cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Георгий Владимирович Вернадский
Биография
1910 жылы мәскеу университетіне қайтып оралды. Сол кезде оның оқытушылары қатарында В.О.Ключевский және Р.Ю.Виппер болған еді. Келесі жылы жас ғалым «Кассо ісі» нәтижесінде университеттегі жұмысын тастады және Санкт-Петербург қаласына кетті. Жеті жыл ішінде ол Петергург университетінде сабақ берді. Сонымен қатар, осы жылдары «Русское масонство в царствование Екатерины II» атты магистерлік диссертациясын жетік қорғап шықты.
Азамат соғысы жылдары кезінде (1917-1920) Вернадский Пермде, Киевте және Симферополда сабақ берді. 1920 жылы көптеген ғалымдар қатарында эмиграцияға ұшырады. Ол Константинополде, Афинада және Прага қалаларында өмір сүрді және жұмыс істеді. Прага қаласында Карлов университетінде Орыс құқықтық факультетінде сабақ берді. Осы жерде ол Н.С.Трубецкой және П.Н.Савицкилермен бірге еуразияшылдық теорясын құруға қатысты.
1927 жылы М.И.Ростовцев және Ф.Гольдер Вернадскиға Йельск университетінде ғылыми қызметкер болуды ұсынады. Осы кезде Йельск университетіне Ресей тарихшысы маманы қажет болатын.1946 жылы осы университетте орыс тарихының профессоры атағын алды; 1956 жылы зейнетке шықты.
Вернадскидің Рус және татар-моңғол ортағасырлық тарихы жайлы еңбектері классикалық болып есептеледі.
Кохрен гамбиты
Кохрен гамбит ы — дебют, келесі жүрістермен басталады: 1. e2-e4 e7-e5 2. Kg1-f3 Kg8-f6 3. Kf3:e5 d7-d6 4. Ke5:f7. ашық бастамаларға жатады.
Тарихы
Бұл фигураны құрбан етуді орыс партиясының  негізгі нұсқаларының бірінде шотландиялық  XIX ғасыр шебері  Джон Кохрен ұсынған. Гамбиттың негізгі  идеясы— атты екі пешка  үшін құрбан етіп, қарсыласты дамуында озу, және патшаның сенімсіз жағдайын қолданып,  шабуылға мүмкіндік алу. Қазіргі теория гамбитты  сенімсіз деп санайды да гроссмейстерлердің турнирлық тәжірибесінде бұл  гамбит іс жүзінде  кездеспейді.
Негізгі нұсқалар
4…Крe8:f7 кейін, ақтардың келесі мүмкіндіктері бар:
Тағы қараңыз
К Санат:Ашық дебюттер
Орталық Қазақстан
Орталық Қазақстан — Қазақстан Республикасының құрамындағы экономика-географиялық аймақ.
Алғашқы қауымдық кезең
Орталық Қазақстан өңірі өзінің табиғи географиялық жағдайы мен орналасуына байланысты ежелгі қазақ тарихында ерекше орын алады. Археологиялық зерттеулердің нәтижесінде бұл аймақты ежелден алғашқы адамдардың мекендегені анықталған. Бұл уақыт тарихи дәуірлеу бойынша б.з.б. 5-3 ғ-лар аралығы. Олар негізінен терімшілікпен, аңшылықпен, сонымен қатар балықшылықпен де қосымша айналысқан. 15-25 адамнан тұратын алғашқы адамдар қауымдық тобырларды құрады. Қазақстан аумағында өмір сүрген алғашқы адамдар питекантроптың замандастары еді. Олар отты пайдалануды, мамонт сүйегінен, мал терісінен карапайым үй салуды үйренді.
Обалысай I, Жаман Айбат, Семізбұғы ежелгі елді мекендерінен тас құралдар: шапқышар, қырғыш, кескіш, тілгіштер, жебелердің ұштары, жұмыр тастар және т.б. табылған. Ағаштан және сүйектен жасалған еңбек құралдары сақталмаған. Алғашқы адамдар қоныстарының ішіндегі ең белгілісі Батпақ-8, 12, Мұзбел-1, Сарыарқа, Оғызтау-1, 2 тұрақтары.
Орта ғасыр
Б.з. 6 ғасырында Орталық Қазақстан Түрік қағанатының кұрамына енді. 603 жылы Түрік қағанаты екіге бөлініп, Батыс Түрік қағанаты Жетісу мен Орталық Қазақстан аумағын қамтиды. Тарихи деректер бойынша 7 ғ-дың екінші жартысында Батыс Түрік қағанатының ішіндегі ең күшті тайпалық одақ — қимақтар Ертіс өзенінен Сыр, Шу бойына дейінгі аралықты мекендейді. 9 ғ-да Қимақ қағанаты жеті тайпадан тұрды, оларға: қимақ, ланиказ, аджлад, эймур, баяндур, татар, қыпшақтар жатады. Ал 10 ғ-да осы тайпалардан қыпшақтар алдыңғы қатарға шығып, Қыпшақ хандығын кұрды. 10 ғ-дың аяғында қыпшақтар Сыр бойындағы оғыздарды ығыстырды, Қазақстаннын түгелге жуық жеріне билігін жүргізіп, Дешті-Қыпшақ деп аталды. 11-12 ғғ-да қыпшақтар екіге бөлінді, он қанаты Торғай даласын, Жем, Жайық, Еділ бойын жайласа, сол қанаты Орталық және Шығыс Қазақстанды мекендеді. Қыпшақ хандығының алғашқы орталығы Ертіс өзенінің орта ағысында болса, кейіннен Сыр бойындағы Сығанақ қаласына ауысты. Қыпшақ мемлекетін хан басқарды, олардан басқа билеушілер қатарына тархандар, бектер, басқақтар жатады. Орталық Қазақстан шаруашылығы көшпелі мал шаруашылығына негізделді. Мал жаз айларында Сарыарқаның кең даласын жайласа, қыста тау шатқалдарына, ықтасын жерлерге оралып отырды. Орта ғасырда Сарыарқа аркылы Ұлы Жібек жолының бір тармағы өтті, ол Қарқаралы, Ұлытау, Жезқазғанды басып өтіп, батысқа беттейді. Осы өңірде мыс, темір рудасы балқытылып, олардан еңбек кұралдары, қару-жарақтар жасалған. Оған дәлел Қарқаралы маңындағы Кент, Суықбұлақ мекендері, Темірші, Кентөбе кен орындары, Жезқазғандағы Милықұдық қонысы мен осы өңірдегі мыс және темір өндірген ежелгі кен орындары. Қытай өзені Хуанхэден Дунайға дейін созылған Ұлы Еуразия даласы адамзат тарихы бойында тек Батыс пен Шығыс арасындағы жалғаушы ғана емес, көптеген халықтардың ұлы бесігі болды.
Табиғат жағдайы
350px|thumb|right|Наурызым қорығы '''Ауданның құрамы:
Орталық Қазақстан - республикамыздағы су жетіспейтін аймақтардың бірі, теңіздерден қашық жатуымен бірге ірі өзендері де жоқтың қасы. Бірақ минералды ресурстарға бай аймақтың бірі. Сарыарқа жері пайдалы қазбалардың көмбесі десе де болады. Мұнда- көмір, темір кені, мыс, марганец, алтын, күміс, мұнай жөне т.б. пайдалы қазбалар кездеседі. Орталық Қазақстанның экономикалық-географиялық жағдайының қолайлылығы орталықта орналасуында, яғни барлық экономикалык аудандармен шектеседі. Пайдалы қазба кен орындарына жақын орналасқан, аумағы транзит жолының үстінде және көлік қатынасы жақсы дамыған. Аудан шекарасының басқа республикалармен шектеспеуі ауданның сыртқы байланысының дамуына, ал климатының қуаң болуы ауыл шаруашылығын өркендетуге қолайсыз әсер етеді. Климаты шұғыл континенталды, қысы суық, боранды желдер жиі болып тұрады. Жылдық түсетін жауын-шашын мөлшері шамамен 250 мм. Вегетациялық кезеңнің ұзақтығы 160 күн. Осындай агроклиматтық жағдай ауыл шаруашылығының салаларын дамытуға кері әсерін тигізуде.
Табиғат ресурстары
Орталық Қазақстанды минералды ресурстардың қазынасы десек те болады. Бұл ауданда пайдалы казбалардың алуан түрі және үлкен қоры шоғырланған. Жер койнауындағы көмірдің мол қоры Қарағанды көмір алабында орналасқан. Сонымен бірге 100% кокстелетін көмір де осында. Мыс кен орындары Балқаш маңы мен Жезказғанда, марганецтің 100%-ы Атасу және Жезді кен орындарында шоғырланған. Сонымен бірге мұнда сирек металдар да кездеседі. Вольфрам мен молибденнің негізгі кен орындары Жоғары Қайрақты, Көктенкөл, Солтүстік Қатпар,Қараоба және Оңтүстік Жауырда орналасқан. Оңтүстік Торғай мұнай газ алабында мұнай мен газдың 3 кен орны анықталып, барлау жұмыстары жүргізілді. Соныменбірге кенсіз пайдалы қазбалардың қоры анықталып, әсіресе құрылыс материалдары көптеп шоғырланған. Аудан жеріндегі пайдалы қазбалардың ерекшелігі - олардың бір-біріне жақын орналасуында.
Су ресурсы
Орталық Қазақстанның оңтүстік шығысында Балқаш көлі орналасса, қалған аумағында (Қарасор, Қыпшақ және т.б.) ұсақ көлдер кездеседі. Олардың дені ащы көлдер.Судың жетіспеуі өнеркәсіп жөне ауыл шаруашылык салаларын дамытуға кедергі болуда. Сумен камтамасыз ету үшін Ертіс - Қарағанды - Жезқазған су қоймалары және канал салынды.
Орман ресурсы
Орталық аудан орман ресурсына тапшы аудандардың бірі, негізгі ормандары суды қорғауда және рекреациялық мақсатта маңызды рөл атқарады. Негізгі ағаш түрлері - қарағай,қайың жөне көктерек. Табиғаттың әсем жерлерін сақтау максатында Қарқаралы ұлттық паркі ашылған.
Халқы
Орталық Қазақстанның халқы ұзақ уақытқа дейін аз қоныстанған аудан ретінде белгілі болатын. Ұлы Отан соғысына дейін және тың жерді игеру кезінде Кеңес өкіметінің батыс аймақтарынан славян ұлт өкілдері келіп қоныстана бастады. Соның нәтижесінде славян халықтарының, саны көбейді. Қазіргі таңда Орталық Қазақстанда 115 ұлт өкілінен 1,3 млн адам тұрады. Ауданның 11 қаласында 1 134 мың адам тұрады, оның 453 мыңы Қарағанды қаласында (жалпы аудан халқының 34%). Екінші орында Теміртау қаласы (170 мың), республикамыздағы ең жоғары урбандалған экономикалық аудан (85%). Ауыл халқы біркелкі орналаспаған. Халықтың тығыз орналасқан аймақтарына - ауданның солтүстігі, өзен алаптары, ірі темір жол тораптары жөне су қоймаларының маңы жатады. Жұмыссыздық санының мөлшері қазір 6,9%-ды құрайды. Экономикалық, белсенді халықтың үлесі — 70%. Соңғы кездерде білім және денсаулық саласына бөлінетін қаржы көлемі 1,5 есеге көбейді.
Өнеркәсібі
Орталық Қазақстан - республикамыздағы ірі индустриалды аудандардың бірі. Жалпы ауданның аймақтық өнім шығарудағы үлесі 9%-дан астам. Кен орындарының барланған қоры - отын, электр куаты, металлургия өнеркәсібін дамытуға мүмкіншілік береді.Ауданда ірі тау-кен металлургия кешені калыптасқан. Оның құрамына тау-кен өндірісі салаларыОрталықра және түсті металлургия кәсіпорындары, көмір өнеркәсібі кіреді. Аудан экономикасында отын өнеркәсібі маңызды рөл атқарады. Мемлекетіміздің маңызды көмір базасына Қарағанды тас көмір алабы жатады. Онда республикада өндіретін тас көмірдің 32%-ы өндіріледі.Қара металлургия өнеркәсібінің дамуы Теміртау қаласындағы толық циклді комбинатқа байланысты. Комбинатта шойынның 100%-ын, болаттың 97%-ын шығарады. Қуаттылығы жөнінен ТМД көлеміндегі металлургия кәсіпорындарының арасында 7-ші орында.Түсті металлургияда қарқынды дамығаны мыс өндіру саласы,бірақ басқа да түсті металдардың коры аз емес. Ірі тау-кен металлургия комбинаты Жезқазғанда (Қазақстандағы ірі комбинат) және Балқашта салынған. Бұл жерде өндіру, байыту және шақпақталған мысты алу кешенді түрде дамыған. Мыстың мұндай түрі тек Орталық Қазақстанда шығады Орталық Қазақстан аумағында Қарағанды-Теміртау АӨК және Балқаш-Жезқазған өнеркәсіп тораптары орналасқан. Бір-бірімен жоғарғы электр желісі арқылы және темір жолмен байланысады. Қарағанды- Теміртау АӨК (ең қуаттысы) көмір өнеркәсібінің негізінде қалыптаскан. Орталығы Теміртау қаласындағы Қарағанды металлургия комбинаты. АӨК-нің құрамына өнеркөсібі дамыған Абай, Саран, Шахтинск калалары, қала типтес Долинка, Шахан, Топар және т.б. кенттер кіреді. Бұл кешенде металды көп кажет ететін машина жасау және негізгі химияның салалары дамыған. АӨК-ні сумен Ертіс - Қарағанды каналы жөне Нұра су қоймасы қамтамасыз етеді. Балқаш және Жезқазған өнеркәсіп тораптары, толық циклді мыс өнеркәсібінің дамуына байланысты қалыптасқан тау-кен байыту комбинаты (оның құрамына кен орны, карьер, байыту фабрикалары, мыс балқыту зауыттары) жұмыс істейді. Орталық Қазақстанның өндіріс салалары көбінесе қоршаған ортаға қолайсыз әсер етеді. Зиянды қалдықтарды азайту үшін кәсіпорындар өнімдерінің қалдығын химия өнеркәсібінде пайдаланады. Жезқазған және Балқаш қалаларында күкірт кышқылы өндірілсе, Теміртау қаласында азот тыңайткышы, тас көмір шайыры,бензол шығарылады.Қожды құрылыс материалы ретінде және цементке қосуға пайдаланады.Күкірт қышқылын өндіруден Орталық Қазақстан Шығыс Қазақстаннан кейін 2-ші орында.
Электр қуаты саласы
Электр қуаты саласында жылу электр стансалары негізгі рөлді атқарады. Қарағанды МАЭС-і жәнө Теміртау, Балқаш ЖЭО-ы орталық ауданның көсіпорындарын, сонымен бірге оңтүстік экономикалық ауданының кейбір кәсіпорындарын электр қуатымен қамтамасыз етеді.
Машина жасау саласы
Машина жасау өндірісі көмекші салалардың рөлін атқарады. Қарағанды тау-кен жабдығы машина зауыты - металлургия кәсіпорындарына арналған тау-кен шахта құрал-жабдықтарын шығарады. Сондықтан да ауыр өнеркәсіп Орталық Қазақстанда жетекші орынға ие. Ауыр өнеркәсіп салаларының кешенін толықтырушы кәсіпорындарға жеңіл және тамақ өнеркәсібі жатады. Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары тігін, токыма, аяқ киім бұйымдарын шығарады. Көлік түрлеріне келетін болсақ, негізгі рөлді темір жол атқарады. 1930 жылдары салынған Астана - Қарағанды - Мойынты - Шу темір жолы тек орталықтың емес, солтүстік ауданның да отын өнеркәсібін және басқа салаларын дамытты. Осы темір жол магистралінен бөлініп кен орындарына тартылған (Жезқазған, Қаражал, Теміртау, Балқаш, Саяқ) жолдар түсті және қара металлургияның дамуына түрткі болды.Темір жолмен қатар автомобиль жолдары да жақсы дамыған. Автомагистральдар аудан ішіндегі және көршілес аудандардың ірі өнеркәсіп орындарын (Қарағанды - Теміртау, Қарағанды - Балқаш - Алматы) байланыстырады.
Экологиялық проблемалары
Республика аймағында бірнеше ірі экологиялық қолайсыз аймақ болса, соның бірі - Қарағанды облысы (орталық аудан). Экологиялық тепе-теңсіздіктің негізгі көзі: ауаның, судың және топырақтың ластануы, өнеркәсіп қалдықтарының әсерінен және аумағының Семей полигонына жақын орналасуынан. Көптеген пайдалы қазбалардың кен орындарында тиісті экологиялық талаптарды орындамай пайдаланғаннан кейін ашық күйінде тастап кеткен немесе істен шығарылған. Бұл да қазіргі кезде қоршаған ортаға өз зиянын тигізуде. . "Байқоңыр" ғарыш айлығынан ұшырылған "Протон" зымыран тасығышы 1999 жылы екі рет құлап, Қарқаралы, Жаңаарқа аудандарының жері мен ауасын гептил отынымен улады.
Қалалары
Аудандағы қалалардың дені өткен ғасырдың 1930-1940 жылдары салынған. Қалалар пайдалы қазбалардың игерілуіне байланысты пайда болды. Кейіннен зауыт-фабрикалар салынды. тоқыма, тігін фабрикасы және ет комбинаттары жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Орталық Қазақстан Санат:Қазақстан аймақтары
Вигано-Сан-Мартино
Вигано-Сан-Мартино (Vigano San Martino) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1162 адамды құрайды. Халық тығыздығы 318 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 24060.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Суреттеу
Суреттеу — әдебиетте әр түрлі жануарларды, табиғат құбылыстарын немесе жансыз нәрселерді адам кейпіне келтіріп суреттейтін көркемдік тәсіл.
Жазушы кейде шығарма оқиғасын баяндау барысында оқиғаның болған жерімен, оқиғаға қатысушы кейіпкерлермен, олардың жеке басына тән өзгешеліктерімен, оларды қоршаған ортамен таныстырып өтеді. Бұл көбіне суреттеу(сипаттау) жолымен жүзеге асады.
Мысалы, "Бандыны қуған Хамит" әңгімесінде жазушы оқиғаның болған мезгілімен байланыстыра, күзгі табиғаттың әсем суретін береді. деп келіп, жазушы орман арасының далаңқай жерлерінің шабылған шөбін, ойысып қоңырқай, жайма-шуақ биязы күзгі күннің тыныштық қалпын көктемгі табиғат салтанатымен салыстырады. Бірін жан қоздырған шабытты ән, көп кернейдің көркем күйі тәрізді десе, екіншісін алыстан созылған сарынға, нәзік қылды скрипка мен қобыздың сарынына балайды. Сөйтіп, осы арқылы күзгі күннің табиғи суретін жанды түрде көзге елестетеді. Бұл сияқты табиғат көркін суреттеуді пейзаж дейді.
Жазушы бұларға қоса әңгіме кейіпкерлерінің кескін-келбетін, жүріс-тұрысын, киген киім-кешегін де сөз етеді. Бұлайша, шығарма кейіпкерлерінің түр-тұлғасын суреттеу портрет деп аталады. Мысалы, әңгіменің негізгі кейіпкерлерінің портретін жазушы былай суреттейді: Автор Хамиттің батыр тұлғалы портретін толықтыра түсу үшін астындағы сәйгүлік Құбақан атты да қысқаша суреттеп өтеді. Әңгімеде жазушы Хамиттің осы түр-сипатын суреттеумен шектелмейді. Оның қайда істейтіндігіне, айналаға көзқарасына, нені машық ететіндігіне, ерлігіне, ақылдылығына, бір сөзбен айтқанда, мінез-құлқын да әңгімелеп кетеді. Осы сияқты, шығармаға қатысушының мінезін, дүниеге көзқарасын суреттеу мінездеме деп аталады.
Қазақ халқының бірқатар эпостық жырларында атқа тіл бітіп, адамша ойлап, сезетіндей етіп бейнеленеді. Ертегілер мен сықақ-мысалдарда қасқыр, түлкі, қоян,тағы басқа жануарлар адам кейпінде суреттеледі. Жазба әдебиетте кейіптеудің жаңа үлгілері мол ұшырасады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Қазақстанның ірі ауылдары мен кенттері
Тізімде халқының саны 2009 жылғы санақ бойынша 3000 адамнан асатын ауылдар мен кенттер көрсетілген.
Ескертпелер
Санат:Тізімдер Санат:Қазақстан елді мекендері
Шанхай (айрық)
Шанхай:
Ципрофлоксацин
thumb|Ципрофлоксацин (Ciprofloxacinum) Ципрофлоксаци́н (Ciprofloxacinum, Ciprofloxacin) — дәрілік зат, антибактериалды препарат фторхинолондар тобынан, II түрлерден.
Саудалық атаулары: Ципролет, Ципрофлоксацин, Алципро, Бетаципрол, Ифиципро, Квинтор, Медоциприн, Микрофлокс, Цепрова, Цилоксан, Циплокс, Ципраз, Ципрекс, Ципринол, Ципробай, Ципробид, Ципродекс, Ципродокс, Ципролет, Ципрадед, Ципролон, Ципромед, Ципронат, Ципросан, Ципросин, Ципрофлоксабол, Ципролет, Цифран.
Қазақстандағы негізгі саудалық атауы: Ципролет
Халықаралық патенттелмеген атауы: Ципрофлоксацин
Дәрілік түрі: қабықпен қапталған 250мг, 500 мг таблеткалар
Құрамы
Бір таблетканың құрамында: белсенді зат – 200мг немесе 500 мг ципрофлоксацин, қосымша заттар, жүгері крахмалы, микрокристаллды целлюлоза, натрий кроскармеллозасы, кремнийдің коллодты қостотығы, тазартылган тальк, магний стеараты.
Қабықтың құрамы: Гипромелоза, сорбин қышқылы, титанның қос тотығы, тазартылған тальк, макрогол (6000), полисорбат 80, диметикон.
Сипаттамасы
Ақ түсті қабықпен қапталған, дөңгелек, жоғарғы жағы дөңес және екі жағы тегіс, биіктігі (4.10-0.20) мм және диаметрі (11.30-0.20) мм (250 мг дозалануы үшін) немесе биіктігі (5.50-0.20) мм және диаметрі (12.60-0.20) мм (500 дозалануы үшін) таблеткалар
Фармакотерапиялық тобы:
Жүйелі қолдануга арналған микробтарға қарсы препарат. Фторхинолондар. АТЖ коды J01MA02
Фармакокинетинасы:
Асқазан - ішек жолдарынан жылдам сіңеді, ішке қабылдағаннан кейін биотиімділігі 70% құрайды. Ac ішу ципрофлоксациннің сіңуіне аздап әсер етеді. Ішу арқылы қабылдаған кездегі ципрофлоксациннің концентрациясының плазмалық бейіні көктамыр ішіне енгізгендегімен бірдей, сондықтан ішу арқылы қабылдау және көктамыр ішіне енгізуді өзара алмастыруға болады. Плазма ақуыздарымен байланысуы 20-40% кұрайды. Бір реттік немесе бірнеше реттік дозасын енгізгеннен кейін ципрофлоксациннің жартылай шығарылу кезеңі 6-дан 8 сағатқа дейінді құрайды. Ципрофлоксацин ағзалар мен тіндерге: екпелерге, бронхтың шырышты қабықтарына және қақырыққа, неселжыныс жүйесінің ағзаларына, оның ішінде қуықасты безіне, сүйек тініне, жұлынми сұйықтығына, полиморфядролы лейкоциттерге, альвеолярлы макрофагтарға жақсы өтеді. Кебінесе несеппен және өтпен бірге бөлініп шығады.
Фармакодинаминасы:
Ципролет - фторхинолондар тобына жататын, әсер ету өрісі ауқымды антибиотик. Бактериалды ДНК-гиразаны (ядролы РНК айналасындағы хромосомды ДНК спирализациясы үдерісіне жауапты I және IV топоизмеразаны, ол генетикалық ақпаратты есептеу үшін қажет), ДНК синтезін, бактериялардың өсуін және бөлінуін бұзады; бактериялық жасушалардың айқын морфологиялық өзгерісін (оның ішінде жасуша қабырғасының және мембранасының) және тез қырылуын тудырады. Тыныштық және бөліну кезеңінде грам-теріс организмдерге бактерицидті әсер етеді (өйткені тек ДНК-гиразаға ғана әсер етпейді, сонымен бірге жасушалық қабырға лизисін тудырады), грам-оң микроорганизмдерге - тек бөліну кезеңінде ғана. Микроорганизмдер жасушалары үшін темен уыттылық оларда ДНК-гиразаның жоқтығымен түсіндіріледі. Ципролеттің микроорганизмдердің көптеген штамдарына in vitro және in vivo әсері белсенді: - аэробты грам-оң микроорганизмдер: Corynebacteriurn diphtheriae, Enterococcus faecalis. Listeria monocytogenes. Staphylococcus spp., Staphylococcus aureus, epidermidis-ты косканда, Streptococcus pyogenes, agalactiae, pneumoniae, Streptococcus (C1 G топтары), Viridans group streptococci; -аэробты грамтеріс микроорганизмдер: Acinetobacter spp.r Acinetobacter anitratus, baumanniL calcoaceticus-ді қосқанда, Actinobacillus actinomycetemcomitans, Bordetella pertussis, Citrobacter freundii, diversus. Eikenella corrodens, Enterobacter spp., Enterobacter aerogenes, agglomerans, cloacae, sakazakii, Escherichia соіі-ді қосқанда, Gardnerellavaginaiisi Haemophilus ducreyi, influenzae, Haemophilus parainfluenzae, Helicobacter pylori, Klebsiella spp., Klebsiella oxytoca, pneumoniae-ны қосқанда, Moraxelta catarrhalis, Morganella morganu, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitides, PasteureHa spp., Pasteurella canis, dagmatis, multocida-ны косканда, Proteus mirabilis, vulgaris, Providencia spp., Providencia reltgeri, stuartii-ді қосқанда, Psoudomonas spp, Pseudomonas aeruginosa, fluorescens-ді қосқанда. Salmonella spp., Serratia spp., Serratia marcescens-ді қосқанда; -анаэробты микроорганизмдер: Bifidobacterium spp., Clostridium perfringens, Fusobacterium spp., Peptostreptococcus, Propionibacterium spp., Veillonellaspp.; -босқадай микроорганизмдер: Bartonella spp., Chlamydia pneumoniae, psittaci, trachomatis, Legionella spp., Legionella pneumophila-ны қосқанда, Mycobacterium spp., Mycobacterium leprae, tuberculosis-ді қосқанда. Mycoplasma pneumoniae; Rickettsia spp., Ципролетке мыналар тезімді: Ureaplasma ureaiyticum, Clostridium difficile, Nocardia asteroids, Bacteroides fragilis, Pseudomonas cepatica, Pseudomonas maltoph ilia, Treponema pallidum
Қолданылуы:
-ЛОР-ағзалардың жұқпаларында (ортаңғы отитте, гайморите, фронтитте, мастоидитте, тонзиллитте, фроктитте)
-тыныс жолдарының ауруларында (созылмалы бронхиттің асқынуында, пневмонияда)
- жыныстық жолмен берілетін жұқпаларда (гонорея, жұмсақ шанкр, урогенитальды хламидиозда)
-асқазан-ішек жолдарының жұқпаларында (леритонитте, құрсақ ішілік іріңді істерде, сальмонеллезде, іш сүзегінде, кампилобактериозда, иерсиниозда)
- тері мен жұмсақ тін жұқпаларында (іріндеген атеромада, іріндіктерде, сыздауықта) -сүйек пен буын жұқпаларында (остеомиелитте, септикалык артритте)
-хирургиялық араласымдарда жұқлалардың алдын алуға.
-иммунитет төмендеген науқастарда жұқпалардың алдын алуға және емдеуге (мысал W1 иммунодепрессантармен емдеген кезде және нейтропения кезінде)
Қолдану тәсілі және дозалары:
Таблетка түріндегі ципролетті ересекгерге ас ішуге дейін немесе ас ішудің арасында, шайнамай судын мол мөлшерімен бірге қабылдау үшін тағайындайды. Дозалар жұқпаның сипатына және ауырлығына, сондай-ақ күтілетін қоздыргыштың сезімталдығына карай анықталады препаратты мына дозаларда тағайындау керек
Дозалау режимі - бір реттік дозалар:
жеңіл дәрежедегі жұқпа 250мг Х 2 рет , орташа дәрежедегі жұқпа 500мг Х 2 рет , асқынған(ауыр) дәрежедегі жұқпа 750мг Х 2 рет , барлығы әр 12 сағат сайын шамамен 7-14 күн аралығында.
жеңіл дәрежедегі жұқпа 250мг Х 2 рет , орташа дәрежедегі жұқпа 250-500мг Х 2 рет , асқынған(ауыр) дәрежедегі жұқпа 750мг Х 2 рет , барлығы әр 12 сағат сайын шамамен 7-10 күн аралығында.
жеңіл дәрежедегі жұқпа 250мг Х 2 рет , орташа дәрежедегі жұқпа 500мг Х 2 рет , асқынған(ауыр) дәрежедегі жұқпа 750мг Х 2 рет , барлығы әр 12 сағат сайын шамамен 7-21 күн аралығында.
жеңіл дәрежедегі жұқпа 250мг Х 2 рет , орташа дәрежедегі жұқпа 500мг Х 2 рет , асқынған(ауыр) дәрежедегі жұқпа 500-750мг Х 2 рет , барлығы әр 12 сағат сайын шамамен 7-10 күн аралығында. , Ескертпе: Остемиелит болғанда қабылдау 28 күнге дейін созылуы мүмкін.
Бүйрек қызметінің бүзылулары бар емделушілерге креатинин клиренсі шамасына байланысты дозалау режімін түзету керек:
≥ 50 мл/мин - Әдеттегі доза х 12 сағат сайын. 30-50 мл/мин - Бір реттік дозаны екі есе төмендету 12 сағаттан соң.
5-29 мл/мин - Бір реттік дозаны екі асе төмендету 18 сағаттан соң.
Гемодиализде және перитонеальды диализде науқастарға - Бір реттік дозаны екі есе төмендету 24 сағаттан соң.
Дозаны жұқпаның сипатына және ауырлығына, сондай-ақ күтілетін қоздырғыштың сезімталдығына карай анықталады.
Дәрілермен өзара әрекеттесуі.
Ципролетті диданозинмен бір мезгілде қабылдағанда диданозиннің қурамындағы алюминий және магний тұздарымен бірге Ципролет комплексондарының түзілуі салдарынан Ципролеттің сіңуі төмендейді. Варфаринмен бір мезгілде қолданған кезде қан кету қаупі артады. Ципролетті мен теофиллинді бір мезгілде қабылдау, P450 цитохромымен байланысқан жерінде бәсекелі тежелу есебінен, теофиллиннің қан плазмасындағы концентрациясының артуына әкеп соқтыруы мумкін, ол теофиллиннің жартылай шығарылу кезеңінің артуына және теофиллинмен байланысты уытты әсердің даму қаупін арттырады. Антацидтерді, сондай-ақ құрамында алюминий, мырыш, темір немесе магний иондары бар препараттарды бір мезгілде қабылдау Ципролеттің сіңуін темендетуі мумкін, сондықтан осы препараттарды тағайындау арасындағы аралық, 4 сағаттан кем болмауға тиіс.
Айрықша нұсқаулар
Eгде жастағы науқастарга преларатты қолданған кезде сақ болған жөн. Емделу кезінде фотосенсибилизацияға жол бермеу үшін шамадан тыс күн сәулесі мен жасанды ультракүлгін сәулені қабылдамау қажет. Псевдожарғақшалы колитке күдіктенген кезде Ципролетті дереу тоқтатқан және тиісті ем қабылдаган жөн. Препарапы қолданған кезде сіңірлердің қабынғаны және олардың үзілуі байқалуы мумкін. Мұндай реакциялар бір мезгілде кортикостероидтарды қабылдаған ересек үлкен жастағы емделушілерде байқалды. Аурудың алғашқы белгілерінде немесе қабыну кезінде препаратты дереу тоқтату қажет. Сыртартқысында бас миы зақымданған (инсульт, ауыр жарақат алған) науқастарда құрысу дамуы мумкін; глюкозо-6-фосфатдегидрогеназа жеткіліксіз болғанда - гемолиздің даму қаупі болуы мүмкін. Осыған байланысты мұндай науқастарды Ципролетпен емдеген кезде аса сақ болған жөн. Ципролетті қант диабетіне шалдыққан науқастарга тағайындаған кезде сақ болу қажет. Ципролетті қолдану тері жабындарында бөртпенің алғашқы белгілері немесе жоғары сезімталдықтың кез келген басқа белгілері пайда болған кезде тоқтатылуға тиіс.
Бауыр және бүйрек қызметтері бұзылған науқастарға қолданылуы.
Препаратты бүйрек қызметтері бұзылған емделушілерге қолданғанда сақ болған жөн, өйткені мұндай науқастарда Ципролеттің жартылай шығарылу кезеңі артады.Бауыр қызметі бұзылған емделушілерде дозаны түзетудің қажеті жоқ.Бауыр циррозына шалдыққан науқастарда Ципролеттің фармакокинетикасы өзгеріске ұшыраған жоқ. Жедел ағымды гепатитке шалдыққан науқастарда препарат фармакокинетикасының әсері толық зерттелген жоқ. Дәрілік заттың көлік құралдарын және қауіпті механизмдерді басқару қабілетіне әсер ету ерекшеліктері.Ципролет бас айналуын және жарыққа жоғары реакцияны туындатуы мумкін, машиналарды басқарағанда зейін қою қабілеті және психомоторлы реакциялардың жылдамдығы төмендейді.
Артық дозаланғанда
Белгілері: сананың шатасуы, бас айналуы, сананың бұзылуы, құрысу ұстамалары; асқазан-ішек бұзылулары, шырышты қабықтардың зақымдануы; QT аралығының ұзаруы. Емдеу: белгілеріне қарай, өзіне тән ерекше у қайтарғысы жоқ. Ципролет гемодиализ және перитонеальды диализ арқылы шығарылмайды.
Шығарылу түрі және қаптамасы Лакталған баспалы алюминийлік фольгада және поливини лхлоридті улбірден жасалған пішінді ұяшықгы қаптамада 10 таблетка. 1 пішінді үяшықты қаптама, картон қораптан жасалған пәшкеге салынған.
Сақтау шарттары
Құрғақ, жарықтан қорғалған жерде, +25С-ден аспайтын температурада сақтау керек. Балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау керек.
Сақтау мерзімі 36 ай немесе З жыл. Қаптамасында көрсетілген жарамдылық мерзімі өткеннен кейін қолдануға болмайды.
Дәріханалардан босату шарттары:
Рецепт арқылы босатылады
Санат:Дәрілік заттар Санат:Хинолиндер
Пе (Ланди)
Пе (Pey) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,85 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40222, пошта индексі — 40300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 698 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,4 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Біріштамақ
Біріштамақ — Башқұртстанның Белорет ауданындағы ауыл, Ассин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 317 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Инбредті ұрпақ
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Франкавилла-Мариттима
Франкавилла-Мариттима (Francavilla Marittima) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3110 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 97 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32,88 км² шамасында. Пошта индексі — 87072.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
IC 1598
IC 1598 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3217, UGC 553, MCG 1-3-7, MK 962, ZWG 410.16, NPM1G +05.0035.
Сыртқы сілтемелер
IC 1598 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Арқарлы жотасы
Арқарлы жотасы  – Балқаш-Алакөл ойысындағы ұсақ шоқылы таулар.
Географиялық орны
Жетісу облысы Алакөл ауданы аумағында орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Жота тас көмір шөгінділерінен түзілген.
Топырағы, өсімдігі
Етегі мен төңірегі құмды, негізінен, сұр топырақты. Құмдауыт сұр топырағында бұйырғын, жусан, баялыш, т.б. шөптесін өсімдіктер аралас өседі.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы таулары
Үлкен Лекма қашықтықтаа (Вятка тармағы)
Үлкен Лекма қашықтықтаа — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вятка өзенінің сол жағалауынан 1131 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оқуға қабілетсіздік
(learning disabilities), оқуға, жазуға, сөзді әріптеп айтуға, есепке деген созылмалы қиындықтар, бұлар шығу тегі жағынан невралогиялық деп саналады. Бірақ олардың себептері мен табиғаты толығымен белгілі емес, қазіргі уақытта оқуға қабілетсіздік интелектінің төмендігін көрсетпейтіні жөнінде жалпы мақұлданған көзқарас та бар. Онда оқуға қабілетсіз адамдардың невраологиялық қиындықтары әріп пен цифрды қолдануда кездеседі, яғни арнайы жоспарлар арқылы реттеу үшін оқыту немесе қосымша күшпен және жеке сбақтармен іске асырылады. Оқудың қиындықтарына мысал ретінде оқудағы қиындық (дислексия), жазуда (дисграфия), математикалық қиындықтар (дискалькулия) жатады. Оқуға қабілетсіздік тестің нәтижесінен көрінеді және мұндай жағдайда балалар арнайы көмек көрсететін бағдарламалар бойынша оқиды. Оқуға қабілетсіздік анықталмаған жағдайда мектептегі үлгерімнің нашарлауы, өзін-өзі бағалауының төмендеуі және бұзық қылықтарға жетелейді.
Санат:Ғылым Санат:Психология Санат:Оқуға қабілетсіздік
Эоцен кезеңі
Эоцен кезені – палеоген немесе үштік кезеңнің 35 – 56 млн. жылдар аралығын алып жатқан бөлігі. Эоцен кезенінде құрлықтардың көп жерін басып жатқан теңіз суы азайып, континенттік құрғақ, ыстық климат орын ала бастады. Тетис теңізінің деңгейі төмендеуінен Қазақстанның солт.-батысында Азия мен Еуропаны жалғастырған “Торғай көпірі” пайда болды. Осы кезде Азия мен Еуропа арасында жануарлардың алмасуына мүмкіндік туды. Қазақстан жерінің көпшілігін субтропик. ормандар алып жатты. Эоцен кезені жануарлар арасынан сүтқоректілерге қолайлы заман болды. Мезозой дәуірінің соңында және кайнозойдың басында пайда болған алғашқы сүтқоректілердің кейбір топтары даму шегіне жетіп, біразы жойылып кетті. Қазіргі кезде көп таралған дара және жұп тұяқты жануарлардың арғы тегі осы Эоцен кезенінде дамыды. Қазақстанда Эоцен кезенінде тіршілік еткен жануарлардың қалдықтары Зайсан ойпатының қазба қалдықтарынан, Қабанбай а. маңындағы Шынжылы өз-нің бойынан және Жаркенттің батысындағы Ақтау шатқалынан табылған. Бұл кезеңдегі мүйізтұмсықтардың, тапирлердің, хеликотерилердің, бронтотерилердің, т.б. тұяқты жануарлардың көптеген түрлері Қазақстан жерінен табылып зерттелген. Б. Байшашов
Дереккөздер
Санат:Палеоген
Одрикур
Коммунаның INSEE коды — 76344, пошта индексі — 76390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 459 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Қожды конус
Қожды конус - озінше жаралған моногендік конус пішінді шағын жанартау. Қождардан, жанартау бомбаларынан және ұсақтау жанартау материалынан тұрады, құрамы, әдетте, базальтты және андезит-базальтты. Сынықты материал кейде кірпіш-қызыл түсті агглютинатқа пісіп бірігеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Орсе (Эссонна)
Коммунаның INSEE коды — 91471, пошта индексі — 91400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 16238 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2037,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Звездица (Тырговище облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 795 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7945. Телефон коды — 06046. ЕКАТТЕ коды — 31416.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тырговище облысының елді мекендері
Эфринген-Кирхен
Эфринген-Кирхен (Efringen-Kirchen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Лёррах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 8164 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 43,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 36 014. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Фюрстенбергер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Майнар
Майнар (Mainar) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Дарока ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 167 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Эргольдинг
Эргольдинг (Ergolding) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ландсхут ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 11 787 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 37,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 74 126. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Хекнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Тырсь-Яга
Тырсь-Яга — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Неклей-Яга өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жер қабығы
thumb|350px|[[Жер құрылысы - Жер қабығынан экзосфераға дейін.]] Жер қабығы - Жердің ең тысқы жіңішке қатты қабаты.
Жердің 1%-дан кем көлемін құрайды. Қалыңдығы мұхиттардың астында 5 км-ден бастап, тау тізбектерінің астында 60 км-ге жетеді. Жер-іспетті ғаламшарлардың беті көбінесе қатты, астындағы жатқан тығыздығы жоғары тау жыныстарына дейін құрамы әртүрлі боп келеді деп, қабық боп саналады. Қабықтағы элементтердің молшылығы, континенттік қабық және мұхит қабығы деген мақалаларды да қараңыз.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Жер құрылысы
Крук (Колорадо)
Крук (Crook) — Колорадо штатының Логан округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 128 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 08-18640.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Embraer EMB 314 Super Tucano
EMB-314 Super Tucano — бразилиялық Embraer компаниясы жасап шығарған жеңіл турбовинтті шабуылдаушы ұшақ.
Ұшықтың алғашқы прототипі 1999 жылы әуеге көтерілді. Алғашқыда жаттығу ұшағы ретінде жобаланған, бірақ кейінрек әуеден соққы жасау мақсатында өзгертілді. Шабуылдаушының ұшқыштар кабинасы кевлар сауытпен қорғалған.
Дереккөздер
Санат:Әуе кемелері Санат:Бразилия ұшақтары Санат:Embraer ұшақтары
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2021 (финал)
2021 жылғы клубтар әлем чемпионатының (2021 FIFA Club World Cup Final; نهائي كأس العالم للأندية 2021) финалдық ойыны. 2022 жылы 12 ақпанда Біріккен Араб Әмірліктерінің астанасы Абу-Даби қаласында "Челси" (Англия) мен "Палмейрас" (Бразилия) клубтарының арасында өтті.
Шолу
"Челси" бұған дейін бір рет финалда ойнаған, 2012 жылы финалда "Коринтианспен" кездесіп, 0:1 есебімен ұтылса, "Палмейрас" тұңғыш рет финалға шықты.
Матчтың негізгі уақыты 1:1 есебімен тең аяқталды. Сол қанаттан Каллум Хадсон-Одоиды ң асырған добын Ромелу Лукаку үш қорғаушының ортасында тұрып баспен қақпаға дәл бағыттады.
64-минутта "Челси" қорғаушысы Тиаго Силва өз айып алаңында қолмен ойнады да, белгіленген пенальтиді "палмейрастық" Рафаэль Вейга мүлт жібермеді.
116-минутта енді доп Луан Гарсианың қолына тиіп, "Палмейрастың" қақпасына пенальти белгіленді. Бұл жолы Кай Хаверц жаңылыспады.
Екінші қосымша таймның соңғы минутында "Палмейрас" қорғаушысы Луан Гарсия алаңнан қуылды да, соңғы минуттардың антиқаһарманына айналды. Бұдан соң бразилиялық клубтың есеп теңестіру мүмкіндігі мүлде төмендеп кетті. Осылайша "Челси" тұңғыш рет турнир жеңімпазы атанды..
Сілтемелер
Санат:2021 жылғы футбол Санат:Футболдан клубтар әлем біріншілігінің финалдары Санат:Челси ФК ойындары Санат:Палмейрас ФК ойындары
Еңбек өнімділігін өлшеу әдістері
Еңбек өнімділігін өлшеу әдістері – еңбек өнімділігінің деңгейін көрсету тәсілдері. Өнеркәсіпте еңбек өнімділігінің деңгейі жұмыс уақытының бір өлшеміне шаққанда өндірілген өнімнің санымен (тікелей көрсеткіш) немесе өнімнің бір өлшемін дайындауға жұмсалған жұмыс уақытының мөлшерімен (кері көрсеткіш‚ яғни еңбек сыйымдылығы) өлшенеді. Өнімді өндіруге жұмсалған еңбек шығыны адам-сағат‚ адам-күн‚ адам-ай (тоқсан‚ жыл) есебімен көрсетіледі‚ мұның өзі сағаттық‚ күндік‚ айлық (тоқсандық‚ жылдық) еңбек өнімділігі көрсеткіштеріне сай келеді‚ оның деңгейін бір жұмысшыға‚ бір жұмыскерге‚ т.б. шағып белгілеуге болады. Өнім шығару (жұмыстарды орындау) көлемінің қабылданған өлшеуіштеріне сәйкес еңбек өнімділігін өлшеу заттай‚ еңбек‚ құндық әдістеріне бөлінеді. Заттай әдісте еңбек өнімділігінің деңгейі заттай өлшеммен (т‚ м‚ дана‚ т.б.) есептелетін өнім мөлшерінің жұмыс уақытының шығынына немесе жұмыскерлердің орташа тізімдік санына қатынасымен айқындалады. Еңбек әдісінде өнімнің алуан түрлері оларды өндіруге жұмсалған еңбек шығыны бойынша өлшенеді немесе еңбек сыйымдылығының деңгейлері салғастырылады. Құндық әдісте еңбек өнімділігі орта есеппен бір қызметкерге шаққандағы немесе жұмыс уақытының белгілі бір өлшемінде дайындалған өнімнің құнымен көрсетіледі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Әдістер Санат:Еңбек
Арасажи
Арасажи (Araçagi) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Агресте-Парайбано мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуарабира экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17892 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 229,722 км² шамасында. Халық тығыздығы — 77,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1959 жылы құрылған.
Сара Хайленд
Са́ра Джейн Ха́йленд (ағылш. Sarah Jane Hyland; 1990 жыл 24 қараша, Нью-Йорк, Нью-Йорк, АҚШ) – америкалық актриса.
Ерте өмірі
Сара Джейн Хайленд 1990 жылдың 24 қараша күні, актерлер Эдвард Джейми Хайленд пен Мелисса Канадейдың отбасында, Нью-Йорк қаласында туылды. Оның інісі Иэн Донаван Хайленд (1995 жылы 1 қаңтар күні туылды) бар, ол да актер.
Денсаулығымен қиыншылықтары
9 жасар кезінде Сараға бүйректің поликистозды дисплазиясы қойылып, 2012 жылдың 13 сәуір күні Сараға бүйректің трансплантациясы жасалды. Оған әкесі Эдвардтың бүйрегі отырғызылған.
Жеке өмірі
2009 жылдан бастап, 2014 жылдың тамыз айына дейін, Сара бірнеше жұмыс бойынша әріптесі – Мэтт Прокоппен карым – қатынаста болып, 5 жыл кездесуден кейін олар үлкен шумен айырылысады.
Қазіргі уақытта Сара «Қансорғыштар академиясы» фильмі бойынша әріптесі Доминик Шервудпен кездесуде.
2017 жылы Хиланд радио тұлғасы және «Бакалавриат пен жұмақтағы бакалавр» бағдарламасының бұрынғы қатысушысы Уэллс Адамспен қарым-қатынасын бастады. 2019 жылдың шілдесінде ерлі-зайыптылар үйленді. Олар COVID-19 пандемиясына байланысты кейінге қалдырылған 2020 жылдың тамызында үйленуді жоспарлап, үйлену тойын бірнеше рет кейінге қалдырды.
Мансабы
1997 жылдан бастап, Сара 30 – дан астам фильмдер мен телехикаяларда түсті.
Осымен қатар 2011 жылы ол «Есептегіштегі адам» фильмінде Сара режиссер ретінде көз көрді.
Дереккөздер
Санат:1990 жылы туғандар Санат:Актрисалар
Он аяқты ұлу
Бас аяқты ұлулардың бір отряды. Олардың сегізаяқтылардан айырмашылығы: қармалауыштарының саны - 10; қармалауыштарындағы сорғыштары сабақша арқылы бекінген; сорғыштарының айналасын мүйізденген шеңбер қоршайды.
Сипаттама
Он аяқты ұлулардың сорғыштары қармалауышқа айналған. Денесінің артқы жағындағы жүзбеқанаттары ромб, жүрек, ескек тәрізді.
Өкілдері
Кальмар Каракатица
Дереккөздер
Қызықты биология. 2-бөлім: Жануарлар дүниесі (омыртқасыздар). - Алматы:"Таймас" баспа үйі, 2007. -136 бет. Сәтімбеков Р., Әлімқұлова Р.
Санат:Биология
Тұран (футбол клубы, Дашогуз)
«Тұран» (Turan) — Түрікменстанның Ташауыз қаласындағы футбол клубы, 1992 жылы құрылған.
Сілтемелер
Нәтижелері Санат:Түрікменстан футбол клубтары
Кура Цице
Кура Цице — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цице өзенінің оң жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пшиш өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Каралька
Каралька — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №6531 атауы жоқ тармағының сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 273 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Сан-Педру (Фару)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алгарве провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фару округінің елді мекендері
Оқу-жаттығу полигоны
Оқу-жаттығу полигоны (учебный полигон) — қару түрлерін қалай қолдану әдістерін үйрену полигоны.
Қазақстан-Қытай шекарасы
Қазақстан-Қытай мемлекеттік шекарасы (қыт. 中 中) — Қазақстан Республикасы мен Қытай арасындағы қазіргі мемлекеттік шекара, ол Қазақ КСР мен Қытай арасындағы шекарамен бірдей. Шекараның жалпы ұзындығы-1782,75 км.
Географиясы
нобай|270x270 нүкте|Кеңес шекарашылары 1984 жылы Қорғас маңында кеңес-қытай шекарасын (қазіргі қазақстан-қытай шекарасы) күзетеді Қазақстан мен Қытай арасындағы шекаралар XIX ғасырдан басталады, сол кезде Ресей империясы Зайсан көлі аймағында өз бақылауын орнатты. Ресей империясы мен Цин империясы арасындағы шекаралар 1860 жылғы Бейжің трактатымен белгіленді, сонымен қатар тиісінше 1864 және 1881 жылдары Чугучак хаттамасымен және Іле өлкесі туралы шартпен толықтырылды.Кеңес заманында екі елдің билігі арасында КСРО мен Қытай арасындағы шекара сызықтарына қатысты даулар жалғасты. Бұл даулар мезгіл-мезгіл қарулы қақтығыстарға ұласты, олардың ішіндегі ең ірілерінің бірі 1969 жылдың тамызында Жаланашкөл көлінің жанжалы болды.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан мен Қытай арасында 1994 жылғы 26 сәуірдегі Қазақстан-Қытай мемлекеттік шекарасы туралы келісімге қол қойылды. Осы құжатқа сәйкес Жаланашкөл көлінің шығысындағы аумақ Қытай аумағы болып танылады.
Кейінірек елдер арасындағы шекараларға кішігірім өзгерістер енгізген басқа да маңызды емес құжаттар қабылданды.
Мемлекеттік шекара сызығының жалпы ұзындығы 1782,75 км құрайды, оның ішінде: құрлық шекарасы — 1215,86 км, су шекарасы — 566,89 км
Тарихы
нобай|250x250 нүкте|Қазақстан мен Қытай арасындағы шекараның өзгеруі Шекараның бастауы 19 ғасырдың ортасынан басталады, сол кезде Ресей империясы Орталық Азияға таралып, Зайсан көлі аймағына бақылау орната алды. Қазіргі қытай-қазақ/қырғыз-тәжік шекарасынан онша ерекшеленбейтін Ресей империясы мен Цин империясы арасындағы шекараны белгілеу 1860 жылғы Бейжің конвенциясында көзделген; Конвенцияға сәйкес нақты шекара сызығы Тарбағатай келісімімен (1864) және Уасухайдан (1870) жасалған, Зайсан көлін Ресей жағында қалдырған. Ертіс бассейнінде Цин империясының әскери қатысуы дүнген көтерілісі кезінде (1862-77) тоқтады. Көтерілісті басып, Шыңжаңды жаулап алғаннан кейін Цзо Цзунтанг, Ресей империясы мен Цин империясының Іле өзенінің бассейніндегі шекарасы Санкт-Петербург келісімімен (1881) және бірқатар кейінгі хаттамалармен Ресейдің пайдасына сәл түзетілді. 1915 жылы Іле алқабы мен Жоңғар Алатауы ауданы арасындағы шекараны дәлірек анықтайтын келісімге қол қойылды. солға|нобай|250x250 нүкте|Қазақстан-Қырғызстан-Қытай шекраларының түйісуі Шекараның ең оңтүстік бөлігі (яғни қазіргі Қытай–тәжік шекарасының шамамен оңтүстік жартысы) ішінара Ұлыбритания мен Ресейдің "Үлкен ойын" деп аталатын Орталық Азиядағы үстемдік үшін жалғасып жатқан бәсекелестігіне байланысты бөлінбей қалды; сайып келгенде, екі тарап Ауғанстан олардың арасындағы тәуелсіз буферлік мемлекет болып қала береді деп келісті Ауған Вахан дәлізі 1895 жылы құрылды. Қытай бұл келісімдерге қатысқан жоқ, сондықтан Қытай-Ресей шекарасының оңтүстік бөлігі белгісіз болып қалды.