cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рәбиға Есімжанова
Өнер жолын Семей облысы музыкалы драма театрында драма артисі ретінде бастаған. Кейін Қарағанды, Алматы театрлары (1931 — 46) труппасында қызмет етіп, Еңлік, Айман (М.Әуезовтің “Еңлік — Кебегі” мен “Айман — Шолпанында”), Жібек (Е.Г. Брусиловскийдің “Қыз Жібек” операсында), т.б. сахналық бейнелерді сомдады. 1946 — 60 жылдары Қазақ радиосының, 1960 жылдан өмірінің соңына дейін “Қазақконцерттің”әншісі болды. Ол, негізінен, қазақтың халық әндері мен халық композиторларының әндерін (“Әупілдек”, “Әпитөк”, “Гауһартас”, “Жалғыз арша”, “Жонып алды”, “Ләйлім”, “Құдаша”, “Маңмаңгер”, т.б.), сондай-ақ, С.Кәрімбаев, Ш.Қалдаяқовтың әндерін орындап, халық арасында насихаттады. “Құрмет белгісі” орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1914 жылы туғандар Санат:Ақмола облысында туғандар Санат:1986 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Қазақстан актрисалары Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Қазақстан әншілері
Ортогоналдық
Ортоганалдық – перпендикулярлық ұғымының жалпыланған түрі, кейде синонимі. Үш өлшемді кеңістікте екі вектор перпендикуляр болса, онда олардың скаляр көбейтіндісі нөлге тең. Бұл жағдай скаляр көбейтінді анықталған кез келген векторлық кеңістікте перпендикулярлық ұғымын жалпылауға мүмкіндік береді: егер екі вектордың скаляр көбейтіндісі нөлге тең болса, оларды ортогонал деп атайды. Егер екі сызықтық ішкі кеңістіктің біреуінің әрбір векторы екіншісінің әрбір векторына ортогоналды болса, ондай кеңістіктер өзара ортогоналды кеңістіктер деп аталады. Бұл ұғым үш өлшемді кеңістіктегі екі түзудің немесе түзу мен жазықтықтың өзара перпендикуляр болуын (бірақ екі жазықтықтың өзара перпендикулярлығы емес) жалпылайды. Тік бұрышпен қиылысатын қисық сызықтар ортогонал қисық сызықтар деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Математика
IPO
IPO (ағылш. Initial Public Offering, көпшілікке бастапқы ұсыну) – қандай да бір компанияның акцияларын сату үшін көпшілікке бастапқы ұсынуы. Бұл ретте «бастапқы» сөзі компанияның өз акцияларын биржаға бірінші рет шығаратынын білдіреді.
Халықтық IPO
«Халықтық» деген қосымша ІРО кезінде сату үшін шығарылатын акциялар бірінші кезекте эмитент-компаниялар операция жүргізетін мемлекеттің тұрғылықты халқына ұсынылатынын білдіреді. Әдетте, Халықтық ІРО кезінде сату үшін акцияларының толық немесе бақылау пакетін мемлекет иеленетін кәсіпорындар шығарылады.
Қазақстандағы Халықтық IPO
«Халықтық IPО» — «Самұрық-Қазына» қорына кiретiн ұлттық компаниялардың акцияларын тұрғындар арасында орналастыру бағдарламасын дайындау туралы шешiм алғаш рет 2011 жылдың ақпан айында айтылды. Жыл бойы осы бағыттағы жұмыстарды белсендi түрде жүргiзу бойынша бiрқатар шаралар жүзеге асырылды.
Халықтық IPO - әрбiр қазақстандыққа iрi мемлекеттiк компанияларды басқаруға қатысу және қызметiнен қосымша пайда табу мүмкiндiгi.
Халықтық IPO бағдарламасын жүзеге асыру қазақстандық қор биржасы (KASE) арқылы кезең-кезеңмен 2012-2015 жылдар аралығында жүзеге асырылады. Мемлекеттiк компаниялар акцияларының 5-тен 15-ке дейiнгi пайызы орналастырылатын болады. 2012 жылы «КазТрансОйл», «KEGOC» және «Air Astana» сияқты компаниялардың акциялары орналастырылуда. 2013 жылы «КазТрансГаз», «Казмортрансфлот» және «Самрук-Энерго», 2014 жылы «ҚазақстанТемiрЖолы» және «Казтемиртранс» компанияларының акциялары орналастырылады.
Сонымен қатар «Халықтық IPO» бағдарламасының негiзгi қатысушыларының бiрi жинақтаушы зейнетақы қорлары болады. Бағдарламаға зейнетақы қорларының қатысуы — қорларды оң бағытта дамыту мен инвестициялаудың қосымша мүмкiндiгi, сәйкесiнше, олардың қатысушылары — Қазақстан тұрғындарының да қосымша мүмкiндiктерi.
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Акция
Налитовка
Налитовка — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аргаш өзенінің сол жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Мэнсфилд Майкл Джозеф
Мэнсфилд Майкл Джозеф (Майк Мансфилд ретінде танымал) (Mansfield, Michael (Joseph); Mike Mansfield) (16 наурыз 1903 жыл,Нью-Йорк — 5 қазан 2001 жыл, Вашингтон) — АҚШ Сенатында көпшілік көшбасшыларының ішінде ең ұзақ отырған (1961—77) американдық саясаткер. . Монтананың мыс кенінде шахтёр болып жұмыс істеген, соның нәтижесінде Монтананың мемлекеттік университетінде тарихтан сабақ берген. 1943-1953 жылдар аралығында АҚШ Өкілдерінің палатасында және 1953-1977 жылдар аралығында Сенатта мәжіліс құрды.
АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуын ашық сынап, 1971 жылы Соғысты тоқтату және әскерді біртіндеп шығару туралы заң жобасының авторы болды. Президент Р.Никсонды, әсіресе, Уотергейт жанжалы кезінде үнемі сынап отырған. Сенаттан кеткен соң, АҚШ-тың Жапониядағы елшісі (1977-88) болды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ саясаткерлері Санат:Вьетнам соғысы Санат:1903 жылы туғандар Санат:2001 жылы қайтыс болғандар Санат:АҚШ дипломаттары
NGC 10
NGC 10 — Sculptor шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 25 қыркүйекте астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 10 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 634, ESO 349-32, MCG -6-1-24, AM 0006-340, IRAS00060-3408.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sculptor (шоқжұлдыз)
Фонтането-д'Агонья
Фонтането-д'Агонья (Fontaneto d'Agogna) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2549 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 121 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 28010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Александр.
Изобара
thumb|right|CD - изобара Изобара (изо... және bros – ауырлық) – тұрақты қысымда өтетін процесті кескіндейтін термодинамикалық күй диаграммасындағы сызық.
Идеал газ изобарасының теңдеуі:
Сілтемелер
Санат:Физика
Фа (Од)
Фа (Fa) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11131, пошта индексі — 11260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 352 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Сеннвиль-сюр-Фекам
Сеннвиль-сюр-Фекам (Senneville-sur-Fécamp) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,73 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 795 адамды құрады. Халық тығыздығы — 168,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Seo Taiji and Boys
Seo Taiji and Boys (서태지와 아이들) —  Чон Хёнчхол (кор. 정현철) (Seo Taiji) атты музыкант пен әншінің бастауымен  құрылған, 1992 -1996 жылдары болған оңтүстік кореялық топ. Со Тхэджидан бөлек топта Ли Чжуно (이주노) және Ян Хён Сок (양현석) секілді әншілер де болған. Топ музыканың металдан хип-хопқа дейнгі әртүрлі стильдерді орындаған.
Топтың «Мен білемін» (난 알아요 [нан араё]) деген альбомы  1992 шығып  Оңтүстік Кореядағы атақтылықты жаулап алды.
1993 жылы топтың  «Хаёга» (하여가) деп аталатын екінші альбомы дүниеге келеді. Бұл альбомында топтың бағыты ауыр рокқа қарай бет алады. Бірінші композицияда Кореяның ұлттық құралы тэпёнгсо қолданылады.
1996 жылдың қаңтарында топ өзінің жұмыс істеуін тоқтататыны туралы хабарлайды.Қоштасуға альбомда: «Yes, it’s not over, our love will continue as '&', not the 'End'» (Иә, бұл соңы емес, біздің махаббатымыз "соңы" ретінде емес, "және" ретінде жалғасатын болады» деген сөздер жазулы тұр.
Дереккөздер
Санат:Оңтүстік Корея музыкалық топтары
Мишель Смит
Мишель Смит (Michelle Smith, тұрмысқа шыққан соң Мишель де Брюин (Michelle de Bruin), 16 желтоқсан 1969 жыл ) — Ирландиялық жүзуші, 1996 жылғы Атланта Олимпиадасының үш дүркін чемпионы. Және де сол Олимпиадада 200 метрге баттерфляй әдісімен жүзуде қола жүлде иеленді.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша жүзушілер Санат:Ирландия жүзушілері Санат:Жүзуден Олимпиада чемпиондары Санат:Ирландия Олимпиада чемпиондары Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Людр
Людр (Ludres) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54328, пошта индексі — 54710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6548 адамды құрады. Халық тығыздығы — 800,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Молда Қыдырбеков
Молда Қыдырбеков (1884, Маңғыстау ауданы – 1965) – жылқышы. 1938 жылдан Маңғыстау ауданындағы ұжымшарда жылқы баққан. Ұлы Отан соғысы жылдары майдандағы жауынгерлерді таңдаулы жылқылармен қамтамасыз етіп отырған. Ленин орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Балыкесир (ил)
Балыкесир — Түркияның батысындағы ил.
Географиясы
Ешіл-Ырмак өзенінің орта ағысында орналасқан облыс (Қара теңіз бассейні).
Халқы
Халқы — 1076 мың адам (2000).
Ең ірі қаласы — Балыкесир (215 мың адам (2000)), Айвалык, Бандырма (Мәрмәр теңізіндегі порт), Бурхание (Эгей теңізіндегі порт), Гөнен, Сусурлук, Едремит.
Әкімшілік бөлінуі
Балыкесир 19 ауданға бөлінеді. 500px|center
Экономика
Текстиль, тамақ, цемент өнеркәсіптері.
Туризм дамыған.
Санат:Түркия провинциялары
Сцегенный
Сцегенный
Дальний қысқа көшесі (Астана)
Дальний қысқа көшесі Бекетай көшесінен басталады. Ұзындығы - 417,8 м.
Дальний - «алыс, ұзақ, шалғай» деген мағынаны білдіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Элоз-і (электр тогымен тісті ауыртпайтын) аспабы
ЭЛОЗ-І (Электр тогымен тісті ауыртпайтын) аспабы . Тұрақты ток күшімен тісті жансыздандыратын физикалық тәсіл. Бор машинамен тісті емдегенде, аппарат тіс рецепторларынан миға келетін импульсті тежеп, ауыруды төмендетеді.
Дүм
ДҮМ - мылтықтың ағаш сабының иыққа тірейтін түсы. Қазақтар мылтық Д.-ін ағаштан жасаған. Иыққа тірейтін түсын бәсеңдету үшін Д.-інің оң жағына білтеге арналган тері қалта бекітіп, төменгі жагына тері қайыс шегелеген.
Дүм. ҚР МОМ цорынан (КП 13031)
ҚР MOM қорындагы (КП 13031) білтелі араб мылтыгының Д.-і жонылып тегістеліп жасалган. ¥з. 150 см, оқпан үз. 115 см. Д.-інің шүйделігінде агаштан жасалган сопақ тірек бекітілген, оның беті сүйекпен эшекейленген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ани (қала)
thumb|right|270px|Ани қаласының көне қабырғалары (фото 2001 ж.) Ани (Անի, Ani, Abnicum, ანისი — «Аниси») — орта ғасырдағы қамал. Армянның Камсаракани әулетінің князьдары тұсында салынған. Гүлденуі кезеңінде 100 мыңнан астам тұрғыны бар "1001 шіркеуі бар қала" атағымен белгілі болған. Қаланың қираған қалдықтары қазіргі Түркияның шығысында Ахурян өзенінің жағасында тұр. Карсктан 42 км қашықтықта.
Географиясы
Координаттары: 40.5°N, 43.56667°W
Тарихы
thumb|right|270px|Киелі Григорий шіркеуі (фото 2001 ж.)
Қазіргі жағдайы
1892-93, 1904-16 жылдары жүргізілген архиологиялық қазбалар мұндағы Баграти сарайын, Ахурян өзеніндегі көпірді, мейрамхананы, мұнаралы дуалдарды, тұрғын кварталдарды, көптеген шіркеулерді т.б. құрылыстарды ашты.
Астрономияда
Ани қаласының құрметіне 1914 жылы орыс астроном Григорий Николаевич Неуймин ашқан астероидты атаған.
Ғалымжан Ғирфанұлы Ибрагимов
Ғалымжан Ғирфанұлы Ибрагимов (Галимҗан Гыйрфан улы Ибраһимов; 12 наурыз 1887, Сұлтанмұрат, Істерлітамақ уезі, Үфі губерниясы - 21 қаңтар 1938, Қазан) - татар жазушысы және тілтанушы, қоғам қайраткер. Қазіргі татар кеңес әдебиетінің негізін салушылардың бірі.
Сұлтанғалиевші деген айыппен репресияға ұшыраған. 24 қыркүйек 1955 жылы ақталды.
М. Жұмабаев, Б. Майлин, Ж. Тілепбергенов т. б. Қазақ жазушыларының ұстазы. Қазақ аулында мұғалімдік қызмет атқара жүріп, қазақ тілін жетік меңгерген ол туысқан халық өмірінен «Қазақ қызы» атты роман жазды. И. Қазақтың ауыз әдебиеті, ұлы ақыны Абай жайында әр тұста аталы пікірлер айтқан. 1916 ж. «Аң» («Сана») журналының 5-санында жарияланған «Тіліміз әртүрлі, ойымыз – бір тұтас» деген мақаласында қазақ халқының бай ауыз әдебиетін ұлы мұра ретінде бағалап, сол мұраны терең зерттеп, игеруге үндейді. «Қазақтар біраз уақыт татар мәдениеті мен әдебиетінен уйреніп келді. Алайда олар кешікпей дербес те даңқты жолға тұседі. Бұл процесті ешнәрсе де тоқтата алмайды», - дейді. Сөйтіп біздің ұлттық әдебиетіміздің жаңа дәуірлеу бағытын ол Абай есімімен байланыстырады. Уфадағы Ғалия медресесінде оқып жүрген қазақ жастарының ана тілінде қолжазба «Садақ» журналын шығаруға көмектескен Ибрагимов «Ешқашан да ешбір халықтың ана тілін тартып алып, оған өзге тілді телу табысқа жеткізіп көрген емес», - деп тұжырымдай келіп, бұған дәлел ретінде Абай поэзиясын келтірген. «Қазір Абай өлеңдері кең-байтақ қазақ даласына кең жайылған. Оларды халық аузынан түсірмей айтып жүреді» деген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Нюкур
Нюкур (Nucourt) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95459, пошта индексі — 95420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 747 адамды құрады. Халық тығыздығы — 97,65 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Тылсым
Тылсым - табиғи нәрселер мен құбылыстар әлеміне қарама-қарсы, олардың заңдарынан биік тұратын және оны басқаратын ерекше нақтылық мағынасын білдіретін термин. Дінтануда бұл ұғым адам санасын жаулап алған фантастикалық елес, қасиет, байланыс деген мағынаны білдіреді.
Ұғымның анықсыздығы
Тылсым ұғымы - біртүрлі, фантастикалық мағынаға ие.
Ортағасырда схоластика Құдайды табиғаттан тыс, тылсым мағынасында түсіндірген болатын.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Шығанақ Берсиев
Шығанақ Берсиев (1881 — 1944) — әйгілі тары өсіруші. Ленин орденімен марапатталған (1940).
Өмірбаяны
Шығанақ Берсиев 1881 жылы Ойыл ауданының Ащыойыл ауылында қарапайым шаруа отбасында дүниеге келді. Шығанақтың отбасында жеті адам болған, олар: ата-əжесі, əкесі - Бердісүгір, анасы - Шəкір, өзі жəне інілері - Таңатар жəне Тұңқар.
Берсиевтің əкесі аңшылықпен, балық аулаумен жəне диқаншылықпен айналысқан, ал анасы - тігумен жəне зергерлікпен айналысты.
Шығанақ 7 жасында Орал қаласындағы 2 жылдық мектепке оқуға түсті. Оны бітірген соң Көкжар жəрмеңкесіндегі шəйханада есепке алушы болып қызмет етті.
1920-ншы жылдардағы ауыртпалық кезеңінде Шығанақ отбасымен Қоңыратқа көшеді. Ол жақта Берсиев алғаш рет тары өсіреді.
Берсиевшілер қозғалысы
Ақтөбе, Батыс Қазақстан, т.б. облыстарда арнайы звенолар құрылып, олар Берсиевтің озық тәжірибесі мен жетістіктерін пайдалана отырып, тарыдан мол өнім алуға қол жеткізді.
Естелік
Берсиевтің өмірі мен ерен еңбегі Ғ. Мұстафиннің “Шығанақ” романына, неміс драматург Бертольд Брехтің “Тары өсіруші” дастанына арқау болды.
Ақтөбе облысы Ойыл ауданында Берсиев музейі бар, Ақтөбе қаласында оған ескерткіш орнатылған.
Санфорд (Мэн)
Санфорд (Sanford) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 20798 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 126.2 км² шамасында. FIPS коды — 23-65760.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Интерсемиотикалық аударма
Интерсемиотикалық аударма:
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Инквала
Инквала ( свати iNcwala), сондай-ақ алғашқы жемістер фестивалі ретінде белгілі, Свазилендтегі маңызды діни рәсім, ол желтоқсанның екінші жартысында өтеді және келесі жылдың қаңтарына дейін жалғасады. Бұл жыл сайынғы рәсім үш аптаға созылады және Свазиленд халқын ата-бабаларының батасын алу үшін біріктіруге арналған. Бұл маңызды оқиға елдегі свази халқының билігін ұзартуға және егін жинау науқанын бастауға да қызмет етеді.
Рәсімге Свазиленд королі Мсвати III де қатысуда.
Микки Мэнтл
Мэнтл Мики (толық аты-жөні Мики Чарлз Мэнтл) (Mantle, Mickey; Mickey Charles Mantle) (20 қазан 1931 жыл, Спавиноу, Оклахома шт. — 13 тамыз 1995 жыл, Даллас, Техас шт., АҚШ) — американдық бейсболшы. .
1951 жылы «Нью-Йорк Янкис» командасының құрамына кіріп, мықты свитч-хитер және бірінші бейсмэн ретінде көрсетті. 1954 және 1961 жылдар аралығында «Мик» Америка одағында хоумраны ретінде 4 рет, «жүгіріс» жағынан 6 рет үздік болды. 1956 жылы хоумран, RBI және соғылған доптың орташа көрсеткіші (35,3) үшін Үш тәжді жеңіп алды.
1961 жылы 54 хоумран жасады, сол жылы Бейбу Ругуға тиесілі рекорд жасаған командадағы досы Роджер Марисудан кейін екінші болды. Мэнтлдің тізесі мен тобығы зақымданғандықтан, ойындардың көп бөлігіне аяғы оралған күйінде шығуға мәжбүр болатын.
1968 жылы бейсболдан кетті, жалпы көрсеткіші – 536 хоумран болды.
Қызыл таңдай
Қызыл таңдай
Қызыл таңдай, ремерия (Roemerіa) — көкнәр тұқымдасына жататын бір жылдық сүт-шырынды шөптесін өсімдіктер. Қызыл таңдай, көбіне тастақты тау беткейлерінде, төбешік құмды, сазды жерлерде, жусанды шөлде, бау-бақша, егістіктерде арамшөп ретінде өседі. Қазақстанда имек Қызыл таңдай (R. refracta) және будан Қызыл таңдай (R. hybrіda) деген 2 түрі кездеседі. Биіктігі 3 — 50 (100) см, сабағы тік бұтақтанып өскен әрі қалың тікенді, түкті. Жапырақтары сағақты, қауырсын салалы екі рет тілімделген, қарама-қарсы немесе кезектесе орналасқан. Күлгін-көк, ірі, ашық қызыл түсті гүлдерінің төменгі жағында көкшіл дақтар бар. Сәуір — маусымда гүлдеп, шілдеде жеміс салады. Жемісі — бұршаққынша тәрізді қорапша. Имек Қызыл таңдай улы өсімдік, құрамында ремерин алкалоиды болады.
Есбол (Индер ауданы)
нобай|оңға|1200px|Есбол ауылына қош келдіңіздер!
Қызыл таңдай
Дереккөздер
Қазақстан энциклопедиясы
Есбол (Индер ауданы)
Есбол (2007 ж. дейін Кулагино ) — Атырау облысы Индер ауданындағы ауыл, Есбол ауылдық округі орталығы. Жайықтың оң жақ бетіндегі тарихи елді мекендердің бірі.
Қызыл таңдай
Дереккөздер
Санат:Биология
Есбол (Индер ауданы)
Тарихы
thumb|солға|200px|Есбол ауылы «Ақжар» деп аталатын биік жар қабағынан салынған әскери бекіністі 1740 жылы Орынбор губернаторы И. И. Неплюевтің бұйрығымен кеңейтіп қайта салу ісі қолға алынады. Бекініс 1744 жылы Жайық өзенінің оң жағалауынан салынады. Осы қамалдағы ішкі шаруашылықты басқаратын А.И. Кулагин деген кісінің есімі бірте-бірте ауылдың атына айналып, қазақтың Ақжар атауы ұмыт қалады. 1933-1963 жылдары Есбол ауданының орталығы болды. Кейін «Правда» кеңшарының орталығы болған.
Халқы
1989 жылы елді мекенде 3798 адам тұрған. 1999 жылы тұрғындар саны 4189 адам (2108 ер адам және 2081 әйел адам) болса, 2009 жылы 4307 адамды (2174 ер адам және 2133 әйел адам) құрады. 2022 жылы тұрғындар саны 4524 адамды құрады.
Кәсіпорындар
Мұнда орман шаруашылығы, агроөнеркәсіптік техникалық жабдықтау бөлімі, байланыс бөлімі, тұтынушылар қоғамы сияқты мекемелер мен кәсіпорындар бар.
Дереккөздер
Санат:Индер ауданы елді мекендері Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Грета Герман
Грета Герман (нем. Grete Hermann, 2 наурыз 1901 — 15 сәуір 1984) — математика, физика, философия және білім саласындағы жұмыстарымен танымал неміс математигі және философы. Ол кванттық механика негіздері туралы алғашқы философиялық жұмысымен және Джон фон Нейманның "жасырын параметрлер жоқ" теориясын сынағанымен танымалдылық алған.
Математика саласындағы жұмыстары
Грета Герман Эмми Нётердің басшылығымен Гёттинген университетінде математиканы оқыды. Ол 1926 жылы докторлық диссертациясын қорғады (Die Frage der endlich vielen Schritte in der Theorie der Polynomideale), осы жұмысы "Mathematische Annalen" журналында жарық көрген, кейінен компьютерлік алгебраның негізін қалаған жұмыстардың бірі болған. Герман жалпы алгебрадағы көптеген есептердің шешімінің алгоритмдерін сипаттады, мысалы, көпмүшеліктер сақиналары үшін идеалды мүше алгоритімі. Идеалдың алғашқы ыдырауының алгоритмі бүгінгі күнге дейін қолданылады.
Нельсонның көмекшісі
1925 жылдан 1927 жылға дейін Герман Леонард Нельсонның көмекшісі болып жұмыс істеді. Ол Нельсонның өлімінен кейін Миной Шпехтпен бірге «System der philosophischen Ethik und Pädagogik» атындағы еңбегін жариялады.
Кванттық механика
Герман өзінің философиялық еңбектерінде физиканың негіздеріне ерекше қызығушылық танытты. 1934 жылы ол Лейпцигке қоныс аударды(«Неокантиандық себеп-салдарлық тұжырымдамасын және қазіргі кванттық механиканы үйлестіру қажеттілігіне байланысты»). Лейпцигте Герман, Вайцзеккер және Гейзенберг арасында қарқынды пікір алмасулар болды. Сол кездегі өз жазбаларында Герман болжам мен себеп-салдар арасындағы айырмашылыққа баса назар аударды. Кейін ол Данияда The foundations of quantum mechanics in the philosophy of nature атты еңбегін жариялады, бұл жұмыс «жаңа кванттық механиканың алғашқы және ең жақсы философиялық зерттеу әдістерінің бірі» деп аталды. Герман осы еңбегінде келесі қорытындыға келеді:
1935 жылы Герман Джон фон Нейманның 1932 жылғы дәлелдемесінің сынын жариялады, ол кванттық механиканың жасырын айнымалы теориясының мүмкін еместігін көрсетті деп кеңінен мәлімдеді. Германның бұл тақырыптағы жұмыстары физика қоғамдастығының назарынан тыс қалды, 1966 жылы Джон Стюарт Белл осы тақырыпты өз бетінше зерттеп жариялаған, бірақ оның одан ерте Германның ашқанын 1974 жылы Макс Джаммер атап өткен. Атап айтқанда, бұл кванттық механиканың Копенгаген интерпретациясының қабылдануына күмән келтіреді.
Саяси белсенділік
Адольф Гитлер Германияда билікке келген кезде Герман фашистеріне қарсы астыртын қозғалысқа қатысты. Ол Internationaler Sozialistischer Kampfbund (ISK) мүшесі болды.
Эмиграция және кейінгі жылдар
1936 жылы Грета Данияға, кейін Франция мен Ұлыбританияға қоныс аударды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Батыс Германияға оралды. Ол Бремен білім беру университетінің философия және физика профессоры болып тағайындалды. 1961 жылдан 1978 жылға дейін ол 1922 жылы Нельсон құрған Философиялық және Саяси академияны басқарды.
Сілтеме
Санат:Германия математиктері Санат:Әйел ғалымдар Санат:XX ғасыр математиктері Санат:XX ғасыр философтары Санат:Математиктер
Шаттауық
Шаттауық немесе орман жаңғағы (Corylus) – қайың тұқымдасына жататын бұта.
Еуропаның орман белдеуінде, Азияда және Солтүстік Америкада өсетін 20-ға тарта түрі бар. Қазақстанда Жайық өзенінің жағалауларында өсетін бір ғана түрі – кәдімгі шаттауық немесе кәдімгі орман жаңғағы (С. avellana) бар. Биіктігі 2 – 5 м, кейде 8 м-дей болады. Жапырақтары үлкен сопақша немесе домалақ, шеті тілімденген. Тұқымынан, шыбығынан, тамыр атпалары және сұлама бұтақтары арқылы көбейеді. Наурыз – сәуір айларында гүлдеп, тамыз-қыркүйекте жеміс береді. Бір бұтадан 8 кг-ға дейін жаңғақ алынады. Жаңғақ құрамында 60 – 70% май болады. Жемісі 2 – 5-тен топталып, кейде дараланып өседі; сопақша, қоңырқай түсті, жеуге жарамды. Көлеңкеге төзімді орман жаңғағы ылғал топырақтарда, әсіресе орманның сұр топырағында және қара топырақты жерлерде жақсы өседі. 80 жылдай өмір сүреді.
Дереккөздер
Санат:Қайың тұқымдасы
Пиджинделу
thumb Пиджинделу орыс. пйджинизация — пиджиндердің (к.) күрылымдыкжағынан калыптасу процесі. Пиджинделу процесі негізтіл мен оған ұксамайтын баска тіл (тілдер) иелерінін шектеулі карымкатынасы жағдайында өтеді. Пиджинделу еңалдымен негіз-тілдің күрделі грамматикалык модельдерін бұзып, оларды оңайлатудан көрінеді. Ол негіз-тілдің фонологиялык курылымына эсер етеді, сонын нәтижесінде кейбір дыбыстык категориялардын модельдік сипаты бұзылады. Тіл формаларының Пиджинделуі Онтүстік-Шығыс Азия,Океания, Африка және белгілі мәлшерде Америкада тараған. Пиджинделу процесі негізінде креол тілдер (к.) калыптаскан. Ср. Креолдену.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
IC 5097
IC 5097 — Кіші Ат шоқжұлдызында орналасқан *4 (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 5097 Санат:Кіші Ат (шоқжұлдыз)
Пак Хан Бёль
Пак Хан Бёль — Корея Республикасының актрисасы және моделі.
Биография
Анян өнер мектебінде студент бола отыра, Пак өзінің суреттерін ғаламторға шығаратын болған. Оның Чон Джи Хен атты актрисаға ұқсастығына байланысты желіде атақты болды. 2003 жылы «Қабырғалар сыбысы 3» атты қорқыныш фильміне түсіп дебют алды.
2011 жылдың 16 желтоқсанында  Пак Хан Бёль Итэхвондағы мейрамханада «Park Han Byul’s Tip Story» атты өзінің өмірі туралы кітап үшін кездесу өткізді.
Фильмография
Санат:17 қарашада туғандар
Дегелең орамы (Астана)
Бұрынғы атауы №2 қысқа көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (сол жақ). Дегелең орамы Қозыбасы көшесінен басталады. Ұзындығы - 265,3 м.
Дегелең - Сарыарқаның солтүстік-шығысындағы шоқылы тау. Шығыс Қазақстан облысының аумағында орналасқан. Ең биік жері - 1084 м. Бұрынғы атом полигоны осы атыраптың сілемінде орын тепкен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Адресті түрлендіргіш
Адресті түрлендіргіш (Преобразователь адреса; address mapper) — процессор адресінің сигналдарын сұрыптай отырып баска түрге түрлендіруге арналған схема.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ақтөбе (Теңдік)
Ақтөбе (Т е ң д і к) - қалашық, Алтын Орда дәуірінің ескерткіші. Негізгі аты белгісіз. Атырау қ-нан 10 км, Теңдік ауылының маңында орналасқан. 1989 ж. Батыс Қазақстан археол. экспедициясы зерттеген. Ескерткіш бір-бірімен жалғаса орналасқан қолөнер, зергерлік өндірісі және мал өсіру негізі болған екі қоражайдан тұрады. Шағын елді мекен болған қалашықтың негізгі кәсібі іргелес Алтын Орда  қалаларын қолөнер заттарымен т. б. қамтамасыз ету және Хорезм, Иран сынды елдерге сапар шеккен сауда керуендеріне қызмет ету болған. Қалашықтың орны су жайылымы кезінде және антропогендік әсердің нәтижесінде қатты бүлінген. Қалашық орнынан әр түрлі тиындар, зергерлік бұйымдар, шыны ыдыстардың қалдықтары, моншақтар, мал сүйектері табылды.
Дереккөздер
Санат:Археология Санат:Археологиялық ескерткіштер
Хәрри Поттер мен пәлсапа тас
«Хәрри Поттер мен пәлсапа тас» (Harry Potter and the Philosopher's Stone), Құрама Штаттарда «Хәрри Поттер мен Сиқырлы тас» (Harry Potter and the Sorcerer's Stone атауымен жарық көрді) — Ж. К. Роулиң жазған, жас сиқыршы Хәрри Поттер жайлы кітаптар жинағындағы алғашқы роман. Кітапта Хәрри сиқыршы екенін біліп, «Хогуартс» Дуагерлік пен Сиқыр мектебінде жақын достарын және біраз жауларын кездестіріп, достарымен бірлесе Хәрридың ата-анасын өлтірген (ол кезде Хәрри небәрі бір жаста еді) зұлым сиқыршы Лорд Волдеморттың қайта оралуына жол бермейді.
Желісі
Волдеморт бір жасар Хәрри Поттердің ата-анасын өлтіріп, баланың өзін өлтірейін деп жатқан кезде ғайып болады. Кеш бата Хогвартс сиқыр мектебінің директоры Албус Дамблдор мен оның орынбасары Минерва Макгонагалл Хәрридің жалғы туысы Вернон мен Петунья Дурсли үйінің алдына келеді. Танымалдылықтан басы ерте айналмас үшін орман күзетшісі Рубеус Хагрид Хәрриді алып келіп, оны ағасы мен апайына қалдырып кетеді. Он жыл өтіп, кішкентай Хәрри есейген ақылды бозбалаға айналады. Сиқырға қатыстының бәрін жеккөретін Дурсль әулеті Хәрриді ұнатпайтын, сол себепті шоланға жатқызып, дұрыс қарамайтын, алайда өз балалары Дадлиді (Хәрридің немере ағасы) әлемдегі ең керемет бала санап, үлпеге орайтын. Хәрри түрлі адам сенгісіз, таңғажайып оқиғалардың куәсі бола беретін. Мысалы, Петунья апайы алып тастаған шашы бір күннің ішінде өсіп кететін не болмаса хайуанаттар бағындағы терезе ғайып болып, босап шыққан жыланмен сөйлесе алатын. Он бір жасқа толар кезінде, Хәрриге хат келеді, алайда Вернон ағасы одан тартып алады. Алайда толассыз келіп түскен хаттар Дурсльдердің ығырын шығарып, олар аралға көшіп кетеді. Хәрри он бір жосқа толған түні Хагрид келіп, оның сиқыршы екенін және Хогвартсқа оқуға түскенін айтады. Кейін екеуі Соқпақ жолға аттанып, Гринготтс банкіне барады да Хәрриге ата-анасы қалдырған есепсіз мұрасынан ақша шығарып, мектепке керек құралдар алады, сондай-ақ Хәрри өзіне хат тасушы Хедвиг үкісін де сатып алады.
Хогвартс жедел пойызында ол Рональд Уизли мен Хәрмиона Грейнджермен танысады. Рон оған дуагерлер әлемі, квиддич пен Хогвартс және оның Грифиндор, Хафлпаф, Рэвенкло және Слизерин атты төрт факультет жайлы айтып береді. Сорттаушы Қалпақ (Sorting Hat) Хәрри, Рон мен Хәрмионаны Гриффиндорға жібереді. Хәрри у әзірлеу сабағынан беретін оқытушы Северус Снейптің оны жақтырмағанын аңғарады. Алғашқы сыпыртқыда ұшу сабағында Хәрри квиддичтен факультет құрамасына қабылданады. Газеттен Хәрри әлдебіреу Хагрид алып кеткен затты банктен ұрламақ болғанын біледі. Қамалда үшбасты ит қорғайтын төле табылады. Хәрри мен Рон Хәрмионаны тролльден құтқарғаннан кейін, олар түпкілікті достасады. Бірде Хагрид абайсызда Николас Фламель жайлы айтып қалып, кейінірек балалар әлгі иттің мәңгі өмір сыйлайтын пәлсапа тасн күзететінін біледі. Сондай-ақ Хәрри адамның жан-тәнімен қалағанын көрсететін Түзеуші Айнаға тап болады. Хагрид тағы да абайсызда пәлсапа тасн Стебль, Флитвик, МакГонагалл, Квиррелл, Снейп және Дамблдордың өзі күзететінін айтып қояды. Бұдан кейін Хәрри Северустың тасты ұрлағысы кеп жүр деген күмәні арта түседі. Жазасын Жабық орманда өтеуге жіберілген Хәрри орманда даратұмсық қанын ішіп жатқан, қара жамылғы киген ажарын көрсетпейтін бейтанысқа тап болады. Кейін ол кентаврдың сөзінен Северустың пәлсапа тасн Волдемортқа алып беру үшін ұрламақ ойын түсінеді.
Санат:Хәрри Поттер туралы кітаптар Санат:1997 жылы шыққан кітаптар
Уильям Оккам
Уильям Оккам (ағылш. William of Ockham; 1285 жыл – 10 сәуір 1349 жыл шамасында) — орта ғасырдағы ағылшын теологы және философ-схоласы, номинализмнің ең ірі өкілі. Оксфорд университетінде сабақ берген, дінсіз деп айыпталып, түрмеден Баварияға қашып барады. Шіркеудің дүнжүз. үстемдігін орнатуға тырысқан папаға қарсы күрескен феодалдардың идеологы. Дунс Скотпен қатар томизмге қарсы схоластикалық оппозиция жетекшілерінің бірі. Оккамның айтуы бойынша Құдайдың бар екендігі т. б. діни ұғымдар парасат арқылы дәлелденбейді, олар тек қана нанымға негізделген, ал филос. теологиядан азат болуы тиіс (Екіұдай ақиқат).
Дереккөздер
Санат:Латын философтары Санат:Оксфорд университеті түлектері Санат:Ортағасыр ғалымдары Санат:Ұлыбритания философтары
Бандейрантис-ду-Токантинс
Бандейрантис-ду-Токантинс (Bandeirantes do Tocantins) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арагуаина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2641 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1672,322 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,6 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Мэн-цзы
Мэн-цзы (Менций) (Mencius; Mengzi; Meng-tzu; Meng K'o) (б.э. дейінгі 372-289 жылдар) — қытай философы. .
Мэн-цзы кітабында жақсылық туралы ереже адамның туған қасиеті тәрізді айтылады, бұл мәселені қазірге дейін Конфуцияның ізбасарлары талқылап келген. Менцийдің пікірінше, аяушылық, ұят, әдептілік және әділдік сезімі тәрізді айқын төрт принцип адам туған кезден бастап қалыптасады деген, бұл төрт принцип негізгі жэнь (мейірбандық), әділдік, сыпайылық және даналық тәрізді төрт ізгі қасиетпен бірге дамуы тиіс.
Ортодоксалдық Конфуцилікті дамытқаны үшін Мэн-цзы «екінші данышпан» титулына ие болды.
Дереккөздер
Санат:Қытай Санат:Философия
IC 669
IC 669 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33662, UGC 6174, MCG 1-28-40, ZWG 38.132, NPM1G +06.0277, Todd 8.
Сыртқы сілтемелер
IC 669 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Қайта толатын шығындар
Қайта толатын шығындар (Возвратные потери) — емделіп жазылғаннан кейін сапқа қайта оралған жеке кұрам, сонымен бірге кайта қалпына келтіргеннен соң пайдалануға жарамды қару, әскери техника және басқа да материалдық құралдар.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Дүрбі сырға
ДҮМБІР СЫРҒА1 - конек, күбі, кеспек тэрізді пішінді сырга түрі. Күмістен кақталып, іші қуыс етіп жасалады. Ішіне үсақ қиыршық тас салынады.
Ш.Уәлиханов үстанган мылтыцтың дүмі. ҚР МОМ цорынан (КП 9410) ҚР MOM қорында этнограф-ғалым Шоқан Уәлиханов үстаған (КП 9410) мылтық Д.-і сақтаулы. XIX ғ. соңында Ресейде жасалған, үз. 45,5 см, ені 11,5 см болатын Д. ағаштан жасалған, оқпан қорабымен қоса, шүріппе доғасы мен ілмегі де сақталған. Оқпан қорабының сол жагында: «жогарьі мәртебелі Шоқан Уәлихановқа 1859 ж.» деп қырнап жазылган жазуы бар.
Дүм. ҚР МОМ цорынан (КП 1818)
ҚР MOM қорындағы келесі бір мылтықтың (КП 1818) Д.-і де агаштан жасалган. ¥з. 137 см, оқпанының үз. 93,5 см, калибрі 1,3 см. Д.-інің оң және сол жагындагы сары медальонга араб әрпімен жазулар жазылган, оң жагындагы жазуы өшіп қалган. Д.-інің оң жагында, оқпаны түсында конус формалы темір түтікше шегелен- ген. Сол жагындагы кішкене металл ілгекке шыгыршық тагылган.
Думбір сырга. Суретші Ж.Шәйкен Қозғалган кезде сыңгырлаган жагымды дыбыс шыгарады. сабагы тойнақ арқылы байланысады. Көлемі «цүсайын жүзім» немесе «келін бармақ» жүзіміндей, пішімі «қүрмага» үқсас.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Мортық (Солтүстік Қазақстан облысы)
Мортық — Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданындағы ауыл, Көктерек ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Кішкенекөл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 975 адам (494 ер адам және 481 әйел адам) болса, 2009 жылы 595 адамды (322 ер адам және 273 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Уәлиханов ауданы елді мекендері
Оксилофит
Оксилофит (грек, охус — қышқыл, ilys — лай, phyton — өсімдік) — қышқыл топырақта жақсы өсетін өсімдіктер (сфагнум мүгі, көкбұтаның көптеген түрлері, мостек қайың, орман шөптерінің және бұталарының көптеген түрлері: саумалдық, итбулдірген және т.б.).
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Паш-Шор
Паш-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Налим-Ю өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Унтертауэрн
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 453 адамды құрайды (15 мамыр 2001). Алып жатқан жер аумағы 71,7 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JO, ресми идентификациялық коды — 5 04 22.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Хаберзаттер саналады.
Қайыпқали Есімұлы
Есімов Қайыпқали (1789 — шамамен 1857) — Бөкей ордасының сұлтаны, Кіші жүз ханы (1830 — 50). Есімнің Қарақошақ ханымнан туған үшінші ұлы. Әкесі қайтыс болғаннан кейін 9 жасында шешесімен, бауырларымен бірге туысқан ағасы Бөкей сұлтанның қамқорлығында болады. Кейін Бөкей ордасының бір руын басқарып, 1826 жылы Жәңгір ханмен бірге император Николай I-нің таққа отыру рәсіміне Мәскеуге барады. 1827 жылы өзінің қарамағындағы старшындарды Жайықтың солтүстік жағына көшіріп, хандық билікті өз қолына алуға күш салады. 1829 жылы 4 наурызда Орал казак әскерлерінің атаманы Д.Ш. Бородин оны тұтқынға алып, Орынбор түрмесіне қамайды. 1830 жылы 10 наурызда түрмеден қашып шығып, көп ұзамай Кіші жүз құрамындағы бірқатар рулардың старшындары оны хан көтереді. 1831 — 37 жылы ол адай, табынның шөмішті руына, шекті руына, 1836 жылдан Кіші жүз құрамындағы ысық, есентемір, кете, т.б. руларға билік жүргізеді. 1836 жылы Хиуа ханы Аллақұлдың шақыруымен Хиуада болып, “батыс қазақтарының ханы” деген лауазым алады. 1837 жылы Хиуадан оралғаннан кейін өзінің қарамағындағы қазақтарға Хиуа қазынасына зекет төлетеді. 1837 — 38 жылы Бөкей ордасындағы Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған қазақтардың көтерілісші отрядына қолдау көрсетеді. 1838 жылы көтеріліс талқандалғаннан кейін Хиуаға қашады. 1840 жылы Хиуаның жаңа ханы Рахымқұлдан “батыс қазақтарының ханы” лауазымын қайтадан алып, оның көмегімен Кіші жүздің ықпалды руларының старшындарын Жайық маңынан Хиуа шекарасына көшіріп алып, Хиуа ханының бодандығын қабылдамақ болады. Оның бұл мақсаты айтарлықтай нәтижелі болмайды. 1855 жылы Хиуа ханы Мұхаммед Амин Есімовті өзінің “үмітін ақтамағаны” үшін хандық лауазымы мен дүние-мүлкінен айырып, Хиуа шенеуніктерінің қатаң бақылауында қамауда ұстайды. Есімов Хиуада қайтыс болып, сонда жерленген. Екінші ұлы Қожамжар мен үлкен ұлы Бекжанның балалары 1844 жылы Ресей әкімшілігінің рұқсатымен Жайық өңіріне қайтып оралады.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, III том
Санат:1789 жылы туғандар Санат:Қазақ сұлтандары Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Төрелер
Меда-де-Моруш
Меда-де-Моруш (Meda de Mouros) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Табуа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 222 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,77 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Санчон-де-ла-Рибера
Санчон-де-ла-Рибера (Sanchón de la Ribera) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Витигудино ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 92 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,24 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 77 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
NGC 4324
NGC 4324 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Пьанелла
Пьанелла (Pianella) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
NGC 4324
Ашылуы
Бұл нысанды 1862 жылы 4 наурызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4324 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40179, UGC 7451, MCG 1-32-32, ZWG 42.63, VCC 613, IRAS12205+0531.
Пьанелла
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7788 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 163 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Пошта индексі — 65019.
NGC 4324
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Пьанелла
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Унтершнайдхайм
Унтершнайдхайм (Unterschneidheim) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Восточный Альб ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4600 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 68,06 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 36 075. Муниципалитеттің басшысы — Николаус Эберт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Яңауыл (Давлет ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Әбілтай Қастеев
Әбілтай Қастеев (5 мамыр 1937 жыл, Алматы - 29 сәуір 1998 жыл, сонда) - кинооператор. 1982 жылдан Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері.
Өмірбаяны
1960 жылында Мәскеудің Бүкілодақтық кинематография институтын бітірген.
1955 жылында шығармаларын жолын киношежіреде оператордың көмекшісі (ассистенті) ретінде бастайды. 60-шы жылдардың ортасына дейін бірнеше деректі фильмдер түсірген соң, көркем фильмдер түсіруге кіріседі.
Шығармашылығы және марапаттары
Оның қатысуымен "Үлкен Жезқазған" (1961), "Жаңа жердегі таң" (1983), "Үш бәйтерек" (1992), т.б. деректі, "Мәншүк туралы баллада" (1969), "Отқа оранған Орал" (1975), "Алпамыс мектепке барады" (1977), "Жаушы" (1980), "Жансебіл" (1991), т.б. көркем фильмдер түсірілді.
Қастеев "Құрмет белгісі" орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Динамо МВД
«Динамо» МВД — Қырғызстанның Бішкек қаласындағы футбол клубы, 1930 жылы құрылып, 2012 жылы тарап кетті. Өз алаңындағы ойындарын Бішкектегі "Спартак" стадионында өткізді.
Тарихы
Кеңес дәуірінде Қырғыз КСР чемпионатында және Қырғыз КСР кубогында ойнады.
Жаңа ғасыр басталғанда клуб дағдарысқа ұшырады, атауын бірнеше рет ауыстырды. 2003 жылдың соңында жабылып қалды.
Сілтемелер
Санат:Қырғызстан футбол клубтары Санат:2012 жылы жабылған футбол клубтары
Гурей-Ты-Вис
Гурей-Ты-Вис — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Силова-Яха өзенінің оң жағалауынан 69 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Инион
оңға|нобай| Бас сүйегінің бөлімі, инион көрсеткімен көрсетілген Инион ( ἰνίον - бастың артқы жағы) сыртқы желке шығыңқы бөлігінің ең шығыңқы бөлігіне сәйкес келетін краниометриялық нүкте ( protuberantia occipitalis externa ). Брока туберкулездің толық болмауына сәйкес келетін 0-ден 5 санымен көрсетілген максималды дамуға дейін ионның алты дамуын ажыратты.
Глабелла -инион сызығы бас сүйегінің биіктігін және брегматикалық бұрышты өлшеуде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Антропометрия Санат:Pages with unreviewed translations
Интродукция
Интродукция(лат. introductio – енгізу) – белгілі бір аймаққа бұдан бұрын кездеспеген өсімдік түрлерін, сорттарын немесе жануарлар тұқымдарын жерсіндіру; түрдің өзінің табиғи ареалынан басқа жерлерге таралуы. Адам тіршілік әрекетінде Интродукция тәсілдерін ежелден қолданып келеді. Өсімдіктер Интродукциясы терминін 1855 жылы ғылымға алғаш рет Швейцария ботанигі А.Декандоль (1806 – 1893) енгізді. Ал орыс ғалымы Н.И. Вавилов Интродукцияны өзінің «Мәдени өсімдіктердің пайда болу орталықтары» атты теориясы негізінде одан әрі дамытты. Табиғи жабайы өсімдіктерді қолдан өсіруде де Интродукция ұғымына саяды. Адамның тікелей сұрыптау, жерсіндіру, тағы басқа әрекеттері нәтижесінде өсімдіктер түрлері табиғи пайда болған орталықтарынан басқа жерлерге таралады, мәденилендіріледі. Қазіргі пайдаланылып жүрген ауыл шаруашылығы дақылдары, жеміс-жидек, тағы басқа өсімдіктер Интродукция жолымен шығарылған. Интродукция нәтижесінде түрдің ареалы кеңейеді, кейбір түрлердің өздері шыққан табиғи орталықтарымен байланысы үзіледі. Мысалы, кофе ағашының отаны Эфиопия болғанымен, ол қазір, негізінен, Латын Америкасында өсіріледі, ал арахистің ең көп өсірілетін жері Аргентина болғанымен, оның пайда болу тегі экваторлық Африкада. Қазақстанда әсемдік өсімдіктердің 2000-нан астам түрі, формасы және сорты интродукцияланған. Бас ботаникалық бақтағы өсімдіктің 5,5 мыңдай түрлері мен сорттары, формалары басқа жерлерден әкеліп жерсіндірілген. Алтай, Маңғыстау, Қарағанды, Жезқазған, Іле ботаникалық бақтарында да осындай көптеген өсімдіктер түрлері интродукцияланған. Қазақстанның елді мекендерін көгалдандыру мақсатында және бақтарда өсіру үшін жергілікті флорада кездеспейтін Канада шыршасы, скумпия, жасмин, Жапон айвасы, Амур барқытшөбі, сиреннің түрлері мен сорттары, тағы басқа кеңінен пайдаланылады. Интродукциялық мәліметтер ғылыми экспедициялар арқылы, сондай-ақ түрдің биологиялық ерекшеліктерін ғылыми тұрғыда зерттеу нәтижесінде жинақталады.
Сыртқы сілтеме
Санат:Экология
Наталейка
Наталейка (Мускаморка) — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Синяш өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Гилман Сити (Миссури)
Гилман Сити (Gilman City) — Миссури штатының Харрисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.2 км². FIPS коды — 29-27064.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 380 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Харрисон округы (Миссури)
Динара Аманжолова
Динара Аманжолова (15.3.1988 жылы, Солтүстік Қазақстан облысы, Шал ақын ауданы, Октябрь ауылы) — тележурналист, экономист. .
Петропавл қаласындағы гуманитарлық техникалық колледжді бітірген (2006). Еңбек жолын "Қазақстан" РТРК-ның "Қазақстан-Петропавл" филиалында бастады. Қазір "Ақпарат" бағдарламасының редакторы.
Дерекөздер
Санат:Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары