cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Макс Вебер
Ғылыми қызметі
Вебердің «Идеалдық тип» теориясы, тарихи факторлардың «көптігі» концепциясы және «рационалдық» идеясы мемлекеттік институттар қызметінің негізі ретінде қазіргі әлеуметтануға, саясаттануға зор ықпал етті. «Протестанттық этика және капитализмнің рухы» (1904—1905) еңбегінде В. өркендеп келе жатқан капитализм мен XVII ғасырдың протестанттық құндылықтары арасындағы байланысты көрсетеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Неміс социологтары Санат:1864 жылы туғандар Санат:1920 жылы қайтыс болғандар Санат:21 сәуірде туғандар
Б. з. д. 932 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 932 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 932 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кузоб-Ю
Кузоб-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің оң жағалауынан 618 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4128
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 6 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4128 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38555, UGC 7120, MCG 12-12-2A, ZWG 335,3.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
IC 4868
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4868 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Мемлекеттік басқару формасы
Үкімет түрін, яғни басқару формасын мемлекеттік құрылым түрлерімен және мемлекеттiң саяси тәртiбiмен шатыстырмау қажет. Бұл үшеуі біріге отырып, бір-бірін толықтыра отырып мемлекет формасын құрайды. [[Сурет:Forms_of_government_2021.svg|460px|thumb|Басқару формасы бойынша әлем елдері :
Президенттік республикалар
Аралас республикалар
Атқарушы биліктің қызметін парламент сайлаған президент атқаратын Парламенттік республикалар
Атқарушы билік премьер-министрдің қолында болатын Парламенттік республикалар
Дуалисттік монархиялар
Абсолюттік монархиялар
Бірпартиялық жүйелі мемлекеттер
Әскери диктатура]]
Басқару формасы мемлекеттің келесі сипаттамаларын көрсетеді:
Монархия
Монархия — жоғарғы мемлекеттік билік өмір бойы бір ғана басшының, яғни, монархтың (патша, шаһ, сұлтан, хан, халиф, король, император, т.б.) қолында болатын және ұрпақтан ұрпаққа мұрагерлікпен берілетін басқару формасы.
Республика
Республика — мемлекеттік биліктің жоғарғы органдарын белгілі бір мерзімге халық сайлайтын, не болмаса өкілдік мекемелері құратын басқару формасы. Бұл басқару формасында жоғарғы органдар сайлаушылардың алдында барлық жауапкершлікті алады.
Жүйкеге әсер ететін заттар
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Мемлекеттік басқару формасы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Үкімет Санат:Мемлекет Санат:Саясат Санат:Мемлекет түрлері
Дориан Грейдің портреті
«Дориан Грей Портреті» (The Picture of Dorian Gray) – Оскар Уайльдтің жазған жалғыз романы. Алғаш рет 1890 жылы маусымда «Липпинкоттың айына бір рет шығатын журналына» жарияланады. Алайда роман қоғам наразылығын туғызады. Ағылшын сыншылары роман авторын сотқа беруге дейін барады. Уайльдты қоғамдық моральға кір келтірді деп айыптайды. Себебі «Дориан Грейде» ағылшынның қоғам қайраткерлері, ірі тұлғалары суреттелген еді. Роман декаден стилінде жазылған философиялық жанрға жатады.
Сюжет
Бэзил Холлуорд суретшісі жас және көрікті Дориан Грейдің портретін салады. Өз портретіне сүйсініп, жас жігіт өз ықыласын білдіреді. Дориан портреттің қартаюын, бірақ өзінің мәңгі жас қалуын қалайды. Сосын ол кенеттен Бэзилдің досымен, лорд Генри Уоттонмен кездесіп қалады. Лорд Генри Уоттон – Виктория дәуірінің дәстүрлі құндылықтарын жек көретін, мысқыл гедонист. Дориан осы достың көзқарастарының әсеріне түсті. Бозбала жас сұлу актрисаға, Сибила Вэйнға, ғашық болды, бірақ сәтсіз спектакльден кейін, Дориан оны өрескел тілмен сынға салып, достарымен кетеді. Келесі таңда ол Сибила Вэйнға үйленуді жөн көреді, себебі олар бұрын атастырылған болатын. Алайда Дорианға Сибиланың өз-өзін мерт қылғаны туралы хабар жетеді. Осы забардан кейін Дорианның өзі сырттай өзгерген жоқ, бірақ оның портреттегі жүзі мейірімсіз, ашулы келбетке өзгерді.
Сибиланың ағасы, теңізші Джеймс Вэйн, өшін алуға ант береді. Генридің жаман әсеріне түсіп, Дорианның мінезі қырсық және бұзық болып, күннен күнге нашарлайды (романда опиум шегуден басқа, басты кейіпкердің басқа кесірлері көрсетілген жоқ). Осы өзгерістер портреттің келбетіне ықпал етеді, бірақ Дорианның өмірдегі келбеті, жастық сұлулығы өзгеріссіз қалады.
Бэзил Холлуордта теория бар: адамнық әр әрекеті оның сырт келбетінде іс қалдырады, яғни жаман істер көріксіз келбетке әкеледі. Бірнеше жылдан кейін суртеші Дорианмен кездеседі: Дорианның келбеті өзгеріссіз көрікті қалады, алайда Бэзил оның бұзық өмір салты туралы көп естиді. Оңаша әңгімелесуде Бэзил Дорианға досы туралы естіген сыбыстарын айтып, одан жауап күтеді. Сонда жас жігіт өз көріксіз, жағымсыз портретін көрсетеді. Бэзил өз еңбегін үлкен қиындықпен таниды және портрет бойынша барлық өсектердің шын екендігіне көз жеткізеді. Грей Холлуордты бірден өлтіреді, себебі Дорианның ойынша, оның нашарлаған мінезінің кесірі суретшіде жатыр. Өлтіруден кейін Дорианды бастан кетпейтін ойлар мен қорқыныш сезімі мазалайды. Опиумдық қордасында кек алуды армандаған Джеймс Вэйнмен кездейсоқ көрісуден кейін, қорқыныш күннен күнге күшейе береді және Дорианды азапқа салады. Дориан өз он сегіз жастық көрікті келбетін қолданып, Вэйнді оны қателікпен басқа адаммен шатастырғандығына сендіреді және оны еркіне қоюға нандырады. Осы көндіруге қарамастан, Вэйн өз қателігін тез түсінеді және қайтадан Дорианды іздеуді бастайды. Дегенмен, ол аңшылық барысында кездейсоқта атылып қайтыс болады.
Қауіп-қатерден құтылғанына қарамастан, Дориан дамыл таппайды және оңалуды шешеді. Ол Дорианға ғашық болған шаруа әйелді босатып жібереді. Оның ойынша, әйелді қарабет етпегендіктен, осы әрекет оның жақсы істеріне жинақталады және портреттегі келбет жақсарады, бірақ портреттегі Дориан еш өзгермейді. Сонда Дориан оның ойларымен менменшілдік билегеніне көз жеткізеді. Күнәларының жалғыз куәгерін жоюға деген ұмтылысқа негізделе отыра, жас жігіт портретке пышақ сұғады, сосын өзі мерт болады. Осы кезде үйдің жанында бара жатқан екі джентельмен кейбір дыбыстарды естіп, көмектескілері келеді. Алайда үй иесі Дориан Грей болғандықтан, оны менсінбей, көмектесуден бас тартады: оның бұзақы даңқы барлығына танымал болды. Біраздан соң, үй қызметшілері көрікті жас Дорианның келбетін қол тимеген қалыптағы портретте көреді, ал оның жанында өзіне пышақ салған жиіркенішті шалдың денесі жатады (мерт табудың кезінде Дориан Грейдің жасы отыз сегізге теңеді). Осы қарт саусақтарындағы сақиналар арқылы Дориан Грей ретінде танылды.
Дереккөздер
Санат:Ағылшын тілді романдар Санат:1890 жылғы романдар
Аксел Бакунц
Аксел (Аксель) Бакунц (арм.Ակսել Բակունց; Александр Степанович Тевосян, 13 маусым 1899, Горис, Ресей империясы — 8 шілде 1937, Кеңеңс Үкіметік Армения) — армяндық жазушы-прозашы, кино-сценарист, аудармашы және белсенді адам. Шын есімі — Тевосян Александр Стефанович.
Биография
Кедей отбасында дүниеге келген. 1923  жылы  Харькова ауыл-шаруашылық университетін бітіріп, Зангезур ауданының басты агрономы болды.
Шығармалары
Ең танымал шығармалары — «Альпийская фиалка» ( Арпеник Чаренцке арнап жазылған, Егеш Чаренцтің бірінші әйеліне), «Лар-Маркар», «Письмо русскому царю», «Киорес» (1935)жіне т.б.
Сонымен қатар Бакунц  кино-сценарист («Зангезур» және т.б.). 1927 жылы «Мтнадзор» қысқа уақыт аралығындағы тарихтар ағылшын тілінде 2009 «The Dark Valley» болып аударылды.
Примечания
Санат:КСРО драматургтері
Санат:КСРО жазушылары
Санат:Қайтыс болғаннан соң ақталғандар Санат:КСРО-да атылғандар Санат:КСРО-да ақталғандар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:25 маусымда туғандар Санат:1899 жылы туғандар Санат:КСРО сценарийшілері
Санат:1937 жылы қайтыс болғандар
Ұрық табақшасы
Ұрық табақшасы (зародошевый диск); (discus embryonicus, лат. discus табақша, дискі, грек, embryo — ұрық) — полилецитальды (сарыуызы коп) жұмыртқа жасушасының ұрықтануы (құс, бауырымен жорғалаушылар, жұмыртқа салатын сүтқоректілер) нәтижесінде түзілген ұрықтың бөлшектену кезеңінен кейін, ұрық жасушалары (бластомерлер) оның жоғарғы жағына өтіп, пішіні табақ тәрізді құрылым жасайды. Ұрық табақшасының орта бөлігінде ұрық қалқаны түзіліп, одан ұрықтың денесі, ал оның шеткі жағынан ұрықтантыс мүшелер дамиды.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Шлеттау
Шлеттау (Schlettau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан қала. Хемниц әкімшілік округіне бағынады. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2565 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,17 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 71 260. Қаланың басшысы — Маттиас Грайфенхаген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Қарасиыр (өзен)
Қарасиыр, Қарасуыр – Ащымиір алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданында. Ұзындығы 51 км, су жиналатын алабы 341 км2.
Бастауы
Бастауын Ұлытау тауының оңтүстік-батыс беткейіндегі бұлақтардан алып, Ащымиір өзеніне сол жағынан құяды.
Гидрологиясы
Жағасы жарқабақты, аңғары кең. Қар және жер асты суларымен толығады. Көктемде суы тасиды, жазда қарасуларға бөлініп қалады. Жылдық орташа су ағымы 0,16 м3/с. Кішігірім 2 саласы бар, төменгі ағысында шаруашылық мақсатында бөген салынған. Өзеннің жоғарғы ағысындағы аңғарында Саз, Жарқұдық, т.б. тұщы сулы құдықтар бар. Суы мал суаруға пайдаланылады. Алабы - жайылым.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы өзендері
Қобыланды Тоқтарбайұлы
Тоқтарбайұлы Қобыланды (XV ғ.) – аты аңызға айналған халық батыры. Шыққан тегі – Қыпшақ, оның ішінде Қара Қыпшақ. Халық жадында сақталған әңгімелерде, халық шежірелерінде оны көбіне «Қара Қыпшақ Қобыланды» деп атайды.
Шежіре деректеріне қарағанда, Қара Қыпшақ Қобыланды Жошы ханның Шайбан деген баласының тұқымы Әбілхайыр ханның тұсында (XV ғасыр) өмір сүрген, ханның белгілі қолбасшыларының бірі болған адам. Қазақ хандығының бөлінуіне де осы Қобыланды батыр себеп болған деседі. Бұл жөнінде Шәкәрім шежіресінде: «Біздің осындағы арғындардың атасы Дайырқожа Әбілхайыр ханның сүйікті қазысы екен. Билікті әділ айтқандықтан Ақжол би атаныпты. Және Қара Қыпшақ Қобыланды да ханның сүйікті адамы екен. Екеуі іштей жауласып жүргенде, бір күні Қобыланды Дайырқожаны далада өлтіріп кетіпті. Мұны әз-Жәнібек хан біліп, Қобыландыны шариғат бойынша қысас қылып өлтіруге сұрапты. Әбілхайыр берейін десе, көп қыпшақ бұзылатын болған соң, бере алмай, үш кісінің құнын ал деген соң, бұған Жәнібек өкпелеп, бөлініп кетеді» деген дерек беріледі. Бұл оқиғаның тарихи шындық екенін Дайырқожаның әкесі Қотан жыраудың өлген баласының денесін айналып, қайғырып, қан жұтып жүріп айтқан: деп басталатын толғауы да дәлелдей түседі. Қобыланды батыр жайында екінші бір дерек көзі — қазақ халқының қаһармандық жырларының бірі — "Қобыланды батыр" жыры. Бұл мазмұны жағынан да, басқа батырлық жырларға қарағанда шоқтығы биік тұрған халықтық шығарма, ерлік эпопеясы. Бұл жырдың оқиғаларына қарағанда, Қобыландының ерлік жолы қазақ елінің сол кездегі сыртқы жауы — қызылбастар (парсылар) мен олардың шапқыншылық жасаған ханы Қазанға қарсы күресінен басталады. Оның бұдан кейінгі шайқасқан батырларының атына қарап, олардың атақты Едіге батырдың тұқымдары екенін аңғаруға болады. Қобыланды батырдың Орақ батырмен дос болып, Алшағырмен жауығуы — Қазақ хандығының өзара іштей екіге бөлінген Ноғай ордасының бірін қолдап, екіншісімен соғысып жатқан тарихи кезеңін алға тартады. Мұның бәрі Қара Қыпшақ Қобыланды батырдың аңыздық негізде қиялдан туған кейіпкер емес, өмірде болған, ерлік істерімен еліне танылып, құрметіне бөленген хас батырларының бірі болғанын дәлелдейді. Және де қазақ халқының қалыптасуына үлкен үлесін қосты.
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Батырлар жыры
Брук-ан-дер-Гросглокнерштрассе
Брук-ан-дер-Гросглокнерштрассе (Bruck an der Großglocknerstraße) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Целль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4427 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 45.74 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ZE, ресми идентификациялық коды — 5 06 02.
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Райзингер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Горно-Кобиле (Кюстендил облысы)
Горно-Кобиле (Горно Кобиле) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Трекляно қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2556. ЕКАТТЕ коды — 16804.
IC 446
IC 446 — Monoceros шоқжұлдызында орналасқан RN+* типті галактикалық тұмандық.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: IC 2167, LBN 898, CED 77.
Сыртқы сілтемелер
IC 446 Санат:Monoceros (шоқжұлдыз)
Леттопалена
Леттопалена (Lettopalena) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 403 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 20 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 66010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vincenzo Ferrer.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Антипассаттар
Антипассаттар — ауаны экватордан субтропикке өткізетін пассаттық циркуляцияның жоғарғы тармағы. Антипассаттар Солтүстік жарты шарда негізінен оңтүстік батыстан солтүстік шығысқа, Оңтүстік жарты шарда — солтүстік батыстан оңтүстік шығысқа қарай бағытталады. Антипассат қабатының төменгі шекарасы 4 шақырымдай биіктікте орналасады, ол субтропиктен экваторға және қыстан жазға қарай жоғарылайды. Атлант мұхиты үстінде оның биіктігі 10°.с. е. жазда — 15 км, қыста 6 км шамасындай, 30° с. е. жазда — 5 км, ал қыста — 2 км.
Дереккөздер
Санат:География
Бегім Ана
нобай|200px|оңға|Бегім Ана кесенесі Бегім Ана - Қарабура әулиенің қызы, Салжұқ мемлекетінің ханы Санжар сұлтанның әйелі.
11-ғасырдың тұсында Мәлік шахтың патшалық құрған Салжұқтар елі әбден кемеліне келген екен. Мәлік шах өлгеннен соң таққа оның баласы Санжар отырады. Санжар астанасын Хорасаннан көшіріп, Сыр бойындағы Жанкентке орналастырады да, бұл шаһарды мықты бекініске айналдырады. Ол аң аулап, сейіл құрғанды ұнатады екен. Сөйтіп жүріп Созақ маңайында өмір сүрген Қарабура әулиенің қызы Бегімге үйленеді.
Бегім жаратылысынан көркіне ақылы сай, парасаты мол қыз болыпты. Санжарды да табындырған осындай сан қырлы қасиеттері болса керек.
Санжар аңға шығып бара жатып құлын үйінде қалған қанжарды әкелуге жұмсайды. Қанжарды ұсынғанда Бегім сұлудың аппақ қолын көріп құл есінен айырылып құлап қалады. Кешігу себебін түсіндірген құл "Ханым білегімнен ұстап жібермей қалды" депті. Санжар ақ-қарасын тексермей Бегім сұлудың оң қолын, оң бұрымын кесіп, оң танауын тіледі де, зынданға тастайды. Келесі күні Қарабура әулие қиналып жатқан қызының түсіне кіріп: "Балам, бұлтартпай шыныңды айт. Ақпысың, әлде қарамысың? Ақ болсаң аллам жәрдем беріп жараңды жазар, қара болсаң қарғар, тек турасын айт!" депті. Сонда Бегім жылап тұрып: "Атажан, құдай атымен сіздің алдыңызда ант етемін! Егер, Санжарға қиянат жасасам, тәңірі атсын, өмірімді қысқартсын. Ақпын, ата!" - деп зар еңірейді.
Осыдан соң Қарабура Санжардың да түсіне кіріп: "Сен де бір балам едің. Егер менің қызым арам болып, саған қиянат істесе, келесі күні сол қолы, сол бұрымы кесіліп, сол танауы тілінген күйде мүгедек болып қалсын! Егер, керісінше болса, қызымның ақ пен қарасын тексермей жаза қолданғанда бір ауыз әділ сөзін айтпаған сенің шаһарыңды тірі адам қалдырмай жылан жұтсын!" деп қарғап батасын береді. Келесі күні таң ата хан зынданға адам жібереді. Жіберген адамы барса, Бегім баяғы сау қалпында отыр екен дейді. Содан бастап ханды үрей билейді. Кеш болады. Хан кеңесшілерімен отырғанда іңір уақытысында аспаннан бір мес шаһардың ортасына түсіп жарылады. Местің іші толы жылан екен. Жылан тысқа тірі жанды шығармай, шағып өлтіреді. Сонымен жайнап тұрған Жанкент шаһары Санжар сияқты қатыгез ханның кесірінен қас пен көздің арасында опат болады.
Ал, Бегім сұлу болса өз әкесі Қарабура әулиенің көмегімен Бегім Ана белгісін салдырып: "Мұнан былай еркекті көрмеймін" деп, қалған жұмбақ ғұмырын сол мұнараның ішінде өткізген. Ата-бабасының қасиеті дарып, кейін Бегім Ана әулие атанады.
13-ғасырда салынған Бегім Ана кесенесі қазір Қазалы ауданының жерінде тұр.
Дереккөздер
Санат:Аңыздар
Солтүстік Шурап
СолтүстікШурап — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2542/339/268/30/15 орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Вильясбуэнас
Вильясбуэнас (Villasbuenas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Витигудино ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Юра Сергеевич Мовсисян
Юра Сергеевич Мовсисян (Յուրա Սերգեյի Մովսիսյան, Yura Movsisyan; 2 тамыз 1987, Баку, Әзірбайжан КСР) — армениялық футболшы, Армения Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы.
Иггинген
Иггинген (Iggingen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Шығыс Альб ауданының құрамына енеді.
Юра Сергеевич Мовсисян
Клубтық
Юра Бакуде дүниеге келген. 1999 жылы отбасымен бірге Лос Анжелеске көшіп барып, сол жақта футбол ойнауды үйренді.
Иггинген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2560 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,44 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 36 034. Муниципалитеттің басшысы — Клеменс Штёкле.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Юра Сергеевич Мовсисян
Клубтық
2016 жылы қаңтарда бұрынғы клубы "Реал Солт-Лейкке" жалға берілді. Кейінгі жылдары Швецияның "Юргорден", АҚШ-тың "Чикаго Файр" клубтарында ойнады. Бірақ 2018 жылдың соңында клубсыз қалды.
Командалық
Реал Солт-Лейк
Юргорден
Вербальды емес мінез-құлық
Вербальды емес мінез-құлық - сөзсіз мінез-құлық: жест, бет әлпеттің өзгеруі, дене қимылы және т.б. әрекеттер.
Дереккөздер
Санат:Психология
Аллантоин
250 px|thumb
Аллантоин — пурин негіздерінің анаэробты ыдырауынан пайда болатын зат. Аллантоис, амнион суларында, несепте табылады.
Дереккөздер
Санат:Имидазолдар Санат:Дәрілік заттар Санат:Амидтер
Джакомо Бонавентура
Джакомо Бонавентура (Giacomo Bonaventura; 22 тамыз 1989, Сан-Северино-Марке) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Фиорентина" клубының жартылай қорғаушысы.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Аталанта ФК ойыншылары Санат:Падова ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары
Ресми тіл
Ресми тіл — заң, сот, оқу, т.б. ресми кеңсе қызметінде мемлекеттік тілмен қатар қолданылатын негізгі тілдердің бірі. Әдетте, көп ұлтты елдердің конституцияларында кейбір тілге ресми мәртебе берілгені белгіленіп отырады.
Сілтемелер
Санат:Ресми тілдер Санат:Мемлекет Санат:Тіл саясаты
Бронау (Миссури)
Бронау (Bronaugh) — Миссури штатының Вернон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 29-08614.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 245 адамды құрады.
Лоза (Лореш)
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3420 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 207,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр (São Pedro).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Жетіжал (құм)
Жетіжал – Қаратал алабындағы құмды алқап. Жеті үлкен жал тәріздес құм шағылдарға байланысты ертеден "Жетіжал" деп аталған.
Географиялық орны
Жетісу облысы Көксу ауданында, Мойынқұм құмды алқабының шығысында орналасқан.
Өсімдігі
Мұнда қырықбуын, селеу, жусан, бетеге, сарыбас, жоңышқа, қылша, теріскен өседі. Құм қойнауы қыстық мал жайылымы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы құмдары
Авторлықтың ақиқаттылығы
Ғылым, әдебиет және өнер туындысына авторлық құқық онық жасалу фактісіне қарай туындайды. Авторлық құқықтың пайда болуы мен жүзеге асырылуы үшін туындыны тіркеу, туындыны өзге де арнайы ресімдеу немесе қандай да болсын шарттылықты сақтау талап етілмейді. Өздерінің айрықша мүліктік құқықтары туралы хабарлау үшін автор және (немесе) құқық иеленуші авторлық құқықты қорғау белгісін пайдалануға құқылы, ол белгі туындының әр данасына қойылады және міндетті түрде мынадай үш элементтен тұрады:
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Итапоран
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17865 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1322,003 км² шамасында. Халық тығыздығы — 13,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
Жоғарғы Сывъёль
Жоғарғы Сывъёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тобысь өзенінің оң жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Кіші Өзен
Кіші Өзен, Сарыөзен - Еділ-Жайық алабындағы өзен.
Бастауы
Ресейдің Ершов қаласы (Орынбор облысы) маңындағы бұлақтан бастау алып, Жаңақазан ауылы тұсында Сарыайдын (Сарай) көліне құяды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кіші және Үлкен Өзен өзендерінің су алаптары (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері Санат:Батыс Қазақстан облысы өзендері Санат:Жайық су алабы өңірі
Юрка (Куропалда тармағы)
Юрка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куропалда өзенінің сол жағалауынан 25 км қашықтықта [[ орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендері Золотица өзеннің солтүстік шығыс шекарасынан Солтүстік Двина өзенін қоспағанда Воронов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Дара басшылық
Оның қолында әскерлерді басқарудын барлық тәсілі — командалық, саяси, әкімшілік, техникалық, шаруашылық және бақылау құқығы болады.
Дара басшылық — әскерді басқарудың ең қолайлы түрі. Ол әскерлерді басқарудың бірлігі мен бір орталыққа бағынуын, басқарудың тиянақтылығын, икемділігін, оперативтілігін нығайтады, жауынгерлерді оқыту мен тәрбиелеуді, әскери тәртіпті күшейтуді, алға қойған міндеттерді орындау үшін материалдық-техникалық жабдық пен адам күшін тиімді пайдалануды, жауынгерлердің ұйымшыл болуын, жоғары орындардын бұйрықтарын, жарғы талаптарын орындауын қамтамасыз етеді.
Дара басшылық принципіне сай басшы қол астындағыларға толықтай билік жүргізіп, барлық сала бойынша жеке өзі жауапкершілік арқалайды. Ұжым мүшелерімен ақылдасып, жеке дара шешім қабылдайды, бұйрық беріп, үкім шығарады, олардың орындалуын қадағалайды. Дара басшылық Кеңес Одағы кезіндегі өндірісті әкімшілдік-төрешілдік басқару тәсілінің негізгі принципі саналды; жүктелген міндеттерді ойдағыдай атқарып, тапсырылған іске қатысты қызметкердің іске жауапкершілігін арттыру үшін әртүрлі деңгейдегі марапаттау, ұйым басшыларына Дара басшылық жасау құқы берілді. Қазіргі кезде әскери бөлімдер мен құрамаларда, құқық қорғау oргандарында, сондай-ақ келісімгерлікпен, коммерциямен шұғылданатын әр алуан меншік сипатындағы ұйымдарда басқарудың осы принципі сақталған. Ол ұйымдық-өндірістік шараларды жедел атқарып ұжымдағы тәртіп пен моральдік-психологиялық ахуалды нығайтуға, жұмыс күшін тиімді пайдаланып, еңбекті ынталандырудың оңтайлы жолын таңдауға, т.б. мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Б. з. д. 933 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 933 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 933 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
930te p.n.e. Dècada del 930 aC 930s BC Años 930 a. C. K. a. 930eko hamarkada fa:دهه ۹۳۰ (پیش از میلاد) 930-luku eaa. Decennium 94 a.C.n. 930-ти п.н.е. 930-an SM Década de 930 a.C. 930-е до н. э. 930-e pne. 30. roky 10. storočia pred Kr. 930-an SM 930-talet f.Kr. Mil. av. 930-lar 930 nga dekada UC 前930年代
Сен-Мало-де-Труа-Фонтен
Сен-Мало-де-Труа-Фонтен (Saint-Malo-des-Trois-Fontaines) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,19 км² шамасында.
Ливан асханасы
Ливан асханасы
нобай|Ливан асханасы Ливанская асханасы, (араб. المأكولات اللبنانية‎) — Ливанның ұлттық асханасы, Жерорта асханасы негізінде. Оған вегетериан асханасының әр түрлілігі тән келеді, оның ішінде әр түрлі қоспа және асбұршақ тұқымдастары қосылған тағамдар, жаңа піскен көкөністер және жеміс-жидектер, зәйтүн майы, сарымсақтар кездеседі. Көбіне тағамдар қақтамада пісііліп, кейін зәйтүн майында қуырылады. Көбіне лимон шырындысы үстінен қосылады.
Сен-Мало-де-Труа-Фонтен
Коммунаның INSEE коды — 56227, пошта индексі — 56490.
Ливан асханасы
Танымал тағамдар
әліппе ретімен
Сен-Мало-де-Труа-Фонтен
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 568 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,08 адам/км².
Ливан асханасы
Сілтемелер
Ливанская кухня, Русские в Ливане «Ethnic Cuisine: Lebanon» by Joe George (ағылш.) («Этническая кухня: Ливан», автор — Джо Джордж) Еда и напитки Ливана на сайте arab.net (ағылш.)
Сен-Мало-де-Труа-Фонтен
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ливан асханасы
Дереккөздер
Орыс Уикипедиясынан аударылған https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D1%83%D1%85%D0%BD%D1%8F
Сен-Мало-де-Труа-Фонтен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Динамика
Динамика (dуnamіs – күш) – механиканың түсірілген күш әсерінен материалдық денелердің қозғалысын зерттейтін бөлімі. Динамиканың негізі – механиканың Ньютон заңдары. Классикалық механиканың бөлімі.
Релятивистік динамика
Релятивистік динамика - механиканың, жылдамдығы вакуумдағы жарық жылдамдығына жақын, дененің қозғалысын оқып- зерттейтін бөлімі.
Кедейшілік динамикасы
Кедейшілік динамикасы - кедейшілік деңгейінің уақыт мерзімінде өзгеруі.
Қоғамның динамикасы
Қоғамның динамикасы - үлкен әлеуметтік топтарды қамтитын және қоғамның әлеуметтік құрылымында немесе әлеуметтік жүйесінде бейнеленетін әртүрлі өзгерістер, айналулар, ауысулар, үрдістер және т.б.
Әлеуметтік институттардың динамикасы
Әлеуметтік институттардың динамикасы -
Музыкада
Музыкалық шығармадағы үннің күші мен қаттылығының әр түрлі деңгейі. Динамиканың түрлері италиялықтар тілінде белгіленеді. Дауыс күшінің бірте-бірте өрлеуі, бірте-бірте әлсіреуі - динамикаға акценттің түрлері де жатады.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
IC 4869
IC 4869 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sm (аралас спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63398, ESO 142-25, AM 1931-610, IRAS19316-6108.
Сыртқы сілтемелер
IC 4869 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Курсель-сюр-Вйон
Курсель-сюр-Вйон (Courcelles-sur-Viosne) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95181, пошта индексі — 95650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 301 адамды құрады. Халық тығыздығы — 83,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Жамбыл (Ордабасы ауданы)
Жамбыл — Түркістан облысы Ордабасы ауданы, Бөріжар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Темірлан ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 18 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 936 адам (491 ер адам және 445 әйел адам) болса, 2009 жылы 1118 адамды (580 ер адам және 538 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ордабасы ауданы елді мекендері
NGC 4139
NGC 4139 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 10 тамызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4139 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38213, IC 2989, MCG 0-31-30, ZWG 13.61, Todd 16.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Арнольд раффлезиясы
Арнольда раффлезиясы (Rafflésia arnóldii) — Раффлезия тұқымдасының (Rafflesiaceae) Раффлезия тегінің (Rafflesia) биологиялық түрі. Дүние жүзіндегі ең алып гүл болып саналады.
Таралуы
Ол Индонезияның Суматра және Калимантан аралдарында өседі. Оны алғаш зерттеп тапқан Еуропа натуралисті Джозеф Арнольдтың (Joseph Arnold) есімімен аталған.
Ботаникалық сипаттамасы
Бұл паразитті тіршілік ететін өсімдік. Тропиктік қалың орманда басқа ағаштың тамыры мен сабағына жабысып өседі. Паразитті тіршілік ететіндіктен сабағы мен жапырағы болмайды, тек тамыры мен үлкен гүлі ғана болады. Гүлінде күлте тәрізді өте шырынды 5 тостағаншасы бар. Аталығы көп, аналығының мойны болмайды. Алып дейтін себебі гүлдің диаметрі 45 см-ден 1 м-ге дейін жетеді. Арнольда гүлінің салмағы 10 кг-ға жетеді. Тозаңдануы айқас, жәндіктер арқылы жүзеге асады. Етті гүлсерігі қызғылт - қоңыр, әр жерінде ретсіз орналасқан ақшыл дақтары болады. Нашар иіс сол дақтардан таралады.
Дереккөздер
Санат:Азия флорасы Санат:Адам атымен аталған өсімдіктер Санат:Раффлезия тұқымдасы
Қарасиырсай (өзен)
Қарасиырсай, Асаршық – Сырдария алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 34 км, су жиналатын алабы 90 км2. Жалпы ұзындығы 48 км болатын шағын 19 саласы бар.
Бастауы
Бастауын Қаратау жотасындағы Теріскей тауының етегіндегі бұлақтардан алып, Елтай қыстауынан 15 км төменде Ақүйек өзеніне жетпей жерге сіңіп кетеді.
Гидрологиясы
Жоғарғы арнасы шатқалды, орта және төменгі арнасы сайлы-жыралы жерлермен өтеді. Жаз айларында суы тартылып қарасуларға бөлініп қалады. Алабы мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Жаңақорған ауданы өзендері Санат:Сырдария су алабы
Өлшеу
thumb|right|250px|SI жүйесіндегі жеті негізгі бірлік. Көрсеткілер бірліктерден оларға тәуелділерге бағытталған. Өлшеу (Measurement) - объект, немесе оқиға қасиеттерінің сандық көрсеткіштеріне қол жеткізу үшін жасалатын анықтау процессі. Басқаша айтқанда, өлшеу мәлім негізгі анықтамалық шамамен (өлшем бірлігімен) салыстырғанда физикалық шаманың қаншалықты үлкен, немесе кіші екенін айқындау процесі.
Өлшемнің көлемі мен қолданысы контекстке және пән саласына байланысты. Жаратылыстану ғылымдары мен техникада өлшеулер объектілердің немесе оқиғалардың номиналды қасиеттеріне қолданылмайды, бұл Халықаралық салмақтар мен өлшемдер бюросы жариялаған халықаралық метрология лексикасының нұсқауларына сәйкес келеді. Дегенмен, статистика, сондай-ақ әлеуметтік және мінез-құлық ғылымдары секілді салаларда өлшемдер номиналды (nominal), реттік (ordinal), интервалды (interval) және арақатынастық (retio) шкалаларды қамтитын бірнеше деңгейге ие болуы мүмкін.
Қарапайым етіп айтқанда, өлшеу әдетте белгісіз шаманы белгілі, немесе стандартты шамамен салыстыру барысында анықтайды.
Өлшенетін шама бірнеше рет бақыланады, одан алынған нәтижелер математикалық жолмен өңделеді және ең соңында өлшеудің жүйелік қателіктерін шығарып тастап, шаманың ақырғы мәні алынады. Өлшеу - берілген өлшем бірліктерінде өлшенер шаманың сандық мағынасын табу үшін өлшем құралдарымен орындалатын әрекеттер жиынтығы.
Өлшеу жүйесі
thumb|upright|Метрикалық калибрлеуі бар төрт өлшеу құрылғысы Өлшеу жүйесі — өзара арасы байланыс каналымен жалғасқан өлшеу құралдары мен қосымша құрылғылар (өлшеулер, өлшеу аспаптары, өлшеу түрлендіргіштері) жиынтығы; өлшеу ақпаратының сигналын автоматты өндеуге, беруге және автоматты басқару жүйелерінде пайдалануға ыңғайлы түрінде шығару үшін қолданылады.
Өлшеулердің метрлік жүйесі
Өлшеулердің метрлік жүйесі (метрическая система мер) — екі бірлікке: үзындық бірлігі метрге және масса бірлігі килограммға негізделген өлшемдер жүйесі. Өлшеулердің метрлік жүйесі XIX ғасырдың аяғында Ұлы француз революциясы кезінде пайда болды. Өлшеулердің метрлік жүйесі кірген өлшемдер: іс-тәжірибенін талабына қарай ұзындықтың бірлігі метр (1 метр Париждің географиялық меридиан үзындығы ширегінің он миллионнан бір бөлігіне тең), аудан (1 ар қабырғасы 10 метр квадраттың ауданына тең), көлем (1 метр кубтың көлеміне тең), сұйық және сусымалы заттар үшін сыйымдылық (1 литр қабырғасы 0,1 метр кубтың ауданына тең), масса (1 грамм қабырғасы 0,001 метр кубты 0° С-та толтырған судың массасына тең), осы өлшемдерге ондық жүрнақтар — мирна (104 — қазір қолданылмайды), кило, гекто, дека, деци, санти, және милли — олар ондық еселенген және бөлшектік бірліктерді алуға қамтамасыз етті. 1975 жылы әлемнің 120-дан аса мемлекетінде Өлшеулердің метрлік жүйесі істейді.
Өлшеу құралдары
Өлшеу құралдары (измерительные средства) — сыртқы және ішкі өлшемдерді (нониустық, межемен жабдықталған өлшегіш құралдар, микрометрлер, микрометрлік штихмастар), тереңдік пен биіктікті (штанген тереңдік өлшерлер, микрометрлік тереңдік өлшерлер) өлшеуге арналған, тетіктерді белгілеуге (штангенрейсмустар) арналған аспаптар.
Өлшеу құрылғылары
Өлшеу құрылғылары (измерительные устройства) - жеке физикалық шаманы өлшеуге, тіркеуге және санауға арналған техникалық құралдардың кешені. Өлшеу құрылғылары - өлшеу-ақпараттық жүйенің жеке түрі. Өлшеу құрылғылары негізі - өлшеуіш түрлендіргіш. Өлшеу құрылғылары тура түрлендіргішті және теңестіруші болып екіге бөлінеді. Біріншісінде өлшенетін шама бүрышпен анықталады. Екіншісінде өлшенетін шама біртекті шамамен салыстырылады. Мәселен, өлшеу көпірі, цифрлы вольтметр.
Өлшеу ақпараты
thumb|right|200px| Өлшеу кезінде «Ақпарат» ұғымы қолданылады. Ақпарат дегеніміз – объекті туралы алғашқы анық емес ілімдерді азайтатын мәліметтер жиынтығы болады. Ең маңызды болып саналатын мәліметтердің бірі өлшеу жолымен алынатын объектілердің қасиеттерінің санаулы сипаттамалары туралы болып саналады. Осындай мәліметтер біздің біліміміздің жоғарлап, ал объектілер туралы ілімдердің анықсыздық дәрежесін азайтады, яғни өлшеу ақпараттық процесс болып табылады. Өлшенетін физикалық шамалар мәні ақпаратты өлшеу нәтижесі деп аталады. Ақпараттың материалдық тасымалдаушысы болып сигнал табылады. Жалпы мағынада, уақытта ағып жататын физикалық процесс дегеніміз сигнал екенін түсіндік. Өлшенетін физикалық шамамен қосыла өзгеретін сигналды өлшеудің ақпараттық сигналы деп, ал өлшенетін шамамен функционалды байланысы жоқ сигналды ақпаратық емес параметр деп айтамыз.
Өлшеу аспабының сезгіштігі
Өлшеу аспабының сезгіштігі (чувствительность измерительного прибора) — өлшеу аспабының шығуындағы сигнал өзгерісінің, оның өзгерісін туғызған өлшенетін шамаға қатынасын айтады. Егер біліктің номиналды диаметрін х = 100 мм өлшегенде өлшенетін шама өзгерісі ∆х = 0,01 көрсеткіні ∆l = 10 мм-те, жылжытса, онда аспаптың абсолютті сезгіштігі S=∆l/∆x = 10/0,01 = = 1000 болады, ал салыстырмалы сезгіштігі S0 = ∆l/(∆х/х) = 10/(0,01/100)= = 100.000.
Өлшеу әдістері
Өлшеу әдістері (методы измерений) — физикалық қағидалар мен құралдардың әр түрін қолдануға негізделген әдістер жиынтығы. Өлшеу әдістерінің келесі түрлері болады: тура, жанама, дифференицалды және бірден бағалау әдістері бар.
Өлшеу дәлдігі
Өлшеу дәлдігі (точность измерений) — өлшеу нәтижесінің өлшенетін шаманың нақты мәніне жақындау дәрежесін сипаттайтын өлшеудің сапасы; сандық жағынан ө.д. салыстырмалы қателік модуліне кері шамамен көрсетіледі. Егер өлшеу қателігі 2-10−2% = 2-10−4 болса, онда Өлшеу дәлдігі 1/(2-10−4) = 5-103 болады.
Өлшеу желісі
Өлшеу желісі (измерительная линия) — электржеткізгіштердің, толқынтаратушылардың және т.б. үлестіргіш параметрлері бар желілердің электрлік параметрлерін өлшеуге арналған аспап. Өлшеу желісі байланыс зондысы бар күймеше жүретін коаксиалды немесе толқынжеткізгіш желінің кесіндісін құрайды. Өлшеу желісі көмегімен желінің бойындағы электрлік өріс кернеулері бөліктерінің ығысуын және түрақты толық коэффициентін, толық кедергісін, амплитудасын, фазаларын, шағылысу коэфициентін және т.б. анықтайды. Әдетте Өлшеу желісі жиіліктердің жүздеген МГц-ден жүздеген ГГц-ке дейінгі аралықта қолданылады. Қателігі 2 ... 5%.
Өлшеу көпірі
Өлшеу көпірі (мост измерительный) - жоғары электр кенрнеуінің шамасын төмендетіп, оның электр кернеуін, сыйымдылығын, индуктивтілігін және т.б. шамаларын өлшеуге арналған электр аспабы. Оның түрақты токқа, айнымалы токқа арналған түрлері болады.
Өлшеу машинасы
Өлшеу машинасы (измерительная машина) — тетіктердің ішкі және сыртқы сызықтық өлшемдерін өлшеуге арналған оптика-механикалық өлшеу құралдары. Жоғарғы өлшеу шегі 4, 6, 8, 12 метр. Есептеу құрылғысы ретінде оптиметр немесе интерферометр түтігі пайдаланылады. Өлшеу тексерілетін тетік өлшемі үлгілі тетіктің бүрыннан белгілі өлшемімен салыстыру арқылы немесе өлшеу машинасында тексерілетін тетіктің өлшемін тура өлшеу арқылы жүргізіледі. Ішөлшерді тексеру үшін және баптау үшін, үлкен өлшемдерді тексеру үшін және өлшемдерді өлшеу үшін қолданылады.
Өлшеу аунақшалары
Өлшеу аунақшалары (измерительные ролики) - диаметрлері өте жоғары дәлдікпен жасалынған, конустық беттердің өлшемдерін өлшеуге арналған аспаптар.
Өлшеу шариктері
Өлшеу шариктері (измерительные шарики) — диаметрлері өте жоғары дәлдікпен жасалынған, конустық беттердің өлшемдерін өлшеуге арналған аспаптар.
Өлшеулердің метрлік жүйесі
Өлшеулердің метрлік жүйесі (метрическая система мер) - үзындық өлшемі 1 м-ге тең, масса өлшемі 1 кг-ға тең халықаралық өлшемдер бірлігінің жүйесі.
Өлшеуіш аспап
Өлшеуіш аспап (измерительный прибор) - байқаушы сезе алатындай түрге өлшеу ақпаратының сигналын өндеуге арналған өлшеу құралы. Өлшеуіш аспаптың көрсететін, тіркейтін, өзі жазатын, басатын, интегралдайтын, қосатын, аналогты, цифрлы, тура әрекеттегі жонс салыстыратын түрлері бар.
Өлшеуіш аша
Өлшеуіш аша (измерительная вилка) — аккумуляторлық батареялардың кернеуін тексеруге арналған аспап.
Өлшеуіш құрал-саймандар
Өлшеуіш құрал-саймандар (измерительные инструменты) — тетіктерді жан-жақты дәл өлшеуге арналған құрал-саймандар. Бүларға штангенциркуль, сызғыштар, рулеткалар, кронциркульдер, нутромерлер, микрометрлер, индикаторлар, тереңдік өлшеуіштер, бүрама өлшеуіштер және т.б. өлшеуішті құрал-саймандар жатады.
Өлшеуіш магазин
Өлшеуіш магазин (измерительный магазин) — электрлік шамалардың белгілі дәлдікпен мөлшерленген арнайы таңдап алынған өлшемдер жиыны. Кедергілердің, сыйымдылықтардың, индуктивтіктердің немесе өзара индуктивтіктердің мәндерін белгілі бір дәлдікпен және ауқымда өлшеуіш схемаларда ауыстырғанда немесе осы шамаларды реттеген кезде қайтадан жаңғырту үшін қолданылады. Әртүрлі мәндердің өлшемдері құрылымды түрде бірігеді; ортақ тұрқыда өлшемдермен бірге айырғыш құрылғысы немесе өлшемдерді қажетті үлесте қосуға арналған жиынтық аспапбеті орналасқан. Коммутациялық құрылғының құрылмасы жағынан Өлшеуіш магазин иінтіректі штепсельді, ашалы және қысқышты боп бөлінеді (соңғысы сирек қолданылады). Өлшеуіш магазин әдетте өлшемдер декадаға (бірдей номиналдық мәндерімен он өлшемнен) жинақталады. Декадалар санына қарай Өлшеуіш магазин бірдекалы және көпдекалы (8 декадаға дейін) болып бөлінеді. Жоғары кластағы дәлдікпен жасалынған Өлшеуіш магазин әдетте аз декалы, дәлдігі аз — көпдекалы болып келеді. Қайта жаңғыртатын шаманың мәнін біркелкі өзгерту үшін кейбір Өлшеуіш магазин ең кіші түрақты өлшемі айнымалы мәні біркелкі реттелетін өлшемімен алмастырылады.
Өлшеуіш микроскоп
Өлшеуіш микроскоп (измерительный микроскоп) - визирлік құрылғылы микроскоп болатын өлшеуіш аспап. Өлшеуіш микроскоп санау құрылғысы оптикалық немесе механикалық болып келеді. Өлшеуіш микроскоп күрделі пішімдегі тетіктердің сызықтық және бүрыштық өлшемдерін тік бүрыштық және полярлық координаттарда өлшеуге арналған.
Өлшеуіш таспа
Өлшеуіш таспа (лента мерная) — ені 15 ... 30 мм үзындығы 20 ,30 50 м жүқа болат таспа. Ұзындықты өлшеу үшін пайдаланылады.
Өлшеуіш трансформатор
Өлшеуіш трансформатор (измерительный трансформатор) — бірінші оралымына өлшенетін тоқ немесе кернеу, ал екінші оралымы өлшеуіш аспапқа немесе сақтандырғыш релеге қосылған электрлік трансформатор. Өлшеуіш трансформатор негізінен жоғарғы кернеудегі айнымалы тоқ тізбегінде токты, электрлік кернеуді, қуатты, энергияны және басқа параметрлеріді өлшеу шегі 100 В және 5 А-ге дейін бірыңғайланған электрөлшеуіш аспаптармен өлшеуге арналған. Кернеуді және токты өлшейтін трансформаторлар болады. Жоғарғы кернеудің тұрақты ток тізбектерінде өлшеулер үшін арнайы өлшеуіші ұрылғылар — түрақты токтың өлшеуіш трансформаторы қолданылады.
Өлшеуіш түрлендіргіш
Өлшеуіш түрлендіргіш (преобразующий измеритель) - датчик. Байқаушы бірден сезе алмайтын өлшеуіш ақпараттық сигналды беруге, әрі қарай түрлендіруге, өңдеуге немесе сақтауға қолайлы түрге өңдейтін өлшеу қүралы.
Өлшеуіш-сызғыш
Өлшеуіш-сызғыш (измерительная линейка) — бетіне бөлу молшері 0,5 немесе 1,0 мм бір немесе екі межелер салынған болат таспа.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу Санат:Метрология
Қойнауқаттың қанығуы
Қойнауқаттың қанығуы - тау жынысы қойнауқаттарына І кеуектердің, жарықтардың, жарықіиақтардың, өзге де куыстардың сумен, наймен, газбен тоғытылу дәрежесі. Қойнауқат қанығуының әр түрлі дәлдіктегі түрлі-түрлі өндірістік-геофизикалық әдістер көмегімен алынған мәліметгер негізінде анықталады, бұл әдістерге жататыңдар — кедергі каротажы, нейтрондық микрокаротаж, газдық каротаж, нейтрондық белсенділік каротажы. алған әдістер көмегімен қойнаукщтьщ қанығу дәрежесін анықтау ұстанымдары 1) кедергі каротажы көмегімен: қойнауқаттың меншікті электрлік (рJ өсу коэффиценті, қойнауқаттың салыстырмалы электрлік (рJ немесе мұнаймен қанығу коэффиценті ( k j және осы шамалардың шауқаттан мұнай мен газдың өндірістік ағымдары алынған сәттегі сындарлы мөлшерлері пайдаланылады; алғашқы шамалар сындарлы мөлшер шамаларынан болған жағдайда (р>рсын, Р>РСЫН.) қойнауқаттың зерттелген мұнаймен яки газбен қаныққан болып шығады; 2) нейтрондық каротаж сулы крйнауқат деңгейіндегі нейтрондық каротаж көрсеткіші мұнайлы шауқат деңгейіндегі осы көрсеткіштен әлдеқайда жоғары; 3) микрокаротаж иегімен: егер үңғыма оқпанына шендес белдемдегі қалдық мұнаймен (газбен) іығу дәрежесі өте жоғары болса, онда мұнаймен немесе газбен жақсы қаныққан інауқат деңгейіндегі потенциал-зонд көрсеткіші сулы қойнауқат деңгейіндегі >індай көрсеткіштен әлдеқайда жоғары болмақ; 4) газдық каротаж көмегімен: бен қаныкқан қойнауқаттар жеңіл көмірсутектер мөлшерінің жоғары юеткішімен сипатгалса, мұнаймен қаныққан қойнауқаггар ауыр көмірсутектер лшерінің жоғары көрсеткішімен сипатталады; 5) нейтрондық белсенділік көмегімен: егер сулы және мұнайлы жинауыьитар белсенді элементтерді a, С1) әр түрлі деңгейде кіріктірген болса, онда сулы қойнауқат түсындағы [ма-сәулелердің қарқындылығы мұнайлы қойнауқаттардың осы көрсеткішіне қарағанда жоғары болады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Дэйтон (Мэн)
Дэйтон (Dayton) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1805 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47.7 км² шамасында. FIPS коды — 23-16725.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Белема
Белема (Beleymas) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24034, пошта индексі — 24140.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Семилово
Семилово — Есіл алабындағы көл.
Географиялық орны
Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданында, Пресновка ауылынан солтүстікке қарай 6 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Аумағы 9,4 км2, ұзындығы 5,4 км, енді жері 2,5 км, жағалау сызығы 15,2 км, терең жері 1,5 м. Көл суының көлемі 400 мың м3.
Жағалау сипаты
Көл қазаншұңқыры көне Суери өзенінің аңғарында жатыр. Жағалауларының биіктігі 1-4 м. Суының минералдылығы өте жоғары. Жаз айларында түбіне ас тұзы ретінде пайдалануға болатын тұз қабыршақтары шөгеді. Жағалаулары ашық, көлдің шығысы мен оңтүстік жағалауларында құрақ өседі. Көлде үйрек, шағала, сұр тырна, т.б. құстар мекендейді.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) көлдері Санат:Есіл су алабы көлдері
Куим
Куим — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысола өзенінің оң жағалауынан 202 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.