cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қағбаның салынуы
Сұлтан Мұрат Хан заманындағы Қағбаның реконструкциясы:
1039 һижри жылы (1629 жыл) шаъбан айының 19 күні қатты жаңбыр жауып, сел болады. Селден жиналған судың деңгейі 3 метрге дейін, яғни, су Қағбаның қабырғасының жартысына дейін көтерілді. Бейсенбі 20 шаъбан күні Қағбаның шығыс және батыс дуалдары құлады. Су азайған уақытта, 21 шаъбан күні Қағбаны қайта жөндеу басталды. Абдулла ибн аз-Зубайр заманындағыдай Қағбаның төрт шетіне қадалар қағылып, матамен қоршап жабылды. Қара тас қойылған қабырғадан басқалары құлатылды. Құрылыс 26 рамазан күні басталды. Сұлтан Мұрат Ханның басшылығымен салынған Қағбаның формасы Абдул Малик ибн Маруан заманындағы Қағба формасындай болды. 1377 һижри жылы (1957 жыл) 28 ражаб күні, бір тарихшы Қағбаның тастарын санады. Әр түрлі формадағы тастар саны 1614 болды. Дегенмен ішкі жағындағы тастар ескерілмеді.
Қағбаның 1996 жылы қайта жөнделуі:
Сұлтан Мұрат Хан заманынан 400 жыл өткен соң, Қағбаның күрделі жөнделуі 1996 жылы мамыр – қазан айларында болды. Жөндеу барысында Қағбаның тастарынан басқа нәрселердің барлығы, шатырда алынды.
Қағбаның ішінде не бар?
Солтүстік Америка Ислам қоғамының президенті, доктор Музаммил Сиддиқ, 1998 жылы Қағбаның ішіне кіріп, кейін Қағбаның ішін былайша сипаттап берді: - Ішінде екі тіреу бар (басқалар үш тіреу барын айтады). - Бір заттар қою үшін бір стол бар. - Төбесіне екі шам орнатылған. - Электр жарығы жоқ. - Қабырға мен еден мрамордан жасалған. - Терезелер жоқ. - Жоғарғы және ішкі қабырғалар шаһада жазылған маталармен қапталған. Түркістан қ, 2007 жыл. Ұлықбек Алиакбарұлы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Тарих
Тәкен Нұрғасенов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
285 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:285 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:285 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қазақстанның ашық кітапханасы
Қазақстанның ашық кітапханасы (Kitap.kz) — Ұлттық аударма бюросы қоғамдық қорының ағартушылық бағыттағы онлайн жобасы. Кітапхана қазақ әдебиеті мен қазақстандық ғалымдардың, өнер мен сан-саладағы шығармашылық жәдігерлерді авторлық құқықтарды сақтай отырып бір жерге жинақтап, насихаттауды мақсат етеді.
Кітапхана Creative Commons лицензияларының негізінде қызмет ете бастаған Қазақстандағы тұңғыш интернет-ресурс.
Күн сайын сайтқа 2000-ға жуық адам кіреді. Кітапхана қорында 6000 мыңнан астам шығарма, 200-ден аса автор, 200-ге жуық аудиокітаптар мен аудиоматериалдар жинақталған.
Тарихы
2012 жылдың 17 қыркүйек күні WikiBilim қоғамдық қоры "Интернеттегі қазақтілді мазмұнды дамыту және насихаттау" атты семинар тренингісін өткізу барысында Қазақстанның ашық кітапханасы жобасын таныстырды. Жобаға қатысу авторлар үшін де, оқырмандар үшін де тегін. «Қазақстанның ашық кітапханасында» жинақталған материалдардың негізін «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында жарық көрген туындылар құрайды. «Қазақстанның ашық кітапханасына» елімізге, қала берді әлемге танымал өмірден өткен тұлғаларымыздың қоғамдық игілік санатына енген шығармаларымен қатар қазіргі ақын-жазушыларымыздың да шығармалары Creative Commons еркін лицензиялары негізінде авторлық құқықтары сақталып енгізілуде. .
«Қазақстанның ашық кітапханасы» тек қазақ әдебиеті шығармаларымен ғана шектелмек емес, осы кезеңге дейін қазақ тіліне аударылған шетел әдебиетінің де көрнекті шығармаларын қамтыған және ғылыми-зерттеу, танымдық, публицистикалық материалдар да орналастырылу үстінде. Сондай-ақ «Қазақстанның ашық кітапханасы» қорын мектеп бағдарламасындағы «Қазақ әдебиеті» пәнінде оқытылатын 175 автордың 1500-ден аса шығармасының аудиохрестоматиясы толықтыруда. Бұл арқылы кез келген тұтынушы мектеп бағдарламасында қамтылған күні бүгінгі кезге дейінгі тұтас бір әдеби әлемге еніп, туындылардың аудионұсқасын тыңдауға мүмкіндік алады.
Мақсаты
Жобаның мақсаты – халқымыздың асыл қазынасы саналған мұрағаттарды, көненің көзіндей болған өнер жауһарларын, ұлттығымызды паш етерліктей құндылықтарымызды көпшілікке таныту, ертеңгі күні елдігімізге сын болдырмай, келешек ұрпаққа саф күйінде жеткізіп, өскелең ұрпақтың бойына дарытып, қазақ әлемімен етене жақын болуына дәнекер болу, екіншіден, ұлттығымызды әспеттеп, елдігіміздің айбынын асыра, қазақ руханиятын толықтыруға салмақты үлес қосып, қазақ ақын-жазушыларының шығармаларымен етене жақын танысқысы келетін кез келген адамды кез келген жерде аса көп қиындыққа кезіктірмей қажетті ақпаратпен қамтамасыз етіп, көпшіліктің сұранысын өз дәрежесінде қанағаттандыру.
Арнайы жобалар
Ашық кітапхана кітаптардың мәтін нұсқасын жинаумен қатар арнайы жобаларын да дамытады. Осындай жобалардың арасында кәсіби дикторлардың дауыстарынмен жазылатын аудиокітаптар, қазақ халқының дәстүрлі ән, күй, жыр жинақтарына арналған аудио жобасы, мектеп қабырғаларын оқу мақсатында қолдану үшін QR (quick response) технологиясын қолдану арқылы цифрлық кітапхана.
Қазақ тілінде 100 жаңа оқулық
'''«Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық»' жобасы Қазақстан Республикасының Президенті – Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың 2017 жылы 12 сәуірде «Егемен Қазақстан» және «Казахстанская правда» газеттерінде жарияланған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» ''атты мақаласына негізінде жүзеге асырыла бастады. Оқулықтардың электронды нұсқасы әзірленіп, Қазақстанның ашық университеті – openU.kz платформасына жүктелді,.
Жобаның мақсаты – Қазақстан студент жастарының қоғамдық-гуманитарлық ғылымдар: тарих, саясаттану, әлеуметтану, философия, психология, мәдениеттану, дінтану, тіл білімі, экономика, менеджмент, кәсіпкерлік, инновация бойынша білім деңгейін арттыру.
Оқулықтардың басым көпшілігі ағылшын тілінен аударылған, сондай-ақ француз және орыс тілдерінен де аудармалар бар. Оқулықтарды таңдауда республиканың жоғары оқу орындарынан келіп түскен 800-ден астам ұсыныс негізге алынды, ұсыныстарды Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі жанындағы комиссия қарастырды. Іріктеу критерийлері ретінде оқулықтың әлемнің 100 үздік университетінің оқу бағдарламасына енуі, оның кемінде үш рет басылуы, соңғысы кейінгі 3 жылда басылуы, оқулықта әртүрлі интерактивті қосымшалардың және бейне дәрістердің, онлайн курстардың болуы талап етілді.
QR кітапхана
2017 жылы Астана қаласының аялдамаларында Қазақстан ашық кітапханасы жобасы аясында QR кітапхана іске қосылды. Жобаның мақсаты адамдар көп шоғырланған жерлерде, әсңресе мектеп қабырғаларында графикалық кітапхана форматында QR код технологиясын және смартфондарды қолдану арқылы кітапхана қорын ұсыну. Жобаның жалғасы ретінде халыққа қызмет көрсету орталықтарында, аэропорт пен теміржол вокзалдарының қабырғаларында да қолданылды.
Қазақ әдебиетінің антологиясы
2020 жылы "Жаһандағы заманауи қазақстандық мәдениет" жобасы аясында қазіргі қазақ әдебиетінің антологияларын БҰҰ-ның 6 тіліне аударылды. Антологияға 60 автордың үздік шығармалары енді. Қазақ әдебиетінің антологиясы екі жинақтан тұрады: проза және поэзия. Әр жинаққа 30 автордың шығармасы енді. Әр авторға бір баспа табақ берілді.
Антология таралымы әр тілде – 10 мың дана. Жалпы саны 120 мың жинақ 93 мемлекеттің 23 мыңнан астам ірі кітапханасына, оқу орындары мен ғылыми орталықтарға жеткізілді. Франция Президенті Эммануэль Макрон, Ұлыбритания білім министрі Гэвин Уильямсон алғыс хатын жолдады ..
Қазақ әдебиеті жинақтарының ағылшын тіліндегі нұсқасын Кембридж университетінің баспасы, араб тіліндегі басылымын Мысырдың Ұлттық білім және мәдениет орталығы ., испан тіліндегі жинақтарды Сервантес институты, орыс тіліндегі антологияларды М.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің баспа үйі, қытай тіліндегі жинақтарды Бейжіңдегі ұлттар баспасы, француз тіліндегі басылымды Париждің мәдени бірлестігі дайындады. Аталған серіктес-ұйымдардың аудару, басып шығару, тарату-насихаттау жұмыстарына 300-ге жуық маман жұмылдырды.
Абай шығармалары әлемнің 10 тілінде
Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойы (2020 жыл) аясында Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен ақын, ойшыл, ағартушы шығармалары әлемнің 10 тіліне аударылды. Абай шығармалары ағылшын, араб, қытай, испан, итальян, неміс, орыс, түрік, француз және жапон тілдеріне аударылды. Аудармаға ақынның 145 өлеңі, 3 поэмасы мен 45 қара сөзі кірді. Әр тілдегі жинақтың таралымы – 3 мың данадан. Таралым осы тілдерде сөйлейтін жүзден аса елдің ірі кітапханалары мен әдеби және ғылыми орталықтарына жеткізіледі. Алғаш рет Абай шығармалары ағылшын, араб, түрік, қытай, неміс және жапон тілдеріне қазақ тілінен тікелей аударылды. Тек испан, итальян, француз тілдеріне әлі де орыс тілі арқылы жол салуға тура келді. Аударма жұмысы ағылшын тіліне Кембридж университетінің баспасымен бірлесе атқарылды. Аударма жқмысына өнертанушы Әсия Бағдәулетқызы, тарихшы, әдебиеттанушы Зифа Әуезова, аудармашы, журналист Роза Құдабаева, абайтанушы-ғалым Гүлзия Қамбарбаева, аудармашылар Миргүл Қали мен Гаухар Халық қатысты. Ақын өлеңдерінің көркем аудармасын жасау британ ақыны, профессор Шон О'Брайенға, ал қара сөздерін аудару профессор Джон Бернсайдқа тапсырылды.
Абай шығармаларын испан тілінде сөйлетуге Сервантес институты қолдау көрсетіп, жинақты дайындауға әдеби аудармаға маманданған «Visor» баспасы жауапты болды. Абай туындыларын аударумен Испанияның беделді аудармашысы Мария Санчес Пиуг, Гранада университетінің профессоры Энрике Торкемада, аудармашылар Михаил Чиликов пен Александра Шевелевалар атсалысты.
Жинақты француз тіліне аудару, басып шығару және таратуды Галимар (Editions Gallimard) атты Францияның ең ірі баспа үйі орындайды. Итальян тіліндегі аударма жинақты Италия ірі баспаларының бірі Gruppo Mondadori дайындап таныстырады.
Абайды араб әлеміне Араб мемлекеттері лигасының Білім, ғылым және мәдениет ұйымының (ALECSO) баспа үйі дайындады. Ақын туындыларының жолма-жол аудармасын әзірлеуге Каир университетінің оқытушысы Рәбиға Төлебай, шығыстанушы Құрманғазы Садыбаев, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ шығыстану факультетінің деканы Палторе Иктияр атсалысты. Абай өлеңдерінің әдеби редакциясын Мысыр әдебиетшілер одағының өкілі, ақын Саурат Селлам, лингвистика және философия профессоры Халед Елсайед жүзеге асырды.
Абай туындыларын қытай тілінде қытай қазақтарының арасынан шыққан жазушы, әдебиетші, қоғам қайраткері, ҚХР мемлекеттік сыйлығының иегері Ақпар Мәжит аударды.
Жинақты неміс тіліне аудару және басып таратуға Alles Druckbar баспасы қатысты. Қазақ тілінен неміс тіліне тікелей аударма жасаған аудармашы Әлмағамбет Төреханов пен Таңсұлу Рахымбаева. Жинақтың әдеби редакциясын танымал неміс жазушысы, драматург Анна Цукерман үйлестірді.
Бұл жоба аясында Абай жапон тіліне алғаш рет аударылып отыр. Ол үшін қазақ және жапон мамандарынан тұратын арнайы топ құрылды. Ақын шығармаларының көркем аудармасына Токио университетінің шет тілдер профессоры Сакай Хироки, қазақ әдебиетін зерттеуші Микия Нишимура, жапон-қазақ сөздігін құрастырушы, аудармашы Шигенобу Масуджималап қатысты. Жинақ Токиодағы Ханаденша (株式会社花伝社) баспасынан шықты.
Абай мұрасын түрік тіліне аудару жұмысы Түрік әдебиеті қорының баспасына (Türk Edebiyati Vakfi) тапсырылды. Баспа үйі аударма жобасына Екрем Аян, Зафер Кибар секілді тәжірибелі аудармашылар мен Имдат Авшар, Бахтияр Аслан, Абдулвахаб Кара сынды беделді ғалымдарын қатысты.
Орыс тіліндегі жинақтың құрастырушысы – Бақытжан Қанапиянов. Десек те, ақынның бірқатар өлеңдері мен поэмалары, 45 қара сөзі орыс тіліне жаңадан аударылып қосылды. 3 поэма мен бірқатар өлеңді мәскеулік ақын әрі аудармашы Михаил Синельников аударды. Ал Қара сөздердің орыс тіліндегі жаңа көркем аудармасын жасауға ресейлік жазушы әрі аудармашы Анатолий Ким қатысты. Жолма-жол аудармаға ақын, драматург Мадина Омарова, абайтанушы Гүлзия Қамбарбаева, редактор Әлия Нагорнюк қатысты. Абайдың орыс тіліндегі жаңа жинағын әзірлеу жұмысын үйлестіруге М.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің баспа үйі жауапты.
Жинақтың барлық тілдегі форматы мен мұқабасы бірдей. Мұқаба суретінің авторы – танымал суретші Дәурен Қастеев (Әбілхан Қастеевтің немересі).
Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов
Райымбек Ноғайбайұлы Сейтметов (2 наурыз, 1938 жылы Түркістан облысы, Түркістан - 3 қараша, 2007 жылы Түркістан) — актер, театр режиссері, театр педагогы, профессор. Қазақ КСРнің Халық артисі (1987). Қазақ КСРнің Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1984). Қазақ КСРнің Еңбек сіңірген өнер қайраткері (1979). Платинды «Тарлан» сыйлығының иегері. Түркістан қаласының Құрметті азаматы.
Шаранси-Везен
Шаранси-Везен (Charency-Vezin) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54118, пошта индексі — 54260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 648 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Гондар (Каминья)
Гондар (Каминья) (Gondar (Caminha)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Каминья муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 241 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,35 км² шамасында. Халық тығыздығы — 45 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Көктал ауылдық округі (Абай облысы)
Көктал ауылдық округі – Абай облысы Үржар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Көктал ауылы кіреді. Орталығы – Көктал ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 769 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы ауылдық округтері
Крива (Улейма тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Уголь су торабынан Рыбинск суқоймасының басына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды тәрбиелеудің нысандары
Соттарда ата-аналық құқықтан айыру туралы істі қозғауға құқығы бар тұлға
Соттарда ата-аналық құқықтан айыру туралы істі қозғауға құқығы бар тұлға "Неке және отбасы туралы" Заңның 68-бабына сәйкес, ол ата-аналардың біреуі (немесе оларды алмастыратын адам, яғни қорғаншы, қамқоршы, асырап алған ата-аналары), прокурор, кәмелетке толмаған балалардың құқығын қорғау міндеті жүктелген органдар немесе мекемелер.
Крива (Улейма тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды тәрбиелеудің нысандары
Соттарда ата-аналық құқықтан айыру туралы істі қозғауға құқығы бар тұлға
Өзге де мүдделі адамдардың (мысалы, жақын туыстарының, көршілерінің) немесе ата-аналық құқықтан айыруды талап етіп сотқа мәселе қоюға құқығы жоқ, бірақ бұл жөнінде прокурордың немесе құзырлы органдардың алдына жүгіне алатын органдар.
Ата-аналық құқықтан айырылған ата-аналар баламен туыстық фактісіне негізделген барлық құқықтарынан айырылады, балалары бар азаматтар үшін белгіленген жеңілдіктер мен мемлекеттік жәрдемақы алу құқығынан айырылады. Ата-аналар асырап-бағуға қажетті қаржы, баласының мұрасын алуға қақысы жоқ. Сонымен қатар олар өз баласын асырап-бағу міндетінен құтылмайды (алименттер төлеу). Ата-аналық құқығынан айырылған ата-аналардан баланы бөлектеу мақсатында олардың бірге тұруы тоқтатылады. Кездесіп тұруына тыйым салынбайды, бірақ оны сот белгілейді.
Баланың ата-аналық құқығынан айырылған ата-аналарымен және өзге де туыстарымен туыстық фактілеріне негізделген барлық мүліктік құқықтары сақталады.
Бұл мәселені шешу тек қана соттың құзыретінде. Ата-аналар өздерінің мінез-құлқын, тұрмыс-салтын, бала тәрбиелеуге көзқарасын жақсы жағына қарай елеулі түрде езгерткен жағдайда ғана ата-аналық құқықтың қалпына келтірілуі мүмкін. Ата-аналық құқықты қалпына келтіріп, баланы ата-аналарына қайтаруға — баланың мүдделеріне сай келетін жағдайда ғана жол беріледі.
Бала асырап алу
Бала асырап алу Ата-анасыз қалған балалардың мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету үшін заң оларды асырап алу мүмкіндігін белгіледі.
Мемлекет бала асырап алуды қолдайды, өйткені ата-анасынан айырылған балалар отбасылық қамқорлыққа бөленеді, тиісті тәрбие, материалдық жағдайға, ата-ананың сүйіспеншілігі мен мейіріміне ие болады. Екінші жағынан, балалы бола алмай жүрген отбасылар да көп. Бала асырап алу оларға өздерінің табиғи әкелік жене аналық сезімдерін қанағаттандыруға мүмкіндік береді.
Бала асырап алу нәтижесінде, бір жағынан, бала асырап алушылармен және олардың туысқандарының арасында, асырап алынған бала арасында қандастығы бойынша туыстар арасындағы сияқты құқықтар мен міндеттер туындайды. Сонымен қатар асырап алушының туған балалары мен, егер ондай балалары болса, асырап алған балаларының арасындағы құқық тең деп танылады.
Заңда бала асырап аларда бірқатар шарттар көзделген: • бала асырап алушының келісімі;
• баланың ата-аналарының келісімі. Олардың келісімі жазбаша түрде беріледі және нотариус арқылы куәландырылады;
• 10 жасқа толған баланың келісімі. Баланың келісімі жазбаша толтырылады. Егер келісім іс сотта қаралған кезде берілетін болса, ол ауызша келісім болып табылады. 10 жасқа толмаған баланың келісімі қажет емес;
• егер ерлі-зайыптылардың біреуі ғана бала асырап алатын болса, онда соттың келісімі керек. Егер ерлі-зайыптылардың біреуі бұған қарсы болса, асырап алынған баланың мұндай отбасыңда тұруы қажетсіз. Бұдан басқа, бала асырап алу практикасы, әдетте, ерлі-зайыптылардың біреуінің ғана бала асырап алуына рұқсат етпейді. Балаға дұрыс отбасы керек.
Бала асырап алу шарттарынан басқа оған тыйым салулар да белгіленген. Мысалы, кәмелетке толған баланы асырап алуға болмайды; некеде тұрмайтын асырап алушы мен асырап алынушының арасындағы жас айырмашылығы 16 жастан кем болса, бала асырап алуға болмайды.
Соттың асырап алушының қалауы бойынша асырап алу құпиясын сақтау жөніндегі мәселені қарауына болады. Баланың туған күніне өзгеріс енгізуді осындай шараларға жатқызуға болады (3 жасқа дейінгі баланы асырап алғанда ғана оның туған күнін өзгертуге жол беріледі); баланың тегін, атын және әкесінің атын өзгерту; асырап- алушыларды ата-анасы ретінде жазу және басқалары.
"Неке жәнө отбасы туралы" Заңның 76-бабына сөйкес Қазақстанның жетім балаларын шетел азаматтарының асырап алуына жол беріледі. Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын балаларды Қазақстан Республикасының азаматтарына тәрбиелеуге беруге мүмкіндік болмаған жағдайда, шетелдіктерге тәрбиелеуге беруге болады.
Республикада балаларға көмек беру жөніндегі "ФРЭНК" халықаралық қайырымдылық қорынын өкілдігі қызмет етеді. Ол шетел азаматтарына бала асырап алуда көмек көрсетеді, сондай-ақ шетелдерде асырап алынған балалардың жағдайына бақылау жасайды. Қазақстан балаларын шетел азаматтарының асырап алуы — біздін мемлекетіміздің практикасында жаңа құбылыс. Және бұл арада қоғамдық пікір біркелкі емес — кейбір азаматтар мұндай асырап алушылықты қолдамайды, ал көпшілігі — қолдайды. Асырап алынған балалар Қазақстан азаматтығынан айырылады.
Қорғаншылық және қамқоршылық
Қорғаншылық және қамқоршылық Қорғаншылық пен қамқоршылық мақсаты — ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды тәрбиелеу болып табылады. Әркениетті қоғам мен мемлекет ата-анасының қамқорлығынсыз қалған және көмекке мұқтаж балаларды дер кезінде табуды өзінің алдына басты мақсат етіп кояды. Осы міндеттерді орындау жүктелген арнаулы мемлекеттік органдар — қорғаншылық және қамқорлылық органдары жұмыс істейді. Бұл органдар мұндай балаларды іздеп тауып қана қоймай, оларды орналастыру және олардың тұрмыс жағдайларын бақылау міндеттерін жүзеге асыруы тиіс.
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған және отбасына тәрбиелеуге берілуі тиіс балалар міндетті мемлекеттік есепке алынуы керек. Ол үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың есебін алуды үйымдастыру ережесі бекітілген.
Республикамызда балаларға қамқорлық көрсету, оларды мемлекеттік қолдау балалар уйлері мен интернат мекемелері жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Қазақстанда 1994 жылы балалар мен жас аналарды қолдау үшін Үміт уйі құрылды, онда жеке басты аналар балаларын қамтамасыз етуге тиісті жағдайлар туғанша уақытша орналастырады.
14 жасқа толмаған балалар қорғаншылыққа алынады, ал қамқоршылық 14—18 жастағы кәмелетке толмаған балаларға жасалады. Қорғаншылық пен қамқоршылықты белгілеу қорғаншы немесе қамқоршы адамды тағайындау жолымен іске асырылады. Бұл адамдарды қорғаншылық және қамқоршылық органдары тағайындайды. Көмелетке толған, іс-әрекетке қабілеттері бар азаматтар ғана қорғаншылар және қамқоршылар бола алады. Бұлардан басқа, жеке басының сапасы, жасы, денсаулық жағдайы ескеріледі.
Тупанди
Тупанди (Tupandi) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Монтенегру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды тәрбиелеудің нысандары
Қорғаншылық және қамқоршылық
Баланың қорғаншысының (қамқоршысының) құкықтары мен міндеттері: • баланы тәрбиелеуге, оның денсаулығына, рухани және ізгілік адамгершілік көзқарастарының дамуына қамқорлық жасауға құқықты әрі міндетті;
Тупанди
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 426 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 59,541 км² шамасында. Халық тығыздығы — 57,5 адам/км².
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды тәрбиелеудің нысандары
Қорғаншылық және қамқоршылық
• баланың пікірін, корғаншылық және қамқоршылық органының ұсьшыстарьш ескере отырып, баланы тәрбиелеудін тәсілдерін өз еркімен дербес белгілеуге құқықты;
Тупанди
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды тәрбиелеудің нысандары
Қорғаншылық және қамқоршылық
• өзінің қамқорлығындағы баламен бірге тұруға міндетті. Қамқорлығындағы бала 16-ға толғанда қорғаншылық және қамқоршылық органының келісімімен бөлек тұруларына жол беріледі;
Тупанди
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды тәрбиелеудің нысандары
Қорғаншылық және қамқоршылық
• қамкорлығындағы баланың өкілі болып табылады және заңға сөйкес кез келген азаматтық-кұқықтық мәмілелер жасай алады.
Қамқоршының қорғаншыдан айырмашылығы көмелетке толмаған бала жасына байланысты, өзі дербес жасай алмайтын мәмілелер жасауға келісім береді (мысалы, қамқорлығындағы адамның үйін сату, мұрасынан бас тарту және баскалары).
Қорғаншылар мен қамқоршылар өз міндеттерін ақша талап етпей тегін орындайды және олардың құқықтарының белгілі мерзімдік сипаты бар. Қамқорлығындағы адам 14 жасқа толғанда оған қамқорлық жасау токтатылады, ал қорғаншы міндетін атқарушы адам көмелетке толмаған баланың қамкоршысы болады. Өз кезегінде, қамқоршылық камкорлығындағы адам 18-ге толғанда немесе ол көмелет жасына жетпей некеге тұрса тоқтатылады.
Баланы патронатқа тәрбиелеуге беру
Баланы патронатқа тәрбиелеуге беру Патронат — ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы шарт бойынша басқа азаматтардың отбасына тәрбиелеуге беретін тәрбиенін бір түрі. Бұл шарт баланы тәрбиелеуге алуға ықылас білдірген адам (патронат тәрбиеші) мен корғаншылык және қамқоршылык органы арасында жасалады. Бала патронат тәрбиешіге шартта көзделген мерзімге тәрбиелеуге беріледі. Бұл арада патронат тәрбиешіге баланы бағыпкұту үшін ай сайын ақша төленіп тұрады.
Баланы тәрбиелеуге беру оның пікірін есепке алу арқылы жүзеге асырылады. Ал жасы 10-ға толған бала өзінің келісімімен ғана тәрбиелеуге беріледі. Ағалары мен қарындастарын медициналық қорытындылар немесе басқа да себептерге байланысты, олардың бірге тәрбиеленуіне мүмкіндігі жоқ жағдайларда болмаса, ажыратуға жол берілмейді.
Республикамызда бүгінгі күні отбасылық тұрпатындағы балалар деревнялары құрылып жұмыс істеуде (мысалы, Алматыда "СОС- Киндердорф" деревнясы жұмыс істейді). Бұл деревнялар жетім балаларды қорғаудың жаңа үлгісі болып табылады. Деревнялардың негізгі міндеті — тәрбиеленушілердің өздерінің қоғамға қажет екендіктерін сезінетіндей, отбасы жағдайында тәрбиеленіл жатқандай әсерлі жағдайлар туғызу екендігі кездейсок емес.
Балаларды балалар деревнясының отбасына беру қорғаншылық және қамқоршылық органы мен тәрбиелеуші-ана арасында жасалатын шарт негізінде жүзеге асырылады.
Тәрбиеші-ананың тәрбиелеуіне жасы 18-ге дейінгі 7—10 бала беріледі (отбасы ішіндегі балалардың жасы әр түрлі — 5,7,10,15 болуы мүмкін). Мұндай әрбір отбасы балалар деревнясынын құрамына кіреді, пәтер тұрпатындағы тұратын үй-жайлары бар (отбасы тұратын), үй іргесіндегі және қосалкы шаруашылықтары, өкімшілік үйлері мен құрылыстары бар өзінің окшауланған аумағы болады. Сондай-ақ балалар деревнясынын жанынан жасөспірімдер үйлері кұрылуы мүмкін, олардың негізгі мақсаты — балалар деревнясының тәрбиеленушілері мен балалар үйлерін бітіргендерге әлеуметтік бейімделуден өтуге, қоғамға кірігуге, тәрбиеленушілердін көсіби даярлығы мен еңбекке орналасуына көмектесу. Тәрбиеленушілер жасөспірімдер үйінде 23 жаска дейін бола алады.
Сонымен, ата-аналық құқықтан айыру баланың құқықтары мен мүдделерін басқа жолмен қорғауға мүмкіндік болмаған жағдайда қолданылатын ең соңғы қатал шара. Ата-аналық құқықтан айыру тек сот арқылы іске асырылады. Бала асырап алынғаннан кейін, асырап алынған бала мен оның негізгі ата-аналарының арасындағы құқықтық мімдеттер тоқғатылады. Бұл мімдеттерді орындау жүктелген — қорғаншы және қамқоршы органдар сияқты арнаулы мемлекеттік органдар бар. Бұл органдар мұндай балаларды іздестіріп тауып қоймай, оларды орналастыруды, сондай-ақ бұл балаларды содан арғы тұрмыс жағдайын бақылап отыруды жүзеге асыруға міндетті.
Луи Авад
Луи Авад (Эль-Минья, 1915—1990) — Египет филологы және жазушысы. Авад Каир университетінде филология факультетінде білім алған. Кейін білімін жалғастыру мақсатымен Англияға барып, Оксфорд университетіне қабылданады. 1941 жылы елге оралып, Каир университетінің филология факультетін басқарады. Авад египеттік ғылыми әдеби сынның негізін салады.
1945-1950 жылдарда басқа да жазушылармен бірге марксистік ұстаныммен Египет қоғамында реформа жүргізуге шақырады. Бұл үндеулер «Феникс» романында көрініс табады. Өзінің «Плутолэнд» поэтикалық жинағында ерік өлеңдерді қолданады. Осы үшін қатты сынға алынады. Бұл ұстанымын Авад 1952 жылғы көтерілістен кейін қалыптастырған болатын. Осының нәтижесінде ол 1954 жылы Каир университетіндегі қызметін босатуға тура келді.
1960 жылы «Аль-Ахрам» газетінің әдеби редакторының қызметіне орналасты. 1964 жылы Египеттің жоғарғы білім беру жүйесін қатты сынға алады. 1970 жылдың ортасынан 1980 жылдарға дейін Египеттегі американдық зерттеу орталығының журналында кеңесші болып қызмет атқарады.
Луи Авад 1990 жылы қайтыс болады.
Дереккөздер
Санат:Әл-Қаһира университеті түлектері Санат:Оксфорд университеті түлектері Санат:Мысыр жазушылары Санат:1915 жылы туғандар Санат:1990 жылы қайтыс болғандар
NGC 3265
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3265 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 31029, UGC 5705, MCG 5-25-19, ZWG 154.23, WAS 12, IRAS10282+2903.
Смағұл Сейітқазиев
Смағұл Сейітқазиев (1893, Адай уезі, Форт-Александровск – 1936) – қайраткер. Форттағы 2 сыныптық орыс-қазақ мектебін бітірген. 1919 – 22 жылы Адай уездік төңкеріс комитетінің тұңғыш хатшысы, 1922 – 28 жылы Адай окр. еңбек бөлімінің кәсіподақ төрағасы, 1928 – 31 жылы уездік «Қосшы» одағының төрағасы, 1931 – 32 жылы Форт-Шевченко ауданы атқару комитетінің хатшысы, 1932 – 36 жылы Красноводск (қазіргі Түрікменбашы) педагогикалық техникумының оқу бөлімінің бастығы, директоры қызметтерін атқарған. 1931 жылы күнкөріс қамымен Түрікменстанға барған қазақ балаларының білім алуы үшін көп еңбек сіңірген. Ғ.Айдаров, Т.Алдашев, Н.Өтебаев, т.б. зиялылар Красноводск педтехникумында Смағұлдан білім алған.
Дереккөздер
Санат:1893 жылы туғандар Санат:1936 жылы қайтыс болғандар Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары
Саид Шағимерденұлы Сейфуллин
Саид Шағимерденұлы Сейфуллин (3.10.1905, қазіргі Ақмола облысы, Атбасар қаласы — 22.5.1985, Алматы) — геолог-барлаушы, геология-минералогия ғылымы кандидаты (1960). Қазақстан Ғылым Академиясының корреспонт мүшесі (1970), Қазақстанның еңбек сіңірген геолог-барлаушысы (1965). Мәскеу Геология барлау институтын бітірген (1932), Қ.И. Сәтбаевтың шәкірті. Еңбек жолын 1929 ж. Жезқазған кенішінде бастап, 1956 жылға дейін бас геолог, геология-барлау экспедиясының бас инженері қызметтерінде болды. 1956 — 78 ж. Қазақстан Ғылым Академиясының Геология ғылымдар институтында лаборатория меңгерушісі, 1978 — 85 ж. ғылыми кеңесші болды. Сейфуллин Қазақстанда металлогения ғылымын дамытуға үлес қосты. Сейфуллиннің басшылығымен жер қыртысындағы мыс кенінің орналасу заңдылықтарын ашу, геол. барлау, кенді пайдалану жұмыстарын жоспарлау және тиімді бағыттау жолға қойылды. Осы мақсатта бірқатар мыс кен орындары қалыптасуының геол.-құрылымдық, минералдық геохим. жағдайларын зерттеу жөніндегі ғылыми жұмыстар атқарылды. Сейфуллин Жезқазған өңіріндегі мыс кендерін (Сарыоба, Қыпшақпай) алғаш ашты (1939 — 40). Оңтүстік Қазақстанда құмды тақтатастарды табу жұмыстарына басшылық етті. Сейфуллин екі мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен және бірнеше медальмен марапатталған.
Шығармалары
Геолого-структурные условия формирования месторождения Джезказгана, А.-А., 1964 (соавт.); Стратиформные месторождения меди западной части Центрального Казахстана, А.-А., 1976 (соавт.).
Санат:Тұлғалар Санат:Геология
Фрабоза-Соттана
Фрабоза-Соттана (Frabosa Sottana) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1534 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 41 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 12083.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giorgio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Венгельсдорф
Венгельсдорф (Wengelsdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Вайсенфельс ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 905 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 555. Муниципалитеттің басшысы — Зибилле Райдер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Рысқұлов
Рысқұлов — Алматы облысы Талғар ауданы, Алатау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Талғар қаласынан шығысқа карай 7 км-дей жерде, Іле Алатауының солтүстік бөктерінде, Жұман тауының баурайында, әр түрлі астық тұқымдасты шалғынды шөп өскен қара топырақты тауаралық қоңыржай ылғалды агроклиматтық белдемде орналасқан. Ауылдың төңірегін Іле Алатауының жеміс ағаштары, шырша, емен, үйеңкі, қарағай, кайың, т.б. ағаштар көмкерген.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2387 адам (1187 ер адам және 1200 әйел адам) болса, 2009 жылы 2979 адамды (1479 ер адам және 1500 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1975-97 жылдары Тұрар Рысқұлов атындағы бау-бакша өciрумен айналысатын ұжымшардың орталығы болды. Оның негізінде 1997 жылдан Рысқұловта ЖШС жене шаруа қожалықтары құрылды.
Инфақұрылымы
Орта мектеп, клуб, кітапхана, фельдшер-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы катынасады.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданы елді мекендері
(708) Рафаэла
(708) Рафаэла — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Градиште (Габрово облысы)
Градиште (Градище) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Севлиево қауымының құрамына кіреді.
(708) Рафаэла
Оны 1911 жылы 3 ақпанда Джозеф Хелффрич Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Градиште (Габрово облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 219 адамды құрайды.
(708) Рафаэла
Ницца обсерваториясының негізін қалаған адамның құрметіне орай аталды.
Градиште (Габрово облысы)
Пошта индексі — 5435. ЕКАТТЕ коды — 17542.
(708) Рафаэла
thumb|450px|center|Рафаэланың Күн жүйесіндегі орны
Градиште (Габрово облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Оберзаксен
250px|thumb|Картада орналасуы Оберзаксен (Obersaxen) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Сурсельва округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 819 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 61.77 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3612, пошта индексі — 7134.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Жалғызқарағай ауылдық округі
Жалғызқарағай ауылдық округі — Ақмола облысы Ақкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін Приозёрный ауылдық округі деп аталды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жалғызқарағай, Қайнар, Тастыадыр ауылдары кіреді. Орталығы - Жалғызқарағай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 627 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Ақкөл ауданы ауылдық округтері
Штайнах
Штайнах (Stainach) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Лицен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1852 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10.26 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LI, ресми идентификациялық коды — 6 12 44.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Христиан Даннер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Еголдокова 2-я
Еголдокова 2-я — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Еголдоков өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
УЕФА кубогының финалы 1980
1979/80 жылғы УЕФА кубогының финалдық матчы. ГФР-дің қос клубы "Айнтрахт Франкфурт" және "Боруссия Менхенгладбах" клубтары кездесіп, "Айнтрахт" клубы жеңімпаз атанды.
Сілтемелер
Санат:УЕФА Еуропа лигасының финалдары Санат:1980 жылғы футбол Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойындары Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойындары
Джейдон Санчо
Джейдон Малик Санчо (Jadon Malik Sancho; 25 наурыз 2000 жыл, Лондон) — англиялық футболшы, Англия Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Юнайтед" клубының ойыншысы.
Клубтық
2017 жылы шілде айында маусым алдында команданың негізгі құрамына ілінбей қалды да, Джейдон клубпен жаңа контракт жасаудан бас тартты. Оның жаттығуларға бойкот жасағанын естіген бірнеше клуб Джейдонды өз қатарларына қосып алғысы келді.
31 тамыз күні "Боруссия Дортмунд" клубымен шарт жасасты да, клубқа қабылданып, 7-нөмірлі жейдені иемденді. 21 қазан күні "Айнтрахтқа" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты.
Ұлттық құрама
2017 жылдың мамыр айында Англияның 17 жасқа дейінгі футболшылар арасындағы Еуропа чемпионатына қатысты. Ағылшындықтар финалға дейін жетіп, финалда Испанияның құрамасынан жеңіліп қалды. Джейдон Санчо чемпионаттың үздік ойыншы атанды.
2017 жылдың қазанында Санчо Англияның 17 жасқа дейінгі құрамасының сапында Әлем Чемпионатында бір ойынның ішінде 2 гол соқты. 2018 жылда Санчоны негізгі құрамаға шақырды.
Сілтемелер
Санат:Англия футболшылары Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Боруссия Дортмунд ФК ойыншылары Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары
Кавказ (Чекмагушев ауданы)
Кавказ — Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл, Ескі калмашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 17 адамды құрады. Пошта индексі — 452206, ОКАТО коды — 80256850003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кирибати қалалары
Кирибати қалалары (ағылш.  Cities in Kiribati ) — Кирибати елінің ең ірі елді мекендерінің тізімі. World Gazeteer ғаламтор-сайтының деректері бойынша, Кирибатида халық саны 1500 адамнан асатын 10 қала бар.
Кирибати қалаларының тізімі
right|thumb|269x269px|Кирибати қалалары
Аңғартпалар
1 2 Kiribati:largest cities and towns and statistics of their population (ағылш.). Тексерілген 7 маусым 2011. Архивировано из первоисточника 2 тамыз 2012.
Сілтемелер
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері
Боген
Боген (Bogen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Штраубинг-Боген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 10 090 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 49,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 78 118. Муниципалитеттің басшысы — Франц Шедльбауэр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Монтагут-и-Ош
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 989 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 93,7 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
286 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:286 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:286 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Бастапқы игермелік қорлар
Бастапқы игермелік қорлар. Шоғырды немесе кенді игере бастағанға дейінгі есептеліп шығарылған игермелік қорлар.
Мұздықтардың сорғуы
Мұздықтардың сорғуы - мұздықтың бетіндегі, ішіндегі және астындағы каналдар, жарықтар мен қуыстар жүйелері арқылы судың ағуы. 1,5—2 м көптеген кішкене көлдермен бірге диаметрі 200-300 м, терендігі 5—7 м үлкен көлдер де кездеседі. Жаздың басында толып, соңында тартылуына байланысты олардың деңгейлері айтарлықтай өзгеріп отырады. Екінші типін мұздықтық (қызылсулық) батпақтар деп атайды. Олар жайпақ жамылғы мұздықтар мен көлбеу тау мұздықтарының үстінде кездеседі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
IC 3861
IC 3861 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3861 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Алтыншоқы
Алтыншоқы – Ұлытау тау жүйесінің батысындағы жеке тау массиві. Алтыншоқыда 1391 жылы Әмір Темір Тоқтамыс ханды шабуға бара жатқан жолындағы тоқтаған жерінде белгі тас қалдырған.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Сарлық ауылының батысында 12 км жерде Жетіқыз өзенінің оң жағасында, биіктігі 453 м оқшау тұрған шоқы. Ұзындығы 3-4 км, ені 2 км-дей.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы таулары
Пренцайм
Пренцайм (Printzheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67380, пошта индексі — 67490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 221 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Ричмонд (Кентукки)
Ричмонд (Richmond) — Кентукки штатының Мэдисон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 27152 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 50.0 км² шамасында. FIPS коды — 21-65226.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Мұнай кіріктірудің бастапқы шектемесі
Мұнай кіріктірудің (газ кіріктірудің) бастапқы шектемесі. Мұнай-газ шоғырын игере бастағанға дейінгі мұнай кіріктірудің (газ кіріктірудің) ішкі немесе сыртқы шектемелерінің өзіндік орындары.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Самир Амин
Өмірбаяны
Самир Амин Каирде дәрігерлер отбасында туған. Әкесі – мысырлық, ал анасы – француздық болған. Ол Каирдегі Француз жоғарғы мектебінде білім алып, 1947 жылы куәлік алады. 1947-1957 жылдар аралығында Парижде білім алған. Сол жақта ол саясаттану ғылымдары (1952), статистика (1956) және экономика (1957) салалары бойынша диплом алады.
Парижде болған уақытта Француз коммунистік партияға мүше болған. 1957 жылы Амин студент-жолдастарымен бірге «Отарлауға қарсы студенттік» (Étudiants Anticolonialistes) атты журнал шығара бастады.
Осы жылы ол диссертациясын қорғап, елге қайта оралады. 1957-1960 жылдар аралығында Египеттің экономика министрімен бірге жұмыс жасап, Étudesde l’Organismede Développement Économique-дің басқарушысы болады. Кейін ол Бамакоға барады. Онда оған Малидің жоспарлау министрлігінде кеңесші қызметі ұсынылған болатын. 1960-1963 жылдарда министрлікте қызметте болады. 1963-1980 жылдарда БҰҰ-ның Африкалық институтындағы экономикалық даму мен жоспарлау бөлімінде қызмет атқарады. 1970 жылға дейін осы жұмысымен Пуатье, Дакара және Париж университетіндегі мұғалімдік қызметін бірге алып жүрген болатын.
Негізгі еңбектері
Ол 30-дан аса кітаптың авторы.
Дереккөздер
Санат:Мысыр саясаттанушылары Санат:Мысыр экономистері Санат:Мысыр жазушылары Санат:Мысыр тарихшылары Санат:1931 жылы туғандар
Нұржиян Абдолқызы Абдолова
{{Тұлға |Есімі                = Нұржиян Абдолқызы Абдолова |Шынайы есімі         = |Сурет                = |Сурет атауы          = |Туған кездегі есімі  = |Толық есімі          = |Туған күні           = 2.6.1943 |Туған жері           = Орда ауылы, {{туғанжері|Бөкей ордасы ауданы{{!}}Орда ауданы|Бөкей ордасы ауданында}} Орал облысы |Қайтыс болған күні   = 2.08.2020 |Қайтыс болған жері   = {{Қайтысболғанжері|Атырау|Атырауда}} |Азаматтығы           = {{USSR}} {{байрақ|Қазақ КСР}} {{KAZ}} |Ұлты                 = |Мансабы              = |Әкесі                = |Анасы                = |Жұбайы               = Қуаныш Исамберлиев |Балалары             = Айгүл, Салтанат, Алтын |Марапаттары          = {{{!}} {{!}} {{Еңбек ардагері медалі (КСРО)}} {{!!}} {{ҚР тәуелсіздігіне 10 жыл медалі}} {{!!}} {{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} {{!!}} {{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} {{!}}- {{!}} {{Украинаны неміс басқыншыларынан босатқаны үшін 60 жыл медалі}} {{!!}} {{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} {{!!}} {{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}} {{!}}- {{{!}} style="background:transparent" {{!}} Исатай ауданының Құрметті азаматы {{!}}- {{{!}} style="background:transparent" {{!}} Атырау облысының Құрметті азаматы {{!}}}  |Қолтаңбасы            = |Сайты                = |Басқалары            = |Commons              = }} Нұржиян Абдолқызы Абдолова (2 маусым 1943 Орда ауылы, Орда ауданы Орал облысы - 2 тамыз 2020 Атырау) — Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері. Атырау облысы мен Исатай ауданының Құрметті азаматы.
Өмірбаян
Нұржиян Абдолқызы Абдолова - 1943 жылы 2 маусымда Батыс Қазақстан облысы Орда ауданы Орда ауылында дүниеге келген. Руы Шеркеш Сүйніш бөлемі, Кіші жүз.
1949-1959 жылдары Орданың Горький атыңдағы орта мектебінде білім алды.
1959-1964 жылдары Алматы мемлекеттік ауыл шаруашылығы институтыңда орман шаруашылығы мамандығы бойынша оқыған.
1965-1975 жылдары Гурьев механикаландырған орман мекемісінде инженер, бас инженер, директор лауазымды қызмет істеген.
1969 жылы Гурьев педагогикалық институтың химия-биология мамандығы бойынша бітірді.
1975-1977 жылдары Балықшы аудандық партия комитетінің саяси ұйымдастыру бөлімнің нұсқаушы болды.
1977-1983 жылдары Новобогат ауданындық партия комитетінің идеология мәселесі бойынша хатшы болып істеген.
1984 жылы Алматы жоғары партия мектебін бітіріп саясаттанушы мамандығын алған.
1986-1994 жылдары мәдениет қызметкерлері кәсіподағының облыстық комитетінің басшысы.
1994 жылы бірінші шақырылған Атырау облыстық мәслихаттың депутаты болды. Мәслихат хатшысы болып сайланды.
1998 жылы зейнеткерлікке шықты, бірақ облыстың қоғамдық-саяси өміріне белсенді қатысуды жалғастырды.
2011 жылы наурызда Бірінші республикалық әйелдер съезіне делегат болды. 2011 жылы сәуірде Қазақстан Республикасы Президентінің инаугурациясына қатысты.