cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қала социологиясы
Қала социологиясы - қаланың шығу тегін, қалыптасуын, дамуы мен қоғамдық мәнін және жалпы заңдылықтарын зерттейтін социология ғылымының саласы. Қала социологиясы жүргізетін зерттеулердің негізгі бағыттары мыналар: қаланың қоғамдағы және қоныстану жүйесіндегі рөлі, оның қызметі мен дамуына ықпал ететін негізгі факторлары, тұрғындарының әлеуметтік құрылымы, қалалық өмір мен қала мәдениетінің ерекшеліктері, қоршаған ортамен байланыстары, қалалардың дамуын жобалау, болжау және жоспарлау, оны басқару жолдары мен әдістері, халықтың көші-қонының негізгі әлеуметтік факторлары мен нәтижелері, т.б. Қаланың әлеуметтік рөлін зерттеуде оның қалыптасуы мен дамуына табиғи және материалдық ортаның тікелей ықпалы есепке алынады.Қала социологиясы қаланы нақтылы тарихи қоғамның құрамдас бөлігі ретінде қарастырады, өйткені қала осы қоғамға ортақ құндылықтарды бойына сіңіретін, сол қоғамға тән әлеуметтік құрылымның, қарым-қатынастардың шағын үлгісі болып табылады. Социология ғылымында неміс социологы М.Вебер қала тарихына, оның әлеуметтік-экономика және саяси рөліне ғылыми талдау жүргізді. Қаланың әлеуметтік дамуын жоспарлау ғылыми мектебінің негізін салушы қазақстандық ғалым Н.Айтов қоныстану қатынастары, әлеуметтік жоспарлау жөнінде құнды зерттеулер жүргізді.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Әлеуметтану
Долма
300px|нобай|Бұршақ долмасы мен жапырақ сармасы
Долмa — голубцыға жақын тағам, яғни өсімдіктекті қабықшадан (әдетте, жүзім жапырағы) және ет- дақылды салмадан (көбінесе күріш, пияз, сиыр еті турамасы) тұрады.
Үстіне соус құйылып беріледі. Бұл Шығыс-Жерорта теңіз елдердегі ең танымал тағам. Өсімдіктекті қабығы көкөніс дақылдары (қырыққабат жапырағы) ғана емес, жеміс-жидектер — жүзім, қара қаракат жапырақтары қолданылуы мүмкін. Салмамен толтырылған көкөністер мен жемістер де долма деп аталады, алма, айва, алмұрт, баклажан, қызанақ, картоп, пияз ішкі жағы алынып тасталады да, күріш, пияз, татымдықтар қой етінен тұратын салмамен толтырылады. Долманы пісіреді, не болмаса көмбелеп пісіреді.
Дереккөздер
Санат:Шығыс асханасы Санат:Қой еті тағамдары Санат:Армян асханасы Санат:Әзірбайжан асханасы Санат:Балқан асханасы Санат:Грек асханасы Санат:Грузин асханасы Санат:Иран асханасы Санат:Ирак асханасы Санат:Өзбек асханасы Санат:Түрік асханасы
Штамхам (Инн)
Штамхам (Инн) (Stammham (am Inn)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Альтёттинг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1058 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 71 130. Муниципалитеттің басшысы — Франц Ленер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қуыс веналар
right|thumb|Қуыс веналарҚуыс веналар (полые вены); (venae cava, vena — көктамыр, cava — қуыс) - организмнен (жүрекген бас- қа) барлық вена қанын жинайтын ірі қан тамырлары. Дененің бас, мойын, көкірек керегесі аумақтарынан және алдыңғы аяқтан вена қаны алдыңғы қуыс венаға, ал дененің қалған бөліктерінен артқы қуыс венаға жиналып, осы екі қуыс веналар арқьшы жүректің оң жүрекшесіне құйылады. Бұл веналар адамда жоғарғы және төменгі қуыс веналар деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Стерлинг (Массачусетс)
Стерлинг (Sterling) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7 808 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 81.8 км² шамасында. FIPS коды — 25-67385.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Шілік желі
Шілік желі – Іле арнасы бойымен соғатын күшті жел. Жылдамдығы 20 м/с-тен 60 м/с-қа дейін жетеді. Тау мұздықтары үстіндегі салқын ауа массасының үнемі Іле аңғарымен шығыстан батысқа қарай ойысуына байланысты қалыптасады. Сібір антициклоны Іле өңірі үстінен өткен кезде ең күшті деңгейіне жетеді.
Лиманов Есенғали
Лиманов Есенғали (1930, қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданы Балуан ауылы – 1992, Алматы) – ғалым, техника ғылымдарының докторы (1975), профессор (1976). ҚР ғылымына еңбегін сіңірген қайраткер. Мәскеу геол.-барлау институтын бітірген (1953). Еңбек жолын 1953 жылы бастаған. Қазақстанның титан және темір кендері орнына барлау жүргізу жұмыстарын басқарды. 1956 жылы ҚазКСР Геология мин-нде аға инженер, 1960 жылы Қазақ Минералдық шикізат ғылыми-зерттеу институтында техника және технология зертханасының меңгерушісі, 1967 жылы Қазақ политех. институтында кафедра меңгерушісі болып қызмет атқарды. 200-ден аса ғылыми еңбектің, оның ішінде 19 монография мен брошюралардың авторы, 3 патенттің, 40-қа тарта өнертапқыштық куәліктің иегері. Октябрь революциясы, «Құрмет белгісі» ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
IC 4590
IC 4590 — Corona Borealis шоқжұлдызында орналасқан E+C? типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 57260, MCG 5-38-18, ZWG 167.29,.
Сыртқы сілтемелер
IC 4590 Санат:Corona Borealis (шоқжұлдыз)
Аморинополис
Аморинополис (Amorinópolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойяс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ипора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3936 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 408,524 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,6 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Постышев атындағы көше (Алматы)
thumb|right|200px Постышев атындағы көше (Алматы) Көшеге саяси қайраткер, сталиндік репрессия құрбаны Павеп Петрович Постышевтың есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 14.04.1966 №134 шешімі) берілген. Постышев Павел Петрович (1887-1939) Иваново-Вознесенскіде дүниеге келген. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 800 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Қазақстан әйелдер волейболдан ұлттық құрамасы
Волейболдан әйелдер арасындағы Қазақстан ұлттық құрамасы халықаралық жарыстардағы Қазақстан командасы. Команда Жапонияда өткен іріктеуде бесінші орын алып, 2008 жылғы Жазғы Олимпиадаға өткен.
Әлемдік Гран при
thumb|left|250px|Алматыда өткен Әлемдік Гран при алғашқы айналымдарындағы Қазақстан әйелдер ұлттық құрамасы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан ұлттық құрамалары Санат:Қазақстан волейболы
Жалпақсор (Батыс Қазақстан облысы)
Соркөл – Аралсор көлінің солтүстігінде жатқан сорлы-батпақты өңір.
Географиялық орны
Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы және Казталов аудандары аумағында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Бөкей ордасы ауданы көлдері Санат:Казталов ауданы көлдері
Красивая (Красивая Мечь тармағы)
Красивая (Доробинка) — Ресейдегі өзен. Тула облысы, Липецк облысы, Орлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Красивая Меча өзенінің оң жағалауынан 233 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Красивая Меча өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қалдыбаев Оразбек
Қалдыбаев Оразбек - (19.11. 1937 жылы туған, Түркістан облысы Түлкібас ауданы) – экономика ғылымдарының докторы (1988), профессор (1991). ҚазПИ-ді (1961, қазіргі ҚазҰПУ) бітірген. Қазақ КСР-і ҒА-да аға лаборант, зерттеуші (1961–67), Қазақ КСР-і Мемлекеттік жоспарлау клмитеті есептеу орталығында лаборатория бастығы (1967–70), Қазақстан ғылым академиясының Экономика институтында аға ғылыми қызметкер, сектор меңгерушісі (1970–81), Алматы халық шаруашылық институтында (қазіргі Қазақ экономика университеті) кафедра меңгерушісі (1989), «Ұлағат» университетінің ректоры (1993) қызметтерін атқарған. «Совершенствование планового управления эффективностью производства в промышленности (вопросы теории, методики и практики)» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 130-дан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Тұлғалар Санат:1937 жылы туғандар
Б. з. д. 338 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 338 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 338 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Воргаёль (Кыдрымъю тармағы)
Воргаёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кыдрымъю өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Авиацияның орналасу ауданы
Авиацияның орналасу ауданы — әскери-әуе күштерінің аэродромы (әуежайы) орныққан аумақ. Оған аэродром тораптары желісі мен әскери қимылдар ауданында орналасқан әр түрлі авиация түрлерінің жекелеген аэродромдары енеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Домодоссола
Домодоссола (Domodossola) — Италиядағы қала, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 18443 адамды құрайды (2009). Алып жатқан жер аумағы 36,93 км² шамасында. Пошта индексі — 28845.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Қарағанды облысы, көлік-қатынас жолдары
Көлік-қатынасы жолдары. Карағанды облысында жалпы қолданатын автомобиль жолдары 8858,3 км кұрайды, оның ішінде республикалық мақсаттағы — 2837 км, облыстық және аудандық мақсаттағы-6021,3 км. Республикалық мақсаттағы жолдың ішінде асфальтбетонмен жабылғаны 996 км, қара қиыршық таспен жабылғаны 1498 км, ақ қиыршық таспен жабылғаны 341 км. Автокөлік жолдарында 114 өткел (5996,38 кума метр), 1630 дана су құбыры трубасы бар (30076,74 кума метр). Облыстық және аудандық жолдың жалпы ұзындығы 6021,3 км (оның ішіндегі 3356 км облыстық мақсатта, 2665,3 км аудандық мақсатта), оның ішінде асфальтбетонмен жабылғаны 512 км, қара қиыршық таспен жабылғаны 2273 км, ақ қиыршық таспен жабылғаны 3120,3 км және қара жол 116 км. Автокөлік жолдарында 124 өткел (6838,5 кума метр), 3462 дана су құбыры бар (52214,6 кума метр). Қарағанды қаласы көшелерінің жалпы ұзындығы 530 км-ді кұрайды.
Дереккөздер
Санат:Көлік-қатынасы Санат:Қарағанды облысы
Молибденит
Молибденит, молибден жылтыры (грек. molуbdos – қорғасын, сырт пішіні қорғасын секілді). Химиялық формуласы: МоS2; – сульфидтер класының минералы. Құрамында – 60%-ға дейін Мо, 40% S болады, сонымен қатар Se, Re және басқа қоспалар жиі кездеседі. Гексагондық сингонияда кристалданады. Табиғитта Молибденит қабыршақты, жапырақты агрегаттар, сферолиттер түзеді. Молибдениттің кристалдарында пинакоид, призма, пирамида сияқты қарапайым пішіндер жиі кездеседі. Түсі қорғасын тәрізді сұр, металша жылтырайды, қатт. Моос шкаласы бойынша 1 – 1,5, серпімді, майысқақ, қолға жұғады, талшықтары оңай бөлінеді, жымдастығы бір бағытта жетілген, аз мөлшерде электр тогын өткізеді; тығызд. 4,7 – 5,0 г/см3. Қышқыл интрузияларда, грейзендерде, мусковит, касситерит, арсенопиритпен бірге ұшырайды. Молибденитті бейполюстік көмірсутектерін пайдаланып кендерден флотация әдісімен алады. Молибденит – молибден кендерінің басты минералы. Қазақстанда Бозшакөл, Қоңырат, Солтүстік Қоңырат, Шығыс Қоңырат, Көктің көлінде молибден және мыс-молибден кендерінің қоры бар.
Дереккөздер
Санат:Молибден минералдары Санат:Сульфид минералдар Санат:Кендер
Мос (Понтеведра)
Мос (Понтеведра) (Mos) — Испаниядағы қала. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Понтеведра провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Виго ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14818 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Понтеведра елді мекендері
Саяси нарық
Саяси нарық - қандай да бір саяси шешімдермен байланысты пайда мен артықшылықтарды, яғни мүмкіндіктерді бөлу нарқы. Саяси нарықта сатушы ретінде саяси билікті иеленушілер немесе иеленуі мүмкін адамдар болса, ал сайлаушылар - сатып алушылар рөлінде. Саяси нарық сайлаушылар үшін "тауарды" олардың талабына сай дайындауға тырысады.
Саяси нарық құралдары: саяси субъектілердің дербестігі мен тәуелсіздігі, олардың бірде-бірі саяси сахнада монополиялық жағдайға ие болмайды; саяси субъектілердің тең құқылығы, олардың қызметі мен өзара қарым-қатынасын реттейтін жан-жақты дайындалған ережелер жүйесімен қамтамасыз етіледі; қоғамдық құндылықтар жүйесі саяси субъектілер арасындағы консенсуске қол жеткізу негізі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Ясейюк
Ясейюк — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чеша өзенінің оң жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Біләл Назым
Назым Біләл(1825, Қытай, Құлжа қаласы — 1900, сонда) — ақын, ұйғыр әдебиеті классиктерінің бірі. Құлжадағы Байтулла медресесінде оқыған. Шығыс халықтарының тарихы мен әдебиетін жетік білген. Біләлге Ә. Фирдоуси, Ә.Жәми, Ә. Науаи шығармаларының әсері айрықша болған. Біләлдің ақындығы 19 ғ-дың 40-жылдары басталған. Алайда бізге оның 26 — 27 жастан кейінгі жазған өлеңдері ғана белгілі. 1952 ж. “Ғазалият” атты өлеңдер жинағын аяқтап, халық арасына өз қолымен көшіріп таратқан. Біләл поэзиясының негізі — лирикалық шығармалары. Ақын өз шығармаларында қоғамдағы еркіндік пен адамның бас бостандығын насихаттады. Ол әділеттілік пен гуманистік идеяларды ту етіп, ұйғыр поэзиясының мазмұнын кеңейтті. 1864 — 67 ж. Шығыс Түркістанда ұйғыр, қазақ, дұңған халықтарының манжұр-қытай отаршылдарына қарсы ұлт-азаттық қозғалысы өрістеді. Садыр Палуан, молда Шәкір, Саидмұхамед Қаши тәрізді ақындармен бірге Біләл де осы көтеріліске белсене араласты. “Қытай мемлекетіндегі қозғалыс” атты тарихи дастан жазды (1876). Белгілі шығыстанушы Н. Пантусов оны 1880 ж. Қазанда бастырып шығарды. Біләл ұйғыр халқы арасына кеңінен тараған ауыз әдебиеті туындыларының сюжетіне сүйене отырып та бірнеше шығармалар жазған. Солардың ішіндегі кең танылғандары — “Алдамшы Юсупхан” сатиралық поэмасы мен “Назгүм” повесі. Бұл екі шығарманы да Пантусов 1909 ж. Қазанда орыс тіліне аударып бастырған. “Алдамшы Юсупхан” поэмасында Қоқаннан келген, қожамын деп жұртты алдап, сан түрлі қулық-сұмдық әрекеттер жасаған алаяқтың бейнесін әшкерелесе, ал “Назгүм” повесінде қытай отаршыларына қарсы ұлт-азаттық көтерілісіне қатысқан ұйғыр халқының батыр қызы Назгүмнің қаїармандық образы сомдалған. Біләл өз халқын үлкен жүрекпен сүйе біліп, оның азаттығы үшін қалам қуатымен де, қолына қару алып, білек қайратымен де күреске түскен биік рухты азамат әрі ұйғыр әдебиетінің өсіп-өркендеуіне зор үлес қосқан реалист ақын болды.
Әйелдің отбасындағы орны
Сондай-ақ, әйел тәртібінің межеден тым асып кетпеуіне енесі қатты коқіл белген. Келін ата-енесі тұратын үлкен үйдің торіне шықпаған, тосегіне отырмаған. Қыз күйеуге шыққан соң, снссініқ қатал тәртібіне түсіп, ысыла түскен және ене келіннің ақылшысы әрі кеңесшісі болған. Қазақтың «қайын енесінің топырағынан жаралған» деген келінге қатысты сөзініқ астарында, ене тәрбиесін жалғастырған келіннің мінез-құлқы жатыр. Келін күйеуінің туыстарының үлкен-кішісіне қарамай, ат тергеп, аттарын атамаған, тіпті күйеуінің де атын атамаған. Ері үйіне кіріп келгенде, әйел орнынан тұруы керек, қонақпен бірге отырып дамылдауды білмей, ошақ басында тамақтың бабында болуын кадағалап, ыдыс-аяқты реттеп отырған. Ата- енесінің көзінше өзінің күйеуіне қарсы қарап отырмай, бір қырындап отырған, бетіне тік қарамаған. Күйеуінің еліне әбден сіңіп кеткенше келін төркініне бара алмаған, сондай-ақ, жас келін атасының көзіне түспеуге тырысқан. Қазақ әйелдері, қыздары ер адамдардың алдын кесіп өтпеген.
Әйелге ерлер тарапынан «қалың малын төлеп алғанмын» деген де көзқарастың болғаны рас. Kөп әйелі бар үйлерде бәйбішенің орны тоқалға қарағанда салмақтырақ болған. Бәйбішенің үйі ерінің үйімен бір саналған. Бәйбіше үйіне тоқал тек шақырумен кірген және рұқсатымен отырған. Көп әйел болғанда бәйбіше үй шаруасының басшысы саналған, үй шаруасы тоқалдың мойнына артылған. Тоқал үйі бәйбіше үйінен 2-3 үйден кейін тігілген. Егер бәйбіше қызғаншақ, шайпау болған жағдайда тоқал үйі 15 шақырымдай ілгері жерден тігілетін).
Үй ішінің көптеген тіршілігі әйел әрекеті мен еңбегіне байланысты жүрді. Үй іші мәселесінде өздерін еркін ұстайтын, өзбетімен жұмыстарын атқарды. Қазақ дәстүрінде әйелдің үй ішіндегі еркіндігі өз отбасының атына нұсқан келтірмей, қайта намысын қорғап, ел аузына ілініп, өзгеге үлгі ретінде айтылып, үлкен мадақ пен сыйга бөленетін. Ертедегі шаруаның негізі мал өсіру, егін салу болғандықтан осыған қатысты сыртқы жұмыстарды ер адамдар атқарса, тамақ дайындау, киім тігу, жүн сабау, киіз басу, жіп иіріп алаша, кілем тоқу тәрізді әртүрлі тұрмысқа қажетті бұйымдарды тігу, мал сауу, кір жуып үй жинау, көшіп қонған кезде тең буып, оны шешу, үй жығып, оны тігу және жас балалар мен қартайған ана-енесіне қарау сияқты үй ішінің ұсақ-түйек шаруасы түгелдей әйелдер мойнында болады. Әсіресе, ақылды, парасатты, тәрбиесі жоғары әйел тек еріне ғана емес, сонымен бірге бүкіл ауылға да өзінің ықпалын тигізген. Ері үйде жоқ кезде есті әйел оны жоқтатпай, барлық жұмысқа өзі басшылық ететін. Мұндай әйелдер тарапынан еш уақытта ұрыс-жанжал шықпайтын. Үлкен-кішіні бірдей сыйлап, қажет жерінде жарасымды әзіл айтып, барлық шаруаны атқарады.
Қазақ отбасында ең алдымен әйел салтанатына көп көңіл бөлген. Әлеуметтік жағдайына қарай отбасында киімнің асылы, алтын-күмістен жасалатын қымбат та, әрі сәнді әшекейлер әйелге арналған, сонымен қатар әдемі, бағалы ер-тұрмандар мен жүрісі жайлы жорғаларды, сәйгүліктерді әйелдер мінген. Алайда аты аңызға айналған ақылды да, тапқыр аналардың ісін кейінгі үрпаққа үлгі ретінде эңгіме-жыр еткен туындылар халық ауыз әдебиетінде өте жиі кездеседі.
Әбілмұхамбет
Әбілмұхамбет Әбу Мұхаммед, Әбілғазы ҚҚ (18 ғ.) — Иранға тәуелді болған Хиуа ханы (1741—46), Елбарыс ханның ұлы. Мауераннахрды жаулап алған Иран шаһы Нәдір Елбарысты өлтіріп (1740), орнына Бұхар ханы Әбілфайыздың туысы Тагирді билеуші етті. 1741 ж. ирандықтарға қарсы көтерілген хиуалықтар таққа Нұралыны (Әбілқайырдың ұлы) отырғызады. Мұны естіген Нәдір шаһ Мервтегі ұлы Насруллаға Хиуада Иран билігін қалпына келтіруді бұйырды. Нұралыны қолдаған шонжарлар енді шаһ билігіне бас июге Мервке барды. Нәдір шаһ көтерілісшілерді кешіріп, олардың өтініші бойынша Ә-ті Хиуаға хан етіп тағайындады. Бірақ іс жүзінде билік өзбектің маңғыт тайпасы көсемдерінің тұқымы Артық инақ пен кейіннен оның інісі Қоразбектің қолында болды. Ә. Артық инақты өлтіріп, дербес билік құрғысы келгенімен көп ұзамай Қоразбектің қолынан қаза тапты.
Дереккөздер:
Санат:Тұлғалар
Биточкилер
Биточкилер - шабылған еттен пішінделген домалақ котлеттер; ұрылған котлеттердің орысша атауы.
Каринка (Чепца тармағы)
Каринка — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чепца өзенінің оң жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Бейсенбай қорымы
thumb|Бейсенбай қорымы thumb|Қойтас thumb|Бейсенбай қорымы Бейсенбай қорымы — 19 ғасырдың аяғынан сақталған архитектуралық ескерткіш. Маңғыстау облысының Форт-Шевченко қаласынан 25 км жерде. 1978 жылы Қазақстан қалпына келтіру және жобалау мекемесінің экспедициясы зерттеген. Қорым ірі құрылыстар (көрхана, сағанатам, төртқұлақ қоршау) мен шағын архитектуралық белгі тастардан (көктас, құлпытас, т.б.) тұрады. Мазарлардың көпшілігінің бұрыштары биіктетіле қаланған, ақ түсті, өрнек бедерлері жақсы сақталған сағанатамдар. Түрлі геометриялық пішіндегі құлпытастар мен қойтас-тар ерекше жасалған. Қойтастар ескерткіштің жалпақ тұғыр тасына орнатылған. Бұларды жалпақ оюлармен бедерлеп, кей жерлерінде кескіндерді бояп безендірген. Қару-жарақ түрлері, араб әрпімен қазақ тілінде арнау-бағыштаулар қашалып түсірілген. Бейсенбай қорымындағы жеке ескерткіштер пішінінің (есіксіз сағанатамдар, тұғыр түріндегі қойтас, т.б.) өзгешелігімен ерекшеленеді.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы сәулеті
NGC 3896
NGC 3896 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 9 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3896 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36897, UGC 6781, MCG 8-22-8, ZWG 243.9, KCPG 302B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Белжайлау көшесі (Астана)
Белжайлау көшесі - бұрынғы атауы – Энергетиктер көшесі. Белжайлау көшесі Г.Әлиев көшесінен басталады. Ұзындығы – 132,3 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Кетебай (Атырау облысы)
Кетебай — Атырау облысы, Индер ауданы, Жарсуат ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Индербор кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 28 км жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 187 адам (104 ер адам және 83 әйел адам) болса, 2009 жылы 136 адамды (76 ер адам және 60 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Индер ауданы елді мекендері
Қалдыбаев Сағынбай
Қалдыбаев Сағынбай - (8.1. 1955 жылы туған, Қарақалпақстан, Әмудария ауданы) – ауыл шаруашылық ғылымдарының докторы (2004), профессор (2004). Алматы мемлекеттік ауыл шаруашылық институтын (1981, қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) бітірген. Қазақ КСР-і Автомобиль жолдары министрлігінде топырақтанушы маман (1981–85), Алматы халық шаруашылық институтында (қазіргі Қазақ экономика университі) аға ғылыми қызметкер (1985), Қазақ ұлттық аграрлық университінде профессор қызметтерін атқарды. «Іле Алатауының тауалды сортаң және жеңіл топырақтарын жақсартудың ғылыми негіздері» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 70-тен астам ғылыми жарияланымның, оның ішінде 5 монографияның авторы.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Тұлғалар
Каутцен
Каутцен (Kautzen) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Вайдхофен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1230 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 35,41 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WT, ресми идентификациялық коды — 3 22 10.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрвин Хорнек саналады.
Дорнелаш (Север-ду-Вога)
Дорнелаш (Север-ду-Вога) (Dornelas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Север-ду-Вога муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 662 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,68 км² шамасында. Халық тығыздығы — 86,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
IC 181
IC 181 — Тоқты шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7559, MCG 4-5-30, ZWG 482.39, NPM1G +23.0053.
Сыртқы сілтемелер
IC 181 Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Б. з. д. 339 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 339 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Конче (Кырджали облысы)
Конче (Конче) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Момчилград қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 6828. Телефон коды — 03638. ЕКАТТЕ коды — 38409.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Акранес
Акранес (Akranes) — Исландиядағы қала, балық аулау порты. Елдің батыс жағалауында Атлант мұхитының Фахсафлоуи шығанағында орналасқан. Рейкьявик қаласынан солтүстікке қарай 20 км жерде (жол бойынша 50 км).
Тарихы
1998 жылы Хвальфьярдаргёнг су асты туннелі ашылды (ұзындығы шамамен 6 км, ең үлкен тереңдігі 165 м), бұл Акранес пен астанасы арасындағы қашықтықты 60 км — ден астам қысқартуға мүмкіндік берді.
Географиясы
thumb|250px|left|Акранес кемежайы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Исландия қалалары Санат:Исландия қауымдары
Артемий Лебедевтің студиясы
Артемий Лебедевтің студиясы — Артемий Лебедев 1995 жылы құрған ресейлік дизайн студиясы. Ол графикалық және өнеркәсіптік дизайнмен айналысады. 2018 жылы студияда 369 қызметкер болды.
Лебедевтің студиясы Art холдингіне жатады. Лебедев тобы (ALG), оған ADEX жарнама компаниясы, Teletype студиясы және Artographica графикалық дизайн студиясы кіреді. Студия иелері - Артемий Лебедев, Денис Шохин және Константин Моршнев.
Дереккөздер
Санат:Ресей дизайнер компаниялары
Белая Плита
Белая Плита (Белая Плата) — Ресейдегі өзен. Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Донец өзенінің оң жағалауынан 1030 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Дон бастауынан Оскол өзені және Айдар өзендерінің алаптарын қоспағанда РФ мен Украина шекарасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Белгород облысы өзендері
Әйелдердің қоғамдағы орны
Әйелдердің қоғамдағы орны. Дәстүрлі дала мәдениетінде қазақ әйелдері өздерінің отбасылық қана емес, қоғам мүшесі ретіндегі әлеуетін өнер-білім саласында, сондай-ақ, қоғам кайраткерлері ретінде көрсетіп, өзін-өзі дамытуға мүмкіндігі болды. Қазақы ортада каракан бастан гөрі отбасылық мүдденің жоғары тұруы әйелдердің қоғамдық-әлеуметтік белсенділігіне кедергі болған жоқ: өнер саласында атағы жалпақ жұртқа жайылған белгілі әншілер, ақындар, майталман күйшілер болды. Тарихта болған Болған ана, Домалақ ана, Дарабоз ана, Қарқабат ана, Қызай ана, Найман ана, Ұлпан аналар - рулы елдің бүтіндігіне қызмет еткен қайраткер тұлғалар болса, Қарқабат, Абақ, Қызай т.б. аналар рулы елдің ұранына айналып (Е.Мүсірепов), сол рудың атына негіз болды.
Бәйдібек биге тұрмыска шыққан Нұрила өзінің әдептілігі, ізеттілігі, даналығымен ерекше көзге түсіп ел анасы аталған. Қара Хайдар деген кісі оны «Диһнат мама» (парсы сөзі, қазақ тілінде Әулие ана дегенді білдіреді) деп атапты. Уақыт өте келе «Диһнат мама» дыбыс әсерісіне ұшырап «Домалақ ана» деп аталып кеткен. Ру-тайпа бірлігін, ел тұтастығын сақтаған Баршын атымен Сыр бойындағы қала Барышкент (Қыз қала) деп аталған; Сарысу бойында Болған ана, Белең ана, Жұбан аналарға күмбез орнатылған (Ә.Марғұлан).
Әйелдердің пірісі Бибі Бәтима мен Бибі Зухраны баланы сылағанда, жаңа іс бастағанда, пір тұтып солардың атымен бастаған. Мәселен, баланы төмендегідей ғұрыптық жырды айтып барып майлап сылаған: Тәу, тәу, тәу Сыламақ менен Мықты болмақ сенен Менің қолым емес Бибі Бәтима, Бибі Зухра қолы, Ұмай ана, Қамбар ана қолы Тастай қып Темірдей қыл Дерт үйге кірмесін. Балаға тимесін, Өс, өс, өс.
Дәстүрлі дала мәдениетінде әулие-әнбиелерге сыйынып, пір тұту, дұға, құран бағыштау сияқты наным- сенімнен туған ғұрыптық дәстүрлері әлі де болса көрініс табуда. Қазақтың байырғы нанымы бойынша әйелдердің пірі жыр жолдарында да кездеседі. Мәселен: Алпыста анам аналық Бибі Бәтимаға тапсырдым Шырағым сені Қарлығаш Қарашаш ханымға тапсырдым. (Қобыланды батыр)
Сонымен бірге қазақ даласында әскер басқару, қол жию, майданда қан төгу қазақ қыздарының бойына біткен қасиет болса керек. Отаршылдық дәуірде Көктемір деген лақап атқа ие болған Сапар қол бастады. Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалысқа Кенесарының қарындасы Сәмеке ханнық жары Бопай өзінің 6 ұлын ертіп барып қосылады. Оның қозғалыс кезінде 600 адамдық жасақты басқарып, Аманқарағай дуанына шабуыл жасаған. Азамат соғысында Айғыз Көшкімбайқызы Аякөз шебінде соғысып, Колчак әскері қолынан қаза тапты.
Сондай-ақ, ақылды әйелдің тоқтамды сөзіне ерлер де тоқтаған. «Айман-Шолпан» оқиғасында Айманның ғашығы Әлібектің Көтібардың елін шауып, араз болғандығы аян. Кейін Айманның: «екеуің екі елдің батырысыңдар, ер шекіспей бекіспейді, бір-біріңе шаққан малдарыңды қайтарып, енді дос болыңдар», - деген сөзіне тоқтап, Көтібар Айманды Әлібекке өз қызындай ұзатып салып, той жасап берген. Байырғы қазақ қоғамында қазақ әйелінің әлеуметтік еркіндігі де болды. Қазақ әйелдері ұзын жең, кең етекті көйлек киіп денелерін жасырғанымен, бет-жүзін ашық ұстаған. «Қазақ әйелі», «қазақ қызы» деген ұғымның мазмұны қазақы болмыс, қазақы тұрмыстың көрінісі, ежел- ден қалыптасқан салт-дәстүрі т.б жайттарды қамтиды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Канон Вакэсима
Канон Вакэсима (жап. 分島 花音 Вакэсима Канон,  28 маусым 1988 жылы, Жапонияда дүниге келген) — жапондық әнші және виолончельші.
Штайн
250px|thumb|Картада орналасуы Штайн (Stein AR) — Швейцарияның Аппенцелль-Ауссерроден кантонында орналасқан коммуна.
Канон Вакэсима
Өмірбаяны
Үш жасынан бастап Канон Вакэсима виолончельде ойнауды үйренеді. Орта мектепте ол өзнің жеке ансамблін құрап, әртүрлі концерттерге қатысып, виолончельде ойнап және де өз әндерін жаза бастайды. Яғни, өз бойындағы кампотизиторлық қасиетін дамытады. Бірінші рет Канон орта мектептегі фестивальда әнің шырқайды. Біраз уақыт өте келе, Sony Music компанися ұйымдастырған байқауға өтініш өткізеді. Содан кейін Sony Music компаниясына тіркеледі. 2008 жылы 28 мамыр күні Канон  DefStar Recordsта сахнаға бірінші қадамын жасайды. Осы жылы Мана оның жеке продюсері атанады. Мана Канонға ән жазу және аранжировкамен көмектеседі.
Студиялық альбомдар
2015 жылы 3 студиялық альбом шығарылды.
Штайн
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1323 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.38 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3005, пошта индексі — 9063.
Канон Вакэсима
Треки
Shinshoku Dolce альбомі: Lolitawork Libretto альбомі: Tsukinami альбомі:
IC 4591
IC 4591 — Сарышаян шоқжұлдызында орналасқан RN+* типті галактикалық тұмандық.
Канон Вакэсима
Ескертпелер
Санат:XXI ғасыр әншілері Санат:Жапония әншілері
Санат:28 маусымда туғандар Санат:1988 жылы туғандар
IC 4591
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: LBN 1096, ESO 451-*N16.
Сыртқы сілтемелер
IC 4591 Санат:Сарышаян (шоқжұлдыз)
Линьяре
Линьяре (Lignareix) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19114, пошта индексі — 19200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 162 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Штайн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аппенцелль-Ауссерроден елді мекендері
Бақылау коды
Бақылау коды (Контрольный код; check code) — берілетін мәліметтердегі қателерді автоматты түрде анықтауға, оқшаулауға және жоюға мүмкіндік беретін код
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Пыела
Пыела — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Виледь өзенінің сол жағалауынан 84 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Стюрбридж (Массачусетс)
Стюрбридж (Sturbridge) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 9 268 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 100.9 км² шамасында. FIPS коды — 25-68155.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Прадель-Кабардес
Прадель-Кабардес (Pradelles-Cabardès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11297, пошта индексі — 11380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 151 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ақұштап Бақтыгереева
Жалпы мәліметтер
Қазақ қыздар педагогикалық институтын бітірген (1966). Облыстық “Орал өңірі”, республикалық “Қазақ әдебиеті”, “Жұлдыз” басылымдарында, “Жазушы” баспасында қызмет істеген. Тұңғыш кітабы “Өрімтал” (1967), кейіннен “Наз” (1969), “Қуанышым, іңкәрім” (1971), “ Сені ойлаймын” (1973), “Аққанат” (1975), “Бақыт әні” (1978), “Жайық қызы” (таңдамалысы 1980), “Белокрылая” (1981), “Ақжелең” (1985), “Сүмбіле” (1990) кітаптары шықты. Оның азаматтық үні “Трибун-ақын”, “Ақ Жайықтың көз жасы”, “Елдің елдігі — бірлігі”, “Оралдағы ойран” сияқты өлеңдерінде айқын көрінді. Туған елге деген сүйіспеншілік, ана тілі тағдыры, т.б. мәселелер ақын поэзиясының арқауы. Бақтыгерееваның шығармалары поэтикалық қуатымен, тілінің шырайлылығымен қазақ поэзиясына жаңа өрнек алып келді. Оның өлеңдеріне Ө. Бәйділдаев, Қалдаяқов, Т. Бақтыгереев, т.б. ән жазған.
Шығармашылығы
"Қыздары ғашықтықтан өліп кеткен!" Екінің бірінің аузына түсе бермес, қаламына орала бермес бейнелі жол. Мұнда қасірет те бар шығар, бірақ ол қалтарыста қалған. Қазақ қызына, оның махаббатына деген қүрмет осындай-ақ болар. Айтқан серттен айнымас арда сезімге, ұлттың кешегі ұлы махаббатына жыр жолымен қойылған ескерткіш секілді. Қазақы әдет-ғұрып пен өнегенің аясында тәрбие алған қыздың өзі сүйген жігіттің алтын басын ардақтап, бағалай білуі бүгінгі феминистік заманда тосын естіледі.
Бүл да тек Ақұштапша ғана айтылган айшықты ойлар, айрықша дара шумақтар. Мұндай өлеңдер, жасырып-жабары жоқ, бүгінгі саусақпен санарлық дарынды өйел-ақындардың кейбірінің жігіттерді кілең жігерсіз, жасық, ұсақ, күйкі тірлік иесі етіп көрсететін адуын жырларынан гөрі жаныма жағыңқырайды. Жігітті ардақтағаннан ақын қыздың лирикалық кейіпкері аласарып қалған жоқ, қайта өз бейнесі биіктеп, асқақтай түскен. Ол ақын да, ана да бола білген асылдардың санатынан.
Осы өлеңді оқи отырып сүйсінесің, оқи отырып ерисің. Ақындығына тәнті боласың, аналығына басыңды иесің. Бұл да болса өлең-сөздің қүдіреті. "Әйел адамға 18 жасқа дейін жақсы ата-ана, 18-ден кейін жақсы көрік керек, 35-тен кейін жақсы мінез, 55-тен кейін жақсы ақша керек" деген екен атақты американ актрисасы Софи Такер. "Ал ақын әйелге ше?" — дейді біздің бір ойымыз. Меніңше, Аллаға шүкір, Ақұштап апайға осының бәрі де бұйырған. Бірақ нағыз ақынның көңілі бәрібір байыз таппайды, дүниенің бәріне алаң. Өйткені ол мынау мазасыз әлемге, азаттықтың асау арнасына, қоғамдағы қалтқымалы ахуалға, ауылдағы жадау түрмысқа, ұлттың тілі мен ділінің болашағына ақындық жауапкершілікпен, аналық жанашырлықпен қарайды. Сондықтан да ол: '''Ақ айдын айырбас боп тас қалаға, Тұрсам да жанға жайлы баспанада. Парлатып көздің жасын Жайыққа ұшқан, Мен, апа, секілдімін ақ шағала,''' — деп арыз-арманын жазса, шүбәсіз иланамыз — иланамыз да, ортамызда осындай арзу ақынның барына мың да бір тәуба айтамыз. '''
Дереккөздер
Санат:Қазақ ақындары Санат:Халықаралық Алаш әдеби сыйлығының иегерлері Санат:Батыс Қазақстан облысының құрметті азаматтары
Моривиль (Мёрт және Мозель)
Моривиль (Moriviller) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54386, пошта индексі — 54830.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 95 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Жалпақсор (Павлодар облысы)
Жалпақсор — Ертіс алабындағы көл.
Географиялық орны
Павлодар облысы Ақтоғай ауданы жерінде. Ертіс жазығының орта тұсында, теңіз деңгейінен 98,8 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Аумағы 10 км 2, ұзындығы 4,7 км, енді жері 3,4 км, жағалау бойының ұзындығы 15,6 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толығады, көктемде көршілес Тайқоңыр көлімен ұласып кетеді.
Жағалау сипаты
Жағасы негізінен жайпақ, батпақты, оңтүстік-батысы жарлы. Жазда деңгейі күрт төмендеп, шарасының жағалық бөлігі батпаққа айналады. Суы тұзды. Көктемде ғана мал ішуге жарамды. Алабы – жайылым.
Санат:Ақтоғай ауданы (Павлодар облысы) көлдері Санат:Ертіс су алабы
Штамхам (Ингольштадт)
Штамхам (Ингольштадт) (Stammham (bie Ingolstadt)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ингольштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3687 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 39,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 76 161. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Майер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қымтау
Қымтау (Герметизация) — аппараттардағы, машиналардағы, құрылыстардағы немесе сұйықтар мен газдарды сақтауға арналған сыйымдылықтардағы қабырғалар мен қосылыстардың өткізбеушілігін қамтамасыз етуге арналған. Қымтау тәсілдеріне қосылыстарды дәнекерлеу мен пісіру, газ өткізбейтін құйма тетіктерді, арнайы вакуум материалдарды, қымтақтарды, қымтағыштарды және тағы басқаларды қолдану жатады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Герметызацыя Герметизация
Сапар Әбдіғалиұлы Қалдыбаев
Қалдыбаев Сапар Әбдіғалиұлы - (5.4.1947 жылы туған, Ресей, Оңтүстік Сахалин облысы Хоэ Поронайск селосы) – философия ғылымдарының докторы (1996), профессор Қостанай педагогика институтын (қазіргі Қостанай мемлекеттік университеті), Қазақ политехникалық институтының (қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) аспирантурасын бітірген. Қостанай мемлекеттік университетінде аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, декан, проректор қызметтерін атқарды. «Закономерности перестройки общественного сознания (на материалах Советского Востока)» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 60-тан астам ғылыми жарияланымның авторы.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Тұлғалар
Санат:1947 жылы туғандар
Шатлю (Алье)
Коммунаның INSEE коды — 03068, пошта индексі — 03120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 135 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,33 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Варьете
thumb|right|200px| Варьете (vагіеіе, vагіеіаз - әр түрлілік, аралас) - сана өнерінің әр түрлі жанрынан (театр, музыка, эстрада, цирк) құрылған театрлық бір түрі.
1720 ж. Парижде ашылған "Варьете" театрының атынан шыққан. Варьтенің спектаклі көруге жеңіл, көңіл көтеруге арналған. Онда ирония, пародия, эротика, комедия элементтерді кездестіруге болады. Варьете бағдарламасын бір актілі пьесалар, жекелеген сахналық көріністер, көркем сөз оқу, әнші, биші, музыканттар, акробаттар, жанглерлер, көз байлаушылар, т.б. өнері қіреді. 19 ғ-дың соны мен 20 ғ-дың басында Батыс Еуропа мемлекеттерінің ірі қалаларында (әсіресе, астаналарда, Париж, Лондон, т.б.) кең тараған. 20 ғ-дың 80-жылдары кабаре Варьете пайда болды. Ол жеңіл де әсем сахналық спектакльдерімен ерекшеленді.
Футболдан Украина суперкубогы 2019
Футболдан Украина суперкубогы 2019 (укр. Суперкубок України Favorit 2019) — Украина суперкубогының 16-шы жарысы. 2019 жылы 28 шілдеде Одессада өтті.
Варьете
Дереккөздер
Санат:Музыка жанрлары Санат:Театр түрлері мен жанрлары
Футболдан Украина суперкубогы 2019
Дереккөздер
Санат:Футболдан Украина суперкубогы Санат:2019 жылғы футбол Санат:Динамо Киев ФК ойындары Санат:Шахтер Донецк ФК ойындары
Б. з. д. 340 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 340 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Анаполис
Анаполис (Anápolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойяс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Анаполис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 335 032 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 918,375  км² шамасында. Халық тығыздығы — 347,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1907 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Локотцы
Локотцы — Ресейдегі өзен. Тула облысы, Липецк облысы, Орлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Семенек өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Красивая Меча өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Турни
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 895 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Ньюкасл университеті
Ньюкасл университеті (ағылш.  Newcastle University ) — Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы екі университеттің бірі.
Тарихы
Университет бастауын 1834 жылы ашылған медицина және хирургия мектебінен алады. 1852 жылы бұл мектеп Дарем университетінің колледжіне айналып,  Дарем университетінің медицина колледжі деп аталды. (University of Durham College of Medicine). 1871 жылы физика колледжінің негізі қаланды, оның атауы 1883 жылы Дарем физика ғылымы колледжіне өзгертілді. 1934 жылы екә колледжде King’s College колледжіне бірікті. Ньюкаслдағы университеттік колледж өзге колледждерге қарағанда тез өсті. 1952 жылы университеттің атауын University of Newcastle and Durham деп өзгертуге ұсыныс тасталды. Алайда бұл ұсыныс қабылданбай, 1963 жылы университетті бөлу үкімі шығарылды. King’s College Ньюкасл-апон-Тайн университетіне айналды.
Факультеттері мен мектептері
Университеттегі білім беру мектептері үш факультетте ашылған.
Сілтемелер
Санат:Ұлыбритания жоғарғы оқу орындары
Бастилия
thumb|250px|Жан Пьер Уэль. «Бастилияны алу»
thumb|250px|Бастилия жоспары thumb|250px|Бастилия алаңы Бастилия - Париждегі ортағасырлық каземат, тұйық камал және абақты, онда ең бастысы саяси тұтқындар, монархия қарсыластары қамауда болған. Қазіргі таңда бұл жерде ондаған көшелер мен бульварлар қиылысып, жер астында үш метро жолымен байланысып жатыр. 1789 жылы 14 шілдеде Ұлы француз революциясында революционерлер Бастилияны басып алады, ал бір жылдан соң Пьер-Франсуа Паллой (Pierre-François Palloy) мердігер оны бұзып орнына «Осы жерде билейді және бәрі жақсы болады» (ici l'on danse, ah ça ira, ah ça ira! ) деген тақта жазып кетеді.
Дереккөздер
Санат:Франция тарихы Санат:Париж ғимараттары мен құрылыстары
Бомба тастау шебі
Бомба тастау шебі — белгіленген сызыққа жеткен кезде ұшу аппараттарынан бомба тастау жүзеге асырылатын жергілікті жердегі шартты желі. Ол ұшу аппараттарының биіктігі мен жылдамдығын, бомбаның баллистикалық сипаттамасын, ұшу биіктігіндегі желдің жылдамдығы мен нысанаға шығу бағытын ескере отырып анықталады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қалдыкөзов Еркімбек
Қалдыкөзов Еркімбек - (10.7.1944 жылы туған, Түркістан облысы Сайрам ауданы Мақталы ауылы) – техника ғылымдарының докторы (1997), профессор (1999). Қазақ химия-технология институтын (1969) бітірген. Қазақ КСР-і ғылым академиясының Атырау қаласындағы Мұнай және табиғи тұздар химиясы институтында ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі (1971–74), Қазақ химия-технология институтында оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі (1974–95), Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінде профессор (1999) қызметтерін атқарды.
Пайдаланған әдебиетттер
Санат:Тұлғалар
Воргаёль (Лыжа тармағы)
Воргаёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лыжа өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :