cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Түркістан қаласының тарихи-мәдени этнографиялық орталығы
Тарихы
200px|middle|thumb|Көне Түркістан 200px|middle|thumb|Қазақ хандығы 200px|middle|thumb|Болашақтағы Түркістан «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында ашылған орталық 2010 жылдың наурыз айынан бастап салына бастаған. Алматы қаласындағы Аманжол Найманбай басшылық ететін «Этнодизайн Қазақ – 2030» ЖШС-нің ұжымы құрылысты 9 ай ішінде аяқтап, сол жылдың желтоқсан айында ол пайдалануға берілген. Түркістандағы «Тарихи-мәдени этнографиялық орталықтың» ашылуы қаланың тарихи-мәдени өміріндегі елеулі оқиға болды.
Орталықтың ашылу салтанаты 16 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күнінің қарсаңында ұйымдастырылып, сол кезден бастап мұражай халыққа қызмет көрсете бастады.
Негізгі мақсаты – халықты Түркістанның рухани өмірінен, тарихынан хабардар етіп, оның ел мәдениетінде алар орнын, маңызын орталық қорындағы тарихи жәдігерлер жинағы арқылы көрсету. Орталықтың міндеті – болашақта Түркістан тарихынан сыр шертетін ғылыми-зерттеу орталығына айналдыру.
«Әрбір халық, әрбір тәуелсіз мемлекет өзінің рухани орталығын нақтылап алуы  керек. Қазақстанның рухани орталығы – Түркістан» деген Елбасының пікірін негізге ала отырып  ашылған «Тарихи-мәдени этнографиялық орталық» болашақта Түркістан тарихын  зерделейтін  ғылыми-зерттеу  орталығына айналмақ.
Музей қоры  Қазақстан Республикасы  Мәдениет және ақпарат министрінің 2007 жылғы 23 ақпанындағы №45 бұйрығымен бекітілген  Қазақстан Республикасы мұражай  қорын  қалыптастыру және сақтау ережесіне сәйкес жұмыс жасайды, ереже бойынша мұражай қорын қалыптастыру төмендегідей  жүзеге асырылады делінген:
Орталық сонымен қатар оқушыларға тәрбие беруде де маңызды рөл атқарады. Республиканың барлық аумағында «Тарихи-мәдени этнографиялық орталықпен» таныстыру мақсатында ұйымдастырылған оқушылар экскурсиясы құрылып, Түркістан қаласына ағылуда. Орталықта Түркістанның төл тарихына арналған музейлік экспозиция жасақталған. Орталыққа қарасты Түркістан қаласында Н.Оңдасынов атындағы тарихи-мемориалдық мұражайы атты филиал жұмыс жасайды. Тәрбие беру жұмысы тәжірибесінде мектеп мұғалімдерінің мұражайлармен байланыстарының мұражайда жүргізілетін оқу сапарын бірге дайындау, ұйымдастыру; мұражай сабағын дайындауда мұғалім мен мұражай қызметкерінің  байланысы; мұражай мұрағаттарын көрнекі құрал ретінде пайдалану; тәрбиелік мәні бар іс-шараларды  бірге ұйымдастыру; мұғалімдер үшін  мұражайда дәрістер, семинарлар, конференциялар өткізу; мектепке мұражай ұйымдастыруға көмегі сынды әр түрлі формалары  қалыптасқан.
Мұражай ғимараты
Орталықтың музейлік экспозициясы 3800 шаршы метрді қамтиды. Ғимарат 3 қабаттан, 5 көрме залынан, конференция залынан, қолөнершілердің шеберханасы және тарихшылардың зерттеу жұмыстарына арналған бөлмелерден тұрады.
Орталықтың бірінші қабатында Ерте дәуірдегі Түркістан тарихы, орта ғасырлардағы Түркістан тарихы, Шыңғысхан мен Әмір Темір дәуіріндегі Түркістан тарихы және Оңтүстік Қазақстан жеріне Ислам дінінің таралу тарихын көрсететін көптеген экспозициялар қойылған.
Екінші қабатта «Қазақ хандығы және Түркістан – Қазақ хандығының Ақ Ордасы» атты экспозициялық зал орналасқан.
Үшінші қабатта «Тәуелсіз Қазақстандағы жаңа Түркістан» атты экспозициялар қойылған. Мұнда Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейінгі Түркістан қаласында салынған ғимараттар мен болашақта салынатын жаңа Түркістанның макеттері қойылған.
Бөлімдері
200px|middle|right|thumb|Азиада ойыншығы
Біздің дәуірімізден 1 миллион жыл бұрын өмір сүрген "тік жүретін адамнан" бастап, өз замандастарына дейінгі кезеңдерді қамтитын, ғасырлар қойнауынан жұмбақ сыр шертетін орталықтың экспозициясы негізгі сегіз ірі бөлімнен тұрады, олар:
Аталған тақырыптар бойынша дайындалған экспозиция орталықтың үш қабатына толығымен орналасқан. Төменгі қабатта қызметкерлер үшін бөлмелер қарастырылған. Орталықтың экспозициясы 1770 құнды жәдігерлермен қамтылған, оның ішінде негізгісі - 1313, қосалқы - 457. Сондай-ақ орталықта ежелгі заманнан бастап қазіргі заманғы бұйымдар мен құнды материалдар қойылған. Мәселен, тігін машинасы, үтік, киіз үй, ескі компьютер, күміс білезік, сақина, зеңбірек, садақ, музыкалық аспаптар, қару-жарақтар, қыш ыдыстар, Тайқазан макеті, 2011 жылғы қысқы Азия ойындарының қуыршағы, «Алтын адамның» мүсіні, Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің макеті, болашақтағы Түркістанның көрінісі, т.б.
Орталықтағы қолөнер бұйымдары
200px|right|thumb|Қыш ыдыстар 200px|middle|thumb|left|Тайқазан макеті Орталықтың екінші қабатының оң қанатындағы экспозициясынан Түркістан қаласының 19-20 ғғ. тарихын көруге болады. Соның ішінде музейге келушілерді осы аймақтың қолөнер шеберлерінің жасаған зергерлік бұйымдары өте қатты қызықтырады.
Бұл экспозициядан қазақ шеберлерінің зергерлік бұйымдарды жасауда сан алуан техникалық тәсілдерді жетік меңгергенін аңғаруға болады. Өмір салтының көшпелі болуына қарамастан, олардың зергерлік кәсіпте биік техникалық және эстетикалық деңгейге көтерілуі көптеген туристерді таң-тамаша қалдырады. Оның үстіне Қазақстан жерінде мыс, жез, темір және күміс пен алтын сияқты металдардың бай қоры болғандықтан, оларды өңдеу арқылы әсемдік бұйымдар жасау ісі өте көне замандардан бастау алады.
Музей экспозициясына шығарылған зергерлік бұйымдар осы 19-20 ғасырларға тән. Олар музейді ашу кезіндегі ұйымдастыру жұмысы барысында оңтүстік өңірдің тұрғындары арасынан жинақталған. Мұражайдың негізгі  жәдігері ретінде  Хан мен Ханшаның «Отау жүзіктерін» атауға болады. Күміс жүзік пен сақина киіз үй формасында жасалған. Бірнеше қанық түсті эмальмен боялған әсем жүзіктерге асыл тастардан  ерекше нәзік етіліп көздер орнатылған. Сонымен қатар, Батыс Қазақстан өңіріне тән, қазақтың кіші жүзінен шыққан қыздарына арнайы жасалатын, ортасына таңбалар салынған, ерекше зерленіп жасалған күміс жүзіктер де мұражайдың мақтануға тұратын жәдігері болып табылады. Сондай-ақ Қазақстанның оңтүстік өңіріне тән «Құс тұмсық» жүзіктерінің, сырғаларының, алқалар мен өңір әшекейлерінің де сан алуан түрлері музей экспозициясын түрлендіріп тұр.
Музей экспонаттары
200px|right|thumb|Киіз үй 200px|left|thumb|Алаш Орда үкіметі
Орталықтың кіре берісінде қазақ халқының ежелден келе жатқан мұрасы – Киіз үй орнатылған. Ол – «Киіз туырлықты, ағаш уықты қазақпыз» деп, аталы сөз айтып қалдырған қазақ ата-бабаларының негізгі баспанасы, мәдениеті, мақтанышы, табысы әрі тарихи ескерткіші. Киіз үйде қазақ ата-бабасының түсінігі мен түйсігі, ұғымы, танымы, талғамы, өнер тәжірибесінің тұтас үлгісі, көрінісі жатқандықтан, ол ұлттың бас мұрасы ретінде орталықтың бірінші қабатына орналастырылған. Бір ғана киіз үйден сәулет, құрылыс, сурет, қолөнер, мәдениет сияқты бірнеше өнердің басын құрайтын ғажайып туындыны көруге болады.
Киіз үй құрылысы атауларынан қазақ тілінің бай қазынасын танып білуге болады. Орда – салтанатты, жоғары мәртебелі адамдар бас қосатын, елдік мәселе шешетін немесе аса құрметті хан, би, сұлтандар отыратын үй.
Сондай-ақ, бұл орталықта Алаш үкіметіне қатысты да экспозиция дайындалған. Алаш үкіметін құрушылардың портреттері мен деректер келтірілген.
Хан сайлауы
200px|right|thumb|Хан сайлауы
Орталықтың басты экспонаттарының бірінде қазақ халқының хан сайлау рәсімі көрсетілген. Ол көне монғолдық дәстүрден аса көп өзгермеген күйінде ХІХ ғасырға дейін сақталған. А.И.Левшиннің сипаттауы бойынша, «Хан сайланатын орын мен уақыт белгіленетін, онда халықтың көптеп жиналуы және әр ру-тайпа басшыларының қатысуымен кіші-гірім мәжіліс өткізілетін. Тақ мұрагері анықталған соң, әйгілі билер мен сұлтандар оны ақ киізге отырғызып «Хан, Хан, Хан» деп үш рет көтеретін. Хан көтерілген ақ киіз, сайлауға қатысқандарға «хан талапай» деп аталатын теберік ретінде таратылатын».
''«...1771 жылы үш жүздің барлық атақты кісілері, Үш алаш қазақ жұрты хандары, қалалар мен далалық аймақтар және Түркістан жұртының атақты кісілері мені барлық хандардың ағасы қылып қоюға келісті. Біздің дәстүріміз және алдынғы хандар салған жолмен біздің әулие Әзірет - Қожа Ахмет Йасауи дүние салған Түркістан қаласында, оның бейіті басында Фатиха оқылып мен хан етіп сайландым...»'' (құжат).
Хан тағы
200px|right|thumb|Хан тағы
Хан тағы – қазақ хандары отыратын орын. Орталықтағы экспонаттардың бірі.
«Батыр туса, ел ырысы» тақырыбы аясында әзірленген орталықтағы экспонаттар арқылы қазақ жауынгерлігі туралы ақпарат алуға болады. Қазақ этносының дәстүрлі мәдениетінің бір бөлігі болатын дәстүрлі жауынгерлік қару-жарағының даму тарихы бірнеше мыңжылдықты қамтиды.
Қазақтың дәстүрлі жауынгерлік қару-жарағы қазақ халқын құраған ру тайпалардың әрқайсысына тән қару-жарақ үлгілерінің негізінде дамып, даму барысында өзі мәдени, саяси, әскери қатынастарда болған халықтардың әскери өңірінің ықпалында болып, Қазақ хандығының құрылуымен төлтума бітімге ие болды. Көшпелі халықтарға тән жауынгерлік қарулар мен қорғаныс жарақтарының көпшілігі қазақтарда ХVІІ – ХVІІІ ғасырларға дейін, ал жекелеген түрлері ХІХ ғасырларға дейін қолданылып келді.
Осы экспонатта қазақ еліне тән қару-жарақтар қойылған.
Қоян Жылы
Қоян Жылы– барыс жылынан соң, ұлу жылынан бұрын келетін мүшел есебінің 4-жылы. 12 жылда бір рет қайталанып отырады. Григорий күнтізбесі бойынша 1999 жылдың 22 наурызы мен 2000 жылдың 21 наурызы аралығы – Қ. ж. және ол 2011–2012, 2023 – 2024, т.б. жылдары қайталана
Түркістан қаласының тарихи-мәдени этнографиялық орталығы
Хан тағы
«Ел іші - өнер кеніші» деген тақырыпта біріктірілген орталық экспонаттары қазақ халқының өнерінен сыр шертеді. Қазақтың аса бай тарихи, мәдени мұрасы, ұлттық аспаптары, ұлттық ою-өрнектері, ісмерлігі, қолтумасының қайталанбас сипаты, киім-кешегі ұлттық мақтаныш сезімін тудырады. Халық шеберлерінің қолынан шыққан бұйымдардың ою-өрнекпен безендірілмегені өте аз. Ою-өрнектер ежелгі замандарда қалыптасып, халқымыздың тарихымен, тұрмыстағы әдет-ғұрып, салт-дәстүріне сай дамып, түрленіп жетілдіріліп отырған.
Көне Түркістан
«Көне Түркістан» атты экспонаттар жинағы ежелгі Түркістан шаһарының барлық бет-бейнесінен, тарихынан мағлұмат береді.
«''Түркістан төңірегінде ел аузында жүрген мәнді аңыз, әфсана мен әңгіме көп, көненің көзі, асылдың сынығы – құнды жәдігерліктер мол. Біз осының бәрін ерекшелеп қажетімізге жаратуымыз керек.''» Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев
«Қожа Ахмет Йасауи ілімі мен мұрас»ы бөлімінде Ясауи салған сопылық жол жайында мағлұматтар, суреттер, тағы басқа дүниелер қамтылған. Х-ХII ғасырда Түркістанда жаңа ұлттық мирасты жаңғыртқан ислами жол дүниеге келді. Ол Ахмет Ясауидің түркілік сопылық ілімі, «Ясауи» дәстүрі, «Ясауи» тарихаты еді. Қ.А. Ясауи өз туындыларын қыпшақ, оғыз ұлыстарының ана тілінде, көне түрік тілінде жазған. Ясауи ілімі сопылық әдебиеттің негізін қалап қана қоймай, түркі халықтарының мемлекет, ұлт болып қалыптасуына әсер етті.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Түркістан Санат:Қазақстан мұражайлары
Сәрсенғали Досмырзиев
Досмырзиев Сарсенғали (1903-1967, Атырау облысы). Ембінің ардагері. 1924-1958 жылдары — «Ембімұнай» комбинаты Доссор МКБ-да оператордың көмекшісі, ұңғымаларды жер асты жөндеу жұмыстары бригадасының операторы. Ленин орденімен (1952) және «Ерен еңбегі үшін» (1948) медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қазып алу жұмыстары
Қазып алу жұмыстары — пайдалы қазындыларды алуға қажетті жұмыстар жиынтығы. Қазып алу жұмыстары үңгубетте кездесетін пайдалы қазындылардың типіне, сортына және бос жыныстардың кездесуіне қарай сортқа, типке бөлмей бірге алу және оларды жекелеп қазып алу тәсілдері қолданылады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Концентрат сапасын жетілдіру
Концентрат сапасын жетілдіру — сапасы төмен концентратты қосымша байыту, демек кірме заттардан тазалау арқылы сапасын арттыру. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Ле-Бономм
Коммунаның INSEE коды — 68044, пошта индексі — 68650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 840 адамды құрады. Халық тығыздығы — 38,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Лангенан
Лангенан (Languenan) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Динан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22105, пошта индексі — 22130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1072 адамды құрады. Халық тығыздығы — 67,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Гигроскопиялық су
Гигроскопиялық су— топырақ бетінің бөлшектерімен молекулалық күш арқылы берік байланысқан су. Гигроскопиялық суды өсімдіктерді суаруға қолдануға болмайды. Тау жыныстарының жігін жоғарғы қысым немесе құрғатып-кептіру арқылы ажыратады. Қысымы 1000 г/см2 мен килограмға жететін үлкен тереңдікте болатын гигроскопиялық су тау жынысынан сығылып, еркін күйге көше алады. Гигроскопиялық су "байланысқан" су тобына жатады. Оның тау жынысы бөлшектерімен берік байланысқандығы сондай, ол тау жынысы мыстарында ауырлық күшінің ықпалымен қозғала да алмайды. Гигроскоптық суды тау жынысынан бөліп алу үшін, оны су тэрізді фазаға өтетін 100°С-тан жоғары температураға дейін қыздыру керек.
Дереккөздер
География
Санат:Су
Виктор Степанович Ерофеев
Виктор Степанович Ерофеев (13 мамыр 1931 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы, Өскемен қаласы) – геология-минералогия ғылымдарының докторы (1984).
Оның ғылыми-зерттеу еңбектері аймақтық геология, палеогеография және литология салаларына арналған.
Дереккөздер
Санат:1931 жылы туғандар Санат:Өскеменде туғандар Санат:Қазақстан геологтары Санат:Қазақстан ғалымдары
Николай Гаврилович Папилов
Николай Гаврилович Папилов (22.09.1922–1998) – Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, әскери ұшқыш атқышы.
Өмірбаяны
1922 жылы Смоленск облысы, Ярцев ауданы Ульхово ауылында туған. 1943 жылдан бастап майданда штурмалық авиядивизия полкінде болып, 115 ұшу тапсырмасының ішінде 38 автомашина, 7 цистерна, 3 қойманың көзін құртады.
Марапаты
Н.Г.Папилов 1944–1945 жылдары «Даңқ» орденінің үш дәрежесімен толық марапатталады.
Дереккөздер
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары
Тісті киттер
Тісті киттер (Odontoceti) – киттәрізділердің отряд тармағы. Тісті киттер барлық мұхиттар мен ашық теңіздерде тараған. Кейбір түрлері өзендерді де (Ганг, Амазонка, т.б.) мекендейді. Дене тұрқы 1,2 – 21 м, салмағы 30 кг-нан 8 т-ға дейін. Аталықтары аналықтарына қарағанда ірі. Мұртты киттерден ерекшелігі – бассүйегі ассиметриялы (астыңғы жағы ми сауытынан қысқа және алдынан қозғалмай бекіген). Жағында 240-қа жуық біртекті (гомодонтты), бірқырлы (монофиадонтты) тістер орналасқан. Тілі өте қозғалмалы, ол қорегін жұтқыншаққа қарай итереді. Таңдайы жоқ. Безді қарыны көп камералы, көпшілігінде соқыр ішегі болмайды. Танау тесігі біреу, ол төбесіне қарай ашылады. Танау тесігінің айналасында ерекше жұп ауа қапшықтары орналасқан, олар кит сүңгігенде тыныс жолын жауып қалады. Тісті киттердің есту қабілеті өте жоғары. Белгі беру үшін күрделі дыбыстарды пайдаланады, яғни эхолокация аппараты жақсы дамыған. Негізгі қорегі – балықтар, басаяқты моллюскалар, шаянтәрізділер. Қорегін іздеп 300 м тереңдікке дейін сүңги алады, жақсы жүзеді. Тісті киттердің 10 тұқымдасы (дельфин, нарвалдар, өзен дельфиндері, мұрынтұмсықтылар, кашалоттар, т.б.), 73 түрі белгілі. Қазақстан су айдындарында тісті киттер кездеспейді. Тісті киттердің ішіндегі ең ірісі – кашалот (Physeter macrocephalus). Аталықтарының ұзындығы 21 м-ден артық, аналықтарының ұзындығы 13 м. Бастары үлкен (денесінің 1/3 бөлігіне тең). Жіңішке келген төменгі жағында 36 – 60 тісі (тісінің ұзындығы 20 см, салмағы 1 – 3 кг) болады. Жоғарғы жағында тісі болмайды. Тістері сұр-қою қоңыр түсті. Полигамды, жыныстық жағынан 5 – 6 жасында жетіледі. Кашалоттар барлық мұхиттарда (тек Солт. Мұзды мұхитта кездеспейді) тіршілік етеді. Жүктілік мерзімі 16 – 17 ай, аналығының ұзындығы 4 м-дей, салмағы 1 т болатын жалғыз бала тауып, оны 18 айдай емізеді. Балалары тез өседі, 4 – 6 жылда ересек кашалотқа айналады. Табиғи жағдайда 50 жылдай өмір сүреді. Кашалоттардың саны жылдан жылға азаюда, сондықтан оларды кәсіптік жолмен аулауға тыйым салынған. Тісті киттердің 4 түрі Халықар. табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Теңіз сүтқоректілері
Қосымша үрлеу
Қосымша үрлеу — конвертордағы (пештегі) сұйық металды белгіленген бір химиялық құрамға жеткізу үшін қосымша үрлеу процесі. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Шұлық
Киім стиліне деген маңызы
Классикалық костюм астына киетін шұлықтардың ең үздік түстері: қара көк, көк боз, қою жасыл және қара, яғни костюм түсінен қаралау болып келеді.
Сонымен қатар шұлықтар сызықтарпен, тормен және кез келген басқа суреттермен бейнеленеді. Алайда оларды спорттық шалбармен немесе джинс шалбарымен киген жөн болады, себебі барлық шұлықтар қатаң костюммен жараса бермейді.
Қара түстілері — әмбебап шұлықтар. Олар тек іскерлік костюмдермен ғана емес, сонымен қатар джинсымен және спорттық костюммен жарасады.
Ақ шұлықты тек спортпен айналысқанда ғана киеді.
Қолданылуы
Шұлық гигиенаның негізгі заты. Шұлықтар аяқ киім кигендегі аяқтың ыңғайлылығын қыамтамасыз ету үшін ұолданылады. Сонымен қатар ауа райы суық болғанда аяқтың жылуын сақтап тұрады.
Шұлықты бөлменің ішінде аяқ киімсіз киіп жүруге болады.
Жүннен тоқылған қалың шұлықтар суық күндері аяқты "жылытуға" көмектеседі (табиғи жылуды сақтпа тұру үшін).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Киім
Шашылымдар белдемі
Шашылымдар белдемі – бұл белдемге тән сипаттар: 1) эрозиялық циклдер ағымында ұқсас жергілікті процестерінің тұрақтылығы; 3) сипатының, түзілу реттілігі мен қопсық түзілімдер қалыңдығы ретінің тұрақтылығы; 4) шашылымдардың бір-екі типінің және олардың белгілі бір түрлерінің ғана дамуы.
Дереккөздер
Санат:Геология
Роза Шүкірғалиқызы Нығметова
Роза Шүкірғалиқызы Нығметова(25.12.1932 жылы туған, Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы Шежін ауылы) – химия ғылымының докторлық (1985).
Оқу жолы
ҚазМУ-ды (1955, қазіргі ҚазҰУ) бітірген.
Жұмыс жолы
Қазақстан Ғылым Академияның Химия институтында лаборант, аға ғылыми қызметкер (1958–1969) болды. 1969 жылдан Қазақстан Ғылым Академиясының Органикалық катализ және электрхимиялық институтында аға ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі қызметтерін атқарды.
Ғылыми еңбектер
1983 жылы «Термодинамическое и физико-химическое исследование жидких сплавов ртути с металлами П – УВ подгрупп периодической системы элементов» тақырыбында докторлық диссертация қорғады.
Қосқан үлесі
Нығыметова амальгамалық жүйелердің термодинамикалық және физиология-химиялық қасиеттерін зерттеген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Тезберген Әндірғалиев
Әндірғалиев Тезберген (1936 жылы туған, Маңғыстау ауданы Тұщықұдық ауылы) – мұнайшы. 1952 – 55 ж. Байшонас кен орнында (Атырау облысы Мақат ауданы), 1965 – 99 ж. Өзен кен орнында мұнайшы, 1986 – 97 ж. Жаңаөзен қалалық мәслихатының депутаты. «Еңбектегі ерлігі үшін», «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл» (1970) медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Мәжен Досмұхамбетов
Досмұхамбетов Мәжен (1926, Атырау облысы). Доссордағы №19 ФЗО мектебін және шеберлер курсын бітірді (1942). 1942-1980 жылары — «Қазақстанмұнай» бірлестігі Ескене МКБ ұңғыманы бұрғылау цехында бұрғышының көмекшісі, Байшонас МКБ-да мұнай мен газ өндіру операторының көмекшісі, операторы, шебері, ұңғыманы жер асты жендеу бригадасының шебері, мұнайды қайтара өңдеу цехының шебері, үңғыманы күрделі жендеу бригадасының шебері. 1980-1983 жылары — «Ембімұнай» өндірістік бірлестігі «Жайықмұнай» мұнай-газ өндіру басқармасының мұнайды дайындау және қотару цехының шебері. 1983 жылдан зейнеткер. «Құрмет Белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Сэйнт Лео (Миннесота)
Сэйнт Лео (St. Leo) — Миннесота штатының Yellow Medicine округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 100 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.7 км² шамасында. FIPS коды — 27-57202.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Инаныш Білге Бұқа
Инанш Білге хан — Найман хандығының ханы (1143 - 1201).
Оның тұсында елдің экономикалық жағдайы дамып, сауда саттық байланысы күшейе түсті.
Сыртқы саясаты.
Инаныш Білге хан өз сыртқы саясатын əскери жəне дипломатиялық жолмен жүргізді. Керейт хандығы, Қарақытай мен Таңғұт патшалықтарына жорықтар жасап тұрды.
Цзинь империясымен елшілік байланыстар жасады. Керейт ханы Тоғорыл ханға қарсы көмек беруін сұрады. Бірақ Тоғорыл хан қытай тарапынан "ван" дəрежесін алғанына байланысты, көмек беруден бас тартты. Инаныш Білге хан Цзинь мемлекеті үшін Таңғұт патшалығынан кейінгі, ең қауіпті билеуші саналды.
Әдебиет
Санат:1143 жылы туғандар Санат:1201 жылы қайтыс болғандар Санат:Найман хандығы хандары
Саности (Нью-Мексико)
Саности (Sanostee) — Нью-Мексико штатының San Juan округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 429 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.7 км² шамасында. FIPS коды — 35-69620.
Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев
Ербол Шырақбайұлы Қарашөкеев (26 қараша 1976, Алматы облысы) — Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрі.
Өмірбаян
Ербол Қарашөкеев 1976 жылы 26 қараша Алматы облысында дүниеге келген. Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетін, Қазіргі заман гуманитарлық институтын бітірген. Мамандығы бойынша біліктілігі — экономист, экономика магистрі, құқықтану бакалавры, бакалавр академиялық дәрежесі берілген менеджмент саласының маманы.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан ауыл шаруашылығы министрлері
Құндызды (тау)
Құндызды – Қарағанды облысы Осакаров ауданы Чапаево ауылынан шығысқа қарай 15 км жерде орналасқан шоқы. Солтүстігінде тау Ұрышат шатқалымен ұштасады. Ұзындығы мен ені 4 км-ге жуық. Абсолюттік биіктігі 600 м.
IC 2663
IC 2663 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Құндызды (тау)
Геологиясы мен жер бедері
Протерозой жыныстарынан түзілген. Беткейлері жайпақ, жыралармен тілімделген. Оңтүстігінен Бала Құндызды өзені бастау алады.
IC 2663
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Құндызды (тау)
Өсімдігі
Қызыл қоңыр топырағында бетеге, селеу, көде өседі. Астық тұқымдас шөптесін шалғын кезедеседі. Жайпақ беткейлері жыртылған.
IC 2663
Сыртқы сілтемелер
IC 2663 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Құндызды (тау)
Дереккөздер
Санат:Осакаров ауданы таулары
Прелка
Прелка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ура өзенінің оң жағалауынан 64 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Фелисбургу
Фелисбургу (Felisburgo) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Жекитиньонья мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алменара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 418 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 593,962 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Демкер
Демкер (Demker) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 368 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 120. Муниципалитеттің басшысы — Петра Фишер.
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Еллек-Ях
Еллек.-Ях — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2169/452/37 орналасқан. Өзен ұзындығы 97 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Владимир Анфианович Нехорошев
Қарағанды политехникалық институтын бітірген (1967). 1968 жылдан Қарағанды металлургия комбинатында (қазіргі «Миттал Стил Теміртау» ААҚ) істейді. Ауысым бастығы, комсомол, партия қызметінде, комбинат бас механигінің орынбасары, бас социолог болады. 1991 жылдан комбинат кадрлар даярлау бөлімінің бастығы. 2004 жылдан Парламент Мәжілісінің депутаты, Экология және табиғатты пайдалану мәселелері бойынша комитетінің мүшесі.
Қарағанды облыстық мәслихатының депутаты (1999, 2003).
II дәрежелі «Достық», III дәрежелі Қасиетті Сергий Радонежский (2010) ордендерімен; «Ерен еңбегі үшін» (2000), «Еңбек ардагері», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006) медальдарымен марапатталған. ҚР Президентінің Алғысымен ескерілген.
Үйленген. Жұбайы - Нехорошева Ильдия Андреевна (1944). Қызы - Светлана (1968); ұлы - Владимир (1974).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:1945 жылы туғандар Санат:19 шілдеде туғандар Санат:Осакаров ауданында туғандар Санат:II дәрежелі Достық орденінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Еңбекте үздік шыққаны үшін медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті түлектері
NGC 2260
NGC 2260 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 1 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2260 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Monoceros (шоқжұлдыз)
Дозалағыш, мөлшерлегіш
Дозалағыш, мөлшерлегіш — өңдейтін немесе таситын машиналарға, пештерге сұйық және сусыма заттардың салмағына немесе көлеміне қарай дозалап, мөлшерлеп беріп тұратын құрылғы. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Мондрагоне
Мондрагоне (Mondragone) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Казерта провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 26 558 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 488,2 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 54,4 км² шамасында. Пошта индексі — 81034.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
NGC 6734
NGC 6734 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 8 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6734 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62786, ESO 104-36, AM 1902-653.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Безенелло
Безенелло (Besenello) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1753 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 70 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 38060.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Агафья. Жыл сайынғы мерекесі — 5 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Юх-Пай-Соим
Юх-Пай-Соим — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луп-Пай-Юган өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әубәкір Дүйсәлиев
Дүйсәлиев Әубәкір (1894— 1964, Атырау облысы). АҚШ-та Одақ бойынша алғашқы болып тағлымдама алған бұрғышы (1930). КСРО-ның Құрметті мұнайшысы (1953). Ембінің ардагері. 1910-1930 жылдары — Доссор МКБ-да жұмысшы, бұрғышының көмекшісі, бұрғышы. 1930-1954 жылдары — «Қазақстанмұнай» бірлестігі Мақат бұрғылау кеңсесінде бұрғылау шебері, аға бұрғылау шебері, бұрғылау цехының бастығы, Сағыз МКБ-ның директоры. Ленин орденімен, «Еңбек Қызыл Ту» орденімен жене медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Винарско (Бургас облысы)
Винарско (Винарско) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Камено қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 963 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8118. Телефон коды — 05589. ЕКАТТЕ коды — 11096.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Инверно-е-Монтелеоне
Инверно-е-Монтелеоне (Inverno e Monteleone) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1142 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 127 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 27010.
Құстөбе
Құстөбе — Қостанай облысы Амангелді ауданы, Құмкешу ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2013 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан ортылығы - Амангелді ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 27 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 79 адам (41 ер адам және 38 әйел адам) болса, 2009 жылы 29 адамды (15 ер адам және 14 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Амангелді ауданының таратылған елді мекендері
Портела-даш-Кабраш
Портела-даш-Кабраш (Portela das Cabras) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Верде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 256 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 109,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері
Қазақ халқының ұлттық тағамдары мынадай түрлерге бөлінеді:
Сүт тағамдары
Қазақ халқы сүт тағамдарын төрт түлік малдың сүтінен жасаған. Төрт түлік малдың сүтін және одан жасалған айран, қымыз, шұбат сияқты сусындарды халқымыз ағарған, ақ деп атаған.
Ет тағамдары
Қазақ халқының табақ тарту дәстүрі
Ұн тағамдары
Нанның түрлері
Дән тағамдары
Дән тағамдарына бидайдан, тарыдан, жүгеріден, күріштен жасалатын тағамдар жатады. Бидайдан – бидай көже, талқан; тарыдан –  тары көже, талқан, майсөк, жент ; жүгеріден –  жүгері көже, бадырақ; күріштен – күріш көже, палау, сүркүріш сияқты тағамдар жасалады.
Балық тағамдары
Балық тағамдарына қарыма, қуырылған балық, балық сорпа және т.б. жатады.
Жеміс тағамдары
Жеміс тағамдарына әр түрлі кептірілген жемістер, қауынқақ, қауын–құрт, қауыншек, т.б. жатады.
Вячеслва Кириличев
Вячеслав Тимофеевич Кириличев (туғ. 1939) —ресей мен киноның актері,Ресей Федерациясының халық әртісі(2000).
Биография
Вячеслав Тимоффевич Кириличев 2 қыркүйекте 1939 жылы туған.Вячеслав Свердловск театр училищесінің бітірушісі(Соколов А.Л. курсы)
Ол Калужск мемлекеттік драма театрында оқыған.
Қазіргі уақытта— Екатеринбург академия драма театрының актері.
Атақтары мен марапаттары
2000 жылы -Ресейдің халық әртісі.
Сілтемелер
http://www.uraldrama.ru/face.php?id=28&num=1
Санат:1939 жылы туғандар Санат:Ресей актерлері
Тимаршы
Тимаршы (яғни тимар иесі; түрікше: timarlu) — Османлы сұлтанына қызмет еткен, сол қызметі үшін timar деп аталатын иелік (жер) алған тұрақты емес атты әскер түрі. Тимаршылар соғыс басталған кезде әскерге барып қосылып, бейбітшілік кезінде өздеріне берілген жерді бағып-күтуге міндетті болған. Соғыс кезінде тимаршы өзінің қару-жарағын және өзімен бірге бірнеше қарулы қызметшісін де ертіп келуге тиіс болған. Ол қарулы қызметшілер «жебелі» (cebelu) деп аталған. Жорық кезінде азық-түлікпен оларды әскер қамтамасыз етіп отырды.
Осы арқылы османлылар қысқа уақыттың ішінде үлкен әскер жинай алатын. Соғыс біткен соң жауынгерлер өз жерлеріне қайтып кететін, соның арқасында сұлтанның оларды бейбітшілік кезінде асырау қажеті болмайтын. Тимаршыға берілген жерде тұратын шаруалар оның басыбайлы қызметшілері болды. Тимаршы өз жерінде заңдылық пен тәртіптің сақталуын, салықтардың жиналуын қадағалап, қылмыскерлерді жазалап отыруға міндетті болған.
Тимарлар жүйесі І-ші Орханның заманында (1326-1359) енгізілген. Сұлтан өзінің сардарларына еуропалық феодалдық жүйеге ұқсас етіп жер беріп, сол жерде жасайтын шаруаларды оның билігіне бағындырды. Тимаршыларды ұстауға кететін қаржы шамалы болғандықтан, олар османлы әскерінің маңызды бөлігі болды, әрі 17-шы ғасырдың басына дейін өз маңыздарын сақтады. Тимаршылардың атақ-лауазымдары мен жерлері одан көп кейін уақыт бойы сақталды.
Тағы қараңыз
Санат:Османлы империясының қарулы күштері
Камаренилья
Камаренилья (Camarenilla) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 628 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 21 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Шамсутдин Хасмутдинұлы Рафиков
Өмірбаяны
1904 жылы Орынбор губерниясы Соло-Илецк ауданындағы Григорьевка селосында туған. Отбасы кейіннен Шалқар қаласына көшіп келген. 1941 жылдың қарашасында әскер қатарына шақырылып Оңтүстік–Батыс, Сталинград, Далалық, Оңтүстік және 4-ші Украин майдандарында ұрыстарға қатысты. Үш рет жараланған.
Марапаты
Сержант Шамсутдин Рафиков 1944–1945 жылдары үшінші, екінші дәрежелері және 1945 жылдың 27 маусымында бірінші дәрежелі «Даңқ» ордендерімен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары Санат:Ұлы Отан соғысы саперлері
Бальза (Куюргазин ауданы)
Бальза — Башқұртстанның Куюргазин ауданындағы ауыл, Ленин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 150 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қарлұқ хандығы
Қарлұқ хандығы (960 - 1222) — ортағасырлық феодалдық түркі мемлекет. Астанасы - Қойлық қаласы.
1130 жылға дейін Қарахан, кейін Қарақытай, Моңғол империясының вассалы болған мемлекет. 1200 жылы тəуелсіз хандық болды. 1211 жылы Арыслан хан мен Бұзар хандар Шыңғыс ханмен одақтасып Күшілік ханға қарсы күрес жүргізді. Шыңғыс хан ұлдары арасында ұлысқа бөлісу кезінде, Қойлық иелігі Жошы ұлысына, Алмалық иелігі Шағатай ұлысының құрамына кіреді.
Билеушілері:
Санат:Қазақстан тарихындағы мемлекеттер
Реагенттерді тиісті мөлшермен беру
Реагенттерді тиісті мөлшермен беру — флотациялық байытуда реагенттер технологиялық операциялардың белгілі орнына және өте дәл мөлшерде берілуі. Мұнда ертінділер шамасы реагенттер шығынына сәйкес дәл есептеліп, арнаулы аппараттармен өлшеніп түсіріледі. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Мейрамкүл Дүзбаева
Дүзбаева Мейрамкүл (1966, Алматы облысы). В.И.Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын бітірген (1987, 2004). департаменті және ҚР Қаржы министрлігі активтері басқармасының бастығы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жиһангер (падишаһ)
Жиһангер (әс-Сұлтан әл-Ағзам уә-л-Хақан әл-Мүкаррам, Хушру-и-Гити Панах, Әбілфатх Нұреддин Мұхаммед Жиһангер, Падишаһ-и-Ғази,1569 — 1927 جهانگير) — Ұлы Моғолдар патшалығының 4-падишаһы. Ұлы Моғолдар патшалығының негізін қалаушысы Бабырдың шөбересі, I Акбардың үлкен ұлы, Бабырдың шөбересі. Жаһангер әкесі Акбардың билігі кезінде Аллахабадтың әміршісі болды. 1602 жылы әкесінің Декандағы кеңесшісі әрі тарихшысы Абу-л-Фазлды бундела тайпасының көсеміне өлтірткізіп, бүлік шығарды. Жақын досының өліміне, баласының опасыздығына күйінген Акбар ауруға шалдығып, 1605 жылы қайтыс болды. Таққа Жаһангер отырды. Оның билігі кезінде Акбар жариялаған барлық діндердің ынтымағы саясатынан ауытқу орын алып, үнділер мен мұсылмандардың біраз бөлігінің наразылығын туғызды. Жаһангердің үлкен ұлы Хұсрау Пенжабқа қашып барып, көтеріліс ұйымдастырды. Оны сикхтер көсемі қолдап, қаржылай көмек көрсетті. Бірақ Хұсраудың әскері жеңіліп, жақтастары өлім жазасына кесілді, өзінің көзі ойылып алынды. Алайда, орталық үкіметтің билігі әлсіреп, ірі тайпа ақсүйектері күшейе бастады. Мемлекетте жемқорлық дендеді. 1613 жылы Ост-Үндістан компаниясы Жаһангерден Суратта сауда факториясын ашуға рұқсат алды. Жаһангер жаңа жерлер басып алу арқылы билігін нығайтуға ұмтылды. 1614 жылы Меуарды, 1615 — 1620 жылы Пенджабтың Кангр қамалдарын бағындырды. Бірақ 1622 жылы парсылар ұлы моғолдар мемлекетінің сауда керуенінің кілті болып табылатын Кандагар қаласын тартып алды. Жаһангердің соңғы жеңісі 1622 жылы Кашмирдегі шағын князьдік Киштуарды басып алу болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол мемлекеттік істерден шеттеп, билік тізгінін әйелі Нур-ЖиҺанға ұстатты. Жаһангер — “Тузик-и-Жаhангири” атты естеліктер кітабының авторы.
Стрелча (Пазарджик облысы)
Стрелча (Стрелча) — Болгариядағы қала. Пазарджик облысына қарасты Стрелча қауымының құрамына кіреді.
Жиһангер (падишаһ)
Өмірбаяны
thumb|left|200px
Жаһангір тұсында орталық өкімет әлсіреді, феодалдардың билігі күшейді. 1613 жылы Ост-Үндістан компаниясына Суратта сауда факториясын ұйымдастыруға рұқсат берді. 1622 жылы парсылар моғолдардың ірі сауда орталығы Қандағар қаласын тартып алды. Жаһангір мемлекеттік іспен аз айналасты, әйелі Нұржаһанның саяси ықпалы күшті болды. Жаһангір "Тузук-и-Жаһангири" атты естеліктер жазды.
Дереккөздер
Санат:1569 жылы туғандар Санат:1627 жылы қайтыс болғандар Санат:17 ғасырдың басшылары Санат:30 тамызда туғандар Санат:Ұлы Моғолдар падишаһтары Санат:Үнді монархтары Санат:Үндістанда туғандар Санат:Үндістанда қайтыс болғандар
Стрелча (Пазарджик облысы)
Пошта индексі — 4530. Телефон коды — 03532. ЕКАТТЕ коды — 69835.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Каскад
250 px|thumb Каскад (французша: cascade — төмен қарай екпіндеп құлау) — табиғи және жасанды шоңғалдармен төмен қүлдилайтын су құламалары. Мысалы, АҚШ-тың Йосемити- Крик өзеніндегі жалпы биіктігі 727 м-лік Йосемит су құламалары.
Каскад —
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы Санат:География Санат:Геодезия
Cascata Cascade
Хмельницкий ауылдық округі
Хмельницкий ауылдық округі:
Google Аудармашы
Google Аудармашы (Google Translate) – Google компаниясына тиесілі 90 тілде жұмыс істейтін, әлемдегі ең танымал тегін аударма веб-қызметі. Қызмет онлайн үлгіде жұмыс істейді және интернетке кіру мүмкіндігі бар кез келген қолданушыға қолжетімді. Google аудармашы жүйеге қосылған барлық тілдер арасында жеке сөздер мен сөйлемдерді, мәтіндерді және тұтас веб-парақшаларды аудару мүмкіндігіне ие.
Тарихы
Google аударма жүйесінің негізін қалаушы Франц Джозеф Ох. Ол Перспективті қорғаныс жобаларын зерттеу агенттігің (DARPA) 2003 жылғы машиналық аударма бойынша жүлдесін жеңіп алған. Бұдан соң Ох Google компаниясының аударма жобаларымен айналысатын бөлім жетекшісі болып тағайындалды. 2005 жылдан бастап Google аудармашының әдіснамасы жасалып, алғашқы тәжірибелер өткізілді. Жүйенің жұмыс істеу механизмі мен негізгі принциптерін Ох өзінің жеке еңбегі ретінде жазып шығарған.
Мүмкіндіктері
Google Аудармашының да басқа машиналық аудармашы құралдар сияқты өзіндік шектеулері бар. Оқырманға шет тілдегі мәтіннің мазмұндық мағынасын түсінуге көмектескенімен, әрдайым нақты аударманы жеткізіп бере алмайды. .
Кейбір тілдер бойынша басқа тілдерге қарағанда аударма нәтижесі жақсырақ болып келеді. Мысалы, Google Аудармашы ағылшын тілі мен Еуропа Одағы тілдері арасында сапалы аударма жасайды.
Google Аудармашыны Уикипедия ашық энциклопедиясында қолданылуы
Google аудармашы Ағылшынша Уикипедияның басты бетін португал тіліне автоматты түрде аудара алады. Кейбір Уикипедия бөлімдерінде GoogleTrans құралы қосылған. Бұл құралдың көмегімен сөзді, сөз тіркесін, толықтай мәтінді белгілеп (таңдалған мәтін көлемі 500 таңбадан аспауы тиіс)  пернесін басқанда Google Аудармашы қосылған кез келген тілге (белгіленген тілге) автоматты аударып береді. Мұндай гаджет әзірге қазақша Уикипедия, ағылшынша Уикипедия, нидерландша Уикипедия, жапонша Уикипедия, индонезше Уикипедия, испанша Уикипедия, хиндише Уикипедия, македонша Уикипедия, норвегше Уикипедия бөлімдерінде ғана орнатылған.
Google аудармашы аударма жүйесіне қосылған тілдердің Уикипедия бөлімдеріндегі әрбір бетті бір-біріне автоматты аударуға болады. Мысалы: қытайша, жапонша, корейше, ивритше Уикипедия бөлімдерінің әрбір бетін ағылшын тілінде оқуға болады. Ол үшін Үлгі:Google translation үлгісін қолдануға болады.
Аудармашыға қазақ тілінің енуі
2012 —2014 аралығында Wikibilim қоғамдық қоры Google Аудармашыға қазақ тілін қосу бойынша жұмыс атқарды.
2014 жылдың 12 желтоқсанында қазақ тілі Google онлайн аударма жүйесіне қосылды. Сонымен бірге аударма сервисінің қазақша нұқсасы да жарық көрді: https://translate.google.kz.
Мәлімдемеге сәйкес, Google аудармашы пайдаланушылары түзетулер енгізу арқылы аударма сапасын жақсартуға және лингвистикалық сараптама жасауға көмектесе алады.
Фелисландия
Фелисландия (Felixlândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Орталық Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Курвелу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Google Аудармашы
iOS нұсқасы
2008 жылдың тамызында Google компаниясы iOS операциялық жүйесіне арналған iPhone қолданушыларына HTML5 веб қосымшасын іске қосты. Google Аудармашыға арналған ресми iOS қосымшасы 2011 жылдың 8-ақпанында шығарылды. Ол 15 тілде сөздерді дауыс күйінде (voice input) қабылдай алады. 50-ден астам тілге тәржіме жасай алады. Ал 23 түрлі тілде аударманы дауыстап айтып бере алады.
Фелисландия
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 418 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 553,35 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,6 адам/км².
Google Аудармашы
Android нұсқасы
Google Аудармашы Android операциялық жүйесі үшін тегін жүктеп алуға болатын қосымша (арр) болып табылады. Алғашқы версиясы 2010 жылы қаңтарда іске қосылған және қолданылуы шолғыштағыдай (browser) қарапайым. Android-та өзге тілді қолданушылармен емін-еркін жазысуға мүмкіндік беретін "SMS аударма" опциясы 14 тілде ұсынылған. Сонымен қатар, кейбір тілдерде сөздерді теріп емес, дауыспен енгізуге (voice input) болады.
Фелисландия
Тарихы
Қала 1948 жылы құрылған.
Google Аудармашы
Қолданыстағы тілдер
Төмендегі тілдердің барлығы бір-біріне аударыла алады. Тізім 2014 жылдың желтоқсанына қарай берілген.
Фелисландия
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Google Аудармашы
Дереккөздер
Санат:Google Санат:Google қызметтері
Аума
Аума (Auma) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Грайц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Сэйнт Луис Парк (Миннесота)
Сэйнт Луис Парк (Saint Louis Park) — Миннесота штатының Hennepin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 45 250 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28.3 км² шамасында. FIPS коды — 27-57220.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Шоффри
Шоффри (Chauffry) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Провен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,16 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77106, пошта индексі — 77169.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 964 адамды құрады. Халық тығыздығы — 186,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары