cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Философиялық әдіс
Шешімді негіздеу
Шешімді негіздеңіз Аргумент - тұжырымдар жиынтығы болып, олардың бірі аңғартатын, немесе аңдататын қорытынды, ол әдетте басқаларын алғышарт (premises) етеді. Аргументтерді дәйектемелер шоғыры деп қарастыруға болады, бірақ ол жай тізім емес, логикалық өзара байланысты тұжырымдар; сосын олар толық негізге ие түрде ғана пайымдау жасайды. Негіздер бұл алғышарттар болып, олардың дәріптемелері қорытындылар есептеледі; олар бірігіп аргументті құрайды.
Философиялық аргументтер мен негіздемелер - философиялық әдістің маңызды бір бөлігі. Аргументі кем Философияны сирек кездестіруге болады, немесе, аргументі кем нәрсені философия деуге болмайды. Бұл тұрғыда философия әлдекімнің жай пікірі, не көзқарастары емес, ол өз пікірі мен көзқарастарына аргунмет сайлай алған тұжырымдар жүйесі. Философтар аргумент келтіруге өте шебер адамдар, немесе сондай шеберлік талап етілген адамдар. Олар пікір білдіргенде тұрақты түрде аргумент талап етеді және аргумент ұсынады. Демек, философия бұл мағынада аргументтер іздеу деген сөз.
Жақсы аргумент дегеніміз негіздемелердің нақты, ұйымдасқан және дәйекті тұжырымы, демек ол ақырғы есепте адамды философияға итермелеген бастапқы күмәндарды емдей алады. Егер біреу ешқандай жақсы негіздемесіз де мәлім идеяға қанағаттануға және қабылдауға (сенуге) дайын болса, онда философия ол қажетсінетін нәрсе емес.
Философиялық сын
Ғаламның фундаменталды аспектілеріне қатысты философиялық идеяларға сарапшылар бірдей келісе бермейді. Бұдан барлық философтар еңбектерінде кең тараған философиялық әдістің тағы бір элементі туындайды - философиялық сын. Дәл осы нәрсе философиялық ойлауды әлеуметтік талпынысқа айналдырады.
Философтар мәселелерді шешу үшін анықтамалар мен түсініктемелер ұсынады; олар сол шешімдерді дәріптейді; сосын басқа философтар басқа, тіпті қарама-қайшы дәлелдер келтіреді, сөйтіп ақырында жақсы шешімдер табылады деп күтіледі. Бұл түрдегі пікір алмасу және нәтижені қайта қарау диалектика деп аталады. Мәлім мағынада, диалектика - әлдене туралы бір-бірімен келісе бермейтін адамдар арасындағы қарапайым философиялық сұқбат.
Философтар да, қарапайым адамдар да терең ойланып, мәселені шешуге тырысады. Нағыз ойшылдар қашанда мәселенің әр түрлі жағынан, оң және теріс тұсынан дәлелдер келтіре алады. Дәстүрлі, қалыптасып қалған тұжырымдар мен жорамалдарға күмән келтіру, түрлі өзгеше нұсқаларын қарастыру арқылы тереңірек түсіну, бұл философиялық сын деген сөз. Философия дегеніміз бір сапар, процесс, нысана, бір қорытынды. Онда талқылаушылар көптеген фундаменталды тұжырымдарға келісе алады, бірақ қашанда мәлім бір түрлі түсіндіру моделімен шектеліп қалмайды.
Мотивация
Философиядағы әдістің тамыры мәлім мағынада мотивация деуге болады, яғни, адамдардың философияны не үшін қабылдайтынын түсіну арқылы ғана философия деген не екенін дұрыс түсінуге болады. Адамдар көбіне өздерін түсінбейтін нәрселерге сенеді. Мысалы, Құдай туралы, өзді туралы, табиғат әлемі туралы, қоғам туралы, мораль және адамзаттық шығармашылықтар туралы. Көбіне адамдар өздерінің тегі неге сенетінін түсінуде сәтсіздікке ұшырайды, әрі не істеу керектігінің негізіне сенуде түсінбестікке салынады. Кей адамдар сенімдерінің мағынасы туралы сұрақ қояды, әрі сенімдерінің негізделуі (немесе рационалдылығы) туралы ізденеді. Осы қасиеттің жетіспеуі түсініктің жоқтығын көрсетеді, ал кейбіреулер мұндай түсініктің болмағанын қалайды.
Бұл сұрақтар философиялық айсбергтің бір бөлігі ғана. Адамдар бұл ғалам туралы басқа да көптеген нәрселерді фундаменталды түрде елеусіз қалдырған. Ал, философтар надандықтың барлық түрлерін зерттеумен айналысады.
Алаңдатарлығы, адамдар көптеген негізгі ұғымдардың өзін нашар түсініледі. Мысалы:
Бір нәрсе басқа бір нәрсенің себебі деген қандай мағынаны білдіреді? Ақыл дегеніміз не? Кеңістік пен уақыт дегеніміз не? Сұлулық дегеніміз не? Егер ол көрушінің көзіндегі нәрсе (сезімі) болса, онда көрушінің көзіндегі тегі не нәрсе? Негіздеуге қатысты сұрақтарды қарастыруы мүмкін. Адам өмірі көптеген тұғырлық болжамдармен терең ақпараттандырылған. Ұқсамайтын болжамдар өмір сүрудің ұқсамайтын тәсіліне жетелейді.
Дереккөздер
Санат:Философиялық терминдер Санат:Әдістер Санат:Философиялық әдістер
Бақыт Бозжігітұлы
Бақыт Бозжігітұлы (1937 жылы туған, Форт-Шевченко қаласы) – мұнайшы, қолөнер шебері, қоғам қайраткері.
Қол өнер еңбектері
Бозжігітұлы қазақтың киіз үйі, күміспен көмкерген ер, асатаяқ сияқты көне мұраларды жасап жаңғыртқан. Оның қолынан шыққан киіз үй Алматыда Президент резиденциясында тігілген.
Дереккөздер
Санат:1937 жылы туғандар Санат:Форт-Шевченкода туғандар Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Жаңаөзен қалалық партия комитетінің бірінші хатшылары Санат:Форт-Шевченко қалалық партия комитетінің бірінші хатшылары Санат:Қазақстан қолөнершілері Санат:Маңғыстаумұнайгазбарлау тұлғалары
Тілеміс Тілеуқабылұлы Мұстафин
Тілеміс Тілеуқабылұлы Мұстафин (4.2.1928 жылы, Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы Лаба ауылында туған – 4.2.1998, Алматы қаласы) – тарих ғылымдарының докторы (1974). Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген жоғары мектеп қызметкері (1983). ҚазМУ-ды (1951, қазіргі ҚазҰУ) бітірген. Қарағанды мемлекеттік медицина институтында (қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы) оқытушы (1952–63), кафедра меңгерушісі (1963–75) болды. 1975–98 жылы ҚазМУ-да (қазіргі ҚазҰУ) доцент, кафедра меңгерушісі, проректор қызметтерін атқарған. «КПСС – руководитель борьбы за создание угольно-металургического комплекса в Центральном Казахстане (1925–1946 жж.)» деген тақырыпта докторантуралық диссертация қорғаған. 245 ғылыми жарияланымның, 4 монографияның авторы. «Құрмет Белгісі» орденімен және медальдармен марапатталған.
Cілтемелер
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Тарих
Автофазалау
thumb|Автофазалау Автофазалау - зарядталған бөлшектердің циклді үдеткіштерінде бөлшекті жоғары энергаяға дейін үдеткенде орбитадағы шоқтың тұрақтылығын қамтамасыз ететін өрістін бөлшектерді үдеткендегі өзгерісі мен разрядталған бөлшектердің ағынының қозғалысы арасындағы синхрондылығын автоматты қолдау.
Дереккөздер
Санат:Үдеу физикасы
Падерно-дель-Граппа
Падерно-дель-Граппа (Paderno del Grappa) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Тревизо провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Перша (Люнда тармағы)
Перша — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Люнда өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга; Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Марий Эл өзендері Санат:Кострома облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Жоғарғы Еділ су алабы өңірі өзендері
Вайтерндорф (Вайтен қауымы)
Вайтерндорф (Вайтен қауымы) (Weiterndorf (Gemeinde Weiten)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мельк округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1137 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.48 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ME, ресми идентификациялық коды — 3 15 46.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Хабеггер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вайтерндорф (Община Вайтен)
Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков
Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков (26 шілде 1954, Бөрлі, Қарабалық ауданы, Қостанай облысы, Қазақ КСР) — Қазақстан мемлекеттік қайраткері, 2016–2018 жылдары Қазақстан Президенті Әкімшілігінің төрағасы, 2014–2016 жылдары Астана әкімі, Қазақстан Мемлекеттік хатшысы (2014) және Қорғаныс министрі (2009–2014) сияқты лауазымдарының иегері.
Биографиясы
Қыпшақ тайпасының Қарабалық руынан шыққан. 1954 жылы шілденің 26-ында Қостанай облысында туған. 1978 ж. Бүкілодақтық кинематография (Мәскеу қаласы) мемлекеттік университетін тәмамдаған, 1987 ж. Плеханов атындағы халық шаруашылығы институтында «материалдық-техникалық жабдықтаудың ұйымдастырушысы» мамандығы бойынша қайта даярлықтан өткен.
Марапаттары
«Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев», III дәрежелі «Барыс» ордендерiмен, басқа да үкіметтік наградалармен марапатталған.
Әскери атағы
Әскери атағы - запастағы полковник.
Сүйіп оқитын әдебиеті
Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи және көркем проза, поэзия (А. Құнанбаев, Ш. Айтматов, Э. Хэмингуэй және басқалары).
Отбасы
Үйленген. Жұбайы - Ибрагимова Ләззат (1955 жылы туған), экономист. Ұлы - Дәурен (1978 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан қорғаныс министрлері Санат:Қазақстан әскерилері Санат:Астана әкімдері Санат:Қазақстанның Ресейдегі елшілері
Йюхен
Йюхен (Jüchen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Рейн-Нойс ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 22648 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 71,84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 62 012. Муниципалитеттің басшысы — Маргарете Кранц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 30 қалалық ауданға бөлінеді.
Сөйлем мүшелері
Сөйлем мүшелері – сөздердің мағыналық тұрғыдан өзара тіркесуі нәтижесінде синтаксистік қызметте жұмсалатын сөйлемнің дербес бөлшектері. Сөйлемдегі сөздер бір-бірімен мағыналық байланыста болады, сол байланыс негізінде грамматикалық мағынаға ие болған сөздер, сөз тіркестері сөйлем мүшелері қызметін атқарады. Сөйлем мүшелері қызметінде сөйлемнің дұрыс құрылуының, әр сөздің өз орнында жұмсалуы мен ой желісі, стильдік жағынан нақты болуының орны ерекше. Сөйлем мүшелері үлкен екі топқа бөлінеді: Тұрлаулы мүшелер сөйлемнің негізгі арқауы саналады, предикативтік қатынас негізінде ең кіші сөйлем ретінде жұмсалып, олардың негізінде тақырып, рема, тіпті есімді, етістікті сөз тіркестері айқындалады.
Сөйлем мүшесі деп сөйлем құрамында тұрып, белгілі бір сұрауға жауап беретін толық мағыналы сөзді, сөз тіркесін не күрделі сөзді атаймыз
Сөйлем мүшелері сөйлемдегі маңызына, қызметіне қарай тұрлаулы мүшелер және тұрлаусыз мүшелер болып екі топқа бөлінеді.
Сөйлемде сөздер бір-бірімен грамматикалық байланысқа түсіп, белгілі мағынаны, ұғымды білдіріп, ой білдіруге себебін тигізіп тұрады. Сөйлем ішінде басқа сөздермен грамматикалық байланысқа түсіп, белгілі бір сұраққа жауап бере алатын мағыналы сөзді я сөз тізбегін сөйлем мүшесі дейміз. Сөйлем мүшелері атқаратын қызметі жағынан бастауыш, баяндауыш, толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш болып беске бөлінеді. Олар сөйлем құрай алу қасиетіне байланысты тұрлаулы мүше және тұрлаусыз мүше болады. Бастауыш пен баяндауышты тұрлаулы мүшелер, ал анықтауышты, толықтауышты, пысықтауышты тұрлаусыз мүшелер дейміз.
