cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гранжал
Гранжал (Granjal) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сернанселье муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 305 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,84 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Тендилья
Тендилья (Tendilla) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Алькаррия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 414 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 26 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
NGC 7432
NGC 7432 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 23 қарашада Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7432 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70129, UGC 12268, MCG 2-58-40, ZWG 430.33.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Сюс (Атлантикалық Пиреней)
Коммунаның INSEE коды — 64529, пошта индексі — 64190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 377 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Ранрю
Ранрю (Ranrupt) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Мольсайм округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67384, пошта индексі — 67420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 349 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Киза (Франция)
Киза (Chisa) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B366, пошта индексі — 20240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 100 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Финдер
Финдер (өзд. атауы suomalaiset) — фин-угор этникалық тобы, Финляндияның негізгі халқы. Олар Финляндия халқының абсолютті көпшілігін құрайды (4,6 – 4,9 млн. адам немесе 90%-дан астам). Сонымен қатар АҚШ-та - 623,6 мыңнан астам адам (2002), Швецияда – 446-дан 470 мың адамға дейін, Канадада – 130 мыңнан астам (2006), Ресейде – 34,1 мың адам (2002), т.б. елдерде тұрады.
Тілі
Фин тілі – балтық-фин тілдерінің бірі (солтүстік топ), тілдердің жалғамалы (агглютинативті) (флективтіліктің елеулі белгілері бар) түріне жатады, номинативті құрылысы бар тіл. Фин тілінің жазуы латын графикасына негізделген. Фин тілі ерекше диалектілік бөлінуімен өзгешеленеді. Тек Финляндия аумағында сегіз негізгі диалект бар: оңтүстік-батыс (фин немесе суоми), емь, оңтүстік ботникалық, орта-ботникалық, солтүстік-ботникалық, солтүстік, саво, оңтүстік-шығыс.
Діні
Финдердің діншілдігі Финляндияның Евангелиелік-лютерандық шіркеуінің шегінде іске асырылады (дінге сенетіндердің 78,3%-ы ) жəне бұл – мемлекеттік діні. Православие бұл елде мемлекеттік екінші дін болып саналады. Католиктер де, аздаған мұсылман да, еврей қауымы да бар.
Мәдениеті
Фин мәдениеті алғашында пұтқа табынушылықтың әсерінен қалыптасты. Ежелгі финдер күн күркіреу құдайы Укко мен табиғат құдайы Рауниге сенген. Христиандықтың енуімен пұтқа табынушылық азая бастады, сонымен бірге Карелияның бір бөлігін бақылауға алған православие шіркеуі де ықпал етті. Мәдениеттің одан әрі дамуы еуропалық мектептің ықпалы әсер етті. Финляндияға барған әрбір адам Калевала эпопеясын тыңдауы керек. Элиас Лённрот жасаған ол финдік өмір салтының барлық ерекшеліктерін айқын көрсетеді. Көптеген фин бардтары рундарды айту үшін гусли сияқты музыкалық аспапты пайдаланады. Кантеле музыкасы жеңілдігімен және нәзіктігімен ерекшеленеді. Фин кескіндемесінде романтизм, эпикалық және солтүстік пейзаждары басым. Оған ұзақ уақыт бойы швед ұлттық дәстүрлері әсер етті. нобай|оңға|200px|Фин ұлттық киімі Фин асханасының сүйікті тағамдары - сүт және ет тағамдары. Бірақ балықтар да молынан пайдаланылады, оны бекон, картоп, сүт, кілегей, арпа ұнымен пісіруге болады. Қуырылған түрлері сирек тұтынылады, көбіне пісіруді жөн көреді. Балық тағамдарының таралуы көптеген көлдердің болуымен түсіндіріледі. Олардың жалпы саны 180 мың, сонымен қатар мемлекеттің Балтық теңізіне шығу мүмкіндігі бар. Ең танымал балықтар лосось және форель болды. Финдер балық сорпасын өте жақсы көреді, оны бірінші тағам ретінде ұсынады. Сүт финдердің ұлттық өнімі болып саналады. Ол күнделікті көп мөлшерде тұтынылады, әрбір фин күнін бір стақан сүтпен бастайды. Финдердің сүйікті ет тағамы - карелиялық горшок, ол сиыр, шошқа және қой етін пісіреді. Тағы бір дәмді тағам - бұғы еті (кептірілген немесе қуырылған). Десерт ретінде қара бидай ұнына негізделіп жасалған кондитерлік өнімдер қолданылады және олар мұндай тәттілерді тұздалған уылдырық пен сары маймен қосып жейді. Сусындардың ішінде жеміс сусындары мен компоттар жиі кездеседі. Оларды дайындау үшін табиғи жидектер мен жемістер қолданылады.
Қазақстандағы финдер
Қазақстанның фин диаспорасы санының жалпы динамикасы мынадай:
Ингерманланд финдерінің алғашқы арнайы қоныс аударушылары Қазақстанда соғыс алдындағы жылдары Карелияның шекаралық аудандарын «тазарту» операциялары кезінде пайда болуы мүмкін. Кеңес-Фин соғысы аяқталғаннан кейін Карелия АКСР Карел-Фин КСР болып қайта құрылды, оның мемлекеттік тілдері орыс және фин тілдері болып жарияланды. 1942 жылы наурызда ингерманланд финдерінің бір бөлігі (25–30 мың) Сібір мен Қазақстанға арнайы қоныс аударушылар ретінде жер аударылды. 1989 жылы Қазақстанда тұратын финдердің 36,3%-ы өз ұлтының тілін ана тілі деп санайтындықтарын айтты, алайда финдердің ана тілін меңгергені туралы мәліметтер жоқ, финдердің 0,2%-ы қазақ тілін ана тілі деп таныды, финдердің 1,3%-ы қазақ тілін біледі; финдердің 63%-ы орыс тілін ана тілі деп санайды, ал финдердің 31%-ы орыс тілді біледі. 1999 жылғы санақ бойынша Қазақстан финдерінің қостілділік дәрежесі мынадай түрде анықталды: біртілділер – 400 адам (73,1%), қостілділер – 147 адам (26,9%).
Дереккөздер
Санат:Финдер Санат:Финляндия халықтары Санат:АҚШ халықтары Санат:Швеция халықтары Санат:Канада халықтары Санат:Ресей халықтары Санат:Норвегия халықтары Санат:Эстония халықтары
Волгорадтағы автобус жарылысы
Волгоградтағы автобус жарылысы — 2013 жылдың 21 қазан күні ресейлік Волгоград қаласында болған террорлық акт.
Оқиғалар ағымы
Жарылыс 2013 жылдың 21 қазан күні сағат 14:06-да (UTC+4) орын алды.
Жарылысқа бұрама шегелер мен металл жоңқалары сияқты зақымдаушы элементтермен жабдықталған екі тротилдық шашка және екі граната себеп болды. Жарылыстың күші тротилдық эквивалентте 500-600 г-ды құрады.
Жарылыс нәтижесінде 7 адам қаза болды, 33 адам жарақаттанды (оның 28-і ауруханаға жатқызылды, 8-і — реанимацияда).
Тергеу
Ресейдің құқықтық-тергеу орындары осы оқиғаға әзірден-ақ террорлық әрекет деген баға беріп қойды. Бастапқыда жарылысқа автобустың газ баллонындағы кінәрат себеп болды деген сарапшылар пікірі алға тартылған еді. Алайда артынша жарылыстың қасақана ұйымдастырылғаны туралы айғақтар табылды.
Аталған елдің лаңкестікке қарсы комитетінің хабарлауынша, Мемлекеттік университеттен «Юбилейный» кинотеатрына қарай бет алып бара жатқан автобус салонында жарылғыш зат іске қосылған. Оқиға болған сәтте қоғамдық көліктің ішінде 40-қа тарта адам болған. Қазіргі күні қоғамдық көліктегі жарылысты ұйымдастырған жанкештінің есімі де белгілі болды. Алғашқы ақпарат бойынша жарылғыш затты автобусқа Наида Әсиялова есімді әйел алып кірген. Оқиға орын алған жерден аталған әйелдің құжаттары табылыпты. Әсиялова – Ресейдің Федералды қауіпсіздік қызметіне осы елдегі атышулы лаңкес Дмитрий Соколовтың жұбайы ретінде жақсы таныс. Деректерге қарағанда, жанкешті ем-дом қонбайтын аса қауіпті сүйек ауруына шалдыққан екен. Қазіргі күні лаңкестік оқиғаға байланысты қылмыстық іс қозғалды.
Халықаралық реакция
Терактты БҰҰ-ның бас хатшысы Пан Ги Мун, Испания және АҚШ үкіметі айыптады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Террорлық акт Санат:2013 жыл
Автожөндеу шеберханасы
Автожөндеу шеберханасы - көліктерді ағымдағы жөндеуден өткізуге арналған кәсіпорын.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Жалпылама координаталар
Жалпылама координаталар - саны механикалық жүйенің еркіндік дәрежесінің санына тең және жүйенің кеңістіктегі орның бір мәнді анықтайтын кез келген өлшемді өзара тәуелсіз параметрлер.
Дереккөздер
Санат:Физика
Зооинженер
Зооинженер - мал өсірудің жоғары білімді маманы. Зооинженер - мал тұқымын асылдандыруды, табыңды өз төлінен өсіруді, мал азық қорын құрып, малды тиімді азықтандырып, пайдалануды, мал өнімін өндіру мен оны өндеу технологиясын жетік меңгерген мал шаруашылығының шебер ұйымдастырушысы әрі басқарушысы.
Дереккөздер
Санат:Мал шаруашылығы
Мостолес
Мостолес (Móstoles) — Испания мемлекетінде орналасқан қала әрі муниципалитет. Мостолес қаласы Мадрид автономиялық бірлестігінің құрамындағы Мадрид провинциясының құрамына енеді.Мостолес Ареа-метрополитана-де-Мадрид ауданының құрамына кіретін муниципалитет болып саналады.Территориясы 45 км² жерді алып жатыр.2010 жылғы санақ бойынша қала тұрғындарының саны 206015 адамды құраған. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі ара қашықтық 18 км-ге созылып жатыр. Болашақта астана болуға тайталас қалалардың бірі. Көршілес қалалармен және Мадридпен мадридтік метро "онңтүстік сақина" арқылы байланысқан.
Атақты тұрғындары
Икер Касильяс
Сілтеме
Санат:Қалалар
Сыртқы сілтемелер
Санат:Испания қалалары Санат:Мостолес
Плазмодий
Плазмодий - миксомицет саңырауқұлақтарының қалдықсыз, көп ядролы протоплазмадан тұратын реңсіз немесе айқын түсті вегетативтік денесі. Плазмодий бірнеше милиметр квадраттан, 1, кейде 1,5 метр квадратқа дейін болады. Плазмодий қорегін бүкіл дене бетімен сіңіріп, сапрофитті қоректенеді, протоплазма өсінділері - псевдоподиялар көмегімен қозғалады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Электромагниттік қатты сөйлегіш
Электромагниттік қатты сөйлегіш — дыбыс жиілігіндегі ток арқылы туындайтын магнит өрісі әсерінен қозғалысқа түсетін болат пластинкаға (якорь) жалғанған диффузордың жаңғыртуына негізделген қатты сөйлегіш. Дыбыс жаңғырту сапасы электродинамикалық қатты сөйлегіш сапасынан төмен.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Кристалдық тордың түйіні
Кристалдық тордың түйіні - кристалдағы атомның немесе ионның үнемі орналасатын орны.
Дереккөздер
Санат:Физика
Халықаралық төлем құралдары
Халықаралық төлем құралдары - халықаралық несие міндеттемелерін өтеу қаражаты. Алтын стандарты жағдайында бұл рөлді алтын мен соған баланатын жекелеген ұлттық валюталар атқарады. Төлемге алтын жұмсалған жағдайда міндеттеме толық өтеледі, ал ұлттық валюта жұмсалса-халықаралық қарыздың формасы ғана өзгертілді деп есептеледі, өйткені ұлттық валюталар эмитент елдерге қойылатын толем талабы деп саналады.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Кулонс (Орн)
Кулонс (Coulonces) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,15 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
1487 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1487 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1487 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Иондық ассоциация
Иондық ассоциация- сұйық немесе газ фазасында иондардан ассоциаттардың түзілу процесі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Анатөлі Құлназаров
Құлназаров Анатөлі 18. 2.1946 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы Лениногор қаласы (қазіргі Риддер қаласы)] – спортшы, Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы, педагог ғылым докторы (2000), Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімі (1986). Өскемен қаласындағы педагогикалық институтты бітірген (1969).
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар
Мейірім Төлегенұлы Нұрсұлтанов
Мейірім Төлегенұлы Нұрсұлтанов (27 шілде 1993, Аягөз, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақстан) — қазақстандық боксшы, ХДСШ, 2014 жылғы Қазақстан чемпионы, 2015 жылғы Дүниежүзiлiк бокс сериясының (WSB) чемпионы. Орта салмақтағы кәсіпқой боксшы (middleweight). Америка Құрама Штаттарында жеңіліссіз өткен тоғызыншы жекпе-жекте NABF Junior Middleweight чемпиондық белбеуін жеңіп алды (2018).
Әуесқойлар арасындағы Азия-2013 және 2013 жылғы әлем чемпионы — Мерей Ақшаловтың інісі.
Өмірбаяны
«Менің ағам әрқашан менің кумирім болды. Мен оның қадамдарын үнемі бақылайтынмын. Ол тамаша боксшы. Бокс — нағыз спорт түрі. Әр адам өзін және отбасын қалай қорғау керектігін білуі керек». — Мейірім Нұрсұлтанов. Мейірімнің боксшы болып қалыптасуында оның ағасы, Азия-2013 және 2013 жылғы әлем чемпионы (64 келі салмақта) Мерей Ақшалов басты рөл атқарды. Содан бері әуесқойлық деңгейде Нұрсұлтанов 250-ге жуық жекпе-жек өткізді.
Әуесқой айқастарындағы мансабы
2009 жылдың қараша айында 16 жасар Нұрсұлтанов Орал қаласында өткен 64 келі салмақтағы 1992-1993 жылдардағы жастар арасындағы Қазақстан чемпионатында жеңімпаз атанып, Азия чемпионатына жолдама алды.
2010 жылдың наурыз айында Тегеран қаласында (Иран) 64 келі салмақта жастар арасында Азия чемпионы атанды.
2012 жылы 19 жастағы Нұрсұлтанов 69 келі салмақта Астанада өткен бокстан ересектер арасындағы Қазақстан чемпионатының қола жүлдесін жеңіп алды, осы салмақта Қазақстан Республикасының чемпионы болып одан кейін сол жылы әлем және Азия чемпионы болып Данияр Елеусінов атанды.
Ол 2014 жылдың желтоқсан айында Тараз қаласында 75 келі салмақта финалда оңтүстікқазақстандық Нұрзат Сабировты ұтып, Қазақстан чемпионы атанды.
«Astana Arlans»
Дүниежүзілік бокс сериясының (WSB) «Astana Arlans» қазақстандық жартылай кәсіпқой командасына шақырылды. 2015 жылғы маусымның басты кейіпкерлерінің біріне айналды. Ол 75 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде барлық жекпе-жекте жеңіске жетіп, финалда «Cuba Domadores» командасынан кубалық Лопес Кардонаны (3:0) сенімді түрде ұтып, «Astana Arlans» екінші рет WSB чемпионы атанды.
Кәсіби мансабы
2016 жылы 23 жастағы боксшы кәсіпқойға ауысу туралы шешім қабылдап, Кэти Дува басқаратын Main Events компаниясымен келісімшартқа отырды. Боксшының менеджері Эгис Климас ресейлік Сергей Ковалев пен украиналық Василий Ломаченко мен Александр Усиктің ісімен де айналысады. Жаттықтырушысы: Роберто Гарсиа. Жаттығу алаңы Окснард, Калифорния, АҚШ. Ол жерлесі Мадияр Ашкеевпен бір командада жаттығады.
Ол 2016 жылы 19 қарашада АҚШ-тың Лас-Вегас қаласында Сергей Ковалев - Андре Уорд жекпе-жегінің андеркартында дебюттік жекпе-жегін өткізіп, бірауыздан қабылданған шешіммен (60:54, 60:54, 60:54) 6 раундта Генри Бекфордты жеңді.
Құран оқудың артықшылығы
Аллаһ тағала:"Құран оқылғанда оған құлақ салыңдар әрі тыныштық сақтаңдар. Рақымдылыққа бөленесіңдер", – десе, Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.):«Сендердің ең жақсыларың – Құранды үйреніп оны үйреткендерің» , – деп өсиет қалдырған. Құранды жақсылап оқыған, әріптерін дұрыс оқуға машықтанған әрі амал етуге тырысқан мұсылман Құранды жазуға тағайындалған мәртебелі періштелермен бірге болатынын Айша (р.а.) анамыздан келген риуаяттан көреміз: «Құранды шебер оқуға машықтанған жан Құранды жазуға тағайындалған мәртебелі періштелермен бірге болады. Ал Құранды оқығанда кекештеніп қиналса, екі сауап алады», – деген. Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.): «Кеудесінде Құраннан еш нәрсе болмаған адам қаңырап тұрған үйге ұқсайды», – деген.
Ибн Масғуд (р.а.): «Құран жаттаған адам ел ұйықтап жатқандағы түннің қадірін білсін, Адамдардың аузы ашық кездегі күндіздің қадірін оразамен өткізсін, адамдар қуанышпен жүргенде қайғыны да естен шығармасын, көп күлкінің артынан жылаудың да келетінін білсін, тәкаппарлықты кішіпейілділікпен бассын»; «Құран жаттаған адам қуаныштың артынан қайғының, қаттылықтың артынан жұмсақтықтың, мазасыздықтың артынан тыныштықтың, қатыгездіктің артынан мейірімділіктің барын білсін», – деген. Ибн Масғуд (р.а.): «Кімде-кім Құранды күндіз хатым етіп оқыса, сол күні періштелер кешке дейін оған салауат айтып тұрады. Ал енді кім Құранды түнде хатым етіп оқып шықса, таң атқанша періштелер оған Алладан жарылқау тілеп шығады», – деген.
Құран – адамзатты шексіз бақытқа жетелейтін, тура жол көрсететін, қияметке дейін өзгермейтін мәңгі мұғжиза. Құран-соңғы пайғамбарлықтың дәлелі, ханиф (тура) діннің үні әрі Ислам шариғатының ата заңы. Құран оқыған адамның бүкіл болмысымен өзгергенін байқайсың. Ішкі дүниесіне үңіліп қарасаң оның рухани тазарғанын, жүріс-тұрысының өзгергенін көресің. Құранға деген махаббат оны оқуға байланысты. Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сахабаларының бірі Узайр бин Ғусайд Құранды ұнамды, жақсы бір мақаммен оқитын еді. Алланың елшісі (с.ғ.с.) ол кісіні: «Мына Ғусайд Құранды қандай жақсы оқиды», – деп мақтады. Ғусайд өзінің естелігінде: «Бір күні түнде «Бақара» сүресін оқып отырғанымда, атым жанымда байлаулы тұрған еді. Құранның даусын естіп атым оқырынып жер тарпи бастады. Оқығанынымды тоқтата қойдым. Атым да тынышталды. Қайта оқи бастап едім, атым орнынан тарпи бастады. Үшінші мәрте оқи бастағанымда, атым тағы да мазасыздана бастады. Ұлым Яхия аттың жанында ұйықтап жатқан, басып кетпесін деп баламды алып кейін жатқызып қойдым. Басымды көтеріп аспанға қарағанымда ақ бұлттың көлеңкесіне ұқсайтын бір тұманның ішінде шырақ сияқты көптеген нәрселердің жарқырап тұрғанын көрдім. Ақ бұлт жарқыраған күйінде көкке көтеріліп көрінбей кетті. Таңертең Пайғамбарымызға (с.ғ.с.) айтқанымда: «Ей, Ғұсайд, оқы. Ей, Ғұсайд, оқы», – деген сөзінен Құранды оқу керек екенін білдім. «Иә, Расулалла! Яхия ұлым аттың аяғының астына жақын жатқандықтан басып кетеме деп қорқып Құран оқығанымды тоқтатып едім», – дегенімде Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Ей, Ғұсайд! Сенің көргенің періштелер болатын. Оқыған Құраныңды естіп келді. Сол қалпы оқи бергеніңде, таңға дейін тыңдайтын еді. Көпшілік көзінен жасырынбайтын еді», – деді.
Қасиетті кітапты оқу – ең ұлы ғибадаттардың бірі және Аллаға жақындататын төте жол. Әбу Умама риуаят еткен хадисте Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Құран оқыңдар! Ол қиямет күні иесіне шапағат етеді», – деп басқа пайғамбарларға берілмеген шапағатты Құран иеленетінін білдірген.
Аллаһ тағала:«Расында, сендерге Алла тарапынан нұр және ашық кітап келді. Сол арқылы Алла тағала Өзінің разылығына ілескендерді амандық жолдарына салады және Өз нұсқауымен оларды қараңғылықтан нұрға шығарады әрі тура жолға салады». Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) Құран аяттарын көп жаттаған адамның жұмақта дәрежесінің аса жоғары болатындығын Абдулла ибн Амр аль-Ась риуаят еткен хадисте айтқан: «Құран иесіне (Құран оқып жаттаған адам) былай делінеді: Оқы және жоғарыла (төрлет), оқы, дүниеде қалай оқыған болсаң дәл солай оқы. Расында, сенің орның ең ақырғы оқылатын аятта». Құранның бір кереметі сол – адам өміріне керектінің барлығын осы кітаптан табады. Құранда Адам атадан бастап келе жатқан адамзат тарихын, олардың әлеуметтік жағдайларын, өз ара қарым-қатынасымен табиғаттың үйлесімділігі барлығы дерлік қамтылған. Жаратылыстың дүниеге келгенге дейінгі, дүниеге келгеннен кейін оның тұрмыс-тіршілігі және ақыретке барғанда оқыған Құран өзіне де, өзгеге де сауабы тоқтаусыз барып тұратын жағдайын суреттеген. Демек ислам жолымен жүрудің ең дұрыс бағыты Құран сөзіне құрмет көрсету, жаттап алу болып табылады. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) Құранды жаттау, есту, назар салу, арқылы үйренуге болатынын айтқан. Құранның қасиеті жөнінде мына бір мысалдың ұлағаты мол: «Баяғыда бір әулие кісі мазардың жанынан өтіп бара жатып, сол жерден шығып жатқан айқай-шудың куәсі болады. Жақындап барып қараса, ол жердегілердің сауапқа таласып жатқанын көреді. Анадай жерде көлеңкеде отырған бір кісінің жанына барады да: «Аналардың жанына барып өзіңіздің сауабыңызды неге талап етпейсіз, сізге сауаптың керегі жоқ па?»-деп, сұрайды. Әлгі кісі: «Мен балама жастайынан Құран оқуды үйретіп кеткенмін, сол балам бүгіндері базарда тіршілігін жасап, ет сатумен айналысады. Тіршілігін де жасайды, Құранын да оқып құлшылығын үзген емес. Сауабын бағыштауды ұмытпайды. Оның маған сауабы жетіп, жемісін қабірде де көріп жатырмын», – деген екен.
Қараңыз ағайын! Дүниедегі амалдарымыздың ешбірі ескерусіз қалмақ емес. Аллаһ тағала қасиетті Құранда: «Кім шаң-тозаңның салмағындай жақысылық істесе оны көреді, ал енді кім шаң-тозаңның салмағындай жамандық істесе оны да көреді», – деген.
«Алланың пендесіне рақымы мол,
Сен де өзіңдей адамға мейірімді бол.
Бардан барды шығарсаң болады сол.
Керексіз қылмайды иең дағы,
Мен де сүйтем деп қана сен де тағы.
Бір Құдайың сабырлы, сенде шыда,
Бәрі осындай ойлансаң артқы жағы.
Мұны білсең, боласың сүйікті құл,
Құлы болсаң қожаңның сүйгенін қыл.
Шын мұсылман болайын деп ойласаң,
Құдайға құл болудың мәнісін біл», – деп жырлаған Пайғамбарлардың тарихындағы биік таулардың ішінен үңгіп сарайлар салған үмбет бүгіндері қайда? Әлемнің жеті кереметіне енген ғажайып дүниелер сол заманның адам нанғысыз туындысы емес пе? Алланың берген ұлық нығметін көтере алмай талай үммет қатты азапқа ұшырады. Құранда: «Көптеген қалаларды, халқы залым болғандықтан ойрандап жібердік. Міне, бұлардың астан-кестеңі шығып жатыр және иен қалған құдықтар мен (қаңыраған) сарайлар жатыр» дейді. Жаратушы хақты танымай өздерін тәңірі деп көкірек керген талай патшалар мал-дүниесімен қош айтысты. Шал ақын жырлағандай:
«Жігіттер, жалған дүние бізден қалар,
Бір күні ажал келіп жаныңды алар,
Жан шығып, дүниеден көшкеннен соң,
Мал-мүлкің, қатын-балаң бәрі қалар», – деп, ақыретті естен шығармауды айтып отыр
Сөз соңында айтарымыз, Алла тағала қыбламыз бір, кітабымыз бір, намазымыз бір деген үмметті Ислам туының астына біріктіріп, басқа ұлттар және діндегілермен жақсы мәмледе болуға шақырады. Алла тағала жұмаға келеген қадамдарыңызға сауаптан жазсын.
Дереккөздер
Санат:Ислам Санат:Аллаһ Тағаланың сөзі Санат:Құран
Энергияның сақталу заңы
Дереккөздер
Санат:Қуат Санат:Сақталу заңдары
Қалыпты әлеуметтану
Қалыпты әлеуметтану - XIX ғасырдың аяғы - XX ғасырдың басында Германия мен АҚШ-та елеулі ықпалы болған әлеуметтанулық бағыт.
Негізгі өкілдерін (Ф.Теннис, Г.Зиммель, Л. фон Визе, А.Фиркандт, Г.П. Беккер) қоғам туралы ғылымды талдамалық негізде құруға тырысқан ортақ ұмтылыс біріктірді. Олар әлеуметтанудың міндеті әлеуметтік өзара әрекеттестіктің тұрақты түрлерін талдау деп білді. Әлеуметтік және жаратылыстану ғылымдардың өзіндік ерекшеліктерін ескеру қажет деп санады. Сол заманда кең таралған тарихи эволюцияшылдық тұжырымдамаларға қарама-қарсы, Қалыпты әлеуметтанудың пәні нақты — тарихи әлеуметтік құбылыстар емес, "әлеуметтіліктің таза түрлері", яғни барлық қоғамдық құбылыстарға тән әлеуметтік өзара әрекеттескен немесе әлеуметтік қатынастар түрлері секілді ортақ белгілер болып табылады. Теннис әлеуметтік өмірдің үш түрін — әлеуметтік қатынастар, топтар мен бірлестікгерді атап көрсетіп, қалыпты әлеуметтанудың негізгі мақсаты әлеуметтік өзара әрекеттестіктің әртүрлі түрлерін жүйелеу және жіктеу деп айқындады.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Плазмодилер
Дереккөздер
Санат:Биология
Органикалық синтез және көмір химиясы институты
thumb|Alt=A|100px|Химиялық прибор Органикалық синтез және көмір химиясы институты – ғылыми-зерттеу мекемесі; химия өнеркәсібінде маңызы бар органикалық заттардың, көмірдің, басқа жанғыш қоспалар химиясы мәселелерімен айналысады. 1983 жылы Қазақстан ҒА-ның Химия металлургия институтының органикалық химия бөлімі негізінде Қарағанды қаласында құрылған. 2001 жылы ЖАҚ, 2003 жылдан ЖШС болып тіркелді. Институтт құрамында 5 лаборатория (электркатализ және кванттық-химиялық зерттеулер, биологиялық белсенді заттарды синтездеу, көмір химиясы, спектроскопия, полимерлер), диссертациялық кеңес жұмыс істейді. Ғылыми зерттеулерінің негізгі бағыттары: органикалық қосылыстардың құрылысын, түзілу механизмін, реакцияға қабілеттілігін зерттеу; көмірден, сланецтен және ауыр мұнай қалдықтарынан синтетикалық сұйық жанармай алудың жаңа технологиясын жасау, т.б. Институтта мұнай-газ бұрғылау ісінде қолданылатын көмір-сілтілік реагент алу технологиясы жасалып, өндіріске енгізілді (А.Молдыбаев). Көмір өндіру, қайта өңдеу және химия өнеркәсіптерінің өнімдерінен және қалдықтарынан жаңа мономерлер мен полимерлер алу негіздері, Орталық Қазақстан көмірі негізінде қозғалтқыш сұйық жанармайын алу технологиялары жасалды.
Дереккөздер
Санат:Химия
Шеңгелді (көне қала)
Шеңгелді – көне қала орны. Мойынқұм ауданы Ынталы ауылынан шығысқа қарай 12 км қашықтықта орналасқан. 1989 ж. ҚазМУ (қазіргі әл-Фараби ат. ҚҰУ) археологиялық экспедициясы (жетек. М.Елеуов) тауып, алғашқы зерттеу жұмыстарын жүргізген. Қазір оны солт-тен шығысқа қарай 85 м-ге созылып жатқан, биікт. 2,3 м болатын төбе болып келеді. Теріліп алынған материалдар: құм (хум), құмыра, табақша, т.б. сынықтары. Олардың дені сырланбаған ыдыстар. Қазба жұмыстары барысында табылған қыш ыдыстар оның 10 – 12 ғ-да өмір сүргенін көрсетеді. 11 – 12 ғасырлардағы керуен сарай. Алматы облысы Шеңгелді аулының маңында. Жетісудың ірі қалалары Эквиус пен Қойлықтан қатынайтын сауда жолы бойында орналасқан. Аумығы 70 х70 м2. Бекініс іргелерінің сақталған биіктігі 1,5 – 2 м. .
Cілтемелер
Санат:Қазақстан көне қалалары
Балуанияз
Балуанияз (1818, Маңғыстау түбегі — 1856, сонда) — Адай руынан шыққан батыр.
1992 жылы батырдың бейітіне ескерткіш күмбез орнатылды (авторы К. Демесінұлы) шапқыншылығына Балуанияз қазақтың шағын жасағын (60 шақты адамы бар) бастап қарсы шығады. Осы соғыста Балуанияз, інісі Балтеке бар.
Нимейри Гаафар Махаммед аль
right300px|thumb|Нимейри Гаафар Махаммед аль
(Nimeiri, Gaafar Mohamed el-) (1930ж. 1 қаңтар, Вал-Нубави, Омдурман, Судан), Судан елбасы (1971-1985). 1969ж. Исмаил аль-Азхаридің азаматтық тәртібіне қатысқан. 1971ж. Нимейридің өз үкіметі қуғынға ұшыраған, бірақ плебисциттен кейін билікке қайта оралған. 1972ж. Оңтүстік Суданға автономия берілді, 1981ж. дүниежүзіндегі ең ірі қант зауытының жобасына қатысқан, сондай-ақ ауыл шаруашылығын дамытуға ұмтылған. Оның ислам заңдарын жүргізгісі келгені христиандар мен оңтүстіктің басқа да тұрғындарының қарсылығын оятты, осы қадам оны тақтан түсірген.
Санат:Елбасылар Санат:Судан Санат:Судан елбасы
Хон Сик Пак
Пак Хон Сик - Социалистік Еңбек Ері (1948), қызылша өсіруші, Талдықорған облысы (қазіргі Алматы облысы), Қаратал ауданы, Максим Горький колхозының звеношысы (1939). 1915 жылы Ресейде, Приморье өлкесі, Владимиров ауданы, Тихонгоу селосында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Маурисио Почеттино
Командалық
«Ньюэллс Олд Бойз»
«Эспаньол»
«Пари Сен-Жермен»
«Тоттенхэм»
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары Санат:Эспаньол ФК ойыншылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары Санат:Бордо ФК ойыншылары Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары Санат:Эспаньол ФК жаттықтырушылары Санат:Саутгемптон ФК жаттықтырушылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК жаттықтырушылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК жаттықтырушылары Санат:Челси ФК жаттықтырушылары
Свитч
Свитч:
Дереккөздер
Санат:Банк терминдері Санат:Экономика
Құмберіш
Құмберіш — құртқашаш туысына жататын тамырсабағы қысқа әрі жіңішке көп жылдық өсімдік. Биіктігі 20-40 см. Жапырағы жіңішке таспа пішінді, ұзындығы 20-40 см, ені 2-4 мм. Гүлі көкшіл, көгілдір, күлгін секпілді. Гүл серігі түтікшесінің ұзындығы 4—6 см. Жемісі — қауашақ, ұзындығы 4—5 см. Тұқымы қара қоңыр түсті, цилиндр не конус пішінді. Тасты, балшықты далада, тау беткейлерінде өседі. Қазақстанда — Торғай, Бетпақдалада, Балқаш-Алакөл алқабында, Қызылқұм, Жоңғар, Теріскей Алатауында, Қаратауда таралған. Әсемдік үшін өсіріледі, щетка жасау үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Құртқашаштар
Алушта
Алушта – Украинада Қырымның теңізінің оңтүстік жағалауында орналасқан қала. Халық саны 31 440 мың адам.
Қырымның Алушта аймағы (Үлкен Алушта) – Алушта қалалық кеңесіне бағынышты, Алушта қаласымен қатар бірнеше кенттерді аумағына қосып алған.
Дереккөздер
Санат:Қырым қалалары Санат:Қара теңізі портары
Жоғарғы троицкое (Жоғарғы троит ауылдық кеңесі)
Жоғарғы троицкое — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Жоғарғы троит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 917 адамды құрады. Пошта индексі — 452783, ОКАТО коды — 80251815001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Футболдан Германия чемпионаты 2020/21
Неміс Бундеслигасы 2020/21 (нем. Die Bundesliga 2020/21) — Футболдан Германия чемпионатының 58-ші маусымы, 18 команда күш сынасты.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Германия чемпионаты Санат:2020 жылғы футбол Санат:2021 жылғы футбол
Ават (Жетісу облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаркент қаласынан шығысқа қарай 13 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1133 адам (582 ер адам және 551 әйел адам) болса, 2009 жылы 1374 адамды (694 ер адам және 680 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Панфилов ауданы елді мекендері
Пембой
Пембой — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Обь өзенінің оң жағалауынан 207 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лариса Ивановна Романовская
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының вокал-хор факультетін (1986), хор дирижері, хор пәндерінің оқытушысы; Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінің шетел тілдері факультетін (2010) бітірген, ағылшын және неміс тілдерінің оқытушысы.
Орыс, ағылшын, неміс (базалық) және чех (бастауыш деңгей) тілдерін біледі.
Халықаралық кластағы дирижер. 1990 жылдан - ҚР Музыка қайраткерлері одағының Алматы қаласы хор секциясының меңгерушісі, Балалар музыкалық мектептерінің, гимназиялардың, эстетикалық бағыттағы мектептердің қалалық хормейстерлер секциясының жетекшісі.
2010 жылдан бері - алыс және жуық шетелдердің өнер форумдары, конкурстары, фестивальдары мәселелері бойынша халықаралық үйлестіруші.
«Елім-ай» балалар хорын құрушы, көркемдік жетекшісі және дирижері (1990), «Елім-ай» балалар музыкалық-хор мектебін құрушы (1998).
ҚР Музыкалық қайраткерлер одағының, Intercultur халықаралық ұйымының, IFCM, FOMGED халықаралық ұйымдарының мүшесі.
Болгарияда, Словакияда өткен Халықаралық конкурстардың әділқазы төрайымы, Чехияда, Ресейде, Украинада өткен Халықаралық конкурстардың әділқазыларының мүшесі.
ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1998). М. Әуезов атындағы медальмен; Халықаралық Музыкалық қайраткерлер одағының, ҚР Музыкалық қайраткерлер одағының, қалалық Педагогика кадрларының біліктілігін арттыру және қайта даярлау институтының, ҚР Ағарту министрлігінің, Алматы қаласы әкімшілігінің, Алматы қаласы Медеу ауданы әкімшілігінің құрмет грамоталарымен марапатталған. Халықаралық Музыкалық қайраткерлер одағының, ТМД қатысушы мемлекеттердің Парламентаралық Ассамблеясының, ҚР Музыкалық қайраткерлер одағының, ҚР Мәдениет министрлігінің, қалалық кадрларды қайта даярлау институтының алғыстарын алған және алғыс хаттарымен ескерілген. Халықаралық музыкалық қайраткерлер одағының (Мәскеу, Новосібір, Санкт-Петербург қалалары), Халықаралық конкурстар мен фестивальдердің (Грекия, Германия, Қазақстан, Оңтүстік Корея, Ресей, Литва, Түркия, Австрия, Қырғызстан, Франция, Канада, Чехия, Украина, Испания, Болгария, Италия, Словакия, 1993-2010) дипломанты. Діни көзқарасы - атеист.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - «Саясат мені толғандырмайды».
Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ''«Әзірге қазақстандықтардың жан жүрегінде мәдениетсіздік пен адамгершіліктің болмауы орын алған - ал болашақ Қазақстан жайлы айту әлі ерте».'' Хоббиі - әдебиетті түпнүсқа тілде оқу, шет тілдерін меңгеру, автомобиль айдау, суда жүзу, саяхат жасау, шығармашылық жобалар құру. Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық әдебиет, дүние- жүзіндегі танымал адамдар туралы очерктер. Ажырасқан. Ұлы - Сергей (1989 ж. т.), Нью-Йорк университетінің студенті (Прага қ.), «Тосла» корпорациясының қызметкері (Прага қ.).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1956 жылы туғандар
Черро-Веронезе
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2038 адамды құрайды. Халық тығыздығы 204 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10,17 км² шамасында. Пошта индексі — 37020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Баян-Чаган
Баян-Чаган (Баяншаган) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чаган-Бургазы өзенінің сол жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 3442
IC 3442 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41435, MCG 2-32-111, ZWG 70.144, VCC 1355.
Сыртқы сілтемелер
IC 3442 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Гари Кэйхилл
Гари Джеймс Кэхилл (ағыл. Gary James Cahill; 1985 жылы 19 желтоқсанда Англияның Шеффилд қаласында туылды) — ағылшын футболисті, "Кристалл Пэлас" футбол клубы мен Англия құрама командасының  орталық қорғаушысы.
Клубтық
Гари 15-ке толмай тұрып Дербишираның «Дронфилд» футбол клубында өнер көрсетті. Сол жерде ойнап жүріп көптеген «Барнсли», «Шеффилд Уэнсдей», «Дерби Каунти» және  «Астон Вилла» сияқты клубтар онымен қызыққан болатаын. Кейін «Астон Вилла»  клубымен контракка қол қойды
2006 жылы 9 сәуірде Кэйхилл «Астон Вилла» үшін алаңға алғаш матчын «Арсеналға » қарсы өткізіп, 5:0 есебімен жеңілді. Алғашқы бастапқы құрам ретіндегі матчын 9 сәуірде Вест Бромвич клубына қарсы өткізді.
2007 жылы 19 қыркүйекте 3 айға «Шеффилд Юнайтед» клубына арендаға кетті. Алғашқы матчын 22 қыркүйекте Кристал Пэласқа қарсы өткізді.10 қарашада «Шеффилд Юнайтед» үшін алғашқы голын соғып,«Сток Ситиді» 1:0 есебімен жеңді. Аренда біткеннен кейін, қайта «Астон Виллаға» оралды.
2008 жылы 5 қазанда алғаш голын соғып, Вест Хэм Юнайтед клубын 3 : 1 есебімен жеңді.
2009 жылы тамызда клубпен контракты тағы да 3 жылға созды.
2011 жылы 30 желтоқсанда «Челси » мен «Болтон Уондерерс» трансфер жайлы келісімге келді. 16 қаңтарда «Челсидің » ресми сайты Кэйхилдің клубпен 5 жылдық контракка қол қойғаны жарияланды. Трансфер құны 7 млн. фунт стерлинг болды.
Алғашқы матчың «Манчестер Юнайтедке » қарсы 2012 жылы 5 желтоқсанда өткізді.
Ұлттық құрама
2009 жылы 4 шілдеде алғаш рет ұлттық құрама үшін жолдастық матч Қазақстанға қарсы  шақырылды. Бірақ тек 2010 жылы 3 қыркүйекте ғана алаңға Майкл Доусонды ауыстырып Болгарияға қарсы ойын өткізді. 2011 жылы 29 наурызда алғаш рет бастапқы құрамамен шығып,жолдастық матчты Ганаға қарсы өткізіп, 1:1 есебімен ойын аяқталды.
2011 жылы 2 қыркүйекте Кэйхилл алғаш голын 13 минутта Болгарияға қарсы өткізілген Еуропа 2012 чемпионатында соқты.
Жетістіктері
Челси
Сілтемелер
Санат:Англия футболшылары Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Челси ФК ойыншылары Санат:Кристалл Пэлас ФК ойыншылары Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары Санат:Шеффилд Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Болтон Уондерерс ФК ойыншылары Санат:Бернли ФК ойыншылары
Тау жадырағы
Тау жадырақ (Anthus spinoletta) - Торғайтәрізділер отрядінің Шақшақай тұқымдастарының биологиялық түрі. Өз атауына толық сай келген құс.
Таралуы
Тау жадырақ Қазақстанда оңтүстік және шығыстың тек қана таулы аудандарында қоныстанады, оның үстіне әдетте теңіз деңгейінен 2 500 м жоғары биік тауларда өмір сүреді. Тау жадырақ бізге орман жадырақтан ертерек (наурызда) келіп, кейінірек (қазанда) ұшып кетеді, кей жылдары қыста да кездесуі мүмкін.
Биологиялық сипаттама
Дене мөлшері орман жадырақтай. Тау жадырақ орман жадырақтан гөрі ашық реңді және қауырсын жабыны бойлай созылатын алабажақсыз біркелкі реңкті. Жақыннан қара сирақтары жақсы көрінеді, ал орман жадырақтың сирақтары ақшыл, дене түстес. Тәңіртаудағы субальпілік шалғында іргелес жүріп кездесетін орман жадырағынан тау жадырағын осы белгілері бойынша ажырату оңай. Тау жадырақтың қылығы жадырақтар типтес, алайда орман жадыраққа қарағанда оның дауысы едәуір жоғары және сыңғырлап естіледі. Соған сәйкес орман жадырақтың сайрауы - «тититититн» сияқты емес, тау жадырақтың сайрау дыбысы «сисисисиси» деп аяқталады. Құсойнақта ұшу жолы шырқау биіктікке көтерілмей, тау беткейінен жазық доға түрінде өтеді.
Дереккөздер
Санат:Жадырақтар Санат:Еуразия құстары
Песке
Песке (Pesche) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Изерния провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1480 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 109 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 86090.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Michele Arcangelo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
NGC 7426
NGC 7426 — Кесіртке шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 18 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7426 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70042, UGC 12256, MCG 6-50-12, ZWG 515.12, near SAO 72851.
1488 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1488 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1488 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Оулдтаун (Айдахо)
Оулдтаун (Oldtown) — Айдахо штатының Боннер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.6 км². FIPS коды — 16-58600.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 184 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Боннер округы (Айдахо)
Ваурика (Оклахома)
Ваурика (Waurika) — Оклахома штатының Jefferson округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2064 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 30.7 км² шамасында. FIPS коды — 40-79250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Нюрюг (Ветлуга тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Терсага
Терсага (Terzaga) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сеньорио-де-Молина-Альто-Тахо ауданында (комарка) орналасқан.
NGC 2919
NGC 2919 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Наццано
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1355 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 111 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 60.
NGC 2919
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Терсага
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 26 адамды құрайды.
Наццано
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Antimo (santo).
NGC 2919
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Терсага
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Арчар (Видин облысы)
Арчар (Арчар) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Димово қауымының құрамына кіреді.
Наццано
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Арчар (Видин облысы)
Пошта индексі — 3770. Телефон коды — 09317. ЕКАТТЕ коды — 672.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Деб
Дёб — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луза өзенінің оң жағалауынан 275 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Гранжинья
Гранжинья (Granjinha) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Табуасу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Кристал (Риу-Гранди-ду-Сул)
Кристал (Риу-Гранди-ду-Сул) (Cristal (Rio Grande do Sul)) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пелотас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 044 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 681,561 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Санкт-Августин
Санкт-Августин (Sankt Augustin) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Кёльн әкімшілік округіне бағынады. Рейн-Зиг ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Фиппахедельхаузен
Фиппахедельхаузен (Vippachedelhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Веймар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Таванн
250px|thumb|Картада орналасуы Таванн (Tavannes) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Мутье округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3395 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14.65 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 713, пошта индексі — 2710.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Энстатит
Энстатит (грек. enstates – қарсылас, оның қиын балқитындығына орай аталған) – пироксендер тобына жататын минерал. Хим. формуласы: Mg2[Sі2O6]. Ол Fe2[Sі2O6] изоморфты қатарымен байланысқан, қоспалары: Cr2O3 (0,5%-дай), TіO2 (0,2%-дай), MnO (0,4%-дай),CaO (2%-дай), т.б. Ромбылық сингонияда кристалданады. Кристалдары қыс-қа призма немесе тақташа тәрізді. Агрегаттары ірі дән немесе пластинкалы болып келеді. Түсі ақ, сұр, сарғыш, қоңыр, жасылдау; шыныдай жылтыр, жіктілігі жетілген. Тығызд. 3,2 – 3,25 г/см3, қатт. Моос шкаласы бойынша 5,5; морт сынғыш. Жаралуы магмалық, сирек метаморфтық. Энстатит және бронзит – тасты метеориттердің минералы болып саналады. Диэлектрик ретінде кеңінен қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Магний минералдары Санат:Силикат минералдар Санат:Пироксендер
Италия өнері
XVI ғасырда қалыптасқан өнердегі жаңа бағыт "барокконың" өркендеу орталығы Рим қаласы еді. Мұндағы XVII ғасырдан қалған сәулет өнерінің белгілері барокко дәуіріне дәлме-дәл.
Осы белгілерге мысал ретінде қасиетті Петр соборы, Римдегі Иль Джезу шіркеуі, Ватикандағы патшалық баспалдақ және Римдегі фонтанды айтуға болады.
200px|thumb|right|Римдегі Сан Карло Алле Куатро Фонтане шіркеуі [[барокко ]] Рим бароккосының көрнекті өкілі — сәулетші, мүсінші Франческо Барромини (1599—1667). Оның Римдегі Сан Карло Алле Куатро Фонтане шіркеуі барокко стиліне сай және өзінің ерекшелігімен көзге түседі. Бұл ғимарат элементтері ірі және жылжымалы тәрізді. Ондағы періште бейнелері қабырғадағы сопақша гербті ұстап тұр. Барокко сәулетшілерінің ең ұнамды элементтерінің бірі — сопақша еді. Сан Карло шіркеуінің бұрышы кесілген және алдында фонтаны бар төрт мүсін орналасқан. Сондықтанда ғимарат атауы — Алле куатро Фонтане. Ф.Барроминидің екінші құрылысы — Сант Иво алла Сапиенда шіркеуі.
thumb|left|150px|[[Мадам де Монтеспан]] Барокко тамаша көріністерге бай болды. Римдегі барокко көрермендердің негізгі ансамблі ретінде қалыптасты. Ол готика дәуіріндегідей сәулет өнерін, мүсін мен кескіндемені біріктірді. Барокко шеберлері өнерді табиғатпен байланыстырумен қатар театр құрды. Үлкен сарайларды — саябақтармен, демалыс орындарымен және су бұрқактармен әшекейледі.
Барокконың көрнекті мүсіншісі — Лоренцо Бернини.Ол ұзақ өмір сүрді, сарайда патша қарамағында қызмет істеді, көптеген тапсырыстарды асқан шеберлікпен орындады. Лоренцо Бернини — қасиетті Петр Соборын әрі қарай жалғастырып, әшекейледі.