cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Генетикалық маркер
Кіріспе
Ұзақ уақыт бойы генді карталау ағзаларды тек дәстүрлі фенотиптік маркерлерді қолданумен, яғни тек сыртқы пішініне қарау арқылы ғана жүзеге асты. Бұндай гендерге, қан тобын немесе дәннің пішінін кодтайтын салыстырмалы түрде оңай анықталатын гендер тобы жатады. Бірнеше ағзаларда мұндай сипаттамалар (мысалы қан тобы немесе дәннің пішіні сияқты сипаттамалар) санының шектеулі екенін ескерсек, генді карталау әрекеттері бірден қиындай түседі немесе кейде мүлдем мүмкін болмайды. Бұл қиындықтар өз кезегінде организмдерде оңай байқала бермейтін генетикалық сипаттамаларды (мысалы, ақуыздың өзгеруі) жылдам әрі тиімді анықтауға мүмкіндік беретін гендік маркерлердің дамуына түрткі болды.
Донндорф (Унструт)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Генетикалық маркер
Генетикалық маркерлердің түрлері
нобай| Ген тізбегін анықтау үшін SFP (Single Feature Polymorphism - Дара Ерекшелік Полиморфизмін) табу тәртібі. Генетикалық маркерлердің жиі қолданылатын түрлері:
Магарлар
Өмір салты
Оңтүстік магарлардың дәстүрлі ерлер киімі - тізеге дейін тағылған таңғыш мата, бхото (баулары бар көйлек), кейде кеудеше мен пенжак. Әйелдер киімі – қапсырмалы белдемше (алдыңғы жағы қысқартылған), жеңі ұзын күртеше, кең матадан жасалған белдік, бас киім. Сырғалар, шыны моншақтар алқа және үнді күміс монеталарын тағады. Солтүстік магарлардың киімдері аз зерттелген.
Негізгі тағамдары – жүгері, күріш, көкөністер, сүт өнімдері. Олар сиыр етін (индуистардан басқа), шошқа етін (мұсылмандардан басқа), құс етін пайдаланады.
Генетикалық маркер
Қолданылуы
Генетикалық маркерлер тұқым қуалайтын аурулар мен олардың генетикалық салдарынының (мысалы, ақуыздың ақауына алып келіп соғатын геннің белгілі бір мутациясы) арасындағы байланысты зерттеу үшін қоданылады. Хромосомада бір-біріне жақын орналасқан ДНҚ бөліктері көп жағдайда келесі ұрпаққа өзгеріссіз беріледі (яғни, жақын орналасқан ДНҚ бөліктері арасында рекомбинация мөлшері өте төмен). Дәл осы қасиет/құбылыс генетикалық маркердің қолдану аймағын кеңейтеді. Атап айтқанда, генетикалық маркерлер белгілі бір гендердің тұқым қуалау қасиетін анықтау үшін қолданылады.
Магарлар
Дереккөздер
Санат:Непал этникалық топтары Санат:Үндістан этникалық топтары
Генетикалық маркер
Қолданылуы
Генетикалық маркерлер жеке адамдар немесе популяциялар арасындағы генетикалық қашықтықты анықтау мақсатында генетикалық генеалогия үшін генетикалық ДНҚ тестілеуінде қолданылады. Митохондриялық немесе Y хромосомалық ДНҚ-да орналасқан юнипәрентті (яғни дара жынысты зерттеуге арналған) маркерлер әке мен ана жағын зерттеуге, ал автосомалық маркерлер толық шежірені талдау үшін қолданылады.
Генетикалық маркерлер белгілі бір локуспен байланысқан және жоғары полиморфты болуы тиіс. Сонымен қатар оңай анықталуы керек. Өйткені гомозиготалар ешқандай ақпарат бермейді. Маркерді анықтау тікелей РНҚ-ны секвенирлеу арқылы немесе аллозимдерді қолдану арқылы да анықталады.
Геномды немесе филогенетиканы зерттеуде қолданылатын кейбір әдістер RFLP, AFLP, RAPD, SSR болып табылады. Олар зерттеліп жатқан организмнің генетикалық карталарын жасау үшін пайдаланылады.
Дрёзинг
Дрёзинг (Drösing) — Аустриядағы жәрменкелік коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гензерндорф округінің құрамына енеді.
Генетикалық маркер
Қолданылуы
CTVT-дің трансмиссиялық агентінің (венерологиялық ісік) қандай екендігі туралы пікірталас бар. Бір топ ғалымдар жасушаның өзгеруіне вирус тектес бөлшектер жауапты деп топшыласа, қалғандары аллограф ретінде басқа жасушалар өзгелеріне жұқтыра алады деп ойлады. Генетикалық маркерлердің көмегімен зерттеушілер қатерлі ісік жасушасының трансмиссивті паразитке айналатыны туралы нақты дәлелдер бере алды. Сонымен қатар, молекулалық-генетикалық маркерлер белгілердің табиғи жолмен берілуін, шығу тегін (филогенетика) және ит ісік ауруларының жасын анықтау үшін қолданылды.
NGC 1523
NGC 1523 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан *4 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сивино (Смолян облысы)
Сивино (Сивино) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Смолян қауымының құрамына кіреді.
NGC 1523
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 6 желтоқсанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1523 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 156-**39.
Сивино (Смолян облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 161 адамды құрайды.
NGC 1523
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Сивино (Смолян облысы)
Пошта индексі — 4780. Телефон коды — 03037. ЕКАТТЕ коды — 66384.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Генетикалық маркер
Қолданылуы
Генетикалық маркерлер өсімдіктер және үй жануарлары селекциясында да кеңінен қолданылады. Табиғи және жасанды селекция жасушаның генетикалық құрылымының өзгеруіне әкеледі. Белгілі бір геннің аллельдерінің ажырауынның теңсіздігі нәтижесінде пайда болған түрлі пайдалы аллельдер арнайы таңдалған және таңдалмаған малдың немесе өсімдіктің айырмашылығын көрсетеді (яғни,малға қатысты: әрдайым етті немесе сүттісі және өсімдікке қатысты: тек құрақшылыққа, түрлі ауруларға төзімді және өнімділігі жоғары түрлері таңдалып/cұрыпталып отырған).
Қосымша ақпарат көздері
Санат:Молекулалық биология Санат:ДНҚ Санат:Генетика
Дрёзинг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1163 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 29.49 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GF, ресми идентификациялық коды — 3 08 10.
Шымбай ауданы
Шымбай ауданы (Shimbay rayonı, Шимбай районы, Chimboy tumani, Чимбой тумани) — Өзбекстан, Қарақалпақстан құрамындағы әкімшілік бірлік. Әкімшілік орталығы – Шымбай қаласы.
2011 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша аудан құрамына кірді:
Тарихы
Шымбай ауданы 1930 жылы құрылды. 1957 жылы 12 қазанда Шымбай ауданына Кеңес ауданы қосылды.
Дрёзинг
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Коль (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Трамонти-ди-Сотто
Трамонти-ди-Сотто (Tramonti di Sotto) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Порденоне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 456 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 5 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 85 км² шамасында. Пошта индексі — 33090.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Сериньяк-сюр-Гаронн
Сериньяк-сюр-Гаронн (Sérignac-sur-Garonne) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Ажен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,91 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47300, пошта индексі — 47310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1110 адамды құрады. Халық тығыздығы — 124,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Алтын Орда - Египет қарым-қатынастары
Алтын-Орда - Мысыр қарым-қатынастары - 13 ғасырдың ортасы мен 14 ғасырдың соңында Алтын Орда мен Египет мемлекеті арасындағы өзара достық қатынас күшейе түсті. 13 ғасырдың 50-ж. Алтын Орда билеушілері мен Ирандағы моңғолдық Хулагу (Ильхан) мемлекеті (1256-1353) арасында Кавказ бен Иранның солтүстік-шығыс аудандары үшін күрес жүрді. Таяу Шығыста Мысыр мемлекетінің билеушісі Бейбарыс сұлтан (1260-77) Ирактан соң Сирияны бағындырмақ болған моңғол әскерлерін талқандады (1260). Христиан дініндегі ильхандықтарға қарсы ортақ ниет Алтын Орда мен Мысыр мемлекетін сауда қатынасы, әскери және мәдени жағынан жақындастырды. Бейбарыс пен ислам дінін қабылдаған Алтын Орда ханы Берке (1256-66) тұсында орнаған, тіпті туыстық байланыстарға дейін ұласқан, арадағы қатынас 14 ғасырдың ортасында Ирандағы Хулагу мемлекеті ыдырағаннан кейін де жалғасын тапты. Мемлекеттер арасындағы дипломат, жолдаулар қыпшақ тілінде жазылды. 1357 ж. Жәнібек хан өзінің Әзірбайжандағы жеңісі жөнінде Мысырдағы қыпшақ сұлтанын хабардар етеді. Алтын Орда мен Мысыр мемлекеті арасындағы тығыз байланысқа Темірдің Қыпшақ даласына жасаған бірқатар әскери жорықтары да кедергі бола алмады. 1395 ж. Алтын Ордаға соңғы Мысыр елшілігі келді. Бұл сапар Алтын Орданың талқандалуына әкеліп соқтырған Темір мен Тоқтамыс хан арасындағы шешуші шайқаспен тұспа-тұс келді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Сии-сюр-Нье
Сии-сюр-Нье (Silly-sur-Nied) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Мец-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57654, пошта индексі — 57530.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 686 адамды құрады. Халық тығыздығы — 151,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Ландек (Тироль)
Ландек (Тироль) (Landeck (Tirol)) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Ландек округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7633 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.9 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LA, ресми идентификациялық коды — 7 0 614.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Энгельберт Штенико саналады.
NGC 5562
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 28 маусымда Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5562 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51227, UGC 9174, MCG 2-37-2, ZWG 75.11, NPM1G +10.0392.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Хитчкок (Оклахома)
Хитчкок (Hitchcock) — Оклахома штатының Blaine округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 141 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.4 км² шамасында. FIPS коды — 40-34850.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Сент-Етьенн-де-Мор
Сент-Етьенн-де-Мор (Saint-Étienne-de-Maurs) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Канталь департаментінде орналасқан. Орияк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 15184, пошта индексі — 15600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 769 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Канталь департаментінің коммуналары
Мёкерн (Тюрингия)
Мёкерн (Тюрингия) (Möckern (Thüringen)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Хольцланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 121 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 5,35 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 058. Муниципалитеттің басшысы — Дитмар Шлессигер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Гулюк
Гулюк — Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл,      Ескі байышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 184 адамды құрады. Пошта индексі — 452307, ОКАТО коды — 80224831002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ұлан Әділжанұлы Нүсіпәлі
Ұлан Әділжанұлы Нүсіпәлі (1968 жылы 29 шілдеде Алматы облысы Райымбек ауданында туған) — актер. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2009). Құрмет орденінің иегері (2016).
Марапаттары
Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры тұлғалары
Лувинате
Лувинате (Luvinate) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Варезе провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1386 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 347 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 21020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santi Ippolito e Cassiano.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Амфибия (гидроұшақ)
«Амфибия» гидроұшағы — танктің, транспортердің суда жүзгіштігі герметикалық қорабы қуысындағы суды қажетіне қарай ығыстыру арқы- лы реттеледі. Ол су бетінде немесе су астында ескек пәре (винт), шынжыр табан (шынжыр табан машиналарда) және су атқыш сорғы көмегімен жүзеді. Амфибия жасау ісі 1-дүниежүзілік соғыс жылдарында басталды. Амфибия танктің үлгілері 1921— 22 ж. Франция мен Америкада жасалды. Қазіргі кезде әскери істе құрлықта да, судың беті мен астында да өте жылдам жүзетін танктер, оқ өтпейтін транспортерлер (бронетранспортерлер) мен оқ өтпейтін автомобильдер (бронеавтомобильдер) кеңінен таралған. Амфибия автомобиль адамдарды және жүктерді тасу, сондай-ақ оларды өзен, көл т.б. арқылы өткізу кезінде қолданылады. Барлық осьтерінің төзімділігі жоғары автомобиль шассиі негізінде жасалады. Амфибия автомобильде автомобильге тән агрегаттар сақталынады, ал оның суда жүзетін түрі саңылаусыз жабылатын қайық типтес қорап, ескек пәре, су рулі, толқынды кесетін қалқанмен және қораптан суды ығыстырып шығаратын сорғымен жабдықталады. Амфибия ұшақ - құрылықта аспанға ұшып шыға алатын және доңғалақ шассиін шығарып қона алатын гидроұшақ. Амфибия аэрошананың қорабы қайыққа ұқсас. Ол қар үстімен де, су бетімен де, таяз өзен, батпақты су тоғандарында да, мұз үстінде де қозғала алады.
Дереккөздер
Санат: Әскери іс
V деген Вендетта (фильм)
V деген Вендетта (V for Vendetta) — 2006 жылғы Джеймс МакТигтің режиссерлігімен және ағайынды Вачовскилердің сценариі және продюсерлігі бойынша, Алан Мур мен Дэвид Ллойдтың 1988 жылғы Vertigo/DC Comics компаниясының аттас комикстер сериясы негізінде түсірілген антиутопиялық саяси триллер фильмі. Фильм желісі альтернативті болашақта орын алады.
Онда Құрама Патшалықты неофашистік режим жайлап алған. Алдын-ала ойластырылған лаңкестік әрекеттер арқылы төңкеріс ұйымдастыруды көздейтін азаттық үшін күресуші анархист V есімді кейіпкерді Хьюго Уивинг және V-дің көмегімен құтқарылған жергілікті телевизияда ассистент болып жасайтын Иви рөлін Натали Портман, сондай-ақ V-ді тоқтату үшін тергеу жүргізетін детектив рөлін Стивен Ри сомдайды.
Футболдан Азия Кубогы 1988 (финал)
Футболдан 1988 жылғы Азия кубогының финалы 18 желтоқсанда Доһадағы "Халифа" стадионында өтіп, Корея және Сауд Арабиясы футболшылары кездесті. Матчта есеп ашылмай, пенальтилер сериясында Сауд Арабиясы 4:3 есебімен жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Азия Кубогының финалдары Санат:1988 жылғы футбол Санат:Сауд Арабиясы Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Булка (Кыртовка тармағы)
Булка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кыртовка өзенінің сол жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері
Дорнбург (Заале)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 909 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,4 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 013. Қаланың басшысы — Клаус Заммер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Фанна
Фанна (Fanna) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Порденоне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1586 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 157 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 33092.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Булумбаевка
Булумбаевка — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тара өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хитчхита (Оклахома)
Хитчхита (Hitchita) — Оклахома штатының McIntosh округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 113 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 40-34900.
Ильдус
Ильдус — Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл,      Ескі байышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 43 адамды құрады. Пошта индексі — 452307, ОКАТО коды — 80224831003.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 1539-1
NGC 1539-1 — Торпақ шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 6 қыркүйекте астроном Альберт Март ашқан болатын және NGC каталогында 1539-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14852, ZWG 488.1, 5ZW 373.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Торпақ (шоқжұлдыз)
Апаттық бомба тастау
Апаттық (авариялық) бомба тастау - тұтқиыл жағдайға байланысты ұшақты бомба жүгінен (салмағынан) босату немесе ұшақтың ұшудағы тұрақтылығы басқарылуын қалпында сақтау мақсатында тап болған төтенше жағдайда қолданылатын шара. Апаттық (авариялық) бомба тастау «Жару» немесе «Жармау» тәсілімен орындалады.
Дереккөздер
Санат: Әскери іс
Арле-ан-Гоель
Арле-ан-Гоель (Arleux-en-Gohelle) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62039, пошта индексі — 62580.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Валлеруа-о-Соль
Валлеруа-о-Соль (Valleroy-aux-Saules) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Нефшато округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88489, пошта индексі — 88270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 268 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,28 адам/км².
Дорндорф (Верра)
Дорндорф (Верра) (Dorndorf (Werra)) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Вартбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2611 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,12 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 63 018. Муниципалитеттің басшысы — Инго Ендрузиак.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
NGC 5594
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 19 мамырда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 5594 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51391, IC 4412, MCG 4-34-24, ZWG 133.46, NPM1G +26.0365.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Магинданао
Магинданао (минданао) — Филиппин аумағында тұратын халық. (Минданао аралында, Минданао өзенінің аңғарында және Давао шығанағы жағалауында). Жалпы саны 1,1 млн адам. (2009).
Тілі
Олар магинданао тілінде сөйлейді (Маранао тілінің диалектісі).
Діні
Дінге сенушілердің діни байланысы: сүнниттік мұсылмандар.
Кәсібі
Негізгі кәсібі – егіншілік (күріш, маниок, абака, жүгері, кофе), мал шаруашылығы (карабао бұқалары), балық аулау, аңшылық, гевей шырынын өндіру. Зергерлік қолөнер, тоқыма өнері, мата бояу, ағаш ою, қайық жасау жақсы дамыған. Магуинданао аралдың ең жақсы қару жасаушылары болып саналады (боло пышақтары, найзалар, соғылған қалқандар).
Өмір салты
Олардың бай фольклоры бар, "Индрапатра" эпосында үнді әсері байқалады.
Дереккөздер
Санат:Филиппин этникалық топтары
Славейно (Смолян облысы)
Славейно (Славейно) — Болгариядағы ауыл. Смолян облысына қарасты Смолян қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 157 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4747. Телефон коды — 03027. ЕКАТТЕ коды — 66957.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смолян облысының елді мекендері
Хофмэн (Оклахома)
Қала тұрғындарының саны 148 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.7 км² шамасында. FIPS коды — 40-35300.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Вилье-сюр-Толон
Вилье-сюр-Толон (Villiers-sur-Tholon) — Франциядағы коммуна. Бургундия аймағына қарасты Йонна департаментінде орналасқан. Оксерр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,50 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 89473, пошта индексі — 89110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 473 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Йонна департаментінің коммуналары
Мёренбах
Мёренбах (Möhrenbach) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Ильм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 677 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 13,86 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 70 035. Муниципалитеттің басшысы — Пегги Хутман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Жаңа Уртай
Жаңа Уртай (Яңы Уртай) — Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл, Ескі байышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 138 адамды құрады. Пошта индексі — 452307, ОКАТО коды — 80224831004.
Лангампфен
Лангампфен (Langkampfen) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Куфштайн округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3556 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 26.5 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KU, ресми идентификациялық коды — 7 05 15.
Жаңа Уртай
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Лангампфен
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Георг Каррер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
Жаңа Уртай
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Футболдан Азия Кубогы 1976 (финал)
1976 жылғы Футболдан Азия чемпионатының финалы 13 маусымда Тегеранда өтті. Иран футболшылары 1:0 есебмен Кувейтті ұтты.
Дрозендорф-Циссерсдорф
Дрозендорф-Циссерсдорф (Drosendorf-Zissersdorf) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Хорн округінің құрамына енеді.
Футболдан Азия Кубогы 1976 (финал)
Сілтемелер
Санат:1976 жылғы футбол Санат:Футболдан Азия Кубогының финалдары Санат:Иран Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Кувейт Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Дрозендорф-Циссерсдорф
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1278 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 53.45 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HO, ресми идентификациялық коды — 3 11 04.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Крестан (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Быган
Быган — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шиш өзенінің сол жағалауынан 164 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері
NGC 1536
NGC 1536 — Тор шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 4 желтоқсанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 1536 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14620, ESO 157-5, AM 0409-563, IRAS04099-5636.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тор (шоқжұлдыз)
Луино
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 14179 адамды құрайды. Халық тығыздығы 709 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20,95 км² шамасында. Пошта индексі — 21016.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pietro және San Paolo. Жыл сайынғы мерекесі — 28 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
OLX
OLX (OnLine-Marketing) — тауарларды немесе қызметтерді сататын, сатып алатын немесе тегін алмастырғысы келетін адамдардың басын қосатын онлайн хабарландырулар платформасы. Хабарландырулар "Жылжымайтын мүлік", "Электроника", "Үй мен бақ", "Жұмыс", "Сән және стиль", "Балалар әлемі", "Хобби және спорт", "Көлік", "Жануарлар", "Тегін беремін" санаттарынан тұрады.
Қызметкерлер саны
Оның қызметі интернет арқылы және смартфондардағы арнайы қосымшалар арқылы қол жетімді. Компанияның штаб-пәтері Буэнос-Айресте (Аргентина) орналасқан. OLX-тің 106 елде кеңсесі және жергілікті өкілдіктері бар. олардың ішінде Ангола, Аргентина, Бангладеш, Бразилия, Босния және Герцеговина, Колумбия, Үндістан, Индонезия, Португалия, Польша, Перу, Румыния, Мажарстан, Болгария, Панама, Швейцария, Украина, Оңтүстік Африка Республикасы, Кения, Нигерия, Тайланд, Филиппиндер, Пәкістан, Гана, Мысыр, Біріккен Араб Әмірліктері және т.б.
Компанияның негізі 2006 жылы наурызда Фабрис Гринда мен Алек Оксенфорд атты интернет-кәсіпкерлермен қаланды. Қазіргі уақытта OLX ғаламдық медиа және электроникамен айналысатын Naspers компаниясына тиесілі.
2018 жылғы жай-күй бойынша OLX интернет-компаниясының 35 штаб-пәтері бар, олар Буэнос-Айрес, Киев, Познань, Ташкент, Бухарест, София, Пекин, Алматы, Мумбай және басқа да қалаларда орналасқан. Ай сайын OLX сайттарына әлемнің 40-тан астам мемлекеттерінде 330 миллионға жуық адам кіреді.
Тарихы
OLX брендін 2006 жылдың наурызында екі француз кәсіпкері - Фабрис Гринда мен Алехандро Оксенфордо негізін қалады. OLX компаниясы Үндістанда өзінің белсенділігін бастады, бұл әлемдегі ең қарқынды дамып жатқан нарық болатын. 2007 жылы компания орыс тілді нарыққа шықты. 2010 жылы OLX Naspers медиатобының бөлігі болды. 2012 жылы OLX командасына Мартин Шипбауер қосылды.
2013 жылдың наурызында Avito.ru сайтының орыс тілді нұсқасымен қосылды.
2014 жылдың сәуірінде Naspers тобының хабарландырулар сайттары Румынияда, Болгарияда, Қазақстанда, Беларуссияда, Венгрияда және Польшада атауларын OLX-ке өзгертті.
