cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ахметолла Қалиұлы
Ахметолла Қалиұлы - 1940 жылы 15 қазанда Қытай Халық Республикасының Шыңжаң өлкесі, Толы ауданына қарасты Жайыр тауының Қарабауыр бөктеріндегі Құрымтыққан деген күзеулікте туған. Сауатын молдадан ашқан. 1954 — 1958 жылдары Іле педагогикалық университетінде оқыған. 1958 жылдың 7 айынан бастап «Үш қазақтың түтінін қосуды» бағдарлама еткен ұлтшыл, «Үміт» ұйымының саяси комиссары» деген жаламен екі жыл қуғында, бақылауға болып, Құлжа қаласы маңындағы Аәнтәйзі көмір шахтасында көмір қазған. 1959 жылдың аяғында Алтай аймағы, Жеменей аудандық N91 орта мектепте әдебиет пәнінің мұғалімі болды. 1960— 1970 жылдары N«2 орта мектепте ғылыми мүдір қызметін атқарды. 1962 жылдан бастап тағы да жоғарыдағы жалаға «түзетімпаз» деген атақ қосылып, қуғында жүрген. 1966 жылы «Мәдениет төңкерісі» басталғанда, «буржуазия зиялысы», «ұлттық бөлшектеуші» деген айдар қосылып, қуғын-сүргінде болды. 1980—1995 Үрімші қаласында ұлттық «Шыңжаң халық баспасында» аға редактор атағымен қазақ бөлімі бастығының орынбасары міндетін атқарды.1996 жылдан бастап Түркістан қаласындағы Қ.А.Йасауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университетінде ғылыми қызметкер болып жұмыс жасайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:1940 жылы туғандар Санат:Шыңжаң Ұйғыр аутономиялық ауданы
Меркушшор
Меркушшор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Рогозин өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Сырымбет (Жетісу облысы)
Сырымбет — Жетісу облысы Ескелді ауданындағы ауыл, Сырымбет ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 16 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
NGC 7154
NGC 7154 — Оңтүстік Балық шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 23 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7154 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67641, ESO 404-8, MCG -6-48-5, IRAS21523-3503.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Оңтүстік Балық (шоқжұлдыз)
Құрманбек Тәжмаханбетұлы Жантасов
Құрманбек Тәжмаханбетұлы Жантасов (1947 қазанның 27-інде Шымкент қаласы) – ғалым, технология ғылымдарының докторы (1998), профессор (2002). КСРО өнертапқышы (1984).
Қысқаша өмірбаяны
Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының иегері (2005). Бірнеше медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысында туғандар Санат:Қазақстан инженерлері Санат:1947 жылы туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Өнертапқыштар
Марат Мамутұлы Маметбақиев
Марат Мамутұлы Маметбақиев 1949 жылы 7 маусымда Алматы облысында туған. Үйғыр. Әкесі - Маметбақиев Мамут Сауытұлы (1927-1999). Ана- сы - Маметбақиева Патигүл, зейнеткер.
П.И. Чайковский атындағы Мемлөкөттік музыкалық училищесінің вокал, жеке дауыста ән айту факультетін бітірген (1974), солист-вокалисі.
Өзбек, қазақ және орыс тілдерін біледі. 1973 жылдан бері - Қ. Қожамияров атындағы Мемлекеттік республикалық ұйғыр музыкалық комедия театрының солист-вокалисі. «Яшлық» ВАА құрамында Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығын иеленген. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі (1999). Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданының Құрметті азаматы.
Әскери атағы - кіші сержант. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ''«Барлығы да адамдар өмірін жақсартуға алып келе жатыр. Барлығы да ауқатты болады»''. Хоббиі - футбол ойнау, гүл өсіру. Сүйіп оқитын әдебиеті - өнер жайлы кітаптар. Үйленген. Жұбайы - Маметбақиева Қалбинүр Ақпарқызы, кәсіпкер. Ұлдары - Бахтияр, Шухрат, Ділмұрат; қызы - Саида.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1949 жылы туғандар
Михаил Михайлович Черемных
Михаил Михайлович Черемных(30.10.1890, Томск,-07.08.1962, Мәскеу)- кеңес график-суретшісі, РСФСР халық суретшісі  (1952), КСРО Көркемсурет академиясының толық мүшесі  (1958).
Өмірбаяны
1911-1917 ж. Мәскеудің кескіндеме, мүсін және сәулет өнері училищесінде(К.А.Коровин мен С.В.Малютиннен) оқыды. «Окна РОСТА» мен «Окна ТАСС-ты», «Крокодил» журналын ұйымдастырушылардың бірі әрі белді суретшісі. Карикатуралық суреттер мен саяси плакаттың шебері, кітап көркемдеуші, тетар суретшісі хәм педагог ретінде де белгілі.
Еңбектері
«РОТА-ның қарқынды шешімі» (плакат ,1919), «Шыққан өзін төпелеп, Гитлерге не керек...?» («Окна ТАСС»,1941), «Түсіру үшін жаудың жалаң кездігін, фашистке қарсы шеп құратын кез бүгін!» (плакат, 1938, бәрі Третьяков галереясында, Мәскеу), М.Е.Салтыков-Щедрин шығармалары (1936-1939) мен А.П.Чехов «Әңгімелеріне» (1939-1940) жасаған иллюстрациялары, К.М.Симоновтың «Орыс адамдары» спектаклінің декорация эскизі   (1942, Бийск театры) т.б.
Сыйлықтары
КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1942). «Құрмет белгісі» орденімен марапатталған.
Босевци (Велико Тырново облысы)
Босевци (Босевци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5084. ЕКАТТЕ коды — 5709.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Санту-Антониу-ду-Монти
Санту-Антониу-ду-Монти (Santo Antônio do Monte) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дивинополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27 534 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 129,37 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1758 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Еланыш (Мещегар ауылдық кеңесі)
Еланыш — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Мещегар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 348 адамды құрады. Пошта индексі — 452495, ОКАТО коды — 80247845002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бюрен-на-Аре
250px|thumb|Картада орналасуы Бюрен-на-Аре (Büren an der Aare) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Бюрен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3195 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.70 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 383, пошта индексі — 3294.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Бад-Дрибург
Бад-Дрибург (Bad Driburg) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Хёкстер ауданының құрамына енеді.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Ольтрона-ди-Сан-Маметте
Ольтрона-ди-Сан-Маметте (Oltrona di San Mamette) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Лартель
Лартель — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің оң жағалауынан 73 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Соверби тұмсықбетті киті
Тұмсықбетті Соверби киті Солтүстік Атлант және Солтүстік теңіз тұмсықбетті киті ретінде танылған. 1804 жылы белгілі болған киттердің ішіндегі ең алғашқысы. Тұмсықбетті Соверби киті Шығыс Атлантикадағы Нантаккеттен Лабрадорға және Батыс Атлантикадағы Малеирадан Норвегия көліне дейін таралған. Ұзындығы - 4-5 м, ал салмағы 1 тоннаға жуық болады. Аталық киттердің астыңғы жағындағы тістері бір- бірінен алшақ орналасқан. Ал аналықтарының тістері өте ұсақ немесе көрінбейді. Арқа жағы – көк сұр түсті, ал астыңғы жүзбеқанаттары аппақ немесе күміс сияқты жылтырап тұрады. Тұмсығы ұзындау, ал басы томпақ келеді. Тереңдігі 200-1500 метрлік суға сүңгиді. Бунақденелерімен, кальмармен және ұлулармен қоректенеді. Буаздық кезеңі 12 ай және дүниеге жаңа келген ұрпағының  ұзындығы 2 метрден асады, ал салмағы 170-185 кг болады.
Дереккөздер
Санат:Тісті киттер
Ахмет Тиекбайұлы
Ахмет Тиекбайұлы  (1895, Қытай, Алтай аймағы, Жеменейауд. — 1953 сонда) — Қытай қазақтары ұлт-азаттық қозғалысының қаһарманы. Руы — Керей. Әкесі ауқатты адам болған. 1940 жылдары Өр Алтай елін (Бурылтоғай ауд.) Гоминдан әкімшілігінің әсіре отаршыл езгісіне қарсы көтеруге белсене қатысты, партизан жасағын жасақтады. 1944 ж. Оспан батыр бастаған Алтай халқының ұлт-азаттық қозғалысы күшейген кезде А.Т-ның жасағы Шэн Шисай әскеріне Манас, Сауан-Қобық арқылы өтетін тас жол бойында үлкен тосқауыл ұйымдастырды. 1945 ж. Жеменей ауданының гоминданшылардан азат ету соғыстарында айрықша ерлік көрсетті. Ол ел азаттығы жолындағы жанкешті күресін 1949 жылға дейін жүргізіп келді. Өмірінің соңғы жылдары аудан әкімшілігінде басшы қызмет атқарды.
Дереккөздер
Санат:Қытай қазақтары Санат:1895 жылы туғандар Санат:1953 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері
Риу-Фриу (Браганса)
Риу-Фриу (Браганса) (Rio Frio (Bragança)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Браганса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Абандон
Абандон (франц. abandon - бас тарту) - 1)борышқорлық талаптардан бас тарту; мұнда бір тарап өзінің құқықтарынан бас тартады, бірақ іске жұмсаған қаржы салымын алмайды; 2) құқықтан немесе меншіктен ерікті түрде бас тарту; 3) айып төлеу жолымен мәміледен шығу; 4) опцион мерзімінің пайдаланылмастан бітуі; 5) бастықтың рұқсатынсыз және дәлелсіз себептермен жұмыстан кетіп қалу; қызметкерді жұмыстан босату үшін желеу. Сақтандыруда абандон - мүлікті сақтандырған тұлғаның — сақтандырылушының (сақтанушының) осы мүлікке құқығынан бас тартуы және сақтандырушыдан толық сақтандыру сомасын алу мақсатымен осы құқықты оған табыстауы. Теңіз тасымалында абандонды кеменің не тауардың сақтандырылушысы қолданады.
Риу-Фриу (Браганса)
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Абандон
Дереккөздер
Санат:Экономика
Риу-Фриу (Браганса)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Андорра
Андорра (Andorra), толық ресми атауы — Андорра кінәздігі (Principat d’Andorra) — Еуропадағы шағын мемлекет. Франция мен Испания аралығында, Шығыс Пиреней аумағында орналасқан. Жер көлемі 465 км², халқы — 78,1 мың (2013), олардың ішінде байырғы халқының (андорралықтар) саны — 19 мың шамасында, қалғандары — португалдар, испандықтар, француздар. Ұлттық мейрамы — 8 қыркүйек, Богородица Меритксельская күні (Андорраның желеп-жебеушісі).
Мемлекеттік құрылымы
1993 ж. 14 наурызда өткен референдумда мақұлданған елдің жаңа Конституциясы бойынша Андорра парламенттік княздік болып табылады. 1278 жылдан бері Урхель епископы (Сеу-де-Урхель қаласы, Испания) мен Франция президентінің тарихи қалыптасқан қос басшылығы сақталған. Олар — Андорр тәуелсіздігінің, Испания және Франциямен достық қарым-қатынасының кепілі. Өкіметтің заң шығарушы органы — бір палаталы Бас Кеңес (1419 жылдан бері жұмыс істейді), ол үкімет қызметіне бақылау жасайды және мемл. бюджетті бекітеді, парламент төрағасын және оның орынбасарларын, үкімет басшысын сайлайды. 1981 ж. жүргізілген “институттар реформасы” бойынша құрамында 8 министрі бар Атқару кеңесі (үкімет) құрылып, оған елдің ішкі және сыртқы саясатына басшылық ету жүктелді. Бас кеңесте 5 саяси партия өкілдері бар.
Тарихы
IX ғасыр - ел аумағында арабтармен жасалған рейдтер.
Андорра жөніндегі алғашқы мәліметтер 778 ж. арабтардан жеңілген вестготтардың Сеу-де-Урхель қ-н тастап, Пиренейдің биік шатқалдарына барып паналауын сипаттайтын жазбалар да кездеседі. Император Ұлы Карл арабтардың әрі қарай ілгерілеуін тоқтатып, Андорраны Урхель епископының қарамағына береді. Орта ғ-ларда Андорра Урхель епископы мен граф де Фуаның иелігі болды. Кейін граф де Фуаның бұл құқы француз корольдеріне ауысты. 1993 ж. дейін Андорра Франция мен Испанияның протектораты ретінде саналған княздік болды. Жалпыға бірдей сайлау құқы ерлер үшін 1933 ж., әйелдер үшін 1970 ж. енгізілді. Жаңа Конституцияның Андорраның мемлекеттік құрылысы жөніндегі баптарына 1993 жылғы 1 маусымда өзгерістер енгізілді, Испания Корольдігі, Француз Республикасы және Андорра княздігі арасында шарт жасалып, Андорраның жаңа тәуелсіз мәртебесі тиянақталды. Андорра 1993 ж. БҰҰ-на, 1994 ж. Еуропа Кеңесіне, ЮНЕСКО, ЮНИСЕФ-ке мүше болып қабылданды. 1996 ж. шілдеде Андорра Ядролық қаруды таратпау жөніндегі шартқа ресми түрде қосылды. Халқының негізгі табыс көзі (1993 ж. жан басына 15411 АҚШ долларынан келді) — сауда мен шетелдік туризм (жылына 12 млн-ға дейін адам келіп кетеді),
Саяси құрылым
нобай|солға|Каса-де-ла-Валл, Андорра парламенті. Андорра - «парламенттік княздік».
1993 жылға дейінгі аралықта Андорран жыл сайынғы француз сыйлығына 960 франк, Урхельском епископына 460 песета, 12 бас ірімшігі, 12 капон, 12 шоколадты, 6 бұршақ берді.
Парламенттік демократия - 1993 жылы Конституцияның, Андорра Князьдігіндегі айтуынша. Мемлекет басшылары Андорра тең билеушілері-әміршілері оның әкімдеріне «vige» берілген. Дегенмен, олардың күші негізінен номиналды болып табылады.
Жоғары заң шығарушы орган - әмбебап және төте сайлау құқығы негiзiнде 4 жылға сайланады 28 мүшелерінің Долина однопалатный Бас кеңес (General Кеңес) (- ұлттық аудан бойынша, қалғандары - 14 елдің 7 қауымдастықтар әрбір 2). Бас Кеңесінің басшысы - Генераль Синдик (1993 жылға дейін - бірінші синдик), Кеңес мүшелерінің арасынан сайланады.
Атқарушы билікті үкімет жүзеге асырады - Атқарушы кеңес. Оның төрағасы Бас кеңесі сайланады және ресми князь бекітеді - төрт жыл мерзiмге қосалқы билеушілері. Атқарушы кеңестің құрамы төрағалық етеді.
Сот жүйесі
Сот жүйесі Судьялар сотының, қылмыстық соттың, Жоғарғы соттың және Конституциялық соттың құрамынан тұрады.
Жоғарғы Сот бес судьядан тұрады: біреуін Атқару комитетінің төрағасы тағайындайды, олардың әрқайсысы князь-тең төрешілердің бірі, екіншісі - жалпы синдикат, ал екіншісі - Судьялар сотының судьялары. Судьялардың өкілеттік мерзімі - 6 жыл. Жоғарғы соттың төрағасы жалпы синдикат тағайындаған судья болып табылады.
NGC 2666
NGC 2666 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Андорра
Сот жүйесі
Судьялар Магистратура соты, сондай-ақ қылмыстық сот төрағасы Жоғарғы Сотының тағайындайды. Жоғарғы Сот, сондай-ақ прокуратура мүшелерін тағайындайды.
NGC 2666
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 19 наурызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2666 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: around SAO 42564.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Андорра
Сот жүйесі
Конституциялық Сот Конституцияны түсіндіруге, сондай-ақ Конституцияның заңдар мен келісімдерге сәйкес келмейтіндігі туралы барлық шағымдарды қарауға жауапты. Конституциялық соттың құрамына төрт мүше тағайындалды: олардың әрқайсысы князьдер - тең тіркеушілер және екеуі Бас Кеңес. Судьялардың өкілеттік мерзімі - 8 жыл. Әрбір судья өз кезегінде екі жыл мерзімге төрағалық етеді.
Халықаралық қатынастар
1278 жылдан бері Андорра Испания мен Франциямен байланысты. Бұл елдер Андорраны қорғауға жауапты. Алайда, Франция және Испания Андорра шекарасында ресми кедендік және шекаралық бақылау сақталған. Андорраға бару үшін виза талап етілмейді - Францияда немесе Испанияда заңды түрде жүрген барлық адамдарға рұқсат беріледі. Алайда, Андорра Шенген келісім бөлігі болып табылмайды, және Андоррада ресми Шенген елдердің қайта енгізіңіз аумағы (тиімді қос немесе бірнеше виза рұқсатыңыз болуы керек арналған Андорре в / кiру және шығу, Франция немесе Испания арқылы ғана мүмкін, өйткені, тұруға арналған рұқсат, визасыз режим немесе сол сияқты).
Канда
Канда  (Canda) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Андорра
Халықаралық қатынастар
1993 жылы, Конституцияны қабылдаудың және феодалдық шірімей сақталған босату кейін, Андорра қосылды Біріккен Ұлттар Ұйымының және шетелде елшіліктер мен өкілдіктер бірқатар ашты.
Андорра географиясы
нобай|солға|Андорра Тауы нобай|солға|Энвалира өтуінің аяғындағы Пас-де-ла Casa көрінісі. Шығыс Пиреней аймағында орналасқандықтан, Андора негізінен биіктігі 1,997 м биіктіктен құралған, оның ең биік нүктесі - 2,942 м. Кома-Педроша. Бұл аумақ Каталонияға (870 м Андоррадағы ең төменгі нүктесінде) ағып келе жатқан Валеа өзенінің негізгі ағынынан кейін бір-біріне біріктірілетін үш тар, Y-тәрізді өрістерге бөлінген. Франция мен Испания арасындағы Андорра аңғарларының Пиренейс оңтүстік беткейінде орналасқан екі басты алқаптан тұрады: Валеа Д'уриент және Валира дель Норд, оның суы Валираны құрайды. Испан аумағында бұл өзен Ебро ағыны Сегреге құяды. Жоғары биіктігі 2500-ден 3000 метрге дейін ауытқитын жоғары белестердің белдеуі Франциядан Андоррадан оқшауланған. Жол арқылы пайдаланылатын жол Энвалира теңіз деңгейінен 2 408 метр биіктікте орналасқан және Атлант мұхиты мен Жерорта теңізі арасындағы су ағысын анықтайды. Испаниямен, Седжраның алқабында, Испаниядағы Cerdañne-дің Испаниямен байланыстары әлдеқайда оңай және барлық маусымдарда сақталады.
Канда
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 926 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 64 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 45020.
Андорра
Андорра географиясы
Андорра аумағы 468 шаршы шақырымды алады.
Канда
Елді мекеннің қамқоршысы — San Michele Arcangelo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Андорра
Андорра географиясы
Елорда - Андорра-ла-Велья. 1029 метр жерде орналасқан Андорра-ла-Велья қаласы Еуропадағы ең биік тау.
Андорра ландшафтында тар далаларға бөлінген, жартасты таулар бар.
Андорра аумағында темір рудалары мен қорғасындары бар.
Андорра климаты қалыпты, қарлы суық қыста және салқын құрғақ жазы бар. Орташа температура + 9 °C.
Фауна
Онда жабайы бұталар, тау ешкілері, алтыннан жасалған пирена шемасы бар; Ормандарда сақиналар, түлкілер, түйіршіктер, каталан қояндары, молекулалар мен пиренейлер десанттар бар. Аюлар дерлік толықтай жойылды. Құстардың арасында ағаш тоғайлары, қырғауылдары, бауырлары, шыршалары, корольдік бүркіттер, ағаш кескіндері және т.б.
Әкімшілік бөлімі
Андорра әкімшілік түрде 7 жұпқа бөлінеді (мысықтардың паррикациясы, «шіркеу»):
Халқы
Андорра халқының саны 76 098 адам. (2013 ж.). Елорда тұрғындары шамамен 21 113 адам.
34 989 тұрғыны байырғы таулы алқаптарға қоныстанған Каталония шаруаларының ұрпақтары Андорраның түбінде тұрады. Сонымен қатар, Андоррада тұратын 20 070 испандықтар, 3695 француздар, 10 809 португал және басқалары ресми тіл - каталон, халықтың үштен бірі сөйлейді. Сондай-ақ, француз және испан (Кастилия диалект). Көптеген сенушілер (99%) католиктер.
Экономикасы
Экономикасының маңызды саласы — темекі өсіру және өңдеу. Жеңіл және тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары бар. Таулы өңірлерінде мал шаруашылығымен айналысады. Тегін және міндетті бастауыш білім беру енгізілген. Елдегі сауаттылық деңгейі 100%-ке жуық.
Транспорт
нобай|солға|Латур де Керелге (Франция), Андоррадағы екі станцияның біреуіне жүгіріңіз. Андоррада теміржолдар жоқ, бірақ Лорти де Керел мен Тулуза байланыстыратын желі болса да, ол Тулузадағы француз ТГВ-мен байланыста, Андорраның шекарасынан екі шақырым жүреді. Андорра жол желісінің ұзындығы 279 км құрайды, оның 76 км-де қатты беті жоқ. Андорра-ла-Вельядан шығатын екі негізгі жол - Испаниямен шекараласатын CG-1 және Пас-де-ла-Каса. жанында Энвалира тоннельі арқылы Франциямен шекара жасайтын CG-2. Қыста Андоррадағы негізгі жолдар тез арада қардан тазаланып, қол жетімді болып қалады, бірақ Андоррадан Франция аумағы арқылы (RN-20/22) негізгі жолды аздаған жерлерде тазалайды, кейде көшкінге қауіп төндіреді. Андорра-ла-Велладан (CG-3 және CG-4) қалған негізгі жолдар Арқалық пен Палға әкелінді.
Автобуспен байланыс барлық қалалық жерлер мен көптеген ауылдарды байланыстырады. Көптеген негізгі бағыттар бойынша шекті сағат ішінде трафиктің жиілігі жарты сағатқа жетеді. Көбінесе Андоррадан Барселона мен Барселона әуежайларына, сондай-ақ Тулуза мен Тулуза әуежайына дейін жүретін автобустар. Осы нүктелердің әрқайсысына шамамен 3 сағатта қол жеткізуге болады. Сондай-ақ, Лириде арқылы Girona әуежайына және Португалияға бағыттар бар. Автобусты негізінен жеке компаниялар жүзеге асырады, бірақ кейбір жергілікті желілерге Үкімет қызмет көрсетеді. Жеке автобус компаниялары: Autocars Nadal, Camino Bus, Cooperativa Interurbana Andorrana, Eurolines, Hispano Andorrana және Novatel.
Андоррада әуе кемесінің ұшуына арналған теміржолдар, порттар немесе әуежайлар жоқ. Сонымен қатар, Ла-Масана, Арсеналь және Эскальдес-Энгордань. бірнеше тікұшақ алаңдары бар. Жақын әуежайлар Барселона, Тулуза, Перпиньян, Реус және Жирона қалаларында орналасқан. Ең жақын (160 км) - Перпиньян-Риверталез әуежайы, Ұлыбритания мен Францияның бірнеше қалаларына қысқа бағыттар бойынша қызмет көрсетеді. Андоррадан оңтүстікке қарай 12 км оңтүстік аэропорт La Seu d'Urgell, қазіргі уақытта тек жеке ұшақтарға қызмет көрсетеді. Каталон үкімет болашақта қоғамдық әуежай ретінде оны пайдалану мүмкіндігін зерттеп жатыр.
Ең жақын теміржол вокзалы, L'Hospitalet-près-l'Andorre, Андоррадан 10 км шығысқа қарай орналасқан және Тулузаға, ал одан кейін Парижге жүретін пойыздарға жетуге мүмкіндік береді. Бұл желі SNCF-мен қызмет көрсетеді.
Мектептер
6 жастан 16 жасқа дейінгі барлық балаларға білім беру міндетті болып табылады. Орта білім беру мемлекетпен тегін беріледі.
Мектептердің үш түрі бар: Андоран, Француз және Испан, мұнда оқыту көбінесе каталан, француз және испан тілдерінде жүргізіледі. Ата-аналар өздерінің балалары қатысатын мектептің түрін таңдай алады. Барлық мектептер Андорра билігі тарапынан салынып, қолдау көрсетіледі, бірақ француз және испан мектептеріндегі мұғалімдер негізінен Франция мен Испанияда төленеді. Андоранның 50% -ы француз бастауыш мектебіне, ал қалғаны - испанға немесе Андорраға барады.
Қашықтықтан оқыту орталығы
Андорра университетінің елдің Қиын географиялық жағдай, сондай-ақ студенттер саны аз толыққанды академиялық бағдарламаларын әзірлеу мүмкіндік бермейді. Нәтижесінде, университет Франция мен Испаниядағы жоғары оқу орындарымен сілтемені қамтамасыз ету, ең алдымен қашықтықтан оқыту орталығы ретінде жұмыс істейді. Қашықтықтан оқыту орталығы (Center d'Estudis виртуалов) университеті, екі бакалавр дәрежесін және туризм, заң, Каталан филология, гуманитарлық, психология, саяси ғылымдарының докторы, аудиовизуалды байланыс саласындағы магистр дәрежесі, жиырмаға жуық оқу бағдарламаларын бар телекоммуникация және Шығыс Азия зерттеулері. орталығы, сондай-ақ қосымша білім беру және мамандар үшін оқыту бағдарламаларын ұсынады.
Дереккөздер
*
Виталий Иванович Бугров
Виталий Иванович Бугров ─ орыс, кеңес сыншысы, әдебиеттегі қиял-ғажайып жанры тарихшысы.
Урал университетінің филология факультетін бітірген.
1955 жылы мектеп мұғалімі болып, 1966 жылы «Уральский следопыт» журналының редакциясында жұмыс істейді.
«Аэлита» сыйлығы мен фестивалінің негізгі ұйымдастырушыларының бірі.
1988 жылы И. Ефремов сыйлығының, 1995 жылы «Странник» сыйлығының лауреаты болады.
Дереккөздер
Санат:Орыс жазушылары Санат:Ресей әдебиет сыншылары Санат:КСРО әдебиет сыншылары Санат:Урал университеті түлектері
Ноғайбаев атындағы көше (Алматы)
Көшеге қазақтың дарынды кино және театр актері, Қазақ КСР Халық әртісі, КСРО халық әртісі Ыдырыс Ноғайбаевтың есімі (Алматы қаласы әкімінің 10.12.1996 № 326 шешімі) берілген. Ноғайбаев Ыдырыс (1931-1989) Алматы облысында дүниеге келген. Ол М.Әуезов атындағы драма театрының сахнасында да, кинода да көптеген басты бейнелерді сомдаған.
Көше Жетісу ауданында орналасқан. Тобаяқов көшесінен басталып, Дегтяров көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Магнитогорская көшесі. Көшенін ұзындығы - 1050 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
УЕФА Суперкубогы 1975
1975 жылғы УЕФА суперкубогы "Бавария" және "Динамо Киев" клубтарының арасында өтті. Алғашқыы ойында 9 қыркүйекте Мюнхенде, қарымта ойын 6 қазан күні Киевте ойнатылды. Екі ойын қорытындысында "Динамо" 3:0 есебімен жеңіске жетті. Голдардың барлығын Олег Блохин соқты.
Сілтемелер
Санат:1975 жылғы футбол Санат:УЕФА Суперкубогы Санат:Динамо Киев ФК ойындары Санат:Бавария Мюнхен ФК ойындары
Великополка
Великополка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Созим өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жампоз
Жампоз (лучшая особь чистокровного двухгорбового верблюда) - ата-енесі таза тұқымды айыр түйенің тұлғасы сұлу да сымбатты, мінезді, жүріске шыдамды да мықты ең тәуір мақтаулысының ортақ атауы.
Дереккөздер
Санат:Түйелер
Черепановтар
Ефим Алексеевич Черепанов (1774-15.6.1842 ) және Мирон Ефимович Черепанов (1803-5 (17).10.1849)-әкелі-балалы орыс өнер тапқыштары. Олар тау-кен заводы иесінің басбайлы крепостнойлары болған. 1822 ж. Ефим Нижний Тагильдегі заводтардың бас механигі болды. 1833 ж. оған (әйеліне де), ал 1836 ж. баласына ашқан өнер табыстары үшін бас бостандықтары берілді. Черепанов әртүрлі заводтық механизмдеді кемелдендірумен, домналық, темір алатын және мыс балқытатын өндірісті ижетілдірумен айналысты. Сондай- ақ олар жасаған бу машиналарының да үлкен маңызы болды. 1820 жылдан бастап Черепанов 20- ға жуық бу машинасын (қуаты 2-60 а.к.) жасады. 1833-1834 ж. олар Ресейде алғашқы паровоз, ал 1835 ж. қуатты 2- паровозды құрастырды. Шойын рельс жол Выйск заводы мен Мыс руднигіарасында төселді. Бірақ Черепановтардың бастамасы қолдау таппай, соңында олардың паровозы пайдаланылмай қалды.
Қолданылған әдебиет
Санат:Өнертапқыштар Санат:1774 жылы туғандар Санат:1842 жылы қайтыс болғандар
Реккерсхаузен
Реккерсхаузен (Reckershausen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 376 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 122. Муниципалитеттің басшысы — Маделайне Кройтцер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Мономер
Мономер – молекулалары бір-бірімен немесе басқа қосылыстардың молекулаларымен полимер түзетін төменгі молекулалық қосылыстар. Мономерге қысқа байланысты (моно- және диолефиндер, ацетилендер, қанықпаған карбон қышқылдарының нитрильдері, альдегидтер) немесе циклді топтары (олефиндердің оксидтері, лактамдар, лактондар), сондай-ақ гидроксил, карбоксил, амин, т.б. функционалды топтары бар қосылыстар (мыс., дикарбон қышқылдары, аминқышқылдары, гликольдар, фенолдар, диаминдер) жатады. Сополимерленуге немесе сополиконденсациялануға қатысатын мономер сомономерлер деп аталады. Өте жиі қолданылатын Мономерлер этилен, пропилен, бутадиен, стирол, акрилонитрил, капролактам, терефтал қышқылы, этиленгликоль, фенол, формальдегид.
Полу-Игол
Полу-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вах өзенінің оң жағалауынан 683 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Файф Лэйк (Мичиган)
Файф Лэйк (Fife Lake) — Мичиган штатының Grand Traverse округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 466 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.1 км² шамасында. FIPS коды — 26-28000.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Аяш Көгешев
Аяш Көгешев (20.12.1933 ж.т., Бөкей ордасы ауданы, Лабай а.) - инженер, маман. 1951 ж. Орда мектебін, 1956 ж. Қазақ 321 тау-кен институтын бітірген. Әр түрлі инженерлік жауапты қызметтерді атқарып, республикадағы мұнай-газ, т.б. кен орындарын игеруге қатысқан. 40 шақты ғылыми еңбектің авторы. Олар негізінен гидрологиялық мәселелерін зерттеуге арналған. Еңбек Қызыл ту орденімен (1966) және бірнеше медальмен марапатталған.
Франсуа Буше
Франсуа Буше — Лемуаның оқушысы, кескіндемеші, суретші, гравер, декоратор. Ол XVIII ғасырдың орта кезеңіндегі француз дворян өнеріндегі негізгі адамдардың бірі болған. Ол өз өнерімен, дарынымен салтанатты сарай иелерін, патша мен оның фавориті мадам де Помпадурды таң қалдырғаны соншалык, ол суретшіге жан-жақты көмек көрсетіп, оның негізгі шығармаларын сатып алып, өзі де әр түрлі тапсырмалар беріп отырған. Франсуа Буше тек қана сурет өнерінде ғана емес, суретке тән фарфор өнеркәсібінде жөне шпалер мануфактурасында да көп жұмыс жасаған. Ол XVIII ғасырда дамыған рококо стиліне, әсіресе осы стильге тән жайдарылыққа сын көзбен қарайтындардың ең қауіпті жауы болды.
Буше біз үшін декоратор ретінде де бағалы. Оның өмірге, өнерге көзқарасы кей жағдайда түсініксіз болғанымен, оның суреті "көз" үшін салынып, онда "жансыз" және "соқыр" орындардың болмауын талап етіп, ғажайып жағдайда туындаған фигуралар мен заттарды, олардың бпяуларын сурет әлемінде батыл түрде салыстыра отырып қолданды.
Буше таңдаған жолдың құндылығы оның тікелей натурадан сурет салудан бас тартуы болып табылады. Өз шығармашылығының бірінші жпртьісында (30—40-жылдар) Буше модельден сурет салып, шпалер үшін фондар жасап, фантастикалық композициялар ойлап тауып, Париж және Бовэ маңындағы табиғат бейнелерін суретке салды. Табиғатты бейнелеуде ол көгілдір, жасыл реңктердің әр түсінтолықтырып, табиғатты жандандыра білді.
thumb|left|200px50-60-жылдарда Буше шығармашылығынан шынайы өмір кескіндерін кұри бастайды. Франсуа Бушенің "Бақташъиіар көрінісі" картинасы (осындай шығармалар "пастороль" — "pastor—пастух — қойшы" деп те аталады) француз өнеріне тән қасиеттер берілген. Бұл шығармада екі жас адам бейнеленген: бірінші жігіт — қымбат, әдемі киімде, екінші қыз — оттай күлгін драпировкада, екеуі бір-біріне құмарлана қарап, қолдарындағы шарап құйылған ыдыстарын соза тұскен. Олардың арттарында орман ағаштарының сұлбасы, яғни табиғат көріністері және қыз бен жігіт отырған төбенің оң жағында шопандар карамай кеткен койлардың мамыражай жайылып жұргені көрсетілген.
XVIII ғасырда француз кескіндемесіндегі маңызды кезең — рококо стилінің көркейюі кезеңі болды. Осы маңызды мәселе Эрмитажда Буше шығармаларының негізінде зерттеледі.
Буше шығармаларында рококо кескіндемесінің барлық нышандары көрінеді. Суреттерінің сюжеті жеңіл және көңілді жағдайларға арналған. Суретші маңызды мәселелерді сирек бейнеледі. Сол кезде сюжеттің өткірлігін жұмсарта отырып беруге тырысады.
Нұра көшесі (Алматы)
Көшеге Алматы облысы Еңбекші қазақ ауданындағы ауыл, ауылдық округорталығының атауы (Алматы қаласы мәслихатының 24.03.2005 № 138 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 4.04.2005 № 2/185 қаулысы) берілген.
Көше Медеу ауданындағы «Думан-1» шағынауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 700 метр.
Франсуа Буше
Дереккөздер
Санат:Өнер Санат:1703 жылы туғандар Санат:1770 жылы қайтыс болғандар
Нұра көшесі (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Қауіпті топтағы балалар мен жеткіншектер
«Қауіпті топтағы» балалар мен жеткіншектер - түрлі психикалық және әлеуметті бейімделмеген, қоршаған ортаның талаптарына және нормаларға сәйкеспейтін балалар.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Суринам қалалары
Сыртқы сілтемелер
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Суринам қалалары
Тұрсын хан
Тұрсын Мұхаммед хан (1562 – 1627) – қазақ ханы, Ташкенттің 1613-1627 жж. билеушісі. Жәлім сұлтанның ұлы.
Хафиз Таныштың “Шаарф-наме-ий шахи” атты еңбегінде Жалым сұлтан мен оның екі ұлы Баба сұлтанның қолынан қаза тапқандығы айтылады. 1607 жылы Ұлы жүздің ханы Келді Мұхаммед хан қаза тапқаннан кейін, оның ұлы Шах Сәид хан Ұлы жүздің ханы болып сайланады. 1612 жылы Имамқұли ханның ұлы Ескендір Ташкентты басып алады да, Шах Сәидті өлтіріп. Ұлы жүзде билік құрады. 1613 жылы Есім хан Ескендірді өлтіреді. Ал Ұлы жүзде хан болып Тұрсын сайланады. Тұрсын 1620 мен 1622 жылдар аралығында бас қолбасшы болды. Аштархан (Жанилер) әулетінен шыққан Бұхар хандығының билеушісі Имамқұли ханның көмегіне сүйенген Тұрсын хан Есім ханмен күрес жүргізді. Есім хан Тұрсын ханнан жеңіліп, Шығыс Түркістан билеушісі Абд әр-Рахымның ордасына кетуге мәжбүр болды. Ортағасырлық “Имамкули хан наме” атты шығарма авторының мәлімдеуінше Тұрсын ханның ордасы Ташкентте болған және ол сонда өз атынан теңге соқтырған. Оның билігі тұсында Ташкент, Түркістан, Сығанақ, Созақ, Сауран, Сайрам, Әндіжан, т.б. қалалар қазақтардың иелігінде болды. Есім хан оған қазақтар мен оған тәуелді қырғыздардан құралған жасағымен Тұрсын ханның Сырдария бойындағы ұлысына бірнеше рет жорық жасады. 1626 жылы Тұрсын хан мен Есім хан өзара бейбіт келісімге келді. Бірақ бұл бейбіт келісім ұзаққа созылмай, Тұрсын хан тарапынан бұзылды. 1627 жылы Есім хан қалмақтарға қарсы жорыққа аттанғанда Тұрсын хан оның ордасына шабуыл жасады. Жорықтан оралған Есім хан Тұрсын ханның әскеріне Сайрам түбінде ойсырата соққы берді. Мұнан соң Тұрсын хан әскері Ташкент маңындағы шайқаста да Есім хан әскерінен жеңілді. Осы жағдайда Тұрсын хан әскерінің біраз бөлігі Есім хан жағына шығып кетті. Тұрсын хан өз нөкерлерінің қолынан қаза тапты. Тұрсын хан тұсында қазақтар Қазанмен және Батыс Сібір қалаларымен қызу сауда жүргізді.
Қайнар (Зайсан ауданы)
Қайнар (2010 жылға дейін – Октябрь) — Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы, Айнабұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Тұрсын хан
Дереккөздер
Санат:Төрелер
Қайнар (Зайсан ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Зайсан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 11 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 406 адам (213 ер адам және 193 әйел адам) болса, 2009 жылы 364 адамды (196 ер адам және 168 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Зайсан ауданы елді мекендері
Меншік салығы
Меншік салығы (property tax) - шынайы меншікке (жер мен мекеме) және кейбір құзыретке сәйкес – жеке меншікке, мысалы, автокөлікке, асыл тастарға, жиһазға салынатын салық. Кейбір елдерде фермерлік құрал-жабдықтары, өнеркәсіп жабдықтары мен оның бөлшектері сияқты меншік түрлеріне салық салынады, сонымен қатар акция, облигация сияқты болмашы активтерге де салық салынады. Меншік салығын әдетте жергілікті билік пен билік штатындағы органдар салады және сол жер салық түсетін негізгі орын болып саналады. Меншік салығы ежелгі дәуірден келе жатыр, ол кезеңде жер салығы деп аталған кейін шаруа үйіне, малға, т.б. салынатын салық болып көбейген. Меншік салығын басқарудан меншіктің салық салуға жататынын анықтау үшін оларды бірегейлендіру, оның бағасын шығару, тиісілі салық мөлшерін анықтау, төленген ақша сомасын жинау талап етіледі. Кейде бұл салықтар кедей отбасылары үшін ауыр болады, ал жалпы алғанда бай, табысы жоғары топтардан түсетін салықтың мөлшеріне шаққанда жағдайы төмен отбасылардан алынатын салық әлде қайта төмен болады. себебі, бай отбасылар негізінен мектепте білім алуға және басқа қызметтер үшін жиі төлейді.
Қойқырылған қала
Қойқырылған қала - көне Хорезмдегі (б.з.б. 4 ғ. — б.з. 1 ғ.) қабірлер мен ғибадатханалардың қалдықтары. Қарақалпақ Республикасының Төрткөл ауданындағы Қызылқұм шөлінде. 1939 жылы табылып, 1951— 57 жылы зерттелген. Қойқырылғанқаланың ортасында диаметрі 44,4 м, биіктігі 9,5 м-дей 2 қабат дөңгелек үй болған. Оның төменгі қабатындағы негізгі бөлмеге 6 жанама бөлме орналасқан. Орталық үйге 22 м жерден бекіністі дуалдар салынған. Қазба жұмыс- күні оңтүстік жақтағы үлкен таулардың сілемін құрайтын бір таудан асқанымызда, оң жағында биік таулары бар, ал сол жағында айналасы жиырма бес күндік жерді алып жатқан теңіз бе, көл ме — әйтеуір бір шалқып жатқан дариясы бар бір әсем жазыққа шықтық. Әрі бұл жазық таулардан ағып келіп жатқан сулармен түп-түгел тамаша суарылып, солардың бәрі де жаңағы аталған теңізге (Балқаш көлі) құяды екен. Жазда біз бүл теңіздің биік таулы солтүстік бүйірінен оралдық, жаңағы ай- тылған жазықта бұрын көптеген қалашықтар болған, бірақ ол жерлер мал жайылымына өте-мөте колайлы болғандықтан, өздерінің малдарын бағу үшін оларды түгелдей татарлар қиратып тастаған. Біз сол жерден бұрын базары болған және ауданы 16x13 м, биіктігі 80x90 см. Одан шығысқа карай 60 м жерде №2-ші оба бар, оның аумағы 14x14 м, биіктігі 40-50 см. №3-ші оба № 1-ші обадан 90 м жерде, оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Ауданы 17x15 м, биіктігі 70 см. №4-ші оба, №3-ші обаның солтүстігінде, аралары 33 м жерде, көлемі 22,30x21,30 м, биіктігі 1 м шамасында. №5-ші оба осы обалардың ішіндегі көлемдісі. Ол тарының нәтижесінде Қойқырылғанқаладан көне жазу ескерткіштері, түрлі мүсіндер, қару-жарақтар, әшекей заттар және көптеген қыш ыдыстар табылды.
Меншік салығы
Мүлік салығын төлеушілер
Салық салу объектісі бар жеке тұлғалар жеке тұлғалардың мүлік салығын төлеушілер болып табылады.
1. Мыналар жеке тұлғалардың мүлік салығын төлеушілер болып табылмайды:
1) мерзімді қызметті өткеру (оқу) кезеңіндегі мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер;
2) меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің жалпы құнынан Республикалық Бюджет туралы Заңда белгiленген және тиiстi қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған айлық есептік көрсеткіштің 1000 еселенген мөлшері шегінде - Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, «Халық қаҺарманы», «Қазақстанның Еңбек Ері» атақтарын алған, үш дәрежелі Даңқ орденімен және «Отан» орденімен наградталған адамдар, «Ардақты ана» атағын алған, «Алтын алқа» алқасымен наградталған көп балалы аналар, жеке тұратын зейнеткерлер;
3) меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің жалпы құнынан Республикалық Бюджет туралы Заңда белгiленген және тиiстi қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған айлық есептік көрсеткіштің 1500 еселенген мөлшері шегінде - Ұлы Отан соғысына қатысушылар мен оларға теңестірілген адамдар, І және ІІ топтағы мүгедектер;
4) меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің жалпы құнынан Республикалық Бюджет туралы Заңда белгiленген және тиiстi қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болған айлық есептік көрсеткіштің 1500 еселенген мөлшері шегінде - Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталған адамдар, сондай-ақ 1941 жылғы 22 маусым - 1945 жылғы 9 мамыр аралығында  кемінде алты ай жұмыс істеген (қызмет өткерген) және Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталмаған  адамдар.
5) он сегіз жасқа толғанға дейінгі кезеңге жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар;
6) кәсiпкерлiк қызметте пайдаланылатын салық салу объектiлері бойынша дара кәсiпкерлер.
Тағы қараңыз
Санат:Салықтар
Онегин
Онегин - Александр Сергеевич Пушкиннің «Евгений Онегин» атты романының бас кейіпкері. Абай "Онегинның сипаты" өлеңін, Пушкинның «Евгений Онегин» романының 1 тарауының, X, XI және XII бөлімінің басын алып аударып жазған. Онегин - орыс дворяндарының өкілі, солардың типтік мінез ерекшеліктерін танытатын жинақталған, сомдап бейнеленген көркем тұлға. Оның бойынан орыс дворяндарына тән жағымды қасиеттерді де, жағымсыз сипаттарды да табуға болады. Абай «Онегиннің сипаты» өлеңінде:
«Кейде ұялшақ, төменшік, кейде тіп-тік, Қамыкқансып, қайғырып, орны келсе...» - деп, Онегиннің сезімтал, «ғашықтық сөзге жүйрік», ұнатқан адамын үйіріп әкетуге бейімділігіне, мінез- құлқының қыры мен сырына, ерекшеліктеріне көңіл аударады. Онегиннің өмірге көзқарасы, Татьянамен қарым-қатынасы - Абай аударған екеуінің жазысқан хаттарынан анық байқалады. Онегин Татьянаны лапылдаған жастық шағы өткен, махаббатқа бойы суынған уақытта кездестіреді. Сондықтан ол жас қыздың ғашықтық сезімін қабыл алмай, өмірден басқа қызық іздемек ниетін білдіреді. Алайда, бойындағы күш-қуатын қоғам- дық пайдалы іске жұмсасам деген талабынан ештеңе шықпай, өз ортасынан көңілі қалады. Өмірден торығып, жалғыздығын әбден сезінген Онегин Татьянаны қайта көздестіріп, жүрегінде ғашықтық сезімі оянғандай болғанымен, жоғалған махаббаттың енді қайтып келмейтініне көзі жетеді. Пушкин оны өмірден өз орнын таба алмаған адам етіп көрсетіп, сол арқылы қоғамдық өмірдің қайшылығын танытса, Абай Онегинді заманынан, төңірегіндегі адамдардан соққы жеп, рухани күйзеліске түскен сезімтал тұлға етіп бейнелейді. Абайдың Татьяна аузына салған: «Сен жаралы жолбарыс ең.., Сен шошыдың ғашығыңнан, Өзге жұрттан қамшы жеп...», - деген сөзінен, қазақ ақынының оны төңірегіндегі адамдардан зардап шегіп, махаббаттан көңілі суынған, рухани күйзеліске түскен жан бейнесінде сипаттауға ұмтылғаны айқын көрінеді.
Олесь Алексеевич Бузина
Олесь Алексеевич Бузина (1969-2015) ─  жазушы, журналист және тележүргізуші.
1969 жылы 13 шілдеде Киевте дүниеге келген.
Тарас Шевченко атындағы Киев ұлттық университетінің филология факультетін бітірген.
2006 жылы «Интер» арнасындағы «Teen-лига» бағдарламасының жүргізушісі болады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары Санат:1969 жылы туғандар Санат:2015 жылы қайтыс болғандар
Арай категориясы
Арай категориясы - сөйлеуші лебізінің я сөйлеуші пікірінің ақиқат шындыққа қатысын білдіретін тілдегі тиісті фонетикалық, лексикалық, грамматикалық тәсілдер және олар арқылы берілу жүйесі.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Грамматика
Ярослав Чермак
Ярослав Чермак(Chermak)(01.08.1830, Прага,-23.04.1878, Париж)- чех кескіндемешісі, график-суретші. 1847-1848 ж Прага Көркемсурет академиясында, кейіннен Антверпен мен Брюссельде оқыды. 1850 жылдары негізінен Парижде тұрды. Чермак гусит соғысын («Асуды қорғаушы гуситтер», 1857, Прага, Ұлттық галереясы), славян халықтарының өмірі мен тұрмысын, бостандық үшін күресін («Словак ана аңыздықта», 1859, Амстердам Мемлекеттік музей; «Жаралы черногориялық»,1873, Загребтегі галерея., 1874 жылғы қнұсқасы, Прага Ұлттық галереясында), сондай-ақ норманд балықшыларының өмір тіршілігін бейнелейтін тарихи картиналардың, портреттердің, пейзаждардың авторы.
Қолданылған әдебиет
Санат: 1830 жылы туғандар Санат: 1878 жылы қайтыс болғандар Санат:Суретшілер
Сырымбет ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Сырымбет ауылдық округі — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Сырымбет, Дәуқара, Егіндіағаш, Қарақамыс, Сарыбұлақ, Сұлукөл, Шолақөзек, Шоққарағай ауылдары кіреді. Орталығы – Сырымбет ауылы. Округ құрамында болған Юдинка ауылы 2014 жылы, Качиловка ауылы 2015 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2415 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы ауылдық округтері
Клинтон Н’Жье
Клинтон Мюа́ Н’Жье (Clinton Mua N’Jie; 15 тамыз 1993 жыл, Буэа) — камерундық футболшы, Камерун Ұлттық футбол құрамасы мен "Олимпик Марсель" клубының шабуылшысы. 2017 жылғы Африка чемпионы. 2015 жылғы Африка Ұлттары кубогына да қатысқан.
Жемдеу
Жемдеу — малға азық жегізу. Малды ж.-ді алдындағы ақыр не науаға қажетті жемшөп салып, ал жұмыс аттарына тұмсығына арнайы жем салынған дорба іліп азықтандыруға болады. Мал азығының желінуі мен қорытылуын арттыру үшін ж.-ге дейін алдын ала дайындаудан өткізіп, өндеуге болады.
Пішен, сабан, сүрлем, жүгері собығы, күнбағыс күн қағары секілді ірі және көлемді жемшөпті, бүтін дәнді ұсақтау, турау, қыздыру, буландыру, араластыру түріндегі техникалық-физикалық өндеу тәсілдері малдың оларды шаинап, жұтуына жұмсалатын энергиясын үнемдеп, желінуін жеңілдетсе, әкпен, сілті ерітінділерімен химиялық тәсілмен өңдеу желінген азық қорытылымын жоғарылатады, ал жемшөпті не олардың қоспасын ашытқылау түріндегі биологиялық өндеу тәсілі азық құрамын аминқышқылдары және витаминдермен байытады.
Дереккөздер
<Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6
Мал шаруашылығы:
Владимир Викторович Дроздов
Владимир Викторович Дроздов 1966 жылы 27 тамызда Талдықорған облысының Рудничный кентінде туған. Орыс.
Әкесі - Дроздов Виктор Егорович, зейнеткер, шахтер болып жұмыс істеген. Анасы - Дроздова Валентина Селиверстовна, зейнеткер, ТКШ бастығы қызметін атқарған.
Қазақ дене шынықтыру институтының педагогика факультетін бітірген (1989), оқытушы-дене шынықтыру және туризм ұйымдастырушысы. «Отан» ХДП мүшесі (2001 жылдан). Алматы облысының Регби және регбилиг Федерациясының төрағасы. Алматы облысы әкімінің (2006, 2007, 2008), ҚР Туризм және спорт министрлігі Спорт комитетінің (2009) құрмет грамоталарымен марапатталған. ҚР регби бойынша Еңбек сіңірген жаттықтырушысы (2008).
Дереккөздер
Санат:27 тамызда туғандар Санат:1966 жылы туғандар Санат:Текеліде туғандар Санат:Қазақтың спорт және туризм академиясы түлектері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушылары Санат:Қазақстан орыстары
Қызылберік тауы
Қызылберік – Тарбағатай жотасының солтүстік-батысындағы тау.
Географиялық орны
Абай облысы Үржар ауданы Қарабұйрат ауылының солтүстік-шығысында 32 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1815 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 5 км-ге созылған, енді жері 2 км.
Жер бедері
Беткейі тік, өзен аңғарларымен тілімденген. Таудан Аягөз өзенінің салалары бастау алады. Солтүстігінде Өкпекті, оңтүстігінде Үржар, батысында Шоңқызыл, оңтүстік-шығысында Бозарқа таулары орналасқан.
Өсімдігі
Таудың қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, селеу, бұта аралас өсімдіктер өседі. Етегі мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы таулары
IC 3137
IC 3137 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3137 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)