
Хара́м-әл-Ибраһи́м (Ибраһим пайғамбар мешіті (الحرم الإبراهيمي, ', מְעָרַת הַמַּכְפֵּלָה, Ме‘ара́т ха-махпела́' , trans. "екі мазар үңгірі") Махпел үңгірі — монотеистік наным бойынша Адам ата мен Хауа анамыздың жерленген орындары, онымен қоса — Ибраһим пайғамбар, Сара, Ысқақ пайғамбар, Ревекка, Жақып пайғамбар және Лия.). <!-- Situated beneath a large rectangular Herodian era structure, the series of subterranean chambers is located in the heart of Hebron's old city in the Judean hills. The shrine is the world's most ancient Jewish site. According to the Book of Genesis, the cave and adjoining field were purchased by Abraham some 3700 years ago. Abraham, Isaac, Jacob, Sarah, Rebecca, and Leah, considered the Patriarchs and Matriarchs of the Jewish people, are all believed to be buried there. The only matriarch missing is Rachel, who was buried near Bethlehem where she died in childbirth. The Hebrew name possibly refers to the physical layout of the original two chambers. Jacob "digged" further in, to make a third chamber for Leah and himself.
The Arabic name of the complex reflects the prominence given to Abraham, revered by Muslims as a Quranic prophet and patriarch through Ishmael. Outside biblical and Quranic sources there are a number of legends and traditions associated with the cave.
Biblical origin
According to the Book of, Sarah, the wife of Abraham, "died in Kirjath-arba; the same is Hebron in the land of Canaan". Sadly, Abraham was tending to business elsewhere when she died, at the age of 127 years, and he "came to mourn for Sarah, and to weep for her." (Genesis 23:2) After awhile, he stood up and spoke to the "sons of Heth" and requested they give him a possession as a "burying place", and they offered him his "choice" of their sepulchres. And then in verse 7 he again "stood up" to speak to them. Abraham then requested that Ephron the Hittite, the son of Zohar, give him the cave of Machpelah, in the end of his field, "for as much money as it is worth". (verse 9) After Ephron confirmed that he would give the cave, in verse 11, Abraham further requested that he give him the field for money, in verse 13. Ephron agreed and named a price.
The burial of Sarah is the first account of a burial in the Bible, and this is the first commercial transaction mentioned. The next burial in the cave of Machpelah is that of Abraham, who lived "an hundred threescore and fifteen years" - one hundred years unto the birth of Isaac, and threescore (60) more years unto the birth of Esau and Jacob. The title deed to the cave was part of the property of Abraham that passed to his son Isaac in.
<BLOCKQUOTE>Genesis 25:9 And his sons Isaac and Ishmael buried him in the cave of Machpelah, in the field of Ephron the son of Zohar the Hittite, which is before Mamre; [10] The field which Abraham purchased of the sons of Heth: there was Abraham buried, and Sarah his wife.</BLOCKQUOTE>
Isaac was 180 years old when he died, and his sons Esau and Jacob buried him. As noted above, Isaac was 60 when they were born, so they were 120 years old here, which is 10 years before Jacob, at the age of 130, stood before Pharaoh in. Jacob died later at the age of 147 years. There is no mention of how or when Isaac's wife Rebekah died, nor of Jacob's wife Leah, but they are included in the list of those that had been buried in Machpelah in Jacob's final words to the children of Israel:
<BLOCKQUOTE>Genesis 49:29 And he charged them, and said unto them, I am to be gathered unto my people: bury me with my fathers in the cave that is in the field of Ephron the Hittite, [30] In the cave that is in the field of Machpelah, which is before Mamre, in the land of Canaan, which Abraham bought with the field of Ephron the Hittite for a possession of a buryingplace. [31] There they buried Abraham and Sarah his wife; there they buried Isaac and Rebekah his wife; and there I buried Leah. [32] The purchase of the field and of the cave that is therein was from the children of Heth. [33] And when Jacob had made an end of commanding his sons, he gathered up his feet into the bed, and yielded up the ghost, and was gathered unto his people. </BLOCKQUOTE>
In the final chapter of Genesis, Joseph had his physicians embalm his father, before they removed him from Egypt to be buried in the cave of the field of Machpelah. When Joseph died in the last verse, he was also embalmed. He was buried much later in Shechem after the children of Israel came into the promised land.
History
Herod the Great built a large, rectangular enclosure over the caves, the only fully surviving Herodian structure. Herod's building, with 6-foot-thick stone walls made from stones that were at least 3 feet tall and sometimes reach a length of 24 feet, did not have a roof. Archæologists are not certain where the original entrance to the enclosure was located, or even if there was one.
Until the era of the Byzantine Empire, the interior of the enclosure remained exposed to the sky. Under Byzantine rule, a simple basilica was constructed at the southeastern end and the enclosure was roofed everywhere except at the centre. In 614, the Persians conquered the area and destroyed the castle, leaving only ruins; but in 637, the area came under the control of the Muslims and the building was reconstructed as a roofed mosque.
During the 10th century, an entrance was pierced through the north-eastern wall, some way above the external ground level, and steps from the north and from the east were built up to it (one set of steps for entering, the other for leaving). A building known as the kalah (castle) was also constructed near the middle of the southwestern side. Its purpose is unknown but one historic account claims that it marked the spot where Joseph was buried (see Joseph's tomb), the area having been excavated by a Muslim caliph, under the influence of a local tradition regarding Joseph's tomb. Some archaeologists believe that the original entrance to Herod's structure was in the location of the kalah and that the northeastern entrance was created so that the kalah could be built by the former entrance.
In 1100, after the area was captured by the Crusaders, the enclosure once again became a church and Muslims were no longer permitted to enter. During this period, the area was given a new gabled roof, clerestory windows and vaulting. In 1188, however, Saladin conquered the area, reconverting the enclosure to a mosque but allowing Christians to continue worshipping there. Saladin also added a minaret at each corner—two of which still survive—and the minbar.