Дорндорф-Штойдниц
Дорндорф-Штойдниц (Dorndorf-Steudnitz) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Хольцланд ауданының құрамына енеді.
OLX
Сервис және мүмкіндіктері
Сайт жеке тұлғаларға, сондай-ақ бизнес өкілдеріне де онлайн сатып алу/сатуға арналған платформадан тұрады. OLX қолданушылары өз хабарландыруларын мобильді телефон көмегімен, электронды пошта немесе әлеуметтік желілер жазбасы арқылы тіркеліп сайтқа, сайт қосымшасына орналастыра алады. Хабарландыру беру формасында хабарландыру сипаттамасын, суретті және өз байланыс деректерін қосуы қажет. Сондай-ақ сайт қолданушылары сайттағы/қосымшадағы хабарландыруларды басып оның авторымен жеке хабарламада сөйлесуіне немесе телефонына қоңырау шалуына мүмкіндігі бар.
Дорндорф-Штойдниц
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1930 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 74 014. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Энкельман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
OLX
Сервис және мүмкіндіктері
OLX-ке хабарландырулар үнсіз келісім бойынша олардың орналасу уақыты бойынша көрсетіледі. Хабарландыруларды жылжыту үшін ақылы қызметтер қатары бар: "VIP-хабарландырулар", "ТОП-хабарландырулар", "Тізімнің жоғарғы жағына көтеру".
Ресей
Ресейде OLX 2007 жылы іске қосылды. 2010 жылы сайтқа ай сайын 2,5 млн-нан астам адам кірді. 2013 жылы Naspers тинтернет-холдингі Avito-ның 18 % акциясын иеленді және Slando мен OLX ресей нұсқаларын біріктірді.
Украина
OLX Украина нарығына 2014 жылы келді, Slando.ua хабарландырулар тақтасы OLX Group-қа қосылды және бренді жаңарды.
2018 жылғы жай-күй бойынша осы сайтта 1,5 млн сатушы тіркелген, 11 млн-нан астам хабарландырулар орналасқан және әр минут сайын 100 жаңа хабарландыру қосылып отырады.
Дереккөздер
Санат:Web 2.0
NGC 5578
NGC 5578 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 22 мамырда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5578 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51272, NGC 5575, UGC 9184, MCG 1-37-8, ZWG 47,21.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Мёнхенхольцхаузен
Мёнхенхольцхаузен (Mönchenholzhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Веймар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1602 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010). Алып жатқан жер аумағы 19,38 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 71 057. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Нольте.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Фонтанафредда
Фонтанафредда (Fontanafredda) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Порденоне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 059 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 239 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Пошта индексі — 33074.
Елді мекеннің қамқоршысы — Георгий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Мезон-Лаффитт
Мезон-Лаффитт (Maisons-Laffitte) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Сен-Жермен-ан-Ле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78358, пошта индексі — 78600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 22717 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3365,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Василий Аполлонович Андреев
Василий Аполлонович Андреев (1906, Украина, Днепропетровск облысы Соленое ауданы Соленое селосы — 2.2.1974, Душанбе, Тәжікстан) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, пулемет нысанашысы, гвардия кіші сержанты. Орыс.
Соғыстан кейін Душанбе қаласында (Тәжікстан) тұрып, еңбек етеді. Ленин, «Қызыл Жұлдыз», 3-дәрежелі Даңқ ордендерімен және «Ерлігі үшін», т.б. медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1906 жылы туғандар Санат:Солонянск ауданында туғандар Санат:2 ақпанда қайтыс болғандар Санат:1974 жылы қайтыс болғандар Санат:Душанбеде қайтыс болғандар Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Даңқ орденінің иегерлері Санат:1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін медалінің иегерлері Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері
Ескі урта
Ескі урта — Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл,      Ескі байышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 360 адамды құрады. Пошта индексі — 452307, ОКАТО коды — 80224831005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Футболдан Азия Кубогы 1972 (финал)
Футболдан 1972 жылғы Азия кубогының финалы 19 мамырда Бангкокта өтіп, Иран футболшылары 1:0 есебімен Корея Республикасын ұтты. Бұл турнир тарихындағы тұңғыш финалдық матч.
Тайландтағы чемпионат бірінші рет топтық және плей-офф кезеңдерінен құралды. Жартылай финалда жеңіске жеткен екі құрама финалға жолдама алды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Азия Кубогының финалдары Санат:1972 жылғы футбол Санат:Иран Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Корея Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Сорбе (Мозель)
Сорбе (Sorbey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Мец-Кампань округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57656, пошта индексі — 57580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 328 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Быгат
Быгат — Ресейдегі өзен. Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мисс өзенінің оң жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Омь өзенінің құйылысынан Оша өзенін қоспағанда Есіл өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Есілге қосылу құйылысына дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері
Гессе көзшелері
Гессе көзшелері — қандауыршаның жүйке түтігінің қабырғасында орналасқан жарық сезгіш клеткалар жиынтығы, оның бір тобы - жарық сезгіш, ал екінші тобы - пигментті клеткалардан тұрады. Гессе көзшелері кейбір қарапайым жалпақ құрттардың көздеріне ұқсас, жарықтың бағыты мен қарқынын ғана сезеді.
Дереккөздер
Санат:Сезім мүшелері Санат:Жануарлар анатомиясы
Арыстан
Арыстан (Panthera leo) – жыртқыш сүтқоректілер түрінің мысық тектес тұқымының (Felidae) қатарына кіретін, үлкен мысықтар тұқым тармағына (Pantherinae) жататын төрт пантер (Panthera) тұқымының бірі. Жолбарыспен қатар қазіргі мысық тектес аңдардың ең ірісі және кейбір еркектерінің салмағы 250кг-нан асады. Арыстанның ең ірі түрі жолбарыстың ең ірі түрінен үлкен не кіші деп нақты айту қиын. Амур жолбарысының салмағы өте үлкен екендігі де нақты емес. Ең ірі арыстан түрі(мысалы барбариялық) туралы мәлімет тарихта және ғылымда жоқ. Ал қолда өскен арыстанды алатын болсақ,олар әртүрлі тұқым түрлерімен жиі шағылысып жатады. Қолда өскен арыстан жолбарыстан өлшемі мен салмағы жағынан ірілеу болады деген пікір бар, дәл сондай оған қарсы пікір де жоқ емес.
Арыстанның тарихи мекен ету аймағы қазіргіден әлдеқайда кеңірек болған: ерте орта ғасырда арыстан Африканың шөлді далалары мен тропикалық ормандарынан басқа барлық жерінде бар еді, сонымен қоса Таяу Шығыс, Иран, тіпті кейбір Оңтүстік Еуропада (мысалы, қазіргі Ресейдің оңтүстігінде, 45-інші солтүстік параллель бойымен көтеріле бере, мекен еткен) да кездесетін. Солтүстік және Солтүстік-Батыс Үндістанда арыстан әдеттегі жыртқыш болатұғын. Алайда адамдардың арыстанның артына түсуі және мекен ету аймағының құртылуы арыстандардың Африкада, тек Сахараның Оңтүстігі тарапында ғана сақталуына әкеліп соқты, қазір олардың мекен ету аймағы қатты қысқарды. Азияда кішкене популяция (бірлестік) Гир орманында ғана бар (Үндістанның Гужарат штатында).
Кейінгі плейстоценге дейін, шамамен 10 000 жыл бұрын, арыстан сүтқоректілер ішінде саны бойынша жер бетінде адамдардан кейінгі екінші орынды алатын. Олардың қазба қалдықтары Африканың көп бөлігінде, Еуразия территориясында, Батыс Еуропадан Үндістанға дейін және Солтүстік Америкада Юконнан Перуге дейінгі аймақтарда табылған. Үңгір жазуларымен танымал еуропалық үңгір арыстаны қазіргі арыстанның тұқымдас түрі болса керек.
Арыстанның сыртқы көрінісі әртүрлі. Олар жыныстық диформизм анық байқалатын сирек жыртқыштардың бірі. Еркектері ұрғашыларынан үлкен болып қана қоймай, сонымен қатар кейбір тұқымдарда едәуір дамып, иықтарын, арқасының кейбір жерлерін және кеудесін жауып тұратын жалдары да болады. Түсінде сары-сұр түстердің түрлі реңктері болады, жалы әдетте терімен бір түстес болады, бірақ қанық тіпті қара да болуы мүмкін. Арыстанның түрлері көп жағдайда жалының түсімен анықталады. Жалынан басқа, денесіндегі жүні қысқа болады, тек құйрығының ұшында бір шоқ ұзын жүн болады.
Арыстан әдетте саваннаны мекендейді, бірақ кейде бұталы-ағашты аймаққа немесе орманға да өтуі мүмкін. Басқа мысық тектес аңдармен салыстырғанда арыстандар жеке-жеке емес ерекше топтарда – прайдтарда өмір сүреді. Прайд әдетте туыстас ұрғашылардан, бірнеше ірі аталықтар мен жас күшіктерден тұрады. Ұрғашылары бірігіп азық іздейді, көбіне ірі тұяқты аңдарға шабуыл жасайды. Арыстандар адамдарға әдейі шабуылдамайды, бірақ ондай жағдайлар да көп кездеседі. Арыстандар ерекше мықты жыртқыш, яғни азық тізбегі жоғары деңгейді алады.
Табиғатта арыстан он-он төрт жыл арасында өмір сүреді, қолда өссе жиырма жылдан астам өмір сүру мүмкіндігі бар. Әдетте еркектерінің он жылдан астам уақыт өмір сүруі сирек кездеседі. Басқа арыстандармен арпалыстары өмір ұзақтықтарын қатты төмендетеді.
Арыстандар популяция санының қайта қалпына келмейтіндей қысқаруынан қауіпке ұшырау мүмкіндігі көп түрлерге жатады. Соңғы екі онжылдықта Африкадағы арыстан саны 30-50%-ға қысқарды. Арыстанның популяциясы әсіресе қорғалатын территориялардан тыс жерлерде қауіпке ұшырау мүмкіндігі көп болып келеді. Санының азаюының себебі толық зерттелмеген, алайда ең ірі қауіптеріне мекен ету аймағының жоғалуы мен адамдар тарапынан браконьерлік жатады. Арыстандар сонау Рим империясының кезінен торда ұсталған,ал XVIII ғасыр соңынан бастап зообақтардағы негізгі аңдарға айналды. Бүкіл әлемнің зообақтары жоғалып бара жатқан азиаттық түрін барлау бағдарламасына қатысады.
Арыстандар адам мәдениетінде басты рөлдердің бірін алады. Бұл аңдардың суреттері палеолиттен бері атақты, оған Ласко және Шове үңгірлеріндегі қабырға жазулары дәлел. Арыстан антикалық кезеңде және Орта ғасырда танымал болған, олар өз орындарын мүсін өнері, сурет өнері, ұлттық туларда, елтаңбаларда, әдебиетте және фильмдерден тапты.
Этимологиясы
Көптеген роман және латын тілдес елдерде арыстан атауы латын тілідегі “leo” немесе көне грек тіліндегі “λέων” сөзінен шыққан. Алғаш болып арыстан туралы ғылыми сипаттама швед ғалымы Карл Линнеяның “Systema naturae” атты жұмысында жариялады. Өз зерттеу жұмысында автор жыртқыш аңды «Felis Лео» ретінде қарастырды. Panthera тектес ғылыми атауы ежелгі грек тілінен “ πάνθηρ”, ал бұл сөздің түп тамыры шығыс тілінен, нақтырақ айтқанда көне үнді тіліндегі жолбарыс сөзінен, “ पुण्डरीकः” бастау адады.
Систематикасы және Эволюциясы
Арыстан жыртқыш сүтқоректілер түрінің мысық тектес тұқым  (Felidae) қатарына кіретін төрт пантер (Panthera) тұқымының бірі. Бұл топқа арыстанмен қоса жолбарыс, теңбілшер (ягуар) және де барыс (леопард) жатады. Тарихи деректерге сүйенсек, арыстан бастапқыда, нақтырақ айтақанда 800 000 – 1 млн жыл бұрын, Африканы мекен еткен. Уақыт өте, Голарктиа аумағына толықтай тараған. Тарихшылар қазба жұмыстарының нәтежесінде Еуропада, Италия қаласы Изерния маңында Пантера лео фоссилис түріне жататын жыртқыш аң сүйектері табылған болатын. Ғалымдар бұл жыртқыш шамамен 700 000 жыл бұрын өмір сүрген деген тұжырымға тоқтады. Шамамен осыдан 300 000 бұрын Еуропаның барлық аумағында және Сібірде өте ірі үңгір арыстаны өмір сүрген. Чукотка мен Алясканың байланыстыратын жоғарғы Плейстоценде арқылы арыстандар Солтүстік және Оңтүстік Америка аумағына да тараған. Осылайша америкалық арыстан (Panthera Leo atrox) қалыптасты. Алайда шамамен 10 000 жыл бұрын арыстаның бұл түрі соңғы мұз басу кезінде жойылып кетті.
Түрлері
Бұрынғы дәстүрлі классификацияға байланысты арыстандарды 12 түрге бөліп қарастыруға болады. Олардың ішінде ең үлкені барбариялық арыстан болады. Дәстүрлі классификацияға байланысты жануарлардың негізгі ерекшеліктері: олардың дене бітімі мен жал бейнесінде деп саналады. Алайда бұл сипаттамаларға байланысты айтарлық айырмашылықтар ерекшеленбегендіктен және арыстанның әр түрінің мекен ету аймағына байланысты өзгермелілігін ескере отырып, соңғы уақытта кейбір ғалымдар, дәстүрлі классификацияның жарты бөлігін жарамсыз деп санайды. Сол себепті, қазіргі уақытта арыстандарды тек сегіз түрге бөліп қарастыру қалыптасқан. Ескере кететін мәселе, олардың ішінде Сары арыстан (Panthera leo melanochaita) есепке алынбаған. Африкада өмір сүретін арыстандардың митохронды өзгерісі өте төмен болуына байланысты, Сахараның оңтүстік аумағын мекен ететін арыстандар бір түр болып табылады. Ал Кенияның шығыс бөлігіндегі, Цаво аймағындағы арыстандары генетикалық ұқсастықтарға қарай, Кенияның батыс аумағындағы арыстандарға қарағанда, Трансвааля арыстандарына жақын болып келеді.
Қазіргі заманғы
Қазіргі уақытта (Голоценовая дәуірі) арыстанның 8 түрлі түрі қарастырылады:
Гибридтер
Арыстан жолбарыспен жұптаса алады (амур және бенгал түршелерімен жиірек), бұл жағдайларда – Лигр және Тигролев гибридтері пайда болды. Арыстанды барыспен жұптастырғанда леопон пайда болады, ал арыстан мен теңбілшер (ягуар) гибриді ягулев деп аталады. Марози (дақты арыстан), кейбір ғалымдардың болжамынша – табиғи леопон болып табылады. Конголезиялық дақты арыстан, арыстан, теңбілшер және барысты жұптастырғандағы пайда болатын, үш түрше гибриді болып саналады. Бұрында гибрид хайуанаттар бағында жиі өсірілетін еді; ал қазір арыстан түрлері мен түршелерін сақтап қалу мақсатын ерекше бақылауға алынуына байланысты бұл әрекет қолданылмайды.
Лигр – арыстан мен өлекшін (жолбарыстың ұрғашысы)арасындағы гибриді. Дене бітіміне жауап беретін ген тек әкеден өтетін болғандықтан, лигрлер үлкендігі жағынан әрқашан өз ата-аналарынан ірі болады. Оларда екі ата-анасынан да өтетін физикалық сипаттама сақталады (денесінің құм түстес бояуындағы дақтар мен жолақтар). Лигр аталықтары әрқашан ұрықсыз, ал аналықтары болса, көп жағдайда, төлдеуге қабілетті. Лигрдің тек жартысында ғана шынайы арыстан жалы өсіп шығады. Дене ұзындығы – 3-3,5 м, салмағы – 360-450 кг немесе одан көп. Тигролев – жолбарыс пен арыстанның қаншығының гибриді.
Лигр аналығы бастапқы түр аталықтарынан төлдете алады, соның нәтижесінде екінші ұрпақ гибридтерін береді. Лигр аналығын арыстанмен жұптастырғанда лилигр пайда болады, ал жолбарыспен болса - талигр болады.Талигр жолбарыстың кейбір белгілері бар және өте үлкен жолбарысқа ұқсайды.
Дене Бітімі және Сипаты
Арыстан – барлық мысық тұқымдастар ішінде иығының биіктігімен ең үлкені болып саналады. Ал салмағы жағынан арыстан мен жолбарыстың түршелері салыстырмалы келеді. Арыстандардың аяқтары мықты, жақтары күшті, ал азу тістерінің ұзындығы 8 см, сондықтан да бұл жыртқыштар жеткілікті үлкен жануарларды өлтіре алады. Арыстанның бас қаңқасы жолбарыстікіне өте ұқсайды, әдеттегідей маңдай ауданы жалпақ және төмендеу. Мұрын тесіктері жолбарыстыкіне қарағанда кеңдеу. Осыған қарамастан, бұл екі түрдің бас қаңқа пішіндері өте ұқсас, айырмашылықтар тек төменгі жақтың құрылысында. Ал түстері болса енеке (сиыр тұқымдас күйіс қайыратын жануар) терісінің түсінен бастап, сарғыш, қызғылт немесе қою қоңыр түстері арасында ауыса береді. Арыстанның денесінің төменгі жағы жоғарғы жағына қарағанда ашықтау, ал құйрығының ұшы қара болып келеді. Арыстанның күшіктері туғанында денелерінде барыстікіне ұқсас қоңыр дақтары болады. Уақыт өте жыныстық жетілістерге байланысты бұл дақтар жоқ болады, бірақ кейбір ересектерде, әсіресе аналықтарда, олар қарын мен аяқтарында сақталуы мүмкін.
Арыстандар – жыныстық деморфизмі (қаншырлары (львица) кішілеу және жалы жоқ) жақсы көрсетілген сирек кездесетін жыртқыштардың бірі және мысық тектестілер арасындағы жалғыз өкілі. Аналықтары жиірек аң аулаумен, топқа қорек табумен айналысады. Сондықтан да жалы, аң аулау барысында өзге жануарлардан тығылуға бөгет жасайтындықтан, оларда жал өспейді. Жал түсі ақтан қараға ауысады, ал уақыт өте келе қоюлана түседі.
Ересек арыстандардың салмағы аталықтарда 150-250 кг, ал аналықтарда 120-182 кг болады. Ноуэлл мен Джексонның есептеулеріне қарағанда, аталықтардың орташа салмағы 181, ал аналықтардың орташа салмағы 126 кг. Тіпті Кения тауларында атылған арыстанның бірінің салмағы 272 кг дейін жеткені тіркелген [25]. Жалпы арыстандардың дене бітімі қоршаған орта мен таралу аймағына қарай өзгереді. Мысалы, Оңтүстік Африка арыстандары, жалпы алғанда, континенттің шығысындағы арыстандардан 5% ірі әрі ауыр болып келеді.
Арыстандардың денесінің ұзындығы басын қосқанда аталықтарда 170-250 см, ал аналықтарда 140-175 см болады. Иық биіктігі аталықтарында 123 см шамасы және аналықтарында 107 см. Арыстанның құйрығының ұзындығына тоқталатын болсақ, аталығында 90 см-ден 105 см дейін жетеді, ал аналықта салыстырмалы түрде қысқа, 70-100 см аралығында. Дене ұзындығы жағынан ең ұзын арыстан 1973 жылдың қазан айында Анголаның оңтүстік бөлігінде атылған қара жалды аталық 3,3 м болып тіркелген. Тарихтағы ең ауыр арыстантардың бірі адам жегіштігімен де танымал. Ол Оңтүстік Африкадағы Шығыс Трансваалде 1936 жылы атылған болатын. Сол уақытта оның салмағы 313 кг тартатын [43]. Қолда өсірілетін арыстандар, заңды түрде, жабайы табиғатты мекендейтін жыртқыштардан салмағы жағынан әлде қайда ауыр болып келеді. 1970 жылы Ұлыбританияның Колчестер жануарлар бағында тіркелген Симба атты арыстанның салмағы 375 кг еді [44]. Ал тарихи кезеңдерде құрып кеткен арыстан түршелеріне келер болсақ, олардың салмағы мен бойы жайлы мағлұматтар жалпы алғанда жеткіліксіз және нақты деректер жоқ. Бірақ, солардың ішіндегі кейбіреуінің, мысалы барбариялық түрше, салмағы жағынын қазіргі ең ірі деген арыстандардан үлкен болуы ғажап емес. Атақты арыстан аңшысы Жюль Жерар 19 ғасыр ортасында былай деп жазған – Ересек аталық арыстанның дене салмағы 600 фунттан (~272 кг) кем емес. Егер бұл деректер рас болса, онда барбариялық арыстан салмағы жағынан орташа алғанда қазіргі таңдағы арыстан түршелерінен де, жолбарыс түршелерінен де ауыр деген тұжырымға келеміз. Одан қосса, Жюль Жерар аталықтардың ізінің үлкендігі жайлы – Саусақтарды ашып тұрғандағы алақанның ауданынан үлкен, өлтірілген арыстанның басын бір адамның көтеруі қиын және топтарының ең күшті деген мүшесіне өлтірілген арыстанның басы мен терісін кигізгенде әлгінің отырып қалғанын жазған. Бұл да осы түршенің үлкендігі жайлы және дене бітімі туралы жанама мағлұмат береді. Әрине, бұл мағлұматтарды дәлелденген деп айта алмаймыз және бұл мағлұматтардың түрше жайлы нақты шешім шығару үшін жеткіліксіз.
Аталық арыстан болсын, аналық арыстан болсын, бір ерекше өзгешелігі болып ақ-ұлпа түйін – құйрығының ұшындағы "шашақ" саналады. Ол түйіннің ұзындығы – 5 см шамасында. Жаңа туғанда шашақ болмайды, уақыт өте ол тек арыстанның балаларының 5 айлылығынан бастап дами бастайды. Ал жеті айлық кезінде ол анық байқалады. Кейбір түршелердің шашағынының ішінде "өкшелік" болады. Ол құйрық омыртқасының ұшындағы бөлшектердің бір-біріне жабысқанынан құралады.