cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.
Патша үкіметінің осы және басқа жарлықтарының нәтижесінде «мәңгілік қоныс» аталатын ішкі жаққа көп қазақтар келді, мысалы, Левшиннің деректері бойынша, ХVІІІ ғасырдың аяғынан 20-жылдарының соңына дейін ішкі жаққа түрлі орындарға 12000 үй көшкен. Ал, Ж.Қ. Қасымбаевтың мәліметі бойынша, тек 1799 жылы Ертістің оң жағалауына Орта жүз қазақтарының 15 мыңдай отбасы көшкен. Патша үкіметі жаңа бұратана қазақтардың легін инталандыру үшін ішкі жаққа келудің азды-көпті жеңілдік жағдайларын туғыза бастады. Мысалы, 1808 жылы отырықшы болғысы келген қазақтарды шаруа қоныстарына, ең алдымен мұсылмандар тұратын жерлерге орналасуына рұқсат етілді.
Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген құрылысшысы
Кәсіпорындарда, мекемелер мен ұйымдарда ең кемі 10 жыл мінсіз жұмыс істеген, өндіріске ғылымның, жаңа техниканың жетістіктерін, еңбектің озық әдістерін енгізу негізінде өндірістік тапсырмаларды орындауда, еңбек өнімділігін арттыруда, құрылыстың сапасын жақсартып, оның құнын кемітуде және құрылыс материалының өзіндік құнын кемітуде табыстарға ие болған құрылыс ұйымдарының бөлшектерін жасайтын кәсіпорындардың қызметкерлеріне беріледі. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен 13.08.1960 ж. бекітілген. Бұл атаққа 1050 адам ие болған (1987), оның ішінде 14-і архитектор.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан марапаттары Санат:Қазақстан құрылысшылары
ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы – ХІХ ғасырдың басында Ертістің оң жағалауына көшу.
Әрине, патша үкіметінің қазақтарды отырықшы өмір салтына бейімдеуге бағытталған шаралар ешқандай нәтиже бермеді, далалықтар еркіндігін ештеңеге айырбастамады. Үкімет оны ХІХ ғасырдың жиырма жылдығының басында 1812 жылы ген.-губ. Пестель қазақтардың Сібір шегіне негізінен малды қыстатуға баратынын, ал жазда жайлауға көшіп, егін шаруашылығымен айналыспайтынын анықтағанда түсінді. Н.Е. Бекмахановтың деректері бойынша ХІХ ғасырдың 20-жылдарының өзінде тек Омбы, Петропавловск, семей және Өскемен ішкі округтарында 76802 қазақ тұрған.
Дегенмен «Устав о сибирских киргизах» күшіне кірер алдында патша үкіметі қазақтарға берілген жеңілдіктер мен артықшылықтарды шектей бастайды. 1812 жылы бұратана қазақтарға қатаң белгіленген жер бөлу, бірақ оның шекара шебінен 30 версттен аспауы, сонымен бірге шаруаларға, қазақтар мен заводтарға бөлінген жер болмауы жөнінде нұсқау түседі.
Артур Ахляйтнер
Артур Ахляйтнер (1858-1927 жылдар) – неміс жазушысы.
Штраубинг қаласында туған. Зальцбург университетінде білім алады. Содан кейін Еуропаға саяхат жасайды. Саяхат кезінде жазған шығармалары неміс газет-журнал беттерінде жарияланады. «Süddeutsche Presse» газетінде тілші болып жұмыс істейді. Оның шығармалары бүкіл Еуропаға кеңінен танылады. Мюнхенде қайтыс болған.
Дереккөздер
Санат:Германия жазушылары Санат:1858 жылы туғандар Санат:1927 жылы қайтыс болғандар
Чешаир (Коннектикут)
Чешаир (Cheshire) — Коннектикут штатының New Haven округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Хайтахун Таширов
Таширов Хайтахун (15. 3. 1902, Қырғыстан ССР-і, Ош облысы, қазіргі Қарасу ауданы, Ача Мазар селосы, - 10. 2. 1963, Қызыл- Шарқ селосы.)- колхоз құрылысының ұйымдастырушыларының бірі. Соц. Еңбек Ері атағын 2 рет (1951, 57) алған. 1944 жылдан КОКП мүшесі. Қарасу ауданы, «Қызыл-Шарқ» к-зына бірінші мүше болды. 1937 ж. осы колхоздың председателі болып сайланды. Ташировтың басшылығымен колхоз өндірістік жоғары көрсеткіштерге жетті. Мақтаның әр гектарынан 1956 ж. 34,2 ц өнім жинады. Қырғыз ССР-і Жоғарғы Советінің депутаты. Қырғыз КП 11-съезінде делегат. Таширов 5 рет, Ленин орденімен, Еңбек қызыл ту ордені және бүкілодақтық ауыл шаруашылығы көрмесінің Үлкен Алтын медалымен және басқа да медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Екі мәрте Социалистік еңбек ерлері Санат:1902 жылы туғандар Санат:1963 жылы қайтыс болғандар
Үлгенбай
Үлгенбай - қазақтың белгілі әнші - композиторы, ақын. ХІХ ғасырдың 30-90 жылдары өмір сүрген. Прогресшіл көзқарастағы ақын өзінің әндерінде халқына деген сүйіспеншілігін айқын көрсетіп, оның тағдырын, болашағын жырлады. Қайғы мен қасірет шеккен қазақ халқына ертең бақытты, шаттық өмірге, қуанышты күндерге жетесіңдер деп үн қатты. Орыстың этнографы Александр Ивановский "Русские ведомости" газетінде жарияланған "Қырғыз (қазақ) әншісі Үлгенбайдың қазасы" деген мақаласында оның асқақ дауысты әншілігін, өнерін аса жоғары бағалаған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:XIX ғасырдағы қазақ ақындары Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер
Жаңажол (Шал ақын ауданы)
Жаңажол — Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы ауыл, Жаңажол ауылдық округі орталығы.
