cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Көктүріктер мемлекетінің іргесін қалаған тайпалардың жүйесі
Тарихта алғаш рет түрік атауымен мемлекет құрған Көк түріктер, осы ерекшелігімен тарихта маңызды орын алады. Тарихта шамамен екі жүз жылға жуық өмір сүрген Көк түріктердегі тайпа жүйесі, ғасырлар бойы зерттеліп бүгінгі Түркі әлеміне бір көпір болғаны белгілі. Бүгінгі тақырыбымыз да Көк түріктердің тарихындағы әртүрлі аттармен, ұйымдармен белгілі болған тайпалардың композициясы болмақ. Бұл композиция, басқаша айтсақ тайпалардың ыдырауы мен әрекеттенуі Көк түрік мемлекетінің 744 жылы құлағанынан кейін де жалғасып, тіпті көш кездерінде де маңызды рөл ойнаған. Көк түрік мемлекетінің іргесін қалаған A-shih-na (Ашина) әулеті болатын (1). Бұл мемлекет егемендік алып құрылғаннан кейін 941 жылға дейін, жойылғанға дейін сол тайпадан шыққан бектер тарапынан басқарылып келді (2). Осы кезде әйгілі уәзір Тоныкөктің A-shih-te әулеті болатын. Бұл тайпа 620 жылдары II-ші Көк түрік мемлекетінің құрылуында маңызды рөл атқарды. Алайда, Тоныкөктен кейін (шамамен 725 жылдар) A-shih-te тайпасы туралы ешқандай мәлімет жоқ. Сондықтан A-shih-na бірден-бір басқарушы болып табылады. Жалпы бұлар туралы басқаруды A-shih-na әулетінің қолға алуына хақ беретін каризматикалык аңыздар да бар (3). Осыдан кейін 542 жылы тарих сахнасына шығып, 545 жылы Қытайдағы Батыс Вэй (Wei) мемлекеті тарапынан ресми танылған Көк түріктер төлес тайпаларын бағындырғаннан кейін ғана өз бағымсыздықтарын қорғай алатын жағдайға жетті. Ал бұдан бұрын түбірі Hsien-pi – ден келетін жуан-жуандарға вассал еді және Алтай тауларының оңтүстік етегінде теміршілікпен айналысатын. Төлестердің жуан-жуандарға шапқыншылығының алдын алған Көк түріктер, олардың 50 мың отбасын (кейбір деректерде 50 мың адам немесе 50 мың отбасы) өздеріне бағындырды, осыдан кейін де бағымсыздыққа қарсы күш арта түсті.
Төлес тайпалары
Деректерде төлес аты “барлық тайпалардың жалпы аты” ретінде көрсетілген (4). Одан көне дәуірлерге көз жүгіртсек Ғұндар дәуіріндегі Ting-ling-дер, олардан кейінгі Као-сһ-е- /б.з. 3- ж.ж./лердің жалғасы төлестер деп есептелінеді. Яғни, Орта Азиядағы бүкіл тайпалар Ұлы Ғұн дәуірінде Ting-ling, Juan-juan - Табғаш мемлекеті дәуірінде  Као-сһ-е (Қаңлы), Көк түріктер пайда болғаннан кейін төлестер болып аталған. Негізінде Suei Shu мен Pei Shih деректерінде төлестердің тарихтағы орны туралы айқын түсіндеріледі (5). Жағрафиялық таралуына қарасақ төлес тайпалары бес аймаққа жерлескен:
Бірінші аймақ, Пу-ку (P’u-ku (бугу/бугут), Тонгра (T’ung-lo), Вей-хо (Wei-ho) Байырку (Pa-ye-ku), Фу-ло (Fu-lo) тапалары жасаған Тола өзенінің солтүстігі болып табылады. Бұл бес тайпа өздері өзара біріккен, осында жасайтын мең-чен (Meng-ch’en), ту-жо-хо (T’u-jo-ho), хун (Hun), ху-хсие (Hu-hsie), су-чие (Ssu-chie) сияқты кіші тайпалармен қосылып жиырма мың жетпіс әскер шығара алатын еді.
Екінші аймақ, Хамидің (I-wu) батысы, Карашардың солтүстігі (Yen-ch’i) Ақтаудың (Pai-shan) етектері. Бұл жерде чи-пи (Ch’i-pi), пу-ло-чихи и - ших (P’u-lo-chihi I-shih), су-по (Su-p’o), на-хо (Na-ho), ву-куан (Wu-kuan), йе-ших (Ye-shih), юни-хуан (Yu-ni-huan) және басқа да кіші тайпалар бар, бұлардың да жетпіс мыңға жуық жақсы әскері болатын. Олардың кейбір тайпалары егіншілікпен айналысатын. Бұл түріктердің егіншілікке бастауындағы маңызды мағлұмат болып табылады (6).
Үшінші аймақ, Алтай тауларының оңтүстік батысында еді. Бұл аймақтағы Сир Тардуш (Sir Tarduş (Hsie-yen-t’uo), ших-пан (Shih-p’an), та-чи (Ta-ch’i) лермен басқаларының да он мыңнан аса әскерлері болатын.
Жоғарыда аты аталған тайпалар бір-бірімен сол аттарымен немесе басқа атаумен де бағымсыз таныла бастады. Ал Төлестер Байкал көлінің батысында кішкене бір тайпа болып моңғолдарға дейін (Тоолес (Tooles) тіпті осы күнге дейін қырғыздардың арасында дөнес әулетінің атымен Оңтүстік Сібірде мекендеді. Сир Тардушлар VII ғасырдың алғашқы жартысында Төлестердің ең мықты тайпасы ретінде тарих сахнасында маңызды рөл ойнады (12). Тонестердің жағрафиялық таралуында Алтай тауларының оңтүстігіндегі 10 мың әскерлік күші бар Сир Тардуштардың саны кейін келе 70 мың түтіндік болған. Шығыс Көк Түріктердің әлсіреуімен, олар шығыс қанатының (яғни тоғыз оғыздар) лидері ретінде көрінеді. 628 ж. бастап бағымсыз әрекет жасай бастаған Сир Тардуштар, бұрын 603 ж. орынсыз, әділетсіз салықтар жинап, бірнеше жүздердің басшыларын дарға асқан. Батыс Көк Түріктердің Қағаны Чулоны (Ch`u-lo) ауыр жеңіліске ұшыратты. 628 ж. Тунг (T`ung) Ябгу қаған басшылығындағы Батыс Түріктер ішкі қырқыстарға, ұрыстарға ұшырағандықтан Инан (603 ж. жеңіске жеткен басшылары Ишихпоның (I`-shih-po) немересі) 70 мың отбасылық әулетімен Шығыс Көк Түрік мемлекетінің билеушісі Ил Қаған (Chie-li) Hsel-li)-ға тізе бүкті. Алайда көп ұзамай бұл мемлекет сарсаңға ұшырады. Осылайша пайда болған саяси бостықтың орнын Сир тардуштардың басшылығы толтырды. Негізінде тоғыз оғыздар Инанның басшы болуын қалап, оған «Шығыс Көк Түріктерден қарсы мүдде іздеген Қытайдағы Таң әулеті қосылған болатын, бірақ бұған Сиртердуштар қарсы болып өз қағандықтарын алға тартты. Сир тардуштар 641 ж. дейін бағымсыз болды. 630 ж. Шығыс Көк Түріктердің құлауымен Қытайға жөнелген түріктердің кері қайтарылуы кезінде Сир тардуштар Көк Түріктермен де, Қытайлармен де соғысты. Бастапқы соғыстарда жеңіске жеткен Сир тердуштар басшысы қайтыс болған соң тақты бөлісе алмаған, екі ұлы Қытайларға жеңілді, 646 ж. түбегейлі ыдырады.
Бугу, Тонгра, Тупо, Байырку, Толанко, Ху-шие, Амие (Эдиз) Чипи, Басмик, Курыкан, Қырғыз, Хун, Қарлұқтар және Ұйғырлар 646, 647, 648 жылдары Қытайдың Таң әулетімен келісімге келіп, бір-бір қытай атағымен бірге әскери шен берілді. Осыдан кейін Орта Азияда Қытай басымдығы бас көтерді. Түркіштер, Батыс Көк Түрік жерінде 635 жылдары саяси оқиғалар кезінде тарих сахнасына шықты. Осыдан кейін түркіштердің Батыс Көк Түріктерден шыққандығы белгілі. 634 ж. Қаған аталған Ишбара өз өлкесін он тайпаға бөліп, әрбір тайпаға бір-бір оқтан беріп, оларға Он Шад пен Он Оқ деген атақ берді. Бес Туо-Лу, осыдан кейін бес тайпаға бес-туо-лу аты, қалған бесеуіне де ну-ших-пи аты берілді. Бес туо-лу хандықтар (çorluk) ретінде Тоқмақ (suei-ye) өзеннің шығысында құрылды. Оң жақ тобын құрайтын ну-ших-пилер де Тоқмақтың батысында құрылды. Бұл құрылымнан кейін жалпы он оқ тайпа атына ие болды. Бес туо-ло тайпаларының арасындағы туркеш аты кейіннен барлық он оқ тайпаларының атына айналды (13). Қарлұқтар, тарих сахнасында, Алтай тауларының батысында Пукучен (Pu-ku-chen) көлі жағалауынан көрінді. Алай да бұл жер олардың алғашқы ата-мекені болмауы да мүмкін. Дегенмен, қарлұқтардың 30 ж. бұрынғы мекені жөнінде ой берді (14). 627 ж. бастап Шығыс Көк Түріктердің жеріндегі тайпаларында үлкен қорғаныс болды. Ол кезде Батыс Көк Түріктердің билеушісі Тунг Ябгуға бағынышты болған Сир тардуштар ең мықтысы. Сир тардуштар Тунг Ябгумен келісе алмай Шығыс Көк Түріктердің жеріне көш жасап оларға бағынды. Осылайша Тәңірі тауларының солтүстік жері босады. Қарлұқтардың күшіне енуі де бәлкім осыдан болар (15).
Санат: Қазақстан тарихы
Оңтүстік Дакота
нобай Оңтүстік Дакота (South Dakota) — Америка Құрама Штаттарының штаты.
Санат:АҚШ штаттары
Сартбаш
Сартбаш — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Әбдрашит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1 адамды құрады. Пошта индексі — 452117, ОКАТО коды — 80202804008.
Зинегүл Убайдақызы Бисенбаева
Зинегүл Убайдақызы Бисенбаева — философия ғылымдарының кандидаты. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің Социология және философия кафедрасының меңгерушісі. Экологиялық сана мен мәдениеттің әлеуметтану проблемаларын көп жылдар зерттеп, көптеген ғылыми еңбектер жазып, мемлекетке пайдалы қолданбалы ұсыныстар жасап, өмірге енгізген.
Сартбаш
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Зинегүл Убайдақызы Бисенбаева
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Арне Слот
Арне Слот (нидерл. Arend Martijn Slot; 17 қыркүйек 1978 жыл ) — нидерландтық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы.
Ойыншы
Зволле
Бапкер
Фейеноорд
Дереккөздер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары Санат:Зволле ФК ойыншылары Санат:Спарта Роттердам ФК ойыншылары Санат:НАК Бреда ФК ойыншылары Санат:АЗ Алкмаар ФК жаттықтырушылары Санат:Фейеноорд ФК жаттықтырушылары
Менфи
Менфи (Menfi) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12918 адамды құрайды. Халық тығыздығы 114 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 113,2 км² шамасында. Пошта индексі — 92013.
Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний. Жыл сайынғы мерекесі — 13 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Ақкөл гранит кен орны
Ақкөл гранит кен орны – гранит өнімдерін шығаратын кәсіпорын. Барлау жұмыстары 1960 жылы жүргізілген.
Геологиялық құрылымы
Кен орны Бұланды алқабының герциндік қатпарлығына шоғырланған. Граниті лейкократты ақшыл қызыл және сұр түсті келген.
Құрамы
Механикалық құрамы орташа түйіршікті, қошқыл түсті минералдардың мөлшері 5-8%. Аршылым жыныстарының қалыңдығы 2 м-ден асады. Кварцты порфирлерінің түсі қошқыл қызыл түсті. Кен денелерінің беріктігі 865-1610 кг/см2; су сіңірімділігі 0,28- 0,38%, тығыздығы 2,57-2,59 г/см3. Кен орнындағы тас 300 маркалы гранитке сәйкес келеді. 1968 жылдан «Казнерудматериалы» өндірістік кәсіпорнына қарасты Ақкөл қиыршықтас зауыты пайдалануда.
Дереккөздер
Санат:Ақмола облысы кен орындары
Мальзевиль
Мальзевиль (Malzéville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,53 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54339, пошта индексі — 54220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8118 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1078,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Торос (Ловеч облысы)
Торос (Торос) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Луковит қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 663 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5790. Телефон коды — 06989. ЕКАТТЕ коды — 43058.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ловеч облысының елді мекендері
ДДТ
thumb|rightДДТ (Дихлордифенил-трихлорэтан)-дерлік егістікке айналған инсектицидтердің бірі. Барынша түрақты, табиғатта өте баяу ыдырайды, сондай-ақ едоуір улы ластағыш құрауышқа жатады. Сүтқоректілердің, соның ішінде адамның бауыр, бүйрек және ми ұлпаларында қорланады. ДДТ жыртқыш құстар үшін де қауіпті, өйткені кальций алмасуды бұзып, жұмыртқаның кабығын жұқартатындықтан, ұяда басу кезінде көп жарылады. ДДТ-ның (негізінен топыракта) жалпы молшері шамамен 2 900 т деп есептеледі. Қазір оны өндіру мен қолдануға тыйым салынған, алайда ол организмдерде, әсіресе балықтардың ұлпаларында бар екендігі анықталған.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
TotalEnergies
TotalEnergies (2021 жылдың мамырына дейін — Total SE) — франциялық халықаралық мұнай және газ компаниясы, алты "супермажор" мұнай компанияларының құрамына кіреді. Бизнес операциялары мұнай бұрғылаудан, өндіру, тасымалдау, сату және өндіруге дейін барады. Оған қоса, Тотал үлкен көлемдегі химия тауарларын өндіруші компания болып саналады. Компанияның штаб-пәтері Тур Тотал, Ла Дефенс, Корбеву, батыс Парижде орналасқан.
Лизарда
Лизарда (Lizarda) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жалапан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3507 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5723,201 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Токантинс елді мекендері
Кварцит
Кварцит– кварц түйіршіктерінен тұратын метаморфталған тау жынысы. Құрамында кварцтан басқа слюда (мусковит, серицит, пирофиллит), турмалин, силлимонит, диаспор, топаз, андалузит, хлорит, дала шпаттары, т.б. минералдар кездеседі. Кварцит кремнийлі тұнбалардың аймақтық метаморфизмге ұшырауынан, қышқыл құрамды жанартаулық жыныстардың метасоматоздық жолмен өзгеруінен түзіледі. Олар әр түрлі метаморфтық тау жыныстарының арасында тұтас қабат түрінде орналасады. Мұндай қабат протерозой түзілімдерінде жиі кездеседі. Кварцитпен темір (темірлі-кварцит – Кривой Рог, Курск магнит аномалиясы), молибден, алтын, қорғасын, мырыш, т.б. көптеген кен орындары байланысты. Кварциттің ерекше түрі – қайталамалы Кварцит Олар қышқыл және орта эффузивті, кейде қышқыл интрузивті тау жыныстарының төменгі температурада метасоматик өзгеруінен пайда болады. Қайталамалы Кварцитпен алунит, пирофиллит, алтын, мыс, молибден, полиметалл және колчеданды кен орындар байланысты. Құрамында SіO2 мөлшері жоғары (98 – 99%) Кварцит пен алюмокварциттер отқа төзімді материалдар жасауға, металлургияда флюс ретінде, құрылыс материалдары ретінде пайдаланылады.
Кварцит – кварц түйіршіктерінен тұратын метаморфталған тау жынысы. Құрамында кварцтан басқа слюда (мусковит, серицит, пирофиллит), турмалин, силлимонит, диаспор, топаз, андалузит, хлорит, дала шпаттары, т.б. минералдар кездеседі. Кварцит кремнийлі тұнбалардың аймақтық метаморфизмге ұшырауынан, қышқыл құрамды жанартаулық жыныстардың метасоматоздық жолмен өзгеруінен түзіледі. Олар әр түрлі метаморфтық тау жыныстарының арасында тұтас қабат түрінде орналасады. Мұндай қабат протерозой түзілімдерінде жиі кездеседі. Кварцит пен темір (темірлі-кварцит –Кривой Рог, Курск магнит аномалиясы), молибден, алтын, қорғасын, мырыш, т.б. көптеген кен орындары байланысты. Кварциттің ерекше түрі қайталамалы кварцит. Олар қышқыл және орта эффузивті, кейде қышқыл интрузивті тау жыныстарының төмен температурада метасоматикалық өзгеруінен пайда болады. Қайталамалы кварцит пен алунит, пирофиллит, алтын, мыс, молибден, полиметалл және колчеданды кен орындар байланысты. Құрамында SіO2 мөлшері жоғары (98 – 99%) кварцит пен алюмокварциттер отқа төзімді материалдар жасауға, металлургияда флюс ретінде, құрылыс материалдары ретінде пайдаланылады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:География
IC 5156
IC 5156 — Оңтүстік Балық шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67932, ESO 404-25, MCG -6-48-19, IRAS22003-3404.
Сыртқы сілтемелер
IC 5156 Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
Женнетин
Женнетин (Gennetines) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 39,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03121, пошта индексі — 03400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 629 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Постмодерн
Постмодерн (Postmodernity, 'пост' - кейінгі, келесі, соңғы; 'модерн' - осызаман; қазақшалағанда: постзаман, немесе пост-осызаман) — осызаманнан (модерн) кейін пайда болатын (тіпті бола бастаған), соңғы ғылыми-техникалық, ақпараттық, мәдени өзгерістермен тығыз байланысты жаңа экономикалық және мәдени қатынастар мен процестер, өзгеше сана күйі, не ойлау формасы, ерекше тұрмыс стилі. Кейбір зерттеушілер бойынша 1990 жылдардың басында модерн (осызаман) аяқтап, постмодерн қоғамы дами бастады. Ал, басқа зерттеушілер бойынша, постмодерн дегеніміз модерннің кеңейген жаңа нұсқасы.
Постмодерн жағдайы (postmodern condition) идеясы модернизмнің прогрессивті сана күйіне қарсылық болып, ол мысалы регрессивті оқшаулану секілді кез келген сызықтық немесе автономды күйде жұмыс істеу қабілетінен айырылған мәдениет ретінде сипатталады. Постмодерн қоғамының ерекшеліктері ретінде жаһандану, тұтынушылық, авторитеттің күйреуі, білімнің тауарға айналуын негіз еткен білім экономикасының пайда болуы, технократияы, роботтану жатады.
Постмодернистік дәуір мәдени және әлеуметтік алуан түрліліктің күрт өсуімен, бұған дейін үстемдік еткен таза экономикалық мақсаттылықтың принциптерінен алшақтауымен, даму жолдарының көпнұсқалылығының мүмкіндігімен, жалпыға ортақ әлеуметтік әрекеттен бас тартумен, адамдар қызметін ынталандыру мен себептерінің жаңа жүйесін қалыптастырумен, мәдени факторлардың рөлінің артуымен сипатталады. Постмодерн плюралистік парадигмалардың орнығуын, еуропоцентризм мен этноцентризмнен бас тартуды, мәдени бірліктің фрагменттілігін, көптік принципін, жеке тұлғаға және оның ішкі әлеміне үңілу, өзін-өзі басқаратын құрылымдарға бірегейлену мәселелеріне көңіл аударуды білдіреді.
Саяси постмодерн
Дегенмен, саяси ғылымдар дискурсында саяси постмодерн мәселесі 1980-ші жылдарда талқылана бастады, бірқатар зерттеушілер саясаттағы постмодерн дәуірінің басталуын 1968 ж. Франциядағы студенттердің демократиялық қозғалыстар мен толқуларымен байланыстырады.
Саяси ғылым саласында постмодернистік тәсіл мәдени және саяси алуан түрлілігі мен әркелкілігі (саяси субмәдениеттердің, мезо және микромәдениеттердің өркендеуі) мәніне; постмодерннің саяси құндылықтарының кеңінен таралуына; жалпы саясатта және жеке саяси басқаруда бірегейлену мәселелеріне; саясаттың тұлғалық белгілерінің рөлін көтеруге; төменнен басталатын әлеуметтік саясатқа; төменгі демократиялық құрылымдардың және азаматтық қоғам деңгейінде және мемлекеттік саясаттың төменгі және орта "қабаттарындағы" жазықтық іс-әрекеттің рөлінің артуына; өзін-өзі басқаратын жазық желілердің дамуына; саяси басқарудағы бірегейліктің рөліне; интерактивті және ақпараттық технологиялардың кеңінен дамуына ерекше көзқарасты білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Постмодерндік теориялар Санат:Тарихнама Санат:Батыс мәдениеті Санат:Шығыс мәдениеті Санат:Қазақ мәдениеті Санат:Постмодернизм Санат:Тарихи дәуірлер Санат:ХХ ғасыр Санат:ХХІ ғасыр Санат:Цинизм Санат:Релятивизм Санат:Осызаман
Дорн-Дюркхайм
Дорн-Дюркхайм (Dorn-Dürkheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Майнц-Бинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 912 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,6 шаршы шақырым шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 39 201. Муниципалитеттің басшысы — Клаус-Дитер Биглер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Хиггинсвилл (Миссури)
Хиггинсвилл (Higginsville) — Миссури штатының Лафайетт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 9.6 км². FIPS коды — 29-31960.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 4682 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Лафайет округі елді мекендері
Касафранка
Касафранка (Casafranca) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сьерра-де-Франсия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 72 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29,61 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 52 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Гипергенез геохимиясы
Гипергенез геохимиясы - жердің беткі жағында атмосфераға, гидросфераға және биосфераға тон факторлар орекетінен бір минералдар мен тау жынысы тар кирап, екіншілері түзіліп жататын процестердің жиынтығы. Бұл процестердің энергия көзі — Күн. Гипергенез процестерінің нотижесінде каолин, монт мориллонит және басқа типті саздар, темірлі және марганецті рудалар, түздар түзілімі және тағы басқа жаралады. Гипергенез жердің кристалл затын өзгертетін және мұхиттардың, басқа барлық сулардың тұзды кұрамын анықтайтын қуатты процесс.
Дереккөздер
Санат:Геология
Тіршіліксіз орта
Тіршіліксіз орта (Абиотическая среда) — қазіргі өмір сүріп жатқан организмдердің (адамдардың да) тіршілігі мен шығу тегінде тікелей байланысы жоқ табиғаттың барлық күштері мен құбылыстары.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Ручей (Үлкен Чеца тармағы)
Ручей — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Чеца өзенінің оң жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кебенекеспе
Кебенекеспе – Солтүстік Балқаш алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 41 км.
Бастауы
Сарыоба тауының батыс беткейінен ағатын бұлақтар суының қосылуынан түзілген. Малдыбай тауынан шығысқа қарай 5 км жерде құмға сіңіп кетеді.
Гидрологиясы
Жоғарғы ағысында жағасы жарқабақты, төменгі ағысында жайпақ, құмдауытты. Көктемгі еріген қар және жер асты суларымен толығады. Сәуірде тасып, жазда қарасуларға бөлініп қалады. Суы мал суаруға пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) өзендері Санат:Балқаш су алабы
Дубровное (Мамлют ауданы)
Дубровное — Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданындағы ауыл, Дубровин ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Мамлют қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 35 км-дей жерде, Есіл даласының батысындағы Горькое және Дубровное көлдерінің аралығында, әр түрлі астық тұқымдас шөптер өскен қара топырақты орманды дала белдемінде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 18 ғасырдың аяғында қаланған. 1957 жылдан 1997 жылға дейін “Дубровное” астық кеңшарының орталығы болды. 1997 жылдан оның негізінде шаруа қожалықтары, кооперативтік шаруашылықтар құрылды. Дубровноеде машина-трактор жөндеу шеберханасы, май мен кірпіш заттары, астық қабылдау пункті жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, мәдениет үйі, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1096 адам (536 ер адам және 560 әйел адам) болса, 2009 жылы 781 адамды (371 ер адам және 410 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мамлют ауданы елді мекендері
Постмодерн қоғамындағы қатер
Постмодерн қоғамындағы қатер - Батыс қоғамдары әлеуметтік қорғау арқылы қол жеткен жеке игілік пен әлеуметтік қамтылудың тарихи ерекше деңгейімен сипатталады. Алайда болашаққа сенімсіздік аса маңызды қоғамдық мәселеге және жаңа технологияларға қарсы наразылықтардың негізгі қайнар көзіне айналды. Соңғы жетістіктегі технологиялар кешенін қолданудың салдары мәселесі туындауда. Физикалық, химиялық, биологиялық технологиялар аса қауіпті сұрапыл апаттарды тудыру қаупі зор. Онымен қоймай, оператордың жауапкершілігіне жүктелген тетіктер де сәтсіздіктерге ұшырауда, өйткені, залалдың ауқымдылығы сонша, оның орнын толтыру мүмкін емес. Алдыңғы қатарлы технологиялардың тағы бір сипаты - тұтас бақылау орнатудың мүмкін еместігі. Апаттың болу мүмкіндігін азайтуға болады, толығымен жоққа шығаруға болмайды.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Адырна көшесі (Астана қаласы)
Бұрынғы атауы Самоцветный көшесі. Адырна көшесі Құлагер көшесінен басталады. Ұзындығы - 344,2 м.
Адырна - қазақтың көп ішекті шертпелі саз аспабы. Аспайтын шанағы қуыс, беті терімен қапталады. Адырнаны тізенің үстіне қойып, басын иыққа тіреп, ішектерін іліп тартып немесе шертіп ойнайды. Адырна қазіргі кезде фольклорлық әуендер мен шағын күйлерді орындауда қолданылады.
Кебір
Дереккөздер
Санат:Топырақтану
Блау Питер Микаэл
Блау Питер Микаэл 7.2.1918 жылы Венада дүниеге келген. Ол америкалық әлеуметтанушы, Колумба университетінің профессоры, тіпті бір уақытта Америка әлеуметтанушынарының Ассоциациясының президенті болған (1973 — 1974). Ол құрылымдық функционалдық мәселелерді зерттеген. Ресми ұйымдардағы құрылымдық өзгерістердін көзін анықтаған. Ол әлеуметтік жанжал, әлеуметтік құрылым теорияларын зерттеп, әлеуметтік структурализм жөнінде үлкен концепция шығарды. "Әлеуметтік кұрылымға түрліше көзқарастар" деген негізгі еңбегінде адамдардың қарым-қатынасындағы экономикалық аспектілерге көп көңіл бөлген. Күрделі әлеуметтік ұйымдардың арасындағы байланыстар, ұжымдық құндылықтар мәселелері жөнінде бірталай еңбектер жазған. Бір сөзбен айтқанда, Блау Америкадағы әлеуметтік құрылымды зерттейтін ірі мамандардың бірі 60-шы жылдары Блаудың басшылығымен Америкада әлеуметтік кұрылымның өзгеру динамикасын зерттеу барысында математикалық әдістерді қолданып, жасөспірімдердің әлеуметтік статусының өзгеруіне әсер ететін факторларды көрсеткен. Микроәлеуметтану теориясының ішіндегі маңыздысының бірі Блаудың әлеуметтік алмасу теориясы. Бұл теория құрылымдық функционализммен салыстырғанда жүйені емес, адамды басты орынға қойды.
Дереккөздер
Санат:Терминология
Мұнайгаздылық белгілер
Мұнайгаздылық белгілер - Мұнай және газ кіріктіретін геологиялық нысандардың оларды кіріктірмейтін нысандардан барша айырмашылықтарының жиынтығы; "тікелей белгілер" және "қосалқы белгілер" болып екіге бөлінеді. Мұнай және газ кіріктірудің тікелей белгілері қатарына жататындар: мұнай және газ білінімдерінің жер бетінен көрініс беруі; тау қазындыларынан (ұңғымалардан, шахталардан, тікқазбалардан т.б.) мұнай және газ белгілерінің байқалуы; таужыныстардан таушайырлардың, қойнауқаттық сұмардан сұйық және газ түріндегі көмірсутектердің, ал қойнауқаттық газдардан жоғарғы дәрежелі гомологтары мол ауыр көмірсутектердің ұшырасуы. Мұндай белгліермұнай және газ кенорындарын іздеуде өте маңызды. Солай бола тұрса, да тікелей белгілер геологиялық нысанның мүнай және газ кіріктіру мүмкіндігін сандық тұрғыдан бағалауға жарамсыз. Косалкы белгілер - геологиялық нысандардың, салыстырмалы түрғыдан немесе теориялық тұрғыдан негізделген зандылықтарға сәйкес, өз қойнауларында мұнай және газ жатындары болуы тиіс екендігін көрсететін құрылыс және даму ерекшеліктері. Геологиялық нысандардың масштабы мен типіне 􀀃арай, қосалқы белгілер рөлін аталған нысандардың құрылысы мен дамуының әр түрлі сипаттары атқаруы ықтимал. Әдетте мұнай мен газ кіріктірудің қосалқы белгілері тектоникалық, геохимиялық гидрогеологиялық белгілер болып үш түрге бөлінеді. Сонымен,  қосалқы белгліер қатарына жататындар:  нысанның платформалық алқапқа қарастылығы; шөгінді түзілімдер қалыңдығының айтарлықтай қалың болуы; геологиялық қима құрамында түпмұнайлы (түпгазды) свиталардың болуы; су алмасу процесінің қиынға соғуы; мұнай және газ түтқыштарын кіріктіруі мүмкін антиклин құрылымдардың және өтімді қабаттардан тұратын сүйірлене тамамдалу белдемдерінің болуы; жинауыштардың қайтадан өзгеруі болымсыз болуы; аймақтық және жергілікті деңгейдегі жапқыштардың жақсы жетілуі т.б. Аталған белгілер мұнай және газ жатындарының болу мүмкіндігін топшылауға ғана мүмкіндік береді. Мұнай мен газ жатындарының болу мүмкіндігін көрсететін қосқалқы белгілер өздері көрініс берген нысанның мұнай және газ кіріктіруге деген сандық сипатын шамалауға қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Федор Орлов Александрович
Федор Орлов Александрович (1908, Ресей, Саратов облысы Петров ауданы Пылково с. – 1983, Мақтаарал ауданы) – Социалистік еңбек ері. 1932 – 34 ж. Қырғызстанда комсомол ұйымында жұмыс істеді. 1935 – 38 ж. Қызыл Армия қатарында болды. 1938 – 42 ж. Қырғызстанда комсомол жұмыстарында, Түркістан облысында МТС директорының орынбасары, 1942 – 44 ж. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысты. 1944 – 50 ж. Қазақстан КП облыстық, аудандық комитеттерінде қызмет атқарды. 1950 жылдан Мақтаарал кеңшарында бөлімше меңгерушісі болды.
Сілтемелер
"Оңтүстік Қазақстан Энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар
Қалталы албасты
Қалталы албасты  немесе Тасмания сайтаны (Sarcophilus laniarius; көне атауы: Sarcophilus harrisii (Boitard, 1841)) — жыртқыш қалталылар (Dasyuromorphia) отрядының аттас Жыртқыш қалталылар (Dasyuridae) тұқымдасының биологиялық түрі, Sarcophilus тегінің жалғыш өкілі.
Тасмания сайтаны - қанқұмар жыртқыш, Аустралияда тіршілік ететін етқоректілердің ең ірісі. Ол тек Тасмания аралында таралған. Оның қатерлі дауысы ыңырсыған үнді еске салады, бірте-бірте ол дауыс қырылдаған жөтелге ұласады. Жерде тіршілік етеді, түнде атжалмандарды, ұсақ кенгуруларды, тотықұстарды аулап азық етеді. Кейде, тіпті, қой секілді өзінен үлкен жануарларға да шабуыл жасайды. Бақа мен шаяндарды да жей береді. Ол өте таза жануар. Суға шомылып, күнге қыздырынғанды ұнатады. Ұрғашысының қалтасы таға секілді бірнеше тері қаптарларынан тұрады. Қыркүйектің соңына қарай сол қалтадан қылқиып кішкентай жан иесінің басы, я құйрығы көрініп қалады.
Тасмания сайтаны сағатына он үш шақырым жылдамдықпен жүгіре алады. Жануар күндіз қалың бұталардың арасында немесе інінде отырады. Аң аулауға түнде шығатындықтан, оның қара түсі өте көп көмегін тигізеді. Қорегін аяусыздықпен өлтіріп, оның жүні мен сүйегін де жеп қояды.
Тасмания сайтандары жас кезінде ағашқа өрмелеп шығып кетеді. Бірақ жасы ұлғайған сайын олар үшін ағашқа өрмелеу қиындай түседі. Тасмания сайтандары жергілікті сүтқоректілермен (қойлармен де), құстармен, балықтармен, жәндіктермен, бақалармен және бауырымен жорғалаушылармен қоректенеді.
Тасмания сайтаны - Австралия үшін киелі жануар. Ол - Тасмания ұлттық қорықтарының және табиғат қорғау қоғамдарының рәмізі. Виктория футбол лигасында ойнайтын тасманиялық команданың атауы - «Девилз», яғни «Сайтандар». Қорыққан кездегі жантүршіктірерлік қыңсылаған дауысы, қап-қара терісі мен ашулы мінезіне байланысты Аустралия құрлығына алғаш келген еуропалықтар бүл жануарды «сайтан» деп атап кеткен
Дереккөздер
Санат:Қалталылар Санат:Жыртқыштар Санат:Аустралия фаунасы
NGC 42
NGC 42 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 30 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 42 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 867, UGC 118, MCG 4-1-41, ZWG 478.43, NPM1G +21.0007.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Любс (Алдыңғы Померания)
Любс (Алдыңғы Померания) (Lübs (Vorpommern)) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Иккер-Рандов ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 414 адамды құрайды (31 желтоқсан 2009 жыл). Алып жатқан жер аумағы 30,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 62 066. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Ванке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Ирвин Саладино
2004, 2008, 2012 жылдары Олимпиадаға қатысты. 2012 жылғы Олимпиадада Панаманың туын ұстап шықты.
Саладино өзінің спорттық мансабын жас кезінен бастады, жеңіл атлетикаға және әсіресе ұзындыққа секіруге қызығушылық танытты. Өз дағдыларын жетілдіруге тырысып, ол үнемі жаттығып, физикалық қабілеттерін дамытты. Қажырлы еңбек пен адалдықтың нәтижесінде ол мансабының алғашқы кезеңдерінде айтарлықтай жетістіктерге жетті.
Алайда, Саладино үшін нағыз жетістік 2008 жылы Қытайдың Бейжің қаласындағы Олимпиада болды. Бұл іс-шарада ол өзінің ерекше қабілеттерін көрсетті және ұзындығы 8,34 метрге секіруде бірінші орынға ие болды. Осы жеңіспен Ирвинг Саладино жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алған алғашқы панамалық спортшы болды.
Олимпиада жеңісінен кейін Саладино өзінің табысты мансабын жалғастырды, әртүрлі халықаралық жарыстар мен әлем чемпионаттарында өнер көрсетті. Ол өзінің нәтижелерін жақсарту және жаңа рекордтар орнату арқылы үздіксіз жетілдіру қабілеттілігін дәлелдеді. Оның секірулері тиімді техникамен, күшпен және керемет физикалық мәліметтермен ерекшеленді.
Мансап барысында Ирвинг Саладино көптеген медальдар мен жүлделі орындарға ие болды. Ол жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында алтын медаль иегері атанды
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Панама жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Панама Олимпиада чемпиондары
Инженерлік фотобарлау
Инженерлік фотобарлау (Инженерная фоторазведка) — қарсыласты және жергілікті жерді инженерлік барлау тәсілдерінің бірі. Инженерлік фотобарлау жер үстінен, әуеден болуы мүмкін. Жер үстілік суретке түсіру қарсылыстың жүргізетін инженерлік шараларын, сондай-ақ оның фотоаппарат қамти алатын қашықтықта орналасқан жеке объектілерін анықтау үшін қолданылады. Әуеден суретке түсіру қарсылыс тылының тереңіндегі объектілер туралы мәліметтерді жер үсті құралдарымен алу мүмкін болмағанда, оларды барлау үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Николаевка (Чет тармағы)
Николаевка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Четь өзенінің сол жағалауынан 304 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Верона Айлэнд (Мэн)
Верона Айлэнд (Verona Island) — Мэн штатының Хэнкок округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 544 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22.5 км² шамасында. FIPS коды — ?.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Сюзью
Сюзью (Созь-ю) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 295 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 140 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Cantharis rustica
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жануарлар Санат:Жәндіктер
Лучехалета-Се
Лучехалета-Сё — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тиутей-Яха өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Егістік қышатүс
Егістік қышатүс (Eruca sativa) - Орамжапырақ тұқымдасы, қышатүс туысына жататын бір, екі жылдық шөптесін өсімдік.
Өсетін орны мен таралуы
Қышатүстің (Eruca) әр түрі Батыс Моңғолияда, Кіші Азия және Орта Азияда, Иранда, Ауғанстанда, Пәкістанда, Ресейде, Батыс Қытайда кездеседі. Егістік қышатүс Қазақстанда Оңтүстік Алтай жотасында (Катонқарағай ауданы) Зайсан қазаншұңқырында өседі.
Дереккөздер
Санат:Орамжапырақтар Санат:Қазақстан флорасы
Қысқы жасөспірімдер Олимпиадалық Ойындар 2012
Аустрия астанасы Инсбрук қаласында I қысқы жасөспірімдер олимпиада ойындары 2012-ші жылғы қантардың 13-і мен 22-і аралығында өтті.
Қазақстан
Ойындарға Қазақстаннан 38 спортшы аттанды. Бір күміс, екі қола алып, 23 орынға тұрақтады. Галина Вишневская биатлоннан бір күміс, бір қола алса, шаңғыдан Сергей Малышев қола иеленді.
Сілтемелер
Санат:Жасөспірімдер Қысқы Олимпиада ойындары Санат:2012 жыл спортта
Cantharis quadripunctata
Cantharis quadripunctata - жұмсақ денелі қоңыз. Ормандарды мекен етеді. Ересек жәндігінің ұзындығы (имаго) 7 - 11 мм. Бас бөлігі мұртшаларының негізінде, қалқаншасы және аяғының көп бөлігі қара түсті. Мұртшаларының үшінші бөлігі еркектерде екіншісіне қарағанда екі есе үлкен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қатты қанаттылар
Потестарлық сана
Потестарлық сана - саяси өмірге қатысушылардың примитивті, алдыңғы саяси, дамымаған санасының формасы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Прерогатива
Прерогатива - (praerogativa - басымдық, біріншілік) - қандай да бір мәселелер бойынша немесе белгілі бір салада лауазымды тұлғаға немесе мемлекеттік органға берілетін бұлтартпас құқық.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Крым (Әлшеев ауданы)
Крым — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Әбдрашит ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 581 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Джанлука Манчини
Джанлука Манчини (Gianluca Mancini; 17 сәуір 1996 жыл, Понтедера, Италия) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Рома" клубының қорғаушысы.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Перуджа ФК ойыншылары Санат:Аталанта ФК ойыншылары Санат:Рома ФК ойыншылары
Контрогуерра
Контрогуерра (Controguerra) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2480 адамды құрайды. Халық тығыздығы 113 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 64010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Benedetto.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Флювиогляциалдық түзілімдер
Флювиогляциалдық түзілімдер (fluvius — өзен, glacialis — мұздық) - еріген мұздық суы тасқындарынан шөккен қабатты шөгінділер. Олар көбінесе малтатастардан, гравийден, қиғаш қабатты құмнан түзіледі. Мұздық ішкі (интрагляциалдык) және мұздық маңы (перигляциалдық) флювиогляциалдық түзілімдер деп ажыратылады. Әр түрлі бедер пішіндерін құрайды (оздар, зандрлар және т.б.).
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Азиядағы отаршылдық
Азиядағы отаршылдық — орта ғасырлық табиғи өндіріс тәсілінен өнеркәсіптік өндірістік қарым-қатынастарға өту кезеңінде орын алған тарихи құбылыс. Экономикалық-әлеуметтік тұрғыдан неғұрлым жетілген мемлекеттер дамуы кенже қалған елдерді саяси, экономикалық және рухани құлдықта ұстады, олардың табиғи байлықтарын өтеусіз, ынсапсыз тонап, арзан шикізат көзіне айналдырды. Азиядағы отаршылдық 1498 жылы португалдықтардың Үндістанға жол ашуынан басталған. Олар Үндістанның жағалауына орнығып, Маллук аралдарын жаулап алды. Мыңдаған адамды қырып, тұтас аймақты құлдықта ұстады. Әсіресе, алым-салықты еселей жинап, плантациялар мен елді мекендерде тұрғындарды еріксіз еңбекке жегу, алтын мен күмісті ашкөздікпен өндіріп, сыртқы және ішкі саудада монополия орнату Португалия мен Испанияның отаршылдық саясатына тән сипат болды. 16 ғасырдың соңы мен 17 ғасырдың басында экономикасы қарқынды дамып, күш-қуаты артқан Голландияның отаршылдық жорықтары басталды. Ол Шығыстағы Португалияның отар елдерін тартып алды. Тек 1652 — 54, 1665 — 1667, 1672 — 1674 жылдар аралығындағы ағылшын-голланд соғыстарынан кейін ғана Голландияның үстемдігі жойылды. 17 ғасырдың соңы мен 18 ғасырдың басында Франция отаршылдық жолына түсті. Бұл кезеңдегі отаршылдық саясат, негізінен, озбыр сауда-саттық арқылы жүзеге асты. Оны реттеудің экон-дан тысқары, әкімш. әдістері қолданылды. Тікелей тонау тәсілі отар елдердің сыртпен сауда-саттық жасау құқын шектеп, тек отарлаушыларға үстемдік құқылар беретін нормативтік актілерге ұласты. Мұндай жағдайда отарлаушы мемл-тердің компаниялары құлдарды саудаға салуға, сапасы төмен бұйымдарын аса қымбат бағаға өткізуге ерікті болды. Өндірісі қуатты өнеркәсіп салаларының өркендеуіне орай тікелей тонаумен қатар баламасыз айырбас тәсілі басталды. Отар елдер біртіндеп үстемдік құрушы мемл-тердің арзан шикізат көзіне, олардың өнімдерін өткізудің рыногына (пиасасына) айналды. Мыс., 1757 — 1812 жылы аралығында Англияның Үндістаннан жинаған тікелей алым-салығы 10 млн. фунт стерлинг құрады. Сонымен қатар 1814 — 1835 жылдары аралығында Үндістанға мақта-мата өнімдерін өткізу көрсеткіші 65 есе ұлғайды. 1860 жылы мұнда, Еуропа мен АҚШ-қа қарағанда 2 есе көп ағылшын матасы әкелінді. Арзан шикізат көзі ретінде Үндістан — мақта, кендір, апиын, Цейлон — каучук пен шай, Въетнам — күріш т.б. өндіруге “маманданды”.
Вила-Нова-де-Ансуш
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1318 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,6 км² шамасында. Халық тығыздығы — 64,3 адам/км².
Азиядағы отаршылдық
Англия Испаниямен соғыста, сондай-ақ Голландияның, Португалияның есебінен өз иеліктерін 18 есе ұлғайтты. 1840 — 1842 жылдары. (Франциямен бірлесіп), 1856 — 1860 жылдары. “апиын соғыстарын” ашты. Сянганды (Гонконгті) иеленіп, Ауғанстанды бағындыруға тырысты, Парсы шығанағының маңызды бөліктерін басып алды. Ал Франция Въетнамды (1850 — 1880 жылдары) бағындырып, Камбоджада (1863 жылдары), Лаоста (1893 жылы) өз билігін орнатты. Азиядағы отаршылдық жергілікті халықтардың ұлт-азаттық күресімен қатар жүріп отырды. Мысалы, 1857 — 1859 жылдары Үндістанда, 1851 — 1864 жылдары Қытайда (Тайчин), 19 ғасырдың 80 — 90 жылдары Үндіқытай елдерінде отаршылдарға қарсы көтерілістер болды. Басқыншылықпен қатар көптеген елдерді билеп-төстеп, жартылай отарға айналдыру саясаты кеңінен жүргізіле бастады. 19 ғ-дың 40 — 50 жылдары АҚШ Қытай мен Жапонияға әділетсіз келісімшартын еріксіз таңды. 1-дүние жүзілік соғыс қарсаңында Қытай, Иран, Түркия, Сиам жартылай отар ел халіне душар болды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Германия, АҚШ пен Жапония басқыншылық жорыққа шықты. 1898 жылы АҚШ Филиппин, Гуам аралдарын басып алды. Қытайда “ашық есік” саясаты белсенді жүргізілді. Германия Түркияға, Таяу және Орта Азияға, Қиыр Шығысқа экспания жасады. 1905 жылы Жапония Ляо-дун жартыаралын, Маньчжур темір жолының оңтүстік тармағын, Оңтүстік Сахалинді иеленді. Сондай-ақ, 1910 жылы ол Кореяға қарсы соғыс ашып, Оңтүсітік Маньчжурияға (Солтүстік-Шығыс Қытай) толық бақылау жасады. Бұл кезеңдердегі отаршылық саясат әскери-саяси қысым жасау арқылы қамтамасыз етіліп, әкімшілік тәсілдер экономикалық айла-шарғылармен ұштастырылып отырды. 1-дүние жүзілік соғыстан кейін Германия өзінің отар елдерінен айырылды, Осман империясының бірқатар аудандары Англия мен Францияның қол астында қалды. Отар елдерде жаппай азаттық күресі басталды. Мыс., Қытайдағы “4 мамыр” (1919 жылы) қозғалысы, Кореядағы жапондарға қарсы көтеріліс (1919 жылы), Үндістандағы, Индонезиядағы, Сириядағы, Ирактағы, Палестинадағы, Түркиядағы және т.б. елдердегі бұқаралық қозғалыстар. “Мандатпен басқарылатын” деп аталған терр-лар рәсімделген 20-30 жылдарда да отаршылдық саясат жалғаса берді. Жапония 1931 ж. Қытайға басып кірді, 1937 жылы бүкіл елді жаулап алу үшін соғыс ашты. 2-дүие жүзілік соғыс кезінде көптеген елде (Индонезияда, Малайяда, Бирмада, Вьетнамда, Филиппинде) азаттық үшін күрес басталды, әсіресе, Үндістандағы, Қытайдағы, Таяу Шығыстағы тәуелсіздік жолындағы шайқас бұқаралық сипат алды. 1943 жылы Сирия мен Ливан, 1945 жылы Индонезия мен Вьетнам, 1947 жылы Үндістан мен Пәкістан тәуелсіздігін жариялады. Трансиордания (1946 жылы), Филиппин (1946 жылы), Бирма (1948жылы), Цейлон (1948 жылы), Камбоджа (1953), Лаос (1954) егемен мемлекет ретінде танылды, 1961 жылы португалдықтардың езгісіндегі Боа, Даман мен Диу Үндістанға қосылды. Қытай да егемендігін жариялап (1949 жылы), Сянганды өзіне қосты (1997 жылы). Корея 1945 жылы тәуелсіздікке ие болды.
Вила-Нова-де-Ансуш
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora da Finisterra).
Азиядағы отаршылдық
Ресейдің азияны отарлау басқыншылығы Қазан (1552 жылы) және Астрахань хандықтарын (1555 жылы) жаулап алғаннан кейін басталды. 16 ғ-да башқұрттарды, 17 ғ-да Солт. Азия халықтарын біржола бағындырып, 16-18 ғ-ларда Қазақстанды иеленуге әрекеттенді. 19 ғ-да Орталық Азия халықтары отарлық тәуелділікке ұшырады. Азия елдерінде Ресей империясының үстемдік иелену үрдісі 300 жылдан астам мерзімге созылды; оған казактардың мекендерін, бекіністері мен далалық қамалдарын салу арқылы әскери басқыншылық жасау; тұрақты әскери бөлімшелерді орналастыру; тартып алған терр-ларға шаруаларды қоныстандыру; баламасыз сауда айырбасын жасау; тікелей тонау; өзінің басқару жүйесі мен әкімш.-терр. құрылымын енгізу сипаттары тән болды. 1731 жылы Әбілқайыр хан бодандыққа қабылданған кезден Қазақстанда Ресейдің отаршылдық жүйесі орныға бастады. Мемлекеттіліктің жекелеген нышандары 1822 жылғы “Сібір қазақтары туралы жарғы” шыққанға дейін сақталды. 1867 — 1868 жылдардағы қазақтарды басқару жөнінде “Уақытша ереже” қабылданып, мемл-тіліктің жұрнақтары түгелдей жойылды. Ал, 1886, 1891 жылдардағы “Ережелер” қабылданғаннан кейін Қазақстан Ресей империясының толық отар еліне айналды. Осы кезеңде қазақ халқын орыстандыру, дала тұрмысына кап. қатынастарды енгізе отырып, оны жалпы империялық жүйеге кіріктіру саясаты кеңінен жүргізілді. Қазақстан “Ерікті социалистік республика” деп жариялағанымен, тоталитарлық Кеңес үкіметінің кезінде де отаршылдық саясат жалғаса берді. 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігінің жариялануымен қазақ халқын езгіде жаншыған отаршылдықтың жойылуына саяси-экономикалық алғы шарттар жасалды.
Вила-Нова-де-Ансуш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Азиядағы отаршылдық
Дереккөздер
Санат:Азия тарихы Санат:Отаршылдық тарихы
IC 726
IC 726 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 726 Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Ле-Фле
Ле-Фле (Le Fleix) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24182, пошта индексі — 24130.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
NGC 4362
NGC 4362 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан S? типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4362 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40350, NGC 4364, MCG 10-18-39, ZWG 293,18.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Айғаным Сарғалдаққызы атындағы көшесі (Астана)
Бұрынғы атауы Ы2І71 көше. Айғаным көшесі Ұлбике ақын, М.Жагорқызы, Айман-Шолпан, Қыз Жібек, Айша бибі, Тұмар ханым, Ақжүніс, ақын Сара көшелерімен қиылысып, Қорғалжын тасжолында аяқталады. Ұзындығы - 967,2 м.