cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ұзынкөл ауылдық округі (Астрахан ауданы)
Тарихы
2009 жылы Қайнар ауылдық округі құрамында болған Луговое, Қаратүбек ауылдарымен бірге таратылып, орталығы Қайнар ауылы Ұзынкөл ауылдық округіне берілді. 2014 жылы Қайнар ауылы таратылды.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 760 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Астрахан ауданы ауылдық округтері
Секисов ауылдық округі
Секисов ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданындағы әкімшілік бірлік.
Ревелло
Ревелло (Revello) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Секисов ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Секисовка ауылы кіреді. Орталығы – Секисовка ауылы.
Ревелло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4226 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 80 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 53 км² шамасында. Пошта индексі — 12036.
133 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:133 жылы туғандар
Ревелло
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco, San Biagio.
Секисов ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1656 адамды құрады.
133 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:133 жылы қайтыс болғандар
Секисов ауылдық округі
Дереккөздер
Санат:Глубокое ауданы ауылдық округтері
133 жыл
Түсініктемелер
*
Айдарлы сүңгуір
Аталығының қар реңді жабын қауырсынының аясында аң тусті қапталы мен бауыры қарама-қарсы түспен ерекше бөлініп көзге түседі, басында ұзын айдары болады. Аналығының айдары онша үлкен емес, ал ақ түсті қаптал мен бауыры - қызғылтсары қоңыр, қанатындағы «көзтартарлары» бүкіл қанатты жабады - ұзын және ақ түсті болып келеді.Ұялары суға жақын орналастырылады. Салындыдағы 6-13 күңгірт зәйтүн түстес жұмыртқаларды аналық жалғыз өзі 3,5 аптаға жуық басады. Аталықтар бұл кезде тізбектелген ұзын топтар түзеді. Айдарлы сүңгуірлер жануартекті азықтармен қоректенеді. Олардың тәуліктік азығы негізінен ұлулар, хирономид және инелік дернәсілдерінен, сондай-ақ су бунақденелілерінен, балық шабақтарынан құралады.
Ұялау орындарында наурызға қарай пайда болады, ал қыркүйекте ұшып кете бастайды. Бүкіл қазан бойы ұшуда болады, дарақтардың бір бөлігі Оңтүстік Қазақстанның суы қатпайтын су қоймаларында қыстап қалады.
Дереккөздер
Санат: Сүңгуір үйректер Санат:Еуразия құстары
Сан-Мигель-де-Тукуман
Сан-Мигель-де-Тукуман (исп. San Miguel de Tucumán)әдетте "Тукума́н"(исп. Tucumán) деп қыстартылып аталады- Тукуман аймағының орталығы және Солтүстік Аргентинаның үлкен қалаларының бірі. Халық саны- 526 мың адам. Агломирациясының халықы 806 мың адам. Халық саны бойынша Аргентинада бесінші орынды алады.
Климаты
Қаланың климаты- субтропиктік. Қысы жылы. Зерттеулер бойынша, температура бойынша максимум -1961—1990 ж. 42,1 °C, абсолютті минимум — 3 °C.
Білім
Тукуманда мемлекеттегі көптеген беделді жоғарғы оқу орындары орналақан. Мысалы:
Шахмардан Есенов атындағы Каспий мемлекеттік технологиялар мен инжиниринг университеті
Шахмардан Есенов атындағы мемлекеттік технологиялар және инжиниринг университеті (КМТжИУ) - Қазақстан Республикасының жоғары оқу орны. Университеттің бес факультетінде төрт мыңнан астам студент 22 мамандық бойынша білім алады. Олардың үштен екісі күндізгі бөлімдерде оқиды. Мұнай-химия; инженерлік; тарих-филология; физика-математика; атом-энергетикасы факультеттері жұмыс істейді. Студенттерге Қазақстан ғылым академиясының бес толық мүшесі мен мүше-корреспонденті, 10 профессор, елуден астам ғылыми кандидат, бес жүзге жуық оқытушы дәріс береді. Университеттің бес оқу корпусы, шеберханасы, жатақханасы, оқу залдары мен екі спорт кешені бар.
Тарихы
1983 жылы жалпытехникалық факультеттің деканы болып Табылдиевтің орнына Есберген Тоқшылықұлы Божанов тағайындалды. Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1990 жылғы 18 қыркүйектегі № 384 қаулысымен 1990 жылы жалпытехникалық факультет В.И. Ленин атындағы ҚазПТИ-дің Маңғыстау филиалы ретінде қайта құрылды. Филиалдың алғашқы директоры болып Есберген Тоқшылықұлы Божанов тағайындалды. Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің 1993 жылғы 7 маусымдағы № 472 қаулысымен 1993 жылы В.И. Ленин атындағы ҚазПТИ-дің Маңғыстау филиалы базасында Ақтау политехникалық институтының ашылды. Институттың алғашқы ректоры болып Есберген Тоқшылықұлы Божанов тағайындалды. Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің 1995 жылғы 1 шілдедегі № 767 қаулысымен 1995 жылы Ақтау политехникалық институтына Шаһмардан Есеновтың есімі берілді. Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің 1996 жылғы 7 мамырдағы № 573 қаулысымен 1996 жылы Ақтау политехникалық институты мен Атырау педагогикалық университеті Ақтау филиалының негізінде Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университетінің құрылды. Университет ректоры болып Есберген Тоқшылықұлы Божанов тағайындалды. 2001 жылы Божановтың орнына университет ректоры болып Әшімжан Сүлейменұлы Ахметов тағайындалды. 2005 жылы Ахметовтың орнына университет ректоры болып Әбдімүтәліп Әбжаппарұлы Әбжаппаров тағайындалды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 26 мамырдағы № 502 қаулысымен 2008 жылы Ш. Есенов атындағы Ақтау мемлекеттік университеті атауы Ш. Есенов атындағы Каспий мемлекеттік технологиялар және инжиниринг университеті болып өзгерді. 2013 жылы университет ректоры болып Әділбек Қожабекұлы Ботабеков тағайындалды.
Оқу нысандары мен жатақханалар
1. Бас ғимарат (БҒ) Алты павильоннан тұрады, ғимараттың дәрісханалары мен кабинеттерінің нөмірленуі бір әріптен және төрт белгіден тұрады: әріп – павильонның белгісі; бірінші және екінші сан – қабат нөмірі; үшінші және төртінші сан – дәрісхана мен кабинеттердің нөмірлері. Орналасқан жері: Ақтау қаласы, 32 ықшам аудан. 2. № 2 оқу ғимараты (№ 2 ОҒ) Үш павильоннан тұрады, ғимараттың нөмірленуі үшсанды: бірінші саны – қабат нөмірі; екінші және үшінші сан – дәрісхана мен кабинеттердің нөмірлері. Орналасқан жері: Ақтау қаласы, 24 ықшам аудан, 2 үй. 3. № 3 Оқу ғимараты (№ 3 ОҒ) Жеті секциядан тұрады, ғимараттың нөмірленуі үш санды: бірінші саны – қабат нөмірі; екінші және үшінші сан – дәрісхана мен кабинеттердің нөмірлері. Орналасқан жері: Ақтау қаласы, 11 ықшам аудан, 3 үй. 4. № 1 студенттер жатақханасы (№ 1 СЖ) Тұрғын-жай секциялары, оқу залы, асханасы бар төрт қабатты ғимарат. Орналасқан жері: Ақтау қаласы, 3Б ықшам аудан, 10 үй. 5. № 2 студенттер жатақханасы (№ 2 СЖ) Тұрғын-жай секциялары, оқу залы бар бес қабатты ғимарат Орналасқан жері: Ақтау қаласы, 27 ықшам аудан, 7 үй. 6. № 3 студенттер жатақханасы (№ 3 СЖ). Тұрғын-жай секциялары, оқу залы, спорт алаңы, асханасы бар бес қабатты ғимарат. Орналасқан жері: Ақтау қаласы, 32 ықшам аудан. 7. Спорт кешені (СК) Құрамында спорт залы (баскетбол, футбол, волейбол), жүзу бассейні, жаттығу залы, бокс залы, күрес залы, шейпинг залы бар екі қабатты ғимарат. Орналасқан жері: Ақтау қаласы, 32 ықшам аудан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:Маңғыстау облысы жоғарғы оқу орындары Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындары
Маркшейдерлік іс (кітап)
Маркшейдерлік іс — 2009 жылы Астана қаласы «Фолиант» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Т. Тұяқбаев. Беттер саны — 304.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-35-685-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2009 жылы шыққан кітаптар Санат:Фолиант баспасының кітаптары
Қияңды
Қияңды – Маңсуалмас қыраты мен Бағытай-Беніке ойысындағы құрғақ арна. Бейнеу ауданында орналасқан.
Шеңдек (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Герасимовка (Шығыс Қазақстан облысы)
Герасимовка — Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданындағы ауыл, Төлеген Тоқтаров ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қасым Қайсенов кентінен солтүстікке қарай 22 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1192 адам (562 ер адам және 630 әйел адам) болса, 2009 жылы 1328 адамды (635 ер адам және 693 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы елді мекендері
Лонг Валлэй (Нью-Джерси)
Лонг Валлэй (Long Valley) — Нью-Джерси штатының Моррис округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Елгома
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Филеттино
Филеттино (Filettino) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 551 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 7 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 78 км² шамасында. Пошта индексі — 3010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Сивеж (Кисть тармағы)
Сивеж — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кисть өзенінің сол жағалауынан 47 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Вирусты гепатит Е
Е вирустық гепатит жұғу тәсілі бойынша А вирустық гепатитке жақын. Ал, Е вирустық гепатит, бөлек бір ауру екенін, 80-жылдары- М.С.Балаян дәлелдеді. Ол нағыз ғалымға сай, сол кезде әлі анықталмаған гепатит түрмен өзін-өзі жұқтырды. Бұл нақты, А вирустық гепатиті емес екені, айдан анық  болатын. Өйткені зерттеушінің, аталған гепатитке қарсы иммунитет өндірілді. Дәрігерлер, әріптестің халін бақылай отыра, тұңғыш рет аурудың сипаттамасын жазады статистикалық мәлімет бойынша Е вирустық гепатитке шалдыққандардың көбі ер адамдар. Е вирустық гепатит жүкті әйелдер үшін өте кауіпті.
Этиологиясы.
Вирусты гепатит Е (ВГЕ) жіктелінбейтін вирусиарға жатады. ВГЕ сыртық қабаты жоқ икосаэдрлік капсид.вирустың геномы бір тізбектілі РНҚ,өлшемі 27-34 нм.
Эпидемиологиясы.
Инфекция көзі ГЕ ауыратын адамдар болып табылады.Берілу механизмі фекальды-оральды.Таралу жолы су арқылы.Сонымен қатар тағам жіне тұрмыстық қатынас арқылы таралады.ГЕ эпидемия түрінде кездеседі. Инфекция көбінесе азия елдерінде (Түркіменстан, Ауғаныстан, Үндістан) өте жиі кездеседі.Африкада,Оң және Солтүстік Америкада және Европада сирек кездеседі. ВГЕ барлығы қабылдайды, бірақ 15-29 жас аралықтағы адамдар арасында жиі тіркеледі.
Патогенез
ГЕ-нің патогенезі толық зеттермеген. Зерттеушілердің көбі патогенездің негізгі вирустың цитопатикалық әсер етуі деп саналады.Сонымен қатар иммунды механизмдердің бауыр тінінің некробиотикалақ өзгерістерде қатысуы мүмкін.
Клиникасы.
Инкубационды кезені 15-40 күн. Ауру манифестті (сарғаю және сарғаюсыз) және симтомсыз формада өтуі мүмкін. Сарғаю алды кезеңінін манифестті формасында 1-10 күнге дейін созылады. Бұл кезенде астеновегетативті және диспепсиялық көріністер болады, эпигастри аймағында ауырсыну сезімі, қызба өте сирек болады. Сарғаю кезеңі басқа гепатиттармен салыстырғанда өте қысқа 15 күндей және оң жақ қабырға астында ауырсыну сезімі сарғаюдың бірінші апиасында және холестаз көріністері байқалады. 2-4 апиадан кейін сиптомдардың кері дамуы жүреді және сауығумен бірге, ГЕ үшін созылмалы түрі тән емес.
Диагностикасы.
Диагнозды анықтау үшін қан сары суында lg M анти HEV ИФА немесе HEV-RNA ПЦР әдістерімен табу.Емі.ГЕ-гы сияқты. Жүкті әйелдерде түсіктерді, алдын ала босанудын алдын алу және босануды оптимальды жүргізу.
Алдын алу
. Эпидемияға қарсы және санитарлық-гигиеналық шаралар ГА-ға ұқсас.
Дереккөздер
http://zozh.kz/files/polygraphy/Listovka.dlia.naseleniia.mery.zashity.ot.virusnogo.gepatita.A,E.pdf
http://www.kazmed.ru/ma-alalar/a-zh-ne-e-virusty-gepatitter
http://www.gor-polic2.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=31&Itemid=33&lang=en
NGC 7774
NGC 7774 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 9 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7774 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 72679, UGC 12819, MCG 2-60-22, ZWG 432.37, KCPG 594A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Керамзит
нобай|Керамзит Керамзит (грек. keramos – саз) – ұсақ түйіршікті, кеуек құрылымды, жасанды жеңіл бетон толтырғыш. Түйіршік өлшемдері 5 – 40 мм болып келеді. Оңай балқитын көпірмелі саз балшықты айналмалы пеште (1100 – 1200С) күйдіру арқылы алынады. Керамзит жеңіл бетонды құралымдар мен бұйымдар, жылу оқшаулағыш толтырма, ыстыққа төзімді бетондар және майламалар дайындауға пайдаланылады. Қазақстанда жергілікті саз жыныстарынан керамзит алу жөніндегі жүйелі зерттеулер 1956 жылдан қолға алынды. 30-дан астам кен орындарының шикізаты зерттелді. 1963 ж. Алматыда керамзит өндіретін тұңғыш цех салынды. Кейінірек Шымкент, Рудный, Целиноград (қазіргі Астана), Атбасарда, сондай-ақ, республиканың басқа да қалаларында керамзит өндіретін з-ттар мен цехтар салынды және оларда орташа тығызд. 400 – 700 кг/м3 болатын керамзит шығарылды. Керамзит -бетонды қабырғалық панельдер (бетонының беріктігі 5 – 10 МПа және орташа тығызд. 850 – 1400 кг/м3) темір-бетон бұйымдары зауыттары мен комбинаттарында шығарады.
Арынды (артезиан) гидрогеологиялық жүйелер
Арынды (артезиан) гидрогеологиялық жүйелер сіңбелік (инфильтрациялық) және элизиолық түрлерге бөлінеді.
Сіңбелік жүйелер
Ауқымында атмосфера суы су сіңіретін тау жынысытар жер бетінде ашылымданған ауданда, яғни қоректену алқабында жауғанда, өтімді қабатқа сіңеді. Атмосфералық ылғал біртіндеп тереңге еніп, қабатты толық қаныктырады. Қабат бойынша жылыстаған су оның жер бетіне шығатын бөлікшелеріне жетіп, жерасты суының қайнар көздерін жасайды. Бұл жерлер қабат суыныц арылу немесе сорғу (дренаж) алқабы деп аталады. Бедер мен қоректену және арылу алқаптарының биіктік жағдайына байланысты, алаптың ең төмен ойысқан орталық бөлігінде арын жаралуға, яғни қысымның ықпалымен судың өз бетінше ағып шығуына жағдай туындауы мүмкін.Сонымен, алаптың орталық бөлігінде арын алқабы пайда болып, су оның ауқымында ұңғымадан бұрқақ түрінде атқып шығуға қабілетті болады. Судың атқылау биіктігі ұңғыманың қоректену мен дренаж алқаптарына қатысты және гидростатикалық деңгейіне байланысты.
Элизиолық жүйелер
Қабатаралық су басқаша жолмен де жаралуы мүмкін. Алап ұзақ уақыт бойы ойысқан кезде, оны қүрайтын шөгінді тау жынысытарбіртіндеп жоғары қысым алқабына түседі. Мұнда артық су сығылып шығады да тау жынысытардың кеуектері мен жарықшақтарын толтырады және тіпті арын туындайды. Қысымның ықпалынан едәуір су мөлшерін беруге қабілетті тау жынысытардың ең өзіндік типіне сазды шөгінділер жатады, олардың ылғалсыйымдылығы үлкен болады. Артық су астындағы (және үстіндегі) тау жынысы-коллекторларға түсіп, олар арқылы жоғары, яғни қысымы төмен алқаптарға жылыстап көтеріледі. Сонымен, егер сіңбелік (инфильтрадиялық) жүйеде қабатаралық судың қозғалысын (қоректену алқабынан арылу алқабына қарай) ауырлық күші анықтаса, ал элизиолық жүйелерде су төменнен жоғары қарай - алаптың ең көп ойысқан бөлігінен оньгң шеттеріне қарай жылыстайды.Осы екі жағдайда да қабатаралық су өте баяу жылыстайды. Оны өзендер мен ашық сушаралардағы судың ағысымен салыстыруға келмейді. Қабатаралық судың ағу жылдамдығы әдетте жылына бірнеше м-ден аспауы мүмкін. Оның жылыстауы қабат-коллектордың сүзілу қасиеттерімен анықталады.
Гидростатикальқ (пьезометрлік) арын
Арын алқабының басқа сипаттамасына гидростатикалық (пьезометрлік) арын жатады. Ол сулы горизонт жабынынан пьезометрлік деңгейге дейінгі су бағанасының биіктігін айтады. Пьезометрлік деңгей м-мен өрнектеледі.
Дереккөздер
География
Санат:Геология
Басқару жұмыстарын автоматтандыру
Басқару жұмыстарын автоматтандыру – халық шаруашылығының әр түрлі өндірістік салаларын басқаруда математикалық әдістерді, автоматтық құрылғылар мен есептеу техникасы құралдарын пайдалану.
Басқару жұмыстарын автоматтандырудың ғылыми негізі
Өндірісті комплексті түрде автоматтандыру, өнеркәсіп көлемі мен өндіріс қарқынының артуы және халық шаруашылығының әр түрлі салалары арасындағы өндірістік байланыстардың күрделенуі экономикалық мәліметтер мен статистикалық мәліметтер жинау және оларды өңдеу процестерін, документация түрлерін есепке алып, таратып отыру, жоспарлау және басқару міндеттерін шешу ісінде автоматтандыру қажеттігін туғызды. Басқару жұмыстарын автоматтандырудың ғылми негізі халық шаруашылығын басқарудың өзіндік ерекшеліктерін ескеріп, басқарудың оптимальдық жүйесін синтездеу әдісін зерттейтін және экономикалық мақсаттарға математикалық әдістерді пайдалану мәселелерімен шұғылданатын экономикалық кибернетика. Оның басты проблемасы – халық шаруашылығымен оның жеке салаларын басқаруды автоматтандырудың бір тұтас жүйесінде адам мен кибернетикалық машиналардың өзара әрекетінің методологиялық және принциптік мәселелерін шешу. Басқару жұмыстарын автоматтандырудың негізігі 3 жүйесі бар:
Автоматтандыру негізгі құралдары
Басқару жұмыстарын автоматтандырудың негізгі құралдары – электрондық есептеуіш машиналар мен электрондық басқарғыш машиналар. Олардың ішінде цифрлық есептеуіш машина (ЦЕМ) кеңінен тараған. ЦЕМ мәліметтерді өңдеудің орталық жүйесін ұйымдастыру, жоспарлау, статистика, жол есебін жүргізу, детальдарды өңдеудің оптимальдық технологиясын есептеу, участок, цех және тұтас кәсіпорын жұмысын жоспарлау, қоймадағы материалдар мен бұйымдардың есебін оперативті түрде жүргізу, қажетті материалдарға сұрама беру, өзіндік құн есебін күнделікті шығарып отыру, жабдықтарды пайдаланудың оптимальдық жоспарын жасау, өндірістік және транспорттық графиктер құру т.б. үшін қолданылады. Оны басқару жұмыстарын автоматтандыруда қолдану бірқатар шетелдерде де жүзеге асырылуда.
Мысалы, АҚШ-та барлық шығарылатын ЦЕМ-нің 90%-ы экономикалық есептеулерге және өндірісті басқару жұмыстарында пайдаланылады. Аналогты есептеуіш машина технологиялық процестерді оптимальдық реттеу қызметін атқарады. Оны электрондық басқару машиналарымен біріктіре отырып, процестерді тек оптимальды технологиялық режимде ғана емес, оптимальды экономикалық режимде де реттеуге болады. Аналогты машинаның жаңа типі – автоматты оптимизаторды экономикалық басқару мақсатында пайдалануға болады.
Басқару жұмыстарын автоматтандыруда электрондық есептеуіш машинадан басқа сан алуан арнаулы жабдықтар қолданылады. Оларды былайша топтастыруға болады:
Автоматтандыруды ұйымдастыру ісін жоспарлау мен басқару
Жалпы мемлекет көлемде басқару жұмыстарын автоматтандыруды ұйымдастыру ісін жоспарлау мен басқарудың қазіргі ғылми әдістерін неғұрлым тиімді енгізуді қамтамасыз етеді. Көптеген абоненттер мен телефон желісі арқылы тікелей байланыстырылып, алуан мақсатта пайдаланылатын қуатты есептеу орталықтары құрылуда. Ал кәсіпорындар мен экономикалық басқару органдарын комплексті түрде қамтамасыз ету мақсатында ірі мәліметтік есептеу орталықтары құрылды. Жеке үлкен кәсіпорындар мен басқару органдарында есептеуіш машина станциясы немесе орташа е шағын электрондық есептеуіш машиналары болуы мүмкін.
Украин ССР ҒА Кибернетика институты мен Львов телевизия заводы жасаған көп өнім шығаратын үлкен өндіріс орындарына арналған «Львов» мәліметтік басқару жүйесі басқару жұмыстарын комплексті түрде автоматтандырудың мысалы бола алады. Жүйе негізін заводтың мәліметтік есептеу орталығы құрайды. Ондағы басты техникалық құрал ретінде «Минск-22» электрондық есептеуіш машинасы пайдаланылады. Мәліметтік есептеу орталығы өндірістің барысы жабдықтардың техникалық жағдайы, қолда бар материалдар мен детальдардың, бұйымдар мен дайын өнімдердің кіріс-шығыс есебі туралы хабарды автоматты түрде жинап, өңдейді; завод туралы қажетті анықтамалар береді және әр түрлі жоспарлау, экономикалық есептерін орындайды. Сөйтіп, басқару жұмыстарын комплексті түрде автоматтандыру ісі адамды мәлімет жинақтау және оны өңдеудегі көптеген қиын жұмыстардан босатып, өндірісті басқаруда оның творчестволық ролін арттырады.
Дереккөздер
Санат:Менеджмент
Дарниус
Дарниус  (Darnius) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альт-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
NGC 3192
NGC 3192 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBbc/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
№112-темір жол айрығы
№112-темір жол айрығы — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігіне қарасты Төртқұдық ауылдық округі құрамында болған темір жол айрығы, 2017 жылы таратылған.
Географиялық орны
Екібастұз қаласынан батысқа қарай 83 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Екібастұз қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері
Силвейра-Мартинс
Силвейра-Мартинс (Silveira Martins) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Риу-Гранди-ду-Сул штатының батыс-Орталық бөлігі мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Рестинга-Сека экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 712 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 118,307 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,9 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Кальейруш
Кальейруш (Calheiros) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-де-Лима муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 047 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 117,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
IC 3770
IC 3770 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ташенка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Копоново ауылындағысу өлшеу постынан Мокша өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Агатово (Габрово облысы)
Агатово (Агатово) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Севлиево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 433 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5431. Телефон коды — 067309. ЕКАТТЕ коды — 103.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Каралачик
Каралачик — Башқұртстанның Федор ауданындағы ауыл, Каралачик ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 638 адамды құрады. Пошта индексі — 453291, ОКАТО коды — 80254827001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Вогиера
Вогиера  (Voghiera) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Феррара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3941 адамды құрайды. Халық тығыздығы 99 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 40 км² шамасында. Пошта индексі — 44019.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Antonio. Жыл сайынғы мерекесі — 13 маусым.
Бобрич
Бобрич (Bobritzsch) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Саксония ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 4530 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 49,7 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 77 020. Муниципалитеттің басшысы — Фолькер Хаупт.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Фалера
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 551 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22.36 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3572, пошта индексі — 7153.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Геннадий Леонидович Бортников
Геннадий Леонидович Бортников (1.04.1949, Мәскеу - 24.03.2007, Мәскеу) – совет театр- және киноактері. 1993 жылы Ресей Федерациясының халық әртісі атағын алады.
Биографиясы
1962 жылы МХАТ-тың мектеп-студиясын тәмамдайды. Жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін Моссовет атындағы мемлекеттік театр академиясына қабылданады. Геннадий Бортников 2007 жылы 24 наурызда инфарктен көз жұмады. Мәскеуде Введенский мазарына жерленеді.
Дереккөздер
Санат:1 сәуірде туғандар Санат:1939 жылы туғандар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:24 наурызда қайтыс болғандар Санат:2007 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері Санат:XX ғасыр актерлері Санат:XXI ғасыр актерлері Санат:Ресей Федерациясы халық әртістері Санат:РКФСР-дің еңбек сіңірген әртістері Санат:МХАТ мектеп-студиясы түлектері Санат:Моссовет атындағы театр тұлғалары Санат:Миокард инфарктінен қайтыс болғандар Санат:Введенское зиратында жерленгендер
Ислам өркениеті
Ислам өркениеті - ислам дінінің құндылықтары негізінде қалыптасқан әлемдік өркениеттердің бірі. Ислам өркениетінің алғашқы нышандары VII ғасырдың басында Хиджаз арабтарының арасында қалыптаса бастады. Оның басты себептеріне Сауд Арабиясы түбегінде көшпелі және қалалық мәдениеттердің жаңа рухани негізде біріге бастауы, ежелгі тайпалық діндердің тоқырауы және жалпыарабтық этникалық сананың пайда болуы жатады. Мұхаммед пайғамбар мен одан кейінгі төрт халифа Әбу Бәкір, Омар, Осман, Әли Әбу Тәліб билігі дәуірі (622-661) және Омейя әулеті (661-750), Аббас әулеті биліктері дәуірінде (750-1258) солтүстікте Еділ өзенінен оңтүстікте Мадагаскарға және шығыста Қытайдан, батыста Францияның оңтүстігіне дейінгі кең аумақта таралған және олармен көршілес аймақтарға да әсерін тигізген ис¬лам діні ықпалымен адамзат өркениетінің өзіндік ерекшелігі бар бір түрі қалыптасты. Ислам өркениетінде араб тілі мен араб жазуы алдыңғы орынға шығып, негізгі ғылым тілі мен мәдениет құралы қызметін атқарды. Орта ғасырлардағы ислам ғалымдары медицина, астрономия, химия, физика, математика, мәдениет, мантиқ (логика), әдеп, философия салаларында көптеген ғылыми жаңалықтар ашып, айтарлықтай табыстарға жетті. Олар ежелгі Грекия, Рим, Ежелгі Шығыс өркениеттері жетістіктерін дамыта отырып, жаңа дәуірдегі батыс мәдениетінің қалыптасуына негіз қалады. Аса көрнекті түркі ғалымдары Әбу насыр әл-Фараби, Қожа Ахмет Иассауи, Сүлеймен Бақырғани, т.б. ғұламалар өз еңбектері арқылы Ислам өркениетіне үлкен үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Осциллограф
318px|thumb|Осциллограф Осциллограф (oscillo — тербелетін және grapho — жазамын)
134 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:134 жылы туғандар
Осциллограф
Осциллографты түтік
Осциллографты түтік - электрлік сигналдарды көрінетін графиктік көріністерге түрлендіретін электрон сәулелі түтік. Қабылдайтын сигналдардың сипатына қарай және оларды экранда көрсету ерекшеліктеріне қарай о.т. төменгі жиілікті, кең жолақты (жоғары және аса жоғары жиілікті) жоғары Вольтті, жадқа сақтаушы, көпсәулелі, сәулесі радиалды ауытқитын болып бөлінеді.
134 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:134 жылы қайтыс болғандар
Осциллограф
Осциллоскоп
Осциллоскоп (oscillo — тербелемін және skop'o — қараймын) — бүл да осциллограф. Лезде өзгеріп түратын электрлік процестерді көзбен байқауға арналған жағдайда айтылатын термин.
Дереккөздер
Санат:Электроөлшегіш құралдар
134 жыл
Түсініктемелер
*
Шымкент қалалық орыс драма театры
Шымкент қалалық орыс драма театры (2018 жылға дейін "Оңтүстік Қазақстан облыстық орыс драма театры" деп аталды) – Шымкент қаласындағы өнер ордаларының бірі.
Тарихы
Алғашқы театр маусымы 1929 жылдың 1 қарашасында ашылған. Осылайша Сырдария өңірінің көрермендік басқармасы халықты театр өнеріне баулу арқылы Оңтүстік Қазақстан тұрғындарының рухани мүдделерін қамтамасыз етуді ұйғарды. Театрдың алғашқы бас режиссері әрі көркемдік жетекшісі – М. Раздолин болды, ұйымдастыру жұмыстары В. Б. Сибиринге жүктелді.
1944 жылдың 8 мамырында "Облыстық орыс драма театрын құру жайында" қаулы қабылданды. Театр труппасы бөлініп, іс жүзінде дара қазақ театры құрылды. Алайда ресми түрде театр 1967 жылы 15 қарашада Шымкент облысы мәдениет басқармасының бұйрығымен рәсімделді. Қазақ және орыс театрының директоры Берещук, ал көркемдік жетекшісі Насонов болды.
Театр 1949 жылы Орал қаласына көшіп, кейін музыкалық комедия театры ретінде Шымкентке қайта оралды. Осылайша 1958 жылы театр қайта құрылды. 17 қыркүйекте қалада театрдың ғимаратын салу жобасын бекіту жайында шешім қабылдады (Құрылыс жұмыстары 1965 жылдың наурыз айында басталып, 1967 жылдың қазан айында аяқталды. 2000-жылдары театр ғимараты қайта қалпына келтіріліп, сыртқы түрі жаңарды).
1959 жылы 2 қаңтарда театр труппасы өзінің тұңғыш шымылдығын А.Е. Корнейчуктың “Жұлдыздар неге жымыңдайды?” атты спектаклімен ашты. 1968 жылдың қаңтарынан өз алдына жеке, дербес театр болып бөлініп шықты. Театрдың шығармашылық жағынан өсіп-өркендеуіне актерлер И.Е. Болотова, И.М. Фрейдин, А.И. Пащенко, Л.И. Книжникова, С.М. Догмарова, В.Н. Матвеев, О.А. Величко; режиссер Ю.И. Книжников, суретші Ф.А. Черноголова (1978 жылдан), т.б. елеулі үлес қосты. Театр ұжымы осы заман тақырыбын игеруге көп көңіл бөлді, осыған орай театр репертуарынан 20 ғасыр жазушыларының (А.И. Абдуллин, А.А. Дударев, М.А. Галин, А.А. Каплер, О.Ш. Иоселиани, В.С. Розов, Х. Вуолийоки) драмалық шығармалары мол орын алған. Театрдың шығармашылық ұжымы Қазақстанның облыс орталықтарымен қатар Ресей қалаларында да (Магнитогорск, Миасс, Златоуст, Орск) гастрольдік сапармен өнер көрсетті.
Қойылымдары
Театр әр жылдары шығармашылық өрлеу кезеңін де, тоқырау кезеңін де бастан кешті. Театр танымалдығы ең әуелі бас режиссердің М. Раздолин) есіміне байланысты болса, К. Медведев, В. Ванченко, И. Дубровский, П. Догмаров, О. Белинский, Ю. Книжников, С. Абдиев, А. Мельников, И. Вербицкий режиссерлік еткен кездері алуан түрлі биіктерді бағындыра білді. Театрдың репертуарына республика орталығындағы театрлардың өзі қызыға қарайды. Оның ішінде қазіргі заманғы танымал драматург Г. Гориннің "Забыть Герострата!" және "...Чума на оба ваши дома" деп аталатын қойылымдары бар. Театр репертуарындағы  классикалық шығармалардың орны бір бөлек. А. Островскийдің "На всякого мудреца довольно простоты", Н.В. Гогольдің "Ревизоры", М. Әуезовтің "Көксерегі", Ш. Айтматовтың "Шыңғыс ханның ақ бұлты" М. Кәрімнің "Ай тұтылған түн", А. Цагарелидің "Ханымы" секілді белгілі пьесалармен қатар алыс шетелдік авторлар  –  Р. Кунидің  "Слишком женатый таксист", Р. Нэштің "Продавец дождя", Дж. Стейнбектің "Люди и мыши", Г. Фигейредоның "Эзоп" сияқты туындыларын сахналады.
Жетістіктері
Театр ұжымы Байқоңыр қаласының тұрғындарымен жақсы қарым-қатынас орнатып, ондаған жылдар бойы сол қалаға гастрольге шығып келеді. 2005 жылы Ресей тарабының шақыруымен Псков, Великие Луки, Новгород, Мәскеу қалаларына барып өнер көрсетті. Театрдың еңбегі ескерусіз қалған жоқ, шығармашылық ұжым бірнеше мәрте фестивальдер мен түрлі байқаулардың жеңімпазы атанды. 2008 жылы Бішкекте өткен халықаралық фестивальде қойылған "Шыңғысханның ақ бұлты" қазылар алқасына да, көрермендерге де қатты ұнады, Ш. Айтматов мұрасының үздік көркемдік көрінісі және үздік әйел рөліне арналған номинациялар осы спектакль өнерпаздарына берілді.
Театр жанында  көптеген  жылдар  бойы  жұмыс  істеп  келе  жатқан  "Балаганчик"  студиясы Шымкенттің талантты жастары актерлік және режиссерлік тәжірибелерін ұштай алады. Осы студияның түлегі Антон Митнев Алматыдағы М.Ю. Лермонтов атындағы мемлекеттік академиялық орыс драма театрына қабылданды.
Театрдың қазіргі жетекшілігі де лайықты марапатталып келеді. Бас режиссер Игорь Вербицкий "үздік режиссура" номинациясынан өзге облыс әкімінің ұлтаралық келісім мен достық және бейбітшілік саласындағы жасампаздық еңбегі үшін "Бауырмал" сыйлығына ие болды. Театр директоры Наталья Шевченко "Қазақстандағы театр өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін" күміс белгісінің иегері ( 2012 жылғы мәліметтер ).
Театр сайты
http://www.teatr.com.kz/
Санат:Қазақстан театрлары Санат:Шымкент
Хорст (Гольштейн)
Хорст (Гольштейн) (Horst (Holstein)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5224 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 61 044. Муниципалитеттің басшысы — Эрнст-Вильхельм Мордик.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Қалқұтан ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1145 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Астрахан ауданы ауылдық округтері
Миалос
Миалос (Mialos) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64383, пошта индексі — 64410.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 97 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Кристиана Нюсляйн-Фольхард
Кристиана Нюсляйн-Фольхард (Christiane Nüsslein-Volhard; 20 қазан 1942, Магдебург, Германия) — неміс биолог, 1995 жылы ерте эмбриондық дамуы кезеңіне генетикалық бақылауға қатысты жаңалықтары үшін Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Макс Планк қоғамы құрылымындағы даму биологиясы институтының профессоры және директоры. Сондай-ақ, toll-тәрізді рецепторлардың ашылуына әкелген, toll генін ашқан ғалым ретінде танымалдылыққа ие болды.
Қайнар көзі
Санат:Леополдина мүшелері Санат:Германия биологтары Санат:Германия эмбриологтары Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері Санат:Лондон корольдік қоғамының мүшелері Санат:Тюбингеннің құрметті азаматтары Санат:Гарвард университетінің құрметті докторлары Санат:Принстон университетінің құрметті докторлары Санат:Утрехт университеті құрметті докторлары Санат:Фрайбург университетінің құрметті докторлары Санат:Гейдельберг ғылым академиясының мүшелері
Садық-Ата
Садық-Ата– орта ғасырдағы қаланың орны. Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан қ-нан солт-ке қарай 18 км жердегі Шорнақ а-ның маңында орналасқан. Тік бұрышты, ұзынша келген қалашық аумағы солт-тен оңт-ке қарай 340 м, батыстан шығысқа қарай 180 м. Қалашық үш бөліктен тұрады.
Қайшыауыздар
Қайшыауыздар (Loxia) - Қунақ тұқымдасына жататын құстар туысы.
Қайшыауыздар тұқымдасы Қазақстандағы қунақ тұқымдастарға жататын 18 туыстың біреуі. Бұлар – орташа денелі қунақ тұқымдас құстар. Тұмсығы басқалардай мүлде ерекше – ұшы имек, тұмсықасты мен тұмсықүсті бірімен-бірі түйіспей, айқасып орналасқандықтан, шырша бүрінен тұқымды аршып алуға жақсы бейімделген. Орман құстары, қылқанды ормандарда өмір сүреді. Және негізінде қылқан тұқымдастардың тұқымымен қоректенеді. Қайшыауыздардың ұялау және жылыстау мерзімдері көбінесе осы тұқымның түсіміне байланысты. Түсім болмай қалса, олар жаппай түрдің таралу аймағынан алыстау жылыстайды. Қазақстанда қайшыауыз туыстардың үш түрінен екеуі – шыршашыл қайшыауыз және аққанатты қайшыауыз кездеседі.
Дене ұзындығы 17 см. Жақ ұштары айқасып, қайшыауызды болғандықтан, шырша қарағай және бал қарағай бүрлері қабыршақтарын жеңіл қайырып, жабысқақ тілімен тұқымын алып қоректенеді. 5 түрі бар. Шыршашыл қайшыауыз жер шарынын солтүстік бөлігінен Орталық Азия, Филиппиндер, Солтүстік-Батыс Африка және Орталық Американың шыршалы орманын мекендейді. Қарағай кайшыауызы Шотландиядан Оралға дейін таралған. Аққанатты қайшыауыз Еуразияның солтүстік аймағында таралған. Шыршашыл қайшыауыз Сібірден қыста Павлодар Ертіс өңіріне ауып, қыстап, көбінесе жаз-күз мерзімдерінде кездеседі, бірақ жыл сайын оларды көру мүмкін емес. Азық қоры нашар болса, басқа жаққа ауып кетеді.
ОФК Ұлттар кубогы 1996 (финал)
Толық мақаласы: ОФК Ұлттар кубогы 1996
ОФК Ұлттар кубогы 1996 (финал) (ағылш. 1996 OFC Nations Cup Final) — 1996 жылғы Футболдан Океания чемпионатының финалдық матчы. Аустралия және Таити құрамалары алтын жүлдені сарапқа салды. Матч екі тараптың да стадиондарында ойналды. Еі ойын қорытындысында Аустралия 11:0 есебімен жеңіске жетті.
Доливье Пьер
Дереккөздер
Санат:Франция тұлғалары Санат:1746 жылы туғандар
ОФК Ұлттар кубогы 1996 (финал)
Дереккөздер
Санат:ОФК Ұлттар кубогының финалдары Санат:1996 жылғы футбол Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Таити Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Сапаров Әбдікерім
Сапаров Әбдікерім (1918, Маңғыстау ауданы, Мырзайыр-Басқұдық жері – 1999) – соғыс және еңбек ардагері, жұмысшы. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1946 ж. бастап Ақырап, Екпінді ұжымшарларында, Куйбышев атындағы, «Комсомол» кеңшарларында жұмыс жасаған. Қызыл жұлдыз, 1-дәрежелі Отан соғысы (1985) ордендерімен, «Ерлігі үшін» (1946), «Еңбек үздігі» (1973) медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Сундоба (Горьков тармағы)
Сундоба — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Горьков өзенінің сол жағалауынан 2704 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарақыстақ
Қарақыстақ – Шу өзені алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 61 км, су жиналатын алабы 738 км2.
Бастауы
Қырғыз Алатауының солтүстігінен басталып. Рахым Сабденов ауылы тұсында Қорағаты өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Тау ішіндегі аңғары тар шатқалды, жазыққа шыққанда үш тармаққа бөлініп аңғары кеңейеді. Көп жылдық қар, маусымдық жауын-шашын суларымен толығады. Жайылмасы шабындық ретінде, суы егін, бау-бақша суаруға пайдаланылады. Қарақыстақ өзені бойында 1984 жылы су сыйымдылығы 6,8 млн. м3 болатын өзімен аттас Қарақыстақ бөгені салынған.
Риттана
Риттана (Rittana) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Чоя (Иш тармағы)
Чоя — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иша өзенінің сол жағалауынан 121 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Риттана
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 137 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 12010.
Чоя (Иш тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Риттана
Елді мекеннің қамқоршысы — San Mauro.
Чоя (Иш тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Риттана
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Ақсауытты Ақтамберді
Ақсауытты Ақтамберді — 2011 жылы Астана қаласы «Фолиант» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Ә. Ысқақ. Беттер саны — 408.
Асыл қорытпалар мен металдар
Асыл қорытпалар мен металдар — құрамының негізгі бөлігі (компоненті) төмендегі металдардың бірі болатын қорытпалар: алтын, платина, палладий, күміс, иридий, радий, рутений және осмий. Мұндай металдар мен қорытпалар коррозияға ұшырамайды, қышқылдардың көпшілігі оларға әсер етпейді. Жеке әсіресе қорытпа күйінде техниканың алуан саласында жиі қолданылады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Ақсауытты Ақтамберді
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-271-065-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Фолиант баспасының кітаптары
Садақ
Садақ тарту
Садақ тарту, спорттың ежелгі түрлерінің бірі. Мұны археологиялық қазбалар дәлелдеді. Адамзат дамуының басталуында садақ негізгі аңшылық қару болды, кейін оны әскери мақсаттарда пайдалана бастады. Еуразия халықтарында садақ ату ерте кезден бастап дами бастады. Қазір ол Қазақстанда, Қырғызстанда, Башқыртстанда және басқа да республикаларда көпшілікті тартатын ұлттық спорт түрі болып табылады, ал Бурятияда ешбір ұлттық мейрам садақ атусыз өтпейді, оған мыңдаған адамдар қатысады. Біздің уақытымызда Садақ тарту спорты кең тараған. Ол мергеннен жалпы жақсы дене дайындығын, дәл есептеуді және кездеу әдістерін меңгеруді талап етеді. Садақ атумен кез келген жас пен жыныстағы адамдар шұғылданды. Жарысқа жасы 14-ке жеткен мергендер қатыса алады. Садақ тартудан халықаралық бірлестік 1959 ж. құрылды. Оның жабдығына садақ пен жебеден бөтен: адырнадан киімді қорғайтын көкірекшеден адырнаның соғуынан сол қолдың сақтайтын биялай білезігінен; оң қол саусақтарының мүйізгестенуінен сақтау үшін қалқан немесе саусақ қаптан, жебені алып жүру үшін қорамсақтан, жебені ылғал мен лас заттардан тазарту үшін шашақтан (кистыдан); металл жебені түзейтін машинкеден және басқалардан тұрады. Садақ тарту өтетін орын атыс орны деп аталады. Оның үш жағына қауіпсіздік алабы (ені 20 м.-кем емес) жасауы тиіс және тиісті өлшемі болуы керек. Біздің елімізде садақ атудан жарыс: әйелдер үшін - 30,50 және 70 метрлік, ерлер үшін - 30, 50, 70 және 100 метрлік қашықтықта өткізіледі. Орындайтын жаттығуына байланысты әрбір мерген нысанаға 72 жебені атады, Мұнда байқау атуы болмайды. Садақ тарту командасы әдетте 4 мергеннен тұрады, есеп 3 тәуір нәтиже бойынша жүргізіледі. Садақ тарту әдісі күрделі емес, бірақ оны толық игеру ұзақ және көп еңбектенуді қажет етеді. Спорттық садақ тартудың екі түрі бар.
Садақ тарту тәсілі
Садақ тарту тәсілі (көне.) ерте кезде аң аулауда, кейін соғыс ісінде қолданылған. Садақ тарту тәсілі қазақ халқының жамбы ату, алтын хабар, теңге алу секілді ұлттық ойындарында кең тараған. Бұл ойындар жаугершілік кезеңіндегі әскери тәрбие секілді машықтану мектебі болған.
Дереккөздер:
Санат:Садақтар
Қысқыш аяқ
Қысқыш аяқ (chela) - кейбір буынаяқтылардың, (куйісаяқтылар, шаянтәрізділер) қармау аяқтарының дистальдық бөлігі; ол жемтігін мықтап ұстау, оны талқандап бөлшектеу, жауларынан қорғану және денесін тазалау қызметтерін атқарады. Қысқыш аяқ-аяқтарының соңғы екі буынтақтарынан құралған және оның қозғалмалы және қимылсыз саусақтары бар.
Дереккөздер
Санат:Биология
Флевиль-Ликсьер
Флевиль-Ликсьер (Fléville-Lixières) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54198, пошта индексі — 54150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 266 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Атребаттар (Британия)
Атребаттар (Atrebates) — Галлиядан көшіп келген кельт тайпалары, Темза өзенің қос жағасын мекен еткен. Олардың иелігі қазіргі Гэмпшир, Батыс Суссекс және Суррей болды, астана маңында топтасқан олар солтүстігінде добундармен (en:Dobunni) және катувеллаундармен (en:Catuvellauni), шығысында — en:Regnenses, оңтүстігінде— белгтермен шектесті.
Олар катувеллаундармен жауласып, басты қалалары Каллева (Calleva Atrebatum, қазір Силчестер (Silchester) деп аталған. Цезарь кезінде олар 15 мың әскер шығара алатын болған.
Дереккөздер
Санат:Кельт тайпалары
Ақтоғай (Павлодар облысы)
Ақтоғай (1993 ж. дейін — Краснокутск ) — Павлодар облысы Ақтоғай ауданының (1938 жылдан) және Ақтоғай ауылдық округі орталығы. Бұрынғы атаулары – "Ветловая гора", "Краснокутск".
Географиялық орны
Облыс орталығы – Павлодар қаласынан солтүстік-батысқа қарай 105 км-дей жерде, селеу шөп өскен құрғақ дала белдемінде орналасқан. Жақын темір жол стансасы — Жолқұдық (109 км жерде).
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 4800 адам (2376 ер адам және 2424 әйел адам) болса, 2009 жылы 4000 адамды (1912 ер адам және 2088 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Ауылда екі орта мектеп, екі балабақша, аурухана, емхана, мәдениет үйі т.б. мекемелер бар. Тұрғындары облыс орталығымен, басқа елді мекендермен автокөлік жолдары арқылы қатынасады.
Көк сүңгуір
Көк сүңгуір (Aythya ferina) - барынша әдеттегідей, тіпті өте көп кездесетін орташа денеді (0,7-1,3 кг) дене бітімі мығым үйрек.
Биологиялық сипаттама
Аталықтың басы - сарғылт қызыл, жоны - сұрғылт көгіддір, екі қаптады - ашық сұр. Кежектің осы реңіне байланысты бұл түрді келтірідген атаудан басқа «қызылбас сүңгуір» деп те атайды. Аналық денесінің алдыңғы бөлігі - қоңырқай қоңыр реңді, тұмсығының айналасында ашық түсті үлескі болады. Ұшып жүргенде ақ түсті бауыры, ашық реңді жоны және қанаты, қошқыл түсті төсі және басы жақсы көрінеді. Ұяны салу амалы алуан түрлі - жағада немесе таяз суда қалқып жүрген, жығылған қамыстарға салынады. Салындыдағы 6-дан 15-ке дейінгі жасылдау көгілдір жүмыртқаларды тек қана аналығы 4 аптаға жуық басады. Балапандар екі айлық кезінде де жақсы ұша алады. Олар топқа жиналып, көшпенді бола бастайды. Көк сүңгуір Қазақстанда наурызда пайда болады. Соңғы топтары Қазақстаннан қараша айында ұшып кетеді. Көк сүңгуір - аңшылармен бірге нағыз көпшілікке мәлім түз аң-құсын аулау түрлерінің бірі