cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зиянкестер
Орман зиянкестері – орман ағаштары мен бұталарын зақымдайтын жануарлар. Бұларға негізінен кенелер, көпаяқтылар, бауыраяқты ұлулар (шырыш), жәндікқоректі сүтқоректілер (кірпі, көртышқан, жертесер, т.б.), тышқандар, жұпаяқтылар (қабан, бұғы, бұлан, т.б.), жыртқыштар (түлкі, қоңыр аю) және құстар (тоқылдақ, қайшыауыз) жатады. Зиянкестер ағаштың жапырағын, бұтағын, гүлін, жемісі мен тұқымын жеп, діңін тесіп, тамырларынан шырынын сорады. Зақымданған ағаштар өсуін тоқтатып жеміс салмайды. Олар бірте-бірте өз тіршілігін жояды.
Ұн мен жарма зиянкестері. Ұнды, жарманы, кептірілген нанды және басқа да ұн тағамдарын дұрыс сақтамаған жағдайда жәңдіктер пайда болып, бүлдіреді, сапасын кемітеді. Әсіресе көбірек кездесетіні — астық кеміргіштері. Ол ұзындығы 2—3 мм, қызыл қоңыр, қоңыр не сарғыштау, денесі жұмыр қоңыз. Ұшады, үркіткен кезде қимылсыз қалады. Күн жылығанда жылына 4 рет, ұрпақ береді. Оның личинкалары кептірілген нанды, печеньені, макарон тағамдары мен жарманы, кептірілген көкөністер мен жемістерді бүлдіреді, олар ұнмен де қоректенеді (олардан бөлінген сұйықтық салдарынан ұн түйіршіктеніп қалады).
Күріш бізтұмсығы
Күріш бізтұмсығы дене бітімі қамба бізтұмсығы секілді. Одан айырмашылығы қосалқы қанаттарында 2-ден қызғылт теңбілі бар. Ұшады. Күн жылығанда жылына 6 реткедейін ұрпақ береді. Қамба бізтұмсығы секілді қоректенеді, көбінесе жүгері дәні мен күріш жармасын бүлдіреді.
Үлкен зауза қоңыз
Үлкен зауза қоңыз — ұзындығы 1З—15 мм, түсі әр алуан (қоңырлан қара түске дейін) келген қоңыз. Оның ұн құрттары деп аталатын қатқыл сарғыш личинкаларымен тордағы құстарды азықтандырады. Түнде ұшады. Күн жылығанда жылына 2 ретке дейін ұрпақ береді. Көбірек тұрып қалған ұнда, дәнде, кебекте, кепкен нанда пайда болады.
Кішкене зауза қоңыз
Кішкене зауза қоңыз үлкен қоңыздан 3 еселен кіші, қызғылт-қызыл қоңыр түсті. Ұшпайды. Қолайлы кездерде жылына 4 ретке дейін ұрпақ береді. Ұнды, ұнтақ жарманы, кебекті, кейде қара құмық жармасын, күрішті, құрғақ жемісті және көкөністерді бүлдіреді.
Суринам ұн жегіші
Суринам ұн жегіші — ұзындығы - 5—3,5 мм, қызыл-қоңыр түсті қоңыз. Денесі жіңішке, алдыңғы бүйірі иректі келген. Ұшпайды. Жылы маусымда жылына 5 ретке дейін ұрпақ береді. Ұнды, жарманы, құрғақ жемісті т.б. бүлдіреді.
Бұршақ қоңызы
Бұршақ қоңызы келтірілген бұршаққа жоламайды, олар тек егістіктегі бұршаққа көп зиян келтіреді (ол жұмыртқасын бұршақ түйнегіне салады, балаңқұрты жұмсақ дәннің ішінде жетіледі); қоңыз егістіккесебілген бұршақпен келеді. Жылына бір рет ұрпақ береді.
Қамбақ аракүйесі
Бұзаубастар. Жердің астында тіршілік етеді. Орта жастағы дернәсілдері және ересек жәндіктері жердің астында 1м дейінгі тереңдікте тіршілік етеді. өмір сүру циклі 1 жылдан көп уақытқа созылады. Мамырдың аяғында – маусым айында ұрғашылары 10-20 см тереңдікте, арнаулы ұяларға 150-300 данадан жұмыртқа салады. Бұзаубастар алдыңғы аяқтарының көмегімен топырақтың үстіңгі қабатында жолдар салады, 50-ден аса өсімдіктің тамырын, сабақтарының жер асты бөлігін, өскіндерін және тұқымдарын жеп зиян келтіреді. Олар ылғалды, суармалы жерлерді, негізінен көкөніс алқаптарын мекендейді. Жылы жайларда темекінің, көкөністердің және т.б. өсімдіктердің көшеттеріне өте көп зиян тигізеді. Көп тараған түрлері – кәдімгі (Gryllotalpa) және бір тікенекті (Gryllotalpa unispina Sauss.) бұзаубастар.
Шекшектер. Құрғақшылық жылдары сандары өте көп болғанда егінге, көкөніс дақылдарына, майлық дақылдарға және жеміс ағаштарына зиян келтіреді. Антеналары денелерінен ұзын үлкен жәндіктер. Жылына бір рет ұрпақ береді. Топырақта, өсімдіктерде және олардың үлпаларында жұмыртқалары қыстайды. Шілделіктер. Орташа және үлкен, жалрақ денелі жәндіктер. Түнде тіршілік етеді. Топырақ түйірлерінің астында, жарықтарда нимфалар (ақырғы жастағы дернәсілдер) қыстайды. Ылғалды, суармалы жерлерде көкөністердің, майлық дақылдардың, дәнді дақылдардың, бүлдіргеннің жапырақтары мен сабақтарының төменгі бөліктерін жейді. Күресу шаралары. Ерте күзде сүдігер жырту және отамалы өсімдіктердің қатар аралықтарын өңдеу арқылы бұзаубастардың, шекшектердің және шілделіктердің көбейуіне жол бермеуге болады. Көкөніс өсірушілер бұзаубастармен күресу үшін арнаулы жырашықтарды пайдаланады.
3. Қатты қанаттылар (Coleoptera) отрядына жататын көп қоректі зиянды жәндіктер Әртүрлі өсімдіктермен қоректенетін қоңыздардың ең қауіпті және көп тараған түлері Coleoptera – отряды, Poliphaga – отряд тармағы, Elateridae – шыртылдақ қоңыздар, Tenebrionidae – қараденелілер, Scarabalidae – тақта мұртты қоңыздар тұқымдастарына жатады. Шыртылдақ қоңыздар. Ұзындығы 5 – 15 мм. Алдыңғы кеудесі қозғалғанда шырылдаған дыбыс шығарады. 2-4 апта өмір сүреді. Қоңыздың зияндылығы жоқ. Жұмыртқасын топыраққа салат. Бір қоңыздың салатын жұмыртқасынын мөлшері 30 -500 дана. Дернәсілдері қыстайды. Дернәсіл 13 бөліктен тұрады. Сыртқы қатты қабығы болғандықтан және пішініне қарап оларды сымға ұқсатады. Басы, үш жұп аяқтары жақсы дамыған, түсі сары қоңыр. Дернәсіл 3-4 жыл өмір сүреді. Егістіктерде ошақ-ошақ болып кездеседі. Ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің қсіп келе жатқан тұқымымен, олардың тамырларымен қоректенеді. Топырақ құрғап кеткенде өсімдіктердің етті бөліктеріне кіріп алып қоректенеді. Қараденелілер. Баяу жүретін, тустері қара, ірілі –кішілі қоңыздар. Көп түрлері өанаттары бірігіп кеткендіктен ұша алмайды. Дернәсілдерінің алдыңғы жұп аяқтары үлкен, бастары доға тәрізді. Дернәсілдері жылдам өсіп жетіледі. Далалық және кең кеуделі шабан қоңыздары мен жүгерінің қара денелілерінің дернәсілдері өсімдіктердің жер астындағы мүшелерін, тұқымды зақымдайды. Құмның шабан қоңызы зиянды, олар отамалы өсімдіктердің өскіндері мен көкөніс өсімдіктерінің көшеттерін зақымдайды. Тақтамұрттылар. Денелері ұзын, қысқа. Мұрттары жалпақ. Дернәсілдері жуан, етті. Түркістандық жүгері қонызы көп өсімдіктердің тамырларының етті ұлпаларын зақымдайды, ал түйнек тамыр жемістілер үшін өте қауіпті. Дернәсілдері өсіп келе жатқан тұқыммен қоректенеді. Қортық қоңыздың өзі ғана зиянды. Негізінен өскіннің жер үстіндегі бөлігімен қоректенеді. Батыстық мамыр қоңызы, жетісулық мәрмәр қоңыз,маусым қоңызы отамалы, көкөніс және жеміс-жидек өсімдіктерінің негізгі зиянкестері. Олардың дернәсілдері топырақта 2-3 жыл өмір сүріп өсімдіктердің жер астындағы мүшелермен қоректенеді. Күресу тәсілдері. Күзде терең сүдігер жырту,тыңайтқыш салу, жазда отамалы өсімдіктердің қатар аралықтарын бірнеше рет өңдеу, арамшөптермен күресу,үстеп қоректендіру арқылы барлық көп қоректі қатты қанаттылардың санын азайтуға болады. Дернәсілдердің саны 1 м2 5-10 дана болғанда отамалы өсімдіктерді отырғызуға болмайды. Олардың орнына аз зақымдалатын бұршақ тұұымдастарды, қарақұмықты өсіреді. Қара денелі қоңыздардың саны 1 м2 2-3 дана және одан жоғары болғанда инсектицидттермен улайды.
5. Бұршақ дәнді дақылдарының зиянды жәндіктері Бұршақ бітесі– бітенің денесі біршама жуандау, денесінің ұзындығы – 4,5-5 мм. Қанатсыз аналықтарының денесінің түсі жасыл, кейде қоңыр қоңыр қызыл болып келеді. Ұрықтанған жұмыртқа көпжылдық бұршақ өсімдігінің сабақтарының тамыр бөлігінде және жерге түскен бұршақта қыстайды. Біте осы жұмыртқадан дернәсілдік сатыдан өткеннен кейін аналық – негізге айналады. Партеногенетикалық жолмен көбейіп, колониялар түзеді. Мұнан ары қарай аналық – орналастырушылар пайда болады. Қанатты аналық – орналастырушылар бір жылдық бұршақ дақылдарына қонып, сол жерде жаңа колониялар құрады. Бір жылда 10-ға жуық ұрпақ беріп дамиды. Бітелер өсімдіктердің жас ұлпаларында және гүл шоғырына қоныстанады. Колонияның өсуі жоғарғы бөліктен басталады. Олар көп жылдық бұршақ дақылдарына ұшып келеді де, содан соң бұл жерге аталық пен аналық шағылысқаннан кейін қыстайтын жұмыртқа салады. Бұршақ бітесі бұршаққа, сиыр жоңышқаға, жоңышқаға, жасымыққа зиян келтіреді. Дернәсіл мен имаго шырынды сорып, жапырақты ширатады, дамуды тоқтатады, зақымданған мүшенің түрін өзгертіп, егіннің түсімін тқмендетеді. Бітенің жаппай көбеюі ауа райының қолайлы (жылы жаңбырлы) жағдайларында байқалады. Күресу шаралары. Біржылдық және көпжылдық бұршақ дақылдарын ббұршақ бітеден қорғау үшін кеңістікті оңашалаудың үлкен маңызы бар. Бұршақ дәнділерді қайталап отырғызуға болмайды. Жерге түскен дән өскіндерінің пайда болуына жол бермеу керек. Көп жылдық бұршақты төмен кесінді жасап жинау қажет. Егер энтомологиялық аулағышпен 10 сілтеу жасаған кезде 25-30 дара біте түссе немесе 20% өсімдік залалданған болса, онда инсектицидпен өңдеу жұмыстарын жүргізеді. Бұршақ қоңызы. Қоңыздарының бүйірінің алдыңғы арқасында және жамбастың төменгі жағында тісшелер орналасқан. Қанаттың үстінде ақ дақтар, ал құрсағының астында екі ірі қара дақтары бар. Денесінің ұзындығы – 4,5-5мм ақшыл түптермен қапталған. Дернәсілі сопақ, ақшыл сары, ұзындығы – 5-6 мм. Қоңыздар тазалау, сақтау және егінді жинаған жерлерде бұршақтың ішінде қыстайды. Дернәсілдің ересек жәндәкке айналуы, қыстап шығуы құрғақ тұқымның ішінде өтеді. Жұмыртқаны бұршақтың жармасына салады. Дернәсілдер бұршақтың ішінде қоректенеді. Күресу шаралары. Егінді дер кезінде шығынға ұшыратпай жинап алу керек. Аңыздарды сыдыра жырту, топырақты терең өңдеу қоңыздар мен дернәсілдердің едәуір жойылуына әкеледі. Қойма орындарында тұқымдарға тұқымдарға газбен өңдеу және салқындату жұмыстарын жүргізу қажет. Егер шанақтану кезінде энтомологиялық аулағышпен 10 сілтеу жасағанда 15-20 қоңыз табылса, онда бұршақ қоңыздарын жою үшін инсектицидпен өңдейді.
Дереккөздер
Санат:Зиянкестер
Кизерь
Кизерь (Кизерка) — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вятка өзенінің оң жағалауынан 237 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шайхы Нәуұлы Қаратаев
Шайхы Нәуұлы Қаратаев (1890 жыл - 1922 жыл, Жымпиты) - әнші, Мұхит Мералыұлының немересі, атасының орындаушылық дәстүрін бойына дарытып, кейінгі шәкірттеріне үйретуші.
Дереккөздер
Санат:Күйшілер Санат:Қазақстан әншілері
Үлкен Мясная
Үлкен Мясная — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вильва өзенінің оң жағалауынан 129 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Жайон
Жайон (Jaillon) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54272, пошта индексі — 54200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 356 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Абсолюттік
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Егий
Егий (Aiguilhe) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43002, пошта индексі — 43000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1593 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1448,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Ету-Яха (Вэнга-Пур тармағы)
Ету-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вэнга-Пур өзенінің сол жағалауынан 73 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нель-Нормандез
Нель-Нормандез (Nesle-Normandeuse) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76460, пошта индексі — 76340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 594 адамды құрады. Халық тығыздығы — 65,27 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Данышпан бала Джимми Нейтрон
«Данышпан бала Джимми Нейтрон» (The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius) — Америкалық компьютерлік мультсериал. 2002 жылдың 20 шілдеде шығарылған. O Entertainment, DNA Productions және WildBrain Studios шығарған. Джон А. Дэвис жасаған, басты рөлдерді орындаған Деби Дерриберри, Роб Полсен, Джеффри Гарсиа, Фрэнк Уэлкер, Кэролин Лоуренс, Кристалл Скалес, Марк ДеКарло, Меган Кавана, Канди Мило, Андреа Мартин және Тим Карри. Бұл мультсериал Ретровилл, Техас атты қалада түсірілген.
Сілтемелер
Санат:АҚШ мультсериалдары Санат:Ағылшын тіліндегі телесериалдар Санат:Nickelodeon мультсериалдары
Қарауылтөбе (Қызылорда облысы)
Қарауылтөбе — Қызылорда облысы Қызылорда қалалық әкімдігіне қарасты ауыл, Қарауылтөбе ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Қызылорда қаласынан солтүстікке қарай 8 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 952 адам (508 ер адам және 444 әйел адам) болса, 2009 жылы 1322 адамды (683 ер адам және 639 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл көкөніс-сүт өсіріп өндіретін Қызылорда совхоз-техникум орталығы болған. Оның негізінде Қарауылтөбеде ЖШС жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда қалалық әкімдігі елді мекендері
Алгазино
Алгазино — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Әбдулкарим ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 175 адамды құрады. Пошта индексі — 453679, ОКАТО коды — 80206804002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Санта-Мария-де-Эмереш
Санта-Мария-де-Эмереш (Santa Maria de Emeres) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Валпасуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Дифенбах (Витлих)
Дифенбах (Витлих) (Diefenbach (bei Wittlich)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бернкастель-Витлих ауданының құрамына енеді.
Санта-Мария-де-Эмереш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 519 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,68 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,1 адам/км².
Дифенбах (Витлих)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 65 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 31 020. Муниципалитеттің басшысы — Манфред Кондне.
Санта-Мария-де-Эмереш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Дифенбах (Витлих)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Санта-Мария-де-Эмереш
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Мүржия ағымы
Мүржия ағымы - муржия араб тілінде «үміт ету» мағынасын білдіретін «рәжә» сөзінен шыққан. Қандай да бір істі кейінге қалдыру, Аллаһқа сілтеп, жақсылығын, ақырын Аллаһтан күтушілерге берілген есім. Бұл ағым «Ислам әлемінде үлкен күнә істеген мұсылман кісілердің бұл дүниелік және о дүниелік жағдайы қалай болады екен?» деген алғашқы өзекті мәселелер тұсында пайда болды. Мұндай мәселе әділетті төрт халифаның төртіншісі болған Хазіреті Әлидің (656 - 661) тұсында өрбіді. Үлкен күнә істеп қойған мұсылманды харижиттер «кәпір» десе, муғтазила ағымы «пасық» деп үкім берген. Сол кезеңнің танымал ғалымы Хасан Басри және өзге де ғалымдар ондай кісіге «екіжүзді» деп пәтуә берді. Көпшілік мұсылмандардың пікірі бойынша, ондай кісі «күнәһар мұсылман». Ондай пендені Аллаһ қаласа кешіреді, қаламаса жазасын береді деген бағытты ұстанды. Мүржия ағымы бойынша, күпірлікпен бірге мойынсұнудың пайдасы болмағандай, күнә істеу иманға зиян келтірмейді. Мүржия ағымының пайда болуы мен негізінің қалыптасуы сахабалар тұсынан бастау алады. Хазіреті Османның халифалық кезеңінің соңына таман халық арасында әкімдердің әділетсіздігі мен қатыгездігі өсекке айналып, ақырында халифа Османды өлтірумен аяқталды. Осы оқиғалар барысында кейбір сахабалар үнсіз қалуды жөн көріп, мұндай бүліктерден аулақ тұруды, араласпауды дұрыс деп тапты. Сонымен қатар Хазіреті Әли тұсындағы шыққан бүліктер мен соғыстарда осы ұстанымдарын жалғастырды. Әли мен Шам әкімі Муауия арасында болған 657 ж. Сыффин соғысы жайында ешқандай пікір білдірмеген. Бұл топтың ішінде Сад ибн Әбу Уаққас, Абдуллуһ ибн Омар, Имран ибн Хусайн сынды танымал, беделді сахабалар болды. Олар Сыффын шайқасында өлген мұсылмандар жайында ешқандай үкім айтпай, тіпті қай жақтың дұрыс, қайжақтың кінәлі екендігін де айтпай бейтарап болды. Өлген мұсылмандардың үкімін сұрағандарға «Аллаһ біледі» деп қысқа қайырлы. Аты аталған сахабалар секілді кейбір сахабалар да үлкен күнә істеген мұсылман жайында ешнәрсе айтпауы соғысқа қатысқан мұсылмандарды қатты мазалай бастады. Нәтижеде, бүлікшілер, соғысқа қатысқан және үлкен күнә істеген мұсылмандар жайында ештеңе айтпастан олардың жағдайын тек «Аллаһ қана біледі» деген топ пайда болды. Бұларға «үміт артушылар, үміттенушілер» ұғымына келетін «Мүржия ағымы» деп ат берілді. Муржияшылар «Лә иләһә илаллоһу Мухаммәдур Расулуллаһ» (Аллаһтан басқа ешбір Тәңір жоқ, Мұхаммед Оның Елшісі) деген кісіні жасаған күнәсі үшін кәпір немесе мүшірік деп айта алмаймыз, кімнің кім екендігін Аллаһ біледі деген қағиданы ұстанды.
Шынында да, осы әдіс дұрыс. Кімнің кім екендігін, о дүниеде қайда баратындығын Аллаһ біледі. Кейінгі уақытта шыққан жаңа муржияшылар алдыңғылардан өзгеше түсінікте болды. Олар үлкен күнә істеген мұсылманның жағдайын Аллаһқа тапсырумен шектелмей, күнә жасау иманға зияны жоқ деген пікірді ұстануға көшелі. Сенімдерін мына қағидаға сүйеді:'' «Иман - тілмен айту, жүрекпен қуаттау, сену және білуден тұрады. Амал ету өз алдына бөлек нәрсе»''. Тіпті, кейбір муржияшылар «Иман - жүректен сену» деп артық кетті. Діни үкім- дерді тек біліп, сеніп қоюмен шектелген муржияшылар үшін амал ету маңызды болмады. Бұлар иманның негізін жеңілге алып, ақиқатты өзгертуге тырысты. Сол себепті ғалымдар муржияшыларды екі топқа бөліп қарастырады. Бірінші топтағылар сахабалар арасындағы түсініспеушілік пен қақтығыс және Умея билігі кезіндегі бүліктерге үкім беруден бас тартқандар. Екінші топтағылар болса, имани мәселені жеңілге алып, Аллаһ күпірлік пен ширктен басқа бәрін кешіреді деген сенім бойынша иман еткен кісі не істесе де болады деп, ізгі амалды тәрк етушілер. Бұл топтағы муржияшылар алдыңғы сахабалар мен ғалымдардың беделіне кір келтіріп, өзгелердің сынына ұшырайды.
Мысалы, Зәйдия мәзхабын кұрушы Зәйд ибн Али ибн Хусейн осы топтағыларды меңзеп: «Мен пасықтардан, Аллаһтың кешірімінен үміттендірген Муржиядан аулақпын», - деген. Ал адасушы Мүржия ағымы өз діни түсінігіне қосылмағандарды, қабыл етпегендерді «муржия» деп атады. Тіпті, муғтазилиттер кұқықшы ғалымдар мен хадисші ғалымдарға да, атап айтсақ, имам Ағзам Әбу Ханифаға да «муржияшы» деген ат тағып, кінәлаған. Имам Ағзам Әбу Ханифа өз кезегінде муғтазилиттерді сынап бірнеше еңбек жазған. «Әр-Рисала иләл-Бәтғи» атты еңбек Өбу Ханифа тарапынан басралық ғалым және қазы Әбу Осман Муслим әл-Бәттиге жолданған. Кітапта амал иманның бір бөлігі еместігі, иманның артуы мен кемуін қабыл ету мен етпеу мәселесі талқыланып, өзін муржия деп айыптағандардың сөзін теріске шығарады. «Китабур-рад алал-қадария» - бұл еңбекке муғтазила мазхабын сынап жазған. Мүржия ағымы өз арасында түрлі түсініспеушілікпен бірнеше топқа бөлінген. Сол топтардың бастылары мыналар:
Бұл топтардың өздеріне тән діни түсінігі бар. Дегенмен, бұл топтардың бәрі дерлік орта ғасырларда жойылып кетті. Алайда, соңғы уақытта кейбір мұсылман бауырлар, яғни салафилік пен тәкфир ету бағыттарын ұстайтындардан муғтазилиттер секілді өздеріне қосылмаған мұсылмандарды «муржия» деп атау белең алып барады. Адасушы муржияның кім екендігін түсінбестен, бұлай атау ғайбат саналады. Муржияшылар әуелде дұрыс бағыт ұстанғанымен, кейінгілері шектен тыс шығаруымен әһли сунна аясынан ауытқыды. Муржиялар айтқандай, иман тек жүрекпен сеніп қоюлан тұрмайды. Жүрекпен сенгенін тілімен айтпайынша, ол пенденің кім екендігін біле алмаймыз.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Апиро
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2431 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 46 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 53 км² шамасында. Пошта индексі — 62021.
Елді мекеннің қамқоршысы — қасиетті Урбан. Жыл сайынғы мерекесі — 24 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Абай (метро бекеті)
«Абай» — Алматы метросының 4-ші бекеті. Бірінші бағытта «Алмалы » және «Байқоңыр » бекеттерінің арасында орналасқан.
Фондакелли-Фантина
Фондакелли-Фантина (Fondachelli-Fantina) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Мессина провинциясында орналасқан.
Абай (метро бекеті)
Тарихы
Бекет 2011 жылдың 1 желтоқсанында Алматы метрополитенінің «Райымбек батыр » — «Алатау » бірінші іске қосу учаскесінің құрамында ашылды.
Фондакелли-Фантина
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1234 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында. Пошта индексі — 98050.
Абай (метро бекеті)
Техникалық сипаттамасы
Терең орналасқан бекет (тереңдігі 78 м) колонналық типтегі жол аралығы 18.1 м. Үш залдан тұрады — орталық және екі бүйірлік, олар ені 15,2 м, ұзындығы 104 м жалпы островтық платформаны құрайды. Көтеру биіктігі 46,0 м, ұзындығы 92,0 м эскалаторлар бойынша (4 таспа) бекетке түсіру-көтеру​.
Архитектурасы мен безендірілуі
«Абай» — терең қабатта орналасатын метро бекеті. Қазақтың ұлы ақыны, композиторы, ағартушысы, қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушы Абай Құнанбайұлы құрметіне аталған. Бекеттің осы заманғы мәнерде безендірілген.
Фондакелли-Фантина
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Абай (метро бекеті)
Архитектурасы мен безендірілуі
Бекеттің сәулет-сурет шешімі заманауи стильде жасалған. Қабырғалары сарғыш және қоңыр түсті мәрмәрмен әрленген. Едендерге сұр-сарғыш және қоңыр түсті гранит төселген. Карниз тоттанбаған болаттан жасалған. Платформаның шет жағында суреттік панно барельеф қолада және «флорентиялық мозаика » орналасқан. Композиция заманауи стильде орындалған. Абай Құнанбаев бейнеленген қола рельеф, тас бетінде ойылған, онда Абай шығармасынан үзінділер жазылған​.
Сілтемелер
Санат:Алматы метро бекеттері
Тармақталу нүктесі
Тармақталу нүктесі - Көпмәнді аналитикалық функцияның тармақталу нүктесі деп, центірі осы нүктеде жатқан, радиусы қандай да болмасын кішкене шеңбердің бойымен берілген функцияның мәнін үзіліссіз өзгертіп жалғастыра орағытқанда, осы функцияның алғашқы мәнінен басқа мәніне келтірегін, кешен жазықтықтың нүктесі аталады. Осы жакдайда, функция қабылдайтын әр түрлі мәндер саны ақырлы (мысалы, \sqrt[n]{z} функциясы үшін 0 нүктесі), немесе ақырсыз (мысалы, Ln z = ln р + іφ функциясы үшін 0 мен ∞ нүктелері) болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Математика
Айғыржалы кесенесі
Айғыржалы кесенесі — ХІХ ғасырдың кесенесісі болып табылады. Ескерткіш Қызылорда қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 106 шақырым жерде (азимут 68°), Сарысу өзенінің сағасындағы жайпақ төбелердің бірінің үстінде орналасқан. Айғыржалының әкесі - Сырдарияның төменгі ағысы қоқандықтардың иелігінде болған кездегі би болған. Сондықтан кесене ХІХ ғ. екінші жартысына жатады деп саналады.
Кесененің сипаты
Өлшемдері кішігірім мемориалдық құрылыстар тобына жататын ескерткіш қам кесектерден тұрғызылып, күйдірілген кірпіштермен (8×14×30 см, 10 қатар + 10 жым = 0,95 м) қапталған. Негізі қасбеттегі қабырғаның ұзындығы 4,40 м, сақталған биіктігі 2,30 м. Ескерткіш өте қатты қираған, тек негізгі қасбеттің кіреберіс ойығы бар қабырғасы ғана сақталған.
Кесененің кіреберіс бөлігі жетілдірілген бір камералы. Жоспарында шаршы пішінді болып келген негізі күмбез асты барабаны жоқ күмбезден жабылған. Оңтүстік-батыс қасбеттің ортасына салынған кіреберіс есігі сәулелі кескіндегі аркамен безендірілген. Негізгі қасбетте бетше босағаның болғандығын білдіретін кіреберіс ойығын қапталдап тұрған екі қабырғаның қалдықтары бар Ескерткіштің негізгі аумағы кірпіш таспасы түріндегі ернеумен көмкерілген. Кірпіштер ұзына бойы орналасқан толқын тәрізді жолақтар түріндегі екі бедерлі өрнектермен әсемделген.
Іргесі шығыңқы болып келген ескерткіштің жоғары бөлігін кірпіштің екі таспасынан тұратын ернеу көмкеріп тұр. Қабырға қаландылары ашық және қоңырқай түсті кірпіштермен көзтатарлық шахмат түрінде безендірілген.
Камерада қабырғалық жауырыншаларға (пилястрлерге) тірелген сегіз арка болған, олардың төртеуі бұрыштарында, қалған төртеуі- қабырғалар бойында орналасқан. Аркалар жарты циркуль кесінді болып келген, бұрыштық аркалардың қуыстары арка табанының биіктігінен басталатын кірпіш  қаландыларының қатарымен толтырылған.
Күмбезі, төменгі бөлігі кіреберіс ойықтың үстінде сақталған, жалған қаландылармен қаланған. Қабір үсті ескерткіштерінің іздері байқалмайды.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы ескерткіштері Санат:Қазақстан кесенелері
Сабыншөп
Сабыншөп (Saponarіa) — қалампыр тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның барлық аймағында таралған 1 түрі — дәрілік сабыншөп (Saponarіa offіcіnalіs) бар. Оның биіктігі 30 — 60 см, тамыры жуан, қызғылт түсті. Сабағы тік, сыртын майда түктер жапқан. Жапырақтары сопақша, қандауыр тәрізді, өркен бойына қарама-қарсы орналасады. Бөбешік жапырақтары болмайды. Ірі, ақ, кейде алқызыл түсті гүлдері сыпыртқы не шоқпарбас гүлшоғырына топталған. Тостағанша және күлте жапырақшалары бес-бестен, аталықтары 5, кейде 10 болады. Аналығы 2 не 5, жеміс жапырақшаларынан құралған, оның жатыны бір ұялы. Гүлдері жәндіктермен тозаңданады. Маусым — қыркүйек айларында гүлдеп, жеміс салады. Жемісі — қауашақ, піскен кезде жоғарғы ұшынан қақырап ашылады да, өте ұсақ тұқымдары көптеп шашылып, желмен таралады. Сабыншөп — улы өсімдік, мал жемейді. Өсімдіктің барлық органында (әсіресе тамырында) сапонин болады. Оны суға араластырғанда кәдімгі сабын сияқты көпіреді. Халық медицинасында қақырық түсіретін, тер шығаратын дәрі ретінде қолданылады, сондай-ақ сабыншөптің несеп бөлінуді күшейтетін қасиеті бар. Ұсақтап туралған тамырын жібек және жүн маталарды жууға пайдаланады.
Дереккөздер:
Санат:Қалампырлар
Винита Парк (Миссури)
Винита Парк (Vinita Park) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.9 км². FIPS коды — 29-76246.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1,88 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
POEMS – синдромы
POEMS-синдромы - полинейропатия (Polyneuropathy), органомегалия (Organomegaly), эндокринопатия (Endocrinopathy), көптеген миелома (Multiple myeloma) және терідегі өзгерістермен (Skin disease) көрінеді (Longo, 1998).
Бұл науқастарда әдетте, ауыр үдемелі сенсомоторлық полинейропатия сүйектің миеломатоздық үрдістік зақымдануымен бірге жүреді. POEMS–синдромында спленомегалия, гепатомегалия мен лимфаденопатия байқалады.
Эндокриндік бұзылыстар әйелдерде аменорея, ерлерде – импотенциямен және гинекомастиямен көрінеді. Сонымен қатар, бас-жұлын сұйықтығы қысымының жоғарылауы және ондағы протеиндердің көбеюіне байланысты пролактин секрециясының гипоталамустық бақылауы бұзылуының салдарынан гиперпролактинемия байқалады. POEMS – синдромы бар науқастардың 1/3 қантты диабеттің II түрі, өте сирек бүйрекүсті безінің жетіспеушілігі мен гипотиреоз табылады.
Терідегі өзгерістер гиперпигментация, гипертрихоз және терінің қалыңдауымен көрінеді. Сондай-ақ, бұнда шеткі ісіктер, асцит, плевралық жалқық, қызба, тромбоцитоз анықталуы мүмкін.
POEMS – синдромының патогенезі белгісіз. Бірақ, қанда қабыну үрдісі алдында цитокиндердің (интерлейкин-I-В, интерлейкин-6 мен некроз-α факторы) жоғарылауы және β-өсу факторының трансформирлеуші цитокин ингибиторының төмендеуі анықталған.
Дереккөздер
Санат: Парапротеинемиялық гемобластоздар
Италва
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 645 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 296,174 км² шамасында. Халық тығыздығы — 46,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1986 жылы құрылған.
Санат:Рио-де-Жанейро елді мекендері
Гарпактицидтер
Гарпактицидтер (Harpacticoida) – ескекаяқты шаянтәрізділер отряды.
Денесі құрттәрізді. Шаянтәрізділер мұртшаларының екінші жұбы қысқа. Жұмыртқалық қабы әдетте біреу. Бірнеше мыңдаған түрі бар: теңіздер мен суаттарда кеңінен таралған. Сонымен қатар жерасты, аз құмдарда, Байкалда, 43 түрі, осының 38 жергілікті түрі. Көптеген гарпактицидтер су түбіндегі ағзалар, көп интерстициалды. Ұлпалардың ыдырауымен қоректенеді. Суаттағы гарпактицидтердің түріне партогенез тән. Кейбір суаттарда гарпактицидтер балық қорегі, әдетте жастауларын құрайды.
Дереккөздер
Санат:Ескекаяқты шаянтәрізділер
Тағдил әркан
Тағдил әрканрүкүндерді дұрыстан, орнымен жасау.
Бұл - намазда, рүкүғте тұрған уақытта, сәжде де, екі сәжде арасындағы отырысқа мән беріп, сол жерлерде аздап кідіру. Бұл кідіру - кем дегенде бір рет «Субханалллаһи азим» дейтіндей мезгіл.
Пайғамбарымыз (с.а.у.) намазын апыл-ғұпыл оқыған біреуге былай дейді: «Намазға тұрған уақытында тәкбір айт. Содан кейін Құран аят тарының жеңіл келген бір бөлігін оқы. Сосын кейін көңіл толатындай рүкүғ жаса, оның артынан көңіл толатындай етіп сәжде ет. Дәл осылай намазың біткенше жаса» (Бухари, Азан, 95).
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Рихард Авенариус
thumb|right|200px|Рихард Авенариус
Рихард Авенариус (19 қараша, 1843, Париж — 18 тамыз, 1896, Цюрих) — немісфилософы, эмпириокритицизмнің негізін салушылардың бірі.
Ғылыми еңбегі
Авенариустың басты ойларының бірі — «субъектісіз объект жоқ, объектісіз субъект жоқ» дейтін «принципиалды координация» туралы ілім. Ленин «Материализм және эмпириокритицизм» деген еңбегінде бұл ойларды сынға алған.
Дереккөздер
Санат:19 қарашада туғандар Санат:1843 жылы туғандар Санат:Парижде туғандар Санат:18 тамызда қайтыс болғандар Санат:1896 жылы қайтыс болғандар Санат:Цюрихте қайтыс болғандар Санат:Германия философтары Санат:XIX ғасыр философтары
Красная Поляна (Қарағанды облысы)
Красная Поляна — Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл, Красная поляна ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Нұра өзенiнiң бойында, аудан орталығы Ақсу-Аюлының солтүстік-батысында 69 км-дей жерде орналасқан.
Тарихы, шаруашылығы
Іргесі 1956 жылы қаланған. Округ аумағында өткен ғасырдың 30-50 жылдары «Карлаг» бөлімшелері орналасқан. 56-90 жылдары Красная Поляна кеңшарының және ауылдық кеңестің орталығы болды. Шаруашылықтың негізгі бағыттары – асыл тұқымды мүйiздi iрi қара төлдерiн өсiру, қосымша саласы көкөнiс, картоп өсiру. Жерiнiң жалпы ауданы 350 мың га.
Инфрақұрылымы
Округтiң елдi мекендерiнде (Бекет, Деріпсал, Қарамұрын, Байқара, Сұлу-Мәдине ауылдары) 3 мектеп, УДА, мәдениет үйі, кiтапхана, пошта бар. Кеңшар негiзiнде 5 ЖШС-і, 29 шаруа қожалығы құрылған (2006). Ауыл басқа елдi мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Қарамұрын т.ж. станциясы 2 км жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 786 адам (405 ер адам және 381 әйел адам) болса, 2009 жылы 622 адамды (301 ер адам және 321 әйел адам) құрады.
IC 1150
IC 1150 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 1150 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Орал облыстық қазақ комитеті
Орал облыстық қазақ комитеті - 1917-1918 жылдары Жайық өңірінің сол жақ жағалауын қоныстанған казак ауылдарын басқару мақсатында құрылған атқару органы.
1917 жылы 19-22 сәуір аралығында Орал қаласында өткен Жайық сырты қазақтарының бірінші сьезінде бұрынғы Жайық сырты бөлігін басқару жөніндегі уақытша комитеттің орнына құрылды. Комитетке мүше болып Ж. Досмұхамедұлы, Ы.Тоқберлиев, Х.Тасымов, Т.Сарыбөпиев, Е.Мүқанов, Д.Сәрсшбаев, Ғ.Әлібеков, Д.Күсепқалиев, Б.Жанқадамов, Р.Қаржаубаев, Е.Әбшов, Д.Жұлдызов, Х.Досмұхамедұлы, Ы.Топаев, К.Жәлшов, Ғ.Есшғүлов, С.Қаратілов, Б.Жұмағалиев, С.Омаров және Б.Тілепин сайланды. Комитет бірінші Орал облыстық қазақ сьезінің Жайық сырты бөлігіндегі бұрынғы төрешіл-бюрократтық басқару жүйесін коллегиальды халықтық басқару жүйесіне ауыстыру жөніндегі шешімінш туындаған барлық қаулы-қарарды жүзеге асырумен шұғылданды. Орал қаласындағы, уездердегі қазақ қаржысына салынған жылжымайтын дүние-мүлікті есепке алып, қазақ пайдасына қызмет еткізу, елден ерікті жылу жинау, оқу орындарын ашу, жәрмеңкелер өткізу, азық-түлікпен қамтамасыз ету, басқа қоғамдық ұйым-мекемелермен байланыс жасау ісімен айналысты. 1917 жылы 1-5 маусымда Ойыл жәрмеңкесінде екінші Орал облыстық қазақ сьезін өткізді, осы сьез аясында бас қосқан комитет мүшелері жиналысында Жайық сырты бөлігінің жер басқармасын сайлады, сол жылы күзде Бүкілресейлік Құрылтай жиналысы мүшелерін сайлау және екінші жер басқармасы құрамын сайлау науқанын өткізді. 1918 жылы 18 қаңтарда төртінші Орал облыстық қазақ сьезін шақырды. Соңғы сьезде таратылып, өз өкілеттілігін «Ойыл уәлаятының» Уақытша үкіметіне табыстады.
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы
Гипертрихоз
Гипертрихоз — адамның жынысына, жасына қарай денесіне тән емес жерден қалың түк шығуы, мысалы, әйелдердің қарнына түк, иегіне сақал; кейбір адамның бүкіл денесіне қалың түк шығуы.
Дереккөздер
Санат:Биология
Газ көрсеткіші
Газ көрсеткіші - көліктің қоректену жүйесіндегі баллондағы сұйытылған газдың абсолют өлшемін көрсететін электрлік аспап.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Зеллин
Зеллин (Sellin) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Рюген ауданының құрамына енеді.
Аэропоника
frame|right|Аэропондық аппаратта өсірілген салат, [[NASA, 1998]] Аэропоника - топырақты қолданусыз өсiмдiктердiң өсiруiн ауа арқылы өсiмдiктердiң тамырларына нәрлi затты тозаң түрінде жеткiзетiн әдіс. "Аэропоника" сөзі "Аэро" (ауа ) "Ponos" (еңбек) деген грек ұғымынан. Аэропон әдiсi арқылы өсiмдiктердiң өсуін қамтамасыз ету үшiн қажеттi минералдар мен нәрлi зат қаныққан суды субстрат ретінде қолданады. Гидропоникамен салыстырғанда топырақ сұбстратын қолдану керек емес.
Әдістемесі
Өсiмдiктердi аэропон арқылы өсiрудің негiзгi қағидасы - бұл жабық немесе жартылай жабық ортада қоректiк тозаң мен минералдарға бай су ерiтiндiсiмен шашырату. Өсiмдiк өз тiрек жүйесімен бекiтіледi, тамыры ауада қоректендiргiш ерiтiндiмен суарылып тұрады. Қоспа, тамырды кебуге үлгермейтiндей етiп, үздiксiз немесе қысқа уақыт аралығында суарып тұрады. Өсiмдiктiң дiңгегi мен жапырағы шашыратулы аймақтан шеттетiлген. Бұл әдіспен топырақтан келетін зиян келтiрушiлер және аурулардан құтыламыз, өсiмдiк топыраққа егілместен тез әрі сау өсе алады. Аэропониканы қолдану өсiмдiк өсiрудің автоматты жүйесін құруға мүмкiндiк бередi.
Экологиялық артықшылығы
frame|left
Қалғұтты (өзен, Шығыс Қазақстан облысы)
Қалғұтты, Тораңғы – Ертіс алабындағы өзен.
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 62 км, су жиналатын алабы 652 км2.
Бастауы
Бастауын Күршім жотасындағы Салқыншоқы тауының етегінен алып, Қарақұдық қыстауына 8 км жетпей жерге сіңіп кетеді.
Аэропоника
Сілтемелер
Санат:Өсімдік өсіру
Қалғұтты (өзен, Шығыс Қазақстан облысы)
Гидрологиясы
Жоғарғы арнасы шатқалды, орта ағысы сайлы-жыралы, қырқалы-төбелі жерлермен ағады. Қаратоғай ауылынан төменде арнасы кеңейіп, жайылма пайда болады. Ақши аулына дейінгі арнасында жыл бойы су болады. Қар, жауын-шашын суларымен толығады. Қалғұттының жалпы ұзындығы 45 км болатын 15 саласы бар. Ірілері: Ортабұлақ, Тесікқия, Өртенбұлақ, т.б. Ақши ауылынан төменде өзен Тораңғы деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы өзендері Санат:Ертіс су алабы
NGC 403
NGC 403 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1862 жылы 29 тамызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 403 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4111, UGC 715, MCG 5-3-68, ZWG 501.104.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Үлкен Порожняя (Вильва тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Марчас
Марчас — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Рязань облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вад өзенінің сол жағалауынан 114 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені Цна өзенін қоспағанда, Темников қаласындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
NGC 4756
NGC 4756 — Құзғын шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Марчас
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4756
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 8 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4756 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43725, MCG -2-33-39, DRCG 25-59.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Құзғын (шоқжұлдыз)
Климент (Шумен облысы)
Климент (Климент) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Каолиново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 270 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9970. Телефон коды — 05362. ЕКАТТЕ коды — 37232.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Жұмыс бекеті
thumb|200px Жұмыс бекеті (Рабочая станция; work station) — 1) желіге қосылған дербес компьютер. Пайдаланушы желі арқылы, оның ресурстарына қатынас құруға мүмкіндік алады. Мысалы, Windows NT Workstation жүйесі орындалатын есептеуіш машина жұмыс бекеті деп, ал Windows NT Server орындалатын есептеуіш машина сервер деп аталады. Екіден артық компьютерлерді бір-бірімен жалғастыру үшін тікелей жалғастыру жеткіліксіз. Бұл жағдайда әрбір компьютерге желілік тақша орнату, оларды кабельдермен жалғастыру және компьютерлердің бірлесіп жұмыс істеуін басқаратын арнайы программаларды іске қосу қажет. Кейбір желілерде файлдық сервер деп аталатын арнайы басқаратын компьютерлер бар. Барлық "кәдімгі" компьютерлерді осындай желіде жұмыс деп атайды; 2) автоматтандырылған жұмыс орны; 3) кәсіби компьютер; 4) пайдаланушының жұмысына арналған жергілікті есептеу желісінің торабы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Әтембек Қоңыров
Әтембек Қоңыров (1914 жыл, Казталов ауданы, Көктерек ауылы - 1968 жыл) - айтыс ақыны.
Еңбек жолы
1929 жылы Көктерек орта мектебін бітірген соң, Чапаев атындағы ұжымшарда еңбек жолын бастаған. 1941 жылы Ұлы Отан соғысына қатысқан. Орал педагогикалық институтында оқып, Чапаев бастауыш, Көктерек 7 жылдық мектептерінде мұғалім, директор, Қарасу орта мектебінде мұғалім болған. Әтембек Қоңыров 1946 жылдан бастап айтысқа түсті. 1958 жылы 1-ші облыстық ақындар сайысында «Облыс ақыны» атанған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Айтыс ақындары Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар
Моцарелла
Моцарелла (итальянша mozzarella) — итальяндық дәстүрлі жас ірімшік түрі. Шығу аймағы Италиядағы Кампания. Классикалық моцарелла қара буйвол (ағыл. buffalo) сүтінен жасалады. Алайда, дүкендерде сиыр сүтінен жасалған ірімшік те кең таралған. Ірімшік домалақ пішінді және көк сүттің ішінде сатылады, себебі ұзақ сақтауға келмейді.
Дайындалу тәсілі
Санат:Ірімшік Санат:Тағамдар
Гипертрофия
Гипертрофия — жануарлардың денесіндегі мөлшерлі органдарының немесе оның бөлімшелерінің көлемі артуы, мысалы, физкультурниктердің бұлшық еттерінің жақсы жетілуі.
Дереккөздер
Санат:Биология
Кеме жаттығулары
Кеме жаттығулары(Корабельные учения) — кемедегі жеке құрамның жауынгерлік дайындығының негізгі түрлерінің бірі. Кеме жаттығулары кезінде жауынгерлік пәстағы кеме жеке құрамының машықтары, бөлімшелер мен кемелердің ісқимыл үйлесімі жетілдіріледі.
Ласси-Яха (өзен)
Ласси-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Мапуту
Мапуту (Maputo; 1976 жылға дейін Лоренсу-Маркиш, Lourenço Marques) — Мозамбик астанасы және айлақ, халық саны - 989 386 адам (1997).
Үнді мұхитының Делагоа шығанағының жағалауында орналасқан. Қаланың алғашқы атауы 1544 жылы осы жерді зерттеген португал саудагерінің құрметіне аталған болатын.
Ұлттық тәуелсіздік алған 1975 жылдан бастап туризм мен сыртқы сауда байланыстарының күйреуінен қаланың экономикалық жағдайы нашарлай бастады.
Дереккөздер
Санат:Мозамбик қалалары Санат:Миллионер қалалар
Миелофиброз
Миелофиброз (Муelofibrosis - сүйек миының фиброзы) - Созылмалы миелолейкозға туыстас ауру, бұл ауруға созылмалы миелолейкоздың белгілерімен қатар сүйек миының дәнекер тканьмен алмасқан белгілері болады - қатерсіз сублейкемиялық миелоз, остеосклероз (остеомиелосклероз).
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Мапуче
Мапуче (Mapuche), АРАУКАН атты оңтүстік американ үндістерінің ең үлкен тобы, Чилидегі Орталық аңғар. .
Испания мен Чили өктемдігіне қарсы 350 жыл бойы күрескендігі мәлім. 16—18 ғасырларда аттарды соғыста пайдаланып үйренді, испандықтарды жібермей үлкен арақашықтықта шайқасқа түскен.
Чили қайта біріккеннен кейін 19 ғасырда тәуелсіздік алады, үкімет оларды резервацияға орналастырады. 1980 жылы жер жеке тұлғаларға беріледі, бұл мапученің құқығына қауіп төндірді, өйткені мемлекеттің ішкі қарызы көбейді де, үкімет дәстүрлі тиімділігі орташа ауылшаруашылығын қолдауға қаражат бөлуді тоқтатты.
Дереккөздер
Санат:География
Жұмыс кеңістігі
Жұмыс кеңістігі (Рабочее пространство; workspace) — Windows операциялық жүйесі терезелерінің ішкі элементі болып саналатын жұмыс кеңістігі. Жұмыс кеңістігінде тұтынушы өрекетінің нәтижесі болып табылатын объектілер жиыны (сөз тіркесі, сурет, схема немесе басқа терезелер) орналастырылады. Осындай жағдайда ішкі терезе объектілері сыртқы терезенің жүмыс кеңістігінде орналасады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Кильцемка
Кильцемка — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ува өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бүркіт бесігі
Бүркіт бесігі — ителгі, қаршыға, сұңқар, бүркіт, т.б. қыран құстарды суыққа тоңдырмауға, көшіп-қонғанда көлікке орналастыруға қолайлы, шыбықтан тоқылған бесік. Оны кейде құндақ деп те атайды. Талдырып басқан жұқа киізден не арасына жүн, мақта салып сырған матадан жөргек тігіп, сонымен қыран құсты орап, Бүркіт бесігіне таңып қояды.
Баймұхамед Айшуақов
thumb|right|Баймагамбеттің мәрі 'Баймұхамед Айшуақов (Баймағамбет) (1790 — 30.3.1847) — сұлтан, генарал-майор. Кіші жүзді билеген Айшуақ ханның баласы, Әбілқайыр ханның немересі.
Жұмыс баспалдағы
Патша үкіметіне көрсеткен “адал қызметі” үшін 1830 жылы 25 қарашада батыс бөліктің сұлтан-әкімі болып тағайындалды. Ол бұл қызметті 17 жыл бойы атқарды. Исатай Тайманов бастаған шаруалар көтерілісін басуда белсенділік танытып, 1838 жылы 12 шілдесінде Қиыл өзенінің жағасындағы шайқаста ұрысқа араласты. 1839 — 1840 жылдары Орынбор әскери губернаторы В.А.Перовский бастаған экспедиция корпустың Хиуаға жасаған сәтсіз жорығына қатысты, Маңғыстауда Жаңа Перовск бекінісін салдырды. 1843 жылы Кенесары Қасымов отрядына қарсы күресті. 1846 жылдың желтоқсаны мен 1847 жылғы наурыз аралығында Кіші жүз қазақтарының бір топ өкілдерін бастап Санкт-Петербургте болып қайтты.
Ұрпақтары
Делегация құрамында өзінің үлкен ұлы әскери старшина Мұхамеджан Баймұхамедов, есаул Мұхаметқали Тәукин, Қазы Сырымов (Сырым Датұлының баласы), Махмұт Алғазиев, билер Маңқы Құлов пен Жаманбай Қозыбақовтар болды. Айшуақов бұл сапарында Николай І-нің қабылдауында болып, генерал-майор дәрежесін алды (1847, 27 ақпан). Баймағамбет сұлтанның үш әйелінен (Ханша Таңжарықова, Шолпан Пірімова, Халифа Табылдина) 7 ұл, 7 қызы болған. Ұлдарының барлығы Орынбор әскери училищесінің Азия бөлімшесін бітіріп, жергілікті әкімшілікте әскери қызметтер атқарған. Солардың ішінде Мұхамеджан генерал-майор дәрежесіне дейін көтерілген.
Дереккөздер
Санат:30 наурызда қайтыс болғандар Санат:1790 жылы туғандар Санат:1847 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ сұлтандары Санат:Ресей империясы генералдары Санат:Төрелер