cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Геология
Геология ғылымының басты салалары мен пәндері
Вулканология — жанартаулар жайлы ғылым, ол жанартаулардың морфологиясын, көрініс беру ерекшеліктерін, туындау себептерін, орналасу заңдылықтарын және олардың әрекеті нәтижесінде түзілген өнімдерді зерттейді.
Сейсмология жер сілкіністерін, олардың туындау себептерін және көрініс беруін қамтамасыз ететін геол. процестерді зерттейді. Сейсмология, әдетте, геофиз. ғылымдар кешенінің жеке тармағы ретінде қарастырылады.
Геоморфология жер бетінің морфол. ерекшеліктерін, жер бедерінің қалыптасу және даму заңдылықтарын зерттейтін геол.-геогр. ғылым саласы.
3) Геологиялық процестердің тарихи сабақтастығын зерттейтін ғылымдар кешені - стратиграфия, фациялар туралы ілім, геологиялық формациялар туралы ілім, палеогеография.
Фациялар туралы ілім жер қыртысына тән шөгінділердің кеңістіктегі және уақыт барысындағы өзгерістерін, сол өзгерістерді тудыратын жағдайларды зерттейді.
Геологиялық формациялар туралы ілім — геол. құрылымның (аймақтың) тектоник. дамуының басты сатылары мен кезеңдерін анықтай отырып, өткен геол. дәуірлерде қалыптасқан формациялар жиынтығы даралануының палеотектоник. және палеоклиматтық жағдайларын қалпына келтіретін тарихи геология тарауы.
Палеогеография — өткен геол. кезеңдер мен дәуірлердің ландшафт ерекшеліктері жайлы ғылым.
Хафельланд (аудан)
Хафельланд (Landkreis Havelland) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Ратенов қаласы.Аудан Бранденбург жерінде орналасқан. Жер аумағы 1717 км² шамасында. Тұрғыны 155,0 мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 90 адам/км². Ауданның ресми коды 12 0 63.
Геология
Геология ғылымының басты салалары мен пәндері
4) Тау жыныстарына кіріккен тіршілік қалдықтары мен іздерін зерттеу нәтижесінде сол тіршілік түрлерінің пайда болуын және даму барысын зерттейтін ғылым саласы — палеонтология.
Хафельланд (аудан)
Аудан 26 елді мекенге бөлінеді.
Геология
Геология ғылымының басты салалары мен пәндері
'Палеонтология' көне фауна мен флора қалдықтарын зерттеу және оларды салыстыра саралау негізінде сол қалдықтарды кіріктірген тау жыныстарының геол. көнелігін анықтайды.
Хафельланд (аудан)
Қалалар мен қауымдар
(30 желтоқсан 2010)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бранденбург аудандары
Геология
Геология ғылымының басты салалары мен пәндері
Кен байлықтары жайлы ілім қоғамның шаруашылық қажеттерін өтеуге керекті табиғи минералдық түзілімдерді зерттейді. Бұл ғылым саласы бірнеше ғыл. пәндерге жіктеледі:
-кентас туралы ілім;
-бейметалл кен байлықтары жайлы ілім;
-көмір геологиясы, мұнай-газ геологиясы;
-металлогения;
-радиоактивті элементтер геологиясы, т.б.;
Гидрогеология жер асты суларын, олардың пайда болуын, астасу жағдайларын, қозғалыс заңдылықтарын, режимін, физ., хим., ендік, т.б. қасиеттерін, шаруашылықтағы маңызын және қоршаған ортамен өзара байланысын зерттейді.
Инженерлік геология адамдардың инж. әрекетін қамтамасыз ету мақсатында жер қыртысының беткі қабаттарының геол. жағдайын және динамикасын зерттейтін сала.
6) Кен байлықтарын зерттеудің және игерудің әдістемелік шараларын және геол.-экон. тиімділігін зерттейтін салалар.
Іздеу-барлау істері — кен белгілері мен кендердің геол. жағдайын, сол кендерді іздеу, барлау, бағалау және игеру шараларының ең тиімді тәсілдерін анықтау мәселелерімен айналысады.
Кеніштік геология — кеніштердегі, шахталық геология — шахталардағы игеру жұмыстарын геол. тұрғыдан қамтамасыз ету және сол кеннің барланған қорын толықтыру мүмкіндіктерін анықтаумен шұғылданады.
Геология ғылымдарының кешені өзге жаратылыстану ғылымдарымен тығыз байланысты. Ол, әсіресе, физика және химия ғылымдарының заңдылықтарын және әдіс-тәсілдерін жиі пайдаланады. Бұл байланыстардың нәтижесінде 'геофизика және геохимия'' ғылымдары қалыптасты. Геология, сол сияқты, астрономиямен (ғарыштық денелердің өзара байланысын және заттық құрамын зерттеу бағытында), ''физ. географиямен (жер бедері, климат, топырақ мәселелерін зерттеуге байланысты), геодезиямен (Жер-дің мөлшері мен пішін ерекшеліктерін саралау барысында), биологиямен (тіршіліктің пайда болуы және дамуы мәселелерін зерттеуде), тау-кен ісімен (кендерді игеру барысында), металлургиямен'' (минералды шикізаттарды үнемді және кешенді игеруде) тығыз байланысты.
Геология ғылымының дамуына үлес қосқан ғалымдар
Геология ғылымының іргесін қалап, дамуына ерекше еңбек сіңірген ғалымдар: А.П. Карпинский, В.А. Обручев, И.В. Мушкетов, В.И. Вернадский, И.М. Губкин, Н.С. Шатский, А.Е. Ферсман, С.С. Смирнов, А.Л. Яншин, т.б. Қазақстан геологияның әр түрлі саласын дамытуда Қ.И. Сәтбаев, Н.Г. Кассин, Д.Н. Казанли, И.И. Бок, Р.А. Борукаев, М.П. Русаков, Е.Д. Шлыгин, А.А. Абдулин, Ж. Айталиев,А.М. Машанов, Н.Л. Бубличенко, В.Д. Беспалов, т.б. көп еңбек сіңірді. Республикада геол. жұмыстар мен зерттеулерді ҚР Экология және табиғи ресурстар мин., оның аумақтық-өндірістік мекемелері, ғыл.-зерт. ин-ттары мен лабораториялар, Геологиялық ғылымдар институты жүргізеді.
Тарихы
Адамзат көне заманнан бастап–ақ жер сілкіну, вулкан атқылау, теңіз жиегінің мүжілуі, өзен аңғарының өзгеруі тәрізді құбылыстарға назар аударған (Пифогор, Аристотель, Страбон).
Бырақ геология ғылыми ретінде алғаш рет орта ғасырларда Таяу Шығыс пен Орта Азия ғалымдары әл-Фараби, әл-Бируни, ибн-Сина еңбектеріне қалыптаса бастаған. Олар жеке минералдарға, әшекей тастарға, кейбір геологиялық денелер мен құбылыстарға ғылыми сипаттама берді. Еуропада тарихи геологияға қатысты деректер 16 ғасырда Леонардо да Винчи, Дж. Фракасторо еңбектерінде кездеседі. Шөгінді жыныс қабаттары біріннен соң бірі орналасқан геологиялық құбылыстар нәтижесінде алғашында горизонталь жазықтықта хронологиялық тәртіппен бірінен кейін бірі жаралады деген көзқарасты тұңғыш рет 1669 жылы Н.Стено тұжырымдады.
Жазба әдебиетте «геология» деген сөз тұңғыш рет неміс епископы Р.де Бьюридің «Philobiblon» (Кельн қаласы, 1473 жылы) атты кітабында діни тұрғыда (жердегі пендешілік деген мағынада ) қолданылған. Осы күнгі ұғымға сәйкес «геология» терминін тұңғыш рет норвег ғалым М.П.Эшольт қолданды (Geologia Norwegica. 1657) 18 ғасырдың аяқ шеңінде «геология» орнына Германияда, Ресейде ішінара Англияда неміс геологы А.Г.Вернер ұсынған (1780) «геогнезия» термині қолданылды.
XVII ғасыр
17 ғасырдың аяғында геологиялық зерттеулер көбейіп ғылыми шығармалар туа бастады. Бұларда геологиялық деректер жинақталып, жер туралы жалпы теория жасауға әрекет істелді. Ол кезде көптеген ғалымдар (ағылшындар Р.Гук, Дж. Рей, Дж. Вудворд; швед И.Я. Шейхцер тағы басқа) жер бетін топан су қаптаған кездерде шөгінді жыныстар мен тас арасында қалдықтары сақталған ірі организмдер жаралды деген көз қарастар болды.
XVIII ғасыр
18 ғасырдың 2-ші жарытысында капитализм ірі өнеркәсіптің дамуына байланысты геология табиғат танудың дербес саласы ретінде бөліне бастады. Бұл жөнінен М.В.Ломоносовтың «Жер сілкінуден металлдар тууы жайлы сөз» (1757 жыл), «Жер қат қабаттар туралы» (1763 жылы) атты үздік еңбектерін атап өтуге болады. М.В.Ломоносов жердің қалыптасуында оның қойнауындағы жылу күштері жетекші роль атқарды деп есепттеді, бырақ ол сыртқы құбылыстарды да ескереді, таулар мен ойыстардың біртектес құбылыстары нәтижесінде жаралғандығы геологиялық процесстердің ұзақтығы үздіксіз дамуы туралы пікір айтты. Бұл кезде батыс еуропада А.Г.Вернер мен Шотландия ғалымы Дж.Геттон бастаған нептунизм мен плутонизм идеалары қатар өріс алған еді. Сол ғасырдың аяғында Еуропада алғаш геология карталар жасала бастады. Ресейде Шығыс Байқал сыртының геологиялық картасын 1789-1794 жылдары Д.Лебедев пен М.Иванов Европия Ресейдің едәуір бөлігінің тұңғыш геологиялық-стратегиялық картасын 1840 жылы Н.И. Кокшаров, 1841 жылы басылып шыққан еуропа Ресейдің басты тау формацияларының картасын Г.П Гельмерсен жасады.
XX ғасыр
XX ғасырдың басынан петрографияның теориялық мәселелерін зерттеу үшін әр түрлі елдерде эксперименттік жұмыстар кең өріс ала бастады. Петрографияның оның салалары петрохимияның, эксперименттік петрографияның негізін қалап дамытуда Ф.Ю. Левинсо-Лессинг, А.Н.Заварицкий, Д.С.Белянкин, П.Эскола, Т. Барт, Н.Боуэн, П.Ниггли, Ф.Тернер ерекше еңбек сіңірді. Ұлы қазан революциясыннаң кейін КСРО-ның кен байтақ жері жүйелі түрде зерттеле бастады. Совет өкіметі тұсында бүкіл одақ бойынша миллиондық көптеген аймақтарда масштабы 1:200 000-1 50 000 геологиялық карталар жасалды. КСРО-ның масштабы 1:2 500 000 геологиялық картасы 1955 жылы шықты (бас редакторы Д.В.Наливкин). Кейінірек бірқатар елдердің, аймақтардың тектоникалық карталары (КСРО Н.С Шатский, 1956 жылы, Т.Н Спижарский 1966 жылы, Еуропа –Н.С.Шатский, А.А.Богданов 1964 жылы, Еуразия – А.Л.Яншин тағы басқалар 1966 жылы, Африка – Ю.А.Шубер, 1968 жылы Солтүстік Америка - Ф.Кинг 1969 жылы) жарық көрді.
Шөгінді - жаңартаутекті таужыныс
Шөгінді - жаңартаутекті тау жынысы - "Туфиттер" терминінің синонимі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Николай Урузмагович Худиев
Николай Урузмагович Худиев ( 15 мамыр 1949, Дзауджикау (қазіргі Владикавказ ), Солтүстік Осетия АКСР, КСРО ) — кеңес футболшысы, қорғаушы және ресейлік жаттықтырушы. КСРО спорт шебері (1969), РСФСР еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1990).
Мансап
Клуб 12 жасынан бастап РСФСР еңбек сіңірген жаттықтырушысы Мұса Цаликовтан дәріс алған. 1965 жылдан бастап «Спартактың» екінші лигасында ойнаған Орджоникидзеде ойнай бастады. Командамен бірге екінші «А» тобына (1967) және жоғары «А» тобына (1969) түсті. 1974-1978 жылдары Мәскеудің « Торпедосы » (1974, 1976-1977), ЦСКА (1975), «Локомотив» (1978) сапында өнер көрсетті. 1979 жылы «Спартакқа» оралып, 1983 жылы ойынын аяқтады. КСРО чемпионаттарындағы кездесулер саны бойынша «Спартактың» рекордшысы 417 (1965-1973, 1979-1983)
Ұлттық құрамада РСФСР құрама командасының, КСРО жастар және жасөспірімдер олимпиадалық құрамасының мүшесі болды. 1971 және 1975 жылдары Олимпиада құрамасы сапында 2 ойын өткізген.
Коучинг Солтүстік Осетия мемлекеттік университетінің дене шынықтыру және спорт факультетін бітірген. К.Л.Хетагуров (1973), сонымен қатар футбол жаттықтырушыларының жоғары мектебі. РСФСР Спорт комитетінің футбол бөлімінің аға жаттықтырушысы болып жұмыс істеді: 1986 жылдан 1988 жылдың тамызына дейін. 1988 жылдан бастап жаттықтырушылық және әкімшілік жұмыста. Тунистің « Этуа дю Сахель » клубының бас бапкері (1988-1989), жаттықтырушы (1990-1991) және бас бапкер (1991 ж. сәуір-шілде, 2003 ж. маусым-шілде) Алания, жаттықтырушы (1991-1992 ж.) және мәскеулік «Асмарал» бас бапкері. Мәскеу «Локомотивінде» (1996-2002), жастар құрамасында (1999, 2006-2007  ), негізгі командада (2002-2003; 2007-2008 - жаттықтырушы) бапкер болып жұмыс істеген. -РФБ бақылаушысы  ). 2016 жылы қазақ « Қайратында » Александр Бородюктің көмекшісі болды.
Жетістіктер
КСРО чемпионаты: Чемпион 1976 (күз), Қола жүлдегер 1977 ж
КСРО кубогы: Финалист 1977 ж, КСРО-ның 33 үздік футболшысының тізімінде: №2 (1974). Ресей чемпионаты: Күміс жүлдегер 2001 ж
Кимжа (Мезень тармағы)
Кимжа — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің сол жағалауынан 81 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 158 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Шықшыт безі
Шықшыт безі (glandulae parotis, glandula — без, parotis — құлақ түбі) — ауыз қуысына сілекей бөлетін күрделі көпіршікше-түтікше без. Шықшыт безі құлақ маңында орналасады. Ол көптеген бөліктерден тұрады. Без өзегі жақаралық кеңістікпен алға қарай бағытталып, төменгіжақтын тамырлы ойығы арқылы жақтың сыртқы бүйір бетіне шығады да, 4-азу тістерінің деңгейінде ұрттың кілегейлі қабығындағы бүршікке ашылады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Мүсіннің көлеңкесі
thumb|right|200px|[[Фридрих Ницше]] «Мүсіннің көлеңкесі – балғамен қалай философия жасауға болады» （Götzen-Dämmerung, oder Wie man mit dem Hammer philosophiert）(1888ж.) — Фридрих Ницшенің философтарды, мәдениет қайраткерлерін бағалаған, әсіресе соған дейін құрметтеліп келген әйгілі тұлғаларды түгелімен сынға алған кітабы. Кітап аты Рихард Вагнердің «Нибелунг жүзігі» делінетін туындысының 4 бөліміндегі «Құдайлар көлеңкесі» деген тақырыбынан алынған. Кітап ауқымды емес. Мұнда Ницше көптеген философтарды (Сократ, Платон, иммануил Кант және басқа да христиан философтарын) ащы сынға алады. Ол «Сократ мәселесі» деген бөлімінде ешкім де тіршіліктің құнын өлшей алмайды, тіршілік құнын өлшегісі келгендер тіршілікті қаралайтын, немесе тіршілікті тым әспеттейтін қорытынды шығарады деп есептеді. Оның ойынша Сократтан бастап (Сократ бас қылмыскер) батыс философиясы азғындады, олар диалектикалық сөз ойнатуды өздерін ақтаудың құралы етіп, ең арғы түпнұсқа бастаулар бұлдыратылды. Ф.Ницше сондай-ақ сол кездегі неміс мәдениетін де аяусыз сын найзасына ілді, француздың, ағылшынның, италияның мәдениет қайраткерлерін мазақтап өтті. Ницшенің ойынша, осынау азғындағандарға салыстырғанда біршама жарқынырақ тұлғалар деп Цезарьды, Наполеонді, Гетені, Достоевскийді, Фукидидті, және көне грек софистерін атауға болады. Бұлар жаңағыларға қарағанда саулыққа, адамдыққа, күштілікке өкілдік етеді. Бұл кітаптың соңында Ф.Ницше өзінің «адамзаттық құндылықты қайта саралап бағалау» жоспарын құрғанын, «Билеу Еркі» деген кітап жазбақшы екенін айтады, және көне Римдіктерді көне Гректерге қарағанда жоғары табысқа жетті деп есептейді.
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Кітаптар Санат:Ницше шығармалары Санат:Философиялық шығармалар
Латын мектептері
Латын мектептері - бастауыш не жоғарылатылған типтегі латын тілді оқу орындары. Ерте ортағасырда Батыс Европада пайда болып, ана тілді қалалық мектептер пайда болған, 13 ғасырға дейін жұмыс істеген.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Оркахо-Медианеро
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 263 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 53,37 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 90 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Поджо-Пиченце
Поджо-Пиченце (Poggio Picenze) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1038 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 89 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 67026.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Felice.
Уәли Бисақанұлы Еламанов
Уәли Бисақанұлы Еламанов(15 маусым 1952, Бударин ауылы, Ақжайық ауданы, Батыс Қазақстан облысы) — әскери қайраткер, генерал-майор.
Рязань жоғары әуе десанты командалық уч-щесін бітіргеннен кейін, 1974 — 82 ж. әуе десанты бөлімдерінде взвод командирі, рота командирінің орынбасары, рота командирі, батальон командирінің орынбасары болды. 1982 — 85 ж. Мәскеудегі Әскери академияда оқыды. 1985 — 96 ж. полк командирінің орынбасары, дивизия штабы бастығының орынбасары, айрықша гвардиялық әуе десанты бригадасының командирі, 1996 — 99 ж. мотоатқыштар әскерлері оқу-жаттығу орталығының бастығы, армиялық корпустың командирі қызметтерін атқарды. 1999 — 2000 ж. Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Жалпы мақсаттағы күштері қолбасшысының бірінші орынбасары, бас штаб бастығы қызметінде болды.
Дереккөздер
Санат:Бас штабтың Әскери академиясы түлектері Санат:Қазақстан генерал-майорлары
Десант кемелері
Десант кемелері — теңіз десанттарын жабдықталмаған жағалауга түсіру мен тасымалдауға арналған арнайы жабдықталған кемелер. Міндеттері мен көлеміне қарай десант кемелері төмендегідей жіктеледі:
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Чож
Чож — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Ингушетия Республикасы, Солтүстік Осетия-Алания Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нетхой өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Ингушетия өзендері Санат:Солтүстік Осетия өзендері
То-Яха (Арка-Монгото-Епоко тармағы)
То-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арка-Монгото-Епоко өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Жыңғылдар тұқымдасы
Жыңғылдар тұқымдасы(Тamarіcaceae) – қос жарнақты өсімдіктер. Аласа ағаш, бұта, шала бұталар.
