cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Талас шайқасы
Аббасилер дәуіріндегі ислам дінін түркілердің қабылдауы және Атлах шайқасының маңызы
Түркілердің арасында ислам дінінің беделінің өсуі ІХ-Х ғасырларда шамамен 820 жылдан 1000 жылдарға дейін болған қазіргі Түркістанның мәдени облыстары Орта Азиядағы Иран Саманид династиясы билік жүргізген кезден басталды. VІІІ-ІХ ғасырлардағы оқиғаларын баяндайтын деректер Оңтүстік Қазақстан халықтарының жаппай ислам дініне кіргендігін жазады. 840 жылы Нур ибн Асад Испиджаб ты бағындырады, 859 жылы оның інісі Ахмед ибн Асад Шауғар қаласына жорық жасайды. 766 жылдан бастап Жетісу мен Қазақстанның оңтүстік өңіріне саяси өктемдігін жүргізген Қарлұқтар мұсылман мәдениетінің ықпалына өзгелерден гөрі бұрынырық түседі. Олар исламды тіпті Махди халифаның (775-785 ж.ж) кезеңінде қабылдады деген пікір бар, бірақ бұл пікір олардың белгілі бір бөлігі жөнінде ғана болуы мүмкін. Өйткені 853 жылы Исмаил ибн Ахмад Таразды, оның басты шіркеуін мешітке айналдырған. Ислам дінін ұстанатын халықтар көбейген сайын қалаларда үлкен мешіттер салына бастады [8. 92]. Мысалы, Баласағұн 940 жылдан бері мұсылман қаласы болып есептеледі. Ал жекелеген қалаларда сауданың жандануы, бұрын мұсылман емес халықтардың дінді қабылдауына ықпал етті. X ғасырда мұсылманшылықтың толқын-толқын таралғаны байқалды. Сол кездегі Орта Азия тұрғындарының лек - лек болып Исламға қосылғаны тарихи әдебиеттерде баяндалады. Мәселен, 960 ж. 200 мың шатыр түркі халқы ислам дінін қабылдаған. Бұл түркі халықтарының тарихындағы ірі оқиға. 1232 ж. қайтыс болған тарихшы Ибн әл-Әсирдің «Әл-Кәлім» деп аталатын 8 томдық кітабында осы оқиғаны: «Түріктерден екі жүз мың шатыр адам мұсылман болды», — деген [4.295]. Бұл оқиғалардан түркі халықтарының біраз бөлігінің ислам дінін кабылдағанын байқаймыз. Бұл кезеңде қалаларда ислам діні кеңінен қалыптасқаны анық, мысалы: Ежелгі Тараз қаласы ислам дінінің осы өңірдегі тарауына тірек болды [1. 95] және тағы бір Орта ғасырдағы гүлденген Испиджаб көшпелі түріктерге ислам дінін таратудың орталығына айналды [1.97], бұдан да басқа қалалар дінді таратуда жақсы істер атқарды.
Ислам діні тек қана таралумен шектелмей Орталық Азия мен Қазақстан калаларының келешекте өркендеуіне жол ашып берді. Өйткені бұл дінмен қатар ғылым мен архитектураның даму дәрежесі де айтарлықтай болды. Ал, қайсы дін, қандай мәдениет немесе қай отаршыл ел әлем елдерінің, Орталық Азия мен Қазақстанның мәдени ілгерілеуіне, бұндай өнер, ғылым сондай-ақ өзіндік қайталанбас архитектурасын алып келді? Біз араб мәдениетінің тарихына және оның әлем мәдениетіне қосқан үлесін, Орталық Азия халықтарының мәдениетіне қалай тарағанын білген болсақ, бұрын соңды болмаған әлем өркениетіндегі керемет өзгерістер мен ғылыми жаңалықтарға өте жақсы баға берер едік.
ЖАЛПЫ ДЕРЕК
Қытай мемлекетінде талас пайда болып Ұлы Қытай қорғанының сыртына Хан әулеті бөлініп шығады.Олар Жетісудын жеріне бірте бірте кіре бастайды.Олар Түргеш қағанаты жерлерін басып алады.Арабтар Орта Азиядағы жорықтарда Қытайлықтармен шиелініске тап болады.
Түріктер туралы қысқаша түсінік
Араб+(Түргеш,Қарлұқ)vs Қытай (Хан)
Арабтар женіске жетеді
Түріктер Ислам дінің қабылдайды
Дереккөздер
1. Жолдасов С. Қазақстанның оңтүстік өңірінің тарихы. Алматы «Үш қиян» 2009. 88,95,97.
2. Қазақ тарихы (ғыл-әд. журнал) №2. Ғизатов Ж. Исламның Қазақстанға таралуы. Алматы 2009.18 б.
Пабло Тиам
Пабло Демба Тиам (Pablo Thiam; 3 қаңтар 1974 жыл, Конакри, Гвинея) — гвинеялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Талас шайқасы
Дереккөздер
3. Доктор Рахман. Краткая история ислама. Москва. ІШМАН. 2003.189-190.
4. Бұлұтай М.Ж. Ата баба діні. Түркілер неге мұсылман болды? Алматы «Білім» 2000. 242, 295.
Пабло Тиам
Клубтық
Бонндағы гвинеялық дипломаттың отбасында дүниеге келді. 15 жасында "Кельн" футбол академиясына қабылданып, 1994 жылы кәсіпқой карьерасын бастады. 1994 жылы 5 қарашада "Боруссия Менхенгладбах" клубына қарсы Германия Бундеслигасындағы тұңғыш ойынын өткізді. Одан кейінгі клубы — "Штутгартқа" 1998 жылы ауысты. "Штутгарт" сапындағы үш маусымда 89 рет алаңға шықты, Германия кубогы иегері атанды.
Талас шайқасы
Дереккөздер
5. Ислам және Өркениет №10. Қосалы А. Исламның Қазақстанға таралуы. Алматы «Бизнес-информ» 2006. 8 б.
6. Отан тарихы (ғыл. журнал). Жеңіс Ж. Орта ғасырлық түркілер және әлемдік діндер. 2.2005. Алматы. 31-32.
Пабло Тиам
Клубтық
2001 жылы жазда "Баварияға" ауысты. 24 тамызда "Ливерпульге" қарсы УЕФА суперкубогы матчында тұңғыш рет алаңға шықты (2:3). Клубтағы мықты ойыншылардың көптігінен Тиам екі маусымда 16 рет қана Германия чемпионатында клуб намысын қорғады.
2003 жылы қаңтарда "Бавариядан" кетті. 2008 жылға дейін "Вольфсбургта" ойнады.
Талас шайқасы
Дереккөздер
7. Қазақстан тарихы.«Ата-мұра» (IV томдық), I т .Алматы. 1996. 480-482.
8. Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінге дейін (очерк). Алматы «Дәуір» 1994. 92
Пабло Тиам
Ұлттық құрама
1994, 1998, 2006 жылдары Африка Ұлттары кубогына қатысты.
Жетістіктері
Штутгарт
Талас шайқасы
Дереккөздер
Санат:Шайқастар Санат:Ислам Орталық Азияда
Пабло Тиам
Сілтемелер
Санат:Гвинея футболшылары Санат:Гвинея Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Кельн ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Штутгарт ФК ойыншылары Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары
Талас шайқасы
Дереккөздер
Санат:Шайқастар Санат:Қытай тарихы Санат:Қырғызстан тарихы Санат:Қазақстан тарихы
Бруалан
Бруалан (Broualan) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Сен-Мало округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35044, пошта индексі — 35120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 332 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Торай
Торай - шошқаның 4 айға дейінгі төлі. Туғандағы салмағы 1 кг төңірегіңдегі торай әдетте 2 айға дейін енесінің бауырында өсіріледі. Туғаннан кейін 2-3 сағаттың ішінде ауыздаңдырып, уыз еміздіру керек. Мегежіннің бауырындағы торай саны оның емшегінің санымен бірдей болу керек. Бір торайлағанда мегежін 8-12 торай туады. Одан көп туып, желініндегі жетілген емшектері жетпесе, артық Торайлар басқа мегежінге телінеді. Олар тез өсіп жетіліп, 2 айлығында - 20 кг, 4 айлығыңда - 40 кг-ға дейін салмақ қосады. Торай өсіп-жетілуін жеделдету үшін ене сүтімен қоса сапалы құнарлы азыққа ерте үйретеді. Басқа малдікіне қарағанда шошқа сүтінде темірдің аздығынан, торайлар қан азаюына (анемияға) жиі шалдығады. Оған жол бермеу үшін темірлі қосындылармен (ферродекс, ферроглюкон араласқан темір мен мыс тотияйыны-купоросы) немесе темірі көп қызғылт топырақпен қосымша азықтаңдырады.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Ай-Шош-Юган
Ай-Шош-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сотэ-Юган өзенінің оң жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Вила-Меан (Вила-Нова-ди-Сервейра)
Вила-Меан (Вила-Нова-ди-Сервейра) (Vila Meã (Vila Nova de Cerveira)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-ди-Сервейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 269 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,24 км² шамасында. Халық тығыздығы — 120,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
IC 4049
IC 4049 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4049 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Торстен Визель
Сілтемелер
Санат:Швеция нейробиологтары Санат:Швеция физиологтары Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері Санат:Қытай ғылым академиясының шетелдік мүшелері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар Санат:Нейрофизиологтар
Аққайнар (Меркі ауданы)
Географиялық орны
Округ орталығы - Сұрат ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1,5 км-дей, аудан орталығы - Меркі ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 404 адам (2009).
Тарихы
Бұрын Ортаңғы Киров деп аталған. Тәуелсіздік алғаннан кейін Аққайнар атауына ие болды. Аққайнар деген жердің, тұрғылықты халық сусындаған қайнардың аты, сондықтан ауыл "Аққайнар" атын алған. 1950 жылы "Сұрат" колхозына біріктіріліп, Киров атындағы колхоз деп аталды. Колхоз таратылған соң бұл ауылдың адамдары шаруа қожалықтарын құрып, тіршілік жасауда.
Дереккөздер
санат:Меркі ауданы елді мекендері
Талица (ауыл)
Талица — Абай облысы Семей қалалық әкімдігіне қарасты Озёрск ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Семей қаласынан шығысқа қарай 52 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 538 адам (252 ер адам және 286 әйел адам) болса, 2009 жылы 482 адамды (220 ер адам және 262 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі елді мекендері
Nike
right|thumb|Nike бірлестігінің сауда таңбасы Nike, Inc. (Найктер айтады) - спорт тауарларының америкалық серiктестiк, бүкiләлемдiк белгiлi өндiрушiсi. Штаб-пәтер - Бивертон қаласында, Орегон штаты.
«Найк» (Nike Inc.), америкалық спорттық киімдер компаниясы. Оның негізін 1964 жылы Орегон университетіндегі жеңіл атлетика жаттықтырушысы Билл Боуерман мен оның бұрынғы студенті Фил Найт (1938 жылы туған) «Blue Ribbon Sports» деген атпен қалаған болатын. Олар 1966 жылы өздерінің алғашқы дүкенін ашты. 1972 жылы Nike логотипті аяқ-киімдерін өндіре бастады. Осыдан барып 1978 жылы компания аты Nike Inc деп атады. 1979 жылы америкалық спорттық аяқ-киім нарығының 50 пайызын иеленуге талаптанды. 1980 жылы компания әйгілі болды. Nike компаниясына сәттілік әкелген Д. МАКИНРА, танымал Mайкл ДЖОРДАН және М. Хэмм секілді спортшылар болды. 1990 жылы компания өзінің шетелдік кәсіпорындарындағы еңбек шарттарының әшкереленуінен қиянат шекті, бірақ спорттық аяқ-киімдер мен жоғары класты киімдер өндіретін кәсіпорын ретінде сақталды.
Тарихы
Серiктестiк Орегон университетiнiң командасында студент Фил Найтпен, орта арақашықтықта жүгiргiш 1964 жылда, және Билл Бауэрманомның оның бапкерiмен негiзделдi. Ол бастапқыда Blue Ribbon Sportsтiң атауын тасысты және олардың америкалық нарығында азиялық елдердегi кроссовкаларының тапсырысы және келесi сатуда маманданды. Найт және Бауэрман кроссовкалардың 300 буы (ASICS дәл қазiр) Тайгер Оницугiнiң жапон серiктестiгiнде 500 долларлар бойынша iске салып тапсырыс бердi. Серiктестiктiң бiрiншi өз алдына игерiлген өнiмi - босатылған Бауэрман идеясын әйелде ожаулайтын табанның дизайнымен Nike вафли тәрізді кроссовканың 1971 жылдарында оның айқынырақ вафель пісіргіш аспапымен. Blue Ribbon Sportsтiң 1978 жылында Nike, Inc ресми атын өзгерткен.
Атауда болады ештiң Жеңiсi құдайдың атынанды, найк оқылған ағылшын сөзiнен емес. Айғақтың мәлiметiнiң бiлмеушiлiгi қай Найктiң терiс транскрипциясының орыс тiлдi ортасында кең таратуға тiптi қолдану Ресейдегi серiктестiктiң ресми өкiлiн атауында болды келтiрдi.
серiктестiктiң 2008 жылдың 3 наурызы Umbro Plc-тың 100 % акцияларының алуы, фунт стерлингтерiнiң спорт киiмiнiң өндiрушiсi және аяқ киiм, 290, 5 миллионына бiтiрдi. Қазіргі кезде "Nike" компаниясы әртүрлі спорт тауарларын жасауда көшбастаушы болып келеді.
Басқару
Директорлар Кеңесiнiң төрағасы - Nike-шi брендтiң фил Найт, (CEO ) бас директор және президент-Марк Паркер, президентi - Чарли Денсон, вице-Президент және (CFO ) қаржы директоры - Дон Блэр.
Қызмет
Nike - спорт тауарларының ең iрi өндiрушiлерiнiң әлемiндегi бiр. Өнiм Air Jordan-нiң маркаларының астында Nike шығарылады, Total 90, Nike Golf, Team Starter тағы басқалар тауарлар Cole Haan, Converse, Hurley International-дiң Umbro-нiң брендтерiнiң астында шығаратын серiктестiктер тiптi Nike-лердi де тексерлердi дейдi.
Қызықты айғақтар
Барселонадағы 1992 жылдың олимпиядасының америкалық баскетбол құрама алтын медальлерiн марарпаттауды рәсiмдегi Майкл Джордан ы тұғырда тұрды америкалық байрақ қайырылған. Бұл отан сүйгiштiк сезiмдерменғана емес, Nike-шi серiктестiгi бар спортшының шартымен, өйткенi формада құрама Reebokтың логотибы тұрды да шақырған.
Сілтеме
Санат:Нью-Йорк қор биржасында листинг акциясы бар компаниялар Санат:1960 жылы құрылған компаниялар Санат:АҚШ компаниялары Санат:Киім және аяқ киім өндірушілері Санат:АҚШ спорт тауарларын өндірушілері
Альфьяно-Натта
Альфьяно-Натта (Alfiano Natta) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 785 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 60 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 15021.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Marziano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Ағаулар
Ағаулар (өз атауы агав) — Эфиопияның солтүстігіндегі кушит халықтарының тобы: Авийя – Гана көлінің оңтүстігінде; кайла, куара, кемант, т.б. - Тана көлінің жағасында; камир мен камта – Ласта аймағында; бого немесе билин - Кэрэн қаласының ауданында. Жалпы саны 810 000 адам. Эфиопиядағы саны 733 мың адам. (1998 ж. санақ), Эритреяда – 76 мың адам. (2000).
Тілі
Тілі ағау тілі. Амхар және тиграй тілдері де кең таралған.
Діні
Ағаулар негізінен христиандар, кейбірі иудаистер және жергілікті синкреттік дінді ұстанушылар кездеседі.
Тарихы
3-6 ғасырларда ағаулар Тигр үстіртінің оңтүстігінде княздық құрды. 10 ғасырда басқа князьдіктер пайда болып, иудаизмді қабылдаған солтүстік-батыс агау-фалаша мен шығыс агау-христиандар (камир мен камтаның ата-бабалары) арасында күрес басталды. 14-16 ғасырларда ағауларды христиандандыру жалғасты. 18-19 ғасырларда амхара және тиграй халықтарының барлық ағау топтарымен ассимиляциялануы күшейді.
Кәсібі
Негізгі кәсібі – беткейлер мен тау бөктерлерінде егіншілік, сонымен қатар ірі және ұсақ мал өсіру және ара шаруашылығы. Қолөнерден керамика, ұсталық болды.
Өмір салты
Христиандық емес топтар дәстүрлі әлеуметтік ұйымның элементтерін сақтайды: бас діни қызметкерлер және рулық ұйым кемант. Агаулар ежелгі аңыздарды, мифтерді сақтайды.
Дереккөздер
Санат:Эфиопия халықтары
Әмбебап құрал
thumb|200px|Микрометр-әмбебап құрал Әмбебап құрал (Универсальный инструмент) — жұмыстардың кең ауқымын орындауға арналған құрал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
605 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:605 жылы туғандар
Аманжол Қошанұлы Қошанов
Аманжол Қошанұлы Қошанов (11 қазан 1934 жылы, СҚО, Шал ақын ауданы, Алқаағаш ауылында туған) — экономист ғалым. Экономика ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі. Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының (2015) және Ш.Уәлиханов атындағы мемлекеттік сыйлықтың (1983) иегері. Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1995). ҚР Экономика институтының бас ғылыми қызыметкері.
605 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:605 жылы қайтыс болғандар
Аманжол Қошанұлы Қошанов
Ғылыми қызыметтері
Қазақстан Ғылым Академиясының Экономика институтының жанындағы докторлық диссертациялар қорғау жөніндегі арнаулы кеңестің төрағасы, Қазақстан Ғылым Академиясының Төралқасының жанындағы сараптамалық кеңестің төрағасы, Экономикалық реформа жөніндегі ғылыми кеңестің тең төрағасы, Қазақстан Президенті Аппаратының ғылыми сарапшысы, Қазақстан Президенті жанындағы Мемлекеттік саясат жөніндегі ұлттық кеңес комиссиясының мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері
Жаңа Тамьян
Жаңа Тамьян — Башқұртстанның Шаран ауданындағы ауыл, Базгиев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 214 адамды құрады. Пошта индексі — 452632, ОКАТО коды — 80258810006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бұлқышев атындағы көше (Алматы)
Көшеге көрнекті жазушы, жалынды публицист, Ұлы Отан соғысы жылдарында қаруымен де, қаламымен де ел қорғаған батыр Баубек Бұлқышевтың есімі (Алматы қаласы мәслихаты мен Алматы қаласы әкімінің 20.03.2000 № 279 қаулысы) берілген. Баубек Бұлқышевтың (1916-1944) «Өмір сүргім келеді»,»«Адамзатқа хат», «Шығыс ұлына хат» атты шағын жанрдағы шығармалары шынайылығымен ерекшеленеді. Олар Ұлы Отан соғысы кезінде жауынгерлерді рухтандырып отырған. «Алматы - менің туған қалам» деген бітпей қалған романы және «Айсұлу» деген поэмасы бар.
Колдстрим (Кентукки)
Колдстрим (Coldstream) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Бұлқышев атындағы көше (Алматы)
Көше Жетісу ауданында орналасқан. Қазыбаев көшесінен басталып Сейфуллин даңғылына дейін созылып жатыр. Көшенің ұзындығы - 500 метр.
Колдстрим (Кентукки)
Қала тұрғындарының саны 956 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 21-16395.
Бұлқышев атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Математикалық папирустар
Математикалық папирустар — Ежелгі Мысыр халқының математикалық білімдерін сипаттайтын, '''б.з.б. 21 — 18 ғ-лардан''' қалған қолжазбалар. Оның ішінде белгілілері: Лондондағы Британ мұражайында және Нью-Йоркте сақталынған Ринд папирусы және ''А.С. Пушкин атынд. Көркемсурет мұражайында'сақталған Мәскеу папирусы''. Ринд папирусы осы папирустың иесі мысыртанушы Г.Ринд есімімен аталған, '''б.з.б. 1700 ж.' шамасында жазылған, ұзындығы 544 см, ені 33 см'' болған. Ол 1877 ж. зерттеліп, неміс тілінде басылып шығарылған. Бұл папирус сонымен бірге '''б.з.б. 2000 ж. оны көшіріп жазған хатшы Ахместің есімімен Ахмес папирусы''' деп те аталады. Онда 84 есеп шығарылып көрсетілген. Бұл есептер бөлшектерге, тікбұрыштың, үшбұрыштың, трапеция және дөңгелектің аудандарын, тікбұрышты ''параллелепипед пен цилиндрдің көлемін табу амалдарына қатысты; пропорционал бөлуге арналған арифмет. есептерді шешуге; бір есептің шешімі (79-есеп) геом. прогрессия қосындыларын есептеуге әкеледі.'' Бірақ бұл есептерді шешуде ешқандай ортақ ереже, теор. жалпылама түсініктер берілмеген. '''Мәскеу папирусы б.з.б. 1900 ж.''' шамасында жазылған. өз. 544 см, ені 8 см. Кіріспе бөлімі жыртылған, авторы белгісіз. Мұны мысыртанушылар: ''Б.А. Тураев 1917 ж., В.В. Струве'' 1927 ж. зерттеген; 1930 ж. неміс тілінде толық басылып шыққан. Мұнда 25 есеп шығарылып көрсетілген, олардың шығарылу бағыты Ринд папирусындағыдай. Мұндағы 14-есеп табаны квадрат қиық пирамиданың көлемін нақты формуламен есептеуге құрылған. 10-есепте биіктігі диаметріне тең жарты цилиндрдің бүйір бетін есептеп шығарған, бұл қисық беттерді есептеудің матем. әдебиеттерде кездесетін алғашқы мысалы. Мәскеу папирусына қарағанда Ежелгі Мысырда санаудың ондық жүйесі қолданылған, бірақ сандарды жазудың позициялық принципі мен нөл таңбасы болмаған. Мысыр хатшылары арифмет. амалдарды жай бөлшектерге де қолдана білген. Көбінесе, алымы 1-ге тең бөлшектер пайдаланылған. Ондық бөлшектерді, теріс және иррационал сандарды мысырлықтар білмеген. Мысыр есептері шешу жолдарына қарай топталмаған, олар жүйесіз шаруашылық талаптарынан туған есептер. Арифмет. есептер мен геом. есептер араласып келеді. Алгебра және тригонометр. есептер жоқтың қасы. Бірінші дәрежелі теңдеуге келтірілетін есептер арифмет. жолмен шығарылған.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Сілтемелер
Санат:Ежелгі Мысыр Санат:Математика
Геологиялық-барлау жұмыстарының көлемі
Геологиялық-барлау жұмыстарының көлемі. Геологиялық-барлау жұмыстарының нақты көлемі және оларға жұмсалатын қаражат мөлшері. Бүкіл жұмыстарға керекті қаражат мөлшерін анықтау сол жұмыстардың әртүрлі түрлері, кезеңдері және сатылары нәтижелерін өзара салыстыруға, олардың динамикасын анықтауға, жұмыс өнімділігінің өсу қарқынын, жұмыс құнының кемуін, табыс мөлшерінің артуын жоспарлауға, сол сияқты кен қорын дайындау шығынының экономикалық тиімділігін анықтауға мүмкіндік береді. Жұмыс құнының көрсеткіштері қаншалықты маңызды болғанымен, олар сол жұмыстардың нақты көлемін анықтап бере алмайды. Әртүрлі жұмыстарының физикалық болмысын анықтау (сейсмикалық барлаудағы кескіндер ұзындығы, бұрғылау өтімі, т.с.с.) алынған нәтижелер жайлы мағлұматтар беретін болады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Жазылу
Жазылу, тіркелу (Прописка) - біреудің белгілі бір мекен-жайда тұруын ресми түрде рәсімдеу және ол туралы тұлғаның жеке құжатына белгі соғу.
Ненцлинген
250px|thumb|Картада орналасуы Ненцлинген (Nenzlingen) — Швейцарияның Базель-Ланд кантонында орналасқан коммуна. Лауфен округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 400 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.66 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2789, пошта индексі — 4224.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базель-Ланд елді мекендері
Чунго
Чунго — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Орловка өзенінің сол жағалауынан 240 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Петр Николаевич Краснов
Краснов Петр Николаевич (22.09.1869 – 17.01.1947) – Рессей контррев. Басшыларының бірі, генерал-лейтенант (1917). Павловск әскери училищесін (1888), офицерік атты әскер мектебін бітірген. Гвардиялық казак-орыс бөлімдерінде қызмет етті. 1-дүние жүздік соғыста казак-орыс бригадасын және дивизиясын басқарды. 1917 жылы Корнилов бүлігіне қатысты. 1917 жылы тамыз-қазан 3-атты әскер корпусының командирі. 1918 жылы мамырда Дон әскерлерінің атаманы болып сайланды. 1919 жылы қаңтарда генерал А. И. Деникиннің басшылығын мойындады. 1919 жылы ақпанда отставкаға шағап, Германияға кетті. 1940-1945 жылдары Ұлы Отан соғысы кезінде гитлершілерге фмигрантар мен сатқындардан казак-орыс бөлімдерін құруға көмектесті. Совет әскерлерінің қолына түсіп, КСРО Жоғарғы соты Әскери коллегиясының үкімі бойынша дарға асылды.
Ию кезіндегі төзімділік
Ию кезіндегі төзімділік (Выносливость при изгибе) — қайталанатын ию күшімен әсер еткенде материал және құрылымның кедергі беру қабілеттілігі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Торай еті
Торай еті - 1-2 айлық торайдың еті. Торай етінің қорытылуы жеңіл, сіңімді. Бірқатар халықтар құрметті қонаққа бүтін пісірілген торай етін ұсынады.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
NGC 3431
NGC 3431 — Crater шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
С.Челюскин көшесі (Астана)
Семён Челюскин (1700-1760) — орыс поляр зерттеушісі, теңіз офицері. Ол Мәскеу навигация (кеме жүргізу) мектебінде білім алған. Оның қасындағы серіктерін «челюскиншілер» деп атаған.
Кәуәппісіргіш
Кәуәппісіргіш, электр кәуәппісіргіш. Кәуәп әзірлегенде қолмен немесе электрлі қозғалғыштық көмегімен айналатын 4—6 істікке (шампурларға) туралған ет түйреледі. Қыздыру үшін корпусындағы электрлі қыздырғыш элементі немесе кварц сәулелендіргіші пайдаланылады. Тетіктері тік немесе көлбеу кәуәппісіргіштер болады. Істіктері көлбеу орналасқан және электрлі айналу механизмі бар кәуәппісіргіш кеңінен тараған. Бұл үлгідегі кәуәппісіргіштер қыздырмалы торлармен жабдықталған. Ол туралған ет пен балық қуыруға, котлет, бифштекс т.б. әзірлеуге, сондай-ақ алма, картоп, нан пісіруге де оңтайлы. Жұмыс істеу қуаты 1000—1200 Вт.
Дереккөздер
Санат:Үй тұрмысы Санат:Тұрмыс
Бразилия — Германия футбол матчы (2014)
Бразилия — Германия футбол матчы (ағыл. Brazil vs Germany 2014) — Футболдан 2014 жылғы Әлем Чемпионатының жартылай финалындағы кездесу. Матч 2014 жылы 8 шілдеде Белу Оризонтидегі "Минейран" стадионында өтті.
Матч
Бразилия құрамасы былтырғы турнирде ойсырай жеңілсе де аса әлсіз клуб бола қойған жоқ. Себебі, әлсіз ұжым ешқашан да жартылай финалға дейін жете алмайды. Тек негізгі орындаушылар сол күні алаңға шыға алмағандықтан да (мәселен, Неймар, Тиагу Силва, т.б) осындай сәтсіздікке ұшыраған болар. Сосын, оларды 23-29 минуттарда немістердің топырлатып соғып тастаған голдары есеңгіретіп кетті де, сол шашырағаннан үзіліске дейін жинала алмады. Үзілістен кейін де алаң иелері бірнеше дүркін қауіпті соққы жасады, тек Оскардың соққысы ғана соңғы минуттардың бірінде голға айналды...
Жалпы алғанда, бұл Чемпионатта немістерге тең келе қоятын құраманың өзі жоқ еді. Соны бағамдай алмаған Сколаридің де бұл жеңіліске «қосқан» үлесі көп. Доптан сәт сайын айырылып жататын Фредті ертерек алмастырып тастау керек пе еді... Халктың да бұл матчта көрсеткені шамалы болды (екі көріністің бірінде әлжуаз баладай жығылып құлай берді), қорғаныс шебі де тым ашық-шашық қалды («тасқамал қорғаныс» дегеннің өзі бразилиялықтардың табиғатында жоқ нәрсе, олар көбіне адуынды шабуылдарымен жеңіп кетіп отырған). «Біз қарсыластарымызға қалағанымызша гол соға аламыз, ал олар бізге мүмкіндігінше ғана соға алады» деп бразилиялықтар айтқан қанатты сөз бұл жолы керісінше жұмыс істеді.
Сыртқы сілтемелер
|Матчқа шолу
Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі Санат:2014 жылғы шілде Санат:8 шілде оқиғалары Санат:2014 жылғы футбол
Тағы қараңыз
Бразилия — Уругвай — 1:2, 1950
Тұтқыш биіктігі
Тұтқыш биіктігі. Тұтқыштағы жинауыштың ең терең және аяз орналасқан бөліктері аралығындағы тік бағытта өлшенген қашықтық жері.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Жаргон
Жаргонның лексикасы қайта мағыналау, метафоризации, қайта ресiмдеу, дыбыстық қысқарту әдеби тiлдi базасында жолымен салады тағы сол сияқтылар, сонымен бiрге басқа тiлдегi сөздер және морфемалардың белсендi меңгеруi. Мысалы: құламалы-сәндi, iскер, үй - пәтер, бакстер - долларлар, қол арба - автокөлiк, тартып қалсын - кетсiн, баскет - баскетбол, чувак - (сыған тiлден) жiгiт. Жаргон қазiргi тiлде кең таратуды алды, (жастар сленгi) жастардың тiлiнде әсiресе.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвистика
Жарықтандыру
Жарықтандыру - бір жарықтандыру беті арқылы өтетін, люкспен өлшенетін сәуле ағыны. Бұрын фотон (1 фотон — Ю4 лк) бірлігі колданылған.
Жарықтандыру - бетке түсетін жарық ағымының осы беттің ауданына қатынасы.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Транспорт
1968 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары
X қысқы олимпиялық ойындар 1968 ж. 6-18 ақпаның аралығында Францияның Гренобль қаласында өтті, Бұл ойындарға 37 мемлекеттен 1158 (202-сі әйелдер) қатысты. Ресми емес жалпыкомандалық бірінші орынды 16 жылғы үзілістен кейін Норвегияның командасы жеңіп алды. Екінші орынға КСРО-ның, үшінші орынға Австрияның құрама командасы шықты. Ойындардың үздік спортшысы деп VІІ қысқы Олимпиялық ойындардан Австралиялық А.Зайлердің табысын қайталаған француз Ж.Килли атанды. Ол шаңғымен шапшаң түсуден, слаломнан және слаломгиганттан жеңіске жетті. Осы ойындарда КСРО құрама командасының сапында өнер көрсеткен қазақстандық конькиші А.Керченко 1500 м қашықтыққа сырғанауда 2.07.11 сек. уақыт көрсетіп 11-ші орынға ие болды.
Дереккөздер
Санат:1968 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары Санат:Франциядағы спорт
Маңғыстау облысының мұнай және газ өндірісі
Отыз жылдай уақытта жүргізілген терең барлау жұмыстарының нәтижесінде Маңғыстау өте ірі мұнай мен газ қоры бар өлкеге айналды. Облыста 59 мұнай-газ кен орындары игерілуде, олардың 40-ы «Маңғыстаумұнайгаз» бірлестігінің меншігінде болса, 18-і «Маңғыстаумұнайгазгеология» бірлестігінде. Тек бір кен орны (Қаражанбас) – «Қаражанбастермнефть» мұнай-газ өндіру басқармасына (МГӨБ) қарайды. Мұнай-газ кен орындарының ашылуын төмендегі кестеден көруге болады:
Мұнай-газ кен орындары көмірсутектер түріне қарай төмендегідей болып бөлшектенеді: мұнай-газ кен орындары – 23, мұнай кен орындары – 22, газ кен орындары – 14. Кестеден көрсетілгендей кен орындардың басым көпшілігі Оңтүстік Маңғыстауда (41 кен орны) және соған сәйкес мұнай мен газдың алынатын қорлары да (бүкіл облыс қорының 66,5%-ы) осы аймақта. Оңтүстік Маңғыстауға Өзен – Жетібай, Жазыгүрлі, Қарақия мұнай-газ зоналары қарайды. Келесі орында Бозащы түбегі, онда 8 кен орны (қордың 29,8%-ы бар, 3-орында – Үстіртте 4 кен орны қордың 2,5%-ы), соңғы орында Оңтүстік Каспий маңы аймағы, 6 кен орны (қордың 1,2%-ы) бар. Маңғыстау мұнай-газ кен орындары бұрынғы Одақтың кен орындары сияқты қордың мөлшеріне қарай өте ірі (қоры 300 млн. т-дан астам), ірі (қоры 30 – 300 млн. т), орташа (10 – 30 млн.т) және уақ (10 млн. т-ға дейін) болып бөлінеді. Кен орындары қорының мөлшеріне қарай бөлінуін төмендегі кестеден көруге болады.
Ірі кен орындары қорының пайыздық мөлшері: Қаламқас (14,2% қоры бар), Жетібай (13,6%), Қаражанбас (7,5%), Солтүстік Бозащы (6,2 %),Теңге (3,2 %), Оңтүстік Жетібай (2,0 %), Тасболат (1,4 %), Доңға-Еспелісай (1,2 %), Асар (0,8 %). Маңғыстауда мұнай-газ кен орындары палеоген тобынан бастап палеозой дәуіріне дейінгі шөгінділерінде табылғанын келесі кестеден көруге болады.
Кен орындарының көпшілігі юра мен бор дәуірінің тау жыныстарынан табылған (59,3%), сонан кейінгі орынды юра мен триас (27,1%) түзілімдеріне беруге болады.
Ең ескі дәуір палеозойда мұнай көзі Оймаша кен орнында гранит тау жыныстарымен байланысты болса, Елеместе – карбонит теңіз шөгінділерінде табылды.
Қазір триас дәуіріндегі өндірістік мұнай мен газ қорлары тек Оңтүстік Маңғыстау алаңдарынан табылып отыр. Триастың әрбір үш бөлімшелерінде құнарлы қабаттар барлығы дәлелденді. Олардың ішінде орта триастың мұнайлылығы мен газдылығы, басқа бөлімдермен салыстырғанда едәуір басым. Осы құнарлы қабаттарда мұнай мен газ кендері ұсақ кеуекті тау жыныстары коллекторларында орналасқан. Триастың құнарлы қабаттары 2900 – 4400 м тереңдікте кездеседі.
Маңғыстау облысының отын қоры ресурсы және оның басым бөлігі юра қабаттарымен байланысты. Оңтүстік Маңғыстау немесе Бозащы, Солтүстік Үстірт және Оңтүстік Каспий маңы аймақтарындағы табылған мұнай-газ кен орындарының көпшілігі юраның құнарлы қабаттарымен байланысты. Олардың тереңдігі әрбір тектоник. зоналарда әр түрлі: Бозащыда 360 м тереңдікте кездессе, Оңтүстік Маңғыстаудың кейбір алаңдарында 2000 м-ден астам тереңдікте кездеседі. Бұл өлшемдердің тек қана сол қабаттардың тереңдігінде ғана емес, олар кейде сол юра қабатының қалыңдығына да байланысты. Оңтүстік Маңғыстауда ол қабаттардың жалпы қалыңд. 1000 м-ден асса, ал Бозащыда ол өлшем 3 – 4 есеге кемиді, яғни олардың қалыңд. 250 – 350 м-ден аспайды. Ал Қаражанбас кен орнының орталық бөлігінде тіпті бұл түзілімдердің қалыңдығы мүлде азаяды. Оңтүстік Маңғыстауда юра шөгінділерінде 13 құнарлы қабат бар.
Олардың ю-1 қабаты жоғарғы юраның бөлігіне қараса, орталық бөлімшеде ю-2-ден бастап ю-12 қабатқа дейін, яғни 11 құнарлы қабат бар, ал ең тереңдегі төменгі бөлімінде тек ю-13 қабат белгіленді. Осы құнарлы қабаттардың қалыңдығы орта есеппен 40 – 75 м шамасында, олар бір-бірінен тығыз және қатты, қалыңд. 10 – 12 м-ден 20 – 25 м-лік сазды тұнбалармен бөлінеді де, мұнай-газ немесе су кендерінің жасақталуына қолайлы жағдай жасайды. Бозащыда құнарлы юра қабаттары осы кезеңнің тек қана орталық бөлімімен байланысты. Осы юра тұнбаларындағы мұнай-газ және жер асты су кен көздері құмтас қабаттарынан орын алады. Соңғылардың ұсақ кеуектігі 13%-дан 36% арасында.
Бор құнарлы қабаттардың қасиеті юра тұнбаларындағы құнарлы қабаттардың қасиетіне сәйкес. Бор қабаттарындағы ашылған кен орындары неокомнан (Бозащы) сеноман (Өзен) кезеңіне дейінгі аралықтағы қалыптасқан түзілімдермен байланысты. Олардың ұсақ кеуектігі 23 – 29% аралығында. Оңтүстік Маңғыстаудағы юра қабаттарының мұнайы аса сапалы, сирек кездесетін, ерекше мұнай +35 – +37С-тың өзінде ұйи бастайтын, төрттен бірі парафинді мұнай жер қойнауында қабаттар қысымымен сұйық күйде сақталғанымен, жер бетіне шыға қоюлана бастайды. Өйткені оның құрамында шайыр мөлшері көбірек, күкіртті қосындылары аз, метанды көміртектері басым. Тығыздығы 0,84 – 0,88. Оның құрамында 15% бензин бар. Бозащы мұнайлары Оңтүстік Маңғыстау мұнайларының құрамынан бөлектеу. Олар күкіртті (2,5%-ға дейін), парафин қоспалары аз (3,6%-ға дейін), асфальт пен шайыр қоспаларының көптігінен (14,8 – 29,9%) тығыздығы жоғары (0,89 – 0,94). Бозащы мұнайы суыққа төзімді (–17 – 27С-та қатады), құрамында ванадий тотықтары кездеседі.
Триас қабаттарының мұнайы тек қана өзіне сәйкес Оңтүстік Маңғыстау мен Бозащыдағы юра қабаттарындағы мұнай қасиеттеріне ұқсамайтын ерекшеліктері бар. Олардың тығыздығы жеңілдеу (0,81 – 0,86), күкіртсіз, кейде күкірт қоспалары аз (1,3%-ға дейін), парафинді (27,8%), асфальт пен шайыр қосындылары онша көп емес (11,80 дейін), жоғарғы температурада (+38 – +400 дейін) қоюланады.
Мұнай өндіру Маңғыстауда «Маңғыстаумұнай» бірлестігінің құрылуымен байланысты (қазіргі «Маңғыстаумұнайгаз» өндірістік бірлестігі). Осы уақытта ММГ өндірістік бірлестігі қарауында 38 әр түрлі басқармалар мен зауыттары бар мемл. мекемені құрады. Бірлестіктің құрамына осы кәсіпорындардан басқа Қазақтың ғылыми.-зерттеу және жобалау мұнай институты (ҚазҒЗЖМИ) қарайды.
«Маңғыстаумұнайгаз» өндірістік бірлестігінің өсу жолындағы басты кезеңдері: 1964 ж. «Маңғыстаумұнай» бірлестігі құрамында Жаңаөзенде «Өзен» мұнай өндірістік басқармасы құрылды (бастығы – Ө.Өтесінов, бас инженері – А.А. Дергачев, бас геологы – А.И. Осадчий).
Мюнценберг (Гессен)
Мюнценберг (Гессен) (Münzenberg (Hessen)) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Веттерау ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5546 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 40 015. Қаланың басшысы — Ханс Юрген Цайс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Маңғыстау облысының мұнай және газ өндірісі
1964 ж. 19 – 22 мамырда Шевченко қаласыннда (қазіргі Ақтау) мұнайшылар мен мұнай барлаушылардың Бүкілодақтық ғылыми-технологиялық конференциясы болып, Маңғыстау байлығын игеру туралы аса маңызды мәселе қаралды. Оған бұрынғы Одақтың әрбір бірлестіктерінен, ғылыми-зерттеулер институттарының өкілдері қатысты. 10 маусымда уақытша тапсырылған Өзен – Маңғыстау – Мақат т. ж-мен алғашқы Өзен мұнайы Атырау мұнай өндеу зауытына жіберілді. Ақтау – Өзен электр желісі (ЛЭП – 110 кВт) және Сауысқан – Өзен тұщы су құбыры пайдалануға берілді.
1967 ж. ұз. 1500 км болатын дүниежүзілік маңызы бар трансконтиненттік Өзен – Атырау – Самара мұнай құбырларының салынуы басталды. Келесі жылы Жетібай мен Өзен кен орындарынан газды өндіру басталды әрі осы кен орындарында алғашқы газ-лифтмұнай өндіру әдісі қолданыла бастады.
1969 ж. Өзен – Атырау – Самара мұнай құбырының бірінші кезегі – ұзындығы. 711 км болатын Өзен – Атырау аралығы іске қосылды.
1970 ж. Өзен кен орнында құнарлы қабаттарға ыссы су айдайтын дүние жүзінде алғашқы рет тәжірибелі-өндірістік қондырғы өндіріске берілді. Теңге газ кен орнынан өнім өндіру басталды. Мұнда ерекше қондырғылар арқылы газды төм. жылылықпен тазарту қаралды. Бұрынғы Бүкілодақтық ғылыми-зерттеу мұнай институтының Маңғыстаудағы лабораториясының негізімен Ақтау қаласында Қазақтың ғылыми-зерттеу және жобалау мұнай институтының ғылыми бөлімі ашылды.
1971 ж. Жаңаөзен қаласын тұщы сумен қамтамасыз ету мақсатымен Түйесу – Жаңаөзен су құбыры салына бастады. Теңге кен орнынан (1972) өндірістік газ өндіру басталып, Орта Азия – Орталық газ құбырымен тасымалдау іске қосылды. Өзен – Бейнеу газ құбыры өндіріске қабылданып алынды. Мұнай өндірісінде телемеханизацияландыру басталды. Қазақстанда бірінші «Маңғыстаугазөндіру» басқармасы құрылды. Оңтүстік Жетібай мұнай-газ кен орны ашылды.
Жетібай кен орнында газды төменгі температурамен тазалау қондырғысы іске қосылып, Жетібайдан Өзендегі газ өңдеу зауытына дейін газ және конденсат құбырлары өндіріске тапсырылды. Бұрмаша мұнай және Батыс Теңге газ кен орындары ашылды. 1976 ж. Оңтүстік Жетібайда газ конденсатты кендер пайдалануға беріліп, триас қабаттарынан газ өндірілді. 1977 ж. «Өзенмұнайөндіру» басқармасы «Өзенмұнайгаз» өндірістік басқармасы деп өзгертілді. ҚазҒЗЖМИ институты Өзен кен орнының барлық мұнай кендерін өндіруін қарастырған жоба жасады. Кен қабаттарына ыстық су айдау тәулігіне 1400 м3 жылдамдықпен жер асты жандыру қондырғысы жұмыс істей бастады. Бірлестік бойынша ең жоғарғы жылдық газ өнімі 3,74 млрд.м3-ге жетті.
1978 ж. жер асты ыстық су айдау мақсатымен су қайнату қондырғылары (УВАГ-2 және ПТБ-10) бар пештер өңдіріске қосылды. Шығыс Жетібай мұнай кен орны іске қосылды. Газ конденсатты Терістік Ракуш кен орны ашылып іске қосылып, 53 шақырымдық мұнай құбыры салынып, мұнай мен газ өз қысымымен Жетібайдағы мұнай дайындау қондырғысына түсе бастады.
1979 ж. Құнарлы мұнай қабаттарының қысыммен көтеруге арналған жер асты су айдаудың термальдық-сатылы суландыру әдісі өндіріске қосылып, газ конденсатты Тамды кен орны ашылды. Сол жылы 2 наурызда «Комсомол» мұнай-газ өндіру басқармасы (бастығы Б.Ізтұрғанов, бас инженері Будников, бас геологы А.Мищенко, осындағы алғашқы мұнай өндіру цехының басшысы X.Құсаев) құрылды. Қаламқас – Қаражанбас – Ақтау мұнай құбыры, 277 шақырымдық Қаламқас – Қаражанбас – Ақтау жоғарғы вольтты электр жүйесі өндіріске қосылды. Қаламқас кен орнында газды төменгі температуралық әдіспен тазалайтын қондырғылар іске қосыла бастады.
1980 ж. Қаражанбас кен орнында өндірістік пайдалану жұмыстары басталды. Қаламқаста жер асты су айдау жұмыстары жүргізіліп, кен орнында мұнай өндірудің жинақты мөлш. 1,0 млн-ға жетті. Оймаша мұнай-газ кен орны ашылып, ол 1981 ж. мұнай бере бастады, Қазақстанда тұңғыш рет гранит тау жыныстарында мұнай кені барлығы дәлелденді. Қаражанбас кен орнында полимерлік ерітінділер айдау жұмыстары басталды. Ұзындығы 30 км болатын Каспий теңізінің толқынды суларынан қорғаныс бөгеттері салынды. Қызылқұм тұщы су кен орнынан су өндіру үшін Қияқты өндіру бөлімшесі іске қосылды.
1982 ж. Қаламқас кен орнында өндіріс орындарын телемеханизациялау және өндіргіш су айдайтын ұңғымаларды жабысқақ-серпінді қоспалармен өндеу жұмыстары басталды. Тасболат және Батыс Теңге мұнай-газ конденсатты кен орындары пайдалануға қосылып алғашқы мұнай берді. Сол жылы Шынжыр мұнай қоры ашылды.
1983 ж. Өзен кен орнында қабаттық қысымды қолдау (ҚҚҚ) жүйесінде қабатқа су айдау толық орын алды, су айдау көлемі тәулігіне 150 мың м3-ге жетті. Шығыс Жетібайда мұнай өндіру әдісі толықтай газ-лифт жүйесіне ауысты. Бозащыда теңіз суын жинақтау қондырғысы тұрғызылып, Қаламқас – Қаражанбас су құбыры жасалды. Полиакриламидтік қоспаларды құнарлы қабаттарға айдау жұмысы өндірістік-тәжірибе түрінде басталды. 1984 ж. Өзен кен орнында кен қабаттарын алаңдық және мәнерлі суландыру жұмыстары қолға алынды. Асар кен орны газ-лифттік әдіспен мұнай өндіруге толық көшті. Солтүстік Қарақия мұнай және Солтүстік-батыс Жетібай мұнай-газ кен орындары ашылды.
1985 ж. Өзен кен орнында жинақты мұнай өндіру деңгейі 200 млн. т-ға жетті. Ақтас мұнай қоры пайдалануға қосылды. Каменистое мұнай және Сәрсенбай, Пионер газ кен орындары ашылды. Бір жылдан кейін Өзен кен орнында қабаттарды циклдық суландыру енгізіле бастады. Қаражанбас кен орны жаңадан құрылған тәжірибелі-экспериментті «Қаражанбастерммұнай» мұнай-газ өндіру басқармасына (ТЭ МГӨБ) берілді. Шығыс Нармаул мұнай-газ кен орны ашылды.
1987 ж. Бұрмаша, Алатөбе мұнай кен орындары пайдалануға қосылып, мұнай бере бастады. Құнарлы қабаттарды қолдау мақсатымен Қаламқас кендеріне Еділ суын пайдаланды.
1989 ж. Придорожное кен орны пайдалануға беріліп, мұнай өндіріле бастады. Батыс Ақтас және Сартөбе, Айрантақыр, Солтүстік Аққар мұнай кен орындары ашылды.
Облыс өнеркәсібі кеңес өкіметі тұсында тек мұнай ғана емес, сонымен бірге минералдық тыңайтқыштар, полистирол, былғары шикізаттарын экспорттаушы болды. Бірақ жалпыға ортақ құлдырау, тұралау кезеңдерінде өнеркәсіп өнімдерінің құрылымы шынайы өзгерістерге ұшырады.
Өнеркәсіптік өнімнің жалпы көлемінде кен өндіру саласы өнімдерінің үлесі 1991 ж. 41,5%-дан 2006 ж. 92,5%-ға дейін өсті. Сала дамуының мұндай ерекшелігі облыста мұнай мен газ кен орындарының басым болуы және мұнай-газ өнеркәсібінің жедел әрі қарқынды дамуымен түсіндіруге болады.
Қазіргі уақытта облыста мұнай өндіру көлемінің жыл сайынғы өсу қарқыны сақталуда. Аймақтағы мұнай өндірудің негізгі көлемін «Өзенмұнай» ӨФ, «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ, «Қаражанбас», т.б. ірі кәсіпорындар өндіреді.
Енжейшор
Енжейшор — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Море-Ю өзенінің оң жағалауынан 78 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
606 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:606 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:606 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Хатценбюль
Хатценбюль (Hatzenbühl) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Гермерсхайм ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Конш-ан-Уш
Конш-ан-Уш (Conches-en-Ouche) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27165, пошта индексі — 27190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5007 адамды құрады. Халық тығыздығы — 299,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Блекен
Блекен (Bléquin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62140, пошта индексі — 62380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 404 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Болат-Жанат
"Болат-Жанат","Сауда ишан", "Опасыз ишан " - дастан. Ақын Нұралы Нысанбайұлы жырлаған дастан нұсқасы "Сауда ишан" деген атпен жеке кітап болып жарық көрген (1974). Жырдың оннан астам нұсқасы бар. С.Аққожаев жырлаған нұсқасы көркемдігі қуатты, композициялық құрылымы жинақы нұсқа ретінде "Қазақ халык әдебиеті" көп томдығының дастандарға арналған 13-томында жарық көрген(1990).
Казуха
Казуха — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Иванов облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков суқоймасының оң жағалауынан 2437 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 9,100 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Кострома қаласынан Унжа өзенін қоспағанда Горьков су торабына (Горьков суқоймасына) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Невиль (Коррез)
Невиль (Neuville) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,29 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 195 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Садовый көшесі (Астана)
Садовый көшесі С.Сейфуллин көшесімен қиылысып, Қарағанды көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 302,3 м.
Садовый - бау-бақшалы деген ұғымды білдіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері