cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жаңабай Құдайбергенұлы
Дереккөздер
Санат:1865 жылы туғандар Санат:Панфилов ауданында туғандар Санат:12 мамырда қайтыс болғандар Санат:1916 жылы қайтыс болғандар Санат:Қарақолда қайтыс болғандар Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері Санат:Қазақ би-шешендері
Поляриметрлік әдістемелер
Поляриметрлік әдістемелер
Сандық өлшеу негізінде алынған ерітінді концентрациясы мен поляризациялану жазықтығының айналу бұрышын байланыстыратын (1) және (2) теңдеуін қарастырайық.
Сурет:Толқын ұзындығы.PNG (1)
φ = αtλМ (2)
Алайда бұл теңдеулер бойынша тікелей есептеу жүргізу сирек. Поляризациялау жазықтығының меншікті және мольдік айналуы да концентрацияға тәуелді. Сондықтан іс жүзінде айналу бұрышы координатында градуирлеу график әдісі колданылады.
Қант өндірісінде пайдаланатын сахариметр дәрі-дәрмек, парфюмер, тамақ және сол сияқты тағы басқа өндіріс салаларында да жиі қолдау тапты.
Сахарозаларды анықтау кезінде оптикалық активті зат жоқ болған жағдайда 1 теңдеуін пайдаланады:
Сурет:6 5Сахароза анықтау теңдеу.JPG (3)
Сахарозаның қанттардан басты айырмашылығы - ол қышқылдық гидролизге ұшырайды:
Сурет:Реакция6 6.JPG (4)
Моноқанттардың қоспасын инвертирленген қант, ал гидролиз реакциясын инверсия деп атайды. Осы реакция нәтижесінде меншікті айналу +66,5° пен - 19.8° аралығында өзгереді. Сахарозаның құрамын есептеу инверсияға дейінгі және одан кейінгі айналуды өлшеуге мүмкіндік береді. Әдетте сахароза ерітіндісінен 100,0 мл алады да, оның айналуын өлшейді. Содан кейін оған 10,0 мл ерітінді қосып, оны 70°С-ға дейін он минут инверсия толық аяқталғанға дейін қыздырады. Қалыпты жағдайға дейін салқындатып, қайтадан өлшейді. Үлгі ерітіндідегі сахароза мөлшерін келесі теңдеу бойынша есептейді:
Сурет:Сахароза мөлшер.JPG (5)
мұндағы Δα - айналу бұрышындағы өзгерісі, α20D(x) - өзге активті заттардың меншікті айналуы, mx - осы активті қоспаның массасы. Екі бірдей оптикапық активті заттың қоспасын талдағанда, олардың біреуі әйтеуір бір ферменттің, не катализатордың әсерінен бұзылса, айналудың тәуелділігін өлшей отырып, химиялық реакция реттілігін реагент пен ферментке қатысты ескере отырып өлшейді. Сызба қисығының көлбеулігі немесе оның математикалық өңделуі бойынша әрбір құрамдас бөліктің мөлшерін есептеуге болады. Оптикалық активті заттың қоспасын спектрополяриметр көмегімен де талдауға болады. Талдаулардың-мұндай әдістемесі бояулы заттар қоспасын талдаудағы спектрофотометрлік одіске жақын. Есептеу формулалары ондағы тиісті коэффициенттерді ауыстырғанда өз мәнін сақтайды. Егер спектрдің зерттелетін аймағында қоспадағы бір не екі зат нөлдік толқын ұзындығына ие болса, онда талдау дәлдігі артады. Өйткені, мұндай толқын ұзындығында айналу бұрышы тек екінші құрамдас бөліктің ғана концентрациясымен анықталатын болады.
Спектрополяриметрлік әдіспен өлшеу нәтижесінде көптеген Органикалық және координациялық қосылыстардың құрылымы мен қасиеттері жайлы аса маңызды деректер алынады. Коттон эффектісі стереохимиялық орналасуды колданумен, жекеленген топтардың және басқа қосылыстардың құрылым ерекшеліктерімен байланысты. Спектрополяриметрияның басқа да оптикалық, атап айтқанда, спектрофотометрлік әдістермен үйлесуі талданатын қоспаның сапалық, мөлшерлік, құрылымдық құрамы жайлы мәлімет береді. Ал Кронинг-Кремер теоремасы мен сіңіру спектрі бойынша оптикалық айналу дисперсия кисығын болжауға және тұжырымдауға болады.
Аналитикалық практикада әр түрлі қосылыстардың спектрополяриметрлік, спектрофотометрлік және басқа да физика-химиялық қасиеттерін байланыстыратын әр түрлі эмпирикалық жалпылау пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Төленді Кәрімов
Төленді Кәрімов (26.12.1939 жылы туған, Атырау облысы Теңіз ауданы) – фармаколог, медицина ғылымының докторы (1988).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
IC 3422
IC 3422 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 165191.
Сыртқы сілтемелер
IC 3422 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
1454 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1454 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1454 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сендехас-де-Энмедио
Сендехас-де-Энмедио (Cendejas de Enmedio) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Серрания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 104 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18,79 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 58 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Жұмабай Байнатов
Байнатов Жұмабай (1946 ж. қазіргі Жамбыл облысы, Тұрар Рысқұлов ауданы, Каменка ауылында дүниеге келген) – техника ғылым докторы (1993), профессор (1994), ҚР Инженер академиясының академигі (1998).
Өмірбаяны
Жамбыл гидромелиорациялық-құрылыс институтын (1970) және Киев қаласындағы электронды ғылыми-зертханалық институтының аспирантурасын (1976) бітірген. Қазақ политехникалық институтында ассистент (1976–1980), Алматы архитектура-құрылыс институтында аға оқытушы, кафедра меңгерушісі, доцент, профессор (1980–2000) қызметтерін атқарған. 2000 жылдан Қазақ көлік және коммуникация академиясында профессор «Защитные сооружения горных автомобильных дорог от селевых потоков» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғаған. Байнатов 270-тен астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 9 монографияның авторы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тұлғалар
Санат:1946 жылы туғандар
Зефтиген
250px|thumb|Картада орналасуы Зефтиген (Seftigen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Зефтиген округінің құрамына кіреді.
Бірлік ауылдық округі (Мақтаарал ауданы)
Бірлік ауылдық округі – Түркістан облысы Мақтаарал ауданындағы әкімшілік бірлік. 2011 жылы Алғабас және Ленинжолы ауылдық округтерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.
Зефтиген
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2082 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.9 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 883, пошта индексі — 3662.
Бірлік ауылдық округі (Мақтаарал ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құдайберген Пернебаев, Алғабас, Еркінабад, Жаңаталап, Қоңырат, Табысты ауылдары кіреді. Орталығы – Құдайберген Пернебаев ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5121 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы ауылдық округтері
Ас қайыру
Асты "Бісміллә!" деп бастайтын қазақ тамақтанып болған соң, оны батамен қайыратын әдетінен әлі күнге дейін жаңылған жоқ. Мұны "ас қайыру" деп атаймыз. Ас қайыру тілек, батамен айтылады. Оны қара сөзбен де, өлеңмен де, тақпақтап та жеткізуге болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті
Неро-Яхо
Неро-Яхо — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шуга өзенінің оң жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Аюла
Аюла — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің сол жағалауынан 195 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Атом
Атом (ἄτομος) - Химиялық элементтерді құрайтын, олардың өзіне тән ерекшеліктерін сақтайтын ең кішкене бөлшек.
Толығырақ
Осы 4 кванттық сан мен Паули принципі атомдағы электрондардың барлық күйлерін сипаттайды. Сонымен бірге кванттық теорияда микробөлшектердің сол 4 кванттық сан анықтайтын күйлерін толқындық функциямен (φ) өрнектейді. Ол функцияның квадраты (|φ|2) бөлшектердің кеңістік нүктелерінде болу ықтималдығын білдіреді. Кеңістіктегі электрон бұлтының тығыздығы осы ықтималдыққа пропорционал. Кванттық сандардың мәндеріне сәйкес атомдардағы қабықшалар мен қабаттар рет-ретімен толтырылып отырады. Осылайша элементтердің Менделеев кестесіндегі орны анықталады. Алдымен ең кіші n=1 қабат толтырып, онда болғаны 2 электрон ғана орналасады. Онан кейін n=2 қабат толтырылғанда ядроның заряды өсуіне сәйкес қабаттар ядроға жақындай түседі. 1-қабат 1s қабықшадан, 2-қабат 2s, 2p қабықшалардан, 3-қабат 3s, 3p, 3d қабықшалардан, т.с.с. тұрады. Әр қабат элементтің периодын анықтайды. Осы период элементтердің химиялық, оптикалық, электрлік, және магниттік қасиеттерінің қайталану периоды болып табылады. Осы периодтылық атомның ең сыртқы электрон қабықшаларының қасиетімен анықталады. Мұндай периодтылық иондар қасиетінде де сақталады.
Атомның орбиталарында 2 не одан да көп электрондар қозғалып жүрсе, онда мұндай күрделі атомдардағы электрондардың өзара әсерлесуін де еске алу керек. Ол әсерлесулер тек электр статикалық ғана емес, орбиталық магниттік моменттер мен бөлшектердің өзінің ішкі магниттік моменттері де өзара әсерлесуі мүмкін. Мысалы, гелий атомындағы 2 электронның негізгі күйдегі әсерлесу энергиясы 78.98 эВ. Көп электронды атомдар құрылысын зерттегенде бұларды есепке алып отырады. Сонымен бірге әр электронның орбита бойымен қозғалысында туатын электр магниттік өрісі мен электронның ішкі магниттік моменттерінің әсерлесуі де қосымша байланыс энергиясын тудырады. Осының нәтижесінде атом спектрлерінде нәзік түзілісті, ал электрон мен ядроның магниттік моменттерінің өзара әсерлесуінен аса нәзік түзілісті көреміз. Қазіргі замандағы кванттық электр динамикасында атом электрондарының вакуум құрамындағы виртуалды бөлшектермен әсерлесуін де есептеп атом құрылысының мұнан да күрделі екеніне көз жеткізуге болады.
Атом құрылысы тұрғысынан периодтық заңды түсіндіру
Бір периодта орналасқан элементтердің энергетикалық деңгейлерінің саны бірдей болғанымен, олардың ядро зарядтарының артуына байланысты ядроның электронды тарту күші артады, сондықтан атом радиустары солдан оңға карай кемиді.
Периодтарда солдан оңға қарай сыртқы қабаттағы электрондар саны біртіндеп артады, бұл металдық қасиеттің біртіндеп әлсіреп, бейметалдық қасиеттің артуына әкеп соғады.
Атомдағы электрондардың күйі
Атом өте ұсақ бөлшек болғандықтан, ондағы электронның қозғалысы микродүниенің қозғалу заңдылықтарына бағынады. Электрондар ядро сыртындағы кеңістікті біртіндеп толтырады, электрондардың орналасу заңдылықтарын білу элементтің физикалық және химиялық қасиеттерін анықтау үшін қажет. Электрон ядроны одан белгілі бір қашықтықта (энергия қорының шамасына қарай) айналып жүру мүмкіндігі ең жоғары кеңістіктің бөлігі орбиталь - электрондық бұлт деп аталады. Қозғалыстағы электрон бұлтының пішіні әр түрлі болады: шар тәрізді, олар s әрпімен белгіленеді. р-электрондар гантель тәрізді, олардан басқа d - деңгейшелері де болады.
Дереккөздер
Атом Санат:Химия
Бадалона
Бадалона (Badalona) — Испания мемлекетіндегі қала әрі муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Барселонес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 218886 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,95 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 10 км.
Қала қамқоршысы киелі Анастасио болып саналады.
thumb|left|Шіркеу
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері Санат:Барселона қалалары Санат:Испания қалалары Санат:Бадалона
NGC 7417
NGC 7417 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 20 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7417 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70113, ESO 109-28.
Стиглэр (Оклахома)
Стиглэр (Stigler) — Оклахома штатының Haskell округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2731 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.7 км² шамасында. FIPS коды — 40-70250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Реде
Реде (Rhede) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Мюнстер әкімшілік округіне бағынады. Боркен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 19388 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 78,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 5 54 048. Қаланың басшысы — Лотар Миттаг.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Атаулар
Атаулар (nomenclatura) — нысандар мен құбылыстарды ғылыми сипаттауда қолданылатын принциптер мен ережелердің жүйесі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Червенковци (Велико Тырново облысы)
Червенковци (Червенковци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5070. ЕКАТТЕ коды — 80515.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Тарихи география
Тарихи география әлем елдерінің тарихы және географиясымен байланысты көптеген мәселелерді қамтиды.
NGC 2915
NGC 2915 — Хамелеон шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Тарихи география
Тарихи география –география ғылым жүйесіндегі маңызын көрсету, географиялық идеялардың дамуын қарастыру және география туралы ұғымның қалыптасуын, соның ішінде жаратылыстану мен қоғамдық пәндердің бір жүйеде өзара бірігіп жатқанын, географиялық ашылулардың тарихын зерттеу, қазіргі методологиялық негіздер және география ғылымының теориялық проблемаларын көрсету болып табылады.
NGC 2915
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Тарихи география
Дамушы елдер топтарына берілген саяси – экономикалық анықтамалықтардың мінездемелерінде – социалистік бағыттағы елдер туралы сипаттама ескерілмегенмен, жалпы салыстырмалы түрде 1970- 80 жж. олардың саны дүние жүзі бойынша 20- дан астам болатын (негізінен олар – Азия мен Африка елдері). Қазір бұл елдердің көпшілігі социалистік бағыттың болашағының жоқ екенінен, әрі өздерінің саяси - әлеуметтік дамуы мен ішкі факторлар келіспеушілігінен, социалистік бағытты ұстаудан ресми түрде бас тартты. Ал кейбір елдер ұлттық экономикасының құлдырауынан, азамат соғыстарының ұзаққа созылуынан, бүркемелі түрдегі шетелдік агрессияның өрістеуінен, бұрынғы Кеңес Одағы және социалистік жүйедегі, т.б. елдерден берілетін қаржы – экономикалық және басқадай көмектің (әскери, техникалық т.б.) қысқартылуынан, көптеген осы сынды себептерге байланысты олар да социализмнен бас тартуға мәжбүр болды. Қазіргі кезде социалистік бағытты ұстанып отырған дамушы мемлекеттер әлемнің саяси картасында іс жүзінде жоққа тән.
NGC 2915
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 31 наурызда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 2915 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26761, ESO 37-3, AM 0926-762, IRAS09265-7624.
Тарихи география
Тарихи география – қоғамдық ғылымдар ішіндегі жас бөлімдердің бірі болып саналады. Ол бұрын тек қысқаша бір тарауға біріктіріліп, дүние жүзінің әлеуметтік- экономикалық географиясы құрамында ғана болса, қазіргі таңда еліміздің тәуелсіздік алып, бұрынғы саяси және экономикалық жүйеден бас тартып, мүлде жаңа даму жолына түсуі, жалпы дүниежүзілік адамзат қоғамының бүгінгі таңда күрделі саяси, әлеуметтік – экономикалық дамуы бүгінгі әлемдегі сан- салалы инетеграциялық байланыстар - өзге де қолға алынып, оқытыла бастаған қоғамдық ғылымдармен қатарында.
NGC 2915
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Хамелеон (шоқжұлдыз)
Тарихи география
Тарихи география - дүние жүзі саяси картасының қалыптасуын, яғни мемлекеттердің пайда болуы, алғашқы, орта және жаңа дәуірдегі мемлекеттердің тарих сахнасына шығып, өмір сүруін (қысқаша), олардың тарихи уақыты мен саяси – географиялық орналасуын, сонымен бірге қазіргі дүние жүзінің саяси картасын: мемлекеттердің саны, көптүрлілігі, оларды топтастыру және типке бөлу, дүние жүзі елдерінің мемлекеттік – саяси құрылысын, халықаралық қатынастар, оның дүние жүзі картасына әсерін және мемлекеттердің геосаяси жағдайларын, сондай- ақ бұл тұрғыда егемен Қазақстан Республикасының геосаяси жағдайы мен сыртқы саясаты, ұстанған бағыт- бағдарын қарастырады.
Нұғыман Әбішев
Нұғыман Әбішев (15.01.1906, Қарқаралы ауданы - 4.02.1988, Алматы), әнші. Қазақ КСР-інің халық артисі (1968).
Алғаш 1934 ж. Бүкілқазақстандық халық өнерпаздары слетінде жүлдегер атанған.
1935-1960 ж. Қазақ мемлекеттік филармониясында, 1960-1970 ж. «Қазақконцертте» әнші болды.
Абай, Біржан сал, Ақан сері, Жаяу Мұса және басқа халық композиторларының әндерін насихаттауда елеулі еңбек етті.
«Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған. Орындауындағы әндер қазақ радиосының алтын қорында сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:15 қаңтарда туғандар Санат:1906 жылы туғандар Санат:Қарқаралы ауданында туғандар Санат:4 ақпанда қайтыс болғандар Санат:1988 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:КСРО әншілері Санат:Қазақстан әншілері Санат:XX ғасыр әншілері Санат:Тенорлар Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Қазақстан тенорлары Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері Санат:Қазақ мемлекеттік филармониясы әншілері Санат:Қазақконцерт әншілері
Сауда балансы
Сауда балансы - тауарларды елден сыртқа шығару мен елге әкелудің арақатынасы.
Дереккөздер
Санат:Банк терминдері Санат:Экономика
Монте-Порцио-Катоне
Монте-Порцио-Катоне (Monte Porzio Catone) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8613 адамды құрайды. Халық тығыздығы 858 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 40.
Елді мекеннің қамқоршысы — S. Antonino Martire.
Қаратау гуманитарлық техникалық колледжі
Қаратау гуманитарлық техникалық колледжі - Талас ауданының орталығы Қаратау қаласындағы орта кәсіптік білім беретін оқу орны. Ол 1964 жылы тау-кен-құрылыс техникумы болып ашылған.
1997 жылдан құрылыс техникумы, ал 2003 жылдан гуманитарлық техникалық колледж. Мұнда экономистер, есепшілер және аудиторлар, құрылыс мамандары және де басқа мамандық иелері даярланады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы колледждері Санат:Қаратау оқу орындары Санат:Талас ауданы мекемелері Санат:1964 жылы құрылған оқу орындары
Есекмия
Есекмия  (Oxytropis glabra) - тықыр кекіре - бұршақ тұқымдасының кекіре туысына жататып көп жылдық шөптесін өсімдік. Есекмия жіңішке сабақты, төселіп немесе өрлеп өседі, ұз. 5 - 70 см, селдір түкті. Қосалқы жапырақтары ортасына дейін бір тұтас, жоғарғы ұштары үшкірленген. Жапырақтарының ұз. 2 - 10 см, жапырақшалары 7 - 12 жұп. Гүлдері қос жынысты, шашақты гүл шоғына топтасқан; тостағаншасы қоңырау тәрізді; күлтесі көк күлгін түсті; аналығы 10 - 12. Бұршақ қаптары сопақтау, ұз. 1 - 2 см, бір ұялы; тұқымдары майда, сопақша келген, қоңыр түсті; Маусым-шілдеде гүлдейді. Орта Азияда, Бат. және Шығ. Сібірде, Моңғолияда кездеседі. Қазақстанда шөлді аймақтар мен биік тау басынан басқа жерлердегі шалғындарда, өзен бойларында өседі. Е. - мал, әсіресе жылқы үшін улы өсімдік.
Дереккөздер
Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Хәрри Поттер мен жасырын бөлме
«Хәрри Поттер мен жасырын бөлме» (Harry Potter and the Chamber of Secrets) — Ж. К. Роулиң жазған, жас сиқыршы Хәрри Поттер жайлы кітаптар жинағындағы екінші роман. 2 шілде 1998 жылы басылды.
Желісі
Оқу жылын аяқтағалы 12-жасар Хәрри өз достарынан ешқандай жаңалық естімей, жазған хаттарына жауабын да алмайды. Алайда сол түнде Рон өзінің егіз ағалары Фред және Джорджбен бірге әкесінің ұшатын көлігімен Хәрриді өздерінің үйіне алып кетеді. Оқу жылы жақындағанда Хәрри Уизли отбасымен бірге оқуға керек нәрселерін сатып алады. Хогвартс мектебіне бару үшін олар Кингс-Кроос вокзалына Артур Уизлидің (Ронның әкесі) ұшатын көлігімен барады. Хогвартсқа баратын поезд 9¾ платформасынан жүреді, алайда бұл платформаға апаратын барьерден Хәрри мен Рон белгісіз бір себептен өте алмайды. Не істерін білмей, Рон әкесінің көлігі арқылы Хогвартсқа баруды ұсынады. Басқа амалды көрмеген Хәрри осы ұсынысқа келісіп, екі дос Хогвартс мектебіне жетеді. Алайда, мектепке барарда олар ормандағы ысылдағыш талға соқтығысады. Осы оқи,аны естіген профессор Снейп пен Макгонагалл екеуіне ұрысып ескерту жасайды. Оқу жылы басталды, мектепте барлық оқушы Зұлым Сиқырдан Қорғану сабағының жаңа профессоры, Локонс туралы айта беруден жалықпайды. Алайда Локонс бұл сабақ туралы ештеңе де білмейді және сабағында өзінің ерліктері туралы айтудан шаршамайды.
Мектепте Хэллоуин кезінде үш дос су-су болып тұрған бөлмеде Филчтің мысығы, Миссис Нористің ілініп тұрғанын және де осы бөлменің қабырғасында қанмен жазылған жазбаны көреді. Бұл жазбада “Құпия бөлме ашық! Ізбасардың жаулары, қорқыңдар!” – деп жазылған. Сәлден кейін сол бөлмеге барлық профессор, сонымен қатар, профессор Дамблдорда жиналады. Дамблдор Миссис Норристің тірі екенін және оны емдейтін дәрі дайындау үшін бірнеше ай керек екенін айтады. Келесі күні Хәрмиона профессор Бинстен Құпия Бөлме туралы айтып беруін сұрайды. Профессордың айтуы бойынша, Салазар Слизерин мектепті ашпас бұрын, Хогвартста тек асыл тұқымды сиқыршылардың оқығанын қалады, алайда бұл пікірмен басқа сиқыршылар келіспеді. Сондықтан Салазар мектептен кетіп қалды, алайда кетпестен бұрын мектепте бөлме қалдырып кеткен. Бұл бөлмені тек қана оның мұрагері аша алады. Бұны естіген үш дос, мұрагер ретінде Драко Малфойдан күдіктене бастайды, сондықтан, Драко Малфойдан шындықты алу үшін олар Крэбб пен Гойлға айналу үшін айналмалы ішімдік дайындауға кіріседі. Оқудың бір күндері профессор Локонс пен Снейп оқушыларға өздерін қорғауды үйрету үшін дуель клубын ашады. Бұл клубтың мақсатын айтып, біраз сиқыр көрсеткеннен кейін профессор Снейп Хәрри мен Драко екеуін дуэльге шақырады. Дуэль кезінде Драко өзінің сиқыр таяқшасынан жылан шығарады, алайда Хәрри жыланға ешкімге тиіспесін деп жыланның тілінде бұйрық береді. Бұны естіген барлық оқушы Хәрриді Слизериннің мұрагері деп күдіктенеді, себебі жылан тілінде тек Салазар Слизерин мен Вола-де-Морт қана сөйлесе алатын болған және де бұл қасиетті зұлым сиқыршыға ғана тән, сол себептен Хәрриден көбі қорыққаннан алысырақ жүреді. Бірақ та Дамблдор Хәрри ешқандай кінәсі жоғына сенімді екенін айтады. Және де Дамблдормен сөйлескенде Хәрри директордың фениксі Фоукспен танысады.
Драконың бұл бөлме туралы білетін ақпараттың барлығын білу үшін дайындаған айналым ішімдігі дайын болды. Хәрри мен Рон сол ішімдікті ішкенде, Драконың достары Крэбб пен Гойлға ауысады. Алайда Драконың ештеңені білмейтініне көзі жеткен Хәрри әрі қарай не істерін білмей ойланып жүреді. Ойланып жүргенде Хәрри Миртлдің әжетханасынан бір таза, ішінде ештеңе жазылмаған күнделік тауып алады. Хәрри бұл күнделікке бір нәрсе жазғанда, оған қайта жауап келетінін байқайды. Сол себепті Хәрри өзінің жазғанда, оған күнделіктің иесі Том Реддл деп жауап қайтарды. Содан соң Хәрри күнделіктен Құпия Бөлме туралы не білетінін сұрайды. Осы туралы ақпарат беремін деп, күнделік Хәрриді 50 жыл бұрын оқиғаға алып кетеді. Бұл оқиғада бір қыз қайтыс болады, сол себепті Хогвартс мектебін жабуға шешім қабылданды. Бұны естіген Том Реддл осы оқиғаға Хәгрид және оның асырап жүрген үлкен өрмекшісі деп ойлайды. Осыны көрген Хәрри Хәгридке барып барлық шындықты есуді жөн көреді. Келесі күні Хәрмионаның жақымданғанын естіген оқушылар Хәрриден күдіктенуді тоқтатады, себебі Хәрридің өзінің ең жақын досына зиян келтіре алмайтынын біледі. Осы оқиғалардан кейін магия министрі Дамблдор мектеп директор лауазымынан уақытша босатады және де Хәгридті Азкабан түрмесіне алып кетеді. Хәгрид кетер алдында Хәрри мен Ронға өрмекшілердің артынан еруді ұсынып үлгерді. Өрмекшілердің арттарынан еріп екі дос үлкен қара өрмекші Арагогпен кездеседі. Арагог Хәгридтің асырап өсірген өрмекшісі екенін мойындайды, алайда 50 жыл бұрын қызды өлтірген ол емес болып шығады. Бұны біліп алғаннан кейін Хәрри мен Рон 50 жыл бұрын қайтыс болған қыз – Миртл екенін түсініп Хогвартсқа оралады. Қайта оралғанда, ауруханада ессіз жатқан Хәрмионамен жолығады. Сол кезде олар Хәрмионаның қолынан қағазды байқайды. Бұл қағазда адамдардың ауруханада жатқан себебі үлкен жылан Василиск екені және ол Хогвартста мұржа арқылы жүргені түсіндірілген.
Хәрри Рон және Джинни Құпия Бөлмеден келіп, Макгонагаллға бөлмеде болған барлық нәрсені айтып береді және де Джинни Том Реддл оны алдап, күнделікті кітаптардың арасынан тауып, қолданғанын мойындайды. Дамблдор оны кешіріп, Джинниден де үлкен адамдар Волдемортқа алданғанын айтады. Сонымен қатар Дамблдор мектеп директоры болып қайтып тағайындалып, Хәгрид түрмеден босатылады. Және де Василисктен жарақат алған адамдардың бәрі мандрагор тамырынан дайындалған ішімдік арқылы емделеді.
Футболдан Қазақстан Кубогы 2004
2004 жылғы Футболдан Қазақстан кубогы - кубоктың он үшінші мәрте ойнатылуы.
Жiңiшкеру, жiңiшкерiк
Жiңiшкеру, жiңiшкерiк (Утончение) — қаңылтырды кермелегенде оның қабырғасының жіңішкеруі.
Футболдан Қазақстан Кубогы 2004
Бірінші кезең
Бірінші кезең ойындары 2004 жылдың 16 мамырында өтті.
Жiңiшкеру, жiңiшкерiк
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Құйған ауылдық округі (Тарбағатай ауданы)
Құйған ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Футболдан Қазақстан Кубогы 2004
1/16 финал
1/16 финал ойындары 2004 жылдың 16 маусым - 1 шілде аралығында өтті.
Құйған ауылдық округі (Тарбағатай ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құйған, Жалаңаш, Жамбыл ауылдары кіреді. Орталығы – Құйған ауылы.
Футболдан Қазақстан Кубогы 2004
1/8 финал
1/8 финал ойындары 2004 жылдың 4 - 9 шілде аралығында өтті.
Құйған ауылдық округі (Тарбағатай ауданы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2262 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Тарбағатай ауданы ауылдық округтері
Футболдан Қазақстан Кубогы 2004
1/4 финал
1/4 финал ойындары 2004 жылдың 25 шілдеде және 19 қыркүйекте өтті.
1/2 финал
1/2 финал ойындары 2004 жылдың 26 қазанда және 6 қарашада өтті.
Дереккөздер
Санат:2004 жылғы футбол Санат:Футболдан Қазақстан Кубогы
Иба
Иба (психология) - адамның мінезінің әдеп сақтап, әзет етуін, ұялу сезімін білдіретін ұнамды әрі жағымды қасиетін білдіретін ерекшілігі. Ибалы мінез көрсететін адамды халық үнемі сыйлап, құрмет тұтады. Өзгелерге үлгі-өнеге болатын адамдар. "Алғашқы кезде Роза менен иба қылып жүрді (Иманжанов). Ибалы мінез көрінісі кім-кімнің де болса да ақыл-ойы мен әдептілігін, білімділігі мен парасаттылығын, тәрбиелігі мен өнегелілігін, көрсететін қылығы болып табылады. Көпшілік аарсында әдеп сақтап, ар-ұятын сақтайтынжастрады халқымыз құрмет тұтып, оның әрбір іс-әрекетін, жүріс-тұрысындағы қимыл-қозғалысын, сойлеген сөзін, адамдар мен қарым-қатынас жасауын үлгі тұтып, өзгелерге тағылым етіп отырған. Ізеттілік, әдептілік пен сыпайлылық  кімнің болса да жеке басын, адами қасиетін асырып ондайларды өскелең ұрпаққа үлгі берерлік тұлға деп санаған". "Күліп кісі бетінен қарап көрмеген, ибалы, атақты асыл Қамарымыз жоқ жерден жалаға ұшырғанына қайғыра-қайғыра құр шыбын жаны бар еді (Торайғыров)". "Ғайшанынң апасы бір-біріне айта алмай, ибалық қылып отырған сөзі болса, сөйлесін деп, екеуін оңаша тастап, ауыз үйге шығып тұрды (С. Көбеев)". Ибалық көрсету, мінез-құлықтың ұнамсыз қасиетіне қарама-қарсы сипат болып табылады да, адамның өз басына тән қылығын неғұрлым сыйласымды өнегелік пен әдептілік көрсеті қажеттілігін дамытуға баса мән береді.
Бовель (Иль және Вилен)
Бовель (Bovel) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Редон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35035, пошта индексі — 35330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 563 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Кіші Шуя
Кіші Шуя — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шуя өзенінің оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Трофимовка (Павлодар облысы)
Трофимовка — Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл, Жаңақұрылыс ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 84 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1007 адам (485 ер адам және 522 әйел адам) болса, 2009 жылы 548 адамды (285 ер адам және 263 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
Баталасу
Баталасу - әр азаматтың, елдің, тектіліктің, сөзде тұру және келісімнің, бірліктің, беріктіктің үлкен жолы. Бұл жол құдалықта, серт пен уәдеде, елшілікте, ел арасындағы маңызы үлкен шараларда жасалады. Сонымен бірге баталасу хан, ақсақалдар, билер алдында, аруақ орнында жасалып, қол алысып орындалатын ғұрып және ол ұзақ мерзімге, тіпті мәңгілікке жалғасады. Баталасыпты деген сөз - ел ішінде маңызы өте зор іс. Арғын Аманжолдан Әлімбет, Бәйімбет, Шақшақ туады. Шақшақ қайтыс болғанда оның жас әйелі Сомалтынды жақын қайнысы Әйдеркеге қосады. Осы Сомалтынның Шақшақтан туған жас баласы Есназар мен Әйдеркеден туған Жылқайдар екеуі енелес. Екі бала бірге өсіп, ер жеткеннен кейін елдің басты адамдары жиналып: "Сомалтын қасиетті, өнегелі ана болды. Бұдан былай одан туған Есназар мен Жылқайдар балалары бір ананың баласы болғандықтан, қанша ата өтсе де, бір - бірінен қыз алыспасын, өмір бойы туыс болып саналсын",-деп, қол жайып, аруақ атын айтып, баталасыпты. Міне, сол бата арасы 12 атаға толса да, әлі бұзылған жоқ.
Төлешов Сейділда
Төлешов Сейділда (1906, қазіргі Шиелі ауданы – 1955, Алматы) – жазушы, фельетоншы. Төлешовтің журналистік қызметі 1931 жылдан басталды. Ауданы газеттің редакторы, кейін «Социалистік Қазақстан» («Егемен Қазақстан») газетінде, екі жыл Қазақстан Компартиясы Орт. к-тінің органы «Коммунист» журналының редакторы қызметтерін атқарған. Ұзақ жылдар бойы ұстаздық қызметпен айналысқан. ҚазМУ-да (ҚазҰУ) арнаулы курстар мен семинарлар жүргізді. Ол фельетондарын бүркеншік атпен (С.Шынаров) жариялап тұрған. Сонымен қатар әдеби сын саласында да еңбек етті.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Мұсабек
Мұсабек (2007 жылға дейін — Қызыларық) — Жетісу облысы Көксу ауданындағы ауыл, Мұсабек ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Балпық би ауылынан батысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1126 адам (609 ер адам және 517 әйел адам) болса, 2009 жылы 1102 адамды (576 ер адам және 526 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы елді мекендері
Мемлекеттік қайраткерлердің нақыл сөздері
Мемлекеттік қайраткерлердің нақыл сөздері — Әбу Насыр Әл-Фарабидің еңбегі.
Бұл еңбекте дүние, қоғам, мемлекет, адамдардың қатынастары туралы заманнан озық тұрған пікірлер, пайымдаулар айтылады. Әл-Фарабидің қоғамдық-саяси көзқарастары анық байқалады. Оның мемлекет, ел басқару жөніндегі тұжырымдары, әлеуметтік-этикалық, саяси көзқарастары бүгінгі қоғам үшін де айрықша маңызды.
Кейбір нақыл сөздер
"Тәнді емдеуші — дәрігер, ал жанды емдеуші — әмірші деп аталатын мемлекеттік қайраткер."
"Игіліктер екі түрлі болады: этикалық және интеллектуалдық. Интеллектуалдық — (жанның) ақыл-парасаттық жағына жататын қайырымдылық, мәселен, даналық, парасат, ақыл-ойдың тапқырлығы мен өткірлігі, ұғымталдық. Этикалық бұлар ізгіліктер (жанның) ұмтылуы жағына жататын ізгіліктер, мәселен, ұстамдылық, батылдық, жомарттық, әділдік. Жаман қылықтар да осылайша бөлінеді."
"Адамның әуелден тоқымашы немесе хатшы болып тумайтыны сияқты, ізгілік пен жаман қылықта адамға әуел бастан жаратылысынан дарымайды. Бірақ ізгіліктер немесе жаман қылықпен (байланысты) күйге жаратылысынан бейім болуы мүмкін, сонда оған қандай да болсын басқа әрекеттерден гөрі әлгі (күйден) туатын әрекеттерді істеу оңайырақ болады."
"Қайырымдылық адамдар жанынан берік орын алғанда, не адамдар ұстамды болғанда қалаларда теріс қылықтар жойылады."
Сілтемелер
Санат:Әл-Фараби Санат:Философия Санат:Әлеуметтану
1455 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1455 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Кентау маржандары
Кентау маржандары — 2010 жылы Шымкент қаласы «Кітап» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Е. Байту. Беттер саны — 312.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7250-25-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2010 жылы шыққан кітаптар Санат:Кітап баспасының кітаптары
Виллингс (Виндигштейг қауымы)
Виллингс (Виндигштейг қауымы) (Willings (Gemeinde Windigsteig)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Вайдхофен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1054 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 25.49 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WT, ресми идентификациялық коды — 3 22 23.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Виллингс (Община Виндигштейг)
Сан-Цено-ди-Монтанья
Елді мекеннің қамқоршысы — San Zeno.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Бишкура (Бишкураев ауылдық кеңесі)
Бишкура — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Бишкураев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 687 адамды құрады. Пошта индексі — 452793, ОКАТО коды — 80251805001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Пье-д'Орецца
Пье-д'Орецца (Pie-d'Orezza) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B222, пошта индексі — 20229.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Жылға ауылдық округі
Жылға ауылдық округі – Түркістан облысы Сарыағаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
IC 3423
IC 3423 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Жылға ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Жылға, Қапанза, Қарақалпақ, Қызыласу, Нұрауыл, Шәйхана, Шеңгелді, Шымырбай ауылдары және №49 темір жол айрығы кіреді. Орталығы – Жылға ауылы.
IC 3423
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3423 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Сентенера
Сентенера (Centenera) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
Жылға ауылдық округі
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы ауылдық округтері
Сентенера
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,42 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Фрагозела
Фрагозела (Fragosela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Визеу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
NGC 7421
NGC 7421 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7421 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70083, ESO 346-17, MCG -6-50-15, AM 2254-373, IRAS22541-3736.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Ноде-Яха
Ноде-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Щучья өзенінің оң жағалауынан 560 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сент-Натален
Сент-Натален (Sainte-Nathalène) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24471, пошта индексі — 24200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 568 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Унтершёнау
Унтершёнау (Unterschönau) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 562 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 077.
Сұлтан Бейбарыс
left|thumb|120px|Бейбарыс белгісі, 1260 жыл. thumb|200px|Бейбарыстың мешіті, Каир Сұлтан Байбарыс (Бейбарыс, الظاهر ركن الدين بيبرس البندقداري — әл-Мәлік әз-Заһир Рукн-әд-дин Бейбарыс I әл-Бұндуқтари әс-Салих) — 1223—77 жылдары Мысырда билік құрған сұлтан.
Унтершёнау
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Сұлтан Бейбарыс
1223 жылы беріш руынан туған. Мәмлүк мемлекетінің төртінші сұлтаны Рукн ад-дин Бейбарыс-Әл-Мансури Әл-Мысридің тағдыры өте қызықты және қарама-қайшылықтарға толы. Бейбарыстың әкесі — Жамақ, анасы — Әйнек. Ол хорезмдік, бербендік қыпшақ. Оның ақсүйектер руынан шыққанын тарихшылар дәлелдеген. Сол кезде беріш руы Қырым өңірінде тұрған (қазіргі заманда беріш көбінесе Атырау облысында қоныстанған).Әмір Айтегін әл-Бұндуқтар Димашқ құл базарында сатып алған сондықтан Байбарыс әл-Бұндуқтари деп аталған.
Құлдыққа түсуі
Жаугершілік заманда, бала күнінде Қыпшақ даласында тұтқынға алынып, жат жерде ерекше ерлігімен, асқан талантымен құлдықтан қайраткерлікке дейін көтерілген, қазақ тарихында аса ғажайып тұлға. Оның құлдыққа қалай түскендігі туралы екі мәлімет бар.
Таққа отыруы
Мысыр сұлтаны Аюби оны өзінің хатшысы етіп тағайындады. Сол кезеңде Бейбарыс басқарған Мәмлүк мемлекетінің әскері орта ғасырлардағы екі ірі қолға — "крестілер жорығы" мен моңғол басқыншыларына тойтарыс берді. 1260 жылы Күтіз сұлтан қайтыс болғаннан кейін, Бейбарыс таққа отырды.
Алтын Ордамен байланысының нығаюы
Мысырда тарихи әдебиет мемлекет басына мәмлүк (қыпшақ) әулетінің келуімен Алтын Ордамен байланыстың нығаюына орай жедел қарқынмен дамыды. Түркі әулеттері, халықтарының тарихи-географиялық мәліметтерін толық қамтитын энциклопедиялар пайда болды. Мысырда сұлтан Бейбарыстың өмір-дерегіне арнап жазған хатшысы Абд-аз-Захирдің тарихи еңбегі дүниеге келді. Бұл еңбекте Алтын Ордамен қарым-қатынастар туралы мәліметтер, сонымен бірге Қырымнан Волгаға дейінгі аралықтағы қысқаша "жолсілтеме", Қырымның тұрғылықты халқы туралы діни, этнографиялық мәліметтер келтіріледі.
Биліктегі өзгерістер
Ол ат ойындарын, аңға шығуды, сайыстарды жақсы көретін. Қарапайымдылығымен және діндарлығымен елге танымал болған. Кедей-кепшіктерге әрдайым көңіл бөліп, көмектесіп, жетімдерді желеп-жебеп, өз қолтығына алып отырған. Билік тізгінін мықтап қолға алған Бейбарыс әр қаланы күшейтіп, әрбір қалада тұрақты әскер ұстады. Мемлекеттегі тәртіпті нығайтты, Сарай маңында орын алатын өзара қырқысуларды түпкілікті тоқтатты. Арналық жүйені енгізді. Мәмлүк мемлекеті көркейе түсті. Мәмлүктерге әлемнің түкпір-түкпірінен көпестер ағылып келе бастады. Барлық өзендерге көпір және әрбір қалаға бір мешіттен салынды. Бейбарыс шығыстағы барлық араб иеліктерінің әміршісі деген атаққа қол жеткізді. Орта Азиядағы селжүктерді, кіші Арменияны, берберліктерді толығымен өзіне бағындырды. Франктердің зәулім қамалдарын бірінен соң бірін талқандай берді. Барлық көршілес елдер мәмлүктер мемлекетімен санасатын болды.Байбарыс тек қана талантты қолбасшы ғана емес, сондай-ақ, көреген саясаткер ретінде танылды. Ол сол кездің көптеген алыс-жақын мемлекеттерімен қарым-қатынас орнатты. Сұлтан аз-Заһир Байбарыс сол дәуірдің озық үлгісімен көптеген зәулім ғимараттар, көрнекті мешіттер, биік қорғандар мен қамалдар салдырды. Олардың бірқатары сақталған.Ол сұлтандық билікке қол жеткізген кезде қыпшақ жерлері моңғол ханы Берке Құлағу билеп отырған Алтын Орданың иелігінде еді. Бейбарыс бірінші кезекте достық пиғылдағы хат жіберді. 1262 жылы сұлтан екі ел арасында достық қарым-қатынас орнату үшін өз елшісін жіберді. Мұнан кейін әскери, сауда, діни, мәдени байланыстар орнатты.
Соңғы жылдары
1277 жылы Бейбарысты уәзірі қыпшақ Қалауын у беріп өлтірді.Сұлтан Байбарыс 1277 жылы шілденің 1-інде Димашқ қаласында қайтыс болып, аз-Заһариа кітапханасына күмбезінің астына жерленді. Оның сүйегі Дамаскідегі Баб-өл-Барид зиратына қойылды. Осылайша Бейбарыс сұлтан мәмлүктер мемлекетін ірі державаға айналдырып, Мысыр мен Сирияны "крестілер жорығы", моңғол шапқыншылығынан қорғап қалды, бүкіл мұсылман елдеріне қорған болды. 17 жыл Мысырда билік құрды.
Нұрсұлтан Назарбаев сұлтан Байбарыс туралы
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;"> Ерекше ерлігі, асқан ақылымен құлдықтан хандыққа дейін көтерілген. Египеттей алып елді 17 жыл бойы билеп, моңғол жаулаушыларынан крест жорығын бастаушылардан жалпы араб әлемін сақтап қалған біздің ұлы бабамыз Байбарыстың бала кезінде тұтқынға осы Атырау бойынан әкетілгені, өзінің сүйегі осындағы Беріш тайпасынан екенін көптеген тарихшылар кезінде жазып қалдырған. Мен ана жалы Мысыр еліне барғанымда Байбарыс салдырған мешітте Құран оқыттым. Даңқты бабамызды арабтардың қалай құрмет тұтатынын өз көзіммен көрдім.
Минидока (Айдахо)
Минидока (Minidoka) — Айдахо штатының Минидока округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.2 км². FIPS коды — 16-53110.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 129 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Минидока округы (Айдахо)
Жоғарғы Волосница
Жоғарғы Волосница — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пушма өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Нәбиден Әбуталиев
Нәбиден Әбуталиев — 1928 жыл 18 мамырда Атырау облысы, Новобогат ауданының (қазіргі Исатай ауданы) Молшағыл ауылында дүниеге келген. . қаламгер, журналист. 1945 жылы педагогика училищесін, 1952 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген соң, ұзақ жылдар "Социалистік Қазақстан" (қазіргі "Егемен Қазақстан") газетінде, "Парасат" журналында, Қазақ КСР Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитетінде, "Жазушы" баспасының көркем аударма редакциясында қызмет істеген.
«Ақ Жайык» атты тұңғыш өлеңі 1943 ж. жарияланды. "Қайран Нарын", "Өттің дүние" атты екі повесть, "Наркескен" атты романы жарық көрген. "Өтті дүние" атты тарихи драмасы М. Әуезов театрында қойылған (1992). Ол Э. Хемингуэйдің "Климанджаро"-қарлы тау", "Мереке қызық мол жылдар" атты шығармаларын, орыс жазушысы С. Сартаковтың "Тау самалы" деген атпен бірнеше повестерін, манғол жазушысы Б. Чойндонның "Ұлы Гобиде" атты повесін, В. Пикульдің, Ә Бикчентаевтың әңгімелерін қазақ тіліне аударған. Көптеген медальдармен, "Баспасөз үздігі" білгісімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1928 жылы туғандар Санат:Қазақстан жазушылары
Перга
Перга – аралар мен жинап алынған және өнделген әр түрлі өсімдіктердің тозаңдары.
Трофимовка
Елді мекендер:
Өзен:
Естеу Нүсіпбеков
Естеу Нүсіпбеков (25.02.1933, Шығыс Түркістан, Іле аймағы, Текес ауданы-2006) - ақын.
Африка Ұлттары Кубогы 1988
Футболдан Африка чемпионатының 16-шы жарысы, Мароккода өтті.
Естеу Нүсіпбеков
Өлеңдері «Жеңіс жырлары», «Тарту» атты ұжымдық жинақтарға енген. 1957 жылы оның 6 — 7-сыныптарға арналған «Әдебиеттік оқулық» атты екі кітабы «Халық» баспасынан, «Арман» атты өлеңдер жинағы «Жастар» баспасынан жарық көрген.
Африка Ұлттары Кубогы 1988
СІЛТЕМЕЛЕР
Санат:Африка Ұлттары Кубогы Санат:1988 жылғы футбол Санат:Мароккодағы футбол
Естеу Нүсіпбеков
1956 жылы наурызда Пекинде өткен Бүкілқытайлық жас жазушылардың I съезіне қатысқан
«Кешіккен сый» атты өлең-дастандар жинағы (2001, «Елорда») жарық көрген. «Өнер — өмір» ұжымдық жинағына (2003, «Атамұра») бір топ өлеңі енген.
Дереккөздер
Санат:25 ақпанда туғандар Санат:1933 жылы туғандар Санат:Текес ауданында туғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар Санат:Қүлжа Ұлттар гимназиясы түлектері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қытай ақындары Санат:Шыңжаң ақындары Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қытай қазақтары
Росайм
Росайм (Rosheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67411, пошта индексі — 67560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4803 адамды құрады. Халық тығыздығы — 162,54 адам/км².