cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Люксембург Ұлттық футбол құрамасы
Тарихы
Ешқашан әлем және Еуропа чемпионаттарына қатысқан емес. Бірақ сенсация жасаған матчтары жетерлік: мәселен, 1962 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде Португалияның өзін 4:2 есебімен ұтып кетті. Ал 1964 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде Нидерландыны қапы қалдырды! Келесі сатыда Дания футболшылары бұларды үш ойын өткізіп барып әрең ұтты — 1:1, 3:3, 0:1.
1996 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде 10 ұпай жинады. Турнир барысында Еуропаның болашақ күміс жүлдегерлері Чехияның өзі тізе бүкті.
Сiлтемелер
Санат:Люксембург Ұлттық футбол құрамасы Санат:Люксембург ұлттық құрамалары
Органайзер
Органайзер
Органайзер уақытты басқару құралы болып табылады. Iстердiң алдын ала жоспарлауы эффективносты жоғарылатуға көмектеседi
Санат:Ақпараттану
Жолақы
Жолақы (Плата за проезд) — қоғамдық көлік қызметі үшін төленетін ақы.
Сыртқы сілтеме
Алматы қаласының маршруттары
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер
Ракетаны интернационалды басқару
Ракетаны интернационалды басқару — алдын ала белгіленген траектория мен ракета ұшуын қамтамасыз ететін навигацияның интернационалдық кұралдарын қолдануға негізделген баллистикалық ракеталарды дербес басқару жүйелерінің бірі.
Ракетаны интернационалды басқару мен ұшу аппараттарының интернационалды навигацияларының ұстанымы ракетада (немесе басқа қозғалатын объектіде) орнатылған акселерометрлердің көмегімен өлшеуге, ракетаны жылдамдатуға, ұшып өткен жолы мен координатын, жылдамдығын өлшеу нәтижелерін бағдарламада көрсетілген шамамен салыстыра есептеуге негізделеді.
Берілген және алынған координат сәйкес келмеген жағдайда автоұшқышқа қателерді жою туралы белгі беріледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Орфорд (Нью-Гэмпшир)
Орфорд (Orford) — Нью-Гэмпшир штатының Графтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Beast
Highlight - оған дейін Beast, Оңтүстік Кореялық-қытайлық боиз-бэнд. Біріншіден топтың аты ∀ΔΣ болды (Boys to Search for Top -- Шыңды іздеген балалар) бірақ, дебютқа бірнеше күн қалғанда топтың аты BEAST-қа өзгерткен (Boys of the EAst Standing Tall — Шыңда тұрған шығыстың балалары)
Топ мүшелері
-(4.07.89 жетекші,вокалшы,рэперші) - «One Day» тобына кандидат болды.JYP Entertainment-те машықтанушы болды. -(3.09.89 вокалшы, басты биші) - Big Bang тобының мүшесі болуға дайындалды, Бірақ оны шығырып жіберді. -(19.12.89 композитор, басты рэперші, биші) - Xing тобында болды. Топтан шығып кеткені үшін оны сотқа берді. Чунхён соттан жеңді. -(5.01.90 Басты вокалшы) - JYP Entertainment-та машықтанушы болды. -(30.03.90 Бастаушы вокалшы, бастаушы биші, топтың беті) - Леди Гаганың Кореядағы концертің ашты. (6.06.91 Вокалшы, макнэ) - JYP Entertainment-та көп уақыт машықтанушы болды. Бірнеше рет Cube Entertainment-қа тыңдалымынан бірнеше рет қатысты, еңбекқорлығының арқасында топқа түсті.
Дереккөздер
Санат:Оңтүстік Корея музыкалық топтары
Седяш-Нага
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Піл оқиғасы
Піл оқиғасы – Мекке қаласының қасиеттілігінің дәлелі ретінде Құран сүресінде арнайы баяндалған хикая. Хикая бойынша қасиетті Қағбаны қиратып, зияратшылардың назарын Санд қаласында салынған пұтханаға аудару мақсатымен Иемен басшысы Әбраһа он үш пілді алға салған қалың қолмен жорыққа шығады. Құдайдың құдыретімен «әбәбил» атты топ-топ құстар әскерге қарсы тас жаудырып, оларды қырғынға ұшыратып, тойтарыс береді. Бұл оқиға Мекке мен Қағбаны ерекше қасиеттілігінің дәлелі ретінде Ислам әдебиетінде кеңінен баяндалған.
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедиясы. 7 том.(Н-С) Алматы, 2005 жыл
Еркін Жаппасұлы
Еркін Жаппасұлы - 1954 жылы 6 маусымда Семей облысы, Ақсуат ауданы «Екпін» ауылында туған.
Шығармашылығы
«Қазақстан пионері» («Клан») газетінде, республикалық «Қазақкітап» кітап саудасы бірлестігінің насихат редакциясында еңбек еткен, «Қазақ әдебиеті» газетінде қызметті тілші болып бастаған. Қазір «Қазақ әдебиеті» газеті Бас редакторының орынбасары.
Алғашқы сықақ шығармалары 1967 жылдан бастап облыстық «Семей таңы», «Қазақ әдебиеті», «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш»), «Қазақстан пионері» газеттерінде, «Ара-Шмель» және «Жүлдыз», «Жалын» жур-налдарында жарияланған.
«Кімге күлкі, кімге түрпі?», «Ой, қытығым келеді...», атты т.б. сатиралық кітаптары жарық көрген. 2003 жылы «Қымсынбашы, қылықтым» атты кітабы үшін Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығы берілді. 2008 жылы «Жазушы» баспасынан «Мыңқетпес мыңқ етер емес» әзіл-сықақ әңгімелер жинағы жарық көрген. Шығармалары орыс, қытай тілдеріне аударылған.
«Қазақстан», «Хабар» арналарының әзіл-сықақ хабарларының, «Тамаша» ойын-сауық отауының түрақты авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:1954 жылы туғандар
Луи Эрсан
Луи Эрса́н - француз суретшісі, Реньоның тәрбиеленушісі, басында Л. Давид пенжироденің бағыты бойынша ұстанған. Өз суреттерін грек мифологиясымен байланыстырған, кішкентай уақыттан кейін тарихи - тұрмыстық сюжеттерді бейнелеген, содан кейін портреттеді салуды бастаған. Портреттер оны әйгілі жасады, бірақ ол көп уақыт әйгілі болған жоқ. 1822 жылы Институттың мүшесі болды. 1824 жылдан бастап Францияның айыппұл өнер училищесінің профессоры болған. Пер-Лашезеде жерленген.
Ақбозат пен көкбозат
Ақбозат пен көкбозат - дәстүрлі этноастрономияда айтылатын көк жүзіндегі Темірқазықты айналып жүретін екі жарық жұлдыздың атауы.
Қазақ мифологиясындағы осы екі жұлдыз Темірқазыққа арқандалған екі атқа баланады: оның ақшылдауы Ақбозат, кекшілдеуі Көкбозат аталады. Бұл екі жұлдыз - аспанның солтүстік бөлігіндегі жыл бойы батпайтын жұлдыздардың бірі.
Жалаңаш сезімтал жүйке ұштары
Жалаңаш сезімтал жүйке ұштары (свободные чувствительные нервные окончания) — сезімтал нейроциттер дендриттерінің ешқандай қабықпен қапталмаған жалаңаш соңғы тармақтары, яғни сезімтал рецепторлар. Олар көбіне эпителий және дәнекер ұлпаларында кездеседі. Аталмыш рецепторлар, әсіресе, сиырдың және қойдың қаңсарлары мен жьшқы ерінінің эпидермистері эпителиоциттерінің аралықтарында, тері түктері фолликулдарының айналасындағы дәнекер ұлпасында коптеп орналасады. Жалаңаш сезімтал жүйке ұштары — өздері жүйкелендіретін құрылымдарды сыртынан шырмай қаптап жатады. Олардың пішіндері жекеленген тармақтар, шумақ немесе ілмек тәрізді болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
LuxRender
LuxRender — ашық бастапқы коды бар үш өлшемді көріністерді физикалық тұрғыдан дұрыс көрсету жүйесі. Бағдарлама Windows, Mac OS X жүйелерінде, сондай-ақ Linux ядросына негізделген операциялық жүйелерде жұмыс істейді. Экспорттаушылар Blender, XSI, Cinema 4D, 3ds Max, SketchUp және Maya қосымшалары үшін қол жетімді. 2017 жылы жоба жаңа атпен қайта іске қосылды: LuxCoreRender.
Шолу
thumb|LuxRender көмегімен жасалған сынып интерьерін көрсету. Үлгісі [[Blender]]
Бұл рендеринг жүйесі, оның көріністері басқа бағдарламада (мысалы, Blender немесе 3DS Max) визуализацияға дайындалуы керек. LuxRender жүйесін пайдалану үшін арнайы плагиндер немесе  сценарийлер көмегімен графикалық редакторлардан көріністер мен модельдерді экспорттау қажет.
Сілтемелер
Санат:Рендеринг жүйелері
Балқымайтын электрод
Балқымайтын электрод (Электрод неплавящийся) — баяу балқитын материалдан жасалған пісіру процесінде қолданылатын электрод. Электрдоғасы баяу балқитын электрод пен пісірілетін бүйым аралығында жалындатылады. Пісірілген жік қалыптастыру үшін қосымша металл қолданылады. Пісіру процесінде электродтың қарышталуы өте төмен. Оқшаулаушы газ ортасында қолданьш электрдоғалы пісіруде плазмалык кесу, тозаңдатып қаптастыру, т.б. пісірудің арнайы төсілдерінде қолданылады. Балқымайтын электродтар, баяу балқитын элементтер: көміртек, графит, цирконий,гафний, вольфрамнан жасалады.Вольфрам электродтар кең таралған.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Путку-Еган
Путку-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нонг-Еган өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ноймаркт (Мюлькрайс)
Ноймаркт (Мюлькрайс) (Neumarkt im Mühlkreis) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Фрайштадт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3019 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 46.7 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — FR, ресми идентификациялық коды — 4 06 12.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Христиан Денкмайер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Ваджрапани
Ваджрапани - («Қолына ваджра ұстаушы») — дхьяни-бодхисаттваға айналған, Будда назары түскен якшаларының бірі.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет
Жоғарғы Маганакова
Жоғарғы Маганакова — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Терсь өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сметанина (Дохлая Полоя тармағы)
Сметанина — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дохлый Полой тармағының сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Коровинская (Травниха тармағы)
Коровинская — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Травниха өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы
Нидерланд Ұлттық футбол құрама командасы (Nederlands voetbalelftal) — Нидерландыны халықаралық матчтар мен футболдан турнирлерде ұсынады. Команда елдегі футбол ұйымының негізгі басқарушысы Нидерланд федерациясының Корольдық футбол қауымдастығы басқаруымен жиналады.
Тұтасқан (тотальды) футбол мен 80-90 жж
Жетпісінші жылдардың басында Йохан Кройф, Ари Хаан, Роб Ренсенбринк, Йохан Неескенс, Джонни Реп секілді футболшылар өсіп-жетілген соң құрама анағұрлым күшейді. Ұзақ жылдарды араға тастап, 1974 жылы ГФР-де өткен әлем чемпионатына қатысты. Бұл турнирде құраманы Ринус Михелс жаттықтырып, футбол ойнаудың жаңа үлгісін әлемге танытты. Ол "Тұтасқан футбол" деп аталатын тактика болатын. Ол — күллі команда мүшелері бір жұдырықтай жұмылып, алаңның кез-келген тұсында қарсыластарын ықтырып әкете алатын жаңа әдіс-тұғын. Топтық турнирден іркілимей өтті де, екінші айналымда Аргентина, ГДР, Бразилия секілді құрамалармен бір топқа түсіп, үш ойында да жеңіске жетті. Тек финалда ғана ГФР құрамасынан 1:2 есебімен ұтылып қалды.
1976 жылғы Еуропа чемпионатында жартылай финалда сүрінді де, 1978 жылғы әлем чемпионатында тағы да финалға дейін жетті. Бұл жолы құрамада Йохан Кройф жоқ болса да, команда 1974 жылғыдан кем ойнамады. Топтық турнирде екінші орынмен шыққанымен, екінші айналымда Италия мен Аустрияны ұтып, ГФР құрамасымен тең ойнады да, финалға шықты. Финалда Аргентинадан 1:3 есебімен ұтылып қалды.
Осы чемпионаттан соң тұтасқан футбол өкілдері біртіндеп құрамадан кете бастады да, 1980 жылғы Еуропа чемпионатында Нидерланд құрамасы топтан шыға алмай қалды.
ӘЧ-1998
Сәкен Сыбанбайдың мақаласынан
Сонау 70-жылдарда қатарынан екі рет финалға шыққан суперкомандадан кейін Голландия біраз уақыт әлемдегі жетекші елдердің санатынан шығып қалды. 1982, 1986 жылдары тіпті финалдық турнирге де бара алмады. 1990 жылы топтық кезеңдегі 3 ойында бір рет те жеңіске жете алмағаны аз болғандай, 1/8 финалда немістерден ұтылып қалды. 1994 жылы ширек финалда Бразилияға жол берді. Ақыры 1998 жылы алтын жүлденің өзінен үміті бар өте мықты команда жасақталды.
Дегенмен, бірінші турдағы Голландия – Бельгия (0:0) құрамаларының ойыны жанкүйер үмітін ақтай алмады. Екі команданың да шабуылынан гөрі қорғанысы мығым болды. Голландия әдеттегідей үш шабуылшымен ойнаса да, жеңіске жете алған жоқ. Доп соғудың орнына Клюйверт дөрекілік көрсетіп, 81-минутта төрешіден «қызыл қағаз» «сыйға» алды да, алаңнан кетуге мәжбүр болды. Екінші турда Хиддинк шәкірттері Оңтүстік Кореяны талқандап тастады – 5:0! Үшінші турда 18-минутқа дейін-ақ екі гол соғып тастағанымен, ойын соңында мексикалықтардың есепті теңестіруіне мүмкіндік беріп қойды – 2:2.
1/8 финалда Голландия футболшылары 2:1 есебімен югославтарды ұтты. Комленович таразы басын теңестірген соң арада небәрі үш минут өткенде төреші Хиддинк командасының қақпасына 11 метрлік белгіледі. Бірақ Миятович соққының дәлдігіне емес, күшіне көбірек маңыз берсе керек, доппен қақпа маңдайшасын солқ еткізді де қойды. Осыдан кейін-ақ псхологиялық үстемдік голланд футболшыларына ауысып жүре берді. Ақыры матч соңында Давидс алыстан бағыттаған әдемі соққысымен командасын ширек финалға алып шықты.
Қорғаныстан гөрі шабуылға көбірек көңіл бөлетін Голландия және Аргентина құрамаларының ширекфиналдық белдесуі де қызықты өтті. Клюйвертке Бергкамп баспен өте ыңғайлы пас тастаса, Клаудио Лопеске тек Веронның пасы ғана емес, жасанды офсайд жасауда қателескен голланд қорғаушылары да «көмектесті». Таймның басында Кокудың соққысы бағанаға тисе, Давидс пен Йонктың алыстан тепкен доптарына Роа тосқауыл бола білді. Аргентиналықтар да қарап қалған жоқ, 37-минутта Ортега тепкен доп қақпа бағанасына сарт ете түсіп, Ван дер Сардың зәресін алды.
Екінші таймда Голландия тоқтаусыз шабуылдаумен болды. Аргентиналықтардың сәл осалдау тұсы қос қаптал екенін ұққан олар алаңның ана шетінен де, мына шетінен де минут сайын қауіп төндіріп, қарсыласын қатты састырды. Ортега мен оның әріптестеріне алаң ортасынан әрі қарай өтудің өзі мұңға айналды. Тек 63-минутта ғана олар қарсы шабуыл ұйымдастыру бақытына ие болып еді, Батистута керемет сойқан соққымен оң жақ бағананы солқ еткізді. Алайда бұл қақпаның дірілі басылмай жатып, қарсы жаққа гол кіріп кете жаздады. Ойынға қосылғанына он секунд өтпей-ақ Овермарс оң қанаттан әуелетіп айып алаңына пас тастап еді, Клюйверт оны баспен дәл «тоғыздыққа» тураласа да, сілеусінше секірген Роа әрең дегенде сыртқа қағып үлгерді.
Матч аяқталуға 17 минут қалғанда екінші ескертуін алған голланд қорғаушысы Нуман алаңнан қуылды. Еуропалықтар, амал жоқ, артқа шегінді. Дегенмен Аргентина футболшылары шабуылда шапшаңдық пен жинақылық таныта алмай, бір ойыншысы кем қарсыласын тықсыра түсудің орнына... өз қақпасына доп жіберіп алды. Бәріне кінәлі Ортега еді: ол голланд қақпашысын баспен ұрып құлатқаны үшін қызыл карточка алды. Дәл осыны күтіп тұрғандай Франк Де Бур 50 метр қашықтықтан Бергкампқа ғажап пас тастады. Ол әлгі оқиғадан соң абыржып қалған Айяланы алдап өтіп, жеңіс добын соқты...
Жартылай финалдағы Бразилия – Голландия матчы тамаша футбол спектаклі болды. Тең өткен бірінші тайм бітіп, екінші кезең бастала бере Загаллоның командасы алға шықты: Ривалдоның сол қанаттан тастаған добына қорғаушылардан бұрын жеткен Роналдо оны жанұшыра ұмтылған қақпашыдан асырып, торға дәл түсірді. Голландтықтар көп есеңгіреген жоқ. Екінші таймда әлем чемпиондарын кәдімгідей тықсыра бастады. Шабуылшы Клюйверт бүкіл матч бойына қақпаны 9 рет нысанаға алды, бірақ үнемі қателесумен болды. Оның тек 10-соққысы ғана нысанаға дарыды: әмбебап Коку бразилиялықтар иеленіп кеткен доптың өзін асқан жанкештілікпен тартып алып, оң қанатта жалғыз тұрған Рональд Де Бурға жеткізді. Егіздің сыңары оң аяғына оңтайлы келе қалған ала допты әуелетіп Клюйвертке қарай асырды – 1:1. Тең аяқталған ойыннан соңғы пенальти сериясында әдеттегідей ең жақсы ойнаған футболшылар қателесті (Коку мен Р. Де Бур).
Голландия-1998, сөз жоқ, финалда ойнауға әбден лайық еді... Ал қола жүлде үшін таласта көңіл-күйі түскен голландықтар Хорватиядан ұтылып қалды (1:2).
Жаңа ғасырда
2000 жылғы Еуропа чемпионаты Нидерланды мен Бельгияда өтті. Нидерланды құрамасы алаң иелері ретінде жақсы ойын көрсетті, топтық турнирде үш ойында да жеңіске жетті (қарсыластарының бірі 1998 жылғы әлем чемпионы мен болашақ чемпион Франция еді). 1/4 финалда Югославияны 6:1 есебімен ұтып, қарсыластарының бәрін шошытты. Бірақ голдарының бәрін осы матчта соғып тауысқандай, жартылай финалда Италиямен ойында жолдары болмай-ақ қойды. Матч барысында Клюйверт пен Франк де бур екі рет пенальтиден мүлт кетті. Оның үстіне италиялықтар 10 ойыншымен ғана қалды да, басымдық толықтай Нидерланды жақта болды. Алайда негізгі және қосымша уақытта есеп ашылмай, пенальтилер сериясында 1:3 есебімен ұтылды да, жарыстан шығып қалды.
2002 жылғы әлем чемпионатына жолдама ала алмады. 2004 жылғы Еуропа чемпионатында жартылай финалға дейін жетіп, Португалиядан 1:2 есебімен ұтылып қалды. 2006 жылғы әлем біріншілігінде де Португалия бұларға тосқауыл болды: 1/8 финалда 0:1 есебімен жеңілді.
Одан кейінгі ірі турнирлерде 2010 және 2014 жылғы әлем чемпионаттарында жарқырай алды, 2010 жылы финалда Испаниядан, 2014 жылы жартылай финалда Аргентинадан сүрінді. 2016 жылы Еуропа чемпионаты мен 2018 жылғы әлем біріншілігіне жолдама ала алмады.
2018/19 жылғы Ұлттар Лигасында топтық турнирде Франция мен Германияны артқа тастап, жартылай финалға шықты.
Атақты бапкерлері
(Бәрі де нидерландылықтар)
Сілтемелер
Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы
Кросслэйк (Миннесота)
Кросслэйк (Crosslake) — Миннесота штатының Crow Wing округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2141 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 95.6 км² шамасында. FIPS коды — 27-13978.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
NGC 6278
NGC 6278 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6278 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 59426, UGC 10656, MCG 4-40-11, ZWG 139.29.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Боргетто-Лодиджано
Боргетто-Лодиджано (Borghetto Lodigiano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3561 адамды құрайды. Халық тығыздығы 155 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 26812.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Мақтаншақтық
Мақтаншақтық – адам мінезіндегі жағымсыз қасиет. Негізінен өзімшіл, менмен адамдардың бойында кездеседі. Мақтаншақ адамдар тәкаппар келеді, өзін-өзі дәріптеуді ұнатады. Халық даналығы “өзін-өзі мақтаған өліммен тең” дей отырып, бос мақтаннан аулақ болуға шақырады. Мақтаншақтық адамның кісілік қасиеттерінің, адамгершілік қалыптарының қалыптасуына кері әсер етеді. Ұлттық тәлім-тәрбие жүйесі мақтаншақтыққа жол бермеу үшін адам бойына адамгершілік, имандылық пен инабаттылық, адалдық секілді асыл қасиеттерді дарытуға зор көңіл бөледі.
Вэбстер Сити (Айова)
Вэбстер Сити (Webster City) — Айова штатының Хамильтон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 22.2 км². FIPS коды — 19-83145.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 8176 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Хамильтон округы (Айова)
Ақмет Жандосов
Ақмет Жандосов (1959, Маңғыстау облысы). Қазақ политехникалық институтын бітірген (1981). 1981-1983 жылдары - Өзен геофизика кеңсесінің инженері. 1983-1990 жылдары - Өзен БЖБ инженер-геолог, жетекші геолог. 1990-1996 жылдары - «Өзенмұнай» МГӨБ-де аға геолог, жетекші геолог, бөлім бастығының орынбасары. 1996-2000 жылдары - Маңғышлақ газ өндіру басқармасында бас геолог. 2000-2003 жылдары - «Өзенмұнайгаз» ААҚ-ы кен орындардың геологиясы және пайдаланылуы Департаменті директорының орынбасары. 2003 жылдары - «Өзенмұнайгаз» ААҚ-ы кен орындардың геологиясы және пайдаланылуы Департаментінің директоры. 2004 жылдан «ҚазМұнайГаз»БӨ» АҚ-ы «Өзенмұнайгаз» ӨФ-ы кен орындардың геологиясы және пайдаланылуы Департаментінің директоры.
Қазақстан Ресейдегі 1905-1907 жылдардағы революция кезінде
''1905—1907 жылдары Ресейде бірінші орыс революциясы болып өтті. Қазақстанда халықтың өкімет билігіне қарсы қарулы қақтығысы бола қойған жоқ. Бірақ қазақтардың, жұмысшылар мен шаруалардың жекелеген баскөтерулері орын алды. Ол жылдардағы маңызды оқиғалардың бірі қазақтардың Ресей Мемлекеттік Думасының жұмысына қатысуы болды.''
Бірінші орыс революциясы және патша үкіметі отаршылдық саясатының күшейе түсуі
1905 жылдан 1907 жылға дейінгі кезеңде бірінші орыс революциясы болып өтті. Оның жаңғырығы Қазақстанға да жетті. Патша үкіметінің 1905 жылғы 9 қаңтарда қарусыз шеруге шыққан жұмысшыларға оқ атып, қырып салғаны оның қанішер зұлымдық саясатын әшкерелеп берді. Бұл хабар халықтың кекке толы ашу-ызасын келтірді. Қазақтың белгілі ақыны әрі этнограф, тарихшы, шежірешісі Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы осы оқиғаға арнап «Қанды жексенбі» деген өлең жазды. Өлеңнің «Айқап» журналына жарияланғалы жатқанын сезіп қалған жергілікті отаршыл әкімшілік оны басып шығаруға тыйым салды. Автор қуғын-сүргін көрді. Ташкент, Қоқан жағында және Ішкі Орда аумағында бой тасалауға мәжбүр болды.
Верный, Перовск, Қазалы, Орал, Ақтөбе, Петропавл мен Семейде жұмысшылардың наразылық жиналыстары мен митингілері болып өтті. Ақмола облысы мен Далалық өлке орталығы Омбы қаласында да халық наразылық шеруіне шықты.
Қазақстанда жұмысшылардың өре көтерілуі мен ереуілдері темір жол бекеттерінде ерекше орын алды. Алайда олардың патша үкіметіне қарсы қарулы қақтығыстары бола қойған жоқ. Өйткені жұмысшы табының қатары әлі аз еді. Саяси жағынан пісіп жетілмеген, көтеріліске әзірленбеген болатын. Жұмысшы табы енді ғана қалыптасып келе жатқан-ды. Оның үстіне, шет аймақтың ұлттық ерекшелігі де тежеуші әсерін тигізбей тұра алмады. Патшалық самодержавие мұнда еуропалық ұлт өкілдерінің ат төбеліндей аз жұмысшылары мен жаңадан қалыптасып келе жатқан қазақ жұмысшылары арасына от тастап, оларды бір-біріне қарсы қоюға тырысып бақты.
Бұл кезенде патша үкіметінің отаршылдық саясаты күшейіп, барған сайын асқына түсті. Мұны мынадан айқын көруге болатын еді. Біріншіден, қазақтардың жерлерін қоныс аударушы орыс шаруаларының және қазақтардың қорын жаппай тартып алу одан әрі жүріп жатты. Патшаның 1904 жылғы жарлығы бойынша бұрынғы Сібір шекара шебіндегі ені он шақырымдық бейтарап алқап казак әскерлерінің «мәңгілік» пайдалануына берілді. Патша үкіметінің осы және басқа да озбырлық әрекеттері салдарынан дала тұрғындары жаппай жерсіз қала бастады. Мәселен, XX ғасырдың бас кезінде бір ғана Семей облысының өзінде 147 мыңға жуық қазақ жерсіз қалды. Сондықтан да жерсіз қазақтар жерді Сібір қазақтарынан, император әулетінің Алтай таулы округіндегі меншікті аумағынан, Томск, Тобыл губернияларындағы орыс шаруаларынан, сондай-ақ Қытай империясының әкімшіліктерінен жалға алып пайдалануға мәжбүр болды. Екіншіден, өлке аумағынан мал өнімдері шикізаты, минералдық ресурстарды көптеп тасып әкету күшейді. Кеніштерді, шахталарды, зауыттар мен фабрикаларды болмашы арзан бағаға сатып алған шетелдік кәсіпкерлер елдің табиғи қазба байлығын тасып әкетуде алдарына жан салмады. Үшіншіден, жұмысшыларды, соның ішінде әсіресе қазақтарды қанау әлдеқайда қатыгездік сипат алды. Қазақтардың жалақысы көрер көзге төмендетілді, олар мамандық деңгейі төмен, ең ауыр қара жұмыстарда істеді. Орыс жұмысшыларымен салыстырғанда тұрғын үй жағдайлары да адам төзгісіз еді. Төртіншіден, патша үкіметі қазақ өлкесінде православие дінін уағыздаушы миссионерлерді қаптатып жіберді.
Жергілікті халықтың тарапынан әлдебір келеңсіз әрекеттердің жасалып кету мүмкіндігінің алдын алу үшін 1906 жылғы 6 қаңтардан бастап патшаның арнайы жарлығы бойынша Ақмола және Семей облыстарының бүкіл аумағында әскери төтенше жағдай жарияланды. Патша үкіметі бұл аймаққа қосымша әскери күш жеткізді. Жұмысшы қозғалысының жетекшілерін қамауға алу, жер аудару, кәсіпорындағы жұмысынан босату шаралары басталды.
Қазақ өлкесіндегі мұсылмандар қозғалысы
XX ғасырдың бас кезінде қазақ өлкесінде мұсылман қайраткерлерінің әрекеті жандана түсті. Олар исламның ықпалын күшейту арқылы қазақтарды патша үкіметінің орыстандыру және шоқындыру саясатына қарсы тұруға үгіттеді. Діни қайраткерлердің осындай қозғалысы әсіресе Петропавл, Көкшетау, Ақмола және Семей қалаларында елеулі түрде кеңінен тарады. Көкшетау қаласында молда Наурызбай Таласов ерекше белсенділік танытты. Ол халық арасында Науан хазірет деген атпен кеңінен белгілі болды. Науан хазірет халықты патша үкіметіне қарсы күреске шақырды, оған қарсы үгіт таратты. Патшалық билікке қарсы жазылған хаттар ел арасындағы ықпалды да беделді қазақтарға арнайы жолданды. Ондай хаттардың авторы таза діни уағыздарға қоса қазақ қоғамындағы көптеген әлеуметтік маңызы бар мәселелерді қозғады. Атап айтқанда, қазақтардың дәстүрлі әдет-ғұрыптары мен салт-санасына қысым көрсетуді жою, қазақ тілінің кеңінен қолданылуына еркіндік беру, қоныс аударушы орыс шаруаларының ағылып келуін тоқтату, шаруалар бастықтары деген лауазымды қызметті жою мәселелерін көтерді.
1902 жылы Көкшетау қаласына Омбыдан арнайы келген дін таратушы осындағы жергілікті халықты христиан дініне енгізу мақсатын көздеді. Ол тіпті «Тауратты» қазақ тіліне аудартып ала келген. Алайда әлгі діни қызметкердің әрекеттері жергілікті мұсылман халықтың ашу-ызасын тудырды. Жергілікті ықпалды діни қайраткерлер Науан хазірет, Шәймерден Қосшығұлов және басқалары Омбыдан келген миссионерді тез арада қуып шыққан. Бұл оқиға жергілікті жандармерия тарапынан діни қайраткерлердің қуғын-сүргінге ұшырауына себеп болған. Науан хазірет пен Шәймерден Қосшығұловтар Шығыс Сібірге, бір қиянда жатқан Якутияға жер аударылған.
1904 жылғы ақпанда Көкшетау уезінің бастығы молда Құдияр Рыстаевтың қазақтарға жолдаған осындай бір хатын қолға түсірді. Онда ол халықты патша үкіметіне қарсы белсенді күреске шақырып, былай деген: ''«Біздің әкелеріміз хан Кенесары Қасымовтың сенімді серіктері болған еді. Қасиетті дініміз жолында ер жүрек азаматтар ретінде қолымызға қару алып, өлгеніміз әлдеқайда артық»''.
1905 жылы мұсылман діни қайраткерлері Төменгі Новгородтағы және Петербургтағы мұсылмандардың Бүкілресейлік съездеріне қатыса бастады. Мұсылмандардың съезінде «Иттифак-әл-Муслимин» (Мұсылман одағы) атты Бүкілресейлік мұсылмандар партиясы құрылды. Жаңа партияның Орталық Комитеті құрамындағы 15 мүшенің екеуі қазақ болды. Олар Сәлімгерей Жантөреұлы мен Шәймерден Қосшығұлұлы еді.
Патша үкіметі отаршыл билікке қарсы шыққан халықты аяусыз жазалауға көшті: тінту жүргізді, түрмеге қамады, жер аударды, мешіттер мен медреселерді жауып тастады. Мұның өзі жергілікті халық тарапынан қатты наразылық туғызды.
Жұмысшы қозғалысының күшеюі
1905—1907 жылдары жұмысшылардың бірқатар толқулары болып өтті. Жұмысшылар алғашқыда жоғары жақтағы аймақтық бастықтардың атына арыз айтып, шағым түсіріп көрді. Мәселен, 1902 жылы мыс кеніштері мен Екібастұз көмір кенінің 150 жұмысшысы Дала генерал-губернаторының атына арыз-шағымдар жолдады. Жұмысшылардың кәсіпорындарды тастап, қашып кетуі де аз болған жоқ. Кейінірек жұмысшылар наразылығының бұйрыққа бағынбау және ереуіл сияқты түрлеріне көше бастады. 1904 жылы Зайсан уезіндегі Надеждинск кен қазу орнында жұмысшылардың ереуілі болып өтті. Оған Мейірхан Кемалов басшылық етті. 1905 жылы Қазақстандағы темір жол жұмысшылары Бүкілресейлік саяси ереуілге қатысты. Жұмысшылар тез арада саяси кепілдіктер мен бостандықтар берілуін, Құрылтай жиналысын шақыруды талап етті. 1905 жылғы 15 қарашада Қарқаралы қаласында жұмысшылар мен шаруалардың, солдаттардың, сондай-ақ енді қалыптасып келе жатқан қазақ зиялылары өкілдерінің саяси шеруі болып өтті. Шеруді ұйымдастырушылардың бірі Жақып Ақбаев Семей түрмесіне қамалды.
1905 жылғы желтоқсанда Спасск мыс балқыту зауытында, сондай-ақ Қарағанды кен қазу орындарында үлкен ереуілдер орын алды. Оларға іле-шала Павлодар қаласындағы өзеншілер де бас көтерді. Жұмысшылар жалақыны көбейтуді, зейнетақыны арттыруды, дәрігерлік қызметті тегін көрсетуді, жыл сайын ақылы еңбек демалысын беруді талап етті.
Осымен бір мезгілде Успенск кенішінде жұмысшылардың ірі баскөтеруі басталды. «Капиталға қарсы орыс-қырғыз одағы» құрылды. Бұл бірлескен одақтың басшылары Б. Топорнин, JI. Байшағыров, С. Невзоров сияқты жұмысшылар болды. Жұмысшылар жалақыны көбейтуді, тұрмыс жағдайын жақсартуды, орыс-қазақ училищесін ашуды талап етті. Кеніш иелері олардың талаптарын ішінара қанағаттандыруға мәжбүр болды. Жалақы мөлшері едәуір көбейтілді, 8 сағаттық жұмыс күні енгізілді, азық-түлік өнімдерінің бағасы аз да болса арзандатылды. Жұмысшыларға су өтпейтін арнайы киімкешек, аяқ киім берілді. Мұның өзі қазақ және орыс жұмысшыларының алғашқы бірлесіп жасаған іс-қимылының нәтижесі еді.
1906 жылғы маусымда Семей қаласының жұмысшылары іс жүзінде түгелдей дерлік көтерілді. Оған орыс пен қазақ, татарлар да қатысты. Ереуілшілердің талабы жартылай да болса қанағаттандырылды. Ереуіл нәтижесінде қала халқы жиналыс өткізу бостандығын жеңіп алды. 1907 жылдың жазында Семей, Ақтөбе, Верный, Қостанай сияқты қалалар кәсіпорындарының жұмысшылары шеруге шықты.
Қазақстандағы жұмысшылардың мұндай баскөтерулері мен ереуілдері, әсіресе теміржолшылардың арасында кеңінен қанат жайды. Революция жылдарында өлкедегі темір жолдарда пойыздардың жүріп-тұруы талай рет тоқтап қалды. Темір жол жұмысшылары 8 сағаттық жұмыс күнін ешкімнің, ешқандай әкімшіліктің келісімінсіз-ақ өз беттерімен орнатып алды. Олар алғашқылардың бірі болып жұмысшы кәсіподақтарын құрды. Жұмысшылардың бекеттерге, жол бөлімшелеріне, кейде тіпті бүкіл темір жолға басшылық жасауды өз қолдарына алған кездері де болды. Олар патша үкіметінің жазалаушы отрядтарына қарсы тұру үшін жауынгерлік жұмысшы жасақтарын құрды.
Қазақстанда социал-демократтар ұйымдары мен кәсіподақтардың құрылуы
Бірінші орыс революциясы қазақ өлкесінде социалдемократтардың алғашқы ұйымдарының құрылуына ықпал етті. Олар Қазақстандағы жұмысшы табының басын қосып патша самодержавиесіне қарсы күреске басшылық етті. Қазақстанда өз беттерімен саяси білімін көтерушілердің алғашқы марксистік үйірмесі Атбасар қаласында құрылды. Оны Оралдан жер аударылып келген жұмысшы А. Д. Ушаков 1896 жылы ұйымдастырған еді. XX ғасырдың бас кезінде марксистік үйірмелер Қазақстанның Орал, Ақмола, Петропавл, Қостанай, Семей сияқты басқа да бірқатар қалаларында пайда болды.
Солай бола тұрса да қазақ өлкесіндегі кәсіподақ және жұмысшы қозғалысы салыстырмалы түрде алып қарағанда әлдеқайда әлсіз еді. Өйткені олардың қатарында жергілікті жұмысшылар аз болды. Бұған жұмыс түрлерінің маусымдық сипаты да әсер етті. Фабрика-зауыттар әкімшіліктері қазақ және орыс жұмысшыларын бір-біріне қарсы қою, олардың басын біріктірмеу саясатын жанталаса жүргізіп бақты.
Ауыл тұрғындарының наразылығы
Аграрлық саладағы толқулар негізінен қазақ ауылдары мен қоныс аударушы орыс шаруаларының деревняларында өріс алды. Бірақ ол ұйымдаспаған әлсіз сипатта өтті. 1905 жылдың жазында Семей, Торғай, Орал және Сырдария облыстарындағы шаруалар жергілікті әкімшілік билікке қарсы бой көтерді.
Қазақтардың басым көпшілігі өздернің туып-өскен атамекен жерлерінен айырылып қалудан қауіптеніп, отырықшы егіншілікті кәсіп етті дедік. Қазақтар жергілікті өкімет билігіне отырықшы өмір салтына көшуге жәрдемдесуді сұрап өтініштер жаза бастады. Алайда ол өтініштері көп жағдайда қанағаттандырылмай, үзілді-кесілді кері қайтарылып жатты. Мәселен, 1899 жылы Омбы уезінің бастығы Ақмола облысының генерал-губернаторының атына жолдаған хатында былай деп жазды: «...егер мұндай өтініш берушілердің қатары барған сайын арта түсетін болса, орыс шаруаларына бөлінетін жер..., қазақ даласын отарлау жөніндегі мақсат іске аспай қалады».
Қазақ зиялыларының атқарған қоғамдық-саяси қызметі
1905 жылы желтоқсанда Орал қаласында бес облыстан келген қазақ халқы делегаттарының съезі өтті. Ондағы мақсат кадеттер үлгісімен қазақтың саяси партиясын құру еді. Ол партия қазақ халқының ұлттық мүдделерін қорғауға тиісті болатын. 1906 жылы Семей қаласында қазақтардың съезі шақырылды. Онда қабылданған негізгі бағдарламада дін бостандығы, қазақ тілінің қолданыс аясын кеңейту мәселелері қамтылды. Съезге қатысушылар сонымен қатар қазақ балалары үшін мектеп, медреселер мен университет ашу, Қазақстанға Ресейдің ішкі жағынан шаруаларды қоныс аудару үрдісін шектеу талаптарын да көтерді.
Қазақтардың Ресей Мемлекеттік Думасына қатысуы
Қазақтардың саяси сана-сезімінің елеулі түрде өскенін қазақ зиялы қауым көшбасшыларының Ресей Мемлекеттік Думасының жұмысына қатысуынан көруге болады.
1905 жылғы тамызда II Николай патша Ресейдегі революциялық күштердің қысымымен империяның заң шығарушы және өкілетті органы ретінде Мемлекеттік Дума құру туралы манифеске қол қойды.
Бірақ ол манифест бойынша Ресей империясының бірқатар халықтарының, соның ішінде Орта Азия мен Қазақстан халықтарының да сайлауға және сайлануға құқығы жоқ болып шықты. Жергілікті билік органдарына сайлау науқанының алғашқы күнінен бастап-ақ қазақтарды «көшпелі және қаңғыбас бұратана халық» ретінде сайлауға үзілді-кесілді қатыстырмауға айрықша нұсқау берілді. Мұның өзі қазақтардың арасында бұрқ ете қалған наразылық пен ашу-ыза тудырды. Жергілікті халық өздерінің өкілдерін Ресейдің Мемлекеттік Думасына қатыстыруды батыл талап етті. Өлкенің бүкіл аймағын түгел қамтып өткен қуатты наразылық толқыны патша үкіметін халықтың талабына құлақ асуға мәжбүр етті. Сонымен қазақтар сайлауға қатысатын болып шықты.
1906 жылғы I Мемлекеттік Думаға қазақтардан Торғай облысынан — Ахмет Бірімжанов, Уфа губерниясынан — Сәлімгерей Жантөре, Орал облысынан — Алпысбай Қалменұлы, Астрахан губерниясынан - Бақтыгерей Құлманов, Ақмола облысынан - Шәймерден Қосшығұлұлы, Семей облысынан — Әлихан Бөкейхановтар сайланды. Бұлардың барлығы да сауатты, халықтың сый-құрметі мен сеніміне бөленген зиялы азаматтар еді. Бірақ Ресейдің I Мемлекеттік Думасы небары 73-ақ күн жұмыс істеді. Депутаттардың көтерген бастамалары көңілінен шықпай, риза болмаған II Николай Думаны таратып жіберіп, қайтадан сайлау туралы жарлыққа қол қойды.
Ресейдің 1907 жылғы II Мемлекеттік Думасының құрамына бұл жолы Қазақстаннан мына азаматтар сайланды: Ақмола облысынан — Шәймерден Қосшығұлұлы, Торғай облысынан - Ахмет Бірімжанов, Семей облысынан - Темірғали Нүрекенов, Сырдария облысынан - Тілеулі Алдабергенұлы, Жетісу облысынан — Мұхамеджан Тынышбаев, Орал облысынан — Бақытжан Қаратаев, Астрахан губерниясынан — Бақтыгерей Құлманов. Алайда бұл Думаның да қызметі ұзаққа созылмады, небары 104 күн ғана жұмыс істеді.
II Мемлекеттік Думада қазақ депутаттары кадеттермен жақындасып, мұсылмандар фракциясының тобына кірді. Ресейдің ұлттық шет аймақтарындағы басқа да халықтардың өкілдерімен бірге, ішкі Ресейден шаруаларды Қазақстанға қоныс аудару үрдісін тоқтатуды талап етті. Б. Қаратаев II Мемлекеттік Думада Ресейден шаруаларды Қазақстанға қоныс аудару саясатының қазақтар үшін өте жағымсыз, ауыртпалықты болып отырғаны туралы арнайы баяндама жасады. Ол өзінің жалынды сөзінде былай деп атап көрсетті: «Сіздер мынадай сұмдық жағдайды түсінуге тиіссіздер: бүгінгі таңда қоныс аударушы орыс шаруаларына жер телімдерін беру үшін қазақтарды өздерінің ежелгі ата қоныс жерлерінен ғана емес, жеке меншік баспаналарынан да қуып шығарып жатыр».
Дума депутаттарының арасында көрнекті қоғам қайраткері Сәлімгерей Жантөренің есімі ерекше аталады. Ол Санкт-Петербург университетінің заң факультетін және Мәскеу мемлекеттік университетінің физика-математика факультетін бітірген болатын. Алғашқыда судья болып қызмет етті, кейін бірнеше жыл бойы уездік және губерниялық земствоны басқарды. 1903 жылы Уфа губерниясынан Думаға мүше болып сайланды. Сәлімгерей Жантөре өзіндік ұлттық ерекшеліктері ескерілетін халық мектептерін ашу мәселесіне көп көңіл бөлді. Ол Мемлекеттік Думада кеңінен танылды. Башқұрт халқының атынан депутат болып сайланса да өзінің туған халқы қазақтардың проблемаларын да ешқашан есінен шығарған емес.
Шәймерден Қосшығұлұлы (1874—1937) І және II Мемлекеттік Думаға Ақмола облысынан екі рет сайланды. Ол өз жерлестерінің арасында өте беделді әрі құрметті азамат еді. Қазақ халқының шын мәніндегі біртуар ұлы болатын. Ш. Қосшығұлұлы өлкедегі мұсылман дінінің мүддесін қорғады. Сол үшін полиция тарапынан талай рет қуғын-сүргінге ұшырады.
II Мемлекеттік Думаның таратылуы және оның қазақтар үшін салдары
Бірінші орыс революциясы қатаңдықпен басып тасталғаннан кейін патша үкіметі елде қуғын-сүргін шараларын жүзеге асыруға кірісті. 1907 жылы реакцияшыл сайлау заңы шықты. Ендігі жерде бұратана ұлттар, соның ішінде қазақтар да сайлау құқығынан айырылды. Патша үкіметі Қазақстанның байырғы халқы сайлауға қатысуға әлі дайын емес деп санады. Сондықтан да 1907—1917 жылдарда қазақтар Ресейдің Мемлекеттік Думасына сайланған жоқ. Патша үкіметінің бұл шарасы қазақ халқының ашу-ызасын туғызды. 1907 жылғы маусымда Ақтөбе, Петропавл, Костанай сияқты тағы да басқа қалаларда наразылық митингілері болып өтті. 1908 жылы Ә. Бөкейханов Выборг үндеуіне қол қойды. Ол үндеу II Мемлекеттік Думаның таратылуына қарсылық ретінде қабылданған болатын.
Келесі шақырылған Мемлекеттік Думаларда қазақ халқының мүдделерін Т. Седелъников, В. Недоносков, Н. Бородин, И.И. Космодемияновский, А. Виноградов, Н. Скалозубов сияқты орыс депутаттары белсене қорғады. Орынбор губерниясынан сайланған депутат Т.И. Седельников Мемлекеттік Дума мәжілісінде былай деп ашық айтты: «Жүздеген мың қырғыздар... мүлде жерсіз қалып отыр, ұлтарақтай ғана болмашы жері бар қырғыздардың саны кем дегенде миллионға жетеді». Қазақтардың жерге қатысты құқығын башқұрт Ш. Сыртланов, татар депутаты С. Максудов қорғады.
Закавказьелік депутат X. Мамедов III Мемлекеттік Думаның мінберінен бүкіл мұсылман фракциясының атынан сөйлеген сөзінде Ресейдің ішкі аймағынан шаруаларды Қазақстанға қоныс аударуды онда қазақтардың жерге қатысты занды құқықтары шешілгенге дейін тоқтата тұруға шақырды. Қазақтың белгілі саяси қайраткерлердің бірі Мұстафа Шоқай Думаға депутат болмаса да, III және IV Мемлекеттік Думалардағы мұсылман фракциясының құрамына кіріп, ондағы мұсылман депутаттардың назарын қазақтардың бастан кешіріп отырған ауыр халіне аударды.
Бірінші орыс революциясының қазақ халқына тигізген ықпалы
1905—1907 жылдардағы бірінші орыс революциясы жеңіліске ұшырады. Бірақ ол қазақ халқының қоғамдық сана-сезімін арттыруға, өлкедегі демократиялық қозғалысты дамытуға орасан зор ықпал етті. Ресейдегі революциялық оқиғалардың әсерімен қазақ халқының көрнекті перзенттері саяси сахнаға көтерілді. Халықтың таңдаулы өкілдерінің Ресей Мемлекеттік Думасына қатысуы Қазақстан тарихында аса маңызды рөл атқарды. Қазақ халқының көшбасшыларына айналған зиялылар Ресей империясының өкілетті органының мінберінен ең маңызды проблемаларды, жерге қатысты мәселелерді принципті түрде батыл көтере білді.
Бірінші орыс революциясы жылдарындағы оқиғалар қазақ халқымен Қазақстандағы басқа да ұлыстардың саяси белсенділігін арттырды. Қазақ жұмысшылары өз алдына дербес саяси күш ретінде көріне білді. Солай бола тұрса да ол жылдардың оқиғалары Қазақстандағы ұлттық-демократиялық және жұмысшы қозғалысының әлсіз, әлі де жетілмегенін көрсетті.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Ақдабы
Ақдабы - ақзоннан қалыңдау, екі қабат жіптен тоқылған, дәкеге ұқсас, бірақ одан қалыңырақ арзанқол бұл түрі. Ақдабыдан киім тігіліп, төсек жабдықтары жасалады. Ақдабы үй тұрмысында айран, сүзбе сүзуге де қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Синя-Вода (Разград облысы)
Синя-Вода (Синя вода) — Болгариядағы ауыл. Разград облысына қарасты Лозница қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 896 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7287. Телефон коды — 08368. ЕКАТТЕ коды — 66593.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Ақындар мектебі
"Ақындар мектебі" - 2005 жылы құрылған. Айтыс өнеріне ден қойған жастардың басын қосады.
Үйірме мүшелері қазақтың бұрыннан белгілі жыр дүлдүлдерімен қатар аудан аумағынан республикаға танымал Т.Әбуова, З.Калауова, Ә.Қалыбекова, Б.Шойбеков, М .Есжанова, А.Жаппарқулова, т.б. айтыс ақындарының шеберлігі, ерекшелігі жайлы дәріс алып, өздері де ауданы, облыстық, республикалық, халықаралық сайыстарға қатысу үшін даярлықтан өтеді. Оларға республикаға танымал ақын Ә.Қалыбекова жетекшілік етеді.
Автобаза
Автобаза — көлік саласының автомобильдер тұратын және оларды жөндеуге арналған, сондай-ақ қосалқы бөлшектер сақталатын кәсіпорны.
Дереккөздер
Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі
Санат:Терминология
Пушта (Лебедь тармағы)
Пушта — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лебедь өзенінің сол жағалауынан 137 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сан-Жоржи-ди-Визела
Сан-Жоржи-ди-Визела (São Jorge de Vizela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Фелгейраш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 596 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,25 км² шамасында. Халық тығыздығы — 476,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Посналь
Посналь — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Демьянка өзенінің сол жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері