cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аргументы-Факты
Оқырмандар үшін түрлі конкурстар жариялайды. Оннан астам тақырыптық қосымшасы бар: "Дочки матери", "Здоровье", "Я молодой", "Любовь", "Семейный совет", "На даче", "Есть идея", "Разбор", "Интерфакс Аргументы и Факты", "Авторяд", "Суббота", "Воскресенье", "Кот и пес"; балаларға арналған "Икс-Пилот", "Детская энциклопедия", "Колобок и два жирафа" журналдарын, "Почтовая газета" шыгарады. Интернеттегі электронды мағлұматы: www.aif.ru. Жазылушыларын эксклюзивті ақпараттармен қамтамасыз ететін "Аргумент и Факты Новости" өз ақпараттық агенттігі және "Аргумент и Факты видео" тележурналы бар. Басылым рейтингі бойынша орыс тіліндегі көпшілікке арналған әлемдік апталық болып қала бермек.
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Футболдан Украина чемпионаты 2013/14
Футболдан Украина чемпионаты 2013/14 — Украина премьер-лигасының 23-ші маусымы. "Шахтер" (Донецк) клубы тоғызыншы рет чемпион атанды.
Саясаттың салқыны
2013, 2014 жылдардағы Қырым түбегі үшін Ресей мен Украинаның таласы, Украинаның шығысындағы әскери қақтығыстар, Еуромайдан операциялары Украина чемпионатына да әсер етті. Көптеген ойындар бос стадиондарда өтті, Қырым түбегіндегі "Севастополь" және "Таврия" клубтары чемпионаттан соң тарап кетті, көптеген клубтар өз алаңындағы ойындарын тылдағы бейтарап стадиондарда өткізуге мәжбүр болды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Украина чемпионаты Санат:2013 жылғы футбол Санат:2014 жылғы футбол
Эолдық қалалар, тас қалалар
Эолдық қалалар, тас қалалар - қарқынды физикалық үгілудің және жел ұшырған құм массаларының механикалық әсерінен жалаңаштанған түпкі тау жыныстары таңданарлық пішіндерге айналып, қираған қалаларды елестететін шөл зонасының телімдері.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Гэвин Глинтон
Гэвин Глинтон (Gavin Glinton; 1 наурыз 1979 жыл, Гранд-Терк, Теркс және Кайкос) — футболшы, шабуылшы.
Клубтық
АҚШ-тың "Чикаго Файр" клубында карьерасын бастады. Кейін MLS-та "Лос-Анжелес Гэлакси", "Даллас Берн", "Сан-Хосе Эртквейкс" клубтарында ойнады. "Намдине" клубында карьерасын аяқтды.
Сілтемелер
Санат:Теркс және Кайкос футболшылары Санат:Теркс және Кайкос Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Лос-Анжелес Гэлакси ФК ойыншылары
Маралды орамы (Астана)
«Маралды» деп марал өскен, маралы көп жерді айтады. Осы аттас көл мен елді мекен бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Елетміш Білге қаған ескерткіші
нобай|Елетміш Білге қаған ескерткіші Могон Шине Усудан шыққан Елетміш Білге қаған ескерткіші Яглакар әулетінен шыққан ең атақты ұйғыр қағанына арналған. Ол 1909 жылы Г.Расмстед басқарған фин экспедициясы жұмыстарының арқасында табылып, әлемнің көптеген тілдеріне аударылған.
Жазбаның мазмұнында түркілер мен ұйғырлардың бүкіл Орта Азияға үстемдік жүргізбекші болған шайқастары баяндалған. Елетміш Білге қағанының тоғыз-оғыз тайпасын біріктіруі үлкен ерлік болды. Онда ұйғыр әскерлерінің қытай көтерілісшілерін басып тастағаны және сол үшін қытай императоры оларды бағалы сыйлықтармен марапаттағаны суреттеледі.
Ішкі қақтығыстар ұйғыр қағандығының басты оқиғасына айналған еді. Оған рубасы Яглакар қағанның билігін бекітіп тағайындау себеп болды. 749 жылы қаған әскері Тай Білге-тұтұқтың басшылығымен 747 жылы басталған оғыздардың көтерілісін басты. Ал 754-755 жылдары байарку-чик-қырғыздар күйреді.
Елетміш Білге қаған ескерткіші – ең атақты ежелгі ұйғыр руналық жазбаларының туындысы.
Дереккөздер
«Сен білесің бе?» энциклопедиясы./Құраст.: Қ.Ж. Райымбеков, Қ.Т. Байғабылова. – Алматы: «Аруна» баспасы. – 700 бет. ISBN 9965-26-407-4
Эссекс (Коннектикут)
Эссекс (Essex) — Коннектикут штатының Мидлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6 783 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 30.6 км² шамасында. FIPS коды — 09-26270.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Кастелл'Аццара
Кастелл'Аццара (Castell'Azzara) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Гроссето провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1733 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 27 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 65 км² шамасында. Пошта индексі — 58034.
Елді мекеннің қамқоршысы — святой Николай.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Фурацилин
Фурацилин. Ауыз қуысындағы жара мен күйікті, стоматит пен пародонтитті, созылмалы остеомиелитті т. б. ауруларды емдеуде антисептик ретінде қолданылады. 300px|thumb|right
Дереккөздер
thumb|Фурацилин су ерітіндісі 1:5000, 400 мл
Санат:Фурандар Санат:Антисептиктер
IC 5249
IC 5249 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан SBcd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69707, ESO 109-21, FGCE 1777, AM 2244-651, extremely flat!.
Сыртқы сілтемелер
IC 5249 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Ланфруакур
Ланфруакур (Lanfroicourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54301, пошта индексі — 54760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 122 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Татуировка
right|250px 250px|right Татуировка (ағыл. tattoo; нем. Tảtowierung f) - Тері астына бояуыштарды ендіру жолымен салынатын адам денесіндегі сурет.
Криминалистер үшін бәрінен бұрын дене суреті, жеке басты сипаттау кезінде танытушы белгі ретінде қызығушылық тудырады; көбінесе ол дене суреті бар адамның әлеуметтік қоршаған ортасы туралы түйіндер жасауға мүмкіндік береді.
Дене суретті жою бойынша жасалған барлық операциялардан соң іздер қалады, бұл да өз кезегінде жеке басты танытуы мүмкін белгілер қатарына жатқызылады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Хосе Педро Сеа
Хосе Педро Сеа (José Pedro Cea; 1 қыркүйек 1900 жыл, Монтевидео — 18 қыркүйек 1970 жыл) — уругвайлық футболшы, шабуылшы. 1930 жылғы әлем чемпионы.
1930 жылғы әлем чемпионатының үздік мергендерінің бірі: 5 гол.
Сілтемелер
Санат:1 қыркүйекте туғандар Санат:18 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:Монтевидеода туғандар Санат:Монтевидеода қайтыс болғандар Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:Уругвай футболшылары Санат:Лито ФК ойыншылары Санат:Насьональ Монтевидео ФК ойыншылары Санат:Белья Виста ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Уругвай Олимпиада чемпиондары Санат:1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1928 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
Алассан Плеа
Алассан Плеа (Alassane Pléa; 10 наурыз 1993 жыл, Лилль, Франция) — франциялық футболшы, "Боруссия Менхенгладбах" клубының шабуылшысы.
Сылдырмақты жыландар
Сылдырмақты жыландар (Crotalidae) — қуыстісті жыландардың бір тұқымдасы. Ұзындығы 4 м-гe дейін баратын улы жылан. Бұлар көбінесе түнде жүреді. Күндіз тастың астына, жарыққа, қуыстарға кіріп жасырынып жатады. Көптеген түрлері тропикалық ормандарда, шөлейттерде, кейбір түрлері биік тауларда болады. Сылдырмақты жыландардың 6 туысы, 70 түрі бар. Сылдырмақты жыландардың құйрықтарында дыбыс шығаратын мүйізді бунақтар болады. Олар бір-бірімен соқтығысып дыбыс шығарады. Сылдырмақтылардың 29 түрі белгілі. Қара шұбар сылдырмақты жылан ең үлкен сылдырмақты жылан болып табылады. Оның ұзындығы шамамен 2,5 м-ге жетеді. Ол – Америкада кездесетін ең үлкен және ауыр жылан. Олар Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-шығысында кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Сұржыландар‎‎‎
Алассан Плеа
Клубтық
Сол жылы жазда арендадан оралды да, "Ницца" клубына ауысты. 29 тамызда "Олимпик Марсельге" қарсы ойынла тұңғыш рет алаңға шықты.
2018 жылы жазда "Боруссияға" ауысты. 25 тамызда "Байер 04" клубына қарсы ойында тұңғыш рет Бундеслигада алаңға шықты.
2020 жылы 3 қарашада Чемпиондар лигасында "Шахтердің" қақпасына үш гол соқты. Бұл "Боруссия Менхенгладбахтың" чемпиондар лигасындағы ббірінші хет-тригі. 1 желтоқсанда осы турнирде "Интердің" қақпасына екі гол енгізді.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Олимпик Лион ФК ойыншылары Санат:Осер ФК ойыншылары Санат:Ницца ФК ойыншылары Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары
Ле-Монте
Ле-Монте (Le Montet) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03183, пошта индексі — 03240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 513 адамды құрады. Халық тығыздығы — 289,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Бивиль-сюр-Мер
Бивиль-сюр-Мер (Biville-sur-Mer) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76098, пошта индексі — 76630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 678 адамды құрады. Халық тығыздығы — 127,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Жак Фелети
Жак Фелети Jack Feleti; 24 шілде 1995 жыл) — 77 келі салмақта сынға түсетін ниуэлік зілтемірші.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша ауыр атлеттер Санат:Ниуэ ауыр атлеттері
Колумбит
right|thumbКОЛУМБИТ(АҚШ-тағы Колумбия өзені атымен аталған) – күрделі оксидтер класының минералы. Химиялық формуласы (Fe, Mn) (Nb, Ta)2 O6. Ромбылық сингонияда кристалданады, жеке кристалдары призма, жұқа пластинка немесе жапырақ тәрізді болады. Түсі қара, қоңырқай қара, қаттылығы 6 – 6,5; меншікті салмағы 5,2 – 6,4 г/см3. К. пегматиттердегі гранитоидтардың метасоматикалық өзгеруінің нәтижесінде түзіледі. Ол ниобий кентасының негізгі минералдарының бірі. Колумбиттің ірі кен орындары Нигерияда орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Темір минералдары Санат:Марганец минералдары Санат:Ниобаттар Санат:Ниобий минералдары
Өндіріс қалдықтары
thumb Өндіріс қалдықтары(Отходы производства) — өнім өндіру кезінде түзілген, тұтынылатын қасиетін жартылай немесе толық жоғалтқан шикізат, материал қалдықтары.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау Санат:Өндіріс
Альоса
Альоса (Alloza) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Андорра-Сьерра-де-Аркос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 711 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Монпазье
Монпазье (Monpazier) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 0,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24280, пошта индексі — 24540.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 522 адамды құрады. Халық тығыздығы — 984,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Консейсан-да-Барра
Консейсан-да-Барра (Conceição da Barra) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Солтүстік Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Матеус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Ирик
Ирик — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Трунтайышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 32 адамды құрады. Пошта индексі — 452105, ОКАТО коды — 80202861006.
Консейсан-да-Барра
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29607 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1188,044 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,9 адам/км².
Ирик
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Консейсан-да-Барра
Тарихы
Қала 1891 жылы құрылған.
Ирик
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Вигго Мортенсен
Кіші Вигго Питер Мортенсен (Viggo Peter Mortensen, Jr.; 20 қазан 1958 туғ., Нью-Йорк) — америка актері.
«Сақиналар әміршісі» кинотрилогиясындағы Арагорн рөлімен кеңінен танымал. Испан тілін жетік меңгерген Виггога испан тілінде түсірілетін фильмдерге түсу ұсыныстары жиі түседі.
Нағыз құмайлар
Тіссіз тұмсығы мен басының ұзындығы бірдей келеді. Тұяқтары моқал. Қанаты әрі ұзын, әрі жалпақ. Өлексемен қоректенеді. Көбінесе Еуропаның, Азияның және Африканың жерінде болады. Мұның түрлері: тазқара, құмай, жұртшы, рахам, қозықұмай.
Вигго Мортенсен
Актерлік мансабын 1980 жылдары Бродвейде бастаған. Кинодағы дебюті 26 жасында болған. 1990 жылдарда фильмдерде болмашы рөлдерді сомдап жүрген. «Портрет леди» (1996), «Солдат Джейн» (1997) фильмдеріне түседі. «Властелин колец» фильмінен кейін бірқатар фильмдерге түскен. Кино жұмысынан бөлек ол «Perceval Press» баспасының негізін қалаған және сурет салумен айналысады.
Нағыз құмайлар
Санат:Жыртқыш құстар
Жұмаш Арғымбайұлы
Жұмаш Арғымбайұлы (28.12.1939 жылы, Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қастек ауылы) журналист. .
Алматы Жоғары партия мектебін бітірген (1972). Журналист қызметін "Екпінді еңбек" газетінің тілшісі болудан бастады. 1972 жылы Алматы облысы "Жетісу" газетінде бөлім бастығы, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары, газеттің Алматы тілшілік пунктінің басшысы болып істеді.
"Терең тамырлар" (2004), "Өз халқыма айтамын" (2005) атты кітаптардың, республикалық баспасөзде жарияланған жүздеген публицистикалық мақалалардың, очерктердің авторы. Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің, КСРО ХШ ЖК-нің, Қазақстан Журналистер одағының Құрмет грамоталарымен марапатталған. Қазақстан Журналистика академиясының академигі.
Күлтөбе орамы (Астана)
Күлтөбе орамы Бұрынғы атауы Районный қысқа көшесі. Күлтөбе орамы Абай даңғылынан басталып, Л.Толстой көшесінде аяқталады. Ж.Омаров, С.Сейфуллин көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 619,1 м.
Жұмаш Арғымбайұлы
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Күлтөбе орамы (Астана)
Күлтөбе - ортағасырлық бекініс орны. Қазақстанда Күлтөбе атты төбелер көп кездеседі Кейбірінде археологиялық қазба жұмыстары жүргізілген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
NGC 4440
NGC 4440 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4440 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40927, UGC 7581, MCG 2-32-67, ZWG 70.99, VCC 1047.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Үштаған (Маңғыстау облысы)
Үштаған — Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданындағы ауыл, Ақтөбе ауылдық округі орталығы.
Географиялық орналасуы
Аудан орталығы - Шетпе ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 65 км жерде, Бостанқұмының солтүстік-батыс етегіндегі жазықта орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1969 жылы ұжымшар негізінде ұйымдастырылған қаракөл қой кеңшарының орталығы есебінде қаланған. 1996 жылдан кейін кеңшардың таратылуына байланысты оның негізінде Үштағанда және округтегі Жарма, Сазды ауылдарында бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1552 адам (786 ер адам және 766 әйел адам) болса, 2009 жылы 1325 адамды (690 ер адам және 635 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Үштағанға Сауысқан темір жолы айырмасынан тұрғындарды ауыз сумен қамтамасыз ету үшін ұзын 30 км су құбыры тартылған. Үштаған арқылы Шетпе — Жаңаөзен автомобиль жолы өтеді.
Тарихи ескерткіштер
Округ аумағында Масат әулие қорымы сақталған.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы елді мекендері
Беттерді сипаттау тілі
Беттерді сипаттау тілі (язык описания страницы; page description lanuage) — шығару құрылғысын өндірушілердің осы құрылғыны жасақтау үшін ойлап тапқан компьютерлік тілі. Осы тілдердің ең әйгілісі — adobe фирмасының postscript тілі.
Сілтемелер:
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Жо-Диньяк-е-Луарак
Жо-Диньяк-е-Луарак (Jau-Dignac-et-Loirac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Леспарр-Медок округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 41,23 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33208, пошта индексі — 33590.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1033 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Дмитрий Михайлович Шередекин
Дмитрий Михайлович Шередекин (1926 жылы туған) – техника ғылымдарының докторы (1990).
Ғылыми жұмыстары
70-тен астам ғылыми жарияланым мен 2 монографияның авторы.
Сан-Педру-де-Алва
Сан-Педру-де-Алва (São Pedro de Alva) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Пенакова муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 810 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,37 км² шамасында. Халық тығыздығы — 63,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Ташенов Қазис Тәшенұлы
390px|нобай|Ташенов Қазис Тәшенұлы
Академик, биология ғылымдарының докторы, профессор Тәшенов Қазис Тәшенұлы 1928 жылы 1 тамызда Солтүстік Қазақстан облысының Шалақын ауданындағы Ақсу ауылында шаруа отбасында дүниеге келген. 1932 жылы ата-анасы Омбы темір жолының көмекші шаруашылығына көшіп барады (қазіргі Бескөл ауданының «Озерный» кеңшары), сол жерде бастауыш мектепті бітіреді.
Еңбек жолы
Қамқорсыз қалғандықтан оны Петропавловск қаласындағы № 45 темір жол мектеп-интернатына өткізеді, сол жерде ол жеті жылдық білім алады. Содан соң Қ.Т. Тәшенов Петропавл малдәрігерлік техникумына түсіп, 1947 жылы үздік бітіреді. Институт бітіргеннен кейін оны оқу озаты ретінде ҚазССР Ғылым академиясының аспирантурасына жібереді.
1952 жылы ол Алматы қаласына қоныс аударып, ҚазССР ҒА–ның Эксперименталдық биология институтында кіші ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді, Сталинград экспедициясын басқарады, оның мақсаты Жайық-Еділ каналы аймағындағы мал шаруашылығын дамыту болатын. 1953 жылы Қ.Т. Тәшенов конкурс бойынша ҚазССР-ның Экспериментальдық биология институтының физиология лабораториясының аспирантурасына өтеді. 1955 жылы Экспериментальдық биология институтының физиология лабораториясының аспирантурасына өтеді. 1955 жылы Эксперименталдық биология институты таратылып, лаборатория ҚазССР ғылым академиясының Физиология институтына ауыстырылады. Сол кезден бастап Қ.Е. Тәшеновтің барлық ғылыми қызметі ҚазССР ҒА- ның Физиология институттымен байланысты.
Еңбектері
1957 жылы ол «Күйіс қайыратын малдың асқорыту физиологиясы» тақырыбына биология ғылымдарының кандидаты ғылыми атағын алу үшін диссертация қорғайды. Бұл жұмысында ол күйіс малының таз қарыныңда микробиологиялық белоктың жинақталу процесі азық рационының сипатына және асқорыту жолына келіп түсетін сілекей мөлшері мен құрамын анықтау үшін Қ.Т. Тәшенов тәжірибе жасаған жануарлардың сілекей алу әдісі бойынша күйіс малының сілекейін жинауға болмайды, себебі олар сілекейді үздіксіз және көп мөлшерде шығарады.
1961 жылы Қ.Т. Тәшенов ҚазССР ҒА – ның Физиологиясы лабораториясының меңгерушісі болып тағайындалады. Осы кезден бастап оның ауылшаруашылық малының асқорыту жүйесінің қызметін зерттеу жұмыстары басталады. Мысалы, асқазаны бір камералы жануарларға қарағанда күйіс малдарының асқорыту мүшелерінің өз ерекшеліктері бар. Күйіс малдарының асқазанның алғашқы үш бөлігінде азық микроорганизмдердің көмегімен өндеуге түседі, ал асқорыту бездері үздіксіз жұмыс істеп, тәулік бойына өте көп сөл бөледі. Сонымен қатар қойдын, ешкінің және туйенің ұйқы безі жолы өт жолымен жалғанған және 12-елі ішекке ортақ жол ашылған, сондықтан таза панкреатит сөлін және өтті бөліп алу мүмкін емес.
Қ.Т. Тәшенов ұйқыбезі және өт жолдарын бөлектеп шығарудың хирургиялық операция әдісін ойлап тапты. Сонаң соң ол қарынды бөлектеп алудың хирургиялық амалдары мен операция жасау тәсілдеріне бірқатар өзгертулер енгізді. Ғалым ойлап тапқан түтіктік әдістің жаңа варианттарының біреуі – иннервация мен қан тамырларын сақтай отырып, ұлтабардан кіші асқазан алу. Зерттеудің нәтижелері Қ.Т. Тәшеновтің 1967 жылы «Сауын малының асқорыту бездерінің қызметі» деген тақырыпқа докторлық диссертация қорғауына негіз болды. Бұл жұмыс асқорыту жүйсінің қызметі мен сүт бездері жұмысының арасындағы байланысты зеттеуге арналған.
Қызметтері
Қ.Т. Тәшеновтің одан кейінгі зерттеулері ауыл шаруашылық малының асқорыту жуйесі органдары мен сүт бездерінің қызметін реттейтін тетіктерді анықтауға бағытталды. Асқорыту мүшелерінің қызметін реттеудегі орталық жуйке жуйесінің рөлін анықтау үшін, оның басшылығымен жергілікті ешкілер миының атласы жасалынды, жануардың миының әр жеріне микроэлетродтар отырғызу үшін стереотаксикалық аппарат құрастырылды. Сауын малдардың ішек-қарын жолдарындағы қозғаушы және сұйық шығарушы қызметті реттеуге гипоталамустың, гиппокамптың және миндалиннің әр турлі ядроларының қатысатындығы анықталды. Шартты рефлекстер әдісін үлкен ми сыңарларының кейбір зоналарын кейбір экстирпациялаумен біріктіріп қолдану бас миы қабының рөлін анықтауға мүмкіндік берді. Қ.Т. Тәшенов асқорыту мүшелері мен сүт бездерінің қызметін реттеуге бүйрек бездерінің, қалқанша және жыныс бездерінің қатысын анықтады. Малдардың сүт бөлетін кездегі асқорыту жүйесінің қызметін зерттеу шын мәнінде жаңа болып табылады, ол физиология ғылымына қосылған үлес. Жасы мен өсіп дамуына байланысты қойлар мен қозылардың зат алмасуындағы бауырдың рөлін білу үшін Қ.Т. Тәшенов қақпа және бауыр веналарының ангиостамия әдісін ойлап тапты. Бұл әдіс созылмалы тэжирибе жасау жағдайында терең жатқан қан тамырларынан қан алуға мүмкіндік береді. 1970 жылы Қ.Т. Тәшеновке «Адам және жануарлар физиологиясы» мамандығы бойынша профессор ғылыми атағы берілді. 1975 жылы огл Қазақ ССР Ғылым академиясының корреспондент – мүшесі болып сайланды.
1976-1991 жылдары Қ.Т. Тәшенов КСРО Ғылым академиялары арасындағы ғылыми ынтымақтастық туралы екі жақты Келісім негізінде Чехославакия ҒА – ның Физиология институтымен, Словакия ҒА – ның Тамақтану физиологиясы институтымен бірдесіп, ғылыми – зерттеу жумыстырын орындайды. Бірлескен зерттеудің негізі мақсаты куйіс жануарларының асқорыту жүйесінің азотты алмасуын және нейрогуморалды реттеуін анықтау еді. Қ.Т. Тәшенов чехославакиялық әріптестерімен бірлесе отырып негізінен синтетикалық заттардан тұратын азық тапты, мал басын сақтап қалуға мүмкіндік беретін дәстурлі емес азық рационын жасады.
1980 жылы ол ҚазССР ҒА – ның Физиология институты директорының ғылым жөніндегі орынбасары Қызметіне тағайындалады, сонаң соң институт директоры болады (1986-1990ж). Физиология институтының директоры кезінде Қ.Т. Тәшенов үлкен ұйымдастырушылық қабілеті бар екендігін, ұжыммен жұмыс істей алатындығын көрсетті, институтта ғылыми-зерттеу жұмыстарыныңсапасы мен тиімділігін арттыруға, ғылыми-ұйымдастыру жұмысын жақсартуға көп еңбек сіңірді. Оның басшылығымен зерттеулер тематикасы қайта қаралды, негізгі бағыттар анықталды, жас және жоғары білімді кадрлар дайындауға байланысты белсенді жұмыстар жүргізілді. Басты бағыттар – «Лимфа түзілу физиологиясы» және «Өнімді жануарлар физиологиясы» бойынша Бүкілодақтық бағдарлама жасалынды.
КСРО ҒА - ның Физиология бөлімшесінің арнайы шешімімен 1988 жылы Қаз ССР ҒА – ның Физиология институты Лимфатикалық жүйе физиологиясы проблемасы бойынша басты ғылыми мекеме болып белгіленді, оның жетекшісі ҚазССР ҒА – ның корреспондент мүшесі болып Қ.Т. Тәшенов бекітілді. 1990 жылы Қ.Т. Тәшенов КазССР Ғылым академиясы Төралқасының мүшесі және Биологиялық және медициналық ғылымдар бөлімшесінің академик-хатшысы болып сайланды. Ол Қазақстан биология ғылымын дамытудың басты бағыттарының концепциясын жасауға қатысады.
1992 жылы Қ.Т. Тәшенов Халықаралық «Ақ крест» рыцарь орденінің мүшесі болып және рыцарлар конфедерациясы Дүниежузілік Парламентінің үлкен Кеңесінің мүшесі болып сайланады, оған Рыцарь атағы беріледі (Австралия, Сидней қаласы). 1992 жылы Қазақстан физиолгтарының 2 – съезінде Қазақстан физиология қоғамының президенті болып қайта сайланды. Оның бастамасы бойынша Қазақстан физиология қоғамы Әлем физиологтарының 34 Конгресінде (Санкт-Петербург, 1997 ж). Физиология ғылымдарының Халықаралық одағына мүше болып қабылданады (орталығы Германияда).
Марапаттамалары
1994 жылы Қазис Тәшенұлы Тәшенов Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының толық мүшесі (академик) болып сайланады. 1996 жылы ол ҚР Медицина Ғылым академиясының Құрметті профессоры.
1990- 2002 жж. Қ.Т. Тәшенов Ұлттық ғылыми академиясы төралқасының мүшесі, биология және медицина ғылымдары бөлімшесінің адам және жануарлар физиолоиясы бойынша Ғылыми Кеңесінің «Өнімді жануарлар физиологиясы» секциясының басшысы болды және ауылшаруашылығы жануарларының физиологиясы және биохимиясы жөніндегі Бүкілодақтық үйлестіру кеңесінің мүшесі болды.
Академик К.М. Быков атындағы сыйлықты беру жөніндегі комиссияның және КСРО ҒА–ның И.М. Сеченов атындағы Физиологиялық журналы алқасының мүшесі болды. КСРО ҒА – ның асқорыту және сіңіру физиологиясының проблемасы бойынша Халықаралық комиссия мүшесі. Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының «Известия», биология сериясы журналының бас редакторы және адам мен жануарлар физиологиясы бойынша докторлық және кандидаттық диссертация қоғау жөніндегі кеңестің төрағасы. Қ.Т. Тәшенов 25 –ке жуық ғылым кандидаттары мен докторларын дайындады. 35 жылға жуық әл-Фараби атындағы Қазақтын Ұлттық университектінің адам және жануарлар физиологиясы кафедрасының профессоры қызметін қосымша атқаруда, биология факультетінің студенттеріне физиологиядан дәріс оқиды. Ғылыми зерттеулерінің нәтижесі бойынша Қ.Т. Тәшенов 250 ғылыми еңбек жариялады, оның 4-і монография және 20 жұмысы шет елдерде ағылшын, неміс, чех тілдерінде жарияланды. Сонымен қатар, Қ.Т. Тәшенов Қазақстан Республикасының Ғылым академиясының Адам және жануарлар физиологиясы институты жүргізіп отырған «Қоршаған орта жағдайында организмнің төзімділігін арттыру мақсатында, ішкі мүшелер жүйесі қызметінің қалпына келу және реттелу механизмдері» проблемасына қатысты іргелі зерттудің ғылыми жетекшісі. Жемісті ғылыми қызметі және жоғары білікті кадрлар дайындағаны үшін Қ.Т. Тәшенов Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академия Төралқасының және қоғамдық ұйымдардың мерекелік және құрмет грамотысымен, «Қажырлы еңбегі үшін» медалімен, «Социалистік жарыс жеңімпазы» белгісімен, «Еңбек ардагері» медалімен, бесжылдық тапсырмаларын орындаудағы ерен жетістіктері үшін Қазақстанның алтын кітабына енгізіліп құрмет дипломымен, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Құрмет грамотысымен марапатталды.
Академик Қ.Т. Тәшенов – ауыл шаруашылығы жануарларының физиологиясы саласындағы ірі ғалым, оның зерттеулері ТМД елдерінде де, одан тыс жерлерде де кең таралған. Ғылыми беделі, ұйымдастырушылық қабілеті және оның ыңталылығы нәтижесінде Қазақстанның физиология ғылымы шетелдік ғылыми қоғамда кең танылды.
Дереккөздер
1. Қазақстан ғалымдары кітабы, 2011ж.
2. ↑http://ardaktylar.kz/
Санат:Қазақстан ғалымдары
Жәңгір мектебі
Жәңгір метебі — қазақ балаларына арналған алғашқы мектеп. Жастайынан зиялы қауымның арасында болып, білім қадірін білген Жәңгір билікке қолы тиген күннің ертеңінде-ақ өз ордасында мектеп ашып, жастарға білім беруді армандайды. 1826 жылы Қазан университетінің ректоры Фукске Жәңгір өз ордасында мектеп ашып, ғылымға қазақ баласының да қолын жеткізуге бастама жасау ниеті бар екенін білдіреді. Жәңгірмен сұхбатында жақсы әсер алған Фукс ол туралы “өзінің жас кезінде, хандығының бас кезінде, тіпті, Ордада әлі бірде-бір үй тұрғызылмаған кезде, оның білімнің пайдасы жөнінде осы бастан ойлануы қандай ғанибет” — деген пікір айтады. Мектеп ашу жөніндегі Жәңгірдің арманы тек он бес жылдан кейін барып іске асты. Ол оған дейін де жоғары жаққа әлденеше рет қатынас қағаз жолдап, мектеп ашуға көмек ету жөнінде өтініш түсірген, алайда олары аяқсыз қалған. Ақыры ол мектепті өз күшімен ашуға бекінді. Арада екі ай өткеннен кейін, 1841 жылы 6 желтоқсанда қазақ даласында қазақ балалары үшін ашылған тұңғыш мектеп дүниеге келді. Қарағайдан қиып салынған мектеп үйі — Ордадағы еңселі үйдің бірі болған. Екі қабатты ғимараттың іші де аса көрнекті болған. Оқушылардың партасы, мұғалім үстелі мен отырғышы, класс тақтасы, шығыс стиліндегі оймыш буылтық ағаш бағанасы мектеп ішінің жоғарғы эстетикалық талғаммен безендірілгенін көрсетеді. Жәңгір хан бұл мектепті 1848 жылдан өз қарамағына алып, жыл сайын оның қажетіне 1404 сом ақша беріп отырған. 1905 жылы осы екі сыныптық мектеп төрт сыныптық (қазіргі жүйе бойынша 9 сыныптық білім беретін) қалалық мектепке айналып, жанынан мұғалімдер даярлайтын педагогилақ курс ашылады. Мектепте шекті аспаптар оркестрі, хор және бай кітапхана болған. Жәңгір метебінен талай белгілі адамдар білім алып шықты. Олардың қатарында М.-С. Бабажанов пен М.Бекмұхамедов, Ш.Бөкеев пен Ұ.Қарашев, Ұ.Жәңгірұлы мен Р.Құрманғалиев, Ш.Жексенбаев, т.б. бар.
Сілтеме
Қазақ энциклопедиясы
Санат: Тарих Санат:Мектептер
Кобиляк (Монтана облысы)
Кобиляк (Кобиляк) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Бойчиновци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 393 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3442. Телефон коды — 09517. ЕКАТТЕ коды — 37424.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Ардагерлер
Ардагерлер — "Қазақтелефильм" студиясының 3 бөлімді, Қазақ-орыс тілінде, түрлі-түсті фильмі (1978). .
Фильм үш дос, Ұлы Отан соғысының ардагерлері, соғыс жолын бірге өткізген, майдангер жүргізуші Иван Скворцев, комбат Сағадат Нұрмағамбетов, әскери дәрігер Гүлімжан Қасыбекованың қиын да, ауыр тағдырларын баяндайды. Олардың жылдар өткен сайын қатарлары сирей түссе де, жиі-жиі кездесіп, өткен күндерін тебірене еске алып, сырласатын шақтарынан сыр шертеді. Режиссеры — В. Лукашевский, операторы — С. Тәжімұратов.
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Ильмиц
Ильмиц (Illmitz) — Аустриядағы жәрмеңке. Бургенланд федералды жеріне қарасты Нойзидль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2359 адамды құрайды (2016). Алып жатқан жер аумағы 91,75 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ND, ресми идентификациялық коды — 1 07 09.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Лос (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Тұрақты валюта
Тұрақты валюта (ағыл. hard (fixed) currency; convertible currency) - Өзіндік номиналға, сонымен қатар алтынмен немесе басқа құндылықтармен қамтамасыз етілген басқа валюталардың бағамына қатысы бойынша тұрақты валюта.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Тундинка
Тундинка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 1 өзенінің сол жағалауынан км қашықтықта Кривая орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Эммельсхаузен
Эммельсхаузен (Emmelshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4750 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 036. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Моннерян.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ингулец (футбол клубы, Петрово)
«Ингулец» («Інгулець») — Украинаның Кировоград облысы, Петрово кентіндегі футбол клубы. Қазіргі таңда Уркаина бірінші лигасында ойнайды.Өз алаңындағы ойындарын "Ингулец" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 1700 адам.
2013 жылы «Пятихатск Агрофирмасы» (укр. «Агрофірма П'ятихатська») деген атаумен құрылды. 2015 жылы қазіргі атауына ауысты.
Гемисекция
Гемисекция . Үлкен тістердіазу тістің бір түбірін жансыздандыру арқылы кесіп тастап, қалған түбірді көпір тәрізді протез жасап тазалайтын хирургиялық әдіс.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Ингулец (футбол клубы, Петрово)
2016/17 жылы тұңғыш рет бірінші лигада ойнады.
2018/19 жылғы маусымда Украина кубогының финалына шығып, "Шахтерден" (Донецк) 0:4 есебімен ұтылып қалды.
Қазақ романдарының поэтикасы
«Қазақ романдарының поэтикасы», монография. Авторы - М. Атымов. 1975 ж. «Ғылым» баспасынан шыққан. Жауапты редакторы - М. Қаратаев. Қазақ романдарының поэтикасы, яғни шығарманың құрылыс бітімі, суреттеу, бейнелеу, образ жасау, стиль, сюжет, композиция, бір сезбен айтқанда, жазушының шеберлігі туралы баяндалған. Кітапта бірнеше жазушының романдары тагщанады. Бірінші тарауда Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясының поэтикасы сез болады. Ғалым романның ой желісі мен ою-өрнегі, образ жасау жүйесі, жазушы қолданған әдіс-тәсілдер жеткілікті деңгейде шешілмегенін, зерттелмегенін алға тартып, Әуезовтің тер теккен шеберлік мәселесі көп жетістіктің көлеңкесінде қалып қойғанын нысанаға алады. Барлық мәселе Абай айналасында, Абай теңірегінде, ербіп, дамып жатады, сейтіп олар өзінің керкемдік шешімін табады. Сондықтан Абай тұлғасы үнемі оқырманның кез алдында тұрады. Сезімізді зерттеүшінің пікірімен тұжырымдасақ, қазақ прозасының, тіпті қазақ әдебиетінің абырой-ажары, шығар биігі болған «Абай жолы» эпопеясы қазақ халкының елу жылдық емірін көркемдікпен бейнелеп берген, идея мен образ бірлігінің үлгісін керсеткен мандай алды, кесек туынды болып табылады. Кітап жоғары оқу орындарының студенттеріне, оқытушыларына, аспиранттар мен ғылыми қызметкерлерге, жалпы әдебиет сүйгіш жұртшылыққа арналған. Көлемі 17,3 баспа табақ, таралымы 2800 дана.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Банска Бистрица
Банска Бистрица (Besztercebánya, Banská Bystrica, Neusohl) — орталық Словакиядағы қала, центр Банскобистриц өлкесінің орталығы, Зволен шұңқырында орналасқан. Халық саны — 78 327 (31 желт. 2011).
Тарихы
Алғашқы кезде Банска Бистрица шағын словак ауылы болған. XIII ғасырда осы жерге бірнеше ондаған неміс колонистерінің отбасылары қоныс аударуы нәтижесінде, елді мекен тез арада өсе бастап, 1255 жылы мажар королі Бела IV елді мекенге қала құқығын сыйлады. Орта ғасырларда Банска Бистрица Мажар Корольдігінің маңызды өнеркәсіптік және сауда орталығы болған.
В августе 1944 жылдың тамызында қала неміс басқынщыларына қарсы Словак ұлттық көтерілісінің орталығына айналды. Банска Бистрицада көтерілістің штабы болған.
Қазіргі кезде Банска Бистрица — Орталық Словакияның бейресми астанасы.
Қаламен байланысты тұлғалар
Сеница шағын ауданында
Самородка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Делич (аудан)
Делич (Landkreis Delitzsch) — бұрынғы Германия ауданы. Аудан орталығы — Аннаберг-Буххольц қаласы. Аудан Саксония жерінде орналасқан. Кемниц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 851,93 км² шамасында. Тұрғыны 121.355 мың адамды құрайды (2007). Халық тығыздығы 142 адам/км². Ауданның ресми коды — 14 3 74.
Войсас-Ю
Войсас-Ю — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің оң жағалауынан 542 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Ной-Больтенхаген
Ной-Больтенхаген (Neu Boltenhagen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.
Банска Бистрица
Бауырлас қалалар
Банска Бистрицаның әлем бойынша бірнеше бауырлас қаласы және қала-серіктесі бар:
Войсас-Ю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Самородка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Делич (аудан)
Аудан 16 елді мекенге бөлінеді.
Ной-Больтенхаген
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 653 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,37 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 069. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Крюгер.
Делич (аудан)
Қалалар мен қауымдар
(30 маусым 2007)
Самородка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Делич (аудан)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония аудандары
Ной-Больтенхаген
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Войсас-Ю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Банска Бистрица
Сырқы сілтемелер
Санат:Банска Бистрица
Нябыянг-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
NGC 144
NGC 144 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Франк Муллер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 144 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1917, ESO 473-23, MCG -4-2-16, AM 0028-225.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Қошымов Бақытжан Хажымұлы
Қошымов Бақытжан Хажымұлы (1934–2006) – техникалық ғылым доктор (2000), профессор (2002). Қазақ тау-кен және металлургия институттын (1958, қазіргі Қазақ ұлттық технолгиялық университетті) бітірген. «Ново-Таубинка» кенішінде тау-кен шебері, Қазақстан ҒА-да кіші ғыл. қызметкер, «Қазақмыс» корпорациясы жүйесінде телім бастығы, Батыс Жезқазған кенішінің бастығы, «Жезқазғантүстіметаллургия» ғылым-зертеушы институттында жетекші ғылым қызметкер, лаборатория меңгерушісі (1958–2002); 2002 жылдан Жезқазған мемлекеттік университетінде профессор болып қызмет атқарды. Қошымов «Кен үңгірлі-діңгекті қазу жүйесі үшін тиімді технология жасау және сүлбе шыңтасының көрсеткіштерін нығайтуды негіздеу» тақырыбында доктор диссертация қорғаған. 80-нен астам ғылым жарияланымның авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ардагерлер алқасы
Ардагерлер алқасы — қарт зейнеткерлер арналған телехабар. Бұрынғы әр салада еңбек еткен, мол тәжірибесі бар ауыл ақсақалдарының басын қосып, маңызды мәселелер төңірегінде қоғамдық пікір туғызып қана қоймай, Жезқазған облысының басшыларына нақты ұсыныстар жіберіп отырды. Хабар көптеген игілікті істердің бастауы бола білуімен де құнды.
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Файрфилд (Коннектикут)
Файрфилд (Fairfield) — Коннектикут штатының Fairfield округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 59404 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 81.1 км² шамасында. FIPS коды — 09-26620.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Айыруы төмен қабiлеттілiк (төменгі ажырату)
Айыруы төмен қабiлеттілiк (төменгі ажырату) (Низкая разрешающая способность (низкое разрешение); low resolution) — мәтіннің немесе түстің салыстырмалы ірі блоктарының көмегімен бейнелер қүрастыру.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Суниа Лату
Хуфангахау Суниа Лату (Hufangahau Sunia Latu; 24 наурыз 1996 жыл, Нукуалофа) — тонгалық регбиші. 2017 жылдан бері Тонга регби құрамасында ойнайды.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша регбишілер Санат:Тонга регбишілері Санат:Тонга регби құрамасының ойыншылары
Жәрдем
“Жәрдем” — Қазақстандағы тұңғыш ұлттық баспахана. Ағайынды Сұлтан, Садық, Хасан Нығметуллиндер “Жәрдем (Ярдам) серіктігі” деген атпен 1912 жылы Семейде ұйымдастырған. Баспаханадан Т.Жомартбаевтың “Балаларға жеміс” өлеңдер жинағы (1912) мен “Қыз көрелік” романы (1912), М.Малдыбаевтың “Оқу кітабы” (1912), Шәкәрімнің “Ұмытылған Қалқаман — Мамыр” (1912), “Еңлік-Кебек” дастандары, Б.Айтқожаұлының “Шын мақсұттар” өлеңдер жинағы (1913), А.С. Пушкиннің “Дубровский]” повесінің аудармасы (“Қара сөзбен жазылған Дубровский хикаясы”, 1912), “Қазақ шежіресі”, “Төте оқу]”, т.б. кітаптар жарық көрді. 1917 — 1919 жылдары “Жәрдем”. Алаш зиялыларының ықпалында болып, “Сары Арқа” газеті мен “Абай” журналын шығарып тұрды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан баспалары
Лэйк Ваукомис (Миссури)
Лэйк Ваукомис (Lake Waukomis) — Миссури штатының Платт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.1 км². FIPS коды — 29-40322.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 917 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Платт округы (Миссури)
IC 5250A
IC 5250A — Tucana шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69713, ESO 109-22, FAIR 197.
Сыртқы сілтемелер
IC 5250,1 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Пухов МСК
Пухов МСК (Mestský Športový Klub Púchov)— Словакияның Пухов қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1920 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын Пухов Местски стадионында өткізеді.
Тарихы
Команда 2000 жылдардың басында біраз жетістіктерге жетті. 2001-02 жылғы маусымда Словакия кубогының финалына шықты. Осы жетістігі УЕФА кубогына қатысуына мүмкіндік әперді. 2002/03 жылғы УЕФА кубогының алғашқы сатысында Қазақстанның "Атырау" клубымен ойнап, екі ойын қорытындысында (0:0, 2:0) жеңіске жетті. Бірақ екінші раундта Францияның "Бордо" клубынан жалпы 1:10 (0:4, 1:6) есебімен ойсырай жеңілді. Осы маусымның соңында Словакия кубогын ұтып алды.
Сілтемелер
Санат:Словакия футбол клубтары Санат:1920 жылы құрылған футбол клубтары
Қолаңса
Қолаңса. Қолтық терлегенде шығатын жағымсыз сасық иіс. «... кірден, қолақсадан арылып, тері көздері ашылады» (Б. Елқондиев, Жүзу.). «Қолаңса» сөзінің қазақ тіліндегі мағынасы бертінде пайда болған деуге дерек жоқ емес. Кейбір түркі тілінің өзінде, әсіресе, якуттарда «келөһүн» немесе «холоңсо» сөздері біздің тіліміздегі «тер» мағынасында қолданылады. Якуттарға бұл сөз моңғол не тунгус-маньчжур тобындағы тілдерден ауысуы ықтимал. Маньчжур тілінде: қолоңсу — тер, терлеген мағынасына нұсқайды. моңғолдарда «хөлс», қалмақ тілінде «көлсн» дыбыстық құрамдағы сөздер де «тер» деген ұғымға ие. Көрсетілген деректерді салыстыра келгенде, сөздің алғашқы түбірі моңғол, қалмақ тілдеріндегі «хөлс», «көлен» тұлғалары, ал тұңғыш мағынасы «тер» деп ұғынып, якут, маньчжур тілдерінде тұлғасын жұрнақ арқылы өзгерткенмен мағынасын сақтаған да, ал қазақ тілінде мағынасы басқарақ болып қалыптасқан.
Қызылсай
Елді мекендер:
Таулар:
Өндірістік шу
thumb
Өндірістік шу (Производственный шум) — өндірістік жайдағы жұмыс істеп тұрған машиналар мен механизмдерден шығатын шу.Өндірістік шу дыбыс жұтатын қүрылғылар (үй-жайдың төбесі, кабырғасы) немесе шуға қарсы жағдайлар (қаркындылығы және толқыны бірдей, бірак қарсы фазадағы шумен басу және т.б.) арқылы басылады.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Джон Рис-Дэвис
Джон Рис-Дэвис (John Rhys-Davies; 5 мамыр 1944) – ағылшын актері.
«Скользящие» (Sliders) хикаятында, «Индиана Джонс» фильмдерінде, «Сақиналар әміршісі» трилогиясында және «Затерянный мир» дилогиясында сомдаған рөлдерімен танымал. Актерлік жұмысын театр сахнасынан бастайды. Экранға 1970 жылдардан бастап шыққан. 70-ке жуық фильмге түскен. Сондай мультфилмдерде дауыстарды сомдаған.
Екі рет үйленген. Бірінші некесінен екі ұлы, ал екіншісінен бір қызы бар.
Валерий Юрьевич Бондарь
Клубтық
"Шахтер" клубының түлегі. 2007 жылы клуб академиясына тіркелді.
Тілеутай Балағазыұлы Ыбыраев
Тілеутай Балағазыұлы Ыбыраев (4.4.1943 жылы туған, бұрынғы Талдықорған облысы Бөрлітөбе ауданы Лепсі станциясы) - музыкатанушы. 1971 жылы Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) бітірген. 1971 - 75 жылдары осында аспирантурада оқыды. 1975 - 78 жылдары Қазақстан КП ОК-інің Мөдениет бөлімінде нұсқаушы, 1978 жылдан Қазақ филармониясының директоры әрі көркемдік жағын басқарды. Оның музыка фольклоры, музыка өнер шеберлері туралы шығармалық портреттері, т.б. мақалалары мерзімді және энциклопедиялық басылымдарда жарық көрді. Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен, БЛКЖО және Қазақстан ЛКЖО ОК-інің грамоталарымен, медальдарымен марапатталған.
Валерий Юрьевич Бондарь
Клубтық
2016 жылы кәсіпқой карьерасын бастады. Бірақ негізгі құрамдағы ресми матчын үш жылға жуық күтуге тура келді. 2019 жылы 4 мамырда "Львов" клубына қарсы ойында тұңғыш матчын өткізді. Алғашқы голын 2019 жылы 27 қыркүйекте "Ворскла" қақпасына соқты.
Хрустал
Хрустал — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Трунтайышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 68 адамды құрады. Пошта индексі — 452105, ОКАТО коды — 80202861007.
Валерий Юрьевич Бондарь
Халықаралық
Украинаның бірнеше жастағы құрамаларында ойнады. 2019 жылы 20 жасқа дейінгілер арасында әлем чемпионы атанды. Осы жетістігінен соң Украинаның үшінші дәрежелі орденімен марапаталды.
Хрустал
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы: