cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 4823-1
IC 4823-1 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4823,01 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Мошница (өзен)
Мошница — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сярт-озеро көлі - Сярта өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендері Золотица өзеннің солтүстік шығыс шекарасынан Солтүстік Двина өзенін қоспағанда Воронов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Бел көтерер
Бел көтерер - дәстүрлі ортадағы ғұрыптық ас атауы. Ұзақ жасаған, тісі қаусаған қарияларға құнарлы тағам түрлерін араластырып, ұсақтап, шайнамай-ақ жей (жұта) беруге лайықтап дайындалады. Бел көтерер - адамға мол күш беретін нәрлі ас, көңіл жақын жандар арнайы дайындап, қарияларға алып келеді. Бел көтерер этномәдени жағынан мертіккен, қол-аяғы сынған адамдарға тез сауығуын тілеп, арнайы дайындалатын «мертік ас» деп аталатын ғұрыптық тағамға ұқсас. Қазақ хаңдығы құрылғаннан бері, қазіргі уақытқа дейін сақталып келе жатқан түркі халықтарының да маңызды, әрі аса көрнекті дәстүрі болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Херренберг
Херренберг (Herrenberg) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Бёблинген ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 31 292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 65,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 15 021. Қаланың басшысы — Томас Шприслер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Б. з. д. 822 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 822 жылы туғандар
Майұстағыш
Майұстағыш (Маслоуловитель) — майлайтын майды ұстап отыратын құрылғы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Лапрад (Од)
Коммунаның INSEE коды — 11189, пошта индексі — 11390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 92 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Пёла
Пёла (Pöhla) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан ауыл. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Ауылдың тұрақты тұрғындарының саны 1286 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы шамамен 11,79 км². Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 91 240. Ауылдың басшысы — Аннерозе Грунд.
Ауылдың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Қаржы нормалары мен нормативтері
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Сен-Кристоф (Крез)
Сен-Кристоф (Saint-Christophe) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23186, пошта индексі — 23000.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 129 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,56 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Камполиде
Камполиде (Campolide) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лиссабон муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 928 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,79 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5 709,0 адам/км².
Тарихы
Аудан 1959 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Бек-де-Мортань
Бек-де-Мортань (Bec-de-Mortagne) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76068, пошта индексі — 76110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 688 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,62 адам/км².
Дәруіш
200px|thumb|right Дәруіш – дүниедегі істер мен қызықтардан бас тартқан, жұрттан оқшау жүретін, оңаша тұрмыс кешіретін, рухани жетілуді мақсат еткен, мәлім діни не мистикалық ағымға берілген оқшауланушы адам; ол көбінесе сопылық ағымдағыларда кездеседі. Олар кейде қайыр сұрау арқылы өздерін асырайды, бірақ байлық жинамайды, олар өздерін рухани жетілуші деп есептейді, өмір талпыныстарынан қағыс жасауға тырысады, немесе қоғамдық өмірді жек көреді. Дәруіштердің сопылық бауырластығы XIII—IX ғасырларда мұсылман әлеміне кең тараған. Қожа Ахмет Ясауи тариқаты жолын ұстанған дәруіштер түркі халықтарына исламды насихаттап, басқа елдермен рухани, мәдени байланыстар орнатуға өзіндік үлес қосты. Бірақ олардың өмірге жат көзқарастары мен мистикасы жұрт арасында түрлі жаңсақ пікірлерді де туғызуға себеп болды.
Түрлері
Дәруіштер екі түрлі болады:
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
И (Алье)
И (Hyds) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03129, пошта индексі — 03600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 313 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Урутаи
Урутаи (Urutaí) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Оңтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пирис-ду-Риу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
IC 394
IC 394 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Урутаи
Санат:Гояс елді мекендері
IC 394
Сыртқы сілтемелер
IC 394 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Жетіқұбыр
Жетіқұбыр (2011 жылға дейін — Жамбыл) — Түркістан облысы Жетісай ауданы, Жолдасбай Ералиев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 134 адам (70 ер адам және 64 әйел адам) болса, 2009 жылы 88 адамды (45 ер адам және 43 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Б. з. д. 823 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 823 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Иса Мәсих
thumb|300px|«Иса ибн Мәриям әл-Мәсих», араб [[Каллиграфия|каллиграфиялық стильде]] Иса (ישוע; Құранда — Иса Мәриямұлы Мәсіх (المسيح عيسى ابن مريم); Библияда – Иисус Христос (Iησοũς Χριστός)) — ислам діні бойынша, Мұхаммедтің алдында Израиль ұрпақтарына жіберілген Құдайдың елшісі, пайғамбар. Оның пайғамбарлық дәрежесі христиандықта, исламда, баһаиде және бабиде мойындалады.
Куарна-Сопра
Куарна-Сопра (Quarna Sopra) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Вербано-Кузьо-Оссола провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 285 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 32 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 28020.
Иса Мәсих
Иса — Құранда аты аталған 25 пайғамбардың бірі. Оның есімі Құранда 25 рет аталады. Иса пайғамбардың жарық дүниеге келуінің өзі керемет болған, яғни Алла Тағала оны керемет ретінде әкесіз, яғни ер адамның қатысынсыз әйел затынан ғана жаратты.
Куарна-Сопра
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Иса Мәсих
Тууы
Анасы – хазіреті Мәриям. Ол күллі жаһанды билеген, аң-құстардың тілін білген патша-пайғамбар хазіреті Сүлейменнің тікелей ұрпағы. Ол сондай пәк, таза әрі өте тақуа жан еді. Анасы Мәриямды дүниеге әкелмей тұрып-ақ: «Уа, Раббым! Шынын-да мен құрсағымдағы баламды дүниелік істерден толық босатып, басыбайлы етіп бір Өзіңнің жолыңа атадым. (Осы нәзірімді) менен қабыл еткейсің! Расында Сен бәрін естуші, шексіз ілім Иесісің», – деп нәзір етіп, Алланың жолына атаған болатын. Сөйтіп хазреті Мәриям бала күнінен қасиетті ғибадатханада қызмет етіп, онда Зәкәрия пайғамбардан жақсы тағылым, өнегелі тәлім-тәрбие алып, иләһи ілімнің қайнарынан сусындап өсті. Бой жеткен шағында ел-жұрттан оқшауланып ғибадатхананың бір бұрышында күні-түні Раббысына құлшылық етуді әдетке айналдырды. Күндердің күнінде Алла Тағала оған Жәбірейіл періштені өте келісті де, нұрлы адам бейнесінде: «Ұл табасың», – деген сүйінші хабармен жіберді. Сөйтіп хазіреті Мәриям Алланың қалауымен және құдіретімен Иса пайғамбарға жүкті болды.
Міне, осынау ғибратты оқиға қасиетті Құранның Мәриям сүресінде былай баяндалады :
Пайғамбарлық келуі
Алла Тағала Мәриямұлы Исаға отыз жасында киелі төрт кітаптың бірі Інжілді түсіріп, оны Израиль ұрпақтарына ақырғы пайғамбар етіп жіберді. Исаның пайғамбар ретінде бір Аллаға сенуге шақырғаны Құранның Мәида сүресінде айтылады :
Бір деректе хазіреті Исаға бар-жоғы он екі-ақ адамның ергені айтылады. Құранда олар «хауарилер» деп аталған. Хауари сөзі «ақ», «ізгі» және «адал дос» деген мағыналарға саяды. Иса пайғамбардың хауарилері оған шын берілген аса сенімді әрі иманы берік жандар еді. Хақ пайғамбар оларды жан-жаққа жіберіп халықты хақ дінге шақырып отырған. Иса мен оның хауарилері арасында бір әңгіме Құранның Мәида сүресінде баяндалды :
Мінез-құлқы
нобай|солға|300px|Мәриямұлы Иса Мәсіх
Мәриямұлы Исаның түр-тұлғасы жайлы Құранда еш нәрсе айтылмаған. Оның түр-тұлғасы әрі мінез-құлқы жайлы мәліметтер бізге Мұхаммед пайғамбардың хадистері арқылы жеткен. Онда Иса пайғамбар Мұхаммед пайғамбар секілді толық та емес, тым арық та емес, қысқа да емес, тым ұзын да емес орта бойлы, кең иықты, мығым денелі болғандығы айтылған. Сондай-ақ, оның көз-қарасы өткір болған. Шашы да Мұхаммедтің шашына ұқсаған тым қысқа да, өте бұйра да емес, тым ұзын да, өте жұмсақ та емес, сәл ғана бұйрасы бар, ұзындығы құлағының сырғалығын жауып тұратындай өте келісті болған. Саусақтары салалы еді. Өңі қызыл шырайлы аққұба, сондай келісті жан еді делінген. Ал оның басқа да қасиеттеріне келсек, Құранның Әли Имран сүресінде былай делінеді :
Кереметтері
Ал кереметтері жайлы айтатын болсақ, негізі Мәриямұлы Исаның өмірге келуі де, көкке көтерілуі де керемет. Ол өзінің хақ пайғамбар екенін дәлелдеу үшін қауымына көптеген кереметтер көрсетті. Құранның Бақара сүресінде бұл жайлы былай айтылады :
Мысалы, ол балшықтан құс жасап, сосын оған Алланың рұқсатымен дем үрлеп жан бітіретін. Сондай-ақ, оның заманы медицинаның өте күшті дамыған шағы еді. Ол өз заманындағы дамыған медицинаның шамасы келмеген дерттерге шалдыққан жандарды дертінен құлан таза айықтыра білді. Атап айтқанда, тумысынан зағип жандардың көзін ашатын. Алапестерді бір сипағаннан-ақ емдеп жазатын. Тіпті, Алланың қалауымен өлген адамның өзін қайта тірілтетін. Сондай-ақ, ол адамдарға ғайыптан хабар беретін. Адамдардың үйлерінде не ішіп, не жеп жүргендерін және жиған-терген мал-дүниелерін өз көзімен көргендей дөп басып айтып беретін болған.
Көкке көтерілуі
Мәриямұлы Иса Исрайыл ұрпақтарын үш жыл қатарынан ақиқатқа шақырып, хақ дінге үндегенде, оған бар болғаны ат төбеліндей бір топ адам ғана иман келтірді. Сондықтан да Исрайыл ұрпақтарының ішінде оның досынан дұшпаны әлдеқайда көп болды. Ақиқатқа жаны қас арам пиғылды дұшпандары оған үнемі қастандық жасаудың айла-амалын іздеді. Олар өздерінің арам пиғылдарын жүзеге асыру үшін Иса Мәсіхтің басына дүние тігіп, тұс-тұстан іздеу салғанда, хауарилердің бірі екіжүзділік танытып оны сатып кетті. Ол: «Ұстап бергенім үшін мұншама мал-пұл бересіңдер»,– деп, ақшасын алған соң, оларды пайғамбар отырған үйге бастап келеді. Есікті ашып: «Іздеген Исаларың осында»,– деп, босағадан бірінші болып аттап ішке кіреді. Иса олардың келетінін Хақ Тағаланың өзіне берген аяны арқылы алдын-ала білген-ді. Сол себепті ол дұға оқып Раббысына жалбарынып отырды. Раббысы оның дұғасын қабыл етіп: «Уа, Иса! Шүбәсіз сені бақиға аттандыратын олар емес, мына Менмін. Сені (жан-тәніңмен) Өз құзырыма көтеріп әкетемін және сені күпірлік қылғандардан құтқарып, пәк екеніңді айқындаймын. Сондай-ақ, қиямет-қайымға дейін соңыңнан ергендерді күпірлік қылғандардан үстем етемін. Содан кейін барлығың Маған қайтасыңдар. Сол кезде пәниде бір-біріңмен таласып-тартысқан мәселелеріңе қатысты араларыңда билік айтып, үкім шығарамын»,– дейді.
Әлгі екіжүзді ішке кіргенде, Жәбірейіл періште пайғамбарды өзімен бірге көкке көтеріп әкетеді де, әлгі сатқын Алла Тағаланың құдіретімен Иса пайғамбардың бейнесіне еніп, одан аумай қалады. Сөйтіп қандықол жауыздар үйге кіріп Исаның өзін емес, әлгі екіжүзді сатқынды бас салып ұстап әкетеді. Сонда ол жан дауысы шыға: «Мен Иса емеспін, мен сіздерді бастап келген адаммын ғой!»,– деп қанша жерден ақталса да, оның сөзіне ешкім құлақ аспайды. Осылайша олардың айқышқа керіп, әбден азаптап өлтірдік дегендері анығында Иса пайғамбар емес, оның бейнесіне енген екіжүзді сатқын еді.
Кейбір деректерде бұл екіжүздінің аты Яһуда, ал басқа деректерде Тайтанос еді. Олар Тайтаносты айқыш ағашқа керіп байлап өлтіргелі жатқанда, ол соңғы сөзін айтып: «Маған сенбесеңдер, қалтамды қараңдар. Берген ақшаларыңды көресіңдер»,– деп жалынады. Қандары қарайған топ оның сөзін елемейді де. Алайда, әбден қинап өлтіргеннен кейін, қалтасын қарағанда, расында да, өздерінің ұстатқан ақшаларын көріп қатты таңғалады. Сол кезде ғана істің мән-жайы-ның басқаша болғанын аңғарады. Дереу Тайтаносты іздей бастайды. «Ең алдымен үйге сол бастап кірді. Біз үйді тінтіп шыққанда, Исадан өзге ешкімді көрмедік. Егер ол анық Иса болғанда, бізге оны ұстап берген Тайтанос қайда кетті? Ал бұл Тайтанос болса, онда Иса қайда кетті? Ақша дар ағашына шегелеп өлтірген адамның қалтасынан шыққанына қа-рағанда ол Иса болмағаны ма? Сонда ол көкке ұшып кетті ме?», – деп, бастары қатады.
Құранның Ниса сүресінде бұл оқиға былай баяндалады :
Иса пайғамбардың дүниеге әкесіз келуі қандай таңғажайып болса, оның жан-тәнімен көкке көтерілуі де дәл сондай керемет. Мұсылмандардың сенімі бойынша көкке көтерілген пайғамбар күндердің күнінде Хақ тағаланың қалауымен жерге түсіп, жер-жаһанда бұрын-соңды болмаған лаң салып, бүлік шығарған бұзғыншы Дәжжәлге қарсы тұрып, тойтарыс береді. Бұған қоса бұзылған христиандарды тура жолға салады. Шоқынған айқыштарын сындырып, доңыз етін жеуге тыйым салып, оларды иманға, хақ дінге келтіреді. Бұл жайлы біраз сахих хадистер бар.
Інжіл
Алла Тағала Исрайыл ұрпақтарына жіберген соңғы елшісі Мәриямұлы Исаға Інжілді түсірді. Інжіл де әу баста ақиқатты жар салып, Исрайыл ұрпақтарын тура жолға үндеген иләһи кітап болатын. Алайда ол да Тәурат сияқты уақыт өте келе адам баласының қолымен бұрмаланып, көптеген өзгерістерге ұшырады. Бұған дәлел бүгінгі таңдағы христиандардың қолындағы Інжілдің алуан түрлі болып, бір-біріне ұқсамайтындығы.
Құранда сол әуелгі саф Інжілдің мынадай бес түрлі ерекшелігі баяндалған:
Дәрежесі
Құранның Ниса сүресінде Исаның дәрежесі жайлы былай айтылады:
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Діни тұлғалар Санат:Пайғамбарлар Санат:Христиандық
Дьярвиль
Дьярвиль (Diarville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54156, пошта индексі — 54930.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 498 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Қарақалпақтар
Қарақалпақтар (Qaraqalpaqlar, қарақалпақлар) — түркі тілдес халық. Өзбекстан құрамындағы Қарақалпақ Республикасын мекендейді. Бұрынғы Кеңестер Одағындағы 424 мың қарақалпақтардың 94%-ы өз тілін ана тілім деп таныған (1989).
Тілі
Қыпшақ тобының қыпшақ-ноғай бұтағына жататын қарақалпақ тілі. Оның пайда болып қалыптасуы Алтын Орда дәуіріне тұспа-тұс келеді. Қарақалпақ тілінде екі диалект бар: қазақ тіліне жақын солтүстік-шығыс диалектісі мен өзбек және түркмен тілдеріне жақын оңтүстік-батыс диалектісі. Қазіргі қарақалпақ әдебиеті солтүстік-шығыс диалектісінің негізінде жасалған. Қазан төңкерісіне дейін араб жазуына негізделген ортаазиялық түркі әдеби тілі қолданылған. Өзбек тілімен тығыз қарым-қатынаста болу қарақалпақ тіліне, әсіресе оның лексикасы мен морфологиялық құрамына әсер еткен. Қарақалпақ тілінің әліпбиі латын әліпбиіне негізделген.
Діні
Қарақалпақтардың ислам дінінің сүннит тармағын ұстанады.
Тарихы
нобай|оңға|200px|Қарақалпақтар Қарақалпақтардың антропологиялық типі орта-азиялық көне еуропалық нәсіл мен кейінірек келген моңғол тектес нәсілдің араласуы нәтижесінде пайда болған. Зерттеушілердің пікірінше, қарақалпақтардың арғы тегі біздің жыл санауымызға дейін-ақ Арыс жағалауынан бастап Жайық өзенінің аралығын, Солтүстік Кавказ бен Дешті Қыпшақ даласына дейінгі ұлан-байтақ кеңістікте көшіп-қонған тайпаларға саяды. Профессор Н.А. Баскаковтың атап өткеніндей, Үлкен Ноғай ордасынан 15-16 ғасырларда қазақ, қарақалпақ, ноғай халықтары бөлініп шыққан. 1723 ж. Жоңғар қалмақтарының жойқын шабуылынан «ақтабан шұбырындыға...» ұшыраған қазақтармен бірге қарақалпақтар да Орта Азияның ішкі аудандарына, Ресей шекарасына ауа көшті, Кіші жүз қазақтарымен күш біріктіріп, қалмақтарды Жайық пен Жем бойынан ығыстырды. Қарақалпақтар ерте кезден жартылай көшпелі халық болған.
Қарақалпақтардың көпшілігі 17-ғасырда және 18-ғасырдың орта кезінде Сырдарияның ортаңғы ағысы мен сағасындағы алапты мекендеп, Ноғай ордасына, ол ыдырағаннан кейін Қазақ хандығына қарады. 1811 жылы Хиуа хандары қарақалпақ елін жаулап алып, Әмудария сағасына көшірді. 1855-56 және 1858-59 ж. қарақалпақтар Хиуа езгісіне қарсы көтерілді. Патшалық Ресей әскерлерінің 1873 ж. шапқыншылық жорығынан кейін Әмударияның оң жағалауындағы қарақалпақтар Ресей мемлекетінің қол астына өтіп, Әмудария бөліміне бірікті. Бұл бөлініс 1887 ж. Түркістан ген.-губернаторына қарайтын Сырдария облысының құрамына енді. Ал өзеннің сол жағалауын мекендеген қарақалпақтардың аз бөлігі Хиуа хандығының қарамағында қалды. 1920 ж. желтоқсанда оң жағалаулық қарақалпақ жері Түркістан АКСР-іне қарайтын Әмудария облысы болып құрылды. 1921 ж. Қарақалпақ облыстық партия ұйымы құрылды. 1924 ж. БРОАК Түркістан АКСР-інің қарақалпақтар тұратын аудандарының негізінде Қарақалпақ автономиялық округін құрды, оған Хорезм Республикасының қарақалпақ округі қосылды. 1925 ж. Қазақ АКСР-інің құрамына, 1930 ж. РКФСР құрамына енді. 1932 ж. Қарақалпақ АКСР-і болып, 1936 жылдан Өзбек КСР-інің құрамына енді. 1990 ж. Қарақалпақстан Өзбек Республикасының құрамындағы егеиен мемлекет, 1992 ж. Қарақалпақ Республикасы болып жарияланды.
Кәсібі
Қарақалпақтардың негізгі қызметі мал шаруашылығы. Негізінен ірі қара, қой, құс өсіреді. Балық аулаумен қатар көне дәуірден-ақ суармалы егіншілікпен шұғылданып келді. Бидай, арпа, күріш, тары екті, жүзім өсірді, әр отбасының бау-бақшасы болды. КСРО тұсында Өзбекстанда ауланатын балықтың 90%-ын қарақалпақтар беріп келген. Алайда Арал апатына байланысты балық аулау кәсібі үлкен күйзеліске ұшырады. Қол өнері дамыған. Халық қолөнерінен теріге өрнек салу, ағаш ою, кілем тоқу, кесте тігу, тоқу және зергерлік қолөнер, киіз басу, төсеніш тоқу және киім тігу кең таралған. Қарақалпақтар егістіктерді суару үшін көлдер мен бұлақтарды шебер пайдаланған. Осы уақытқа дейін Сырдария өзенінің төменгі ағысында егістік іздері мен 18 ғасырдағы арнайы суландыру құрылыстарының қалдықтары сақталған. Қысқа малды бордақылау үшін шөп, қамыс жинады. Қарақалпақтар қорғасын, селитра, қызыл мыс өндіріп, олардан оқ пен мылтық жасалған. Олар Бұхарадан қару-жарақ алды.
Мәдениеті
Ұлттық мейрам мен ойындарға құрбан айт, ораза айт, наурыз мерекесі, сүндет той, бәйге (ат жарысы), ылақ (көкпар) күрес (палуан жарысы), дәруаз жатады. Қарақалпақтар сөз өнеріне ден қойған халық. Той-томалақ пен әр алуан жиындарда масқарапаздар (күлдіргі айтысы) жарысы өткізіледі. Қарақалпақтар ауыз әдебиеті бай. 18 ғасырда өмір сүрген ұлттық жазба әдебиетінің негізін қалаушы Жиен жырау мен 19 ғасырдағы Әжінияз, Бердақ қарақалпақ әдеби тілінің дамуына лайықты үлес қосты. Әнші-жыршылар, сазеңдер мен қиссахандар халықтың ертедегі музыкалық мәдениетін ұрпақтан ұрпаққа жеткізуші болып табылады.
Музыкалық аспаптары - дутар, қобыз, ғыржақ, баламан, най, сырнай, шаңқобыз.
Балық қарақалпақтардың сүйікті асы болып келген. Балықты көбінесе қуырып жейді. Сондай-ақ араластырып даярлайтын тағам түріне қарай қарма, уылдырық нан, қақпаш (кептірілген балық) жатады. Күнделікті қорегінде сүт тағамы, қауын мен асқабақ пайдаланады.
Қазақстандағы қарақалпақтар
Қарақалпақтар қазақтармен ежелден туыстас халық болғандықтан, көне дәуірлерден бері аралас-құралас өмір сүріп келеді. Қазақстанда 2,8 мың, оның ішінде Маңғыстау облысында 1,8 мың, Атырау облысында 553 қарақалпақ тұрады (2014).
Дереккөздер
Санат:Қарақалпақтар Санат:Түркі этникалық топтары Санат:Өзбекстан этникалық топтары Санат:Қарақалпақстан
Кэтрин Зета-Джонс
1987 жылы Лондондағы көрсетілген «42-ші көше» мюзиклі оның дебюті болған. Бір жылдан кейін ол Филип Де Броктың «1001 түн» фильмінде Шахерезада рөлін сомдайды. 1991 жылы шыққан «Милые бутоны мая» телехикаясындағы рөлімен көпшілікке танылған. Осыдан кейін оның мансабы тез өсе бастайды. «Чикаго» мюзикліндегі екінші пландағы рөлі үшін Зета-Джонс 2003 жылы «Оскар» сыйлығын алған. Өзінің туған жері Уэльста жеке «Милквуд филмз» кинокомпаниясын құрады.
Игедь
Игедь — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мет өзенінің сол жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Манчестер Сити
«Манчестер Сити» (Manchester City Football Club) – Манчестер қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб Англия Премьер-лигасында өнер көрсетеді. 1880 жылы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. 1887 жылы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. 1894 жылдан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Сегіз рет Премьер-лига иегері, алты Англия Кубогы, сегіз Лига Кубогы, алты FA Community Shields және бір Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы бар бұл ағылшын футболындағы бесінші ең табысты клуб болып саналады.
Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап 1923 жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, 1923 жылдан бастап 2003 жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында,  ал қазіргі уақытта 2002 жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын  «Этихад» стадионында ойнайды.
XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ 1990 жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. 2000 жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. 2008 жылы «Манчестер Ситиді»  «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. 2011 жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де 2010/11 жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, 1973 жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ 2011 жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «Манчестер Юнайтед » клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.
2012 жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити»  44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «Манчестер Юнайтедті » тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы 12 тамызда Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «Челси » клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты.
2014 жылы 2 наурызда «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.
2014 жылы 11 мамырда Манчестер Сити Вест Хэм клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды .Манчестер Сити 2016 жылдың 15 мамыр күні өз тарихында алғаш рет УЕФА Чемпиондар лигасының ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда ПСЖ футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан УЕФА Чемпиондар лигасының жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда Реал Мадрид футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады.
Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және 2012 жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» 2018 жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. Пеп Гвардиола дәуірінде Премьер-лиганың үшінші титулын жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы Еуропа Чемпиондар Лигасының алғашқы финалына шықты, онда ол «Челсиден » жеңіліп қалды.
2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы Forbes клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited холдинг-компаниясына тиесілі.
2023 жылы "Сити" өз тарихында алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы атанып, «Интер » финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »Манчестер Юнайтед » болды).
Бас бапкері — Хосеп Гвардиола. Ол өзінің бапкерлік қызметін 2016 жылдың 1 ақпанында алды. Алдыңғы бапкері — Мануэль Пеллегрини.
«Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон»
«Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға 1855 жылы дүниеге келді. Анна Коннелл — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі 1865 жылы Вест Гортондағы ағылшындық Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды.
Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, 1880 жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың 1875 жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды. Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, Максфилд шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.
«Ардвик»
1884 жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. 1887 жылы клуб — «Гайд Роуд» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. 1891 жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. 1892 жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді.
Келесі маусымда, қазіргі «Манчестер Юнайтед» деп аталатын, кезіндегі «Ньютон-Хит» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері Джошуа Парби, клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді.
«Манчестер Сити»
Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, 1904 жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — Англия Кубогы. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — Билли Мередит. атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: 1904 жылдың 6 ақпанында, 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «Мидлсбро» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын.
1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «Ньюкасл Юнайтедпен » бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «Астон Виллаға » жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:"«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»""© Билли Мередит"Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900 көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы 1907 жылдың қаңтарына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «Манчестер Юнайтед » менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «Манчестер Юнайтед » осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды.
1920 жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын Лондонда орналаспаған, Георг V қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, 1920 жылы қарашада «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «Манчестер Юнайтедтің » ойын алыңы «Олд Траффордты » жалдап алғысы келді, бірақ «Юнайтед » «Олд Траффорд » үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді. 1923/24 жылдары «Сити» «Мейн Роуд » алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.
1926 жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды.
1930 жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды.
1937 жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.
«Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын.
Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды.
1949 жылы «Сити» неміс қақпашысы Берт Траутманнды өз қатарына қосты. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі
болғандықтан күдіктенді. 2010 жылы :"«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»""© Берт Траутманн"
ХХ ғасырдың ортасы
«Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты.
1956 жылдың 5 мамырында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.
«Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді.
Ецока
Ецока — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Лаба өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Лаба бастауынан Чамлык өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Манчестер Сити
ХХ ғасырдың ортасы
Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды.
60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, Гари Оуэн и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.
Джон Бондтың көмегімен, «Сити» «Ливерпульды » 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты, бірақ финалда «Тоттенхэм » «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты.
Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын Билли Макнилл басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына Джимми Фриззеллді шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» Фриззелл басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «Манчестер Юнайтедті » 5:1 есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр Алекс Фергюсон сол матчтан соң:"«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»""© сэр Алекс Фергюсон"1989 жылдың қарашасымен 1990 жылдың қарашасы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, Питер Рид орнынан кетті. Оның орнына Брайан Хортон келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды
2001 жылдың 21 сәуірінде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды.
XXI ғасырдың басы
2002 жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын Петер Шмейхель толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар Сильвен Дистен мен Давид Соммей келді. Марк-Вивьен Фоэмен қоса, Висенте Матиас Вуосода клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада келді. Қыстық трансферде — шабуылшы Робби Фаулерде қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет УЕФА Кубогының квалификациялық жарыс кезеңіне шықты.
2003 жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «Сити оф Манчестер » деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті.
2007 жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі Таксин Чиннават $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын :"«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — УЕФА Чемпиондар лигасы үшін таласамыз»""© Таксин Чиннават"Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, 2007 жылдың 6 шілдесінде атақты швед бапкері Свен-Ёран Эрикссонмен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «Мидлсброға » 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. 2008 жылдың 2 маусымында шведтік бапкерді жұмысынан босатты. Оның орнына уэльстік бапкер Марк Хьюзды қойды.
2009 жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «Астон Вилла » клубынан Стюарт Тейлор атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы Гарет Барри, «Барселона » футбол клубынан Силвиньо, «Арсеналдан » Коло Туре мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «Манчестер Юнайтедтен » Карлос Тевес, «Блэкберн Роверс » клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты.
2009 жылдың 19 желтоқсанында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы емес екенін білдірді:"«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»""© Марк Хьюз"Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:"«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»""© Халдун әл-Мүбарәк"Марк Хьюз орнына итальяндық маман Роберто Манчини келді .Және оның ассистенті болып Брайан Кидд тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына Патрик Виейра мен жас ойыншы Адам Джонсон қосылды. Манчинидың арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, Еуропа Лигасына жолдама алды.
2010 жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де Стивен Айрленд, шабуылшылар Бенджани Мварувари, «Миланға » кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты.
«Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «Реал Мадрид » клубына кетті.
«Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» Босния және Герецеговинаның нәтижелі шабуылшысы Эдин Джекомен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).
2011 жылдың 17 наурызында «Манчестер Сити» Еуропа Лигасының 1/8 финалында киевтік Динамоға жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). 11 мамырда «Тоттенхэм » клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «Тоттенхэммен » өткен ойыннан кейін Манчини:"«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»""© Роберто Манчини"Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «Челсимен» бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы Карлос Тевес «Манчестер Юнайтед » шабуылшысы Димитр Бербатовпен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — Джо Харт, «Алтын қолғап » атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген.
«Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «Сток Ситиден » жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. Роберто Манчини ойыннан кейін:"«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»""© Роберто Манчини"2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін Роберто Манчини БАӘ-де клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді.