cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Заячья (Кокшеньга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Падшева
Падшева — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфтюга өзенінің сол жағалауынан 113 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пригородное (Қостанай облысы)
Пригородное — Қостанай облысы Жітіқара ауданындағы ауыл, Пригородный ауылдық әкімдігі орталығы, темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жітіқара қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 6 км жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2158 адам (1027 ер адам және 1131 әйел адам) болса, 2009 жылы 3028 адамды (1392 ер адам және 1636 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1958 жылы Қостанай — Жітіқара темір жолын салуға байланысты қаланған. Кентте кірпіш зауыты, автобаза, астық қоймасы, т.б. мекемелер бар. Ауыл арқылы Қостанай — Жітіқара автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері
Медовене (Разград облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 372 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7319. Телефон коды — 08341. ЕКАТТЕ коды — 47617.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Өмірге қарсы қылмыстар
thumb Ғылымда адам өмірінің басталуы туралы даулы сәттер орын алды. Мысалы, орталық аурухананың дәрігері туылуына бір-ақ ай қалған баланы түсік жасау жолымен алып тастайды. Осыған қарап, дәрігерді кісі өлтіру қылмысын жасады деп айта алмаймыз. Себебі қазіргі ғылыми көзқарас бойынша адамның өмірі әлі басталған жоқ. Кісі өлтірудің үш түрі болады:
Жаңа туған сәбиді анасының өлтіруі (97-б)
Бұл кез-келген жағдайда емес, кейбір жағдайда жүкті әйелдің түрлі себептермен психикасы бұзылады. Мысалы, тұрмысқа шығайын деп жүрген жігіті қайтыс болады да, іштегі баласын туғысы келмейді, есі аздап ауытқиды. Бірақ айы-күні келген уақытта баланы бәрібір туады да, есі жартылай ауытқыған күйде өз баласын өлтіреді. Мұның жеңілдетілген себебі - қылмыс субьектісі өз әрекетінің қоғамға қауіптілігін ұғынады, бірақ толық емес. Белгілі бір уақыт өткен соң (бір апта, бір ай), өз баласын өлтірсе ол жеңілдетілген кісі өлтіру емес, қарапайым кісі өлтіру деп есептелінеді. Себебі, ол кезде шешесі өз әрекетін толық ұғынады - психикасы қалпына келеді. Бұл қысмыс құрамының қарапайым кісі өлтіру құрамынан ''айырмашылығы - оның кейбір жеңілдетуші белгілердің артықтығы. Олар - есінің толық дұрыс еместігі және әйел адам екендігі.'' Ал жеңілдетілген кісі өлтірудің жазасы қарапайым кісі өлтіруден де төмен болады - қай- қайсысы болса да, үш жыл, бес жыл бас бостандығынан айырудан аспайды.
Жан күйзелісі жағдайында болған адам өлтіру (98-б)
Айталық Сауран өзінің өгей баласы Қайыржанды үнемі ұрып-соғады, қорлайды. Бір күні Қайыржан сыныптастарымен уйде отырғанды Сауран мас күйінде келіп, оны жолдастарының көзінше жұдырықтай бастайды. Әкесінің осы әрекетіне шыдамаған Қайыржан оған ашу үстінде үстелдің үстіндегі пышақты сұғып алады. Бірнеше минуттан соң Сауран көз жұмады. Бұл жағдайда Қайыржан өлтірейін деп әдейі дайындалып емес, өгей әкесінің ұдайы жасаған заңсыз әрекетіне төзе алмай, жан күйзелісіне ұшырап, өз әрекетіне толық ие бола алмай қалып тұр.
Абайсызда кісі өлтіру ( 101-б)
Абайыздықтың сипаттамасын қылмыс құрамының субьективтік жағын қарастыру барысында толыққанды берілген. Бұл 101- бапта қарастырылған қылмыс құрамының қарапайым қылмыс құрамынан бір айырмашылығы - оның тек субьективтік жағында: қарапайым түрі қасақана жасалса, 101-баптағы жеңілдетілген құрам тек абайсызда (менмендікпен немесе немқұрайлықпен) жасалады. Қалған қылмыс құрамының элементтері қарапайым құраммен бірдей болып келеді.
Өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу (102-б)
Сендер жоғарыда 98-бапта қарастырылған жан күйзелісі жағдайында болған адам өлтіру қылмысын еске түсіруге болады. Дәл осындай жағдайда жәбірленген Қайыржан пышақты Сауранға емес, өзіне бағыттағанда да, дәл осы қылмыс болар еді, бірақ мұның субьектісі болып 98-баптағыдай Қайырдан емес, оны өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізген Сауран болады. Бұл қылмыстың қарапайым кісі өлтіруден айырмашылығы - оның обьективтік жағында, әрекетте, - қарапайым кісі өлтіруде адам өз қолымен буындырып, пышақтап, не у беріп өлтірсе, 102-бапта дәл ондай әрекетті жасамайды, тек сыналап адамның өзі у ішуіне, өзінің пышақталуына басқа бір қорлық әрекеттермен итермелейді.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң Санат:Қылмыс
Сарқан ауданы тарихының мұражайы
Қазақ КСР Мәдениет Министрлігінің 1968 жылғы 1 қаңтардағы шешімімен Сарканд ауданының Черкасск ауылында «Сарқан ауданының тарихы мұражайы» ашылды, ол бұрын «Черкасск қорғанысының мемориалды мұражайы» деп аталды. Әскери кеңес Азаматтық соғыс кезінде мұражай ғимаратында болды (Бүгін оның құрамында батыр Черкассктің қорғанысына арналған экспозициялық кешен бар.) 1978 жылы, Черкасск қорғанысының 70 жылдығына орай, ғимарат салынды, онда қазіргі уақытта Сарқан тарихының жаңа экспозициясы көрсетіліп жатыр.
Орналасқан
Мұражай Алматы облысы, Сарқан ауданы, Черкасск ауылында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұражайлары
Кіші Нарыс
Кіші Нарыс — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Носка өзенінің сол жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Иран әдебиеті
Иран Әдебиетің қолданатын елдер
Тарихи саяси жағдайға және мемлекеттік билік құрылымына байланысты, ғылыми ортада «Иран әдебиеті» деп ресми түрде аталатын бұл әдебиет - қазіргі Иран, Ауғанстан, Орта Азияелдері орналасқан улан-ғайыр аймақта дамыды. Олардың құрамында ондаған ұлттар мен ұлыстар өмір сүрді. Тек 15 ғасырдан бастап әзірбайжан, түрікмен, өзбек, Кабул диалектісіндегі ауған, дари, тәжік әдебиеттері дербес даму жолына түсті. «Қалила мен Димна» сол замандағы иран әдебиетінің ұлы қазынасына жатады.
Қазақ оқырмандары
Әуезов шығыс әдебиетінің ежелгі тарихымен медреседе оқып жүрген кезінде-ақ жақсы танысты. Абайдыңтанымдык қайнар көзінің негізгі үш арнасының бірі - шығыс әдебиеті деп қарады. Ол ақынның шығармашылық шеберлігінің калыптасуындағы шығыстық жанрлардың ықпалына тоқтала келіп: «Араб, парсы әдебиетінің талайын шарлап тастаған бала ақын жаңағыларға еліктеп, ғаруз уәзіні (мәт уәзінімен) бәйіт, жыр жазады... Алғаш талпынудың бұран жолы өз тілінен, ана тілінен қашаңдатып әкетеді. Сұлудың Шығыс поэзиясының салтымен мәдиқтау - бұл тілді ғана емес, өлеңнің ұйқасын да, ырғағын да билейді. Жаңағы өлең калыпты «рубағи» - төрттік - апғашқы үш жол бір ұйқасып, төртінші жол келесі төрттіктіңтөртінші жолымен ұйқасатын өлең үлгісі. Қазақта жоқ, араб, парсы үлгісі... Араб, парсы поэзиясының әсері түркі топырағына көшкенде, бұл тілді өкпеге тепкілеп, талқылап та, созғылап мәт уәзініне көндіруді дағды қылған» деп иран әдебиетінің ежелгі өлең құрылымына талдау жасайды (20 томдық шығармалар жинағы, 1984, 15- том, 127-128-беттер). «Қалила мен Димна» мен «Синдбад хикаяларының» қазақ арасында таралуы және осы шығармалардың негізінде туған аңыздар мен ертегілер, қиссалар жөнінде «Ертегілер», «Айтыс елеңдері», «Қазақ халқының эпосы мен фольклоры», «Қазақ әдебиетінің тарихын жасау мәселелері», «Қозы Көрпеш - Баян Сұлу» атты мақалаларында және абайтану саласындағы еңбектерінің барлығында да пайымды пікірлер білдірді. Қазақ әдебиетінің көлеміндегі ғаруз әсерін тексеру және соның бір жағын Абайға да тірей тексеру әдебиетшілердің алдындағы бір сыни проблема деп атап керсетті. Әуезов «Шаһнама» дастаны және оның бұтақтары туралы қазақ эпосы мен фольклоры, кітаби акындар мен Абай туралы мақала, зерттеулерінде барынша кеңінен мағлумат береді. Нәзира дәстүрі женінде арнайы тоқталады. Т.Ізтілеуов жырлаған «Рүстем-дастан» поэмасына жазған алғы сезінде батыр Рүстемнің аты - қазақ халқының ортасына кеп заманнан жайылған ауызша аңыз-әңгімелер, ертегілерден мәлім болған аса даңқты ат. Оның жайын жалғыз қазақ халқы емес, қазақпен туыстас, тілдері жақын өзбек, түрікмен, қырғыз, татар, қарақалпақ елдерінің бәрі де кебінше қара сөзбен айтылған ертегі, аңыз әңгіме ретінде баяндайтын. Сол бар тілдегі Рүстем жайындағы әңгімелердің түп негізінің бірі - атақты шығыс классигі Әбілқасым Фирдауси жазып шығарған «Шаһнама» болады. Бірақ Рүстемнің жайы жалғыз Фирдаусиден басталмайды. Ол турасындағы көне аңыз, әңгімелер Фирдаусиден бүрын да көп жайылған болатын...
Мынау еңбекті Фирдаусидің «Шаһнамасынан» тікелей жасалған аударма демейміз, сол Фирдауси үлгісімен халық ақыны Тұрмағамбеттің өзі өлең етіп жазған Рүстем женіндегі дастанның қазақша нұскасы деп бағалады (20 томдық шығармапар жинағы, 1985, 20-том, 456-457-беттер). Абайдың философиялық көзқарасының таным көздерін талдай келіп, Әуезов: «Абай имам Ғазалидей сыншы мүсылман, үя бүзар діндарға ұсай бастайды» деп бағалауының түпкі негізі осында жатыр (20 томдық шығармалар жинағы, 1984, 15-том, 132-бет). Әуезов жаңа иран әдебиетінің озық үлгілерімен ішінара таныс болды. Бірақ та екі елдің арасындағы мәдени байланыстың үзіліп қалуына байланысты толық мағлұмат алудың мүмкіндігі келмеді. Тек Азия-Африка жазушыларының Ташкентте өткен конференциясы мен Душанбедегі межілісі тұсында ғана әдеби байланыс қайтадан жапғанды. Иран әдебиетінің 20 ғасырдағы өкілдерінің бірі, КСРО-ға саяси баспана іздеп келген Ә.Лахутидің шығармашылығы туралы Әуезов Лахутидің ізденулері ерекше бөлек екенін, оның көне жырлардың бейнелеу, өлшеу, ырғак жағын өзгерте жүріп, ұлы дәстүрлерді, біздің заманның жаңалық- тарын қосып, жаңғырта байыту жолында зор көркемдік жетістікке жеткенін жазды. Әуезовтің «Қараш-Қараш оқиғасы» (1966) мен «Абай жолы» ро- ман-эпопеясы (1997) парсы тіліне аударылды. Жазушының туғанына 100 жыл толуына арналған мәдени шарапар Тегеран қаласында еткізілді.
Дереккөздер
Санат:Иран әдебиеті
Анатолий Цой
Анатолий Цой - 1989 жылы 28 шілдеде Талдықорған қаласында дүниеге келген. Бойы = 183 см. "Эстрадный вокал" сайысында қола жүлдесін жеңіп алған. "The X factor", "Superstar.kz" сайыстарына қатысып,MBAND"тобының жеке орындаушысы болып саналады.
" Меладзеға барғым келеді" бағдарламасы
"ВиАграга барғым келеді" теле шоуының сәтті аяқталуынан кейін, Константин Меладзе жаңа жігіттер тобын құруды қолға алады.
2014 жылы 30 сәуірде жігіттерге арналған кастинг өткізілді. Бағдарламаны Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Украина телеканалдарында көрсетті. Қыздардың өнерін бағалайтын Анна Седокова, Полина Гагарина, Ева Польна, ал жігіттердің өнерін бағалайтын Сергей Лазарев, Владимир Пресняков, Тимати төраға болды.
22 қарашада жеңімпаздарды SMS хабарламалар арқылы анықтай бастады. Нәтижесінде Анатолий Цой, Артём Пиндюра, Владислав Рам, Никита Киоссе жеңіске жетті.
MBAND
2014 жылы желтоқсан айында "MBAND" атауын алған топтың "Ол оралады" атты алғаш әнінің бейнебаяны шықты. Бұл ән телешоуда айтылған болатын. Негізінде ән 24 қарашада шыққан болатын. Әуенін Константин Меладзе, ал сөзін Константин Меладземен бірге Артем Пиндюра жазды. "Ол оралады" әні Алтын граммофон сыйлығына иеленді. Алғаш сахнаға 2015 жылы 14 ақпанда "Big Love Show 2015" концертінде шықты. Осыдан кейін топ гастролдық сапарларын бастады.
2015 жылы наурызда "Маған бер" әні шықты. Әннің сөзін Константин Меладзе, Никита Киоссе, Артем Пиндюра, ал әуенін Константин Меладзе мен Никита Киоссе жазған.
"Муз-тв 2015" жүлдесінде "Жыл сүйікті әншілері" болып танылған.
2015 жылы 29 мамырда "Love Radio" радиостансасында "Маған қара" әнін орындаған.
Дереккөздер
Санат:Әншілер
Чисаго Сити (Миннесота)
Чисаго Сити (Chisago City) — Миннесота штатының Chisago округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4967 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-11350.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Нюбекур
Нюбекур (Nubécourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,52 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55389, пошта индексі — 55250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 278 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Жакараси
Жакараси (Jacaraci) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуанамби экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 241,92 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,6 адам/км².
Санат:Баия елді мекендері
Лайндбороу (Нью-Гэмпшир)
Лайндбороу (Lyndeborough) — Нью-Гэмпшир штатының Хиллсбороу округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1683 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 79.1 км² шамасында. FIPS коды — 33-44580.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Совет Исатаев
thumb|180px|right|Совет ИсатаевСовет Исатаев (1932 ж. т.), физик-математик, ғалым, физика-математика ғылымдарының кандидаты (1959), профессор (1990). Қарқаралының түлегі. ҚазМУ-ді бітірген (1955). 1958 жылдан ҚазМУ-де ассистент, аға оқытушы, доцент, профессор. 1969 - 1972 жылы физика факультеті деканы, кейіннен кафедра меңгерушісі. Көптеген ғылыми еңбектердің авторы. Стандарттау және өлшем құралдары жөніңдегі нормативтік құжаттардың міндетті талаптарын қадағалау жөніндегі бас мемлекеттік инспектор.
Шпильман
Шпильман, шпильмандар (Spіelmann, немісше Spіelen – ойнау және Mann – адам) – орта ғасырларда неміс тілінде сөйлейтін елдерде өнер көрсеткен кезбе музыкашы-актерлер. Шпильман өнері сан алуан болып келеді. Әрбір, кез келген Шпильман музыкашы да, актер де, әнші де, ақын да, акробат та болып, көрерменнің көз алдында алуан түрлі құбылысқа түсіп отырған; олар өнердің сан қырлы түрін еркін меңгерген ойынпаздар болатын. Германиядағы Шпильмандар қысқа новеллалар мен шванкаларды орындаумен ерекше көзге түсті. Әдетте Шпильмандардың әні мен биі вьелла, ротта, дудка, арфа, гитара, т.б. музыка аспаптарымен сүйемелденді. 11 – 12 ғ-ларда Шпильман қатарына вагантар (кезбе оқушы жастар) келіп қосылды. Шаруалар және қалалықтар өмірімен тығыз байланыста болған Шпильмандар шығарм. католик шіркеуі мен жергілікті билеушілерге қарсы бағытталды. Сондықтан олар көп жағдайларда қудалауға ұшырап, саяси және азаматтық құқық-тан айрылды. Соған қарамастан Шпильмандар жәрмеңкелер мен халық мейрамдарына тұрақты түрде қатысып жүрді, кейде қала әкімшіліктері өз тарапынан оларды осындай салтанатты шараларға ат салысқаны үшін марапаттап отырды. Қалалардың қарқындап, жедел дамуымен байланысты Шпильмандар да бірте-бірте “отырықшылық” өмірге ойысты. Олар қа-лалық музыка цехтарға (ең алғашқылардың бірі – негізі 1288 жылы қаланған Вена қ-ндағы қалалық музыкашылар туыстығы) бірігіп ұйымдаса бастады. Қала қызметінде Шпильмандар қалалық кернейшілер мен “мұнара күзетшілері”, т.б. ретінде бой көрсетсе, енді біреулері трубадур, трувер мен миннезингерлер қызметін атқарды. Австрияда Шпильмандардың соңғы цехтық ұйымы 1782 жылға дейін жұмыс істеді. Шпильмандар Франциядағы жонглерлер, Ресейдегі скоморохтар, Өзбекстандағы масхаробоздар (масқарапаздар), Қазақстандағы қулар, жыршы мен шешендер секілді поэзиялық шығарм-ты, кәсіби музыка және сахналық өнерді дамытуда үлкен рөл атқарды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих
Жиделі (Алматы облысы)
Жиделі — Алматы облысы Балқаш ауданындағы ауыл, Жиделі ауылдық округі орталығы.
Нессельванг
Нессельванг (Nesselwang) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Шығыс Альгой ауданының құрамына енеді.
Жиделі (Алматы облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1647 адам (840 ер адам және 807 әйел адам) болса, 2009 жылы 1249 адамды (639 ер адам және 610 әйел адам) құрады.
Шиаяқ жадырақ
Шиаяқ жадырақ (Anthus pratensis) — Торғайтәрізділер отрядының Шақшақай тұқымдастарға жататын Жадырақтар туысының Құсы. Тек қана ұшып өткенде кездесетін және алыстан қарағанда орман жадыраққа өте ұқсас-тек қана ұшып өткенде кездеседі де, алыстан қарағанда орман жадырақтан ажырату қиынға соғады.
Жиделі (Алматы облысы)
Тарихы
Іргесі 1957 жылы "Жиделі" кеңшарын құруға байланысты қаланды. Оның негізінде 1997 жылдан серіктестіктер мен шаруа қожалықтары жұмыс істейді.
Нессельванг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3467 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,53 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 77 153. Муниципалитеттің басшысы — Франц Эрхарт.
Шиаяқ жадырақ
Дереккөздер
Санат:Шақшақайлар
Жиделі (Алматы облысы)
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы елді мекендері
Нессельванг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
IC 2116
IC 2116 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 2116 Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Ежелгі Парсы патшалығы
Парсы патшалығының құрылуы
нобай|Ежелгі Парсы патшалығының картасы Иран үстіртінің оңтүстігінде, Вавилонның оңтүстік-шығысында  парсы  тайпалары  өмір сүрген еді. Олар сыртқы жауларға қарсы күрестің барысында бірігіп,  тайпалар одағын құрды. Парсы тайпалары одағын ахемен деп аталған рудан шыққан көсемдер басқарды. Солардың ішінде Кир есімді қабілетті көсем болды. Кейбір аңыз бойынша, оны кішкентай кезінде бір ерекше аң емізіп асырапты. Одан соң мал бағып жүрген малшы тауып алып, тәрбиелеп өсіріпті. Сөйтіп, құдіретті аң сүтінен нәр алып, өзі де қасиетті болыпты. Кир парсы тайпаларының одағын күшейтті. Оның басқару жүйесін жетілдірді. Содан соң өзін парсылардың патшасымын деп жариялады. Бұл кездерді Вавилонның солтүстік- шығысында Мидия мемлекеті пайда болған еді. Ассирия мемлекетінің  әлсіреу  мидиялықтардың күшеюіне мүмкіндік берді. Мидиялықтар Вавилонмен одақтаса отырып, әлсіреген Ассирия мемлекетін талқандайды. Одан соң мидиялықтар Кіші Азияға, оңтүстігіндегі парсыларға да өктемдік  жүргізеді. Бірақ Мидияның Вавилонмен одақтастық, достық қарым-қатынасы  ұзаққа бармады. Екеуінің арасындағы келіспеушілік қанды  соғысқа ұласты. Мидияның патшасы Астиаг (вавилонша Иштубек) пен Вавилон билеушісі Набонид  соғысып  жатқан  кезде  Кир парсыларды  мидиялық  өктемдікке  қарсы көтерді. Ол Мидия патшасы Астиагты  оңай жеңді. Мидияны жаулап алғаннан кейін, Кир жаулаушылық  саясатын кеңейте  түсті. Кіші Азиядағы бірнеше мемлекетті басып алды. Бұл кезде Вавилонның өз ішінде  алауыздықтар басталған еді.Әсіресе,  абыздар мен саудагерлер елдегі жиі болып жатқан  бүліктер мен  көтерілістерге, патша билігінің  әлсіздігіне наразы болды. Оны білетін Кир өзін Вавилон дінінің, мәдениетінің қамқоршысы боламын, елде тыныштық орнатамын деп мәлімдеді. Сондықтан оны вавилондық абыздар қолдады. Саудагерлер де үмітпен қарады. Кир оларға арқа сүйей отырып, барлық әскерін бастап  Вавилонға басып кірді. Вавилонды Парсы патшалығына қосқаннан кейін,  Кир әскерлерімен батысқа аттанды. Кешегі Египетке тәуелді болған Финикия мен Палестина халықтары парсыларға қарсылық көрсете қоймады. Бұдан соң Кир Орта Азиядағы жауынгер  сақ тайпаларының  жерін өзіне қаратуға  ұмтылды. Бірақ оның  сақтарға қарсы жорығы сәтсіздікпен аяқталады. Ол жорығының барысында парсылар талқандалып, Кирдің өзі де қаза табады. Оның орнына ұлы Камбиз патша болады. Ол Египетке жорық жасап, оны бағындырады. Сөйтіп, шығысы Орта Азияға, батысы Жерорта теңізі мен Египетке дейінгі аралықты алып жатқан ірі  Парсы патшалығы құрылды.
I Дарий, оның ішкі және сыртқы саясаты
нобай| I Дарий Камбиз Египеттен қайтып келе жатқанда қайтыс болды. Бағындырылған халықтар парсы  өктемдігіне  қарсы көтерілістерге  шықты. Парсы патшасының тағына Б.з.д. 522 жылы  I Дарий (парсыша  Дарайявауш) отырды. Оның билігінің алғашқы жылдары көтерілістерді басумен өтті. Көтерілістер орасан зор мемлекеттің  жекелеген  аймақтарды арасындағы байланыстың  нашар екенін, мемлекеттерді басқару жүйесін  реттеу  қажеттігін  көрсетті. Көтерілсітерді басып, тағына мықтап отырғаннан кейін I Дарий мемлекетті  басқару  жүйесіне өзгерістер  енгізуді қолға алды. Алдымен 20 аймаққа бөлді. Әрбір аймақты патша тағайындаған хакімдер басқарған  Аймақтар  белгілі  бір көлемде патша қазынасына салық төлеп  отыратын  болды. Әрбір аймақта әскери бөлімдер тұрды. Оларды тікелей  патша тағайындайтын  әскербасылар басқарды. Олар аймақ хакімдеріне емес,  тікелей  патшаға бағынды. Сондықтан олар, әскербасылар аймақ  хакімдерінің  үстінен  патшаға  шағым айта алады. Ал аймақ хакімдері де әскербасылардың  үстінен  патшаға  шағымдануға қақылы  болды. Бұл жергілікті билеушілерді патшаға  тәуелді ете түсті. Барлық билік патшаның қолына жинала берді. I Дарий енгізген үлкен жаңалықтардың бірі әлемдегі  ең таза алтын  теңге шығартуы  болды. Ол дарик де аталды. Оны Парсы мемлекеті ғана емес, көптеген басқа елдер де құнды  ақша ретінде пайдаланды. Сөйтіп, дарик, бүгінгі таңда дағы америкалық доллар сияқты, халықаралық саудада негізгі ақша қызметін атқарды. Бұл халықаралық саудадағы Парсы елінің беделін көтерді. Елдегі сауданың дамуы,  әрбір  аймақтар  арасындағы  байланыстың нығаюы  үшін  үлкен  жол салынды. Ол жол сонау Сарды қаласынан  басталып, бүкіл Кіші Азияны  басып  өте отырып, Тигр  өзенінің  бойымен  оңтүстікке қарай  Вавилон  мен Сузы  қалаларына дейін созылды. Жол бойындағы әрбір 20 километр жерге бекеттер мен керуен сарайлар   орнатылды. Оларда шабармандар мен хат тасушылар  аттарымен, хабарды келесі  бекеттегілерге  жеткізуге  дайын тұрды. Осы жол арқылы елдің  орталығынан патша жарлықтары оның  шеткері аймақтарына  тез жеткізіліп отырды. Бұл жолды сол себепті  кейде "патша жолы" деп те атады. Бұл жолмен сауда керуендері  де ағылып, жұріп жатты.
Дереккөздер
Ежелгі дүние жүзі тарихы- Жалпы білім беретінмектептің 6-сыныбына арналған оқулық (Алматы "Атамұра" 2011)
Горна-Диканя (Перник облысы)
Горна-Диканя (Горна Диканя) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Радомир қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 202 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Кристалл түйірлік керіш
Кристалл түйірлік керіш - ретсіз не бағдарлы орналасқан кристалл түйірлерінен тұрады. Түйірлерінің ірілігіне қарай керіш майда (0,01—0,1 мм), ұсақ (0,1-0,25 мм), орта (0,25-0,50мм), ірі түйірлі (0,5 мм) болады. Түйірлердің салыстырмалы ірілігіне карай Кристалл түйірлік керіш біркелкі және әркелкі түйірлі, құрамына қарай карбонатты, сульфатты және т.б. болады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Фонкуверт (Од)
Фонкуверт (Fontcouverte) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Нарбонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11148, пошта индексі — 11700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 549 адамды құрады. Халық тығыздығы — 55,07 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Функция тербелесі
Функция тербелесі – Е жиынындағы функцияның тербелесі деп осы функцияның Е жиынындағы мәндерінің жоғарғы шені мен төменгі шенінің айырымын айтады.
Дереккөздер
Санат:Математика
Санта-Маргарида-де-Лозада
Санта-Маргарида-де-Лозада (Santa Margarida de Lousada) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Лозада муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 405 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 214,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Байерсдорф (Бавария)
Байерсдорф (Baiersdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Эрланген-Хёхштадт ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7208 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,79 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 72 115. Қаланың басшысы — Андреас Гальстер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
NGC 1778
NGC 1778 — Лаушы шоқжұлдызында орналасқан III2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 17 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1778 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 429.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Лаушы (шоқжұлдыз)
Ақкөл ауылдық әкімдігі
Ақкөл ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Жангелді ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақкөл (Ызбан) ауылы кіреді. Орталығы – Ақкөл ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 608 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жангелді ауданы ауылдық округтері
Борыққамыс
Борыққамыс немесе Қант қамысы (Saccharum) – астық тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік туысы.
Тропиктік және субтропиктік аймақтарда өсетін 12 түрі белгілі.
Оның мәдени түрі S. offіcіnarum Оңтүстік-Шығыс Азиядан тараған. Биіктігі 6 м-ге дейін, сабағының жуандығы 5 см-дей болады. Жапырағы ұзын, жалпақ, сабаққа кезектесіп орналасады. Борыққамыс қалемше арқылы көбейеді. Жылына 3 – 5 рет орылады. Оның сабағында 16 – 18% сахароза болады. Борыққамыста қант, спирт, т.б. өндіруге, малға жем ретінде пайдаланады.
Қазақстанда оның бір түрі – Жабайы борыққамыс (S. spontaneum) Сырдарияның тоғайлы алқаптарында, кейде тау етегінде, өзен жиегінде, егінжайда, арық жиектерінде кездеседі. Биіктігі 2 м-дей, сабағы қатты, бірақ өзегі борпылдақ, жапырағы жіңішке, ұзын болады. Гүлшоғыры сыпыртқы тәрізді. Мамыр – шілде айларында гүлдейді. Сабағында 2 – 4% сахароза болады. Жабайы Б-ты балғын кезінде мал сүйсініп жейді, сүрлемге салуға болады. Сабағынан ши тоқиды, жапырағынан арқан еседі, ширатып қапшық жасайды. Оның өңдеуден кейінгі қалдығын құрылыс материалдарын дайындауға және отын ретінде пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы Санат:Қазақстан флорасы
Терісбұтақ шатқалы
Теріс-Бұтақ шатқалы - Үлкен Алматы өзені бассейнінің үшінші шатқалына кіреді. Орналасқан жері Үлкен Алматы шатқалының шығысында «Тас гүлі» көшкінінің бойында орналасқан. Шатқалдың ұзындығы - 12 км. Оң жағындағы Кумбел шыңының батыс жағында Теріс-Бұтак өзені ағып жатыр, ағысы Көк-Жайлау үстіртінен басталады. Осы жерден шатқалдың үлкен қабатын көруге болады, содан кейін ол тарылып, аузына дейін жетеді.
Орналасқан
Алматы облысы, Шатқалы Үлкен Алматы шатқалының оң, шығыс жағында "Тас гүлі" орналасқан.
Радик Батырбекұлы Жапаров
Жапаров Радик (29 ақпан 1984 жыл, Риддер, ШҚО) — қазақтандық шаңғышы, трамлиннен секіруші. Республиканың чемпионы, Азия ойындарының (2003 - Амфи, Жапония.) күміс және қола жүлдегері. Жасөспірімдер арасындағы Әлем Біріншілігінің жеңімпазы.
2006 жылы Қысқы Олимпиада ойындарына қатысты.
Негус-Яун
Негус-Яун (Старица Р.Аган) — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1488/4/59/380 орналасқан. Өзен ұзындығы 141 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 6259
NGC 6259 — Сарышаян шоқжұлдызында орналасқан III2m типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 13 мамырда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6259 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 996, ESO 277-SC22.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
Бақтияр Батыржанұлы Зайнутдинов
Бақтияр Батыржанұлы Зайнутдинов (2 сәуір, 1998 жыл, Тараз) — қазақстандық футболшы, Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының және "Бешикташ" футбол клубының жартылай қорғаушысы.
Клубтық
"Тараз" футбол клубының түлегі. 2017 жылы Қазақстандағы үздік жас футболшы атанды.
2017 жылы 25 қарашада "Астанаға" ауысты. "Астана" сапында Ұлттық чемпионат пен Еурокубоктердегі бірнеше маңызды ойындарда алаңға шықты. Жыл соңында Қазақстандағы "жаңа есім" номинациясына ие болды. 2018 жылы Астана клубымен чемпион атағын алды.
2019 жылы 12 қаңтарда Ресейдің "Ростов" клубына ауысты. "Ростов" сапында 31 рет алаңға шығып 4 гол соққан болатын.
2020 жылы 25 тамызда Мәскеу ЦСКА клубымен 5 жылдық келісім шарт жасасты. 10-тур матчында ЦСКА үшін өзінің алғашқы голын Екатеринбургте "Орал" қақпасына соқты.
Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапындағы ойынын 2018 жылы 23 наурызда Мажарстан құрамасына қарсы өткізіп, 39-минутта жеңіс голын соқты. Бұл ойында қазақстандықтар 3:2 есебімен жеңіске жетті. Ұлттық құрамадағы екінші голын 2018 жылы маусым айында Әзірбайжанға қарсы жолдастық кездесуде соқты (3:0).
Шпиондық
Шпиондық, шпионаж (spіonage – тіміскілеу) – нақты бір мемлекеттің құпиясы болып табылатын экономикалық немесе басқа да сипаттағы мәліметтерді астыртын жинау, ұрлау немесе басқа мемлекетке беру түрінде жүзеге асады. Бұл әрекет дүние жүзінің барлық елінде заң бойынша жазаланады. Қылмыстық құқықта Шпиондық мемлекеттің конституция құрылысы мен қауіпсіздігіне қарсы қылмыс болып табылады (Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі, 166-бап). Егер бұл қылмыс шетелдік азамат немесе азаматтығы жоқ адам жасаған болса, мемлекеттің егемендігі мен сыртқы қауіпсіздігіне зиян келтіру ретінде қаралады, ал егер Шпиондықты осы елдің азаматы жасаса, ол мемлекетке опасыздық жасағаны үшін қылмыстық жазаға тартылады.
Бақтияр Батыржанұлы Зайнутдинов
Ұлттық құрама
2018 жылы УЕФА Ұлттар Лигасындағы алты ойынның бәрінде де алаңға шығып, бір гол соқты (Латвия қақпасына).
Шпиондық
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Бақтияр Батыржанұлы Зайнутдинов
Ұлттық құрама
2020 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде 3 голдың авторы атанды (Шотландияға екі гол, Сан-Мариноға бір гол).
2020 жылы 4 қыркүйекте УЕФА Ұлттар Лигасының бірінші турында Литваның қақпасына гол соғып, есеп ашты. Бұл кездесуде қазақстандықтар 2:0 есебімен жеңіске жетті.
2021 жылы 7 қыркүйекте ӘЧ-2020 іріктеуінде Босния және Герцеговина қақпасына 90+6 минутта гол соғып, құраманы жеңілістен құтқарды (2:2).
2021 жылғы 16 қарашада Тәжікстанмен жолдастық кездесуде матч тағдырын шешкен жалғы голды соқты.
2022 жылы наурыз айында Ұлттар лигасының плей-офф кезеңінде Молдова қақпасына гол соқты (2:1). 2022/23 жылғы УЕФА Ұлттар лигасында Беларусь қақпасына гол соғып, құрамаға жеңіс әперді (2:1). ЕУРО-2024 іріктеуінде Дания мен Сан-Мариноның қақпасына бір-бір голдан соғып, құрама сапындағы голдар санын 12-ге жеткізді.
Командалық
Астана ЦСКА
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары Санат:Астана ФК ойыншылары Санат:Ростов ФК ойыншылары Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Бешикташ ФК ойыншылары
Ғалий Әділбекұлы Әділбеков
{{Әскери қайраткер|толық есімі=Ғалий Әділбекұлы Әділбеков|шынайы есімі=|суреті=Комбриг Адильбеков.jpg|сурет тақырыбы=Гвардии подполковник Адильбеков Г.А. - командир отдельного гвардейского 47-го танкового полка прорыва|туған күні=1.01.1908|туған жері=Семей губерниясы, Белағаш болысының Қызылқұм ауылы|қайтыс болған күні=21.10.1943|қайтыс болған жері=Киев облысы Переяславский (Каневский) ауданы, КСРО|лақап аты=Шаң тимес|бүркеніш аты=|мемлекет={{USSR}}|қызмет еткен жылдары=|атағы=гвардия подполковнигі|әскер түрі=Танк әскері|басқарды=47 жеке танк бригадасы, 47 гвардиялық танк полкі|әскери бөлімі=51 танк дивизиясы, 110 танк дивизиясы, 141 танк бригадасы, 121 танк бригадасы|шайқасы=Ұлы Отан Соғысы: Витебск шайқасы, Смоленск шайқасы (1941), Рославль-Новозыбков операциясы, Орёл-Брянск операциясы, Мәскеу шайқасы, Сталинград шайқасы, Днепр шайқасы, Сумы-Прилуки шабуыл операциясы|марапаттары={{{!}} {{!}}{{Қызыл Ту ордені}}{{!!}}{{Қызыл Ту ордені}}{{!!}}{{Сталинградты қорғағаны үшін медалі}} {{!}}- {{{!}} Сағат атауы] {{!}}}|байланысы=|Commons=Galiy Adilbekov}} Ғалий Әділбекұлы Әділбеков (1 қантар 1908 жыл – 21 қазан 1943 жыл) — кеңестік әскери қолбасшы, Ұлы Отан соғысына қатысқан танк әскерінің офицері, танкпен ұрыс жүргізудің шебері, қазақ, гвардия подполковнигі. «Сталинградты қорғағаны үшін» медалімен (1943), екі рет Қызыл Ту орденімен (1942, 1943) марапатталған. Киевті азат ету кезінде шайқаста қаза тапты.
Өмірбаяны
1908 жылы 1 қаңтарда Семей губерниясы, Белағаш болысындағы Қызылқұм ауылында туған. Ұлты бойынша Қазақ. Орта жүздің Арғын тайпасының Тобықты руынан.
1917 жылдан кейін Ғалия Әділбекұлының әкесі Семейдегі пристаньда жүк тиеуші, анасы үй шаруасындағы әйел болған. Олар Семей қаласы, Болотная көшесі, 76-үйде тұрған. Анасы 1921 жылы қайтыс болады. Әкесі жарақат алғаннан кейін мүгедек болып қалады, жаңа жұмысты Ақтөбе ауылында табады.
Ғалий Әділбекұлы Қызыл Армия қатарына қосылғанға дейін Семей сабын зауытында жұмысшы (1922 ж. наурыз-қараша), панасыз бала (1922 ж. қараша-желтоқсан), №3 балалар үйінің тәрбиеленушісі болды (1923 ж. қаңтар-қыркүйек). 1923-1925 жылдары Орынбордағы 3 сыныптық өлкелік қазақ жасөспірімдер мектебінде оқып шығады.
Соғысқа дейінгі қызмет
Қызмет барысында атты әскер және оқу танк взводын, оқу-жаттығу және жеке танк ротасын, танк батальонын басқарды.
Ғалий Әділбекұлы 1925 жылы Қызыл Армия қатарына өз еркімен аттанды. Көп ұзамай ол әскери училищеге оқуға жіберілді (Түркістан майданы). 1928 жылы ол бірінші шығарылыммен Ташкенттегі В.И.Ленин атындағы Біріккен Орта Азия әскери мектебін сәтті бітіреді де, 43 атты әскер полкінің құрамына алынады (Орта Азия әскери округі).
1928-1933 жж. осы полктегі взвод командирі болады. 1930 жылы Түрікмен КСР аумағындағы Қарақұмда шайқастарға қатысқан, басынан жарақат алады және оң қолы сынады. Емделіп шыққаннан кейін қызметке қайта оралады, 1931 жылы Ленинградтың Жоғары офицерлік броньды танк мектебінде қайта даярлаудан өтеді.
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін ол Мәскеудегі И.В.Сталин атындағы Броньды танк әскерлері академиясында оқыды, танк ротасын басқарды. '''Ғ.Ә. Әділбеков осы академияны бітірген жалғыз қазақ еді.'''
1941
Ұлы Отан соғысының басынан бастап белсенді армияның құрамында болды, 102 танк полкіндегі танк батальонының командирі ретінде қызметін бастады. Бұл полк соғысқа дейін 51 танк дивизиясының құрамында болды (соғыстың алғашқы айларында 110 танк дивизиясы болып қайта құрылады) және Курск облысының Дмитриевский ауданында орналасқан еді.
Соғыстың басында-ақ оның есімі КСРО-ң екі орталық газетінде аталған болатын – 5 қыркүйекте «Вечерняя Москва» және 13 қыркүйекте «Известия» газеттерінде мақалалар жарияланды.
Витебск, Трубчевск түбіндегі шайқастарда ол асқан ерлікпен соғысады (келесі жылы осы ерлігі үшін ол алғашқы марапатын алады). 31 тамыз бен 8 қыркүйек аралығында Трубчевскіден батысқа қарай 18 шақырым жерде Гудерианның 47-ші корпусының басым болған күштері (300-ден астам танк) және Кеңестердің 141-ші танк бригадасы мен 108-ші танк дивизиясы (200-ге жуық танк) арасында шайқас орын алды. Нәтижесінде Гудерианның әр бес танкінің төртеуі қиратылды, 16 елді мекен босатылды.
Бірақ қарсы шабуылдың нәтижесінде Ғ.Ә. Әділбековтің танк батальоны қоршауға алынды. Сонда да ол жауынгерлік тапсырманы орындауды жалғастырды. Саны айтарлықтай асып түскен жаудың танк колоннасын талқандаған батальон жаудың тылын ойрандап, қоршаудан шайқаспен шыққан. Неміс шабуылдарын тежеу ​​барысында Ғ.Ә. Әділбеков қызмет еткен 141-ші танк бригадасы әбден қансырап, оның қалдықтары 121-ші танк бригадасына қосылды.
1941 жылдың қазан айының аяғынан 1942 жылдың ақпанына дейін майор Ғ.Ә. Әділбеков Оңтүстік-Батыс майданының 121 танк бригадасындағы 121 танк полкінің командирі болды, күзде қолбасшылық тарапынан Замкомбриг лауазымына ұсынылған еді. Қазан айында бригада генерал Ермаковтың оперативті әскерлер тобының құрамында болып, жаудың 2-ші танк армиясының шабуылдарын тежеп тұрды.
1942
1942 жылдың 27 наурызынан бастап майор Ғалий Әділбекұлы Әділбеков - 121 жеке танк бригадасы командирінің орынбасары. Оның қарулас жолдасы Якубовский И.И. (болашақта Маршал, екі мәрте Кеңес Одағының Батыры, Варшава Шартына қатысушы мемлекеттердің Біріккен Қарулы Күштерінің бас қолбасшысы) өзінің естелігінде былай деп жазды: "«Ол кездегі армияда корпустың басында генерал-майорлар М.И.Зинкович пен Ф.Н.Рудкин сияқты тәжірибелі командирлер болды. Бригада, полк, батальон командирлерінің де жауынгерлік тәжірибесі мол еді... Мен осы жерде осы командирлердің бірі туралы айтқым келеді. Әділбеков подполковник Ғ.Ә., ұлты қазақ. Біз Ғалий Әділбекұлын 1942 жылдың қаңтарынан бері 121 танк бригадасының қатарында бірге қызмет етіп, соғысу сәтінен бастап білдік. Оның керемет моральдық және жауынгерлік қасиеттері болды: ұйымдастырушылық қабілеті, ерік-жігері, фашистерге қарсы күресте қорқынышты білмеді. Сонымен қатар, ол барлық сарбаздар мен офицерлерді жеңген ең қарапайым адам болды. Әскерде ол, бұрынғы панасыз, балалар үйінің баласы, 1925 жылы ерікті ретінде келген. Әскери училищені бітіргеннен кейін Қарақұм құмында қарақшылармен шайқастарға қатысқан. Ол жараланып, қызметке оралды. Ұлы Отан соғысын танк батальонының командирі болып бастады. 1942 жылы ақпанда Қызыл Ту орденімен марапатталды. Ол басқарған батальон жаудың жиырмадан астам танкі мен броньды машиналарын, он танкке қарсы зеңбіректерін және бірнеше ротасын жойды. Офицер шайқаста байсалдылығын жоғалтқан емес, қол астындағылардың жеңіске деген сенімін қалай ояту керектігін білді, оларды ерлік пен жоғары жауынгерлік рухтың жеке үлгісімен толқытты»."
Мұнда Иван Игнатьевич 1941 жылдың шілде-қыркүйек-қазан айларындағы Витебск түбіндегі, Брянск майданындағы Трубчевскийдегі шайқастар туралы айтты.
1942 жылдың мамыр-тамыз айларында Ғалий Әділбекұлы Мәскеуде командалық құрамның академиялық біліктілігін арттыру курстарында оқыды, содан кейін 47 танк бригадасын (II ф.) құрумен айналысты.
'''Соғысты капитан шенінде бастап, 1942 жылдың жазында ол подполковник болды. '''
Бұл эпизод Сталинград шайқасы кезеңіне жатады. Осы ұрыстарда Ғалий Әділбекұлы қайтадан жараланып, отқа оранған танк ішінен шығып, аман қалады. «Сталинградты қорғағаны үшін» медалімен марапатталған. Бригада командирі Әділбеков ауыр жарақат алғаннан кейін бірден 47-ші бригада таратылып, 139-шы танк полкіне айналды.
1943
1942 жылдың қазан айының аяғынан 1943 жылдың 21 қазанына дейін ол 47 жеке гвардиялық бұзып өту танк полкінің командирі болды. Кеңес Одағының Батыры (1943), танк әскерінің генерал-майоры, 9-механикаландырылған корпустың қолбасшысы К.А.Малыгин былай деп еске алды: "«Подполковник Ғ.Ә.Әділбековтің 47-гвардиялық танк полкі бірден үздік атанды…»"
Сумы-Прилуки майдандық шабуыл операциясының дамуымен 1943 жылдың 21 қыркүйегінде Ғалий Әділбекұлының 47 жеке гвардиялық танк полкі (генерал-лейтенант П.С.Рыбалконың 3 гвардиялық танк армиясының озық бөлімшелерінің құрамында) Днепрге дейін жарып өтті. 23 қыркүйектен бастап Кеңес әскерлері Букрин плацдармын ұстап тұру және кеңейту үшін кескілескен шайқастарды жүргізді. Букрин плацдармы үшін шайқастар тарихқа осындай қанды операциялардың бірі ретінде енді. Днепрдің оң жағалауындағы басып алынған жер учаскесінде күшейе түскен ұрыстар басталды. 1943 жылы қазанда Букрин плацдармынан кеңес әскерлері Киевті азат ету үшін екі рет шабуылға шықты, бірақ нәтиже болмады. 1943 жылдың 21 қазанында Букрин плацдармында Днепрді кесіп өту және Киевті азат ету кезінде гвардия подполковнигі Ғ.Ә. Әділбеков Украинадағы Луковицы қыстағы маңында танк шайқасында қаза тапты. Ол қайтыс болған кезде Гвардиялық подполковник – жеке гвардиялық танк полкінің командирі шеніндегі Орталық Азия халықтарының жалғыз өкілі болды.
Отбасы
нобай|Ғ.Ә.Әділбековтің марапаттау құжаты 1942 жылы 27 қаңтарда
Мұражай - Украина
Гвардия подполковнигі Ғ.Ә.Әділбеков Украинаның Киев облысы, Переяславский ауданы, Луковицы селосындағы жаппай зиратқа жерленді. Мектепте Әскери даңқ мұражайы құрылды, онда командир Ғ.Ә.Әділбековке қатысты жәдігерлер сақталады.
Мұражай - Алматы
Алматыдағы округтік офицерлер үйінде аты аңызға айналған дивизия командирінің қызы Валентина Панфилова құрған мұражайда Ғ.Ә. Әділбековке арналған жеке стенд бар.
Ғ.Ә. Әділбеков талай шайқастарда ерекше көзге түсіп, танктік ұрыстың нағыз шебері екенін дәлелдеді, бірақ оған Кеңес Одағының Батыры атағы берілмеді. Қазақстанда, Ресейде, Беларусьте, Украинада бірде-бір көше мен мектепке оның есімі берілген жоқ. Оның есімі мектеп оқулықтарында да, қазақстандықтардың Ұлы Отан соғысына қатысқаны туралы кітаптарда да жоқ.
Қызықты деректер
Ғ.Ә. Әділбеков Сталин атындағы Қарулы Күштер Әскери академиясын бітірген жалғыз қазақ болды.
Г.Ә.Әділбеков – қайтыс болған кезде гвардия подполковнигі – жеке гвардиялық танк полкінің командирі шеніндегі Орталық Азия халықтарының жалғыз өкілі.
Бейне
Санат:Қазақстан әскерилері Санат:Қазақстан офицерлері Санат:Қазақстан капитандары Санат:Қазақстан майорлары Санат:Қазақстан подполковниктері Санат:Екінші дүниежүзілік соғысы ұрыстарында қайтыс болғандар Санат:Сталинград шайқасының қатысушылары
Тозаңды талдау
Тозаңды талдау (Палинологический (спорово-пыльцевой) анализ; palynel — жука қабатты шаң-тозаң, logos — ілім ) — геологиялық географиялық зерттеулер (стратиграфия, палеогеография, геоморфология, океанология, археология, гляциология, тағы басқа) кезінде кең қолданылатын палеоботаникалық әдістердің бірі. Бұл әдістің әсіресе палеофлористика үшін мәні зор. Атап айтқаңда, әр түрлі ботаникалық-географиялық белдемдердің (тундраның, тайганың, даланың, шөлдің, саванналардың, тағы басқа) қазіргі заманғы өсімдіктерінің шығу тегін және қалыптасуын айқындауда қолданылады. Тозаңды талдаудың зерттеу объектілеріне жер беті өсімдіктсрінің микроскопиялық қалдықтары — тозандары мен споралары жатады. Өсімдіктер органдарында көп мөлшерде дами отырып тозаңдар мен споралар пісіп жетілгенде сыртқа төгіледі де, өндіруші өсімдіктің айналасындағы дәуір қашықтыққа таралады. Топырақ бетіне немесе суқоймаға түсіп, қабықшасының ерекше тұрақтылығынан тозаңды дөндер кәміліп қазынды күйге өтеді. Бұл әдістің иегізін академик В.Н.Сукачев (1880-1967) қалады. Споралы-тозаңдық әдіс палеогеографияда, әсіресе, өткен дәуірдің палеоклиматы мен палеоландшафтарын зерттеу үшін кең колданылады. Мұның қазіргі заманғы бір сыпыра экологиялық проблемаларды (көшетхана эффектісін, ормансыздануды, шөлденуді, тағы басқа), сондай-ақ қоршаған ортаның ұзақ мерзімдік географиялық болжау проблемасын шешу кезінде маңызы зор.
Дереккөздер
Санат:Физика
Пернетақта буфері
Пернетақта буфері (Буфер клавиатуры; keyboard buffer) — 1) программа сұратпастан бұрын пернетақтадан келіп түскен символдар жазылатын буфер. Операциялық жүйенің BIOS бөлігі сүйемелдейтін сақиналы түрде 15 пернелік әрекетті біртіндеп сақтайтын дөңгелек буфер. Ол басылған пернелер кодтарын тізбектей сақтап, олардың мәні жоғалмауын жүзеге асырады; 2) басылған пернелер жайындағы мәлімет уақытша сақталатын жадтағы аймақ. Егер пернетақтада таңба (символ) терген кезде есептеу машинасы жағынан лезде әрекет болмаса да, басылған пернелер жайындағы мәлімет осы аралық жадта сақталып қалады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сабанкуль
Сабанкуль — Башқұртстанның Карайыдель ауданындағы ауыл, Жаңа бердяш ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 65 адамды құрады. Пошта индексі — 452374, ОКАТО коды — 80234852007.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Суелло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1554 адамды құрайды. Халық тығыздығы 777 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 22030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Ут (Айова)
Ут (Ute) — Айова штатының Монона округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.0 км². FIPS коды — 19-79995.
Пфаффенайм
Пфаффенайм (Pfaffenheim) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Гебвилер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68255, пошта индексі — 68250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1330 адамды құрады. Халық тығыздығы — 91,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Зеленая (Полиц тармағы)
Зелёная — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Полица өзенінің оң жағалауынан 17 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Жалбағайлар туысы
Жалбағайлар туысы (Platalea) — 6 түрді біріктіретін сирақтылар отрядының тырнаққұтан тұқымдасына (Threskiornithinae) жататын 19 туыстың біреуі. Жалғабай туыстас құстар өкілдерінің қалған құстардан айырмашылығы -тұмсығы түзу, ұзын және тұмсық ұшының жалпақ болуы. Қазақстанда бір ғана түрі бар.