cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мемлекеттің кірістері
Табыстар (кірістер) - қаржылармен тығыз өзара іс-әрекет ететін күрделі экономикалық қатегория. Табыс - бұл қаражаттар шығындарымен (оларды жузеге асыру уақтысымен тәуелсіз түрде) байланысты белгілі бір цызметтің нәтижесі. Табыстар өндірістің, коммерциялық, делдалдық, өзге нысаналы қызметтің нәтижесі болып табылады және кайта жасалған өнім мен қызметтерді бөлу стадиясында пайда болады. Табыстардың аральщ сипаты болуы мүмкін, яғни өзінің қалыптасуынан кейін бөліністің жаңа кезеңіне көшеді немесе ұдайы өндірістің жаңа стадиясына - айырбасқа көше отырып, (түпкілікті табыстар ретінде түпкілікті табыстар деп корланымға және тұтынуға тікелей пайдаланылатын табыстарды айтады) қызмет атқаруға мүмкін. Табыстардың аралық сипаты бір шаруашылық жүргізуші субъектінің табыстары баска субъектінің шығыстары есебінен қалыптасатындығында, мысалы, табыс салығын төлегенде кэсіпкерлік сектордың шығыстары мемлекеттің табыстары (кірістері) болып табылатындығында немесе элеуметтік мақсаттарға жұмсалған мемлекеттің шығыстары халықтың жекелеген топтарының табыстары болып табылатындығына көрініп білінеді.
Жиынтық қоғамдық өнімді бөлудің нәтижесінде мемлекеттің, жеке кәсіпорындардың, шаруашылыц ұйымдардың және халықтың бастащы табыстары жасалынады. Бастапқы табыстар бөлу мен кайта бөлудің үдерістеріне ұшырайды, мұнда маңызды рөлді қаржы орындайды. Бұл үдерістердің нәтижесінде ақшалай қорлар, ең алдымен бюджеттік қор жасалынады.
Жалпы мемлекеттік қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін қаржы арқылы халықтың табысының бір бөлігі алынады, кәсіпорындардың жалпы табысы (пайдасы) бөлініске ұшырайды - оның бір бөлігі бюджетке түседі, басқа бөлігі кәсіпорындарда қалады және ішкі шаруашылықтык мұқтаждарга пайдаланылады. Сонымен бірге қызметтің ендірістік емес сферасының мекемелері көрсететін қызметтерді төлеу арқылы халықтың бастапқы табыстары да кайта бөлінеді. Бұл түсімдер қызметтер көрсету сферасы кэсіпорындарының (мысалы, халыққа тұрмыстық қызмет көрсету, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және т.б.) табыстарын құрайды. Сөйтіп, табыстар қоғамдық өнімнің құнын шаруашылық жүргізуші субъектілер бойынша бөлуге байланысты адамдардың қарым-қатынастарын білдіретін дербес экономикалық қатегория ретінде болады.
Мемлекеттің кірістері мемлекеттік кэсіпорындардың қарамағына қаржылық ресурстарды қалыптастырумен байланысты болатын қаржылық қатынастардың бөлігі ретінде көрінеді. Сонымен бірге жұмылдырылатын мемлекеттің қаржылық ресурстары орталықтандырылған кірістер қатарына, мемлекеттік кәсіпорындардың қарамағында калғандары орталықтандырылмаған кірістерге жатады.
Орталыңтандырылган қаржы кірістері негізінен салық түсімдері, сыртқы экономикалық қызметтен алынатын кірістер, халық төлемдері есебінен қалыптасады. Орталықтандырылмаган кірістер кәсіпорындардың өздерінін, ақшалай табыстары мен корланымдарынан құрылады. Мемлекеттің орталықтандырылған кірістерінің құрамында басты орынды бюджеттің кірістері алады, оның есебінен қоғамды дамытудың экономикалық және әлеуметтік міндеттерін шешу қамтамасыз етіледі.
Мемлекет кірістерінің басым белігін түрлі деңгейдегі бюджеттерге орталықтандыру біртұтас қаржылық саясатты жүргізуге, қаражаттарды ұлттық шаруашылықтың басым салаларының пайдасына қайта бөлуді қамтамасыз етуге, өндірістік емес сфера кажеттіліктерін қанағаттандырып отыруға мүмкіндік бе-реді. Бюджеттік қаражаттардан басқа мемлекеттің орталықтандырылған кірістеріне бірқатар мемлекеттік бюджеттен тыс корлар жатады. Кірістер үғымының материалдық-заттай жағы мемлекетте, шаруашылық жүргізуші субъектілерде, халықта жинақталатын «ацшалай қаражаттардың» анықтамасы болып табылады.
Мемлекет кірістерінін экономикалық табиғаты және оларды ұйымдастыру шаруашылық жүргізудің жүйесіне, мемлекеттің саяси және экономикалық рөліне байланысты болып келеді.
Әрбір қоғамдық экономикалық формация үшін тауар-ақшалай қатынастардың даму дәрежесімен, өндіріс эдісімен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен байланысты болатын оған тэн мемлекет табыстарының жүйесі сипатты болады.
Мемлекет табыстарының калыптасуы мемлекеттің тікелей белсенді қатысуымен жүзеге асырылады: ол бюджетке орталықтандырылатын және шаруашылық жүргізуші субъектілерге қалдырылатын қоғамның таза табысының үлесін белгілейді, сондай-ақ халықтың жеке табыстарының бір бөлігін және қоғамның баска қаражаттарын шоғырландырады.
Мемлекет өндіріс кұралдырының және тиісінше, косымша өнімнің иесі болып отырған жағдайда мемлекет меншігінен алынатын табыстар мемлекет кірістерінің айтарлъщтаіі көзі болып табылады. Мемлекет кірістерінің бір бөлігі жалпымемлекеттік қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін мемлекеттің салық жүйесі жұмылдыратын кэсіпкерлік сектордың және халықтың табысының бір бөлігі есебінен кұралады. Табыстардың белгілі бір бөлігін мемлекет өзіне қарасты қаржылық активтерді (акцияларды және т.с.с.), жылжымайтын мүлікті сатудан алуы мүмкін.
Мемлекеттік меншіктен алынатын табыстарға мыналар жатады:
1) жалпы табыс (пайда), косылған кұн салығы, акциздер, кеден табыстары түріндегі мемлекеттік кэсіпорындар мен үйымдардың табысы;
2) мемлекеттік мүліктен алынатын табыс (мемлекеттік тұрғын үй қорынан, жерден, ормандардан, жер-су, басқа табиғат ресурстарынан, мемлекеттік меншікті мемлекет иелігінен алу мен жекешелендіруден түсетін қаражаттар);
3) мемлекеттік мекемелер мен ұйымдар көрсететін ақылы қызметтерден алынат^йй^абыстар (тіркеу алымдары, өлшемдер мен өлшеуіш приборларды тексеру, таңбалау және сараптау, қымбат металдан жасалынған бұймдарды талдау және таңбалау үшін төлем) мен шаруашылық емес қызметтер үшін төлем (мемлекеттік баж, жол полициясының алымы, тауар белгілері үшін өтінімдік алым);
4) үй-жай үшін жалгерлік төлемді, косалқы шаруашылық табыстарын және басқаларды кіріктіретін бюджеттік мекемелердің арнаулы қаражаттары.
«Мемлекеттің кірістері» мен «Мемлекеттің қаржылық ресурстары» ұғымдарын ажырата білген жөн. Қоғамның қаржылық ресурстары - уақыттың бір мезетіндегі мемлекеттің, кэсіпорындар немесе шаруашылықұйымдарының меншігіндегі ақша қорларының жиынтығы.
«Қаржылық ресурстар» ұғымы мазмұны жағынан «мемлекеттің кірістері» ұғымынан кең. Мемлекеттің кірістерінен басқа қаржылық ресурстардың кұрамына кірістерге жатпайтын, бірақ қоғамдык кажеттіліктерге пайдаланылуы мүмкін қаражаттар кіреді. Мысалы, негізгі кұрал- жабдыктарды (капиталдарды) калпына келтірудін амортизациялық аударымдары, айналымдагы қаражаттардың артыгы, куыным мерзімі өткен кредиттік және депоненттік берешектің сомапары, ісген шыккан, иесіз мүлікті (өлген адамнан калган мүлікті), тәркіленген, мұрагерлік құқыкбойынша мемлекеткеөткен,талап етілмеген (көліктегіталап етілмеген жүк, талап етілмеген депозитсомалары, таратылмаған пошталықжөнелтім) мүлікті өткізудентүскентүсімдер. Бұл ақшалай қаражаттар(сондай-ақ мүлікті өткізуден түскен түсімдер де) тура магынада табыс, ягни қаражаттарды жүмсаумен байланысты белгілі бір қызметтің нәтижесі болып табылмайды. Осындай себептерге байланысты эр түрлі айыппұлдар, бересілер, өсімпұлдар кіріс болып есептелмейді. Мемлекеттік қарыздардан түсетін түсімдер де мемлекеттің қаржылық ресурстары (қарыздарды өтегенге дейін) болғанымен мемлекеттің кірістері болып саналынбайды, өйткені бұлар - қарыздык қаражаттар. Қаржылық ресурстарға сондай-ақ мемлекеттік сақтық органдарының қарамагындағы қаражаттардың барлық сомалары жатады. Мемлекеттік кэсіпорындардың тұракты пассивтері өсімінің сомалары ретіндегі ішкішаруашылықтык ресурстар да мемлекеттің кірістері болып саналмайды. Сөйтіп, мемлекеттің қаржылық ресурстары негізінен мемлекеттің кірістері мен басқа көздер есебінен құралады.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Төменгі Бабалар
Төменгі Бабалар — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Якшимбет ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 249 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қалалық велосипед
нобай|330x330 нүкте|Типтік қалалық велосипедтің түрі, тік отырғандағы сурет. Рульдегі себет, кресло, қорғау тізбектері, артқы көрініс айнасы, динамо-генератордан күш алатын алдыңғы фонарь — бұл құралдардың барлығы велосипедтің ыңғайлылығын арттырады. Қалалық велосипед (ситибайк) — қала ішіндегі күнделікті сапарлар, тегіс кжерлерде кішігірім серуендеп қайтуға арналған велосипед. Бұл велосипедтің түрі әлем бойынша кеңінен таралған, өйткені қарапайым киімде және әр түрлі ауа-райы жағдайларында мініп жүруге, сапарға шығуға бейімделген.
Әдетте, осындай велосипедтің конструкциясы қарапайым және мінсіз, қалалық жағдайларға көп бейімделген, велосипед жайлылық және үнемділік, жылдамдық пен тиімділік мақсатында жасалған. Қалалық велосипедтер жоғары реттелетін рульмен, үлкен жұмсақ егермен (велосипед орындығымен) жабдықталған сондықтан адам орындықта отырған сияқты тік (биік) отырады. Қалалық велосипедтердің әдетте жылдамдықтар қосқышының саны спорттық немесе туристік моделделге қарағанда аз. Әдетте, қалалық велосипедтің рамасының жоғарғы трубасы төмен орналасқан немесе жоқ, өйткені рама қалалық велосипедтердың рамаларына спорттық велосипедтерге қарағанда аз күш түседі, олар оңай отыруға және оңай түсуге арналған, әсіресе күнделікті киіммен мінуге ыңғайлы. Қалалық велосипедтердің көбісінде комплект түрінде багажнигі, қанаттары, қаптамамен жабылған шынжыры және қоңырауы болады. Амортизаторлар жоқ, тежегіштер көбінесе аяқ барабанды. Трансмиссия не жылдамдықтарды ауыстырып-қосқыш, не біріктірілген артқы планетарлық втулкасы бар беріліс қорабынан тұрады.
Қалалық велосипедтер спорттық құрал ретінде пайдалануға арналмаған. Қазақстанның елордасында және кейбір қалаларында қалалық велосипедтерді прокатқа берудің қоғамдық жүйесі жасалды, мысалы Астана қаласында 150 велостанция бар, сондай-ақ қоғамдық велопрокат жүйесі Шымкент , , қаласында бар.
Дизайн
Голланд термині Stadsfiets қалалық велосипедтерге тән конструкция және  қалалық велосипедтің комплектациясын қамтиды, атап айтқанда: тік отыру, велосипедистер, қорғаныш қаптамамен қапталған шынжыр, артқы дөңгелегі киімның ілініп қалуынан қорғаумен жабдықталған (Skirtguard), артқы доңғалақтар блокираторы (O-lock), планетарлық төлкесі, динамодан қуат алатын автономды жарықтандыру жүйесі және велосипед руліндегі қоңырау.
Неміс және Голландтың ситибайк нұсқасы өте ұқсас, бірақ кейбір ерекшеліктері бар .
Дәстүрлі дизайн еуропалық қалалық велосипеді мынадай: рамасы аз көміртекті жоғары легірленген болаттан (арзан велосипедтің дайындау үшін қолданылады, хромомолибденді рамаларға қарағанда сапасы төменірек), қара түске боялған хромдалған элементтері бар, динамо-машинасы бар, қарапайым шамдармен, үш-жылдамдық планетарлық төлкемен немесе жалғыз жылдамдықпен жабдықталған.
Қазіргі заманғы қалалық велосипедтер еуромалық қалаларда кеңінен таралған, әсіресе Амстердам және Копенгаген қалаларында. Қазіргі заманғы модельдердың рамалары түрлі түсті бояуда болуы мүмкін, алюминий немесе хромомолибден материалдан жасалады, велосипедтердың алдыңғы жұмсақ шанышқысы (амортизаторы), орындық асты штыры мен бірге амортизаторы, динамосы, төлкемен біріктірілген берілісті ауыстырып қосу тетігі, жиналмалы аяқ тірегіші, балалар орындығы мен  және рамаға жалғанған  шамдары бар.
Дереккөздер
Санат:Велосипед
Степановка (Оң Рассоха тармағы)
Степановка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оң Рассоха өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Бэннсвил (Мэриленд)
Бэннсвил (Bennsville) — Мэриленд штатының Charles округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7325 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 44.0 км² шамасында. FIPS коды — 24-06615.
Степановка (Оң Рассоха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Бэннсвил (Мэриленд)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Командалық процессор, командалық тілдің процессоры
Командалық процессор, командалық тілдің процессоры (командный процессор, процессор командного языка; command processor) — 1) пайдаланушының терминалдан енгізген немесе командалық файддағы операциялык жүйелер командасын өңдейтін операциялық жүйенің бөлігі. Кеңінен танымал командалық процессор — дербес Ӏвм-дердің ms-dos операциялық жүйесі — command, com программасы. Пайдаланушылардың неғүрлым жиі пайдаланылатын командаларын (мые., файлды экранға шығаруды, [файлды көшіруді немесе жоюды) командалық процессор өзі орындайды. Бұл ms-dos- тың ішкі командалары. Қалған командалар, ms-dos-тың сыртқы командалары, олар бір атаулы программалармен дискіде орналасады. Команда атауы бойынша бұл программалар командалық процессорда болады және олар жедел жадқа орналастырылады әрі іске қосылады. Командалық процессор пайдаланушының командасы бойынша кез келген орындалатын файлды іске қосады. Программа орындалғаннан кейін командалық процессор оны жедел жадтан аластаиды және оны жүие жаңа команданы енгізуді күтетінін нұсқайтын шақыру экранының командалық жолына шығарады; 2) пернетақтадан немесе командалық файлдан енгізілетін командаларды (командалык тіддің ұсыныстарын) өңдейтін және осы командаларды орындайтын тапсырмаларды іске қосатын операциялық жүйенің бөлігі; 3) пайдаланушының енгізген командасын өңдейтін программа; dos-тың ішкі командаларын кұрайды.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Command-line interface Оболочка операционной системы
Аутэкологиялық зерттеулер
Аутэкологиялық факторларға бүкіл тіршілік циклінде жеке өсімдік және жануар түріне әсер ететін барлық экологиялық факторлар жатады (жел, су, температура, ауа қысымы, күн радиациясы т.б.). Зерттелетін түр кең таралған және оңай кездесетін болғаны ыңғайлы. Алғашқы кезекте зерттеу үшін таңдап алынған түр туралы әдебиеттермен кеңінен танысқан дұрыс. Әдебиеттермен танысу барысында түрді практикалық тұрғыдан зерттеуге ыңғайлы жақтарына, түрдің биологиялық аспектілеріне кеңіл аудару қажет.
Ең дұрысы алдымен сұрақтардың толыққанды тізімін жасау керек, соларға жауап беру барысында зерттелетін түр туралы көп мәселелер анықталады. Әдебиеттерді өте мұқият қарау керек, ал қойылған мәселерді зерттеудің бағдарламасы ретінде қабылдау қажет. Бағдарлама жарым-жартылай бұрын жасалмаған жаңа бақылаулардан, өлшемдерден және тәжірибелерден тұрмауы керек. Ол оқыған кітаптар мен журналдағы қарапайым мағлұматтар болмауы керек. Зерттелетін түр туралы мағлүматтар бүкіл жыл бойы жиналады. 'Төменде әдетте жануарды зерттеу кезінде қойылатын сұрақтардың үлгісі келтірілген.
1. Систематикалың орны. Түр қалай аталады? Бұл түрге қатты ұқсайтын қандай азғалар топтары бар? Туыстық жағынан ұқсас түрлердің арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтары қандай? Оның таксономиялық толық сипаттамасы қандай?
2. Тіршілік ету ортасы. Қайда орналасқан? Тіршілік ету ортасының абиотикалық ерекшеліктері қандай? Абиотикалық факторлар жыл бойы қалай өзгереді?
3. Морфологиясы. Үлкен особьтың құрылысы қандай? Өзіне тән сырт белгілері қандай? Организмнің өлшемі мен салмағы қандай?
4. Қозғалуы. Жануар қалай қозғалады? Қозғалуға денесінің қай бөліктері қатысады және осы дене бөліктерінің қызметі қандай?
5. Қоректенуі. Организм немен қоректенеді? Қай уақытта? Қанша азық жейді? Қорегін қалай ұстап, жұтады? Жұтуға денесінің қандай бөліктері қатысады? Тамақты сору және қорыту кезінде қандай да бір ерекшеліктері бар ма?
6. Тыныс алуы. Газ алмасу денесінің қай бөлігімен жүзеге асады? Газ алмасу қалай жүреді? Организм қанша оттегіні қажет етеді?
8. Көбеюі. Особьтар дара жынысты ма? Әртүрлі жыныстардың сыртқы пішінінде қандай айырмашылықтар бар? Жануар өзі тіршілік ететін территориясын қорғай ма? Шағылысу қалай жүреді? Қай уақытта шағылысу жүреді? Жануарлар қаншалықты жиі шағылысады? Қанша жыныс клеткалары бөлінеді? Ұрықтану қайда жүреді?
9. Тіршілік циклы. Организмнің дамуы қанша уақытта жүреді? Ұрпақтары үшін ата-аналары қалай қамқорлық жасайды? Личинкалық стадиясы бар ма? Ересек особьтары жыныстық жетілу жағдайына қай кезде жетеді? Индивидуумның орташа өмір сүру кезеңі қандай?
10. Мінез-құлқы. Тітіркенгіштерді жануарлар қалай қабылдайды? Жануарлар бірінші кезекте қандай тітіргенгіштерді сезінеді? Жануардың өмір сүруіне негізгі сезім мүшелері қалай бейімделген? Жануар оңай қолға үйрене ме? Ауа-райынын қолайсыз жағдайларын жануар қалай сезінеді? Жануарлар бір-бірімен қалай тілдеседі?
11. Экологиясы. Популяцияның саны қандай? Территорияда тағы қандай жануарлар мекендейді? Территорияда әртүрлі жануарлар қалай орналасқан? Зерттелетін түр сол территорияда мекендейтін басқа түрлермен қоректік тізбекте қалай байланысқан? Жануар симбионт па, паразит па? Түрдің экологиялық қуысы қалай?
Төменде осыған ұқсас гүлді өсімдіктерді зерттеу кезінде назар аударатын сұрақтардың үлгісі келтірілген.
1. Систематикалың орны. Түр қалай аталады? Осы түрдің қандай ұқсас экотиптері бар? Жақын туыс түрлердің арасында қандай ұқсастықтары мен айырмашылықтары бар? Түрдің толық таксономиялық сипаттамасы қандай?
2. Тіршілік ету ортасы.
а) эдафикалық факторлар. Топырақ қай типке жатады? Әртүрлі қабаттарының қалыңдығы қандай? Топырақтағы судың пайыздық мөлшері қанша (даланың су сыйымдылыгы)? Топырақтағы органикалық заттардың мөлшері қанша? Топырақтың минералдық құрамы қандай? Топырақтың рН қандай? Жер асты суларының деңгейі мен маусымдық өзгеруі түр особьтарының таралуымен және тіршілік циклымен байланысы қандай?
б) климаттың факторлар. Тіршілік ету ортасынан экстремальды және орташа температурасы қандай? Ауаның қалыпты орташа ылғалдылығы қандай? Жыл сайын қанша жауын-шашын түседі? Негізгі желдің бағыты қалай? Өсімдік қанша жарық алады?
в) топографиялык факторлар. Түр қандай беткейде кездеседі? Түр ашық кеңістікте ме, әлде көлеңкелі жерді жақсы көре ме? Түр беткейлі жерді ме, әлде тегіс жазықты жерде өсе ме? Түрдің таралуына теңіз деңгейінің биіктігі әсер ете ме?
3. Морфологиясы. Тамыр жүйесі қаншалықты күпггі дамыған? Тамыр жүйесінің типі қандай? Шашақтануы қандай? Әрбір бұтағындағы жапырақтар саны қанша? Жапырақтарының формасы қандай? Жапырақтарының ені мен ұзындығы қаншалықты өзгереді? Өсімдіктің биіктігі қандай?
4. Физиологиясы. Жапырақтар мен күлте жапырақтарының пигменттері қандай? Жапырақ бетінің қай бөлігінде транспирация белсенді жүреді? Транспирация жылдамдығына Қараңғылық қалай әсер етеді? Тәулік ішінде жапырақтарындағы судың мөлшері өзгере ме?
а) гүлдері. Өсімдікте орта есеппен қанша гүл түзіледі? Гүлдегі тостағанша жапырақтарының, күлте жапырақтарының, аналықтарының саны қанша? Олардың өлшемі мен формасы қандай? Күлте жапырақтарының түсі қалай өзгереді? Гүлдену фазасы қашан басталады? Гүлдену фазасы қанша уақытқа созылады? Тозаңдану қалай жүреді? Желмен немесе жәндіктермен тозаңдану үшін қандай бейімделушіліктері бар?
б) Жемістері мен тұңымдары. Жемістері қалай түзіледі? Жемістерінің құрылысы қандай? Әрбір гүлде орташа қанша тұқым түзіледі? Жемістері мен тұқымдары қалай таралады? Жемістері мен тұқымдары қанша қашықтыққа дейін тарайды?
7. Экологиясы. Түрдің особьтары жеке өсімдік болып өсе ме, әлде шоғырланып өсе ме? Сол аймақта тағы қандай өсімдік түрлері өседі? Зерттеуге алынған түр мен басқа өсімдік түрлері арасындағы бәсекелестік деңгейі қандай? Түр паразит пе, паразит иесі ме, әлде симбионт па? Қоректік байланыс бойынша өсімдік түрінің жануарлармен байланысы қалай? Түр жануарлар үшін қорғаныш немесе пана бола ала ма? Қандай жануарлар өсімдікті паналайды? Түрдің экологиялық қуысы қандай?
Дереккөздер
Санат:Экология
Гиблая
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Кама су торабынан Воткин су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 6769
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 11 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6769 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63042, ESO 141-48, VV 304, AM 1914-603.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Байтілеуов Нұрбаулы
Байтілеуов Нұрбаулы (1889, Маңғыстау ауданы Ұланақ ауылы – 1965, Таушық ауылы) – кеңес қызметкері. Үйтолы әулиенің немересі, Байтілеу ишанның баласы. Кеңес өкіметі орнағаннан кейін Адай уездік заң органында қызметкер, «Тау еңбек» артелін ұйымдастырушы, Таушық көмір тресінде жұмысшы болды. 2-дүниежүз. соғыс жылдарынан зейнеткерлікке шыққанша ауданы тұрмыс қажетін өтеу комб-ның директоры болып, ауданның көркеюіне ерекше үлес қосқан. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен, бірнеше медальдармен марапатталған.
Беріктік жорамалдары
Беріктік жорамалдары — материалдың бір механикалық күйден екіншісіне өту мүмкіндігін кернеу немесе деформация, әлде осы екеуі арқылы анықталатын бір көрсеткіштің белгілі мәнге ие болуымен байланыстыратын беріктік теорияларының негізінде жатқан жорамалдар.
Дереккөздер
Санат:Механика
Мейрамкүл Жаппарқызы Жақыпова
Мейрамкүл Жаппарқызы Жақыпова (1.11.1958 жылы туған, Қазығұрт ауданы Ынталы ауылы) – сауыншы. 1975 – 80 жылдары өзі туып өскен ауылында, 1980 жылдан Коммунизм кеңшарында сауыншы болып еңбек етіп келеді. Аудан(ы) кеңестің депутаты. «Құрмет белгісі» орденімен (1986), медальдармен марапатталған. 1985 – 90 жылдары сүт сауудан облыс жеңімпазы атанған. Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлық лауреаты (1988).
Сілтемелер
Санат:1958 жылы туғандар
Аңқа
Аңқа  — иран аңыздары бойынша Қап тауында жүретін алып құс. Оның екінші түрі — самұрық. Қазақ пен алтай халықтары ертегілерінде оған теңдестіріліп айтылатын ертегі құстар: қартлан, көкжөре, құмай.
Санат:Аңыздардағы құстар
Марчиньяго
Марчиньяго (Marcignago) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1923 адамды құрайды. Халық тығыздығы 192 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 27020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Лас-Эренсиас
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 816 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 91 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 91 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Стин (Миннесота)
Стин (Steen) — Миннесота штатының Rock округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 180 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-62662.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
NGC 2314
NGC 2314 — Керік шоқжұлдызында орналасқан E3 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 1 тамызда Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2314 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20305, UGC 3677, MCG 13-6-3, ZWG 348,32.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Сен-Клер-д'Арсе
Сен-Клер-д'Арсе (Saint-Clair-d'Arcey) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27523, пошта индексі — 27300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 323 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Гуаранезия
Гуаранезия (Guaranésia) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Оңтүстік және оңтүстік-батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Себастьян-ду-Параизу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Сен-Клер-д'Арсе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Гуаранезия
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20 385 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 294,007 км² шамасында. Халық тығыздығы — 69,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1901 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Бунёдкор (футбол клубы)
«Бунёдкор» («Bunyodkor» futbol klubi / «Бунёдкор» футбол клуби) — өзбекстандық футбол клубы, 2005 жылы құрылған. Бірінші атауы — "Курувчи", қазіргі атауына 2008 жылы ие болды. Үйдегі матчтарын «Бунёдкор» стадионында өткізеді.
Тарихы
2005 жылдың 6 шілдесінде құрылды. 2005 жылы күзде Өзбекстанның екінші лигасында өнер көрсетті. Бірінші орын алды да, бірінші лигаға өтті. 2006 жылы бірінші лигада да бірінші орын алып, 2007 жылы жоғары лигаға өтті. 2007 жылы «Пахтакор»дан 11 ұпай кем жинап, екінші орынға тұрақтады.
2008 жылы команда құрамы күшейді, бапкерлікке атақты бразилиялық Зико шақырылды, 36 жасар Ривалдо командаға келіп қосылды. АФК чемпиондар лигасында жартылай финалға жетіп, Аустралияның "Аделайда Юнайтед" клубынан ұтылып қалды. Ал, ішкі біріншілікте "Пахтакорды" артқа тастап, бірінші рет Өззбекстан чемпионы атанды.
Сол жылы Испанияның "Барселона" клубымен тәжірибе алмасу ұшін келісім-шарт жасасты. Ташкентке Это’О Фабрегас, Пуйоль, Иньеста секілді жұлдыздар келіп, мастер-класс өткізді. Бірақ кейін испандық клуб бұдан әрі "Бунедкормен" қарым-қатынас орнатудан бас тартты.
Стадионы
«Бунёдкор» стадионы (Bunyodkor stadioni / «Бунёдкор» стадиони) — 2012 жылы 28 қыркүйекте ашылған стадион. Құрылысы 4 жылға созылды. 34 мың адам жайғаса алады. Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Бунедкор" клубы өз алаңындағы матчтарын өткізеді. 2018 маусымда "Ұлттық стадион" деп атауы өзгертілді.
Оған дейін, 2005-2007 жылдары клуб өз алаңындағы ойындарын "МХСК" (16, 500) стадионында өткізіп жүрді. Ал 2008-12 жылдары 8, 460 адам сыятын "Жар" стадиоында ойнады.
Буриме
Буриме (bouts-rimés) — Француз поэзиясында 17-ғасырдан бастап орын алған өлең түрі. Алдын ала дайындалған ұйқастарды пайдаланып өлең шығаруды машық етуден туған. Айталық, бір ақынның дайындап берген ұйқастарын қолданып, басқа ақындар өлең шығарған. Ақындық шеберлікті сынасу ниетімен әдейі осындай өлең үлгісін алған. Бұл, әрине, өлеңнің қуатын логикалық, көркемдік сақтаудан гөрі түршілдікке мән беру. Өйткені алдын ала даярланған сөзге, ұйқасқа сәйкес етіп өлең шығару оңай емес, шығарған күнде де ақын қол-аяғы байлаулы болған соң, көркемдік қабілетін еркін көрсете алмайды, ұйқасқа тәуелді болып отырады. Басқа халықтар поэзиясында бұл өлең түрі аз тараған. Орыс поэзиясында революциядан бұрынырақ бір топ ақындар арнайы конкурсқа қатысып, осы үлгі бойынша өлеңдер жазған.
Дереккөздер
Санат:Поэзия
Крутогорная
Крутогорная — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нюролька өзенінің оң жағалауынан 359 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ле-Плесси-Фе-Оссу
Ле-Плесси-Фе-Оссу (Le Plessis-Feu-Aussoux) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,59 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 546 адамды құрады. Халық тығыздығы — 97,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Иво Иличевич
Иво Иличевич (хорв. Ivo Iličević; 14 қараша 1986, Ашаффенбург, ФРГ)  - хорват футболшысы, жартылай қорғаушы.
Клубтық
Германия, Ресей, Қазақстан клубтарында ойнады.
2017 жылы қаңтарда "Қайрат" клубымен келісім шарт жасасты. 2018 жылдың соңына дейін ойнап, екі рет Қазақстан кубогының иегері атанды. Осы аралықта 37 рет Қазақстан чемпионатында алаңға шықты.
Сілтемелер
Санат:Хорватия футболшылары Санат:Хорватия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бохум ФК ойыншылары Санат:Гройтер ФК ойыншылары Санат:Кайзерслаутерн ФК ойыншылары Санат:Гамбург ФК ойыншылары Санат:Анжи ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Нюрнберг ФК ойыншылары
Владимир Александрович Логиновский
Владимир Александрович Логиновский (8 қазан 1985, Петропавловск, Қазақ КСР, КСРО) — қазақстандық футболшы, "Атырау" футбол клубының қақпашысы.
Ұлттық құрама сапында екі ойын ғана өткізді. 2011 жылы 7 қазан күні сырт алаңда Бельгияға қарсы ойында алаңға шықты. Бұл ойында Қазақстан 1:4 есебімен жеңілді. 2012 жылы 29 ақпан күні Латвиямен жолдастық кездесуде ұлттық құрама қақпасын соңғы рет қорғады (0:0).
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Астана ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары
Рымбек Мұратұлы Жұмашев
Рымбек Мұратұлы Жұмашев (1960 ж. т.) - Қазақстан мәдениетінің тарихы, Қазақстан тарихы тарихнамасы мен деректануы саласындағы маман, тарих ғылымдарының докторы (2005).
Ғылыми жұмыстары
48 ғылыми енбектің, онын ішіңде 3 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті декандары
Оқ
Оқ – оқатар қаруынан атылатын патронның бас бөлігі. Оқты ату патронның оқ-дәрі қуатының есебінен жүргізіледі. Нысананы сенімді жою үшін оқтың нақты қаруға (тапаншаның, автоматтың, пулеметтің, т.б.) тән барлық қашықтықтарында жеткілікті жою күші, тескіш және арнайы әрекеті болуы керек. Қазіргі атыс қаруында оқтың ұшуының тұрақтылығы үшін оған ұңғы арналарындағы ойықтар көмегімен айналмалы қозғалыстар беріледі.
Оқтың құрылысы
Оқтың сыртқы құрылысын таңдау, ең алдымен, ауа қарсылығын азайту міндетіне бағынады. Сыртқы құрылысы бойынша оқ басты (бекітпелі), жетекші (цилиндрлі) және соңғы бөліктерді құрайтын айналмалы сопақша бітімде жасалған. Оқтың жалпы ұзындығы 5,5 калибрге дейін жетеді. Жетекші бөліктегі оқтың көп түрінің жетекші бөлімдерінде оның оқсауытын бекітуге арналған сақиналы ойығы болады. Ішкі құрылысы бойынша оқ қарапайым және арнайы болып бөлінеді. Қарапайым оқ ашық немесе жеңіл қалқаның артындағы адам күшін және қарсыластың сауытталмаған техникасын, ал арнайы оқ жеңіл сауытталған техниканы жоюға, сонымен қатар атыс нысанасын көрсету мен дәлдеуге арналған. Қарапайым оқ қабықсыз (тұтас) және қабықты болады. Арнайы оқ (сауытбұзар, тұтатқыш, сауытбұзар-тұтатқыш, жарқырағыш, сауытбұзар-тұтатқыш-жарқырағыш, атыстық) қабықты болып келеді және оларда қарапайым болат өзектің орнына арнайы сауытбұзар өзек, жарқырауық, тұтатқыш құрамдар орналастырылады.
Дереккөздер
Санат:Оқ
Британия кеңесі
thumb|right|Британия кеңесі Гонконгте
Британия кеңесі - Ұлыбританияның шетелдермен мәдени байланыстар жөніндегі мемлекеттік ұйымы. .Ұлыбританияның Сыртқы істер министрлігінің басшылығымен, ақпараттық қызмет, кітапхана, курс, ағылшын тілі секілді түрлі шаралар ұйымдастырады. Шетелдерге арнап түрлі басылымдар шығарумен айналысады. Әлемнің 80 елінде ұйымдары бар.
Британия кеңесі жұмыс істейтін елдер
Британ кеңесінің штаб пәтері Спринг-Гарденз, Лондон, Құрама патшалығында орналасқан.
Сілттемелер
Санат:Ағылшын тілі Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Аурулардың халықаралық жіктемесі
Аурулар мен денсаулыққа байланысты мәселелердің халықаралық статистикалық жіктемесі (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) — денсаулық сақтаудың жетекші статистикалық және жіктемелік негізі ретінде қолданылатын құжат. Әр бір он жыл сайын Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) бақылауымен қайта қаралып отырады. Аурулардың халықаралық жіктемесі методикалық әдістер мен материалдардың халықаралық салыстырымдылығының бірлігін қамтамасыз ететін нормативтік құжат болып табылады.
Қазіргі кезде "Аурулардың халықаралық жіктемесінің оныншы қайта қарауы" (АХЖ-10, ICD-10)
Қазақстан денсаулық сақтау саласының ақпараттық жүйесінде АХЖ-10 қолдануды 2010 жылдан бастады.
АХЖ мақсаты, міндеттері және қолдану аясы
thumb|[[Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының туы.]] АХЖ мақсаты – жүйелеген тіркеу, сараптама, әр түрлі уақытта әр түрлі мемлекеттер мен аймақтардан алынған өлім мен аурушаңдық жайлы мәліметтерді салыстыру мен интерпретациялау үшін жағдай жасау. АХЖ аурудың немесе басқа да денсаулыққа байланысты мәселелердің диагнозының ауызша тұжырымдамасын мәліметтерді сақтауға, пайдалануға және талдауға қолайлы әріптік-сандық тұжырымдамаға айналдыру үшін қолданылады.
Спиральды галактика
250px|нобай|оңға|Спиральды галактика Messier 81 250px|нобай|оңға|Спиральды галактика M101 250px|нобай|оңға|Спиральды галактика NGC130 Спиральды галактика — дөңгелек білектері бар диск тәрізді монументалды, дөңгелектің пішінін еске түсіретін галактика.
Сипаттамасы
Спиральды галактикалардың үштен екісі деп аталатын кіші түрді құрайтын орталық жолаққа ие тыйым салынған спиральды галактикалар, оларды қарапайым спиральды галактикалардан айырмашылықтары бар. Олардың бардан шыққан және бір бағытта оралған екі спиралы ғана бар. Біздің Құс жолымыз - бұл өз орнымыздан байқай алмасақ та, торлы спиральды галактиканың мысалы. Үлкен жұлдыздардың болуына байланысты орталық дөңес қызыл түске боялған. Ядроның өзінде газ аз, ал ортасында қара құрдым кездеседі. Диск өз бөлігі үшін көкшіл және газ бен шаңға бай, галактикалық ядроның айналасында дөңгелек жолдарда айналатын жас және ыстық жұлдыздар бар, бірақ ядроға қарағанда баяу. Спиральға келетін болсақ, олар орталық дөңеске немесе оған ашық тұрған қолдарға тығыз оралатындардан бастап өте көп. Олар көптеген ыстық, көк, жас жұлдыздардың арқасында ерекшеленеді. Олардың пайда болуының бірнеше теориялары бар. Ақырында, бүкіл дискіні қоршап тұрған, газ бен шаңға кедей сфералық гало бар, онда ең ежелгі жұлдыздар жоғары жылдамдықпен қозғалатын мыңдаған, тіпті миллиондаған жұлдыздары бар шоғырлы жұлдыздар шоғырларына топтастырылған.
Түрлері
Галактикаларды морфологиясына қарай жіктеу үшін (сыртқы көрінісі Жерден көрінеді) 1936 жылы Эдвин Хаббл калькулятор жасап, қолданады. Бұл классификацияны кейіннен басқа астрономдар бастапқы жазбаға кіші типтер мен сандарды қосу арқылы өзгертті.
Хаббл галактикаларды әріппен кодтады: эллиптикалық галактикалар үшін Е, линзалар тәрізді галактикалар үшін SO, спиральдар үшін S.
Хаббл галактикалар өз өмірін E0 типті сфералық құрылымдар ретінде бастады, содан кейін қару-жарақты дамытып, спираль тәрізді галактикаларға айналды деп сенді, олар тұрақты емес болып қалады. Алайда, олай емес екендігі көрсетілді. Эллиптикалық галактикалардың айналу қозғалысы әлдеқайда баяу, олар спиральдардың тегістелуіне және пайда болуына әкелмейді.
Хабблдың баптағышының қолында спиральды галактикалар орналасқан: қалыпты спиральдар үшін S және торлы спиралдар үшін SB. Кіші әріптер кіші типтерді көрсетеді: "a" катушкалар ядро айналасында тығыз жабылғанын білдіреді, ал "b" бос болған кезде қолданылады. Газдың үлесі де сәйкесінше артады.
Құс жолы SBb типті, Күн спираль тәріздес қолдардың бірінде: Орионның қолы, сондықтан бұл Жерден көрінетін ең таңқаларлық нәрсе, өйткені осы шоқжұлдыздың жұлдыздары сол жерден табылды.
Пайда болуы туралы теориялар
Спиральды галактикалардың пайда болуы туралы әлі нақты анықталған жоқ, бірақ оларды түсіндіруге тырысатын бірнеше теория бар. Бастапқыда астрономдар көп ұзамай спиральды галактикадағы әртүрлі құрылымдардың әр түрлі жылдамдықпен айналатынын байқады. Бұл белгілі дифференциалды айналу және бұл галактикалардың осы түріне тән қасиет.
Спиральды галактикалар дискісінің ішкі жағы сыртынан әлдеқайда тез айналады, ал гало айналмайды. Осы себепті, басында спиральдардың пайда болу себебі осы деп есептелді және бұл тек қана емес, сонымен қатар қараңғы материяның бар екендігінің дәлелі.
Алайда, егер бұл жағдай болса, спираль қысқа уақытқа созылатын болар еді (әрине астрономиялық тұрғыдан), өйткені олар өздерін орап, жоғалып кетеді. Спиральдардың болуын түсіндіретін неғұрлым қабылданған теория — бұл тығыздық толқындары. Швед астрономы Бертиль Линдблад (1895-1965) жасаған бұл теория материя өзінің концентрациясының ауытқуларын бастан кешіреді деп тұжырымдайды, олар дыбыс сияқты галактикалық ортада тарала алады.
Осылайша, спираль тәрізді көп шоғырланған аудандар құрылады, ал басқалары аз, бұл олардың арасындағы кеңістік болады. Бірақ бұл аймақтардың ұзақтығы шектеулі, сондықтан уақыт өте келе пішіні сақталғанымен галактика спиральды жолақтары қозғалады.
Бұл спиральдардың жұлдызды өндіріс тұрғысынан өте белсенді аймақтар екендігін түсіндіреді. Онда газ бен шаң көп шоғырланған, сондықтан ауырлық күші заттың бірігіп, протондар түзуі үшін араласады, бұл жас және үлкен жұлдыздарды тудырады.
Спиральдарды түсіндіруге тырысатын басқа теория — өзін-өзі тарату теориясы. Спираль тәрізді қолдардағы жаппай көк жұлдыздар өзектеріндегі салқын, қызыл жұлдыздарға қатысты қысқа өмір сүретіні белгілі.
300px|нобай|оңға|Спиральды галактиканың схемасы
Эллиптикалық галактикадан айырмашылықтары
Айқын айырмашылық — эллиптикалық галактикалардағы жұлдыздар спиральді галактикаға қарағанда біркелкі таралған. Бұларда олар қызыл дискіде шоғырланған және спираль тәрізді қолдарда шашыраңқы, көкшіл түсті болып көрінеді, ал эллиптикалық галактикаларда таралуы сопақша болады. Тағы бір айрықша ерекшелігі - жұлдызаралық газ бен шаңның болуы немесе болмауы. Эллиптикалық галактикаларда заттың көп бөлігі баяғыда жұлдызға айналған, сондықтан оларда газ бен шаң аз болады. Өз кезегінде спиральды галактикаларда жаңа жұлдыздар тудыратын газ бен шаң көп болатын жерлер бар. Келесі маңызды айырмашылық - жұлдыздардың түрі. Астрономдар екі жұлдызды популяцияны ажыратады: I популяция жас және II популяция, үлкен жұлдыздар. Эллиптикалық галактикаларда II популяция жұлдыздары және гелийден ауыр элементтер аз болады. Керісінше, спиральды галактикаларда I және II популяциялар бар. I жас, жас және жоғары метализмге ие тұрғындар дискіде және жолақтарда басым. Бұл дегеніміз, оларда ауыр элементтер, қазірдің өзінде жоғалып кеткен жұлдыздардың қалдықтары бар, ал галода ең көне жұлдыздар бар. Сондықтан жұлдыздар спиральды галактикаларда пайда бола береді, ал эллиптикалық галактикаларда пайда болмайды. Сонымен, эллиптикалық галактикалар спиральді және тұрақты емес галактикалар арасындағы соқтығысудың нәтижесі болуы мүмкін, бұл кезде ғарыштық шаңның көп бөлігі жойылады және онымен бірге жаңа жұлдыздар пайда болады. Галактикалар арасындағы бұл қақтығыстар жиі болып тұрады, шын мәнінде Құс жолы кішкентай спутниктік галактикалармен: Стрелец эллиптикалық ергежейлі галактикасы SagDEG және Тазы ергежейлі галактикаларымен соқтығысады деп есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Спиральды галактикалар
Дюлево (Бургас облысы)
Дюлево (Дюлево) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Средец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 518 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8330. Телефон коды — 05552. ЕКАТТЕ коды — 24712.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Синэкологиялық зерттеулер
Синэкологиялық зерттеулерге белгілі бір географиялық аудандарда (экожүйелерде) табиғи қауымдастықпен (экожүйенің биотикалық компоненті) байланысты абиотикалық және биотикалық компонеттерді зерттеу жатады. Мысалы, өсімдіктер мен жануарлардың бірнеше түрлері тіршілік ететін еменді ормандар немесе жартасты жағалар.
Мұндай зерттеулерді жүргізген кезде мына мәселерге көңіл аудару керек:
1. Зерттелетін аудан мен тіршілік ету ортасының жобасын, қажет болса профилін сызу.
2. Түрлерді және әрбір түрдің санын анықтау.
3. Тіршілік ету ортасының абиотикалық факторларын өлшеу (немесе жинау және талдау жасау).
Мұндай зерттеулердің басты мақсаты - зерттеу жүргізетін аймақтағы өсімдіктер мен жануарлардың және олардың арасындағы қарым-қатыстардың сапалық және сандық байланыстарын, сондай-ақ эдафикалық, топографиялық, климаттық факторларын анықтау болып табылады. Осындай ақпараттарды алған соң қоректік тізбектегі организмдердің саны мен таралуын реттейтін факторлардың табиғаты мен маңызын түсініп, ал жете зерттеулер арқылы сандық, биомассалық және энергиялық пирамида құруға болады.
Зерттелетін жердін картасын жасау. Төменде келтірілген қарапайым әдіс кішігірім учаскелерді мысалы, мөлшері 10x10 шаршы метр болатын шалғындықты немесе кішігірім су айдынын (көлді) карталауға арналған. Алайда мұны үлкен аумақтарға да, мысалы шығанақтың жартасты жағасын карталауға пайдалануға болады.
1. Зерттеу жүргізетін учаскені таңдап алып, сол учаскенің бір шетіне өлшейтін құрал (рулетка) тарту керек. Өлшейтін құралмен (рулеткамен) негізгі сызық АҮ белгіленеді.
2. Негізгі сызыққа перпендикуляр бағытта учаскенің ішінде орналасқан табиғи тұспалға (ориентир) дейінгі ара қашықтықты өлшеу керек. Бұл деректерді жазып алу қажет.
3. Милиметрлік қағаз бетіне сәйкес масштабта АҮ сызығын сызып перпендикуляр бағыттағы барлық өлшенген арақашықтықта көшіру керек.
5. Егер зерттелетін аудан кішігірім болса, АҮ негізгі сызықты теңдей кесінділірге бөліп оған перпендикуляр сызықты трансекталар жүргізуге болады. Жіпті тарту үшін сол жақтагы АҒ трансектаны негізгі сызық ретінде пайдаланып операцияларды (яғни, тендей кесінділерге бөлуді) қайталап шығу керек. Бұл торды карта бетінде - бір жақ шетін әріптермен (А,В,С және т.с.с.) екінші жағы сандармен белгіленеді.
6. Учаскедегі өсімдіктер жамылғысы мен құрылымындағы анық өзгешеліктері бар жерлерді белгілеу қажет.
7. Зерттелетін учаскенің ерекшелігіне байланысты раманың, темір өзекшелі раманың немесе жануарлар аулайтын тордың көмегімен учаскенің бір шетінен бастап (мысалы, солдан оңға қарай) кездескен түрлердің бәрін, олардың санын жазып отыру керек.
Дереккөздер
Санат:Экология
Шыбыл
Шыбыл –
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Қазақ рулары Санат: Шежіре
Сидр
Сидр — әлсіз алкогольді 7°-қа дейінгі газды сусын. Алма шырынын ашытып алынған, сарғыш немесе жасылдау түсті, балғын алма хош иісі мен дәмі бар. Нағыз сидр Францияның Нормандиясында дайындалады.
Дереккөздер
Санат:Алкогольдік ішімдіктер
Руйвайнш (Вила-Нова-ди-Фамаликан)
Руйвайнш (Вила-Нова-ди-Фамаликан) (Ruivães (Vila Nova de Famalicão)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-ди-Фамаликан муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 117 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,72 км² шамасында. Халық тығыздығы — 778,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иса Мәсіх.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Лозница (Разград облысы)
Лозница (Лозница) — Болгариядағы қала. Разград облысына қарасты Лозница қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 333 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7290. Телефон коды — 08362. ЕКАТТЕ коды — 44166.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Исеншағыл
Исеншағыл, Есеншағыл – Үлкен Борсық құмының оңтүстігіндегі құмды алқап.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Бозой ауылының оңтүстігінде 10 км жерде.
Жер бедері
Жер бедері төбелі-белесті, өсімдікпен бекіген құмды жазық. Ұзындығы 20 км, енді жері 10 км. Құм жағалауында Тасқара қыстауы, Түлкібай, Қарабарақ құдықтары орналасқан құбырлары өтеді.
Геологиялық құрылымы
Негізінен палеоген тау шөгінділерінен түзілген.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы құмдары
Бернтероде (Ворбис)
Бернтероде (Ворбис) (Bernterode (bei Worbis)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Айхсфельд ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
IC 2709
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2709 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Қыземшек (тау, Қызбелтау таулары)
Қыземшек – Қызбелтау тауларының шығысындағы аласа тау массиві.
Географиялық орны
Қостанай облысы Науырзым ауданы Мереке ауылының оңтүстік-батысында 25 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі - 202 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 5 км-ге созылған, енді жері 2 км.
Аңшы
Аңшы  — аң аулауды кәсіп еткен саятшы адам. Оны құсбегі, бапкер деп те атайды. Қазақ аңшылыққа: “Бүркітші үстіңді бүтіндейді, қыбыңды қандырады, қақпаншы қарныңды тойғызады, тұзақшы аш қалдырмайды...” деп тіршіліктің бір тұтқасы ретінде қараған. Кейде аңға көңіл көтеру үшін де шығады. Ит жүгіртіп, құс салу серілік салтанат деп саналған. Қазақ ішіндегі А-лар қолданған құралы, істеген амалына қарай былайша жіктеледі:
Дюзедау
Дюзедау (Düsedau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Аңшы
Дереккөздер
Санат:Аңшылық
Дюзедау
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 353 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 130. Муниципалитеттің басшысы — Роланд Меркер.
Британия кинематография институты
Британия кинематография институты-үздік кинофильмдерді көрсету мен фильмдер шығаруға ықпал жасайтын қоғамдық ұйым. .Ұйымның қарамағында "Ұлттық кино үйі" бар.
Дереккөздер
Санат: журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары