Жалпы_қазақ-қырғыз_съезі
Автономия мәселесі
Түркістан автономиясының министрі Мұстафа Шоқайұлы Түркістан автономиясы жайын баяндады. Мұстафа Шоқайұлының сөзіне қарағанда Жетісу һәм Сырдария облысыының қазақтары Түркістан автономиясына әлі қосылмағандығы баяндалады. Түркістан уәлаятының өкілдері қазақ-қырғыз баласының бас қосылатын кез осы екенін һәм Алаш автономиясы ығлан етілсе, өздерінің қосылатындығын білдірді. Орынбор қазақ-орыс әскерінің 3 округ өкілі... Съезді құттықтап қазіргі бүліншіліктен құтылу үшін Оңтүстік-шығыс одаққа қосылыңдар деді. Комиссия атынан Халел Ғаббасұлы автономия, милиция һәм Ұлт кеңес туралы баяндама қылды. Автономия туралы Халел баяндамасын тексеріп, қазан аяғында уақытша үкімет түскенін, Ресей мемлекетінде халыққа сенімді һәм беделді хүкіметтің жоқтығын хакімшілік жоқ болған соң, халық арасы бұзылып, пышақтасып кететіндігін, бассыздық күшейіп, бүкіл мемлекет бүліншілікке ұшырап, күннен-күнге халықтың күйі нашарлауын һәм бұл бүліншілік біздің қазақ-қырғыздың басына да келу ықтималын ойлап, бүкіл қазақ-қырғызды билейтін хүкімет керектігін ескеріп Съез бірауыздан қаулы қылды: а/ Ұлт қазынасына қарыз ақша алуға. б/ өзғе автономиялы көрші халықтармен одақтасу жайына сөйлесуге, бірақ мұның шарттарын бекітуші Алаш Құрылтайы. Автономияны қашан ығлан ету тақырыпты Съезге 2 пікір айтылды. Бірсыпыра өкілдер автономияны қазір ығлан етелік деді. Екінші жағы автономияны ресми ығлан етуді Алашордасына тапсыралық. Әуелі милициямызды құрып алалық. Түркістан қазағымен сөйлеселік. Сонан кейін ығлан етілсін. Мұнымыз саяси әдіс болар дейді. Бұл мәселені шешу үшін өкілдердің аттары аталып, тас салынды. Алаш автономиясы күні бүгін ресми ығлан етілсін деп тас салғандар: Ғабдолғазиз Мұса, Ғабдолахмет Жөндібайұлы, Ғабдолғазиз Өлкешұлы, Ғайдархан Мырзаұлы, Сейітхан Әшкерейұлы, Ибраһим Молкешұлы, Ижан Көшекұлы, Маубы Жұмалыұлы, Ғабдолла Мұқашұлы, Мәуленқұл Байзақұлы, Серқұл Алдабергенұлы, Имамберді Ержігітұлы, Дәулетияр Айсарыұлы, Нұрмүхамед Қалмшұлы, Асфендияр Кенжеұлы, Ғабдолла Досжанұлы, Керей Есенқүлұлы, Нақберген Жұмашұлы, Хасаі Нүрмұхамедұлы, Нұрғалы Беймағанбетұлы, Дәулетшах Көсепғалыұлы, Сағынай Елшіұлы, Намазбай Шәуменұлы, Жанқожа Мерғенұлы, Уәлитхан Танашев, Ахметкерей Қосуақұлы, Халел Досмұхамедұлы, Ғабдолла Әлібекұлы, Ғұмар Қарашұлы, Ғабдолла Есмүхамедұлы, Жанша Досмұхамедов, Бақыткерей Құлманұлы, Сағындық Досжанұлы. Автономия ресми ығлан етуді арамыздағы жат-жұрттармен сөйлескенше һәм милициямызды құрып алғанша тоқтата түруды лайық көріп тас салғандар: Нүсіпбек Ұйықбайұлы, Хайретдин Болғанбайұлы, Хошмұхамед Кемеңгерұлы, Мүртаза Нүрсейітұлы, Ахметулла Барлыбайұлы, Қабыш Бердәліұлы, Халел Ғаббасұлы, Әлімжан Ермекұлы, Тұрлығұл Ибраһимұлы, Жұмеке Оразалыұлы, Сағадат Шахмарданұлы, Есеп Ақжолұлы, Нәжеп Мүхитұлы, Сатылған Сабатайұлы, Иса Тергусізұлы, Манке Ысмайылұлы, Жарылқасын Отарбайұлы, Өмірәлі Айдабосынұлы, Қүл Бауменұлы, Камалалдин Ғабдолұлы, Есет Жанбайұлы, Сейітжан Жақанұлы, Мағжан Жұмабайұлы, Балға Кәрлеуітұлы, Ғайса Малдыбайұлы, Жәнібек Ғиссаұлы, Жаналы Мырзалыұлы, Әбубәкір Алдиярұлы, Хасен Бикентайұлы, Кәрім Бәтішұлы, Сұлтанғазы Ысқаұлы, Ғұмыр Алмасұлы, Сейітқасым Қадырбайұлы, Салық Қарпықұлы, Ишанғалы Арабайұлы, Мүхит Мақүлұлы, Міржақып Дулатұлы, Елдес Ғұмырұлы, Ахмет Байтұрсынұлы, Ғалымхан Бөкейхан. Екі жаққа тас салудан тартынғандар: Ахмет Шегірұлы, Мұстафа Шоқайұлы, Әзімхан Кенесарыұлы. Азшылықта қалған өкілдер көпшіліктің қабыл еткен қаулысына көнбей, автономияны қазір ығлан ет дейді. Егер қазір ығлан етілмесе, біз Түркістан автономиясына қосыламыз дейді. Сонан кейін Съез Алаш баласының бытырамауын абзал көріп, бір ауыздан мынадай қаулы қылды: