cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Студент
Қызықты деректер
ЖОО-да білім алып жатқан студенттер саны бойынша АҚШ әлемдегі көшбасшы болып табылады. Бұл елде 14 261 800 адам білімін жетілдіруде. Бұл көрсеткіш Үндістан, Қытай және Жапониядағы сияқты үш елдегі түгел студенттер санынан да көп.
Студенттер күні
1941 ж. Лондонда, фашизмге қарсы күрескен студенттердің халықаралық жиналысында қарашаның 17 студенттер күні болып белгіленеді. 1939 ж. дәл осы күні Чехословакиядағы студенттер одағының көптеген басшылары неміс-фашист оккупациясы кезінде абақтыға салынып, ату жазасына кесілген болатын. Сол кездері мыңдаған студенттер мен ұстаздар концлагерьлерге жіберіліп, ЖОО- жабыладған.
Дереккөздер
Санат:Жоғарғы білім Санат:Студенттер
תלמיד
Виттенайм
Коммунаның INSEE коды — 68376, пошта индексі — 68270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14013 адамды құрады. Халық тығыздығы — 737,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Червен (Пловдив облысы)
Червен (Червен) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Асеновград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 687 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4252. Телефон коды — 03325. ЕКАТТЕ коды — 80437.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Аутлет
Аутлет (Outlet Center) киім брендтерін айтарлықтай жеңілдікпен сатуға кәсіптенген сауда орталықтарының бір форматы. Кейінгі кезде онлайн бөлшектеп сату дүкендері аутлеттік саудамен айналысуда.
Аутлет орталықтары екі түрге бөлінеді:
Жатып қалған, яки өтіп кеткен "сән маусымының" киімдерін сатумен айналысатын аутлет сауда орталықтары АҚШ пен Еуропада кеңінен таралып, сатып алушылардың үлкен сұранысына ие отыр.
Санат:Сауда
Аугусту-ди-Лима
Аугусту-ди-Лима (Augusto de Lima) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Орталық Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Курвелу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 740 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 250,65 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Дренаждық қорғағыш
Дренаждық қорғағыш. Кабельдердің анодынан шығатын ток тотығуын сақтау үшін электрлік дренаждық әдіс қолданылады. Электрлік дренажбен қорғаудың мәнісі — анодтық жердегі кабель қабығын изоляцияланған сыммен рельске немесе ток көзінің теріс потенциалына қосу. Сонда анодтық жердегі кабель қабығы қуаты жоғары теріс потенциалды рельске қосылып катодтыққа айналады. Мұндай дренаждар анодтық жері тұрақты байланыс кабельдерінде пайдаланылады. Егер анодтық жер тұрақты болмай, кабель қабығымен жер және рельс аралықтарындағы ағатын токтың бағыты өзгеріп тұрса, онда токты тек бір бағытта ғана өткізетін полярланған дренаж қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Сүйменқұл Шоқморов
Сүйменқұл Шоқморов (Сүймөнкул Чокморов; 9 қараша 1939 ж., Чоңташ ауылы, Ворошилов ауданы, Қырғыз КСР, КСРО — 26 қыркүйек 1992 ж., Бішкек, Қырғызстан — қырғыз киноактері, суретші, Қырғыз КСР-інің (1975) және КСРО-ның (1981) халық артісі, Қырғыз КСР-інің халық суретшісі (1990).
Өмірбаяны
1958 ж. Бішкек көркемсурет училищесін, ал 1964 ж. Ленинградтың (қазіргі Санкт-Петербург) кескіндеме, мүсін және архитектура институтының кескіндеме факултетін бітірді. Бұдан кейін Бішкек көрмесурет училищесі директорының орынбасары болумен қатар осында пед.қызметпен шұғылданды.
Шығармашылығы
Шығармашлығын әуелі суретшіліктен бастаған бастаған Чокморов кескіндеме ("Тау жолы", "Ұзату", т.б.) және портрет ("Автопортрет", "Ана", "Манасшы" және Саяқбай Қаралаевтың, актерлер А.Жаңқоразованың, С.Жұмадыловтың, т.б. портреттері) жанрында жемісті еңбек етті.
1968 жылдан киноға түскен. М.Әуезовтың "Қараш-Қараш" пен "Көксерек" (1968, 1973) шығармасы бойынша қойылған фильмдерде Бақтығұл (Алматы қаласында өткен 4-ші Бүкілодақтық кинофестивальдың 1-ші сыйлығы, 1970) мен Ақанғұлдың (баку қаласында өткен Бүкілодақтық кинофестивальдың және Швейцарияның Локарно қаласында откен 27-Халықаралық Кинофестивалінің 1-сыйлығы, 1974) рөлін орындап, актерлік үздік шеберлігімен ерекше көзге түсті.
Чокморов бұдан басқа көптеген фильмдерде әр алуан рөлдерді шебер ойнауымен өзінің суреткерлік диапазоны кең актер екенін байқатты. Ол әйбір ойнайтын кейіпкерінің ішкі жан жүниесі мен мінез табиғатын тереңірек ашуға әрі оларды толысу, даму үстінде көрсетуге деп қоятын актер болатын.
Марапаттары
Қырғыз КСР-і жоғарғы Кеңесінің депутаты (1981 - 90) болған. "Құрмет белгісі" орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:КСРО халық әртістері Санат:Қырғызстан суретшілері
Лездеме
Лездеме (Летучка) — офицерлік құрамды тактика және оперативтік мәнер бойынша дайындау түрі. Сыныпта картамен немесе жергілікті жерде (жергілікті жер макетінде) әскерлерді (күштерді) басқару, жағдайды өздігінен және тез талдауға жаттықтыру және оны жетілдіру, тез шешім қабылдау, бағыныштыларға жауынгерлік тапсырма беру, сондай-ақ офицерлердің бойында адамгершілік, жауынгерлік және психологиялық қасиеттерін қалыптастыру мәселелері бойынша оқушылардың білімі мен дағдыларын тексеру максатында өтеді. Лездеме басшылық, штабтық, тылдық және арнайы болады. Әр Лездемеде 1-2 мәселе қаралады. Басшылық Лездемеде оқушылар командир (қолбасшы) дұрыс деп тапқан шешімді қабылдайды; штабтық Лездемеде оперативтік-тактикалық есеп жүргізеді және ұрыс құжаттарын дайындайды; тылдық Лездемеде ұрысты тылдық жабдықтау бойынша шешім қабылдайды; арнайы Лездемеде өз әскерлерін (арнайы әскерлерді) операциялар мен ұрыстарда пайдалану мөселелерін дайындайды. Лездемені дайындау әдетте, тақырыпты оқыту мақсаттарын, оқыту мәселелерін, оқушы құрамын, өту уақытын және сабақтың материалдық жабдығын анықтаудан басталады. Лездемені өткізу жоспары жасалады. Оған: бастапқы деректер, тактикалық (оперативтік) мәні, сабақ барысында жетекшінің өткізетін шаралары, жағдай деректері кіреді. Жергілікті жерде лездемені өткізу топографиялық бағдарлаудан басталады. Сонан соң қалыптасқан жағдай хабарланып, оқушылардың оны бағдарлауына, шешім қабылдауына және жұмысты белгілі бір лауазымдық тұлға ретінде атқаруына уақыт беріледі. Осыдан кейін жетекші оқушыларының шешімін тыңдайды. Лездемені карта бойынша өткізгенде оқушыларға жазбаша немесе ауызша тапсырма беріледі. Лездемені жетекші оқушы жауабын тыңдап, жұмысын тексергеннен кейін талдайды. Лездеменің ұзақтығы оның мақсатына, оқыту мәселелерінің қиындығына байланысты.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ортон (Мрас-Су тармағы)
Ортон (Үлкен Ортон) — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мрас-Су өзенінің оң жағалауынан 114 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 76 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
NGC 6497
NGC 6497 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 16 қыркүйекте Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6497 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60999, NGC 6498, UGC 11020, MCG 10-25-109, ZWG 300.87, IRAS17506+5929.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Тасаттық
Тасаттық – көпшілік жиылып атқаратын діни рәсім.
Тасаттықта көпшілік қауым болып жиналып, құрбандық шалып, сауабын аруақтарға бағыштап, құран оқылып, құдайдан жаңбыр жаууын тілеп ниет қылады. Тасаттыққа жиналған қауым діни рәсімдерді атқарумен қатар жиынның соңын мереке сауыққа айналдырады. Осындай шамандық мифологияда көктен жаңбыр тілеп жаудыратын сакралды салттар түркі халықтарында, оның ішінде қазақ халқында әлі күнге дейін өзінің маңыздылығын жоғалтқан жоқ. Тасаттық сөзі араб тілінде құрбандық деген мағынаны білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Ботруньо
Ботруньо (Botrugno) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Лечче провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3046 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 338 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 73020.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Oronzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Ахтанов Ерқасым
Ахтанов Ерқасым(1932-1989, Атырау қаласы). Қағылы жер асты тұщы су кенорынын тұңғыш ашушы (1987). Қазақкен-металлургия институтын бітірген (1955). 1955-1959 жылдары - Жезқазған геологиялық-барлау экспедициясы гидрогеологиялық партиясының инженері, техникалық басшысы, бас инженері. 1959-1966 жылдары - Индер геологиялық-барлау экспедициясының аға геологиясы, партия бастығы, Атырау гидрогеологиялық экспедициясының аға гидрогеологы, техникалық бөлімінің бастығы, бас инженері, бастығы. 1966-1978 жылдары - Ақтөбе гидрогеология станциясының аға гидрогеологы, бөлім бастығы. 1978-1985 жылдары - Қазақ гидрогеология басқармасының аға гидрогеологы, бөлім бастығы, тақырыптық партия бастығы, Қазбасжерастысуының бас гидрогеологы. 1985-1989 жылдары - «Ембімұнайгеофизика» тресі Атырау геофизикалық жендеу-қурастыру кеңсесінің директоры. «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалімен марапатталған (1982).
IC 2401
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24728, UGC 4600, MCG 6-20-5, ZWG 179.34, ZWG 180.8, NPM1G +37.0205.
Сыртқы сілтемелер
IC 2401 Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Кунья (Брага)
Кунья (Брага) (Cunha (Braga)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Брага (қала) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 612 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,85 км² шамасында. Халық тығыздығы — 214,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Шамсекре
Шамсекре (Champsecret) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Алансон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 44,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61091, пошта индексі — 61700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1021 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Күнсүйгіш өсімдіктер
thumb|300px|[[ЮАР-дағы цитрус бақшасы]] Күнсүйгіш өсімдіктер (Гелиофиты; helios — Күн, phyton — өсімдік) — Күн сәулесі жақсы түсетін ашық жерде есуге бейімделген өсімдіктер (жапырақты және ақшылқылқанды ағаштар, дәнді дақылдар және т.б.); негізінен қуаңшылық аймақтарда өсетін өсімдіктер (алабота, қалампыр, күрделі- гүлділер, сүтгіген және т.б. тұқымдасқа жататын өсімдіктер). Олардың жапырақтары ұсақ, өркендері өте тармақталған, жапырақтарында кейде балауызды жұқа қабат, едәуір мөлшерде пигмент болады және т.б. Өсімдіктер өсетін жерлерде жарык түсу жағдайын сипаттау үшін салыстырмалы жарық үлесі, яғни, сырттан түсетін жарықтың жалпы мөлшерінен пайызбен көрсетілетін сол жердің жарықтану ұғымы қолданылады. Сондықтан күнсүйгіш өсімдіктер үшін (шырша, самырсын, т.б.) - 1-3%.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Чучкаж (Сондема тармағы)
Чучкаж — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сондема өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
SWMM
Storm Water Management Model (қысқаша. SWMM)
Тарихы
Бұл гидро-гидравликалық модель 1970 жылдары АҚШ-та қоршаған ортаны қорғау агенттігінің қолдауымен құрылған болатын. SWMM қалалық жағдайдағы ағынның сапалық және сандық мәселелерінің компьютерлік моделі. Бұл модель қоршаған ортаны қорғау агенттігінің су ортасын модельдеу үшін жасаған модельдерінің ішіндегі ең үздік модельдерінің бірі болып табылады. SWMM 1969-1971 жылдар аралығында бас компьютерге арналған бағдарлама ретінде жасалған болатын. Алайда модельдің сандық жүйесі келесіде шыққан жаңа компьютерлдер жүйесіне жақсы ауыстырылды. Жаңартулар 1975, 1981, 1988 Жылдарда жасалған болатын. Соңғы 4.3 нұсқасы 1994 жылы 16-биттік MS-DOS операциондық жүйесіне арналып жасалған болатын. Орегон штатының университетінің профессоры Уэйн Хюбер өз күшімен бағдарламаның бірнеше жаңа нұсқаларын шығарған болатын. Оның соңғы нұсқасы SWMM 4.4Н, 2002 жылдың наурыз айында шыққан болатын. Алайда олар FORTAN бағдарламалау тілінде жазылған және ешбірінде пайдаланушы интерфейсі немесе графикалық қамтамасыз ету болмаған. Мәліметтерді енгізу мен шығару тек ASCII кодировкалық кестесімен іске асырылған болатын. Бірнеше жылға созылған жобалау жұмыстарынан кейін EPA 2003 жылы SWMM5 бағдарламасының бета нұсқасын жасап шығарған болатын. Алайда пайдалануға жарайтын толық нұсқасы тек 2004 жылдың бірінші тоқсанында ғана шыққан болатын. Жаңа компьютерлермен жұмыс жасауды қамтамасыз ететін SWMM5 С++ программалау тілінде жазылған болатын. Жаңадан пайдаланылған объектілі-ориентирленген программалау тілі болаштағы жаңартуларды оңайлатып, жұмыс жылдамдығын анағұрлым жаңартқан болатын. Жаңа негізгі код үшінші жақтарға программаға керекті өзгертулерді енгізуге мүмкіндік беру мен қатар пайдаланушы интерфейсін енгізуге мүмкіндік берді.
Дереккөздер
Санат:Гидрология
Көлденең
Көлденең (2007 жылға дейін — Аксаковка) — Абай облысы Үржар ауданындағы ауыл, Көлденең ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үржар ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 37 км жерде, Тарбағатай тауының оңтүстік беткейінде, Көлденең өзенінің жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1618 адам (807 ер адам және 811 әйел адам) болса, 2009 жылы 1478 адамды (736 ер адам және 742 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі ауыл-шаруашылығын ұжымдастыру кезінде қаланды. 1973 жылы ұжымшар негізінде ұйымдастырылған сүт бағытындағы “Юбилейный” ірі қара мал кеңшарының орталығына айналды. 1997 жылға дейін “Аксаковка” деп аталып келді. Оның негізінде “Аксаковка"' ЖШС-і, “Қылыш", “Молшылық”, “Игілік”, “Наурыз”, “Аксаковский” атты шаруа қожалықтары құрылды. Май зауыты, байланыс бөлімшесі, орта мектеп, мәдениет үйі, фельдшерлік-акушерлік пункт бар.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы елді мекендері
Ұлттық стадион (Сантьяго)
Хулио Мартинес Праданос атындағы Ұлттық стадион немесе "Насьонал де Чили" (Estadio Nacional Julio Martínez Prádanos) — Чилидің астанасы Сантьягодағы футбол стадионы. Чилидегі ең үлкен стадион. 1962 жылғы футболдан әлем чемпионаты өткізілген төрт аренаның бірі. "Универсидад де Чили" клубы мен Чили Ұлттық футбол құрамасы өз алаңындағы ойындарын өткізеді.
Стадионның сипаттамасы
Құрылысы 1937 жылы ақпан айында басталды. 1938 жылы желтоқсан айында эксплуатацияға енгізілді. Архитектурасы Берлиндегі Олимпиада стадионына ұқсас етіп салынды.
Пиночет дәуірінде
1973 жылы қыркүйек-қараша айларында стадион Аугусто Пиночеттің мемлекеттік төңкерістен кейінгі соғыстық режиміне қарсылық білдірген 40 мың адамды қамау үшін пайдаланылды. Ер адамдарды трибуна мен стадионда, әйелдерді жүзу бассейні мен киім ауыстыратын бөлмелерде ұстады. Сұрақ-жауап алулар велодромда өтті.
Cыртқы сілтемелер
Санат:Стадиондар Санат:Чили футбол стадиондары
Қосалқы уақыт
Қосалқы уақыт - орындаушының өзгертуді қамтамасыз етуге және кейінірек жұмыс затының күйін анықтауға қажетті әдісті орындауға жұмсалатын жекелей (дара) уақыт бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Механика
Ахтанов Нұрлан
Ахтанов Нұрлан (1954, Алматы қаласы). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1977). 1977-1989 жылдары - Ақтөбе геофизика экспедициясының геофизик-операторы, геофизик-программисті, аға геофизигі. 1989-1996 жылдары - «Ембімұнайгеофизика» ӨБ сейсмикалық партиясының бастығы, бас директордың орынбасары, бас директоры. 1996 жылдан - Республикалық «Қазгеоақпарат» геологиялық ақпарат орталығы экономика және сараптау бөлімінің бастығы.
Аэротенктер
Аэротенктер - ұзын темір бетонды резервуар ішінде ағын сулары тазартылып, белсенді лаймен араласып баяу козғалып араласады.
Дереккөздер
Санат:Сәулет және құрылыс
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2002
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2002 — Қазақстан бірінші лигасының сегізінші маусымы. "Екібастұз" клубы жеңімпаз атанды. "Екібастұзбен" бірге Оралдың "Батыс" клубы да суперлигаға жолдама алды.
Ескерту
Санат:2002 жылғы футбол Санат:Футболдан Қазақстан бірінші лигасы
Тубулар
Тубулар (өздік атауы – тибу) – Сахара шөлінің орталығы ауданында тұратын халық. Біраз бөлігі Нигер мен Ливияны мекендейді. Жалпы саны 530 мың адам (2001). Антропологиялық жағынан экваторлық нәсілге жатады. Ислам дінінің сүннит тармағын ұстанады. Екі этникалық топқа бөлінеді: Солтүстігіндегілері “теда” деп, оңтүстігіндегілері “даза” деп аталады. Тубулар мал өсірумен және егіншілікпен айналысатын жартылай көшпелі халық. Тедалар түйені, дазалар мүйізді ірі қараны көбірек өсіреді. Өзен сағаларына жақын жерге арпа, бидай, тары егеді. Аңшылық – Тубулардың қосымша кәсібі. Тілі канурт-тубу тобындағы тілге жатады.
Дереккөздер
Санат:Африка халықтары
Лафайэтт (Миннесота)
Лафайэтт (Lafayette) — Миннесота штатының Nicollet округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.0 км² шамасында. FIPS коды — 27-33920.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Сеговия (провинция)
Географиясы
Территориясы 6796 км².
Сілтемелер
Санат:Сеговия
Жаңбырбай Әлиев
Әлиев Жаңбырбай (1924 жылы Маңғыстау ауданы ,Тұщықұдық ауылында туған) – еңбек ардагері, шопан. Ұлы Отан соғысына қатысып, соғыстан кейін 40 жыл бойына ұжымшар малын бағумен айналысқан. Қызыл жұлдыз, 2-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен және т.б медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1924 жылы туғандар Санат:Маңғыстау ауданында туғандар Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері
Хёринген
Хёринген (Höringen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Доннерсберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 714 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 33 030. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Айзенбайс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Дүйсе
Дүйсе  – Нарын құмындағы аумағы жағынан ең үлкен құм сілемі.
Жер бедері
Қызыл, Төлеп, Қарағали, Қарабұдыр шағылдарынан тұрады, ұзындығы 75 – 80 км, ені 15 – 25 км. Құм арасында ірілі-ұсақты ашық жерлер кездеседі. Грунт суы 3 – 4 м тереңдіктен шығады.
Дереккөздер
Санат:Батыс Қазақстан облысы құмдары
Қосалқы әрекет
Қосалқы әрекет - адам мен (немесе) қондырғының әсерлерінен тұратын, жұмыс заты қасиетінің өзгертуі ілеспейтін, ал бірақ технологиялық әрекетті орындауға қажетті технологиялық операцияның тұйықталған бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Механика
Калатрава
Калатрава сөзінің бірнеше мағынасы болуы мүмкін:
Төменгі Татья
Төменгі Татья — Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Шушнур ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 293 адамды құрады. Пошта индексі — 452943, ОКАТО коды — 80237865002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ид-Яха (Полуя тармағы)
Ид-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Полуй өзенінің оң жағалауынан 152 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Солтүстік Сосьва өзенінің құйылысынан Салехард қаласына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарағанды металлургия комбинаты
Қарағанды металлургия комбинаты - Қазақстан Магниткасы (Теміртау қ.), Ұлы Отан соғысы жылдарында салынып, пайдалануға берілген Қазақ металлургия зауыты Қазақстан қара металлургиясының тұңғыш кәсіпорны және осы күнгі металлургия комбинатының ізашары болды.
Мемлекеттік Қорғаныс комитетінің «Қара металлургияға жедел жәрдем беру шаралары туралы» 1943 жылы 7-ақпандағы қаулысы негізінде КСРО Қара металлургия халкомы И. Ф. Тевосян 1943 жылы 26 маусымда зауыт салудың жобалық тапсырмасын бекітті. Металлургия зауыттарын жобалайтын Мемлекеттік Одақтық институт Бас жобалаушы болып ұйғарылды. 1943 жылы 5 сәуірде КСРО Қара металлургия министрлігі болашақ Қарағанды металлургия зауыты салынатын жерді тандап алатын комиссия тағайындады. Оның жұмысын Магнитогорск металлургия комбинатының директоры Г. И. Носов басқарды. Комиссия жұмысына Қазақстанның Қ. И. Сәтбаев бастаған бір топ ғалымдары қатысты.
Зауыт құрылысы 1950 жылы басталды. Көлемі 1513 м3 алғашқы домна пешін салу 1957 жылы желтоқсанда қолға алынды. 1958 жылы БЛКЖО 13-съезінде Қазақстан магниткасын салу Бүкілодақтық екпінді комсомол құрылысы деп жарияланды. 1960 жылы 3 шілдеде № 1 домна пеші, тұңғыш шойын қорытты, қарашада 2 кокс батареясы пайдалануға берілді, 30 желтоқсанда қазақстандық алғашқы кокс алынды. 1963 жылы 23 маусымда №1 агломерация ф-касы өнім берді. 1970 жылы Қарағанды металлургия зауыты негізінде Қарағанды металлургия комбинаты құрылды. Оның құрамына Атасу (темір-марганец рудалары) және оңтүстік Топар (флюсті әктастар) кен басқармалары, Алексеевка доломит карьері және Қазақ металлургия зауыты енді. Қарағанды Металлургия Комбинатынің шикізат базасы Лисаков және Соколов-Сарыбай кен-байыту комбинаттары, Қарағанды көмір бассейні болып табылады. Аса қуатты кептеген металлургиялық агрегаттар комбинатта алғаш рет игерілді. 1975 жылы АҚМ-3312 агломерация машиналары, көлемі 3200 м2 домна пеші, 1970 жылы  250 тонналық қонвертерлер мен қуатты КАР-30 оттекті блоктар, ыссылай прокаттау кең енді үздіксіз 1700 стандарты, 1973 жылы  бес клетті 1700 суык прокаттау станы, 1982 жылы  «шексіз» прокаттау ретімен жұмыс істейтін алты клетті 1400 станы пайдалануға берілді. Қарағанды Металлургия Комбинаты — толық металлургиялық циклды кәсіпорын. Жылына 5100 мың т шойын, 5700 мың т болат, 4300 мың т прокат өндіреді. Болаттың оттегі аз және оттегі төмен маркаларынан табақ каңылтырлы сортты прокат, кокс-химиялық 30 түрін халық тұтынатын тауарлар (қыш, әк, минералды тыңайтқыштар, қонсерві кақпақтарын т. б.) шығарады. Комбинатта Лисаков кенінің фосфорлы темір рудаларын өндеу технологиясы дүние жұзындығы прақтикада алғаш рет игерілді. Рудаларын металлургиялық жолмен кайта өндеуцің мейлінше тиімді толық технологиясы жасалды және табақ канылтыр прокаттау өндірісін онан әрі дамытуды техникалық жағынан камтамасыз ету жүзеге асырылды. Конвергерлердің футеровка тұрақғылығын арттыру үшін жалынмен торкреттеу технологиясы енгізілді. Бүл технология бойынша оның тұрақтылығы 2,5 есе артты, мұның арқасында балқытпа саның 180-нен 500-ге дейін көбейтуге мүмкіндік туды. Прокаттау өндірісінде «Құйма дайындаушы - рулон» технологиялық жүйесі, металл тақта бетін тұзды қышқынмен үздіксіз күйдіріп әрлеу, өнделген күйдіргіш ерітінділерді регенерациялау т. б. осы салада тұңғыш рет игерілді. Қарағанды Металлургия Комбинатында ҚР тұңғыш Президенті Н. Назарбаев еңбек жолын бастады. Ол осында 1973-77 жылы партком хатшысы болып істеген жылдары комбинатпен қаланың тиісті дәрежеде дамымай артта калған әлеуметтік инфрақұрылымын ҚОКП ОК секретариатында арнайы мәселе егіп көтеріп, ОК арнайы кэулысын, орталық органдардың басқа да шешімдерін кабыдаатты. Комбинат директоры О. И. Тищенко, облыс басшыларымен бірге артта калған комбинатты алдыңғы қатарға қосуға үлкен үлес қосты. Комбинатта 1980 жылдары 41 мыңнан аса адам еңбек етті.
6 адам Социалистік Еңбек Ері атағына ие болды. Олар: Т. Адам-Юсупов, Е. Байғазиев, А. Дәрібаев, М.Мүслімов, А. Г. Хвостов. Болат балқытушы К,. 3. Рамазанов және комбинат директоры 0. Н. Сосковец 1989 жылы КСРО халық депутаты болып сайланды. Ұжымда 500 адам орден және медальдармен марапатталған. 93 адам КСРО Қара металлургия министрлігінің Құрметті металлургі және Құрметті кенші атақтарын, З0 адам ҚазКСР-інің еңбек сіңірген металлургі атағын алды. Ауыр жүк таситын КамАЗ автомобильдерінің рамаларын жасауға керекті аса берік табақ болат өңцірудіигергеніүшін М. А.Ақбиев,В. Д. Марқов, 0. И. Тищенко ҚазКСР Мемлекеттік сыйлығына ие болды (1980). Шихта материалдарының дымқылдығын автоматты түрде бақылау құралдары және қара металлургияныңтехнол. процестерін басқару жүйесін комплексін жасап, бір жолғы қуаты аса ірі агрегаттарға енгізгені үшін. Э. Э. Миникес 1984 жылы ҚазКСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанды. Фосфорлы темір рудасын өндеу технологиясын жасап металлургия өнеркәсібіне енгізгені, сөйтіп табақ прокаттың тиімділігі жоғары түрлерін өндіруді камтамасыз еткені және бұрын қазынмай келген кен орындарын павдалану мүмкіндігін жасағаны үшін М. А. Ақбиев, В. А. Мирко, В. В. Емушинцев, Г. Л. Цимбал, В. П. Бургов КСРО Мемлекеттік сыйлығын алды (1984).
Аға вальцовшы, ҚазКСР Жоғ. Кеңесінің депутаты, КСРО Мемлекеттік сыйл. лауреаты, кейін ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты С. В. Дрожжин басқаратын бес клетті 1700 станның вальцовшылар бригадасы 11 бесжылдықта «Әр жұмыс орнында жоғары қайтарым алайық» деген бастама көтерді. Бастаманы Қазақстан Компартиясы ОК қолдады. Оған 20 мыңнан аса еңбекші үн қосты. Комбинат коллективінде «Кепілдікпен жөндеп, шаруақорлық тұрғыдан пайдаланайық», «Жұмыста артта калушылар болмасын» деген бастамалар кеңінен қолдау тапты.
Қарағанды Металлургия Комбинатының 780 мың м2 тұрғын үй қорын, қаланы да жылумен және энергиямен қамтамасыз ететін 2 электр станциясы, спорт кешені, «Болат» спорт клубы, стадионы, Металлургтердің мәдениет және техника сарайы, медициналық,-санитарлық бөлімі, Самарқан су қоймасы жагасыңца «Самал» профилакторийі, басқа да әлеуметтік объектілері болды. (қ. Аглодомна өндірісі, Болат қорыту өндірісі, Кокс-химия өндірісі, Табақ прокат өндірісі). КСРО-ның ыдырауына байланысты бұрынғы калыптасқан эқономикалық байланыстардың бұзылуынан 90-жылдары Қарағанды Металлургия Комбинаты қиын жағдайға душар болды. Айналыс қаржысы болмады. Жалақы карызы алты айдан асып кетті. Осындай жағдайда Үкімет, КР Президенті Н. Назарбаев инвестор тапты. Ол «Испат-Интернешнл» компаниясы еді. Қарағанды Металлургия Комбинаты комбинатқа сенімді негізінде 1995 жылы «Испат-Қармет» (қазіргі «Миттал-Стил Теміртау») ААҚ құрынып, металлургия алыбының жұмысы ретке келтірілді.
Дереккөздер
Санат:Металлургия Санат:Теміртау Санат:Қарағанды облысы кәсіпорындары Санат:ArcelorMittal Теміртау
Ақан сері
Ақан сері Қорамсаұлы (1843 жылы, Үлкен Қоскөлдің маңы, Ақмола облысы, Ресей империясы – 1913 жылы, сонда) — қазақ ақын, әнші, және сазгер.
Ривальт
Ривальт (Rivesaltes) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Перпиньян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66164, пошта индексі — 66600.
NGC 2033
NGC 2033 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ақан сері
Өмірбаян
Арғын тайпасы Қарауыл руының Есенбай тармағынан шыққан. Әкесінің есімі Қорамса, шешесі – Жаңыл. Ақан сері жас кезінен өнерімен көзге түсіп, кейін ақындық, әншілік өнері кемелденген соң алты алашқа аты мәлім сері атанған. Әуелі ауылда, содан соң Қызылжардағы Уәли (Ахметуәли) молдадан оқыған. 16 – 17 жасынан өнер жолына түскен. Шоқанның қазасына көңіл айтып, оны Көкшенің биігіне, теңіздегі кемеге теңейді, “40 темірдің қылауын қосқан өнерпаз” деп бағалайды.
NGC 2033
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 24 қыркүйекте Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2033 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC157, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Драката (Благоевград облысы)
Драката (Драката) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Струмяни қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 158 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2829. Телефон коды — 074341. ЕКАТТЕ коды — 23532.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Ақан сері
Өмірбаян
Ақан серінің бірінші әйелі Жұман қызы Бәтимадан туған жалғыз ұлы Ыбан (Ыбырайым). Оған Ақан сері жазу-сызу үйреткен. Бәтима өлген соң, аз күн отасқан әйелі Тінәлі қызы Ұрқияға Ақан серінің “Хат жаздым қағаз алып, қалам, сия” деген өлеңің арнаған. Ақан серінің тірідей айрылған сүйген қызы – Ақтоқты. Бұл – арты аңызға айналған оқиға. Ақтоқты есімі Ақан серінің шығармаларынан кең орын алды. “Ақ көйлек”, “Аужар”, “Алтыбасар”, “Ғашық жарға”, “Тағрипың”, “Ж-ға” – Ақтоқтыға арналған махаббат толғаулары. Құлагердің мерт болуы (80 жылдардың ортасы) да егде тартқан Ақан серінің өмірі мен шығармашылығында ұмытылмас оқиға болды. Керей Сағынайдың асындағы аламан бәйгеде Құлагер кісі қолынан мерт болды. Құлагер туралы өлеңдерінде ақынның көңіл күйі, ашу-ыза, күйініш, үміт-сезімі тебірене жырланған.
Өмір соққысын көрген Ақан сері енді: “Жақсылықтан жамандық асып кетті, Бой бағып тұру артық келсе шамаң” дейді. Ел аралауды сиретіп, бойын бағуды ойлайды. Жайлауға көшпей, Ыбан екеуі қыстауда қалады. Дұшпандары оны әр саққа жүгіртіп өсек таратады. Бірақ Ақан сері өмірден де, өнерден де қол үзбейді. “Өнерді бойға біткен іркіп болмас” деп қарайды. Осы тұстағы ән-өлеңдерінің елеулісі – “Балқадиша”. Бұл – өз теңіне атастырылған әдепті, сыпайы қыздың өнерлі ағаны қадір тұтқан сүйкімді қылығына разы ағалық қарыздар көңілден туған ән.
90 жылдардағы Ақан сері шығармашылығында айтыс едәуір орын алды. Ақан серінің алғашқы айтыс-қағыс өлеңдерінің бірі – “Жүсіп төреге” (Тәкінің Жүсібіне қайтарған жауап өлеңі). Орынбай, Нүркей тағы басқа он шақты ақынмен айтыстарының үзінділері ғана сақталған. Толығырағы – Нұрқожамен айтысы. Онда Ақан сері ел-жұртты тірек тұтады (“Хақ қалаған Есенбай қарашамын, Алтын бесік халқыма жарасамын”), ақындық өнерді қадірлейді, туған жерді, халықты мақтан етеді.
Ақан серінің елдің жер-судан, қоныстан айырылуына наразылық білдірген азаматтық лирикалары мен сықақ өлеңдері де өткірлігімен ерекшеленеді. Атбасардың указной молдасы Көктөбеттің Смағұлын, Атығай-Қарауылдың болысы Сұрағанды, болыс Шоғармақты өлтіре сықақ етеді. Осы өлеңдері мен “Замана адамында” сері ел билеген әкімдерді “Кей жаман мал бітті деп әкім болар”,- деп әшкерелейді. Қонысынан айрылған елдің мұң-мұқтажын ақын халық атынан айтады. Мемлекет 2-думаға шағынады, әділдік, үміт күтеді. Өмірінің соңғы кезеңінде жазылған өлеңінің бірі – “Қаратай”. Ақан сері аулы қонысынан айрылып, орнына Комаровка ауылы орнағанда, ескі мекенге барып жүрген Қаратайды (Ақан серінің мінген аты) егінге түсті деген сылтаумен ұстап алып, сатып жіберіпті. Ат пен иесінің диалогы түрінде жазылған бұл өлеңде қуғыншы 4 орыстан қашып барғанда “бүбірнай” (выборнай) Көшербайдың рақым етпегені, судьяның әділ үкім шығармағаны айтылады. Соңында: “Орыс пенен қазақтың алдым несін?! Тәңір берген әркімнің несібесін. Ол түгіл жан салмаған Құлагердің, сөйлейді граммофонда әңгімесін”, – деп, “Құлагер” әнінің сол заманда пластинкаға түсірілгенін ескертеді. Өлер алдында шығарған “Мінажат” өлеңінде иман тілейді.
Ақан сері – өмір шындығын үлкен суреткерлікпен жырлаған заманының асқақ ақыны ғана емес, мұңшыл да сыршыл, лирикалық тебіреністі сазымен, әншілік-орындаушылық өнерімен танылған өзгеше дарын иесі. Оның композиторлығы ақындығынан кем түспейді. Әділіне көшсек, “Ақан сері” атанып, кезінде жұртшылыққа кең танылуы, атақ, даңқының шар-тарапқа жетуі – әншілік-композиторлық өнерінің жемісі. Жасынан халықтың ән-күйінен сусындап, өзіне дейінгі әншілік дәстүрді толық меңгерген Ақан сері бертін келе, жігіт шағында серілік құрып, өзі де ән шығарады. Көкшенің сұлу табиғатына көз тігіп, оны албырт сезімді, әсерлі музыка үніне бөлейді. Осы әншілік өнерде Ақан сері жалғыз болмайды. Айналасына әнші-күйші жастарды жинап, өзгеше бір өнерлі топ болып ел аралайды. Ақын, әнші серілердің бәрімен достасады. Балуан Шолақ, Жаяу Мұса, Естай, Иманжүсіп, Құлтума сияқты атақты ақын-әншілер Ақан серінің ең жақын достары болған. Олардың бәрі Ақан серінің әншілік өнеріне игі әсер еткен, композиторлық талантын жетілдіріп, шеберлік, суреткерлік талғамын шыңдай түскен. Ол қазақтың ұлттық өнерін профессионалдық биікке көтеріп, дәстүрлі өнердің классикалық үлгісін жасады. Сан қырлы дарындылық, поэзия мен музыканың тел қозыдай табысуы, өзіне ғана тән нақыш, жоғары деңгейдегі орындаушылық шеберлік — Ақан сері шығармашылығына тән басты-басты қасиеттер. Қазақ мәдениетінің алтын қорына Ақан серінің елуге жуық муз.-поэтик. мұрасы енген. Ақан сері шығармалары поэтик. тұнықтығымен, образдар әлемінің тереңдігімен, поэтик. және муз. тілінің шырайлылығымен, айрықша талғампаздығымен, нақыштық тазалығымен ерекшеленеді. Оның шығармашылық болмысының басты қасиеттері – өмір шындығын боямасыз жырлауы, психологиялық иірімдерге толы, эмоциялық бояуының қанықтығы.
Шығармаларының басым бөлігін қамтитын кеңінен танымал көңіл-күй және махаббат лирикаларында ғажайып табиғат суреттері мен нәзік мұң, өмір қиыншылықтары туралы трагедиялық пайымдаулар шынайы да шымыр қатар өріліп жатады. Оның стиліндегі жоғары жетістігі – кең тыныстылық, ән иірімдерінің нәзіктігі, әуен әсемдігі, интонация суреттерінің молдығы, сазының биік те асқақ, ырғақтары мен қайырымдарының ұзақтығы.
Шығармалары
Ақан серінің “Ақтоқты”, “Алтыбасар”, “Тер қатқан”, “Мақпал”, “Балқадиша”, “Сырымбет”, “Майда қоңыр”, т.б. әндері әйел жанының сұлулығын жарқырата көрсетуімен бірге, махаббат құдіретін асқақтата суреттеуімен де құнды. Кеңінен танымал бұл әндер әйелдер образының галереясын жасап, шынайы махаббат рухын ту етіп көтереді. Ақан сері ақын-әнші ғана емес, саңлақ аңшы, атбегі де. Ақынның сүйікті досына, қимас өмірлік серігіне айналған сәйгүлігі мен қыран құстарына арналған “Маңмаңгер”, “Қараторғай”, “Көкжендет”, “Құлагер” әндерінде Ақан серіның ішкі жан дүниесіндегі бұрқаныс, қан жылаған жүрек, телегей теңіз мұң мөймілдеп тұрғандай. Ақан сері басындағы трагедиялық күй кез келген жүректі толқытады. Әсіресе “Құлагердегі” экспрессивті интонация, толқыған мұңлы әуен, драмаға суарылған қайғылы оқиға шынайылығымен баурайды. Ән ақын өмірінің трагедиялық сәтін бейнелеумен қатар, сол қоғамдағы өнер адамдарының тағдырын қамти отырып, өзі өмір сүрген қоғамның әділетсіз бет-бейнесін ашады. Ақан серінің музыка туындылары қазақ өнерінің өркендеуіне зор ықпалын тигізді. Оның шығармаларын белгілі әншілер Ә.Қашаубаев, Ж.Елебеков, М.Ержанов, Ж.Кәрменов т.б. ел игілігіне айналдырды. Қазақстан композиторларының симфониялық және опералық шығармаларында кеңінен енгізіліп, Ақан әндері екінші өмірін бастады. Серінің өмірі мен тағдыры туралы Ілияс Жансүгіров “Құлагер” поэмасын, Ғабит Мүсірепов “Ақан сері — Ақтоқты” драмасын, С.Мұхамеджанов осы аттас операсын, С.Жүнісов “Ақан сері” романын жазды.
Ақан сері – өмір шындығын үлкен суреткерлікпен жырлаған заманының асқақ ақыны ғана емес, мұңшыл да сыршыл, әншілік-орындаушылық өнерімен танылған өзгеше дарын иесі. Оның композиторлығы ақындығынан кем түспейді. «Ақан сері» атанып, кезінде жұртшылыққа кең танылуы, атақ, даңқының шар-тарапқа жетуі – әншілік-композиторлық өнерінің жемісі. Ол жас кезінде айналасына әнші-күйші жастарды жинап, өзгеше бір өнерлі топ болып ел аралады. Балуан шолақ, Жаяу Мұса, Естай, Иман Жүсіп, Құлтума сияқты атақты ақын-әншілер Ақанның ең жақын достары болған.
Музыка және әдебиеттегі үлесі
Ол қазақтың ұлттық өнерін кәсіби биікке көтеріп, дәстүрлі өнердің классикалық үлгісін жасады. Елуге жуық музыкалық мұрасы қазақ мәдениетінің алтын қорына енді. Оның шығармаларын белгілі әншілер Әміре Қашаубаев, Жүсіпбек Елебеков, Манарбек Ержанов, Жәнібек Кәрменов, т.б. ел игілігіне айналдырды. Қазақстан композиторларының симфониялық және опералық шығармаларына кеңінен енгізіліп, Ақан әндері екінші өмірін бастады. Серінің өмірі мен тағдыры туралы Ілияс Жансүгіров «Құлагер» поэмасын, Ғабит Мүсірепов «Ақан сері – Ақтоқты» драмасын, Сыдық Мұхамеджанов осы аттас операсын, Сәкен Жүнісов «Ақан сері» романын жазды.Әуезов «Казак халкының эпосы мен фольклоры» атты зерттеу еңбегінде Ақан серінің ақындық өнерін жоғары бағалап, оның жел жетпес жүйрігіне арнаған «Құлагер», қыран бүркітіне арнаған «Көк жендет» әндерін жоқтау өлеңіне жатқызған
Дереккөздер
Санат:1843 жылы туғандар Санат:Күйшілер Санат:Көкшетау тұлғалары Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:1913 жылы қайтыс болғандар
Ривальт
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8299 адамды құрады. Халық тығыздығы — 288,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Ахтанова Сара
Ахтанова Сара (1935, Түркістан облысы). Геология-минералогия ғылымдарының кандидаты (1969). Қазақ кен-металлургия институтын бітірген (1957). 1957-1967 жылдары - Жезқазған геологиялық-барлау экспедициясының аға коллекторы, геологы, Индер геологиялық-барлау экспедициясының инженер-геологы, Қазақтың геологиялық-барлау ғылыми-зерттеу институтының кіші ғылыми қызметкері, аға ғылыми  қызметкері, бөлім бастығы. 1967-1978 жылдары - Қазақтың геологиялық-барлау ғылыми-зерттеу институты Ақтөбе филиалының аға ғылыми  қызметкері,  Қазақстан КП Ақтебе қалалық комитетінің хатшысы. 1978-1985 жылдары - «Қазгеофизика» тресі тақырыптық партиясының басшысы. 1985-1995 жылдары - «Ембімұнайгеофизика» ӨБ кәсіподақ комитетінің терайымы. 1995 жылдан - дербес зейнеткер. «Құрмет белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған.
Орда ауруханасы ғимараты
Орда ауруханасы ғимараты — тарихи және мәдени ескерткіш. Жәңгір хан Орданы салдыруға кіріскен кезде жергілікті тұрғындарға білікті медицина көмектің қажеттігін дәлелдеген, патша үкіметіне бірнеше рет аурухана салу мәселесін қойған. 1826 жылдан Бөкейлікте шешекке қарсы егу шарасы басталады. 1830-жылдары Хан ордасында маман-дәрігер А. Серганев қызмет істеген. Алайда тұрақты аурухана үйін салу ісі кейінге шегеріле берген. Тек 1852 ж. ағаштан қиып салған аурухана кешені пайдалануға беріледі.Қазір оның 15 орындық және 10 орыңдық екі ғимараты, амбулатория үйі сақталған. Олар тарихи-мәдени ескерткіш ретінде тіркелген.
Дара уақыт
Дара уақыт - технологиялық операция циклының бір уақытта дайындалатын немесе өнделетін бұйым саны қатынасына тең немесе жинау операциясының жылнамалык уақытына тең уақыт аралығы.
Волим (Вишера тармағы)
Волим (Талая, Волчим) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вишера өзенінің оң жағалауынан 187 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Дара уақыт
Дереккөздер
Санат:Механика
Волим (Вишера тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Бондюг ауылындағыСу өлшеу посты су өлшеу постынан Березники қаласына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Корнаредо
Корнаредо (Cornaredo) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Милан провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20416 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1513 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 20010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Дүйсебай
Дүйсебай  – Түркістан облысы Отырар ауданындағы Төртқұдық Нұрасы тауының солт.-шығысындағы құдық. Тереңд. 9 м, су шығымы 800 л/сағ. Қызылқұмның шығыс бөлігінде орналасқан. Солт.-батысында 7 км жерде Босаға қыстауы мен құдығы, батысында Божменбай, Алтынқұлаш, оңт-нде Ортақұдық, Ошақбай, шығысында Қосымбет құдықтары бар. Жанынан Босаға – Ақдала қара жолы өтеді. Тізбекті төбешікті құмында ақ сексеуіл, еркек шөп, жусан, теріскен, жүзгін өседі.
Петрик (Том тармағы)
Петрик — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Томь өзенінің сол жағалауынан 564 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Дүйсебай
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құдықтары
Петрик (Том тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда, Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Симуле
Симуле (өз атаулары; сималур, симеулоэ, симулул, Лонг Бано және деваян) — Индонезияда тұратын халықтар тобы. Жалпы саны 50 мың адам.
Петрик (Том тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
Симуле
Тілі
Тілі - сималур немесе лембано тілі.
Діні
Дінге сенушілер: сүнниттік мұсылмандар.
Кәсібі
Негізгі кәсіп — күріш өсіру. Буйволдар өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Индонезия этникалық топтары
Беген орманшар
Беген орманшар — Абай облысы Бесқарағай ауданы, Беген ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Георгафиялық орны
Аудан орталығы - Бесқарағай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 61 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 511 адам (255 ер адам және 256 әйел адам) болса, 2009 жылы 101 адамды (51 ер адам және 50 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бесқарағай ауданы елді мекендері
Черничево (Пловдив облысы)
Черничево (Черничево) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Хисаря қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 401 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4181. Телефон коды — 031718. ЕКАТТЕ коды — 81030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Грос-Наундорф
Грос-Наундорф (Groß Naundorf) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Виттенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 772 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 125. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Пфайль.
Росунда
«Росунда» (швед. Råsunda) — 1937-2012 жылдар аралығында Швеция Ұлттық футбол құрамасы мен АИК футбол клубының өз алаңындағы ойындарын өткізген футбол стадионы.
Стадионның сипаттамасы
2012 жылы "Френдс Арена" салынған соң "Росунда" бұзылды. "Френдс Арена" "Росунданың" орнынан 800 метрдей қашықтыққа салынды. Сыйымдылығы 35 000-36 608 адам шамасында болған. Концерттер кезінде 50000 адамға дейін жайғаса алған.
Рекордтық көрсеткіш 1965 жылы 26 қыркүйек күні тіркелді. Швеция және ГФР құрамалары кездесіп, матчты 52 943 адам тамашалады.
Кейін реконструкция жасалып, сыйымдылығы едәуір азайды.
Стадионда 1958 жылғы футболдан әлем чемпионатының бірнеше ойыны өтті. Финалдық матчта Бразилия құрамасы 5:2 есебімен шведтерді ұтып, бірінші рет әлем чемпионы атанды. Содан бері Швеция құрамасы әлі финалға шыққан жоқ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стадиондар Санат:Швеция стадиондары
Қосалқы база
Қосалқы база - тетіктердің немесе жинастыру бірліктерінің оларға қосылған бұйымдардың орнын анықтау үшін қолданылатын конструкторлық базасы.
Дереккөздер
Санат:Механика
Дүйсеке
Елді мекендер:
Дүйсеке – Амантаудың солтүстік сілеміндегі тау.
Теора
Теора (Teora) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Авеллино провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Николай. Жыл сайынғы мерекесі — 6 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Таңкелі Әбдиев
Әбдиев Таңкелі (1911-2001, Атырау облысы). Ұлы Отан соғысына қатысқан (1941-1945). 1932-1966 жылдары - Қосшағыл,  Құлсары МАБ ұңғымаларды жер асты жөндеу бригадасының операторы, мұнай өңдіру операторы. II дәрежелі Отан соғысы орденімен, «Еңбекте үздік шыққаны үшін» медалымен (1960) марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Абай Құнанбайұлы
Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы (10 тамыз 1845 жыл – 6 шілде 1904 жыл) — ұстаз, ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің, қазақ әдеби тілінің негізін қалаушы, философ, сазгер, аудармашы, саяси қайраткер, либералды көзқарасын исламға дініне таяна отырып, орыс және еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор. Абай ақындық шығармаларында қазақ халқының әлеуметтік, қоғамдық, моральдық мәселелерін арқау еткен.
Абай Шығыс пен Батыс мәдениетін жетік білген. Бірқатар әлем ойшылдарының еңбектерімен жақсы таныс болған. Философиялық трактаттар стилінде жазылған «Қара сөздері» – тақырып ауқымдылығымен, дүниетанымдық тереңдігімен, саяси-әлеуметтік салмақтылығымен құнды.
Қысқаша шолу
Абай Құнанбайұлы Орта жүздің Арғын тайпасының Тобықты руынан шыққан. Әкесі Құнанбай Өскенбайұлы өз заманындағы атақ даңқы алысқа кеткен адамдардың бірі болған. Патша өкіметі XIX ғасырдың ортасындағы бір сайлауда оны Қарқаралы ауданының аға сұлтандығына бекіткен. Абайдың анасы Ұлжан Орта жүздің Арғын тайпасынан Қаракесек руының шешендікпен, тапқырлық, әзіл әжуамен аты шыққан шаншарлардың қызы «Абай» деп жас Ибраһимді анасы Ұлжан еркелетіп атаған. Содан бері бұл есіммен Абай тарихқа енді.