cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бырма (Бабка тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Дара көзді дафния
Дара көзді дафния' – тармақты мұртшалылар отряд тармағына жататын, көлдер мен тоғандарда секіріп қозғалатын мөлдір денелі ұсақ шаян.Теңіз суларында кездесетін түрлері де бар. Қозғалысына байланысты дафнияны «су бүргесі» деп те атайды, бірақ ол бүргеге жатпайды.
Биологиялық сипаттамасы
Оның дене тұрқы 1 мм-ден 5 мм-ге дейін жетеді. Микроскоппен анық көрінеді. Денесі екі жақтаулы хитинді сауытпен қапталған. Басы төмен қарай бағытталып созылған тұмсық тәрізді. Басында күрделі жалғыз көзі бар. Күрделі көз дейтін себебі басының екі жағындағы 2 көзінің бірігуінен пайда болған, оның алдыңғы жағында жетілмеген жай бір көзі бар. Мұртшалары 2 жұп, олар алдыңғы және артқы мұртшалар деп аталады. Алдыңғы жұп мұртшасы таяқша тәрізді қысқа, тұмсығының астыңғы жағына бекінеді. Артқы мұртшалары ұзын және екі айырылып тармақталған, әрі тармағында қауырсын тәрізді ұзын өскіндері болады. Отряд тармағының тармақты мұртшалылар (ветвистоусые) деп аталуы да осы белгісіне байланысты қойылған. Артқы мұртшалары қозғалу қызметін атқарады. Артқы жұп мұртшаларын серпу арқылы суда жүзгенде бүргеге ұқсас секірмелі қозғалыс жасайды. Басының астын ала жоғарғы ерін және жақпен көмкерілген аузы болады. Екі жақтаулы сауыттың ішінде 4-6 бунақты қысқа көкірек бөлімі орналасады. Аналық шаянның артқы жағында кең қуысы бар, оған жұмыртқаларын салады, сол жерде ұрпақтары дамып жетіледі. Көкірек аяқтары шаян қорек ететін суда қалқып жүрген майда бөлшектерді сүзу қызметін атқарады. Көкірек бөліміндегі 5 жұп аяқтарының үшінші және төртінші жұбы ғана жүзу қызметін атқарады.
Дереккөздер
Санат:Желбезекаяқты шаянтәрізділер
Ферруччо Валькареджи
Ферруччо Валькареджи (Ferruccio Valcareggi; 12 ақпан 1919, Триест, Италия — 2 қаңтар 2005, Флоренция, Италия) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.
Карьерасы
Футболшы ретінде де, бапкер ретінде де бүкіл ғұмыры Италияда өтті.
1968 жылы Италия құрамасымен бірге Еуропа чемпионы атанды.
Бапкер ретінде
Италия
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Триестина ФК ойыншылары Санат:Болонья ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Венеция ФК ойыншылары Санат:Брешиа ФК ойыншылары Санат:Италия футбол жаттықтырушылары Санат:Аталанта ФК жаттықтырушылары Санат:Фиорентина ФК жаттықтырушылары Санат:Эллас Верона ФК жаттықтырушылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Рома ФК жаттықтырушылары
Иррефлекстілік
Иррефлекстілік  (Иррефлек-сивность; irreflexiving) — иррефлекстік қатынас болу қасиеті.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы 1996
МАТЧТАР
МАТЧТАР ТІЗІМІ ''5 ойын: 1 жеңіс, төрт жеңіліс. Доп айырмасы:2-8. Бас бапкер: Серік Бердалин.''
Жоңғылау-кесу білдегі
Жоңғылау-кесу білдегі (орыс. фрезерно-обрезной станок) - кесілмеген тақтайлардың жиектерін жоңғылап қималары төртбұрышты тілінген материалдарды және сүректердің қабаттатынан шағып жұқа тілімшелер жасауға арналған білдек. Өңделетін тақтайлардың өлшемдері: қалыңдықтары 13 ... 50 мм, ұзындықтары 7,5 мм. ұзындықтары 1,85 ... 7,5 м.
Гиалуронидаза
Гиалуронидаза — гиалурон қышқылын ерітетін фермент. Гиалуронидаза жануарлардың енінде және басқа да кейбір мүшелерінде, сонымен қатар жыланның, араның, өрмекшінің уларында, сүліктің сілекейінде және кейбір ауру жұқтыратын микробтарда болады. Гиалуронидаза жұмыртқа жасушасының қабықшасын ерітіп, оған сперматозоид қосылып ұрықтануға мүмкіндік туғызады. Сондықтан гиалуронидаза малды қолмен ұрықтандырғанда кеңінен қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Футболдан Қазақстан Кубогы
Футболдан Қазақстан Кубогы - Қазақстанның Футбол Федерациясы ұйымдастыруымен болатын жыл сайынғы Қазақстан футбол клубтары сарапқа салатын турнир. Жеңімпаз атанған команда келесі жылдың басында Қазақстан чемпионына қарсы суперкубокта кездеседі және Еуропа Лигасына жолдама алады.
Бомбардирлер
(2014 жылдың 1 қаңтар айына қарай өзгертілген)
Бауыржан Оразкенұлы Иманәлиев
Иманәлиев Бауыржан (04.02.1954, Алматы облысы, Қарасай ауданы, Жетісу ауылы, - 19.05.2006, Алматы)- баспагер, кітап безендіруші, Баспа және полиграфия ісінің қайраткері (2004). Алматы энергетика институты (1982), Прага қаласындағы (Чехословакия) баспа ісі институтын (1993) бітірген.
Қызмет жолы
1982-88 ж. «Главриссовхозстрой» тресінде бөлім меңгерушісі, комсомол комитетінің хатшысы, 1988-90 ж. «Медекқұрылыс» басқармасында бас механик-энергетик, кәсіподақ комитетінің төрағасы, 1990-92 ж. «Васинкрафт» бірлескен кеңес-швейцария кәсіпорындарында аймақтық директор қызметтерін атқарған. 1993 жылдан «Бауыр» баспасының директоры, сонымен бірге 2000 жылдан «Аруна» баспасы директорының орынбасары болды. «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы (2004-06) аясында шығарылған кітаптар дизайнінің авторы. Халықаралық және отандық кітап көрмелерінің жүлдегері.
Телетаратқыш камера
Телетаратқыш камера – оптикалық кескінді кескін дабылына өзгертуге арналған қондырғы.
Мұның студиялық, репортаждық, кино көрсету т.б. мақсаттарға арналған түрлері бар. Телетаратқыш камерада объектив, телетаратқыш түтік, жаймалау тізбектері, қоректендіру көзі, бұру және фокустау механизмдері, таратылып жатқан телекескінді бақылауға арналған кинескоп болады.
Тұрсын Қ., Нұсқабайұлы Ж. Теледидар сөздігі – тележурналист анықтамалығы. Оқу құралы. –Алматы, «Білім», 2001. – 380 бет. ISBN 9965-09-033-5
Дереккөздер
Санат:Журналистика
Панлогизм
Панлогизм (πᾶν - «бәрі» және λόγος - «ілім», «сөз», «ой») — болмыс пен ойлаудың барабарлығы туралы объективтік-идеалистік доктрина. Бұл доктрина бойынша табиғат пен қоғам дамуы дүниежүзілік зерденің, абсолюттік идеяның логикалық қызметінің жүзеге асуы болып табылады.
Логика заңдарын қандай да болсын дамудың бірден-бір қозғаушы күші деп тани отырып, Панлогизм болмыс пен сана өзара қатынасының оңіп теріс айналдырады. Сонымен бірге бұл көзқараста барлық тірлік иесін рациональдық, логикалық тануға болатыны туралы дұрыс ой ұшқыны байқалады. Панлогизм Гегельдің философиясында мейлінше толық дамытылған.
Дереккөздер
Санат:Онтология Санат:Метафизика
Блумфонтейн
Блумфонтейн (Bloemfontein) — ОАР қаласы, орталығы Фри-Стейт, елдің соттық астанасы.
Тарихы
нобай|Қаланың атын атауға себеп болған су көзі|left|225x225px Ресми, қала 1846 жылы тұрғызылды, және 1854 жылдан 1902 жылға дейін Қызғылт сары Республикасының астанасы болды. Темір жол 1890 жылы салынып, Блумфонтейнді Кейптаунмен байланыстырды.
1899 жылы қалада Блумфонтейндік конференция өтті. Бұл конференция англо-бурлық соғыстың алдын ала алмады. 1912 жылдың 8-ші қаңтар күні қалада Африкалық конгресстің іргесі қаланды. Оның мақсаты қара нәсілді тұрғындардың құқықтарын қорғайтын заңдар қабылдау болды. Конгресстің отырысына ақын Джон Дьюб қатысқан болатын, кейіннен алғашқы президенті болды.
Жазушы Дж. Р. Р. Толкин, атақты «Сақиналар Әміршісінің » авторы, Блумфонтейнде 1892 жылдың 3 қантарында дүниеге келді.
Климаты мен географиясы
нобай|Ұзын Велд пен Карру аймақтарының шекарасының пейзажы|310x310px|left Блумфонтейн - оңтүстік-батысынан шөлейтті аймақ Карруға аусатын, Ұзын Велд аймағының оңтүстігінде орналасқан (теңіз деңгейінен 1300—2000 метрде орналасқан).
Халқы
Соңғы рет халық санағы 2001 жылы болды. Мәліметтерге сүйінер болсақ, Блумфонтейн қаласының тұрғындары (ауылдармен қоса) 328 773 адам, олардың ішінде негрлер — 72,6 %, ақтар — 22,2 %, түстілер — 5,2 %.
Негізгі демографиялық үрдістер тәртіптің жойылуынан кейін, ОАР-да ақ нәсілді адамдардың саны азайып (эмиграция әсер етті), билік қара нәсілділердің қолына өте бастайды. Бұл түстілердің басқа үлкен қалаларға көшуі (Йоханнесбург, Кейптаун, Дурбан), негрлердің санының өсуі (басқа африкалық елдерден иммигранттардың көп болуынан) секілді үрдістер де болды. Осылай, казіргі таңда санақ кезінде ақтар мен түстілер саны азырақ та, ал қаралар саны көптеу.
Басты әкімшіліктің, бизнестің және ұлттараралық қарым-қатынас тілі болып африкаанс (халықтың 1/4-нің туған тілі) табылады. Қара нәсілділер күнделікті өмірде жергілікті тілдерді де қолданады(сото, тсвана, коса).Өкімет африкаанс тілін ығыстыру үшін ағылшын тілін қосу жұмыстарын жүргізіп жатыр, соның арқасындаа жастардың көпшілігі ағылшын тілінде сөйлей алады.
Экономика және тасымал
Алтын және уран кен орындарын игеруі, Блумфонтейнің үлкен өндіріс орталығына айналуына зор үлесін қосты. Темір өңдеу кәсіпорны, шыны, тамақ, темекі, тері өңдеу өнеркәсіптері де бар, сонымен қатар университет пен  "Бойден" обсерваториясы бар.
Блумфонтейн — темір жол және автокөлік жолдарының үлкен түйіні, ол арқылы N1 (Кейптаун — Байтбридж), N6 (Ист-Лондон — Блумфонтейн) және N8 (Кимберли — Масеру) секілді, маңыздылығы ұлттық дәрежедегі жолдар өтеді. Қалада жылына 400 мың адам жолашы айналым (2011 жыл) жасайтын "Брам Фишер" (афр. Bram Fischer) атындағы муниципальды аэропорт (IATA: BFN, ICAO: FABL)орналасқан. Йоханнесбург, Кейптаун, Дурбан және Порт-Элизабет қалаларын тікелей рейстер әрдайым жүріп тұрады.
Иілгіш диск
Иілгіш диск (Гибкий диск; floppy disk (FP) — магниттік қабыршағы бар иілгіш диск түрінде жасалған компьютердің алмалы-салмалы сыртқы сақтауыш құрылғысы. Кең таралған иілгіш дискеттерге: картон қорапқа салынған диаметрі 5,25 дюймдік (133 мм) және қатқыл пластмасса қорапқа салынған 3,5 дюймдік (88 мм) түрлері жатады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Қаршығарақ қыран
Қаршығарақ қыран (Aquila (Hieraaetus) fasciata Vieillot-Ястребиный орел-Bonelli s Eagle) - кішірек, оңтүстікте және Қаратау өңірінде кездеседі. Қанаты 45-60 см, салмағы 1,5-2,5 кг шамасында. Негізінен құспен, әредік қоянмен қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Сұңқартәрізділер Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Спорт
Фунгицидтер
Фунгицидтер (лат. fungus — саңырауқұлақ және caedo — өлтіру) — мәдени дақылдарды саңырауқұлақ қоздыратын аурулардан қорғау үшін қолданылатын химиялық препараттар. Құрылымы жағынан фунгицидтер органикалық және бейорганикалық болып бөлінеді. Ертеде фунгицидтер ретінде мыс пен темірдің, күкірт пен мырыштың бейорганикалық қосылыстары қолданылған. Қазіргі фунгицидтер түрлерінен: формальдегид, беномил, триазол, карбендазим, триадимефон, флутриафол, приоклостробин және сынап пен хлор, т.б. элементтердің органикалық қосылыстары, тилт, альто-супер, рекс, фалькон, скор, импакт, ридомил МЦ, т.б. пайдаланылады. Бұлардың көпшілігі өсімдікті аурудан қорғаумен қатар оны сол аурудан айықтыра да алады және бір дақылда ауру түріне байланысты бірнеше фунгицидтер қолданылуы мүмкін. Фунгицидтердің әсері бүркілген соң 1 — 2 сағат аралығында өсімдік мүшелеріне сіңіп, қорғау мерзімі 20 — 30 тәулікке дейін жетеді. Фунгицидтертер жиі қолданылатын ауруларға: астық дақылдарында кең таралған сары, қоңыр және сабақ таттары, септориоз, көкөніс пен бау-бақша және жеміс-жидек дақылдарындағы фитофтороз, мильдю, таз қотыр, монилиоз, сұр шірік, т.б. жатады. Фунгицидтер қолдану мөлшері мен мерзімі және жиілігі арнайы тексеруден өтіп, рұқсат етілген пестицидтер тізімінде көрсетіледі. Фунгицидтертер ағаштан жасалған құрылыс материалдарын, теріні, т.б. өңдеуге де қолданылады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат:Пестицидтер
Гиалурон қышқылы
thumb Гиалурон қышқылы — глюкурон қышқылы және гексозамин дейтін заттардың қосылуынан келіп шығатын күрделі химиялық зат.
Нуклеофильді орынбасу реакция түрлері
Дереккөздер
Санат:Гликозаминогликандар Санат:Урондық қышқылдар
Рақ
Рақ — ортағасырлық қалашық. Оңт. Қазақстан обл. Созақ ауд. Қызылбайрақ а-нан оңт-ке қарай 1,5 км жерде, Қаратаудың теріскей бетіндегі Кеңсай шатқалында орналасқан. 1947 ж. Оңт. Қазақстан археол. экспед. (жетек. А.Н. Бернштам) ашқан, 1974 ж. Оңт. Қазақстан кешенді археол. экспед. (жетек. С.Жолдасбаев) қайта зерттеп, бірсыпыра қазба жұмыстарын жүргізді. Жобасы сопақша келген, табанының көл. 150110 м, биікт. 10 м, үсті жазық төбе. Батыс бөлігіндегі цитадельдің өлшемі 2520 м, ол қалашықтың басқа бөлігінен оқшауланған. Қалашықтың 16 — 18 ғ-ларға жататын жоғ. қабаты қазылған. Ол жерден сол дәуірдің зат қалдықтары мен жеке тұрғын үйлердің орындары, бір-бірінен 7 м қашықтықта орналасқан қалыңд. 1,5 м екі қатар қорғаныс қабырғасы ашылған. Көзе күйдіретін пештің орны, қыш ыдыстарының сынықтары табылуы, шеберханалардың ашылуы мұнда қолөнердің жеткілікті деңгейде дамығандығын көрсетеді. Қазба барысында табылған материалдар қалашықтың 12 — 18 ғ-лар аралығында болғандығын көрсетеді.
=Пайдаланған әдебиеттер=
Толықтыру
Санат:Терминология
Программаланатын логикалық автомат
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Борис Николаевич Чичерин
Борис Николаевич Чичерин|right|thumb Чичерин Борис Николаевич (1828-1904) - орыс құқық философы, белгілі гегельяндық, позитивтілік және мистикалықка қарсы, өзінің дәуіріндегі ағартушы радикалдарға қарсылығы жеміссіз болды. Гегельдік диалектиканың бірқатар нускауларын кайта караған. Дінді философиядан жоғары қойған. Чичерин - орыс тарихнамасында кұкықтық мектептің бастамаларының бірі болған.
Кіші Алакөл
Кіші Алакөл – Алакөл көлінің оңтүстік-шығысындағы шығанақ.
Географиялық орны
Жетісу облысы Алакөл және Абай облысы Үржар аудандарының жерінде орналасқан.
Сипаты
Құрлыққа 15 км шамасында еніп жатыр. Шығанақтың енді жері 5 км. Оңтүстікнен Ырғайты өзені құяды. Жағалауы төрттік кезеңнің құмды-сазды топырағынан, қиыршықтасты ұсақ құмдарынан тұрады. Бетінде қамыс, қоға, т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Абай облысы географиясы Санат:Жетісу облысы географиясы Санат:Алакөл су алабы
Кіші аққұтан
thumb | Egretta garzetta
Кіші аққұтан (Egretta garzetta) – ескекаяқты құстар отряды, құтандар тұқымдасына жататын құс.
Негізінен Еуропаның оң түстік бөлігін, Солтүстік Кавказды, Еділ өзенінің төменгі сағасын, Азияның оң түстігін мекендейді. Жерорта теңізінде қыстайды. Қазақстанда Каспий теңізінің сол түстігінде Еділ мен Жайық өзендерінің аралығында кездеседі. Дене тұрқы 62 см, қанатының ұзындығы 32 см, қанатын жайғанда ұзындығы 110 см, құйрығының ұзындығы 32 см. Қауырсынының бәрі ақ түсті. Көзі сары, тұмсығы, аяғы қара, аяғындағы буындары жасыл-сарғыш түсті болады. Жыл құсы. Мамыр айында ағаш басына ұя жасап, оған 4 – 6 жұмыртқа салады. Балапандары маусымның басында пайда болып, шілденің басында ұядан ұшып шығады. Кіші аққұтандар шоғыр (колония) құрып тіршілік етеді. Негізінен ұсақ балықтармен, кейде қосмекенділермен, моллюскалармен, су жәндіктерімен және ұсақ кеміргіштермен қоректенеді. Бұлардың тіршілігіне қамыс құладыны, сұр қарға көп қауіп төндіреді. Олар Кіші аққұтандың ұясын бұзып, жұмыртқаларын жеп кетеді.Сырдарияда мекендеген.Қазір Қазақстанда бар-жоғы 500-дей құс ұялады.Санының төмендеу себептері -басқа қанаттыларға  әсер ететін жағдайлар Кіші аққұтанның саны жылдан-жылға азаюда, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Статусы
3-ші санат. Таралу аймағының шекарасында сирек кездесетін түр. thumb|200px|kiwi ak kutan
Генофондысын сақтау үшін таксонның маңызы
Қазақстан фаунасындағы ақ құтандардың екі түрінің бірі.
Таралуы
Европаның оңтүстік бөлігі, Солтүстік Кавказ, Еділ өзенінің төменгі сағасы, Азияның оңтүстігі, Жерорта теңізінде қыстайды. Қазақстанда тек Каспий теңізінің солтүстік жағалауында, Еділ мен Жайық өзендерінің айрықтарында мекендейді. Аса алыс емес өткен жылдарда Қызылорда қаласының маңында Сырдария өзенінде және Арал теңізінде мекендеген.
Мекендейтін жерлері
Қамыс-талдар қалың өскен көлдер, өзен сағалары, теңіз жағалары.
Саны
Өткен жылдары әдеттегідей болған, қазіргі кезде саны кәдімгідей азайды. Еділ өзені атырабының қазақстандық бөлігінде (Атырау облысы Теңіз ауданы) 1972-1974 жылдары Қуаңқы шоғырында, өзі аттас аумағы 3 га аралда, 792 ұясы есепке алынған; Старо-Иголкин, аумағы 10 га-ға жуық, шоғырында 400 ұя тіркелген. 1985 жылы Қуаңқы шоғырында барлығы 60 жұп құс ұялаған. Атырау қаласынан солтүстікке қарай 60 км Жайық өзенінде 1975 жылы 20-25 жұп мекендеген. Еділ өзені атырабының қазақстандық бөлігінде 1985 жылы 13-15 қыркүйекте Ганюшкин, Шаронов және Қамысты каналдарында 200-ге жуық құс байқалған. Солтүстік Каспий өңірінде шамамен 500-дей бас мекендейді.
Негізгі әсер ететін факторлар
Өзен ағындарын реттеуге және суды суландыруға алуға байланысты қоректену биотоптарының ауданы тарылды және мекендейтін орындары тозды; ластануға байланысты құстың өнімталдығы төмендеді және өлім-жітімге ұшырауы артты; ұялау кезінде мазалау факторы; қаскерлік (браконьерство).
Биологиялық ерекшеліктері
Жыл құсы. Түркістан қаласының маңындағы Шошқакөлде 1988 жылы 27 наурызда үлкен ақ құтандар тобының арасынан жалғыз кіші ақ құтан байқалған. Басқа құтандар, қалбағайдар және қарабайлармен бірге аралас шоғырланып ағаштарда ұялайды. Мамырдың екінші онкүндігінде 4-6 жұмыртқа салады. Балапандары маусымның басында шығады, шілденің басында ұясын тастайды. Осы кезден бастап құстардың негізгі тобы ұялаған жерлерінен кетеді. Майда балықтармен қоректенеді, аздап та болса қорегінде қосмекенділер, моллюскалар, су насекомдары мен майда кеміргіштер болады. Жаулары – саз құладыны және ала қарға, бұлар ұяларын бұзады.
Қолда өсіру
Деректер жоқ. Алматы хайуанаттар паркінде 2 құс бар.
Қабылданған қорғау шаралары
Территориялық жағынан қорғау қамтамасыз етілмеген.
Қажетті қорғау шаралары
Еділ өзенінің атырабындағы шоғырлары бар ауданда маусымдық қорықша ұйымдастыру керек.
Зерттеу жөніндегі ұсыныстар
Қазіргі орналасуы мен санын анықтау, көбею биологиясы мен шектеуші факторларын зерттеу.
Дереккөздер
Санат:Ескекаяқты құстар Санат:Құтандар тұқымдасы Санат:Еуразия құстары Санат:Африка құстары Санат:Аустралия құстары Санат:Жаңа Зеландия құстары Санат:1766 жылы зерттелген жануарлар
Саванна (Миссури)
Саванна (Savannah) — Миссури штатының Эндрю округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 8.1 км². FIPS коды — 29-66044.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Финше Уикипедия
Финше Уикипедия (Suomenkielinen Wikipedia) — Уикипедияның Фин тіліндегі бөлімі. Ол 2002 жылдың 21 ақпанынан бастап жұмыс жасап келеді.
Санақ
2023 жылдың 1 күніне сәйкес Финше Уикипедияда  мақала бар. қатысушы тіркелген, олардың соңғы 30 күнде әлдебір іс-әрекет жасаған, ал  қатысушы админ дәрежесіне ие. Жалпы өңдеу саны -.
Финше Уикипедия барлық Уикипедия бөлімдері арасынан мақалалар саны бойынша -орында (.September.2023 яғни бүгінгі көрсеткіш).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фин-угор тілді Уикипедиялар Санат:Уикипедия бөлімдері *
Бірінші арна телебағдарламасы
«Бірінші арна» телебағдарламасы – Ресей қоғамдық теледидары.
Тұрсын Қ., Нұсқабайұлы Ж. Теледидар сөздігі – тележурналист анықтамалығы. Оқу құралы. –Алматы, «Білім», 2001. – 380 бет. ISBN 9965-09-033-5
Дереккөздер
Санат:Журналистика
Васиха
Васиха — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ангуреп өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Мэрриам Вудс (Миссури)
Мэрриам Вудс (Merriam Woods) — Миссури штатының Taney округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1142 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.7 км² шамасында. FIPS коды — 29-47520.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Дискілік модуль
Дискілік модуль (Дисковый модуль; disk module) — жазу-оқу бастиегінің жетегі бар дискілер дестесін қамтитын құрылғы.
Сарық
Сарық – Үшқара (603 м) тауларының солтүстігіндегі тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы Науалы темір жол стансасынан батыс, солтүстік-батысқа қарай 35 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 486 м. Батыстан шығысқа қарай шамамен 8 км-ге созылған, енді жері 6 км. Айналасына қарағанда біршама көтеріңкі келген тау басы тегіс, беткейлері көлбеу. Солтүстігінде 8 км жерде Қызылтау тауы (530 м) орналасқан.
Өсімдігі
Төрттік кезеңнің шөгінділері жапқан топырақ жамылғысында қуаң далаға тəн баялыш, еркек шөп, изен, жусан, ұйырғын, т.б. шөптесіндер өскен. Шығыс етегіндегі ойлауытты аймақты сор басқан.
Дереккөздер
Санат:Шет ауданы таулары
Әбділда Жүргенбаев
Қысқаша мәлімет
Жүргенбаев Әбділда(1914, Қызылорда облысы, Жалағаш ауданы – 6.4.1986, сонда) – ақын, жыршы. Нартай Бекежановтың концерттік бригадасында (1938 – 48) өнер көрсеткен. Әр жылдарда өткен (1943, 1946) республикалық ақындар айтысына қатысып, Үмбетәлі Кәрібаев, Есдәулет Қандеков, Кенен Әзірбаев, Рахмет Мәзқожаев, Құлжабай Төлеуовтәрізді белгілі ақындармен айтысқан. Жүргенбаевтан “Көрұғлы” дастанының көне нұсқасы, “Қобыланды батыр”, “Алпамыс батыр” эпостарының кейбір нұсқалары жазылып алынған. Халық мұраларын жинауға қатысып, Әдебиет және өнер институтына “Байбатша”, “Атымтай жомарт”, “Шәкір-Шәкірат”, т.б. дастандарды тапсырған. Шығармалары әр жылдары “Пернедегі термелер” (1965), “Айтыс” (1966) жинақтарында жарық көрген. Сыр өңірінің 20-дан астам ән-термесі Жүргенбаевтың орындауында күйтабаққа жазылып, нотаға түсірілген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:Қазақ ақындары
Монфорте-Сан-Джорджо
Монфорте-Сан-Джорджо (Monforte San Giorgio) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Мессина провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3087 адамды құрайды. Халық тығыздығы 96 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 98041.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Далалық шалғын
200px|thumb|rightДалалық шалғын (Прерия; prairie — шалғын) — астық тұқымдастардың (боз, дүғаш, бозшағыл жоне т.б.) басым өсуімен сипатталатын Солтүстік Америкадағы далалық қауымдастық.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
سهوب البراري Прерия Prada (bioma) Prærie Prärie Prairie Prerio Preeria Preeria Prairie (Amérique du Nord) Prerija Préri Prato Prateria nordamericana プレーリー 프레리 Prerija Prairie Prairie Prærie Preria Prerie Прерия Prairie Préria Prerija Прерија Prärie Parang (damuhan) Прерія Đồng cỏ (Bắc Mỹ) 大草原
Софмайя
Софмайя - шұбаттан жасалған нәрлі сусын. Бұл сусын қазақ халқының ең сапалы сусыны болып саналады.
Сусынның пайда болуы
Қазақ қыздарының ішінен шыққан алғашқы микробиолог ғалым Қазақ Ұлттық Академиясының академигі Майя Хажетдинқызы Шығаева мен атыраулық белгілі биолог ғалым София Зұлқарнайқызы Сағындықова 2006 жылы шұбат пен қант қызылшасы шырынының қоспасынан ерекше «Софмайя» деген сусын ойлап тапты. Жаңа сусын ойлап тапқан ғалымдардың өз аттарының қосылуынанан «Софмайя» деп аталған.
Сусынның дәмі мен түсі
Шұбаттан жасалған бұл жаңа сусынның дәмі қышқылтым әрі тәтті. Сусын ашық қызыл түсті.
Пайдасы
Бұл сусын организмді қажетсіз ыдырау өнімдерінен тазартып, қанның құрамындағы гемоглобиннің мөлшерін арттырып, жүйке жүйесінің (әсіресе мидың) қызметін жақсартып, қантамырларын кеңейтеді және организмнен радионуклидтердің шығуына ықпал жасайды.
Кузьминовка (Аургазин ауданы)
Кузьминовка — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Семенкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 44 адамды құрады. Пошта индексі — 453492, ОКАТО коды — 80205834004.
Софмайя
Марапатты ұтып алуы
Қазақтың ғалым қыздары өздері ойлап тапқан «Софмайя» сусыны үшін Ислам елдерінің білім, ғылым және мәдениет саласындағы «Isesko» деп аталатын ең жоғарғы марапатты иеленді. «Софмайя» сусыны халқымыздың киелі сусыны саналатын шұбаттың даңқын бүкіл әлемге паш етіп отыр.
Кузьминовка (Аургазин ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Софмайя
Дереккөздер
Санат:Сүт өнімдері Санат:Қазақ асханасы Санат:Сусындар
Кәсіптік бағалау
Кәсіптік бағалау, кәсіпқойлық бағалау, кәсіби бағалау- мүліктің не оған құқықтық нарық құны мен өзге де құнын бағалау қызметі туралы қолданыстағы заңдарға, нормативтік құқықтық актілерге, әдеп ережелерінің (бағалаушының кәсіптік әдебі кодексінің) талаптарын сәйкес қатаң түрде жалпы жұрт қабылдаған бағалау әдістер імен стандарттары негізінде айқындау үдерісі. Бағалаудың нәтижесі- мүліктің не оған құқықтың бағалау туралы есептемеде тиянақталған нарықтың құны мен өзге де (инвестициялық, сақтандыру, тарату, т,б,) құнының шамасы. Бағаланатын нәрселер: жылжымайтын мүлік (жер телімін қоса) нысандары, кәсіпорын ( бизнес), бейматериалдық активтер, зияткерлік қызмет нәтижелері , машиналар мен жабдықтар, зергерлік бұйымдар, өнер жән еантиквариат туындылары, талап ету құқығы , алынбай қалған пайда (алынбаған табыс), т.б. Бағалаушы-сарапшының мәртебесі мәртебесі маманнан түрлі қызмет салаларынан : бухгалтерлік есеп, менеджмент, құқық, қаржы талдауы, жылжымайтын мүлікті басқару негіздері, құрылыс-сметалық жұмыстар, бағалы қағаздар нарығы мен айналысын талдау, дағдарысқа қарсы басқару және оларды қаржы жөніне сауықтыру, аудит, сараптамалық және ақыл-кеңес беру қызметінің басқа түрлері бойынша терең білімі болуды талап етеді. Кәсіптік бағалаумен мамандандырылған жоғары оқу орындарында кәсіптік білім алған лицензиялы мамандар айналысады.
Панпсихизм
Панпсихизм (παν- - «барлығы» және ψυχή - «жан») — барлық табиғатқа жандылық, психика тән делінетін идеалистік көзқарас, анимизмнің философиялық тұрғыдан айтылуы.
Панпсихизмге Бруно, 19 ғасырда Лейбниц, Фехнер жақын болды. Бұл көзқарасты көптеген философ-идеалистер (персоналистер, Уайтхед, сыншыл реалист Ч. Отронг, аналитикалық психологияның негізін салушы К. Г. Юнг және б.) ашық жақтады.
Лонда
Лонда (Londa) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Флоренция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1840 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 31 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 59 км² шамасында. Пошта индексі — 50060.
Елді мекеннің қамқоршысы — Immacolata Concezione.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (қараша 2022)
Бұл мақала 2022 жылы Ресей Федерациясының Украинаға кең ауқымды шабуылының хронологиясының бөлігі болып табылады.
1 қараша
Ресей ішінара жұмылдырудың аяқталғанын жариялады.
Порту-Алегри-ду-Норти
Порту-Алегри-ду-Норти (Porto Alegre do Norte) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Норти-Арагуая экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Көкжиек (ауыл)
Көкжиек (2018 жылға дейін — Зверохозяйство) — Жамбыл облысы Шу ауданы, Төле би ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Порту-Алегри-ду-Норти
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 14 000 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 977,416 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,4 адам/км².
Көкжиек (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы — Төле би ауылының оңтүстігінде 1 км-дей жерде орналасқан.
Порту-Алегри-ду-Норти
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Көкжиек (ауыл)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 168 адам (89 ер адам және 79 әйел адам) болса, 2009 жылы 287 адамды (142 ер адам және 145 әйел адам) құрады.
Сюрса-Ель
Сюрса-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сопь-Ю өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (қараша 2022)
3 қараша
АҚШ Солтүстік Корея артиллерияны Ресейге жасырын жеткізді деп мәлімдеді.
Сюрса-Ель
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дьего-дель-Карпио
Дьего-дель-Карпио (Diego del Carpio) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Авила ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 185 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 33,81 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (қараша 2022)
3 қараша
Тұтқындармен алмасу нәтижесінде Украинаның 107 әскери қызметкері Украинаға қайтарылды.
Запорожье атом электр станциясы Ресейдің атқылауына байланысты резервтік генераторларда жұмыс істеді.
4 қараша
Украинаның Қорғаныс министрі Алексей Резников "Укроборонпром" кеңес дәуіріндегі қару-жарақ үшін 152 және 122 мм калибрлі снарядтар шығара бастайтынын мәлімдеді.
5 қараша
Президент Путин ауыр қылмыстары үшін сотталған адамдарды Ресей армиясына жұмылдыруға мүмкіндік беретін жарлыққа қол қойды. Осы Жарлықтың әсерінен кәмелетке толмағандарға қатысты жыныстық қылмыстар үшін сотталған адамдар және мемлекетке қарсы опасыздық, тыңшылық немесе терроризм сияқты қылмыстар босатылды - мұндай адамдарды әлі де жұмылдыру мүмкін емес. Бұл "жүздеген мың" адамдарды жұмылдыруға мүмкіндік береді.
9 қараша
Украин әскерлері Снигиревкаға кірді. Ресей әскерлері Херсон қаласынан кететінін және Днепрдің шығыс жағалауына шегінетінін жариялады.
Херсон облысы басшысының ресейшіл орынбасары Кирилл Стромоусов гениктің қол астында жол апатынан қайтыс болды.
10 қараша
Америка Құрама Штаттарының бірнеше шенеуніктері Украинаға 400 миллион долларлық әскери көмек пакетін, соның ішінде жоғары мобильді артиллериялық зымыран жүйесіне (HIMARS) арналған оқ-дәрілерді, Hawk жер-әуе зениттік жүйесіне арналған минометтер мен зымырандарды және бірінші рет Avenger әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйесін қосқаны туралы хабарлады.
11 қараша
Украин әскерлері Херсон қаласына көп шайқассыз кірді, ал алдыңғы шеп Днепр өзенінің батыс жағалауына жетті.
14 қараша
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы қарар қабылдады, онда ол Ресейге Украинаның шапқыншылығы келтірген барлық залал үшін жауапкершілік жүктеді және зиянды өтеуді талап етті.
Көкжиек (ауыл)
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы елді мекендері
Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (қараша 2022)
15 қараша
Ресей Украинаның бірқатар қалаларында 85-тен 100-ге дейін зымыран ұшырды. Стратегиялық бомбалау науқаны көптеген қалаларда электр қуаты мен судың жетіспеушілігін тудырды. Украина әскери-әуе күштерінің мәліметі бойынша, 96 ресейлік зымыранның шамамен 77-сі атып түсірілді. Пентагон өкілі Ресейдің жоспары Украинаның әуе шабуылына қарсы қорғанысын сарқу екенін айтты. Бір кезеңде 50-ге жуық зымыран поляк шекарасына жақын жерде "бірнеше минут ішінде" жауынгерлік күйге келтірілді.
Зымыран Украина-поляк шекарасынан өтіп, Пржеводув ауылына кіріп, екі бейбіт тұрғынды өлтірді. Польшаның жоғары басшылары шұғыл жиналыс өткізді. Америка Құрама штаттарының алғашқы бағалаулары зымыранның украин әскерлері жақындап келе жатқан ресейлік зымыранмен атқан әуе шабуылына қарсы қорғаныс зымыраны болуы мүмкін екенін көрсетті.
Украинаның "оңтүстік" жедел қолбасшылығының мәліметі бойынша, украиналық зымыран және артиллериялық бөлімшелер Днепрдің сол жағалауындағы және Кинбурн өрімі аймағындағы ресейлік позицияларға шабуыл жасады.
17 қараша
17 қарашаға дейін зымыран соққыларынан кейін 10 миллионнан астам адам электр қуатынсыз қалды, бірақ бір күннен кейін украин шенеуніктері электрмен жабдықтау Украина аумағының "шамамен 100%" қалпына келтірілгенін хабарлады.
Украина шенеуніктерінің айтуынша, сол күні зымыран атқылауынан кейін табылған зымыран қоқыстарының бірі x-55/xn-55 қанатты зымыранына тиесілі болған. Бұл зымырандар кәдімгі оқтұмсықты көтере алмайтын сияқты, бірақ бұл зымыранда ядролық бомбаның "Имитациялық блогы" (жаттығу моделі) болды. Олар зымыран Украинаның зымыранға қарсы қорғанысын жеңуге көмектесуге арналған деп сенді.
23 қараша
Еуропалық парламент Ресейді бейбіт тұрғындарға жүйелі түрде шабуыл жасап, әскери қылмыстар жасағаны үшін "терроризмнің демеушісі" деп жариялады. Бұл мәлімдеме символдық болды, бірақ санкцияларды күшейтуге шақырды.
Ресей әскери күштері азаматтық қоныстар мен энергетикалық инфрақұрылым бойынша 65-тен 70-ке дейін зымыран ұшырды, дегенмен олардың 51-і атып түсірілді. Шабуыл Украинаның көп бөлігінде электр қуатын өшіріп, бірнеше атом электр станцияларын жабуға мәжбүр етті. Молдованың көп бөлігі Украинаның электр желілерінің істен шығуына байланысты электр қуатының үзілуіне тап болды.
25 қараша
АҚШ пен Украина шенеуніктерінің айтуынша, Батыс жеткізген артиллерияның шамамен 1/3 бөлігі Украинада тозуға байланысты механикалық мәселелерге байланысты істен шыққан. Америка Құрама Штаттарының Еуропалық қолбасшылығының Польшада жөндеу базасы бар деп айтылды, бірақ қару-жарақты майданнан тасымалдауда қиындықтар туындады.
28 қараша
Ресей армиясы Бахмуттың екі жағында, Донецк облысында белсенді түрде алға жылжыды. Бақылаушылардың айтуынша, орыстар қаланы қоршауға тырысты, бірақ өте баяу алға жылжыды.
29 қараша
НАТО-ның Бас хатшысы Йенс Столтенберг Бухаресттегі НАТО Сыртқы істер министрлерінің кездесуінде сөз сөйледі, онда ол Альянстың Украинаны қолдауға деген адалдығын білдірді, өйткені Ресейдің жеңіске жетуіне мүмкіндік беру президент Владимир Путинге батылдық береді. Ол сондай-ақ Украинаға НАТО оны бір күні мүшелікке қабылдайтынын және Путин егеменді елдердің Ресейге қауіп төндірмейтін өздерінің егеменді шешімдерін қабылдау құқығынан бас тарта алмайтынын уәде етті. Ол сондай-ақ Путиннің басты қиындықтары демократия мен бостандық болды деп болжады.
30 қараша
Еуропалық комиссияның президенті Урсула фон дер Лейен Ресей жасаған әскери қылмыстарды тергеу үшін БҰҰ сотын құруды ұсынды. Ресей Халықаралық қылмыстық сотты мойындамайды, сондықтан Еуропалық комиссия Ресейді жауапқа тартудың екі мүмкін балама әдісін ұсынды: не халықаралық шарттармен құрылатын сот құру, не бірнеше елдің бірнеше судьяларының қатысуымен Халықаралық сот құру. Ол Украинадағы соғыстың шығынын шамамен 600 миллиард еуроға бағалады. Ол оны төлеуге көмектесетін қаржылық жоспар ұсынды. Ол ЕО Ресейдің орталық банкінің резервтерін 300 миллиард еуроға және ресейлік олигархтардың 20 миллиард еуроға инвестициялау керек деп санайтын ақшасын қатырғанын атап өтті. Инвестициялар Санкциялар жойылған кезде Украинаға берілуі мүмкін. Урсула фон дер Лейеннің алғашқы мәлімдемесінде осы уақытқа дейін соғыс кезінде 100000 украиндық сарбаз және 20000 украиналық бейбіт тұрғын қаза тапты деген мәлімдеме болды. Бұл Украинаның әскери шенеуніктерін ашуландырды, олар өлім саны құпия ақпарат деп мәлімдеді. Бұған жауап ретінде Еуропалық комиссия бұл ақпаратты жою үшін фон дер Лейеннің сөйлеген сөзінің бейнежазбасын өңдеді. Сөйлеу мәтінінің ресми жарияланымдары да сандарды алып тастайтындай етіп өңделді.
Санат:Ресейдің Украинаға басып кіруі (2022)
Жанша (Жиһанша) Сейдалин
Адамзат қоғамының көзге көрінбейтін, кағазға жазылмаған ерекше бір заңдылықтары болады. Сол зандылықтардың бірі - заман еркі мықты талантты түлғалардың басын ауыр сынаққа салып, рухани арқауын ширатып отыратыны. Осындай сын Ж.Сейдалиннің өмірінде де жиі кездесіп отырады. Ол университетті тамамдаған соң, туған жерге оралып, ел үшін адал қызмет етсем деген арманына бірден жете алмады. Санкт-Петербург университетінің заң факультетін бітірген жас жігіт арнаулы жолдамамен Кавказға, Қара теңіз жағалауындағы Озургель шаһарына кетеді. 1910 жылға дейін заң қызметкері болып сол жақта жұмыс істейді.
Туған елден алыста, жат ел, жат жерде өткен алты жыл ішінде ол көп нәрсені көңіліне тоқиды. Басқа жұрттардың тіршілігімен танысады. Өз елінде қандай артықшылық, қандай кемшілік бар екенін таниды, қазақ қоғамына керек екенін, оған қалай жетуге болатынын түсінеді. Елге оралған соң университеттен алған білімін, өмірден жиған тәжірибесін қазақ халқының болашағы, елдігі жолына арнайды. Ағасы Сейдалин Жансұлтан елім дегенде етінен ет кесіп беретін ұлтшыл да батыл азамат болған, сондықтан Жаншаның халықты бақытқа жеткізу жолындағы алғашқы қадамы өз әулетінен қолдау табады. Бұл үлкен демеу болады. Алдында асқар таудай Жансұлтан ағасы, артынан ерген Мариям қарындасы бірі қанат, бірі шалғы болып Жаншаның саяси көзқарасын қуаттап, бастаған ісіне дем беріп отырған. Сөйтіп, Сейдалиндер әулетінен Алаш үшін арын да, жанын да құрбан етуге даяр үш бірдей күрескер шыққан екен. Жанша елге оралған соң қазақ қоғамының мұң-мұқтажына көңіл бөле жүріп, елдегі саяси жағдайды бақылап отырады. Ол ел тағдырына әсер ететін ірі мәселерден бастап, жеке адамдардың өміріне ықпал ететін ұсақ мәселелерге дейін назардан тыс қалдырмайды.
1916 жылы маусым айында тыл жұмысына адам алу туралы патша жарлығы шығады. Бұл жарлық - қазақ халқы үшін нағыз нәубеттің хабары еді. Тыл жұмысы дегеніміз - қазақ жастарын қарусыз жау оғының өтіне айдау болатын. Өйткені, тыл жұмысына алынған қазақ жастары окоп қазуға міндетті болды. Ал, соғыс майданында қарусыз жер қазумен айналысқан адамның бір аяғы жерде, бір аяғы көрде тұратыны белгілі. Одан қолына қару алып, соғысқа қатынасу әлдеқайда жеңіл болар еді. Патша үкіметі саясатының астарында жатқанын қазақ зиялылары халыққа ұғындыра бастайды. Осы кезде Жиһанша да патша жарлығын қатаң сынға алады. Б.Қаратаевпен бірге қазақтан тыл жұмысына адам алуды тоқтату жөнінде «Қызылдар туралы еске алатын жазбалар» атты өтініш жазып, Ресей үкіметіне жолдайды.
Орыс ғалымы Н. Мартыненко құрастырған «Алашорда» атты кітапта 1913 жылы маусымның 2-күні генерал-майор Бабичтің Орынбор жандармына жолдаған құпия мәліметі берілген. Онда қырғыздар (қазақтар) арасында жалпықазақ сиезін өткізу туралы сөз тарап жүргені, ол идеяның авторы Троицк қаласында тұратын Жанша Сейдалин екені жазылған. Сонымен бірге «Сейдалин сиез өткізу үшін үкіметтен рұқсат сұрамақшы, осы жылдың тамыз немесе қыркүйек айларында Орынборда өтеді, сиезге заңгер Райымжан Мәрсеков пен Бақытжан Қаратаев қатысатыны белгілі және олар Барлыбек Сыртановты шақырмақшы» деп жазады. Сиезде келімсектерден қазақ жерін қайтарып алу, Мемлекеттік Думада қазақтан депутат болуы және дін мәселелері қаралатындығын да жазады. Сол жылы 11 маусымда Орынборға жазган Ротмистр-Астраханцевтің құпия мәліметінде жалпықазақ сиезін ашу мәселесі туралы үгіт қазақ арасына түгел тарағаны, сиездің ашылатын уақыты, орны, қаралатын мәселелері көрсетілген. Бір қызығы, онда да сиез ашу туралы идеяның Жанша Сейдалиннен шыққандығы жазылады. Соңында сиезге қатысатын Ж.Сейдалин, Р.Мәрсеков, Б.Қаратаевтар туралы мәлімет беруін өтінеді. Бірінші жалпықазақ сиезінде қазақ облыстарынан құрылтай жиналысына сайланатын депутаттардың тізімі жасалады, сол тізімде Ж.Сейдалин де болады.
Мостья
Мостья — Ресейдегі өзен. Рязань облысы, Тула облысы, Липецк облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ранов өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 77 км-ді құрайды.
Жанша (Жиһанша) Сейдалин
Дереккөздер
Санат:Алаш қозғалысы Санат:Тұлғалар
Мостья
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4669
NGC 4669 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 14 сәуірде астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 4669 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42942, UGC 7925, MCG 9-21-38, ZWG 270,18.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Бырма (Лека тармағы)
Бырма — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лек өзенінің сол жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Эрведеду
Эрведеду (Ervededo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Шавеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 740 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,53 км² шамасында. Халық тығыздығы — 36,0 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Мартин Турский.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Диллинген (Дунай) (аудан)
Диллинген (Дунай) (Landkreis Dillingen an der Donau) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Диллинген қаласы. Аудан Бавария жерінде орналасқан. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 792,3 км² шамасында. Тұрғыны 95 596 адамды құрайды. Халық тығыздығы 121 адам/км². Ауданның ресми коды — 09 7 73.
Аудан 27 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария аудандары
Недялско (Ямбол облысы)
Недялско (Недялско) — Болгариядағы ауыл. Ямбол облысына қарасты Стралджа қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 293 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8684. Телефон коды — 04757. ЕКАТТЕ коды — 51384.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Екінші текті фазалық өту
Екінші текті фазалық өту — ішкі энергияның немесе тығыздықтың секірмелі өзгерісі болмаған кездегі фазалык өту.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Фазалық өтулер
Малта
thumb|200px|right|Малта тағамы қазақ дастарханында құрметті орынды алады Малта тағамы — қазақ халқының өте ерте заманнан бері сүйіп жейтін сүттен жасалатын тағамы.
«Малта» деп езілген ащы құрттың қалдығын (езілмей қалған түйіртпектерін) айтады. Ол әсіресе бақташылар мен жолаушылардың азығы. Кепкен малтаны шөлдегенде сорып шөлін басады, әрі қарны ашқанда қорек болады.
Дереккөздер
Санат:Сүт өнімдері Санат:Қазақ асханасы
Байрсброн
Байрсброн (Baiersbronn) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Карлсруэ әкімшілік округіне бағынады. Фройденштадт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 15498 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 189,70 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 37 004. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Бек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
IC 1055
IC 1055 — Үшарқар-Таразы шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 52811, MCG -2-38-11, IRAS14446-1330.
Сыртқы сілтемелер
IC 1055 Санат:Үшарқар-Таразы (шоқжұлдыз)
NGC 320
NGC 320 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 320 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3510, ESO 541-3, MCG -4-3-37, IRAS00563-2106.
Фундаль безі
Фундаль безі (лат. fundus — түбі), адам мен омыртқалы жануарлардың қарынының қабырғасы мен түбінің шырышты қабатында орналасады. Фундаль безінің пішіні түтік тәрізді, бұл бездер қарында болатын ұсақ бездердің негізгі бөлігін құрайды. Қосмекенділерде, әсіресе, бауырымен жорғалаушыларда фундаль безі өте көптеген шырышты клеткалардан тұрады. Құстарда фундаль безі шоғырланып, көптеген ұсақ тармақтар құрып орналасады. Сүтқоректі жануарларда фундаль безі жеке топтарға бөлініп, әрбір топтың өзі жеке сөл бөледі. Мысалы, басты (негізгі) бездер пепсинді сөл, қосалқы бездер мукоидты сөл бөлсе, париетальды бездер тұз қышқылын бөлуге қатысады. Фундаль безі кейде жұптасып, кейде бір жерле шоғырланып, қарында болатын арнайы ойыстарда жатады да, гликопротеинді заттар бөледі. Бұл заттар қарынның ішкі сілекейлі қабығын қорытылып кетуден және ағзаға жұқпалы аурулар таралуынан қорғайды. Фундаль безінің көпшілігі экзокринді қызмет атқарады, бірақ олардың арасында эндокриндік қызмет атқаратын жеке бездер де кездеседі. Мұндай бездер қанға тікелей гистамин гормонын бөледі. Адамның асқазанында орта есеппен 35 млн. Фундаль безі болады және ондай әрбір бездің ұзындығы 0,65 мм-ден аспайды.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Биология Санат: Жануарлар
Вунзидель
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9515 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 54,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 79 169. Қаланың басшысы — Карл-Вилли Бек.
Хэхе-Яха
Хэхе-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Елтұтқа
Елтұтқа
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне арнап шығарылған, еліміздің ұлы тұлғалары туралы оқу құралы.
Ел тарихын әйгілі тұлғалар арқылы тану мүмкіндігі – тәуелсіздік жемістерінің бірі. Президент Н. Ә. Назарбаевтың қолдауымен, премьер-министрдің орынбасары И. Н. Тасмағанбетовтың тікелей араласуымен Түркі қағанатының әйгілі батыры Күлтегін құрметіне орнатылған тас ұстынның тұңғыш рет жасалған көшірмесі қазір Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық универсиетінің бас ғимаратында тұр. "Елтұтқа" кітабы Отан тарихын білгісі келетін көпшілік қауымға, студенттер мен оқушыларға, ата-баба рухын ардақтай білетінәрбір ұлт жанды оқырмандарға арналған оқу құралы яғни кітабы.