cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бургас
Бургас (Бургас,Ағылшын.Burgas) — Болгариядағы қала.
Бірнеше қорықтар мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, ежелгі және ортағасырлық қоныстар, Қара теңіз, Странджа және жыл сайынғы фестивальдер көптеген туристерді тартады. Бургас Болгарияда «Құстар мен көлдер қаласы» деген атпен белгілі. Бургаста көптеген мәдени іс-шаралар мен фестивальдер өткізілетіндіктен, әсіресе жазғы маусымда қала «Болгарияның жазғы фестиваль астанасы» деп аталады.Славян ағартушылары - киелі ағайынды Кирилл мен Мефодийдің есімімен аталған Бургас соборы және Поданың қорғалатын аймағы жүздеген ұлттық туристік орындардың қатарына кіреді. Бургас шығанағы суларындағы аттас аралдағы Әулие Анастасия монастырьі Қара теңіздегі жалғыз сақталған ортағасырлық арал монастырь болып табылады.
Этимологиясы
Қаланың бүгінгі атауы грек тілінен шыққан Пиргос (Гр.Pyrgos), мұнара дегенді білдіреді. Жергілікті аңыздарға сәйкес, бұл атау қазіргі Бургас порты аймағында орналасқан римдік бург деп аталатын жол бекетінен шыққан. Византия ақыны Мануэль Фил өз шығармаларында Бургасты Пиргос ретінде атап өтеді. Үнді-еуропалық тілдерде грек пиргосы мен латын бургостары бірдей, олардың негізі ортақ үндіеуропалық түбірге ие. Профессор Кирил Влаховтың айтуынша, «пургос» фракиядан шыққан сөз, ол да үндіеуропалық. Оның айтуынша, «пирго» фракия тілінде «қалың ағаш арқалықтарды нығайту» дегенді білдіреді. Испан қаласының Бургос атауының шығу тегі ұқсас.
19 ғасырдың аяғына дейін қала Бургас және Пиргос деп аталды, ал ескі орыс карталарында ол Порос және Форос ретінде де кездеседі. 19 ғасырда ол Люле Бургас және ұқсас атаулары бар басқа елді мекендерден ерекшелену үшін Ахело Бургас деп аталды.
Басқа нұсқа бұл атауды 13 ғасырдағы Еділ Болгариясындағы Буртаз қаласымен байланыстырады
Географиясы
alt=Бургас жағдайы|нобай|170x170 нүкте|      Бургас орналасуы [[Сурет:Bulgaria Burgas Municipality geographic map bg.svg|alt=Жақын жерден Бургас|нобай|247x247 нүкте|  Жақын    Бургас ]] alt=Христо Ботев бульвары Бургас|нобай| ,,Христо Ботев" бульвары  Бургас [[Сурет:Burgas 2.jpg|alt=«Демократия» - Бургастағы ең маңызды бульварлардың бірі|нобай|220x220 нүкте| ,,Демократия"Бургастағы ең маңызды бульварлардың бірі ]]
Географиялық орналасуы
Қала Жоғарғы Фракия ойпатының шығысында орналасқан Бургас ойпатының шығыс бөлігінде орналасқан. Қара теңіздің ең батыс нүктесінде орналасқан Бургас өз атын Болгар Қара теңізінің құрлығындағы ең үлкен және ең терең болып табылатын аттас шығанағына береді. Қала 3 көлмен қоршалған: батысында, солтүстік-шығысында және оңтүстік-батысында Бургас, Атанасовское және Мандренско, шығысында Қара теңіз. Бургас пен Мандрен көлдерінің арасында 209 м биіктікте Варли Бряг шыңы көтеріледі. Бұл сонымен қатар Бургастың ең биік нүктесі.
Бургаста екі құм бар: Бургас көлі мен Қара теңіз арасында орналасқан Құмлука, ұзындығы 3 км, ені шамамен 1 км; және Атанасов көлі мен Қара теңіз арасында орналасқан және ұзындығы шамамен 1 км Атанасовска Коса. Бургас шығанағының суларында Қара теңіздегі Әулие Анастасия аралы орналасқан, ол да қаланың бір бөлігі болып табылады. Жағалаудан 6,5 км қашықтықта орналасқан және жанартау жыныстарынан тұрады. Оның ең биік нүктесінде биіктігі 12 м, ал ауданы 22 декар.
Қала астана Софиядан 360 км, Пловдивтен 255 км және Варнадан 130 км қашықтықта орналасқан. Түркияның ең ірі қаласы Ыстамбұлға дейінгі қашықтық – 332 шақырым, Түркия астанасы Анкараға дейін – 782 шақырым. Румынияның астанасы Бухарестке дейінгі қашықтық 316 км, Грекия астанасы Афинаға дейін 1076 км, Сербия астанасы Белградқа дейін 784 км, Македония астанасы Скопьеге дейін 638 км.
Климат
Бургас пен аймақтың климаты теңіздік және континенттік әсер ететін ылғалды субтропиктік сипатта.
Жазғы ауаның орташа температурасы шілдеде 22,7 °C-қа жетеді, ең жоғары тәуліктік температура қараша айына дейін 20 °C-тан жоғары. Күннің орташа айлық саны шілдеде 328,6 сағатқа жетеді. Қыста континенттік әсер байқалады, бірақ олар елдің ішкі бөлігімен салыстырғанда әлдеқайда жұмсақ болып қалады және қар жағынан өте сирек. Қысқы ауаның орташа температурасы қаңтарда 2,1 °C дейін төмендейді. Ауаның жылдық орташа температурасы 12,3 °C.
Қоршаған орт
Социализмнің аяқталуымен қаланың және жақын маңайдың экологиялық жағдайын жақсартуға бағытталған жобалар жүзеге асырылды.1992 жылы муниципалды әкімшілікте осы саладағы жобаларды үйлестіретін және қадағалайтын Экология дирекциясы құрылды.1990 жылдардың басынан стационарлық және жылжымалы бақылау және басқару қондырғылары салынды. Бургаста жұмыс істейтін бес стационарлық ауа бақылау станциялары елдегі санаулылардың қатарында.Құрылған бақылау және бақылау жүйесі - Болгариядағы жеке ластаушы заттарды тани алатын жалғыз жүйе. Оның салдары мен нәтижелі әрекеттері өте күмәнді. 1980 жылдан 1990 жылдардың аяғына дейінгі кезеңде Бургас сулы-батпақты алқаптары аймағында биологиялық әртүрлілікті қорғау бойынша бірнеше қорғалатын табиғи аумақтар құрылды және жобалар жүзеге асырылды. 2005 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін бұрыннан бар кәріз жүйесін салу және жақсарту, сумен жабдықтауды жақсарту және сарқынды суларды тазарту жобаларына 220 миллион теңгеден астам инвестиция салынды. Басқа жобалармен қатар, 2010 жылы қаланың ең үлкен кешенінде – Меден Рудникте қосымша кәріздік тазарту қондырғысы салынды және басқа да шағын аудандар орталық кәріз жүйесіне қосылды.2012 жылы Меден Рудниктегі кәріз жүйесін кеңейту, Горно-Езерово ауданында біреуін салу, сонымен қатар порт аймағындағы ауа мен суды бақылаудың қосымша жүйесін пайдалануды бастау қажет.
Бұл шаралар қаланың экономикалық құрылымын өзгертумен қатар, компаниялардың осы секторға салған инвестициясы мен ЖЭС, «Лукойл нефтохим», «Кроношпан», «Гемусмарк», «Победа» және басқа да өндірістерді өтпелі жылдар бойы газды пайдалану (тиісті кәсіпорындардан ауаның ластануын азайту), қаланың және оның маңындағы аумақтардың экологиялық жағдайын айтарлықтай жақсартуға әкеледі. Осыған қарамастан, бүгінгі күні, әсіресе Дольно Езерово және Лозово аудандарында ауадағы күкірт сутегі мен күкірт диоксидінің орташа концентрациясынан асып кету әлі де өлшенеді. Аймақтық қоршаған орта және су инспекциясы, облыстық денсаулық сақтау инспекциясы және Бургас қаласының муниципалды әкімшілігі тұлғасындағы мамандандырылған құзыретті бақылау органдары осы өте маңызды салада қоғамдық мүддені қорғау үшін шынымен тиімді шараларды қабылдамайды. Бұл жоғары мәндерді «сарапшылар» желдің шаң бөлшектерін жақын маңдағы мұнай өңдеу зауытынан ауаға тасымалдайтын нақты метеорологиялық жағдаймен түсіндіреді.«Лукойл Нефтохим», «Кроношпан» және басқа да жиһаз өндірушілері және өсіп келе жатқан автокөлік қозғалысы бүгінде қаладағы зиянды шығарындылардың ең үлкен көздерінің бірі болып табылады. Бургас маңызды көлік торабы болып табылатындықтан және Тракия тас жолының құрылысы аяқталғаннан кейін транзиттік тасымалдаудың қосымша ұлғаюы күтілуде, бұл қозғалысты қала шегінен тыс жылжыту жоспарлануда.
2008 жылы Бургас қаласында Бургас – Александруполис мұнай құбырының құрылысына «жақтап» немесе «қарсы» референдум өтті. Референдумға қатысқандардың 96,75 пайызы, яғни 49 552 адам оның құрылысына қарсылық білдірді.Дауыс берушілердің 27,09 пайызы (188 774 сайлаушының 51 225-і қатысты) болған кезде Болгарияның жақын тарихындағы бірінші референдум жарамсыз деп танылды.
2010 жылы қала әкімшілігі ЕО қолдауымен 70 миллион еуро көлеміндегі қоғамдық көлікті кешенді дамыту жобасын жеңіп алды. Бұл муниципалды тасымалдаушы Бургасбусқа автобус паркін жаңартуға, қолданыстағы троллейбус желісін кеңейтуге және жаңартуға, 20 км-ге дейін веложолдарды бөлуге мүмкіндік береді, оның көмегімен Бургас елде осы салада жетекші рөл атқарады және болады.
жетекшілік етеді
нобай| Бургас көлі Бургас аумағында 4 өзен ағып жатыр: Айтоска, Русокастренска, Изворска және Чарлиска. Алғашқы екеуі Бургас көліне, Изворска Мандрен көліне, Чарлиска Атанасовской көліне құяды.Қаланы қоршап тұрған үш көлдің ішінде ең жоғары тұздылық Атанасов көлі, одан кейін Бургас көлі. Мандре көлі негізінен тұщы су болып табылады, бірақ ол Қара теңізге арна арқылы қосылған.
Бургас (ескірген Ваякой) және Мандренско (ескірген Язеклии) көлдері теңіз айлақтары болып табылады. Олар мұздан кейінгі кезеңде теңіз деңгейі көтерілген кезде пайда болды, бұл өзен сағаларының су басуына және шығанақтың пайда болуына әкелді. Соңғы орта ғасырдың аяғында теңіз деңгейінің төмендеуімен Бургас шығанағының ең батыс бөлігінің үлкен бөлігін Русокастренска және Мандренская өзендерінің шөгінділері басып қалды. Қалыптасқан батпақты жерлер Вайакой және Язекли батпақтарымен белгілі болды, олар өзен суларының шамалы ағынында немесе шығыс теңіз желінде өте алмайтын болды. Азаттықтан кейін батпақтар Бургастың осы бағытта дамуына кедергі келтірді. Батпақтардың бір бөлігін құрғату және оларға құятын өзендердің суын тоқтату 1921 жылы басталды. Босқындар несиесі есебінен Язекли батпағының сақиналы каналын қазу жұмыстары 1928 жылға дейін жалғасты. Көлдердің жағалауын түпкілікті нығайту және таспен кесу 1940 жылдардың екінші жартысында өтті.Бүгінгі таңда Бургас көлі Болгарияның ең үлкен көлі болып табылады және 27,6 км² және Мандрен көлі 10 км² аумақты алып жатыр. Екі көлдің су көлемі 19 және 11 млн текше метрді құрайды.
Ұзынгерен ерекше қорғалатын табиғи аумақтың бір бөлігі
Атанасово көлі табиғи лагуна болып табылады. Көл жасанды бөгет арқылы солтүстік-оңтүстік бағытта екіге (Солтүстік және Оңтүстік Атанасов көлі) бөлінген. Қаланың орталық бөлігін Сарафово ауданымен, Бургас әуежайымен және Варнамен байланыстыратын дайкада жол салынды. Екі көл бір-бірімен де, Қара теңізбен де көптеген каналдар арқылы жалғасады. Көлдің солтүстік бөлігі осы аттас қорғалатын қорық болып жарияланса да, оның оңтүстік бөлігі (сол қорықтың бұрынғы буферлік аймағы) қазір Бургас тұзды қорықшаларының қорғалатын аймағы болып табылады. Қара теңіз тұзды ыдыстарына тыйым салынбайды, археологиялық олжалар ежелгі дәуірден бері тұздың өндірілгенін дәлелдейді. нобай| Үзінгерен қорғалатын аумақ Мандрен көлінің оңтүстігінде Странджа тауы созылып жатыр. 1940 жылдардағы бекініс жұмыстарының нәтижесінде көл қазір екіге бөлінген, сондықтан оның үлкен батыс бөлігінің тұщы сулары Қара теңізге табиғи ағыс арқылы ағып кетпейді. Көлдің суы негізінен ауыл шаруашылығы жерлерін суаруға пайдаланылады. Көл шығысқа қарай бөгет қабырғасынан кейін Ұзынгерен Лиман қорғалатын аймақта қалыптасатын өзінің табиғи ағынымен келеді. Пода табиғи арнасы арқылы аттас қорғалатын аймақта көлдің суы Форостың Қара теңіз шығанағына құяды.
Бургас минералды бұлақтары Ветрен және Банево аудандарына жақын жерде орналасқан. Бургасты сумен қамтамасыз ету көздері Стара планинадағы Камчия және Странджа планинадағы Ясна полиана бөгеттері, сонымен қатар кішігірім жергілікті жер асты су көздері болып табылады.
Флора мен Фауна
Пода қорғалатын аймақ, Мандрен, Бургас және Атанасово көлдері сияқты қала маңында орналасқан көптеген қорғалатын аумақтар мен табиғи осал аймақтар Бургас сулы-батпақты жерлері деп аталатын жобада белгіленген. Бургас және Атанасово көлдері және Пода елді мекені халықаралық маңызы бар сулы-батпақты жерлерді қорғау үшін, атап айтқанда, суда жүзетін құстардың мекендеу ортасы ретінде Рамсар тізіміне енгізілген. Бургас маңындағы көлдерде құстардың бұйра бас пеликан, құтан (түнгі, қырлы, кішкентай ақ, ақ және қызыл құтан) және қарақұйрық, ақ маңдайлы үлкен қаз, қызыл төс қаз, ақ балан, қылыш сияқты құстардың түрлері қорғалады. -тұмсық, т.б көлдерде қыстайды.
Бургас көлінің кешені Via Pontica ұшу жолында орналасқан және Солтүстік, Шығыс және Орталық Еуропаның маңызды бөлігінен қоныс аударатын құстардың тар көші-қон фронты бар орын болып табылады. Күзгі көші-қон кезінде жыл сайын көлдердің үстінен 300 000-ға дейін лейлек пен 60 000-ға дейін жыртқыш құстар ұшып өтеді. Бұл Еуропадағы ең көп қоныс аударатын жер қызғылт және бұйра пеликанның, қамыс балауыздың және екінші (Босфор бұғазынан кейін) бүркіттің шоғырлануы бойынша. Ұшу кезінде жаһандық деңгейде жойылып кету қаупі төнген жіңішке тұмсық сыбызғы да табылды.
Бургас шығанағы мен Бургас көлдерінде шамамен 140 түрлі балық түрі құжатталған, олардың кейбірін қаладағы табиғи тарих мұражайында көруге болады. Бургастың оңтүстік шетінде, Поданың қорғалатын аймағында құстарды бақылау орталығы салынды. Мұнда құстардың 255-тен астам түрі құжатталған, бұл Болгариядағы құстар өмірінің 67% құрайды. Атанасов көлі қорығында құстардың 317 түрі тіркелген. Олардың 83-і Болгарияның Қызыл кітабына енгізілген, ал 170-тен астам түрі еуропалық маңызы бар. Дүние жүзіндегі ең кішкентай сүтқоректілер этруск террапині де сонда кездеседі және 2010 жылдан бастап қызғылт қоқиқаздардың популяциясы байқалды.
Ерекше қорғалатын аумақтар
нобай| Бургас маңындағы үлкен Мандрен көлі Бургас аумағында қорық және басқа да бірнеше қорғалатын аумақтар мен қорғалатын аймақтар жарияланды.Атанасовское көлі— сақталған қорық. Ол 1980 жылы жарияланған және бірнеше кеңейтулерден кейін 1002,3 ​​га аумақты алып жатыр. 1997 жылы жалпы ауданы 379 га болатын жағалау сызығымен Бургас көлінің ең батыс шеті қорғалатын аумақ түріндегі қорғалатын аумақ болып жарияланды.
Қойшығара Балғымбаев
Балғымбаев Қойшығара (1915-1983, Атырау облысы). Ұлы Отан соғысына қатысушы. 1931-1978 жылдары — «Қазақстанмұнай» комбинаты Байшонас, Ескене, Қошқар мұнай кәсіпшілігі басқармасында мұнай өндіру операторының көмекшісі, операторы, аға оператор, шебердің көмекшісі. 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен және медальдармен марапатталған. Үш мәрте жоғарғы бас қолбасшы И.В.Сталиннен Алғыс хат алған.
Бургас
Ерекше қорғалатын аумақтар
Басқа қорғалатын табиғи аумақтар: 1989 жылдан бастап Пода қорғалатын аумақ, ауданы 100,7 га; 1995 жылдан бастап 191,19 га аумақпен Ченген Скеле қорғалатын аумақ;11,6 га аумақты құрайтын Корията ауданы 1995 жылдан бастап, 2005 жылы. ​Үзінгерен қорғауға алынды,ал 2007 жылы Бургас тұз кеніші ауданы. – Атанасов көлінің бұрынғы буферлік аймағы қорық болып қалды. Ерекше қорғалатын жер ретінде жалпы ауданы 73,6 га болатын Воденица ауданы 1995 жылы табиғи белгі болып жарияланды. Оңтүстігінде Бургас болып табылады ең ірі болгар қорғалатын аумақ - Странджа табиғи саябағы.
Жоғарыда аталған ерекше қорғалатын табиғи аумақтардан басқа (қорғалатын табиғи аумақтар туралы заңның мағынасында), Бургас муниципалитетінде Natura 2000 еуропалық экологиялық желісінің бірнеше қорғалатын аумақтары бар (Биологиялық әртүрлілік туралы заңға сәйкес жарияланған): Атанасов көлі, Бургас көлі, Бакарлка, Ченгене скеле шығанағы және Сүт-Пода.
Қойшығара Балғымбаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бургас
Ерекше қорғалатын аумақтар
Кейбір ерекше қорғалатын аумақтар мен аймақтарда халықаралық табиғатты қорғау жобалары жүзеге асырылуда, Болгарияның ЕО-ға кіруімен олардың бір бөлігі Natura 2000 еуропалық экологиялық желісіне енеді. Дегенмен, табиғатты қорғау режимдерінің сақталуын бақылау Бургас сулы-батпақты жерлерінің ауданы шамалы және алыс қажетті деңгейде емес. Реттелмеген аңшылық пен балық аулауға (әсіресе қыс айларында) тиімді қарсы тұратын мобильді қауіпсіздік жетіспейді.
Бірінші және Фракия қоныстары
Бургас аумағында тас-мыс дәуірінен соңғы қола дәуіріне дейінгі бірнеше тарихқа дейінгі және ежелгі қоныстар табылды.2008 жылдың жазының басында Бургас мұражайының археологтары Атанасово көлінің маңында қаладан солтүстікке қарай 10 шақырым жерде «Солна Нива» ауданында тарихқа дейінгі қорған мен ерте хальколит дәуіріне жататын нысандарды тапты. 250-ден астам зат қазылды, олардың ең ертесі біздің дәуірімізге дейінгі 6000 жылы қолданылған деп есептеледі. Олар ауданның байырғы тұрғындарының күн көрісі ретінде егіншілік, мал шаруашылығы және тұз өндірудің куәсі. Діни қызметкер-патшаның ғұрыптық ыдыстары да табылды. Артефактілер Қара теңіз жағалауында, соның ішінде Түркия мен Кавказ аймағынан табылған ең көне болып саналады. Бұл облыстық мұражайдың директоры Цоня Дражеваға қазіргі Бургастың Мандренско, Бургас және Атанасовской үш көлі мен Қара теңіз арасындағы ауданын «...ең көне өркениеттердің тоғысқан жері...» деп анықтауға мүмкіндік береді. ".
Аталған елді мекендермен қатар Бургас негізінен Деултум, Акве Калиде және ортағасырлық Пиргостардың мұрагері болып саналады, ал кейбір авторлардың пікірінше, Скафида мен Русокастрон. Деультум Мандрен көлінің батыс жағалауында Средецка өзенінің сағасында, Бургас пен Мандрен көлдерінің арасындағы аумақта пайда болды және қазіргі тіл мамандары қала атауын двублатие деп аударады. Біздің эрамызға дейінгі 383-359 жылдар аралығында. Бургас маңындағы елді мекендер Фракия королі Котис I-нің бақылауында болды. Жақын маңдағы Аполлония және Мессамврия қалаларының маңыздылығы олардың арасындағы шағын елді мекендердің дамуына кедергі келтірді және б.з.б. 340 ж. аймақты Филипп II жаулап алды.
Рим дәуірінен орта ғасырларға дейінгі даму
нобай| Император Александр Северустың монетасы Деултумда соғылған Біздің дәуірімізге дейінгі 72 жылы римдік генерал Люций Оңтүстік Қара теңіз жағалауын басып алғаннан кейін император Веспасиан VIII Августан ардагерлері үшін Фракияның Девельт немесе Дебелт елді мекенінің шығысында Деултум (лат. Colonia Flavia Pacis Deultemsium) атты колония құрды. Легион Хемимонтус провинциясының маңызды орталығына айналды. Сол жерде Рим жолының солтүстік-шығыс тармағы Via Militaris және жағалаудағы Қара теңіз жолы Via Pontica кездесті. Деултуммен қатар, Акве Калиде маңындағы минералды ванналар Рим дәуірінде дамыған, келесі ғасырларда көптеген императорлар мен патшалар барған. Бургастың орталығында римдік іздер 1-4 ғасырлар аралығында табылған көптеген монеталар арқылы құжатталған, ал бүгінгі Орталық станцияның оңтүстігінде римдік станцияның қалдықтары бар.
1 ғасырдың аяғында Рим императоры Антонин Пиус тұсында қазіргі Краймори ауданы маңындағы Порос/Форос түбегінде Бургос немесе Порос қос бекінісі және порты бар жол станциясы (statio milliaria) салынды. Олар Деултум және Скафида бекіністеріне, сондай-ақ Виа Понтикаға жақындаған жерлерді қорғады. 2009 жылы жүргізілген археологиялық қазба жұмыстары кезінде бекіністің бір бөлігі, ХІІІ ғасырдағы монастырь қалдықтары және олардың жанынан кейінгі ежелгі дәуірден (V ғасыр) жататын көне қалашық табылды. Кейбір авторлардың пікірінше, тарихи деректерде айтылған Порос пен Пиргос бір бекініс. Форос түбегіндегі бекініс бақылау бекеті ретінде пайдаланылған болуы мүмкін. Оның қалдықтары 19 ғасырда да болған, бұл осы кезеңде осы аймаққа келген әртүрлі еуропалықтар куәландырады. Кейбір авторлар елді мекен Пеутингер картасында Пудисо ретінде аталған ежелгі жол станциясының мұрагері деп санайды.Деултум мен Форос бекінісінің 260-шы жылдардың екінші жартысындағы готтардың шабуылдары кезіндегі Акве Каллиде және бүкіл аймақ сияқты басып алынып, жойылғаны белгісіз.376 жылы дереккөздер қайтадан Деультум туралы айтады, оның жанында готтар элиталық римдік әскери бөлімді жеңді.[54]
395 жылы Рим империясының екіге бөлінуі кезінде қазіргі Бургас аймағы Шығыс Рим империясының (кейінгі Византия) шекарасына еніп, Юстиниан I (527 – 565) кезінде Акве Калиде айналасында бекініс қабырғалары тұрғызылды. 708 жылы Хан Тервел Анчиало шайқасында Юстиниан II басқарған Византия әскерлерін Акве Калиденің шығысында талқандады, ал империялық моншалар мен Деултум алғаш рет Болгария шекарасына кірді. Хан Крум тұсында Загор облысы Болгария шекарасына біржолата кірді, ал оның мұрагері Омуртагтың тұсында Бургас көлінің жағасынан Марица өзеніне дейін Эркесия шекаралық қабырғасы салынды. Дәстүрлердің біріне сәйкес, 863 жылы хан Борис жасырын түрде Деултум кезінде христиан дінін қабылдады (Болгарияны қабылдауды қараңыз). Бұл теория қазіргі Дебелт ауылының маңында 9 ғасырдағы насыбайгүлі бар ғұрыптық кешен табылған 2005 жылғы археологиялық олжалармен де расталады. Борис өзінің ескі титулынан бас тартты және князьдің славяндық атағын қабылдады және онымен бірге ол өзінің құдай әкесінің атын алды - Византия императоры Михаил III.
Шамамен 970 жылдан бастап аймақ қайтадан Византия билігінде болды, ал 1093 жылы император Алексий I Комненус Термополисте орналасты, Акве Каллиденің ортағасырлық мұрагері, шығыс Старопланина асуларын қорғау отряды. Келесі ғасырда Бургас аймағына Болгария және Византия империялары қарсы болды. 1206 жылы Фландрский Болдуиннің ағасы Генри Фландрия бастаған латындар Термополисті басып алып, өртеп жіберді. 1270 жылы Порос бекінісі Константинополь Патриархының құжатында айтылған[53], ал 1304 жылы оның оңтүстігінде Скафида шайқасы өтті, оның барысында Король Тодор Светослав Оңтүстік Қара теңізді басып алды. 1332 жылы Иван-Александр Болгар патшалығы мен Византия арасындағы соңғы ірі шайқаста – Русокастро шайқасында бүгінгі Бургастың батысында император Андроникос III Палеологты жеңді. 13 ғасырдың басында аймақты каталондық компания қиратты.
Османлы билігі кезінде және алғашқы жазбаша ескерту
Деултум, Скафида және Порос 1367/1368 жылы Сұлтан Мұрад I бастаған Осман түріктері жаулап алды, бірақ кейінірек Савойский Амадей VI тұтқындап, оларды Византияға берді.1453 жылдың басында, Константинополь құламас бұрын, олар Оңтүстік Қара теңіз жағалауындағы басқа қалалармен бірге Османлы билігіне өткен соңғы болгар территориялары болды. Деултум толығымен жойылып, ғасырлар бойы қалпына келтірілмеді. Термополис пен Пиргос сақталып, бірінші түрік сұлтаны Сүлеймен I (1520 – 1566) тозығы жеткен Рим бассейндеріне жаңа монша (хамам) салуға бұйрық берді. Анхиал қазының құрамына енген Пороста II Баязид сұлтан сұлтан сарайының мұқтаждықтары үшін ферма үйін, кеме қатынасы үшін маяк салды. нобай| Бургас шығанағы Никола Витсеннің 1697 жылғы теңіз картасында Бургас Pier kus sive Pergas ретінде белгіленген. Бүгінгі орталықтың орнында Бургас туралы ең алғашқы жазбаша құжат 1603/4 жылғы Османлы тізілімі (дефтер) болып табылады. Онда Ескендір паша вакфының бір бөлігі болып табылатын және 1864 жылғы вилаят реформасына дейін болған Айтоска қазында (ауданында) орналасқан Пиргос порты (искеле-и Пиргос)айтылған.1639 және 1646/47 жылдары порт туралы қайта аталды.Ежелгі су құбырының бұзылуына және судың тапшылығына қарамастан, Пиргос Османлы флотының негізі ретінде пайдаланылды.Тұщы су жақын жердегі бұлақтардан арбамен немесе арқамен тасымалданып, айлақ маңында үлкен кемелерде сақталды.
Бұл кезеңдегі қала туралы алғашқы жазбаша мәліметтердің бірін 17 ғасырдың ортасында қалаға барып, оны Бургас деп атап кеткен Османлы саяхатшысы Хаджи Калфа қалдырған. 1571 жылы Лепанто шайқасынан кейінгі кезеңде Пиргос маңызды кеме жасау орталығы болды.Саяхатшы Евлия Челеби 1656 жылы елді мекендегі екі порт туралы айтқан: бірі үлкен кемелер үшін Пороста, екіншісі қазіргі порт аймағындағы кіші кемелер үшін Пиргоста.Осман шежіресі Қажы Әли өзінің жорық күнделігінде (Фетнаме-и Каманиче) жазғандай, сұлтан IV Мехмед 1672/73 жылдары Польшаға бара жатқанда Термополисте болды (қараңыз: Поляк-түрік соғысы (1672-1676)).1673 жылы жауласу аймағынан жер аударылған армяндардың бір бөлігі Бургасқа қоныстанды. Оларға екі жылдан кейін армян архиепископы Мардирос Кримечи келді, ол қаланың қысқаша сипаттамасын қалдырды.
1738 жылы Бургас тұрғындары Осман империясының еуропалық бөлігіндегі барлық маңызды қалалар сияқты негізінен түріктер болды.1784 жылы аймаққа барған Лафит-Клаве Бургастың стратегиялық маңызды, шығанақтың ең үлкен қаласы екенін анықтап, шығанақты алғаш рет Бургас деп атады, оның бұрын Порос деген атпен белгілі болғанын атап өтті. Ол қаланың батысындағы көлді Бургаско, ал оның ағып шығатын өзенін Бургаска деп атады.Бірнеше батыс дипломаттары, соның ішінде Вензел Эдлер фон Брогнард (1786)және Шарль де Пэйсонель (1787)осы кезеңде Бургасты 1100-1200 үйі бар касаба (шағын қала) және маңызды сауда орталығы мен орны ретінде сипаттады. Фракияның шығыс бөлігінен ауыл шаруашылығы өнімдерін ауыстырып тиеу үшін. Бургас сол кезде Ахтопольдан Гузекенге дейінгі жағалаудың орталығы болды және Бургас киле - астықты өлшеуге арналған өзінің өлшем бірлігі болды.
1828-1829 жылдардағы орыс-түрік соғысы аяқталғаннан кейін орыс әскерлерінің шығарылуымен Странджа мен жағалаудағы болгар халқының көпшілігі туған жерлерін тастап, Болгария шекарасынан тыс әскерге еріп, Украинаға қоныстанды. , Молдова, Бессарабия және Ресей империясының басқа аумақтары. Кейінгі жылдары соғысқа дейін босып кеткен түрік халқының бір бөлігі елге оралды. Қараусыз қалған елді мекендерді елдің ішкі аймақтарынан келген болгарлар бірте-бірте қоныстандырды, олар грек мұғалімдері мен абыздарының ықпалымен бірте-бірте бағынбайтын болды.
Бургас халқы Болгарияны азат ету жолындағы қарулы күреске қатыспағанымен, қала арқылы ішкі революциялық ұйымның байланысы мен қару-жарағын тасымалдаудың маңызды арналары өтіп, революционерлер Василь Левски мен Панайот Хитов қалада бірнеше рет болды. рет.
1862 жылдың алғашқы 6 айындағы Бургастан тауар экспорты.
• 422 абби сандығы (мата), барлығы дерлік Францияда
• 69 кесе сиыр майы
• 1350 қап ұн
• 12 сандық қой терісі
• 403 себет жұмыртқа
• 367 тауық себеттері
• 268 қорап шам
• 81 қап жүн
• 1 500 000 оки көмір (көмір)
• 300 000 пұт жұмсақ бидай
• 150 000 пұт қатты бидай
• 89 000 пұт жүгері
• 26 мың пұт қара бидай
• 24 000 пұт арпа
• 10 875 пұт сұлы
1862 жылдың алғашқы 6 айындағы Бургастағы тауарлар импорты.
• 240 баррель шегелер
• 56 бөшке арақ
• 360 сандық аппараттық құрал
• 480 қап кофе
• 690 баррель қант
• 380 жәшік өндірілген өнім
• 160 шыны және шыны ыдыс
• 40 бөшке ағаш майы
• 180 жәшік астық қаптары
1865 жылы жөнелтілім деректері
• Желкенді қайықтар саны – 4487
• Желкенді кемелердің жалпы тоннажы – 250 693
• Пароходтардың саны – 63
• Пароходтардың жалпы тоннасы – 27 401
• Кемелердің жалпы саны – 4550
• Кемелердің жалпы сыйымдылығы – 278 094
1869 жылы болгар шіркеуі мен мемлекеттік тәуелсіздігі үшін күрес кезінде Бургаста болгар мектебі мен шіркеуі бүгінгі шіркеудің орнында «Ст. Әулие Кирилл мен Мефодий». Бургас халқы Болгарияны азат ету жолындағы қарулы күреске қатыспағанымен, қала арқылы ішкі революциялық ұйымның байланысы мен қару-жарағын тасымалдаудың маңызды арналары өтіп, революционерлер Василь Левски мен Панайот Хитов қалада бірнеше рет болды.
Шығыс Румелияның негізгі порты және Болгария Одағы (1878 – 1885)
солға|нобай|  Александровский көшесі, 1906 ж нобай| Александровский көшесі, 1925 ж 1877/78 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде Бургасты Османлы әскері логистикалық орталық ретінде пайдаланды. Соғыстың аяғына таман түрік және черкес халықтары, оның ішінде Бургас халқы да порт арқылы көшті. Соңғы 2000 түрік әскері мен 4 зеңбірек 1877 жылдың желтоқсан айының аяғында кемелерге тиелді. Несебардың солтүстігінде Қара теңізге жететін Шығыс Стара Планина жотасы екі әскер арасындағы шекара сызығы ретінде анықталғандықтан, Эдирне бітімге қол қоюмен Бургас болашақ Болгария шекарасынан тыс қалды. Сөйтіп, 1878 жылдың басында Бургас пен оның маңындағы ауылдарда түрік сұлтанының ресми өкілдері қалмады, бұл Башибозушка мен черкес бандыларының жауыздығына әкелді. Карнобат пен Булгарово тұрғындары жаппай қырғынға ұшырады. Бургас Бургас портының османлы коменданты Руфат Эфендидің арқасында құтқарылды.
1878 жылы 6 ақпанда полковник Лермонтовтың басқаруындағы «ұшатын отряд» Бургас шығанағындағы позицияларды иеленіп, орыс флотының Бургас портына шығуын қамтамасыз етуді және басқыншы черкестерді және Түркиядан қашып кеткен түрік жауынгерлерін тоқтатуды тапсырды. солтүстігінде Дулен асуы арқылы Бургас босатылды. Ол кезде онда негізінен армяндар, еврейлер, болгарлар, гректер, гректер 2950-дей адам тұрған. Азат етілген қаланың бірінші мэрі болып Нико Попов тағайындалды. Бургас жағалауында келесі айларда орыс әскерлері Александра Лермонтованың басшылығымен әскери госпиталь салды және 1879 жылдың ортасына дейін қалада қалды. нобай| Бұл күндері Александровская көшесі 1878 жылы Берлин келісімінің орындалуымен Бургас Османлы Шығыс Румелия провинциясының 6 әкімшілік орталығының біріне айналды. Шарттың күшімен түрік халқының бір бөлігі де қалаға оралды.Муниципалитеттің шешімдері болгар, грек және осман тілдерінде жарияланады. Судың жоқтығына қарамастан, қала маңызды сауда орталығы және Шығыс Румелияның жалғыз ірі порты болды, ал экономикалық даму Османлы билігінде қалған Шығыс Фракия мен Страндия тауларынан босқындарды тартты.1880 жылы «Пробуда» қоғамдық орталығы ашылды, ал 1885 жылы 20 шілдеде Бургас газеті - Бургастағы алғашқы апталық журнал шығарылды.
Қала 1885 жылдың қыркүйегіне дейін Османлы болып қала берді, сол кезде әскери төңкерістен кейін Шығыс Румелия Болгария Князьдігіне қосылды. Болгарияның бірігуі Ресейдің наразылығын тудырды және оның Балқанды бақылау мүдделеріне қайшы келді. Одан кейінгі серб-болгар соғысына Бургас азаматтары да қатысты.1886 жылғы 19 ақпандағы Бухарест шарты статус-квоны қалпына келтірсе де, Ресей патшасы Александр III қанағаттандырмай, Александр Баттенбергті Біріккен Болгарияның билеушісі ретінде танудан бас тартты.Осылайша, келесі айлар мен жылдарда орыс дипломатиясы Болгарияға қарсы қастандық ұйымдастыруды ұйымдастырып, қолдады. Түрік үкіметі өз тарапынан қатынастарды қалыпқа келтірудің алғы шарты ретінде Бургас портын түрік әкімшілігіне беруді талап етеді, оны болгар князі қабылдамады.
1886 жылы мамыр айының басында Бургаста орыс офицері Николай Набоковтың басшылығымен қалаға келген Александр Баттенбергке қарсы жасалған қастандық жойылды. Әшкере болған соң қастандық жасаушылар қаладағы Ресей елшілігіне тығылып, жазасыз құтылып үлгерді.Елдегі ресейшіл саяси топтар (цанковшылар мен жалған одақшылар) князь I Александрды тақтан тайдырса да, Стефан Стамболовтың және румель әскерінің көмегімен ол тағына қайта оралды. Сол жылдың қазан айында Бургаста Набоковтың басшылығымен ресейлік әскери кеменің қолдауымен қайтадан әскери көтеріліс басталды. Көтерілісті басу үшін Стамболов Коста Паницаны жіберді, ол Айто отрядының көмегімен Бургастағы бірігуге қарсы орысофильдік қастандықтарды тоқтата алды. нобай| Эркесия, Бургас және оның оңтүстігіндегі аймақ 1903 ж.
Болгарияның экономикалық өрлеуі және босқындар лагері (1891 - 1913)
Азаттықтан кейін Бургас басқа болгар қалаларымен салыстырғанда даму қарқыны мен ауқымының салыстырмалы үлесі бойынша Софиядан кейін бірінші орында тұрды.1887 жылы қала халқының саны 5700 адам болды. Қарқынды даму 1891 жылы қабылданған Бургастың бірінші құрылыс жоспарында көрініс тапты. Ол қаланың шығыс келбетін өзгерткен батыстық үлгідегі жаңа қоғамдық ғимараттардың салынуын мақұлдады. Қазірдің өзінде 1881 жылы қалалық кітапхана, 1891 жылы Теңіз бағы және 1897 жылы Әулие Петр соборы салынды. Әулие Кирилл мен Мефодий. 1895 жылы Георгий Иванов Бургаста бірінші баспахананы, одан кейін Хр. Велчев, ол 1900 жылы Печатница Братя Велчеви деп өзгертілді. 1890 жылы 27 мамырда Бургас қаласында Бургас – Пловдив теміржол желісі ашылды. Бургастың экономикалық дамуының маңызды кезеңі 1903 жылы 18 мамырда ашылған теңіз портының салынуымен де ерекшеленді. Осы жылдары Бургаста 151 өнеркәсіптік кәсіпорын құрылды, олардың ішінде Аврам Чаловскийдің қант өнімдері мен өсімдік майлары зауыты, Иван Хаджипетровтың Ұлы Болгар диірмендері, Камбана сабын зауыты, балық консерві зауыты және т.б.
Бургастағы бірқатар әдемі ғимараттар – «Империал» қонақ үйі, «Заманауи театр», Джови Воденичаров, Ионидис, Иван Хаджипетров, Исак Пресенти, ағайынды Калимановтар, Стефан Родевтердің үйлері және т.б., «Ст. Әулие Кирилл мен Мефодий», «Петя Дубарова» мұражайының ғимаратын итальяндық сәулетші Риккардо Тоскани (1897-1926 жылдар аралығында) жобалаған.
1870 жылы Болгар православие шіркеуінің құрылуымен болгар православие шіркеуі өз тәуелсіздігін қалпына келтіре алды, бірақ Қара теңіздің батыс жағалауындағы бірнеше қала Константинополь Патриархатының билігінде қалды. 1900 жылы Константинополь Патриархаты соңғы шіркеулер мен монастырьларды тапсырды, бірақ бұл барлық жерде бейбіт түрде жүре алмады. 1905 жылы ұзақ наразылықтардан кейін «Әулие Анастасия» монастырь Болгар Патриархатына берілді. Бұл әрекетке дейін монастырь аббаты монастырь қазынасын сатуға әрекет жасады, бұл Бургаста толқулар мен наразылықтар тудырды және тек жандармерияның араласуы грек халқын погромдардан қорғады. нобай| Бургас портынан көрініс, 1893 ж. Біріккеннен кейін ондаған жылдар бойы қала мен аудан Болгариядағы ең үлкен босқындар лагеріне айналды. Ильинден-Преображенский көтерілісінен кейін және әсіресе 1913 жылғы одақтасаралық соғыстан кейін қала мен облыс Шығыс Фракиядан келген босқындарға толы болды.1895 жылдың 29 қаңтарында Македониядан келген босқындар Бургаста Пирин Планина деп аталатын македониялық қоғамды құрды, оған Одрадан келген эмигранттар да мүше. 1896 жылы 12 мамырда оның үлгісімен және капитан Петко воевода мен ағайынды Петар мен Никола Драгулевилердің бастамасымен Варнада Одра қоныстандыру қоғамы Странджа құрылды.Сол жылдың желтоқсанында оның филиалы Бургаста салынды.1902 жылы 2 қыркүйекте Бургастағы екі ұйым Македония-Одрина қоғамына біріктірілді. Сондай-ақ Бургаста «Македон-Эдрина милициясы» қоғамы, «Димитар Михайлов» македониялық қайырымдылық бауырластығы, «Менча Карничева» Македония әйелдерінің мәдени-ағарту және қайырымдылық қоғамы, «Пелистер» Македония жастар альянсы және басқа да ұйымдар құрылды. Қазіргі 63 «Фердинандова» көшесінде орналасқан Минкови хан сол кезде босқындарды ұйымдастыру орталығы қызметін атқарған.
1906 жылы грек Андарттарының Македониядағы әрекеттері босқындар көп қоныстанған қала мен аймақтағы грек халқына қарсы толқулар мен погромдарға әкелді. Бургаста грек шіркеуі мен мектебі экспроприацияланды, ал грек халқы келесі жылдары негізінен Константинопольге қоныс аударды. 1906 жылы бір жыл бұрын құрылған Коммерциялық орта мектеп грек мектебінің бұрынғы үй-жайына көшті. Ол кезде қалада тағы бір армян, түрік және француз жекеменшік мектебі жұмыс істеді.
Балқан соғысынан 1930 жылдарға дейін (1912-1934)
Бургаста Балқан соғысы басталған кезде 65 ерікті Луи Айердің басшылығымен Македония-Одрина милициясының 12-ші Лозенград полкінің бірінші ротасын құрады.1912 жылы 18 қазанда қала Бургас шығанағында теңіз қоршауын салған Османлы флоты тарапынан бомбаланды. Сол жылдың 8 қарашасында блокада жойылды.
Жоғалған Одақтасаралық соғыстан кейін және Бірінші дүниежүзілік соғыста жеңіліске ұшырағаннан кейін Бургастағы босқындар саны қайтадан өсті, ал Болгариядағы босқындар отбасыларын орналастыру жөніндегі бұрынғы дирекцияның толық емес мәліметтері бойынша 1931 жылға қарай ең көп - 12 155 адам. отбасылар – Бургас округіне қоныстанды және олардың жалпы саны 60 мыңнан астам адамды құрайды, олардың үштен екісі Шығыс Фракиядан.Қалғандары Эгей Македониясынан, негізінен Энидзе Вардар ауданынан келген босқындар. Олар 1923-25 ​​жылдары келіп, Бургасқа және қаланың солтүстігіндегі жағалаудағы елді мекендерге қоныстанды. Олардың орнында өлкенің қайнаған тұрғындарының көпшілігі Грецияға кетті.Тіпті соғыстар алдында, 1912 жылы Анастасия аралындағы маяк жаңартылды. Оның солтүстік бөлігінде темірбетонды маяк мұнарасы мен маякшыларға арналған ресми резиденция салынды. Маяк мұнарасының жерден биіктігі 9,10 м, ал жарық теңіз деңгейінен 21,70 м биіктікте болды. Маяк аппараты Әулие Иван аралындағы ескі мұнарадан бөлшектелді. Оны жарықтандыру екі жақты май шамдарының көмегімен жүзеге асырылды. Алғаш рет от 1914 жылы 13 маусымда жағылып, 6 теңіз миль қашықтықта көрінді. 1910-1919 жылдар аралығында Әулие Анастасия шамшырағын заманауи қоңыраулармен жабдықтау жоспарланған. Тек 1925-1926 жылдары ғана Бургас портының кіре берісінде мұндай нысан орналастырылды.
Съветска окупация и управление на БКП (1944 – 1989)
нобай| Бірінші болгар радиозауытының брошюрасы 1944 жылы 7 қыркүйекте Болгария Корольдігінің территориясына Қызыл Армияның басып кіруі туралы хабар Бургасқа телеграф, телефон және радио арқылы жетті. 1944 жылы 8 қыркүйекте кеңестік гидроұшағы Бургас суына қонды. Дәл сол күні Бургас әуежайында радиооператор ретінде Данаил Денев майор Серцов пен оның серігі Середин басқарған алғашқы кеңестік барлау ұшағын қарсы алды.1944 жылы 9 қыркүйекте Бургасты Кеңес әскерлері басып алды, олар Бургас әуежайы мен портын басып алды, патша өкіметінің өкілдері өлім жазасына кесілді.1944 жылдың 16-19 қыркүйегінде Бургастағы гарнизонда метил спиртімен улану нәтижесінде 190-ға жуық кеңес жауынгері зардап шекті, оның 42-сі қайтыс болды.Бургастағы халық сотының одан кейінгі екі отырысында зардап шеккендердің арасында Бургастың барлық бай және ауқатты отбасыларының өкілдері, Бургас зиялылары және Бургас адвокаттар алқасының мүшелері ерекше көзге түседі.Ол кезде қалада Бургас минералды ванналарымен қатар алты жеке монша және бір муниципалды теңіз моншасы жұмыс істеп тұрған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін еврейлердің Хагана ұйымы Холокосттан аман қалғандар үшін Бургастан Палестина бағытында жолға шыққан кеме конвойларын ұйымдастырды. Бұл колонналармен Бургастың еврей халқы да қоныс аударды.Кейінгі жылдары БКП коммунистік үкіметі 160-тан астам зауыттар мен жеке кәсіпорындарды, моншаларды, цехтарды мемлекет меншігіне алып, коммунистердің оларды басқаруға қабілетсіздігі азық-түлік, киім-кешек, отын және басқа да азық-түліктердің тапшылығына әкелді. Халық университеті, синагога, неміс және итальяндық орта мектептер жабылды.Толық ұлттандыру Бургастағы экономикалық дамудың табиғи ырғағын бұзды, саяси қуғын-сүргін одан кейін де жалғасты.1947 жылы 29 маусымда Софиядан Бургасқа дейін әсерлі қашықтықты ұшатын алғашқы U-52 жолаушылар ұшағы Бургасқа қонды. Болгария Халық Республикасының Премьер-Министрі – Георгий Димитровтың тікелей басшылығымен өткен бұл оқиға іс жүзінде болгар азаматтық авиациясының алғашқы жолаушылар рейсі болды.
1956 жылы қалада 79091 адам тұрды.
1950-1960 жылдары химия және мұнай өңдеу өнеркәсібінің зауыттары салынды, олардың ішіндегі ең ірісі мұнай-химия комбинаты болды.Индустрияландыру халық санының одан әрі өсуіне әкелді және 1960 жылы неміс орта мектебі қайта ашылды. 1965 жылы қалада 117 517 адам тұрды. 1970-1973 жылдар аралығында «ИПП Главпроект» архитектуралық студиясы «социалистік үлгі» бойынша қаланы дамыту мен кеңейтудің жаңа жоспарын жасады. Одан кейінгі жылдары оған Изгрев, Зорница, Петко Славейков және Меден Рудник тұрғын үй кешендері салынды, онда бүгінгі күні де осы кезеңнің ғимараттары басым. 55 блок 1980 жылы Славейков кешенінде салынған, ол 23 кіреберісі және 482 м болатын Болгариядағы ең ұзын тұрғын үй блогы болды және «социалистік мақтаныш» атағын алды. Бұл кезеңде орталық муниципалдық залдар жаңа екі қабатты ғимаратқа ауыстырылып, Краснодар деп аталды. Осы кезеңнің тағы бір эмблемалық ғимараты - Бургаста Қияр деген атпен белгілі Лазур ауданындағы 77 тұрғын үй блогы (ол кезде Толбухин деген атаумен).
«Парви Май» көшесі (қазіргі «Александровская») 1960 ж.
1976 жылы Бургасқа Меден Рудник ауылы қосылды, ал келесі жылдары оның жанынан Бургастың қалған бөлігінен Бургас көлі мен Мандрен көлі арқылы бөлінген ең үлкен Бургас ауданы салынып, бұрынғы ауыл бір ауыл болды. жаңа кешеннің шағын аудандарының.
Бургас 1981 ж.
Бургас халқының саны 1985 жылдың 4 желтоқсанында NSI мәліметтері бойынша 182 338 адамды құрады. 1987 жылдан 1991 жылға дейін Бургасқа тағы бес муниципалды ауыл қосылды.Олар Бургас орталығынан әртүрлі қашықтықта орналасқан, оның себебі батыста үш көл мен шығыста Қара теңіз арасында орналасқан Бургастың географиялық жағдайы.
Посткоммунизм арқылы даму
нобай| Бургастағы Лада посткоммунистік кезеңде 1989 жылы коммунизм құлағаннан кейін қаланың сәулеті мен келбеті өзгерді. Дегенмен, Бургастың сәулеті, әсіресе шеткері аймақтарда, бұрынғы босқындар лагерлері заманауи тұрғын үй кешендері өзгертілген коммунистік дәуірде қаланың кеңеюімен ерекшеленеді, ал жас аудандарда Шарон үйлері деп аталатын үйлер әлі де болуы мүмкін. табылуы. 1996/97 жылдың қысында бүкіл елдегі сияқты Бургаста Жан Виденов үкіметіне және гиперинфляцияға қарсы наразылық акциялары ұйымдастырылып, өткізілді.1998 жылы порт қаласы бес әкімшілік соттың бірінің орны болды.
2008 жылы 28 ақпанда Бургас муниципалдық кеңесі 1915-1922 жылдар аралығында Осман империясындағы армян халқының геноцидін мойындады.Сол жылдың желтоқсанында Болгарияда алғаш рет Бургас әкімшілік сотына электронды іс жіберілді
2010 жылдың көктемінде жаңбыр мен қардың қарқынды еруі Победа, Долно Езерово және Меден Рудник аудандарында су тасқынына әкелді.
Көпбұтақты жыңғыл
Көпбұтақты жыңғыл (Tamarix hispida) — Жыңғылдар тұқымдасының Жыңғыл тегіне жататын сәндік және дәрілік өсімдік, Қазақстанда Жыңғылдар тұқымдасының ең кең таралған түрі. Көпбұтақты жыңғыл шағын құстар мен жануарларға ыңғайлы пана ретінде қызмет етеді. Топырақ құрамындағы тұздың концентрациясы бұл бұталы өсімдіктің өсуіне кедергі болмайды, оның жапырақтарындағы өзіндік бездерартқылы тамырпмен сіңетін тұз шығарылады.
Бургас
Посткоммунизм арқылы даму
2011 жылы Бургас Болгарияда тұруға арналған ең жақсы қала, сондай-ақ Болгарияның ең жасыл қаласы сыйлығын жеңіп алды. 2013 жылы Бургас екінші рет Болгарияда тұруға арналған ең жақсы қала жүлдесін жеңіп алды.
2015 жылы орталық Тройката алаңының астында генерал Гурко мен Князь Борис көшелерін байланыстыратын туннель (жер асты көшесі) ашылды. Нысанның ұзындығы 245 метрді құрайды.
Көпбұтақты жыңғыл
Биологиялық сипаттамасы
Көп жылдық сортаңға, ылғалды топыраққа арналған. Тамыз айынан күзге дейін гүлдеп, жемісін береді. Әрбір ересек жыңғыл бұта желде ұшып жүретін кішкентай, саны айтарлықтай тұқым береді. Тұқым келесі күні ылғал жерге түскеннен кейін өне бастайды.
Бургас
Посткоммунизм арқылы даму
2023 жылдың 18 мамырында «Арена Бургас» көпфункционалды залының ресми ашылуы болады. Салтанатты шараның қонақтары: президент Румен Радев, жастар және спорт министрі Весела Лечева, аймақтық даму және қоғамдық жұмыстар министрі Иван Шишков, Бургас мэрі Димитар Николов және т.б.
Болашақ даму
нобай| Бургас және оның маңындағы аудандардың орталығы Қаланың болашақ дамуы Бургастың теңізге және көлдерге ашылуымен байланысты. Осы тұрғыда Super Burgas жобасы талқыланады. Алдағы жылдары қоғамдық велокөлік, қаланың орталық бөлігіндегі ауыр көлік қозғалысын жою, Әулие Анастасия аралы мен көпірді қалпына келтіру, сондай-ақ тарихи орталықты қалпына келтіру жобалары жүзеге асырылуы тиіс. да жүзеге асырылуы тиіс. «Меден Рудник» кешенінде екі жаңа саябақтың, Дольно Езерово ауданында және Борисова градинасында жаңа спорт алаңдарының және қаладағы ең үлкен «Меден Рудник» жаңа ашық спорт кешенінің құрылысы жоспарлануда.
Бургастағы шабуылдар
• 1982 жылы 9 қыркүйекте Арменияны азат ету үшін құпия армия Бургаста Түркия консулының осы қаладағы әкімшілік атташесі Бора Суэлканға қастандық жасады.
Көпбұтақты жыңғыл
Кездесетін жерлері
Тұзды шөлдер, құм, ақ сортаң, сортаң, сілтілік шалғын, өзендер, теңіздер мен көлдер алқаптары секілді жерлерде кездеседі.
Бургас
Бургастағы шабуылдар
• 2012 жылы18 шілдеде сағат 17:23-те Бургас әуежайының автотұрағында израильдік туристер мінген автобуста бомба жарылып, 7 адам қаза тауып, 35 адам жараланды.
Халық саны
Жылдар бойынша халық санағы бойынша халық саны: 200 000-нан астам тұрғыны бар (ағымдағы мекенжай бойынша) Бургас елдегі халық саны бойынша София, Пловдив және Варнадан кейін төртінші орында. Бірақ NSI мәліметтері бойынша, 2009 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша Бургаста 188 861 адам тұрады. Қазіргі уақытта 8 042 905 халқы бар бүкіл Болгария үшін ұқсас айырмашылық бар, бірақ 2009 жылғы 1 қаңтардағы NSI деректері бойынша елде нақты тұратын адамдардың саны 7 606 551 адамды құрайды. Себептердің бірі ретінде Бургас тұрғындарының бір бөлігінің шетелге немесе басқа болгар елді мекендеріне қоныс аударуын қарастыруға болады, бірақ олар Бургас тіркелімін өзгерткен жоқ. Дегенмен, 2001 және 2011 жылдардағы екі санақ арасындағы кезеңде Бургас халық санының оң өсімі бар төрт аймақтық қаланың бірі болып табылады.
1987 жылы 12 қарашада 4 ауыл қосылды - Горно Езерово,Лозово, Крайморье және Сарафово.1991 жылы 5685 тұрғыны бар Долно Езерово ауылы қосылды.2009 жылы Министрлер Кеңесінің шешімімен Бургас қаласындағы муниципалды кеңестің шешімімен қаланың аудандары ретінде Банево және Ветрен (ескі атауы Житарово) муниципалды ауылдарын қосу туралы шешімі бекітілді.Бургастың Сарафово, Крайморье, «Меден Рудник» сияқты жаңадан қосылған аудандарының кейбірі Балқан соғыстарынан кейін (1912/13) фракиялық және македониялық болгарларды паналаған бұрынғы босқындар лагерінде болды.
Көпбұтақты жыңғыл
Таралуы
Еуропа, Орта Азия, Арал, Каспий, Тянь-Шань, Қарақұм жерлерінде кездеседі.
Санат:Жыңғылдар Санат:Еуразия флорасы
Бургас
Халық саны
2015 жылы бұрынғы Рудник және Черно Мор ауылдары қаланың аудандары болды.
Төмендегі кестеде Бургас тұрғындарының осы жылдағы және сол уақытта алып жатқан тиісті аумақтары бойынша деректері көрсетілген және деректер санақ (¹), шамамен бағалау (²) немесе тиісті мемлекеттің статистикалық деректері болуы мүмкін. мекемелер (³ ).
Этникалық құрамы
Болгарияда 2011 жылы ел Еуроодаққа кіргеннен кейін жүргізілген бірінші халық санағы бойынша сауалнама жүргізушілер алғаш рет этникалық және діни, сондай-ақ ана тілі туралы сұрақтарға өз еркімен жауап беруге мүмкіндік алды. Сонымен, Бургаста тек 181 116 адам ұлты туралы сұраққа жауап берді, олардың 171 898-і болгарлар, 3800-і түріктер, 1330-ы сығандар және 666-сы басқа ұлт (неміс, орыс немесе басқа) екенін көрсетті.
Сығандарға қатысты кең тараған кемсітушіліктен қорқып, олар көбінесе жергілікті халықтың басым бөлігінің этникалық тегін көрсетуді жөн көреді. Осылайша олар түріктердің санына әсер етіп, Бургастағы болгарлардың санына азырақ әсер етеді.Армяндардың нақты санын мәліметтерден де анықтау мүмкін емес.
Дін
Бургаста Сливен епархиясының епископтық викариясы бар. Бургас рухани ауданы Бургас қаласында орналасқан. Бургастағы епископтың викары - стаурофорлық балер Борис Игнатов.