cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Желыдово (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6855. Телефон коды — 03632. ЕКАТТЕ коды — 29180.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Босконеро
Босконеро (Bosconero) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3061 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 278 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 10080.
IC 127
IC 127 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Босконеро
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni Battista.
IC 127
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5581, MCG -1-4-57.
Сыртқы сілтемелер
IC 127 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Босконеро
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Тобель-Тегершен
250px|thumb|Картада орналасуы Тобель-Тегершен (Tobel-Tägerschen) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Мюнхвилен округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1351 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4776, пошта индексі — 9555.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Такуариваи
Такуариваи (Taquarivaí) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Итапетининга мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итапева экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 232,963 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1991 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Аудан
Аудан (район) – жергілікті бірлік.
Қазақстан аудандары
Қазақстанда 160 аудан бар.
Аудандар 1923—1929 ж.ж. Ресей империясындағы ояздар мен болыстардың орнына жасалды.
Басқа елдер
Аудан тағы Әзірбайжан, Беларусь, Грузия, Латвия, Литва, Молдова және Украинада да жергілікті бірлік болып танылады.
Ауданның шетелдердегі аналогы АҚШта аймақ графтық Польшада повяттар, Испанияда провинциялар және Грекияның номдар. В Рессей Империясында және Кенес үкіметінің бірінші жылдары (1927 жылға дейін) аудандардың орнында ояздар болды.
Қосымшa
Аудан — 1) қандай да бір өзара байланысты белгілерінің немесе құбылыстарының жиынтығы бойынша ерекшеленетін аумақ; 2) әдетте генезистің ортақтығымен және географиялық қабықтың құрамбөліктерімен, сондай-ақ ландшафт немесе қоғамдық өндіріс элементтерінің өзара байланыстылығымен сипатталатын тұтас аумақ. Бұл сипаттары оны көрші аумақтан ерекшелеп тұрады. "Аудан" ұғымы — географиядағы ең негізгі ұғым, ол кейбір әдістемелік және әдіснамалық әдістердің (Аудандау), ғылыми бағыттардың (Аудантану) бастауы болып табылады және барлық географиялық пәндерде, сондай-ақ аудан тусінігі косымша сипат алатын басқа да ғылымдарда пайдаланылады. Экономикалық аудан.
АУДАНДАР МАСШТАБЫ
картадағы шексіз кіші фигура ауданының эллипсоидтегі (шардағы) сәйкес фигура ауданына қатынасы.
АУДАНДАУ КАРТАЛАРЫ
аудандаудың мақсатты бағытына сәйкес аумактың бөлінуін бір немесе бірнеше белгілерінің (табиғи немесе әлеуметтік-экономикалық) жиынтығы бойынша бейнелейтін карталар аудандық карталар объекгілер мен құбылыстардың орналасуын көрсететін карталармен салыстырғанда жинақтаушы карталар болып саналады.
==АУДАННЫҢ ЖЕЛ РЕЖIМI - әр аудандағы жер бедерінің әсерінен желдің бағыты мен жылдамдығының және олардың биіктік бойынша өзгерулерінің сипаты.
АУДАНТАНУ
қандай да бір елдің аудандарын географиялық зерттеумен және сипаттаумен айналысатын елтану ғылымының бөлігі.
АУДАНТҮ3ІЛУ
жоғары қарқынды ішкі өзара байланыстары мен өзара әрекеттері бар ландшафт элементтерінің (табиғи аудантүзілу) немесе қоғамдық ұдайы өндіріс элементтерінің (экономикалык аудантүзілу) тұрақты кеңістіктік тіркестерінің пайда болу процесі.
Дереккөздер
Санат:Әкімшілік бөліну
Форт-Уильям (Шотландия)
Форт-Уильям (ағыл. Fort William, скотс. Fort Weelum, шотл. An Gearasdan) - Шотландияның солтүстігіндегі қала. Хайленд округының батысындағы ірі қала. Туристік орталық.
География
Лох-Линн шығанағының солтүстік-шығысында, Британ аралдарының ең биік тауы Бен-Невистің бөктерінде орналасқан.
Тарихы
1654-1655 жылдары осы жерде генерал Дж. Монк Килмали (ағыл. Kilmallie) бекінісін салған, бірақ ол біраз уақыттан кейін қиратылды. 1690 жылы қайта салынған қала Вильгельм III-нің (ағыл. William III) есімі берілді. Қаланы Мэрибург (ағыл. Maryburgh) деп те атайды.
1715 жылы және 1746 жылы якобиттердің екі шабуылына қарсы тұра алды.
1860 жылы бекініс бөлшектеніп, 1890 жылы теміржол мен станция құрылысы кезінде жер бетінен жойылды.
Сілтеме
Санат:Шотландия қалалары
Неодарвинизм
Неодарвинизм-19 ғасырдың 80-90 жылдары генетика дамуының алғашқы кезеңінде неміс биологы А.Вейсман құрған революциялық концепция. Ол сұрыптау процесі тіршілігі <<үздіксіз>>, потенциалды <<өлмейтін >> ұрық плазмасында яғни клетка ішінде өтеді деп жорамалдаған. Тұқым қуатын затты детерминанттар деп атап қосылған аталық пен аналық жыныс клеткаларындағы детерминанттар күресі нәтижесінде жаңа форма түзіледі. Сөйтіп Неодарвинизм дарвиндік табиғи сұрыптауға детерминанттардың жарамсызын айырушы деген ғана маңыз беріп, жаңа пайда болған белгілердің тұқым қууын жоққа шығарған.
