cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вольф Мессинг
Дереккөздер
http://www.kp.ru/print/article/24396/573481/
http://spb.kp.ru/daily/24428/597948/
http://ria.ru/analytics/20090910/184429836.html
Вольф Мессинг. О самом себе. — М.: 1965.
Непомнящий Н. Вольф Мессинг. — М.: Олимп, 1999.
Володарский Э. Вольф Мессинг. Видевший сквозь время. — СПб.: Амфора, 2007.
Димова Н. Вольф Мессинг. Драма жизни великого гипнотизёра. — М.: Вектор, 2007.
Стронгин В. Л. Вольф Мессинг. Судьба пророка. — М.: АСТ-Пресс книга, 2008.
Соколов Б. В. Вольф Мессинг. — ЖЗЛ, 2010.
Санат:Тарихи тұлғалар Санат:1899 жылы туғандар Санат:1974 жылы қайтыс болғандар Санат:КСРО әншілері Санат:КСРО актерлері Санат:Еврейлер
Патрульдеу
Патрульдеу (Патрулирование; patrouiller — шолғын жасау)
1) қарсыласты бақылау, әскерлерді қорғау және бойтасалау максатында жергілікті жердің (бағыттьің) белгіленген бір бәлігіндегі патрульдің кимылы; Патрульдеудің негізгі міндеті аудандарды (алкаптарды, бағыттарды) шолу және тексеріп өту бәлып келеді;
2) әр түрлі объектілерді, ұрыстық және т. б. техника мен әскери мүлікті корғауда сақшылардың (патрульдің) бағыт бойынша тексеріи өту арқьыы карауылдық кызмет аткару тәсілі. Объектілерді қорғауды ұйымдастыруда жаяу ретпен және көлік кұралдарымен патрульдеу тәсілі тұрақты постылардың санын азайтуға мүмкіндік береді;
3) қорғалатын әбъектілер төңірегінде қарсыластың үшақтарын, тікұшақтарын іздеу және ұшқышсыз құралдарының шабуылын тойтару және жою мақсатында жойғыш-ұшақтардың белгіленген аудандардағы ұшуы. Сондайақ қарсыласты байқау және жою немесе оларга әздерінің күштері мен кұралдарын бағыттау үшін патрульдеуді авиацияның баска түрлерінің (тектерінід) ұшақғары орындай алады;
4) жүктелген міндетті орындау максатында тапсырьшған теңіз аумагының белгіленген шептеріндегі кемелердің (кеме топтарының) жүйелі іс-кимьшдары. Патрульдеу су асты және су үсті кемелерінің (катерлердің) әдетте авиациямен бірлесе әрекет жасаулары арқылы жүргізіледі;
5) гарнизонда әскери қызметкерлердің көшеде және қәғамдық орындарда (әның ішінде темір жол станцияларында, вокзалдарда, порттарда, әуежайларда, сонымен қатар гарнизәнға қарасты елді ыскендерде) тәртіпті және әскери тәртіпті сақтауга бағытталған гарнизондық патрульдердің іс-әрекеті.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Атлетик (футбол клубы, Эскальдес)
«Атлетик» (Atlètic Club d’Escaldes) — Андорраның Эскальдес қаласының футбол клубы. 2019 жылдан бері Андорра жоғары дивизионында ойнайды. 2002 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын бірнеше стадиондарда өткізеді.
Ядролық паритет
200px|thumb|right Ядролық паритет - ядролық күштер мен қарулану саласының шамалас, тепе-теңдігі. Ясперс (Jaspers) Карл (1883- 1969) - неміс философы, XX ғасырдың ортасында "жаһандық әлем", "жаһандық бірлесу", "біріккен адамзат", "ортақ тағдыр", "әлемнің тұйықталуы" жөнінде мәселелер көтеріп, негізгі ұғымдарды айналымға енгізген глобалистика саласындағы алғашқы теоретиктердің бірі. Бүгінгі күні бұл ұғымдар қазіргі глобалистиканың терминдерінің негізін құрайды. Ясперстің "Тарихтың қайнарлары және оның мақсаттары" (1948) деген еңбегінде түңғыш рет бүгінгі мағынасындағы "жаһандық" термині қолданылып, күндердің күнінде жер шарының адамзат баласына тарлық етіп, ондағы табиғи ресурстардың таусылатыны жөнінде алаңдаушылық білдірілді. Ясперс болашақ адамның келешегін айқын көрді. Егер ортақ әлемдік тәртіп орнайтын болса, онда адамға қатер сыртқы жаудан емес, табиғаттан келеді. Оның мүмкіндіктерінің шектеулілігі жақын арада жаңа тарихи жағдайлар туғызады, ал бүгінгі күні онсыз да шектеулі шикізат көзін қамсыз ысырапшылықпен тұтыну оның таусылуына әкеліп соқтырады деп ескертеді. Ясперс сондай-ақ бүгінгі адамзат қауымдастығының географиялық ортамен қарым-қатынасының түбегейлі өзгергенін айтады: "Біздің шешуші мәнге ие жаңа тарихи жағдайымыз адамдардың жер бетіндегі шынайы бірлігін білдіреді. Қазіргі байланыс құралдарының техникалық мүмкіндіктерінің арқасында біздің планета адамға бағынатын біртұтас жүйеге айналды, - дейді, - ендігі жерде мыналар шешуші болып табылады: Әлем тұйықталды. Жер шары біртұтас. Жаңа қатерлер мен мүмкіндіктер шығуда. Барлық маңызды мәселелер әлемдік мәселелерге айналды, қатерлер - барлық адамзаттың басына төнді". Ясперс соғыстан кейінгі әлемнің жаһандану жолындағы өзгерістерін жазбай таныды.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Экология
Грэнд Пасс (Миссури)
Грэнд Пасс (Grand Pass) — Миссури штатының Saline округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 53 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 29-28198.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Пучкома
Пучкома (Пучножа) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вашка өзенінің сол жағалауынан 159 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 95 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құмиян
Құмиян - 12 - 13 ғасырларда сақталған қала орны. Қала Келінтөбенің оңтүстік-батыс жағында 30 км жерде, Сырдарияның құрғап қалған арнасынан 3 - 4 км қашықтықта орналасқан. Құмиян тік төртбұрышты қамал қала. Көлемі 210x180 м, қорғанның кейбір сақталған биіктігі 5 -6 м. Дуалының ені 3 - 3,5 м. онтүстік жағындағы екі бұрышында мұнараның құлаған орны 2,5 м төбе болып жатыр. Қорғанның құрылыс жүйесіне қарағанда төрт жағында бес-бестен мұнара болған. Мұнаралардың арасы 35 м. Қақпасы оңтүстік-шығысында. Қорғанның сыртында айналдыра ені 8 м, тереңдігі 1,5-2 м ор бар. Құмиянның ортасында көлемі 45x45 м цитаделі сақталған. Алайда екеуінің ішінде ешбір құрылыстың ізі байқалмайды. Дегенмен солтүстік-батыс жағындағы бұрышта шағын ғана төбенің орны байқалады. Соған қарағанда шаһристан ішінде құрылыс жүйелері болған деген ой тудырады. Қала үстінен теріп алынған қыш ыдыстардың ернеуінде жапсырылған жиектері, су тасуға арналған құмыралардың тұтқалары әсем жасалған. Ас ішуге қажетті ыдыстардың түптері дөңгелек. Олардың көпшілігінде ақ ангобаның үстінен көк, қоңыр сырмен өрнектер жүргізілген. Ыдыстардың сырлары Отырар қаласының он бірінші мәдени қабатынан алынған ыдыстарға ұқсас.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Гуарани (футбол клубы, Кампинас)
«Гуарани» (Guarani Futebol Clube) — Бразилияның Кампинас қаласындағы футбол клубы. 1911 жылы 1 сәуірде құрылды. Өз алаңындағы ойындарын "Бринко де Оуро" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 29 130 адам.
Сілтемелер
Санат:Бразилия футбол клубтары
Карраскоса-де-Абахо
Карраскоса-де-Абахо (Carrascosa de Abajo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Тьеррас-дель-Бурго ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,55 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Шұбарағаш (өзен)
Шұбарағаш – Жайық алабындағы өзен.
Географиялық орны
Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 61 км.
Бастауы
Жайықтың тармағы Көшім өзеніне Дөңгелек бөгенінен 10 км төменде сол жағынан құяды. Жайықтың ескі тармақтарының бірі.
Қазақтың 100 әні
thumb|right|250px|"Ән аманат сіз үшін" thumb|right|200px|Жүлде ұсыну кезі thumb|right|200px|Жүргізушілер
«Қазақтың 100 әні» — бұл Қазақстан телеарнасында көрсетілген теледуман. Қазақстанның ән мұрасын бір жүйеге келтіру мақсатында пайда болған жоба. Ол бірнеше кезеңнен тұрады. Тележоба 2011 жылдың 26 ақпанында тұсауы кесіліп, ақтық мәресі 9 шілде күні үздік әндерді шырқаумен аяқталды.
Жоба барысы
Алғашқы кезеңде қазақстандықтар өздерінің сүйікті қазақша әндерін жіберді. Содан кейін, осы әндердің ішінен жиі орындалып жүрген жүздеген композиция іріктеліп алынды. Бұл тізімге әр уақыт кезеңін қамтитын ән үлгілері енді: Абай Құнанбайұлының және басқа да классиктердің халық әндеріне айналып үлгерген шығармаларынан бастап кеңестік кезең мен заманауи шлягерлерге дейін. Осыдан кейін жобаның телевизиялық бөлімі басталып, бұл кезең бірнеше айға созылады.
Тележоба «Қазақстан» телеарнасынан аптасына бір рет көрсетіліп тұрды. Жобаның сұрақ-жауап сайысы арқылы әндердің шығу тарихы жөнінде мағлұмат алу мүмкіндігі болды, және де бұл сайыста барлық сұрақтарға дұрыс жауап берген қонақ жобаның жеңімпазы атанып отырды. Сонымен қатар, әр бағдарламадан соң, көрермендердің СМС дауыстары арқылы бес ең танымал ән анықталып, олар қорытынды жүздікке еніп отырды.
9 шілде күні бес айға созылған ауқымды жоба өз мәресіне жетті және жобаның қорытындысы бойынша 100 танымал ән енген CD және DVD жинақтары жарық көрді.
Бұқаралық Ақпарат құралдары
Қазақстан Республикасының Үкімет басшысы Кәрім Мәсімов Zakon.kz ақпараттық порталындағы бейне-онлайн конференцияда «Қазақтың 100 әні» тележобасын жоғары бағаланған болатын: «Қазақстан» телеарнасында «Қазақтың 100 әні» атты өте қызықты бағдарлама циклі өтті. Қоғамда бұл жоба үлкен қызығушылық тудырды. Меніңше, бұл өте маңызды жоба. Мен бағдарламадағы барлық 100 әнді тыңдап шықтым ,
«Қазақтың 100 әні» жобасының студиясы 110 дауыс беру терминалдарымен жабдықталып, бұл терминалдар арнайы бағдарламаның негізінде жүзеге асатын компьютерлерге қосылған болатын. Соның арқасында жобаға қатысушы әрбір ойыншының жауабы дәл сол сәтте тіркеліп, қорытыланып отырды.
Бұл жобаға үздік отандық мамандармен қатар, «Еуровидение» ән байқауы сынды басқа да ірі тележобаларды жасап жүрген шетелдік мамандар шақырылды. «Қазақтың 100 әні» жобасы «Қазақстан» Ұлттық арнасында 26 ақпаннан басталған болатын.
Қазақ мәдениетіндегі үлесі
«Қазақтың жүз әні» телевизиялық жобасы қазақ халқының бай ән мұрасын насихаттауға бағытталған. Бағдарлама барысында халықтың көмегімен ең танымал 100 туынды іріктеліп алыну қажет болатын.
Үздік 100 ән тізіміне кірген әндер
Жеңімпаз болып табылған 100 үздік ән қазақ тыңдарманына арнайы жинақ болып шықты. Үздік жүз әннің тізіміне теледуманның 19 жеңімпазы өз таңдауларымен қосқан 19 ән және көрермен дауыс берген 81 ән енді. Олардың тізімі төмендегідей:
Дереккөздер
Санат:Қазақстан телевизиясы Санат:Шоу Санат:Мәдениет Санат:Өнер Санат:Музыка Санат:Телебағдарламалар Санат:Ойын-сауық Санат:Ән Санат:Қазақстан бойынша тізімдер
Аяқталған предикация
Аяқталған предикация (пікір) (praedicatio- сөз сөйлеу) - белгілі бір шындықты құптайтын не құптамай пікірді білдіретін аяқталған сөйлем.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Предикация
Кастельнуово-Берарденга
Кастельнуово-Берарденга (Castelnuovo Berardenga) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Сиена провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8847 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 50 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 177 км² шамасында. Пошта индексі — 53019.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santi San Giusto.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Элисон Моссхарт
Элисон Николь Моссхарт (Alison Nicole Mosshart, 1978 жылы 23 қарашада туған) — американдық әнші, әндер авторы, суретші және модель. The Kills инди-рок және The Dead Weather блюз-рок топтарының әншісі ретінде белгілі. Музыкалық мансабын 1995 жылы Флорида штатында Discount панк-рок тобының құрамында бастады (топ 2000 жылы тарап кетті). Кейінрек ол британдық гитарист Джейми Хинспен бірге The Kills инди-рок тобын құрды. The Kills-те Элисон "VV", ал Хинс "Hotel" деген аттармен белгілі.
2009 жылдың басында Элисон Джек Лоуренс және Дин Фертитамен бірге Джек Уайт құрған The Dead Weather супертобына қосылды. Топта ол "Baby Ruthless" лақап атына ие.
Жеке өмірі
Моссхарт Веро Бич қаласында (Флорида, АҚШ) туып өскен. Ағасы Мэттью Моссхарт Black Sabbath тобының әншісі Оззи Осборнның қызы Келли Осьорнмен некелескен болатын, бірақ жұп 2014 жылы 9 қаңтарда өздерінің айырылысқанын хабарлады.
Моссхарттың Лондонда (Англия) және Нэшвиллде (Теннеси штаты) үйлері бар.
Горькая Балка (өзен)
Горькая Балка — Ресейдегі өзен. Ставрополь өлкесі, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы өзен - орналасқан. Өзен ұзындығы 183 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Құрғақ Кума. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек, Дон және Еділ өзендері аралықтарындағы ағынсыз аудандар.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Программа қоршауы
Программа қоршауы (Окружение программы; environment) — пайдаланушы жұмыс істейтін ортадағы есептеу жүйесінің аппараттық жөне программалық ресурстары.
Аннетте Дросте-Хюльсхофф
thumb|right|200px|Аннетте Дросте-Хюльсхофф Аннетте Дросте-Хюльсхофф (Анна Элизабет,Anna Elisabeth Franzisca Adolphine Wilhelmine Ludovica Freiin Drostezu Hülshoff; 10 қаңтар 1797 жыл, Хюльсхофф ауылы, Мюнстера – 24 мамыр 1848 жыл, Мерсбург қамалы) – неміс ақыны және новеллашы. Ақсүйек отбасынан шыққан.
IC 1006
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51378, MCG 4-34-23, ZWG 133.45, NPM1G +24.0353, KUG 1420+240.
Аннетте Дросте-Хюльсхофф
Оның лирикалық шығармалары («Dichtungen», 1837, «Gedichte», 1844 және «Das Geistliche Jahr» атты діни әндер, 1852) неміс әдебиетіндегі ең үздіктердің қатарына жатады. Сондай-ақ «Judenbuche» (1842) атты новелласы да кеңінен танылады. «Ленербрух түбіндегі шайқас» («Die Schlachtam Loener-Bruch», 1838) атты шығармасында соғыс аса шеберлікпен суреттелген.
Аушы құстардың сыны
Аушы құстардың сыны - Бүркіт - ердің серігі. Ол ерлік, өжеттілік, қайраттылықтың символы. Бүркітке байланысты наным-сенімдер, әдет-ғұрыптар, ырымдар оны қолға түсіріп, ұстап әкелгеннен кейін-ақ басталады. Бүркіттің басы, көзі, қанаты, көзқарасы мен мінезі, дене бітімі, езуі, жемсауы, айыр сүйегі және дене буындарына қарай оның сыны айтылады. Буркіттің мусіні, дене бітіміне, сыртцы турпатына щараймынадай сын айтылады: ұзын құс, кербез құс, жапырақ құс, төртбас құс, домалақ құс, қайық төс құс, жатаған құс, шомбал құс т.б. толып жатқан теңеулер. бұл аталған бүркіт сынына байланысты атаулардың өзіндік мәні, теңеуіне қарай құстың алғырлық қасиеттерін аңғарып білуге болады. "құс қанатымен үшып, құйрығымен қонады" деген қазақ құстың қанат бітісіне ерекше назар аударады. Әсіресе, «он екі кұйрык,, бес шалгысына», яғни он екі дана құйырық қауырсыны мен қанатының ең қарулы бес шалғысына ерекше мән береді. құстың үшуын тежеп, кенеттен тоқтатуын құйрық шалғы атқарады. Қаршыға, түйғын тәрізді құстардың құйрығы ұзынырақ келетіні сондықтан. Аң алатын құстардың құйрық шалғысы 12-ден кем болса (13 болса жақсы делінеді) үшуға олақ, қимылы орашолақ, өзі қорғалақ, ебедейсіз қимылдайтын болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Спорт
Аннетте Дросте-Хюльсхофф
Оның бір өлеңіне Роберт Шуман ән жазған. 1961 жылы ГФР-дің пошта маркасына суреті бейнеленеді.
Дереккөздер
Санат:10 қаңтарда туғандар Санат:1797 жылы туғандар Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалияда туғандар Санат:24 мамырда қайтыс болғандар Санат:1848 жылы қайтыс болғандар Санат:Мерсбургте қайтыс болғандар Санат:XIX ғасырдағы Германия жазушылары Санат:Неміс ақындары Санат:XIX ғасырдағы неміс жазушылары Санат:Германия ақындары Санат:Мерсбургте жерленгендер
IC 1006
Сыртқы сілтемелер
IC 1006 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Дьёрдь Далош
Дьёрдь Далош (23 қыркүйек 1943 жыл, Будапешт) – венгер және неміс тілдерінде жазатын венгер жазушысы.
1962-1967 жылдары Мәскеу мемлекеттік университетінде тарих факультетінде білім алады. 1964 жылы Венгер социалистік жұмысшылар партиясының мүшелігіне сайланады. Сол жылы тұңғыш өлеңдер жинағы жарыққа шығады. 1965 жылы Венгер жазушылар одағына қабылданады.
Қазіргі уақытта Берлинде тұрады және сонда «FREITAG» атты газетте жұмыс істейді. Англия, Франция, Дания, Швеция, Жапония, Түркия, Португалия, Ресей, Австралия, Израиль, АҚШ және Голландия елдерінде кітаптары басылып шығады және сол елдердің тілдеріне аударылады.
Оның атақты шығармалары: «1985» атты романы (1983, орысша аудармасы 1991) және Джордж Оруэллдің романының жалғасы «1984».
Дереккөздер
Санат:23 қыркүйекте туғандар Санат:1943 жылы туғандар Санат:Будапештте туғандар Санат:ГФР алдындағы қызметі үшін орденінің офицерлері Санат:Мажарстан жазушылары Санат:XX ғасыр жазушылары Санат:Неміс жазушылары Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің тарих факультеті түлектері Санат:Көптілді жазушылар Санат:Мажарстан коммунистері Санат:Маошылдар Санат:Мажарстан диссиденттері Санат:Саксон өнер академиясы мүшелері
NGC 4622A
NGC 4622A — Центавр шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 5 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4622A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42845, ESO 322-64, MCG -7-26-35, VV 580, AM 1241-402, DCL 162.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Көз түбі
Дереккөздер
Санат:Көз
Альтенгстетт
Альтенгстетт (Althengstett) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Карлсруэ әкімшілік округіне бағынады. Кальв ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7885 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 35 007. Муниципалитеттің басшысы — др. Клеменс Гёц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Үстірт қорығы
Үстірт мемлекеттік табиғи қорығы — Қазақстанның оңтүстік-батысындағы табиғи кешенді қалпында сақтау мақсатымен 1984 жылы құрылған мемлекеттік шаруашылық. Маңғыстау облысыңдағы Қарақия ауданы жерінің аумағы 223,3 мың га.
Тарихы
Үстірт мемлекеттік табиғи қорығы 1984 жылдың 12 шілдесінде Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің № 294 қаулысымен ұйымдастырылған.
Мақсаты
Қорық аумағында мекендейтін аң - құстарды, өсімдіктердің дамуын зерттеу, олардың өсіп өнуін үнемі қадағалай отырып, бір жүйеге келтіру тізімдеп, талдап, қорғау жұмыстарын ұйымдастыруға ғылыми негіз жасау қорықтың ғылым, ақпарат және мониторинг бөлімінің негізгі атқаратын жұмыстары.
Қорық республикалық маңызы бар табиғат қорғау және ғылыми мекеме мәртебесі бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың ең жоғары санатына жатады.Ұйымдастырылу мақсаты қорық аумағындағы табиғи процестер мен құбылыстардың табиғи барысын, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі объектілерін, өсімдіктер мен жануарлардың жекелеген түрлері мен қауымдастықтарын, әдеттегі және бірегей экологиялық жүйелерді сақтау мен зерделеу және оларды қалпына келтіру болып табылады.
Географиясы
Үстірт мемлекеттік табиғи қорығы Маңғыстау облысының Қарақия ауданында 223,342 гектар аумақты алып жатыр. Өзінің құқықтық қорғау режиміне сәйкес, қорықтық және күзетілетін өңірлерге бөлінеді. Үстірт қорығы Қарақия ауданының шығыс бетінде, Батыс Үстірт жонының Қараған босаға, Көкесем, Кендірлі, Елшібек сияқты ұшпа шыңдары мен жарқабақты таулары және Қарынжарық құмымен Сақсорқа құмын жағалай орналасқан.Үстірт шыңдарының бедері алуан түрлі. Олар Кендірлі сорын үш жағынан қоршай жиектеп, тік құлама жарлы болып келеді.
Сондай-ақ қорықта ерекше бір қақпалар, аса үлкен емес қос тесікті үңгірлер, диаметр 5 м-дей домалақ тастары бар алаңдар да көп.
Бұрын теңіз түбі болған Үстіртет ежелгі заман жануарларының қалдықтары (мысалы, мүйіз сауыт, сүйек, тіс, олардың іздері), алғашқы адамдар пайдаланған қару-жарақтар табылған. Мұнда жануарлар мекендеген қоршаулар да кездеседі.
Жануарлар және өсімдіктер әлемі
Жер бедері мен топырағының әртүрлі болуына байланысты, қорықтың өсімдіктер дүниесі де сан алуан болып келеді. Қазіргі уақытта қорық аумағында өсімдіктің 336 түрі, сүтқоректілердің 29 түрі, бауырымен жорғалаушылардың 15 түрі, құстардың 166 түрі, қос мекенділердің 1 түрі кездеседі.Соның ішінде Қызыл Кітапқа енгендер: өсімдіктерден – бор рияңы, кәдімгі жұмсақ жеміс, хиуа сораңы, майда қатыран, берік сүттіген; құстардан – бүркіт, жұртшы, ителгі, үкі, жорға дуадақ, лашын, қарабауыр бұлдырық, дала қыраны, қарабай, жылан жегіш қыран, қарақұс, қоқиқаз, сұр тырна, сақалтай, қылаң қарабас шағала, қылқұйрық бұлдырық, жалбағай, кішкене аққұтан ; бауырымен жорғалаушылардан – төрт жолақты қарашұбар жылан; сүтқоректілерден – арқар, қарақұйрық, қарақұлақ, сабаншы, итаю, шұбар күзен, шағыл мысығы, ақбауыр жарқанат.
Тарихи-табиғи ескерткіштер
Қорық аумағында табиғи – тарихи ескерткіштер көп кездеседі. Географиялық орналасуына, геологиялық құрылымына қарай ерекше жаратылған Қарамая тауы мен Көкесем шатқалдары – басқа еш жерде қайталанбайтын құбылыстар.
Сол көп аңыздың бірі былай өріледі. Жасы келіп, ауру меңдеген бір түрікмен ақсақалы өзінің бұл дүниелік емес екеніне көзі жеткесін сайдауылдай ұлдарын өзіне шақыртыпты.
— Не тапсырасыз? - деген балаларына, «Соңғы тілегім болсын, шөлім қанар емес. Маған Көгесемнің суын әкелің», депті. Әр қызметтің тұтқасын ұстап отырған ұлдары арнайы барып, Көгесемнен су алады. Жолда келе жатып, олар үшін бәрібір болып есептелетін бір жұтым су үшін жер түбіне жұмсаған әкесін сынау үшін басқа құдықтың суын ұсынады. Суды ерініне тигізген ақсақал кейін қайтарады. Екінші құдықтың да суы кейін қайтады. Қабағы түйілген әкеден қорыққан балалары, кешірім сұрап, Көгесемнің суын ұсыныпты. сонда кеседегі суды бір тамшы да қалдырмай төбесіне көтерген ақсақал көзіне жас алып:
— Пай-пай, жарықтық Үстірт, қайран Көгесем-ай, әйкеліңде тұрып құлаштап қауға тартпағалы, ернеуіңнен құр-құрлап арғымақ суармағалы, жайланып отырып қыл мойын құманмен бетімді шаймағалы да елу жылдан асыпты. Содан бері көкейімде сақталған сағыныш мені алдамапты. Дәмі де сол, иісі де сол. Көкірегімді қыр үстінің самалы тербегендей ашыла түскенін қарашы. Қайран, Көгесем, — деп өмірден тіпті деседі. Сол Көгесем осы. Сирек те болса жолы түсіп, әрлі-бері өткендер оған бұрылмай кетпейді.
Тарихи ескерткіштерден – Балуанияз, Көкесем қорымы және әлі зерттелмеген Табан - Ата деп аталып жүрген ескі қорым тіркелген.
Ботикаш
Ботикаш (Boticas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Ботикаш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1065 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,78 км² шамасында. Халық тығыздығы — 77,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Варенн-Жарси
Варенн-Жарси (Varennes-Jarcy) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Еври округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91631, пошта индексі — 91480.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2387 адамды құрады. Халық тығыздығы — 435,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Бурхан Халдун
Бурхан Халдун, Хэнтэй — қазіргі Моңғолияның солтүстік-шығысында, Хэрлэн, Онон, Тула өзендері бойында орналасқан тау. Қазір “Хэнтэй” деп аталады.
Ұлы Хэнтэй, кіші Хэнтэй деп екі сілемге бөлінеді. Теңіз деңгейінен 2800 м биіктіктегі ну орманды кіші Хэнтэй тауының ертеде Бурхан Халдун деп аталғаны туралы ғылыми пікірлер бар. 11 ғасырдың соңғы жартысында Бөрте Чино, Коа Марал әулеті Ергенеқоннан шығып, талай жерді аралап жүріп, осы Бурхан Халдун тауының қойнауына келіп қоныстанып қалған екен. “Алтан тобчида” Бурхан Халдун тауы алғашында моңғолдар үшін жат өлке болғаны айтылады. Бурхан Халдунның қойнауында, Онон өз-нің бойында Шыңғыс хан дүниеге келген. 1180 жылы меркіттер Есугей батыр әулетін шауып, Бөртені тұтқынға алады. Сонда Темірші Бурхан Халдунның ну орманын тасалап жан сақтап қалыпты. Теміршінің меркіт Тогтыбекке “Бурхан Халдунның баурайын алам дегенше, қолыңнан келсе менің басымды ал!” деген сөздері осы атамекен турасында болса керек.
Дереккөздер
Санат:Моңғолияның киелі таулары Санат:Моңғол мифологиясы Санат:Әлемдік таулар Санат:Моңғолиядағы әлемдік мұралар
Хазима Нұғманова
Хазима Нұғманова (1958 жылы 11 қаңтарда Ресей Волгоград облысында туған) — Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ Мемлекеттік Академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының актрисасы. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2006).
Отбасы
Санат:11 қаңтарда туғандар Санат:Қазақстан театр актрисалары Санат:Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры актрисалары Санат:Атырау облыстық қазақ драма театры актрисалары Санат:Қазақ радиосы тұлғалары Санат:Талдықорған драма театры актрисалары Санат:Батыс Қазақстан облыстық қазақ драма театры актрисалары Санат:Жезқазған қазақ музыкалық драма театры актрисалары Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы жанындағы колледжі оқытушылары
Денница (Ямбол облысы)
Денница (Денница) — Болгариядағы ауыл. Ямбол облысына қарасты Болярово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 93 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8726. ЕКАТТЕ коды — 20657.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Саз (тау)
Саз – Іле Алатауының шығыс бөлігіндегі тау массиві.
Географиялық орны
Алматы облысы Талғар жəне Еңбекшіқазақ аудандары жерінде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 4246 м. Батыстан шығысқа ендік бағытта шамамен 25 км-ге созылған, енді жері 12-13 км. Солтүстігінен Түрген, Шыңтүрген, Есік, оңтүстік беткейінен Шілік өзендерінің салалары таудың мұздықтарынан бастау алады. Құлама беткейлері шатқалдармен тілімденген, жоғарыда олар үшкір шыңдарға ұласады.
Өсімдігі
Таудың ең биік белдеміне альпілік-гляциалдық жер бедері тəн. Тау мұздығы батысындағы Кен институты мұздығымен жалғасқан.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы таулары Санат:Талғар ауданы таулары Санат:Іле Алатауы
Сен-Женес-де-Кастийон
Сен-Женес-де-Кастийон (Saint-Genès-de-Castillon) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33406, пошта индексі — 33350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 392 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,65 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Темра
Темра — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кадат өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Құрамында темірі бар дәрілермен емдеу
Темір тапшылығын және анемияны жою
Қарапайым тұздар мен ферроцендерден жасалған темір препараттар тек қана ішке қолданылады. Темірдің хелатты қосындылары мен полинуклеарлы гидроксидті құрамалары ішке де қабылданады және бұлшықет пен көк тамырға да жіберіледі.
Кез келген темірдің қарапайым тұзының орташа терапевтік дозасы элементтік темірге (ЭТ) шағып есептегенде, күніне 180 мг құрайды. Тұздың түріне байланысты бір түймеде 10 мг-нан 100 мг-ға дейін ЭТ болады. Бір түймеде көрсетілген ЭТ мөлшерін немесе пайыздық қатынасын біле отырып, күнделікті қабылдауға қажет түймелер санын дәл есептеп шығарады. Мысалы: ферроплекс түймесінде 10 мг ЭТ бар, ТТА бар науқасты емдеу үшін оның 18 түймесі қажет және ол күніне 4 түймеден 4 рет ішу керек. Ал сорбифер-дурулес түймесінде 100 мг ЭТ болғандықтан, оның тек қана 2 түймесі жеткілікті.
Егер науқас темір препаратын толық емдеу дозасын қабылдауға жалпы жағдайы мұрша берсе, гемоглобин деңгейі (не эритроциттердің саны) қалыптасуына дейін ең кемінде екі ай ұзақтықпен емдеу қажет.
Қарапайым тұздардың барлық дәрілері салыстырмалы түрде жиі (15- 20 %) жанама әсерлер шақырады. Ол қарапайым тұздардың оңай диссоциацияланып, бос темір иондарын бөлу  нәтижесінде, ағзада улы иондардың көптеп жиналуына байланысты. Босаған темір иондары асқазан-ішек жолы сілемей қабаттарының протеиндерін ыдыратуға қабілетті және қабыну үрдісін шақырады. Клиникада ол дискомфорт, жүрек айну, құсу, іш өту көріністерімен көрінеді. Неғұрлым сіңірілмеген  темір  ішекте  ұзаққа қалып қойса, соғұрлым жоғарыда айтылған көріністер айқынырақ болады. Темір дәрілерін ішке қабылдаған кезде жиі іш қатады, себебі ішектегі күкіртсутегі темірмен байланысып, ішек қозғалысының ынталандырылуы болмайды. Екі валентті темірдің артық мөлшері майлардың бос радикалды асқын тотығымен тотығуына ықпал жасап, жасушаның мембраналық құрылымдарын бұзып, олардан лизосомалды ферменттердің шығуына және соның салдарынан ағзалар мен тіндердің зақымдануына алып келуі мүмкін. Қазіргі кезде бос радикалдық реакцияларды тоқтату үшін темірдің қарапайым тұздарының препараттары құрамына антиоксиданттарды және абсорбцияны белсендірушілерді (Е витамині, аскорбин қышқылы, глюкоза, фруктозодифосфат, янтарь қышқылы және соларға ұқсас қосылыстар) қосады. Препарат құрамына кіретін осы қосымшалар темір тұздарын жақтырмауды төмендетеді, бірақ оларды толық жоя алмайды. Жоғарыда аталып өткен кемшіліктерге қарамастан темірдің қарапайым тұздары осы уақытқа дейін ең кең таралған және арзан дәрі-дәрмектер болып саналады.
Әр түрлі авторлардың мәліметтері бойынша ТТА бар науқастардың    1-3 %-ы ферротерапияға тұрақты. Тұрақтылықтың негізгі себептері: эндокринологиялық бұзылыстар, әсіресе қалқанша безінің дисфункциясы (А. Павлов, 2000), қосалқы аурулар (созылмалы инфекция, дәнекер тіндердің созылмалы ауруы, онкологиялық дерттер, созылмалы бүйрек жетіспеушілігі), ағзаның антиоксиданттық белсенділігінің төмендеуі. Бұндай науқастарда ферротерапияға антиоксиданттарды (Е витаминін, рибофлавин, аскорбин қышқылын) қолдану толық немесе жартылай нәтижеге қол жеткізуге көмектеседі.
Парентеральды енгізілетін темір препараттарының артықшылығына қарағанда, кемшілігі басым келеді. Олар өлімге дейін алып келетін анафилактикалық реакциялар, тері асты гематомалар, артралгиялар және басқа да көптеген жанама әсерлер шақырады. Темір препараттары бұлшықетке немесе  көк тамырға жіберген кезде, гемоглобин мөлшерінің жоғарылауы шапшаңдамайды. Парентеральды жолмен енгізуге қарағанда асқорыту жолымен түскен темірдің эритробластарға жеткізілуі едәуір тиімді екені дәлелденген. Сондықтан ішектен тыс енгізу жолымен темір дәрілері басқа амал қалмағандықтан келесі жағдайларда қолданылады: темірдің өте нашар сіңірілуінде (ахиллия, аш ішек резекциясы), түймелерді көтере алмауында, қайталамалы өте көп мөлшерде қан жоғалтуда, асқазан-ішек жолдары арқылы темірді жеткізу мүмкін болмайтын кездерде, ішектердің қабыну дерттерінде.
Темір қорын толықтыру (қанығу терапиясы)
Ағзада темір қоры болып бауыр мен көкбауырдағы ферритин саналады. Гемоглобин деңгейі қалыптасқаннан кейін темір қорын толықтыру үшін темір дәрілерін анемияны жою кезінде қолданған дозадан 2-3 есе аз мөлшерде, ең кемінде 3 айға тағайындалады. Мысалы: ферроплекстің 2 түймесінен 3-4 рет қабылдаса, ферроградуметтін 1 түймесін күнде немесе күн ара қолданады.
Рецедивке қарсы ем
Қан жоғалту әрі қарай жалғаса берсе (мысалы, көп мөлшерде жүретін етеккірі), онда темір дәрілерін қысқа мерзіммен 7-10 күннен әр айда қолданған дұрыс. Егер анемия қайталанса, онда 1-2 ай аралығында қайталамалы емдеу курсын жүргізеді.
Дереккөздер
Санат: Медицина Санат: Темір тапшылық анемиясы
Рытыв-Вож (Куж-Ю тармағы)
Рытыв-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куж-Ю өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Портэйджвилл (Миссури)
Портэйджвилл (Portageville) — Миссури штатының Нью-Мадрид округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 5.2 км². FIPS коды — 29-59186.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 3295 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Нью-Мадрид округы (Миссури)
Хальмер-Яха (Байдарата-Яха тармағы)
Хальмер-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Байдарата-Яха өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Исмагил (Исмагил ауылдық кеңесі)
Исмагил — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Исмагил ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 905 адамды құрады. Пошта индексі — 453488, ОКАТО коды — 80205813001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жалғаулықсыз сөйлем
Жалғаулықсыз сөйлем - бөліктері жалғаулықсыз, яғни ырғақ-мелодика құралдар және басты конструктивті бірліктердің байланысы арқылы қосылатын күрделі сөйлем.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Жакуипи
Жакуипи (Jacuípe) — Бразилиядағы муниципалитет, Алагоас штатында орналасқан. Шығыс Алагоас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Алагоана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2000 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 313 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 217 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1958 жылы құрылған.
Санат:Алагоас елді мекендері
Үпілмәлік майы
ҮПІЛМӘЛІК МАЙЫ, майсана — кеппейтін, қабыршақ түзбейтін және құрамында оксиқышқылдары бар өсімдік майларының бір түрі. Оны үпілмәлік (майсана) өсімдігінің дәнінен алады. Құрамында 3 — 9% олеин, 3 — 5% линол және 80%-дан астам кинематикалық тұтқырлығы (50С-та 11010–6 м2/сек) мен тығыздығын (15С-та 950 — 974 кг/м3) анықтайды. Спиртте және бензинде жақсы ериді. Түсі түссізден қою сарыға дейін өзгереді, майлылығы 40 — 55%, қату температурасы 10 — 18С. Үпілмәлік майының тұтқырлығы жоғары болғандықтан техникада сапасы жоғары майлағыш май ретінде кеңінен қолданылады. Бұдан басқа дәрі жасауда, жақпа май және бальзам ретінде әйелдерді босандыруда, күйген жер мен жараға жағу үшін, сабын өндіруде, олифа алуда, т.б. пайдаланылады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Өсімдік майлары
Кастель-де-Лючио
Кастель-де-Лючио (Castel di Lucio) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Мессина провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1400 адамды құрайды. Халық тығыздығы 56 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 98070.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Placido. Жыл сайынғы мерекесі — 5 қазан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Сабақты етістік
Сабақты етістік — табыс септігіндегі сөзді керек ететін етістік түрі. Табыс септікті тура толықтауышты меңгеру немесе меңгере алмау қасиетіне қарай етістіктер салт және сабақты болып бөлінеді. Салт және сабақтылық категориясы етістіктің грамматикалық семантикасымен байланысты қалыптасқан құбылыс. Оның субъекті мен объектінің грамматикaлық (синтаксистік) қатынасын өзгертіп отыратын ішкі семантикалық мазмұны болады. Мысалы, құданы шақыр, ақиқатын біл, қымызды сапыр. Салт және сабақты етістіктер жіктелімі ежелден қалыптасқан құбылыс. М.Қашқари “Диуани лұғат ат-түрк” сөздігінде бір етістіктің бірде салт, бірде сабақты тұлғада жұмсалуына көптеген деректер келтірген. Мысалы, Ол меңе үстерді — Ол мені жеңуге тырысты. Ол қылмыш ышын үстерді — Ол істеген ісінен тануға тырысты. Мұндай тілдік деректер 11 ғасырда сабақты және салт етістік категорияларының көрініс тапқанын көрсетсе, екінші жағынан, қазіргі тілімізде де бір етістіктің бірде салт, бірде сабақты мәнде қолданылуы кең етек алғанын танытады. Сабақты етістіктер жасауда өзгелік етіс жұрнағы ерекше қызмет атқарады. Қазақ тіліндегі салт етістіктер өзгелік етіс жұрнағы арқылы сабақты етістікке айналады. Мысалы, жеткіз, көндір, қуант, т.б.
Дереккөздер:
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвист
Жайдарман
Жайдарман - түрлі аймақ (өңір, оқу орындары, мекемелер т.с.с.) немесе еркін құрамдағы ойыншылардың бас қосып, әзіл-сықақтың бірқатар жанрларындағы сайысқа түсуі.
Тюрингия
Тюрингия — Германия жері. Бұл жер "Германияның жасыл жүрегі " деген атымен танымал. Астанасы - Эрфурт. Экономикасы жағынан Батыс Германиядағы Саксониямен қатар келе жатқан федералды Германия жері.
Кифхаузен тау алабымен тарихи тұлғалардың ескерткіштерінің тікелей қатынасы бар: Фридрих Барбароссе, Томас Мюнцер және Вильгельм I.
Тюрингия жері
Жеті неміс княздығы бірігуінің нәтижесінде XX ғасырда 1920 жылы Тюрингия ең бірінші рет саяси картада пайда болды. Жаңа жердің астанасы - Веймар қаласы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Тюрингия жеріне бірнеше прустық жерлер қосылып,астанасы Эрфурт қаласы болды.
1949 жылы Тюрингия Германия Демократиялық Республикасының қатарына кірді.
1952 жылы ГДР-да әкімшілік реформа кезінде, Тюрингия жері Эрфурт, Гера және Зуль әкімшілік округтеріне бөлінді.
1990 жылы Германияның бірігуінен кейін Тюрингия федералды жер ретінде қалпына келтірілді.
Географиясы
Тюрингия Гессен(Германиядағы жер)(270 км),Бавария (381 км),Саксония (265 км), Саксония-Анхальт (296 км) және Төменгі Саксония (112 км) федералды жерлерімен шектесіп жатыр.
Мемлекеттік құрылымы
Құқықтық органы - Земский Сейм (Landtag, Ландтаг). Атқарушы орган — Земское Үкіметі. 1934 жылға дейін Земское үкіметінен құралған (Mitglieder der Landesregierung), атқарушы орган ретінде мемлекеттік министрлігі(Staatsministerium, Штатс-министерство) болып танылды.
Дің
Діңшілдердің көбісі - лютерандар
NGC 277
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 8 қазанда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 277 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2995, MCG -2-3-28, NPM1G -08.0030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Грангэр (Миссури)
Грангэр (Granger) — Миссури штатының Scotland округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 34 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.4 км² шамасында. FIPS коды — 29-28360.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Қалимолла Бейсеуов
Қалимолла Бейсеуов (1944 жылы туған, Жамбыл облысы Жамбыл ауданы Гродеков ауылы) – техника ғылым докторы (1996), профессор (1992). Жамбыл технология институтын бітірген (1965). 1965–1978 жылы осы институтта оқытушы, аға оқытушы, доцент, 1978–1992 ж. кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1992 жылдан осы кафедрада проф. 90-нан аса ғыл. еңбектің, оның ішінде 2 монографиясы жарық көрген. 13 авторлық куәліктің иегері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жуалы ауданы
Жуалы ауданы – Жамбыл облысының оңтүстігіндегі әкімшілік бөлініс. 1928 жылы құрылған. Жер аумағы 4,2 мың км². Орталығы – Бауыржан Момышұлы ауылы.
Географиялық орны
Жуалы ауданы Теріс (Асы) өзенінің жоғары және орта ағысында, жерінің басым бөлігін Жуалы таулы үстірті (биіктігі орталығында 900 м, шет жақтарында 1200 м) алып жатыр. Солтүстігі мен солтүстік-шығысын Қаратау жотасы, батысы мен оңтүстік-батысынан Боралдай тауы, оңтүстігінен Талас Алатауы қоршайды. Ауданның солтүстігінде Билікөл қазаншұңқыры (абсолютті биіктігі 450 м) орналасқан. Кен байлықтарынан тас көмір, құрылыс материалдары кездеседі.
Халқы
Тұрғыны 52 169 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар (90,01%), орыстар (6,13%), басқалары (3,87%).
Әкімшілік бөлінісі
Аудандағы 49 елді мекен 14 ауылдық округке біріктірілген: Халықтың өзгеру динамикасы
Климаты
Таулы үстірттің климаты қоңыржай континенттік, қаңтардың орташа температурасы –2°С, шілдеде 18°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 400 мм шамасында. Климат жағдайлары дәнді дақылдар мен кейбір техникалық (күнбағыс) дақылдарды егуге қолайлы. Ауданның солтүстігінде климат тым континенттік және құрғақ. Қаңтарда –8°С, шілдеде 24°С. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 200 мм.
Табиғаты
Басты өзені – Теріс (төмен жағы Асы деп аталады), оның ең ірі саласы – Шақпақ өзені. Ауданның солтүстік-батысынан Қошқар ата (Боралдайдың саласы) өзені ағып өтеді. Теріс өзенінде Терісащыбұлақ бөгені салынған (көлемі 50 млн. м³).
Ауданның таулы үстіртінің сұр топырағында жусан, астық тұқымдас өсімдіктер, боз, селеу, қызғылт қоңыр топырағында түрлі шөптер, бидайық аралас өсімдіктер өседі. Өзен бойларында бұталы тоғайлар (тобылғы, итмұрын, долана, сарыағаш) кездеседі. Тау аңғарларында жабайы алма, алмұрт, үйеңкі, шетен өседі. Ауданның оңтүстік бөлігіндегі Талас Алатауының беткейлері – альпілік және субальпілік шалғын. Бұл өңір Ақсу-Жабағылы қорығының солтүстік бөлігі саналады. Солтүстігіндегі Билікөл қазаншұңқырының сұр топырағында жусан, сораң өсімдіктер, Асы өзенінің аңғарында ши өседі.
Жабайы жануарлардан қарақұйрық, жабайы шошқа, шиебөрі кездеседі. Құстардан қырғауыл, кекілік бар. Билікөлде сазан, жайын ауланады.
Елді мекендері
Ауданда халық біркелкі орналаспаған. Елді мекендері көбінесе темір жолдың бойында орналасқан. Ірі ауылдары: Бауыржан Момышұлы, Көлбастау, Қайрат, Бурнооктябрьское, Күреңбел, Шақпақ ата, Қарасаз. Аудан негізінен тәлімі және ішінара суғармалы егіншілікпен және ет-сүт бағытындағы мал шаруашылығымен айналысады. Ауыл шаруашылығына жарамды жері 329,6 мың га, оның ішінде егістігі 90 мың га, шабындығы 7,5 мың га, жайылымы 112,0 мың га, орманы 20 мың га. Егістігінің ішінде дәнді және техникалық дақылдардың үлесі басым. Мемлекеттік бағыныстағы Октябрьское және Бурненский ауыл шаруашылық кәсіпорындары, Ақсай су шаруашылығы жүйелерінің басқармасы, Күркіреусу, Сұрым, Шақпақ т. ж. ст. жұмыс істейді. Аудан жерімен Түрксіб темір жолы, Ташкент – Алматы, Бауыржан Момышұлы – Қошқар ата автомобиль жолдары өтеді.
Қысқаша сипаттамасы
Жуалы ауданы 1928 жылы қыркүйек айының 3-ші жұлдызында Шымкент облысының құрамында құрылды және 1951 жылдың наурыз айында Жамбыл облысының құрамына берілді.
Аудан орталығы Бауыржан Момышұлы ауылы - облыс орталығы Тараз қаласынан 60 шақырым жерде, Жамбыл облысының оңтүстік-батысында орналасқан.
Ауданның жалпы жер көлемі - 421 мың 283 га., оның ішінде, егістік - 102 мың 759 га.,  жайылымдық жері - 219 мың 963 га., шабындық жері- 7458 га., көп жылдық ағаштар көлемі - 715 га. Халқы 51915 (52615) адамды құрайды. Аудан бойынша аула саны -10478 бірлік. Халқының тығыздығы 1 шаршы шақырымға 12 адам. Ауданда мекен ететін ұлт өкілдерінің басым бөлігін, яғни, 87 % қазақтар, 8,1 % орыстар, 1,06 % шешендер, 1,04 % әзірбайжандар, 1,9 % басқа да ұлттар құрайды. 26159 ер, 26456 әйелдер.
Ауданды солтүстік жағынан Қаратау таулары, батысынан Боралдай, оңтүстігінен Талас-Алатауы, шығысынан Қырғыз Алатауы қоршап жатыр.
Аудан аумағын "Алматы-Ташкент" халықаралық трассасы және теміржол магистралы қиып өтеді.
Аудан аумағында Теріс, Ақсай, Көксай, Бахаты, Боралдай және Қошқарата өзендері, сонымен қатар, Билікөл, Теріс-Ащыбұлақ су қоймасы бар. Су қоймасының сыйымдылығы 158 млн. куб және ол Жамбыл ауданының 23000 га. жерін суландырады.
Әлеуметтік нысандары
Ауданда білім бөліміне қарасты 62 білім мекемесі жұмыс істейді:
Жалпы аудан мектептерінде 1502 ұстаз оқушыларға білім мен тәрбие беруде. Олардың: 1295-і жоғарғы, 207-сі арнаулы орта білімді мамандар. Оның ішінде жоғарғы санаттысы-194, бірінші санаттысы-429 екінші санаттысы -628.
Ауданда 2  балалар -жасөспірімдер спорт мектебі бар.
Спорттың бокс, еркін қазақ, дзю-до күрестері, тоғызқұмалақ, футбол, волейбол, баскетбол, кір тасын көтеру түрлерінен үйірмелер ашылған.
Момышұлы ауылы аумағында үлкен, кіші футбол, баскетбол, волейбол алаңдары орналасқан. 1500 орындық 1 стадион іске қосылған. Сондай-ақ, аудан аумағындағы елді -мекендерде жалпы 24 спорт залдары, 85 спорт алаңдары, 10 тир және 1 бильярд залы бар.
Жуалы ауданына қарасты 46 мәдениет мекемелері бар. Олар:
Ауданда негізгі екі бағыттағы конфессияда: ислам және христиан діндері бойынша діни орындар жұмыс істейді. Барлығы 25 мешіт, 1 шіркеу және 3 діни танымдық үйлері бар. Бүгінгі мәлімет бойынша діни орындарға келушілердің жалпы саны 589 адамды құрап отыр.
Ауданда қазақ, славян, өзбек, әзірбайжан және шешен - барлығы 5 мәдени-ұлттық орталықтары жұмыс атқарады. Олардың барлығы 1993 жылы құрылып, өз ұлтының салт-дәстүрін, мәдениетін және тілін насихаттау бағытында қызмет етуде.
Бүгінгі таңда ауданда 174 төсектік орталық аурухана, 25 төсектік туберкулез ауруханасы, 250 адам қабылдауға арналған емхана, бастапқы медициналық санитарлық көмек көрсетумен айналысатын 10 дәрігерлік амбулатория және 38 медициналық пункт жұмыс істейді.
Ауыл шаруашылығы
Аудан бойынша 01.12.2009 жылға мал санағы:
Ет өнімі (тірі салмағымен) — 108140 цн. (10814 тн.); Сүт - 329272 цн. (32927,2 тн.); Жұмыртқа - 7198,4 мың дана; Жүн - 5303 цн. (530,3 тн.).