cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шотландия тәуелсіздігі үшін соғыс
Тәуелсіздік үшін екінші соғыс (1332—1357)
1377 жылы Эдуард қайтыс болғанда, төленбеген 24 мыңға жуық қарыз нормалары болған. Дәуіт өзінің ағылшын әйелі қайтыс болғаннан кейін кішігірім лэрдың жесір әйеліне үйленіп, өзінің адамдарының арасында беделін жоғалтты. Ол 1371 жылы ақпанда қайтыс болды.
Сілтеме
Санат:Шотландия соғыстары Санат:Тәуелсіздік үшін соғыстар
Құда тартар
Құдалыққа байланысты әдет-ғұрыптар қазақта өте көп. Түрлі ойын-сауықтар арасында аса қызықтың бірі «құда тартар». Ауылдың әйелдері, жас жігіттер құдаларға түрлі қызықты ойын күлкі ретінде, дәстүр бойынша жүргізеді. Құдалар дастарқан жиналған соң әңгіме дүкен құрып отырғанда, әйелдер келіп, «құда тартар» жасаймыз – деп, құданы өгізге теріс міңгізіп, ауылды аралап жүргізеді, не кілемге салып, жабыла көтеріп, жоғары-төмен түсіреді, не құданы аяғынан байлап, арқан ұшын шаңырақтан шығарып жоғары көтереді, үстіне су шашады, не әйел киімін кигізеді. Ол үшін құдалар әйелдерге ақы төлеуге тиісті. Оның есесіне құдалар да қарап қалмайды. Құдалар бұл ойын үшін әйелдерге ренжімейді. Көрерменге өте қызықты ойын болады, театрдан кем емес. Құдалардың есе қайтаруы көрерменді «жақын адамдардың» -құдалардың арасындағы әзіл, күлкі үшін жасалады. Бәрі де қазақтың дәстүрлері.
Дереккөздер
1. http://www.koshpendi.kz/index.php/turmysdasturleri/sharuashylyk-dasturler/
2. Қазақ халқының салт-дәстүрлері кітабынан, Атамұра 2011ж.
Б. з. д. 271 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 271 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 271 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Фрембуа
Фрембуа (Fraimbois) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54206, пошта индексі — 54300.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Қызметкерлерді іріктеу
Үміткерлерді таңдау
Қызметкерлердің дұрыс іріктелуі өнімділіктің, пайданың, ішкі қаржы, бәсекелестікті және қызметкерлердің адалдығын арттыруы мүмкін. Ал қате іріктеудің салдары қызметкерлердің орындарын босатуына және сол саладағы білікті, табысты қызметкердердің азайуына алып келеді.
Жаңа қызметкерлерді іздеу әдісітері
Қызметкерлерді іріктеудің мына тәсілдері көзге түседі.
Кейіннен таңдалған үміткерлермен хабарласып, егжей-тегжейлері талқыланып, түйіндемемен сұхбаттасу уақыты бекітіледі. Ары қарай таңдап алу тәртібі әр түрлі болады. Көбісі сұхбаттасумен шектеліп, оның қорытындысы бойынша шешім қабылданады. Кейде тест, іскерлік ойын және ассессемент-центр секілді методологиялар іске асырылып жатады. Оған қосарлық, кейбірі психологиялық тесттерді қолданып қана қоймай, түйіндемедегі мінездеме мен қызметкерге бұрынғы жұмысынан берілген бағасына қарайды.
Ішкі рекрутинг
Совет үкіметі кезінен бастау алған бұл жұмысқа алудың түрі экономиканың нарықтық режиміне ауысқаннан кейін біршама өзгерістерге ұшырады немесе жаңаша түрге ие бола бастады. Мысалға жас мамандарды жұмысқа қабылдау азайып кетті. Газеттегі жарнамалар компанияның және үлкен мегаполистың қызметкерлерге деген барлық мұқтаждықтарын қамтамасыз ете алмады. Кадрлар және рекрутинг жөнінен көмектесе алатын қызмет көрсету түрлері пайда болды.
Үміткерлерді іздестіру бірнеше бағыттарға бөлінеді:
Бос орынның деңгейіне байланысты іздестіру:
Мұндай әдістемеліктің басты артықшылықтары:
Іздестіру әдісі бойынша:
Рекрутинг - бұл төменгі деңгейдегі орындарға қызметкерлерді ісдестіру. Бұл әдіс пассивті таңдап алу болып саналады: үміткерлер базасынан және БАҚ жарнамаларына жауап беру. Іздестіру белсенді жұмыс іздеушілердің арасында рекрутинг немесе кадрлық агенттіктері арқылы жасаладыю Бұдан басқа рекрутингке қарағанда хэдхантинг ізденісте жүрмеген және бәсекелес компанияда жұмысы бар қызметкерлерді іздестіре алады.
Хэдхантинг - тапсырыс берген компанияға басқа бәсекелес компанияның қызметкерлерін (басшы топ-менеджэр, сирек маман) қызықтырып алу. Бұл әдіс хэдхантинг немесе еxecutive search компаниялар арасында қолданылады. Хэдхантинг әдісі мамандандырылған агенттіктер арасында ең қымбат қызмет болып табылады. Бұл қызметтің қымбат болуы оның көбінде жоғарғы санаттағы қызметкерлерді жұмысқа орналастырумен тығыз байланысты.
Ұсыныстар бойынша рекрутинг
Ұсыныстар бойынша рекрутинг (referral recruitment) — бұл ашылған бос жұмыс орындары ұсыныспен келген жаңа қызметкерлердің арқасында жабылатын процессю Ұсыныстар бойынша рекрутингтің жақтаушылары ізденіс жасағанда қызметкердің ұсынушыдан мәлеметтері беріледі және ұсынылған қызметкерлер жаңа ортаға тез сіңіп кетеді.
Ұсыныс берушілердің уәждемелері үшін компаниялар оларға қызметкердің сәтті жұмысқа тұруына байланысты неше түрлі сыйақылар береді. Мұндай рекрутинг түрінің ең қызықты жері ол пассивті, жұмысты белсенді түрде іздеп жүрмеген үміткерлерге тікелей шығуы болып табылады.
Рекуртердің уақытын рационалды қолдану
Қызметкерлерді жұмысқа алуда рекрутердің уақытын және күшін оптималды қолдану үшін бірнеше әдістер көзге түседі:
Тағы қараңыз
Санат:Тұлғаларды басқару
Керіктер тұқымдасы
Керіктер тұқымдасы (Gігаffidае) тек қана Африкаға тән жануар.
Олардың алдыңғы аяғы мен мойыны өте ұзын, басында терімен қапталған қысқа мүйізі болады. Екі түрі белгілі.
Дереккөздер
Санат:Керіктер
Қадрия Оразбайқызы Темірболатова
Қадрия Оразбайқызы Темірболатова (Кадрия Оразбай кызы Темирбулатова; 14 желтоқсан 1948, Тереклі Мектеп, Қараноғай ауданы, Грозный облысы, РКФСР — 30 маусым 1978, Махачқала, Дағыстан АКСР, РКФСР) — ноғай тіліндегі «Таулар жазықтан басталады», «Жол», «Сақталған жұлдыздар» өлеңдер кітаптарының авторы. 1975 жылы шыққан «Айдың күлкісі» кітабын орыс тіліне аударғаны үшін ДАКСР Ленин комсомолының республикалық сыйлығымен марапатталды. Ноғай тіліне М. Лермонтов, В. Маяковский, Н. Хикмет, Р. Ғамзатов және т.б. өлеңдерін аударды.
Өмірбаяны
Қадрия Оразбайқызы 1948 жылы 14 желтоқсанда Ресейдің Дағыстан АКСР-нің Ноғай облысы Тереклі Мектеп ауылында шопан отбасында дүниеге келген.
Қадрияны 1954 жылы бес жасқа толмаған кезінде өз ауылындағы орта мектептің бірінші сыныбына қабылдады. Сол жылдары балаларды бірінші сыныпқа 7 жастан бастап қабылдайтын. Сондықтан Қадрия сыныптастарына қарағанда әрі жас, әрі бойы биік болды. Соған қарамастан, өзінің өткір қабылдауымен және терең ақыл-парасатымен сыныптастарының арасында ерекшеленіп, мұғалімдерінің сүйіктісіне айналды.
1965 жылы Тереклі Мектеп ауылындағы орта мектепті бітірген соң, Хамзат Садаса атындағы Махачкала мемлекеттік педагогикалық институтының филология факультетіне оқуға түседі. Университеттің үшінші курсын КСРО-да беделі зор авар ақыны Расул Ғамзатовтың кепілдігімен бітіргеннен кейін Мәскеудегі М. Горький атындағы Әдебиет институтына оқуға жіберілді.
Жойылып бара жатқан халықтың бір қызының жетістігі, тіпті, орыс жастарының арасында сүйіспеншілікке бөленсе де орыс шовинистерін алаңдатты. Ол бір жағынан марапатталғанымен, екінші жағынан, партияның жетекші қызметкерлері, үкіметті жақтаушылар, сыйлық алған жазушылар мен ақындар, МҚК шенеуніктері оған «ескертулер» мен бүркемелі қоқан-лоқы көрсетті. Ал Кадрия болса, кез келген қауіптен қашпай, «ескертулерді» тыңдамайды. Ресми орталарда айтылғандардың байрақ етіп, өз ұлтының құқығын қорғауға тырысады.
1978 жылы Мәскеуде КСРО жазушыларының съезіне және Ташкентте өтетін Азия-Африка ақындарының форумына қатысуға жіберілді.
Оның есімі 1978 жылы шілдеде Кубаның Гавана қаласында өтетін XI Дүниежүзілік жастар фестиваліне қатысатын делегация құрамында болды. Бірақ бұл сапар нәсібесіне жазылмаған болатын. Ол 30 жасқа толмаған кезде қайғылы жағдаймен дүниеден өтті. Сондай-ақ, 1978 жылы 30 маусымда түсте оның күйген денесі үйінен табылды. Анықталғандай, оны өлтіргеннен кейін денесін басқаларды қорқыту үшін өртеп жіберген. КСРО ыдырағаннан кейін бұл қатыгез қылмысты МҚК ұйымдастырғаны белгілі болды. Алайда Шешенстандағы ресейліктерге қарсы қозғалыстан қорыққан шенеуніктер бұл мәселені қайтадан жауып, Дағыстан Республикасында МҚК мұрағаттарының ашылуына тосқауыл болды.
Дереккөздер
Санат:Дағыстан педагогикалық университетінің түлектері Санат:А.М.Горький атындағы Әдебиет институтының түлектері Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары Санат:Ноғай жазушылары Санат:Ноғай ақындары Санат:КСРО жазушылары Санат:КСРО ақындары
Сен-Жермен-Лаволь
Сен-Жермен-Лаволь (Saint-Germain-Lavolps) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы шамамен 21,89 км².
Коммунаның INSEE коды — 19206, пошта индексі — 19290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 91 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,16 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жағажай көшесі (Астана)
200px|thumb Бұрынғы атауы Набережный көшесі. «Интернациональный» тұрғын алабы. Жағажай көшесі Көлсай көшесінен басталып, Көксай көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 2275 м.
Жағажай - өзен, көл, теңіз жағасындағы құмды алаң.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Нұрсұлтан Әлімқұлов
Шығармалар
"Барабаншы қоян",және т.б.балаларга арналған өлендер(1976); "Баспалдақтар",өлеңдер (1982); "Таң самалы",ән өлеңдері (1984);
Нұрауыл (Жетісай ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстік-батысқа қарай 10 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1100 адам (579 ер адам және 521 әйел адам) болса, 2009 жылы 1400 адамды (725 ер адам және 675 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Ист Брукфилд (Массачусетс)
Ист Брукфилд (East Brookfield) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2 183 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26.9 км² шамасында. FIPS коды — 25-18560.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Абайдың поэзия тілі, поэтикасы
Абай қазақтың өзіне дейінгі және өзімен тұстас өлең сөзіне қатаң талап қойып, кей сәттерін сынай отыра, қазақ поэзия тілінің жасалу және даму заңдылықтары мен шарттарына мойынсұнбай кетпеді, өйткені бұл - көркем сөз дамуының объективті заңдарының бірі. Абай буын саны жағынан өлеңнің өзіне дейін болмаған жаңа түрін жасағанымен олардың барлығы да силлабикалық құрылыс заңдылығына бағынады, өйткені қазақ өлеңінің жасалу табиғатының өзі - силлабикалық буын өлшеміне құрылған. Абай өлеңнің тармақ саны мен ұйқасуына қарай небір алуан жаңа түрлерін ұсынғанымен олар өлеңді ұйқасқа құру шартына бағынады, өйткені соңғы дәуірлердегі қазақ өлеңінің негізгі белгісі - аллитерация емес, ұйқас. Абай қазақ өлеңі бұрын білмеген теңеудің, эпитеттің, метафораның жаңа түрлерін ұсынды, ал олардың қолданылу принциптері мен жасалу техникасы Абайға дейінгі қазақ өлеңіне де тән болатын. Бұл шарттан да Абайдың аттап етуі мүмкін емес еді. Бірақ осылардың барлығын жетілдіру, түрлендіру, жаңа сапалық белгілер қосу тұрғысынан. т-н дамытуда Абайдың еңбегі орасан зор болды. Абай, Пушкин сияқты, өлеңнің іші поэтикалық ойға толы болуына күш салады. Ойға құрылған өлең сол ойды дәл, әсерлі етіп беретін амал-тәсілдерді іздестіреді. Сондықтан да Абайда өлеңнің мазмұнын, айтпақ идеясын білдіретін элементтердің айқындала түсуі басым.
Абай өлендеріне көзге елестетіп берілетін образдау тән. Мысалы, аңға салған құс пен одан қашқан түлкінің суретін көзге елестетіп беру үшін ақын қайқаң қағу, салаң ету, аузын ашып қоқақтау, қанат-құйрық суылдау сияқты сөздерді ұтымды пайдалана білген.
Ақын өзіне дейінгі ауызша әдеби тіл поэтизмдерінің көбін орынды пайдаланады. Мысалы, оның тіліндегі алаш (қауым), айдын (жасқану), азырқану (қомсыну, азсыну), ағын (екпін, қарқын), арай (қызыл арай - таң), арзу (тілек, арман), әз (құрметті), дидар (жүз), алқау (қолдау) сияқты сөздер семантикасында көтеріңкі реңк бар дәстүрлі поэтизмдер. Жалпы поэтикасында образдау жасауда бұрынғы дәстүрдің кейбір үлгілерін пайдалана отырып, ол образдардың беретін әсерін күшейте түсті. Ақын да образдардың көбін қазақ халқының сан ғасырлық күнкөріс тіршілігінің негізі - малға байланыстырып жасайды. Адал еңбексіз күнкөрісті жөн көретін замандастарының жағымсыз портретін: «Үш күн қолың босаса, Бола қалдың бас асау» немесе «Ұрлықпенен қулыққа Байлағанда кестің бау» деп жылқыға байланысты береді. Болыстың «Күштілерім сөз айтса, Бас изеймін шыбындап» деуі, «Тың тұяқ көзім сүйтсе де» дегені, «Алқыны күшті асау ноқтаға басы керілді» деуі мал өсіру тіршілігінен алынған, көпшілігі тіпті қазақ әдеби тіліне тән дәстүрлі образдар. «Көңілдің жайлауынан ел кеткен бе», «Лай суға май бітпес қой еткенге», «Өмір жолы - тар соқпақ, бір иген жақ» деген образдау қазақтан езге, айталық, Еуропа халықтарына жат болар. Абай поэтикасында экспрессияның құралы ретінде фразеологизмдерді, оның ішінде ез қаламынан туған жаңаларын жұмсауды күшейтті. Ақын жас адамның (Әбдірахманның) өнер-білімге ұмтылғанын құр талаптанды, ұмтылды деп білдірсе, бұл сезердің поэтикасында бояуы «талаптың мініп тұлпарын» дегенмен мүлде шендесе алмас еді. Алғашқы вариантта тек баяндау бар, образ жоқ, екіншіде поэтикасында образ бар. Сол сияқты қуатты, қажырлы, күшті деген сездір мен «қуаты оттай бұрқырап» деген тіркестің бейнелілік күші, бояуы бірдей емес.
Поэтикасында жүк арқалауда кез келген тіркес образ жасау міндетін көтере бермейді. Мысалы, ерім сүру, ерім кешу дегендер де қалыпты тіркестер, бірақ осылар Абайдың ерім тонын кию, өмірдің өріне шығу деген тіркестерінің эмоциялық әсеріне, образдылығына теңесе алмайды. Сондықтан Абайдың фразеологизмдердің образдылығын дамытқанда, бұрынғы дайындарын өлең тіліне енгізе салу емес, жаңаларын жасау, бұрынғыларының мағынасын құбылту сияқты қызмет істеді.
Қазақ әдеби тілі образды фразеологияға бұрыннан да ете бай болатын. Ғасырлар бойы белгілі бір образды ұғымда қалыптасып, бірден-бір мықты құралы болып келді. Мұны Абай да берік ұстайды. Аузымен орақ ору, құлын-тайдай тебісу, алты бақан ала ауыз болу, малына шылбыр беру, басқа шауып, төске өрлеу, қарағайды талға жалғау, су төккісіз жорға тәрізді өте образды фразеологизмдерді Абай да еркін пайдаланады. Мұндай дағдылы тіркестерді өзге сөздермен және қосақтап, олардың экспрессивтік бояуын тіпті қалыңдатып жібереді. Мысалы, іспен емес, құрғақ сөзбен көрінетін мылжың, берекесіздің образын беруде аузымен орақ орған деген фразаның езі өте әсерлі, күшті, осыны Абай «аузымен орақ орған өңкей қыртың» деп үстемелеп, экспрессивтік еңін одан әрі аша түседі. Абай мұндай күллі фразаны өзгертіп, сөз қосып, сөз алып күшейте бермейді, басым көпшілігін өзгертпей, ез мағынасында қолданады. Жаңа перифраздық тіркестер жасап, оларды тың образдарға пайдалануды Абай жүйеге айналдырды (қ. «Фразеология»), Тың образды тіркестер ұсыну - Абай поэтикасының аса көрнекті, ерекше тұсы. Әсіресе семантикасы жағынан бір-бірімен жанаспайтын сөздерді тіркестіріп, оларды поэтизмге айналдыруда Абай қазақ көркем тіліне үлкен жол ашты. Мысалы, «Күйлі, күйсіз бәйгеге Қажыды көңілім көп шауып» деген жолдарда көңілдің бәйгеге шабуы дегеннің өзі мүлде тың образ, оны тың етіп тұрған - көңіл деген дерексіз ұғымның бәйгеге шабу деген нақты қимыл атауымен тіркесуі, ал сол көңілдің бәйгеге бірде күйлі, бірде күйсіз түсуі - тағы да образды метафора. Жаңа образ жасайтын немесе айтпақ идеяны күшейтетін тіркестер құрастыру үшін бір сезді қазық етіп алу тәсілін Абай ұсынды. Бұл Абайға дейінгі бірде-бір ақын-жырау тілінде ұшыраспаған құбылыс. Мысалы, Абай сату етістігін қазық етіп, бұрыннан бар сақалын сату, арын сату дегендердің үстіне қулық сату, еңбек сату, күлкі сату, құлағын сату, жүзін сату, өз басын сату, жүрегін ұстап сату, сөз сату деген жаңаларын қосады. Бұлардың көпшілігі өс өрлі, әсіресе жағымсыз образ жасайтын тіркестер. Сол сияқты күйлеу (мақтан күйлеу, әуейілік күйлеу, күлкі күйлеу, ойнас күйлеу), сауу (қулық сауу, адам сауу, еңбек сауу), бағу (күлкі бағу, ғылым бағу, ел бағу), табу (ақыл табу, ақылды болу деген жаңа мағынада, енер табу, ғылым табу) сөздерін қазық етіп жасаған жаңа фразеологизмдер төк сонылығымен ғана емес, тың образдылығымен құнды. Абай мұндай жаңа тіркестердің семантика. ұйтқысы етіп сөздерді де алады. Мысалы, жеке алғанда сирек көздесетін мақтан сөзін 56 рет қолданып мақтанға салыну, мақтанға орналастыру, мақтан күйлеу, мақтан іздеу, мақтан қуу сияқты тіркестердің мағыналық тірегі етіп алады.
Абай поэтикасында елеулі орын алатын құбылыстың бірі-динамизм көрінісі, яғни белгілі бір стильдік мақсатпен образды етістіктерді жеке де, шоғырлап та жиі қолдану. Бұл динамизм кебінсе көсемшенің -п жұрнақты түрімен және етістіктің -мақ жұрнақты тұлғасымен беріледі. Оның үстіне бір өлеңнің тұтас бойына немесе оның үлкен бір бөлігінде етістік сөздер ұйқас құрап, шоғырымен қатысады. Мысалы, «Қатайды, қайғы ойладық, үйке сергек»деп басталатын өлеңінің 12 шумағының 10-ы Умақ, -мек жұрнақты етістік ұйқастармен берілген. Көптеген өлеңдерінде -п жұрнақты көсемше тұлғасы тұтас ұйқас құрап, бірде қимылдың санын, бірде іс-әрекеттің өзін білдіріп, өлеңдерді нағыз «қимылға» толтырған. Айталық, «Жазды күн шілде болғанда» деген өлеңінде жаз суретін осы кезеңдегі табиғаттың, жан-жануарлардың, адамдардың іс-әрекеттерін, қимыл-қозғалыстарын бейнелеу арқылы береді. Ақын поэтикасында құрал ретінде кейбір морфолог. тұлғаларды да қолдануға жол ашқан. Бұған жағымсыз образ жасауда -сы жұрнағымен келген сөздерді (жер тәңірісу, қалжың бассу) қолдануы, -мақ жұрнақты етістіктерді өлең тіліне жиі қатыстыруы дәлел бола алады. Алдыңғы тұлға көбінесе көлгірсу реңкі бар модальдық құрал ретінде жұмсалса, соңғы -мақ жұрнақты сөздер өлеңге динамик. сипат беру мақсатымен немесе дерексіз ұғым атауларын молынан сөз ететін өлеңдерінің философия мазмұнын таныту мақсатымен жұмсалған. Сұраулық шылауымен келгенсейлемдерді қолдануда Абайда жай сұрай салу мақсатында емес, белгілі бір стильдік мақсатта поэтикасында жүк арқалай қолданылған. Мысалы, сияқты жолдардағы сұраулық шылауымен келген сөздер алдыңғы айтылған идеяны (сұм дүние тонап жатыр... балалық елді) күшейте түсіп, өзіне назар аудартады, яғни бұлар шындықтың баяндалуы ғана емес, сол шындық арқылы өмірі баянсыз, мақсатсыз, күйбеңмен өткен адамысың, әлде керісінше ме деген идеяны білдіреді. Абай поэзиясында кейбір нақтылы ұғым атауларын поэтизмге айналдыру кезге түсуді. Мысалы, ақын өлеңдерінде бейтарап мағыналы жүрек, сөз деген сөздер әрі өте жиі қолданылып (жүрек - 156 рет, сөз - 376 рет), әрі өздөрінің тура мағынасынан гөрі ауыспалы мағынада (жүрек - «адамның өзі, ішкі дүниесі, қасиеті», сез-«поэзия, ой-пікір») келген. Абайда объектіні әр тұрғыдан сипаттау басым, сондықтан ол теңеудің дәстүрлісін де, өзі қолданған жаңаларын да пайдаланды. Абай поэзиясы теңеулердің молдығымен ғана әсерлі емес, соны түрлерімен де құнды. Ақын теңеулері оның дүние танымының, философия тұжырымдарының айнасы, сол айнаны тіл құралымен керсуде теңеулерді пайдаланған және бұл қолданыстың бір ерекшелігі -теңеудің әдеттегі тілдік амалы -дай жұрнақты тұлғаны немесе секілді (сияқты, тәрізді) сездірін коп қолданбауы, ол теңеуді көбінесе тұжырым, констатация арқылы беретіндігі. Мысалы, «Теңгеріліп құбылған жұрт - бір сағым», Жүрек - теңіз, қызықтың бәрі- асыл тас», «Өткір тіл - бір ұялшақ қыз болмай ма?» т. б.
Абай өзіне дейінгі сан ғасыр «эстетикалық таңбалардың» шоғырын жинап келген қазақ поэзиясы мектебінің барша көркемдеуі бейнелеуіш құрал-тәсілдерін дұрыс танып, жақсы қабылдап қана қоймай, оның көп тетігін қайта бұрап, көп кетігін жаңадан қалады, яғни поэтикасында құралдарды пайдалану принциптеріне, әдіс тәсілдеріне өзгерістер енгізді, кейбіреулерін жүйеге айналдырды, жаңаларын қосты, барларының аясын кеңейтті. Абай поэтикасы қазақ өлеңінің бұрынғы көркемдік дүниесінің синтезі ғана емес, жаңа кезеңінің, классик. жазба түрінің бастамасы, кейінге жол салған үлгісі болды.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Рақымжан Тоқатайұлы Тоқатаев
Рақымжан Тоқатайұлы Тоқатаев (5 қаңтар 1923 — 6 желтоқсан 2011) — 1672-ші танктерге қарсы жойғыш артиллериялық полкінің қару бағыттағышы (38-ші армия). Кеңес Одағының Батыры.
Екi рет «Халық ағарту iсiнiң үздiгi» белгiсiмен және Жоғарғы Кеңестiң құрмет грамоталарымен марапатталған. Бiрнеше рет ауылдық Кеңестiң депутаттығына сайланған, сонымен қатар, бiрнеше жыл қатарынан аудандық партия комитетiнiң мүшесi болған.
Рақымжан Тоқатайұлы еңбек жолын Есiк қаласында ұстаз болып бастады. 1942 жылы Кеңес әскерiнiң қатарына алынып, отанды қорғауға барды. Украина майданы құрамында Курск, Киев, Житомир бағытындағы шайқастарға қатысып, Чехословакия жұртшылығын жаудан азат еттi. Старшина дәрежесiнде танкке қарсы зеңбiректiң жетекшiсi болды.
1945 жылдың көктемiнде Карпат жотасында болған ұрыста 13 немiс танкiн атып жойды. Сол шайқаста көрсеткен ерлiгi үшiн «Кеңес Одағының Батыры» атағына ие болып, III дәрежелi «Даңқ орденiмен» марапатталды.
«Сталинское знамя» атты майдан газетi бұл оқиға туралы 1945 жылы былай жазған: «Н… елдi мекенi маңайында болған оқиға бiздiң бөлiмге, тiптi, бүкiл әскери құрамға танымал болды. Сержант, 76 мм. зеңбiректiң жетекшiсi, Рақымжан Тоқатаев танкке қарсы жауынгерлiк ерлiк көрсетiп, бiр ұрыста 13 немiс танкiсiн атып жойды.
Түн. Кеңес жауынгерлерi автомат, мылтық, пулемет арқылы немiстерге қарсы атыс жүргiздi. Артеллерия атысқа қосылмады – оқты бұдан маңызды шайқасқа сақтады. Тез арада танк шабуылы басталуы мүмкiн. Қарымта шабуыл сағат 14:00-де басталды. Жау, түтiн бүркеуiн пайдалана отырып, 18 бронебiрлiгiн шайқасқа шығарды. Сол кезде сақтаған артиллерия оқтары iске жарады. Зеңбiректiң жетекшiсi Тоқатаев Рақымжан бұл ұрыста 13 немiс танкiсiн атып-жойды. Әдiсшiл және ержүрек жауынгер бұл күшi тең емес ұрыста жеңiп шықты».
Марапаттау қағазынан үзінді : 9 сәуір 1945 ж. в районе господского двора Букив противник принял ожесточенную атаку силою до батальона пехоты, при поддержке 25—30 бронеединиц, на огневые позиции 4 батарей.
Наводчик Токатаев, находясь вдвоем у орудия со своим заместителем наводчика т. Кердань, подпустив танки противника на дистанцию 200—300 метров, открыли губительный огонь и в ходе 30 минутного боя cожгли 9 танков и 4 бронетранспортера, кроме того рассеяно и частично уничтожено до 50 гитлеровцев.
1941 жылы тамызда әскерге алынып, Алматының Малая станицасындағы бекiнiсте болған Р.Тоқатаевты артиллерия училищесiне алмай, жасақталған атты әскер полкiне жiбередi. Кейiн Тастақта бөлiмше командирлерi курсына оқуға барған. Одан Ташкент маңындағы Шыршық қаласында артиллерия училищесiнде көздеушi мамандығын оқыды. Сол жерден 1943 жылы мамыр айында соғысқа аттанды. 4-Украина майданының Қызыл тулы Станиславск, кейiн 4-Украина майданының Қызыл тулы Станиславск артиллериялық 1672 атқыштар полкында көздеушi болды. Алғашқы ұрыс Днепрде, I-Украин майданында басталды. Одан кейiн Киев, сосын Житомир, Фастово, Винницк, Бердичев және тағы да басқа қалаларды азат етуге қатысты. Бұдан басқа 4-Украин майданының құрамында Батыс Украинаны, Иваново-Франково, Мукачев, Ужгород жерлерiн жаудан босатуға атсалысты. Одан әрi қарай, Венгрия мен Чехословакияны фашист басқыншыларынан азат ету жорықтарына қатысты. Прага қаласын азат етуде Жеңiске жеткендiгiмiз туралы хабарды естiген Рақымжанның қуанышында шек болмаған едi. «Бiрiмiздi-бiрiмiз танысақ те танымасақ та құттықтап жаттық. Бұл соғыс мәңгiлiк болып кеткендей көрiнiп едi. Мен Жеңiс күнiн сол 1945 жылы мамырдың 9-ында Чехословакияның Оламауц қаласында қарсы алдым. Ол жерден менi мұғалiм болғандығымнан елге қайтарды», – дейдi Р.Тоқатаев бiр сөзiнде.
Сілтемелер
Санат:1923 жылы туғандар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Алматы облысында туғандар Санат:Кеңес Одағының батырлары
Яны-Ху-Юм
Яны-Ху-Юм — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сысконсын-Я өзенінің оң жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Варжен (Сан-Паулу)
Варжен (Сан-Паулу) (Vargem (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясының макроаймағы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Браганса-Паулиста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 430 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 142,596 км² шамасында. Халық тығыздығы — 59,1 адам/км².
Тарихы
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Қопа (Тайшық алабындағы өзен)
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 37 км, жалпы ұзындығы 19 км болатын 6 саласы бар.
3-Грязнуха
3-Грязнуха (балка Сухая) — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 2-Грязнуха өзенінің оң жағалауынан 9,1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Қопа (Тайшық алабындағы өзен)
Бастауы
Бастауын Сарықұлжа тауларының солтүстігіндегі бұлақтардан алып, Жарлы ауылынан төменде Тайшек өзеніне оң жағынан құяды.
3-Грязнуха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чамлык. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Қопа (Тайшық алабындағы өзен)
Гидрологиясы
Жоғарғы арнасы тау шатқалымен ағады. Орта ағысының басым бөлігі сайлы-жыралы жерлермен өтеді және жағалауы жарлауытты келген. Төменгі ағысының арна жағалауы жарқабақты, тіктеу. Өзен бойында бірнеше шағын көлдер жатыр. Негізінен жауын-шашын және жер асты суларымен толығады. Жазда қарасуларға бөлініп қалады. Алабы мал жайылымына қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы өзендері
Макрожарықтар
Макрожарықтар (жарықтар). Жәй көздің өзіне анық көрінетін, ықтималығы 0,1 мм-ден кем емес, жиі-жиі жүздеген метр қашықтықтарға сағаланатын жинауыш жыныстардағы жарықтар.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Обдыр
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Пенанго
Пенанго (Penango) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Grato di Aosta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Хуновейяга
Хуновейяга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
IC 151
IC 151 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 151 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
IC 4556
IC 4556 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55523, MCG 4-37-7, ZWG 136.21, NPM1G +25.0393.
Сыртқы сілтемелер
IC 4556 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
NGC 3854
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3854 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36581, NGC 3865, MCG -1-30-28.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Константин Георгиевич Старостин
Константин Георгиевич Старостин (21 мамыр 1914 — 10 қаңтар 1985) — актер.
Өмірбаяны
1914 жылдың 21 мамырында туған.
1931 – 1933 жылдары Бірінші сағат зауыты қарамағындағы дәл механика трестіндегі ФЗУ мектебінде оқыған. 1934 – 1937 жылдары -Рабфакте, одан кейін мединституттағы 2-нші спорт тобында оқыды.
1933 - 1934 жылдары И. А. Лихачев атындағы зауытта жұмыс істеді.
1937 – 1941 жылдары - Мосфильм киностудиясының актері.
1941 жылдан - Тбилиси киностудиясының актері.
1942 – 1944 жылдары - Алматыдағы ЦОКС актері.
1945 – 1951 жылдары – Мемлекеттік киноактер театр труппасына қабылданды.
1941 - 1964 жылдары Мосфильм киностудиясында режиссер ассистентері мен актерларының келісім-шарттарымен жұмыс істеді.
1964 жылдан - Тәжікфильм киностудиясының екінші режиссері.
1966 жылдан Өзбекфильм киностудиясының режиссері.
1968 – 1977 жылдары -Мосфильм киностудиясының режиссері.
1985 жылдың 10 қаңтарында қайтыс болды.
Искра (Кырджали облысы)
Искра (Искра) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Добрич қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 57 адамды құрайды.
Профессор Мориарти
Профессор Джеймс Мориарти (Professor James Moriarty) — Артур Конан Дойльдің туындыларындағы ойдан шығарылған әдебиет кейіпкері. Ол мықты қылмыстық ұйымның басшысы, қылмыстық әлемнің данышпаны. Дәрігер Ватсон Мориарти өзінің өлімі кезінде Рейхенбах сарқырамысы мен Шерлок Холмсты ала кетті деп ойлайды, бірақ соңынан бұл жалған болып шығады.
Искра (Кырджали облысы)
Пошта индексі — 6781. Телефон коды — 03653. ЕКАТТЕ коды — 32946.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Профессор Мориарти
"Шерлок Холмстың бастан кешкендері" ("Гранада" студиясы, 1984-1985 ж.ж.) телевизиялық сериалында Джеймс Мориартидің рөлін атақты британдық театр актері Эрик Портер сомдады. Және ол Гай Ричидің "Шерлок Холмс" фильмінде шықты.
"Шерлок" телесериалында Мориарти "Джим" атымен шықты, бірақ оны сонда да Джеймс деп атады. Холмс оны басқарушы қылмыскер деп атайды. Мориартидің рөлін Эндрю Скотт сомдады.
Дереккөздер
Санат:Шерлок Холмс
Персонажи рассказов о Шерлоке Холмсе
Сергей Павлович Шевченко
Шевченко Сергей Павлович (21.10.1927, Солтүстік Қазақстан облысы, Совет ауданы, Борки ауылы - 2001)- жазушы, сценарист. Петропавл қаласында мұғалімдер институтын, Алматы жоғары партия мектебін бітірген (1965). 1948 - 50 жылдары Коноваловск жетіжылдық мектебінің директоры, сонан кейін Солтүстік Қазақстан облысы оқу бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Петропавл педагогикалық институтының проректоры, 1961 жылы - Петропавл телестудиясының бас редакторы, Содан кейін Павлодар қаласындағы облыстық телерадио комитетінің орынбасары, Павлодар облысы "Звезда Прииртышья" газетінің редакторы болып қызмет істеген. 1953 жылы "Учительская газетада" алғашқы әңгімесі жарияланды. 1960 жылы "Степные зори" атты ұжымдық жинаққа қатысты. 1974 жылдан "Простор" журналында повестері мен очерктері тұрақты жарияланып келеді. Жеті деректі фильмнің авторы. "Энергия Экибастуза" толық метражды деректі фильмі ("Қазақфильм") бүкілодақтық экранға шыққан. "Еңбектегі ерлігі үшін" медальдарымен марапатталған. "КСРО телевидениесі мен радиосының озық Қызметкері" атағы берілген.
Сольринн
Сольринн (Solrinnes) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59573, пошта индексі — 59740.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 123 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,69 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Дотация, демеу қаржы
Дотация, демеу қаржы (grant, subsidy;dotatio дар, пожертвование, вклад) Мемлекеттің кәсіпорындар, ұйымдар мен жекелеген өндірушілерге шығындарын, олардың шығындары мен пайдалары арасындағы алшақтықты жабуға қайтарымсыз тәртіппен беретін ақшалай қаражаттар; қосымша ақы төлеу, материалдық кемек.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Виальфре
Виальфре (Vialfrè) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 229 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 57 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 10090.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Людерсбург
Людерсбург (Lüdersburg) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Люнебург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 635 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 55 021. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Майер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Вилабоа
Вилабоа (Vilaboa) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Понтеведра провинциясының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6015 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 37,5 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Понтеведра елді мекендері
Моршах
250px|thumb|Картада орналасуы Моршах (Morschach) — Швейцарияның Швиц кантонында орналасқан коммуна. Швиц округінің құрамына кіреді.
Б. з. д. 272 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 272 жылы туғандар
Моршах
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 938 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23.4 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1366, пошта индексі — 6443.
Б. з. д. 272 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 272 жылы қайтыс болғандар
Моршах
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швиц елді мекендері
Б. з. д. 272 жыл
Түсініктемелер
*
Элнать
Элнать (Елнать) — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кострома өзенінің оң жағалауынан 84 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Этнография
Этнография, этнология (etnos – тайпа, халық, grapho – жазу) – қоғамдық ғылымның тайпалар мен халықтарды зерттейтін саласы. Этнография қазіргі халықтарды және ертеде өмір сүрген көне этностық топтардың шығу тегін, ру-тайпалық құрамын, қонысын, олардың өзіндік ерекшеліктерін зерттейді.
Сал серілік
«Сал, серілік» - қазақ халқының өнерлі мәдениетті екендігін көрсетеді. Бұл ақындық, әншілік, сөз өнері. Сал, сері – деген атақ өзі мырза, адал, ақ көңіл өнерлі адамдарға беріледі. Сал, сері бір өзі халықтың алдында өнерін көрсете алатын адам. Ол әдемі киінеді, жүрісі, тұрысы ерекше көзге түседі, өзгелерден бөлек болып көрінеді. Мысалы, Біржан сал суырып салма ақын. Сері – бұлда әнші, импровизатор ақын, серілігіне қоса ол аңшы, балуан, құралайда көзге ататын мерген, құсты да жүйрікті де қолға үйретеді, қолынан іс келетін шебер, сөзге шешен. Әрине кез келген адам сал, сері бола алмайды. Сал Біржан,Ақан сері сияқты бұл адамдар бай болулары керек, өнер туындалырын бағалап сүйетін, он саусағы өнерлі болып. Ол адамдардың жүрген жерлері мереке, көңілді күй, ән, жыр той болады. Халық оларға зор құрметпен қарап сыйлаған. Халықтың мақтанышы болған.
Дереккөздер
1. http://www.koshpendi.kz/index.php/turmysdasturleri/sharuashylyk-dasturler/
2. Қазақ халқының салт-дәстүрлері кітабынан, Атамұра 2011ж.
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Макрофауна
Макрофауна. Геологияда: қандай түрлерге жататындығын ақықтауда арнаулы оптикалық аспаптарды керек қылмайтын организм қалдықтары; термин организмдердің нақтылы тобын дербестемейді, сондықтан оның жүйелік мән-мағынасы да жоқ.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Рөлмен басқару жеңілдігі
Рөлмен басқару жеңілдігі - автомобильдің курстық және траекторлы басқарылуы кезіндегі жүргізушінің білек күшінің деңгейін анықтайтын автокөліктің қасиеті.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт
Қарашат тауы
Қарашат – Павлодар облысы Баянауыл ауданының солтүстігіндегі тау. Абсолюттік биіктігі 789 м. Батыстан шығысқа қарай 7-8 км-ге созылған.
Геологиялық құрылымы
Жер қыртысы девон дәуірінің гранит, кварцит және тақтатастарынан түзілген.
Жер бедері, өсімдігі
Жер бедері қатты тілімденген, беткейлері тік жартасты шатқалдардан тұрады. Шатқалдарда бұлақтар және бұта шоғырлары кездеседі. Оңтүстік-шығысында Бозшакөл, Шалқаркөл тұзды көлдері орналасқан.
Пётр Владимирович Своик
Петр Владимирович Своик
1947 жылы 13 желтоқсанда РКФСР Ленинград облысының Зеленогор қаласында туған.
Алматы энергетикалық институтын (1975); Мәскеу экономикалық институтының аспирантурасын бітірген, инженер-жылу технигі.
Техника ғылымдарының кандидаты (1983). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Қазіргі заманғы жылуландыру турбиналарының тораптық жылытқыштарын іске қосудың сұлбаларын оңтайландыру».
«Қазақстанның мемлекет ретіндегі тағдыры. Құлдыраудан қашықтататын алғашқы қадамдар» (1994), «Монополияның бағасы» (1995) кітаптарының тең авторы.
1963 жылдан - Тұйықгеологиялық-барлау партиясының жұмыскері. 1969 жылдан - Алматы жылу жүйелерінің слесарі. 1971 жылдан - «Промэнергопроект» Алматы бөлімшесінің технигі, инженері, аға инженері. 1975 жылдан-жобалау институтында топ жетекшісі, жобалардың бас инженері. 1985 жылдан - «Батысқазэнерго» басқармасында бас инженердің орынбасары, басқарма бастығының орынбасары. 1989 жылдан - Орал ЖЭО директоры. 1990 жылдан -ҚР Жоғарғы Кеңесінің Экономикалық реформа, бюджет және қаржы мәселелері жөніндегі комитетінің мүшесі, хатшысы, «Демократиялық Қазақстан» тобының тең төрағасы. 1993 жылдан - ҚР Монополияға қарсы саясат жөніндегі мемлекеттік комитетінің төрағасы. 1994 жылдан - ҚР Баға және монополияға қарсы саясат жөніндегі мемлекеттік комитетінің төрағасы. 1994 жылдан - Қазақстан социалистік партиясының тең төрағасы, төрағасы. 1996 жылдан - «Азамат» қоғамдық қозғалысының тең төрағасы. 1998 жылдан - «Қазақстан халық майданы» Республикалық қоғамдық бірлестігі ассоциациясының ұйымдастыру комитеті төрағасының орынбасары. 1999 жылдан - «Азамат» Демократиялық партиясы төрағасының орынбасары. 1999 жылдан - Қазақстанның Демократиялық күштері форумының тең төрағасы. 2002 жылдан - «Қазақстанның демократиялық таңдауы» қоғамдық қозғалысы саяси кеңесінің мүшесі, 2004 жылдан - осы аттас Халықтық партиясының (ҚДТ) саяси кеңесінің мүшесі. 2005 жылдан -«Әділетті Қазақстан үшін» қоғамдық бірлестігінің Орталық кеңесінің мүшесі, демократиялық оппозицияның бір кандидаты Ж. Тұяқбайдың 2005 жылғы президент сайлауында сенім білдірілген тұлғасы. 2005 жылдан - «Азаматтық кеңес» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің мүшесі 2005 жылдан - Алматы қоғамдық антимонополиялық комиссиясының төрағасы.
2007 жылдың ақпанынан бері - Қазақстанның «АЗАТ» Демократиялық партиясының мүшесі (осы мерзімде пар тияның «Нағыз Ақ Жол» атты жаңа атауы қабылданды) төраға орынбасары. 2008 жылдан бері - Алматы қаласы бойынша Әлеуметтік шиеленістердің алдын алу кеңесінің мүшесі.
ҚР Жоғарғы Кеңесінің 12-ші шақырылымының депутаты. КСРО Жоғарғы Кеңесінің Республикалар Кеңесінің мүшесі (1991). Алматы қаласының №67 әл-Фараби сайлау округі бойынша ҚР Парламенті Мәжілісінің 2-ші шақырылымының депутаттығына кандидат, «Азамат» демократиялық партиясы ұсынған (1999). 2004 жылғы сайлаудағы Павлодар сайлау округі бойынша Парламент Мәжілісінің депутаттығына кандидат. «Нағыз АқЖол» және ЖСДП біріккен партиялар тізімі бойынша ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаттығына кандидат (2006).
Рұқсат етілмеген митингіні ұйымдастырғаны үшін Алматы ауданаралық сотының шешімімен 15 тәулікке сотталған (наурыз, 2006).
Марапаттары
«Астана», «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» медальдары мен марапатталған.
Діни көзқарасы
Діни көзқарасы - «Атеист (өкінішке орай), дін тарихы мен философиясына қатты қызығады».
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - «Әр түрлі тұлғалардың жиынтығы».
Қазақстанның болашағы туралы болжамы
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Авторитаризм мен моношикізаттық экономиканың кері салдарын қиындықпен жеңіп шығатын, алайда тұтастай алғанда келешегі аса зор Президенттік-парламенттік республика».
Хоббиі
Хоббиі - жұмыс, (саясат, публицистика), сондай-ақ, қыс кезінде «Медеуде» болу және жазда роликті коньки тебу.
Сүйіп оқитын әдебиеті
Сүйіп оқитын әдебиеті - әр түрлі, соңғы кездері бесінші сыныптағы немересінің оқыған кітаптары ұнап жүр.
үй жағдайы
Үйленген. Жұбайы - Чумакова Наталья Леонидовна Немерелері - Наталья, Әсет, Илья, Тимофей.(1947 жылы туған), Демократияға қолдау керсету орталығының директоры. Қыздары - Мария (1971 жылы туған), Елена (1973 жылы туған).
Қазмұхамед Мұқанұлы Тәтібаев
Қазмұхамед Мұқанұлы Тәтібаев - Батыc Алашорда қайраткері, қазақтың алғашқы арнайы білімді әскери мамандарының бірі. 1885 жылы Орал облысы, ілбішін уезі, Өріктікөл болысының 6-ауылында туған.
Әкесі Мұқан - Гурьев-Орал аралығында түйемен кіре тартып, балық тасыған.
Қ.Тәтібаев Өріктікөлдегі екі сыныптық болыстық орыс-қазақ мектебін (1902), Електегі үш сыныптық, қалалық орыс-қазақ училищесін (1905) бітірді. Училищеден «бастауыш училище мұғалімі» атағымен шығып, Орал облысында ауылдық, болыстық мектептерде және Түркістан өлкесіндеғі орыс-түзем мектептерінде мұғалім болды (1905-1916).
1916 жылы бұратана халықтан тыл жұмысына адам алу басталған кезде Ташкент әскери училищесі жанындағы прапорщиктер мектебіне түсті. 1917 жылы ақпанда мектепті бітірген соң Парсы майданына, 9-Түркістан бригадасының қарамағына қызметке жіберілді. Онда қазан айына дейін 3-полк жанындағы әскери көлік бөлімінің бастығы болды. Сол жылғы қараша айында денсаулығына байланысты демалыс алып, елге келді. Жолда Темір уезіне қарасты Жұрын станцасында Ойылда жиналыс өткізіп келе жатқан Ж.Досмұхамедұлымен кездесті.
Оның Жайық сырты қазақтарының милициясына жұмысқа шақырған ұсынысын қабылдап, әскери бөліміне қайтпай қалды. 1918 жылдың басында Жаһаншаның тапсырмасымен Жымпитыға қару- жарақ жеткізді. 1918 жылы Қаратөбедегі З-Орал облыстық қазақ сиезіне, 1918 жылы мамырдағы 4-Орал облыстық қазақ сиезіне Өріктікөл болысынан делегат болып қатысты. Қазақ өлкелік әскери комиссариатында Саяси басқарма меңгерушісінің көмекшісі (1920, каңтар), кітапхана нұсқаушысы (1920, ақпан) болды. Бұдан кейін елге оралып, Жымпиты уездік атқару комитеті төрағасының орынбасары болды. 1920 жылы тамыздан заң орындарында: Орал губерниялық ревтрибунал мүшесі (1920, тамыз - 1921, маусым), ревтрибунал және губерниялық сот мүшесі (1921, шілде - 1922, сәуір), 1922 жылы өткен 2-РК(б)П Бүкілқазақ конференңиясының делегаты болды. 1921-1922 жылдары қазақ жігіттерінен құралған эскадронға басшылық етіп, Сапожников бүлігін басуға қатысты, чекистердің Кнопка басқарған бронды отрядымен, Ялов бастаған эскадронымен бірге Сарафанкин жасағының Тополевкаға (Топайлы), Киселев отрядының Бударинге, Серов жасағының Жымпитыға шабуылын тойтаруға қатысты. 1922 жылғы сәуірден - 1923 жылғы желтоқсанға дейін Орал губерниялық соты төрағасының орынбасары, төрағасы (1923, желтоқсан -1925, қаңтар), Сырдария губерниялық сотының мүшесі (1925, маусым - 1925, қараша), Сырдария губерниялық бақылау комиссиясының төралқа мүшесі (1925, қараша - 1926, сәуір), Сырдария губерниялық сотының төрағасы (1926, сәуір - 1927, мамыр), Қазақ Юстиция халкоматы Мемлекеттік нотариаты қосалқы бөлімінің меңгерушісі (1927, мамыр -1927, қараша), 1928 жылы БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінде нұсқаушы қызметтерін атқарды. Одан әрі БК(б)П өлкелік комитетінің өкімімен бүл қызметтен босатылып, партиядан шығарылды. Халық ағарту комиссариаты саласында жұмыс істеу үшін Орынбор қаласына жіберілді. 1930 жылдары сталиндік қуғын-сүргін зардабын шегіп, ұзақ жыл айдауда болды. Кейінгі жылдары Орал облысында, туған ауылында тұрды.
Дереккөздер
Санат:1885 жылы туғандар Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Қазақстан заңгерлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер
Қопа
Елді мекендер:
Өзен-көлдер:
Алексей Иванович Бутаков
200px|right|thumb Алексей Иванович Бутаков (19 ақпан 1816 жылы, Ресей, Кронштадт — 10 шілде 1869 жылы, Германия, Швальбах) — орыс теңізшісі, контр-адмирал. Арал теңізін тұңғыш зерттеп, картаға түсірген саяхатшы-географ.