cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I Сүлеймен шаһ
Бүлікшілердің досы
Дука ақсүйектер арасында танымал болмады, сосын 1078 жылы оған бірден екі үміткер қарсы шықты: Никифор Вриенниос Үлкен және Никифор Вотанеиат. Соңғысы Анадолының ірі жер иесі болды және бұрын Византияны басқарған Фок әулетінен шыққан. Ол мұсылмандардың қолдауын пайдалануды шешіп, олардың көмегімен алдымен Кизикосты, содан соң Никеаны жаулап алып, өзін император деп жариялады. Кейінірек ол өзінің жаңа мәртебесін ресми түрде мақұлдай алатын Константинополді иемденуге қол жеткізді.
Бірақ ол да тұрақтылыққа қол жеткізе алмады. Кіші Азияда жаңа бүлікші — Никифор Мелиссин пайда болды. Ол да шетелден әскери қолдау алуға шешім қабылдады. Бірақ Битинияны басып алған одақтастар арасында жанжал шықты: мемлекеттің астанасын алуға әскер жеткіліксіз болды, сондықтан византиялық жаулап алынған жерлерде өз патшалығын құруға шешім қабылдады. Алайда, бұл аймақтың гарнизондарының негізін құрайтын, діндас ағайындардың есебінен әскерін толықтырған мұсылманның жоспарына кірмеді.
Рүм сұлтаны
1078 жылы Лидия мен Ионияны жаулап алған Сүлеймен сұлтан атағын алып, Никеаны өз мемлекетінің астанасы деп жариялады. Осыдан кейін оәлсіреп бара жатқан Византияны қалдырып, назарын Сирия мен Мысырға аударды.
Бірақ онда елеулі өзгерістер болды: 1081 жылы Вотанеиат тақтан құлатылды, бірақ Мелиссин емес, оның туысы Алексей Комнин тақтан құлатты. 2 жыл өткен соң жаңа билеуші жоғалған Кіші Азиядағы иеліктерді елге қайтаруға шешім қабылдады. Филомелия түбіндегі шайқаста ол селжүктерді жеңіп, бейбіт келісім бойынша Никомедианы алды.
Өлімі
1086 жылы сұлтан Антиохианы басып алып, Сирия әмірлерін алаңдатты. Олар батыс көршісіне қарсы одақ құрды, ал батыс көршісі олардың шақыруын қабыл алып, Алеппоға бет алды. Екі қаланың ортасында қарсыластар кездесті. Ұрыста Сүлейменнің әскері жеңіліске ұшырады, ал өзі тұтқын болғысы келмей, өзіне қол салды.
Сұлтандықта анархия орнады, оны Сүлеймен билеушісі Мәлік шаһ қолданды. Ол сол жерде екі генералын тағайындап, марқұмның ұлдарын кепілге алды.
Дереккөздер
Санат:Рүм сұлтандары Санат:Селжұқ әулеті
Алерак
Алерак (Alairac) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11005, пошта индексі — 11290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1263 адамды құрады. Халық тығыздығы — 77,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Оразкелді (Арғын)
Дереккөздер
Санат:Қазақ рулары
Пчас
Пчас (Новый Пчас, Апчас) — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Марта өзенінің сол жағалауынан орналасқан. Өзен ұзындығы 65 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кубань өзені Усть-Лабинск қаласынан Белая және Пшиш өзендерін қоспағанда Краснодар су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қостөбе (тау, Жамбыл облысы)
Қостөбе – Талас өзенінің төменгі ағысындағы оқшау төбе.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Талас ауданы Арал ауылының солтүстігінде 9 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 338 м. Солтүстігінде Ащықұдық құдығы, шығысында Атшұбар, оңтүстігінде Тектұрмас төбелері, батысында Қаратоған қонысы бар.
Өсімдігі
Сұр, құмайтты топырақ жамылғысында жусан, баялыш, жүзгін, изен, теріскен, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Талас ауданы таулары
Атя
Атя — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/177/561/117/19 орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Футболдан Украина суперкубогы
Футболдан Украина суперкубогы (укр. Суперкубок України) — Украина чемпионатының жеңімпазы мен Украина кубогының жеңімпазы сынға түсетін матч немесе турнир. Егер чемпионат пен кубокты бір клуб жеңіп алса, вице-чемпион қатысады. 2015/16 жылғы маусымға дейін мұндай жағдайда Кубоктың финалисі қатысып келді.
2019 жылға дейін "Шахтер" мен "Динамо" сегіз реттен турнирде топ жарды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Украина суперкубогы
Жанат Рақымжанқызы Ділбарханова
Жанат Рақымжанқызы Ділбарханова (19 шілде 1967 жылы туған, Алматы қаласы) – заң ғылыми докторы (2008). Алматы мемлекеттік медицина институтын (1989, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті), Халықаралық қазақ-түрік университетін (1997) бітірген. Қазақ ұлттық медицина университетінде ассистент, 1997 жылдан ішкі істер органдарында қызмет атқарады. «Трансұлттық қылмыстардың жекелеген түрлерін тергеуде арнайы білімдерді пайдалану теориясы мен практикасы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Күләш Әсімова
Әсімова Күләш (1950, Сырдария ауданы, Шаған ауылы – 6.6. 2006, сонда) – еңбек ардагері. Еңбек жолын 1968 жылы  Тереңөзек күріш кеңшарында күрішші болып бастаған. Ыбырай Жақаевтың ізбасары атанып, жыл сайын күріштен мол өнім алып тұрды. 1975 жылы  Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланды. Ленин, Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет белгісі» ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”,
Санат:Тұлғалар
Қаратал (Шалқар ауданы)
Қаратал — Ақтөбе облысы Шалқар ауданы, Тоғыз ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019-жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шалқар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 44 км жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 29 адам (15 ер адам және 14 әйел адам) болса, 2009 жылы 30 адамды (14 ер адам және 16 әйел адам) құрады.
Бюджет
Бюджет (ағыл. budget – қоржын) – орталықтандырылған ақша қорының құралу көздері мен жұмсалу бағыттарын сипаттайтын экономикалық категория, ақшалай кіріс пен шығыстың балансы.
Владимир Иванович Фурсов
ФУРСОВ Владимир Иванович (13.4.1921, Қырғызстан, Пржевальск қ. — 15.5.1995, Алматы) — генетик-ғалым, биол. ғыл. докт. (1965), проф. (1967), Қазақстанның еңб. сің. жоғары мектеп қызметкері (1974). 2-дүниежүз. соғысқа қатысқан, Брест қамалын қорғаушылардың бірі. 1949 ж. ҚазМУ-ді бітіріп, сонда дарвинизм және генетика кафедрасының ассистенті, аға оқытушысы, доценті, меңгерушісі (1975 — 1995) қызметтерін атқарды. Негізгі ғыл. еңбектері өсімдіктер генетикасы мен эмбриологиясына арналған. Ф. цитохим. зерттеулердің жаңа әдістемесін жасап, бор, кальций, магний элементтерінің бидайдың ұрықтануына, ұрықтанған дән клеткаларының бөлінуіне тигізетін әсерін, алыстекті гибридтеу кезінде генет. үйлеспеу мәселелерін зерттеді. Ф. республикада ең алғашқы “Экология және табиғатты қорғау” атты жалпы оқу курсы бағдарламасын жасады. Ол “Қазақстанда қоршаған ортаға ластанудың әсерін зерттеу” ғыл. бағытын қалыптастырып, осы салада бірнеше ғылым кандидаттарын даярлады. Ленин орденімен, 1-, 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталған. Шығ.: Природа и общество, А.-А., 1981; Охрана природы и сельское хозяйство, А.-А., 1987; Экологические проблемы окружающей среды, А., 1991.
Бюджет
Мемлекеттің заңмен немесе жергілікті өкілді органдардың шешімдерімен бекітілетін, мемлекеттің өз міндеттерін қамтамасыз етуіне арналған және салықтар, алымдар, басқа да міндетті төлемдер, капиталмен жүргізілетін операциялардан алынатын кірістер, салыққа жатпайтын және заң актілерінде көзделген өзге де түсімдер есебінен құрылатын орталықтандырылған ақша қоры.
Владимир Иванович Фурсов
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Шебер мен Маргарита (фильм, 1994)
Шебер мен Маргарита (орыс. Мастер и Маргарита) — 1994 жылы Михаил Булгаковтың осы аттас шығармасының желісімен түсірілген көркем драмалы қиял ғажайып фильм.
Владимир Иванович Фурсов
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Биология
Бюджет
Бюджеттің пайда болуы мемлекеттің дамуы мен оның қаржы ресурстарына деген сұранысының артуымен тікелей байланысты. Орталықтандырылған ақша қорының құралуы және жұмсалуы бюджеттің кірісі мен шығысының ыңғайласа жұмыс істеуі арқылы жүзеге асады. Мемлекетке қажетті ақша қаражаттарын "кіріс" жинақтаса, жалпы мемлекеттік қажеттіліктерге орталықтандырылған қордан бөлінетін қаржы "шығыс" болады.
Шебер мен Маргарита (фильм, 1994)
Мазмұны
1930 жылдары Мәскеуге келген жұмбақ қонақтар жайлы баяндалады.
Бюджет
Мемлекеттік бюджеттің "кірісінің" ең қомақты бөлігі салықтық түсімдерден, ал қалғаны басқа түсімдерден, капиталды айналымға қосудан түсетін табыстардан және гранттар мен өтемдерден құралады. Бюджеттің шығысы кіріс бөлігінің және бюджет тапшылығының деңгейіне, оның орындалуына қарай реттеледі. Бюджет бойынша шығыстың кірістен асып түсуі бюджет тапшылығын туындатады, ал оның көлемі жалпы ішкі өнімге не ұлттық валютаға шағып көрсетіледі. Бюджет тапшылығын қаржыландыру (жою) көздеріне мемлекеттік құнды қағаздарды сатудан түскен табыстар, ішкі және сыртқы капитал нарығынан алынған қарыздар, Ұлттық банктің кредиттері жатады.
Шебер мен Маргарита (фильм, 1994)
Сыртқы сілтемелер
Санат:1994 жылғы фильмдер Санат:Ресей фантастикалық фильмдері Санат:Ресей драма-фильмдері
Бюджет
Мемлекеттік бюджетте жалпы ішкі өнім көлемінің 2-3% шамасындағы тапшылыққа ғана жол беріледі. Көрсетілген шамадан асып кеткенде, бюджет тапшылығын ішкі және сыртқы заемдар жаба алмайды. Сондықтан мемлекет айналымға еріксіз қосымша ақша шығаруға мәжбүр болады. Бұл ақшаның құнсыздануына, инфляцияның өршуіне және халықтың тұрмыстық деңгейінің төмендеуіне әкеліп соқтырады. Мұндай жағдайдың алдын алу үшін ҚР Президентінің тікелей басшылығымен құрылған бюджеттік комиссия Үкіметтің парламентке ұсынған заң жобаларын алдын ала қарап, оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізеді, сондай-ақ, бюджеттің кірісі мен шығысы арасындағы сәйкестіктің бұзылмауын назарда ұстап, оның орындалу барысын үнемі қадағалап отырады.
Дереккөздер
Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6
Санат:Құқық Санат:Заң
Фильцбах
250px|thumb|Картада орналасуы Фильцбах (Filzbach) — Швейцарияның Гларус кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 503 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.93 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1608, пошта индексі — 8757.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гларус елді мекендері
Сойга (Вычегда тармағы)
Сойга — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вычегда өзенінің оң жағалауынан 105 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ваганка зираты
Ваганка— Мәскеу қаласының Пресня ауданындағы зират.
Аумағы 50 га. Негізі 1771 ж. қаланған. Бұрынғы Ваганьков селосы маңында орналасуына байланысты “Ваганка” зираты атанған. Орыс тілі сөздігін құрастырушы В.И. Дальдің, ғалым К.И. Тимирязевтің, ақын С.А. Есениннің қабірлері осы зиратта. Бұл жерде Ғ. Мұратбаев және Кеңес өкіметі жүргізген қуғын-сүргіннің құрбандары Ж.Аймауытов, А.Юсупов, Д.Әділов, Ә.Байділдин жерленген.
Дереккөздер
Санат:Мәскеу зираттары Санат:Ваганка зираты Санат:Ваганка зиратында жерленгендер
Үмітсіз
Үмітсіз (Desperado) — Роберт Родригес 1995 жылы шыққан «Мексикандық трилогияның» екінші фильмі. «Үмітсіз» алғашқы көрсетілімі 1995 жылы «Канн кинофестивалінде» өтіті.
Периньи (Алье)
Периньи (Périgny) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03205, пошта индексі — 03120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 452 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
NGC 3915
NGC 3915 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Люк (Лоза тармағы)
Люк — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лоза өзенінің сол жағалауынан 9,9 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
NGC 3915
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 24 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3915 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36933, IC 2963, MCG -1-30-36, IRAS11468-0450, other id: GSC 4937-1145 ?.
Люк (Лоза тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
NGC 3915
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Люк (Лоза тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кур-де-Монсегюр
Кур-де-Монсегюр (Cours-de-Monségur) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33136, пошта индексі — 33580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 276 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Гафанья-да-Боа-Ора
Гафанья-да-Боа-Ора (Gafanha da Boa Hora) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Вагуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2277 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 37,10 км² шамасында. Халық тығыздығы — 61,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Фотолиз
thumb|right|200px| Фотолиз (фото… және — ыдырау), фотоыдырау — жұтылған жарық әсерінен молекулалардың ыдырауы.
Фотолиз өнімдері атомдарының саны аз молекулалар, бос радикалдар немесе атомдар (фотодиссоциациялану), оң немесе теріс иондар (фотоиондану) болуы мүмкін.
Тәтімбет Бұлғақұлы
Тәтімбет Бұлғақұлы (шамамен 1700, қазіргі Қызылорда облысы – 1764, сонда) – белгілі батыр, би, елші.
Әбілқайыр хан 1732 жылы желтоқсанда Ресей патшайымына екінші елшілігін аттандырды. Елшілік құрамына Нияз, Ерәлі сұлтандар, Ұлы жүзден Аралбай батыр, Оразкелді батырлар, Кіші жүзден Тәтімбет батыр, Баубек төлеңгіт және үш башқұрт биі кірген. Аталған елшілік Санкт-Петербургке 1734 жылы қаңтар айында барып, ақпан айында патшайым Санкт-Петербургының қабылдауында болды. Онда Ресейге адалдығын білдіріп, башқұрт билерімен бірге Тәтімбет те ант берді. Тәтімбетке Сыр сүлейлері жыр арнаған. Одан тараған Ерназар, Күнтуар, Мұрат, Тұяқ, Темір, Пышан, Ағытай, Төребай]билер жайында ел аузындағы әңгімелер мен жазба деректер көп. Ұрпақтары Қармақшы, Ырғыз, Тамды өңірлерінде тұрады.
Сілтемелер
ताजिक 타지크족
Дозмеръёль
Дозмеръёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Исакова өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ватимений
Ватимений (Vathiménil) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54550, пошта индексі — 54122.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 326 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Карманьола (провинция Турин)
Карманьола (провинция Турин) (Carmagnola) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 27567 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 286 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 96 км² шамасында. Пошта индексі — 10022.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Коммуналдық шаруашылық
Коммуналдық шаруашылық. Облысты электрэнергиясымен жалпы белгіленген қуаты 1916 мВт, қолдағы бары 1953 мВт, нақты өндіретіні 1465 мВт болатын 8 жылу электростанциясы (КарМАЭС 1,2, ЖЭО - 2,3, ЖЭО - ПВС, Жезқазған, Балқаш, Тентек ЖЭО) 82% қамтамасыз етеді. 250-300 мВт мөлшеріндегі жетпейтін бөлігін облыс Қазақстанның энергожүйесінен алады. Облыс бойынша жылу желілерінің ұзындығы — 2134,7 км, оның ішінде: магистральді — 568,4 км; кварталішілік — 1566,4 км құрайды.
Тұрғын үй қоры.
Қарағанды қаласының тұрғын үй қоры, оның ішінде: көп қабатты тұрғын үйлер саны 7676, үйлердің ауданы — 17105,38 шаршы метр құрайды, бір қабатты үйлер саны — 97866, ауданы 8517,12 шаршы метр.
Сумен жабдықтау.
Қарағанды облысы бойынша 2002-2010 ж. «Ауыз су» бағдарламасы ҚР Үкіметінің 23 каңтарындағы №93 «2002-2100 жылдарға арналған «Ауыз су» салалық бағдарламасы туралы» және 2002 ж. 24 сәуірдегі №470 «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002-2004 жылдарға арналған Бағдарламаны іске асыру бойынша іс шаралар жоспары туралы» қаулыларына сәйкес әзірленді. Қазіргі кезде облыста 175 су кұбырлары, оның 13-і қалалық мекендерде, 160 ауылдық және 2 топтама су кұбырлары бар. Орталықсыздандырылған көздерден (скважиналар, құдықтар) 314 елді мекендер жабдықталады.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы Санат:Тұрғын үй қоры,сумен жабтықтау
IC 198
IC 198 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 8011, UGC 1592, MCG 1-6-40, ZWG 413.40.
Сыртқы сілтемелер
IC 198 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Ежма
Ёжма (Емжа) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Светлаяөзенінің сол жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Пойсдорф
Пойсдорф (Poysdor) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мистельбах округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5531 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 97,26 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MI, ресми идентификациялық коды — 3 16 44.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Бомбалаушы
thumb|200px| [[B-17 Flying Fortress(Ұшатын қамал) Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі ауыр бомбалаушы .]] Бомбалаушы — жер үсті және теңіздегі қарсылас объектілеріне бомбалар мен ракеталар тастауға арналған ұшақ. Бомбалаушы тұңғыш рет Бірінші дүниежүзілік соғыстың алдында жасалды. 1920-30 жылдары бомбалаушылардың ұшу қасиетгері жақсарып, қару-жарағы жаңарды. Шүйіліп бомбалаушылар пайда болды. Екінші дүниежүзілік соғыс барысында әсіресе (алыс) қашықтықтан Бұның ұрыс касиеттері жақсарып, радиолокациялық бомба көздеу және бағыттау жүйелері, ал соғыстың аяғына таман атом бомбалары пайда болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан соң реактивтік двигательдері бар бомбалаушы жасалды. Олардың каруына ядролық бомбалар, басқарылатын ракеталар кіреді. Бомбалаушы  жетілдірілген борт кұралдарымен жабдықталған. Қазіргі кездегі бомбалаушы  кедергі жасайтын түрлі кұралдармен жабдықталады. Радиотехникалық және басқа да арнайьт жабдықтар кешені кез келген метеорологиялық жағдайда, күндіз-түні тұрақты және жылжымалы объектілерге соққы беруге мүмкіндік тудырады. бомбалаушы  орындау міндеттерінің сипатына карай майдандық және кашықтықтан бомбалаушы болып бөлінеді.
IC 4620
IC 4620 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан SBb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 59034, MCG 3-43-4, ZWG 110.10.
Сыртқы сілтемелер
IC 4620 Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Монистроль-де-Кальдерс
Монистроль-де-Кальдерс (Monistrol de Calders) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бажес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 690 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.96 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Қозғағыштың массасы
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Масса Санат:Химия Санат:Машинажасау
Алгол
Алгол (Algol сөзі algorithmic  — алгоритмдік  және language — тіл деген мағынаны білдіреді) — ғылыми-техникалық мәселелерді ЭЕМ-де шешу үшін қолданылатын бағдарламаларды құруда пайдаланылатын  бағдарламалау тілдерінің қатары атауы. 1958—1960 жж. IFIP - жоғары дәрежелі бағдарламалау тілдері комитетімен құрылған (Алгол-58, Алгол-60); 1964—1968 жж. (Алгол 68) жетілдірілді. Алгол жоғары дәрежелі бағдарламалау тілдеріне жатады және алгебралық формулаларды бағдарламалау нұсқауларына оңай аударуға болады. Алгол тілі Еуропа, соның ішінде КСРО-да кең таралса,сол уақытта оған ұқсас тіл Фортран АҚШ пен Канадада қанат жайды. Кейінірек жасап шығарылған императивті бағдарламалау тілдеріне, соның ішінде Pascal тіліне, елеулі әсерін тигізді.
Жалпы Алгол (нұсқасын нақтылаусыз) деп  Алгол-60 тілін айтады, ал Алгол 68 жеке тіл ретінде қарастырылады.
Тарихы
Алгол 1958 жылы, ETH (Цюрих, Швейцария), апталық конференция барысында қолданылу аясы кең әмбебап бағдарламалау тілі ретінде жасап шығарылды,содан кейін Халықаралық ақпарат өңдеу федерциясы (IFIP) құрған комитет тілді жетілдіріп, аяқтады.Бұл комитет құрамына Еуропа мен Американың жетекші ғалымдары мен бағдарламалау тілін жасаушы инженерлер кірді. Солардың ішінде: Джон Бэкус — Фортран тілін жасаушылардың бірі, Джозеф Уэгстен — кейінірек Кобол тілін жасаушылар комитетін басқарды, Джон Маккарти — Алголмен бірге пайда болған Лисп тілінің авторы, Петер Наур — кейінірек «Бэкустың қалыпты түрін» жетілдіріп, аяқтады, Эдсгер Дейкстра — нидерландтық ғалым, кейінірек құрылысдық бағдарламалау мен бағдарламалауға математикалық тәсілін жақтаушылардың бірі ретінде кеңінен танымал болды, келешек Тьюринг премиясының иегері.
Басында бұл бастама принципиалды сипаттағы емес өте үлкен қиындықтарға тап болды. Мысалға, комитеттің бір мүшесінің еске алуы бойынша америкалық және еуропалық ғалымдар арасында санның бүтін және ондық бөлігін айыратын таңба жөнінде үлкен дау туған. Америкалықтар нүкте десе, еуропалықтар Еуропадағы дәстүрлі түрде қолданылатын үтірді қабылдау керек деді. Осы дау себебінен ары қарайғы жұмыс тоқтап қалудың алдында болды. Осындай даулардан қашу үшін Алголдың сипаттамасы үш сатылы: сипаттау, жариялау және орындау түрінде болады деп шешілді. Үтір, нүкте немесе қолданылатын әліпби сияқты ұсақ мәселелер екінші, үшінші сатыларға шығарылды, осы жағдай принципиалды даулардың шешімін оңай табуға септігін тигізді. Кейінірек қабылданған жариялау сатысында ұлттық кілтсөздер мен ақпарат көрінісі үлгілерін (соның ішінде айырма нүкте) қолдануға рұқсат етілді, ал орындау сатысын тіл бүтіндей өзі анықтайды, оған сәйкес трансляторлар құрылуы керек.
1958 жылы Алгол-58 тілінің бірінші нұсқасы сипаттамасының қабылдануынан кейін (алғашында тілді IAL — International Algebraic Language деп атамақшы болды, бірақ кейін ол ойдан бас тартты) салыстырмалы түрде аз уақытта шешімін таппаған мәселелер анықталып, оларды шешу үшін комитет жаңа үлгінің нұсқасын ұсынды, ол Алгол-60 еді; тілдің осы нұсқасы «классикалық » Алгол деген атпен танымал болды. 1959 жылы Джон Бэкус «Бэкустың қалыпты түрін» ұсынды — алгоритмдік тілдерді сипаттаудың формалды жолы. Сипаттамасы «Бэкустың қалыпты түрінде» жазылған бірінші тіл Алгол-58 болды. Кейінірек, Питер Наур ұсынған жетілдірулерден соң, «Бэкус-Наурдың қалыпты түрі» ұсынылды және Алгол-60-тың өмірге келу барысында-ақ сипаттамаларда қолданылды.
Жаңа тілді жақтаушылармен қатар даттаушылар да көп болды. АҚШ-та Алгол тілін суық қарсы алды, ол тек академиялық ортада ғана танымал болды, оның өзінде барлық жерде емес. Ал Алголды жүзеге асырмақшы болғандар бірқатар қиындықтарға тап болды. Мысалға, сол кездегі болған бірде-бір компьютер Алгол тілі әліпбиінің 116 қаріпінің бәрін бірдей енгізіп-шығара алмады.
SHARE — IBM компьютерлері қолданышыларының американдық ассоциациясы, — Алголды өз компьютерлеріне сай етуді талап етті, бірақ пайда болған IBM OS/360-қа арналған компилятор пайдалануда өте ыңғайсыз болды — бұл түсінікті де еді,  өйткені  Фортран тіліне үлкен көлемде қаражат салған кәсіпорын, жаңа бағдарлмалық тіл жасауды қаламады, себебі ол өзіндегі бар тілмен бәсекеге түсу қаупінен қорықты. Сол уақытта Фортранның кем тұстары IBM-ді оған басқа тіл жасауға итермелеп, PL/I  тілінің пайда болуына әкеліп соқты. Фортранның мұрагері болған бұл тілде Алголдың әсер еткен тұстары өте көп болды.
Ал сол мезетте Еуропада Алголды қызығушылықпен қарсы алды. Ол аз уақытта академиялық ортада атақ тауып, барлық жерде компиляторлар құрастырылды, олардың көбісін іске асырудың қиындықтарына қарамастан олар өте таынмал болды. Алгол Ұлыбританиядан Қиыр Шығысқа дейін таралды, ғылыми мақалалар алгоритмдерінің сипаттамасын жазатын әмбебап тіл және нақты бағдарламалау құралы болды.
Алгол тілі Burroughs Corporation фирмасымен олардың компьютерлерінде іске асырылып, B5000 моделінен бастап бұл тіл Elliott ALGOL деген ат алды. LGP-30 компьютерлерінде Dartmouth ALGOL 30 тілі қолданылды.
Бағдарламалаудан шығып қалғанның өзінде Алгол тілі ұзақ уақыт бойы алгоритм жариялаудың ресми тілі болып қалды.
Алгол тілінің сипаттамасы
Алгол тілінінің ерекшеліктері одан кейін құрылған императивті тілдердің ажырамас бөлігі болды. Нақ осы Алголда бірінші рет бағдарлама нұсқаулардың еркін тізбесі емес, айқын сипатталған, бір-бірінен аластатылған блок-құрылым ретінде ұсынылды. Алголда негізгі блок сол басты бағдарламаның өзі болады. Ол   және   кілтсөздерімен жабылған негізгі орындалатын блоктан, сонымен қатар бағынышты бағдарламаларды сипаттайтын бөлімнен тұрады. Әр бағынышты бағдарлама бұл - өз ішінде сипатталған ақпараты, формалды параметрлер тізімі мен атаулары анықталған интерфейсі, нұсқаулар тізімі бар кішірейтілген ішкі бағдарлама. Сонымен қатар блогтың ішінде де бағынышты блогтар болуы мүмкін.
Қазіргі кездегі бағдарламалаушыларға бұл құрылым өз-өзінен анықталып қойған, кей жерде ескірген, ал кейде ыңғайсыз ( Паскалде қолданылатын, шексіз қайталанатын   —    жиі сынға алынатын осы бір ерекшелік Алголдан алынған болатын) болып көрінгенмен, өз заманында бұл елеулі қадам еді. Бағдарламалар біртекті қайталанатын бола бастады, бұл олардың көлемін өсіруге мүмкіндік беріп қана қоймай, сонымен қатар көрнекті, түсінікті, сараптау мен жөндеуге икемді етті. Нақ Алгол мен мұрагерлер-тілдерде бағдарламалардың дұрыстығын сараптау арқылы дәлелдеуде сәтті жұмыстар істелді.
Алголдың аса маңызды ерекшелігі рекурсивті процедураларды ұйымдастыру мүмкіндігі болды. Рекурсивті процедураларға нарық көшбасшылары Фортран мен Коболда тікелей тиым салынса, Лиспте олар кеңінен қолданылды. Рекурсивті процедураларды қолдану кейбір жағдайларда бағдарлама құрылымын қарапайым етіп, алгоритмнің математикалық сипаттамасына жақын болғандықтан түсініктірек те қылды.
Әлбетте, Алголдың барлық ерекшеліктерін сәтті және соңына дейін ойластырылған деп айта алмаймыз. Мысалға тілдің стандарттары енгізу-шығару мүмкіндіктерін жоққа шығарды. Тілді жасаушылар бұл мәселе тілді арнайы компьютер немесе пайданаланушының талаптарына сай шығарылатын тілдің жаңа нұсқасымен шешіледі деп тұжырымдады. Бірақ, екінші жағынан, ол кезде стандартты кітапханалар қолданылатын модульдук бағдарламалау концепциясы әлі іске асырылмаған болатын, сондықтан енгізу-шығару құралдары тікелей тілдің өзіне қосылу керек болатын. Мұның бәрі әр нұсқа енгізу-шығаруды өз бетінше жасап, Алгол-бағдарламалар әр компиляторда бір-біріне мүлдем сәйкес келмейтін болды.
Алгол-60 тіліндегі кодтың мысалы
procedure Absmax(a) Size:(n, m) Result:(y) Subscripts:(i, k); value n, m; array a; integer n, m, i, k; real y; comment n*m өлшемді a матрицасының максималды мүшесі y-дің нәтижесі түрінде, ал оның индексы — i және к түрінде беріледі; begin integer p, q;    y := 0; i := k := 1; for p:=1 step 1 until n do for q:=1 step 1 until m do if abs(a[p, q]) > y then begin y := abs(a[p, q]); i := p; k := q        end end Absmax
Алгол Elliott 803 ALGOL-дағы таблицаны басып шығаруға жіберу мысалы
FLOATING POINT ALGOL TEST' BEGIN REAL A,B,C,D' READ D' FOR A:= 0.0 STEP D UNTIL 6.3 DO BEGIN PRINT PUNCH(3),££L??' B := SIN(A)' C := COS(A)' PRINT PUNCH(3),SAMELINE,ALIGNED(1,6),A,B,C' END' END'
PUNCH(3) мәтінді перфораторға емес, принтерге жібереді. SAMELINE сызықшаны орнына қайтаруын жоққа шығарады. ALIGNED(1,6) форматты көрсетеді — 1 ондық үтірге дейін, 6 үтірден соң.
Hello, World
Hello, World бағдарламасы, Dartmouth ALGOL 30-да орындалған сілтемені қараңыз.
BEGIN FILE F (KIND=REMOTE); EBCDIC ARRAY E [0:11]; REPLACE E BY "HELLO, WORLD!"; WHILE TRUE DO  BEGIN WRITE (F, *, E); END; END.
Elliott Algol-дағы нұсқасы.
program HiFolks; begin print "Hello, world"; end;
IBM OS/360 ALGOL F.
'BEGIN' OUTSTRING (1, '('HELLO, WORLD!')'); 'END'
Йенсен әдісі
Алголдағы келесі бағдарламаланы қарастырайық:
begin procedure p (a, b); name a, b; integer a, b;  begin for a:=1 step 1 until 10 do b := 0 end p;  integer i; integer array s [1:10]; p (i, s[i]) end
Параметрді аты бойынша беруге сәйкес процедураны шақыру осы жағдайда s массивының барлық мүшелерінің нөлге тең болуына алып келуі тиіс. Параметрді аты бойынша беруді осылай қолдануды ұсынған бағдарламалаушының құрметіне орай бұл тәсіл «Йенсен әдісі» деп аталды. Шынтуайтына келгенде аты бойынша параметрді беру үшін компилятор арнайы аты жоқ, бұл өрнекті өз ішінде бөлек орындайтын, Санк деп аталатын функция істеу керек болатын.
Сілтемелер
Санат:Техника
Авен-ле-Сек
Авен-ле-Сек (Avesnes-le-Sec) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59038, пошта индексі — 59296.
Автокөлік шығаратын елдер тізімі
thumb|350px|2005 thumb|350px|2000 Бұл Автокөлік шығаратын елдер тізімі Халықаралық Автомобиль өндірушілер ұйымы негізінде 2011 жылдың сәуір айында жасалған. Келтірілген сандар жолаушылар көлігін, жеңіл коммерциялық көліктер, минибаздарды, жүк көліктерін, автобустарды және оқытушы көліктерді қамтиды.
Нойенхаус
Нойенхаус (Neuenhaus) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан қала. Графство Бентхайм ауданының құрамына енеді.
Авен-ле-Сек
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1353 адамды құрады. Халық тығыздығы — 130,22 адам/км².
Нойенхаус
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Авен-ле-Сек
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Автокөлік шығаратын елдер тізімі
Сілтемелер мен түсініктемелер
Санат:Көлік өндірісі Санат:Ел тізімдері
Авен-ле-Сек
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Айрық
Айрық — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы ауыл, Мәди ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарқаралы қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 153 км-дей жерде, Үшқара тауы іргесінде орналасқан.
Тарихы
Іргесі Мәдидің ескі қыстауының орнына 1975 жылы қаланған. «Айрық» кеңшарының, ауылдық кеңестің орталығы болды. Ауылға 1992 жылы жердің Едірей елді мекенінде туған ақын-композитор Мәди Бәпиұлының есімі берілді.
Инфрақұрылымы
Мектеп, ФАП, кітапхана, пошта байланыс торабы жұмыс жасайды. Ауыл басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы елді мекендері
Серхио Рико
Серхио Рико Гонсалес (Sergio Rico González; 1 қыркүйек 1993 жыл, Севилья, Испания) — испаниялық футболшы, "Пари Сен-Жермен" клубының қақпашысы. 2016 жылғы Еуропа чемпионатына барғанымен алаңға шыққан жоқ.
Испания Ұлттық құрамасы сапында бір кездесу өткізді, 2016 жылы 1 маусымда Корея Республикасына қарсы жолдастық ойында алаңға шықты.
"Пари Сен-Жермен" сапында ойнаған тұңғыш испаниялық қақпашы.
Сілтемелер
Санат:Севильяда туғандар Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Фулхэм ФК ойыншылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары
Баламалы жиын
Баламалы жиын (Эквивалентное множество; equivalent set) — басқа жиынмен өзара біржақты сәйкестігі бар жиын, яғни бірінші жиынның әрбір элементіне екінші жиынның тек бір ғана элементі салыстырылған және керісінше жиын.
Сілтемелер:
Санат:Жиындар теориясы
Фикрет Мешади Джамиль оглы Амиров
Фикрет Мешади Джамиль оглы Амиров  (Fikrət Məşədi Cəmil oğlu Əmirov; 1922 — 1984)  - әзірбайжан, кеңес композиторы, КСРО халық артисі (1965 ж.).
Өмірдерек
1922 жылы 22 қарашада Гянжа қаласында Мешеди Джамиль Амировтың (аты шыққан әзірбайжан әншісі) отбасында туған. Басында Гянжа музыкалық училизеде білім алып, 1939 ж. Баку консерваториясына түсіп, 1948 ж. У.Гаджибеков пен  Б.И.Зейдманның класы бойынша консерваторияны бітірді.
Фикрет Амиров – әзірбайжан әйелдерінің теңдігін сөз ететін «Севиль» атты тұңғыш лирика-психологиялық операның (1953 ж. Əзірбайжанның Ахундов атындағы опера және балет театрында қойылды), музыкалық комедияларын, жұртшылыққа белгілі симфониялық мугамдардың («Шур», «Кюрдовшары» 1948 ж.), «Әзірбайжан каприччиосы» (1961 ж.), «Симфониялық билер» (1963 ж.), фортепьянолық үш концерттің, ән-романстардың авторы. Композитор кинофильмдер мен драм.спектакльдерге де музыка жазды.
Дереккөздер
Санат:Әзірбайжан балет сазгерлері Санат:Әзірбайжан музыка педагогтары Санат:Әзірбайжан КСР-інің халық әртістері Санат:Бакуде қайтыс болғандар
Шүлембай мекенжұрты
Шүлембай мекенжүрты, б.д. 1-ші мыңжылдығының 1-ші жартысы (археол.). Балтакөл ауылынан оңтүстік-шығыста 6 км қашықтықта, Ақжар деген жерде орналасқан. Географиялық коорданаттары 42T 402988 UTM 4768777. 1974-76 жж. Оңтүстік Қазақстан кешенді археологиялық экспедициясының ирригациялық отряды (В. А. Грошев) зертеген. Дөңгеленіп келген төбенің диаметрі 65 м-дей, биіктігі 5 м. Үстінен табылған керамика арасында табанына мата іздері түскен құмдар, науа тәрізді көлденең ойығы бар құмыра тұтқалары, саптыаяқтар бар. Дән үгіткіш тастардың сынықтары да табылды.
Дереккөздер
Санат: Тарих ескерткіштері
Штеттен (Төменгі Альгой)
Штеттен (Төменгі Альгой) (Stetten (Unterallgäu)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Төменгі Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1372 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 78 199. Муниципалитеттің басшысы — Петер Шроп.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Б. з. д. 386 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 386 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 386 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шиеленіс
Шиеленіс- сюжеттегі тартыстың кезеңі, оқиғаның алғаш шиеленісе бастаған кезеңі. Шығармада қандай да бір оқиға баяндала бастағанда алғашқы эпизод-суреттемеде-ақ тартыстың неден басталатындығы анықталады. Кейіпкерлердің іс-әрекетінен олардың өзара қарым-қатынасы айқын сезіліп қалады. Оқиғаның өрістеуіне негіз болатын осы кезеңнің өзіндік өзгешілігі болады. Оқиғаның барысындағы негізгі түйіндер түйіліп, кейіпкердің ара қатынасындағы қайшылықтар негізгі желі болып келетін тартыстың басталуы - бұл сюжеттің дамуындағы аса бір маңызды кезең. Өйткені шығармада суреттелетін күрес-тартыстың әрі қарай қалай өрістейтіні, адамдардың арасындағы қарым-қайшылықтардың қандайлық шытырман-шайқастарға апаратын жолдары, негізінен, алғанда осы тұстағы жайағдайлардан, кейіпкерлердің бастапқы іс-әрекетінен басталады. Алайда, шиеленіс тартысқақтығыстың басталуы ғана, мұнда оқиғаның жалпы бағыты, оған қатысушылар айқын көрініп, елес бергенімен, әлі алда талас-тартыс қалай шиырлап, кейіпкер не күйге түсетіні, неше бұралаңнан өтетіні әзір толық мәлім емес. Мұның бәрі оқиғаның әрі қарай қалай дамып, өзгеріп, шарықтап өрістеуіне байланысты.
Жабағылы суғару жүйесі
Жабағылы суғару жүйесі – Түркістан облысы Түлкібас ауданында орналасқан. Жабағылы өзені Ақсуат тауынан бастау алады. Ол осы аумақтағы су көздерін және жер ресурстарын толық пайдалану мақсатында салынған. Cуландыру жүйесінің жалпы ұзындығы 36 км, су жиналатын алабы 0,221 км², орташа көп жылдық су ағымы 0,07 км3, орташа көп жылдық су шығымы 2,22 м³/с. Аумағы 2 – 3 мың га-дан астам жердегі бақша дақылдары мен шабындықтар суғарылады. Су өзен арнасынан ылдиға қарай өздігінен ағады.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы географиясы Санат:Қазақстан суару жүйелері
Соколь Цикалеши
Соколь Цикалеши (Sokol Cikalleshi; 27 шілде 1990 жыл, Кавая) — албаниялық футболшы, Албания Ұлттық футбол құрамасы мен "Ақхисар Беледиеспор" клубының шабуылшысы.
Сілтемелер
Санат:Албания футболшылары Санат:Албания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Беса ФК ойыншылары Санат:Скендербеу ФК ойыншылары Санат:Тирана ФК ойыншылары Санат:Инчхон Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Кукеси ФК ойыншылары Санат:Сплит ФК ойыншылары Санат:Ыстанбұл Башахшехир ФК ойыншылары Санат:Османлыспор ФК ойыншылары Санат:Гөзтепе ФК ойыншылары Санат:Ақхисар Беледиспор ФК ойыншылары
Ырсай Ділбарханова
Ырсай Ділбарханова (2 ақпан 1952 жылы туған, Түркістан облысы, Шардара ауданы) – биология ғылымының докторы (1998), профессор (2000).
Қыздар мемлекеттік педагогикалық институтын (1974, қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті) бітірген. 1976–90 ж. Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясында ғылыми қызметкер, 1990–92 ж. Алматы мемлекеттік медицина институтында (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) кафедра меңгерушісі, 1992–96 ж. Түркістан университетінде доцент, кафедра меңгерушісі, 1999 жылдан Халықаралық қазақ-түрік университеті Кентау институтында кафедра меңгерушісі. 60-тан астам ғылыми еңбегі жарияланған. «Белоктар, белоктар биосинтезі, молекулалық генетиканың негіздері», «Ферменттер» оқулықтары жарық көрген.
Тамырсүйгіш полипорус
Тамырсүйгіш полипорус (Polyporus rhizophilus) - базидиомицеттер класы, полипорус туысына жататын саңырауқұлақ. Шығыс Қазақстан, Қарағанды , Ақтөбе облыстарында кездеседі. Жемісті денесі қалың етті қалпақшадан және денесінің дәл ортасында орналасқан аяқшадан тұрады. Қалпағы жалпақ диаметрі 1-4см, қалыңдығы 0,7-4 мм, дөңгелек ортаңғы бөлігі ішіне қарай ығысқан,тегіс не майда, түссіз қабыршақты. Ашық, сарғыш қоңырқай түсті, кепкен кезде сынғыш келеді. Қалпақша жиегі өткір және аса айқындалмаған қалақшалы болады. Саңылау тесіктері бұрышты эллипс тәрізді. Аяқшасының ұзындығы 1-2,5 см, ені 2-5(7-8)мм, тығын тәрізді немесе сүректенген, тегіс, ақшыл түсті,қалпағына бекіген түсті жуандау келген қоңырқай қара түсті. Ағаштарда және бұталарда тіршілік ететін саңырауқұлақтардың басқа түрлерінен ерекшелігі –шөптесін астық тұқымдас өсімдіктермен(ши, бозшалғын,бидайық,боз, қарашағыр,т.б.) селбесе өседі. Жеуге жарамсыз. Т.п. өте сирек кездесетін саңырауқұлақ, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
«Қазақстан» Ұлттық энциклопедия. /Бас ред.Б.Аяған. 8 том. Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», Алматы, 2006.
Жаңғырту
Жаңғырту (Модернизация; Modernisation — жаңа, қазіргі заманғы) — жекелеген тетіктер мен түзілімдердің құрылымдарын өзгерту арқылы білдектің функционалдық және басқа да қасиеттерін жақсарту, сенімділігін арттыру және пайдалану мерзімін ұзарту. Жаңғырту өнеркәсіптік жабдықтарды, аспаптарды, тұрмыстық бұйымдарды, оларды жасаудың технологиялық процесіне күрделі өзгеріс енгізбей-ақ жетілдірудің барынша тиімді тәсілі. Жаңғырту негізгі жаңғырту және жабдықты жаңғырту тағы басқа болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Гларус
250px|thumb|Картада орналасуы Гларус (Glarus) — Швейцарияның Гларус кантонында орналасқан қала.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5840 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 69.23 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1609, пошта индексі — 8750.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гларус елді мекендері
Қостөбе (тау, Алматы облысы)
Қостөбе – Мойынқұм құмды алқабының солтүстік-батысындағы шоқы.
Географиялық орны
Алматы облысы Іле ауданы Ақши ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 34 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 715 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай доға тәрізді 6 км-ге созылған, енді жері 3,5 км. Беткейі көлбеуленіп, жазыққа ұласады. Батысында Қазанбай, шығысында Үшсай қоныстары, оңтүстігінде Тасқара шоқысы бар.
Өсімдігі
Сұр топырақ жамылғысында боз жусан, теріскен, еркек шөп, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Іле ауданы таулары
Б. з. д. 387 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 387 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 387 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Блу Маунтэйн (Миссисипи)
Блу Маунтэйн (Blue Mountain) — Миссисипи штатының Tippah округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 670 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.0 км² шамасында. FIPS коды — 28-07060.
Рахат, мені тастап қоймадың тыныш
«Рахат, мені тастап қоймадың тыныш...» - Абайдың 1895 ж. М. Ю. Лермонтовтан тәржімелеген өлеңі. Лермонтовта да, Абайда да 20 жол. Кейбір басылымдарда өлең Лермонтовтың «И скучно, и грустно» деген шығармасының аудармасы деп қате көрсетілген. Соңғы кезде мұның Лермонтовтың «Хоть давно изменила мне радость» деп басталатын шығармасының аудармасы екендігін академик Ахметов анықтады. Абай Лермонтовтың тексін өзгертпей мағынасын жолма-жол сақтап, дәлме-дәл етіп аударған.
Өлеңнің 1-тармағы Абайда сәл басқаша «Рахат, мені тастап қоймадың тыныш», - деп келеді. Бірақ осы тармақ әрі қарай: деп жалғасқандықтан, түпнұсқаның мағынасы айтарлықтай өзгере қоймайды. Лермонтовтың өлеңіне негізгі арқау болған сарын Жалғыздығы, өмірден күткен үміті аяқталмағанын сөзіну. Сонымен бірге өлеңнен біз талай алданса да, тағдырға бас имейтін, именбейтін, қайғы келсе төзе білетін адамның бейнесін кереміз. Абай да өлеңдегі лирика қаһарманның осы қасиеттерін әсерлі, нанымды сипаттайды. Ол өмірдің соққан дауыл сияқты тез етіп кететініне әбден көзі жетсе де, жақсылықтан да әлі мүлде күдерін үзбеген. Абай өлеңдегі лирика қаһарманның осы қасиеттерін нанымды, әсерлі сипаттайды. Осы айтылғанды: деген түйінді ойды білдіретін сөздердей-ақ айқын аңғаруға болады. Шығарма 11 буынды қара өлең ұйқасы (-а, -а, -б, -а) өрнегімен кестеленген. Алғашқы рет 1909 ж. С.Петербургте жарық керген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайүғылының өлеңі» атты жинақта жарияланған. Өлең басылымдарында аздаған текст. өзгерістер кездеседі. 1945, 1954, 1957, 1977 жылғы басылымдарда Мүрсейіт қолжазбаларының негізінде 1-шумақтың 3-жолы «Жастық құмар, үміттің нұры қайтып» болып берілсе, бұл жол 1909 жылғы жинақта «Жастық қуат, үміттің нұры қайтып» делінген. 1945жылғы басылымда 3-шумақтың 2-жолы «Ант етемін жалғанда жан табылмас» болса, кейінгі басылымдарда «Ант етемін жалғанын жан табылмас». 1945, 1954, 1957, 1977 жылғы басылымдарда 3-шумақтың 3-, 4-жолдары Мүрсейіттің 1910 жылғы қолжазбасы негізінде «Өзі алданып, өзгеден соққы жеген, Және езі біреуді алдай алмас» түрінде қабылданған. Ал бұл жолдар 1909 жылғы жинақта «Өзі алданып, кісіден соққы жеген, Және өзі біреуді алдай алмас» болып жазылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Адренэргиялық жүйке жүйесі
Адренэргиялық жүйке жүйесі — вегетативтік жүйке жүйесінін жүйке түйіндерінен (ганглийлерінен) кейін орналасқан (постганглионды) симпатикалық жүйке талшықтарынан кұралады. Олардың жүйке ұштары адреналин және норадреналин олигопептидті нейрогормондарын бөледі. Адренэргиялық жүйке жүйесіне тер бездерін жүйкелендіретін жүйке талшықтарынан басқа, адам мен жануарлар организмдеріндегі барлық симпатикалық жүйке талшықтары жатады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Бабай кесенесі
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Тауық жылы
thumb|200pxТауық жылы – мүшел есебінің оныншы жылы. Мешін жылынан соң, ит жылынан бұрын келеді, 12 жылда бір рет қайталанып отырады. Жыл басы – жаңа санат бойынша 22 наурыз, соңы – келесі жылдың 21 наурызы. Тауық жылы Азия халықтарының (қазақ, өзбек, қырғыз, түрікмен, Әзірбайжан, т.б.) көпшілігінің күнтізбелерінде қолданылады. 2005 – 06 жылдар аралығы Тауық жылы болды. Тауық жылы енді 2017 – 18 жылдары қайталанады.
Дереккөздер
Санат:Мүшел жылдар
Кеңдала (Ақтөбе облысы)
Кеңдала — Ақтөбе облысы Шалқар ауданы, Тоғыз ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шалқар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 36 км жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 89 адам (40 ер адам және 49 әйел адам) болса, 2009 жылы 120 адамды (64 ер адам және 56 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шалқар ауданы елді мекендері