cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тұрғын ғимараттар мен құрылымдардың гигиенасы
Табиғи жарықтандыру және инсоляция
Шашыраңқы радиацияның тік радиацияға қарағандағы айырмашылығы ол күннен тікелей түспейді, ол негізінен аспан әлемінен түсетін жарық. Реле заңдылығы бойынша, толқын ұзындығы неғүрлым қысқа болған сайын шашырату соғұрлым жоғары болады. Сондықтан шашыраңқы күн сәулесі жарығы аз деңгейде болғанымен тік түсетін сәулелер сияқты онда ультракүлгін сәулелері өте көп және биологаялық жағынан белсенді. Ультракүлгін сәулесінің қажетті мөлшерін тіпті бұлтты аспан кезінде де алуға болады. Табиғи жарықтандыруды және инсоляцияны гигиеналық бағалау үшін көрсетілген зандылықтардың әр түрлі ендікте маңызы орасан зор.
Көзбен жүмыс істеу мақсаты бойынша бөлмелер 4 топқа бөлінеді: Тұрғын және қоғамдық ғимараттардың табиғи жарықтану нормаларының негізгі жағдайлары: Табиғи жарықтандыру 3 негізгі жағдайға байланысты: жарықтық климат, ғимаратты және терезелерді бағыттау. Сонымен қатар терезені бір қабатты шынылау күн сәулесінің 15 пайызын, ал екі қабатты шынылау 25 пайызын ұстайды.
Қыздырылатын және газразрядты шамдар
Қыздырылатын шамдардың жарықтық пайдалы әсер коэфициенті (ПӘК) төмен болады. Спиральдардың қыздырылуы бойынша жылулық энергия қысқа толқынды сәулелерге, содан соң спектрдің көрінетін бөлігіндегі сәулелерге дейін айналады. ПӘК 7%-дан 14%-ға дейін (ваккумды шамдар). Шамдардың жарықтығын төмендету үшін оларды күңгірттендіреді, сонда жарықтық ағынның 3%-ы жоғалады. Сүт түстес әйнектен жасалған шамдар жарықтың 15-20 %-ын ұстап қалады. Қыздырылатын шамдардың жағу жарамдылық мерзімі – 1000 сағат. Люминесцентті шамдардағы атомдардың қоздырылуы металл буларындағы электрлік разряд арқылы пайда болады. Ультракүлгін cәулелері пайда болады. ПӘК - 66 %.
Инсоляция дегеніміз – күн сәулесінің тікелей түсу әсері. Биологиялық тұрғыдан алғанда, едәуір белсенді күн сәулесі спектрінің бір бөлігіне ультракүлгін сәулелері жатады. Ультракүлгін сәулесінің жеткіліксіздігі адамның денсаулығына теріс әсерін тигізеді. Балаларда "Д" дәруменінің жетіспеушілігі байқалады және рахит ауруы пайда болады, себебі кальций-фосфор алмасуы бұзылады. Организмнің инфекцияға қарсы қорғаныс жүйесінің белсенділігі төмендейді.
2. Бөлмелер мен аумақтардың үздіксіз инсоляциялануының ұзақтығы: 3. ІІІ-ші және ІV-ші климаттық аудандардағы тұрғын үйлер пәтерлерінің барлық терезелерін бір жаққа, яғни горизонттың 200о-тан 230о-қа дейінгі сектор аралығына бағыттауға рұқсат етілмейді. Мұндай бағытталу тек барлық терезелер күннен қорғау қондырғыларымен жабдықталған кезде ғана рұқсат етіледі.
4. IV-ші климаттық ауданның қоғамдық ғимараттарында мұндай қондырғылармен 200-290о секторға бағытталған терезелер мен балкондар жабдықталуы керек. Әйнектелу пайызы жоғары болған жағдайда, бұл талап барлық климаттық аудандарға тағайындалады.
5. Тұрғын және қоғамдық ғимараттардың типтік жобаларының құрамында рұқсат етілген бағыттардың сипаттамасы болуы тиіс.
6. Жоспарлар мен схемалардағы бөлмелер және аумақтардың инсоляциялану жағдайы инсоляциялық графикті қолдану арқылы анықталады. Бұл кезде бөлмелердің инсоляциялану ұзақтығы жарық ойындыларының орталық нүктелері арқылы ғимараттың төменгі қабаты бойынша есептелінеді. Олардың көлемі бөлмелерге түсетін табиғи жарықтың нормалар талабына сәйкес болулары қажет.
7. Орталық ендіктің 58о-нан оңтүстікке қарай орналасқан аудандар үшін, күн шыққаннан кейінгі ең бірінші сағат және күн батар алдындағы ең соңғы сағат ескерілмейді. Ал 58о-тан солтүстікке қарай орналасқан аудандар үшін күн жарығының ең бірінші және ең соңғы 1,5 сағаты ескерілмейді. Осы көрсетілген уақыттарда күн жарығының биологиялық белсенділігі өте төмен болады.
Мумур
Мумур (Moumour) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,05 км² шамасында.
Тұрғын ғимараттар мен құрылымдардың гигиенасы
Тұрғын ғимараттардың жоспарлануы мен құрылысын санитарлық бақылау
Нысандардың құрылысы типтік жобалар бойынша жүргізіледі, жобалау барысында табиғи-климаттық ерекшеліктері, құрылыс ұйымының (мекемесінің) мүмкіндігі, жергілікті құрылыс материалдарының болуы жағдайлары ескеріледі. Типтік жобалардың өзі уақыт өткен сайын ескіреді және өзгертіледі, жойылады, бұл туралы санитарлық-эпидемиологиялық қызмет хабардар болуы керек. Жаңа жобаларды ғимараттардың тәжірибелік құрылысы бойынша іс жүзінде тексереді. Тәжірибелік құрылысты гигиеналық бағалау санитарлық қызметтің негізгі бір міндеті болып саналады. Жобалық-сметалық құжаттар екі сатыда құрастырылады: жоба және жұмыс құжаты немесе бір сатыда – жұмысшы жобасы. Әдетте бір сатылы құрастыру күрделі емес құрылыстар мен ғимараттарға тән, олардың құрылысы типтік жоба бойынша жүргізіледі, бір тәсілде бірнеше рет қолданылады. Нысандарды ескірген жобалар бойынша салуға тыйым салынады.
Мумур
Коммунаның INSEE коды — 64409, пошта индексі — 64400.
Тұрғын ғимараттар мен құрылымдардың гигиенасы
Жер учаскесін таңдап алу
Құрылыс салуға арналған жер алаңын тандап алу үшін тапсырыс беруші (министрлік, ведомство) комиссия құрастырады, оның құрамына кіретіндер: Бұған дейін тапсырыс беруші, жер алаңын таңдап алуға қатысатын мекемелер мен органдарға барлық материалдарды және есептеулерді, олардың негіздеулерімен бірге ұсынады. Көрсетілген құжаттар бойынша 15 күннің ішінде қорытынды берілуі керек. Алынған қорытындыларды ескере отырып шешім қабылданады. Комиссия жер алаңын тандап алу туралы акт құрастырады, барлық мүшелері қолдарын қояды және тапсырыс беруші бекітеді.
Ұсынылған материалдардың толық болуының маңызы зор. Жағдайды толық анықтау үшін, санитарлық дәрігер барлық құжаттарды талап ете алады. Қажетті жағдайда нақтылы учаскеге нысанды тіркеу бойынша ескертулер жасалады: Егер жоспарлау жобасы жоқ (бірен-саран құрылыстар, қайта салу) аумақта тұрғын үй салуға жер учаскесі берілсе, онда қарастырылатын сұрақтар: Маңызды кезең – учаскенің бедеріне, гидрогеологиялық жағдайларға, жер қыртысының санитарлық жағдайына баға беру болып табылады. Қажет болған кезде, учаскелерді құрылыс үшін қолдануға мүмкіндік беретін жайларды сақтауды көрсету қажет: Жер учаскесін таңдап алу сатысында ғимаратты санитарлық-техникалық қамтамасыз ету сұрақтары да (су өткізгіш, канализация, жылу тораптарына және т.б. қосу) қарастырылады. Мұның бәрі жер учаскесін таңдап алу бойынша санитарлық-эпидемиологиялық станция беретін қорытындыда және комиссия актісінде сипатталып беріледі. Қорытындыға мемлекеттік бас санитарлық дәрігердің немесе оның орынбасарының қолы қойылады.
Ғимараттың құрылысы жүріп жатқан кездегі сақтық санитарлық бақылаудың мақсаты – санитарлық ережелер мен нормаларды бұзбай сақтау. Қарамағына алған аумақтарындағы барлық салынып жатқан нысандарға бақылау жүргізіледі. Бұл сұрақ бойынша қажетті мәліметтерді СЭС сәйкес құрылыс мекемесінен алады. Нысандардың тізімі бойынша және құрылыс мерзімі бойынша СЭС жұмыс жоспарын құрастырады. Нысандардың құрылысын қаржыландырудан 1 ай бұрын тапсырыс беруші СЭС-қа құрылыстың басталатыны туралы мәлімет беруі керек, СЭС-тің талабы бойынша, оған жобаның және жұмыс сызбаларының қажетті материалдарын берулері тиіс. Құрылыс жүріп жатқан кездегі жобалау құжаттарына енгізілген түзетулер міндетті түрде санитарлық-эпидемиологиялық қызметпен келісілуі қажет.
Мумур
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Тұрғын ғимараттар мен құрылымдардың гигиенасы
Жер учаскесін таңдап алу
Санитарлық дәрігер құрылыс кезінде жүргізілетін бақылауларды құрылыс мекемелерінің, техникалық бақылаудың және тапсырыс берушілердің уәкілдерімен бірге жүргізеді. Құрылысқа бақылауды сапалы түрде жүргізу үшін олар құрылыс жүріп жатқан жерге ең кем дегенде 3 рет барулары керек: территорияны инженерлік дайындау кезінде, "нолдік цикл" сатысында және жасырылып жабылатын жұмыстарды жүргізген кезде. Қажет болған кезде құрылыс жүріп жатқан жерден лабораториялық зерттеулер үшін сынақтық үлгіні таңдап алуға болады (су құбыры тораптарын жуып, залалсыздардырылғаннан кейінгі су, жер қыртысын ластаушы көздерін шығарып тастаған жердің топырағы).
Жұмыстың сапасы, оның дұрыс ретімен орындалуына байланысты екендігін ескерген жөн. Бұзылмай сақталатын ережелер: Дайындық мерзіміне құрылыс алаңын игеру, аумақты тазарту, ескі құрылыс нысандарын бұзып, шығарып тастау, жер беті суларының уақытша ағуын ұйымдастыру, құрылыс алаңын тегістеу және жоспарлау, жер қыртысын санациялау кіреді. Бұл кезде санитарлық дәрігер бағалайтын көрсеткіштер: толық тазартылуын, жер қыртысының жағдайын, жер учаскесінің белгіленуін, оның аймақтарға бөлінуін, ғимараттар мен құрылыстардың бір-бірінен және қызыл сызықтан ара қашықтығын (көше мен құрылыс аумағы арасындағы шекара қызыл сызық деп аталады).
Жер қыртысын саңациялау өте ластанған учаскенің топырағын шығарып тастау және ой жерлерге құм төгіп тегістеу арқылы жүргізіледі. Қажет болған жағдайда хлорлы әктің қою ерітіндісін құю арқылы залалсыздандыру жүргізеді. Санитарлық дәрігер жер қыртысын дренаждау және грунттық судың деңгейін төмендету жұмысының сапасын тексеруі қажет.
"Нольдік цикл" сатысында да (қазан шұңқыр қазу, іргетасын қалап салу) құрылыс учаскесіне гигиеналық бағалау жүргізеді. Грунттың жағдайына және жер қыртысын ластайтын шығу көздерінің барлығына (қазылған шұңқырлар, қалдық тастайтын жерлер, көмілген заттардың калдығы, мал өліктерін көметін жерлер жіне т.б.) ерекше көңіл аудару қажет. Мұндай жағдайларда санитарлық дәрігер жақсарту шараларын жүргізу туралы ұсыныс беруі керек.
"Нолдік циклден" кейінгі өте жауапты кезең – еден астын, жертөле және 1-ші қабатты салу. Мұнда жоспардың жобаға сәйкестігіне және қабырғалар мен жабындыларды қалап салған кезде гидроизоляциялық жұмыстардың дұрыс жүргізілуіне көңіл аудару қажет.
Жасырылып жабылатын жұмыстардың орындалуына ерекше көңіл аудару керек, себебі қабылдау кезінде бұл жүмыстардың кемшіліктерін және жобадан ауытқуларын дәлелдеп анықтауға мүмкіндік болмайды. Тексеру жүргізілуі қажетті жасырылып жабылатын жұмыстар: Құрылыс салынып біткен кездегі санитарлық бақылаудың міндеті – барлық нысандарға толық гигиеналық баға беру, аумақтың жайластырылуына, учаскенің көгалдандырылуына, ғимараттың айналасындағы көшелерге төсеніш салуға және т.б. баға беру. Нысанның барлық тексерулерінің нәтижелері арнайы карталарға белгіленеді және СЭС-та сақталады. Мұндай карта әр салынып жатқан ғимарат бойынша және олар пайдалануға берілгенге дейін құрастырылып жүргізіледі. Санитарлық дәрігер нысанға әр барған сайын актіні толық жазуы керек және ол келесі сипаттамаларды қамтиды: Тұрғын қоғамдық нысандардың құрылысы аяқталғаннан кейін мемлекеттік қабылдау комиссиясы оларды пайдалануға қабылдау жағдайлары: Нысандарды мемлекеттік қабылдау комиссиясына ұсынғанға дейін, тапсырыс беруші қабылдауға бес күн қалған кезде жұмыс комиссиясын тағайындайды. Жұмыс комиссиясының құрамына кіретін өкілдер: тапсырыс берушілер, бас жобалаушы, пайдалану мекемелерінің өкілдері, мемлекеттік санитарлық бақылау органдарының өкілдері, өртті бақылау өкілдері және т.б. Жұмыс комиссиясы жобалық-сметалық құжаттар бойынша атқарылған жұмыстардың стандарттарға, нормаларға және ережелерге сәйкестігін тексерулері керек, қажет болған жағдайда конструкцияларға бақылау тәжірибесін жүргізу қажет.
Бас мердігерші жұмыс комиссиясына беретін қажетті қабылдау-тапсыру құжаттары: Жұмыс комиссиясы ғимараттың дайындығы туралы акт құрастырады және барлық табылған кемшіліктерді көрсетіп, қосымша ретінде актінің құрамында Мемлекеттік қабылдау комиссиясына береді. Бұл жағдайда актіге қол қойылмайды, ал мемлекеттік бас санитарлық дәрігер тапсырыс берушіге қол қоймауға себеп болған материалдарды жібереді.
Мемлекеттік қабылдау комиссиясының міндеттері: Материалдарды дайындау үшін мемлекеттік комиссияның құрамына санитарлық-гигиеналық бөлімнің бастығын және СЭС-тің бөлімдерінің меңгерушілерін кіргізеді. Олар актілермен және материалдармен танысады: Бұл мәліметтер жоқ болған кезде санитарлық дәрігер оларды талап етулері керек (көбінесе бұлар өнеркәсіптік нысандарға қатысты). Егер қабылданатын нысандарда санитарлық ережелер мен нормалар орындалмаған болса, кемшіліктері жойылмаса, онда мемлекеттік комиссияның құрамындағы санитарлық қызмет қол қоймайды. Бұл туралы тапсырыс берушіге және жоғары тұрған мемлекеттік санитарлық бақылау органына хабар беріледі.
Қызмет көрсету мекемелерінің гигиенасы
Қызмет көрсету мекемелерінің түрлеріне тұрғындарға тұрмыстық қызмет көрсетудің мәдени-ағарту мақсаттағы нысандары, спорттық қондырғылар және т.б. нысандар жатады. Тұрмыстық қызмет көрсету нысандары едәуір көп тараған, іс жүзінде қазіргі заманғы әрбір елді мекен орындарында бар.
Монша гигиенасы
Монша бөлмелерінде кір жууға, шаюға, оны кептіруге, қызметкерлердің моншада қонуына немесе тұруына рұқсат берілмейді. Монша бөлмелерін тікелей емес мақсатта пайдалануға рұқсат берілмейді. Моншаны жуып тазалайтын құрал-жабдықтар пайдалану мақсатына байланысты белгіленіп, арнайы бөлінген орында сақталады. Монша бөлмелерінде, барлық жұмыс күні уақытында тазалық сақталуы қажет. Моншаны жапқаннан кейін күнделікті оның барлық бөлмелерін жуып тазалап, дезинфекциялануы тиіс. Түбегейлі жуып-тазалау апта сайын арнайы бекітілген "санитарлық күнде" жүргізіледі. Жуынатын кірлендер мен ванналар педикулезге қарсы қолданылатын арнайы заттармен жуылып, өңделеді, жуынатын және бу қабылдайтын бөлмелердегі орындықтар сумен және сабынмен қатты щеткаларды пайдалана отырып жуылады, сондай-ақ бөлмелердің едендері және қабырғалардың панельдері де щеткалармен жуылады. Шешінетін бөлмедегі жиһаздар мен қондырғылар дезинфекциялау 0,5 %-тік хлорлы әк ертіндісімен немесе хлораминмен жүргізеді. Сондай-ақ мезгілдік дезинфекция ванна және душтық кабиналарда, шешінетін жерлерде және күтетін бөлмелерде жүргізіледі. Монша қызметкерлері арнайы киімдермен қамтамасыз етілуі қажет және Денсаулық Сақтау Министрілігінің нормативтік талаптарына сәйкес, медициналық тексерулерден өтулері қажет. Санитарлық-эпидемиологиялық қызметінің келісімімен, монша әкімшілігі жыл сайын монша қызметкерлері үшін санитарлық-техникалық минимум бағдарламасы бойынша сабақтар циклын өткізуі қажет. Моншаның санитарлық жағдайын бақылауды санитарлық-эпидемиологиялық қызметі жылына 1-2 рет немесе эпидемиялық көрсеткіштерге байланысты жүргізеді.
Коммуналдық кір жуатын орындар гигиенасы
Коммуналдық қызмет көрсету мекемелеріне моншалармен бірге кір жуатын орындар да кіреді. Қалалық тұрғындар үшін олардың саны 1 мың адамға ауысымына 120 кг кір киімдер есебінде, ал ауыл тұрғындары үшін – 60 кг мөлшерінде келеді. Kip жуатын орындар мүмкіндікке қарай, елді мекен орындарының аумағында және оның тұрғындарына максималды түрде жақын орналасуы қажет. {{sup|n{a+b)}}      Х  = ___________________________________                               cd  Мұндағы X – бір ауысымға шаққанда кг мөлшеріндегі құрғақ киім-кешектердің мөлшері; n – қызмет көрсететін тұрғындардың саны; а – айына бір адамға шаққандағы лас киім-кешектердің мөлшері; b – айына бір адамға шаққандағы қоғамдық киім, төсек жабдықтардың мөлшері; с – жұмыс күніндегі ауысым саны; d – бір айдағы жұмыс күнінің саны.
Бұл формуланы пайдалана отырып бір айда орындауға қажетті киім-кешек, төсек жабдықтардың мөлшерін, бір кір жуатын орынның жүктеме мүмкіндігін, белгілі бір елді мекен үшін оның мөлшеріне табиғи қажеттілікті анықтауға болады.
Өзіндік кір жуатын үйлерде және жеке ғимараттарда әкімшілік-шаруашылық бөлімі болуы қажет және қарастырылатын қажетті жағдайлар: Kip жуатын орындардың ғимараты су құбырымен, канализациямен және орталықтандырылған жылыту жүйесімен қамтамасыз етілуі тиіс. Канализациялық жүйе міндетті түрде келісуі қажет. Кір жуатын орындардан шыққан ағындар және тұрмыстық ағынды сулар арасындағы қатынас 1:1-ден аспауы керек, ал қысқа уақыттық жағдайда – 1,2:1. Ағындардың едәуір көп мөлшері кезінде, оны канализацияға жіберер алдында коагуляциядан және тұндырудан өткізілуі керек.
Кір жуатын орындардың ылғалды және өте ылғалды бөлмелерінде ішкі қабырғалар, аралық қабырғалар және қабат аралық жабындар ылғалға төзімді және ыстық сумен жууға төзімді болуы қажет. Ылғал болатын тәртіптегі бөлмелердің қабырғалары барлық биіктігіне дейін глазурленген плиталармен қапталуы, ал ылғалдылығы қалыпты бөлмелердің қабырғалары 2 м биіктікке дейін майлы бояумен сырлануы қажет.
Кір жуатын бөлімнің, душтық, әжетхана, шешінетін бөлмелердін едендері ылғал өткізгіш болуы қажет. Кір жуатын орындардың барлық бөлмелері, сондай-ақ қондырғылары тез және оңай тазаланатын болуы керек. Қондырғыларды орналастыру кезінде виброизоляцияны қарастырған жөн. Кір жуатын орындардың бөлмелерін өндіріске байланыссыз басқа мақсатта және тұрғын бөлме ретінде пайдалануға рұқсат етілмейді. Сонымен қатар, өндірістік бөлмелерде қызметкерлердің киімдерін және басқа да бөтен заттарды сақтауға болмайды. Барлық бөлмелердің температурасы, ылғалдылығы және ауа алмасу жиілігі нормативтік құжаттармен сәйкес болуы керек. Жұмыс уақыты аяқталганнан кейін бөлмелер мен қондырғылар жинастырылады және тазартылады. Бөлмелерді түбегейлі тазалау аптасына кемінде 1 рет жасалады.
Инфицирленген киім-кешек, төсек-жабдықтарын өңдеу барысының талаптары:
Кір жуатын орындардың жүмысшылары арнайы киіммен қамтамасыз етілуі қажет. Мекеменің қызметкерлері жұмысқа алғашқы рет қабылданғанда және одан кейін де денсаулық сақтау органдарының талаптарына сәйкес медициналық байқаудан өтулері қажет. Санитарлық-эпидемиологиялық қызметінің келісімімен жыл сайын кір жуатын орынның әкімшілігі жұмысқа жаңадан келгендерге санитарлық-техникалық минимум бағдарламасы бойынша сабақ жүргізуге міндетті.
Шаштараз орындары гигиенасы
Жаңадан салынған шаштараздар, сондай-ақ шаштараздарға қайта құрастыру жүргізгеннен кейін пайдалануға мемлекеттік санитарлық бақылу органдарының келісімінен кейін ғана беріледі. Жертөле бөлмелерін шаштараз ретінде пайдалануға рұқсат берілмейді. Биіктігі 5 және одан да жоғары тұрғын ғимараттарда бұл мекемелерді орналастыру үшін ғимараттың жабын деңгейінен жоғары орналастырылған арнайы желдету каналдарының шығуымен болатын желдету жүйесі бар және дыбысты оқшаулаумен қамтамасыз етілген жағдайда ғана рұқсат беріледі. Шаштараздарға кіретін есік тұрғын кіреберістерінен бөлек болуы қажет. Шаштараздарды қызмет көрсетудің басқа түрі ретінде пайдалануға рұқсат етіледі. Шаштараз залдарының қабырғалары 1,8 м биіктікке дейін суға төзімді бояулармен боялуы қажет, қабырғаларға түсқағаз желімдеуге рұқсат етілмейді. Қосымша бөлмелердің қабырғалары глазурленген плиталармен қапталуы қажет немесе 1,5-1,8 м биіктікке дейін майлы бояумен боялуы керек. Балалар шаштараздарындағы балаларға арналған креслолардың балалар жасына сәйкес өлшемдері болуы тиіс. Жұмысшы креслоларының арасындағы қашықтық 1,8 м-ден кем емес, ал шеткі кресло мен қабырға арасындағы қашықтық 0,7 м-ден кем болмауы қажет.
Шаштараздардың қосымша бөлмелері суық және ыстық су жүргізілген шұңғылшамен (раковина), электрлік және газды плитамен, қолданбалы қырыну аспаптарына арналған столмен, таза аспаптарға арналған шкафтармен, құрғақ қалдықтарға арналған бактармен, кесілген шаштарды салатын ыдыстармен жабдықталуы қажет. Пайдаланылған киімдер мен жабдықтарды сақтайтын көмекші бөлмелер кептіретін қондырғылармен, стеллаждармен немесе шкафтармен қамтамасыз етілуі тиіс. Шаштараздар ыстық және суық су жүргізілген су құбырымен, канализациямен, желдету жүйесімен, электр және газбен қамтамасыз етілген қондырғылармен жабдықталады. Қызметкерлерге арналған бөлмелерге, тұрмыстық бөлмелерге және әжетханалардан басқа барлық бөлмелерге арналған механикалық желдету бірге болуы мүмкін. Ауа алмасу жиілігін адамдар санына байланысты есептеу кезінде, қызметкерлерді есептемегенде бір орынға үш адамнан қабылдау қажет. Жұмыс орнының саны үштен артық болмағанда шаштараздардағы желдету табиғи жолмен, яғни фрамугалар және терезе желдеткіштері арқылы жүргізіледі. Жазғы уақытта жұмыс залында ауа температурасы сыртқы ауамен салыстырғанда айырмашылығы үш градустан артық болмауы қажет.
Залалсыздандыру және зарарсыздандыру тәртібіне ерекше талаптар қойылады. Әрбір жаңа келушінің алдында шебер қолын сабындап жуып, залалсыздандырылған құралдарды және аспаптарды пайдаланып қызмет көрсетуі тиіс. Шаштараз қорында зарарсыздандырылған маникюр және педикюр жасайтын құралдар болуы қажет. Қырыну аспаптарын бір рет пайдалануға ғана рұқсат беріледі. Зарарсыздандырылған аспаптар үш тәулікке дейін ғана сақталады. Қырыну кезіңде жеке оралған, залалсыздандырылған сабын жаққыштар қолданылады. Жеке оралған сабын жаққыштар келушінің көзінше ашылады және оны залалсыздандырып қайта пайдалануға рұқсат етілмейді. Пеньюарлар және сулықтар әрбір келушіден кейін алмастырылады, шашты бекітетін торлар пайдаланылғаннан кейін жуылуы қажет. Тырнақ және шаштың тері жабындысында бөртпе, дақ, және т.б. кемшіліктері бар келушілер аурудың жұғу қаупінің жоқтығы туралы дәрігерлік анықтама қағазын көрсеткеннен кейін ғана қызмет көрсетіледі.
Шаштаразға жұмысқа алғаш қабылданар алдында жұмысқа кіру туралы ҚР Денсаулық Сақтау Министірлігінің бұйрығына сәйкес дәрігерлік байқаудан өткені туралы анықтама қағазы болуы қажет. Шаштараз қызметкерлері жыл сайын терапевт дәрігердің қарауынан, ал жылына екі рет – венеролог дәрігердің қарауынан өтулері тиіс. Қызметкерлер жұмысқа кірер алдында санитарлық минимум бойынша оқып-үйренуден өтеді, ал кейінірек бұл үрдіс әрбір екі жыл сайын қайталанып отырады.
Шаштаразда, сондай-ақ қонақ үй, тұрмыстық қызмет көрсету комбинаттарында санитарлық қызметтің келісімі бойынша косметикалық кабинеттерді орналастыруға рұқсат беріледі. Оның құрылысы мен құрылымына қойылатын гигиеналық талаптар көбіне шаштараздарға қойылатын талаптармен сәйкес келеді. Бұл мекемелер тұрғындарға декоративті сипаттағы косметикалық қызмет көрсетуте арналады. Онда ауруды және тері жетіспеушілігін емдеу бойынша емдік-косметикалық ем-шара жүргізуге, сондай-ақ косметикалық заттарды өндіру және сату жұмыстарын жүргізуге рұқсат берілмейді. Бір жұмыс креслосы болған кезінде косметикалық кабинеттердің ауданы 15 шаршы м-ден, ал бір жұмыс орнының ауданы 8 шаршы м-ден кем болмауы қажет. Көмекші бөлмелердің ауданы бір жұмыс орнына 1,5 шаршы м есебінен, бірақ 5 шаршы м-ден кем болмауы қажет. Кабинетте ауданы 6 шаршы м-ден кем болмайтын зарарсыздандыру жасауға арналған бөлме болуы тиіс. Басқа мекемелерде орналасқан косметикалық кабинеттер үшін жеке кіреберіс, күтетін бөлме, шешінетін жер және әжетхана қарастырылмайды. Косметикалық кабинеттердің бөлмелерінде желдету үшін желдетпе немесе фрамуга болуы, ал жұмсақ жиҺаздар былғарымен немесе дермантинмен қапталуы керек.
Бассейндер гигиенасы
Дене шынықтыру және спортпен айналысудың жалпы сабақтары бойынша қызмет көрсету қондырғыларынан суға шомылу-жүзу бассейндеріне көңіл бөлген жөн. Бұл нысандарды ұжымдық пайдалану негізінде бассейннің түрі және келушілер контингенті емес, ең бірінші кезекте жұқпалы аурулардың алдын алу маңызды болып табылады. Ішек, тері және іріңді аурулары бассейннің суы арқылы, соңдай-ақ еден, қабырға және қосымша бөлмелердің құрал-жабдықтары арқылы жұғуы мүмкін. Инфекциялардың алдын алу келушілердің жеке-бас гигиенасының шаралары бойынша, сонымен қатар бассейннің тазалығын қамтамасыз ету, қосымша бөлмелердің және нысандарды пайдалануға берудің санитарлық талаптарын сақтау арқылы жүргізіледі. Бассейндерге берілетін су санитарлық талаптарға сәйкес болуы қажет. Бассейннің қызметкері санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің жүйелік бақылауы кезінде суды және қосымша бөлмелерді тазарту, залалсыздандыру жұмыстарын жүргізеді. Жүзу бассейніне сол жердің медициналық қызметкерінің байқауынан өткен келушілер ғана жіберіледі. Тері ауруымен ауратын келушілердің бассейнді пайдалануына рұқсат берілмейді. Әрбір келуші бассейнге түсер алдында суға түсуге арналған киімсіз сабын пайдаланып, ыстық душ қабылдауы тиіс, ал одан кейін ағып тұрған суы бар тері ваннасынан өтуі қажет.
Бассейндерге құйылатын таза су тәулігіне 10-15 пайыздан кем болмауы қажет. Бассейндердің ванналарындағы су алмасу судың қайта айналуымен (көп реттік тазарту, залалсыздандыру және таза суды құйып отыру) арқылы жүргізіледі. Бассейндердегі толық су алмасудың ұзақтығы ересектер үшін 12 сағаттан артық емес, ал балалар үшін – 8 сағаттан жоғары болмауы қажет. Су алмасуды мезгілсіз ағызып жіберуге және толықтыруға рұқсат етілмейді.
Бассейндерді жаппай пайдалану кезінде суды инфицирлеудің қажеті жоқ, сондай-ақ су алмасу жүйесін пайдалануға байланыссыз оны тазалап, залалсыздандырып отыру қажет. Залалсыздандыру үшін хлор, бром және Денсаулық Сақтау Министрілігі рұқсат берген басқа да препараттарды қолдану ұсынылады. Сондықтан қолданылған реагенттердің қалдық мөлшеріне міндетті түрде бақылау жүргізіледі. Гигиеналық көзқарас бойынша броммен суды залалсыздандыру едәуір жағымды, өйткені ол көз қабыршағының кілегей қабықтарын тітіркендірмейді. Белсенді қалдық хлордың тұрақты концентрациясы 0,5-0,7 мг/л аралығы деңгейінде, ал броммен залалсыздандыру кезінде қалдық бромның деңгейі 1,2 мг/л, суды озондау кезінде қалдық озонның деңгейі 0,1-0,3 мг/л аралығында болады. Келушілер өте көп болған кезде және олар болмаған кезде түнгі уақытта қалдық хлордың деңгейін 1,5-2,0 мг/л мөлшеріне дейін көтеруге болады. Бірақ жұмыс басталғанға дейін хлордың деңгейі 0,7 мг/л-ге төмендетілуі қажет. Су алмасудың ағынды жүйесі кезінде залалсыздандыру айына кемінде екі рет, қайта айналым кезінде айына кемінде екі рет жүргізіледі. Бактериалды ластану табылған жағдайда келушілердің бассейнге келуі тоқтатылады, суды толық ағызып жіберу және ваннаны залалсыздандыру жүргізіледі. 200 м3 көлемдегі балалар бассейндерінде суды ағызып жіберу және залалсыздандыру кемінде 10 күнде 1 рет жүргізіледі. Күнделікті залалсыздандыру бөлмелерді тазарту кезінде күнде жүргізіледі. Оған бассейн айналасындағы жолды, едендерді, шешінетін орындардағы отырғыштарды (скамейканы), ұзынша төсеніштерді, есік тұтқаларын тазарту жатады.
Дереккөздер
Санат:Гигиена Санат:Денсаулық сақтау
Иданха (Орегон)
Иданха (Idanha) — Орегон штатының Marion округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 232 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. FIPS коды — 41-35800.
Жарық интерференциялануы
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы Санат:Физика
Физикалық жазба
Физикалық жазба (Физическая запись) — компьютердің сыртқы және ішкі жадтары арасында мәліметтер алмасу бірлігі болып саналатын ақпарат мөлшері.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ла-Шапель-Шоссе
Ла-Шапель-Шоссе (La Chapelle-Chaussée) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35058, пошта индексі — 35630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1111 адамды құрады. Халық тығыздығы — 75,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Грязнуха (Курьи тармағы)
Грязнуха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Курья өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Инновациялық менеджмент (кітап)
Инновациялық менеджмент — 2010 жылы Алматы қаласы «ҚазҰПУ» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — М. Т. Рогачева, Р. К. Тұрлыбекова. Беттер саны — 76.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2010 жылы шыққан кітаптар Санат:ҚазҰПУ баспасының кітаптары
Пфаффеноффен
Пфаффеноффен (Pfaffenhoffen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67372, пошта индексі — 67350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2744 адамды құрады. Халық тығыздығы — 775,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
1673 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1673 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1673 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Монсеррат (Валенсия)
Монсеррат (Monserrat (ресми., Montserrat), Montserrat) — Испаниядағы муниципалитет, Валенсия провинциясына Валенсия (автономиялық бірлестік) дербес бірлестігінің құрамында кіреді. Муниципалитет Рибера-Альта аймағының құрамында орналасқан. Ауданы 45,6 км²-ты қамтиды. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі арақашықтық — 32 км.
Сілтемелер
Instituto Valenciano de Estadística
Federación Valenciana de Municipios y Provincias - Guía Turística
Web oficial de Monserrat (en valenciano)
Солезино
Солезино (Solesino) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7068 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 707 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 35047.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Қарахан көшесі
Қарахан көшесі - Тараз қаласының көне Атшабар, қазіргі Достық орталық алаңы арқылы өтетін Төле би көшесімен шектеседі. Кеңес дәуірі кезінде А.Н. Радищев атымен аталды. Орталық Азияның ежелгі қалаларындағы көшелерге тән доғаша иіліп, әйгілі Қарахан кесенесінің алдын орап өтіп, қайтадан Төле би көшесіне түседі. Қаланың орталық базарына жақын бұл көшеде өзбек орта мектебі, облысы әлеум. қамсыздандыру басқармасы, қалалық қаржы бөлімі, сақтандыру агенттігі, салық қызметінің құрылымдық бөлімшелері, т.б. мемлекет мекемелер мен коммерциялық, қоғамдық ұйымдар ғимараттары, көп қабатты тұрғын үйлер, автомобиль тұрақтары орналасқан.
Дереккөздер
“Тараз энциклопедиясы”
Санат:География
Жарық рефракциялануы
thumb Жарық рефракциялануы, жарық рефракциясы — жарық сәулесінің сыну көрсеткіші үздіксіз өзгеретін ортада қисаюы. Жарық рефракциялануы деп, кейде, кең мағынада, жарықтың сынуын айтады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы Санат:Физика
Аманбөктер
Аманбөктер — Жетісу облысы Сарқан ауданындағы ауыл, Аманбөктер ауылдық округі орталығы.
Ұрыстың графиктік құжаттары
Ұрыстың графиктік құжаттары (Боевые графические документы) — жергілікті жердің тактикалық мәліметтері қоса жазылған сызбасы. Жергілікті жердің топографиялық картасы, сонымен бірге сұлбалары мен басқа қарапайым сызбалары жүргізілетін немесе құрастырылатын ұрыстың графиктік құжаттарының топографиялық негізі болып саналады. Ұрыстың графиктік құжаттарын жағдай туралы көрнекі және нақты мөліметтер бере отырып мәтіндік құжаттар толықтырады, анықтайды, тіпті кейде орнын ауыстырады. Ұрысты ұйымдасгыру және әскерді басқару кезінде, барлау және ақпарат алу кезінде ұрыстын графиктік құжаттары кеңінен қолданылады. Топографиялық негізіне және құрастыру тәсіліне байланысты ұрыстын графиктік құжаттары карталар, сұлбалар және карточкалар деп бөлінеді.
Аманбөктер
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 627 адам (323 ер адам және 304 әйел адам) болса, 2009 жылы 510 адамды (264 ер адам және 246 әйел адам) құрады.
Ұрыстың графиктік құжаттары
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Аманбөктер
Дереккөздер
Санат:Сарқан ауданы елді мекендері
Физикалық желі
Физикалық желі (Физическая линия; physical line) — терминалдарды компьютеркомпьютермен жалғастыру тәсілі. Терминалдарды арнайы электр кабелі арқылы тікелей қосады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Тұтыну тауарларының маркетингі
Дереккөздер
Санат:Экономика
Мырзағұл Панаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Житомир
Житомир (Жито́мир) — Украинаның солтүстік-батысында, Тетерев өзені бойында орналасқан қала. Житомир облысы және Житомир ауданының орталығы. Халық саны – 268 мың, жер аумағы – 6100 га. Қала Богун және Королёв аудандарына бөлінеді. Ежелгі Русь қалаларының бірі.
Житомир атауының шығу тегі
Житомир атауының шығу тегі туралы бірнеше нұсқалар бар. Аңыздардың біріне сәйкес, IX ғасырдың аяғында князь Олег аты аңызға айналған Киев билеушілері Аскольд пен Дирді өлтірген кезде, олардың қызметшісі Житомир князь Олегке қызмет еткісі келмей, өз отрядымен орманға еніп Каменка өзені Тетеревке құятын биік жартастан елді мекеннің негізін салып, оны өз атымен атаған. Дегенмен, Житомир атауының қазіргі уақытта белгілі жылнамалардың ешқайсысында кездеспеуі мұндай нұсқаның қателігін көрсетсе керек.
Украин археологы С.Гамченконың (1859-1934) нұсқасы бойынша қаланың атауы «жито» сөзінен шыққан (өлшем жито). В.И. Даль, «жито» сөзі кез келген астық, ұнтақталған нан дегенді білдіреді. Солтүстікте тұратын тайпалар үшін жита демалыс орны ретінде қызмет етуі мүмкін. Олар сондай-ақ М.Фасмердің этимологиялық сөздігінде жазылған Житомир атауының славяндық «житомерник» шіркеуінен шыққанын қабылдайды.
Географиясы
нобай|солға|200px|Житомирдегі Тетерев өзені Барлық жағынан дерлік қала орманды алқаптармен қоршалған, қала арқылы Тетерев (ескі Житомир ауданы), Каменка, Лесная, Крошенко, Полевая Каменка, Путятинка, Довжик өзендері ағып өтеді. Сондай-ақ, Великая Путятинский, Выдумки, Вошивицы, Кодеки, Кокаричанки, Поповки, Рудавки, Рудни, Ставровки, Щенявкидің кішігірім арналары жартылай сақталған, олардың кейбіреулері қазір жер астындағы құбырларда ағып жатыр. Житомирдің ежелгі бөлігі Каменка өзенінің үстіндегі үш жартасты төбелерде - Охримова, Камал және Петровская тауларында орналасқан. Житомирдің тарихи және нақты орталығы географиялық тұрғыдан оның оңтүстік бөлігінде орналасқан. Қаланың тарихи өзегі – ескі (ортағасырлық) Житомир орналасқан аудан.
Климаты
Житомирде жыл бойы жауын-шашын айтарлықтай болады. Бұл тіпті құрғақ айға да қатысты. Коппен мен Гейгер бойынша бұл климат Dfb деп жіктеледі. Житомирде орташа жылдық температура 8,6°C. Жылына шамамен 685 мм жауын-шашын түседі.
Құрғақ және жаңбырлы айлардағы жауын-шашынның өзгеруі 58 мм. Жыл бойы орташа температура 24,3°C аралығында. Салыстырмалы ылғалдылығы жоғары ай – қараша (84,32%). Салыстырмалы ылғалдылығы ең төмен ай – мамыр (63,74%). Ең жауын-шашынды ай – шілде (12,63 күн). Ең аз ай – қазан (8,23 күн).
Халқы
Житомир тұрғындарының саны бойынша Украинаның ең ірі жиырма қаласына кіреді. Мұнда 1798 жылдан бері демографиялық статистика жүргізіліп келеді. Осы уақыт ішінде Житомир халқының саны 43 есе өсті. Оның халқы 1994 жылы ең жоғары деңгейге жетті. Ол кезде қалада 303 мыңға жуық адам тұрған. 2023 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша Житомир қаласының тұрғындары (тұрақты тұрғындары) 268 000 адамды құрады. 2012 жылдан бері қала жылына орта есеппен 600 адамға азаюда. Халық санының теріс өсуінің негізгі себептері туу деңгейінің төмендігі және қала тұрғындарының шетелге айтарлықтай кетуі болып табылады. Халықтың ұлттық құрамы: Соңғы халық санағы бойынша Житомирде жиырмадан астам түрлі этникалық топтардың өкілдері тұрады. Олардың ішінде ең көп саны:
Тарихы
1240 жылы Житомирге Батый ханның сансыз әскерлері шабуыл жасады. Қала толығымен қиратылды, бейбіт тұрғындар өлтірілді немесе құлдыққа айналды. 1320 жылы Литва князьдері Житомир бекінісін басып алды. Сол жылдары көшпелілердің жорықтары жиілей түсті. Жергілікті халық жер асты өткелдері бар бекіністер тұрғызды. нобай|оңға|200px|Киев көшесі, XIX ғасыр нобай|оңға|200px|Қалалық театр, XIX ғасыр 1444 жылы Житомир Магдебург құқығын алды. Қала біртіндеп өсті, қолөнер, сауда дамыды. Оның орталығы және ең үлкен құрылымы қамал болды. XVI ғасырдың 40-жылдарында ол жергілікті сәулетші Бабинскийдің жобасы бойынша қайта салынды және нығайтылды. Оның қалың бекініс қабырғалары сумен толтырылған қорғаныс шұңқырымен қоршалған. 1569 жылғы Люблин одағынан кейін Житомир поляк магнаттарының қол астына түседі. нобай|оңға|200px|София соборы, 1870 жыл нобай|оңға|200px|Житомир қаласы, Михайловская көшесі 1648 жылы Богдан Хмельницкийдің әскері Житомир қамалына шабуыл жасады, ал 1651 жылы Житомирдің солтүстік шетінде Иван Богунның казак отрядтары поляк князі Четвертинскийдің 17 000-шы әскерін талқандады. Бұл ретте қалаға Богдан Хмельницкий де келді. Житомирден он жеті шақырым жерде орналасқан Кодня деревнясында көтеріліске қатысқан үш мыңға жуық адам өлім жазасына кесілді.
1804 жылы патша үкіметінің жарлығымен Житомир Волынск губерниясының әкімшілік орталығы болып ресми бекітілді. Шағын украин қаласы әр уақытта ұлттық тарихтың көрнекті қайраткерлерінің көрнекі орны болды. 1802-1809 жылдары орыстың ұлы қолбасшысы М.И.Кутузов Житомирге бірнеше рет келді.
Крепостнойлық құқықтың жойылуы, капиталистік қатынастардың дамуы Житомирдің өнеркәсіптік және сауда орталығына айналуына ықпал етті. 1896 жылы Житомир — Бердичев тар табанды теміржолы салынды, ал бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде кең табанды жол Житомирді Бердичев пен Коростенмен байланыстырды.
Житомир, Украинаның көптеген қалалары сияқты, 1917 жылдың белгілі оқиғаларын бастан кешірді. Осы уақыт ішінде қалада билік ... он үш рет ауысты. Азамат соғысынан кейін қалада жаппай құрылыс және қайта құру жұмыстары басталды. 1-ші Волынский шойын құю зауыты мен «Сельмаш» механикалық зауыты құрылды, олар кейін машина жасау, мотор жөндеу зауытына айналды.
Ұлы Отан соғысы қарсаңында Житомирде 62 кәсіпорын, қалада 29 медициналық мекеме жұмыс істеді. Театр, филармония, пионерлер сарайы, 3 кинотеатр, 4 клуб, мұражай болды.
1941 жылы 22 маусымда соғыстың алғашқы сағаттарында қала фашистік авиациямен бомбаланды. Житомирді уақытша басып алу кезеңінде фашистер барлық дерлік өнеркәсіп кәсіпорындарын қиратты, мәдени-тұрмыстық, оқу орындарын, ауруханаларды, жүздеген тұрғын үйлерді, ескерткіштерді қиратты.
1957-1990 жылдар аралығында қалада ондаған өнеркәсіп, көлік, құрылыс және машина жасау нысандары салынды. Олардың ішінде зығыр зауыты, химиялық талшық зауыттары, автоматты станоктар, «Промавтоматика», «Электроизмеритель», металл конструкциялары, ет комбинаты, зертханалық шыны зауыты және т.б.
Экономикасы
Қалада Житомир брондау зауыты орналасқан. Зауыт 3 ауысымда жұмыс істейтін Ресей-Украина соғысы басталғаннан бері Украинадағы негізгі жөндеу кәсіпорындарының бірі болып табылады.
Тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары: «Житомирські Ласощі» кондитер фабрикасы, Житомир май зауыты, Житомир спирт зауыты, Житомир сыра зауыты, «Золотой Каравай», Житомир нан зауыты, «Укрхмель», Житомир ет комбинаты, Житомир құс фабрикасы т.б.
Транспорты
Житомир - Украинадағы ең ірі көлік торабы. Житомир арқылы Украинаның қалаларын ғана емес, сонымен қатар көршілес елдерді де байланыстыратын бірнеше федералды нобай|оңға|200px|Теміржол вокзалы магистральдар өтеді. Житомир Украина астанасы Киевтен 131 шақырым жерде орналасқан. Житомир вокзалы арқылы жолаушы және жүк пойыздары жүреді. Житомир мен Киевті тікелей байланыстыратын электр пойыз да бар.
Қалада халықаралық әуежай бар (бірақ онда жолаушылар тасымалы жүзеге асырылмайды, стратегиялық бомбалаушы ұшақтардың пайдалануына арналған, қазіргі уақытта жұмыс істемейді), сонымен қатар облыстың көптеген қалалары мен ауылдарымен байланыстыратын екі автовокзал бар. Қаланың өзендері мен тас жолдарында он бес көпір мен жол айрығы, 30 шақырымдық айналма жол салынды.
Мәдениеті
Житомир – көрнекті ғалымдардың, жазушылардың, композиторлардың туған жері. Көптеген белгілі ғылым және мәдениет қайраткерлерінің өмірі мен қызметі Житомир қаласымен байланысты. Мұнда тарихи-өлкетану мұражайы, көркемсурет галереясы, табиғат мұражайы, В.Г.Короленконың әдеби-мемориалдық мұражайы және академик Сергей Королевтің мемориалдық үй-мұражайы, Житомир облысының әдеби мұражайы, өрттен қорғау тарихы мұражайы, космонавтика тарихының мұражайы бар.
Қалада Тарас Шевченконың, Александр Довженконың, Борис Теннің, Владимир Короленконың, Сергей Королевтің, Виктор Косенконың, Олег Олжычтың, Михаил Коцюбинскийдің, Александр Куприннің және басқа да көптеген танымал жазушылардың ескерткіштері мен мемориалдық тақталары бар.
Театрлары
нобай|оңға|200px|Житомир облыстық филармониясы
Мұражайлар
нобай|оңға|200px|Житомир өлкетану мұражайы
Көрнекі орындары
Житомир - өзіндік ерекше, тыныш қала. Көшелердің провинциялық дерлік тыныштығы мен житомирліктердің өмірінің өлшенген ырғағы қаланың оны бағалайтын әрбір адамға құшағын айқара ашады. Қала қазір өсіп, Украинаның көрікті бұрышы - Житомир облысының әкімшілік және мәдени орталығына айналды. Туристер үшін бұл ерекше жайлы атмосферамен тартымды, ежелгі сәулеттің ұлылығымен ерекше үйлеседі.
Житомирдегі Қамал тауы (За́мкова гора́) - ол тарихи орын. Қазір қамал төбесінде қала тұрғындарының тарихқа деген құрметін айғақтайтын мемориалдық белгі бар. Ескі қалада, Украинадағы ең көне шіркеулердің бірі - Әулие София соборы Рим-католиктік шіркеуі бар. Ғибадатхананы 13 ғасырда салынып оны тек 1800 жылы аяқтады. Мұнда, қаланың тарихи бөлігінде 19 ғасырдың басында салынған Қасиетті Крест соборы бар, онда Табиғат мұражайы ұзақ уақыт жұмыс істеді, тек 2014 жылы ғимарат ғибадатхана ретінде жұмыс атқарды.
Спас-Преображенский соборының ғимараты - Житомир аймағының ғана емес, бүкіл Украинаның басты інжу-маржандарының бірі болып табылады. Оның биіктігі 53 метрге жетеді. Құрылыс стилі ресейлік-византиялық, бұл ғибадатханаға аймаққа емес, бүкіл елдің фонында да белгілі бір көрініс береді. Мұнда 500 пуд қоңырауы және оның кейінгі өмірі туралы тарихын білуге болады.
Қазіргі Житомирдің ең жарқын інжу-маржандарының бірі - қаладағы «Ғашықтар көпірі» деп аталатын Тетерев үстіндегі аспалы көпір. Дәл осы көпірден жайлы әрі ықшам қаланы жақсы көруге болады.
Житомир су мұнарасы оңға еңкейгендіктен Пиза мұнарасымен жиі салыстырылады. Бұл Житомирлықтар қаланың храмдарынан кем емес мақтан ететін тарихи ғимарат. Су мұнарасы – Житомир қаласындағы Театральная көшесінде 1898 жылы салынған. Ол су қысымын реттегіш және өрт бақылау мұнарасы - мұнара ретінде пайдаланылды.
"Чатскийдің жартасы" - ені 120 метр және биіктігі 30 метр болатын таңқаларлық пішіні бар республикалық маңызы бар геологиялық ескерткіш. Жартас Тетерев өзенінің сол жағалауынан жоғары орналасқан және Даңқ ескерткішінің жанындағы төбеден және Тетеревск су қоймасының бөгетінде арнайы жасалған бақылау палубасынан анық көрінеді.
Әулие Иоанн семинарлық шіркеуі — 1842 жылы неоклассикалық стильде салынған шіркеу. Житомирде Киев көшесінде орналасқан. Бұл шіркеу өртеніп кеткен францискан шіркеуінің орнына салынған. Ғимараттың қабырғаларында екі мемориалдық тақта орнатылған. Бірі – Әулие Зигмунд Фелинскийге, екіншісі – Елизавета Роза Чацкаға.
Жоғары оқу орындары
Житомир университеттері оқу орындарының барлық түрлерімен ұсынылған. Бұл ақылы білім де, бюджетке түсу мүмкіндігі де бар Житомир университеттері, институттары мен академиялары. Житомир университеттері украиндарды ғана емес, сонымен қатар Житомирге жоғары білім алуға келген шетел азаматтарын да қабылдайды.
Меншік нысаны бойынша мемлекеттік Жоғары оқу орындары:
Дереккөздер
Санат:Житомир облысы қалалары Санат:Украина қалалары
Вила-Франка-ди-Шира қаласы
Вила-Франка-ди-Шира қаласы (Португалия) — (Vila Franca de Xira) Португалия қаласы. Халық саны 122 908 адам (2001 жылғы халық санағы бойынша). Жалпы ауданы 317, 68 км². Қаланың негізін 1212 жылы Португалияның королі Афонсу Энрикешаны қолдаған француздықтар қалаған.
Қалада шілді мен қазан айларында болатын коррида фестивальдарымен танымал. Қала маңында корридаға қатысатын бұқаларға арналған тәлімбақтар бар. Сонымен қатар жылдамдығы мен ептілігімен танымал лузитандық жүйрік аттарымен танымал. Корридаға арналған көптеген португалдық киімдерді Praça de Toiros Palha Blanco аймағында орналасқан этнографиялық мұражайда көрсетіледі. Жақын жерде 18 ғасырға жататын Мисерикордия шіркеуі бар.
Муниципалитет.
Дереккөздер
Санат:Португалия қалалары
Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі (командалар құрамы)
Санат:Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі