cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фотограмметриялық координаталар
Фотограмметриялық координаталар — фотограмметрияда аэрофотосурет нүктелері үшін тік бұрышты координаталар жүйесі қолданылады. Аэрофотосуреттер арқылы карта мен планды жасау нүктелердің координаталарын анықтау үшін, басқа да инженерлік есептерді шешу үшін проекция ортасының (фотографиялау нүктесінің) кеңістіктегі координаталарын және фотографиялау кезіндегі сурет жазықтығының орнын білу үшін қажет. Аэрофотосурет жазықтығының орнын проекциялау центрі (объективі) арқылы анықтайтын шамалар ішкі бағдарлау элементтері деп аталады. Олар проекция центрінің (S) орнын аэрофотоаппараттың фокустық қашықтығы (f) және аэрофотосуреттің негізгі нүктесінің (0) тікбұрышты координаталар жүйесіндегі қарама-қарсы координаталар белгілерін (1, 2, 3 және 4) қосатын түзу сызықтармен пайда болған x0, у0 координаталары арқылы анықтайды. Зертханалық зерттеуде және аэрофотоаппаратты жөндеуде жоғары дәлдікпен оның фокустық қашықтығын анықтайды, сонымен қатар x0, у0 координаталары миллиметрдің жүздің бірнеше бөлігінен аспайтындай етіп алынады.
Балық қанаты
thumb|left|160px| Балықтың арқа қанаты Lampanyctodes hectoris (fins).png (1) көкіректік қанаты,
NGC 4363
NGC 4363 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Фотограмметриялық координаталар
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Балық қанаты
(2) құрсақ қанаты,
NGC 4363
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Балық қанаты
(3) арқа қанаты,
Ровное (Солтүстік Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Сергеев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 16 км-дей жерде.
NGC 4363
Ашылуы
Бұл нысанды 1797 жылы 10 желтоқсанда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 4363 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40233, ZWG 352,32.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Ровное (Солтүстік Қазақстан облысы)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 206 адам (111 ер адам және 95 әйел адам) болса, 2009 жылы 154 адамды (88 ер адам және 66 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шал ақын ауданы елді мекендері
Балық қанаты
(4) май қанат,
(5) құйрық астындағы қанаты,
(6) құйрық қанаты]] Балық қанаты - балықтың суда тіршілік етуге бейімділігін арттыратын жүзу органы. Балықтың арқы, құйрық және құйрықастындағы қанаттары дара, ал көкіректік және құрсақ қанаттары жұп болады. Жұп қанаттар суда жоғары  көріліп төмен түсу,  дара қанаттардан - құйрық қанаты жүзу, басқалары денені бір қалыпта ұстау қызметін  атқарады. Жүзу қанаты омыртқасыз жануарлардар бауыраяқтылар және бас аяқты моллюскілерде, қыл иекті құрттарда, ал омыртқалылардан дөңгелекауыздыларда, кейбір қосмекенділерде (құйрықты қос мекенділердің ересектерінде және суда тіршілік ететін личинкаларының көбінде, сондай-ақ, құйрықсыз қос мекенділердің личинкаларында) және сүткөректілерде (киттәрізділер мен сиреньдерде) болады.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар анатомиясы
Кристобаль-де-ла-Сьерра
Кристобаль-де-ла-Сьерра (Cristóbal de la Sierra (Salamanca)) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Франсия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 201 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,08 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 63 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы
Қазақстандағы хандық биліктің жойылуы — 1822 және 1824 жылдары патша үкіметі Орта жүз бен Кіші жүздегі хан билігін жойды. Қазақтар өзінің мемлекеттілігінен осылайша айырылды.
Хан билігін жоюдың себептері мен алғышарттары
XIX ғасырдың жиырмасыншы жылдарына қарай патша үкіметі Қазақстандағы хан билігін жоятын уақыт келіп жетті деген қорытынды жасады. Бұған салмақты негіздер де, қажетті бірқатар алғышарттар да жеткілікті деп санады.
Орта жүздегі хан билігінің жойыла бастауы
Орта жүзде 1817 жылы Бөкей хан, 1819 жылы Уәли хан қайтыс болғаннан кейін патша үкіметі жаңадан хан тағайындап жатуды қажет деп таппады. 1822 жылы Батыс Сібір генерал-губернаторы М.М. Сперанский жасаған және Ресей императоры I Александрдің жарлығымен бекітілген «Сібір қырғыздары (қазақтары) туралы жарғы» күшіне енді. Қазақстандағы жаңа реформаның ең басты мақсаттарының бірі Орта жүздегі хан билігін біржолата жою болатын. «Жарғы» өзінің мазмұны мен мақсаты жағынан Қазақстанның солтүстік-шығыс аймақтарын іс жүзінде Ресей империясына қосып алып отарлауға бағытталған болатын. Сөйтіп Орта жүздегі әкімшілік, сот және аумақтық басқару жүйесі түбірімен өзгертілді.
Басқарудың жаңа жүйесін енгізу
Басқарудың округтық жүйесі енгізілетін болды. Сөйтіп жаңа округтар құрылды. Округтар болыстарға бөлінді, ал болыстар ауыл әкімшіліктерінен тұрды. Әр округта 15—20 болыс, әр болыста 10—12 ауыл, ал әр ауылда 50—70 үй болатын болды. Сыртқы округтағылар Сібір қырғыздары (қазақтары) облысына біріктірілді. Жаңа әкімшілік бірлігі орасан зор аумақты алып жатқан Омбы облысының құрамына кірді. Томск және Тобыл губерниялары мен Омбы облысы Батыс Сібір генерал-губернаторына бағындырылды. Оның орталығы Тобыл каласында орналасты. Әкімшілік бірліктерін құру кезінде патша үкіметі өзіне қолайлы жағдайды босқа жіберіп алмай, көшпелілердің рулық бөліністерін де ұмытқан жоқ, олардың қыстаулары мен жазғы жайылымдарын да мұқият еске алды. Далалықтардың бір округтың аумағынан екінші округқа ауысуына ондағы өкімет билігінің келісімі бойынша рұқсат етілді. Округтарды сайланып қойылатын аға сұлтандар, болыстарды болыстар, ал ауылдарды - ауыл старшындары басқарды. Болыс сұлтандары мен ауыл старшындары әкімшілік, шаруашылық және полицейлік қызметтерді қоса атқарды. Әр округта аға сұлтан басқаратын Округтық приказ (мекеме) құрылды. Оның құрамына Омбы облыстық басқарма бастығы тағайындайтын ресейлік екі заседателъ және сайланып қойылатын екі «құрметті қазақ» қатысуға тиісті болды. Ішкі күзет Сібір казактарынан іріктелді.
Сыртқы округтардағы сайлау тәртібі
Ауыл старшындарын көшпелілердің өздері сайлайтын және оларды бұл лауазымды қызметке округтық мекеме бекітетін. Сайлау үш жылда бір рет өткізіліп тұрды. Сұлтандар старшындарды сайлауға қатыспайтын. Сұлтандардың қатарынан сайланып қойылатын болыстар өздерінің қолындағы өкімет билігін балаларына мұра етіп қалдыру құқығын иеленді. Биліктің ауысуы жоғарыдан төмен қарай жүргізілді. Кейінгі кездерде болыстық қызметке сүлтан емес, қарапайым қазақтардың да сайлануына рүқсат етілді. Бірақ ондай адамдардың патша өкіметіне сіңірген еңбегі зор болуы тиіс еді. Сол арқылы патша үкіметі Шыңғыс әулетін билік құрылымынан бірте-бірте шеттете бастады. Аға сұлтанды тек сұлтандардың өздері ғана, ал оның құрметті қазақтардан іріктелетін екі заседателін билер мен старшындар ғана сайлайтын. Аға сұлтандар үш жылға, ал олардың заседательдері екі жылға сайланатын. Аға сұлтандар облыстық басқарма бастығының бекітуінсіз өз өкілеттігін жүзеге асыруға кірісе алмайтын. 1854 жылдан бастап аға сұлтандыққа шыққан тегі Шыңғыс әулеті емес адамдар да сайлана алатын болды.
Округтық приказдың негізгі міндеттері
Округтық приказдың қатаң белгіленген міндеттері болды. Ол атап айтқанда,
Алым-салықтар
Басқарудың жаңа жобасын өмірге бірте-бірте және ауыртпалықсыз енгізу үшін патша үкіметі барлық алым-салық түрлерін өтеуге бес жылдық жеңілдік белгіледі. Бұл жылдар ішінде ауруханалар мен мектептер салу үшін ерікті түрде төленетін алым-салық қана жиналып келді. Жеңілдік мерзімі өткеннен кейін округтардың халқы мал басының санына қарай 100 бастан бір бас мөлшерінде жасақ төлеуге міндетті болды. Бірақ ондай салық түйе басына салынған жоқ. Өйткені мұның өзі сауда керуенін көбейту үшін қажет еді. Алым-салық үшін мал санағы үш жылда бір рет өткізіліп тұрды. Қазақтар жасақтан өзге шабармандар мен жолаушыларға көлік жағынан да көмек көрсетуге тиіс болды.
Қазақ даласында шаруашылық пен сауданың дамуы
Округтық приказдардағы ресейлік заседательдер және казактар жер өңдеп, егін салудың, бау-бақша өсірудің және омарта шаруашылығын жүргізудің үлгісін көрсетуге міндетті болды. Отырықшы өмір салтына көшкен және осы айтылған жұмыстарда табысқа жеткен қазақ отбасыларына жергілікті өкімет билігі тарапынан сыйлықтар беріліп тұрды. Бірақ қазақтардың диқаншылыққа жаппай көшуі бәрібір байқалған жоқ. Дәстүрлі мал шаруашылығымен айналысып келген қазақ халқы егіншілікпен айналысуға жатырқай қарады, мұның өзі сіңірі шыққан кедейлердің - жатақтардың ғана ісі саналды. Округтардың халқы тұзды көлдерден қанша тұз өндіріп аламын десе де ерікті болды. Тұз өндіру олардың ездерінің тұтыну қажеті үшін де, руластарына сату үшін де керек еді. Патша үкіметі сауда-саттықты қолдап, көтермелеп отырды. Әрбір қазақ езінің өндірген енімін округ аумағында да, одан тыс жерлерде де сатуға құқықты болды. Сұлтандар сауда керуендерін шетелдерге де, Сібір шекара шебіне де жіберіп тұру қүқығын сақтап қалды. Тап осындай құкықты орыс көпестері де пайдаланды. Сыртқы округтарды басып өтетін сауда керуендерінен ешқандай да баж салыгы алынбайтын тәртіп орнатылды.
Денсаулық сақтау, дін және халыққа білім беру салаларындағы жаңалықтар
«Жарғы» енгізілгенге дейін қазақ даласында ем жасау ісімен халық емшілері ғана (сынықшылар, бақсылар, тәуіптер және басқалары) айналысып келген болатын. Патша үкіметінің билігі жүрісімен жағдай өзгере бастады. Әр округта екі емші жұмыс істей бастады. Тұрақты жұмыс істейтін ауруханалар пайда болды. Жергіліікті әкімшілікке халықты шешек ауруына қарсы егуден өткізу міндеттелді. '«Жарғы»'' бойынша жергілікті билік орындарына христиан дінін таратумен аты шыққан діни миссионерлердің қазақ даласындағы қызметін күшейту тапсырылды. Бірақ оларға «ешқандай да ықтиярсыз мәжбур етпей, кәдімгідей сенімін арттыру және көзін жеткізу» тәсілі арқылы әрекет ету қажеттігі ескертілді. Рас, кейінгі оқиғалардың көрсеткеніндей, патша үкіметі бұл міндетті жүзеге асыра алған жоқ. Өйткені христиан дінін таратушы миссионерлерге қазақтар тарапынан көрсетілген қарсылық өте күшті болды. '«Жарғының»'' жағымды жақтарының бірі қазақтардың балаларын Ресейдің ішкі аумағындағы губерниялардың оқу орындарына оқуға жібере алатындығы болды. Алайда бұл құқықты қазақтардың ілуде біреуі ғана пайдалана алды. Оның үстіне, қазақтар өз балаларының орыстанып кетуі мен шоқындырылуынан қатты шошынды.
Орта жүзде 1822 жылдан кейін орын алған оқиғалар
«Жарғы» қазақ даласына бірте-бірте енгізіле бастады. Басқарудың жаңа тәртібі ең әуелі шекара шебі маңындағы және «өздеріне қамқорлық жасауды өтінген, бодандыққа адал болуға ант еткен» руларға енгізілді. 1822 жылғы «Жарғы» аздаған өзгерістер енгізілген түрінде 60-жылдардың ортасына дейін қолданылып келді. Жаңадан округтар ашудың алдын ала белгіленген нақты жоспары болған жоқ еді. Шекаралық әкімшіліктен шенеуніктер бастаған қарулы шағын жасақтар қазақ ауылдарына бірінен соң бірі жиі шығып тұрды. Олар басқарудың жаңа жүйесін қабылдаудың көшпелі халыққа пайдалы да тиімді болатынын егжей-тегжейлі түсіндіруге күш салып бақты. Сөйтіп халықтың көшпелі тобының келісіміне қарай жаңа округтар құрыла бастады. Мәселен, 1854 жылы Ертістің оң жағалауындағы қазақтар үшін Семей ішкі округы ашылды. 1856 жылы Жетісу жерінде Алатау ерекше округы ашылды. Бұл екі округты орыс офицерлерінің арасынан тағайындалған бастықтар басқарды. Батыс Сібірдің генерал-губернаторы мен Омбы облыстық басқармасының бастығы Орта жүзді басқаруды қолға алды. Бұдан кейін енді солтүстік-шығыс аймақтардағы қазақтарды басқару жөніндегі орган қүру көзделінді. Сөйтіп 1838 жылы патша үкіметі Сібір қырғыздарын (қазақтарын) шекаралық басқару басқармасы құрылды.
Дистанциялардың құрылуы
1831 жылға дейін Кіші жүз қазақтары ресми құжаттарда шекара шебіне жақын және далалық жерлерде тұратындар деп екі топқа бөлінетін. Шекара шебіне жақын тұратындар 1831 жылдан бастап дистанцияларға, ал олар старшындықтар мен ауылдарға бөлінді. Дистанциялар жаңа әкімшілік-аумақтық бірліктерге айналды. Оларды дистанция бастықтары басқарды. Дистанциялар барған сайын көбейе түсті. 1850 жылы олардың саны Кіші жүз жерінде 57-ге жетті. Уақыт өте келе дистанция бастықтарытың билігі алыстағы ауылдарда да жүргізілетін болды. Дистанция бастықтары түтін салығы деп аталған салықты жинаудың барысын қатты қадағалады, әр үй басына салынатын «түтін салығының» мөлшері 1,5 күміс ақшаға (сомға) тең болатын.
«Орынбор қырғыздары (қазақтары) туралы ереже» (1844 ж.)
«Орынбор қырғыздары туралы жарғының» кемшілік тұстары көп еді. Сондықтан оның орнына 1844 жылы «Орынбор қырғыздары туралы ереже» шықты. Ендігі жерде Орынбор әкімшілігіне қарайтын қазақтар тұратын жерлер Ресей империясы аумағының бір бөлігі деп жарияланды. Кіші жүзге жалпы басшылық жасауды Орынбор шекара комиссиясы жүргізді. Оның құрамына төрағаның өзі, орынбасары, төрт кеңесшісі және қазақтардан сайланатын төрт заседатель, ерекше тапсырмалар жөніндегі шенеунік, адам және мал дәрігері кірді. Жаңа ереже бойынша билер сотына барынша шектеу қойылды, ол ұсак-түйек мәселелерді ғана қарайтын болды. Үкіметке карсы әрекеттер жасау, кісі өлтіру, қарақшылық жасап ел тонау, барымта алу сияқты қылмысты істерді әскери coт қарады. Ал ұрлық жасау, алаяқтық, бұзақылық, 50 сомнан жоғары мүліктік талап сияқты істер Ресей империясы шекара комиссиясының жанындағы жалпы заңдар негізінде қаралды. Орынбор әкімшілігіне қарайтын қазақтардың жағдайы олардың Орта жүздегі қандастарына қарағанда әлдеқайда ауыр еді. 1844 жылы Кіші жүз жеріндегі шекара шебіне жақын тұратын қазақтар үшін қамқоршы деген қызмет пайда болды. Оның негізгі міндеті шекара шебіне жақын тұратын қазақтарды отырықшы орыс халқының озбырлығынан қорғау еді. Қамқоршы далалық қазақтар шекара шебінен Ресейдің ішкі жағына өтіп кеткен жағдайда ғана олардың құқықтарын қорғай алатын. Басқарушы сұлтандардың жанында шешек ауруына қарсы егу жұмыстарын жүргізетін бір-бірден қазақ фельдшері болды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
IC 734-1
IC 734-1 — Crater шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36701, MCG -1-30-31.
Шпурдың сулы тығыны
Шпурдың сулы тығыны — жарып қопару жұмыстарында шаңға қарсы қолданылатын тәсіл. Әдетте шпурдағы жарылғыш затты нығыздап тығындау үшін қолданылатын саз балшықты сумен (полиэтиленді дорбадағы) алмастырады. Жару кезінде— атылған кезде су тозаңға айналып, пайда болған шаңды басады. Шаңның ауада азаюы сулы тығынның көлеміне байланысты болады. Су толтырылған полиэтиленді дорбаның ұзындығы 30 см, диаметрі шпур диаметрінен 1—3 мм кем болады. Сулы тығын шаңды басудың негізгі құралы емес, сондықтан қопарылған тау жынысын тиеу барысында пайда болатын шаңды қосымша су сеуіп басады. Сулы тығынның негізгі мақсаты жарып қопару кезінде шаң мен газдың тұтануына жол бермеу. .
IC 734-1
Сыртқы сілтемелер
IC 734,01 Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Шпурдың сулы тығыны
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Монти-ду-Карму
Монти-ду-Карму (Monte do Carmo) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Порту-Насиунал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 196 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3616,655 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,2 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Моңғолия әнұраны
Моңғолия әнұраны — (моңғол Улсын Төрийн Дуулал — Моңғол елінің мемлекеттік әнұраны) Моңғолияның ұлттық әнұраны.
20 ғ. Моңғолияда бірнеше әнұран болған. Бірінші нұсқасы 1924—1950 жж., екіншісі — 1950—1962 жж., үшіншісі 1961—1991 жж. орындалған. 1991 ж. бастап 1950 ж. нұсқасы қайта қолданған, тек Ленин, Сталин, Сүхбаатар, Чойбалсан атағын шығарған екінші тарауы аласталған.
2006 ж. шілденің 11 Моңғол империясы құрылығанына 800 ж. толуына арнап және Шыңғысхан атағына өзгерістер еңгізілген.
Ағымдағы нұсқасы
<poem style="border:1px dashed #2f6fab; background-color:#f9f9f9; padding:1em"> Дархан манай тусгаар улс Даяар Монголын ариун голомт Далай их дээдсийн гэгээн үйлс Дандаа энхжиж, үүрд мөнхөжнө
Өндөр төрийн минь сүлд ивээж Өргөн түмний минь заяа түшиж Үндэс язгуур, хэл соёлоо Үрийн үрдээ өвлөн бадраая
1992—2006 жж. нұсқасы
<poem style="border:1px dashed #2f6fab; background-color:#f9f9f9; padding:1em"> Дархан манай хувьсгалт улс Даяар Монголын ариун голомт Дайсны хөлд хэзээ ч орохгүй Дандаа энхжин үүрд мөнxжинө
Зоригт Монголын золтой ардууд Зовлонг тонилгож, жаргалыг эдлэв Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур Жавхлант манай орон мандтугай
1961—1991 жж. нұсқасы
<poem style="border:1px dashed #2f6fab; background-color:#f9f9f9; padding:1em"> Урьдын бэрх дарлалыг устгаж Ардын эрх жаргалыг тогтоож Бүх нийтийн зоригийг илтгэсэн Бүгд Найрамдах Улсаа байгуулсан Ачит нам алсыг гийгүүлж Хүчит түмэн улсыг хөгжүүлж Бууршгүй зүтгэл дүүрэн хөвчилсөн Цуцашгүй тэмцэл түүхийг товчилсон Зөвлөлт оронтой заяа холбож Дэвшилт олонтой санаа нийлж Хандах зүгийг бахтай барьсан Мандах коммунизмыг цогтой зорьсон
1950—1961 жж. нұсқасы
Алдарт Ленин Сталины заасан Ардын чөлөө, жаргалын замаар Агуу Монгол орноо удирдсан Ачит Сүхбаатар, Чойбалсан Зоригт Монголын золтой ардууд Зовлонг тонилгож, жаргалыг эдлэв Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур Жавхлант манай орон мандтугай
моңғол Интернационал (1923—1950)
<poem style="border:1px dashed #2f6fab; background-color:#f9f9f9; padding:1em"> Бүх дэлхийн ард түмэнд Бүрэн эрхийг олгогч интернационал Бүдүүлэг ядуу ард түмнийг Гэгээнээр удирдагч интернационал
Гэмгүй суусан орчлонг Гэмтүүлэн дарлагч капиталтанг Хийсгэн арилгахаар эсэргүүцсэн Гэгээн мөртэй интернационал
Дорно өрнийн олон тив дэх Доромжлогдсон дарлагдсан ард түмэн Даруйхан бүгдээрээ босоцгоож Догшин харгисуудыг дарцгаагтун
Эдгээр олон зовлонтон нар Эв хамтын интернационалд нэгдэж Эрчимтэй ангийн чанарыг баримтлан Эзэрхэг баячуудыг эсэргүүцье
Гэгээн тунгалаг эрдэм соёлоор Дөрвөн зүгтээ цэцэг дэлгэж Гэрэлт нарны эрдэнийн туяагаар Ертөнц дахиныг гийгүүлэх болтугай.
Эртний Сайхан (1923 алдында)
<poem style="border:1px dashed #2f6fab; background-color:#f9f9f9; padding:1em"> Эртний сайхан ерөөлөөр Энэ сайхан оронд нь Эзэн Богд Чингис хааныхаа Язгууран ээц язгуураас бүрдвээ хөө
Олон одны дундаас Сарны гэрэл тодорхой Олон хүмүүний дундаас Яндар мэт чимэгтэй
Хамаг номын рашааныг Ханахын чинээгээр хүртээд Хаан эзэн Чингисийн өмнө Хамт бүгдээрээ жаргая
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ұлттық әнұрандар Санат:Моңғолия мемлекеттік рәміздері
Дойч-Кальтенбрун
Дойч-Кальтенбрун (Deutsch Kaltenbrunn) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Йеннерсдорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1796 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 24.2 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JE, ресми идентификациялық коды — 1 05 01.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрвин Хафнер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Сан-Жулиан-да-Фигейра-да-Фош
Сан-Жулиан-да-Фигейра-да-Фош (São Julião da Figueira da Foz) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Фигейра-да-Фош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 848 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,62 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2 996,70 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Мошано-Сант'Анджело
Мошано-Сант'Анджело (Mosciano Sant'Angelo) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8814 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 183 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 48 км² шамасында. Пошта индексі — 64023.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Бикчагүл
Бикчагүл — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Аксен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 65 адамды құрады. Пошта индексі — 452130, ОКАТО коды — 80202806008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Осиновая (Кемчуга тармағы)
Осиновая — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кемчуг (Үлкен Кемчуг) өзенінің сол жағалауынан 219 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Жыныс ернеулері
Жыныс ернеулері (lang-la|labia pudendi labia — ернеу, pudendum — жыныс) — ұрғашы жануарлардың сыртқы жыныс мүшесін шектейтін ернеулер. Олар бір-бірімен өзара сыртқы жыныс мүшесінің жоғарғы және төменгі жағындағы дорсальды және вентральды бітістер арқылы жалғасады. Жыныс ернеулерінің негізін бірыңғай салалы және көлденең жолақты ет ұлпаларынан құралған жыныс саңылауының қысқыш еті жасайды. Жыныс ернеулері терісінің ішкі (медиальды) беті көпқабатты жалпақ эпителиймен астарланған.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Қазақстан аймақтары бойынша археология институты экспедицияларының тізімі
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Қазақстан тарихы Санат:Қазақстан бойынша тізімдер
Аспарухово (Монтана облысы)
Аспарухово (Аспарухово) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Медковец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 519 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3661. Телефон коды — 09719. ЕКАТТЕ коды — 792.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Туруновож
Туруновож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лоим өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Холлистэр (Миссури)
Холлистэр (Hollister) — Миссури штатының Тэйни округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 9.8 км². FIPS коды — 29-32662.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 4426 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Тэйни округы (Миссури)
Кекірелі
Кекірелі — Қызылорда облысы Қармақшы ауданы, Көмекбаев ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жосалы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 215 км-дей жерде, Қызылқұмның қиыр солтүстік бөлігінде орналасқан.
Тарихы
Кезінде Кекірелі «Жаңақала» кеңшарының қой фермасы және жазғы жайлау, қысқы қыстау орны болған. Осы жерден солтүстік-шығысқа қарай 18 км жерде сексеуіл тоғайы орналасқан. Төңірегінде бірнеше артезиан құдықтары бар. Құмды өңірдің Кекірелі аталуы, мұнда кекіре өсімдігінің ерекше көп өсетін орны болған. Сырдарияның сол жағалық тармағы – Жаңадария өзенінің суы 20-ғасырдың орта кезінде осы Кекіреліге жететін.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 13 адам (8 ер адам және 5 әйел адам) болса, 2009 жылы 79 адамды (48 ер адам және 31 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қармақшы ауданы елді мекендері
NGC 58
NGC 58 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Су соққы
Су соққы — терең ұңғыны бұрғылау тәсілі. Ұңғы түбіндегі тау жыныстардың бетін бұзып, бұрғылау үшін сумен соққылайтын сүңгуір су машинасы қолданылады. Су машинасы жер үстінен құбыр арқылы су айдайтын насостың көмегімен берілгегі шайынды су қуатымен жұмыс істейді. Ұңғыға берілген сұйық, сонымен қатар, ұңғы түбіндегі бұзылып қопарылған тау жыныстар ұсағын шайып тазалап, жер бетіне шығарады. .
NGC 58
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Су соққы
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
NGC 58
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 21 қазанда астроном Льюис Свифт ашқан болатын және NGC каталогында 58 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 967, NGC 47, MCG -1-1-55, IRAS00119-0726.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Әлеуметтік норма
Әлеуметтік норма — адамдардың жеке мінез-құлқы мен қарым-қатынастарын реттеудің тарихи бекітілген формасы. Қоғам өмірін құндылық тұрғыдан реттеу үшін оларды құқықтық жөне моральдық нормаларға бөлудін маңызы зор. Құқықтық нормалар заң пішімінде кейде мемлекеттік немесе әкімшілік нормативтік актілер түрінде көрініп, тиісті органдар жүзеге асыратын нақты занды нормаларды санкцияларды қолдану жайын анықтаушы диспозицияларды мазмұңдайды. Ал моральдық нормаларды сақтау ісі қоғамдық пікірдін, индивидтің имандылық парызының күшімен камтамасыз етіледі. Ал Әлеуметтік норма тек заңды және адамгершілік нормалар ғана емес, сондай-ақ әдет-ғұрып жосындары мен дәстүрге де арка сүйейді, әлеуметтік нормаларды туыңдатып, негіздеме калайды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Норма (правило)
Това (№5062 атауы жоқ тармақ)
Това — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №5062 атауы жоқ тармағының оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Карл Павлович Брюллов
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 2-том
Санат:1799 жылы туғандар Санат:1852 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей суретшілері
Контракциялық теория
Контракциялық теория — жер шарының суынуына байланысты оның біртіндеп сығылысуы туралы теория. Кант-Лаплас гипотезасы бойынша, жердің орталық ядросының жоғары температурасы бар. Орталық ядроның сәуле таратып тұруы арқылы үздіксіз суынуы оның көлемінің кішіреюіне әкеп соғады. Осының салдарынан жердің қабығы үздіксіз кішіреюі керек, Жер бетінің үздіксіз кішіреюі қатпарлану, жоталар жасалу, жоғары ығысу, жабылу, қайтадан басылып қалу тағы басқалар. осындай құбылыстар тудыратын жер қабығындагы тангенңиальдық (бүйірлік) күштерді тудырады. Жер беті қатпарлар пайда болганда қысқарады; кейбір ғалымдардың есептеуі бойынша, Жер радиусі Альпы пайда болганда — 9 %-ке, Орал пайда болғанда — 12%-ке қысқарған. Қазіргі кезде тау жасалу процесі геосинклиналь теориясымен түсіндіріледі.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
Мадага-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Футболдан Англия чемпионаты 2009/10
Футболдан Англия чемпионаты 2009/2010 — 1992 жылы құрылған Премьер-лигасы жоғарғы дивизионының 18 ұтыс ойыны болды.
Мадага-Яха
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Футболдан Англия чемпионаты 2009/10
Турнирда 20 құрамалар ат салысты. Жүлдегер орнын Челси футбол клубы иеленді.
Маусым 15 тамыз 2009 жылы басталып, 9 мамыр 2010 жылы аяқталды.
нұсқасы бойынша «Жыл командасы»
Қақпашы: Джо Харт (Бирмингем Сити). Қорғаушылар: Патрис Эвра (Манчестер Юнайтед), Бранислав Иванович (Челси), Томас Вермален (Арсенал), Ричард Данн (Астон Вилла) Жартылай қорғаушылар: Джеймс Милнер (Астон Вилла), Антонио Валенсия (Манчестер Юнайтед), Сеск Фабрегас (Арсенал), Даррен Флетчер (Манчестер Юнайтед). Шабуылшылар: Уэйн Руни (Манчестер Юнайтед), Дидье Дрогба (Челси).
Barclays Премьер-лигасы маусымының үздік ойыншы жүлдесі
Barclays Премьер-лигасы маусымының үздік ойыншысы жүлдесін «Манчестер Юнайтед» шабуылшысы Уэйн Руни иеленді.
Премьер-лига маусымының үздік жаттықтырушы жүлдесі
Премьер-лига маусымының үздік жаттықтырушы жүлдесін «Тоттенхэм» клубын Чемпиондар лигасының квалификациясына жеткізген жаттықтырушысы Гарри Реднапп иеленді.
Barclays алтын бутсасы
Жүлдені Премьер-лигада 29 доп соққан, «Челси» шабуылшысы Дидье Дрогба иеленді. Бұл мансабындағы оның екінші жүлдесі болды.
Barclays Премьер-лигасы Fair Play жүлдесі
Fair Play жүлдесін «Арсенал» иеленді.
Дереккөздер
Санат:Футболдан Англия чемпионаты Санат:2009 жылғы футбол Санат:2010 жылғы футбол
Люссов (Алдыңғы Шығыс Померания)
Люссов (Алдыңғы Шығыс Померания) (Lüssow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.
Уаррэн (Мэн)
Уаррэн (Warren) — Мэн штатының Кнокс округіне жататын АҚШ қаласы.
Люссов (Алдыңғы Шығыс Померания)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 179 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,32 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 058. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Клут.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Уаррэн (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 3794 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 126.1 км² шамасында. FIPS коды — 23-80215.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
IC 5167
IC 5167 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 5167 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Бетпақ
Түсіндірме сөздіктегі мағынасы — бақытсыз, сорлы қалпында берілген. «— Пәтшағар, бетпақ секеңдемей басылсаңшы,— деп молдекең Гүлсімге зекіп тастады».
Сөз төркінін жүйесі басқа тіл, дәлірек айтсақ парсы тілінен «бетбақ» сөзі парсының «бәдбэхт» тұлғасынан туғанын және соңғыны екі сөзден деп қарап, «бәд» түбірінің мағынасын «жаман, нашар», ал «бәхт»— біздегі «бақыт» сөзінің түпкі төркіні екендігін айтады. Дәл осындай деректі Е. Бекмұхаметов еңбегінен де кездестіреміз («Қазақ тіліндегі араб-парсы сөздері», Алматы, 1977, 47). Мұның бәрін теріс дей алмаймыз. Өйткені, ертедегі түркі жазба ескерткіштерінде де осы біріккен бұл сөздің алғашқысы (бәд) «бат», «бад» тұлғаларында ұшырасып, «жаман», «нашар» мағынасын беретіндігі және екеуі де, (бат, бад) парсы тілінен ауысқандығы белгіленген. Осыған арқа сүйеп, оның (бетпақтың) түркі тілдеріне, оның ішінде қазақ тіліне өте ертеде ауысқанын заңды деп ұғып, «сөз төркіні парсы тілі» екендігіне сеніп, әңгімені доғаруға да болар еді.
Кейбір түркі тілдерінде, әсіресе, араб, парсы тілдерінің әсері жоқтың қасы тува, қала берді якут тілдерін: де «жаман, нашар» мағыналарын берерліктей, тұлғасы жағынан «бетбақ» сөзіне өте ұқсас тұлғалар табылады. Мысалы тува тілінде «пат» және «бак» сөзінің екеуі де «жаман, нашар» мағыналарын бере алса, якут тілінде: быдьар — жаман (скверный). Осыларды еске алсақ, тіліміздегі «бетбақ» сөзінің төркіні түркі тілдерінің өзі деуге де боларлық. Әсіресе, тува тіліндегі «пат», «бак» сөздері қосарлана айтылып, кейін келе бірігіп кеткендігін теріске шығару да қиын: пат + бак => петбақ => бетпақ. Әрине, сөз төркінін әлі де іздестіре түскен жөн.
Бұл негізінен "бетбақтырмау" сөзінен шыққан болуы да мүмкін
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Гидрофильділік
Гидрофильділік — заттың суды бойына сіңіру қасиеті. Гидрофильділігі бар заттарға жататындар: балшық, силикаттар және т. б..
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Стандартты электрод
нобай
Стандартты сутектік электрод — гальваникалық элементтер мне әртүрлі электрохимиялық өлшеулерде салыстырмалы өлшем ретінде қолданылатын элкетрод. Сутектік электрод, әдетте пластинка немесе газ тәріздіс сутекті жақсы сіңіретін металл сым болып табылады (платина немесе палладий қолданылады). Платина потенциалы ерітіндідегі Н+ иондарының концентрациясына тәуелді. Анықталатын химиялық реакцияның электродтық потенциалы осы сутектік стандартты электродқа тәуелділікте өлшенеді. Сутектің қысымы 1 атм. протондардың ерітінідідегі концентрациясы 1моль/л және температура 298 К кезінде сутектік электрод потенциалы 0 В болып қабылданады. Сутектік электрод және анықталатын электродтан гальваникалық элемент құрастырылғанда платина бетінде қайтымды түрде реакция жүріп отырады:
яғни, сутектің тотығуы немесе тотықсыздану үрдісі жүріп отырады - анықталатын электродта ағатын реакция потенциалына байланысты. Қалыпты жағдайдағы гальваникалық элементтің электрқозғаушы күшін өлшегенде қарастырылатын химиялық реакцияның стандартты электродтық потенциалын есептеп шығарылады.
Дереккөздер
Санат:Электрохимия Санат:Физикалық химия
Әлеуметтік ұйым
Әлеуметтік ұйым - нақты мақсаттарға жету үшін бағытталған адамдар арасындағы әрекеттің реттелген үйлесімді тәсілі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Континенттік климат
Континенттік климат — құрлықтың үлкен кеңістігінің атмосфераға тигізетін әсері басымырақ болатын, мұхит пен теңізден қашық орналасқан аймақтардың климаты. Бұл мына ерекшеліктермен аныңталады: температураның тәуліктік, жылдық ауытқуының көп алшақтығымен, температураның бір күннен екінші күнге, жылдан жылға мезгілсіз өте күрт ауысуымен, берілген ендіктің жауын-шашын мөлшерінің азаюымен, жылдан жылға олардың күрт ауысуымен, желдің орташа жылдамдығының теңіздік климаты бар облыстардан баяулығымен; тынық күндердің жиі байқалуымен ерекшеленеді. Күн инсоляңиясы мен оның түндегі сәуле таратуы күшті болады, жазда түн салқын және ашық болады, күндіз ыстық болып, түске таман жел, түстен кейін нажағай ойнап қатты жаңбыр жауатын орасан зор қара будақ бұлттар пайда болады; қыста, керісінше, ашық күндер, немесе барлық аспанды бұлттар жауып тұратын күндер басым болады. Континенттік климат теңіздік климатқа қарама-қарсы.
Дереккөздер
Санат:Климат
Драйс-Брюк
Драйс-Брюк (Dreis-Brück) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вульканайфель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 913 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 33 020. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Шнайдер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
NGC 4370
NGC 4370 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4370 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40439, UGC 7492, MCG 1-32-51, ZWG 42.89, VCC 758, IRAS12223+0743.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Араб мұсылман философиялық мектептері
Тағы қараңыз
Әл-Фараби
Келдібай қыстауы
Келдібай– Мыржық жотасының оңтүстік-шығысындағы қыстау. Шығыс Қазақстан облысы Семей қалалық әкімдігіне қарасты аумақта орналасқан. Итаяқ және Қарасу өзендерінің аралығында жатыр. Маңында Асқарбай, Мырза, Таңбалытас қыстаулары бар. Карбонатты қоңыр топырақ жамылғысында жусан, боз, селеу, бетеге, т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:География
Социал
Социал — Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданы, Кривощёков ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Сергеев қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 368 адам (197 ер адам және 171 әйел адам) болса, 2009 жылы 225 адамды (115 ер адам және 110 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шал ақын ауданы елді мекендері
Брюстер заңы
Брюстер заңы — диэлектриктің сыну көрсеткіші (n) мен оның бетінен шағылып, толық полярланып шығатын табиғи жарықтың түсу бұрышы (Б) арасындағы қатынас. Брюстер заңы бойынша түсу жазықтығына перпендикуляр болатын жарық толқыны электр векторының ЕS құраушысы ғана (яғни, жарықтың бөліну бетіне параллель құраушысы) шағылады, ал жарықтың түсу жазықтығында жататын ЕР құраушысы шағылмайды, сынады (суретті қ.). Мұндай жағдайда tgБ=n болады (мұндағы Б бұрышы Брюстер бұрышы деп аталады). Ал жарықтың сыну заңы бойынша (мұндағы  — сыну бұрышы) болғандықтан, Брюстер заңынан cosБ=sіn немесе Б+=90С¤ екендігі шығады, яғни шағылған және сынған жарық сәулелерінің арасындағы бұрыш 90С¤-қа тең болады. Брюстер заңын 1815 жылы ағылшын физигі Д. Брюстер (1781 — 1868) ашқан. Дегенмен кейбір арнаулы тәжірибелер Брюстер заңының дәл орындала бермейтінін көрсетті.
Люна (Дордонь)
Люна (Lunas) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,87 км² шамасында.
Брюстер заңы
Пайдаланылған әдебиет
“Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
Люна (Дордонь)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 351 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,81 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Ла-Мазьер-о-Бонс-Омм
Ла-Мазьер-о-Бонс-Омм (La Mazière-aux-Bons-Hommes) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23129, пошта индексі — 23260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 65 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Мурисиландия
Мурисиландия (Muricilândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арагуаина экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2628 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1187,798 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,2 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Әлеуметтік бағдар
Әлеуметтік бағдар - әлеуметтік іс-әрекеттің белгілі бір түріне қосылуға бағыттылық, адамның қол жеткізгісі келетін әлеуметтік жағдайға жетуге және осы мақсатты іске асыру тәсілдерін табуға бағыттылықтын қалыптасуы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Тавареде
Тавареде (Tavarede) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Фигейра-да-Фош муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 722 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,70 км² шамасында. Халық тығыздығы — 796,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Гайна разъезы
Гайна разъезы — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Аксен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2 адамды құрады. Пошта индексі — 452132, ОКАТО коды — 80202806004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Болат Бақытжанұлы Жанасаев
Болат Бақытжанұлы Жанасаев (29 сәуір 1952, Темір, Темір ауданы, Ақтөбе облысы, Қазақ КСР) — әскери қайраткер, генерал-майор. Алматы жоғары әскери училищесін (1975), Мәскеудегі М.В.Фрунзе атындағы әскери академияны (1987) бітірген. 1975 — 80 жылы Германиядағы Кеңес әскерлері тобында взвод, рота командирі, батальон командирінің орынбасары, 1980 — 84 жылы Сібір әскери округында батальон командирінің орынбасары, батальон командирі, 1987 — 92 жылы Киев әскери округында полк штабы бастығы, КСРО ішкі әскерлерінің Орта Азия мен Қазақстан бойынша жаттығу полкының командирі қызметтерін атқарды. 1992 — 2001 жылы ҚР Ішкі істер әскерлерінің шұғыл қимылдар бригадасының командирі, ҚР Жоғарғы Кеңесі жанындағы өлттық қауіпсіздік және қорғаныс комитетінің төрағасы, ҚР Ішкі әскерлерінің қолбасшысы, ҚР ІІМ Ішкі әскерлері қолбасшысының 1-ші орынбасары жұмыстарында болды. 2001 жылы наурыз айынан ҚР Республикалық ұланының қолбасшысы.
Санат:Қазақстан генерал-лейтенанттары
Ла-Аламеда-де-Гардон
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 102 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32,27 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Порт-Эмпедокле
Порт-Эмпедокле (Porto Empedocle) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 15 828 адамды құрайды. Халық тығыздығы 688 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 92014.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Gerlando. Жыл сайынғы мерекесі — 25 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Нерето
Нерето (Nereto) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4408 адамды құрайды. Халық тығыздығы 630 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 64015.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский. Жыл сайынғы мерекесі — 11 қараша.
Бруксизм
Бруксизм — ұйықтап жатқанда тісті шықырлату. Егер адам аңдаусызда күндіз де тісі шықырлататын болса оны бруксамания деп атайды.
== Себептері = Бруксизм көрінісінің негізінде әртүрлі себептердің кешені жатыр, олардың ішінде:
Психологиялық Психология тұрғысынан бруксизм эмоциялық тұрақсыздық, стресс, шамадан тыс жүктелу, жиі аффективтік жағдайлар, еріксіз бұлшық ет қысқаруына әкеп соқтыратын және тістермен сирететін асқын кернеулердің салдары болуы мүмкін. Алайда, түсінде бруксизмнің қысқа мерзімді көріністері эмоциялық тұрақты адамдарда да болуы мүмкін.
Стоматологиялық Бруксизмнің стоматологиялық теориясына сәйкес, бұзылулар тіс-жақ жүйесінің құрылысы мен жұмыс істеуіндегі ауытқулардың салдары болып табылады: тістердің аномалиялары (адентия, аса жиынтықты тістер), дұрыс емес тістеу, тістерді сапасыз емдеу, нашар таңдалған брекет-жүйелер немесе тіс протездері, артрит немесе ВНЧС артрозы және т. б. бірақ окклюзиялық бұзылыстары бар барлық адамдарда бруксизм дамиды.
Басқа себептер Бруксизмнің қалған теориялары кең мойындалмаған және сенімді ғылыми дәлелдер. Оларға бруксизмнің мұрынмен тыныс алудың бұзылуымен (аденоидтар, мұрын қалқасының қисаюы, риниттің жиі пайда болуы), гастроэзофагеальді рефлюкстік аурулар, гельминтоздар (аскаридоз, энтеробиоз және т. б.), дұрыс тамақтанбау, шайнайтын резинканы теріс пайдалану және т. б. жатады.] Тістің сиретілуіне бейімділік Паркинсон ауруы, гентингтон хоресі бар адамдарда байқалады. Балаларда бруксизм тістің бұзылуы және ауысуы кезінде пайда болуы мүмкін. Бруксизмнің кофакторлары жақында бас сүйек-ми жарақаты, алкогольді, никотинді, кофеинді, ұйықтататын, антидепрессанттарды теріс пайдалану болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Ауыз қуысындағы аурулар Санат:Тіс аурулары
Тобе
Тобе - археологияда, ежелгі қоныс орны. Ежелгі және кене замандардағы үйсін, сақ, қаңлы, түркі тайиаларының мекендері. Яғни, орта     ғасырдағы калалардың орны жүздеген жылдар өткеннен кейін төбеге айналған. Археологияда Тобе бекініс, қоныс, қорған орны және де ескерткіш ретінде үйілген тас үйінділері түрінде кездеседі. Биік. 1 - 1,6 м Тобелер тізбегі сақ, үйсін дәуіріне жатады. Қазақстанның археологиялық картасында да бұл дәуірлерге жататын 17 Ақтөбе, 7 Қаратөбе, Тастөбе, Қостөбе, көптеген Жуантөбелер белгіленген. Бұл Тобелер археологиялық ескерткіш ретінде сақталып, әлі де қазба жұмысы жүргізілмеген төбелерді тегістеуге, оның үстінен жол жасауға мемлекет тарапынан тыйым салынған.
Борр
Борр (Borre) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59091, пошта индексі — 59190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 574 адамды құрады. Халық тығыздығы — 96,31 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Бодау
Бодау(ына). Қазіргі тілімізде бұл сөз «қүн, төлеу» мағыналарында қолданылады. «Тайлақтың бодауына түк таба алмай, еріксіз, көп ойланып, қисса жаздым (Айтыс).
Кейбір түркі тілдерінің деректеріне сүйеніп, сөз төркіні осы тілдер, әрі кетсе, моңғол тілдерінен деген жорамал айтпақпыз. В. Радловтың сөздігінде Алтай халықтары ішіндегі саян диалектісінде «пода» сөзінің мағынасы — әйел алғанда қалың мал орнына төленуге тиісті ақша делінсе, төлеуіт тілінде «подо» тұлғасындағы сөз — бір нәрсеге баға қою, бағалау мағынасында көрінсе, екіншісі — қызға күзде қалыңмал үшін төленетін 40 дана ақтиын терісі. Бұл деректерден байқайтынымыз, тіліміздегі «бодау» сөзінің ертедегі мағынасы тек қалыңмал үшін төленетін заттар екендігі. Біздің ойымызша, бұл «бодау» сөзінің бергі кездегі мағынасы. Сондықтан әлі де болса, өте ертеректегі мағынасына ой жүгірту қажет сияқты. Ерте кезде қазақтар қалыңмал төлемін аң терісімен де, ақшамен де өтемегені белгілі. Олардың орнына мал жүрген. Бірақ тілімізде малмен байланыстырарлық «бодау» тұлғалас сөзді таппаймыз. Алайда, моңғолдар да қалыңмалды қазақтар сияқты малмен төлегенін ескерсек, осы тілде «бодаумен» байланысты дерек табылып қалар деген ойымыз орнын тапқандай да болады.
моңғол тілінде: боды —