cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ельник (Чулым тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Каппеллетти
Каппеллетти - кішкентай италия тұшпаралары, оларды шаршы қамырдан жасайды. Шаршыларды үшбұрыш болатындай етіп ейге бүктейді де, үшбүрыштың екі ұшын біріктіреді. Ортасына ет немесе сыр салынады. Тағамды, әдетте, сорпаға салып ұсынады. Каппеллетти тортеллиниге ұқсас, бірақ тортеллиниді домалақ қамырдан дайындайды. Тортеллини Болоньяда жасалады, ал каппеллетти Эмилия- Романьеде жасалады.
Валлингфорд (Коннектикут)
Валлингфорд (Wallingford) — Коннектикут штатының New Haven округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 44736 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 103.3 км² шамасында. FIPS коды — 09-78740.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
(947) Монтероса
(947) Монтероса — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1921 жылы 8 ақпанда Фридрих Карл Арнольд Швассман ашты.
Өзі ғылыми саяхаттармен жүрген кеменің атын осы астероидқа берді.
Көкалажар (ауыл)
Көкалажар (2008 жылға дейін – Гавриловка) — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл, Көкалажар ауылдық округі орталығы.
(947) Монтероса
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Көкалажар (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 36 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 971 адам (484 ер адам және 487 әйел адам) болса, 2009 жылы 782 адамды (382 ер адам және 400 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
IC 5347
IC 5347 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 72130, ZWG 476.113, NPM1G +24.0549.
Сыртқы сілтемелер
IC 5347 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Мерлана
Мерлана — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пьяна өзенінің сол жағалауынан 211 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Ақпаратты жолдан ұстап алу
Ақпаратты жолдан ұстап алу (Перехват информации) — жасырын ақпаратты рұқсатсыз иелену тәсілі. Жолдан үстап алудың тікелей және электрмағниттік деп аталатын түрлері болады. Бірінші түрі телефон арналарына тікелей қосылу немесе білдірмей тындау арқылы, ал екінші түрі таралған электр-магниттік энергияны қабылдайтын I радиобарлау құралдары арқылы жүзеге 1 асырылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Көкен Шәкеев
Шәкеев Көкен (1924, Целиноград ауданы Сарыадыр ауылы – 2000, Красный Яр ауылы) – Қазақстанның халық ақыны (1987), Қазақстанның ақын және жыршылар қоғамының президенті (1990), көптеген республикалық айтыстардың жүлдегері. 2-дүниежүзлік соғыстың ардагері. 13 жасынан лирикалық және поэтикалық шығармашылықпен айналысып, айтыстарға қатысқан. Жергілікті Көкшетау ақындарының мектебін басқарды. Медальдармен марапатталған. «Қабанбай батыр» және «Бөгембай батыр» эпосын айтып, таратушы, насихаттаушы, сақтаушы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ақындары Санат:1924 жылы туғандар Санат:Ақмола облысында туғандар Санат:2000 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Айтыс ақындары Санат:Қазақ жыраулары
Нойдорф-Парндорф
Нойдорф-Парндорф (Neudorf bei Parndorf) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Нойзидль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 697 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21,6 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ND, ресми идентификациялық коды — 1 07 25.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
NGC 4526
NGC 4526 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4526 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41772, NGC 4560, UGC 7718, MCG 1-32-100, ZWG 42.155, IRAS12315+0758, VCC 1535.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Халықтық өкілдер кеңесі (Индонезия)
Кеңес халық өкілдері, АЕМ (Dewan Perwakilan Rakyat, DPRDewan Perwakilan Rakyat, DPR) — бірі екі палатадан тұратын Индонезияның жоғарғы заң шығарушы органы— Халықтық консультативтік конгресс. Орындайды ағымдағы заңнамалық функцияларды сессиялар арасындағы үзілістерде ҰБК сессияларының арасындағы үзілістердің қарапайым заңды функцияларын орындайды, өзара тұрақты әрекет ететін бір палаталы парламент ті нақты бейнелейді.
Қызметінің құқықтық негіздері АЕМ қаланған атты VII тарауда қолданыстағы конституция Индонезия (19-22). Жекелеген аспектілерін қатысты рөлін АЕМ-нің аясында Халықтық консультативтік конгресс және оның өзара іс-қимыл президенті реттеледі, тиісінше, мемлекет (2-бап) және V тарауында (5-бап). Қалыптастыру тәртібі, құрылымы және саны АЕМ-де, сондай-ақ нақтылау және оның өкілеттігін айқындайды қолданыстағы заңнамасында.
Задоринка
Задоринка – Аршалы ауданында құрылған халық ансамблі. Жетекшісі – Р.А. Бәйдешова. Ансамбль ұжымы дайындық жұмыстарын Ижевск мәдениет үйінде жүргізеді. Ансамбльдің демеушісі «Ижевск» өндірістік кооперативінің бас директоры, Социалистік еңбек ері И.Д. Жангуразов. Задоринка – аудандық, облыстық, республикалық байқаулардың жеңімпазы, лауреаты.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Қазақстан музыкалық ұжымдары
Крис Прэтт
Майкл Кристофер "Крис" Прэтт (Christopher Michael «Chris» Pratt, род. 21 маусым 1979,, Миннесота) — американдық кәсіби киноактер және теледидар актеры. Әлемге танылған әйгілі рөлдері бар фильмдері "Галактика Сақшылары" және "Юр периодындағы әлем". 2014 жылы «Лего. Фильм» анимациондық фильде басты рөлді дыбыстаған, сол үшін Teen Choice Awards премиясын «үздік персонажды дыбыстау» категориясында номинатталған болатын.
Өмірбаяны
Крис Прэтт дүниеге 1979 жылы 21 маусымда (Верджиния штаты, Миннесота да ) - АҚШ-тың қаласында келген. Анасы Кэти Прэтт, "SafeWay" желісінде жұмыс істеген, ал әкесі Дэн Прэтт, алтын шахтада еңбек қылған және сәл кейінірек үйді қайта құрумен айналысып кеткен. Вашингтонда Прэтт өз балалық шағы мен жастық шағын өткізген, жоғары мектепте күреспен айналысқан.
Мектеп тәмамдағаннан кейін Прэт колледжге түседі де, 1-семестрді аяқтамай жатып шығып кетеді. Нәтижесінде, Билеттер сатушысы, стриптизер болып, үйсіз қалады. 19 жастағы Прэтті актриса Рэй Дон Чонг байқап, 2001 жылы алғашқы рөлі «Жесір махаббаты» телесериалында көрініс табады.
Ескертпелер
Санат:XXI ғасыр актерлері Санат:АҚШ актерлері
Санат:АҚШ телевидение актерлері Санат:Сатурн сыйлығының иегерлері
Гамильтон
Га́мильтон (Ха́мильтон, Хэ́милтон; Hamilton) — ағылшын фамилиясы, сонымен қоса бірнеше елді мекеннің атауы.
Лиственничная (Чулас тармағы)
Лиственничная — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулас өзенінің оң жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша : 03030000112103000048440
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Досқан Қалиұлы Жолжақсынов
Досқан Қалиұлы Жолжақсынов (1951 жылы 7 қазанда Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Балықшы ауылында туған) — кино және театр актері, кинорежиссер.
Орта жүз Найман тайпасының Көкжарлы руынан шыққан. Қазақстанның халық әртісі (1995), Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының екі мәрте иегері (1996,2016). Қырғыз Республикасының Еңбек сіңірген артисі (1996).
Шығырмашылығы
Жолжақсынов театр мен кинода 200-ден астам бейнелерді сомдады. театрда ойнаған алғашқы рөлі – Х.Вахитовтың “Алтын көрсе періште жолдан таяды” спектакліндегі Қылышбек (1972).
Бұдан кейін орындаған рөлдері қатарында Сыматбек (Ж.Тәшенов пен И.М. Саввиннің “Қаладан келген қылжақбасында”), Сырым (Р.Сейсенбаев пен Е.Обаевтың “Өзімді іздеп жүрмінінде”), Қазақбай (Ә.Тарази мен Қ.Ысқақовтың “Апа, апатайында”), Сәмет, Ақан (Ғ.Мүсіреповтің “Қазақ солдаты” мен “Ақан сері – Ақтоқтысында”), Глумов (А.Н. Островскийдің “Адам аласы ішіндесінде”), Әзберген (Ә.Таразидің “Қндетінде”, Қазақстанның Мемлекет сыйлығын, 1996; Түркі тілдес халықтар театрлары байқауының бас жүлдесі, Қазан, 1998), т.б. бар. Жолжақсыновтың актерлік өнеріне сезім тереңдігі, сахналық әрекет шынайылығы тән. Актер халық әндері мен қазіргі композиторлар әндерін шебер орындаушы ретінде де танымал. Жолжақсынов – ұлттық кино өнерінің дамуына елеулі үлес қосқан актерлердің бірі. Әскербек (“Гаһартаста”, 1976), Хамит (“Даладағы қуғында”, 1979), Мұрат (“Алтын күзде”, 1979), Мұндызбай (“Ақ барыстың ұрпағында”, 1984, соңғы екеуі “Қырғызфильмде”), Дәуір (“Омпада”, 1997), т.б. рөлдері арқылы Жолжақсынов дарынды киноактер ретінде кеңінен танымал болды. Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегері (1982).
Мемлекеттік марапаттары
Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Қазақстан театр және кино қайраткерлері Санат:Қазақстан театр режиссёрлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген әртістері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры тұлғалары Санат:Тәуелсіз "Тарлан" сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан театр актерлері Санат:7 қазанда туғандар
Боливар ойындары
Боливар спорттық ойындары (Juegos Deportivos Bolivarianos) — Оңтүстік Америкада Боливар спорттық ұйымының қолдауымен өткізілетін халықаралық комплекстік спорттық жарыс.
Жарыс тарихында медальдар санағы
Санат:Боливар ойындары
Бөгеттерді аршу жасағы
thumb|220px|[[Абрамс (танк)|M1 Abrams]] Бөгеттерді аршу жасағы— бөгеулер мен қиратуларда өтпелер жасау, жергілікті жерлерді миналардан, жарылмаған снарядтардан, авиациялық бомбалардан, фугастардан және басқа да жарылғыш заттардан тазарту үшін құрылатын арнайы әскери құрылым Бөгеттерді аршу жасағының құрамы өтуге қажет бөгеулер мен киратулардың сипаты мен түріне, жергілікті жердің жарылғыш заттармен толу дәрежесіне және басқа жағдайларға байланысты. Бөгеттерді аршу жасағының негізін, әдетте, бөгеулерді барлау мен оларды қирату (минасыздандыру) кұралдары бар инженерлік әскер бөлімшелері құрайды. Бөгеттерді аршу жасағы Ұлы Отан соғысы кезіндегі шабуылдық операцияларда неміс-фашистік әскерлер құрған бөгеттерді алу мен қирату қажеттігінен пайда болды. Олар соғыстан кейінгі жылдары әскери іс-әрекеттер жасалған жергілікті жер аудандарын минасыздандыру және жарылгыш заттардан тазарту үшін кеңінен қолданылды. Бөгеттерді аршу жасағы миллиондаған миналарды, снарядтар мен жарылмаған авиациялық бомбаларды тауып, жойды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Көксор
Географиялық орны
Ақмола облысы Біржан сал ауданы Аңдықожа батыр ауылының солтүстік-шығысында 25 км жерде орналасқан. Көксеңгірсор көлі алабында. Теңіз деңгейінен 222 м биіктікте.
Гидрографикасы
Санат:Біржан сал ауданы көлдері
Ұларлар
Ұлар (Tetraogallus) — қырғауыл тұқымдасына жататын құстардың бір туысы.
Ұлардың денесінің жалпы құрылысы кекілікке ұксайды, бірақ одан ірі, дене тұрқы 60 см. Ұлар көбінесе Кавказдың, Қазақстанның тауларында болады. Мұның бірнеше түрлері бар, еті дәмді, ел сол үшін аулайды.
Салмағы 3 кг-дай, түсі тас өңдес, тауыққа ұқсаса, жергілікті құс. Биік тау шыңдарын мекендейді. Көбіне 5-10-нан топтасып жүреді де тек көктемде ғана жұптасады. Олар өте сақ келеді. Тау бөктерінде жайылып жатқанда, біреуі биік құзға шығып, жан-жағын бағдарлап тұрады екен.
Егер қауіпті сезсе айрықша үн шығарып, хабар беретін көрінеді. Қыстың аязды күндерінде тас қуыстарынан пана тауып, топтасып бірін-бірі жылытады. Қар қалың жауған жылдары, көбіне таутекенің соңынан еріп отырады. Себебі таутекелер тебіндеп жайылып, қырат беткейлеріндегі қарды тазартып, қанаттылардың азығын тез табуына көмектеседі екен.
Меркурийдің перигелиясының сығысуы
нобай|345x345 нүкте|Меркурийдің орбитада ығысуы, эклиптиканың шығыс полюстан көрінісі Меркурийдің перилегиясының аномалды ығысуы —  физика тарихында ерекше орын алатын, мың сегіз жүз елу тоғысыншы жылы табылған Меркурий ғаламшарының қозғалысының ерекшелігі. Бұл қозғалыс ньютон заңдарына және бүкіләлемдік тартылыс заңына бағынбай қозғалатын алғашқы аспан денесі болып шықты. Физика мамандарына модификация немесе тартылыс теориясын ортақтастыру қолға алынған болатын.
Санат:Астрономия тарихы Санат:Аспан механикасы
Чишма-Урака
Чишма-Урака — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Арбашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 294 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Туғанбай
Туғанбай (2007 жылға дейін — Фрунзе) — Алматы облысы Талғар ауданы, Нұра ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Тарихы
1970-97 жылдары өзімен аттас қой өсіретін кеңшар орталығы болды. Оның негізінде Фрунзеде ӨК және шаруа қожалықтары құрылған.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданы елді мекендері
Формализмделінген тіл
Формализмделінген тіл - формализмделінген тіл формализмденетін ғылыми пәндерді шығару мен дәлелдеу аппараты болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Философия
Пемза
Пемза (лат. pumex — кеуекті) — шыны тәріздес жанартаулық тау жынысы. Пемза жанартау атқылау кезінде булар мен газдарға бай қышқыл лаваның (60 — 73% SіO2) кеуектеніп, тез қатаюынан түзіледі. Түсі сұрғылт, ақ, сары, қара; қаттылығы 5 — 6,5, тығыздығы 2 — 2,3 г/см3. Химиялық инертті, отқа төзімді. Өндірісте құрылыс материалы, химия өнеркәсібінде сүзгі ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Санат:Тау жыныстары
Ножан-е-Постьяк
Ножан-е-Постьяк (Naujan-et-Postiac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,1 км² шамасында.
Эфенум
Эфенум (Oevenum) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстік Фризия ауданының құрамына енеді.
Ножан-е-Постьяк
Коммунаның INSEE коды — 33301, пошта индексі — 33420.
Эфенум
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 463 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 54 094. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Якобзен.
Ножан-е-Постьяк
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 496 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,68 адам/км².
Эфенум
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Ножан-е-Постьяк
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Еуропалық хабар тарату одағы
Еуропалық хабар тарату одағы, ЕХТО (European Broadcasting Union, EBU; Union Européenne de Radio-Télévision, UER) — еуропалық ұйым, әлемдегі ең ірі ұлттық хабар тарату ұйымдарының бірлестігі. Бас кеңсесі Женева қаласында орналасқан. ЕХТО 1950 жылдың 12 ақпанында 23 еуропалық теле- және радиокомпанияларымен құрылған еді.
2007 жылдың күйіне қарай ұйым құрамына Еуропа, Солтүстік Америка және Таяу Шығыс аймағының 56 елден 75 мүше ұйым кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Журналистика Санат:Халықаралық ұйымдар
Безомон
Безомон (Bezaumont) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,26 км² шамасында.
IC 910
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48424, MCG 4-32-25, ZWG 131.24, WAS 79, IRAS13387+2331.
Безомон
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 254 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,62 адам/км².
IC 910
Сыртқы сілтемелер
IC 910 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Безомон
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
NGC 190
NGC 190 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Виллардебель
Виллардебель (Villardebelle) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,14 км² шамасында.
NGC 190
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 22 қазанда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 190 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2324, UGC 397, MCG 1-2-41, ZWG 409.51, DRCG 2-62, 3ZW 10, HCG 5A.
Виллардебель
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 70 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Пятигорск
Пятигорск — Ресей Федерациясының Ставрополь өлкесіндегі курорттық қала. Халық саны жағынан Кавказ минералды суларының қаласы бойынша бірінші және Ставропольдегі екінші аймақ.
2010 жылдың 19 қаңтарынан бастап - Солтүстік Кавказ федералдық округінің орталығы (Федерация субъектісінің әкімшілік орталығы болып табылмайтын федералды округтардың жалғыз орталығы).
Федералды (2006 жылдың 17 қаңтарынан бастап) (бұрын бүкілодақтық) маңызы бар ең көне бальнеологиялық және балшық курорты, сондай-ақ экологиялық-курорттық аймақ Кавказ минералды суларының өндірістік, сауда, ғылыми, мәдени және туристік орталығы.
Дереккөздер
Санат:Пятигорск
Беті қышық
Беті қышық (Viburnum lantana) – байсаттар тұқымдасының шәңкіш туысына жататын бұтаның бір туысы.
Беті қышықтың жапырағының астыңғы бетінде ақшыл түгі бар, жемісі піскен кезде ақшыл түгі қарайып кетеді. Жабайы күйінде бұрынғы КСРО-ның бірнеше аудандарында өседі.
