cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Судан
Жері негізінен үстіртті (300 – 1000 м). Орталық бөлігі тегіс жазықты болып, батыс бағытындағы Кордофан және Дарфур таулы үстірттеріне қарай біртіндеп биіктейді. Елдің шығыс бөлігін – Эфиопия, ал оңтүстік жағын Орталық Африка таулы қыратының сілемдері алып жатыр. Ең биік жері – Киньети шыңы (3187 м). Пайдалы қазбалары – темір, мыс, хром кентастары, алтын, мәрмәр, т.б. Елдің солтүстік тропиктары, орталық және оңтүстік бөлігі – субэкваторлық белдеулерде орналасқан. Солтүстік-Сахара және Нубия тропиктер шөлдері, ал экваторлық муссонды климатты оңтүстіктін – саванна табиғат зонасы алып жатыр. Ауаның орташа температурасы 15 – 35°С. Жылдық жауын-шашын мөлш. солтүстігінде 100 мм-ге жуық, оңтүстік бөлігінде 1400 мм-ден асады. Жер аумағын оңтүстіктен солтүстікке қарай Ніл өзені кесіп өтеді. Оның басты салалары – Атбара, Собат, Бахр-әл-Жебел, Ақ Ніл және Көк Ніл өзендері. Сұр топырақты солтүстігіндегі шөлді және шөлейтті өңірлерінде өсімдік жамылғысы аз, негізінен қара жусан, сораң, эфемерлер мен астық тұқымдас өсімдіктер және тікенекті бұталар өседі. Оңтүстікке қарай қызғылт қоңыр және қызыл ферралиттік топырақты саванналарда – баобаб ағашы, пальма, акация, қараған, сүттіген, т.б. өсімдіктер кездеседі. Шығыс және оңтүстігіндегі таулы үстірттер мен өзен аңғарларын тропиктік ормандар алып жатыр. Бөкен, маймыл, жираф, арыстан, қабылан, піл, шибөрі, қолтырауын, т.б. аң-құстар мен бауырымен жорғалаушылар түрлері кездеседі. Оларды қорғау мақсатында Диндер, Саутерн, Нимулс, Эрковит ұлттық бақтар мен қорықтар ұйымдастырылған.
Дереккөздер
*
Ағза тоңазуы
Ағза тоңазуы - дене жылуы қалыпты шамасының төмендеуімен ілесе жүретін, жылу теңгерімі естігінің бұзылуы.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Постошь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Марий Эл өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері Санат:Чувашия өзендері
Сингапур Ислам діні мәжілісі
Сингапур Ислам діні мәжілісі — (малай: Majlis Ugama Islam Singapura (Қысқартылған: MUIS), Islamic Religious Council of Singapore (қытай тілі: 新加坡回教理事会) деген атауымен де белгілі, Сингапурда заңды түрде құрылған басқару. Мақсаты Сингапурдағы мұсылман қауымның қамын ойлау.
Тарихы
MUIS :
MUIS консулдығы
Қазіргі президенті Хаджі Мохд Әлами Муса және Сингапур муфтиі Мұхаммед Фатрис бин Бакарам.
Сингапур Ислам Орталығы (Singapore Islamic Hub SIH)
MUIS орналасқан жері 273 BRADDELL ROAD, SINGAPORE 579702.
Сингапур Ислам Орталығы Мухаджирин мешіті (Иман және сенім), Медресе әл-Ірсәд әл-Исламия (Ілім және білім) and Muis орталықтары (Амал және Істер).
Халал сертификаттары
1978 жылдан бастап Халал сертификаттарын шығара бастады.
Сыртқы сілммемелер
Санат:Сингапурдағы Ислам
Шүген
Шүген, көшпелі түркі тайпаларында көне ғасырлардан дамыған ойын. Әр командада 7 адамнан болады. Шабандоздар қолындағы таяқпен кішкене допты қарсы команданың қақпасына өткізуге тиісті. Еуропа елдерінде "Конное поло" деген атпен белгілі. Осы атпен жазғы олимпиялық ойындардың бағдарламасына 5 рет енген. Шүген "Сұлтан Бейбарыс" фильмінде жақсы керсетілген. Біріккен Араб әмірліктеріне бара қалсаңыз, олардың ұлттық телеарнасынан күні-түні түйе жарысын көрер едіңіздер. Арабтар желмаямен жарысып жатады. Жеңгендерге тігетін жүлделері де үлкен. Түйе жарыс - олардың ұлттық спорты. Қазақта да түйе жарыс болған. Мұны жаңғыртамыз деп әрекеттер жасадық. Бірақ елімізде түйе түлігі санының азаюы, түйе өсіретін шаруашылықтардың болмауы мұны спорт түрі ретінде дамытуға мүмкіндік бермеді. Мұнда жарысты айыр өркешті түйелермен бір бөлек, жалғыз өркешті нар түйелермен, қоспақ, тайлақ, атан түйелермен бір бөлек өткізген жөн.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Қазыбек Ғадылбекұлы Толуспаев
Қазыбек Ғадылбекұлы Толуспаев 1965 жылдың 9 шілдесінде Шығыс Қазақстан облысында дүниеге келді.
Дереккөздер
Санат:1965 жылы туғандар
Жаңажол (Ерейментау ауданы)
Жаңажол — Ақмола облысы Ерейментау ауданы, Торғай ауылдық округі құрамындағы ауыл. Іргесі 1957 жылы қаланды.
Промоторген
Промоторген — ДНҚ-дағы бір шеті оперонмен шектесетін нуклеотидтер бірізділігі. Промоторген транскрипциясының басталуына жауапты.
Дереккөздер
Санат:ДНҚ
Жаңажол (Ерейментау ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ерейментау қаласынан солтүстік-батысқа қарай 25 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 363 адам (182 ер адам және 181 әйел адам) болса, 2009 жылы 245 адамды (119 ер адам және 126 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы елді мекендері
Шабақты
Шабақты – Талас өзені алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Сарысу ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 164 км, су жиналатын алабы 1290 км2.
Бастауы
Қаратаудың солтүстік беткейіндегі бұлақтардан басталып, Ақжар көліне 15 км-дей жетпей тартылып қалады.
Гидрологиясы
Аңғары Саудакент ауылына дейін таулық сипатта, тар, төменде, жазықта кеңейе түседі. Арнасы тік жарлы. Кішігірім 17 саласы бар. Қар, жер асты суларымен толығады. Көп жылдық орташа су ағымы Қыршабақты өзені сағасынан 1,0 км төменде 2,8 м3/с. Лайлылығы 200 — 600 г/м3. Суы Шабақты бойында орналасқан елді мекендердің тұрмыстық-шаруашылық қажеттілігін өтеуге жұмсалады.
Дереккөздер
Санат:Сарысу ауданы өзендері Санат:Талас су алабы
911 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:911 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:911 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Әбдіғали Балғымбаев
Балғымбаев Әбдіғали (20.4.1866, Торғай облысы Қостанай уезді — 28.1.1942, Алматы) — педагог, орыс-қазақ мектептерін ұйымдастырушылардың бірі. Торғайдағы Ыбырай Алтынсарин ашқан екі кластық мектепті, Орск қаласындағы мұғалімдер мектебін бітірген (1886). Қостанайдағы екі кластық училищеде мұғалім, Ақтөбе уезі, Қарабұтақта екі кластық училищелердің меңгерушісі, “Торғай облыстық ведомостары” газетінің (Орынбор) редакторы, Орынбор округіндегі қазақ училищелерінің бастығы, 1907—1917 жылдары Торғай облысы халық училищелерінің инспекторы болды. 1917 жылдан кейін Торғай ревкомының мүшесі, тұңғыш уездік оқу-ағарту бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарды. 1936 жылдан Қазақстан Орталық музейінде библиограф болды. Балғымбаев Әбдіғали — оқу орындарын ұйымдастыру саласында Ыбырай Алтынсариннен кейінгі екінші қазақ инспекторы. Өзі еңбек еткен жылдары Торғай жерінде 22 орыс-қазақ уч-щесін ашуға ұйытқы болды. Ауылдарда мектептер ашу, сауатсыздықты жою мәселелерімен айналысты. Мектептердегі ғылыми пәндерге, сабақтың көрнекілігіне, оқуды өмірмен байланыстыруға, дене, еңбек тәрбиесіне ерекше мән берді. Балғымбаев Әбдіғали “Бесіктен бейітке дейін” (1904), “Торғай уезінің ауыл мектептеріндегі оқу ісін қамқорлыққа алып, оның жұмысын жақсарту шаралары” (1911) деген еңбектерінде адамның өмір бойы оқып-үйренуі, жетіле беруі, өнер-білімді меңгеруі керектігін жазып, сол кездегі оқу-ағарту саласындағы озық тәжірибелерді насихаттады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Хроматографиялық әдістердің жіктелуі
Құрамдас бөліктердің тиімді бөлінуі үшін козғалмайтын фаза мына қасиеттерге ие болуы шарт: ол қозғалмайтын фазадағы затты өзіне физикалық және химиялық тұрғыдан сорбциялауы, бөлінетін затты ерітуі, керек құрылымды беткі қабатқа ие болуы, ұстап тұру дәрежесі жоғары бір құрамдас бөлікті болуы керек.
Егер қозғалмайтын фаза сұйық күйде болып, ал талданатын зат онда еруге бейім болса, онда ол қозғалатын және қозғалмайтын фазалар арасында таралады. Мұндай хроматографиялық жүйе таралымдық деп аталады. Егер қозғалыссыз фаза анықталатын құрылымды адсорбциялауға бейім қатты зат болса, онда оны адсорбциялық хроматография дейді. Фазаның агрегаттық күйіне, өзара әрекеттесу түріне және аппаратуралық жабдықталуына қарай хроматографиялық әдістерді жіктеуге болады. Түрлі құрамдас бөлікті жіктеп, оларды жеке бөліп алуға мүмкіндік беретін хроматографиялық әдістер. Ал бұл тарауда бөліп алынған құрамдас бөлікті анықтауға бағытталган хроматографиялық әдістерді жіктеу қарастырылады.
Қозғалмайтын фазаның орналасу ретіне қарай бағаналы және жұқа қабатты хроматография деп бөлінеді. Біріншісінде белгілі бір биіктігі (ұзындықтағы) және ішкі диаметрі болып келген элюент шыны бағанаға (түтікке) қозғалмайтын фаза орналастырылады. Ал жұқа қабатты хромагографияда (ЖҚХ) козғалмайтын фаза астар сияқты тегіс, қатты дене бетіне біртекті орналастырылады.
Хроматографиялық, жүйеге зерттелетін сынаманы енгізу режиміне қарай фронтальды, шаймалы және ығыстырушы хроматография деп бөлінеді. Ал одан кейін құрамы әр түрлі қоспа ерітіндісін жіберу уақыты мен көлеміне қарай жүріп жатады.
Қоспа ерітіндісі хроматографиялық бағанаға үздіксіз жеткізіліп тұрса, мұндай әдісті фронтальды дейді. Бұл жағдайда хроматографияның бастапқы кезінде ғана нашар сорбцияланатын құрылымдық бөлімді таза күйінде тек бастапқы уақыт аралығында мейлінше аз сорбцияланған құрамдас бөлікті бөліп алуға болады. Тамшылы-шаймалық әдісте үлгіні шаймалай алған ерітінді қозғалысты фаза ағымына енгізеді. Бағана бойымен жылжу кезінде қоспа құрылымы белгілі бір сақиналы аймақтарға бөлінеді, оларды не толық күйінде, не жеке күйінде бағананың шүмегін ашып-жабу арқылы бөледі. Ал ығыстырушылық әдісте үлгіні енгізіп, активтігі нашар шаймамен алдын ала бөліп алынғаннан кейін, шайма құрамына дұрыс сорбцияланатын құрылымды немесе қозғалмайтын фазамен салыстырғанда талданатын қоспа құрамындағы барлық құрылымдар үшін әсерлі затты қосады. Мұндай қасиет нәтижесінде жаңадан қосылған шайманың сыбағасын қозғалыссыз фазамен адсорбцияланатын қабілеттің өсуіне орай, талданатын қоспадан құрамдас бөлікті біртіндеп ығыстырады, әр құрамдас бөлік жеке аймақ түрінде болуы не аралас жүруі мүмкін.
Сондай-ақ сұйықтық хроматографияда шайманы изо-еселеу және градинатты рет бойынша береді. Бірінші жағдайда, шайма құрамы өзгеріссіз қалады, ал екіншіде белгілі бағдарлама бойынша өзгеріп тұрады. Ал одан кейін құрамы әр түрлі қоспа ерітіндісін жіберілетін уақыты мен көлеміне байланысты алуға болады.
Дереккөздер
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Сайпа (футбол клубы)
«Сайпа»  —Кередждегі Иран футбол клубы. 1989 жылы қарашада құрылған. Команда Футболдан Иран чемпионатыда ойнайды
Мемлекеттік жарыстар
Команда Сайпа Автоқа тиесілі, Iran Khodro конкурентімен жасалған.
Ресурстардың барлану дәрежесі
Ресурстардың барлану дәрежесі. Мұнай және газ ресурстары мен қорларының бір-біріне қатынасын көрсететін сол мұнай және газ ресурстары құрылымының сандық сипаттарының бірі. Ресурстардың барлану дәрежесінің коэффиценті мұнайдың және газдың А, В, С, категорияларына қарасты белгілі бір мерзімге өндіріліп алынған және өтпелі қорларының бүкіл категорияларға тиесілі жиынтығы мен сол мерізімге шейін бағаланған ресурстарының қосындысына қатынасы, яғни Кp=А+В+С1+Q/А+В+С1+С2+С3+Д1+Д2; мұндағы А, В, С1, С2, С3, Д1, Д2 — әр түрлі категорияларға тиесілі өтпелі қорлар мен келелі және болжамдық ресурстар; Q — мұнайдың немесе газдың игеріле бастау мерізімінен бастап бағалау мерзіміне дейінгі аралықта өндіріліп алынған мұнай және газ қоры. Ресурстардың барлану дәрежесі ресурстар жағдайын сипаттауға, қордың өсімділігі мен бұрғылау көлемін келелі жоспарлау барысында іздеу-барлау жұмыстары тиімділігінің өзгеру көрсеткіштерін саралауға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Қос азаматтық
thumb|400px|Қос азаматтық рұқсат берілетін елдер (жасыл түс) және рұқсат етілмейтін елдер (қызыл түс) Қос азаматтық — бипатрид (bis- екі рет және -πατρίς, ілік септік πατρίδος — отан, туған жер) — халықаралық құқықта, бір уақытта екі немесе одан көп азаматтығы бар физикалық тұлға, мемлекеттердің әрқайсысы өз азаматтық міндеттерін орындауды тұлғадан талап етуі мүмкін. Белгілі бір жағдайларда Қазақстан азаматы басқа бір мемлекеттің азаматтығын қатар алуы мүмкін. Адамның мұндай жағдайы қос азаматтық деп аталады.
Күрделі мәселе
Қос азаматтығы бар адамдар Парламент немесе жергілікті Билік органдарының депутаттарын сайлауға немесе өздері сайлануға қатысқан жағдайда екі ұшты ахуалға түскен болар еді. Өйткені олардың әрқайсысы дербес саясат жүргізетін екі мемлекеттің азаматы. Ал ол мемлекеттердің мүдделері қайшы келіп қалу мүмкін. Сонда осы екі мемлекеттің екеуінің де азаматы болып  саналатын азаматтың алдында екі елдің бірін ғана қалау мәселесі туындайды. Тағы бір мәселе әскери қызмет атқаруға қатыстылықтан туындайды.Бипатрид өз Отанын қорғауға міндетті. Ал оның отаны – екеу. Егер өзі азаматы болған екі ел бір-бірімен жауласар шақ туса, сонда ол осы екі елдің біреуінің ғана жағына шығуы керек. Мұндай ахуал қос азаматтығы бар адамның алдына елеулі мәселелер тартуы мүмкін.
Санат:Халықаралық құқық Санат:Азаматтық
Google (айрық)
Google бірнеше сөзге мағына беруі мүмкін:
Құнсыздану
Ұлттық валютаның, бұрынырақ —алтынға, шетел валюталары немесе халықаралық есептік ақша бірліктеріне қатысы бойынша бағамынын төмендеуі түрінде көрінген құнсыздануы. Девальвация себептері — инфляция, бөлек елдер дамуының әркелкілігі, төлем баланстарының жетіспеушілігі.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Эктор Чумпитас
1970, 1978 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 1970 жылғы әлем чемпионатында Болгарияның қақпасына бір гол соқты.
Сілтемелер
Санат:Перу футболшылары Санат:Перу Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Атлас ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Университарио ФК ойыншылары
Эхинг-ам-Аммерзе
Эхинг-ам-Аммерзе (Eching am Ammersee) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ландсберг-на-Лехе ауданының құрамына енеді.
Ауа райы картасы
Дереккөздер
Санат:Ауа райы Санат:Карталар
Эхинг-ам-Аммерзе
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1654 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 81 115. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Луге.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Алаң
Алаң — қоғамдық құрылыстардың орталығындағы, қала немесе кент көшелерінің құрамына кіретін біртұтас сәулеттік ашық жер. Көлемі мен пайдалану шарты бойынша, қаланың орт. алаңы, театр алаңы, стадион алаңы, құрылыс алаңы т.б. болып бөлінеді. Құрылыс алаңы деп құрылыс жүріп жатқан жерді айтады. Алаң көне шығыс елдерінде ертеден жобаланып салынған. Мысалы: Париждегі атақты Марс алаңы көне Гераттың атақты жабық базары орналасқан алаңына ұқсатылып жобаланған. Алматы қаласындағы Республика алаңы, Қарағанды қаласының Орталық алаңы т.б. бірегей сәулет ансамбльдер болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Сәулет және құрылыс
(1095) Тулипа
(1095) Тулипа — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1926 жылы 14 сәуірде Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Қызғалдақ гүлді өсімдігінің латынша атымен аталды.
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Жаңаталап (Қызылорда облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жалағаш кентінен оңтүстік-батысқа қарай 41 км-дей жерде, Ақтөбе құмының шығыс бөлігінде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1932 жылы № 16 ауылдық кеңеске қарайтын ұсақ артельдер ұйымдасып, «Жаңаталап» ұжымшары болып құрылды. 1963 жылы Ленин және «Жаңаталап ұжымшарлары бірігіп өзімен аттас кеңшарды құрды.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 875 адам (430 ер адам және 445 әйел адам) болса, 2009 жылы 891 адамды (466 ер адам және 425 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жалағаш ауданы елді мекендері
Муррэй Хилл (Кентукки)
Муррэй Хилл (Murray Hill) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 616 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-54660.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Чераул
Чераул — Башқұртстанның Яңауыл ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 142 адамды құрады. Пошта индексі — 452821, ОКАТО коды — 80259870008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Сарыраушан
Сарыраушан(Solіdago) — күрделігүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер мен бұталар. Дүние жүзінде 100-ге жуық түрі белгілі. Қазақстанда ормандарда, шалғынды және далалық аймақтарда, бұталардың арасында, таудың тастақты беткейлері мен өзен жағалауларында, саяжайлар мен бақтарда өсетін 2 түрі: кәдімгі Сарыраушан (S. vіrgaurea) және канада Сарыраушаны (S. canadensіs) бар. Олардың биікт. 2 м-ге жуық, сабағы жіңішке, тік өседі, жоғ. жағы бұтақтанған. Тамырынан өсіп шыққан жапырақтарының сабақшалары ұзын, сабағының жоғ. жағындағылары сопақша, отырмалы болады. Сары түсті себет гүлдері сыпыртқы гүлшоғырына топталған. Тамыз — қазан айларында гүлдеп, қарашада жемісі піседі. Жемісі — айдары бар тұқымша. Сарыраушанның құрамында илік заттар, сапониндер, эфир майлары, флавоноидтар (рутин, кемпферол, т.б.), алкалоидтар бар. Медицинада Сарыраушаннан жасалған препараттар қан тоқтату, несеп жүргізу, терлету үшін пайдаланылады. Бүйрекке тас байланғанда, ревматизм, подаграны емдегенде ішеді. Сарыраушан бал беретін, мал азықтық және әсемдік үшін өсірілетін өсімдікке жатады.
Кампельо
Кампельо  (Campello) — Испаниядағы қала. Валенсия автономды бірлестігіне қарасты Аликанте провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Алаканти ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 26941 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 55,27 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аликанте елді мекендері
Райграс
Райграс (Arrhenatherum) – астық тұқымдасына жататын мал азықтық шөп. Екі туысқа жататын үш түрі бар. Биік Райграстың (Arrhenatherum) гүлі масақ, биікт. 80-160 см. Тамыры тереңге кететіндіктен қуаңшылыққа төзімді. Еуропада, Солт. Африкада, Азияда кездеседі. КСРО-ның Еуропа бөлігінде, Орта Азияда шалғындықта, таулы жерде тараған. Құнарлы саздақ және шым топырақта жақсы өседі. Биік Райграстың гүлдеген кезде шабылған пішені – жылқы мен сиырға құнарлы азық. Райграс араласқан шөптің әр гектарынан 40-60 ц пішен жиналады. 100 кг пішенде 46,7 азық өлшемі және 3,4 кг қортылатын протеин болады. Биік Райграстың көк шөбінің ащы дәмі болатындықтан малға астық және бұршақ тұқымдас шөппен араластырыпбереді. Шабындық Райграстың (Lolium perenne) биікт. 15-20 см-ден 60-70 см-ге дейін,сабағы жапырақты, гүлі масақ. Шабындық Райграс Кіші Азияда, Иран, Солт. Америкада тараған. Ұлы Британияда Райграс – көп жылдық шабындықта өсетін негізгі өсімдік. КСРО–да Кавказда, Бат. Сібірде, Орта Азияның таулы аймағында таралған. Құрғақшылыққа, суыққа төзімді. Малдың барлық түлігіне жақсы жемшөп. 100 кг пішенде 48,2 азық өлшемі және 4 кг қорытылатын протеин бар. Бір гектарынан 50-70 ц пішен жиналады.
Дереккөздер
М.Қаратаев. Қазақ совет энцеклопедиясы. 7 том
Санат:Астық тұқымдасы
Луперсиу
Луперсиу (Lupércio) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Марилия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Марилия экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 339 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 155,025 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Наси (Юрюзана тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Юрий Александрович Хитрин
Юрий Александрович Хитрин  (24.08.1946, Алматы қаласы - 18.10.2004, Астана қаласы), Әділет генерал-лейтенант, С.М.Киров атындағы ҚазМУ заңгер мамандығы бойынша бітірген (1970). Еңбек жолын станокшы болып баста-ған. Одан кейін Алматы қаласы Калинин аудандық прокуратурасыньщ стажері және тергеушісі, Қазақ КСР прокуратурасының аса маңызды істер бойынша тергеушісі және Алматы прокуратурасының тергеу бөлімінің бастығы болып қызмет атқарған (1970-77). Целиноград облысының прокуроры; еңбекпен түзету колонияларында зандылықтың сақталуын бақылау бөлімінің бастығы, КСРО прокуратурасы коллегиясының мүшесі (1987); Қазақ КСР прокурорының бірінші орынбасары (1990); ҚР мемлекеттік- құқықтық мәселелер бойынша Мемлекеттік кеңесшісі (1990); ҚР Қауіпсіздік Кеңесінің конституциялық құрылымды қорғау комитетінің торағасы (1991); ҚР Бас прокурорының орынбасары - әскери прокурор (1992-95); ҚР Бас әскери прокуроры (1995— 97); ҚР Бас прокуроры (1997- 2000); ҚР Конституциялық Кеңесінің төрағасы (2000-04); 2004 жылы 13 шілдесінен ҚР республикалық Ұланы колбасшысының бірінші орынбасары болды. ҚР Прокуратурасының құрметті қызметкері. «Парасат» ордені, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жаркент мешіті
250px|thumb|Жаркент мешіті 250px|thumb|Жаркент мешітінің басты қақпасы. thumb|250px|2008 жылы номиналы 500 теңге болатын ескерткіш монетадағы мешіттің бейнесі. Жаркент мешіті — 1887 — 1892 жылы Жаркент қаласында салынған ескерткіш. Сәулетшісі Хон-Пик. Қасбеті шығысқа қараған, ауданы 28x54 м, биіктігі 14,5 м, мұнарасының биіктігі 19 м. Мешіт 52 бағана тізбегімен айналдыра қоршалған. Арқалығы ағашқа түсірген әсем оймышпен нақышталған. Тянь-Шань шыршасынан дайындалған бұл бағаналардың құрылыс қаңқасын құруда әрі әсемдік көрік беруде мәні зор (әрбір бағананы кендірмен орап, сылап, қызыл жосамен сырлап, сыртын лактаған). Бағаналарды құрастыруда шеге қолданылмаған, оларды қиып, қашап қиюластырған. Интерьері әсем оймыш, нәзік өрнектермен безендірілген. Мешіт қабырғасы да шебер қиюластырылған бағаналардан құралған, төбесі қаңылтырмен жабылған. Жаркент мешітінің пештағы ерекше көз тартады. Мұндағы ғанышқа түсірілген нақышты араб жазуының өзі әсем өрнек міндетін атқарған. Мешіт ауласының солтүстік-шығыс бұрышында шағын үй, оңтүстік қапталында медресе орналасқан. Кешен биіктігі 2,3 м тас қоршаумен қоршалған. Оңтүстік және солтүстік қапталында үлкен қақпасы бар.
Тарихы
«Жаркент мешіті» - ХІХ ғасырға жататын сәулет өнері ескерткіші. Кешен құрылысы екі кезеңмен жүргізілді, 1-ші кезең 1887 жылдан 1890 жылдарды қамтиды. Бірінші кезеңде мешіт ғимараты және басты кіру порталы салынды. Екінші кезеңде 1891 жылдан 1892 жылдар аралығында медресе ғимараты, дұға оқитын үй, қақпа-қоршаулар тұрғызылды. Құрылыс жұмыстары Пекиннен шақырылған Қытай маманы, инжинер – Хон Пиктің басшылығымен жүргізілді. Тапсырыс беруші Жаркент уезінің мұсылмандар қауымы болса, ұйымдастырушысы, әрі Қытай архитекторын алып келуге себепші болған Вали Ахун Юлдашев пен Жаңабай Құдайбергенов. Кешеннің ең басты нысанының маңыздысы мешіт ғимараты болып табылады. Мешіт сол уақыттың ең түп нұсқалы әдісімен салынған. Құрылыс кезінде бірде-бір шегелер, бірді-бір тұтқалар (скобы) қолданылмады. Бағандар тастарға отырғызылған, ерекше телім тастармен тегістелген және шеңбер түріне келтірілген. Кешеннің тағы бір негізгі бір бөлшегі болып, мешіт-мұнарасы салынған басты кіру-порталы болып табылады. Оның жазулары трафаретсіз қылқаламмен жазылған.
Қақпаларын бұқар Зәйнутдин Әмір Темір заманына сәйкестендіріп салған. Кешен қаланың орталық бөлігінде орналасқан. Көлемі 1,12 га жерді алып жатыр. Кешеннің сәулеттік-жоспар шешімі Шығыс Түркістан мұсылмандарының мәдени құрылысына тән келетін мешіттің түріне жатады. Ансамбль Қытай және Орта Азияның сәулеттік бөлшектеріне сәйкестендіріп жүргізілген. Кешеннің құрамына кіретіндер: мешіт ғимараты, басты кіру-порталы, медресе, дұға оқитын үй, қақпа-қоршаулар. Мешіт ғимараты кешен композициясының негізгі элементі болып табылады. Ауланың ортасында орналасқан /55х29м/ биік емес кірпіш және ағаштар қатарымен қоршалынған. Ғимарат сүйеніштері 68 ағаш бағандардан тұрады. Ғимараттың ішкі сәулетінде қытай сәулетінің элементтері қолданылған: төбесіне және ғимаратты айнала биіктігі 3,6м, диаметрі 0,3м болатын 52 қатар орнатылған. Бөлменің ішкі көрінісін жергілікті шеберлер безендірген және Орта Азия сәулетін пайдаланған. Ішкі қабырғалары гипспен сыланған. Басты кіру-порталы шығысқа қаратылған және биіктігі 12,3м Орта Азия сәулетімен жасалынған. Негізгі құрылымы мен мінездемесі Самарқандағы Шир-Дор медресесін еске түсіреді. Орталық бөлігі арка түрінде 2,4м жуандықта салынған. Арканың артқы қабырғасында мерекелік екіжақты ашылатын есігі бар. Ауланың бет жағында 3 күмбезді көлеммен жоғарылатылған мешіт – мұнарасы көрінеді. Медресе көптеген бөлмелерден тұрады. Қабырғалары саманнан, ал іргелері күйдірілген кірпіштен тұрғызылған. Ғимараттың биіктігі 3,7м. Едендері ағаш тақталы және құмдалған. Дұға оқитын үйдің алдыңғы бөлігі кішкене ашық алаңқайдан тұрады. Аулағына ауданы 20 ш.м. болатын қосалқы бөлмелер келіп қосылады. Біріншісінің ауданы 60,5 ш., екіншісінікі – 165,6 ш.м. Екі бөлмелер де терезе ойықтарымен жарықтандырылған. Қабырғалары саманнан жасалынған, қалыңдығы 60 см, іргесі күйдірілген кірпіштен тұғызылған. Ғимарат екі қабатты қатармен төбеленген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мешіттері Санат:Қазақстан сәулеті Санат:Алматы облысы Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
IC 4217
IC 4217 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4217 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
912 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:912 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:912 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Монсо-Сен-Вааст
Монсо-Сен-Вааст (Monceau-Saint-Waast) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59406, пошта индексі — 59620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 507 адамды құрады. Халық тығыздығы — 85,5 адам/км².
Шоттарды оқшаулау
Шоттарды оқшаулау - шетел адамының банкідегі шоттарын үкімет шараларымен жауып тастау. Шоттарды оқшаулау әдістері тауарларға шектен тыс сұранымды шектеу мақсатымен инфляция кезеңінде пайдаланылуы мүмкін.
Монсо-Сен-Вааст
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Семей қалалық әкімдігі
Семей қалалық әкімдігі – Абай облысындағы әкімшілік бірлік.
Географиялық орны
Солтүстігінде Бесқарағай, Бородулиха аудандарымен, шығысында Шығыс Қазақстан облысының Ұлан ауданымен, оңтүстік-шығысында Жарма, оңтүстігінде Абай, Аягөз аудандарымен, солтүстік-батысында Павлодар облысының Май, батысында Қарағанды облысының Қарқаралы аудандарымен шектеседі.
Әкімшілік құрамы
Әкімдік аумағындағы 32 елді мекен 12 ауылдық округ пен 2 кенттік әкімдікке біріктірілген:
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 324 492 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Абай облысы қалалық әкімдіктері
Үлкен Янгыта
Үлкен Янгыта (Янгыш) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сула өзенінің оң жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 119 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Марцело Брозович
Сілтемелер
Санат:Хорватия футболшылары Санат:Хрватски Драговоляц ФК ойыншылары Санат:Динамо Загреб ФК ойыншылары Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары Санат:Хорватия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Әл-Наср Эр-Рияд ФК ойыншылары
Серренти
Серренти (Serrenti) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Медио-Кампидано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5125 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 120,83 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 42,82 км² шамасында. Пошта индексі — 09027.
Елді мекеннің қамқоршысы — Дева Мария.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Біләл Сүлеев
Біләл Сүлеев  (1893, Баянжүрек қонысы, Қапал (Жамбыл облысы), Ақсу ауданы, Алматы облысы – 1937) – қоғам қайраткері, ақын, ағартушы, журналист, драматург.
Алғашқы білімді әкесі Сүлей Майлыұлынан алған. 1911 жылы өзі туған өңірде ашылған “Мамания” мектебін бітірген. Бірер жыл оқыған зерек баланы осы оқу орнын ұйымдастырушылардың бірі Есенғұл Маманұлы болыс өз қаражатымен “Ғалия” медресесіне оқуға жіберген. 1913 – 1916 жылдары Орынбордағы мұғалімдер семинариясын бітірген. 1916 жылы маусым жарлығына ілігіп, қара жұмысқа алынған қазақтарға мыңбасы болып Минск қаласына барды. 1916 – 1918 жылдары Қапалдағы татар мектебінде оқу ісін басқарушы болып қызмет етті. 1918 – 1927 жылдары халықты жаппай сауаттандыру ісімен айналысып, Жетісу өлкесіндегі қазақ ауылдарында екі жылдық бастауыш мектеп, аудан орталықтарында жеті жылдық орталау мектеп, облыста тоғыз жылдық орта мектеп ашуға мұрындық болды. Бұл мектептерде кейбір пәндер орыс тілінде оқытылған. Сүлеев енгізген бұл тәжірибе Жетісудағы қазақ жастарының Кеңес Одағының барлық қалаларындағы жоғары оқу орындарына оқуға түсулеріне мүмкіндік берді. 1928 – 1929 жылдары Ақтөбе облысы оқу бөлімінің меңгерушісі, 1930 жылы Семей педогогокалық институтының алғашқы ректоры болды, соңғы қызметінде жүргенде жазықсыз қамауға алынып, 1932 жылы 5 қыркүйекте босанып шықты. 1932 – 1934 жылдары Мәскеу өндіріс орындарында мәдени-ағарту саласында қызмет істеді. 1934 – 1937 жылдары Қарақалпақ АКСР-інде халық ағарту комиссары болды. 1937 жылдың соңында екінші рет қамауға алынып, саяси қуғын-сүргін құрбаны болды.
Семинарияда оқып жүргенде өлең, әңгіме жазумен айналысқан. Сүлеев Орынборда шыққан “Қазақ” газетінде қосымша жұмыс істеп, газет бетінде “Матай“, “Қаптағай” деген бүркеншік атпен бірнеше өлең, мақалаларын жариялады. Татардың “Шура” журналының 1916 жылы 3-санында татар ұлтшылдарына қарсы “Науширван эфенді мақаласы жайлы” атты ғылылыми мақаласын жариялады. Осы журналда және татар тіліндегі “Вахит” (“Уақыт”) газетінде Сүлеевтің мақалалары мен өлеңдері жиі жарық көрді. Сүлеев әдебиет әлемінде сатирик ақын, жалынды көсемсөзші, талантты драматург ретінде танылды. Өлеңдері мен мақалаларында қоғамның келеңсіз жақтарын аяусыз әшкереледі, өткір тілмен мінеді. “Картаға салынған қатын” атты өткір әжуаға құрылған комедиясы 1921 жылы Алматыда бірнеше рет қойылды. 1922 жылы жазылған “Қабанбай мен Сазанбай” атты өлеңмен жазылған ұзақ сатирасы Жетісудағы алғашқы жер бөлінісіне арналған. “Қыз бен жігіттің айтысы”, “Қазақтың 24 басалқа дыбысы”, “Қайтсең де көсем боларсың” (1922), “Нақысбек” (1922), “Жұт жеті ағайынды”, “Қазақ мұғаліміне” (1923) атты сатиралық өлеңдері “Қаптағай”, “Бұйрас” деген аттармен газет-журналдарда жарық көрген.
Дереккөздер
Санат:1893 жылы туғандар Санат:Алматы облысында туғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан драматургтері Санат:Қазақстан педагогтары Санат:Қарақалпақстан мемлекеттік қайраткерлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары
Ұлытау — Үлкен Қаратау қатпарлы жүйесі
Ұлытау, Үлкен Қаратау қатпарлы жүйесі — Қазақстан облысының батыс бөлігіндегі геологиялық құрылым. Ұзындығы 1500 км-ге созылған. Ұлытау — Үлкен Қаратау қатпарлы жүйесін алғаш академик Н.Г. Кассин анықтап, зерттеген (1934 ж.). 1971 ж. В.Ф. Беспалов оған Көкшетау мегаантиклинорийінен басталып, Орталық Қазақстан, Үлкен және Кіші Қаратау, Орталық Тянь-Шань арқылы шығысқа созылып жатқан Ұлытау — Орталық Тянь-Шань қатпарлы жүйесі деген ат берді. Бұл жүйенің құрамына Көкшетау, Ұлытау, Үлкен Қаратау, Талас, Мақпал антиклинорийлері және Байқоңыр, Кіші Қаратау, Қалмақкөл синклинорийлері кіреді. Жүйенің құрамында байкалдық, каледондық және герциндік үстемеленген ойыстар кешені байқалады. Байкал кешені антиклинорийлер ядросын қосып, ішінара екі қабатқа бөлінеді: төменгі (бектұрған сериясының шөгінділері) және жоғарғы (аралбай және қарсақпай сериясының шөгінділері). Төменгі қабат граниттенген және натрийлік метасоматоздану нышандары бар терең метаморфтанған тау жыныстарынан (амфиболиттер, тақтатасты слюдалар, гнейстер, кварциттер), ал жоғарғы қабат терригенді-метадацит-риолит-базальтты және темірлі-кварцит-вулканитті формациялардан тұрады. Каледондық кешен көбінесе карбонат-кремнийлі-көмірлі формациялардан (байқоңыр, құрым, шынсай свиталары) тұрады. Аймақта көлбеу мен ығысу типтес құрылымдар кең таралған. Олардың ішіндегі ең ірісі ұзындығы 800 км, қанаттарының жылжуы 100 км-ге дейін жететін Бас Қаратау ығысуы болып саналады. Жүйе кен орындарына өте бай: темір кені (Қарсақпай кен тобы), ванадий (Баласауысқан, Құрымсақ, Жабағылы), фосфорит (Жаңатас, Ақтас, Ақсай, Шолақтау), қорғасын-мырыш (Мырғалымсай, Ащысай, Шалқия), алтын (Күмісті, Жолбарысты, Тобылғысай, Увальное, Мийке). Бұл кен орындары кешенді болып есептелінеді. Себебі құрамында Ba, Au, Ag, Cu, Zn, Mo, Ta, т.б. қоспалары бар.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Геология Санат: Тарих
Шыртылдақ (ұлттық тағам)
Шыртылдақ (ұлттық тағам) - Жылқының майын үлкен ыдысқа ерітіп, үстіне қант қосады. Ол қатпайды. Шай ішкенде оған нан батырып жесе тым сүйкімді. Оны сары майдың орнына да пайдаланады. Сүті жоқ шайға бір қасықтан салып ішсе шайды көп ішкізіп, шайнаманы көп жегізеді. Шыртылдақ - қазақтың атақты асының бірі. Қазақтар оны жел-құзды қуады деп есептейді. Шыртылдақ сары май құсап тез бұзылмайды. Нанмен қосып жеген шыртылдақ жүректі айнытпайды. Алайда оны көп жеуге болмайды. Артық жесе, ішке тоқтамайды.
Дереккөздер
Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
Санат:Қазақ асханасы
Катым
Катым — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1162/86/244 орналасқан. Өзен ұзындығы 217 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ярей-Ю (Коротаиха тармағы)
Ярей-Ю — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коротаиха өзенінің сол жағалауынан 80 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Likee
Likee (бұрынғы атауы LIKE) — қолданушылар Android пен Apple құрылғыларында қысқа бейнелерді жасап және бөлісе алатын әлеуметтік желі.
Likee-да қатысушылар ән салып және билеп арнайы әсерлері бар қысқа бейнеклиптар жасай алады.
Бұл сервистің жалпы мақсаты көңіл-күй көтеретін позитивті контент құруға бағытталған. Алайда педофилия, мүшеге зақым келтіру, жан-жануарларға зәбір көрсету, жалаңаштанған дене немесе тым ашық бейнелер салынған жағдайлар белгілі.
Қосымша BIGO Technology Сингапур компаниясымен жасақталып жасалған. Сервис 16 жастан жоғары қолданушыларға арналғанымен, аудиториясының басым көпшілігі 7-ден 16 жасқа дейінгі жасөспірім балалар.
Ата-аналық қадағалау
Санат:Әлеуметтік желілер Санат:IOS-қа арналған бағдарламалық жасақтама Санат:Android-қа арналған бағдарламалық жасақтама
Абдул Ғаффур мешіті
Абдул Ғаффур мешіті (Малай); Сингапурда орналасқан мешіт. Дунлоп көшесінің Рохор аймағында орын тепкен.
Мешіттің салынуы 1907 жылы басталған, аяқталуы 2003 жыл. Мешіт Сингапур Ислам діні мәжілісіне (MUIS) қарайды.
Сыртқы сілттемелер
Санат:Сингапур мешіттері
Көбеев атындағы көше (Алматы)
thumb|right|200px Көбеев атындағы көше Көшеге қазақ жазушысы, ағартушы-педагог, Қазақ КСР-не еңбек сіңірген ұстаз - Спандияр Көбеевтің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 26.12.1962 №453/26 шешімі) берілген. Көбеев Спандияр (1878-1956) Қостанай облысының Мендіқара ауданы Ақсуат ауылында дүниеге келген. Ол - «Қалың мал», «Үлгілі бала» т.б. шығармалардың авторы. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Қаланың солтүстігінен оңтүстігіне қарай Кремль көшесін қиып өтіп, Тоқай көшесіне барып тіреледі. Бұрынғы атауы - Молодежная көшесі. Көшенің ұзындығы - 1320 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Мань-Хулп-Я
Мань-Хулп-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысконсын-Я өзенінің сол жағалауынан 67 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Миузела
Миузела (Miuzela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Алмейда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 432 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,2 км² шамасында. Халық тығыздығы — 30,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Ақкесене мұнарасы
Ақкесене мұнарасы - Жамбыл облысы, төменгі Талас ауданы нда орналасқан Қазақстан тарихында осы күнге дейін сақталған Қыпшақ дәуірінің есерткіші. (XIII-XVII). thumb Жамбыл облыстық археологиялық эспедиция басшысы Г.И.Пацевич тің пайымдауынша бұл ескерткіш кезінде қарауыл дауға арналып салынған нысан. Жедел континенттегі ауа райы осы аймаққа тән, сол себепті де мұнараның негізгі келбеті сақтала қоймаған, осы соңғы он жылда ескерткіш тіптен мүжіле түсті, және жедел жөндеу жұмыстарын керек етті. Мұндай ескерткіштер республика аймақтарында аз екенін ескере отырып, оны сақтап қалу мақсатындағы жөндеу жұмыстары өте қажет еді. Оның барлық сырт келбетін ғылыми негіздеу есерткішті кешенді зерттеуден өткізгенде ғана мүмкін екендігі анықталды. 10-12, 17 ғ.ғ. (археологиялық, сәулет) ауылдан солт-батысқа қарай 35 шақырымда, а. солт-батысқа қарай 21 шақырымдағы шөл далалы мекендегі кеуіп кеткен каналдың жағ. орналасқан. 1896 ж. В.А.Каллаур мен, 1945, 1949 ж.ж. – Жамбыл облысы тарихи - өлкетану мұражайымен (Л.И. Ремпель мен  Г.И. Пацевич, өлшемдері Г.В. Исхакова), 1980 ж. «Қазжобажаңғырту» жұмыстарының нәтижесінде материктік сары топырақта іргетассыз бекіністің салынғаны анықталды. Бұрыштарымен жарық жағына қарай бағытталған, бұрыштарында мұнаралары бар, биіктігі 2,5-3 м. пасхалы қабырғалармен қоршалған тік бұрышты (21 х 22 м) алаңқай, Ақ Кесене деген атымен белгілі шығыс мұнара дөңгелектеу келген, диаметрі 11 м іргедегі 14 м биіктіктегі сақталған пішінмен бөлінген; тік қимада конус тәріздес пішінге ие. Баспалдақтар мен жоғарыға қарай шығатын бұранда пішінді сатының сыртқы жиынтықтарының қалдықтары сақталған. Қалаудың жүйесі «плашмялы» үш қатарлы «қабырғалы» кірпіштік қатардың жүйелі кезектесуі. Батыс мұнара, сондай-ақ диаметрі 43 м, дөңгелектеніп келген пасха қабаттармен бір уақытта қамал қабырғасы анықталған, қалыңдығы 3 м қамал қабырғасының бір бөлігі ашылған, еңіс өрлеулі, ені 1 м бекініске кіру есігі анықталған; бекіністің мерзімі 10-12 ғ.ғ. болып айқындалған. Мұнараның құрылысы 17 ғ. қатысты.
Ақ Кесенеге 2007 – 2008 жылдары «Қазаққайтажаңғырту» мекемесінің шеберлері Қ. Тұяқбаевтың басшылығымен жаңғырту жұмыстарын жүргізілді.
Санат:Жамбыл облысы тарих және мәдениет ескерткіштері Санат:Кесенелер
Түрген тас жазбалары
Түрген тас жазбалары – Түрген өзенінің жоғарғы арнасының беткейіндегі жартастарға қашалған суреттер мен жазулар. Жазу төрт жерден табылған. Оның үшеуі жартастарға салынған тау ешкілері, бұғы-маралдар мен адамдар бейнесі, сондай-ақ түрлі таңбалар, кей жерлерде руна жазбалар кездеседі. Түрген тас жазбаларының 3-еуін 1937 жылы Түрген археологиялық экспедициясы, ал 4-еуін 1958 жылы С.Аманжолов зерттеген. Жазу сыры толық ашылмаған.
Дереккөздер:
Санат:Қазақстан мәдениеті
Құрастыру
Құрастыру (Сборка) - тетіктердің немесе бұйымдардың құрама бірліктерінің ажырайтын немесе ажырамайтын қосылыстарын құрау.
Құрастыру - бөлшектің немесе бұйымның құраушы бөліктерінің ажыралатын немесе ажыралмайтын қосылыстарын кұрастыру.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Механика Санат:Машинажасау
Assembly Assembly Assembly Assembly Assembly (disambigua) アセンブリ ඇසෙම්බ්ලි
Түпқараған түбегі
Түпқараған түбегі – Маңғыстау облысының солтүстік-батысында орналасқан түбек. Каспий теңізіне сұғына кіріп жатыр.
Сипаттамасы
Ұзындығы 65 км, ені 35 км. Ауданы 2,5 мың км2. Жер бедері үстірт тәріздес толқынды-жонды болып келеді. Абс. биіктігі солтүстіктен оңтүстікке қарай 203 м-ден 30 м-ге дейін төмендейді. Жер бедері қатты тілімделген. Түбектің жағалаулары тік жарлы, құламалы. Солтүстік жағаларында теңіз бетіне шығып жатқан тастар кеңінен таралған. Ал батыс, оңтүстік жағаларында теңіз астындағы, кей жерлерде теңіз бетіндегі тастар айқын байқалады. Түбектің көтеріңкі орталық бөліктері юра және бор кезеңдерінің құмтас, әктастарынан түзілген. Кей жерлерде олардың бетін неоген кезеңінің конгломерат қабаттары жапқан. Сармат тайпасынің бақалшақтасты әктастары жиі кездеседі. Олар құрылыс материалдары ретінде кеңінен пайдаланылады.
Климаты
Түбекті теңіз үш жағынан қоршап тұрғанымен климаты шөлді-континенттік. Теңіздің ықпалы жағалау бойында ғана байқалады. Ішкі құрлыққа қарағанда жағалау қыста жылырақ, жазда ыстығы сәл төмендейді. Орташа жылдық температура 11,1°С. Қаңтар айының орташа температурасы –3,2°С, шілдеде 25,6°С. Бірақ қыс кезінде абсолюттік минимум –26°С-қа, ал жазда абсолюттік максимум 43°С-қа дейін көтеріледі. Орташа жылдық температураның 10°С-тан жоғары жиынтығы 3854°С. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлш. 214 мм. Қар жамылғысы жұқа, 10 см-ден аспайды. Тұрақты қар жамылғысы 18 күн ғана сақталады. Теңіз жағалауында жел 7 ай бойы соғады, кейде теңіз дауылдарына айналады. Жазда солтүстік, солтүстік-батыс желдері басым, ол циклондармен байланысты, ал қыста шығыстан соғады. Желдің орташа жылдық жылдамдығы 8 м/с. Бұл – Қазақстандағы ең жоғарғы көрсеткіш.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы географиясы Санат:Каспий теңізі түбектері
Түргештер
Түргештер, түркештер – Батыс Жоңғария мен Жетісуды мекендеген түркі халқы. Қытай, араб, парсы деректеріне қарағанда 6 ғ-да абар, муари тайпаларының біріккен одағы болған. Бұлар 7 ғ-да Батыс Түрік қағандығының құрамына енді. 721 ж. Шығыс Түрік қағандығының қолбасшы
Аконкагуа
Аконкагуа тауы (Aconcagua) — Оңтүстік Америкадағы Анд тауларының орталығындағы шың, әлемдегі ең биік батолит.
Географиялық орны
Аргентина жерінде. Чили шекарасына таяу. Солтүстігінде және шығыс жағынан Валье-де-лас-Вакас, ал оңтүстігі мен батысында Валье-де-лос-Орконес-Инфериор тау жоталарымен шектелген. Биіктігі - 6960 м (Оңтүстік Америкадағы, Батыс және Оңтүстік жарты шардағы ең биік шың).
Геологиялық құрылымы
Шөгінді жыныстарды жауып жатқан андезиттен құралған. Сондықтан алғашқы кезде жанартау деп қате аталып жүрді.
Жер бедері
Аконкагуа тауының беткейлері тік, құзды келеді. Басын көп жылдық қар алып жатыр. Төменгі жағында ұзындығы 6 км 7 мұздық бар, ең үлекені - солтүстік-шығыс (поляк мұздығы) және шығыс мұздығы.
Дереккөздер
Санат:Оңтүстік Америка таулары
Флюли
250px|thumb|Картада орналасуы Флюли (Flühli) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Энтлебух округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1816 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 108.24 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1004, пошта индексі — 6173-6174.
Сен-Медар-ан-Жаль
Сен-Медар-ан-Жаль (Saint-Médard-en-Jalles) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бордо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 85,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33449, пошта индексі — 33160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27332 адамды құрады. Халық тығыздығы — 320,5 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
NGC 3578
NGC 3578 — Crater шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 16 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3578 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Пресна
Пресна — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Везлома өзенінің сол жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Ока өзені сағасынан Сура және Ветлуга өзендерін қоспағанда Чебоксар су торабына (Чебоксар суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ле-Тьерсан
Ле-Тьерсан (Le Tiercent) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35336, пошта индексі — 35460.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 175 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,3 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Мелаццо
Мелаццо (Melazzo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1262 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 64 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 15010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері