cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақ шежіресі
Шежіре қазақ, түрікмен, қырғыз, моңғол және т.б. халықтар арасында ауызша сақталған. Бұл халықтардың көне тарихы жөнінде айтылатын мағлұматтар “шежіре”, “тайра”, “тарих”, “сееджер” т.б. болып әр түрлі айтылғанымен “сақтау” деген мағынаны, ал семит-араб тілдерінде “ағаштың бұтағы” деген ұғымды білдіреді. Яғни, арабтар шежірені ата санаумен тікелей байланыстырса, түркілер көнені есте сақтау – тарихты айтумен, тарихпен бір деп түсіндіреді. Демек, шежіре біздің аталарымыз үшін тарих қызметін атқарған. Шежірешілдік көшпелі қоғам туғызған қажеттілік және көшпелілердің әдет-ғұрып, салт-санасының негізінде туған. Ол халықтың этник. құрылымын анықтауға, тұтастығын көрсетуге мүмкіндік беретін төл тарихымыздың нұсқасы, ұлттық рухани мәдениеттің құрамдас бір бөлігі. Ел арасында өткен өмір тарихын өте жақсы білген “шежіре адамдар” болған. Олар қазақтың ата-бабадан келе жатқан салт-дәстүрін, заңдарын, әдет-ғұрпын, ай-күн есептерін жақсы білген, көшпелілердің дүниетанымын жете түсінген, небір аңыз-әпсана, жырларды жадында сақтаған. Егер қазақ мәдениеті біртұтас дейтін болсақ, онда шежірені де осылай қарастыруымыз керек. Яғни, шежіренің ішінде аңыз бен шындық та, ертегі мен әпсана да, өнер мен ғылым да бар, ал дәстүрлі қазақ мәдениетінен осылардың біреуін жеке дара бөліп алып қарастыру мүмкін емес.
Шежіре - бұл халқымыздың ата тегінің таралуын, шығу тегін дәлелдейтін маңызды ақиқаттық жол.
Қазір қазақ шежіресін білетін адамдар өте аз, әсіресе мына біз жастармыз. Сондықтан, мен төменде көрсетілгендей қазақ шежірелерін көрсетіп отырмын. Достар, әрдайым қазақ шежіремізді біліп, жеті аталарымызды ұмытпайық.
Жоғарғы партия мектебі
Жоғарғы партия мектебі (Высшая партийная школа) - КСРО кезіндегі жоғары партиялық-саяси оқу орыны. 1918 жылы маусымда, Я. М. Свердлов атындағы Коммунисттік университет, БОАК жанындағы үгітші-нұсқаушылар курсы және Я. М. Свердлов атындағы насихатшылардың жоғарғы мектебі болды.1939 жылдан КОКП ОК жанындағы жоғары партия мектебі деп талды. Ол партия және кеңес мемлекеттік қалаларына идеялық-теориялық білім берді, оларды қайта даярлықтан өткізді. Оның баспасөз, радио және телевизия бөлімінде бұқарлық информация құралдарының басшы қызметкерлері оқыған:
Олар оқу методикалық жұмыспен бірге ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізген, монография әзірлеп, оқулық және оқу-методика құралдар құрастырған. Кафедрада ғылым докторлары мен ғылым кандидаттары жұмыс істеген. Жоғары партия мектебін қорғау үшін кандидаттық және докторлық диссертацияларды қабылдаған. Жоғары партиялық мектебіне жоғары білімді, кемі 5 жылдық партиялық стажы бар 40 жасқа дейінгі коммунисттер түсіп оқыған. Тыңдаушыларды одақтас республикалар КП ОК-ның өлкелік партия коммитетінің ұсынысымен КОКП ОК қабылдайды. Оқу мерзімі 2 жыл. Жоғары партия мектебі жанында басшы партия және кеңес қызметкерлерін қайта даярлайтын тұрақты курс жұмысын істеген. Жоғары партия мектебі әлеуметтік елдердің партия және мемлекеттік кадрларын даярлауға да көмектеседі. Мектепті 10 мыңнан астам партия және мемлекеттік қызметкерлері бітіріп, 15 мыңдай қызметкер қайта даярлық курсын өтті. 1967 жылы Ленин орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Алматы-кітап, 1997ж. 9-том
Санат:КСРО Санат:Оқу орындары
Рани-Луг (Перник облысы)
Рани-Луг (Рани луг) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Трын қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 адамды құрайды.
Маргерита-ди-Савойя
Маргерита-ди-Савойя (Margherita di Savoia) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Барлетта-Андрия-Трани провинциясында орналасқан.
Рани-Луг (Перник облысы)
Пошта индексі — 2484. Телефон коды — 07734. ЕКАТТЕ коды — 62205.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Маргерита-ди-Савойя
Елді мекеннің қамқоршысы — Спаситель және Богоматерь Скорбящая.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
IC 2249
IC 2249 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23202, KUG 0813+246.
Сыртқы сілтемелер
IC 2249 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Умм әл-Құра университеті
Умм әл-Құра университеті (جامعة أم القرى Жәмиғат Умми әл-Құрā) Сауд Арабиясының Мекке қаласында орналасқан университет.
Тарихы
1949 жылы Сауд Арабия әмірі университетті ашты.
Тағы қараңыз
Санат:Сауд Арабиясы жоғарғы оқу орындары Санат:Ислам университеттері мен колледждері Санат:Мекке
Балдыберек (өзен)
Балдыберек – Арыс алабындағы өзен, Сайрамсу өзенінің сол жақ саласы.
Сипаттамасы
Түркістан облысы Төле би ауданы жерімен ағады. Балдыберек ауылы тұсында Үлкен Балдыберек және Кіші Балдыберек өзендерінің қосылуынан басталып, Тасарық ауылы тұсында Сайрамсуға құяды. Балдыберек өте тез ағынды өзен. Өзен жылдамдығы шамамен 10 км/сағ.
