cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Португалдар
Португалдар (өз атауы — португезиш) — ұлт, Португалияның жергілікті халқы. Жалпы саны 15 млн. адамға жуық (2003), Португалияда, Америка (негізінен АҚШ пен Бразилияда), Ангола, Мозамбик, Жасыл мүйіс аралында, Азияда (Аомынь, Тимор а.), Еуропаның кейбір елдерінде тұрады. Антропологиялық жағынан үнді-жерортатеңіздік нәсілге жатады. Португал тілінде сөйлейді. Жазуы латын әліпбиіне негізделген. Португалдардың этникалық тарихы ежелгі иберий тайпасына қараған лузитандардан басталады. Б.з.б. 1-мыңжылдықта Португалия жеріне кельт тайпаларының біраз бөлігі келген. Б.з.б. 2 ғ. — б.з. 5 ғ-лары аралығында Рим империясының құрамында болуы тұрғындардың тілдік тұрғыдан және мәдени өзгеріске ұшырауына әкелді. 5 ғ-да Португалия жерін жаулап алған германдықтар оларға сіңісіп кетті. 8 — 13 ғ-лардағы араб-бербер үстемдігі португалдардың тілі мен мәдениетіне өз әсерін тигізді. 12 ғ-дың ортасында Португалия мемлекетінің құрылуы португалдардың ұлт ретінде топтаса бастауына жол ашты. 15 — 17 ғ-лардағы Португалияның отарлық экспансиясы португалдардың Оңтүстік Америка, Африка мен Азияға қарай қоныстануына жағдай жасады. Олар әсіресе бразилиялықтардың ұлт ретінде қалыптасуында маңызды рөл атқарды. Португалдар егіншілікпен (бидай, жүгері, т.б.), бау-бақша өсірумен, балық аулау кәсібімен және мал шаруашылығымен (қой, шошқа, т.б.) айналысты. Тоқымашылық, тігіншілік, ағаш ою, т.б. қолөнер салалары дамыды. Тұрғын үйлері солтүстік аймақтарда екі қабат етіп тұрғызылды, оның бірінші қабаты шаруашылық мақсаттарға пайдаланылды. Оңтүстікте тұрғын жай мен шаруашылыққа қажетті бөлік бір шатырдың астына салынды. Ұлттық киімдерінен, әйелдер юбка, кеудеше киіп, басына орамал тартты, ал ерлер қысқа шалбар, жилет, оңтүстікте басына сомбрейру шляпасын, солтүстікте тоқылған қалпақ киді. Дәстүрлі тағамдарын балықтан, молюскадан, сондай-ақ дәнді дақылдардан әзірлейді. Бай ауыз әдебиеті сақталған.
Аллонж
Аллонж (allonge — үстіне жазу) — вексельге жапсырылған қосымша парақ, онда табыстау жазбасы (индосамент) немесе аваль (кепілдемелік кепілдікті жазба) жазылады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі
Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі — 2011 жылы Алматы қаласы «Б. о. ж.» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Н. Әлімбай. Беттер саны — 736.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7026-17-2.
Паласка
Коммунаның INSEE коды — 2B199, пошта индексі — 20226.
Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Б. о. ж. баспасының кітаптары
Паласка
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 142 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Мүшәйра
Дереккөздер
Санат:Өнер
Эрба
Эрба (Erba) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Анкела-дель-Педрегаль
Анкела-дель-Педрегаль (Anquela del Pedregal) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
Эрба
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 16974 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 936 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 22036.
Жемсу бөгені
‎‎
Анкела-дель-Педрегаль
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 24 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 38,17 км² шамасында.
Кальвиак-ан-Перигор
Кальвиак-ан-Перигор (Calviac-en-Périgord) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,52 км² шамасында.
Эрба
Елді мекеннің қамқоршысы — Marcella Tili.
Анкела-дель-Педрегаль
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Эрба
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Жемсу бөгені
Жемсу бөгені — Атырау облысының Жылыой ауданындағы бөген.
Гидрологиялық сипаты
Бөгетінің ұзындығы 5,6 км, биіктігі 16 м. Бөгеннен ұзындығы 157 км арна басталады. Жемсу бөгені мұнай кәсіпорындарын, Мақат, Қоңырат темір жол бекеттерін, ұжымшар, кеңшар орталықтарын, Құлсары жылу электр станцияларын сумен қамтамасыз етеді. Шаруашылықтың 10 мың га жері суаруға және 20 мың га-дан астам жері суландыруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы гидрографиясы
Кальвиак-ан-Перигор
Коммунаның INSEE коды — 24074, пошта индексі — 24370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 512 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,26 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Фельтре
Фельтре (Feltre) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Беллуно провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vittore. Жыл сайынғы мерекесі — 14 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Пайрсон (Мичиган)
Пайрсон (Pierson) — Мичиган штатының Montcalm округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 185 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.7 км² шамасында. FIPS коды — 26-64020.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Пыж-Шор
Пыж-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 418 өзенінің оң жағалауынан км қашықтықта Уса орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Түсіндіру
Түсіндіру - зерттелетін объектінің мәнін ашудан тұратын адам танымының, оның ішінде зерттеудің ең маңызды қызметі. Зерттеушінің нақты ісінде Түсіндіру түсіндірілетін объектінің белгілі бір заңға бағынатынын көрсету арқылы жүзеге асады. Түсіндіру атрибутивті, субстанционалды, тектік (оның ішінде, себептілік), контрагенетикалық (оның ішінде, функционалды), құрылымдылық және т. с. с. түрде болуы мүмкін. Өзінің механизмі бойынша Түсіндіру өз заңы арқылы Т. және модельдеу арқылы Түсіндіру бөлінеді. Түсіндіру суреттеумен тығыз байланысты, әдетте соған негізделеді, ал өзі ғылыми болжамның тұпқазығы болады. Санат:Ғылым
Аттен (Төменгі Рейн)
Аттен (Hatten) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67184, пошта индексі — 67690.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1965 адамды құрады. Халық тығыздығы — 103,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Хави
Хавьер «Хави» Эрнандес Креус (кейде Чави болып айтылады) — испандық футболшы, «Барселона » футбол клубының жаттықтырушысы. 1980 жылы 25 қаңтарда Испанияның Террасса қаласында дүниеге келген. Дәл әрі уақтылы берілген пастың хас шебері болып саналады. Орталық алаңның қожайыны «таза каталондықты» жасыл майданда айырып алу оңай: допқа иелік етуде аса ұқыпты, жоғары техникалы әрі еңбекқор Хави қазіргі әлемдік футболда аса күшті ойыншылардың қатарында.
Клубтық карьерасы
Барлық футболшылық кәсібін «Ноу Кампта » өткізген Хави «Барселона » құрамында 11 жасынан бастап өнер көрсетіп келеді. Каталондықтардың алғашқыда жастар, одан соң қосалқы құрам командасы бағытындағы жолдан тез өтіп, Хорхе Гонсальво басқаруындағы «Барселона Б» командасының негізгі ойыншылардың біріне айналды. Онда да жоғары сапалы футбол көрсетіп, тұңғыш рет 1998 жылы 19 тамызда бас команда құрамынан көрінеді. «Барселонаның» негізгі құрамындағы өзінің алғашқы маусымында «Мальоркаға » қарсы Испания Суперкубогы үшін кездесуде Хавьер Эрнандес тұңғыш мергендігімен танылды. Луи ван Гааль тұсында Хави орталық алаңның негізгі ойыншысы болды.
Бапкерлер ауысып тұрғанымен, Хави үнемі «Барселонаның» негізгі құрамынан орын алатын. Оның тұсында каталондықтар 5 бапкер ауыстырып үлгерді: Луи ван Гааль, Карлес Рексач, Радомир Антич, Франк Райкаард және Хосеп Гвардиола. Осыдан сәл уақыт алдында Хави «Барса» үшін өткізген ойындар саны бойынша Каталонияның аңызға айналған ойыншысы «Пеп» Гвардиоланың көрсеткішімен теңесті – 384 ойын. Бұл нәтижеге ол 9 жыл, 3 ай уақыт ішінде қол жеткізді. Қазіргі Еуропа Чемпиондары Кубогының иегерлері үшін өткізген ойындар саны бойынша Эрнандес тек 7 ойыншыны ғана алдына салады: Мигели, Рексач, Амор, Субисаррета, Сегарра Рифе, Алесанко мен Асенси.
Леонесса
Леонесса (Leonessa) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Риети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2730 адамды құрайды. Халық тығыздығы 13 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 205 км² шамасында. Пошта индексі — 2016.
Хави
Клубтық карьерасы
2010 жылы 9 мауссымда "Барселонамен" келісім шартын тағы бес жылға ұзартты.
Леонесса
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giuseppe da Leonessa. Жыл сайынғы мерекесі — 4 ақпан.
Хави
Клубтық карьерасы
2011 жылы 10 желтоқсанда "Барселона" сапындағы 600-ші ойынын өткізді.
2015 жылы "Барселонадағы" карьерасын аяқтады. Соңғы кездесуін 6 маусымда УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында "Ювентуске" қарсы өткізді, Хавидің бұл еуротурнирлердегі 151-ші ойыны еді.
Акционерлік қоғамның таратылуы
Акционерлік қоғамның таратылуы акционерлік қоғамның Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде белгіленген тәртіппен, «Акционерлік қоғам туралы» ҚР Заңын және қоғамның жарғысын ескере отырып, ерікті түрде немесе мәжбүрлі жағдайда таратылуы.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Хави
Ұлттық құрамада
Испания құрама командасында Хави Эрнандес алғашқы ойнын 2000 жылы 15 қарашада Голландия құрамасымен өткізеді. Сол кезден бастап жартылай қорғаушы құрамаға тұрақты түрде шақыртылып отырады. Испания бас командасымен оның қарым-қатынасы әр кезде де бір қалыпты болды десек, қателесеміз. Оның отансүйгіштігі жайында мадридтік қауымның күдікті кездері болған еді. «Маған осындай жала жабу үлкен қателік. Мен «Барса» ойыншысымын, мен каталондықпын және мен Испания құрамасының намысын қорғап келемін. Маған және Пуйольге, сендер құрама сапында бар күшін сала ойнамайсыңдар дейді, бірақ біз ондай пікірдің қате екендігін бір емес, бірнеше рет дәлелдедік деп санаймын», - дейді жартылай қорғаушы.
NGC 7248
NGC 7248 — Кесіртке шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Хави
Ұлттық құрамада
2006 жылғы Әлем чемпионаты қарсаңында Хавьер жарақат алғанына байланысты оған әлемдік форумға бармау қаупі төнді. Бірақ, жазға дейін жарақатынан айығып, Луис Арагонес ұлттық команда құрамына енгізеді. Турнир барысында командалас достарына дәл пастар бергендігімен испандықтар үшін өзінің маңыздылығын танытты. Украинамен өткен алғашқы кездесуде Эрнандес үздік ойыншы болып танылды. Алманияда ол командасының барлық ойындарына қатысып, өкінішке орай, сол турнирдегі «Қызыл Фурияның» жолын 1/8 финалда Зинедин Зидан бастаған Франция бөгейді. Ал, екі жылдан соң Еуро-2008 финалдық турнирінде Испания өзіне лайықты қарсылас кездестірместен, Еуропа чемпионы атанады. Ал, Хавидің Аустрия мен Швейцарияда өткен доданың үздік футболышысы болып танылғаны бәрімізге мәлім. Ал, 2010 жылы Оңтүстік Африкада бәрінен оза шығып, әлем чемпионы атанған Испанияның Хави бастаған орталық шебі, шынымен, керемет өнер көрсетті.
NGC 7248
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Хави
Ұлттық құрамада
2012 жылы Хави Еуропа чемпионы атанды. 2014 жылғы әлем чемпионатындағы сәтсіздіктен соң құрамадағы карьерасын аяқтады.
Командалық
«Барселона»
NGC 7248
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кесіртке (шоқжұлдыз)
Хави
Командалық
«Әл-Садд»
Испания
Жеке
Санат:Испания футболшылары Санат:Барселона ФК ойыншылары
Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары Санат:Әл-Садд ФК ойыншылары Санат:Испания футбол жаттықтырушылары Санат:Әл-Садд ФК жаттықтырушылары Санат:Барселона ФК жаттықтырушылары
Таңат ауылдық округі
Таңат ауылдық округі – Абай облысы Семей қалалық әкімдігі аумағында болған әкімшілік бірлік. 2017 жылы таратылып, Ақбұлақ ауылдық округінің құрамына енгізілді.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Таңат, Социалистік Қазақстан ауылдары кірді. Орталығы – Таңат ауылы болды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 246 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігінің таратылған ауылдық округтері
Белгібаев
Белгібаев сөзі мынадай мағыналар білдіруі мүмкін:
Қазақстандағы уақыт
Қазақстан бесінші, алтыншы уақыт белдеуінде жатыр. №775 «Қазақстан Республикасы аумағында уақытты есептеп шығару туралы» қаулысына өзгерістер енгізілген. Бұл өзгерістер бойынша Қазақстан Республикасы аумағы IV және V уақыт белдеулерінде орналасқан. Батыс Қазақстан, Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау, Қызылорда облыстары IV белдеуде, ал қалған облыстар V белдеуге жатқызылған. Бұлардың барлығы «облыстарда жұмыстарды жеңілдету, еліміздің бірыңғай энергожүйесінің жұмысының тиянақтылығын қамтамасыз ету, телеқатынас жүйелерінің ішкі және сыртқы көлік жүк тасымалының үйлесімділігі үшін» жасалған. Қаулы облыстар әкімшілігі мен экономика және әділет министрлігімен келісілген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан географиясы Санат:Уақыт белдеулері
Александр Иванович Воейков
Александр Иванович Воейков (20 мамыр 1842, Мәскеу – 10 ақпан 1916, Петроград) – орыс климатологы және географы, Ресейдегі климатология ғылымының негізін салушы, Санкт-Петербург ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1910), философиялық ғылымының докторы (1865) және физикалық географияның құрметті докторы (1980), Санкт-Петербург университетінің професоры (1885). 1912 жылы 70 жасында Орталық Қазақстандағы Балқаш көлінің су режимін зерттеді. Көл айдынынан булану мөлшерінің артық екендігіне алғашқылардың бірі болып назар аударды.
Дереккөздер
Санат:Ресей климатологтары
Гродзка Қақпасы – Teatr NN орталығы
нобай|оңға|Гродзка Қақпасы, Люблин «Гродзка Қақпасы – Teatr NN» Орталығы (Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”) — өзін-өзі басқаратын мәдени мекеме 1998 жылы Люблинде Польша құрылған. Бұл Орталық мәдени мұраны және білім беруді қорғау үшін жұмыс атқарып жатыр.
Орталық жұмыс аясында Ауызша Тарих, Люблиннің Иконографиясы, білім беру, анимация, жаңа медиа және баспа ісі бойынша түрлі бағдарламаларды жүзеге асыруда. Ол сондай-ақ Люблин Андерграунд және Сөздер Үйін басқарады және жыл сайын әртүрлі фестивальдерді ұйымдастырады: Поэзия Қаласы, Сиқырланған Люблин – Әлемнің әңгімелеушілері мен әншілердің ізімен атты кездесулер өткізеді.
Орталық Люблиндегі Гродзка қақпасында орналасқан. Орталық өткізетін көптеген бағдарламаларында ол штаб-пәтерінің символикалық жерде орналасуына қатысты өткен замандарда христиан және иудей қалалары арасындағы және әртүрлі мәдениеттердің, дәстүрлер мен діндердің кездесетін орны болып өткеніне сілтеме жасайды. Орталықтың негізін қалаушы және директоры – Томаш Пьетрасевич.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Польша мәдениеті Санат:1998 жылы пайда болғандар Санат:Люблин
1144 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1144 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1144 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
IC 3222
IC 3222 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40065, UGC 7437, MCG 5-29-73, IRAS12198+2906.
Сыртқы сілтемелер
IC 3222 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Большое Шито
Большое Шито — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ветлуга өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга өзені Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 2751
NGC 2751 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 28 наурызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2751 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25517, MCG 3-23-37, ZWG 90,71.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Қарабұтақ (Әйтеке би ауданы)
Қарабұтақ — Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданындағы ауыл, Қарабұтақ ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Ақтөбе қаласынана шығысқа қарай 206 км, аудан орталығы - Темірбек Жүргенов ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 59 км жерде, Ырғыз өзенінің оң жағасында орналасқан. Қарабұтақ өңірі Ырғыз өзенінің екі беті мен Ор өзенінің солтүстік-шығыс алқабын алып жатыр. Қарабұтақ жері - аса бай, сулы, нулы, құрақты көлдері бар, белуардан келетін байтақ бозды дала.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 3892 адам (1886 ер адам және 2006 әйел адам) болса, 2009 жылы 2601 адамды (1269 ер адам және 1332 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Әйтеке би ауданы елді мекендері
Жемтүсу
Жемтүсу — жылқы тұяғының іріңсіз қабынуы. Бұл жылқыда ғана болатын ауру. Екі алдыңғы не екі артқы тұяғына, кейде төрт тұяғына жем түседі. Алдыңғы тұяғы ауырса жүрелеп көсіледі, артқы тұяғы ауырса бүрісіп, аяғын бауырына тартады. Ауру жылқы басын, мойнын көтере алмайды. Тұяғының қызуы көтеріледі. Жемтүсу ұзаққа созылса, тұяқтары бүрісіп қалады. Аурудың негізгі себептері: қатты шауып, алқынып еті қызған жылқыны кенет салқындату, ыстықтай суық суға шомылдыру, құрамында азоты көп (бидай, қара бидай, көк жоңышқа) және шіріген, көгерген, үсіген жемшөп беру. Ауыр жүкпен қиын, таулы жолда ұзақ жүру де бұл ауруды туғызуы мүмкін. Емі: алғашқы 2 — 3 күн тұяқтарын суық суға езілген сазға батырады; ауру аяғын жіліншігінен төмен қарай ысқылайды; іш жүргізетін дәрі-дәрмек береді.
Дереккөздер
Санат:Аурулар Санат:Биология
Бәрін жалпы оқыту, бәрін оқыту, бәріне жалпы білім беру
Бәрін жалпы оқыту, бәрін оқыту, бәріне жалпы білім беру - мемлекет аңықтаған білім, оқу іскерлігі көлемін оқушыларға беретін оқу мекемелелерінде белгілі бір жас шамасындағы барлық балалар мен жастарды окыту.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Универсалийлер
Универсалийлер (лат. universalis - жалпы) - орта ғасырлық философияда жалпы идеялар осылай аталды. Универсалийлер жайлы пікірталасында ол жалпы идеялар шындық па, объективті ме, немесе олар заттардың жай атауы ғана ма деген мәселе төңірегінде өрбісе "заттарда" өмір сүреді (орташа реализм, Фома Аквинский көзқарасы). Бұған қарама-қарсы көзқарас: Универсалийлер тек ақыл-ойда ғана, "заттардан кейін", ақыл-ойдың құрылысы түрінде (Концептуализм) немесе тіпті жай сөз түрінде ғана ( шегіне жеткен номинализм, Росцелин, Окками) болады. Санат:Философия
Драгневци (Велико Тырново облысы)
Драгневци (Драгневци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5097. ЕКАТТЕ коды — 23265.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Кіші Волосница (Волосница тармағы)
Кіші Волосница — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волосница өзенінің оң жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хорренбах-Бухен
250px|thumb|Картада орналасуы Хорренбах-Бухен (Horrenbach-Buchen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Тун округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 267 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20.37 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 932, пошта индексі — 3623.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Гох
Гох (Goch) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Клеве ауданының құрамына енеді.
Сарыдоңғал
Сарыдоңғал – Теңіз көлінің батыс бөлігіндегі аласа тау.
Гох
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 34106 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 115,38 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 54 016. Қаланың басшысы — Карл-Хайнц Отто.
Сарыдоңғал
Географиялық орны
Қарағанды облысы Нұра ауданы Аққолқа ауылынан солтүстік-батысқа қарай 57 км жерде орналасқан.
Гох
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Сарыдоңғал
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 400 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта 5 км-ге созылған, енді жері 3 км. Беткейлері жайпақ, оңтүстік-батысқа қарай беткейі қырқаларға ұласады. Таудың оңтүстік жəне шығыс етегінде қорымтастың мол үйінділері шоғырланған. Солтүстігінде Кенен, оңтүстік-батысында Бақалыадыр таулары, шығысында Қыпшақ көлі жатыр.
Өсімдігі
Қызғылт қоңыр топырақ жамылғысында итмұрын, қараған, тобылғы, қылқан боз, тарақ селеу, сұлыбас, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы таулары
Василий Владимирович Петров
Мұғалімдер гимназиясында оқыды. 1788— 91 Я§ Барнаулдағы тау-кен учелищесінде сабақ берді. 1793—1833 ж. Петербургтегі Медицина-хирургия академиясында қызмет істеді. 1802 ж. көптеген (2100) мыс-мырыш элементтерден құралған гальваникалық батарея (вольт бағанасы) жасап, ол арқылы электрлік доға (Петров доғасы) құбылысын ашты. Бұл құбылысты жарықтандыру, электрлік балқыту, металдарды электрлік пісіру т. б. мақсаттарга пайдалану мүмкіншілігін айтты. Петров электр тогының өткізгіштің көлденең қимасына тәуелділігін ашты және өткізгіштерді параллель қосу тәсілін тапты. Электр тоғының химиялық әсерлерін және әр түрлі заттардың электр өткізгіштік қасиетін зерттеді, өткізгіштерді сургуч пен балауыз арқылы оқшаулауды (изоляциялауды) ұсынды. Вакуумдағы әлектр разряды мен люминесценция құбылысын зерттеуге де айтарлықтай үлес қосты. Әр түрлі газды орталарда байқалатын электрлік құбылыстарды зерттеуге арналған приборлар жасады.
Әбдіғали Нұрғалиұлы Төлегенов
Төлегенов Әбдіғали Нұрғалиұлы/1.1.1917 жылы туған,Шалқар ауданы,№11 –а./-партизан.1939 жылы әскерге алынған. Ұлы Отан соғысы жылдарында Ресейдің Брянск,Белоруссияың Могилев облысында майдан тылындағы Т.М.Коротченко басқарған П.Клетнянск партизан бригадасында болған. Белынкович ст. маңайындағы көпірді талқандап, Кричев-Унеча жолындағы неміс эшелондары қзғалысын 27 тәулікке тоқтатуға қатысқан, жаудың 20 солдатын жойған. Осы ерлігі үшін Қызыл Жұлдыз, жауынгерлік Қызыл Ту, І дәрежелі Отан соғысы ордендерімен және көптеген медальдармен марапатталған. Оның ерліктері Ә.Шәріповтың «Партизан қызы», «Арбасу», «Ормандағы от», «Ұлы Отан соғысы жылдарында» деген кітаптарында жазылған.Ол әскерден елге 1946 жылы оралып, көп жылдар бойы шаруашылық ұйымдарында еңбек етті.
Дереккөздер
А7-Ақтөбе:Энциклопедия-Ақтөбе. «Отандастар-Полиграфия»ЖШС, 2001.-748 бет.
Санат:Жауынгерлік Қызыл Ту орденінің иегерлері
Гүлнәр Исламқызы Кәрімова
Гүлнәр Каримова (Ферғана, 1972 жылы туған) - Өзбекстан президенті Ислам Каримовтың үлкен қызы. Шілде 2010-жылдың қаңтар 2012, Испания Өзбекстанның елшісі.
Санат:1972 жылы туғандар Санат:Елшілер
Сан-Себастьян-ду-Анта
Сан-Себастьян-ду-Анта (São Sebastião do Anta) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каратинга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 432 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 80,181 км² шамасында. Халық тығыздығы — 67,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ұйымдастырушылық қызмет
Дереккөздер
Санат:Педагогика
Юньи-сюр-Мез
Юньи-сюр-Мез (Ugny-sur-Meuse) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55522, пошта индексі — 55140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 101 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Пулей-Игль
Пулей-Игль — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лооль-Ях өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақсай (Темір ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шұбарқұдық кентінен солтүстікке қарай 32 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Темір ауданы елді мекендері
Төменгі ибра
Төменгі ибра — Башқұртстанның Стерлибашев ауданындағы ауыл, Яшерган ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 245 адамды құрады. Пошта индексі — 453192, ОКАТО коды — 80248870004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жазық ауылдық округі
Жазық ауылдық округі – Абай облысы Семей қалалық әкімдігі аумағында болған әкімшілік бірлік. 2017 жылы таратылып, Көкентау ауылдық округі құрамына енгізілді.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жазық ауылы кірді. Орталығы – Жазық ауылы болды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 371 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігінің таратылған ауылдық округтері
Пайгон (Мичиган)
Пайгон (Pigeon) — Мичиган штатының Huron округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1207 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 26-64060.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Алға балалар үйі
Алға балалар үйі-1986 ж. Жайсаң, Тамды, Темір, Ақтөбедегі №5 балалар үйінен біріктіріліп құрылған.Типтік жобамен салынған 400 орындық жатақханада орналасқан, қосымша концерт, спорт залдары, шеберхана, кітапхана, асхана бар. Онда 350-400 дей бала тәрбиеленеді. Балалар үйінің қосалқы шаруашылығы (жер көлемі 3 га) бар. Жазда балалар шөп шабуға, мал бағуға, көкөніс егуге жәрдемдеседі. Жазғы квникулда жыл сайын 270 баласырт қалалардағы оқушылар лагерінде,санаторий,демалыс үйі, куротторда демалады. Балалар үйінде тәрбиеленіп шыққандар арасында жоғарғы оқу орындарын бітіріп,елге танымал болған, азаматтар баршылық. Мұнда 43 мұғалім қызмет етеді, оның 4-еуі Қазақсатан Республикасы ағарту ісінің озық қызметкері белгісімен мараппаталған.
Дереккөздер
А7-Ақтөбе:Энциклопедия-Ақтөбе. «Отандастар-Полиграфия»ЖШС, 2001.-748 бет.
Вила-Верде (Виньяйш)
Вила-Верде (Виньяйш) (Vila Verde (Vinhais)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Виньяйш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 240 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,3 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Трафенхорст
Трафенхорст (Travenhorst) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Зегеберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 204 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 60 090. Муниципалитеттің басшысы — Мартина Ульферих.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
1145 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1145 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1145 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мүше тарту
Мүше Тарту – туыс-туғанға, жекжат-жұрағатқа, құрметті қонаққа арнайы берілетін кәделі ас. Оны кәделі мүше деп те атайды. Мүше Тарту тиісті адамға арнап пісірілгенде кімнің қандай мүшені ұнататынын немесе қандай тамақты ұнататынын ескеруден гөрі қалыптасқан дәстүрді қатаң сақтауға көбірек мән беріледі. Мәселен, ең сыйлы деген адамға қойдың басы немесе ірі қара малдың шекесі тартылады. Қазақта туыс-туғанға, жекжат-жұрағатқа, құрметті қонаққа берілетін сыбағалы тамақты сый табақ, құда табақ, құдағи табақ, құрдас табақ, жеңге табақ, күйеу табақ, келін табақ, қалжа табақ, бала табақ, беташар табақ, тағы басқа деп жіктеп атайтын және сол әрбір табаққа арнайы мүшелер салатын дәстүр бар. Мәселен, әрбір табақта адамдардың құрамына байланысты сыйлы адамға арналған бас, жамбас, құда-құдағиға арналған құйрық-бауыр, күйеу балаға арналған төс, дос-құрдасқа арналған жауырын, қыз-келіншекке арналған үлпершек, балаларға арналған бүйрек сияқты кәделі мүшелердің болуы шарт. Бұл мүшелердің әр қайсысы сыйлы адам үшін – “елге бас көз болып жүрсін”, құда-құдағи үшін – “бауырдай бауырмал, майдай сіңімді болсын”, дос-құрдас үшін – “құшағымыз жауырындай жазылмасын”, қыз-келіншек үшін – “үлпершектей жұғымды бол”, балалар үшін – “бүйректей сүйкімді бол”, тағы басқа деген емеурінді білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Салт-дәстүрлер
Пыжшор (Адзьва тармағы)
Пыжшор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 65 өзенінің сол жағалауынан км қашықтықта Адзьва орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Эйр Астана ұшу бағыттары
Эйр Астана ұшу бағыттары (2012 мамыр):
Еуропа
Санат:Әуе тасымалдаушы бағыттары Санат:Транспорт
Сүлеймен Бердәулетов
Бердәулетов Сүлеймен (1941 жылы туған, Түрікменстан, Красноводск ауданы Жаңаша кенті) – дәрігер-хирург, медицина ғыл. канд. (1977). Красноводск медицина училищесін (1958), Ленинградтың (қазіргі Санкт-Петербург) И.П.Павлов атындағы 1-медицина институтын (1968) бітірген. 1958 – 62 ж. фельд. пункттің меңгерушісі, 1970 – 72 ж. Красноводск қалалық ауруханасында дәрігер-хирург, 1972 – 78 ж. Алматыдағы Қазақтың онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтының аспиранты, 1978 – 87 ж. Красноводск облысы ауруханасының бас хирургі, 1987 – 96 ж. Маңғыстауда қатерлі ісік ауруларының алдын алу жөніндегі институт кураторы, Ақтау облысы аурухананың бас хирургі, Маңғыстау облысы денсаулық сақтау бөлімінің меңгерушісі, 1996 – 2002 ж. медицина сақтандыру қорының Маңғыстау бөлімшесінің бастығы болды. 50-ге жуық ғылыми еңбектің, 10-нан астам емдеу-диагностик. рационализаторлық ұсыныстардың авторы. Бірнеше мәрте Денсаулық сақтау министірлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Сен-Симеон (Эр)
Сен-Симеон (Saint-Siméon) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,49 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27603, пошта индексі — 27560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 315 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Қатынастар логикасы
Қатынастар логикасы - табиғаты әр түрлі нысандар арасындағы логикалық байланыстарды зерттейтін логиканың бөлімі, функциональды логика.
Дереккөздер
Санат:Философия
Аса суыту
thumb Аса суыту — сұйық заттың араласқан бөгде қоспаларынан арылтқанда өзінің қату температурасынан төмен температурада да сұйық күйінде қалуы; бұл өте тұрақсыз күй; ондай затты шайқап қалса немесе ішіне кіщкентай қиыршық салып жіберсе, лезде қатады және температурасы өзінің кату температурасына дейін көтеріледі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Тұрақты органикалық ластаушылар: пестицидтер
Тұрақты органикалық ластаушылар: пестицидтер — 2009 жылы Алматы қаласы «Б. о. ж.» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Нұржанова, К. Жамбакин, И. Рахимбаев. Беттер саны — 28.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-278-088-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2009 жылы шыққан кітаптар Санат:Б. о. ж. баспасының кітаптары
Автотуризм
Автотуризм. Көптеген автоәуесқойлар автомобильді демалыс кезінде саяхатқа шығу үшін пайдаланады.
Маршрутты тандағанда машинашы жүргізу тәжірибесін, автомобильдің техникалық жайын, жыл мезгілін, жолдық жағдайын ескеру керек.
Алғашқы қашық сапарға жақсы, магистральды жолмен жазда шыққан қолайлы, өйткені мұндай жолда қонақ үйі немесе кемпинг, автомобильге май құятын және техникалық қызмет көрсететін станция болады.
Маршруттың ұзақтығы бір бағытқа көп дегенде 2000 км, ал тәуліктік жүрісі 500—600 км-ден аспауға тиіс. Онан ұзақ сапар әрі қажытады, әрі қауіпсіз де емес. Жолға алатын заттық салмағын ескеру керек, өйткені оның салмағы жолаушылардың салмағымен қоса есептегенде автомобильдің тиісті мүмкіндігінен артыл кетпеуі керек.
Автомобильдің төбесіне қосымша жүк қойғыш орнату орынсыз болады, өйткені оған қойылған зат қораптың жоғарғы бөлігіне артық салмақ түсіріп, аэродинамикалық кедергіні күшейтеді. Бұл жағдай оның орнықтылығын әрі басқарылуын нашарлатады, қосымша қуат жұмсалуын талап етеді және жанармай шығынын арттырады. Егер қосымша жүк қойғыны қайткен күнде де алып жүру қажет болса, онда оған қойылатын затты ауа кедергісі мейлінше аз болатындай етіп байлаған жөн. Содан кейін бұрылыстан сақтықпен өтіп, шұғыл тежемей, әрі двигательге артық күш түспейтіндей жылдамдық сақтап отыру керек.
Сапарға шығар алдында автомобиль кезекті техникалық күтім жасап, жолға басы ар тық (запас) бөлшектер алу қажет. Осы заманғы жеңіл автомобильдер үшін жақсартылған жолмен 4000—5000 км қашықтыққа жүру аса қиындыққа соқпайды, сондықтан жолға өзіңмен бірге тек жиірек істен шығатын шағын детальдарды ғана алу керек.
Қазіргі жасап шығарылып жатқан жеңіл автомобильдерге қауіпсіздік белдігін орнату мүмкіншілігі қарастырылған, оны жол жүрісі ережесіне сәйкес жүргізуші мен жолаушылар пайдалануға міндетті. Жол жүру тәртібінде 2,5—3 сағат жүрген сайын демалу үшін қысқа мерзімді (10—15 минут) аялдама жасау, ұзақ демала отырып түскі тамақ ішу және қараңғылық түсісімен қонатын жерге тоқтау жағдайы қарастырылған. Машиналық тәулік бойындағы жүретін уақыты көп дегенде 9—11 сағат болуға тиіс.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Сергей Сергеевич Четвериков
Сергей Сергеевич Четвериков (24 сәуір /6 мамыр/ 1880, Мәскеу - 2 шілде 1959, Горький) - орыс және кеңес биологы. Мәскеу университетін бітірген (1906). Әйелдер жоғары курсының (Мәсеу,1907-1917), 2-ші Мәскеу университетінің (1917-1919) және 1-ші Мәскеу университетінің (1919-1929) доценті, Эксперименттік биология институтында генетика бөлімінің (Мәскеу, 1921-1929) және Горький университетінде генетика кафедрасының меңгерушісі (1935-1948), 1945 жылдан профессоры.
Ғылыми жұмыстың генетикалық кезеңі
1921 жылдан бастап Сергей Сергеевич эксперименттік биология институтының генетика бөлімінің меңгерушісі және ғылыми жетекшісі қызметіне кірісті. Мұнда ол шамамен 9 жыл жұмыс істеді (1921-1929). ЭЖБ — ға түскен Четвериков университетпен байланысты үзбеді және онда оқытушылық жұмысын жалғастырды-генетика курсын оқып, генетикалық практикумды басқарды, осылайша кеңестік генетиктердің жаңа кадрларын даярлауға қатысты. Сергей Сергеевичтің және оның ұжымының қысқа мерзімде табысты болды. 1926 жылы Четвериков зерттеу және рефлексия нәтижелерін "қазіргі генетика тұрғысынан эволюциялық процестің кейбір сәттері туралы"үлкен мақалада жариялады. Бұл жұмыста генетика деректері мен эволюциялық теорияның арасында ешқандай қайшылық жоқ екендігі көрсетілген. Керісінше, бұл генетиктер өзгергіштік ілімінің негізін қалап, эволюция процесін түсінудің кілті болуы керек. Қарапайым математикалық әдістерді қолдана отырып, Четвериков жануарлардың табиғи популяцияларындағы мутациялар (геновариациялар) жойылмайтынын, жасырын (гетерозиготалы) күйде жиналып, өзгергіштік пен табиғи сұрыптау үшін материал бере алатындығын дәлелдеді. Осылайша, Четвериков Дарвиннің эволюциялық ілімін және генетика белгілеген тұқым қуалаушылық заңдылықтарын байланыстыра алды. С. С. Четвериковтың (1926) бұл мақаласы қазіргі уақытта ғылымның жаңа саласын — эволюциялық (және популяциялық) генетиканы дамыту үшін негізгі жұмыс ретінде қарастырылуда. Бұл эволюциялық теорияның дамуындағы маңызды кезең болып саналады.
Четвериков табиғаттағы түрлердің пайда болған мутациялармен қанығуы туралы болжам жасады және генетикалық процестердің (мутация, еркін қиылысу, табиғи сұрыптау) және спецификация мен эволюциядағы оқшауланудың маңыздылығын атап өтті, осылайша Дарвин эволюциясы мен генетика теориясын байланыстырды. Эволюциялық генетиканың негізін қалады. 1920 жылдардағы еңбектерде С. С. Четвериков популяциялық генетиканың үш негізгі сәлемдемесін негіздейді:
Табиғи жағдайда мутация процесі зертхана жағдайындағыдай жүреді. Сондықтан біз зертханада алынған кейбір қорытындыларды табиғи жағдайларға таратуға құқылымыз.
Осындай тұжырымдардың бірі — тірі организмдердің барлық түрлерінде жаңа мутациялардың үздіксіз пайда болуы, екіншісі-табиғи популяцияларда жиі кездесетін жабайы типтегі аллельдерге қатысты жаңадан пайда болған мутациялардың көпшілігінің рецессивтілігі.
1927 жылы Берлинде өткен V Халықаралық генетикалық конгресте С.С. Четвериков "табиғи жағдайда популяцияның генетикалық сипаттамасы туралы"баяндама жасады. Бұл есеп сенсация тудырды және үлкен қызығушылықпен қарсы алынды. Кейінірек 1927 жылы 14-20 Желтоқсанда Ленинградта өткен КСРО зоологтарының, анатомистері мен гистологтарының үшінші съезінде Четвериков пленарлық отырыстардың бірінде "бір эволюциялық мәселенің эксперименттік шешімі"атты баяндама жасады. 1929 жылы қаңтарда Ленинградта генетика, селекция, тұқым шаруашылығы және асыл тұқымды мал шаруашылығы бойынша Бүкілодақтық конгресс өтті. Четвериков осы съезге қатысып, пленарлық отырыста эволюциялық генетиканың өзекті мәселелері әзірленген "мутациялық өзгергіштік" баяндамасымен сөз сөйледі. Съезден оралғаннан кейін көп ұзамай Четвериков Мәскеу табиғатты зерттеушілер қоғамының (МОИП) отырысында "мутациялық өзгергіштіктің пайда болуы мен мәні" тақырыбында теориялық тұрғыдан маңызды жаңа баяндама жасады (21 наурыз 1929). Эволюциялық теория мен қазіргі генетиканың жақындығы туралы негізгі ережелер 1961 жылы шетелде жарияланды [2]. Ақи-да жұмыс істей отырып, Сергей Сергеевич өзін көрнекті генетик ғалым ғана емес, сонымен қатар ғылыми ұжымның тамаша ұйымдастырушысы және жетекшісі ретінде көрсетті. Ол қызметкерлерді ерекше ғылыми мектептің пайда болуының негізі ретінде қарастыруға болатын пікірлестердің Достық тобына біріктіре алды. Сонымен бірге, ол жолдастық, тыныш жағдайда өткен Соор деп аталатын ("бірлескен орания") қызметкерлердің ғылыми қарым-қатынасының өзіндік әдістерін тапты. Соор-ға қабылдау қатаң шектеулі болды және семинардың барлық мүшелерінің бірауыздылығын талап етті. Бұл пікірталасқа қатысушылардың санын шектеуге (әрқайсысының жоғары белсенділігін қамтамасыз ететін), сондай-ақ ішкі қақтығыстарсыз және шағын жеке топтардың қалыптасуынсыз ұжымның біртұтастығын сақтауға қол жеткізді. Баяндаманың кез келген сәтінде тыңдаушылардың сұрақтары мен ескертулеріне жол берілді. Баяндамашыдан нақты презентация және реферат жұмысының негізгі бағытын, оның негізгі идеясы мен мағынасын ажырата білу қажет болды. Әр сооровец үш негізгі еуропалық тілде оқуы керек еді. 1920 жылдардың екінші жартысында Соор мүшелері негізінен дрозофилада жасалған көптеген генетикалық жұмыстарды жариялады. Бұл жұмыстар негізінен 1925-1930 жылдары "эксперименталды биология журналында" (және ішінара шетелде, Германияда) жарық көрді. Бұл уақытта Сергей Сергеевич көбелектерден сабақ қалдырмады және жаз айларында ұзақ экскурсиялар жасады, оның барысында ол өз коллекцияларын толықтырды. 1926 және 1928 жылдың жазында Четвериков б. л. Астауров, Н.К. Беляев және оның өгей қызы А. П. Сушкина Хибин тауларының ауданындағы Кола түбегінде болды. Сонымен қатар, 1920 жылдан бастап Четвериков политехникалық мұражайдың зоологиялық бөлімінің энтомологиялық бөлімінің меңгерушісі және сақтаушысы болып жұмыс істеді.
Горький мемлекеттік университетінде
Сергей Сергеевич 1935 жылдың 1 тамызынан бастап Горький мемлекеттік университетінің биология факультетіне профессор, генетика кафедрасының меңгерушісі лауазымына қабылданды. Оның алғашқы алаңдаушылығы генетика бойынша мамандандыруды ұйымдастыру болды. Ол үшін ең алдымен үлкен генетикалық семинардың жұмысын және арнайы курстарды оқу қажет болды. Арнайы курстарды оқу үшін ірі мамандар мен тамаша лекторлар шақырылды. Кейінірек кафедрада цитология бойынша шағын зертхана ұйымдастырылды. 1936 жылы Сергей Сергеевич "соңғы он жылдағы тұқым қуалаушылық Цитологиясы"атты танымал брошюраны жариялады.
Сергей Сергеевич биофактың барлық студенттері үшін жалпы генетика курсын, сонымен қатар генетика кафедрасына мамандандырылған студенттерге арналған арнайы курстарды оқыды: Биометрия курсы және "таңдаудың теориялық негіздері"курсы. 1948 жылы ГМУ-дан кетер алдында ол "генетиканың жаңа міндеттері мен соңғы жетістіктері"атты арнайы курс оқыды. Сонымен қатар, ол кейбір жылдары зоологиялық студенттер үшін энтомологияны оқыды.
Лектор Сергей Сергеевич өте ерекше болды. Дәріс материалын рефераттарды пайдаланбай еркін ұсыну, қатаң логика, оқытушының жалпы "таңдауы" және тұжырымның дәлдігі студенттерді қызықтырды және таң қалдырды. Бірінші дәрісте Сергей Сергеевич тыңдаушыларға Материалды ұсыну барысында сұрақтармен оны үзуден тартынбауды ұсынды, өйткені ол бір нәрсе игерілмеген немесе бұрын болған жағдайда түсініксіз болса, одан әрі қарай жүру мүмкін емес деп санайды. Ол көбінесе әр түрлі математикалық есептеулер мен Генетикалық есептерді тақтаға шығарды және егер студенттердің біреуі жазылымды немесе жетіспейтін белгіні байқаса және әрдайым ескертуі үшін алғыс білдірсе, шын жүректен қуанды. Өйткені, бұл аудиторияның белсенді жұмысының және тыңдаушылардың қарқынды назарының дәлелі болды.
Университеттегі дәрістерден басқа, Четвериков кейбір жылдары Горький педагогикалық институтында генетика курсын, сондай-ақ орта мектеп мұғалімдеріне арналған осы тақырып бойынша дәрістер циклын оқыды. Бірақ Сергей Сергеевичтің дәрістік қызметі жоғары оқу орындарында оқу дәрістерімен шектелмеді. Сондай-ақ, ол қоғамдық жұмыс тәртібінде халыққа көптеген танымал дәрістер оқыды. Кафедрада белсенді жұмыс істейтін студенттік ғылыми семинар (үйірме) болды, онда студенттер кеңестік және шетелдік авторлардың жұмыстарының рефераттары мен жеке зерттеу нәтижелерін баяндап берді. Семинарды профессор өзі жүргізді, бұл жұмысты кафедрадағы кіші әріптестеріне тапсырмады. Студенттер өздерінің семинарына өте ықыласпен қатысып, құрметті басшының қызығушылығы мен қызығушылығын оятты. С. С. Четвериков студенттермен генетика мен селекцияның ең өткір және даулы мәселелерін талқылаудан тартынбады.
Биофак ұжымының бірігуінде және ғылыми ақпаратпен алмасуда МОИП Горький филиалының отырысы үлкен рөл атқарды. Оларға 1936-1946 жылдар аралығында С. С. Четвериков кем дегенде 10 баяндама жасады. 1936 жылғы 17 сәуірдегі бірінші баяндама оның биометриялық зерттеуіне арналды - "организмдердің объективті жүйесін құру тәжірибесі". Кейінірек (1938 ж. 21 қазан) Бұл есеп Мәскеуде IEB-де құрылған эволюциялық бригаданың 68 — ші отырысында қайталанды, 1945 жылы 14 сәуірде ол "өсімдіктердің жынысын анықтауда жаңа", ал 1945 жылы 20 қазанда М. а. туралы Жеке естеліктерімен баяндама жасады. Мензбире. Жеті баяндама оның Қытай емен жібек құртын таңдау жөніндегі жұмысына арналды.
Сыйлықтары
"Құрмет Белігсі" орденімен, Германия табиғат зерттеушілер академиясының "Дарвин планшеты" (1959) медалы және басқа медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1880 жылы туғандар Санат:1959 жылы қайтыс болғандар Санат:Биологтар Санат:6 мамырда туғандар Санат:2 шілдеде қайтыс болғандар Санат:КСРО генетиктері Санат:Ресей генетиктері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары
Жюль Кунде
Жюль Оливье Кунде (Jules Olivier Koundé; 1998 жылы 12 қарашада туған, Париж, Франция) — француздық футболшы, испаниялық "Барселона" клубы мен Франция құрамасының қорғаушысы.
Клубтық
"Бордо" клубының түлегі. 2019 жылға дейін осы клубтың намысын қорғады. 2018 жылы 7 қаңтарда "Гранвильяға" қарсы Франция кубогында тұңғыш рет клуб сапында ресми кездесуде алаңға шықты. 2018/19 маусымда Франция чемпионатында 37 кездесуде алаңға шықты.
2019 жылы жазда "Севильяға" ауысты.
2022 жылы "Барселона" сапына қосылды. Трансфер құны 50 млн еуроны құрады. Клубпен 2027 жылға дейін келісімшарт жасасты.
Ұлттық құрамада
2021 жылы 2 маусымда Уэльс командасына қарсы жолдастық матчта Францияның негізгі құрамасында дебют жасады.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бордо ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары