cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Криуша (Майна тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Козылган
Козылган — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кытат өзенінің сол жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Арнаның өткізу қабілеті
Арнаның өткізу қабілеті  (Пропускная способность канала; throughput of the channel) — уақыт бірлігі ішінде байланыс арнасы бойынша берілетін ақпараттың ең жоғарғы мөлшері. Арна бойынша мәліметтерді жеткізудің ең жоғарғы жылдамдығы.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Трайчинг
Трайчинг (Traitsching) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Кам ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4057 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 45,40 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 72 164. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Мархль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Түйесу құмы
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Қарақия ауданы жерінде орналасқан.
Жер бедері
Құмды алқаптың оңтүстік-батыс бөлігінің абсолюттік биіктігі 214 м-ге жетсе, солтүстік-шығысында 58 м. Солтүстік-батыс бағытта 37 км-ге созылған, енді жері 21 км-ге жетеді. Ауданы 430 км2. Құмды алқаптың оңтүстік бөлігін бойлай Құланды кемері созылып жатыр. Оның абсолюттік биіктігі 281 м. Шығысында оқшау орналасқан Тынымбай тауы бой көтерген (227 м). Тұщы грунт суы оңтүстік бөлігінде 3 – 41 м тереңдікте кездеседі және жер астынан тәулігіне 9,25 мың м3 су алынады. Оңтүстік-шығысында Бесоқты құдығы орналасқан. Құмды жағалай Қызылсу, Сенек, Бостанқұм ауылдары және бірнеше қыстаулар жайғасқан.
Өсімдігі
Шөп жамылғысында еркекшөп, құмжусан, т.б. шөлге тән өсімдіктер өскен. Түйесу құмы – көктемгі, күзгі мал жайылымы.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы құмдары
Нұрбол Сарыбайұлы Сұлтан
Нұрбол Сарыбайұлы Сұлтан 1976 жылы 30 сәуірде Алматы қаласында туған.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан мұнайшылары
Санат:1976 жылы туғандар
Сен-Совье
Сен-Совье (Saint-Sauvier) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03259, пошта индексі — 03370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 336 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Диапедез
thumb|right|200px Диапедез (Diapedesis, dіа – арқылы, реdао – өту, өткізгіштіктің артуы) — Эритроциттер мен лейкоциттердің капиллярлар мен ұсақ веналардың қабырғалары аркылы айналасындағы тканьдерге өтуі. Қан кетудің бұл жолын диапедездік қан кету деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Разуат ар-Ризуан уа Хадикат әл-Ғилман
Дереккөздер
Санат:Парсы тіліндегі шығармалар
Тунинген
Тунинген (Tuningen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Шварцвальд-Бар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2863 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,59 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 26 061. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Рот.
Базистік баға
БАЗИСТІК БАҒА  (ағылш. base prіce), экономикада — өндірістің даму қарқынын, өзіндік құнды және экономиканы өркендетудің, т.б көрсеткіштерін сипаттайтын, жоспарлау мен статистикалық есепке негіз болып алынатын баға. Белгілі бір өнімнің баға деңгейі жыл сайын өзгеріп отыруы мүмкін болғандықтан, экономиканың құндық көрсеткіштерін (жалпы ішкі өнімді, ұлттық табысты, материалдық өндірістің жеке саласының өнімін) әр түрлі жылдардың ағымдағы бағасымен өлшеу және салыстыру олардың нақты өзгерістері жөнінде дұрыс түсінік бермейді. Бұл Базистік бағаны қолдануға мәжбүр етеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Шапшаң есептеу
Кез-келген санның  квадратын шапшаң  есептеу  әдістері.
Көбейту, бөлу таблицасын білгеннен кейін сандарды көбейтудің, бөлудің, дәрежелеудің оң тәсілдерін үйрену мақсат.
Әдетте 10, 20, 30, 40, 50, ... ..., 100 оңай есептеледі. Ал 192, 292, 392, 492, ... ..., 992 – ын табу бір жаңа есептеуді қажет етеді. Сол әдістерге тоқталайық.
192 = 361 шығару үшін 9 х 19 көбейтіндісінің 202 – нан 20+19=39 – ды шегеру жеткілікті 400-39=361
Ал 182, 282, 382, 482, ... ... 172, 272, 372, есептеп табу үшін
Енді 152, 252, 352, 452, ... ..., 952 есептейік.
Ондық цифры 5 болатын екі орынды сандарды шапшаң квадраттау әдісі
Мысалы: 51*51=2601
58*58 =3364 а)25+8 =33   б)8*8=64
Соңғы цифры 5 болатын сандарды шапшаң квадраттау әдісі
Соңғы 5 цифрын квадраттап, оның алдына келесі разрядтағы санды өзінен 1-ге артық санмен көбейтіп, 5-тің квадраты 25 санының алдына жазады.
Мысалы: 25*25=625  а)5*5=25    б) 2*(2+1) = 6
305*305=93025, а) 5*5=25  б) 30*(30+1) =930
Логикалық есептер және оларды  тез есептеудің   жолдары.
Арнайы формуланы қолдануға келмейтін әрқайсысына өзінше талдау жасауды қажет ететін есептерді логикалық есептер деп атаймыз.
• Логикалық есептерді таблициалық тәсілмен шешу
• Ребус түрінде шешу
• Сіріңке шырпысын қолданып шешу
Мысал: Көшеде төрт қыз Анар, Марал, Нұргүл, Гүлнар дөңгелене тұрып әңгімелесті. Көк көйлекті қыз (Анар Марал емес) көгілдір көйлектегі қызбен Нұргүлдің арасында тұр. Ақ көйлекті қыз қызғылт көйлекті қызбен Гүлнардың арасында тұр. Әрбір қыз қандай көйлек киген? Түсі	Көк	Көгілдір	Қызғылт	Ақ
Түсі	Көк	Көгілдір	Қызғылт	Ақ
Аты Анар	-	-	-	+ Марал	-	+	-	- Гүлнар	+	-	-	- Нұргүл	-	-	+
Санат:Математика Санат:Терминология
Автомобиль жүгін түсіргіш
Автомобиль жүгін түсіргіш - жүк салатынқорабы қозғалмайтын қылып бекітілген автомобильдерді артына қарай шалқайта көтеріп ұсак. Ұнтақтық заттарды (мысалы, бидай) сырғытып аударып түсіретін құрылым.
Кале
Кале — қырыққабат тұқымдасына жататын жасыл өсімдік. Жапырақтары қою жасылдан күлгінге дейін түрлі түсті болады және тағамдарды әшекейлеу үшін, сонымен қатар тағам құрамында көкөніс ретінде қолданылады. Кале балғын түрінде де, гарнир ретінде де қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Орамжапырақтар
Жастар арасындағы футболдан әлем чемпионаты
Жастар арасындағы футболдан әлем чемпионаты (FIFA U-20 World Cup) - футболдан халықаралық жарысы. Жастар арасындағы Əлем Чемпионаты ФИФА-ның ұйымдастыруымен өткізіледі, және оған ФИФАға мүше барлық ерлер құрама командалары қатыса алады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Футбол Санат:ФИФА жарыстары
Бөліп ал да биле
«Бөліп ал да биле» - басып алынған және бағынышты халықтарды қол астында ұстап отыру үшін Ежелгі Римдегі басшылар мен қолбасшылар ұстанған ереже.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Байройт (аудан)
Байройт (Landkreis Bayreuth) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Байройт қаласы. Аудан Бавария жерінде орналасқан. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 1.273,09 км² шамасында. Тұрғыны 108 923 адамды құрайды. Халық тығыздығы 86 адам/км². Ауданның ресми коды — 09 4 72.
Аудан 33 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария аудандары
Коттон Мэзер
Коттон Мэзер (Cotton Mather) (12 ақпан 1663 жыл, Бостон, Массачусетс-Бей колониясы — 13 ақпан 1728 жыл, сол жерде) — американдық пуритандардың көшбасшысы. .
Инкриз Мэзердің ұлы, Гарвард университетінде магистр дәрежесін алды, 1685 жылы конгрегационист дін қызметкері мәртебесіне ие болады, бұдан кейін бостондық Норт-Черч (1685-1723) шіркеуінде әкесінің көмекшісі болды. Массачусетстің атағы әйгілі емес ағылшын губернаторы Э.Андросты қуғындауға ықпал етті (1689).
Оның сыйқырлық тақырыбына жазылған шығармалары Салем процестеріне әкеп соққан истерияны реттеді, ол бұл процестерді мақұлдамады, «аруақтық дәйектемелерді» қолдануға қарсы күресті. Оның анағұрлым танымал шығармалары: «Христианское величие Америки» (1702), «Историю церкви Новой Англии» және «Дневник» (1711 — 12). «Любопытная Америка» шығармасының арқасында Мэзер Лондондық Корольдік қоғамның мүшесі болды. Шешек ауруына қарсы вакцинация салуды қолдағандардың алғашқысы болды.
Дереккөздер
Санат:1663 жылы туғандар Санат:АҚШ медиктері Санат:1728 жылы қайтыс болғандар Санат:АҚШ ботаниктері Санат:АҚШ жазушылары
Деңмент белбеу
ДЕҢМЕНТ БЕЛБЕУ / ДЕҢМЕНТ - шапан сырты¬нан тағылатын белбеу. Күміс шытыра, кұйма, қапсырма орнатылып, масаты, шибарқыт сияқты матадан тігіледі немесе былғарыдан жасалады. Дәстүрлі ортада Д.-тің жасалуында аймақтық өзіндік өзгешеліктері бар. Д.-тің өңірлік ерекшеліктеріне орай деңмент, дегмент, деңбет деп атала береді. Сыр өңірінде деңмент деп жалпақтығы торт елі барқытқа күміс шы¬тыра орнатып жасалган белбеуді, ал батыс өңірде деңбет деп алтын, күміспен эшекейленген былгары белбеуді, кей tf W f У W '• •I ч $ Деңмент белдік. ҚР MOM цорынан (КП 18502) ҚР MOM қорында XIX ғ. жасалган (КП 18502) деңмент белбеудің үз. 91 см, ені 9 см. Қызыл түсті пүліш беті жалған сіркеленген, 11 дана күміспен әшекейлі шыты¬ралар қондырылған. Екі шетіндегі күміс ілгектің беті жалған сіркеленіп, сопақтау келген екі қондырмасына әйнектен коз орнатылған. Қапсырылатын және тога жак бөлігі иіаңырақ өрнегі бүртіктелген екі шеңбер арқылы дэнекерлене жалғастырылып, тоға жақ пластинасының бетіне қүстүмсъщ өрнегі бедерленген. 5 I Ш r 1 t і- Ы Деңмент белдік. ҚР МОМ цорынан (КП 26933/14) ҚР MOM қорындағы (КП 26933/14) белдіктің ұзындығы 116 см, ені 5 см күміс қапсырмасының тоғасы үзынша сопақ пішінде керіліп жасалган. Оның оймышталынған бетіне қарала ою жүргізілген. Қайысқа бекітілген ілмек қапсырма тесігінен өткізілсе, қапсырмадағы ілмек қайыстагы тесікке ілінеді, ягни қос ілгекті келген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Карпинето-делла-Нора
Карпинето-делла-Нора (Carpineto della Nora) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Пескара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 733 адамды құрайды. Халық тығыздығы 32 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 65010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Фробервиль
Фробервиль (Froberville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76291, пошта индексі — 76400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1023 адамды құрады. Халық тығыздығы — 173,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Нейросекреция
Нейросекреция (neurosecretio, грек, neuron — нейроцит, жүйке жасушасы, secretio — бөлу) — нейроциттердің биологиялық белсенді заттарды (нейрогормондарды) бөліп, организмнің ішкі сұйық ортасына (қан, лимфа, ұлпа сұйығы) шығару қабілеттілігі. Нейросекретті жасушалар гипоталамустың нейроциттерден құралған орталықтарында (ядроларында) орналасады. Олар ірі нейросекретті және ұсақ нейросекретті нейроциттер болып екі топқа бөлінеді. Ірі нейросекретті нейроциттер гипоталамустың алдыңғы аймағындағы супра-оптикалық және паравентрикулалық ядроларды құрайды. Супраоптикалық ядро нейроциттері вазопрессин, ал паравентрикулалы ядро нейроциттері окситоцин нейрогормондарын бөледі. Бұл гормондар нейросекретті нейроциттер аксондары бойымен жылжи ағып, гипофиздің артқы бөлігі — нейрогипофиздегі қан қылтамырлары (капиллярлар) қабырғалары маңындағы соңғы денешіктерде жиналып, организмге керекті деңгейде қанға өтеді. Гипоталамустың орталық және артқы аймақтарындағы майда келген нейросекретті нейроциттерден құралған ядролар клеткалары аденогипофиз (гипофиздің алдыңғы және аралық бөліктері) аденоциттеріне (безді жасушаларына) әсер ететін рилизинг-факторларды бөледі. Рилизинг-факторларға олигопептидті гормондар — либериндер мен статиндер жатады. Либериндер гипофиздің алдыңғы және аралық бөліктері жасушаларының гормон түзу қызметін күшейтеді, ал статиндер, керісінше, олардың жұмысын тежейді. Гипоталамус нейросекретті нейроциттері биологиялық белсенді заттар (нейрогомондар) бөле отырып, жүйке жүйесі мен эндокринді бездердің қызметтерін үйлестіріп, адам мен жануарлар организмдеріндегі нейрогуморальды реттелуді іс жүзіне асыруға қатысады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология Neurosekretion
Сен-Леон-д'Иссижак
Сен-Леон-д'Иссижак (Saint-Léon-d'Issigeac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24441, пошта индексі — 24560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 117 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Есенбұға
Есенбұға, Исан Бұға – Моғолстан билеушісі (1429 – 61/62). Шағатай әулетінен шыққан. Ата тегі: Шыңғыс хан — Шағатай— Мамкан — Қара Исун — Барақ — Даводж — Шер Әли оғлан — Уәйіс хан — Есенбұға. Уәйіс хан қайтыс болған соң, оның екі ұлы Жүніс пен Есенбұға арасында билік үшін күрес болып, соңғысы 1429 жылы жергілікті тайпа көсемдерінің және әмірлердің қолдауымен билік басына келеді. Есенбұға көп ұзамай тұрфандық Темірді өзіне найб етіп аламын деп, қол астындағы әмірлердің карсылығына ұшырайды. Есенбұға билік еткен алғашқы жылдары Моголстанда орталық билік әлсіреп, хан беделі төмендеді. Есенбұға дулат тайпасынан шыққан Әмір Саиид Әлидің көмегімен Шығыс Түркістандағы Ақсу қаласына бекінеді. Өз беделін нығайтып алған соң, алғашында Түркістан, Сайрам, Ташкент аймағына (1450 — 51), кейін Әндіжан өңіріне (1453 — 55) шапқыншылық жорықтар жасайды. Әмір Темір өулетінен шыққан Мауераннаһр билеушісі Әбу Саиид мырза Хорасан бағытындағы саясатын жемісті жүргізу үшін және Мауераннаһрдың шығыс шекарасын Есенбұғаның жорықтарынан қорғау мақсатында ағасы Жүністі оған қарсы пайдаланды. Жүніске Әндіжан өңірінен жер беріп, Есенбұғаның иелігіндегі жерлерге қауіп туғызады. Есенбұға 1457 — 1458 ж.ш. Әбілхайыр ханнан бөлініп, өзіне көшіп келген Керей мен Жәнібек хандарға Шу бойы мен Қозыбасы өңірін беріп, оларды өзіне тосқауыл әрі одақтас етеді. 1458 — 60 ж. Жүніс ханның Есенбұғаға қарсы жасаған жорығы сәтсіз аяқталады. Есенбұға қайтыс болған соң, Шығыс Түркістанда оның ұлы Дос Мұхаммед хандық құрған (1461/62-69). 1469 жылдан Моғолстандагы билік Жүніс ханның колына көшеді.
Дереккөздер
Санат:Моғолстан тұлғалары
Ле-Порж
Ле-Порж (Le Porge) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Леспарр-Медок округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 149,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33333, пошта индексі — 33680.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2428 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Бора
Анықтама
Бора — теңіздің дәл жағасындағы аласа тау жотасынан қатты күшпен төмен соғатын суық жел. Бора көбіне қысты күні соғады. Бора Адриатикалық теңіздің жағасында, Новороссийск ауданында, Байқалда, Жаңа жерде, Прованста, Техаста тағы басқа жерлерде жиі байқалады.
Бора (грек. boras — солтүстік жел) аласа жоталардың (300 — 600 м) ық беткейімен градиенттік қысым мен тартылыс күші әсерінен үлкен жылдамдықпен (40 — 60 м/с) төмен қарай бағытталып соғады. Қазақстанда Солт. Балқаш өңірінде байқалады.
Қосымша
Бора — тау беткейінің бойымен төмен карай құлдилай соғатын қатты суық жел. Феннен айырмашылығы Бора аласа жоталарды (300—600 м) қиып ететін суық ауа массасының басып кіруінен пайда болады. Бора ауырлық күші мен қысым градиентінің әсерінен өте тез жылдамдықпен беткейдің ық жағымен құлайды да, адиабаталық аз жылынады. Көбінесе қыста ішкі жазықтар мен жазық тауларды жьшы теңіздерден не ірі сукоймалардан жоталар бөліп тұратын жерлерде пайда болады. Мұндайға Адриат теңізі жағасындағы Триест борасы, Байкал көлі жанындағы Сарма борасы, тағы да басқалары жатады.
IC 5075
IC 5075 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66040, ESO 74-23, IRAS20595-7204.
Сыртқы сілтемелер
IC 5075 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Сот шығындары
Сот шығындары –
=Пайдаланған сілтеме=
Альмами Туре
Альмами Туре (Almamy Touré; 28 сәуір 1996 жыл, Бамако, Мали) — малилік футболшы, "Айнтрахт" клубының қорғаушысы.
Жүлделері
«Айнтрахт»
Дереккөздер
Санат:Мали футболшылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
NGC 4298
NGC 4298 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 8 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4298 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39950, UGC 7412, MCG 3-32-7, ZWG 99.24, KCPG 332A, IRAS12190+1452, VCC 483.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Портэйдж Лэйк (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 390 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 89.4 км² шамасында. FIPS коды — 23-60300.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Гарвард университеті
Университетке алғаш ақшалай көмек көрсеткендердің бірі Джон Гарвард болғандықтан, университет осы кісінің атымен аталады. Университеттің ресми түрде ешқашан дінге (шіркеуге) байланысы болмаса да, конгрегационалисттер мен унитаристтер даярланған. 18-ғасырда Гарвардтың оқу бағдарламасы дінтану негіздеріне бағытталған, оқушылар осы жүйемен білім алған. 19-ғасырда Бостон элитасының арасында Гарвард дінтанудың мәдени орталығы болып есептелді. Америка Азаматтық соғысынан кейін Гарвардта қырық жыл бойы президент болған Чарлс Уиллием Элиот (1869-1909) Гарвардты орталықтандырылған зерттеу университетіне айналдырып, Америка Университеттері Ассоциациасының құрылтай-мүшесі болу деңгейіне жеткізді. Ұлы Тоқырау мен Екінші Дүниежүзілік соғысы кезінде Гарвардты басқарып, университетті реформалап, және оқуға қабылдау жүйесін әділ жасаған Жэймс Брайт Конант болды. 1900 жылы Гарвардтың негізгі бакалаврлар даярлайтын колледжі Рэдклиф Колледжімен бірігіп, ұлдар мен бикештерге білім беруді бірлестіруді бастады. 2007 жылы Дрю Гилпин Фауст Гарвардтың ең алғашқы әйел-президенті болып сайланды. Гарвард – әлемдегі ең бай қаржы қоры бар білім институты, 2011 жылдың қыркүйегінде оның қорында $32,4 миллард бар делінген.
2010 жылдан бастап, Гарвардта орташа есеппен 2,100 ұстаз, 6,700 бакалаврлар және 14,500-дей магистратура студенттері бар. АҚШ-тың 8 президенті Гарвардта білім алған және 150 Нобель лауреаты Гарвардта студент не ұстаз болған. Сонымен қатар, Гарвард әлемнің 62 миллиардерінің альма-матері. Гарвард Университет Кітапханасы (Harvard University Library) АҚШ академиялық институттары арасындағы ең ірісі және әлемдегі ең үлкен кітапханалардың бірі.
Пентаметр
left Пентаметр - диалектикалық өлең ретінде гректер мен римляндар қолданған, осыдан элегиялық өлең аты қалыптасты; құрылымы шын мәнінде 5 метрден емес, ал 5 табаннан немесе айқынырак айтқанда, цезурамен бөлінген әр топ екі жарым табаннан тұратын 2 топтан тұрады.
Гарвард университеті
Гарвард Кримсон (Harvard Crimson) "АҚШ-тағы Ұлттық Колледж Спорт Ассоциясында" Айви Лигасы колледждерінің арасында бірінші болып спорттың 41 түрінен жарысқа қатысады. Гарвардтың спорт жарыстарындағы негізгі бәсекелесі – әйгілі Йель университеті, әсіресе "дәстүрлі АҚШ футболынан" - The Game деп аталады. Алайда Гарвард - Йель Регатта (Harvard–Yale Regatta) бәсекелестігі АҚШ футбол бәсекелестігінен де бұрын болған. Гарвард – Йель бәсекелестігіне қарамастан, екі жыл сайын осы екі университеттің Track and Field спорт топтары бірігіп, Британияның атақты Оксфорд және Кэмбридж университеттерінің спорт топтарына қарсы ойнайды. Бұл- дүниежүзіндегі халықаралық деңгейдегі ең көне әуесқой бәсекелестік.
Пентаметр
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Гарвард университеті
Колониялдық кезең
thumb|Гарврад Колледждің гравировкасы, [[Пол Ревьер, 1767]]
1636 жылы Масачусетс Бэй Колониясының Жоғарғы және Бас сотының дауыс беруімен қаланып, АҚШ-тағы ең алғашқы жоғары білім беретін университет болып қалыптасты. Басында Нью Колледж немесе Жаңа Қаланың колледжі деп аталып, 1639 жылы наурыздың 13-інде Гарвард Колледжі деп университет атауы өзгертілді. Кэмбридж университетінің түлегі, Лондонның Соузпаркінен келген ағылшын Жон Гарвард өзінің төрт жүз кітабы мен £779 стерлинг қайырымдылық сыйын берген соң (бұл бүкіл байлығының жартысы еді), университетке осы кісінің аты берілді. Гарвард колледждін корпорация ретінде қалыптастыру қаулысы 1650 жылы бекітілді. Алғашқы жылдары Гарвард колледжі көптеген пуритандық дін қызметшілерін оқытатын. Гарвардтағы сабақтар ағылшын университеттерінің дәстүрлі моделдеріне сүйенсе де, колониядағы көшбасшылардың көпшілігі |Кэмбридж Университетін бітірген. Сабақтарында пуритандық философия сақталатын. Гарвард Колледжіне белгілі бір мамандыққа бағытталған атау берілмеген, бірақ колледжді бітірген түлектердің көпшілігі Конгрегаттық және Унитарлық шіркеулерге қызмет етуге баратын. 1643 жылы шыққан брашурада колледждің қаланған себебін "білім беруді дамытып, ұрпақтан ұрпаққа жеткізіп және қалыптасқан кертартпа стереотиптерден бас тартумен" түсіндіреді. 1685-1701 жылдары Бостон дінбасыларының жетекшісі Инскриз Мазер колледждің президенті болды. 1708 жылы алғашқы дінтанушы емес президент Жон Леверет сайланып, колледждің пуританизмінен тәуелсіз жаңа бастамаға жол ашты.
Дін және философия
Унитарлықтардың белсенділігінен 1805 жылы Гарвард колледжі секуляризацияға ұшырады. 1850 жылы Гарвард "Унитарлы Ватикан" болды. "Либералдардың" (Унитарлықтар) федералдармен байланыс орнатып, құпия орталықтар мен институттар құруды бастағандары олардың жергілікті және саяси биліктерін күшейтіп, Бостон Брахмин (Boston Brahmin) класына жол ашты. Осы қозғалысқа теологиялық консерваторлар баспалық БАҚ-ты және басқа да ашық дебаттарды қолданып, қарсылықтарын білдіріп, демократтардың конгрегаттық дәстүрлер мен республикандық саясатқа қарсы болғанына наразылықтарын білдірді. 1846 жылы Луиз Агассиздің жаратылыстану лекциялары Нью-Йорк пен Гарвард Колледжінде жоғары дәрежеде бағаланды. Агассиздің ерекше әдісі идеалисттер мен американдықтардың "Алла қолымен жасалған Табиғат" пен "интеллектуалдардың тіршілігін" түсінуге қосқан үлестерінің зор екенін талқылайды. Агассиздің ғылымға көзқарасы егжей-тегжейльі бақылау, интуиция, және жорамалдауды қолданып, Алланың кез келген феноменді мақсат-жоспармен жасағанын баяндайды. Ал тірі жандыларды түсіндірерде Агассиз өз дәлелдеріндегі материялардың пішіндеріне негізделген. Бұндай екі түрлі көзқарас шотландтық Томас Рейд пен Дугалд Стюарттың "Рационалды ойлау ақиқаты" (Common Sense Realism) еңбектерімен байланыстырады, екеуінің де еңбектері Гарвард сабақ оқыту бағдарламасында бар еді. Сол кездері Гарвард кампусында Агассиз бен Платон көп айтылып жазылатын, себебі Гарвард студенттері Агассиз еңбектерінен басқа Ралф Кудуорз бен Жон Норристің Платон трактаттарын (Platonic treatises) және Cэмуйл Колериджтің Қиял көңілі (Romantic vein) деген еңбегін көп оқыған. Гарвард кітапханасының дерегіне сүйенсек, Платон және оның ізбасарларының және осы заманның Қиялшылының әйгілі болғандығы сонша – тіпті классикалық философтар мен деистикалық Шотланд мектебіне тең болған.
Президент Чарлс Эллиот 1869-1909 жылдары сабақ бағдарламасынан християндықты алып тастап, әр студентке қалаған пәнін оқуға жол ашты. Эллиот Америка университеттерінің секулеризациясына ықпалы зор болғанымен, секулеризация оның басты мақсаты емес еді, ол трансценденталистік унитарлыққа бүкіл жүрегімен сенген және бар жігерін осыны жасауға бағыттаған. Ол бұл сенімді Уиллиэм Эллери Чанниң пен Ралф Уалдо Эмерсеннен алған. Осы сенім бойынша, әр адам баласының ішкі дұниесінде Құдай бар, әр адамның ақиқатқа құқығы бар, және, ең бастысы, әр адам құнды, бағалы, әрі абыройлы өмір сүруге хақы бар делінеді.
20-ғасыр
thumb|right|290px|[[1906 жылы акварельмен салынған Бостонның оңтүстік шығыс пейзажы. ]]
20-шы ғасырда, Гарвардтың қаржы қоры өсіп және атақты профессорлары көбейген сайын, университеттің халықаралық аты ұлғая берді. Магистратура және бакалавр студенттердің саны ұлғайды. 1879 жылы Редклифф Колледжі Гарвард Колледжінің филиалы болып, Американың бикеш колледждерінің ең атақтысының біреуіне айналды.
Оқуға қабылдау өзгерістері
1945-1960 жылдар арасында жаңа студенттер қабылдау ережелерін өзгерте отырып, қабылданатын түлектер жан-жақты болуды енгізді. Енді унивеситет тек Жаңа Англияның бай отбасыларынан шыққан жекеменшік мектептерде оқыған оқушылар ғана емес, орташа және басқа да отбасыларда тәрбиеленген мемлекеттік мектептерді бітірген оқушылар да Гарвардта білім алуға мүмкіндіктері пайда болды: алайда Еврейлер мен Католиктердің қабылдануы Афроамерикандықтар, Азияттықтар мен Испандықтарға қарағанда әлде-қайда көп болды.
Бикеш студенттер
Бикештер Редклиффте бөлек оқығандары мен, Гарвардтың өзінен дәрс алған. Осыған қарамастан, Гарвардтағы студенттердің көпшілігі ер адамдар болды. 1977 Гарвард пен Редклиффтің бірігунен кейін бикештердің-студент саны көбейіп, бүкіл Америкадағы университеттердегі бикеш-оқушыларының көдейуіне әсер етті. Гарваттың магистратура бағдарламасы да туры осындай өзгерістерден өтті.
thumb|[[Гарвард ярд ("Holyoke Centerден" түсірілген)]]
Либерализм
Гарвардта және оның фиалдарында - көп деген Америка университеттері - саяси көз-қарас либералды болып есептеледі. . Консерваторлар арасынан шыққан жазушы, ''Уиллиэм Ф. Баклей Кіші'', Гарвардтың лебералды басқармасын жақтырмағанын ашық білдірген, ал Ричард Никсон, 1970 жылдары, Гарвардты критика түрінде оны "Чарлс өзенінің Кремлі" деген, және 1988 жылы вице президент болған Джордж Буш сол жылы өткен сайлудың нашар болуының себебі Гарвадтың либерализмінің ықпалы деп нәтижелеген.
Гарвардтың профессор-жұмысшылары арасында Республикандықтар өте кішкентай пайызын құрайды, және әскери тренингтен (ROTC) өту үшін студенттер қасында орналасқан МТИ-ға (MIT) барады.
Гарвард Колледж анықтама кітабында гей, лезбиандыр мен бисексуалдарға әскерге баруға болмайтын заң Гарвард құндылықтарымен сәйкес емес және адам құқықтарының дискриминациясы деп түсіндіреді. "
2011 жылы Гарвард әскери тренингісі "Don't ask, don't tell" заңы бойынша жұмыс істейтінін жариялады.
Ұйымдастырылуы мен Администрациясы
Гарвард Гуманитария және Ғылым Факултетінің професорлары Гарвард Колледж, Гарвард Гуманитария және Ғылым Магистратурасы, Редклиф Институты және Гарвард Білім Жалғастыру  Мектебі (бұның ішінде Гарвард Жызғы Мектебі және Гарвард Жан-жақты Білім Мектебі) факультеттерінде сабақ біруге жауапты.
Гарвардтың басқарылуы бірнеше ұйымдардан тұрады: Гарвард Бақылаушы Советі және президент пен Гарвард Колледж мүшелері (Гарвард Корпорациясы). Осы ұйымдар университеттің президентін сайлайды. Университетте 16,000-ға жуық адам жұмыс істейді (профессорлерды қосканда). 2009 бен 2010-шы жылдардың санағы бойынша профессорлар мен дәрс оқытушылардың саны 2,410-ға жуық , және бакалавриат оқушыларының саны 7,180, ал магистранттардың саны 13,830. Университеттің түсі қараңғы-қызыл, ағылшынша "crimson", және Гарвардтың спорт топтары мен газетасы "Crimson" деп аталады. Университеттің түсі 1875 жылы студенттердің дауыс беруінен кейін таңдалған.
Гумоштник (Ловеч облысы)
Гумоштник (Гумощник) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Троян қауымының құрамына кіреді.
Гарвард университеті
Эндаумент/Endowment
Гарвардтың эндаументтінің көлемі әлемдегі бүкіл университеттердің арасында ең үлкен. 2008-ші жылғы дағдарыста жоғалтқан ақшасын 2011-дің қыркүйегінде қайтарып алды. 2011-де университеттің эндаументі $32 миллиардқа көтерілді, 2010-ның қыркүйегінде ол $27.6 миллиард болған, ал 2009-да $25.7 миллиард еді, және 2008-2009 жылдары 30% жоғалтқан болған. 2008-дің желтоқсанында, Гарвард өзінің эндаументі 22%-ға төмендегенін жариялаған (шамамен $8 миллиард). Сондықтан 2008-дің шілде-қазан аралығында бюджетін қыcқартқан. Кейін шыққан баяндамалар бойынша дағдарыс кезінде негізгі шығынның екі есе жоғары болып, алғашқы төрт айдың өзінде-ақ эндаумент 50%-ға азайғанын айтады. Форбс 2009-да шығынның көлемі $12 миллиард болды деп жазажы. Бюджетті қалпына келтірудің амалдарының біреуі сол кезде $1.2 миллиардқа салынып жатқан Allston Science Complex (бітірілуі 2011-ге жоспарланған) ғимаратының тоқтатылуы болған.
Гумоштник (Ловеч облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 164 адамды құрайды.
Гарвард университеті
Кампус
Гарвардтың негізгі кампусы Кэмбридждағы Гарвард ярдта орналасқан. Бұл шамамен Бостонның солтүстік-батысынан бастап Гарвард Скуэйр-ге дейін созылады. Гарвард Ярдттың өзінде университеттің бірнеше административті офистері мен Гарвард Университет Кітапханасы, академиялық ғимараттар, шіркеу (Memorial Church) және университеттің негізгі жатақханалары (бірінші курс студенттерге арналған) орналасқан. Жоғарғы курстың студенттері Гарвард Ярдтың шет жағасында Чарлс Өзенінің алдында тұрған жатаханаларда тұрады. Қосымша Гарвард ярдта "Quad" деген жатаханалар бар. Гарвардтың өзінің "Harvard MBTA" деген студенттерге арналған автобус транспорттары бар. Гарвард Ярдқа қызыл метро тарауымен (Red Line subway) жетуге болады. Гарвард Бизнес Мектебінің және басқа унивевситеттің атлетика орталықтары, мысалы Гарвард Стадионы, Кэмбридждегі кампуске қарама-қарсы Олстанда орналасқан. Екі кампусты байланыстыратын Чарлс Өзенімен асып өтетін Жон Уеекс Көпірі (John W. Weeks Bridge) бар. Бұл көпір тек адамдардың жаяу жүрулеріне арналған. Гарвард Медицина Мектебі, Гарвард Тіс Мектебі, және Гарвард Қоғам Денсаулық Мектебі кампустың "Longwood Medical and Academic Area" деген жерде орналасқан. Бұл шамамен Бостонның солтүстік-батысы мен Кэмбридждің солтүстігі. Әр жатақханың ішінде тамақтанатын асхана, кітапхана, тәрбиешілер, дәрс жаттықтырушылар және күзетушілер бар. Жатаханаларды дұрыс қамтумен Йель университеті жәрдем еткен.
Гумоштник (Ловеч облысы)
Пошта индексі — 5654. Телефон коды — 06950. ЕКАТТЕ коды — 18109.
Гарвард университеті
Кампус
thumb|right|upright|Қыс мезгілі, "Memorial Church" шіркеуі
Абреуландия
Абреуландия (Abreulândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мирасема-ду-Токантинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Гумоштник (Ловеч облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Гарвард университеті
Кампус
Рэдклиф Ярд кезінде Редклиф Колледжінің (бүгінгі Редклиф Институты) орталығы болған, ал қазір Гарвард Магистратура Білім Мектеді мен "Cambridge Common" ғимараттар тұрған жер.
Абреуландия
Санат:Токантинс елді мекендері
Гарвард университеті
Кампус
2006 - 2008 жылдары Гарвард Университеті өзінің кампусында болған қылмыстарды жариялаған, оның ішінде 48 күштелтен жыныстық қатынастар, 10 жеке адам тонауы, 15 адам өлтірілуі, 750 үй тонау, және 12 жеке көлік ұрланған.
Қосымша алшақ орналасқан кампустар
Кэмбридж, Олстан және Лонуудтан кампустарынан тыс, Гарвардтың тағы Массачусетс штатының Жамайка Пелйн қаласында "Arnold Arboretum" деген орталығы бар; Вашингтонда "Dumbarton Oaks Research Library and Collection" деген зерттеу кітапханасы бар; Петершамда (Массачусетс) "Harvard Forest" орталығы бар; және Флоренцида "Villa I Tatti" зерттеу орталығы бар; және Қытайдағы Гарвард-Шанхай Орталығы бар.
Кампусты кеңейту жоспарлары
Өткен бірнеше жылдың ішінде Гарвард Олстонда көп жер сатып алды. Бұл Чалрс Өзенімен асып өткенде Кэмбриджге қарама-қарсы жатыр және Гарвардтың мақсаты кампусты Бостонның оңтүстігіне қарай үлкейту. Университеттің Олстондағы кампус территориясы Кэмбриджге қарағанда елу пайызға артық. Олстон мен Кэмбридж кампустарын біріктіретін бірнеше көпір салынулары жоспарланып жатыр. Бұл көпірлермен тек жаяу ғана емес, Гарвардтың жеке автобустары, велосипедпен, және жаяу жүреге мүмкіндік болады. Гарвардтың студенттері мен жұмысшыларынан басқа кез келген адам бұл көпірлермен жүрсе болады, бірақ бүкіл қаржыны Гарвард өз қорынан бөледі.
Гарвардтың кампус кеңейтуінің басты мақсаты университеттің ғылым және технология мүмкіндетіріне жол ашу. Университет Олстонда 50,000м² зерттеу орталықтарын салуды жоспарлап отыр. Бұл орталықтарда Гарвард өзінің Инжинерия мен Өсімдік Жасуша Институт (Harvard Stem Cell Institute) факултеттерін орналастырады.
Қоршаған ортаны қорғау/Sustainability
2000 жылы, Гарвард қоршаған ортаны қорғайтын арнайы маманды жұмысқа алып Гарвард Жасыл Кампус идеясын бастаған (Harvard Green Campus). Сол кезден бастап бұл Коршаған ортаны қорғайтын офистері Амарикадағы ең дамыған болып есептеледі. Толығымен 25 адам осы жобада жұмыс атқарып жатыр, және энергия мен су үнемдеу мақсатында $12 миллиард бөліндіктен, Гарвардтың қоршаған ортаны қорғайтын бағдарламасы Америкада ең озық болып саналады. 2010 жылы 27 ең озық университеттер арасынан Гарвард үздік танылып, ең жоғары жүлдені әділ жеңіп алды.
Академия
thumb|right|Massachusetts Hall жатаханасы (1720), Гарвард кампусындағы ең көне ғимарат.
Гарвард өте үлкен зерттеу университеті. 1929 жылы Гарвард New England Association of Schools and Colleges орталығынан акредитациясын алған. Университеттің 46 бакалавриат мамандықтары бар. 134 магистратура мамандықтары бар. 32 професианалды мамандық бар. 2008–2009 жылы Гарвардты 1,664 бакалавр, 400 магистрант, 512 докторант, және 4,460 профисианалды мамандар бітірген.
Гарвардтың ең кіші бөлігін төрт жыл оқитын бакалаврлар құрайды. Олардың көпшілігі "гуманитария мен ғылым" мамандықтарында оқиды. 1978-2008 жылдар арысында, студенттерге өз мамандықтарынан тыс, міндетті сабақ алуға (Core Curriculum) басты жеті дәрсті оқуға талап қойылған.
2008-ден бастап баккалавриат студенттердің міндеттң бағларламалары аясында сегіз дәрс оқып бітіруге талап етілген (Aesthetic and Interpretive Understanding, Culture and Belief, Empirical and Mathematical Reasoning, Ethical Reasoning, Science of Living Systems, Science of the Physical Universe, Societies of the World, and United States in the World).
Гарвардтың мақтан тұтатын докторанттар және магистранттар даярлайтын бағдарламары бар. The Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching, The New York Times, және халық Гарвардты сабақ оқытуда магситранттар мен докторанттарды қолданғанын көп критикалаған. Гарвард семестр календарі бойынша жұмыс істейді, қыркүйекте басталып мамырдың ортасында аяқталады. Бакалаврлар әдетте бір семестрдің шінде төрт дәрс алады. Студенттер кез келген мамандық бойынша терең ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатыса алады. Гарвардты бітірген студентттердің алдыңғы 4-5% summa cum laude деген дипломға, келесі 15% magna cum laude деген дипломға, және келесі 30% cum laude дипломға ие болады.
Гарвардта жеке ұйымдар да өздерінің Университте белгілі бір ұйымның мүшесі болды деген сертификаттар береді, мысалы Phi Beta Kappa.
2009–2010 оқу жылы Гарвардтың бакалавриат бағдарламасынның бағасы жылына $33,696, және жатақханамен бірге $48,868 еді.
Қаржылай көмек көрсету 2007 жылғы бағдарламасынның аясында, жылдық табыстары $60,000 төмен отбасылар Гарвардта оқуға және жатақханаға ақша төлемейді. Жылдық жалақылары $60,000-$80,000 арасындағы отбасылар бірнеше ғана мың доллар ақша төлеу керек. Ал жылдық жалақылары $120,000 мен $180,000 арасындағы отбасылар табыстарының 10% төлесін деп талап етеді. Осымен қатар, Гарвард $414.1 миллион грант бөлген, $339.5 миллион жеке ұйымдардан бөлінеді, $35.3 миллион мемлекет қорынан бөлінеді, және $39.2 миллион сырттан жеке қолдаушылардан бөлінеді. Бакалавр студенттердің 87.7% Гарвардтың қаржылай көмегімен оқиды, 8.4% студенттер кридетпен, және 3.9% студенттердің оқуын жеке компаниялар төлейді.
Рейтинг
Гарвардтың бакалавриат бағдарламасы Америка университтерінің арасында номер бірінші. Форбс және "The Washington Monthly" оны Америкада алтыншы дейді. Халықаралық рейтингтерде Гарвард және Стэнфордпен екінші орынды бөледі. 2004-2009 жылдар арасында Гарвард бірінші болған. Academic Ranking of World Universities рейтингісі бойынша Гарвард 2003 жылдан бері әлем бойынша бірінші. Жеке мамандықтар бойынша, Academic Ranking of World Universities Гарвардты гуманитарлық ғылымдар мен математикадан, өмір және ауылшаруашылық ғылымдарынан, медицина мен фармацептикадан, қоғамдық ғылымдардан бірінші болды, ал инжиниринг/технология мен компьютер ғылымдарынан 42-ші орында. 2010 жылы Гарвард әлем бойынша физика мен экономика/бизнестен бірінші, химиядан екінші, математикадан үшінші, және компьютер ғылымдарынан тоғызыншы. 2009 және 2010 жылдары QS Global 200 Business Schools Report рейтингісіне тірелсек, Гарвард әлемнің бірінші университеті.
Зерттеу орталықтары
Independent organizations affiliated to the university''
Кітапханалар мен Мұражайлар
thumb|Гарри Елкинс Уайднер (Widener) атындағы кітапхана
Адрестеудің ерекше жағдайы
Адрестеудің ерекше жағдайы (Особый случай адресации) - 1) программаға қатысты қоршалған жад аймағына қатынас құру; 2) жад адресінің регистрі нақты жүйеде болмайтын адресті үсыну және орындалушы программаның үзілуі.
Гарвард университеті
Кітапханалар мен Мұражайлар
Гарвардтың кітапхана жүйесінің орталығы Гарвард Ярдтың ішіндегі Уайднер (Widener) кітапханасында, және қосымша 80 кітапханалары бар. Бүкіл жүйеде 15 миллионнан астам кітап бар. Америка Кітапханалар Ассоциясының айтуынша Гарвардтың кітап коллекциясы АҚШ академия институттардың арасында ең байы.
Адрестеудің ерекше жағдайы
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Гарвард университеті
Кітапханалар мен Мұражайлар
Гарвард университетінің Cabot Science, Lamont, and Widener кітапханаларын бакалавр студенттеріне ынғайлап жасаған. Бұл кітапханаларда өте сирек, көне, және басқа да ерекше коллекциялар мол. ;
Университеттегі "Houghton", "Arthur and Elizabeth Schlesinger Library on the History of Women in America", және the "Harvard University Archives" кітапханалары тек сирек және ерекше материалдарға арналған. Американың ең көне карталар, газеталар, және атластар коллекциялары Pusey кітапханасында. Бұл кітапхана халық қолдануына ашық. Шығыс Азия тілдерінің ең бай және мол коллекциясы, осы елдердің өздерінің кітапханарын санамағанда, "Harvard-Yenching' кітапханасында.
thumb|Lamont кітапханасының қасындағы Генри Мурдың (Henry Moore) жасаған Үлкен Төрт Бөліктің Сүйенуі (Large Four Piece Reclining Figure) деген мүсіні.
Гарвардтың бірнеше өнер, мәдениет, және ғылымға қатысты мұражайлары бар:
Студенттер
Соңғы алты жылдың ішінде Гарвардтың студенттерінің саны 19,000 - 21,000 арасында болды. Гарвардта 6,655 бакалавр, 3,738 магистрант, және 10,722 профисионалды студенттер бар. Бакалавр студенттер арасында 51% бикештер, магистранттардың 48% бикештер, және профисиналды студенттердің 49% бикештер.
"Carnegie" қоғамдық қорының айтуынша, Гарвардқа бакалавр студентке оқуға қабылдану өте қиын. Гарвард Колледжді 2013-те бітіргісі келетін бакалавр студенттердің оқуға тапсырған саны 27,462, оның тек 2,175 (7.9%) студенті қабылданды , және қалбынғандардың 1,658 (76.2%) ғана Гарвардке оқуға баруды жөн деп шешті. Гарвардқа қабылданған бакалаврлардың 95% мектек сыныптарының ең мықты ондығынан болады. Бұның ұстіне, Гарвардта Американың ең үздік мектеп оқушысы аталған 266 студент оқиды. Бакалавр студенттердің 88% университетті төрт жылдың ішінде бітіреді, және 98% алты жылдың ішінде бітіреді.
2010 жылы Гарвард Колледжі бүкіл бакалавриат бағдарламасына тапсырған студенттердің ішінен 6.9% ғана қабылдады. Университеттің бес ғасырлық тарихында бұндай төмен қабылдау көрсеткіші болмаған. 2009 жылы қабылдау көрсеткішінің жоғарырақ болған себебі қаржылай көмектің жоғары болғаны. Халық және бұқаралық ақпарат құралдары Гарвард қабылдау комиссиясының студенттер қабылдау шешімдерін көп талқылап, сынайды. Себебі, Гарвард жергілікті бай ақ Американдықтарды басқа нәсілдерге қарағанда өте көп қабылдайды.
Спорт
thumb|right|Гарвард Стадионы. Бұл стадионда "Harvard Crimson" және "Boston Cannons" топтары ойнап жаттығады. thumb|right| "Henley" жарысындағы Гарвардтың сегіз адамнан құрылған есу (rowing) тобы, 2004 thumb|right| Гарвард-Корнелл университеттерің хоккей жарыс ойны, 2006
Гарвард жоғарғы оқу орны Йель университетімен спорттың әр түрінен қызу бәсекеде. 1875 жылдан бері екі университет үшін ең шулы және асыға күтетін кез күзгі АҚШ футболының ойыны. Бұл ойын "The Game" деп аталады. Гарвардтың АҚШ футдол тобы қазір кезіндегідей жақсы болмаса да (1920 жылы ол "Rose Bowl Game" жарырсын жеңген), Йельмен болатын жарысы ерекше болып саналады. 1903 жылы салынған Гарвард стадионы бүкіл АҚШ бойынша жаңалық болды. Сол кезде Йель тобының ойыншысы, Уолтер Кэмп (Walter Camp) - АҚШ футболының атасы - Гарвард Стадионында ойыншылардың қауіпсіздігі ойластырмағандығын айтып, стадионды кеңейту керек екендігін ұсынған. Стадионды кеңейтуге мүмкіндік болмаған соң,1906 жылы АҚШ футболындағы пасс беру ережелері өзгертілген. Бұл ереже АҚШ футболыл тарихында ең ірі ережере өзгерісі. Гарвардтың бірнеше спорт кешендері бар. Мысалы, Lavietes Pavilion - баскетбол және басқа әртүрлі спорт түрлеріне арналған спорт кешені. Бұдан басқа, бес қабатты "MAC" (Malkin Athletic Center) спорт кешені Гарвардтың спортпен шұғылдануға арналған негізгі кешен. Бұның ішінде олимпиядалық талаптарға сай үлкен бассейн, айробикаға арналған кішкентай бассейн, велосипед тебетін алаң, үш тренажер бөлмесі, күрес залы, баскетбол алаңы, және т.б. Гарвардтың атлетика баптаушылары осы кешенде жұмыс істейді.
Гарвардтың академиялық есу (rowing) бикештер тобы "Weld Boathouse" кешенінде, ал ерлер тобы "Newell Boathouse" кешенінде жаттығады. Ерлер тобы, қосымша, Гарвард-Йель Регатта жарысына дайындалар кезде Коннектикут штатындағы Ledyard қаласында "Red Top" деген кешенде жаттығады. Гарвардтың хоккей тобы "Bright Hockey Center" кешенінде бапталады. Ал, Murr Center кешенінде Гарвадтың cквош және теннис топтары жаттығады. 2006 жылдан бері, АҚШ колледждері арасындағы Бірінші Дивизионындағы жарыстарда Гарвардтың 41 бикеш пен ерлер топтары жарысады. Бұндай жетістікке еш бір колледж қол жеткізбеген. Барлық Айви Лигасына кіретін университеттер сияқты Гарвард студенттерге атликалық грант тағайындамайды.
Гарвард-Йель Регатта тартысы The Game тартысынан 23 жыл бұрын басталған және екі палуанның ең алғаш қарсыластығы болып саналады. Гарвард-Йель Регетта тартысы жыл сайын маусым айында Коннектикут штатанның "Thames" өзенінде өтеді. Гарвардтың есуден (rowing) ерлер тобы АҚШ-тың ең мықты топтарының бірі болып саналады. Сонымен қоса, бүгін Гарвард Кримсонның ерлер хоккей, сквош, және фихтования топтары Корнеллдің топторымен ерекше тартысады. Жақында, Гарвардтың бикештер және ерлер топтары АҚШ-тың колледждері арасында болатын жырыста (NCAA Championship) жеңімпаз атанды. 2003 жылы, Гарвард бүкіл АҚШ колледждер арасында теңізде кемемен жүзу жарысын жеңген. 1989 жылы Гарвардтың хоккей тобы алғаш рет АҚШ коллеждер арасында болған жарысты жеңді. Айви Лиганың колледждерінен бүкіл АҚШ колледері арасындағы бикештер жарыстарында алғаш жеңімпаз болған Гарвардтың лакросс бикештер тобы, 1990 жылы.
Ән
Гарвардтың бір неше спорт әндері бар. Ең жиі айтылатыны Гарвардтың тобымен байланысты: "Ten Thousand Men of Harvard" (Гарвартың он мың адамы) and "Harvardiana"(Гарвардиана). Ал, Гарвардтың алма-матер әні "Fair Harvard" (Керемет Гарвард) деп аталады. Бұл әндер Гарвардтың АҚШ футбол және хоккей топтары жарыстарында ойлады.
Мұғалімдер мен жұсымшылар
Бұрын мүше болған ғұламалар: Michael Walzer, Stephen Thernstrom және Robert Nozick.
Әдебиетте және теледидарда
Гарвард көп әдебиеттер мен фильмдерде жетістік пен жоғары дәреженің символы ретінде қолдылады.
Теледидарда/Onscreen
Гарвард өзінің кампусында фильм түсіруге тыйым салатындықтан, Гарвард туралы түсірілетін фильмдер киностудияларда немесе Гарвардке ұқсас кампустарда түсіріледі. ''
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ жоғарғы оқу орындары Санат:1636 жылы пайда болғандар Санат:АҚШ коллониялды жоғарғы оқу орындар Санат:Массачусетс штатының жоғарғы оқу орындары‎ Санат:Гарвард университеті Санат:Американ университеттері қоғамдастығы
Төменгі Сывъёль
Төменгі Сывъёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тобысь өзенінің оң жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 653
IC 653 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32611, UGC 5985, MCG 0-28-22, ZWG 10.39.
Сыртқы сілтемелер
IC 653 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Ензензак-Локрис
Ензензак-Локрис (Inzinzac-Lochrist) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Лорьян округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 44,67 км² шамасында.
Қазақ әдебиеті кеші
«Қазақ әдебиеті кеші», «Қазақ» газетінің 1915 ж. 28 наурыздағы санында шыққан мақала. Авторы - М. Малдыбаев, К. Оразалиннің «Абай ауылына саяхат» кітабында: деген жолдар бар. Осы сияқты мақала «Айқап» журналында да басылған. Әуезов кештің бағдарламасын жасауға, елден әншілер жеткізуге, театр сахнасын дайындауға көмектөскен. Мақалада ойынның бағдарламасы, өту барысы, ұйымдастырушылары, рөл орындаушылары, ойыннан түскен қаржы, қаржылай көмек көрсетушілер жайында жан-жақты жазылған.
Ензензак-Локрис
Коммунаның INSEE коды — 56090, пошта индексі — 56650.
Қазақ әдебиеті кеші
Дереккөздер
Санат:Мақалалар
Ензензак-Локрис
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5895 адамды құрады. Халық тығыздығы — 131,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Бореалдық трансгрессия
Бореалдық трансгрессия — төрттік дәуірде Еуропа мен Азияның солтүстік бөлігін Солтүстік мұзды мұхит суының басуы. Оның шөгінділерінің абсолют биіктігі 100—120 м дейін барады, ал Үлкен жер тундрасында 200 м артық та болады.