cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жаңа заман
XX ғасыр мәдениеті
Осы орайда мәдениеттің әр саласындагы өзгерістерді бір елден бір елге жайдан-жай көшіре салуға болмайтындығын ескере кеткен жөн. Оған дәлел ретінде басқа елдерді қойғанда, қазақ халқының кеңес дөуіріндегі мәдениетінің тағдырын айтсақ та жеткілікті сияқты. Мәдениеттің, не өмірдің белгілі бір саласының элементін механикалық көшіре салу ешбір нәтиже бермейді. Сөзіміз дөлелді болу үшін нақты мысал келтірейік. Жапонияда өнімнің сапалылығы жолындағы күреске жұмысшыларды кеңінен тарту мақсатында арнайы «сапа үйірмелері» ұйымдастырылды. Ерекше атап өтетін жайт, бұл қозғалыс жапон халқының мәдени-психологиялық құндылықтарына негізделген болатын, өйткені жапондықтар екі моральдық-құндылықтар-ризашылық парызы мен адалдық парызының рухьшда бала кезінен-ақ тәрбиеленген. Ӏс-әрекеттің осындай ұлттық-мәдени стериотиптің ықпалымен жапондық жұмысшы өз күшіне сенеді, бос уақытын да аямайды. 70-і жылдары дөл осындай «сапа үйірмелері» АҚШ-та пайда бола бастады. Бірнеше жылдардан соң бұлар 230 американ компанияларында өз жұмыстарын жүргізе бастады. Бірақ, өкінішке орай, олардың 8 ғана жоғары дәрежеге жетіп, қалғандары айтарлықтай табысқа ие бола алмай қалды. Осы бір шағын мысалдың өзі-ақ жоғарыда айтылған ойымызды айқындай түссе керек. Американдықтардың индивидуализмі мен кәсіпкерлік рухының тамыры сол елдің өткен тарихында, оның күрделі этникалық және географиялық құрылымында жатыр. Еңбек сүйгіш неміс халқы мен оның экономикалық жетістіктерін неміс мемлекетінің тарихын білмей тұрып, ол халықтың өзіндік ұлттық қасиеттерін ескермей еш уақытта түсінуге болмайды. Мысалы, Қытай мәдениетіне оптимистік дүниетаным, өмір мен өлімге табиғи тұрғыдан қарау тән. Адамдар жер бетінде тіршілік етеді, ондағы тірілер мен өлілер өзара тығыз байланыста. Бүл барлығы үшін ортақ дүние, ортақ тылсым. Бұл — философиялық даналық. Қытай халқының салт-дәстүрлерінде, наным-сенімдерінде кеңінен көрініс тапқан Еуропалықтарды таң қалдырған қатты ауруға шалдыққан адамға сыйға табыт тарту дәстүрі — ауырған адамға құрмет көрсету мен оған деген шынайы сезім белгісі болып табылады, өйткені өліп бара жатқан адам алые сапарға шығып бара жатқан жолаушымен пара-пар. Еуропалық мәдениеттегі батыл қадамдармен қайта жаңғыртушылар, түбегейлі өзгерістер бір жағынан прогресті тығырыққа тіреді. XX ғасырдың ұлы ойшылы А. Швейцер технократтық мәдениеттен бас тартып, дамудың ең жоғарғы сатысына көшу қажеттігі туралы ойға келді. XX ғасырдың дүбірлі оғиғалары, қантөгіс қырғиқабақ соғыстар, экологиялық апаттар және т.б. негізінде ғылым «технократизм мен технократтық ғылым» — мәдениетті идеялардың құрбандығына, рухани жөне сезімдік ақыл-ой қысымына, жалпы мәдениеттің тоқырауына өкелді деген қортындыға келді. Ұлы ойшыл жаңа жалпы адамзаттық мәдениеттің тағдыры үшін «өмірді қастерлеу» принципін ұсынды. Бұл принцип — мәдениетті дамытудың үлгісінен жалпы адамзаттық құндылықтарға негізделген мүлде жаңаша даму бағытына көшуге меңзейді. Ал бұл жол ізгілік жолы, адамдарды жарқын болашаққа апарар даналық жолы.
Қиян
Қиян, ит арқасы қиян. Мағынасы — тым алыс, шалғай жер. «Аудандық оқу бөлімі ит арқасы қиян Шұбар- ағашқа жолдама берді» (О. Бөкеев, Қамшыгер.). Қазақ тілінде «тым алыс», «шалғай» сияқты мағыналарды кейде «қиян» тұлғалы сөз де түсіндіре алатыны жұрт білмейтін сыр емес. Олай болса, мынау сияқты күрделі тұрақты тіркестің тууына қандай себеп болды екен деген ой келеді. Фразадағы «қиянның» мағынасы біз білетіндей болса, оған «ит арқасын» қосақтаудың қандай ділгерлігі бар. Осы жағдайды ой елегінен өткізе келіп, «қиянның» басқа да мағынасы болуы ғажап емес деген пікірді тіл дерегімен бекіте түсіп, жорамал жасауға болады. Ең алдымен «ит арқасын» анықтауға кіріссек, мұндай тіркес тілімізде жоқ емес. Қөші-қон кезінде уақытша екі керегені біріне-бірін иек арттырып жасаған баспана-қостың түрін де «итарқа» деп атайтыны ертеден белгілі. «Қиян» тұлғасының алдындағы «итарқасы» да осымен тамырлас болса керек. Әрине, қостың атауы ұқсатудан, теңеу арқылы пайда болған деуден басқа жол жоқ. Олай болса, «қиянның» өзге бір мағынасын іздестіру ойы теріс те болмайды. Кейбір тіл деректерінде оның мына тәрізді мағыналарын ұшыратамыз. Якут тілінде: хайа — тау ; монғолша: хянган — тау қырқасы; маньчжур тобындағы тілдерде: һиңан — тау жотасы Алыстан қарағанда тау қырқасы не жотасы ит арқаланып тұратынын еске алсақ, «ит арқасы қиан» тіркесіміз —«ит арқасындай тау жотасы» болып түсіндірілмек. Оның «алыс» пен «шалғайға» синоним болуын — жақын көрінген таудың өзі жүре келе алыстай түсуінен тумады ма екен деген ой келеді. Әрі таулы жермен жүру жазыққа қарағанда қиын-қыстауының мол болатындығы да ескерілген болса керек.
Глубокое ауданы
Глубокое ауданы — Шығыс Қазақстан облысының солтүстік-шығысындағы әкімшілік бөлініс. Жер аумағы 7,3 мың км². Орталығы – Глубокое кенті. Аудан 1964 жылы 31 желтоқсанда құрылған.
Географиялық орны, жер бедері
Аудан батысында Шемонаиха, шығысында Алтай ауданымен және Риддер қаласымен, оңтүстігінде Ұлан ауданымен және Өскемен қаласымен, солтүстігінде Ресей Федерациясымен шектеседі.
Облыстың солтүстік жағының орталық бөлігінде, Ертіс өзенінің салалары Үбі мен Үлбі өзендері аралығында орналасқан. Ауданның жер бедері өте күрделі. Солтүстік-батыс жағын Үбі мен Үлбі өзендерінің аралығындағы Үбі жотасының батыс бөлігі мен Тікирек (Тигирец) жотасының оңтүстік беткейі және олардың шоқылы сілемдері, ал оңтүстік-батыс жағын Үлбі (Иванов) жотасының батыс бөлігі алып жатыр. Жер беті Ертіс өзенімен және оның салаларымен тілімденген.
Халқы
Тұрғындары 61 948 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар – 29,27%, орыстар – 65,95%, немістер – 1,96%, татарлар – 0,90%, украиндар – 0,55%, басқа ұлт өкілдері – 2,57%.
Әкімшілік бөлінісі
40 елді мекен 4 кенттік әкімдігі мен 13 ауылдық округке біріктірілген:
Пайдалы қазбалары
Глубокое ауданының қойнаулары полиметалды рудаларға бай. Қорғасын, мырышпен қатар құрамында алтын, күміс, кадмий, сурьма, мышьяк, темір, күкірт, селен сынап, мыс және басқа да элементтер бар. Өзінің тазалығы жөнінен Березовка, Белоусовка, Ертіс және Ново-Березовка кен орындарының металдары әлемдік стандарттан кем түспейді. Аудан аумағында 23 жерде құрылыс материалдарына қажетті тастар, әктас, кірпіштік топырақ, құрылыс құмдары бар. Гранит, диодориттер мен кварцальбитофирлер құрылыс тастарын өндіретін шикізат ретінде қызмет етеді.
Аудан тарихы
1730 жылы штейгер Иван Чупоршнев бай Березовка кенішін ашты. 1731 жылдан Демидов Невьян заводынан әкелінген жұмысшы кадрлар күшімен бұл телімді пайдалана бастады. Нан мен жарма алыстағы сібір мен орал уездерінен әкелінді. Азық-түлік проблемасын шешу үшін 1760 жылы «Өскмен қамалына орналасу және Уба өзенінің арғы жағына, Ертістің оң жағалауына Березовка, глубокое Улбьба және басқа да Ертіске құятын өзендер жағалауына қамалдар салу мен екі мыңға дейін орыс әкеліп қоныстандыру туралы» Сібір жарлығы шықты.
1761 жыл Глубокоенің туған жылы. Ескі көздердің айтуы бойынша осы жылы Петушок жотасының етегіне Игнатий Губин отбасымен қоныстанған. Глубокое тұрғындары егіншілікпен, мал шаруашылығымен айналысты, таулы-завод халқын және Ертіс казактары әскерлерін азық-түлікпен қамтамасыз етті. Алғашқы қоныстанушылар әкімшілік есепте өскменде тұрды. Шаруалар міндеттеріне егіншіліктен басқа жолдарды жөндеу мен кеніш жұмыстарына жас жігіттерді қосу болды.
1747 жылы Секисовка ауылы пайда болды (Секисовка редутының орнына), 1767 жылы Бобровка пайда болды, 1797 жылы Белоусовка. Глубокое ауданы – Кенді Алтайдағы ара шаруашылығының отаны. 1786 жылы алғашқы аралар Бобровкаға әкелінді, кейін Глубокоеде, Прапорщиковода пайда болды, одан бүкіл Алтайға тарады. Ертіс мыс балқыту зауытының тарихы 1920 жылдарынан басталады, «Лена-Лимитед-Голфилдс» ағылшын компаниясы Глубокое кентінде шағын қорғасын зауытының құрылысын бастады. Зауыт 1931 жылы күзде іске қосылды. Бұл компаниямен келісім-шарт бұзылғаннан кейін орталығы Глубокое кентінде «лена-Банк» Алатай комбинаты құрылды.
1932 жылдың сәуірінде комбинат Ертіс тау-өнеркәсіптік кешен болып қайта құрылды, құрамына Белоусовка мен Березовка кеніштері енді. 1937 жылы 26 мамырда Ертіс мыс балқыту зауыты жұмысын бастады. 1935 жылғы мамырда Глубокое арқылы Рубцовск – Защита темір жол магистралі салынды.
Глубокое жері 10 Кеңес Одағының батырын және 19 Социалистік Еңбек Ерін шығарды.
Дереккөздер
Санат:Глубокое ауданы
Жауынгерлік ту
Жауынгерлік Ту– әскери бөлімнің қастерлі рәміздерінің бірі. Мемлекет басшысының атынан беріледі. Бөлімде барлық уақытта сақталады. Бөлімнің алған ордендері осы туға тағылады. Бөлімнің жеке құрамы Жауынгерлік туды күзетуге, ерлікпен қорғауға, ұрыс кезінде сақтап, жау қолына түсірмеуге міндетті.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кербұлақ орамы (Астана)
Кербұлақ орамы Бұрынғы атауы Широкий қысқа көшесі. Кербұлақ орамы Шардара көшесінен басталады. Ұзындығы - 303,1 м.
Кербұлақ - бұлақ аты. Негізінен суы тартылып бара жатқан, арналары ойдым-ойдым бұлақтарды айтады. Елімізде осы аттас бұлақтар бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Анитеза
Анитеза - шендестіру, мүлде қарама-қарсы ұғымдарды, жағдайларды, образдарды салыстыра не қарама-қарсы қоя отырып, ой мен сезімді әсерлі жеткізуге ұмтылатын стильдік, эстетикалық бейнелеу құралы, көркемдік әдістің бірі. . Анитезаның сөз өнеріндегі орны ерекше және ежелгі Анитеза бастауы мифтерде жатыр.
Адамзаттың балаң кезеңіндегі дүниені аспан - жер, жарық - қараңғы, су, от, т.б. қарама-қарсы ұғыммен салыстыра тануы шендестірудің алғашқы белтілері. Сөз өнерінде анитеза жай тана салыстырудан көркемдік, бейнелік бояуымен өзгешеленіп тұрады. Қазақ әдебиеттану ғылымында бұл әдіске ең алғаш А.Байтұрсынов назар аударған: "Жайдағы қайғыдан қуаныш үстінде көрген қайғы жанға көбірек батады.
Жарлылық қиындығы жасынан жарлы болғаннан гөрі байдан жарлы болғанға көбірек сезіледі. Көріксіз бетіндегі дақтан көріктің бетіндегі дақ көзге көбірек түседі. Тәттінің артынан ашылық, дәмдінің артынан дәмсіздік артығырақ білінеді. Сөз шығарушылар көп қолданады". Шендестіру қарсы мәндес сөздерді бір-біріне қарама-қарсы қою арқылы жасалады. Мысалы "Қан мен тер" (Ә.Нүрпейісов), "Соғыс және бейбітшілік" (Л.Толстой), "Қызыл мен қара" (Стендаль"), т.б. шығармалардың аты шендестіру арқылы тура немесе жанама болса да оның мәнін ашуға қызмет етіп түр.
Қазақ ауыз әдебиетінің анитеза әдісін шеберлікпен қолданылған. "Қатыны семіз, epi арық, үй жұтынан сақтасын. Иесі семіз, аты арық, Тұз жұтынан сақтасын" (Мақал). Мұнда анитеза арқылы адам бойындағы кемшілік әсерлі бейнеленген. "Қара жерге қар жауар, Қарды көр де, етім көр. Қар үстіне қан тамар, қанды көр де, бетім көр" ("Ер Тарғын"). Бұл - сұлулықты эстетикалық талғаммен қарама-қарсы айқын, ашық түстерді салыстыра көрсеткен шендестірудің үздік үлгісі. Мысал жанрында да шендестіру нышандары бар: "Қасқыр мен қозы", "Қарта мен түлкі", "Бұлбұл мен есек", т.б. Қазақ әдебиетінде шендестірудің күрделі, көркемдік қуаты мол, эстетикалық әсері күшті үлгісін Абай жасаған: "Қар - аппақ, бүркіт - қара, түлкі - қызыл, Ұқсайды қаса сұлу шомылғанға...". "Аппақ ет, қып-қызыл бет, жап-жалаңаш, Қара шаш қызыл жүзді жасырғанда...". Абай реңі жағынан бір-біріне қарама-қарсы үш түсті алып, шендестіру арқылы негізгі бейне - төртінші суретті қиыннан қиыстырып бере алған.
Сыртқы белгілерді салыстырумен бірге, адамның жай-күйі, ішкі сезімі, сыр-сипаты да шендестіру арқылы бейнеленеді: "Бір суып, бір ысып, Бір үміт, бір қауіп" (Абай). Қазақ әдебиетінде шендестірудің мұндай сәтті үлгілері көп кездеседі. "Шашын - қара, денен - ақ бұлт, жүзін - Ай, Тісін - меруерт, көзін - сәулем, құралай" (М.Жұмабаев). Анитеза - бейнелеу құралдарының көркемдік қуаты ерекше, көп қолданылатын түрі.
Дереккөздер
Санат:Эстетика Санат:Көркемдік бағыттар
Хан Ордасы (ауыл)
Хан Ордасы (2006 ж. дейін — Орда) — Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданындағы ауыл, Орда ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сайқын ауылынан шығысқа қарай 47 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1826 жылы Жәңгір-Керей ханның ұйғарымымен және тікелей басшылығымен қаланған. Бастапқы кезде ол “Хан ордасы”, 1918 жылы “Орда қаласы" деп аталған. 1928 жылдан "Орда" деп аталды. 1917–1920 жылдары ауыл Бөкей облысының, 1920–1925 жылдары Бөкей губерниясының, 1925–1928 жылдары уезінің, 1928–1952 жылдары ауданның орталығы, 1964–1997 жылдар аралығында “Орда” кеңшарының орталығы болды. Осы кеңшар негізінде 1997 жылы Орда және округке қарасты Қарасай, Қарасу, Сейітқали, Үштерек аудандарында ЖШС және бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1922 адам (957 ер адам және 965 әйел адам) болса, 2009 жылы 1967 адамды (982 ер адам және 985 әйел адам) құрады.
Мұражай-қорық
Хан ордасы тарихи-мәдени, архитектуралық-этнографиялық мұражай-қорығының нысандары:
Дереккөздер
Санат:Бөкей ордасы ауданы елді мекендері Санат:Қазақстанның қала статусынан айырылған елді мекендері
Хелен Хант
Хелен Хант (Helen Hunt, 15 маусым, 1963 жыл) – американ актрисасы, режиссер, продюссер, сценарийші.
1992 жылдан 1999 жылға дейін түсірілген «Без ума от тебя» телехикаясындағы рөлімен кең танымал болып, төрт рет «Эмми» сыйлығымен марапатталған. 1998 жылы «Лучше не бывает» комедиясындағы рөлі үшін «ең үздік әйел рөлі» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ие болған. 2000 жылдары оның қатысуымен «Доктор «Т» и его женщины», «Заплати другому», «Чего хотят женщины» және «Изгой» фильмдері шығады. Алайда бұл фильмдердегі рөлдері аса сәтті болмаған.
Фильмдері
«Sweet Revenge» (1984) «Пегги Сью вышла замуж» (1986) «Бобби» (2006)
Дереккөздер
Санат:Эмми сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ кинорежиссёрлері
NGC 94-2
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 14 қарашада Гийом Бигурдан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 94-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1670567, NPM1G +22.0020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Бексұлтан Ағадайұлы
Бексұлтан Ағадайұлы (1796-1887) — Аякөз сыртқы округінің аға сұлтаны. Аса бай, көреген, саясаткер адам болған.
Алакөл өңірін билеген Ағадай төре ұрпақтарының бірі. Ағадай төре қайтыс болғаннан кейін ел билігі Бексұлтан төреге тиеді. 1846 жылы әйгілі Ойжайлау кеңесіне қатысып, Жетісу қазақтарының атынан Санкт-Петербургке барғандардың бірі. Бексұлтан төре туралы поляк саяхатшысы А.Янушкевичтің күнделігінде жазылған. 1993 жылы Бексұлтан төреге ескерткіш қойылып, айналасына ағаштар егілді.
Дереккөздер
Санат:1796 жылы туғандар Санат:1887 жылы қайтыс болғандар Санат:Аякөз сыртқы округінің аға сұлтандары
Киттәрізділер
Ғалымдар киттердің арғы тегі құрлықта тіршілік еткен ежелгі тұяқтылар не қарапайым жыртқыштар (креодонттар), тіпті, бор кезеңінің жәндікқоректілері де болуы мүмкін деген болжам айтады. Бұлардың қазба қалдықтары төменгі эоцен дәуірінен сақталған. Қазақстанда Маңғыстау түбегінен төменгі сармат қабатынан табылған.
Қатантау даласы
Қатантау даласы — Алтай Республикасы Көксу ауданының солтүстігінде Теректі жотасы мен оңтүстігінде Қатын өзені аралығында орналасқан Орталық Алтайдағы шағын дала аймағы (5-тен 6 километрге дейін). Теңіз деңгейіндегі биіктігі шамамен 900 м. Осында Қатантау елді мекені орналасқан.
Тағы қараңыз
Санат:Ресей далалары Санат:Алтай Республикасының далалары Санат:Алтай Республикасы
Киттәрізділер
Қазіргі кезде киттердің 2 отряд тармағына (тісті киттер және мұртты киттер) жататын 38 туысы, 80-нен астам түрі мұхиттарда, теңіздерде, кейбір түрлері (дельфиндер) өзендерде таралған.
Биологиялық сипаттамасы
Денесінің ұзындығы 1,1 – 33 м-ге дейін, салмағы 30 кг-нан 150 т-ға дейін жетеді. Дене пішіні жұмыр қос қалақты терілі, құйрық жүзбеқанаты көлбеу бағытта орналасқан. Көпшілік түрінің басы жалпақ, мойны айқын байқалмайды. Алдыңғы аяқтары ескекке айналған. Артқы аяқтары жойылған, тек жамбас сүйектерінің (кей түрінде ортан жіліктің) қалдықтары сақталған. Киттердің терісі түксіз жалаңаш, тері астында май қабаты жақсы жетілген (қалыңдығы 18 – 50 см). Бұл дене температурасын реттеуге қатысады.
Терісінде май, тері бездері болмайды, сүт бездері жақсы жетілген.
Киттердің қанының құрамында гемоглобиннің, бұлшық еттерінде ерекше ақуызды зат – миоглобиннің болуы су астында 30 – 40 мин (кейде одан да ұзақ) тыныс алмай тіршілік етуіне септігін тигізеді.
Барлық киттердің ауыз қуысы өте үлкен. Бұлар тісі ең көп жануарларға жатады, мысалы, тісті киттің тісінің саны 272 болса, Амазонка дельфинінің бір ғана үстіңгі сойдақ тісі алға қарай 3 м-дей созылыңқы болады.
Киттердің миы күрделі құрылысты әрі жақсы дамыған. Олардың сезу мүшесінің қызметін қылшықты мұртшалары атқарады. Көзі су астында, су үстінде де жақсы көреді. Киттердің есту мүшесі жақсы дамыған, құлақ қалқаны болмайды. Қорегін тұтастай жұтады. Сілекей бездері болмайды. Қарны күрделі құрылымды (3 – 14 бөлімнен тұрады).
Киттердің көпшілігі – моногамды. Олар 2 – 6 жаста жыныстық жағынан жетіледі. Екі жылда бір рет балалайды. Буаздық мерзімі 10 – 12 ай. Аналығының жыныс саңылауының екі бүйірінде 2 емшегі болады. Арнайы бұлшық еттердің жиырылып-жазылуынан сүт баласының аузына шашырайды. Киттер баласын 4 айдан (майда дельфиндер) 1 жылға дейін (кашалоттар) емізеді. Киттің сүті өте құнарлы: сиыр сүтімен салыстырғанда май 10 есе, белок 3 есе көп. Баласы тәулігіне 450 л-ге дейін сүт емеді, 4 см-ден астам өсіп, 90 кг-дай салмақ қосады.
Табиғатта 30 – 50 жылдай тіршілік етеді. Көпшілік түрі топталып, үйірленіп жүреді, теңіз жануарларымен қоректенеді.
Экологиялық жағдайы
Киттердің саны жылдан-жылға азаюда, әсіресе, ірі киттердің біраз популяциясының жойылып кету қаупі бар. Сондықтан кит аулау кәсібін реттеу мақсатында Халықаралық комиссия (оған дүние жүзінің 20 мемлекеті мүше) ұйымдастырылған (1946). Киттердің санын сақтау үшін қорғауға алынып, олардың 18 түрі мен 1 түр тармағы Халықаралық табиғат қорғау одағының «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Теңіз сүтқоректілері
Ла Гранж (Миссури)
Ла Гранж (La Grange) — Миссури штатының Льюис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.3 км². FIPS коды — 29-39764.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1000 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Льюис округы (Миссури)
Мёлленхаген
Мёлленхаген (Möllenhagen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мюриц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1681 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 49,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 56 047. Муниципалитеттің басшысы — Райнхольд Аменда.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Макропрограмма
Макропрограмма (Macro program) — макроанықтамалар, макрошақырулар немесе шартты макрооперациялау құралдары қолданылатын программа.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Вень-Ю
Вень-Ю — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вашка өзенінің оң жағалауынан 269 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Алфреду-Шавис (Эспириту-Санту)
Алфреду-Шавис (Эспириту-Санту) (Alfredo Chaves (Espírito Santo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Орталық Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуарапари экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1891 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
Никифар
Никифар — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Никифар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 941 адамды құрады. Пошта индексі — 452131, ОКАТО коды — 80202849001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Көкшағыр
Көкшағыр (Көкшағыр жусан) -жусан туысының бір түрі. Биіктігі 30-70, кейде 80 см шала бұта. Өсімдік түгелдей тықыр, жасыл не сұрғылт жасыл, тамыры жуан, сүректенген. Жеміс бермейтін бұтақтарының жапырағы сопақша келген, ұзындығы 4-8, ені 2-6 см, қара жасыл. Шілде- тамызда гүлдейді. Ресейдің Еуропалық бөлігінің шығысында, Батыс Сібірде, Қазақстанда Тобыл-Есіл, Ертіс, Ембі, Каспий, Арал маңында, Көкшетауда, Мұғалжарда, Сарыарқаның шығысында, батысында, Қарқаралыда, Бетпақдала, Балқаш-Алакөл аймағында, Алтай, Тарбағатайда, Қызылорда облысында дала, шөлді, құмды жерлердегі өзен аңғарларында, тың жерлерде тастақты беткейлі төбелерде өседі. Көкшағырды жаз бойы қой мен түйе жақсы жейді, сиыр мен жылқы онша жемейді.
Дереккөздер
Санат:Жусандар Санат:Күрделігүлділер
Антиципация
Антиципация 1) синтаксисте антиципция (катафора) анафоралық элементтердің әдеттегі тізбелі жүйелілігінен ауытқуы. . Есімдік орнына қолданылатын сөздін алмастыратын сөздің алдында болуы.
Антиципция кездесуі заңды құбылыс, мысалы: "Кім келді?" - "Асан той". антиципация сонымен қатар құрылымдық қызмет атқарады; 2) күрделі сөйлемнің синтаксисінде антиципация бағыныңқы сөйлемнің басыңқы сөйлемнен кейін келуі; 3) стилистикада антиципация оқиға бейнелеуде мерзімдік немесе салдарлық жүйеліліктің бұзылуы; 4) фонологияда антиципация регрессивтік (кейінді ықпал) ассимиляция сипатында көрініс табады.
Дереккөздер
Санат: журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Эльбинген
Эльбинген (Elbingen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 301 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,3 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 501. Муниципалитеттің басшысы — Хорст Хартенфельс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Нерута-Яха (Неромо-Яха тармағы)
Нерута-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Неромо-Яха өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Қазақ қызметкерлерінің міндеті
Мұнда автор оқыған азаматтарды белсене іске жұмылуға шақырады. Олардың мақсаты: деп ұғындырады. Бұл міндеттерді мойнына алмаған қызметкерлер қазақ азаматы емес, ел қамын ойламайды деген тұжырымға келеді. Оқу жұмысының қолға алынбай жатқандығын, не қалада, не қырда мектеп үйі жоқтығын, қазақ жігіттерінің қолөнерді үйренуінің жолға қойылмағандығын айтып, «Бүгінгі зор міндет» мақаласында ұсынған шаралардың орындалмай отырғанына күйініш білдіреді. Ілгеріректе айтқан ұсыныс, ойларын әрі қарай ербітіп, Әуезов баспасөз туралы да өткір сыни пікір айтады. Өйткені :. 20-жылдары Әуезов жаңа орнаған кеңес өкіметі қызметтерінде жүріп-ақ, қазақ ұлты үшін пайдалы қызмет атқаруға болады деген бағыт ұстанады. Сол ойын осы мақаласында басқа оқыған қызметкерлерге де жеткізуге тырысқан. Мақала алғаш рет Қазақ тілі газетінің 1921 ж. 14 қаңтардағы 115-ші санында жарияланған. Мақалаға «Мухтар» деп қол қойған. Жазушының, 20 томдық шығармалар жинағының 15-кітабына сол қалпында көшіріліп басылған.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов мақалалары
Нерута-Яха (Неромо-Яха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Театр көктемі
"Театр көктемі" - 1950 - 60 жылдары өткен шығармашылық байқаудың бір түрі. Әдетте көктем айларында (сәуір-маусымда) откізілді. Оған республикалық, өлкелік және облыстық театр ұжымдары қатысып. өткен маусымдағы таңдаулы спектакльдерін керермендердің сарабына салды. Қазақстанда алғаш рет мұндай байқау 1957 ж. мамыр-маусым айларында "Қазақ театр көктемі" деген атпен Алматы қаласында өткізіліп, 1-орынды Атырау облыстық драма театры С. Мұқановтын "Ботагозі" бойынша қойған спектаклімен (реж. Т.Дүйсебаев) жеңіп алды: ал 1958 ж. өткен 2-байқауда бұрынғы Семейдің біріккен облыстық драма театрынын труппалары (Ә.Тәжібаевтын "Майрасы", Н.В. Гогольдін "Ревизоры", қазақ труппасы; М.А. Шолоховтың "Көтерілген тыны" бойынша, Л.Н. Толстойдын "Қаранғылық патшалығы", орыс труппасы), Орал облыстық орыс драма театры (Цао Юйдің "Дауылы), Солтүстік Қазақстан облысы орыс драма театры (Н.Е. Виртаның "Жазирасы") және Шымкент облыстық драма театры (Ә.Әбішевтің "Кім менің әкем?" мен О. де Бальзақтың "Огей шешесі") Қазақстан Мәдениет минлігінің 1-дәрежелі дипломына ие болды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Болмыс философиясы
Материя, оның жалпы қасиеттері мен өмір сүру тәсілі
Материя ұғымы философиялық материализмнің негізгі іргетасы. Ол әлем мен адамды табиғи себептерге сүйене отырып зерттеудің ұзақ тәжірибесінен туындаған. Ғылымның ірі  жетістіктері  әлемнің  механикалық    үлгісінің  іргесін босатты. Материя туралы білімнің аясы одан да кеми түсті. Ғылымда қалыптасқан осы бағытты қорытындылай отырып, В.И. Ленин 1908 жылы материя ұғымының кеңейтілген анықтамасын берді: “Материя дегеніміз - адамға оның  түйсіктері  арқылы  мәлім болатын, біздің түйсіктерімізге тәуелсіз бола отырып, сол түйсіктеріміз арқылы көшірмесі алынатын, суреті  түсірілетін, бейнесі жасалатын, объективтік  реалдылықты белгілеу  үшін қолданылатын  философиялық категория”. Яғни, материя дегеніміз біздің сана-сезімізден тыс өмір сүретін реалдылық, өйткені ол адамнан, адамзаттан  тыс өмір сүреді. Әлемді ешкім жасаған жоқ, ол болған, болады  және бола бермек. Әлем шексіз, шетсіз, ол көпжақты, көп қырлы, оның әр түрлі  қасиеттері, ерекшеліктері  бар. Әлемнің шексіздігі ондағы процестер  мен  құбылыстардың  ешқашан  аяқталмайтынын  білдіреді. Материалдық әлемнің басы, соңы жоқ, ол ұдайы  даму, ұдайы  өзгеру, ұдайы  қалыптасуда болып отырады. Материяға біртұтастық, яғни бүтіндік және құрылымдылық, біркелкілік  тән. Әлемнің әр түрлі бөліктері мен қырлары өзара тікелей немесе бір бірі арқылы байланысқан – табиғат пен қоғам, тұлға мен тап. Материяның өмір сүру тәсілі - қозғалыс. Қозғалыс дегеніміз кез келген өзгеріс. Қозғалыс объективті, абсолютті, салыстырмалы, мәңгі. Қозғалыс көп түрде болады. Ф.Энгельс қозғалыстың негізгі бес түрін көрсетіп, жүйелеген еді. Олар: механикалық, физикалық, химиялық, биологиялық, әлеуметтік деп аталған. Қозғалыстың ең қарапайым түрі механикалық қозғалыс, ол заттар мен құбылыстардың кеңістікте орын алмастыруын білдіреді. Әлеуметтік қозғалыс қоғам өміріндегі шым-шытырық құбылыстар мен процестерді бейнелейді.
Дереккөздер
Санат: Философия
Антиномия
Антиномия — пікір алмасу кезінде кездесетін бір-біріне қарама-қарсы, сонымен бірге бірдей негізделген пайымдаулар.
Дереккөздер
Санат:Логика Санат:Философия
Театр қоғамы
Театр қоғамы - ТМД елдері театрынын кайраткерлерін біріктіретін ерікті шығармашылық-қоғамдық ұйым. Бүкілресейлік (бұрынғы) театр қоғамының жол жобасы негізінде құрылған. Армян (1940), Әзірбайжан, Украин (1944), Грузин, Латыш, Өзбек, Эстон (1945), Белорус (1946), Литван (1947), Молдаван (1958), Қырғыз (1961), Тәжік (1971), Түрікмен (1973) және 1962 жылдан Қазақ театр қоғамы жұмыс істеді (қ. Қазақстан Театр қайраткерлері одағы).
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Дылги-Дел (Монтана облысы)
Дылги-Дел (Дълги дел) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Георги-Дамяново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3475. Телефон коды — 09556. ЕКАТТЕ коды — 24534.
Люхов-Данненберг (аудан)
Люхов-Данненберг (Landkreis Lüchow-Dannenberg) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Люхов-Данненберг қаласы. Аудан Төменгі Саксония жерінде орналасқан. Жер аумағы 1220,46  км² шамасында. Тұрғыны 51 352   мың адамды құрайды. Халық тығыздығы  42,1  адам/км². Ауданның ресми коды — 03 3 54.
XVIII ғасырдың ортасына дейін осы территорияда сақталған полаб тілі. Аудан  3  қауымға  бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония аудандары
Пашкобарда
Пашкобарда — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Айва өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Мориньиго
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 116 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,36 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 25 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Судьяның ант беруі
Судья лауазымына алғаш рет сайланған немесе тағайындалған адам беретін ант:
Жоғарғы Соттың Төрағасы, Жоғарғы Сот алқаларының төрағалары мен судьялары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының, отырысында ант береді.
Облыстық соттардың төрағалары Жоғарғы Соттың жалпы отырысында ант береді.
Облыстық соттар алқаларының төрағалары мен судьялары, аудандық соттардың төрағалары мен судьялары тиісті облыстық соттардың жалпы отырысында ант береді.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң Санат:Ант пен серт
Майкл Китон
Майкл Китон (Michael Keaton; (шын аты Майкл Джон Дуглас (Michael John Douglas)) 5 қыркүйек 1951 жыл, Кораополис) – америка актері.
Режиссер Тим Бертонның фильмдеріндегі Бэтмен және Битлджустың рөлдерін сомдап танымал болған. Кино дебюті 1982 жылы түсірілген «Ночная смена» комедиясы болған. Осыдан кейін тағы да біраз комедия жанрындағы фильмдерге түскен. 2007 жылы ол режиссер ретінде жұмыс істей бастайды. Алғашқы туындысының көрсетілімі 2008 жылы өткен («Весёлый джентльмен»).
Фильмдері
«Мистер мама» (1983) «Цена победы» (2000) «Копы в глубоком запасе» (2010).
Дереккөздер
Санат:АҚШ актерлері
Антраксолиттер
Антраксолиттер — ең жоғары дәрежеде метаморфталған антрацит тәрізді битумдардың топтастырылған жіктеулік атауы.
Терминді канадалық ғалым Э.Чэпмен (1871) енгізген. Антраксолиттер майда желіше қоспалар мен ұяшықтар түрінде кездеседі; төменгі және жоғарғы дәрежелі болып ажыратылады. Антраксолиттердің айрықша топтарына кискеиттер мен тухолиттер кіреді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Данбюри (Коннектикут)
Данбюри (Danbury) — Коннектикут штатының Fairfield округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 80893 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 114.7 км² шамасында. FIPS коды — 09-18430.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
IC 5232
IC 5232 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69358, ESO 76-20.
Сыртқы сілтемелер
IC 5232 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Торпедо (шайбалы хоккей, Өскемен)
«Торпедо» — Өскемен (Қазақстан) хоккей командасы. Клуб 1955 жылы құрылды, 2000 жылдың 19 қаңтарынан 2015 жылдың 5 мамырына дейін «Қазмырыш-Торпедо» деп аталды. 2020 жылдан бастап ол Pro Hokei Ligasy өнер көрсетіп келеді. Pro Hokei Ligasy өнер көрсететін үлестес клубы бар – «Алтай-Торпедо».
Метлишино
Метлишино — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Светлопольский ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Торпедо (шайбалы хоккей, Өскемен)
Тарихы
«Торпедо» хоккей командасының құрылуы 1955 жылы Электросталдан Өскеменге келген Николай Коняхиннің есімімен байланысты. Ол шайбалы хоккейден бірінші спорттық категорияға ие болды және Мәскеу облысының жасөспірімдер құрамасында тәжірибесі бар еді. Коняхин әкесі мен баласы Үлбі металлургия зауытында хоккей командасын құрудағы бастамашы болды (1990 жылдардың басына дейін команда оның қамқорлығында болды). 1957 жылдың басында команда Алматыда өткен Қазақстан чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.
1964/65 маусымынан бастап «Торпедо» КСРО чемпионатында дебют жасады («А» сыныбы, екінші топ, бірінші топша). Олимпиада жүлдегері, КСРО-ның бірнеше дүркін чемпионы Юрий Баулин Өскеменге ойын жаттықтырушысы ретінде келді. Оның басшылығымен команда бірінші лиганың (кеңес хоккейінің екінші эшелоны) көшбасшыларының қатарына шықты. Ал 1966/67 жылғы маусымда «Торпедо» ойыншылары жоғарғы лигадан бір адым қалып, тек свердловсктік «Автомобилисттен» ұтылды.
Метлишино
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Торпедо (шайбалы хоккей, Өскемен)
Тарихы
1977 жылы «Торпедо» екінші лигаға түсіп қалды, бірақ үш жылдан кейін жаттықтырушы Валентин Григорьевтің басшылығымен олар қайтадан бірінші лигаға шықты. Сол жылдары команда тек өз тәрбиеленушілерімен толыға бастады, бұл дәстүр 2000 жылдарға дейін жалғасты.
1980 жылдардың басында команданы жергілікті жас жаттықтырушы Виктор Семыкин басқарды. Олимпиада чемпионы Борис Александров туған қаласында ойнауға оралды. Одан басқа қақпашы В. Набоков, қорғаушылар С.Горев, А.Энгель, А.Грищенко, С.Кислицын, В.Локотко, В.Тунников, В.Федорченко, шабуылшылар И. Кузнецов, А.Соловьев, С.Могильников, В.Стрельчук, И.Дорохин, В.Чечел, С.Девятков, В.Ефремов, С.Старыгин. «Торпедо» тағы да жоғарғы лига үшін күресті бастады.
1986 жылы Семыкин жаттықтырушыны Владимир Гольц алмастырды (бұрын жасөспірімдер спорт мектебінде жұмыс жасаған жас маман). Соңында, 1987 жылы «Торпедо» келесі классқа өте алды. Бір қызығы, жоғарғы лига бірінші кезеңінен кейін өскемендік шабуылшы Борис Александров бомбардирлер тізімінің көш басында тұрды. «Торпедо» командасы екінші кезеңге өте алмады және өтпелі турнирге қатысып, содан кейін олар бірінші лигаға түсіп қалды. Алайда, бірінші әрекеттен бастап, торпедалықтар жоғарғы эшелонға оралды және бұл жолы олар ұзақ уақыт бойы осында қалды. Команда құрамында ұрпақ алмасу орын алды: ардагерлерді 1998 жылы Жапонияның Нагано қаласында өткен Олимпиада ойындарының ширек финалына өткен Қазақстан құрамасының тірегін құрайтын «Устинканың»жас тәрбиеленушілері алмастырды - қақпашылар Евгений Набоков пен Виталий Еремеев, қорғаушылар Игорь Никитин мен Алексей Трощинский, Андрей Соколов, Игорь Земляной, Владимир Антипин мен Андрей Савенков, шабуылшылар Константин Шафранов - Евгений Корешков - Александр Корешков, Михаил Бородулин, Андрей Пчеляков, Ерлан Сағымбаев, Дмитрий Дударев, Владимир Завьялов, Павел Каменцев, Олег Кряжев.
Керуен орамы (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Торпедо (шайбалы хоккей, Өскемен)
Тарихы
Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін ұлттық құрама халықаралық жарыстарға қатысу құқығын алды. Ұлттық құраманың базалық клубы «Торпедо» болды. Осы күнге дейін Қазақстан ұлттық құрамасының құрамы дәстүрлі түрде Өскемен хоккейінің тәрбиеленушілерімен толықтырылды.
Бұл уақытта Өскемендегі хоккейде қиын кезеңдер басталды. ҮМЗ бұдан былай хоккей командасына лайықты қаржы бөле алмады. 1994-1995 жж. барлық жетекші хоккейшілер Ресей клубтарына кетті (негізінен магнитогорсктік «Металлург», «Авангард» және мәскеулік «Динамо»). БЖСМ-нің көптеген жаттықтырушылары көбінесе тәрбиеленушілерінің командаларымен бірге қолайлы клубтарға кетіп жатты. Сонымен, «Торпедо» жастар құрамасы: 1976 ж.т. - Новокузнецк, 1981 және 1983 ж. т. - Омбыға, 1984 ж.т. - Новосібір, 1986 ж.т. - Магнитогорскке кетті.
Хоккей клубы жеке меншік қолына өтіп, «Алтай-Торпедо» атанды. Жаттықтырушы Владимир Гольц жұмыстан шығарылып, командада жастар ғана қалды. Сондықтан басшылық командаға бірнеше тәжірибелі егде жастағы хоккейшілерді, соның ішінде хоккей ойынын жаттықтырушы ретінде бітірген Борис Александровты шақырды. Александровтың басшылығымен клуб 1994 жылы Руди Хити кубогын жеңіп алды. 1995 жылы Александров «Торпедо» мен Қазақстан құрамасының бас бапкері атанды.
1996 жылы ҰХЛ таратылды. Ресейлік хоккей билігі «Торпедоға» тек Жоғарғы лигада ойнауға рұқсат берді (дәрежесі бойынша екінші), ал 1999 жылдан бастап - тек бірінші лигада.
Ұлттық құраманың Олимпиада ойындарындағы жетістіктерінен кейін «Қазмырыш» «Торпедоның» титулдық демеушісі атанды. Клубқа Ресей Жоғарғы лигасында ойнауға тағы да рұқсат берілді. 2000 жылы 19 қаңтарда оның атауы «Қазмырыш-Торпедо» болып өзгертілді.
2010 жылы «Қазмырыш-Торпедо» клубы жаңа лига - ЖХЛ негізін қалаушылардың бірі болды.
2015 жылы 5 мамырда ол қайтадан атауын «Торпедо» деп өзгертті.
Жетістіктері
'''Қазақстан чемпионаты Қазақстан кубогы 25px '''Ресей чемпионаты (ЖХЛ) Құрлық кубогы
Клуб басқармасы
Санат:Қазақстан шайбалы хоккей клубтары Санат:КСРО шайбалы хоккей клубтары Санат:Өскемендегі спорт Санат:1955 жылы құрылған шайбалы хоккей клубтары
Рабат (қоныс)
Рабат, IV-VII ғғ. Маяқұм ауылының оңтүстік-шығысында, 6,5 км жерде орналасқан. Географиялық координаттары 42T 427994 UTM 4742123. 1970 жылы Отырар археологиялық экспедициясы (К. А. Ақышев Кемел) зерттеген. Тікбұрышты, жоғарғы жағы жайдақ, бұрыштары дүние тараптарына қараған төбе. Көлемі: оңтүстік-батысы мен солтүстік-шығыс 80 м,  биіктігі 8 м. Ені 50 м алаң батыс жағынан жапсарласады. Төбенің жайдақ бетінің көлемі 30x25 м. Керамикадан құмыра тектес алмұрт тәрізді бүйірлі ыдыстар сынығы бар. Суағары бар ернеулер кездеседі. Кейінгі материалдардан бай ою-өрнекті қақпақтар бар. Ашық түсті ангобпен көмкеру, бедерлі штамп және кертпе оюмен әшекейленген.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы географиясы Санат:Қазақстан көне қалалары
Амбарная (Печора тармағы)
Амбарная — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 1223 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Баешов Әбдуәлі Баешұлы
1969-1970 ж.ж. Петропавловск қаласындағы В.В. Куйбышев атындағы машина жасау зауытында инженер-технолог болып жұмыс істеді. Баешов Әбдуәлі 1970 жылдан 1991 жылға дейін Қарағанды қаласында Қазақстанның ғылым академиясының Химия металлургия институтында – инженер, аға инженер, кіші және аға ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1970-1974 белгілі ғалым, академик Е.А. Букетовтың ғылыми жетекшілігімен аспирантурада оқыды, 1977 ж. кандидаттық және 1991 ж. докторлық диссертациясын қорғады. Баешов Әбдуәлі – 1993 жылы профессор, ал 1995 жылы қазіргі Ұлттық Жаратылыстану академиясының академигі, 1998 ж. – Қолданбалы экология академиясының академигі, 2008 ж – Халықаралық информатика академиясының академигі. Негізгі ғылыми бағыты – электрохимия, гидроэлектрометаллургия және экология.
Ә.Баешов 1991 жылы жаңадан ашылған Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ Түрік университетіне экология факультетінің деканы қызметіне шақырылып, онан кейін Кентау бөлімінің вице-президенті, ректоры, директоры қызметтерін атқарды. 2003 ж. осы университеттің Еңбек сіңірген қайраткері атағы берілді.
Ә.Баешов 1000-нан аса ғылыми еңбектері ғылыми баспаларда жарық көрді, оның ішінде 22 монография және оқулықтар, 150-ден аса Кеңес Одағының авторлық куәліктері мен Қазақстан Республикасының, және шетел патенттері (АҚШ, Канада, Қытай, Ұлыбритания, Австралия, Голландия, Венгрия және т.б.). Кеңестер одағының өнертабыс және жаңалықтар жөніндегі мемлекеттік комитетінің шешімі бойынша, оның екі ғылыми патентіне, пионерлік және өте тапқыр шешім болғандықтан, автор есімі берілді. Олар: «Фосфор шламындағы фосфорды анықтаудың Букетов-Баешов әдісі» (1983 ж) және «Ультрадисперсті мыс ұнтағын алудың Баешов-Журинов әдісі» (1987 ж) деп аталады. Академик Е.Букетов пен А.Баешовтың ғылыми жаңалығын өте жоғары бағалаған Америка ғалымдары 1990 жылдары аспанда жаңадан табылған жұлдызға «Букетов – Баешов жұлдызы» деп ат қойыпты. Күрделі зерттеулері фундаментальды және практикалық қолданыс тауып отырған көлемді еңбектері үшін «Кеңестер одағының – өнертапқышы» деген құрметті атаққа ие болды. Ғылымның электрохимия, гидроэлектрометаллургия және экология саласындағы жұмыстары – шет, ТМД елдерінде және Республикамызда кеңінен белгілі.
А. Баешовтың ғылыми еңбектерінің нәтижелері әлемнің әртүрлі қалаларында өткен халықаралық ғылыми симпозиумдерде, конференцияларында баяндалған (Харвин, Вильнюс, Ташкент, Москва, Екатеренбург, Санкт-Петербург, Томск, Самарканд, Тбилиси және т.б.). А. Баешовтың бірнеше ғылыми жұмыстарының нәтижелері өндіріске еңгізілген. Мысалы, Балхаш тау-кен комбинатында электролиз ерітіндісін мышьяк (V) және сурьма (V) иондарынан тазалау әдісі, 1973 жылы өндіріске енгізіліп елімізге көп мөлшерде экономикалық пайда әкелді. Жамбыл фосфор заводында, фосфор шламындағы фосфор мөлшерін анықтаудың қарапайым, экономикалық тиімді қауіпсіз әдісі 1985 жылдан бастап қолданылып келеді.
А. Баешовтың ғылыми жетекшілігімен бүгінгі күнге дейін 100-ден астам дипломдық және магистрлік ғылыми жұмыстар, 37 кандидаттық, 2 докторлық диссертация қорғалды. Бір шәкірті Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, ал үшеуі Республикалық жас ғылымдар конкурсына қатысып, үздік жас ғалымдарға беретін Д.А. Қонаев атындағы сыйлықтың лауреаты атағына ие болды. 2008 жылдан бастап Алматы қаласындағы Органикалық катализ және электрохимия институтындағы докторлық атақ беретін диссертациялық кеңестің төрағасының орынбасары. А. Баешовтың жоғары оқу орындарына арнап жазған бірнеше кітаптар: Қоршаған орта химиясы, Алматы, 1998; Практикум по химии окружающей среды, Алматы, 1999; Экология негіздері, Ясауи университеті, 2000; Экология және таза су проблемалары, Алматы, 2002 және т.б. Республикамыздың көптеген университеттерінде оқулық ретінде кеңінен қолданылып жүр.
Бақышсай
Бақышсай — Түркістан облысы Келес ауданы, Ошақты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Маццарино
Маццарино (Mazzarino) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Кальтаниссетта провинциясында орналасқан.
Бақышсай
Географиялық орны
Аудан орталығы — Абай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 19 км-дей жерде.
Маццарино
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 382 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 42 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 293 км² шамасында. Пошта индексі — 93013.
Баешов Әбдуәлі Баешұлы
Бірнеше ғылыми монографиялары: «Электрохимия селена, теллура и полония», Алматы, Наука, 1998; Электрохимия серы и ее соединений, Алматы, Ғылым, 1997, Электрохимические методы извлечения меди, халькогенов и синтеза их соединений, Алматы, Наука, 1990 және т.б. ғылыми кітаптары еліміздің жоғарғы оқу орындарында арнайы пәндер ретінде және оларға қажетті қосымша оқулық ретінде кеңінен қолданылып жүр. 1996 жылы Қазақстан Республикасының жоғарғы оқу министрлігі коллегиясы шешімімен, ол, Ы.Алтинсарин атындағы медальмен және «Құрмет грамотасымен» марапатталды. Кентау қаласының қоғамдық жұмыстарына белсенді ат салысып және экология проблемаларын шешудегі жұмыстарын ескере отырып «Кентау қаласының құрметті азаматы» атағы берілді. Жоғарыда көрсетілгендей жұмыстарды атқарғаны үшін Оңтүстік Қазақстан облысының маслихатының мақтау грамотасымен 2 рет марапатталды (1998, 2001 ж). Ғылым мен техниканың дамуына аса үлкен үлес қосқаны үшін 2002-2004, 2006-2007 және 2011-2012 жылдардың Мемлекеттік ғылыми стипендиясының иегері болды, ал 2003 жылы ғылым, техника және білім саласында жеткен аса үлкен жетістіктер нәтижесінде – ғылым, техника және білім салалары бойынша ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атағына ие болды. 2006 жылы «Құрмет» орденімен және «Қазақстан Республикасындағы ғылымды дамыту үшін» медалімен марапатталды. 1997 ж. академик Е. Букетов сыйлығының лауреаты атағына ие болды. 2005 жылдан бастап Органикалық катализ және электрохимия институтының директорының ғылым жөніндегі орынбасары қызметін атқарды, ал 2010 жылдан бастап осы институттың Бас директоры.
Маццарино
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Бақышсай
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы елді мекендері
Баешов Әбдуәлі Баешұлы
Баешов А., музыка саласына да өз үлесін қосып жүр. Көптеген музыкалық аспаптарда шебер ойнайды, өзінің ой – толғаныстарын күй, ән түрінде де халыққа жеткізіп жүр. 1996 жылы «Ясауи толғауы» атты күйлер жинағы Алматыдағы баспадан шықты. Бұл күйлер жинағына «Ясауи толғауы», «Түркістан», «Тұран», «Репрессия», «Ұстаз» және де басқа күйлері енді. Әбекеңнің жазған «Гүл ару», «Өмірімнің жұлдызы», «Өмір-өлең», «Түркістан жастарының вальсі» және де басқа өлеңдері еліміздің онтүстік өңірінде жиі айтылып жүр. Әбекеңнің «Өмір-өлең» әні облыстық «Арай» ән-күй фестивалінде екінші орын алса, Кентау аймағы композиторларының конкурсында «Түркістан жастарының вальсі» әні бірінші орын алды. Жұбайы Баешова Ажар Коспанқызы – техника ғылымдарының докторы, профессор, мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, аль-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің профессоры. А. Баешовтың екі баласы, бес немересі бар. Ұлы Қаныш, қызы – Салтанат университеттерін өте үздік бітіріп, экономика және химия салаларында қызмет істеп жүр. Салтанат химия ғылымдарының кандидаты. Немерелері бар – Адель, Ербол, Диар, Тайыр, Асель.
Дереккөздер
2. ↑http://ardaktylar.kz/
Санат:Қазақстан ғалымдары
Базарбаева Сәуле Маратқызы
340px|нобай|Сурет:Bazarbaeva-199x267.jpg Қазақ-Орыс Халықаралық университетінің ғылыми істер жөніндегі проректоры (Қазақстан, Ақтөбе), техника ғылымдарының докторы, ЖАК доценті, Қазақ-Орыс Халықаралық университетінің, Алматы экономика және статистика академиясының профессоры, Қазақстан дизайнерлер Одағының мүшесі. Қазіргі кезде Қазақ-Орыс Халықаралық университетінің ғылыми-зерттеу істері жөніндегі проректоры қызметін атқаруда. С.М. Базарбаева өзінің ғылыми жұмыстарында негізінен өнеркәсіптік экология, геоэкология, мұнай-газ, химиялық және металлургиялық өнеркәсіп қалдықтарын кешенді түрде қайта өңдеу, пайдаға асыру әдіснамасы, тері өндіру технологиясы сияқты өзекті тақырыптарды көтерді. Ғалым 80-нен астам ғылыми жұмыстар жариялады, соның ішінде 2 монография, 8 өнертабысқа арналған авторлық куәлік, ҚР 2 предпатентінің авторы болды.
Дереккөздер
1. Қазақстан ғалымдары кітабы, 2011ж.
2. ↑http://ardaktylar.kz/
Санат:Қазақстан ғалымдары
Үштерек (Батыс Қазақстан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сайқын ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 58 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 690 адам (350 ер адам және 340 әйел адам) болса, 2009 жылы 284 адамды (143 ер адам және 141 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөкей ордасы ауданы елді мекендері
Антономазия
Антономазия - 1) кісі есімдерін немесе белгілі бір заттың атауын басқа сөзбен айту. . Мысалы әл-Фараби деудің орнына екінші ұстаз ("мұғалім ассани") деп айтушылық. 2) Жалқы есімдердің жалпы есімге ауысуындағы құбылыс.
Бұл көркем шығармаларда көбірек кездеседі. Мысалы Дон-Кихот Сервантес романындағы бастапқы ұнамды қасиетін жоғалтып, "есерсоқ", "ақымақ" мағынасында қолданылады. Дон-Жуан "әйел қауымын алдаушы" дегенді білдіреді. Отелло "қызғаншақ күйеу" символына айналған. Антономазия қазақ тіліне де тән құбылыс.
Қарабай деп "дүниеқоңыз", "сараң" адамды айтады. Жантық "араға от салушы", "арандатқыш қу" бейнесін елестетеді. Қыз Жібек пен Төлеген ғашық жандардың екінші атауына айналып кеткен.