cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Араб тілі
Араб тілі Қазақстанда
Араб тілі Қазақстан аумағына 7-9 ғасырлардан бастап, негізінен, діни әдебиеттер, діндарлар, мешіт-медреселер ықпалымен кең тарады. Қазан төңкерісіне дейін (1917) Қазақстанда араб тілін еркін меңгерген сауатты адамдар көп болған. Кеңес өкіметі дәуірінде бұл дәстүр әлсіреді. Тек XX ғасыр соңғы ширегінде Қазақстанда араб тілін оқып үйренуге арналған бірқатар оқулықтар, анықтамалықтар, арабша-қазақша сөздіктер жарық көре бастады.
Тағы қараңыз
Санат:Араб тілі Санат:Араб жазуы Санат:Тілдер Санат:Флексиялы тілдер
І Аббас (Парсы шаһы)
І Аббас (әз: I Abbas Səfəvi; 27 қаңтар 1571 жыл – 19 қаңтар 1629 жыл) — Парсы империясындағы Сефевид әулетінің ең көрнекті билеушісі және қолбасшысы.
Әкесі шах Мұхаммедтің ізін жалғастырған ол, осман және өзбек әскерлерін қуып шығып, тұрақты армия жасағын құру арқылы Сефевидтер династиясын күшейткен. Аббас Исфахан қаласын Парсы елінің астанасы қылып бекітеді. Исфахан елді Аббас билеп тұрған кезде әлемдегі ең әдемі қалалардың бірі болып өркендейді.
Осы кезеңде парсы өнерінің жұлдызды шағы туып, жазбаларды қашап жазу, керамика мен бейнелеу өнері қарыштап дамыды, ал португалдықтар, голландтар мен ағылшындар Парсы елімен сауда-саттық жасау құқығы үшін өзара талас жүргізді. Қоғамдық өмірде төзімділік танытып (христиандық қауымға айрықша құқықтар беріп), халықтың әл-ауқатын көтеруге ден қойды. Алайда өз басының қауіпсіздігі үшін жақын туыстарына қатыгездікпен қараған.
Әдебиет
Санат:Сефевид әулеті Санат:1629 жылы қайтыс болғандар
Понте-нелле-Альпи
Понте-нелле-Альпи (Ponte nelle Alpi) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Беллуно провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Жылу жинау
Бір бақытсыздыққа ұшырағанында, үй–мүлкі, малынан айырылғанында ауыл тұрғындары, көрші-көлемі, туған-туыстары мал, дүние, ақшалай көмек көрсетеді. Мұны олардың ортасынан бір адам ұйымдас- тырады. Бұл жәрдем – жылу жинау деп аталады. Арам жолмен шығынға ұшырағандарға жылу жиналмайды. Олар: дүние-мүлкін қартаға салып ұтқызып жібергендер, зинақорлыққа салғандар, ішіп құртқандар, қоғамның, мемлекеттің дүние-мүлкін жеп қойғандар.
Дереккөздер
http://bsovetgul.ucoz.ru/load/khaly_d_st_ri_azynaly_m_ra/1-1-0-5
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Мәдениет
Миндэн Сити (Мичиган)
Миндэн Сити (Minden City) — Мичиган штатының Sanilac округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 242 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-54560.
Өлеңті ауылдық округі
Санат:Айрық беттер
Миндэн Сити (Мичиган)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Атамекен ауылдық округі (Маңғыстау облысы)
Атамекен ауылдық округы – Маңғыстау облысы, Мұнайлы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Атамекен ауылы кіреді. Орталығы – Атамекен ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 22428 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Мұнайлы ауданы ауылдық округтері
1097 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1097 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1097 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Талаюэлас
Талаюэлас (Talayuelas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1049 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 106,59 км² шамасында.
Ногор-Юган (Назым тармағы)
Ногор-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Назым өзенінің оң жағалауынан 367 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Байым (Ескі калкашев ауылдық кеңесі)
Байым — Башқұртстанның Стерлибашев ауданындағы ауыл, Ескі калкашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 85 адамды құрады. Пошта индексі — 453171, ОКАТО коды — 80248840002.
Вале-Перейру
Вале-Перейру (Vale Pereiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Алфандега-да-Фэ муниципалитетінің құрамдас бөлігі.
Байым (Ескі калкашев ауылдық кеңесі)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Вале-Перейру
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 92 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,42 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Шыңғыс антиклинорийі
Шыңғыс Антиклинорий — Қазақстанның Шыңғыс, Тарбағатай тауларын құрайтын каледондық құрылым. Ұзындығы 700 км, ені 139 км. Жапсарлас герциндік Ертіс-Зайсан (солтүстік-шығыста) және Жоңғар-Балқаш (оңтүстік-батыста) мегасинклинорийлік құрылымдардан терең жарылымдар арқылы бөлінген. Өзегі рифей мен төменгі палеозойдың қалың (25 км), күшті қатпарланған эвгеосинклиналдық жанартаулы-шөгінді қат-қабаттарынан, қанаттары мен синклинорийлік белдемдері солтүстік-батыс бағытта баяу қатпарланған жоғары ордовик-девонның орогендік жанартаулық және молассалық формацияларынан қалыптасқан.
Геосинклиналдық қатпарлары жоғары девон-төменгі карбонның терригендік-карбонатты шөгінділерінің герциндік қатпарлануына шалынған. Антиклинорий бойында каледондық және герциндік интрузиялар тараған. Солтустік-батысқа созылған терең жарылымдармен тілінген бірнеше дербес антиклинорийлер (Ақбастау, Шыңғыс) мен синклинорийлерге (Абыралы, Шонай) бөлінеді. Мұнда мыс, алтын, марганец кендері кездеседі.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы, 9 т.
Ивья
Ивья (Yvias) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22390, пошта индексі — 22930.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 717 адамды құрады. Халық тығыздығы — 61,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ынтымақтастық стадионы (Эдмонтон)
Ынтымақтастық стадионы (Commonwealth Stadium) — Эдмонтондағы стадион. thumb|left|300px|Стадионның ішкі көрінісі (2006)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стадиондар Санат:Эдмонтон Санат:Канада стадиондары
Дородница
Дородница — Шығыс Қазақстан облысы Алтай ауданы, Полянск ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Алтай қаласынан батысқа қарай 51 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 294 адам (149 ер адам және 145 әйел адам) болса, 2009 жылы 213 адамды (104 ер адам және 109 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алтай ауданы елді мекендері
Коллин-Бомон
Коллин-Бомон (Colline-Beaumont) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,6 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62231, пошта индексі — 62180.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 136 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,57 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Қарамай
Қарамай - қою, жабысқақ, түсі қара немесе қарасұр келетін тұтқыр зат. Қарамайдың құрамына: ароматты көмірсутектер, бензолдың туындылары және олардың оттегі, азот және күкіртпен қосылыстары кіреді.
