cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шалдуар
Шалдуар, Шалдовар — Жамбыл облысы Меркі ауданы, Андас батыр ауылдық округі құрамындағы, Луговой-Бішкек темір жолы бойындағы бекет.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Меркі ауылынан шығысқа қарай 24 км-дей қашықтықта орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 442 адам (2009).
Уран слюдасы
Уран слюдалары (ағылшынша uranites, autunites; неміс. Uranglimmer; француз. micas d'uranium;) - сулы фосфаттар, арсенаттар, вандаттар класына жататын уран минералдарынынң тобы. Уран слюдалары — U мен екі валентті металдардың қос тұздары. Бұлардың кристалдық құрылымы қабыршақтана біткен, жымдастығы слюда тәрізді бір бағытта, мүлтіксіз; сондықтан да «уран слюдасы» деп аталған. Бұл топқа жататын минералдар қасиеттері мен жаралу жағдайларының бір-біріне жақындығымен сипатталады. Уран слюдасының кристалдық құрылымдарының негізі [UO2 (XO4)] — түріндегі жиырылмалы тетрагондық тор, мұндағы X=V, As,P.
Шалдуар
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы елді мекендері
Уран слюдасы
Түстері: Жұқа жапырақшалары мөлдір, қалың жапырақтары күңгірт болады. Тығыздығы 3000-6230 кг/м³, радиактивтілігі күшті. Гидротермальдық жәнее шөгінді кендердің тотығу зоналарында тараған.
Басты минералдары:
Жегіде
Коррозия (жемірілу) – қышқылданған судың әктас, гипс тәрізді еритін жыныстар арқылы аққанда, оларды біртіндеп ерітуі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жегіде
Төменгі Жайықбай
Төменгі Жайықбай — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Нигамат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 140 адамды құрады. Пошта индексі — 453657, ОКАТО коды — 80206840004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Қазақстан Республикасы Инженерлік академиясы
Инженерлік Академия, Қазақстан Республикасы Инженерлік академиясы – мемлекеттік емес ғылыми ұйым.
1991 жылы құрылған. Қазақстандағы жоғары ғылыми-әдістемелік және үйлестіруші инженер Орталық болып табылады. Жаратылыстану, техникалық, экономикалық ғылымдар салаларының жетекші ғалымдарын, өндіріс ұйымдастырушыларын және инженерлерін, сонымен қатар ұйымдар мен мекемелердің ұжымдарын біріктіреді. Қазақстанның қоғамдық-экономика дамуы бағыттарында ғылыми-техникалық прогрестің тиімді әрі жылдам дамуына, сонымен қатар жоғары білікті инженермамандарын даярлау, импорт алмастырушы технологияларды өндірістік тұрғысынан үйрену және олардың технологиясына сай инфрақұрылымдарды дайындауға жан-жақты ықпал етеді. Инженерлік Академия ауылы құрылымын ірі өндірістік кәсіпорындар, 20-дан астам ғылыми-техникалық және инженер орталықтар, 14 облысы бөлімшелер, 9 бөлімшелер құрайды.
150 ғылыми-зертеулік институттарын, жоғары оқу орындарын, акционерлік қоғамдарды, бірлестіктерді, өндірістік кәсіпорындар мен ұйымдарды біріктіреді. Инженерлік Академия ауылы халықаралық инженерлік академияның, Америка техникалық және инженер ғылымдар академиясының бүкіләлемдік кеңесінің (CAETS), Ислам елдерінің біріккен инженер федерациясының (ФИОИС) ассоциациялық мүшесі, Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Даму жөніндегі комиссиясымен (UNIDO) ғылыми байланыстары бар. Ислам конференциясы ұйымының (COMSTECH) ғылыми-техникалық іскерлік байланыс комитетіне және ФИОИС семинарларына (2001) қатысып, АҚШ, Швеция, Германия, Болгария, Қытай, Түркия, Жапония, т. б. шетелдік инженер ұйымдармен шығарм. байланыс жасайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның ғылыми мекемелері
Рйоко
Рйоко (Riocaud) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,4 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 197 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Сако (Монтана)
Сако (Saco) — Монтана штатының Phillips округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 224 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.8 км² шамасында. FIPS коды — 30-65050.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Геликонидтер
Геликонидтер (Heliconiinae) - көбелек тұқымдастар, нимфалид тұқымдасына жақын.
Сипаттама
Қанатын жазғанда әдетте 66 мм дейін, кейбір кездерде одан да әрі, біршама жіңішке, қара фонда ашық түсті суреттері бар.
20-дан астам түрі бар, көбінесе тропикаларда, ал аздары бір қалыпты кеңістіктегі Оңтүстік және Орта Америкада мекендейді. Жұлдызқұрттар страстоцеттер тұқымдас улы өсімдіктерде өмір сүреді.
Жағымсыз иісі мен ащы дәмі тағамды улы заттарды жинайды, сондықтан олар құстар және басқа жаратылыс қарсыпайарылық тағамын улы қылады. Көбелектің реңі, реңді нақтылы үлгілі сақтайды.
Геликанидтермен кейбірі ұқсас келеді, олар оң көбелектер тұқымдастары, Danaidae, Hypsidae. Геликанидтер, олар игерілген жәндіктер тобы.
Дереккөздер
Санат:Қабыршақ қанаттылар
Сынау
Сынау- әртүрлі әсер ету жағдайында жұмыс істейтін объектінің сандық немесе сапалық сипаттамаларын тәжірибе (эксперимент) жүзінде анықтау.
Жетілдіре сынау
берілген деңгейге дейін сапалық көрсеткішті көтеру процесінде енгізілетін өзгерістердің әсер етуін тексеру үшін өткізілетін сынаулар.
Жолдық сынауы
жолды жерде, кейде жолсыз жерде көлік құралының жүру кезінде өткізілетін сынау.
Зерттей сынау
құрастырылып жатқан өнімнің параметрлерін, сызбаларын, жинақталуын таңдап алу бойынша қабылданатын шешімді негіздеуге мәліметтерді жинау мақсатында өткізілетін сынаулар.
Біліктілікке сынау
сериялық шығаруға өндірістің дайындығын анықтау мақсатында өнімнің бірінші өнеркәсіпті партиясын сынау.
Зертханалық сынау
көлік құралын зертханалық жағдайда арнайы бағдарлама бойынша сынаудан өткізу.
Машина мен механизмдерді сынаудан өткізу
техникалық талаптарға сәйкестікті орнату мақсатында машина мен механизмдердің құрылыстық параметрлерін, сенімділігін және қызметтік қасиеттерін тексеру.
Әдеттегі ресурстық сынау
әдеттегі жағдайда өткізілетін ресурстық сынаулар.
Мерзімділік сынау
белгілі мерзім аралығында сериялық өнімнің сапасын бақылау үшін өткізілетін сынаулар.
Қыр далада сынау
ауыл-шаруашылық жұмыстарын орындау кезінде өткізілетін тракторлардың сынауы.
Полигонда сынау
полигонда өткізілетін сынаулар.
Алдын ала өткізілетін сынау
тәжірибелік үлгілерде жетілген нәтижені бақылау мақсатында өткізілетін сынаулар.
Қабылдап-тапсырасынау
сериялық немесе жөнделген үлгілерді өндіруге, жөндеуге немесе тұтынушыға жеткізуге техникалық талаптарға сәйкес келетініне сынау.
Мемлекеттік қабылдай сынау
алдын ала сынаудан кейін жетілген тәжірибелік үлгілерді өндіріске қою туралы шешімді қабылдау үшін олардың техникалық талаптарға сәйкестігін сынаудан өткізу.
Ресурстік сынау
пайдаланудан бастап, күйдің шегіне жеткенге дейін өнімнің жұмыс істеу шамасын сынаудан өткізу.
Сертификаттық сынау
сертификатты жасау үшін сериялық үлгілерді сынаудан өткізу.
Жеделдетілген ресурстық сынау
аз жүктемемен жұмыс режимін шығару нәтижесінде сынау мерзімін көп есе қысқартатын, арнайы бағдарлама бойынша өткізілетін ресурстік сынаулар.
Қызметтік сынау
көлік құралының қызметтік қасиеттерін анықтау және олардың техникалық талаптарға сай келетінін орнату үшін өткізілетін сынаулар.
Каурец
Каурец — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мокша өзенінің сол жағалауынан 497 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Сынау
Эксплуатациялық сынау
пайдалану-техникалық және сенімділік көрсеткіштер бойынша қосымша ақпаратты алу үшін нақты пайдалану жағдайында өткізілетін әдетте тәжірибелік үлгілер партиясы үшін сынаулар.
Каурец
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Сынау
Сынауды өткізуші
сынауға қатысатын адам.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Қарағай газ кен орны
Қарағай газ кен орны — Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданында орналасқан. Кен орны 1968 жылы ашылған.
Каурец
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қарағай газ кен орны
Жатыс сипаты, құрамы
Аумағы 2 – 4 км. Газдылығы 910 – 915 м тереңдікте саз бен құмайт аралас жатқан ярустың жоғарғы құмды қабатымен байланысты. Қабатының қалыңдығы 5 м, өндірістік газ қоры 924 м тереңдікте. Шоғырдың биіктігі 12 м. Коллекторлары сұр құмды, ұсақ түйіршікті. Кеуектері 18 – 35,5% аралығында. Қабат қысымының мөлшері 10,9 МПа, қабаттағы температура 36°С. Газдың ауаға қатысты тығыздығы 0,546. Ол негізінен аздаған азоты бар метаннан тұрады.
Каурец
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарағай газ кен орны
Дереккөздер
Санат:Батыс Қазақстан облысы кен орындары Санат:Қазақстан газ кен орындары Санат:Жаңақала ауданы географиясы Санат:1968 жылы пайда болғандар
Брежу-да-Мадри-ди-Деус
Брежу-да-Мадри-ди-Деус (Brejo da Madre de Deus) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Агресте-Пернамбуку мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Вали-ду-Ипожука экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2000 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38109 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 762,088 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1893 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Ат-Танзих
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Лимпя-Яха
Лимпя-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вэнга-Пур өзенінің оң жағалауынан 238 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4795
NGC 4795 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 23 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4795 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43998, UGC 8037, MCG 1-33-24, ZWG 43.64, KCPG 359A, NPM1G +08.0305.
Етулия
Етулия — Молдованың оңтүстігіндегі Ғағауыз автономиясындағы ауыл. Етулия 3 бөлікке бөлінеді - бұл ескі Етулия (Tülüküü), Жаңа Етулия (Eni Tülüküü), Етулия (темір жол вокзалы), (Tülüküü, demir yolu). Халық саны 3293 адам (2020), оның ішінде гагауздар басым бөлігін (90%-дан астам) құрайды.
Сипаттама
Бүгінгі күні Етулия ауылы Ғағауыз АТУ (Ғағауыз жері) құрамына кіреді және 6,2 мың га аумақта орналасқан, оның көп бөлігі ауыл шаруашылығы жерлері. Ауыл аумағынан заңмен қорғалатын, Қызыл кітапқа енген әлемдегі жалғыз өтпелі ашық қызыл саздар бар. Молдовада палеозой дәуірінде (~300 млн. жыл) қалыптасқан тау жыныстарының қабаттары негізінен құмтастар, саздар (аргиллиттер) және әктастардан тұрады. Республиканың оңтүстігінде үлкен тереңдікте бұл жыныстардың үстінде гипсі бар тау жыныстарының қызыл түсті қабаттары жатыр. Балшық тастар мен әктастарда теңіз қосжарнақтарының, брахиоподтардың және тіпті маржандардың көптеген қалдықтары бар. Ауыл Кагул көлінің жағасында орналасқан. Көл жағасында 150 жылдан астам жасы бар Олна атты қуатты бұлақ бар. Бүкіл ауыл арқылы Кагул өзені ағып өтеді.
Орналасуы
Етулия ауылы Молдованың оңтүстігінде, Украина мен Румыния шекарасынан бірнеше шақырым жерде орналасқан. Көрші ауыл – Чишмикой. Молдова аумағындағы ең жақын қала – Вулканешти, Украина аумағында – Рени, Румыния аумағында – Галати. Молдова астанасы - Кишиневке дейінгі шамамен қашықтық - 215 шақырым, Комрат муниципалитетіне дейін - 100 шақырым.
Тарихы
Ауыл 18 ғасырдың басында, шамамен 1811 жылы құрылған. Бір кездері ауданда үш ауқатты әулет өмір сүрген, олардың фамилияларынан кейін ауылдардың аты шыққан: Етулияда Тулум әулеті, Чишмикиоеде – Чешмели, Суворовода – Абдула. Етулия Бессарабияның оңтүстігіндегі орташа шаруалардың халқы болып саналды, мұнда жалғыз көше болды. Ауылда негізінен көп балалы отбасылар болды. 1930 жылы халық саны 2600 адамға дейін жетті. Ауылды жиында халық сайлаған басшы басқарды. Ауыл тұрғындарының жадында ең беделді басшы Манзул Михаил болды.
Ескі тұрғындардың айтуынша, 1808 жылы ауыл аумағында үш үлкен отбасы қоныстанды - бұл Каранфил, Узун және Топал отбасылары, олардан ауылдың дамуы басталды. Ауылдағы алғашқы мектеп екі жылдық мектеп болды. Содан кейін балалар 5-сыныпты, сәл кейінірек 7-сыныпты бітірді. 7-сыныпты бітіргеннен кейін балалар Хаджи, Абдул немесе Котловина ауылында емтихан тапсырды. Мұғалімдер басқа жерлерден келіп оқытты. Сабақтарға әр түрлі жастағы балалар қатысты. Оқу румын тілінде жүргізілді, гагауз тілінде сөйлесуге қатаң тыйым салынды. Бағалау 10 балдық жүйе бойынша жасалды. 7-сынып соңында аттестат (сертификат) берілді. Бірақ ауылдағылардың көбі қол қоюды да білмеді. Сауатсыздықты жою соғыстан кейін ғана басталды.
Еңбек құралдары күрек, кетпен, тырма, балға, орақ болды. Алғашқы техника 1948 жылы алғашқы колхоздар пайда болған кезде пайда болды. Олар жүгері, арпа, қара бидай өсірді. Мал шектеулі мөлшерде ұсталды, етті сирек жеді. Үлкендер де, балалар да жұмыс істеді. Нан өгіз немесе жылқылар сүйреген шынжырмен немесе таспен ұнтақталған.
1948 жылы 31 тамыз - 1 қыркүйекте Етулия ауылының аумағында Чапаев және Фрунзе атындағы екі колхоз ұйымдастырылды. Бірінші жылы колхозда 21 жылқы, 7 өгіз, 5 сиыр, 40 шошқа, 35 қой, 8 трактор болды.
Ауылдың назар аударарлық орындары
Етулияда бірнеше ескерткіштер бар, олардың арасында 1964 жылы 5 мамырда колхоз әкімшілігінің алдында тұрғызылған Карл Маркс ескерткіші бар. 1981 жылы неміс философының туғанына 146 жыл толуына орай ол қалалық әкімдік ғимаратына көшірілді.
Ауылға Александр Ион Куза ауылы жағынан кіре берісте Ғағауыздағы бірінші обелиск орнатылды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста Етулия ауылының қайтыс болған тұрғындарын еске алады.
Жергілікті қариялардың әңгімесіне қарағанда, 1917 жылы патшалық Ресей үшін шайқасқан 18 Етулилік ауылдастарының ішінен Николай Каранфиль жалғыз өзі майданнан оралған, майдан даласынан оралмаған әріптестерінің алдындағы борышын сезінген ол 1920 жылы ескерткіш орнатып, оған барлық 17 жолдастың есімін қашап жазған. Бүгінгі күні ескерткіш осыдан 100 жыл бұрынғыдай ұрпақтарының бақытты да азат өмірі үшін жанын қиған батырларды еске түсіруде.
Әлеуметтік құрылымдары
Ауыл аумағында 600 орындық мәдениет үйі, кітапхана, мұражай, 640 орындық орта мектеп, 140 орындық балабақша, 20-дан астам сауда кәсіпорны, сауықтыру орталығы, ірі шарап зауыты, екі ірі ауыл шаруашылығы кәсіпорындары мен 40-қа жуық шаруа қожалықтары жұмыс жасайды.
Жазда көл жағасында 500 орындық балаларға арналған екі лагерь жұмыс істейді. Жаңа шіркеу ғимараты бар. Ауыл толықтай көгілдір отынмен қамтылған, жаңа су құбырына көптеген үйлер қосылған.
Ауылдың аумағында Молдовадан тыс тауарларды жөнелтуді қамтамасыз ететін темір жол учаскесі бар (ауыл Украинамен шекаралас аймақта орналасқандықтан).
Дереккөздер
Санат:Молдова елді мекендері Санат:Ғағауызстан елді мекендері
Құлынды даласы
Құлынды даласы, Құлынды жазығы – Батыс Сібір жазығының оңтүстік бөлігіндегі өңір.
Географиялық орны
Ресейдің Алтай Республикасы мен Қазақстанның Павлодар облысы аумағында.
Жер бедері
Аумағы 100 мың км2. Теңіз деңгейінен 100-250 м биіктікте жатқан Күшік, Құлынды, Бөрілі (Бурла), т.б. шағын өзендер бар.
Климаты
Климаты тым континенттік; қаңтардағы орташа температурасы -17 -19°С, шілдеде 19-22°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 250-350 мм.
Өсімдігі
Карбонатты қара және қоңыр топырақ жамылғысында бетегелі-бозды, бидайықты, жусанды дала ландшафтысы қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазықтары Санат:Ресей жазықтары Санат:Павлодар облысы географиясы Санат:Алтай өлкесі географиясы Санат:Батыс Сібір Санат:Новосібір облысы географиясы
Сан-Жозе-ду-Вали-ду-Риу-Прету
Сан-Жозе-ду-Вали-ду-Риу-Прету (São José do Vale do Rio Preto) — Бразилиядағы муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатында орналасқан. Рио-де-Жанейро агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серрана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 439 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 239,950 км² шамасында. Халық тығыздығы — 81,0 адам/км².
Тарихы
Қала 1987 жылы құрылған.
Санат:Рио-де-Жанейро елді мекендері
Геморрой
thumb|250px Геморрой — бұл артқы шығу жолындағы варикоздық веналар, олар кішкентай түйіншек немесе ұсақ шар тәрізді болып білінеді. Олар кейде сыздап ауыртқанымен қауіпті емес Бұл веналар әйелдерде екіқабат кезінде пайда болады да кейіннен тарап кетеді.
Емдеу жолдары
Егер геморройдан қан аға бастаса тығыз таза матамен қысыңыз. Егер қан тоқтамай қойса, дәрігерлік көмек сұраңыз. Ісінген вена ішіндегі ұйыған қанды алып тастау жолымен қанды тоқтатуға тырысыңыз.