Benjamin of Tudela relates: "At Hebron there is a large place of worship called 'St. Abraham,' which was previously a Jewish synagogue. The natives erected there six sepulchers, which they tell foreigners are those of the Patriarchs and their wives, demanding money as a condition of seeing them. If a Jew gives an additional fee to the keeper of the cave, an iron door which dates from the time of our forefathers opens, and the visitor descends with a lighted candle. He crosses two empty caves, and in the third sees six tombs, on which the names of the three Patriarchs and their wives are inscribed in Hebrew characters. The cave is filled with barrels containing bones of people, which are taken there as to a sacred place. At the end of the field of the Machpelah stands Abraham's house with a spring in front of it". Samuel ben Samson visited the cave in 1210; he says that the visitor must descend by twenty-four steps in a passageway so narrow that the rock touches him on either hand.
Between 1318-20, the Mamluk Governor of Gaza (a province which included Hebron) Sanjar al-Jawli ordered the construction of the Amir Jawli Mosque within the Haram enclosure to enlarge the prayer space and accommodate worshipers. In the late 14th century, under the Mamluks, two additional entrances were pierced into the western end of the south western side and the kalah was extended upwards to the level of the rest of the enclosure. A cenotaph in memory of Joseph was created in the upper level of the kalah so that visitors to the enclosure would not need to leave and travel round the outside just to pay respects. The Mamluks also built the northwestern staircase and the six cenotaphs (for Isaac, Rebecca, Jacob, Leah, Abraham, and Sarah, respectively), distributed evenly throughout the enclosure. The Mamluks forbade Jews from entering the site, only allowing them as close as the fifth step on a staircase at the southeast, but after some time this was increased to the seventh step.
Israeli control
Until 1929 Jews were forbidden from entering the site, and were not allowed past the seventh step leading up to the tombs. Following the 1929 Hebron massacre, access by Jews was severely restricted by British Mandate authorities. After Israeli Statehood in 1948 and occupation of the West Bank and East Jerusalem by Jordan no Jews were allowed anywhere in the West Bank. Following the Israeli victory over the Jordanians in the Six Day War, the area came back under Jewish control for the first time in 2,000 years and the 600-year-long restriction limiting Jews to the seventh step was lifted. Israelis immediately began settling in the city after the Six Day War. The first subsequent Jewish wedding ceremony took place on 7 August 1968.
In 1968, a special arrangement was made to accommodate Jewish services on the Jewish New Year and Day of Atonement. This led to a hand-grenade being thrown on the stairway leading to the tomb on October 9 in which 47 Israelis were injured, 8 seriously. On November 4, a large explosion went off near the gate to the compound and 6 people, Jews and Arabs, were wounded. On Yom Kippur eve, October 3, 1976, an Arab mob destroyed several Torah scrolls and prayer books at the tomb. In May 1980, an attack on Jewish worshippers returning from prayers at the tomb left 6 dead and 17 wounded.
The increased sensitivity of the site meant that in 1996 the Wye River Accords, part of the Arab-Israeli peace process, included a temporary status agreement for the site restricting access for both Jews and Muslims. As part of this agreement, the waqf controls 81% of the building. This includes the whole of the southeastern section, which lies above the only known entrance to the caves and possibly over the entirety of the caves themselves. In consequence, Jews are not permitted to visit the Cenotaphs of Isaac or Rebecca, which lie entirely within the southeastern section, except for 10 days a year which hold special significance in Judaism. One of these days is the Shabbat Chayei Sarah, when the Torah portion concerning the deaths of Abraham and Sarah and the purchase by Abraham of the land in which the caves are situated, is read.
The Israeli authorities do not allow Jewish religious authorities the right to maintain the site and only allow the waqf to do so. Tourists are permitted to enter the site. Security at the site has increased since the Intifada; the Israel Defense Forces surround the site with soldiers and control access to the shrines. On February 21, 2010, Israel announced that it would include the site in a national heritage site protection and rehabilitation plan. The announcement sparked protests from the UN, Arab governments and the United States. A subsequent UNESCO vote in October aimed to affirm that the "al-Haram al-Ibrahimi/Tomb of the Patriarchs in al-Khalil/Hebron" was "an integral part of the occupied Palestinian Territories."
Structure
The rectangular stone enclosure lies on a northwest-southeast axis, and is divided into two sections by a wall running between the northwestern three fifths, and the southeastern two fifths. The northwestern section is roofed on three sides, the central area and north eastern side being open to the sky; the southeastern section is fully roofed, the roof being supported by four columns evenly distributed through the section.
In the northwestern section are four cenotaphs, each housed in a separate octagonal room, those dedicated to Jacob and Leah being on the northwest, and those to Abraham and Sarah on the southeast. A corridor runs between the cenotaphs on the northwest, and another between those on the southeast. A third corridor runs the length of the southwestern side, through which access to the cenotaphs, and to the southeastern section, can be gained. An entrance to the enclosure exists on the southwestern side, entering this third corridor; a mosque outside this entrance must be passed through to gain access.
At the center of the northeastern side, there is another entrance, which enters the roofed area on the southeastern side of the northwestern section, and through which access can also be gained to the southeastern (fully roofed) section. This entrance is approached on the outside by a corridor which leads from a long staircase running most of the length of the northwestern side. The southeastern section, which functions primarily as a mosque, contains two cenotaphs, symmetrically placed, near the center, dedicated to Isaac and Rebecca. Between them, in the southeastern wall, is a mihrab. The cenotaphs have a distinctive red and white horizontal striped pattern to their stonework, but are usually covered by decorative cloth.
Under the present arrangements, Jews are restricted to entering by the southwestern side, and limited to the southwestern corridor and the corridors which run between the cenotaphs, while Muslims may only enter by the northeastern side, and are restricted to the remainder of the enclosure. -->
Үңгірлер
<!-- The caves under the enclosure are not themselves generally accessible; the waqf have historically prevented access to the actual tombs out of respect for the dead. Only two entrances are known to exist, the most visible of which is located to the immediate southeast of Abraham's cenotaph on the inside of the southeastern section. This entrance is a narrow shaft covered by a decorative grate, which itself is covered by an elaborate dome. The other entrance is located to the southeast, near the mihrab, and is sealed by a large stone, and usually covered by prayer mats; this is very close to the location of the seventh step on the outside of the enclosure, beyond which the Mamelukes forbade Jews from approaching.
These caves had only been rediscovered in 1119 CE by a monk named Arnoul, who had noticed a draught in the area near where the mihrab is at present, and had removed the flagstones and found a room lined with Herodian masonry. Arnoul, still searching for the source of the draught, hammered on the cave walls until he heard a hollow sound, pulled down the masonry in that area, and discovered a narrow passage. The narrow passage, which subsequently became known as the serdab (Arabic for passage), was similarly lined with masonry, but partly blocked up. Having unblocked the passage, Arnoul discovered a large round room with plastered walls. In the floor of the room, he found a square stone slightly different from the others and, upon removing it, found the first of the caves. The caves were filled with dust. After removing the dust, Arnoul found bones; believing the bones to be those of the Biblical Patriarchs, Arnoul washed them in wine and stacked them neatly. Arnoul carved inscriptions into the caves describing whose bones he believed them to be.
This passage to the caves was sealed at some time after Saladin had recaptured the area, though the roof of the circular room was pierced, and a decorative grate was placed over it. In 1967, after the Six Day War, the area fell into the hands of the Israel Defence Forces, and Moshe Dayan, the Defence Minister, and an amateur archaeologist, attempted to regain access to the tombs. Dayan, not knowing about the serdab entrance, started investigating the shaft visible beyond the decorative grate and came up with the idea of sending someone thin enough through the shaft and down into the chamber below. Dayan eventually found a slim 12 year old girl named Michal and sent her into the chamber with a camera.
Michal explored the round chamber, but failed to spot the stone in the floor that led to the caves. Michal did, however, explore the passage and find steps leading up to the surface, though the exit was blocked by a large stone (this is the entrance near the mihrab). According to the report of her findings, which Michal gave to Dayan after having been lifted back through the shaft, there are 16 steps leading down into the passage, which is 1 cubit wide, 17.37 m and 1 m high. In the round chamber, which is 12 m below the entrance to the shaft, there are three stone slabs, the middle one of which contains a partial inscription of Sura 2, verse 255, from the Qur'an, the famous Ayatul Kursi, Verse of the Throne.
In 1981 Seev Jevin, the former director of the Israel Antiquities Authority, entered the passage after a group of Jewish settlers from Hebron had entered the chamber via the entrance near the mihrab and discovered the square stone in the round chamber that concealed the cave entrance. The reports state that after entering the first cave, which Jevin regarded as empty, he found a passage leading to a second oval chamber, smaller than the first, which contained shards of pottery and a wine jug. -->
Аңыздар
<!-- Judaism and Islam accepted the Jewish tradition that entombed within are the Biblical and Qur'anic patriarchs (Abraham, Isaac, and Jacob) as well as three matriarchs (Sarah, Rebecca, and Leah).
According to the Midrash and other traditions, the Cave of the Patriarchs also contains the head of Esau, The Talmud (Sotah 13a) places Esau's head at the Cave of the Patriarchs, but does not indicate whether it is buried there. The story is told in the context of Esau having come to wage war against the Israelites. Accordingly, Esau tried to prevent Jacob's burial at the Cave of the Patriarchs. Incensed by this, one of Jacob's grandsons took a club and struck Esau on the head so that his eyes fell out and rolled to the feet of Jacob. Jacob opened his eyes and laughed, and as it is written, "The righteous shall rejoice when he sees the vengeance; he shall wash his feet in the blood of the wicked." Rabbinical reflection on why Esau's body is not buried with Esau's head is captured by R. Hayyim of Volozhyn. Evil power will be destroyed in the future. "This is the meaning of the future destruction of the evil power as stated by our sages. Because only his head will remain in the sacred place and will be separate so that it does not roll down into the evil...because through repentance his acts of sinning committed below will be cancelled and no condemnation of them will remain above."
Other Jewish sources indicate that Esau was not to be buried in the Cave of the Patriarchs. According to a commentary on the "Book of Exodus", Jacob gave all his possessions to acquire a tomb in the Cave of the Patriarchs. He put a large pile of gold and silver before Esau and asked, “My brother, do you prefer your portion of this cave, or all this gold and silver?” Esau's selling to Jacob his right to be buried in the Cave of the Patriarchs is also recorded in Sefer HaYashar.
According to some Islamic sources it is also the tomb of Joseph. Though the Bible has Joseph buried in Shechem (the present-day Palestinian city of Nablus), Jewish aggadic tradition conserved the idea that he wished to be interred at Hebron, and the Islamic version may reflect this. The Jewish apocryphal book, The Testaments of the Twelve Patriarchs, also states that this is the burial place of Jacob's twelve sons. The New Testament in indicates that the twelve patriarchs were buried in Sychem/Shechem.
Judaism
In Judaism, the Tomb of the Patriarchs is the second most sacred site in the world, after the Temple Mount. The Book of Genesis relates that Abraham specifically purchased the land as a burial plot from Ephron the Hittite, making it one of two purchases by Abraham of real estate in the Land of Canaan, the Promised Land. According to Genesis, three biblical couples are buried there:
Jacob's other wife, Rachel, was buried "in the way to Ephrath, which is Bethlehem."
An early Jewish text, the Genesis Rabba, states that this site is one of three that enemies of Judaism cannot taunt the Jews by saying "you have stolen them," as it was purchased "for its full price" by Abraham.
According to the Midrash, the Patriarchs were buried in the cave because the cave is the threshold to the Garden of Eden. The Patriarchs are said not to be dead but "sleeping". They rise to beg mercy for their children throughout the generations. According to the Zohar, this tomb is the gateway through which souls enter into Gan Eden—heaven.
There is a Jewish tradition that praying at the Tomb will bring good fortune in finding a proper spouse. There are Hebrew prayers of supplication for marriage on the walls of the Sarah cenotaph.
Islam
The enclosure is known to Muslims as the Ibrahimi Mosque, as Abraham is a revered prophet of Islam who, according to the Qur'an, built the Kaaba in Mecca with his son Ishmael. After the conquest of the city by Umar, this holy place was "simply taken over from the Jewish tradition" by the new rulers; the Herodian enclosure was converted into a mosque and placed under the control of a waqf. The waqf continues to control and maintain most of the site. -->
Мыңбұлақ (тау)
Мыңбұлақ – Қаржантау жотасының оңтүстігіндегі тау.
Әл-Харам әл-Ибраһими
Сыртқы сілттемелер
Санат:Израиль мешіттері Санат:Зиярат Санат:Мешіттер
Мыңбұлақ (тау)
Географиялық орны
Түркістан облысы Қазығұрт ауданы Тұрбат ауылынан шығысқа қарай 20 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 2823 м. Тау Қазақстан және Өзбекстан (Шыршық ауданы) шекарасында жатыр. Қазығұрт ауданына қарасты солтүстік беткейлері тік жартасты, шатқалды келген. Тау ендік бағытта 15 км-ге созылған, енді жері 8–10 км шамасында. Гранит, диорит, әктас және кварцитті тақтатастардан түзілген. Беткейлеріндегі бұлақтардан Қаржансай өзенінің салалары бастау алады. Шығыс баурайымен Өгем өзені ағып өтеді.
Өсімдігі
Шатқалдарында жеміс ағаштары аралас қайың, көк терек, қарағай өскен.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы таулары
Ляхово (Пазарджик облысы)
Ляхово (Ляхово) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Пазарджик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 479 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4416. Телефон коды — 035251. ЕКАТТЕ коды — 44879.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Жер альбедосы
Жер альбедосы (Альбедо земли) — Жердің елемдік кеңістікке беретін (атмосферамен бірге) Күн радиациясының атмосфераның шекарасына келіп түскен Күн радиадиясына қатынасы. Жердің Күн радиациясын беруі — жер жөне бүлттар бетінен шағылысуы, сонымен бірге тік радиацияның атмосферамен бірге өлемдік кеңістікке шашырауы аркылы болады. Жер альбедосы мөлшері 35-45% (немесе 0,35—0,45).
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Уревка
Уревка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сура өзенінің оң жағалауынан 130 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
NGC 4551
NGC 4551 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Биндорф (Анхальт)
Биндорф (Анхальт) (Biendorf (Anhalt)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 820 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 4,75 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 89 035. Муниципалитеттің басшысы — Уве Цизевски.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Жул
Жул (араб. ӨҒ\ ежелгі түркіше чол – дала) – 9 – 14 ғасырлардағы саяхатшылар еңбектерінде кездесетін Жетісудағы географиялық аймақ атауы. Ертедегі мұсылман саяхатшыларының (Әбу Фарад Құдама ибн Жафар әл-Басри, Әбу Қасым Ұбайдоллаһ ибн Хордадбех, Рашид әд-Дин, т.б.) Батыс Азиядан Шығыс Түркістан мен Қытайға өтетін жолды сипаттаған жазбаларында аталады. Жул қазіргі Бішкек қаласының Аламедин ауданында болған деп есептеледі, себебі, онда соңғы кезге дейін отырықшы қоныстардың орындары сақталып, несториан зираттарының нышандары табылған. Араб географы Әбу Абдаллаһ Мұхаммед әл-Идриси Ферғанадағы Ахсикеттен биік асуға (Қаракөл) дейін 6 күндік, одан Жулға дейін 3 күндік жер еді деген дерек келтіреді. Осы жер атын Рашид әд-Дин де атайды, алайда оның мәлімдеуінше, бұл жер солт-тегі наймандар мен оңтүстіктегі бури-тибеттіктердің аралығында, яғни Тарбағатайдың оңтүстігіне қарай орналасқан.
Сілтеме
Санат: География
Манбасская Рассоха
Манбасская Рассоха (Кіші Мамбасса) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Манбас өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
29 желтоқсан
Желтоқсанның 29 — Григориан күнтізбесінде жылдың 363-ші күні (кібісе жылдарда 364-ші). Жылдың аяғына 2 күн қалады.
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:Желтоқсанның 29 күніндегі мерекелер
Сыртқы сілтемелер
Санат:29 желтоқсан
Коллагеноз
Коллагеноз (Collagenoses - дәнекер тканьдер сырқаты - коллагенді тканьдер ауруы) -Дәнекер ткані мен тамырлардың жайылма зақымдануы тән аурулардың жалпы аты. Ол ауруларға жататындар: ревматоидтық артрит, жүйелі склеродермия, жүйелі қызыл жегі, түйінді периартериит.
Нью Лондон (Миссури)
Нью Лондон (New London) — Миссури штатының Роллс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.8 км². FIPS коды — 29-52058.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1001 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Роллс округы (Миссури)
Биттік бейнелеу
Биттік бейнелеу (битовое отображение; bit mapping) — екілік разрядтың көмегімен екі объектінің өзара тәуелділігін көрсету төсілі: 1 — байланыс бар, 0 — байланыс жоқ. Биттік жолдар мен матрицалар кеңінен пайдаланылады.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ақтайлақ (көл)
Ақтайлақ – Ақмола облысы Қорғалжын ауданындағы тұзды тұйық көл. Өркендеу ауылының батысында, 16 км жерде орналасқан, теңіз деңгейінен 307 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Ұзындығы 7,9 км, ені 2,3 км. Тереңдігі 2 м-ге жуық. Аумағы 12,4 км2 (1974 және 1960 жылдары - 21,6 км2). Су жиналатын алабы 58,9 км2. Еріген қар, жер асты суымен толысады. Жағалауы батпақты. Көлге Қарасу өзені құяды. 2008 жылы Ақтайлақ көлі Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы аумағына енгізілді. Көктем айында көл жағалауына қаз, үйрек, қоқиқаздар ұя салады.
Дереккөздер
Санат:Қорғалжын ауданы көлдері Санат:Нұра су алабы
Сянгур-Яха
Сянгур-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Талота-Яха өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 52 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Фразеологиялық тұтастық
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Үштас (ауыл)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 219 адам (106 ер адам және 113 әйел адам) болса, 2009 жылы 60 адамды (33 ер адам және 27 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жаңақала ауданының таратылған елді мекендері
Альмарса
Альмарса (Almarza) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Тьеррас-Альтас ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 659 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 101,13 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Энрике Листер
Энрике Листер (Enrique Líster Forján; 1907 жыл 21 сәуір, Ла-Корунья — 1994 жыл 8 желтоқсан, Мадрид) - испан жұмысшы қозғалысының қайраткері, Испания республикалық әскерінің командирі.
Еңбек жолы
1931 жылы Испания Коммунистік партиясына кірді. 1937 жылы ИКП ОК-нің, 1946 жылы оның Саяси бюросының, 1960 жылдан Атқару комитетінің мүшесі. 1936-1939 жылдары Республикалық әскерде бөлімшелер мен құрамалар басқарды. Ол Бүкіл дүние жүзі Бейбітшілік кеңесінің мүшесі болды.
Бекболат поэмасы
«Бекболат поэмасы» – 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс суреттелетін шығармалардың ішіндегі көрнектілерінің бірі – Иса Даукебаевтың «Бекболат» поэмасы.
Поэма «Июнь жарлығы», «Елдің қамдануы», «Елге әскер шығуы», «Ұлықтардың Бекболаттан жауап сұрағаны», «Би, қажырлардың жауабы», «Бекболаттың екінші рет жаулап алуы», «Бекболаттың жауабы», «Соттың жауабы мен үкімі», «Бекболат дарға бара жатқанда», «Дар түбінде төрелердің Бекболатқа айтқаны», «Бекболаттың ақырғы сөзі» тәрізді тақырыптар қойылған көлемі мен шағын тараушалардан тұрады.
Шығарма желісінде 1916 жылғы 25 маусымдағы патша жарлығының қазақ даласына жеткен хабары, оған халықтың қарсы шығып, көтеріліс жасауға бел байлауы, жергілікті ұлықтардың күш көрсетуі, елдің көтеріліске дайындала бастауы, елге қарулы әскер шығып, көтерілістің күшпен басылуы, көтеріліс басшысы Бекболаттың қолға түсіп, қамалуы, ақырында дарға асуы баяндалған.
Автордың идеялық нысанасы – әділеттілік пен азаттық үшін күрескен халықтың көтерілісі жеңіліске ұшырағаннан кейінгі азапты күндері мен аянышты халін, көтеріліс басшысы Бекболаттың ел тағдыры үшін ерлікпен қаза табуын жырлау.
Дереккөздер
Санат: Әдебиет
Антарктикалық климат
АНТАРКТИКАЛЫҚ КЛИМАТ - материк үстінде тым қатаңдығымен (қыста ауа температурасы — 60°—70°С және одан да төмен, жылдық жауын-шашын мөлшері 100 мм-ден де аз) және ауа райының антициклондық режімінің басымдылығымен ерекшеленетін Антарктида мен оған таяу мұхит кеңістіктерінің климаты. Жағалық беткейлерде жауын-шашын көбірек болады да, желдің ағыны күшейеді.
Дереккөздер
Санат:Антарктика Санат:Климат
Шекаралық қабат
Шекаралық қабат
Шекаралық қабат — тұтқыр сұйықтық (газ) ішінде қозғалған қатты дене бетінде немесе температурасы, химиялық құрамы және жылдамдығы әр түрлі екі сұйықтықтың шекарасында пайда болатын өте жұқа сұйықтық (газ). Шекаралық қабат көлденең бағытта жылдамдықтың (динамикалық шекаралық қабат), температураның (жылулық не температуралық шекаралық қабат) немесе жеке химиялық құраушылар концентрациясының (диффузиялық не концентрациялық шекаралық қабат) күрт өзгеруімен сипатталады. Бұл қабаттағы ағыстың пайда болуына негізінен сұйықтықтың (газдың) тұтқырлық, жылу өткізгіштік, диффузия қасиеттері әсер етеді. Динамикалық шекаралық қабат жылдамдығының мәні осы қабаттан тыс жатқан сұйықтық (газ) ағыны жылдамдығының мәнінен біртіндеп кеми отырып қабырға маңында нөлге дейін азаяды. Шекаралық қабаттағы ағыс режимі Рейнольдс санына тәуелді. Осыған байланысты ондағы ағыс турбуленттік ағыс не ламинарлық ағыс болып ажыратылады. Динамикалық шекаралық қабаттың қалыңдығы да () Рейнольдс санымен анықталады. Жылулық шекаралық қабат Рейнольдс санымен бірге Прандтль санына да тәуелді. Бұл сан динамикалық шекаралық қабат пен жылулық шекаралық қабат қалыңдықтары арасындағы қатысты сипаттайды. Ал диффузия шекаралық қабат жоғарыда айтылған сандармен қатар Прандтльдің диффузия санына немесе Шмидт санына да тәуелді болады.
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат: Газдар
Аркое (Миссури)
Аркое (Arkoe) — Миссури штатының Nodaway округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 58 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.4 км² шамасында. FIPS коды — 29-01864.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Ақталтақ
Ақталтақ – Ақмола облысы Зеренді ауданындағы тау. Елікті тауының солтүстік-батысында, Қопа көлінің батыс жағында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Зеренді ауданы таулары
Оберварт
Оберварт (Oberwart) — Аустриядағы қала. Бургенланд федералды жеріне қарасты Оберварт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6970 адамды құрайды (31 наурыз 2008). Алып жатқан жер аумағы 36.5 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — OW, ресми идентификациялық коды — 1 09 17.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Герхард Понгракц (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
30 желтоқсан
Желтоқсанның 30 — Григориан күнтізбесінде жылдың 364-ші күні (кібісе жылдарда 365-ші). Жылдың аяғына 1 күн қалады.
Мерекелер
Тағы қараңыз: Санат:Желтоқсанның 30 күніндегі мерекелер
Сыртқы сілтемелер
Санат:30 желтоқсан
Салыстырмалы-талдаулық әдіс
Салыстырмалы-талдаулық әдіс - идеалдық моделді, белгілі бір теориялық конструкцияны жасақтау үшін саяси институттарды, процестерді, оқиғаларды салыстыру, теңгеру, сараптау және жалпылау тәсілдерін қамтиды. Бұл әдіс түрлі тарихи кезеңдердің, аймақтардың саяси тәжірибесін салыстыра қарауға, олардың арасындағы байланысты, ұқсастықты табуға, оларды түрлерге бөлуге мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Имам әт-Тирмизи
Әбу Иса Мұхаммад ибн Иса әс-Сулями әд-Дәрир әл-Буғи әт-Тирмизи немесе Имам әт-Тирмизи (أبو عيسى محمد بن عيسى السلمي الضرير البوغي الترمذي; 824 жыл – 892 жыл (һижра 209 – һижра 279)) — танымал имам, мухаддис.
Имам (824) елда Әмудария өзенінің жағалауындағы, Өзбекстанның Тирмиз қаласында туған. .
Биографиясы
<!--
, also transliterated as Tirmizi, full name Abū ‛Īsá Muḥammad ibn ‛Īsá ibn Sawrah ibn Mūsá ibn al Ḍaḥḥāk al-Sulamī al-Sulamī al-Tirmidhī (824–892, i.e. 209 AH – 13 Rajab 279 AH) or 8 October 892 CE was a Turkic collector of hadith (sayings of the Prophet Muhammad)
He wrote al-Jāmi‛ al-ṣaḥīḥ, popularly called Sunan al-Tirmidhi, one of the six canonical hadith compilations used in Sunni Islam, as well as Shamā'il Muḥammadiyyah, known popularly as "Shamaail Tirmidhi", a collection of ahadith on [[Muhammad] SAAW].
Tirmidhi was born and died in Bâgh (Persian meaning 'Garden'), a suburb of Termez, Greater Khorasan (now in Uzbekistan), to a family of the widespread Banū Sulaym tribe. Starting at the age of twenty, he travelled widely, to Kufa, Basra and the Hijaz, seeking out knowledge from, among others, Qutaybah ibn Sa‛id, Muhammad al-Bukhari, Muslim Nishapuri and Abu Dawud.
Tirmidhī was blind in the last two years of his life, said to have been the consequence of his weeping over the death of Bukhārī. Tirmidhi is buried in Sherobod, 60 kilometers north of Termez. He is locally known as Isa Termezi or Termez Baba "Father of Termez".
Мөхәммәд ибн Гайсә башлангыч белемне Хорасан шәһәрендә ала. Аның укытучылары арасында әл-Бухари белән Мөслим дә булалар.
Әт-Тирмизи "әл-Җәмиг" исемлек хәдисләр җыентыгын төзи. Әлеге җыентык соңрак "Сүнән әт-Тирмизи" исеме ала. Әлеге җыентык имам исән вакытта ук абруй казана. Аны Хиҗаз, Гыйрак һәм Хорасан галимнәре уңай яктан бәялиләр. Әлеге хезмәт алты иң авторитетлы җыентыкларның берсе.
Әт-Тирмизи хәдисләр эзләп күп сәяхәт иткән, Әхмәд ибн Хәнбәл, Әбу Дәвыд кебек галимнәр белән очрашкан. Имам бик яхшы хәтере һәм тәкъвалыгы белән аерылып торган. Гомеренең соңгы елларында, тәкъвалыктан күп елау сәбәпле, Тирмизи сукырая, ләкин хәдисләр эзләп сәяхәт итүдән туктамый. Ул "Сүнән"не сукыр килеш тәмамлый.
Тирмизи һ. 279(892) елның 13 рәҗәбендә 70 яшендә вафат була. -->
Сыртқы сілттемелер
Санат:Мухаддистер Санат:Ислам ғұламалары
Крайний әуежайы
Крайний — Қызылорда облысындағы Байқоңыр ғарыш айлағына қызмет көрсететін әуежай. Сырдарияның оң жағалауында Байқоңырдан батысқа қарай 6 км жерде орналасқан (Байқоңыр ғарыш айлағының 15А алаңында).
Ресми атауы — "Байқоңыр (Крайний)". Әуежайдан Мәскеуге, кейде Ресей мен Қазақстанның басқа қалаларына чартерлік жолаушылар және жүк — жолаушылар авиарейстері орындалады.
Әуежайды Ресей Қазақстаннан "Байқоңыр" кешенінің құрамында 2050 жылға дейін жалға алған, Ресей Федерациясының Азаматтық аэродромдарының мемлекеттік тізіліміне енгізілген..
Сипаттамалары
Экстремалды В класындағы аэродромда бір ұшу-қону жолағы бар, Ил-76 ұшақтарын (ұшақтың салмағы мен тәулігіне ұшу-қону саны бойынша шектеулермен), Ту-154, AirBUS А310, А320 және одан да жеңіл, сондай-ақ барлық типтегі тікұшақтарды қабылдауға қабілетті.
ҰҚЖ жіктеу нөмірі (PCN) 53/F/C/W/T (2015 жылға дейін 21/R/B/X/T болды). № 3 такси жолының ені-18 м. № 1, 2, 4, 5 такси жолдары уақытша (оларды қайта жаңарту жүргізілгенге дейін) пайдаланылмайды.
Әуеайлақтан солтүстікке қарай батыстан шығысқа қарай Арыс-1 — Қандыағаш (Қандағаш) темір жолы, ең жақын станциялар — әуеайлақтан солтүстік-шығысқа қарай 7 км және әуеайлақтан солтүстікке қарай 5 км № 103 разъезд өтеді. Батыс тарихи және географиялық дереккөздерінде экстремалды деп белгіленеді Tyuratam немесе Tyuratam1 (ең жақын Тюратам теміржол станциясының атымен).
Байқоңыр ғарыш айлағының солтүстік бөлігінде, Байқоңыр қаласынан солтүстік-солтүстік-батысқа қарай 40 км жерде Юбилейный эксперименттік әуеайлағы орналасқан.
Әуеайлақтан шығысқа қарай 5 км жерде, Байқоңыр қаласының батыс шетінде 2004 жылдың шілдесінде құрылған Ресей Федерациясы ІІМ арнайы мақсаттағы авиациялық жасағы ("Robinson R44" тікұшақтары) орналасқан тікұшақ алаңы бар.
Тұрақты тасымалдау
1970 жылдардан бастап Ту-154 ұшағымен (аптасына үш рет, сейсенбі, бейсенбі және сенбі) Мәскеуден (Внуково әуежайы) № 565/566 рейсі экстремалды әуежайға тұрақты түрде ұшты. КСРО ыдырағаннан кейін бұл рейс 1999 жылға дейін (сейсенбі және сенбі күндері, 1995 жылдан сейсенбіге дейін) "Внуковский авиакомпаниялары" компаниясымен орындалды.
1990 жылдардың басына дейін Қызылорда Біріккен авиаотрядының Ан-2 ұшағында Қызылорда — Крайний — Қызылорда тұрақты пошта рейсі (дүйсенбіден басқа күн сайын) орындалды.
1995 жылдан бастап 2000 жылдардың басына дейін "Карат" Әуекомпаниясы аптасына 1-2 рет Як-42 ұшағымен Мәскеуден (Внуково әуежайы) рейстер орындады.
2000 жылдардың басынан бастап бірнеше жыл бойы "Домодедовский Авиакомпаниясы" Мәскеуден (Домодедово әуежайы) Ту-134 ұшағымен аптасына 2 рет рейстер жасады.
2011 жылдың шілдесіне дейін "Орал Авиакомпаниясы" Мәскеуден (Домодедово) Ту-154 бағытында аптасына 2 рет (сейсенбі және жұма күндері) тұрақты рейстер жасады.
Пьегю-Плювье
Пьегю-Плювье (Piégut-Pluviers) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,11 км² шамасында.
Крайний әуежайы
Тұрақты тасымалдау
2011 жылғы 11 шілдеден 2014 жылғы желтоқсанға дейін Мәскеу (Домодедово) — Байқоңыр (экстремалды) — Мәскеу (Домодедово) "Тұлпар-ЭЙР" әуекомпаниясымен Як-42Д рейсі орындалды: 2011 жылғы шілдеден 2012 жылғы қыркүйекке дейін аптасына 4 рет (дүйсенбі, сейсенбі, бейсенбі, жұма), қалғандарына айлар аптасына 3 рет (дүйсенбі, сәрсенбі, жұма).
Пьегю-Плювье
Коммунаның INSEE коды — 24328, пошта индексі — 24360.
Крайний әуежайы
Тұрақты тасымалдау
2015 жылдың қаңтар — наурыз айлары аралығында Мәскеу (Домодедово) — Байқоңыр (экстремалды) - Мәскеу (Домодедово) рейсі "Алроса" әуекомпаниясымен орындалды: сейсенбі күндері CRJ200 ұшағында, жұма күндері Ту-154М. 2015 жылдың сәуірінен 2016 жылдың ақпанына дейін әуеайлақтың ҰҚЖ қайта жаңартылуына байланысты бұл рейсті АК орындады "Алроса " Домодедовтан Қызылорда облыс орталығының әуежайына (Боинг 737-800 ұшағымен) сейсенбіде (30 қазаннан бастап — сейсенбі және жұма күндері).
Пьегю-Плювье
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1222 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,48 адам/км².
Крайний әуежайы
Тұрақты тасымалдау
2018 жылдың желтоқсанынан бастап әуежайға тұрақты рейстер Төтенше тоқтатылды. Ғарыш айлағына авиациялық қолжетімділік Қызылорда әуежайы арқылы жүзеге асырылады, онда "Аэрофлот" Әуекомпаниясы Мәскеу Шереметьево әуежайынан аптасына 4 рет рейстер орындайды; бұл рейс тек 2019 жылғы 26 қазанды қоса алғанда орындалды, ал қазір Мәскеумен тікелей авиациялық қатынас тек жақын маңдағы Ақтөбе және Шымкент әуежайлары арқылы ғана мүмкін болады.
2020 жылдың 23 мамырынан бастап Мәскеу — Қызылорда бағыты бойынша" Аэрофлот " тұрақты рейстерін қайта бастау жоспарланған болатын, алайда коронавирустық пандемияға байланысты бұл іс-шараны жүзеге асыру шілде айына, содан кейін 2020 жылдың қыркүйегіне кейінге қалдырылды.
Пьегю-Плювье
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Крайний әуежайы
Тұрақты тасымалдау
Пандемияға байланысты ҚР мен РФ арасында жолаушылар қатынасының тоқтатылуына байланысты Мәскеу (Домодедово) — Байқоңыр (экстремалды) тікелей рейстері 2020 жылдың наурыз — тамыз айларында ұйымдастырылды. Байқоңыр тұрғындары (қалада тұрақты немесе уақытша тіркеуді ұсыну арқылы) және Роскосмос кәсіпорындарының қызметкерлері (іссапар куәліктері бойынша).
Тарихы
КСРО Қорғаныс министрлігінің (қазіргі Байқоңыр ғарыш айлағы) № 5 ғылыми-зерттеу полигонының 6-шы жеке авиациялық буыны (командирі аға лейтенант Лубнин Н. Д.) 1955 жылы 5 желтоқсанда құрылып, Жусалы әуежайында орналасқан.
1956 жылдың жазында жеңіл Як-12 ұшақтарына арналған тар топырақ ұшу-қону жолағы бар 6-алаңдағы метеостанция маңында уақытша аэродром құрылды.
1956 жылғы 20 маусымда Заря ауылынан (қазіргі Байқоңыр қаласы) солтүстік-батысқа қарай 3 км жерде 15 алаңда "Қарлығаш" әуеайлағының (45°37'48" С. Е.63°15'41" ш. б. HGЯO) құрылысы басталып, жыл соңына дейін аяқталды. Аэродром 1957 жылдың наурызынан 1966 жылға дейін жұмыс істеді (Як-12, Ли-2 ұшақтары осында орналасқан). Әуеайлақта 1200×35 м (Ил — 14, Ли — 2 және т.б. ұшақтар үшін) және 2000×70 м (Ан-10, Ан-12 және т. б. ұшақтар үшін) мөлшерінде жасанды ҰҚЖ (1957 жылдан бастап-құрама металл, кейінірек-асфальт) болды.
1962 жылы 10 сәуірде авиациялық гарнизонның 86-шы комендатурасының базасында әуеайлақтық-техникалық қамтамасыз етудің 7-ші жеке батальоны (ә/б 25813) құрылды.
1964 жылы құрылысы аяқталып, қазіргі заманғы турбореактивті ұшақтарды қабылдауға мүмкіндік беретін ұзындығы 3100 м бетонды ҰҚЖ бар 1-сыныпты шеткі жаңа әуеайлақ пайдалануға берілді. 1964 жылғы 25 тамызда 25813 ә/б байланыс және радиотехникалық қамтамасыз ету ротасының базасында 336-шы жеке байланыс және ұшуды радиотехникалық қамтамасыз ету дивизионы құрылды.
1960 жылдардың ортасында аэродромда ғарыш айлағының әуе қорғанысын қамтамасыз ету үшін Су-9 (сол кезеңдегі КСРО-дағы ең жылдам және ең биік жауынгерлік ұшақ) жауынгерлік кезекшілік болды (кейінірек ғарыш айлағы зениттік-зымыран кешендерімен қамтамасыз етілді және жауынгерлерге қажеттілік жойылды). Осы ұшақтардың бірі әуежайға кірген кезде ескерткіш ретінде тұғырға орнатылған.
1966 жылғы жағдай бойынша аэродромда 1-эскадрилья — 2 Ан-12 ұшағы және Ан-2 ұшағы, 2-эскадрилья — Ли-2 ұшағы, 3-эскадрилья — Ми-4 (9 машина) және Ми-6 (3 машина) тікұшақтары болды.
1970-1980 жылдары экстремалды әуе кемелерінің негізгі түрлері Ан-12, Ан-26 және Ил-14 көлік ұшақтары, Ми-8 тікұшақтары болды. Сонымен қатар, 1975-1988 жылдары аэродромда төрт Ил-20РТ ұшағы — ұшақты өлшеу пункттері (ССП) орналасқан.
Бастапқыда ҰҚЖ және аэродромның такси жолдары бетоннан салынған (картамен құю әдісі). 1983 жылы аэродромға орташа жөндеу жүргізілді, оның барысында бетонның үстіне гранит чиптері қосылған асфальт қабаты төселді, нәтижесінде ҰҚЖ мен аэродромның такси жолдары ерекше қызыл түске ие болды.
1980 жылдардың аяғына дейін әуеайлақта поршенді ұшақтарға арналған үш топырақ ұшу-қону жолағы пайдаланылды (Ан-2, Ил-14): 10/28 (өлшемдері 600х100 м), 17/35 (1000х100 м), 05/23 (3100х100 м).
1980 жылдары аэродром "Энергия"-"Буран" бағдарламасы бойынша (Юбилейный әуеайлағымен қатар) тәжірибелік — конструкторлық жұмыстармен байланысты көліктік және зерттеу ұшулары үшін белсенді пайдаланылды.
1982 жылы ғарыш құралдарының бас басқармасы (ГУКОС) РВСН құрамынан шығарылды және тікелей КСРО Қарулы Күштерінің Бас штабына бағынады. ГУКОСПЕН бірге Байқоңыр ғарыш айлағы берілді, оның құрамына 99-шы ОСАП (ә/б 43009), 7-ші ОБАТО (ә/б 25813) және 336-шы жеке байланыс және радиотехникалық қамтамасыз ету дивизионы (ә/б 02460) кірді.
1990-1993 жылдары Ил-14 ұшақтары пайдаланудан шығарылды және жойылды, олардың орнына қазіргі заманғы Ан-72 Жүк-жолаушылар ұшақтары келді.