cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дарьевка
Дарьевка — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Исмагил ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 4 адамды құрады. Пошта индексі — 453488, ОКАТО коды — 80205813006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қалқабек Шымыров
Шымыров Қалқабек (1905, Қорғалжын ауданы – 1958) – соғыс ардагері. Ш. І-Украин майданының барлау бөлімінің штабына қарасты Чапаев атындағы партизан құрамасында саяси жетекшінің орынбасары болды. 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен, «Ұлы Отан соғысының партизаны», «За победу над Германией в ВОВ» медальдарымен, маршал И.Коневтің алғыс грамотасымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Джуца 1-я (өзен)
Джуца 1-я — Ресейдегі өзен. Ставропольск өлкесі, Карачаев-Черкесск Республикасы, Кабардин-Балқар Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Джуца өзенінің сол жағалауынан 7,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Подкумок Кисловодск қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек, Дон және Еділ өзендері аралықтарындағы ағынсыз аудандар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Альстремерия
Альстремерия (Botsc) – Alstroemeriaceae тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы. Әдемі гүлдері бар, көбінесе гүл шоғырларынан көруге болады. Гүлі ақ,сары, қызыл,күлгін, сия көк түсті, беттерінде дақтары бар.3 жалпақ, 3 жіңішке күлтеден тұрады. Маусым, шілде айларында гүлдейді. Гүлінің орналасуы лала, орхидеянікіне қатты ұқсайды. Сондықтан бақшаның ең көрнекті жерлеріне егеді. Көшетін еккен кейін келержылы гүлдейді. Өсімдіктің жақсы гүлдеуітікелей отырғызылуына байланысты. Түйнектамыры майысып не қисайып қалмайтындайетіп, кең шұңқыр қазып, тігінен отырғызады. Бойының биіктігі 60-90см.Күн ашық түсетін,жел өтінен ық жерге отырғызу керек. Топырағы жеңіл болғаны дұрыс. Түбін 4-5жылда бір рет бөлу арқылы көбейтеді. Күзде жапырақ шіріндісімен не топырақпен түбінжауып, суықтан қорғайды.
Санат:Альстремериялар Санат:Мәдени өсімдіктер
Светлица (Нюмыд тармағы)
Светлица — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нюмыд өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қажым Жұмалиев
Қажым Жұмалиев  (Қажығали) – жазушы, ақын, абайтанушы, әдебиеттанушы, ғалым, филология ғылымдарының докторы (1947), профессор (1950), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961), Қазақстан Ғылым академиясының академигі (1967, 1946 жылдан корреспондент мүшесі).
Қазақ фольклорын, әдебиет тарихы мен теориясын зерттеу
Жұмалиев 20 ғасырдың 30-жылдарынан бастап қазақ фольклорын, әдебиет тарихы мен теориясын зерттеумен шұғылданды. 1-томына 2-томында 19 ғасырдағы қазақ әдебиеті өкілдерінің шығармашылығы талданған.
Ол Әдебиет және өнер институты даярлаған
Әдебиет теориясына қатысты еңбектері
Жұмалиев зерттеулерінің бір саласы – әдебиет теориясына қатысты еңбектері. Ғалымның бұл саладағы еңбегі 1938 жылы шыққан “Әдебиет теориясы” деген кітабынан басталады. Бұл – қазақ тіліндегі А.Байтұрсыновтың “Әдебиет танытқышынан” кейінгі әдебиеттану терминдерін жүйелеуге арналған екінші талпыныс болатын. Өмірінің соңғы жылдары Жұмалиев әдеби стиль мәселесін зерттеуге ден қойды. Ғалымның бұл ізденістері “Стиль – өнер ерекшелігі” атты кітабына негіз болды. Мұнда ол жалпы әдебиеттегі стиль туралы ұғымды, жазушы стилі жайлы түсініктерді жаңа пайымдаулармен толықтырды. Сейфуллин, Майлин, Жансүгіров, С.Мұқанов, Т.Жароков, Сәрсенбаев, Камалов, Д.Әбілов, т.б. ақын-жазушылардың өзіне тән стильдік ерекшеліктерін талдап көрсетті. Жұмалиев өмірінің отыз жыл уақытын оқытушылық қызметпен өткізді. Қазақ әдебиеттану ғылымы мамандарын даярлауға елеулі үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:28 желтоқсанда туғандар Санат:1907 жылы туғандар Санат:Қаратөбе ауданында туғандар Санат:16 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1968 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан әдебиеттанушылары Санат:Абайтанушылар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері
Ору-Бранку
Ору-Бранку (Ouro Branco) — Бразилиядағы муниципалитет, Алагоас штатында орналасқан. Алагоас штатының Сертаны мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сантана-ду-Ипанема экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 049 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 205,4 км² шамасында. Халық тығыздығы — 51,79 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Алагоас елді мекендері
Қараша (Орта жүз)
Қараша — Орта жүз Қоңырат тайпасының Жаманбай руынан тараған ата. Шежіре деректеріне қарағанда, Қазан төңкерісіне дейін Қараша қазіргі Қызылорда облысының Жаңақорған ауданың мекендеген. Ұраны —Көкен. .
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары
Шарру (Алье)
Шарру (Charroux) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03062, пошта индексі — 03140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 385 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Әкеткіш жүйке
Әкеткіш жүйке(лат. nervus ab- ducens) — сопақша мидың трапеция тәрізді денесінің артқы жағынан және пирамиданың сыртқы қапталынан басталып, көз шарасы саңылауы арқылы көздік қуысына шығып, көздін латеральды тік бұлшықеті мен көз алмасын тартқыш бұлшықетті жүйкелендіреді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Тумна (Чулым тармағы)
Тумна (Кіші Тумна) — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің оң жағалауынан 1623 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Пурсэлл (Миссури)
Пурсэлл (Purcell) — Миссури штатының Джаспер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.1 км². FIPS коды — 29-60140.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 408 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Джаспер округы (Миссури)
Калван (Шавеш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 450 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,64 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Диана Линн
Диана Линн (ағыл.  Diana Lynn, туған кездегі есімі Долорес Мэри Лое, ағыл.  Dolores Marie Loehr; 5 шілде 1926, Лос Анжелес — 18 желтоқсан 1971) — ХХ ғасырдағы танымал американдық актриса.
Өмірбаяны
Долорес Мэри Лое 1926 жылдың 5 шілдесінде Лос-Анджелесте дүниеге келген. Ол бала кезінен  музыкалық  қабілетімен ерекшелген. Диана тәжірибелі мұғалімдердің жетекшілігімен музыканы оқығанда, ол тез жетістікке қол жеткізді.. Ол шынайы таланттың көрсетті, керемет бала, тамаша пианист саналды. Шынында да,Линн 12 жасқа толғанда, Лос-Анджелестегі симфоникалық оркестірде ойнаған-Los Angeles Junior Symphony Orchestra.
1944 жылы Диана «The Miracle of Morgan’s Creek» керемет көріністе және  кейінгі фильмдерде,«Our Hearts Were Young» и «Our Hearts Were Growing Up» өсіп,үлкен жетістікке жетті.
Бірнеше үлкен жетістіктерден кейін актриса«My Friend Irma»,комедиясында түсіп,сода кейін  «My Friend Irma Goes West» фильмның жалғасында түсті.Елуінші жылдары Диана Рональд Рейганмен (сол кезде талантты актер әрі Америка Құрама Штаттарының болашақ президенті) бірге жұмыс істей бастады.
Жеке өмірі
Бір уақытта Диана Линн Джон Линдсиге үйленді, ол 1953 жылы ажырасқан. Кейін - 1956 жылы актриса екінші рет үйленді. Ол Нью-Йорктегі әйгілі баспаның ұлы Мортимер Холлға үйленді және осы некеде 4 баласы болды.
Алпысыншы жылдары Диана теледидарда белсенді жұмыс істеп, әлемдегі ең әмбебап бағдарлама болды.
Өлімі
Алғашқы жетпісінші жылдары актриса фильмді есіне түсіріп, Нью-Йоркке барып, туристік агенттікте жұмыс істеді. Біраз уақыт бұрын Paramount Дианаға жаңа рөлді ұсынды. Осыдан кейін актриса ұсыныс жасап, оны Лос-Анджелеске жіберді.
Болашақ суретті түсіріп алу әлі әлі бастала алмады, ал актриса өздерін жаман сезінген. Кейін-Дианада инсульт болды,ал тоғыз күн өкен соң-Диана 45 жасында қайтыс болды.
Марапаттары
Диана Голливудта " Даңқ Жолында" екі жұлдызды: киноиндустрияның дамуына қосқан үлесі үшін - 1625, теледидардың дамуына қосқан үлесі үшін - 6350
Санат:АҚШ кинематографы актрисалары Санат:Алфавит бойынша актрисалар Санат:Лақап есімімен танымал әртістер Санат:Голливуд Даңқ аллеясы Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:5 шілдеде туғандар Санат:1926 жылы туғандар Санат:Лос Анжелесте туғандар Санат:1971 жылы қайтыс болғандар Санат:Инсульттан қайтыс болғандар
Жергілікті ресурстар
Жергілікті ресурстар — жеке мекеменің, кәсіпорынның, есептеу орталығының немесе есептеу желісі торабының ресурстары.
Жергілікті ресурстар — ұрыс қимылдары ауданында (аймағында) орналасқан, әскерлердің (күштердің) өзінің қажетіне жарата алатын материалдык және адам ресурстары. Материалдық ресурстарға азық-түлік, отын, шикізат, жөндеу кәсіпәрындары, энергетикалық куаттылық, емдеу мекемелері, байланыс құралдары, көлік және т.б. жатады. Жергілікті адам ресурсын ұрыс қимылдарына кажетті жұмыстарды орындауға катыстыратын түрғындар құрайды. Жергілікті ресурстарды пайдалану операцияны (ұрысты) қамтамасыз етуді жеңілдетеді және жүк тасымалдау жүмыстарынын көлемін қыскартады. Өткен соғыстардың бәрінде де соғысушы жақтар жергілікті ресурстарды кеңінен пайдаланған. Бірінші дүниежүзілік соғыста соғысушы мемлекеттердің армиялары жергілікті ресурстарды пайдаланудың негізгі тәсілі ретінде реквизицияны және жергілікті түрғындарды жұмысқа күштеп қатыстыруды пайдаланса, Екінші дүниежүзілік соғыста бұл әдістер арнайы нұскаулармен заңдастырылды. Ұлы Отан соғысы кезеңінде жергілікті ресурстар операцияны (ұрысты) дайындау және жүргізу барысында қолданылды. Өндірістік кәсіпорындар әскерлерді (күштерді) жабдықтау құралдарын дайындады, қару-жаракты, әскери техниканы және әр түрлі мүліктерді жөндеу жүмыстарын аткарды.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника Санат:Әскери іс
Осман империясының әкімшілік бөлінісі
Осман империясының әкімшілік бөлінісі азаматтық атқарушы атқарымдары бар әскери басқаруға негізделген. Бұл жүйеден тыс вассалдық қатынастар болды.
Империя тарихында әкімшілік құрылым мен басқарманың екі дәуірі бар: біріншісі — Османлы мемлекетінің құрылуымен пайда болған бастапқы ұйымдастыру, екіншісі — кең көлемді әкімшілік реформалар мен 1864 жылы үкіметтің еуропалануынан кейін.
Бастапқы ұйымдастыру
Бейліктердің негізінде жас империяның әкімшілік жүйесінің құрылысы басталды. Империя бейліктерге бөлінді; әрбір бейлікте бей билік жүргізді, олар өз кезегінде түрік сұлтанының вассалы болды.
Сонымен қатар, империяда сұлтан ұлдарына сеніп тапсырылған санжақтар, жерлер болды. Бірақ санджақтарды тікелей басқаруды сұлтанның ұлдары емес, әкімдер жүргізді, олар «санжақ» («сұлтаннан» дегенді білдіреді) арнайы стандартқа ие болды.
Империя Еуропаға кеңейіп, әкімшіліктің қосымша, аралық деңгейлерін талап етті. Сұлтан I Мұрат (1359-1389) кезінде бейлербей немесе генерал-губернатор империяның еуропалық бөлігі Румелияны басқару үшін тағайындалды. Көп ұзамай бейлербей де сол кезде түрік сұлтанының тікелей бақылауында болған Амасияның төңірегін қоспағанда, Анадолы үшін де құрылды.
1609 жылғы уәлаяттар
XVI ғасырда І Сәлім мен I Сүлеймен сұлтандардың жаулап алуы әкімшілік бірліктердің санын көбейтуді талап етті. XVI ғасырдың соңына қарай уәлаяттар саны 42-ге жетті.
Тағы қараңыз
Санат:Осман империясының әкімшілік бөлінісі
Үргеніш
Үргеніш (Urganch/Урганч) — ежелгі қала, ортағасырлық Хорезм мемлекетінің астанасы, қазіргі Өзбекстан Республикасы Хорезм облысындағы қала.
Үргеніштің пайда болған уақыты анықталмаған. Қала жөніндегі алғашқы деректер мұсылман жазбаларында келтірілсе де, қаланың арабтар келерден әлдеқайда бұрын салынғаны күмән туғызбайды. Шамасы Гургандж (араб. Джурджания) атауы б.з.б. 1 ғасырға жататын жазбалардағы Хорезмнің қытайша атауынан (Юецзянь) шықса керек. I ғасырда Хорезм бір-біріне тәуелсіз екі иелікке бөлінді:
Бирунидің (“Әл-Асар әл-Бақйиа”) жазуы бойынша арабтар жаулап алғаннан кейін Қиятты бұрынғы билеуші әулет өкілдері — шахтар, Гурганджды-араб уәлилері биледі. Бұл жағдай елдің екіге бөлінуіне әкеп соқты. 995 жылы Гургандж әмірі Қиятты басып алып, жергілікті әулет өкілдерін биліктен тайдырды. Сөйтіп, Хорезмді қайтадан біріктіріп, өзіне хорезмшах атағын алды. 10 ғасырдағы араб саяхатшылары Гурганджды үлкендігі жағынан Хорезмнің екінші қаласы ретінде сипаттайды. Ежелгі Қиятқа қарағанда ол тез өсіп, сауда мен қолөнердің гүлденген орт-на айналды. Қос иелік біріктіріліп, біртұтас мемлекетке айналған соң Қият пен Гургандж маңызы бірдей астаналар болып есептелді. Алайда кейінгі билеушілердің тұсында Гургандж мемлекеттің негізгі астанасына айналды. Үргеніштің гүлдену кезеңі 12 — 13 ғасырлардағы хорезмшахтар билік еткен кезеңге тура келеді. Үргеніштен 3 фарсах қашықтықта “Кіші Гургандж” атанған екінші қала орналасты. Жуайни 1221 жылы сәуір айында моңғолдардың Гурганджды қоршап, оны қалай алғаны жөнінде көп деректер қалдырған. Олар Әмудариядағы бөгендерді бұзып, барлық жерді су басты. Шапқыншылық пен су тасқынынан кейбір құрылыстар мен ғимараттар ғана аман қалды. Үргеніш 1224 жылдан Жошы ұлысының құрамына кіріп, көп ұзамай қалпына келтірілді. 13 ғасырдың ортасынан бастап Алтын Орданың құрамында болып, сауда, қолөнер, әкімшілік орталық ретінде өз маңызын жойған жоқ. 14 ғасырдың ортасына қарай Хорезм Алтын Ордадан бөлінген кезде Үргеніш қайтадан оның астанасына айналды. 1388 жылы Үргенішті Әмір Темірдің әскерлері қиратты. 1391 жылы ішінара қалпына келтірілгенімен, даму қарқыны төмендеді. 17 ғасырда қала тіршілігі құлдырап, кері кетті. Оның негізгі себептерінің бірі — Әмудария өзені арнасының ауысып, қаланың судан қашық қалуы еді. Үргеніш тұрғындарын Хиуа ханы Әбілғазы жаңа Үргенішке көшірді. Үргеніште сақталған тарихи-мәдени ескерткіштердің қатарына 12 ғасырдың 2-жартысына жататын Фахрад-дин Разидің кесенесі (12 қырлы негізге орнатылған, шатырлы 12 қырлы күмбезі бар шаршы түрдегі көлемді құрылыс, алды оймышты терракотамен безендірілген), 12 ғасырдың соңы мен 13 ғасырдың бас кезінде салынған Текеш кесенесі (тікбұрышты, “қатпарлы” негізге орнатылған шатырлы-конусты күмбезі бар), 1321 — 33 жылдары аралығында салынған Құтлұқ Темір мұнарасы (әшекейлі кірпіштерден қаланған белдеулер мен жазулар түсірілген жолақтармен безендірілген, конустық биік бағанды), 14 ғасырда салынған қонақ үйі бар Нажмеддин Құбрдың кесенесі (үш күмбезді порталды құрылыс), 14 ғасырдағы керуен сарайының порталы (алдыңғы беті түрлі түсті қаптама материалдармен безендірілген), Софы әулетінен Төребек ханым кесенесі ([1360 жылдары салынған, композициясы күрделі, мозаикалы негізге орнатылған үш биік күмбезі, порталы бар), т.б. жатады. Үргеніштегі археологиялық қазба жұмыстары 1929 жылы А.Ю. Якубовскийдің, 1952 жылы С.П. Толстовтың басшылығымен жүргізілді.
Дереккөздер
Санат:Хорезм облысы қалалары
Халэвто-Се
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Катонқарағай ұлттық паркі
Катонқарағай мемлекеттік ұлттық табиғи паркі — Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданының аумағында 2001 жылы ұйымдастырылған саябақ. Ауданы 643 мың га, оның 215 мың га-сы орманды алқап, ағаштарының қоры – 24 мың м³, қорықтық аймақ жері 151 мың гектар. Саябақтың пайдаланылатын  аумағы  –  492 мың га.
Географиялық орны
Солтүстігінде Қызылқарағай және Қатын жотасына ұласа отырып, Ресеймен шектеседі. Шығысында Үкек даласымен (Ресей, Алтай Республикасы) және Қытаймен, оңтүстігінде Темірқаба өзенін бойлай Марқакөл қорығымен шектеседі.
Биіктік аймақтары
Саябақ жері 4 табиғи биіктік аймаққа бөлінеді:
Жер бедері
Жер аумағының ¹/³-ін қалдық қылқан жапырақты орманы басым орманды ландшафт алып жатыр. Теңіз деңгейінен 4506 м биіктікте орналасқан Сібір мен Алтайдың ең биік шыңы - Мұзтау, одан шығатын Қызылқарағай жотасының тізбегі мен Бұқтырма мен Берел (Бергіел) өзенаралық биік тауы кіреді. Әріректе Оңтүстік Алтай (ең биік нүктесі Жаңғыртау тауы - 3871 м), Тарбағатай (Хрустальная тауы - 3094 м) және Сарымсақты жотасы (Бүркітауыл тауы - 3373 м) көрінеді.
Саябақ жері табиғат және мәдениет ескерткіштеріне бай. Тархан геологиялық қимасы, Рахман бұлағы, мәдени-тарихи ескерткіш болып табылатын Берел сақ қорғаны мен Көккөл кеніші, Ұлы Жібек жолының солтүстік алтын тармағы, марал шаруашылығы орналасқан.
Саябақ жерінің көп бөлігін Бұқтырма өзенінің алабы, оңтүстік бөлігін Қарақаба өзені алып жатыр. Мұнда кең су арнасы 80м биіктіктен құлайтын Көккөл сарқырамасы, Арасан, Қара Берел, Рахман көлдерінің сарқырама тармақтары бар.
Климаты,өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Саябақтың жері жануарлар мен өсімдіктер түріне бай:
Шунттау
Шунт орнату қан тамырларға шунтты қою ота жасалуы. Сонымен қатар бұл операция асқорыту жолдарында, орталық ми жүйесінің цистерналарына да жасалуы мүмкін.
Қан тамарларға шунт орнату
Шунт орнату тарылған қан тамырларды айналып өтуге арналған шунтты орнатып, артериядағы қан айналымды қалыпқа келтіреді. Қалыпты жағдайда артерияның ішкі қабаты еш шорлары (нарост) және бөгетсіз, тегіс болуы қажет, бірақ көптеген жағдайда адамдардың өмірі бойы қан тамырлардың ішкі қабатында атеросклеротикалық түйіндер пайда болады, ол атеросклероз дамуына әкеледі. Ол қан тамырлардың саңылауын тарылтып, ағзада және тіндерде қан айналымды бұзады. Түйіндердің мөлшері мен саны өскен сайын, қан тамырлардың саңылауы толығымен жабылады, бұл ағзалар мен тіндердің некрозына әкеледі. Әдетте, шунт орнату жүректің коронарлы ауруы кезінде жүргізіледі, коронарлы артериялар – жүректі қоректендіріп, қанмен қамтамасыз ететін басты қан тамырлар атеросклерозбен зақымдалады. Бірақ шунтты орнату – перефириялық қан тамырлардағы қан айналымды қалпына келтіру үшін де қолданылады (аяқ-қолдағы артериялар).
Операцияға дайындық
Операция алдында дәрігер науқасты толық тексеріп, симптомдарын, оның шағымдарын тыңдайды, артериялардың және қан тамырлардың пульсациясына ерекше көңіл бөледі. Тексерген соң, зерттеудің инвазивті емес түрі белгіленеді:
1. Дуплексті ультрадыбыстық зерттеу;
2. Магнитті-резонансты ангиография;
Операция жасауға көрсеткіштер
Атеросклероз ауруының симптомдары (соның ішінде жүректің ишемиялық ауруы, аневризмалар) шунтты орнату операциясына негізгі көрсеткіш болып табылады, сонымен қатар бұл операция стенттілеу немесе ангиопластика операцияларын жасауға мүмкіндік болмағанда жасалады.
Операцияны жасау техникасы
Операция жалпы анестизиямен жүргізіледі. Шунтқа арналған материал ретінде жамбас көк тамырының теріастылық тілімін алады. Оның кесілетін диаметрі айтарлықтай үлкен, ал оның алынған орны қан айналымға еш әсер етпейді, және атеросклероздың даму қаупі болған кезде жамбас көк тамырлары «ең таза» және ауруға ұшырамаған болады. Кейде шунтты синтетикалық материалдардан жасайды. Аортокоронарлы шунт орнатуда ішкі кеуделік немесе сол қолдың тамырын қолданады. Егер шунт ретінде сол қолдың тамырын қолданатын болса, қолдағы қан айналымның бұзылысына әкелу мүмкіндігін анықтау үшін қосымша медициналық тексерулер жүргізіледі. Әдетте донор ретінде белсендігі төмен қолды қолданады, солақайлар үшін – оң қол, оңақайлар үшін – сол қол. Шунт орнату операциясы кезінде шунтты бекітетін тамырдың қасында хирург дәрігер қан айналатын қосымша тілік жасайды. Содан соң зерттеу тексеру тәртібі жүргізіледі (УДЗ, ангиография).
Операциядан кейінгі кезең
Операциядан кейінгі кезең 7-14 күн (операциядан кейінгі тыртықтардың жазылуына байланысты). Жарақатты күнделікті таңу керек. Антибиотиктерді, қабынуға қарсы стероидты емес дәрі-дәрмектерді, аналгезиялық дәрілерді, міндетті антикоагулянттар мен дезагреганттарды тағайындаған жөн. Жазылған соң науқас аспирин секілді дәрілерді күнделікті қабылдайды. Бүгінгі күнде коронарлы шунт орнату «алтын стандарт», жүректің артериясындағы қан айналымды қалпына келтіретін ең тиімді әдіс ретінде қарастырылады.
Асқазанға шунт отнату
Асқазанға шунт отнату – артық салмақпен күресуге бағытталған әлемдегі ең жиі таралған операция. Қазіргі заманда (2009 жыл) Солтүстік Америкада (АҚШ пен Канада) асқазанға шунт орнату бойынша жылына 200000-ға жуық операция жасалады, және бұл көрсеткіш жыл сайын өсуде. Бұл операция 50 жыл бойы жасалып келеді. Операцияның мағынасы асқазанды екі бөлікке бөліп, тігу, бірінші бөлімі – кішкентай, көлемі 50 мл, екіншісі – үлкен, қалған бөлігі. Кішкентай асқазанға аш ішекті тігеді (асқазан мен ішектің жалғанған жері гастроэнтероанастомоз деп аталады). Кішкентай асқазанның көлемі 50 мл болғандықтан, бұл операциядан соң адам көп көлемде тамақ іше алмайды, аздаған мөлшердегі тамаққа тояды. Сонымен қатар, желінген тамақ басқа жолмен жүреді, үлкен асқазанға түспей, аш ішекке барады. Бұл тамақтың көлемін ғана азайтып қоймай, тағамның сіңірілуін тездетеді. Бұл екі фактордың үйлесуі – тағамның мөлшерін азайтады және сіңірілуңн тездетеді, науқастың 80% артық салмағынан арылуына әкеледі. Бұл операция, асқазанды бандаждаумен қатар, семіруді емдеудегі «алтын стандарт» ретінде қарастырылады.
Дереккөздер
http://www.ves.ru/shuntingstomach/
http://www.youtube.com/watch?v=KbqkaJVhDzg
http://www.bariatrics.ru/bariatric_s_a/technique_g_u_a.aspx
Санат:Медицина
Василий Николаевич Лагутин
thumb|right|[[Светлоград, Ставрополь өлкесіндегі Лагутинге арналған мемориал]] Василий Николаевич Лагутин (1 маусым 1961 жыл, Ставрополь өлкесі – 3 қазан 1985 жыл, Шаржау) — кеңестік гвардия капитаны, 2-танк батальонының командирі және 21-гвардиялық танк бригадасының (5-гвардиялық танк корпусы) капитаны.
Дереккөздер
Санат:КСРО капитандары
Көксүңгі
Көксүңгіні кейде “тышқын сүмбілшаш” деп те атайды.Шынымен де,ұсақ гүлдері тышқанның ізі секілді. Ол сүмбілшаштар тұқымдасына жатады. Жақындап қарасаңыз кішкенелігі болмаса көксүңгі – сүмбілшаштың кішкентай көшірмесі секілді. Бойының биіктігі 10-20см.Ол көктемде 7-10 күндей уақыт гүлдейді.Гүлінің түсі: ақ, қызыл, күлгін, көк, сия көк.Бір қатарының гүлдері әдемі жұпар иіс тешығарады. Суыққа шыдамды, ерекше күтімді қажет етпейді. Құнарлы топырақта бір орындабірнеше жылға дейін үздіксіз өсе алады.Тұқымын себу және пиязшығының түбіне нөсіп шыққан балапандарын бөліп алу арқылы көбейтеді. Көксүңгі тез және  оңай көбейтілетін пиязшық болып саналады. Санат: Биология
Амштеттен (Вюртемберг)
Амштеттен (Вюртемберг) (Amstetten (Württemberg)) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Альб-Дунай ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3940 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 49,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 25 008. Муниципалитеттің басшысы — Йохен Гроте.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Қараша (Кіші жүз)
Қараша — Кіші жүз Байұлының Жаппас руынан тараған ата. .
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары
NGC 4608
NGC 4608 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4608 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42545, UGC 7842, MCG 2-32-177, ZWG 70.214, VCC 1869.
Күміс қосылыстары
Күміс қосылыстары– күміс элементін түзетін қосылыстар. Күміс өзінің барлық қосылыстарында бір валентті. Оның активтігі кем болғандықтан сұйытылған күкірт пен тұз қышқылдарынан сутекті ығыстыра алмайды, бірақ қыздырғанда олармен әрекеттеседі. Күміс ионы кешенді қосылыстар түзуге өте бейім болғандықтан, циан қышқылы тұздарының ерітінділерінде оттек газы немесе сутек пероксиді арқылы оңай тотығады. Күмістің Ag2O, AgO, Ag2O3 оксидтері белгілі. Күміс азот қышқылында (НNO3) еріп күміс нитратын түзеді. Күміс нитраты, AgNO3 айна жасауда, күміспен әр түрлі бұйымдарды қаптау үшін гальваник. техникада және күмістің басқа қосылыстарын алу үшін қолданылады. Күміс галогендермен әрекеттесіп AgBr, AgCl, AgJ, AgF, т.б. қосылыстарын түзеді. Күміс бромиді (бромды күміс), AgBr ақшыл сары түсті кристалды зат, тығызд. 6,47 г/см3, балқу t 430°С. Күміс бромиді аммиак, натрий тиосульфаты және калий цианидімен әрекеттесіп, суда еритін кешенді қосылыстар түзеді. Күміс бромиді жарық әсерінен ыдырайды. Табиғатта ол күміс хлоридімен бірге кездеседі. Оны калий бромиді (KBr) мен күміс нитратының (AgNO3) ерітінділерін әрекеттестіру арқылы алады. Күміс иодиді (иодты күміс), AgJ ақшыл сары түсті кристалл, тығызд. 5,67 г/см3, балқу t 552°С. Суда ерімейді, тиосульфаттарда ериді. Ол калий цианидімен әрекеттесіп, суда ерімтал кешенді қосылыс түзеді. Күміс иодидін күміс нитраттарының ерітіндісіне йодсутек қышқылымен немесе оның тұздарымен әсер ету арқылы алады. Күміс хлориді (хлорлы күміс), AgCl ақ түсті кристалды зат, тығызд. 5,56 г/см3, балқу t 457,5°С, қайнау t 1431°С. Ол аммиак, натрий тиосульфаты және калий цианидімен әрекеттесіп, суда ерімтал кешенді қосылыстар түзеді әрі жоғарыда аталған заттардың судағы ерітінділерінде жақсы ериді. Күміс хлориді жарық әсерінен ыдырап, қара түсті күміс бөлініп шығады. Табиғатта кен түрінде кездеседі. Таза күйінде оны күміс нитратының (AgNO3) ерітіндісіне хлорлы натрий ерітіндісімен әсер етіп алады. AgBr, AgCl, AgJ-тері жарық сәулесін сіңірудің нәтижесінде күміске және галогендерге айналу қасиетін фотоматериалдар жасауда қолданады.
Санат:Күміс қосылыстары
Пырзян
Пырзян — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мыдмас өзенінің сол жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 1 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хойберг (Пихра қауымы)
Хойберг (Пихра қауымы) (Heuberg (Gemeinde Pyhra)) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Санкт-Пёльтен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3396 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 66.76 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — PL, ресми идентификациялық коды — 3 19 34.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вернер Шмитцер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вильгельмсталь (Жоғарғы Франкония)
Вильгельмсталь (Жоғарғы Франкония) (Wilhelmsthal (Oberfranken)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Кронах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Канасаевка
Канасаевка — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Самара облысы, Пенза облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сызранка өзенінің сол жағалауынан 113 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сызранка өзені бастауынан Сызрань (қаладан жоғары) қаласына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Самара облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері
Чирово
Географиялық орны
Аудан орталығы – Перемётное ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 91 км-дей жерде, Кіші Быковка өзенінің жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 465 адам (237 ер адам және 228 әйел адам) болса, 2009 жылы 390 адамды (192 ер адам және 198 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы елді мекендері
Дряново (Ямбол облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8652. Телефон коды — 04771. ЕКАТТЕ коды — 23978.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Шәдібек
Шәдібек — Ақ Орда ханы (1399 — 1407), Темір Құтлығтың інісі. Едігенің қолдауымен билікке келген. 1406 жылы Едіге мен Шәдібек Түменге жақын жерде Тоқтамысқа қарсы соғысып, сол шайқаста Тоқтамыс қаза тапты. Едіге Темір мемлекетіне жорық жасаған кезде Шәдібектен билікті Тоқтамыстың баласы Жалел әд-Дин тартып алды. Едіге Хорезмнен оралған соң хандық билік Шәлібекке қайта қайтарылып, Жалел әд-Дин Еділ Бұлғариясына қашты. Оған қарсы Едіге 1407 жылы жорық жасады. Бұл кезде Шәдіек Едігенің Еділ Бұлғариясына жорықта жүргенін пайдаланып, онан бөлініп шығуға әрекеттенді. Бірақ ол әрекеті іске аспай, Едіге оралғаннан кейін Дербентке қашуға мәжбүр болды. 1408 жылы Едіге Ақ Орда тағына Темір Құтлығтың ұлы Болатты отырғызды.
Сілтемелер
Санат:Ақ Орда хандары Санат:XIV ғасыр
Санк-Петербург собор мешіті
Санк-Петербург собор мешіті – 1909-1920 жылдар аралығында салынды. Жобаның авторы – Н.В.Васильев.
Мешіттің ұзындығы – 45 м, ені – 32 м, бас мұнараның биіктігі – 39 м, мұнаралар саны – 2, мұнара ұзындығы – 48 м, сыйымдылығы – 5000 адам басқа дереккөздерінде – 3000 адам деп берілген.
Мешіт құрылысы эмир Сеид-Абдул-Ахат-ханның қаражатына және басқа татар кәсіпкерлердің көмегімен жүргізілді.Бірінші қабатта ер адамдарға арналған зал, екінші қабатта әйел адамдарға арналған зал бар. Мешіттің имамы муфтий Жафяр Насибуллович Пончаев.
Дереккөздер
Санат:Ресей мешіттері
Холтаун (Миссури)
Холтаун (Halltown) — Миссури штатының Lawrence округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 189 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 29-30016.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Қостанай уезі қазақтарының төтенше съезі
Қостанай уезі қазақтарының төтенше сьезі - 1918 жылы қазанда 100-ден астам делегат қатысқан сьез.
Сьезді Алашорданың жергілікті жетекшісі А.Алдияров ашып, «Алаш автономиясы туралы» арнайы баяндама жасады. Сьезде сонымен бірге Байғориннің баяндамасы тыңдалды. Сьез президиум сайлады. Оның төрағасы болып А.Бірімжанов, төрағаның серігі болып Е.Омаров, хатшылары болып Ғайсин мш Тұяқов сайланды. Сьезге Ырғыз, Торғай уездерінің өкілдері қатысты. Бүл төрт күнге созылған сьез Алаш автономиясы, қазақ полкі, Алашорданың жергілікті мүшелерін сайлау, уездік сот, жер мәселесі, қаржы т.б. мәселелерді карастырды. Сьез соңында Қостанай уезі Алаш автономиясына қосылады және Алаш үкіметін ғана мойындайды деген каулы қабылдады.
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы
Монтальчино
Монтальчино (Montalcino) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Сиена провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5131 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 21 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 243 км² шамасында. Пошта индексі — 53024, 53028.
Елді мекеннің қамқоршысы — Maria Santissima del Soccorso.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Үшінші тұлғалар
Үшінші тұлғалар (ағыл. third persons; нем. dritte Personen (in Zivilprozell, Dritte pi) - Азаматтық іс жүргізуде - басқа тұлғалардың талабы бойынша қозғалған азаматтық істе өз құқықтарын және заңмен қорғалатын мүдделерін қорғаушы тұлғалар.
Үшінші тулғалар екі түрге бөлінеді, олар:
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Альдеасека
Альдеасека (Aldeaseca) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 251 адамды құрайды.
Люпкур
Люпкур (Lupcourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54330, пошта индексі — 54210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 406 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
IC 1011
IC 1011 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51662, MCG 0-37-8, ZWG 19.36, ARAK 451, NPM1G +01.0416, IRAS14255+0113.
Сыртқы сілтемелер
IC 1011 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Идоксуридин
Идоксуридин — вирусқа қарсы дәрі. Кемісті нуклеозидтер тобына жатады. Тимидиннің орнына жүре алады. Құрамында ДНҚ бар вирустарға (герпес, цитомегалия, шешек, мегалии, осповакцины, псевдобешенства.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Ишлы
Ишлы — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Ишлин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1115 адамды құрады. Пошта индексі — 453471, ОКАТО коды — 80205816001.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жергілікті тежеу
Жергілікті тежеу (Локальная блокировка; local lock) — аймаққа тіркелген ресурстарды қорғау мақсатымен жеке пайдаланушыга адрестелетін тежеу.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
NGC 273
NGC 273 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 273 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2959, MCG -1-3-19.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Крокосмия
Крокосмия – пиязшық өсімдіктердің ішінде бірден–бір жұпар иісті гүл жаратыны. 55-ке жуық табиғи түрі бар. Оңтүстік Америка ның өкілі. Жапырағы қияқ секілді, жіңішке, тік болып өседі. Гүлдерінің пішін қоңырау секілді. Маусым – шілде аралығында гүлдейді. Гүлінің түсі сары, қызыл, күрең. Көбінесе гүлзарлардың ортасында топтап өседі. Елімізде бұл гүлді көгалдандыруда сирек кездестіруге болады. Себебі ауа райы қатты суық аймақтарда қыста шыдамайды. Жарық мол түсетін, ашық алаңда өскенді қалайды. Күн жетіспеген жағдайда гүл бүрі аз болады, тіпті гүлдемей қалуы мүмкін. Гүлдеген уақытында мол суару қажет. Тұқымын себу және пиязшығын бөлу арқылы оңай көбейтіледі. Жас көшеттері екі жыл ғана гүлдейді.
Санат:Құртқашаштар
Посу-дас-Триншейрас
Посу-дас-Триншейрас (Poço das Trincheiras) — Бразилиядағы муниципалитет, Алагоас штатында орналасқан. Алагоас штатының Сертаны мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сантана-ду-Ипанема экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 544 адамды құрайды.
Санат:Алагоас елді мекендері
Шұбыртпалы
Шұбыртпалы — Орта жүз Арғынның Мейрамынан тараған ру. Шежіреде Мейрам баласы Тоқтауылдан тараған ұрпақ. Қазан төңкерісіне дейін Шұбыртпалы негізінен Қарқаралы уезінің оңтүстігіндегі Желдітау мен Аяқ Сартерек және Тоқрауын өзендері алқабын мекендеген. Мойынты болысында Шұбыртпалының Көкдала, Күйелі деген аталары (500 түтін) Тайатқан, Шұнақ тауларын қыстап, жазда Батпақсу аңғарын жайлаған. Шұбыртпалының аздаған бөлігі Қарқаралы уезінің Сарыбура болысы мен Семей уезінің Малыбай болысын да (Көктерек өзені алқабы) мекендеген. Шұбыртпалы мал өсіріп, егін еккен.
Сэм және Кэт
Сэм және Кэт (ағылшын. Sam & Cat) — «Nickelodeon » каналының ситкомы. «АйКарли » және «Жеңімпаз-Виктория » ситкомдарының қосымша жалғасы деп айтсақ та болады. Бұл ситком Сэм Паккет және Кэт Валентайн деген қыздардың өмірі жайлы. Бастапқы 20 сериясы 2012 жылдың 29 қарашасында түсіріліп бітті. Қалған серияларын 2013 жылы жалғастырды. Бірінші сериясы 2013 жылдың 8 маусым айында теледидарда шықты.
2014 жылдың 17 шілдесінде АҚШ-та соңғы сериясы көрсетілді. Бірінші маусымда 35 серия, ал екінші маусымның түсірілімін аластады.
Дереккөздер
Санат:Телебағдарламалар
Бөгде сөз
Бөгде сөз — сөйлегенде не жазғанда баяндап отырған мәселеге байланысты келтірілген басқа біреудің сөзі, пікірі. Бөгде сөзді қолданудың негізгі мақсаты — баяндап отырған мәселе жөнінде автордың өз пікірі, пайымдауларының дұрыстығын дәлелдеу, соны кеңейтіп көрсету. Бөгде сөзді қолдану тәсілі әр түрлі: көп жағдайда басқа біреудің сөзі, пікірі ешқандай өзгеріссіз, түпнұсқасы сақталып, төл сөз түрінде, кейде басқа біреудің пікірі ғана сақталып, түгелдей автордың өз сөзімен берілген төлеу сөз түрінде де қолданылады.
Күмістікөл
Күмістікөл – Есіл алабындағы ағынсыз көл.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданында, Терісаққан өзенінің саласы – Бала Терісаққанның жоғарғы ағысының оң жағалауында, Қоскөл ауылынан солтүстікке қарай 3 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Ауданы 10,5 км2, су жиналатын алабы 130 км2. Ұзындығы 4,7 км, енді жері 3 км-ге жетеді, орташа тереңдігі 0,6 м. Қар, жер асты суларымен толығады. Суы жаздың ыстық айларында кермек татиды. Жағасында қамыс, құрақ өседі. Мал суаруға, жайылымдарды суландыруға қолайлы. ‎
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы көлдері Санат:Есіл су алабы
Ералхан Сайкенов
Сайкенов Ералхан (1938, Амангелді ауданы, Үрпек ауылы – 23.10.1989, Арқалық) – Амангелді ауданынан шыққан алғашқы жоғары білімді зоотехник, КСРО спорт шебері. Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын бітірген. Еңбек жолын «Сарыторғай» жылқы зауытында зоотехник болып бастап, бас зоотехник қызметін атқарған. Кейін арқалық ауданы «Аңғар» кеңшарында бас зоотехник болып, Амантоғай, Амангелді ауданында дайындық бөлімінде жауапты қызметтер атқарды. Сайкенов Ералхан Мектепте оқып жүрген кезінде-ақ қазақша күреспен айналысып, оқушылардың ауд., обл. жарыстарында жүлде алып жүрді. 1960 жылы студенттердің Мәскеуде өткен бүкілодақтық спартакиадасында 78 кг салмақ категориясы бойынша бірінші орын алды. Бұдан кейін Орта Азия және Қазақстан студенттерінің аймақтық бәсекесінде чемпион атанды. Ол алғаш спорт шеберінің нормасын орындап, аудан жастары арасында күрес өнерінің өрістеуіне көшбасшы болды. Амангелді кентіндегі орталық спорт залына Сейкенов Ералхан есімі берілген.
Шлезвиг-Гольштейн
Шлезвиг-Гоольштейн (Schleswig-Holstein, Sleswig-Holsteen) — солтүстікте орналақан Германия жері. Астанасы - Киль қаласы. Солтүстікте Даниямен, онтүстікте еркін қала Гамбургпен тағы да Мекленбург-Алдыңғы Померания және Төменгі Саксониямен шекаралас.
Тарихы
Археологиялық қазбалар деректері бойынша, қазіргі Шлезвиг-Гольштейн тұрғындары соңғы Мұз дәуірі кезенінен кейін аңшылар мен жинаушылардан құралған. Шамамен б.з.б. 4000 ж. бұл жерде диқаншылар пайда болады, олар өздерінен кейін 100-ден артық мегалиттік обалар қалдырды. Қола дәуірінен бастап жарты аралды солтүстіктен онтүстіке қарай жол кесіп өтеді, ол жолмен солтүстік юттардың мал шаруашылық сауда керуені өткен. Халықтардың ұлы көші кезінде Шлезвиг-Гольштейн германдық тайпалардың эмиграциясын басынан кешкен. Солай III—V ғасырларда осы жерге Британ аралдарынан англ тайпалары, жарым-жарты ют, сакс тайпалары көшіп келген.
Орта ғасырларда осында феодалдық мемлекеттердің пайда болу үрдісі жүрді. Шлезвиг герцогтігі, немесі Онтүстік Ютландия, алғашқыда Дания құрамында болған, бірақ кейінірек Ұлы Карлдың Саксон соғысынан кейін франктер мемлекеті құрамына енеді.
1490 жылы Гольштейн Гольштейн-Зондербург және Гольштейн-Готторп болып бөлінеді. Гольштейн-Зондербург Дания королі қарамағында қалып, Корольдық Гольштейн сияқты білгілі болған; кейін Гольштейн-Глюкштадт атпен танымал болды.
Гольштейн-Готторп Ольденбургтердін кіші тарауына берілді, олардың руыны Дания корольдері жатқан.
1721 жылы Дания халықаралық келісімінде Шлезвиг герцогтігін даттық корольдігімен бірге мұрагерлік жолмен беру құқығын бекітті.
1761 жылы герцог Гольштейн-Готторпский Петр III атымен Ресей императоры болып атанды. Петр III Гольштейн-Готторпские жерлерін қайтарып алу үшін Данияға шабуыл жоспарлады.
1815 жылы Вендік конгрессте Гольштейн және Саксен-Лауэнбург герцогтіктері дат меншігінде қалып, Германдық одаққа кіреді. Шлезвиг Германдық одақ құрамына кірмейді.
XIX ғасырдың бірінші ширегінде даттық ұлттық партиясы Шлезвигпен Данияның жақындауына ұмтылған, ал немістер өздеріне Шлезвигтін Германдық одаққа өтүін мақсат қояды.1842 жылы шлезвиг-голштинсдік әскерлер таратылып жалпы даттық әскерлер болып қайта жасақталады. Шлезвиг-Гольштейнін Даниямен бөлінбестігін нақты бекіту үшін, дат монярхиясының әр бөлігіне бірдей тақ мұрагерлігі тәртібін белгілеу керек еді. 1665 жылғы заң бойынша, Данияда, тақ, ер мұрагердің жоқтығында әйел тармағына өтетін, ал Гольштейнде ер мұрагердің жоқтығында артықшылық барлық бүйір тармақтарына өтетін. Дат королі Христиан VIII-де тек бір ғана ұлы Фридрих болғандықтан, егер ұлы ер мұрагерсіз қайтыс болса, онда Шлезвиг-Гольштейн Августенбург тармағы өкілдеріне өтуі тиіс еді, бұл жағдайда герцогтіткердің Даниядан алшақтау үрдісі басталушы еді.
Тақ мұрагерлігі жайлы 2 жыл жүрген ерекше комиссияның зерртеуінен кейін Христиан VIII 1846 жылы 8 шілдеде, "ашық хат" жолдады, хатта, жасалған жете зерттеу нәтижесінде, Шлезвиг, Лауэнбургтегі тақ мұрагершілік жолы Даниямен сәйкес келетінін анықталғаның жариялады, және Голштинияның басқа бөліктерінде Даттардың тақ мұрагершілік жолын қабылдауғы бекінгенін айтты. Бұл жария ел ішінде Августенбургтер тармақ өкілдері арасында жанжал және наразылық туғызды.
Шлезвиг-Гольштейн немістерінің тынышсыздануы германдық мемлекет националисттер арасында колдау тапты. «Schleswig-Holstein meerumschlungen» әні Шлезвиг-Гольштейннің дат билігінен босатудын ұраны болды.
Христиан VIII 1848 жылдың 20 қаңтарында қайтыс болады. Оныі ұлы Фридрих VII Копенгагенге Дания және герцогтіктергі бірінші жалпы сейм құру тұралы шешім қабылдайды. 1848 жылы 23 наурызда Кильде төнкеріс орын тауып уақытша үкімет құралады. Үкімет шлезвиг-гольштейндік сейм шақырып, германдық Одақтық сеймге, Шлезвигті одақ құрамына алу ұсынысын жібереді. 1848 жылдың 12 сәуірінде ұсыныс қабылданады. Одақтық сеймның қаулысын Пруссия қабылдайды.
Пруссия әскерлер Шлезвигке басып кіріп, 1850 ж. бейбітшілікпен 2 шілде күні біткен Дат-прус соғысын (1848—1850) бастайды. Бейбітшілік келісімі бойынша Шлезвиг-Гольштейн соғысқа дейінгі қалпына келеді. Шлезвиг ерекше дат билігін алады; Голштиния және Лауэнбург Германдық одақтын құрамында бола тұрып, Данияның қарамағанда қалды; тақ мұрагерлігі Дания мен герцогтіктерге ортақ болып табылды, бұл әсіресе дат тағы мұрагері Христиан Глюксбургске тиімді боды.
Голштин тұрғындары өздері Даниямен соғысты жалғастыруға әрекеттенді, бірақ Иштед түбінде 1850 жылдың 24-25 шілдесінде женіліс тапты. Олардың Пруссия жағынан қолдау табу ойлары іске аспады. Ресей және Австрия бұйрығы бойынша, Прустік үкімет Ольмюцте, 1850 жылдың 29 қарашасында Шлезвиг-Гольштейндегі төнкеріс қозғалысын қолдауын тоқтатуға тиіс болды. Шлезвиг-голштинск уақытша үкіметі биліктен бас тартып, Гольштейнді австрийліктер, Шлезвигті даттар басып алды.
1852 жылы 8 наурызда, лондондық конференция кезінде, Англия, Ресей и Франция дат монархиясының тиіспеушілік құқығын қабылдады (1852 жылдың лондондық протокол). 29 шілдеде германдық Одақтық сейм австрий-прусс-даттық келісімге қол қойып, неміс әскерлері Шлезвиг-Гольштейнді тастайды.
1853 жылы Фленсбургте Шлезвигке, Ицегоеда Гольштейнге сеймдер шақырылды. Әр сеймге мемлекетті басқарудың жаңа жүйесі ұсынылды: Шдезвиг Данияның жай ғана провинциясы болып қалды, ал Голштиния автономдық алып, бірақ дат монархиясының бөлінбес бөлігі болып қалды. Екі қаулы сеймдердің маңмұқтауына қарамастан, король тарапынан қолданыстағы заң болып таңылды. Шлезвиг неміс тұрғындарының ызасына тиген себеп: неміс тілінің мектептер мен шіркеулерден қуылып, олардың орнына дат мұғалімдер мен пасторларының тағайындалуы Бұның бәрі герцогтіктерде антидаттық қозғалыстың қозуына себеп болды.
1854 жылы Дания мен герцогтіктерге ортақ сеймы бар ортақ конституция қабылданды. 1858 жылы 6 қараша Германдық Одақтық сейм жалпы конституция Голштиния мен Лауэнбургтін автономдық құқықтарын бұзады деп шешті. Сол кезде дат үкіметінде Голштиния мен Лауэнбургке автономдық құқықтар беріп, бірақ Дания тәуелділігінде қалдыру және Шлезвигті Данияға толығымен қосу туралы ойлар туды. Осы қалыпта дат королі Фридрих VII 1863 жылдың 30 нуарызында  бұйрық жариялады.
Германдық одақтық сейм бұл жарияны қате деп санап, 1863 жылы 1 қазан күні Голштинияға экзекуциялық әскер жіберу туралы шешім қабылдады. Дегенмен, 13 казанда Данияда жаңа конституция қабылданып, Шлезвиг түгелімен Дания құрамына енді.