Перниц
Перниц (Pernitz) — Аустриядағы жәрменкелік коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Винер-Нойштадт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2521 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16,59 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WB, ресми идентификациялық коды — 3 23 23.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рудольф Постль саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Мидлборо (Массачусетс)
Мидлборо (Middleborough) — Массачусетс штатының Плимаус (Plymouth) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 19 941 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 187.3 км² шамасында. FIPS коды — 25-40850.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Белазайма-ду-Шан
Белазайма-ду-Шан (Belazaima do Chão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Агеда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 588 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,09 км² шамасында. Халық тығыздығы — 29,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Як-Юган
Як-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Сосьва өзенінің сол жағалауынан 373 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бленьяк
Бленьяк (Blaignac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33054, пошта индексі — 33190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 255 адамды құрады. Халық тығыздығы — 80,19 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Б. з. д. 213 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 213 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 213 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кіші Яренга
Кіші Ярёнга — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яренга өзенінің сол жағалауынан 266 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Макинск
Макинск — Ақмола облысы Бұланды ауданындағы қала, ауданы және Макинск қалалық әкімдігі орталығы (1957). 1945 жылға дейін "Макинка жұмысшылар кенті" деп аталған.
Балықты көшесі (Астана)
Балықты көшесі - бұрынғы атауы – 6-Кирпичный завод көшесі. Балықты көшесі Ойыл көшесінен басталып, Байқадам көшесінде аяқталады. Ұзындығы – 143,3 м.
Макинск
Географиялық орны
Облыс орталығы – Көкшетау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 93 км-дей жерде.
Балықты көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Макинск
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 18540 адам (9015 ер адам және 9525 әйел адам) болса, 2009 жылы 16745 адамды (7876 ер адам және 8869 әйел адам) құрады.
Тарихы және кәсіпорындары
Іргесі 1914 жылы қаланған, 1945 жылы қала мәртебесі берілді. 1942 жылы Тамбов облысы (Ресей) Мичуринск қаласындағы поршеньді сақина жасау зауытының көшіп келуіне байланысты Макинск қаласының өнеркәсібі дами бастады. Кейіннен металл жасау зауыты, бейкентас құрылыс материалдарын шығаратын кәсіпорын, құрылыс және құрастырушы материалдар комбинаты, ағаш өңдеу зауыты, элеватор, нан пісіретін зауыт іске қосылды. Қалада “Степгеология”, “Поршенькомплект”, “Бұланды карьері”, “Макинск элеваторы”, “Прогресс”, “Агротехсервис”, “Макинск мұнайбазасы” акционерлік қоғамы, 3 автокәсіпорын, автоматты телефон станциясы жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
5 жалпы білім беретін мектеп, музыка, спорт мектептері, 3 аурухана, емхана, дәріхана, санитарлы-эпидемиологиялық станциясы, 2 мәдениет үйі, 3 клуб, 2 кинотеатр, 6 кітапхана, балалардың шығармашылық үйі, баспахана бар. Сауда торабы және қоғамдық тамақтану орындарынан 32 дүкен, 7 асхана жұмыс істейді. Қалада 2-дүниежүзілік соғыста қаза болғандарға және Кеңес Одағының батырлары М.В.Яглинскийге, И.Ф.Олиговқа, И.К.Скуридинге обелиск орнатылған. Қала арқылы Астана – Көкшетау автомобиль жолы, Степногорск – Атбасар темір жол өтеді.
Дереккөздер
Санат:Бұланды ауданы елді мекендері Санат:Ақмола облысы қалалары
Судья тәуелсіздігінің кепілдіктері
Судьялар, олардың отбасы мүшелері мен мүлкі мемлекеттің қорғауында болады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Луарга
Луарга (Louargat) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 57,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22135, пошта индексі — 22540.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2276 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Атқарушы билік органдары
Атқарушы билік органдары — қоғам мен мемлекеттің әкімшілік-саяси, әлеуметтік-мәдени, шаруашылық және қызметтің салааралық аяларындағы міндеттерді шешу мақсатында атқарушы және әкімдік қызметті жүзеге асыратын біртұтас құрылымдық жағынан қалыптасқан дербес әлеуметтік құрылым.
Олардың әкімшілік-құқықтық мәртебесі — атқарушы билік органдары қызметінің жүйелі түрде заңға тәуелділігімен сипатталады, яғни атқарушы билік органдары басқару қызметін заң негізінде және заңды орындау мақсатында жүзеге асырады. Атқарушы билік органдарының өз құзыреті шегінде құқықтың актілер шығаруға (мысалы, қаулылар, өкімдер, бұйрықтар және басқалары) қақы бар және олардың орындалуын қамтамасыз етеді.
Атқарушы билік органдарының қолында мемлекеттік - биліктік өкілеттіктердің болуы оларды қолында мұндай өкілеттігі жоқ ұйымдардан ерекшелеп тұрады (мысалы, мемлекеттік кәсіпорындары мен мекемелерінен, түрлі мемлекеттік емес құрылымдардан).
Лямблиоз
Лямблиоз Лямблиоз — Lamblіa іntestіnalіs қоздыратын, фекальды – оральды механизм арқылы берілетін, латенттік және жедел түрлерінде өтетін, көбінесе ащы ішектің зақымдануымен сипатталатын антропонозды ауру.
Тарихи мәліметтер
Ең бірінші аурудың қоздырғышын іші өтіп жүрген балалардың ішегінен бөліп алған орыс ғалымы Д.Ф.Лямбль (1859 ж.) болады. 1888 ж. француз ғалымы Бланхард қоздырғышты лямблия деп атауды ұсынған.
Этиологиясы
Қоздырғышы – Lamblіa іntestіnalіs (Gіardіa). Вегетативті және цисталық түрлері бар. Вегетативті түрі – трофозоит, алмұрт тәрізді: алдыңғы бөлігі дөңгелек, артқы бөлігі үшкір құйрықты болып келеді. Трофозоит ұзындығы 9-18 мкм, ені 5-10 мкм. Вентральді бөлігінде түтік тәрізді фибрилден тұратын «сорғыш дискі» болады. Денесі цитоплазмалық мембранамен жабылған. Ядросында ірі кариосома мен біркелкі хромосома жиынтығы болады. 4 жұп талшығы болады: алдыңғы, бүйір, орталық, құйрықтық, олар 2 симметриялы топта жиналады. Лямблиялардың энергетикалық алмасуы анаэробты типпен жүреді. Цисталар дұрыс емес сопақша пішінді, ұзындығы 8-14 мкм, ені 6-8 мкм. Екі контурлы тығыз қабығы, екі немесе төрт ядролары, ұзын талшықтар түйіні болады. Сыртқы ортада төзімсіз.
Эпидемиологиясы
Инфекция көзі – адам. Минимальды жұқтыру дозасы 10-100 циста. Науқас заладанғаннан кейін 9-12-нші күндерден бастап цисталарды сыртқы ортаға бөледі. Цисталардың бөліну белсенділігі диарея басылғаннан кейін өршиді, осы кезеңде 1 г нәжісте 1,8 млн. циста анықталады. Берілу механизмі фекальды-оральды. Берілу жолдары: алиментарлы, су арқылы, тұрмыстық-қатынастық. Негізгі берілу жолы — су арқылы. Цисталар суда ұзақ уақыт бойы сақталады (4-20◦С температурада 3 айға дейін). Цисталар хлорға тұрақты. Суды хлормен заладандыру лямблияларға әсер етпейді, сондықтан аурудың су арқылы таралуы қауіпті. Контактілі – тұрмыстық жол балалар мекемелеріне аса тән. Тағам арқылы берілу жолы маңызды емес. Шыбындар, таракандар ауруды таратуға көмектеседі. Олардың ішектерінде қоздырғыш 8 күнге дейін сақталуы мүмкін. Лямблиоздың клиникалық көріністері полиморфты, ағзаның иммунды жүйесіне байланысты, жекеше болып табылады. Көбінесе субклиникалық, көмескі түрлері кездеседі. Аурудың өршуіне иммунды тапшылық, ферментативті бұзылыстар, жедел ішек инфекциялары, антибиотиктерді көп қолдану, дисбактериоз себеп болады. Инкубациялық кезең 7-28 күн, көбінесе 2 апта. Ең жиі кездесетін симптом: асқорыту жолының жоғарғы бөлігінің қызметінің бұзылуы, негізінен асқазан (48%), сирек ащы ішектің асқорытуы симптомдары (35%), сирек өт бөлу жүйесі (19%). Лямблиоздың ішектік түрінің ерте кезеңіне тән симптомдар: айқын диспепсиялық синдром, кекірік, қыжыл, тәбеттің төмендеуі, ішекте толғақ тәрізді ауыру сезімі, ішектің кебуі, құрылдауы. Науқастың тілі жабындымен жамылған, эпигастрий аймағында ауыр сезімі анықталады. Энтерит пен стеаторея көріністері болады. Нәжіс тәулігіне 3-4 рет, сулы консистенциялы, жағымсыз иісті, көпіршіктенген болады, қан қосындылары болмайды. Жедел кезеңінде ауру жақсы емделінеді, 1-4 аптаның аралығында клиникалық көріністері жойылады. Егер науқас этиотропты ем қабылдамаса, иммунды жетіспеушілік фонында ауру созылмалы түріне ауысып, айлар –жылдарға созылуы мүмкін. Ұзаққа созылған ұрдіс науқастың салмағын жоғалтуына себеп болады. Ауру өршіген кезде әлсіздік, бастың ауыруы, диспепсиялық бұзылыстар, гастродуоденит көріністері байқалады. Балалар мазасыз болады, әр түрлі аллергиялық көріністер, терінің қышуы, бронхиальді астма дамуы мүмкін. Науқастарда гастриттің, дуодениттің, энтериттің, сирек энтероколиттің, өт жолдарының дискинезиясының, панкреатиттің, нейроциркуляторлы дистонияның, ағзаның сенсибилизациясының бейнелері болады. Бактериалды инфекция қосылғанда, клиникасы ауыр түрде болады.
Диагностикасы
Асқазан-ішек жолының ауруларының барлық себептерін анықтағаннан кейін, лямблиозға күмәндану керек. Лабораториялық әдістің негізгі жолы – нәжістен, дуоденальді ішектен микроскопия арқылы вегетативті түрлерін, цисталарын анықтау. ИФА жүргізуге болады, бірақ бұл әдіс паразитологиялық зерттеу арқылы дәлелденуі тиіс.
Лямблиоз емі
Лямблиозға қарсы препараттар: Метронидазол 0,25 г. х 3 рет, 5-10 күн. Тинидазол 2 г. ауыз арқылы бір рет, балаларға 50-75 мг/кг Макмирор 400 мг х 2-3 рет, 7 күн, балаларға 15 мг/кг х 2 рет, 7 күн. Альбендазол (немазол) балаларға 10 мг/кг, 7 күн, ересектерге 400 мг х 2 рет, 7 күн. Тиберал 1,5 мг 2 күн. Нимморазол, орнидазол, секнидазол.
Профилактикасы (алдын алу)
Эпидемиологиялық қадағалау, індетке қарсы және алдын алу шаралары амебиаздағыдай. Хлорлы дезинфекциялық заттар лямблияның цистасын өлтіре алмайды, 3% лизол өте тиімді. Суды қайнату арқылы цистаны өлтіреді. Санитарлық ағарту жұмыстарын жүргізу.
Дереккөздер
http://kazmedic.kz/archives/2722
Жасанды тіс сауыты
thumb|250px|Жасанды тіс коронкасы Жасанды тіс сауыты - алынбайтын тұрақты протезге жатады. Цемент арқылы тіске бекітіледі. Жасанды тіс сауыты алтыннан, платинадан, пластмассадан, фарфордан, керамикадан, тот баспайтын болаттан жасалынады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Corona (odontología)
Ондық санау жүйесі
Ондық санау жүйесі — сандары негізі ~10 саны болатын позициялық принципте жазуға бейімделген санау жүйесі. Бұл жүйенің негізіне ~10  санының  алынуы, адамның саусақтар арқылы санауынан бастау алған деген болжам бар.
Ондық санау жүйесінің негізі 2-разрядтың бірлігі -~100=10^2, жалпы алғанда, әрбір келесі разрядтың бірлігі алдыңғысынан ~10 есе артық болады. Ондық санау жүйесі позициялық (орналасу орнына сәйкес) принцпке негізделген, яғни бір таңба (цифр) орналасқан орнына байланыстаы әр түрлі мәнге ие санды ғана жазу үшін қажет болатын ерекше шартты таңбалар (символдар) жеткілікті. Ондай ерекше таңбалар:  цифрлары болды.
Цифралары көп үлкен сандарды атау және  жадта ұстау қолайлы болуы үшін,  бұл сандардың цифрлары оң жақтан солға қарай  үш-үштен  "кластар" деп аталған топтарға ажыратылады. Әрбір кластың цифрлары аралығында әдетте бір цифр сиятындай бос орын қалдырады. Мысалы, ~35 миллион~ 461 мың ~298 санының жазылуы кестеде көрсетілген. "Шахмат саны" бұл сан 18  cекстиллион (триллиард) ~446 квинтиллион ~615 деп оқылады. ~10^{100} — санның атауы гугол.
Тағы қараңыз
Сандардың ондық жүйесі
Дубай (әмірлік)
Дубай (إمارة دبي) — Біріккен Араб Әмірліктерінің ірі әмірлігінің бірі. Парсы шығанағының оңтүстігінде Арабия түбегінде орналасқан. БАӘ жеті әмірлігінің арасында тұрғын саны бойынша бірінші орында (17 сәуір 2013 жылдың мәліметтері бойынша 2 137 377 тұрғын ), аумағы бойынша Абу-Дабиден кейін екінші орында (4114 км²). Әмірліктің астанасы - аттас Дубай қаласы.
Әмірліктің басшысы - Мохаммед ибн Рашид аль-Мактум әмірі.
Географиясы
thumb|left|250px|[[Оман және БАЭ {{legend|#DA251D|border=solid 1px #000|Оман}}{{legend|#EF9A48|border=solid 1px #000|Абу-Даби (БАЭ)}}{{legend|#F8C300|border=solid 1px #000|Дубай (БАЭ)}}{{legend|#FFFFFF|border=solid 1px #000|Шаржа (ОАЭ)}}{{legend|#007CC3|border=solid 1px #000|Аджман (БАЭ)}}{{legend|#00923F|border=solid 1px #000|Умм эль-Кайвайн (БАЭ)}}{{legend|#1F1A17|border=solid 1px #000|Рас эль-Хайма (БАЭ)}}{{legend|#901E78|border=solid 1px #000|Фуджейра (БАЭ)}}]] Дубай әмірлігі Парсы шығанағының жағалауында иеіз деңгейінде орналасқан. Оңтүстігінде және оңтүстік-батысында Абу-Даби әмірлігімен, солтүстігі мен шығысында Шарджа әмірлігімен, батысында - Парсы шығанағының суларымен шекараласады. Теңіз жағалауының ұзындығы — 72 км.
Дереккөздер
Санат:Дубай Санат:Біріккен Араб Әмірліктерінің әмірліктері
Қойнауқаттың судың жылулық ұлғаю коэффициенті
Қойнауқаттың судың жылулық ұлғаю коэффициенті. Судың көлемдік бірлігінің қызу (температура) 1 °С-қа өзгергенде өзгеру көрсеткіші; қойнауқаттың жағдайдағы мөлшері 18 105 -90 -Ю-5 1 С аралығында болып келеді.
Рибот
Рибот (Ribaute) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11311, пошта индексі — 11220.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Василий Григорьевич Сагунов
Василий Григорьевич Сагунов - қазақстандық геолог. Геологиялық-минералдық ғылым докторы.
Қазақ кен-металлургия институтын бітірді. 1951 жылдан Қ.И.Сәтбаев атындағы Геологиялық ғылымдар институтында Агрономиялық рудалар геологиясы лабороториясының меңгерушісі. 1957-65 жылдарда Қазақ КСР ғылым академиясының минералдық ресурстар бөлімі акадмея - сектретарының орынбасары. Василийдің еңбектері жер қыртысындағы бейруда пайдалы қазындылардың қалыптасу заңдылықтары мен геологиясының мәселелеріне арналған. Василий 1-дәрежелі "Отан соғысы", Полшаның "Грюнвальд". "Виртути Милитари" ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Геологтар
Медициналық кодекс
Медициналық кодекс,олимпиядалық хартияның тарауы, олимпиядалық жарыстың қатысушыларына допингтік заттарды қолдануға рұқсат етпейді, спортшыларды медициналық бақылау жөніндегі ережелерді қамтыған. ХОК-тың Лозаннадағы 1975 жылғы 76-сессиясында бекітілген. Медициналық кодекс сейкес олимпиядалық жарыстарға қатынасушылардың бәрі ХОК- тың медициналық комиссиясының ережелері бойынша медициналық бақылау мен тексеруден етуі тиіс. Жарысқа қатынасушы әйелдер қай жынысқа жататындығына байланысты бақылаудан өтуі міндетті. Егер спортшы допинг қолданса неме-се медициналық бақылаудан өтуге қарсылық білдірсе Медициналық кодекс жарыстан шеттетуді қарастырады. Командалық есеп жүргізілетін жарыста ко¬манда мүшелерінің бірі допинг қолданғаны үшін осы спортшы қатынасқан жарыста командаға жеңіліс есептелінеді. Медициналық кодексті сақтауды ХОК-тың Медициналық комиссиясы қамтамасыз етеді, оның ұсыныстары бойынша ХОК-тің атқару комитеті Медициналық кодексті бұзған спортшыны жазалау жөнінде шешім қабылдайды (олимпиадалық медальдан айыруға дейін). Мұндай жағдайда ХОК атқару комитетінің шешімі тиісті халықаралық және үлттык спорт бірлестіктері тарапынан спортшыны тәртіпке шақырудан құтқармайды. Рұқсат етілмейтін допингтік заттардың тізімі, медициналық кодекске ресми түсінікте ХОК-тің медициналық бақылау жүргізуі жөніндегі кітапшада баяндалған.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Шайр жылқысы
Шайр жылқысы (Shіre) — ауыр жүк тартатын жылқы тұқымы. Денесі шағын, бірақ салмағы ауыр жылқылар ірілігі мен салмағына байланысты іріктеліп, оларды Фламанд (Бельгия) ауыр жүк тартатын жылқысымен будандастыру нәтижесінде Ұлыбританияда шығарылған. Бұл тұқымды жақсарту жөніндегі 1878 жылы Ұлыбританияда құрылған “Шайр өсіру қоғамы” көп жұмыстар жүргізді. Шайр жылқысының кеудесі кең, мойны қысқа әрі жуан, басы үлкен, жотасы жалпақ, сауыр еті жақсы жетілген. Құйрық-жалы және аяғының шашақ жүні жақсы өскен, түсі әр түрлі. Орташа өлшемдері (см): айғырының шоқтығына дейін биіктігі 165 — 175, кеуде орамы 210 — 250, жіліншік орамы 28 — 30. Салм. 1000 — 1100 кг, таңдаулысы 1700 кг. Шайр жылқысы 18 — 20 т және одан да көп жүк тартады. Ол 19 ғасырда АҚШ, Канада, Оңтүстік Америкада көп таралған. Ресейге аз әкелінген Шайр жылқысын жегуге қолданылатын жергілікті жылқыны жақсартуға, сондай-ақ ауыр жүк тартатын владимир жылқысын өсіру үшін пайдаланған. Қазақстанда өсірілмейді.
Дереккөздер
Санат:Жылқы тұқымдары
Б. з. д. 214 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 214 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 214 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жарықшақтылық коэффициенті
Жарықшақтылық коэффициенті. Тау жынысындағы жарықтар мен жарықшақтар көлемінің соларды кіріктіретін тау жынысы көлеміне қатынасы немесе тау жынысы тастілімі бетіндегі жарықшақтар ауданының сол тастілім ауданына қатынасы.
Люно
Люно (Luneau) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03154, пошта индексі — 03130.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Сан-Кристобаль-де-Сеа
Сан-Кристобаль-де-Сеа (San Cristóbal de Cea) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Карбальино ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Ленгерих (Эмсланд)
Ленгерих (Эмсланд) (Lengerich (Emsland)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Эмсланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2606 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,73 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 54 031. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Вюббе.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Логикалық эмпиризм
Логикалық эмпиризм
Логикалық эмпиризм — логикалық позитивизмнің 1930 жылдары кеңінен таралған атауы. Бұл бағытты ұстанушылар 20 ғасырдың 50-жылдары логикалық позитивизмнің бірқатар түпкілікті принциптерінен — верификационизмнен, ғылымның теория тілінің бақылау тіліне ауысуы тұжырымдамасынан, т.б. бас тартуға мәжбүр болды. 1960 жылдары постпозитивизмнің ықпалымен жеке бағыт ретінде жойылды.
Дереккөздер
Санат:Логикалық позитивизм Санат:Неопозитивизм
Турнедо-сюр-Сен
Турнедо-сюр-Сен (Tournedos-sur-Seine) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Лез-Андели округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,64 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 93 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Женда (Кырджали облысы)
Женда (Женда) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Черноочене қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 78 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6693. ЕКАТТЕ коды — 29252.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
IC 4531
IC 4531 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53792, ZWG 135.3, NPM1G +23.0392.
Сыртқы сілтемелер
IC 4531 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Владимир Викторович Васильев
Владимир Викторович Васильев (1940 жылы Мәскеуде дүниеге келген) – совет, орыс балет әртісі, хореограф, ұстаз. 1973 жылы КСРО-ның халық әртісі атағын алған. Е.С. Максимованың күйеуі және сахнадағы тұрақты серіктесі. 1958 жылы М.М. Габович сыныбында МАХУ-ды бітірген. Осы жылдың 26 тамызынан бастап Үлкен театрдың балет тобына мүше болады, бұл жерде Владимир Васильев отыз жылдан аса уақыт жұмыс істеген. 1971 жылы хореограф ретінде көріне бастайды. Совет және шетел сахналарында бірқатар балет, сонымен бірге В.А. Гаврилин әніне жазылған «Анюта» мен «Жолдағы үй» атты телебалеттерін көрсетті. Балет фильмдеріне түскен. 1982 жылы ГИТИС-те балетмейстер бөлімін бітіріп, 1982-1995 жылдарда сол жерде хореографиядан сабақ береді.
Дереккөздер
Санат:КСРО балет әртістері Санат:КСРО балетмейстерлері Санат:1940 жылы туғандар
NGC 3841
NGC 3841 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Травянка (Волонга тармағы)
Травянка — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волонга өзенінің оң жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Брандиццо
Брандиццо (Brandizzo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8007 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 1249,14 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 10032.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Иаков.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Бадьяёль (Берёзовка тармағы)
Бадьяёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Берёзовка өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тарадея
Тарадея — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чечера өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Марат Зайырұлы Зайыров
thumb Марат Зайырұлы Зайыров
Тарадея
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
Марат Зайырұлы Зайыров
М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің экономика факультетін (1992) экономист, саяси экономия оқытушысы мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік заң академиясының құқықтану факультетін (2000) заңгер мамандығы бойынша бітірген.
Экономика ғылымдарының кандидаты (2008). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Коммерциялық банктердің полифункционалды қаржы топтарына трансформациялану үдерісін басқару».
Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі.
1993 жылдың ақпанынан - «Қазтамақөнеркәсіп» қазақ мемлекеттік-кооперативтік бірлестігінің мемлекет меншігін басқару және өндірістік кәсіпорындарын  ұйымдастыру басқармасыныңжетекші маманы (Алматы қаласы). 1993 жылдың мамырынан - ҚР Экономика министрлігі халықаралық экономикалық және қаржы ұйымдарымен өзара әрекеттесу бөлімінің бастығы. 1994 жылдың қаңтарынан - «Alem system»  Қаржы-инвестициялық корпорациясының  қаржы- экономикалық басқармасының бастығы (Алматы  қаласы). 1994 жылдың тамызынан - «Alem Bank Kazakhstan» Шетелдік несиелерге қызмет керсету басқармасында несие бөлімінің бастығы (Алматы қаласы). 1995 жылдың сәуірінен - «Эксимбанк Казахстан» АҚ Несиелік келісімдер мен кепілдемелерін сараптау департаментінің директоры (Алматы қаласы). 1995 жылдың қыркүйегінен - «Қазкоммерцбанк» АБ сауданы құрылымдық қаржыландыру басқармасының бастығы, 1996 жылдың сәуірінен - несиелендіру басқармасының бастығы, 1996 жылдың қарашасынан - несиелендіру және филиалдарды басқару департаментінің директоры (Алматы  қаласы). 1997 жылдың сәуірінен - «ТұранӘлем банкі» ЖАҚ басқарма төрағасының орынбасары (Алматы қаласы). 1997 жылдан - «Темірбанк» ААҚ басқарма төрағасының орынбасары (Алматы қаласы). 1998 жылдың шілдесінен - «ТұранӘлем банкі» ЖАҚ басқарма төрағасының орынбасары (Алматы қаласы). 2000 жылдың тамызынан - «Қазақстан Халық банкі» ААҚ басқарма төрағасының орынбасары (Алматы қаласы). 2004 жылдың ақпанынан - «Қазақстан Халық банкі» АҚ басқарма төрағасының клиенттермен жұмыс жөніндегі орынбасары; 2005 жылдың ақпанынан - «Қазақстан Халық банкі» АҚ басқарма төрағасының орынбасары (Алматы қаласы). 2009 жылдың наурызынан бері - «Нұрбанк» АҚ басқарма төрағасы (Алматы қаласы).
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Ли Куан Ю.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Оптимистік».
Хоббиі
Хоббиі - футбол, теннис.
Сүйіп оқитын әдебиеті
Сүйіп оқитын әдебиеті - А.С. Пушкин, А. Дюма.
Үй жағдайы
Үйленген. Жұбайы - Серікөпова Динара Жексенғалиқызы, Экспортты сақтандыру мемлекеттік корпорациясының менеджері. Ұлдары- Зайыров Ғизат (1991 жылы туған), Зайыров Арсен (1997 жылы туған), Зайыров Мәулен (1999 жылы туған), Зайыров Дархан (2006 жылы туған); қызы - Зайырова Аида (2006 жылы туған).
Ясса университеті
'''А. И. Куза атындағы Ясса университеті''' (рум. Universitatea Alexandru Ioan Cuza din Iaşi) — Ясса қаласында орналасқан, Румыния ның ең үлкен жоғары оқу орындарының бірі.
Тарихы
Ясса университетінің ресми ашылуы 1860 жылдың 26 қазанында өтті. 1860-1861 жж. университеттің алғашқы ректоры Ион Страт.
Бастапқыда үш факультет жұмыс жасады: заңгерлік, философия және теология факультеттері. Қазіргі таңда 15 факультет жұмыс жасап жатыр. Мұнда 40 000 астам студент оқып, 870 оқытушы жұмыс істейді.
Ясса университетінде астрономиялық обсерватория, биология-география және зерттеу орталық мұражайы жұмыс істеуде. М. Эминеска атындағы орталық университеттің қорында шамамен 2,5 миллион кітап бар.
Дереккөздер
Яссы // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Официальный сайт университета
http://www.uaic.ro/uaic/bin/view/University/Prezentare Ресми сайт Ректоры Университета с 1860 до настоящего времени. Ясский университет. Тексерілген 14 ақпан 2016.
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Қайыр хан
Қайыр хан (шамамен 1165 —1220 жылдар) Отырар қаласының билеушісі, әмірі. Ол билік құрған кезеңде Отырар қаласы Қазақстан мен Орта Азияның ірі мәдени, ғылыми, сауда орталығына айналды. Әлемде кітаптарының саны мен сапасы жағынан екінші орынға шыққан кітапхананың Отырарда болуы да оның есімімен тығыз байланысты. Шыңғыс ханның замандасы. Сонымен бірге, Шыңғыс әскерінен Отырарды қорғау жолында жан аямай шайқасқандардың бірі болып саналады.
Қайыр хан, Ғайыр хан Иналшық (т. ж. б. – 1220, Отырар) – Отырар қаласының билеушісі. Хорезмшаһтарға қызмет еткен, қыпшақ тайпасынан шыққан. Шыңғыс ханның Қытайға жасаған сәтті жорықтарынан кейін Хорезм шаһы Мұхаммед Қарақорымға жедел түрде екі елшілік аттандырды. Ол елшіліктерді қабылдаған Шыңғыс хан да өз тарапынан Хорезмге елшілік аттандырды. Екі жақты келісімдерден кейін көп ұзамай 500 түйеден тұратын, құрамында 450 адам бар сауда керуені 1218 жылы Қарақорымнан Отырар қаласына келіп жетті. Саудагерлер арасында Шыңғыс ханның тыңшылары бар деп есептеген Қайырхан керуенді тонап, адамдарын қырып тастады. Шыңғыс хан Қайырханды ұстап беруді талап етті, бірақ Хорезмшаһ бұл талапты орындамай, келген елшілерді өлтірді. Нәтижесінде екі ел арасында соғыс басталып, 1219 ж. қыркүйекте Шыңғыс хан әскері Ертістен Жетісу арқылы Сырдарияға келіп жетті. Отырарға таяғанда Шыңғыс хан қаланы қоршауға ұлдары Шағатай мен Үгедей басқарған әскерлерді қалдырып, өзі Бұхараға аттанды. Қайырхан бар күшін салып қорғанды. Қорғаныстың 5-айы бітуге таянғанда хорезмдік әскербасы Қараша-Хаджиб 10 мыңдық қолымен беріліп, моңғолдарды қалаға кіргізіп жіберді. Соғыс қаланың ішінде жүрді. Қайырхан сенімді әскерлерімен қамалға берік бекініп, тағы бір ай соғысты. Қамалды қорғаушылар түгел қырылғаннан кейін ғана Қайырхан 1220 ж. ақпанда қолға түсіп, Шыңғыс ханның алдына апарылып, сол жерде өлтірілді.
Шыңғыс ханның Орта Азияға кіруі
Шыңғыс хан Орта Азияны жаулап алуды армандаған еді. Ол кезде Орта Азияда Хорезмшах Мұхаммед билік жүргізіп түрған-ды. Оның 400 мың адамнан тұратын қуатты әскері болған. Ал Шыңғысханның қол астында 200 мың жауынгері бар еді. Сондықтан да Шыңғысхан оған 500 нарға сыйлықтар артып, керуен жібереді. Елші арқылы жолдаған хатында, Мұхаммедті "сүйікті ұлым" дей отыра, достық ұсыныс жасауды да ұмытпады. Бұл оны біраз қапаландырды. Алайда Мұхаммед өте көп сыйлық артылған керуенді жауап ретінде жөнелтті де, Қайыр ханнан 450 адам мен 500 түйеден қүралған керуенді де тексеруін сұрайды. Отырарлықтар 30 шақырымға созылған жерасты жолымен қаланы қоршай қамал салды. Пышақтөбе, Қыштөбе жөне Көксарайда қару-жарақ шығарыла бастады. Сыртқы жаулардан қауіп төне ме деген оймен, қалаға тек дайын өнімдері бар зергер көпестер өткізілді. Шыңғысхан мемлекеттер арасында соғыс отын тұтандыру ниетімен 450 адамнан құралған шағын әскер мен тыңшыларды жіберді. Қонақтардың көздеген мақсаты үш күн ішінде орындалды. Керуенді бастап келген елші бірнеше рет Қайыр ханға "үлкен құрметпен қабылда" деген талап қойды. Тіл тигізген моңғол елшісіне Қайыр хан керуен туралы өз ойын білдіріп, моңғолдық көпестердің "тауарларын" көрсетуін талап етті. Жауап берудің орнына, тағы да тіл тигізіп, қыр көрсеткен моңғол елшісін Қайыр хан өлтіреді. Содан кейін ол қонақтардың тауарларын тексеріп, қалғандарын өлтіруге бұйрық береді. Алайда моңғолдардың біреуі қашып тығылады.Біраз уақыт өткен соң, Шыңғыс ханнан Мұхаммедке хат келеді. Онда оның көпестерінің Отырарда қаза болғандығы баяндалған еді. Шыңғысхан кінәлі адамдарды Мұхаммедтің алып келуін өтінеді. Егер де бұл өтініш орындалмаса, соғыс бастайтынын білдіреді. Мұхаммед моңғол ханының қыр көрсеткенін елемейді. Ол Шыңғыс ханның әскеріне Қайыр хан өзі-ақ тойтарыс береді деп ойлайды.
Отырардың қоршауға алынуы
1219 жылы қыркүйек айында 150 мың адамнан тұратын моңғол әскері Отырарға жақындайды. Шыңғыс хан әскерінің түменбасылары: Шағатай, Үгедей, Сүбедей, Жебе, Тонышар Отырарды қоршауға алады. 50 мың адамнан құралған әскері бар Қайыр хан Отырарды табандылықпен қорғайды. Олар қала қақпасын қатты бекітеді. Екі айдан аса отырарлықтар жаудан қорғанады, Шыңғысхан бүкіл әскерін Отырар айналысында топтастыруды жөн көрмей, бір бөлігін көрші қалаларға жібереді. Осылай моңғолдар соғысты бірнеше жерде жүргізеді. Тез арада Самарқан мен Бұхараны алды. Отырарды алуға келген Шағатай мен Үгедейге су көзіне апарар жер асты жолы белгілі болады. Олар тез арада жер асты жолын бекітеді. Біраз уақыт өткен соң, азық-түліктің қоры таусылып, Отырарда аштық орын ала бастайды. Аштыққа шыдамай, соғыс жеңіліспен аяқталады деп ойлаған Отырар әскерінің бір бөлігінің (10 мың адам) басшысы Қаража Қажып моңғолдар жағына өтіп кетеді. Ал Мұхаммед болса, өзінің 400 мың әскері бола тұра, қол ұшын беруге асықпайды.
Отырардың берілуі
Қоршауда бес ай бойы болған Қайыр ханның әскерінде 20 мың адам ғана қалды. Жеті айға созылған соғыста шал-кемпірлер мен балалар да табан тіресе шайқасты. Қала тұрғындары 2 ай бойы аш болды. Жаулар қаланы өртеді. Қала тұрғындарының бірі қалмай өлтірілді. Ал Қайыр хан өзін-өзі өлтірмекке бел буды. Шыңғысхан Қайыр ханды тірідей жеткізуге бүйрық берген екен. Қайыр хан Шағатай мен Үгедейдің қолына түскен соң, оның өтініші бойынша, көз алдында сатқын Қаража Қажып пен оның әскерінің басы алынған екен. Қайыр ханды Бұхарадағы Шыңғыс ханға жеткізіпті. Сонда Шыңғысхан: "Менің елшімді өлтірген сен бе?" — деген сауал қойған. Қайыр хан: "Сенің елшің соғыстың басталуына себепкер болды. Ал моңғолдардың ханы көп елдің көз-жасына қалды. Оның қанқұмар жанын жер де, Көк Тәңірі — Аспан да қабылдамайды. Ал сүйегін құрттар кеміреді", — дейді.Шыңғысхан оның аузына қайнап тұрған қорғасын құйған екен. Осылайша Отырар билеушісі Қайыр хан 1220 жылы айуандықпен өлтірілген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қала билеушісі
IC 128
IC 128 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5659, MCG -2-4-63.
Сыртқы сілтемелер
IC 128 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Мамлют
Мәмлүт — Қазақстандағы қала (1969 жылдан), Солтүстік Қазақстан облысы Мәмлүт ауданының (1932 жылдан бастап, темір жолы бекеті) және Мәмлүт қалалық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Петропавл қаласының батысына қарай 40 км-дей жерде, орманды дала аймағында орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 7478 адам (2009).
Инфрақұрылымы
Мамлют қаласының әлеуметтік-мәдени саласында 3 жалпы білім беретін мектеп, лицей-мектеп, 3 кітапхана, мәдениет үйі, аудандық аурухана, 2 дәріхана, т.б. бар.
Дереккөздер
Санат:Солтүстік Қазақстан облысы қалалары Санат:Мамлют ауданы елді мекендері
Ырғыз уезі
thumb Ырғыз Уезі– әкімшілік-аумақтық бөлініс. Қазақ даласын басқару үшін Ресей өкіметі шығарған уақытша Ережелерге сәйкес 1868 жылы Торғай облысының құрамында ұйымдастырылған.
Солтүстігінде Қостанай, солтүстік-батысында Ақтөбе уездерімен, оңтүстігінде Сырдария облысымен (1867), Арал теңізімен шектесті. Қазақ жерін пайдалану жөніндегі 19 ғасырдың соңындағы мәліметтерге қарағанда Ырғыз уезінің солтүстігіндегі халықтың 45%-ы, оңтүстігінде 1,5%-ы егіншаруашылығымен айналысқан.
Әкімшілік жағынан Ырғыз уезі 14 болысқа бөлінді. 19 ғасырдың бас кезінде уезд халқының жалпы саны 105 446 адамды құрады. Олар негізінен Кіші жүздің шөмекей, төртқара, шекті, тілеу, қаракесек, т.б. рулардың өкілдері болды. Тұрғындарының басым бөлігі бастапқыда уездің оңтүстігіндегі Кіші Борсық, Үлкен Борсық, Қарақұм аймағын, Арал теңізінің жағалауын мекендесе, кейіннен біртіндеп солтүстікке жылжып, егіншілікпен кеңінен шұғылдана бастады.
1928 жылы кеңес өкіметі жүргізген жаңа әкімшілік-аумақтық реформаларға байланысты Ырғыз уезі жойылды.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Уезд
Тарабаи
Тарабаи (Tarabai) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Президенти-Пруденти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Президенти-Пруденти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі, G тобы)
2020 жылғы Еуропа біріншілігінің іріктеуіндегі G тобында Польша мен Аустрия озып шығып, финалдық турнирге жолдама алды. Македония мен Израиль құрамаларының тағдыры плей-оффта шешіледі.
Сілтемелер
Санат:2019 жылғы футбол Санат:Футболдан 2020 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)
Зеефельд (Жоғарғы Бавария)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7039 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 34,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 88 132. Муниципалитеттің басшысы — Вольфрам Гум.
Ұзақ уақыттық ec
Ұзақ уақыттық ec — білімдерді ұзақ уақыт есте ұстауды, сондай-ақ біліктер мен дағдыларды және орасан зор ақпарат көлемін есте сақтауды қамтамасыз ететін ес жүйешесі. Мәлімет-деректерді ұзақ уақыттық еске енгізу мен бекітудің негізгі механизмі. Әдетте, қысқа уақыттық ес деңгейінде жүзеге асырылатын қайталау деп есептеледі. Алайда таза механикалық қайталау орнықты ұзақ мерзімдік есте сақтауға жеткізбейді. Бұған қоса вербалдық не оңай вербалданатын ақпарат жағдайында ғана қайталау мәліметтерді ұзақ уақыттық есте орнықтырудың қажетті шарты болады. Жаңа материалды ұғынып түсінудің, жаңа материал мен субъектіге бұған дейінгі мәлімнің арасындағы байланыстарды анықтаудың шешуші мәні бар. Мұндай есте сақталатын хабардың сыртқы беткі нысаны елеусіз болып, бірақ оның есесіне хабардың мәні ұзақ уақыт есте қалады. Ұзақ уақыттық ecте орасан зор деректер сақталатынын ескергенде, бұл деректер барынша дұрыс ұйымдастырылса ғана қажет ақпарат оңай табылатыны анық. Эксперименттік деректерге қарағанда, ұзақ уақыттық есте білімдерді ұйымдастырудың бірнеше нысаны бір мезгілде жұмыс атқарады. Олардың бірі — семантикалық ақпаратты неғұрлым абстрактілі, тектік және неғұрлым тән сипатты, түрлік ұғымдарға бөлу принципі бойынша иерархиялық құрылымдарға ұйымдастыру нысаны жекелеген ұғымдарды санаттың бір не бірнеше типтік өкілдерінің айналасына топтастыру. Мысалы, "үстел", "жиһаз" санатындағыларды топтастыруға "хатшы " не "софа" дегендерге қарағанда анағұрлым қолайлы. Ұзақ уақыттық ecтегі семантикалық ақпарат ұғымдық жайттарды ғана емес, субъектінің қайсыбір деректерге көзқарасын білдіретін эмоциялық — бағамдаушылық жайттарды да қамтиды. Ұзақ уақыттық ecтегі ақпараттың ұйымдастырылуын зерттеудің танымдық сала мен тұлғаның диагностикасының маңызды құралы болатыны да сондықтан.
Мельница-Ель
Мельница-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пожёг өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сельма (Кострома тармағы)
Сельма (Кіші Сельма) — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кострома өзенінің оң жағалауынан 282 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бөлтірік Әлменұлы
thumb|right|Бөлтірік Әлменұлы|250px Бөлтірік Әлменұлы — қазақтың көрнекті шешені, биі, батыры. Бөлтірік Әлменұлы 1771 жылы қазіргі Жамбыл облысының Шу ауданындағы Шоқпар темір жол станциясы маңында дүниеге келген.
Бала кезінен-ақ ақындық, шешендік сөз өнеріне және батырлыққа бейім болған, есейген шағында ел арасындағы жер, су, еңбек, құн және жесір дауларына талай әділ төрелік айтқан. Ел арасындағы тапқыр, ұтқыр сөздерді, тақпақ, терме, аңыз әңгімелерді жаттап, оны жастар арасында айтып, қызық думан құрған. Ел арасында "Бөлтірік айтыпты" деген шешендік сөздер көп. Бөлтіріктің "Аппақ сақал қараңғы түнде айдай көрінеді", "Ұры қары деген атақ алыпты", "Төре баласы мен түйе ботасы", "Хан баласына бата", "Қырғыз-қазақтың байлық айтысқаны", "Құдайдың өзі оңғарар", "Даудың түбін қыз бекітеді"секілді сөздері аз сөзбен көп мағына берудің үлгісі болып табылады. Соның бірінде Бөлтірік шешен "Арғымақ атта жал болмас, жабы келіп жалыменен теңесер", - деп түйіндейді. Бөлтіріктің шешендің сөздері қырғыз, өзбек халықтары арасында да кездеседі.