cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Теңіз жағасы
Теңіз жағасы — белгілі орташа деңгейлі теңіз жасаған бедер пішіндері бар құрлықтың жолағы.Теңіз жағасы абразиялық (теңіз қиратқан) және аккумуляциялық(үйінді жиналған) түрлерге бөлінеді. Термин көбінесе кең мағынада жаға белдемінің синонимі ретінде қолданылады.
Санат:Геология Санат:Химия
Марчелло Мальпиги
Марчелло Мальпиги (10.03.1628, Кревалькоре, 30.11.1694, Рим) - италян биологы, дәрігер, Лондон корольдық қоғамның мүшесі. Болон университетінде оқыған, медицина ғылымдар докторы, осы университеттің профессоры. Өсімдік, жануар анатомиясын микроскоппен зерттеудің негізін салушылардың бірі. Микроскоп арқылы өсімдік клеткасының  құрылысын, көк бауырдың  лимфа түйінінің, өрмекші тәрізділердің  көп аяқтылардың, насекомдардың  зәр шығару орындарын, сондай-ақ қан түйіршіктерін, өкпе альвеолын т.б. сипаттап жазды. Капиляр қан айналысын ашты.
Дереккөздер
Санат:1628 жылы туғандар Санат:1694 жылы қайтыс болғандар Санат:Италия тұлғалары
Жаңа троицкое (Мишкин ауданы)
Жаңа троицкое — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Жаңа троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 456 адамды құрады. Пошта индексі — 452349, ОКАТО коды — 80243855001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бағдар-белгі беруші авиациялық бомба
Бағдар-белгі беруші авиациялық бомба (ориентирно сигнальная авиационная бомба (ОСАБ)) — су, әуе және жердегі сигнализацияны, навигациялык және бомбалау тапсырмаларын орындау, ұшу маршрутының нүктесін, ұшу аппараттары топтарының жиналу ауданын белгілеу үшін кызмет ететін бомба түрі. Жану кезінде түтінді бұлт (күндіз) немесе әр түрлі түстегі жалын (түтін) беретін пиротехникалық не болмаса арнайы құралдармен жабдықталады. Теңізде кимыл жасау үшін бағдар-белгі беруші авиациялық бомба флуоресценцияланған сұйықтықпен жарақталады. Ол судағы бомба соққысы кезінде жүка қабықша түрінде жайынады да, едәуір дақ — белгі беруші нүкте жасайды.
Дереккөздер
Санат:Авиациялық бомбалар
Инфляциямен күресу шараларын жетілдіру жолдары
ҚР да инфляцияға қарсы күресінің болашаққа арналған бағыттары
Еліміздегі макроэкономикалық тұрақтылыққа қол жеткізу, қаржы секторының пәрменді дамуы, сыртқы экономикалық конъюнктураның жайлы болуы Ұлттық Банктің қызметінің сапалы және жаңа жолға түсуіне себепші болды. Бұл өз кезегінде ақша-кредит саясатының құрылуына және дамуына ықпал етіп, іскерлік ортаға, коммерциялық емес банктердің жұмысын бақылауға және ақша айналымын тұрақтандыруға әсерін тигізді.
thumb|500px|Таргеттеу стратегиясының классификациясы Ұлттық Банктің ақша-кредит саясаты ақша агрегаттары мен теңге бағамына ғана байланысты емес, сонымен қатар, басқа да монетарлық емес факторларға: ауыл шаруашылық өнімдері, жанармай және тұрғындық-коммуналдық шаруашылық қызметтерінің бағасына да байланысты инфляцияны минимизацияға бағытталған.
Таргеттеу (ағыл. targeting – бағыт алу, бағыттау, бағытталу) монетарлық саясатта – бұл ортамерзімдік перспективада негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерді бағытты басқару процесі.
Бүкіләлемдік тәжірибеде таргеттеудің бірнеше стратегиялары ажыратылады, олардың ішінде: номиналды табысты таргеттеу, пайыздық мөлшерлемені таргеттеу, номиналды жалақыны таргеттеу, монетарлық таргеттеу, валюта бағамын таргеттеу (курстық таргеттеу), инфляцияны таргеттеу (6 суретті қараңыз).
Ең бірінші болып инфляциялық таргеттеуді қолданған 1990 жылы Жаңа Зеландияның Орталық Банкі. Соңғы он жылдың ішінде инфляциялық таргеттеуді қолданған монетарлық саясатты енгізген елдердің саны күрт өсті. Олардың ішінде: Канада (1991ж.), Ұлыбритания (1993ж.), Финляндия (1993ж.), Швеция (1993ж.), Испания (1994ж.). Біртіндеп инфляциялық таргеттеу элементтерін қолдануға келесі елдер келді: Чехия, Бразилия, Израиль, Чили, Норвегия, Исландия, Польша және Венгрия.
Инфляцияның Ұлттық Банк болжамының деңгейіне жақын болуы монетарлық сасаттың жеңісі болып табылады. Қазақстанда да болжамды деректер жасалынып, олар нақты деректермен салыстырылып жүр (2-кестеден қараңыз). Инфляция деңгейі көрсеткішінің қажеттілігі тек ақша нарығын көрсетіп қана қоймай, сонымен қатар экономиканың бүкіл жағдайын көрсететіні екендігі тек ІІ Дүниежүзілік соғыстан кейін ғана ғылыми тұрғыдан дәлелденді.
Инфляциялық таргеттеудің негізгі элементтері:
Ұлттық Банктің инфляциялық таргеттеуге көшуінің қажеттілігінің терең түсіндіру үшін 4 бөлімнен тұратын инфляциялық таргеттеудің негізін көрсетуге болады:
Күшті жақтары
Соңғы жылдардың қорытындылары бойынша Қазақстан бұрынғы Кеңес Одағы республикалырының арасында көшбасшылық позиция тұр (экономикалық қарқынды даму, инфляция деңгейінің тұрақты болуы, ұлттық валютаның тұрақтылығы, бюджет дифицитінің аздығы, халықтың әл-ауқатының жақсаруы, Қазақстанға инвестициялық рейтингтің берілуі). Елдегі саясаттың тұрақтылығы да жаңа ақша бағыттарына көшуде басты рөлдерді алады.
Ұлттық Банк – елдегі инфляцияны төмендетуге бағытталған ақша-кредит саясатын тәуелсіз өткізуші болып табылады. Инфляцияны төмендетуге бағытталған ақша-кредит құралдарының толық арсеналы Ұлттық Банктің иелігінде.
Елдегі инфляция процесстерін және ликвид деңгейлерін қазіргі таңда аса маңызды және оптималды құралдарының бірі ақша нарығындағы айырбастау ставкалары арқылы реттейді. Инфляция қызуын төмендету үшін Ұлттық Банк ақша-кредит саясатын қатаң тәртіпке бағыттап, қайта қаржыландыру ставкаларын көтеріп, 8%-ға дейін жеткізді. Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, қайта қаржыландару ставкасы жылдық инфляция деңгейінен сәл жоғары болу керек.
Әлсіз жақтары
Қазақстанның қаржы секторы реалды секторға қарағанда жоғарғы деңгейде даму үстінде. Депозиттік базаның және несиелік экономиканың кеңеюіне қарамастан, реалды секторды қанағаттандыруға қаржының жетіспеушілігі, оның кейінгі экономикалық дамуына әсерін тигізеді. Соның салдарынан басқа жаңа қаржы көздерін іздеуге тура келеді.
Экономикаға «долларизация» деңгейіндегі монетарлық құралдардың әсері қаржы-несие сферасын әлсіретеді. Бұл оның инфляцияға әсерін тигізе алатындағын көрсетеді. Экономикадағы «долларизация» деңгейін жоғарғы деңгейде сақтап қалу қаржы-несие саясатына және Қазақстан экономикасына асау жеріне кері әсерін тигізеді.
Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы 2009-2010 жылдарға арналған іс-қимыл жоспары
2008 жылы 10 қарашада Премьер-Министр Кәрім Мәсімовтың төрағалығымен Үкіметте болып өткен селекторлық кеңесте қазіргі кездегі әлеуметтік-экономикалық ахуалының үш маңызды факторына нақты да толымды сипаттама берілген болатын.
10 қарашадағы жағдай бойынша еліміздегі инфляция деңгейі 8,8% пайызды құрап отыр. Бұл өткен жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 4,6% пайызға төмен. Инфляцияның болжамды мөлшері үстіміздегі жылдың аяғына дейін 10 пайыздық межеден аспайды. Бұл ТМД мемлекеттерінің ішіндегі ең төменгі көрсеткіш. Саралап айтар болсақ, үстіміздегі жылғы қазан айындағы мәлімет бойынша, инфляция деңгейі Ресейде 10,6% пайыз, Қырғызстанда 15,6%, Беларусьте 9,4%, Украинада 16,1%  пайыз болған. Сондықтан еліміздегі бұл саладағы жағдай басқалардан әлдеқайда тәуір болады деп айтуға толық негіз бар.
Үкімет еліміздегі жанар-жағармайдың бағасын едәуір төмендетуге қол жеткізді. 1 қарашадан бастап 1 литр А-80 маркалы бензиннің бағасы – 60 теңгеге; АИ - 92\93 – 87 теңгеге; АИ - 95\97 – 100 теңгеге дейін арзандатылды. Қысқы дизель отынының 1 литрі 94 теңгеге дейін төмендетілетін болады.
Осы мерзім ішінде елімізде азық-түлік бағасы 9,5  пайызға  көтеріліп, еліміздегі инфляцияның жалпы өсуіне   3,9 пайыз әсер еткен. Азық-түлік емес тауарлар  6,5 пайызға артып, жалпы инфляцияның өсуіне 2,1 пайыз  әсер еткен. Солай бола тұрса да 4 қарашадағы мәлімет бойынша бірқатар тауарлардың бағасы  атап айтқанда, картоп - 4,5 пайызға ( 64 теңге ),  сиыр еті -  8,5  ( 573 теңге ), қой еті -  5,6  (594 теңге), күнбағыс майы  - 3,9 ( 318теңге),  қант - 2,6 ( 113 теңге ), ұнның бірінші сорты - 1,2 пайызға  ( 80 теңге ) төмендеген. Ал қырыққабат - 4,3 пайызға, жұмыртқа - 4 пайызға, «Ақмаржан» 1,04 пайызға қымбаттаған.
Тұтыну тауарларының төмен бағасы – Маңғыстау, Ақтөбе, Қарағанды облыстарында ең қымбат баға – Астана, Алматы, Қостанай, Шығыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан және Жамбыл облыстарында көрініс тапқан. Елімізде азық-түлік қауіпсіздігін және олардың бағасының тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін Үкімет тұрақты үнемі мониторинг өткізіп отырады. Онда ішкі рыноктағы және шеттен келетін азық-түлік тауарларының бағасы сараптаудан өткізіледі. Ол үшін арнаулы жұмыс тобы құрылған. Жыл басынан бері бұл жұмыс тобының алты жиналысы өтті.
Еліміздің барлық өңірлерінде маңызды азық-түлік тауарларының, оның ішінде өсімдік майы, қант, күріш және ұнтақталған сүттің жеткілікті қоры жасалған. Биыл өсімдік майын өндіретін дақылдардың шығымы 160 мың тоннаны құрады. Бұл еліміздің өсімдік майына деген сұранысының  80 пайызын ғана қанағаттандырады. Қызылорда облысында 310 мың тонна күріш жиналды. оның 130 мың тоннасы азық түліктік сорт. Бұл еліміздің күріш дақылына деген сұранысын толық қамтамасыз етуге жетеді. Еліміз бойынша 1,8 миллион көкөніс, 1,9 миллион тонна  картоп жиналды. Мал шаруашылығы өнімдері бойынша да жағдай тұрақты. Үстіміздегі жылы барлық мал түліктерінің өсімі 4-5% пайызды құрады.
Инфляцияға қарсы күреске барлық өңірлердегі ӘКК-лер белсенді ат салысуда. Олар өңірлерге көкөніс тауарларын жеткізу және жылыжайлар мен көкөніс қоймаларының құрылысын салуға қатысатын болады. 2008-2009 жылдары ӘКК-лердің қатысуымен жалпы сыйымдылығы 34,9 тонна  болатын 10 көкөніс қоймалары салынып, пайдалануға  беріледі. Сонымен бірге Қазақстанда экспортқа шығарылатын шикі мұнайға салынатын баж салығын 210 АҚШ долларынан  139 долларға дейін, экспортқа шығарылатын мазутқа салынатын баж салығын  130 доллардан  95 долларға дейін төмендету көзделіп отыр.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы Санат:Инфляция
Жыланды (Ұлытау облысы)
thumb|right|200px|
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ұлытау ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 173 км-дей жерде, Қарағанды облысының шөлейтті аймағында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1209 адам (621 ер адам және 588 әйел адам) болса, 2009 жылы 972 адамды (517 ер адам және 455 әйел адам ) құрады.
Тарихы
1937 жылы ТОЗ, бірлестік ұжымшары, 1957 жылы «Сарысу» кеңшары болып қайта құрылды. Жерінің жалпы ауданы — 156,6 мың га. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыты — мал өсіру болды. Округте 60 шаруа қожалықтары жұмыс істеді (2006).
Инфрақұрылымы
Мектеп, кітапхана, клуб үйі, дәрігерлік амбулатория халыққа қызмет керсетеді.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы елді мекендері
Еңбекші ауылдық округі (Алакөл ауданы)
Еңбекші ауылдық округі — Жетісу облысы Алакөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Еңбекші ауылы кіреді. Орталығы - Еңбекші ауылы.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы ауылдық округтері
Бразилия телевизиясы
Бразилия телевизиясы – Бразилия мемлекеттік телеарналар жүйесі. Бразилияда телевизия негізі 1950 жылы қаланған. Телеарналарды былайша топтауға болады: негізгі арналар: Rede Globo Rede Globo; Rede Record; SBT; Rede Bandeirantes; CNT; TV Gazeta; RedeTVі; Rede Brasil de Televisro; NGT; Rede Ғатнііа; Қоғамдық желілер: TV Brasil; TV Cultura; Rede Minas; TV Betim; Үкіметтік арналар: TV Senado; TV Свтаға; NBR; Музыкалық арналар: MTV Brasil; TV Uniro; Multishow; Жаңалықтар арналары: Record News; Globo News; Band News; Спорт арналары. TV Esporte Interativo; Діни арналар: Rede Gnnesis; Rede Gospel; Rede Boas Novas; TV Aparecida; TV Сапзго Nova; TV Sftculo 21; Rede Vida; RIT; Rede Super; TV Mundo Maior;TV Novo Tempo; Rede Familia; Коммерциялық арналар: Shoptime.com; Polishop TV; Жасөспірімдерге арналған арналар: PlayTV; MixTV; интернет арналар: A11TV; TV Terra; TV UOL; TV Canal Internet;
Харрисвилл (Мичиган)
Харрисвилл (Harrisville) — Мичиган штатының Alcona округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 493 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-36860.
Минии-Трегие
Минии-Трегие (Minihy-Tréguier) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,07 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1099 адамды құрады. Халық тығыздығы — 91,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Үлкен Мег-Тыг-Еган
Үлкен Мег-Тыг-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мег-Тыг-Еган өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 255 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Тұрар Рысқұлов ескерткіші
Тұрар Рысқұлов ескерткіші – Абай көшесіндегі Абай атынд. мәдениет және демалыс паркінің кіреберісіне орнатылған. 1994 ж. оның туылғанына 100 жыл толу мерекесіне орай қойылды. Мүсінші – Ю.Баймұқашев, архитекторы – Т.Жұмағалиев. Ескерткішті ашу салтанатына Қазақстанның, Қырғызстанның, Өзбекстанның президенттері қатысты. Ескерткіштің композициясы – мінбе түрінде жасалған гранит тұғырға орнатылған қола мүсін. Тұғыр көтеріңкі табанның үстіне қойылып, жылтыр қызыл гранитпен қапталған. Оның беталдына бедерлі етіп «Тұрар Рысқұлов» деп жазылып, айналасы оюлармен көмкерілген. Тұғырдың биікт. 1,7 м, фигураның биікт. 4 м. ''К. Рыспаев, С. Дембай''
Сілтемелер
Санат: Тараз Санат: Қазақстан мүсіндері
Үлкен Мег-Тыг-Еган
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сөздің лексика-фразеологиялық формасы
Сөздің лексика-фразеологиялық формасы - сөздің семантикалык нұсқасы, қол локацияға қатысты іске асады (орыс тілінде ақ деген сөз «ашық түсті» мағынада, «қызыл емес» шарап деген сөзбен тіркескенде, «қара емес» шахмат деген сөзбен тіркескенде).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Арль-сюр-Теш
Арль-сюр-Теш (Arles-sur-Tech) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Сере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66009, пошта индексі — 66150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2757 адамды құрады. Халық тығыздығы — 95,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Ветбрук
Ветбрук (Weitbruch) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Агено округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67523, пошта индексі — 67500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2659 адамды құрады. Халық тығыздығы — 175,98 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Беларга
Беларга (Bélarga) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34029, пошта индексі — 34230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 438 адамды құрады. Халық тығыздығы — 106,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Тас сусары
Тас сусары (Martes foina) – сусарлар тұқымдасының сусарлар туысына жататын жыртқыш сүтқоректі аң.
Жетісу (Жоңғар), Іле Алатауларының, сондай-ақ Тарбағатай, Сауыр тауының және оңтүстік Алтайдың ормансыз беткейлерінде, тастақты жерлерінде тіршілік етеді.
Үлпілдек жүнді, жылтыр, қара қоңыр түсті. Төсі ақ, бірден көзге түседі. Дене тұрқы 39-50 см, құйрығының Ұзындығы 23-29 см, салм. 1,5 кг.
Қорегі — тышқан тәрізді кемірушілер, ұсақ құстар, жазда — жәндіктер. Қыста жеміс-жидектермен қоректенеді. Қорегін түнде, кейде күндіз аулайды. Маусым-шілдеде ұйығады. 236-275 күннен кейін 2-5 соқыр, саңырау шақалақ туады. Олар 30-36 күннен кейін көзін ашады және естиді. Жыныстық жағынан 15-16 айда жетіледі.
Терісі өте бағалы. Қазақстанның "Қызыл кітабына" енгізілген (1996).
Статус
III-шы санат. Аса сирек түр емес, деседе бір қатар аудандарда оның саны азаюда.
Генофондысын сақтау үшін таксонның маңызы
Қазақстанда ТМД фаунасындағы тас сусардың бес түршесінің біреуі – M.f.intermedia мекендейді.
Таралуы
Республикада Талас пен Қырғыз жоталарында, Қаржантау, Қаратау, Шу-Іле, Кіндіктас, Іле және Күнгей Алатауларында, Кетпен Жетісу Алатауының сілемдерінде, Тарбағатай мен Сауырда кездеседі. Сиректе болса Оңтүстік Алтайда Қалба және Нарын жоталарында, Марқакөл көлінің су алабында және Бұқтырма өзенінің аңғарында да есепке алынған.
Мекендейтін жерлері
Тау бөктерлерінен альпі белдеуіне дейінгі (теңіз деңгейінен 800-3400 м биіктікте) барлық биотоптарда кездеседі.
Саны
XX-ғасырдың 60-шы жылдарында біршама көп болған. Солтүстік Тянь-Шань мен Жоңғар Алатауында сол жылдары оның саны шамамен 3 мыңдай болды, оның өзінде Іле Алатауында 1968 жылы ақпан-наурызда 1000 га жерде 6,6 бастан келді. 1968-1969 жылдардағы өте қатал қалың қарлы қыстан соң бұл аймақта саны 500-ге дейін кеміді, ал Іле Алатауында 1969 жылы қыркүйекте 1000 га-да бар – жоғы 1,7 бастан келді. Соңғы жылдары қалың қарлы қыстардың нәтижесінде, сол сияқты қаскерліктен оның саны одан әрі азайды.
Биологиялық ерекшеліктері
Маусым-шілде және тамызда ұйығады. Күшіктері сәуірдің басында туады. Буаздылығы 9 айға дейін созылады. Ұяда 2-5, орташа 2.5 күшік болады. Екі айдай емізеді. Жас сусарлар ұяны шілденің екінші жартысында тастайды. Аталықтары жыныстық жағынан бір жылда, аналықтары – 15-16 айда жетіледі, бірақ кейбіреулері тек үш жылда ғана күшіктейді. Қорегінде тышқантәрізді кеміргіштер басым, десе де өсімдіктектес қоректер де маңызды роль атқарады. 1000 га жерде қоныстану тығыздығы 3-5 және одан көп болса, онда аңдардың 60%-ы отырықшы, 40%- «өткінші» болып табылады. Жауларына қасқыр, түлкі, барыс, сілеусін, сонымен қатар топандардың иттері, ал жыртқыш құстардан үкі жатады. Қорегі бойынша бәсекелестері барлық жыртқыштар, сол сияқты жидектермен қоректенетін құстар болып табылады.
Қолда өсіру
Деректер жоқ.
Қабылданған қорғау шаралары
Алматы, Ақсу-Жабағылы қорықтарында, сол сияқты Тарбағатай, Тоқты, Көксу, Алматы қорықтарында қордалады.
Қорғауды керек ететін шаралар
Мекендейтін орындарын қорғауды күшейту. Тұрғындар арасында бұл құнды аңның маңызы жайында үгіт-насихат жұмыстарын кең жүргізу. Қолдан өсіруді қолға алу керек.
Зерттеу үшін ұсыныстар
Тұрақты түрде (3-4 жылда бір рет) Батыс және Солтүстік Тянь-Шань жоталары мен Жоңғар Алатауында сусардың санына есеп жүргізу.
Дереккөздер
Санат:Сусарлар Санат:Еуразия сүтқоректілері Санат:1777 жылы зерттелген жануарлар
Телеутка (өзен)
Телеутка (Курья) — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Старица (Обь) тармағының оң жағалауынан 3345 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сабина Карел
Сабина Карел
Сабина Карел (29. 12. 1813, Прага – 9. 11. 1877) – чех қоғам және саяси қайраткері, 1848-1849 жылдардағы революцияның радикалдық-демокр. ағымның идеялық жетекшісі, жызушы, журналист. Республикалық. идея мен утопиялық социолизмді уағыздады. 1948-49 жылдары революция кезінде Сабина Карел –Сватовацлав комитетінің (1948) (императорға тапсырылтын петицияны редакциялауға арналған), Ұлттар комитетінің, "Сворност" және "Славян липасы" қоғамдарының мүшесі, чех сеймінің депутаты; радикалдық бағыттағы бірнеше журналдар мен газеттерді редакциялады. Прага көтерілісіне қатысты. 1849 жылы көктемде рев. көтерілісті дайындауға ат салысты, тұтқынға алынып, 1853 ж.ылы өлім жазасына кесілді, бірақ бұл үкім 18 жыл түрмеде отыру жазасына ауыстырылды. 1857 ж.ылы кешірім бойынша босатылды. Сабина Карел өлең, повестер мен романдар, саяси, филосфиялық. мақалдар мен трактаттар жазды.
Дереккөздер
Санат:Жазушылар
NGC 6961
NGC 6961 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1857 жылы 27 тамызда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6961 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65372, ZWG 374.14, NPM1G +00.0554.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Сыбан Раптан
Севан Рабдан, Севан Рабдан, Цеван Рабтан, Цеван Рабдан, Цон Араптан, Шаған Рабдан (1663 – 1727 жылдары өмір сүрген) – жоңғар ханы (1697 - 1727), мемлекет қайраткері, мәмлігер және қолбасшы. Жиырма жыл бойы Маньчжур әулетінің билеушілерімен, Циндік Қытаймен қақтығысқа жол бермей Жоңғар хандығын тез арада нығайтып алып, өзінің күш-жігерін қазақ қоныстарын, Тянь-Шань қырғыздарының жерін, Шығыс Түркістанды, Саян-Алтай және Барабы даласын қоныстанған халықтарды жаулап алуға бағыттады.
Файлды сұрау
Файлды сұрау (Опрос файла; file interrogation) — ақпаратты тексеру үшін файлды оқу. Сұрау файлды өзгеріске ұшыратпайды, оқудың өзі тек бірнеше өрісті оқуды қамти алады.
Сыбан Раптан
Жоңғарлар қазақтарға үсті-үстіне шапқыншылық жасап, адамдары мен малдарын айдап әкетті, жайылымдары мен мүліктерін тартып алып, кейде тұтас рулар мен ауылдарды қырып-жойды. Үздіксіз жасалған сыртқы шабуылдар мен ішкі алауыздықтан бытырап, әлсіреген қазақ халқы бұл кезеңде асқан зор қайғы-қасіретті бастан кешірді. Сыбан Раптан Шығыс Түркістанды бағындырып, Тибетке басып кіреді.
Файлды сұрау
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сыбан Раптан
1716 жылы Сыбан Раптан әскерінің негізгі бөлігін қазақтарға қарсы аттандырады. 1718 жылы көктемде жоңғарлар Түркістанға тақап келген еді.
1722 жылы Қытай императоры Канси қайтыс болып, 1723 жылы жоңғар-қытай бітімі жасалды. Соғысқа мықтап дайындалып алған Сыбан Раптан 1723 жылы көктемде қазақ жеріне жеті тұстан басып кіреді. Бұл шабуыл қазақ халқына ауыр қасірет әкеліп, «Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» деп аталып кетті. Сайрам, Түркістан, Ташкент қалаларын басып алды. 1726 жылы барлық қазақ руларын басқыншыларға қарсы біріктіру қолға алынып (Ордабасы кеңесі), үш жүздің қолы жоңғар әскеріне соққы бере бастайды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мұрат Қайырлиев
Мұрат Қайырлиев (1928 жылы туған, Атырау облысы Новобогат ауданы Мыңтөбе ауылы) – мұнайшы, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген мұнайшысы. 1943 жылы ФЗУ-ға оқуға түсіп, оны бітіргеннен кейін бұрғылаушының көмекшісі болды. 1947 – 59 жылы бұрғылаушы, Новобогат, Маңғыстау барлау кен орындарында бұрғылау шебері, 1960 – 62 жылы Өзен кен барлау орнының бастығы болды. «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл» мерекелік медалімен, «КСРО мұнай өнеркәсібінің үздігі» белгісімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1928 жылы туғандар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Қазақстанның 1946 – 1991 жылдардағы саяси-экономикалық дамуы
Қазақстанның 1946 – 1991 жылдардағы саяси-экономикалық дамуы – халық шаруашылығындағы тарихи кезең. 1941 – 45 жылдары соғыстан кейін халық шаруашылығы бейбіт бағытқа көшті. Ауыр өнеркәсіпті дамытуға баса көңіл бөлінді. Жергілікті отынға негізделген энергетика дамыды. Республикада 4-бесжылдықта (1946 – 50) егіс көлемі бір миллион га-дан астам ұлғайды. Ауыл шарушылығы дақылдарының түсімі артты. Керісінше, мал басының өсу қарқыны төмен болды. 50-жылдары Қазақстанның экономикалық күш-қуатының өсуі үшін шаруашылық айналымға жаңа қорларды тарту, өндірістің тех. дәрежесін арттыру шаралары жүзеге асырылды. Бірақ жеңіл және тамақ өнеркәсіп салалары артта қалып, шикізат және отын өндіретін салалар озық дамыды. Ауыл шаруашылығының даму қарқыны өнеркәсіптен едәуір төмен болды. Қазақстан тың және тыңайған жерлерді игеру нәтижесінде астық өндіруде одақ бойынша алдыңғы қатарға шықты. Бұл жылдары Кеңес өкіметі шамадан тыс орталықтандыруды босаңсытып, одақтас республикалардың шаруашылық, саяси-мәдени саласындағы құқықтарын кеңейтті. 1954 – 56 ж. түрлі одақтық министрліктер, одақтық-респ. болып қайта құрылып, олардың қарамағына 144 ірі кәсіпорын берілді. Мұның нәтижесінде одақтық-респ. өнеркәсіптегі өндіріс көлемі екі еседен артық ұлғайды.
Чимего
Чимего (Cimego) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қазақстанның 1946 – 1991 жылдардағы саяси-экономикалық дамуы
Алайда өндірістің басқарылуын аумақтық принцип бойынша ұйымдастыру ісі жетілмеген болып шықты. 1965 ж. қыркүйек айында өткен КОКП ОК-ның пленумы экономикаға, өнеркәсіпке салалық принцип бойынша басшылық жасауды жойып, өнеркәсіп салалары бойынша құрылған одақтық-респ. министрліктерді таратты. Кәсіпорындарға көптеген еркіндіктер беріп, оларға шаруашылық есепті енгізу, қызметкерлерді экон. ынталандыруды жолға қою қажеттігі міндеттелді. Кәсіпорындардың белсенділігін көтеру үшін олардағы еңбекақы қоры кеңейтілді, түскен пайданың бір бөлігі олардың өздеріне қалдырылды. Сонымен қатар Қазақстанда түсті металлургия, геология, мелиорация және су ш. салаларында салалық одақтық-респ. бірқатар министрліктер ұйымдастырылды. Бұрынғы дамыған және аумақтық өлкелердің орнына ықшамдалған облыстар мен аудандар құрылды. Бұрын одақтық мекемелер қарауында болған коммуналдық қызметтің, жергілікті өнеркәсіптің, шикізаттың кейбір түрлерін өңдеудің, т.б. қызметтердің бір бөлігі республика қарауына берілді. Бұрынғы бесжылдықтарға қарағанда 1966 – 70 жылдарға арналған 8-бесжылдық жоспарлы экономиканың едәуір өрлеу жылдары болды. Қазақстан бұл жылдары бүкіл одақ бойынша өндірілетін сары фосфордың 90%-ын, азықтық фосфаттың 40%-ын, мыстың, мырыштың, қорғасынның 70%-ға дейінгі бөлігін берді.
Чимего
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 417 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 41 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 38082.
NGC 2504
NGC 2504 — Кіші Арлан шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 25 наурызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2504 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 22414, UGC 4152, MCG 1-21-4, ZWG 31.15, IRAS07572+0544.
Чимего
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Мартин.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Қазақстанның 1946 – 1991 жылдардағы саяси-экономикалық дамуы
Республика Одақ бойынша хром өндіруден үшінші орынды иемденді. Әкімшіл-әміршіл басқару жүйесі, жоғарыдан жоспарлау 60-жылдарда жүргізілген реформаның адымын аштырмады. Орталықтанған біртұтас партиялық-мемл. басқару құрылымдары дербес ұлттық даму мүмкіндіктерін қабылдамады. Нәтижесінде Қазақстанның халық шаруашлығы кешені аздаған дербестіктердің өзіне де қол жеткізе алмай, барлық негізгі мәселелерде орталыққа тәуелді болып қала берді. Жергілікті кәсіпорындарды материалдық тұрғыда ынталандыру үшін а. ш. өнімдеріне баға жоғарылатылды, оларды жоспардан тыс сатуға қосымша ақылар төленетін болды, салық саясаты өзгертілді, ұжымшарлар мен кеңшарлардың материалдық базаларын нығайтуға, шаруашылық есепті енгізуге қадамдар жасалды. Осындай ұмтылыстардың нәтижесінде 60 жылдардың екінші жартысында а. ш-ның жалпы өнімі 28% өсті. Әсіресе астық өндіруде диқандар үлкен табыстарға қол жеткізді. 8-бесжылдықта Қазақстан мемлекет қоймасына 61,2 млн. астық құйып, жоғарыдан берілген тапсырманы алты жылдық жоспарынан да асырып жіберді. Осы жылдары республикада ет өндіру 20% өсті. Бірақ бұл табыстар шын мәнінде экон. ынталандырудан гөрі өндірісті экстенсивтендіру және әкімшіл-әміршіл басқару әдістерін кеңінен қолдану жолдарымен жүзеге асырылды. Материалдық ынталандыруға бағытталған шаралар аяғына дейін жеткізілмеді. 1970 – 85 ж. республиканың индустриялық қуаты белгілі дәрежеде өсе түсті. Оның өсуі шикізат өндіру және отын-энергет. қорларды тарту есебінен жүзеге асырылды. 80 жылдардың басында республика өнеркәсібінде кен шығаратын салалардың үлесі орта есеппен одақтық көрсеткіштен 1,7 есе жоғары болды. Ал өңдеу, қайта өңдеу салалары баяу дамыды. Бұл жылдарда жалпы өнім көрсеткіштерін өсіру ауыр өнеркәсіпте негізгі мақсатқа айналды. Әр бесжылдық сайын жаңа қаржы жұмсалатын өндірістік құрылыстың сипаты, оның шығарған өнімінің сапасымен емес, көлемімен белгіленді. Күрделі құрылыста да осы жағдай қалыптасты, мұндай жұмысты атқарудың ұзақ мерзімге созылуы салдарынан ұлттық байлықтың едәуір бөлігі ысырап болды. Ел экономикасының дамуы, халықтың әлеум. жағдайы, мәдениеті жұмсалған күрделі қаржымен, шығарылған шикізаттың көлемімен белгіленді. А. ш-н дамыту жөнінде мемлекет қолданған шаралар жартыкеш болып шықты. Ұжымшарлар мен кеңшарлардың шаруашылық дербестігін кеңейту жұмысы едәуір тежелді, олардың қаржы-шаруашылық қызметіне партия, атқарушы және әкімш. органдарының тарапынан бақылау күшейе түсті. Қатаң әкімш. бақылаудағы а. ш-ның жағдайын тек шешімдер қабылдау жолымен өзгертуге ұмтылу елеулі нәтиже бермеді. Айталық, жалға беру қатынастарын енгізу, оларды құру тым асығыс жүргізілді, әрі мұндай ұжымдар шаруашылықты жүргізудің басқа түрлеріне қарама-қарсы қойылды. 1990 жылға дейін фермерлік шаруашылықтар мен ерікті кооперативтер жүйесі де кең өріс алмады.
NGC 2504
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арлан (шоқжұлдыз)
Сингапур Ұлттық Университеті
thumb|200px|right|Университеттің Мәдени Орталығы
Сингапур Ұлттық Университеті (Аббревияциясы: НУС - NUS; Universiti Kebangsaan Singapura; ; аббревияциясы 国大; ) Сингапурдың ең ерте университеті. Бұл студенттер саны және берілетін дәрістері жөнінен елдің ең үлкен университеті блып табылады.
Университеттің басты кампусы Сингапурдың оңтүстік-батысында Кент-Ридж деп аталатын жерде орналасқан, жалпы ауданы 1.5 km2. Букит-Тима кампусында Заң, Ли Куан Ю мемлекеттік саясат және зерттеу институты, ал Дюк-НУС медициналық мектеп болып саналады бұл мектеп Оутрум кампусында орын тепкен.
Ұлыбританияның премьер министрі Тони Блэр 2012 жылдың ақпан айында НУСтін Дурхам университеті, Йель универитетімен бірге Азиялық сенім және Жаһандану инициативасының орталығы деп атады.
Университет өзін Азиядағы ең беделді университеттердің бірі ретінде деп есептейді.
Қоғамдық Ғылымдар факультеті (Arts and Social Sciences)
Азиялық оқулары Гуманитарлық мамандықтар Қоғамдық ғылымдар түрлері Еуропалық оқулар тек департамент-аралық пән ретінде таңдалынады.
Бизнес ( Business School )
НУС Бизнес мектебінің негізі Бизнес администрациясы департаментімен бірлесе отырып 1965 жылы салында. Алты департаменттен тұрады: Бухгалтерлік, Стратегия және Политика, Шешім қабылдау ғылымдары, Қаржы, Менеджмент және Организация, және Маркетинг. Сонымен қоса факультет Бизнес Администрация бакалавры (Bachelor of Business Administration BBA) және Бизнес Администрация Бакалавры бағдарламаларын (Bachelor of Business Administration Accountancy [BBA(Acc)]) ұсынады.
Есептеу техникасы ( Computing )
Есептеу техникасы мектебі (The School of Computing SoC), 1998 жылы құрылды, екі департамент жұмыс істейді – Компьютерлік ғылымдар және Ақпараттық жүйелер.
Ли Куан Ю Саясаттану мектебі ( Lee Kuan Yew School of Public Policy )
Ли Куан Ю Саясаттану мектебі (LKYSPP) (李光耀公共政策学院) 2004 жылы НУСтың автономиялы магистратуралық саясаттану мектебі ретінде қаланды, 1992 жылы Гарвард университетінің Джон Кеннеди атындағы мемлекет басқару мектебі ретінде жұмыс істеп келген.
LKYSPP магистратура бағдарламалары:
Дереккөздер
Санат:Университеттер Санат:Сингапур жоғарғы оқу орындары Санат:1905 жылы құрылғандар
Аспара (өзен саласы)
Бастауы
Қырғыз Алатауының солтүстік беткейіндегі мұздықтан (3940 м) бастау алады.
Гидрологиясы
Аспара жоғарғы ағысында бірде кеңіп, бірде тарылып отыратын тау шатқалдарымен ағады. Төменгі ағысындағы аңғары кеңейіп, (800-1200 м) жазыққа айналады. Алабында шағын 5 көл бар. Жылдық орташа су ағынының мөлшері 103,14 млн. м³ (3,27 м³/сек.). Негізгі салалары: Мақанды, Игермен, Аршалы. Ұзындығы 109 км, су жинау алабының ауданы 1210 км². Аспара суы егін суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы өзендері Санат:Қырғызстан өзендері Санат:Шу су алабы
Атбасар мәдениеті
Атбасар Мәдениеті – төменгі палеолит дәуірінен сақталған ескерткіштердің жиынтық атауы.
Осы мәдениетке жататын тұрақтар мол шоғырланған Атбасар ауылының (Ақмола облысы) атымен аталған. Б.з.б. 7-мыңжылдықтың аяғы мен 6-мыңжылдықтың басында Арал өңірінде өркендеген Келтеминар мәдениеті мен Ойық мәдениеті негізінде қалыптасқан. Атабасар мәдениетіне жататын 20-ға жуық тұрақ зерттеліп, қазылған. Көптеген тұрақтар Солтүстік Қазақстанның Есіл мен Шағалалы өзенінің ескі арналары жағалауларында орналасқан. Тұрақтардан табылған еңбек құралдарының арасында жебенің ұштары көп. Бұл мәдениет тұсында үлкен қырғыштар мен пышақтар, шомбал балталар пайда болған. Қыш ыдыстарының сыйымд. 1–5 л, пішіні жарты жұмыртқа тәріздес. Ыдыстардың сырты өрнектермен безендірілген. Табылған заттардың жиынтығы Солтүстік Қазақстанда б.з.б. 3-мыңжылдықтың басында өндіруші шаруашылықтың қалыптаса бастағанын көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Қазақстан археологиялық мәдениеті
Непомусену
Непомусену (Nepomuceno) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Лаврас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25 379 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 582,033 км² шамасында. Халық тығыздығы — 43,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1911 жылы құрылған.
Исыл
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лойтвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Лойтвиль (Leutwil) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Кульм округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 726 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.75 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4138, пошта индексі — 5725.
Вудмор (Мэриленд)
Вудмор (Woodmore) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6077 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.6 км² шамасында. FIPS коды — 24-86710.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Ткемали
Ткемали — грузиндердің ет тағамдарына татымдық ретінде қосылатын өте қышқыл дәмі бар, ерте көктемде пісетін алхоры. Одан үйде ткемали соусын дайындаса, өндірісте жаңа технологиямен дайындалынатын соус - квацерахи деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар Санат:Соустар
Бирюбаш
Бирюбаш — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Жаңа троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 383 адамды құрады. Пошта индексі — 452348, ОКАТО коды — 80243855002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Падула
Падула (Padula) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Михаил архангел.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Көшек
Көшек — Абай облысы Жарма ауданы, Шар қалалық әкімдігі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қалбатау ауылынан солтүстік-батысқа қарай 28 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 611 адам (309 ер адам және 302 әйел адам) болса, 2009 жылы 272 адамды (143 ер адам және 129 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы елді мекендері
Өскенбай Қабылбекұлы Мәдиев
Өскенбай Қабылбекұлы Мәдиев (17.6.1945 жылы туған, Түркістан облысы Арыс қаласы Задарья ауылы) — техника ғылымдарының докторы (1980), профессор (1983), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының академигі (2003).
Жамбыл технология, жеңіл және тамақ өнеркәсібі институтын бітірген (1966). Жамбыл технология, жеңіл және тамақ өнеркәсібі институтында (1966 —1968, 1971 — 1998), Халықаралық қазақ-түрік университетінде (1998 — 2002), Тараз мемлекеттік университетінде (2002 — 2003) ғылыми-педагогикалық және басшылық қызметтер атқарған. 2003 жылдан Алматы экономика және статистика академиясының Жамбыл институтының ректоры.
Мәдиев тері өңдеу процесінде қолданылатын алюминий, цирконий және титан қосындысы негізінде жаңа илегіштер синтезінің теориялық негіздерін жасайтын жаңа бағыт ашты. Бұл жұмыстарының нәтижесінде өндірілген өнімнің түр-түрін көбейту және сапасын арттыру, тері өңдеу фабрикаларында экологиялық жағынан зиянды хром қосындыларын қолдануды азайтуға немесе толығымен ауыстыруға мүмкіндік беретін жаңа кешенді минералдық илегіштер шығарды. Қоршаған ортаға зиянсыз диаммонийфосфатпен мал терісін бүлінуден сақтаудың теориялық негізін салып, практикалық әдістерін енгізді. Мәедиевтің практикалық ұсыныстары мен түрлі әдістемелері Қазақстан мен ТМД елдеріндегі тері өңдеу фабрикаларында кеңінен қолданыс тапты.
16 авторлық куәліктің иесі, 4 монография, 150-ден астам ғылыми еңбек жазған.
Дереккөздер
Санат:17 маусымда туғандар Санат:1945 жылы туғандар Санат:Арыста туғандар Санат:Қазақстан өнертапқыштары Санат:Техника ғылымдарының кандидаттары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Тың жерлерді игергені үшін медалінің иегерлері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Нұр Отан мүшелері Санат:Тараз мемлекеттік университеті түлектері Санат:Тараз мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Тараз мемлекеттік университетінің профессорлары Санат:Алматы экономика және статистика академиясы тұлғалары Санат:Халықаралық қазақ-түрік университеті оқытушылары
Александр Малышкин
Александр Малышкин (21.03.1892, Богордск ауылы, Пенза обылысы, Мокшан ауданы, - 3.08.1938, Мәскеу) - орыс совет жазушысы. Петроград университетінің филол факкултитін бітірген. 1918-20 ж. Азамат соғысына қатысты. Малышкин аоғащқы әңгімелерінде уездік меңгеру түкпірдегі мешеу күңгірт өмірді суретттеді. Совет әдебиетәнде халықтың революциялық ынтасын алғаш суреттеген "Даирдың құлауы" повесі Малышкиннің атағын шығарды. "Севастополь" повесінде демократиялық интелегенцияның жас буыннынан шығып, матростардың революциялық полкіне келген азамат өмірінің рухани ауыр жолын суреттеді. Александр қоөнерінің шыңы  - "Меңіреу түкпірдегі адамдар" романы. Онда жазушы уездік меңіреу  түкпірдегі жаңа өмірге талпынған адамадардың  бейнелерін  жан-жақты суреттеді. Александрдің бірсыпыра шығармалары КСРО халықтары мен шетел тілдеріне аударылды.
Дереккөздер
Санат:1918 жылы қайтыс болғандар Санат:КСРО тұлғалары
Қарлұқтардың шаруашылығы
Ұлы Жібек жолы Қазақстан жерінде. Б.з.д. 1-мыңжылдықтың орта кезінде Қара теңіз өңірінен Дон бойына, содан Оңтүстік Орал өңіріндегі савроматтарға, Ертіске, одан әрі созылып Алтайға, жоғарғы Етіс пен Зайсан көлі алқабын мекендеген аргиппейлер еліне кететін Дала жолы жұмыс істей бастапан. Осы жолмен жібек, терілер, иран кілемдері, асыл металдан жасалған бұйымдар сауда арқылы таратылып жататын.
7-14 ғғ. Елшілік және сауда керуендерінің дені Жібек жолымен жүретін. Сан ғасырлар бойы жол тынымсыз өзгеріп отырған. Жібек жолы Орта Азия арқылы оңтүстік Қазақстан мен Жетісуға келетін сауда жолы 14 ғ. дейін, қашан ішкі қырқыстар мен соғыстар қала мәдениетін аздырып,тоздырғанға дейін, Қытайға баратын теңіз жолы игеріліп, бұрынғы көне жолдың жұолдызы сөнгенге дейін жұмыс істеді.
Мәжіліс
Мәжіліс (مجلس — Majlis: жиналыс, кеңес, әңгіме) — қауым алдында тұрған мәселені шешу мақсатында бас қосып кеңесу, алқа құрып жиналыс жасау; Түркия, Иран елдерінде заң шығарушы орган; Қазақстан Республикасы Парламентінің төменгі палатасы.
Дереккөздер
Санат:Парламент
Зе Рафаэл
Жозе Рафаэл Вивиан, қысқаша Зе Рафаэл (José Rafael Vivian; Zé Rafael); 16 маусым 1993 жыл, Понта-Гроса, Парана) —бразилиялық футболшы, "Палмейрас" клубының жартылай қорғаушысы.
Дереккөздер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Коритиба ФК ойыншылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары
Гарольд Вильсон
Джеймс Гарольд Вильсон 1916 жылы 11 наурызда Хаддерсфилдте (Йоркшир Графтігінде) дүниеге келген. 1937 жылы Оксфорд университетін бітірген. 1945 жылы парламенттік таңдауда Лейбористік партияның кандидаты болып тағайындалды. 1947 жылы Совет үкіметімен келіссөздер жүргізудің өнерлі дипломанты деген атақ алады. 1963 жылы Лейбористік партияның басшысы болып сайланады. 1964 жылы премьер-министр болып сайланды. Гарольд Вильсон саясаты Г.Вильсон өзінің мақсатын өзгертеді. Экономикада катаң тәртіпті орнатуға мәжбүр болған ол, елдегі шығын мөлшерін қысқартады. Вильсон нәсілдік  кернеулікті жеңілдету  үшін Африка мен Азия елдерінен имиграцияны шектеген болатын. Бірақ 1970 жылғы сайлау нәтижесінде Лейбористер жеңілісті бастан өткерді. Консерваторлар билікке келді. Осы жағдайдан кейін премьер – министр Консерватор Эдуард Хиттің саяси бағыттағы жолын қолдады. 1974 жылы Ұлыбританиядағы шахтерлер премьер – министрді сайлау үшін көтеріліске шыққан болатын. Сол жылы Хит қайтадан халық сайлауына рұқсат беріп, Лейбористік партия жоғарғы дауысқа ие болып, Гарольд Вильсон екінші рет премьер – министр болып сайланады. Билікке келген ол ең алдымен шахтерлердің еңбек ақысын көтеріп, азаттық тауарлардың қатарына жәрдемақыны қосты. 1976 жылы 16 наурызда Гарольд Вильсон премьер - министр лауазымын Джеймс Каллаганға береді. 1976 жылы сәуірде рыцарлық абзалдыққа ие болып, ал 1986 жылы Вильсон Риво барон титулына ие болды. Өмірінің соңғы жылдарын Лондонда өткізіп. 1995 жылдың 24 мамырында Лондонда қайтыс болған Гарольд Вильсонның премьер – министрлігі
Санат:Ұлыбритания премьер-министрлері
Мәжусилік
Мәжусилік (арабша — отқа табынушы) — отқа табынушылық сипаттағы көне сенімдер мен ислам әдебиетіндегі жиынтық атау. Мәжусилік атауының (Авеста тілінде magus — сиқыршы) “маг” түбірінен шығуы, ислам әдебиетінде зорастризм дініне сенушілерді осылай атауға негіз болды. Сасани әулетінің мемлекеті арабтардың қол астына қараған соң Мәжусилік діндегілердің едәуір бөлігі исламды қабылдады. Алайда исламдану баяу жүргендіктен, [10_ғ.X ғасырда Иранның орталық бөлігіндегі халықтың жартысы бұрынғысынша зорастризмді ұстанды. Ислам үстемдік құра бастаған алғашқы ғасырларда мұсылман әкімш. Мәжусилікке өз ата-бабаларының дініне адалдығын сақтаушылар ретінде, “кітап иелері” (христиан, иудей) халықтары қатарында қарым-қатынас құрып, “қамқорлыққа алынған діндер” санатына жатқызды. Құранда Мәжусилік “кітап иелері” мен пұтқа табынушылар (мүшіріктер) ортасында аталады: “Расында иман келтіргендер, яһуди болғандар, сабиғиндер, христиандар, мәжусилер және Аллаға шерік қосқандар күдіксіз, Алла осылардың арасына үкім айтады” (22 сүре 17 аят). Сондықтан да ортағасырлық тәфсіршілер Мәжусилікті басқа дін өкілдерімен араластырмай бөліп атады. Мұсылман дәстүрінде Мәжусилік туралы әр түрлі пікірлер болды: ар-Рази және ан-Нишапури Заратуштраны (Зардуш) пайғамбар емес, өзін пайғамбарға теңеуші (мутанабби) деді. Кейбір тарихшылар (Табари, Балазури, т.б.) оларды пұтқа, отқа табынушыларға жатқызса, ғалымдар бұл дін алғашында бір құдайлыққа шақырған, пайғамбары болған, жақсылық пен жамандық ұғымдарын ажыратқан дін деп қарсы пікір айтты. Осындай пікірлерге зорастризм дінінде Ахура Мазда (дана тәңірі) туралы ұғымның бірінші орынға шығуы және оның жақсылық жаршысы — Спента Майни және жамандық басшысы — Ангра Майни атты ұлдары бар, ұлдарының таласы мәңгілікке ұласады деген сенімі негіз болған. Исламның ықпалымен Мәжусилік өкілдері бір құдайлық негізге бет бұрып, бірталай керітартпа әдет-ғұрыптардан (өлген кісінің мүрдесін жыртқыш құстарға, иттерге тастау, жақын туыстардың некелесуін құптау, тағыда басқа) арылды. Иран жеріндегі Мәжусилік ұстанушылардың басым көпшілігі мұсылмандықтың шииттік бағытын қабылдады. Кейінгі ғасырларда Мәжусилікті ұстанушылар Иранның шығыс аймағында (керман) өмір сүріп, “ғабар” аталды, негізгі қауымдастығы Үндістанның Бомбей аймағында “Парси” деген атпен өмір сүрді.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Ескі Жанама
Ескі Жанама — Жетісу облысы Алакөл ауданы, Жанама ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үшарал қаласынан солтүстік-батысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 115 адам (54 ер адам және 61 әйел адам) болса, 2009 жылы 200 адамды (102 ер адам және 98 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы елді мекендері
Мальберг (Айфель)
Мальберг (Айфель) (Malberg (Eifel)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.