cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Касситерит
Жаратылысы
Касситерит кендері көбінесе магмалық жыныстарға, оның ішінде қышқыл граниттерге байланысты. Ол граниттің өз ішінде сирек кездеседі, көбінесе оның пневматолиттік өзгерген жерлерінде — грейзендер арасында және пегматит арасымда болады. Кейбір жағдайларда касситерит контактылық метасоматикалық және гидротермалық кендерде кездеседі. Гидротермалық (гипортермалық ) кварцты касситерит немесе сульфидты касситерит желілері көп кездеседі. Касситерит тотығу-бұзылу зоналарына төзімді минерал, сондықтан онын кендері шашыранды болып кездеседі. Кейбір қалайылы минералдар бұзылып касситеритке айналады, ал экзогендікте болады.
Қолданылуы
Касситериттен қалайы өндіріледі. Қалайы металл қаңылтыр жасауға, қола жез жасауға, жалату, ұстату ісінде, тағы басқа қолданылады.
Касситерит кендері
КСРО-да Шығыс және Солтүстік-шьғыс Сібірде (Байкал көлінің оңтүстік-шығысындағы Онон өзенінің құяр жеріндегі Завитинск кені); Қалба тауында (Қазақстан) кездеседі.
Шет елдерде касситерит кені Бирмада, Сиамда, Боливияда, Тасманияда (Австралия), Нигерияда (Африка) бар.
Сілтемелер
Санат:Оксидтер
Белоглинка
Елді мекендер:
Саясаттану функциялары
'''1. Саяси білімдер жүйесіндегі теориялық-методологиялық функция.''' Егер де саясаттанудың ғылым ретіндегі ерекшелігін, оның пәнінің (саяси шынайылықты тұтастық ретінде) саяси білімдердің барлық жүйесінің зерттеу объектісімен үйлесетіндігін ескерсек аталмыш функцияның бар екендігін анық көруге болады. Сондықтан даДсаяси шынайылықтың пайда болу, даму және қызмет ету заңдылықтары саяси білімдер жүйесінің жалпытеориялық, методологиялық негізі ретінде көрінеді.
2. Танымдық функция. Рационалды түрде дәлелденген білімдердің барлық жүйесі тәрізді саясаттану да танымдық функция атқарады, яғни саяси ақиқатты шынайы саяси процестер мен құбылыстар арқылы ұғынуға ұмтылады. Бірақ, саяси оқиғалар ситуативті және субъективті болғандықтан саяси шынайылықты тану — өте күрделі әрі қарама-қайшылықты процесс, Ситуативтілік саяси ақиқат үшін нақтылықтың жоғары дәрежесінің тән болуынан және саяси проблемалардың шешімінің алдын ала берілмейтіндігінен көрінеді. Сондықтан да, жалаң пікірлерді басшылыққа алуға болмайды, керісінше дәл осы зерттелініп отырған жағдайды, оның мазмұнын бар байлығымен ашу қажет. Субъективтілік саяси оқиғалардың саяси қатынастар субъектісінің шығармашылық әлеуетіне, оның саяси мәдениетті игеруіне, оның еркіне, мақсатқа ұмтылысына, саяси интуициясына, шынайылықты сезінуіне тәуелділігін бейнелейді. Ситуативті және субъективті сәттердің мазмүны өткінші, өзгермелі болғандықтан, оларды саяси ақиқатта көрсету өте қиын. Бұдан өзге, саяси оқиғалардың — өткеннің, бүгінгінің және болашақтың бір-бірімен өзара тығыз байланысып жаткан процесс екендігін ескерген абзал. Өткен уақыт жоғалып кетпейді, ол өңін өзгерткен формада бүгіннің негізі, алғышарты, шарты ретінде, ал болашақ қазіргі уақыттағы дамудың объективті ағымы ретінде қатысады.
3. Практикалық функция. Саясаттану — өте практикалық ғылым. Осыған орай ол өте үлкен эмпирикалық мазмұнға ие, өйткені оның шын мәніндегі зерттеу объектісі — саяси қатынастардың кең шоғырланған формасында көрінетін көпмиллиардты адамзат кауымдастығының тіршілік әрекеті. Саясаттану саяси бағдарламаларды жасау, мақсаттарды жасақтау мен оларды үздіксіз реттеп отыруға қолданылатын ғылыми кұрал. Ол нақты саяси процестерді, саяси катынастар субъектілерінің саяси іс-әрекеттерін сараптап жалпылайды, саяси институттарды, ұйымдарды, сондай-ақ олардың құрылуы мен қызмет етуінің негізі болатын принциптер мен нормаларды зерттейді.
4. Конвенционалдық функция. Ол практикалық функциямен тығыз байланысты. Сонымен қатар, ол дербес, ерекше саяси мәселелердің шешімін табуға қатыса алады жөне саяси мәдениеттің кейбір шешуші принциптеріне ықпал етеді. Сондықтан да оны дербес функция ретінде қарастырғанымыз жөн. Субъектілер арасындағы саяси қатынастар әр түрлі формада (антагонизмнен, әлеуметтік өшпенділіктен үндестік пен ынтымақтастыққа дейінгі аралықта) болуы мүмкін. Адамзаттың тарихи төжірибесі көрсеткендей, антагонизм мен өшпенділік (әсіресе, таптық және ұлттық қатынастардағы) өркениет тарихында көрнекті орын алды және адамзаттың саяси тәжірибесі көрсетіп отырғандай олардың адамдарға, саяси мәдениетке ықпалы өте күшті болды. Өшпенділік пен антагонизм белгілі бір әлеуметтік жүйелердің табиғатында бар болуын әлеуметтік субъектілердің мүдделерінің түйісуін және консенсусқа жету жолымен проблемалардың шешімін табуды қамтамасыз ететін саяси мәдениеттің дамуының жеткіліксіздігінен көруге болады. Саясаттанудың ғылым ретіндегі маңызды функциясы — адамдар өмірінде өшпенділіктен ынтымақтастыққа өтуді қамтамасыз ету болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Сиговейвис
Сиговейвис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нойхабаръю өзенінің оң жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өткелден өту кестесі (шабуылдап өту)
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Смочан (Ловеч облысы)
Смочан (Смочан) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 339 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5547. Телефон коды — 06915. ЕКАТТЕ коды — 67670.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
Графикалық (супер vga) бейне адаптер
ГРАФИКАЛЫҚ (СУПЕР VGA) БЕЙНЕ АДАПТЕР  (Графический (супер VGA) видеоадаптер) — 800x600 нүктелік және одан жоғары айыру қабілетін, бір мезгілде дисплей экранына 256 түсті шығаруды қамтамасыз ететін адаптер.
Вальхаузен (Вюртемберг)
Вальхаузен (Вюртемберг) (Wallhausen (Württemberg)) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет.
Графикалық (супер vga) бейне адаптер
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Вальхаузен (Вюртемберг)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Вальхаузен (Вюртемберг)
Атавды
Атавды — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Янгиль ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 525 адамды құрады. Пошта индексі — 453623, ОКАТО коды — 80201846005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Лаитр-су-Аманс
Лаитр-су-Аманс (Laître-sous-Amance) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54289, пошта индексі — 54770.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 367 адамды құрады. Халық тығыздығы — 71,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
NGC 4348
NGC 4348 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 29 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4348 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40284, MCG 0-32-3, ZWG 14.23, KARA 527, IRAS12213-0310.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ильяс Бекирович Зейтуллаев
Ильяс Бекирович Зейтуллаев (Ilyos Bekirovich Zeytullayev; 13 шілде 1982, Ангрен, Ташкент облысы, Өзбек КСР, КСРО) — өзбекстандық футболшы, шабуылшы.
Ұлттық құрама
Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасы сапында 10 кездесуде алаңға шықты. 2004 жылғы Азия чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Реджина ФК ойыншылары Санат:Кротоне ФК ойыншылары Санат:Дженоа ФК ойыншылары Санат:Виченца ФК ойыншылары Санат:Эллас Верона ФК ойыншылары Санат:Пескара ФК ойыншылары
Унтершлайсхайм
Унтершлайсхайм (Unterschleißheim) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Мюнхен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 26416 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 84 149. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Цайтлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Рис Нельсон
Рис Нелсон (Reiss Nelson; 10 желтоқсан 1999 жыл, Лондон, Англия) — англиялық футболшы, "Арсеналдың " Фейеноордқа" жалға берілген шабуылшысы. Англияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған.
Командалық
«Арсенал»
Сілтемелер
Санат:Англия футболшылары Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары Санат:Хоффенхайм ФК ойыншылары Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары
Гёттинген (аудан)
Гёттинген  (Landkreis Göttingen) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Гёттинген қаласы. Аудан Төменгі Саксония жерінде орналасқан. Жер аумағы 1117 км² шамасында. Тұрғыны 258,5 мың адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 231  адам/км². Ауданның ресми коды —03 1 52.
Аудан 29 елді мекенге бөлінеді.
Қалалар мен қауымдар
(30 маусым 2010)
Кіші Растай
Кіші Растай — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Растай өзенінің сол жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Гёттинген (аудан)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония аудандары غوتنغن
Акватайғанау
Акватайғанау - доңғалақтарының жол үстіндегі су немесе сұйық батпақ қабатында тайғанау кезіндегі автомобиль қозғалысы.
Кіші Растай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Акватайғанау
Дереккөздер
Санат:Автомобиль Санат:Техника
Кіші Растай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кесумен өңдеу
Кесумен өңдеу (Обработка резанием) — тетіктердің берілген пішінін, өлшемдерін және өнделген бет қабаттарының талап етіліп отырған сапасын қамтамасыз ету үшін дайындаманы кесіп өңдеу.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Кіші Растай
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Инфекцияның манифестігі
Инфекцияның манифестігі — жұқпалы аурудың клиникалық белгілерінің айқындығы.
Эолдық көп қырлы денелер
'Эолдық көп қырлы денелер — желмен айдалған құмның тас жақпарларына соғылып, оларды қажаудан пайда болған қырлы тас формалары. Бұлардың кепшілігі анық түзілген қырларына байланысты пирамидаларға ұқсап тұрады.
Комитини
Комитини (Comitini) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Эолдық көп қырлы денелер
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
Комитини
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Иаков.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Сауда орталықтары
Сауда орталықтары – әдетте ірі коммерциялық құрылымдар, холдинг компаниялары түрінде жасалған. Оның құрамына өндірістік кәсіпорындар, транспорттық, сервистік, делдалдық және тағы басқа фирмалар кіре алады. Шетелдік сауда орталықтар көбінесе трансұлттық бірлестіктерді ұсынады. Холдинг басында әдетте қуатты қаржылық топ тұрады және сол топ саудалық үйінің болашаққа сауда стратегиясын анықтауды. Ірі сауда орталықтары айрықша тұтыну тауарлардың  кең номенклатурасына мамандануға ұмтылады. Олар жүздеген елдер мен қалалардағы ірі ондаған дүкендерді бақылайды. Сауда орталықтарының құрылымы күрделі және әр алуан болып келеді. Сауда орталықтары холдинг мүшесіне кіретін дәстүрлі жабдықтаушылардың тауарларын сатып ала алады. Сонымен қатар сауда орталықтары басқа елдердегі өз өкілдері арқылы тәуелсіз жабдықтаушылармен толық не болмаса кредит арқылы, лизинг түрінде келісім-шарттарға отыру мүмкіндігі бар.
Сауда орталықтары көп дәрежеде өз тәжірибелерінде логистика ғылымын да жиі қолданады. Өйткені соның арқасында олар тауарлардың транспорттық ағымдарын ықшамдайды, өнім қоймаларының  көлемін таңдайды, сонымен қатар тауарлардың өтімдік қозғалысын бақылайды. Тәжірибеде ірі сауда орталықтарының көбі өз холдинг құрамында сақтық компанияларын ұстайды, солар арқылы алып коммерциялық құрылымның қаржылық тепе-теңдігін ұстап қалуға ұмтылады. Саудалық орталықтар өз шығындарын тауардың сатып алынған мен сатқан бағаларының арасындағы ақшалай айырмашылығының жиынтығы арқылы жабады. Сондықтан басқарудың басты міндеті сауда орталықтардың құрамында артық бөлімшелердің орнамауын қадағалайды. Нарықта тиімділікке жету үшін сауда орталықтарының бір тұтас қаржылық жоспары болуы керек.
Санат: Экономика
Мәскеу көркем академиялық театры
Мәскеу көркем академиялық театры, Максим Горький атындағы Мәскеу Көркем Академиялық Театры – орыс ұлттық театры. 1898 ж. 26 қарашада Алексей Константинович Толстойдың “Патша Федор Иоанович” трагедиясымен шымылдығын ашты. Театрдың негізін салушылар – Константин Сергеевич Станиславский мен Владимир Иванович Немирович-Данченко. Мәскеу Көркем Академиялық Театры репертуар, режиссура, актерлік өнер, театр істерін ұйымдастыру істерін жетілдіре келе сахна өнеріндегі шығармашылық процестің әдіснамасын қалыптастырды. Алғашқы жылдары А.П. Чехов (“Шағала”], “Ваня ағай”, “Шиелі бақ”, т.б.) пен Максим Горький (“Тоғышар”, “Шыңырау түбінде”, “Күннен туғандар”) пьесаларын қойды. Театр репертуарында классикалық шығармалардан А.С. Грибоедовтың “Ақыл азабы”, Н.В. Гогольдің “Ревизор”, Ф.М. Достоевскийдің “Ағайынды Карамазовтар”, Ж.Б. Мольердің “Жалған ауру”, т.б. пьесалары қойылды. Театр 1920 ж. академиялық театр санатына қосылып, 1932 ж. Горький есімімен аталды. 30-жылдардан бастап қазақ театр өнерінің шеберлері Мәскеу Көркем Академиялық Театры өнерпаздары шығармаларымен танысып, үлгі өнеге алды. Театрдың 50 жылдық мерейтойына Ш.Айманов, Х.Бөкеева, Қ.Қуанышбаев сынды өнер тарландары қатысып, У.Шекспирдің “Асауға тұсау” спектаклінен үзінділер орындады. 1965 ж. театр труппасы гострольдік сапармен Алматыға келіп, Гоголь, Горький, Л.Н. Толстой, А.Н.Островский, Д.Гранин, т.б. жазушылардың драмалық шығармаларын қойды. 1987 ж. Мәскеу Көркем Академиялық Театры екіге бөлініп, Горький атындағы., Чехов атындағы театрлар құрылды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Алфавит бойынша театрлар
Трэнтон (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 1370 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 73.7 км² шамасында. FIPS коды — 23-77415.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Navigator of the Seas
MS Navigator of the Seas («Теңіз навигаторы») — «Voyager» класындағы төртінші лайнер. Кеме STX Finland верфінде 2002 жылы соғылады. 6 желтоқсанда 2002 жылы Майамиде шоқындыру салтанатында немістердің бұрынғы атақты теннисисті Штеффи Граф лайнердің өкіл анасы атанады. Navigator of the Seas 2002 —2004 ж.ж. аралығында әлемдегі ең үлкен кеме болған.
Тарихы
thumb|left|Navigator of the Seas - Гдыня айлағында 27 қыркүйекте 2000 ж. зауыт нөмірі 1347-ші килі төселеді. 25 қаңтарда 2002 ж. суға түсіріледі. Өзінің алғашқы саяхатын Майамиден бастап, Кариб аралдарына аттанады. 2007 жылдан бастап Саутгемтоннан шығатын бағытпен жүзіп жүреді, қыста Кариб теңізін аралап, ал жазда Жерорта теңізімен саяхаттайды.
Левый Юрибей
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
IC 5146
IC 5146 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан EN+OCL типті галактикалық тұмандық.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 213, LBN 424, Cocoon nebula.
Сыртқы сілтемелер
IC 5146 Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Аэрация белдемінің сулары
Аэрация белдемінің сулары — жер беті мен грунт сулары деңгейінің аралығында қалыптасқан сулар.
Аздар
Аздар — көне түркі тайпасы. 7-11 ғасырда қазіргі Тува Республикасының аумағын мекендеген. 7-8 ғасырда Азардың бір бөлігі Жетісу жеріне келіп, Шу өзенінің бойына жағалай қоныстанған. “Худуд әл-алам” (“Әлемнің шекарасы”) кітабында Аздар түргештердің бір руы делінген. Тува және Алтай тауын жайлаған аздар кейінірек Сібір халықтарына (алтай, телеут), Жетісу жеріндегісі қазақ, өзбек, қырғыз халықтарына сіңіп кеткен.
Аэрация белдемінің сулары
Оларға топырақ, қалқыма (үстіңгі) және капиллярлық жиек (көмкерме) сулары жатады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Аздар
Сілтемелер
“Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы”, 1 - том
Санат:Қоғам
Қоректік орта
big>Қоректік орта Пайдалану мақсатына  қарай  қоректік орталардың топтары негізгі 3  топқа бөлінеді:
Авторитарлық-бюрократиялық режим
Авторитарлық-бюрократиялық режим Мұндай режим саяси дағдарыс жағдайында пайда болады, әсіресе саяси өзгерістерді басынан кешіріп отырған өтпелі қоғамдарға тән режимнің ең маңызды саяси міңдеті — қоғамдағы саяси тұрақтылықты сақтау мен әлеуметтік дағ- дарыстың, таптардың, этникалық, әлеуметтік топтардың ашық теке-тіресіне ұласып кетпеуін қадағалау, сол себепті, үстемдік етуші саяси элита ептілігімен ерекшеленеді, ол қарсы тұрушы күштердің үстінде тұруға ұмтылады, әлеуметтік демагогияға, кеңтаралымды үңдеулерге жүгінеді, популистік бағдарламаларды ұсынады. Режимнің міндеті — бұқараны тыныштандыру, олардың саяси процеске қатысуын шектеу. Мұндағы негізгі ұраны саясатпен айналысу қажет емес, тек қана еңбек ету кіреді. Режим белгілі бір лидерге харизма жасай отырып, оның танымалдығын пайдалануы мүмкін. Режимде үстем партияны, халықгы біріктіретін идеологияны қалыптастыруға деген тенденция пайда болады.
Қоректік орта
1)	Әмбебап қоректік орта. Бұл ортада хемогетеротрофты, арнайы органикалық заттарды қажет етпейтін микроағзалардың көптеген түрлері өседі. Бұл орталарға бактериялар жақсы өсетін ет-пептонды сорпасы және ашытқы саңырауқұлақтарға лайықты сусло жатады.
Авторитарлық-бюрократиялық режим
Дереккөздер
Санат:Саясат
Қоректік орта
2)	Арнайы орта. Ерекше органикалық заттарды қажет ететін және әмбебап ортада өспейтін хемоорганотрофты микроағзаларды өсіретін орта. Мысалы,спирохеталарға көміртегі мен аминқышқылдардан басқа, ұзын тізбекті майлы қышқылдар қажет. Олар қан сарысуы құрамына кіреді. Сондықтан спирохеталарға арналған қоректік ортаға қан не қан сарысуын қосады. Ал кейбір теңіздерде тіршілік ететін бактериялар, мысалы, Marinomonas туысына жататындар, теңіз суына қажетті болады.
Қоректік орталарды жасау принциптері
Микроағзаларды лабораториялық және өндірістік жағдайда өсіру үшін жасанды қоректік орталар дайындалады. Микроағзаларды зерттеу барысында ,көбінесе, синтетикалық (құрамы жағынан қарапайым) орталар пайдаланылады. Синтетикалық орта деп – белгілі бір химиялық қоспалардан тұратын орталарды атайды. Бұл орталардың негізін минералды заттар құрайды. Минералдардың негіздеріне энергия, көміртегі, азот көздерін қосып, күрделілігі әр түрлі қоректік орталарды дайындауға болады. Құрамында күрделі заттар, ашытқы экстрактісі, ашытқы автолизаты, пептон немесе ет экстрактісі қосылған орталарды күрделі орта деп атайды.
Жалпыланған функция
Жалпыланған функция немесе үлестірілім — қандай да болмасын бір кесіндінің сыртында нөлге айналатын, шексіз дифференциалданатын функциялар кеңістігінде анықталған үзіліссіз сызықтық функционал. Бұндай функцияларға сұраныс физика мен математикалық есептерде көп болған. Әсіресе олардың өлшемдері жоқ, бірақ физикалық шамаларды нүкте төңірегінде үлестірілуін сипаттауда рөлі өте зор.
Анықтамасы
Жалпыланған функция f — «жақсы функциялар» (негізгі функциялар кеңістігі) векторлық кеңісітігіндегі сызықтық үздіксіз функционал. Негізгі кеңістіктің маңызды үлгісі — D(\R^n) функциялар тізбегі шегі болады, ал егер тасушылары тұрақты шарға тиеселі болса онда олар онда C^\infty- шегі болатындай өзінде табиғи топологиясы бар \R^n-дағы финиттік функциялар C^\infty-жиынтығы.
D(\R^n)-ге түйіндес кеңістік D'(\R^n) жалпыланған функциялар кеңістігі болып табылады.
D' (\R^n)-дегі жалпыланған функциялар тізбегі жинақтылығы D'(\R^n)-дегі функционалдардың әлсіз жинақтылығымен анықталады, яғни f_n\to f, D'(\R^n) кеңістігінде, ол деген сөз кез келген.
Дереккөздер
Санат:Функционалдық талдау Санат:Математикалық физика
Арт ярусы
Арт ярусы - Пермь жүйесінің төменгі бөлімінің төменнен үшінші ярусы.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Жазғы жасөспірімдер Олимпиадалық Ойындар 2014
Қытай астанасы Нанкин қаласында өтетін II жазғы жасөспірімдер олимпиада ойындары 2014-ші жылғы тамыздың 16-і мен 28-і аралығында өтті.
Қазақстан
Қазақстаннан 51 спортшы аттанып, үш алтын, бір күміс, төрт қола олжалады. Жалпыкомандалық есепте 21 орын алды.
Сілтемелер
Санат:Жасөспірімдер Жазғы Олимпиада ойындары Санат:Қытайдағы спорт
Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі
Eрлер арасындағы 9-шы Футболдан әлем чемпионаты — 1970 жылы Мексика стадиондарында өтті. Турнирді өткізу форматы 1962, 1966 жылғы чемпионаттардағыдан өзгерген жоқ. Финалда Бразилия 4:1 есебімен Италияны ұтып, үшінші рет әлем чемпионы атанды.
В тобы
-
С тобы
-
Д тобы
-
Финал
Санат:Футболдан 1970 жылғы әлем біріншілігі
Жалпылық
Жалпылық– бір текті құбылыстар мен нысандар тобының ішіндегі өзара ортақ белгілері мен ерекшеліктерінің, ұқсастықтары мен өзгешеліктерінің арақатынасын білдіретін логикалық-философиялық категория. Абстрактылы және нақты Ж. болып екіге бөлінеді. Барлық кезеңдер үш
IC 716
IC 716 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36102, UGC 6612, MCG 0-30-18, ZWG 12.47, KARA 492.
Сыртқы сілтемелер
IC 716 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Ақкөл (көл, Ақмола облысы)
Ақкөл – Ақмола облысы Ақкөл ауданындағы көл.
Гидрографикасы
Теңіз деңгейінен 374 м биіктікте орналасқан. Көлемі 2,8 км2, ұзындығы 2,2 км. Енді жері 1,6 км, жағалау бойының ұзындығы 6,4 км. Ең терең жері 1,6 м, су көлемі 3,2 млн. м3. Су жиналатын алабы 33,8 км2. Оңтүстік және шығыс жағалаулары көтеріңкі келген. Жағаларында қамыс және құрақ өседі. Түбі тегіс, тұнбалы. 5,5 ай (қараша — сәуір) мұз құрсауында болады. Басқа уақыттарда құрғап қалады. Суы тұщы, мал суаруға, шаруашылыққа пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ақкөл ауданы көлдері
Правая (Полуночный Пый тармағы)
Правая — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Полуночная Пыя өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ми жүйкелері
Ми жүйкелері (Cranial nerves) — 12 жүп жүйке болып мидың төменгі (адамда — алдыңғы) бетінен, бассүйектің тесіктері арқылы ми сауытынан шығады. Олардың 10 жүбы (III-XII жүйкелер) ми діңгегінен бөлінеді.
Дереккөздер
Санат:Жүйке жүйесі Санат:Нейробиология
Кауфман қызғалдағы
Кауфман қызғалдағы (Tulipa kaufmanniana) – лалагүлдер тұқымдасының қызғалдақ туысына жататын көп жылдық жуашықты өсімдік. Қазақстанда Қаратаудың, Талас Алатауының, Өгем жотасы мен Қоржынтаудың тастақты жерлерінде, тауалды аймақтан субальпі белдеулеріндегі тау жылғаларының жағалауларында өседі. Биікт. 40 см-дей, жуашығының пішіні жұмыртқа тәрізді, сыртын қара қоңыр қабық жапқан. Жапырағының саны 2 – 3-тен аспайды, ұзынша немесе эллипс сияқты. Гүлі дара жетіледі, ішкі жағы ақ, онда ұсақ сары дақтар анық көрінеді, ал сыртқы беті қызыл немесе күлгін түсті. Тұқымынан көбейеді. Наурыздың аяғынан маусымға дейін гүлдейді. К. қ. – сәндік өсімдік, әсіресе селекцияда көп пайдаланылады, 200-ден астам сорты бар. К. қ-ның жылдан-жылға таралу аймағының азаюына байланысты сирек кездеседі. Қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.‎
Жалпылама
Биіктігі 10-40 см, пиязшығы жұмыртқа тәрізді, жуандығы 1,5-4 см, қара қоңыр терілі, ішкі жағы едәуір жатаған түкті қабықты.
Сабағының жоғарғы жағы түкті; жапырақ саны 2-3-еу, қайырылған немесе шамалы бүгілген, жалаңаш, кірпікшелі, әдетте гүлден аспайды, төменгі жапырағы сопақша немесе ұзынша эллипс тәрізді, ені 2-6 см.
Гүлі біреу; гүл серігі ақ, түбі сары дақты немесе сары, сүйір немесе доғал, сыртқыларының жоны жалпақ күлгін немесе қызғылт күлгін (сирек қызыл немесе қызғылт түсті даралары да кездеседі), ішкілерінен едәуір ұзын, ұзындығы 2,5-8 см, таспа тәрізді немесесопақша таспа, ішкілері ұзынша эллипс тәрізді; аталықтары гүл серігінен 2 есе қысқа, олардың жіпшелері жалаңаш сары, сары, тозаңдықтары сарғыш, сызықты, жіпшелерінен 3-4 есе ұзын, ширатылған; шел түйіні аталықтан қысқа, аналық ауызы орнықты дерлік; қорапшасының ені 1,5-2 см, ұзындығы 3-6 см.
Сәуір - шілде айларында гүлдейді.\
Дереккөздер
Қазақстан қызғалдақтары Санат:Қызғалдақтар Санат:Лалагүлдер Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Студёное (Солтүстік Қазақстан облысы)
Студёное — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы, Белов ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.
География
Аудан орталығы – Мамлют қаласынан солтүстік-батысқа қарай 24 км-де жерде, Студеное көлінің оңтүстік-батыс жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 98 адамды (58 ер адам және 40 әйел адам) құраса, 2009 жылы 1 адам (1 әйел адам) ғана болды.
Дереккөздер
Санат:Мамлют ауданының таратылған елді мекендері
Тоналдық
Тоналдық (τόνος — тон) немесе үндестілік — музыкалық лад дыбыстарының биіктігі. Ол негізгі тонның (тониканың) музыка жүйедегі дыбыс қатары баспалдақтарының біріне орналасуымен анықталады. Музыкада, негізінен, мажорлы, минорлы тоналдықтар қолданылады. "Тоналдық" атауы тоника мен лад атауларынан құралады. Мысалы, до-мажор, до-диез минор немесе C-dur, Cis-moll т.б. Қазіргі 12 дыбысты музыка жүйеде әр лад 12 тоналдықта берілуі мүмкін (хроматикалық гамма баспалдағының санына сәйкес).
Дереккөздер
Санат:Музыка теориясы Санат:Музыка Санат:Музыка терминдері
Вила-Пока-да-Бейра
Вила-Пока-да-Бейра (Vila Pouca da Beira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Оливейра-ду-Ошпитал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 383 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,12 км² шамасында. Халық тығыздығы — 74,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Канцано
Канцано (Canzano) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1809 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 114 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 64020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Эолдық үйінді жазықтар
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
Сенім
Сенім - адамның қоршаған ортаға және ақиқатқа көзқарасын, қарым-қатынасын анықтайтын түсінік, білім, елес, идеялар.
Сенім ұғымның мағынасы
Қазақ тілінде сенім ұғымының мынадай төрт мағынасы бар: Бірінші мағынасы, сенім – адамдық қасиет, мінездеме ретінде бір адамның адамдар арасындағы жауапкершілігі мен тұрақтылығын, сөзінде тұруын, сертіне адалдығы мен беріктігін, өз ұстанымына тас-түйін табандылығын көрсетеді. Сенім мұнда ізгілік, сұлулық, ақиқат, игілік жөніндегі жалпыласқан дәстүрлі және заманауи құндылық өлшемдерінің өзекті алғышарты ретінде жеке адамның ой-пиғылы мен сөз-әрекетінің сапасында бейнеленіп шығады.
Екінші мағынасы: сенім – қандай да бір күдік-шүбә екіұдайылығынан арылып, рухани қатаңдықпен мәлім бір айтылым-қағидаға, мәлім ілімдік, “измдік”, ғылыми, діни, не мифтік нанымға біржолата берілу-сену, санада шегеленген сол түрдегі таным-баға үлгісімен баршаны өлшеу, соны адам болудың, өмір сүрудің бірден-бір бұлжымас ішкі ұстанымы ету. Мұндай сенім әлденеге беріле нану күйі болып, ол қоғамдық идеологияның жеке адамдағы көрінісін білдіретіндіктен, оны идеологиялық сенім, немесе наным деген сөзге жинақтауға болады.
Төртінші мағынасы, сенім – ішкі жарқындықтың ділдік тұнық оянысы; өздіктің түпнұсқа өзілігі; сезім, ерік, зерде және қарекет өзара күрделі, дөп тоғысып, рухани жоғары үндестікке жетуі; Меннің күндіз жұлдыз көргендей таңғажайып көреген жарқындығы; түпнұсқаға адалдықтың сәби баладай кіршіксіз пәктігі, сарқылмас-саймас, иілмес-сынбас, айнымас-азбас, шетсіз-шексіз құштарлық құдіретінің мәңгілік мәнді тебіреніске бөлеуі; жан жарқындығы мен діл шаттығының болу мен бағалауды кесімді, айшықты, дөп өрнектеуі.
психологиядағы сенім
Сенім адамның белгілі бір түсініктеріне сәйкес қажеттіліктерін қанағаттандыру жүйесі. Қажеттіліктерін орындау жолында адам дүниетанымдық көзқарасында, табиғат пен әлеумет заңдылықтары жөніндегі ұғымдарына, өмір тәжірибесіне сүйене отырып іс-әрекет жасайды. Адамның адалдығына сеніп, оны құрметтей білу — әдептілік. Сол сияқты бүкіл әлемге жақсылық ойлау адамның тұлғалық бейнесі. Адам алдына мақсат қойып, оның нәтижелі орындалуына сенім білдіріп, іс-әрекетке кіріскен кезде ғана, ол жоғарғы нәтижелерге жете алады. Сенім — адамның ақыл-ойын, күшін, еркін, қабілетін жоғарылататын жағымды сезім. Сенім адамның жігерін арттырып, болашаққа құлшындыратын құбылыс (болашаққа сену, еңбекке сену, жақын адамдарға сену, дінге сену, т.б.). Сенім үміттен басталады. Сенім адамның алдына қойған мақсатының айқын болуы, дүниетанымының өмірмен байланыстылығы берік сенімнен туады. Бұл адамның нақты іс-әрекеті мен тәжірибесіне байланысты.
Дереккөздер
Санат:Дүниетаным Санат:Наным Санат:Сана философиясы
Хейзлвуд (Миссури)
Хэйзлвуд (Hazelwood) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 43.6 км². FIPS коды — 29-31276.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 25703 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Өз ауданыңда шырын ішіп жүріп, Оң Централға қауіп төндірме
«Өз ауданыңда шырын ішіп жүріп, Оң Централға қауіп төндірме» (Don't Be a Menace to South Central While Drinking Your Juice in the Hood) — 1996 жылғы АҚШ кинофильмі, сатиралық және пародилық жанрда түсірілген фильм. Пароди жасаған фильмдері «Ауданның балдары» (1991) Джон Синглтон, «Шырын» (1992) Эрнест Дикерсон, «Оңтүстік Централ» (1992) Стив Андерсон және «Қоғам үшін қауіпті» (1993) ағайынды Хьюздер.
Теглайн
Әр ортастатистикалық қаранәсілді ер-жігіт қара аудандағы өмір туралы фильмді бір рет болсын көруі міндетті. Олардың әр бесіншісі кинотеатрда көрсетілім барысында атылады, ал әр үшінші қаранәсілді әйел зорланады...
Дереккөздер
Санат:АҚШ кинокомедиялары
Итапоран-ду-Токантинс
Итапоран-ду-Токантинс (Itaporã do Tocantins) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мирасема-ду-Токантинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Токантинс елді мекендері
Сфагнум
Сфагнум Сфагнум- Шымтезек мүгi (сфагнум — Sphagnum).
Жалпы сипаттамасы
Шымтезек мүгi ылғалды, батпақты жерлерде, әсiресе солтүстiк ендiктерде кездеседi.Шымтезек мүгi – сабағы жиi бұтақталған көпжылдық өсiмдiк. Көкек зығырынан және басқа да мүктерден айырмашылығы – оның ризоиды болмайды. Су мен онда ерiген минералды тұздарды сабақ арқылы сiңiредi. Сабағында ақшылдау-жасыл түстi жапырақтары бар. Шымтезек мүгiнiң жапырағының клеткалары екi түрлi болады: 1) ұзын, жiңiшке, хлорофилл дәндерi бар жасыл түстi тiрi клеткалар; 2) iшiнде цитоплазмасы жоқ өлi клеткалар. Жасыл клеткаларда фотосинтез процесi жүредi және олар арқылы жапырақтан сабаққа органикалық заттар өтедi. Екiншi өлi, түссiз клеткалар сәл iрiлеу келедi, оларда көп мөлшерде су жиналады. Бұл клеткалардың қабықшалары ғана сақталған.
Осындай түссiз өлi клеткалар сабақтардың да сыртын жауып тұрады. Олар суды топырақтан, оңай сiңiредi және ұзақ уақыт өз бойында ұстауға қабiлеттi келедi. Содан соң бiртiндеп бойындағы суды тiрi клеткаларға өткiзедi. Осы қасиеттерiне байланысты шымтезек мүгi бойына өз салмағынан 30-40 есе артық су жинайды.
Шымтезек мүгi орманды жерлерде, көкек зығырының арасында өседi. Қай жерде шымтезек мүгi өссе, сол жердiң топырағының ылғалдығы жоғары болады. Ылғалдылығы жоғары топырақта ауаның жетiспеуiнен ағаштар нашар өседi. Мұндай жерлерде шымтезек мүгi керiсiнше қалың болады. Нәтижесiнде орман алқабы бiртiндеп батпаққа айналады.
Көбеюi
Шымтезек мүгi көкек зығыры секiлдi жынысты және жыныссыз жолдармен көбейедi. Шымтезек мүгi бiр үйлi, қос жынысты өсiмдiк. Жынысты көбейгенде аталық жыныс клеткалары сабақтың бұтақталған жерiндегi жапырақтардың қолтығында жетiледi. Олардың қасындағы жапырақтар қызғылттау түске боялады. Аналық жыныс клеткалары қысқарған сабақтардың бұтақтарында орналасады.
Аталық және аналық жыныс клеткаларының қосылуының нәтижесiнде өсiмдiк ұрықтанады. Осы ұрықтанған жұмыртқа клеткасынан кiшiлеу қауашақ жетiледi. Оның iшiнде көптеген споралар түзiледi. Жыныссыз көбеюi осы споралардан басталады. Споралар пiсiп – жетiлген соң қауашақтан сыртқа шашылады. Жерге түскен споралардан табақша тәрiздi өскiншелер пайда болады. Осы өскiншелерде көптеген бүршiктер түзiледi, олардан келешекте шымтезек мүгi жетiледi.
Шымтезектiң түзiлуi
Шымтезек мүгiнiң сабағы жыл сайын шамамен 2-3 сантиметрге өсiп отырады. Сабақтың төменгi бөлiгi жыл өткен сайын бiртiндеп өле бастайды. Сабақтың өлi бөлiгi батпақты топырақта оттектiң жетiспеуiнен өте баяу шiридi. Нәтижесiнде олар шымтезекке айналады. Шымтезек мүгi судың бетiнде де қалың болып өсе алады. Мысалы, су өсiмдiктерi өте қалың болып өсетiн терең көлшiктерде шымтезек мүгiнiң қатысуымен салынды түзiледi.
Шымтезектiң қабаттарында осыдан мыңдаған жылдар бұрын өмiр сүрген, ағаштардың тамырлары, жапырақтары және споралары сақталады. Олар толығымен шiрiмейдi, өйткенi шымтезек қабаттарында оттек аз болады. Шымтезек мүгi бактериялардың дамуын тежейтiн, ерекше зат бөлiп шығарады. Батпақты жерлердi құрғатқанда және өңдеген кездерде, шымтезектiң қабаттарынан жақсы сақталған қайықтар, жануарлар мен адамдардың қалдықтары табылған.
Мүктердiң маңызы.
Мүктер фотосинтез процесiнiң нәтижесiнде органикалық заттар түзедi және ауаға оттегiн бөлiп шығарады. Олар құнарсыз топырақтарда алғашқы өсiмдiктердiң бiрi болып өседi және топырақ түзу процесiне қатысады.
Мүктер ұя салып балапан шығаратын құстардың қорегi және өз жауларынан тығылатын орны болып табылады.
Мүктер басқа өсiмдiктер секiлдi қурап микроорганизмдердiң көмегiмен шiридi. Нәтижесiнде құнарлылығы жоғары шымтезектi топырақ түзiледi. Мұндай топырақтарға жаңадан өсiмдiктер өседi. Шымтезектi шымтезек батпақтарынан өндiрiп, отын ретiнде кеңiнен пайдаланады. Шымтезектен спирт, карбол қышқылы және шайыр сияқты шикi заттар алынады.
Мүктер – тұщы су қоры болып табылады.Батпақты жерлерде судың жиналуы мүктерге тiкелей байланысты.
Жалпы генетика және цитология институты
200px|thmb|right Жалпы генетика және цитология институты - 1995 жылдың 7 сәуірінде Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің №430 қаулысы негізінде қазіргі заманғы генетиканың және цитологияның өзекті мәселелеріне іргелі ғылыми-зерттеулер жүргізу және осы мамандықтар бойынша жоғарыбілімді мамандар даярлау мақсатында құрылды. ҚР Білім және ғылыми комитетінің Биология зерттеулер орталығы республиканың мемлекеттік кәсіпорнының шаруашылық жүргізу құқығындағы Жалпы генетика және цитология институты еншілес мемлекеттік кәсіпорны ҚР Үкіметінің 2006 жылғы 21 наурыздағы №195 қаулысына сәйкес қайта құрылды.
Құрылымы
200px|thumb|right Жалпы генетика және цитология институтының құрамына 5 ғылыми лабораториялар кіреді:
2.Экспериментальды мутагенез лабораториясы
3.Мониторинг генетикасы лабораториясы
4.Жануарлар генетикасы және цитогенетикасы лабораториясы
5.Орман дақылдары генетикасы және репродукциясы лабораториясы
Жалпы генетика және цитология институты Қазақстан Республикасында клеткалық биология және генетика саласында жоспарлы түрде іргелі ғылыми-зерттеу жүргізетін бірегей мекеме болып табылады. Институтта қазіргі заманғы генетиканың негізгі бағыттарының бірі – эу- және прокариоттар геномдарының мутациялық өзгерістерінің механизмдері және заңдылықтарына ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Қазірге дейін Институт қабырғасында бірнеше ғылыми-зерттеу тақырыптары және жобалары іске асырылып, осы арқылы мынадай маңызды нәтижелер алынды: Қазақстанда алғаш рет жаңа ғылыми бағыт, эукариоттардағы генетикалық тұрақсыздық мәселесі генетикалық классикалық объект дрозофила шыбынында қарастырылды. Қазақстан Республикасы бойынша Институтқа қарасты молекулалық генетика лабораториясында ғана дрозофила шыбынының бірегей коллекциялық базасы құрылды. Аталған коллекция негізінде молекулалы-генетикалық ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілуде және жоғары оқу орындарында оқу жүйелерінде кеңінен қолданылуда. Дрозофила шыбынының онковирустармен индукцияланған ісікті мутантты линиялары (сүтқоректілер ісіктерімен ұқсас) және стресске ұшыраған тәжірибелік егеуқұйрықтар негізінде клеткалардың бағдарланған өлімі (апоп
Басым бағыттары
Институт қызметінің басым бағыттары: ұйымдасу деңгейі әр түрлі эукариотты организмдер геномын құрылымдық-функционалдық талдау; прокариотты және эукариотты организмдердегі мутация процесінің механизмдері мен заңдылықтарын зерттеу, ко- және антимутагенез мәселелерін зерттеу, табиғи генотоксиканттардың әсері салдарларына талдау жасау; белгілерді генетик. және цитогенетикалық талдаудың ғылыми-әдістемелік негіздерін зерттеу және жетілдіру; онтогенездің цитогенетикалық және молекулалық-генетикалық негіздері және оларды реттеу. Қазақстанда алғаш рет эукариоттардағы генетик. тұрақсыздық мәселесі – генетика саласының классик. объектісі дрозофила (Drоsophіla) шыбынында қарастырылатын жаңа ғылыми бағыт дамыды. Молекула генетика лабораториясында дрозофила шыбынының бірегей коллекциясы құрылып, осы коллекцияның негізінде молекула-генетикалық ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіледі және жоғары оқу орындарында кеңінен қолданылады. Институт жалпы генетиканың үш ірі тарауы бойынша зерттеу жұмыстарын жүргізеді. Олар мутагенез, даму генетикасы және жалпы цитогенетика. Қазіргі уақытта институтта мутагенез бөлімі жұмыс істейді, оның құрамына мутагенез және генетик. мониторинг лабораториялары енеді. Бөлім мутациялық процесс пен оның вирустарда, бактериялар мен эукариот клеткаларында түрлену жолдарын зерттеу мәселелерімен айналысады. Химия және физика мутагендердің әсерін салыстырмалы талдау арқылы вирустар мутагенезі мен олардың түрлену заңдылықтарын анықтауға бағытталған тәжірибелік зерттеулер жүргізілді. Институтта экологиялық бағыт бойынша зерттеулер де – радиацияның және өндіріс химикаттарының зардаптарын тартқан адамдардың перифериялық қан үлгілері, ДНК молекуласы мен сұйық азотта сақталып жатқан лимфоциттерін қолдана отырып адам организміне антропогендік факторлардың әсерлерін гендік, хромосомалық және популяциялық деңгейлерде зерттеудің кешенді технологиясы жүргізілуде. Drоsophіla melanogaster-ге және адам клеткаларына генетикалық әсерін салыстырмалы талдау әдісін қолданып, тұмау вирусының мутагендік потенциалы зерттелді. Мутагенез бөлімі алған аса маңызды мәліметтер организмді радиациялық және химиялық факторлардың жоғары дозалары әсерінен қорғау мәселесінің теория және практикалық аспектілерін шешу мүмкіндіктеріне жол ашты. Оның біздің экологиялық жағдайы нашар аймақтар үшін мәні зор. Ұлыбритания, Финляндия және АҚШ-тың ғалымдарымен бірлесе отырып, институт ғалымдары Қазақстанда мән-маңызы өте зор ғыл. жаңалық ашты: радиацияға ұшыраған адамдардың немерелері (3-ұрпақ) ата-аналарынан берілетін «мутациялық күшке» тәуелді емес екендігі, ал жыныс жасушаларындағы гендік мутациялар қоршаған ортаның радиац. ластануына тікелей байланысты болатындығы анықталды. Генетикалық мониторинг және молекулалық генетика лабораториялары радиациялық пен өндірістік мутагендердің әсеріне бейімделушілік, жеке радиосезімталдық және радиотөзімділік, сондай-ақ эукариотты организмдердің генетик. тұрақсыздығы мәселелерін зерттеумен айналысады. Фитогенетика және цитогенетика лабораториясында зерттеулер 2 негізгі бағытта жүргізілді:
2) мутагенді белсенділігі жоғары аймақтарда пайда болатын хромосомалық бұзылулар спектрлерін талдаумен байланысты Қазақстанның экол. цитогенетикасы бойынша жүргізілетін зерттеулер. Жануарлар генетикасы және цитогенетикасы лабораториясында а. ш. жануарларының биол. өнімділігі бағытында маңызды зерттеулер жүргізіледі. Институт ұйымдасқаннан бастап тұмау вирусы бойынша жоспарлы түрде зерттеу жұмыстары жүргізіліп келеді. Мысалы, 2009 жылы көктем айында Мексикада шығып, бүгінгі таңда көптеген елдерге таралған A/HINI тұмауымен күресу, оның вирусына қарсы вакцина жасап шығару әрі оған байланысты т.б. мәселелер бойынша ҚР Білім және ғыл. мин-лігі өткізген конкурста ин-т ұжымының осы мәселе жөніндегі бағдарламасының жобасы дұрыс әрі тиімді деп танылып, конкурс жеңімпазы атанды; қазіргі кезде осы A/HINI тұмауын пәрменді түрде жан-жақты зерттеу жұмысы жүргізілді. Ин-т ғалымдары дүние жүзі ғалымдарымен қатар аса қауіпті «доңыз тұмауына» қарсы өз вакцинасын жасап шығару технологиясын меңгерудің нәтижесінде әлемдегі АҚШ, Ұлыбритания, Франция, Италия, Ресейден кейінгі алтыншы ел болды. Биол. қауіпсіздік проблемалары ғыл.-зерт. ин-тының ғалымдары 2009 ж. 7 желтоқсанда Астана қ-нда NIBRG-121х р рекомбинаттық штаммы негізінде А/H1N1 тұмауына қарсы жасап шығарған RefluvacR деп аталған инактивтендірілген вакцинасының тұсаукесерін өткізді. Орман дақылдары генетикасы және репродукциясы лабораториясында Қазақстандағы орман өсімдіктерін сақтау әрі түрлі белгілерін жүйелі түрде зерттеу жұмыстарымен айналысады. Биотехнологияның әдістемелік көмегімен қылқан жапырақты орман ағаштарын (тікенді шырша, Шренк шыршасы, Қырым қарағайы, Шығыс биотасы, қарапайым қарағай, т.б.) жылдам өсіру технологиясы жасалды. 1995 жылдан бері институтта 11 ғыл. канд. (оның ішінде 1-еуі қазақ тілінде) және 2 филос. докт. (РhD) дәрежесін алу үшін ғыл. дисс. қорғады. Институтта 62 адам (2009) жұмыс істейді, оның ішінде 6 ғылыми доктор, 2 ҚР Ұлттық ғылым академиясының акад., 11 ғылыми кандидаттары, 2 филосов доктор (РhD) бар. Институттың жас мамандары АҚШ, Франция, Италия, Жапония, Ресей және Украина ғылыми-зерттеу институттарында ғылыми тағылымдамадан өтті. Институт қызметкерлері күшімен осы кезге дейін отандық және шет ел ғылыми баспаларында 600-ден астам ғылыми мақалалар, 4 монография (оның ішінде 1-еуі қазақ тілінде), 2 оқулық және жоғары оқу орындарына арналған 5 оқуәдістемелік құралдары жарық көрді, сондай-ақ 7 авторлық куәлік алынды. 2003 жылы 26–27 наурызда Қазақ ұлттық ун-тімен бірлесіп Генетика және селекция саласының жетістіктері және қазіргі мәселелері тақырыбында Халықаралық ғылыми конференция өткізілді.
Дереккөздер
Санат:Генетика Санат:Қазақстанның ғылыми мекемелері Санат:Қазақстандағы биология
Николас Иоанну
Николас Иоанну (Νικόλας Ιωάννου; 10 қараша 1995, Лимасол, Кипр) — кипрлік футболшы, Кипр Ұлттық футбол құрамасы мен АПОЭЛ футбол клубының қорғаушысы.
Клубтық
11 жасынан бастап "Манчестер Юнайтед" академиясында тәрбиеленді. 2013 жылы кәсіпқой футболшы ретінде Кипрдің АЕП клубына ауысты.
2014 жылы тағы бір кипрлік клуб — АПОЭЛ қатарын толықтырды.
Ұлттық құрама
2017 жылы 3 маусымда Португалияға қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты. 2019 жжылы 10 қазанда ЕУРО-2020 іріктеуіндегі Қазақстан құрамасына қарсы сырт алаңдағы ойында тұңғыш голын соқты.
Командалық
АПОЭЛ
Сілтемелер
Санат:Кипр футболшылары Санат:Кипр Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:АПОЭЛ ФК ойыншылары
Физиографиялық карталар
Физиографиялық карталар - құрлық пен теңіз түбі бедерінің пішіндері мен типтерін қарсы беттен бейнелейтін бедер карталары. Оларды жасау үшін шартты белгілердің немесе горизонтальдың ілгері жылжып отыратын арнайы жүйелері қолданылады. Физиографиялық карталарда бедердің құрылысы көрнекі түрде бейнеленеді, сондай-ақ генетикалық және жастық сипаттары да көрсетілуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Балқымалы сақтандырғыш
thumb|left|160px|Электр сызбаларында осылай белгіленеді. thumb|Балқымалы сақтандырғыш thumb|Шамадан тыс ток қабылдағаннан кейін балқып кеткен балқымалы сақтандырғыш
Балқымалы сақтандырғыш (fuse) - ток жүріп тұрған тізбекті қысқа тұйықталудан қорғайтын тетік.
Құрылысы
Ол электр тогын өткізбейтін материалдан жасалған корпустан, металдан (көбінесе мыстан, мырыштан, қорғасыннан және олардың қорытпаларынан, күмістен) жасалған балқыма қыстырғыдан, түйіспелік және доғасөндіргіш құрылғыдан тұрады.
Атқаратын жұмысы
Оның ауыстыруға болатын балқымалы тетігі токтың белгілі бір шамасына, мысалы, 5 амперге, 10 амперге және т.б. шамаларға төзетіндей болып жасалады. Тізбектегі ток шамасы балқымалы сақтандырғыш арналып жасалған шамадан артқанда, балқымалы тетік балқиды да, өзі қорғап тұрған электр тізбегін ажыратады. Балқымалы сақтандырғыштың ұзындығы өзі "балқыған кезде" пайда болатын электр доғасын сөндіруге жетерлікей болуы керек. Сондықтан, балқымалы сақтандырғышты өзі арналып жасалған ток пен көрнеуге сәйкес тізбектерде ғана пайдаланған жөн.
NGC 4358
NGC 4358 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.