cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мүліктік құқық
Міндеттемеге сәйкес бір адамның басқа адамның пайдасына мүлік беруі, жұмыс атқаруы, ақша төлеуі және басқа да сол сияқты әрекеттер жасауға міндетті, ал несиегер борышқордан өз міндеттерін орындауын талап етуге құқылы. Міндеттемелер шарттан, зиян келтіруден және өзге де негіздерден пайда болады. Қарызға ақша алған адам борышқор болса, қарыз беруші несиегер болып саналады. Бұл міндеттеме негізінде несиегер мүліктік құқық иеленіп, борышқордан қарыз ақшаны қайтаруын талап ету мүмкіндігін алады. Зиян келтіру салдарынан туындайтын міндеттемеде мүліктік құқыққа жәбірленген адам ие болады. Интеллектуалдық меншік объектілеріне деген мүліктік құқық олар жасалған мезетте және кейбір түрлері өкілетті мемлекеттік орган тіркеген сәттен бастап пайда болады. Жазушы өзінің көркем шығармасын қолжазба түрінде дайындаған сәттен бастап туындыгер болып танылады да, жеке мүліктік емес және мүліктік құқыққа ие болады. Көркем шығармаға деген мүліктік құқыққа ие болу үшін тиісті органға тіркету, сараптамадан өткізу секілді қосымша талаптар жоқ. Ал, өнеркәсіптік меншік объектілеріне (өнертабысқа, пайдалы модельге, өнеркәсіптік үлгіге) деген мүліктік құқық сараптамадан өткізіліп, тиісті өкілетті органға тіркелген авторлықты қуаттайтын құжат – патент алған кезде пайда болады. Мұндағы интеллектуалдық меншік объектілеріне деген мүліктік құқықтың мазмұны сол объектілерді пайдаланғаны үшін басқа тұлғалардан ақы төлеуін талап ету мүмкіндігінен тұрады.
Міндеттемелік құқықта құқықты тұлға мүддесі міндетті тұлғаның әрекеті арқылы орындалатын болса, мүліктік құқық аясында құқықты тұлғаның мүддесі өз әрекеті арқылы орындалады, сондықтан міндетті тұлғалардың қимыл-қарекеті бірінші кезекте емес. Өйткені олар тек құқықты тұлғаның өз құқығын өзінің жүзеге асыруына кедергі келтірмеуге тиіс. Мұндай міндетін бұзған тұлға сол заматта мемлекеттік мәжбүрлеу шараларының күшімен сабасына түсіп, құқық бұзушылықтың салдарын ретке келтіреді. Дегенменен бұл екі бағытта да субъективті құқықтың жүзеге асуына міндетті тұлғаның оңды қимыл-қарекеті негіз болады.
Дереккөздер
Санат:Меншік құқығы
Франклин Пирс
Фра́нклин Пирс (Franklin Pierce) (23 қараша 1804 жылы, Хиллсборо, Нью-Гемпшир штаты, — 8 қазан 1869 жылы, Нью-Гэмпшир, Нью-Гемпшир штаты) — 14- АҚШ президенті 1853—1857 жылдағы,  XIX ғасырда бірінші туылды.
Мансабының басталуы
Франклин Пирс 23 қараша 1804 жылы Хиллсборо, Нью-Гемпшир штаты, АҚш республикасының губернатор және генерал Бенджамин Пирстің отбасында туған. Франклин атақты Боудоуин колледжін оқыған, құқық білімін алып, саяткер болуға асығысты. 25 жасында Нью-Хемпшир депутаты болды, 4 жыл бойы өзінің штатын асқаларға қарағанда жақсартты, және тағы 4 жылда сенатор болды. 1846 жылы Америка-Мексика соғысы басталғаннан кейін, Пирс өз еркімен әскери жасаққа қосылды. Ол капрал атағынан генерал атағына дейін көтерілді. Ол бірнеше рет өз ерліктерін көрсетті.Аттан құлауы оны әскери мансабынан айырды. 1850 жылы конституция президенті болды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ президенттері
Алиссон Бекер
Ұлттық құрама
Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет 2015 жылы 14 ақпанда Венесуэлаға қарсы ӘЧ-2018 іріктеу ойынында алаңға шықты. 2018 жылғы әлем чемпионатына қатысты.
Командалық
Ливерпуль
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
NGC 2573A
NGC 2573A — Octans шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Octans (шоқжұлдыз)
Саласк
Саласк (Salasc) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34292, пошта индексі — 34800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 261 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Роман-Шор
Роман-Шор (Семук-Шор) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лысьва өзенінің оң жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Рабад
Рабад - ортағасырлық қалалардың қарапайым халық тұратын шеткі бөлігі. Археологиялық зерттеулер, ортағасырлық қалаларды үш бөліктен ( цитадель,шахристан және рабад) тұрғындығын анықтаған. Рабадта базар, мешіт секілді қоғамдық орындарда болуы мүмкін. Қаланың дәулетті тұрғындарының жеке иеліктері де сонда салынады. Қаланың азық-түлікпен қамтамасыз ететін а.ш. аймағыда осында. Кейбір ортағасырлық қалаларда Рабадтың сыртынан да қорғаныс дуалдары салынып, айнала ормен қоршалған. Ақтөбе,Отырар секілді ортағасырлық қалалардың Рабадтарындағы жеке тұрған иеліктерден табылған материалдар қалалардың қарапайым тұрғындарының тұрмыс-тіршілігі жайлы маңызды археологтар деректер берды.
Әуесқойлар киносы
Әуесқойлар киносы - көркемөнерпаздықтың бір түрі. . Әуесқойлар киносы кино өнерімен бірге дүниеге келдген. Ағайынды Люмьерлердің ең алғашқы фильмдері ("Поездің келуі" және "Сәбидің тамақ ішуі") осы өнер туындысы болған. КСРО-да Әуесқойлар киносы Кеңес киносы достарының қоғамы (1925) құрылғаннан кейін пайда болады. Көптеген қалаларда, соның ішінде Алматыда, Қызылордада кино үйірмелері жұмыс істей бастаған.
1957 жылы КСРО Кинематографистер Одағының жанынан киноәуескойлармен жұмыс істейтін Бүкілодақтық комиссия құрылады. Бұл комиссия киноталапкерлерінің фильмдерін насихаттап, олардың байқау-конкурстарын ұйымдастырып, киноталапкерлері үшін семинар-кеңестер өткізу ісімен айналысқан. Киноталапкерлерінің киностудиялары мәдениет үйлері мен сарайларының, пионерлер үйлерінің жанынан, сондай-ақ жоғары оқу орындарында ашылады. КСРО-да Әуесқойлар киносын кәсіподақ ұйымдары өз қамқорлығына алған. Әуесқойлар киносы кино өнерінің барлық жанрын қамтиды. Әуескойлар көркем, деректі, ғылфми-көпшілік, спорттық фильмдер түсірген, сөйтіп, кеңес адамдарының рухани жағынан жан-жақты өсіп-жетілуіне ықпал еткен.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: Кино
Гуманитарлық операция
Гуманитарлық операция, мақсаты, орны мен уақыты бойынша келісілген және өзара байланысты халықаралық ұйымдардың өтеусіз (ақысыз) ұжымдық және (немесе) жеке іс-шараларының, түрлі елдердің мемлекеттік және қоғамдық ұйымдары, конфессионалды (діни) және өзге құрылымдары, жеке тұлға және басқа қатысушылар іс-шараларының жиынтығы. Ол ТЖ салдарының жартылай немесе толық жойылуына, бірінші кезекте ТЖ-да зардап шеккен халықтың тіршілігін қамтамасыз етуге немесе оларды қауіпті аймақтан шығаруға, халыққа медициналық, әлеуметтік және т.б. көмек түрлерін көрсетуге бағытталған.
Дереккөздер
Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс: Энциклопедиялық анықтамалық. / Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы»,2011. – 640 б. Қазақша-орысша, орысша-қазақша.ІSBN 9965-893-69-1
Николай Владимирович Haceнкoв
Николай Владимирович Haceнкoв (1935-2003, Атырау облысы). Саратов құрылыс техникумын және Алматы Жоғары партия мектебін бітірген. 1953-1957 жылдары - Доссор дизелдік электр станциясының майшысы. 1957-1995 жылдары - Доссор автомобиль жөндеу зауыты құрастыру цехының шебері, «Ембімұнай» бірлестігі №1 құрылыс-монтаж басқармасы қурылыс бөлікшесінің прорабы, техникалық белімінің бастығы. Мақат аудандық партия комитетінің екінші хатшысы, аудандық атқару комитетінің терағасы. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен, «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен (1969) марапатталған
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
Таун оф Смитсбург (Мэриленд)
Таун оф Смитсбург (Town of Smithsburg) — Мэриленд штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2146 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.4 км² шамасында. FIPS коды — 24-72900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Вирнсхайм
Вирнсхайм (Wiernsheim) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Карлсруэ әкімшілік округіне бағынады. Энц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6442 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 36 065. Муниципалитеттің басшысы — Карлхайнц Элер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Шақылдақтар
Шақылдақтар (Ochotonidae) — қоянтәрізділер отрядының тұқымдасы.
Шақылдақтар Оңтүстік-Шығыс Еуропа, Азия, Солтүстік Америкада мекендейтін 18 — 20 түрі бар. Қазақстанда 5 түрі (дала Шақылдағы, алтай Шақылдақғы, моңғол Шақылдағы, қалқанқұлақты Шақылдақ және қызыл Шақылдақ) кездеседі, олар республиканың барлық аймақтарындағы далалы, шөлейтті, шөлді, кейде тіпті таулы аймақтарға дейін таралған.
Дене тұрқы 23 — 25 см, салм. 100 — 300 г. Аяқтары қысқа, алдыңғы және артқы аяқтарының ұзындықтары бірдей. Құлақ қалқаны кішкентай, дөңгеленген (түйеқұлақ деп аталуы да осыдан). Құйрығы түгінен көрінбейді. Реңі жыл маусымдарына қарай өзгеріп тұрады: жазда — жұқа, қоңыр сұр, қоңыр қызыл, ашық сары не сарғыш; қыста — қалың, ақшылдау болады. Шақылдақтар ашық жазықта, бұталар мен шөптесін өсімдіктер арасында, таулы жерлерде 3000 м биіктікке дейін қоныстанады. Тастар мен қорымдар арасындағы қуыстар мен жарықшақтарда, басқа кеміргіштердің бос індерінде тұрақты тіршілік етеді. Жиі топтанып шоғыр құрады. Бұлардың дыбыс беру қабілеті өте жақсы жетілген. Күндіз белсенді, қысқы ұйқыға жатпайды. өсімдіктердің 100-ге жуық түрімен қоректенеді. Қысқа қарай азық қорын жинайды, өсімдіктерді кептіріп, кейде салмағы 27 кг-дай шөмеле салады (кейде бұлардың шөмелешілер деп аталуы осыдан). Жыныстық жағынан аталығы мен аналығы 8 — 11 айда жетіледі. Жылына 2 — 4 мәрте, сәуір — тамыз айларында, көбеюге қатысады. Буаздық мерзімі 1 ай шамасында, 2 — 13 көжек туады. Көжектері шала, соқыр болып туылады, салмағы 11 — 22 г, дене тұрқы 6 — 8 см. Олар 3 жетідей сүт еміп, содан кейін шөппен қоректене бастайды. Кәсіптік маңызы жоқ. Шақылдақтардың саны көбейген кезінде кейбір түрлері оба індетін таратады.
Дереккөздер
Санат:Қоянтәрізділер
Сәлде
thumb|150px|left|Сәлде киген [[Туарегтер|туарег]] Сәлде (عمامة, ) — әлемнің көп елдерінде таралған бас киім. Ұлтқа, ұстанған дінге, мәдениетке байланысты сәлденің де түр-түсі жерден жерге өзгере береді. Үлкен сәлде киюмен танымал сикхалардың сәлделерінің ұзындығы 5 метрден 7 метрге шейін жетеді. Сонымен қатар туарегтердің де сәлделері оларға тән айырмашылық ретінде танымал. Сол сияқты Ислам дінін ұстанатын адамдар да сәлдені бас киім ретінде қолданып, оның түр-түсі олардың мазһабтары мен көздеген мақсаттарына байланысты әртүрлі боп келеді.
Шииттерде сәлде екіге бөлінеді:
Әл-Азһар университетінің ғалымдары сәлдені қызыл түсті фесканың үстінен орап қолданады. Таяу Шығыста сәлде Еуропа монархтарының тәждері сияқты әмірлер мен патшалардың мәртебесін көрсететін қызмет атқарған.
Тағы қараңыз
Санат:Исламдағы киім әдебі
Тонна
Тонна (tonne - күбі) - массаның жүйеден тыс бірлігі. Тоннаның келесі түрлері болады:
Тонна-күш
Тонна-күш (тонна-сила) — күш пен салмақ бірлігі. Белгілеуі - мс. Оның бірнеше түрі болады:
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы Санат:Аспаптар
Генерал Сейни Кунтче (стадион)
Генерал Сейни Кунтче атындағы стадион (Stade Général Seyni Kountché) — Нигердің Ниамей қаласындағы футбол аренасы. 1989 жылы іргесі қаланған. Нигер Ұлттық футбол құрамасы мен "Сахель" клубы өз алаңындағы ойындарын өткізеді.
Сілтемелер
Санат:Стадиондар Санат:Нигер стадиондары
Қаралда Саламатұлы
Қаралда Саламатұлы (1742 – 1824 ) – атақты палуан. Сүйегі Қызық жеріндегі қорымдауылы aзан шақырып қойған аты Алдаберген. Жанға дес бермеген күш иесін құрмет тұтқан халық оны Қаралда атап кеткен.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Термоэлектрлік генератор
Термоэлектрлік генератор - өзара тізбектей немесе параллель жалғанған жартылай өткізгішті термоэлементтерді колдана отырып жылу энергиясын электрлікке тура түрлендіруге арналған құрылғы.
Әлем медиа хабарлайды
"Әлем медиа" хабарлайды – аптасына 2 рет эфирге шығатын, қазақ және орыс тіліндегі тележоба. .Бағдарламаға әйгілі саяси қайраткерлер мен сарапшылар шақырылып, олар апта ішіндегі оқигаға талдау жасап, баға береді. Тікелей эфир.Ұзақтығы – 30 минут.
Дереккөздер
Санат:Телевидение
Николь (Миякин ауданы)
Николь — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Миякин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 79 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Физикалық баспа табақ
Физикалық баспа табақ бір жақ беті ғана басылған, кез келген стандартты қағаз табағына тең.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Варсын-Тан-Юган
Варсын-Тан-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вась-Юган өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазан университеті
Қазан федералды университеті (орыс. Казанский (Приволжский) федеральный университет) — Қазандағы жоғарғы оқу орны, Ресейдің федералды университеттерінің бірі, Ресейдегі ең көне жəне үшінші университет.
Археологиялық, тарихи, этнографиялық, медициналық, невропатология-психиатриялық, дәрігерлік, геологиялық, геоботаникалық, табиғи зерттеушілік, заңгерлік, педагогикалық мектеп және ғылыми қоғамдарға ие болған химиялық, математикалық, шығыстанушылық және лингвистикалық мектептердің негізі әлемге танымал қылды. Кеңестік Ресейге дейін ашылған химиялық элементтің орны.
Университет Ресей Федерациясындағы халықтардың мәдени мұраларының айрықша бағалы нысаналарының Мемлекеттік кодексіне енгізілген.
Ресейдің тарихи-мәдени, қала құрылысы мен сәулет ескерткіші болып табылатын Қазан университетінің архитектуралық ансамблі - Қазанның көрікті жері, Кремль көшесіндегі орамды (квартал) алады (Университетік, Астрономиялық, Лобачевский және профессор Нужин көшелерінің шетінде).
5-100 жобаның қатысушысы. 2017 жылдың 1 қыркүйегінен бастап Казан федералды университеті өздігінше ғылыми дәреже беру құқығына ие болды.
Университеттің атауы
ЖОО тарихи түрде «Қазан университеті» ретінде танымал.
1804 жылы император Александр I құрғаннан бастап және 1917 жылғы Ақпан төңкерісіне дейін «Императорлық Казан университеті» деп, ал кейін оның қысқартылған атауымен аталды (Қазан университеті).
1918 жылы Қазан университеті «Қазан мемлекеттік университеті» болып қайта құрылды. В.И.Лениннің қазасынан кейін КСРО Орталық Атқару комитетінің 1924 жылғы 26 қаңтардағы шешімімен университетке «В.И. Ульянов-Ленин атындағы КМУ» аты берілді. Бұл атауды Бүкілресейлік орталық атқарушы комитетінің Президиумы 1925 жылы 29 маусымда ресми түрде бекітті.
Марапатталуына байланысты университет 1955 жылы «В.И. Ульянов-Ленин атындағы Қазан мемлекеттік Еңбек Қызыл Ту орденімен», ал 1979 жылдан бастап «В.И. Ульянов-Ленин атындағы Қазан Мемлекеттік Еңбек Қызыл Ту ордені мен Ленин ордені» деп аталды.
Ресей президенті Д.А. Медведевтің 2009 жылғы 21 қазандағы жарлығына сәйкес ҚМУ-нің базасында Приволждік федералды округінің орталық университеті - Приволждік федералды университеті құрылуы керек болды.
Университет студенттері мен оқытушыларының «Приволждік» атына өзгертуіне қарсы наразылықтарына байланысты, Ресей мен Татарстан президенттері «Қазан университетінің» тарихи атауын сақтап қалуға келісті. Ресей үкіметінің төрағасы В.В.Путиннің 2010 жылғы 2 сәуірдегі бұйрығы қайта ұйымдастырылған университетін ресми түрде «Қазан (Приволжский) федералды университеті» деп бекітті.
2011 жылдың 19 мамырында Ресей Федерациясы білім және ғылым министрлігі бекіткен «Қазан (Приволжский) федералды университеті» Федералды Мемлекеттік Білім беру мекемесінің Жарғысына сәйкес:
Полное наименование Университета на русском языке: федеральное государственное автономное образовательное учреждение высшего профессионального образования «Казанский (Приволжский) федеральный университет». Сокращённые наименования на русском языке: ''ФГАОУ ВПО «Казанский (Приволжский) федеральный университет», ФГАОУ ВПО КФУ, КФУ, Казанский федеральный университет, Казанский университет. Сокращённые наименования на татарском языке: Казан (Идел буе) федераль университеты, Казан университеты, КФУ.'' Сокращённые наименования на английском языке: Kazan (Volga region) Federal University, Kazan University, KFU.
Кампустың орналасуы
thumb|right|200px|1820-жылдардағы Императорлық Қазан университетінің жоспары
Қазан федералды университеті ауданы 223 360,9 м ² оқу-зертханасын, 699 272,82 м² меншік кешенінің алаңы (614 объектілер) және ауданы 364,3 га жер кешенін (76 телімдер) иемденеді.
Университеттің объектілері Татарстанда (Қазан, Зеленодольск, Набережные Челны, Алабұға, Лениногорск, Алексеевский, Высокогорск, Верхнеусонский, Зеленодольский, Лаишев, Тоқаев ауданы), Қарашай-Черкесия (Зеленчук ауданы), Карелия (Лоух ауданы), Самара облысы (Тольятти) және Марий Элде (Волж ауданы) орналасқан.
Университеттің негізгі оқу ғимараттарының (кампус) кешені Қазан қаласының Вахитов ауданында қаланың орталық бөлігінде орналасқан: кремльден бір шақырым қашықтықта «Ғабдулла Тоқайдың алаңы» метро станциясынан бес жүз метр қашықтықта орналасқан.
Студенттік жатақханампе ғимараттары Қазанның Кеңес ауданында Красная Позиция көшесінің (студқалашық), сондай-ақ Приволж ауданында Универсиада ауылының алғашқы екі кластерінде шоғырланған. Жалпы университеттік жатақханалар 13000 орынға, оның ішінде Универсиада аулында 7000 орын (212 000 м² алаңы бар 20 үй) есептелінген.
Императорлық кезеңі
thumb|right|200px|Ресей империясының императоры Александр I Қазан университеті - Ресейдің ең көне және ең маңызды ғылыми мектептері мен қоғамдары бар Ресейдің үш ескі классикалық университеттерінің бірі.
5 (17) қараша 1804 жылы император Александр I Мақұлдайтын Грамотаға және Қазан университетінің Жарғысына қол қойды.
1805 жылдың ақпан айындағы бірінші студенттер Қазан гимназиясының түлектері (бұрын Мәскеу университетінің «бөлек бөлігі» болған) болып табылады, онда университет алғаш рет жұмыс істеді.
Блаженной памяти Августейшая Прабабка Наша Государыня Императрица Елизавета Петровна, шествуя по стезям великого Преобразователя России, между прочими славными подвигами благоволила основать в Казани 1758 года Гимназию и даровать ей некоторые права, незадолго пред тем Московскому Университету пожалованные. Предположив, сообразно просвещения настоящих времен, в сём самом месте учредить Университет, дабы существование сего благотворного заведения соделать навсегда неприкосновенным и даровать ему возможность к достижению важного назначения образования полезных граждан на службу Отечества и распространения в нём нужных познаний.
1814 жылы төрт бөлімнен: өнегелі мен саяси ғылымдар, физикалық пен математикалық ғылымдар, дәрігерлік және ауызша ғылымдардан тұратын классикалық университеттің «толық ашылуы» болды.
Томск университетінің құрылуына дейін Қазан университеті Ресей империясындағы ең шығыстағы университет болды: оның округіне Поволжье, Прикамье, Приуралье, Сібір және Кавказ кірді.
Ежели России назначено, как провидел великий Пётр, перенести Запад в Азию и ознакомить Европу с Востоком, то нет сомнения, что Казань — главный караван-сарай на пути идей европейских в Азию и характера азиатского в Европу. Это выразумел Казанский университет. Ежели бы он ограничил своё призвание распространением одной европейской науки, значение его осталось бы второстепенным; он долго не мог бы догнать не только германские университеты, но наши, например Московский и Дерптский; а теперь он стоит рядом с ними, заняв самобытное место, принадлежащее ему по месту рождения.
1819 жылы университеттегі «еркін ойлау мен құдайсыздық рухын» байқаған М.Л. Магнитский тексеріс жүргізді. Ол императорға жіберген баяндамасында «елдің көзінше жоюды» талап етті, бірақ Александр I қайта құруға баяндамасында «Неге жою, оны түзеуге болады» деп жауап берді. Магницкий Қазан оқу округінің қамқоршысы болып тағайындалды, бұл университетте жаппай реформаларға әкелді: көптеген профессорлар қызметтен босатылды, кітапханадан «зиянды» кітаптар алынып тасталды, оқушылар үшін күрделі казармалық тәртіп қалыптасты.
thumb|right|200px|1830-жылдардағы Қазан университеті 1825 жылы университеттің басты корпусы салынды, ал 1830-жылдары университет кешенінің құрылысы аяқталды: кітапхана ғимараты, химия лабораториясы, анатомиялық театр, астрономиялық обсерватория, клиникалар (соңғыны ұйымдастыруда замандастары профессор Ф.О.Йеллачичтің жетекші рөлін атап өтті) және тағы басқалар.
ЖОО білім мен ғылымның басты орталығы бола бастады. Онда бірқатар ғылыми бағыттар мен мектептер құрылады: химия, математика, шығыстану, археология, тарих және этнография, медициналық, геологиялық, геоботаникалық және т.б.
1834 жылы ғылыми журнал - Қазан университетінің ғылыми белгілері шығарыла бастады.
1835 жылы философиялық (ауызша және физика-математикалық бөлімдер), заңгерлік және дәрігерлік үш факультетін құрайтын Николай I жарғысы енгізілді.
1837 жылы университетте Ресейдегі ең алғаш қытай тілі кафедрасы құрылды.
1844 жылы Қазан университетінің профессоры Карл Клаус патшалық Ресейде және КСРО-да табылған жалғыз табиғи химиялық элементті - рутенийді анықтап, Ресейдің құрметіне атады.
1850 жылдары Санкт-Петербург университетінің Шығыс факультетінің құрылуына байланысты Қазан университетіндегі барлық шығыстану материалдары мен коллекциялары толығымен астанаға ауыстырылды.
1863 жылы Александр II жарғысы енгізілді, мұнда төрт факультет: тарихи-филология, физика-математика, заң және медицина құрылды.
1875-1883 жылдары университетте Қазан лингвистикалық мектебі құрылды.
Азамат соғысы кезінде 1918 жылдың тамыз-қыркүйек айларында Қазанды Халық армиясы КОМУЧ пен Чехословакия корпусы басып алған, кейін Қазанды жұмысшы-шаруалар Қызыл Армиясы алған кезде қала тұрғындарының көп бөлігі, соның ішінде көптеген студенттер мен университет профессорлары Қазанды тастап кетті.
Көптеген Қазан университетінің «қашқындары» Сібір жоо-на қабылданды (Томск және құрылып келе жатқан Иркутск университетіне).
Кеңес кезеңі
thumb|right|200px|Ресей Банкінің алтын тиыны, 50 руб., 2005 ж. 1918 жылы 9 қазанда Халық комиссарлар кеңесінің қаулысына сәйкес, ғылыми дәреже жойылды және «дербес оқытуды» (кем дегенде үш жыл бойы оқытатын приват-доцент) оқытатын барлық оқытушылар профессор лауазымына ауыстырылды. Бұл Қазан мемлекеттік университетінен айырылған абсолютті көпшілік профессорлардың қалыпты ғылыми және педагогикалық жұмысты ұйымдастыруға мүмкіндік берді.
Халық Комиссарлары Кеңесінің 1919 жылғы 17 қыркүйектегі «Барлық жоғары оқу орындары мен техникалық мектептерде жұмысшы факультеттерін ұйымдастыру және жұмыс істейтін курстарға жұмысшы факультеттеріне айналдыру туралы» қаулысына сәйкес, Қазан мемлекеттік университеті 1919 жылы 1 қарашада РКФСР бесінші жұмысшы факультетін ашты.
1922 жылы 22 мамырда Қазан политехникалық институтындағы Қазан ауыл шаруашылығы факультеті мен Қазан мемлекеттік университетіндегі орман шаруашылығы факультеті бірігуіне негізделіп, Қазан ауыл шаруашылығы мен орман шаруашылығы институты құрылды.
Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің Президиумының 1925 жылғы 29 маусымдағы шешімімен Қазан мемлекеттік университеті ресми түрде В.И. Ульянов-Ленин атымен аталды.
1930 жылдары Қазан университетінің факультеттері Поволжьядегі көптеген жаңа жоғары оқу орындарының ашылуына және негізін қалауға негіз болды. Осылай, 1930 жылы ҚМУ-нің медицина факультеті Қазан мемлекеттік медицина институтына бөлініп шықты, ал 1931 жылы ҚМУ-нің экономика факультеті Қазан мемлекеттік қаржы-экономикалық институтына өзгертілді, ҚМУ-нің заң факультеті Кеңес құқығы институтына айналды, ҚМУ-нің химия факультеті Қазан химия институтын құруға негіз болды, 1932 жылы Қазан авиациялық институты Қазан мемлекеттік университетінің аэродинамикалық бөлімі негізінде құрылды.
1941-1943 жылдардағы Ұлы Отан соғысы кезінде Қазан университетіне Мәскеу мен Ленинград институттарындағы КСРО Ғылым академиясы мекемелері көшірілді. Осылайша, университеттің басты корпусында Академия президиумы жұмыс істеді (вице-президенттер О.Ю. Шмидт және Е.А. Чудаков, ал 1943 жылдан бастап А. Ф. Иоффе және Л. А. Орбели басқарған), сондай-ақ ФИАН, Физикалық проблемалар институты және физика-техникалық институты бар бірқатар ірі академиялық институттар жұмыс істеді.
1945 жылдың сәуір айында университеттің және оқу бөлімінің негізінде КСРО Ғылым академиясының Қазан филиалы құрылды.
1952 жылы Қазан заң институты (бұрынғы Кеңестік құқық институты) ҚМУ-нің құқық факультеті болып қайта құрылды.
1955 жылы университет Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.
1970-шы жылдары университет қалашығындағы заманауи биік корпусының құрылысы жүргізіледі: физикалық (1973) пен мехмат (1978).
1979 жылы университет Ленин орденімен марапатталды.
1989 жылы университетте мәдени-спорт кешені («Уникс» ҚМУ КСК) ашылды.
Қазіргі тарихы
1996 жылы Ресей Президентінің Жарлығымен университет Ресей Федерациясының халықтарының мәдени мұрасының аса құнды объектілерінің мемлекеттік кодексіне енгізілді (бастапқыда В. И. Ульянова-Ленин атындағы ҚМУ, 2010 жылдан бастап ҚФУ).
2009 жылы 21 қазанда Ресейдің Президенті Д.А. Медведев В. И. Ульянова-Ленин атындағы ҚМУ базасына сәйкес Приволж федералдық округінде «Приволждік федералдық университетін» құру туралы шешім қабылдады.
Қазан федералды университеті 2010 жылы 2 сәуірде В. И. Ульянова-Ленин атындағы Қазан мемлекеттік университетінің мемлекеттік білім беру мекемесінің атауы мен түрін өзгерту арқылы құрылды.
2010 жылдың маусым айында Татарстан Президенті Татарстан Республикасы Президентінің қолындағы мемлекеттік және муниципалды басқару академиясын жабу туралы шешім қабылдап, ол билікті Қазан федералды университетіне берді.
Ресей Федерациясы Білім және ғылым министрлігінің 2011 жылы 2 ақпандағы бұйрығының негізінде Татар мемлекеттік гуманитарлық-педагогикалық университеті (бұрынғы ТАРИ, ҚМПУ, ТГСИ), Қазан мемлекеттік қаржы-экономикалық институты (КГФЭИ) және Алабұға мемлекеттік педагогикалық университеттерін (ЕГПУ) ҚФУ-не біріктіру арқылы қайта құрды.
Қазіргі уақытта осы университеттердің бөлімшелерін біріктіру процесі басталды. 2011 жылдың жаз-күз кезінде ол университеттерге түскен талапкерлер ҚФУ студенттері ретінде қабылданады.
«2010-2019 жылдарға арналған “Қазан (Приволжді) федералды университетінің“ ұзақ мерзімді Даму бағдарламасы» бойынша бағдарламаның шығындарын қаржылық бағалау университеттің қазіргі жұмыс істеуіне жұмсалатын шығындарды қамтымағанда 11 375 000 000 рубль болып шығады (оның ішінде 2010-2014 жылдардағы федералдық бюджетінің қаражат есебі 5 000 000 000 рубль).
2014 жылы «Эксперт РА» агенттігі университеттің түлектеріне «жоғары деңгей» деген «С» рейтингісін берді.
Құрылымы
Университеттің оқу-ғылыми кешеніне ғылыми кітапхана, химияның ғылыми-зерттеу институттары, математика мен механика, 7 мұражай, ботаникалық бақ, астрономиялық обсерватория, ақпараттық технологиялар орталығы, баспа үйі, орталық және жедел полиграфия зертханасы, мәдени-спорт кешені, фитнес-орталық лагері және басқа бөлімдер кіреді.
2012 жылы университетте 36 676 студенттер (күндізгі бөлімде - 22 535, жақын және алыс шет елдерден - 337), 1197 талаперлер (олардың 34-і шетелдіктер) оқиды. Университетте 6615 қызметкер жұмыс істейді, соның ішінде 3 мыңнан астам ғылыми-педагогикалық қызметкерлер (оның ішінде 1880 ғылым дәрежесі бар, 409 ғылым докторлары).
Институттар мен факультеттер
Қазан федералды университеті - көптеген факультеттерде мамандықтар мен мамандықтар бойынша мамандар дайындайтын классикалық көпсалалы мекеме.
2011 жылы ҚМУ-дың факультеттеріне ҚФУ-дың оқу процесіне басталды, сонымен бірге жоғарыда аталған университеттердің ұқсас бірліктерін біріктірді. Жаңа институттар мен факультеттер бұрынғыдан айырмашылығы оларды декандар емес, директорлар басқарады.
Институттар мен факультеттер университеттің құрылымында олардың құрылу тәртібіне сәйкес нөмірленеді. Кейбір нөмірлер факультеттердің таратылуына байланысты бос. Мысалы, Халықаралық қатынастар және саясаттану факультеті бұрын № 15 болатын, 2008 жылдан бері қолданылмайды.
Студенттік группаларда факультет нөмірі, қабылданған жылы (бір сан) және топ нөмірі көрсетіледі.
Халықаралық байланысы
Қазан университеті 40-тан астам шетелдік университеттермен ынтымақтастық туралы келісімшарттар бар және IREX, Fulbright, USIA, DAAD, TEMPUS, INCO-Copernicus, Евразия мен тағы басқа бағдарламаларға қатысады.
Университет сондай-ақ Халықаралық университеттер қауымдастығының, Университеттердің Еуразиялық қауымдастығының, Демократия үшін университеттер одағының және Informatics Europe халықаралық қауымдастығының мүшесі болып табылады.
2007 жылдан бастап Экономикалық зерттеулер орталығымен тығыз байланыста.
Сілтеме
Санат:Қазан жоғарғы оқу орындары
Рудольф Сильдрейерс
Карьерасы
Германияның Дюсельдорф қаласында дүниеге келіп, Брюсельде білім алған. Бельгия Футбол одағын құрушылардың бірі. Карьерасын 1899 жылы спорт журналисті ретінде бастады. Кейін ол Бельгия спорт және дене шынықтыру комитетін құрды (бұл комитет уақыт өте келе Бельгия Олимпиада комитетімен біріктірілді).
1914 жылы ФИФА дегегаттарының бірі болды да, 1927 жылы ФИФА-ның вице-президенті қызметіне орналасты.
Рудольф 27 жыл бойы ФИФА-ның вице-президенті боп жұмыс істеді, Жюль Рименің досы әрі ең сенімді адамы болатын. 1954 жылы Жюль Риме кезекті сайлауға түсуден бас тартқан соң, оның орнына Сильдререйс тағайындалды. Бірақ ол бір жыл ғана басқара алды, 1955 жылы 79 жасында Брюссельде қайтыс болды.
Сілтемелер
Санат:ФИФА президенттері
IC 3024
IC 3024 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3024 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Дағдарыс жағдайындағы басқару
Дереккөздер
Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс: Энциклопедиялық анықтамалық. / Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы»,2011. – 640 б. Қазақша-орысша, орысша-қазақша.ІSBN 9965-893-69-1
Пьеррфитт-сюр-Сен
Пьеррфитт-сюр-Сен (Pierrefitte-sur-Seine) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена-Сен-Дени департаментінде орналасқан. Сен-Дени округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 93059, пошта индексі — 93380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28277 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8292,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена-Сен-Дени департаментінің коммуналары
Бастау (Ақмола облысы)
Географиялық орны
Аудан ортылығы – Атбасар қаласының шығысында 35 км жерде, Есіл өзенінің оң жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1674 адам (813 ер адам және 861 әйел адам) болса, 2009 жылы 1488 адамды (746 ер адам және 742 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1870 жылы Байжігіт атты қазақ ауылының негізінде қаланған. 1930 жылдан “Красная заря” ұжымшарының орталығы болып келді. 1996 жылдан мұнда ЖШС-тер жұмыс істейді. Ауылдан 1,5 км жерден Астана – Қараталды т. ж. мен Алматы – Астана автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Атбасар ауданы елді мекендері
Иттұмсықты жарқанаттар
Иттұмсықты жарқанаттар немесе Бульдогты жарқанаттар (Molossidae) – жарқанаттар тұқымдасы.
6-11 туысы, 119 түрі бар; ТМД-да қыртысты ерінді туысынң 1 түрі (кеңқұлақты жарқанат) бар.
Дереккөздер
Санат:Жарқанаттар
Естевель
Естевель (Estevelles) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Лан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62311, пошта индексі — 62880.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1756 адамды құрады. Халық тығыздығы — 691,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сент-Евру-де-Монфор
Сент-Евру-де-Монфор (Saint-Evroult-de-Montfort) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,36 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61385, пошта индексі — 61230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 325 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
NGC 7034
NGC 7034 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Сент-Евру-де-Монфор
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
NGC 7034
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 17 қыркүйекте Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7034 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66227, UGC 11687, MCG 2-54-3, ZWG 426.7, KCPG 554B, NPM1G +14.0508.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Поте
Поте (Poté) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Мукури мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Теофилу-Отони экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 857 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 632,692 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1938 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Қазаға ұрынған қара шекпен
«Қазаға ұрынған қара шекпен»  («Қорасында бір байдың...») - Абайдың 1898 ж. И. А. Крыловтан аударған мысал өлеңі. Түпнұсқа көлемі 39 жол болса, аударма 56 жол. Ақын түпнұсқаның жалпы мазмұнын сақтап еркін аударғанымен, мысал өлеңде өзгерістер бар. Мысалдың атындағы «в беде» сөзі аудармада «қазаға ұрынған» деп өзгеше берілген. Ауқатты шаруаны «бай» деп алған. Түпнұсқада сарайға бір ғана ұры түссе, аудармада ұрылар лапкені бұзып талқандайды, үйін де үптеп кетеді. Абай аудармасында бай ұрыны іздеп таба алмайды. «Қарны да әбден ашады, Ішеріне шай да жоқ». Крылов кейіпкері көпшіліктен көмек сұрайды. Абайда ол жылап, мұңын шағады. Орысшасында ақыл-кеңес берген тамырының, құдасының, көршісінің нақтылы аттары аталса, қазақшасында олардың есімдері көрсетілмеген. Крылов мысалын басыңа іс түссе достарың ақыл-кеңеске жомарт келеді де, нақты көмек керсетуге келгенде жақсы досыңның өзі саңырау қалады деп түйіндейді. Осы ойларды Абай ағайынға күнің түссе - көмектің орнына «бишара» мен «байғұс» сөздеріне қарғыс тигендей боласың деп қорытады. Мысал өлең 7-8 буынды шалыс ұйқас (-а, -б, -а, -б) өрнегімен кестеленген. Аударма Мүрсейіт қолжазбаларының негізінде алғаш рет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Өлең басылымдарында аздаған текстологиялық өзгерістер кездеседі. 1957, 1977 жылғы жинақтарда 3- шумақтың 3-жолы «Сыр жалаңаш түк те жоқ» түрінде берілсе, 1909, 1933, 1954 жылғы жинақтарда бұл жол «Тыр жалаңаш түк те жоқ» делінген. Мүрсейіт қолжазбаларында 9-шумақтың 4-жолы «Өзіңнен болды-ау - деседі» болса, басылымдарда бұл жол 1909 жылғы жинақ негізінде «Өзіңнен болды, - деседі» болып алынған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Байланыс парашюті
Байланыс парашюті (парашют связи) — шағын көлемді дауыс күшейткіш құралмен жабдықталған. Бомба тәрізді контейнерге орналасқан арнайы парашют. Байланыс парашюті өздерінде радиоқабылдағыш қондырығысы жоқ жер үстіндегі әскер бөлімшелеріне хабар жеткізу үшін колданылады. Дауыс күшейткіш құралы бар парашют ұшақтан жоғары биіктен түсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қазақ ақындары өлеңдерінің жинағы
«Қазақ ақындары өлеңдерінің жинағы»  - Ұланбатырдағы «Шултұуд» баспасынан 1959 ж. моңғол тілінде жарық көрген жинақ. Құрастырған Б. Энэбиш. Жинаққа Абайдың «Ауру жүрек ақырын соғады жай...» деген өлеңі енгізілген. Кітап көлемі 2,8 баспа табақ, 3000 дана болып басылған.
Кос-Вож (Шер-Вожь тармағы)
Кос-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шер-Вож өзенінің оң жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Вильяльба-дель-Рей
Вильяльба-дель-Рей (Villalba del Rey) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Алькаррия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 594 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 95 км² шамасында.
Мияжапырақ таспа
Мияжапырақ таспа (Astragalus glycyphyllos) — бұршақ тұқымдасы, Қазақстанда сирек кездесетін, қалдық түр. Тек Алтайда (Үлбі, Үбі және Бұқтырма өзені аңғарларында) кездеседі. Қазақстаннан тыс Еуропаның орманды аймақтарында (Кавказды қосқанда) және батыс Сібірде таралған. Үштік дәуірдің орман қалдығы. Мәдени өсіруде келешегі зор. Тұқымынан өскен өсімдіктер жақсы гүлдеп, жеміс береді. Өзі көптеп шығады, мәдени түрде 40 жыл бойы өсірілуде Англияда азық ретінде арнайы өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Бұршақтар тұқымдасы Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Умикен
250px|thumb|Картада орналасуы Умикен (Umiken) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Бруг округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1054 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.80 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4118, пошта индексі — 5222.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Мелен (Кот-д'Армор)
Мелен (Meslin) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22151, пошта индексі — 22400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 955 адамды құрады. Халық тығыздығы — 68,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Тeмipxaн Насыров
Teмipxaн Насыров (1926-2003, Атырау облысы). 1924-1974 жылдар - Байшонас, Доссор, Тентексор мұнай кәсіпшіліктеріндетракторшы,жүргізуші. 1974-1981 жылдары-«Жайықмұнай» мұнай- газ өндіру басқармасы ұңғымаларды жерасты жендеу бригадасының көтергіш-тракторының машинисі. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1954), «Үздік еңбегі үшін» (1981) медалдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Вивес
Вивес (Vivès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Сере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66233, пошта индексі — 66490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 167 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Костряков ауылдық округі
Костряков ауылдық округі – Қостанай облысы Фёдоров ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Костряковка, Волковка, Запасное, Курское ауылдары кіреді. Орталығы – Костряковка ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1704 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Фёдоров ауданы ауылдық округтері
Грианте
Грианте (Griante) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қайнар аккумулятор зауыты
«Қайнар АКБ» компаниясы — «Самұрық-Қазына» холдингі отандық тауар өндірушілерінің реестрінде, сондай-ақ «Interbat» аккумуляторлық батарея өндірушілердің халықаралық одағының мүшесі болып табылатын, отандық аккумуляторлар батареяларын өндіруші. Бүгінгі күні «Қайнар АКБ» ЖШС – аккумуляторларды толық шығаратын Қазақстан кәсіпорны.
Грианте
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 695 адамды құрайды (2008). Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 22011.
Қайнар аккумулятор зауыты
Тарихы
Талдықорған аккумулятор зауытының құрылысы 1970 жылы басталды, ал 1975 жылдың қаңтарында алғашқы 6ST-75 EM аккумуляторы шығарылды. Қысқа уақыт ішінде аккумуляторлық батареялардың сериялық өндірісі іске қосылды. Талдықорғандағы қорғасын аккумулятор зауыты КСРО-дағы бес аккумулятор өндірушілерінің бірі болды.
Грианте
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қайнар аккумулятор зауыты
Тарихы
«Қайнар АКБ» компаниясы - «Самұрық-Қазына» холдингі отандық тауар өндірушілерінің реестрінде, сондай-ақ «Interbat» аккумуляторлық батарея өндірушілердің халықаралық одағының мүшесі болып табылатын, батареяларды өндіруші отандық өндіруші. Бүгінгі күні «Қайнар АКБ» ЖШС – аяғында нық тұрған, экономикасы дамыған және аккумуляторларды толық шығаратын кәсіпорын. Соңғысы батареяның барлық компоненттері бөлшектері мен құрамдас бөліктерін құюдан, дайын өнімдерді жинауға дейін зауытта шығарылғанын білдіреді. 2007-2008 жылдары негізгі өндірістік процестер жаңғыртылып, барлық цехтар мен алаңдарда байланыс пен жабдықтарды толық ауыстыру жүзеге асырылды.
Аккумуляторлардың шығарылуы барлық халықаралық стандарттарға сәйкес келетін жаңа жабдықтарға шығарылады, бұл өнімнің сапасына айтарлықтай әсер етіп, өнімділікті арттыруға, шикізат пен материалдар шығындарын азайтуға мүмкіндік берді. Жабдық әлемдегі ең озық өндіруші-фирмалардан: Sovema (Италия), Engitec Technologies Ltd (Италия), MAC (АҚШ), «Digatron» (АҚШ), «Kustan» (Германия), «Teccominko», «BTS» (Канада), «BM» (Австрия), «Sanhuan» және «Haitian» (Қытай) сатып алынды. Сондай-ақ, қорғасын-қышқылды аккумуляторларды өндіру процесі жақсарды. Аккумуляторлық сынықтарды қалпына келтіруден (озық еуропалық технологияларға арналған ескі қорғасын-қышқылды батареяларды шығаруға арналған заманауи заманауи шеберхананы салынды және пайдалануға берді), оны электр пештерінде өңдеуден және қорғасынның терең тазаруынан бастап, содан кейін төменгі сазды, селен, кальций қорытпаларын өндіруде және соңында жаңа буын батареяларын шығаруда заманауи технологиялар қолданылады.
Романшор (Иньва тармағы)
Романшор — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иньва өзенінің оң жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Қайнар аккумулятор зауыты
Тарихы
Белсенді массалар үшін жаңа технологияларды, жоғары сапалы материалдарды және арнайы қоспаларды пайдалану нарықтың қатаң талаптарын қатаң сақтайтын қайта зарядталатын батареяларды шығаруға мүмкіндік береді, сондай-ақ керемет өнімділікке кепілдік береді және өнімдер ауқымын кеңейтеді. Бәсекеге қабілеттілігін арттыру және экспортты ұлғайту жөніндегі жұмыс Қайнар-АКБ үшін тұрақты процесс болды. Барлық өндірілген батареялар қазақстандық стандарттарға (СТ-KЗ) және ресейлік стандарттарға (РСТ) сәйкес сапа бақылауынан өтеді, бұл тұтынушыға ең жоғары талаптар мен күтулерге сәйкес келетін нәтижеге әкеледі.
Романшор (Иньва тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Қайнар аккумулятор зауыты
Тарихы
«Қайнар – АКБ» Компаниясы өнімдерін негізгі өткізу нарығы - ТМД және шет елдер: Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан, Әзірбайжан, Тәжікстан, Беларусь, Қытай, Біріккен Араб Әмірлігі мен Қазақстан. Жоғарыда айтылғандардың барлығы үлкен техникалық, интеллектуалды және кадрлық әлеуеттің жинақталуына ықпал етті. Кәсіпорында жұмыс істейтін жоғары білікті мамандар үнемі өнім сапасын бақылап отырады, сондай-ақ қолданыстағы батареяларды жақсартуға тырысады.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан зауыттары Санат:Жетісу облысы кәсіпорындары
Романшор (Иньва тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дезинфекциялайтын заттар
Дезинфекциялайтын заттар, аз ерітіндіде кең көлемді бактерицидтік әсер беретін химиялық заттар. Заттық мүлікті, бөлмелерді, техниканы және т.б. дезинфекциялау үшін қолданылады. Д.з-дың негізгі топтары: ақуызды ұйытқыш (фенолдар және олардың өнімдері, спирттер, ауыр металл тұздары және т.б.); ақуыздың ісінуіне және еріп кетуіне алып келетіндер (сілтілер, ширек аммоний негіздері және т.б.); тотықтырғыштар (галоидтер,тотықтар және т.б.), сондай-ақ альдегидтер, силикаттар және т.б.