Санат: Химия Санат: Өндіріс
Орлов ауылдық округі
Санат:Айрық беттер
Севиньяк-Мерак
Севиньяк-Мерак (Sévignacq-Meyracq) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64522, пошта индексі — 64260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 509 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
NGC 7225
NGC 7225 — Оңтүстік Балық шоқжұлдызында орналасқан S0-a/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7225 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68311, ESO 532-33, MCG -4-52-23, AM 2210-262, IRAS22103-2623.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
Теута (баскетбол клубы)
«Теута» (алб. Klubi Sportiv Teuta Durrës) — Албанияның Дуррес қаласындағы баскетбол клубы. 1925 жылы құрылған.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша баскетбол клубтары Санат:1925 жылы құрылған баскетбол клубтары Санат:Албания баскетбол клубтары
Ольгин ауылдық округі
Санат:Айрық беттер
Асханалық құралдар
right|thumb| alt=A.|270 px|[["Негізгі асхана құрал-аспаптары"]]
Асханалық құралдар - басытқылық, балықтық, асханалық, десерттік және жеміс-жидекті құрал-аспаптар жатады. Басытқылық құрал-аспаптар шанышқы мен пышақтан тұрады. Салқын немесе ыстық басытқыларға (құймаққа) арналады. Балықтық құрал-аспаптар — төрт қысқа тістері бар, сүйектерді белуге арналған тереңдетілген шанышқыдан және қалақша тәрізді қысқа және жалпақ жүзді пышақтан тұрады. Екінші ыстық балық тағамдарына арналады. Асханалық құрал-аспаптар: шанышқы, пышақ және қасықтан тұрады. Бірінші және екінші ыстық тағамдарға арналады. Десерттік құрал-аспаптар: қасық, шанышқы және пышақтан тұрады. Өлшемі бойынша басытқылық құрал-аспаптардан кіші болады. Шанышқы мен пышақты тәтті тағамдарды жібергенде қолданады (алма шарлоткасы, пирожное). Десерттік қасықты мусс, кілегейдегі және сүттегі жеміс-жидектерді бергенде қолданады. Жеміс-жидекті құрал-аспаптар шанышқы мен үшкір кысқа жүзі бар пышақтан тұрады. Шай қасық — шайға беріледі. Балмұздаққа арналған қасық — қалақша сияқты жалпақ формалы болып келеді. Кофеге арналған қасық — шай қасықтан кішілеу болады. Кофеге беріледі. Кокотты шанышқы — үш қысқа жалпақ тістері бар шанышқы. Ыстық басытқыға беріледі. Сорпалык қасық — асханалық қасықпен салыстырғанда кішігірім, ол сорпа ішуге ыңғайлы.
Филькина (Вах тармағы)
Филькина — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вах өзенінің сол жағалауынан 830 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Косья (Коса тармағы)
Косья — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коса өзенінің сол жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Рорбах (Баумхольдер)
Рорбах (Баумхольдер) (Rohrbach (bei Baumholder)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Биркенфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 198 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 34 073. Муниципалитеттің басшысы — Биркенфельд.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Енші беру
Ата-анасы баласы балалы болғаннан кейін «енді өз күндерін өздері көре алады» деген сенімге келіп, отау тігіп, бөлек шығарады. Сонда малынан – мал, мүлкінен – мүлік бөліп береді, ыдыс-аяқ сыйлайды. Оған келіннің төркінінен келген дүниесі қосылып, жас жұбайлар жеке шаңырақ болып шыға келеді. Мұны енші беру деп атайды. Ата-анасы қайтыс болса, олардың малы мен дүние-мүлкі қалған ағасы інісіне еншібас беруге тиіс. Әке орнында әке болып отырған ағасының ата-анасынан қалған мұраны бауырына басып алып, оның бар рахаты мен қызығын өзінің ғана көруі – тасбауырлық. Ондай аға кейін інісі өз бетінше күн көріп, бақ-дәулетке ие болғанында «Інім маған, балаларыма қараспайды» деп күңкілдемеуге тиіс. Кейбір ата-ана балаларының еншібасын алдын-ала бөліп, атап қояды.
Дереккөздер
http://bsovetgul.ucoz.ru/load/khaly_d_st_ri_azynaly_m_ra/1-1-0-5
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Мәдениет
Қадырхан Қамзеұлы Мұсабаев
Мұсабаев Қадырхан Қамзеұлы (1943 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы Теректі ауылы) – физика-математика ғылымдарының кандидаты (1981), профессор әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-ды (1966), М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің аспирантурасын бітірген. 1966 – 83 жылдары Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университетінде оқытушы, аға оқытушы, 1983 – 2008 жылдары декан болып жұмыс істеген. Ғылыми еңбектері кванттық механика, физиканың методологиясы мен тарихы, философия мәселелеріне арналған.
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Лана Дель Рей
Элизабет Вулридж Грант (Elizabeth Woolridge Grant; 21 маусым 1985, Нью-Йорк, АҚШ), Лана Дель Рей (Lana Del Rey) есімімен белгілі — америкалық әнші және әндердің авторы. Музыкасында Американың 1950-1960 жылдардағы поп-мәдениетіне көптеген сілтемелер бар, ұқсастықтар көп. Музыкасы қайғылы қарым-қатынас туралы баяндайды және меланхолия көптігімен белгілі.
Балалық шағы, бастапқы жылдары
Элизабет Вулридж Грант 1985 жылы, 21-ші маусымда Нью-Йорк штатында дүниеге келеді. Әкесі, Роберт Ингланд Грант-кіші бұрын Grey Group компаниясында копирайтер болған, қазіргі кезде кәсіпкер. Анасы, Патриция Энн орта мектепте мұғалім қызметін атқарады. Лананың сіңілісі Кэролайн мен ағасы Чарли бар. Атасы, Роберт Ингланд Грант көптеген атақты компаниялардың вице-президенті және инвестициялық банкирі болды.
Гроссаффольтерн
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2837 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.06 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 303, пошта индексі — 3257.
Лана Дель Рей
Балалық шағы, бастапқы жылдары
Лана балалық шағын Лейк-Плэсид, Нью-Йорк штатындағы ауылда өткізеді. Сол жерде Католиктік бастауыш мектепті бітіреді. Бала кезінен Шіркеу хорының мүшесі және канторы болады. 15 жасында алкогольдік ішімдік қолданып, Кент мектебіне ауысады.
Гроссаффольтерн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Өзінің кәсібін анықтау
Өзінің кәсібін анықтау - тұлғаның өз еркімен, ынтасы ауған еңбек іс-әрекетінің аумағын тандауы. Әлеуметтік анықталу бөлімі. Өмір мәнін іздеу теориясы — тұлғаның психокоррекциялық және психотерапевтік теориялары. Бұл теория өмірдің мәні жоқ деп санайтын адамдардың мәселелерінің психологиялық сипатын түсіндіреді және жоғалған өмірдің мәнін табуға қажетгі психотерапиялық және психокоррекциялық процедуралардың негізін жасайды.
Лана Дель Рей
Балалық шағы, бастапқы жылдары
Мектеп бітірген соң Дженесеодағы мемлекеттік Нью-Йорк университетіне түседі. Бірақ ол оқуды тастап Лонг-Айлендтағы туыстарының үйіне көшіп, шағын кафеде даяшы болады. Сол кезде көкесі оған гитара аспабында ойнауды үйретеді. Солай Элизабет өлең жаза бастайды, сол туындыларымен түнгі клубтарда түрлі лақап аттармен шығып, ән салатын. Бірнеше жанкүйерлері пайда болды.
Келесі жылы Фордем университетіне, философия факультетіне түседі. Бронкс қаласынан Нью-Джерсиге кетіп, волонтерлікпен айналыса бастайды. Үйсіз балаларға жәрдем беріп, ішімдік және есірткі тәуелділігіне қарсы жобаларға қатысады.
Жеке өмірі
2011 жылдың тамызынан 2014 жылдың маусымына дейін Kassidy тобының әншісі Барри Джеймс О'Ниллмен қарым-қатынаста болды. Одан кейін 7 жыл бойы лейбл басшысымен болған, Лана кейін сұхбаттарда оның үлкен әсер еткенін айтады және әлі күнге шейін жақын достар болып келеді.
2015 жылы үйіне жанкүйері кіріп кеткендіктен Малибуға көшеді. 2016 жылдың қыркүйегінде Студио Сити,Лос Анджелестен 2 зәулім үй алады. Католиктік көз қарастарды ұстанған. Феминизмге қызықпайды. Лақап атын Делрей-Бич жеріне қатысты қойды. Ол жерде халық есірткі тәуелділігімен күрескен. Денесінде бірнеше татуировка бар. Сол қолында әжесі, Мадленге арналған "М" әрібі және "Paradise"(ағыл. Жұмақ) сөзі бар. Сол қолындағы саусағында "Die young"(ағыл. Жас кезінде қайтыс бол) жазуы бар. Оң қолында сүйікті 2 жазушысының аты және "trust no one" (ағыл. Ешкімге сенбе) дәйексөзі бар. Бірнеше атақты жұлдыздармен достық қарым-қатынаста. Мысалы : The Weekend, Marina and the Diamonds, Кортни Лав және т.б.
Қолтаңба
alt=Signature|Лана Дель Рей қолтаңбасы
Бауыржан Ренатұлы Жолшиев
Бауыржан Ренатұлы Жолшиев (8 мамыр 1990, Фрунзе, Қырғыз КСР, КСРО) —  қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының экс-шабуылшысы.
Клубтық
Бауыржанның бiрiншi клубы "Алматы" болды. Ол "Алматыда" 2 маусым өткiздi. "Атырауға" 2009-дан 2011 жылға дейін ойнады. 2011 жылды жазда "Тобылға" ауысты.
2014 жылы ақпанда "Астана" клубымен екі жылдық келісім шарт жасасты. Клуб сапында екі жыл қатарынан Қазақстан чемпиогны атанды, 2015 жылы күзде УЕФА Чемпиондар лигасына қатысып, 18 тамыз күнгі плей-офф кезеңінде АПОЭЛ қақпасына жеңс голын соқты (1:0).
2015 жылы 9 желтоқсанда сырт алаңда УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде "Галатасарайға" қарсы карьерасындағы соңғы ойынын өткізді.
Евгений Витальевич Никульчев
Евгений Витальевич Никульчев (1975 ж.т.) — техника ғылымдарының докторы (2006), профессор (2011), «ВТУ» Мәскеу технологиялық институты Жоғары Кәсіби Білімдік Мемлекеттік Емес Білім Беру Мекемесінің (НОУ ВПО) ғылыми жұмыстар бойынша проректоры. Никульчев Евгений Витальевич
Бауыржан Ренатұлы Жолшиев
Клубтық
Бір аптадан соң еркін агент ретінде клубтан кетті. Бірақ сол күйі футбол ойнамады.
Евгений Витальевич Никульчев
Ғылыми нәтижелері
Жүйелік талдау, басқару теориясының әдістерін іс жүзінде пайдалану саласындағы жұмыстардың авторы. Аса маңызды нәтижелері:
Бауыржан Ренатұлы Жолшиев
Клубтық
2018 жылы карьерасын жаңғыртуға әрекет жасады, бірақ "футболдан гөрі тұрмыстық жағдайын дұрыстауды" алдыңғы кезекке қойып, футбол ойнаудан бас тартты.
Ұлттық құрама
Қазақстан жастар құрама командасы сапында 2010 жылы қарсы алғашқы кездесуін өткізді. Алғашқы добын достастықтардың кубогiнде соқты.
2012-15 жылдары негізгі құрама сапында 13 рет алаңға шықты. 2013 жылы 6 ақпанда Молдоваға қарсы жолдастық кездесуде құрамадағы тұңғыш голын соқты 3:1).
2014 жылы 5 қыркүйекте Қырғызстанға қарсы жолдастық кездесуде екі голдың авторы атанды (7:1).
Командалық
Атырау
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Атырау ФК ойыншылары Санат:Алматы ФК ойыншылары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Астана ФК ойыншылары
Білім берудің орталыққа бағынуын жою
Білім берудің орталыққа бағынуын жою - орталықтың білім беруді басқару қызметінің бөлігін аймақтық, муниципалдық және өзін-өзі басқару органдарына беруі.
Паравы-Се
Паравы-Сё — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хе-Ягаөзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Папуа — Жаңа Гвинея қалалары
Папуа — Жаңа Гвинея қалаларының тізімі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Папуа — Жаңа Гвинея қалалары
1098 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1098 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1098 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Марек ауруы
Марек ауруы - (нейролимфоматоз, құстардың салдануы) онкогендік герпес вирусы туғызатын құстардың жұқпалы ауруы (тауықтарда жиірек кездеседі) және аяқ-қанаттарының парездарымен, параличтерімен, көздің мөлдір қабығының түсінің өзгеруімен, көз қарашығының майысуымен, және де ішкі органдарда, бұлшық еттерінде және терісінде ісікті жаралардың пайда болуымен көрінеді. Аурудың қоздырғышы сыртқы ортада жоғары төзімділігімен ерекшеленеді және төсеніште, қабырғаларда, қора терезелерінде, жабдықтарда және желдеткіш жүйесінде жылдан кем емес уақыт сақталынады.
Cілтемелер
http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V040003094_
Бағфүр Әлімқұлұлы Ақылбаев
Бағфүр Әлімқұлұлы Ақылбаев (1910-1981) - Абайдың шөбересі, малдәрігері.
Ұзақ жыл бойы Алматы маңындағы Мыңбаев селосында тұрып, К. Мыңбаев атындағы қазақ мал шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының директоры болып істеген. Ата-бабаларынан қалған біраз мұраны Абайдың Семейдегі әдеби-мемориалиалдық музейіне өткізген. Оның ішінде Құнанбайдың Меккеден киіп келген тақиясы да бар.
Абайдың «Мына үйде отыр Разақ...» деген өлеңі бар. Ақылбаев Әуезовтің ағасы Разақ Омарханұлының қызы Ғапураға үйленген. Одан Эрнест (1935-1982), Бауэр (1937-1979), Айдар (1949 жылы туған) атты үш ұл көрген. Бағұфұр ұлы жазушы Әуезовпен сырлас іні, сыйлы күйеу бала ретінде етене араласып тұрған. Абайдың, Мұхтардың ескерткіш заттарын ұлы ақынның Семейдегі мұражайына тапсырды. Мұхтар Омарханұлы Әуезов 1923 жылы Ленинградтан сатып алып, Кәмила Мағауияқызына сыйлаған «Зингер» тігін машинасы осы үйде сақталған. Оны Ғазел Мағауияқызы «Әуезов үйі» ғылыми-мәдени орталығының қорына 1997 жылы тапсырды.
Дереккөздер
Санат:1910 жылы туғандар Санат:1981 жылы қайтыс болғандар Санат:Абай Құнанбайұлы
Тоше Проески (стадион)
Сілтемелер
Санат:Стадиондар Санат:Солтүстік Македония стадиондары
Сан-Жозе-ду-Мантименту
Сан-Жозе-ду-Мантименту (São José do Mantimento) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Маньюасу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 494 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54,475 км² шамасында. Халық тығыздығы — 45,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Күмісбай Рахметұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Поджо-Катино
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1343 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 90 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 2040.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Silvestro_I.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
УКЛА Брюинз (баскетбол клубы)
УКЛА Брюинз — АҚШ-тың Лос-Анжелес қаласындағы баскетбол клубы. 1920 жылы құрылған. Қазіргі күнде NCAA баскетбол лигасында (National Collegiate Athletic Association) ойнайды.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша баскетбол клубтары Санат:АҚШ баскетбол клубтары Санат:1920 жылы құрылған баскетбол клубтары
Иван Степанович Исаков
Иван Степанович Исаков (Ованес Исаакян Հովհաննես Ստեփանի Իսակով(Տեր-Իսահակյան);10 (22) тамыз 1894 жыл Аджикент, Елизаветпольск губерниясы, қазіргі Әзірбайжан -, Мәскеу) - Кеңес Одағының флот адмиралы (1955), Кеңес Одағының Батыры (7.5.1965), КСРО ҒА - ның корреспондент мүшесі(1958). 1939 жылдан КОКП мүшесі.
Әскери - теңіз академиясының жанындағы бастықтар құрамының жоғарғы курсын бітірді(1928). 1918 жылдан Әскери - Теңіз Флотында қызмет атқарды. Азамат соғысы кезінде Балтық флоты мен Волга - Каспий әскери флотилиясында түрлі корабльдердің командир көмекшісі және командирі болады. 1923 жылдан Қара теңіз флотында қызмет істеді. 1933 - 1938 жылдарда Балтық флотының штаб бастығы және қолбасшысы. 1938 - 46 жылы Әскери - Теңіз Флоты халкомының орынбасары және 1 - орынбасары. 1946-47 жылдары Әскери - Теңіз қызметі Бас штабының бастығы. 1947-50 жылдары Әскери - Теңіз Флоты бас қолбасшысының орынбасары. 1947 - 1954 жылдары "Морской атластың" жауапты редакторы. 1954 - 1955 жылдары КСРО Теңіз флоты министрінің орынбасары. 1955 жылдан Қорғаныс министрлігінде басшы жұмыста істеді. 40 - тан астам ғылыми еңбектердің авторы. 1 - сайланған КСРО Жоғары Кеңесінің депутаты. КСРО Мемлекет сыйлығының лауреаты(1951). 6 рет Ленин орденімен, 9 рет Қызыл Ту, 2 рет 1 - дәрежелі Ушаков, 1 - дәрежелі Отан соғысы, Қызыл жұлдыз ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Басқұдық ауылдық округі (Маңғыстау облысы)
Басқұдық ауылдық округі – Маңғыстау облысы, Мұнайлы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Басқұдық ауылы кіреді. Орталығы – Басқұдық ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 14215 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Мұнайлы ауданы ауылдық округтері
Сигнал тарату желісі
Сигнал тарату желісі — электр байланысында және радиотехникада электромагниттік энергияны өзгертпестен және аз шығынмен алыс қашықтыққа жеткізуге арналған тізбек (желі). Тарату желісіндегі физикалық процестерді зерделеу кезінде оны параметрлері бірқалыпты болатын ұзын желі ретінде қарастырады. Тарату желісі ашық және жабық желілерге бөлінеді. Екі және көпсымды желілер диэлектрлік толқынжолдар, диэлектриктермен оралған сымдар, таспа тәрізді жолдар ашық тарату желісіне, ал коаксиалдық кабельдер, талшықтық-оптикалық кабельдер, экрандалған екі сымды желілер және құбыр тәрізді толқынжолдар жабық тарату желісіне жатады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Монтгомэри (Мичиган)
Монтгомэри (Montgomery) — Мичиган штатының Hillsdale округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 386 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-55220.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Америка көмек әкімшілігі
Санат:қайырымдылық көмек ұйымдары Санат:АҚШ тарихы Санат:1919 жылы құрылғандар
Дмитриевка (Стерлибашев ауданы)
Дмитриевка — Башқұртстанның Стерлибашев ауданындағы ауыл, Ескі калкашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 4 адамды құрады. Пошта индексі — 453171, ОКАТО коды — 80248840003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Эннепеталь
Эннепеталь (Ennepetal) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Эннепе-Рур ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 30 486 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 57,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 9 54 008. Қаланың басшысы — Михель Экхардт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
IC 3197
IC 3197 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 3197 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Алкиндер
Қанықпаған көмірсутектердің тағы бір түрімен танысайық. Олар құрамында үш еселі байланысы бар көмірсутектер — алкиндер.
Алкиндер — құрамында, бір үш еселі байланысы бар жалпы формуласы СnН2n-2 болатын қанықпаған көмірсутектер.
Жалпы формуласы арқылы алкиндердің сәйкес алкендерден де қанықпағандығы басым екенін байқауға болады. Бұған көз жеткізу үшін көміртек сандары бірдей көмірсутектердегі сутектерді салыстырайық:
Алкиндердің жалпы формуласы алкадиен көмірсутектерімен бірдей: СnН2n-2. Бірақ молекула құрамындағы байланыстары өзгеше. Анықтамаларына қарап, алкадиендер мен алкиндерді салыстырып, қандай айырмашылықтары бар екендігін өздерің табыңдар.
Құрамында үш байланысы бар ең қарапайым көмірсутек — этин (ацетилен) С2Н2. Бірінші мүшесі ацетиленнен С2Н2 басталатындықтан, алкиндер ацетилен көмірсутектері деп те аталады. Алкиндердің жалпы формуласы СnН2n-2 бойынша ацетиленнен кейінгі көмірсутектердің молекулалық формулаларын өздерің жазуларыңа болады.
Алкиндердің құрылысы
Ацетилен молекуласындағы әр көміртек атомы бір сутек атомымен байланысады және өзара үш еселі байланыс арқылы жалғасады.
Дебели-Рыт (Велико Тырново облысы)
Дебели-Рыт (Дебели рът) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
Алкиндер
Алкиндердің атаулары мен изомерлері
Алкиндердің аталуы алкендердің аталуына ұксас. Халықаралық номенклатура бойынша алкиндерді атағанда, алкандардың -ан жұрнағын -ин жұрнағына алмастырады. Үш байланыс негізгі тізбекке кіруі керек. Көміртектерді еселі байланыс жакын орналасқан шеттен бастап нөмірлейді. Молекулада қос және үш байланыстар болса, немірлегенде қос байланыс шешуші рөл атқарады.
Алкиндерге де алкендер тәрізді көміртек қаңқасына, еселі байланыс орнына сәйкес изомерлер тән. Сонымен қатар алкиндердің де көмірсутектердің басқа кластарынан изомері болады. Алкиндер мен жалпы формулалары бірдей (СnН2n-2) алкадиендер арасында класаралық изомерлер бар.
Дебели-Рыт (Велико Тырново облысы)
Пошта индексі — 5084. Телефон коды — 06152. ЕКАТТЕ коды — 20268.
Алкиндер
Алкиндердің алынуы
1. Өнеркәсіпте ацетиленді көп кездесетін химиялық шикізат — табиғи газдан алады. Метанды пиролиздесе (жоғары температурада қыздырса), ол көміртек пен сутекке айырылатынын білесіңдер. Реакцияны жүргізу жағдайына байланысты метанды айырғанда, ацетилен аралық өнім ретінде түзіледі:
Дебели-Рыт (Велико Тырново облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Алкиндер
Алкиндердің алынуы
2. Алкиндерді сәйкес алкандарды дегидрлеп алуға болады. Мысалы, этанды 1200°С-қа дейін қыздырғанда, ацетилен мен сутекке айырылады:
3. Лабораторияда және күнделікті тұрмыста ацетиленді кальций карбидін сумен әрекеттестіріп алады. Ал кальций карбидін электрпеште сөндірілмеген әк пен коксті жоғары температурада (2000°С) әрекеттестіру арқылы алады:
Пайдалнаылған әдебиеттер
Санат:Химия
Варт (Рабенштайн қауымы)
Варт (Рабенштайн қауымы) (Warth (Gemeinde Rabenstein)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2458 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 36.25 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 35.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Курт Виттман саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Ғайнетдин Ғалиұлы Мұсабаев
Ғайнетдин Ғалиұлы Мұсабаев (17.9.1907, Омбы қаласы – 26.11.1981, Алматы қаласы) – филология ғылымдарының докторы (1960), профессор (1968). Қазақстан ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1967). Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1971). 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан. ҚазПИ-ді (1936, қазіргі ҚазҰПУ) бітірген. КСРО ғылым академиясының Қазақстандағы бөлімшесінде ғылыми қызметкер (1937–39) болды. Қазақстан ғылым академиясының Тіл және әдебиет институтында бөлім меңгерушісі, директордың орынбасары (1946–52), Тіл білімі институтында бөлім меңгерушісі (1952–81) қызметтерін атқарған. «Лексика современного казахского языка» деген тақырыпта докторантуралық диссертация қорғаған. Негізгі ғылыми-зерттеу еңбектері қазақ тілінің лексикасы мен лексикографиясына, тіл тарихының мәселелеріне арналды. Ғайнетдин Ғалиұлы Мұсабаевтың қатысуымен қазақша-орысша, орысша-қазақша, орфографиялық, түсіндірме сөздіктер шықты. 1-дәрежелі Отан соғысы, Қызыл Жұлдыз ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Cілтемелер
Санат:Қазақ тілі Санат:Тұлғалар
Ислам әлемінің қасиетті орындары
Ислам әлемінің қасиетті орындары — 2011 жылы Алматы қаласы «Б. о. ж.» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Е. Әбдіхалық. Беттер саны — 152.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-06-1583-0.
