cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Геноцид
Геноцид - (грек,genos- тек, тайпа және лат.caedo- өлтіру) - халықаралық құқық бойынша аса ауыр қылмыс; қандай да бір ұлттық, этникалық, нәсілдік немесе діни топтың өкілдерін түгелдей немесе жекелеп қасақана қырып-жоюды білдіреді. Мынадай әрекеттер геноцид болып есептеледі: Геноцидтің өзімен қатар, оны ұйымдастыруды мақсат түту қастандығы, геноцидті ұйымдастыруға тікелей және жариялы түрде арандатушылық, геноцидке бірге қатысу да жазаланады.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Құқық Санат:Заң
Аныб-Ю
Аныб-Ю (Аныб) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің сол жағалауынан 607 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 84 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шамалған (ауыл)
Шамалған — Алматы облысы Қарасай ауданындағы ауыл, Шамалған ауылдық округі орталығы. 2010–2017 жылдары Үшқоңыр деп аталған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаскелең қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 8 км-дей жерде, Үшқоңыр тауының етегінде, Шамалған өзені бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 10013 адам (4769 ер адам және 5244 әйел адам) болса, 2009 жылы 13616 адамды (6706 ер адам және 6910 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1910 жылы қаланған. 1961-1997 жылдары көкөніс-сүт өндіретін кеңшардың орталығы болды. Оның негізінде Шамалғанда, Айқым және 2013 жылға дейін Шамалған ауылдық округі құрамында болған Еңбекші, Құмарал, Сауыншы және Үштерек ауылдарында 700-ге жуық шаруа қожалығы, ауыл шаруашылығы бағытындағы 8 ЖШС, “Т.Рысқұлов атындағы университеттің биокомбинаты” ЖАҚ-ы, “Қазтеміржол-жабдықтау”, “Достар”, “Селден қорғау” ЖШС-тері орналасқан. Шамалған атауы Алматы облысы әкімдігінің 2010 жылғы 10 ақпандағы N 11 қаулысы және Алматы облыстық мәслихатының 2010 жылғы 10 ақпандағы N 28-179 шешімімен Үшқоңыр деп өзгертілген болатын, алайда 2017 жылғы 27 шілдеде Алматы облыстық мәслихаттың VI шақырылымының кезектен тыс XIX сессиясы шешімімен ауылдық округ пен ауылға бұрынғы Шамалған атауы қайтарылды
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
Төзімділік
Төзімділік (қарсылық) — организмнің сыртқы ортадағы әртүрлі (химиялық, физикалық, биологиялық) әсеріне төзімділігі. Ол әр организмнің ерекшелігіне, олардың өмір сүру жағдайына байланысты. Төзімділік тәнді және тәнсіз болып бөлінеді. Тәнсіз төзімділік — организмнің табиғаты әртүрлі ауру қоздырғыштарға, ал тәндісі тек белгілі бір агентке білдіретін қарсылығы. Төзімділік тууына көптеген торшалық, қандық, гендік зат алмасу, жұқпалы ауруларға қарсы табиғи және жасанды қарсылық факторлары катынасады.
Төзімділік - материалдар мен құрылғының бағытын өзгертіп тұратын күштің әсеріне қарсылық жасау қабілеті.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология Санат:Механика Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
IC 267
IC 267 — Тоқты шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10932, UGC 2368, MCG 2-8-28, ZWG 440.28, IRAS02511+1238.
Сыртқы сілтемелер
IC 267 Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Паскаль заңы
Паскаль Заңы - осылай дейді: Тепе-теңдік күйде жатқан сұйық не газға әсер етілген қысым сол сұйық не газдың кез келген нүктесіне барлық бағыттарға бірдей таралады
Дәлелденуі
Суретте көрсетілген қабырғалары шексіз кішкентай сандарға ұмтылған параллепипеттің диагональ бойынша қиылған фигураны елестетейік. Мұндағы BB'=l, ∠ACB=C, ∠CAB=A. Осы дененің тығыздығы ρ болсын. Және BCC'B', CC'A'A және ABB'A' беттеріне p1, p2 және p3 қысымдары сәйкесінше әсер етеді. Мұндағы бүкіл қысымдар өздерінің беттеріне параллель бағытта әсер етеді. Яғни, егер оң жаққа әсер ететін бүкіл күштерді ескеріп, бір-біріне қарама-қарсы бағытта әсер ететін екі күшті байқай аламыз. Ньютонның екінші заңын көлденең өсіне қолданамыз қолданамыз:
шығады.
Енді тігінен өтетін оське тура сол денеге дәлелдеу керек. Тура сол суретті қолданамыз, бірақ дененің салмағы бар болғандықтан, оны да ескеру қажет. Ньютонның екінші заңы
деген шығады. \ (1)=(2) ескергенде, біз
Дереккөздер
Санат:Физикалық заңдар Санат:Гидростатика
Основное уравнение гидростатики
Нырзанга (Сояна тармағы)
Нырзанга (Нырзенга) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сояна өзенінің оң жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 103 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Никелино
Никелино (Nichelino) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 49 061 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 2443 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 10042.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Матфей.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Чумойка
Чумойка — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ита өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Бельнав
Бельнав (Bellenaves) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03022, пошта индексі — 03330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1024 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,36 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Марто (Эр)
Марто (Martot) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Лез-Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27394, пошта индексі — 27340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 539 адамды құрады. Халық тығыздығы — 63,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Бельхайм
Бельхайм (Bellheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Гермерсхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 8388 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,44 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 7 3 34 001. Муниципалитеттің басшысы — Тобиас Баумгертнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Шанте (Мёрт және Мозель)
Шанте (Chanteheux) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54116, пошта индексі — 54300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1964 адамды құрады. Халық тығыздығы — 339,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Бурнос
Бурнос (Bournos) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64146, пошта индексі — 64450.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Рекардайнш
Рекардайнш (Recardães) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Агеда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 321 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,72 км² шамасында. Халық тығыздығы — 430,2 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Архангел Михаил.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
ONAY! картасы
'''ONAY! картасы''' – электронды төлемнің бірегей құралы. 2015 жылдың 1 қазанынан бастап Алматы қаласының қоғамдық көліктерінде «Жол ақысын есептеу және төлеу жүйесін автоматтандыру» (ЖЕТЖА) жобасы бойынша картаның бірінші қызметі іске қосылды.
«ЖЕТЖА» қызмет көрсетуді және бақылауды «Алматы қаласының көлік холдингі» ЖШС операторы жүзеге асырады.
2016 жылдың 25 желтоқсанынан бастап «Оңай Рау» ЖШС «Алматы қаласы көлік холдингі» ЖШС мен «Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталығы» РМК-мен бірлесе отырып ONAY! картасы арқылы көліктік емес төлемдерді жасау мүмкіндігін енгізу жобасы жүзеге асырылды.
2019 жылдың 16 тамызынан бастап «Оңай Рау» ЖШС «WOOPPAY» (ВУППЭЙ) ЖШС-мен бірлесе отырып ONAY! карталарының қолдану аясын кеңейтті. Қазіргі таңда төлемдер «WOOPPAY» электронды ақша жүйесі арқылы жасалуда.
Міндеті
Күнделікті міндеттердің оңай шешімдерін ұсынады.
Ыңғайлы және оңай
ONAY! карталары қолдыныс үшін максималды түрде ыңғайлы және оңай болуға талпынады. Ол үшін біз сатып алу, толтыру, қолдану механизмдерін үнемі жаңартып, дамытып отырамыз.
Қол жетімді
ONAY! картасы барлығы үшін қол жетімді. Оны алу үшін өз мәліметтеріңді жіберіп, шығарылуын күтудің қажеті жоқ. Бұл дүкеннен тауар алғандай оңай түрде иеленуга болатын төлемнің бірегей мүмкіндігі.
Ұтымды
ONAY! картасы – бұл қолданудың көптеген мүмкіндіктері, жеңілдіктер мен бонустар.
Айқын ақпарат
Карта ақпараттарының ашық болуына ерекше мән беріледі. Әрбір қолданушы ОҢАЙ! картасы арқылы жасалған төлемдер бойынша толық әрі нақты ақпарат алуына мүмкіндік жасалған.
Инновациялық
ONAY! картасы бүгінгі таңдағы жаңалықтармен қатар жүруі үшін барлық инновациялық шешімдерді қолданады.
Халықтық
Біз қарапайым халық пен ағымдағы уақыттағы маңыздылықтарды бірінші орынға қоямыз.
Сілтемелер
Санат:Алматы
Превентивті педагогика
Превентивті педагогика - жасөспірімдер мен жастар арасында әлеуметтік ауытқуларды алдын-алу жолдары мен әдістерін зерделейтін педагогика.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Қаракеев Құрманғали
Қаракеев Құрманғали (07. 11. 1913, Қырғ. КСР Ыстықкөл обл., Түп ауд.) — совет тарихшысы. Қырғ. КСР ғылым академиясының академигі (1960) және оның президенті, КСРО ғылым академиясының корр. мүшесі (1968). 1938 жылдан КОКП мүшесі. Шаруа семьясынан шыққан. КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін (1946) және КОКП ОК жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясын (1959) бітірген. 6 - 9 - сайланған КСРО Жоғ. Советінің депутаты. КОКП 22, 23 -съездерінің делегаты. Ленин орденімен және басқа орден, медальдармен марапатталған.
Б. з. д. 545 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 545 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 545 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
PostgreSQL
PostgreSQL қысқаша Постгрес Linux, FreeBSD, Solaris, Microsoft Windows және Mac OS X амалдық жүйелерінде жұмыс істейтін объект-реляциялық дерекқор жүйесі.
PostgreSQL лицензиясы MIT университетінің лицензиясы негізінде тегін және ашық кодты бағдарлама жасақтамасы болып саналады. PostgreSQL жаһандық дамыту тобы Red Hat және EnterpriseDB компанияларының волонтерлар топтарынан құралады. Бұл топ ACID-стандартына сәйкес келетін негізгі SQL:2008 стандартын дамытты <!--, is fully transactional (including all DDL statements), has extensible data types, operators, index methods, functions, aggregates, procedural languages, and has a large number of extensions written by third parties.
pgAdmin
The pgAdmin package is a free and open source graphical user interface administration tool for PostgreSQL, which is supported on many computer platforms. The program is available in more than a dozen languages. The first prototype, named pgManager, was written for PostgreSQL 6.3.2 from 1998, and rewritten and released as pgAdmin under the GPL License in later months. The second incarnation (named pgAdmin II) was a complete rewrite, first released on January 16, 2002. The third version, pgAdmin III, was originally released under the Artistic License and then released under the same license as PostgreSQL. Unlike prior versions that were written in Visual Basic, pgAdmin III is written in C++, using the wxWidgets framework allowing it to run on most common operating systems.
phpPgAdmin
phpPgAdmin is a web-based administration tool for PostgreSQL written in PHP and based on the popular phpMyAdmin interface originally written for MySQL administration.
LibreOffice/OpenOffice.org Base
LibreOffice/OpenOffice.org Base can be used as a front-end for PostgreSQL.
pgFouine
The pgFouine PostgreSQL log analyzer generates detailed reports from a PostgreSQL log file and provides VACUUM analysis.
Proprietary front-ends and tools
A number of companies offer proprietary tools for PostgreSQL. They often consist of a universal core that is adapted for various specific database products. These tools mostly share the administration features with the open source tools but offer improvements in data modeling, importing, exporting or reporting.
Benchmarks and performance
Many informal performance studies of PostgreSQL have been done. Performance improvements aimed at improving scalability started heavily with version 8.1. Simple benchmarks between version 8.0 and version 8.4 showed that the latter was more than 10 times faster on read-only workloads and at least 7.5 times faster on both read and write workloads.
The first industry-standard and peer-validated benchmark was completed in June 2007 using the Sun Java System Application Server (proprietary version of GlassFish) 9.0 Platform Edition, UltraSPARC T1-based Sun Fire server and Postgres 8.2. This result of 778.14 SPECjAppServer2004 JOPS@Standard compares favourably with the 874 JOPS@Standard with Oracle 10 on an Itanium-based HP-UX system.
In August 2007, Sun submitted an improved benchmark score of 813.73 SPECjAppServer2004 JOPS@Standard. With the system under test at a reduced price, the price/performance improved from $US 84.98/JOPS to $US 70.57/JOPS.
The default configuration of PostgreSQL uses only a small amount of dedicated memory for performance-critical purposes such as caching database blocks and sorting. This limitation is primarily because older operating systems required kernel changes to allow allocating large blocks of shared memory. PostgreSQL.org provides advice on basic recommended performance practice in a wiki.
In April 2012, Robert Haas of EnterpriseDB demonstrated PostgreSQL 9.2's linear CPU scalability using a server with 64 cores.
Блоктық-мультиплекстік арна
Блоктық-мультиплекстік арна(Блок-мультиплексный канал; block-multiplexer channel) — бірнеше сыртқы құрылғыдан мәліметтерді ауыспалы түрде жеткізуге рұқсат беретін немесе бір құрылғысы бар бірнеше алмасу процедурасына арналған енгізу-шығару арнасы. Бұл жағдайда мультиплекстеу байт бойынша емес, блок бойынша жүзеге асырылады.
Қазихан Нұрғазыұлы
Қазихан Нұрғазыұлы (1899 – 1977) – жыршы, әнші, күйші. Нұрғазыұлының әкесінен сауат ашып, құран сүрелерін қазақшаға аударумен қатар түсініктеме де беріп отырған. Нұрғазыұлының «Ертедегі Ноғайлық» деп аталатын жырды, Мұрат Мөңкеұлының жырларын және «Бала Ораз бен қыздың айтысын» өзінің мақамымен жырлаған. Әнші Ғ.Құрманғалиевпен кездесіп, бір-бірінің өнерін жоғары бағалаған. Оның «Қаракөз» бен «Арқандаулы ақ сұр ат» әнін әнші К.Тасболатов және өз баласы Нұрмағанбет Қазиханұлы орындап жүр.
Блоктық-мультиплекстік арна
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сан-Жауме-де-Фронтанья
Сан-Жауме-де-Фронтанья (San Jaime de Frontanyá) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бергеда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 24 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.3 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Шаһристан
Шаһристан, Шахристан — ортағасырлық қаланың қоғамдық ғимараттар мен сауда және мәдени мекемелер орналасатын бөлігі. Мемлекеттік қызметтегі шенеуніктер мен жергілікті ақсүйектердің тұрғын үйлері де әдетте қаланың осы бөлігінде болған. Ортағасырлық қала салу дәстүрі бойынша Шаһристан цитадельді қоршай немесе бір шетінен жалғаса салынады. Оның сыртынан міндетті түрде қорғаныс қабырғалары салынып, айнала ормен қоршалады. Қазақстан жеріндегі Шаһристан ортағасырлық қалалар: Отырар, Қараспан, Ақтөбе және Талғар қалашықтарында қазылып, зерттелген. Қазба нәтижелері мешіт, медресе, монша секілді діни-ағартушылық және тазалық ошақтары да қаланың осы бөлігінде болатындығын көрсетеді. Ауыз су мен санитарлық құбырлардың тораптары да көп табылған.
Сілтемелер
Санат: Қазақстан ескерткіштері
Есберлі Мұқанұлы Көшербаев
Есберлі Мүқанұлы Көшербаев (1927 жыл, Алматы облысы, Балқаш ауданы) — тіл білімі маманы, филология ғылымдарының кандидаты (1968).
Жалпақой
Жалпақой– Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданы Балдырған ауылынан шығысқа қарай 10 км жердегі жайлау. Сарыөзеннің аңғарында орналасқан. Маңайында ірілі-ұсақты көлдер мен Отармұқыш, Бұзауой, Байшоғыр қыстаулары бар. Сұр қоңыр топырақ жамылғысында боз, селеу, жусан, еркек шөп өседі.
Эсна қаласы
Эсна қаласы (Эсне немесе Исна) (Египет) – Нілдің батыс жағалауындағы қала. .
Халық саны 30 000 адам шамасында. Ежелгі египеттіктер қаланы Иунит немесе Та-Санит деп атаған. Эсна – копт христиандарының орталығы. Қаланың грекше атауы «Латес», бұл тілімізде «алабұға» деген мағынаны береді. Ніл алабұғасы (Lates Niloticus) қасиетті балық болып саналды. Египет аңызы бойынша ол Нейттің жолсерігі болған. Қалада Хнума құдайдың көне ғибадатханасы бар. Оның құрылысы VΙΙΙ Птолемейдің кезінде басталып, Клавдий және Веспасиан Рим императорларының кезінде аяқталды. Сонымен қатар қазба жұмыстары кезінде қалаға жақын жердегі Сарних ауылынан екі тасты стелалар табылды. Олар ΙV Аменхотеп (Эхнатон) заманына жатады.
Дереккөздер
Санат:Мысыр қалалары
Гидродинамикалық түйіспейтін мина
Гидродинамикалық түйіспейтін мина (Гидродинамическая неконтактная мина) — кеме қозғалысынын әсерінен су қысымы (гидродинамикалық әріс) өзгергенде гидродинамикалық жарғышы іске қосылатын түйіспейтін мина. Қысымның газ немесе сұйықтық релесі гидродинамикалық өріс қабылдағыштары болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Айырбасталатын валюта
Айырбасталатын валюта - Басқа шетелдік валюталарға еркін және шектеусіз айырбасталатын валюта. Айырбастау кез келген шетелдік валютаға және ішінара, яғни аталмыш елдің валютасы тек бірқатар валюталарға және халықаралық төлем айналарға және халықаралық төлем айналысының толык емес операциялары бойынша жүзеге асырылғанда, валютаны айырбастау толық болып есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Тутовалы арақ
Ту́товалы арақ, сонымен қатар ту́товка, сирек аталуы ту́товалы бре́нди (азерб. tut arağı, арм. թթի օղի)
Мықты алкогольді сусын, Закавказья ауданары үшін ұлттық болып есептелінеді. Өз алдына тұт ағашының жинақталған сусынның өнімін көрсетеді. Алкогольділігі 40-тан 80 пайызға дейін жетеді. Сусынның кейбір сорттары бөшке ішінде ұзақ жылдар бойы сақталып тұра береді.
Географиясы және өндірілу тарихы
Тутовалы арақ Армения мен Әзербайджандағы Закавскалық аудандардың ұлттық сусыны болып табылады. Тұт ағашының белсенді дистиллятасына ежелгі аудан ретінде қазіргі таңда көп бөлігі мойындалмаған Нагорно- Карабах Республикасындағы Карабах жатады. Бұл жерде тутовалы сусынның маңызды және ерекше түрлері жасалынады. тутовалы арақтың пайда болуы, кем дегенде, ежелгі жүз жылдықтарда шыққан. Бұл сусын көлемінің өзгеруіне себепші болған- зававказдықтардың Ресей империясының қатарына қосылып, орыс арағының енуі болып табылады, Қанша дегенменде, Арменияда да, Әзербайджанда да ұлттық, тұт ағашының жидегінен жасалынған мықты сусын, өзінің дамуын сақтап қалған. айрықшасы, ол- бұл елдің тұрғындары оған емдік қасиеттер де тағайындап қойған. ХІХ ғасырға қатысты, тутовалы арақтың атақты екенлігін айта кетіп, оның ресейлік деректі және публицистикалық мәліметтерінде де айтылған. 1854 жылы бұл сусынның өндірілуін Елисаветполеде- бұрынғы Гянджеде: Тутовалы сусын Армения мен Әзербайджанның салт- дәстүрлерін нақыштайтын көркемдік және мемуарлы әдебиеттерде фигуралайды.
ПримечанияПравить
↑ Перейти к: 1 2 Похлёбкин, 2005, с. 358 ↑
Перейти к: 1 2 3 Армения, 2007, с. 42 ↑
Перейти к: 1 2 Кавказский календарь, 1853, с. 331
↑ Ханзадян, 1959, с. 40 ↑ Кавказский календарь, 1853, с. 331—332
↑ Ханзадян, 1959, с. 39—40
↑ Зорий Балаян. Чай (PDF). Тексерілген 28 мамыр 2015.
↑ Лебедева, 2009, с. 150
↑ Как русская водка попадает в Афганистан. Анора Саркорова (28 января 2004). — Официальный сайт русской службы BBC. Тексерілген 27 мамыр 2015.
↑ Перейти к: 1 2 3 Что такое тутовка. Brosaem.info. Тексерілген 28 мамыр 2015.
↑ Перейти к: 1 2 3 Тутовка — необычный алкоголь родом из Закавказья. Мир алкоголя (14 мамыр 2014). Тексерілген 28 мамыр 2015.
ӘдебиетПравить
Похлёбкин В. Н. История водки. — М.: Центрполиграф, 2005. — 403 с. — ISBN 978-5-9524-1895-3. Серо Ханзадян. Мои родные и соседи. Рассказы. — М.: Советский писатель, 1959. — 300 с. Кавказский календарь на 1854 год, изданный от канцелярии Наместника Кавказского. — Тифлис: Типография канцелярии Наместника Кавказского, 1853. — 776 с. Ж.-П. Лабурдет, Д. Озиа. Армения. Путеводитель «Пти фюте». — М.: Авангард, 2007. — 208 с. — ISBN 9785863943008. Лебедева Е. С. Особенности уголовно-правового регулирования производства и оборота алкогольной продукции по Уголовному кодексу РСФСР 1961 ж. // Вестник Волжского университета им. В. Н. Татищева. — 2009. — № 70. — С. 149—156.
Бадам станциясы
Бадам станциясы- Оңтүстік Қазақстан облысы, Ордабасы ауданының Түрксіб темір жолы, Бадам өзенінің бойында орналасқан. Бадам станциясы, Шымкент қаласы мен Арыс қаласын жалғастырар күре жолдың 28-шақырымында орналасқан өндірістік аймақ. Халық саны шама мен 15-мыңға жуықтайды. Бадам қалашығында, 3-орта мектеп, 1- орталау мектеп, 3 мешіт, 1-емхана, 1- мақта жинақтау пукті, 1- жанармай жинақтау стансасы, 2-мұнай өңдеу заводы,15-күйген қыш шығаратын, тәулігіне 50-тонна ұн шығаратын диермен, 5 -құрылысқа арналған табиғи тастарды қиыршықтайтын завод жұмыс істейді. Тұрғындардың 99-пайызға жуығы қазақтар, қырық ру, 60-70 пайызын Қоңырат тайпасының Байлар-Жандар руының өкілдері құраса, қалған 29 -39 пайыздайын Қоңыраттың Құлшығаш, Тоқболат, Оразгелді, Қаракөсе, Қожа. Кіші жүзден Телеу, Тама рулары құраса, қалған 1-пайызын славян, түрік, грек, қарашай, еврей, татар халыктарының өкілдері құрайды.
Санат:Түркістан облысы Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Айдаһар ағашы
Айдаһар ағашы, Драцена (Dracaena) – қасқыржемдер тұқымдасына жататын өсімдіктер тегі, көбіне тал немесе суккулентті бұталар. Өсімдіктің ғылыми атауы Dracena, яғни "айдаһардың аналығы" деген мағынаны білдіреді. Көп деректерде осы атау қолданып келеді. Алайда, Владимир Дальдің сөздігінде бұл өсімдікке "айдаһарша" деген атау берілген.
Таралуы
Бастапқы кезде оларды Агавовтық өсімдіктер қатарына жатқызған, кейіннен драцена өсімдігіне бөлек Драцена (Dracena) тегін бөлді. APG III жүйесінің классификация бойынша бұл түрге жататын өсімдіктерді даражарнықталар класына жатқызған.
Оңтүстік және Орталық Америка жерінде бұл өсімдікті " бақыт ағашы" деп атайды. Бұл аңыз ацтектік аңыздан алынған. Ертеде бір жауынгер абыздың қызына ғашық болып, әкесінен қызың оған тұрмысқа беруін сұрайды. Абыз келісімін береді, алайда бір талап қояды. Ол талабы бойынша жерге қадалған ағаштан 5 күнде жауынгер жапырақ өсіртіп шығарса, абыз қызын оған ұзатпақ болады. Жауынгер күнде сол ағашты суғарады. Осылайша 5 күн бойы жалғасып, бесінші күні сол таяқтан жапырақтар шығып, алғашқы драцена пайда болды деген аңыз бар.
Күтімі
Ала жапырақтыларына жарық қажет, көлеңкеде түссізденіп кетеді. Жасыл жапырақтылары көлеңкеге шыдамды. Қыста 12-140С төмен болмағаны абзал. Жазда жиірек, қыста сирек суғарылады. Күнара су бүркіп тұрса, жапырақтарының ұшы құрғамай, әдемі болып өседі. Көктем-жаз айларында әдемі жапырақты өсімдікке арналған тыңайтқышпен екі аптада бір рет қоректендіріп тұру қажет. Ауруға көп шалдыға бермейді, төзімді өсімдік. Қыста артық су құйғаннан тамыры шіріп кетеді, сондықтан топырағының беткі қабаты құрғағанда ғана су құю қажет. Қалемшесін тамырландыру және түбінен өсіп шыққан жанама өскіндерін бөліп алу арқылы көбейтеді.
Небитчи (футбол клубы)
«Небитчи» (Nebitçi) — Түрікменстан чемпионаттарында ойнайтын Балканабад қаласындағы футбол клубы, лақап аты - "мұнайшылар". Клуб 1947 жылы құрылды. 2010-18 жылдары "Балкан" футбол клубы деп аталды.
Төрт дүркін Түрікменстан чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Түрікменстан футбол клубтары
Ноаска
Ноаска (Noasca) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria Assunta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Б. з. д. 546 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 546 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 546 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ақпараттық бөгеу
Ақпараттық бөгеу  (Информационный барьер;  information barrier) — ақпаратты тарату мен пайдалануда туындайтын алуан түрлі кедергілердің жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Аль-Харга қаласы
Аль-Харга қаласы (Египет) – Египеттегі Жаңа Алқап губернаторлығының әкімшілік орталығы. .
Қала Харга оазисінде орналасқан. Қаланың солтүстік-шығысында бірнеше ескерткіштер орналасқан. Парсы билігі кезінен сақталған көне ескерткіштердің бірі – Гибис ғибадатханасы (Гибис – «соқа» – оазистің көне астанасы). Ғибадатхана Фиван үштігі – Амон-Ра, Мут және Хонсуға арналып салынған. Қазіргі Харгадан үш километр қашықтықта ең көне және жақсы сақталған христиан некрополі Багават бар. Некрополде 263 мазар-шағын шіркеулер бар. Олар ΙV-VΙΙ ғасырларда салынған.
Дереккөздер
Санат:Мысыр қалалары
Шаһид
Шаһид, шейіт — дін жолында өзін құрбандыққа шалған, азап шегіп өлген адам. Хадистерде айтылғандай Шаһид өз иманының беріктігін дінсіздерге қарсы соғыста өзін құрбан ету арқылы дәлелдеген. Оған қабірде, барзақ әлемінде өтуге тиіс сынақтарға соқпай, бірден жұмаққа баруға кепілдік берілген, сондықтан оларды жерлер алдында денесін жуудың қажеті жоқ. Шаһидтің жер бетіндегі барлық күнәлары кешіріледі, жұмақта ол Алла дәргәїындағы құрметті орынға ие. Уақыт өте келе өз ажалынан өлмеген мұсылмандардың бәрін Шаһидтер деп санайтын ұғым пайда болды. Ислам атын жамылған, жалаң идеологияның жетегіндегі әсіре діндарлардың кейде қасақана өлімге ұмтылуын, өзге де бейкүнә адамдардың өмірінің қиылуына себепкер болуын Шаһидтікке балау мысалдары бар. Бірақ өзгенің өліміне себепкер болу ғана емес, өзін-өзі өлтірудің өзі ислам тарапынан кешірілмес күнә ретінде айыпталатындықтан шын мәніндегі Шаһид ұғымының мағынасы әлдеқайда терең. Дәстүрлі қазақ қоғамында жоғары адамгершілік құндылықтар үшін елдің тұтастығы, отанының тәуелсіздігі, халқының бостандығы үшін табандылықпен күресіп, ақиқат жолдан таймай, жан пидалықпен дүниеден өткен, осы жолда құрбан болған адамдарды ғана шейіт деп білген.
Сілтемелер
شهيد Šehid Shahid Chahid שאהיד Šehid Shahid Szahid
Транш
Транш (tranche кезек, серия) - Қес келісімінің қолданыстағы мерзімі ішінде белгілі бір уақыт apaлығында түрлі шарттармен берілетін несие үлесі. Мысалы, халықаралық валюта қорының несиесі, әдетте, әрқайсысы 25%-дан төртке траншқа бөлінеді. Бірінші транш несие келісімі жасалғаннан кейін валюталық несие беру нысанында пайдаланылады. Әрбір келесі транш алдыңғы берілу шарты орындалған жағдайда беріледі.
Дереккөздер
Санат:Нарықтар Санат:Қаржы
IC 4694
IC 4694 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 61647, ESO 140-14.
Сыртқы сілтемелер
IC 4694 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Футболдан Қазақстан Республикасы Президентінің Кубогы
ҚР Президентінің Кубогы — ФИФА және Қазақстан футбол федерациясы ұйымдыстыратын 17 жасқа дейінгі жастар құрамалар арасында өтетін дүниежүзілік турнир. Алғашқы турнир 2008 жылдың сәуір айында өтті. 2011 жылға дейін турнирге клубтардың 17 жасқа дейінгі құрамалары қатысты.
Форматы
Жарысқа қатысатын алты немесе сегіз команда екі топқа бөлінеді (А және В). Топта бірінші орынға қол жеткізген командалар бір-бірімен финалда кездеседі, ал топта екінші орын алған командалар турнирдың үшінші орнын сарапқа салады.
Турнирдың мақсаты
Турнирдың негізгі мақсаттары:
Жүлде қоры
Қазақстан футбол федерациясының хабарлауынша турнирдың жүлде қоры 15 000 долларға тең. "Турнирде 1, 2 және 3 орын алған командалар тиесінше 7 000, 5 000 және 3 000 доллар сыйақыға қол жеткізеді.
Дереккөздер
Санат:Футбол кубоктары Санат:Қазақстандағы футбол Санат:Футболдан Ұлттық құрамалар жарыстары
Розыбакиев көшесі (Алматы)
thumb|right|200px Розыбакиев атындағы көше (Алматы) Көшеге белгілі мемлекет қайраткері Абдолла Ахметұлы Розыбакиевтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 26.12.1962 №453/26 шешімі) берілген. Розыбакиев Абдулла Ахмедұлы (1897-1938) Алматы облысының Шелек ауданында (қазіргі Еңбекшіқазақ) дүниеге келген. Ол «Мұсылман жұмысшылар қоғамын» құрған. 1920 жылы Жаркент уезінің ВЧК, ал 1921 жылы Түркістан компартиясының ОК төрағасы, Алматы облыстық комитетінің хатшысы, «Қосшы» облыстық кеңесінің төрағасы міндеттерін атқарған. Көше бойында қалалық көтерме сауда базары, «Дана» сауда орталығы, т.б. ірілі-ұсақты түрлі мекемелер бар. Көше Бостандық, Алмалы аудандарын қиып өтеді. Көше солтүстіктен оңтүстікке қарай Райымбек даңғылынан басталып, әл-Фараби даңғылына дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы - 17-ші линия көшесі. Көшенің ұзындығы - 7000 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Кіші Аранец
Кіші Аранец — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің оң жағалауынан 924 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Футболдан 1950 жылғы әлем біріншілігі (финал)
1950 жылғы Футболдан әлем чемпионатының шешуші матчы. 1950 жылы 16 шілдеде Рио-де-Жанейродағы "Маракана" стадионында Бразилия және Уругвай құрамаларының арасында өткен кездесуде алаң иелері 1:2 есебімен жеңіліп қалды да, бұл матч бразилиялықтар үшін "Мараканa қасіреті" боп тарихта қалды.
Матчқа дейін
Алғашқы екі турдан соң қарсыластарын ірі есептермен ұтқан Бразилия құрамасы топ бастап тұрды. Ал, олардан бір ұпай кем жинаған Уругвай футболшылары екінші орында еді. Сондықтан да, соңғы, шешуші үшінші турдағы Бразилия — Уругвай кездесуінде алаң иелеріне тең ойын да жеткілікті еді. Бүкіл Бразилия халқы мен Ұлттық Құраманың футболшылары, бапкері өздерінің жеңісіне қапысыз сенді. Тіпті, матчқа дейін бір-бірін құттықтап та қойыпты дейді сенімді дереккөздер. Ал матчқа дейін-ақ Бразилия футбол федерациясы арнайы Бразилия футболшыларының аты жазылған 22 дана алтын медальді дайындап қойғаны рас. Ол кезде алтын алқалар ФИФА тарапынан берілмейтін еді.
Шолу
Матч алаң иелерінің дүлей шабуылымен басталды. Бірақ тас-түйін дайын тұрған уругвайлықтар алғашқы таймда өз қақпаларына доп жібермеді. Екінші тайм бастала сала Фриаса Бразилия құрамасын алға шығарды — 1:0. Мұнан соң да алаң иелері есепті ұлғайтуға тырысқанымен, әрекеттері нәтиже бермеді.
Уругвай құрамасы тізе бүге қоймады. 66-минутта Хоан Скьяффино есепті теңестірді. Бірақ бұл есептің өзі бразилиялықтар үшін молынан жеткілікті еді. Есеп теңескеннен алаңды жайт өзгерді. Енді уругвайлықтар басымдық таныта бастады. Бұл басымдық 79-минутта өз нәтижесін берді. Алсидес Хиггия Уругвайды алға шығарған сәтте 177 772 адам жиналған "Маракана" стадионында өлі тыныштық орнады.
Ойын бітуге әлі де 10 минуттай бар еді. Уругвай футболшылары жанталаса қоғанысқа көшті де, алтын кубок қолдарынан сусып бара жатқан алаң иелері алға лап қойды. Статистиктердің айтуынша, соңғы он минутта Бразилия футболшылары 8 соққы бағыттапты. Бірақ матч нәтижесі 2:1 есебімен Уругвайдың пайдасына шешілді. Араға 20 жыл салып, Уругвай құрамасы екінші рет Әлем Чемпионы атанды.
Осы матч жайлы журналист Сәкен Сыбанбай өзінің кітабында былай деп жазған екен.
...Соңғы турдың қос кездесуінің бірі үшінші орын үшін таласқа ұласса, екіншісі нағыз финалдық матчқа айналды. Одан жалғыз айырмашылығы: қарсыласынан бір ұпай артық жинаған алаң иелеріне әлем чемпионы атану үшін тең ойын да жеткілікті еді.
Бүкіл Бразилия ұлттық құрамадан жеңіс күтті. Жеңіс болғанда да анау-мынау емес, өте ірі ұтыс! Күтіп қана қойған жоқ, солай болатынына сенді де. Сенгені сонша, команданы таң атпай оятып алып, шіркеуге апарып, құттықтау сөз тыңдатып қойыпты. Олар түскі астарын да дұрыстап іше алмаған: елдің танымал саясаткерлері «болашақ чемпиондарды» алдағы «жеңістерімен» шын жүректен құттықтауға асыққан екен. Ал «Мундо» газеті сол күнгі санының 1-бетіне Бразилияның 11 футболшысының суреттерін тұтас басып, «Бұлар – әлем чемпиондары!» деген тақырыппен шығыпты!
Мұның бәрі Уругвай құрамасы ойыншыларының намысына тиеді. Расында да, ойын әлі басталған жоқ, ал бразилиялықтар бұларды адам құрлы көретін емес! Алаңға шықпай жатып алдағы жеңісті тойлап кеткен! Уругвайлықтардың капитаны Обдулио Вареланың тіпті ызасы келеді. Ол әлгі газеттердің біразын сатып алып, өз командасы орналасқан қонақ үйдегі… әжетхананың писсуарларына жапсырып тастайды. Түскі астан соң, әдеттегідей осында бас сұққан футболшылардың бәрі де… кіші дәретін газеттегі әлгі «чемпиондарға» бағыттайды…
Финалдық ойын, жұрт күткендей, бразилиялықтардың шабуылымен басталған. Уругвай командасының әуелде қорғанудан қолы босамай, анда-санда ғана алға жылжып отырған.
Дегенмен есепті алаң иелері ашты. Екінші тайм бастала бере Фриаса Адемирден әдемі пас алып, қарсыластың айып алаңына енді де, сол аяқпен солқ еткізді – 1:0! Торсида өре түрегеліп, өршеленгенде «Маракана» дірілдеп, шытынап сынып кетердей еді… Гол таза соғылса да, Варела өзінің капитандығын пайдаланып бас төрешіге де, қапталдағы қазыға да қайта-қайта наразылық білдірумен болды. «Шынымды айтсам, голдың ешқандай ереже бұзылмастан, заңды соғылғаны рас еді, – деп еске алды кейін уругвайлық. – Мен тек қарсыластар осыдан кейін одан сайын жігерленіп кете ме деп қорықтым. Сөйттім де, олардың сол аптығын біраз баса тұрмақ мақсатпен қасақана төрешілермен тәжікелестім…»
Бразилия өзінің әсем ойынын әрі қарай жалғастыра берді. Бірақ о баста ойда болған «6-7 голдың» ыңғайы келер емес. 61-минутта уругвайлық қорғаушы Матиас Гонсалес өз айып алаңында Адемирді шалып жықты. Ағылшын төрешісі Ридер мұны көрмей қалды ма, әлде көрсе де, шұғыл шешім қабылдауға жүрегі дауаламады ма, әйтеуір 11 метрлік айып добын белгілеген жоқ. Бұдан соң уругвайлықтар тіпті жанын салып ойнады, барған сайын батылдана түсті. Флавио Коста жігіттерінің екінші допты енгізу қиындай түскен соң жүйкелері сыр бере бастағандай…
Бүкіл Бразилия халқы екінші голды күтіп отырғанда, 66-минутта доп ойламаған жерден Барбоза қорғаған қақпаға қойып кетті! Бәз-баяғы Бигоденің қателігінен. Ол өзін алдап өтіп, айып алаңына еркін енген Хиггияға еш кедергі жасай алмаған. Хиггия допты ортадан ұмтылған Скьяффиноға дәл берген. Орталық қорғаушы Жувенал да уругвайлық шабуылшының жолын бөгей алмаған. Ал Барбоза байғұстың мұнда айыбы жоқ: қарсы алдынан, небәрі жеті-ақ метр жерден қатты тебілген допқа ол қалай тосқауыл бола алады?.. Доп қақпа торын бүлк еткізген замат Уругвайдың бүкіл ойыншысы құшақтап сүю үшін Скьяффиноның соңынан ұмтылды. Алаң ортасында тек… команда капитаны Варела ғана қалды. Ол көгілдір футболкасын шешіп алып, басынан асыра айналдырып, «тез орындарыңа оралыңдар!» деп жігіттеріне айғайлаумен болды.
…Әрине, ойынның аяқталуына әлі он шақты минут бар болатын. Осы мерзім ішінде бразилиялықтар қарсылас қақпасын сегіз рет нысанаға алды: оның үшеуін Масполи кері қайтарса, бесеуі қисық кетті. Соңғы минутта Фриаса бұрыштан доп беретін болды. Бразилия футболшылары түгелдей Уругвайдың айып алаңына жиналды. Осы сәтте, футбол тарихшысы Висенте Мариньо жазғандай, «бүкіл Бразилия елі сол айып алаңында еді». Бірақ Фриасаның әуелетіп берген добын Жаир баспен қиыс ұрған сәтте-ақ төреші ысқырып қалды. Ойын бітті.
1950 жылдың 16 шілдесі, сөйтіп, Бразилия халқының санасында мәңгі із қалдырды. Әлі күнге дейін комментаторлар Уругвайдың екінші голы соғылған қақпаны «Хиггия қақпасы» деп атайды. Енді Уругваймен болатын әрбір ойын бітіспес «кек қайтару құралына» айналды. Бас бапкер Флавио Коста болса, шешуші ойын біткен соң Португалиядан «саяси баспана» сұрап, біраз уақытқа елден кете тұруға мәжбүр болды. Әйтпесе қаны қарайған торсиданың не істейтінін бір Құдайдың өзі білер еді…
Ал бұл күн – қазір Уругвайда ұлттық мейрам саналады. Бас бапкер Хуан Лопес пен Обдулио Варела бастаған футболшылар үш миллиондай халқы бар ұлтарақтай елге екінші рет әлем чемпионы атағын алып берді.
Матчтан соң
Осы кездесуден соң Бразилия құрамасының көптеген мүшелері құрамамен мәңгі қоштасты.
Бразилия құрамасы ұлттық құрама жейдесінің түсін алмастырғанды жөн деп тапты. Ақ жейде сәтсіздік шақырады деп ырымдап, сарыға ауыстырылды. Ал қонақта ойнайтын ақ-көк жейделері сол күйі қалдырылды.
Арада 64 жыл өткен соң
2014 жылғы Әлем Чемпионаты Бразилияда өтті. Бұл жолы Бразилия футболшылары баяғы Мараканадағы қасіретті жанкүйер санасынан біржола өшіріп тастау үшін әрекет жасады. Бірақ "Мараканасоны" бірнеше есе орап алатын қасіретке душар болды. Жартылай финалда Бразилия футболшылары турнирдің болашақ чемпионы — Германиядан 1:7 есебімен ойсырай жеңілді.
Қызықты деректер
Осы матчтағы шешуші голды соққан Алсидес Хиггия арада 65 жыл өткен соң, дәл сол датада, 2015 жылы 16 шілдеде 89 жасында өмірден өткен екен.
Тағы қараңыз
Бразилия — Германия — 1:7, 2014
Санат:Футболдан 1950 жылғы әлем біріншілігі Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:1950 жылғы футбол Санат:Футболдан әлем біріншілігінің финалдары
Сенная (Лухтонг тармағы)
Сенная — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лухтонга өзенінің оң жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құмдыкөл (айрық)
Көлдер:
Ауыл:
Григорий Фёдорович Генс
Генс Григорий Федорович(1782–1845ж.) – Ресей империясының генерал-майоры, қазақ даласын зерттеуші. 1807 ж. Санкт-Петербургтегі әскери-инженер. корпусты бітірген соң Орынборға қызметке жіберіледі. 1820 жылдан Орынбор корпусының инженерлер тобының бастығы, 1824–1832 ж. Орынбор кадет корпусының директоры, 1832–1844 ж. Орынбор шекаралық комиссиясының төрағасы болды. Осы жылдары ол қазақ халқының өмірімен жақын танысып, тарихи-этногр. зерттеумен айналысты. Орынбор шекаралық комиссиясының архивін ақтарып, ретке келтірді. ГенсТорғай жерінен табылған мыс, қорғасынның бай көзі туралы хабарды Құлын Сәтиев деген қазақтан естіп, Тобыл мен Торғай аралығына экспедиция ұйымдастырды. Генстің қазақтардың шығу тегі, шаруашылығы, әдет-ғұрпы, т.б. жөнінде мол мағлұматтар беретін шамамен 22 томдық қолжазбасының (күнделіктер, жеке мақалалар) көпшілігі Орынбор облысы архивінде сақтаулы. Оның құнды деректерінің ішінде татар жиһанкезі Мұртаза Файзуллиннің 1807 ж. Аягөз маңындағы бір қазақ ауылында қағазға түсіріп алған «Қозы Көрпеш–Баян сұлу» жырының қысқаша мазмұны да бар. Генстің Бөкей ордасындағы толқулар, қазақ сұлтандарының арасындағы қарым-қатынас, Орал казак әскерлерінің қазақ жеріне көз алартуы, Кіші жүз қазақтарының этн. құрамы, т.б. жөнінде мағлұматтары ғыл. жинақтарға енді.
Дереккөздер
ar:قالب:معلومات شخصية bg:Шаблон:Биография инфо en:Template:Infobox Biography no:Mal:Infoboks biografi ro:Format:Infobox biografii zh:Template:Infobox Biography
Чурмуг
Чурмуг — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коса өзенінің сол жағалауынан 108 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Рекейшу
Рекейшу (Requeixo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Авейру муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 198 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,80 км² шамасында. Халық тығыздығы — 101,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — С.-Паиу.
Тарихы
Аудан 1209 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Мак Лэйн (Миссисипи)
Мак Лэйн (McLain) — Миссисипи штатының Greene округіне жататын АҚШ қаласы.
Аустрия
Аустрия (Österreich, ХФӘ: ), ресми атауы — Аустрия Республикасы (Republik Österreich) — Орталық Eуропада oрналасқан мемлекет. Солтүстігінде Чехия мен Германиямен, оңтүстігі мен оңтүстік-шығысында Словения, Мажарстан және Италиямен, батысында Швейцариямен шектеседі. Жері — 83 871 км², халқы — 9 021 646 (2013 жылғы мәлімет). Астанасы — Вена қаласы.
Мемлекеттік құрылысы
Қазіргі конституциясы 1920 ж. қабылданған (1929 ж. біраз өзгертілер енгізілген). Заң шығаратын өкіметтің жоғары органы - екі палаталы парламент. Мемлекеттік басшысы - президент парламент арқылы 6 жылға сайланады. Парламенттің Ұлттық кеңесі мен Федералдық кеңесі  президенттің антын қабылдау және соғыс жариялау  туралы мәселені шешу үшін біріккен  жиналыс өткізеді. Жергілікті әрбір аймақтың  өз конституциясы, парламенті (ландтаг) бар. Сот жүйесіне Жоғарғы сот басшылық етеді. Соттың төменгі инстанциясы - аймақтық сот. Жергілікті үкіметтен парламентке дейін сайлау жүйесі қолданылады.
Әкімшілік құрылымы
Елдің Конституциясы бойынша Аустрия 9 өлкеден (немісше - Bundesland) тұратын Федеративтік Республика.
Табиғаты
Аустрия — таулы ел. Жерінің көбін Шығыс Альпі алып жатыр. Ең биік жері - Биік Тауэрн жотасындағы Гросглокнер (3797 м) шыңы. Альпінің бірқатар шыңдарын мұздық басқан. Елдің шығысында Дунай жазығы жатыр.
Пайдалы қазбалар: қоңыр көмір, мұнай мен газ, темір рудасы, магнезит, графит, қорғасын, мырыш, мыс, ас тұзы.
Климаты қоңыржай, шығысында біраз континеттік болып келеді. Жазы жылы, орта температурасы +20ºС. Қысы жазық жерлерде жұмсақ, ауаның орта температурасы −2 °C, ал таулы жжерлерінде суық,  −14ºС-қа дейін барады. Жауын-шашынның жылдық мөлшері, жердің рельефіне байланысты 500-ден 3000 мм дейін болады.
Кеме жүзетін үлкен өзені — Дунай. Оның басты салалары — Инн, Драва, Морава, Энс гидроэнергия қорына бай.
Аустрия жерінің 38%-ы орман, ол негізінен тау беткейлерінде. Олардың жоғарғы белдеулерінде шырша, қарағай, май қарағай, шамшат, емен өседі.
Халқы
thumb|left|200px|Аустрияда өткен гей-парад Халық саны (2013) — 8 420 010 адам. 2006 жылғы санақтың мәліметі бойынша, ең ірі этникалық тобы - неміс тілді аустриялықтар, олар жалпы мемлекеттің халқының 88,6 %-ын құрайды.
Негізгі ресми тілі - неміс тілі. Алайда, сөйлеу стилі неміс тілінің ресми түрінен қатты айқындалып, неміс тілінің аустриялық нұсқасы деп аталады. Бұл сөйлеу сдиалекті Швейцарияның неміс тіліне және Германияның бавар диалектіне ұқсас.