cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стэнли Мэтьюз
Өмірбаяны
1947 жылы ол Блэкпулдағы жеке қонақүйді жалға алып, аттас жергілікті клубқа көшті, ол оны 10 мамырда 11 500 фунт стерлингке сатып алды. Блумфилд Роуд командасының стадионы оған өте жақын орналасқан. 1948 жылы Англияда жылдың үздік футболшысы деп танылды (бұл атақ тарихта алғаш рет берілді). Шабуылда ол орталық шабуылшы Стэн Мортенсенмен мықты тандем құрады, ол үшін көптеген қауіпті сәттерді жасады. Клуб жаттықтырушысы Джо Смит Мэтьюске: «Көпшілігі мені жынды деп санайды, бірақ сіз 37 жаста болсаңыз да, менің ойымша, сіз өзіңіздің ең жақсы футболыңызды әлі көрсеткен жоқсыз».
Блэкпул Болтон Уондерерсті 4:3 есебімен жеңген 1953 жылғы Англия кубогының финалы Мэттьюдің атымен аталды, дегенмен хет-трик жасаған Мортенсен болды. 1956 жылы ол « Алтын доптың » бірінші иегері атанды.
Ойыншының ерекшелігі
Франц Беккенбауэр Мэттьюдің жылдамдығы мен доп шеберлігімен «оны ешкім дерлік тоқтата алмайтынын» айтты, ал Джон Чарльз доптар әлі де ыңғайсыз болған кезде ойнағанымен, оның барлығынан жақсы және ауыр кроссерлік екенін атап өтті.
Сол кездегі көптеген ойыншылардан айырмашылығы, Мэттью өзінің дене шынықтыруын мұқият қадағалап отырды, жүйелі түрде жүгірді, салауатты салмақты ұстанды және ішімдік ішпейді немесе темекі шекпеді. Ол құрал-жабдықтарды таңдауға да байыпты қарады.
Әумесерлік
thumb|ӘУМЕСЕРЛІККЕ ШАЛДЫҚҚАН ҚҰСТАР
ӘУМЕСЕРЛІК, психологияда — адамның мінез-құлқы мен іс-әрекетіндегі теріс қылық. Өз іс-әрекетіне сын көзімен қарай алмаушылықтан, ақыл-ойдың таяздығынан, білімсіздіктен болады. Әумесерлік мәселенің байыбына бара алмау, істі тыңғылықты орындай алмау сияқты келеңсіз зардаптарға соқтырады. Оның зардабын шектеу үшін әдептілік ережелерін адамдардың күнделікті іс-әрекетінің өлшеміне айналдыру қажет.
Дереккөздер
Санат:Психология
Дирижабль
thumb|300px Дирижабль (dirigeable — басқарылатын) — ауадан жеңіл газдын — сутек немесе гелийдің көтеру күшімен ауаға көтерілетін сигара пішінді ұшатын аппарат. Басқарылмайтын аэростаттан дирижабльдің ерекшелігі, кез келген бағытқа ұшу мүмкіндік беретін бір немесе бірнеше қозғалтқышы болады. Дирижабльдің жүк көтергіштігі мен ұшу қашықтығы мол. Дирижабльдің тік бағыттағы козғалысы биіктік рульдерімен, ал үлкен ауысулар — газдың аз бөлігін жіберумен (түсу кезінде), балласты тастаумен (кәтерілу кезінде) реттеліп отырады. Көлденең жазықтықта дирижабль бағыт рульдерімен басқарылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Броунингтон (Миссури)
Броунингтон (Brownington) — Миссури штатының Хенри округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.4 км². FIPS коды — 29-08902.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 119 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Хенри округы (Миссури)
Гидроуретеронефроз
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Вильясеко-де-лос-Рейес
Вильясеко-де-лос-Рейес (Villaseco de los Reyes) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Тьерра-де-Ледесма ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 405 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 136,05 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 42 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Ақтасты (Ұлытау облысы)
Географиялық орны
Жартас тауының етегіңде, аудан орталығы Жаңаарқа кентінен солтүстікке қарай 14 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1982 жылы кеңшар болып каланған. Жерінің жалпы ауданы - 11,5 мың га. Шаруашылығың мамандандырылған негізгі бағыттары - сүт, қосымша шаруашылығы көкөніс өсіру болды. Округте 25 шаруа қожалығы бар. Олар егін және мал өсірумен айналысады.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 429 адам (206 ер адам және 223 әйел адам) болса, 2009 жылы 218 адамды (117 ер адам және 101 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Округтің елді мекендерінде (Ақтасты, Үлкен бұлақ, Алғабас, Жаңа Алғабас ауылдары) 2 мектеп, 2 отбасылық-дәрігерлік амбулатория, клуб, кітапхана, басқа да мәдени тұрмыстық мекемелер бар. Басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын Атасу темір жол станциясы 35 км жерде.
Ақтастыдан 6 км жерде Ақтасты гидроторабы орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы елді мекендері
Денмарк (Мэн)
Денмарк (Denmark) — Мэн штатының Оксфорд округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Жарагуари
Жарагуари (Jaraguari) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-Орталық Мату-Гросу-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кампу-Гранди экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6049 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2913 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
Боаль (Морбиан)
Боаль (Bohal) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56020, пошта индексі — 56140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 810 адамды құрады. Халық тығыздығы — 95,86 адам/км².
Монтебелло-суль-Сангро
Монтебелло-суль-Сангро (Montebello sul Sangro) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 115 адамды құрайды. Халық тығыздығы 23 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Пошта индексі — 66040.
Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов
Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов — Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі Басшысының орынбасары.
Монтебелло-суль-Сангро
Елді мекеннің қамқоршысы — Кириак Римский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Қайрат Айтмұхамбетұлы Нұрпейісов
Қысқаша өмірбаяны
1957 ж. Павлодар облысының Шарбақты ауданындағы Галкино ауылында туған. Уақ тайпасынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:21 қыркүйекте туғандар Санат:1957 жылы туғандар Санат:Шарбақты ауданында туғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан саясаткерлері Санат:Павлодар әкімдері Санат:Павлодар облысының әкімдері Санат:Қазақстан вице-министрлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері
1806 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1806 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1806 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ноғай Түрікпенбаев
Түрікпенбаев Ноғай (1936 жылы туған, Маңғыстау ауданы) – еңбек ардагері, инженер. Шымкент педогогикалық иститутын бітірген (1960). 1960 – 1966 жылдары Өзбек КСР-і Ғылым Академиясында кіші ғылыми қызметкер. 1966 – 1974 жылдары «Маңғыстаумұнайгаз» конструкциялық бюросында инженер-программист, 1974 – 1998 жылдары «Маңғышлақмұнай» ӨБ-нің инженерлік орталығында бөлім бастығы қызметтерін атқарды. «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған (1986).
Жетіқыл
Бастауы
Ұлытаудың батыс беткейінен ағып шығатын бұлақ суының қосылуынан түзіледі. Сарыторғай өзеніне құяды.
Гидрологиясы
12 саласы бар, ең ірісі – Көкалажар. Көпшілік жерінің жағасы биік, аңғары кең. Көктемгі еріген қар және жер асты суларымен толығады. Сәуірде тасиды, жаздың ыстық айларында қарасуларға бөлініп қалады. Өзен аңғарларында шабындық және жайылымдық жерлер, қыстаулар бар. Суы ауыз суға және мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы өзендері Санат:Торғай су алабы
Томислав Николич
То́мислав Ни́колич (Томислав Николић; 15 ақпан 1952 жыл, Крагуевац, Югославия) — сербиялық экс-саясаткер, Сербияның 2012–2017 жылдары аралығында. Сербия президенті, Сербияның прогрессивтік партиясының негізін қалаушы. 2012 жылғы президенттік сайлауда ол екінші раундта президент ретінде бес жылдық мерзімге сайланды.
Крагуевацта туған Николич ұзақ уақытқа созылған Сербия радикалды партиясының (SRS) мүшесі болды. 1998 жылдан бастап 1999 жылға дейін Сербия премьер-министрінің орынбасары және 1999 жылдан 2000 жылға дейін коалициялық үкімет құрамында ФР Югославияның вице-премьері болды. Николич 2003 жылдан бастап Радикал партиясы төрағасының орынбасары болды және ол қысқа мерзімде Сербия Ұлттық жиналысының төрағасы болды және 2008 жылы ол партиялық көшбасшы Воислав Шешельден Сербияның Еуропа Одағымен қарым-қатынасы туралы келіспеушіліктерден кейін отставкаға кетті. Николич Сербияның ЕО-на кіруіне қол жеткізгеніне қарамастан, Шешельге және оның фракциясына қатты қарсы болды. Николич сербиялық Прогрессивтік партияны құрды, ол бірнеше СРС мүшелері қосылды.
Николич 2000 жылғы сайлауда Югославия Президентіне жүгіріп, үшінші орынға ие болды. Ол сондай-ақ Сербия президенті үшін төрт рет (2003, 2004, 2008 және 2012 жж. Сайлау). 2003 жылы ол ең көп дауыс жинады, бірақ сайлау 2004 жыл-жылы және 2008 жылы Борис Тадичтен екінші орынға шықты. 2012 жылы ол Тадичке Сербия президенті болуға дайын.
Ерте өмірі
Томислав Николич Крагуйевада туды. Оның әкесі Радомир жұмысшы болды, ал оның інісі Живадинка (інокиович) үй шаруасындағы әйел болатын. Жастық шағында ол жеңіл атлетикамен айналысты. Крагуйевак орта мектебін бітірді. Оның алғашқы жұмыс орны зираттың жетекшісі болды. 1971 жылы «Жеграп» құрылыс компаниясымен жұмыс істей бастады, ал 1978 жылы Крагуйевада «22 желтоқсан» компаниясында Инвестициялық-техникалық қызмет көрсету бөлімінің бастығы болып жұмыс істеді, сондай-ақ Крагуйвак қаласындағы Utility Services компаниясының техникалық директоры болды. Ол және оның әйелі Dragica (туған Нинковичтін) екі ұлы бар. .
Радикалды партия
Николич өзінің саяси мансабын Халықтық Радикал партиясының вице-президенті ретінде бастады. Оның бастамасы бойынша Халықтық Радикал партиясы сербиялық радикалды партияны қалыптастыру үшін Воислав Шешелдің серб ұлттық жаңаруымен біріктірілді. Шешель жаңа партияның президенті және Николич вице-президент болып сайланды. 1991 жылдан бері Сербия Ұлттық Ассамблеясының депутаты, сол жылдан бері жалғыз сайланған. 1993 жылы Воислав Шешель Николайға воевод четниковдеп атағын берді. Слободан Милошевич пен Сербия социалистік партиясы астында ол және Шешель үш айға бас бостандығынан айыру жазасына кесілді, ол Гнйиланда қызмет етті. Алайда, 1998 жылғы наурызда Сербияның радикалды партиясы Социалистік партиямен бірге коалиция құрды, содан кейін ол Сербия Үкіметінің вице-президенті болды және 1999 жылдың соңына қарай Югославия Федеративтік Республикасы Үкіметінің вице-президенті болды.
2000 жылы ол Сербияның бірінші президенті лауазымына кірісті. 2000 жылы Югославияда өткен президенттік сайлауда Воислав Коштуница мен Слободан Милошевичтің артынан үшінші орынды иеленді. Содан кейін ол 2003 жылы Сербияда өткен президенттік сайлауда бірінші орынды иеленді (46,23%), Драголюб Мишунович алды, бірақ нәтижесі жарамсыз деп танылды 38,8%. Николич 2004 жылғы президенттік сайлаудағы төрағалыққа тағы бір ұсыныс жасады. Бірінші турда ол 30,1% дауыс алды және Борис Тадич 27,3% алды. 27 маусымда өткен екінші турда Николич Тадичке 53,7% -дан 45,4% -ға дейін жеңіліп қалды. 2003 жылдың 23 ақпанында ол Воислав Шешель БЮБХТ-ке өз еркімен барғаннан кейін партия көшбасшысының орынбасары болды. Партияның басшылығымен Николич партияны күштеп ұлтшылдыққа емес, кедейлік пен жұмыссыздық сияқты экономикалық және әлеуметтік мәселелерге назар аударуға ынталандырды.
Ол Демократиялық партия мен Сербияның Демократиялық партиясы коалиция үкіметіне дайындық бойынша алдын ала одақ құрғаннан кейін 15 мамырда спикер лауазымынан босатылды. Николич Демократиялық партияларға Косовоның тәуелсіздігін «бейбіт жолмен» қабылдайтын болса, «Радикал» партиясы «тыныш және күте алмайды» деді
2008 жылы ол 2008 жылы өтетін президенттік сайлауға қайта сайланды. Оның ұраны барлық жүрекпен болды (Свим свитер, Свим срема). 2008 жылдың 20 қаңтарында Николич 39,99 пайыз дауыспен бірінші турда жеңіске жетті. Николич пен қазіргі Борис Тадич 35,39% дауыс жинап, 3 ақпанда өтетін сайлауда бір-бірін қарсы алды. Николай жоғалып, 2,197,155 немесе 47,97% дауысқа ие болды.
