cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Реттелетін мөлшерлегіш
Реттелетін мөлшерлегіш (Регулируемый калибр) — бір аралықта жататын әр түрлі өлшемдерге реттеп қолдануға болатын мөлшерлегіш.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Гоянезия-ду-Пара
Гоянезия-ду-Пара (Goianésia do Pará) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Парагоминас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 31 293 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7021,191 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,5 адам/км².
Санат:Пара елді мекендері
Антигенділік
250 px|thumb
Антигенділік — антиген сапасыныц өлшемі. Бір антигеннің арнайы иммундық жауап туғыза алатын мүмкіндігі және иммундық жауаптың туындыларымен байланысу қабылет- терімен өлшенеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
1944 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1944 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Гериатриялық науқастың анамнезі
Гериатриядағы диагностикалық қиындықтар баршаға мәлім, оны туғызатын себептер де түсінікті. Сондықтан да анамнез жинақтау гериатрия тәжірибесіндегі науқастарды тікелей бақылаудың негізгі әдісі ретінде үлкен маңызға ие. Егде және қарт жастағы науқастарға бейімделген классикалық анамнез үлгісі анықталып, ол келесідей бөлімдерді қамтуы керек: 1) жүйелер бойынша сұрақ алу; 2) медициналық және хирургиялық анамнез (шалдыққан аурулары, жасалған оталар); 3) отбасылық анамнез; 4) әлеуметтік анамнез; 5) тамақтану; 6) бұрын қабылдаған немесе қабылдап жатқан емі; 7) сексуалды; 8) психиатриялық анамнез. Әлеуметтік анамнез тұрғылықты жері мен тұрмыс жағдайы, отбасы құрамы мен жанұядағы кәрі немесе қарт адамға қолдау көрсетуге байланысты өзара қарым-қатынастар, туындаған қажеттіліктерді қанағаттандыруға жәрдем беретін достар мен таныстар туралы сұрақтарды қамтиды. Қандай медициналық және әлеуметтік қызмет көрсетіліп жатқанын, науқас кәсіби немесе басқа да еңбек қызметін жалғастырып жатыр, оның қандай көлемде екенін, жұмыспен қаншалықты дәрежеде қанағаттанатынын, қызмет бабындағы жүктемені қалай көтеретінін, ал жұмыс істемейтіндер үшін - өзіне қызмет көрсете алу мүмкіндіктерін анықтау керек. Еңбек қызметінің тоқтатылуынан кейін өзін қалай сезінеді және қоғамдық жұмысқа араласады ма? Жұмыс істемейтін зейнеткер ретіндегі жаңа өмір жағдайына бейімделуі. Хоббиі бар ма? Абайлап отырып, әйелінің (ерінің) өлімінің қалай тигенін, достары мен жақындарынан, т.б. алшақтап, өзін-өзі оқшаулап қою үдерісі дамыған ба, деген жайттарды анықтау керек. Тағамдық анамнез – ас қабылдау жиілігі, оның ішінде ыстық тамақ ішу жиілігі, жақсы шайнайды ма, тіс протездері бар ма. Бұрынғы және қазіргі кездегі диетасы қандай? Диетаны үйлестіру мәселелерін (майлар мен көмірсулардың арақатынасы; олардың тағам рационындағы құрамы төмен болуы керек) және ақуыздық тағамның толыққанды болуын (ет, балық, жұмыртқа ақуызы, сүт өнімдері, әсіресе майсыз сүзбе және сүт) анықтау маңызды. Өзі ыстық тағам дайындай алады ма? Алкоголь пайдаланады ма және қанша мөлшерде? Соңғы айларда, жылдарда салмақ тастады ма? Үйден азық-түлік дүкеніне, базарға немесе асханаға т.б. дейінгі арақашықтық қандай? Психиатриялық анамнез. Науқаста мазасыздық-күйзеліс жағдайлары немесе суицидтік ойлар болады ма, олардың немен байланысты екенін, туыстарында психикалық сырқаттардың бар-жоқтығын анықтау керек.
Дереккөздер
Санат: Медицина Санат: Геронтология
Пороминово (Кюстендил облысы)
Пороминово (Пороминово) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кочериново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 503 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2639. Телефон коды — 07053. ЕКАТТЕ коды — 57830.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Пан Ги Мун
Пан Ги Мун (반기문, Маусымның 13, 1944 жылы Тюсюда дүние келген, Корея, қазіргі Чхунджу, Корея Республикасы) — БҰҰ-ның 8-ші Бас хатшысы. Осы орынға 2006 жылдың қазанның 14 күні сайланған, ал 2007 жылдың қаңтардың 1 күні Кофи Аннанның ізбасары болып жұмысқа кірісті. Корея Республикасының Сыртқы істер және Сауда министрі (2004-2006).
1970-ші жылы Сеул ұлттық университетін халықаралық қатынастар мамандығы бойынша бітірген. Гарвард университетінің мемлекеттік басқару Джон Кеннеди мектебінде 1985 жылы магистр деңгейін алды.
Университетті бітірген жылы ол Оңтүстік Кореяның Сыртқы істер министрлігіне жұмысқа орналасып, лауазымын Үндістанның Дели қаласында алды. Министрліктегі қызмет барысында қарапайымдылығымен танымалдылыққа ие болды.
2004 жылдың қаңтары мен 2006 жылдың қарашасы аралығында ол Оңтүстік Кореяның сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 2006 жылдың ақпанында ол БҰҰ Бас хатшысы лауазымына сайлау науқанын бастады. Бастапқыда ол оған қол жеткізе алатын үміткер деп саналмаса да, Оңтүстік Корея үкіметіндегі лауазымының арқасында оған Бас Ассамблеяға үміткер ұсынатын органы, Қауіпсіздік кеңесінің, құрамындағы барлық елдерге саяхаттауға рұқсат етілді.
Сайланғаннан бері Пан Ги Мун БҰҰ бітімгершілік күштері сияқты салаларды реформалауға көптеген күш жұмсады. Дипломатиялық салада ол Судан президенті Омар Хасан Ахмад әл-Баширді бітімгершілік күштердің осы елге араласуына мүмкіндік беру үшін сендіруге көмектескен Дарфурдағы қақтығыстарға назар аударды. Бұған қоса, ол АҚШ-тың бұрынғы президенті Джордж Бушты жаһандық жылынуға қарсы әрекет ету үшін үнемі қысым көрсетіп отырды.
БҰҰ-ның Бас хатшы орнындағы жұмысы
2006 жылдың желтоқсанның 14 күні Пан Ги Мун БҰҰ-ның басшысының антын қабылдады. 2007 жылдың қаңтардың 1 жұмысын бастады.
Санат:Онтүстік Корея саясаткерлері Санат:Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшылары Санат:Гарвард университеті түлектері
Сот инстанциясы
Сот инстанциясы – соттық істі қарау деңгейіне орай белгілі бір құзыреті бар сот өндірісінің сатысы. Алғашқы инстанция соты тікелей дәлелдемелерді зерттеп, айыптау не ақтау үкімін, ал азаматтық іс бойынша шешім шығарады. Тек осы инстанция соты ғана адамды кінәлі етіп танып, қылмыстық жаза тағайындайды. Алғашқы инстанция соты ретінде аудандық, қалалық, облыстық және оларға теңестірілген (Астана және Алматы қалалық) сот алқалары, Жоғарғы сот алқалары іс қарайды. Кассациялық инстанция сотына облысы және Жоғарғы сот алқалары жатады. Олар сот тергеуін жүргізбестен тек іс қағаздары мен қосымша дәлелдер жинау арқылы төменгі соттың әлі заңды күшіне енбеген шешімінің немесе үкімінің заңдылығын тексереді. Тексеру нәтижесінде шешім не үкім күшінде қалдырылады немесе күшін жойып, заңсыздықты жоя отырып қайта қарауға жібереді. Қадағалау инстанциясы соты ретінде облысы және оларға теңестірілген сот және Жоғарғы сот төралқалары ҚР Бас прокурорының, орынбасарының, жоғарғы сот төрағасының, оның орынбасарының, сондай-ақ облысы соттар төрағалары мен прокурорларының наразылығы бойынша заңды күшіне енген үкімдер мен шешімдердің негізділігі мен заңдылығын тексереді. Бұл инстанция соты да заңсыз не негізсіз үкім мен шешімнің күшін жоя алады.
=Пайдаланған сілтеме=
Промульгация
Промульгация - бұқаралық-мемлекеттің басты заң жобасымен рұқсатталуы, яғни парламентпен қабылдануы және оның ресми хабаршыда жариялануы. Осындай жариялаудан кейін заң оның орындалуына көңіл аударады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Олику-Хейм-Паюта
Олику-Хейм-Паюта — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Капестрано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 963 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 22,35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 43,08 км² шамасында. Пошта индексі — 67022.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni da Capestrano. Жыл сайынғы мерекесі — 23 қазан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Дау жиыны
Дау жиыны - дау-шарға төрелік айту үшін жиналған билердің, ел ақсақалдары мен ел ағаларының алқалы кеңесі. Ертеде руаралық - жер дауы, жесір дауы сынды ірі даулардың болатын күні алдын ала белгіленіп, дауласушы жақтың билері, аксақалдарымен қатар беделді, бетке ұстар игі жақсылары шақырылған. Даудың отетін жеріне арнайы жер таңдалып, үйлер тігілген. Алыстан келген даушыларға қонақасы беріліп, ертеңіне дау шешу ісіне кіріскен. Дау аясы кең, түйінді болса, арнайы мал сойылып, Құран оқылған. Дау жиыныында алдымен ара би, төбе би тағайындалып, дауласушы екі жақтың сөз ұстаган билері белгіленген. Дау жиыныы алқалы ашық түрде өтеді. Дауласушы жақтардың бір-бірімен мәмілеге келуі, билікке разылығы ала жіпті кесумен аяқталады. Көт майын, aт майын айыпты жақ көтереді.
Байырғы ортада мал дауын, қүн дауын, жесір дауын, жер дауын, дүние-мүлік дауын шешу ғұрыптық құқық бойынша билер шешімімен жүзеге асқан. Жайылым, көш жолдарын таңдау тәрізді ауылішілік жанжалдарды ауыл ақсақалдары кеңесіп шеше берген. Қазақ даласын отарлау ісі қарқын алған тұста патша әкімшілік органдарының ықпалының артуымен XIX ғасыр 70 жылдары бастап жергілікті жерлердегі сот ісі жаңаша сипат алды. Дауды шешудің байырғы ортада ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрлі қалпы бұзылды. Ендігі кезекте дауды патша әкімшілігі тарапынан тағайындалған сот биі (судебный би), кейін халық биі (народный судья) қарайтын болды.
Жаңадан енгізілген заңдық ережелер бойынша дау жиыны басқа сипатта өрбіді. Айталық, 1885 жылғы Қарамола ережесі бойынша, жиырма жылдың ар жағында болған құн, жесір даулары ескірген даулар қатарына саналған, тіпті он жылдан арғы даулар да қаралмайтын болып бекіген. Ал төрт жылға созылған дау шешімін тапса, анықталған малдың басы толық қайтарылады. Сондай- ақ, Ережеде көрсетілгендей, дауласушы екі тарап қалаған билерін өздері таңдап алады. Бірақ би есебін ұлықтар шығарады. Би нақты шешім шығармас бұрын үштік бимен бір мәмілеге келуі керек. Даугерлер үштік би бітіміне келіспесе, әр тарап басқа билерін таңдап шығарады. Ереже бойынша әр тараптан үш биден артық болмауы тиіс. Жалпы уездік төтенше съезде екі жақта тең талас болса, яғни дау шешімі табылмаса, төбе бидің шешімі соңғы шешім болып қабылданып, дауға нүкте қойылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Саралаушы мөлшерлегіш
Саралаушы мөлшерлегіш (Калибр контрольный) — жұмыс және қабылдайтын мөлшерлегіштердің өлшемдерін құрастыру, тексеру және өлшеуге арналған мөлшерлегіш.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Херренхоф
Херренхоф (Herrenhof) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Гота ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 784 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,40 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 67 036. Муниципалитеттің басшысы — Карин Рудольф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Лессах
Лессах (Lessach) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Тамсвег округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 562 адамды құрайды (2012). Алып жатқан жер аумағы 72.23 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — TA, ресми идентификациялық коды — 5 05 02.
2009 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Peter Perner саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Кульмаёль
Кульмаёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 211 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Состию
Состию Түсіндірме сөздіктегі мағынасы — үдірею, оқыраю, ақшию деп берілген. «Әмина состиып, не қыларын білмей, әрі Малдыбайдың түрінен қорқып, босағада тұрып қалды» (Ж. Тәшенов, Қаратас). Сөздің шыққан төркіні — парсы тілі. Онда «сости» тұлғалы сөз бірнеше мағынаны береді: Осы сөз түркі тілдеріне, оның ішінде қазақ тіліне ауысқанда тұлғасын сол қалпында сақтап, мағынасына — жоғарыда аталған сипаттағы адамдарда болатын — үрейлену, "қорқу, шошыну сияқты өзгерістер енген.
Сальса (соусы)
Сальса(соусы)– әдеттегі мексикандық соус. Бәрінен де көп сальса пісірілген және үгітілген қызанақтың немесе чили, кориандр жапырақтарының, сарымсақ және қара бұрыштың қосындысынан тұрады. Сонымен қатар сальсаның дайындалуы Ресейде жоқ азық–түліктерден тұруы мүмкін.
Сальсаны көбінесе дипа тағамына, тортилья немесе такос және де әртүрлі тағамдарға қосады. Берілген сальса соусының пісірілген сальсадан ерекшелігі – бұл сальсаны пико де гальомен араластырып, ірімшікпен шикі түрінде береді
Санат:Соустар
Лимингтон (Мэн)
Лимингтон (Limington) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3403 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 112.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-39405.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Даулау
Даулау - белгілі бір адамның немесе топтың өз құқығын талап етуі. Мысалы, біреу жұмысқа жалданып, оның еңбегінің төлемін бермесе, ол ақысын даулауға құқы бар. Қазақ коғамында әлеуметтік мәселелерге байланысты жеке адам немесе рудың жерге меншік құқығының (жайлау, қыстау т.б.) бұзылуына байланысты жер дауы, отбасы мәселесіне қатысты жесір дауы; адам өліміне немесе адамның зардап шегуіне байланысты құн дауы, ұрлық пен барымтадан шығатын мал дауы; біреудің өзіне тиесілі үлесін, яғни сыбағасын даулау сынды сан алуан дау туындап отырған.
Василий Витальевич Шульгин
right|thumb|300x300px| thumb|
Дереккөздер
Санат:Ресей мемлекеттік қайраткерлері
Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:13 қаңтарда туғандар Санат:1878 жылы туғандар Санат:Киевте туғандар Санат:1976 жылы қайтыс болғандар
Жүргеніш
thumb| alt=A.| Жүргеніш. Жүргеніш, клайтония (Claytonіa) – қараоттар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. Қазақстанда Алтай, Жетісу (Жоңғар) Алатауының тасты, жартасты беткейлерінде, тастақты және мүкті-қыналы жерлерінде, қарлы мұздықтарда өсетін 1 түрі – Иоан Жүргеніші (С. joanneana) бар. Биіктігі 7 – 25 см, жуан тамырлы өсімдік. Сабағы бірнешеу. Жапырақтары ұзынша, сабақ бойындағылары отырыңқы, қарама-қарсы орналасады. Гүлдері қос жынысты, бір үйлі, боз қызғылт түсті, сабақ ұшында жетіледі. Шашыраңқы шашақ гүлшоғырына топталған. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – көп тұқымды көлденеңінен ашылатын қорапша. Тұқымы қара түсті, құрамында белок көп.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Санат:Қараоттар Санат:Қазақстан флорасы
Грейс Беделл
Грейс Беделл (Grace Greenwood Bedell, тұрмыста Billings; 1848—1936) — 11 жасында АҚШ президенті Авраам Линкольнға хат жазған американдық. Линкольн кейін Беделлмен 1861 жылдың ақпанында кездескен болатын. нобай|1870-жылдардағы Грейс
Өмірбаяны
1848 жылы 4 қарашада Нью-Йорк штатының Альбион ауылында дүниеге келген. Отбасында тағы екі бауыры - Элис пен Хелен атты қыздар болған. Беделл балалық шағын Уэстфилд ауылында өткізген.
Линкольнға хат жазу
1860 жылдың 15 қазан күні, Линкольн АҚШ президенті болып сайланғанға дейін Грейс Беделл үміткерге сақалын өсіруі туралы өтініш жазып, хат жіберген болатын. Қыздың хатында сақал Линкольнның сыртқы келбетін жақсартатынын, әрі өзінің ағаларымен үміткер сақал өсірсе, олар өз дауысын береді деген пари жасағаны айтылды. 4 күннен соң, 19 қазанда келген жауапты хатта Линкольн қыздың өтінішін орындауға уәде бермесе де, бір ай ішінде сақалын өсірген. Президент болып сайланғаннан соң Америка бойынша турне өткізу кезінде жаңа басшы Грейс тұрған қалашықта болып, оны тапқаннан кейін өзінің сақалы үшін алғыс білдірді. Осы оқиға туралы 1861 жылдың 19 ақпанындағы номерінде New York World газеті хабарлады. Ал 1878 жылы жергілікті газетке берген сұхбатында Грейс Беделл-Биллингс американдықтарға оны хат жазуға не итермелегенін еске салдырып өтті. Қазіргі таңда Грейс Беделл хатының түпнұсқасы кітапханасындағы  коллекциясында сақталған. Линкольнның жауапты хаты 1990-жылдардың басында 1,000,000 доллар бағасымен сатылымға шығарылып, оны белгісіз жеке коллекционер сатып алған.
2007 жылы зерттеушілер Грейстің Линкольнға жазған тағы да бір хатын тапқан болатын, ол жерде Беделл өз ата-анасы үшін қаржылық көмек сұраған. Хат 1864 жылы 15 жасар Грейспен жазылған.
Жеке өмірі
Грейс 17 жасында АҚШ Азамат соғысының қатысушысы - сержант Джордж Ньютон Биллингсқа тұрмысқа шығып, олар Канзас штатының Дельфос қаласына көшкен. Дельфоста ерлі-зайыптылар 1 ұл сүйген. Грейс Беделл 1936 жылы өзінің 88-ші туған күніне дейін 2 күн жетпей, 2 қарашада қайтыс болып, жергілікті зиратта жерленген.
Естелік
нобай|Уэстфилдтегі ескерткіш
Сілтемелер
Санат:Авраам Линкольн
Мейіржан Қақпасынұлы Айманов
Мейіржан Қақпасынұлы Айманов (13 шілде 1976 жыл, Тараз, Жамбыл облысы — 26 тамыз 2021 жыл, Байзақ ауданы, Жамбыл облысы) — қазақстандық өрт сөндіруші, азаматтық қорғау полковнигі, Қазақстанның Халық қаһарманы (2021 жыл, қайтыс болғаннан кейін).
Өмірбаяны
2021 жылы 19 наурызда Жамбыл облысы Төтенше жағдайлар департаменті Өрт сөндіру және авариялық-құтқару жұмыстары қызметі бастығының орынбасары болып тағайындалды.
2021 жылғы 26 тамызда Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы әскери бөлімде қоймалардың бірінің жанында өрт шықты. Мейіржан Айманов оқиға орнында өрт сөндіру және эвакуациялық жұмыстарды басқарды. Өрт салдарынан бірнеше жарылыс болды. Бірінші жарылыстан кейін Айманов қалпына келіп, өрттен бірнеше әріптесін шығарып алды. Содан кейін тағы бір жарылыс болды, нәтижесінде полковник қайтыс болды. Қызметтік борышын атқару кезінде көрсеткен батылдығы мен жанқиярлығы үшін Қазақстан Президентінің 2021 жылғы 29 тамыздағы Жарлығымен Мейіржан Аймановқа қайтыс болғаннан кейін айрықша ерекшелік белгісі — "Алтын жұлдыз" және "Отан" ордені тапсырыла отырып, "Халық қаһарманы" атағы берілді.
Мaнсұp Омаров
Maнсұp Омаров (1942, Құлжа қаласы, Қытай). Техника ғылымдарының кандидаты (1990), В.И.Ленин атындағы Қаз ҚазПТИ-ді бітірген (1966). 1966-1975 жылдары - оператор, мұнай және газ өндіру жөніндегі шебер, бас инженер, «Өзен мұнай» МГӨБ учаскесінің бастығы. 1975-1989 жылдары - Қазақ мемлекеттік университетінің механика кафедрасының бас ғылыми қызметкері. 1989-1997 жылдары - ҚР ҰҒА машинатану және механика Институтының бас ғылыми қызметкері. 1997 жылдан - ҚҰТУ мұнай факультетінің кафедра меңгерушісі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
IC 554
IC 554 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 27716, IC 555, UGC 5178, MCG 2-25-20, ZWG 63.47.
Муллис Кэри Бэнкс
Муллис Кэри Бэнкс (Kary Banks Mullis, 28 желтоқсан 1944 жылы туған, Ленуар, Солтүстік Каролина, АҚШ) — американдық биохимик. . Берклидегі Калифорния университетінде докторлық дәрежесін алды.
IC 554
Сыртқы сілтемелер
IC 554 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Муллис Кэри Бэнкс
1983 жылы полимеразды тізбекті реакция әдісін әзірледі, ғалымдар оның көмегімен гендегі нуклеотидтердің тәртібін анықтады, ДНҚ үлгілері бойынша адамдардың ұқсастығы үшін генді дактилосткопияны қолданды, эволюция мен медициналық диагноз қоюды зерттеді.
Атақ әкелген зерттеулерін Муллис Cetus корпорациясында өткізді, кейінірек еркін кеңесші болды. 1993 жылы Нобель сыйлығын Майкл Смитпен (1932 жылы туған) бөлісті. Муллис өзінің еркін жеке стилімен, пікірімен және мақалаларымен танымал, мақалаларында беделді адамдармен санаспайды, мәселен, Dancing Naked in the Mind Field («Танцующий обнаженным в поле разума», 1998) еңбегі.
Дереккөздер
Санат:АҚШ биохимиктері Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері Санат:1944 жылы туғандар Санат:Калифорния университеті түлектері
Адам-машина жүйесі
"Адам-машина" жүйесі, адамдық-машиналық жүйе (Система "человек-машина", человеко-машинная система; man-machine system) — адам мен құрылғыны қамтитын және олар өзара әрекеттесетін кез келген жүйе.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Мозес Абрамовиц
Мозес Абрамовиц (Moses Abramovitz; 1 қаңтар, 1912, Бруклин, Нью-Йорк штатында - 1 желтоқсан, 2000, Стэнфорд, Калифорния штаты) - америкалық экономист.
Жанұясы
Әйелі Кэрри Абрамовиц - белгілі мүсінші және суретші.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1 қаңтарда туғандар Санат:1 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:АҚШ экономистері
Қаратұрық (өзен)
Қаратұрық – Іле алабындағы өзен.
Географиялық орны
Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 38 км, су жиналатын алабы 163 км2.
Бастауы
Бастауын Бақай тауларының солтүстік бөлігіндегі Теректі тауының (асуының) баурайынан алып, Есдәулетсай (Толқын) тоғанына құяды.
Гидрологиясы
Тауқаратұрық ауылына дейін арнасы шатқалды келген. Одан төменде Іле аңғарының жазық бөлігімен ағады. Жазықтағы жағалауы ашық, алабының басым бөлігі жыртылған. Жалпы ұзындығы 50 км болатын 18 саласы мен тармағы бар. Суы егістікке пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Іле су алабы Санат:Еңбекшіқазақ ауданы өзендері
Крокэр (Миссури)
Крокэр (Crocker) — Миссури штатының Пуласки округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.1 км². FIPS коды — 29-17344.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1033 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Пуласки округы (Миссури)
Гюстров (аудан)
Гюстров (Landkreis Güstrow)— Германия ауданы. Аудан орталығы — Гюстров қаласы. Аудан Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан. Жер аумағы 2.058 км² шамасында. Тұрғыны 105 193 адамды құрайды. Халық тығыздығы 51 адам/км².
Ауданның ресми коды — 13 0 53.
Аудан 62 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания аудандары
Сан-Домингуш-де-Бенфика
Сан-Домингуш-де-Бенфика (São Domingos de Benfica) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лиссабон муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 33678 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,3 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7 839,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Киелі Доминик (Domingos de Gusmão).
Тарихы
Аудан 1959 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Мұхаммед әл-Бұхари
Әл-Бұхаридың толық аты-жөні мен тегі
Имамның толық аты-жөні—Мұхаммад ибн Исмаил ибн Ибраһим ибн Муғира ибн Бардизбаһ әл-Бұхари әл-Жуғфи, күния есімі—Әбу Абдуллаһ.
Имам Бұхари
Мұхаммад бин Исмаил Әбу Абдаллах әл-Жуфи әл-Бұхари, Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al Buxoriy (810 — 870) — діни қайраткер, ғалым. Бұхарада иран тектес әулетте дүниеге келіп, Хартанка (Самарқан қ-ның маңайы) елді мекенінде қайтыс болды. 10 жасында хадистерді (Пайғамбар туралы аңыздар) оқып үйрене бастаған Бұхари ғажайып зерделілігімен көзге түседі.Хадистерді жасөспірім кезінде Меккеге қажылық сапарында жинап келіп, кейіннен халифаттың түкпір-түкпірін аралап (Мысыр, Ирак, Хорасан, т.б.), хадистерді жан-жақты зерттеді. Ол мыңнан астам шейхтардан хадистер тыңдаған. Бұхари Мұхаммед пайғамбар туралы айтылған ең анық (сахих) аңыздарды жинақтауды мақсат етті. Сол кездегі мұхаддистерге тән сыншылдықпен жұртшылыққа сол заманда кең тараған 600 мың хадисті, сонымен қатар хабаршылардан өзі жазып алған тағы да 200 мың хадисті зерттеуден өткізіп, олардың ішінен еш мінсіз, шыншыл деп тек 7400 хадисті іріктеп алады. Солардың “әл-Жами ас-Сахих” жинағын түзді, оны әдетте қысқаша “ас-Сахих” деп атайды. Б-дің “ас-Сахих” жинағы мұсылман әлемінде танымал “Алты (шыншыл) кітап” (“Әл-кутуб ас-ситта”) деп аталатын хадистер жинақтарының қатарына жатады. Қалған бесеуі — “Мүслим әл-Кушайри”, “Әбу Дауд ас-Сиджистани”, “Мұхаммад ат-Тирмизи”, “ән-Насан” және “Ибн Мәджи” жинақтарында Б. өз жағынан хадистерді алғаш рет сюжет (оқиғалар желісі) бойынша құрастырып, бұрын кездеспеген Пайғамбар мен сахабалардың өмірбаянына байланысты, сол сияқты тарихи, этнографиялық материалдарды ұсынды. “ас-Сахих” мұсылман елдерінде көп мәрте қайта басылды, сол сияқты ағылшын, француз, т.б. тілдерге де аударылған. Сүнниттер үшін “ас-Сахих” Құраннан кейінгі екінші кітап болып есептеледі. 20 ғ-дың 90-жылдарында Б-дің отаны Өзбекстанда ғұлама есімі қайта жаңғырып, оның хадистер жинағы өзбек тіліне аударылып, жарық көрді. Бұхари сондай-ақ, хадистерді жеткізушілердің ғұмырнамаларынан тұратын “ат-Тарих әл-кабир” еңбегінің және Құранға түсіндірменің (“Тәфсир әл-Құран”) де авторы. thumb|right|Мұхаммад әл-Бұхаридың [[Самарқанд жақтағы кесенесі, Өзбекстан]]
Дүниеге келуі мен өмір жолы
Имам әл-Бұхари һижра жыл санағы бойынша 194 жылы шәууәл айының он бірінде, жұма күні Бұхарада дүниеге келген. Әкесінен ерте айырылған оған Бұхарадағы бір мешіттің имам-хатибы болған атасы жастайынан діни тәрбие берген. Ол балалық шағының бас кезінде көзі көрмей, соқыр боп қалады. Біраз уақыт өткен соң анасы түсінде Ибраһим пайғамбарды (аләйһис-сәләм) көреді. Ол: «Ей, пәленше! Көп жалбарынуың себепті Аллаһ балаңның көз жанарын қайтарды»,—дейді. Аллаһ тағала оған бала кезінен-ақ хадистерді жаттап алу қабілетін дарытты. Әбу Жағфар әл-Уаррақ: «Бірде Әбу Абдуллаһ: әл-Бұхаридан «Сен хадистерді қалай оқып-үйрене бастадың?» деп сұрағанымда, ол: «Он жасымда не одан да ертерек хадистерді оқып-үйренуді бастаған кезімде, маған оларды жаттап алу қажеттігі туралы ой келді. Сосын медресені тастап, әртүрлі ұстаздардан білім ала бастадым. Он алты жасқа жеткен шағымда Ибн Мубарак пен Уакиғдың кітаптарын жатқа оқып, олардың айтқандарын ойға тоқып үлгердім. Содан кейін анам және ағам Ахмадпен бірге Меккеге бардық та, сол жерде хадистер жинау мақсатында тұрақтап қалдық. Сөйтіп, он сегіз жасқа келгенімде, сахабалар мен табиғиндер және олардың айтқандары жайлы мағлұматтарды сұрыптауға кірістім»,—деп айтты», — деген. Әбу Абдуллаһ әл-Бұхари Меккеде төрт жыл тұрып, әйгілі мухаддис Ахмад ибн Ханбалдың басшылығымен хадистерді зерттеп, үйрене жүріп, белгілі дін ғұламаларымен кездеседі. Сосын сол кездегі Ислам халифатының астанасы, ғылыми оқу орталығы ретінде танылған Бағдатта бірнеше жыл өмір кешеді. Кейіннен Мысырға, Шамға, Самарқанға, Нишапурға сапар шегеді. Жүрген жерлерінің бәрінде жаңа хадистерді жинаумен және оларды жүйелеп жинақтаумен айналысады. Хадистерді іздеу барысында ол, өзінің айтуынша, мыңнан астам мухаддистермен жолығады, Таяу Шығыс пен Орта Азияның көптеген қалаларын аралайды.
Есте сақтау қабілетінің ерекшелігі
Аллаһ тағаланың оған кереметтей есте сақтау қабілетін дарытқаны оныңжас кезінде-ақ белгілі болған. Ол алты жасында-ақ Құранның көптеген сүрелерін жаттап алған. Хамид ибн Исмаил: «Әл-Бұхари Басрада, ол кезде балаң жігіт шағы, бізбен бірге хадис білгірлері саналған әртүрлі ғұламалардың сұхбатына қатысып жүрді, бірақ ол еш нәрсені жазып алмайтын. Біраз күндерден кейін оған «Сен бізбен бірге әртүрлі ғұламаларға барасың да, еш нәрсе жазбайсың. Неге бұлай етесің?» дедік. Он алты күн өткен соң ол бізге «Сендер тым көп сөйлеп, мазамды алдыңдар! Қане, не жазғандарыңды көрсетіңдерші» деді. Біз өзіміз жазған он бес мыңнан астам хадистерімізді алып ұсындық. Сонда ол оның бәрін жатқа айта бастады, тіпті біз қателерімізді оның айтқанына қарап түзетуге кірістік. Сосын ол: «Мені ғұламаларға уақытты босқа өткізіп, еріккеннен барып жүр деп ойлайсыңдар ма?»—деді. Содан кейін ешкімнің одан оза алмасына көзіміз жетті»,—деген. Әлі мұрты да тебіндемеген балаң жігіт шағында әл-Бұхаридан хадис тыңдағысы келген Басра тұрғындары соңынан қалмай, отыруға мәжбүрлеп, одан хадис тыңдайтын және олардың көпшілігі оның айтқандарын жазып алатын. Әл-Бұхаридың ерекше есте сақтау және айна-қатесіз дәл айту қабілетіне ие екендігінің тағы бір дәлелі оның Самарқанда төрт жүздей мухаддиспен кездескені туралы хабарда көрінеді. Олар Шам мен Ирак аймағындағы хадистердің иснадтарын араластырып, бір хадистің иснадын басқа хадистің мәтініне тіркеп, әл-Бұхариға оқып бергенде, ол қайсы мәтіннің қай иснадқа тиісті екенін көрсетіп, бәрін реттеп шыққан. Олардың ешқайсысы бірде-бір иснадтан не мәтіннен қателік немессе дәлсіздік таба алмаған. Осы секілді оқиға Бағдатта да қайталанған. Оның бір рет оқып шыққан кітабын жатқа соғатыны туралы да көптеген хабарлар бар.
Имам әл-Бұхари туралы ғұламалардың пікірлері
Имам әл-Бұхари туралы онымен замандас өмір сүрген ғұламалардың көпшілігі өте жақсы пікірде болған. Мысалы, оның хадис ғылымы саласында «Мүміндердің әміршісі» деген лақап атты иеленгенін айтсақ та жеткілікті. Бұл пікірге ешкім де қарсылық танытпаған. Бірде имам Муслим оның маңдайынан сүйіп: «Уа, ұстаздардың ұстазы, мухаддистердің мырзасы және хадистер ақауының емшісі, аяғыңды сүюіме рұқсат ет!»—деп, оған кездесудің өтеуі жайлы хадиске қатысты сұрақ қойғанда, әл-Бұхари бұл хадистің олқылығын көрсетіп береді. Сонда Муслим: «Сені күншіл ғана жек көруі мүмкін! Бұл дүниеде саған тең келер ешкімнің жоғына куәлік беремін»,—депті. Биндар: «Мухаддистердің ең көрнектілері төртеу: рейлік Әбу Зурға, нишапурлық Муслим, самарқандық әд-Дәрими және бұхаралық әл-Бұхари», — деп айтқан. Имам Ахмад: «Хорасандда оған тең келер ешкім болған емес», — депті. Әли ибн әл-Мәдини: «Әл-Бұхари ешуақытта өзіне тең келер ешкімді кездестірген емес», — десе, Исхақ ибн Раһауайһ: «Егер ол Хасанның кезінде өмір сүрсе де, адамдар оның хадистеріне және дүниетанымы мен фиқһқа қатысты біліміне сөзсіз мұқтаж болар еді», — деген. Әбул-Аббас әд-Дағлауи Бағдад тұрғындарының әл-Бұхариға «Сен мұсылмандармен бірге тұрғанда олардан игілік кетпейді. Өзіңнен кейін сенен жақсы табылмайды, сенің орның әрдайым ойсырап тұрады» деген сөздер жазылған жолдау хат жібергенін айтады. Әбу Хатим әр-Рази: «Расында, ол - Бағдадқа келгендердің ең білімдісі», — депті. Ибн Хузайма: «Мен бұл дүниеде Аллаһ елшісінің хадистері саласында әл-Бұхаридан артық хабары бар және хадистерді одан көбірек білетін ешкімді көрмедім», — деп баға берген. Ал әт-Тирмизи: «Мен Иракта да, Хорасанда да тарихты әл-Бұхаридан артық білетін және хадистердің олқылықтары мен иснадын одан артық талдайтын бірде-бір адамды көрмедім», — деген.
Өмірден озуы
Имам әл-Бұхари өмірінің аяқ шенінде туған қаласынан сол кезде шамамен Самарқаннан бір шақырым жердегі Хартанк елді мекеніне қоныс аударады. Сол жерде жанына жақын адамдардың арасында өмір сүріп, Аллаһ тағалаға «Мені Өз жағыңа ала гөр» деп жалбарынумен жүріпті. Өйткені бүлікшілер оған қауіп төндіруде еді, Пайғамбарымыз  да Аллаһ тағаладан бүлікшілердің қысасынан жиі пана сұрайтын. Содан көп уақыт өтпей ауырып, һижра жыл санағы бойынша 256 жылы сенбі күні, ораза айты мерекесі қарсаңында кешке құптан намазының уақыты кіргеннен кейін дүниеден озған. Келесі күні бесін намазынан соң жаназасы оқылған, Аллаһ тағала оны рақымына алғай және оған разы болғай!
Имам әл-Бұхари жинаған хадистерді жеткізушілердің көрнектілері:
Ән-Науауи: «Тоқсан мың адам «Сахихты» әл-Бұхаридың өз аузынан естіген»,—деп айтқан.
Пайдаланған әдебиет
Санат:Мухаддистер Санат:Исламтанушылар Санат:Мұсылман ғалымдар Санат:810 жылы туғандар Санат:870 жылы қайтыс болғандар Санат:Орталық Азия ғалымдары
Даушы
Даушы - байырғы әдет-ғұрып ережелеріне сүйеніп, даулы істі қуушы, дау иесі.
Томирис ЛФК
Тарихы
1998 жылы "Томирис" деген атаумен құрылып, 2000 жылы "Жігер" клубымен біріккен команданың орнына құрылды.
2001 жылы бірінші лигаға қатысты. "А" тобында ойнап, үш кездесуде жеңіске жетті. Қарсыластар қақпасына 12 гол соғып, өз қақпаларын аман сақтады да, бірінші орынмен финалға шықты. Финалда "Іле-Бент" клубын 2:1 есебімен ұтып, лига жеңімпазы атанды.
2002 жылы ешқандай жарысқа қатысқан жоқ. 2001 жылы-ақ тарап кеткен болуы мүмкін.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футбол клубтары
Монтертело
Монтертело (Montertelot) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56139, пошта индексі — 56800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 351 адамды құрады. Халық тығыздығы — 132,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Фельсдорф
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 197 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 510. Муниципалитеттің басшысы — Дирк Шмидт.
Рейналдо Джанеккини
Рейналдо Джанеккини (Reynaldo Gianecchini, 12 қараша 1972 жыл) – бразилия актері, фотомодель.
Дереккөздер
Санат:12 қарашада туғандар Санат:Бразилия актерлері
Нихоний
thumb|left|100px|Нихоний / Nihonium (Nh) Нихоний (лат. Nihonium; Nh) — Менделеевтің Периодтық кестесінің 3 топ, 7 периодтың химиялық элементі. Реттік нөмірі – 113, атомдық массасы – 286. Тұрақсыз радиоактивті элемент. Ең тұрақты изотопты 286Nh.
Бұрынғы аты Унунтрий – латынша "бір", "бір", "үш" деген сандардың түбірінен қосылған сөз: Ununtrium. Бұл элементтің тұрақты атауы ресми түрінде берілмеген. Дубныдағы ресей химиктар элементтің атын беккерели (Bq) деп Анри Беккерелдің құрметіне атауға ұсынған. Жапон ғалымдар элементтің атын японий (Jp) немесе нихоний (Nh) немесе рикений (Rk) деп қоюға ұсынды.
2003 жылдың 14 маусымы мен 10 тамыз аралығында Ресейдің Дубны қаласындағы Ядролық зерттеулер институтында өткізілген жұмыстардың нәтижесінде 113-ші элемент алынған.
2004 және 2005  жылдары Ливермор ұлттық лабораториясында ұқсас эксперименттер жүргізілген.
2004 жылдың қыркү"ек айында Жапон химиктер де 113-ші элементін 278Uut синтездеген туралы хабарлады.
2007 ж. Дубныда тағы 282Uut  изотопының атомдары синтезделген.
237Np + 48Ca → 282Uut + 3 1n
2010 ж. тағы екі изотопы — 285Uut және 286Uut синтезделген
Алынуы
Нихоний изотопы Унунпентия изотоптарының α-ыдырауының нәтижесінде алынған:
,
және келесі реакцияларының нәтижесінде:
Дереккөздер
Санат:Химиялық элементтер
IC 4974-2
IC 4974-2 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан S/P (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64361, ESO 143-16, FAIR 69.
Сыртқы сілтемелер
IC 4974,02 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Гликогенолиз
thumb|right|200px Гликогенолиз (Glycogenolysis - гликоген + грек. Lysis - ыдырау) - гликогенолиз, гликогеннің ыдырауы. Тканьдерде гликогеннің анаэробты ферментативтік ыдырау процесі.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Шашыранды органикалық заттар жіктемесі
Таужыныстармен бірге жаралған шашыранды органикалық заттардың генетикалық түрі және катагендік өзгерістерге ұшырау ережесі тұрғысынан дараланатын топтамалары. Шашыранды органикалық заттардың генетикалық түрі сол шашыранды заттардан таужыныстарға қышқылдармен (HC1 және HF) әсер ету нәтижесінде бөлініп алынған және одан таушайыр тектестері мен гумин қышқылдарын аластағаннан кейінгі калған көмірпетрографиялық және химиялық сипаттарымен анықталады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Химиялық қасиеттер
Химиялық қасиеттер(Свойства химические) — металдардың сыртқы ортадағы (қышқыл, сілті, су, ылғал, ауа, газ, жоғары температура) күйге берік болу қабілетін айтады. Химиялық қасиеттеріне химиялық элемент тердің өзара әрекеттесе алу қабілеті де жатады. Химиялық қасиеттері мысалы ретінде алтын мен платина суда жоғары төзімділік көрсетсе, Fe,Co,Mg суда тот басатынын жатқызуға болады.
Үлкен Кайгадат
Үлкен Кайгадат — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кожухөзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Уну
Коммунаның INSEE коды — 11173, пошта индексі — 11240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 129 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,93 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Селадас
Селадас (Celadas) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Үлкен Теруэль ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 440 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Сен-Жорж-ла-Пуж
Сен-Жорж-ла-Пуж (Saint-Georges-la-Pouge) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23197, пошта индексі — 23250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 345 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,32 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Ои
Ои́ (фр. Ohis) – Франциядағы коммуна. Пикардия аумағында орналасқан. Коммунаның департаменті – Эна. Ирсон кантонының құрамына кіреді. Коммунаның округі – Вервен.
Коммунаның INSEE коды 02567.
Халқы
2010 жылы коммунаның халқы 307 адамды қамтыды.
Экономика
2010 жылы 198 адамның ішінде еңбекке жарамды жаста (15-64 жас) 132 адам экономикалық белсенді, 66 – белсенді емес (белсенділіктің көрсеткіші - 66,7 %, 1999 жылы 70,3 %) болды. 132 белсенді тұрғындардан 115 адам (64 еркек және 51 әйел) жұмыс істеді, жұмыссыздар саны 17 (10 еркек және 7 әйел) адам болды. 66 белсенді емес адамнан 14 адам оқушы немесе студент,26 – зейнеткер, 26 адам басқа себептерге байланысты белсенді емес болды.
Дереккөздер:
Санат:Коммуна Санат:Қалалар
Күң Изаура
«Күң Изаура» ( A Escrava Isaura) – Бразилия жазушысы Бернард Гимараинштың (1875 ж.) роман желісі бойынша түсірілген Бразилия телехикаясы. .Идея авторы: Жилберту Брага, режиссері: Эрвал Россано, Милтон Гонсалсес. Басты рөлдерді Луселия Сантос, Рубенш ди Фалку, Эдвин Луизи сомдаған. 1976 жылдың 11 қазанынан 1977 жылдың 5 ақпанына дейін көрсетілімде болған. 100 сериядан тұрады, әр серия 26 минутқа созылады.
Дереккөздер
Санат: Кино
Уәлихан Қозыкеұлы Бишімбаев
Уәлихан Қозыкеұлы Бишімбаев (27.10.1946 ж. туған, Түлкібас ауданы Т.Рысқұлов ауылы) – ғалым, техника ғылымының докторы (1991), профессор (1992), ҚР ғылым академиясының академигі (1992), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылыми қайраткері. Қазақ химия-технология институтын бітірген (1968). 1969 – 1976 ж. Мәскеу химия-технология институтында аспирант, 1972 – 1976 ж. Қазақ химия-технология институтында оқытушы, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, 1976 – 90 ж. Жамбыл гидромелиорациялық-құрылыс институты Қызылорда бөлімшесінің директоры, 1990 – 1996 ж. Қызылорда агроөнеркәсіптік өндіріс инженерлері институтының ректоры болды.
1996-1998 жылдары - Жамбыл университетінің ректоры.
1998-2001 жылдары - М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің ректоры.
2001-2012 жылдары - М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің ректоры.
2012 жылғы қаңтардан бастап - бесінші сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, «Нұр Отан» ХДП мүшесі.
Негізгі ғылыми еңбектері табиғи қорларды тиімді пайдаланудың химия технологиясына, қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне арналған. Ол органикалық және анорганикалық текті шикізаттық дисперстік жүйелердің қалыптасу, өзгеру заңдылықтарын анықтады. Батыс Қазақстан мен Арал өңіріндегі мұнайлы битумды, сапасыз сазды жыныстарды және өнеркәсіп қалдықтарын өңдеу мен өндірісте қайта қолдану әдіс-тәсілдерін зерттеді. Бишімбаев табиғи күрделі гетерогендік жүйелердің құраушыларға ыдырау механизмін ашты. Фазалардың бөліну бетіндегі коллоидтық-химиялық құбылыстарды анықтады, мұнайлы битумды жыныстарды геоэкологиялық жағдайларды ескере отырып өндірудің тиімді әдістерін, сондай-ақ битумдық эмульсия алудың қалдықсыз технологиясын ұсынды.
500-ден аса ғылыми еңбектердің, оның ішінде 13 монография, оқулықтар, оқу құралдары, 29 өнертабыс пен патенттердің авторы. «Құрмет белгісі», «Құрмет», «Парасат» ордендерімен марапатталған. «Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкері» құрметті атағын алған, ҚР білім, ғылым және техника саласындағы
Үйленген, екі баласы және немерелері бар.
Сілтемелер
Мәжілістің құрамы мен құрылымы, БИШІМБАЕВ Уәлихан Қозыкеұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары Санат:Түркістан облысында туғандар Санат:1946 жылы туғандар
Таволожка (Медведица тармағы)
Таволожка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Медведица өзенінің сол жағалауынан 693 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Мултан
712 жылы ол мұсылмандарға бағынады. Үш ғасыр бойы Үндістан деп аталатын территорияда исламның аванпосты болды. Дели сұлтанатының және Ұлы Моғолдар империясының билігінде болды, ағылшындардың иелігіне (1849-1947) өтпес бұрын, оны ауғандықтар мен (1779) сикхи (1818) басып алған.
Бұл тоқыма, шыны фабрикасы және қолөнері, әсіресе, құмыра ісі және түйе терісін өңдеу ісі дамыған сауда және өнеркәсіптік орталық. Мұнда көптеген мұсылман ғибадатханалары мен көне индус ғибадатханасы орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Пәкістан қалалары
NGC 4215
NGC 4215 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4215 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39251, UGC 7281, MCG 1-31-31, ZWG 41.55, ARAK 352, VCC 166.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Әдебиет энциклопедиялары
Әдебиет энциклопедиялары -ақын-жазушылар, әдебиеттанушы ғалымдар, сыншы-зерттеушілер туралы библиографиялық очерктер мен әдебиет тарихы, теориясы, методологиясы, әдебиеттану терминдері мен ұғымдарын алфавитті-пәндік ретпен жүйелеп беретін ғылыми-анықтамалық басылымдар. Әдебиет энциклопедияларында ауыз әдебиетінен бастап қазіргі заманғы әдебиетке дейінгі кезең, жалпы әдеби процесс толық қамтылады. Бұнымен қатар, әдеби музейлер, ірі тұлғалардың мұражайлары, портреттері, әдебиетке қатысты иллюстрациялар, библиогр. мәліметтер де беріледі.
Әдебиет энциклопедиялары — әлем халықтарының көбінде бар, дәстүрлі басылымдардың бірі. Оның басқа энциклопедиялардан өзгешелігі берілетін мақалалар деректер мен мәліметтерге ғана сүйенбей, еркін стильмен жазылады. Әдебиет энциклопедияларының әмбебап, ғұмырнамалық, библиографиялық, анықтамалық т.б. түрлері бар. Целиноград ауыл шаруашылық институтын (1975, қазіргі Қазақ мемлекеттік агротехнологикалық университеті) бітірген. Еңбек жолын Павлодар облысына қарасты Шідерті а-нда инженер-контролер болып бастады (1976).Қазақ мемлекеттік агротехнологикалық университетінде ассистент, аға оқытушы, доцент, қызметтерін атқарды (1977). Қазіргі күндері осы университте кафедра меңгерушісі. Ол 1 оқулықтың және 4 оқу құралының авторы. Әдебиеттің ТМД елдері мен Ресей, Қазақстанда 97-ден астам ғылым мақаласы жарық көрген. 2006 жылы Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрилігінің «ЖОО-дағы ең үздік оқытушы» грантын иеленді. Ә Германия, Түркия және Украина мемлекеттеріндегі халықаралық семинарларға қатысты. Қазақ мемлекеттік агротехеникалық университетінің ғылыми кеңесінің мүшесі.
Әдебиет энциклопедияларының ішіндегі іргелілері
“Әлем халықтарының мифтері” (1 — 2 т., М., 1980 — 1982)
“Әлем әдебиеті мен өнерінің үлкен сөздігі” (Сеул, Корея 1962)
“Әлем әдебиетінің энциклопедиясы” (Токио, Жапония, 1973)
“Қазақстан жазушылары. 1917 — 1967.” (құраст.: Н. Греховодов, В. Данилюк, П. Косенко. А., “Жазушы”, 1969)
“Қазақстан жазушылары: Анықтама” (құраст. М. Әуезов, К. Жорабеков. Р. Жанғожин. А., “Жазушы”, 1982)
“Советтік Қазақстан жазушылары” (Био-библиогр. анықтамалық”. Құраст. С. Ахметов, Д. Еркішев. — А., “Жазушы”, 1987)
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Кериго
Кериго (Кериго-Ахк) — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аргун өзенінің оң жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Грозный қаласынан Аргун өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Нәзима Oмаровa
1974-1983 - ҚазКСП ҒА Химия ғылымдары институтында кіші ғылыми қызметкер. 1983-1987 - КСРО Аспап жасау министрлігінің «Системотехника» ғылыми-өндіріс бөлімі химия тобының жетекшісі. 1987-1992 - ҚазКСР Автомобиль жолдары министрлігінің «Жолтехника» ғылыми-өндіріс бөлімінің бас маманы. 1992-2002 - ҚР Энергетика және Минералды ресурстар министрлігінің мұнай өндіру мен қайта өңдеу жөніндегі бөлімінің бас маманы, бастығы. 2002-2004 - «ҚазМұнайГаз» ¥К ЖАҚ-ның мұнай химиясы жөніндегі менеджері. 2004 жылдан қазіргі уақытқа «ҚазМұнайГаз Барлау Өндіру» АҚ мұнай өңдеу және мұнай химимясы департаментінің бас менеджері.
«Ерен еңбегі ушін», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2002) медальдармен, Қазақстан мұнай на 100 жыл» (1999), ҚР Энергетика және Минералды ресурстар министрлігінің Құрмет грамотасымен (1997, 2002) марапатталған.