cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Көмбе тағамы
Жасалу жолы
Жерді жарты метрдей қазады да оған от жағып, астын, екі бүйірін әбден қыздырады. Сосын оның күлін алып тастайды да сойылған малдың етін өз қарнына салып қарынның аузына қамыстан ұзын түтік жасайды да ет толтырылған қарынды әлгі қазылған ыстық жерге салады. Оны ыстық топырақпен қайта көмеді. Топырақ үстінен ағаш, тал, көкпек сияқты қызуы мол от жағады. Бірер сағат өткен соң жер астындағы қарыннан түтік арқылы бу шығып қайнай бастайды. Бұдан кейін үстінен от жағу тоқтатылады да ет топырақ қызуымен одан әрі өздігінен қайнап піседі. 2-3 сағат өткеннен кейіе ет дайын болады. Қарын үстіндегі топырақты еппен ала бастайды. Одан әрі қарынға жеткен соң оның үстіңгі жағын ойып жібереді ді ішіндегі етті алады. Осылай буға піскен ет дайын болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ асханасы
Остыр-Камык (Хасково облысы)
Остыр-Камык (Остър камък) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Харманли қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 164 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6457. Телефон коды — 0373. ЕКАТТЕ коды — 54448.
Меркер (Жоғарғы Луара)
Коммунаның INSEE коды — 43133, пошта индексі — 43100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 133 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,83 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Постиндустриалды қоғам
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Әлеуметтік эволюция Санат:Постмодернизм Санат:Әлеуметтік философия
Концепція постіндустріального суспільства
Тоумби-Яха
Тоумби-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пур өзенінің оң жағалауынан 153 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нысанаға автоматты түрде бағыттау
Нысанаға автоматты түрде бағыттау (автоматическое сопровождение цели) — нысананың координаттарын арнайы автоматгы қондырғылармен (ізіне түсуші жүйемен) анықтау. Нысанаға автоматты түрде бағыттау нысана координатының жоғары жылдамдығы мен дәлдігін қамтамасыз етеді, операторлардың дәлдігін қамтамасыз етеді, операторлардың санын (бағыт бұрышы) және орны (биікті) бойынша жеке-жеке де, барлық координаттары бойынша да жүргізілуі мүмкін. Анықталған мөліметгер тікелей атысты басқару құралдарына, электрондық есептеу машиналарына т.с.с.беріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Порту-Алегри-ду-Пиауи
Порту-Алегри-ду-Пиауи (Porto Alegre do Piauí) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бертолиния экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 383 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 136,804 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,1 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Меркендорф
Меркендорф (Merkendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан қала. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Ансбах ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2753 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 71 177. Қаланың басшысы — Ханс Поп.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 13 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ақши кир кен орны
thumb|Alt=A|200px|Атырау облысы Ақши кир кен орны - Атырау облысы Жантерек темір жол станциясыныңның оңтүстік-шығысында 40 км жерде орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Күмбез тәрізді қатпарлар сеноман шөгінділерінен пайда болған, атқылаудан бұзылған көтеріңкі қанатында кир шоғыры қалыптасқан. Кир кабаттары онша терең емес ойпатпен бөлінген екі линза тәрізді шөгінді түрінде түзілген. Кир қабатының үлкен бөлігі жалаңаш және ауқымды (ұзындығы 1 км) асфальтты көл кұрайды, оның бетінде калындығы 0,2-ден 1 м-ге дейін жететін тығыз қатайған кир кабыршығы бар.
Құрамы
Кир құрамы 2,3-тен 44,7% арасында, орташа 17,6%, кей жерлерде кирленген жыныстардың бетінде төрттік дәуір шөгінділері дамыған (кабаттың қалынд. 0-ден 3,8 м аралығында, орташа 1,5 м-ге тең). Шөгіндінің табаны кен орнының үлкен бөлігінде тығыздығы әлсіз, сазды құмдық. Шөгіндінің қалыңдығы 9,0 м-ге дейін жетеді, жалпы кен бойынша орта есеппен 4,45 м-ді құрайды. Битумданған жыныстың уатылмалы-минералды бөлігі құмнан тұрады. Құмның минералды құрамында: кварц (25 – 40%), дала шпаты (60 – 70%), амфибол дәндері (5%-ға дейін) кездеседі. Кен бойынша кирдің қоры 800 мың т-ға жуық.
Фоксфилд (Колорадо)
Фоксфилд (Foxfield) — Колорадо штатының Арапаое округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 746 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.3 км² шамасында. FIPS коды — 08-28105.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Метаморфты белдем
Метаморфты белдем - жер қыртысы қойнауларының әртурлі деңгейлеріне тән қысым мен температура жағдайында түрліше өзгерген тау жыныстарымен сипатталатын аймақтық метаморфизм белдемдері.
Жер қыртысының, қимасы әдетте үш түрлі метаморфты белдемге жіктеледі. Олар — эпибелдем, мезобелдем және катобелдем; эпибелдем — жер қыртысының біршама төмен дәрежелі температуралармен және бағдарлы қысым мөлшерлерінің едәуір биік көрсеткіштерімен сипатталатын ең жоғарғы қабатын біріктіреді; мезобелдем — гидростатикалық қысым мен температураның біршама жоғарғы мөлшерімен сипатталатын жер қыртысының ортақғы деңгейінен көрініс береді; катабелдем — жер қыртысының өте жоғары температуралармен және гидростатикалык қысым жағдайының биік дәрежесімен ерекшеленетін төменгі қабатына сәйкес келеді.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Гипергамия
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Әлеуметтану Санат:Саясаттану
Думонт (Айова)
Думонт (Dumont) — Айова штатының Батлер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.5 км². FIPS коды — 19-22620.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 676 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Батлер округы (Айова)
Калатафими-Седжеста
Калатафими-Седжеста (Calatafimi-Segesta) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Трапани провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7423 адамды құрайды. Халық тығыздығы 48 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 154 км² шамасында. Пошта индексі — 91013.
Елді мекеннің қамқоршысы — SS. Crocifisso.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Вирион
Вирион – вирустың жетілген, ең қарапайым бөлігі. Вирион нуклеин қышқылдарынан (РНҚ немесе ДНҚ) – тұқым қуалаушы (генетикалық) материалдардан тұрады. Оның сыртында белокты заттан құралған қабығы, ал кейбір құрылысы күрделі вирустар вирионының сыртында белоктан, липидтен және углеводтан құралған қабығы болады.
Дереккөздер
Санат:Вирустар
Футболдан Өзбекстан суперкубогы 2023
Футболдан Өзбекстан суперкубогы 2023 (Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi) — турнирдің сегізінші жарысы.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Өзбекстан суперкубогы Санат:2023 жылғы футбол Санат:Пахтакор ФК ойындары Санат:Насаф ФК ойындары
Бұзылыстар белдемі
Бұзылыстар белдемі - жер қыртысының әр түрлі тектоникалық жарылымдар көптеп шогырланған, көбінесе ұзынынан-ұзақ созыла сағаланатын аймақтары.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Еңбек (Қазығұрт ауданы)
Еңбек — Түркістан облысы Қазығұрт ауданы, Тұрбат ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан шығысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 277 адам (628 ер адам және 649 әйел адам) болса, 2009 жылы 659 адамды (320 ер адам және 339 әйел адам) құрады.
Карутапера
Карутапера (Carutapera) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Батыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гурупи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20650 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1255,555 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1935 жылы құрылған.
Санат:Мараньян елді мекендері
Ушпол
Ушпол — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Пелым өзенінің оң жағалауынан 214 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Артур Мендоса Кабрал
Артур Мендонса Кабрал (Arthur Mendonça Cabral; 25 сәуір 1998, Кампина-Гранди) — бразилиялық футболшы, "Базель" клубының шабуылшысы.
Ушпол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Артур Мендоса Кабрал
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары Санат:Базель ФК ойыншылары
Ушпол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сахи Өтетілеуов
С. Өтетілеуов|right|thumb Сахи Өтетілеуов (1930 ж.туған, Қызылқұм ауданы Ақынтоғай ауылы ) – Социалистік еңбек ері (22.3. 1966). 1945 жылдан Қызылқұм ауданының Шәуілдір кеңшарында аға шопан болып істеді. Ленин орденімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Ғалым Көпесбайұлы Сүлейменов
Ғалым Көпесбайұлы Сүлейменов 10.09.1949 жылы Ақсу ауданы Мұқан Төлебаев аулында туған. Әнші, композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі. (1990 жылы). Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясын бітірген. Республикалық телерадиохабарлар тарату жөніндегі комитеттің музыкалық редакциясында, І. Жансүгіров атындағы Талдықорған мемлекеттік университетңнде қызмет істеген. Талдықорған облыстық филорманиясының директоры болды, қазақтың халық аспаптары оркестрін ұйымдастырды. Оның «Әкешім» (Г. Рақышеваның өлеңіне), «Сүй, жан сәулем» (М. Жұмабаевтың өлеңіне), «Жетісу» (К. Салықовтың өлеңіне жазылған), тағы басқа әндері халық арасына кең таралған. 1994 жылы әнші-композитор туралы «Ән шоқтығы» атты телефильм түсірілді. Ғалым гастрольдік сапармен шетелдерді аралап, өнер көрсетті.
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Ақсу ауданында туғандар Санат:КСРО әншілері Санат:КСРО сазгерлері
Рюмии-ан-Камбрези
Рюмии-ан-Камбрези (Rumilly-en-Cambrésis) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59520, пошта индексі — 59281.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1458 адамды құрады. Халық тығыздығы — 215,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Крезий
Крезий (Crézilles) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54146, пошта индексі — 54113.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 256 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Трахеостомия
thumb|166px|right Трахеостомия(син.: кеңірдек аузын ашу) — хирургиялық операция: кеңірдек аузының пайда болуы үшін кеңірдектің кесілгеп жеріне терісін жапсырып, кеңірдек саңылауын жабу.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Жоғарғы бас қолбасшылық
Жоғарғы бас қолбасшылық — мемлекеттегі (мемлекеттер коалициясы) Қарулы Күштердін стратегиялық басшылығының жоғары органы. Әдетте, соғыс уақытында құрылып, жоғары бас қолбасшымен басқарылады. Кейде бейбіт уақытта да құрылады. Мысалы, Еуропа мен Атлантиқадағы НАТО ҚК-нің стратегиялық (жоғарғы) басшылығы.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Ночера-Теринезе
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4706 адамды құрайды. Халық тығыздығы 101,8 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46,2 км² шамасында. Пошта индексі — 88047.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Жосалы ауылдық округі (Батыс Қазақстан облысы)
Жосалы ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданындағы әкімшілік бірлік. Бұрын Маркс ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қоңыр, Былқылдақ, Кеңаша, Тамды ауылдары кіреді. Орталығы – Қоңыр ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1153 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Сырым ауданы ауылдық округтері
Ақшоймақ
Ақшоймақ, Ақшүймек – Солтүстік Ақтау жотасының солтүстігінде Ауыздыбас ойысының шығысында жатқан аласа тау. Абсолюттік биіктігі 92 м.
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданында орналасқан. Таудың ортасындағы ойпаңда суы тұщы артезиан құдығы бар.
Орка (Фундан)
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 800 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,7 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
NGC 5794
NGC 5794 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1830 жылы 13 мамырда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5794 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53378, UGC 9610, MCG 8-27-32, ZWG 248,27.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Беринг теңізі
thumb|275px|Universal Transverse Mercator координаттар жүйесі бойынша бойлықтары мен ендіктері көрсетілген Беринг теңізі картасы. thumb|275px|Серіктен фотосуреті - [[Аляска дәл оң жақ жоғарыда, Ресей сол жақ жоғарыда]] thumb|275px|Беринг теңізі мен солтүстік Тынық мұхиты Беринг теңізі (Берингово море, Bering Sea) — Тынық мұхиттың солтүстігіндегі теңіз. Батысында Азия (Ресей), шығысында Солтүстік Америка (АҚШ) жағалаулары, оңтүстігінен Алеут (АҚШ), Командор (Ресей) аралдары қоршап жатыр. Солтүстігінде Беринг бұғазы арқылы Солтүстік Мұзды мұхиттың Чукот теңізімен жалғасады. Ауданы 2,3 млн. км2, орташа тереңдігі 1598 м (ең терең жері 5500 м). Солтүстіктен оңтүстікке 1632 км-ге, батыстан шығысқа 2400 км-ге созылған. Солтүстігі мен шығысы құрлықтық қайраңмен шектеседі. Ал оңтүстік-батысы мен оңтүстігінде өте терең теңіз асты қазаншұңқырлар кездеседі. Жағалауы аласа, жартасты, қатты тілімденген. Ірі шығанақтары: Анадыр, Олютор, Бристоль және Нортон. Ірі аралдары: Әулие Лаврентий, Нунивак, Карагин, Унимак, т.б. Теңізге ірі Анадыр, Юкон өзендері құяды. Климаты солтүстігінде субарктикалық, оңтүстігінде қоңыржай. Ауаның орташа температурасы ақпанда солтүстігінде –230С-тан оңтүстігінде 0 — 40С, тамызда 5 — 100С-қа дейін жылиды. Жауын-шашынның жылдық мөлшерңі солтүстігінде 200 — 400 мм, оңтүстігінде 1500 мм. Беткі ағыс айналымы сағат тіліне кері. Судың температурасы ақпанда солтүстігінде 00С шамасында, тамызда солтүстігінде 5 — 60С-қа, оңтүстігінде 100С-қа жетеді. Тұздылығы 32,0 — 32,5‰. Көбінесе теңіз беті қалқыма мұздармен жабылады. Солтүстігіне арктикалық, оңтүстігіне бореалдық өсімдік тән. Теңізде балықтың 240 түрі мекендейді, әсіресе, камбала, лосось көп. Сүтқоректілерден теңіз мысығы, калан, итбалық, сұр кит, кашалот кездеседі. Теңізден балық және теңіз аңдары ауланады. Беринг теңізінің көлік қатынасында маңызы зор. Басты порттары: Провидение, Анадыр (Ресей), Ном (АҚШ).
Дереккөздер
Санат:Беринг теңізі
Виттендёрп
Виттендёрп (Wittendörp) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Людвигслуст ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Кастеллаун
Кастеллаун (Kastellaun) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан қала. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5114 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,47 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 064. Қаланың басшысы — Фриц Фрай.
Мұнайгазшоғырлану белдемі
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты 2003
Су спорты түрлерінен әлем чемпионаты  2003 немесе FINA 10-ші әлем чемпионаты — Испанияның Барселона қаласында 2003 жылдың жазында өткізілді.
Жарыстар 5 спорт түрінен өткізілді: жүзу, синхронды жүзу, суға секіру, ашық суда жүзу және су добы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Су спорты түрлерінен әлем чемпионаттары
Кастаньярес-де-Риоха
Кастаньярес-де-Риоха  (Castañares de Rioja) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Санто-Доминго-де-ла-Кальсада ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 533 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,00 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 8 км.
Қала қамқоршысы дева де ла Нативидад болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Ақшоқы (құдық)
Ақшоқы – Үстірт жазығының батыс бөлігіндегі құдық. Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданында орналасқан. Теңіз деңгейінен 150 м биіктікте. Құдықтан жер асты су жолы жүргізілген. Солт-нде Маңғыстау – Бейнеу т. ж. өтеді.
Санат:Құдықтар
Күмісай Асанова
Күмісай Асанова (26.9.1926 ж.т., Қызылорда облысы Қазалы ауданы) — халық ағарту ісінің үздігі.
1930-шы жылдардағы ашаршылық жылдарында ата-анасынан ерте айырылып, 1932 - 1942 ж. Қазалы, Сайрам, Бостандық балалар үйінде тірбиеленген. 1942 ж. Шымкенттегі бастауыш сынып мұғалімдерін даярлайтын курсты, 1945 ж. осындағы оқытушылар институтын бітірді.
1945-1947 ж. Қызылорда облысы Қармақшы ауданы оқу бөлімінде инстпектор, балалар үйі директорының орынбасары болып еңбек етті. Қызылорда педагогикалық институтта оқыды. 1949 жылдан Жамбыл облысы Қордай ауданы Ақтерек ауылындағы орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. 1950 - 1954 ж. Қордай аудандық партия комитетінің әйелдер арасындағы жұмыс бөлімінің меңгерушісі, 1954 - 1958 ж. аудан орталығындағы қазақ орта мектебінде директордың орынбасары, 1958-1961 ж. Шу аудан ортылығындағы орта мектепте, 1961 - 1985 ж. Тараз қаласындағы А.С. Макаренко атындағы облыстық мектеп-интернатта диреткордың оқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары қызметін атқарды.
Зейнеткерлік демалысқа шыққаннан кейін 1997 жылға дейін Тараз қаласындағы Керімбай орта мектебінде қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен сабақ берді. Асанова Күмісай Құрмет грамотасымен, медальдармен марапатталды. ҚР Президентінің Жарлығымен "Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қызметкері"  деген құрметті атақ берілді. Сонымен қатар бұл кісі "Күміс алқа", I және II дәрежелі "Ана даңқы" ордендерінің иегері.
Дереккөздер
Санат:1926 жылы туғандар Санат:Қызылорда облысы тұлғалары Санат:Жамбыл облысы тұлғалары
Подлесное (Белебеев ауданы)
Подлесное — Башқұртстанның Белебеев ауданындағы ауыл, Донской ауылдық кеңесі ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 134 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Юкачи (Шия тармағы)
Юкачи — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы, Татарстан Республикасы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шия өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Вятка Алаңқайы қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дарньель
Дарньель (Darnieulles) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88126, пошта индексі — 88390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1456 адамды құрады. Халық тығыздығы — 144,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Ботаникалық Бақтардың Халықаралық Кеңесі
Ботаникалық Бақтардың Халықаралық Кеңесі (ББХК), 1987 ж. Ричмонд қаласында (Ұлыбритания) құрылған. Ол 75 елдің 400-ден астам ботаникалық бақтарын біріктіреді. Қазақстаннан Алматыдағы Бас ботаникалық бақ пен Маңғыстау тәжірибелік ботаника бағы мүше. Кеңестің негізгі мақсаты — жер бетіндегі өсімдіктер дүниесін және ботан. бақтарды сақтаудың халықаралық стратегиясын және іс-жоспарын жүзеге асыру. ББХК өзіне мүше елдердегі ботаникалық бақтардың ұлттық, аймақтық ұйымдарын құрып, оларға техникалық басқару саласында, жиналған мәліметтерді саралау, жүйелеу және тиімді пайдалану үшін көмектеседі, кей жағдайда тікелей жәрдем де береді. Бұл ұйым ботаникалық бақтардың халықаралық конгрестерін өткізеді, семинарлар ұйымдастырады; озық тәжірибелерді, ғыл. жетістіктерді, мамандардың ойларын, ұсыныстарын жариялауға, басқа елдердегі әріптестерімен тәжірибе алмасуға жағдай жасайды. ББХК “Ботаникалық бақтарды сақтау”, “Ботаникалық бақтарда қоршаған орта туралы ағарту жұмыстарын жүргізу”, “Ботаникалық бақтар арқылы жер бетіндегі өсімдіктердің әртүрлілігін сақтау”, “Тамырлар”, “Жабайы өсімдіктерді реинтродукциялау жөнінде ботаникалық бақтарға арналған оқулық”, т.б. журналдар, анықтамалар шығарады; мамандардың білімін жетілдіру, табиғатты қорғау, жойылу қаупі төнген өсімдіктерді сақтау, сирек кездесетін өсімдіктерді көбейту, т.б. жөнінде практикалық ұсыныстар жасап, таратады. 1997 ж. Орталық Азия мемлекеттері (Қазақстан, Өзбекстан, Түрікменстан, Тәжікстан, Қырғызстан) ботаникалық бақтарының кеңесі құрылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты
Себастьян-Леал
Себастьян-Леал (Sebastião Leal) — Бразилиядағы қала, Пиауи штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Бертолиния экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 903 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 111,103 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,3 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Вифиния
400px|thumb|Римдік провинция Вифиния [[117 жылдар шамасы]] Вифиния (Βιθυνία, ) – тарихи аймақ. Кіші Азияның солтүстік-батысында, Риндак (қазіргі Коджачай, Түркия) пен Фракиялық фини немесе вифин тайпасының атынан шыққан. Б.з.б. 8-7 ғасырларда Вифиния жағалауында грек қоныстары болды, 7-6 ғасырларда Вифиния Лидияға, 6-4 ғасырларда Ахемен әулетіне қарады. Б.з.б. 297 жылы Вифиния тәуелсіз мемлекет болып жарияланды. Виния дәуірі осыдан басталды Никомед I (278-255 жылыдары) Вифиния жерін кеңейті, елдің астанасы Никомедияны салдырды. 3-1 ғасырларда Вифиния құд иеленуші эллинстік мемлекет. Б.з.б. 64жылы Рим провинсиясына айналды. Римде, кейінрек Византияда Вифиния экрнрмиктік мәдени роль атқарды.
Дереккөздер
Санат:Рим республикасы провинциялары Санат:Рим империясының провинциялары Санат:Вифиния
Археоциаттар
Дереккөздер
Санат:Геология
Материя (философия)
Материя (лат. materіa — зат) — әлемдегі алуан түрлі нысандар мен олардың жүйелерін, дүниедегі сан алуан құбылыстар мен оқиғалардың, қандай да болсын қатынастар мен байланыстардың, қасиеттер мен формалардың негізін, ішкі мәнін, себебін білдіретін философиялық ұғым. Айналадағы бүкіл дүние — мәңгі қозғалыстағы материяның алуан түрге түсіп, құбылып өзгеруінің, шексіз байланыстары мен қатынастарының көрінісі. Кейде оған назар аударылмайды. Ежелгі қытай, үнді, грек философияларында материя дүниедегі барлық заттардың негізі, дүниенің алғашқы тегі деп түсіндірілді. Антикалық философтар материяны жеке заттарға: Фалес — суға, Анаксимен — ауаға балады. Гераклит дүниенің алғашқы тегі және оны үздіксіз өзгеріске түсіріп, ұдайы жаңартып тұратын күш лаулаған от, алғашқы зат пен қозғаушы күштің тегі бір деп, диалектикалық натурфилософияның негізін қалады. Материя мен қозғалыстың бірлігі жөніндегі мәселені Демокрит өзінің атомистік жүйесі арқылы шешеді. Ол біртекті элементтер атомдарының әр түрлі қосылысынан дүниедегі алуан түрлі заттар пайда болады деп түсіндіреді. Аристотель материяны алуан түрлі заттық дүниенің болу мүмкіндігі ғана деп қарайды. Аристотельдің материяны бастапқы ырықсыз зат, ал рухты белсенді жасампаз құдіретті күш деп дуалистік тұрғыда анықтауы кейінгі философия тарихында маңызды орын алды. Жаңа заман философтарынан Декарт субстанция жөніндегі теориясында материяны оның көлемімен барабар деп қарады. Бруно мен Спиноза субстанция ретінде бүкіл дүние, әлем табиғатпен барабар деп санады. Спиноза жеке заттар сыртқы себептің нәтижесінде ғана қозғалысқа түседі, ал табиғат болса өздігінен қозғалып өзгереді дейді. Дидро мен Гольбах “материя — табиғат”, “материя мех. қасиеттердің жиынтығы” деген тұжырымдамаларды ұштастыруға тырысты және материя ұғымының сыңаржақтылығын аңғарып, материя дегеніміз — біздің түйсіктерімізде бейнеленетін және осы түйсіктерді тудырушы себеп деп, оған танымдық тұрғыдан анықтама берді. Материя анықтамасын оған қарама-қарсы тұрған материалды дүниемен емес, идеалды дүниемен қатысы арқылы да ашуға болады. Материядан өзге мұндай бейматериалдылыққа тек сана ғана жатады. Зат өзінің санада бейнеленуіне байланысты, біріншіден, ойдың нысаны болса, екіншіден, сол зат жөніндегі ойдың нәтижесі, ұғым. Сөйтіп, ол қосмәнділікке ие болады. Бұл екі ұғым — материя мен сана диалектиканың бір-біріне қарама-қарсы жалпы категориялары. Материя ұғымында объективті дүниені тану кезінде айқындалған оның ең жалпы қасиеттерін сипаттайтын белгілері анықталады. '''Осы заманғы ғыл. түсінік бойынша материяның маңызды қасиеттері:''' Бұл қасиеттер объективті дүниеде бірімен-бірі ажырамас диалект. бірлікте болады. Материалдық дүниедегі объектілердің ішкі құрылымы тәртіпке келіп реттелген элементтерден түзілген жүйелер болып келді. Материяның біртұтастығы оның әмбебап қасиеттерінен айқын көрінеді. Ол қасиеттерге жататындар: Материяның жаңадан пайда болмайтындығы мен жойылмайтындығы, уақыт өлшемінде мәңгі өмір сүретіндігі, кеңістіктегі шексіздігі, құрылымының алуан түрлілігі.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Сілтемелер
Санат:Философия
Трупянка
Трупянка — Ресейдегі өзен. Смоленская облысы, Тверь облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яуза өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Тверь облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Огнёвка (Шығыс Қазақстан облысы)
Огнёвка — Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы кент (1951 жылдан), Огнёв кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталғы – Қасым Қайсенов кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 110 км жерде. Қалба жотасының солтүстік етегінде, Тайынты өзенінің Ертіс өзеніне құяр сағасында, Алтай – Өскемен – Шемонаиха темір жолының бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1152 адам (531 ер адам және 621 әйел адам) болса, 2009 жылы 498 адамды (234 ер адам және 264 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1951 жылы қаланды. Ауылда кеніш, кен байыту комбинаты, т.б. мәдени-тұрмыстық мекемелер бар. Ең жақын темір жол станциясы – Смолянка (5 км).
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан кенттері
Маложма
Маложма — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кянда өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онеж кірмесі су алабының өзендері Унежма өзені су алабының батыс шекарасынан Онега өзенін қоспағанда Золотица өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Липка (өзен)
Липка — Ресейдегі өзен. Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/855/245 орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мәскеу өзені Звенигород қаласынан Рублёвск су торабына дейін, Истра (бастауынан Истринск су торабына) дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қуықкескен
Қуықкескен – ортағасырлық қала. Жаңадария өзенінің кеуіп кеткен сағасының оң жағында, Қызылорда қаласынан батысқа қарай 115 км жерде орналасқан. Қала туралы алғашқы деректер 6 – 8 ғасырлардағы Қытай, Византия саяхатшыларының жазбаларында кездеседі. Қаланы 1946 ж. КСРО ғылым академиясының Хорезм археологиялық экспедиция (жетекшісі С.П. Толстов) зерттеген. Ауданы 19,5х17 м, тік төртбұрышты алаң, «Т» пішіндес үй ауласы, т.б. құрылыс іздері сақталған. Мұндағы құрылыс орындары байырғы адамдардың отырықшылық мәдениетінен мағлұмат береді. Археологиялық қазба жұмыстарының нәтижесінде тұрмысқа қажетті бұйымдар (құмыра, саптаяқ, тостаған, табақша, т.б. ыдыс сынықтары), ою-өрнек салынған ағаш, сүйек және металл заттар табылған.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Түзілім белдемі
Түзілім белдемі - жер бетіндегі барша шөгінділердің (тұнбалардың) қалыптасуын қамтамасыз ететін аймақтар жиынтығы. Түзілім қалыптасуы мұхит және теңіз табандарында, континенттердегі су алаптары түптерінде немесе жербедер өзгермелілігінен туындайтын құрлықтық ойыстарда жүзеге асуы ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Глендэйл (Колорадо)
Глендэйл (Glendale) — Колорадо штатының Арапаое округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4 547 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.4 км² шамасында. FIPS коды — 08-30340.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Пашово (Хасково облысы)
Пашово (Пашово) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Свиленград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6529. Телефон коды — 037707. ЕКАТТЕ коды — 55645.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
NGC 635
NGC 635 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 15 қазанда Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 635 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6062, MCG -4-5-2, IRAS01359-2310.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
IC 1419
IC 1419 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 984740, NPM1G -10.0646.
Сыртқы сілтемелер
IC 1419 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Жосалы ауылдық округі (Қызылорда облысы)
Жосалы ауылдық округі – Қызылорда облысы Қармақшы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Төребай би ауылы кіреді. Орталығы – Төребай би ауылы.
Халқы
Тұрғыны 526 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Қармақшы ауданы ауылдық округтері
Қызылдихан (Түркістан облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қазығұрт ауылынан шығысқа қарай 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1716 адам (890 ер адам және 826 әйел адам) болса, 2009 жылы 1415 адамды (715 ер адам және 700 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы елді мекендері
То-Хадуттэ
То-Хадуттэ — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Паровы-Хадуттэ өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 66 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
ВОАПП
ВОАПП – Пролетар жазушылары ассоциацияларының бүкіл одақтық бірлестігі. 1928 жылы пролетар жазушыларының Мәскеуде өткен Бүкіл доақтық бірінші съезінде құрылды, оған 30 ұлттың өкілі қатысты. Бұл бірлестікке КазАПП(Қазақтың пролетар жазушыларының ассоциациясы) мүше болды. Оның негізгі ұйымдастырушысы және жетекші ұйымы РАПП болды. ВОАПП пролетариат әдебиетінің иедялық-жетекшілік ролін арттыруда, жас күштерді ұйымдастыруда, буржуазиялық-ұлтшылдық бағыттаға жазушыларға қарсы күрес жүргізуде айтарлықтай роль атқарды.
Дереккөздер
Санат:Ресей әдебиеті
Кортеждер жиыны
Кортеждер жиыны (Множество кортежей; tuple set) — мәліметтердің мөлімдемелік моделінің қатынасы (кестесі).
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Михаил Константинович Лемке
Михаил Константинович Лемке (1872 - 1923) - орыс әдебиетінің, қоғамдық қозғалыстың тарихшысы, құнды тарихи-әдеби құжаттарды жинаушы.
Еңбек жолы
''«Былое», «Русское богатство», «Рус. мысль», «Мир Божий», «Красная летопись», «Красный студент» т.б. журналдардың'' жұмысына араласты. 1920-1921 жылдары «Книга и революция» журналының редакция мүшесі. 1922 жылдан РК (б) П мүшесі. Ол күрделі, қайшылықты саяси даму жолынан өтті. Лемке тарихи концепциясы либеральдық-буржуазиялық тарихнама шеңберінде қалды. Алайда, ол XIX ғасырдың орта кезіндегі революциялық қозғалыс тарихнамасына зор үлес қосты. Лемкенің редакциясымен Н.А.Добролюбов, А.И.Герцен тағы басқалардың шығармалары жарық көрді. Бай фактілер мен құжаттық материалдарға негізделген Лемке еңбектерінің ғылыми мәні зор.
Дереккөздер
Санат:Тарихшылар Санат:Жазушылар Санат:1872 жылы туғандар Санат:1923 жылы қайтыс болғандар
Морис Метерлинк
Морис Полидор Мари Бернар Метерлинк (Maurice (Mooris) Polydore Marie Bernard Maeterlinck; 29 тамыз 1862, Гент — 6 мамыр 1949, Ницца) — бельгия жазушысы. Шығармаларының француз тілінде жазған. 1896 жылдан Францияда тұpды. 1889 жылы «Теплицалар» атты өлеңдер жинағы шықты. Алғашқы пьесаларында («Мален ханым», 1889; «Соқырлар», 1890) адамды жазмыштың құлы ретiнде бейнеледi. «Тентажильдің өлiмi» (1894), «Аглавена және Селизетта» (1896) пьесаларында тағдырға қарсы күресті суреттедi. «Даналық пен тағдыр» кiтабы этика және дүние таным мәcелесін қозғайтын эссе циклдерінің бастамасы болды. «Kөк құс» атты пьесасы (1905) Москваның МХТ-нда 1908 жылдан қойылып келеді. Мистикалық сарында жазылған «Өмip және Кеңістік» (1928). «Құдай алдында» (1937) атты трактаттары бар. 1940—1947 жылдары АҚШ-та болды. Оның гуманистік пьесалары дүние жүзi театрларының репертуарына енді. Нобель сыйлығын алған (1911).
Ақшатау (көл)
Ақшатау – Қызылорда облысы Арал ауданындағы Бекбауыл темір жол стансасынан батысқа қарай 24 км жерде орналасқан көл.
Гидрографикасы
Аумағы 25,5 км2. Ұзындығы 7,7 км, ені 5-7 км. Ең терең жері 2,5 м-ге жуық. Суы ащылау. Желтоқсанның аяғында мұзы қатып, сәуірдің бас кезінде ериді.
Жағалау сипаты
Ақшатау Сырдариямен арна арқылы жалғасады. Батыс жағалауында қалың қамыс өскен. Көлден сазан, көкбас, алабұға ауланады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы көлдері Санат:Сырдария су алабы
Торшгавн
thumb|right|260px| Торшгавн - (Tórshavn) — Фарер аралдары елінің астанасы.
Санат:Еуропа елордалары
Жарықтық
Жарықтық - жарық көзінің белгілi бip бағытта сәуле таратуымен сипатталатын жарық шамасы. Жарықтықтың СИ системасындағы өлшемі:
Гиперинфляция
Гиперинфляцияның пайда болу себептері және салдары
Ол ақшаларға сенiмнiң жоғалтуы артынан тауар-ақша айналы және елдiң қаржы жүйесiнiң күйреуiне бағытталғандығынан, ақшаның гиперинфляция жеке түрлерге ерекшелейдi. Ақшалар құнның шарасы, үндеудi құрал, қорландыру қаражаттар, төлеудi құрал сияқты экономикадағы өз табиғи рөлдерiн жоғалтады.
Гиперинфляцияның мерзiмi мемлекеттегi дағдарысты білдіреді. Гиперинфляция мемлекеттiң парыздары бойынша дефолт қоса жiберуге, мүмкiн еместiк артынан жаппай банкроттықтар, айырбастың максимал үлкеюi және тұрғынның қазына, кедейленуiн қолданудың бас тартуы жинақталуына әкеледі.
Мысалы, ақша айналым Ресейде азамат соғысы уақытында гипернифляция барысында немесе Германия 1920-шi жылдарында заттай айырбасқа орын жиi жол бердi. Баламалармен iшкi құны мемлекеттiк саясаттан тәуелдi болмайтын өтiмдi тауарлар сөз сөйлейдi: еркiн айналыстағы ақша, бағалы металлдар, (арақ, темекi, қант) кейбiр тауарлар. Салдармен (XX ғасырда жиiрек және 2008 жылдың дағдарысына дейiн бұл Ақш доллары болды) шетелдiк валюта операциялар үшiн елдiң iшi кең қолданылатында немесе жеке салалар, ұлттық валютаның шейiн толық ығыстыру экономиканың долларизациясы бола алады. Әдiстiң бiрлерiнiң ақшаның рабайсыз құнсыздануының заманына жинақтарының сақтаулары құрылымдар ақырын тұрғызу үшiн құрылыс материалдарының (Түркияда қалай) сатып алуы қандай болмасын бола алады. Мұндай бiтпейтiн құрылыс тауарға ақшалай артықшылықтар салуға мүмкiндiк бередi - кiрпiш, қажетсiз келесi олардың сату қалған цемент оларды үшiн әрдайым қолдануға болады.
Дереккөздер
Санат:Макроэкономика Санат:Экономикалық дағдарыстар
Gourmonc'hwezh අති උද්ධමනය
Кирхдорф (Амштеттен)
Кирхдорф (Амштеттен) (Kirchdorf (Amstetten)) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Амштеттен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 23 046 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 52.22 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — AM, ресми идентификациялық коды — 3 05 02.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Катценгрубер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Кирхдорф (Амштеттен)
Данкоумб (Айова)
Данкоумб (Duncombe) — Айова штатының Уэбстер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 5.1 км². FIPS коды — 19-22755.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 474 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уэбстер округы (Айова)
Рудалы белдем
Рудалы белдем - геологиялық құрылыс ерекшеліктері тұрғысынан нақтылы руда пішіндері мен түрлерін кіріктіруге мейілінше бейім болып келетін, ұзынынан-ұзақ созыла сағаланатын ауқымды аймақ — құрылымдық металтектік белдемдердің рудалы обылыстар мен аудандардын бір белігі. Әрбір рудалы белдем бірнеше рудалы тораптарды біріктіруі ықтимал. Рудалы белдемдер әдетте ондаған км-ге сағаланады, ал олардың көлденеңі бірнеше км-ден аспайды.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Матриархат
Матриархат, аналық ру (лат. matrіs — ана және грек. arche — билік, үстемдік) — алғашқы қауымдық құрылыстағы қоғамдық құрылымның бірі. Матриархат кейінгі палеолиттe (б.з.б. 40 — 10-мыңжылдық аралығы) қалыптаса бастаған. Матриархаттың дамуы қазіргі адамдардың (homo sapіens — саналы адам) қалыптасу кезеңімен сәйкес келеді. Матриархат рулық қауымдардың пайда болуына жағдай жасады. Ру қоғамдық ұйымның бір түрі ретінде қалыптасып, онда әйелдер үстемдік жүргізді. Қоғам өмірінде әйел үстемдігінің орнауы олардың дүниеге ұрпақ әкелудегі табиғи қызметіне, полигамия (көп некелік) қатынастарға және тұрмыс-тіршілік пен үй шаруасының ұйтқысы ретіндегі рөліне тікелей байланысты болды. Матриархаттың негізгі белгілері: Матриархат неолит дәуірінің соңына қарай әлсірей бастады. Оған себеп болған өндірістік қатынастардағы сапалық өзгерістер: мал және егін шаруашылығы, кен өндіру мен металл өңдеу (мыс, қалайы) ісінің қалыптаса бастауы болды. Бұл өндіріс салалары ер адамның күшін мейлінше қажет етті. Сонымен бірге осы кезеңде моногам. (дара некелік) қатынастар орнай бастады. Осы аталған қоғамдық үрдістер матриархаттың патриархатпен (аталық ру) алмасуына негіз болды.
Орта Азия дербиі
Орта Азия дербиі — Кеңес дәуірі кезіндегі Ташкенттің "Пахтакор" клубы мен Алматының "Қайрат" футбол командаларының арасындағы КСРО чемпионаттарындағы матчтар осындай сипат алған.
Тарихы
Қазақ және өзбек футболының арасындағы ымырасыз бәсекелестік ертеден бар. КСРО чемпионаттарында Алматының "Қайраты" мен Ташкенттің "Пахтакоры" өзара кездескенде стадионда ине-шаншар орын болмайтын. Екі клубтың кездесуі "Орта Азия дербиі" деген сипатқа ие болды, ол кездесулерді қазақ және өзбек футбол жанкүйерлері ғана емес, бүкіл одақтың футбол көрермендері ерекше ықыласпен тамашалайтын еді.
Мұндай ойындарда екі жаққа да жеңіс ауадай қажет, тіпті жеңіске жете қалса маусым соңында төменгі лигаға түсіп кетсе де кешірілетін.
Тәуелсіздік жылдары
Кейін одақ тарады да, "Қайрат" пен "Пахтакор" кездеспей қойды. Есесіне екі елдің ұлттық құрамалары бір-бірімен нағыз бәсекелес атануы керек еді. Бірақ Қазақстан 2002 жылы УЕФА-ға өтті де, Өзбекстан АФК-да қалып, екі құраманың жолы екі айрылды. 2018 жылға дейін қос құрама тек алты рет қана ойнады. Ол ойындарда анау айтқан ажиотаж орын ала қоймады, себебі 90-жылдары екі елде де футболды насихаттау дерлік болған жоқ. Көзі қарақты жанкүйерлер болмаса, қалған жұртшылық ол кездесулердің тарихынан мүлдем хабарсыз болатын.
Сол алты ойынның екеуінде Өзбекстан, біреуінде Қазақстан жеңіске жетті. Үш кездесу тең аяқталды.
Қазақстан және Өзбекстан құрамаларының кездесулері
Орта Азия кубогы
Өзбекстан Тәуелсіздігі кубогы
ӘЧ-1998 іріктеуі. '''Азия. ІІ кезең'''
Алма.ТВ кубогы
Жолдастық ойын
Санат:Қазақстандағы футбол Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы Санат:Қайрат ФК Санат:Пахтакор ФК Санат:Өзбекстандағы футбол
Азамат Нұрсейітұлы Жомартов
Дереккөздер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Атырау ФК ойыншылары Санат:Қыран ФК ойыншылары Санат:Қағанат ФК ойыншылары Санат:Тұран Түркістан ФК ойыншылары Санат:Алай ФК ойыншылары Санат:Арыс-2022 ФК ойыншылары
Метрит
Метрит (грек. metra — жатыр) — жатырдың кілегей және етті қабығының қабынуы. Метрит көбінесе жатырға инфекция (стрептококк, стафилококк) өтуінен, сондай-ақ аборттан кейін, қиналып босанудан болады. Кейде туберкулез, баспа т. б. жедел өтетін аурулардан кейін болуы мүмкін. Жатырға өткен инфекция жатырдың ішкі қабығын қабындырады (эндометрит}, ал уақытылы емделмесе кілегей қабығының қан және лимфа түйіндері арқылы ет қабатына өтiп, метроэндометритке айналады. Жедел басталған метрит кезінде дене қызуы көтеріледі, бас ауырады, жатыр ұлғаяды, жатырдан қан аралас ipiң бөлінеді.
Дереккөздер
Санат: Аурулар
Ақшоқы өзені
Ақшоқы – Алакөл алабындағы өзен.
Географиялық орны
Абай облысы Үржар ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 59 км, су жиналатын алабы 572 км2.
Бастауы
Тарбағатай жотасының мұздықтарынан басталып, Қытай жерінде құмға сіңіп кетеді.
Гидрологиясы
Көп жылдық орташа су ағымы 2,61 м3/с. Қараша айының аяғында суы қатып, сәуірдің басында мұзы ериді. Жайылмасы шабындыққа пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл су алабы Санат:Үржар ауданы өзендері
Ушья (Тавда тармағы)
Ушья — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тавда өзенінің сол жағалауынан 480 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Ғазиза Ахметқызы Жұбанова
Ғазиза Жұбанова (1927-1993) — сазгер, Қазақстанның және КСРО-ның халық артисі, ҚазССР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, профессор. Қазақтың қазіргі замандық музыкасының негізін қалаушы А.Жұбановтың қызы.
Өмірбаяны
Әлімұлы тайпасының Шекті руынан шыққан.
Гнесиндер атындағы Мәскеу музыкалық училищесін (1949), П.И.Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясын (1954), оның аспирантурасын (1957), профессор Ю. А.Шапориннің композиция класын бітірген.
1958 жылдан Алматы консерваториясында (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) ұстаздық етті; 1975 – 1987 жылдары осы консерваторияның ректоры (1978 жылдан профессор), 1962 – 1968 жылдары Қазақстан Композиторлар одағы басқармасының төрағасы және КСРО Композиторлар одағы басқармасының хатшысы болды.