cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абайдың этикалық көзқарасы
Егер Абайдың ойын қазіргі кездегі ойлау тәсіліне байланысты схемамен көрсетсек: Абайға дейінгі де көптеген ғалым-философтардың ойлауынша дүниеге жаңа келген, ата-анасының, әке-шешесінің дені сау сәбидің жаны тап-таза ақ қағаз сияқты. Осы ақ қағазға әке-шеше, оқыған мектеп, қоршаған орта (көрші-қолаң, ойнайтын балалар, өмір сүріп отырған ауылың, қаладағы көшең, қысқарта айтқанда, өмірлік тұрмыс, заман, болмыст. б.) не жазады? Мәселе, міне, осында. Абайдың пікірінше жаны тап-таза сәби адамға қарай, адамнан періштеге қарай өсуі, өркендеуі, дамуы да және оның керісінше, пендеге, шайтанға қарай бейімделуі, тырбынуы, өрмелеуі, есейген соң, тіпті, жорғалауы да мүмкін. Осы жерден келіп, ұлы гуманистің «сәбиді бендеге емес адамға айналдыруға болама, болмай ма, оның үшін қандай жолдар бар?» деген сауал туады. Кемеңгердің бүл сұраққа өзі берген кемеңгер жауабы бар: «Болады!!!» Сөзді Абайдың өзіне берейік: «Адам баласын заман өсіреді, кімде-кім жаман болса, замандасының бәрі виноват...», «Мен егер Закон қуаты қолымда бар кісі болсам, адам мінезін түзеп болмайды деген кісінің тілін кесер едім», - дейді. Демек, сәбиді пенделіктен, шайтандықтан сақтап, адамға айналдыру үшін отбасы, әке-шеше, жолдас-жора, көрші-қолаң, айнала-ортаң: ауылдастар, көшелестер, кластастар, қызметтестер, бір сөзбен айтқанда, замандастар мен заман, болмыс дұрыс болу қажет.
Жаны таза сәбидің кіші адамға да, үлкен адамға да, кісілікке көтерілуі үшін болмыстың, тұрмыстың, заманның ролін, орнын, маңызын дана ойшыл ерекше даналықпен бағалайды. «Сорлы Көкбай жылайды, Жылайды да жырлайды, Ол жыламай қайтып тұрады, Мынау азған қу заман Қалыбын да тұрмайды», -деп, қатты күйзелген Абай: '''«Әркімді заман сүйремек, Заманды қай жан билемек? Заманға жаман күйлемек, Замана оны илемек»,''' - деп, сәбиді адамға бағыттау, тәрбиелеу, өсірудегі уақыттың, әлеум. ортаның, заманның тәрбиелік мәнін ерекше даналықпен атап көрсетеді. Абайдың адамгершілік туралы, сәбиді пенде емес, шайтан емес, адамға айналдыру, тәрбиелеу, баулу туралы айтқан ойлары, Адам деген атқа лайық сілтеген бағыттары, көрсеткен жолдары ақынды бізге жақындата түседі. Абай - өткеннің ғана Абайы емес, біздің қасымызда жүрген, қазақ халқының қасына қиыншылық түскенде дем беруші, рух беруші пайғамбарымыз, рухани көсеміміз. Абай 19 ғасырдың ортасында дүниеге келіп, 20 ғасырдың басында бұл дүниеден кетіп қалған жоқ. Абай заттың адамы емес, рухтың адамы. Абайдың адамгершілік туралы этикалық ойлары, пікірлері өз халқының ұрпақтарына әрқашан қуат бере бермек.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Пьера
Пьера (Piera) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анойя ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Швань-Ель
Швань-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вой-Вож өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Мор-де-Фоссе
Сен-Мор-де-Фоссе (Saint-Maur-des-Fossés) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-де-Марн департаментінде орналасқан. Кретей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,25 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 94068, пошта индексі — 94100, 94210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 75251 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6688,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-де-Марн департаментінің коммуналары
Лерьер
Лерьер (Lairière) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11186, пошта индексі — 11330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 46 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Шайдана
Шайдана — Жамбыл облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Қарасу ауылдық округінің құрамында.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Аса ауылынан солтүстікке қарай 7 км-дей, округ орталығы - Ащыбұлақ ауылынан солтүстік-батысқа қарай 1 км-дей жерде, Тасарық өзенінің аңғарындағы шөлейт белдемде орналасқан.
Тарихы
Шайдана - өз заманында ақылды, үлкен-кішіге құрметті азаматша болған. Мұсылманша оқыған, жетім, жесір кісілерге қайырымдылық жасап отырған, сол кісінің құрметіне бұл ауылға Шайдана атауы берілген.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) елді мекендері
Крин (Германия)
Крин (Германия) (Krien) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 726 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 045. Муниципалитеттің басшысы — Буркхард Ванк.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Гал
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия Санат:Физика
Беневан-л'Аббеи
Беневан-л'Аббеи (Bénévent-l'Abbaye) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23021, пошта индексі — 23210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 846 адамды құрады. Халық тығыздығы — 73,18 адам/км².
Вече
thumb|300px Вече - тайпалық жиналыс, ол германдық және славян халықтарының өзін-өзі басқаруындағы мемлекетке дейінгі кезеңдегі формаларындағы ең жоғарғы билік органы болып табылады.
Беневан-л'Аббеи
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Вече
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Беневан-л'Аббеи
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Галера
Галера(итал. galera) – ағаштан құрастырылған әскери еспелі кеме. Ұзындығы 40 – 60 м, ені 4 – 7,5 м, суға батып тұратын төс табаны 2 м, жүзу жылд. 7 узел (13 км/сағ), бір қанатындағы ескектер саны 16 – 32. Санат:Әскери кемелер
Юдивиль
Юдивиль (Hudiviller) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54269, пошта индексі — 54110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 314 адамды құрады. Халық тығыздығы — 105,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Перикардит
нобай| Перикардит — перикардтың (үлпершектің) қабынуы, вирустық инфекция немесе жүректік ұстаманың нәтижесінде дамиды. Перикардит ревматоидтық шабуылдың, бүйрек ауруларының немесе үлпершекті тесіп өткен жарақаттың нәтижесінде дамуы мүмкін. Оның симптомдарына тыныс алудың қиындауы, дене қызуының көтерілуі, шаршағыштық жатады. Оларды көп жағдайда қабынуға қарсы заттарды қолдану арқылы басуға болады, кей жағдайларда хирургиялық ем қажет.
Перикард қызметтері
Жүрек пен оның ірі тамырларын көкірек орталығына бекітіп, белгілі жағдайда ұстап тұрады; Жүректі жарақаттанудан және оған өкпе тіндерінен, көкірек орталығынан микробтардың өтуінен сақтандырады; Диастола кезінде жүректің тым артық керіліп кетуінен сақтандырады;
Маңызды рефлексогендік орын болып есептеледі. Онда жүрек соғуының күші мен жиілігін реттеуге қатысатын көптеген механо- және хеморецепторлар бар. Перикардтың бүліністерінде қанайналым жеткіліксіздігіне әкелетін көптеген дерттік рефлекстер пайда болуы мүмкін. Перикард қуысында кеуде қуысындағыдай теріс қысым болады. Жоғарғы және төменгі қуыс көктамырларда, оң жүрекше қуысында диастола кезінде қан қысымы перикард қуысындағы қысымнан су бағанасы бойынша 4-6 см ғана артық. Сондықтан перикард қуысында қысымның тіпті азда болса көтерілуі оң жүрекке қанның ағып келуін қиындатады. Мұндай жағдайлар перикард қуысында сұйықтықтың жиналуынан болады. Ол: Жүрек қалтасының қабынуында (экссудациялық перикардит); Су мен тұздардың алмасуы бұзылғанда, қанда нәруыздар азайғанда (гидроперикардиум); Перикард қуысына қан құйылғанда (гемоперикардиум) т.б. жағдайларда кездеседі.
Бұзылысы
Перикард қуысына сұйық тез және баяу жиналуы мүмкін. Тез жиналуы жарақаттанудан немесе миокард инфаркты нәтижесінде жүрек жыртылу кездерінде болатын қан құйылудың әсерінен немесе гидроперикардиум тез дамығанда байқалады. Перикард нашар созылатындығынан оның қуысында қысым көтеріледі де, жүретің диастола кезіндегі кеңуіне бөгет жасайды, тез дамитын жүрек тығындалысы пайда болады. Бұл кезде жүрек қуыстарының қанға толуы азаяды, систолалық қан көлемі мен артериялық қысым төмендейді, веналық қысым котеріледі. [1]
Дереккөздер
биология,8 сынып,адам ағзасы кітабы. ↑ "Патофизиология" Әділман Нұрмахамбетұлы 2000 жыл
Санат:Кардиология
Б. з. д. 489 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 489 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 489 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Әлеуметтік өзара әрекет
Әлеуметтік өзара әрекет дәл осы сәттегі және болашақта болатын индивидтің, индивидтер тобының, жалпы қоғамның кез-келген мінез-құлқы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Social interaction
Петр Петрович Колесов
Петр Петрович Колесов (1940 жылы туған), инженер-электрик. Қарағанды политехникалық институтын инженер-электрик мамандығы бойынша (1967), Алматы Жоғары партия мектебін бітірген (1984). Еңбек жолын «Балқашқұрылыс» тресінде мастерліктен (1960) бастаған. 1974-1991 жылдары Балқаш қаласы халықтық бақылау комитетінің төрағасы, қалалық партия комитетінің 2-ші хатшысы, Балқаш қалалық атқару комитетінің төрағасы, Жезқазған облысы халыққа тұрмыстық қызмет көрсету басқармасының бастығы, Жезқазған облыстық атқару комитеті төрағасының орынбасары, облыс әкімінің орынбасары болып қызмет атқарды. 1995 жылы ҚР Парламенті Сенатының депутаты болып сайланды. «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы тұлғалары Санат:1940 жылы туғандар Санат:Қазақстан Парламенті Сенатының депутаттары
Комплемент байлау реакциясы
Комплемент байлау реакциясы — серологиялық реакция. Бұл антиген—антидене комплексінің қой эритроциттері мен гемолизиннен тұратын индикаторлық-гемолитикалық жүйенің әрекеттесуіне негізделген. Вирус пен антидене әрекеттескен жағдайда эритроциттерді ерітуге керек комплемент байланып қалады. Сондықтан ерітудің болмауы вирустың бейтараптанғандығын көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Андрей Афанасьевич Потебня
thumb|right|200px| Потебня Андрей Афанасьевич [19 (31). 8. 1838-20. 2(4. 3). 1863] — орыс революционері. Дворян тегінен шыққан. 1856 ж. Константиновскінің кадет корпусын бітірді. Шлиссельбург полкінде подпоручик қызметін атқарды. 1862 ж. Польшада офицерлердің рев. ұйымын басқарды. 1862 ж. қараша ұйымымен бірге «Жер және Ерік» ұйымына кірді. Польшадағы орыс офицерлері комитетінің рев. прокламациясы авторларының бірі. А. И. Герценмен, Н. П. Огаревпен байланыс жасады. 1863—64 ж. Польша арасынан орыс легионын ұйымдастыруға әрекет жасады. Патша әскерлерімен болған ұрыста ерлікпен қаза тапты. Андрей туралы Огарев «Зират басындағы сөз» деген мақаласын жазды («Колокол» журналында 1863 ж. 1 майда жарияланды).
Дереккөздер
Санат:1838 жылы туғандар Санат:1863 жылы қайтыс болғандар
Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы
Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы — 1783—1797 жылдары Сырым Датұлының басқаруында болған Кіші жүзінің қазақтарының қозғалысы.
Емельян Пугачёв бастаған шаруалар көтерілісі басылғаннан кейін патша үкіметі Кіші жүз қазақтарының көшпелі қауымына отаршылдық езгіні күшейтіп жіберді.
Сондықтан да қазақтардың көтеріліске шығуы тіпті де кездейсоқ нәрсе емес еді. Оның өзіндік себептері болды. Мәселен, Нұралы хан Орынбордан жыл сайын жалақы алып тұрды. Олардың тарапынан халықтың мұң-мұқтажына көңіл бөлінбеді. Ханның отбасындағылар мал жайылымдарын өздерінше және өз пайдаларына қалай қаласа, солай бөліске салды.
Көтерілісті халыққа кеңінен танымал батыр Сырым Датұлы басқарды. Ол Кіші жүздің ішіндегі он екі ата Байұлы бірлестігінің байбақты руынан шыққан ірі тұлға болатын. (Датұлы Е. Пугачев бастаған шаруалар көтерілісінің барысында өзін шебер дипломат, әскери қолбасшы әрі көрнекті ұйымдастырушы ретінде көрсете білді. Көтерілісшілердің жетекшісі әрі шешен, әрі би ретінде өз даңқын асырған еді. Асқан ақылдылығы мен тапқырлығы үшін бала кезінде-ақ «Бала би» атанған болатын.Сырым Датұлының дене күші де зор еді. Жеке өз басының ерлігі мен қайыспас қайсар батырлығы, ерекше ерік күші таңғалдыратын. Өз замандастарының арасында ат құлағында ойнайтын шабандоздығымен де ерекшеленетін. XIX ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген ағылшын журналисі Д.Ч. Бульжер былай деп жазды: «...Сырым батыр — жігерлі, терең ойлы, қайратты, батыл, тапқыр, айлалы ерекше тұлға. Ол халықтың сүйіспеншілігіне бөленген, халық оған табынған десе де болады».
Көтеріліске қарапайым көшпелі қазақтардың едәуір бөлігі, старшындар, билер және батырлар белсене қатысты. Олардың бәрі де Кіші жүздегі барлық рулық бірлестіктердің, әсіресе Ресеймен шектес жерлердегі рулардың өкілдері болатын. Өйткені жайылым тапшылығының ауыртпалығын көтерген де, Орал қазақ әскерлерінің шектен шыққан озбырлығын көрген де солар болатын. Көтерілісшілердің арасында сұлтандар тобынан шыққандар да бар еді. Мәселен, атақты батырдың жақын серіктерінің бірі Айшуақ сұлтанның ұлы Жантөре болды.
Көтерілісшілердің қойған ең басты талабы патша үкіметінің қазақ жерлерін тартып алуын тоқтату, сұлтандардың, ханның және олардың айнала төңірегіндегілердің озбырлығына тыйым салу болды.
Шығу себебі
1782 жылдың аяқ кезінде патша үкіметінің жарлығы шығып, онда қазақтардың Жайықтың оң жағалауындағы аймақтарға қыс мезгілінде жайылымдық жерлерді жалға алу арқылы ғана уақытша өтуіне рүқсат етілді. Орал казактары бұл жарлықты өз мүддесіне пайдалана қойды - қазақтардың жерін қазақтардың жалға алуына тыйым салынды. Орал шекара шебіндегі бекіністердің күзеті күшейтілді. Қазақтар аманат беруге тиісті болды.
1782-1783 жылдың қысында шекара шебінің ішкі жағында казактар қазақтардың 4 мыңнан астам жылқысын күшпен тартып алды. Қыстың өте суық болуы жағдайды одан сайын қиындатып жіберді. Жұт басталды. Дала тұрғындарының 10 000-нан астам жылқысы мен сиыры қырылып қалды. Міне осындай қиын-қыстау жағдайда Кіші жүздің шекара шебіне таяу ауылдарында бұқаралық қозғалыс басталып, ол көп ұзамай азаттық күресіне ұласты.
1783 жылдың көктемінде қазақтар Орал шекара шебіне шабуыл жасай бастады. Қазақ жасағы Гирьял бекінісіндегі солдаттарды тұтқынға алып, малдарын айдап кетті. Орынбордың солтүстік-шығысында тама руының жасақтары шабуылдаумен болды. Орынбор коменданты қазақ даласына Орынбор қазақтарының жазалаушы әскерлері мен башқұрттардың 1500 сарбазын жіберді. Қазақ көтерілісшілері оларға табандылықпен қарсылық көрсетті. Қазақтардың тастан тұрғызған бекінісі дұшпанның баса-көктеп бірден лап қойған шабуылы кезінде алынды. Тұтқынға алынған 56 адам қазыналық жұмыстарды атқаруға жіберілді.
Алғашқы кезеңі
1783 жылдың жазында казақтардың әскери бекіністер мен сауда керуендеріне шабуылы жиілей түсті. Мұның өзі орыс мемлекетінің Орта Азия хандықтарымен жасалатын сауда-саттық деңгейін құлдырата төмендетіп жіберді. Қарағай бекінісіне бірден лап қойған шабуыл жасалды. Көтерілісшілер Орынбор мен Елек қорғанысының екі арасын байланыстыратын даңғыл жолды өз бақылауларына алды. Көтерілісшілердің Ор (Жаманқала) қамалы мен Төменгі Орал аймағындағы қимылы ерекше белсенді болды.
1785 жылы қазақ жасақтары Төменгі Орал шекара шебінің аймағында патша үкіметінің әскерлерімен кескілескен шайқасқа түсті. Сырым Датұлы 2700 сарбазы бар жасаққа, старшын Барақ Жанұзақұлы 2000, Тіленші батыр 1500 сарбазы бар жасақтарға басшылық етті. Бұларға қарсы казактардың үш отряды жасақталды.
1785 жылы ру старшындарының Нұралы ханмен және оның төңірегіндегілермен арадағы күресі күшейе түсті. Ханның халық көтерілісін басып-жаншып тоқтатуға мұршасы келмеді. Ол - ол ма, көтерілісшілер халыққа жексұрын болған оны орнынан түсіруді талап етті. Қазақтардың да, отаршыл билеушілердін де көз алдында өзінің беделінен жұрдай болған Нұралы хан 1786 жылы Кіші жүзден біржолата қуылды. Ол ендігі жерде патша билігінің қамқорлығына алынды. Біраз уақыт Сергей Калмыков бекінісінде жасырын тұрды. Содан кейін 1790 жылы Уфаға жер аударылған Нұралы хан ақырында сонда қайтыс болды.
Барон Игельстромның реформалары және Кіші жүзде хан билігін жою әрекеттері
Қалыптасқан жағдайда патша үкіметінің алдында тұрған ендігі міндет Кіші жүз қазақтарын басқарудың жаңа түрлерін ойлап табу еді.
1784 жылы Орынбор губерниясының бастығы болып О.Г. Игельстром келді. Ол аймақты басқару жөніндегі икемді саясат жүргізуге қабілетті адам ретінде белгілі болатын. Кіші жүз қазақтары арасындағы жағдайды тез түсініп үлгерді. Билікті билер кеңесіне беруді жақтаған Сырым батырдың ықпалын әлсіретуге тырысты.
1786 жылы О. Игельстром хан билігін реформалаудың жобасын ұсынды. Ол реформаның мәні хан билігін толығынан жою, Орынборда Шекаралық сотбилігін орнату еді. Кіші жүзді рулық-тайпалық жүйе бойынша — Әлімұлы, Байұлы және Жетіру етіп үшке бөлу ұсынылды. Оның әрқайсысында сот билігін жүзеге асыратын әкімшілік органдар - ру ақсақалдары кіруге тиісті «расправалар» құрылатын болды. Оның құрамына төраға, оның ақсүйектерден тағайндалатын екі орынбасары және бір молда енгізілетін болды. Олардың атқаратын жұмысы үшін қазына есебінен жалақы төлеу көзделді.
II Екатерина Игельстромның бұл ұсынысын қолдады. Кіші жүз аумағында екі не үш қала, бірнеше мешіт, ақсүйектердің балалары оқитын мектептер салынатын болды. Бұл шаралардың бәрі де Кіші жүз қазақтарының Ресей империясынан іргесін аулақ салып, саяси оқшаулануын жоюға тиіс еді. Бірақ Игельстромның реформасы Кіші жүздегі сұлтандар мен старшындардың наразылығын туғызды. Өйткені олар қазақ даласындағы өз ықпалынан айырылғысы келмеді. Орта жүз бен Ұлы жүздегі Шыңғыс әулеттері де осылай деп ойлап, олармен ынтымақтастық танытты.
Сондықтан да Игельстром ұсынған жаңа басқару органдары өмірге бейім болмай шықты. Әкімшілік орган — расправалар іс жүзіде бас қосып жиналған жоқ, ешқандай жұмыс та атқармады. Хандықты қолдаушы сұлтандар Батыр сұлтанның ұлы Қайыпты хан сайлады.
1786 жылы старшындардың съезі өтті. Онда тек қана Шекаралық сот құруға келісім берілді. Соттың құрамына алты ру старшыны сайланды. Жаңа әкімшілік орган құрамына сайланғандардың арасында Тіленші, Жәнібек және Тілеп сияқты беделі күшті қазақтар да болды. Мұның өзі лауазымды әкімшілік қызметінде қазақ ру старшындарының сұлтандарды ығыстырып, ауыстыра бастағанын көрсетті.
Алайда мұндай сайлау Кіші жүздің үш-ақ руында болып өтті. Сөйтіп Шекаралық сот Кіші жүздің бүкіл руларымен жоғары дәрежелі билер тобы арқылы байланыс жасай алмады. Соның салдарынан Кіші жүздегі саяси жағдайға ықпал ету мүмкін болмай қалды. Сұлтандар қазақ даласында расправалар құруға үзілді-кесілді қарсы болды.
Шекаралық соттың құрылуын пайдалана қойған старшындар жер туралы, Еділ мен Жайық арасында қысқы кездегі мал жайылымының көлемін ұлғайту туралы мәселе қоя бастады. Олар сонымен қатар бос жатқан жайылымдарды жалға беру тәртібін жоюды да ұсынды. Генерал-губернатор бос жатқан жайылымдарды жалға алып, оған ақы төлеу тәртібін ғана жойды. Ал жеке меншіктегі жерлерді жалға беру тәртібі сақталып қалды. Сонымен қатар Шекаралық шептің ішкі жағына өту үшін аманат тапсыру тәртібі орнатылды.
Игельстром старшындардың талабын ішінара ғана қанағаттандырды. Бірақ қазақтардың шекара шебіндегі бекіністерге шабуыл жасауын токтатуды шарт етіп қойды. Қазақ старшындары бұған жауап ретінде шекара шебіндегі әкімшілік пен Орал қазақтарының тарапынан қазақтарға күш көрсетіп, озбырлық жасауын тоқтатуды талап етті. Жаңа әкімшілік орган - «расправалардың» құрылуы сұлтандарды Кіші жүз қазақтарын билеу жүйесінен шеттетуде елеулі рөл атқарды.
Бұл жағдай сұлтандардың патша үкіметіне қарсы наразылығын күшейтті. Өйткені олар өздерінің артықшылықтарынан айырыла бастаған болатын. Сөйтіп Кіші жүзде өкімет билігін жүзеге асыру мәселесі жөнінде сұлтандар мен старшындар арасындағы күрес одан әрі жалғаса түсті. Старшындар мен сұлтандардың қарама-қарсылығы басталды. Сырым батыр патша үкіметінің ықпалынан біржолата шығып кетуге бағытталған шаралар қабылдай бастады. Мұның өзі патша үкіметіне тіпті де ұнаған жоқ. Игельстромның реформасы іске аспай қалды.
Сырым Датұлы Хиуа хандығымен қазақтарға қару-жарақ, атты әскер, азық-түлікпен көмектесу, көтеріліс жеңіліп қалған жағдайда көшіп-қонып жүру үшін Хиуа хандығының бір шетінен мал жайылымын беру жөнінде келіссөздер жүргізді.
1789 жылы Игельстром Кіші жүз қазақтарын басқарудың жаңа жобасын ұсынды. Онда патша үкіметінің қалауы ескерілді: хан билігін қайтадан қалпына келтіру және Кіші жүзді одан сайын бөлшектеп алты расправа құру көзделді. Хан басқаратын бас басқарма құрылды. Сырым батырға прокурор қызметі ұсынылды.
Жаңа жоба бойынша патша үкіметі Кіші жүзде хан мен сұлтандардың құқығына шек қоюдан бас тартты. Бірақ бұл жоба да іске асқан жоқ. Енді патша үкіметі қазақтардың Еділ мен Жайық аралығындағы мал жайылымдарын пайдалану құқықтарына шек қоюға тырысты. Мұның өзі бұл аймақтағы қарама-қарсылықты күшейте түсті. Қазақтар Орал шекара шебіндегі бекіністерге шабуыл жасауды жиілетіп жіберді.
1791 жылы Ералы сұлтан Кіші жүздің ханы болып сайланды. Ал ол қайтыс болғаннан кейін Нұралы ханның ұлы Есім сұлтан хан болды. 1792 жылы Сырым Датұлы құрамында 1000 сарбазымен Елек қорғанысына шабуыл жасады. Содан соң Красногорск бекінісін бірден лап қойған шабуыл арқылы алмақ болды. Бірақ мықтап нығайтылған бекіністер мен жақсы қаруланған қорғанысшылар көтерілісшілердің жоспарын жүзеге асыртпады. Қазақ жасақтары әсіресе 1796 жылы ерекше белсенділік танытты. Өйткені бұл жылғы қыста болған жұтта мал жаппай қырылып, халықтың жағдайы нашарлап кеткен еді.
Ақырғы кезеңі
1797 жылдың көктемінде Сырым Датұлының жасақтары хан ордасына шабуыл жасап, Есім ханды өлтіреді. Бұған жауап ретінде патша үкіметі қазақ даласына жазалаушы отрядтар жіберді. Бірақ олар көтерілісшілерді кездестіре алмады. Кіші жүзде хан тағына талас басталды. Игельстром Кіші жүзді басқаруды Хан кеңесіне тапсыруды ұсынды.
Сөйтіп 1797 жылдың тамыз айынан бастап Хан кеңесі жұмыс істей бастады. Отаршыл өкімет билігі қартайып қаусап отыріан Айшуақ сұлтанның кандидатурасын қолдады. Бірақ сұлтандардан ғана тұратын қазақ ақсүйектері дәстүрлі халық жиынын өткізбей-ақ Қаратай сұлтанды хан сайлауға асықты. Мұның өзі сұлтандардың Хан кеңесіне деген қарсылығын білдіруі еді. Өйткені Хан кеңесінде старшындардың ықпалы күшті болып шығатын еді.
Сырым Датүлы Хан кеңесінің құрамына сайланбай қалды да, Сырдария өзені бойына көшіп кетті. Онда ол Әлімұлы старшындарының қолдауына ие болды да, Хан кеңесінің алдына Кіші жүздегі жағдайды жақсарту жөнінде мәселе қойды. Сырым батыр руаралық барымтаны және Орал қазақтарымен қақтығысты тоқтатуға күш салды.
1797 жылы Айшуақ сұлтан хан болып сайланды. Бұл кандидатураны сұлтандар да, ру старшындары да қолдады. Хан жасы жетіп қартайған адам еді. Ол қазақтардың арасында бәлендей рөл атқара алған жоқ. Кіші жүздегі сұлтандар мен ру старшындарының өзара татуласуы Сырым Датұлын өзінің төңірегіне ру старшындарын бұрынғысынша топтастыру, сұлтандарға және патша әкімшілігіне қарсы күресін жалғастыра беру мүмкіндігінен айырды. Сырым батыр Хиуа хандығына көшіп кетті. Халық аузындағы аңызға қарағанда, Сырым Датұлы кейбір мәліметтерге қарағанда 1802 жылы өзінің саяси қарсыластарының қолынан қаза тапқан көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстандағы көтерілістер
Қасымхан Құдайбергенұлы Құсайынов
Құсайынов Қасымхан Құдайбергенұлы (1946 жылы туған, Зеренді ауданы Қошқарбай ауылы) – ғалым, экономика ғылымдарының докторы, профессор (2005). Қазақ ауыл шаруашылығы институтын бітірген (1968). 1970 – 77 жылдары Рузаев ауданы Уәлиханов кеңшарында бас экономисі облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы және Агроөнеркәсіп комитеті бастығының орынбасары, 1992 жылы Көкшетау облыстық жер қатынастары комитеті  төрағасының 1-орынбасары, 1993 – 97 жылдары облыстың экономика басқармасының басшысы және облыс әкімш. бастығының орынбасары қызметтерін атқарған. Мәскеудегі басшы кадрлар даярлайтын Жоғары мектепті. 1997 жылдан ғылыми- педагогикалық қызметке ауысты. Құсайынов 65 ғылыми мақаланың, 1 монографияның, 3 оқулықтың авторы. Диссертациялық кеңестің мүшесі. «Құрмет белгісі» орденімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
«Ақмола облысы» энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Санат:1946 жылы туғандар
Бастапқы файл
Бастапқы файл (Исходный файл; Source file) — алғашқы бағдарлама жазылып сақталған негізгі мәтіндік файл.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Таутининктер
Таутининктер— таутининктердің литвалық одағының, Литваның қаладағы ірі буржуазия, помещиктер мен кулактар партиясының (1924 ж. тамыз құрылған) мүшелері.
Т. идеологтары мен басшылары: А. Сметона, Л. Норейка, А. Вольдемарас. Т. 1915— 18 ж. Литваны басып алған герман империалистерін қолдады. 1926 ж. 17 декабрьде Т. христиандық демократ-тар партиясымен бірге реакцияшыл офицерлердің қолдауымен мемл. төңкеріс жасап, фаш. екімет орнатты. Диктаторлық тәртіппен бірге Комму-нистік партияға, солшыл кәсіподақтарға т. б. жұмысшы ұйымдарына террор жасалды. Т-дің өз баспа ор-гандары болды. Фаш. диктатура құла-ғаннан кейін, 1940 ж. июньде Сметона, Т-дің басқа да басшылары Германияға қашты. Ұлы Отан соғысы жылдары (1941—45) кейбір Т. фаш. басқын-шыларға қызмет етті. Эмиграциядағы Т. антисоветтік компанияларға қатынасуда.
2010 Қысқы Олимпиада ойындарындағы Қазақстан
2010 жылы Ванкуверде өткен қысқы Олимпиада ойындарына Қазақстаннан 37 спортшы (үш спорт түрінен) қатысты.
Биатлоншы Елена Хрусталева құрама қоржынына күміс медаль салды. Бұл Олимпиададағы жалғыз жүлде болды.
Сілтемелер
Санат:2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарындағы мемлекеттер
Nature Reviews Neurology
«Nature Reviews Neurology» ( 2009 жылға дейінгі атауы Nature Clinical Practice Neurology) – 2005 жылдан бері «Nature Publishing Group» баспасынан ай сайын жарық көретін ғылыми журнал. Басылым беттерінде неврология саласындағы зерттеулерге арналған шолу мақалалар жарияланады. Журналдағы зерттелетін негізгі тақырыптар: қартаю және ақылсыздық, эпилепсия, генетика, бас аурулары, инфекция аурулары, жарақаттар, оларды емдеу мен қалпына келтіру және т.б. Бас редакторы: Қысқартылған атауы: Хитер Вуд. Nat. Rev. Neurol. ISSN: 1759-4758.
Сыртқы сілтемелер
http://www.nature.com/nrneurol
Қысқұрылғы
thumb|200px|Қысқұрылғы және патрон ағаш жонатын станок Қысқұрылғы (Планшайба) — өнделетін дайындаманы немесе құралды бекітуге және оларды айналдыруға арналған ернемек түріндегі айлабұйым қысқұрылғы металкескіш білдектердің айналдырығында орнатылады.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Балдәурен көшесі (Алматы)
thumb Балдәурен көшесі (Алматы)
Көшеге Балдаурен шартты атауы (Алматы қаласы мәслихатының 16.01.2006 № 222 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 18.01.2006 № 1/ 37 қаулысы) берілген. «Балдаурен» - ең бақытты балалық кезең дегенді білдіреді.
Алатау ауданындағы «Шаңырақ-2» шағынауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 650 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Жалаңаш (көл, Қостанай облысы)
Жалаңаш – Қарасор көлінің оңтүстік-шығысындағы тұйық көл.
Географиялық орны
Қостанай облысы Бейімбет Майлин ауданында, Тобыл өзенінің алабында.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 197 м биіктікте орналасқан. Аумағы 5,7 км2, ұзындығы 3 км, енді жері 2,5 км, жағалауының ұзындығы 9 км. Көлдің жағасы түйетайлы келген. Суы кермек. Қараша айының аяғында суы қатып, сәуір айында ериді. Көктемде еріген қар және жер асты суларымен толысады.‎
Санат:Бейімбет Майлин ауданы көлдері
IC 4673
IC 4673 — Мерген шоқжұлдызында орналасқан PN (планеталық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 3-2.3, ESO 521-PN15, CS=14.6.
Сыртқы сілтемелер
IC 4673 Санат:Мерген (шоқжұлдыз)
Уигтер
Виги - XVII ғ. 70 ж. қалыптасқан ағылшын парламентіндегі саяси топ, қазіргі либералды партияның алғашқы көрінісі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Роберт Форстер
Роберт Форстер (Robert Forster; 13 шілде 1941, Нью-Йорк, АҚШ) — америкалық  актер. «Оскар» марапатының номинанты (1998).
Джубило Ивата
— Жапонияның Ивата қаласындағы футбол клубы, 1970 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Ямаха" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 17 мың адам. Жапонияның төрт дүркін чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Жапония футбол клубтары Санат:1970 жылы құрылған футбол клубтары
Абай (Ибраһим) Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығы (мақала)
«Абай (Ибраһим) Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығы» («Жизнь и твор­чество Абая (Ибрагима) Кунанбаева»), Мұхтар Әуезовтің мақаласы. Абай Құнанбаевтың «Лирикалары мен поэмалары» атты 1940 ж. «Художествен­ная литература» баспасынан орыс тілінде жарық көрген жинағына жазған алғы сөзі. Кітап Л. Соболевтің редакторлығымен шыққан. Аталған кітапқа арнап жазылған алғы сөзде Мұхтар Әуезов Абайдың өмірі, өскен ортасы, ақындық мектептері, көркемдік құбылыс ретіндегі ерекшеліктері жайында өте нақты, терең мағыналы мәліметтер берген. Мақаланың көлемі, мазмұны аударма-жинақтың талаптарына сай. Абайдың өмірі мен шығармаларына қатысты деректерді тугел берген. Абайдын адам ретінде қалыптасуына шешесі Ұлжан мен ежесі Зеренің әсерін ерекше атап өткен. Абайдың ақындық мектептері төл әдебиеті мен Шығыс поэзиясы, орыс, Еуропанын классикалық әдебиеті мен философиясы бала көзінен-ақ игілікті ықпал еткенін көрсетеді. Абайдың ақындық тұлғасының қалыптасуына бұлармен қатар ерекше табиғи дарынның, бай өмірлік материалдың болуының шешуші ықпалы болды дейді. Мақалада Абай өмірі мен шығармашылығына әр түрлі дәрежеде әсер еткен Е. Михаэлис, Н. Долгополов, С. Гросс, Леонтьевтер, А. Пушкин, М. Лер­монтов, И. Крылов, М. Салтыков-Щедрин, Л. Толстойлармен қатар қазақ ақындары да аталған. Абайдын ақындығын жоғары бағалағандардың ішінде Шортанбай, шәкірттерінің ішінде Шәкәрім аты аталған. Ақынның ел басқару ісіне араласуы, жамандықпен күресуіне қатысты нақты мысалдар бар. Алғы сөздің екінші бөлімінде негізінен ақын шығармашылығына талдау жасалған. Абайдың ақындық мектебіне арнайы тоқталған. Аудармашылық қызметіне өте жогары баға берілген. Ақынның «Ғақлия» қара сөздеріне, композиторлық қырына да назар аударған.
Дереккөздер
Санат:Мақалалар
Хикори (Миссисипи)
Хикори (Hickory) — Миссисипи штатының Newton округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 499 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.4 км² шамасында. FIPS коды — 28-31980.
Потенциалды емес күш
Потенциалды емес күш (Сила непотенциальная) — күштің түсу нүктесінің қозғалыс заңдылығына немесе траекториясына жұмсалған жұмысқа тәуелді күш.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Грекия Ұлттық футбол құрамасы
Грекия Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық футбол жарыстарында Грекияның намысын қорғап, осы мемлекеттің атынан сынға түсетін ұлттық құрама. Басқарушы орган — Грекия Футбол федерациясы.
2004 жылғы Еуропа Чемпиондары, УЕФА, ФИФА мүшесі.
Тарихы
Алғаш қатысқан ірі жарысы — 1980 жылғы Еуропа Чемпионаты. Арада 14 жыл өткен соң, 1994 жылы АҚШ-та өткен Футболдан Әлем Чемпионатына қатысты. Топтық турнирдегі үш ойында да жеңіліп, бір доп та соға алмай, сәтсіздікке ұшырады.
2004 жылғы Еуропа чемпионаты
Келесі ірі жарысты 10 жыл күтті. 2004 жылы Португалияда өткен құрлықтық додада күтпеген жерде гректер алтын жүлдені иемденіп кетті. Олар Португалия, Ресей, Испаниямен бір топқа түсті. Әуелі, алаң иелерін 2:1 есебімен ұтты. Карагунис пен Басинастың голына 90-минутта тек Криштиану Роналду ғана қарымта қайыра алды. Келесі турда тағы бір пиренейлік құрама — испандармен ұпай бөлісті. 28 минутта есеп ашқан Морьентестің голына 57-минутта Харистеас жауап берді — 1:1. Соңғы турда Ресей құрамасынан 1:2 есебімен ұтылса да, келесі сатыға жолдама алды. Ширек финалда оларды Еуропаның сол кездегі чемпионы — Франция құрамасы күтіп алды. Зидан, Анри секілді жұлдыздары бар құрама гректерден өте алмады: 64 минутта құрама капитаны Теодорос Загоракистің асырған добын Ангелос Харистеас дәл соқты — 1:0 Жартылай финалда Чехиямен болған тартысты ойында тағы да Грекияның бағы жанды. 105-ші минутта Траянос Деллас баспен соғып, "күміс голдың" авторы атанды.
Финалда тағы да Португалия құрамасымен тоқайласты. 90 минут бойы португалдар басымдық танытса да, соңында гректер 1:0 есебімен жеңіске жетті де, Еуропа Чемпионы атанды. Голды 57-минутта тағы да Ангелос Харистеас соқты.
"Шынымды айтсам, біз 2:0 есебімен ұтуымыз керек еді. Қанағатсыздығым емес, гол соғатын мүмкіндіктерді толық пайдаланған жоқпыз" деген болатын сонда гректердің бапкері Отто Рехагель.
"Гол соғылған сәттен бастап қуанышым қойныма сыймай жүрді. Ойынның бітуіне жарты сағаттан астам уақыт бар болса да жеңіске жететінімізге сендім" дейді финалдағы жалғыз голдың авторы Ангелос Харистеас.
Кейінгі жылдары
2008 жылғы Еуропа Чемпионатында құрама топтық кезеңнен өте алмады. 2010 жылы Оңтүстік Африкада өткен Әлем чемпионатына қатысып, үш ойыннан үш ұпай ғана алды. Бұл көрсеткіш 1/8 финалға шығуға аздық етті. Есесіне екінші ойында Нигерияны ұтып, әлем чемпионатындағы алғашқы голын соқты және алғашқы жеңісін тойлады.
2012 жылғы Еуропа Чемпионатына да қатысып, ширек финалда Германия құрамасына жол берді — 1:4.
Рекордшылар
Көп матч өткізгендер
Мергендер
Сілтемелер
Санат:Грекия Ұлттық футбол құрамасы
Кіші Пунгул
Кіші Пунгул — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Пунгул өзенінің оң жағалауынан 47 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Әлмағамбет Оспанұлы
Әлмағамбет Оспанұлы (1886, қазіргі Қостанай облысы Жангелдин ауданы  Шилі мекені — 1966, сонда) — ақын, ұстаз, молда. Торғай қаласындаЫ. Алтынсарин ашқан қолөнер мектебінде оқып, 1905 жылы бітірген. 1911 — 16 жылдары Троицкідегі “Расуля” медресесін тамамдаған. 1917 — 23 жылдары өз ауылында “Бостандық” мектебін ашып, А.Байтұрсынов емлесімен сабақ берген. 1925 жылы Торғай уезі мұсылмандары Әлмағамбетті дін басшысы — Мұхтасиб етіп сайлады. Осы қызметі үшін Әлмағамбетті Кеңес өкіметі қуғынға ұшыратып, екі рет тұтқындап (1929, 1931), екеуінде де 10 жылға соттады. Ақталып шыққан соң Ақтөбе облысының Ырғыз, Қостанай облысының Жангелдин, Қарабалық аудандарында мұғалім болып істеді. 1941 жылы “халық жауы” деген жаламен қайтадан 8 жылға сотталып, кейін Маринскіге жер аударылды. 1944 жылы босап шығып,1961 жылы туған ауылында қайтып оралды. Әлмағабеттің алғашқы өлеңдері “Айқап” журналы мен “Қазақ” газетінде жарияланған. Оның “Қош, Торғай” деген көлемді толғауы, “Жастарға айтар сөз”, “Арақ туралы”, “Жазушыдан ақырғы сөз” деген өлеңдері халық арасына кең тараған өлеңмен жазған шежіресі бар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Nature Reviews Neuroscience
«Nature Reviews Neuroscience» – 2000 жылдан бері «Nature Publishing Group» баспасынан ай сайын жарық көретін ғылыми журнал. Басылым беттерінде нейробиология саласындағы жетістіктер хақындағы шолу мақалалар жарияланады. Журналдағы зерттелетін негізгі тақырыптар: жасушалы және молекулалық нейробиология, жүйке жүйесінің дамыту, жоғарғы жүйке әрекеті мен тіл және т.б. Бас редакторы: Клаудиа Видеман. Қысқартылған атауы: Nat. Rev. Neurosci. ISSN: 1471-003X.
Сыртқы сілтемелер
http://www.nature.com/nrn
Дереккөздер
Санат:Журналдар Санат:Нейробиология Санат:Медицина
Б. з. д. 490 жыл
Оқиғалар
13 қыркүйекте Афины қаласының маңындағы Марафон деген елді мекен жанында грек және парсы әскерлерінің шайқасы болған.Осы соғыста гректер жеңіске жеткен.Қуанышты хабарды жеткізуші Афины қаласына дейінгі 42 км 195 м қашықтыққа жүгіріп жетіп жан тапсырған екен.Осы қашықтық - марафон қашықтығы деп аталып кеткен.
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 490 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Масселло
Масселло (Massello) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 74 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 2 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Пошта индексі — 10060.
Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Пётр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Шежамка
Шежамка (Шежемка, Шежма) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №2286 атауы жоқ тармақтың оң жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 77 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Гоянаполис
Гоянаполис (Goianápolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гояния экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13212 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 162,38 км² шамасында. Халық тығыздығы — 81,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1958 жылы құрылған.
Қолалыкөл
Қолалыкөл — Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы, Ырғыз ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылған.
Географиялық орны
Ауыл аудан орталығы - Ырғыз ауылынан солтүстікке қарай 30 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Ырғыз ауданының таратылған елді мекендері
Лекшор
Лекшор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лун-Вож өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ражадель
Ражадель (Rajadell) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бажес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 514 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 45.32 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Флюелен
250px|thumb|Картада орналасуы Флюелен (Flüelen) — Швейцарияның Ури кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1905 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.42 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1207, пошта индексі — 6454.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ури елді мекендері
Серікқали Ердіғалиұлы Бәйменше
Серікқали Ердіғалиұлы Бәйменше (1956 жылы туған, Ақтөбе облысы Шалқар ауданы) – филология ғылым докторы (2004), профессор ҚазМУ-ды (1977, қазіргі ҚазҰУ). Ақтөбе облысы газетінде тілші, бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары, Қазақстанның батыс облыстары бойынша «Лениншіл жас» газетінің (қазіргі «Жас алаш») меншікті тілшісі, ҚазМУ-да аға оқытушы, Қазақстан КП ОК-нің Баспасөз орталығында кеңесші, Қазақ КСР-і Сыртқы істер мин-лігінің ақпарат бөлімінде 2-хатшы (1977–1991),  ҚР Жоғ. Кеңесінің баспасөз қызметінде референт, кеңесші, баспасөз қызметі хатшысының орынбасары (1991–1994), ҚР Жоғ. Кеңесінің баспалық-редакц. бөлімінде (1994–1995), ҚР Парламент Сенаты аппаратында сектор меңгерушісі (1996–2003) қызметтерін атқарды. 2003 жылдан баспалық-редакц. бөлім меңгерушісінің орынбасары. Еуразия ұлттық ун-тінің профессор «Бейімбет Майлиннің белгісіз туындыларының шығармашылық тарихы» деген тақырыпта докт. дисс. қорғады. Б. бірқатар кітаптардың («Қос жүрек», 1990; «Майлының Бейімбеті», 1994; «Бейімбеттің сөзстаны», 1996; «Төртінші билік «тағылымы», 1996; «Тағзым», 1999; «Зергердің зертханасы», 2005). 1 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
2014 Қысқы Олимпиада ойындарындағы Қазақстан
Сілтемелер
Санат:2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарындағы мемлекеттер
NGC 3951
NGC 3951 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 10 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3951 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37288, UGC 6867, MCG 4-28-90, ZWG 127.99, IRAS11511+2339.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Кіші Еловица
Кіші Еловица — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еловая өзенінің сол жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Жедел ақпарат
нобай Жедел ақпарат (Экспресс-информация) — ғылым мен техника саласындағы маңызды жаңалықтар туралы рефераттардың библиографиялық-мәліметтік жедел басылымы.
Дереккөздер
Санат:Жедел басылым
Кіші Еловица
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Іс-әрекет түрі
Іс-әрекет түрі - ерекше қажеттіліктерді қамтамасыз етуге байланысты адамның әрекетінің зерттелетін бірлігі (мысалы, оқу, телебағдарлама көру, тігу, тоқу, ұйқы, т.б.).
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Тауық отряды
Тауық отряды — құстар класының систематикалық бір тобы. Тұрқы 12 см-ден (ергежейлі бө-дене) 235 см-ге дейін( айдарлы ар-гус). салм. 45г-нан (ергежейлі бөдене) 11,5 кг-ға (жабайы күркетауык, асы-ранды күркетауық — 22,5 кг-ға) дейін жетеді. Тұмсығы қысқа, мықты. Аяқ-тары күшті, топырақты қопсытуға бейім. Қанаттары енді, әдетте жерден тез котерілуге ғана жарайды, ұзақ үша алмайды. Қауырсыны тығыз, мамығы аз. Қораздары әдетте айқын түсті, етті, реңді айдары. сырғасы. қа-сы болады. Т. о. екі отряд тармағы-на — гоациндер (1 түр) және кәдімгі тауыққа (қазір 240; 100-ге жуық түрі өліп біткен түр), 6 тұқымдасқа (үл-кен аяқты тауықтар, кракстер не гок-ко, қырғауылдар, құр,мысыр тауығы және күрке тауық) бөлінеді. Т. о. тек Антарктикада ғана жоқ. Т. о-ның Қа-зақстанда 2 түқымдасы (қүр, қырғау-ыл) бар. Көптеген түрі полигамиялы, жерге ұялайды (гоацин мен гокко ағашта), 2—20 не бұдан да кап жұмыртқа салады, 14—30 тәулік жұмыртқа басады. Үлкен аяқ атты тау-ықтар жұмыртқа баспайды, жұмырт-қаларын құм не шіріген жапырақ ара-сына көмеді. Т. о-ның жемі осімдік тұқымы, бүрі, жемісі, қылқаны, сыр-ғасы. жапырағы. Гоациннен басқаларының кәсіптік. эуесқойлық қүс ау-лауда маңызы бар. КСРО-да, оның ішінде Қазақстанда да маңызы бар-лары: ақ кекілік, бұлдырық, қүр, қырғауыл, бөдене. Кейбір түгрін аң-шылық шаруашылықтарында өсіреді, банкив тауығы, күркстауық. мысыр тауығы қолга үйретілгеп. көптеген түрі -үй қүстарьшыц тегі.
Кризов
Кризов (Kriesow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Деммин ауданының құрамына енеді.