cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Молықбай Байсақұлы
...Молықбай қайтыс болған 1930 жылы Шәмші Қалдаяқов өмірге келген...
Молықбай ел арасында өте беделді адам болған. Қапал мен Лепсі уезінің ояздары Шұбарағаш пен Ойжайлауда үш жылда бір рет дала съезін өткізеді екен. Сол жерге ояздың арнайы шақыруы­мен Молықбай барып, қобыз тартып, елдің алғысын алыпты.
– Молықбай тартқан қобыздың сарынына тоймадым, – деген екен Бөрте руынан шыққан өте беделді адам Бисеке мырза.
Молықбай қобызшы 1857 жылы туып, 1930 жылы қайтыс болды деп жоғарыда айттық. Оның өмірден өткеніне биыл 80 жыл толады.
Қобызшы Молықбай қайтыс болған 1930 жылы Отырарда ұлы композитор Шәмші Қалдаяқов өмірге келген екен.
Молықбайдың артында жалғыз қара қобыздан басқа еш нәрсе қалмады…
Молықбайдың қобызын 80-жылдары Тал­ды­қорғандағы І.Жансүгіров атындағы педагогикалық институттың ректоры, белгілі мемлекет әрі қоғам қайраткері Мырзатай Жолдасбеков Үлгілі ауылына барып, қобызшының келіні Адасқан апайға жолығып, батасын алып, Талдықорғандағы музейге өткізеді.
Иесіз қалған қара қобыздың рухы қолдаған Мырзатай ағамыз мемлекет қайраткері дәрежесіне көтерілді.
Қобызшы туып-өскен Ақсу ауданының орталығы Жансүгіров кентіне Молықбайға ескерткіш орнатылса деген ой мазалайды. Облыс әкімі, өнер жанашыры Серік Үм­бетов осы шаруаны жеріне жеткізеді деп сенеміз.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Алматы облысында туғандар Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары Санат:Қобызшылар
Игданит
Игданит — тікелей жұмыс орнында аммиак селитрасының түйіршіктерін шамалы сұйық жанар маймен (соляр майы немесе дизель отыны) араластырып дайындауға болатын қарапайым (жарылғыш) заттар. Оны қолданған кезінде қысымның жоғарғы шекте күрт артуы бәсеңдейді де, жарылыстың тау жыныстарына ететін әсерінің уақыты ұзарып, олардың жақсы ұсатылуына жағдай туады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
NGC 6861E
NGC 6861E — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 30 шілдеде Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6861E деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64216, ESO 233-42.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Новаледо
Новаледо (Novaledo) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Августин.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Семізбұғы (тау, Алматы облысы)
Семізбұғы – Қараүңгір тауы мен Балқаш көлінің аралығындағы тау.
Географиялық орны
Жетісу облысы Алакөл ауданы жерінде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 760 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-батысқа қарай доға тəріздес 5 км-ге созылған, енді жері 3 км. Тау бірнеше шоқылардан тұрады.
Өсімдігі
Қоңыр, сортаң топырақ жамылғысында жусан, күйреуік, изен, ебелек, қияқ, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы таулары
Грязная (Кшена тармағы)
Грязная — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Липецк облысы, Курск облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кшень өзенінің оң жағалауынан 91 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосна өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орёл облысы өзендері Санат:Липецк облысы өзендері Санат:Курск облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Поммельсбрунн
Поммельсбрунн (Pommelsbrunn) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Нюрнберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5238 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 50,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 74 147. Муниципалитеттің басшысы — Йёрг Фрич.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 22 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Пирне (Бургас облысы)
Пирне (Пирне) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Айтос қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 800 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8528. Телефон коды — 05533. ЕКАТТЕ коды — 56438.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Семізбұғы
Елді мекен:
Таулар:
Енсий
Коммунаның INSEE коды — 64011, пошта индексі — 64220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 130 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Юрий Васильевич Бирючков
Юрий Васильевич Бирючков (15 мамыр 1929 жылы, Ресей, Астрахан қаласында туған) – хирург, медицина ғылымның докторы (1971 жылы). Астрахан медицины институтының емдеу факультетін бітірген (1956 жылы). Норильск, Мәскеу, Новосибирск қалаларында дәрігер. Ақтөбе медицина институтының ассистенті, доценті, кафедра меңгерушісі (1956–70 жылдары), ғылыми жұмыстар жөніндегі проректоры (1973–98 жылдары), профессор болды. «Бас сүйегінің ашық сынықтарында мидың жарақатының бастапқы және ерте диагноз қою, емдеу» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 18 өнертапқыштық, үш жаңашылдық ұсыныстары бар. 170 ғылыми еңбегі жарияланған.
Шығармалары
1. "Әскери хирургия бойынша дәрістер", Алматы, 1994.
Түзеткіш блок
Түзеткіш блок (Выпрямительный блок) — белгілі бір электр сызбасы бойынша (мысалы, жиілікті еселегіш, бір фазалы көпірлік сызба және т.б.) құрастырылған түзеткіш шалаөткізгіш диодтардан тұратын құрылғы. Түзеткіш блок әр түрлі радиоэлектрондық, электротехникалық аспаптар мен құрылғыларда теменгі жиілікті айнымалы токты (соның ішінде өнеркөсіптік жиіліктегі) түзетуге арналған. Түзеткіш блок бірнеше электрлік шығыстары бар берік пластмасса корпустарда жасалады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Соколова Светлана Павловна
Соколова Светлана Павловна(1942 жылы туған, Ресей, Чита облысы, Нерчинск қаласы) – техника ғыллымдарының докторы (1994), профессор (1995). Ленинград политехникалық институтын (1965, қазіргі Санкт-Петербург) бітірген. Қазақ политехникалық институтында (қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) аға инжинер, аға ғылыми қызметкер (1970–1977), Қазақстан ғылым академиясының Математика және механика институтында жетекші ғылыми қызметкер (1977–1990) болды. 1990 жылдан лаборатория меңгерушісі қызметін атқарады. 90 ғылыми жарияланымның, 3 монография|монографияның]] авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Шабдарбай Қатжанұлы
right|thumb Шабдарбай Қатжанұлы — 1936 жылы 8 қазанда Моңғолияның Баян-Өлгей аймағында дүниеге келген. 1963 жылы Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтының филология факультетін бітірген. Мектепте мұғалім, Баян-Өлгей аймағы, «Жаңа өмір» газетінің бас редакторы болған.
«Аға жолы», «Көрімдік», «Күн ашық», «Қалқатай», «Керім-ау айдай», «Өз қолымен», «Алтай суреті», «Өмір ізі» атты жыр және прозалық кітаптардың авторы.
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Моңғолия қазақтары
Аув
250px|thumb|Картада орналасуы Аув (Auw AG) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Мури округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1559 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.61 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4223, пошта индексі — 5644.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Сомма-Везувия
Сомма-Везувия (Somma Vesuviana) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 32 838 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 1068,3 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30,74 км² шамасында. Пошта индексі — 80049.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Януарий. Жыл сайынғы мерекесі — 19 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Григорьевка (Аққайың ауданы)
Григорьевка — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы, Григорьев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Смирново ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 13 км-дей жерде, Обалы көлінің шығысында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 311 адам (167 ер адам және 144 әйел адам) болса, 2009 жылы 87 адамды (43 ер адам және 44 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы елді мекендері
Құмтышқандар
Құмтышқандар -  денесінің ұзындығы 11 – 20 см, салмағы 20 – 200 г дейін жететін орташа пішінді тышқандар.
Құмтышқандардың тұмсықтары сүйір, көздері үлкен және құйрығының ұштары шашақты болып келеді. Бұлар шөлейтті аймақтарда көптеп таралған, бірнеше шығу тесігі бар үлкен індерін топ болып топтасып салады. Қазақстанда құмтышқандардың 4 түрі тараған: үлкен, қызыл құйрық, кіші және жыңғыл құмтышқандары.
Дереккөздер
Санат:Кеміргіштер
IC 2807
IC 2807 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 2807 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Әнуар Оспанұлы Сегізбаев
Әнуар Оспанұлы Сегізбаев (19. 1. 1935 ж.т., Целиноград облысы, Шортанды ауданы, Елизаветинка селосы) – қазақ совет травматологы және ортопеді, медицина ғылымының докторы (1970), профессор (1973). 1967 жылдан КОКП мүшесі. 1960 жылы Алматы мемлекеттік медициналық институтын бітірді. Осы институттың травматология және ортопедия кафедрасаның аспиранты, ассистенті (1963). 1966–70 жылдары Республикалық дәрігерлер білімін жетілдіру институтының травматология және ортопедия кафедрасының доценті, меңгерушісі (1970–76), ал 1976 жылдан институттың ғылыми жұмыс жөніндегі проректоры.
Сегізбаевтың 47 ғылыми еңбегі бар. Оның көпшілігі жарақат, сынық т. б. емдеу жөнінде, ал іштен туа пайда болған жамбастың шығуын емдеу жөніндегі еңбегі үшін авторлық куәлік алған. Сегізбаев бүкілодақтық травматологтар және ортопедтер ғылыми қоғамының мүшесі. Қазақстандағы осы қоғамның председателінің орынбасары.
Дереккөздер
Санат:1935 жылы туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары
Талавера де ла Рейна
Талавера де ла Рейна (Talavera de la Reina) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 88986 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 185,83 км² шамасында.
Қала қамқоршысы киелі Исидор болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Травако-Сиккомарио
Травако-Сиккомарио (Travacò Siccomario) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3623 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 237 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 27020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Жозе-Райдан
Жозе-Райдан (José Raydan) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Песанья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 564 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 181,407 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,6 адам/км².
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Покровка (Мелеуз ауданы)
Покровка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Корнеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 139 адамды құрады. Пошта индексі — 453883, ОКАТО коды — 80241880005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 2401
NGC 2401 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан II3p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 8 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2401 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 588.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Ақ қанат (футбол клубы)
Ақ қанат футбол клубы — 1990, 1991 жылдары КСРО екінші лигасында және Қазақ КСР кубогында ойнаған ұзынғаштық футбол клубы. 1991 жылғы маусымнан соң жабылып қалды.
Команданы одаққа танымал футболшы Сейілда Байшақов жаттықтырды.
1990 жылы екінші лиганың сегізінші аймағында 19 команданың арасында 13-ші боп мәреге жетті. 1991 жылы соңғы орында қалды.
Сілтемелер
Санат:1990 жылы құрылған футбол клубтары Санат:1991 жылы жабылған футбол клубтары Санат:КСРО футбол клубтары
Үлкен Таловка (Кинтерепа тармағы)
Үлкен Таловка (Таловка) — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кинтереп өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бапишев Асқар
Бапишев Асқар (1953 жылы 14 шілдеде Алматыда дүниеге келген) – телережиссер, продюсер.
Алматы қаласындағы Құрманғазы атындағы консерваторияны, Халықаралық Мәскеу телевидение және радиохабарларын тарату институтын бітірген. 1977-79 жылдары Қарағанды қалалық С.Сейфуллин атындағы облыстық драма театрында бірнеше спектакльдерді сахналаған. 1977-95 жылдары Қазақ теледидарының жастар, музыка және әдеби-драмалық хабарлар Бас редакциясында режиссер, аға режиссер, бас режиссер, көркем бейнефильмдер бөлімінде режиссер, Телерадио комитеттің Бас басқармасында кеңесші, министрлікте маркетинг, әлеуметтік зерттеу және ақпаратты іздестіру бөлімінің бастығы болып істеді.
1995-2005 жылдары Президент Телерадио кешені Алматы бөлімшесінің жетекшісі қызметін атқарды. Қазір "ALDONGAR Productions (Kazakhstan)" кинокомпаниясының қоюшы-режиссері. Қазақ теледидарында істеген жылдары І.Жансүгіровтың поэмасы бойынша "Күйші" телеқойылымын сахналады. Ойын фильмдерін Д. Нақыпованың сценарийі бойынша "Менің досым Маугли", Самойленконың повесі бойынша қазақ ауылының ауыр халін және бас кейіпкердің өміріне қауіп төндірген хирургтің кінәсін суреттеген "Диагноз" қойылымын сахнаға қойды.
Бірнеше деректі-танымдық телефильмдерді: қазақ ою-өрнегінің құпиясы туралы "Войлочная книға", жерлеу киімінің этнографиясы мен Ленинградтағы Алтын жауынгер жайлы көрмеден "Эрмитаждағы Алтын Жауынгер", Алматы қаласының тарихы жайлы "Бұл менің қалам", Каспий теңізінен мұнай мен газ өндірудің халықаралық проблемасына арналған "Каспий маңы аймағы", Халық артисі Тамара Жаңқұлова мен оның қиын өмірі туралы "Тамара", көркем суретші Бақыт жайлы – "Натура VITA", халық суретшісі Жанат Шәрденов шығармашылығынан "Аспанмен таласқан таулар", Нұрғиса Тілендиевтің орындаушылық қабілеті туралы "Нұрғисаның домбырасы", т.б. телефильмдерді экранға шығарды.
"Лики Евразии диалог культур" сериясымен, бес ғылыми-публицистикалық фильм үшін Мәскеуде өткен Халықаралық (26 ел қатысқан) 9-ншы телефорумның лауреаты, Ялта кинофестивалінде О.Сулейменовтың "АЗиЯ" кітабының ғұмыры жайлы "Доқумент нечастного значения" сериясы үшін марапатталған. 2009 жылы 10 фильмнен туратын "Намыс-Көк Тәңірі" атты деректі-тарихи (қазақ тілінің тарихы мен оның жазба мәдениетіне лингвистикалық саяхат) телесериалының қоюшы-режиссері және сценарий авторларының бірі. Бар әлем өз үйіңде атты кітап (1972) – отандық тележурналистика тарихындағы алғашқы іргелі зерттеу (авторы М.Барманкұлов). Мұнда сізді он бес жылға жуық тарихы бар теледидар хабарларының алғашқы даярлану процестерінен бастап, эфирдегі уақыт ағыныңа күнделікті ілесудің қажеттілігіне көзіңізді жеткізеді.
АҚШ-тың "ЮСИА" агенттігінің басшысы Т.Соренсон мен француз теоретигі Совидің "ақпараттар турасындағы" көзқарастарына талдау жасай отырып, Совидің буржуазиялық қоғамда "адами бағалы құндылықтардың" өңінің теріс айналған түрде жазылып, көрсетіліп жатқанына өкінетіндігін бағалай, Т.Соренсонның өзі өмір сүріп отырған қоғамды қызғыштай қорыған "іскерлік табандылығын" айта келіп, автор оз ойын былайша түйіндейді: "Шыншыл ақпараттың түсініктеме жасалмаған фактілердің көлеңкесінде қалғандығына көзіңізді жеткізе отырып, мұның америка саясаткерлерінің қорғаушысы рөлін атқаратын масқаралық істеріне куә боласың. Әрі олардың бар күш-қуаттары ақпараттық өнердің техникасын зерттеуге бағытталғандығына көзің жетеді. Осыдан шығатын басты қорытынды: "дәлелденбеген" факті адамдардың санасына жап-жақсы орнығып, ол монополия үшін тәуір қызмет атқарады", деп ой түйіндейді.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Қызылауыз (асу)
Қызылауыз асуы – Қандарақ жотасының оңтүстік-батысындағы асу.
Географиялық орны
Қазақстан (Жетісу облысы Сарқан ауданы) мен Қытай шекарасы аралығында орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 3543 м. Асудың беткейіндегі мұздықтардан бастау алатын ұсақ өзен салалары солтүстігіндегі Жасылкөл көліне құяды. Асудан мамыр–қыркүйек айларында салт атты адам өте алады. Беткейлері тік жартасты келген.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы асулары Санат:Қытай асулары Санат:Жетісу Алатауы
Мелинит
Мелинит (пикрин қышқылы) (Мелинит (пикриновая кислота)) — кейбір оқ-дәрілерді жарақтау үшін қолданылатыл орташа күші бар ұсақтағыш жарылғыш зат. Қатты түтіндеп жанады. Ашық ауада 200 кг М., ал бітеу кеңістікте аз мөлшерінің өзі жарылыс жасайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Майлышат
Майлышат — Жетісу облысының Алакөл ауданы, Ақжар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үшарал қаласының оңтүстік-батысында 65 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 193 адам (97 ер адам және 96 әйел адам) болса, 2009 жылы 72 адамды (38 ер адам және 34 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы елді мекендері
Қызылтау (тау, Шет ауданы)
Қызылтау – Сарыарқаның орталық бөлігіндегі тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы жерінде, Қызылтау ауылынан батысқа қарай 10 км жерде орналасқан. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 10 км-ге созылып жатыр, енді жері 5 км. Абсолюттік биіктігі 1091 м (солтүстігінде Қызылтау тауы).
Геологиялық құрылымы
Тас көмір жүйесінің жыныстарынан түзілген.
Жер бедері мен өсімдігі
Беткейлері көлбеу, аз тілімделген. Аласа таулық қызыл қоңыр топырақ жамылғысында жусан, сұлыбас, боз, бетеге, қараған және т. б. өседі. Тау беткейі жайылымға пайдаланылады, аңғарында бірнеше қыстау және Кенесары құдығы бар.
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы таулары
Қымызмұрындық
Қымызмұрындық, бие байлап, алғашқы қымыз ішу рәсімі. Құлын байлап, бие сауылып, оның сүті қорланып ашытылған соң, жиналған қымызға ауыл ақсақалдары мен көршілер шақырылады. Яғни алғашқы қымыз көпке бұйырсын деген тілекпен дастарқан жайылып, бата жасалады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Тақтай
Тақтай — бөренеден екі беті тегіс етіп тілінген ағаш. thumb|оңға|200px|Тақта (жиектелген, тегістелген) Тақтайлар қажеттілігіне қарай жұқа, қалың етіліп, әрі ұзындықтары мен ені әртірлі болып тілінеді. Тақтайлар тілінуіне қарай жұқа тілінсе - жұқа тақтай, қалың тілінсе - қалың тақтай, ені жіңішке болса - жіңішке тақтай, ені жалпақ болса - жалпақ тақтай, ұзындығына қарай, ұзын болса - ұзын тақтай, қысқа болса - қысқа тақтай деп аталады. Сондай - ақ кеппеген, жас ағаштан тілінген тақтай - су тақтай немесе әбден құрғап кепкен тактай - құрғақ тақтай, қу тақтай, шіріп жарамсыз болып қалғаны - шіріген тақтай делінген. Ал көлемі жағынан кішкене болып келген тақтай - тақтайша деп аталған.
Сан-Мигел-де-Сейде
Сан-Мигел-де-Сейде (São Miguel de Seide) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-де-Фамаликан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 125 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0,71 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1 584,50 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Қырман
Қырман— комбайннан түскен дәнді кептіріп, құрғататын, тазартатын, ашық не қалқалы қарапайым алаң. Қырманды тегіс, құрғақ жерде жасайды. Ол жердің шөбін тазартып тегістейді, суғарады, 1 — 2 тәулік өтіп жер дегдіген соң таптайды, асфальт төсейді, айналасын қоршайды. Кептіріліп тазартылған дән, машинаға тиеліп, элеваторға немесе арнаулы астық қоймаларына жөнелтіледі. Қырман басында дән тиелген машиналарды өлшейтін таразы, дән тазалайтын, аударыстыратын, астық тиейтін конвейерлер, дәнді желдететін жабдықтар, құрал-саймандар, бункерлі агрегат, электр қозғалтқыш, жылжымалы электр ст. немесе үнемі ток беретін электр көзі болады, міндетті түрде өрт сөндіргіштермен жабдықталады.
Тевре
Тевре (Thevray) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27628, пошта индексі — 27330.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Бахтияр Махмуд оғлы Ваһабзаде
Бахтияр Махмудұлы Ваһабзаде (Bəxtiyar Mahmud oğlu Vahabzadə; 16 тамыз 1925 жыл, Шәкі қаласы, Әзірбайжан Республикасы — 13 ақпан 2009 жыл, Баку ) — Әзірбайжанның Халық ақыны (1984 жыл), Әзірбайжан Ұлттық Ғылым Академиясының академигі, филология ғылымдарының докторы, профессор. КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1984 жыл).
Бахтияр Махмуд оглы Ваһабзаде қоғамдық жұмыспен белсене шұғылданған. Республика Жоғарғы Кеңесіне бес рет, тәуелсіздік тұсында Ұлттық Мәжіліске бір рет депутат болып сайланған. Қазақ ақыны Олжас Сүлейменов әріптес досы Бахтияр Ваһабзаде туралы: ''«Ол ең жоғары марапаттардың бәріне ие болды. Бірақ мұның ішіндегі ең биік дәрежелісі – халқының сүйіспеншілігі»'', – деп жазды.
2012 жылғы 13-15 желтоқсан аралығында Баку қаласында түркі халықтары ғалымдарының қатысуымен І Халықаралық Бахтияр Вахабзаде симпозиумы болып өтті. Енді ол дәстүрлі түрде өткізілетін болады деп ұйғарылды.
Автордың қазақ тіліне тұңғыш рет аударылып отырған «Гүлстан» поэмасы 1959 жылы қолжазба күйінде тарап, сол үшін қудалау көрген. Оның желісі 1813 жылғы 12 қазанда Әзірбайжан жерін Ресей империясы мен Парсы патшалығы екіге бөліп алу жөнінде келісімшарт жасасқан тарихи оқиғаға құрылған. Келісімшартқа қол қойғандар: Ресей тарапынан – бас қолбасшы, генерал-лейтенант Н.Ф.Ртищев, Иран тарапынан – сыртқы істер министрі Абул-Хасан-хан мырза. Поэмада бұлардың бейнелері шартты түрде ғана көрініс тапқан.
Дереккөздер
Санат:Әзірбайжан ақындары Санат:Әзірбайжан халық ақындары Санат:Әзірбайжан филологтары Санат:Бакуде қайтыс болғандар
Қыр суреттері
Қыр суреттері — Мұхтар Әуезовтың шығармасы. Кешкі дөң басында, Түнгі ауыл, Қысқы түн, Қысты күнгі дала — деген ұсақ әңгімелерінен тұрады. Кітап-жинақтың көбіне Түнгі ауыл әңгімесі енбей, қалған үш әңгіме ғана жарияланып жүреді.
Алғаш рет Кешкі дөң басында 1922 жылы «Шолпан» журналының екінші-үшінші сандарында «Қоңыр» деген бүр­кеншік атпен басылды, Қысқы түн мен Қысты күнгі дала 1923 жылы журналдың төртінші-бесінші сандарында авторы «Жаяусал» деп беріліп, жарияланды. Кейін жазушының 12 томдық (1967) және 20 томдық (1979) шығармалар жинақтарының бірінші томдарында басылды, «Қилы заман» (1975) жинағына да кірді. Алғашқы нұсқаларынан кейінгі басылымдарда сәл өзгешеліктер мен түзетулер бар.
Бұл шығармада Әуезов қазақтың қырдағы өмірін, қазақ даласының көркем көріністерін, жазғы мен қысқы пейзаждарын асқан шеберлікпен суреттейді:
«Ауылдардың аралары жақын. Бәрінің де айналасы неше түлік мал. Кешкі жайылыстары бір-бірімен қосылып жатыр. Әрбір үйдің жер ошағынан будақтап, бықсып шығып жатқан түтіндері кейде аспанға шығып, кейде өлкеге жайылып тарайды... Ауылдардың арасымен жасыл сайды жарып аққан жіңішке өзен. Кейде тура ағып, кейде иіріліп, бұраң-шимай жасайды. Жаңа жамыраған қозылар енелерімен бірге, у-шуынан басылып, ауылдардың екі жағындағы адырларға тырағайлап өріп барады.»
«Биік тауға екпіндеп ойнап шығып, шың басындағы өнеріне сүйсінгендей ойнақ салып, етекке қарай ысқырып құлап жөнелгенде, долы дауыл сай бойында жын-перінің күйіне билегендей болады. Ағындап құтырып келіп, жартасқа соғып шаңын аспанға шығарып, ақ көбігін атқытып, шабынады. Біресе жабысып келіп құшақтап, жарығына кіріп ысқырып, тербетіп, оятпақшы болады. Кейде одан өтіп, өзектегі қалтырап жаурап тұрған жас тоғайға келіп, жерге шейін басын игізіп, тәжім еткізіп, арасынан суылдап, бұраң қағып, ойнап өтеді. Кей-кейде бұның бәрін тастап, ұрысайға тығылып отырған кішкене қораның үстіне келіп, ақ түтек болып ұйтқып, ойнағын салып, жер жүзінен жоғалтпақшы болады. Суық болып үскіріп, боран болып аласұрып, әлсіз адамға қыр көрсеткендей қаһарланады.»
Шығармада Әуезов табиғаттың объективті суреттемесін ұсынады, бірақ реализм құбылысының ішінде романтизм элементтерін үйлесе қолданып жүреді, және бұны жазушының стильдік өзгешелігі деп тануға болады. Сонымен қатар, жазушы үстем тап озбырлығынан қан қақсаған қазақ қыздарының трагедиясын жанашырлықпен көрсетеді.
Сілтемелер
Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары Санат:Қазақ әдебиеті
Қызыл шілік
Қызыл шілік, жертаған тал (Salix iliensis) – талдар тұқымдасының тал туысына жататын бұта.
Өсетін жері мен таралу аймағы
Қазақстанда Тобыл-Есіл жазығында, Ертіс маңында, Семей орманында, Көкшетау аймағында, Сарыарқаның шығысындағы ұсақ шоқыларында, Алтай мен Тарбағатай жоталарында, Жетісу (Жоңғар), Іле, Қырғыз, Күнгей және Теріскей Алатауларында, Кетпен (Ұзынқара) жотасында кездеседі. Қайың шоғырларында, шалғындарда, өзен жағасында және таудың орманды беткейлерінде өседі.
Дереккөздер
Санат:Талдар тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
Мальдив аралдары
thumb|[[Мальдив Республикасының астанасы — Мале]] Мальдив аралдары — Үнді мұхиты,Шри-Ланка аралдарының оңтүстік-батысында экваторлық белдеуде орналасқан. 850 км-ге созылып жатқан маржандық атолдық аралдар тізбегінен тұрады. Мұндағы ірілі-ұсақты 2000-дай аралдардың 200-нде халық қоныстанып, тіршілік етуде. Ең биік жері 24 м. Климаты экваторлық муссондық. Ауаның орташа жылдық температурасы 24 — 30°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 2500 мм. Мальдив аралдарында Мальдив Республикасының астанасы — Мале орналасқан. Туризм дамыған.
Дереккөздер
Санат:Үнді мұхиты аралдары Санат:Мальдивтер
Арафа
‎Арафа, арапа (араб. арафатун,  арафат) — қажылық рәсімдерінің бірі өтетін Мекке қаласысы жанындағы Арафат тауының атынан, ал негізі арабтың “арафа”, яғни бес сезім мүшесі арқылы бір нәрсені білу, ұғыну деген мағынадағы сөзінен шыққан атау. Құранда “әл-Араф” деген сүренің аты бар. Ол жәннат пен тозақтың арасындағы адамдар, яғни екі иықтағы періштелер жазған күнәсі мен сауабы теңдей жандар деген ұғымды білдіреді. Алла тағала Ибраһим ғалайссаламға періштесін жіберіп, осы Арафат тауында тоқтауды бұйырған көрінеді. Соңынан “Не сезіндің, не білдің?” деп сұраған екен дейді. Кейбір руяттар дерегі бойынша Адам ата мен Хауа ана осы тауда кездескен. Арафатқа тоқтаған адам мұнда зулхиджа айының 9-күні күн көтерілгеннен бастап айт күнінің таңына дейін кідіреді. Пайғамбар бұл жөнінде Арафатта айтқа дейін тоқтаған кісі иманды жандар қатарында болады деген екен. Қажылық сапарындағылар осы таудың басына шығып айт (құрбан айт) намазын оқитын күннің алдындағы күнді де арафа дейді. Сонымен бірге үлкенді-кішілі діни мейрамдар рәсімінен бір күн бұрынғы күн — “шын арафа”, екі күн бұрынғы мерзім — “жалған арафа” деп те аталады.
Дереккөздер
Санат:Қажылық
Корний (Дордонь)
Корний (Cornille) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,04 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 664 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,92 адам/км².
Сесс
Сесс (Cesse) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,3 км² шамасында.
Йод
thumb|100px|Йод I|солға Йод (латын. Iodum; I) — элементтердің периодтық жүйесінің VІІ тобындағы химиялық элемент. Галогендер тобына жатады, ат. м. 126,9; ат. н. 53; тығыздығы 4,93 г/см3; балқу t 113,60С; қайнау t 184,350С. Йодты 1811 ж. француз химигі Б.Куртуа ашқан. Табиғатта тұрақты бір изотопы бар (127J), бос күйінде кездеспейді. Қара сұр түсті, күлгін жылтыр, өткір иісті. Лаутарит, дитцент минералдарында, мұхит суы, мұнай кендеріндегі ілеспе суда, балдырларда кездеседі. Суда нашар, органикалық еріткіште (спирт, эфир, күкірткөміртек, хлороформ) жақсы ериді.
Көптеген металдармен және сутекпен жоғары температурада әрекеттеседі. Сілтімен әрекеттесіп йодатты тұз түзеді, тотықтырғыш, тотықсыздандырғыш сипат көрсетеді. Йод мұнайдағы ілеспе судан хлормен, натрий нитратымен немесе қышқыл қатынасатын марганец қос тотығымен тотықтыру арқылы өндіреді.
Сесс
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 133 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,09 адам/км².
Йод
Йод және оның қосылыстары медицинада, металл өндіруде (титан, циркон, гафний), фотосурет өңдейтін химиялық реактив жасауда, органикалық синтезде қолданылады. Адам организмінде Йодтың жетіспеушілігі қалқанша бездің ұлғаюына, бұғақ ауруына шалдықтырады.
Санат:Химиялық элементтер Санат:Иод
Сесс
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Ала жертесер
Ала жертесер - алуан түсті, денесінің ұзындығы  6 – 7 см, салмағы 9 -10 г шамасындағы  тышқан.
Бұларды кеміргіштер топтарына жатқызуға болмайды, көбінесе жертесерлерге жақын. Денесінің жоғарғы бөлігі қара түсті, орта бөлігінде үлкен ақ дағы бар, ал кеудесі толығымен ақ түсті болады. Терісінің түгі қалың, жұмсақ мамық тәрізді. Күніне өз салмағынан 1,5 есе артық жем жейді. Негізінен жәндіктермен немесе ұсақ кесірткілермен қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Жертесертәрізділер
Вуд Лэйк (Миннесота)
Вуд Лэйк (Wood Lake) — Миннесота штатының Yellow Medicine округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 439 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-71446.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Кепілдікті жарна
Кепілдікті жарна - кепіл пұл — тапсырыс ақысы жалпы сомасының клиент бастапқыда төлеген бір бөлігі, ол тапсырыстың орындалуы барысында одан ықтимал бас тартудың алдын алуға тиіс.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Джоппатаун (Мэриленд)
Джоппатаун (Joppatowne) — Мэриленд штатының Harford округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11391 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.1 км² шамасында. FIPS коды — 24-42875.
Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Төменде Валь-д'Уаз департаментінің 185 коммунасы көрсетілген.
Валь-д'Уаз *
Ашер-ла-Форе
Ашер-ла-Форе (Achères-la-Forêt) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,60 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77001, пошта индексі — 77760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1242 адамды құрады. Халық тығыздығы — 98,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
NGC 6856
NGC 6856 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Кинетикалық қару
Кинетикалық қару (кинетическое оружие) — дағдылы оқтұмсық немесе ядролық жарылыстан айырмашылығы қиратқыш күші нысанамен қақтығыстан пайда болатын қару.
Ромадановка (Корнеев ауылдық кеңесі)
Ромадановка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Корнеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 53 адамды құрады. Пошта индексі — 453883, ОКАТО коды — 80241880006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Тарих-и шаһ Махмуд ибн Мырза Фазыл Чорас
Тарих-и шаһ Махмуд ибн Мырза Фазыл Чорас – қазақ даласындағы тарихи оқиғаларды баяндайтын шығарма. Еңбектің әуелгі аты белгісіз. Оны алғаш Зәки Уәлиди Тоған тауып, мұқабасындағы жазуға қарап шартты түрде “Тарих-и шаһ Махмуд ибн Мырза Фазыл Чорас” деп ат қойған. Арнаулы әдебиеттерде “Жылнама” деп те аталады. Жылнама шамамен 1673 – 76 жылдары аралығында Шығыс Түркістанда құрастырылған. Ол кіріспеден және 119 шағын тараудан тұрады. Шығарманың сипаты, мазмұны және құрастырылуы жағынан жергілікті әулеттер тарихын, Шағатай әулетінен шыққан Жүніс ханның билік құруынан бастап, Исмаил ханның (1670) таққа отыру жайын баяндайды. Еңбектің алғашқы бөлімі Мұхаммед Хайдар Дулаттың “Тарих-и Рашидиін” негізге алған. Автор 55 тараудан бастап өзінің көргендері мен туыстарының естеліктерін, оқиға куәгерлерінің әңгімелерін пайдаланған. Жылнамада 16 – 17 ғасырлардағы Орта Азия, Қазақстан, Қырғызстан, Шығыс Түркістан және Жоңғар хандығы жөнінде деректер мол. Оның парсы және ұйғыр тіліндегі нұсқалары табылып отыр.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Половинка (Чертала тармағы)
Половинка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чертала өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бейнезаметка
Бейнезаметка – шартты (сюжетті) түрде екіге бөлуге болады. Біріншісі оқиғаны ресми, дәстүрлі хабарлау түрі. Екінші түрі заметканы сценарлық немесе авторлық деп атау. Мұнда журналистің шығармашылық-өндірістік іске қатысы айқын сезіліп, оның ақпарат сапасына әсері байқалып тұрады. Автор-журналист хабарды түсіру кезінде аландағы қандай да бір өндірістік әлде шығармашылық мәселелерге тікелей жауап береді. Сөйтіп, журналист жұмысы авторлық сюжетті даярлау кезінде мынадай кезендерден тұрады: тақырыпты таңдау және оны редакцияда бекіттіру, түсірілетін нысанды зерттеу және мәтіндегі жобаны құру, түсіруге, монтажға қатысу әрі мәтін жазу
Мәтін мейлінше қысқа, ықшам болып, ол көрерменде туындайтын сұраққа жауап беруі тиіс. Маңыздысы, осы орайда қадрдан тыс айтылатын мәтін бейнеқатарды қайталамауы қажет. Көрерменге экраннан көріп отырған көріністі қайталап түсіндіріп жату тележурналистің тәжірибесіздігінен не сауатсыздығынан хабардар етеді.
Қысқа жаналықтарды берудін екі түрлі жолы бар. Дербес, ол оқиға, сенсация жайлы ақпаратты беру кезінде; ал біртектес, ол ақпаратты ретімен және бүге-шігесіне дейін беру мезетінде қолданылады. Шебер журналист аудиторияга небәрі 10-30 секунд аралығында 35 - 40 сөзбен: кім?, не?, қайда?, қашан?, не үшін?, неліктен? деген сұрақтарға жауап беруі тиіс.
Сондықтан сюжеттің компазициялық құрылымы осы мақсатқа бағындырылуы қажет. Негізгі дерек хабардың басында беріледі де, екінші кезектегі материал өзінің мәнділігіне қарай одан кейінге орналас тырылады. Мұндай мүмкіндік материалдағы ойдың өз мәнін жоғалтпауына жол ашады.
Дереккөздер
Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат:Телевидение
Ново-Троицкое (Шығыс Қазақстан облысы)
Ново-Троицкое — Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қалалық әкімдігіне қарасты ауыл.
Географиялық орны
Өскемен қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 27 км-дей, Ертіс өзенінің сол жақ жағалау бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 474 адам (228 ер адам және 246 әйел адам) болса, 2009 жылы 444 адамды (219 ер адам және 225 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Өскемен қалалық әкімдігі елді мекендері
Ногаредо
Ногаредо (Nogaredo) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1663 адамды құрайды. Халық тығыздығы 554 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 38060.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Ақсүйек (ауыл)
Ақсүйек — Жамбыл облысы Мойынқұм ауданындағы ауыл (2013 жылға дейін кент), Ақсүйек ауылдық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мойынқұм ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 128 км-дей жерде, Алматы-Қарағанды автомобиль жолының Ақсүйек өзенімен қиылысқан тұсында, шөлді белдемде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1959 жылы осы маңда уран кен орнын игеруге байланысты қаланған. Жақын темір жол стансасы - Бурылбайтал (65 км жерде).
Инфрақұрылымы
Кентте орта мектеп, клуб, кітапхана, дәріхана бар.
Санат:Мойынқұм ауданы елді мекендері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Зай-Каратай
Зай-Каратай — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №2928 Зай өзенінің сол жағалауынан 181 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Төменгі Кама су торабынан Вятка өзені сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 2399
NGC 2399 — Кіші Арлан шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1853 жылы 26 ақпанда Bond George Phillips астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2399 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арлан (шоқжұлдыз)
IC 2808
IC 2808 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2808 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Тривольцио
Тривольцио (Trivolzio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1571 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 524 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 27020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Жуан-Монлевади
Жуан-Монлевади (João Monlevade) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итабира экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 72 122 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 99,283 км² шамасында. Халық тығыздығы — 726,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1948 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Сорренто
Сорренто (Sorrento) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 16 506 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1740 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 80060.
Үлкен Черемшанка
ҮлкенЧеремшанка — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/3380/13 орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Армсхайм
Армсхайм (Armsheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альцай-Вормс ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2622 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 31 004. Муниципалитеттің басшысы — Петер Штарк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Яков II (Шотландия королі)
Яков II (Seumas II, James II; 16 қазан 1430 — 3 тамыз 1460) — Стюарттар әулетінен шыққан Шотландия королі (1437—1460), Яков I-нің ұлы.
Табын
thumb|right|200px|Табын таңбасы Табын — (табын — бес) Кіші жүздің Жетіру бірлестігіндегі ру.
Яков II (Шотландия королі)
Жас кезі
Яков II Шотландия королі Яков I мен Джоан Бофорттың ұлы. 1437 жылы 21 ақпанда Яков I-ге бүлікшілер қастандық жасалды. Король қайтыс болды, ал он алты жасар ханзада Шотландия королі атанды. Елдің парламенті кәмелет жасына толмаған королді бағудыанасы, Джоан патшайымына жүктеді, ал Шотландияның регенті болып Арчибальд Дуглас, 5-ші Дуглас графын тағайындады.
Табын
Ақтөбе облысындa, Сырдарияның төменгі ағысы мен Жайық бойында көптеп шоғырланған, біраз бөлігі Қарақалпақстанда тұрады. Өткен ғасырларда қалмақтардың Қобда жеріне шабуына байланысты, табындар бас ауған жаққа жер ауып, бір бөлігі қазіргі Байғанин ауданының Оймауыт ауылына тұрақтап, бір бөлігі Шалқар ауданына, бір бөлігі қазіргі Атырау, Батыс Қазақстан облыстарына, бір бөлігі Қызылорда облысы мен Қарақалпақстан жерлеріне кеткен. Қазір де Қарақалпақстанға кеткендердің 80 пайызы Маңғыстау облысына көшіп келіп, Ақтау, Жаңаөзен қалаларында тұрып жатыр. Cондай-ақ башқұрт ұлтында да Табын атты ру бар.
Яков II (Шотландия королі)
Жас кезі
Яков I қайтыс болғаннан кейін бірден елде анархия басталды: бір-бірімен жауласушы шотландтық барондард қаза болған патша тәркіленген жерлерді басып алуға немесе корольдік әкімшілікте өз биліктерін орнатуға тырысып, ішкі соғыстар бастады. Ірі шонжарлардың, әсіресе Дугластар пен Аралдар лордының беделі күрт өсті. Алайда, осы кезеңнің ерекшелігі елдегі билік етуге ұмтылған екі ұсақ ақсүйек отбасылар, Ливингстондар мен Крайтондардың күтпеген жерден дәуірлеуі болды: жас королді біресе бір жақ, біресе екінші жақ уысында ұстады.
Табын
Негізгі таңбасы — тарақ — атбегі маңсабын бейнелейді. Орда-Ежен ұрпақтары — төре руының таңбасына ұқсас. Табын руы - белгісіне қарай үшке бөлінеді: тарақты, шөмішті, көсеулі болып. Шөміштілер негізінен Ақтөбе мен Батыс Қазақстан жерлерін жайлаған, көп бөлігі қалмақ шапқыншылығы кезінде Қарақалпақстан жеріне ауып, сол жақты мекендеп кеткен, қазіргі күнде Ақтөбеде тұрады. Қазір Қарақалпақстанға кеткен Табындардың 80 пайызы Отанға қайтып көшіп келді. Қызылорда өңірінде де Табындар бар, олар не найзалы не тарақтылар.
Яков II (Шотландия королі)
Жас кезі
1439 жылы Дуглас графы қайтыс болғаннан кейін тәртіпсіздік одан бетер күшейе түсті: Шотландия регенттерінің лауазымы бос қалды, Ливингстондар мен Крайтондар арасындағы ішкі соғысты тоқтатуға елде ешқандай күш болған жоқ. 1444 жылы жаңа Дуглас графымен біріккен Ливингстондар патшалық әкімшілікте өз билігін орнатып, барлық бәсекелестерді жояды.
Табын
Шығу тегі
Аңыз бойынша Тәуке хан Орта жүздегі аз халықты Жетіруды алшындарға (бұрынғы ноғайлыларды) қосып Кіші жүз құрған.
Яков II (Шотландия королі)
Жас кезі
1448 жылы Англияға қарсы соғыс қимылдары қайта жанданды. Ағылшындардың Лотианға басып кіруіне жауап ретінде, шотланд әскері 1449 жылы Алник бекінісін алып, қиратты. 1448 жылы 31 желтоқсанда Франциямен әскери одақ жанданды, француз королі Карл VII-нің қызметіндегі шотландиялық гвардия ағылшындарды Нормандиядан қууға белсене қатысты. 1449 жылы Бургундиямен сауда туралы келісім жасалды, оған сәйкес шотланд саудагерлер Бургундия үйіне тиесілі Нидерландыда еркін сауда жасау құқығына ие болды. Шотландия-бургундия жақындасуы 1449 жылы 3 шілдеде жас король Яков II мен Бургундия герцогы, Филипптің бөлесі, Гелдерндік Марияның некесімен бекітілді.
Яков II-шінің үйленуі оның саясатқа араласуын білдірді. Королдің алғашқы іс-әрекеті Ливингстондарды құлату болды: 1450 жылдың басында осы отбасының барлық мүшелері әкімшіліктегі лауазымынан босатылды, олардың мүлкі тәркіленді және Шотландияның қазынашысы Роберт Ливингстон өлтірілді.
Табын
Шығу тегі
Көне түркі тілінде қазіргі Тибет жері Тобот, Тобон, Табын деп аталған.
Яков II (Шотландия королі)
«Қара Дугластарды» талқандау
1450 жылы жас билеуші билік басында келгенде, мемлекеттік басқармада аласапыран орнап тұрған, елдегі он жылдық анархиядан қазына бос болды. Неке шартының талабына сәйкес, патша Гелдерндік Марияға 5 мың фунт стерлинг көлеміндегі жылдық табысты қамтамасыз етуге тиіс еді. Корольдік доменнен келетін табыс жеткіліксіз болды. Королдің кедейлігінің арқасында ірі шотландық магнат - 8-ші Дуглас графы, Уильям Дугластың байлығы патша сарайының әдемілігінен асып түсетін. 1451 жылы Дугластың Римге қажылыққа баруын пайдаланып, патша әскері графтың жерін басып алды. Дегенмен, Уильям Дугластың қайтып келуі Яков II-ні шегінуге мәжбүр етті - патша әлі де Дугластармен күресуге күші жетпеді.
Табын
Шығу тегі
Ал қытай мемлекетін Табғач деп атаған. Табғачтар, немесе қытайдың тарихи деректерінде тоба, туба тұнғыс-манзу тайпалары арасынан шыққан қазіргі Ішкі Моңғолияда көшкен халық. Тобалар көсемі Тоба Гуй Солтүстік Қытайды иелеп Солтүстік Вей (386-535) әулетін құрған.
Табын деген рулар ноғайлар, өзбектер, башқұрттар арасында бар. Сібірдегі Көшім ханның мемлекетінде табындар атажұрт болған, бас қаласы Чинги-Тура (қазіргі Түмен). Ресейдегі Красноярск өлкесінің оңтүстігі 19 ғ.
Яков II (Шотландия королі)
«Қара Дугластарды» талқандау
1452 жылдың басында Яков алдын ала жазылған қауіпсіздік кепілдігін беріп, Дугласты Стерлингке келіссөзге шақырды. 1452 жылғы 22 ақпандағы кешкі ас кезінде Дугластың Макдональдпен одақты құртудан бас тартқан кезде, патша графқа пышақ сұғып өлтірді.
Табын
Шығу тегі
Табын-Богдо-Ола деген жерде Моңғолия, Ресей, Қытай елдерінің шекаралары бітісіп тұр.