Еуразияда және Африкада, әсіресе, Жерорта теңізі маңында, Орталық Азияда кездесетін 4 туысы, 120-дай түрі белгілі. Шөлде, құмда, далалық және сортаңды жерлерде, өзен-көл жиегінде өседі. Қазақстанда 3 туысқа жататын 17 түрі бар. Жапырақтары ұсақ, негізінен, қабыршақты немесе біз сияқты, кезектесіп орналасады. Гүлі қос жынысты, аталығы 4 – 10 не бұдан да көп, аналығы біреу, ақ, қызыл немесе көгілдір түсті, олар ұсақ, масақ, шашақ кейде сыпыртқы гүлшоғырына топталған. Тұқымы ұсақ, жемісі – қауашақ. Жыңғыл тұқымдасының қабығы мен тамырында илік және бояу заттар болады. Кейбір түрін сәндік үшін өсіреді, отынға, себет тоқуға, құм тоқтатуға пайдаланады. Түйе, қой, ешкі жейді.
Дереккөздер
Санат:Жыңғылдар
Йосип Станишич
Йосип Станишич (хорв. Josip Stanišić [jǒsip stǎniʃitɕ]; 2 сәуір 2000 жыл, Мюнхен, Германия) — хорватиялық футболшы, қорғаушы.
Карьерасы
2021 жылдан бері "Баварияның" негізгі құрамында ойнайды. Германияда дүниеге келгендіктен, Германия жастар құрамасында ойнады. 2021 жылдан бері Хорватия құрамасының ойыншысы. 2022 жылы әлем чемпионатына қатысты.
Дереккөздер
Санат:Хорватия футболшылары Санат:Хорватия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары
Шымыр таужыныс
Шымыр тау жынысы - Мағынасы дәл анықталмаған термин. Әдетте тау жынысытағы кеуектер мен жарықтар, және тау жынысыты құрайтын олардың құрам-бөліктері жай көзге немесе дүршыны (лупа) арқылы көрінбесе, мұндай тау жынысытарды Шымыр тау жынысы деп атауға болады деп есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Анжыр кептемесі
Анжыр кептемесі (Затор) - көктемгі сең жүру кезеңінде және мұзқұрсау басталар алдында, өзеннің қимасын су іші мұзы мен анжыр массаларының көптеп тастауы. Анжыр кептемесі судың ағысын бөгеп, су деңгейін көтереді және жағалауды су басады. Көбіне көктемгі сең журу кезінде, өзеннің неғұрлым таяз тұстарында болады. Күзгі сең мұз анжыр кептемесіне себеп болатындай көп жинала қоймайды. Анжыр кептемесі су ағысына бөгет жасауының салдарынан өзендегі судың деңгейі көтеріліп, арна маңайы су астында қалады.
Анжыр кептемесі - мұзқұрсау алдында, өзен аңғарында су іші мүзы мен анжырдың жиналуы; судың ағысын бөгеп, су деңгейін көтереді, жағалауды су басады.
Буньяг
Буньяг (Bouniagues) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,62 км² шамасында.
Анжыр кептемесі
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Буньяг
Коммунаның INSEE коды — 24054, пошта индексі — 24560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 499 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Мьязино
Мьязино (Miasino) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 953 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 191 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 28010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Цервиште (Кюстендил облысы)
Цервиште (Цървище) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кочериново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 62 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2624. Телефон коды — 07056. ЕКАТТЕ коды — 78625.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
NGC 4263
NGC 4263 — Құзғын шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 27 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4263 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39698, NGC 4265, MCG -2-32-1, IRAS12171-1156.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Құзғын (шоқжұлдыз)
Сент-Армель (Морбиан)
Сент-Армель (Saint-Armel) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56205, пошта индексі — 56450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 833 адамды құрады. Халық тығыздығы — 104,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
IC 600
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30041, MCG 0-26-34, UGCA 209, ZWG 8.85, VV 97.
Сыртқы сілтемелер
IC 600 Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Сен-Клер-сюр-Епт
Сен-Клер-сюр-Епт (Saint-Clair-sur-Epte) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95541, пошта индексі — 95770.
Венесуэла мини-футбол құрамасы
1992 жылдан бері Оңтүстік Америка чемпионатына қатысып келеді. Ең жоғары нәтижесі 6 орын (2017).
Сен-Клер-сюр-Епт
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 909 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,63 адам/км².
Венесуэла мини-футбол құрамасы
Сілтемелер
Санат:Оңтүстік Америка мини-футбол құрамалары Санат:Венесуэладағы мини-футбол
Қызылсу (Түркістан облысы)
Қызылсу — Түркістан облысының Сайрам ауданындағы таратылған ауыл, Сайрам ауылдық округі құрамында болған. 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына енген. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Қаратау ауданындағы тұрғын үй массиві.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукенттен оңтүстікке қарай 8 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 2099 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданының таратылған елді мекендері
Сен-Клер-сюр-Епт
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Вила-Нова-де-Сан-Педру
Вила-Нова-де-Сан-Педру (Vila Nova de São Pedro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Азамбужа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Лезирия-ду-Тежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 725 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 50,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр (São Pedro).
Тарихы
Аудан 1924 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Рибатежу провинциясының құрамына кірген.
Ишимка (Чулым тармағы)
Ишимка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің сол жағалауынан 1034 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Күшәла сықпасы
Күшәла сықпасы. Тіс ұлпасы қабынып, қатты ауырғанда қолданылатын улы дәріден жасалған сықпа. Құрамына күшәла қышқылынан басқа кокаин, тимол немесе преднизолон, танин сияқты дәрілер кіреді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Мышьяк
Сен-Женис-дю-Буа
Сен-Женис-дю-Буа (Saint-Genis-du-Bois) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,34 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 98 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Жанартаутекті шөгінді жыныстар
Жанартаутекті шөгінді жыныстар — жанартаулық және шөгінді материалдардан тұратын тау жыныстары. Олар жанартаукесекті шөгінді  жыныстар, тефроидтар және жанартаутерригенді жыныстар болып үшке бөлінеді. Жанартаукесекті-шөгінді жыныстар, немесе туфогенді жыныстар, құрамы мен түзілуі жағынан туффиттерге жақын. Олар жанартаудың атқылауымен қатар қалыптасады. Шөгінді қабаттардың (терригенді, хемогенді, органогенді) қалыптасуы кезінде оларға жанартаулардың атқылауынан пайда болған пирокласты материалдар қосылады. Егер пирокласты материалдардың көлемі 10%-тен аспаса, онда шөгінді жыныстардың аты өзгермейді, ал 10 — 50% құраса, онда шөгінді жыныстардың атына туф сөзі қосылып, туфконгломерат,туфгравелит, туфқұмтас, т.б. болып айтылады. Тефроидтар — жанартау атқылау кезінде пайда болып, жұмырланған және сұрыпталған пирокласты материалдардан тұратын жанартаутекті шөгінді жыныстар. Мұнда пирокласты материалдар жанартаудың атқылауымен бір кезде тасымалданып, өңделеді. Пирокластардың ішінде шынының сынықтары басым келеді. Тефроидтар кесектерінің ірілігіне қарай псефитті, псамитті, алевритті және пелитті болып бөлінеді. Жанартаутерригенді жыныстар жанартаулардың қирап, бұзылып шайылу өнімдерінен қалыптасқан тау жыныстары. Бұл жыныстар кесектерінің ірілігіне қарай вулканомикті жұмыртас, женттас, жентектас және сазтас болып ажыратылады. Жанартау атқылауынан жер бетіне көп мөлшерде ұшпа қоспалар мен ерітінділер шығады. Олардың көпшілігі атмосфера мен гидросфераға шашырап, таралып кетеді, не шөгінді жыныстарға қоспа ретінде кіреді. Жанартаутекті шөгінді жыныстарда яшма, фосфорит, боксит, темір, марганец, бораттың кендері кездеседі.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Геология
IC 5022
IC 5022 — Octans шоқжұлдызында орналасқан SBR типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65186, ESO 47-5.
Сыртқы сілтемелер
IC 5022 Санат:Octans (шоқжұлдыз)
Молекулалардың қозғалысы
Үздіксіз қозғалыс
Көптеген тәжірибелер заттар мен денелерді құрайтын бөлшектердің үздіксіз қозғалыста болатынын дәлелдеді. Мысалы, өткір иісті затты бөлмеге алып кірсе, оның иісі сол уақытта ягни тез арада  бөлме ішіне таралып кетеді. Бұдан затты құрайтын ұсақ бөлшектер үздіксіз қозғалыста болады деп жорамалдауға болады. Алайда ғылыми жорамалдың ақиқаттығын көптеген тәжірибелер жасап, тексеру қажет. Тек сынақ-тәжірибе ғана жорамалдың дұрыс немесе бұрыстығын анықтауға мүмкіндік береді. Мысалы, тар саңылаудан қараңғы бөлмеге түскен жарық жолағына көз салсаң, ауадағы шаң тозаңдарының ретсіз әрі үздіксіз қозғалыста болатынын көресің. Бұл бөлшектер, әрине, ауадағы молекулалар емес. Бірақ ауа құрамындағы көзге көрінбейтін сансыз көп молекулалар мен атомдар үздіксіз және ретсіз қозғала жүріп, ауадағы шаң тозаңдарын үнемі ретсіз қозғалыста болады.
Сөйтіп, ауадағы тозаңдардың ретсіз қозғалысы молекулалар мен атомдардың үздіксіз қозғалысының салдары болып табылады.
Сұйық зат бөлшектерінің де үнемі қозғалыста болатынын тәжірибе арқылы байқауға болады. Мысалы, шыны ыдыстағы тотияйын ерітіндісінің үстіне жайлап қана таза су құяйық. Сонда қоңырқай көкшіл түсті ерітінді мен мөлдір судың ара жігі айқын көрініп тұрады. Біраз күн өткеннен кейін ыдыстағы сұйықтың бір түске енгенін көреміз. Өйткені тотияйын бөлшектерін су молекулалары үздіксіз соққылап, оларды да үздіксіз әрі ретсіз қозғалуға мәжбүр етеді. Сөйтіп тотияйын бөлшектері судың барлық көлеміне тарап, араласып кеткен. Бұл тыныштықта тұрған ыдыстағы сұйық молекулаларының да үздіксіз әрі ретсіз қозғалыста болатынын дәлелдейді.
Диффузия
right|thumb|400px|Диффузия Бір заттың молекулаларының екінші заттың молекулаларының араларындағы бос орындарға өтіп таралуын диффузия (латынша жайылу, таралу) деп атайды.
Қатты денелерде де диффузия құбылысы байқалады. Түйісетін беттері мұқият тегістелген қорғасын мен алтынды бір-біріне беттестіріп, бірнеше жыл өткеннен кейін карағанда олар бір-бірімен тұтасып калған. Сөйтсе, 5 жыл ішінде бөлме температурасында түйісіп тұрған беттегі алтын мен қорғасын бөлшектері бір-біріне 1 мм тереңдікке дейін еніп кеткен.
Тұрмыста, табиғатта және адам мен жан-жануарлар әлемінде диффузияның пайдалы да, зиянды да жақтары бар. Мысалы, ауадағы оттегі суға диффузия арқылы өтетіндіктен, ондағы жануарлар дем алып, тіршілік ете алады. Нақ осы жолмен ауадағы оттегі адам терісінен өтіп, оның организмін сауықтырады. Міне, сондықтан адам денесі терісінің үнемі таза болуы денсаулыққа жақсы әсер етеді. Қоректік заттар диффузия арқылы жануарлардың қарнынан, ішегінен өтіп, қанға беріледі. Одан әрі қан тамырларының қабырғаларынан етіп, бүкіл денеге тарайды. Диффузияның зиянды жақтарына келер болсақ, ауру тарататын микробтар, әр түрлі улағыш заттар (темекі түтіні, арақ пен есірткі молекулалары) адам организміне оңай сіңіп, зор зиян келтіреді. Мысалы, адам темекіні қанша рет сорса, сонша минут оның өмірі қысқарады. Есірткі естен тандырып, арақ аздырып адамды қыршынынан қияды. Сондықтан айнала қоршаған ортаның, өз денеңнің тазалығын сақтау, зиянды әдеттен аулақ болу әркімнің қасиетті міндеті.
Диффузия құбылысынан мынадай қорытынды туады: денелерді құрайтын бөлшектер бір-бірінен белгілі бір қашықтықта орналасады және үздіксіз қозғалыста болады. Дене көлемінің үлкен бөлігін бос кеңістік алып тұрады. Тіпті, біртұтас атомныңда аса үлкен бөлігі бос кеңістік болып табылады. Атом көлеміндегі бос орынды салыстырмалы түрде көз алдына елестету үшін мына мысалды келтірейік: атомның ядросын шие көлеміндей үлкейтсек, онда осы шие - ядроны айнала қозғалатын атом электрондарының орбиталары үлкен футбол стадионындай болар еді. Ядроның кішілігі сондай, ол атом көлемінің 1/1 000 000 000 000 = 10 12 бөлігін ғана алады. Денелерді қыздырғанда диффузия жылдамырақ жүреді. Өйткені денелерді құрайтын бөлшектердің қозғалыс жылдамдығы оларды қыздыра түскен сайын арта береді.
Денелердің температурасы
Денелердің температурасын термометрмен өлшейді. Температураны өлшегенде Цельсий немесе Кельвин шкалалары қолданылады. Температураның өлшем бірлігін градус деп атайды. Цельсий шкаласындағы градус (°С) деп, ал Кельвин шкаласы бойынша - (К) деп белгіленеді. Денелердің температурасы тұрмыста Цельсий шкаласында көрсетілген градуспен (°С) өрнектеледі. Ғылыми зерттеулерде көбіне Кельвин шкаласын (К) пайдаланады. Мұздың еру температурасы Цельсий шкаласында нөл градус (0°С) деп алынады. Кельвин шкаласындағы нөл градус (К) Цельсий бойынша минус градуска (-273°С) тең. Бұл гелий газының қатты күйге айналу температурасына сәйкес келеді. Будың суға, одан мұзға айналатыны сияқты, газдарда өте төмен температурада сұйық күйге, одан қатты күйге ауыса алады.
Температураға байланысты тәжірибелер
Көптеген тәжірибелер денелердің температурасы олардың құрамына кіретін молекулалардың қозғалыс жылдамдығына байланысты өзгеретінін дәлелдеді. Мысалы, қант пен тұз суық суға қарағанда ыстық суда тезірек ериді. Оның себебі: ыстық судың молекулалары салкын судың молекуласына қарағанда жылдамырақ қозғалады. Сөйтіп қант бөлшектерін ыстық су молекулалары жиі-жиі соққылап, тездетіп ерітеді. Екі металды түйістіріп, балқыта қыздырсақ, олар бірімен-бірі берік тұтасып қалады. Өйткені молекулалардың қозғалыс жылдамдығы артады да, екі металдың бөлшектерінің бір-біріне өтуі шапшаңдайды. Бұл құбылысты шеберханадағы ұсталар металдарды өңдеп, әр түрлі бұйымдар жасау үшін пайдаланады.
Тәжірибе нәтижелерін былайша корытындылаймыз: дене молекулаларының қозғалыс жылдамдығы неғұрлым үлкен болса, оның температурасы да соғұрлым жоғары болады. Міне, сондықтан температура дененің немесе заттың жылулық күйін сипаттайтын физикалық шама болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Физика
Геосинклиналь
right|thumb| alt=A.|270px|[["Геосинклинальдық жер қыртысы"]]
Геосинклиналь (гео... және syn — бірге, klіno — еңістену) — 1) Жер қыртысының геосинклинальдік белдеу бойындағы ұзындығы ондаған, жүздеген, мыңдаған км, көлденеңі біршама қысқа, терең ойыс. Геосинклиналь теңіз бассейні түбінде пайда болады; ойыстың екі жақ ернеуі арқылы терең жарылымдар өтеді, ортасын шөгінді және жанартаулық тау жыныстарының қалың қат-қабаттары толтырады. Ұзаққа созылған күшті тектоник. деформация әсерінен кейін ол үлкен таулардың бөлігіне — күрделі қатпарланған құрылымдарға айналады; 2) Жер қыртысының тектоникалық қозғалыстары жиі байқалатын бөлігі. “Геосинклиналь ” терминін ғылымға енгізіп (1873), бұл ұғымды толықтырған американ геологы Дж. Дена. Француз геологы Э. Ог (1900) Г-ді платформаның сыңары ретінде қарады және оның ішкі құрылысы күрделі екенін, даму барысында ойыстар мен көтерілімдерге бөлінетінін көрсетті.
left|thumb| alt=A.|270px|[["Геосинклиналь"]] Геосинклиналь дамуының негізгі сатыларын неміс геологы Э. Краус белгіледі. Геосинклинальдарды алғаш Америка геологы Ч. Шухерт жіктеді, ал А. Грэбо олардың көшуі (миграциясы) жөніндегі пікірді айтты. Неміс геологы Х. Штилле Геосинклинальдардың дамуы мен магмалық процестер арасындағы байланыс заңдылығын ашты; ол Г-дерді эвгеосинклинальдер мен миогеосинклинальдерге ажыратуды ұсынды. А. Д. Архангельский ғылымға геосинклинальдік облыс деген ұғымды енгізді (1933). В. В. Белоусов Геосинклиналь дамуындағы басты жалпы ерекшеліктерді ашты (1938 — 40). А. В. Пейве Г-дердің пайда болуы мен оның келешек эволюциясында басты орын алатын терең жарылымдар жөніндегі түсінікті енгізді (1945).
right|thumb| alt=A.|270 px Н.С. Шатский Г-дерді геосинклинальдік жүйелерге топтауға болатынын көрсетті (1947). М.В. Муратов пен В.Е. Хаин геосинклинальдік қатардағы құрылымдардың жіктелімін ұсынып, олардың даму сатыларын белгіледі. Белгілі бір бағытта созылып жататын жер қыртысының бөлігінде пайда болатын геосинклинальдік ойыстар біртіндеп даму нәтижесінде аса күрделі қатпарлы тау жүйесіне айналады. Ол дамудың екі сатысынан өтеді. Бастапқы кезде теңіздегі ойыстың түбі күрт төмендегенде, шөгінді жыныстардың қалың қат-қабаты өте мол жиылады. Осы кезде пайда болған жарылымдардан жанартау лавасы төгіледі. Келесі сатыда жер қыртысының көтерілуіне байланысты теңіз шегінеді де, геосинклинальдік ойыс біртіндеп тау жүйесіне айналады. Геосинклинальды құрайтын жыныстар қатпарланып жиырылғанда ірі гранит интрузиялары енеді, ал қатпарлану процестері күшейгенде терең жарылымдар пайда болады, олар арқылы жоғары көтерілген магма жер бетіне төгіледі. Жоғары көтерілген магманың жылуы іргесіндегі жыныстарға әсер етуінен және күшті тектоник. қозғалыстардың әсерінен тау жыныстары метаморфтануға шалынады. Тектоник. күшті қозғалыстармен қатар жүретін магматизм әрекеттері геохим. күшті процестердің жүруіне себепші болады да, металл, бейметалл кен байлықтарының түзілуіне жағдай туғызады.Жер қыртысының тік бағыттағы тербелу қозғалыстары, қатпарлану, түзілуі магматизм секілді құбылыстар геосинклинальдың бір тұтас даму процесінің түрлі формаларына жатады, оның ішінде пәрменді көтерілетін (геоантиклиналь) және төмендейтін (ішкі Геосинклинальдар) белдемдер болады. Төмендеулер мен көтерілулер бір-бірімен шектесіп жатады. Көтерілген жыныстардың мүжілуінен көшкен жыныс формациялары ойпаңдарды толтырады. Көтерілу мен төмендеудің ерекшелігіне қарай шөгінді жыныс формацияларында белгілі бір тетелестіктер болады. Қатпарлар жиырылу, көтерілу белдемдерінен басталып, ойыстарға қарай ауысады. Геосинклинальдардың көтерілу белдемдерінде белгілі бір бағытқа созылған, біршама тар жарылымдар арқылы бірнеше бөлшекке бөлінген өте қалың қатпарлар, ойыстарда жайпақ брахиқатпарлар (брахиантиклиналь, брахисинклиналь), күмбездер, бәктерлік ойыстарда диапир қатпарлар пайда болады. Жарылымдар Геосинклиналь даму циклінің соңында байқалады, ал терең жарылымдар оның бүкіл даму барысында ешбір толассыз онымен қатар дамиды.Геосинклинальдар геосинклинальдік белдеулерден, геосинклинальдік облыс және геосинклинальдік жүйелерге жіктеледі. Геосинклинальдік белдеулер — ұзындығы ондаған мың км өлшенетін платформалар арасында немесе оның шетін жағалай дамып өзіндік тектоник. режимімен сипатталатын енсіз аймақ. Жердің жаңа тарихында (неогенде), яғни кейінгі 1,6 млрд. жылда 5 Геосинклинальдік белдеу құрылған:
Геосинклиналдар - Жер қыртысының қозғалмалы белдеулері.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Хюмпферсхаузен
Хюмпферсхаузен (Hümpfershausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 437 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 033. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Кюмпель.
Эллсинор (Миссури)
Эллсинор (Ellsinore) — Миссури штатының Картер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.1 км². FIPS коды — 29-21916.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 363 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Картер округы (Миссури)
Джо Арибо
Джозеф Олувасейю Темитопе Айоделе-Арибо (Joseph Oluwaseyi Temitope Ayodele-Aribo; 21 шілде 1996 жыл, Камберуэлл, Англия) — нигериялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Карьерасы
Нигерия Ұлттық футбол құрамасы сапында 2021 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысты.
2022 жылы УЕФА Еуропа лигасының финалында "Айнтрахттың" қақпасына гол соқты, бірақ "Рейнджерс" пенальтилер сериясында ұтылып қалды.
Дереккөздер
Санат:Нигерия футболшылары Санат:Нигерия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Чарльтон Атлетик ФК ойыншылары Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары
Футболдан Украина чемпионаты 2018/19
Футболдан Украина чемпионаты 2018/19 — Украина футбол біріншілігінің 28-ші турнирі. Донецкінің "Шахтер" клубы он екінші рет топ жарды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Украина чемпионаты Санат:2017 жылғы футбол Санат:2018 жылғы футбол
Галина Евгеньевна Буркацкая
Дереккөздер
Санат:КСРО тұлғалары Санат:Екі мәрте Социалистік еңбек ерлері‎
Марианна Мур
Марианна Крейг Мур (15.11.1887 — 5.02.1972) — америкалық ақын.
Ол Брин-Мор колледжінде оқыды, кейінірек анасымен бірге Нью-Йорктегі Бруклинге қоныстанды.
1919 жылдан кейін әдеби шығармашылыққа бет бұрды, әртүрлі мерзімді басылымдарға өлеңдер мен сын мақалаларын жариялап отырған. «Дайел» («Циферблат») атты ықпалды журналдың редакторы (1925-29) болған. «Наблюдения» (1924) және «Собранние стихотворений» (1951, Пулитцеров сыйлығы, Боллинген сыйлығы және Ұлттық кітап сыйлығы) жинақтары бар.
Нысаны жағынан мінсіз өлеңдерінде қоршаған ортаны, әсіресе, жануарлар әлемін бақылап, содан көрген мінез-құлықтардың құлықтылық және зияткерлік принциптерін сипаттады. Сонымен бірге жаңа шумақ нұсқаларын жиі құрайтын. «Поэзия» атты антологиясына (1921) «қиялдағы бау-бақшаны онда жүрген құрбақалармен бірге» бейнелеген өлеңдерін жинады. Соңғы жылдары жамылғы жамылып, үшбұрышты қалпақ киген сүйкімді әрі таңғажайып Мур сергектік пен кербездіктің бейнесіне айналды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ ақындары Санат:Пулитцер сыйлығының иегерлері
Куршелетт
Куршелетт (Courchelettes) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,67 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59156, пошта индексі — 59552.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2754 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1649,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Өмір мектебі
Өмір мектебі — жазушы Сәбит Мұқановтың 3-томдық мемуарлық романы.
Кітаптың алғашқы тараулары «Менің мектептерім» деген атпен 1930 жылы жарияланды. 1941 жылы жеке кітап болып басылды. Мұқанов бұл кітапты қайта жазып, толықтырып, «Өмір мектебі» деген атпен (бірінші мен екінші томдарын 1955 жылы, үшінші томды 1964 жылы) жариялады.
Шығарма — халықтың жарты ғасырға жуық өмірінің: еркіндік, теңдік жолындағы күресінің, еңбек, білім алу жолындағы тынымсыз аттаныстары мен ізденістерінің біртұтас суреті. Трилогияда ескі қазақ аулындағы діни наным-сенімдер, араб жазуының ерекшеліктері, ескіше жыл атаулары, төрелердің шежіресі, «ақтабан шұбырынды» оқиғасы, кейбір қалалардың салыну тарихы т.б. жөнінде кейде өз атынан, кейде басқа біреулерді сөйлету арқылы ұзынды-қысқалы сан-алуан мəлімет береді. Сын-зерттеу еңбектерінде осының көпшілігі оқырмандар назарын негізгі оқиға желісінен аулақ əкететін артық дүние делініп жүр. Дегенмен ол əңгіме-баяндаулардың өткен кездің сыр-сипаты, əдет-ғұрпы, ұғым-түсініктерінен келер ұрпаққа азды-көпті мағлұмат беру қызметін атқарып тұрғаны даусыз.
Мазмұны
Алғашқы кітабында жазушының шыққан ортасы, жетімдікпен, жоқшылықпен өткен балалық шағы; одан кейінгі кітабында елдегі әлеуметтік өзгерістерге ілесе, білім жолына ұмтылысы, қоғамдық істерге араласа бастаған жастың алғашқы қадамы сипаталады. Ал соңғы кітапта Мұқанов өзінің ақын, азамат, қоғам қайраткері ретінде есеюі жайында сыр шертеді. Сол арқылы ел өміріндегі өзгерістер, қоғамдық жаңару сөз болады. «Есею жылдары» кітабына Қазақстанның Кеңес өкіметі тұсындағы өмірі негіз болған.
Кітап авторы қазақ ауылындағы тап тартысының күшеюі, ауылдың кеңес жолына түсуі, Қазақстандағы алғашқы өндірістер мен ұжымшарлардың құрылуы, жаңа әдебиеттің тууы мен қалыптасуы сияқты негізгі оқиғалар жайын әңгімелей отырып, осы жолдағы қиыншылықтар мен асыра сілтеу фактілерін де өз пайымдауымен сипаттайды. Онда Қазақстан өміріне қатысты сол кезеңдегі қайраткерлердің (С.Сейфуллин, Ә.Досов, С.Меңдешев, А.Асылбеков, Ж.Сәдуакасов, О.Жандосов, О.Исаев) еңбегі сөз болады. Бүкіл шығарманың идеялық түйіні - 20 ғасырдағы халықтың азаттық жолындағы күресі мен жеңісінің табиғи жолын көркем бейнелеу. 3-кітаптың «Қарсақбай сапары» атты тарауында автордың Қарсақбайға барған сапары сөз болады. Ол сол сапарында жас инженер Қаныш Сәтбаевпен танысқанын, Қаныштың өлке тарихы және Жезқазғанның болашағы, атқарылып жатқан жұмыстар жайында қозғаған әңгімесін баяндайды.
Сілтемелер
Санат:Романдар Санат:Сәбит Мұқановтың шығармалары
Тайзендорф
Тайзендорф (Teisendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Берхтесгаден ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 9160 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 86,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 72 134. Муниципалитеттің басшысы — Франц Шисль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Концертмейстер
Концертмейстер (konzertmeіster) – 1) жеке скрипкаға жазылған партияны орындайтын, кейде репетиция кезіндегі дирижердің орнын ауыстыратын оркестрдегі бірінші скрипкашы. 18 ғасырда Концертмейстер аспаптық капеллаларда дирижер қызметін атқарды; 2) симфонияның немесе опера оркестрінің ішекті аспаптар (альттер, виолончельдер, контрабастар) тобына жетекшілік ететін музыкант; 3) концерт кезінде жеке әншілерді сүйемелдейтін және олардың жаңа репертуарын меңгеруге жәрдемдесетін пианист
Дереккөздер
Санат:Өнер
Кәсіби маман
Кәсіби маман - университеттік және одан да жоғары білімге ие, мол тәжірибесі бар, өз саласында жоғары шеберлік көрсете алатын, шығармашылық еңбекпен де айналыса алатын заңгерлер, дәрігерлер, ғалымдар, мұғалімдер қатарлы мамандар.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Қазақстанның ғылымы және ғылыми мекемелері
Қазақстанда ғылыми ой-пiкiрдiң тууы ежелгi замандардан бастау алады. Археол. зерттеулер мен жазба деректер бiзге Жетiсуда, Орт. және Шығ. Қазақстанда 6 — 8, 9 — 11 ғ-ларда-ақ болған ежелгi қалалар мен қоныстар мәдениетi туралы деректер бередi. Бұл мәдениеттiң иелерi өз көркемөнерiн, қолөнерiн және жазуын жасаған жергiлiктi түркi тайпалары: оғыздар, қарлұқтар, қимақтар, қыпшақтар едi. Орта Азия мен Қазақстанның 8 — 11 ғ-ларда араб халифатына кiруiне байланысты өлкеде ислам дiнi таралып, мәдени өмiрде араб мәдениетiнiң ықпалы күшейе түстi. Бат. Еуропадағы латын тiлi сияқты араб тiлi халифат аумағында халықар. әмбебап тiлге айналды. Алайда жергiлiктi мәдениет пен тiл сақталып қалды.
Араб мәдениетiн жасауға және дамытуға халифаттың бiр кездегi арабтар жаулап алған елдерiнен шыққан көптеген талантты ғалымдары барынша белсене қатысты. Орта ғасырлардағы қалалар өздерiнiң базарларымен және қолөнершiлерiмен ғана емес, сонымен бiрге ақындарымен, ғалымдарымен, суретшiлерiмен, бай кiтапханаларымен, оқу орындарымен де дүние жүзiне мәлiм болды. Қалалардың арасында Үндiстан мен Қытайдан Еуропаға қатынайтын “Жiбек жолы” деп аталатын сауда керуен жолының геогр. және экон. жағынан аса маңызды торабында, Орта Азия мен Қазақстанның отырықшылық-егiншiлiк аудандарының түйiскен жерiнде орналасқан Отырар (Фараб) қ. ерекше көзге түстi. Отырар кiтапханасы қолжазба кiтап қорының байлығы жағынан Египеттегi Александрия кiтапханасынан кейiнгi аса iрi кiтап қоймасы болды. Отырарда ұлы ғалым Әбу Наср әл-Фараби дүниеге келдi. Ол аса зор ғыл. мұра — жүзден астам iрi еңбектер қалдырды. Орта Азия мен Қазақстан қалаларынан Әбу Райхан әл-Бируни, Әбу Абдаллаһ әл-Хорезми, Әбу Әли ибн Сина, Әбу Жафар ат-Туси, Рудаки (860 — 941) және басқа көптеген ғалымдар шықты. Хорезмимен бiрге әйгiлi астрон. кестелердi жасауға қатысқан астроном әрi математик — Ғаббас әл-Жәуһари (9 ғ-дың 1 жартысы), сондай-ақ, оның замандастары — Ысқақ әл-Фараби және 40 мың сөзден тұратын араб тiлiнiң түсiндiрме сөздiгiн жасаушы Исмаил әл-Жауһари әл-Фараби танымал болды.