cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Монтелла
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7852 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 94 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 83 км² шамасында. Пошта индексі — 83048.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Rocco. Жыл сайынғы мерекесі — 16 тамыз.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Пиньгова
Пиньгова — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ледь өзенінің оң жағалауынан 126 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Мұнай жылыту станциясы
Мұнай жылыту станциясы - мұнайды Г9П02В және ПТБ-10 типтеріндегі түтікті пештермен жылытатын жабдықтар. Мұнай құбырының бүкіл тартылымы бойында белгілі қашықтықтарда орнатыла отырып, суыну температурасы жоғары, мол парафинді мұнайлардың қажетті аққыштығын қамтамасыз етеді (мысалы, "ыстық" мұнай құбырымен Самараға айдалатын Өзен мен Жетібай кенорындарының мұнай станциялары).
Юлдыбаево
Юлдыбаево — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ускалык өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Үлкен Ик. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Багзас
Багзас — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Хакасия Республикасы, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Теренсу өзенінің оң жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь бастауынан Кондома өзенін қоспағанда,Новокузнецк қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері
NGC 6392
NGC 6392 — Apus шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 17 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6392 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60753, ESO 70-12, IRAS17379-6945.
Ярловци (Перник облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 47 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2481. Телефон коды — 07734. ЕКАТТЕ коды — 87566.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Ракетаны басқару жүйесі
Ракетаны басқару жүйесі — берілген траектория бойынша ракетаның ұшуын қамтамасыз ететін барлық құрылғылар мен құрал-жабдықтардың жиынтығы. Ракетаны басқару жүйесіне радиотехникалық құрал-жабдықтар, сонымен бірге радиолокациялық станциялар, есептеу-шешу құрылғылары, тұрақтандырушы, басқарушы, ақпараттық және де басқа құрылғылар кіреді.
Ракетаның өзі басқару жүйесінің элементтерінің бірі болып табылады, басқа элементтер ракетаны ұшыру орнында (жерде, кемеде, ұшақта), нысананың өзінде және т.б.болуы мүмкін. Арнайы техникалық құралдар арқылы ракетаны ұшыру шарттарын, нысанаға қатысты оның ұшу жағдайын анықтау және оның нысанаға дәл тиюін қамтамасыз ету міндетіне сай ракета траекториясына қажетті түзетулер енгізу кез келген ракетаны басқару жүйесі жұмысының негізгі мәні болып келеді.
Ракетаны басқару жүйесі автоматты түрде кажетті өлшемдер жасауға және ракетаны бағыттаудағы (ауытқу биіктігін) қателіктерді азайтуда басқару пөрмендерін жасауға мүмкіндік береді. Барлық ракетаны басқару жүйесі ракетаның тактикалық мақсатына, нысаналардың алыстығы мен сипатына байланысты әрекет ету принципі бойынша негізгі үш топка бөлінеді: телебасқару жүйесі, дербес басқару жүйесі және өздігінен бағыттау жүйесі. Аталғандардан басқа аралас ракетаны басқару жүйесі қолданылады. Баллистикалық және қанатты ракеталардың басқару жүйелерінің жұмыстарында негізді айырмашылыктар бар. Баллистикалық, ракеталардың ұшу қашықтығын басқару, әдетте, қозғалтқышты сөндіру арқылы жүзеге асырылады, ал қанатты ракетаның ұшу қашықтығы биіктік рөліне пормен берумен өзгертіледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бад-Клайнен
Бад-Клайнен (Bad Kleinen) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстик-батыс Мекленбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Pro Evolution Soccer 2008
Дереккөздер
нобай|Ойын ішіндегі Криштиану Роналду Санат:Компьютерлік ойындар
Чистернино
Чистернино (Cisternino) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Бриндизи провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 052 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 224 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 54 км² шамасында. Пошта индексі — 72014.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Quirico e Giulitta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Апулия елді мекендері
Аркуш (Брага)
Аркуш (Брага) (Arcos (Braga)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Брага (қала) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 731 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,41 км² шамасында. Халық тығыздығы — 518,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Тропилар
ТРОПИЛАР (грек. tropos – айналымдар, айтып жеткізу әдісі) – ежелгі скептицизм өкілдерінің өмірде бар нәрселерді объективті түрде танып-білуге болмайды деп дәлелдеуде қолданған принциптері. Тропиларды көп қолданып, оны дәйекті түрде сипаттаған Энесидем болды. Тропилар адамның сезім-түйсігіндегі кереғарлық пен бұлыңғырлықты негіздеп, дүниені танып-білудің шарттылығын, салыстырмалылығын айтады және объективті түрде тану мүмкіндігін жоққа шығарады.
Феромондар
Феромондар — жануарлар өндіретін химиялық заттектер. Фермомондар арқылы бір түр (түрішілік коммуникация) дарақтары арасында ақпарат алмасу іске асады. Фермомондар осы жануардың қандай түрге жататындығы, жынысы, жыныстық циклінің фазасы туралы ақпарат беруге, тіршілік ететін аумақтары мен азық көзіне апаратын жолдарын белгілеуге қолданылады. Мысалы, өрмек құрып жатқан өрмекшілерде аналығы мен аталығының кезде- суіне себепші болатын фермомондар бар екені бұрыннан белгілі. Олардың үш түрі бар: бүркеме фермомондар, өрмек торына байланысты фермомондар және ұшқыш фермомондар. Жуырда француз зоологтары өрмекшіні зерттеп, жамылғы фермомондар мен ұшқыш фермомондардың тек қана аналықтарында болатынын анықтады. Олардың көмегімен өрмекшілер бағытын, жылжитын және өрмек торына баратын жолын (өз түрінің аналығына) анықтайды.
Дереккөздер
Санат:Феромондар Санат:Эндокринология
Арыс ауылдық округі
Арыс ауылдық округі:
Вульфенит
Вульфенит  – молибдаттар класының минералы. Хим. формуласы Pb[МоО4]. Австрия минералогы Ф.Вульфеннің есімімен аталған. Кристалдары тетрагональдік сингонияда квадрат бейнелі, кейде сүйір дипирамида тәрізді болып түзіледі. Тұтас кристалдық агрегаттары өте сирек кездеседі. Түсі сары, сұр, қоңыр кейде қызғылт сары, қызыл, алмастай жылтыр. Қатт. 3, менш. салм. 6,3 – 7,0 г/см3. Қорғасын-мырыш кендерінің тотығу белдемдерінде кездеседі. Көп мөлшерде кездескенде В-тен молибден, қорғасын алынады.
Дереккөздер
Санат:Қорғасын минералдары Санат:Молибден минералдары
Остероде
Остероде (Osterode am Harz) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан қала. Остероде ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 23 444 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 102,46 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 56 011. Қаланың басшысы — Клаус Беккер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Қызамық
Қызамық (rubeola) —  А тобының стрептококк (Streptococcus pyogenes) арқылы тарайтын тез (жедел) жұғатын жұқпалы ауру.
Қызамықпен ересек адамдардан гөрі балалар (әсіресе 2 — 10 жас аралығында) жиі ауырады. Ауру науқас адамнан сау адамға жөтелгенде, сөйлегенде, түшкіру кезінде қақырық, түкірік шашырағанда жұғады. Сондай-ақ, науқас баланың ойыншығы, ыдыс-аяғы, т.б. арқылы да таралады. Қызамықпен бір рет ауырған адам екінші рет ауырмайды. Қызамықпен бұрын ауырмаған жүкті әйелдер сақтануы керек (әсіресе, алғашқы 3 айда), жұқтырған жағдайда құрсақтағы нәрестенің өміріне зиян келуі, не әйел түсік тастауы мүмкін.
Аурудың жасырын кезеңі 11-21 (орта есеппен 16-21) күнге дейін созылады. Алғашқы кезде жөтеліп, тұмауратқан сияқты болады. Сонан кейін желке тұсында, құлақ айналасы, лимфа түйіндері ісіне бастайды. Басы, тамағы ауырып (баспа), асқа тәбеті болмай, құсады. 1 — 2 күннен кейін алдымен бетке, сонан соң қолтық, шапқа бозғылт-қызғылт майда дақты бөртпелер шығады. Бұл кезде дене қызуы 38 — 39С-қа дейін көтеріледі. Науқас баланың екі беті, көмекейі қызарып, бадамша безі ісінеді, қан қысымы көтеріліп, қанның ақ түйіршіктері (лейкоциттер) көбейеді, зәрінде белок пайда болады. Ауру асқынғанда дене қызуы 40С-тан асып, науқас сандырақтап, іші өте бастайды. Қан қысымы төмендеп, тамыр соғуы нашарлайды, тамақ асты және жақ асты безі ісініп, құлағынан іріңді бұлық ағады. Сондай-ақ, ол асқынып науқас менингит, мастоидит, гайморит, лимфаденит, нефрит, т.б. ауруларға шалдығуы мүмкін. Қызамықтың жоғарыда айтылған белгілері 4 — 5 күннен кейін басылады. Дене қызуы қайтып, бөртпелер азайып, қабыршақтанып терісі түсе бастайды. Баланың көңіл күйі жақсарып, асқа тәбеті ашылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология Санат:Жұқпалы аурулар
Футболдан Азия Кубогы
Азия Кубогы — Азия Футбол Конфедерациясымен өткізілетін құрамалар арасындағы басты футбол турнирі. Жеңімпаз Азия чемпионы атанып, ФИФА Конфедерациялар кубогына қатысуға құқық алады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Футбол кубоктары Санат:Футболдан Азия Кубогы Санат:Футболдан Ұлттық құрамалар жарыстары Санат:АФК турнирлері
Пиелография
нобай|180px| Пиелография (pyelos - бүйрек қуысы және графия) — бүйректі рентген арқылы тексерудің бір әдісі. Мұнда бүйрек қуысына және оның үлкен, кіші тостағаншаларына контрасты сұйық зат жіберіп рентгенография жасайды. Несеп органдарының ішкі жағы (тостағаншалар, бүйрек қуысы, несеп жолы, қуық) әдетте рентген суретінде көлеңке қалдырмайды. Сондықтан 19 ғ-дың бас кезінде неміс ғалымдары Фелькер мен Лихтенберг бүйрек пен несеп жолына катетер арқылы 5 пайыздық колларгол ерітіндісін құйып, содан кейін рентгенге түсірген. Сол жылдары бүйрек қуысына оттек толтырып, пневмопиелография жасау әдісі ұсынылды. Контрасты заттарды вена қан тамырына жіберіп, оның бүйрек арқылы бөлінуін анықтау әдісін "урография" деп атайды. Бұл әдіс клиника жағдайында жиі қолданылады. Контрасты заттар ретінде көбіне организмге зиянсыз және рентген суретінде жақсы көрінетін иод препараттары қолданылады.
Альбасете (провинция)
Альбасете (Albacete, Alacant) — Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне кіретін, Испания провинциясы. Административті орталығы — Альбасете.
Географиясы
Территориясы 14 858 км². (9-шы орын).
Халқы
Халқы — 384,6 мың (35-ші орын; 2005 ж. мәліметтер).
Административті құрылым
Аудандары (комаркалар):
Сілтемедер
Санат:Альбасете
Пиелография
Дереккөздер
Санат:Рентгенология
Грэнд Мараис (Миннесота)
Грэнд Мараис (Grand Marais) — Миннесота штатының Cook округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1351 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.9 км² шамасында. FIPS коды — 27-24992.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Владимиров ауылдық округі
Владимиров ауылдық округі – Қостанай облысы Қостанай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Владимировка, Сормовка ауылдары кіреді. Орталығы – Владимировка ауылы. Округ құрамында болған Янушевка ауылы 2019 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3256 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қостанай ауданы ауылдық округтері
Мұнай кәсіпшілігі
Мұнай кәсіпшілігі - кенорындағы мұнайды өндіруге және жинауға, сондай ақ ұңғыма өнімдерін өңдеуге және одан әрі тұтынушыларға тасымалдауға арналған технологиялық кешен. Ғимараттары мен жүйелері негізгі және қосалқы болып ажыратылады. Әуелгілеріне пайдалану, айдамалау, бақылау ұңғымалары, құбыр желілері, сорап және компрессор станциялары, мұнай мен суды дайындау қондырғылары, қорқайма парктері тағы басқа, екіншілеріне - энергиямен және сумен қамтамасыз ету, канализация мен байланыс, механикалық шеберханалар, тасымал торабы тағы басқа жатады. Мұнай ұңғымаларының саны кенорынның өлшемдеріне, оны пайдалану сұлбаларына байланысты. Ұңғыманың өнімі құбыр желісі арқылы топтық өлшеу қондырғысына түседі, мұнда келіп түскен мұнай мөлшері өлшенеді. Бұдан соң мұнай орталық жинақтау пунктіне немесе үстемелеуші сорап станциясына жөнелтіледі.
Йохан Кройф
Хендрик Йоханнес Кройф (Круифф) (,, Йохан Крёйфф; 25 сәуір 1947 , Амстердам, Нидерланд — 24 наурыз 2016, Барселона, Испания) — нидерландылық футболшы және бапкер. Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының, «Аякс», «Барселона» клубтарының шабуылшысы. Бүкіл карьерасында 752 матчта алаңға шығып, 425 гол соққан. "Алтын доп" жүлдесінің үш дүркін иегері. ХХ ғасырдағы әлемнің ең үздік футболшыларының бірі.
Мұнай кәсіпшілігі
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Йохан Кройф
Өмірбаяны
Йохан Кройф 1947 жылы 25 сәуірде Амстердамда Германюс Корнелиус пен Петронелла Драйердің отбасында дүниеге келді. Балалық шағы Бетондроп ықшамауданындағы Аккерстрат көшесінде доп қуалаумен өтіпті. Кейін "Аякстің" жастар клубына қабылданады. 1964 жылдан бастап кәсіби футболшы ретінде алаңға шығады. "Аякс" сапында 1973 жылға дейін ойнап, сегіз рет Нидерланд чемпиондығына қол жеткізеді. Үш маусым қатарынан, 1971-73 жылдары УЕФА Чемпиондар Кубогының жеңімпазы атанады. 1973 жылғы табысты маусымнан соң "Барселонаға" ауысады. 1974 жылғы әлем чемпионатына осы каталондық клубтың сапында жүргенде барады.
1974 жылғы әлем чемпионатында Нидерланд құрамасы "тұтасқан футболдың" үлгісін көрсетіп, әлем футболының жаңа өркениетіне жол ашады. Финалға дейін Бразилияны 2:0, Аргентинаны 4:0 есебімен ұтып, алтын жүлдеден басты үміткер командаға айналғанымен, финалда ГФР құрамасынан 1:2 есебімен жеңіліп қалады. Осы жеңілістен соң Кройф енді ешқашан әлем чемпионатында ойнамауға серт береді. Сертінде тұрып, 1978 жылғы әлем чемпионатына жолдама алуы үшін құрамаға көмектеседі де, өзі мундиалға комментатор ретінде барады.
Бапкерлік карьерасында "Барселонаны" жаттықтырып жүріп біраз табыстарға жетті. 1992 жылғы Чемпиондар Лигасын ұтып алды да, осы турнирде футболшы ретінде де, бапкер ретінде де жеңімпаз атанған тұлғалардың біріне айналды.
2016 жылы 24 наурызда рак ауруынан қайтыс болды.
Командалық
Нидерланд
Аякс
Фейеноорд
Бапкер ретінде
Аякс
Барселона
Отбасы
1968 жылы 2 желтоқсанда Дэнни Костерге үйленді. Ұлы Йорди Кройф та футболшы, футбол жаттықтырушысы.
Есте сақтау
2016 жылы 9 қыркүйекте Вальфогона-де-Риукорб қаласында көшенің аты берілді.
"Аякс" стадионы 2019 жылы 26 тамызда Йохан Кройф арена деп аталды.
2019 жылы "Камп Ноу" стадионында Кройф статуясы орнатылған.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары Санат:Леванте ФК ойыншылары Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Нидерланд футбол жаттықтырушылары Санат:Барселона ФК жаттықтырушылары Санат:Аякс Амстердам ФК жаттықтырушылары Санат:Каталония Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
Central Asia Cement
Дереккөздер
Санат:Теміртау Санат:Қарағанды облысы кәсіпорындары
Жақсылық (қала)
Жақсылық — ортағасырлық қала орны. Алматы облысы Талғар қылысынан солтүстік-шығысқа қарай 55 км жерде, Жақсылық шатқалында орналасқан. Қаланың тарихи атауы анықталмаған. 1967 — 69 жылдары Жетісу археологиялық экспедициясы (жетекшісі К.Байпақов) зерттеу жүргізген. Қала орны төртбұрышты, сырты жал топырақпен қоршалған (биіктігі 2 м, ені 6 — 7 м), бұрыштарында күзет мұнаралары болған. Қабырғалық дуалдардың орталықтарында да бір-бір мұнара болғаны байқалады, тек кіреберіс қақпа болған оңтүстік-шығысында ғана оның орны жоқ. Қала дуалының бұрыштары дүниенің төрт құбылысына қаратылған. Дуалдың сыртынан ор қазылған. Оның қазіргі тереңдігі 0,5 м, ені 3 — 4 м. Қала орнына барлық жағынан төртбұрышты қабырғалармен қоршалған территориялар жалғастырылған. Олардың да бұрыштары дүниенің төрт құбыласына сай келеді. Қала орнының солтүстік-батыс бөлігінде, топырақ жал іргесінен қазба жұмысы жүргізілді. Қаланың орны бірнеше қабаттан тұрады. Соған қарағанда, қала бірнеше рет қайтадан бой көтергенге ұқсайды. Зерттеу барысында табылған заттар (мысады, теңгелер, ыдыс сынықтары, садақ ұштары, әр түрлі әшекей бұйымдарының қалдықтары) мен сәулет құрылыстарының ерекшеліктері қаланың 10 — 13 ғасырлар аралығында Жетісу өңіріндегі ірі сауда мәдени орталықтарының бірі болғандығын дәлелдейді. Қазба кезінде қаланың ішкі жағынан табылған қабірге жерленген мәйіттің сол қолының сұқ саусағынан қоладан жасалған мөрленген сақина табылған. Мөрдің бетіндегі таңбалар 11 ғасырға тән сына жазуының таңбалары екендігі анықталды. Одан түркінің “Тізеңді бүгіп тағзым ет қорқақ” деген дуалы сөзін оқуға болады.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3
Санат:Қазақстан көне қалалары
Отбасылық фильм
Отбасылық фильм (ағылшын тілінде Family film) — әртүрлі жастағы көрермендерге көруге арналған және отбасының бүкіл мүшелерімен көруге арналған фильмдер жанры. Бүгінгі таңда бұл жанр миллиардтаған табыс әкелуде. Отбасылық фильмдер аты айтып тұрғандай барлық отбасы мүшелері қысылмастан көре алатын фильмдер, телехикаялар.
Отбасылық телехикаялар тізіміне мысал ретінде Базарбаевтар (Қазақстан) және Исландиялық Еріншектер елі  телехиякаларын жатқызуға болады.
Қазақстанда түсірілген отбасылық телехикаялар
Қазақстанда отбасылық телехикаялар түсіру дәуірі 1996 жылғы "Тоғысқан тағдырлар" телехикаясын түсіргеннен басталады.
Дереккөздер
Санат:Кино Санат:Кино жанрлары
Фармингтон (Нью-Мексико)
Фармингтон (Farmington) — Нью-Мексико штатының San Juan округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 45877 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 69.9 км² шамасында. FIPS коды — 35-25800.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Калояново (Пловдив облысы)
Калояново (Калояново) — Болгариядағы ауыл. Пловдив облысына қарасты Калояново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2621 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4173. Телефон коды — 03123. ЕКАТТЕ коды — 35523.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пловдив облысының елді мекендері
Калояново
Жылжымалы байланыс құралдары
Жылжымалы байланыс құралдары — оперативтік құжаттар және басқа да қызметтік құжаттарды жеткізуге арналған көлік құралдары. Ұлы Отан соғысы кезінде бірлестіктер, құрамалар мен бөлімдер арасында жылжымалы құралдармен байланыс осьтік, шеңберлік маршруттармен және бағыттармен ұйымдастырылды. Басқару пункттері маңында сонымен қатар байланыс осі бойында пакеттерді жинау, сұрыптау және жіберу үшін ақпараттар жинау пункттері құрылды. Жинау пункттерінің құрамында хабарларды тіркеу экспедициясы, көлік құралдары, фельдъегерлер және қорғаушы күзет болады. Жинау пункттеріне жақын маңда байланыс ұшақтарын қабылдау үшін ұшып-қону аландары жабдықталды.
Қазіргі уақытта
Жылжымалы байланыс құралдары ретінде поездар, автомобильдер, бронетранспортерлар, мотоциклдер, ұшақтар, тікұшақтар мен байланыс катерлері, ал кейбір жағдайларда ұрыс ұшақтары, танктер және кемелер қолданылады. Жылжымалы байланыс құралдары әдетте әскери жолдармен жүруге айрықша құқылы болғанмен, көлік құралдарында арнайы тану белгісі немесе рұқсат қағазы болуы керек. Қазақстан Республикасында жылжымалы байланыс құралдары мен әскери пошталық байланыс фельдъегерлік-пошталық байланыс қызметі болып біріктірілген.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қиыстырылып құралған көпір
thumb|Киевтегі көпірҚиыстырылып құралған көпір(Комбинированный мост) — жалпақ суға салынатын, жүзбелі не қатты, берік тіреулер қолданылатын көпір.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Сулысор
Сулысор – Ертіс өзенінің алабындағы көл.
Географиялық орны
Павлодар облысының Баянауыл ауданы, Шөптікөл кентінен оңтүстік-шығыста 40 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен биіктігі 193 м.
Гидрографикасы
Ауданы 12,60 км2, су жиналатын алқабы 372 км2. Ұзындығы 4,9 км, ені 3,4 км-ге жетеді.
Жағалау сипаты
Жағалау сызығының ұзындығы 19 км. Жағасы көбіне жатық, сортаңды. Көлді Ащысу өзені жарып ағады. Суы тұзды, шаруашылық маңызы шамалы. Алабы - жайылым.
Дереккөздер
Санат:Баянауыл ауданы көлдері Санат:Ертіс су алабы
Ежелгі Сайрам ескерткіші
Ежелгі Сайрам ескерткіштері – архитектуралық ескерткіштер. Шымкент қаласынан шығысқа қарай 12 км жердегі Сайрамсу өзенінің жағасында.
Қазіргі Сайрам ауылының орнында Оңтүстік Қазақстанның ортағасырлық ірі қалаларының бірі – Исфиджаб кезінде осы аймақтың орталығы болған. Қаланың дәл қай уақытта салынғаны белгісіз. 8 ғасырдан бастап Исфиджаб Ұлы Жібек жолындағы сауда қаласы екені белгілі. 12 ғасырдан бастап Сайрам атауы тарихи деректерде жиі кездеседі. Осы ғасырдың басында Сайрамды Хорезм шаһы Мұхаммед талқандады. 13 ғасырдың аяғында қала қайта өркендеп, сауда-саттық, дипломатиялық қатынастар жүргізе бастайды. 15 – 16 ғасырларда Сайрам егіншілік пен ірі сауда орталығына айналады. 17 – 18 ғасырларда жоңғарлар қаланы бірнеше рет қиратады. Дегенмен, 1,5 мың жылдық тарихы бар Сайрам шаһарының қалдығы біздің заманға келіп жетті.
Көне қаланың шаһристаны қазіргі Сайрамның ортасында жатыр. Шаһристанның жобасы жердің бедеріне қарай біршама жақсы көрінеді, көлемі 30 га. Бүгінге дейін шаһристан қабырғаларының сілемі мен төрт жағындағы төрт қақпасының орнын, екі үлкен көшенің сүрлеуін байқауға болады. Көшелердің түйіскен жерінде қаланың орталық алаңы мен мешіт болған. Деректерге қарағанда, Исфиджабтың цитаделі болмаған сияқты. М.Е. Массонның «Көне Сайрам» деген еңбегінде цитадель қала қақпасының шығыс жағында деп көрсетілген. Қазіргі Сайрам кентінің орталық бөлігінің жобасы бұрынғы шаһристанмен дәлме-дәл келеді. Кент орталығында ортағасырлық сәулет өнерінің тамаша ескерткіштері сақталған. Мірәлі баба кесенесі Ибраһим ата, Қарашаш ана мазарлары, Абдул-Әзиз баб, Қызыр пайғамбар, Қожа Толығ, Ләтіп ата және Мұстафа ата ескерткіштері бар. Мірәлі баба кесенесі (11 – 12 ғасырлар) порталды-күмбезді, күйдірілген кірпіштен қаланған ғимарат, биіктігі 3 м, қабырғаларының ауданы 7,506,32 м. Портал кірпіштері өрнектеп қалау әдісімен белдеу түрінде әшекейленген. Ибраһим ата, Қарашаш ана мазарлары шамамен 11 – 12 ғасырларда тұрғызылған, кейін 17 ғасырда бұзылуы себепті қайтадан салынған. Екеуі де тарихта болған адамдарға – Қожа Ахмет Ясауидің әкесі мен шешесіне арналған. Жергілікті халықтың ішінде ерекше қадірленеді. Екі ғимарат та порталды-күмбезді, қыштан қаланған, шаршы пішінді, жақсы сақталған. Абду-л-Әзиз баб күмбезі – Сайрамдағы ең үлкен құрылыс. Үлкен порталдан, орталық бөлмеден, қатар орналасқан екі бөлмеден тұрады, төбесі күмбезбен жабылған. Хызыр пайғамбар мұнарасы негізінде құлаған мешіттің бір жақ мұнарасы болса керек, 17 ғасырға жатады, диаметрі 2,8 м, биіктігі 5,63 м. Ескі суреттерде мұнара конус тәріздес күмбезбен біткені, күмбездің астындағы аркалы ойықтар (азан шақыруға арналған, ғимаратқа ерекше сұлулық беріп тұрғанын байқауға болады. Мұнараның ішінде төбеге апаратын тар баспалдақ және кішіректеу оқ ататын тесіктер бар.
Қожа Толығ кесенесі (18 ғасыр) Сайрамдағы ең бір әдемі құрылыстардың бірінен саналады. Сыртқы, ішкі өлшемдері шаршыға жуықтайды: 6,44х6,30 м, биіктігі 7,15 м, күйдірілген кірпіштен қаланған. Сайрамда бұдан басқа да 11 – 18 ғасырлардың арасын қамтыған ірілі-ұсақты ескерткіштер көп. Негізгілері мемлекет қарауына алынған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ескерткіштері Санат:Археологиялық ескерткіштер Санат:Түркістан облысы
Сюжер
Сюжер (Sugères) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63423, пошта индексі — 63490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 555 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Ескі акташ
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
IC 2288
IC 2288 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23342, MCG 4-20-23, ZWG 119.52, ARAK 158, KARA 242, KUG 0816+239.
Сыртқы сілтемелер
IC 2288 Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Қойтүн (қала, Қытай)
Қойтүн (كۈيتۇن شەھىرى, 奎屯, ) — ҚХР-дың Шыңжаң-Ұйғыр автономиялы ауданындағы Іле-Қазақ автономиялы облысының қалалық ауданы. Бұл атау моңғол сөзі, «үлкен аяз» дегенді білдіреді.
Тарихы
1884 жылы Шыңжаңның әскери билігі бұл жерлерде пошта бекетін құрды. 1913 жылы Синхай төңкерісінен кейін бұл жерлер Қойтүн ауылы ретінде Ұсу уезінің құрамына кірді (уездегі тоғыз ауылдың бірі). 1950 жылы тамызда ҚХР құрылғаннан кейін әкімшілік бөліністі қайта құру жүргізіліп, Койтүн Ұсу 2-уезд ауданының 1-болысы болды. 1957 жылдың наурыз айынан бастап Шыңжаң өндірістік-құрылыс ғимаратының бір бөлігі Қойтүнде орналасты.
1958 жылы Қойтүн Ұсу уезінен бөлініп, жаңадан құрылған Қарамай қалалық ауданына ауыстырылды. 1975 жылы 25 наурызда Шыңжаң өндірістік-құрылыс ғимараты таратылып, оның бөліктері алып жатқан жерлер жергілікті билік басқаруына берілді.
1975 жылы 29 тамызда ҚХР Мемлекеттік кеңесінің жарлығымен Шәуешек ауданының Қарамай қалалық уезінен шығарылып, Іле Қазақ автономиялық облысының үкіметіне тікелей бағынатын Қойтүн қалалық ауданы құрылды.
1975 жылы 10 қыркүйекте Іле-Қазақ автономиялық облысының астанасы Құлжадан Қойтүнге көшірілді.
1979 жылы қазанда Іле-Қазақ автономиялық облысының астанасы Қойтүннен Құлжаға қайтарылды.
1981 жылы желтоқсанда Шыңжаң өндірістік-құрылыс ғимараты қайта құрылды.
Географиясы
Қойтүн солтүстігі мен оңтүстігінде Қарамай қалалық ауданы, шығысы мен батысында Тарбағатай аймағымен шектеседі.
Әкімшілік бөлінісі
Қойтүн қалалық ауданы 5 көше комитетіне және 1 болысқа бөлінеді.
Санат:Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданының қалалық аудандар
Жаңаарқа ауданы
Жаңаарқа ауданы — Ұлытау облысының шығыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бөлік. Аудан 1928 жылы құрылды. Аудан аумағы 50,9 мың шаршы километрге тең. Орталығы Жаңаарқа кенті.
Диод
Дио́д (δις  — екі және -од шекті) — екі электродты, электр тогының бағытына байланысты әртүрлі өтімділігі бар электронды аспап.
Жаңаарқа ауданы
Географиялық орны
Аудан батысында Ұлытау ауданымен, солтүстігінде және шығысында Қарағанды облысының Нұра, Абай, Шет, оңтүстігінде Түркістан облысының Созақ және Жамбыл облысының Сарысу аудандарымен шектеседі.
Диод
Жасау және даму тарихы
Диодтарды дамыту бiрден екі бағытта XIX ғасырдың үшiншi ширегiнде басталды: 1873 жылы британдық ғалым Фредерик Гутри  термиондық (вакуум шамды тікелей қыздыру арқылы), ал 1874 жылы германдық ғалымды Карл Фердинанд Браун  (қатты денелi ) кристалды диодтарды жұмыс істеу принципн ашты. 1880 жылдың 13 ақпанында Томас Эдисонды қайтадан термионды диодтың жұмыс істеу принципін қайта ашты, және содан соң 1883 жылы патенттеген(№ 307031-шi АҚШ патентi). Дегенменде Эдисон жұмыстарын ары қарай дамытуға идея болмады. 1899 жылы германдық ғалым Карлы Браун Фердинанд кристаллды түзеткiштi патенттады.
Жаңаарқа ауданы
Халқы
Тұрғындары 34 462 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар (92,93%), орыстар (4,93%), украиндар (0,48%), татарлар (0,46%), немістер (0,26%), беларустар (0,19%), басқа ұлт өкілдері (0,95%).
Диод
Жасау және даму тарихы
1. Екі электродты электровакуумдық аспап немесе жартылай өткізгіштік диод, токты бір бағытта өткізетін құрал. Радиоаппаратураларда айнымалы токты түзету, модуляцияланған тербелістерді детекторлеу, жиіліктерді өзгерту, электр тізбектерін қайта қосу үшін қолданылады.
Жаңаарқа ауданы
Әкімшілік бөлінісі
34 елді мекен 2 кенттік әкімдік пен 12 ауылдық округке біріктірілген:
Шаруашылығы
2006 жылы ауыл шаруашылығы өнімнің айтарлықтай бөлігін мал шаруашылығы құрады. Аймақта ауыл шаруашылығы өнімін өндіруге 540,1 мың гектар ауыл шаруашылық жерлер пайдаланылады, оның ішінде 40,5 мың га егістік алқаптар. 2006 жылғы астыққа 34,1 мың га ауыл шаруашылық дақылдары егілетін егістік жерлер пайдаланылды, оның ішінде 23,0 мың га дәнді дақылдар, картоп – 0,2 мың га, көкөніс – 0,1 мың га. 2006 жылғы өндірістік өнім көлемі (үй шаруашылық есебінсіз) 1344,5 млн. теңгені құрады.
Диод
Жасау және даму тарихы
2. Екі электродты вакуумдық, газразрядты немесе шалаөткізгіш аспап; электр тогы бағытына байланысты өткізгіштігі әр түрлі болады: тура бағыттагы токтар үшін өткізгіштігі жоғары және кері бағыттағы токтар үшін — төмен. Электр және радиоэлектрондық аппараттарда айнымалы токты түзету, детекторлеу, электр тербелістерін түрлендіру, электр тізбектерін ажыратып-қосу үшін қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Жаңаарқа ауданы
Әлеуметтік құрылымдары
• 34 күндізгі жалпы білім беретін мектептер жұмыс істейді, онда 6159 оқушы оқиды; • 1 кәсіби-техникалық оқу орнында - 121 оқушы оқиды; • 20 кітапхана; • 9 клуб типті мекеме; • 1 мұражай жұмыс істейді; 2006 жылғы ауданның ірі және орта кәсіпорындар жұмыскерлерінің тізімдік саны 2356 адамды құрады, орташа атаулы еңбекақы - 32621 теңге. Жылдық деректер бойынша 2006 жылы негізгі капиталға инвестициялар 6016,1 млн. теңге сомасында игерілді, бұл 2005 жылғы көлемінен 48,8% -ын құрады. Кәсіпорындардың өз күштерімен орындаған мердігерлік жұмыстар көлемі 2006 жылы 905,7 млн. теңгені немесе 2005 жылғы көлемінен 51,8%-ын құрады. 2006 жылғы бөлшек тауар айналым көлемі (қоғамдық тамақтандыру қызметің есепке алмағанда) 239,9 млн. теңге шамасында құралды, қызмет көрсету көлемі (мемлекеттік басқару қызметінсіз) – 70,9 млн. теңге.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы
Гагаринит
Гагаринит  – фторидтер тобының минералы. Хим. формуласы Na2Ca2V3 (FClOH)15·H2O. Гексагональдық сингонияда кристалданады, көбіне алты қырлы призмалар, түйірлі агрегаттар түрінде кездеседі. Түсі сарғыш, қызғылт сары, кейде түссіз болады. Қатт. 4,5, менш. салм. 4,21 г/см3. Альбиттенген граниттерде және олардың арасында тараған кварц-микроклинді желілерде түзіледі. Тотығу белдемдерінде тез өзгеріп, тангерит, синхизит және иттрофлюорит минералдарына ауысады. Минерал алғаш Қазақстан жерінде табылған (1961). Тұңғыш ғарышкер Ю.А. Гагариннің құрметіне аталған.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Минералдар Санат:Химия
Ле-Мениль-о-Валь
Ле-Мениль-о-Валь (Le Mesnil-au-Val) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50305, пошта индексі — 50110.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 656 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
Альвеококк
thumb|300px|Альвеококк
Альвеококк (Alveococcus multilocularis)- альвеококкоз ауруын тудырушы паразит. Адам денесінде таралуы эхинококкозға ұқсас, бірақ алғаш бауырды зақымдайды.
Географиялық таралуы
Эхинококкоздан ерекшелігі- ошақты болып келеді. Батыс Сібір, Орта Азия, Якутия, Башқұртстан т.б.елдерінде кездеседі.
Морфофизиологиялық ерекшелітері
Личинкалық сатысы эхинококкқа ұқсас, айырмашылығы басында қармақшалар саны аздау, жатырының дөңгелек болуы, жыныс тесігінің жыныс мүшесінің артқы жағында емес алдыңғы жағында орналасуы. Финналық сатысы ерекшелеу- финнасы көптеген ұсақ көпіршіктерден құрылған және сұйықтығы болмайды, үнемі бүршіктеніп өсіп отырады да метастаз пайда етеді.
Патогендік әсері
Альвеококкоз эхинококкозға қарағанда сиректеу кездеседі, бірақ ол қатерлі ісік секілді жайылып, бауырды зақымдайды. Альвеококк көпіршігінің диаметрі 15см. жетеді.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Медицина Санат:Медициналық биология
Ришбур (Па-де-Кале)
Ришбур (Richebourg) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Бетюн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,31 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62706, пошта индексі — 62136.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2407 адамды құрады. Халық тығыздығы — 139,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Понигадка
Понигадка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Понигадка тармағының сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 57 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Кеть өзенінің құйылысынан Васюган құйылысына дейін. Өзен саласы — Кеть, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ришбур (Па-де-Кале)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Исток (Исета тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Исеть бастауынан Екатеринбург қаласына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Понигадка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Исток (Исета тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Жиль-Вье-Марше
Сен-Жиль-Вье-Марше (Saint-Gilles-Vieux-Marché) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22295, пошта индексі — 22530.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 324 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
NGC 1929
NGC 1929 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан EN (эмиссиялық тұмандық) типті галактикалық тұмандық.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 27 қыркүйекте Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1929 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-EN107, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Жүзбасы Қарала Жүсіпұлы
Жүзбасы Қайролла Тұсіпұлы (1941 ж. т.) - музыка зерттеуші, өнертану ғылымдарының кандидаты, Қазақстан Композиторлар одағының мүшесі, этнограф. Жүзбасов Абай әндеріне ден қойып, оны жинап, зерттеумен айналысты, ақынның X. Демшінов орындаған «Желдірме» күйін (1977), Қ. Байжановтан «Қараңғы түнде тау қалғып» пен «Сегіз аяқ» әндерінің классикалық түрлерін (1982), Мәкен Мұхамеджановадан «Біреуден біреу артылса», «Сен мені не етесің», «Қарашада өмір түр», «Онегиннің Татьянаға жауабы » т. б. барлығы 23 әнін нотаға тұсірді (1984). Абайдың музыкалық мұрасы, оның әуезділік ерекшеліктері және тарихи әлеуметтік маңызы туралы «Абайдың музыкасы» (Айттым сәлем, қалам қас. - А., 1986), «Абайдың ән мұрасынан. Екі ән туралы» («Абай» журналы, № 4, Семей,1992)атты Ғылыми мақалалар жариялады.
Дереккөздер
Санат:1941 жылы туғандар Санат:Қазақстан музыкатанушылары
Едлаз
Едлаз — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еда өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина бастауынан Вычегда өзенінің құйылысына дейін, Юг өзені және Сухона өзендерін қоспағанда (бастауынан Кубень су торабына дейін). Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 6395
NGC 6395 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан Sc/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 18 қыркүйекте Swift Edward астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6395 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 60291, UGC 10876, MCG 12-16-39, ZWG 339.44, IRAS17272+7108.
Мизамғали Сәниев
Өмірбаяны
Сәниев Мизамғали - ғалым-маман, экономика ғылымының кандидаты (1970), проф. (1993), Қазақстанның еңбек сіңірген экономисі (1979).
Еңбек жолын Мемлекеттік банктің Қазақ республика кеңсесінде қатардағы кредит инспекторы ретінде бастаған ол банк басқарушысына дейінгі кәсіби қызмет мектебінен өтті.
1977 жылы КСРО Мемлекеттік банктің Қазақ республикасының кеңсесі басқарушысының орынбасары.
1986 жылы Алматы халық шаруашылығы институтында факультет деканы, кафедра меңгерушісі болды.
1993 жылы ҚР Банктер қауымдастығының президенті. Сәниев — 10 кітаптың және 100 шақты ғылыми-теориялық мақаланың авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Эркье
Эркье (Erchie) — Италиядағы коммуна, Апулия әкімшілік аймағына қарасты Бриндизи провинциясында орналасқан.
Ярославци (Перник облысы)
Ярославци (Ярославци) — Болгариядағы ауыл. Перник облысына қарасты Брезник қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 36 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Қазыбек бек Тауасарұлы
Қазыбек бек Тауасарұлы (1692 ж. Алматы облысы Кербұлақ ауданы – 1776 жылы Алматы облысы Күрті ауданы) – батыр, Жоңғарларға қарсы Ұлы жүз  сапын басқарған қолбасшы, саяхатшы, шежіреші. Қазыбек Тауасарұлының бізге "Түп-тұқианнан өзіме шейін" атты кітабы жеткен. Ұлы жүздің шапырашты тайпасының асыл руынан шыққан.
Жас кезінде шығыс елдерінде болып, мұсылманша жан-жақты білім алған. Жоңғар шапқыншылығы кезінде шапырашты Наурызбай батырдың әскерінде мыңбасы (кейбір деректерде ақылшысы) болған. Жоңғарлармен болған 1727 жылғы Бұланты шайқасына, 1729 жылы Аңырақай шайқасына қатысқан. Батыр қайтыс болған жерді халық Қазыбек тауы деп атап кеткен. Оның ұлы Қасқары батыр да жоңғарларға қарсы соғыста көзге түскен. Б.Қыдырбекұлы, Б.Нұржекеұлы, т.б. авторлардың пікірлері бойынша Қазыбек Бек “Түп тұқианнан өзіме шейін” деген шежіре еңбек жазған.
Өмірбаяны
Кіші Азияның ірі қалаларында болып, діни, ғылыми білім алған оқымысты, жоңғар басқыншылығына қарсы күресте қол бастаған батыр. Шыққан тегі — Ұлы жүздің Шапырашты тайпасының Асыл руынан. Әкесі Матайұлы Тауасар би болған. Баласының неге болсын қабілетті зеректігін ерте байқаған әкесі Қазыбекті бес жасында Бұхараға апарып, дін оқуына береді. Кішкентайлығына қарамай жақсы оқыған бала Қазыбек медресені төрт жылда тамамдап, елге оралады. Мұнда екі жыл ауыл балаларына дәріс береді.
Оқу жолы
Екі жыл бала оқытып, біраз адамның сауатын ашқан он бір жасар Қазыбек қасына ауылдасы, өзінен бір жас үлкен Өтеғұл байдың баласы Өтегенді (кейін Сүйінбай, Жамбыл жырлаған Өтеген) ертіп, тағы да білім іздеп жолға шығады. Олар Самарқантта бір жарым жыл болып, атақты Қазы-заде Румидің ұрпағы Хафиз-задеге шәкірт болып, одан дәріс тыңдайды. Одан кейін қайта жолға шығып, Шамға, Бағдатқа, одан әрі Ыстамбұлға, Римге барып, сегіз жыл сапарда болады. Қазыбекке, әсіресе, Бағдат пен Ыстамбұлда болып, білім алған кездері өте пайдалы болып, жан-жақты өсуіне мүмкіндік алады. Араб, парсы тілдерін айтарлықтай меңгереді. Араб тілін жақсы білудің арқасында Ыстамбұл кітапханасында әл-Фараби еңбектерімен танысады, Махмұд Қашқаридің "Диуани лүғат ат-Түрк", Қожа Ахмет Яссауидің "Диуани хикмет" кітаптарын осы жерде оқиды. Қазыбек пен Өтеген бүкіл Еуропаны, орыс жерінің біраз жерін аралап, 1709 жылы елге оралады.
Соғыс жылдары
Елге келгеннен кейін, жиған-терген дүниелерін жинақтап, "Иран шешегі" атты кітабын жазады. Бірақ, жаугершілікті заманның кітап жазып, ғылыммен айналысуына мүмкіндік бермейді. Ол амалсыз қаламын найзаға айырбастап, ел қорғау ісіне араласады. Оның бұдан кейінгі бар өмірі елдің шетінде, жаудың өтінде өтеді. Ол алғаш қалмақтармен Аягөзде болған соғысқа қатысады. Осында ол Қабанмен, Қожаберген жыраумен танысады. Осыдан бір жылдан соң, Севан Рабданға Тәуке ханның елшісі болып барады. Елдің "Ақтабан шұбырындыға" ұшырауы - ерлердің жанына қатты батады. Олар бұл күндері ат үстінен түспей, бірде босқан елдің басын қосып, ұжымдастырып жатса, бірде өкшелей қуған жауға тойтарыс беріп, шайқасып жатты. Осы бір қазақтың басына төнген қаралы күндердің ауыртпалығын Қазыбек те ел ағаларымен бірге көріп, арпалысты күн кешеді. Қабанбай, Бөгенбай, Наурызбай батырлар бастаған талай соғысқа қатысып, ерлік көрсетеді. Бізге Қазыбек бек Тауасарұлының "Түп-тұқияннан өзіме шейін" деген жалғыз еңбегі жетті. Ол онда замандастары жайында көп деректер береді. Ел-жұртының тәуелсіздігі жолында арыстанша алысып, опат болған көптеген ерлердің аты-жөні айтылып, ерліктері баяндалган, исі қазаққа әйгілі тұлғалар жайында сүйсіне жазган. Тауасарұлы еңбегінің аса құндылығы да осында.
Дереккөздер
Санат:1692 жылы туғандар Санат:Алматы облысында туғандар Санат:1776 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ батырлары
Мұнай кенорны
Мұнай кенорны - бір немесе бірнеше тұтқышпарда жинақталған, бірыңғай құрылымдық элементтермен сипатталатын және бір ғана жергілікті алаңда орналасқан мұнай жатындарының жиынтығы. Мұнай кенорны кристалдық іргетасы келбрийге дейін тұрақтанған платформаларда, қатпарлы негізі палеозойлық жас платформаларда, шеткі ойысымдарда, эпипталтформалық және эпигеосинклиндік орогендік аймақтарда орнығуы ықтимал. Оны сипаттаушы негізгі өлшемдер: геологиялық құрылысы, өнімді горизонттары мен флюидтік тіректердің сипаттамасы, тұтқыштары мен жатындарының типтері мен саны, жатындардағы көмірсутектердің фазалық күйі, қорлары және алаң бойынша олардың тығыздығы. Жатындарының саны жөнінен бір жатынды, бірнеше жатынды, көмірсутектердің фазалық мөлшері жөнінен мұнай, газ-мұнай, газ-конденсат-мұнай кенорындары болып ажыратылады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
Форелленштейн
Форелленштейн - троктолит терминінің синонимі, әдетге лейкократты троктолиттерге қатысты қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Ясы
Ясы деген сөз шығу төркіні
“Ясы шаһары Имам ат-Табаридің (838-923) “Тарих ар-русул уа-л мулк” – “ Пайғамбарлар мен патшалар тарихы”, Әл-Мұқаддасидің (946-1000) “Ахсан ат-тақасим фи мағрифат әл-ақалим”– “Климатты білудің тиімді жолдары”, Әл-Истахридің (850-934) “Әл-Масалик уә-л мамалик” – “Жолдар мен мемлекеттер”, Әл-Бәкридің (?-1094) “Әл-Муғжам ма әл-мұстағжам” – “Түсініксіздің тыныс белгілері туралы”, Ас-Самъанидің (1113-1167) “Әл-Ансаб” – “Насабнаме”, Яқұт әл-Хамауи ар-Румидің (1179-1229) “Муғжам әл-булдан” – “Елдер жайлы (географиялық сөздік)”, Ибн Саид әл-Мағрибидің (1214-1286) “Китаб әл-жуғрафия” – “География жайлы кітап”, Ибн Фадл Алла Әл-Умаридің (1301-1349) “Әл-Масалик уа-л абсар фи мамалик әл-амсар” – “Мемлекеттердің ірі жолдарын сипаттау” атты еңбектерінде жай аталғаны болмаса, мән-мағынасы анық көрсетілмеген. Шаһардың неге бұлай аталатынына да түсінік берілмеген.
Тағы бір рухани бұлақ көздерінде “Яса” қала емес, қыстақ деп көрсетілген. Мысалы үнділік белгілі тарихшы Абд әл-Хайй ибн Фахр ад-Дин әл-Хасани әл-Һинди (?-1922) “Нузһәт әл-хауатир уә бәһжәт әл-масамиғ уә-н науазир” – “Ойша серуен және құлақ пен көз сұлулығы” деген еңбегінде Аш-Шейх Маулана Абд Алла әл-Кашмири (?-1757) туралы әңгімелей отырып, оның бабасының атын Мұхаммед Фадл әл-Ясауи деп көрсетеді, яғни ол тегі жағынан ясылық деген сөз. Ол “Түркістан өңіріндегі Ясы қыстағынан еді” деп жазады.
Ас-Суюти Түркістанға қоса Ясыны да атайды. Көптеген араб тілді кітаптар Ясы туралы айтқанда “бұл қасиетті қала – шығармашылығы исламның рухани мұрасын байытқан атақты адамдарды дүниеге әкелді” деп оған жақсы баға береді.
Ясы Шараф ад-Дин Әли Йаздидің (ХV ғ.) еңбегінде де ұшырасады. Бұл шаһар орта ғасырларда Орта Азия ғимараттары үрдісі бойынша дамыды: қамал, шаһристан, рабат қалыптасты. ХV ғ. І-жартысында Шараф ад-Дин Әли Йазди Ясыны “шағын елді мекен болды” деп көрсетсе, ал ХVІ ғ. Рузбихан Исфаһани “Михманнама-и Бұхара” – “Бұхара мейманының жазбаларында: “Ясы қаласы өрісі кең әрі құнарлы жер, Түркістан аймағының орталығы. Ясы қаласына тауарлар мен қымбат, бағалы заттар жеткізіледі де, сол жерде оларды сату басталады. Сондықтан ол көпестердің тең-тең жүктерін шешіп, саяхатшылар тобын әр елге аттандыратын орын болды”, – деп жазылған. [Түркістан. Халықаралық энциклопедиясы. Алматы, 2000, 590-бет].
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Түркістан
Понти-суль-Минчо
Понти-суль-Минчо (Ponti sul Mincio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Мантуя провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1911 адамды құрайды. Халық тығыздығы 174 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 46040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сенту-Се
Сенту-Се (Sento Sé) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Вали-Сан-Франсискану-да-Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуазейру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1832 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Бад-Зюльце
Бад-Зюльце (Bad Sülze) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан қала. Алдыңғы Солтүстік Померания ауданының құрамына енеді.