Дереккөздер
Санат:Төле би ауданы өзендері Санат:Сырдария су алабы
Жанкісі Өтемісұлы
Жанкісі Өтемісұлы шамамен 1740-1815 жылдар арасында ғұмыр кешкен би әрі жырау. Алматы облысының Балқаш ауданында туған, руы Арғын ішінде 7 Момынның біреуі Дадан-Тобықты. Жас кезінен-ақ Үйсін, Найман арасына атағы жайылған әділ қыстау шапқыншылық заманда Сыр бойына ойысып, қоныстанған. Сыр елі Қоқан хандығының кол астында еді. Арада талай шайқас, дау. Жанкісі би жеңіп отырады. Қоқан хандары оған салады. Акыры аңдып жүріп оны мерт қылады. Арты құн дауына айналып, ел қокандықтарга қарсы көтеріледі. Батырлар, билер басқарған көтерілістің соңы қоқандықтардын айып, құн төлеуімен аяқталады. Жанкісінің қоқандықтарға қарсы айтқан мірдің басқа Бөгенбай батырды жоқтап айтқан толғауы да ел батыр мерт болғанда оны Абылай ханға батылы жетіп, кім естіді дегенде Жанкісі жырау "мен барамын" деп шыққан екен. Жанкісінің Қоқан ханына айтқаны:
Алдияр тақсыр ханымыз. Алдыңа келді қарашан, Арызын қабыл алыңыз. Өтірік болса арызым, Мінеки, сізге жанымыз! Өзіңіз қосқан зекетші, Біздің елде Жүзбай бар. Жүзбайдың жүрген жерінде Жылау менен ойбай бар. Және мұнда жолдасы, Қаратамыр Дадан бар. Еріп жүрген артында, Қырық-отыздай адам бар. Шоңмұрын деген молдасы, Төлеген деген жорғасы бар. Атына жемді салуға, Алты еннен қылған дорбасы бар. "Келі түбім" деп алады, "Кеусенім" деп алады, "Отыра зекет" деп алады,''
Жанкісі бидің бүл толғауы 1876 жылы Ресей географиялық қоғамының Орынбор бөлімше жазбаларында жарияланған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Тойченталь
Тойченталь (Teutschenthal) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Заале ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 14 105 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 53,32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 88 365. Муниципалитеттің басшысы — Андре Херцог.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Ракета отыны
Ракета отыны —	жану кезінде көп мөлшерде жылу мен газ бөле алатын химиялық заттардың жиынтығы. Бұл газ бен жылу ракета козғалтқыштарында реактивті күш тудыруға қажетті энергия көзі ретінде қолданылады. Ракета отыны екі құрамды немесе бір құрамды болады. Екі құрамды ракета отынында бір мезгілде жанармай да, қышқылдандырғыш та бірге болады. Ракета отыны қатты сұйық, аралас болуы мүмкін. Қатты ракета отыны бір құрамды болады, өздігінен жанбайды, не химиялық қосылыстардан тұрады, не жанармай мен бұл отын қатты отынды ракета қозғалтқыштарында қолданылады.
Шүлбі археологиялық экспедициясы
Шүлбі археологиялық экспедициясы, Шульба СЭС құрылысы басталар кезде далалық зерттеулер жүргізген. Оған 1977, 1980, 1982 жылдары А.Г.Максимова, 1981, 1983 жылдары С.М.Ақынжанов жетекшілік еткен. Әрбір далалық маусымда түрлі дәуірлерді зерттейтін 3–4 отряд жасақтаған. Шүлбі археологиялық экспедициясы тас дәуірі, петроглифтер, қола және темір, орта ғасырлар тарихи-мәдени кезеңдерінің нысандарын зерттеумен шұғылданған. Әр жылдары экспедиция отрядтарында Х.Алпысбаев, Л.Макарова, З.Самашев, Ж.Таймағамбетов, С.Ақынжанов, Ф.Х.Арсланова, А.С.Загородний, Н.А.Боковенко, Г.Ш.Кущ, т.б. археологтар жұмыс істеп, ғылыми ізденістермен айналысты. Кешенді түрде жүргізілген далалық жұмыстар Шығыс Қазақстан өңіріндегі тас дәуірінен бастап кейінгі орта асырлармен мерзімделетін көптеген ескерткіштердің анықталуына мүмкіндік берді. Алынған мәліметтер республиканың шығыс өңірі ірі мәдени ошақтардың бірі болғандығын дәлелдейді.
Дереккөздер:
Санат:Тарих
Баян Байғожина
Баян Байғожина (1926, Абай ауданы, Арқат ауылы - 27.04.1945, Германия, қ) – Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, мерген.
Өмірбаяны
1926 жылы Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданы, Арқат ауылында туған. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда өз еркімен майданға аттанған. Белорусь, Литва, Польша, Германия жерлерін азат ету ұрыстарына қатысады. 1945 жылы 27 сәуірде Гиденбург қаласы үшін болған ұрыста 15 фашисті құрытып, ерлікпен қаза табады.
Сыртқы сілтеме
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары
FIFA 10
FIFA 10 - FIFA-ның сериясындағы он жетінші футбол симуляторы. Қазіргі уақытта ФИФА барлық платформаларда бар. Ең алғашқы консольдық нұсқасы 2009 жылы 2 қазанда өтті.
Ойластырылған шабуыл
Футболшылар аландағы жағдайды анализдей алады, жігер және айламен қорғаныс шебін бұзу үшін еңбектенеді, және ойынды екі қадам алға ойластырып кояды. Одан басқа,ойыншылар ілгері жұлқынып корғаушыны артта қалдырып және бос кеңістік алады.
Максималды шабуыл
Ойыншы доппен жұмыс істегенде, дәл қимылдар қолданылады яғни доптың 360 градус айналасында қимылдауына байланысты. Допқа күрес қиындады және аяусыз болды.
Tactical Free Kicks
Бұл жүйе (Айып соққысын орындау тактикасы) соққыны одан әрі қауіпті қылады, ойыншыға соққыны алдын ала ойлауға мүмкіндік береді және басқа ойыншыны іске қосады.
Коментаторлар
Орыс тілдегі FIFA 2012-те ойынды баяғы Юрий Розанов және Василий Соловьёв
Демо нұсқауындағы футбол клубтары
Демо нұсқауындағы командалар: Милан Арсенал Боруссия Дортмунд Ювентус Манчестер Сити
Дампстер дайвинг
Дампстер дайвинг-бұл ірі коммерциялық, тұрғын, өнеркәсіптік және құрылыс контейнерлерінен пайдаланылмайтын, олардың иелері тастаған, бірақ жинаушы үшін пайдалы болып саналатын заттарды құтқару. Ол арнайы қоқыс контейнерлері мен скиптермен шектелмейді және тұрмыстық қалдықтарға арналған стандартты контейнерлерді, жиектастарды, қоқыс тастайтын жерлерді немесе шағын қоқыс тастайтын жерлерді қамтуы мүмкін.
Хауз
Хауз -  Орталық және Оңтүстік Азиядағы, Таяу және Таяу Шығыстағы кейбір елдердегі гидравликалық құрылым - жасанды су қоймасы, көбінесе мешіттерде, қалалық алаңдарда, бақтарда ауыз су қоймасы; әдетте жоспарда тікбұрышты, ағаштар отырғызу жолымен нығайтылған немесе тас төселген болып келеді.
Дампстер дайвинг
Әр түрлі терминдер осы қызметтің әр түрлі нысандарын белгілеу үшін қолданылады. Жол жиегіндегі қоқыстар коллекциясынан материалдарды іріктеу үшін кейде жол жиегіндегі сатып алу, қоқыстарды жинау немесе қоқысты көшедегі жинау сияқты өрнектер пайдаланылады. Бірінші кезекте қайталама өңдеуге жататын металды іздеген кезде сынық пайдаланады. Ал дәстүрлі немесе өнеркәсіптік егін шаруашылығы қалған тамақ қалдықтарын салғанда, оларды жиналады.
Адамдар киім-кешек, жиһаз, азық-түлік және сол сияқты заттар үшін қоқыс контейнерлеріне жақсы жұмыс жағдайында тығындайды. Бірақ кейбір адамдар кедейлікке байланысты қажет етеді, басқалары мұны кәсіби және жүйелі түрде пайда алу үшін жасайды.
Азық-түлік. Көптеген дамушы елдерде, егер ол шірімеген болса, азық-түлік сирек шығарылады, өйткені дамыған елдермен салыстырғанда ол жетіспейді. Құрама Штаттар сияқты елдерде, онда 40-50% тамақ бос жұмсайды, қоқыс оны жинау үшін көп тағам бар. Көптеген елдерде қайырымдылық ұйымдары супермаркеттер мен мейрамханаларда артық тамақ өнімдерін жинап, оларды кедей аудандар арасында бөледі. Кітаптар мен мерзімді басылымдар. Кітап саудасы сатылмаған тауарларды баспалар үшін дәлел ретінде, әдетте, олардың қалдықтарын қоқыс шелегіне тастағанға дейін жою үшін баспа материалдарының алдыңғы мұқабаларын алып тастайды. Көптеген бүлінген басылымдар оқып қарамастан, олар олардың өмір сүруге немесе сатуға қарсы Жауапкершіліктен бас тарту және заңды хабарламалар бар. Тұрақты емес немесе бүлінген тауарлар. Офистер, фабрикалар, универмагтар және басқа да коммерциялық мекемелер тұрақты емес, қайтарылған, аздаған зақымдары бар немесе жаңа қорлармен ауыстырылған тез бұзылмайтын заттарды тастай алады. Көптеген заттар, әдетте, бұл элементтерді функционалдық жарамды ету үшін кейбір жұмысты қажет етеді ақаулық немесе косметикалық зиян. Осы себепті қызметкерлер кейде оларды қайта пайдалануды немесе қайта сатуды болдырмау үшін тастағанға дейін өз тауарларын әдейі жояды. Қайтарылған Тауарлар. Өндірушілер жиі арзан деп санайды, орнына оларды жөндеу үшін кепілдік бойынша ақаулы ретінде қайтарылған бөлшектерді жиі лақтыру, құрылғы жиі жөнделеді немесе басқа да осындай тасталған құрылғыларды жөндеу үшін қосалқы бөлшектер көзі ретінде пайдаланылады. Мектеп Керек-Жарақтары. Әр оқу жылының соңында көптеген адамдар қарындаштар, қаламдар, блокноттар, көркемдік керек-жарақтар сияқты өте пайдалы заттарды тастайды. Киім-кешек. Қайырымдылық дүкендер, әдетте, олар арзан және оңай сата алмайтын, ұсталған тауарлардан бас тартады, ал, олар қабылдайтын тауарлар, оларға ештеңе жоқ. Осылайша, қолдан жасалған киімдерді, жөнделетін аспаптарды немесе тіпті артық қор болып табылатын немесе кейбір ерікті уақыт аралығынан кейін сатып алушыны таба алмайтын қайырмалдық жұмыс заттарын лақтыруға байланысты шөгуге ешқандай шығындар жоқ.
Дереккөз:
NGC 1885
NGC 1885 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 31 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1885 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC88, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Басша, түеыр
Басша, түеыр (Бабка) - металл немесе ағаш кескіш білдектің бір бөлігі. Дайындаманы (мысалы, жонғыш білдектің алдыңғы түғырын немесе жонғыш білдектің артқы түғырын) немесе қүралды (ажарлағыш білдектің басшасын), дайындаманы бекітетін қүрылгыны айналдыратын айналдырықтың тірегі болып табьшады.
Азия Футбол Конфедерациясы
Азия Футбол Конфедерациясы (Asian Football Confederation, AFC) — Азия аймағындағы негізгі футбол қауымдастығы. 1954 жылдың 8 мамырында негізі қаланды. Штаб-пәтері Малайзияның астанасы Куала-Лумпурда орналасқан. Конфедерацияның президенті Бахрейннен шыққан Сальман бин Ибрахим аль Халифа болып табылады. АФК-ның 47 мүшесі бар.
Аймақтар
thumb|Азия Футбол Конфедерациясының аймақтары АФК-да 46 Азия мемлекеттері мен Австралия кіреді.
(Жері Еуропа мен Азия шекарасына тиіп тұрған құрама командалар УЕФА-ға кіреді (Әзірбайжан, Армения, Грузия, Қазақстан, Ресей, Түркия және, Израиль мен , Кипр).
Конфедерация географиялық және этностық-мәдени қағидат бойынша 4 аймаққа бөлінген.
Бұрынғы мүшелері
Кезінде АФК құрамына кірген, қазір УЕФА-да:
Сілтемелер
Санат:ФИФА
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәліметтері
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәліметтері әскерлерді тиеу немесе түсіру пункттерінің орналасқан жерін, мамандануын, қуатын және (немесе) өткізу қабілетін, оларға азықтүлік, медициналық-санитариялык жағынан қызмет көрсету туралы деректерді ашатын мәліметтер;
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Равеновиль
Равеновиль (Ravenoville) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50427, пошта индексі — 50480.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Топырақтың санитариялық жағдайы
Топырақтың санитариялық жағдайы (Санитарное состояние почвы) — топырақтың адам денсаулығы мен жануарларға тікелей әсер ететін физикалық-химиялық және биологиялық қасиеттерінің жиынтығы. Топырақтың санитариялық жағдайы сөз болғанда, ең алдымен, мәдени өсімдіктер өсіретін және мал жайылымына арналған топырақтар ескеріледі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Қыдыралы Бөрібайұлы
Қыдыралы Бөрібайұлы (шамамен 1732/1737 — 1807) — би,шешен,суырып салма ақын
Орта жүз құрамындағы Найман тайпасының,Матай руынан шыққан.