Бастауыш - сөйлемде атау септігінде тұрып, ойдың кім, не жайында екенін білдіріп, баяндауышпен қиыса байланысатын тұрлаулы мүше. Бастауыш кім? не? кімдер? нелер? кімім? нем? кімі? несі? және басқа сөз топтарының заттанып, атау септігіндегі сұрақтарына жауап береді. Бастауыш атау септігінде зат есім мен есімдіктен болады: Бәйге бригадаға берілді. Сіз өз басыңызды ғана ойламаңыз. (Ғ. Мұст) Атау септігінде тұрып заттанған басқа сөз топтары да (сын есім, зат есім, етістіктің есімше, тұйық етістік түрлері т.б.) бастауыш қызметін атқарады.
Баяндауыш - сөйлемде жіктеліп келіп бастауыштың қимылын іс-әрекетін, кім екенін білдіріп, онымен жақ жағынан, кейде жекеше, көпше (1-2 жақта) түрде қиыса байланысын қолданылатын тұрлаулы мүше. Баяндауыш не істеді? қайтті? неғылды? деген сұрақтарға жауап береді. Кейде сөйлемде бастауыш тасаланып жасырын да тұрады, ал оның қай сөз екенін баяндауыштан анықтауға болады.
Толықтауыш - сөйлемде атау мен іліктен басқа септіктердің бірінде тұрып, бір мүшені заттық мағына жағынан толықтырып тұратын тұрлаусыз мүше. Толықтауыштың сұрақтары: кімді? нені? кімге? неге? кімде? неде? кімнен? неден? кіммен? немен? кім (не) туралы жөнінде? кім (не) жайында?
Пысықтауыш - сөйлемде іс-әрекет, қимылдың жай-күйін, амалын, мөлшерін, мезгіл-мекенін, себеп-мақсатын білдіретін тұрлаусыз мүше. Пысықтауыш қалай? қайтіп? қашан? қайда? қайдан? неліктен? не себепті? кім үшін? не үшін? не істеуге? не мақсатпен? не арқылы? кім арқылы? неше рет? Деген сұрақтарға жауап береді. Пысықтауыш болатын сөз табы – үстеу. Сонымен бірге барыс, жатыс, шығыс, көмектес септіктеріндегі зат есімдер, кейде сын есім мен сан есім, етістіктің көсемше түрі барыс, шығыс, көмектес септіктеріндегі сөз бен қарай, таман, шейін, дейін, бола, соң, кейін, ары, бері, бұрын бірге, қабат,қатар және септік тұлғасыз сөз бен арқылы, арқасында, үшін, сайын септеулік шылаулардың тіркесінен құралған тізбектер де пысықтауыш қызметін атқарады. Құрамына қарай дара (үшін), күрделі (ермек үшін) болып екіге бөлінеді. а) Қимыл-сын пысықтауыш қалай? қалайша? қайтіп? неше рет? не арқылы? ә) Мезгіл пысықтауыш қашан? қашаннан бері? қай кезде? қашанға шейін? б) Себеп пысықтауыш неліктен? не себепті? не үшін? в) Мақсат пысықтауыш не мақсатпен? неге бола? неге? не үшін?
Сөйлемнің тұрлаулы мүшелері
Тұрлаулы мүшелер деп сөйлемнің негізгі мүшелері болып саналатын бастауыш пен баяндауышты атаймыз.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика Санат:Синтаксис
Сарғалдақ (тау)
Сарғалдақ – Сарықұм құмының солтүстік-батысындағы тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Гүлшат ауылының солтүстік-батысында 55 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 516 м. Солтүстіктен оңтүстік-шығысқа қарай созылған, енді жері 2,5 км. Беткейі көлбеуленіп жазыққа ұласады. Солтүстік-шығысында Шеңгелді, батысында Ақбалшық қоныстары, оңтүстік-батысында Қоңырбел, оңтүстігінде Жуантөбе таулары бар.
Өсімдігі
Сұр, қоңыр топырақ жамылғысында баялыш, көкпек, боз, қара жусан, сораң, бұйырғын, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Неварлар
Неварлар – Непалдағы халық. Катманду жазығы мен оңтүстік, оңтүстік-шығыстағы қалаларды мекендейді, шағын топтары Үндістанда тұрады. Жалпы саны 1,2 млн адам. (2001, халық санағы). 170 мың адамға дейін Үндістанның солтүстік-шығысында тұрады (Сикким штаттары, Батыс Бенгалия), шамамен. 1 мың адам – Бангладеште (2011).
Тілі
Қытай-тибет тіл шоғырының тибет-бирма тобындағы невари тілінде (Непал Бхаша) сөйлейді. Непали тілі де тараған. Неварлардың шамамен 43% непал тілін екінші тілі деп санайды. Жазуы деванагари негізінде.
Діні
Неварлар буддизмді де, индуизмді де ұстанады. 2001 жылғы санақ бойынша неварлардың 84,13% - индуистер, 15,31% - буддистер. Бір бөлігі дәстүрлі нанымдарды ұстанады.
Кәсібі
Негізгі дәстүрлі кәсіптері – суармалы егіншілік (күріш, бидай, қара бидай, жүгері, арпа, картоп, бұршақ тұқымдастар, көкөніс, жеміс-жидек). Мал шаруашылығымен (сиырлардың зебу тәріздес тұқымдары, буйволдар, ешкілер), тауық өсірумен де айналысады. Қолөнерден тоқымашылық, ағаш жону, ағаш ұсталығы, металл өңдеу, қыш құмыралар, зергерлік бұйымдар мен шағын мүсіндер жасау дамыған.
Өмір салты
Кейбір касталарға туыстық және туыстық-аумақтық принцип бойынша құрылған топтар кіреді (Коти), олар шаруашылық және салттық функцияларды орындайды. Неке моногамды, ауқатты неварларда кейде көп әйел алушылық бар. Отбасы шағын және патрилокалды.
Әйелдер белдемше (гунью), жиектері өрнектелген, денені орайтын мата, ұзын жеңді, жағалы кофта, т.б. киеді. Шаштарына ленталар қосып, бір бұрым етіп өріп, әшекейлер тағады. Құлақтарына жуан дөңгелек сырғалар мен қолдарына білезіктер тағады.
Негізгі тағамдары – күріш, қара бидай мен жүгері ұнынан пісірілген нан, әр түрлі көкөністер, сүт өнімдері, сүт қосылған шай, күріш, арпа, тары, жүгері сырасы, мереке күндері ет тұтынылады. Олар сиыр етін жемейді.
Дереккөздер
Санат:Непал этникалық топтары Санат:Үндістан этникалық топтары
Тотыма-Яун
Тотыма-Яун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1369/184 орналасқан. Өзен ұзындығы 92 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пый
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Рамсес ІІ
ІІ Рамсес немесе Ұлы ІІ Рамсес (б.з.б. 1290 — 1224) - Ежелгі Мысырдың XIX әулеттен шыққан фараоны. I Сети мен Туйи ханшайымның ұлы. Ол Ежелгі Египеттің аса ұлы фараондарының бірі болған. Б.з.д. 1303 жылы дүниеге келген. Шамамен 14 жасында таққа отырды. II Рамсес оңтүстіктен бастап Жерорта теңізіне дейін және Нубияның оңтүстігіне жорықтар жасады. Билік еткен алғашқы жылдары қалалар, ғибадатханалар мен ескерткіштер салдырды. Хеттермен арадағы соғыстан кейін оған өзінің резиденциясын Дельтаның солтүстік-шығыс бөлігіне ауыстыру туралы ой келді. Сөйтіп, Дельтада жаңа Пер-Рамсес қаласы бой көтерді. Пер-Ремсес ғажайып ғибадатханалары бар үлкен де әсем қалаға айналды. Патшалығының екінші жылында Жерорта теңізінің Египетке қарасты жағалауындағы «шардана» немесе «шердан» деген атпен белгілі теңіз қарақшыларының көзін жойды.
II Рамсес патшалардың мәйіті қойылған «К\/7» мазарында жерленген. Оның мумиясы Кайродағы Египет мұражайына қойылды. Өмірінің соңғы кезеңінде ол тіс ауруына шалдығып, буын қабынуынан зардап шекті.
Хеттермен ұзақ уақыт соғыс жүргізіп, соның нәтижесінде Палестина мен Оңт. Сирия Египеттің қарамағына түсті. Ел астанасы Танис қ. болды. Р. ІІ Абидос, Фива, Карнак, Луксор және Абу-Симбелде, т.б. өңірлерде ғибадатханалар салдырды.
Дереккөздер
Ұ 46 Ұлы императорлар. – Алматы: “Aруна” баспасы. – 208 бет. – Сер.: “1100 қызықты деректер”. ISBN 978-9965-26-591-4
Санат:Перғауындар
NGC 7296
NGC 7296 — Кесіртке шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 14 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7296 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: NGC 7295, OCL 228.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кесіртке (шоқжұлдыз)
Рұслан Тахирұлы Балтиев
Балтиев Рұслан Тахирұлы (16 қыркүйек 1978) — Қазақстан футболшысы. Қазақстан құрама командасының экс-жартылай қорғаушысы.
Клубтық
Рұслан 1996 жылы қаңтар айында "Қайрат" мини-футбол клубында ойнап, Қазақстан чемпионы атанды. Сол жылы көктемде футболдан "Қайнар" сапында кәсіби карьерасын бастады. Кейін Ресейдің "Сокол", "Динамо", "Шинник", "Мәскеу" клубтарында бірнеше жыл ойнап, 2007 жылы Қазақстанға оралды. 2007 жылы жазда "Тобыл" клубымен бірге Интертото кубогын ұтып алды.
2009 жылы "Тобыл" сапында тұңғыш рет Қазақстан чемпионы атанатын мүмкіндіктен айрылды да, маусым соңында клубтан кетті. 2010 жылы Ресейдің "Жемчужина" клубына ауысты. 2011 жылдың басында ол клубтан кетіп, "Қайратпен" келісім-шарт жасасты. Бірақ жиі жарақат алды да, 2012 жылы 34 жасында карьерасын аяқтауға мәжбүр болды.
Ұлттық құрама
Қазақстан құрама командасы сапында тұңғыш рет 1997 жылы қыркүйектің 2-сінде Қытайға қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. Сол жылы 20 қыркүйек күні Алматыда Өзбекстан құрамасы қақпасына тұңғыш голын соқты. Бұл ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. Бұл - 1998 жылғы әлем чемпионаты іріктеу турнирінің екінші кезеңі болатын.
Соңғы ойынын 2009 жылы 14 қазанда Хорватияға қарсы өткізді.
Ұлттық құрама сапында 13 гол соққан. Бұл рекордтық көрсеткіш.
Құрама сапында 1997-2010 жылдары 73 кездесуде алаңға шықты. 2018 жылғы көрсеткіш бойынша бұл Самат Смақовтан кейінгі екінші нәтиже.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Қазақстан футболшылары
Санат:Қазақстан ұйғырлары Санат:Тобыл ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Қызылжар ФК ойыншылары Санат:ЦСКА Алматы ФК ойыншылары Санат:Алфавит бойынша мини-футболшылар Санат:Қазақстан мини-футболшылары
Сяттей-Ты-Вис
Сяттей-Ты-Вис (Сяттэ-Вис) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Роговая өзенінің сол жағалауынан224 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 61 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
IC 3296
IC 3296 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40450, ZWG 128.86, KARA 529, NPM1G +24.0281.
Сыртқы сілтемелер
IC 3296 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Сент-Остреберт (Па-де-Кале)
Сент-Остреберт (Sainte-Austreberthe) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62743, пошта индексі — 62140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 395 адамды құрады. Халық тығыздығы — 106,47 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Жануарлардың патологиялық анатомиясы
Жануарлардың патологиялық анатомиясы — 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Х. С:Жұмабеков, К. Ю. Дербышев. Беттер саны — 560.
Венторф (Зандеснебен)
Венторф (Зандеснебен) (Wentorf (Amt Sandesneben)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Герцогство Лауэнбург ауданының құрамына енеді.
Жануарлардың патологиялық анатомиясы
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-217-172-3.
Венторф (Зандеснебен)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 672 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,99 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 53 130. Муниципалитеттің басшысы — Геральд Фильтер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Сергей Алексеевич Коновалов
Сергей Алексеевич Коновалов (1976 жылы) - социология ғылымдарының кандидаты.
Экипаж
thumb| alt=A.|175px| Экипаж. thumb| alt=A.|175px| 1. [[Механик-водитель, 2. Командир, 3. Наводчик, 4. Замковый, 5. Заряжающий.]]
Экипаж (франц. eguіpe – ұжым, команда):
Дереккөздер
Санат:Білім
1248 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1248 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1248 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сен-Жульен (Кот-д'Армор)
Сен-Жульен (Saint-Julien) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22307, пошта индексі — 22940.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2002 адамды құрады. Халық тығыздығы — 351,85 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Санта-Лучия-ди-Меркурио
Санта-Лучия-ди-Меркурио (Santa-Lucia-di-Mercurio) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B306, пошта индексі — 20250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 93 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Итан Каткоски
Итан Каткоски (Ethan Cutkosky, 19 тамыз 1999 жылы, Сент-Чарльз, Иллинойс туған) — американдық актер, Ұятсыздар. телесериалында Карл Галлагер рөлі арқылы танымал болды.
Эдуард Уади Саид
Эдуард Уади Саид (1 қараша 1935 — 25 қыркүйек 2003, Edward Wadie Said, إدوارد وديع سعيد) — америкалық әдебиет және музыка сыншысы, мәдениеттанушы, пианист және интеллектуал. Тегі араб елдерінен тарайды. Әлемге әйгілі «Ориентализм» шығармасының авторы. Бұл кітапта Батыс мемлекеттерінің Гығыс туралы қалыптасқан таным принциптерін және батыс ғылымынын колониалдық саясатты ақтағаны және қолдағаны үшін сынайды.
Колумбия университетінің профессоры. Америка Лингвистика Академииясының президенті ретінде қызмет етті. Америка ғылым және өнер Академиясына мүше, Америкалық Философия қоғамына мүше. Ғалымның ориенталистік көзқарастарының негізін тереңінен білу үшін де оның өміріне назар аударған жөн. Өйткені ол Батыс әлемінің Шығысқа деген ұстанымын, ғұмырының жартысынан көбін Америкада өткізуі арқылы «Шығыс адамы» ретінде басынан өткерді. Эдуард Саид 1935 жылы Иерусалимде христиан отбасында дүниеге келген. Бастауыш және орта білімін Мысырда ағылшын тілінде білім беретін отарлаушылардың мектебінде алды. Кейін Принстон мен Гарвард университеттерінде жоғары білімге ие болды. Университетте білім алып жүргенде жазғы демалысын Ливанға қоныс аударған отбасының жанында өткізіп, онда әдебиет, музыка мен философияны үйренетін.
Ориентализм
Э.Саид '«Ориентализм»' деп аталатын зерттеуінде Ориентализм ұғымының пайда болуын Еуропаның Орта және Таяу Шығыста ғасырлар бойы үстемдік етуімен байланыстырады.Аталған еңбек алғаш рет 1978 жылы жарық көрген. Содан бері түпнұсқа ағылшын тілінде бірнеше рет баспа бетін көріп, әлемнің 36 тіліне аударылған. Автор ориентализмді Батыстың Шығысты тануының күрделі, көпсатылы жүйесі деп қарауды ұсынады. Ориентализмді ол өз кезегінде жалпыға белгілі классикалық мәтіндерді зерттеу мен талдауға арналған академиялық жолдан басқа категория деп санайды. Саидтің айтуынша, «Ориентализм – Батыста империялық отарлау экспансиясының тәжірибесінде қалыптастырылған шығыс адамы жайлы белгілі бір көзқарас». Э. Саид өз еңбегінде осы жағдайдың қалай туындап, қай жолмен қалыптасқанын өткен және жаңа тарихқа көз сала отырып, жан-жақты талдайды.
Ориентализм– эстетикалық, ғылыми, экономикалық, әлеуметтанулық, тарихи және филологиялық мәтіндердің дәнекерлігімен түсіндіруге» тырысқан гео-экономикалық көзқарастардың жиынтығы. 2019 жылы ''«Жаңа гуманитарлық білім. 100 жаңа оқулық»'' мемлекеттік бағдарлама аясында Ұлттық аударма бюросынан тұңғыш рет қазақ тіліне аударды. Кітап қатты мұқабамен 10 000 тиражбен басылды. Мемлекеттік бағдарлама аясында Қазақстанның жоғары білім беру мекемелерінің кітапханаларына таратылды. Кітапты қазақ тіліне аударған Колумбия университетінің магистрі, шығыстанушы Тимур Муктаров аударды.
Дереккөздер
Санат:Гарвард университеті түлектері Санат:Принстон университеті түлектері Санат:АҚШ социалистері Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері
Вриньи (Орн)
Вриньи (Vrigny) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61511, пошта индексі — 61570.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 346 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Тақыр жер
Тақыр — шөл және шөлейт аймақтардағы сазды тау жыныстарынан тұратын, беті тегіс, қатты алқаптар. Ауданы бірнеше мг-ден 10—12 кмг-ге дейін болады. Көбінесе өсімдік өспейді. Көктемде қар еріген кезде немесе нөсер жаңбыр жауғанда тақырға қақ тұрады. Су буланып кеткеннен кейін түбі қатады да, тобарсып, көпбұрышты жарықшақтарға бөлініп-бөлініп кетеді. Тақыр Орта Азия мен Қазақстанда, әсіресе Үстірт пен Маңғыстауда кең аумақты қамтиды. Құлаққа бұл сөз шалынғанда есімізге ешқандай өсімдік өспейтін қуқыл жер түседі. «Құм болғанда құстың қанатын қиып, тұлпардыд тұяғын тілетін тақыр жер» (Н. Әбуталиев, Сахара сыйы.).
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Минералды азық
Минералды азық – малға қосымша азық ретінде берілетін табиғи және қолдан жасалынатын өнім. Жемшөпте натрий мен хлор аз болатындықтан, малды, көбіне ас тұзымен үстеме қоректендіреді. Кальцийлі үстеме қоректерге – бор, травертин, сүйек ұны, ағаш күлі, гипс, т.б. жатады. Жемшөп мөлшерінде кальций мен фосфор тапшы болса, азықтық фосфаттарды пайдаланады (фторсыз фосфат, преципитат, сүйек ұны, т.б.). Малға Минералды азықты ұнтақталған тамыржемісті өсімдіктерге, сүрлемге, жемге араластырып береді. Минералды азық құрама жемнің ішінде де болады.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Мал шаруашылығы Санат:Химия
Ботагөз ауылдық округі
Ботагөз ауылдық округі – Маңғыстау облысы Қарақия ауданында болған әкімшілік бірлік, 2001 жылы таратылған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ботагөз ауылы кірді. Орталығы – Ботагөз ауылы болды.
Халқы
1999 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 165 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарақия ауданының таратылған ауылдық округтері
Үзілген жапырақтар (телехикая)
Үзілген жапырақтар — Kanal D арнасында жарияланған Решат Нури Гунтекиннің Үзілген жапырақтар атты шығармасын экранизациялаған сериал. Бұрын 1988 жылы TRT 1 арнасында экранизацияланған. 2013-2014 жылдары арасында Beyaz TV қайталанып көрсетілген.
Тақырыбы
Али Рыза бей бес баласына жақсы тәрбие беріп, адам қылып өсіреді. Бір әділетсіздікке көз жұмып қарай алмағаны үшін атқарған әкімдік қызметінен бас тартады. Қызы Неджла Стамбұлда университетке түседі. Содан соң отбасы Стамбұлға өздерінің ескі үйіне көшіп келеді.
Метеорологиялық құбылыстар
Метеорологиялық құбылыстар — атмосфералык құбылыс, белгілі физикалық процесс, атмосфераның уақытша өзгеретін кезеңі. Бұларға: атмосфералық жауын-шашын, күннің сууы, қарлы боран, жойқын жел, тұман және т.б. тәрізді табиғат құбылыстары жатады.
Дифтонг
Дифтонг (δίφθογγος, (diphthongos) - дыбыс) — буынға бөлінетін немесе бөлінбейтін екі дауысты дыбыстың қосындысынан тұратын дыбыс (и, у). Сөйлеу процесінде екі дауысты түйіскен жерде Дифтонг тіркесі жасалады. Дифтонг шынайы және жалған болып екіге бөлінеді. Дифтонгоид — дифтонгке жақын дауысты дыбыстың ерекше түрі. Оған и, у, ие, уо, уө дыбыстары жатады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Фонетика Санат:Фонология Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика
Нәсіл
Нәсіл (race, razza — туыс, тайпа) — тұқым қуалау арқылы берілетін ұқсас сыртқы (дене) пішіндері — терісінің түсі, шашы мен көзі, мұрны мен еріндерінің пішіні, бойы мен дене пропорциясы, сондай-ақ кейбір "жасырын" белгілері (қанының тобы және т.б.) бар адамдардың тарихи қалыптасқан тобы. Нәсілдерді зерттейтін ғылымды антропология деп атайды.
Әр түрлі нысандардың таралу ареалдары сәйкес келмейді, сондықтан нәсілдік шекаралар анық емес және шартты болып келеді. Төрт үлкен нәсілге бөлу қалыптасқан. Олар: негроидтер, оған жақындау аустралоидтер, еуропеоидтер және монголоидтер, олардың ішінен кіші нәсілдер бөлінеді.
Қазіргі адамзаттың дені үш үлкен нәсілге жатады: Нәсілдік ерекшеліктер аса маңызды емес. Барлық нәсіл биологиялық, психологиялық қатынастарда өзара тең және даму сатысының бір деңгейінде тұр.
Қазіргі адамдардың тарихи даму барысында тіршілік еткен табиғи орта жағдайларына байланысты морфологиялық айырмашылық белгілері қалыптаскан. Мұндай белгілер бірте-бірте адамдар тобының арасында тұқым қуалайтын өзгергіштік арқылы ұрпақтарына беріліп отырады. Адамдар тобының арасындағы түрішілік тұқым куалайтын өзгергіштікті француз ғалымы Ф.Бернье (1684 ж.) нәсілдер деп атады.
Еуропеоидтік нәсілдерге тән белгілер
Еуропеоидтік нәсілдерге тән белгілер: ұзын бойлы, шашы ұзын салалы әрі ашық, терісі ақшыл түсті. Олардың бет пішіні сопақша, мұрты мен сақалы тез өскіш, қыр мұрынды (жалпақ емес), жұқа ерінді болып келеді. Еуропеоидтік нәсілдер алғашында Еуропа мен Алдыңғы Азия жерінде өмір сүрген. Қазір еуропеоидтік нәсілдер барлық құрлықтарда өмір сүреді.
Моңғолоидтік нәсілдерге тән белгілер
Монголоидтік нәсілдердің де ездеріне тән белгілері бар. Монголоидтік нәсілдердің шаштары қатты әрі ұзын салалы, терісінің түсі қоңырқай, сақал-мұрты баяу өседі. Көбіне орта бойлы, жалпақ бетті, мұрын пішіні де жалпақ, көздері қысықтау, еріндерінің қалыңдыгы орташа болып келеді. Монголоидтік нәсілдер, негізінен, Азия құрлығында кеңінен таралған. Қазіргі кезде монголоидтік нәсілдер барлық құрлықтарда өмір сүреді. Монголоидтік нәсілдердің де өздеріне тән белгілері бар. Монголоидтік нәсілдердің шаштары қатты әрі ұзын салалы, терісінің түсі қоңырқай, сақал-мұрты баяу өседі. Көбіне орта бойлы, жалпақ бетті, көздері қысықтау, еріндерінің қалыңдығы орташа болып келеді. Монголоидтік нәсілдер, негізінен, Азия құрлығында кеңінен таралған. Қазіргі кезде монголоидтік нәсілдер барлық құрлықтарда өмір сүреді. Бұл негізгі үш нәсілден ғалымдар Солтүстік Америкадағы үндістер мен аустралиялықтарды өз алдына жеке нәсілдер деп бөледі. Үндістердің сыртқы түрі өздеріне тән қыр мұрынды, сопақ бетті, ұзын шашты болып келеді. Ал аустралиялықтардың терісі қара түсті, шашы толқын пішінді (бұйра емес), сақал-мұрты қалың өседі. Аустралиялықтардың тісінің құрлысы, қан құрамы, саусақ бедерлері жағынан монголидтік нәсілдерге ұқсас болып келеді.
Антрополог ғалымдар бұл негізгі нәсілдерден басқа әрбір нәсілдің ішінде жеке нәсіл топтарын ажыратады. Жеке нәсіл топтарын екінші және үшінші реттік нәсіл топтары деп атайды. Бұл топтардыңда өзіне тән сыртқы белгілері болады.
Нәсілдердің шығу тегі туралы ғалыдар арасында қарама-қарсы тұжырымдар бар. Кейбір ғалымдар жер бетіндегі нәсілдер бір ғана жерде пайда болып, кейіннен басқа аймақтарға таралған деген пікірді қостайды. Оны моноцентризмдік тұжырым деп атайды. Ол гректің «Monos» — «бір» және латынның «centrum» — «орталық » деген сөздерінен алынып, «бір орталықтан шыққан» деген ұңымды білдіреді. Нәсілдердің пайда болуы туралы келесі тұжырым – полицентризм (грекше «полис» – көп) деп аталады. Ол тұжырым бойынша нәсілдер әрбір аймақта өз алдына жекелей пайда болады деп түсіндіреді. Көпшілік ғадымдар қазіргі кезде моноцентризм тұжырымын қолдайды. Қазақстандық ғалым Әділ Ахметов өзінің көп жылдық ғылыми зерттеулерінің нәтижесінде, қазақ халқы мен Солтүстік Америкадағы үндістер арасындағы туыстық белгілердің бар екендігі атап көрсетті. Нәсілдердің шығу тегін, туыстық жақындықтарын, тарихи қалыптасуын және олардың сыртқы орта жағдайарының әсеріне бейімделуін нәсілтану ғылымы зерттейді.
Кейбір кертартпа ғалымдар әр түрлі пиғылдар нәсілшілдік пікірлерді уағыздайды. Олар кейбір нәсілдерді басқа нәсілдерден жоғары, қойып, ақыл-ойы жоғары дамыған, қабілеті, дарынды деп дәріптейді. Енді бір нәсілдерді қабілетсіз, дарынсыз, төмен дәрежелі деп кемістеді. Мұндай пікірлер нәсілдер арасында алауыздық тудырып, нәсілдерді бір-біріне қарсы қояды. Кейбір нәсілшіл ғалымдар кей нәсілдерді биологиялық тұрғыдан сапасыз деп те кемсітеді, осындай дәлелсіз пікірлер арқылы нәсілдердің шыққан тегінің бір екендігін қасақана бұрмалап түсіндіреді.
Соңғы кездегі нәсілдердің қан құрамын зерттеген ғалымдар барлық нәсілдердің қан құрамының бірдей екенін дәлелдеп берді. Кейбір нәсілшіл ғалымдар табиғатта болатын табиғи сұрыпталу, тіршілік үшін күрес зандылықтары адамзат қоғамында да болады деп уағыздайды. Ондай ғалымдар Ч. Дарвиннің табиғатта болатын заңдылықтар туралы пікірін қоғамға да қатысы бар деп арнайы ұрмалап түсіндіруге тырысады. Мұндай теріс пиғылдағы теория ғылымда әлеуметтік дарвинизм теориясы деп аталады. Әлеуметтік дарвинистер адамның бойында ата тегінен алған туа пайда болған қатігездік, жауыздық, мейірімсіздік «басым белгілер» болады деп түсіндіреді. Мұндай теорияны уағыздаушылар «қоғамда күштілер мен мықтылар өмір сүруге тиіс, ал әлсіздер жойылып отырады» деген пікірді ұсынады. Әлеуметтік дарвинизм теориясы әрбір қоғамдағы мықтылар мен іскерлер табиғи сұрыпталу арқылы пайда болған деп уағыздайды. Қоғамда сондай өмірге бейім адамдарға бар мүмкіндік жасалуы тиіс деген пікірді қолдайды. Нәсілшіл ғалымсымақтардың пікірінше, қоғамда болатын теңсіздік-табиғи сұрыпталудың жемісі, адамдардың биологиялық теңсіздігінің нәтижесі деп жекелеген адамдарды қорғауға тырысады. Әлеуметтік дарвинизм теориясының ешқандай шындыққа жанаспайтынын кезінде Ф.Энгелс, көрнекті орыс ғалымы К.А.Тимирязев әшкереледі. Соңғы кездегі биология ғалымдарының жетістіктері де әлеуметтік дарвинизм теориясының ешқандай шындыққа жанаспайтынын дәлелдеп отыр.
Негроидтік нәсілдерге тән белгілер
Негроидтік нәсілдердің шаштары бұйра, әрі қара түсті, терісінің түсі де қара, сақал-мұрты баяу өседі. Мұрны жалпақ, бет пішіні сопақша, көздері үлкен, еріндерінің қалыңдығы айқын байқалады. Нағыз негроидтік нәсілдер, негізінен, Африкада өмір сүреді. Негроидтік нәсілдер де қазіргі кезде басқа құрлықтарда да таралған.
Раса (араб. рас — бас, бастау, шығу тегі) — бір антропологиялық түрге жататын, шығу тегі белгілі бір географиялық ареалда таралған адамдар тобы. Р. термині 17 ғ-дан бастап Еуропа халықтарында тарай бастады. Оны испандықтар мен португалдықтар (Rasse), француздар (la rasa), итальяндықтар (Razza), немістер (Rassа), ағылшындар (the race) және славян халықтары (paca) биол. мағынада кеңінен пайдаланады. ЮНЕСКО шешімі бойынша (1966 ж.) Р. мәселесінің биол. аспектісі туралы арнайы декларация қабылданған. Онда Р. туралы мынадай негізгі ғыл. қағидалар айтылған:
Дереккөздер
[[Санат:Нәсілдер]
Пресногорьков ауылдық округі
Пресногорьков ауылдық округі – Қостанай облысы Ұзынкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылы құрамына қысқарған "Петропавл ауылдық округінен" 2 елді мекен қосылды.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Пресногорьковка, Белоглинка, Волна, Красный Борок, Крутоярка, Первомайка, Песчанка ауылдары кіреді. Орталығы – Пресногорьковка ауылы. Округ құрамында болған Гренадерка, Октябрьское және Петропавл ауылдық округінің Комендант ауылдары 2019 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3462 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұзынкөл ауданы ауылдық округтері
Қаршығарең сандуғаш
Қаршығарең сандуғаш (Sylvia nisoria) — бұл құс төсінің көлденеңжолақты реңі және көз нұрлы қабатының ашық сары түсті болғаны үшін осылай аталған.
Биологиялық сипаттама
Бұл белгілердің екеуі де қаршығаға тән. Жоны - бозғылт күлгін сұр және бауыры - жолақ ірі денелі (21-35 г) сандуғаш. Күйттеу кезеңінде өте ширақ: бүталардың ішінде ғана емес, кейде бұтадан бұтаға ұшып жүреді. Аталықтар бұл кезде қысқа, үнді және әдемі әуенімен жиі-жиі сайрайды және бұған қоса кейде бұтаның ұшар басынан ұшып, әуеде жайған қанаттарымен қалықтап, бір орыннан қозғалмай, қысқа мерзімді құсойнақ жасайды. Басқа уақыттарда бой тасалап, үнсіз бір бұтадан екінші бұтаға жербауырлай ұшуды ұнатады. Көршілерінен кем дегенде 50-100 м алшақ жеке жұп түзіп, орын тебеді. Шөптердің құрғақ сабағынан жылқы қылын төсеп қопсыңқы тоста-ғанша тәрізді ұясын бұталардың бұтақтарына орналастырады. Ұяны негізінде аналығы жасайды. Салындыдағы 3-5 жұмыртқаларды ата-енелері 13-14 күн басып, балапандарды сонша уақыт ұяда жемдейді. Бір жылда бір рет балапан өргізеді. Тамыздан бастап ұшып кете бастайды, ал қыркүйектің басынан-ақ қаршығарең сандуғаштар Қазақстан шегінен мүлде ұшып кетеді.
Таралуы
Қазақстанда тек бұталары бар орманды зонада, шығыста және оңтүстік пен оңтүстік шығыстың тау етектерін бойлай кең таралған. Оңтүстік өңірге - мамырдың бірінші жартысында, солтүстік өңірге - мамырдың аяғында ұшып келеді.
Қоңырбел
Географиялық орны
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Балқаш қаласынан батысқа қарай 95 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 488 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 6 км-ге созылған, енді жері 3 км. Беткейі көлбеу, солтүстігінде таудың түпкі жыныстары көрінеді. Солтүстігінде Ақбалшық, оңтүстігінде Мыңшұңқыр қоныстары, батысында Қосқопа, шығысында Жуантөбе таулары орналасқан.
Өсімдігі
Сұр, қоңыр топырақ жамылғысында баялыш, көкпек, боз, қара жусан, сораң, бұйырғын, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
IC 3297
IC 3297 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ағаділ Ғалиақпаров
Ғалиақпаров Ағаділ - Социалистік Еңбек Ері (1948), Қазақстанда колхоз құрылысын ұйымдастырушылардың бірі, Жамбыл облысы (қазіргі Түркістан облысы), Шу ауданы, "Бірлік-Үстем" колхозының председателі (1942). 1909 жылы Жамбыл облысы, Шу ауданында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Бэсани (Оклахома)
Бэсани (Bethany) — Оклахома штатының Oklahoma округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 20307 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.5 км² шамасында. FIPS коды — 40-05700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Ермак
Әдебиет
Санат:Сібір тарихы
1249 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1249 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1249 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Альфред Норт Уайтхед
Негізгі шығармашылықтары:
Санат:Профессорлар
Ленгенбюль
Ленгенбюль (Längenbühl) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан ауыл немесе кент. Тун округінің құрамына кіреді.
2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 369 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.65 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 933, пошта индексі — 3636.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Казальморано
Казальморано (Casalmorano) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Кремона провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қарлығаш (Кербұлақ ауданы)
Қарлығаш — Жетісу облысы Кербұлақ ауданы, Алтынемел ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыөзек ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 42 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 177 адам (88 ер адам және 89 әйел адам) болса, 2009 жылы 160 адамды (90 ер адам және 70 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Кербұлақ ауданы елді мекендері
Бауыржан Қабдырахманұлы Төребаев
Шәкірттері
Бірқатар ҚР спорт шеберін, ҚР Чемпионаттары мен Кубоктарының, Спартакиадаларының, халықаралық турнирлердің чемпиондары мен жеңімпаздарын дайындаған, атап айтқанда:
Дереккөздер
Санат:5 наурызда туғандар Санат:1971 жылы туғандар Санат:Атырауда туғандар Санат:Ресей мемлекеттік дене тәрбиесі, спорт және туризм университеті түлектері Санат:Атырау инженерлік-гуманитарлық институты түлектері Санат:Қазақстан таэквондосы жаттықтырушылары Санат:Қазақстанның ұлттық дәрежедегі төрешілері Санат:Таэквондо бойынша қара белбеудің иегерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушылары Санат:Қазақстан тхэквондошылары
Евгений Александрович Кафельников
thumb|Евгений Кафельников (2009) Евгений Кафельников (18 ақпан 1974 жыл, Сочи, КСРО) – Ресей Федерациясының ең атақты теннисшысы, спорт шебері. Ресей теннисшілердің арасында тұнғыш болып «Большой шлем» турниріндегі жеке дәрәжеде жеңімпаз болып атанды (Ролан Гаррос-1996). Әлемнің бірінші ракеткасы болып атанды (3 мамыр 1999). Жеке дәрәжедәгі Олимпиада жеңімпазы (2000). Кәсіби мансаптың түбі – 1992 жыл. Мансаптың бітісі – 2003 жыл. Тұңғыш жаттықтырушылыры Валерий Шикин мен Анатолий Лепёшин болып табылады.
Отбасы
Әкесі — Александр Никодимович Кафельников.
Анасы — Валентина Фёдоровна Кафельникова.
Тұңғыш әйелі (11 маусым 1998 — тамыз 2001) — Мария Владимировна Кафельникова.
Қызы – Олеся Кафельникова (23 қазан 1998)
Басқа да мәліметтер
Спортшының қызы  Олеся Кафельникова –  кәсіби модель болғысы келеді.
Алғыш рет ракетканы қолына бес жаста алып, әуестенді.
Евгенийді Рессейде осы ғасырдың ең үздік теннисшісі деп таниды.
Дереккөздер
Санат:1974 жылы туғандар Санат:Алфавит бойынша теннисшілер Санат:Ресей теннисшілері Санат:2000 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Теннистен Олимпиада чемпиондары Санат:Ресей Олимпиада чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Байрак (Стерлитамак ауданы)
Байрак — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Отрад ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 212 адамды құрады. Пошта индексі — 453140, ОКАТО коды — 80249856004.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Пижуг
Пижуг — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ветлуга өзенінің оң жағалауынан 320 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга; Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Табликаю
Табликаю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 62 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.