Николич 2008 жылдың 6 қыркүйегінде Радикал партиясы басшылығынан кенеттен отставкаға кеткен болатын. Сербиялық БАҚ Николич пен Радикал партиясы иерархиясының басқа мүшелері, әсіресе партия жетекшісі Воислав Шешилидің партиялардың Сербияға ұсынылған Еуропалық одаққа мүшелікке қалай әрекет ету керектігі туралы айырмашылықтарды келтірді. Кейінгі күндерде Николич Радикал партиясының «Forward, Serbia». (Форвард, Сербия) атты бірнеше радикалды партиясы бар парламенттік топ құрды. Николич баспасөзге «ескі Сербияның радикалды партиясы енді жоқ» деп айтты. 2008 жылғы 11 қыркүйекте Шешелж барлық радикалды партия мүшелеріне хат жолдады. Ол Николич пен оның тобын «сатқын, батыстық қуыршақтар мен агенттер» деп атады. Ол сондай-ақ барлық СҚҚ мүшелеріне «серб ұлтшылығы, анти-глобализм және ресейшіл саясат» идеологиясына адал болып қалуға шақырды. 2008 жылғы 12 қыркүйекте Николич және оның тобы ресми түрде Радикал партиясынан шығарылды. Николич өз партиясын құратыны туралы жариялады.
Прогрессивті партия
250px|нобай|солға|Томислав Николич және Александер Вучич SNS-ның негізін қалаушы монастырында 2008 жылғы 24 қыркүйекте ол өзінің жаңа партиясының атауы Сербия прогрессивтік партиясы болатынын және бірінші конвенция 21-қазанда өткізілетінін жариялады. Жаңа партияның құрылтай съезі 2008 жылдың 21 қазанында өтті.
2011 жылғы 5 ақпанда Ұлттық жиналыс алдында Николич және оның саяси қайраткерлері - Миланка Карич (Сербия қозғалысының күші, Велемир Ильич (Жаңа Сербия), Александр Вулин (Социалистер қозғалысы) және Александр Вучич парламенттік сайлауды талап етті Сербия полициясының ресми мәліметіне сәйкес, 55 мыңға жуық адам бар, 2011 жылдың 16 сәуірінде Николич сол өтінішпен үлкен наразылық тудырды, сол күні таңертең шөлдеп, аштық жариялады, сосын ұлттық парламентке көшті. Сербияның бұрынғы Сербия үкіметін (Борис Тадич бастаған) мәжбүрлеп парламенттік сайлау өткізуге мәжбүрлеп, 17-ші сәуірде Тадич Николич-ке парламент палаталарына келіп, Николичқа соққысын тоқтатуды ұсынды, Николичтың жағдайы нашарлады жекеменшік ауруханаға жатқызылған.Сербияның БАҚ-ы оның жағдайы туралы жиі хабардар етті , сол түнде оның артериялық шиеленісі жоғары болды (150/100 mmHg), бірақ ол ішілік емдеуге немесе дәріге барудан бас тартты. Аштық ереуілі қалаған нәтижеге әкелмейтінін түсінген кезде, Николай Пасханы тастаған болатын.
Николич партияны 2012 жылғы парламенттік сайлауда басқарып, 2012 жылғы президенттік сайлауда президент лауазымына аттанды. Оның ұраны «Сербияның қозғалысын алайық» (Покренимо Србију, Pokrenimo Srbiju)). Акция барысында оның білім алу мәселесі көтерілді, себебі оппозиция Николячтың жекеменшік мектепте күмәнді жағдайлар бойынша магистр дәрежесін алды деп мәлімдеді. Николич күнделікті «Блиц» және «Курир» газеттеріне өтемақы ретінде 4 миллион еуро төлеуді талап етіп жауап берді.
Николич 2012 жылдың 24 мамырында сербиялық Прогрессивтік партияның көшбасшысы қызметінен босатылды және бір мезгілде Сербияның барлық азаматтарының президенті болуға ниет білдіре отырып, партияға мүшелігін тоқтатты. нобай|солға|270px|Томислав Николич 2016 жылы Мәскеуде [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путинмен кездесті.]] 2013 жылдың қыркүйек айының соңында Сербия полициясы Сербия православ шіркеуінің оң қанатының топтары мен өтініштері бойынша күштірек қатерлерден кейінгі үшінші жыл қатарынан Белградтық гей-махаббат шеруіне тыйым салды. Шеруге шыққанға дейін Дачич гомосексуальды мінез-құлықтың «ненормальды» екенін және Сербиядағы гомосексуалдардың «халықтың көпшілігінің тілегін құрметтеуге» мұқтаж екенін айтқан мәлімдеме жасады, егер «көпшілік тілегі шеруге қатыспайтын болса орын. «Николич кейіннен «келесі жылдың шеруін ұйымдастыру туралы жұмысты дереу бастауға» шақырды.
Сербия Президенті
Сергей Николич 2012 жылғы 11 маусымда Сербияның Президенті лауазымына тағайындалды. Еуроодақтың кеңею жөніндегі комиссары Штефан Фюлле қатысқан ең жоғары лауазымды тұлға болды және басқа елдердің көптеген елшілері де болды. Хорватия, Босния және Герцеговина, Словения және Македонияның басшылары Сребреницада геноцидті мойындамағандықтан Вуковарға наразылық білдіріп, ұлықтау рәсіміне бойкот жариялады.
Четник воевод
Сербияның радикалды партиясы 1991 жылы Воислав Шешельдің президенті және Томислав Николичпен вице-президент ретінде құрылған. Бұл кейде неофафашизмге бағдарланған және Сербияның аумақтық кеңеюіне ұмтылған Четник партиясы ретінде сипатталды. Четниктер Югославияда Ұлы Отан соғысы болды, ол Драга Михайловичтің басшылығымен, ол оккупациялау күштерімен және соғыс қылмыстарымен ынтымақтастықта айыпталды. 1993 жылы Босния соғысы кезінде Николич Романья тауында салтанатты рәсімде Шешелидің «Четник войвод» деп жарияланды.
Косоволық Албандар
90-жылдары Николич Минимакс телеарнасындағы барлық косоволық албандарды Албанияға шығаратыны туралы айтты. 1999 жылы Косово соғысы кезінде Сербия полициясы мен Югославия әскерінің Косоводан 800 мыңнан астам Косово албандары Сербияның вице-премьері болған Николич болған.
Джинджич және Журювия
Сербияның премьер-министрі Зоран Джинджич жарақат алған аясындағы ескертуде Николич 2003 жылдың 28 ақпанында былай деп жазды: «Егер сендерден кім, келесі айда немесе екеуінде Зоран інгенчті бір жерде көретін болса, оның алдында Титода да аяғы бар өлім «. Екі аптадан аз уақыт бұрын Джинджич Белградта өлтірілді. Николич кейінірек оның өтініші үшін кешірім сұрады, ол не болатынын білмегенін ешқашан айтпайтын еді. Джинджичті айырмашылығы Николич бірнеше рет «Славко Курвиджаның өлтірілгеніне өкінбеймін» деп кешірім сұраудан бас тартты (Журналист Славко Курювия 1999 жылы 11 сәуірде ғимаратының есігінің алдында өлтірілді .)
Білім беру
2012 жылы Николич Нови Сад басқару факультетінің магистр дәрежесін бір классқа немесе емтиханға қатыспастан сатып алуға айыптады. Бұл айыптаулар оның дипломының мөрі жоқ екеніне және басқа оқушылар сабақтарға немесе емтихандарға қатыспағанын еске салғанына негізделген.
Вуковардың мәлімдемелері
2012 жылдың мамыр айындағы сұхбатында Николич Frankfurter Allgemeine Zeitung сөзін «Вуковар Сербия болды, ал Хорваттар Хорваттарға ешқашан оралмайды» деп айтқан. Хорватия президенті Иво Йосипович Николичті осы мәлімдемеге сынға алды және Николичтың өтінішті алып тастау жөніндегі болашақтағы ынтымақтастығына байланысты болды.
Келесі күні Николичтың кеңсесі Николич ешқашан осындай мәлімдеме жасамаған және оны «қасақана өтірік деп атаған» деген мәлімдеме жасады. Дегенмен, Frankfurter Allgemeine Zeitung журналисті Майкл Мартенс кейін Николичтың бұл мәлімдемені жасағанын көрсететін дыбыстық жазбаны жариялады.
Сребреница қырғыны туралы пікірлер
2012 жылғы 2 маусымда Николич Черногория теледидарында «Сребреницада ешқандай геноцид болмады: Сребреницада ауыр соққылар жасалды, кейбір сербдер табылды, оларды іздестірді және жазаланды» [...] біреуі сот ісін дәлелдеп, оқиға ретінде геноцид ретінде таниды »деп мәлімдеді. Николич Сребреницадағы қаскүнемдіктерді еске түсіруге қатыспайды деп мәлімдеді: «Сербия президенті әрқашан Сребреницаға бара жатқанын сұрамаңыз, менің бұрынғы президентім сол жерде болған және құрметті марапатқа ие болды, неге әрбiр президент осылай жасайды?».
Босния және Герцеговинадағы төрағалығының мүшесі Бәкир Изетбеговичтің айтуынша, Николиктің пікірлері аман қалғандарды қорлады. Ол «Сребреницада геноцидге жол бермеу аймақтағы ынтымақтастық пен татуласу жолын ашпайды, керісінше, жаңа түсініспеушіліктер мен шиеленістерді тудыруы мүмкін» деді. Еуропалық Одақтың сыртқы саясат бөлімінің басшысы Кэтрин Эштон «ЕО тарихты қайта жазу туралы кез келген ниетінен мүлдем бас тартады» деп мәлімдеді. Америка Құрама Штаттарының Мемлекеттік департаменті Николичтың мәлімдемесіне наразылық білдірді және оларды негізсіз және жемқорлық деп санады.
2013 жылғы 25 сәуірде Николич Сербия атынан кез-келген жеке адам жасаған қылмыстар үшін кешірім сұрады, атап айтқанда, Сребреницада жасалған қылмыстар үшін. Кешірім Николай 2012 жылы өткен президенттік сайлауда «Сребреницада ешқандай геноцид болмады» деп сынға түскеннен кейін келді, дегенмен бұл оның предшественникі Тадичпен мойындады. Алайда, Босния және Герцеговинадағы БАҚ-да жаңалықтар толық түсініксіз және Николичқа Сребреницаны өлтіруді геноцид деп таныған жоқ.
Пайғамбарлық туралы және Қытай халқына «сары адамдар»
2015 жылдың 18 желтоқсанында Николич Белградта, Қытай Халық Республикасының Премьер-Министрі Ли Кэцянмен кездесті. Ол былай деді: «200 жыл бұрын елімізде бір адам болған және ол пайғамбар болған және Қытай туралы ешқашан естімеген, бірақ ол:» Адамдар шығыстан шығады - сары адамдар мен әлемді басқарады, және Морава өзенінен су ішуді талап етеді. «Бұл мәлімдеме кейбір серб газеттерінің қорлауы ретінде сипатталды және бұл сатиралық телешоудың тақырыбы болды.
«Серб гендерінің» қорғау туралы пікірлері
2016 жылдың 25-ші қаңтарында Николай өзінің туған қаласы Крагуйвац Университетінің «Педагогикалық шеберлік орталығы» үшін іргетас қаланды. мекемеде бағаналы жасуша зерттеу бөлімі болады. Никольич «Stem Cell Bank» «серб халқының ең маңызды және ең әдемі сипаттамаларын сақтауға» және «Сербияның генетикалық материалы, Сербия кодексі, сербтің өткендігі және Сербиялық болашағы бар жерде осында туылуы керек» деп мәлімдеді. Бұл маған қолдау көрсетуге бағыттады ». Сербияның омбудсмені Саша Джанкович осыған байланысты Twitter-де« бұл мәлімдемеге өкінген »деп жауап берді және Конституцияның бірінші бабында« Сербия Республикасы - Сербия тұрғындары мен онда тұратын барлық азаматтар. «Войводина социал-демократтар лигасы (ВСДЛ) президентке» Конституцияны бұзған «нацистік мәлімдеме жасады деп мәлімдеді және оны отставкаға кетуге шақырды.
Омар әл-Баширді құрметтеу
Николай мемлекеттік және шетел азаматтарының көпшілігін Мемлекеттік күніне орай безендірді. 2016 жылы ол Суданның президенті Омар ал-Баширді құрметтеді, себебі бұл ел Косовоның тәуелсіздігін танудан бас тартты. Халықаралық қылмыстық сотқа арналған Нью-Йорктегі Коалиция Николичке Судан президентін берген Медияны қайтарып алуға шақырды, себебі Баширді Халықаралық қылмыстық сот (ХҚС) тарапынан іздестірілуде және адамзатқа қарсы қылмыстардың бесеуі, екі соғыс есебі бар қылмыстар мен геноцидтің үш есебі Дарфурда жасалған.
Гинекология және әйелдер туралы пікірлер
2016 жылдың қыркүйек айында Сербия, Черногория және Сербия республикаларының гинекологтар мен акушерлік ассоциацияларының симпозиумының ашылуында Николич: «Гинекология әйел туралы білім, егер кімде бар болса, сол білім бар деп айтуға мәжбүрлеу керек» деді. Войводина (ВСДЛ) социал-демократтар лигасының мүшесі Майя Седляревич Николич әйелдерді ренжіткенін, сондай-ақ ол білмейтін, оқымайтын және үстірт екенін айтты.
Библиографиясы
Николай он үш кітап шығарған:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сербия президенттері Санат:Крагуевацеде туғандар Санат:Алфавит бойынша туғандар
Стреза
Стреза (Stresa) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5155 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 155 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 28838.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Амвросий Медиоланский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
IC 4874
IC 4874 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Иллинген (Вюртемберг)
Иллинген (Вюртемберг) (Illingen (Württemberg)) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Энц ауданының құрамына енеді.
IC 4874
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63403, ESO 283-11.
Иллинген (Вюртемберг)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7131 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,36 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 36 028. Муниципалитеттің басшысы — Харальд Айбергер.
IC 4874
Сыртқы сілтемелер
IC 4874 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Иллинген (Вюртемберг)
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Қойнауқаттық мұнай тығыздығы
Қойнауқаттық мұнай тығыздығы. Жер қойнауынан қойнауқаттық жағдайын сақтай отырып игеріліп алынған мүна көлем бірлігіндегі массасы (кт/м3); әдетте 400-800 кт/м3 аралығында өзгере мұнайдағы газ мөлшері мен температура артқан сайын сұрыпталғаны тығыздығымен салыстырғанда 20-40 %-ға азаяды. Қойнауқаттық мұнай тығыздығы көрсеткіші әдейі есептеулер нәтижесінде де анықталуы ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Аллотиптер
250px|thumb Аллотиптер — Ь- және Н-иммуноглобулин тізбектеріне тән құрылымдық ерекшеліктері. Бір түрге жататын организмдердің иммуноглобулинін екінші түрдің антиденесінен ажыратуға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика
Восток (ғарыш кемесі)
Восток - Жер орбитасында ұшуға арналған бір кісілік ғарыштық кемелер сериясының атауы. Бұл ғарыштық кемелерімен адамның тұңғыш рет ғарышқа ұшуы (Ю. А. Гагарин, 1961, "Восток-1"), бірінші рет екі ғарыш кемесінің топтасып ұшуы (А.Г. Николаев, П.Р. Попович, 1962) және әйел адамының ұшуы (В.В.Терешкова, 1963, "Восток-6") жүзеге асырылды.
Сипаттамасы
«Восток» деп аталатын ғарыш кемесі төрт жақты блоктан (бірінші серпу бөлігі), орталық блогтан және үшінші серпу бөлігінен тұрды. Кеме ұзындығы 38, диамерті 10,3 метрге жететін. Бірінші серпу бөлігі қабырғасын айналдыра кемені қажетті бағытқа бұруға мүмкіндік беретін қозғалтқыштар, тұзақ істетті келетін аннтеналар орнатылды. Аспаптар бөлігінде Күн сәулесінен бағдар алатын датчиктер, пневможүйелердің элементтері, ал Жерге қайтып қонатын бөлікте мачта-кабель, тартпа таспалар, иллюминаторлар мен командалық радиожелілер жүйелерінің антенналары болды. Жерге қайтып қонатын аппараттың ішкі жағында қиын сәт туғанда сыртқа қарай лақтырып жіберетін құрылғымен жабдықталған ғарышкер креслосы орын алды. Креслоға порашют, қосымша оттегі мен скандрды желдететін құрылғы. Жерден хабар алуға және оларға жаңалықты хабарлауға арналған аппарат, ең керек-жарақ заттар мен азық-түлік салынған шағын контейнер бекітілген.
Дереккөздер
Санат:Ғарыш Санат:Космонавтика
Қасқұлақ
Қасқұлақ - Қазақтың ұлттық ойындарының бірі.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының сал-дәстүрлері кітабы, Атамұра 2011ж.
2. ↑http://kitaptar.com/
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Тапшыл
Тапшыл — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Абай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Аққараған
Аққараған - сәндік өсімдік, жапырақтары күрделі қауырсынды, шеті жұмыр да сопақ. Гүлдері ақ, жұпар иісті болады, шоқталып тұрады. Қосалқы жапырақтарының сыртқы бітімі өткір қылтанды,тікен сияқты.
Тапшыл
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Аққараған
Химиялық құрамы
Аққараған гүлдерінде эфир майы бар, одан петролей эфирінің сығындысы алынады. Аққараған гүлдерінен алынған майдың құрамында индол, бензилалкоголь, метил эфирі, антранил қышқылы, гелиотропин, линалол кездеседі.
Қолданылуы
Аққараған гүлдерін онымен тең мөлшерде алынған бозжиде гүлдерімен, түркстан арстан құйрығы, долана гүлдерімен, дәрілік мелисса, жалбыз шөбімен араластырып жасаған қайнатындыны жүрек ауруларынан азап шегетін науқас адамдарға бергенде жақсы әсер етеді. Науқастың демігуі басылады, тахикардия ұстамасы тоқтап, жүректің сыздап ауруы басылады.Оны ішкен кезде демалыстың баяулағаны байқалады. Жоғарыда көрсетілген өсімдіктерден жасалған препарат ұзақ уақытқа қан қысымының қалыпты жағдайына келуіне мүмкіндік береді, сондықтан оны гипертониялық аурулар кезінде ішуге болады. Аққарағанды түркстан арыстанқұйрығымен, доланамен сұр ақбас шөппен, қылшамен, көкемаралмен, құмаймен араластырып жүрек-қан тамырлары ауруларымен сырқаттанғанда(гипертония,миокард инфарктісі, миокардиосклероз, артериосклероз, церебросклероз,стенокардия) қолдануға болады. Халық медицинасында аққарағанның жас бұтақтары қабығының белгілі қоспаға ашытқан тұнбасын асқазан сөлінің қышқылдануы салдарынан пайда болатын запыранды кекірік кезінде тамшы түрінде ішеді.
Дереккөздер
1↑ "Дәрілік өсімдіктер"/Бас редакторы М.Қожабеков. "Қазақстан" баспасы,1975.
Нұрлан Асқарұлы Ноғаев
thumb|300px|right|Нұрлан Ноғаев Atyrau Petrochemical Day 2016 форумында Нұрлан Асқарұлы Ноғаев - (30 шілде 1967 жыл) - Маңғыстау облысының әкімі.
Білімі
Жетіру тайпасының Табын руынан шыққан.
Компьютер
220px|thumb|rightКомпьютер (computer — «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) — есептеулерді жүргізуге, ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығаруға арналған құрылғы. Компьютер дәуірінің бастапқы кезеңдерінде компьютердің негізгі қызметі — есептеу деп саналатын. Қазіргі кезде олардың негізгі қызметі — басқару.
Жалпылама
«Компьютер» сөзі ағылшын тілінен аударғанда есептеуіш, есептеуге арналған құрылғы дегенді білдіреді. Компьютерлер есептеу операцияларының қатарларын адамның қатысуынсыз, алдын ала көрсетілген нұсқаулық – бағдарлама бойынша жүргізуге мүмкіндік береді. Есептеуіш техниканың қазіргі тарихының негізі 1943 жылы «Марк-1» машинасының дүниеге келуінен бастап қаланды. Компьютерлердің алдыңғы буындары шамдық есептеуіш машиналар болатын, олардың орнын транзисторлы электронды есептеуіш машиналар (ЭЕМ), содан кейін – интегралды сызбалар пайдаланылатын электронды есептеуіш машиналар ең ақырында, қазіргі таңда аса үлкен интеграциялық деңгейлі сызбалар пайдаланылатын басты ЭЕМ.
Негізгі принциптері: Өзінің алдына қойылған тапсырманы орындау үшін компьютер механикалық бөліктердің орын ауыстырылуын, электрондардың, фотондардың, кванттық бөлшектердің ағынын немесе басқа да жақсы зерттелген физикалық құбылыс әсерлерін қолданады. Көбімізге компьютерлердің ең көп таралған түрі — дербес компьютер жақсы таныс.
Компьютер архитектурасы алға қойылған мәселені, зерттеліп отырған физикалық құбылысты максималды айқын көрсетіп, модельдеуге мүмкіндік береді. Мысалы, электрондық ағындар бөгеттер салу кезіндегі су ағынының үлгісі ретінде қолданылуы мүмкін. Осылай құрастырылған аналогтық компьютерлер XX ғасырдың 60-жылдары көп болғанымен, қазір сирек кездеседі.
Қазіргі заманғы компьютерлердің басым бөлігінде алға қойылған мәселе әуелі математикалық терминдерде сипатталады, бұл кезде барлық қажетті ақпарат екілік жүйеде (бір және ноль ретінде) көрсетіледі, содан кейін оны өңдеу үшін қарапайым логика алгебрасы қолданылады. Іс жүзінде барлық математикалық есептерді бульдік операциялар жиынына айналдыруға болатындықтан, жылдам жұмыс жасайтын электронды компьютерді математикалық есептердің, сонымен қатар, ақпаратты басқару есептерінің көпшілігін шешу үшін қолдануға болады.
Орындалған есеп нәтижесі пайдаланушыға әр түрлі енгізу-шығару құрылғыларының көмегімен көрсетіледі, мысалы, лампалық индикаторлар, мониторлар, принтерлер және т.б.
Компьютер — жай ғана машина, ол өзі көрсетіп тұрған сөздерді «түсінбейді» және өз бетінше «ойламайды». Компьютер тек қана бағдарламада көрсетілген сызықтар мен түстерді енгізу-шығару құрылғыларының көмегімен механикалық түрде көрсетеді. Адам миы экрандағы көріністі қабылдап, оған белгілі бір мән береді.
Тарихы
нобай|оңға|Паскальдың машинасы
Компьютер буындары (поколения ЭВМ) — сәулеті мен элементтік негізінің түрлері бойынша біріктірілген, тарихи қалыптасқан компьютер топтары. Олар бір-бірінен элементтік негізі, құрылмалы-технологиялық орындалуы, логикалық ұйымдастырылуы, техникалық сипаттамалары, программалық жасақтамалары және пайдаланушы тарапынан компьютермен қатынас құру дәрежесі бойынша ажыратылады.
Этимология
Компьютер сөзінің анықтамасы алғаш рет 1897 жылы ағылшындық Оксфорд сөздігінде пайда болған болатын. Бұл сөздікте компьютер механикалық есептеуіш құрылғы ретінде көрсетілген. 1946 жылы бұл сөздікте цифрлық компьютер, аналогтық есептеуіш машинасы және электронды компьютер түсініктерінің мағынасы ажыратылып көрсетілді.
ЭЕМ буындары
Шыққан компьютерлер буынға бөлінеді. Қазір компьютерлердің алты буыны белгілі деп айтуға болады. Жалпы, компьютерді буынға бөлу шарты, ол негізінен компьютерлердің элеменnтер базасының өзгеруіне, өзінің құрамына кіретін құрылғылардың түрлері мен қасиеттерінің өзгеруіне және компьютерлер арқылы шығарылатын есептердің жаңа (сандық емес) топтарының пайда болуына тәуелді.
Компьютердің бірінші буыны – 1959 жылға шейін шығарылған электронды лампалық машиналар, жылдамдықтары ондаған мың а/с., разрядтылығы 31-34 бит, жедел жадыларының көлемі 1-4 кб, амалдардың жұмыс ырғағы қатал тізбекті, яғни, келесі орындалатын амал ағымдағы амалдың орындалуы толық біткеннен соң ғана басталады, енгізу/шығару амалдары орындалып тұрғанда орталық процессор тоқтап тұрады. Программа негізінен машиналық тілде қолмен жазылып орындалады. Жұмыс істеу режімі ашық болды, яғни, әрбір программалаушы басқару тетігінде өзі отырып программасын енгізіп жұмыс істетті. Негізінен сандық шамалармен байланысты есептер шығарылады, символдық шамаларды пайдалану жоқ болды. Стандартты программалар жасала бастады.
Компьютердің екінші буыны – 1968 жылға шейін шығарылған транзисторлық компьютерлер, жылдамдықтары жүздеген мың а/с., разрядтылығы 31-48 бит, жедел жадыларының көлемі - 8-128 кб. Процессордың жұмысын үзу және оны өңдеу жүйесі пайда болды (ол негізінен енгізу/шығару амалдарын орындау кезінде іске қосылады). Алгоритмдік тілдерден машиналық тілге автоматты аударатын программалар – трансляторлар шықты, яғни, программа құру үшін деңгейлері жоғары программалау тілдері (Fortran, Algol, Cobol және басқалар) қолданылды, стандартты программалардың қоры үлкейді. Жабық жұмыс істеу режімі қолданылды, яғни, программалаушы тікелей машинамен жұмыс істемейтін болды, ол өзінің жоғары деңгейдегі программалау тілінде жазылған программасын ары қарай машинадан өткізетін қызмет көрсететін топқа тапсырды. Программалардың жұмыс істеуін бақылау және басқару үшін алғашқы мониторлық жүйелер пайда болды. Олардың өзінің тапсырмаларды басқару тілдері болған. Индексті арифметиканың шығуы, тікелей емес адрестеуді және динамикалық жадыны қолдану, символдық шамалармен жұмыс істеу мүмкіншілігінің пайда болуы осы буынның құрылымдық ерекшелігін айқындады.
Компьютердің үшінші буыны – 1970 жылдан бастап интегралды микросхемалар арқылы жасалынған компьютерлер мен компьютерлер кешені, жылдамдықтары миллиондаған а/с., разрядтылығы 32-64 бит, жедел жадыларының көлемі 64-1024 кб. Дамыған үзу жүйесі бар, енгізу/шығару амалдарының орындалуы орталық процессордың жұмысымен параллель жүргізетін қосымша процессорлар (арналар) қолданылады. Бұрын программалар атқаратын көп жұмыстар, соның ішінде үзуді ұйымдастырумен өңдетулер аппарат арқылы жүзеге асатын болды. Компьютерлердің сыртқы ортаны қабылдай және оған әсер ете алатын сенсорлық қондырымдары пайда бола бастады. Осылар компьютерді алдын ала енгізілген деректерді детерминді (бірмәнді) өңдейтін құрылғыдан сыртқы ортада туатын жағдайға қарай жұмыс істей алатын зерделі құрылғыларға айналдырылды. Жедел жадыны қорғау және динамикалық бөлу іске асты. Көптеген жоғары деңгейлі, солардың ішінде символдық есептерге (SNOBOL. LISP. REFAL сияқтылар) және логикалық есептерге (Prolog. Miranda сияқтылар) бағытталған программалау тілдері қолданылды, символдық есептер мен логикалық есептер үлесі көбейді. Программалардың жұмысын бастан аяқ басқаратын (сыртқы және ішкі ортадағы жағдайларға мақсатты жауап бере алатын) дамыған операциялық жүйелер жұмыс істеді. Осы буынның негізгі ерекшелік программалары төменнен жоғары қарай ұйқас болатындай мүмкіншіліктері өспелі компьютерлердің бірнеше модельднрінен тұратын машиналар кешенінің пайда болуы (мысалы, социалистік елдерде ЕС ЭВМ 1020-1050, ал АҚШ – та IBM 360-370 сияқты компьютерлердің бірыңғай жүйелері). Бұл компьютерлер арқылы жедел жадыны немесе сыртқы құрылғылардың өрісін ортақ етуге болатын есептеу жүйелерін жасауға мүмкіншілік туды. Бір уақытты бірнеше программа істей алатындай етіп орталық процессордың уақытын бөлшектейтін мультипрограмдық режім іске асырылды. Сонымен қатар, нақты уақыт масштабында жұмыс істей алатын программалар пайда бола бастады. Олар технологиялық процесстерді, ұшатын аппараттардың және басқа күрделі құрылғылардың жұмыстарын басқаруға мүмкіндік берді.
Компьютердің төртінші буыны – 1975 жылдан бастап үлкен немесе өте үлкен интегралды микросхемалар арқылы жасалынған көппроцессорлы суперкомпьютерлер мен микрокомпьютерлер (кейін оларды дербес компьютерлер деп атап кетті). Суперкомпьютерлердің жылдамдықтары жүз миллионға шейін (мысалы, Cray – 1 суперкомпьютерінің жылдамдығы 100 млн а/с). Жалпы осы буындағы компьютерлер арқылы байланыс әдістері одан әрі дамып телефон, телеграф желілеріне қосылып, компьютерлік глобальді (мысалы Интернет), корпоративтік және локальді желілер құрылды, өте үлкен деректер архиві жиналды, деректердің визуалды (бейнелік) түрдегі берілуі және өңделуі дамыды, нақты уақыт масштабында жұмыс істей алатын жүйелер кеңінен жүзеге асты.
Компьютердің бесінші буыны – 1980 жылы Жапония жариялаған 5 жылдық жобадан басталады, онда компьютерлік тілдің машиналық тілі ретінде логикалық программалау тілі PROLOG – ты аппаратты түрде жүзеге асырып, жасанды зерде (интеллект) жүйесін құру көзделді. Бұл жоба нәтижелі аяқталды, қазір өзінің жасанды зердесі бар, яғни, белгілі есептің берілгені бойынша оның шешуін табатын тұжырымдарды жасап және оны дәлелдей алатын, белгілі тақырыпқа өлең немесе музыка шығара алатын және т.с.с интеллектуалды жұмыстарды өздігінен жасай алатын компьютерлер бар. Бірақ олар кең тарамаған, себебі олардың бағасы өте қымбат және олармен жұмыс істеу аса біліктілікті талап етеді.
Компьютердің алтыншы буыны - өткен ғасырдың 90-шы жылдарының ортасынан бастап қолға алына бастады. Ол жасанды нейрон желісіне, көпмәнді логика және кванттық есептеу теориясына негізделіп жасалынады. Бұл компьютерлердің дамыған жасанды зердесі болады: олардың өзін - өзі оқытатын қабілеті және өздігінен кейбір мәселені түсініп (образды танып), жобалап, оны шешу немесе жүзеге асыру үшін керекті программаны немесе құрылғыны құрастыра алатын мүмкіншілігі болады.
Жүйелік блок
Жүйелік блок - дербес компьютердің негізгі құрылғысы. Жүйелік блоктың ішінде жүйелік тақта(системная плата), процессор, жедел жад, қатқыл диск, қоректендіру блогы, видеокарта секілді көптеген маңызды құрылғылар орналасады. Жүйелік блоктың алдыңғы панелінде қосу (Power) және қайта жүктеу (Reset) батырмасы, компакт-диск пен дискетаны оқитын дискжетектер және қызыл-жасыл жарық индикаторлары орналасады. Жүйелік блоктың артқы жағында негізгі (монитор, пернетақта, тышқан) және қосымша құрылғыларды (принтер, модем, сканер, микрофон) қосатын порттар мен енгізу құрылғылары орналасқан.
Дисплей
Дисплей (монитор) – компьютердің экранына ақпаратты шығаратын құрылғы. Сыртқы пішіні бойынша дисплей кәдімгі түрлі түсті теледидарға ұқсайды, сондықтан оны жиі телевизиялық техникадағыдай монитор деп те атайды.
Пернетақта
Пернетақта – компьютердің жұмысын басқара отырып, қажетті ақпаратты енгізу үшін қолданылатын құрылғы. Ол әріптің және сан пернелерінің көмегімен компьютерге кез келген ақпаратты енгізуге мүмкіндік береді. Қазіргі компьютерлердің пернетақтасында 101 немесе 105 перне, ал оң жақ жоғарғы бұрышында жұмыс режимі туралы ақпарат беріп отыратын 3 жарық индикаторы орналасады.
Тінтуір
Тінтуір, кейде тышқан – «графикалық» басқару құрылғысы. Тінтуірді кілемшенің үстімен жылжытқанда, экрандағы тышқанның нұсқағышы да сонымен қатар қозғалып, қажетті объектілерді таңдауға мүмкіндік береді. Тінтуірдің екі (немесе үш) батырмасының бірін баса отырып объектілермен көптеген амалдарды орындауға болады. Батырмалардың ортасында орналасқан доңғалақшаны айналдырып, экранға тұтасымен сыймай тұрған мәтінді, суретті немесе web-парақты жоғары-төмен жылжытуға болады.
Сканер
Сканер - қағаздағы мәтін мен суретті компьютерге автоматты түрде енгізу үшін қолданылады. Сканер кескінді (суретті, т.б.) машина кодына ауыстырып, компьютердің жадына жазады. Сканердің жұмысының принципі былай: жарық сәулесі жол-жолмен жазық суретті сканерлейді, оның жұмыс принципі электрондық сәуленің дисплей экранын сканерлеуіне ұқсайды. Сканерлер қара-ақ түсті немесе түрлі түсті болады.
Нөлдік буын
200px|thumb|right
Компьютер техникасының экспоненциалды дамуы
Егер есептеуіш құрылғылардың 1900 жылдан бастап даму тарихына көз жүгіртетін болсақ, машиналардың жұмыс өнімділігі әрбір 18-24 айда екі есеге өсіп отырғанын байқаймыз. Бұл ерекшелікті алғаш рет 1965 жылы «Intel» компаниясының басшыларының бірі Гордон Е. Мур сипаттаған болатын. Компьютерлер көлеміні кішірею процессі де осындай жылдамдықпен жүріп келеді. Алғашқы электрондық есептеуіш машиналар көптеген тонна салмағы бар, бірнеше бөлмеде орналасқан үлкен құрылғылар болатын. Олардың қымбат екені сонша, оларды тек үкіметтер мен үлкен зерттеу ұйымдары ғана пайдалана алатын еді. Олармен салыстырғанда, қазіргі заманғы компьютерлер біршама қуатты, кішкентай және арзан болып табылады. Компью́тер (ағылшынша: computer — «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) — есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина. Компьютер дәуірінің бастапқы кезеңдерінде компьютердің негізгі қызметі — есептеу деп саналатын. Қазіргі кезде олардың негізгі қызметі — басқару болып табылады.
Негізгі принциптері: Өзінің алдына қойылған тапсырманы орындау үшін компьютер механикалық бөліктердің орын ауыстырылуын, электрондардың, фотондардың, кванттық бөлшектердің ағынын немесе басқа да жақсы зерттелген физикалық құбылыс әсерлерін қолданады. Көбімізге компьютерлердің ең көп таралған түрі — дербес компьютер жақсы таныс.
Компьютер архитектурасы алға қойылған мәселені, зерттеліп отырған физикалық құбылысты максималды айқын көрсетіп, модельдеуге мүмкіндік береді. Мысалы, электрондық ағындар бөгеттер салу кезіндегі су ағынының үлгісі ретінде қолданылуы мүмкін. Осылай құрастырылған аналогтық компьютерлер XX ғасырдың 60-жылдары көп болғанымен, қазір сирек кездеседі.
Қазіргі заманғы компьютерлердің басым бөлігінде алға қойылған мәселе әуелі математикалық терминдерде сипатталады, бұл кезде барлық қажетті ақпарат екілік жүйеде (бір және ноль ретінде) көрсетіледі, содан кейін оны өңдеу үшін қарапайым логика алгебрасы қолданылады. Іс жүзінде барлық математикалық есептерді бульдік операциялар жиынына айналдыруға болатындықтан, жылдам жұмыс жасайтын электронды компьютерді математикалық есептердің, сонымен қатар, ақпаратты басқару есептерінің көпшілігін шешу үшін қолдануға болады.
Бірақ, компьютерлер кез келген математикалық есепті шеше алмайды. Компьютер шеше алмайтын есептерді ағылшын математигі Алан Тьюринг сипаттаған болатын.
Орындалған есеп нәтижесі пайдаланушыға әр түрлі енгізу-шығару құрылғыларының көмегімен көрсетіледі, мысалы, лампалық индикаторлар, мониторлар, принтерлер және т.б.
IC 451
IC 451 — Керік шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 19775, UGC 3550, MCG 12-7-19, ZWG 330.18.
Сыртқы сілтемелер
IC 451 Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Компьютер
Қолданылуы бойынша бөлу
100px|right|thumb|Калькулятор 100px|right|thumb|Ноутбук
Физикалық жүзеге асыру
Компьютерлерді жіктеу үшін оларды құру кезінде қолданылған технологияларды пайдалануға болады. Бастапқыда компьютерлер толықтай механикалық жүйе болғандығы белгілі. Соған қарамастан, XX ғасырдың 30-жылдары телекоммуникациялық өндіріс электромеханикалық компоненттерді ұсынды, ал 40-жылдары вакуумдық электрондық лампалар негізінде құрылған толықтай электрондық компьютерлер жасалды. 50-60-жылдары лампалардың орнына транзисторлар келді, ал 70-жылдардың басында — қазіргі кезге дейін қолданылатын интегралдық жүйелер (кремний чиптері) пайдаланыла бастады.
Бұл тізім толық деп айта алмаймыз; ол тек есептеуіш техниканың негізгі даму тенденциясын ғана көрсетеді. Әр кезеңдерде көптеген түрлі технологиялар қолданылған болатын. Мысалы, гидравликалық және пневматикалық компьютерлерді жасау мүмкіндігі қарастырылған, ал 1903-1909 жылдары Перси И. Луджет атты өнертапқыш тігін механизмінің негізінде жұмыс жасайтын аналитикалық машина жобасын құрған болатын.
Қазіргі кезде оптикалық компьютерлердің жобасы жасалуда. Бұл компьютерлер электр сигналдарының орнына жарық сигналдарын қолданады. Басқа бағыт бойынша молекулярлық иология және ДНҚ зерттеулерінің жетістіктерін қолдану қажет. Ақыр аяғында, есептеуіш техника саласындағы өте үлкен өзгерістерге әкелуі мүмкін тәсілдердің бірі кванттық компьютерлерді жасауға негізделген.
Құрылыс ерекшеліктері
Қазіргі заманғы компьютерлер есептеуіш техниканың даму барысында жасалған конструкторлық шешімдерді қолданады. Бұл шешімдер, негізінде, компьютерлердің физикалық жүзеге асырылуына байланысты емес, керісінше, компьютер жасаушылар сүйенетін негіз болып табылады. Төменде компьютер жасаушылар шешетін ең маңызды сұрақтар келтірілген:
Цифрлық немесе аналогтық
Комьютерді құру кезінде, оның цифрлық немесе аналогтық жүйе болатынын анықтап алу керек. Егер цифрлық компьютерлер дискретті сандық және таңбалық айнымалылармен жұмыс жасайтын болса, аналогтық компьютерлер келіп түсетін мәліметтер ағынын үзіліссіз өңдеуге арналған. Қазір цифрлық компьютерлер кеңінен қолданылады, бірақ аналогтық компьютерлер де кейбір арнайы мақсаттарда қолданылады. Бұл жерде импульстік немесе кванттық есептеулер туралы айтпай отырған себебіміз — олар арнайы салаларда ғана қолданылады, немесе әзірге тек тәжірибе жүзінде қолданылады.
Аналогтық компьютерлер: логарифдік сызғыш, астролябия, осциллограф, теледидар, аналогтық дыбыстық процессор, автопилот, ми.
Ең қарапайым дискретті есептегіштер ретінде абакты айтсақ, ең күрделісі суперкомпьютер болып табылады.
Екілік, ондық немесе үштік
Есептеуіш техниканың дамуындағы маңызды қадам ретінде сандардың ішкі көрсетілімінің екілік жүйеге ауысуын айтуға болады. Бұл қадам есептеуіш техникалардың және перифериялық құрылғылардың құрылыстарын біршама қарапайым етті. Екілік жүйесін қолдану арифметикалық функцияларды және логикалық амалдарды орындауды жеңілдетті.
Соған қарамастан, екілік логикаға өту процессі бір мезетте бола қойған жоқ. Көптеген ғалымдар компьютерді адамға ыңғайлы ондық санау жүйесінде жасап шығаруға тырысты. Басқа да тәсілдер қолданылды. Мысалы, кеңестік машиналардың бірі үштік жүйе негізінде жұмыс жасады, кей жағдайларда үштік жүйенің екілік жүйеден артықшылықтары бар еді (үштік Сетунь компьютерінің жобасын кеңес ғалымы Н.П.Брусенцов жасап шығарды)
Ондық санақ жүйесі негізіндегі компьютер ретінде алғашқы американдық есептеуіш машина — Марк I машинасын атауға болады.
Толықтай алғанда, мәліметтерді ішкі көрсету жүйесін таңдау компьютер жұмысының негізгі принциптерін өзгертпейді — кез келген компьютер басқа жүйедегі компьютер жүйесін эмуляциялай алады.