cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қорқыт ата
Қорқыт ата энциклопедиялық жинағы
Қорқыт Ата — энциклопедиялық жинақ. 1999 жылы Қазақ энциклопедиясының Бас редакциясы шығарған. Негізінен 5 бөлімнен тұратын бұл күрделі еңбекке Қорқыт Ата туралы ел аузында сақталған аңыздар мен күйлер, әфсаналар, ата мұрасын зерттеу, әулиенің әдебиет пен өнердегі бейнесі мәселелеріне арналған отандық және шетел ғалымдарының мақалалары топтастырылған. Бұл материалдарда Қорқыт Атаның әлем тарихы мен философиясындағы орны, оның ұлы мұрасының көркемдік ерекшеліктері мен мазмұны, тілдік, түрлік айшықтары, тарихи белгілер мен жәдігерлік деректер хақында жан-жақты мағлұмат беріліп, талдау жасалады. “Қорқыт Ата кітабының” Дрезден кітапханасында (Германия) сақталған толық нұсқасының фотокөшірмесі, орыс және қазақ тілдеріндегі аудармаларының таңдаулы үлгілері берілген. Кітап соңында Ш.Құдайбердіұлы, М.Жұмабаев, С.Сейфуллин бастаған қазақ ақындарының осы тақырыптағы толғау, поэмалары, дастандары жинақталған. Қорқыт Ата өміріне байланысты оқиғалар шежіресі мен әдебиеттер тізімі келтірілген.
Қорқыт ата күйлері
Қорқыт өзінің ұрпағына ұлы мұра – қобыздық күйлер - “Қорқыт”, “Желмая”, “Тарғыл тана”, “Елімай”, “Ұшардың ұлуы”.
«Ұшардың ұлуы» күйі
«Ұшардың ұлуы» - Қорқыт атаның күйі. Көнеден келе жатқан аңыз-әңгімелерге сүйенсек, ,аяғы заманда бір заманда бір шаңырақ астында жалғыз ұл бала және ата-анасы өмір сүрген. Ұл баланың өзінің қатты жақсы көрген Ұшар атты иті болады. Бір күні бала өліп қалады да ата-анасы баланы жерлейді. Сол кезде Ұшар жоғалып кетеді. Анасы оны іздеуге барайын десе оны ұл баланың зиратының қасында ұлып жатқанын көреді. Бұл оқиғаны көрген Қорқыт Ата «Ұшардың ұлуы» атты күй шығарады.
«Башпай» күйі
«Башпай» - Қорқыт атаның күйі. Көнеден келе жатқан аңыз-әңгімелерге сүйенсек, Қорқыт атаның қарындасы болған еді. Бірде қарындасы оған тамақ әкелгенде, оның башпайы қарындасына тиеді. Сонда ол «Мені көмгенде, башпайымды сыртқа шығарып көміңдер»,дейді. Бұны айтқан себебі:ертеде қазақ халқы қызды еркелетіп, оны құрметтеген және оған ер адамның кез келген мүшесі тисе арсыздық деп санап, сол адам өмір бақи ұятта өмір сүреді.
Қорқыт ата кітабы
Қорқыт ата кітабы (“Китаб-и дәдем Коркут ғали лисан таифа оғузан”) – қаһармандық эпос үлгісі, оғыз-қыпшақ дәуірінің жазба мұрасы. ғылымда оның он екі нұсқасы мәлім: Дрезденде (12 нұсқа) және Ватиканда (6 нұсқа) сақталған. 19 ғасырда бұл жазба ескерткішті зерттеп, аудару ісімен академик В.В. Бартольд айналысып, жеке тармақтарын жариялады. Кейін бұл аударма “Деде Горгуд” (Баку, 1950), “Книга моего деда Коркута” (М.–Л., 1962) деген атпен жарық көрді. Ә.Қоңыратбаевтың аударуымен қазақ тілінде 1986 жылы тұңғыш рет басылды. Әдеби әрі тарихи этникалық мұра ретіндегі ‘’Қорқыт ата кітабында” қазақ эпосына тән көркемдік кестелермен қатар қазақ тарихы мен мәдениетіне қосатын деректер де мол. Сондай-ақ жазбада оғыз тайпаларының этникалық тегі, этнографиясы, мекені, әлеуметтік жағдайы, т.б. мәліметтер көп сақталған. Осы деректерден оғыздардың бірде Сыр бойындағы қыпшақтармен, бірде Кавказ шегіндегі гәуірлермен жауласқаны көрінеді. Жырдағы ерлік сарындары аса елеулі. Қара Бодақ бірде қыпшақ ханына қан құстырған қара күш иесі (3-жыр), енді бірде Хамид, Мардин қамалдарын қиратқан батыр. Қазан – оғыз елінің көсемі. Кітап кейіпкерлеріне Бәмсі-Бейрек, Қара Көне, Қара Бодақ, Қан Төрәлі, Қазан-Салор, Құлбаш, Оқшы, Ораз, сондай-ақ Аруз, Әмен, Әмран Бекіұлы, Бисат, Дүлек Боран, Дондаз, Қиян Селжүк, Қаңлы, Қанық хан, Рүстемдер жатады. “ Қорқыт Ата кітабы” оғыз тайпаларының қонысына қатысты Тана (Танаис – Сырдария), Бану Шешек (Баршын-салор-Гүлбаршын, Баршындария, Баршынкент), Камбура (Байбөрі) секілді атаулар да сақталған. Олар қазақ эпосынан да елеулі орын алған. Жырдың бас кейіпкері – Қорқыт. Ол оғыз елінің ақылшысы, данасы, үлкен жырауы. Оның есімі көптеген түркі тайпаларына ортақ, тарихи-этникалық атауы да айқын. Бір кездері Қорқыт жинақталған фольклорлық бейне деп ұғынылса, бертін келе оны тарихи тұлға ретінде тани бастады (қазіргі Қорқыт ата). “Қорқыт Ата кітабы’’ Қазақстанда М.Әуезов, Ә.Марғұлан, Ә.Қоңыратбаев, Р.Бердібаев, Х.Сүйіншәлиев, Н.Келімбетов, М.Жолдасбеков, Ш.Ыбыраев, Т.Қоңыратбай, т.б. еңбектерінде зерттелді. Кітаптың 1300 жылдығы 1999 жылы ЮНЕСКО тарапынан халықар. деңгейде атап өтілді, “Қорқыт ата” энциклопедия жинағы жарыққа шықты (1999).
Қорқыт ата ескерткіші
Қорқыт ата ескерткіші — сәулет өнерінің айрықша үлгісі. Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Жосалы кентінен 18 км жерде, Қорқыт станциясының түбінде (1980). Авторлары – Б.Ә. Ыбыраев, С.И. Исатаев. Қорқыт Ата ескерткіші темір бетоннан жасалған биіктігі 8 метр, 4 тік стеладан тұрады. Әрбір стела әр тарапқа қаратып тұрғызылған құлпытастарға ұқсайды. Жоғары жағы кеңейе келіп, шөміш пішінінде түйісетін стелалар қобыз бейнесін де меңзейді. Түйісер түбіндегі орталық тесігінде 40 металл түтік бар. Олар жел соққан кезде қобыз сарынымен үндес дыбыс шығарады. Аңыздарда айтылғандай, Қорқыт ата мазарында соққан желге үн қосатын қобыз қойылған. Қорқыт ата ескерткішінің ішкі жағы мәңгілік өмір сырын іздеген Қорқыт атаның киелі желмаясының шартарапқа жол тартқан ізін ишаралайтын “Түйе табан” өрнегімен безендірілген. Әрбір стеланың үшкілдене біткен төбесі күмбезге ұқсатылып, ерекше сәулеткерлік композиция шешім тапқан. 1997 жылы ескерткішті қалпына келтіру, жөндеу жұмыстары жүргізілді. Амфитеатр, қонақ үйі, т.б. нысандардан тұратын тұтас архитектуралық ансамбль жасалып, мемориалдық кешенге айналды. 2000 жылы кешен жанынан мұражай ашылды. Оның қорында 700-ге жуық экспонат сақталуда. Мұражай экспозициясында Қорқыт өмір сүрген дәуірдің тарихы мен мәдениеті жайлы мәліметтер беретін материалдар қамтылған. Бұл ескерткіш кешен күллі түркі халықтарына ортақ қасиетті зиярат орындарының бірі болып саналады.
Қорқыт ата мазары
Қорқыт Ата мазары — тарихи сәулет өнері ескерткіші. Шамамен 9 – 10 ғасырларда қазіргі Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Қорқыт станциясынан 3 км жерде Қорқыт әулиеге тұрғызылған. 1925 жылдан опырыла бастап, 1952 жылы Сырдария өзені шайып кеткен. Қазір орны белгісіз. Мазар 19 ғасырдың соңында Ә.Диваев, И.А. Кастанье, П.И. Лерх зерттеулеріне негіз болған. Бізге “Түркістан альбомы” жинағында жарияланған фотосуреттер арқылы жеткен. Диваев пен Кастаньенің жазуы бойынша, құрылымы шикі кірпіштен қаланған дөңгелек пішінді 6 – 8 қырлы күмбезді құрылыс. Ішкі көрінісі биік, қабырғалары кереге өрнегімен нақышталған. Исламға дейінгі түрік сәулет құрылысы үлгісімен салынған. Мазардың бұрынғы орнына қазіргі заманғы мемориалдық ескерткіш орнатылған; қазіргі Қорқыт ата ескерткіші.
Тағы қараңыз
Санат:Қазақ философтары Санат:Аңыздар Санат:Музыка
Карл Фердинанд Браун
Карл Фердинанд Браун (Karl Ferdinand Braun; 6 маусым, 1850, Фульда — 20 сәуір, 1918, Нью-Йорк) — неміс физик, 1909 жылы физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (Г. Марконимен бірге). Электромагниттік толқындарды техникалық қолдануды әзірлеуге қарқынды түрде қатысты. Кинескопты ойлап тапқан (катодтық сәуле түтігі). Неміс тілінде сөйлейтін елдерде кинескоп әлі күнге дейін «Браун түтігі» деп аталады. нобай| Фульдадағы Карл Фердинанд Браунның туған үйі
Ерте жылдары
Фердинанд Браун Гессен шенеунігінің отбасында дүниеге келген. Фульда қаласындағы гимназияда оқыды. 1868 жылы Марбург университетіне түсіп, физика, химия және математиканы оқи бастады. 1869 жылы ол Берлинге көшті, онда Г. Г. Магнустың жеке зертханасында жұмыс істеді. 1870 жылдың көктемінде Магнус қайтыс болғаннан кейін ол Георг Герман Квинкемен оқуын жалғастырды және әсіресе ішекті тербелістерге қызығушылық танытты. Осы тақырыпта 1872 жылы физика ғылымының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация қорғады.
Мұғалім болып жұмыс істеуі
Браунның ассистент, кейінірек приват-доцент лауазымына орналасуға ақшасы болмағандықтан, ол 1873 жылы гимназия мұғаліміне мемлекеттік емтихан тапсырады және келесі жылы Лейпцигтегі Құдіретті Фома мектебінде математика және жаратылыстану пәндерінің екінші мұғалімі болып жұмыс істей бастайды.
Мектепте ол негізгі қызметімен қатар тербелістер мен ток өткізгіштік туралы ғылыми зерттеулермен де айналысты. Осылайша ол өзінің алғашқы жаңалығын жасайды. Бұл тақырыпта ол 1874 жылы Analen der Physik und Chemie журналында мақала жазып, сонда ол «...табиғи және жасанды күкірт металдарының үлкен саны... токтың бағытына, шамасына және ұзақтығына байланысты әртүрлі қарсылыққа ие болады. Айырмашылықтар жалпы мәнінің 30% дейін. Кристаллдардағы бұл түзеткіш әсері Ом заңына қайшы келді және тіпті дерлік еленбеді. Дегенмен, бұл жаңалық Браунның ғылыми беделін растады. Браун, қарқынды зерттеулерге қарамастан, бұл әсерге түсініктеме бере алмады — бұл үшін физиканың іргелі білімі жетіспеді. Бұл құбылыс өзінің түсіндірмесін тек XX ғасырда кванттық механиканың дамуымен тапты.
Оқытушылық жұмысы
1877 жылы Браун Марбургте теориялық физика профессоры атанды. 1880 жылы ол Страсбургке көшті және 1883 жылы Карлсруэ университетінде физика профессоры атанды. 1887 жылы университетке көшті. Эбернард Карл Тюбингенде және Физика институтының негізін құруға және құрылысын салуға белсенді қатысады. 1895 жылы институт директоры және Страсбург университетінің профессоры атанады.
Браун студенттер арасында тіпті қарапайым адамдар түсінетін нақты есептер мен эксперименттер жасау қабілетімен танымал болды. Сол бір еркін, кейде әзіл-оспақ стилінде 1875 жылы жарық көрген «Жас математик және натуралист» оқулығын жазды.
Оның оқушыларының ішінде ең танымал Джонатан Ценнек (Jonathan Zenneck) — иондарды зерттеудің негізін салушы, сондай-ақ жоғары жиілікті технологияның орыс мектебінің негізін салушылар Леонид Исаакович Мандельштам мен Николай Дмитриевич Папалекси.
Браун түтігі
Браун 1897 жылы Карлсруэде бірінші түтік пен оның негізінде осциллографты жасады. Бастапқыда түтік соншалықты мінсіз емес еді: оның суық катоды және орташа вакуумы болды, ол магнит өрісінің әсерінен ауытқыған сәуленің жарық ізі көрінуі үшін 100 киловольт жеделдету кернеуін қажет етті. Сондай-ақ, магниттік ауытқу тек бір бағытта жасалды. Екінші бағыт жарық қабатының алдына қойылған айналмалы айна арқылы орналастырылды. Дегенмен, сала бірден жаңалыққа қызығушылық танытты, сондықтан ол тез өзгертілді. Қазірдің өзінде 1899 жылы Браунның көмекшісі Ценнек магниттік тік ауытқуды, содан кейін қыздыру катодын, Венельт цилиндрін және жоғары вакуумды енгізді. Осылайша, бұл түтіктерді осциллографтар үшін ғана емес, сонымен қатар 1930 жылдан кейін теледидарлардың негізгі бөлігі — кинескоп ретінде де қолдануға болатын еді.
Радиоқабылдағыш
Кинескопты ойлап тапқаннан кейін Браун сымсыз телеграфты зерттеуге кіріседі. Ол кездегі радиотехниканың мәселесі сенімді қабылдағыштың жоқтығы еді. Физик ретінде Браун қайталанатын эксперименттік жағдайларға сүйенді. Сол кездегі әдет-ғұрыпқа негізделген когерерлік қабылдағыштар мұны қамтамасыз ете алмады. Сондықтан Браун когерерді кристалдық детектормен ауыстырды, бұл сол күндері кристалдық детекторды үнемі қайта реттеуге тура келетініне қарамастан қабылдағыштың сезімталдығында үлкен прогреске әкелді. Кристалл детекторын тек электронды түтіктер алмастыра алды, бірақ содан кейін ол қарапайым қабылдағыштарда қолданыла берді. Сондай-ақ алғашқы УҚТ радарлары осындай детекторды алғаш пайдаланды.
Радиотаратқыш
Браун сонымен қатар радиотехникалық ұшқын таратқыштарды дамытуға көмектесті. Гульельмо Маркони өзінің таратқышын ең алдымен сынаулар және қателік арқылы жинады, ал Браун оны физикалық пайымдау негізінде жақсарта алды. Бастапқыда тербелмелі және антенналық тізбектер бір болды. Браун оларды ажыратты. Енді конденсатор мен ұшқын саңылауынан және индуктивті байланысқан антенна тізбегінен тұратын бастапқы тізбек бар. Мұндай жүйеде таратқыштың энергиясын арттыру әлдеқайда оңай болды. Сондықтан, 1899 жылы осындай қуатты таратқыштар пайда болды, бұл қалааралық телеграфия тұжырымдамасы негізделген: егер осы уақытқа дейін тек 20 км хабар тарату мүмкін болса, 1901 жылы Маркони Англиядан Солтүстік Америкаға жібере алды.
Сонымен қатар, Браун тек сөндірілетін тербелістерді тудыратын бұзылатын ұшқын технологиясын ауыстыруға тырысты. Ол мұны сөндірілмеген тербелістерді тудыратын айнымалы ток генераторларын қолдану арқылы жасады. Ол вакуумдық түтік кері байланысымен де солай істей алмады.
Антенналар
Браун сонымен қатар радиохабарлардың бағыттылығы мәселесімен айналысты. Ол алғашқылардың бірі болып бағытты антеннаны құруда табысқа жетті.
Нобель сыйлығы
1909 жылы Браун итальяндық Гуглельмо Марконимен бірге «сымсыз телеграфты құруға қосқан көрнекті үлесі үшін» Нобель сыйлығын алды.
Естелік
1987 жылы  дисплей технологиясындағы жетістіктері үшін Карл Фердинанд Браун сыйлығын тағайындады.
Сілтемелер
Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері Санат:Марбург университеті оқытушылары
Фуэнтелианте
Фуэнтелианте (Fuenteliante) — Испаниядағы Муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Витигудино ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 50,16 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 87 км.
Исток (Колонга тармағы)
Исток — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колонга өзенінің оң жағалауынан 0,9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 9 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосьва өзені бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Чижа
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Робассомеро
Робассомеро (Robassomero) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3028 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 379 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 10070.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Әл-Гавар
Әл-Гавар — әлемдегі ең үлкен мұнай кенорны. Әл-Гавар Сауд Арабиясында орналасқан. Әл-Гавар 1948 жылы ашылған.
Санат:Сауд Арабиясының мұнай және газ кен орындары
Тавильяно
Тавильяно (Tavigliano) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Бьелла провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 936 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 94 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 13811.
Басыбайлы
Басыбайлы - еркіндігі жоқ, біреуге тәуелді, кіріптар адам. Қазақы ортада әдетте жаугершілік заманында қолға, тұтқынға түскендерді басыбайлы адам деп атады. Кейін басыбайлы адамдардың ішіндегі біліктілері бас бостандығын ғана алып қоймай, беделді тұлғаларға да айналған. Сондықтан басыбайлы ұғымының мағынасы шартты.
Тавильяно
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Басыбайлы
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Берцхан
Берцхан (Berzhahn) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 487 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 209. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Хайнц Уль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ақпараттық жүйелерді жобалау технологиясы
Ақпараттық жүйені жобалау технологиясы, деп – ақпараттық жүйені жобалаудың және жобалауды ұйымдастырудың әдістері мен құралдар жиынтығы айтамыз.
Жобалау технологиясы негізінде әрекеттер мен олардың ретін, орындаушылардың құрамын және осы әрекеттерді орындауға қажетті құралдар мен ресурстарды анықтайтын технологиялық үрдіс жатыр. Ақпараттық жүйені жобалаудың технологиялық үрдісі тізбекті-параллель, байланысқан және бағыныңқы әрекеттер тізбегінен тұрады.
Санат:Ақпараттық жүйелер
Шардара көшесі (Алматы)
right|thumb|Шардара су қоймасы Көшеге ортағасырлық қоныстың және Сырдария өзені бойындағы су қоймасының атауы (Алматы қаласы мәслихатының 16.01.2006 № 222 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 18.01.2006 № 1/38 қаулысы) берілген.
Көше Алатау ауданындағы «Шаңырақ-1» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 950 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Каприпоксвирустар
Каприпоксвирустар — қойдың және ешкілердің шешек вирустарының туыстығы буынаяқтылар арқылы жұғады.
Ромео және Джульетта
нобай|Ф.М.Браунның 1870 жылы салған суретіндегі трагедияның бас кейіпкерлері «Ромео және Джульетта» — Уильям Шекспирдің әйгілі трагедиясы.
Бұл пьеса алғаш рет 1595 –1597 жылдары аралығында сахнаға қойылды.
Кейіпкерлері
Эскал — Верона князі.
Граф Парис — жас жігіт, князьдің туысы.
Монтекки мен Капулетти — өштескен екі әулеттің басшылары.
Ромео — Монтеккидің ұлы.
Меркуцио — князьдің туысы, Ромеоның досы.
Бенволио — Монтеккидің немере інісі.
Тибальт — леди Капулеттидің немере інісі.
Лоренцо пірәдар, Джовашш пірәдар — францискалық монахтар.
Балтазар — Ромеоның қызметшісі.
Самсон, Грегорио — Капулеттидің қызметшілері.
Петр — Джульеттаның асыраушысының қызметшісі.
Абрам — Монтеккидің қызметшісі. Дәрмекші. Үш музыкант. Паристің қызметшісі.
Бірінші тұрғын. Монтекки ханым — Монтеккидің әйелі.
Капулетти ханым — Капулеттидің әйелі.
Джульетта — Капулеттидің қызы.
Джульеттаның асыраушысы.
Сюжеті
Екі жастың жас ерекшеліктері мен шыққан отбасыларына қарамастан, олар бір-бірін алғаш Монтекки үйінде орын алған мереке, балда кездестіріп, бір көргеннен бір-біріне ғашық болады. Бұл оқиғадан соң Ромео түнде Джульеттаның терезесінің астында тұрып, оның өзіне деген сезімдері мен онымен бірге болуды қалайтындығы туралы ойларын естіп, өзінің де оған ғашық екендігі жайында айтады. Кейін екі ғашық бір-біріне махаббат пен адалдық антын беріп, қоштасады. Осы түні Ромео өз үйіне қайтпастан Лоренцо пірәдарға барып, оның өзін Джульеттамен некелестіруін сұрайды. Лоренцо пірәдар алғашқыда бұл сөздерге қарсылық білдіргенімен, кейін екі жастың некесі осыншама уақыт бойы жау болып келе жатқан екі әулет, Монтекки мен Капулеттиді татуластырады деп санап, оларды басқалардан жасырын түрде некелестіреді.
Ромео мен Джульеттаның некелескен күні Меркуцио мен Тибальттің арасында жекпе-жек орын алып, оның нәтижесінде Тибальт Меркуционы ауыр жаралап, Ромеоның досы қаза табады. Бұл жайттан соң басты кейіпкер ызаланып, ашу үстінде Тибальтті жаралап алғандықтан, Тибальт та қаза табады. Бұл соқтығыстың себебі мен нәтижесі жайында Бенволиодан сұрастырып, ақпарат алған Верона князі Ромеоны Веронада қалдырмай, жаза ретінде Мантуяға аттандырады. Ал ағасының өлімі мен Ромеоның қаладан кеткендігі жайында естіген Джульетта ағасының өліміне аса қайғырмағанымен, Ромеоның Мантуяға жіберілгендігі туралы жаңалықтың әсерінен нашар күй кешеді. Қыздың мұндай халде отырған уақытында Лоренцо пірәдар Ромеоны жұбатып, оған Мантуяда уақытша жасырына тұруға кеңес береді. Лоренцоның сөздерінен соң Ромео Джульеттамен түні бойы сөйлесіп, таң ата салысымен өзге қалаға аттанады.
Ромео Мантуяға аттанғаннан соң таңертең Джульеттаның анасы, Капулетти ханым қызының бөлмесіне келіп, оның бейсенбі күні Парис атты графқа тұрмысқа шығатындығы жайында айтады. Джульетта қарсылық танытуға тырысқанымен, оның анасы да, әкесі де өз қыздарының сөздеріне құлақ аспай, барлығы алдын-ала шешіліп қойғандығын айтып, кетіп қалады. Бұл жаңалықтан соң Джульетта өзінің Ромеомен некелескендігі жайында хабардар асыраушысының көмегіне жүгінеді. Ал асыраушы, өз кезегінде, Паристі мақтап, Ромеоның бұл адаммен тіпті салыстыруға келмейтіндігі жайында айтып, Джульеттаға екінші рет тұрмыс құруға кеңес береді. Бұл сөздермен іштей келіспеген қыз, тіпті, у ішуге де дайын болды. Алайда, кейін ол Лоренцо пірәдардың кеңесіне сүйеніп, арнайы сусынды ішеді. Бұл әрекеттің нәтижесінде қыз Парис пен музыканттар Капулетти үйіне келіп, граф пен Джульетта неке қиюы қажет болған күні құдды бір өлі адамдай жатады: оның тамырларындағы қан тоқтап, ол 42 сағат бойы дем алмай жатты. Қызды мұндай күйде көрген адамдар оны өлі деп таниды.
Арнайы жоспар жайында Ромеоны хабардар еткісі келген Лоренцо пірәдар жігітке хат жазып, Мантуяға шабарман жібереді. Алайда, Лоренцоның шабарманы оба індетіне байланысты хатты оған жеткізе алмай қалады. Осы арада Ромео Джульеттаның өлімі жайында естіп, Веронаға Балтазармен бірге аттанады. Джульеттаның қабірінің жанында ол Париспен туған ұрыстың нәтижесінде графты өлтіріп, өзі у ішіп, сүйіктісінің қабірінің жанында қаза табады. Оның бұл әрекетінен соң Джульетта өзінің 42 сағаттық қалың ұйқысынан оянып, Ромеоның өлі денесін көріп, өзіне қол жұмсайды. Бірнеше уақыттан соң үш адамның өмірі бірге аяқталған қабірдің алдында Капулетти, Монтекки үйлерінің өкілдері мен Веронаның князі жиналып, олардан бұрын келгенімен, жастардың әрекеттерінің алдын ала алмаған Лоренцо пірәдар оларға бүкіл жағдайды түсіндіріп береді. Осыдан соң өз балаларының мәйіттерінің жанында Капулетти мен Монтекки өз араздықтары жайында ұмытып, татуласады.
Кино
1900 — «Ромео және Джульетта» (Франция), режиссёрі Клеман Морис, Ромео — Эмилио Коссира
1902 — «Ромео және Джульетта» (Франция), режиссёрі Жорж Мельес
1908 — «Ромео және Джульетта» (Италия), режиссёрі Марио Казерини, Ромео — Марио Казерини, Джульетта — Мария Казерини
1908 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ), режиссёрі Стюарт Блэктон, Ромео — Пол Панцер, Джульетта — Флоренс Лоуренс
1908 — «Ромео және Джульетта» (Ұлыбритания), Ромео — Годфри Тирп, Джульетта — Мэри Мэлоун
1911 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ), режиссёрі Бэрри О’Нил, Ромео — Джордж Лесси, Джульетта — Джулия М. Тейлор
1912 — «Ромео және Джульетта» (Италия), режиссёрі Уго Фалена, Ромео — Густаво Серена, Джульетта — Франческа Бертини
1916 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ), режиссёрлар Френсис Бушмен и Джон Ноубл, Ромео — Френсис Бушмен, Джульетта — Беверли Бэйн
1916 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ), режиссёрі Гордон Дж. Эдвардс, Ромео — Гарри Хиллиард, Джульетта — Теда Бара
1918 — «Джульетта және Ромео» (АҚШ), режиссёрі Эмилио Грациани-Вальтер
1924 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ), режиссёры Регги Моррис, Гарри Свит, Ромео — Билли Беван, Джульетта — Эллис Дай
1936 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ,Ұлыбритания), режиссёр Джордж Кьюкор, Ромео — Лесли Говард, Джульетта — Норма Ширер
1939 — «Ромео және Джульетта» (Испания), режиссёр Хосе Мария Кастельви
1943 — «Ромео және Джульетта» (Мексика) режиссёр Мигель Мелитон Дельгадо, Ромео — Кантинфлас, Джульетта — Мария Елена Маркес
1951 — «Ромео және Джульетта» (Филиппины)
1954 — «Ромео және Джульетта» (Ұлыбритания, Италия), режиссёр Ренато Кастеллани, Ромео — Лоуренс Харви, Джульетта — Сюзан Шенталь
1954 — «Ромео және Джульетта» (КСРО) (фильм-балет) музыка — Сергей Прокофьев, режиссёры Лев Арнштам, Леонид Лавровский, Ромео — Юрий Жданов, Джульетта — Галина Уланова
1955 — «Ромео және Джульетта» (ТВ) (Ұлыбритания), режиссёр Харольд Клэйтон, Ромео — Тони Бриттон, Джульетта — Вирджиния Маккенна
1964 — «Ромео және Джульетта», (Италия, Испания) режиссёр Риккардо Фреда, Ромео — Джеронимо Меньер, Джульетта — Розмари Декстер
1965 — «Ромео и Джульетта», (Ұлыбритания) режиссёры Вэл Драмм, Пол Ли, Ромео — Клайв Фрэнсис, Джульетта — Анджелла Скулар
1966 — «Ромео және Джульетта», (Ұлыбритания) (фильм-балет), музыка — Сергей Прокофьев, режиссёр Пауль Циннер, Ромео — Рудольф Нуриев, Джульетта — Марго Фонтейн
1968 — «Ромео және Джульетта»[4], режиссёр Франко Дзеффирелли, Ромео — Леонард Уайтинг, Джульетта — Оливия Хасси
1976 — «Ромео және Джульетта» (Ұлыбритания) (ТВ) режиссёр Joan Kemp-Welch, Ромео — Кристофер Ним, Джульетта — Энн Хассон
1976 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ) (фильм-балет) (ТВ), музыка Сергей Прокофьев, режиссёр Джон Вернон, Ромео — Михаил Лавровский, Джульетта — Наталья Бессмертнова
1978 — «Ромео және Джульетта» (Ұлыбритания) (BBC) (ТВ) режиссёр Элвин Ракофф, Ромео — Патрик Райкарт, Джульетта — Ребекка Шеир, няня Джульетты — Селия Джонсон, Тибальт — Алан Рикман, Джон Гилгуд мәтін оқушы
1980 — «Ромео және Джульетта» (Бразилия), режиссёр Паоло Алонсо Грисолли, Ромео — Фабио Жуниор, Джульетта — Луселия Сантус
1981 — «Ромео және Джульетта» (Аргентина) (ТВ), Ромео — Даниэль Фанего, Джульетта — Андреа Дель Бока
1982 — «Ромео және Джульетта» (Италия) (фильм-балет) (ТВ), музыка Сергей Прокофьев, Ромео — Рудольф Нуреев, Джульетта — Карла Фраччи
1982 — «Ромео және Джульетта» (Франция) (фильм-опера), музыка Шарль Гуно режиссёр Ив-Андре Юбер, Ромео — Нил Шикоф, Джульетта — Барбара Хендрикс.
1982 — «Трагедия Ромео және Джульетты» (АҚШ), режиссёр Уильям Вудман, Ромео — Алекс Хайд-Вайт, Джульетта — Бланш Бэйкер
1983 — «Ромео және Джульетта» (КСРО) (ТВ), режиссёр Анатолий Эфрос, Ромео — Александр Михайлов, Джульетта — Ольга Сирина, леди Капулетти — Ольга Барнет, Капулетти — Валентин Гафт, Тибальд — Леонид Каюров, Меркуцио — Владимир Симонов, Монтекки — Александр Филиппенко, Лоренцо ағасы— Александр Трофимов, Абрам — Евгений Дворжецкий, Пётр — Сергей Газаров, Самсон — Алексей Весёлкин
1984 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ, Ұлыбритания) (фильм-балет) (ТВ), музыка Сергей Прокофьев, Ромео — Уэйн Иглинг, Джульетта — Алессандра Ферри
1990 — «Ромео және Джульетта» (Португалия), (ТВ)
1990 — «Ромео жәнеДжульетта» (Бельгия), (музыкалық), режиссёр Армандо Акоста, Ромео — Роберт Пауэлл, Джульетта — Франческа Аннис, Меркуцио — Джон Хёрт, мама Капулетти — Ванесса Редгрейв, папа Капулетти — Бен Кингсли, Розалина — Мэгги Смит
1994 — «Ромео және Джульетта» (Ұлыбритания) (фильм-опера), музыка Шарль Гуно, режиссёр Брайан Лардж, Ромео — Роберто Аланья, Джульетта — Леонтина Вадува
1994 — «Ромео және Джульетта» Режиссёр Алан Хоррокс, Ромео — Джонатан Фёрт, Джульетта — Джеральдин Сомервилль, Тибальт — Алексис Денисоф, Капулетти — Джон Неттлз
1996 — «Ромео + Джульетта», режиссёр Баз Лурманн, Ромео — Леонардо Ди Каприо, Джульетта — Клэр Дэйнс
1996 — «Тромео және Джульетта», режиссёр Ллойд Кауфман
1996 — «Ромео және Джульетта» (Швеция), режиссёр Александр Ёберг, Ромео — Якоб Эрикссон, Джульетта — Гунилла Йоханссон
2000 — «Ромео және Джульетта» (Италия) (фильм-балет) (ТВ), музыка Сергей Прокофьев, режиссёр Тина Протасони, Ромео — Анхель Корелла, Джульетта — Алессандра Ферри
2000 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ), режиссёр Колин Кокс, Ромео — Кел Митчел, Джульетта — Фран Де Леон
2002 — «Ромео және Джульетта» (Франция) (мюзикл), режиссёры Redha, Жилль Амаду, Ромео — Дамьен Сарг, Джульетта — Сесилия Кара
2006 — Ромео және Джульетта, режиссёр Бахромаъ Якубов, Узбекистан
2007 — «Romeo x Juliet» (ロミオ×ジュリエット), режиссёр Ойсаки Фумитоси
2009 «Ромео және Джульетта» (Хорватия), режиссёр Иван Перич, Ромео — Тони Ринковеч, Джульетта — Тони Доротич
2011 — «Гномео және Джульетта»
2013 — «Ромео және Джульетта» (АҚШ, Италия), режиссёр Карло Карлей, Ромео — Дуглас Бут, Джульетта — Хейли Стейнфилд
Дереккөздер
Санат:Шекспир шығармалары Санат:Трагедиялар
Б. з. д. 661 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 661 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Әлиасқар Қожабергенов
Қожабергенов Әлиасқар (1917, Талдықорған облысы, Қаратал ауданы — 16. 11. 1941) — қаһарман 28 гвардияшы панфиловшылардың бiрi, Сов. Одағының Батыры (21. 07. 1942). Балалар үйiнде тарбиеленген. Ұлы Отан соғысына дейiн Қаратал ауданында тракторист болып jстедi. Қожабергенов 1941 жылы Қызыл Армия Қатарына шақырылып, Алматыда жасақталған 316-атқыштар дивизиясының 1075-атқыштар полкiнiң құрамында ұрысқa қатысты. Мәскеу түбiндегi Дубосеково разъезiнiң жанында болған кескiлескен шайқаста ол өз жолдастарымен бiрге өшпес ерлік көрсетіп, қаһармандықпен қаза тапты.
Сілтемелер
Санат:1917 жылы туғандар Санат:1941 жылы қайтыс болғандар
Санат:Кеңес Одағының батырлары
Анжервиль-ла-Мартель
Анжервиль-ла-Мартель (Angerville-la-Martel) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76013, пошта индексі — 76540.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 885 адамды құрады. Халық тығыздығы — 86,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Басына қара салу
Басына қара салу - жақын адамы қайтыс болғанда қара жамылып, жыл бойы өлген адамды аза тұту. Аза тұту марқұмның асы берілгенге дейін созылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Сен-Клеман (Мёрт және Мозель)
Сен-Клеман (Saint-Clément) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,47 км² шамасында.
Рид және менч әдісі
Рид және менч әдісі — алынған нәтижелерді статистикалық талдау әдісі. Вирустардың инфекция тудыратын мөлшерін және оларды бейтараптандыру индексін анықтау үшін қолданылады.
Сен-Клеман (Мёрт және Мозель)
Коммунаның INSEE коды — 54472, пошта индексі — 54950.
Рид және менч әдісі
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Сен-Клеман (Мёрт және Мозель)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 869 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,76 адам/км².
Сөгәлі ауылдық округі
Сөгәлі ауылдық округі – Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Көк үй, Сөгәлі, Қоғалы ауылдары кіреді. Орталығы – Көк үй ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 972 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы ауылдық округтері
Алгоритмдерді оңтайландыру
Алгоритмдерді оңтайландыру  (Оптимизация алгоритмов; algorithm optimization) — алгоритмдерді эквивалентгік жолмен түрлендіру арқылы алгоритмдер мен есептеу процестерінің сипаттамаларын жетілдіру.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Майлықара
Географиялық орны
Абай облысы Семей қалалық әкімдігі аумағында орналасқан. Ең жақын елді мекен Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы Мыржық ауылы (50 км).
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 571 м. Ендік бағытта 5 км-ге созылған, енді жері 3,5 км. Таудың оңтүстік беткейі тіктеу, жартасты, биік бөлігі шығысында. Сай-жыралармен тілімденген батыс беткейінде қараған, ши аралас астық тұқымдас шөптесіндер өскен.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі таулары
Сен-Пьерр-Шеринья
Коммунаның INSEE коды — 23230, пошта индексі — 23430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 176 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,42 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
География және табиғатты пайдалану факультеті (ҚазҰУ)
География және табиғатты пайдалану факультеті — Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті факультеті. 1947 жылдың күзінде құрылды.
Тарихы
1947 жылы тамыз айында ҚазҰУ-да геология-география факультеті (кейіннен – география факультеті) құрылды. Бұл кезде факультет құрамында екі – геология және география бөлімдері болды. 1960 жылы геология бөлімінің жабылуына байланысты факультеттің аты география болып өзгертілді.
Факультет құрамына 5 кафедра енеді:
Оқу-әдістемелік қызметі
Ұйым және оқу барысының, факультеттiң ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүзеге асыруының негiзінде университеттiң даму стратегиясы жатыр. Кредиттік оқу жүйесiнiң барлық сатылары бойынша жаңа эксперименталдi бағдарламаға өту - есептi мерзiм барысындағы оқу процесін қамсыздандырудың ерекшелігі болды. География факультетінің алдына қойған басты мақсаты - факультет және университет имиджін, білім сапасын жақсарту, бәсекеге түсу қабылеттілігін және тартымдылығын арттыру. Факультетте географиялық пәндерді жоғарғы оқу орындарында оқыту мәселелері бойынша жүргізілетін әдістемелік семинар ұйымдастырылған. Сонымен қатар факультетте география ғылымында туындап жатқан мәселелер бойынша теоретикалық семинар өз жұмысын атқаруда. Мамандарды дайындауға бағытталған оқу үрдісін жүргізуге қажетті оқу-әдістемелік құралдар, соның ішінде МЖОБС, бакалаврлар, магистранттар және докторанттарды мамандық бойынша дайындаудағы типтік оқу жоспарлары толығымен география факультетінде бар. Әр мамандықтың төл-құжаты, жалпы және арнайы (элективті) пәндердің толық жинақ тізімі және әрбір оқу түрлері бойынша сабақ беретін мұғалімдер тізімі және нұсқаулықтары берілген. Факультетте 5 компьютерлік класс жұмыс жасайды. Олардың үшеуінде орташа және қуаттылығы жоғары компьютерлермен жабдықталған. Ал тағы біреуінде арнайы дәрістер өткізу үшін интерактивті тақта орналастырылған. Барлық компьютерлік аудиториялар «Интернет» жүйесіне қосылған. Сонымен қатар әрбір кафедрада интернет желісіне қосылынған. Метерология кафедрасында орналастырылған ПЭЕМ университеттің гидрометеорологиялық орталығынан алынатын мәліметтерді жинап, өңдеу, ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізу және «Синоптиктің жеке жұмыс орнын» ұйымдастыру үшін пайдаланылады. Оқу үдерісінде ГАЖ технологиялары белсенді түрде қолданылуда. Компьютерлік карта құрастыру бағдарламаларының арнайы пакеттері: Mapinfo, Corell Drau, ArkView, Geographic Transformer, ArkGis, CorelXara, сонымен бірге (далалық практикадағы түсірім жұмыстарында) жер новигациясы (GPS) аспабы қолданылады. Оқу үдерісін ұйымдастыруда деканатттың бірнеше бағыты ұсталынды: кредиттік технология аясында оқу үдерісін жоспарлауды жетілдіру; оқу пәндерінің құрылымдық-логикалық және өзара байланыстылығы принципін ескеру; мамандарды тұтынушыға және мамандардың еңбек рыногында қажеттілігіне қарай дайындау принципі; білім беру қызметі сапасын арттыру; сапа менеджментін ендіру; ПОҚ-мен және студенттермен тұрақты жұмыс жүргізу.
Ғылыми-зерттеу қызметі
Жоғарғы білім беру жүйесінің жаңа даму кезеңінде студенттердің ғылыми-зерттеу жұмыстарының өзектілігі артуда және келешек мамандарды кәсіби дайындаудағы маңызды компонентке айналуда. Студенттердің ғылыми-зерттеу жұмыстары алынған білімдерін толық іс-жүзінде игеріп, іске асырып, өзінің даралығын, шығармашылық қабілеттіліктерін дамытатын және өзін-өзі дамытуға дайындығын көрсетуге көп септігін тигізеді. Қазіргі заман талаптарына сай географиялық мамандықтар бойынша кәсіби біліктілігі жоғары мамандарды дайындауда студенттердің ғылыми-зерттеу жұмыстары (СҒЗЖ) мен жас ғалымдардың іс-әрекеттері белсенді түрде шығармашылық қызметке тарту болып табылады. Қазіргі таңда жас ғалымдардың құрамына 57 жас ғалым кіреді, соның ішінде: 14 г.ғ.к., 7 –PhD докторант, 17 – магистрант және 22 – аға оқытушылар. СҒЗД қатысуқан студенттердің саны - 350 (35%) Түрлі конференцияларда қатысқан студенттер саны – 27 Жарық көрген ғылыми мақалалардың саны – 70 Ғылыми мақалалардың саны – 12, тезистер - 10 Республикалық олимпиадаларға қатысқан студенттердің саны – 20 (6 жеңімпаз) Ақылы жобаларға қатысатын студенттердің саны – 5 Конгреске қатысушы студенттердің саны - 225 Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-нің тарихын жетік білуші деген тақырыптағы жарысқа қатысушылардың саны – 50
Ғылыми бағыттары
Ғылыми жобалар мен зерттеулер
2008 жылдың қарашасында GFZ «INWEnt»-Халықаралық мамандығын жетiлдiру және дамыту, Германия және Гельмгольцтiң ортасы, Потсдам халықаралық ұйымымен келiсiм шартқа қол қойылды - Германдық география ғылымдарының ғылыми - зерттеу ортасы. «Орталық Азиясындағы табиғи дүлей апаттарының Шекарааралық сипатын бағалап, сақтап қалуы» және «Cross Border Natural Disaster Prevention in Central Asia» атты бiрлескен халықаралық ғылыми жобаларына қатысты «Бақылаушы комитеттiң бiрiншi мәжiлiсiнде»  «INWEnt» орындаушылары болып  доцент Г.Н.Нюсупова, доцент Н.Н.Керiмбай профессор Ш.М.Надыров бекіліген. Осы уақытқа еуроодақтың университеттерiмен бірге «аймақтық энергетикасының басқару» магистрлерiн бiрлесе әзiрлеу мақсатында  TEMPUS IV  жобасына қатысу қолға алынуда. School of Geography University Nottingham университетімен бірлесе атқарылып жатқан «Inspire BRITIJ» бағдарламаның негізінде профессор В.Г. Сальников, доцент Р.Т. Бексеитованың басшылығымен  2009-2011 жылға арналған «Climate change impacts on land degradation and society in Kazakhstan»  атты жоба іске асырылуда.
Ғылыми зертханалар
География факультетінде метеорология кафедрасында оқыту метеорологиялық орталығы қызмет атқаруда, оның құрамына кіреді: оқыту метеорологиялық орталығы; метеорологиялық өлшемдер жасау әдістеме зертханасы; метеорологиялық болжамдарды геоақпараттық орталықпан байланыстыруша оқыту бюросы. Оқыту метеорологиялық орталығында оқу барысында өлшеулер жүргізіледі, өңдеу, атмосфераның  төменгі қабатының метеорологиялық сипаттамаларын кодтау іске асырылады. Жазғы уақытта метеорологиялық орталық бакалавриаттың төменгі курсында оқитын студенттердің тәжірибе өту орталығы ретінде пайдаланылады. Орталықта жұмыс жасау студенттерге оқу барысында алған білімдерін тәжірибе жүзінде бекітіп, тәжірибе жинап, университетті бітіргеннен кейінгі өндірісте жұмыс жасауын жеңілдетіп, тез бейімделуіне септігін тигізеді.
Әлеуметтік-тәрбие қызметі
Жоғары бiлiмнiң жүйесi тәлiм-тәрбие әзiрлеуге мәдени, творчестволық саналы маман кең бiлiмдi жоғары бiлiмдi бағытталған бiртұтас процесстер болатын адамның социализациясының ең маңызды институты бүгiн сияқты қаралады. Өрендер студенттiк жылдарда мәдениеттiң құндылықтарына өте белсене араласады, қоғамдық-саяси қызметтер дағдыланады, қарым-қатынастың шеңберлерiн интенсивтi түрде кеңейтедi. Бұл маңызды сызық өнер, әрекет және iздестiру кезiнде ұтымды формалар және бiлiмдердiң дербес табуының әдiстерiнiң өнерпаздығының мадақтауы болып табылған жоғарғы мектептiң өмiрiнiң ерекше құрылысы мүмкiндiк туғызады. Факультеттегi тәрбиелiк жұмыс бекiтiлген жоспар бойынша жүргiзiледi. Бұл барлық болжалды шаралардың жүзеге асыруында көмектесетiн студенттiк активтiң таңдаулары аға оқытушы кураторлардың кеңестiң төрағасының сайлауы.н жыл. Ж.Н.Әлиева ) және оқу жылы бiрiншi курстер, №4-шi жатақханадағы факультеттiң оқытушыларының кезек кестесiнiң құрастыруы үшiн кураторлардың тағайындауы ақырына дейiн. Әдетiншенi оқу жылының бiрiншi күнi бiлiмнiң күннен бастайды. Студенттердiң сарайындағы қазандары басында бiрiншi курстердiң оларға салтанатты жағдайда факультеттiң студенттерiмен студенттiк билеттер және күштермен қолға берiледi сақнаға бейiмделген ұсыныс ұйымдасатын студенттерiнде арнау жүргiзiледi. Барлық белгiлi күндерге кеш, жаңа жылғы бал, мерекенi қоса, арнаулы Халықаралық әйел күнi, Наурыздар жүргiзiледi. үлкен жұмыс "Ашық дверей\\\лердiң күнiне" \\\ға да жүргiзiледi. Әрбiр кафедрамен кафедраның табысы туралы жарнамалық буклеттер, стендтердi шығарылады, кәсiби бағдарлау Webларды сайланады - кафедралар, қызметкерлер туралы мәлiметi бар сайт, талапкерлерге оқу барысы, талаптар. Факультетке педагогикалық тәжiрибе жүргiзiлетiн мектептердiң оқушылары бұл № 10, 37, 146, 39, 51 және қатардың мектебi басқа шақырады. Обжещития студенттiк кеңес (динардың Ондабаевiнiң бiрiншi курсiнiң студентiнiң төрағасы) 7 адамнан тұрады. Ай сайын 20 сандар алдыңғы айға есептермен анықталатын жатақхананың тұрғындарының жиналысы сонымен бiрге ағымдағы мәселелердi талқыланады жүргiзiледi. Осылай, мерекелiк даталарға факультет сияқты, бұл жерде демалыстың кешi, тақырыптық кештер жүргiзiледi: "Географии\\\ға интернет" \\\, "Наркотикам\\\ жоқ" \\\, тағы басқалар "рубежом\\\ға тұрмыс-салт, Қазақ мәдениетi" \\\. Мерекелергеғана емес, қазiрге қажет тақырыптарға да қабырғаның газеттерiн шығарылады. Белсендi жұмысты, бiрге студенттiк профкоммен, студенттердiң маслихаты, төраға да өткiзедi. Маслихаттың мүшелерiнен тысқары, активтерге топтардың барлық старостасы да кiредi. Сенбiлер бойынша жетi сайын маслихаттың мәжiлiстерi жүргiзiледi. үлгерiмнiң мәселесi, пәндердi бұл жерде талқыланады, әр түрлi шаралардың бағдарламалары өндейдi. Әр түрлi шараларда олар iске қосу үшiн дарынды студенттер ендiгәрi старосталардан кейiн бiлiнедi.
Кафедралары
Факультетте 5 кафедра қызмет істейді.
Картография және геоинформатика кафедрасы
Қазiргi жертанудың ең маңызды бағыттарының бiрi геоморфология болып табылады. Геоморфологиялық мәселенiң теориялық және қолданбалы сұрақтарының дамытуына, Қазақстан аумағында геоморфологиялық құрылысытың таныстыруына маңызды үлес бiздiң университетке тиелі, геоморфология және картографияның кафедрасының географтарды енгiздi. Геоморфологияның кафедрасының қалыптасуын алғашқы кезең және факультетiнiң картографиясының ғалымдарының ғылыми үлесi туған жерлерiнiң географиялық және геологиялық курстер бойынша дала геологиялық барлау жұмыстарының әдiстемесiнiң өңдеуi, оқу-әдiстемелiк оқу құралдары және өңдеулердi құрастыру көмбе қатарларының онына ашуында болады. Мүдде ең үлкен (Я.А.Шувалов доцент) топография бойынша (А.А.глаголеволар кәсiби) петрографияның төңiрегiдегiн зерттеу, (А.Я.Авров ) мұнайлы-газды туған жерлерiнiң өңдеуi, (В.А.сұңқарлар кәсiби) полиметалл кендерiнiң туған жерлерiнiң зерттеуi, оқу құралдарының құрастырулары шақырады тағы басқалар. Физикалық географияны кафедраның базасында 1974 жылдағы геоморфологиясының кафедрасы, Жандаева М.Ж.профессор М.Ж.Жандаевтiң географиялық ғылымдардың докторы, ҚРдың ғылымының еңбегiне лайық қайраткерiнiң меңгерушi бұл кафедрасы әрекет бойынша бiрiншi меңгерушi жалғыз (1974-1988) геоморфологияның кафедрасының Қазақстан болған ашық болды. Пiкiрлестердiң маман-геоморфологтердi әзiрлеудi хабардың биiк деңгей қабiлеттi нығайтылған iскер ұжымын жасалды. (тағы басқалар доцент К.З.қарттар, В.Д.Колодько, А.М.Нысанов, Ю.А.Богомяков, Т.Д.Срайылов, С.А.Құсайынов, Л.К.веселово, Н.Сейiтов) тәжiрибелi оқытушылармен қатар геоморфологтер Мәскеу шақырған.н жыл. В.В.Сливкин.Р.Т.Бексейiтова н жыл.н жыл. И.Н.Шмарова.н жыл. Н.Н.Керiмбай ) және д қазақ мектептерiмен.н жыл., А.Р.Медеу.н жыл.С.Б.Қуанышбаев.н жыл. А.Г.Кушимов. Әртүрлi жылдарда кафедралармен меңгердi: (1988-2000 жылда) доцент Л.К.веселово; (2000-2001 жылда) профессор А.Р.Медеу; (2002-2004 жылда) доцент С.Б.Қуанышбаев; (2004-2008 жылда) доцент Р.Т.Бексейiтова; 2008 кафедрамен дәл қазiр меңгередi.н жыл., доцент Н.Н.Керiмбай.
Ғылыми бағыттары
Ғылыми-зерттеу жұмысының жоспарында кафедраның негізгі ғылыми-зерттеу бағыттары көрсетілген. Барлық ғылыми жұмыстар төменгі екі фундементалды тақырыптарда жүргізіледі: «Қазақстан Республикасындағы егін шаруашылығының адаптивті-ландшафты жүйелерін құрудағы ГАЖ технологиясы негізінде аймақтық талдаудың әдістемесін құрастыру» (жетекші – доц. Керімбай Н.Н.); «Оңтүстік-Шығыс Қазақстанның таулы ойпаңдарының қолайсыз экологиялық-геоморфологиялық процестерін картографиялау» (жетекші – Веселова Л. К.); «Қазақстан аймақтарындағы экологиялық-геоморфологиялық процестердің даму заңдылықтары және оны картографиялау" (Бексеитова Р. Т., Көшім А. Ғ.). Жоғарыда айтылған бағыттарды кафедраның СҒЗЖ негізге алады. Жыл сайын өтетін университеттің «Ғылым әлемі» атты студенттік ғылыми конференциясына кафедра студенттері қатысып, 2 студент жүлделі орынға ие болды. ҒЗЖ-ның нәтижелері оқу үрдісінде пайдаланады, дәрістік және лабораториялық, практикалық сабақтардың мазмұнын құрап, кейбір арнайы курстардың мазмұнына енеді, мысалы, Геоморфологиялық картографиялау, Экологиялық-геоморфологиялық картографиялау, Жер бедерін жүйелі талдау, Геоморфологиялық зерттеулердің әдісі, Экологиялық геоморфология, Таулы аймақтардың морфйоқұрылымдық талдауы, Тегістелу беттері және т.б. пәндер.
IC 4742
IC 4742 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан E1 типті галактика.