cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бөрілітөбе ауданы
Тарихы
1972 жылы 10 наурызда Талдықорған облысының құрамында Бөрілітөбе ауданы қалпына келтірілді. Оған келесі аумақтар кірді:
1977 жылы Егінсу ауылдық кеңесі құрылды. Молалы кенттік кеңесі жойылып, Молалы жұмысшы ауылы Қапал ауданына берілді.
1987 жылы Ақтоғай кенті Семей облысының Таскескен ауданына берілді.
1993 жылы 7 қазанда ауданның орыс тіліндегі транскрипциясы (Бурлютобинский район) Борлитобинский район болып өзгертілді.
1997 жылы 28 ақпанда Бөрлітөбе ауданы жойылды. Сонымен бірге Көкжиде, Көктерек, Қарашыған, Лепсі ауылдық округтері – Сарқан ауданына, Матай, Құрақсу ауылдық округтері – Ақсу ауданына, Қызылбалық ауылдық округі – Қаратал ауданына, Егінсу ауылдық округі – Қапал ауданына берілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Червиньяно-дель-Фриули
Червиньяно-дель-Фриули (Cervignano del Friuli) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13446 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 472 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 33052, 33050.
Елді мекеннің қамқоршысы — Архангел Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Серзеду (Вила-Нова-де-Гайа)
Серзеду (Вила-Нова-де-Гайа) (Serzedo (Vila Nova de Gaia)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-де-Гайа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 547 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,62 км² шамасында. Халық тығыздығы — 990,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Бехтерев ауруы
Бехтерев ауруы деп буындардың ,соның ішінде омыртқа бағанасы буындарының созылмалы жүйелі қабынуын айтады. Осыған байланысты омыртқа бағанасы өз әрекетін жоғалтып белгілі бір қалыпта, қимылсыз бекіп қалады. Бұл науқас жастарда, көбінесе ер адамдарда болады.
Этиологиясы
Осы аурудың шығуында ішек және зәр жолдарының инфекцияларына зор көңіл бөлінеді. Бұл аурудың дамуында тұқым қуалау белгілерінің орны бөлек, аурулардың 90 пайызынан көбінде HLA В27 антигендері табылған, аурудың жақын тумаларының 3 пайызы осы ауруға шалдығатыны анықталған.
Пантогенез
Бехтерев ауруында организмде дәнекер ұлпаның метаплазия жолымен шеміршек және сүйек ұлпаларына айналуын күшейтетін, химиялық құрылысы, қай жерде түзілуі белгісіз, зат пайда болады.
Патологиялық анатомиясы
Патологиялық процесс синовиальды қабықтардың пролиферативті қабынуынан басталады, қабыну сіңбелері лимфоциттерден және макрофагтардан тұрады. Қысқа мерзімнен кейін осы жерде әуелі фиброзды, кейін сүйекті анкилоз дамиды. Буын қабында, синовиальді қабықтарда, басқа да жұмсақ ұлпаларда алдымен шеміршектену процесі жүреді. Осы типтегі өзгерістер омыртқааралық шеміршекте, фирбозды шеңберде, жалғамаларда дамиды.
Бехтерев ауруында буыннан тыс жерлерде өзгерістер болады. Аурулардың 25 пайызында жіті ирит, иридоциклит,кератит және коньюнктивит, ал 2-8 пайызында аортит байқалады.
Қазақстанда этностық топтардың қалыптаса бастауы
''XVIII—XX ғасырлардың бас кезінде Қазақстанның байырғы халқы өлкенің басым көпшілігін құрады. 1897 жылы Қазақстанда барлығы 4147,7 мың адам тұрған болса, соның 80 пайызға жуығы қазақтар еді. Халықтың қалған бөлігін казактар мен қоныс аударған орыс шаруалары, сондай-ақ ұйғыр, дүнген, татар, өзбек, басқа да этностық топтар құрады.''
Орыстар
Қазақстанға қоныс аударылған орыс шаруалары шекарадағы әскерлерді, сондай-ақ Колыванов-Воскресенск зауыттарында, тау-кен өндірістерінде істейтін жұмысшыларды азық-түлікпен жабдықтау міндетін шешуге тиіс еді. Шаруаларды қазақ өлкесіне кеңінен тарту үшін патша үкіметі еркін отарлау әдісін де, күш қолдана отырып, еріксіз жер аудару тәсілін де қолданды. Кейде орыс шаруаларының қатары орталықтан айыпты болып қашқан қашқындардың есебінен де толықтырылып отырылды. Мәселен, Бұқтырма өзенінің аңғарына, Алтай тауының адам аяғы жете бермейтін биік қойнауына зауыт жұмысшылары, солдаттар мен ынтымақ бұзушы секта жікшілдері қашып кете беретін. Сібір әкімшілігі қашқындардың поселкелерін жою және Бұқтырма аңғарына қашудың жолын кесу үшін қанша күш-жігер жұмсағанымен еш нәрсе шығара алмады. 1897 жылы Алтайда 90 мыңға жуық орыс шаруалары болды.
Бельгия қалаларының тізімі
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Бельгия Санат:Еуропа елдері Санат:Елдер бойынша қала тізімдері‎
Қазақстанда этностық топтардың қалыптаса бастауы
Орыстар
Қазақстанда орыс халқының саны XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың бас кезінде қызу қарқынмен өсті. Бұл кезеңде Ресейдің еуропалық бөлігіндегі шаруалар Қазақстанға жаппай көшіріле бастаған болатын. 1897 жылы Қазақстанның алты облысындағы орыстардың саны 544 мың адамға жетті. Олар қазақ өлкесіндегі бүкіл халықтың 12,8 пайызы болды. Орыс халқының негізгі бөлігін қоныс аударып келген шаруалар (40 пайыз), содан кейін қазақтар (33 пайыз), мещандар (19 пайыз), дворяндар (5 пайыз) және басқалары құрады. Қазақтар мен орыс тұрғындары арасында өзара шаруашылық-мәдени алмасулар орын алды. Орыс қызы Мария Рекинаның есімі бүкіл қазақ даласына белгілі болды. «Дударай» әнін орыс қызы өзі ғашық болған қазақ жігітіне арнады.
Украиндықтар
Украиндықтардың алғашқы тобы Қазақстан аумағында XVIII ғасырдың екінші жартысында пайда болды. Олар негізінен ұлт-азаттық қозғалыстарына қатысқандар еді. Украиндықтардың елеулі бөлігі қазақтың кең-байтақ даласына ХІХ-XX ғасырлар шебінде, Ресейдің еуропалық бөлігінен шаруалардың жаппай қоныс аударуы кезінде келді. Қоныс аударушы украиндықтар негізінен Полтава, Харьков, Таврия, Херсон, Екатеринослав және Киев облыстарының шаруалары еді.
Украиндықтардың басты шаруашылық кәсібі егіншілік болды. Қазақ даласындағы белгілі украиндық диқандардың бірі Ақмола облысының Атбасар ауданы Қима болысына қарасты Запорожское селосының шаруасы Василий Марченко еді. 1913 жылы Романовтар әулеті билігінің 300 жылдығын атап өту құрметіне ең үлгілі шаруашылық үшін белгіленген арнайы сыйлықтардың бірін осы В. Марченко жеңіп алған болатын. Ол егістік топырағының құнарлылығын арттыру мақсатымен тұқым себудің он танапты әдісін енгізді: «Сельский вестник», «Хлебороб» журналдарын үзбей оқып тұрды. Сол кездегі ең жаңа ауыл шаруашылық техникаларын пайдаланды. Үй жануарларының тұқымын асылдандырумен де айналысты.
Патша үкіметінің шаруалардың қоныс аударуына қаншалықты отарландырушы сипат беруге тырысқанына қарамастан, украиндықтар мен жергілікті қазақтардың арасында достық, тіпті туыстық қарым-қатынастар қалыптаса түсті. Мәселен, 1905 жылы Киевте болған шеруге қатысқаны үшін Ақмола облысының Ақмола уезіне жер аударылған Афанасий Латутаны Жоламан деген қазақ өкіл бала етіп асырап алып, оған Жақып Жоламанов деген есім берген. Жақып қазақ тілін меңгеріп алып және өз бетінше ізденіп, исламның негізін де үйреніп, мұсылман дінін қабылдаған. 1916 жылы қазақтардың ұлтазаттық көтерілісі кезінде ол Қорғалжындағы көтерілісшілердің танымал басшыларының бірі болды.
1897 жылғы халық санағының деректері бойынша Қазақстанда 86,7 мың украиндық тұрды. Украиндықтардың қазақ өлкесіндегі бүкіл халықтың арасында алған өзіндік үлесі 2 пайызға жуық еді. Украиындықтардың негізгі топтары (51 пайызы) Ақмола облысында шоғырланды. Олардың басым көпшілігі (87 пайызы) шаруалар болды, бірқатары (7 пайызы) мещандар тобына жатты. Украиндықтардың 5 пайызға жуығы Ресей қазақтары қатарында әскери қызмет етті.
Татарлар
Қазақстанда татарлардың келуі патша үкіметінің қазақ өлкесін отарлауға кіріскен кезінен басталды. XVIII—XIX ғасырларда патша үкіметі қазақ даласына ислам дінін тарату саясатын жүргізді. Бұл ретте қазақтардың арасына молдалар татарлардың дін қызметкерлері қатарынан ғана жіберілді. Мұның өзі қазақтарды Орта Азиядағы діни орталықтардың ықпалынан оқшауландыру мақсатымен жасалды.
Қазақ хандары мен сұлтандарының басым көпшілігі өздерінің жеке хатшылары етіп Орынборға таяу жердегі Сейітов слободасынан шыққан сауатты татарларды ұстады. Татар көпестер Ресей мен қазақ даласы арасындағы сауда-саттықтың дамуына байланысты өздерінің белсенділігін күшейте түсті. Қазақтардың тілін, әдет-ғұрып және салт-санасын жақсы білгендіктен де татарлар сауда-саттық саласында делдалдық рөл атқарды. Татар көпестерінің қазақ даласындағы ықпалы мен беделі бірте-бірте күшейе түсті. Татарлардың ауқымды бір тобын Қазақстан аумағына Еділ бойы губернияларыиың помещиктері жер аудартып жіберді. Татарлар өлкенің ірі Петропавл, Семей, Орал, Көкшетау, Верный, Ақмола, Павлодар, Зайсан және Өскемен қалаларында тұрды. Олардың неғұрлым жиі орналасқан жерлерінде татар слободкалары пайда болды.
Бұл халықтың өкілдері қазақ даласында жаңа әдіспен оқытатын жәдидтік мектептер ашудың бастамашылары болды. Қазақтар татар зиялылары шығарып тұрған газеттер мен журналдарды зор ықыласпен оқыды. Қазақтың алғашқы газеттері мен журналдарын көбінесе татар көпестері қаржыландырып тұрды. Кейінірек патша үкіметі исламның қазақ даласында күшейіп бара жатқанынан қауіптеніп, сауатты және іскер татарлардың қызметінен бас тарта бастады. 1897 жылы Қазақстанда тұратын татарлардың жалпы саны 56 мыңға дейін жетті. Мұның өзі Қазақстандағы бүкіл халықтың 1,3 пайызы еді. Татарлардың 38 пайызы мещандар, 28 пайызы шаруалар, 10 пайызы қазақтар, 2 пайызы көпестер болды.
Белорустар
Белорустар Қазақстан аумағына Белоруссияда 1863—1864 жылдары К. Калиновский бастаған көтеріліс қатыгездікпен басылғаннан кейін келді. Ол кезде Белоруссиядан шет аймаққа 12 мыңнан астам адам жер аударылған болатын. Солардың кейбір топтары Қазақстанның солтүстік аймағын қоныс етіп, орналасып қалған еді. XIX ғасырдың 70-жылдарында Қазақстанның солтүстігіне төңкерісшіл белорус халықшылдары жер аударылды. Кейінірек белорус социал-демократтары да осы өңірден бір-ақ шықты. Белорус социал-демократтар ұйымының белсенді мүшесі П. Румянцев өзінің жер аударылған мерзімін Ақмола облысында өткізді. Кейін Столыпиннің аграрлық реформасы кезінде көптеген белорус Қазақстанның селолық жерлеріне қоныс аударды. Белорустардың негізгі кәсібі егіншілік болды.
Немістер
Немістер Қазақстанға тұңғыш рет XVIII ғасырда әскери құрамалар қатарында келді. Олардың едәуір бөлігі Балтық бойы губернияларынан еді. Сібір шекара шебінін басшылары қызметін атқарған 13 адамның көпшілігі немістерден шыққан генералдар болатын. Олар Х.Т. Киндерман, И. Крафт,Д. Риддер, К.Ф. Фрауендорф, Г.Г. Вейрман, И. Шпрингер, И. Клапъе де Колонг, Г.Э. Штранд- ман, Г.И. Глазенап және басқалары еді. Түркістан өлкесінің генерал-губернаторы К.П. фон Кауфман да, Торғай облысының әскери губернаторы Л.Ф. Баллюзек те, Дала өлкесінің генерал-губернаторы М.А. фон Таубе де неміс ұлтынан еді.
Немістер жергілікті халықтың тарихы мен географиясын және этнографиясын зерттеудің бастамашылары бола білді. Дәрігерлер, мұғалімдер, тау-кен инженерлерінің арасында да неміс ұлтының өкілдері аз болған жоқ. Немістер негізінен Омбы, Петропавл, Семей, Өскемен, Жәмішев сияқты тағы басқа да шекара шебіндегі әскери бекіністерде тұрды. XVIII ғасырдың аяғына қарай Қазақстандағы немістердің саны 400 адамға жетті. Қазақ жеріндегі немістер санының арта түсуі ХІХ-XX ғасырлар тоғысына сәйкес келеді. Қоныс аударып келген немістер негізінен егіншілікпен айналысты, өндеуші өнеркәсіп салаларында жұмыс істеді. Немістер сонымен қатар мұнай кен орындарын игеруде, алтын, мыс өндіруде, кен өнімдерін өндеуде белсенділік танытты.
Немістердің өздерінің жеке ғибадатханалары және мектептері болды. Олардың арасында өзін-өзі басқару дәстүрі күшті сақталған еді. Немістердің елді мекенінде халық әлдеқайда ауқатты тұрды. Олар жинақылығымен, еңбек сүйгіштігі және адалдығымен ерекше көзге түсті. Өздерінің ұлттық тілін, дінін, әдет-ғұрпы мен салт-санасын, дәстүрлерін берік сақтауға тырысты. Немістер өздері қауым болып жинақы қоныстанды. Олардың көпшілігі (55 пайызы) сауатты еді. Әлеуметтік сословие тұрғысынан алғанда 1897 жылы немістердің 85 пайызын шаруалар құрады.
1897 жылы Қазақстандағы және онымен шекаралас қалалардағы немістердің жалпы саны 7 мың адамға жуықтады. Олардың көпшілігі Ақмола облысында, Омбы қаласына жақын Ақмола облысының аумағындағы Преображенский, Романовский, Канкринский сияқты поселкелерде тұрды. Олардың ендігі бір елеулі тобы Сырдария облысында да қоныстанды. Столыпиннің аграрлық реформасы кезінде немістердің Еділ бойынан, Қара теңіз жағалауынан ағылып келуі күшейе түсті. Сондай-ақ немістер қазақ даласына сонау Германия мен Австрияның тікелей өзінен де қоныс аударып келді.
Поляктар
Поляктар Қазақстан аумағында алғаш рет XVIII ғасырда пайда болды. Олар патша үкіметі қазақ өлкесіне жер аударған поляк көтерілісшілері еді. Жергілікті өкімет билігі оларды өз еріктерінен тыс Жайық және Сібір қазақтарының қатарына зорлықпен тіркеп жіберген болатын.
Жер аударылып келген поляктар Польшадағы 1830-1831,1863- 1864 жылдардағы Ресей империясына қарсы ұлт-азаттық көтерілістерге қатысушылар еді. Олардың едәуір бөлігін поляктардың таңдаулы тобы — дворяндар құрады. Поляктардың қатарында ақын-жазушылар, суретшілер мен дәрігерлер, инженерлер және заңгерлер көп болды. Мәселен, Адам Янушкевин қазақ халқының тарихын қызыға зерттеді. Суретші Бронислав Залесский «Қырғыз даласының тіршілік-тынысы» деген ғажайып картинасын салды. Ақын Густав Зелинский қазақтар өмірінен «Қырғыз» және «Дала» деген дастандар жазды. Владимир Недзвецкий Жетісу мұражайының негізін қалады. Ал Семейге жер аударылған Северин Гросс «Қырғыздардың тұрмысын заңдық тұрғыда зерттеуге арналған материалдар» деген тамаша кітап жазды.
Патша үкіметі поляктарды әскери-әкімшілік қызметке де тартты. Поляктардың көпшілігі қалаларда тұрды. 1897 жылғы халық санағының деректері бойынша Қазақстанда 1254 поляк тұрған. Олардың басым көпшілігі Орал, Семей, Ақмола және Сырдария облыстарында қоныстанған еді.
Қазақстанға өзге халықтардың жер аударылуы
Қазақстан аумағына XIX ғасырдың аяқ кезіне қарай жоғарыда көрсетілген этностық топтардан басқа да халықтар ағылып келе бастады. Ресейдің еуропалық бөлігінен келген неғұрлым елеулі диаспора мордвалықтар болды. 1897 жылы Қазақстанда олардың саны 12 мыңға жуықтады. Олар негізінен Ақмола облысының Көкшетау және Петропавл уездерінде, Торғай облысының Қостанай уезінде тұрды. Уақыт өте келе шағын ұлыстар орыс халқымен араласып, ассимиляцияланып кетті.
XX ғасырдың бас кезінде қазақ даласына Украина мен Бессарабиядан болгарлар да келе бастады. Олар Қазақстанға жер жетіспеушілігінен қоныс аударды. Болгарлар 1908-1910 жылдары Семей облысының Павлодар уезіндегі Разумовка және Андрияновка селоларының, Торғай облысының Ақтөбе уезіндегі Болгарка селосының негізін қалады. Қостанай қаласының төңірегінде қоныстанған болгарлар шығырмен суаратын бау-бақша өсірді. Олар егістік жерді жергілікті халықтан жалға алды. Ақмола аумағында эстондықтар мен латыштардың шағын бір тобы (375 адам) да өмір сүрді.
Үшеуге арналған той
Сюжеті
Романтикалық комедия Мәскеуде тұрып, "жұмыс істейтін" дарынды алаяқ Азамат пен оның досы кәсіпкер Тимур, сондай-ақ Әлия атты сұлу қыз жайлы. Ол қыз өзінің сүйіктісіне тұрмысқа шықпақ болады. Жігіттердің біреуінің тойы болатын күні жақындауда, бірақ күтпеген жағдайларға байланысты үйлену тойы болмай қалуы мүмкін.
Қазақстанда этностық топтардың қалыптаса бастауы
Қазақстанға өзге халықтардың жер аударылуы
1897 жылы өткен Жалпыресейлік халық санағының деректері бойынша, Қазақстанда 29,5 мың өзбек, 2,8 мың түрікмен, 2,6 мың башқұрт, 997 қалмақ, 987 тәжік, т.б. ұлт өкілдері тұрған.
Үшеуге арналған той
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кинокомедиялары
Қазақстанда этностық топтардың қалыптаса бастауы
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Қазақстан этникалық топтары
Бөген бөгені
‎‎ Бөген бөгені – Түркістан облысындағы Бөген өзенінің төменгі ағысында орналасқан. 1967 жылы Ордабасы, Отырар аудандарының егістігін сумен қамтамасыз ету мақсатында салынып, пайдалануға берілген.
Гидрологиялық сипаты
Аумағы 65 км2, ұзындығы 13 км, ені 6 км, орташа тереңдігі 6 м, ең терең жері 15 м. Жиналатын су көлемі 377 млн м3. Арыс, Бөген өзендерінің суымен толығады. Суы тұщы. Бөген бөгенінде шармай, Түркістан шабағы, торта, табан, сазан, жайын, көксерке, дөңмаңдай, ақ амур, т.б. балықтар өсіріледі. Жылына шамамен 300 т балық ауланады.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы гидрографиясы
Сапақ датқа
- Қаратау менің мекенім,
Алмасы бар аяқтай,
Жуасы бар таяқтай,
Арқары мен құлжасы,
Жылкыдан шыққан саяқтай.
Доланасы жүректей,
Бұғысы мен маралы,
Буыршындай, үлектей.
Торлан, Шақпақ тар кезең, Аса, Талас екі өзен
Ат бауырынан саз алған.
Балдырғанын жегенде,
Баланың көңілі мәз болған.
Жаужұмыры кұмандай,
Сексеуілін жаққанда,
Кедейдің көңілі тынғандай..
Бақ оралса басыңа,
Дос жиылар қасыңа.
Егініңді салысар,
Қырманыңды алысар,
Тандырыңды жабысар,
Шалғыныңды шабысар,
Малдарыңды бағысар.
Қарамай кеткен ағайын,
Сунияцын Хұсайынұлы Елбісінов
Сунияцын Хұсайынұлы Елбісінов (1930 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы, Семей қаласы) – экономика ғылымдарының докторы (1987), профессор (1988). Мәскеудің алтын және түсті металдар институтын бітірген (1955). Балқаш мыс зауытытында шебердің көмекшісі, шебер (1955–58), Орал политехникалық комбинатында аспирант, аға инженер-экономист (1961–64), Қазақ политехникалық институтында (1965–75, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) бөлім бастығы, доцент, ҚазМУ-да (қазіргі ҚазҰУ) кафедра меңгерушісі (1975–84), доцент (1984–93), ал 1993 жылдан осында профессор қызметтерін атқарады. Елбісінов 81 ғылыми-зерттеу еңбектің, оның ішінде 1 монографияның («Проблемы повышения экономической эффективности разделительных процессов», 1984) авторы.
Сапақ датқа
Қайтып келіп табысар.
Сунияцын Хұсайынұлы Елбісінов
Дереккөздер
Санат:1930 жылы туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Профессорлар
Сапақ датқа
Бақ кеткенде басыңнан,
Жоқтан бөле жабысар,
Қампайып тғрған қарының,
Аш қалғандай қабысар,
Егініңді өрт шалар,
Мал-жаныңды дерт шалар.
Батыр сөйлей қалса,
Жауға салған ойранын айтар.
Ақын сөйлей қалса,
Кызық думан тойдағыны айтар.
Ішіп-жеп тойғанын айтар.
Саудагер сөйлей қалса,
Кездеме кызыл байрағын айтар.
Ұстарасы мен қайрағын айтар.
Ақылды сөйлей қалса,
Ақымақ сөйлей калса,
Бота ойнақтаса,
Молшылық болар.
Тайлақ ойнақтаса,
Тоқшылық болар.
Көрі түйе ойнақтаса,
Жоқшылық болар.
Қызыл тілден - Қан да тамады.
Бал да тамады.
Ең тәтті де - тіл.
Ең ащы да - тіл.
Долна-Диканя (Перник облысы)
Долна-Диканя (Долна Диканя) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Радомир қауымының құрамына кіреді.
Сапақ датқа
Ең катты да - тіл.
Долна-Диканя (Перник облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 470 адамды құрайды.
Сапақ датқа
Бір туысы келген кұда-жекжаттарына бура сойып сыйлапты. Соны көрген Сапақ датқа:
Жатқан жері даладай,
Долна-Диканя (Перник облысы)
Пошта индексі — 2420. Телефон коды — 07729. ЕКАТТЕ коды — 22085.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Сапақ датқа
Екі өркеші баладай,
Азу тісі маладай,
Жабуы бар жамшыдай,
Құйрығы бар камшыдай,
Бура сойған не сұмдық? -
деп термелеген екен дейді ел.
Сапақ шешен бір жолы Бұхар шаһарына барыпты. Шайханаға кіріп шай ішіп отырса, оны танитын қазақ, өзбектер тұс-тұсынан әртүрлі әңгімеге салыпты. -	Төле би кімнің биі болған? -	Өзіміздің би! - депті бір қазақ. -	Жоқ, біздің би! - депті бір өзбек. Сонда Сапақ шешен: -	Бір биді бөле-жарасыңдар. Аруағыңнан айналайын Тәкең ол кезде бөріңе де жеткен жоқ па еді?
Төле би де өзіміз. Қисық болса ісіңіз -
Үлкен Осипова
Үлкен Осипова (Чёрная Осипова) — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің оң жағалауынан 386 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 39 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Сапақ датқа
Төте би де өзіміз.
деп сөз соңын осылай түйіндепті.
Сол шайханада отырғандардың ішінде Бұхар ханының сарай ақыны әрі молдасы Бажбан да болыпты. Ал, Сапақ шешен болса, сөзге дес бермей өткен-кеткеннен әңгімені үдете берген. Өзіне сөз кезегі тие коймаған Бажбан молда: -	Өзің бір желдей саулап тұрған жан екенсің. Осы сөздің бір пұлдық пайдасы бар ма? - депті. Сапақ: -	Бар, депті, - мен айтсам халықтың қамын жеп айтамын. Шешілмей жатқан дауын шешіп беремін. Оған халқым риза. Мұндай сөздің босі пұлдан қымбат. Алтыннан қымбат сөзге ақымақ қана құлақ салмайды. Ал сен болсаң, шариғат былай деп күнәкөр сөзін айтасың. Барған жеріңде айлап жатасың. Жұрттың бермесіне қоймайсың. Қанша алсаң да тоймайсың - Сапақ осылайша термелей бергенде молда шешеннің сөзіне шыдай алмай, шайханадан шыға қашыпты.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Кылай (Каракопша тармағы)
Кылай — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каракопша өзенінің сол жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ног-Ега
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кылай (Каракопша тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ног-Ега
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кылай (Каракопша тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аумақты орнықтыру
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Алмаспен бұрғылау
Алмаспен бұрғылау - таужыныстарды бұзатын аспап - алмас көмегімен күшейтілген механикалық айналмалы бұрғылау. Қорғаныш бұрғылау снаряды алмасты бұрғылау қашауынан, немесе қашауышынан, қашау тоза бастағанда ұңғыма диаметрін сақтайтын алмас кеңейткіштерден, тасбағанды айналдыру құрылғысынан, тізбекті құбырдан және бұрғылау құбырларының тізбегінен тұрады. Мұнай мен газ өндіретін терең ұңғымаларда, негізінен, диаметрлі 149,159,188,212, 242 мм қашауыштар қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Бұрғылау
Джеффри ДеМанн
Джеффри ДеМанн (Jeffrey DeMunn, 25 сәуір 1947 жылы туғ., Буффало, Нью-Йорк штаты, АҚШ) — америкалық кино және театр актері. «Попутчик», «Зелёная миля», «Мгла» және т.б. киноларындағы рөлдерімен әйгілі. «Гражданин Икс» телефильмінде түскен, сонда Андрей Чикатило рөлін сомдаған еді, бұл рөл кейін оған «CableACE Award» сыйлығымен және «Эмми» номинациясымен марапатталған.
Өмірбаян
Джеффри 1947 жылы Буффало қаласында, Нью-Йорк штатында Виолетт пен Джеймс ДеМанн отбасында дүниеге келген. 70-ші жылдары Англия көшіп кетіп атақты Олд Вик театрында өнер көрсеткен. АҚШ-қа қайтканнан кейін Корольдік Шекспирлік компаниясында көптеген спектакльдерге қатысқан. 2010 және 2012 жылдар арасында «Ходячие мертвецы» телесериалында түскен.
1974 жылдан бастап Энн Секжерға үйленген, екі баласы бар, қызы Хизер және ұлы Кевин.
Ават (Еңбекшіқазақ ауданы)
Ават — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл, Ават ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Есік қаласынан солтүстік-батысқа қарай 18 км жерде, Талғар өзенінің оң жағалауында, Іле Алатауының қоңыржай-ылғалды белдемінде жатыр.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 3811 адам (1819 ер адам және 1992 әйел адам) болса, 2009 жылы 5670 адамды (2793 ер адам және 2877 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1964 жылы Абай құс өсіру өндірістік бірлестігі негізінде қаланды. 1983 жылдан асыл тұқымды құс өсіру кеңшарының орталығы болды. Оның негізінде 1997 жылдан Аватта "Ават" құс өсіру АҚ, Сеймар, Тукшир Әлше шаруа қожалықтары ұйымдастырылды.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
Пампанган
Пампанган (пампанго, капампанган) — Филиппиндегі халық. Жалпы саны 2,1 млн. адам (2012 ж.). Олар Лусон аралының оңтүстік-батысында, негізінен Пампанга, Тарлак және Батан провинцияларында (Орталық Лусон аймағы), сондай-ақ АҚШ-та 4,9 мың адам (2012 ж.) тұрады.
Тілі
Тілі - пампанган тілі. Пампанган тілінде көне әдебиет бар. Жазуы латын әліпбиіне негізделген. Илокан, тағал және ағылшын тілдері кеңінен таралған.
Діні
Дінге сенушілердің діни байланысы: католиктер.
Тарихы
Филиппинде пампангандардың қоныстануының басталуы X-ғасырларға жатады. XVI ғасырдың аяғында Филиппинді испандықтар отарламас бұрын, пампангандар қытай деректері бойынща, шартты түрде Лусон патшалығы деп аталатын мемлекет халқының көпшілігін құрады және саудагерлер мен теңізшілер ретінде белгілі болды. XVI ғасырда Пампанган қоғамы негізінен бір рудың өкілдерінен тұратын және ақсақалдар кеңесі басқаратын шағын қауымдастықтар болды. Бұл қауымдастықтардың ең танымалы Тунгдо және Бетис мемлекеттері болды.
Кәсібі
Негізгі дәстүрлі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік. Олар негізінен күріш пен көкөністер өсірді. Қазіргі пампангандарда күріш пен қант қамысы негізгі дақылдар болып табылады, сонымен қатар қарбыз мен манго өсіріледі. Мал шаруашылығынан (карабао бұқалары) бар. Қолөнерден – қыш, ұсталық, өсімдік талшықтарынан өру, кесте тігу дамыған. Өнеркәсіп дамып, басқа халықтармен экономикалық байланыстар күшейіп келеді.
Өмір салты
Дәстүрлі мәдениеттің ерекше белгілері ауылдық жерлерде салт-дәстүр саласында сақталған. Пасубонг дәстүрі сақталған - күйеу жігіт пен оның отбасы тойға дайындаған барлық заттарды (ыдыс-аяқ, жиһаз, тамақ, жануарлар және т.б.) көрсету және қалыңдықтың үйіне көшіру. Неке неолокальды немесе билокальды.
Халық ауыз әдебиеті бай және алуан түрлі (мақалдар, ертегілер, мифтер). Сенім және сиқыр рухтарында сақталған. Испан мәдениетінің елеулі әсері музыкалық және би өнерінің әртүрлі гибридті түрлерінің (серенадалар, романстар, фанданголар және т.б.) пайда болуына ықпал етті. XX ғасырдың басынан бастап пампанган тіліндегі патриоттық мазмұндағы музыкалық комедия – сарсуэла кеңінен тарады.
Пампанганның дәстүрлі үрмелі аспабы пасиок кокос пальмасының жапырағынан жасалған.
Дереккөздер
Санат:Филиппин этникалық топтары
Көкіш Рысбаев
Көкіш Рысбаев (1926 жылы туған, Мойынқұм ауданы Қылышбай ауылы) – ғалым, тарих ғылымының докторы (1990), профессор 1956 жылы ҚазМУ-ді бітірген. 1956 – 69 жылы Жамбыл облысы теледидар және радиотарату комитетінің төрағасы. 1972 – 75 жылдары Қазақстан теледидар және радиотарату мемлекеттік комитетінің бас редакторы, 1975 жылдан Жамбыл гидромелиорлық-құрылыс институтында партком хатшысы, кафедра меңгерушісі, доцент, профессор қызметтерін атқарған. ІІ дәрежелі Отан соғысы орденімен, көптеген медальдармен және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің грамоталарымен марапатталған. 286 ғылыми еңбегі, 13 монографиясы жарық көрген. Солардың ішінде: Қазақстан Республикасының тарихы (қазақ, орыс тілдерінде) жоғары оқу орындарына арналған оқулық, «Көне Тараз» т.б. бар. Бір ғылым докторын даярлады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Петр Иванович Лерх
Петр Иванович Лерх (1828 — 4 қыркүйек 1884, Гамбург) — шығыстанушы, археолог. 1850 ж. Санкт-Петербург университетін бітірген. 1858 ж. Н.И. Игнатьев бастаған елшілікпен бірге Хиуа мен Бұхараға барған сапарында бірнеше құнды қолжазбалар мен ортағасырлық теңгелер алып қайтты. 1867 ж. Археологиялық комиссияның тапсыруымен Түркістан өлкесін зерттеді. Сырдария бойындағы Сауран, Сығанақ қалаларында, Талас алқабының бірқатар қала орындарында болып, ортағасырлық Жанкент қаласында археологиялық қазба жұмыстарын жүргізді. Полковник шенінде Қазалы уездініңнің бастығы болды. 1876 ж. шығыстанушылардың 3-Халықаралық конгресінің ұйымдастырушыларының бірі ретінде 7 — 8 ғасырлардағы Орталық Азиядағы ақшалар жөнінде баяндама жасады. Ол өзі кездестірген ескерткіштерді тіркеумен, мұқият сипаттаумен қоса, олар туралы жазбаша хабарларды іріктеп, осы үзінділерге талдау жасады және түсініктеме берді. Жазба деректерді өзінің археологиялық олжаларымен салыстыра келіп, ол қираған орындарды зерттеді. Лерх ортағасырлық қалаларды зерттеудің ғылыми негізін қалаған ғалымдардың бірі болды.
Дереккөздер
Санат:Шығыстанушылар Санат:1828 жылы туғандар Санат:1884 жылы қайтыс болғандар
Ақ қайың (пьеса)
«Ақ қайың» — Мұхтар Әуезовтың пьесасы, Әбділда Тәжібаевпен бірігіп жазған.
Әуезовтің мұрағатында сақталған, латын әрпімен машинкаға басылған нұсқасының беташар 1-парағында: «Бәйге алған пьеса», «Реперткомнан ұлықсат берілген, №166/39, 25 қыркүйек, 1939 жыл» деген жазулар бар. Әуезовтің 20 томдық шығармалар жинағының 10-кітабында жарияланған (1982, 255-306-беттер). 30-жылдары Әуезов фольклорлық сюжет, тарихи тақырыпты игерумен қатар, жаңа заман тақырыбын драматургияда бейнелеуге күш салды. Сөйтіп кеңес өмірінің шындығы туралы осы пьесаны жазды. Бірақ бұл кездегі шығармаларда авторлық идеялар мен ойлардың жеткілікті ашылмауы себепті төрт аяғын тең басқан туынды шықпады. «Ақ қайың» пьесасында Қазан төңкерісі жеңгеннен кейін, Қазақстанда азаттық, еркіндік үшін жүргізілген күрес кезеңін көрсетпек болған. Алайда авторлар таңдап алған тақырыбын толық шеше алмаған. «Бұрынғы шығармаларындағы тарихи шындықты көркемдік шындықпен ұластыратын тәсілден тайып, тақырып еркіндігінен айрылған жазушы бос насихат, жалған тартысқа құрылған өзін кеңестік жазушы ретінде танытуға ұмтылған», «бұрынғы дүниелерімен салыстыруға келмейтін, идеологиялық қысымнан құтылу үшін жазылған орта қол шығармалар еді» (Б. Құндақбаев. Мухтар Әуезов және театр, А., 1997, 243-бет''). Осындай шығармалардың қатарына «Ақ қайың» пьесасы да жатады.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары Санат:Қазақ пьесалары
Басжақсы
thumb|Алмасу Басжақсы — қалың малдың ерекше түрі. Қазақ халқында қыз беретін жаққа, яки, қалыңдықтың әке-шешесіне жасау жиып, төсек-орын дайындау үшін төрт түлік малдың әр түрінен іріктеп не бағалы заттар түрінде Басжақсы төлеу салты қашаннан-ақ белгілі. Басжақсы сөзінің өзі ерте кезде ең жоғары, қымбат деген өлшемдік ұғымды білдірген. Оның құрамына бәйгелерде бас жүлде алып жүрген сәйгүлік, ер жарағы — берен мылтық, берік сауыт, сондай-ақ, атан түйе не белі берік, катепті қара нар енген. Басжақсыны, негізінен, ауқатты, дәулеті мол ру басылары, ата-әулеттер беретін болған. “Басы жақсы болса, соңғысы да жақсы болады” деп, қыз алатын құданың негізгі қалың малды қаншалықты төлей алатынын осы Басжақсының түріне, санына қарай мөлшерлеп отырған.
Дереккөздер
Санат:Салт-Дәстүр
Дүрен (аудан)
Дүрен (Kreis Düren) — Германия жеріндегі аудан. Аудан орталығы — Дүрен қаласы. Аудан Бавария жеріне қарайды. Солтүстік Рейн-Вестфалияға бағынышты. Жер аумағы 941 шаршы км. Тұрғыны 268,1  адам. Тығыздығы 285 адам/ шаршы км. Ресми коды-05 3 58. Аудан 15 қауымға бөлінеді.
Қалалар және қауымдар
(30 маусым 2010)
Сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия аудандары
Бөгенкөл силикат-никель кен орны
Сипаты
Кеннің 2 түрі анықталды: темірлі-магнезийлі 85% және темірлі 15%, тереңдігі 1,0-6,0 м. Кен 7 қатпарлы қабатта жатыр. Орналасу ауқымының мөлшері 300–600×600–1150 м. Құрамында никель, 1,01%, кобальт 0,063%.
Нойхаус-на-Пегнице
Нойхаус-на-Пегнице (Neuhaus an der Pegnitz) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Нюрнберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2829 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,96 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 74 140. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Шпрингер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 15 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Новое (Қостанай облысы)
Новое — Қостанай облысы Сарыкөл ауданы, Сорочин ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2019 жылға дейін қысқартылған "Краснознамен ауылдық округі" орталығы болған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыкөл кентінен оңтүстік-батысқа қарай 27 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауылдың тұрғындары 722 адам (345 ер адам және 377 әйел адам) болса, 2009 жылы 368 адамды (180 ер адам, 188 әйел адам) құрады.
Очен-Яун
Очен-Яун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Агрн-Еган өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 2143
IC 2143 — Қоян шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 17810, ESO 554-34, MCG -3-15-13, IRAS05447-1844.
Сыртқы сілтемелер
IC 2143 Санат:Қоян (шоқжұлдыз)
Кизьма
Кизьма (Кизима, Кызима) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Устья өзенінің сол жағалауынан 314 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 81 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Кастль (Жоғарғы Бавария)
Кастль (Жоғарғы Бавария) (Kastl (Oberbayern) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Альтёттинг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2640 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 27,36 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 71 121. Муниципалитеттің басшысы — Готтфрид Миттерер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ландбаерон
Ландбаерон (Landebaëron) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22095, пошта индексі — 22140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 198 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Альсдорф (Вестервальд)
Альсдорф (Alsdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1645 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 002. Муниципалитеттің басшысы — Пауль Шван.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Төстабан
Төстабан:
Санат:Айрық беттер
Ла-Боннвиль
Ла-Боннвиль (La Bonneville) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50064, пошта индексі — 50360.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Эссе жазудың шарттары
Санат: Қазақ тілі
Лапан (Баия)
Лапан (Баия) (Lapão (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Иресе экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27 509 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 638,317 км² шамасында. Халық тығыздығы — 43,1 адам/км².
Тарихы
Санат:Баия елді мекендері
Аумақтық баға
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Ратьба
Ратьба — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ерг өзенінің оң жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Конрад Аденауэр атындағы қор
Конрад Аденауэр атындағы қор – тәуелсіз, қоғамдық-саяси ұйым. 1995 жылы құрылған. Идеясы христиандық-демократиялық қозғалыс қағидаларына жақын. Әлемнің 120 мемлекетінде 200-ден аса жобасы бар. Қазақстандағы Конрад Аденауэр атындағы Қор Өкілдігі құқықтық мемлекетті, жергілікті  басқаруды, парламентаризм мен парламенттік журналистиканы дамыту және қолдау, сондай-ақ Германия мен Қазақстан арасындағы сыртқы саяси серіктестік мәселелеріне  баса назар аударады.
Санат:Журналистика Санат:Терминология
Эзино-Ларио
Эзино-Ларио (Esino Lario) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vittore.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Шегреннің құрғақ синдромы
1933 жылы швед офтальмологы H. Sjogren көз және ауыз қуысының құрғақтығымен бірге полиартрике ұшырау заңдылықтарын анықтап, бұл сырқаттың негізінде жас және сөл бездерінің қабынуы жатады деп көрсеткен. Кейінірек бұл сырқат Шегрен синдромы деген ат алды. Аурудың жеке өзін алғанда Шегрен ауруы деп атаса, басқа аурулармен бірге немесе сол аурулардан кейін дамығанда Шегрен синдромы деп атайды.
Колумбас (Миннесота)
Колумбас (Columbus) — Миннесота штатының Anoka округіне жататын АҚШ қаласы.
Шегреннің құрғақ синдромы
Патогенезі
Шегрен ауруы аутоиммунды, оның ішінде иммунды-кешенді сырқаттар қатарына жатып, ревматизмдік аурулар тобымен бірге дамиды. Осы ауруларды шақырушы себептердің Шегрен ауруына қатысы бар.
Колумбас (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Шегреннің құрғақ синдромы
Патологиялық анатомиясы
Шегрен синдромы ревматоидты артрит және жүйелі қызыл волчанкада кездеседі.
Д.А.Қонаев музей-үйі
Қазақстан Респуликасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 1994 жылдың 24 ақпанында «Д.А.Қонаевтың есімін мәңгі қалдыру мақсатында» қаулысы шықты. Онда Қонаевтың Қазақстан алдында сіңірген ерекше еңбегі үшін Алматы қаласында «Д.А.Қонаев музей-үйі» ашылсын делінген.
2001 жылдың қараша айында Алматы қаласының әкімі, мәдениет басқармасы мен Халықаралық Қонаев қоры және оның президенті Э.А. Қонаевтың көмегімен музей ресми түрде ашылды. Музейдің тұңғыш директоры болып Б.З. Батталханов тағайындалды.
2002 жылдың 12-қаңтарында Д.А.Қонаевтың 90 жылдық мерейтойында «Д.А.Қонаев музей-үйі» салтанатты түрде ашылды.
Қонаевтың қызметтес әріптестері музейдің ашылуына үлкен үлес қосты. Олар белгілі мемлекет және қоғам қайраткерлері: К.М.Аухадиев, С.С.Жиенбаев, А.А.Кулибаев, Ш.Х.Бекболатов, Ж.А.Асқарова, І.Б.Балтағұлов, С.Ә.Әбдірайымов, А.Д.Ермегияев, Ш.Уалиханов, А.И.Горяйнов, т.б. Музей жәдігерлерін жинауда Д.А.Қонаевтың туысқандары Диар Қонаев пен Бахтияр Серікбаев қол ұшын берді. Бастапқы күндері Заманбек Батталханов ақыл-кеңесін беріп, көмек көрсетті.
2002 жылы музейді 6642 көрермен тамашаласа, қазір олардың саны 18601-ге жеткен. Жәдігерлер саны да жылдан-жылға артып келеді. 2008 жылы оның саны 3030-ға жетті.
Мұражайда Қонаев тұлғасы, оның мемлекетті дамытып-өркендетудегі рөлі мен еңбегі, адамгершілік қасиеттері, өмірінің тұрмыстық жағы көрсетілеген.
Тарихи тұлғаның жұмыс кабинетінің интерьері және басқа да күнделікті өмірде тұтынған заттары Қонаевты тек мемлекет қайреткері ретінде ғана емес, шынайы тұлға ретінде де ашып көрсетеді.Бұл экспозиция үшін өткен ғасырдың 55-60 жылдардағы уақыт шеңбнрі таңдалып алында. Осы кезең Қонаетың тұлға ретінде және мемлекет қайраткері ретінде қалыптасу жылдары болған еді.
«Д.А. Қонаев кабинеті» жәдігерлердің толықтай шынайлығымен ерекшеленеді, оны жабдықтау барысында Қонаевтың  кабинетінде бірнеше рет болған тұлғаның замандастары мен достарының көмегі көп болды. Жеке тұтынған заттары: куәліктер, тарихи құжаттар, қаламдар, әшекейлі оттықтардың жиынтығы, қолдан жасалған түрлі пышақтар, сувенирлер. Келушілер осылардың барлығын қолдарымен ұстап, көрулеріне болады.Бұдан басқа Қонаевтың бюстісі, портреттері, кілемдер де қойылған. Алматының басқа ешбір музейінен мұндай бұйымдарды көре алмайсыз. Бұл әрине келушілердің қызығушылығын туғызады.
Әсіресе мемориалды музейдегі түпнұсқалар ерекше қызығушылық туғызады. Біздің музейіміздің экспозициялары толықтай шынайы мемориалдық дүниелерден жинақталған. Сол заманның кабинеттік стилі сақталған. «Қонаев кабинетінде» болғандар шынайы тарихи әрі уақыттық ортаға түскендей күй кешеді.
Музей кітапханасында Қонаевтың жеке өзінің кітаптары мен қызметтес әріптестерінің кітаптары орын алған. Д.А.Қонпев туралы жазылған 66 кітап топтамасы бар. Кітаптардың саны 3000 данадан асады. Музейдегі кітаптар мен қолжазбалардан елімізде Ұлы Отан соғысы басталмай тұрған мамыражай кезеңдегі Қоңырат кенішіндегі жұмысшы-қызметкерледің өсу көрсеткіші, олардың тұрмыс-тіршілігі жайлы да құнды деректері таба аласыз. Музей шеңберінде «Қонаевтану» ғылыми-зерттеу орталығы жұмыс істеп келеді.
Дереккөздер
Санат:Алматы мұражайлары Санат:Суретсіз мақала
Сигналды цифрлау
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Нью Лондон (Нью-Гэмпшир)
Нью Лондон (New London) — Нью-Гэмпшир штатының Мерримак округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4397 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 66.3 км² шамасында. FIPS коды — 33-52100.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Валнут (Айова)
Валнут (Walnut) — Айова штатының Поттаваттами округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 5.6 км². FIPS коды — 19-82065.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 778 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары
Сулейман (Ургушев ауылдық кеңесі)
Сулейман — Башқұртстанның Карайыдель ауданындағы ауыл, Ургушев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 152 адамды құрады. Пошта индексі — 452366, ОКАТО коды — 80234880004.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Атырау облысының ауыл шаруашылығы
Облыстың ауыл шаруашылығы жерлерінің көлемі 9,8 мг- гектарды құрайды, соның ішінде жайылымдық жерлер 9,7 млн. гектар, шабындық - 132,5 мың гектар, егістік жер - 1800 гектар. Облыстың ауыл- шаруашылығы мал өсіруге, әсіресе қой және ірі қара, жылқы, түйе өсіруге маманданған.
Егін шаруашылығы өнімдері
Облыстың аумағы шөл аймағында орналасқан. Ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіруге облыстың солтүстігіндегі өзен маңы-жайылмалық аймағының болмашы бөлігі (Индер, Махамбет аудандары) мен Атырау қаласының маңынан басқа жерлердегі топырақтың өнімділігі аз.
Мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру жөніндегі бағдарламаға сәйкес ауыл шаруашылығында түбегейлі экономикалық реформа жүзеге асырылды. Осыған сәйкес қазіргі кезеңде облыстық ауыл шаруашылығы саласында жеке меншікке негізделген 1747 шаруа қожалықтары, 28 ауыл шаруашылығы кәсіпорындары құрылды. Қазір ауыл шаруашылығы өндіріс көлемінің 95% жеке меншік иелігінде.
Ауыл шаруашылығы өндірушілерін көктемгі-далалық және жинау жұмыстарын тауарлық несиелендіруге, жанар-жағар май материалдарының құнын арзандатуға қатысты, ауыл шаруашылығы техникасын жаңартуға мемлекеттің қолдау көрсетуі ауыл шаруашылығы өнірушілерін егін алаңын жыл сайынғы өсімімен қамтасыз етеді.
Облыс тұрғындарының жергілікті ауыл шаруашылық өнімдерімен қамтамасыз етілуі төменгі деңгейде болып келеді. Әр тұтынушы нормасы бойынша проценттік көрсеткіш төмендегідей: ет өнімдері 56,7 %, сүт өнімдері 20,7 %, картоп 30,4% көкөніс - бақша өнімдері 54,3%. Тамақ тауарларының бірнеше түрлері Ресей мен, көршілес оңтүстік аймақтардан әкелінеді.
Топырақ құнарлығының төмен болуына байланысты өңір жер өңдеудің қауіптілігі жоғары аумақта орналасқан, оған қоса ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілерінің сумен қамтылуына етілуіне орай ағын су деңгейіне тәуелділігінен, гидротехникалық ғимараттар мен су сору қондырғыларының жоғары тозу дәрежесінен, мал азығы өндірісі өзіндік құнының жоғары болуы, суландыру жүйесінің болмауынан мал азығы дақылдарын өсіруге мүмкіндік жоқ, картоп, көкөністерді өсіру негізінен тұрғындардың үй шаруашылығында ғана шоғырланған, бұның бәрі өндірістің тиімділігі мен өнімнің тауарлығын төмендетеді, көкөніс, картоп, және жемістерді сақтау үшін қазіргі заманға техникамен жабдықталған қоймалар жоқ, оларды дайындау және қайта өңдеу жүйесі реттелмеген.
Жайылым қоры
Соңғы жылдары ауыл шаруашылығына арналған алқаптарда қайтымсыз экологиялық өзгерістер айқын болып отыр, соның ішінде жерлердің тозу үрдістерінің күшеюі. Облыстың ауыл шаруашылығы алқаптарының тозуына себеп болып отырған негізгі антропогендік фактор деп, әсіресе ірі елді мекендерге жақын маңдарда жайылымдарға мал жаюды көрсетуге болады, бұл жерлердің бұзылуына –дигрессияға алып келеді.