Қия, ұя
Қия, ұя. «Қызын қияға, ұлын ұяға қондыру» фразеологизміне «Қазіргі түсіндірме сөздікте»— бала шағасы өсіп, ер жетті, отау тікті деген анықтама берілген. «Менің сегіз балам бар, ұлым ұяға, қызым қияға қонды» (С. Талжанов, Адам тур.). Осы фразадағы «ұя», «қия» сөздері алғаш қандай мағынада қолданылғанын білу өте лазым. Қазіргі тілімізде «ұя» да, «қия» да жеке тұрып жиі қолданылатын сөздер қатарына жатады. Алайда, мына тұрақты тіркесте сол сөздердің түпкі мағынасының лебі еседі. Біздің шамалауымызша, екеуі де түркі тілдеріне меншікті, төл сөздер. Уақыт өтіп, қоғам дамуымен байланысты сөздер де мағына жағынан талай тарихты басынан өткізгенге ұқсайды. Хакас тілінің дерегі бойынша: хыя — шет жақ, басқа жақ. Ертеде түркі тілдерінде, оның ішінде қазақ тілінде жиі қолданылған осы сөз мағынасы, қазір мына сияқты тұрақты сөз тіркесінде сақталған дей аламыз. Мұның езі ой шеңберіне де сиымды. Өйткені ерте кезде қыз баланың ез төркінінен жырақ, алыс жақтан (тұрмысқа шығып) қоныс тебуі заңды құбылыс «Ұя» сөзінің қазіргі біз білетін «құс паналайтын орын», «аң жатағы болған апаннан» басқа (өте ертеде) ерекше мағынасы болғандығын көне түркі жазба ескерткіштерінен табу қиын емес. Енисей бойынан табылған жазуда: «уйа — туыс, ағайын (ДТС, 607). Ақылға салсақ, бұл да сенерлік мағына — ұл бала, көп/ жағдайда, үйленіп, отау тіккенде де өз туыс, ағайындарының ара- сында қала бергендігі, ерте кезден мәлім. Фразадағы көне сөздерді бізге түсінікті жаңа тұлғамен ауыстырсақ та, мағынасы өзгермейтіндігіне көз жетеді. Демек, «ұлын ұяға, қызын қияға қондыру»— «ұлын туыс, ағайын ортасына, қызын шетке қондырды» дегенмен бірдей. Сөз болып отырған тұрақты тіркеске мағынасы жағынан кейде жақын, кейде қарама-қарсы (антоним) — «ұлын ұрымға, қызын қырымға» сияқты фраза да бар. Ол туралы сәл кейін әңгіме болмақ.
Жаңажол (Шал ақын ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сергеев қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 736 адам (355 ер адам және 381 әйел адам) болса, 2009 жылы 493 адамды (246 ер адам және 247 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шал ақын ауданы елді мекендері
Морас
Морас (Moraas) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Людвигслуст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 480 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 54 076. Муниципалитеттің басшысы — Эрвин Конрад.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Монтемайор-дель-Рио
Монтемайор-дель-Рио (Montemayor del Río) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 305 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,30 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 87 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Токантиния
Токантиния (Tocantínia) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Порту-Насиунал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 927 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 601,587 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,3 адам/км².
Жақсүйексіздер
Жақсүйексіздер немесе Агнаттар (Agnatha) — суда тіршілік ететін төменгі сатыдағы хордалы жануарлардың бір тобы. Бұлар - иектері жоқ, танауы сыңар, төменгі сатыдағы омыртқалы жануар. Бұлар кебінесе силур және девон дәуірлерінде тіршілік еткен. Осы күні сақталып қалған түрлері — дөңгелекауызды балықтар тобындағы жылан балықтар мен миксин балықтар. .
Жақсүйексіздерде ішкі қаңқаның тіректік қызметін атқаратын және өмір бойы сақталатын арқа желісі болады. Жақсүйексіздердің жақ сүйектері мен жұп жүзбе қанаттары болмайды. Иіс сезу өзегі сыртқа бір ғана танау тесігі арқылы ашылады. Есту мүшесі тек ішкі құлақтан ғана тұрады, онда екі (кейде бір) жартылай иірімді өзектер болады. Желбезек тесіктерінің саны 7 — 20 жұп болып, олардың ішкі тесіктері тыныстық түтікке, ал сыртқы шеті тікелей жеке-жеке тесік болып денесінен сыртқа ашылады. Желбезек тесіктерінің арасында шеміршектен тұратын қаңқасы торланып жатады. Жақсүйексіздердің ертеде тіршілік еткен түрлерінің қазба қаңқа қалдықтары кембрийден девонның соңына дейінгі аралықта Ұлыбритания, Норвегия, Германия, АҚШ, Қытай, Аустралия, Ресей жерлерінен табылған. Дене тұрқы бірнеше см-ден 1 м-ге жеткен. Денесі ұршық тәрізді, кейбір түрлері жалпақ пішінді болған. Олар тұщы суда, теңіз жағалауында тіршілік еткен. Жақсүйексіздердің ертеде тіршілік еткен түрлерін бір танаулылар, қос танаулылар деп екі класқа топтастырады.
Дереккөздер
Санат:Жақсүйексіздер
Байдаковка
Байдаковка — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Нигматуллин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 203 адамды құрады. Пошта индексі — 452117, ОКАТО коды — 80202843002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
IC 5222
IC 5222 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68993, ESO 109-6, FAIR 193, AM 2226-655, IRAS22263-6555.
Сыртқы сілтемелер
IC 5222 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Ферден (аудан)
Аудан 11  елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония аудандары
Ричард Аллен
Ричард Джеймс Аллен (Richard James Allen) — үндістандық көгалдағы хоккейші, үш дүркін Олимпиада (1928, 1932, 1936) чемпионы. Үндістан көгалдағы хоккейй құрамасы сапында қақпашы позициясында ойнаған.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша көгалдағы хоккейшілер Санат:Үндістан көгалдағы хоккейшілері Санат:Үндістан көгалдағы хоккей құрамасының ойыншылары Санат:Үндістан Олимпиада чемпиондары Санат:Көгалдағы хоккейден Олимпиада чемпиондары Санат:1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1932 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Ягёль
Ягёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бур-Кем өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Целлофан
right|thumb|150px|iстеп шығылғаны целлофанның пакетi right|thumb|150px Целлофан — мөлдір, түссіз немесе боялған жұқа, жасанды материал. Ол вискозаны ұзын, жіңішке саңылау арқылы өткізгеңде алынады. Негізінен, азық-түлік, парфюмерия, фармацептика, галантерея бұйымдарын орау үшін қолданылады.
Дастарқанға жабылатын алғашқы Ц. 1911 ж. алынған. 1927 жылдан жетілдіріліп, ылғал өткізбейтін болды. Целлофан вискозаны ұзын, жіңішке саңылау арқылы өткізгенде алынады (қ. Вискоза). Целлофанға ылғал өткізбейтін қасиет беру үшін кей жағдайда оған нитроцеллюлозалық сыр жағады. Целлофанның жұқалығы 0,02 мм шамасында болады. Ол негізінен азық-түлік, парфюмерия, фармацевтика, галантерея бұйымдарын орау үшін, т.б. қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Целлюлоза Санат:Пластмассалар
Красная Горка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Красная Горка — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Рассвет ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Бескөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 487 адам (240 ер адам және 247 әйел адам) болса, 2009 жылы 416 адамды (201 ер адам және 215 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Қазақ ССР-інің халық жазушысы
Дереккөздер
↑Қазақ КСР 4 томдық қысқаша энциклопедия./Бас редактор Р.Н. Нұрғалиев;Алматы; Қаз.Сов. Энциклопед. Бас. редак. 1989 ISBN 5-89 800-009-7
Санат:Атақтар
Айнымалы-кортеждері бар хабарлamалық есептеу
Айнымалы-кортеждері бар хабарлamалық есептеу (Реляционное исчисление с переменными-кортежами; relation calculus on tuples) — формулаларында айнымалылар ретінде қатынастар кортежі пайдаланылатын хабарламалық есептеу.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Алабұлбұл
Алабұлбұл немесе Қырқылдақ торғай (Luscinia svecica) — сайрауықтар туыстасына жататын құс. Туыстың жалғыз түрі - (кейде бұлбұлдар туысына жатқызады).
Сырт пiшiнi
Дене тұрқы 15 см, қанатының ұзындығы 65—79 мм. Арқасы, қанаты қара ңоңы]і, құйрығы қоңыр қа-ра, маңдайы, көзінің айналасы, тама-ғы ақ, жемсауы кок тұсті. ¥ясын жерге жасап, 4—7 жұмыртқа салады. 13 - 15 күнде балапан басып шығарады. Қырқылдақ торғай осімдік жемісі және насекомдармен қоректенеді. Жақсы сайрайтын құс. Аталықтарының көктемде алқымының түсі көгілдір сарғыш немесе ақшылт дақтарымен - күзде - ақшылт болады.
Таралуы
Қырқылдақ торғай Солтүстік Еуропа, Оңтүстік Азия, Африкада, Ресейде батыс шекарадан Чукоткаға дейін (шөлді жерлерде кездеспейді), ңалың бұталы, өзен, көл жағаларында, таулы жерлерде 3500 м биіктікке дейін таралған. Қазақстанда Орал, Ырғыз, Шу, Іле, Қаратал өзендері және Алакөл алқабында кездеседі.
Мекендеуi
Еуразияда таралған; ТМД-да - Солтүстік-те орман тундыраға дейін- Оңтүстігінде тау және қырға дейін - елдің оңтүстігіне дейін таралған. Жыл құсы. Бұташалы жерлерде- батпақты - суаттардың жағалауы маңдарында кездеседі. Аталықтар дыбыстап жоғары көтеріледі де - қанаты мен құйырығын жая жерге төмендейді.
Қоректенуі, көбеюі
Ұяларын жерге салады. Жәндіктермен - күзде жемістерді жеп қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Бұлбұлдар
Александрия мектебі
Дереккөздер
thumb|150px| [[Эратосфен Кирендік ]] thumb|150px|left| [[Филон Александриялық ]] thumb|150px| [[Архимед ]]
Сілтемелер
Санат:Александрия мектебі Санат:Лингвистика Санат:Александрия Санат:Антикалық философия
Жәрмеңке (ауыл)
Жәрмеңке — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Сайқын ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Суоты
Суоты (Agrostis) – астық тұқымдасына жататын, жабайы өсетін дәнді дақылдардың бірі, шөптесін өсімдік.
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы Санат:Дәнді дақылдар
Жәрмеңке (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 23 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 428 адам (220 ер адам және 208 әйел адам) болса, 2009 жылы 363 адамды (179 ер адам және 184 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөкей ордасы ауданы елді мекендері
Нероварто-Яха
Нероварто-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Харасовая өзенінің сол жағалауынан 142 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Хаккерберг
Хаккерберг (Hackerberg) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Гюссинг округінің құрамына енеді.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эмиль Грандитс (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Сестино
Сестино (Sestino) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Ареццо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1506 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 19 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 80 км² шамасында. Пошта индексі — 52038.
Елді мекеннің қамқоршысы — святой Панкратий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Преференциялар
Артықшылық—экономиканы мемлекеттік реттеудің козғаушы күштерінің бірі, жең ұшынан жалғасудың ерекше нысаны. Мемлекет қоғамдық маңызды мәселелерді шешу мүддесімен қандай да бір үдерістерге, құбылыстарға, кәсіпорындар мен ұйымдарға қолдауды қамтамасыз ету қажет болған жағдайларда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Санту-Андре-ди-Пояриш
Санту-Андре-ди-Пояриш (Santo André de Poiares) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-де-Пойареш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 728 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,80 км² шамасында. Халық тығыздығы — 134,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Андрей Первозванный (Santo André).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Доминикан коммунистік партиясы
Бағыты
Доминикан Коммунистік партиясы (ДКП)- 1944 ж. астыртын жағдайда құрылған. 1946 ж. тамызға дейін Доминикан революциялық- демократиялық партиясы, 1965 жылға дейін Доминикан халықтық- социалистік партиясы (ДХСП) деп аталды. Дамудың қазіргі кезеңінде ДКП барлық патриоттық күштермен бірлесе отырып, ұлт-азаттық, антифеодалдық және антиимпериалистік революция жасауды алдына мақсат етіп қойып отыр.
Мақсаты
Түпкі мақсаты – елде социализм орнату. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ДХСП американ империалистерінің қолшоқпары Р.Л. Трухильоның диктатурасына қарсы күрес жүргізіп, бұқара арасында ықпалын күшейтті. 1947 ж. 14 шілдеде үкімет ДХСП-н заңнан тыс деп жариялады. 1955 ж. маусымда ДХСП-ның бірінші конференциясы болып, партия уставын қабылдады. ДКП демократиялық централизмнің принциптері негізінде құрылған. Партияның жоғарғы мүшесі -ұлттық съез; съездер аралығындағы уақытта партияның бүкіл жұмысына съезд сайлаған ОК басшылық етеді. Партияның баспасөз мүшесі-«Популар» ( « El Popular) газеті. ДКП делегациялары коммунистік және жұмысшы партиялары өкілдерінің кеңестеріне ( 1957 ж. қараша, 1960 ж. қараша, 1969 ж. маусым. Мәскеу) қатысты.
IC 791
IC 791 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBa (жинақы галактика) типті галактика.
NGC 4424
NGC 4424 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
IC 791
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40783, UGC 7555, MCG 4-29-71, ZWG 128.89, NPM1G +22.0377.
NGC 4424
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
IC 791
Сыртқы сілтемелер
IC 791 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
NGC 4424
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 27 ақпанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4424 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40809, UGC 7561, MCG 2-32-58, ZWG 70.90, VCC 979, IRAS12246+0941.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Кирквуд (Миссури)
Кирквуд (Kirkwood) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 24.0 км². FIPS коды — 29-39044.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 27540 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Вежа-Ю (Евва тармағы)
Вежа-Ю — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Евва өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Айсары (Солтүстік Қазақстан облысы)
Айсары — Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданындағы ауыл, Айсары ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Талшық ауылынан оңтүстікке қарай 37 км-дей жерде.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, клуб, аурухана бар, кен орны жұмыс істейді.
Қаяу
Қаяу (Раковина) — қорытпа қатайған кезде құйманың шөгуі нәтижесінде, әдетте, оның жоғарғы бөлігінде түзілетін ақау. Қаяудың беті тегіс, төбесі төмен қараған конус пішіндес болады. Шөгу қаяуының түзілуіне қорытпаның құймада қабат-қабат қатаюы себеп болады.
Айсары (Солтүстік Қазақстан облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 927 адам (487 ер адам және 440 әйел адам) болса, 2009 жылы 331 адамды (170 ер адам және 161 әйел адам) құрады.
Қаяу
Газды қаяу
Газды қаяу (Раковина газовая) — 1) қорамалау қоспасының ылғалдығынан құйманың ішінде және сыртқы беттерінде әр түрлі өлшемді және пішінді қуыстардың пайда болуы. Газды қаяу механикалық өңдеу кезінде ғана анықталып, көптеген шығындар келтіретін ақау түрі; 2) болатты сауытқорамға құйғанда газдың жиналуынан пайда болатын ақау; 3) қоюы немесе қатайған құйма құрамындағы құраушылармен бірігуі мүмкін. Газды қаяу еріген газдардың сыртқа шығуы нәтижесінде азаяды. Массасы үлкен, тұлғасы қалың тетіктерде орын алған газды кеуектер пісірудің кейбір жолдарымен жойылады.
Айсары (Солтүстік Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы елді мекендері
Қаяу
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
NGC 91
NGC 91 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1854 жылы 26 қазанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 91 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Айзеншмит
Айзеншмит (Eisenschmitt) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бернкастель-Витлих ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 275 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 31 026. Муниципалитеттің басшысы — Георг Фрицше.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Интервент
Интервент — интервенцияға қатысушы немесе соны ұйымдастырушы, баска мемлекеттің ішкі істеріне күшпен араласу іс-әрекетін жүргізуші.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Джайпал Сингх
Джайпал Сингх Мунда (Jaipal Singh Munda) — үндістандық көгалдағы хоккейші, Үндістан көгалдағы хоккей құрамасы сапында 1928 жылы Олимпиада чемпионы атанды.
Қорғаушы позициясында ойнаған.
Генрих Бёлль
Генрих Теодор Бёлль (, 21 желтоқсан 1917 жыл, Кёльн – 16 шілде 1985 жыл, Лангенбройх) – неміс жазушысы, аудармашы, Нобель сыйлығының иегері (1972).
Дереккөздер
Санат:Германия жазушылары Санат:1917 жылы туғандар Санат:1985 жылы қайтыс болғандар Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері
Честэр (Коннектикут)
Честэр (Chester) — Коннектикут штатының Мидлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3 832 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 43.5 км² шамасында. FIPS коды — 09-14300.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Гликопротеидтер
right|thumb| alt=A.|160 px|[["Гликопротеидтер"]]
Гликопротеидтер — құрамында көмірсутегі бар белоктар. Күрделі құрылысты вирустардың ең маңызды құрамдары. Вириондардың торша рецепторларымен байланысып, екеуінің сырт қабықтарының қосылуына қатынасады. Вирустардың антигендерінің қатарына жатқандықтан, вируспен зақымдалған организмде вирус байлайтын антиденелер туғызады. Антиденелермен қарым-қатынасқа түседі.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Жасыбай (көл)
Жасыбай – Павлодар облысының Баянауыл ауданындағы (Жасыбай аулынан 8 км) табиғаты көркем, тұйық көл. Жасыбай, Сабындыкөл және Торайғыр көлдерінің алабы жоңғар шапқыншылығы кезінде Жасыбай батыр басқарған қазақ жасақтарының жау бетін қайтарған тарихи жерлердің бірі болған. Көл Жасыбай батыр есімімен аталған. Батырдың Жасыбай жағалауында зираты бар.
Аумағы
Аумағы 4 км2, ұзындығы 3,5 км, енді жері 2,4 км, ең терең жері 14,7 м. Суының көлемі 25 млн. м3, су жиналатын алабы 31,2 км2.
Жер бедері
Көл тектоникалық қозғалыстың әсерінен пайда болған. Жағалауы биік жартасты, солтүстік-батыс бөлігі жайпақ келген. Түбі тегіс, лайлы. Суы тұщы, мөлдірлігі 0,5 – 3 м, көкшіл сұр түсті. Жағалауында демалыс үйлері, Баянтау туристік базасы, оқушылар дем алатын лагерьлер орналасқан. Көл суы тері ауруларына ем.
Жануарлары
Суында тұқы, алабұға, шортан, т.б. балықтар кездеседі. Құстардың 50 шақты түрі (қаз, үйрек, тырна, аққу, т.б.) мекендейді.
Дереккөздер
нобай|солға|220px|Жасыбай көлі курорт маусымының қызған шақта
Шаған (кент)
Шаған — Абай облысы Семей қалалық әкімдігіне қарасты кент, темір жол бекеті, Шаған кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Семей қаласынан солтүстік-батысқа қарай 80 км жерде, Ертіс өзенінің сол саласы — Шаған өзенінің құяр тұсында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 672 адам (334 ер адам және 338 әйел адам) болса, 2009 жылы 725 адамды (361 ер адам және 364 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1950 жылдың бас кезінде қаланды, 1958 жылы кентке айналды. Шаған арқылы Семей — Ақсу темір және автомобиль жолдары өтеді.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері Санат:Қазақстан кенттері
UTC+7:00
оңға|нобай|500x500 нүкте| UTC+7 дүние жүзі сағаттық белдеулер картасында: ашық-сары — UTC+7 жыл бойындағы зонасы (красноярск уақытын қоса алғанда); көгілдір — UTC+7 мұхиттардағы зонасы UTC+7 —  Оңтүстік-Шығыс және Солтүстік Азияның (ішінара) бірқатар елдері үшін уақыт белдеуі.
Сілтемелер
Санат:Уақыт белдеулері
Бластық құрылым
Бластық құрылым — бластездің (қайта кристалданудың) нәтижесінде қалыптасқан барлық құрылымдардың жалпы атауы. Синонимі: кристаллобластық құрылым.
Дереккөздер
Санат:Геология
Долно-Линево (Монтана облысы)
Долно-Линево (Долно Линево) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Лом қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 272 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3605. Телефон коды — 0971. ЕКАТТЕ коды — 22695.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Сент-Елен (Морбиан)
Сент-Елен (Sainte-Hélène) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56220, пошта индексі — 56700.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Берг (Нор)
Коммунаның INSEE коды — 59067, пошта индексі — 59380.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Эдуардо Фрей Монтальва
Фрей Монтальва (16 қаңтар, 1911 - 22 қаңтар, 1982)- Чилидің мемлекеттік және саяси қайраткері. 1949-3 жылдары сенатор болды. 1957 жылы Ұлттық фаланга партиясы мен Социал-христиан партиясы Христиандық-демократиялық партия болып біріктірілгеннен кейін, Фрей Монтальва оның басшысы болды. 1964-70 жылдары Фрей Монтальва елдің президенті болып саналды. Фрей Монтальваның үкіметі 1964 жылы қарашада КСРО-мен дипломатикалық қатынасты қалпына келтірді. Халық бірлігі солшыл күштері президент сайлауында жеңгеннен кейін, Фрей Монтальва Х.Д.П.-нің оң қанатын басқарып, С.Альенденің үкіметіне қарсы шықты.
Дунтинху
Дунтинху — Қытайдағы Янцзы өзені алабындағы көл.
Эдуардо Фрей Монтальва
Дереккөздер
Санат:Чили саясаткерлері Санат:1911 жылы туғандар Санат:1982 жылы қайтыс болғандар
Дунтинху
Шығыс Қытайдың Цзянхан жазығында орналасқан. Су деңгейінің маусымдық өзгеруі (10 — 15 м) салдарынан Дунтинхудың аумағы 4 — 5 мың км²-ден (қыста) 10 — 12 мың км²-ге дейін (жазда) өзгеріп отырады. Көлге Сянцзян, Юаньцзян, Лишуй, Цзышуй өзендері құяды. Янцзы өзеңімен бірнеше тармақ арқылы жалғасады. Жазда су тасығанда су Янцзыдан көлге қарай, қыста кері бағытта ағады. Көлде кеме қатынасы бар. Балық ауланады. Дунтинху алқабында күріш егіледі.
Санат:Хунань көлдері
IC 5223
IC 5223 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан 3S типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68988, UGC 12055, ZWG 404.19, NPM1G +07.0480.
Сыртқы сілтемелер
IC 5223 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Тупирама
Тупирама (Tupirama) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мирасема-ду-Токантинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1311 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 712,202 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,8 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Пузи-Мезанжи
Пузи-Мезанжи (Pouzy-Mésangy) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 35,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03210, пошта индексі — 03320.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Але-ле-Бен
Але-ле-Бен (Alet-les-Bains) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11008, пошта индексі — 11580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 436 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Беляковка
Беляковка — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Нигматуллин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 12 адамды құрады. Пошта индексі — 452117, ОКАТО коды — 80202843004.
Экономикалық географиядағы аудандық бағыт
Экономикалық географиядағы аудандық бағыт - 1920 жылдардың ортасында КСРО-да пайда болған экономикалық географиядағы бағыт. Оның құрылуы сол кездегі елді экономикалық аудандау жөнінде жүргізілген жұмыстарға байланысты болды.
Беляковка
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Мәмбет (Батыс Қазақстан облысы)
Мәмбет — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданы, Сайқын ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Беляковка
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Экономикалық географиядағы аудандық бағыт
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Мәмбет (Батыс Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 5 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 456 адам (243 ер адам және 213 әйел адам) болса, 2009 жылы 276 адамды (153 ер адам және 123 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөкей ордасы ауданы елді мекендері
Монтеррубио-де-Армуния
Монтеррубио-де-Армуния (Monterrubio de Armuña) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Армуния ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1226 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,97 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 7 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Мухов (Мекленбург)
Мухов (Мекленбург) (Muchow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Людвигслуст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 347 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 54 077. Муниципалитеттің басшысы — Карстен Грим.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Сен-Мер-ла-Брей
Сен-Мер-ла-Брей (Saint-Merd-la-Breuille) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 40,19 км² шамасында.
Қайсар Шегебайұлы Қадырқұлов
Қайсар Шегебайұлы Қадырқұлов (14. 9.1957 жылы туған, Қызылорда облысында, Арал қаласында) — тіл білімі маманы, филологиялық ғылым кандидаты (1995), доцент. Әл-Фараби атындағы ҚазМҰУ-дың филология факультетін бітірген (1983). 1974-1975 жылы Арал ауданы "Ерікті спорт" қоғамында әдіскер. 1977-1978 жылы ҚазМҰУ-дың дайындық бөлімінде оқиды. 19831987 жылы Алматы облысында, Балқаш ауданында, Қарағаш орта мектебінде мұғалім. 1987-1989 жылы Алматы облысында, Балқаш ауданында мәдениет бөлімінің меңгерушісі. 1989 жылдан ҚазМҰУ-дың қазақ тілі кафедрасында аға оқытушы. "Қазіргі қазақ тіліндегі жаңа сөздер мен жаңа сөз қолданыстар" тақырыбында кандидат диссиртациясын қорғаған. Ғылым еңбегінің негізгі бағыты қазіргі қазақ тіліндегі жаңа сөз қолданыстар мәселесі. 40-тан аса мақ. авторы.
Сен-Мер-ла-Брей
Коммунаның INSEE коды — 23221, пошта индексі — 23100.
Қайсар Шегебайұлы Қадырқұлов
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Арал ауданында туғандар
Сен-Мер-ла-Брей
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 205 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Красноперовка
Красноперовка — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Бугров ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Бескөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 54 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 235 адам (116 ер адам және 119 әйел адам) болса, 2009 жылы 121 адамды (64 ер адам және 57 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Айсары ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Айсары ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 331 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Ақжар ауданы ауылдық округтері
Қадим оқуы
Қадим оқуы (aрaб. — ескі, көне) діни білім беру.
Қазан төңкерісіне дейінгі оқу орындарының ескі, жаңа деп белінуі 19 ғасырдың екінші жартысында басталған реформашылдар қозғалысынан басталды. Оның бастаушысы Қырым татарларының перзенті Ысмағұлбек Гаспрауи болды. Ол ескі оқуға елеулі жаңалықтар ендіру уақыт талабы екенін түсінді. Жәдиттік реформаның ең бірінші қадамы араб әліпбиіне түркі ерекшеліктеріне сай өзгешіліктер кіргізуі еді. Қадим оқуында араб әліпбиі мен тілі басты орын алады. Негізгі бағдарламасы діни ережелер, яғни иманшарт, әптиек, мүхтасарды оқыту болады. Хадистер, "Қисас-ул-Әнбия", "Диуани Хикмет" т. б. діни кітаптар пайдаланылды. Қадим оқуының түпкі мақсаты Құранды толық меңгерту, діни молдалар, ғұламалар дайындау болып келді.
Қадим оқуы орындары бастауыш және орта (кейбірі жоғары) білім беретін мектеп, медресеге бөлінді. Араб елдерінде Каһирадағы Әл-Азһар (қазірде университет), Иранда Мадоришаһ (Асфаһан), жақын аймақтағы Ұлықбек, Тіллә Қари (Самарқан), Семейде Ахмет Риза, Троицкіде Зейнолла Ишан медреселері кеңінен мәлім болған діни мамандар дайындауда елеулі қызмет етті. Көне замандарда бұл оқу орындарында тек дін ғана емес сондай-ақ жартылыс тану ғылымдары оның ішінде география, математика, астрономия тәрізді пәндер де оқытылған. Мұндай оқу орындарын бітіріп дүниеге аты мәлім болған Әл-Фараби, Әл-Хорезми, Әл-Бируни, Махмуд Қашқари, Әбу Әли ибн-Сина сияқты данышпан ғалымдар әрқайсысы ғылымның әр алуан сапаларын биік деңгейге көтерді. Жүсіп Баласағұни, Қожа Ахмет Иасауи, Ахмет Жүгінеки, Сүлеймен Бақырғани, Әлішер Науаи және басқа ақындар түркі тілін әлемге танытты. Көптеген тарихшылар түркі халықтарына ортақ құнды тарихи еңбектер жазды. Қадим оқуы мұсылмандық Шығыс әдебиетінің қазақ арасына таралуына үлкен әсер етті. Орта ғасырдан XX ғасырға дейін әр алуан саладан жазылған түркі халықтарына мол мұра осы қадим әліпбиімен хатқа түсті.
Ягъёль (Сэбыси тармағы)
Ягъёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сэбысь өзенінің сол жағалауынан 104 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жасырынбақ
«Жасырынбақ» ойыны әдетте жаздыгүні, ай жарығында шөптесін алаңдарда, ал күндіз қорақопсысы көп, яғни жасырынатын қуысы бар жерлерде өткізіледі.
Ойнаушылар көмбеге жиналған соң саусақ санау арқылы кімнің тығылушы, кімнің іздеуші екенін белгілейді. Ойын жүргізуші іздеушінің көзін басып тұрып қатты айқайлап, елуге дейін санайды да (осы кезде ойнаушылар жасырынып үлгірулері керек) іздеушіні қоя береді. Ол жасырынған ойыншыларды іздеуге кіріседі. Іздеуші екінші рет кезекші болмас үшін бірінші көрген ойыншыдан көмбеге бұрын жетіп, хабар беруі керек. Іздеуші көрген ойнаушысын сирағынан алып тұрғызу шарт емес, ең бірінші көрген бетте-аң «Шика» деп дауыстап, көмбеге қарай жүгіруі керек. Сонан кейін асықпай басқаларын таба береді. Тағы бір ескеретін жай: іздеуші жасырынушыны көрмейінше, «шика» демейінше, өз бетінше жүгіріп, көмбеге келмеуі керек.
Саусақ санау әдісі ойында былай жүргізіледі: ойын жүргізушінің айтуымен «бір, екі, уш» дегенде, бәрі саусақ көрсетеді. Біреуі —5, біреуі —10, біреуі —2, тағысын тағы, көрсеткен саусақтың қосындысын шығарғаннан кейін саусақты ең аз берген, не ең көп берген ойыншыдан бастап айналдыра, айталың 47-ге дейін санай береді. 47-ші сан кімге түссе, сол іздеуші болады. Ойын қараңғыдан қорықпайтын батыл, түнде бағдарды дұрыс аңғара білуге, сезімталдыққа тәрбиелейді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Франц Адам Бейерлейн
Франц Адам Бейерлейн (1871-1949 жылдар) – неміс заңгері, жазушы және драматург.
Мейсен қаласында туған. Фрейбург және Лейпциг қалаларында құқық, тарих мамандықтары бойынша білім алады. 1903 жылы жарық көрген «Jena oder Sedan» атты атақты романымен танылады. Сол жылы Берлин қаласында «Der Zapfenstreich» атты пьесасы қойылады. Пьеса драматургқа шығармашылық бедел мен мол табыс алып келеді. Сондай-ақ отбасы туралы тақырыпта жазылған «Reue» атты пьесасы бар. 1904 жылы «Similde Hegewalt» атты романы жарық көреді.
Дереккөздер
Санат:Германия тұлғалары
NGC 4428-1
NGC 4428-1 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 16 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4428-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40860, MCG -1-32-12, IRAS12248-0753.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Люнебург (аудан)
Люнебург  (Landkreis Lüneburg) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Люнебург қаласы. Аудан Төменгі Саксония жерінде орналасқан. Жер аумағы  1.323,35 км² шамасында. Тұрғыны 175 615  мың адамды құрайды. Халық тығыздығы  132,6  адам/км². Ауданның ресми коды — 03 3 55.
Аудан 43 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония аудандары
Бесқарағай ауданы
Бесқарағай ауданы — 2022 жылдың 8 маусымынан бастап ресми түрде құрылған Абай облысының солтүстік бөлігінде орналасқан әкімшілік бөлік. Әкімшілік бірлігі ретінде 1928 жылы құрылып, 1959 жылға дейін Павлодар облысының, 1997 жылға дейін Семей облысының, 1997 жылдан бастап Шығыс Қазақстан облысының құрамында болды. Орталығы – Бесқарағай ауылы (Большая Владимировка).
Географиялық орны
Аудан қазіргі уақытта шығысында Ресей Федерациясы Алтай өлкесінің Углы және Михайловка аудандарымен 89 км ұзындықта және Бородулиха ауданымен, батысы мен солтүстігінде Павлодар облысының Май, Аққулы аудандарымен, оңтүстік-батысында Курчатов қаласымен және оңтүстігінде Семей қаласымен шекаралас орналасқан.
Аудан ауыл шаруашылығы бағытында жұмыс істейді, астық, майлы және бақша дақылдарын өндірумен, сүтті мал шаруашылығымен, халық тұтыну тауарларын, орман шаруашылығы кәсіпорындарының өнімдерін өндірумен айналысады. Ауыл шаруашылығы алқаптары бұрынғы 13 кеңшарлар мен 1 ұжымшардың базасында құрылған 633 шаруа қожалықтарына бекітілді.
Аудан аумағында 6 «Семей орманы» мемлекеттік орман табиғи резерваты мемлекеттік мекемесі-390,8 мың га алқаппен, «Дорожник» ЖШС, аудандық электр жүйесі, Қазақтелеком, Қазпошта, мемлекеттік көп салалы коммуналдық кәсіпорны орналасқан. Тарихқа көз жүгіртсек, ХVІІІ ғасырдың басында І Петр кезіндегі орыс мемлекеті Шығыс елдерімен экономикалық және саяси байланыстарды нығайтты. 1714 жылы Ертісте қорғандардан, форпостар мен бекіністерден тұратын
Пайдалы қазбалары
Пайдалы қазбалары рудалы емес қазбалардан тұрады, олар отқа төзімді саз балшық, ірі құм, құрылыс құмдары, жылтыр тас, әк, әртүрлі бояулар және ауданның солтүстік қапталының бөлігінде сирек жер темірлері табылды, бір-ақ жер қоймалары төмен зертелуде.
Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Жануарлар әлемі (жануарлар) әр түрлі. Дала алқаптарында: атжалман, мұжыма тышқан, орман тышқандары, қояндар мен ақтиындар мекендейді. Күнделікті салпаң құлақ кірпі, қасқыр, түлкі, сұр күзен, борсық, саршұнақ және басқалар кездеседі. Жер бауырлы кесірткелер, улы сұр жыландар, сарбас жыландар топтары және басқалар кездеседі.
Белдеулі ормандарда орманның жануарлары да кездеседі, олар ұшатын тиындар, қояндар, түлкілер, қасқырлар, еліктер, бұландар мекендейді және сілеусіндер кездеседі. Құстар әлемі бай және әр түрлі болып кездеседі. Боз торғайлар, лашындар, қара тағандар, боз торғайлар, сасық көктер, сауысқандар, қарғалар, көгершіндер, торғайлар, ұшатын құстар: қаздар, аққулар, үйректер және басқа да құстар мекендейді.
Ертіс жағалауларында, су айдындарда, көлдерде ондатралар кездеседі. Ертіс және Канонерка көлдерінде табан, қара балықтар, ала бұғалар, шортандар, шабақтар, лақалар, сүйріктер мекендейді, тұқылар жасанды дамытылған.
Су жүйесі
Су қоры Ертіс өзені. Аудан аумағындағы Ертіс құйылымының кейбір жер асты және жер үсті бұлақтары ғана бар. Кіші және үлкен Канонерка көлі, үлкен, кіші және шағын Шошқалы (Теңіз соры) көлдері емді, олар Павлодар облысының Мойылды көліне ұқсас. Тұзды суда 70 пайыз хлорлы–натрилы қоспа, 40 пайызы борма–терапиялық маңызды негізі бар. 164 г/л балшықты минералдан құралады, судың қысымы +380, +420. Бұл көлдің қасиетті суы әлемдік курортарға теңестріледі: «Трускавец», «Новая Русса» және басқалары, бұлар әр түрлі аурулар үшін емді. Ауданның табиғи аумағы – дала - шөпті және орман алқапты. Ертістің сол қапталында Қазақтың төбешіктер басталады. Ауданның гидрогеологиялық ерекшелегі ол тұщы жер асты суларының жиналған жерінде орналасқан.
Әкімшілік бөлінісі
28 елді мекен 10 ауылдық округке біріктірілген:
Әлеуметтік құрылымы
Аудан халықтарына АОА, өкпе ауруына қарсы аурухана, 7 отбасылық–дәрігерлік амбулатория, 3 фельдшерлік – акушерлік пункті, 15 медициналық пунктер, 16 кітапханалар, 182 сауда орындары, 21 қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындары қызмет көрсетеді. Аудан ауылдарында 21 жалпы білім беру мектептері жұмыс істейді, онда 4842 оқушылар білім алады, барлық мектептер компьютерлендіріліп, Интернетке қосылған. Саз мектебі, балалар-жасөспірімдер мектебі, шығармашылық үйі жұмыс істейді. Жазғы кездерде ауданда Ертіс жағалауында 150 балаларға арналған сауықтыру - спорт лагері жұмыс істейді. 2004 жылы Большая Владимировка ауылында балалар бақшасының 1 тобы ашылды.
Ауданда екі тілде 1600 дана басылыммен «Бесқарағай тынысы» қоғамдық – саяси газеті шығарылады.
Тұлғалары
Ұлы Отан соғысы жылдары Отанды мыңнан аса бесқарағайлықтар қорғады. Олардың үшеуі Кеңес Одағының Батырлары атанды, олар Елистратов С.А., Корнев И.И., Қайырбаев М. Мұнда Социалистік еңбек ерлері – Жингелбаев К., Қонақов Е, Щевцов С.И. еңбек етті. Аудан тұрғындары жерлестері, капитан Гастеллоның ерлігін қайталаған А.Г.Белоусовты естен шығармайды. 54 адам Тәжік – Ауған шекараларында өз борыштарын атқарды, олардың ішінде өлгенен кейін ордендермен марапатталғандар - Қалтаев К.М. – «Қызыл жұлдыз» орденімен, Белякин Н.Г.
«Қызыл жұлдыз» орденімен, Диц И.А. - «Қызыл жұлдыз» орденімен, Нұртазин К.Т. - «Қызыл жұлдыз» орденімен, «1,2 дәрежелі шекара әскерлерінің ең үздігі» төс белгісі, «Ауған халықтарынан интернацио-налис-жауынгерлер» медалімен, «Қазақстан Демократиялық Ауған Республикасынан әскерлерді шығарғанға 15 жыл» өлгенен кейінгі куәлігімен марапатталды. Ертістің сол жағалауындағы Бөдене ауылында өзінің ақындық талантын дарын еткен Әміре Қашаубаев өмір сүрді. (Ескерту: Әміре Абыралы өңірінде туған. Ақын емес, әйгілі әнші болған.) Елуінші жылдары өзінің жерін Мәскеу, Алматы қалаларында өткен ақындар айтысында танытып, жеңімпаз атанған халық ақыны Нұрлыбек Баймұратов өмір сүрді.
Өздерінің шығармашылық дарындарын өз өлкелеріне деген сүйіспеншілігін таныта білген ақындар Канонерка ауылынан Михаил Балыкин, Беген ауылынан композитор Төлеген Мұхамеджанов және Болат Қабылбаев Семияр ауылынан, Өндіріс ауылынан Жолан Дәстенов, Беген ауылынан киноактер Меңтай Өтепбергенов және басқа да ғалымдар және ғылыми қызметкерлер.