cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Америкалық ламантин
Америкалық ламантин -сүтқоректілер отрядының бір туқымдасы, Ірі су жануары.Қоңыр-сұр түсті үлкен денесі ескек тәрізді жалпақ құйрыққа ұласады. Ескекке айналған ортаңғы үш саусағының ұшында жалпақ тырнаққа ұқсас тұяқтары болады. Ламантинде алтыдан артық тіс болмайды. Күрек тістің орнына екі мүйізді тақташа түзілген. Ламантиннің жуан да жалпақ кеуде жағына қарай жіңішкеріп,ескекке уқсап барып бітеді. Суда қозғалысын арттыру үшін америкалық ламантин құйрығын пайдаланады. Америкалық ламантиндер дыбысты жақсы естиді. Ересек америкалық ламантиннің орташа ұзындығы - шамамен 3 м. Салмағы 200 - 600 келі арасында. Жаңа туған ламантиндердің ұзындығы - 1,2 - 1,4 м және салмағы шамамен 30 келі болады. Флорида ламантині өсімдіктердің алпыс түрімен, омыртқасыздармен қоректенеді. Ламантиндерде өсімдіктерді шайнайтын азу тісі ғана болады. Зерттеулер кей ламантиндердің тұщы су ішетіндігін көрсетті. Ламантиндер, негізінең 50 - 60 жыл өмір сүреді. Солтүстік Американың оңтүстік-шығысы мен Кариб теңізі бассейнінде, Техастың оңтүстік жағалауында және Бразилия жағалауларында кездеседі. Тұщы су мен ащы суға кезек-кезек барады. Көбінесе теңіздің таяз жағалауында, өзендердің сағасы мен төменгі ағыстарында суасты өсімдіктермен қоректенеді.Суайдарын өсімдіктерден тазарту үшін пайдаланылады.
Аньаделло
Аньаделло (Agnadello) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Кремона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2977 адамды құрайды. Халық тығыздығы 248 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 26020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Африкалық одақ
Африкалық одақ (АО) - [African Union, AU] - Африка елдерінің мемлекетаралық бірлестігі. 2002 жылдың 9 шілдесінде Дурбанда (ОАР) 1963 жылы Африкадағы даму мен әріптестік мәселелерін үйлестірген Африка бірлігі үйымының қайта құрылуы нәтижесінде пайда болды. АО құрамына 53 ел кіреді. Одақ қызметінің негізгі бағыты - құрлықтың экономикалық және саяси қайта өрлеуі мүддесінде Африкадағы ықпалдасу процестерін дамыту. ¥йым мақсаты - мүше-мемлекеттердің еге- мендігін және аумақтық тұтастығын сақтау, демократиялық институттарды қалыптастыру, бейбітшілік пен түрақ- тылықты нығайту, ғаламдық экономи- кадағы Африканың лайықты орнын қам- тамасыз ету. Африкалық одақ шеңберінде валюта- қаржылық саясат үйлестіріліп, қауіпсіздік саласы мен СПИД-пен күресте бірлесе әрекет етеді. Аймақтық және халықаралық деңгейде Африка экономикасына шетел капиталын тартуға бағытталған "Африканың дамуы үшін жа- ңа әріптестік бағдарламасы" (NEPAD) стратегиялық негіз болып табылады. Африкалық одақ жоғарғы органдары - жыл сайынғы Саммит-ассамблея, мүше-мемлекеттердің премьер-министрлері кіретін Атқарушы кеңес. Мүше-мемлекеттердің түрақты өкілдерінен түратын комитет қызмет етеді. Штаб-пәтері Аддис-Абебте орналасқан.
Дереккөздер
Африка одағы
Санат:Саясат
ஆபிரிக்க ஒன்றியம்
Куинси (Мичиган)
Куинси (Quincy) — Мичиган штатының Branch округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1701 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.3 км² шамасында. FIPS коды — 26-66640.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Домпьерр (Орн)
Домпьерр (Dompierre) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61146, пошта индексі — 61700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 360 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Жыр-дастан
Жыр-дастан-қазақ поэзиясының жанрлық түрі, түпкі, негізгі мағынасында өлеңмен баяндалатын, жырлап айтатын уақиғалы, көлемді поэзиялық шығарма (батырлық жыры, эпостық ғашықтық жыролар). Сонымен қатар, стильдік ерекшеліктері, өлең өрнегі жағынан оларға ұқсас толғау, терме секілді көлемі ықшамдау поэзиялық үлгілер де жыр деп аталған.
Санат:Әдебиет
Футболдан Англия чемпионаты 2018/19
Футболдан Англия чемпионаты 2018/2019 (ағыл. 2018–19 Premier League) — Англия жоғары лигасының 1992 жылдан бергі 27-ші маусымы. "Манчестер Сити" клубы төртінші рет топ жарды.
Чемпионат қорытындысы бойынша "Кардифф Сити", "Фулхэм", "Хаддерсфильд Таун" клубтары премьер-лигадан түсті, келесі маусымды чемпионшипте өткізеді.
Мыңдық
Мыңдық–
Футболдан Англия чемпионаты 2018/19
Жыл футболшысы
Вирджил ван Дейк (Ливерпуль)
Мыңдық
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Әскери іс
Футболдан Англия чемпионаты 2018/19
Үздік жас ойыншы
Рахим Стерлинг (Тоттенхэм).
Сілтемелер
Санат:Футболдан Англия чемпионаты Санат:2018 жылғы футбол Санат:2019 жылғы футбол
Қаратау (тау, Қарағанды облысы)
Қаратау – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Егіндібұлақ ауылының оңтүстік-шығысында 25 км жерде орналасқан тау.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1004 м. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 9-10 км-ге созылып жатыр, енді жері 2-2,5 км. Беткейлері тік келген. Оңтүстік және оңтүстік-шығыс жағында түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр.
Геологиялық құрылымы
Девон жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Таудың күңгірт, қызғылт қоңыр топырағында жусан, селеу, сұлыбас, шығыс беткейлерінде қараған шоғырлары өскен.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Ырғыз жәрмеңкесі
Ырғыз Жәрмеңкесі, Ырғыз қ-нда 1870 ж. 19 қарашада ашылған. Жылына екі рет: маусым және қыркүйек айларында өткізіліп тұрды. Ы. ж-не Ресейдің Орынбор, Мәскеу, Нижегород қалаларынан, қазақ даласынан, Бұхарадан ауқатты байлар мен саудагерлер өз тауарларын әкеліп тұрды. Жәрмеңкенің өткізілуіне байланысты уезд аумағында сауда орындарының көбейтілуіне көңіл бөлінді. 1893 ж. 75 жайма дүкен жұмыс істесе, 1904 ж. оның саны 221-ге жетіп, бірнеше тұрақты сауда орындары пайда болды. Жәрмеңкеге Ресейден мақта-мата өнімдері, қант, алтын және күміс ақшалар әкелінді. Айырбас саудасында ортақ құн баламасы ретінде қой қолданылды. 1909 ж. өткізілген жәрмеңкеде жылқының 50 сомға, ірі қара малдың 35 сомға, қойдың 6 сомға, ешкінің 5 сомға, түйенің 50 сомға сатылғаны тіркелген. Сауда айналымының 60 мың сомын жүн, 62 мың сомын ұн, 256 мың сомын маталар, 23 мың сомын Бұхара кілемдері саудасы құраған. Сонымен бірге жергілікті тұрғындар балық пен аң терілерін де саудаға шығарған. 1909 ж. 12 мың пұт балық сатылған. Сол жылы сатылған күзен, сутышқан, борсық, түлкі, жалпы аң терілер құны 34 мың 600 сомға жетті. thumb|200px|
Ури Бронфенбреннер
Ури Бронфенбреннер (Urie Bronfenbrenner, 29 Сәуір 1917, Мәскеу, Ресей - 25 Қыркүйек 2005, Нью-Йорк, АҚШ) — психолог, бала психологиясы ғалымы.
Ол магистратурасын Гарвард университетінде оқып, Екінші Дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскерлеріне психолог болып істеген. Соғыстан кейін Корнелл университетінде ассистент-профессор болып жұмыс істеген. Бронфенбреннер 300 ден аса ғылыми жұмыс, 14 кітап жазған, және Американың психологтар ассоциациясынан марапат алған. Оның танымал Экологиялық Жүйелер Теориясы баланың дамуындағы қоршаған орта мен айналасындағы адамдардың рөлін бірінші орынға қояды. Бұл теорияда адамның қоршаған ортасы, яғни адам психикасының экологиясы 5 жүйеге бөлінген.
thumb|360px|right
Экологиялық Жүйелер Теориясы
Микросистема- баланың дамуына тура әсер ететін құрылымдар мен топтар жинақтығы. Мысалы, отбасы, мектеп, дін, көршілер және достар. Уридің ойынша бұл ең әсерлі және адам баласына ең жақын жүйе.
Мезосистема- баланың микросистемасындағы элементтердің өзара әрекеті мен қарым-қатынасы. Мысалы, отбасы мен мұғалімдер арасында, ата-ананың үй жұмысына көмектесуі немесе достарын үйге шақыру. Мезосистема құбылмалы болып келеді және бір микросистемада алынған тәжірбие екіншісіндегі баланың әрекетіне әсер етуі мүмкін. Мысалы, ұрсыса беретін ата-анасы бар бала басқа балалармен достасуға талпынып, басқаларға қарсы шықпай, қарым-қатынастарының тыныш болғанына ұмтылады немесе үйде көргенін басқа адамдармен қарым-қатынасында қайталайды.
Экзосистема- баланың активті рөлі жоқ, яғни тура қатынаста емес, бірақ бәрібір оған әсер ететін жүйелер. Мысалы, ата-ананың жұмысын жоғалтуы, социумдағы әртүрлі бірлестіктер(мешіт), медиа.
Әдебиетте
Санат:АҚШ психологтары Санат:Гарвард университеті түлектері Санат:Корнелл университеті түлектері
Мелиорациялық жүйелердің дін төлқұжаты
Мелиорациялық жүйелердің дін төлқұжаты — жүйелердің негізгі бас құжаты; жүйедегі имараттардың саны, олардың құрылымдық айырмашылықтары, су жүйенің баланстағы бағасы, жыл бойындағы пайдалану кезіндегі күрделі жөндеуді қоса есептегендегі жұмсалатын қаржы және т.б. жөніндегі дерек-мәліметтер жинағы.
Пордик
Пордик (Pordic) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,94 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22251, пошта индексі — 22590.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5923 адамды құрады. Халық тығыздығы — 204,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Тазы ергежейлі галактикасы
thumb|right|300px|ESO 489-056 ергежейлі галактикасы, 16 млн жарық жылы шалғайда. Қақтығыс орын алған болуы мүмкін. Үлкен арлан ергежейлі галактикасы (The Canis Major Dwarf Galaxy (CMa Dwarf), немесе Canis Major Overdensity (CMa Overdensity)) — Үлкен арлан шоқжұлдызы бағытында орналасқан, миллиардтаған тұрақты жұлдыздардан құралған, бірақ Алып қызыл жұлдыздар негізгі санды ұстайтын галактика. Ол соншылық тәртіпті, жинақы галактика еместігі байқалады. Дегенмен Құс жолы жүйесіне жақын, Күн жүйесінен тек 25 000 жарық жылы қашықтыққа орналасқан. Ал, Құс жолы жүйесі өзегінен 42 000 жарық жылы қашықтықта қозғалады. Оның пішіні негізінен эллипис болып, ондағы тұрақты жұлдыз саны құс жолына ұқсайтын Мерген ергежейлі сфероидалды галактикасына қарайлас.
Бұл галактиканы 2003 жылы Франция, Италия, Англия, Австралия астрономдарының ұйымдасқан халықаралық тобы байқады. Құс жолын үш рет айналған Бұғы шоқжұлдызы (Monoceros) алқасына талдау жасаған ғалымдар осы галактиканы ашады. Жерге ең жақын галактика болса да, Құс жолы табағының артына жайласып, қою тұрақты жұлдыздар, газдықтар, жұлдыз аралық шаң-тозаңдар қымтап тұрғандықтан байқалуы қиындаған. Сосын көлемінің шағындығы да кеш байқалуына себеп болған екен. thumb|right|400px|NGC 2207 e IC 2163 Оны байқаған астрономдар 2MASS сандық шамаларына анализ және анықтау жасап, инфрақызыл сәуленің газдар мен тозаңдар жағынан жұтылмайтынына негізделіп байқаған екен. Осы техникаға сүйеніп, ғалымдар Үлкен Арландағы М тұрақты жұлдыздары арасындағы осы галактиканың құрылымын айқындады: ол біршама кең және доғалау пішінде болып келеді екен.
Ғалымдардың мөлшерлеуінше, Үлкен арлан ергежейлі галактикасы Құс жолының жойқын тартылыс күшінде сүйреленуде. Оның негізгі бөлігі тіпті галактикадан ажырап кеткен көрінеді. Тартылыс күшінің жеміруінен ондағы тұрақты жұлдыздар Құс жолын айналатын тұрақты жұлдыздар ағынына айналған көрінеді. Демек, оның құрылымы күрделі, ішкі-сыртқы қайшылығы (Әуелгі ерекшелігі мен Құс жолының тартылысы ортасындағы қайшылық) асқынған.
Үлкен арлан ергежейлі галактикасына байланысы бар Шар тәрізді үйіржұлдыздар NGC 1851、NGC 1904、NGC 2298 және NGC 2808 қатарлылар. Олардың бәрі Құс жолы жағынан тартылыс күші жеміруіне ұшыраған қалдықтар. NGC 1261 да жақын орналасқан Үйіржұлдыз есептеледі, бірақ оның жылдамдығының өзгеше болғандықтан, бұл үйіржұлдызға тән емес делінуде.
Үлкен арлан ергежейлі галактикасында Тарқақ үйіржұлдыздар да бар. Олар Dol 25 және H18 қатарлылар. Бәлкім АM2 де қамтылуы мүмкін. Бұл тарқақ үйіржұлдыздар ергежейлі галактика тартылыс күшінің жойқын әсерінде ергежейлі галактика табағындағы материялар тұрақты жұлдыздар жасай бастайды. thumb|left|350px|[[Құс жолы галактикасы]] Үлкен арлан ергежейлі галактикасына жүргізілген зерттеулер галактиканың өз жолы бойындағы, өз өсіп жетілуіндегі жолыққан ұсақ галактикаларды жұтып алатыны туралы пікірді растады. Кезекте Құс жолы өз басымдығына сай аталған галактиканы ұсақ серік галактика ретінде галактика табағының бетінде айналдыруда.
Yazan Momany қатарлы кісілер 2MASS сандық шамасына талдау жасап, ергежейлі галактиканың мәніне күдікпен қарады. Бұл деректер бойынша Үлкен арлан шоқжұлдызының жоғары тығыздыққа ие аймағы галактика табағының бұлтиып шыққан өңірі екен. Дегенмен, Үлкен арланның жоғары тығыздық өңіріне қатысты мәселелер әлі де шешілмеген таласты тақырып есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Жұлдыздар Санат:Галактикалар Санат:Шоқжұлдыздар
Химия саласындағы Нобель сыйлығы
thumb|right|250px|[[Якоб Хендрик Вант-Гофф|Якоб Хендрик Вант-Гофф (1852—1911) химия саласы бойынша бірінші Нобель сыйлығының лауреаты болған, Химиялық динамика заңдарын және ерітіндідегі осмостық қысымды ашқаны үшін]] Химиядан Нобель сыйлығы (Nobelpriset i kemi) — химия саласында ғылыми жетістіктерге жеткені үшін Стокгольмдегі Швед корольдық ғылым академиясымен берілетін жоғары сыйлық.
Сыйлық швед химигі Альфред Нобельдің (1896 жылы қ.б.) 1895 жылғы өсиеті бойынша химиядан, физикадан, әдебиеттен, физиология және медицинадан жоғары жетістіктерге жетуі үшін және бүкіл әлемде бебітшілікті орнату бойынша берілетін негізгі бес сыйлықтын қатарына кіреді.
Химиядан алғашқы Нобель сыйлығы Якоб Вант-Гоффқа 1901 жылы берілді. Әрбір сыйлық иегері медальға, дипломға және соммасы жыл сайын өзгерілетін ақшалай сылыққа ие болады. Мараппаттау рәсімі жыл сайын Швецияның астанасы Стокгольм қаласында 10 желтоқсан күні өткізіледі.
Дереккөздер
Санат:Нобель сыйлығы Санат:Сыйлықтар
Жарсор
Жарсор сөзінің бірнеше мағынасы бар:
Роман-Йоль
Роман-Йоль (Роман-Ёль) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кочмес өзенінің оң жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
IC 3230
IC 3230 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40113, KUG 1220+280, KUG 1220+280, * or very compact galaxy.
Сыртқы сілтемелер
IC 3230 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Қайшылы
Қайшылы - ескіден келе жатқан қазақтың ежелгі руының бірі. Бұл ру өкілдері жер жүзіне тарыдай шашылып кеткен. Қазіргі уақытта негізінен Қазақ халқының Ұлы жүз құрамындағы Сіргелі тайпасының құрамына жатқызылады. Және бір бөлігі Жалайыр тайпасының құрамында да аталады. Кіші жүз  Төртқараның  ішінде Қайшылылар кездеседі деген дерек те бар. Бұлардан басқа Қарақалпақ,  Өзбек  халықтарының  құрамдас руы ретінде де кездестіреміз. Тіпті сонау Иран Ислам Республикасының  оңтүстігіндегі  Фарс  провинциясында көшпенді ғұмыр кешетін Қашқайлардың (Әзірбайжан мен түрікмен тілдерінің  ортасындағы жеке тілде сөйлейді) құрамында жеке ру ретінде Кайшуглы, Гайшгулы  немесе  Гашгули  атауымен кездестіруге болады. Міне осыншама территорияға шашылған ру өкілдерінің түп-төркіні қасиетті Қазығұрт пен  қарт  Қаратау (бүгінгі күні Бәйдібек ауданындағы Үсіктас ауылы) саналады.
Жалайыр Қайшылы
Жалайырдың ішіндегі Қайшылылар шежіре деректері бойынша Сіргелі-Қайшылылардың XV ғасырда ауған бір тармағы ретінде аталады. Аңыздағы «Ойсыл ұрпақтарының қырғынында» барша Ойсыл ұрпақтарымен бірге қаза болған Сырымбеттің хан ордасында тігіншілікпен айналысатын «Алтын қайшылы» Ізбике (Айызбике, Айшабике, Уызбике) ісмерден туған екі баласы аман қалады: Нан (Нәнді би) мен Тола (Төле). Ойсылдың жаулары оның ұрпағын түгел жою үшін барша тұқымын қазбалай қудалайды, қырады. Ізбике ісмер үлкен ұлы Нанды сырт көзден жасырып, өзі асырап бағады, ал Толаны қуғыннан аман алып қалу үшін өзінің төркіні – Жалайыр жұртына асырыпты. Ісмер Ізбикенің «Алтын қайшылы» деген айқындауыш ныспысына байланысты оның балаларынан тарайтын рудың атауы мен таңбасы «Қайшылы» аталады. Міне, осылайша барша Қайшылы ұрпағы шежіре мен аңыз бойынша осы Нан мен Толадан таратылады. XX ғасырдың 30-шы жылдарына дейін қос Қайшылы (Сіргелі ішіндегі Қайшылылар мен Жалайыр ішіндегі Қайшылылар) өзара қыз алыспаған. Одан кейін де екі жақтың ақсақалдары арасында қыз алысу туралы келісім-кеңес болғаны туралы оқыған да, естіген де емеспіз. Демек, әлі күнге екі Қайшылы өзара қыз алыспайды деген сөз. Бұл өзара туыстықтың тағы бір дәлелі.
Қарақалпақ ішіндегі Қайшылылар
Қарақалпақтар Тәуке ханның тұсында Қазақ хандығына қараған, негізінен Түркістан маңын мекендеген, әкімшілік-территориялық бөлініске орай Ұлы жүзге жатқызылған. XVІІІ ғасырда қалмақ-қазақ соғысы ушығып, «Алқакөл сұлама», «Сауран айналған»оқиғаларына ұласады. Ел дүрлігіп, көшкенде Қайшылылардың бір тармағы Қаратаудағы қонысынан Түркістанмаңындағы қарақалпақтармен бірге Үргеніш, Бұқара жаққа ауып, соларға сіңіп кетеді. Қазір олар қарақалпақтың Онтөрт ру арысының ірі руы. Орыс ғалымы Л. С. Толстов көрнекті ілімпаз Т.А. Жданконың «Қарақалпақтардың тарихи этнографиялық очерктері» атты кітабында (Мәскеу-Ленинград. 1950ж.) қарақалпақ руларының төркіні әпсаналар түрінде жазылған. Мысалы, «Қайшылы мен Қазаяқлы рулары» жөніндегі әпсанада «Бұқара ханы той берген. Батырлар арасында қайшылылардың бабасы Байполат пен қазаяқлылардың бабасы Сунан болған. Біріншісіне хан қайшыны тамға қылып берген, екіншісіне қаздын аяғын тамға қылған» деген дерек ұсынады. Бұл дерек қарақалпақ құрамындағы қайшылылар Қаратау маңынан көшкен деген біздің ойымызды тағы да дәлелдей түседі. Өйткені, қарақалпақ құрамындағы қайшылы мен қазаяқлы руларының таңбасы қазақтың Ұлы жүз ішіндегі Сіргелінің Үштаңбалы тармағы мен оның ішіндегі Қайшылының таңбаларын еске түсіреді. Қарақалпақтар мен Бұқара ханы ауып келген екі жаңа елді (Қайшылы мен Үштаңбалы) туыстығына қарай ажыратпаған, бірге қоныс берген болып шығады, тек екіншісінің таңбасының қаздың аяғына ұқсастығына байланысты ру атауын аздап өзгерткен.
Шығыс Еуропа жұртындағы Қайшылы таңбалылар
15-17 ғасырларда Қырым хандығы Ұлы Литва княздігімен одақтас болғанын тарихтан білеміз. Бұл одақ негізінен соғыс жағдайында өзара әскери қолдап отыру, көмектер алмасып отыру мақсатында құрылған. Одақтың аясында Қырым хандығы ақсүйектерінің қатарында Ұлы Литва княздігіне одақтас әскери көмек қатарында барып, сонда қалған «қайшылы» таңбалы (герб) польша-литва татарларының, поляк ақсүйектерінің түпкі тегі Қаратау Қайшылылары болса керек, оған дәлел Ноғай ордасын билеген Едіге бидің шыққан тегі. Ресейдің татартекті князь әулеттерінің тізімінде «Қайшылы» таңбалы Дәугәллә (Довгялло, Даўгяла) әулеті княздері кездеседі. Бұл әулетті түптен келгенде XV ғасырда Асан Қайғыға ілеспей қалған, не одан да ертерек уақытта Ноғай ордасындағы Сіргелі немесе Үштамғалы ішіндегі қайшылы таңбалы ақсүйек әулеттерден шыққан тұлғалардың Ноғай ордасы мен Қырым хандығының әскери қызметімен Ұлы Литва княздігіне барып, сарай маңындағы қызметтермен сонда қалып қойған тұқымынан шығады. Тіпті орыс пен белорустың танымал тарихшы-археографы Дмитрий Иванович Довгялло (белор. Дзмітрый Іванавіч Даўгяла); 1868 ― 1942) өзін орыс санағанымен, өзінің шыққан тегі Ұлы Литва княздігіне қатысты көне әулеттен шыққанын мақтан еткен екен. Демек, әулет тарихын, түп-төркіні түркі текті екенін жақсы білсе керек-ті. Бір қуанарлығы - әулет (род-қазақша ру) таңбасы, тіпті аталуы да сол күйінде сақталуы еді. Әулеттің «Дәугәллә» аталуы да қазаққа жақындататын сызықтың шетін бастайды (дәу – большая, кәллә - голова), мұндай сөзжасамды  оңтүстіктің қазақтары әлі күнге пайдаланып келеді. Тарих үшін, жазба тарихы әлі толық зерттеле қоймаған қазақ тарихы үшін мұны да қағазға бір түртіп қойған дұрыс. Халқымыздың тарихына қатысты кез-келген сызықтарын зерттей беру керек. Кейінгі ұрпақ үшін, тарихи тәлімі үшін.
Қазіргі уақыттағы Қайшылы ұрпақтары
Қазіргі күні қазақ құрамындағы Қайшылы ұрпақтары негізінен Түркістан облысының Бәйдібек,  Қазығұрт, Ордабасы, Сарыағаш, Шардара аудандарында, Өзбекстанның Ташкент қаласының бірнеше бөліктерінде: 4 жильгородокта, Қыбырайда, Шыршықта топтасып тұрады. Таңбасы барлық Қайшылыға ортақ "Х" (қайшы) таңба, алғашқы ұраны жалпы үйсінге ортақ «Бақтияр», кейінгі ұраны «Ақшабдар». Жылына бір рет бас қосып отыратын «Ақсақалдар алқасы» жұмыс істейді, әр жыл сайын Қазығұрттағы Алтынтөбе ауылында «Ғайып ата» молалар қорымындағы «Нан ата белгісінде» арнайы ас өткізіп отырады. «Алтын қайшылы Ізбике ана» қайырымдық-қоғамдық қоры жұмыс істейді.
Сыртқы сілтемелер
Қайшылы тарихы
Бәйдібек баба: Ақиқат пен аңыздың алтын арқауында
Список татарских княжеских родов России
Санат:Қазақ рулары
Эвер Банега
Эвер Максимильяно Давид Банега (исп. Éver Maximiliano David Banega; 29 маусым 1988 жыл, Росарио, Аргентина) — аргентиналық футболшы, "Әл-Шабаб" (Эр-Рияд) футбол клубының жартылай қорғаушысы. 2008-2018 жылдары Аргентина Ұлттық құрамасы сапында ойнап, 2011, 2015, 2016 жылдары Америка кубогына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты.
2008 жылғы Олимпиада чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:Бока Хуниорс ФК ойыншылары Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Әл-Шабаб Эр-Рияд ФК ойыншылары Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Аргентина Олимпиада чемпиондары
Құндыкөл ауылдық округі
Құндыкөл ауылдық округі – Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құндыкөл, Біржанкөл, Егіндібұлақ ауылдары кіреді. Орталығы – Құндыкөл ауылы. 2004 жылы Базарбек, Керегетас-1, Керегетас-2 ауылдары, 2005 жылы Жапа, Қарашат, Қызыләскер, Сарыжал ауылдары таратылды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1431 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Баянауыл ауданы ауылдық округтері
NGC 7254
NGC 7254 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Франк Муллер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7254 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68686, NGC 7256, ESO 602-13, KAZ 537, IRAS22198-2159.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Бель (Стерлитамак ауданы)
Бель — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Алатанин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1186 адамды құрады. Пошта индексі — 453119, ОКАТО коды — 80249812004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Жеміс шыбыны
Жеміс шыбыны (Drosophіlіdae) — қос қанаттылар отрядына жататын жәндіктердің бір тұқымдасы. Қазақстанның барлық жерінде кездеседі. Денесінің ұзындығы 1,5 — 4 мм. Дернәсілдері бұзыла бастаған жеміс қалдықтарында, өсімдік шірінділерінде, ағаш шырынында, саңырауқұлақтарда, т.б. өсімдік текті заттарда (8 — 10 күнде) дамып жетіледі. Жеміс шыбынының генетика, физиология, цитология ғылымында тәжірибелік зерттеулер жүргізуде маңызы зор. Тұқым қуалау заңдылықтарын зерттеуге пайдаланылады; қ. Дрозофила.
NGC 2756
NGC 2756 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2756 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 25757, UGC 4796, MCG 9-15-98, ZWG 264.67, IRAS09054+5402.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Асукека-де-Энарес
Асукека-де-Энарес (Azuqueca de Henares) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампинья-де-Гвадалахара ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 33735 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,68 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 12 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Чибьяна-ди-Кадоре
Чибьяна-ди-Кадоре (Cibiana di Cadore) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Беллуно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 483 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 23 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Пошта индексі — 32040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Лаврентий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Пыв-Ях
Пыв-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Салым өзенінің сол жағалауынан 268 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 96 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Шыңжаңдағы бейбітшілік пен демократияны қорғау одағы
Шыңжаңдағы бейбітшілік пен демократияны қорғау одағы – 1948 ж. 1 тамызда Құлжа қаласында құрылған саяси ұйым.
Боннак-ла-Кот
Боннак-ла-Кот (Bonnac-la-Côte) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,06 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1534 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Вилар-де-Оссуш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 344 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,35 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Сан-Сиприану.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Эндогендік металлогения
Эндогендік металлогения -эндогендік (оның ішінде металлогендік) кен орындардың орналасу (таралу) зандылықтарын қарастыратын металлогения бөлімі. Мұндағы металлогендік факторлар: тектоникалық-магмалық, құрылымдық-литологиялық эрозиялану тереңдігі және т.б. Зерттеу әдістеріне аймақтық металлогендік талдау, кен бақылаушы факторларды металлогендік талдау жатады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Кіші Вьюк (Нырмыч тармағы)
Кіші Вьюк — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нырмыч өзенінің оң жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мың бір түн
Мың бір түн – араб әдебиетінің орта ғасырдағы классикалық шығармасы. Бұл прозалық жинаққа үш жүздей аңыз-әңгімелер, новелла, ертегілер топтастырылған. “Мың Бір Түн” белгілі бір қаламгердің шығармасы емес, араб-парсы, үнді халықтарының әр кезеңде туындаған ауыз әдебиеті үлгілері. “Мың Бір Түн” жөнінде түрлі пікірлер бар. Солардың бірі парсының араб тіліне аударылған “Мың ертегісі”, “Мың Бір Түн” деп кейін аталған десе, зерттеуші Сильвестер де Саси ұлттық дәстүрдің қамтылуы мен оқиға орнының араб жерінде (Бағдат, Мосул, Дамаск, Каир) өтуіне байланысты, шығарма тілінің халық қолданысындағы араб тілі екенін айтып, оны араб халқының туындысы деп дәлелдейді. Шығарма әйелдер қауымын жазықсыз жазалаған Шаһрияр патша мен уәзір қызы Шаһризаданың мың бір түн бойы айтқан қызықты әңгімелері арқылы ажал сағатын ұзартқаны төңірегінде өрбиді. Мың бір хикаяны әсерлі жеткізген ақылды қыз өмірі үшін күресіп, патшаның жауыздық әрекеттерін хикая-мысалдармен астарлай көрсетеді, қатыгездіктен бойын аулақ салуға үндейді. Соңында ол өлімнен қорықпайтынын мәлімдейді. Шығарма билеушілерінің озбырлығын әшкерелеу, жаман әдеттерден тыйылуға шақыру мақсатында туған. Жинаққа Құран Кәрім, “Қисса-ул-әнбия” оқиғаларымен байланысты діни дастандар да енген. Жанрлық тұрғыдан мұнда сатирикалық, дидактикалық шығармалар қамтылған.
Мазмұны
Әйелінің опасыздығына тап болған Шаһзаман оны өлтіріп, қайғысын ағасы шахиншах Шаһриярмен бөлісуге барады. Алайда патшаның әйелі де оның көзіне шөп салып жүргенін білген ағайындылар оны да өлтіреді.
Поста
Поста (Posta) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Риети провинциясында орналасқан.
Мың бір түн
Мазмұны
Күнде таңертең патша: «Бұл түні әңгіменің соңын естіп, Шаһризаданы келесі күні өлтіре аламын» деп ойлады. Сөйтіп, бұл бір мың бір түнге дейін жалғасады. Олар өткеннен кейін Шаһризада патшаға осы уақытта туған үш ұлын әкеліп, олардың атынан патшадан оны өлтірмеуге өтінді, оған Шахрияр әйелін балалары туғаннан бұрын кешіргенін айтады.
Поста
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 766 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 66 км² шамасында. Пошта индексі — 2019.
Мың бір түн
Аудармалары
“Мың Бір Түн” парсы (13 ғасыр), үнді (16 ғасыр), Батыс Еуропада француз (1704 – 17), неміс (1759 – 61), ағылшын (1792 – 1811), дат (1816) тілдеріне аударылды. Орыс тіліндегі толық аудармасын (1929 – 38) М.А. Салье жасады. Шығыс елдерінде “Мың Бір Түн” сюжетінің желісінде жазылған жыр-дастандар нәзирагөйлік дәстүрін қалыптастырды. Қазақ әдебиетінде шығарма желісі бойынша “Шәкір – Шәкірат”, “Орда – Күлше”, “Мәлік – Хасан”, “Қасым – Жомарт”, “Сейфүлмәлік” сынды қисса-дастандар туған. “Мың Бір Түндегі” ертегілер негізінде “Бағдаттың қулары” (1924) “Синдбадтың жеті сапары”, “Аладиннің сиқырлы шамы” (1967), тағы басқа көркем фильмдер түсірілген.
Поста
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Мың бір түн
Қазақшаға аударылуы
Қазақ ауыз әдебиетінде "Мың бір түн" сюжеттеріне қатысты туындылар кеңінен таралған. ХІХ ғасырда "Мың бір түнді" қазақ тіліне аударудың бірнеше талпыныстарын Абай Құнанбайұлы, Жүсіпбек Шайқыисламұлы жасады. 1873 жылы Түркістан уәлаятінің газетінің бірнеше санында ертегі аудармалары шықты. 1895 жылы Мейрам Жанайдаровтың "Мың бір түннің хикаясы" атты өлең жолдарымен жазылған аудармалары Дала уәлаятінің газетінің беттерінде жарық көрді. Бұл аудармалар орыс тілінен жасалынды.
1949 жылы Қалмақан Әбдіқадыров отыз жыл бойы жасаған "Мың бір түннің" еркін аудармасын аяқтады. Бұл аударма араб түпнұсқасынан бөлек, "Мың бір түннің" түрік, парсы, моңғол тіліндегі және қазақ халқының ауыз әдебиетінде таралған нұсқаларында негізделген. Өзбек және қырғыз тіліндегі "Мың бір түн" нұсқалары Қалқаман Әбдіқадыровтың аудармасынан жасалды.
Қалтай Мұхамеджановтың орыс тілінен жасаған аудармасы арабша түпнұсқаға ең жақын нұсқа болып табылады.
Олег Григорьевич Макаров
Олег Григорьевич Макаров (06.01.1933 ж. дүниеге келген, Калиний обылысы, Удомля ауылы - 28 мамыр 2003, Мәскеу)  - КСРО-ның ұшқыш-космонавты, Совет Одағының Батыры (2.10.1973).
1961 жылдан КОКП мүшесі. 1957 ж. Мәскеудің Н. Э. Бауман атындағы Бауман атындағы Мәскеу мемлекеттік техникалық училищесін бітіріп, конструторлық бюрода жұмыс істеді. 1966 ж. космонавтар отрядына қабылданды. 1973 ж. 27-29 қыркүйек аралығында "Союз-12" космос корабілінің борт инженері ретінде В.Г. Лазаревпен бірге космосқа ұшты. Космоста юолған кезінде корабльдің борт жүйелерін  комплексті тексеру, Жер бетінің жекелей учасклеріне спектірлік бақылау жасау сияқты зерттеулер жүргізді. Ленин орденімен марапатталды.
Дереккөздер
Санат:1933 жылы туғандар
Санат:КСРО тұлғалары Санат:2003 жылы қайтыс болғандар Санат:КСРО космонавттары Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Совет одағының батырлары
1158 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1158 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Важня (Уст тармағы)
Важня — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уста өзенінің сол жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Аралтөбе (Хромтау ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Хромтау қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 32 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 77 адам (40 ер адам және 37 әйел адам) болса, 2009 жылы 40 адамды (24 ер адам және 16 әйел адам) құрады.
Важня (Уст тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Аралтөбе (Хромтау ауданы)
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданының таратылған елді мекендері
Важня (Уст тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мыңтөбе (қорым)
Мыңтөбе — ежелгі қорым. Түркістан облысы Сарыағаш ауданы Қызыләскер ауылынан батысқа қарай 6 км жерде, Келес өзенінің Сырдария өзеніне құяр сағасының сол жағалауында. 1958 жылы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедиция (жетекшісі А.Г. Максимова), 1982 жылы Шымкент педогокилық институты археологиялық экспедиция тобы (жетекшісі Н.П. Подушкин) зерттеген. Қазіргі күні 400-ден астам обадан тұрады, табанының диаметрі 8–12–25 м, биіктігі 1–1,5–2,5 м шамасындағы жүйесіз қойылған қиыршық құм аралас сопақша үйінді. Мыңтөбе біздің заманымыздан бұрын 5–1 ғасырларға жатады.
Сан-Тиагу (Минас-Жерайс)
Сан-Тиагу (Минас-Жерайс) (São Tiago (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жуан-дел-Рей экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 691 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 574,017 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,6 адам/км².
Алпысбай Иманқұлұлы Айнабеков
Алпысбай Иманқұлұлы Айнабеков (25 шілде 1945 ж. Түркістан облысы Төле би ауданы Қарабау ауылы) – техника ғылымдарының докторы (1995), профессор (1996).
Сан-Тиагу (Минас-Жерайс)
Тарихы
Қала 1949 жылы құрылған.
Алпысбай Иманқұлұлы Айнабеков
Қазақ политехникалық институтын (1975, қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) бітірген. ҚазМУ-да (1978–83, қазіргі ҚазҰУ) аспирант, аға оқытушы (1983–85), кафедра меңгерушісі (1985–88), 1992–97 ж. ғылыми өндірістік, экономикалық саласының проректоры, ғылыми және Халықаралық қатынастар кафедрасының профессор, Оңтүстік Қазақстан техникалық университетінің проректоры (1996), ректоры (1997) қызметін атқарады.
«Экспериментальное и теоретическое обоснование прогнозирования долговечности химических аппаратов и энергетических машин при эксплуатации» деген тақырыпта докторы диссертация қорғады. Алпысбай Иманқұлұлы 130-дан астам ғылыми еңбектің авторы.
Сілтемелер
Санат:1945 жылы туғандар Санат:Төле би ауданында туғандар Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар
Иннерткирхен
250px|thumb|Картада орналасуы Иннерткирхен (Innertkirchen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Оберхасли округінің құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Сүлеймен ибн әл-Хәкім
Өмірбаяны
1009 жыл ы гвардия алғаш рет Сүлейменді халиф деп жариялайды, алайда ол билік басында ұзақ отырмады. Келесі гвардиялықтар каталондықтармен бірігіп, Кордобаны басып алып II Мұхаммедке билікті қайтарып береді.
1013 жылы берберлер Кордобаны қайта жаулап алғаннан кейін, халиф ретінде Сүлейменді жариялады. Алайда әмір наменгерлер өздерінің тәуелсіздігін жариялап халифаттан бөлініп шығып жатқандықтан, Сүлейменнің билігі тек Кордоба маңында ғана жүргізілді. Бұл оқиғаға наразылық тудырып, Танжер мен Сеута билеушісі Әли ибн Хаммуд ән-Насыр өзінің пайғамбар ұрпағы екендігін айтып, билікке отыруды көздеді. 1016 жылы ол сақалибтердің көмегімен Кордобаны басып алып, Сүлейменді өлтіреді. Сөйтіп өзін халифат халифімін деп жариялайды.
Кемекөтергіш
250 px|thumb
Кемекөтергіш - арнаулы көтергіш камерамен түсіру және көтеру арқылы кемелерді бір бъефтен екіншісіне тасымалдау қызметін атқаратын имарат. Кемекөтергіш камерасының қозғалысы тік бағытта жүреді. Кемекөтергіш камераның көтеру және түсіру тәсілдеріне механикалық, гидравликалық және қалтқы амалдары жатады. Кемекөтергіш қымбаттылығына және күрделі қүрылғысына байланысты аса кең таралмаған.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Дырлевци (Велико Тырново облысы)
Дырлевци (Дърлевци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5070. ЕКАТТЕ коды — 24654.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Сергей Владимирович Копытов
Сергей Владимирович Копытов - 1965 жылы 5 қазанда Көкшетау қаласында туған. Орыс. Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтының дене шынықтыру және спорт факультетін бітірген (1991), ауыр атлетикадан жаттықтырушы-оқытушы.
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Өркендеген ел».
Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи әдебиет, детективтер.
Үйленген. Жұбайы - Копытова Ирина Сергеевна (1961 жылы туған), Олимпиадалық резервті дайындау орталығының медициналық қызметкері. Ұлдары - Андрей (1985 жылы туған), ауыр атлетикадан спорт шебері, Қазақстанның жасөспірімдер арасындағы чемпионы, ересектер арасындағы Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері; Станислав (1988 жылы туған), ауыр атлетикадан халықаралық санаттағы спорт шебері, жасөспірімдер арасындағы Азия біріншілігінің қола жүлдегері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан ауыр атлеттері
Каленцана
Каленцана (Calenzana) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Кальви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 182,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B049, пошта индексі — 20214.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2056 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Трёндель
Трёндель (Tröndel) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Плён ауданының құрамына енеді.
Украина қалалары
thumb|450x450px|Укранинаның ірі қалалары (2001) 2015 жылдың 1 қаңтарына Украинада 460 қала, 885 кіші қала және 28 388 селолық елді мекендер болған. Ең үлкен қаласы және астанасы - Киев. 2001 жылдан 2012 жылға дейін миллионер-қалалардың саны 5-тен (Харьков, Киев, Одесса, Донецк, Днепр) 3-ке азайды (Киев, Одесса, Харьков).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Украина қалалары Санат:Елдер бойынша қала тізімдері
Трёндель
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Рестенкльер
Рестенкльер (Restinclières) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34227, пошта индексі — 34160.
Серікбай Әбдіғалиұлы Айсағалиев
Айсағалиев Серікбай Әбдіғалиұлы (8.11.1941 ж.т., Қостанай облысы Жангелдин ауданы Шұбалан ауылы) – техникалық ғылымдарының докторы (1979), профессор (1979). Челябинск политех. институтын (1966) бітірген. Осы институтта кіші ғылыми қызметкер (1966–68), аспирант, оқытушы, доцент (1971–75). ҚазМУ-дың кафедра меңгерушісі (1975, қазіргі ҚазҰУ) қызметін атқарады. А. 165-ке жуық ғылыми еңбектің, 2 монографияның авторы.
Рестенкльер
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1552 адамды құрады. Халық тығыздығы — 237,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Гютерсло
Гютерсло (Gütersloh) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Детмольд әкімшілік округіне бағынады. Гютерсло ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 96404 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 111,99 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 54 008. Қаланың басшысы — Мариа Унгер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 12 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Жоңқа
thumb|Примеры металлической стружки,блок прессованной стружки Жоңқа — кесу кезінде дайындамадан сылынып деформацияға ұшыраған металдың ширатылған немесе үгітілген бет қабаты; дайындаманы жонып өңдегенде пайда болатын өте жұқа немесе ұлғақ метал кесіндісі.
Қаратау (тау, Ақмола облысы)
Қаратау – Ерейментау тауларының шығысындағы тау.
Жоңқа
Дереккөздер
Санат:Метал өңдеу
Қаратау (тау, Ақмола облысы)
Географиялық орны
Ақмола облысы Ерейментау қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 км жерде.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 661 м. Ұзындығы 20 км, енді жері 5 км.
Өсімдігі
Тау баурайлары мен шатқалдарында қайың, көк теректен тұратын орман қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Ерейментау ауданы таулары
Равэнна (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 1206 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.3 км² шамасында. FIPS коды — 26-67280.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Новонежин ауылдық округі
Новонежин ауылдық округі – Қостанай облысы Әулиекөл ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2822 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Әулиекөл ауданы ауылдық округтері
Ируканджи
Ируканджи
Ируканджи - омыртқасыздар бөлімі ішекқуыстыларға жататын су жәндігі. Ол кезінде Тынық мұхитының австралиялық аймағында тіршілік еткен. Бірақ жаһандық жылынуға байланысты қазір дүниежүзіндегі мұхиттардың көптеген бөліктеріне тарап кетті. Ол шаққанда «ирукандн синдромы» деп аталатын бірнеше ауру түрлері белгі береді (бастың қатты ауруы, арқаның, бұлшық еттің және іш пен жамбас тұсының ауруы, жүрек айнуы, тершеңдік, қан қысымының жоғарылауы, жүрек соғысының жиілеуі, өкпенің ісінуі, т.б.). Кей жағдайда соңы өлімге әкеледі. Академик Гюго Флекер  оны 1952 жылы «ируканджи» деген австралиялық тайпаның құрметіне атады. Ируканджидің ересегінің дене тұрқы тігінен - 12 мм, узынынан - 25 мм, кішігірім ақ қоңырауға ұқсайды. Бірнеше мм-ден бір метрге дейін өсетін төрт жіңішке қармалауышы болады. Қармалауыштар күйдіргіш жасушалардан тұрады. Ируканджилердің тіршілігі мен уы әлі толық зерттелмеген, адамдар олар туралы аз біледі. Ируканджи шаққанда бастапқыда адам ауруын байқамайды. Сөйтіп, уақыт оздырып, удың бүкіл ағзаға жайылып кетуіне жол береді. Медузалар бір орнынан қозғалмай суда бірқалыпты қалықтап тұрады. Сырттай нәзік те талдырмаш болып көрінгенмен, медузалар - қауіпті жыртқыштар.
Дереккөздер
Ж 24 Жануарлар. – Алматы: “Aруна” баспасы. – 208 бет. – Сер.: “1100 қызықты деректер”. ISBN 978-9965-26-546-4
1159 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1159 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Жиренқопа
Жиренқопа — Ақтөбе облысы Қобда ауданындағы ауыл, Жиренқопа ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан солтүстік-батысқа қарай 100 км жерде, Қобда өзенінің сол жағалауындағы бұта аралас әр түрлі астық тұқымдасты шөп өскен қызыл қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1617 адам (826 ер адам және 791 әйел адам) болса, 2009 жылы 741 адамды (367 ер адам және 374 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1930 жылы осы маңда “Жиренқопа” қой шаруашылығын құруға байланысты қаланған. Оның негізінде 1997 жылдан өндірістік кооператив пен бірнеше шаруа қожалықтары жұмыс істеген.
Инфрақұрылымы
Жиренқопада орта мектеп, дәрігерлік-амбулаторлық пункт, клуб, т. б. мекемелер бар. Тұрғындары көрші елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Унспак
Унспак (Hunspach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,49 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67213, пошта индексі — 67250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 677 адамды құрады. Халық тығыздығы — 123,32 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Аффилнация
Аффилнация -'' [ағылш. affiliation - бірігу, байланыс]'' - адамның басқа адамдар қоғамында болуға талпынысы, қауіпсіздікке, әлеуметтік қорғанысқа, әлеуметтік мойындау мен құрметке ие болу сұранысы негіз болатын адамдық қажеттіліктермен байланысты адамның өзін қоғамдағы үлкен топпен, басқа да адамдармен бірегейлендіруі. Аффилнация адамның көптеген басқа да әртүрлі топтарымен байланыста болып, айналадағылармен белсенді әрі тұрақты іс-әрекет жасап, басқаларға қол ұшын беріп, олардьщ кәмегін қабылдаудан көрінеді. Аффилнация мақсаты нақтылы емес, өзара пікір алмасумен шектелетін іс-әрекеттерге қатысудан айқын байқалады (мыс., бірлесіп демалыс, саяси пікірталастар, бейбіт шерулер және т.б. үйымдастыру). Бұқара психологиясында Аффилнация адам жалғыз өзі күресе алмайтын, басқалармен бөлісуге тура келетін күрделі эмоциялық күйді (мыс., қорқьшьпп немесе қатты қуану) ырықтандыру әдісі ретінде қарастырылады. Аффилнация қатерлі, сондай- ақ қуанышты жағдайларда бірдей туындайды. Аффилнация қоршаулап, қатыстырмай тас-тау, жалғыздық, оқшаулану, фрустрация, уайым тудырып, себепсіз сырттай түйықтыққа әкеледі. Саясатта Аффилнация - саяси топ- тардың және ұйымдардьщ қызмет етуінің, бұқараның және бұқаралық саяси мінез-құлықтың қалыптасуына түпкілікті психологиялық негіз болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Саясат