cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қынаағаш
Қынаағаш (Ligustrum) – зәйтүндер тұқымдасына жататын бұта, ұзындығы 2—3 м.
Дереккөздер
Санат:Зәйтүн тұқымдастары
Куряс
Куряс — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ирень өзенінің оң жағалауынан 170 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Әбубәкір
«Әбубәкір», Мұхтар Әуезовтің мақаласы. ''«XIX ғасыр мен XX ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің оқу құралы. 7-сыныпқа арналған»'' деп аталатын кітапта жарияланды. Әуезов бұл зерттеуін «Өмірі мен шығармалары» деп атапты. Онда Әбубәкірдің өмірі туралы мағлүматтың аз екендігін және 1905 ж. Каримов баспасында Нығметжан Нығматуллиннің бастырған «Әдебиет қазақия» атты кітабынан басқа шығармаларын кездестіре алмағанын айтады. Оның өмір тарихынан белгілісі - Кіші жуз ішіндегі Жетіру, оның кердерісі екендігі. Ауылы Жайық алабындағы Кербұғы суының жағасында, сол жерде «Әбубәкір ағашы» деген ағаш кейінгі замандарға дейін сақталып келіпті. Жасында хат таныған ақын ерте молдалық құрады, содан да «бала молда» атанады. Ол өз ауылында тұрмай, Тұзтөбенің қасындағы Томарөткел деген жерге қоныстанады. Алғашында осында өзге молдалар секілді жаназа шығарып, садақа алуды кәсіп етеді. Томарөткелде Сейіт Нурмұхамет баласы, Сейітқадыр Әлі баласы, Сабыр Байәділ баласы сияқты төре-билердің жыршысы, мақтаушысы болып жүреді, «көңілашар ақын» атанады. Орынбордың бай саудагерлерімен де араласады, болыстың песірі болып та істейді. 20 ғасырдың басында 60 жас шамасында қайтыс болады. Әбубәкір өз айналасында даңқты ақын сөздерін жаттап алып, айтып жүретіндер көп болыпты. Ол салт-санаға өте жүйрік ақын ретінде танылған. Сырқат болып жатқанда жазылған «Жел кірді өмірімө он бесімде», өлеңін өмірбаяндық туынды десе де болады. Мұнда айтпағы: жаста ғылым ізде, білім алып, өнер табу, жақсыға ілесіп, жақсы болу, өсу, қатардан қалмау еді. Жазушы мұнда терең суретті көрініске ұмтылу жоқ екенін айтады да: «Бар сөзін есиеттік жағынан, мағынажағынан ұғымды жырламақ қа тырысады. Тілі - тақ-тақ жадағай, екінің бірі сөйлеп жүрген тіл. Қолына қалам ұстап отырып жекешеленіп, ұңіліп отырып жазған өлең. Сондықтан бунда айнымайтын бір қалыптылық бар» дегенге тоқтайды. «Еменшілік заманда» т. б. жырларында қазақ басындағы, өмірдегі әрқилы жайларды сөз етеді. Таптық түрғысынан, әлеуметтік, қоғамдық жағынан болсын, Абай заманының ақыны екендігін айтып, М. Әуезов онымен салыстырады. Әбубәкір жалпы заман мен ханды, биді, батырды бос мақтайтынын және көп нәрсені сынағанмен, онысын көкейіне қондырмайтынын, Абай болса терең шомып бағасын беретінін, өлшеуден аспай жыр ұшығын тұспалдаумен тынатынын әңгіме етеді.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ламбари-д’Уэсти
Ламбари-д’Уэсти (Lambari d'Oeste) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жауру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 535 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 337,245 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,6 адам/км².
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Гриньезвиль
Гриньезвиль (Grigneuseville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76328, пошта индексі — 76850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 317 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Ақсай (қорғандар тобы)
Ақсай — Бөкей ордасы ауданындағы Орда ауылының аумағына орналаскан 7 беліктен тұратын қорғандар тобы. Үйінділерінің диаметрі 10-52 метр, биіктігі 0.2-2.5 метр. Кейбір қорғанда жыралар бар. Ақсай қаласын облыстық музейдің археологиялық экспедиция тобы (Б.Райымқұловтың басшылығымен) тапқан. Қазба жұмыстары жүргізілмеген. Ғалымдардың болжауынша қорғандар шамамен ерте темір дәуіріне жатады.
Программаланған оқыту
Программаланған оқыту (Программированное обучение) — арнайы жазылған программаларды қолдану арқылы оқытып-үйрету.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Агульяно
Агульяно (Agugliano) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Анкона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4162 адамды құрайды. Халық тығыздығы 198 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 60020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant Anastasio. Жыл сайынғы мерекесі — 22 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Өртегіш қару
Өртегіш қару (Зажигательное оружие) — қарсыластың тірі күші мен әскери техникасын жоюға, орт шығаруга арналған ұрыс құралы. Өртегіш қаруға әртегіш оқдәрілер мен атыс қоспалары, сондай-ак оларды нысанаға жеткізу құралдары жатады. Оқ-дәрілер мен ортегіш қоспалар авиацияда (ортегіш бактар, бомбалар, кассеталар), артиллерияда (ертегіш снарядтар мен миналар), мотоатқыш әскерлерде (әртегіш гранаттар, өргегіш фугастар, оқтар, патрондар, отшашарлар) қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кашкарагаиха
Кашкарагаиха (Кошкар) — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чумыш өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 84 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Галисияша Уикипедия
Галисияша Уикипедия (Wikipedia en galego, қысқаша атауы — Галипедия Galipedia) — Уикипедияның галисия тіліндегі бөлімі. Ол 2004 жылдан бері жұмыс жасап келеді.
Санақ
2023 жылдың 1 күніне сәйкес галисияша Уикипедияда  мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал  қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны -.
Галисияша Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.September.2023 яғни бүгінгі көрсеткіш).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Роман тілді Уикипедиялар Санат:Уикипедия бөлімдері *
Чортас
Чортас — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің оң жағалауынан 525 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Флевиль-деван-Нанси
Коммунаның INSEE коды — 54197, пошта индексі — 54710.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Биофизика
thumb|right|Биофизика Биофизика (көне гр. βίος — өмір, φύσις — табиғат): биологиялық физика — тірі организмдерде жүретін физикалық және физикалық-химиялық процестерді, сондай-ақ, биологиялық жүйелердің ультрақұрылымын зерттейтін ғылым. Физика, химия, математика ғылымдарының идеясы, теориялық негіздері мен биологиялық әдістердің ұштасуы Биофизиканың дамуына зор мүмкіндік туғызды.
Биофизиканың даму тарихы
Физика мен химия заңдылықтарын биологиялық құбылыстарды талдауға қолдану жөніндегі биофизикалық жеке зерттеулер XVII ғасырдан белгілі. Француз ғалымы Р. Декарт адам денесін күрделі машина деп, ал Италия ғалымы Л.Гальвани жануарлардың организміне электр тогымен әсер еткенде, олардың бұлшық етінің жиырылуын “жануарлардың электрлік қасиеті” деп қараған. XIX — XX ғасырларда энергияның сақталу және айналу заңы (Ю.Р.Майер), қозудың иондық теориясы, жарықтың биология құрылымдарға әсері (Г.Гельмгольц, П. П. Лазарев), тірі организмдердің мүшелері мен клеткаларындағы осмостық және биоэлектрлік қасиеттер (Э. Дюбуа-Реймон, Ю.Бернштейн, Ж.Леб, В.Нернст) зерттелді.
Биофизика мынадай негізгі тарауларға бөлінеді
Молекулярлық Биофизика тірі организмдерді синтездейтін макромолекула мен молекулалық биобірлестіктердің физикалық-химиялық қасиеттерін, олардағы биохим. процестердің қарым-қатынастары мен энергия сипатын анықтайды.
Клеткалық процестердің Биофизикасы жасушалардың физикалық-химиялық негіздерін, биологиялық мембраналар мен жасуша органоидтарының молекулалық құрылысын, олардың атқаратын қызметіне сәйкес механикалық және электрлік қасиеттерін, жасушадағы биохимиялық процестердің энергиясын, биологиялық процестердің термодинамикасын зерттейді, Биофизикалық факторлардың тірі организмдерге (жануарлар мен өсімдіктерге, микроорганизмдерге және адамға) әсерлерін анықтайды.
Биологиялық жүйелердегі басқару және реттеу процестері Биофизикасы организмдердегі басқару жүйесінің ішкі байланыстарын зерттейді, олардың Биофизикалық моделін жасау арқылы физикалық табиғатын анықтайды.
ЮНЕСКО номенклатурасы бойынша биофизиканың келесі тараулары ажыратылады:
Зерттеу тарихы
Эрвин Шрёдингердің «Физика тұрғысынан өмір деген не?» (1945) биофизиканың негізі ретінде өмірдің термодинамикалық негіздері, тірі ағзалардың жалпы құрылымдық ерекшеліктері, кванттық механика заңдарына биологиялық құбылыстардың сәйкес келуі сияқты ғылымның негізі және т.б. ретінде жұмыс жасайды деп айтуға болады.
КСРО
1927 жылы Мәскеуде алғашқы физика және биофизика институты құрылды. Бірақ ұзаққа созылмады: 1931 жылы оның жетекшісі, академик Лазарев П.П. қамауға алынып, институт жабылды.
Зерттеудің қазіргі заманғы бағыттары
Қазіргі уақытта күрделі жүйелердің биофизикасы және молекулалық биофизика қарқынды дамып келеді.
Биофизикалық зерттеулердің заманауи бағыттары: космогеофизикалық факторлардың физикалық және биохимиялық реакцияларға әсері, фотобиологиялық процестер, математикалық модельдеу, ақуыз және мембрана құрылымдарының физикасы, нанобиология және т.б.
Қазақстанда Биофизикалық зерттеулер
Биофизика молекулалық биология, биохимия ғылымдарымен тығыз байланысты. Биофизиканың негізгі салалары радиобиология, биомеханика, биоэнергетика, фотобиология, биолюминесценция, т.б. Жалпы, Қазақстанда биофизикалық зерттеулер XX ғасырдың 60-жылдарында басталды. Қазір биофизикамен Онкологиялық және радиологиялық ғылыми-зерттеулер институты, Ботаника және фитоинтродукция институты, “Биоген” жабық акциондық қоғамы, ҚазҰУ, ҚазҰМУ шұғылданады. Қазақстанда, әсіресе, радиологиялық зерттеулер жақсы дамыған (С. Балмұқанов, С. Рысқұлова, А. Сейсебаев, Т. Байбекова). Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінде лазер технологиясын ауыл шаруашылығында пайдаланып, ауыл шаруашылық дақылдардың тұқымын, егістіктерді, суды гелий-неон лазерінің сәулесімен өңдеу арқылы астықтың өнімін, өсімдіктің әр түрлі кеселге төзімділігін арттыруға болатындығы дәлелденді (В.М. Инюшин, Қ.Өрісбаев, С. Төреханов, т.б.). Суды лазермен активтендіру арқылы өндірістік ластанған судағы ауыр металдардың (қорғасын, сынап, кадмий, никель, т.б.) мөлшерін және органикалық зиянды заттарды азайтуға болатындығы анықталды (Инюшин, Өрісбаев, т.б.) Ауыл шаруашылық дақылдарының биоэлектрлік активтілігі олардың физиологиялық қасиеттерімен (Ф. Полымбетова), ал жүйке жасушасының биоэлектрлік активтілігі жылу реттелу процестерімен (С. Тілеулин) байланыстылығы зерттелді. Клетка мембранасының өткізгіштік қасиеті және оның механизмі (О. В. Есырев), ауыл шаруашылық дақылдарының фотосинтезі зерттелді (В. П. Беденко). Жүн талшығының өсуін реттейтін биологиялық механизмдер ашылды (Э.Б. Всеволодов). Гендік ақпаратты ядродан цитоплазмаға тасымалдайтын молекулалардың бір жерден екінші жерге ауыстырылуын қамтамасыз ететін биополимерлерде байқалатын бірқатар физикалық-химиялық процестер молекулалық биология мәселелерімен байланыстыра зерттелді.
Елімізде алғашқы бифизикалық зерттеулер 19 ғасырдың аяғы 20 ғасырдың басында К.А. Тимирязевтің хлорофилдің спектрін зерттеуден және проф. А.Г.Гурвичтің клетканың митогенетикалық сәулесін зерттеулерден басталады. Ал проф. А.Л. Чижевский космикалық биофизиканың негізін қалады. 1939 жылы Нью-Йоркте биофизиканың Бірінші халықаралық конгресі болды, оның президенті болып проф. А.Л.Чижевский сайланды. Венгерлік ғалымдар Э. Бауэр («Теоретикалық биология»,1935) және А. Сент-Дьерди («Биоэнергетика», 1958, 1964; «Субмолекулалық биологияға кіріспе», 19660 және т.б.) биофизиканың дамуына көп үлес қосты. 1919 жылы Наркомздравтың Бірінші биологиялық физика Институты ұйымдастырылды, П.П. Лазарев оның директоры болды. Институт штатында 36 ғылыми қызметкерлер және 16 техникалық қызметкерлер болды. П.П. Лазарев (188-1942) - физик, биофизик, геофизик, қозудың физико-химиялық теориясының негізін қалаушы ғалым. 1956 жылдан бастап ҚазГУдың топырақ биологиясы факультетінде А.А. Соколов биофизика курсын жүйелі түрде оқыта бастады. Осы факультеттің деканы Халиловтың бастамасымен проф. Б.А. Домбровский зоология кафедрасында, одан кейін гистология және цитология кафедрасында биофизикалық зерттеулер лабораториясы құрылды. Зерттеушілер тобының құрамына В.М. Инюшин, Н.А. Воробьев, Н.Н. Федорова және басқалар кірді. Олар электронды және флуоресцентті микроскопия, Кирлиан эффектісін, митогенетикалық сәулелену, газ лазерлерінен поляризацияланған қызыл жарықтың биологиялық әсерін зерттеулермен айналысты. 1966 ж. В.И. Инюшин поляризацияланған монохромдық қызыл жарықтың радиациялық зиянын азайту проблемасы жөнінде кандидаттық диссертация қорғады. 1967 жылы заттың бесінші жағдайы (күйі) – биоплазма тұжырымы пайда болды. Шығыс Қазақстан облысында Серебрянск қаласының маңында 1967 жылы осы тақырып бойынша симпозиум өтті.
Дереккөздер
Санат:Биология бөлімшелері Санат:Биофизика
Тенево (Ямбол облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 586 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8672. Телефон коды — 04777. ЕКАТТЕ коды — 72240.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Перинка
Перинка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/990/82/25 орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Южный Песъю
'''Южн. Песъю (Үлкен Пёсья)''' — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің сол жағалауынан 783 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Перинка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Протва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Южный Песъю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Перинка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Южный Песъю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Перинка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Южный Песъю
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Биурет реакциясы
Биурет реакциясы — ақуызды анықтау үшін жасалатын түсті реакция. Ақуыздың ерітіндісіне күйдіргіш натрий қосып, оған тағы да 1—2 тамшы тотияйын суын тамызғанда, Биурет реакциясынан күлгін түс пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Химия
Бюдесхайм (Айфель)
Бюдесхайм (Айфель) (Büdesheim (Eifel)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 587 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 209. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Шрайбер.
Тұрмыстық жарақат
Тұрмыстық жарақат - өндірістік қызметпен байланысы жоқ, мысалы: үй жұмыстарымен айналысуда, тұрмыстық жанжалдардан туындайтын, т.б. жарақат түрлері 1000 тұрғындарға шағумен есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Пасадэна Парк (Миссури)
Пасадэна Парк (Pasadena Park) — Миссури штатының St. Louis округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 470 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.2 км² шамасында. FIPS коды — 29-56414.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Биохимия
thumb|right|і00px|Гемоглобинның биомолекуласы thumb|right|і00px|Кребс циклы Биохимия, биологиялық химия — тірі организмдердің химиялық құрамын, ондағы биохимиялық қосылыстардың синтезделіну жолдарын, заңдылықтары мен қасиеттерін, молекулалық құрамын, жасушалардың биологиялық, биохимиялық және физиологиялық қызметін зерттейтін ғылым.
Организмдегі биохим. процестер үш түрлі бағытта зерттеледі: статикалық Биохимия— организмнің химиялық құрамын анықтайды; динамикалық Биохимия — организмдегі биохимиялық қосылыстардың бір түрден екінші түрге айналу жолдарын зерттейді; функционалдық Биохимия — тіршілік әрекетіне арқау болатын химиялық құрылымдарды, процестерді зерттейді. Организмдердегі қоректік заттарды сіңіруінен (анаболизм) бастап, олардың толық ыдырауына (катаболизм) дейінгі биохимиялық реакциялардың барлығы — бүкіл тірі организмдердің басты және тұрақты белгісі — зат алмасуға негізделген. Сондықтан да организмдегі зат алмасу, яғни метаболизм процестерін терең зерттеу Биохимияның негізгі міндеттерінің бірі. Биохимия биологиялық, химиялық, медициналық ғылымдарымен тығыз байланыста дамиды. Ол жеке ғылым ретінде 19 ғасырдың аяқ кезінде қалыптасты. 20 ғасырдың басында Биохимия адам Биохимиясы (оған медициналық Биохимия да кіреді), өсімдіктер Биохимиясы, жануарлар Биохимиясы, микроорганизмдер Биохимиясы болып бөлінді. Биохимиялық зерттеулер Қазақстанда 20 ғасырдың 30-жылдары Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтында (қазіргі Аграрлық университет) және қазіргі Қазақ мемлекеттік медициналық университетінде Биохимия кафедралары ашылғаннан кейін басталды.
Қазіргі кезде Биохимия саласындағы жүйелі зерттеулермен “Биоген” жабық акциондық қоғамы, Микробиология және вирусология институты, Онкология және радиология ғылыми-зерттеулер институты, Гигиена және эпидемиология ғылыми-зерттеулер орталығы, Ұлттық академиялық аграрлық зерттеу орталығының институттары, медициналық, ауыл шаруашылығы оқу орындары айналысады. Өсімдік ақуызы және оның биохимиялық қасиеттері ашылып, бидай, т.б. бағалы тағамдық дақылдардың құрамындағы ақуыз мөлшерін молайту жолдары анықталды (Т. Дарқанбаев, т.б.), дәрілік-техникалық, илік өсімдіктердегі қосалқы заттар Биохимиясы (Л.Қылышев, Р.Қонаева) зерттелді. Өсімдік химиясы қалыптасып, дәрілік, тағамдық, хош иісті заттар, арнайы препараттар алынды (М.И. Горяев, Т.Шомбалов, т.б.). Витаминдер Биохимиясы, бұғақ ауруы мен қан ұю әсерінен туатын биохимиялық өзгерістер зерттелді (Б.И. Ильин-Какуев). Гистохимия мәселелері, миоглобин, гемоглобин ақуыздары, тотығу-тотықсыздану процестеріне қатысатын ферменттер Биохимиясы (З. Қайыпова, А. Өтешев, т.б.), Қазақстанның шөл-шөлейтті жерлері мен таулы өңірінде өсетін өсімдіктер Биохимиясы (Ж. Жатқанбаев, т.б.) зерттелді. Микроорганизмдер мен вирустар Биохимиясы дамытылды (Х. Жұматов, Е. Исаева). Гипоксия (оттегі жетіспеуі) кезінде адамға қажетті ақуыз, май, көмірсулар, витамин мөлшерлері анықталды (А. Алдашев). Қой организміндегі биохимиялық өзгерістер, төл организміндегі зат алмасу процесі зерттелді (Ө.Ташмұхаметов, Ә. Сәрсенов, Е. Ертаев, Б. Қарабалин), малда сүт шығару механизмі ашылды (Тәшенов Қ. Тәшенов). Сиыр мен бие сүтіндегі ақуыздар, липидтер зерттеліп, осының нәтижесінде төлдің тіршілікке бейімділігін арттыру шаралары белгіленді (З. Сейітов, Ж. Жұмашев). Аусыл, сарып, эхинококкоз, ценуроз патогенезіне биохимиялық тұрғыдан сипаттама берілді (В.М. Красов, Т. Омаров, т.б.). Эукариоттық жасушаларда кездесетін жасушалық бөлшектердің жаңа класы — ақпараттық рибонуклеин қышқылы (аРНҚ) ашылды (М. Айтхожин).
Биохимия саласындағы зерттеулерді негізінен Молекулалық биология және биохимия ғылыми-зерттеулер институты үйлестіріп отырады.
Дереккөздер
Санат:Биохимия Санат:Ғылым
Альф Рамсей
Сэр Альфред Эрнест Рамсей (Sir Alfred Ernest Ramsey; 22 қаңтар 1920, Дагенем, Лондон — 28 сәуір 1999, Ипсуич, Саффолк) — англиялық футболшы, қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1966 жылы Англия құрамасының бапкері ретінде әлем чемпионы атанды.
Ойыншы ретінде
Англия
Бапкер ретінде
Ипсвич Таун
Англия
Сілтемелер
Санат:Англия футболшылары Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Саутгемптон ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары Санат:Англия футбол жаттықтырушылары Санат:Ипсвич Таун ФК жаттықтырушылары Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Бирмингем Сити ФК жаттықтырушылары
Зегерс Анна
thumb| alt=A.| Зегерс Анна (1966)Зегерс Анна, шын аты-жөні Нетти Радвани (19.11.1900, Германия, Майнц қаласы – 7.8.1983, Берлин) – неміс жазушысы. Көне заттар жинаушының отбасында дүниеге келген. Гейддельберг университетін бітірген (1924). “Санкт-Барбара балықшыларының көтерілісі” (1928) атты алғашқы повесінде сол кездегі Германияда етек алған әлеуметтік қайшылықтар баяндалады. Ол “Серіктестер” (1932) романында фашизмнің төніп келе жатқан қауіп-қатерінен отандастарын сақтандырды. 1933 жылы Германиядағы үкімет басына ұлтшыл-социалистер келгеннен кейін Зегерс Германиядан кетіп, саяси эмигрант ретінде Францияда, соңынан Мексикада (1940) тұрады. “Бағаланған бас” (1933), “Ақпаннан басталған жол” (1935), “Құтқару” (1937), “Жетінші крест” (1942), “Транзит” (1943) романдарында фашистердің ел басына төндірген апаты суреттеледі. Зегерс 1947 жылы эмиграциядан еліне (ГДР-ге) оралып, көптеген повестер, әңгімелер мен новеллалар жинақтарын шығарды. Халықаралық Лениндік сыйлығын алды (1951). Бірқатар шығармалары “Ашынғандар” (1971) деген атпен қазақ тілінде басылып шықты. Зегерс қазақ халқының ұлы жазушысы М.Әуезовпен жеке дидарласып, “Абай жолы” эпопеясын оқығаннан кейінгі өзінің қуанышы мен таңданысын жазып қалдырған.
Дереккөздер
Санат:Германия жазушылары Санат:1900 жылы туғандар Санат:1983 жылы қайтыс болғандар
NGC 4681
NGC 4681 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Помероль (Жиронда)
Помероль (Pomerol) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33328, пошта индексі — 33500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 717 адамды құрады. Халық тығыздығы — 114,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Стюартсвилл (Миссури)
Стюартсвилл (Stewartsville) — Миссури штатының Декалб округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.5 км². FIPS коды — 29-70738.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 759 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Декалб округы (Миссури)
Бонавентюр Деперье
Бонавентюр Деперье (Bonaventure des Periers) (шамамен 1501 жыл, Арне-ле-Дюк, Бургундия – 1544 жыл, сонда) – француз жазушысы.
Оның өмірі жайлы мағлұмат өте аз. Жас кезінде мектеп мұғалімі болған. 1536-1541 жылдары Маргарита Наваррскаяның камергері және хатшысы болып қызмет атқарады. Оның гуманистік көзқарастары төл шығармаларында көрініс табады. Оливетанмен бірге Інжілді аударған. 1538 жылы Парижде «Әлемнің кимвалығы» кітабын шығарады. Бұл кітабы дінбұзарлық деген айыппен өртеледі. Өмірінің соңында «Ойын-күлкілер мен күлдіргі әңгімелер» атты кітабы жарық көреді.
Дереккөздер
Санат:Франция жазушылары
Ғарайып-ғариб
Ғарайып-ғариб - ''отанынан жырақта қалған, ешкімі жоқ бейшара''. Сопылар отанын тастап ел-елді кезіп жүретіндіктен оларға Ғарайып-ғариб дейді. Адамның негізгі отаны - рух әлемі. Адам дүниеге уақытша қонақ ретінде келген. Ол бұл дүниеде Ғарайып-ғариб. Сондықтан рух өзінің негізгі отаны«Рух әлемін» сағынумен, аңсаумен бола- ды, оған қауышуды армандайды. Сонымен қатар өзін өзгелерге түсіндіре алмаған адамдар да Ғарайып-ғариб тобына жатады. Мысалы, надандар арасындағы ғалымдар мен зиялылар; пасықтар мен бұзықтар арасындағы әулиелер. Арифтің жеке басы, өзімен өзі жалғыз қалуы да ғариптік. Ұлы Абайдың «Моласындай бақсының жалғыз қалдым тап шыным» - деуі, осы Ғарайып-ғариб құбылысына мысал бола алады.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Мәдениет
Ахмет Мәметов
нобай|Амина және Ахмет Мәметов Ахмет Мәметов (Ахмедғали Мамытұлы) (1895, Астрахан губерниясы Талов уезі Қойтоғыт ауылы — 11.11. 1938) — Алашорда қайраткері, ағартушы, ақын, журналист, дәрігер.
Дереккөздер
Санат:1895 жылы туғандар Санат:Бөкей ордасы ауданында туғандар Санат:11 қарашада қайтыс болғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар Санат:Ғалия медресесінде оқығандар
Петтинео
Петтинео (Pettineo) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Мессина провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1544 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 51 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 98070.
Титанды қорытпалар
Титанды қорытпалар – құрамына алюминий, молибден, ванадий, қалайы, темір, т.б. элементтер қосылған титан негізді қорытпалар. Титан болат пен басқа қорытпаларға қосылатын лигерлеуіш элемент ретінде пайдаланылады. Химиялық активтілігі жоғары болғандықтан титан балқымасы ауадан оттек, азот, сутек, т.б. элементтерді қарқынды жұтады. Осының салдарынан өнеркәсіптік деңгейде таза титанды өндіру қиындық туғызады. 20 ғасырдың 50-жылдары таза (99,9%) титан өндіру тәсілдері пайда болды. Таза титан механикалық қасиеттері бойынша темірмен шамалас, бірақ меншікті салмағы одан екі еседей жеңіл және жегі орталарға төзімді келеді. Мұндай қасиеттер титанды қорытпаларда да сақталған. Титанды қорытпалардың беріктілігі жоғары, тығыздығы төмен. Сондықтан өнеркәсіпте көбінесе титанның қорытпалары пайдаланылады. Титанды қорытпалардың механикалық және физикалық қасиеттері әр түрлі болады. Ыстыққа төзімділігі жағынан титанды қорытпалар алюминийлі қорытпалар мен тоттанбайтын болат аралығында болады. Олар белгілі бір температураларда қатты күйден фазалық ауысуға ұшырайды. Бұл титанды қорытпаларды болаттар секілді терм. өңдеуге және қасиеттерін жан-жақты өзгертуге мүмкіндік туғызады. Титанды қорытпалар 300 – 500°С аралығында жұмыс істейтін реактивті қозғалтқыштар мен ядролық реакторлардың кейбір тетіктерін жасауға, авиация мен ракета жасау салаларында, энергетикалық машиналар мен кеме жасауға, химиялық өнеркәсіпте, тұрмыстық бұйымдардың кейбір бөліктерін жасауға, т.б. пайдаланылады. Қазақстанда титанды қорытпалардың едәуір бөлігі Өскемен титан-магний комбинатында шығарылады.
Петтинео
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Титанды қорытпалар
Дереккөздер
Санат:Титан
Серпімділік құрылғы
Серпімділік құрылғы - көліктің қасына немесе кузовына жолдан берілетін соққыларды жұмсартуға арналған аспаптың бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Қалық Абдуллаұлы Абдуллаев
380px|нобай|ardaktylar.kz
Абдуллаев Қалық Абдуллаұлы - экономика ғылымдарының кандидаты, Қазақстан Республикасының Ұлттық инженерлік Академиясының және Халықаралық Инженерлік Академиясының академигі.
Еңбекжолы
1942 жылы 28 маусымда Оңтүстік Қазақстан облысы Леңгір ауданындағы (қазіргі Төле би ауданы) Қасқасу ауылында дүниеге келген. Әкесі Абдулла Сейітов Ұлы Отан соғысында қаза тапқан. Анасы – Тазагүл Сәлімбаева.
1958-1963 жж. Ташкент политехникалық институтын (инженер-электрик мамандығы бойынша), ал 1985-1987 жж. Мәскеу қаласындағы КОКП ОК Қоғамдық ғылымдар Академиясын, 1986-1987 жж. Мәскеу қаласындағы КСРО Министрлер Кеңесі жанындағы Халық шаруашылығы Академиясын тәмамдады.
Еңбек жолын «Южказэнергоның» аудандық басқармасындағы инженер қызметінен бастады. 1969 жылы Республика энергетика министрлігінің аппаратына жаңадан ұйымдастырылған диспетчерлік бірлестік басқармасына энергетикалық тәртіп қызметінің бастығы қызметіне жіберілді. 1974 жылы «Южказэнерго» аймақтық басқармасына бас инженер, кейін басқарма бастығы қызметтерін атқарып талап қойғыш, ұйымдастырушылық қабілеті жоғары басшы, білікті маман ретінде танылды. 1982 жылы Қазақ КСР Энергетика министрінің бірінші орынбасары қызметіне жоғарылатылды.
Қызметтері
1986-1992 жылдар аралығында Қазақ КСР Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары, Республика Мемлекеттік жоспарлау комитетінің төрағасы, Қазақ КСР Министрлер Кеңесі төрағасының бірінші орынбасары, Республика Мемлекеттік жоспарлау комитетінің төрағасы, Премьер-министрдің орынбасары – Қазақ КСР Мемлекеттік экономикалық комитетінің төрағасы қызметтерін лайықты атқарды. Осы жылдары ол ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Шетелдік инвестициялар жөніндегі ұлттық Агенттік төрағасы лауазымында Қазақстанға шетелдерден инвестициялар тартудың алғашқы тәжірибелерінің негізін қалады.
Марапаттамалары
1981 жылы «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталды. Қалық Абдуллаев Шымкент қалалық, Оңтүстік Қазақстан облыстық Халық депутаттары Кеңесінің, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болды.
«Атакент» орталығы үшін ең бастысы – көрме бизнесі. «Итеса», «Атакент-Экспо» компаниялары халықаралық, ұлттық, арнайы көрмелердің, жәрмеңкелердің, бизнес байланыстар мен конференциялардың басты ұйымдастырушылары болып табылады. Өткізілген конференциялар мен көрмелердің нәтижесінде сауда, экономикалық және саяси қатынастар жетіле түседі. Мәдени және жалпы адамзатқа қажетті байланыстар дамып, жетіле түседі.
Дереккөздер
1. Қазақстан. Қазақстан саясаты кітабы, 2011 ж. АлматыКітап.
Санат: Экономика Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Түркістан облысының әкімдері Санат:2020 жылы қайтыс болғандар
Жыр
Жыр (көне түркі тілінде - иыр) Поэзияның басқа өлшемдеріндегі өлең жолдары тұтаса келіп, шумақ құраса, Жыр тармақтары тирада түрінде шоғырланады. Тарихи генетикалық тұрғыдан тирада үлгісі шумақтан бұрын қалыптасқан. Демек Жыр өрнегі озге өлшемдерге қарағанда әлдеқайда ерте туған. Жырдағы тирада үлгісіндегі тармақ пен ұйқас мөлшері және олардың арақатынасы қатаң сақталмай, жиі өзгеріп, құбылып тұрады. Дәл осы қарапайым ерекшелікке көпке дейін ғылымының мән берілмегендіктен, Жырда басқа өлшемдегідей егіз, кезектес, шалыс ұйқас түрлері болады деп есептелініп келді, олардың жалпы саны 10-ға дейін жеткізілді. Мұндағы басты қателік тирада ішіндегі ырғақтық үзілістерді шумаққа теңгеруден туған еді. Кейінгі арнайы зерттеулер Жырдың тармағы мен ұйқасы тирада пішініне ғана тән заңдылықтарға негізделіп түзілетінін айқын дәлелдеп берді. Жырдың ұйқасы дара ұйқас (монорифма) және аралас ұйқас (полирифма) болып бөлінеді. Аралас ұйқас негізгі ұйқас пен қосымша ұйқастардан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Ламаш-де-Олу
Ламаш-де-Олу (Lamas de Olo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Вила-Реал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 177 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Лансаита
Лансаита (Lanzahíta) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Аренас-де-Сан-Педро ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 946 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Нойштадт (Вальднаб) (аудан)
Нойштадт (Вальднаб) (Landkreis Neustadt an der Waldnaab) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Нойштадт (Вальднаб) қаласы. Аудан Бавария жерінде орналасқан. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 1.429,89 км² шамасында. Тұрғыны 99 672 адамды құрайды. Халық тығыздығы 70 адам/км². Ауданның ресми коды — 09 3 74.
Аудан 38 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария аудандары
Песочная (Протва тармағы)
Песочная — Ресейдегі өзен. Калуга облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Протва өзенінің оң жағалауынан 255 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Протва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Тергеу
Қылмыстық ic жүргізуде — қылмыс жағдайын анықтау үшін дәлелдерді тексеру мен жинау. Алдын ала тергеу (қылмыстық іс ашылғаннан кейін қылмыстың ізін ала басталатын) және бірінші сот сатысында (айыптау қорытындысы негізінде) соттық іс жүргізудің құрамдас бөлігі болып табылатын сот тергеуі түрінде ажыратылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Козуиха
Козуиха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Камышенка өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Куштанка
Куштанка (Кукуштан) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бабка өзенінің оң жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
IC 1083
IC 1083 — Кіші Аю шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 1083 Санат:Кіші Аю (шоқжұлдыз)
Вьекес
Вьекес (Isla de Vieques) — Пуэрто-Рико дағы ауданы бойынша екінші (135 км²) орындағы арал.
Географиясы
left|thumb|440x440px|Вьекес аралының топографиялық картасы Пуэрто-Рико басты аралынан 13 км шығысқа қарай орналасқан, геологиялық тұрғыдан Виргин аралдары на қарасты (т. ғ. к. Испан Виргин аралдары — Кулебра және көптеген ұсақ аралдар).
Климаты — тропикалық, орташа айлық температурасы 28-31 °С. Жылына 1100-1400 мм мөлшерде жауын-шашын жауады.
Халқы
Халық саны — 9301 адам (2010), негізінен екі қалашықта — Исабел-Сегунда және Эсперанса.
Экономикасы
Экономикасының негізі — туризм және ауыл шаруашылығы (тропикалық жемістерді өсіру).
Галерея
Санат:Пуэрто-Рико аралдары
Кіші Тораңғыл
Кіші Тораңғыл – Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы көл. Есіл су алабына жатады.
Новопокровка және Белоглинка ауылдары аралығында орналасқан. Теңіз деңгейінен 179,2 м биіктікте.
Гидрографикасы
Аумағы 25,5 км2, ұзындығы 6,4 км, ені 5 км, жағалау бойының ұзындығы 18,4 км. Суының көлемі 89 млн. м3, су жиналатын аумағы 970 км2.
Дереккөздер
Санат:Шал ақын ауданы көлдері Санат:Есіл су алабы көлдері
Факс-Модем
Факс-Модем — бір компьютердегі графикалық түрдегі құжатты (файлды) қағазға баспай-ақ, басқа жерде орналасқан факсимилді машинаға жіберетін (қабылдайтын) электрондық құрылғы. Ол ақпаратты тасымалдау үшін телефон арналарын пайдаланады. Қағазға басылған құжаттарды жіберу үшін сканер тәрізді құрылғы көмегімен құжаттар электрондық түрге айналдырылады. Мәліметтерді жөнелтудің ең төменгі жылд. 9600 бит/с.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Ақпараттану Санат:Терминология
Зума жартасы
600 × 936px|нобай|оңға|Зума жартасы Зума жартасы - Нигерия астанасынан 55 шақырым жерде, Абуджа мен Кадун қалаларын байланыстырып тұрған жол сағасында орналасқан. Ол - елдің географиялық орталығы. Зума - Нигерияның дазықты даласындағы ең әйгілі таулардың бірі. Биіктігі - 725 метр, өзі 1 шақырымға созылып жатыр. Оның жарқабақты қабырғалары жаңбыр суына жырымдалып, өзгеше күйге түскен. Жергілікті тұрғындар Зума жартасында оның үстіне шыққысы келетіндерді жақтырмайтын, жұмбақ күш иесі бар деп сенеді. Ол тек шыққан адамға ғана емес, халыққа да қаһарын төгеді деген сенім қалыптасқан. Зума атауы арабтың  «зулема» - яғни,  «әлем» деген сөзінен шыққан. Оның қастерленетіні сондай, Нигерияның ұлттық валютасында суреті бейнеленген.
Ябто-Яха (Хонде-Яха тармағы)
Ябто-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хонде-Яха өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Циметсхаузен
Циметсхаузен (Ziemetshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан аудан. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Гюнцбург ауданының құрамына енеді.
аудан тұрақты тұрғындарының саны 2915 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 42,99 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 74 198. аудан басшысы — Антон Бирле.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Геологиялық формациялар туралы ілім
Геологиялық формациялар туралы ілім — Жер қыртысына тиесілі әр түрлі дәрежелі құрылымдық элементтерді зерттеу барысында осы құрылымдық элементтердің геологиялық даму тарихын оларды құрайтын геологиялық формациялардың болмыс-бітімі мен құрылыс ерекшеліктерін жан-жақты саралау нәтижесінде сатылай отырып қадағалауға негізделген геология ғылымының арнаулы ілімі. Бұл ілімнің өкілетгілігі мен тиімділігі "геологиялық формация" деген түсініктің нақтылы мағынасын анықтап алуға тікелей байланысты, ал бұл түсінік мағынасы үш түрлі бағытта тұжырымдалған, олар: парагенетикалық бағыт, генетикалық бағыт және стратиграфиялық бағыт. Геологиялық формация терминінің мағынасын генетикалық тұрғыдан тұжырымдау генетикалық формациялар туралы ілімнің ең тиімді бағытта дамуының бірден-бір алғышарты деп есептеуге болады, себебі, бұл түжырымға сәйкес, нақтылы геологиялық формацияның қалыптасуы нақтылы геотектоникалық жағдайға, яғни тектоникалық режімге тікелей тәуелді болып шығады, сөйтіп әрбір жекелеген геологиялық формация өзін қалыптастырған геотектоникалық жағдайдың бірден-бір өкілетті көрсеткіші рөлін атқара отырып, зерттелген құрылымдық элементтің геологиялық даму тарихын сатылай отырып кадағалауға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Луиза Шарлен Лабе
Луиза Шарлен Лабе (Louise Labé; 1526 жыл, Лион – 25 сәуір 1566 жыл, Парсьё-ан-Домб) – француз ақыны.
Оның өмірі жайлы мәлімет өте аз сақталған. Бізге жеткен 3 элегиясы мен 24 сонеті бар. Оның шығармашылығына итальян поэзиясы, әсіресе Петрарканың ықпалы зор болған. Сонеттерін Р.М. Рильке неміс тіліне аударады. Дариюс Мийо өлеңдеріне романс жазған. Орыс тілінде «Шығармалары» деген атпен 1988 жылы Мәскеу қаласында басылып шығады.
Дереккөздер
Санат:Франция жазушылары
Квазиәліппе жазуы
Квазиәліппе жазуы (консонанттык жазу) орыс. консонантное письмо — әрбір танбасы белгілі бір дауыссызды (дауысты дыбыс нөлдік сипатта) білдіретін буын жазуы. Квазиәліппе жазуында белгілі танба Са, Се, Сі, Си, Со, Со дыбыстық тіркестерді білдіреді. Танбаның бастапкы мағынасы әдетте"дауыссыз + а" болып белгіленген. Бұл жазуды б.з.д. 2000 жылдарда Батыс семиттеройлап тапқан, оған Жерорта тенізі манындағы басқа жазулардын (Египет, крит-микен, лувия иероглифтері) әсері тиген деп және протобибл буын жазуы (к. библ. жазуы) негізінде шығуы мүмкін деп жорамалдауға болады. Квазиәліппе жазуы танбаларынын аздығы, үйрену жылдамдығы жағынан барлык жазулардын ішінде неғүрлым үнемді жазу болып табылады, бірак оның мәтіндері окуға ауыр. Квазиәліппе жазуын б.з.д. 1000 жылдардын 1-жартысында Кіші Азия халыктары, б.з.д. 9—8 ғғ.-да гректер оны қайта жөндеп, дауыссыз, дауысты фонемалары жеке-жеке танбаланатын жазу жүйесін — әліпбиді жасаған.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Шайдай
Шайдай Түсіндірме сөздікте — мөп-мөлдір, тұп-тұнық деген мағына берілген. «Күн шайдай ашық әрі жып-жылы екен» («Қаз. әдеб».). Сөздің алғашқы төркіні моңғол — тобындағы тілдер. моңғолдарда «цайрах», қалмақ тілінде «цәәх» сөздері біздің түсінігіміздегі «ағару» мағынасын береді. Күннің, бұлт басып, түнерген кезінен кейін бұлт ыдырап, күннің көзінің көрінуі — ақ та ашық аспанды аңғартады. моңғол тіліндегі осы сөз якут, тува тілдеріне ауысқанда, біздегі сияқты, мағыналық жағынан сәл өзгеріске ұшыраған. Якуттарда чайға халлаан — ашылған, бұлтсыз аспан, тува тілінде чайын — жарық, хүннүң чайыны — күннің жарығы, сәулесі. Осы деректер бойынша, «күннің шайдай ашылуы» тіркесіміз, қазіргі түсінікке аударсақ, «күннің ағарып ашылуы» дегенді түсіндіреді.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Қарғатұяқ
Қарғатұяқ (Falcaria) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп не екі жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Исрафил
Исрафил — Аллаһқа жақын төрт періштенің бірі. Ол адамдар мен әлем жөніндегі Аллаһтың бұйрығын оқиды және оны орындау үшін періштелерге тапсырады. Діни әңгімелерде оның жанынан тастамайтын құралы — керней өлілер тірілетін күні ойналатыны, Иерусалимдегі қасиетті жартасқа шығып ойнаған сәтте адамдардың бәрі өліп, содан соң зираттарынан қайтадан жарық дүниеге шығады делінеді.
Исрафил тұлғасы космостық өлшеммен суреттеледі, аяғы жердің төменгі қабатында, басы Аллаһтың тағы жанында деп және оның төрт қанаты барлығы айтылады. .
Дереккөздер
Санат:Исламдағы періштелер
NGC 339
NGC 339 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 18 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 339 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 29-SC25, in SMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Шөгінді бөлшектердің тасымалдануы
Шөгіндіні құрайтын бөлшектердің әр түрлі күштер әсерінен (су ағыны яки толқындары, жел күші, гравитациялық күш, мұздық қозғалысы т.с.с.) жылжымалану процесі; әсіресе қалыпты және уақтылы ағымдар мен ағындардың (судың бағдарлы қозғалыстарының) және су алаптарына тән толқындардың (судың тербелмелі қозғалысының) рөлдері айырықша.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Бурылтай жазулары
Бурылтай жазулары — Түркістан облысы Бәйдібек ауданы Терек өзенінің сағасынан жоғары, Бурылтайдың тарауы — Қарабасты бұлақ пен Қызылбұлақ су айырығындағы жартаста көне заманда салынған түрлі суреттер мен таңбалар. 1905 жылы П.А. Комаров зерттеген. Онда жылқы, арқар, бұғы, тазы, қасқыр, таутекені қуалап келе жатқан салт атты, садақты адамдардың суреттері бар. Сонымен қатар Орхон жазуларына ұқсас белгілер мен таңбалар да ұшырасады. Бұлардың бәрі де көне дәуірдегі қазақ тайпаларының өмірінен құнды деректер береді.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 2001
Қазақтан құрамасы 2001 жылы Жапония және Корея-2002 әлем чемпионатының іріктеу турниріне қатысты. Жыл басында құрама тізгінін ұстаған бас бапкер Вахид Масудовтың шәкірттері алғашқы іріктеуден өте алмады. Жыл соңында өз тарихында бірінші рет Еуропа өкілімен жолдастық кездесу өткізді. Ол Эстония құрамасы болатын. Кездесу 0:0 есебімен тң аяқталды.
ЖОЛДАСТЫҚ КЕЗДЕСУ
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы Санат:2001 жылғы футбол
Бұршақты шөптер
Бұршақты шөптер — агротехникалық және жемшөптік зор маңызы бар, біржылдық және көпжылдық бұршақ тұқымдас өсімдіктердің бір тобы. Бұған жататындар: түйежоңышқа, сераделла, беде, жоңышқа, эспарцет.
Дереккөздер
Санат:Ауыл шаруашылығы
Толығынан өкпе ауруының синдромы
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Жалпы әскери қорғау толымы
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Джат
Джаттар (хинди जाट Jāṭ IAST, пандж. ਜੱਟ جٹ Jaṭṭ, урду جاٹ) — Үндістанның солтүстік-батысында және Лахор аймағында (Пәкістан) кең таралған тайпа немесе каста. Үндістандағы джаттардың саны 82,5 миллион адамға, Пәкістанда 20 миллион адамға бағаланады (2010).
Тілі
Джаттар панджаби тілінде сөйлейді (джатки-инди диалектілері, хиндки және т.б.). Урду тілі де кең тараған.
Діні
Үндістанда негізінен индуизм мен сикхизм, Пәкістанда ислам дінін ұстанады.