cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Айтқали Шоқәлиұлы Нұрсейіт
Қазақстан Республикасы Халыққа білім беру ісінің Құрметті  қызметкері (2002). «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» медалімен марапатталған (2001). Вашингтондағы Әлемдік банктің экономикалық даму институтының алтын медалінің (1995), Халықаралық өмірбаяндық орталығының (Кембридж қаласы) күміс медалі мен орденімен; А. Байтұрсынов атындағы, Қарағандыдағы III Халықаралық экономикалық форумның, «әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-не 75 жыл» алтын медальдарымен марапатталған. Америка өмірбаяндық институтының «Жыл адамы» беделді атағының, оның «Екінші мыңжылдық» алтын медалінің, Қазақстан Меценаттар клубының «Платина Тарлан» Жоғары сыйлығының лауреаты.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тұрақты экономикалық өсуіне, өркендеуіне және әлемдік деңгейдегі қуатты елдердің біріне айналатынына сенімдімін».
Үйленген. Жұбайы - Қаражанова  Қайыржан Ахметқызы, ЕурАзНИ құрметті профессоры, жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу  құралдарының авторы. Балалары - Азамат, Нұрлан, Раушан, ғалымдар, ҚР білім беру және ғылым, экономика және бизнес салаларын- да ғылыми-зерттеу, ғылыми-педагогикалық және басқару қызметімен айналысады, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ- де, Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ,  ҚБТУ және ЕурАзНИ профессорлар-оқытушылар құрамында. Немерелері - Жәния, Нұрдәулет, Динара, Асқар, Қуаныш, Гаухар, Бекарыс.
Алтыншы линия көшесі (Алматы)
30-шы жылдары жаңа нысандар көшелерге бөліне бастады. Көше атаулары 1-ші линиямен басталып. 22-шімен толықты. Көше Алмалы, Бостандық аудандарын кесіп өтеді. Көшенің ұзындығы - 2600 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Үлкен Ярыжная
Үлкен Ярыжная — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 3630
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Үлкен Ярыжная
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
NGC 3630
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 7 сәуірде астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 3630 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34698, NGC 3645, UGC 6349, MCG 1-29-31, ZWG 39.124.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Айзенберг (Альгой)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1167 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 77 125. Муниципалитеттің басшысы — Альфонс Штапф.
Няис
Няис — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Сосьва өзенінің сол жағалауынан 658 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 170 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Алаяқтық (фильм, 2013)
Алаяқтық (Swindle) – 2013 жылдың 24 тамызында АҚШ-та шыққан Гордон Корман режиссерінің фильмы. Фильм сюжеті аттас кітапқа негізделген.
Сюжеті
Грииффин мен Бен Хонус Вагнердің бейсболл картасын тауып алады. Сосын сол картаны сатуды ойлайды. Өйткені, Бенге үйінен шығарып жібермеу үшін ақша керек болған. Олар коллекция жиюшы адамдарға арналған дүкенге барады. Бұл дүкеннің басқарушысы – Пол Суинделл. Суинделл картаны 300 АҚШ долларларына сатып алады. Бірақ, бұл карта 300 АҚШ долларларынан көп тұрады. Бұл туралы ұлдар сосын біледі. Нақтырақ, 1,2 миллион АҚШ доллары тұрады. Гриффин мен Бен оларды алдағанын түсінеді. Жынданған Гриффин алаяқты алдағысы келдеі. Бұл үшін топ «спецагент» жинап, өзінің жоспарын орындауға тырысады.
Дереккөздер
Санат:2013 жылғы фильмдер Санат:Алфавит бойынша фильмдер
Сарытерек
Сарытерек сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Саяси имидж
Саяси имидж - саясаткердің өзі туралы, оның тұлғалық қасиеттерін бұқаралық ақпарат құралдарымен, қоршаған ортамен берілген түсініктер негізіндегі жасалған бейнесі; адамның, топтың, оқиғаның, үрдіс немесе құбылыстың кәсіби имиджмейкерлермен аудитория санасында жасалған ойдағы үлгісі. Имидж - мамандармен жасалған бейне үлгісі. Бүл ойдағы бейне үлгісі төрт бөліктен немесе деңгейден тұрады. Біріншіден, бүл алдын ала теріс қасиеттерді азайтып, оң қасиеттерді көбейту мақсатында өңделген материалдың болуы, бірақ ол имиджмейкерлер дайындаған үлгінің негізгі өлшемдеріне сәйкес келуі керек. Екіншіден, бүл модельді алдын ала дайындалған материалға салу. Үшіншіден, имиджді беру барысындағы оның бүрмалануы. Төртіншіден, аудиторияның немесе субъектінің белсенді жүмысының нәтижесі.
Саяси имиджде келесі белгілер маңызды: өзіне және өзінің ісіне сенімділік; қоғамға қызмет көрсету ұстанымы; адамдарға қамқорлық көрсету, олардың проблемаларын жақсы білу, олардың өмірін жақсартуға ұмтылу; энтузиазм, оң эмоциялар тудыру; шешімділік, ерік, энергия; жоғары моральдық қасиеттер; адамдарға ықпал ете алу. Имидж саяси құбылыс ретінде қабылданады. Имидж - саясаткерді сәтті сату үшін дайындалған қайталанбайтын саяси ұсыныс.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Бремонкур (Мёрт және Мозель)
Бремонкур (Brémoncourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,24 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 156 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Фалькбеер контргамбиты
Фалькбеер контргамбиты (патшалық контргамбит) — шахмат дебют, келесі жүрістермен басталады:
1. e4 e5
2. f4 d5
ашық бастамаларға жатады. Негізгі мақсаты қараның пешкасын құрбан ету арқылы, ақтың патшасының әлсіздігін қолдану. Көп ойналатын 3.exd5 тен кейін қара 3... exf4 ойнап қабылданған патшалық гамбитке көше алады, 3... e4, немесе заманауи 3... c6.
Агроценоз типі
Дереккөздер
Санат:Экология
Фалькбеер контргамбиты
Ақтың ең көп кездесетін қатесі 3.fxe5??. Бұл жүрістен кейін қаралар 3... Qh4+ 4.g3 Qxe4+ патша мен тураға бір уақытта шабуылдап материал жеңе алады немесе 4. Ke2 Qxe4+ 5.Kf2 Bc5+ арқылы патшаны одан сайын әлсіретеді.
Бұл дебют Австриялық мастер Эрнст Фалькбеер атымен аталған. Ол бұл дебютті 1851 жылы Адольф Андерссенге қарсы ойнады. Шахмат дебюттерінің энциклопедиясы Фалькбеер контргамбитіне C31 және C32 кодтарын берді.
Ескі тармағы 3... e4
Бұл тармақта, қара құрбан етілген пешкасы үшін дамуда озып, ақтардың патшасының әлсіретеді. Көп кездесетін тармақта : 4.d4 Nf6 5.dxe4 Nxe4 6.Nf3 Bc5, қаралар ақтың f2 шаршысының әлсіздігіне көзделеді. Остравада 1923 жылы Рудольф Шпильманн мен Зигберт Тарраш арасында ойналған ойын 7.Qe2 Bf5 8.g4?! 0-0! 9.gxf5 Re8 жүрістерімен жалғасты. Осы позицияда қаралар өте мықты, себебі қаралар материалды қайтарып, ақтардың позициялық кемшіліктерін сақтайды.
Бұл тармақ қараларды көптеген қиыншылықтармен қалдырғандықтан Екінші Дүниежүзілік соғыстан соң барлығы осы тармақтан бас тартты.
Нимцович тармағы 3...c6
Бұл 3.exd5 жүрісінен кейін көптеп ойналатын болды. Бұны Арон Нимцович 1906 жылы Мюнхенде Рудольф Шпильманға қарсы сәтті ойнады. Бірақ Франк Маршалл бұл жүрісті 1905 жылы Остендтте Ричард Тейхманнды 34 жүрісте жеңіп таныстырды. Өз жүрісін 1914 жылы Маршал "Инновация" деп атады.
Қаралар екі ойында да жеңіске жеткенімен, 3...c6 жылдар бойы белгісіз болып қала барді. 1911 жылы Карлсбадтағы Пол Джонердің жас Алехинге қарсы жойқын жеңісіне қарамастан ақтар 4.Qe2 жүрісімен жауап бере алады. Бұл позиция заманауи Патша гамбитінің қорғанысына ұқсас, Ақтар өздерінің 4-2 пешкаларының көпшілігін пайдалануға тырысады, ал қара өз белсенді фигураларына және f4 пешкасы арқылы Ақ патшаға қарсы ойнауға тырысады. Теория нақты байламға келген жоқ, бірақ бұл позиция Қаралар үшін 3...e4-ке қарағанда көбірек мүмкіндік беретіні дәлелденген
Әдебиет
Санат:Ашық дебюттер Санат:Гамбиттер Санат:Патшалық гамбит
Морру-Агуду
Морру-Агуду (Morro Agudo) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жоакин-да-Барра экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 514 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 386,18 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1860 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы ауыр атлетика — 56 кг дейін (еркектер)
Бұл салмақ дәрежесінде нағыз фаворит қытайлық У Джинбао болатын. Өйткені қытайлық атлет соңғы әлем чемпионатын оңай жеңіп алған ед. Сол кезде қырсық шалдыма У Джинбао серпе көтеру кезінде сең соқты.
Жұлқа көтеру
Алдымен В тобындағы спортшылар сынға түсті. Бұл бәсекеде Солтүстік Корея елінің атынан сынға түскен ауыр атлет Ом Юун Хол ешкімге дес бермеді. Алдымен жұлқа көтеу жаттығуында 120 келіні еңсерді. Екінші мүмкіндігінде 125 кг салмақты еңсере алмады. Бірақ намысқа тырысқан корей атлеті 125 кг салмақты үшінші мүмкіндігінде еш қиналмастан еңсере білді. Серпе көтеру жаттығуында корей керемет табысқа қол жеткізді. Ол алдымен 160кг салмақты еңсерді. Екінші мүмкіндігінде 165кг салмаққа тапсырыс беріп, ол салмақты да еңсере білді. Үшінші мүмкіндігі көзсіз ерлікке баланды. Ол 168кг салмаққа тапсырыс беріп, олимпиада рекордын жаңартпақ болды. Нәтижесінде ол спорт мамандарының аузын айға қаратып кетіп В тобында көшбасшы атанды. Араға 9 сағат салып А тобының спортшылары сынға түсті. Сайдың тасындай іріктелген 11 спортшы алтын үшін таласты. Жұлқа көтеру жаттығуында У Джинбао 133кг салмақты еңсеріп бірінші орынға орнықты. Тунистік Халил ел-Маауи 132кг салмақты көтеріп екінші орынға орнықты. Үздік үштікті Еуропа чемпионты, әлем біріншілігінің қола жүлдегері Әзірбайжандық Валентин Христов еншіледі. Оның нәтижесі 127 келі.
Серпе көтеру
Алдымен тунистік атлет Халил ел-Маауи жарысқа шығудан бас тартты. Кейін Сергио Альварес, Бекзат Осмоналиев, Руслан Мақаров сеілді спортшылар тапсырыс бермеген салмақтарын үш рет еңсере алмай пұшайман болды. Бұл бәсекеде көп спортшының тағдыры шешілді деседе болады. Валентин Христов алдымен 154 келі салмақты еңсеріп, бірінші орынға шықты. Екінші мүмкіндігінде 158 келіні еңсере алмады. Ақыры үшінші мүмкіндігінде ол 159 келіге тапсырыс беріп, мүлтіксіз көтеруінің арқасында ол қола медальдің иесі атанды. У Джинбао Кореялық спортшының нәтижесін білетін, сондықтан өзінің нәтижесін қорғайтынына бек сенімді болды. Алдымен 156кг салмақты көтере алмай қынжылып қалды. Екінші мүмкіндігінде бұл салмақты еңсере білді. Үшінші мүмкіндігіне Джинбао 161 келіге тапсырыс берді. Егер көтерсе олимпиада чемпионы деген мәңгі тозбас атаққа қол жеткізетін еді. Өкінішке орай У Джинбаоға бұл салмақ бағынбады. Қытайлық атлеттің өкініштен өзегі өртенді. Бірақ күмісті қанағат тұтты, осы нәтижеге де ризашылық білдірді.
Тағы қараңыз
Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары
Vektløfting under Sommer-OL 2012 – Menn 77 kg
Мәлік Құдысұлы Әбсәмбетов
Мәлік Құдысұлы Әбсәмбетов (1953 жылы туған, Жамбыл ауданы, Фабричный комитеті) — ғалым, геологиялық- минералдық ғылыми докторы (1992). 1970 жылы № 2 Қарғалы орта мектебін, 1975 жылы ҚазПТИ-ды, 1980 жылы ҚР ҰҒА Гидрогеологиялық және гидрофи­зика институтының аспирантурасын бітірген. 1975-77 жылдары осы институтта жұмыс істеді. 1995-96 жылдары Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Ғылым және техникалық мәселелері жөніндегі жоғары консультативтік кеңес мүшесі, 1996-2001 жылдары Қазақстан Республикасы Премьер-министрі орынбасарының кеңесшісі, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі ғылым де­партаменті директорының орынбасары, директоры. 2001 жылдан Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Жоғары аттестаттау комитеті төрағасының орынбасары.
Баррель
thumb|[[Көгілдір баррель]] Баррель (ағылшынша barrel – бөшке) – көлемнің ағылшындық өлшем жүйесіндегі бірлігі. АҚШ-та, ¥лыбританияда және басқа елдерде сусымалы және сұйық заттардың сыйымдылық және көлем бірлігі; ағылшындарда сусымалы заттар баррелі 163,65 дм3,
Cыра Баррелі
Ұлыбританиядағы сыраның және эляның көлемiнiң өлшемдерi үшiн сырахана баррелiн қолданылды.
Ағылшын баррелі
"Ағылшын" баррелi сусымалы заттардың көлемнiң өлшемi үшiн бар болды.
Американдық мұнай баррелі
Баррел мұнайлар әлемдiк нарықта өлшемдi негiзгi бiрлiк ретiнде қолданылады. (мұнай тонналармен сататыны Ресейге және Қазақстанға қарағанда.) Өте маңызды өлшем бiрлiгi баррел дегенмен.
. АҚШ-та құрғақ Баррель (1 Б=115,627 л) және мұнай Баррелі (1 Б=158,987 л) болып бөлінеді. Ұлыбританияда сусымалы құрғақ зат үшін 1 Б=163,65 л.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мұнай Санат:Көлем өлшем бірліктері
Гругбэйшор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ирнфриц-Мессерн
Ирнфриц-Мессерн (Irnfritz-Messern) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Хорн округінің құрамына енеді.
Гругбэйшор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Көңіл (психология)
Көңіл — айналадағы ортаға, жаһанға, ғаламға, ақиқатқа, дүниеге назар салумен байланысты, олармен өзара үйлесім табуы нәтижесінде орын алатын қилы құбылысты сіңіріп-қорытатын адам жанының сырлы әлемі. К. жеке адамның аксиол. тұрғыдағы табиғатымен тікелей байланыста бола тұра, адамның құндылықтық пайымдарын қайталай парықтап, пайді. К. абстрактілі ұғым, сондықтан да К-дің сан алуан күйін және тұрпатын айқындай түсетін ұғымдар бейнелі ойлаумен ұштас меңзеу тіркестермен беріледі. К-дiң әсершілдік және танымдық мүмкіндігі шексіз. Ғалам ғажайыбынан, сазды әуезден, сөз өнерінің құдіретінен эстет. ләззат алып, олардың "көңілге түрлі ой салар" әсерімен ғибраттанып, хақтықтың шапағатын иеленетін де осы К. "Көңіл көзі, "көңіл айнасы", "көңіл құсы", "көңіл пырағы" сөздері К-дің танымдық мүмкіндігінің түрлі қырларын ашып, әлемнің құпиясына бойлар сырларын бейнелейді. "Көңіл қалу", "көңіл көтеру", "көңіл аулау", "көңіл қобалжуы", "көңіл ағаруы", "көңіл тазаруы", "көңіл шалқуы", "көңілдің шарқ ұруы", т.б. ұғымдар адам К-нің түрлі күйінен хабар берумен қатар, адамның бейсаналық психик. халін де танытады. К. жүрек, діл ұғымдарымен ұштас, со-нымен катар, өзіндік ерекшеліктерімен де айшықталады. Абайдың: "Алла деген сөз жеңіл, Аллаға ауыз қол емес, Ынталы жүрек, шын көңіл, Өзгесі хаққа жол емес" — деген сөзінде жүректің әуел бастан иман ұясы екендігін нұсқап тұр. Сондықтан да жүректің хаққа ынтығуымен ұштас, оның ықыласының көрсеткіші ретінде риясыз К бой көрсетеді. Яғни К-ді жүрек қалауы десе де болады. Адам ешқашан К-дің ықпа-лынан тыс 6ола алмайды. Қашан, қандай күйде болмасын адам баласы К-лін әйтеуір бір күйінде болмақ. Әйтсе де "Кісі көңілі — түпсіз теңізбен тең" (Ж.Баласағғұни). К. қалауы, К. көтеру, К. қалудың барлығы өзгермелі дүние-нің үздіксіз алмасып тұратын сәттерінің, яғни К. күйінің көріністері. К. қалауының ерекше қалпының бірі — хаққа ғашықтық. К-дің ақиқатты қалауы өмірінің мәні-не айналғанда, адамның рухы кемелденіп, оның көз-қарасы айқындала бастайды.
Ирнфриц-Мессерн
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1440 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 55.92 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HO, ресми идентификациялық коды — 3 11 10.
Көңіл (психология)
Хақ дидарына ғашықтық ғұлама сопыларда “Дидар талап” ұғымымен берілген. “Хаққа ғашықтық” адамның ақылмен өлшенбейтін, болмысты білгісі келген ынтызарлықтан туған беймазалығы; Өмірдің жалғандығынан өткіншілігінен К. қалуы — дүние кірінен, надандықтан арылу үшін адамның нәпсі құмарлығын жеңіп, дүние қызығын тәрк етіп, тақуалық жолға түсуіне ұласқан. "Жақсы сөзді жарым ырысқа" балау адамның К. көтеруге ниеттес, тілектес адамдар тарапынан демеуге, қоштауға мұқтаж екенін білдіреді. Нәпсі құмарлығын күйттесе К. көтеру адамды жаман-лыққа, азғындыққа итермелейді. Құмарлыққа салынып К. көтеру саяз ойлы, надан адамға тән. Бұл туралы Абай "Надандардың сүймегі — көп пен дүрмек" дейді. Қазақ фольклорында К-дің шынайы сырын аңғартатын көңіл айтудың тамаша үлгілері сақталған. Дәстүрлі қазақ ұғымында, жыраулар мұрасы мен Абай, Шәкәрім, Шал ақын, Махамбет шығармашылықтарында мынадай түсініктер кездеседі: К. қалу, К. қайту, К. айту, К. қалауы, К. көтеру, К. санасы, К. кірі, К. кешуі, К. жүгі, К. ашу, К. сергіту, К-ге алу, К. тыншуы, К. көзі, К. рахаты, К. бөлу, К. жұмбағы, К-ді тыю, К-сіз құлақ, қара К., ақ К. қам К., тоқ К., жай К., суынған К. құс К. , қайғылы К., есер К., мазасыз К., талапты К., жаралы К., т.б.
Ирнфриц-Мессерн
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херман Грубер саналады.
Көңіл (психология)
Тағы қараңыз
Ғашықтық
Санат:Психология
Ирнфриц-Мессерн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Ауыздық (жара)
Ауыздық - адамның езуінде пайда болатын жара түрі. Дәстүрлі қазақы ортада ауыздық шьщқан адамды жүген ауыздығын бірнеше күн тілініп тұрған езуіне тигізіп, арлы-берлі ептеп ысып емдейді.
Осындай тәсіл мен ауыздықты емдеудің екі мәні бар. Біріншісі - жылқының ауыздығын жараға тигізу ауруды тоқтатуды ырымдағаны. Екіншісі — халықтық медициналық және мал емдеу тәжірибесіне негізделген. Расында да, жылқы жейтін бетеге және қара андыз тәрізді тағы басқа өсімдіктердің адам ағзасына пайдалы антисептикалық қасиеті мол болғандықтан, жылқының ауыздығының да шипалық әсері болған сияқты.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Стивен Кингтің Кітаптары
Қара Мұнара
Романдардың барлығы қазақшаға аударылмағандықтан, ағылшынша аттары берілген Романдар
Эллинизм
Эллинизм (Hellenismus, Ἑλληνισμός) — ертедегі грек құл иеленушілік қоғамның соңғы, аяқталған кезеңі болды. Грекия тарихындағы бұл тарихи кезең Ескендір Зұлқарнайындың (біздің заманымызға дейінгі 356—323 жылдар) бүкіл Грекияны жаулап алуымен тығыз байланысты болды. Ол он жыл ішінде, біздің заманымызға дейінгі 334 жылдан 324 жылға дейін, Кіші Азия жағалауынан Үндістан шекараларына дейін, Қара теңізден араб сахараларына дейінгі ұланөғайыр жерді басып алды. Ежелгі дүниеде дөл осындай орасан зор мемелекет ешуақытта да болып көрмеген болатын. Сөйтіп, грек мәдениеті тарихында эллинизм кезеңі басталды. Бұл дәуір Александр Македонский державасының барлық жерінде грек мәдениетінің таралу дәуірі болды, яғни бұл кезеңді Шығыс және Батыc елдері мәдениетінің тогысу кезеңі десек те қателеспеген болар едік. Өздерін парсы билеушілерінен азат еткені үшін Египет абыздары Александрды күн құдайы Амонның перзенті деп жариялады. Ал Александр өзін Македонияда да, Грекияда да құдай деп санауға әмір берді. Ұлы Александрдың бұл зор мемлекеттің құрылымында грек мәдениеті жетекші орында болды. Барлық заманның дерлік ең ірі қолбасшысы және жиһангері ретінде даңққа бөленген, ұлы Александр отыз үш жасында дүние салды. Ол өлгеннен кейін (біздің заманымызға дейінгі 323 жыл) бұл империя ыдырап, бірнеше патшалық династиялар құрылды.
Сауданың қаулап өсуі, әсіресе Шығыста жаңа қалалардың дүниеге келуіне зор ықпал етті. Мысырдағы Александрия, Сириядағы Антиохия мен Кіші Азиядағы Перғам эллиндік елдердің мәдени орталықтарына айналды. Шығыс елдерінде грек қалаларының пайда болуы Мысыр мен Вавилонның мәдени мұрасымен, ғылыми жетістіктерімен гректердің кеңірек танысуына даңғыл жол ашса, ал өз кезегінде жаулап алынған халықтар грек мәдениетін қабылдады. Сөйтіп, Грекияның сан ғасырлар бойы жинақталған мәдени жемістерінің шығыс өркениетімен өзара ұштасуының зор тарихи маңызы болды. Эллинизм дәуіріне дейінгі кезеңдердің өзінде-ақ шығыс елдерін аралаған грек көпестері мен теңізшілері пирамидалар мен храмдардың аса қомақтылығына, патша сарайларының сән-салтанатына, дарынды шеберлердің қолынан шыққан монументтік мүсіндер мен әсем етіп салынған қабырғалық өрнектерге таң-тамаша қалатын. Өз кезегінде Грек қалаларының бай құлиеленушілері Шығыс шеберлерінің аса сәнді маталарын, металдан жасалынған көркем бұйымдарын да жоғары бағалаған. Одан қалды гректерді Ежелгі Шығыс халықтарының діни ұғымдарынан туған мифологиялық туындылары да барынша баурап алды, тіпті эллиндік мифологияға ұқсас нышандар да табылды. Мысыр мен Алдыңғы Азия өнерінің сәндік өрнектеріне еліктеу ою-өрнектерді таңдаған кездерде айқын сезілді. Ежелгі Шығыс мифологиясы бейнелерінің ықпалымен архаикалық құмыра өрнектеу өнерінде арыстан денелі, әйел басты, құс қанатты сфинкстер, қанатты жылан, құйрықты дию-пері адамдар, бүркіт басты, қанатты арыстандар-грифондар, өлгендердің аруағы болып есептелінетін адам басты құстар — сиреналар және тағы да басқалары пайда болды.
Сонымен Шығыстың ежелгі мәдениетімен жанасу жағдайында грек мәдениеті жаңа сатыға көтерілді. Жаңа мемлекеттер өзінің күш-қуатын орнықтыру мақсатында бұрын-соңды болып көрмеген көлемде қалалар салу ісін қолға алды. Ел билеушілері өз сарайларының сән-салтанатына ерекше мән берді және өз үстемдіктері мен даңқын арттыру үшін өз маңына өнер мен ғылым өкілдерін топтастырып, өз сарайларын мәдени орталыққа айналдыруға барынша күш салды. Жер-жерден жиналған ірі ғалымдар мемлекет есебінен ғылыми жұмысстар жүргізді. Сондай ғалымдардың, өнер адамдарының ең көп шоғырланған жерлерінің бірі — Алексаңдриядағы патша сарайындағы ғылыми орталық болып саналатын Мусейон болды. Бүгінгі «музей» сөзінің шығу тегі осы муза ордасымен сабақтас. Мұнда Архимед, Эвклид сияқты талай ғұлама адамдар ғылыми жұмысстармен айналысты. Муздар храмы тез арада халықаралық академияға, ірі ғылыми мәдени орталыққа айналды. Бұл дәуірдегі ғылыми жаңалықтардың басым көпшілігін Александрия ғалымдары ашты. Мысалы, Эвклид геометрияның бастауы туралы еңбек жазды, Гиппарх іргелі жұлдыз каталогын құрастырды, географ Эратосфен жер шеңберін біршама дәл анықтады, астроном Аристрих Самоский тұңғыш рет жер мен планеталар күнді айналады деген данышпандық болжам айтты. Ең бастысы — Александрияда дүние жүзіндегі кітаптардың басым көпшілігі шығарылды, дәлірек айтқанда, ғылымның барлық саласынан шығармалар жинақталған 700 мың папирус орамы бар өйгілі кітапхана орналасты.
Біздің ойымызша, эллинизм өнерін бірыңғай тұтас өнер деп қарастыруға болмас. Өйткені, бұл дәуірде Александрияда, Пергамда, Грекияда, Родос аралында, Сирия қалаларында дербес өнер дөстүрлері болды. Бірақ оған қарамастан сәулет, мүсін және сурет өнерлері бүкіл орасан зор эллиндік дүниеде гүлдене берді. Біздің заманымызға дейінгі II ғасыр өмір сүрген атақты мүсінші Александр (Агесандр)дың қолынан шыққан Париждегі Лувр музейінің мақтанышы «Милос Венерасы» деген атпен тарихқа енген Афродитаның мүсіні қазір бүкіл дүние жүзіне белгілі болып отыр. Бұл мүсіннің өн бойында грек өнерінің ғасырлар бойғы үздік жетістіктері ғажайып үндестік тапқан. Махаббат құдайының бұл сырлы бейнесі өзінің маңғаздылығымен де, нөзіктігімен де көрген адамды бірден баурап алады. Әлемнің жеті ғажайыптарының қатарындағы «Александрия шырағы» эллинистік дүниенің сауда жолдарының орталығымен қатар, эллинизм мәдениетінің ордасы болғандықтан «Жаңа Афины» деген атаққа ие болған Александрияда тұрғызылды. Бұл жағдай эллинизм дәуіріне біртұтас жобамен салынған алғашқы қалалардың бірі болып саналатын Александрияның даңқын одан әрі арттыра түсті. Шырақ биіктігі 120 метрлік, үш қабатты мұнара сияқтанып салынды, ұшар басында теңіз әміршісі Пассейдонның қола мүсіні орналастырылды. Шырақтың айналып тұратын жүйесі күмбезде жанған оттың жарығын одан әрі күшейте түскен, соның арқасында от 60 шақырым жерден көрінетін болған. Пырақ Александрияның әрі бекінісі, әрі қарауыл мұнарасы болған, мұнараға астрономиялық жабдықтар, желбағар (флюгер), сағат орнатылған. Рим империясы құлағаннан кейін шырақ төңірегіне жарық шашуын тоқтатты, ең соңыңда жер сілкінісінен күйреді. Көне шырақтың қалдықтарын кейіннен түріктер бекіністер салуға пайдаланған, ол бекіністі қазіргі уақытта да көруге болады.
Эллинизм дәуірінде дін саласында жаңа құбылыстар байқалды. Солардың бірі кейбір ежелгі шығыс елдеріне төн, патшаны құдай дөрежесінде мадақтауға негізделген — монархтарға табынушылық болды. Патшалық етуші монархтар мен олардьщ әйелдері құдайлар деп таныльш, оларға құдайлардай сый-құрмет көрсетіліп, храмдар салынды. Эллинистік діннің екінші бір белгісі — «Тағдырға табынушылық» адамдарға үстемдік етуші табиғат пен қоғамның сұрапыл күштері жайындағы гректердің ескілікті ұғымдарымен байланысты өмірге келді. Бірақ эллинистік дінге ерекше тән қасиет — синкретизм еді (гректік және шығыстың діни ұғымдарының түрлі элементтерінің өзара араласып кетуі).
Қорыта келгенде, ежелгі грек мәдениетінің шұғыласы антика өркениетінен анағұрлым кеш пайда болып, ғасырлар бойы өз сәулесін түсіріп келеді. Біздің заманымызға дейінгі ГУ ғасырда пайда болған эллинистік мемлекеттер көп уақыт өмір сүрген жоқ, өйткені біздің заманымызға дейінгі II—I ғасыр өзінде-ақ олардың көпшілігін құлиеленушілік Римнің қалың қолы жаулап алды. Дәл осы тұстан бастап қазіргі Италия мемлекетінің жері көне мәдениеттің орталығына айналды. Сөйтіп антика өнерінің жаңа тарауы болып есептелетін Ежелгі Рим мәдениеті басталды.
Дереккөздер
Санат:Ежелгі Грекия мәдениеті Санат:Эллинизм
997 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:997 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:997 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Автоморфты топырақ
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
IC 4264
IC 4264 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан Scd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47452, ESO 444-57, MCG -5-32-33.
Сыртқы сілтемелер
IC 4264 Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Амангелді халық театры
Амангелді халық театры. Әуесқой көркем-өнерпаздардың драмалық ұжымы. Бұрынғы Қостанай облысының Амангелді аудандық Мәдениет үйі жанынан 1937 ж. құрылған. Тұңғыш жетекшісі - ақын Н. Ахметбеков. 1960 ж. ұжымға халық театры атағы берілді. Репертуарында қазақ, орыс әдебиеті классиктерінің пьесалары орын алған. Ғ. Мүсіреповтің «Қозы Көрпеш-Баян сұлу», «Ақан сері - Ақтоқты», Ғ. Мустафиннің «Кек алу», I. Есенберлиннің «Ғашықтар» драмалары т. б. Театр Әуезовтің «Еңлік - Кебек» пьесасын сахнаға шығарды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары
Амангелді көшесі (Алматы)
Көшеге қазақтың қайсар ұлы, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісі көсемдерінің бірі Амангелді Имановтың есімі берілген. Амангелді Иманов (1873-1919) Торғай уезіндегі Қайдауыл болысында дүниеге келген. Торғай уезінің әскери комиссары болған.
Көше Райымбек даңғылынан басталып, солтүстіктен оңтүстікке қарай Абай даңғылына дейінгі аралықта созылып жатыр. Алмалы және Әуезов аудандарын қиып өтеді. Бұрынғы атауы - Киргизская көшесі. Көшенің ұзындығы - 2500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Кубичек Ди Оливейра Жуселину
thumb|Кубичек Ди Оливейра Жуселину Кубичек Ди Оливейра (Кubitschek de Oliveira) Жуселину (12. 09. 1902 жылы туған, Диамантина, Минас–Жерайс штаты) — Бразилияның мемл. қайраткері. Бурж. С.–д. партия (1966 жылы таратылған) басшыларының бiрi болды. 1946—1950 жылы конгресс депутаты. 1950 жылы Минас–Жерайс штатының губернаторы болып сайланды. 1956–1961 ж. бурж. ipi партиялар коалициясының қолдауымен Бразилияның президентi болды. 1964 жылы реакциялық әскери төңкерістен кейін 10 жылға саяси еркінен айрылды.
Сари
Сари – үнді әйелдерінің дәстүрлі киімі.
Ұзындығы 4,5 метрден 9 метрге (кейде 12 метр) дейін, ал ені 1,2 метрге дейін болатын, денеге орайтын мата кесіндісі. Мата жиегі өрнектеліп, оған таспа тағылуы мүмкін. Сариді чопи немесе равика кеудешесімен және белдемшемен (оңтүстікте – павада, шығыс Үндістанда – шая) киеді. Әйелдер Сари матасын әлеуметтік және материалдық жағдайларына байланысты таңдаған. Бірақ оны кию бәріне міндетті саналған. Қазір де үнді сариі үнді мәдениетінің ажырамас бір бөлігі болып табылады. Саридің түстері – үнді мәдениетіндегі белгілі бір мағынаны білдіреді. Мәселен, жесір әйелдер ешбір әшекейсіз, ою-өрнексіз ақ түсті сари киюі қажет. Ал егер жаңа босанған әйел болса, жеті күн бойы сары түсті сари кию керек. Себебі сары түс, олардың ұғымында, дін мен аскетизмді білдіреді. Ал қызыл сариді үйлену тойында киеді. Сондай-ақ Үндістанның кейбір жерлерінде тойға жасыл түсті сари де киеді екен. Жасыл түс – ислам түсі. Көк түсті сариді шудрлардың төменгі касталардан шыққан әйелдері киеді.
Дереккөздер
Санат:Әйел киімі Санат:Үндістан мәдениеті
Жаңғыртпалы аккредитив
Жаңғыртпалы аккредитив - алғашқы соманы пайдаланғаннан кейін бұрынғы шарттар негізінде өздігінен жаңарып отыратын аккредитив.
Аккредитивтің бүкіл шекті сомасы төленгенге дейін осы қалпын өзгертпейді. Мұндай аккредитив тауарлар жеткізілімі сериясының ақысын төлеу үшін ыңғайлы. Ол импортшыны әрбір жеткізілім үшін жеке-жеке аккредитивтер ашу қажеттігінен босатады.
Няис-Мань-Я
Няис-Мань-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Няис өзенінің оң жағалауынан 109 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Битленайм
Битленайм (Bietlenheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Страсбур-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,13 км² шамасында.
Невлачкинская
Невлачкинская (Үлкен Невлачкинская) — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юконда өзенінің сол жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Битленайм
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 282 адамды құрады. Халық тығыздығы — 132,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Невлачкинская
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
998 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:998 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:998 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Үлкен Мача
Үлкен Мача (Мача) — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Пензен облысы, Воронеж облысы, Саратов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чембар өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ворона. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Позада (Гуарда)
Позада (Гуарда) (Pousada (Guarda)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Гуарда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 179 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Методиево (Добрич облысы)
Методиево (Методиево) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Добричка қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 254 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9375. Телефон коды — 05766. ЕКАТТЕ коды — 47901.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Альбин контргамбиты
Альбин контргамбиты  —келесі жүрістермен басталатындебют: '''1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 e7-e5 3. схd5 Фxd5 4. dxe5 Фxe5 '''. жабық бастамаларға жатады.
Алғаш рет Адольф Альбин 1883 жылы [Нью-Йоркта Ласкерға қарсы қолданған.
Пешка құрбаны арқылы қаралар күрестің кілт күшеюіне жеткізеді. Қазіргі іс тәжәрибеде қорғаныстың жақсы әдістерінің өңделуіне байланысты контргамбит сирек кездеседі, бірақ екі жақтың мүмкіндіктері толық зерттелген жоқ.
Тағы қара:
Ферзьдік гамбит
Сілтеме
Санат:Гамбиттер Санат:Жабық дебюттер
Барсхан
Барсхан–Батыс Түрік қағанатының құрамында болған түркі тайпасы. Барсхан қағандықтың оң қанатында айғыр күл-иркин, қашу күл-иркин, азғыр низук-иркин, қашу чопан-иркин тайпаларымен қатар тұрды. Жылнамада алғаш рет 651 жылы Жетісудағы “он оқ” (он оқ бодун) түркілерінің тайпасы ретінде аталып өтеді. Түрік қағанатының негізін салушылардың бірі — Истеми қағанның (6 ғасырдың ортасы) дәуірінде батыс түріктері этникалық — аймақтық он тармаққа бөлінгендіктен, Барсхан тайпасы да осы кезеңде өмір сүрген деуге болады. Барсхан тайпасы Түркеш қағанаты дәуірінде де маңызын жоғалтпаған, өйткені осы уақытта әскери тайпалық ұйымның ондық жүйесі ешқандай өзгеріске ұшырамаған. Махмұт Қашқари ертедегі оқиғаны өзіне жақынырақ дәуірге жуықтатып, түрік аңыздары бойынша, түріктердің түп атасы Афрасиябтың баласы Барсхан ұйғырлардың жылқышысы ретінде белгілі болып еді дейді. Бұл дерек Барсхан тайпасы негізінен көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан деген жорамалға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Рулар
Серицит
Серицит (латынша serіcus — жібек тәрізді) — силикаттар класының слюдалар тобындағы минерал. Серицит ақ слюдалардың, әдетте мусковиттің KAl2[AlSі3O10]Һ(OH)2, кейде парагониттің NaAІ[AeSі3O10]Һ Һ(OH)2 ұсақ қабыршақты түр өзгерісі. Құрамындағы К мен Na азайып, SіO2, MgO, H2O мөлшері жоғарылағанда гидрослюдаларға, фенгитке, иллитке жуықтайды. Серицит әдетте жасырын түйірлі, өте ұсақ қабыршақ тәрізді, түссіз немесе болмашы жасыл түсті жібекке ұқсас масса түрінде кездеседі. Жаратылысы гидротермалды. Серицит Ертіс жаншылу белдемінің, Салаирдың, Оралдың шығыс беткейлерінің метаморфизмге шалынған жасыл тасты тау жыныстары құрамында елеулі мөлшерде шоғырланған.
Дереккөздер
Санат:Биология
Токарь (Сарса тармағы)
Токарь (Койса) — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сарс өзенінің сол жағалауынан 88 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Рафоль-де-Альмуниа
Рафоль-де-Альмуниа (Ráfol de Almunia) — Испаниядағы муниципалитет. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Марина-Альта ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 726 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,90 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Топыраққорған
Топыраққорған– ортағасырлық кент орны. Қарағанды облысы, Ұлытау ауданы, Жезді қаласынан 20 км, Жезді өзенінің бойындағы Аяққамыр күмбезінің солтүстік жағында 8 км жерде орналасқан. Оны 1946 ж. Орталық Қазақстан археологиялық экспедиция (жетек. Ә.Марғұлан) зерттеген. Қазір онда құлаған үйлер қабырғаларының сілемі ғана сақталған. Топыраққорған аумағы 28х30 м, биікт. 1,5 м төртбұрышты төбешік. Қазбадан табылған көзе сынықтарына қарағанда, бұл жердің тұрғындары 13 – 14 ғасырларда өмір сүрген.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VIII том
Санат:Тарих Санат:Геология
Эббингауз Герман
Эббингауз Герман
Эббингауз Герман (1850-1909 ) - ес (жады ) психологиясына қатысты эксперименттік зерттеулерімен әлемге танымал психологі. "Шек фаторын" анықтап, ұмытшақтық қисығын шығарды, сақтау мен ұмытудың бірқатар заңдылықтарын бекітті, саналы есте сақтаудың артықшылықтарын анықтады, жадты зерттеудің экспериментік әдістемелерін жасады ("Жад туралы", 1885), балалардың зерделі қабілеттерін зерттеу үшін тест (оның есімімен аталатын) жасаған.
Дереккөздер
Санат:1850 жылы туғандар Санат:1909 жылы қайтыс болғандар Санат:Психологтар
Алакөл (көл)
Алакөл — Қазақстандағы Абай облысы және Жетісу облысының аумағында орналасқан тұйық көл, Қазақстандағы ең ғажайып көлдердің бірі.
Сонымен қатар аумағы 20 мың гектардан асатын бұл өлкеге денсаулығын түзеткісі келетіндерден басқа, теңдесі жоқ көлде шомылу мен балық аулағанды ұнататындар келеді.
Орта ғасырларда "Гургенор", кейін "Алактогол", "Алатеңіз", "Алакта" деп те аталған. Алакөл — Жетісудың Балқаштан кейінгі үлкен көлі. Ол Алакөл ауданының солтүстік-шығыс бөлігін алып жатыр. Көл ағынсыз, солтүстік-батыстан оңтүстік-батысқа қарай созылып жатыр. Теңіз деңгейінен 247,3 м абсолюттік биіктікте орналасқан. Көлдің аралдарымен қоса есептегендегі аумағы 2696 км2, ұзындығы 104 км, ең шығыңқы ені 52 км, жағалауларының ұзындығы 384 км, орташа тереңдігі 22,1 м, ең терең жері 54 м, көлдің су көлемі 58-60 км3. Су жиналатын алабы 47859 км2. Алакөлдің ең ірі шығанағы — Алакөл шығанағы. Ол көлдің оңтүстік-шығысындағы тау аралық ойыста орналасқан.
Алакөлге 15-тен аса өзен құяды
Олардың негізгілері:
Алакөл жағалауы, негізінен төрттік дәуірдің түрлі тау жыныстарынан (саз балшық, құмды топырақ, қиыршық тас, ұсақ құм) тұрады. Көл суының қатуы әрқалай. Тайыз бөлігі қараша айының аяғында, орта тұсы ақпанның басында тегіс қатады. Мұзқұрсау 2 айға дейін созылады. Алакөл суында фтор мен бром көп. Көл жағасында қамыс, қияқ, қоға, шалаң, су қарақұмығы, жебежапыақ, мүйізжапырақ, тағы басқа өседі.
Көлден ауланатын балықтар:
Көл маңы құсқа (жылқышы, аққу, шағала, көкқұтан, тағы басқа) бай. Сондай-ақ бұл көлді әлемде сирек кездесетін, "Қызыл кітапқа" енгізілген реликті шағала мекендейді. Аңдардан: ондатра, қамыс мысығы, жабайы шошқа, қамыс түлкісі, су тышқандары бар.
Толығырақ
Алакөл - Балқаш-Алакөл қазаншұңқырының шығысында, Алматы және Шығыс Қазақстан облыстары шекарасының қиылысында және Балқаш-Алакөл жазығында орналасқан ағынсыз тұзды көл. ХІІ және ХІХ ғасырлар арасында оның бірнеше атауы болған: Түрге - Нұр (моңғол тілінен аударғанда «көпір-көл»), Алақтакөл, Алатеңіз, Алақта. Көлге 15 өзен құяды, олардың ішінде негізгілері - Үржар, Қатынсу, Емелқұйса, Ырғайты, Жаманаткөл, Тасты. Алакөл - өте келбетті, табиғи рельефі сұлу қазаншұқырға жатады. Оған батыс жағалауындағы Тоқта тауы, шығысындағы Барлық жотасы, түстік шығысындағы Жоңғар Алатауы, сол жағындағы мұнартқан Тарбағатай жотасы, сондай-ақ, жергілікті жұрт «Арал төбе» атайтын ортасындағы аралдар айрықша әр береді.
Жалпы, Алакөл - емдік қасиеті өте мол ағынсыз су қоймасы. Мұндағы Арқаның қуаң даласындағы құрғақ ауа теңіз бетіндегі дымқыл ауамен араласып жағасындағы адамға жағымды әсер береді. Көл суы да минералды ресурстарға, йодқа, тұзға, химиялық элементтерге бай болғандықтан, судың денсаулыққа пайдасы меицинада дәлелденген. Бір замандарда Жібек жолының керуендері де көл жағасын басып өткендіктен, оның суы мен ауасы ұзақ жолдан науқас меңдеген адамдардың денсаулығын құр аттай қылып, емдеп жіберетіндігі ерте кезден байқалған. Кеңес кезінде Алакөлде Ғарышкерлер үйі жұмыс істеді. Онда тек кеңестік ғарышкерлер ғана емес, басқа капиталистік алпауыт елдердің де, көктен оралған ұшқыштары бойындағы радиациядан осы көлде демалу арқылы арылатын. Көл жағасы құстар мен өсімдік дүниесіне бай. Алакөл фитопланктоны құрамында балдырдың 58 түрі, зоопланктонның 80 түрі бар. Балыққа бай (алабұға, шармай, көксерке, көкбас, сазан т.б.). Аққу, қаз, үйрек, балықшы, бірқазан т.б. құстар, қамыс арасында теңбіл мысық, өзен сағаларында ондатр кездеседі. Жағалауы – шабындық және жайылым. Алакөл – ағынсыз тұзды көл. ХІІ және ХІХ ғасырлар арасында оның бірнеше атауы болған: Түрге - Нұр ( моңғол тілінен аударғанда «көпір-көл»), Алақтакөл, Алатеңіз, Алақта. Жоңғар қақпасының аузында, Жоңғар Алатауы мен Тарбағатай тауларының арасында тербеліп жатқан Алакөл суының емдік қасиеті туралы көпшілік біле бермейді.
Дереккөздер
Санат:Ағынсыз көлдер Санат:Тұзды көлдер Санат:Алакөл ауданы көлдері Санат:Үржар ауданы көлдері
Лышан алып Буддасы
thumb|right|300px|Лышан алып буддасы Лышан алып буддасы (ағылшынша: Leshan Giant Buddha, қытайша: Lèshān Dàfó}}) — Қытай Халық Республикасының Сычуан өлкесінің Лышан қаласына қарасты Ымишан тауының шығыс баурайында, Минжяң, Дадухы және Чиң-ижяң сынды үш өзеннің құйғанына қасқая қарап тұрған, Линйүншан тауының тау жолын сағалай таудан шауып, тастан қашап жасалған айбынды мүсін. Ол мыңдаған жылдардың жауын-шашынын бастан кешірсе де, күні бүгінге дейін буырқанып аққан Минжяң өзені жағасында бәз-баяғысынша  мызғымай тұр. Ол әлемдегі ең үлкен Будда мүсіні есептеледі.
Бетін батысқа беріп отырған, әлпеті салауатты, тұтас биіктігі 71 м   келген осынау Бұдда, Таң дәуіріндегі құз жартастан ойылған мүсіндер ішіндегі өнер туындыларының бірегейі, Майтрея бұдданың дүние жүзіндегі тастан бәдізделген, отырған бейнедегі ең алып бұрханы.
Алып бұдданың бас тұрқы 14,7 м, бетінің ені 10 м, иық кеңдігі 24 м, құлақ тұрқы 7 м, құлақ саңлауына екі адам тік тұрып сиып кете алатындай. Аяқ үстінің кеңдігі 8,5 м, аяғының үстіне жүзден аса адам сиып отыра алады. Бұрханның қашалуы нәзік те жатымды, сұлба сызықтары жарасымды, ұлы тұлғасының салыстырмасы ершімді, кескіні айбатты келіп, толысқан Таң мәдениетінің салиқалы да салтанатты үлгісі байқалып тұр. Жұрт осынау дүниедегі құз жартастан ойылған мүсінді көргенде, “Бұдданың өзі бір тау, таудың өзі бір Бұдда екен” -деп қайран қалмайтындары жоқ.
Тарихы
Лышан алып буддасы, әсілі Майтрея буддасы (Maitreya — Буддизм Дхяна мазһабының бодһисаттвасы, “Мейір иесі” деген мағынада) еді. Қытай Таң дәуірінде Майтреяға табынған. Әсіресе әйел патша — У Зытянның күштеп дәріптеуі арқасында, бүкіл елде Майтрея мүсінін қашау кең өрістеп жүре берген. Сондықтан, Монах Хайтұң Лышан алып буддасын қашайтын кезде Майтрея бұддасы таңдап алынды. Оның үстіне ол нұр мен сағадат жаудыратын болашақ бұддасы саналатын. Оның бұл сипаты су апатын жойып, өзенді сабасына түсіру тілегіне сай келе кеткен.
Лышан Алып буддасы, Таң Шуанзұңның Кайюан жылнамасының бастапқы жылы (713 жылы) қашалған. Сол тұста Минжяң, Дадухы, Чың-ижяң сынды үш өзен осы арада тоғысып, өркештеген ағын Лин-йүншан тауының етегіне ұрылып жататын. Тасқын мезгілінде су онан әрі буырқанып, ары-бері өткен кемелерді жартасқа ұрып быт-шыт ететін. Лин-йүнцы бұдда храмының діни аты Хайтұң деп аталатын бір монағы судың сұсын көріп қатты алаңдап, алып будда жасап, Будданың құдіретімен асау тасқынды шаужайлау қиялына тізгін береді. Алып бұдда б.з. 803 жылы, яғни 90 жыл дегенде қашалып бітеді.
Сипаты
Лышан Алып бұддасының басы тау төбесінде, ал аяғы өзенді басып, екі қолын тізесіне қойған. Алып бұдданың дене тұрқы сымбатты, сұсты келбетпен өзенге төніп отыр. Оның мүсінделу үлгісі қою Қытайлық түс алған. Лышан Алып бұддасының тұтас тұлғасы фәнилік емес, басындағы айдары, кең иығы, биік те  ұзын қасы, кең танауы … …бәр- бәрі бұддизм номдарының өлшеміне сай бәдізделген. Үнді бұрхандарындағы “кең иық, қынай бел” онда атымен жоқ. Оның орнына шымыр кең иық пен керілген кеуде келген, Таң дәуірінің толықтық сымбатын қастерлейтін салты  байқалып тұр. Лышан алып бұддасы екі аяғын салбыратып тік отыр. Бұл үнді бұрхандарының малдас құрып отыруымен ұқсамайды. Өйткені, ол судың сесін қайтару үшін қашалған. Мұндай салмақты, алаңсыз отырыс кемешілердің қатты ағын мен қатерлі қайраңды жеңуіне қайрат пен сенім бағыштайды.
Алып бұдданың аса шеберлікпен әрі көзден таса жобаланған су сарқу жүйесі бар. Оның ширатпа айдары, жағасы, киім қатпары, қос білегі, көкірегі сияқты жерлердің бәрінде жасырын су ағарлары, құлағының арты, жаурын жақтарына түгел жасырын саңылау шығарылған. Осынау ағарлар мен саңлаулар су сарқу, дым бөлу, желдету рөлін атқарып, бұдданы шіріп жемірілуден сақтап тұр.
Алып бұдданың екі жағындағы жартасқа әр қайсысының биіктігі 10 м келетін, қолына атпалы найза ұстаған, сауыт киген екі дхармапала жауынегері қашалып жасалған, неше жүздеген ойықтарға мыңдаған бұрхандар тастан бәдізделген, осының бәрі орасан ауқымды бұддизмге тән тас ойма өнер шоғырын қалыптастырған. Алып бұдданың сол жағындағы “бейіс түндігін” төменге түскенде, ұзындығы 500 м Лин-йүншан жақтаулы жолы бар. Ал оң қапталында 9 иінді ағаш жақтаулы жол жатыр.
Алып бұдданың екі жағындағы жартас үгілмелі қызғылт тау жынысы. Лышан тауының үгілмелі қызғылт жартасының массасы бостау, гранит тасынан жұмсақ, мүсіншіліктің таптырмайтын материалы. Бірақ ойылған мүсін оңай жеміріліп, желге мүжіліп кетеді. Лышан тауындағы Алып бұдда осындай тау жынысынан жасалған. Әр патшалық оған жөндеу жүргізіп отырды. 1962 жылы Қытай үкіметі арнаулы қаржы босатып жалпы беттік жөндеу жасады, 1992 жылы Алып бұдданың басына түбегейлі жөндеу жасады. Сонымен бірге, оған ұласымды құрлығылар мен қызмет өтеу құрылымдарын толықтырды.
Әлемдік мұралар қатарына енуі
1992 жылы желтоқсан айында Ымишан-Лышан Алып бұддасын Юнеско “Әлемдік мәдениет және табиғат мұрасы” деп бекітіп, «Дүние жүзілік мәдениет және табиғат мұрағаттары тізіміне” кіргізді. БҰҰ- ның мұратану мамандары, оны “Дүниедегі Сфинкс және Ніл аңғарындағы Перғауындар жылғасы сияқты әр қандай тас мүсіндермен сәулет таластыра алады.”- деп бағалады.