ЕСКЕРТУ: Геморройды кесіп алып тастаймын деп әрекет жасамаңыз. Қанды мүлде тоқтата алмай, өлім қаупі төнуі мүмкін.
Геморройдың алдын алу
Геморройға қарсы ең жақсы құрал – алдын алу. Ауруды әкелетін бейімдеуіш факторлар бар:
Дереккөздер
ISBN 5-615-01453-9
Осы кітаптың кез келген бөлігін коммерциялық емес мақсатта көшіруге және таратуға басып шығарушылар арнайы рұқсат берген. Сол үшін оларға көп-көп рақмет!
Санат:Алғашқы көмек Санат:Медицина
Блуфи
Блуфи (Blufi) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1208 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 59 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 90020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Madonna dell’Olio.
Шиқылдақ
Шиқылдақ сөйлемі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Загреб (футбол клубы)
«Загреб» (nogometni klub Zagreb) — Хорватияның Загреб қаласындағы футбол клубы. Қазір Хорватияның төртінші лигасында ойнайды.
Инженерлік барлау
Инженерлік барлау – жаудың инженерлік құрылыстарының дәрежесі және ұрыс қимылдары жүріп жатқан жердің сипаты жөніндегі деректерді дер кезінде алуға арналған барлау түрі. Инженерлік барлау инж. бақылау постылары, инж. барлау топтары, инж. фотоға түсіру постылары арқылы жүргізіледі.
Загреб (футбол клубы)
2013/14 жылғы маусымға дейін жоғары лигада тұрақты ойнап келген. Соңғы жылдары клуб дағдарысқа ұшырады да, жылдан жылға құлдырай берді. 2018/19 жылғы маусым қорытындысында үшінші лигада 18-да қалып, Хорватияның төртінші лигасына түсіп кетті.
Инженерлік барлау
Санат:Инженерия
Загреб (футбол клубы)
Сілтемелер
Санат:Хорватия футбол клубтары
Пуровайка
Пуровайка (Пуштовайка) — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ува өзенінің оң жағалауынан 48 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Луи Де Бройль
Луи Виктор Пьер Раймон, Брольи 7-ші герцогі, көбіне Луи де Бройль (Louis-Victor-Pierre-Raymond, 7ème duc de Broglie, Louis de Broglie есімімен белгілі; 15 тамыз 1892 жыл, Дьепп — 19 наурыз 1987 жыл, Лувесьен) — француз физик-теоретигі, кванттық механиканың негізін қалаушылардың бірі, 1929 жылғы Физика саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты, Француз ғылым академиясының мүшесі (1933 жылдан) және оның тұрақты хатшысы (1942 жылдан), Француз академиясының мүшесі (1944 жылдан).
Дереккөздер
Санат:Философия докторлары
Фраппе
Фраппе — балмұздақ, салқын сүт, жеміс-жидек қою шырынынан тұратын қою консистенциялы коктейль түрі. Үстіне жеміс-жидек баданаларын, жаңғақтар немесе бұлғанған қаймақ салып әшекейлейді; ағылшынньщ "frappe" - ұру, ұрғылау сөзінен шыққан тәтті алкогольді ішімдіктерді (ликер, крем, тәтті тұндырмаларды және т.б.) беру тәсілі. Олд-фэшенді стақандарына (сыйымдылығы 125— 150 мл) құйып және толтыра мұз кесектерін салып береді. Мұздың үстіне құйылатын ішімдік порциясы 50 мл-ден аспайды. Берер алдында қасықпен араластырады; салқын өнім.
Серранильос
Серранильос (Serranillos) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бургохондо-Себрерос-Эль-Тьембло ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 288 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,74 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
NGC 444
NGC 444 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Scd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1854 жылы 26 қазанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 444 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4561, IC 1658, UGC 810, MCG 5-4-7, ZWG 502.15, KCPG 28A, KUG 0113+308.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Әскери спорт клубы
Әскери спорт клубы - әскер қатарына шақырылатын жастарды әскери-әуе десанты қызметіне даярлаған клуб. Орал қаласында 1985 ж. құрылды. Клубқа қабылданған жастар қоян-қолтық ұрысқа, жергілікті жерді бағдарлай білуге, мылтық ату өнеріне, сапта жүруге, медицина жәрдем көрсетуге үйретілді.
Нгарка-Тора-Яха
Нгарка-Тора-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нгынянсе-Яха өзенінің оң жағалауынан 69 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 75 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Вале-де-Ногейраш
Вале-де-Ногейраш (Vale de Nogueiras) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Вила-Реал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 011 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 51,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр.
Тарихы
Аудан 1258 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Ақбай (Қызылорда облысы)
Ақбай — Қызылорда облысы Арал ауданындағы ауыл, Ақирек ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Арал қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 85 км-дей жерде, Басықара каналының бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 778 адам (398 ер адам және 380 әйел адам) болса, 2009 жылы 817 адамды (428 ер адам және 389 әйел адам) құрады.
Шыр, шыр жұқпау
Шыр, шыр жұқпау. Түсіндірме сөздік бойынша, тіркес мағынасы — ет алмады, семірмеді, қоң бітпеді. «Рас, қайсы біреулер қаншама тамақ ішсе де шыр жұқпайды» (Т. Жармағанбетов, Ақ жауын). Ежелгі кезде түркі тілдерінде «шыр» тұлғасының мағынасы—«май дегенді ұғындырған. М. Қашқари сөздігінде «бу еттә чир йоқ» (бұл етте май жоқ) деген сөйлемді ұшыратамыз. Міне осы тұлға қазақ тілінде тіркесте сақталып, «шыр жұқпау» дегеніміз — «май жұқпаумен» мағына жағынан бірдей.
Ақбай (Қызылорда облысы)
Тарихы
1996 жылға дейін қаракөл қойын өсіретін кеңшардың орталығы болып, ауыл "Ақирек" деп аталған. Кеңшар негізінде Ақбайда шаруа қожалықтары жұмыс істейді.
Шыр, шыр жұқпау
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Ақбай (Қызылорда облысы)
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы елді мекендері
Қайрат Шотбақов
Қайрат Шотбақов (25.5.1949 ж.т., Ақмола облысы Ерейментау ауданы Благодатное ауылы) – кәсіпкер. Қазақ политехникалық институтын бітірген (1972). Барлық еңбек жолы республиканың бірнеше облысында табиғи газбен қамтамасыз ету саласымен байланысты. 1988 ж. Жамбыл облысы газ ш-ғы өндірістік бірлестігінің бас директоры болып бекітілді. Облыстың бірқатар аудандарының шалғай жатқан ауылдарына газ құбырлары тартылып, бұрын газбен қамтамасыз етілген мекендердің газ тарату жүйесі көп жақсартылды; газ жүйесі жетпеген қала, ауылдарды сұйық газбен қамтамасыз ету жұмысы лайықты жолға қойылды. Облыста қолға алынып жатқан, Қазақстанның оңтүстік өңірі үшін маңызы зор Амангелді газ кен орнын игеру жобасы бастаушыларының бірі болған Шотбақов, осы жоба Республика Үкіметінің назарына ілініп, іске асуы үшін 1992 жылдан бастап зор еңбек етті. Қазақстан, Ресей және басқа елдердің мамандандырылған жобалау инcтитуттарын жұмысқа жұмылдыру үшін еткен еңбегінің нәтижесінде маңызды да, әрі экономикалық және әлеуметтік сипаты үлкен жоба іске асырылуда. Облыс көлемінде ардагерлер ұйымына, мектеп және жетім балалар үйлеріне, денсаулық мекемелеріне, спорттық ұйымдарға көмек етті. Ол Жамбыл облысы бокс федерациясының президенті, республика бокс федерациясының вице-президенті. Оның ағалық көмегін көрген Б.Жұмаділов, Б.Ниязымбетов, В.Присяжнюк сынды боксшылар Қазақстан даңқын бүкіл әлемге паш етті. Елімізде кәсіпқой боксшылар арасындағы ең бірінші кездесуді өткізуде Шотбақов басқарған ұйымдастыру к-тінің жемісті жұмысы әрі қарай өз жалғасын табуда. Шотбақов «Шапағат» медалімен, «Қазақстан Республикасында физкультура және спорттың дамуына қосқан үлесі үшін» белгісімен марапатталған. .
Cілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Экономика
Духовка (өзен)
Духовка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тавда өзенінің сол жағалауынан 220 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Ертіс су алабы
Компьютермен диалог режімінде қатынасу
Компьютермен диалог режімінде қатынасу (Общение с компьютером в диалоговом режиме; interactive computing) — бағдарламаны орындау процесінде компьютерге жаңа ақпаратты енгізу. Компьютерді білім беруге пайдалану кезінде бұл бағдарламаның оқушылар жауабына назар аударуына мүмкіндік береді.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Сен-Виктор-сюр-Арланк
Сен-Виктор-сюр-Арланк (Saint-Victor-sur-Arlanc) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43228, пошта индексі — 43500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 108 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Фемистокл
right|thumb|200px|Фемистокл Фемистокл (еж.-грек Θεμιστοκλῆς; шамамен б.з.б. 524 - б.з.б. 459 ж.)– Афина мемлекет қайраткері және грек-парсы соғыстары (б.з.б. 500 – 499) кезіндегі қолбасшы. Фемистокл сауда-қолөнершілер тобы мен қала кедейлерінің мүддесін қорғайтын “теңіз партиясы” деп аталатын топтың көсемі болып тұрып, Афинаны теңіз державасына айналдыруға тырысты. Парсыларға қарсы жалпы гректік Қарсыласу қозғалысын ұйымдастырды, Афина флотына басшылық етті. Фемистокл Кіші Азиядағы грек қалалары мен бірлесіп 1-Афина теңіз одағын (478) құруға бастама көтерді.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих
Науқасты күту
Науқасты күту - науқастың жағдайын жеңілдетуге және тезірек сауығуына бағытталған шаралар мен кейбір медициналық емшаралар жиынтығы.
Қарағай
Қарағай (лат. Pínus)– қарағай тұқымдасына жататын, мәңгі жасыл, қылқан жапырақты ағаш кейде бұта. Еліміздің таулы аймақтарында бірнеше түрі кездесетін қылқанжапырақтыты мәңгіжасыл өсімдік. 500-600 жылға дейін өмір сүреді. Ең биік түрлері 50-60 метрге жетеді. Шыршаныкіндей емес қарағайдың қылқаны ұзын, жуандау. Қылқанының түсі түріне қарай сары, көкшілдеу, жасыл және қою жасыл болады. Қарағай сондай-ақ тез өсетін қылқанжапырақтылардың бірі. Жер шарында жүзден аса түрі болса, оның жиырма шақты түрі көгалдандыруда қолданылады. Олардың ішінде бұтағы тік өсетін және жайыла өсетін түрлері де бар. Өсе келе жан-жағына 6-7 метрге дейін жайылатындықтан, бір-бірінен немесе өзге ағаштардан арақашықтығы кем дегенде 5-6 м болуы керек. Оның барлық түрі бой жасап өсіргенге ыңғайлы. Жай және тез өсетін түрлері бар. Биіктігі екі метрден аспайтын “тау қарағайы” деген түрі бар. Көгалдандыруда оларды түрлі композицияларға қолдануға болады. Қарағайдың қылқанымен қоса, өте жиі орналасатын бүршіктері де өте әдемі. Осы бүршіктерін сәндік үшін теріп алып, қолөнер бұйымдарына қолданып жатады.
Қарағайдың ағашы мықтылығымен және қаттылығымен ерекшеленеді. Оны кеме құрылысында, авиацияда, теміржолда және құрылыста кеңінен қолданады. Қарағайдың діңінде шайыр көп мөлшерде болады.Одан скипидар мен канифоль алынады. Канифольді сүргіт және лак дайындауда қолданады.
Сипаттамасы
Бұл ағаштардың биіктігі 35 м-дей, діңі мықты, бұтақ шоғыры дөңгелек болып келеді. Қабығы үгілмелі, қызыл қоңыр түсті, бұтағында жарықтары болады. Жапырағы (инесі) 2 – 5-тен шоқтанып бүршігінде орналасқан, бүршіктері күрделі. Бүрі 2 – 3 жылда піседі, оны жеуге болады. Мамыр айында гүлдейді. Аталық гүлі масақты, сары не қызыл түсті. Аналық бүрі жас өркен ұшында 2 – 3-тен орналасады, 2 жылда пісіп жетіледі. Тұқымы – қара, не сұр түсті; қанатты кейде қанатсыз болады. Қарағай ағашы 300 – 500 жыл жасайды.
Еуразияның қоңыржай және субтропиктік аймақтары мен Солтүстік Америкада өсетін 100-ге жуық түрі белгілі.
Емдік қасиеті
Қарағайдан жоғары сапалы ағаш сүрегі, қарамай, шайыр алуға болады. Қарағай – дәрілік ағаш, одан терпентин майы, скипидар, сірке суы; жас қылқанынан С витамині (концентрат), эфир майы алынады. Сондай-ақ құм тоқтатуда, әсемдік ретінде (елді мекенді көгалдандыруда) маңызы зор.
Қазақстанда
Қазақстанда 2 түрі: кәдімгі Қарағай (P. sіlvestrіs) және самырсын Қарағайы (P. sіbіrіca) бар. Бұлар республиканың солтүстік-шығыс, орталық бөліктеріндегі аралас ормандарда, басқа қылқан немесе жалпақ жапырақты ағаштар арасында өседі. Қазақстанда ботан. бақтарда Қарағайдың: сары Қарағай, тау Қарағайы, Веймутов Қарағайы түрлері қолдан өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Қарағайлар тұқымдастары Санат:Қазақстан табиғаты
Бремонтье-Мерваль
Бремонтье-Мерваль (Brémontier-Merval) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,17 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76142, пошта индексі — 76220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 496 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Инженерлік геодинамика
Инженерлік геодинамика – табиғи ортада және адамдардың инженер әрекеті нәтижесінде туындайтын геологиялық процесстер мен құбылыстарды зерттейтін ғылым, геодинамика саласы.
Геологиялық процесстер тау жыныстарының түзілуі мен мүжілуі, олардың физикалық жағдайы мен кеңістіктегі жатысының өзгеруі, Жер қыртысы мен тұтас Жердің ішкі құрылымының қалыптасуы, өзгеруі арқылы көрініс табады. Бұл процестер Инженерлік Геодинамикада салынатын құрылыстардың (ғимараттар, көпірлер, бөгеттер, жолдар, аэродромдар, шахталар, карьерлер, т. б.) орнықтылығына ықпал ететіндігіне байланысты зерттеледі.
Дереккөздер
Санат:Инженерия Санат:Геодезия
Талькоз
Талькоз —
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Талма
Талма (құрысу) — Егер бір адам кенет есінен танып, қүлап, қалтырап-дірілдеп, селкілдеп жатса, мына адамның талмасы бар екен дейміз. Ал бұл шын мәнінде дененің құрысуынан болатын жағдай. Талма ми қызметінің бұзылуынан болады. Жас баладағы талмаға себепші — ыстықтың жоғары көтерілуі мен денеде сұйықтың күрт азаюы. Ересек адамдарда талма менингиттен, ми безгегінен немесе уланудан болады. Адам жиі тала берсе, ол қояншықпен ауыратын болуы мүмкін.
Дереккөздер
Осы кітаптың кез келген бөлігін коммерциялық емес мақсатта көшіруге және таратуға басып шығарушылар арнайы рұқсат берген. Сол үшін оларға көп-көп рақмет!
Бернар Лякомб
Бернар Лякомб (Bernard Lacombe; 15 тамыз 1952, Лион) — франциялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы. 1978, 1982 жылдары әлем чемпионатына, 1984 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары Санат:Бордо ФК ойыншылары Санат:Франция футбол жаттықтырушылары Санат:Олимпик Лион ФК жаттықтырушылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Радиоактивті элемент
Радиоактивті заттар — құрамында радиоактивті изотоптар бар, жасанды немесе табиғи заттар. Тұрақтылығы аздау кейбір элементтер атомдары ядроларының неғұрлым тұрақты энергетикалық күйге өтуі нәтижесінде радиоактивті құлдырау, яғни атомдарда іштей қайта құрылу процесі жүреді.
Радиоактивті заттар альфа, бета-бөлшектер мен гамма-сәулелер шығара алады, оның залалдау әрекеті адамдар мен жануарлардың сырттай сәулеленуі түрінде көрінеді. Радиоактивті сәулеленудің зиянды биологиялық әрекеті тірі клеткалардың иондануы ағзадағы химиялық өзгерістердің әр түрлі процестері арқылы көрінеді.
Бұл клеткалар мен тканьдердің тіршілік әрекетінің бұзылуына, ал күшті әсер еткен кезде бүкіл ағзаның радиоактивті сәулеленуі мен ауруының дамуына — сеуле ауруына шалдығуына әкеп соғады.
Дереккөздер
Санат:Радиоактивтілік Санат:Радиоактивті элементтер
Қарағайлар тұқымдасы
180x250px|thumb|"[[Қарағайлар Тұқымдасы"]] Қарағайлар Тұқымдасы (Pіnaceae) – мәңгі жасыл, бір үйлі, қылқан жапырақты өсімдіктер. Негізінен Солтүстік жарты шарда өсетін 10 – 11 туысы, 250-дей түрі бар. Қазақстанда 4 туысы (самырсын, шырша, балқарағай, қарағай) 6 түрі кездеседі. Қарағайлар Тұқымдасының биіктігі 50 – 65 м-дей. Қылқан жапырақтары ине немесе қауырсын тәрізді, бұлар ұзын өркендерінде жеке-жеке, ал қысқа өркендерінде шоғырланып орналасады. Қарағайлар Тұқымдасының аталықтары – масақша, көп жағдайда дара болады, әр аталығында 2-ден тозаңдық бар. Аналығында 2 тұқым бүрі болады, оның ұзындығы 1,5 – 50 см, ол негізінен бірінші жылы піседі (мыс., балқарағайда, т.б.) ұрықтанғаннан кейін осы тұқым бүршіктері тұқымға айналады. Тұқымының қанатты қабыршақтары қалың, бос жатады. Тамыр жүйесі өте жақсы жетілген, олар көп жағдайда қалпақты саңырауқұлақтардың жіпшумағымен селбесіп (микориза) өседі. Қарағайлар Тұқымдасынан құрылыста, темір жолда, жиһаз жасауда қолданылатын өте бағалы сүрек алынады. Қылқан жапырағының шипалық қасиеті бар.
Шыртылдақ
Шыртылдақ. Қаншалықты дұрыс екенін анық айту қиын, түсіндірме сөздікте «тортасы айырылған сары майға жылқы майын қосып жасаған тағам» мағынасы берілген. Қазақстанның кей жеріндегі тұрғындар тілінде — қорытылған сары май да «шыртылдақ» қалпында аталады. «Дастарқанға ірімшік, құрт, сары май, шыртылдақ, жент қосарластыра тегілді» (Ә. Көшімов, Қысталаң.). Түркі жазба ескерткіштерінен мынаны оқимыз: серіт — қорытылған (май). Қазіргі түркі тілдері ішінде бұл мағына чуваш тілінде сақталған: шаарат — еріту, қорыту. Осы деректерге сүйенсек, қазақ тілінде де алғаш «шырт май» тіркесінде қолданылып, бірте-бірте «май» сөзі түсіріліп, «шырт» тұлғасына жұрнақтар қосыла келіп, «шыртылдақ» болып қалыптасқан. Сонда «шыртылдақ» тұлғасы қазіргі түсінігіміздегі «қорытылған» болмақ.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Полуденка (Койва тармағы)
Полуденка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Койва өзенінің сол жағалауынан 137 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Кама су алабы өңірі өзендері
Сэйнт Игнатиус (Монтана)
Сэйнт Игнатиус (St. Ignatius) — Монтана штатының Lake округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 788 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.4 км² шамасында. FIPS коды — 30-65275.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
Киелітас
Киелітас — Түркістан облысы Төле би ауданы, Киелітас ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Ленгер қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 5 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1703 адам (873 ер адам және 830 әйел адам) болса, 2009 жылы 2006 адамды (1050 ер адам және 956 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Кеменің маневрлілігі
Кеменің маневрлілігі (Маневренность корабля) — руль мен басқа қондырғылар арқылы кеменің қозғалыс бағыты мен жылдамдығын өзгерту қабілеті.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Инженерлік Сейсмология
Инженерлік Сейсмология – жер сілкінуі апатына төзімді құрылысты жобалауға қажет сейсмикалық мағлұматтарды анықтайтын ғылым, сейсмологияның бір саласы.
Инженерлік сейсмологияның басты міндеттері – сейсмикалық қауіпті аудандарды анықтау және күшті сілкініс кезіндегі ықтимал сейсмикалық әсерді алдын ала болжау. Сейсмикалық қауіпті ауданды бағалау үшін ықтималды сілкініс ошақтарының орнын, сол сілкіністердің жер бетіндегі күшін, сілкіністердің қайталану жиілігін, сейсмикалық әсердің ықтимал параметрлерін анықтау қажет. Ол үшін сейсмикалық аудандау жұмыстары жүргізіледі.
Бұл зерттеулер 3 түрге бөлінеді: Олар бір-бірінен мазмұнымен, зерттеу әдістемелерімен, зерттелетін нысандарымен және зерттеу масштабтарымен ажыратылады. сейсмикалық әсер сейсмикалық кесте бойынша анықталатын балл мөлшерімен немесе арнаулы аспаптармен тіркелетін тербеліс амплитудаларымен сипатталады.
Иткул 2-е
Иткул 2-е — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Нигамат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1727 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Күнқыран хан
Күнқыран хан - Ақ Орданың ханы (1251 -1280). Рашидаддин Хамаданидың Жами аль-тауарихында ("Жылнамалар жинағы") Күнқыран Орда Ежен ханның төртінші ұлы делінген. Орда Еженнің Жошы ханның үлкен ұлы екені белгілі. 1256 жылы Күнқыран ханның інісі Құли Парсы жеріндегі Хулагу ханның әскеріне көмекке аттанды. Бағдад қаласын қоршағаннан кейін (1258) белгісіз жағдайда Құли қаза болды. Соның кесірінен Жошы ұлысы мен Илхандар мемлекетінің қарым-қатынасы суый түсті. Оның билігі кезінде Орда Еженнің кейбір ұрпақтары Арықбұғаны хан сайлауға қатысып, Құбылайға қарсы азаматтық соғыста қолдау көрсеткен. Ол қайтыс болғанда бірде-бір еркек кіндікті мұрагері қалмағандықтан, таққа оның жиені Көшу отырды.
Тағы қараңыз
Санат:Ақ Орда хандары Санат:Ордаежендіктер
Ибн Тумарт
'''Ибн Тумарт, Мұхаммед б. Абд ар-Рахман''' (1078 - 20 тамыз 1130, Марракеш) - Солтүстік Африкадағы Әлмохад әулетінің негізін қалаушы және қозғалыс басшысы.
Оңтүстік Мароккодағы Сусадан шыққан. Көпшілік мұсылман тарихшылары оның тегі Әли б. Әбу Тәліп десе, берберлер тарихының білгірі Ибн Халдун оны берберлерге жатқызады. 1106 ж. Ибн Тумарт Фикһпен айналысу үшін Кордоваға келеді. 1108 ж. оқуын Александрияда жалғастырып, кейін біршама уақыт Бағдатта оқыған.
Ибн Тумарт хадиске негізделмеген еркін ойдың қарсыласы, ашариттің жақтаушысы болды. Нанымды тазалау, бастапқы қалыпқа қайта оралуға шақырған әшкерелеуші уағыздары үшін Ибн Тумарт Беджайядан қуылды. Беджайяның іргесіндегі Маллаһла ауданынндағы бұған дейін белгісіз, кейіннен өзінің көмекшісі әрі жолдасы болған Абд әл-Муминмен кездесті. 1120 ж. Марракеште Әлмурабит әулетінің әмірі Әли б. Жүсіп Ибн Тумарт мен жергілікті оқымыстылардың ғылыми айтысын еткізді. Осы кездей бастап, Ибн Тумарт нанымды тазалау деген ұранмен әлмурабитшілермен ашық саяси қақтығысқа түсті. Оған берберлер тайпаларының көпшілігі қолдау көрсетті. Үш жылға созылған соғыстан соң ол Нфис үстіртіндегі Тинмалал таулы қамалына орналасты. Наным тазалығы үшін қуғында жүрген Ибн Тумарт біртіндеп барлық жағынан Мұхаммед пайғамбарға (с.а.у.) ұқсауға талаптанған иеархиялық ұйымның басшысына айналды. Ибн Тумарт өзін қателеспейтін имам және Мәһди деп атады. 1130 ж. Марракешті сәтсіз қоршаудан кейін Ибн Тумарттың әскері талқандалып, көп ұзамай өзі де қайтыс болды. Оның өлімін Абд әл-Мумин өзін қозғалыстың басшысы деп жариялаған күнге дейін жасырып келді. Тинмалалдағы Ибн Тумарттың зираты XVI ғасырға дейін тағзым ету орны болып келді.
Дереккөздер
Санат:1078 жылы туғандар Санат:20 тамызда қайтыс болғандар Санат:1130 жылы қайтыс болғандар Санат:Марракеште қайтыс болғандар Санат:Ислам уағызшылары
Шемен айрығы
Шемен — Жамбыл облысы Меркі ауданы, Тәтті ауылдық округі аумағында орналасқан темір жол айрығы.
Географиялық орны
Округ орталығы - Тәтті ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде орналасқан.
Ауыл атауы
Шілік сөзі бұрмаланып, Шемен деп кеткен. Ал, Шілік деген сөздің өзі де ши өскен жер болғандыықтан, Шилік деп атағанның орнынан Шілік деп аталып кеткен.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Ньюкасл-апон-Тайн
Ньюкасл-апон-Тайн (ағыл. Newcastle upon Tyne), қысқаша — Ньюкасл njuːˈkæsəl]] — Ұлыбританияның солтүстік-шығыс жағалауы, Тайн-энд-Уорд графтығындағы өнеркәсіптік қала. Тайн өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан. Бұрын Нортумберленд графтығының әкімшілік орталығы болды.
Қаланы римдіктер Понс-Элиус деген атпен қалаған. Орта ғасырда қала латын тілінде «Novum Castellum» атымен аталды(қаз. «Жаңа қамал»).
Ньюкаслдан басқа, Гейтсхед, Хебберн, Джарроу, Норт-Шилдс және Саут-Шилдс кіретін Тайнсайд қалалық агломерациясы халқы саны бойынша Англияда жетінші орында тұр.
Ньюкаслдың тұрғындарын «джорди» деп атайды, олардың сөйлеуі британдық ағылшын тілінің өзіндік жеке диалектері тән.
Өнеркәсіп
Көлік торабы, Тайн өзеніндегі кемежай, Солтүстік теңізіне құятын жерге жақын. Кәсіпорындар салаларына кеме жасау және электротехникалық кеме жөндеу, қазандық және турбиналық құрылыс, теңіз қозғалтқыштарын өндіру, тау-кен және басқа да жабдықтар жатады.
Экономика
Ньюкасл XIX ғасырдағы ағылшын өнеркәсіп төңкерісінде үлкен рөл атқарды және көмір өндіруде көшбасшы болды. Орыс тіліндегі «Тулуға өзінің самауырамен» дегені ағылшын тіліндегі «Ньюкаслға өзінің көмірімен» дегеніне ұқсас.
Ауыр өнеркəсіп өндірісі XX ғасырдың екінші жартысында азайды. Қазіргі уақытта Ньюкаслда кеңсе және сауда нүктелеріне арналған тауарлар өндірісі басым. Қала сондай-ақ экологиялық проблемаларды шешуге деген ұмтылысы үшін құрметтеледі, онымен қоса Carbon Neutral бағдарламасын жоспарланған бірінші қала ретінде танылды. Ньюкасл - солтүстік-шығыс Англияға бағытталған Гейтсхэдпен серіктестікте коммерциялық және білім беру қаласы болып табылады. Тайнсайдтың бөлігі ретінде Ньюкаслдың экономикасы бюджетте шамамен 13 млрд фунт стерлингті құрайды. Орталық іскерлік ауданы Сеннамен, Орталық станциямен және жағалау аймағымен шектеліп, қала орталығында орналасқан.
A1 тас жолы қала арқылы өтеді.
Жекелеп сататын сауда
Негізгі дүкендер орталықта және жақын аудандарында орналасқан. Ең үлкені - Элдон алаңындағы сауда орталығы. Қазіргі уақытта бұл Ұлыбританиядағы ең үлкен сауда кешені. Оның құрамына бірінші және ең үлкен универмаг - «Феник» (Fenwick), сондай-ақ Лондоннан тыс жерде орналасқан ірі универмагтардың бірі «Маркс пен Спенсер» (Marks and Spencer) кіреді. «Дебенхэм» (Debenham) флагмалық дүкені, «Джон Льюис» (John Lewis) дүкені сияқты «Bainbridges» деген атпен халыққа танымал. «Bainbridges» сияқты, бұл дүкендер, бәлкім, ең алғашқылары. Қазіргі кезде Элдон алаңы толықтай қалпына келтірілуде. Ескі автовокзалдардың орнына жаңаларын ауыстыру. Жаңартылған автовокзал ресми түрде 2007 жылы наурызда ашылды. Ньюкаслдың басты сауда көшесі - Northumberland Street. 2004 жылғы есеп бойынша ол Лондоннан кейін Ұлыбританияда жалға алу үшін ең қымбат көше болды. Ньюкаслдың жаныныда Гейтсхедте (Gateshead) Еуропадағы ең ірі сауда орталығы - MetroCentre орналасқан.
Білім беру
Студенттің даңқы қаланың сыртында күшейе түсті, өйткені екі университет (Ньюкасл университеті мен Нортумбрия университеті) және әлемге әйгілі колледж көптеген жастарды қызықтырады. Ньюкасл колледжі - Ұлыбританиядағы №1 мемлекеттік колледждің ресми танылған беделіне ие ең ірі оқу орны. Колледж 1956 жылы құрылды және әлемнің 40-тан астам елдерінен студенттерді қабылдайды. Студенттердің жалпы саны - 40 000, ал күндізгі бөлімде оқитын студенттер - 5000. Әр түрлі салалардағы мамандар даярлайды - өнер және дизайн, денсаулық сақтау, қонақжайларды басқару, есептеу техникасы, музыка және орындаушылық өнер және т.б.
Мәдениет және демалыс
thumb|right|200px|Тайн өзені бойындағы көпір
thumb|right|200px|Граф Чарльз Грейге арналған ескерткіш
Қалалық кеңес
Ньюкаслдағы билік қалалық кеңес мүшелері арасынан сайланған мэрдің көмегі арқылы жүзеге асады. Кеңесшілердің басым бөлігі либералды-демократтар.
Дін
Ньюкасл қаласында 2 собор бар: Әулие Николостың Англикан соборы, биязы шам-мұнарасымен және Август Велби Пугин жасаған Әулие Марияның Рим католик соборы. Олар өздерін приходтық шіркеу ретінде бастады. Әулие Мария соборы 1850 жылы соборға, ал 1882 жылы Әулие Николос соборға айналды. Біріккен Корольдікте орналасқан Англиканның ең ірі евангелиялық шіркеулерінің бірі Ньюкасл қаласында орналасқан, Джесмонд приходтық шіркеуі, қала орталығынан солтүстігінде қарай орналасқан.