cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маньи-ле-Онгр
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Лозица (Бургас облысы)
Лозица (Лозица) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Сунгурларе қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8466. Телефон коды — 05571. ЕКАТТЕ коды — 44149.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Итиютаба
Итиютаба (Ituiutaba) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Триангулу-Минейру-и-Алту-Паранаиба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итуютаба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 92 932 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2 587,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 38,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1901 жылы құрылған.
Қызылеспе полиметалл кен орны
Қызылеспе полиметалл кен орны - Қарағанды облысындағы Мойынты темір жолы стансасының солтүстік-шығысында 45 км жерде. 1834-1918 жылдары шет елдік кәсіпорындар геологиялық қазу жұмыстарын жүргізген. Қызылеспе полиметалл кенінің геологиясы 1919-1950 жылдары зерттелген.
Геологиялық құрылымы
Кен алаңы кембрий-ордовиктің карбонатты, силурдың жанартаутекті-шөгінді және девонның жанартаутекті жыныстарынан құралған. Мұнда Қызылеспе массивіне жататын жоғары карбонның аляскит граниті, ірі денелі калий шпатты гранит, дайкалар бар. Олардың жапсарындағы скарндарда мырыш-қорғасын кентастары көптеп кездеседі.
Жатыс сипаты
Кен орнындағы минералдану процесі темірлі, сирек металды және полиметалды кендер болып бөлінеді. Мұндағы тотығу белдемін қайтадан байыған және алғашқы сульфидтік белдем деп екіге бөлуге болады. Кен денесінің сульфидтермен алғашқы және одан кейінгі баю белдемдері жер бетінен төмен қарай 20-30 м тереңдікке кетеді. Мұнда карбонат, қорғасын, мырыш және мыс карбонаттары, лимонит, псиломелан, вульфенит, хризоколла, опал, халцедон кездеседі.
Минералдары, құрамы
Кенді құрайтын басты минералдар - церуссит және смитсионит. Сульфидтермен қайта байыған белдемде халькозин, ковеллин, борнит, халькопирит бар. Алғашқы сульфидті кенді ұсақ (0,2 — 2 мм) және ірі (1 см) агрегатты галенит, сфалерит, пирит, халькопирит, арсенопирит, құлпырмалы кендер, аргентит, висмутин, станнин, тетраэдрит, касситерит құрайды. Ал, желі минералдары: кварц, кальцит, серицит, хлорит, аксинит. Кендегі қосалқы элементтер — күміс, кадмий, индий, висмут, қалайы, галлий, германий.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары Санат:Полиметалл кендері
Вилле-ле-Манжьенн
Вилле-ле-Манжьенн (Villers-lès-Mangiennes) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55563, пошта индексі — 55150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 76 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Нугуш (Мелеуз ауданы)
Нугуш — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы кент, Нугушевк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1275 адамды құрады. Пошта индексі — 453870, ОКАТО коды — 80241860001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Альтенкирхен
Альтенкирхен (Altenkirchen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6002 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 501. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц-Йоахим Хёфер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Пинцберг
Пинцберг (Pinzberg) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Форхгайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1926 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 74 158. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Зеебер.
Дереккөздер
Санат:Бавария елді мекендері
Шығу жұмысы
Шығу жұмысы – қатты не сұйық денеден вакуумға электрон бөліп шығару үшін жұмсалатын энергия. Электронның вакуумнан конденсацияланған ортаға ауысуы кезінде шығу жұмысына тең энергия бөлінеді. Сондықтан шығу жұмысы электронның конденсацияланған ортамен байланысының өлшеуіші болады. Шығу жұмысы – өткізгіш не жартылай өткізгіштер бетінің негізгі сипаттамасы. Ол осы беттегі электрондық эмиссия заңдылықтарын анықтайды. Өткізгіштердің, оның ішінде әсіресе металдардың шығу жұмысы толығырақ зерттелген. Қатты дененің шығу жұмысы оның материалына, беттік қабатының құрылысына және онда бөгде атомдардың болуына, сондай-ақ сыртқы электр өрісінің кернеулігіне тәуелді. Шығу жұмысының мәні туралы негізгі мәліметтер тәжірибеден алынады. -ді анықтау үшін эмиссиялық не түйіспелік (контактілік) құбылыстар пайдаланылады. Электрондардың не иондардың эмиссиясы пайдаланылатын электрвакуумдық приборларды, сондай-ақ энергияның термоэлектрондық түрлендіргіштерін құрастыру үшін шығу жұмысын білудің маңызы зор.
Сілтемелер
Санат:Физика Санат:Терминология
Қалығұл Байұлы
Қалығұл Байұлы (1785, Қырғызстан, Ыстықкөл өңірі, Қараой а. - 1855, сонда) – қырғыз ақыны. Қ. Ресей отаршылдығы дәуіріндегі қазақ “зар заман” ақындарының өлең-жырларымен тақырыптық-мазмұндық жағынан да, көркемдік-стильдік жағынан да үндестік тапқан қырғыз әдебиетіндегі “заман ағымы” деп аталған әдеби ағымның негізін салған. Қ. бастаған Арыстанбек Бұйлашұлы, Молла Нияз, Молда Қылыш, Алдаш молда сынды ақындар шоғырын қырғыз әдебиетінде “заманчы ырчылар” деп аталады. “Заманчы ырчылар” шығармаларында ұлт мүддесі алға қойылып, отаршылдыққа қарсылық сарыны белең алды. Қ-дың шоқтығы биік шығармасы “Ақырзаман” толғауы. Ел ішіне отаршылдардың дендеп ене бастағанынан шошынған ойшыл ақын бұл толғау-өлеңінде айналадағы құбылыстарға көзқарасын көркем тілмен баяндады. Қоныстың отарлануын, діннің бұзылуын заманның азып-тозуы деп бағалады, өзі қолайсыз көрген жайларды ақырзаманға теңеді. Келешекті болжап, халыққа жайсыз тиетін жайттарды анық айтып, зар жырына айналдырды. Қазақ әдебиетіндегі “зар заман” ақындары сияқты Қ. шығарм. да біраз уақыт бойы кезең талабына байланысты зерттеушілер тарапынан теріс бағаланып келді. Қ. қырғыз елінің айтулы тұлғасы, ойшыл ақыны, қоғамдық ой-сананы биікке көтерген ұлт қайраткері ретінде құрметтеледі. Қ-дың “Ақырзаманнан” басқа бірнеше өлең-толғаулары, арнау өлеңдері, жыр-термелері сақталған.
Санат: Тұлғалар Санат: Әдебиет
NGC 6843
NGC 6843 — Бүркіт шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бүркіт (шоқжұлдыз)
Қазақтың дәстүрлі қару-жарақ жасау өнері
Қазақтың дәстүрлі қару-жарақ жасау өнері – қазақтың ұлттық қол өнерінің бір саласы. Бұл өнер саласында ғасырлар бойы көптеген технологиялық әдістер мен тәсілдер дамып, мол тәжірибе жинақталып, сапалы қару-жарақ заттарын жасауда қойылатын талаптарға сәйкес қажетті материалдар түрлері сұрыпталған. Қазақ шеберлерінің қару-жарақ жасауға қолданған материалдары – мал ш-нан алынатын өнімдер және Қазақстан аумағында өндірілетін шикізаттар мен табиғи материалдар болған. Олар – тері, сүйек, мүйіз, тарамыс, қара және түсті металдар – темір, шойын, болат, алтын, күміс, қорғасын, мыс және оның қорытпалары, асыл тастар. Жауынгерлік қару-жарақтарға қойылатын талаптарға байланысты бұл табиғи және өндіріс материалдары физикалық қасиеттері мен оларды өңдеу технологиясына сәйкес қарулардың бөліктерін жасауға пайдаланылды. Материалдың физикалық қасиеттерін жетік білу арқылы оларды өңдеудің көптеген тәсілдерін тауып, оларды жетік игеру қазақ қарушыларына әскери тәжірибе талаптарын толық қанағаттандыратын, жақсы деңгейде жасалған жауынгерлік қару-жарақ заттарын жасауға мүмкіндік берді. Дәстүрлі қару-жарақ жасау технологиясының негізгі үш кезеңі бар: 1) қару-жарақ бөліктерін дайындау; 2) дайын болған қару-жарақ бөліктерін өңдеу; 3) қару-жарақтың бөліктерін беріктеу; 4) қару-жарақты әшекейлеу. Бұл әр технологиялық кезеңнің өзіндік бірнеше әдіс-тәсілдері болды. Қару-жарақ бөліктерін дайындау әдістеріне соғу, құю, қалыптау сияқты технологиялық әдістер жатады. Құйылып, соғылып жасалған қару-жарақтың негізгі бөліктері суару, шыңдау, таптау, қайрау, егеу тәсілдерімен өңделді. Қарудың кейбір бөліктері берік болуы үшін әр түрлі материалдармен қынау, буу, орау, қаптау тәсілдерімен беріктеліп, дымқылдан, кебуден сақтау үшін сырлау, бояу, майға суару тәсілдері арқылы қорғау жабындарымен қапталады. Қару-жарақ заттары қолданылуына, оны қолданатын адамның әлеуметтік дәрежесіне, эстетикалық талғамына сәйкес әр түрлі әдістермен көркемделіп, әшекейленді. Қару-жарақты көркемдеудің негізгі әдістері: алтынмен, күміспен қақтау, булау (жалату) әдістері, баспалау тәсілі, сірке салу, қарала жүргізу, көгілдір тыныке жүргізу, асыл тастан көз салу. Кейде маржан, меруерттерден де көздер салынды. Теріден жасалған қару-жарақ заттары бедерлі ою-өрнекпен әшекейленді. Қару-жарақ, негізінен, ою-өрнек арқылы әшекейлендірілді. Дәстүрлі қару-жарақта қолданылатын ою-өрнектер бірнеше қызмет атқарды. Бірінші – магиялық қызметі, қарудың сес арттырып, иесін қарсыласының қаруынан қорғау. Екінші – коммуникациялық қызметі, жауынгердің әлеуметтік статусының айыру белгісі, жалпы этноайыру белгісі болу. Үшінші – эстетикалық қызметі, әсемдік қару-жараққа көркемдік сипат беру. Әскери қарулардың соғыс сипатының өзгеруіне байланысты дәстүрлі қару-жарақ қолданыстан шықты да, оған сұраныстың жоғалуымен бірге, қазақтың бұл дәстүрлі өнері дамымай қалды, оның бүгінге тек жұрнағы ғана жетіп отыр.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан өнері Санат:Қарулар
Режеп Тайып Ердоған
Режеп Тайып Ердоған (Recep Tayyip Erdoğan,, 26 ақпан 1954, Ыстанбұл) — түрік саяси және қоғам қайраткері, 2003—2014 жылдары Түркия премьер-министрі және 2014 жылдан бері Түркия президенті және Түркия Әділет және Даму Партиясының негіздеушісі.
Өмірбаяны, жастық кезеңі
Режеп Тайып Ердоған 1954 жылы 26 ақпанда Касыспаша кварталының Бейоғлы ауданының Қаратеңіз жағалауының жайықтық күзет отбасында дүниеге келген. «Миллиет» газетінің хабары бойынша, өзінің берген сұхбатында шыққан жері Ажерии (Гүржістан) екеніні айтқан. Жас кезінде лимонад пен тоқаш сатқан. 1965 жылы Ердоған Пийале Пашадағы бастауыш мектепті бітірген. 1973 жылы Ыстамбұлдағы діни имам-хатып лицейін тәмамдаған. В.Ейлеп атындағы лицейді аяқтаған.
Жас кезінде Ердоған жергілікті клубтың жартылай кәсіпқой футболшысы болды. Фенербахче Реджепке қол қойғысы келді, бірақ әкесі бас тартты. «Касимпаша» футбол клубының стадионы оның атымен аталған.
1976 жылы Ыстанбұлдың Бейоглу ауданындағы Ұлттық құтқару партиясының жастар ұяшығының төрағасы болды, содан кейін сол жылы Ыстанбұлдағы партияның жастар бөлімін басқарды. Осы уақытта (1978 ж.) Ол Эмин Гүлбаранға үйленді. Ердоған 1980 жылға дейін Ыстамбұл көлік ұйымдарында жұмыс істеді. 1980 жылы 12 қыркүйекте елде әскери төңкеріс болып, барлық саяси партияларға тыйым салынды. Сол жылы Ердоғанның қалалық көлік кеңесінің бастығы, отставкадағы полковник оған мұртын қыруды бұйырды, бірақ Режеп бұл әрекеттен бас тартты және нәтижесінде жұмыстан шығарылды. Әскери төңкерістен кейін Ердоған жеке секторда менеджер болып жұмыс істеді. 1981 жылы Мәрмәр университетінің экономика және бизнес ғылымдары факультетін бітірген. 1985 жылы партияның Ыстамбұлдық бөлімінің бастығы, жоғары кеңестік партиясының мүшесі болған. Оның саяси көзқарасының қалыптасуына «исламдық cаясаттың» негізін салушы.
Саяси өрлеуі
Саяси өрлеу жолы Ыстамбұл қаласының әкімі болуынан басталады. 1996 жылы партия исламдық коалицияға қатысады. 1997 жылы әскери қазғалыстан кейін шектеу қойылып, Ердоғанның өзі ұлттық алауыздықты тұтатушы ретінде 4 айға қамауға алынады. 2001 жылы партиясын қайта қолға алып, 2002 жылдығы париялық сайлауда жеңіске жетеді. Ердоғанның сотталғандығы өзінің өмірінде көп кедергі келтіреді. Өйткені премьер –министр болуға кедергі жасайды. Алайда АҚШ-тың Иракқа жасаған қыспағына қарай үкімет Ердоғанның өміріне қатысты шешім шығарады. Заңды өзгертіп, Ердоғанды үкімет басшысы етіп тағайындайды. Түркия Ирактың солтүстігінде күрттер тұратын жеріне  өз әскерін енгізеді. Сонымен қатар Ердоған Түркияның  Еуроодаққа  мүшелік етуіне  өз ықпалын тигізген. 2005 жылы Испанияның премьер–министрі  Хосе Луиса Родригес Сапатероның   Альянс өркениетін  деген талабын  қолдап, батыс пен ислам мемлекетері арасындағы ерегісті жоюды көздейді. 2009 жылы Давостағы әлемдік экономикалық форумға қатысады. Ұйғыр көтерілісіне басымдық көрсетуін қатты сынға алады.
Әділет және даму партиясы — Түркияның басты және белді партияларының бірі, үкімет басында партия, 2001 жылы 14 тамыздан бері Тайып Ердоғанның басшылығымен құрылған. Партия көсемі - Режеп Тайып Ердоған. Түркия президенті Абдулла Гүлде осы партияның құрушылардың бірі. Бұл партияның қазіргі таңдағы басты мақсаты, 1980 жылдан кейін әскери төңкерістен кейін, конституцияға әскер басшылардың күшін шектейтін өзгерістер мен толықтырулар енгізу. Партияның ұраны - Барлығы Түркия үшін (Herşey Turkye için). Стандартты түстері: сары мен ақ түстері.
2009 жылы ол Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумға қатысты, онда ол Газа секторындағы қорғасын операциясы кезінде Израильдің позициясын қорғаған президент Шимон Пересті қатты сынға алды.
2009 жылдың шілдесінде Аквила қаласында өткен Үлкен сегіздік саммитіне қатыса отырып, ол Қытайды Үрімжідегі ұйғырлардың демонстрациясын қиратқаны үшін қатты айыптады:
2012 жылдың 30 қыркүйегінде Түркия премьер -министрі Режеп Тайып Ердоған өзінің консервативті ислам партиясының құрылтайында өзінің Әділет және даму партиясы барлық мұсылмандар үшін үлгі болатынын мәлімдеді. Ердоған билік партиясының лидері болып қайта сайланды,
2014 жылдың 10 тамызында Ердоған елдегі алғашқы тікелей президенттік сайлауда жеңіске жетті, ол 28 тамызда қызметке кірісті. Ердоған кеткеннен кейін жаңа премьер -министр 21 тамызда биліктегі Әділет және даму партиясының жетекшісі болып сайланған Түркия сыртқы істер министрі Ахмет Дәуітоғлұ болды. Оның президент ретіндегі алғашқы шетелдік сапары Солтүстік Кипр Түрік Республикасына болды.
Профессор Дэвид Гребер 2016 жылдың қаңтар айында «соңғы 3-4 жыл ішінде елде авторитаризмге күрт бетбұрыс болды ... Ердоған басқару формасын президенттікке ауыстырғысы келетін сияқты. іс жүзінде диктатор болыңыз және сіздің билікті берік нығайта аласыз. Түркияда көптеген адамдар бұл туралы айтады»..
2018 жылдың 18 тамызында Анкарада өткен билеуші Әділет және даму партиясының 6-шы съезі кезінде 1380 делегаттың қолдауымен ол қайтадан партияның басшысы болып сайланды.
Түркиядағы әскери төңкеріс әрекеті (2016)
2016 жылдың 15-16 шілдесі аралығында түрік армиясының бір бөлігі Түркияда төңкеріс жасауға тырысты, ол сәтсіз аяқталды. Ердоған төңкерісті ұйымдастыруда АҚШ -та тұратын уағызшы Гүленді айыптады. Төңкеріс кезінде Ердоған Мармаристегі наразылардың қолынан өлімнен аз ғана құтылды, ол жерден қонақүйге шабуыл басталар алдында Ыстанбұлға ұшып кетті, оның екі күзетшісі өлтірілді. Көтеріліс кезінде барлығы 238 адам қайтыс болды, тағы 3 мың адам жарақат алды. Көтерілістен жарты ай өткен соң, оның Түркияға қатысы бар деген айыппен ұсталғандардың жалпы саны 26 мың адамға жетті, түрмеде 2839 әскери қызметші болды, 29 полковник қызметтен шеттетілді, оның ішінде 5 генерал. 75 мың адамның төлқұжаты жойылды. Ереуіл басылғаннан кейін Түркияда Еуропалық Одақпен қақтығысты тудырған өлім жазасын қалпына келтіруді, ЕО-ға мүше болу перспективаларын жоғалтуды, сондай-ақ визасыз режимді жоюды талап ете бастады. ЕО мен Түркия.
Түркиядағы президент сайлауы (2023)
Президент Режеп Тайып Ердоған қайта сайлану мақсатымен 2023 жылғы президент сайлауына қатысты. Оны қолдап, Әділет және даму партиясының (АКП немесе АК партиясы), Ұлтшыл қозғалыс партиясы (MHP) мен тағы үш шағын партия құрған «Халықтық альянс» пайда болды. Радикалды Күрд Хизболласыменмен байланысы болған Еркін Себеп партиясын (HÜDA PAR) қосқаны үшін Альянс дау туғызды. 2018 жылғы сайлауда Ердоғанға қарсы құрылған Ұлттық Альянс осы сайлау үшін қайта құрылды, оның құрамына 6 саяси партия енді. Бұл алты партия «Алтылар үстелі» деп те аталған. Оның құрамында бар елдегі басты оппозициялық партия Республикалық Халық партиясы сайлаудағы үміткерді бұрын Ердоғанға қарсы басқа да сайлауларға шыққан Кемел Қылышдарұлы таңдады. Альянс Түркияның конституциясын парламенттік басқару жүйесіне қайтаруды мақсат қойды, президенттік жүйе Түркияда 2017 жылғы референдум арқылы орнаған еді.
2023 жылда Түркия және Сирияда орын алған жер сілкіністері кезінде әкімшіліктің баяу әрекеті және жер сілкінісіне дайын емес болған ғимараттардың құрылысына рұқсат берілгені үшін Ердоғаннның президенттігі сынға алынды, және президентікке үміткер Ердоғанның репутациясы төмендеді. Ердоған әкімшілігі тағы 2015 жылдан басталған энтикалық күрдтерге қарсы репрессиялары үшін сынға алынды.
Сайлау күнінен кейін, 15 мамыр күні, нәтижесі шықты, ол бойынша Ердоған 4 9.4% алып, Қылышдарұлынан жоғары дауыс алды, бірақ еш үміткер 50%-дан астам дауыс ала алмағасын 2-айналым жүргізілетіні шешілді. Ол сайлау күнінен 2 аптада, 28 мамыр күні болады.
Күрд қақтығысы
2009 жылы Ердоған 1980-ші жылдардан бері жалғасып келе жатқан және ондаған мың адам өлген түрік-күрд қақтығысын тоқтату жоспарлары бар екенін мәлімдеді. Еуропалық Одақ қолдаған бұл жоспар бойынша күрд тілінің қолданыс аясы кеңейеді. Мысалы, бұқаралық ақпарат құралдарында және саяси науқан кезінде қолданылуы мүмкін. Сондай -ақ, күрд атаулары бұрын түрікше түрде өзгертілген қалаларға қайтарылады. 2011 жылы 23 қарашада телеарнадан сөйлеген Ердоған 1930 жылдары жасалған, ондаған мың заза мен алевилерді түрік әскерлері өлтірген Дерсим қырғыны үшін кешірім сұрады.
Армян геноцидіне көзқарастар
Ердоған тарихшылар, археологтар, саясаттанушылар және басқа да сарапшылар кіретін Түркия-Армения бірлескен комиссиясы тергеу жүргізгеннен кейін ғана Түркия 1,5 миллион армянның өлтірілуін геноцид ретінде мойындайтынын бірнеше рет мәлімдеді.
2008 жылдың желтоқсанында Ердоған түрік интеллигенциясының «бізді кешір» науқанын айыптады, оның мақсаты - Түркиядағы армян геноцидінің мәселесіне назар аудару. Ердоған былай деді:
Ердоған понтикалық гректердің геноцидіне қатысты осындай ұстанымда. 2006 жылдың мамырында ол Салоникиде осы қылмыстың құрбандарының жүздеген мыңына арналған жаңа ескерткіштің ашылуын айыптады.
Экономика
thumb|2000-2014 жылдардағы Түркиядағы жұмыссыздық деңгейі. 2002 жылы Ердоған Кемал Дервиш реформасынан кейінгі рецессиядан енді ғана қалпына келе бастаған түрік экономикасын мұра етті. Ердоған қаржы министрі Әли Бабажанды макроэкономикалық саясатты қамтамасыз етуде қолдады. Ердоған елге көптеген шетелдік инвесторларды тартуға тырысты. 2002-2012 жылдар аралығында Түркия экономикасына салынған инвестициялар ЖІӨ -нің нақты өсімін 64% -ға және жан басына шаққандағы ЖІӨ -нің 43% -ға өсуіне әкелді. 2002 жылдан 2012 жылға дейінгі кезеңдегі АҚШ долларының инфляциясын есепке алмайтын көпшілік көпшілік алдында жарияланды.
Білімі
Ердоған Білім министрлігінің бюджетін 2002 жылғы 7,5 миллиард лирадан 2011 жылы 34 миллиард лираға дейін ұлғайтты, бұл бір министрлікке бөлінген республикалық бюджеттің ең үлкен үлесі болды. Жалпыға міндетті білім беру мерзімі сегіз жылдан он екіге дейін ұлғайтылды. 2003 жылы Түркия үкіметі ЮНИСЕФ -пен бірге «Қыздар мектебі» деп аталатын науқан бастады. (Haydi Kızlar Okula!). Бұл науқан барлық қыздарға, әсіресе Түркияның оңтүстік -шығысында сапалы бастауыш білім беру арқылы бастауыш сыныптардағы гендерлік алшақтықты жоюға бағытталған.
2005 жылы Түркия парламенті 2003 жылға дейін университеттерден шығарылған студенттерге рақымшылық жасады. Рақымшылық академиялық немесе тәртіптік себептер бойынша жұмыстан шығарылған студенттерге қатысты қолданылды. 2004 жылы оқулықтар ақысыз болды, ал 2008 жылдан бастап Түркияның әр провинциясында өз университеті бар. Ердоған премьер -министр кезінде Түркияда университеттер саны екі есеге жуық өсті: 2002 ж. 98 -ден 2012 жылдың қазан айында 186 -ға дейін.
Конституциялық реформа
2017 жылы 16 сәуірде Түркияда конституциялық референдум өтті, онда Түркия Конституциясына 18 түзетуді мақұлдау мәселесі көтерілді. Түзетулер президенттік республикаға көшуді және соған сәйкес президенттік билікті күшейтуді, сондай -ақ парламент депутаттарының санын көбейтуді және судьялар мен прокурорлардың Жоғарғы кеңесін реформалауды қарастырады. Референдум нәтижесінде сайлаушылардың 51% -дан астамы түзетулерге дауыс берді.
Түзетулер 2019 жылдың 3 қарашасына белгіленген жаңа президенттік және парламенттік сайлаудан кейін күшіне енуі керек еді, бірақ 2018 жылдың 18 сәуірінде Ердоған елде кезектен тыс президенттік және парламенттік сайлауды 2018 жылдың 24 маусымына белгіледі. Сайлау нәтижесі бойынша Ердоған 52% -дан астам дауыс жинады, ал оның жетекшілігіндегі АК партиясы парламентте көпшілік дауыс алды.
Сыртқы саясат
Ердоған - Өркениеттер Альянсының негізін қалаушылардың бірі. Оны құру бастамасын 2005 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының 59 -Бас Ассамблеясында Испания премьер-министрі Хосе Луис Родригес Сапатеро ұсынған. Бастаманың мақсаты - ұлтаралық, мәдениетаралық және дінаралық диалог пен өзара әрекеттестікті орнату арқылы экстремизмге қарсы халықаралық әрекетті күшейту. Альянс Батыс пен Ислам әлемі арасындағы үйкелісті төмендетуге ерекше назар аударады.
Еуро одағы
thumb|left|Ердоған премьер -министр ретінде барған елдер. European Voice Ердоғанды өз елінде жүргізіліп жатқан реформалар үшін «2004 жылғы еуропалық» деп атады 2005 жылдың 3 қазанында Түркияның ЕО -ға қосылуы туралы ресми келіссөздер басталды. Түркияның ЕО -ға ықтимал мүше болуы туралы келіссөздер 2009 және 2010 жылдары түрік порттары Кипрдегі кемелер үшін жабылған кезде тоқтатылды. Сонымен қатар, негізгі құқықтар мен бостандықтарды сақтау ЕО -ға кіруге кедергі келтіретін Түркия үшін проблема болып қала береді.
Ресей
thumb|300px|Ньюпорттағы САКҰ саммиті, 2014 ж Ғасырлар бойы Түркия мен Ресей аймақтағы үстемдік үшін бәсекелес болды. Бүгінде екі ел арасындағы қарым -қатынаста бәсекелестіктен гөрі ынтымақтастық принципі басым. 2002 жылы Түркия мен Ресей арасындағы тауар айналымы 5 миллиард АҚШ долларынан асты. 2011 жылдың соңына қарай бұл көрсеткіштер 32 миллиард АҚШ долларына дейін өсті.
2005 жылдың қарашасында Путин Түркияда бірлесіп салынған «Көгілдір ағын» газ құбырының салтанатты ашылуына қатысты.
Бірқатар жоғары деңгейдегі сапарлардан кейін кейбір маңызды екіжақты мәселелер бірінші орынға шықты. Екі ел де «көп өлшемді ынтымақтастыққа» қол жеткізуді өздерінің басты мақсаты ретінде қарастырады, әсіресе энергетика, көлік және армия.
Екі елдің көшбасшылары туристерге визасыз жүру туралы келісімге де қол қойды. Туристер елде 60 күнге дейін визасыз жүре алады.
Терроризмді қолдайды деген болжам
2015 жылдың 2 желтоқсанында Ресей Қорғаныс министрлігі Режеп Ердоған мен оның отбасына «Ислам мемлекеті» тобы өндірген Сирия мен Ирак мұнайын Түркияға заңсыз өндіруге және тасымалдауға қатысы бар деп айыптады. Бұған қоса, департамент Ердоғанға қару мен оқ -дәрілерді сатты, сондай -ақ лаңкестерге қаржылық қолдау көрсетті деп айыптады.
2016 жылдың 26 ​​наурызында Guardian Иордания королі Абдалла II мен американдық парламентарийлердің әңгімесінің стенограммасын алды. Монарх «террористердің Еуропаға бет алуы - түрік саясатының бір бөлігі» деді. Король сонымен қатар Ердоғанның «аймақтың мәселелері радикалды исламизм әдістерімен шешілетініне сенетінін» айтты.
Сілтеме
Санат:Түркия премьер-министрлері Санат:Түркия саясаткерлері Санат:Түркия президенттері Санат:Қазіргі мемлекет басшылары Санат:Ыстанбұлда туғандар
Поджомарино
Поджомарино (Poggiomarino) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20 516 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1536 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13,28 км² шамасында. Пошта индексі — 80040.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Сан-Жозе-де-Сан-Лазару
Сан-Жозе-де-Сан-Лазару (São José de São Lázaro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Брага (қала) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 830 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,72 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8 622,10 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Иосиф және Киелі Лазарь.
Тарихы
Аудан 1747 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Моаи
thumb|right|300px|[[Рано Рараку Моаиы]] thumb|right|250px|[[Рано Рараку қыратына орналасқан Моаилар]] Моаи (, moái, Рапа Нуи тілінде moꞌai сөзі "мүсін, әулиетас, идол" мағынасын білдіреді) — Полинезия шығысындағы Пасха аралында Рапа Нуи халқы 1250 - 1500 жж аралығында қашап жасаған 900 шақты монолитті адам фигуралары. Олардың жартысына жуығы негізгі моай алаңы болған Рано Раракуда орналасса, жүздегені сол жерден тасымалданып, аралдың периметрі бойымен Аху (ahu) деп аталатын тасты платформаларға орнатылған. Барлық дерлік моаилар үлкен басты болып, басы бүкіл мүсіннің сегізден үш бөлігін құрайды. Моаи негізінен киелі ата-бабалардың (aringa ora ata tepuna) тірі бейнесі (aringa ora). 1722 жылы еуропалықтар алғаш Пасха аралына жетіп барғанда моаи мүсіндері өз әулет жерлерінде тігіліп қарап тұрған еді.
900-ден астам мүсіннің жасалуы мен тасымалдануы керемет жаратымпаздық және еңбекқор ерлік деуге болады. Паро (Paro) деп аталатын ең биік Моайдың биіктігі 10 метр, салмағы 82 тонна. Ең ауры есептелетін Аху Тонгарикидегі (Ahu Tongariki) қысқа, бірақ жұмыр моаидың салмағы 86 тонна. Ал аяқталмаған бір мүсіннің ұзындығы 21 м, салмағы 145–165 тонна. ХІIIVғ аяғы мен XIXғ басында Моаи құлатылады, оны Еуропа отаршылдары қиратқан немесе аралдағы ішкі тайпалық соғыстар салдарынан құлаған деп болжайды.
Сипаттамасы
thumb|left|200px|Моаидың 3D бейнесі Моаи - монолитті мүсіндер болып, олардың минималистік стилі тұтас Полинезиялық формалармен байланысып жатыр. Моаи салыстырмалы түрде тегіс етіп ойылған, олардың бет-әлпетінде такапарлық пен тылсымдық бейнеленеді. Адамның фигуралары алдымен жартас қабырғасына сызылып, сосын мүсін жасалып шыққанша жартас қашалған. Бас пен тұғырлың арақатынасы 3 те 5 болып, бұл мүсіндік ерекшелік полинезиялықтардың бас киесіне сенетінін көрсетеді. Ерепайсыз үлкен бастарда жар спетті ауыр қастары және иірілген тесікті ұзын әрі таңқиған мұрындары бар. Олардың еріндері сәл бұлтиып шыққан; ал, құлақтары мұрындары секілді созылыңқы жалпақ пішінде. Моаидың жақ сызықтары қысқа мойындарында көрнекі етіп бейнеленген; кеуделері ірі, тіпті кейбірінде ашасүйектердің өзі таста өзгеше етіп бейнеленген; білектер шалаң-бедерлі (bas relief) етіп ойылып, денеге қарай түрлі бейнеде орналасқан; қолдары және ұзын жіңішке саусақтары жамбас сүйектерінің бойына жайласып, дамбалға (хами) тұтасқан; бас бармақтары кейде кіндіктерін нұсқайды. Әдетте, арқаларының анатомиялық ерекшеліктері онша айқын емес, бірақ кейде бөкселері мен белдерінде сақина мен белбеу секілді мотивтер болады. Бір тізерлеген моаидан басқа Мүсіндердің айқын көрінетін аяқтары жоқ. Моаи толық денелі мүсіндер болғанымен, оларды кей танымал әдебиеттер "Пасха аралының тасбастары" деп атайды. Бұл моаи бастарының бейпропорционалды шамада болуынан, сондай-ақ аралдағы көптеген тік моаиды көрсететін иконикалық суреттер Рано Рараку баурайындағы мүсіндер болып, олардың көпшілігі иықтарынан көмілген болатын. Рано Раракудегі кей "бастардың" асты қазылып, төменгі денелері аршылды, топырақ астында болғандықтан олардың өрнектері шіруден аман қалыпты.
Моаидың орташа биіктігі шамамен 4 м, ал базадағы орташа ені 1,6 м. Бұл ірі туындылардың әрқайсысы орташа айтқанда шамамен 12,5 тонна салмақты құрайды. Жалпы 900-ден астам моаидың бүгінге дейін белгілі 53-і Рано Рараку жеріндегі туфтен (tuff, жанартау күлінің сығындысы) ойып жасалған; ондағы 394 моаидың жасалып бітуі түрлі деңгейде екені байқалады. Сондай-ақ, 13 моаи базальттен (basalt), 22 моаи трахиттен (trachyte), 17 моаи қызыл скориядан (scoria) ойып жасалған. Мүсінді ойып болған соң құрылысшылар оған Пемза (pumice) жағатын болған.
Ерекшеліктері
Пасха аралындағы мүсіндер ірі, кең мұрындарымен, алып иектерімен, тіктөртбұрыш тәрізді құлақтарымен және терең көз ойықтарымен әсерлі. Олардың денелері бүгіліңкі, қолдары әртүрлі тұста орналасқан, аяқтары жоқ. Ахудың (ahu) көп бөлігі жағалауда тізілген және арал ішіндегі қауымдастыққа жүздері қараған. Мұнда Аху Акиви (Ahu Akivi) секілді арал ішілік ахулар бар. Бұл моаилар қауымдастыққаа қарап тұр, бірақ арал кіші болғандықтан, жағалауға қарап тұр деуге де болады.
Көздер
thumb|right|200px|Пасха аралын бақылаған көздер 1979 жылы Серхио Рапу Хаоа (Sergio Rapu Haoa) және археологиялық топ қара обсидиан немесе қызыл скория жанарлы коралл (теңіз маржаны) көздерді орнатуға арналған жарты шарлы (hemispherical) немесе эллипс көздер ойығын анықтады. Бұл байқау түрлі орындардан табылған ақ кораллдар сынығын жинау және қайта құрастыру арқылы ашылды. Кейін, Пасха аралы мұражайында бұрын санатталмаған заттар қайта сарапталып, көз фрагменттері деп танылды. Көз ойықтары ойылған моаилар ахуға және мәдени орындарға қойылған деп есептеледі, бұл талғампаз Рапа Нуи иерархиясы Мои дизайнына байланысты болды. Бұл құсадам (Birdman) ді[[ні Тангата Ману (Tangata Manu) пайда болғанға дейін жалғасты болды.
Символизм
Көптеген археологтар пікірінше, "мүсіндер бедел мен биліктің рәмізі (символ) ретінде дін мен саяси мағынаға ие болды. Бірақ олар тек рәміз ғана емес. Оларды тұрғызған және пайдаланған адамдар үшін олар киелі рухтың нақты тәбәрігі секілді болды. Ежелгі Полинезия діндері бойынша, қашалған тас не ағаш секілді заттар дұрыс әшекейленген және ритуалдастырылған кезде мана (mana) деп аталатын сиқырлы рухани мәнмен толысады." Археологтар пікірнше, мүсіндер ежелгі полинезиялықтар ата-бабасының бейнесі. Моаи мүсіндері арқасын мұхитқа беріп, ауылдарға қарап, адамдарды бақылап тұрғандай көрінеді. Тек саяхатшылардың аралды табуына көмектесіп, теңізге қарап тұрған жеті Аху Акиви өзгеше орнатылған. Аралда патшасының келуін күткен жеті кісі болған дейтін аңыз бар. 2019 жылығы зерттеу қорытындысы бойынша, ежелгі адамдар Моаи жасау мен орнату топырақ құнарлылығын арттыруға және сол арқылы азық-түлікпен толық қамдалуға пайдалы деп есептеген.
Таңбалар
thumb|right|200px|Қазылған моаидың арқасындағы [[петроглифтер.]] Алғаш қашалғанда, моаидың беті тегіс жылтыратылып, пемзамен сүртілген екен. Алайда, моаидың көпшілігі туфтан ойып жасалған, оңай қашалады, әрі оңай үгітіледі. Сондықтан моаи денесіндегі өрнектерді тек базальттан ойылған бірнеше моайдан, көне фотосуреттерден, сондай-ақ моаидың жер астына көміліп, жақсы сақталған бөліктерінен анық байқауға болады.
Бұзылмаған моаилардың негізінен арқасы мен құйрық жағына салынған өрнектер сақталған. 1914 жылғы Routledge экспедициясы осы өрнектер мен аралдың дәстүрлі татуировкасы арасында мәдени байланысты ашты, ал дәстүрлі тауировканы жарты ғасыр бұрын аралға барған діншіл миссионерлер қуғынға ұшыратқан болатын. Аралдықтарға және олардың ата-бабасына заманауи ДНҚ анализін жасағанға дейін, бұл өрнектер моаиды Оңтүстік Америкадан бөлініп келген топ емес, Рапа Нуилер өздері ойып жасағанының негізгі ғылыми дәлелі болған еді.
Кейбір моаилар боялыпты; Хоа Хакананаи'а (Hoa Hakananai'a) моаиын 1868 жылы ағылшындар Пасха аралынан алып кеткенге дейін оның беті қошқыл және ақ бояумен безендірілген екен. Бұл моаи қазір Лондондағы Британ мұражайында сақтаулы, бірақ оны Рапа Нуиге қайтару туралы талап қойылып жатыр.
Пайдаланған әдебиеттер
Санат:Мегалиттер Санат:Океания мәдениеті Санат:Полинезия Санат:Мәдени мұра Санат:Ескерткіштер
NGC 2377
NGC 2377 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1874 жылы 19 қаңтарда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2377 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20948, UGCA 132, 3C 178, IRAS07225-0933, CGMW 1-839.
Роберт Геи
Роберт Геи (Гей) (Robert Guéï, 6 наурыз 1941, Кабакума, Кот-д’Ивуар — 19 қыркүйек 2002, Кокоди, Абиджан) — 3-ші Кот-д’Ивуар президенті 24 желтоқсаннан 1999 жыл  26 қазанға 2000 жыл дейін басқарды.
Санат:Кот-д’Ивуар президенттері
Радиоэлектрондық аппаратура
Радиоэлектрондық аппаратура — әр түрлі ортадағы электромагниттік тербелістер мен электрондық процестерді пайдалану арқылы ақпаратты таратуға, қабылдауға, түрлендіруге және өңдеуге арналған техникалық құралдардың жалпылама аты. РЭА түсінігі электрондық техника бұйымдарын элементтік база ретінде пайдаланатын радиотехникалық аппаратураның барлық түрлерін, инфрақызыл (Иқ ) техникалық аспаптарын, медициналық диагностиканы және т.б. қамтиды. Радиоэлектрондық аппаратураға мысалы, автоматтық басқару мен бақылау, радиолық басқару, электрбайланыс; радиоэлектрондық кешендер (мысалы, ЭЕМ-ры, радиолокациялық станциялар, радиотелескоптар, радионавигациялық аппаратура) жатады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Молло
Молло (Mollau) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Танн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68213, пошта индексі — 68470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 422 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Нови-Пазар (Шумен облысы)
Нови-Пазар (Нови пазар) — Болгариядағы қала. Шумен облысына қарасты Нови-Пазар қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 912 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Нови-Пазар
Ваубан (Миннесота)
Ваубан (Waubun) — Миннесота штатының Mahnomen округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Астрофизика институты
Астрофизика институты – ''ҚР Ғылым Академиясының астрономия және астрофизика зерттеулер жүргізетін ғылым-зерттеу мекемесі. Ол 1950 жылы Астрономия және физика институты негізінде құрылған.''
Астрофизика институты Алматы қаласының орталығынын 14 км жерде, теңіз деңгейінен 1500 м биіктікте, Құмбел жотасының етегінде орналасқан. Институттың құрылуына және қалыптасуына В.Г.Фесенков пен Г.Л.Тихов көп еңбек сіңірді. Астрофизика институтының негізгі бақылау құрал-жабдықтары: планеталарды бақылайтын 70 см-лік рефлектор, жарық күштілігі жоғары 50 см-лік Максутов телескопы, Күнді бақылайтын горизонталь орнатылған «АЦУ-5» телескопы, 50 см-лік үлкен коронограф, 50 см-лік Герц рефлекторы, 20 см-лік рефрактор, 20 см-лік Шмид камерасы, Лио жүйесіндегі коронограф және Күн хромосферасы мен фотосферасын бақылайтын телескоп. Институттың құрамында астрофизика, жұлдыздар динамикасы, Күн физикасы, қолданбалы спектр фотометриялық зерттеулер, астрономия приборлар жасау бөлімдері және 5 лаборатория (абсолют жұлдыздық спектрофотометрия, Ай және планеталар физикасы, аспаптық астрономия, атмосфера-оптикалық спектрлік зерттеулер және атмосфера оптикасы) бар.
Эксперименттік базасы – обсерватория, Күн обсерваториясы (Үлкен Алматы каналы маңында) және Асы-Түрген обсерваториясы. Ғылым-зерттеу жұмыстарының негізгі бағыттары – галактикадан сырты астрономиясы, Ай және планеталар, Күн және планеталар байланысы, Галактиканың құрылымы мен динамикасы, Күн жүйесіндегі кіші денелер мен метеорлық зат, жасанды аспан денелері, тағы басқа.
Гритэр Ландовэр (Мэриленд)
Гритэр Ландовэр (Greater Landover) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 22900 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.7 км² шамасында. FIPS коды — 24-34711.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Яп ван Зведен
Яп ван Зведен – нидерланд скрипкашысы және дирижер. 1960 жылы 12 желтоқсанда туған. Амстердамда Давина ван Велдің, сонсоң Нью-Йоркте Дороти Делейдің шәкірті болған. 1977 жылы Оскар Бак атындағы нидерлан Ұлттық скрипкашылар конкурсында жеңімпаз болған. 2005 жылдан бастап Нидерлан радиосының филармониялық оркестрін басқарады.
Толқындық кедергі
Толқындық кедергі (Волновое сопротивление).
Дереккөздер
Санат:Электроника
Боливия коммуникация басқармасы
Боливия коммуникация басқармасы (Superintendencia de Telecom municaciones) – Боливия мемл. радиохабар тарату қызметі. 1995 жылы негізі қаланды. Теледидар 1969 жылдан бастап қызмет жасайды, бір ғана арнасы бар. Оған үкімет бакылау жүргізеді.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Бибісара Әмірова
Бибісара Әмірова (15 қыркүйек 1950 жыл, Қарағанды облысы, Бұқар жырау ауданы, Елтай ауылы) - тілші, ғалым.
Өмірбаяны
Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген (1989). Ғылыми жұмыс және халықаралық ынтымақтастық жөніндегі проректоры болған. Психология ғылымдарының докторы (2007), доцент.
Ғылыми еңбектері
Ғылыми қызығушылық саласы: әлеуметтану, тұлғаның этноәлеуметтануы; этникалық ұғымдардың психологиясы; ұлттық сана-сезім; менеджмент пен басқару психологиясы. Негізгі ғылыми басылымдарының тізімі:
Дереккөздер
Санат:15 қыркүйекте туғандар Санат:1950 жылы туғандар Санат:Бұқар жырау ауданында туғандар Санат:Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қазақстан психологтары Санат:Психология ғылымдарының докторлары
Сіңір созылуы
Сіңір созылуы — буын сіңірінің жарақаттанып зақымдануы. Жіліншік тобығының сіңірі жиі созылады (аяқты қырынан басып қалғанда, әсіресе, шаңғы тепкенде т.б. жиі кездеседі). Сіңір созылуының белгісі — зақымданған жер қатты ауырады (көбінесе келесі күні), ісіп кетеді; сондай-ақ сіңірі созылған жеоге қан ұйиді. Сіңірі созылған аяққа салмақ түсіруге болмайды; тобықтың немесе тізенің сіңірі созылса, сырқатты сіңірі созылған аяғын жоғары көтеріп жатқызу керек. Сіңірі созылған жерге алғашқы сағатта мұз басады, оған грелка қоюға, жылы компресс жасауға болмайды, өйткені жылу қан құйылуын ұлғайтып, ауруды күшейтеді, ауруды асқындырып жібереді.
Маралды (Павлодар ауданы)
Маралды — Павлодар облысының Павлодар ауданы, Шақат ауылдық округі құрамындағы ауыл. 2013 жылға дейін таратылған "Маралды ауылдық округі" орталығы болған.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 38 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 761 адам (366 ер адам және 395 әйел адам) болса, 2009 жылы 570 адамды (277 ер адам және 293 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
IC 2782
IC 2782 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34934, UGC 6395, MCG 2-29-23, ZWG 67.68.
Сыртқы сілтемелер
IC 2782 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Айыртығын
Айыртығын (орыс тілінде вилка) - тұрмыстық электр құрал-жабдықтарын электр желісіне қосып-ажырататын тетік.
Дереккөздер
Санат:Терминология
ӘШҚК әскеріңдеп ұрыстык реттер
ӘШҚК әскеріңдегі ұрыстық реттер (боевые порядки в войсках ПВО) — әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерінің ұрыстық реті зениттік ракеталық (зениттік артиллериялық) бөлімдерде зениттік ракеталық (зениттік, артиллериялық) бөлімшелердің ұрыстық реттерінен және техникалық бөлімдер мен командалық пункттердің ұрыстық реттерінен тұрады; радиотехникалық бөлімдерде оған радиотехникалық (радиолокациялық) бөлімшелердің ұрыстық реттері, командалық пункт және резервтер кіреді және олар топтық немесе желілі болуы мүмкін. Жойғыш авиация бөлімдерінің ұрыстық реті әскери-әуе күштері авиациясының ұрыстық ретіне үқсас. Әуе шабуылына қарсы қорғаныс құрамасының ұрыстық ретіне зениттік ракеталық және радиотехникалық бөлімдердің, жойғыш авиацияның және басқа әскерлердің топтамасы, негізгі және қосалқы командалық пункттер мен резервтер кіреді. Әуе шабуылына қарсы қорғаныс құрамаларының жойғыш авиация топтастығы, әдетте, негізгі және қосалқы аэродромдарда орналасқан жойғыш авиациядан және дәлдеу пункттерінен тұрады. Әуе шабуылына қарсы қорғаныстың резервтік құрамалары авиациялық, радиотехникалық әскер және байланыс әскері болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Гидравликалық машиналар
Гидравликалық машиналар — механикалық энергияны қабылдау және қайтару немесе түрлендіру үшін қолданылатын машиналар. Гидравликалық машиналар сорғылар, гидравликалық қозғалтқыштар, гидравликалық берілістер, гидравликалық қозғауыштар болып сараланады.
Техникада іс – әрекеті сұйықтардың тепе – теңдігі мен қозғалыс заңдарына негізделген машиналардың алуан түрі пайдаланылады. Автомобильдер, жүк машиналары мен автобустардағы гидравликалық тежегіштер; тракторлардағы ауыр жүкті көтеруге арналған гидравликалық көтергіштер; гидравликалық түрде көтерілетін орындықтар және тағы да басқа қарапайым түрдегі тетіктер гидравликалық машиналар болып табылады. Өйткені, бұлардың барлығында да сұйықтардың қысым күші пайдаланылады. Қарапайым гидравликалық машинаға көлденең қимасының ауданы әр түрлі болып келген екі жылжымалы поршеньдер орналастырылады. Бір – бірімен жалғастырылған цилиндрлерге сұйық (май) толтырылады.
Дереккөздер
.
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Тунтор
Тунтор (Солтүстік Тунтор) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тулва өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ботагөз Амандосқызы Ақанаева
Ботагөз Амандосқызы Ақанаева
1971 жылы 29 наурызда Алматы облысы Мичурин атындағы кентте туған. Қазақ.
Әкесі - Ақанаев Амандос Әтибекұлы (1948 жылы туған ), кескіндемеші, Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері. Анасы -Бубэ Нелли Витальевна (1949 жылы туған ), кескіндемеші.Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінің театр-декорация факультетін бітірген (1990), театр декораторы. Фабрис де Вильнев кескіндеме студиясында тәжірибеден өткен (Канада, 1997-1999).
ҚР Көркемөнер академиясының толық мүшесі.«Тоқыма, керамиканы енгізе отырып рельефтік кескіндеме жасауға» патенті бар (1997).
Бейнелеу өнерінің түрлері - кескіндеме, графика, мүсін, дизайн.
1990-1993 жылдары - Абай атындағы Мемлекеттік академиялық опера және балет театрының декораторы. Отандық және халықаралық «Жігер» (Алматы қаласы, 1991),«Рождественские сказки» (Мәскеу қаласы, 1993), «7 галерея» (Мәскеу қаласы, 1995), «АРТ-МИФ» (Мәскеу қаласы, 1993), «ҚР Суретшілері» (1998), «Ботагөз Монреалда» (Монреаль қаласы, 1999),«Ұлы көшпенділердің алаулары» (Астана қаласы, 2001), «Реализм шектері» (2004), «Адамдар мен қоныстар» (БҰҰ желісі бойынша, Алматы қаласы, 1994) көрмелеріне қатысқан.Жұмыстары «Шығыс галереясында» (Мәскеу қаласы), «ҰласуАртта» (Алматы қаласы), Третьяков галереясында (Мәскеу қаласы),«NordTa» (Монреаль қаласы, Канада), «ОЮ-да» (Алматы қаласы),«Ұмай Тәңіріде» (Алматы қаласы), «Шежіреде» (Астана қаласы), Ә.Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында қойылған.Шығармаларының басым көпшілігі әртүрлі техникалар мен материалдарды пайдалану арқылы рельефтік кескіндеме техникасында орындалған.
Жүмыстары Трөтьяков галереясы (Мәскеу қаласы), Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайы (Алматы қаласы), Виллафамес Қазіргі өнер мұражайы (Испания), Монреаль қаласының Муниципалдық мүражайы (Канада), Канада генерал-губернаторының мұражайы (2000) жинақтарында,сондай-ақ Қазақстан, Ресей, АҚШ, Канада, Франция, Испания, Италия, Израиль, Германия, Түркия, Мысыр және басқа да елдердің жекеменшік коллекцияларында сақталуда.ҚР Суретшілер одағы жастар бірлестігінің мүшесі. ЮНЕСКО жанындағы Халықаралық сыншылар және өнертанушылар қауымдастығының (АІСА) толық мүшесі (1996).БҰҰ желісі бойынша арнаулы сыйлықтармен марапатталған. Мәдениет қайраткері.
Кобзарь
thumb|right|200px| Кобразь (кобзар) — Украинаның халық жыршысы, ел қыдырып, жыр, толғауларды кобзы атты музыкалық аспаптың сүйемелімен айтатын ақын. Кейінірек жыршы, ақындарды бундуристер, лириктер деп те атаған. Т.Шевченко өзінің өлеңдер жинағын халық поэзиясының дәстүрін қастерлейтінін көрсету мақсатымен "Кобзарь" деген атпен шығарған.
Ботагөз Амандосқызы Ақанаева
Тұрмыста. Жұбайы - Антощенко-Оленев Милослав Валентинович (1981 жылы туған), мүсінші-кескіндемеші. Ұлдары - Мырзалиев Мұхит (1989 жылы туған), Антощенко-Оленев Глеб (2002 жылы туған); қызы - Антощенко-Оленева Рада (2000 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:29 наурызда туғандар Санат:1971 жылы туғандар Санат:Aлматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері Санат:Қазақстан көркемөнер академиясы толық мүшелері Санат:Қазақстан суретшілері Санат:Қазақстан мәдениет қайраткерлері
Кобзарь
Дереккөздер
Санат:Фольклор Санат:Украина музыкасы
Қазақстанның демократиялық таңдауы
Қазақстанның демократиялық таңдауы — Қазақстанда 2001 жылы министр және кәсіпкер Мұхтар Әблязов пен Павлодар облысының әкімі Ғалымжан Жақиянов құрған қоғамдық-саяси қозғалыс. Қозғалыс өзінің мақсатын «Қазақстанда түбегейлі демократиялық өзгерістер жүргізу үшін қазақстандық қоғамдағы барлық салауатты күштерді топтастыру» деп мәлімдейді.
Лептондық заряд
ЛЕПТОНДЫҚ ЗАРЯД, лептондық сан (L) — лептондарды сипаттайтын айрықша кванттық сан. Лептондар саны мен олардың антибөлшектері санының айырмасы барлық процестер кезінде тұрақты болып қалатындығы тәжірибе жүзінде анықталған. Мысалы, электрондық қармау процесінде протонның (р) электронды (е–) жұтуы электрондық нейтриноның (nе) ұшып шығуымен қабаттаса жүреді: е–рnе, ал протонның (р) теріс мюонды жұтуы мюондық нейтриноның () ұшып шығуымен қатар жүреді: –рn; нейтронның электронмен бірге бета-ыдырау процесінде электрондық антинейтрино, т.б. пайда болады. Мұндай заңдылықтар лептондарда айрықша “заряд” — Лептондық зарядтың болуымен түсіндіріледі. Лептондар үшін L=+1-ге, ал антилептондар үшін L=–1-ге тең. Тәжірибе мәліметтері көрсеткендей үш Лептондық заряд — электрондық Le, мюондық L және ауыр лептондар (–) мен оның нейтриносының () L бар. Ал қалған барлық элементар бөлшектер үшін Летондық заряд нөлге тең деп есептеледі. Бөлшектер жүйесінің Лептондық заряды — жүйе құрамына енетін бөлшектердің Лептондық зарядтарының алгебралық қосындысына тең.
Пайдаланған әдебиет
Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы
Қазақстанның демократиялық таңдауы
Тарихы
Қарашада премьер-министр Қасым-Жомарт Тоқаевтың сұрауынан кейін, қозғалыс мүшелері мемлекеттік қызметтерінен босатылды.