Мутагендер
Мутагендер  - физикалық және химиялық факторлар. Олардық әсерінен организмде пайда болатын мутациялар саны табиғи мутациялар санынан көп жоғарылайды. Физикалық мутагендерге иондайтын сэулелердіқ барлық түрлері, УФ-сәулесі, жоғары және төмен температура жатады. Химиялық мутагендерге кептеген алкилдейтін заттар, азот негіздерінін егіздері, кейбір биополпмерлер (нуклеин қышқылдары), алкалоидтар т. б. жатады. Мутациялар санын жүздеген есе үлкейте алатын мутагендерді супермутагендер деп атайды. Көбіне М. концерогенді және тератогенді болады. Көп елдерде жаңадан түзілетін химиялық қосылыстардық мутагендік касиетін тексеретін арнайы орындар құрылған.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Франциск І
Франциск І (François Ier) - 12.09.1494 - 31.03.1547 жылдары өмір сүрді. Франция королі (1515 жылдан), Валуа әулетінен шыққан. Франциск І-нің саясаты Францияны онан әрі орталықтандыруға және абсолюттік монархияға айналдыруға бағытталды. 1532 жылы Бретаньды қосты, Корольдық кеңесті басқарудың басты органы етті, провинцияларда бас мирасқорлардың қызметін енгізді. Италия соғыстарында (1494-1559) Мариньяно маныңда жеңіске жетіп (1515), Миланды алды. Франциск І өнерге қамқорлық жасады. Францияға Италиядан архитекторлар мен суретшілерді шақырды.
Өнерді қаржыландыруы
Франциск 1515 жылы таққа отырған кезде, Ренессанс Францияға келіп жеткен еді, сөйтіп ол өнер сүйер адам ретінде өнерге барынша қолдау көрсетті.
Франциск өз заманының көптеген суретшілерін қаржыландырды - олардың арасында Леонардо да Винчи мен Андреа дель Сарто бар. Тіпті Леонардо да Винчиды өмірінің соңғы жылдарын Францияда өткізуге көндірген. Да Винчи өзімен бірге Францияға Мона Лизаны алып келген, өзі қайтыс болғанннан кейін де Мона Лиза Францияда қалып кетті (әлі күнге дейін сонда тұр).
Дереккөздер
Санат:Франция императорлары Санат:Валуа Санат:Франция королдері
(948) Юкунда
(948) Юкунда — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1921 жылы 3 наурызда Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Астероид немістерде біршама таралған әйелдер есімімен аталды.
thumb|450px|center|Юкунданың Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Баньоне
Баньоне (Bagnone) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Масса-Каррара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1945 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 27 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 73 км² шамасында. Пошта индексі — 54021.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Монрой Сити (Миссури)
Монрой Сити (Monroe City) — Миссури штатының Монро округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 8.1 км². FIPS коды — 29-49394.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Монро округы (Миссури)
Регбиден Еуропа чемпионаты
Регбиден Еуропа чемпионаты (Rugby Europe International Championship) — 2016 жылға дейін Еуропалық Ұлттар кубогы (European Nations Cup)— Еуропада регбиден 2-3 деңгейлі ұлттық құрамалар арасында ең басты жарыс. Жарыстың ұйымдастырушы және басқарушы ұйымы Еуропа регби кеңесі болып табылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Еуропа біріншіліктері Санат:Регби
Во (Алье)
Во (Vaux) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,1 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1040 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Кіші Шамья
Кіші Шамья — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Мылва өзенінің оң жағалауынан 184 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Монтеш
Монтеш (Montes) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Алкобаса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 699 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,09 км² шамасында. Халық тығыздығы — 114,8 адам/км².
Сәлімгерей Қаратілеуов
Көрнекті Алаш қайраткері, Батыс Алаш орданың белсенді мүшесі Сәлімгерей Қаратілеуов 1887 жылы Орал облысы, Гурьев уезінде туған. Жасынан білімге құштар болды. Қазан төңкерісіне дейін Саратов қаласы маңындағы Марийнск ауылшаруашылық мектебін бітірді. Кейін Саратов ауылшаруашылық институтында оқыған. Ауылшаруашылық саласы бойынша мол білім алған қазақтың тұңғыш агрономдарының бірі.
Монтеш
Ауданның қамқоршысы — киелі Марта (Santa Marta).
Сәлімгерей Қаратілеуов
1917 жылы Ақпан төңкерісінен кейін Оралда қызмет атқара жүріп, уақытша облыстық қазақ комитеттерін құруға атсалысады. іскер, алғырлығымен козге түседі, ел алдында беделге ие болады. 1917 жылы сәуірде өткен бірінші Орал облысы қазақ съезінде Орал облысы қазақ комитетінің мүшесі болып қабылданды.Съез шешімімен бұрынғы бюрократтық басқару жүйесін халықтық басқару жүйесіне ауыстыру жолындағы күреске атсалысады. Екінші Орал облыстық қазақ съезінде облыстық қазақ комитеті мүшелерінің жиналысында жергілікті қазақ басқармасын сайлаушылардың қүрамына кірді. 1917 жылы шілдеде өткен бірінші жалпықазақ съезінде Орал облысынан Бүкіл ресейлік құрылтай жиналысына депутаттыққа кандидат болып белгіленді. Облыстық жер басқармасының мүшесі болды. Қаратөбеде өткен екінші Орал облыстық қазақ съезінде Х.Досмүхамедүлына қарсы топтың құрамында болып, «Ақ жол» ұйымына кіреді. 1918 жылы Мұстафа Шоқайды Темір, Жұрын арқылы Жымпитыға өткізу ісін ұйымдастырған. Кенжинмсн бірге Алаш орданың Торғай бөлімшесіне келіп, Алаш орда үкіметінің орталық комитетіндегі әскери кеңеске мүше болады. Алаш орда әскеріне елден адам жинау комиссиясының құрамында жұмыс істейді. 4-Торғай Алаш полкі құрамында отряд басқарды. Қостанай, Торғай далаларындағы ұрыстарға қатысады. 1919 жылы көктемде Торғай қаласындағы Амангелді Иманов басқарған Қызыл армия мен Алаш әскерлерінің бірлескен отрядына қатысады.
Монтеш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Сәлімгерей Қаратілеуов
1920 жылдың басында Орал қаласына келіп, кеңес қызметіне кіреді. Ол кеңес үкіметінің жергілікті жерлердегі ұйымдарын құру ісінде аса белсенді болды. 1920 жылы Орал губкомының құрамына еніп, жер басқармасының меңгерушілігіне тағайындалды.
1927 жылы Өлкелік партия комитеті бюросының шешімімен мемлекеттік жоспарлау комитеті, су-мақта шаруашылық секциясының меңгерушісі болады. 1928 жылдан бастап Темір ауылшаруашылық тәжірибе стансасының директоры болады. 1929 жылы НКВД қамауға алады. 1937 жылы қазақша ән айтқаны үшін «Алаш орда әнін шырқаушы ұлтшыл» деген айыппен тұтқындалып, 1938 жылы ақпанда атылады.
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы Санат:Тұлғалар
Порту-Гранди
Порту-Гранди (Porto Grande) — Бразилиядағы муниципалитет, Амапа штатында орналасқан. Оңтүстік Амапа мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Макапа экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13032 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4402 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,48 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Балшықты конус
Дереккөздер
Санат:Геология
Жолымбет
Жолымбет — Ақмола облысы Шортанды ауданындағы кент, Жолымбет кенттік әкімдігі орталығы. Іргесі 1932 жылы алтын кенішінің ашылуына байланысты қаланған. 1940 жылдан кент.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шортанды кентінен шығысқа қарай 49 км-дей жерде, Ащылыайрық өзенінің оң жағасында  орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 5218 адам (2583 ер адам және 2635 әйел адам) болса, 2009 жылы 4258 адамды (2118 ер адам және 2140 әйел адам) құрады.
Кәсіпорындары
«Қазақалтын» кен байыту комбинатының басқармасы, алтын өндіретін кеніш, кен байыту фабрикасы, техникалық қызмет көрсету стансасы және тігін фабрикасы жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
3 бала бақша, 2 орта мектеп, 1 мектеп-интернат, музыка мектебі, мәдениет үйі, 3 кітапхана, аурухана, кинотеатр, тұрмыстық қызмет үйі, 5 спорт залы, 1 асхана, 20-дан астам сауда мекемелері бар. Екінші дүниежүзілік соғыстың құрбандарына ескерткіш орнатылған. Тұрғындары Астана, Көкшетау, Степногорск қалаларымен, Шортанды кентімен, т.б. елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Шортанды ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан кенттері
Варрэн (Коннектикут)
Варрэн (Warren) — Коннектикут штатының Litchfield округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1361 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 71.5 км² шамасында. FIPS коды — 09-79510.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Қазақ ССР тарихы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 4532
NGC 4532 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан IBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4532 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41811, UGC 7726, MCG 1-32-103, ZWG 42.158, VCC 1554, IRAS12317+0644.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Лависc
Лависc Эрнест (17. 12. 1842, Нувьон-ан-Тьераш, —18. 8. 1922, Париж) — француздың бурж.-либералдық бағыттағы тарихшысы. 1892 ж. Француз академиясының мүшесі. 1865 ж. Қатардағы жоғары мектепті (ҚЖМ) бітіргеннен кейін Франция лицейлерінде сабақ берді. 1888 жыл-дан Сорбонна профессоры, 1892 ж. ака-демик. 1904—19 ж. ҚЖМ директоры. Л. Германия, Франция тарихын зерт-теді. Ол Франция жоғары мектепте-ріне реформа жасап, Германиядағы білім беру тәжірибесін пайдалануды қолдады.
Шығармалар
Всеобщая история IV столетия до нашего времени, т. 1—8, М., 1897— 1903.
Педара
Педара (Pedara) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 397 адамды құрайды. Халық тығыздығы 528 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 95030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Қыша майы
Қыша майы, қыша өсімдігінің тұқымынан алынады, сұйық, сары түсті. Қату t –80°С-тан –170°C-қа дейін, иод саны 92 – 123, сабындану саны 170 – 184. Суда ерімейді, органик. еріткіштерде (төмен спирттерден басқа) ериді, тотығуға, ұзақ уақыт сақтауға төзімді. Құрамында организмге өте пайдалы 0,5% стеарин, 0,2% пальмитин, 22 – 30% олейн, тағы басқа қышқылдар бар. Оны қыша тұқымын сығу арқылы алады. Қыша майы нан пісіру, кондитер, консерві және сабын өндірісінде кеңінен қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Өсімдік майлары
IC 5349
IC 5349 — Sculptor шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 5349 Санат:Sculptor (шоқжұлдыз)
Хабалойяс
Хабалойяс (Jabaloyas) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Альбаррасин ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 81 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 61.63 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Друздар
Дүрзілік- асыра сілтеуші шииттердің топтарының бірі. Шиғаның исмаилия бөлімінен пайда болған. Фатими халифаларынан әл-Хаким би Амри-Лләһ әл-Мансур бин әл-Азиз би-Лләһтің уәзірі Хамза бин Әли тарапынан кұрылған. Дүрзи жазушыларының көзқарасы бойынша әл-Хаким халифа болғаннан кейін батыни мағынада Аллаһтың бір екендігі және ғаламдық сипатын тарату мақсатында жан-жаққа елшілер (дай) жіберген. Үш жыл ішінде 7 адам тарапынан жүргізілген үгіт жұмыстары жаңа бір кезеңге ие болған. Яғни, әл-Хаким би Амри-Лләһ келе-келе илаһ мәртебесіне жетіп, жаңа бір мазһаб шығарған. Хамза адамдарды хақ жолға шақырып, Аллаһтың бір екенін түсіндіре бастаған. Рухани және зейіндік жаңа дәуірдің басталғанын, ол үшін ғибадаттарға қажеттілік жоқ екенін айтқан. Бір жағынан елшілердің үгіт жұмыстары жүріп жатса, екінші жақтан Нештекин (Ануштекин) әд-Дурзи деген біреу шыққан. Бұхаралық түрік болған Анунггекин 1016 жылы Мысырға келіп, әл-Хакимнің аты мен көзқарастарын өз пайдасына имам болу үшін үгіт құралы ретінде қолданған. Нәтижесінде, әл-Хаким мен халықтың карсылығына кездеме де, өз жолынан таймаған. Жүргізген әрекеті «Дүрзілік», ал өзіне бағынғандар «дуруз» деп атала бастады. Хамза ибн Әлидің және көпшіліктің қарсылығына кездескен дүрзілік әрекеті жасырын түрде жүргізілген. Дүрзилер кресшілер жорығы кезінде франктармен бірге болса да, бөлінуден құтыла алмаған. Тейм аймағы, Сайда, Шам, Бейрут, т.б. жерлерге тараған дүрзилер, әсіресе Явуз Сұлтан Селим дәуірінен бастап Осман мемлекетінде саяси және әскери мәселелер тудырған. XVI ғасырдан бастап Оңтүстік Сирияға (қазіргі Джәбәл әд-Дурузға) келіп, Ливия мен Иорданияға дейінгі территорияға таралған. Қазір дүрзилер Ливия, Сирия, Палестина және Иорданияда өмір сүруде. Дүрзилердің жалпы санының 0,5 млн. екендігі айтылады. Дүрзилердің рухани көсемдері "Шейх әл-Әһл" деп аталады. Дүрзилердің жеке жұмыстары мен мәселелерін шешетін діни соттары және 3 адам тарапынан басқарылатын үлкен мәжілісі бар.
Көзқарастары
Сенім негіздері жағынан Исламға жатпайтын дүрзи жамағаты діни жақтан ақылдылар және надандар болып екіге бөлінеді. Дүрзіліктің сенім негіздеріне: әл-Хаким би Амри-Лләһті тәңір деп білу; Хамза бин Әлиді әмір деп қабылдау; шекті (худуд) және жеті негізді білу жатады. Бұлар қабылданбаған жеті діни қағиданың (кәлима шәһәдат, намаз, ораза, қажылық, зекет, жиһад және уәлает) орнына қойылған жеті өсиет болып табылады. Зерттеушілер анықтамаларына қарағанда, Дүрзілік сенімдерінің түбірі Ислам сенімдерінен шыққанымен, толығымен Яһудилік, Христиандық, Манихеизм көзқарастарынан ықпалданған философиялық анықтамаларға сүйенгені байқалады. Дүрзіліктің көзқарасы бойынша шынайы илаһи білімге жеткен мүміннің ғибадатқа мұқтаждығы жоқ. Астарлы мағынаға да бағыну керек емес. Діни үкімдер мен дәлелдердің ешқандай мағынасы жоқ. Хамза бин Әлидің көзқарастары мен бұйрықтары маңызды орынға ие. Сондықтан олар сенім мен ғибадат негіздерін батыни және философиялық жағынан анықтайды. Шаһадат сөзінің алғашқы (сабық) және кейіннен келген нәрсеге (тали) дәлел екендігін, Исламның иман есігі болып саналатынын, намаздың Аллаһқа жақындататын ғибадат екендігін, оразаның хақ жолға шақыру мағынасында түсінілетінін, ал кажылықтың қағбаны зиярат етуге сүйенетін ғибадат екендігін теріске шығарды. Ақырет, жұмақ, тозақ, көк (аспан), орын (күрсі), есеп және жаза толығымен осы дүниедегі нәрселер болып табылады. Ал қиямет күні болса, Хамза бин Әлидің өзіне сенбейтіндерге қарсы тұруы болып табылады. Дүрзіліктің сенім және ғибадат түсініктері жағынан Исламға қатысы азайған мазһаб екендігі байқалады. Ислам негіздерін еш қабылдамайды немесе бұзып, өзгертеді.
Дереккөздер
Санат:Ислам
Мокшанка
Мокшанка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пьяна өзенінің оң жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Марк Юний Брут
Дереккөздер
Санат:Ежелгі Рим мемлекет қайраткерлері
Буру
Буру (Pulau Buru — Буру арала) — Индонезия ның құрамына кіретін Молукск тобының Малай архипелагына жататын арал. олтүстіктен Серам және Батыстан Банда атты Тынық мұхит теңіздерімен толығады Шығыстағы Манипадан алшақтатылған және Серам және Амбон. Ауданы — 9505 км2, халық саны (мамыр айы бойынша 2012 жылғы) — 206 840 адам.
Этноконфессионалды халықтың құрамы өте алуан түрлі. Шамамен оның халық құрамы теңдей Явадан келген байырғы халықтардың қоныс аударушылар өкілдері және Индонезияның басқа аралдарынан шыққанддар. Сондай-ақ шамамен ислам және христиан діндері бойынша теңдей бөлінеді. сондықтан әртүрлі наным сенімдер бар.
Санат:Индонезия аралдары Санат:Молукка аралдары Санат:Малуку
Меркегем
Меркегем (Merckeghem) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59397, пошта индексі — 59470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 578 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Железный (Тюртека тармағы)
Железный — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тюртек өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Есенғали Қасаболатов
Есенғали Қасаболатов (Орал облысы, Калмыков уезі, Құрайлы болысының № 8 ауылында (қазіргі Ақжайық ауданы Антоновка ауылы) - 26.02.1938, Алматы) - Алаш  қайраткері, дәрігер.
Осындай лауазымды жүмыстар атқарған Е.Қасаболатов кеңес үкіметіне бәрібір жақпайды. Жақпағанда оның іскерлігі емес, халыққа қамқор, ұлтына жанашыр пиғылы ұнамайды. 1937 жылдың 29 тамызында Алматы қаласында тұтқынға алынып, 1938 жылы 26 ақпанда ату жазасына кесілді.
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданында туғандар Санат:26 ақпанда қайтыс болғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Орал реалдық әскери мектебі түлектері Санат:Саратов мемлекеттік медицина университеті түлектері Санат:Орал губерниялық революциялық комитетінің төрағалары Санат:Қазақстан революционерлері Санат:Қазақ ұлттық медицина университетінің ректорлары Санат:КСРО-да қуғындалғандар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар
Дарсонвализация
Дарсонвализация . Жиілігі, кернеуі жоғары, бірақ күші болмашы физиотерапевтік электрмен емдеу тәсілдерінің бір түрі.
Дереккөздер
Санат:Физиотерапия Санат:Электрлік
Безенштедт
Безенштедт (Beesenstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Заале ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1266 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 17,58 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 88 035. Муниципалитеттің басшысы — Михель Гайте.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Жолым үй
Жолым үй – киіз үйдің бір түрі.
Ұзақ сапар немесе жорық кезінде тігіледі. Жолым үй тез тігуге қолайлы, киіз үйден жеңіл, кішірек келеді. Онда уық пен шаңырақ қана болады. Шаңыраққа уық шаншып, үстіне туырлық жабады. Ал Орынбор қазақтары тұрмысында пайдаланылған жолым үй үш қанаттан аспайды, оның керегесі сирек орнатылады, түзу уықтары шаңыраққа шаншылмай, басы түйістіріліп байланады да, үстіне туырлық жабылады.
Дереккөздер
Санат:Киіз үй
Ұзақбай Тастанбекұлы Шәкеев
Шәкеев Ұзақбай Тастанбекұлы (1953 жылы туған) – қызметкер. «Қаражон» ЖШС-нің директоры (1991). Тұқым өсіруші агрономнан шаруашылықтық бастығына дейінгі еңбек жолынан өткен. Кәсіпорынның материалдық-техника базасын нығайтуға, әлеуметтік  жағдайына, жастармен жұмыс, спортты дамытуға, қайырымдылық көмек көрсетуге, ауылды көгалдандыру мен тазалау жұмыстарына көп көңіл бөледі. Осы жылдар ішінде құрылыс цехы, 40 трактор мен автомобильдерге арналған жылы тұрақ, бір бөлмелі 10 пәтер, монша салынып, қолдануға берілген. «Құрмет» орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қажы Бекташ Уәли
Бекташ, Хаджи Бекташ Уали Нишапури Хорасани (1209, Нишапур- 1271) — бектешия сопылық бауырластығының негізін қалаушы, түркілер арасынан шыққан діндар ғұлама. Аңыз бойынша, ол Қожа Ахмет Ясауидің шәкірті (немересі деп те айтылады) саналады.
Ұстазы оған «Рум еліне барасың» деп бата берген. Сондай-ақ Бекташтың ұстаздары ретінде Лұқман Пәренде және Баба Илмас-и Хорасанидың аттары айтылады. Бекташ Ясауи ілімін жалғастырып, Орталық Азия мен Кіші Азияның (Анадолы) рухани байланыстарын нығайтуға үлес қосқан.
Шыңғыс хан империясы кезінде Хорезм, Мауереннахр өлкелерінің тұрғындары мен көшпелі түркі тайпаларының бір бөлігі оңтүстік бағытқа ауа көшкені белгілі. Сол кезде Бекташ Хорасан (Иран) мен Әзірбайжан арқылы Анадолы жеріне қоныс аударады. Мұнда әулие атанып, қарапайым халық арасында зор беделге ие болады. Бекташтың көзқарасы мен өмірбаяны жайында бізге толық жеткен жоқ. Жалпы, Ясауи ілімін қаландария жолын ұстанушылардың және шииттердің кейбір идеяларымен ұштастырған.
Дереккөздер
Санат:1209 жылы туғандар Санат:Нишапурде туғандар Санат:1271 жылы қайтыс болғандар Санат:Түркияда қайтыс болғандар Санат:Иран сопылары Санат:Бекташтар Санат:Ислам дінтанушылары Санат:Рум сұлтандығы
Зауқа
ЗАУҚ-(а) - Рухани ләззат. Хаққа хәл арқылы куә болудың, яғни танудың бірінші дәрежесін  зауқ дейді. Сопы Құдайлық ақиқаттарды тікелей рухани тәжірибесі арқылы басынан өткізген хәлі.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Байланысы жоқ грунт
Байланысы жоқ грунт-бөлшектер арасындағы байланысы әлсіз болғандықтан қозғауға өте аз карсылық білдіретін топырақ.
Дереккөздер
Санат:Геология
Барахаевка
Барахаевка — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Аскин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 152 адамды құрады. Пошта индексі — 452880, ОКАТО коды — 80204804002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Әлеуметтік ауытқулар
Әлеуметтік ауытқулар - ұқсас әлеуметтік жағдайларда белгілі бір бұқаралығымен, тұрақтылығымен және жайылушылығымен сипатталатын әлеуметтік нормалардың бұзылуы. Әлеуметтік нормалардан ауытқу, нақтылы өмір жағдаяттары мен белгілі бір мінез-құлықты ұйғаратын немесе оған тиым салатын әлеуметтік нормалар арасындағы, басқа жолмен субъектің позициясынан шешілмейтін қарама-қайшылықтардың пайда болуымен байланысты.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтік психология
Мұхаммед Башшаро мазары
МҰХАММЕД БАШШАРО МАЗАРЫ
МҰХАММЕД БАШШАРО МАЗАРЫ – ортағасырлық сәулет өнерінің ескерткіші. Зеравшан өзені бойындағы сопы әулие Мұхаммед Башшароның (8 – 9 ғасырларда өмір сүрген) құрметіне 11 – 12 ғасырлар шамасында салынған. Тәжікстан Республикасы, Пенжікент қалсынан 25 км қашықтықтағы Мазари Шариф мекенінде орналасқан. Үш бөліктен тұратын мазардың аум. 2515,5 м. Орт. зал және екі бұрыштық бөлме бар. Құрылыстың орт. бөлігі оңт.-батысқа қарай созылып, кішігірім бөлмемен жалғасқан. Онда жер асты мешіті (қылует) мен шағын бөлме орналасқан. Ол бөлмеде шикі саз балшықтан өрілген михраб орналасқан. Мазардың орт. бөлігі шаршы тәріздес салынып, жоғ. жағы орт. күмбезбен қапталған. Күмбездің жалпы диам. 7,6 м. Күмбез үшкірлене өріліп, сегіз қырлы тақтайша таспен аяқталған. Орт. залдың қабырғаларында ішкі ойықтар кездеседі. Қабырғадағы ойықтар, қызыл кірпішті “шырша тәріздес” қалау тәсілі бойынша жасалынған. Орт. залдың екі қанатында кіші көлемдегі бөлмелер орналасқан. Ол бөлмелер орт. залмен “Г” әрпі тәріздес жолдар арқылы байланысқан. 11 – 15 ғ-ларда М. Б. м-на көптеген өзгертулер енгізіліп, қосымша құрылыстар салынды. Мазар әр түрлі тас тақтайшалармен безендірілді, мешіттік қызметтегі бөлмелер қосылды. Қосымша құрылыс жүргізілген жылдар құрылыста аталып отырды. Сондай мерзімнің бірі – 1342 – 43 жылдарға сәйкес келеді.
Сыртқы сілтемелер
МҰХАММЕД БАШШАРО МАЗАРЫ
Пайдалан?ан ?дебиет
1. ?аза? энциклопедиясы, 6 том.
Толы?тыру
Санат:Кесенелер
Күлше қыз-Назымбек
Күлше қыз-Назымбек жыры – ғашықтық жыр. Алғашқы нұсқаларының бірі 1935 жылы «Әдебиет майданы » журналында жарияланған. Шығарманың оқиғасы Қырымда және Орманбет ноғайлары арасында өткен делінеді. Жыр мазмұнында қырық сан Қырым жұртында Жаныс атты асқан бай болғандығы айтылады. Мал бағатын жер-су үшін болған бір қақтығыста адам өлімі болып, Жаныс он сан ноғай еліне көшіп келеді. Осы елдің ханы Асылбекпен қанаттас қонады. Қатар отырғандарында Жаныс пен Асылбектің әйелдері жүкті болады. Жаныстың әйелі қыз туып, атын – Күлше, Асылбектің әйелі ұл табады да, атын – Назымбек қояды. Екеуі құда болады. Көп ұзамай Асылбек қайтыс болып, Жаныс Қырым жұртына қайта көшіп кетеді. Жыр осы екі жастың адал махаббаты жолында бастан кешкен қиындықтарын арқау еткен. Қазақстан ғылым академиясының Әдебиет және өнер институтының Қолжазбалар қорында «Күлше қыз-Назымбек» жырының бірнеше нұсқасы сақталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ жырлары
Өту
Өту (Проcачивание) — сарбаздардың, жеке топтардың немесе жаяу әскер (мотожаяу әскер), әскери десант немесе аэромобильді әскерлердің қарсыластың орналаскан жеріне жасырын енуден тұратын әскерлердің іс-әрекет тәсілі. Өту қарсыластың маңызды объектілерін (тірек пунктін, өткелін, ракеталык қондырғысын, басқару пунктін, қару-жарақ қоймасын және с. с.) басып алу және ұстау немесе жою, барлау жүргізу, торуыл кұру, карсыласты титықтату мақсатында шабуылдау үшін колданылады. Өту үшін ең қолайлы жерлер жабық таса жерлер, орман-тоғай және тау жоталары болып саналады. Қарсылас әскерлерінін бәлімдері мен бәлімшелерінің арасында арақашыктық болған жағдайда жайылма ұрыстық реттер мен ұрыстык кимылдар өту үшін қолайлы болып шығады. Қарсыластың тылына жеке ұшақтармен (тікұшақтармен) өтетін әскери десанттык және аэромобильдік бөлімшелер (топтар) әр жерге түсіп, соңынан керсетілген ауданға шығады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
(950) Аренса
(950) Аренса — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Лиственничная (Шегмас тармағы)
Лиственничная — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шегмас өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
(950) Аренса
Оны 1921 жылы 1 сәуірде Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Ол астероидты өзіне көп көмектескен Аренстер жанұясының құрметіне орай атады.
Лиственничная (Шегмас тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Көксу өзені
Көксу – Балқаш алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жетісу облысының Ескелді, Көксу аудандары жерімен ағып өтеді. Ұзындығы 205 км, су жиналатын алабы 4670 км2.
Бастауы
Бастауын Жетісу Алатауындағы Басқан мұздығының оңтүстігінен алып, Көксу темір жол станциясында тұсында Қаратал өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Қараарық пен Қазан бастауларының қосылған жерінен Көксу аталады. Жоғарғы бөлігінде тар шатқал арасымен өтеді. Арнасының жағасы тік, биіктігі 4 м-ге жетеді. Су жайылмасының ені 5 – 10 м-ден аспайды. Ағысы қатты, суы мол. Жылдық орташа су ағымы Көксу а. тұсында 37 м3/с. Өзен суы шабындықтарды суландыруға, егін, бау-бақша суғаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы өзендері Санат:Көксу ауданы өзендері Санат:Балқаш су алабы
(950) Аренса
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Бәйтерек ауданы
Бәйтерек ауданы — Батыс Қазақстан облысының солтүстік бөлігіндегі әкімшілік бөлініс.
Географиялық орны, жер бедері
Аудан облыстың солтүстік бөлігінде орналасқан, 1939 жылы құрылды, 1997 жылы аудан құрамына Приурал ауданы енді. Аумақ бедері оңтүстігінде өзен, сайлар және құрғақ аңғарлар кесіп өтетін және солтүстігінде 100 және одан аса метр биіктікті құрайтын толқынды жондары бар (Үлкен Сырт сілемінің суайрығы) ойпатты жазықтан тұрады. Орталығы – Перемётное ауылы. Ауданның жалпы көлемі - 7,4 мың шаршы шақырым.
Халқы
2020 жылдың басында тұрғындар саны 58595 адамды (29245 ер адам және 29350 әйел адам) құрады.