cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Миялыкөл
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 205 адам (92 ер адам және 113 әйел адам) болса, 2009 жылы 87 адамды (45 ер адам және 42 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мұғалжар ауданы елді мекендері
Калак-ор
Калак-ор — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аварское Койсу (Джурмут) өзенінің сол жағалауынан 156 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Малеструа
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2483 адамды құрады. Халық тығыздығы — 427,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Арка-Седэ-Яха
Арка-Седэ-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арка-Епоко-Яха өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Тузейга
Тузейга — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің сол жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Момоду Сисей
Момоду Сисей (Momodou Ceesay; 24 желтоқсан 1982 жыл, Банжул, Гамбия) — гамбиялық футболшы, шабуылшы
Клубтық
Намибияның "Уоллидан" клубының түлегі. Кейін "Цюрих", "Челси" академияларында да ойнады. 2008 жылы Бельгяның "Вестерло" клубында кәсіпқой карьерасын бастады.
2013 жылы "Қайратпен" үш жылдық келісім шарт жасасты. Маусым соңына дейін 28 кездесуде 13 гол соғып, команданың маусымдағы үздік мергені атанды. Бірақ командаға Жерар Гоу келген соң ақырындап негізгі құрамнан ысырылды да, 2015 жылы жазда клубтан кетті.
Қазақстанға содан 2018 жылы жазда оралды, бірақ бұл жолы "Қызылжар" футболшысы атанды.
2019 жылы "Ертіске" ауысты.
2020 жылы "Қызылжарға" қайта ауысты.
Халықаралық
2010 жылы 30 мамырда Мексикаға қарсы жолдастық кездесуде Гамбия Ұлттық футбол құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты. 2010 жылы 4 қыркүйекте Намибия қақпасына тұңғыш голын соқты, бұл 2012 жылғы Африка Ұлттары кубогының іріктеуі болатын.
2014 жылғы әлем чемпионатының іріктеуіне қатысты. Бұл турнирде де бір гол соқты (2012 жылы 10 маусымда Танзаниямен ойында есеп ашты, бірақ Гамбия 1:2 есебімен ұтылып қалды. Бұл Момодудың құрама сапындағы соңғы голы еді.
2015 жылдан соң құрамаға шақырылмады.
Дереккөздер
Санат:Гамбия футболшылары Санат:Гамбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Жилина ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Маккаби Нетания ФК ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Ертіс ФК ойыншылары
Эликсхаузен
Эликсхаузен (Elixhausen) — Аустриядағы коммуна. Зальцбург федералды жеріне қарасты Зальцбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2749 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 8,36 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SL, ресми идентификациялық коды — 5 03 08.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Зальцбург елді мекендері
Кираста
Кираста — Ресейдегі өзен. Қалмақ Республикасы, Ростов облысы, Ставропольск өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Маныч-Гудило көлі, Маныч шығанағы орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Маныч бастауынан Калаус және Егорлык өзендерін қоспағандаПролетар су торабына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон құйылысынан төмен Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қаржы лизингі
Қаржы лизингі - қарапайым лизинг, ең кең қолданылатын нысаны; шарттардың орта мерзімділігімен және ұзақ мерзімділігімен сипатталады, бұл шарттарды іске асыру барысында мүліктің құны толық немесе онын көп бөлігі өтеледі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Норвич Сити
«Норвич Сити» футбол клубы(Norwich City Football Club;) — Англияның Норидж қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Карроу Роуд" стадионында өткізеді.
1902 жылы құрылды. 1905 жылы кәсіпқой клуб мәртебесін иеленді. Бірінші дивизионға тек 1972 жылы ғана көтеріле алды.
2018/19 жылғы маусымда чемпионшиптің жеңімпазы атанып, Премьер Лигаға жолдама алды.
Клубта әр кездері Даррен Хакерби, Роберт Грин, Мартин О’Нил, Киран Гиббс, Крис Саттон секілді атақты футболшылар ойнады.
Сілтемелер
Санат:Англия футбол клубтары
Испринген
Испринген (Ispringen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Энц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5979 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 36 030. Муниципалитеттің басшысы — Хайнрих Кеммет.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Сепараттық бейбітшілік
Дереккөздер
Санат:Саясат
Анықтамалықтар әдісі
Анықтамалықтар әдісі  (Метод справочников) — компьютер жадына жазбаға байланған нұсқағыш жазбаларда орналаспай, жеке файл — файл нұсқағыштары (анықтама) түрінде үйымдастырылатын тармақталған және желілік құрылымдарды ұсыну әдісі.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Босағаға шеге қағу
Босағаға шеге қағу - дәстүрлі өлік жөнелту салтында атқарылатын рәсім. Ер-азаматтың, отағасының мәйіті үйден шығарылған соң, өлікпен бірге үйдің құт- берекесі кетіп қалмасын деген ырыммен өлік шыққан үй есігінің босағасына шеге қағатын болған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ешқандай міндеттемелерсіз
«Ешқандай міндеттемелерсіз» (No Strings Attached, Больше чем секс) — Айвен Райтманның романтикалық комедиясы, онда сексуалды қатынасқа қалай жеңіл енуге және екі адам арасындағы эмоционалды жақындастыққа жетудің қандай қиын екені баяндалады.
Штедтен (Мансфельд)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1062 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 405. Муниципалитеттің басшысы — Харальд Майер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Ешқандай міндеттемелерсіз
2011 жылдың 21 қаңтарында АҚШ-да фильмнің тұсаукесері болып өтті.
Сюжет
Басты кейіпкерлер — Эмма мен Адам — сонау балалар лагерінде өздерінің сексуалды қатынастарын жасамақшы болған, бірақ бәрі сәтсіз болды. 15 жылдан соң олар қайта байқамақшы болады. Бұл жолы бәрі ойдағыдай өтеді. Ендігі бұларды тек секс ғана байланыстырады, және олар өздерінің арасында махаббат сезімі пайда болмайтынына сенімді болғасын физиологиялық түйсікке беріледі. Шақыру бойынша секс. Бірақ уақыт өте жұптар өздерінің арасында бөтен сезім бар екенін байқайды — мысалы, құштарлық, бір-біріне деген қамқорлық, онымен қоса махаббат.
Қызықты жағдайлар
thumb|left|150px|[[Натали Портман]] thumb|150px|[[Эштон Кутчер]]
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ-тың романтикалық комедиялары Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер
Мойта-душ-Феррейруш
Мойта-душ-Феррейруш (Moita dos Ferreiros) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лориньян муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1740 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24,75 км² шамасында. Халық тығыздығы — 70,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Maria).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Анероид
Анероид — ауа қысымын сұйықтықтың көмегінсіз өлшейтін аспап.
Анероид  — өзгерту күшіне пропорционал серпінді қорапшаның (види қорапшасы) өзгеруі бойынша, яғни оған үстеме қысымның өзгеруі бойынша атмосфераның қысымын өлшейтін аспап.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия Санат:География
Глобус
Мәделхан Нәлібаев
Мәделхан Нәлібаев (15.8. 1933, Сырдария ауданы Айдарлы ауылы) – инженер-гидротехник. Қазақстанның еңбек сіңірген гидротехнигі. Ташкент «ТИИИМСХ» ауыл шаруашылық суландыру институтын бітірген (1955). 1955 – 62 жылдары Шиелі УОС-ында жұмыс істеп, кейіннен су құрылыстарын жөндеу бөлімін басқарған. 1962 – 66 жылдары Қызылорда су торабы және каналдар басқармасының бастығы болды. 1966 – 68 жылдары Сырдария су құрылыстарын салу-жөндеу мекемесін ұйымдастырып, Сарысу өзені бойындағы Иір, Қонысбек, Балжарма су тоспаларын (бөгеттерін), Көксу каналын іске қосуға басшылық етті. 1968 – 94 жылдары Сырдария УОС-ын басқарды. Нәлібаев «Су туралы толғаныс» (А., 2001), «Су – өмір шежіресі» кітаптарын жазды.
Сілтемелер
"Сыр елі энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар
Гидрографиялық қызмет
Гидрографиялық қызмет (Гидрографическая служба) - мұхиттарда, теңіздерде, көлдерде, бөгендерде, каналдарда кеме жүзудің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін ұйым. Теңіз бен өзен флоттары бар дүние жүзінің барлық мемлекеттерінде құрылған. Гидрографиялық қызмет кеме жүзудің арнаулы және жалпы нұсқаулары мен оқу құралдарын жасаумен және оларды басып шығарумен; навигациялық жабдықтарды орнатумен; теңізде жүзушілерді навигациялық жағдайлары мен жүзу режімінің өзгерулері туралы хабарландыруды ұйымдастырумен, навигацияның кемелік құрал-жабдыктарын жасаумен және кемелерді олармен қамтамасыз етумен айналысады.
Б. з. д. 965 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 965 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 965 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сергей Иванович Антимонов
Сергей Иванович Антимонов (1880 жылы 15 маусымда Курскте дүниеге келіп, 1954 жылы 8 мамырда Мәскеуде дүниеден өткен) – совет, орыс театр және киноактері, драматург.
1904 жылы Сергей Антимонов өзінің алғашқы «Белое, серое, черное» пьесасын сахнаға шығарады. 1908-1919 жылдарда сықақ театрында қызмет атқарады. Ол жерде көптеген бас кейіпкерлер рөлдері мен эпизодтарды сомдайды. 1919-1920 жылдары Луначарский атындағы театрда қызмет атқарады.
Дереккөздер
Санат:КСРО актерлері
Зеренді көшесі (Астана)
Зеренді көшесі Талғар көшесінен басталып, Жанкент көшесінде аяқталады. Обаған, Ақсу-Аюлы көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 616,2 м. Бұрынғы атауы №48 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ).
Зеренді - Есіл алабындағы тұйық көл. Ақмола облысының Зеренді ауданында орналасқан. Зеренді көлінің табиғаты өте әсем, оны қалың қарағайлы аласа таулар қоршаған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Бессед-де-Со
Бессед-де-Со (Bessède-de-Sault) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11038, пошта индексі — 11140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 54 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
1834 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1834 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1834 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Дезертин (Алье)
Дезертин (Désertines) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,34 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4406 адамды құрады. Халық тығыздығы — 528,3 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Кювервиль (Сен-Маритим)
Кювервиль (Cuverville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,58 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76206, пошта индексі — 76280.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 340 адамды құрады. Халық тығыздығы — 74,24 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Тератома
thumb|150px|Тератома Тератома (τέρας) — тканьдер мен мүшелердің түрлі бөлігінде пайда болатын ісік. Сырттай қарағанда киста тәріздес болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Гидрографиялық тор
Гидрографиялық тор - қандай да бір аумақтағы табиғи жолмен пайда болған құрлықтағы ағын сулар мен суқоймалардың және бөгевдердің жиынтығы. Гидрографиялық тор өзендер торының жиілік (1 км² ауданға шаққандағы өзен торының ұзындығы), көлділік және батпақтану (көл айдынының немесе батпақ бетінің ауданының аумақтың ауданына шаққандағы %-дыққатынасы) коэффициенттерімен сипатталады. Гидрографиялық тордың сипаты мен жиілігі, ең алдымен, климатқа (жауын-шашынның жылдық мөлшері мен булану шамасына), жергілікті жердің бедері мен геологиялық құрылысына байланысты болады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Импровизация
Импровизация (improvisus — кенеттен, тұтқиылдан), суырып салмалық – көркем туындыны орындау кезінде өнерпаздың аяқ астынан туындыға өз жанынан жаңалық қосып, оны орындауды жалғастырып әкетуі.
Элиот (Мэн)
Элиот (Eliot) — Мэн штатының Йорк округіне жататын АҚШ қаласы.
Импровизация
Импровизация поэзияда, музыкада, театрда, биде, т.б. кездеседі. Кәсіби өнердегі импровизацияның тууы, негізінен, халық шығармашылығымен тығыз байланысты. Ежелден-ақ көптеген халықтарда импровизацияның айрықша белгілерін көрсететін суырып салмашылар болған. Қазақ халқының ақын-жыраулары, шешендері, күйшілері, әншілері импровизацияның озық үлгісін көрсеткен. Ежелгі Грекияда аэдаларда, Батыс Еуропаның жонглерлері мен шпильмандарында, орыстың скоморохтары мен аңызшыларында, украиндардың кобзарьлары мен кавказдықтардың ашугтарында, қырғыз бен қарақалпақтың ақындары мен әнші-күйшілерінде де импровизация дәстүрге айналған.
Элиот (Мэн)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Импровизация
Өзге түркі тілдес халықтарға қарағанда, импровизация қазақтарда жалпыұлттық сипат алған. Поэтикалық импровизация – ақын немесе жыршының алдын ала дайындықсыз берілген тақырыпта кенеттен жыр шығаруы. Қазақ ауыз әдебиетінің өкілдері, негізінен, суырып салмашылық өнерге шебер болған. Ежелгі дәстүр бойынша жылдам, әрі бөгетсіз өлең шығарып айта білмегенді халық ақын деп танымаған. Импровизацияның үздік үлгісі – ақындар айтысы. Шынайы импровизация өнері саналатын айтыс – сөз сайысының ерекше түрі болып табылады. Ақындық дарын өзара айтыс пен өнер жарыстарында (ойын-той, жиын-мереке) сынға түскен. Ақын халықтың тарихын, әдет-ғұрпын, салт-санасын жетік білген, өмірден түйгені мол, озық ойлы, белгілі бір тақырыпқа жыр шығарып айтқанда, сөз сайысына түскенде тапқырлығымен, білгірлігімен, қапияда сөз тапқыштығымен көзге түседі. Ал мұндай биіктен көріну үшін импровизация өнерінің қыр-сырын жетік меңгеру қажет.
Бидегі импровизация – ежелгі дәуірден-ақ ұлттық ойын-сауықтардың басты шартының бірі болып саналады. Шығыста би импровизациясы халық ойындарында ғана емес, кәсіби өнерде де сақталған. 20 ғасырдың 2-жартысында импровизация көпшілік билерінің басты элементтерінің біріне айналып, бал, спорт билерінде (чарлстон, липмт, твист, шейк, брейк, аэробика, ырғақты гимнастика, т.б.) кең өріс алды. Театрдағы импровизация – мәтінсіз сахналық сауықтарда актердің алдын ала дайындықсыз-ақ өзі ойнайтын рөлінің сөздерін жанынан шығаруы. Халық театр шығармашылығында туған импровизация Ежелгі Шығыс (қазіргі театрларда да кездеседі), көне, ортағасырлық, қайта өркендеу дәуіріндегі театрларда да бой көрсетті. Импровизация Италияның дель арте комедиясы (16 – 18 ғасырлар) мен француз фарстарында (15 – 16 ғасырлар) өзінің шырқау биігіне көтерілді. thumb|right|Театрдағы импровизация 20 ғасырда өнерде импровизация қайта туды. Ол алдымен К.С. Станиславскийдің, одан кейін Мәскеу көркем академиялық театрының 1-студиясында тәлім-тәрбие алған, дарынды актер М.А. Чеховтың шығармашылығында жаңа, терең мазмұнға ие болды. 1919 – 38 ж. Мәскеуде “Семперанте” атты импровизациялық театр жұмыс істеді. Импровизация өнері театр педагогикасының негізгі бір саласына жатады. Қазақтың сахна шеберлері Қ.Қуанышбаев, С.Қожамқұлов, Е.Өмірзақов, Қ.Жандарбековтың театрдағы алғашқы сахналық ойындары, Ш.Жиенқұлованың билері импровизацияға байлығымен әлемдік және отандық сахна өнері тарихында қалды.
Қазан (ойын)
Қазан- қазақтың ұлттық ойындарының бірі.
Импровизация
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология Санат:Мәдениеттану
Қазан (ойын)
Ойнаушылар тұрған сызығынан 10, 15 және 20 қадам қашықтықта диаметрі 20 см шұңқырлар қазу. Ойнаушылар кезекпен тастарды шұңқырларға тигізуге тырысады және сол үшін сәйкес ұпайлар қосылады. Кім көп ұпай жинайды, сол жеңімпаз атанады. Ескерту: егер зал ішінде ойнаса, ойынды жарыс түрінде, резеңке доптар мен теннис түйіршіктерін қолдануы жақсы болар еді. Іскерлік пен мергендікті дамытады. Құралдар: отау сөресі. Шұңқырлар орнына таяқтардан немесе тастардан контур жасауға немесе жарамай қалған резеңке доптарын екіге бөліп қолдануға болады. Тастар орнына түрлі түсті скотчпен жабдықталған сереңке қорабтарын қолдануға болады.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының сал-дәстүрлері кітабы, Атамұра 2011ж.
2. ↑http://kitaptar.com/
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Жиренсақал
Жиренсақал – Қарқаралы тауының оңтүстік-шығыс сілеміндегі тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы қаласынан оңтүстікке қарай 10 км жерде. Ең биік жері 1403 м. Ұзындығы солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 10 км-ге созылып жатыр, енді жері 5 км. Жиренсақал туристік және спорттық нысан.
Геологиялық құрылымы, жер бедері
Ортаңғы және жоғарғы тас көмір гранитоидтарынан түзілген. Беткейлері құзды, сай-жыралармен аз тілімденген.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Досмаханова Бибіраба
ДОСМАХАНОВА Бибіраба (1921 жылы туған, қазіргі Сырдария ауданы Айдарлы ауылы) – еңбек ардагері. Қызылорда педагогика институтын бітірген. 2-дүниежүзілік соғыс жылдарында Жаңақорған ауданы атқару комитетінде, 1943 – 1947 ж. Қызылорда облысы атқару комитетінде қызмет атқарды, 1947 – 1949 ж. Алматы партия мектебінде тыңдаушы, 1949 – 1950 ж. Жалағаш ауданы партия комитетінің хатшысы, 1950 – 1953 ж. облыс атқару комитетінің төрағасы, 1953 – 1963 ж. Қызылорда қалалық атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1963 – 1971 ж. облыс мәдениет басқармасының бастығы, 1971 – 1981 ж. облысы мекемелерде жауапты қызметтер атқарған. Досмаханова бірнеше рет қалалық, облыстық, кеңестің депутаты болып сайланған. ҚазКСР Жоғарғы кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
Жолақсыз бұлшықет ұлпасы
Жолақсыз Бұлшықет ұлпасы (textus muscularis nonstriatustextus — ұлпа, musculus — бұлшықет, поп — жоқ, striatus — жолақ)—	ішкі түтікше мүшелер мен қан және лимфа тамырлары қабырғаларындағы етті қабық пен етті тақташаларды (пластинкаларды) түзетін ұлпа. Жолақсыз бұлшықет ұлпасын бірыңғай салалы ет ұлпасы деп те атайды. Жолақсыз бұлшықет ұлпасының жасушалары (миоциттері) цитоплазмасында миозин және актин миофиламенттерінен түзіліп, жиырылу қызметін атқаратын миофибриллаларда көлденең жолықтар болмайды. Жолақсыз Бұлшықет ұлпасы түтікше ішкі мүшелердің, қан, лимфа тамырлары қабырғаларының еріксіз жиырылуын қамтамасыз етеді. Оның жиырылу қызметін авто-номды вегетативтік жүйке жүйесі реттейді.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология Санат:Медицина Санат:Гистология Санат:Цитология
Босағаға ілу
Босағаға ілу - дәстүрлі некелік қатынастың қалыптасу барысында атқарылатын ғұрып - кәде атауы. Той тараған соң бір түннен кейін қалыңдық барар еліне аттанғанда, күйеудің жұрттың соңынан қалып, сәл аялдап, қайын атасының үйінің босағасына бір шапан іліп кететін салтын босағаға ілу деп атайды. Мұнда күйеу баланың «осы үйдің осы босағасынан қол үзбеймін», «мен де осы үйдің бір баласымын» деген ишараты бар. Ауқатты адамдар босағаға ілуге үрім-жұрағаты мол болып өссін деген ниетпен бие байлаған. Бұл ғұрып кейбір өңірлерде ілу деп қана аталады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
IC 470
IC 470 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 470 Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Өзбекстан сомы
Сом (сўм, so'm) — 100 тиыннан тұратын Өзбекстанның ақша бірлігі. ISO 4217 әріптік коды – UZS, цифрлық коды – 860. Алғашында 1993 жылы 15 қарашада ел экономикасын рублдің артық ұсынысынан қорғау үшін кеңестік рублге параллель валюта болып табылатын сом-купон түрінде енгізілді. 1994 жылдың 1 шілдесінен бастап – Өзбекстандағы жалғыз заңды төлем құралы ретінде енгізілді.
2016 жылы беларустік рубл деноминацияланғаннан кейін сом бұрынғы КСРО елдері арасында ең арзан валюта болды (2019 жылдың шілде айының соңында ең жақын бәсекелес армян драмы рублге қатысты шамамен 20 есе қымбат болды).
Тарихы
Министрлер Кабинетінің 1993 жылғы 12 қарашадағы № 550 «Өзбекстан Республикасының аумағында параллель төлем құралы ретінде «сом-купондарды» енгізу туралы» 1993 жылғы 15 қарашадағы Өзбекстан Республикасындағы қаулысы ішкі нарықты рублдің артық ұсынысынан қорғау, сондай-ақ халыққа ақшалай қаражаттың уақтылы төленуін қамтамасыз ету үшін 1992 жылғы үлгідегі қосымша уақытша «сом» ақша белгілері (сом-купондары) енгізілді. Өзбекстан аумағында 1:1 қатынасында 1961-1992 жылдардағы үлгідегі рублмен параллельді төлем құралы ретінде сом-купондары қолданылды. Сонымен бірге 1993 жылдың 22 қарашасынан бастап тұтыну нарығын қорғау мақсатында бұрын енгізілген біржолғы купондары бар карталар жойылды.
Өзбекстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің 1993 жылғы 3 қыркүйектегі № 952-XII қаулысына сәйкес қазіргі сом 1994 жылдың 1 шілдесінен бастап Өзбекстан Президентінің 1994 жылғы 16 маусымдағы № УП-870 «Өзбекстан Республикасы Ұлттық валютасын енгізу туралы» Жарлығымен 1 сом = 1000 сом-купон қатынасында айналымға енгізілді. 1994 жылдың 1 тамызынан бастап сом Өзбекстан Республикасы аумағындағы жалғыз заңды төлем құралы болып табылады.
2018 жылғы 2 шілдеде 2018 жылғы үлгідегі белгіленген бағасы 50, 100, 200 және 500 сом шақалары айналымға енгізілді, осыған байланысты ескі үлгідегі шақалар мен банкноттарды айналымнан біртіндеп алу жүргізіледі.
2000-2009 жылғы үлгідегі белгіленген бағасы 50 және 100 сом шақалары және 1994 жылғы үлгідегі 50 және 100 сом банкноттары 2019 жылғы 1 шілдеден бастап айналыстан толығымен алынса, белгіленген бағасы 200 және 500 сом банкноттары 2020 жылдың 1 шілдеден бастап айналымнан алынды, 50, 100, 200 және 500 сом банкноттары мен шақалары 2022 жылдың 1 қаңтарына дейін Орталық банктің Бас басқармаларының кассалық есеп айырысу орталықтарында айырбастауға қабылданады.
2020 жылдың 1 наурызынан бастап белгіленген бағасы 1, 3, 5, 10, 20, 50 тиын, 1, 5, 10 сом шақалар және белгіленген бағасы 1, 3, 5, 10, 25 сом банкноттар айналыстан шығарылды, 2021 жылдың 1 қаңтарына дейін олар кассалық есеп айырысу орталықтарына қабылданды.
2019 жылдың 15 қаңтарында Ұлы Мәжіліс Сенатының Кеңесі 100 000 сом банкноттың үлгісі мен әрленімін бекітті, банкнот 2019 жылдың 25 ақпанында айналымға шығарылды.
2021 жылдың 14 маусымында белгіленген бағасы 2 000 және 20 000 сом банкноттар, 2021 жылғы 26 тамыздан бастап белгіленген бағасы 5 000 және 10 000 сом жаңа үлгідегі банкноттар , 2021 жылдың 22 желтоқсаннан бастап 50 000 және 100 000 сом жаңа үлгідегі банкноттар айналысқа енгізілді. Осы белгіленген бағадағы ескі үлгідегі банкноттар да айналыста қалды.
Валюталық саясатын ырықтандыру нәтижесінде 2017 жылдың 5 қыркүйегінен бастап Орталық банктің АҚШ долларына шаққандағы бағамы 1 АҚШ доллары = 8100 сом деңгейінде, болжамды дәлізі 1 АҚШ доллары 8000-8150 сом деңгейінде белгіленді.
1994-2000 жылғы шығарылым
2020 жылдың 1 наурызынан бастап айналыстан алынды. thumb|200px|Салыстырмалы өлшемдерthumb|200px|Салыстырмалы өлшемдер
2000—2004 жылғы шығарылым
2001 жылғы 50 сом және 2004 жылғы 100 сом шақалар белгілі бір оқиғаларға орай шығарылғанымен (тиісінше - тәуелсіздіктің 10 жылдығына және ұлттық валютаның 10 жылдығына), бірақ Орталық банк оларды естелік шақалар қатарына жатқызбады. 2001-2004 жылғы үлгідегі белгіленген бағасы 50 және 100 сом шақалары 2019 жылдың 1 шілдесінен бастап, 1, 5 және 10 сом шақалары 2020 жылдың 1 наурызынан бастап айналыстан шығарылды.
2018 жылғы шығарылым
2018 жылы 2 шілдеде айналысқа шығарылды.
Естелік шақалары
Естелік шақаларды Орталық банк 1994 жылдан бастап шығара бастады, сол кезден бастап ел тәуелсіздігінің үш жылдығына орай құны 10 сом екі түрлі шақа бағалы металдардан (атаулы құны 10, 50, 100, 1000, 50 000 және 100 000 сом), қымбат емес металдар (атаулы құны 25, 50, 100, 500 сом), сондай-ақ алтынмен жабылған қымбат емес металдар (атаулы құны 1 және 10 сом) шығарылды.
Мерейтойлық іс-шараларға арналған никель жалатылған болаттан немесе мыс-никель қорытпасынан жеті шақа шығарылды, олардың бесеуі ресми түрде естелік және мерейтойлық естелік деп аталды.
Өзбекстан Орталық банкі 2018 жылдың 26 қарашасында коммерциялық банктердің филиалдары арқылы 2018 жылдың 28 қарашасынан бастап 1994-2009 жылдары шығарылған, 999,9 сынамды металдан жасалған және салмағы 31,1 грамм естелік алтын және күміс шақалардың сатылуын жариялады.
1992 жылғы шығарылым
Барлық банкноттардың бет жағында — Өзбекстан Республикасы Елтаңбасының суреті, арт жағында — Регистан алаңындағы Шердор медресесі орналасқан.
АВ 12345678 (1-500 сом) немесе АВ 1234567 (500-10 000 сом) түріндегі банкнот нөмірлері бет жағында Мемлекеттік елтаңбасы суретінің астында орналасқан.
Лек-Кэм
Лёк-Кэм — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воль өзенінің оң жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Өзбекстан сомы
1992 жылғы шығарылым
1993 жылы 15 қарашада айналысқа енгізілді, 1994 жылы 1 тамызда шығарылды. Бұл сериядағы банкноттар Англияда «Harrison & Sons Ltd» баспаханасында басылды.
1994-1999 жылғы шығарылым
Банкноттардың бет жағында – белгіленген бағасы, мемлекеттік елтаңба, эмитент-банктің атауы, түсіндірме жазуы және шығарылған жылы; артқы жағында - Өзбекстанның әртүрлі сәулет ескерткіштері, белгіленген бағасы және жалғандық туралы ескерту. Су таңбасы — Өзбекстанның елтаңбасы, 1 және 3 сом банкноттарын қоспағанда, бұл банкноттардың су таңбалары сегіз бұрышты жұлдыздардың кілемдік өрнегі — руб әл-хизб болып табылады.
Лек-Кэм
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Өзбекстан сомы
1994-1999 жылғы шығарылым
100 сомға дейінгі банкноттарды немістің Giesecke & Devrient компаниясы басып шығарды. 2016 жылғы 21 тамыздағы мұрағаттық көшірмесі Wayback Machine, «Дәулет белгісі» мемлекеттік кәсіпорнында белгіленген бағасы 200 және 500 сомдар басылды.
Банкноттардың нөмірлері AB 1234567 үлгіде.
IC 4891
IC 4891 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан E5 типті галактика.
Өзбекстан сомы
1994-1999 жылғы шығарылым
1994-1999 жылғы үлгідегі банкноттар 2019 жылдың 1 шілдесінен 2020 жылдың 1 шілдесіне дейін кезең-кезеңмен айналымнан шығарылды.
IC 4891
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63620, IC 4889, ESO 185-14, AM 1941-542.
Лек-Кэм
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Өзбекстан сомы
2001—2019 жылғы шығарылым
Банкноттар Дәулет белгісі мемлекеттік кәсіпорнында басылды. Белгіленген бағасы 1000 сом банкноттағы жазулар кириллицамен, қалған барлық банкноттарда 2013 жылдан бастап және одан кейінгі шығарылған жылдардан бастап барлық жазулар латын әрпімен жазылған. Белгіленген бағасы 1000 сомнан 50 000 сомға дейінгі банкноттардағы су таңбасы Өзбекстанның елтаңбасы және белгіленген баға сандары, 5000-нан бастап банкноттарда олар қарама-қарсы, 100 000 сом банкноттарда — Ұлықбек мырзаның басы және қарама-қарсы белгіленген баға сандары болды.
Лек-Кэм
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4891
Сыртқы сілтемелер
IC 4891 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Өзбекстан сомы
2001—2019 жылғы шығарылым
Банкноттардың нөмірлері AB 1234567 үлгіде.
2021 жылғы шығарылым
2021 жылдың маусымынан бастап Өзбекстан Республикасының Орталық банкі айналысқа жаңа банкноттарды енгізеді. Олар «Дәулет белгісі» мемлекеттік кәсіпорнында басылады. Басқарушының айтуынша, ұсынылған банкноттарды бір кездері қазіргі Өзбекстан аумағы арқылы да өткен Ұлы Жібек жолы тақырыбы біріктіреді. Олардың әрқайсысы Республиканың бір аймағына, сол өңірдің сәулет ескерткіштері мен археологиялық олжаларға арналған. Әшекейлеу элементтері ретінде ғана емес, қорғау мақсатында да ұлттық нақыштар мен өрнектер қолданылады.
Серияның барлық банкноттарында су таңбасы ретінде Азия мен Арабиядағы сауда нышандарының бірі болып табылатын жүк тиелген түйе — керуендер, сондай-ақ әр банкноттың белгіленген бағасына сәйкес келетін қарама-қарсы атаулы құн нөмірлері пайдаланылады.
Банкноттардың нөмірлері AB 1234567 үлгіде.
Дереккөздер
Санат:Азия валюталары Санат:Сом Санат:Өзбекстан экономикасы
Жаманқұдық
Жаманқұдық — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Базаршолан ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2020 жылы таратылды.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 145 км-дей жерде.
Эрик Абидаль
Эрик Силвен Абидаль (Éric Sylvain Abidal, 11 қыркүйек 1979 жыл, Лион, Франция) — француз футболшысы, қорғаушы.
Жаманқұдық
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 239 адам (127 ер адам және 112 әйел адам) болса, 2009 жылы 137 адамды (71 ер адам және 66 әйел адам) құрады.
Эрик Абидаль
Карьерасы
Франция Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. 2006 жылы әлем чемпионатының күміс жүлдегері атанды. Карьерасында бірнеше француз клубтарында және Испанияның "Барселона", Грекияның "Олимпиакос" клубтарында доп тепті.
Жаманқұдық
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданының таратылған елді мекендері
Түтікше бездер
Түтікше бездер (трубчатые железы) — секрет бөлетін соңғы бөлімінің пішіні түтік тәрізді болып келген бездер. Түтікше бездерге қарын, ішек, жатыр бездері және тер бездері жатады.
Эрик Абидаль
Карьерасы
Ең табысты болған жылдары "Барселонада" ойнаған маусымдар. Бұл команданың сапында мүмкін болған жүлденің бәріне қол жеткізді: екі дүркін Чемпиондар Лигасын, төрт рет Испания чемпионатын ұтып алды.
Түтікше бездер
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Эрик Абидаль
Карьерасы
2011 жылы қатты ауырып, бірнеше ай алаңға шыға алмады. Сол жылы "Барселона" Чемпиондар лигасын ұтты да, "Уэмблидегі" финалдан соң кубокты көтеру мәртебесін Абидальға берді.
Қазір "Барселонада" техникалық хатшы қызметін атқарады.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Лилль ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Олимпиакос Пирей ФК ойыншылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Уоллидан
«Уоллидан» — Гамбияның Банжул қаласындағы футбол клубы. 1969 жылы құрылған. Өз алаңындағы ойындарын "Индепенденс" стадионында өткізежі. Сыйымдылығы 40 мың адам.
Тарихы
Гамбияның ең жүлделі клубтарының бірі. 15 рет ұлттық чемпионатта топ жарды. Ал афрокубоктардағы ең жоғары көрсеткіші 1988 жылғы Африка кубок иелері кубогындағы 1/4 финал.
Сілтемелер
Санат:Гамбия футбол клубтары
Экономикалық интеграция
Экономикалық интеграция (экономикалық бірігу) - Экономикалық бірігу үдерісі түрлі деңгейлерде жүргізіледі. Деңгейлес (компания бәсекелестің компаниясын өзінің бақылауына алады немесе өндірістік үдерістің бірдей сатысындағы бірдей салада істейтін компанияларды қосып алады) және сатылaс экономикалық бірігу (компанияның қызметі ақырғы өнімді өндірудің технологиялық тізбегіндегі екі не одан көп буынды қамтиды; ол өнімді өндіру мен өткізудің барлық сатысын: шикізатты өндіруден көтерме немесе бөлшек саудаға дейін қамтуы мүмкін) түрлеріне бөлінеді. Экономикалық бірігу халықаралық сипатта болады және ұлттық шаруашылықтарды бірыңғай халық шаруашылығына бірігуге дейін жақындастыруды көздейді. Экономикалық бірігу - шаруашылық өмірдің интернационалдануының жоғары нысаны. Оның негізін капитал мен өндірістің интернационалдануы құрайды, ол әуелі микродеңгейде (фирмалар мен банкілер деңгейінде) болады, сонан соң макродеңгейге (мемлекеттер деңгейіне) шығады. Сонда экономикалық бірігу халықаралық келісімдермен және шарттармен ресімделеді. Экономикалық бірігу өзінің жогары көрінісінде институттық сипат алады, яғни тұрақты әрекет ететін халықаралық органдар нысанында болады. Халықаралық интеграциялық бірлестіктердің басты нысандары: еркін сауда аймағы, кеден одағы, ортақ нарық, экономикалық және валюталық одақтар — экономикалық бірігудің жоғары нысаны. Қазіргі кезде әлемде экономикалық бірігудің жоғары сатысында Еуропа одағы (ЕО) тұр, ол ортақ нарық сатысынан өтті. Еркін сауда аймағына НАФТА (Солтүстік-американ еркін сауда қауымдастығы) үлгі бола алады. Ресей, Белоруссия, Қазақстан, Қырғызстан арасындағы Кеден одағы туралы келісім жасасылды.
1835 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1835 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1835 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Чезара
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 604 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 55 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 28010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Apro.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Гидрологиялық аспаптар
Гидрологиялық аспаптар - құрлық суының гидрологиялық режімінің элементтерін байқауға арналған техникалық жабдықтар. Гидрологиялық аспаптар тобына су өлшеуіш тақташа, беттік және терендік қалтқылар мен зырылдауықтар, гидрометриялық қондырғылар, бұлақтық және төңкермелі термометрлер, мұз бұрғылары, барометрлер, тағы да басқалары жатады. Өлшеу процестерінің сипаты бойынша гидрологиялық аспаптарды автоматтық емес және автоматтық аспаптар деп бөледі.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Қарақойсу
Қарақойсу (Къара къойсу; Чӏегӏер гӏор) — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аварское Койсу өзенінің оң жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 93 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Арка-Сяду-Лыбыты
Арка-Сяду-Лыбыты — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Адер-Паюта өзенінің сол жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Авторланған программа
Авторланған программа (Авторизованная программа; authorized program) — басқа пайдаланушылардың рұқсат етілмеген қатынас құруынан қорғалған пайдаланушы программасы.
Дереккөздер
Cанат: А
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Миялы (Ақтөбе облысы)
Миялы — Ақтөбе облысының Байғанин ауданындағы ауыл, Миялы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарауылкелді ауылынан оңтүстікке қарай 159 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 599 адам (305 ер адам және 294 әйел адам) болса, 2009 жылы 549 адамды (292 ер адам және 257 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Байғанин ауданы елді мекендері
Кэйнсвилл (Миссури)
Кэйнсвилл (Cainsville) — Миссури штатының Харрисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.6 км². FIPS коды — 29-10342.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Харрисон округы (Миссури)
Ирактың Кувейтке басып кіруі
Ирактың Кувейтке басып кіруі (الغزو العراقي للكويت) —1990 жылы тамызда Ирак пен Кувейт арасындағы әскери қақтығыс, ол 2 күнге созылды және Ирак армиясының жеңісіне және кейіннен Кувейтті Ирактың басып алуына әкелді, нәтижесінде Парсы шығанағындағы соғыс басталды.
Қақтығыс тарихы
1990 жылы 18 шілдеде Саддам Хусейн Кувейтті соңғы 10 жыл ішінде румайла шекара кен орнынан Ирак мұнайын заңсыз өндірді деп айыптады. Өтемақы ретінде Кувейт Ирактың 14 миллиард долларлық қарызын есептен шығарып, тағы 2,5 миллиард төлеуі керек еді. Кувейт Әмірі шейх Джабер әл - Ахмед әл-Джабер Ас-Сабах қойылған талаптарды орындаудан бас тартты.
1990 жылы 1 тамызда Ирак тарапы Сауд Арабиясының Джидде қалаларының бірінде Кувейт делегациясымен әрең басталған келіссөздерді тоқтатты. Ирак тарапының талаптары өтеусіз материалдық көмекке және Кувейттің аумақтық жеңілдіктеріне дейін қысқарды. Ирак көшбасшысы сол күні Кувейт әмірімен болған келесі әңгімеге ие болды. Аңыз бойынша, түстен кейін Әмірге қоңырау шалып, Хусейн: "қалайсың, о, Шейх Джабер?"Аллаға шүкір, өзімді жақсы сезінемін, қазірдің өзінде тамақтандым", — деп жауап берді. "Аллаға ант етемін, - деді Саддам, - сіз енді Кувейтте таңғы ас ішпейсіз!»
Тараптардың күштері
Кувейт: 27200 әскери қызметші (резервте тағы 20300 адам). Сондай-ақ, Кувейт аумағында Сауд Арабиясынан және басқа үшінші елдерден (бірнеше жүзден бірнеше мыңға дейін) белгісіз жалдамалы әскерлер, АҚШ келісімшарттары және 220-ға жуық ағылшын әскери мамандары болды.
Кувейттің құрлықтағы күштері 16000 тұрақты әскер сарбаздары мен 7200 Ұлттық гвардия сарбаздарынан тұрды :
Кувейт армиясының бөлімшелері: 15-ші танк бригадасы (Кувейт Сити), 35-ші танк бригадасы (Мутла асуы), 6-механикаландырылған бригада (Мутла асуы), Әмір гвардиясы (Кувейт Сити), 25-ші командо бригадасы (Мутла асуы) және шекара әскерлерінің бригадасы (тірек шекарадағы пункттер).
Кувейттің әуе күштері 1800 Кувейт әскери қызметшісінен тұрды, сонымен қатар басқа елдерден, соның ішінде Пәкістан мен Иорданиядан келген келісімшарттар осы түрдегі әскерлерге қызмет етті. Олардың қызметінде болды:
Кувейт Әскери-теңіз күштері 2200 Әскерден тұрды және 54 түрлі сыныпты әскери кемелер болды, оның ішінде 6-сыныпты 8 TNC-45 зымыран қайығы және 2-сыныпты TPB-57.
Ирак: тұрақты армия мен Республикалық гвардияның 88000 сарбазы. 690 танк, 556 өздігінен жүретін және сүйретілетін мылтық, 120 ұшақ, 96 тікұшақ және екі теңіз тобы.
Шапқыншылық
нобай|300x300 нүкте|Эль-Кувейт көшесіндегі Ирак Т-72 танктері 1990 жылы 2 тамызда таңғы сағат 2:00-де 88 мың сарбаз бен 690 танкі бар Ирак тобы Кувейт территориясына басып кірді. Шапқыншылық екі бағытта болды: бір броньды және бір механикаландырылған дивизия Эль-Кувейтке дейінгі негізгі тас жол бойында және бір броньды және бір механикаландырылған дивизия Кувейт астанасын елдің оңтүстік бөлігінен кесу мақсатында Эль-Кувейттен оңтүстікке қарай. Ирак теңіз жаяу әскерлері қайықтардан түсіп, Эль-Кувейтке жағалаудан шабуыл жасады. Ирак авиациясы Эль-Кувейтке шабуыл жасады.
Бірінші болып Ирактың арнайы күштері Кувейт аумағына кіріп, негізгі күштерге жол ашты. Түнгі сағат 01:00-де Ирактың арнайы күштері Ирак-Кувейт шекарасындағы Сидерия бекінісін, полиция бекеттерін және Абдали кеден бекетін басып алуға кірісті. Арнайы күштердің байланыс тораптарын басып алуы екі мемлекет арасындағы бүкіл шекарадағы байланысты бұзды. Ирактың X-25 зымыранмен басқарылатын су-22 бомбалаушысы Кувейт-Ситидегі "Умм әл-Кайман" байланыс орталығын қиратты және Кувейт армиясының қолбасшылығы жағдайды бақылауды мүлдем жоғалтты.
Ирактың негізгі күштері шабуыл басталғанға дейін жарты сағат бұрын, сағат 01:30-да Ирактың арнайы күштері Кувейт әмірлігін басып алу мақсатында тікұшақтардан ulgi:Np5-ке қонуға тырысты, бірақ м-84 танктері қолдаған Әмір гвардиясы бұл шабуылды бұзып, ирактықтарға айтарлықтай шығын келтірді.Бұл әмірлікке жақын маңдағы Сауд Арабиясына эвакуациялау арқылы қашуға мүмкіндік берді. Сағат 5:00-де Сарайға Ирак армиясының негізгі күштері тартылды. Осы уақытта Ирактың арнайы күштері ақпарат министрлігінің ғимаратын басып алды. 2 тамыздың соңына дейін жалғасты.Нәтижесінде бүлінген сарайды Ирак бөлімшелері басып алып, тонап кетті. Бұл шайқаста Әмірдің інісі Фахд әл-Ахмед әл-Джабер қаза тапты, ол 1982 жылы Ливанда Палестинаны ерікті ретінде азат етуді ұйымдастыру үшін күрескен.
Түнгі сағат 02:00-де Ирактың ереуіл авиациясы Кувейт әмірлігінің әскери және азаматтық нысандарына соққы берді. Елордада Ми-25 жауынгерлік тікұшақтары Кувейт броньды машиналарын жойып, атыс позицияларын баса бастады. 06: 00-де Митла асуының жанында соғыстың алғашқы танк шайқасы болды. Я нәтижесінде 17-ші танк бригадасының Ирак Т-72 бөлімшелері Кувейттің 6-шы механикаландырылған бригадасының Викерс танктерін жойды; 6-бригаданың командирі полковник тұтқынға алынды. Жауап алу кезінде ол Ирак танк күштерінің шабуылын 48 сағат ішінде тоқтатуға бұйрық бергенін, бірақ олардың қорғаныс позицияларынан тез өтеді деп күтпегенін мәлімдеді.
Үлкен Нп5 деп аталатын үлкен шайқас 2 тамызда Эль-Кувейттің батыс маңындағы Эль — Джахрада, Эс-Салмиде (араб.: السالمي) - Эль-Джахра. Таңертеңгі сағат 04:30-да полковник Салем аль-Масуд басқарған Кувейт армиясының 35-ші танк бригадасы Ирак әскерлерінің Эль-Кувейтке шабуылына жол бермеу үшін әл-Джахра аймағына көтерілуге бұйрық алды. Сағат 05:00-де 35-ші бригаданың бөлімшелері номинацияны бастады, бірақ уақыттың жетіспеушілігінен бригада толық емес құрамда шайқасқа шықты. Британдық "Чифтен" танктерімен жабдықталған бригаданың екі танк батальонының ішінде БМП-2 ротасының қолдауымен және 155 мм мылтықтың аккумуляторымен бір ғана танк батальоны шайқасқа қатысты. Сағат 05:30-да Ирактың Республикалық гвардиясының "Хаммурапи" танк дивизиясы Т-72 танктерімен және жаяу әскердің жауынгерлік машиналарымен жабдықталған Эль-Кувейтке кірді. Дивизия жаяу бағанамен қозғалды, ал Кувейт танктерімен кездесу ирактықтар үшін тосын сый болды. Сондықтан кувейттер оларды ұстай алды және джахра қаласындағыевые 4 тамыздың екінші жартысына дейін жалғасты. Сонымен бірге, Кувейт мәліметтері бойынша, бірінші қақтығыста 25 ирактық Т-72 жойылды (қазіргі мәліметтер бойынша, ирактықтар бұл шайқаста бірде-бір танк жоғалтқан жоқ ), ал Кувейт жағынан 2 "Чифтен" жоғалды. Екінші шайқаста Джахра қаласынан бес шақырым жерде орналасқан көпірдің жанында танк шайқасында 8 Чифтен танкі мен 3 m113 бронетранспортері жойылды .Осы шайқастардан кейін 35-ші бригаданың қалдықтары жанармай мен оқ-дәрілердің жетіспеушілігінен ұрыстан шығып, Сауд Арабиясының аумағына шегінуге мәжбүр болды. Танк шайқастарының тәжірибесі көрсеткендей, Чифтен танктері жаяу әскерді жеңуге арналған снарядтармен де істен шыққан.
Теңізде Ирактың зымырандық және десанттық қайықтары Эль-Кулая мүйісінен және Файлака аралынан шабуылға ұшырады. Эль-Кулая мүйісіндегі Әскери-теңіз базасында көптеген шетелдік әскери қызметкерлер тұтқынға алынды.
3 тамызда Кувейт аумағында әлі де жеке қарсыласу ошақтары болды. Али Әл-Салем әуе базасында Кувейт әуе күштерінің тікұшақтары "Супер Пума" Кувейт армиясының қоршалған бөліктерін қамтамасыз етуге тырысты. Тікұшақтардың бірі жерге соқтығысып, оның бортындағы оқ-дәрілер жарылып, қатты жарылыс пен өрттің салдарынан Кувейттің соңғы үш "Супер Пума"тікұшағы жойылды.
4 тамызға қарай Кувейт әскері толығымен жеңіліп, Ирак әскерлері елдің аумағын бақылауға алды. Тек 5 мың Кувейт сарбазы елден Сауд Арабиясына қашып үлгерді. Жеке қарсыласу ошақтарын басу 6 тамызға дейін жалғасты.
Адам шығыны
Кувейттің шығыны: Кувейт дереккөздерінің хабарлауынша, Кувейт Қарулы Күштерінің 4200 әскері қаза тауып, 12000-ы тұтқынға алынды.
Басқа елдердің шығындары: басқа мемлекеттерден бірнеше сарбаз өлтірілді, атап айтқанда Кувейт Әуе қорғанысы/әуе күштерінің құрамында шетелдік әскери қызметші Раад Сабри өлтірілді, бірнеше жүз адам тұтқынға алынды (тек Эль-Кулая мүйісіндегі Әскери-теңіз базасында 213 шетелдік әскери қызметші тұтқынға алынды). Еуропа елдері мен АҚШ-тың 800-ге жуық азаматы да ұсталды.
Броньды машиналардың жоғалуы
Ирактың шығыны: 120 бірлік бронетранспортер жоғалды.
Кувейттің шығындары: 30-40 "Чифтен", "Викерс" танктері, БМП-2 батальоны және бірнеше M113 бар кейбір бөлімшелердің қалдықтары ғана Сауд Арабиясына қашып үлгерді. Артиллерияның жоғалуы нақты анық емес, артиллерияның бір дерегі бойынша Кувейтте ештеңе аман қалған жоқ, басқа 6 M109 sau деректері бойынша кете алды. Барлық басқа броньды машиналар жойылды немесе басып алынды. Сонымен қатар, викерс танктері, тіпті Сауд Арабиясына кетуге үлгергендер де Кувейттен алынып тасталды.
Авиацияның шығындары
Ирактың шығындары
Ирак авиациясының шығындары шамамен төрт ондаған ұшақты құрады, оның ішінде 3 ұшақ:
Кувейттің Шығыны
Кеңестік әскери авиацияның шығыны кем дегенде 50 ұшақ пен тікұшақты құрады: