cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Люля
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Жібек Жолы (Ақмола облысы)
Жібек Жолы (2007 ж. дейін — Александровка) — Ақмола облысы Аршалы ауданындағы ауыл, Жібек Жолы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Аршалы кентінен солтүстік-батысқа қарай 45 км, Астана қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 25 км жерде, Есіл өзенінің жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2487 адам (1269 ер адам және 1218 әйел адам) болса, 2009 жылы 3873 адамды (1906 ер адам және 1967 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
2 орта мектеп, кітапхана, клуб, дәрігерлік амбулатория, дәріхана, қонақ үй кешені, ТЖО, монша, дүкендер, кафе, жылы-жай шаруашылығы, қалбыр (консерві) цехы, 3 наубайхана, жанармай стансасы бар. Ауыл арқылы республикалық маңызы бар Алматы – Қостанай автомобиль жолы, 5 км жерден Қарағанды – Петропавл темір жол желісі өтеді. Ең жақын темір жол стансасы – Бабатай (15 км).
Дереккөздер
Санат:Аршалы ауданы елді мекендері
Мюльграбен
Мюльграбен (Mühlgraben) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Йеннерсдорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 434 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 5.5 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JE, ресми идентификациялық коды — 1 05 12.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Бартенслебен
Бартенслебен (Bartensleben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 344 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 16,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 050. Муниципалитеттің басшысы — Буркхард Куте.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Маңғыстау облыстық әскери теңіз институты
Маңғыстау облыстық әскери теңіз институты – әдістемелік мекеме. Қазақстан Республикасының Қорғаныс Министрлігінің жоғары әскери-теңіз училищесін   ҚР Үкіметінің №314 1 наурыз 2001 жылғы қаулысына сәйкес құрылды. ҚР №684 10 шілде 2003 жылғы Үкімет Қаулысымен Әскери-теңіз институты   болып саналады.
Абрахам Маслоу
Абрахам Харольд Маслоу (Abraham Maslow, 1 сәуір 1908, Нью-Йорк — 8 маусым 1970, Менло-Парк, Калифорния) — американ кәсіби және ғылыми психологиялық қоғамдардың мүшесі. «Гуманистік психология», «Трансперсоналды психология» журналдарының негізін қалаушы.
Адам психологиясын тұтас зерттеу оның аса маңызды құндылықтары мен қасиеттерін талдау концепциясын ұсынған. Маслоу еңбектерінің дені өмірінің соңғы 10 жылында жарық көрген. Оның негізгі еңбектері: «Болмыс психологиясының бағытына қарай» (1968); «Дін, құндылық тағы басқа күйзелістер» (1964); «Ғылым психологиясы: рекогносцировка» (1966); «Мотивация және тұлға» (1987) т.б.
Тағы қараңыз
Маслоудың қажетсіну пирамидасы
Санат:1 шілдеде туғандар Санат:1908 жылы туғандар Санат:Бруклинде туғандар Санат:8 маусымда қайтыс болғандар Санат:1970 жылы қайтыс болғандар Санат:Менло-Паркте (Калифорния) қайтыс болғандар Санат:Мадисондағы Висконсин университеті түлектері Санат:Корнелл университеті түлектері Санат:Нью-Йорк қалалық колледжі түлектері Санат:АҚШ психологтары Санат:Тұлғатанушылар Санат:Гуманистік психология Санат:Америка психологиялық қауымдастығы президенттері Санат:Ғылым докторлары
Эликсдорф
Эликсдорф (Oelixdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Ақпаратты басқару тілі
Ақпаратты басқару тілі (Язык управления информацией; control language information) — ақпараттық базаға қатынас құруды және мәліметтерді іздестіру мен өңдеуге байланысты операцияларды орындауды жасақтайтын ақпараттық іздестіру тілі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Белдіктің аралығы
Белдіктің аралығы - бұл құрылымға автомобиль аспасының элементтері және доңғалақ пен оның жетектері бекітілген.
Дереккөздер
Санат:Техника
Токонамэ
Токонамэ – Жапониядағы Айти префектурасының оңтүстік-шығысында орналасқан, Исэ шығанағының жағалауындағы қала. .
1954 жылы 1 сәуірде Токонамэ, Онидзаки, Нисиура, Оно кенттері мен Тита уезінің Мива ауылын біріктіру арқылы пайда болған.
Қала – фарфор-фаян өнеркәсібінің орталығы. Қала ауданы 55,63км², халық саны 54 862 мың адам (2010 жылғы халық санағының қорытындысы).
Қала нышандары – Камелия сасанква гүлі мен жапон қарағайы.
Дереккөздер
Санат:Қалалар Санат:География Санат:Жапония
NGC 176
NGC 176 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 12 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 176 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 29-SC2, in SMC.
Керіс, ұрыс-керіс
Керіс, ұрыс-керіс. Қос сөз құрамындағы сыңарлардың ішінде тарихына назар аударуды қажет етеніні — екінші, «керіс» тұлғасы.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Миндэнмайнс (Миссури)
Миндэнмайнс (Mindenmines) — Миссури штатының Бартон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 9.8 км². FIPS коды — 29-48566.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 409 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Бартон округы (Миссури)
Ассимиляция (биология)
Ассимиляция (assimilatio - сіңіру) — адам мен жануарлар ұлпалары мен жасушаларының құрылымдық бөліктерін түзу және жаңарту бағытында тірі организмде жүретін химиялық процестердің жиынтығы ; ағза құрамына және тіршілік әрекетіне қажетті анаболизм; қарапайым құрылымды заттардан құрылымы күрделірек заттекті полисахаридтер; нуклеин қышқылы; ақуыз т.б. синтездеу процессі.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Морфология Санат:Ғылым Санат:Биология
Кысская Рассоха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мэд-Руч-Ель
Мэд-Руч-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Руч-Ю өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Солтүстік Парова-Яха
'''Сев. Парова-Яха''' — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тулгомы-Яха өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 41 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Әбікей Зейінұлы Сәтбаев
Арғын тайпасы Сүйіндік руы Қаржас бөлімінен шыққан. Әбікей Зейінұлы Сәтбаев бар күшін, білімін, тәжірибесін жаңа ұрпақты мектеп қалыптастыру ісіне салды. Оның жетекшілігімен ауылдарда сауатсыздықты жою акциясы жүргізілді. «Мұғалім қандай болу керек», «Ағарту жұмысында не шара қолдануымыз керек» және т.б. мақалаларында білім және ағарту мәселелерін, казак халқының дамуы жолдарын қарастырды, жастардың білім ерісін кеңейту кажеттілігі, сөйлеу және жүріс-тұрыс мәдениетін, әдеби тілді қолдану икемділігін калыптастыру мәселелерін көтерді. Әбікей Зейінұлы Сәтбаев пікірінше, нағыз ұстаз үшін әз атын, қадірін сақтай білу, еңбегінің түпкі мақсатында қателеспеу, қиындықтарды шыдай алу өте маңызды. Әбікей Зейінұлы Сәтбаев шәкірттері арасында көптеген ғалымдар, республиканың белгілі мемлекет қайраткерлері бар (Қ.Сәтбаев). Олардың айтуынша, Әбікей Зейінұлы Сәтбаев дарынды педагог, талапты, зиялы, ой өрісі кең, жан-жақты білімді, өзіншелігі мол адам болған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан педагогтары
Бойлық аралық
Бойлық аралық - арқалық рамасының негізгі бөлігіне арнайы профилі бар автомобиль бойымен орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Техника
Іңкәрқала
Іңкәрқала – ежелгі елді мекен орны. Қызылорда қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 225 км жерде. 1958 ж. Хорезм археолиялық-этнографиялық экспедицияның (жетекшісі С.П.Толстов) зерттеген. Қаланың сыртқы көрінісі тік төртбұрышты, айналдыра биіктігі 1,5–1,7 м келетін дуалмен қоршалған. Дарбазасы оңтүстік жағындағы дуалдың ортасына салынған. Қазба барысында табылған көзелердің сынықтарына қарағанда, қала тұрғындары б.з.б. 1 ғасырдада өмір сүрген Олар суғармалы егін шаруашылығымен және мал өсірумен айналысқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары
(936) Кунигунда
(936) Кунигунда — Негізгі белдеу тобының астероиды.
thumb|450px|center|Кунигунданың Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Жоламан Тіленшіұлы
Кіші жүз құрамындағы Жетіру тайпалары бірлестігінің табын руынан шыққан. 19 ғасырдың 20-жылдарының басында Ресей империясының Орынбор әкімшілігі Елек өзенінің бойындағы табын руының жерлерін тартып алып, бекіністер сала бастайды. Орал, Елек, Бердянка, Құраты өзендерінің бойында 29 бекініс бой көтеріп, ол Жаңа Елек шебі деп аталды. Ресей империясы әкімшілігінің мұндай отарлау саясатына қарсылық білдіріп, Жоламан бастаған бір топ табын руының адамдары 1823 жылы, 3 қыркүйекте Орынбор генерал-губернаторы Эссенге хат жолдайды. Қазақтардың жер мәселесін қарайтын комиссия төрағасы Шерғазы хан олардың бұл талаптарын заңсыз деп танып, наразылық қимылдарына қарсы әскер күші қолданылатынын ескертеді. Мұндай өктем жауап Жоламан батыр бастаған табын руы қазақтарының қарулы көтеріліске шығуына түрткі болды. 1835 жылға қарай олардың қатарына Алшын нын: Байұлы( Адай, Жаппас, Алтын, Шеркеш және тб), Жетіру (Табын, Жағалбайлы, Тама), Әлімұлы (Төртқара, Шекті) және Орта жүз Арғың, Қыпшақ  тайпаларының адамдары қосылып, көтерілісшілер саны 4500 жетті. Көтерілісшілерге қарсы Орынбор әкімшілігі арнайы әскери бөлімдер жіберіп, көтерілісті басып тастауға күш салды. 19 ғасырдың 30-жылдарының ортасынан бастап Жоламан батыр Кенесары Қасымұлы жасағымен бірігіп, отаршыл саясатқа қарсы күрес жүргізеді. Кенесары қолы оңтүстікке қарай бет алғанда Жоламан батыр бастаған көтерілісшілер тобы ыдырай бастайды. 19 ғасырдың 40-жылдарының басында Жоламан батырдың өзі Бұхараға қоныс аударады. Одан кейінгі тағдыры белгісіз.
Үлкен Садат
Үлкен Садат — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урюп өзенінің сол жағалауынан 148 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Этнофилия
Этнофилия - адамның белгілі бір этнос туралы, оның тіліне, дәстүріне, әдет-гұрыпына, жергілікті ерекшеліктеріне байланысты көзқарастары жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Бударин
нобай|орта|1200px|Бударин ауылына қош келдіңіздер!
Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан солтүстік-батысқа қарай 35 км жерде, Жайық өзенінің оң жағалауында орналасқан. Шөлейт белдемнің құрғақ қоңыржай агроклиматтық белдемінде жатыр. Жайық өзенінің аңғарындағы шалғынды қара және бозғылт сұр топырақты жерінде әр түрлі астық тұқымдасты шөптер өседі.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1667 адам (833 ер адам және 834 әйел адам) болса, 2009 жылы 1444 адамды (696 ер адам және 748 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Ауылда Чуйков атындағы өндірістік кооператив пен шағын шаруа қожалықтары жұмыс істейді. Бударинде орта мектеп, аурухана бар. Тұрғындары Ақжайық ауаданымен және басқа елді мекендермен автомобиль және су жолымен қатынасады.
Ас қорыту жүйесі
400px|нобай|Асқорту жүйесінің диаграммасы Ас қорыту жүйесі (systema digestoria; systema — бүтін, байланысқан, жүйе; digestoria — асқорыту) - адам мен жануарлар организмдеріндегі асты (азықты) қабылдау, өндеу, қорыту, сіңіру және жын қалдығын сыртқы ортаға шығару қызметтерін атқаратын мүшелердің жүйесі. Асқорыту жүйесі түтік тәрізді мүшелерден және ас қорыту бездерінен тұрады. Филогенездік және онтогенездік тұрғыдан асқорыту жүйесін төрт бөлімге бөледі: бас бөлімді — ауызжұтқыншақ (аран), алдыңғы бөлімді - өңеш пен қарын (асқазан), ортаңғы бөлімді — ащы ішектер (он екі елі ішек, аш ішек, мықын ішек) мен ірі асқорыту бездері (ұйқы безі, бауыр), артқы бөлімді - жуан ішектер (бүйен, тоқ ішек, тік ішек) құрайды.
Жалпылама
Асқорыту бездеріне үш жұп сілекйлі бездері, бауыр және ұйқыбез жатады. Асқорыту бездерінен бөлінетін сұйықтықты сөл деп атайды. Асқорыту бездері сыртқы секреция бездеріне жатады. Олар өздерінен бөлінетін сөлді арнайы өзектер арқылы асқорыту мүшелеріне бөледі. Әрбір асқорыту безінің бөлінетін сөлінің өз атауы бар. Бауырдан-өт, сілекей безінен-сілекей. Асқорыту бездерінің қызметін фистула әдісі арқылы зерттеуде көрнекті орыс ғалымы Павловтың еңбегі зор. Ғалымның бұл салада еңбегіне физиология ғылымындағы іргелі жаңалық ретінде Нобель сыйлығы берілген. Қазіргі таңда эндоскопия әдісі қолданады.
Асқорыту бездері
Асқорыту бездері (glandulae digestoria) — асқорытуға қажет ферментгерге бай асқорыту сөлін бөлетін бездер. Асқорыту бездерінің сөл бөлетін соңғы бөлімдерін құрайтын безді жасушаларды экзокриноциттер деп атайды. Құрылысы мен орналасу орындарына байланысты асқорыту бездері екі топқа бөлінеді: асқорыту ағзалары қабырғаларында орналасатын ұсақ бездер (интрамуральды бездер) және асқорыту мүшелері қабырғаларынан тыс жатқан ірі (экстрамуральды) бездер. Қабырғалық интрамуральды ас қорыту бездері — құрылысы түтікше келген асқорыту ағзаларының кілегейліасты негізінде немесе кілегейліқабық тың өзіндік тақташасында (пластинкасында) орналасады. Олардың жіңішке келген шығару өзектері асқорыту ағзалары қуысына ашылады. Интрамуральды бездерге ерін, тіл, тандай, ұрт, сілекей бездері, қарын (асқазан), дуаденальды (он екі елі ішектік) жөне жалпы ішектік бездержатады. Ал экстрамуральды ірі асқорыту бездеріне шықшыт (құлақ түбі), төменгі жақ, тіласты сілекей бездері, ұйқы безі және бауыр жатады.
Экстрамуральды сілекеи бездерінші ірі өзектері ауыз қуысына, ұйқы безі мен бауыр өзектері он екі елі ішек (күйіс қайтаратын жануарлардың ұлтабар ұшы) қуысына ашылады. Асқорыту бездерінің сөліндегі ферменттер астың (жынның) құрамындағы күрделі органикалық заттарды (протеиндер, липидтер, көмірсулар), олардың қарапайым мономерлеріне ьдыратады. Қорытылған заттардың мономерлері — амин қышқылдары мен глюкоза ішек қабырғасындағы қан қылтамырларына (капиллярларларына), ал глицерин мен май қышқылдары — лимфа капиллярларына сорылып сіңіріледі.
Асқорыту бездеріне үш жұп сілекей бездері, бауыр жәнө ұйқыбез жатады. Аскорыту бездерінен бөлінетін сұйықтықты сөл (секрет) деп атайды. Асқорыту бездері сыртқы секреция бездеріне жатады. Олар өздерінен бөлетін сөлді арнайы өзектері арқылы асқорыту мүшелеріне бөледі.Әрбір асқорыту безінің бөлетін сөлінің өз атаулары бар. Мысалы, бауырдан бөлінетін сөл - өт, сілекей бездерінен бөлінетін сөл - сілекей және т. б.
Асқорыту бездерінің қызметін фистула әдісі арқылы зерттеуде көрнекті орыс ғалымы И. П. Павловтың еңбегі зор. Ғалымның бұл саладағы еңбегіне физиологияғылымындағы іргелі жаңалық ретінде Нобель сыйлығы берілген. Қазіргі кезде асқорыту мүшелерінің ішкі сілемейлі қабыгындағы өзгерістерді зерттеудеэндоскопия әдісі қолданылады. Оның көмегімен арнайы оптикалық құралдар арқылы асқорыту мүшелерінің ішкі құрылысын көруге және суретке түсіріп алуға болады.
Асқорыту бездерінен бөлінетін сөлдің құрамында күрделі ағзалық заттарды қарапайым заттарға дейін ыдырататын ерекше заттар болады. Оларды ферменттер деп атайды.
Асқорыту сөлдерінің физиологиялық ерекшеліктері
Асқорыту ферменттері
Ферменттердің өздеріне тән қасиеттері бар. Біріншіден, әрбір фермент белгілі бір ағзалык затты ғана ыдырата алады. Екіншіден, әрбір фермент белгілі бір химиялық ортада белсенді әсер етеді. Мысалы, қарын сөлінің құрамьшдағы ферменті қышқылды, ұйқыбездің сөліндегі фермент - сілтілі ортада әсер етеді.
Көптеген ұсак және ірі үш жұп сілекей бездерінің өзектері ауыз қуысына ашылады. Сілекей бездерінің ең ірісі - жұп шықшыт безі Ол қүлақ қалқанының астында орналасқан. Оның өзегі ұртқа ашылады, салмағы 20-30 г. Алқым сілекей бездерінің салмағы 14-15 г. Оның өзегі тілдің астына ашылады. Сілекей бездерінің ең кішісі- тіласты бездері. Оның салмағы 5 г, өзегі тілдің астына ашылады. Тағамның құрамына байланысты сілекей бездерінен тәулігіне шамамен 1,5-2 литрге дейін сілекей бөлінеді.
Сілекей
thumb|250px Сілекей - тұтқыр, түссіз сұйықтық. Оның құрамында 99-99,5% су, 0,5-1% ағзалық және бейағзалық заттар болады. Бейағзалық заттардың мөлшері ағзалык заттарға Қарағанда 2-3 есе аз. Сілекейдің реакңиясы өлсіз сілтілі. Сілекей құрамында көмірсуларды ыдырататын фермент - амилаза, бактерияларды жоятын лизоцим ферменті болады.
Сілекейдің бөлінуі орталығы сопақша мида орналасқан, рефлек-торлық жолмен реттеледі. Тамақ ауызға түскенде ондағы жүйке талшықтарының ұштары (рецепторлар) тітіркенеді де, сілекей бөлінеді.
Бұл сілекей бөлінудің шартсыз рефлексіне жатады. Ал сілекейдің тамақтың иісіне, көрінісіне, тамақ туралы айтылған сөздерге байланысты бөлінуі - шартты рефлекс.
Дереккөздер
Биология:Жалпы білім беретін мектептің 8-сыныбына арналған оқулық. Алматы: «Атамұра» баспасы, 2008. ISВN 9965-34-812-Х
Санат:Асқорыту жүйесі
Сен-Вааст-д'Екиквиль
Сен-Вааст-д'Екиквиль (Saint-Vaast-d'Équiqueville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76652, пошта индексі — 76510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 617 адамды құрады. Халық тығыздығы — 43,95 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Томастон (Коннектикут)
Томастон (Thomaston) — Коннектикут штатының Litchfield округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7938 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.6 км² шамасында. FIPS коды — 09-75730.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Ажгон
Ажгон (Carura ajowan) — шатыршалыктар тұқымдастарына жататын біржылдық шөптесін өсімдік. Дәнінен эфирлі май алу үшін бұл өсімдік басқа елдерде бұрыннан, ал Оңтүстік Қазақстанда 1934 жылдан бері өсіріліп келеді. Бұл ачигон немесе Үндістан тмині деп те аталады.
Дереккөздер
Санат:Шатыршагүлділер
Қымызхана
«Қымызхана» – 1970 жылдары Қазақ теледидары көпшілік назарына ұсынған бағдарлама атауы. .
Ойын-сауықтық бағдарлама көрермендер назарын аз уақыттың ішінде өзіне қаратып үлгерген болатын. Бірнеше жыл эфирден түспеген «Қымызхана» кейін жабылып қалады, 2006 жылы қазақ көрермендері сүйікті бағдарламасымен қайта қауышты. Бірақ бағдарлама ғұмыры ұзақ болмады. Белгілі бір себептермен қайта жабылады. Оның бұрынғы «Қымызханадан» айтарлықтай өзгешелігі болмады. Тек бұрынғы актерлердің орнын жастар басты. Барлық уақиға қымызхананың ішінде өрбиді. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері, сөйлеген сөздері қазақы мінез әзілдің уытын танытқандай. Бағдарлама күлдіре отырып, қоғамның келеңсіз тұстарын көрсетуді өз міндеті деп санайды. Бағдарлама барысында ән мен күй орындалып, еліміздегі танымал адамдар қонаққа шақырылып отырады.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат: Бағдарлама
Шинаның бүйірі
Шинаның бүйірі – шинаның каптама бөлігінің бүйірі, шина қаңқасының бүлінуін сақтайды.
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері Санат:Техника
Қыша
Қыша (Sinapis) — орамжапырақ тұқымдасына жататын даражарнақты шөптесін өсімдіктердің бір туысы. Қыша тұқымынан 35-47%-ке дейін май шығатын өсімдік. Кейбіреулерінің тұқымынан медицинада қолданылатын дәрі жасалады. Қышаның бірнеше түрі бар, олар:
Ақ қыша (Sinapis alba) — бұрынғы КСРО-ның Орта және Оңтүстік алқаптарының егінжайларында арамшөп ретінде өсетін бір жылдық өсімдік, маусым -шілде айларында гүлдейді; көк күйінде малға азық жасау үшін және тұқымынан май, ұн алу үшін егіледі.
Улы қыша (Sinapis arvensis немесе Brassica sinapistrum] — мұның сабағының ұзындығы 10-100 см, май айында гүлдеп, маусымда тұқымы піседі; егінжайдың, бау-бақшаның арасында өсетін арамшөп. Бұрынғы КСРО-ның барлық жерінде өседі; улы қышаның тұқымы мен жапырағының құрамында қыша майы, синигрин дейтін глюкозид бар; мирозиназа дейтін фермент синигринді бөлшектеп глюкоза, калий бисульфаты және аллилдік қыша майы деген заттарға айырады, бұлардың ең соңғысы теріге тисе күйдіріп жіберетін улы зат. Улы қышаны гүлдеместен бұрын қой, сиыр және шошқа жейді, ал гүлдегеннен соң және онан кейін жеген мал уланады; улы қышаның тұқымында 30%-ке дейін майы болады, мұны тамаққа, сабын жасауға пайдаланады;
Көгілдір қыша (Brassica juncea) — балауыз жұғынының салдарынан сабағы көгілдір болып өсетін шөптесін өсімдік, тұқымы қара көк, қуаңшылық пен аязға төзімді; вегетациялық дәуірі 75—140 күн. Көгілдір қыша көбінесе Төменгі Поволжьеде, ішінара Ставрополь өлкесінде, Орта Поволжьеде, Қазақстанда егіледі. Бұрынғы КСРО-да егілетін майлы өсімдіктердің ішінде жер көлемі жағынан бұл үшінші орын алады. Тұқымының құрамында 35-47% майы бар, мұны тамаққа және техникада қолданады, мұнымен қатар онда синигрин дейтін глюкозид және мирозиназа дейтін фермент бар. Көгілдір қышаның медицинада мәні үлкен.
Дереккөздер
Санат:Орамжапырақтар Санат:Мәдени өсімдіктер
Дескриптор, сипаттауыш
ДЕСКРИПТОР, СИПАТТАУЫШ (Дескриптор, описатель; descriptor) — 1) құжаттарды, ақпараттық жиымдарды және т.б. іздестіру кезінде оларды топтарға бөлу, жіктеу, индекстеу үшін пайдаланылатын пароль, түйінді сөз немесе сөз тіркесі. Оның құрамына файл, программа атауы, оған коса, файл коды түрінде пайдаланылатын сан не сөз кіруі мүмкін; 2) программалауда — оның объектілерін сипаттау, басқару мақсатында колданылатын ақпарат бөлігі, мысалы, файл дескрипторында оның көлемі, жазылған мерзімі туралы мәліметтер болуы мүмкін.
Дара сөздер мен күрделі сөздер
Сөздер құрамы жағынан дара және күрделі болып екіге бөлінеді.
Екі немесе одан да көп түбірден құралған сөзді күрделі сөз дейді. Мысалы, әке - шеше, ауыл -аймақ, ашудас, Қостұра, боз торғай, қара торы, он үш сияқты сөздер күрделі болып табылады. Себебі бұлар кемінде екі түбірден құралған: әке-шеше (әке және шеше), ауыл - аймақ (ауыл және аймақ), ашудас (ашу немесе ащы және тас), бозторғай (боз және торғай), қара торы (қара және торы), он үш (он және үш), Қостұра (қос-екі, тұра-тау).
Күрделі сөз құрамындағы сыңарлар мүшеленбей, бөлшектенбей тұтас күйінде бір бүтін лексикалық мағынаны білдіреді, тұтас күйінде белгілі бір сөз табына қатысты болып, сол күйде тұлғаланады және сөйлемнің бір ғана мүшесі болады.
Күрделі сөздер жасалу жолына қарай төрт түрлі болады: біріккен сөздер (бүгін, жаздыгүні), қос сөздер(үлкен - кіші, аяқ-табақ), қысқарған сөздер (АҚШ,БҰҰ), тіркесті сөздер (шұбар ат, қара көк, жүз бес). Сөйтіп күрделі сөздер, бір жағынан, сөз тудырудың (сөзжасамның) белгілі жолдары (біріктіру, қосарлау, тіркестіру) арқылы жасалған жаңа сөздер болса, екінші жағынан, күрделі түбір, яғни түбірдің өзінше бір түрі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Ле-Фауе (Морбиан)
Ле-Фауе (Le Faouët) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,03 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Сен-Жуньян-ла-Брежер
Сен-Жуньян-ла-Брежер (Saint-Junien-la-Bregère) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23205, пошта индексі — 23400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 151 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Митино
Митино (Митино) — Болгариядағы ауыл. Благоевград облысына қарасты Петрич қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 361 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Благоевград облысының елді мекендері
Көкпекті бөгені
‎‎ Көкпекті бөгені — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданының жерінде орналасқан. Көкпекті өзенінің ағысын реттеп отырады. 1959 жылы пайдалануға берілген.
Гидрологиялық сипаты
Су айдынының аумағы 37,5 га, ұзындығы 2,1 км, енді жері 1 км-ге жуық. Ең терең жері 8 м, суының көлемі 1,5 млн. м³. Қарашада суы қатып, сәуірде ериді. Шаруашылық мақсатында суаруға және ауыз суына пайдаланылады. Бөгенде табан, алабұға, шабақ, таутан кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы гидрографиясы
Разак-де-Соссиньяк
Разак-де-Соссиньяк (Razac-de-Saussignac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,58 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24349, пошта индексі — 24240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 366 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ерлан Жаңатайұлы Оразаев
Ерлан Жаңатайұлы Оразаев (4 сәуір 1979 жыл) — қазақстандық футболшы, шабуылшы. 1999 жылы жастар арасындағы әлем чемпионатына қатысты.
Карьерасы
1990 жылдары қазақ балаларынан құралған "Намыс" футбол клубының түлегі. Кейін қаршы тапшылығынан клуб тарап кетті де, Алматының "Қайратына" ауысты.
Алматылық клубтың екінші командасында ойнап жүріп Қазақстанның 19 жасқа дейінгі құрамасына шақырылды. Алғашқы ойынын 1998 жылы 24 мамырда Тәжікстан жастарына қарсы өткізді. Бұл кездесуде Қазақстан жастары 5:0 есебімен жеңіске жетті.
19 жасқа дейінгі құрама сапында 1999 жылы Нигерияда өткен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына қатысты. Бұл турнирде құрама үш ойында да ұтылып, бір ғана гол соқты, ол голды Ерлан Хорватия жастарының қақпасына енгізді.
Тарихи голдың авторы негізгі құрамада бір ғана ойын өткізді. Қазақстан құрамасының бапкері Владимир Фомичев 2000 жылдың соңында сырт алаңда БАӘ құрамасына қарсы ойында алаңға шығарды. Бұл ойында Қазақстан 2:5 есебімен ұтылып қалды. Осы жеңілістен соң Фомичев қызметінен босады да, Ерланды ешкім қайтадан құрамаға шақырған жоқ.
Кейін "Жетісу", Қайрат", "Маңғыстау", "Алматы" клубтарында ойнады да, 2006 жылы жарақатының кесірінен футолмен ерте қоштасты.
Сілтемелер
Санат:4 сәуірде туғандар Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Каспий ФК ойыншылары Санат:Алматы ФК ойыншылары Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ортаңғы аралық
Ортаңғы аралық - хребті раманың негізгі бөлігіне көбінесе құбыр қимасы жатқызылады.
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері
IC 5340
IC 5340 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 5340 Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Астар (intimus)
thumb|left| e - Астарthumb|right|Tunica intima - АстарАстар (intima; intimus — ішкі, астар) - қан (артериялар, веналар, артериолалар, венулалар, капиллярлар) және лимфа (лимфа капиллярлары, әкелгіш және әкеткіш лимфа тамырлары, лимфа өзектері) тамырларының ішкі қабығы. Артериялар астары, яғни интимасы үш қабаттан: ішкі — эндотелий қабатынан, ортаңғы — эндотелийасты қабатынан және сыртқы — ішкі эластинді жарғақтан құралған. Ал қалған тамырлардың (веналардың, артериолалардың, венулалардың, капиллярлардың, лимфа тамырларының) интимасы тек екі қабатган тұрады. Оларда ішкі эластинді жарғақ болмайщы. Лимфа капиллярлары мен жіңішке лимфа тамырлары интимасында, эндотелий мен эндотелийасты қабаттарының шекарасында негіздік жарғақ болмайды. Веналар мен лимфа тамырларының интимасында тек жүрекке қарай ашылатын қалташа қақпақ шалар (клапандар) болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Intima
Зайырлы мектеп
Зайырлы мектеп - зайырлы өкіметтер мен ұйымдар қалыптастыратын, қаржыландыратын және бағыттайтын мектеп. Әдетте зайырлы мектеп - мемлекеттік мектеп. Ол діни ұйымдарға тиесілі конфессионалдық мектеппен қатар қызмет етеді. Мемлекеттік бола отырып, зайырлы мектеп мемлекеттің сипатын бейнелейді.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
15 қараша
Қарашаның 15 — Григориан күнтізбесінде жылдың 319-шы күні (кібісе жылдарда 320-шы). Жылдың аяғына 46 күн қалады.
150px|right|thumb|link=теңге нышаны|[[Теңге нышаны]] Мейрамдар
Оқиғалар
Туғандар
Қайтыс болғандар
Сыртқы сілтемелер
Санат:15 қараша
Пракууба
Пракууба (Pracuuba) — Бразилиядағы муниципалитет, Амапа штатында орналасқан. Солтүстік Амапа мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Амапа экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3533 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4957 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Амапа елді мекендері
Гайфуллин
Гайфуллин — Башқұртстанның Архангель ауданындағы ауыл,    Тавакачев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 43 адамды құрады. Пошта индексі — 453030, ОКАТО коды — 80203846002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кадр сыртындағы мәтін
Кадр сыртындағы мәтін – бейнетүсірілімге жазылатын журналистік өнім. .
Ол таңдалынған тақырыпқа байланысты, сондай-ақ кадр сыртындағы мәтін экрандағы бейнемен сәйкестендіріліп жазылады. Сондықтан мәтін мен бейне арасындағы байланысты айқындай түсу үшін сюжеттің әр секундын, әр мезетін қалт жібермей қадағалап отырып жазылады. Әдетте бірінші тақырып таңдалады, сосын оның сценариі жазылады, кейіннен бейнетүсірілім мен монтаж жасалып, артынша кадр сыртындағы мәтін жазылады.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Фронтон
thumb|324px|right|[[Афинадағы ғимараттың фронтоны]] Фронтон, маңдайша қабырға (fronton, frons — маңдай, бет, маңдай алды) — ғимараттың алдыңғы бетіндегі немесе портикпен, яки бағаналар тізбегімен көмкерілген бүйір қабырғасындағы шатыр мен карниз аралығындағы үшкүл маңдайша; ендік қабырғаның жоғарғы жағындағы төбе шатырының екі енісі арасындағы үшбұрышты немесе доғал бірлігі.
Мұндай фронтонды көбіне мүсіншелермен әсемдейді.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:Мәдениет
NGC 4521
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 20 наурызда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 4521 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41621, NGC 4512, UGC 7706, MCG 11-15-61, ZWG 315.46, KCPG 345B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Көкпекті су құбыры
Көкпекті су құбыры– Алматы облысы Көксу ауданында орналасқан. 1971 жылы пайдалануға берілді. Ұзындығы 60 км. Бастауын жер асты суларынан алады. 14500 га жерді суландырады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан су құбырлары
Аксирис
Аксирис (Axyris) — алабұталар тұқымдасына жататын біржылдық шөп өсімдіктерінің бір туысы.
Дереккөздер
Санат:Алабұталар
IC 902
IC 902 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47985, UGC 8593, MCG 8-25-24, ZWG 246.17, IRAS13340+5012.
Сыртқы сілтемелер
IC 902 Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Ла-Каньяда-де-Верич
Ла-Каньяда-де-Верич (La Cañada de Verich) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бахо-Арагон ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.99 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Страврополька
Страврополька – Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданындағы ауыл, Ломоносов ауылдық округінің орталығы.
Қиыршық тасты топырақ
Қиыршық тасты топырақ - мұзданғанда ылғалдылыкты жинауға бейімделмеген, су өткізгіш топырақ.
Алфейзеран
Алфейзеран (Alfeizerão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Алкобаса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 849 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,81 км² шамасында. Халық тығыздығы — 138,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иоанн Креститель (João Baptista).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Міңгірлеу, мұрнынан сөйлеу
Міңгірлеу, мұрнынан сөйлеу  — балалардың зиянды әдеттерінің бірі. Тіл мүкістігіне байланысты дыбыс шығар кезде мұрын мен ауыз қуысының қалыпты қарым-қатынасы бұзылады да дауыс тембрі өзгеріп, дыбыс дұрыс айтылмайды. Ауруға тіс-жақ жүйесінің және сөйлеу мүшелерінің ауытқуы себеп болады. Емі: дыбыс шығаруға кедергі келтіретін себептердің алдын алу, болдыртпау. Мысалы, тілдің қысқалығын тілу, ұлғайған тамақ-мұрын бездерін алып тастау. Асқынған жағдайда уранопластика жасалады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Кіші Алгашка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Кіші Кодач
Кіші Кодач — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 1311 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мотта-Сант'Анастазия
Мотта-Сант'Анастазия (Motta Sant'Anastasia) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 034 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 309 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 36 км² шамасында. Пошта индексі — 95040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Анастасия.
(937) Бетгея
(937) Бетгея — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1920 жылы 12 қыркүйекте Карл Вильгельм Рейнмут Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Астероид неміс ақыны мен аудармашысы Ханс Бетгенің құрметіне орай аталды.
thumb|450px|center|Бетгеянің Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Эмоционалды синхрон
Эмоционалды синхрон – кейіпкердің белгіленген мәселе төңірегінде бейнелі түрде, көркем тілмен пікірін жеткізуі. .
Әскери-теңіз флоты авиациясы
Теңіз авивциясы (Морская авиация) — біркатар мемлекеттерде қарсыластың флот күштерін және оның теңіздегі кәлік кұралдарын жоюға, өзінің теңіздегі кемелік топтарын қалкалауға, әуе барлауын жүргізуге және басқа тапсырмаларды теңіздік және мұхиттық әскери қимыл театрында орындауга арналған әскери-теңіз флоты күшінің (әскери-теңіз күштерінің) түрі. Тапсырмаларды өз алдында немесе флот күшінің басқа түрлерімен, сонымен қатар қарулы күштердің өзге түрлерінің құрамаларымен (бөлімдерімен) бірлікте орындайды. Кептеген мемлекеттердің өскери-теңіз флотының (ӘТК) теңіз авиациясының кұрамына ракеталық, сүңгуір қайыққа қарсы қолданылатын, жойғыш шабуылдаушы, барлаушы және арнайы авиация кіреді. Арнайы авиация радиолокациялық-шолғыншы, радиоэлектронды қарсы әрекеттік, ұшаққа отынды өуеде күю, миналарды сүзу, іздеуші-құтқарушы, байланыс және көлік ұшақ.тарыяан тұрады. АҚШ-тың әскери-теңіз күштерінде, сонымен қатар, теңіз жаяу әскери авиациясы бар. Теңіз авиациясы әуежайларда (су әуежайында) сонымен бірге авиатасығыштарда (тікүшақ тасығыштарда) және басқа кемелерде орналасады. Орналасу сипатына байланысты кемеде орналасқан авиация және құрлықта орналасқан авиация болып бөлінеді.
Мақсаты
Ресейде флотпен бірлесе әрекет жасаған алғашқы авиация бөлімдері 1912-1914 жылы Балтық және Қара теңіз флоттарының құрамында болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қара теңізде гидро-самолет бөлімдері әуе барлауын жүргізу, жағалық және порттық объектілерді, дұшпан кемелерін бомбалау, атқылау, сүңгуір қайықтарын жою, жау аэродромдарын соққылау мақсатына қолданылды.
Жабдықталуы
Кеңес теңіз авиациясының тұрақты бөлімдері 1918 жылы құрылды, Петроград түбінде, Балтық пен Қара теңізде, Волга, Кама, Солтүстік Двинада, Онега көлінде ұрыстарға қатысты. Азамат соғысы кезінде теңіз авиациясы негізінен кемелер мен әскерлерді қолдауға пайдаланылды. 1920 жылдардың екінші жартысында теңіз авиациясының жауынгерлік құрамы көбейтіліп, барлаушы самолетпен, бомбардировщик, истребительдермен жабдықталды. 1930 жылдардың орта шенінде Балтық, Қара теңіз, Тынық мұхит флоттарында әскери-әуе күштері құрылды. 1938-1940 ж. Теңіз авиациясының рөлі артып, КСРО Әскери-теңіз флотының ең басты құрамды бөлігіне айналды. Бұл кезде мина-торпедалық авиация өлімдері мен құрамалары ұйымдасты. Ұлы Отан соғысы қарсаңында әскери-теңіз флоты авиациясының жауынгерлік мүмкіндігі артты, флот құрамында 1445 самолет болды. Ұлы Отан соғысында әскери-теңіз флотының 17 авиация бөлімі гвардиялық атаққа, 241 адам «Совет Одағының Батыры» атағына ие болды. 5 ұшқыш «Совет Одағының Батыры» атағын 2 рет алды. Соғыстан кейінгі кезеңде әскери-теңіз флоты авиациясы мейлінше жетілдіріліп, теңіз, мұхиттарда жауынгерлік міндеттерін ойдағыдай орындауға арналған реактивті, барлаушы, қайыққа қарсы қолданылатын самолеттермен жабдықталған.
Дереккөздер
Санат:Әскери-теңіз флоты
Эмоционалды синхрон
Синхрон эмоциялы көңіл күйде болған жағдайда оны сюжеттің басына орналастырған жөн. Сонда оның көрермен үшін маңыздылығы арта түсіп, құндылығы жоғарылайды. Басқа синхрондар секілді эмоциялық синхронның да көлемі 12-15 секундтен аспауы шарт. Президенттің немесе қоғамда орны бар қайраткердің сөзін ғана 20-30 секундқа дейін ұзартуға болады.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Баумерсрода
Баумерсрода (Baumersroda) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бургенланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 350 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 6,69 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 030. Муниципалитеттің басшысы — Петер Рабештайн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Скибин мен Трошин елшілігі
Скибин мен Трошин елшілігі — Ресейдің 1694 жылы Тобольскіден қазақ ордасына жіберген елшілігі. 1691 жылы Тәуке ханның Сібір әкімшілігіне жіберген Келдей бастаған елшіліктің адамдары Тобольскіде, 1692 ж. Сібір әкімш-нің Тәуке ханға жіберген Андрей Неприасов бастаған елшілігі Түркістанда кепілдікте болды. 1693 ж. қазан айында Тәуке хан Келдейді босату мақсатымен Тобольскіге Толыбай Аталықовты жіберді. Тобольскіге келген бұл елшілікке жауап ретінде Келдей мен оның адамдарын Сібір әкімшілігін босатып, олармен бірге Феодор Скибин мен Микайл Трошин бастаған елшілікті аттандырды. Бұл елшілікке Түркістанда кепілдікте отырған Неприасов елшілігінің адамдарын босатып алып қайту және саяси келіссөздер жүргізу жүктелді. Алайда Тәуке хан патшалық Ресейдің бұл елшілігін де кепілдікке ұстауды жөн санап, кері қайтуларына рұқсат етпеді. Неприасов кепілдікте ұсталып отырған кезінде қайтыс болуына байланысты Скибин мен Трошин Бұхар әмірлігіне қашып барды. Ол жерден 1697 ж. Тобольскіге оралды. Скибин мен Трошин оралған соң Сібір әкімшіліктеріне қазақ ордасы жайлы жазба мәліметтерін тапсырды. Онда қазақ ордасындағы әлеуметтік-экономикалық жағдай және қалалар туралы мол материал бар.
Гелеменово (Пазарджик облысы)
Гелеменово (Гелеменово) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Пазарджик қауымының құрамына кіреді.
Скибин мен Трошин елшілігі
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тарих
Гелеменово (Пазарджик облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 764 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4444. Телефон коды — 03522. ЕКАТТЕ коды — 14619.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Газсауыт
Газсауыт - қысымдалған сұйықтарға және газдарға арналған ыдыс.
Дереккөздер
Санат:Газдар Санат:Техника
Эринг
Эринг (Oering) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Зегеберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1306 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 60 065. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Брорс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
16 қараша
Қарашаның 16 — Григориан күнтізбесінде жылдың 320-шы күні (кібісе жылдарда 321-шы). Жылдың аяғына 45 күн қалады.
150px|right|thumb|[[Бенәзир Бһутто]] Оқиғалар
Туғандар
Қайтыс болғандар
Борсук
Борсук — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің оң жағалауынан 1508 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Седаты-Томбой
Седаты-Томбой — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Морды-Яха өзенінің сол жағалауынан 250 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Лебская Рассоха
Лебская Рассоха — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лэба өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Авиаспорт клубы
Авиаспорт клубы - Аэро-клуб, 1936 жылы Орал қаласында авиация кадрларын даярлау үшін құрылған. 1950 жылы авиация спортшыларын даярлайтын клубқа айналды. Жаттығу сабақтарына «ПО-2» ұшағы мен калқыма ұшақтар пайдаланылды. Ұлы Отан соғысының басталуына байланысты 1941 жылы өз жұмысын тоқтатты. 1936-41 жылы кубта 350 ұшқыш даярланды. Олардың арасынан Л.Беда, И.Куличев, АЛурилин, К.Малин, Ф.Шагалеев сынды Кеңес Одағының Батырлары шықты. Осы клубта қазақ қыздары арасынан алғаш шыққан ұшқыш Х.Доспанова ұшу шеберлігіне жаттықты, ол Ұлы Отан соғысы кезінде Кеңес Одағының Батыры М.Раскованың полкінде штурман болды. Құрылған уақытынан бастап аэро-клубта мыңға жуық қалқыма ұшақ спортшысы, 5 мыңнан аса парашют спортшысы даярланды.
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар