cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қаби Оқаев
Дереккөздер
Санат:2 қыркүйекте туғандар Санат:1929 жылы туғандар Санат:Құрманғазы ауданында туғандар Санат:22 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:2017 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Жаңа экономикалық университетінің профессорлары Санат:КСРО жоғары мектебінің үздіктері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары Санат:Жаңа экономикалық университеті оқытушылары Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Бери-сюр-Жуаез
Бери-сюр-Жуаез (Beyrie-sur-Joyeuse) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,80 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 509 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,32 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Жас Әртіс Марапаты
«Жас Әртіс» Марапаты (Young Artist Awards) бұл 1978 жылы құрылған коммерциялық емес Жас Әртіс Ұйымының (Young Artist Foundation) талантты жас телевидение және кинематограф актерлер мен актрисаларға және олардың жоғарғы мәртебесін құрметтеу және физикалық мүмкіндігі шектеулі немесе материалдық жағынан жас әртістерге қолдау көрсету үшін берілетін марапат.
Алғаш рет Жас Әртіс Марапаты 1979 жылы ұсынылған, бұл 18 жасқа дейінгі әртістердің кино, телевидение, театр және музыка саласындағы үлестерін ерекше мойындау және марапаттау үшін құрылған алғашқы ұйым болған.
Алғашқы жиырма жылда бұл марапат Youth In Film Awards деп аталған. Ал Young Artist Awards деген атау алғаш рет 19 наурыз 2000 жылы, 21-ші марапаттау рәсімінде қолданылды.
1-ші марапаттау рәсімі 1979 жылдың қазан айында, Голливудтағы Sheraton Universal Hotel қонақ үйінде өтті.
Жас Әртіс Қауымдастығы
Жас Әртіс Қауымдастығы (басында Hollywood Women’s Photo and Press Club деген атаумен танымал, және кейінірек Youth in Film Association) 1978 жылы құрылған жас актерлердің шеберлігін мойындау және марапаттау үшін және олардың физикалық және материалдық жағынан қамтамасыз етілген болуы үшін стипендия беретін коммерциялық емес ұйым. Бұл қауымдастық кино, театр, телевидение, музыка саласында 21 жасқа дейінгі актерлерді мойындайтын және марапаттайтын алғашқы ұйым болған.
Жас Әртіс Ұйымы
Жас Әртіс Ұйымы бұл 1978 жылы құрылған коммерциялық емес ұйым, физикалық немесе материалдық жағынан шектелген актерлерге стипендия беру үшін құрылды. Бұл қолдау оларға өз таңдауымен өнер мектептерінде оқуға және кино саласында мансабын жалғастыруға мүмкіндік береді. Стипендиялық бағдарлама тек қана қайырымдылық қаражатынан ғана қаржылық колдау тауып отыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ киножүлделері
Барбара Мак-Клинток
Барбара Мак-Клинток (Barbara McClintock; 16 маусым 1902, Хартфорд, Коннектикут — 2 қыркүйек 1992, Хантингтон, Нью-Йорк) — американдық ғалым-цитогенетик, Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Өз мансабында көптеген жылдар бойы Мак-Клинток негізінен жүгері цитогенетикасына ғылыми-зерттеу жасады.
Барбара Мак-Клинток жүгері жасушаларындағы хромосомаларды бейнелеу техникасын дамытты және микроскопиялық талдауды қолданып, цитогенетикада бірқатар іргелі жаңалықтар жасады , олардың арасында кроссинговердің генетикалық ақпаратының нәтижесінде болатын мейоз кезіндегі рекомбинация («хиазма» және хромосомалар бөліктерін алмасу). Хромосомалық бөліктердің физикалық қасиеттерін сипаттай отырып, жүгерінің алғашқы генетикалық картасын жасап, теломердің және центромердің рөлін көрсетті (генетикалық ақпаратты сақтауға тартылған хромосомалық аймақтар) , Оңтүстікамерикалық жүгері түрлерінің цитогенетикасы мен этноботаникасы бойынша жүргізілген ауқымды зерттеулері , жүгері жағдайында генетикалық ақпараттың ығыстырылуын және тұқымға берілуін өрнектеп түсіндіретін теорияны әзірленген. 1951 жылғы Мак-Клинток транспозондарды ашты. Оның жұмыстары 1960—1970-шы жылдары танымалдылыққа ие болды, бұл Мак-Клинток 1940-шы жылдары гендік реттелу механизмін ашқаннан кейін іске асты. 1983 жылы Мак-Клинток «мобильді генетикалық элементтерді ашқаны үшін» деген тұжырыммен физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды.
Корнелл университетінде білім алуы және ғылыми-зерттеуі
МакКлинток 1919 жылы Корнелл ауыл шаруашылығы колледжіне оқуға түсті. Бірінші және екінші жыл оқып жүрген кезінде қарапайым студенттік өмірде, джаз-бандте банджо теноры болған. Бірінші курс президенті болып сайланды және сол кезде әйелдер клубына шақырылады. Алайда, әйелдер клубы еврейлерді қабылдамайтынын естігеннен кейін, ол клубка мүше болудан бас тартқан. Колледжде ол ботаниканы оқып, 1923 жылы бакалавр дәрежесін алды. Оның генетикаға қызығушылығы 1921 жылы бірінші курста ол пән бойынша лекцияларды тыңдаған кезде пайда болды. Бұл пәнді өсімдіктер селекционері және генетик К. Б. Хатчинсон оқытатын және оқылатын курс Гарвард университетітіндегіге ұқсас еді.
Хатчинсон МакКлинтоктың оқуға деген ынтасы таңдандырды және 1922 жылы жоғары оқу орнынан кейінгі генетика курсына шақыра отырып телефон шалған. Кейінірек, МакКлинток ол генетика бойынша оқуын жалғастырған себебі Хатчинсонның қоңырау шалуымен түсіндірді:
''Әлбетте, бұл телефон қоңырау болашағымды алдын ала шешті. Осыдан кейін мен генетикада қалдым. ''
Сол уақытта Корнелл университетінде әйелдер генетика мамандығы бойынша оқуын жалғастыруы мүмкін емес болғандықтан, оның магистерлік (1925) және докторлық (1927) дәрежесі ресми түрде ботаника бойынша ұсынылды. right|thumb|240px|Мак-Клинток Стереомикроскопы және Ұлттық табиғи тарих мұражайындағы көрмедегі жүгері соталары МакКлинток жоғары оқу орнында аспирантурада диплом жазып жүргенде және ботаника оқытушы ретінде тәжірибе алып жүрген кезде, ол жүгерінің цитогенетикасын зерттеу бойынша оқу топтарының құрылуына ықпал етті. Бұл топта, кейін әлемге әйгілі болған генетиктер және цитологтар жиналды, соның ішінде Чарльз Бернхэм, Маркус Роудс (жүгерідегі цитоплазмалық еркектік белсіздті ашқан және сол үшін генетика дамуына қосқан үлесі үшін Томас Хант Морган медалін алған), Джордж Бидл (генетикалық деңгейде метаболизмнің реттелуін ашқаны үшін 1958 жылы Нобель сыйлығын алды) және Харриет Крейтон. Өсімдік селекциясы кафедрасының меңгерушісі Роллинс Эмерсон цитолог болмаса да, ол топтың жұмысына қолдау білдірді. МакКлинтоктың ғылыми-зерттеулері жүгерінің жасушаларындағы хромосомалардың визуализациялау мен сипаттама әдістерін жетілдіруге бағытталды. Ол карминді бояу әдісін әзірледі, бұл хромосома визуализациясын жасауға мүмкіндік берді, сондай-ақ бірінші рет жүгері жасушаларындағы он хромосоманың морфологиясын сипаттаған. Хромосомалардың құрылымын зерттеуі Мак-Клинтокке жеке хромосомалардың біріктірілген тұқымқуалаушылық тобындағы ерекшеліктерін бақылауға мүмкіндік берді. Маркус Роудс Мак-Клинтоктың жүгері жасушаларындағы хромосомалардың триплоидты жиынтығынғы туралы мақаласы цитогенетиктердің қызығушылығын тудырды және сайып келгенде, 1929 жылдан 1935 жылға дейінгі кезеңде Корнелл университетінің ғалымдарының ғылымның осы саласында жасаған жеті ірі ашылуларына әкелді.
1930 жылы, МакКлинток бірінші рет гомологиялық хромосомаларда мейоз кезінде (кроссинговер) өзара әрекеттесу кезінде қиылыспалы аймақтармен бөлісуді сипаттаған болатын. 1931 жылы, аспирант Харриет Крейтонмен бірлесіп МакКлинток, тұқым қуалаушылық бойынша белгілері мейотикалық кроссовер мен рекомбинация арасындағы байланысты көрсетті . Бұл зерттеулер генетикалық эксперименттерге байланысты гендердің физикалық негізін көрсетті және мейоз кезінде рекомбинацияның орын алуы мүмкін екен деген гипотезаны растады. Сол жылы, МакКлинток бірінші рет тоғызыншы хромосомадағы үш геннің кезектілігін көрсететін жүгерінің генетикалық картасын жарияланды. Жүргізілген зерттеулер МакКлинтокге және Крейтонге кроссинговер құбылысының физикалық негізін зерттеуге мүмкіндік берді. 1938 және 1941 жылы Мак-Клинток центромер және теломердің құрылымы мен функциясын сипаттап, цитогенетикалық анализін жасады.
1931 және 1932 жылы жазда МакКлинток Миссури университетінде генетик Льюис Стэдлермен бірлесіп жұмыс істеді, оны мутаген ретінде Х-сәулелерді қолдану әдісімен таныстырды және (X-сәулелері бар сынама сәуле мутацияның жиілігін ұлғайтады). Жүгері мутациясын өндіру барысында ол сақина хромосомаларын, ал радиацияның шығуынан хромосомалық үзілістердің жабысуы туындағанын тапты. Мак-Клинток хромосомалар ұштарында әдетте хромосоманың тұрақтылығын қамтамасыз ететін құрылымдық құрамалар болуы керек деген гипотезаны ұсынды. Ол митоз барысында сақина хромосомаларының аномалдық мінезі жүгері жапырақтарындағы шұбарланудың себептері деп көрсетті. Сол жылдары, ол 6-шы хромосомада жүгерінің «ядрошық ұйымдастырушыларының» болуын анықтады. Қазіргі заманғы түсініктер бойынша, бұл бөлім рибосомалық РНҚ генінің қайталануы және ядрошықтың құрылуы үшін жауапты болып табылады, бұнда транскрипция және рибосомалық РНҚ-ның жетілуі болады.
Мак-Клинток Гуггенхайм қорынан (John Simon Guggenheim Memorial Foundation) грант жеңіп алып, 1933-1934 жылдары Германияда бір алты айлық тағылымдамадан өтуге мүмкіндік алды. Ол Берлиндегі Кайзер Вильгельм институтында және Фрайбург университетінде, Мак-Клинток және Крейтонның зерттеуінен бірнеше аптадан кейін дрозофилде кроссинговерді ашқан Курт Штернмен жұмыс істеуді жоспарлаған болатын. Осы арада, Штерн АҚШ-қа көшіп келіп, Мак-Клинток Германияда Рихард Гольдшмидтпен жұмыс істеді. Барбара көп ұзамай, өсіп келе жатқан саяси шиеленіске байланысты, Еуропаны тастап, Корнелл университетіне қайта оралды, онда 1936 жылға дейін жұмыс істеді. Осы жылы Льюис Стэдлер Миссури университетінде ботаника кафедрасында профессордың ассистенті қызметін атқарды.
Миссури университеті
Миссури университетінде Мак-Клинток рентгендік сәулелердің жүгері хромосомаларына әсер етуін терең үңіліп зерттеуге кірісті. Ол сәулеленген жасушалардағы хромосомалардағы алшақтықтардың және одан әрі бірігу әсерін тамашалады. Осындай әсер кейбір басқа өсімдіктерде — эндосперм жасушаларында хромосомалардың риясыз жарылуын байқаған. Ол сәулелендіргеннен кейін алшақталған хромосолар дұрыс қосылмай қалып әр түрлі хромосомалар хроматидтерінің бірігуіне әкеліп соғатынын байқады. Митоз анафазасында бұндай қосылған хромосомаларда, центромерді жасуша полюстеріне жүргізу кезінде жарылатын хроматидтік көпір қалыптасады. Қайтадан дұрыс қосылған хромосомалар репликациядан кейін интерфаза кезінде келесі жасушалық циклда жаңадан құрылған үзілістер, осылайша теріс айналым жаппай мутация тудырып, қайталанады. Алшақтықтан, біріктіру мен көпірлер құрудан болатын цикл, «breakage-fusion-bridge» циклы деп аталады, цитогенетикадағы бірнеше себептер бойынша негізгі жаңалық болып табылады: во-первых, біріншіден, бұл хромосомалардың қосылуы кездейсоқ сипатқа ие емес, ал екіншіден, кең таралған мутация туу себебі анықтап көрсетілді. Осы себепті, цикл онкология саласында осы күнге дейін зерттеулер объектісі ретінде қалды.
Миссури университетінің жетістіктері қарамастан, Барбара оның лауазымына риза болмады. Ол факультетінің отырыстарына қатыстырылмады және басқа да ғылыми-зерттеу мекемелеріндегі лауазымдардың бар-жоғы туралы жасырылды. 1940 жылы, ол Чарльз Бернхэмге жазған хатында: «Мен басқа жұмыс іздеуіміз керек деп шештім. Менің түсінуімше, бұл жерде мен жасайтын көп ештеңе жоқ. Мен $3 000 алатын профессор ассистентімін, және шегі деп ойлаймын.»
Мак-Клинток Миссури университетінде, ол келер көктемде 1942 жылы оның мансабынын арттыратынын білгенмен, ол академиялық мансабын жасай алмайтынын білді. 1941 жылдың басында Барбара Колд-Спринг-Харбордағы лабораторияларға жазда генетика кафедрасының меңгерушісі болып жұмысқа шақырылды. Ол басқа жұмыс табу үмітімен Миссури университетінен демалыс алды. Ол Колумбия университетіне профессорлыққа шақыруды қабыл алды, онда Корнелл университетіндегі бұрынғы әріптесі, Маркус Роудс жұмыс істеді. Ол оны Лонг-Айлендтағы Колд Спринг Харбордағы зерттеулерге қатысуға шақырылды. 1941 жылы желтоқсанда жаңадан тағайындалған директорының міндетін атқарушы Милислав Демеречпен, ол зерттеуші лауазымын ұсынды және ол генетика кафедрасында Карнеги институтының штатына қосылды.
Колд Спринг Харбор
Бір жыл МакКлинток Колд-Спринг-Харбор зертханасында уақытша жұмысынан кейін толық мөлшерлемеге ауысты. Онда ол генетикалық картасын жасау үшін рентген сәулелерін алмастырушы ретінде пайдалана отырып, «breakage-fusion-bridge» циклымен айналысуын жалғастырды. 1944 жылы, генетика саласындағы оның жетістіктерін тану ретінде МакКлинток Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды, осы құрметті атаққа ие болған үшінші әйелге айналды. Келесі 1945 жылы АҚШ Генетикалық қоғамының бірінші әйел президенті болып сайланды. 1944 жылы ол Дж. Бидлдің ұсынысы бойынша Neurospora crassa цитогенетикалық талдауын жасады, «бір ген — бір фермент» теориясын дәлелдеу үшін осы саңырауқұлақ пайдаланды. Зерттеу үшін Бидл оны Стэнфорд университетіне шақырды. Онда Мак-Клинток N. crassa кариотипін, сондай-ақ оның толық өмірлік циклін сипаттады. Кейіннен, N. crassa саңырауқұлақтар классикалық генетикалық объектке айналды.
=== Басқару элементтерін ашу === right|thumb|240px|Ac/Ds қатынасының астық түсіне әсері. 10 түссіз астық: оның құрамында Ac белгiлерi болмады, және Ds элементтері [[антоциандар пигменттер синтезін толық тежейді. 11-ден 13 дейін астық жасушалары бір типті Ac бар, Ds жылжи алады, бірқатар антоцианиндарды синтездеуге мүмкіндік береді және астықтың мозаицизміне әкеледі. 14 және 15 астық жасушаларында тиісінше екі немесе үш Ac болады]]
1948-1950 жылдары Мак-Клинток ұялы элементтердегі гендерге әсер ететін оған сәйкес теориясны әзірледі, селективті тежеп және олардың қызметін реттейді. Ол диссоциатор және активаторды «басқару бірліктері», ал кейіннен олардың жақын гендердің жұмысына әсер ету қасиеттері атап үшін «басқару элементтері» деп сипаттаған. Гендік реттелу күрделі көпжасушалы ағзаларда неге барлық жасушаларда бірдей геном болғанына қарамастан түрлі жасушалар мен ұлпаларды қалыптастыратынын түсіндіруі мүмкін екенін ұсынды. Мак-Клинтоктың жаңалығы ұрпақтан ұрпаққа берілетін ережелердің статикалық жиынтығы ретінде геном идеясына күмән келтірді. 1950 жылы активаторлар және диссоциаторлар бойынша өз жұмысын жариялады.
Мак-Клинток жұмыстары бақылаушы элементтер мен гендік реттелу туралы зерттеулері, олардың күрделілігіне байланысты оның замандастары бірден түсінікті болып қабылданған жоқ. Ғылыми зерттеулері, оның сөзінше зертеулері «жұмбақ, тіпті дұшпандық кейіпте»қабылданды. 1951 жылдың жазында Мак-Клинток гендердің өзгермелілігі туралы зерттеулері туралы жылдық Колд Спринг Харбордағы симпозиумда баяндалады. Оның жұмысы «тас үнсіздікке» кезікті. Бұған қарамастан, Мак-Клинток басқару элементтерін зерттеуін жалғастырды. 1953 жылы статистикалық мәліметтерді ұсынған мақала жариялады, 1950-ші жылдары ол шығармашылығына арналған, бірнеше университеттерінде дәріс-турын өткізді. Ол осы салада зерттеулер жалғастырды және транспозон ретінде сипатталған және кешенді қасиеттерге ие, Ac/Ds («ассоциация — диссоциация» жүйесі) кешені секілді Супрессор-мутатор (Suppressor-mutator, Spm) жаңа элементін тапты. Оның жұмысына қатысты ғылыми қоғамдастықтың қарым-қатынасын негізге алып және ғылыми мейнстримнен қауіп сезе отырып, 1953 жылдан бастап Мак-Клинток басқару элементтері туралы ғылыми-зерттеу есептерін жариялауын тоқтатты.
Оңтүстікамерикалық жүгері түрлерін зерттеу
1957 жылы Мак-Клинток Оңтүстік Америкада, жүгерінің алуандығының ықтималдылығы өте жоғары ғылыми-зерттеулер жүргізуге Ұлттық ғылыми қордан және Рокфеллер қорынан субсидия алды. Ол жүгері эволюциясын зерттеуге қызықты, ол бұл үшін Оңтүстік Америкада көп мүмкіндіктері болды. Жүгерінің Мак-Клинток, хромосомалық, морфологиялық және эволюциялық әр түрлі сипаттамаларын зерттеді. 1962 жылы РолидағыСолтүстік Каролина университетінен ол жүгерінің Оңтүстік Америка түрлері бойынша зерттеулерімен жұмыс істеген төрт ғалымдар тобын басқарды. Оның екеуі, Рокфеллер қорының стипендиаттары, Альмиро Блюменшайн мен Энджел Като, олар осы саладағы жалғасы ғылыми-зерттеулерін 1970-ші жылдары да жалғастырды. 1981 жылы Мак-Клинтокпен бірге олар, жүгеріні зерттеуде бетбұрыс саналатын және эволюциялық ботаника, этноботаника және палеоботаниканы зерттеуге елеулі үлес қосқан, жүгері түрлерінің хромосомалар жиынтығы туралы зерттеулерін, мақаласын жариялады.
Басқару элементтеріне қатысты қайта жасаған жаңалықтары
Мак-Клинток Ол Карнеги институтында лауазымын 1967 жылы қалдырып институтының құрметті мүшесі болып сайланды. Бұл атақ оған эмерит ретінде аспиранттар және Колд Спринг Харбор зертханасының қызметкерлерімен ынтымақтастықты жалғастыруға мүмкіндік берді. Басқару элементтерi туралы егжей-тегжейлі есепті жарияламауға уәде бергеніне сілтеме жасай отырып, 1973 жылы ол былай деп жазды: '' Жылдар өткен соң, менің тапқаным, басқа адамның өзінің жорамалдарының мәнін, мен бұған тәжірибелі жолмен келсем де, оның санасына жеткізу мүмкін емес болмаса, қиын. Бұл маған 1950 жылдары, мен генетиктерді гендердің жұмыс істеуі мүмкін және бақылануы керек екеніне сендіруге тырысқан кезде, ауыр жағдайда айқын болды. Қазір көптеген ғалымдардың жүгерінің реттеуші элементтерінің табиғаты мен олардың жұмысы туралы жалған сенімін ұғу да сондай қиын. Жалпы ұғымның өзгеруін күтуіме тура келеді. ''
Мак-Клинток жаңалықтар маңыздылығы 1960-шы жылдары ашылды, осы кезде француздық генетиктер Франсуа Жакоб пен Жак Моно lac оперонның гендік реттеуін сипаттады. Жақып пен Моно 1961 жылы «Ақуыз синтезінің генетикалық реттеуші механизмдері» («Genetic regulatory mechanisms in the synthesis of proteins») атты мақаласы Journal of Molecular Biology журналында жарияланды Мак-Клинток The American Naturalist журналында мақала жариялады, онда ол  lac опероны және жүгерінің гендік реттеуі арасындағы салыстыру жасады.
Мак-Клинток 1960 жылдардың соңында 1970 жылдардың басында транспозициясын ашқаны үшін, бактериялар мен ашытқыда осы үдерісті ашқаннан кейін кеңінен танымал. Осы кезеңде, молекулярлық биологияда транспозицияны молекулалық деңгейде зерттейтін жаңа әдістер пайда болды. 1970-ші жылдары Ac және Ds клондалып, және бұл олар 2 типтегі транспозондарға жататыны көрсетілді. Ac транспозаза ферментін синтездейді, басқару элементтерін жылжыту үшін қажет. Ds транспозазлар генінде мутациясы бар, бұл оған транспозазлар сыртқы көзінен жылжыту мүмкіндік бермеді. Осылайша, Ds ол Ac болмаған кезде жылжыту мүмкін емес. Кейінгі зерттеулер, әдетте транспозондар жасуша радиация әсерінде немесе «breakage-fusion-bridge» циклын бастан өткізбейінші қозғалалмайтынын көрсетті, осылайша бақылау элементтерін активтендіру генетикалық өзгермеліліктің  себебі. Мак-Клинток басқалардан ұзақ уақыт бұрын транспозондар рөлін түсінді. Біздің кезімізде Ac/Ds комплексі мутацияны шақыруға және әр түрлі гендердің функцияларын зерттеу үшін пайдаланылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:АҚШ генетиктері Санат:Корнелл университеті түлектері Санат:Уикипедия:Ғалымдар туралы Таңдаулы мақалалар Санат:АҚШ Ұлттық ғылым медалімен марапатталғандар Санат:Әйел-биологтар Санат:Мак-Артура шәкіртақысының лауреаттары
Аша (мағына)
Аша:
Диверсификация
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Әлихан Бөкейхан ауданы
Әлихан Бөкейхан ауданы (бұрынғы Октябрь ауданы) — Қарағанды қаласының құрамындағы әкімшілік-аумақтық бөлік. Қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Жерінің ауданы 226 км². Халқының саны 226,1 мың (2023).
Аудан тарихы
Қарағанды қаласы аудандарға алғаш рет 1938 жылы бөлінді. Сол кезде 3 аудан құрылды: Ленин, Сталин, Киров. 1961 жылы Сталин ауданы Октябрь ауданы болып өзгертілді. 1997 жылға дейін Қарағанды қаласында 5 аудан болды: Ленин, Совет, Киров, Октябрь және Железнодорожный. 1997 жылы мамырда Октябрь ауданының құрамына 3 аудан енді: Киров, Железнодорожный, Октябрь. Жаңа аудан Октябрь ауданы деп аталды.
2021 жылы желтоқсанда аудан атауы ресми түрде саясаткер, қоғам қайраткері, Алаш партиясының жетекшісінің құрметіне Әлихан Бөкейхан ауданы болып өзгертілді.
Кәсіпорын
АуданыЫда 23 өнеркәсіп орны жұмыс істейді, онын ішінде көмір шахтасы (Костенко атыңдағы), 2 байыту фабрикасы, жылыту жабдығы («ArcelorMittal Теміртау» компаниясы) және металл конструкция («Имсталькон» компаниясы) з-ттары, «Қарағанды ауыл шаруашылық машиналары» з-ты (қазіргі «Қазақмыс» корпорациясының КЛМЗ зауыты), «Құрылыс пластмасса» комбинаты, шұлық-ұйық фабрикасы, «Динамо» спорттық бұйымдары фабрикасы бар (қазіргі «Восток» мебель фабрикасы). Мұңда 14 балалар мекемесі, 43 жалпы білім беретін, 4 кәсіптік-тех. училище, Жаңа Майкұдық Мәдениет үйі, 79 кітапхана, аурухана, 4 емхана жұмыс істейді. Октябрь ауданда ірі Майқұдық (Жаңа Майқұдык) тұрғын аймағы орналаскан. Ауданның басты жол тораптары — Майкұдықтас жолы, Архитектура, Карл Маркс, Магнитогорск, Новошоссейная к-лері. 1988 ж. ауданға Қарағандының солтүстігіндегі Теміржол ауданы 1997 ж. Киров ауданына қосылды.
Бөлінуі
Горбачев және Костенко атындағы шахталардың маңында шағын елді мекендер бар.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды аудандары
Құрт (тағам)
thumb|300px|Қазақ құрты thumb|300px|Башқұрт құрты нобай|Құрт түрлері Құрт — сүт өнімдерінен дайындалатын тағам.
Дайындау түрi
Құртты дайындаудың бiрнеше түрi бар.
Құрт. Сабада жиналып пісілген іркітті майы алынғаннан кейін түбіне май жаққан үлкен қазанға құйып қайната береді. Құрт қайнап жатқан кезде оның түбі күйіп кетпес үшін арнаулы құрт былғауышпен (басында кырғыш темірі болады) әлсін-әлсін қазанның түбін, ернеуін қырып араластырып отырады. Әбден қойылған құртты қапқа құйып керегеге асып қояды, сонда оның қалған суы тағы да ағып, құрғайды. Бұдан кейін қолмен бөлшектеп, тақшаға, шиге, колмен сықпалап өреге жайып кептіреді. Көгермей, қызбай біртегіс кебу үшін өреде жатқан кезде оны бірнеше рет аударыстырады. Осындан әдіспен қайнатып, кептіріп алған құрт жыл бойына, кейде 2—3 жылға дейін сақтала береді. Құрт күшті ас, ол әртүрлі тамаққа қосылады. Құрттан істелетін немесе құрт қосылатын тағамдардың кейбір түрлерін айта кету қажет.
Құрттың әртүрлері болады.Олар:
Жас құрт. Сүзбеде тұрған құртты сары маймен жентектеп бастырма ретінде шаймен бірге дастарқанға қояды. Әсіресе кепкен құртқа, бауырсаққа тісі өтпейтін қарттар үшін өте кенеулі ас саналады. Ертеректе жас құртты мипалауға, құйрық-бауырға қосқан. Құрттың сарысуын сүт қосып қайнатып, ірімшік жасайды, ауырған малға ішкізеді, әйелдер бас жуады, сондай-ақ одан тері илеу үшін малма жасайды.
Көбік. Қайнап жатқан құрттың қалқып алған беті. Майлы, кенеулі ас ретінде жас балаларға, қарттарға қалқып беру салт болған. Бұрын құрт қайнатқан үйден көбік жалаймыз деп, ауыл балалары келіп жиналатын әдет те болған.
Ыстық құрт. Қайнап жатқан құртты алып, май қосып сапырып ішетін кенеулі ас. Өкпе ауруына, суық тиіп ауырған сырқаттарға ем саналған.
Сықпа құрт. Мұның қайнатқан құрттан айырмашылығы сол ашыған айран қапқа құйып сүзіледі де тұздалып, әртүрлі үлгімен бөлшектеліп тақшаға кептіріледі. Сықпа құрт та бастырма ретінде пайдаланылған. Мұндай құрт жайған әйел ауыл балаларына арнап дөңгелек жасап, жіпке тізіп мойындарына іліп қуанту салты болған.
Малта. Езілген құрттың таусыншақ түйіршіктері, ол әрі жұмсақ, әрі сүйкімді ас саналады. Ұзақ сапарларда ауызға салып суын жұтқан кезде әрі сусын, әрі қорек болған.
Езген құрт. Сорпаға, тұздыққа, көжеге және басқа тағамдарға қосу немесе сұйық күйінде ішу үшін кепкен құрт астауға салып ұнталады, келіге түйіледі немесе қол тиірменге тартылады.Езген құрт — ұлттық тамақтардың ең бір сүйкімдісі және кенеулісі.
Ақ малта. Езген құрттың ең соңғы шайындысы. Ол өте жұғымды және тез сіңетін тағам болып саналады, оны сол сұйық түрінде ішеді.
Ұнтақ құрт. Арнайы түйіп ұсатқан немесе қап түбінен жинап алған үгінді. Оны сүттің піскен қаймағына былғап жейді.
Құрт- май. Сары майға батырып табақ жасайтын кепкен сықпа жалпақ құрт. Оны асығыс кезде дәм таттыру үшін немесе жеңіл-желпі түстік ретінде дастарқанға қояды. Кейде құрт, ірімшік, май тағамдарының қосындылары да құрт-май деп аталады.
Құрт-көже. Сорпаға, көжеге құрт езіп ішу қазақ арсында көп тараған және ол кенеулі, күшті, қадірлі ас.
Ақ құрт. Іркітті қазанда қайнатып, суыған соң қапқа салып сорғытады. Қаптағы құрттың сары суы кетіп дегдіген соң қолменн бөлшектеп, түрлі формаға келтіріп өреге жаяды. Бұл құрттың ақ болатын себебі тұзын анағұрлым көбірек қосады.
Қара құрт. Ашуы жеткен іркітке аздап сары май қосып қайнатады. Тұзын аздап қана қосады. Түйе сүтінен жасалатын құрттың да қара болатынына куә болдық. Түйе сүтінен жасалатын құрттың да жасалу технологиясы сиыр сүтінен жасалатын құртпен бірдей. Айырмашылығы ненің сүтінен жасалатындығында.
Ежігей немесе ежегей құрт.Ежігей немесе ежегей құрт құрттардың ішіндегі ең бір ерекшесі, әрі дәмдісі. Ежегей құрт көлемі жағынан да кіші, бармақтай болып келеді. Кепкен кезде ежігей де құрттың жасалу жолымен әзірленеді. Бірақ ол өте ашымаған іркіттен жасалады. Әзірлеу кезінде бір шелек іркітке екі шелек қаймағы алынбаған сүт қосып қайнатылып дайындалады. Әбден қайнап суы сарқылып піскен ежегей суы сорғытылып сәл кебір тартқаннан кейін алақанға салып сығып өреге қатарлап жәйіп кептіріп алады. Ежігей кепкен кезде де ашы құрт сяқты тас болып қатып қалмайды, үгітіліп тұрады. Әбден кептірген ежегей жазда да, қыста да дәмді де, түсі де өзгермейді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сүт өнімдері Санат:Башқұрт асханасы Санат:Қазақ асханасы Санат:Қырғыз асханасы Санат:Моңғол асханасы Санат:Татар асханасы Санат:Өзбек асханасы
КСРО әкімшілік бөлінісі
thumb|300px|1922 жылы КСРО құрылған кезде. thumb|300px|КСРО 1924 жылы. thumb|300px|КСРО 1929 жылы. thumb|300px|КСРО 1936 жылы. thumb|300px|КСРО 1940 жылы.
Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы аумағының жалпы ауданы 1991 жылғы тамыздағы жағдай бойынша 22,4 млн км² құрады.
Жалпы құрылым
Сонымен, Кеңес Одағы өз кезегінде әртүрлі әкімшілік-аумақтық бөліністерге ие одақтас Кеңес Социалистік Республикалардан тұрды.
Ірі республикалар облыстарға бөлінді. Латвия, Литва, Эстония, Молдавия және Армения КСР-інде 1985 жылға қарай облыстық бөлініс болмады.
Кейбір одақтас республикаларға (РКФСР, Украин КСР, Грузин КСР, Әзірбайжан КСР, Өзбек КСР, Тәжік КСР) Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикалар (АКСР) және автономиялы облыстар кірді.
Жоғарыда аталған әкімшілік-аумақтық бірліктердің барлығы облыстық, өлкелік және республикалық бағыныстағы қалалар мен аудандарға бөлінді.
Одақтас Кеңестік Социалистік Республикалар
КСРО құрамына:
РКФСР
1991 жылы 24 мамырда РКФСР Конституциясына Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикалардың атаулары бойынша түзетулер қабылданды - олардан «автономды» деген сөз алынып «РСФСР құрамында» қосылды.
1977 жылғы КСРО Конституциясына сәйкес одақтас республикалар үшін сецессия құқығына қарамастан, бұл құрылымдар Ресейден шыға алмады, өйткені олардың РКФСР орналасқан жері тікелей көрсетілген, конституциясы одан шығуға құқық бермеген. Алайда олар ТМО кіруге дайындалып жатты. РСФСР барлық республикалары егемендік, ал кейбіреулері - тәуелсіздік жариялады.
Украин КСР
1991 жылы 20 қаңтарда Қырым облысында КСРО тарихындағы алғашқы плебисцит — Қырым АКСР қалпына келтіру мәселесі бойынша референдум өтті.
Қалалық және аудандық референдум комиссияларының ұсынылған хаттамалары негізінде облыстық (орталық) комиссия дауыс беруге қатысқан азаматтар саны 1 441 019 адамды құрады, бұл тізімге енгізілгендердің 81,37% құрайды. КСРО-ның субъектісі және Одақтық келісімге қатысушы ретінде Қырым Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасын қалпына келтіру үшін берілген дауыстар саны 1 343 855 немесе қатысқандардың 93,26% құрады.
1991 жылы 12 ақпанда Украин КСР Жоғарғы Кеңесі «Қырым Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасын қалпына келтіру туралы» Заң қабылдады. Осы заңға сәйкес, Қырым АКСР аумағында халық депутаттарының Қырым облыстық кеңесі уақытша (Қырым АКСР Конституциясы қабылданғанға дейін және мемлекеттік биліктің конституциялық органдары құрылғанға дейін) мемлекеттік биліктің жоғарғы органы болып танылды. 1991 жылы 22 наурызда Халық депутаттарының Қырым облыстық кеңесі Қырым Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасының Жоғарғы Кеңесі болып өзгертілді және оған Қырым Конституциясын әзірлеу тапсырылды. 4 айдан кейін, 19 маусымда, қалпына келтірілген автономияның қалпына келуі жайлы 1978 жылғы Украин КСР Конституциясы енгізілді.
КСРО құлдырауы
1991 жылы 6 қыркүйекте КСРО Конституциясында қарастырылмаған КСРО Мемлекеттік Кеңесі Латвия, Литва және Эстонияның тәуелсіздігін мойындады. Бұл ретте КСРО 1990 жылғы 3 сәуірдегі «Одақтас республиканың КСРО-дан шығуына байланысты мәселелерді шешу тәртібі туралы» заңында белгіленген процедуралар жүргізілмеді.
Республикааралық аумақтық табыстаулар
КСРО құрылғаннан бастап белгілі бір себептермен кейбір аумақтар бір одақтас республикадан екіншісіне берілді.
Дереккөздер
Санат:КСРО әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Мүйіз алдамышы
Мүйіз алдамышы - амфиболдар тобына жататын минерал. Химиялық құрамы: Ca2Na [Mg, Fe]4 [Al, Fe] [(Sі, Al)4O11]2 [OH, F]2. Құрамында темір аз Мүйіз алдамышы паргасит деп, ал керісінше темір және натрийге бай түрлері гастингсит деп аталады. Минералдардың күңгірт жасыл түрлестерін кәдімгі Мүйіз алдамышы деп, ал қара түсті минерал базальтты Мүйіз алдамышы, авгит арқылы дамыған талшықты Мүйіз алдамышы уралит деп аталады. Моноклинді сингонияда кристалданады. Мүйіз алдамышының кристалдары призмалы, бағана тәрізді болып келеді, талшықты агрегаттар түзеді. Магмалық, метаморфты жолмен пайда болады. Түсі қоңыр, күңгірт жасыл, жасыл қара, қара; жылтырлығы шыныдай; қаттылығы 5 – 6, тығыздығы 3,1 – 3,3 г/см3. Кәдімгі Мүйіз алдамышы интрузиялы (гранодиориттер, сиениттер, диориттер, мүйіз алдамышты габброларға), эффузиялы (андезиттер, базальттар, порфириттерге), сонымен қатар метаморфты тау жыныстарына (амфиболиттер, мүйіз алдамышты гнейстерге) тән. Мүйіз алдамышы – салыстырмалы түрде тұрақты минерал, бірақ гидротермальды ерітінділер әсерінен хлоритке, эпидотқа, кальцитке, кварцқа айналады. Желдену процесінде опал, карбонат, тағы басқа минералдар түзе отырып ыдырайды. Құрылыс материалы ретінде, көркемдеу ісінде қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Химия
Клеопатра VII
thumb|left|100px| Базальттан істелген Клеопатраның мүсіні Клеопатра VII Филопатор (Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ) — (б. з. д. 69, Александрия – 30, сонда) – Мысырдың соңғы патшайымы, Птолемей әулетінен шыққан Клеопатра Птолемей ХІІ-нің қызы. 21 жыл елді басқарған. Римнің әскери қолбасшысы Марк Антонийға деген драматикалық махаббатымен аты шығып, көптеген әдебиет шығармаларда және кинода бейнеленген.
Клеопатра б.з.д. 69 жылы 2 қарашада туған. Мысыр патшасы - Птолемей ХІІ-нің үш қызының бірі болған. Балалықшағы және жастық шағы туралы мәлімет жоқ.
Б.з.д. 51 ж. наурыз айында Птолемея XII қайтыс болғаннан кейін  Клеопатра сол кездің заңы бойынша, 9 жасар інісі Птолемей XIII-мен  формальды ресми некеге тұрып  таққа  отырады. Ресми лауазымы - Θέα Φιλοπάτωρ (Теа Филопатор).
Бастапқа кезде жалғыз өзі елді басқарды. Інісі өсіп, оның тәрбиешісі Теодоттың және қолбасшы Ахиллдың демеуімен таққа талас басталады. Нәтижесінде Клеопатра б.з.б. 48 ж. Сирияға қуылды.
Клеопатра мен Цезарь
thumb|left|180px| Клеопатра мен Цезарь. Жан-Леон Жером,[[1866 ж.]] Бірақ Александрия соғысынан кейін Рим императоры Ю.Цезарьдің көмегімен таққа қайта оралады. Птолемей ХІІІ қашып жүріп суға батып қайтыс болады, ал Клеопатра ресми түрінде кішкентай інісі Птолемей XIV-мен формальды некеге тұрып, шын мәнісінде Мысырда тұтас билікке еге болады.
52 жасар Цезарь Клеопатраға ғашық болып қалып, Риммен Мысырдың арасында қарым-қатынасы артып, император Тибрдың жағасында Клеопатра үшін вилла соғады. Осы сүйіспеншіліктен Клеопатра  Цезарьдан  23 маусым б.з.д. 47 жылы ұл туады, атын Птолемей Цезарь деп қояды ( лақап аты - Цезарион).
Клеопатра мен Марк Антоний
thumb|Ян де Бре, Антоний мен Клеопатраның тойлауы, [[1669]] 15 науырыз б.з.д. 44 ж. Цезарь өлтіріліп, Римде тақ таласы басталады. Шілденің басында Клеопатра Александрияға қайтып оралады. Көп ұзамай 14-жасар Птолемей XIV қайтыс болады (Иосиф Флавийдің болжамы бойынша, оны Клеопатраның өзі уландырып өлтірген,  өсіп келе жатқан баласына кедергі балмасын деп).
Мысырда сол кездері өте қиын жағдайда болды: бір жағынан - ашаршылық, 2 жыл құрғақшылық, халықтың наразылықтары өскен. Ал екінші жағынан елде Цезарьдің дұшпандары билеп отырды.
Осы жағдайда Клеопатра Марк Антониймен жақындасып, оның Октавианға қарсы соғысында қаржымен көмектесіп, қарсы күресін қызу қолдайды.
40-жасар Марк Антоний 28-жасар жас патшайымды жақсы көріп қалады. Осы 10 жылдаң астам созылған махаббат хиқкаясының нәтижесінде Клеопатра б.з.д 40 жылы Антонийдан егіз туды: ұлдың атын Гелиос («Күн») деп қойып, қыздың атын Селена («Ай») деп қойды. Б.з.д. 36 ж. Антонийдан үшінші бала - Птолемей Филадельф атты ұл тапты.
Б.з.б. 32 ж. Рим империясында азаматтық соғыс басталды. Б.з.д. 31 жылы Акциум түбінде Клеопатра мен Антонийдің әскері жеңіледі. Б.з.д. 30 ж. көктемде Октавиан армиясы Мысырға кіреді.
thumb|left|160px|Клеопатраның өлімі, Реджинальд Артур, [[1892]] Клеопатра өзінің серіктес әйелдерімен тығылып, өтіріктен у ішіп қайтыс болған туралы жалған хабар береді.
Оны естіген Антоний өз өзіне пышақ салып қайтыс болады.
Көп ұзамай Клеопатра да Октавианның алдында басын игісі келмей у ішіп өз өзін өлтіреді.
Клеопа́тра бейнесі көрнекті драматургтер (У.Шекспир, Б.Шоу) мен суретшілер (П.Рубенс, Дж.Тьеполо) шығармашылығынан көрініс тапты.
Дереккөздер
Санат:Мысыр тұлғалары Санат:Әйел қолбасшылар Санат:Өзін-өзі өлтіргендер Санат:Ежелгі Мысыр Санат:Б. з. д. 69 жылы туғандар Санат:Б. з. д. 30 жылы қайтыс болғандар
Аша (ақын)
Аша немесе Абу Басир Маймун ибн Кайс аль-Бакри немесе аль-Аша (اَلأَعْشَى)          —  VII ғасырдың араб ақыны.
Ақын 570 ж.ш. Аравияда туған. Өмірінің көбін Арабияны кезумен өткізген, өлең айтып күн көрген. Аша Мұхаммед пайғамбарды мақтап қасида жазғанымен ислам дінін қабылдамаған. Христиандармен байланысты болған. Ол көне Арабиядағы «шарап жырының» бастаушысы және соның таңдаулы өкілдерінің бірі деп саналады. 629 ж.ш. қайтыс болған.
Облыстық онкологиялық диспансер
Облыстық онкологиялық диспансер, 1956 ж. ұйымдастырылды. Қазір диспансер жанында радиол, бөлім, хирургиялық, гинекологиялық, эндоскопиялык, ренттенмен емдеу және диагноз қою цитологиялық, химиятерапиялық кабинеттер және клиник, лаборатория ашылған. Диспансерде 17 дәрігер, 51 орта мед. қызметкер жұмыс істейді. 1992 жылдан барлык статистикалық деректер электронды есептеуші машинаның жадында сақтаулы.
Бағдарлар
Бағдарлар (orientation — шығысқа бағыттау), (oriens — шығыс) — бақыланатын жердегі жақсы көрінетін және қоршаған ортадан ерекшеленіп түратын жергілікті зат немесе бедер элементі. Әскерлерде бағдарлар өзінің тұрған орнын, қозғалыс бағытын анықтау, ұрыс кезінде бөлімшелерді және атысты басқаруды оңайлату үшін қолданылады. Олардың көмегімен бақылау және ату секторлары белгіленеді, бөлімшелерге нысананы белгілеу және жауынгерлік тапсырма қою жүргізіледі. Бағдарлар әскерлердің ұрыстық іс-қимылы және қозғалысы, оған дайындалу мен жүргізу кезінде аға командирлер басшылығымен іске асады. Қажет болған жағдайда бағынышты командирлер қосымша бағдарлар белгілейді. Қолдануға ыңғайлы болу үшін бөлімшенің бақылау пунктінде бағдарлар сызбасы жасалады. Авиацияда бағдарлар ұшақтардың ұшу бағытын анықтау үшін қолданылады. Бағдарлар ретінде ұшу кезінде ұшақтан жақсы көрінетін және ұшу картасында оңай анықталатын жергілікті объектілер белгіленеді. Бағдарлар нүктелі, сызықты және ауданды болып бөлінеді. Нүктелі бағдарлар ретінде шағын жергілікті пункттер, шағын көлдер мен су қоймалары, орман аз жердегі шоқ тоғайлар, жолдар қиылысы қызмет етеді. Сызықты бағдарлар ретінде темір және тас жолдар, өзендер, теңіздердің жағалау сызықтары, ал ауданды бағдарлар ретінде — үлкен қалалар, үлкен көлдер мен су қоймалары, жекелеген үлкен орман алқаптары қызмет етеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Есенәлі Омар
Есенәлі Омар (31.12.1943 жылы туған, қазіргі Түркістан облысы Төле би ауданы Қазақстан ауылы) – педагогикалық ғылымының докторы (2003).
Оқу жолы
Шымкентпедагогикалық институтын (1969, қазіргі Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті) және Мәскеу мәдениет институтының аспирантурасын (1980) бітірген.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы тұлғалары
Гаплография
Гаплография (haploos - қарапайым + grapho - жазамын) - графикалық таңбалардың қайталанып жазылу орнына, бір-ак рет жазылудагы қате (филология жазылу орнына филогия).
IC 2904
IC 2904 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2904 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Вэст Покомоук (Мэриленд)
Қала тұрғындарының саны 498 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.9 км² шамасында. FIPS коды — 24-83337.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Басшылық психологиясы
Басшылық психологиясы – сөйлеу мәдениетіне, өз ойын сауатты, айқын жеткізе білуіне байланысты.
Дауыс ырғағын құбылту арқылы айтқан сөзін 40%-ға тиімді ете алады. Айта, тыңдай, сөйлей білуге жаттығу қажет. Басшы сөйлей білумен қоса, тыңдай да, жұртшылықты қызу әңгімеге тарта да білуге тиісті; еңбек мәдениетіне, жұмыс уақытын ұтымды ұйымдастыруына; мінез-құлық мәдениетіне: этика, эстетика.
Сыртқы мәдениеті ішкі мәдениетіне үнемі сәйкес келе бермейді; сезім мәдениетіне: эмоцияны, дауыс ырғағын, қол қимылын, бет қимылын тежей білуінде. Мәселен, эмоция адамдармен жақындауға да, одан күдер үзуге де ықпал етеді. Осының барлығы қызмет этикасына жатады.
Басшының өресі басқалардан әлдеқайда жоғары болуы, тәрбиеші болуы, өзінің үлгі-өнегесін көрсете білуі тиіс. Сынау өнері, сынды дұрыс қабылдай білу қажет; сын жалпылама болмай, нақтылы адамға арналуы тиіс (жеке басын емес, ісін сынау қажет); сынау мақсатын айқындау және сыналатын адам туралы мағлұмат алу; адамның дербес ерекшеліктерін ескере отырып сынау, алғашқы ескертуді оңашада айту; сынау орнын және тәсілін ойластыру; сынай отырып, іскерлікпен жауап беруге жағдай жасау.
Дереккөздер
Санат: Психология Санат: Мәдениет
Ольястро-Чиленто
Ольястро-Чиленто (Ogliastro Cilento) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2199 адамды құрайды. Халық тығыздығы 169 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 84061.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Харбор Бич (Мичиган)
Харбор Бич (Harbor Beach) — Мичиган штатының Huron округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1837 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.8 км² шамасында. FIPS коды — 26-36460.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Ескі васькино
Ескі васькино — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Мишкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 523 адамды құрады. Пошта индексі — 452340, ОКАТО коды — 80243850003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Гүлсім Жафарқызы Аспандиярова
Гүлсім (Үммигүлсім) Жафарқызы Аспандиярова (Асфендиарова) (12.11.1880, Шымкент —1941, Ташкент) — қазақ әйелдері арасынан шыққан алғашқы дәрігерлердің бірі. Әкесі 1881 ж. қаңтарда Түркістан генерал губернаторлығы кеңсесіне ауысып, содан бастап Ташкентте тұрған. Ташкент қаласындағы әйелдер гимназиясының жеті жылдық курсын (1891 — 1899), Санкт-Петербург әйелдер медицина институтын (1901 — 1908) бітірген. Институтты бітіргеннен кейін Сырдария облысы Шымкент уезінің 3-учаскесінде, кейін Ферғана облысының Пап бөлімшесінде дәрігер болып істеген.
1913 жылдан Ташкент қаласындағы әйелдер босанатын үйдің бас дәрігері (1913) болды. 1920 ж. Аспандиярова Ташкент қаласында мұсылмандар ұйымының Түркістан өлкелік бюросының өтінішімен жергілікті халықтардан шыққан әйелдер үшін акушерлік мектеп ұйымдастырды, әрі сол мектептің меңгерушісі және оқытушысы болды. 1924 ж. бұл мектеп Ю.Ахунбабаев атынд. медициналық техникумға қосылды. Аспандиярова өмірінің соңына дейін осы техникумда дәріс берді. Ол оқытқан шәкірттерінің арасынан кейін Орта Азия мен Қазақстанның көрнекті мед. ғалымдары өсіп шықты. Аспандиярова жергілікті ұлт өкілдері арасынан мед. мамандарын даярлауда үлкен еңбек сіңірген, сонымен бірге қоғамдық жұмыстарға белсене қатысқан. Ташкент қалалық Кеңесіне бірнеше рет депутат болып сайланған.
Санат:Қазақстан дәрігерлері
Қаршығалық
Қаршығалық - ортағасырлық қала орны. Сырдарияның сол жақ жағалауында. 1969—70 ж. Отырар археологиялық экспедициясы (жетекші К.Ақышев) зерттеген. Қазіргі орны тікбұрышты, ауданы 120x130 м.биіктігі 2 м қорғанының құландысы сақталған. Қақпасы солтүстік жағындағы бұрышта, кеңдігі 10 м. Қала айналдыра ені 10 м, терендігі 1 м ормен қоршалған. Қаланың ішінде құрылыс жүйесінің іздері байқалмайды. Солтүстік- шығыс қабырғаның орта тұсында 40 м жалпақ ұзынша келген төбе көрінеді. Сол сияқты оңтүстік- батыс жағындағы дуалдан 80 м, солтүстік-батыс жағындағы дуалынан 100 м кашықтықта бір төбешік жатыр. Шамасы өз кезіндегі тұрғын жайлардың орны болу керек. Ол айналдыра дуалмен қоршалған. Әрбір 50 метрден кейін мұнара жасалған. Осы арадан көптеген ас дайындайтын қыш ыдыстар табылған. Құмыралардың ыдыс жасайтын шеберханада жасалғандары байқалады. Олардың ауыздарының кеңдігі 30 см. Ыдыстардың ішінде керсендердің сынықтары көптеп кездеседі. Осылардан басқа түрлі ыдыстар мен бұйымдар (дастарқан, тағар, тостаған, т.б.) сынықтары жинастырылған. Алынған мәліметтерге қарағанда, Қаршығалықты халық 10—12 ғасырларда мекендеген. Олар Отырар төңірегіндегі елді мекендермен мәдени-экономикалық байланысқа түсіп отырған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Теңіз деңгейінің ауытқулары
Санат:Геология Санат:Химия
Үлкен Лосевая
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Когурё
Когурё (,, ескі. Гао-Гюйли; б.з,д 37 — 668) — кәріс тайпаларының, ал кейінірек — үш ертефеодалдық мемлекеттердің атауларының бірі. I ғасырдың басында Когурё тайпасының, ал қазіргі таңда Қытай мен КХДР шекарасын бөліп жатқан Ялуцзян (кәріс атауы — Амноккан) өзенінің орта ағысының шекарасын алып жатқан.
Жігіттің сабаздары
Жігіттің сарбаздары (корей тілінен 꽃보다 남자 Ккот пода намджа, Гүлденде әдемі жігіттер)- оңтүстік корейлік телесериал (дорама).Алғаш рет KBS2TV каналында 2009 жылы 5 қаңтарда Кореяда көрсетілді. Бұл дораманы Филиппин, Қазақстан,  Сингапур, Тайван, Гонконг, Индонезия, Таиланд, Вьетнам, Канада және Израиль елдерінің телеарналарында көрсетілді. Режиссер Чон Ги Сан, продюсер Квак Джон Хин, сценарист Юн Джи Рён,
Когурё
Алғашқы толық сипаттама қытай әулеттік тарихында («Сан го чжи», III ғасыр) жазылған. Хань-Кочосон соғысынан кейін, когурёлықтар Сюаньту аумағына еңгізілді. Когурё тайпалық мемлекеттік құрылым Хань империясынан өз тәуелсіздігін б.з.д 37 жылы жетті.
Қазіргі «Корея» атауы, ортағасырлық Корё мемлекетінің атауынан шыққан, ал бұл «Когурё» атауының қысқартылған нұсқасы.
Жігіттің сабаздары
Әртістер
Ли Мин Хо - Ку Джон Пхе
Когурё
Тарихы
Мемлекет IV ғасырдың аяғында Корея түбегінің солтүстігіндегі кең жерді және Ляонин провинциясын және Манджуриядағы Гирин провинциясының таулы аймақтарын бақылай отырып, өзінің ең жоғарғы қуатына жетті. Когурёның нығаюына Кореядағы ықпалын қалпына келтіре алмаған көрші Қытай билеушілерінің феодалдық бытыраңқылығы ықпал етті.
Жігіттің сабаздары
Әртістер
Ку Хе Сон - Сон У Бин
Когурё
Құрылуы
Бірінші тарихи расталған билеуші Юри б.з.б. 18 жылы қайтыс болды. Расталмаған мәліметтер бойынша, ол 21 жыл билік жүргізіп, 60 жасында қайтыс болды.
Жігіттің сабаздары
Әртістер
Ким Хён Джун -  Юн Джи Ху
Ким Бом -   Со И Жон
Когурё
Құрылуы
Алғашқы патшалардың тізімдері Самгук Саги мен қытайлық Бейши шежіресінде біршама ерекшеленеді.
Жігіттің сабаздары
Әртістер
Ким Джун - Кым Джан Ди
Когурё
Құрылуы
Әр түрлі аңыздарға сәйкес, Когурёнің негізін қалаушы Жумоң болып табылады. Солардың біріне сәйкес, Буйо патшасы Хабек (河伯, сәйкесінше «Өзен құдайы») өзен құдайының қызын әйелдікке алды. Патша әйелін қамауда ұстады, бірақ ол күн сәулесінен жүкті болып, үлкен жұмыртқа босанды. Патша жұмыртқаны жоюға тырысты, бірақ сәтсіздікке ұшырап, оны әйеліне қайтарып берді, сосын әйелі оған қамқор болды. Көп ұзамай жұмыртқадан «шебер атқыш» дегенді білдіретін Жумоң (кәр. 주몽; қыт. 硃蒙, Чжумен) атты бала шықты.
Жігіттің сабаздары
Әртістер
Ким Со Ын   - Чу Га Ыль
Когурё
Құрылуы
Буйолықтар оны өлтірмек болды, бірақ билеуші оған жол бермеді. Ол Жумоңға жылқыларды қарауды бұйырды. Жумоң қысқы аң аулау кезінде бір жебені пайдаланып, көптеген жануарларды ұстап еді, төрелер оны қызғаныштан өлтіргісі келді. Жумоң анасының кеңесімен Янвайденмен (焉違等) бірге оңтүстік-шығысқа қашып кетті. Қуудан қашып, Жумоң өзеннен қорғаныш сұрады, сонда балықтар мен тасбақалар Жумоң өзен арқылы өте алатын көпір жасады. Арғы бетте, ол үш кісіні кездестіріп, олар онымен бірге Хешенгу (紇升骨) қаласына барды. Онда Жумоң Когурёнің (高句麗 Гаогоули не гаоцзюйли) негізін қалады. Буйоның негізін қалаушы Томион аңызына ұқсас.
Жігіттің сабаздары
Әртістер
Ким Хён Джу - Ку Джун Хи
Когурё
Құрылуы
Жумоңның әйелі Буйода қалып, Шилуис (始閭諧) атты ұл тапты. Жумоңның Когурёде билік еткенін естіп, Шилуис өзінің атын Луйда (閭 達) - Юримен ван деп өзгертіп, анасымен бірге әкесіне көшті. Ол оған мемлекеттік істерді сеніп тапсырды.
Жігіттің сабаздары
Әртістер
Ли Хё Ён - Кан Хи Су
Кенттену
Кенттену — қоғам дамуындағы қала рөлінің артуының тарихи процесі. Ол өндіргіш күштердің орналасуындағы, ең алдымен халықтың қоныстануындағы, оның әлеуметтік-кәсіптік, демографиялық құрылымындағы, тұрмыс қалпындағы, мәдениетіндегі және т.б. өзгерістерді қамтиды. Кенттену — еңбектің қоғамдық және аумақтық бөлінісінің тарихи қалыптасқан нысандарының негізінде пайда болған көп жақты әлеуметтік-экономикалық, демографиялық және географиялық процесс.
Жігіттің сабаздары
Жүлделері
Премия BaekSang Arts Awards номинациясы «Ең үздік бастаушы телеактер»