Жадқа тікелей қатынас құру
Жадқа тікелей қатынас құру (Прямой доступ к памяти) — шалғай құрылғылардың процессордың қатысуынсыз жадпен мәліметтер алмастыру әдісі. Бұл кезде процессор жадқа тіке қатынас құру контроллеріне басқару тізгінін береді. Ол үшін бастапқы адресті, санауышты және алмастыру режімін көрсетеді. Одан кейін мәліметтер алмастыруды әрі қарай контроллер жүргізеді.
Қыдыралы Бөрібайұлы
Әкесі Бөрібай батыр жоңғар шапқыншылығына қарсы күресте қазақ жасақтарына қолбасшылық еткен батырлардың бірі.
Жадқа тікелей қатынас құру
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Қыдыралы Бөрібайұлы
Атасы Сары мырза батыр әрі Ресей империясына көш бастап барған тұлғалардың бірі.
=Өмірбаяны= Қыдыралы би, батыр Бөрібайұлы Ерте билікке араласқан Қыдыралы жас шағында «Бала би», кемеліне келіп ел ағасы болған кезінде орынды сөйлеп «Дара би», дөп басып, тауып сөйлейтін «Дана би», жасы ұлғайғанында «Баба би» атаныпты. Ауыз әдебиеті, «Бабалар сөзі», Сегіз сері «Бөрібай батыр» дастанында жырлап кеткен, өлең түрінде айтылған мына жолдарға зейін сала өтсек: Бөрібайдан Қыдыралы бесеу туды, Қыдыралы Бөрібайдың жолын қуды. Ол күнде онан асқан кісі болмай, Мен шешенмін дегеннің тілін буды.
Қыдыралы бидің «қайырымды» аталуының басты 3 себебіне тоқталсақ, бірінші себеп – Қыдыралы өз кіндігінен 11 ұлы болған, сол 11 ұлға қоса шапқан жерінен келген қолға түскен шонжарлардың балаларын да асырапты. Қыдыралы атадан 11 ұл,11 құл, яғни 22 ұрпақ тарайды және де Қыдыралы өз балаларына: «Осы балаларымды құл деп бөлгенің, менің үмбетім емессің» деп өсиет қалдырған екен. Сондықтан болар сырт көздер айтса да, ұлдан тарағандар әлі күнге бөлініп жатқан жоқ.Адамды мақтаған болып, мысын басу мақсатымен от тастай сөйлейтіндер: «Қыдыралының ұлдары тұрмақ, құлдарының өзі ханның ұлындай ғой», деп жиі таңдай қаққан. Екінші себеп – Қыдыралы би жаз жайлауға, қыс қыстау, көктеу-күзеуге көшсе де, жұртына тошаласын тігіп, қазан-ошағын қалдырып кететін болыпты, жұртына келген далаға келгендей болмасын деп. Сондықтан болар ел аузында қалған: Тоқаға қонғанша қоғаға қон, Бікенге қонғанша тікенге қон. Қараға қонғанша далаға қон.
Көшіп кеткен Қыдыралының жұртына қон-деген сөз бар. Үшінші себеп – Қыдыралы бидің әділ де, адал билік шешімінде. Қайырымды Қыдыралы би; Ханда – ұл болмайды, Биде – құл болмайды. Хан – өз елінің ұлы, Би – әділдіктің құлы. Хан өз ұлына тартса, – Халқына кәдірсіз. Би – қылдан май тартса, Билігі әділетсіз, – деген екен. «Қылдан май тартса» деген сөздің төркіні қайда жатқанын сөз ұғатын қазаққа түсіндіріп жату артық. Бұл сөздердің қай жолы болса да өнеге тұтарлық ұғым, ақиқат жолындағы ұстаным. Қайырымды Қыдыралы бидің жер дауына араласқаны туралы мынандай бір әңгіме бар. Екі рулас елдің бір ру басысы: «Молда бір кескен, енді Қыдыралы би бір кесіп, өрісімді тарылта алмас», – деп долыланып ызаға булыға сес көрсетіпті. Сонда Қайырымды Қыдыралы би: Кесірткенің құйрығын кессе Қайта өсіп ұзарады. Иттің құйрығын кессе – Мүшеленіп зораяды, Кесуде де кие бар, Ен салған малда – ие бар.
Әлсізді қорлау, әйелді зорлау, кедейді, жалғызды кемсіту, үстемдік, озбырлық – ар дауына жатады. Қайырымды Қыдыралы бидің атасы Сары батыр, биден туған бір бауыры күнін зорға көріп жүрген кірме ағайынға қысастық көрсетеді. Бұны естіген Қайырымды би атамыз, бүйрегі ағайынға бұрылмай, әлсіздің мұңын мұңдап, үстемдік көрсеткен өз туысына 9 айыппұл салған екен. Туысы «Біз Сары бидің ұрпағы едік, қайдағы бір кірмеге жығып бердің» деп өкпе айтады, сонда Қайырымды Қыдыралы би: Біреудің бағы асып туады, Біреудің тағы асып туады. Біреудің жағы асып туады. Бағым асып туды деп, Ақылынан азып, асып-тасыса не болар? Тағым асып туды деп, Тізеге салып,тақымға басса не болар? Жағым асып туды деп, Қалыптан танып, жақынға тартса не болар? – деп туысына қарсы сұрақ қойыпты. Ауыл ақсақалдары арасында Қайырымды Қыдыралы бидің өсиеті, фиософиялық сөздері көп айтылып кеңінен тараған: Аталы сөз – Ақсауыттан өтеді. Аққұмған – Албастының жолын кеседі. Қара қазан Қайнаған кекті басады, Қара малдан – Құлағы шұнақ құлын асады. Құрылтай деген бір құс  бар, Құламаға салар ұясын. Құс екеш құста қорғанар, Ұяны бұзбас шын асыл.
Бұл аңыздың барлығы жастайынан ауылда өсіп, шежірелі ауыл даналарының аузынан естіп жадында сақтап, бүгінде халықпен қауыштырып, жарыққа шығарған, қайырымды Қыдыралы бидің ұрпағы, белгілі балалар ақыны, ҚР жазушылар одағы мүшесі, облыстық, республикалық талай газет, журналдардың қызметкері, ҚР Парламенті Мәжілісі,Ұлттық Банкінің жауапты қызметкері, Әділет министрлігінің басқарма бастығы болған, марқұм Өтепберген Ақыпбековтің  еңбегі.
Қаз дауысты Қазбек би мен Бала би Қыдыралының арасында болған сауал-жауап (бүгінгі тестирование) үлгісіндегі сөздер яки Би атану үшін аузына елді қаратқан майталман төбе билердің сан түрлі сынағынан өтіп барып, олардың батасын алғаннан соң ғана би атанып, халықтың сеніміне, билік шешімімен, ақылымен, тапқырлығымен, даналығымен, әділеттігімен құрметке ие болған. Үш жүзге аты шыққан Қаз дауысты Қазбек би жастайынан билікке араласқан Бала би Қыдыралыға батасын берген деген дерек бар (Өтепберген Ақыпбеков). Оның ұзын-ырғасы мынандай: «Үш жүзге аты мәшһүр Қаз дауысты Қазбек Бала би Қыдыралыны алдына шақыртыпты дейді, даусын соза амандасып, енді жайлана берген бала биге: Сұмырай келсе су құриды, Сүмбіле туса су суиды. Қаһарланса өң суиды, Қар жауса көң суиды – осы сөздердің мағынасы не? – деп сынапты.
Сонда Қыдыралы: Су тартыларда тасқын болар, Аз күн алашапқын болар. Су шіркінде не жазық бар?! Қара суға ұрық шашатын, Су тасыса кері қашатын, «Сұмырай» деген балық бар. «Сұмырай» келсе су құриды – Деген сөз содан қалған халықта. Сұмырайдың да сұмырайы бар, Сөз түйіні балықта емес, қалыпта.. Сүмбіледе күн жыламықшыланып, Түн салқындап, қырау түседі. Топырақ – судың өлең-төсегі, Топырақ суынған соң, Су суынбай нетеді?! Көңіл тарылса-жүрек суынар. Суынған жүрек ызғары өңге шабар Жүректі жылытатын – Мейірім мен пейіл болар... Ал енді « Қар жауса көң суиды» – дегеннің мәнін ұқпадым десе керек, көң қатса қалыбында емес пе деп-іркіліпті. Қазбек би: Тақпақшыл бидің ойы таяз, Сөзі жайдақ келеді, Айтарын сайлап келеді, Жайдақ сөз – айбат та, Айғақ та емес. Кесімді сөз қысқа болар, Әрі нұсқа болар... Тақпақтасаң да, Тапқырлық таныттың, Ақылыңа – тұщындым, Айтуыңа – қанықтым!.. Шешіліп сөйлесең де есіп сөйлеме, Кесіп сөйле! Ақ пен қараны шешіп сөйле, Тақпақтап сөйлеп Бала би атандың, Тауып сөйлеп Дара би атан, Таптап сөйлеп Дана би атан!.. Әу-мин, – деп Қыдыралыға батасын беріпті.
Қыдыралы би жастайынан билікке араласуына мына оқиға себепші болған деп тұжырымдайды Өтепберген. Түскен олжадан «Бөрібай сыбағасы» жеке бөлінетінін көріп өскен Қыдыралы осындай бір бөлісте маған да атамның сыбағасын беріңдер депті. «Тобықтай болып сыбаға сұрауын» – дегендерге, Қыдыралы: Тобықтайдың да Тайлақтай құны бар, Тайдың да тұлпарлық сыны бар, «Дүлдүлтастың» түгіндей, Теңбілкөк,тарпаң тай екен, Тақымыма сай екен, Қалауым осы, халайық! – деп теңбіл-көк тайға қарғып мініп алып: Ат жалын мен де тартайын, Сауранға сауын айтайын. «Таңбалы тасқа» тау етіп, Сарысу барып қайтайын. «Ақсүйек» болмас ермегім, Жақ сүйекке салмақ артайын! – деген екен. Осы күнге дейін ауылдағы туыстар соғым сойғанда «Бөрібай сыбағасы» деген сыбаға беріп жіберетін, бабалар дәстүрін ауыл сақтайтын. https://abai.kz/post/41265Қыдыралы би, батыр Бөрібайұлы Ерте билікке араласқан Қыдыралы жас шағында «Бала би», кемеліне келіп ел ағасы болған кезінде орынды сөйлеп «Дара би», дөп басып, тауып сөйлейтін «Дана би», жасы ұлғайғанында «Баба би» атаныпты. Ауыз әдебиеті, «Бабалар сөзі», Сегіз сері «Бөрібай батыр» дастанында жырлап кеткен, өлең түрінде айтылған мына жолдарға зейін сала өтсек: Бөрібайдан Қыдыралы бесеу туды, Қыдыралы Бөрібайдың жолын қуды. Ол күнде онан асқан кісі болмай, Мен шешенмін дегеннің тілін буды.
Дүниеге келген шарана Кіндігін кеспей бола ма? Талпынса сәби далаға, Тұсауын кеспей бола ма? Қожа-молда алдын көрмеген ер бала, Мұсылман болып оңа ма?.. Кесуде де кие бар, Кесімді сөзде жүйе бар. Кесілгенді кемдік көрсең, Мұсылмандықтан безгенің емес пе ? Аталы сөзге тоқтамай, Ағайынның жоғын жоқтамай, Тірі жүріп өлгенің емес пе? – деп жер дауын әділ шешкен екен. Сонымен қатар осы тұста қайырымды бидің туысына айтқаны бар:
=Ертеден Билікке араласуы=
(10797) Гваталема
(10797) Гваталема (Guatemala) — 1992 жылдың 4 наурыз күні Ла-Силья обсерваториясында американдық астроном Эрик Эльстом ашқан астероид. Орталық Америкада орналасқан елдің құрметіне қойылған.
Дереккөздер
Санат:Астероидтар
Кюри нүктесі
Кюри нүктесі (точка Кюри ) — екінші ретті фазалық өзгеріс температура. Мысалы, К нүктесінде ферромагниттік заттар (темір, кобальт, никель, магниттің және т.б.) өздерінің ерекше магниттік қасиеттерін жоғалтады да кәдімгі парамагниттер сияқты болады. Бұл нүкте Кюри температурасы деп те аталады.
Йоги Берра
Йоги Берра( шын аты Лоуренс Питер Берра 12.5.1925 жылы дүниеге келген) - кэтчера және аутфилдера позицияларында Басты лигада ойнаған, американдық бейсболшы, сонымен қатар менеджер және бейсбол жаттықтырушы. Бейсболдағы барлық карьералық 19 жылын «Нью-Йорк Янкиз» командасында ойнаған. Осы ойын тарихында, қатарынан үш рет Америка Лигасының бас жүлдегері болған әлем бойынша 4 ойыншы қатарында. Содан кейін Американдық та, Ұлттық Лиганы да басқарған 7 жаттықтырушы қатарына кірді. 1972 жылы «Ұлттық даңқ залы»-ндағы таңдаулы тұлға болды. Бейсбол тарихында ең үздік спортшы былып атанды.
Дереккөздер
Санат:1925 жылы туғандар Санат:АҚШ бейсболшылары
Гардения
Гардения (Gardenia) – рияндар тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдіктер туысы. Отаны Оңтүстік Америка, Қытай және Үндістан. Табиғатта мәңгіжасыл бұтақты өсімдік болып табылады. 250-ден астам түрлері бар. Бөлме өсімдігі ретінде гарденияның Gardenia jasminoides деген түрі кең таралған. Бойының биіктігі 45-50 см жетеді. Жапырақтары жылтыр жасыл түсті, ұзындығы 10 см болады. Гүлдері сабақ басына 4-6 данадан жинақталған, диаметрі 5-7 см, жай және гүлпарлы. Гүлдерінің керемет хош иісі бар. Жазда немесе күзде гүлдейді. Гүлдеу кезеңінің басында гүлінің түсі аппақ болады да, біртіндеп сарғыштанып кетеді. Негізінен гарденияның күтіміне көп шыдамдылық пен еңбек қажет. Ол қышқыл топырақта молынан гүлдейді.
Жарығы:
Жарық жерде мол гүлдеп, жақсы дамып өседі. Тік түскен күн сәулесінен қорғау қажет.
Жылуы:
Гардения жылуды ұнатады. Қыста 16 °C-дан төмен болмағаны дұрыс.
Суғарылуы:
Көктем мен жаз кездерінде молынан, ал қыста сирек суғарады. Суғаратын суы бөлме температурасына сәйкес болуы керек. Топырағының тым ылғалды немесе тым құрғақ болғанын қаламайды.
Ылғалдылығы:
Жапырағына жиі су бүркіп тұру керек. Гүліне су бүркуге болмайды, су тамшыларынан күлтелеріне дақ түседі.
Қоректендірілуі:
Наурыз айынан тамыз айына дейінгі аралықта екі аптада бір рет құрамында калийі бар, арнайы гүлдейтін гүлдерге арналған тыңайтқышпен қоректендіріледі.
Аурулары:
Гарденияларға өсімдік биті әуес келеді. Зиянкес байқалған кезде бірден өсімдікті «Фитоверм», «Децис», «Актелик», «Инта Ви» деген инсектецидтермен емдейді. Ал, аурулары дұрыс күтім жасалмаған жағдайда пайда болады.
Көбейтілуі:
Көктем, жаз кездерінде қалемшесі арқылы көбейтеді.
Дереккөздер
"Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл ISSN 2078-6727
Санат:Рияндар
Джеймс Роллинс
Джеймс Роллинс (ағыл. James Rollins) — ағылшын жазушысы Джеймс Пол Чайковскидің шытырман оқиғалы триллер жанрында кітап шығаратын лақап аттарының бірі (ағыл. James Paul Czajkowski). Жазушының фэнтези жанрында кітап шығаратын екінші лақап аты — Джеймс Клеменс (ағыл. James Clemens).
Биографиясы
Джим Чикаго қаласында, АҚШ - көпбалалы отпасында дүниеге келген(Джимда 3 ағасы мен 3 әпкесі бар). Джимнің балалық шағы Канаданың Орталық Батысында өтті. Ол, Миссури Университетін 1985 жылы бітіріп, мал дәрігері мамандығынан дәрігерлік дәреже алған. Кейін, Калифорнияға көшіп, Сакраментода қоныстанып, 1989 жылдан бастап, Greenhaven ауданында ветеринарлық клиника ашып, он жыл басшылық етті.
Жазушы мансабын, Джим 1995 жылы бастаған. Өзінің алғашқы «Пещера» атты романын ветеринарлық клиникада жұмыс істегенда бастаған. Осы романымен ол елу ,баспаға барған және тек елуінші баспа кітапты шығаруға қол қойған. Роман, 1996 жылы баспаханаға сатылды, бірақ, тек үш жылдан кейін бірақ шықты. Кітап шыққанша, Джим фэнтези жанрына ауысып, 1998 жылы «Проклятые и изгнанные» атты кітаптар сериясынан «Огонь ведьмы» кітабын жазып, шығарды. Клиника мен жазушы мансабын біріктіре алмағандықтан, Джим бизнесін сатып, жаңа романдар жаза бастайды.
Джим дайвингпен айналысады, дайвинг оған оның шығармаларын жазуға көмектеседі.
2007 жылы Джеймс Индиана Джонс фильмінің — «Индиана Джонс и Королевство хрустального черепа» атты кітаптық нұсқасын жазуға жалданған.
2004 жылы автордың «Песчаный дьявол» атты «Сигма» ұйымы жайлы топтаманың алғашқы кітабы шықты. Қазіргі уақытта Джеймс Калифорния штатының Сакраменто қаласында тұрып жатыр. Екі иті және тотықұсы бар.
Сілтемелер
Санат:20 тамызда туғандар Санат:АҚШ жазушылары
Норс Вилдвуд (Нью-Джерси)
Норс Вилдвуд (North Wildwood) — Нью-Джерси штатының Кап Мэй округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4803 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.5 км² шамасында. FIPS коды — 34-53490.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Аралтөбе (Ұлытау облысы)
Аралтөбе — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы, Ералиев ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2007 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңаарқа кентінен солтүстік-батысқа қарай 73 км-дей, Құмкөл көлінің солтүстігінде 7 км жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылғы санақ қорытындысы бойынша ауылда 116 адам болған.
Санат:Жаңаарқа ауданының таратылған елді мекендері
IC 2250
IC 2250 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1690833.
NGC 6368
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 9 шілдеде Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6368 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60315, UGC 10856, MCG 2-44-4, ZWG 82.32, IRAS17248+1135.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Ophiuchus (шоқжұлдыз)
Досымжан Сахуұлы Бержанов
Досымжан Сахуұлы Бержанов (4 қаңтар 1950 жылы туған, Қызылорда облысы, Арал ауданы, Құланды ауылы) – техика ғылымдарының докторы (1996), профессор (1997).
3 монография, 40-тан астам ғылыми мақаланың авторы, 15 авторлық куәліктер мен патенттердің иегері.
Дереккөздер
Санат:4 қаңтарда туғандар Санат:1950 жылы туғандар Санат:Арал ауданында туғандар Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті түлектері Санат:Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті қызметкерлері Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Нодфос
Сарсаз (Подлуб ауылдық кеңесі)
Сарсаз — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Подлуб ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 106 адамды құрады. Пошта индексі — 453006, ОКАТО коды — 80235850011.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бір жасушалылар
Бір жасушалылар  – бүкіл денесі бір ғана жасушадан құралатын организмдер. Б. к. өздерінің құрылымына қарай: прокариотты және эукариотты болып бөлінеді. Прокариоттыларға жасуша ядросы болмайтын бактериялар және көк-жасыл балдырлар немесе цианобактериялар жатады. Эукариоттыларға жасуша ядросы бар, митоз жолымен бөліне алатын жасыл балдырлар және қарапайымдар жатады. Б. к-дың көпшілігін тек микроскоп арқылы көруге болады. Бұлардың көлемі 2 мк-нан 3 см-ге дейін жетеді. Пішіні әр түрлі. Б. к-дың арасында денесі өте қарапайым құрылысты (хлорелла, амеба), сондай-ақ күрделі құрылысты (ацетабулярия, инфузория) болып келетіндері де бар. Б. к. теңізде, өзенде, шалшықты суларда, құрлықта да кездеседі. Олардың арасында басқа жануарларға жем болатын, сондай-ақ адам мен жануарларды ауруға шалдықтыратын түрлері де кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Жасушалар
Карл XI
Карл XI (1655 жыл 24 қараша - 1697 жыл 5 сәуір) — швед королі (1660-1697). 1672 жылдан өзі басқарған.
Саяси өмірі
Ол абсолютизмді нығайту, дворяндар олигархиясының өктемдігін тежеу саясатын жүргізді. 1680 жылы Карл XI аристократияның тірегі - мемлекеттік кеңестің уәкілдігіне шек қойды, 1680-1982 жылдары ақсүйектіктің қолындағы бұрынғы корольдық жерлерді күшпен тартып ала бастады. Сыртқы саясатта басқыншылық бағыт ұстады. 1680 жылдардың ортасына дейін Голландияға қарсы күресте Франциямен одақтасты, ал Францияның позициясы әлсіреген кезде, Голландия жағына шықты.
Санат:1655 жылы туғандар Санат:Стокгольмде туғандар Санат:1697 жылы қайтыс болғандар Санат:Стокгольмде қайтыс болғандар Санат:Швеция корольдері Санат:Обырдан қайтыс болғандар
Казальморо
Казальморо (Casalmoro) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Мантуя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2049 адамды құрайды. Халық тығыздығы 158 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 46040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Фоксхоум (Миннесота)
Фоксхоум (Foxhome) — Миннесота штатының Wilkin округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 116 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-22202.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Дәуіт (тау)
Дәуіт – Қаратүп түбегі мен Берг бұғазы аралығындағы тау.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 161 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 4 км-ге, енді жері 2 км-ге созылып жатыр. Беткейі жайпақ, шығыс, оңтүстік-батыс бөліктері 36 м-лік тік жартасты қабаттармен көмкерілген.
Геологиялық құрылымы
Аллювийлі-пролювийлі шөгінділермен жабылған палеоген жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Шөлдің сортаңды қоңыр топырақ жамылғысында сұр жусан, бұйырғын, тасбұйырғын өседі.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы таулары
Кызылбайка
Кызылбайка — Ресейдегі өзен. Курган облысы, Тюмень облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Исеть өзенінің сол жағалауынан204 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Исеть Теча өзенінің құйылысынан Миасс өзенін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ерінгүл
Ерінгүл (Galeopsis) – ерінгүлділер тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Қолданысы
Дәрі мақсатында ерінгүлдің шөбі пайдаланылады. Халық медицинасында өкпе туберкулезінің әр түрлі формаларын – созылмалы бронхитті, бронхоэктазия ауруларын, бронх демікпесін емдеу үшін ерінгүл шөбін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Еріндігүлділер
Көгершін (өзен)
Көгершін (Күгәрсен, Кугарчи) — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Иік өзенінің сол жағалауынан 151 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Ик. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Роза Әзімбекқызы Әбсәметова
Әкесі - Исмаилов Әзімбек Исмаилүлы, марқұм, Социалистік Еңбек Ері, партия қызметкері болған. Анасы - Исмаилова Рашида Қадиқызы, зейнеткер, орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі болған. Мәскеу тоқыма институтының механика-технология факультетін бітірген (1971), инженер-технолог. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1971 жылдан - Қарғалы шұға комбинатының шебері, 1973 жылдан - цех бастығы. 1975 жылдан - Алматы кілем фабрикасы техникалық белімінің аға инженері, 1977 жылдан - инженері; 1980 жылдан - тоқыма бөлімінің бастығы; 1984 жылдан - фабрика бас инженерінің орынбасары, 1985 жылдан - бас инженері. 1995 жылдан бері - «Алматы кілем» ЖШС директоры. Алматы қалалық мәслихатының 2-ші және 3-ші шақырылым депутаты (1999-2007), Алматы қалалық Өнеркәсіпшілер одағынан ұсынылған. ҚР Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары қауымдастығының мүшесі. «Аруана» клубының мүшесі (2008 жылдан). «Құрмет белгісі» (1986), «Құрмет» (2005) ордендерімен; «Ерен еңбегі үшін» медалімен (2001) марапатталған.
Тұрмыс құрған. Жүбайы - Әбсәметов Сләм Құдысұлы (1947 ж. т.), ҚР ¥ҚК академиясы бастығының орынбасары. ¥лы - Санжар (1975 ж. т.), ҚР ¥ҚК офицері; қызы - Дана (1982 ж. т.), «Эйр Астана» АҚ заңгері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Өмірзақ Озғанбайұлы Озғанбаев
Өмірзақ Озғанбайұлы Озғанбаев (9 маусым, 1941 жылы Маңғыстау облысы, Қарақия ауданы, Құрық кентінде туған) — ғалым, мемлекет және қоғам қайраткері. ҚР Ұлттық ғылым Академиясының құрметті академигі, Педагогикалық білім беру Халықаралық, Қазақстан Педагогикалық, Ресей Педагогикалық Академияларының академигі, Педагогика ғылымдарының кандидаты, Тарих ғылымдарының докторы, профессор. Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қызметкері. ҚР Жоғарғы Кеңесінің депутаты, Қазақстанның тұңғыш сенаторы, Парламент Сенаты комитетінің төрағасы, ҚР Ұлттық Білім академиясының Президенті, «Ардагерлер ұйымы» Республикалық қоғамдық бірлестігі Орталық кеңесінің төрағасы, төрағаның бірінші орынбасары.
АҚШ (Техас штатының), Маңғыстау облысының, Ақтау қаласының, Қарақия және Түпқараған аудандарының «Құрметті азаматы».
Еңбектері
ҚР нарықтық экономикаға өту кезеңінде оның заңдық негізін салуға қатысты. 300-дей ғылыми танымдық мақалалардың, 59 кітаптың авторы. Негізгі еңбектері:
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері Санат:Ыбырай Алтынсарин медалінің иегерлері Санат:Маңғыстау облысының құрметті азаматтары Санат:Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті түлектері Санат:Педагогика ғылымдарының кандидаттары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Тарғап (өзен)
Тарғап — Іле алабындағы өзен.
Сипаттамасы
Алматы облысы Жамбыл ауданындағы өзен. Жетіжол жотасының солтүстігінен басталып, солтүстікке қарай ағады да, Мұса өзеніне (Қопа саласы) құяды.
Ағысы
Жаңбыр, қар суларымен толығады. Суы үнемі сағасына жете бермейді, жауын-шашын аз жылдары жаз мезгілінде Алматы-Тараз тас жолынан өте бере тартылып қалады да, қыс айларында қайта ағыс пайда болады.
Жағалауы
Жағасында Бесмойнақ, Тарғап, Дегерес елді мекендері бар.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Алматы облысы) өзендері Санат:Іле су алабы
Циренберг
Циренберг (Zierenberg) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Кассель әкімшілік округіне бағынады. Кассель ауданының құрамына енеді.
Қазақ энциклопедиясы
«Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы – ғылыми-анықтамалық баспа мекемесі. Әмбебап және тақырыптық (пәндік), салалық энциклопедиялар, анықтамалықтар, сөздіктер, тілашарлар шығарумен, көне қолжазбаларды, басылымдарды, ұлы ғұламалардың еңбектерін қайта басумен, күрделі ғылыми-зерттеулер жариялаумен айналысады.
Тарихы
1968 жылы 1 қаңтарда Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті мен Қазақ Кеңес Социалистік Республикасы Министрлер Кеңесінің 1967 жылғы 13 қыркүйектегі Қаулысына сәйкес Қазақстан Ғылым Академиясы жанынан «Қазақ Совет энциклопедиясының» Бас редакциясы болып құрылған.
130 адамнан тұратын ұжымның шығармашылық күші 11 ғылыми редакцияға топтастырылды. Қазақтың тұңғыш энциклопедиясының Бас редакциясы жанынан барлық ғылыми салалары бойынша 29 ғылыми-салалық алқалар мен кеңесшілер тобы ұйымдастырылып, оларға 313 ғалым мен маман тартылды. Олардың ішінде Қазақстан Ғылым Академиясының 27 академигі мен корреспондент мүшесі, 84 ғылыми доктор, 189 ғылыми кандидат болды.
Бас редакция қызметтік құрылымы мен ғылыми мекеме мәртебесін сақтай отырып, 1975 жылы Қазақ КСР-і Баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттің жүйесіне қосылды. Еліміз егемендік алғаннан кейін 1993 жылы «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы болып өзгерді. 2001 жылы 2 қарашада жабық акциондық қоғам болып қайта құрылды. «Қазақ энциклопедиясы» ұжымы өзінің алғашқы күрделі жұмысы 12 томдық «Қазақ Совет энциклопедиясын» 1972–1978 жылдары аралығында әзірлеп, баспадан шығарды.
1982 жылы осы тұңғыш энциклопедияның әліпбилік пән-есім көрсеткіші жеке кітап болып шықты. Бұған жалғаса «Қазақ Советтік Социалистік Республикасы» анықтамалығы (қазақ, орыс тілдерінде 1980 – 1981) жарық көріп, барлығы 15 томдық топтама шығару ісі жемісті аяқталды. Бас редакция ұжымының ең сүбелі еңбектерінің бірі – әрқайсысы төрт томнан қазақ және орыс тілдерінде жарық көрген «Қазақ КСР» атты қысқаша энциклопедиясы (1986–1989). Бұл анықтамалыққа, негізінен, қазақ елінің тарихына, әлеуметтік тұрмыс-тіршілігіне, экономикасы мен табиғатына, қазба байлықтары мен жер-су, қоныстарына байланысты мәліметтер енгізілді. Елдегі саяси-әміршілдік жағдайларға орай бұрын аталмай келген халқымыздың асыл азаматтары туралы әділ бағасын берген мақалалар жарияланды. Еліміз егемендік алып, қазақ тіліне мемлекеттік мәртебе берілуіне байланысты бірнеше тілашар мен сөздік шығарылды. Жас оқырмандарға арналған «Ол кім, бұл не?» (үш томдық, 1985–1987), «Негеш» (1995), «Әлемде талай қызық бар» (екі тілде, 1986–1990) кітаптары жарық көрді.
Ұлы тұлғаларға арналған энциклопедиялар
2012 жылдың 1 ақпан күні Алматы қаласында "Қаныш Сәтбаев" энциклопедиясының тұсау кесері өтті. Аталған энциклопедия соңғы уақыттары қазақ халқының ұлы перзенттеріне арналып жарық көрген энциклопедиялардың үшіншісі болды. Бұған дейін "Абай" және "Мұхтар Әуезов" атты энциклопедиялар дайындалған болатын.
Сілтемелер
Санат:Қазақша энциклопедиялар Санат:Қазақ тілі
Нюнега
Нюнега — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вага өзенінің оң жағалауынан 181 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ине қар
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геодезия
Нюнега
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Пьеза
Пьеза (piezo — қысамын) — бірліктердің көне жүйесіндегі МТС ( метр - тонна — секунд ) қысымның, механикалық кернеудің бірлігі 1 пьеза — 103 Па = 1 кПа.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы Санат:Физика
NGC 1891
NGC 1891 — Көгершін шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 26 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1891 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 362-?20.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Көгершін (шоқжұлдыз)
Раянци (Перник облысы)
Раянци (Раянци) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Земен қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 26 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2446. ЕКАТТЕ коды — 62356.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Агуаш-Санташ (Майа)
Агуаш-Санташ (Майа) (Águas Santas (Maia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Майа (Порту) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25 249 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,86 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3 212,30 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Нордштеммен
Нордштеммен (Nordstemmen) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хильдесхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 12 553 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 60,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 2 54 026. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Хайнц Ботман.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Синонимдер сөздігі
Синоним (мағыналастық) сөздік - сөздіктерді негізгі мәнінде сай келетін, немесе стилистикалық әрінде айырымдалатын морфемалары, синтаксистік конструкциялы сөздері, фразеологиялық бірліктері бар лингвистикалық сөздік.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Риашу-ди-Сантана (Баия)
Риашу-ди-Сантана (Баия) (Riacho de Santana (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуанамби экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29 652 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 698,47 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11 адам/км².
Староандреевка
Староандреевка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тайдон өзенінің оң жағалауынан 93 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.