cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Торральба-де-лос-Сисонес
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Перформатив
Перформатив (performo - әрекет жасаймын) — іс- әрекетке сәйкес, соған балама боларлық пікір. Мысалы, соғыс жариялау, есиет, ант (ету, беру), кешірім (ету, сүрау), әкімшілік, әскери бұйрықтар т.б. сөздер соған сай ұғымдарды дәл білдіріп тұр. Перформатив белгілі әлеуметтік ортада қабылданған нормаларға сүйенеді. "Перформатив" терминін, ұғымын енгізген Дж. Остин (Англия).
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвистика
Жануарлардың бағдарлануы
Жануарлардың бағдарлануы — жануарлардың кеңістіктегі тіршілік ету қабілеттігі; белгілі бір экологиялық жағдайға морфофизиология бейімділігі. Бағдарланудың бірнеше түрі бар: 1) оптикалық — көптеген жәндіктердің полярланған жарық, не ультракүлгін сәуле арқылы бағдарлануы; 2) химиялық — кейбір жануарлардың қорегін, жұбын иіс арқылы дәл табуы (мыс., жібек көбелегінің аталығы 10 км жерден аналығын иіс арқылы сезеді); 3) акустикалық—жыртқыш жануарлардың өз қорегін есту арқылы ұстауы (мыс., жапалақ кеміргіштерді 15 — 20 метрден сыбдыры арқылы біледі); 4) терморецепция — жылу арқылы бағдарлану (мыс., айдаhарлар мен қалқантұмсықты жыланның тұмсығында жылуды сезетін шұңқыры болады). Көптеген төмен сатыдағы омыртқасыздар (мыс., планария), жәндіктер (шыбын, қоңыз, термиттер), сондай-ақ, құстар және кейбір суда тіршілік ететін сүтқоректілер Жердің магниттік өрісі, ал балықтар бүйір сызығы арқылы бағдарланады. Жануарлардың бағдарлану ерекшелігін, оны атқаратын органдардың құрылысын зерттеп танудың ғылым үшін маңызы зор. \== Сілтемелер == Қазақ энциклопедиясы
Санат:Биология
Дәрісхана
Дәрісхана - мұсылманша білім беру ісімен шұғылдануға арналған ғұрыптық ғимараттардагы, мешіттегі орын, ортағасырлық медреселердегі сабақ, дәріс оқылатын бөлме. Қазақ жерінде үлкен медреселер көп болмаған. Бар медреселердің көпшілігі шағын, бір қабатты үй болып салынған және бір-екі дәрісханасы немесе құжырасы болған. Дәрісханада оқу жүргізілсе, құжырада шәкірттер тынығып демалған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
NGC 4218
NGC 4218 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 9 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4218 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39237, UGC 7283, MCG 8-22-88, ZWG 243.54, HARO 28, IRAS12132+4824, ARAK 353.
Ресилово (Кюстендил облысы)
Ресилово (Ресилово) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Сапарева-Баня қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 266 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Бездонная
Бездонная — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Блудная өзенінің сол жағалауынан 131 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кастельвеккьо-Субекуо
Кастельвеккьо-Субекуо (Castelvecchio Subequo) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1141 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 59 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 67024.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni Battista.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Күміс амальгамасы
Күміс амальгамасы . Сынап пен металл жоңқасынан тұрады. Майда металл жонқасының құрамына 68,5%—күміс, 28%—қалайы, 3,5 %—мыс кіреді. Үлкен азу және кіші азу тістеріндегі I, II және V класс қуыстарын пломбалауға арналған физикалық-механикалық қасиеті өте берік (жоғары).
Дереккөздер
Санат:Күміс қосылыстары
Қолданбалы экология
Қолданбалы экология - экология ғылымы жүргізген ғылыми-зерттеу жұмыстарынан қорытындыларды қалай пайдаланудың тәсілдерін көрсетіп беруді қарастырады. Адамзат баласының әлеуметтік мұқтаждғын өтеу барысындағы табиғи ортаның ластануы, өнеркәсіп өндірісі, ауылшаруашылық, химиялық, медициналық, биохимялық, рекроциондық, технологиялық және тағы басқа өндіріс орындарының жағдайы, айналаны қоршаған ортаға тигізетін әсері, өндіріске жаңа технологияны енгізу, ластау, көздеріне Мониторинг қою туралы ғылыми жұмыстарын жүргізді.
Ошақты (Сайрам ауданы)
Ошақты — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Қайнарбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Қолданбалы экология
Санат:Экология
Ошақты (Сайрам ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан батысқа қарай 15 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Хайероде
Хайероде (Heyerode) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Унструт-Хайних ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2393 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 64 024. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Хеннинг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Паюта-Яха-Епоко
Паюта-Яха-Ёпоко — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арка-Адлюдр-Епоко өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Кальтиньяга
Кальтиньяга (Caltignaga) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Bovo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Декапитация
Декапитация — қарсыластың басшылығын жою немесе ұрыс даласында басшылық пен командирлердін арасындағы және қарулардың арасындағы байланыс жүйесін қирату.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Дэ Клаб (Миссури)
Дэ Клаб (De Kalb) — Миссури штатының Бьюкенен округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 29-18946.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 257 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Бьюкенен округы (Миссури)
Сан-Жуан-де-Бриту (Лиссабон)
Сан-Жуан-де-Бриту (Лиссабон) (São João de Brito) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лиссабон муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13449 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,28 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5911,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Жуан-де-Бриту (João de Brito).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Борловка
Борловка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы жерге сіңіп, арнасын жоғалтады орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Егемен Қазақстан
«Егемен Қазақстан» — Қазақстан Республикасында шығатын республикалық газет. Тарихы, беделі, қоғамдық пікірге ықпалы және таралымы жөнінен "Егемен Қазақстан" газеті қашанда Қазақстандағы нөмірі бірінші қазақтілді басылым болып келді. Бейресми түрде ол елдің бас газеті деп аталады.
Тарихы
«Егемен Қазақстанның» тарихы 1919 жылы 17 желтоқсанда Орынбор алғашқы саны жарық көрген "Ұшқын" газетінен басталады. Одан кейін газеттің аты бірнеше рет өзгерді. Басылым 1920 жылы "Еңбек туы", 1921 жылы "Еңбекші қазақ", келесі жылы "Еңбекшіл қазақ", 1932 жылы "Социалды Қазақстан" деген атпен шықты. Ал 1937 жылы "Социалистік Қазақстан" болып өзгерілді де, осы атпен ол 54 жыл бойы жарық көріп тұрды.
1991 жылдың маусымында республика тәуелсіздік алуға санаулы айлар қалғанда басылымның аты "Егеменді Қазақстан" болып өзгертілді. Бұл кезде оның бас редакторы белгілі жазушы, публицист Шерхан Мұртаза еді. "Егеменді" – жаңа дәуірмен бірге қолданысқа жаңа ене бастаған сөз болатын. 1993 жылдың 1 қаңтарынан лингвистердің пікірлерінен туған талқылаудан кейін газеттің бас редакторы Әбіш Кекілбаевтың ұсынысымен басылым атауындағы "-ді" жұрнағы алынып, "Егемен Қазақстан" болып өзгерді. Осы атпен газет 23 жылдан бері шығып келеді.
Алғаш жарыққа шыққан кезден бастап Қазақстанның астаналары ауысуымен бірге басылымның редакциясы да бірнеше рет қоныс аударып, әр кезеңде Қызылордада, Алматыда орналасты. 1999 жылы редакция Қазақстанның жаңа елордасы Астанаға қоныс аударды. Астанада «Егемен Қазақстан» атты көше бар. Газеттің бас ғимараты Астана қаласында, «Егемен Қазақстан» газеті көшесі, 5/13-үй мекенжайында орналасқан.
Варенберг
Варенберг (Wahrenberg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Егемен Қазақстан
Тарихы
Алғашқы тарихынан бастап басылымда қазақ ұлтының ірі мемлекет қайраткерлері мен көрнекті қаламгерлері қызмет етті, газетке басшылық етті, өздерінің шығармаларын жариялады. Олардың қатарында Смағұл Сәдуақасов, Жүсіпбек Аймауытов, Бейімбет Майлин, Сәкен Сейфуллин, Мұхтар Әуезов, Тұрар Рысқұлов, Ораз Жандосов сияқты тұлғаларды атауға болады. Жаңа дәуірде "Егемен Қазақстанды" Сапар Байжанов, Балғабек Қыдырбекұлы, Шерхан Мұртаза, Әбіш Кекілбаев, Нұрлан Оразалин, Сауытбек Әбдірахманов сияқты қаламгерлер басқарды.
Варенберг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 348 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,23 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 585. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Горцни.
Егемен Қазақстан
Тарихы
«Егемен Қазақстан» құрылымдық жағынан материалдар тақырыбы мен атқарылатын жұмыс саласына байланысты Саясат және құқық, Экономика, Әлеумет және білім, Мәдениет және руханият, Спорт, Интернет-редакция сияқты бөлімдерге бөлінген. Газеттің барлық облыста меншікті тілшілері, Алматы қаласында және Шымкентте тілшілер қосыны бар.
Варенберг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Егемен Қазақстан
Тарихы
2016 жылдың қыркүйегінен басылым жаңа дизаин, жаңа форматта және барлық беттері түрлі-түсті болып шыға бастады.
«Егемен Қазақстан» акционерлік қоғамы
«Егемен Қазақстан» акционерлік қоғамында 100-ден аса адам жұмыс істейді. «Егемен Қазақстанның» бірнеше қосымшасы бар. Қосымшалар жеке сайт ретінде де жарық көреді. «Етжеңді» қосымшасы (etjendi.egemen.kz ) айына бір рет қағаз версияда шығады. Ол мәдени, тарихи және танымдық тақырыптағы мақалаларға арналған.
Бұдан басқа онлайн-версиядағы «Фотоархив» (photo.egemen.kz ) қосымшасында газеттің аса бай фотомұрағаты сақталған.
Egemen.kz сайты
«Егемен Қазақстан» газетінің сайты www.egemen.kz 2005 жылы іске қосылған. Сайтта бүгінгі күні газеттің 2005 жылғы қазан айынан бергі материалдардың мұрағаты бар. Басылымның интернет-версиясын Қытай, Ресей, Түркия, Иран сияқты елдерден оқырмандар қарайды. Қазіргі уақытта egemen.kz сайты оқырмандарының саны көбейіп келе жатқаны байқалады. Мобильдік нұсқасы және қосымшалары бар.
Газеттің төте жазу әліпбиіндегі және қарпіндегі онлайн-нұсқасы (egemen.kz/tote ) жұмыс істейді. Сайттың орыс және ағылшын тіліндегі нұсқасы бар (ru.egemen.kz),(en.egemen.kz)
Жетістіктері
«Егемен Қазақстан» газетінің шығармашылық ұжымы көптеген беделді мемлекеттік сыйлықтармен марапатталды. Басылымда Бұқаралық ақпарат құралдары саласындағы ҚР Президенті сыйлығының,  7 - БАҚ саласындағы ҚР Президенті грантының, «Дарын» мемлекеттік сыйлығының, «Халықаралық «Алаш» сыйлығының, «Қазақстан Журналистер Одағы» сыйлығының,  «Нұр Отан» партиясының журналистика саласындағы сыйлығының иегерлері, Халықаралық «Шабыт» шығармашыл жастар фестивалінің, С.Бердіқұлов атындағы спорт журналистері атындағы сыйлығының лауреаттары жұмыс істейді. Сондай-ақ, бірқатар журналистер «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атағымен, «Баспа және полиграфия ісінің қайраткері» Құрмет белгісімен,«Құрмет» орденімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен, «Қазақстан Тәуелсіздігіне 20 жыл» мемлекеттік медалімен, «ҚР Президентінің «Астана» медалімен, «Қазақстан Халықтарының ассамблеясына 20 жыл» мерекелік медалімен, басқа да медальдармен және алғысхаттармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Қазақ тілді газеттер
Терентьевка (өзен)
Терентьевка (Терентьевица) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шомокса өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина өзен басынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Құлым Оразбаев
Құлым Оразбаев (1923 жыл, Атырау облысында туған) — жер қойнауын үздік барлаушы, мұнайшы, ҰОС ардагері.
Дереккөздер
Санат:1923 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Атырау мұнай техникумы түлектері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қазақстан жер қойнауын үздік барлаушы құрмет белгісінің иегерлері
Дүниеәсем Ақмұхаммедқызы Құлманова
Дүниеәсем Ақмұхаммедқызы Құлманова (Dünýägözel Akmuhammedowna Gulmanowa; 14 қаңтар 1989 жыл, Ашхабад ) — түрікменстандық саясаткер, 2023 жылдың 6 сәуірінен бері Мәжілістің төрайымы. Мәжіліс төрайымы болған күні әлемдегі ең жас парламент спикері болды.
Төрайымдығынан бұрын Құлманова Түрікменстан Демократиялық партиясынан Ашхабад сайлау округінен сайланған депутат болған еді. Дүниәсем Құлманова өзінің саяси мансабын оқуын бітірген салысымен, 2012 жылы Әділет министрлігінде бастаған, ол өзінің министрліктегі қызметін 2021 жылға дейін жалғастырып, сол жылы қазір ыдыраған Милли Геңеш спикерінің орынбасары болып тағайындалды.
Дереккөздер
Санат:Түрікменстан саясаткерлері
Трел дәні
Трел дәні. Ауыз іші шырышты қабығындағы туберкулезді жара. Бұл өкпе осы дертке шалдыққанда байқалады. Көбінесе тіс ұстіне, ұрт тұсына шығады. Жара маңына орналасқан кішкене іріңдіктерді автордың атымен Трел дәні дейді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Ана Белен
Ана Белен (Ana Belén), шын есімі Мария дель Пилар Куэста Акоста (María del Pilar Cuesta Acosta) – Испан театр, киноактрисасы, әншісі.
Хельстон темір жолы
Хельстон темір жолы - Корнуоллдағы мұра темір жолы, ол Хельстонның шетіндегі Нансголлен мен Ватер-Ма-Троут арасындағы бұрынғы GWR Хельстон теміржолын мүмкіндігінше қалпына келтіруге және сақтауға бағытталған. Оны Хельстон темір жолын сақтау қоғамы мүшелерінің көмегімен Хельстон темір жолын сақтау компаниясы басқарады.
Темір жол 8.5 mi болды ұзындығы     темір жол тармағы және Біріккен Корольдіктегі ең оңтүстік тармақ болып табылады. Ол 1887 жылы ашылды және 1898 жылы Ұлы Батыс теміржолымен сіңіп кетті, Хельстон филиалы ретінде жұмысын жалғастырды және 1962 жылы жолаушыларға және 1964 жылы тауарларға жабылды нобай| Хельстон сызығы (қызыл түспен) және Корнуоллдағы қазіргі теміржолдар
IC 565
IC 565 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28159, UGC 5248, MCG 3-25-28, ZWG 92.52, FGC 945.
Филиппиндегі ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Филиппинның 5 нысан бар (2012 жылғы жағдайы бойынша). Бұл нысан тізімге табиғи және мәдени критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2012 жылғы жағдайына сәйкес Филиппиндер аумағындағы Әлемдік мұра нысандары тізіміне 27 нысан үміткер ретінде тіркелген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Филиппин
Мауро Скоччимарро
Мауро Скоччимарро (Scoccimarro)- итальян жұмысшы қозғалысының қайраткері. 1895 жылы 30-шы қазанда Удинеде дүниеге келген, 1972 жылы қаңтардың 2-сінде Римде қайтыс болған.
Өмірбаяны: 1921 жылы Итальян коммунистік партиясын (ИКП) құруға қатысты. 1923 жылы ИКП Секретариатына мүше болып сайланды. 1926–1943 жылдары түрмеде және айдауда өткізуге мәжбүр болады. 1943–1945 жылдары неміс фашистеріне қарсы партизан қозғалысын ұйымдастырушылардың бірі болған. Ал 1945–1947 жылдарының арасында финанс министрі болып сайланып, жұмыс істейді. 1948–1963 жылдары сенат председателінің орынбасары болып қызметін атқарады. 1956–1969 жылдары ИКП Орталық бақылау комиссиясының председателі, ал1956 жылдан ИКП басшылығының мүшесінің қызметін атқаратын болды.
Хатерка
Хатерка (Чаты-Ахк, Чонты-Ахк) — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Аргун өзенінің оң жағалауынан 85 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Грозный қаласынан Аргун өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Параллакстық тілімшелер
Параллакстық тілімшелер –– бойлық параллакстардың айырмашылығын өлшейтін тетік. Бір жағы қиғашталып қиылған екі бірдей мөлдір тілімшеден тұрады. Бір тілімшенің қиғашталып қиылған жағына бөліктерімен шкала, ал екіншісіне есеп алу индексі салынған. Параллакстық тілімшелермен өлшеу синустық сызғышпен өлшеуге ұқсас.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Тогрул Эрат
Тугрул Эрат ( Түрік Тугрул Эрат ; . Солинген, Германияда 17 маусым , 1992 ) - түрік текті неміс Əзірбайжан футболшы , клубы «Фортуна» ( Дюссельдорф ) және Əзірбайжан жастар құрамасының  жартылай қорғаушысы. =Өмірбаян=
Клубтық мансабы
Тогрул жақсы бүйірін көрсетті және 2009 жылы «Фортуна» көшіп, содан кейін « одағы» ( Неттеталь ) футбол ойнай бастады. 2013 жылы ол « Фортуна» негізгі бөлігі болды. Оның алғашқы ойын ойнап.
Ұлттық құрамыңдағы мансабы
2013 жылдан бастап, ол (21 жасқа дейін) , Әзірбайжан құрамасы үшін ойнауға бастады. Төрт ойында саласындағы жастар командалары арасында жүзеге УЕФА Еуропа футбол чемпионатының біліктілік раунды және үш гол соқты.
Әлеуметтік қабылдау
Әлеуметтік қабылдау — адамдардың әлеуметтік обьектілерді: өздерін, басқаларды, «әлеуметтік топтарды, қауымдастықтарды қабылдауы, түсінуі және оларға баға беруі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Қабдол Оразғалиев
Қабдол Оразғалиев (1911-1977ж, Атырау облысында туған). 1934-1950 жж- майлаушы, слесарь, механик, «Eмбамұнай» тресінің Мақат мұнай кәсіпшілігінің ауысым инженері. 1950-1958жж-жөндеуші электрші, №3 «Қазэнергомұнай» бірлестігі басқармасының ауысым инженері. 1959-1966 жж - «Қазтехжаб мұнай» тресінің Мақат жөндеу базасының кран машинисі. «Ерен Еңбегі үшін» медалімен марапатталған (1969ж).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Байсейіт Төлесұлы
Байсейіт Төлесұлы (туған-өлген жылы белгісіз) батыр. 17-18 ғасырларда жоңғарларға қарсы жорықтарға қатысып ерлігімен көзге түскен. Іле бойында, Нұр, Сөгеті өңіріндегі Хангелді, Райымбек, Биеке батырлар басқарған шайқастарда жүзбасы болған. Тегі Албан руындағы Сүйерқұл атасынан шыққан. Батырға Райымбек ауданындағы Жамбыл ауылында ескерткіш қойылды.
Дереккөздер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Қазақ батырлары
Вернюсс
Вернюсс (Vernusse) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,55 км² шамасында.
Атаудың әрекет аймағы
Атаудың әрекет аймағы (Область действия имени) - осы атау анық мәлімденген программадағы блок. Бұл блоктан тыс жерде ол атау болмайды.
Вернюсс
Коммунаның INSEE коды — 03308, пошта индексі — 03390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 166 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Лимбург-Вайльбург (аудан)
Қалалар мен қауымдар
(30 маусым 2010)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен аудандары
Фёдор Кузьмич Сероштан
Фёдор Кузьмич Сероштан - Социалистік Еңбек Ері (1948), ауыл шаруашылығының озаты. 17 қараша 1901 жылы Ресейдің Ставпроль өлкесі, бұрынғы Александровский ауданы, Сұлтан селосында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Зәбира Ұзақбаева
Ұзақбаева Зәбира (1910, Бейнеу ауданы Сыңғырлау ауылы – 1990) – мал шаруашылығы саласының қызметкері. Ұлы Отан соғысы жылдарында жылқы бақты. Ұзақбаева бағып өсірген жылқылар майданға жіберіліп тұрды. Соғыстан кейін де мал шаруашылығында еңбек етіп, 1971 жылы зейнеткерлікке шыққан. Ленин орденімен және «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Үшбұлақ (Күршім ауданы)
Үшбұлақ (1992 жылға дейін — Пугачёво) — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы, Маралды ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Күршім ауылынан шығысқа қарай 136 км, округ орталығы Маралды ауылынан 26 км жерде, Қаңсар тауының (2065 м) етегінде, Күршім өзенінің жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 876 адам (453 ер адам және 423 әйел адам) болса, 2009 жылы 538 адамды (283 ер адам және 255 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1958-1995 жылдары аралығында қой өсіретін “Маралды” кеңшары бөлімшесінің орталығы болып келді. Оның негізінде Үшбұлақта шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы елді мекендері
Хазихан Наушаұлы Бөкейханов
Хазихан Наушаұлы Бөкейханов (28.10.1899, қазіргі Батыс Қазақстан облысы, Орда ауданы – 1.11.1966, Алматы) – қазақтың тұңғыш анатом ғалымы, медицина ғылдарының кандидаты (1942), профессор (1945), Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері (1945). 1914 жылдары Ордада төрт кластық мектепті бітірген. 1918 жылы Астрахандағы фельдшер-акушерлік мектепті бітіріп, фельдшерлік пунктің меңгерушісі болды (1925). Осы жылдары Орданың Шонай, Сайқын, Толыбай аудандарындағы сүзек (1918), тырысқақ (1918 – 19), оба (1920) індетіне қарсы шыққан экспедицияларға қатысты. Астрахан медицина институтын бітірген (1930). 1930 – 34 жылдары Орал облысыъъның Казталовка ауданында емхана меңгеруші, 1934 жылдан өмірінің соңына дейін Алматы медицина институтында, қалыпты анатомия кафедрасында аспирант, ассистент, доцент, профессор, кафедра меңгерушісі (1962 жылдан) болып жұмыс істеді. Бөкейханов бұғақ, безгек, жұқпалы тері ауруларын зерттеп, оларды емдеу мәселелерімен шұғылданды. 16-дан астам ғылыми еңбектері бар. “Құрмет белгісі” орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Любэк (Мэн)
Любэк (Lubec) — Мэн штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1652 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 204.2 км² шамасында. FIPS коды — 23-41610.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Шіркін
Шіркін — Түркістан облысы Сайрам ауданы, Қайнарбұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукент ауылынан батысқа қарай 14 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданы елді мекендері
Жыланды (өзен, Абай облысы)
Жыланды – Аягөз алабындағы өзен.
Сара Өрдембайқызы Тыныштығұлова
Жеке өмірі
Тұрмыс құрмаған. Қызы - Құсайынова Алма Жақсылыққызы (1969 жылы туған). Немересі - Еденбаева Әйгерім Ермекқызы (1996 жылы туған).
Жыланды (өзен, Абай облысы)
Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы жерімен ағады.
Сара Өрдембайқызы Тыныштығұлова
Дереккөздер
Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Алматы облысының құрметті азаматтары
Жыланды (өзен, Абай облысы)
Гидрологиясы
Ұзындығы 27 км. Шағын 54 саласы бар. Өзеннің орта арнасының жағалауы тіктеу, Таңсық өзенінің сағасында жайпақ келген. Көктемгі еріген қар және жауын-шашын кезінде сағасында жайылма пайда болады. Жаз айларында құрғап, қарасуларға бөлініп қалады. Жайылмасы шабындыққа және мал жайылымына пайдаланылады. Өзен бойында кішігірім бөген бар. ‎
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы өзендері Санат:Аягөз су алабы
Американо
Американо (Caffè Americano — «америкалық кофе») — эспрессо және су қосу арқылы дайындаталтын кофе түрі. Сусынды Екінші Дүниежүзілік соғысқа дейін Италияда ойлап табылған. Бірақ оның мөлшері үлкен болғанымен, концентративті дәмі кездеспеді.
Дайындау
Американоны бір немесе екі порция эспрессо және оған 30-дан 470 мл ыстық су қосылады.
Түрлері
Санат:Кофе сусындары
Журути
Журути (Juruti) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Байшу-Амазонас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Обидус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37064 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8 303,966 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,5 адам/км².
Санат:Пара елді мекендері
Жыланды (тоған)
ЖЫЛАНДЫ– Шыңғырлау өз. алабында орналасқан тоған. Батыс Қазақстан облысы Шыңғырлау ауданы Тіксай а-ның шығысында 15 км жерде, теңіз деңгейінен 230 м биіктікте жатыр. Ұзындығы 2 км, ені 1,8 км. Оңт.-шығысы жарлы келеді. Шыңғырлау өз. бөлініп шығатын тармақтармен толысып тұрады. Суы қарашада қатып, сәуірде ериді. Шығысында Қарасу қыстауы бар. Мал ш-на пайдаланылады.‎
Әбзәли Егізбаев
Әбзәли Егізбаев (1907, Қармақшы ауданы Тұрмағанбет Ізтілеуов ауылы - 29 тамыз 1945, Маньчжурия) – жауынгер ақын.
Шығармашылығы
Ақын шығармалары кейін жиналып:
Дереккөздер
Санат:1907 жылы туғандар Санат:Қармақшы ауданында туғандар Санат:29 тамызда қайтыс болғандар Санат:1945 жылы қайтыс болғандар Санат:Қытайда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:Екінші дүниежүзілік соғысы ұрыстарында қайтыс болғандар Санат:Маньчжурияда жерленгендер
Бесконечная
Бесконечная — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Грубышка өзенінің оң жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кырнышъю
Кырнышъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сэбысь өзенінің оң жағалауынан 121 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сент-Обен-де-Каделеш
Сент-Обен-де-Каделеш (Saint-Aubin-de-Cadelech) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24373, пошта индексі — 24500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 322 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Кастель-дель-Монте (коммуна)
Кастель-дель-Монте (коммуна) (Castel del Monte) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 480 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 8 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 58 км² шамасында. Пошта индексі — 67023.
Елді мекеннің қамқоршысы — Донат.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Пол Скофилд
Пол Скофилд
Пол Скофилд (scofield) – ағылшын актері. Ол 1922 жылы 21 қаңтарда Суссекс графтығының Хрестпирпойнт қаласында дүниеге келген.
Жастық кезі
Пол 1939 жылы Кройдонда Репертуар театрының мектебінде, ал 1940-1941 жылдарының арасында Лондонның «Маск» театрының мектебінде оқыған болатын. Ол 1942–1944 жылдарының арасында Көшпелі театрда, ал 1944–1946 жылдары Бирмингем репертуар театрында жұмыс істейді. Пол 1946–1948 жылдары кезінде Корольдық Шекспир театрында қызмет етті. 1949 жылдан Лондонның әр түрлі театрларында ойнауға мәжбүр болады.
Ойнаған рольдері
Уильям Шекспир трагедияларынан Гамлет, король Лир, Макбет деген танымал ролін орындады. Орыс драматургиясы бойынша ойнаған рольдері: Войницкий, Треплев (Чеховтың «Ваня ағайы» мен «Шағаласында»), Хлестаков (Гогольдің «Ревизорында»). 1954 жылдан киноға түсуге бет бұрады. Гастрольдік сапармен КСРО-да 1955, 1964 және 1968 жылдары өнер көрсетті. Адамгершілік пен әділеттілік идеясы – оның творчествосының өзекті тақырыбы болған.
Санат:Тұлғалар
Камери
Камери (Cameri) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10755 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 276 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 28062.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Хабделхалық Оразғалиев
Хабделхалық Оразғалиев - (1932ж, Атырау облысында туған). Қаз ПТИ бітірген (1965ж). 1948-1950 жж - Доссор №19 кәсіби училищесін бітірген. 1950-1956жж - «Қазақстан - мұнай» бірлестігінің бұрғылаудың Құлсары кеңсесі бұрғышысының көмекшісі. 1956-1960 жж - бұрғылаушы жұмысшы, ¥КЖ Құлсары кеңсесі бұрғышының көмекшісі. 1960-1996 жж- инженер-оператор, отряд бастығы, бас геофизик, бас инженер, Мәстексай, Кенқияқ, Орал кәсіпшілік-геофизикалық партияларының бастығы. 1986-1987 жж - Ауғанстанда геофизикалық партияны техникалық басқаруға шет жерге жол сапар, 1987-1995 жж - геофизик, ¥ГЗ Орал экспедициясының каратождық-теспелеу жұмыстарын техникалық басқару.
Пре (Мёрт және Мозель)
Пре (Praye) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,72 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54434, пошта индексі — 54116.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Рысово (Кюстендил облысы)
Рысово (Ръсово) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Кюстендил қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 48 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2568. Телефон коды — 07935. ЕКАТТЕ коды — 63608.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Сесилия Рот
Сесилия Рот (Cecilia Roth; шын есімі – Сесилия Ротенберг Рот – Cecilia Rotenberg Rot) — Аргентина актрисасы.
1958 жылы 8 тамызда Буэнос-Айресте дүниеге келген. Әкесі Абраша Ротенберг – редактор әрі журналист, анасы Дина Рот – әнші, еврей әндерін орындаушы. 1999-2003 жылдар аралығында Аргентинаның рок-музыканты, композиторы және кинорежиссері қызметін атқарған Фито Паесқа күйеуге шыққан.
1979 жылы Иван Силуэттің «Вспышка» фильміне түскен соң атағы елге жайыла бастаған. Ол Аргентина, Испания, Мексика телехикаялары мен фильмдеріне түскен, театрда ойнаған. «Гойя» сыйлығында «Ең үздік әйел рөлі» номинациясы бойынша бірінші орынға шығады. 2001 жылы Венециандық кинофестивальде алқа мүшесі болған.
«Hable con ella», «Pepi», «Luci», «Bom y otras chicas del montón», « Laberinto de pasiones», «Entre tinieblas», «Qué he hecho yo para merecer esto!!!» фильмдеріне түскен.
Торре-де-Аркас
Торре-де-Аркас (Torre de Arcas) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Матаррания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 746 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 34,41 км² шамасында.
Сүліктей
Сүліктей. Түсіндірме сөздіктегі бұл сөздің мағынасы — жіңішке, жұмыр, жылтыр.
Торре-де-Аркас
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Сүліктей
«Наурызбай бас бәйгеге тігілген сүліктей қара су жорғаны жанындағы жолдасын жыққан айыбым деп, Ақбөкенге тартқанды (I. Есенберлин, Қаһар). Түсіндірме сөздікте дәл осыған (сүліктейге) анықтама беруші автор сөз түбірін қан сорғыш құрт — сүлікпен байланысты қараған болса керек. Бүгінгі күнде, әділін айтсақ, бәріміз де «сүлік» дегенде соны ғана ұғынамыз. Өте ертеректе «сүліктің» басқа да мағынасы болғанын білмеу автордың кінәсі емес. Өйткені ғасырлар өткен сайын ол сөз дыбыстық өзгерістерге ұшырап, тұлғасын танытпастай түрге енген. Ертедегі түркі жазба ескерткіштері сөздігінен «сүліктей» сөзінің төркіні дерліктей деректер жиі ұшырасады. Солардың бірінде сілік — таза; асыл; әсем, көркем мағыналарын білдіретіндігі айтылады да, VIII ғасырдағы Күлтегін құрметіне арналған ескерткіштен — «сілік қыз оғлуң күң болты» сөйлемін алып, «әсем қыз балаларың күң болды» деп аударған. Осы мағынада бұл сөз М. Қашқари сөздігінде де кездеседі. Шағатай сияқты түркі тілдерінде «сілі», «сіліг» тұлғалары өткен ғасырда да «таза, жарқылдаған, бедерсіз тегіс» мағыналарын сақтаған. Хакастарда «сіліг» сөзі «сұлулық, көркемдік» мағынасын ұғындырады. Уақыт озған сайын сөздердің тұлғасы түгіл, мағынасына да өзгеріс еніп отыратыны бұрынғы жолдарда талай ескертілді. Сол сияқты ертедегі «сілік» дыбыс құрамындағы сөз бері келе, әсіресе, халықтар қалыптаса бастағаннан кейін тұлғасын түрлендіре түсіп, біздің тілімізде «сұлу» болып қалыптасқан. Өзгерістің бәрі тіл заңдылығынан ауа жайылмаған. Ертеректегі «еліг» сөзі — қазір бізде — елу, кейбір түркі тілдеріндегі — тағ, бізше — тау. Дауысты дыбыстардьщ бірінің орнына екіншісінің алмасуы тіпті оңай құбылыс. Осындай тәсілдер нәтижесінде ертедегі түркі тілдеріне ортақ —«сілік», қазақ тілінде «сілік» тұлғасына ауысқан. Байқауымызша, теңеу тудыратын -тей жұрнағы «сілік» сөзіне өте ерте жармасып —«сіліктей», бері келе «сүліктей» ұқсату, бейнелеу тұлғасы жасалған. Қорыта келгенде, «сүліктей» сөзін қазіргі тұрғыдан түсініктірек айтар болсақ «сұлудай» деген.
Β-Талассемия
β-талассемия – гемоглобин синтезін кодтаушы геннің делеция салдарынан глобиннің β-полипептидтік тізбектер синтезінің бұзылыстары туындайтын аутосомды-доминанттық түрде тұқым қуалайтын гемолиздік анемияның жиі кездесетін түрі. Эпидемиологиясы. Талассемия Жерорта, Орталық пен Шығыс Африка, Таяу мен Орталық Шығыс, Оңтүстік Азия (Фергана даласы), Солтүстік Кавказ, Азербайжан елдерінде тұратын халықтар мен афроамерикандықтарда жиі анықталады. Олардың жиілігі әр жерде әр түрлі, орташа 7-10 % құрайды. Патогенезі β-полипептидтік тізбектің геномында екі аллел болуына байланысты   β-талассемияның екі - гомозиготалық және гетерозиготалық түрлерін ажыратады. Гомозиготалық β-талассемия (үлкен талассемия, Кули анемиясы) – ата-анасының аурулары бірдей тұқым қуалап, яғни гомозиготалық балаларда байқалатын ауыр дерт. Қазіргі кезде генетикалық бұзылыстардың ерекшеліктеріне байланысты β-талассемияның гомозиготалық түрінің үш нұсқалары белгілі: •	гомозиготалық β0-талассемиясы (бұнда β-мРНҚ жоқ не ақаулы болғандықтан қызметін атқара алмайды; β-полипептидтік тізбектің гені бар, бірақ оның бір бөлігі делецияға ұшыраған, β-полипептидтік тізбек синтезделмейді; эритроциттерде Hb A (Hb A1) жоқ не оның мөлшері өте аз болып, Hb F пен Hb A2 басым келеді); •	гомозиготалық β+-талассемиясы (бұл вариантында β-мРНҚ аз мөлшерде болады; β-полипептидтік тізбектің гені бар, делецияға ұшырамайды; глобиннің β-полипептидтік тізбек синтезделеді, бірақ оның саны аз; эритроциттерде Hb F басым келіп, Hb A2 саны жоғары болса, Hb A (Hb A1) деңгейі күрт төмендейді); •	гомозиготалық δβ-талассемиясы (бұл вариантта β-мРНҚ жоқ; β-, δ-, γ-полипептидтік тізбектер жоғалған; β- мен γ-полипептидтік тізбектер синтезі бұзылған; эритроциттерде тек қана Hb F болады). Гетерозиготалық β-талассемия (кіші талассемия) – ата-анасының біреуі ғана ауыратын, яғни гетерезиготалық балаларда байқалады.
Емі •	жуылған немесе мұздатылған эритроциттерді құю (негізгі емдеу әдісі); •	десфералды (500 мг/тәу) аскорбин қышқылымен (200-500 мг) бірге беру; •	көкбауыр ұлғайғанда, лейкопения мен тромбоцитопения қосылғанда спленэктомия жасалады. Гетерезиготалық   β-талассемияның емдік шаралары. Көбінесе науқастар өзін жақсы сезініп, емдеуді қажет етпейді. Инфекциялық асқынуларға байланысты гемоглобин деңгейі төмендеген жағдайларда фолий қышқылын 0,005 г күніне 2 реттен тағайындалады. Темір препараттарын тағайындауға болмайды.
Дереккөздер
Санат: Медицина
IC 4984
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64388, ESO 186-23.
Сыртқы сілтемелер
IC 4984 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Нониус
Нониус — өлшеу аспабының негізгі межелік бөлігінің үлесін анықтайтын қосалқы межелігі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Экологиялық мәдениет
Экологиялық мәдениет— жалпы дүние-жүзілік мәдениеттің дамуының бір кезеңі және құрамдас бөлімі; адамзатгың өмірі мен болашақтағы дамуында экологиялық проблемалардың өзекті маңыздылығын баршаның тереңінен кәміл ұғынушылығымен сипатталады. Қоршаған ортаға немқұрайдылықпен қараудың күйінішті тәжірибесі, химиялық ластанудан, шудан, дірілдерден, электрмагниттік сәулеленуден, радиациядан және т.б. болған ауруларды зерделеу экологиялық мәдениет және санитариялық мәдениет ұғымдарын біріктіре ұғыну қажет екенін түсінуге себеп болды. Жалпы мәдениеттің бұл маңызды құрамдас бөлімдері өзара тығыз байланысты, сондықтан адамның атмосфера ауасына, табиғи суларға, жердің топырақ жамылғысына, өсімдіктер мен жануарларға қатысты шаруашылық және тұрмыстық қарекетінің санитариялық- экологиялық тұрғыдан мақсатқа сай болуын талап етеді.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Мәдениет
IC 566
IC 566 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28279, ZWG 7.44, NPM1G +00.0274.
Сыртқы сілтемелер
IC 566 Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Паю-Яха (Арка-Епоко-Яха тармағы)
Паю-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арка-Епоко-Яха өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Адаптивті сүйемелдеу
Адаптивті сүйемелдеу (Адаптивное сопровождение) — өзгерген ортада программалық жасақтаманы сүйемелдеу.
Дереккөздер
Cанат: A
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Хашелдой-Ахк
Хашелдой-Ахк — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шаро-Аргун өзенінің оң жағалауынан 61 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені Грозный қаласынан Аргун өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Дағыстан өзендері
Ла-Серланг
Ла-Серланг (La Cerlangue) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76169, пошта индексі — 76430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1251 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Эрнист Мұратович Батырканов
Эрнист Мұратович Батырканов (21 ақпан 1998 ) — қырғызтандық футболшы, Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасы мен "Абдыш-Ата" клубының шабуылшысы. Жартылай қорғаныста да ойнай алады.
Карьерасы
Карьерасында Қырғызстан, Қазақстан, Армения чемпионаттарында доп тепті.
2018 жылы Азия ойындарына қатысты.
2019 жылғы Азия кубогына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Қырғызстан футболшылары Санат:Қырғызстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ала-Тоо ФК ойыншылары Санат:Дордой ФК ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:Абдыш-Ата ФК ойыншылары
NGC 4217
NGC 4217 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 10 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4217 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39241, UGC 7282, MCG 8-22-87, ZWG 243,53.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
MacBook Air
MacBook Air — MacBook сериясының аса жіңішке ноутбугі, екі нұсқаларында қол жетімді: 11,6- және 13,3-дюймді экранмен. Ноутбук әлемдегі ең жұқа ретінде, және Apple ноутбуктер желісінде осы өнім MacBook Pro-ға қарағанда біршама азырақ қуатты, бірақ көп портативті және жеңіл нұсқа ретінде белгілі. Қазіргі уақытта, әлемде ең жұқа ноутбук туралы жария, баспасөзде көп талқыланады. .
Тарихы
2008 жылдың соңында, ноутбук процессор екінші нұсқасы жылдам, Penryn CPU пайдаланушысы жоқ және Nvidia GeForce интеграцияланған графикасына дейін жаӊаланып таныстырылды, қатты дисктіӊ сыйымдылығы өсті, және микро-DVI бейне порты Mini DisplayPort портына ауыстырылды. Pro MacBook желісі бірге енгізілді ортасында 2009 жылдыӊ жаңартуында, батарея сыйымдылығы айтарлықтай өсуін көрсетті.
20 қазанда 2010, Apple жақсартылған 13,3ті шығарды, онда корпусы, экран ажыратымдылығы, батарея және қатты дискінің орнына флэш-жады бар моделді ұсынды. Сонымен қатар, жаңа 11,6 жаңа моделін төмен құны, салмағы, батареялар өмірі, және 13,3 моделге қатысты өнімділі, бірақ бұл уақыттың қарапайым ноутбуктеріне қарағанда жақсы нәтижелер көрсетті. 2011 жылы MacBook Air ноутбугы босатылды, 1.6 немесе 1.7 ГГц екі ядролы Intel Core i5 процессор немесе 1 жабдықталды 8 ГГц екі ядролы Intel Core i7 (13,3 «моделі), интеграцияланған графикалық карта Intel HD Graphics 3000 және 4 Гбайт Memory (13,3» моделі).
Жыланды (жота)
ЖЫЛАНДЫ– Имантау және Зеренді тауларының аралығындағы жота. Ақмола облысы Зеренді ауданы Айдабол а-ның солт.-батысында 23 км-ге созылған, енді жері 5 км. Жота бірнеше ұсақ шоқылардан құралған. Оңт. беткейі тік жарқабақты келген. Солт.-батысынан Шағалалы өз-нің салалары бастау алады. Жер қыртысы палеозойға дейінгі гнейс, мәрмәр және кристалды тақтатастан, сондай-ақ девон және тас көмір кезеңдерінің шөгінділерінен түзілген. Етегіндегі күңгірт қоңыр топырақ жамылғысында қараған, тобылғы бұталары, қызғылт селеу, бетеге, сәбізшөп, жусан, т.б. өседі. Мал жайылымына пайдаланылады.‎
Айтмұхамед Абдоллаұлы Лидулин
Айтмұхамед Абдоллаұлы Лидулин (29.11.1924, Қарағанды облысы Ұлытау ауданы – өлген жылы белгісіз ) – Қаныш Сәтбаевтың әріптес шәкірті, ғылым докторы (1971), профессор (1973), Қазақстан Ғылым Академиясының академигі (1979), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1982). II дүниежүзілік соғысқа қатысқан. ҚазМУ-ды (1953, қазіргі ҚазҰУ) бітірген.
Қазақстан Ғылым Академиясының қазіргі Қаныш Сәтбаев атындағы Геологиялық ғылымдар институтында аспирант, зертханашы, инженер, кіші, аға ғылым қызметкері, зертхана меңгерушісі, ғалым-хатшы (1953-64), институт директорының орынбасары (1964-74), директоры (1974-95) әрі 1987 жылдан Қазақстан Ғылым Академиясы Төралқасының академик-хатшысы. 1988 жылдан вице-президенті. 1995 жылдан Қазақстан Ғылым Академиясының Геологиялық ғылымдар институтының құрметті директоры болып қызмет атқарды.
Жағажай волейболдан Азия чемпионаты
Жағажай волейболдан әлем чемпионаты Азия волейбол конфедерациясымен екі жылда бір рет ұйымдастырылатын халықаралық жарыс.