Күмісқұйрық
Күмісқұйрық - Жәңгір ханның мініс аты. Тұқымы — арғымақ, қазақы бие мен түркімен айғырының буданынан тараған үшінші төл. Тұрқы есік пен төрдей ұзын, шоқтығы биік, әдемі жылқы болған. Жәңгір оны Бөкей ордасындағы салтанатты жиындарға мініп шыққан.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар
Кілтек
thumb|right Кілтек — білік пен тісті дөңгелектің, шкивтің және т.б. арасындағы арнаулы жасалған ойыққа сыналанып енгізілетін, призма, сегмент бітімдес сына ; күпшекпен біліктегі ойықшаларға орналастырылып бірінен екіншісіне айналдырушы иінді күшті беретін арнайы тетік.
Кілтек (шпонка, Polska - szponka, spon, span) - шкивтің немесе тісті дөңгелектің күшпектерінің ойықтарына және білікке салынатын кілтекті байланыстың тетігі. Кілтектер призма, сына, сегмент, тангенсал пішімді болады.
Кілтекпен біріктеру
Кілтекпен біріктеру - кілтекпен білік пен оған кигізілген тетіктердің (тісті дөңгелек, шкиф, муфта және т.б.) қозғалмай қосылуы.
Дереккөздер
Санат:Механика
Қазақстанның географиялық орны мен шекаралары
Қазақстанның географиялық орны
Қазақстан аумағы 2724,9 мың км²-ге тең. Жерінің көлемі жағынан Қазақстан дүние жүзіндегі ең ірі мемлекеттердің қатарына жатады. Ресей, Канада, Қытай, АҚШ, Бразилия, Аустралия, Үндістан және Аргентинадан кейін 9-орын алады. Біздің еліміз Франциядан 5 есе, Италиядан 9 есе, Англиядан 11 есе үлкен. Қазақстан Еуразия материгінің орталығында орналасқан, екі дүние бөлігін қамтиды. Кіші батыс аймағы Еуропада, ал көлемді шығыс аймағы Азияда жатыр. Физикалық-географиялық жағдайы тұрғысынан, Қазақстан Тынық мұхиты пен Атлант мұхитынан, сондай-ақ Үнді мұхиты мен Солтүстік Мұзды мұхитынан бірдей дерлік қашықтықта орналасқан. Оның мұхиттардан шалғай жатуы әрі аумағының үлкендігі климатының өзіндік ерекшелігін қалыптастырады. Қазақстан батысында - Еділдің төменгі ағысынан, шығысында - Алтай тауларының етегіне дейін 3000 км-ге, солтүстіктегі - Батыс Сібір жазығынан, оңтүстіктегі Қызылқұм шөлі мен Тянь-Шань тау жүйесіне дейін 1650 км-ге созылып жатыр. Қазақстан қоңыржай белдеудің орта және оңтүстік ендіктерінде орналасқан. Дәл сол ендіктердегі Шығыс Еуропа қоңыржай континенттік климатымен, ал Батыс Еуропа субтропиктік климатымен ерекшеленсе, Қазақстан шұғыл континенттік климатымен көзге түседі. Қазақстан жерінде қатаң Сібір мен капырық Орта Азия тоғысып жатқандай. Географиялық орнына қарай республика жерінде орманды дала, дала, шөлейт және шөл зоналары қалыптасқан. Республиканың батыс шеті (46°30' ш.б.) Эльтон және Басқұншақ көлдері маңына, ал шығыс нүктесі (87°20' ш.б.) Бұқтырма өзенінің бастауына сай келеді. Ендік бойымен батыстан шығысқа қарай, материк ішіне енген сайын, климаттың континенттігі арта түседі. Қазақстан Каспий теңізі арқылы Әзірбайжан, Иран елдеріне, Еділ өзені және Еділ - Дон каналы арқылы Азов және Қара теңіздерге шыға алады. Еліміздің көп бөлігі жазық, үстіртті болып келеді. Ол алуан түрлі шаруашылық жұмыстарын дамытуға мүмкіндік береді.
Шекарасы
Қазақстан шекарасының жалпы ұзындығы 13394 км, теңізбен (Каспий) 2000 км-ден астам. Қазақстан батыста, солтүстік-батыста және солтүстікте 7591 км Ресеймен шектеседі. Республиканың Алтайдан Тянь-Шаньға (Хантәңірі массивіне) дейінгі 1782 км-ге созылып жатқан шығыс шекарасы Қытай Халық Республикасымен арадағы мемлекеттік шекараға сай келеді. Ал оңтүстігінде тәуелсіз дос мемлекеттер: Түрікменстанмен - 426 км, Өзбекстанмен - 2354 км және Қырғызстанмен - 1241 км шектеседі. Республиканың шекарасы батысында - Каспий маңы ойпаты мен Жалпы Сырт қыратының біраз жерін, солтүстігінде Батыс Сібір жазығының оңтүстігін; оңтүстігінде Тұран ойпатын, ал шығысы мен оңтүстік-шығысында Алтайдың батыс бөлігінің, Сауыр, Тарбағатай жоталарының, Жетісу (Жоңғар) Алатауының негізгі бөлігін және Тянь-Шаньның солтүстік жоталарын басып өтеді.
Магниттік электрлік эффект
Магниттік электрлік эффект
Магниттік электрлік эффект — электр өрісінде (Е) орналасқан кристалда магниттелушілік (J) қасиетінің пайда болуы (J=Е). Магниттік электрлік эффект магниттік реттелген кристалдарда (антиферро-, ферри- және ферромагнетиктер) ғана пайда болуы мүмкін. Магниттік электрлік эффектінің болатындығын алғаш рет 1957 ж. Л.Д. Ландау мен Е.М. Лифшиц болжап айтқан. Кристалдардың магнит симметриясы туралы мәліметтерге сүйеніп И.Е. Дзялошинский белгілі антиферромагнетиктердің қайсыларында Магниттік электрлік эффектнің байқалатындығы туралы алдын ала болжап айтты (1959). Эффектіні тәжірибе жүзінде Cr2O3 антиферромагнетикті кристалда Д.Н. Астров ашты (1960). Магниттік электрлік эффектнің шамасы аса үлкен болмайды. Cr2O3 кристалы үшін  коэффициентінің максимал мәні 210–6 тең. Магнит өрісінде (Н) орналасқан кристалда Магниттік электрлік эффектіге кері эффект — электр поляризация (Р) пайда болады (Р=Н).
Пуос-д'Альпаго
Пуос-д'Альпаго (Puos d'Alpago) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Беллуно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2347 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 181 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 32015.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Қайыржан Махметұлы Махмутов
Қайыржан Махметұлы Махмутов - 1936 жылы 12 желтоқсанда Гурьев облысы Новобогат ауданы Забурунье ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Ерғалиев Махмет, марқұм, Забурунье және Айбас ауылдық Кеңестер төрағасы болған, Новобогат аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары болған. Анасы - Ерғалиева ұлболсын, марқұм, үй шаруасында болған. Гурьев педагогикалық институтының тарих факультетін бітірген (1973), тарих пәні оқытушысы. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1953 жылдан - Гурьев қаласы обаға қарсы стансасында техник-дератизатор. 1954 жылдан - Қазақ драма театрында драма актері, директордың орынбасары. 1968 жылдан - Гурьев филармониясының әртісі; «Атырау - Жайық» (Гурьев филармониясында), «Гүлдерайым» Орал филармониясы, «Орал - сазы» және «Тамаша ойын сауық отауы» ұжымдарын ұйымдастырушы және жетекші. 1992 жылдан - Д. Нұрпейісова атындағы оркестрдің реттеуші-директоры. 1993 жылдан бері - Махамбет атындағы Атырау облыстық қазақ драма театрының актері. «Күнде мейрам, күнде той» (Шорабай), «Қызбике мен Алдар көсе» (Шығайбай), «Бейбарыс» (Аға Шахин) қойылымдарындағы барлығы 100-ге тарта рөлдерде ойнаған. «Есірген - Ерке» (Доскен), «Махаббаттаңы» (Мурат), «Исатай - Махамбет» (Гекке), «Көңілдестер» (Дәурен), «Еңлік-Кебек» (Жапал) кинофильмдерінде рөлдер ойнаған. «Ауыл мәдениетін қамқорлыққа алу үздігі» (1975), «Мәдениет қайраткері» (2001) белгілерінің, «Ерен еңбөгі үшін. В.И. Лениннің туғанына 100-жыл толуы құрметіне» медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - аға лейтенант. Діни көзқарасы - дінге сенеді. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеуші». Хоббиі - кітаптар, музыка. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи кітаптар. Үйленген. Жұбайы - Қасымова Кәмеш (1937 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
АҚШ Конгрессі
АҚШ конгресі (United States Congress) — заң шығарушы орган, Америка Құрама Штаттарының үш жоғарғы федералды үкімет органдарының бірі.
Өкілеттіктер АҚШ конституциясымен анықталады. Конгресс екі палаталы, Сенат пен Өкілдер палатасынан тұрады. Вашингтон Капитолийінде мәжілістеседі. АҚШ Конституциясының 1-бабының 4-бөліміне сәйкес Конгресс жылына кемінде бір рет жиналады және оның сессиялары желтоқсанның бірінші дүйсенбісінде басталады. Соңғы ереже 1933 жылы 20-шы түзетудің қабылдануымен өзгертілді, бұл сессияның 3 қаңтарда түсте басталуын анықтады. Сенаторлар мен конгрессмендер тікелей сайлау арқылы сайланады, дегенмен Сенаттағы бос орындар губернаторлар тікелей тағайындайтын орындардан толтырылуы мүмкін (бірақ келесі сайлауға дейін тек уақытша негізде). Конгрессте барлығы 535 дауыс беретін мүше бар: 6 жылдық өкілеттік мерзімі бар 100 сенатор (әр штаттан 2 адам) және 435 конгрессмен (мажоритарлық жүйе бойынша сайланады, әр округтен халық санына пропорционалды түрде бір) және тағы 6 дауыс беру құқығы жоқ мүше, 2 жылдық өкілеттік мерзімімен, Америка Құрама Штаттарының штат статусы жоқ аумақтарын білдіреді. Сенатта төрағалық ететін Америка Құрама Штаттарының вице-президенті Сенатта белгілі бір мәселе бойынша дауыстар тең бөлінген жағдайда ғана Сенатта дауыс беруге құқылы. Конгресске сайлау (Сенатқа да, Өкілдер палатасына да) екі жылдық циклге сәйкес (әр 2 жыл сайын Өкілдер палатасы және Сенаттың 1/3 бөлігі толық жаңартылады) жұп жыл сайын бірыңғай сайлау күні («қарашаның бірінші дүйсенбісінен кейінгі сейсенбіде» өткізіледі.
Конгреске оның әрбір палатасы үшін пассивті сайлау құқығына қойылатын біліктілік шектеулері АҚШ Конституциясымен (I бап) үштік біліктілік ретінде белгіленген: жас (конгрессмендер үшін 25 жас, сенаторлар үшін 30 жас), азаматтық (АҚШ азаматы болу талабы). 7 жыл (конгрессмендер үшін) немесе 9 (сенаторлар үшін) жыл) және резиденция (депутат өкілдік ететін штатта тұру талабы). Депутаттың сайлануы мүмкін мерзімдер санына шектеу жоқ.
Конгресс АҚШ Конституциясымен құрылды және алғаш рет мәжіліске 1789 жылы жиналды. Америка Құрама Штаттарының одақтық парламенті ретінде ол Конфедерация Конгресін ауыстырды. 19 ғасырдан бастап Конгресс мүшелері әдетте елдегі ең үлкен екі саяси партияның біріне, Демократиялық немесе Республикалық партияға жатады. Басқа партиялық мүшелік немесе партиясыздық Конгресс қатарындағы байқалатын ерекшелік болып табылады. Партиялық мүшелік ресми заңмен міндеттелмейді және іс жүзінде саяси дәстүр болып табылады.
Жалпы анықтама: американдық парламентінің мәні
1787 жылғы АҚШ Конституциясының I бабының 1-бөлімінде былай делінген: «Осы арқылы бекітілген барлық заң шығарушы өкілеттіктер Сенат пен Өкілдер палатасынан тұратын Америка Құрама Штаттарының Конгрессіне жүктеледі». Өкілдер палатасы мен Сенат — заң шығару процесінде тең құқылы серіктестер болып табылады. Оның табысты жұмыс істеуі үшін қос палатаның қатысуы мен келісімі қажет. Конституция әрбір палатаға ерекше, бірегей өкілеттіктер береді. Сонымен, Сенат халықаралық шарттар мен келісімдерді ратификацияласа және Президенттің атқарушы билік өкілдерін тағайындауын мақұлдаса, Өкілдер палатасы мемлекеттік кірістердің түсуіне байланысты заңдарды қарауға бастамашылық жасайды.
Өкілдер палатасы қызметтік тұлғаны импичменттеу мәселесін қарауға бастамашылық жасайды, Сенат ол бойынша шешім қабылдайды. Кез келген қызметтік тұлғаны (АҚШ Президентіне дейін) қызметінен босату үшін Сенат импичментке дауыс беруде 2/3 дауыс алуы керек.
Конгресс деп Америкада дәстүрлі түрде бір шақырылым палаталарының белгілі бір өкілеттік мерзімін білдіреді. Бұл кезең 2 жыл: ағымдағы, 117-ші конгресс 2021 жылдың 3 қаңтарында жұмысын бастады және 2023 жылдың 3 қаңтарында аяқталады. 1933 жылы 23 қаңтарда Конституцияға жиырмасыншы түзету қабылданғаннан бері Конгресстің өкілеттігі тақ санды әр жыл сайын 3 қаңтарда түсте басталады және аяқталады. Дәстүр бойынша Сенат депутаттары сенаторлар, Өкілдер палатасының депутаттары — өкілдер, конгрессмендер немесе конгрессвумен деп аталады.
Конгресс тұрақты өзгерістерге ұшырайды. Қазіргі уақытта Өкілдер палатасында Американдық Оңтүстік және Батыс басым, бұл елдің демографиялық өзгерістеріне сәйкес әйелдер мен азшылықтардың үлес салмағының артуына сәйкес келеді (тиісінше, Өкілдер палатасында және әйелдер мен азшылықтар саны көбірек). Үкіметтің әртүрлі бөліктерінің арасындағы тепе-теңдік өзгеріп жатқанымен, Конгресстің ішкі құрылымын оның «делдал институттарымен» — Саяси партиялар, азаматтық бірлестіктер, мүдделік топтар және Бұқаралық ақпарат құралдары өзара әрекеттесуінен тыс толық түсіну мүмкін емес.
90% жағдайда палата депутаттары екінші және одан кейінгі мерзімге қайта сайлана алады.
Конгресс АҚШ федералды үкіметі орналасқан — елордалық Колумбия округін тікелей басқарады.
Қазіргі шақырылым
Америка Құрама Штаттарының 117-ші Конгресі 2021 жылдың 3 қаңтарынан бастап Вашингтонда өтуде. Ол Дональд Трамптың президенттігінің соңғы апталарында жұмыс істей бастады және 2023 жылдың 3 қаңтарына дейін жұмысын жалғастырады (Джо Байденнің президенттігінің алғашқы екі жылы).
2020 жылғы сайлау екі палатаның бақылауын анықтады. Демократиялық партия Өкілдер палатасындағы өз басымдығын сақтап қалды. Сенатта Республикалық партия қысқа мерзімнің басында көпшілікті иеленді. 2021 жылдың 20 қаңтарында үш жаңа демократ-сенатор (Джон Оссофф, Рафаэль Уорнок және Алекс Падилья) ант беріп, республикашылдарға 50 орын, демократтарға 48 орын және тәуелсіз демократтарға 2 орын әкелді. Шын мәнінде, бұл 2001 жылғы 107-ші Конгресстен бері болмаған 50-50 бөлінуіне әкелді. Осылайша, бұл жағдай АҚШ тарихында Сенат тең бөлінген (алғаш рет 1881-1883 жылдары 47-ші Конгрессте болған) үшінші оқиға болды.
Жаңа вице-президент Камала Харристің келуімен, сонымен қатар Конституция бойынша Сенаттың төрағасы ретінде қызмет ететін, демократтар Сенатты бақылауға алды және осылайша 2011 жылы 111-ші Конгресс аяқталғаннан бері алғаш рет Конгрессті толық бақылауға алды. Джо Байден 2021 жылдың 20 қаңтарында қызметіне кіріскен кезде демократтар жалпы федералды үкіметті бақылауға алды, сонымен қатар 111-ші Конгресстен кейін алғаш рет.
Толымдау
нобай|300x300 нүкте| Конгресстің Өкілдер палатасындағы бірлескен отырысы 2003 жылғы 28 қаңтар Екі палата да тікелей сайлау арқылы сайланады. 1913 жылы АҚШ Конституциясына 17-ші түзету қабылданғанға дейін Сенат екі кезеңді сайлау арқылы сайланды: алдымен азаматтар штаттың заң шығарушы жиналыстарын сайлады, содан кейін бұл жиналыстар сенаторларды сайлады.
Өкілдер палатасының депутаттығына кандидаттарға мынадай талаптар қойылады: 25 жасқа толғандар; АҚШ азаматы болу; сайлау кезінде кемінде жеті жылға депутат сайланған штаттың тұрғыны болуы. Өкілдер палатасы өз төрағасын және басқа лауазымды тұлғаларды сайлайды. Сенаторлыққа үміткерлерге қойылатын талаптар сәл қаталдау: 30 жасқа толу; АҚШ азаматы болу; сайлау кезінде депутат кемінде тоғыз жылға сайланған штаттың тұрғыны болуы.
Конгресс мүшелері мажоритарлық жүйе бойынша сайланады, рәсім белгілі бір штаттың заңнамасымен реттеледі. Әдетте сайлау салыстырмалы көпшілік принципі бойынша бір турда өткізіледі, бірақ кейде (мысалы, Луизиана мен Джорджияда) жеңіске жету үшін дауыстардың абсолютті көпшілігі қажет, бұл кейде сайлаудың екінші кезеңіне әкеледі.