cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кенерік
Кенерік (Облой) — дайындаманы ашық қалыпта қалыптағанда соғылманың қарамы бойынша шығатын артық металл.
Кенерік қылауы
Кенерік қылауы (Съемник облоя) — кенерікті (облой) кескенде оны сотаннан алуға қолданылатын жоғарғы, төменгі, қатаң және қозғалмалы болып бөлінетін құрылғы.
Кенерік қылауы (Заусенец облоя) —
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Бырзина (Враца облысы)
Бырзина (Бързина) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Хайредин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 285 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3359. Телефон коды — 09169. ЕКАТТЕ коды — 7497.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Кіші Байсерке
Кіші Байсерке — Алматы облысы Талғар ауданы, Гүлдала ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Талғар қаласынан солтүстік-батысқа қарай 24 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 816 адам (413 ер адам және 403 әйел адам) болса, 2009 жылы 1130 адамды (555 ер адам және 575 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданы елді мекендері
Геотермика
Геотермика, геотермия (гео... және грек. therme - жылу) – жер қойнауындағы жылулық процестерді зерттейтін геофизиканың бөлімі. Күннен келген жылу жер қыртысының жоғарғы бөлігін ғана жылытады. Топырақтағы температураның тәуліктік өзгерісі 1,2-1,5 м, жылдық өзгерісі 10-20 м тереңдікке ғана жетеді. Бірақ жер қойнауының тереңдігі артқан сайын оның температурасы жоғарылайды. Жер қойнауынан үздіксіз шығатын жылу ағыны жер бетіне қарай бағытталып, айналымыздағы кеңістікке тарап отырады. Бұл жылу ағынының басым көпшілігі радиогендік жылу (жер құрамындағы радиоактивтік элементтердің ыдырауы нәтижесінде бөлінетін жылу) болып табылады. Құрлықтағы жер қойнауының температурасы (шахталардағы, бұрғылау скважиналарындағы) электротермометрмен, ал теңіз түбіндегі температура термоградиентографпен өлшенеді. Тау жыныстарының жылу өткізтіштігі лабораториялық жағдайда анықталады.
Тек бірнеше км тереңдікке дейінгі жер қойнауының температурасы тікелей өлшенеді. Онан арғы тереңдіктегі температура вулкан лавасының температурасы бойынша немесе кейбір геофизикалық мәліметтер бойынша анықталады. 400 км-ден кейінгі тереңдіктегі температураның тек ықтимал мәндері ғана белгілі. Әр түрлі тереңдіктегі температураның ықтимал мәндері былайша өсуі мүмкін:
Бұл кестеге қарағанда геотермиялық градиент тереңдік артқан сайын тез кемиді. Жер қойнауынан келетін жылу ағының қуаты шамамен 2.5•1013 вт-қа тең. Бұл дүние жүзіндегі барлық электростанция қуатынан 30 есе көп, бірақ жердің күнен алатын жылуынан 4 мың есе аз. Сондықтан жер қойнауынан келетін жылудың климатқа ешбір әсері жоқ. Жердің терең қойнауы баяу қызады да (107 жыл ішінде бірнеше градусқа), оның жоғарғы қабаттары одан да баяу суиды.
Геотермикалық өлшеулер жер астындағы күрделі ғимараттарды (шахталар, туннельдер т.б.) жобалауда, мұнай және басқа пайдалы қазбаларды барлауда, жер қойнауындағы жылуды өндірістік және тұрмыстық мақсатта пайдалануда кеңінен қолданылады.
Геотермиялық градиент
Геотермиялық градиент – тау жыныстары қабаттарының әрбір 100 м-ге тереңдеген сайын температурасының көтерілуін көрсететін шама. Тікелей температуралық өлшеулер жүргізуге қолайлы жер қыртысы үшін геометриалық градиентінің орта шамасы 3°С деп алынады. Жер бетінің пішіне, тау жыныстарының жылу өтгізгіштігіне, жер асты суларының циркуляциасына, вулкан ошағының қашықтығына, жер қыртысында жүретін әр түрлі химиялық реакицяларға байланысты геометриялық градиент әр жерде әр түрлі болады. Геотермиялық градиент жер қойнауынан оның бетіне қарай бағытталған жылу ағынының болатындығын көрсетеді. Бұл ағынның шамасы – геотермиялық градент пен жылу өткізгіштік коэффицентінің көбейтіндісіне тең.
Геотермиялық саты
Геотермиялық саты – тау жыныстары температурасының 1°С-қа жоғарылауына сәйкес жер қойнауы тереңдігінің артуы. Геотермиялық сатының орта шамасы 30-40 м; кристалды жыныстарда 120-200 м-ге дейін барады. Москва маңы үшін геотермиялық сатының орта шамасы 38,4 м. Жер қойнауының тереңдігіне байланысты тау жыныстары температурасының артуы геотермиялық градиент арқылы анықталады.
Геотермиялық электр станция
Геотермиялық электр станция – жердің ішкі қабаттарындағы жылу энергиясын электр энергиясына айналдыратын жылу электр станциясы (ЖЭС). Жердің терең қабатынағы жылу радиактиві түрленулер, химикалық реакицялар т.б. процестер нәтижесінде пайда болады. Жер қыртысының температурасы тереңдеген сайын (2000-3000 тереңдікте 100°С) жоғарылайды. Жердің аса терең қабаттарындағы судың температурасы едәуір жоғары, оны бұрғылау скважиналары арқылы жер бетіне шығаруға болады. Вулканды аудандарда тереңдігі су қызып, жер қыртысының сызат жарықтары арқылы жоғары көтеріледі. Бұл аудандардағы ыссы сулар жер бетіне жақын жатады да, температурасы анағұрлым жоғары болады, кейде олар аса қызған бу түрінде сыртқа шығады. Аса тереңге бұрғылау магмалық жылуды игеруге мүмкіндік бермек. Температурасы 100°С-қа дейін жететін ыссы су КСРО-ның көп аудандарында жер бетіне шығып жатады.
Совет Одағында қуаты 5 Мвт алғашқы геотермиялық электр станция 1966 ж. Оңтүстік Камчаткада Паужетка өзенінің бойында, Кошелев және Камбальный вулкандарының маңында іске қосылды. Геотермиялық электр станция]]сында әрқайсысының қуаты 2,5 Мвт екі бу турбинасы орнатылған. Мұнда кәдімгі ЖЭС-не қажетті қазан цехы, отын т.б. көптеген жабдықтар жоқ. Ол іс жүзінде машина залы мен электр техника тетіктерге арналған бөлмелерден ғана құралды. Бұл геотермиялық электр станциясының электр энергиясының өзіндік құны жергілікті дизельді электр станциялардан бірнеше есе төмен.
Геотермиялық электр станциясында электр энергиясын алу тікелей, тікелей емес және аралас схемалар негізінде жүзеге асырылады. Тікелей электр тоғын шығару схемасында табиғи бу скважинадан құбыр арқылы тікелей турбинаға беріледі. Пайдаланылған бу және конденсияцылған су әрі қарай бір орталықтан жылыту жүйесіне, кейде химикалық өндірісі үшін пайдаланылады. Тікелей емес схема бойынша ток өндіруде бу алдын ала зиянды (коррозиялағыш) газдардан тазартылады. Ал аралас схема әдісімен электр тоғын өндіруде тазартылмаған табиғи бу турбинаға жіберіле береді, одан әрі конденсияцылаған судың құрамындағы ерімеген газдар ажыратылады.
Шетелдерде: Италияда (Токсана, Лардерелло ауданы), Жаңа Зеландияда (Таупо зонасы), АҚШ-та (Калифорния, Үлкен Гейзерлер Жылғасы), Жапонияда, Исландияда геотермиялық электр станция салынған және салынып жатыр.
Нова-Боа-Виста
Нова-Боа-Виста (Nova Boa Vista) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каразинью экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 098 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 94,24 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Дәл басу
«Дәл басу» — ұлттық ойын.
Бұл ойыншының көп-аздығына қарамай жиналғандардың қатысуымен ойнала береді. Балалар жиналып болған соң, бір бала тас не кішкене орындық сыңылды затты тікесінен қойып, осыны дәл басу үшін балалардың көзін кезекпен байлап, 15—20 қадамдай жерге апарып тұрады. Көзін байлаған бала қадамдап келіп, тігулі тұрған нәрсені дәл төбесінен басуы керек. Баса алмаса, айып тартады. Кім дәл басса, сол бала жеңіп шығады.
Ойын көгалда, жазық алаңда, тегіс аулада өткізіледі. Ойын бағдарлай білуге, сезімталдыққа үйретеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Сан-Жуан-да-Фрешта
Сан-Жуан-да-Фрешта (São João da Fresta) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Мангуалде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 281 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,52 км² шамасында. Халық тығыздығы — 37,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Дайемонд-Блекфен синдромы
Дайемонд- Блекфен синдромы - сирек кездесетін, тұқым қуалайтын ауру. Бұл ауру 1938 жылдары дәрігер Дайемонд пен Блекфен зерттеп дәлелденген. Бұл ауру 1 жасқа дейінгі сәбилерде байқалып, 1 млн туған сәбиге шаққанда, 5-7 сәбиде кездеседі.
Аурудың белгілері
25% RPS19 генінің мутациялануы болып табылады. Сондай-ақ эритроциттердің, ретикулоциф пен лейкоциттің, гемоглабиннің өте төмен болуы. Бұл ауру жілік майының жетіспеушілігімен өзгеруі салдарынан бас сүйегінің зақымдануына, жүрекке, зәр шығару жолына, дене бітімінің дамуын қиындатады. Тез шаршағыш, терінің сұп-сұр болуы, тәбеттің нашарлауыда осы ауруға тән белгілер болып табылады.
Санат:Аурулар Санат:Тұқым қуалайтын аурулар
Мәжит Қайырғалиев
Мәжит Қайырғалиев (26.11.1938 ж.т., бұрынғы Тайпақ ауданы Базартөбе а.) — журналист, 1956 ж. Калмыков орта мектебін, 1962 ж. Орал педагогикалық институтын бітірген. 1962-65 ж. Котельников атындағы 10 жылдық мектебінің мүғалімі, оқу ісінің меңгерушісі болды. 1965-71 ж. аралығында Тайпақ ауданы мөдениет болімінің меңгерушісі, облыстық кино тарату басқармасының аға инспекторы, «Мир» кинотеатрының директоры. 1972 жылдан облыстық «Орал өңірі» газетінде әр түрлі жауапты жұмыстар атқарды. Қазір осы газеттің бас редакторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Смит Доди
600 × 936px|нобай|оңға|Смит Доди.jpg
Тағы қараңыз
Санат:Тұлғалар
Доровица (Илезема тармағы)
Доровица — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Илезем өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Көксиыр
Көксиыр — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Екібастұз ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Екібастұз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 65 км-дей жерде.
Доровица (Илезема тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Көксиыр
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 131 адам (71 ер адам және 60 әйел адам) болса, 2009 жылы 81 адамды (45 ер адам және 36 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі елді мекендері
Доровица (Илезема тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Шаранта (өзен)
Шаранта (Charente) — Францияның Оңтүстік-Батысындағы өзен. Вьенна, Шаранта департаменттерінен өтеді. Рошфор қаласына жақын маңнан Атлант мұхитына құяды.
Шарантаның жағасындағы қалалар
Санат:Франция өзендері
Кеңейжаю
Кеңейжаю (Раскатка) - бастапқы дайындама қабырғасының қалыңдығын кішірейту есебінен дайындаманың ішкі диаметрін үлкейту операциясы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Рахымжан Тілеуімбетұлы Өтегенов
Рахымжан Тілеуімбетұлы Өтегенов (1949 жыл, Құлжа, Шығыс Түркістан - 1993 жыл) - журналист, ақын.
Шығармалары
Алғашқы өлеңдері
Шығармалары:
Дереккөздер
Санат:1993 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақстан журналистері Санат:Қазақстан ақындары Санат:1949 жылы туғандар Санат:Құлжада туғандар Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері
Соллакаро
Соллакаро (Sollacaro) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Сартен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A284, пошта индексі — 20140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 349 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
1771 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1771 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1771 жылы қайтыс болғандар
Оспан Әлібаев
Оспан Әлібаев (1908-1971) шопан, Социалистік Еңбек Ері (1949). Жаңаарқаның түлегі. 1936 жылдан бастап. Карл Маркс атындағы қой кеңшарында ұзақ жыл еңбек атқарған Соғыстан кейінгі халық шаруашылығын қалпына келтіру науқаны қолға алынған кезде Әлібаев аудан бойынша ең үздік көрсеткіштерге жетті. Әр 100 саулықтан 120-125-тен қозы алып, мал басын шығынсыз аман өсірді. Ол ұжымшардың жылқы шаруашылығын басқарып, бұл жұмыста да абыройлы еңбегімен көрінді. Ленин орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:1908 жылы туғандар Санат:Қарағанды облысы тұлғалары Санат:1971 жылы қайтыс болғандар
Грос-Келле
Грос-Келле (Groß Kelle) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мюриц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 131 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 56 018. Муниципалитеттің басшысы — Аксель Крюгер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Лангуе
Лангуе (Langouët) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,99 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35146, пошта индексі — 35630.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 553 адамды құрады. Халық тығыздығы — 79,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ел мен ер
Ел мен ер — 2011 жылы Алматы қаласы «Құс жолы» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — У. Қалижанов. Беттер саны — 174.
IC 3624
IC 3624 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3624 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Флавио Рома
Флавио Рома (Flavio Roma; 21 маусым 1974, Рим) — италиялық футболшы, қақпашы, Францияның "Монако" клубында ойнаған жылдары көпке танымал болған.
Италия ұлттық футбол құрамасы сапында үш кездесу өткізді.
Сілтемелер
Санат:италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Лацио ФК ойыншылары Санат:Мантова ФК ойыншылары Санат:Венеция ФК ойыншылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Кьево ФК ойыншылары Санат:Фоджа ФК ойыншылары Санат:Пьяченца ФК ойыншылары
Прайнвилл (Орегон)
Прайнвилл (Prineville) — Орегон штатының Crook округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Карлстад қаласы
Карлстад — Швеция қаласы. . Вермланд леннің орталығы. Венерн көлінің солтүстік жағалауында орналасқан. Карлстад — Швеция қалаларының ішінде көлемі жағынан 18-ші орындағы қала. Халқының саны – 83,994 адам.
Тарихы
1584 жылы 5 наурызда Герцог Карл (кейін Швеция корольі Карл IX) елді мекенге қала мәртебесін тарту етіп, оны провинцияның орталығы етіп бекіткен. Қаланың атауы Карл қаласы деген мағынаны білдіреді. Сонымен қатар Герцог қалада өзінің жеке резиденциясын тұрғызған. 1724-1730 жылдары құрылыстың орнына сәулетші Кристиан Халлердің басшылығымен Кафедральды Карлстада соборы салынған. Көптеген көне қалалар секілді Карлстад да бірнеше ірі өрттерден зардап шеккен. 1865 жылы 2 шілде де болған өрттен қалада 240 үйдің тек 7-уі мен кафедралды собор ғана өрттен аман қалып, сақталынып қалған. Осыдан кейін шаһар жаңа үлгіде қайта қалпына келтірілген. 1905 жылы 31 тамызда Карлстад да Швед-норвег арасындағы унияны шартының күшін жою үшін швед және норвег өкілдерінің арасындағы келіссөздер жүргізілген.
Әуежайы
Ресми ашылу салтанаты 1997 жылы болған. Карлстад әуежайы тұрақты түрде екі рейс қызметін ұсынады. Жылына шамамен пассаржирлердің саны  — 171 680 адамды құрайды (2003). Әуежай қаланың оңтүстік-батысынан  16 шақырым қашықтықта орналасқан. Әуежайға такси (шамамен бағасы 300 SEK) немесе автобустар(шамамен бағасы 60 SEK) арқылы қатынауға болады.
Дереккөздер
Санат:Швеция қалалары
Пер Мертезакер
Пер Мертезакер (нем. Per Mertesacker; 1984 жылы 29 қыркүйекте Ганновер қаласында Германияда туылды) — неміс футболшысы,  қорғаушы
Клубтағы
Пер Мертезакер алғаш мансабын «Паттенсен» клубында бастады. 1995 жылы, 11 жасында «Ганновер 96» клубына көшіп кетті. Алғаш Бундеслигадағы матчын 2003 жылы, 19 жасында «Кельне» клубына қарсы ойнады. Алғаш профессионалді контрактына қол қойып, келесі маусымнан 2004/05 командасының үздік ойыншыларының бірі атанды.
2006 жылы 8 тамызд а бремендік «Вердер» клубымен 2010 жылға дейін контракка қол қойып, кейін 2012 -ге дейін созды.
Алайда, 2011 жылы 31 тамызда Мертезакер лондондық «Арсеналға» 10 млн.евроға көшіп,3 жылдық контракка қол қойды.
Ұлттық құрамада
Мертезакер алғаш ұлттық құрама үшін ойының 2004 жылы 9 қазанда Иран құрамасына қарсы өткізді. нобай|Әлем чемпионатының іріктеу турында Әлем чемпионатында алғаш рет Мюнхенда 2006 жылы 9 шілдеде Коста-Рикаға қарсы ойнады. Сол 2006 жылдағы әлем чемпионатында Мертезакер барлық матчтарда ойнап,бірде бір сары қағаз алмады. Осы үшін жанкүйерлер оған «Таза мырза» лақап атын берді.
2014 жылы 15 тамызда ұлттық құрамадағы мансабын аяқтағаның жариялады.
Жетістіктері
Вердер
Арсенал
Ұллтық құрамада
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншыларыСанат:Вердер ФК ойыншылары
Первомай (Уфим ауданы)
Первомай — Башқұртстанның Уфим ауданындағы кент, Шемяк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 313 адамды құрады. Пошта индексі — 450514, ОКАТО коды — 80252875004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жолдың оптикалық ұзындығы
Дереккөздер
Санат:Физика
Корнедо-Вичентино
Корнедо-Вичентино (Cornedo Vicentino) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 552 адамды құрайды. Халық тығыздығы 459 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 36073.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Абстрактілік пен нақтылық
Санат:философия
Расмус Хёйлунн
Ұлттық құрамада
2023 жылдың 23 наурызы Еуро 2024-ке іріктеуде Дания құрамасы үшін үшінші (және де бастапқы құрамда бірінші) матчында Финляндияға қарсы хет-трик жасады (3-1). Соған қоса бұл оның құрама үшін алғашқы голы болды.
Дереккөздер
Санат:Дания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары (21-ге дейін) Санат:Дания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Копенгаген 1992 ФК ойыншылары Санат:Дания футболшылары Санат:Штурм ФК ойыншылары Санат:Аталанта ФК ойыншылары
Пушма (Юга тармағы)
Пушма — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оңтүстік өзенінің оң жағалауынан 120 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 171 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Машванден
250px|thumb|Картада орналасуы Машванден (Maschwanden) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Аффольтерн округінің құрамына кіреді.
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 588 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.67 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 8, пошта индексі — 8933.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Ору (Лозер)
Ору (Auroux) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Манд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 35,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 48010, пошта индексі — 48600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 428 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,2 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лозер департаментінің коммуналары
Кіші Калагаш
Кіші Калагаш — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Калагаш өзенінің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Дән ақауы
Дән ақауы (Дефект зерна) - үн тартуға, жарма дайындауға арналған дақылдардың кемшіліктері. Мысалы, дәннің сынық болуы, семік болуы және т.б.
Дереккөздер
Санат:Өсімдіктер
Леж-Кап-Ферре
Леж-Кап-Ферре (Lège-Cap-Ferret) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Аркашон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 93,62 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33236, пошта индексі — 33950.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7527 адамды құрады. Халық тығыздығы — 80,4 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Шаңды заттардың бірігуі
Шаңды заттардың бірігуі — шаңды заттарды әр түрлі әдіспен (мысалы, сулау, электр өрісінде өңдеу әдісімен) біріктіру арқылы ірілеу. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі
Лухар
Лухар (Lújar) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Коста-Тропикаль ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 462 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 36,96 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Етек-етек
«Етек-етек» — ұлттық ойын.
Бір топ жас өспірім жазық алаңға, мектеп ауласына жиналады. Араларынан біреуін «Жалмауыз кемпір» деп белгілейді. Қалғандары түйе, оның ботақандары болады. Ең алдында түйе онан соң бір-бірінің артқы етектерінен ұстап ботақандар тұрады, ең кішкентайлары артта тұрады.
«Жалмауыз кемпір» мен түйе бетпе-бет тұрады. Түйені әрі-бері алдап тұрып «Жалмауыз кемпір» ең артқы ботақанды ұстап алуы керек, түйе оған мүмкіндік бермеуге тиіс. Барлық ботақанды «Жалмауыз кемпір» ұстап біткенше ойын созыла береді. Ойын қайталанып ойналады. Әдіс-тәсілге, амал-айлаға, жылдамдыққа, тез шешім қабылдау секілді адамға қажетті мінез-құлықты қалыптастырады.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Абан Әл-Лахиқи
Абан ибн Абд әл-Хамид әл-Лахиқи, Әр-Ракаши деп те аталады (араб. ﺍﺑﺎﻥ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﻤﻴﺪ اللاﺣﻛﻲ‎; парс. ابان لاحقی‎.) — Бағдад тағы Бармакидтер сотында парсы ақыны.
Ол араб өлеңдерінде Үнді және Парсы тектес танымал оқиғаларды жазды. Көзі тірісінде манихейлікке күдіктенген.
Өмірбаяны
Парсы отбасында Басрада дүниеге келген, бастапқыда Фасадан шыққан. Оның ата-бабасы Лахиқ ибн Уфайр Бану Ракаш тайпасының хадис пен Маул таратушысы болған.
Ол математика, грамматика, риторика, әдебиет, мәдениет және басқа ғылымдарды оқыды. Оның жерлесі Джахиз оны байланыста болған Басрадағы зиялы қауымнан ерекшелейтін оның сараңдығын жоғары бағалады. Бұл байланыстар мен бақталастықтар бидғатшыл көзқарастар мен манихейлікке айыптаулар тудыруы мүмкін.
Шамамен 792 жылы әл-Лахиқи Басрадан Бағдатқа көшті. Бағдадта ол белгісіз провинциялық ақын әдебиетті қолдаған Бармакидтер әулетінің сот ақыны болды. Ол белгілі бір Ахмад ибн Сайяр Джурджаниді Бармакидтер сотында ақындардың ресми төрешісі ретінде алмастырды.
Ол Панегирик терді Бармакидтерге (Яхья, Фадль және Джафар) және Һарун әр-Рашид ке жазды. Кейбір өлеңдерде ол Аббасидтерді Алидтердің шағымдарына қарсы қорғады. Оның кезінде әдеттегідей, ол памфлетті басқа араб ақындарымен алмастырды. Әбу Нувасқа қарсы сатиралар жазып, оны еретик деп атады.
Мысалы, оның отбасының көптеген мүшелері, ұлы Хамдан да танымал ақындар болған.
Дереккөздер
Санат:Ирак ақындары Санат:Ирак жазушылары Санат:Ақындар
1772 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1772 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1772 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Кешен сан
Комплекс сандар - a + bi түрінде жазылатын сандар. Мұндағы a және b - нақты сандар, i - жорамал бірлік және i^2=-1 немесе i=\sqrt{-1}. a комплекс санның нақты бөлігі, b – жорамал бөлігі. thumb| Комплекс санынң геометриялық түрде сипатталуы thumb| Модуль, аргументі, нақты және жорамал бөлігі
Кешен санның аргументі
Кешен санның аргументі - нақты өстің оң бағыты мен аффиксі z=a+bi саны болатын нүктенің радиус векторы арасындағы бұрыш. Кешен санның аргументі көпмәнді шама. Ол Arg z деп белгіленеді. (-π;π] аралығында жатқан кешен санның аргументі оның бас мәні деп ағалады да, arg z деп белгіленеді. Кешен санның аргументі өзінің бас мәні арқылы мына теңдік арқылы өрнектеледі: Arg z = arg z + 2kπ. z=a+bi Кешен санның аргументі бас мәнін табу ережесі:
Нақты теріс саны аргументінің бас мәні π деп келісілген. Кеңейтілген кешен жазықтығындағы ∞ жэне 0 сандарының аргументтері анықталмаған.
Кешен санның модулі
Кешен санның модулі z=a+bi кешен санның модулі деп осы санды кескіндейтін нүктенің радиус векторының ұзындығын айтады. Бұл теріс нақты сан. z санның модулі |z| деп белгіленеді де, формуласы арқылы есептеледі.
Комплекс сандарымен жұмыс істеу
Комплекс санның аргументі - жазықтықтағы комплекс санды өрнектейтін нүктенің радиус-векторы мен абцисса осінің арасындағы бұрышы
Дереккөздер
Санат:Сандар Санат:Кешендік талдау
Дәнсепкіш
thumb|300px|Дәнсепкіш Дәнсепкіш — дәнді топыраққа сеуіп сіңіретін ауыл шаруашылығы машинасы.
Дереккөздер
Санат:Мәшінелер
Джокер (фильм, 2019)
«Джокер» (Joker) — криминалды триллер жанрындағы режиссёр Тодд Филипстің суперқаһармандық фильмі. Басты рөлде Хоакин Феникс. Фильмнің сюжеті суперзұлым Джокердің қалыптасу кезеңін баяндайды. Фильмнің DC комикстары бойынша түсірілген өзге фильмдермен байланысы жоқ. Жалпы прокатқа 2019 жылдың 4 қазанында, ал Қазақстанда 3 қазанда шықты.
Сюжет
1980-жылдары жолы болмаған комедиант Готэм қаласын қылмыс әлемінің орталығына айналдырып, бүкіл қаланы үрейде ұстады.
Өндіріс
2014 жылы Хоакин Феникс Джокер сияқты комикс кейіпкерлерінің бірін шағын бюджетті фильмде ойнағысы келетінін айтқан.
Шопан ата қорымы
Шопан ата қорымы – тарихи-этнографиялық мәдени ескерткіш. Батыс Қазақстан жеріндегі көне сәулет өнеріне (12 – 20 ғасырлардың басы) жатады. Қазіргі Маңғыстау облысындағы Сенек ауылының солтүстік-шығысынан 25 км жерде орналасқан. Қорым, аңыз бойынша Қожа Ахмет Иасауидің шәкірті Шопан ата салдырған мешіті төңірегіне жайғасқан. Шопан ата қорымы жергілікті халықтың ертедегі салт-дәстүрін, жерлеу рәсімін танытатын діни архитектуралық құрылыс түрінде салынған. Ол алып жатқан жер көлемі мен ескерткіштерінің саны жағынан (2 мыңнан астам) Арал – Каспий өңіріндегі ең ірі қорымның бірі әрі қазақ және түрікмен қорымы деп нақты межеленіп, екіге бөлінген. Оның дәл ортасындағы әк тастан қашалып жасалған мешіт бірнеше бөлмеден тұрады. Мешіт ауласында “қасиетті” тұт ағашы өскен және жуынып-шайынатын тас суат бар. Қорымның солтүстік-шығысында құжыралар, михрабтар мен намаз оқып, демалатын негізгі жайлар, ал шығыс бөлігінде көптеген сағанатам, күмбезді кесене, құлпытас, қойтас пен сандықтастар орналасқан. Мұндағы ескерткіштер архитектуралық және әшекей-өрнектік шешімі жағынан сан түрлі: олар әктас, құмтастан қашалып жасалған. Ірі құрылыстардың ішінде ерекше көзге түсетіні – сағана тамдар. Олардың кіре берісі кесенелер секілді оңтүстікке қарайды. Шопан ата қорымын М.Меңдіқұлов басқарған архитектуралық экспедициясы (1952), Қазақ КСР-і Мәдениет министрлігі (1977 – 78) және Республика ескерткіштерді қорғау қоғамының (1982) экспедициясы зерттеген.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы
Цинтринг
Цинтринг (Zintring) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Кремс-Ланд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 950 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 36.44 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KR, ресми идентификациялық коды — 3 13 26.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Маурер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Цинтринг
Пукша
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Асубұлақ кенттік әкімдігі
Асубұлақ кенттік әкімдігі — Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3001 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы ауылдық округтері
Ранинг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 817 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 8.2 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — FB, ресми идентификациялық коды — 6 04 45.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Вайнцеттль (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Гүлдала ауылдық округі
Гүлдала ауылдық округі  — Алматы облысы Талғар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Гүлдала, Жаңа Қуат (2018 жылдың маусым айынан бастап), Кіші Байсерке ауылдары кіреді. Орталығы – Гүлдала ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 11796 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Талғар ауданы ауылдық округтері
Агрессиялы (зиянды) орта
Агрессиялы (зиянды) орта (aggressio— тисемін) — химиялық, электро- химиялық және гидрометаллургиялық әсер етудің нәтижесінде металдарды тотығуға ұшырататын немесе осы процесті тездететін орта (қышқыл, түз ертінділері және газдар). .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі zzzz
Қолтырауындар
Қолтырауындар немесе Крокодилдер отряды (Crocodylia, κροκόδειλος - малта тастай құрт) — бауырымен жорғалаушылардың архозаврлар класы тармағының отряды.
Дене пішіні кесірткелерге ұқсас. Қолтырауындардың қазіргі кезде 23 түрі мен түр тармақтары бар. Қолтырауын 3 тұқымдасқа (аллигаторлар, гавиалдар және нағыз қолтырауындар) жіктеледі. Олар Африкада, Оңтүстік-Шығыс Азияда, Солтүстік Аустралияда және Жаңа Гвинея аралдарының өзен сағалары мен теңіз жағалауына жақын жерлерде, көпшілігі тропиктік және субтропиктік ендіктердегі тұщы су айдындарында (өзен, көл) тіршілік етеді.
Тәуліктің көп мезгілін суда өткізеді. Денесінің ұзындығы 2 – 7 метр Басы жалпақ, тұмсығы ұзынша. Миының дамуы бойынша қолтырауын басқа бауырымен жорғалаушылардан жоғары сатыда тұр. Көру және есту органдары жақсы жетілген. Көздері мен танау тесіктері бас сүйегінен едәуір жоғары қарай шығыңқы. Ауыз қуысында екінші реттік таңдай пайда болған. Артқы аяқтарындағы саусақтарының арасында терілі жарғағы бар. Терісі тығыз, ірі мүйізше қалқандармен қапталған, оның астында сүйекті тақташалар (остеодермалар) орналасқан. Қолтырауынның басқа бауырымен жорғалаушылардан ерекшелігі – жүрегі 4 камералы (қуысты). Өкпесі үлкен әрі күрделі құрылысты. Қуығы жоқ.
Қолтырауындар жыныстық жағынан 8–12 жылда жетіледі. Аналықтары 20–100-дей жұмыртқасын су жағалауындағы құмның немесе батпақтың шіріген жапырақтары мол жерлерге көмеді. Кейбір түрлерінің (Миссисипи аллигаторының) жұмыртқасынан 63 күнде, ал Ніл қолтырауынының жұмыртқасынан 3–4 айда ұрпақтары шығады. 50–85 жылдай тіршілік етеді. Балықтармен, судағы омыртқасыз жануарлармен, кейде құстармен, сүтқоректілермен де қоректенеді. Ніл қолтырауындары, жалды қолтырауындар адам үшін қауіпті. Қолтырауынның барлық түрі Халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітабына” енгізілген. Қазіргі кезде біраз елдерде (АҚШ, Куба, Жапония, Мьянма, Кения, т.б.) қолтырауын арнайы фермаларда қолда өсіреді. Ертеде Мысырда қолтырауындарды киелі санап, оған табынған, әрі арнайы мумиялап, фараонның мүрдесімен бірге жерлеп, пирамидаларда сақтаған. 1903 жылы Шығыс Африкада ұзындығы 7,6 метр, Мадагаскар аралынан ұзындығы 10 метр қолтырауын ұсталған. Қолтырауынның ең ірісі Индонезияда, Аустралияда және Жаңа Гвинея аралдарында таралған жалды қолтырауындар. Олардың ересектерінің денесінің орташа ұзындығы 4,2–4,8 метр, ал салмағы 408–520 килограмм. 1957 жылы ұсталған жалды қолтырауынның ұзындығы 8,63 метр, салмағы 1 тоннадан астам тартқан. Белсенділігі түнде басталады. ХТҚО Қызыл кітабына 26 түр, оның ішінде 15 түрі нағыз қолтырауындар енгізілген.
Қолтырауын тұқымдастары – жұмыртқа салатын жорғалаушылар. Барлық түрлерінің ұрғашылары өсімдік қалдықтарының астына немесе құмдарға 20-90 жұмыртқа салады. Жұмыртқалар шіріп жатқан өсімдіктің немесе күннің жылуымен дамиды. Әдетте ұрғашы қолтырауындар жұмыртқаларға қарап, жауларынан қорғайды. Сонда да олардың жұмыртқаларын жаулары алып кетеді. Жас қолтырауын жұмыртқадан шыққаннан соң аналары оларды суға алып барады.
Сауықтыру мақсатындағы сутоғандарын пайдалану
Сауықтыру мақсатындағы сутоғандарын пайдалану — негізінде емдік және курорттық мақсаттарда қолданылатын, сауықтырғыш категориясына жатқызылған сутоғандар. Айрықша жағдайларда Қазақстан Республикасының Үкіметі немесе денсаулық сақтайтын, табиғатты қорғайтын, су ресурстарын басқаратын, геология және жер қойнауын қорғайтын мемлекеттік органдармен келісім бойынша атқарушы органдар сауықтырғыш категориясына жатқызылған сутоғандарын арнайы су пайдалану жағдайында басқа мақсаттар үшін пайдалануға рұксат беруі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Дәрі қобдиша
thumb|Дәрі қобдиша Дәрі қобдиша (Аптечка) - өте керекті дәрілер, ауруға алғашқы жәрдем корсет етін заттар бар қобдиша. Автомобильге, үйге арналған түрлері бар.
Кәді
Кәді (кабачок) — асқабақ тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдік.
Дереккөздер
Санат:Көкөністер Санат:Асқабақтар
Сейітқали Қайырғалиев
Сейітқали Қайырғалиев (1946, бұрынғы Тайпақ ауданы, Қарауылтөбе ауылы —15.10.1992 Алматы) — композитор.
1967 жылы Ақтөбе қаласындағы мәдени-ағарту училищесін бітірген. Алматы облысындағы Есік қаласында мәдениет үйінде, Алматы облыстық филармониясында жұмыс істеді. 1979 жылдан өмірінің соңғы күндеріне шейін Қазақ теледидарында дыбыс режиссері болын қызмет атқарды. Шымкент мәдениет институтын сырттай бітірді. Белгілі сазгер, әнші С.Лұқпановтың отбасылық ансамблінде баяншы болып жүргеңде алғашқы әндерін шығарған. 50-ге тарта ән авторы. Әсіресе «Кетсең де шалғай» (өлеңі Б. Баймұқанованікі), «Махаббат назы» (Қ.Қазыбеков), «Екі жұлдыз» (Т.Молдағалиев), «Жүрек сыры», «Үмітім менің» (Қ.Қазыбеков), т.б. әндері республика жұртшылығы арасына кең таралған.
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:Мәдениет Санат:Тұлғалар
М. О. Әуезовтің көркемдік дүниетанымдық ізденістері
'''М. О. Әуезовтің көркемдік дүниетанымдық ізденістері''' — 2006 жылы Алматы қаласы «М. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Болсынбаева, Е. Қаныкейұлы. Беттер саны — 304.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-9751-6-7.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2006 жылы шыққан кітаптар Санат:М. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты баспасының кітаптары
Оттвиллер (Төменгі Рейн)
Оттвиллер (Ottwiller, Ottweiler) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67369, пошта индексі — 67320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 228 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Людмила Григорьевна Шумилова
Людмила Григорьевна Шумилова (2 тамыз 1969, Алматы облысы) - Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.
Мемлекеттік дене шынықтыру институтын бітірген. Спортшы-нұсқаушы. КСРО, ТМД кубоктары және чемпионаттарының бірнеше мәрте жеңімпазы және жүлдегері (1984-1993); Су астында бағдарлау бойынша әлем чемпионы; Еуропа чемпионы (1991); Қазіргі бессайыс ойындары бойынша Азия чемпионы (2002); Азияның 3 мәрте чемпионы. ҚР 25 рекордын қойған. Су астында бағдарлау және қазіргі бессайыс ойындарынан Еңбек сіңірген спорт шебері. ҚР Шекара әскерінің үздігі (1998). ≪Құрмет≫ (1999), ≪Парасат≫ (2010) орденімен марапатталған. Тұрмыста.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша бессайысшылар Санат:Бессайыстан Азия чемпиондары Санат:Қазақстан бессайысшылары Санат:КСРО бессайысшылары Санат:Бессайыстан әлем чемпиондары
Марфан ауруы
Марфана ауруы - туа біткен және тұқым қуалайтын ауру. Марфана ауруын, 1858 - 1942 жылдары өмір сүрген А. Mарфан, француз педиатры зерттеп, бірінші 1896 жылы сипатталған болатын. Марфана ауруы дәнекер тінінің мұраланған ақауынан туындаған және тірек-қимыл жүйесінің зақымдануымен  сипатталады.
Аурудың белгілері
«Құс» бет (тар бас сүйегі), көз жанарының алға қарай шығуы, бұлшық етінінің нашар дамуы, теріасты гипоплазиясы, сондай-ақ саусақ буынының ойналмалдылығы, қол аралық және аяқ өсуінің сәйкессіздігі, қолы мен аяғы ұзын, жіңішке, «өрмекші тәріздес», вегетативті-тамырлы бұзылулар, тіпті кенеттен тершеңдік, әлсіздік, суық қолды, тері мәрмәр үлгіде болуы. Марфана ауруы бар балалар жиі өткір респираторлық инфекциялардан, пневмониядан зардап шегеді. Марфана ауруы бар науқастардың психикалық дамуында ауытқу болмайды.
Емі
Марфана ауруы бар науқастарды радикалды емдеу емес,бүйрек үсті қыртысының глюкокортикоидного функциясы азаюын ескеретін, глюкокортикостероидтар бар саналы емдеу қарастырылуы мүмкін. Кеуде деформациясын хирургиялық емдеу үшін ағзаның нашар көрінісі адаптивті-компенсаторлық қуаттылығы пациенттерге операциядан кейінгі кезеңде, сақтықпен қарастырылуы тиіс. Жүрек-қан тамырлары және өкпе жүйелерінің қайта құрылымдау, зат алмасу процестерінің күрт бұзылуы салдарынан аорта және оның өздігінен жыртылу аневризмасы өлімге дейін әкелуі мүмкін.
Болжам
Марфана ауруы барлық жағдайларда  асқынулар мүмкіндігі жоғары болып келеді. Марфана ауруының болжамы, әдетте, ол қолайсыз болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Тұқым қуалайтын аурулар
NGC 3077
NGC 3077 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан I0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1801 жылы 8 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3077 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29146, UGC 5398, MCG 12-10-17, ZWG 333.13, near SAO 15054, IRAS09592+6858.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Питомник
Питомник– 1) өсімдіктердің екпе көшеті мен тікпе көшетін, сонымен қатар жануарлардың жаңа түрлерін шығарумен айналысатын шаруашылық; 2) ғыл.-зерт. немесе тәжірибе мекемесіндегі а.ш. өсімдіктерін өсіруге, көбейтуге арналған телім.
Көшеттік, екпелі көшеттік, жемістік, сәндік, ағаштық, бұталық және орман Питомнигі болып бөлінеді. Мұндағы іріктеу жұмыстары тұқым дайындаудан бастап, бір немесе екі жылдық тікпе көшеттер өсіріп шығарғанша жүргізіледі. Ормандық және орман мелиоративтік Питомниктерінде орманға егілетін 1 — 2 жылдық көшеттер, көгалдандыру және жидек Питомнигінде негізінде елді мекендерге отырғызылатын көшеттер өсіріледі.
Питомниктерде топырақ құрғату, жер суару, тыңайтқыш қолдану, машина пайдалану жұмыстары жүргізіледі, арнайы құрылыстар салынады. Ауа-райы жағдайына, топыраққа, өсірілетін көшеттердің түріне байланысты көп танапты ауыспалы егіс жүйесі қолданылады. Питомниктерде өскен көшеттерді 2-, 3-, 4-жылы күзде немесе ерте көктемде машинамен қазып алып, көшет отырғызатын жерлерге жібереді. Питомниктің тез және жай өсетін ағаш, бұта түрлерін тұқымынан себетін және қалемшелермен көбейтетін, телу жұмыстарын жүргізетін, жеміс-жидек көшеттерін, шекілдеуікті және сүйек жемісті ағаш түрлерін, тех. құнды, әсемдік үшін ағаш, бұта түрлерін өсіретін бөлімдері болады, ал дендрологиялық бөлімінде құнды, сирек кездесетін ағаш, бұта түрлеріне бақылау жүргізіледі. Мал бағу, күзетуге арналған иттерді, кеден жұмыстары үшін иісшіл иттерді баулуға арналған арнайы ит Питомнигі де болады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Герард Меркатор
Герард Меркатор (Gerhardus Mercator; 5 наурыз 1512 ж., Рупельмонде — 2 желтоқсан 1594 ж., Дуйсбург) — латынша аты Герард Кремер —16-ғ-да картографияның дамуына елеулі үлес қосқан фламандық картограф. Оның каторгафиялық проекциалары (тең бұрышты цилиндірлік) теңіздіе жүзішулерге өте қолайлы карта жасауға пайданылған.
Ол "Атлас" деген ұғымды қалыптастырған. Меркатор атласы сол кездегі картографиялық мәліметтер жиынтығының нәтижесінде жасалды. Оның мазмұны, математикалық негізінде көркемделуі өз заманында өте жоғары дәрежеде болып, кейінгі уақыттарда мұндай еңбекердің дұрыс та оң атқарылуына ықпалын тигізеді. Атлас толығымен 1512 жылы жарық көрді. Кіріспесінде автор география пәні мен есептерін мазмұндады. Г.Меркастың цилиндірлік проекциасы осы уақытқа дейін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:1512 жылы туғандар Санат:1594 жылы қайтыс болғандар Санат:Картография
Колькерхайде
Колькерхайде (Kolkerheide) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстік Фризия ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 59 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,1 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 54 071. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Гюнтер Тордзен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Малды суретке түсіру
Малды суретке түсіру - малдың тұлғасына, дене пішіміне баға беруде қолданылатын тәсілдің бірі. Басқа тәсілдерден біршама артықшылықтары бар. Суреттерге қарап малдың сырт пішініндегі ұрпақтан-ұрпаққа берілген ұқсастықты немесе, керісінше, өзгерісті байқауға болады; суреттері бойынша малдың өзін көрмей-ақ салыстыруға болады; әр кездегі суреттері бойынша бір малдың жасына байланысты сырт пішініндегі өзгерістерді аңғарады. Сонымен қатар, малдың суреті тұқымдарын насихаттау, жарнама және оку құралдарында пайдалану үшін өте қажетті көрнекті құрал. Малды суретке түсіргенде суреттің шындыққа жақын болуына үлкен мөн беріледі. Ол үшін суретке түсіргендегі малдың тұрысы, оның табиғи жағдайына сәйкес төрт аяғы түгел көрінуі шарт.
NGC 7605
NGC 7605 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Малды суретке түсіру
Санат:Мал шаруашылығы
NGC 7605
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 29 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7605 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70975, NGC 7583, MCG 1-59-34, ZWG 406.47.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Тай (ауыл)
Тай — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Екібастұз ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Екібастұз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 71 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 712 адам (372 ер адам және 340 әйел адам) болса, 2009 жылы 390 адамды (200 ер адам және 190 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі елді мекендері
Құрамдас (алдын ала анықталған, стандартты) функция
Құрамдас (алдын ала анықталған, стандартты) функция (Встроенная (предопределенная, стандартная) функция; built-in (standard) function) — аударғышта анықталған функция. Олар математикалық, тригонометриялық құрамдас функциялар, мәліметтерді түрлендірудің, жолдарды өңдеудің және басқалардың құрамдас функциясы болып бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Мәжбүр өту
Мәжбүр өту - сыртқы сәулеленудің әсерінен кванттық жүйенің жоғары энергия деңгейінен әлдеқайда төменгі энергия денгейіне өтуі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Дән
Дән - қазақы ортада Д. деп астық тектес өсімдіктердің азыққа пайдаланатын тұқымын ғана айтады. Д. дәм ұғымы орнына да қолданыла береді. Ертеде адамдар өсімдік дәні мен тамырын қорек қылғаны белгілі, одан кейін аңшылыкпен күнелтсе, уақыт өте келе егіншілікпен айналысқан. Яғни, егіншілік кәсібі кейін келе дамып, өріс алған. Дәнді дақылдар көшпелілер өмірінде маңызды рөл атқарды. Дәстүрлі ортада дән, астық, оның қасиеті көптеген аңыз-әпсаналарға негіз болған. Ертеде ауа райы жылы, аспаннан аппақ ұн жауатын тоқшылық заман болып, адамдар молшылықта өмір сүріпті. Сол уақытта бір кесір әйелдің көргенсіз баласы үлкен дәреттен соң жууға ерініп, жердегі аппақ ұнмен құйрығын тазалаған екен. Жаратушы ие қаһарланып, аспаннан ұн орнына ақ қар жауғызыпты. Күн райы лезде өзгеріп, қарлы бұрқасын соғыпты. Астық кепиеті атқан адамдар аштықтан қырылып, үсіп өле бастайды, сол кезде ит Жаратқанға жалбарынып, несібе сұрайды. Алла тағала оған бір тал бидайдың масағын береді. Иттің несібесі арқасында адамдар алғашқы дәнге ие болыпты, содан бастап оны егіп, ырыздық ететін болған екен. Жеп жүрген нанымыз иттің несібесі екен, сондықтан ит жеті қазынаға жатады. Ал зауалға ұшыраған адамдар бидайды молайтып егіп, азық-түлігін ауыр еңбекпен дайындайтын болған екен. Қазақтың «күрішті Пайғамбардың түскен тісінен өнген» деген сөзі бар. Сондықтан күрішті төкпеуге, орынсыз ысырап қылмауға қатты көңіл бөледі. Күріштің өніп, су бетіне қылтиып шыққанын - көгергені десе, ал бас салып гүл шашқанын - дән байлағаны деп атайды. Бидай, тары, күріш, арпа сияқты өсімдіктер дәні піскен соң жиналып алынады. Бауланған арпа, бидайды қырман басына жинап, сабағынан дәнін ажыратады, аздаған бөлігін келесі жылғы тұқымдыққа деп сақтап кояды. Дәнінен ажыраған сабанды бөлек алып, дәнді қауызынан ажырату үшін ағаш күрекпен желге үшырады.
Дәнге қатысты ырым-тыйымдар. Қазақы ортада егін егу барысында қарызға дән сұраса, дәнді адам емес, қара жер тілеп жатыр деген сеніммен, қиналмастан сұрағанын толық береді. Тіпті, түк жоқ деген күнде де бір уыс дән ұстатады. "Егін әлей болсын!», «Егер көбейсін!» деп тілек айтып, қарыз сұраушыны жылы шыраймен шығарып салады. Бұл үйден дән арылмасын, дән тасып, елдің қажетіне жарап, ырысы молайсын деген ниетті білдіргені.
Сонымен қатар бақилық болған адамды үйден шығарарда аяқ жағымен есіктен шығарады да, аруақ үйден дәмін біржола үзіп кетсін деген ырыммен түйген ақ орамалды басынан айналдырып алып қалады.