cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Деванос
Деванос (Dévanos) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Гомара ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,36 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Гондтар
Гондтар — Орталық Үндістанның бірқатар ұлттары мен тайпаларының жиынтық атауы (мариа, муриа, бхаттра, дхакар, дорла, койя т.б.). Саны 3,8 млн адам (1995). Гондтар Чхота Нагпур тауларының таулы және орманды аймақтарында, негізінен Мадхья-Прадештің Бастар ауданында тұрады. Көрші халықтармен бірте-бірте ассимиляциялануда.
Тілі
Олар гонди тілінде сөйлейді. хинди және урду тілдері де кеңінен таралған.
Діні
Діні индуизм мен ескі Гонд құдайларына табынуды біріктіреді. солға|200px|
Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері – егіншілік (тары, күріш, бидай, майлы дақылдар, жүгері). Сонымен қатар аң аулау, балық аулау, терушілік.
Өмір салты
Гондтар отырықшы, ауылдарда, ағаштан және саздан жасалған, көбінесе қабырғалары боялған үйлерде тұрады. Үйлердің қабырғалары мен едендеріндегі геометриялық сызбалар, сондай-ақ соғылған металл стелалар құдайлар мен мифтердің бейнелерін білдіреді.
Дәстүрлі ерлер киімі - дхоти және лунги. Әйелдер - тобықтың ортасына дейін тігілмеген белдемше, дененің үстіңгі жамылғы киім киген. Шаштары қызыл гүлдермен безендірілген. Ерлер де, әйелдерде де татуировка жасату кең қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Үндістан этникалық топтары
Футболдан Қазақстан Чемпионаты 1993
Маусымдық шолу
Премьер-лиганың екінші маусым жеңімпазы лауазымын Павлодар атынан өнер көрсеткен "Ансат" клубы иеленді. Күміс жүлдені иеленген қарсыласы "Ансаттан" 4 ұпайға қалып қалған Екібастұздан шыққан "Батыр" клубы болды. Қола жүлдесін Хромтаудың "Горняк" клубы иеленді. Ең жақсы ойыншы лауазымы командалардың бас жаттықтырушыларын сұрастыру арқылы белгіленді. Ұтқан құрамаға 2 ұпай қосылса, тең түскен ойындағы құрамаға 1 ұпай қосылған. Жеңілген құрамаға ұпай қосылмаған.
Жарыстардың географиясы
1993 маусымындағы турнир ұтыс ойынында Қазақстанның 21 қаласы атынан 25 клубтар ат салысты. Алматы қаласы атынан 4 клуб өнер көрсетті: Қайрат, Достық, Намыс, Динамо.
Соңғы кезең. 13-25 орындары
Санат:Футболдан Қазақстан чемпионаты Санат:1993 жылғы футбол
Укуниемивирустар
Укуниеми вирустар — буньявирустар тұкымдастығына жататын туыстық. Адамдарда дене қызуын туғызатын Укуниемия вирустары осы туыстықтың белгілі уәкілі. Укуниеми вирустармын кенелер, масалар таратады.
Дереккөздер
Санат:Буньявирустар
Сұр жыландар
Сипаттама
Денесі салыстырмалы толық, әр түрлі бояулы, ұзындығы 2 м-ге дейін. Басы үшбұрышты немесе трапеция тәрізді, кеудесінен немесе көкірегінен жақсы шектелген. Қарашығы тік, жағының алдыңғы жағында 1-2 үлкенулы, 3-5 кішіріктеутістері бар.
Қоректенуі
Ұсақ омыртқалылармен қоректенеді.
Кобеюі
Көп сұр жыландылар, жұмыртқадан тірі тушылар, ал кейбіреулері жұмыртқа салады.
Азу тістері
Барлық сұр жыландардың азу тістері деп аталатын ұзын, қозғалмалы бос тістері болады. Азу тістерінің ұзын болғандығы соншалық, оларды қолданбайтын кезде ауыздарының үстіне бүгіп қояды.
Медицинада
Кәдімгі сұр жыландар туысының 11 түрі бар, осылардың алты түрі ТМД-да кездеседі. Қарасұр жылан немесе көлбар жылан, кәдімгі сұр жылан, мұрынды сұр жылан және азиаттық сұр жылан кездеседі. Жыланның шақканы, адам өміріне қауіпті. Жыланның шағуынан адамдардың өлімі 1%-не дейін жетеді. Уды медицинада жыландардың шағуына қарсы сарысу әзірлеуге және басқа мақсаттарда қолданады. Сұр жыландар Қызыл кітабқа енгізілген. ХТҚО, Кавказдың, мұрындық және азиаттық сұр жыландар КСРО Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Сұржыландар‎‎‎
Нұрғиса Тілендиев ауылы
Нұрғиса Тілендиев — Алматы облысы Іле ауданы, Қараой ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Өтеген батыр кентінен солтүстік-батысқа қарай 14 км-дей жерде, Үлкен Алматы өзенінің жағалауында, бозжусан, ши, көкпек, баялыш өскен бозғылт қоңыр топырақты құрғақ далада орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1317 адам (664 ер адам және 653 әйел адам) болса, 2009 жылы 1644 адамды (799 ер адам және 845 әйел адам) құрады.
Тарихы
2005 жылға дейін "Шилікемер" деп аталып келген. Ауыл 1954-1995 жылдары асыл тұқымды шошқа өсіретін “Іле” кеңшарының бөлімшесі болған. Тілендиевте бөлімше негізінде шаруа қожалықтары жұмыс істейді. Ауылға 2005 жылы Нұрғиса Тілендиевтің есімі берілді.
Дереккөздер
Санат:Іле ауданы елді мекендері
Гиляндар
Гиляндар (гиляктар) — Каспий теңізінің оңтүстік жағалауында тұратын Иран халқы. Гилян провинциясының негізгі халқы. Саны 3,3 миллион адам. (2006).
Тілі
Тілі – гилян тілі, батыс иран тілдеріне жатады. Парсы және күрд тілдері де кеңінен таралған. Жазуы араб графикасына негізделген. Гилян тілінің диалектілері: гиляши (таулы гилян деп аталады) және рашти.
Діні
Сенушілер негізінен мұсылман-шииттер. Гиляндықтар – Мұхаммед пайғамбардан Әли ибн Әбу Талибтің шыққанына сенетін шииттер. Шиизмде бірнеше тармақтар бар, бірақ барлық гиляндықтар үшін нақты біреуін атау мүмкін емес.
Тарихы
Гиландардың негізін қалаушы – гельдер. Қазіргі Гилян провинциясының аумағы 9 ғасырда жаулап алынды. Ислам діні тарай бастап, 13 ғасырдың басында Гилянды моңғолдар басып алды, олар 1370 жылға дейін аумақты басқарды. 18 ғасырдың басында Гилян орыс-түрік соғысындағы жеңістен кейін Ресей империясына өтіп, ғасырдың ортасында ол Персияға қайтарылды. 1905 жылы басталған революция гиляндықтар мен олардың туған жерлерінің тарихындағы бетбұрыс болды. Революцияның себебі сол кезде жұмыс істеген Иран үкіметі мен ағылшын отарлаушыларының қызметі болды. Кеңес әскерлері революционерлерге қолдау көрсетті, бұл көтерілісшілерге билікті өз қолына алуға мүмкіндік берді. 1920 жылы гиляндар Кеңес Гилян Республикасын жариялап, Решт қаласын астана деп жариялады.
Кәсібі
Қолөнері – жібек, киізді қолмен өңдеу, көркем маталар, кілемдер, құрақ төсеніштер жасау. Дәстүрлі еңбек бөлінісі: - әйелдер күріш алқаптарында жұмыс істейді, қыздар мал бағады, ал ерлер сиыр сауады.
Гилян – Ирандағы жібек шаруашылығының негізгі орталығы: шыны, киіз, кілем, құрақ төсеніш, тоқыма өнері дамыған.
Әдет-ғұрыптары
Гиляндық әйелдер үйлену туралы ұсыныс алған кезде келісімін беруге немесе бас тартуға құқылы. Ол төлемді өзі белгілей алады және күйеу жігіттің отбасына жасау беру мәселесі талқыланатын отбасы жиналысына жиі қатысады. Гилани халқы нан кесуге тыйым салуды қатаң сақтайды. Оны қолмен сындыру керек. Тамақ ішіп жатқанда адамның бетіне қарау әдетке жатпайды, ал табақтар тек оң қолмен алынады, бұл заттар мен ақшаға да қатысты. Гиляни халқы мақтағанды ұнатпайды, бірақ үй иесін мақтау қалыпты жағдай.
Гилян халқы болжауды жақсы көреді, бар күнін осыған арнайды. Көріпкелдік үшін адамдар отбасына жиналып, үлкендерді шақырады. Үрдіс барысында ақсақал есікке, қабырғаға, малға, отбасының әрбір мүшесін таяқпен қағады. Соққылар кезінде бақыттан үркітіп алмау үшін барлығы үнсіз қалуы керек. Гиляндықтар мұндай рәсім отбасына байлық әкеледі деп сенеді.
Мәдениеті
Гиляндықтардың мәдениетіне Персия үлкен әсер етті. Негізінен кеңестік мәдениеттің ықпалы байқалады. Қазіргі уақытқа дейін 1920 жылы Рашт қаласында «Қызыл Иран» айдарымен шыққан газет үлгілері сақталған. Велимир Хлебников Гиляндағы ең танымал кеңес жазушылары мен ақындарының біріне айналды. Өлеңдерін ол парсыларға арнаған, онымен бірге осетин барлаушысы Хаджи-Мұрат Мугуев көптеген өлеңдер жазған. Ол «Парсы мотивтері» деп аталатын тұтас циклды өлеңдер жазды.
Гилянда сақталған санаулы мәдени ескерткіштердің бірі – Ауыл мұралары мұражайы. Оны құрудағы мақсат гиляндықтардың этникалық ерекшеліктерін сақтау болды. Құрылысшылардың айтуынша, гиландықтардың дәстүрлі үйі мен тұрмысы дәл осылай болған.
Гиляндар "Айне такам"спектаклін өз мәдениетінің әсерлі құбылысы деп санайды. Бұл ешкіні бейнелейтін такам қуыршағының қатысуымен болады. Қуыршақ таяқшаға бекітіліп, түрлі-түсті моншақтармен, жібек пен қауырсындармен безендірілген.
Тағамдары
Гиляндар жері табиғи сыйларға бай. Барлық жерде жасыл ағаштарды көруге болады, провинция жағалауға іргелес, бау-бақша өсіруге және мал бағуға барлық жағдай жасалған. Мұның бәрі тағамдар мен жаңа өнімдердің алуан түрлілігіне әкеледі. Ет тағамдарының ішінде бұзау, сиыр, қой және құс еті жиі кездеседі. Гиляндар шошқа етін жемейді, өйткені ол тыйым салынған өнім болып саналады. Тау тұрғындары кәуап пен фесенжанды жейді, фесенжан - жаңғақ-анар соусымен құйылған домалақ пішінді ет шарлары. Майдаланып тартылған тауық пен балық лавенги деп аталады, бұл тағам бүкіл Иран мен Әзірбайжанда танымал.
Көнеден келе жатқан дизи тағамы кеңінен танымал. Бұл тағамды негізінен көшпелілер жеген. Дизи үлкен ыдыстарда беріледі. Тағам – пияз, қой еті, май, бұршақ дақылдары қосылған сорпа. Гиляндар уылдырық, балық басы мен құйрығын жейді. Көкөністер арасында кез келген дерлік салатқа қосылатын баклажандар кең таралған. Гиляни халқы кез келген көкөністен салат жасай алады. Өте кең таралған құрамы - кәді, пияз, сәбіз, асқабақ және қызанақ.
Табада дәмдеуіштермен қуырылған жұмыртқаны кюкю деп атайды, ал күріш пен көкөністі араластырған етті долма деп атайды. Гиляндықтар цитрус жемістері, шие, алма, алмұрт, анар, жүзім және қауын сияқты жаңа піскен жемістерге жыл бойы қол жеткізе алады. Гиляндықтар нанның орнына күрішті пайдаланады. Бұл әдетте ұсақталған және ұзын дәнді сорт. Күріштен палау, тахчин көмеші дайындалады, оған шафран, тауық еті, йогурт қосылады, үстіне күріш жағылады.
Дереккөздер
Санат:Иран этникалық топтары
Ауа жолдары
Ауа жолдары (tractus aerophori; лат. tractus — жол, грек, аеr — ауа; phores — ұстау, көтеру) — қуысында ауа тазаланып, жылынып, су буымен қанығып, өкпенің газ алмасу бөлігіне өтетін түтікше ағзалар жүйесі. Ауа жолдарына — мұрын қуысы, аңқа (жұтқыншақтың ауа жүретін бөлігі), көмекей, кеңірдек, ауатамырлар (бронхтар), ауатамыршалар (бронхиолалар) жатады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Чартизм
Чартизм - XIX ғасырдың 30-50 жылдарындағы халықаралық жұмысшы қозғалысы тарихындағы Англия пролетариатының көпшілік, саяси дайындалған бірінші революциялық қозғалысы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Серравалле-Пистойезе
Серравалле-Пистойезе (Serravalle Pistoiese) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Пистойя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 171 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 266 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 42 км² шамасында. Пошта индексі — 51030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Людовик Тулузский.
Жаңа мустафино (Батыр ауылдық кеңесі)
Жаңа мустафино — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Батыр ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 52 адамды құрады. Пошта индексі — 453483, ОКАТО коды — 80205804008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Интегратор
Интегратор(Integrator) - аналогтық есептеу машинасының интеграл алу операциясын жүзеге асыратын аналогты қызметтік бөлшегі.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Айту Жаубасарұлы
Айту Жаубасарұлы (1746 — 1790) — би, Балпық бидің шәкірті. Жас кезінен билік айтуға араласқан. Айтудың білгірлігі мен әділдігіне риза болған Балпық би оған “Айтудан айтар сөз артылмаған” деп баға берген. Жалайыр тайпасының Қалпе руынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:1746 жылы туғандар Санат:1790 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ би-шешендері
Централизм
Централизм - жергілікті мекемелердің (органдар) жоғарыға бағыну принципіне негізделген, басқару (ұйымдастыу) жүйесі, мұнда барлық жүйелер бір орталықтан басқарылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Шот-фактура
Шот-фактура — бастапқы бухгалтерлік есептің қосымша ресми есеп-бақылау құжаты. Мазмұны жағынан Шот-фактура несиегер борышқордың атына ресімдейтін, олардың арасындағы шарт қатынастарының болғандығын және борышқордың ақшалай міндеттемелері сомасын куәландыратын, сондай-ақ тиісті шаруашылық қызметтің бухгалтерлік есебі мен салық бақылауы үшін қажетті ақпараттар тұратын шот болып табылады. Шот-фактура қосылған құн салығын төлеушілер үшін міндетті құжат болып табылады, салық органдары осы құжаттың негізінде салықтың бюджетке дұрыс және толық төленгенін бақылайды. Шот-фактураның толтырылмағаны және пайдаланылмағаны үшін жауапкершілік салық заңнамасымен реттеледі.
Тағы қараңыз
Санат:Бухгалтерлік есеп Санат:Қаржы
Fattura (documento) Faktúra
Мәлік
Мәлік (Pestіs bovіna) — сиырдың жұқпалы індеті. Мәлік жұққан мал 3 — 9 күннен соң әуелі елеуреп, кейін кенет қызуы көтеріліп қиналады, құрғақ жөтелге душар болады. Аузына тары түйіріндей түйіршік шығып, ойық жараға айналады, сілекейі шұбырып, жағымсыз иіс шығады. Іші өтіп, жүні жидіп, түсе бастайды. Ауырған мал кезінде ем қолданбаса 8 — 10 күнде өледі. Өлексесін терең шұңқырға көміп тастау қажет. Табындағы сиырлардың бәріне бір рет вакцина егілуі керек. Ауру сиыр тұрған қора-жай, әбзелдер хлорлы әкпен, креолинмен мұқият дезинфекцияланады, қиы өртеледі.
Мұқағалиға арнау
Ей,тыңда халқым Есіңе ал, Ақиық ақындардың ақынын. Мұқағали есімді жарқының. Халқы үшін туған, Бетке ұстар айбының. Бірақ,бірақ өкінішті бір нәрсе, Алалмай кетті-ау өз заманының асылын.. Небәрі 45 жас, Небәрі 45 жыл. Неткен қысқа қыл жібің. Жүрек ауру жалмады жас ақынды, Жас арманы көкке ұшып, күл шашылды. Аңсаған арманына жете алмай, Көкке қарай кете барды,кете барды. Замандасы Фаризамен бірге жүрді, Фаризамен сырласып, күле жүрді. Бірге жазып өлеңді,мұң шағысып, Жан сырластар секілдідей болып жүрді. Бірақ,бірақ жас ақын көкке барды, Жаралы аққу Фариза жалғыз қалды. Мұқанның өнерін жалғастырып, Фаризаға өнер бітті ақынданып. Мұңайғаннан пайда бар ма? Фариза қарт болса да жалығар ма? Халыққа арнап жазды сан жырларын, Жазып өтті жұп қылып жырлар санын. Бірақ не істейсің амал бар ма? Қарашаның 23-жоғалар ма? 75-ке қадам басқан Фаризаны, Ақиық ақындығы жаза ала ма? Мұқағали көзін көрген Фаризаны, О дүниеге халқы қия ала ма? Авторы: АРАЛБАЙ ӘЙГЕРІМ.
Санат:Мұқағали Мақатаев
Сақтау
Сақтау (Сохранить; save) — мәліметтер тобын жедел жадтан сыртқы жадқа жазу; дайындалған құжаттарды белгілі бір ат қойылған файл түрінде дискіге жазып сақтау командасы. Көптеген программаларда Файл менюнің ішінде Сақтау (Сохранить) командасы бар.
Бақылау - касса аппараты
Қызметі
Бақылау - касса аппараты: Ол – төленген ақша сомасын чекке жазуда сан теру тәсіліне қарай клавишті және рычагты, санауыш санына қарай бір санауышты және көп санауышты іске қосу тәсіліне қарай қол жетекті және электрлік болып бөлінеді. Бақылау-кассир аппараты ақша санын, ол ақшаның қай бөлімге тиістілігін белгілейтін, чек жазатын, есептейтін, аппаратты іске қосатын механизмдерден тұрады. Бақылау-касса аппараты сатып алушылардан түскен ақшаны тіркейді; төленген ақша сомасын, рет санын, күнін, сауда орнының аты мен касса нөмірін көрсетіп чек басады; ақша сомасы мен чектің рет санын бақылау лентасына тіркейді, чекке жазылған және аппараттан өткен ақша сомасын индикатор оймасы арқылы кассирге көрсетеді. Бақылау-кассир аппараты бақылау лентасындағы жиынтық нәтижені және жинақтаушы санауыштың көрсеткішін және кассир өткізген ақша сомасымен салыстыру арқылы кеткен қателіктерді анықтауға мүмкіндік береді. Арнаулы бақылау санауыштары арқылы жинақтаушы санауыштағы көрсеткішьерді есепке алу және ол көрсеткіштерді қайтадан нөлге айналдыру кезінде оның ойма қақпағының кассирде болмайтын ерекше кілтпен қанша ашылғанын да бақылайды.
IC 993
IC 993 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51093, MCG 2-36-63, ZWG 74.160, ZWG 75.1, ARAK 446.
Қарсы дайындық
Қарсы дайындық  (Контрподготовка) — қарсыластың шабуылға дайындалған басты күштерін қорғанушы жақ ракета әскерлерінің, артиллериясының, авиациясының жаппай атуы, жаппай сокқысы. Қарсы дайындық майдандағы әскер қолбасшысының шешімімен қарсыластың бірінші соққысының күшін жою немесе әлсірету мақсатында ұйымдастырьшады. Қарсы дайындықта ядролық қарудың қолданылуы да, қолданылмауы да мүмкін. Қарсы дайындық әдетте алдын ала, бірнеше нұсқада қарсыластың қимылын болжай отырып жоспарланады. Ол үшін карсыластың соққы беретін топтарының шабуылдау бағыттарында қарсы дайындық аудандары белгіленіп, оны жүргізу үшін күштер мен құралдар анықталады, барлау ұйымдастырылады. Барлау қарсылас топтарының құрамы мен орналаскан жерін анықтайды, артиллерия,ракеталық әскерлер және авиация, анықталатын объектілер (нысаналар) туралы қажетті мәліметтер жинайды, қарсы дайындықты бастаудың уақытын дұрыс анықтау үшін қарсыластың шабуылға өтуге дайындығын уақытында көрсетеді. Қарсы дайындықтың ұзақтығы мен құрылуы оның мақсатына, карсыластың жойылатын объектілерінің саны мен сипатына, қатысатын күштер мен құралдардың құрамына және қарсы дайындыққа бөлінген оқ-дәрі мөлшеріне байланысты. Екінші дүниежүзілік соғыстың тәжірибесі бойынша, 20-30 минуттан 60 минутқа дейін созылған қарсы дайындық бар. Қарсы дайындық қарсыластың ядролық, артиллериялық және авиациялық дайындығына жәл бермеу үшін тұтқиылдан басталады. Қарсы дайындық алғаш рет Бірінші дүниежүзілік соғыста кейбір елдердің армияларында артиллерия күшімен өткізіліп, артиллериялық қарсы дайындык деп аталды. Қазіргі жағдайда жою құралдары мүмкіндіктерінің өсуіне байланысы қарсы дайындық корғаныстағы мақсаттарға жетуге көмектесетін маңызды шаралардың бірі болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Пию
Пию (Пия, Пияю) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ирва өзенінің сол жағалауынан 69 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 52 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Джанлука Пессотто
Джанлука Пессотто (итал. Gianluca Pessotto; 11 тамыз 1970, Latisana, Италия ) — италиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасының басым бөлігін "Ювентус" сапында өткізген. 1998 жылы әлем чемпионатына, 2000 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.
Футбол ойнауды аяқтағаннан кейін «Ювентус» жастар секторының ұйымдастыру менеджері болып жұмыс істеп келеді.
Диалогтық орта
Біржақты диск (Односторонний диск; onesided disk) — тек бір беті колданылатын иілгіш Магниттік диск. Жүмысшы диск (Рабочий диск; temporary disk) — тапсырманы орындауда аралық жөне соңғы нөтижелер жазу үшін жұмысшы жад ретінде операциялық жүйемен колданылатын диск.
Джанлука Пессотто
2006 жылғы 27 маусымда Джанлука Пессотто 15 метрлік биіктіктен «Ювентус» кеңсесінің терезесінен құлап, ауыр жарақат алды. Баспасөзде бұл «А» сериясындағы сыбайлас жемқорлық жанжалына байланысты өзін-өзі өлтіру әрекеті болды деген болжамдар пайда болды, бірақ кейіннен Пессотто бұл оқиғаны кездейсоқ жәйт деп атады.
Сілтемелер
Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Италия футболшылары Санат:11 тамызда туғандар Санат:Варезе ФК ойыншылары Санат:Болонья ФК ойыншылары Санат:Эллас Верона ФК ойыншылары Санат:Торино ФК ойыншылары
Диалогтық орта
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Андрайнш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 511 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 73,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Роберт Вальзер
Роберт Вальзер (, 15 сәуір 1878 жыл, Бьенн, Швейцария – 25 желтоқсан 1956 жыл, Херизау, Швейцария) – неміс тілді швейцарлық ақын және прозашы.
1913 жылдан бастап газет-журналдарға жаза бастайды. 1898 жылы «Der Bund» атты берндік газетке жазған мақалаларымен таныла бастайды. 1904 жылы «Insel» баспасынан «Франц Кохердің мектептегі шығармалары» атты тұңғыш романы жарық көреді.
Оның шығармалары К.Моргенштерн, К.Тухольский, Р. Музиль, Г. Гессе, Ф. Кафка, Т.Манн және тағы да басқа неміс тілді жазушылардың ерекше назарын аударады. 1908 жылы «Көмекші» («DerGehülfe») атты автобиографиялық романы жарыққа шығады. Сондай-ақ бірнеше шығармасының желісімен фильмдер түсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Швейцария тұлғалары Санат:Әдебиет Санат:Неміс тілді ақындар Санат:1878 жылы туғандар Санат:Швейцария ақындары
Қара шегірткелер
Қара шегірткелер - үйде де, тыста да кездеседі.
Дала қара шегірткесінің дене тұрқы 2-2,6 см, мұртшасы ұзын, қоңыр, қара түсті. Аналығының құрсағында ұшы жалпақтау жұмыртқа салғышы бар, артқы аяқтарының "сирағы" қызғылт түсті. Аналығы топыраққа 600-дей жұмыртқа салады, бір айдан соң олардан дернәсілдері дамиды. Олардың дернәсілдері інде тіршілік етеді. Іннің тереңдігі 30-40 см. Інді дернәсілдері артзы және алдыңғы аяқтарымен қазады. Күзде інін тереңдетіп, дернәсілдері сонда қыстайды. Інінің температурасы 4-5 градустан төмендегенде дернәсілдері шалажансар (анабиоз) қалыпқа көшеді, әрі інінің аузын шөппен бекітіп (жауып) қояды. Көктемде, күн жылына бастаған кезде, інінің аузын ашып сыртқа шығып, күн қызуына жылынады. Сәуір айының соңында дернәсілдері соңғы рет түлеп, қанаттары қатайып, ересек түрге айналады. Қара шегірткелердің дыбыс шығаратын мүшесі сұр шегірткеге ұқсас.
Расвож (Потью тармағы)
Расвож (Развож) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Потью өзенінің оң жағалауынан 57 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Фонетикалық заңдылықтар
Фонетикалық заңдылықтар, дыбыс заңдылықтары — дыбыстардың өз қалпын сақтауы мен үздіксіз болып отыратын өзгерістерін, өзара алмасуы мен тіркеотерін зерттеп отыратын дыбыстардың даму заңдылықтары. Дыбыс заңдылықтары фонетикалық күнделііаі сөйлеу үстіндегі шынайы құбылыс-тардың, аллофондық түрленулердің, дыбыстың сөздегі орнына байланысты болатын өзгерістердің себепшісі болады. Аллофондық түрленулер керші дыбыстардың әсеріне байланысты және кез-келген сөзге тән, сол тілде сөйлейтін кез-келген адамның тілінде кездесе береді. Мысалы, қазақ тілінде етістік сөздің соңында кездесетін -ды (-ді) өткен шақ көрсеткіші сөйлеу үстінде -ткөрсеткішімен алмаса береді: барады - барат, келеді - келет т. б. Екі дауыстының арасындағы қатаң дауыссыздың үяңдану ы (жақ — жағып, оқ — оғып. б.), көрші дыбыстардың бір-біріне икемделуі (басшы — баш- шы, көзсіз — көссіз т. б.) белгілі бір Фонетикалық заңдылықтардың әсерінен болады. Мұндайда артикуляциялық Және акустикапық өзгерістер қатар жүреді: мен крлдім — мең гелдім, тап басты — тап пасты т. б.' Тіл дами келе шынайы фонетикалық өзгерістер тұрақты күйге түседі: қол қап — қол ғап — қолғап, жар қанат—жар ғанат—жарғанатт. б. " Фонетикалық заңдылықтар" деген ұғымды тіл біліміне младограмматиктер енгізген. Олар бір тілдің ішіндегі диалектілерде немесе бір-біріне талас екі дәуірде қатар жүрген дыбыстардың бір тілге қалай сиысып жүргендігін осы жолмен түсіндіріп отырған. Фонетик. өзгерістер тұрақты заңдылықтардың арқасында ғана болып отырады. Егер тұрақты заңдылыққа бағынбайтын фонетикалық өзгерістер кездесіп қалса, онда олардың бір себебі бар. Ендеше сол себептерді іздеу керек. Мысалы, аршаты (неге аршалыемес), қаракөл елтірісі (неге қарагөл елтірісі емес) т. б. Фонетикалық заңдылықтар барлық тілдерге тән әмбебеп болуы да мүмкін немесе бір немесе туыстас бір топ тілге ғана бірегей болып келуі де мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
IGEM
Генетикалық инженерлік машиналардың халықаралық сайысы (iGEM) — алғашында бакалавриат студенттеріне бағытталған, бірақ қазір жоғары мектеп оқушыларын, кәсіпкерлерді, қоғамдық лабораторияларды және аспиранттарды да қамтитын әлемдік деңгейдегі синтетикалық биология жарысы.
Сайыс туралы мәліметтер
Топтарға Стандартты Биологиялық Бөліктер Регистрынан жаздың басында промотерлер, терминаторлар, репортер элементтері және плазмида қаңқалары секілді әр түрлі генетикалық компоненттерден тұратын стандартты жинақ (‘Жеткізу Жиынтығы’), өзара ауыспалы бөліктер ('BioBricks') беріледі.
Жаздың соңында топтар өздерінің жаңа BioBricks-ті Бөліктер Регистрына енгізеді және келесі жылы ғылыми қоғам солардың негізінде BioBricks-тің толығырақ жиынтығын құрастырады.
Жыл сайын өтетін ‘iGEM Jamboree’-де бүкіл континенттен жиналған топтар бір-біріне және ~120 әділқазыларға өздерінің жобасын таныстыру үшін Бостондағы ғылыми конференцияда кездеседі. Әділқазылар медальдарды, арнайы сыйлықтарды топтарға үлестіріп, ‘Гран-при Жеңімпазын’, сонымен қатар әр бөлімдегі (жоғары мектеп, бакалавриат және аспирантура) ‘Runner-Up’ жүлдесіне лайықты топтарды таңдайды.
iGEM жарысындағы Сыйлықтар мен Бағалау
Әр қатысушы тобымен бірге жарыстарда орындаған әртүрлі критерийлерге байланысты қатысушы сертификатын (төмендені суретті қараңыз) алады және медальдар ұтуға (қола, күміс және алтын; төмендегі суретті қараңыз) мүмкіндігі бар. Мысалы, қола медаль алу үшін Бөліктер Регистріне жаңа бөлік енгізу қажет, күміс медаль алу үшін топ бөліктің функционалдығын көрсетуі қажет және соңында, алтын медаль алу үшін басқа критерийлердің арасында топтың жобасы жұмыс істейтініне дәлел алу қажет.
Мысалы, 2016 жылы жарысқа 300 топ қатысқан болатын, олардың 37%-ы алтын медаль, 25%-ы күміс медаль, 26%-ы қола медаль алды және қалған 12%-ы ешқандай медаль алған жоқ.
Әр бөлімде сайыстың белгілі бір саласындағы ең керемет орындау арнайы сыйлықтармен марапатталады. Арнайы марапаттарға кіреді: сәйкес категориялардың ішінде 'Ең Керемет Жоба' (шамамен 10 категория), 'Ең Керемет Өнер және Дизайн', 'Ең Керемет Жабдық', 'Ең Керемет Өлшеу', 'Ең Керемет Бағдарлама', 'Ең Керемет Қоғамдық Жұмыстар', 'Ең Керемет Модель', 'Ең Керемет Жаңа Бөлік', 'Ең Керемет Постер', 'Ең Керемет Презентация', 'Ең Керемет Вики' және өткізілетін жылға байланысты басқа да марапаттар болады. Жеке сертификаттармен қоса топтарға арнайы марапат үшін шыны олжалар беріледі.
Әр бөлімдегі бірнеше топтардың ішінен бірнеше топтар таңдап алынып (өткізілетін жыл мен бөлімге байланысты 1-ден 6-ға дейін), барлық Jamboree қатысушыларының алдында өз жобаларын баяндайды. Барлық әділқазылар көрсетілген жобалардың ішінен осы жылдың iGEM жарыстарының жеңімпазы, Гран-при Жеңімпазы болған топты таңдап, үлкен металдан жасалған Lego-кірпішпен (төмендегі суретті қараңыз) марапаттайды. Жеңімпаз топ келесі 'Гран-при Жеңімпазы' таңдалғанға дейін бір жыл бойы осы олжаны өздерінде сақтай алады. 'Гран-при Жеңімпазы' тобының қатысушыларына да сәйкес жылдың естелік тиындары беріледі (төмендегі суретті қараңыз).
Жарыс тарихы
iGEM ​​2003 және 2004 жылдары MIT-дегі Тәуелсіздік Шаралары уақыт аралығында жүзеге асырылған студенттік жобаларға негізделген. Кейінірек 2004 жылы әр мектептен бес команда қатысқан жарыс өткізілді. 2005 жылы алғаш рет АҚШ-тан тыс аймақтан командалар қатысты. Содан бергі кезеңде iGEM дамуын жалғастырды, оған 2010 жылы 130 команда қосылды. Apple, Sun және BBN сияқты технологиялық компанияларда жұмыс жасаған инженер Рэнди Реттберг - iGEM байқауының негізін қалаушы және директоры.
Бұл көлемнің ұлғаюына байланысты, 2011–2013 жылдары байқау үш аймаққа бөлінді: Еуропа, Америка және Азия (Африка мен Австралияның командалары тиісінше «Еуропа» мен «Азия» арқылы қатысқан). Қазан айында аймақтық джемборлар (jamboree) өткен болатын; және осы шараларға қатысқан кейбір командалар қарашада өтетін MIT әлем чемпионатына қатысуға іріктелді.
2012 жылдың қаңтарында iGEM қоры Массачусетс технологиялық институтынан бастау алып, Кембриджде (АҚШ, Массачусетс штаты) тәуелсіз коммерциялық емес ұйымға айналды. iGEM қоры iGEM байқауымен зерттеу және білім беруді қолдайды. Сол жылы iGEM университет бөлімшелерін ғана емес, сонымен қатар кәсіпкерлер мен жоғары сынып оқушыларға арналған сайыстарды да қосып үлгерді.
iGEM өзінің он жылдық мерейтойына қолданыстағы жаңа бағыттарды қосты: Өнер & Дизайн, Әлеуметтік зертхана, кәсіпкерлік, өлшеу, микрофлюидика, саясат және практика және бағдарламалық қамтамасыз ету. Кәсіпкерлік пен бағдарламалық қамтамасыз ету алдыңғы жылдардағы бағыттар болып саналса, 2014 жылы олар бағалау талаптары тұрғысынан неғұрлым айқындалып, айырмашылықтары байқала бастады. Сонымен қатар, 2014 жылы iGEM -де аймақтық джамбори шаралары (jamborees) болмады, оның орнына Кембриджге тек аймақтық финалистерді ғана шақырудан бөлек, әр команда Кембридждегі ортақ ірі конференцияға қатыса алатындай үлкен шара ұйымдастырылды.
Дереккөздер
Санат:Массачусетс технологиялық институты
Белес (ауыл)
Белес (2004 жылға дейін – Ростоши) — Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы ауыл, Белес ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Перемётное ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 14 км-дей жерде, Деркөл өзенінің оң жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1511 адам (745 ер адам және 766 әйел адам) болса, 2009 жылы 1495 адамды (742 ер адам және 753 әйел адам) құрады.
Аллесхаузен
Аллесхаузен (Alleshausen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Биберах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 490 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,31 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 26 005. Муниципалитеттің басшысы — Харальд Фишер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Темір алмасуы
Темір «облигатты» биометалл болғандықтан, оның биологиялық құндылығы көп қырлы қызмет атқаруымен, күрделі биохимиялық үрдістерде басқа металдармен алмастырылмауымен, осы микроэлементтің оттегі тасымалдауына және жасушалық тыныс алуға белсенді қатысуымен анықталады. Темірдің тиімді балансын сүйемелдеуді қамтамасыз ету молекулярлық та, ағзалық та деңгейдегі жалпы физиологиялық үрдістердің, ағзада қалыпты қызмет атқарудың міндетті шарты.
Темір порфириндермен құрама түзіп, простетикалық топ ретінде кейбір протеиндер – гемопротеидтер (гем) кұрамына кіреді және биологиялық тотығу тізбегінде электрон тасымалдаушы белсенділікті қамтамасыз етеді. Осындай протеиндер құрамына цитохромоксидазалар да кіреді, олар тікелей оттегімен әсерлесетін тыныс тізбегінің ферменті, сонымен бірге оның цитохромдық компоненттері митохондрий мембранасында және эндоплазмалық ретикулада орналасқан. Құрамында темірі бар гем – оттегімен байланысуды, тасымалдауды және акцепторлы жасушалар мен тіндерге өткізуді қамтамасыз ететін, жан-жақты молекула  гемоглобиннің және бұлшықеттегі дәл осындай қызмет атқаратын миоглобиннің негізгі құрылым бірлігі болып табылады. Соңғы жылдарда жүргізілген зерттеулер осы биометалдың бірқатар басқа да қажет үрдістерге, яғни жасуша митозына, жасушалық және гуморалдық иммунитетке, коллаген талшықтары мен дезоксинуклеин қышқылының (ДНҚ) биосинтезіне қатысатынын көрсетіп берді.
Ағзада темір екі түрде болады: гемдік және гемдік емес:
Гемдік: гемоглобин, миоглобин, цитохромдар, ферменттер - каталаза, лактопероксидаза
Гемдік емес: ферритин, гемосидерин, трансферрин, ферменттер -аконитаза, ксантиноксидаза, НАД.Н-дегидрогеназа
Адам ағзасында жалпы темір мөлшері орташа 4,5 – 5 г (әйелдерде – 3-4 г, ерлерде – 3-5 г) құрайды. Тағаммен адам күніне 15-20 мг темір қабылдайды. Қалыпты жағдайда 12 елі ішек пен жіңішке ішектің бастапқы бөлімінде оның тек қана 1-1,5 мг, ал ағзаның темірге деген сұранысы артқан кезде және осы биометалдың тапшылығында ол 2 мг дейін сіңіріледі. Темір сұранысы жасөспірімдердің жыныстық жетілу мен өсу кезеңінде едәуір артса, жүктілік кезде ол 3-4 мг дейін жетеді. Ересек ер кісі күніне зәрмен, нәжіспен, термен, түлеген терімен орташа 1 мг темірді жоғалтса, әйелдерде ол 2 мг құрайды (ай сайын етеккірімен жоғалатын қанды қоса есептегенде).
Негізінен темір жануар және өсімдік өнімдерімен – ет, бауыр, бүйрек, өкпе, жүрек, балық, жұмыртқа, бұршақ, лобия, аскөк, кепкен өрік, жүзім және т.б. түседі. Ағзада темірдің сіңірілуі тағам құрамына тікелей тәуелді. Сонымен, гемдегі (ет, балық, құс өнімдеріндегі) темір 20-50 % сіңірілсе, гемдік емес түрдегі (дақыл, жеміс-жидек, сүт өнімдеріндегі) темірдің сіңірілуі төмендеу, яғни 5 %  ғана. Бұл үрдіске көптеген факторлар әсер етеді. Ағза темірді жоғалтпаса және тағамда жеткілікті мөлшерде ет болса, асқазандағы тұз қышқылының жетіспеушілігі темір тапшылығына алып келмейді. Себебі еттегі екі валентті темірдің (Fe2+) сіңірілуіне тұз қышқылының  қажеті жоқ. Fe2+ жіңішке ішекте сілтілі ортада жеңіл еріп, жақсы сорылады. Өсімдікте үш валентті темір болғандықтан, тек қана өсімдік өнімдерді қолданушылардың (вегетариандар) асқазанында тұз қышқылы жетіспесе, онда оларда темір тапшылығы туындауы мүмкін.
Осы күнге дейін ішектегі темірдің сіңірілу механизмі толық шешілмеген. Энтероциттердің микротүтіктерінде темірді жасушаға қарай тасымалдау үшін жоғары аффинді рецепторлары бар. Темір трансферрин арқылы тасымалданады. Темірдің сіңірілуі мукозды апотрансферрин көмегімен іске асады. Ол үшін апотрансферрин бауырдан энтероциттерге келіп, одан кейін ішек қуысына бөлініп, сол жерде темірмен қанығып, энтероцитке қайта өтеді. Содан соң энтероциттің базалды бөлігінде апотрансферрин темірді қандағы плазмалық трансферринге беріп, моно-, диферритрансферрин құрамасын түзеп, оны сүйек миына жеткізеді. Темірдің сіңірілуін апотрансферрин реттейді. Темір тапшылығында оның мөлшері артады, ағзаның темірге деген сұранысы төмендегенде апотрансферрин деңгейі азайып, қан плазмасына темірдің өтуі тежеліп, энтероциттерде темір ферритин түрінде жиналып, бірнеше күннен кейін ішек эпителиінің физиологиялық түлеуі кезінде сыртқа шығарылады. Моно-, диферритрансферрин сүйек миындағы эритроциттер мен ретиулоциттердің мембранасындағы спецификалы рецепторлармен әрекет жасап, темір эндоцитоз арқылы еніп, митохондрийге жеткізіледі және ол осы жерде протопроферинге қосылып, гем түзілуіне қатысады. Темірден босаған трансферрин тасымалдауға бірнеше рет қатысады. Қаннан трансферриннің жартылай шығарылу уақыты орташа 8 күнді құрайды. Трансферрин тек бауырда емес, сонымен қатар лимфа түйіні, сүт безі, тестикула мен ұрық бездерінде, автономды түрде бас миында, лимфоциттерде синтезделеді. Эритропоэз үшін тәулігіне 25 мг темір қажет, әрине ол ішекпен сіңірілетін темір мөлшерінен бірнеше есе көп. Сондықтан көкбауырда эритроциттердің ыдырауы кезінде босаған темір гемопоэз үшін қайтадан қолданылады. Ағзада темір қоры көбіне ферритин түрінде жиналады. Ол ортасында темір және апоферритиннен тұратын протеиндік қабатпен қапталған, суда ерігіш гликопротеинді құрама. Ферритиннің әрбір молекуласында 1000-3000 темір атомы бар. Ферритин барлық мүшелер мен тіндерде, әсіресе бауыр, көкбауыр, сүйек миының макрофагтарында, эритроциттер мен қан сарысуында басымырақ кездеседі. Қандағы ферритин деңгейі қордағы темірдің мөлшерін көрсетеді. Қордағы темірдің басқа түріне гемосидерин жатады. Ол – апоферритиндік қабаты жоқ, темірдің агрегаттық кристалдарынан тұратын, өте жоғары мөлшердегі темірі бар ферритиннің аз ерігіш туындысы. Гемосидерин сүйек миы, көкбауыр макрофагтарында, бауырдың Купфер жасушасында жиналады.
Дереккөздер
Санат: Медицина Санат: Темір тапшылық анемиясы
Күздік көбелек
Күздік көбелек (Agrotіs segetum) – күздік дақылдар, мақта, қант қызылшасы, күнбағыс, жүгері, т.б. өсімдіктер көгінің аса қауіпті зиянкесі.
Еуразия мен Африкада кеңінен таралған. Қазақстанның оңт., оңт.-шығысында және Шығыс Қазақстан облысында кездеседі. Қанаттарының өрісі 35 – 45 мм, денесінің ұзындығы 18 – 22 мм; алдыңғы қанаттары қоңыр немесе қара түстес, артқы қанаттары ашық сұр. Жұлдызқұрттары жұмыртқадан шығар кезде ақшыл, бас бөлімі қоңырлау, ұзындығы 52 мм-ге жетеді. Олар 6 рет түлейді. Қазақстанда К. к-тер оңт-те жылына 3 рет, оңт.-шығыста 2 рет, ал шығыста 1 рет жұмыртқалап көбейеді. Ұрғашылары арамшөптердің түбіне 400 – 500 жұмыртқа салады. Ересек жұлдызқұрттар тереңд. 10 – 25 см топырақта қыстайды. Көктемде өсімдіктер көктей бастағанда, отамалы дақылдар көшеттеріне қауіп төндіреді. Жас жұлдызқұрттардың даму кезеңі мақта, қант қызылшасы, жүгері, бұршақ, темекі, бау-бақша, т.б. өсімдіктердің көктеген және көшеттер отырғызылған кездеріне сәйкес келеді. Жұлдызқұрттардың екінші, үшінші ұрпақтары жүгеріні, жоңышқаны, картопты, жазғы егістіктерді, түйнек және тамыр жемістілерді зияндайды.
Күрес шаралары
жоғары деңгейлі агротехника, ауыспалы егістіктерді игеру, өсіп-өну кезінде ылғалды ұстай отырып суғару, арамшөптермен күресу, хим., биол. препараттар мен биоагенттер қолдану.‎
Дереккөздер
Санат:Қабыршақ қанаттылар Санат:1775 жыл Санат:Зиянкестер
Морф
Морф (mогрһе— тұлға) - морфеманың тектестігі нақтылы қолданылатын түрі. 1947 ж. Ч. Ф. Хоккет морф терминін терминімен қоса ұсынған. Аллофон фонеманың, морф морфеманың қолданыстағы түрі деп түсіндіреді. Морфема бір болмаса, бірнеше морфтан да тұруы мүмкін. Мысалы, үйлер, үйге, үймен, үйшік дегенде үй түбір морфемасы ешқандай өзгеріссіз бір морф қаппында қолданылып тұр. Ал септі, себеді, сеуіп дегенде бір морфема үш морфта (сеп, себ, сеу) қолданылып тұр.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Уццано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5182 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 757 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 51010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Зура Құлмырзақызы Шутаева
Шутаева Зура Құлмырзақызы (1937 жылы туған, Ерейментау ауданы Олжабай батыр ауылы) – қоғам қайраткері, комсомол, партия, кеңес қызметкері. Көкшетау қаласының Құрметті азаматы. Еңбек жолын Көкшетау ауданы халық сотының хатшысы болып бастаған. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогика институтын бітірген. 1959 – 61 ж. Шағалалы орта мектебінде мұғалім, 1961 – 70 ж. Көкшетау облысы комсомол комитетінің хатшысы, 2-хатшысы, 1970 – 71 ж. облысы партия комитетінің ұйымдастыру бөлімінде нұсқаушы, 1971 – 82 ж. Көкшетау қалалық атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1982 – 91 ж. облысы атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1991 жылдан Көкшетау облысы Әйелдер кеңесінің төрайымы, 1998 жылдан Көкшетау қаласы әкімі жанындағы Отбасы және әйелдер мәселелері жөніндегі кеңестің төрайымы. «Құрмет Белгісі» орденімен, үш медальмен, ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Қазіргі таңда зейнетте.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
БҰҰ-ның қарусыздандыру орталығы
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Судан құмайы
Судан құмайы, Судан шөбі (Sorghum × drummondii) – астық тұқымдасының құмай туысына жататын бір жылдық өсімдік.
Сабағы тік, жұмыр, биікт. 50 – 90 см, жуанд. 3 – 13 см, ашық жасыл түсті. Жақсы түптенеді, сабақтары тік өсетін сорттары өнімді және оруға қолайлы. Жапырағының ұз. 45 – 70 см, ені 2 – 4,5 см. Гүл шоғыры – көп масақты, шашыраңқы сыпыртқы, сыпыртқысының әр тармағының ұшында 1 тұқымды, 2 тұқымсыз масағы болады. Тұқымы сары, сұрғылт, қызыл не қара сопақша дәнек. Судан шөбінің шыққан жері Судан мемлекеті. Оны пішен, сүрлем, көк балауса дайындау және дән алу үшін өсіреді. Сонымен қатар құнарлы мал азығы, мал таптап кеткеннен кейін де тез қалпына келіп, бір айдың ішінде қайтадан жайылым ретінде пайдалануға жарайды. Құнарлылығы жағынан бұршақ тұқымдасынан ғана аса алмайды. Көк шөбінде 12,3% протеин, 2,4% май бар, ал пішеніндегі осы көрсеткіштер 12,5 және 2,8%-ға тең. Судан шөбінің 100 кг көк балаусасында 17, пішенінде 52, сүрлемінде 228 мал азықтық өлшем бар. Оның әр га-нан 100 – 120 ц-ге дейін пішен, 250 – 350 ц көк балауса, 8 – 14 ц-ге дейін тұқым алуға болады. Судан шөбі – жылу сүйгіш өсімдік, дәні тұқым сіңірілген тереңдіктегі топырақ қыртысы 7 – 9С-қа қызған кезде өніп-өсе бастайды. Көктеп шығуы үшін қолайлы темп-ра 20 – 30С, 3 – 4С-та көктеп шыққан жас өскіні зақымданып, өліп қалуы мүмкін. Құрғақшылыққа төзімді, бірақ суармалы жерлерде өнімді жақсы береді. Қара, қызыл қоңыр, сұр топырақтарда, су жайылмасында жақсы өссе, тым сілтілі, сортаң, батпақтанған және тығыз топырақтарда өспейді. Қазақстанда Атырау мен Қызылорда облыстарынан басқа облыстардың барлығында өсіріледі.
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы
Файдлити (Миссури)
Қала тұрғындарының саны 257 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 29-24120.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
NGC 4612
NGC 4612 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 23 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4612 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42574, UGC 7850, MCG 1-32-134, ZWG 42.205, VCC 1883.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Анджело Доменгини
Анджело Доменгини (Angelo Domenghini; 25 тамыз 1941, Лаллио) — италиялық футболшы, шабуылшы, 1968 жылғыц Еуропа чемпионы.
Аймақтық метаморфизм
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Метаморфизм
Казальвеккьо-Сикуло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1152 адамды құрайды. Халық тығыздығы 35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 98032.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Onofrio (anacoreta).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Деса
Деса (Deza (Soria)) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Гомара ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 277 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 118,15 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Белен
Белен  (Belém) — Бразилиядағы муниципалитет, Алагоас штатында орналасқан. Агресте-Алагуано мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Палмейра-дуз-Индиус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5919 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 48,45 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Алагоас елді мекендері
Воденичане (Ямбол облысы)
Воденичане (Воденичане) — Болгариядағы ауыл. Ямбол облысына қарасты Стралджа қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 427 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8693. Телефон коды — 04762. ЕКАТТЕ коды — 11661.
Тіленші Тоқбайұлы
Тіленші Тоқбайұлы (1746 – 1844) – батыр, би әрі шешен. Әкесі Тоқбай, атасы Бертіс Қожығырұлы қазақ-жоңғар соғыстарында ерлігімен танылған. Тоқбайұлы еліміздің батыс бөлігін Еділ қалмақтарынан азат ету шайқастарына қатысқан. Жорықтарда өзінің қаһармандығымен даңққа бөленген, мыңбасылыққа тағайындалған. Көптеген түйіні қиын мәселелерді реттеп, халық арасында шешендік талантымен танылған. Тоқбайұлы қазақ халқының тәуелсіздігі жолында Марал Ишан Құрманұлының орыс отаршылдығына қарсы жүргізген күресіне қолдау көрсеткен.
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары Санат:Қазақ би-шешендері Санат:1746 жылы туғандар Санат:1844 жылы қайтыс болғандар
Хале-Яха
Хале-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Байдарата кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
Шаржау облысы
Халқы
Тұрғындарының басым көпшілігі (68,8%, 1970) – түрікмендер. Олардан басқа орыстар, өзбектер тұрады. Орташа тығыздығы 1 шаршы км-ге 5,4 адамнан. Қала халқы 45%. Ірі қалалары – тоғай өседі.
Шаруашылығы.
Чарджоу облысында тау-кен, химия, машина жасау, ауыл шаруашылық өнімдерін өңдеу өнеркәсіп салалары дамыған. Табиғи газ, күкірт (Гаурдак), қорғасын өндіріледі. Машина жасау және металл өңдеу кәсіпорындарынан автомобиль, кеме жөндеу (Чарджоу), жөндеу-механикалық (Керки) заводтары, химиялық саласынан ірі суперфосфат заводы (Чарджоу), ауыл шаруашылық өнімдерін өңдеуге негізделген мақта тазалау, қаракөл елтірісін өңдеу заводтары, ет комбинаты, сүт, шарап заводтары (Чарджоу) бар. Жібек комбинаты, трикотаж, мақта, аяқ киім фабрикалары (Чарджоу) шоғырланған. Ауыл шаруашылығының негізгі салалары мақта егу, қаракөл қойын өсіру, жібек және бақша (қауын) шаруашылықтары. Облыста 79 колхоз және 7 совхоз бар (1973). Суармалы егіншіліктің үлесі басым. Егісі (мың га, 1972) 139,2 бұның ішінде технологиялық дақылдары 87,4, дәнді дақылдары 13,6, көкөніс-бақшасы 6,9. Басым егілетін технологиялық дақылы – мақта (86,2 мың га). Дәнді дақылдардан бидай, күріш, арпа егіледі. 1973 жылғы мал саны (мың): мүйізді ірі қара 154,4 (бұның ішінде сиыр 62,0), қой мен ешкі 925,3, шошқа 28,1, жылқы 4,3. Темір жолының ұзындығы 487 км (1973). Негізгі темір жол магистралы Үргеніш – Чарджоу. Автомобиль жолы 2406км, бұның ішіндегі асфальтталғаны 1039,4 км. Чарджоу – Красноводск мұнай құбыры салынуда (1974). Амудария өзенінде кеме жүзеді. Педогогикалық институт, 6 арнаулы орта оқу орны бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түрікменстан уәлаяттары
Шерил Кара Сэндберг
Шерил Қара Сэндберг (Sheryl Kara Sandberg, 28 тамыз 1969, Вашингтон) — американдық кәсіпкер, 2008 жылдан бастап Facebook компаниясында  COO болып жұмыс істейді, 2012 жылдың маусым айынан бастап — директорлар кеңесінің мүшесі,  Facebook компанияның тарихында компанияның ДК-сіндегі бірінші әйел . Осы уақытқа дейін Кара Google халықаралық веб-сату және операциялар вице-президенті; сонымен қатар, ол Google Google.org қайырымдылық бағытын іске қосуға қатысты. Тағы да бұрын Кара АҚШ Қаржы министрлігінің  персонал бойынша директоры болып жұмыс істед. 2012 жылы ол жыл сайынғы Time 100, әлемнің Time журналының  ең ықпалды адамдар нұсқасы бойынша тізіміне енді.
Оның табысы 30 491 613 АҚШ долларын құрайды (2011 жыл).
Мансап
Сэндберг 1969 жылы Вашингтонда, үш баланың үлкені, еврей отбасында дүниеге келген. Ата — анасы ағылшын тілінің оқытушысы Адель Айнхорн және офтальмолог Джоэл Сэндберг, 1970-ші жылдары кеңестік еврейлер құқығы үшін белсенді күрескерлер, 1975 жылы, Кишиневте  ұсталды және КСРО дан шығарылып жіберілді. Жанұя Норт-Майами-Бичке, Шерил екі жасқа келгенде көшіп келді. Мектепте Шерил "сыныпта әрқашан ең үздік" болатын, жоғары сыныптарда 1980-ші жылдары аэробикамен айналысты.
1987 жылы Сэндбер, Гарвардқа түсті және 1991 жылы бакалавр дәрежесімен және экономика мамандығындағы ең үлгерімі жоғары студент атанып John H. Williams Prize наградасымен бітірді.
Гарвардтағы оқу кезінде Сэндберг профессор Ларри Саммерсті кезіктіріп, оның тәлімгері атанды. Ол өзінің ассистентін Дүниежүзілік банктегі өзінің зерттеу барысына тартты, онда ол екі жылға дейін Үндістандағы алапес, ЖҚТБ мен соқырлық ауруларына байланысты денсаулық сақтау жобаларымен айналысты.