cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Салғара Жанкісіұлы
Салғара Жанкісіұлы (1758 жыл, Ащылы-Тұщылы қонысы, қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Преснов ауылы - 1859 жыл, Преснов станциясынан 6 км жердегі Марқаш көлінің жағасындағы Жалағаш қонысы) — ақын, композитор, ұлт-азаттық қозғалысының батыры. Атақты батыр әрі жырау Жанкісі Көшекұлының ұлы. Қожабергеннің Асқап медресесінде, содан кейін Үргеніш қаласындағы медреседе оқыған. Оқуын бітірген соң мешіт имамы және медресе оқытушысы болып жұмыс істеген. 18-ғасырдың соңғы ширегінде басқа жақтан келгендердің басып кіруіне қарсы соғысқа белсене қатысқан.
Шығармалары
Салғара жас серілерден құралған топты басқарған. Өз әндерін қобыздың сүйемелдеуімен, ал күйлерін сыбызғымен орныдаған. 1782 ж. Салғара атақты "Жиырма бес" өлеңін шығарған. Ол «Жүсіп-Зылиха», «Бозжігіт», «Қасым Жомарт», «Сәйфүлмәлік-Бәдигүлжамал», «Иранғайып», «Шәкір-Шакрат» дастандарының, «Кү астындағы Күнікей қыз» бен «Керкұла атты Кендебай» қазақ ертегілері желісіне құрылған өз нұсқасын жазған. Салғара «Күйік шаһар», «Шатыра соғысы», «Үш төре», «Бала зары», «Көшкен жұрт» өлеңдері, «Қызыл бидай», «Тобылғы сай», «Алай көк». «Шалқыма», «Ахау-айым», «Еркем-ай», «Тоқсан бес», «Мұнанай» әндерін, «Бәйбіше», «Боз тұлпар» күйлерін, т.б. шығарған.
Дереккөздер
Санат:1758 жылы туғандар Санат:Жамбыл ауданында (Солтүстік Қазақстан облысы) туғандар Санат:1759 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Қазақ батырлары
Барра-Манса
Барра-Манса (Barra Mansa) — Бразилиядағы муниципалитет, Рио-де-Жанейро штатында орналасқан. Оңтүстік Рио-де-Жанейро мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Вали-ду-Параиба-Флуминенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 176 151 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 548,9 км² шамасында. Халық тығыздығы — 321,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1832 жылы құрылған.
Санат:Рио-де-Жанейро елді мекендері
Черрето-д'Эзи
Черрето-д'Эзи (Cerreto d'Esi) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Анкона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3720 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 220 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 60043.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria Assunta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Колидер
Колидер (Colíder) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Солтүстік Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Колидер экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 28 416 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 038,249 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1979 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Каретканың салбырауы
Каретканың салбырауы - доңғалақтың центрлерін қосағын көлденең линиялар мен велосипедтің берілісін ауыстыру кареткасы торабының центрі арасындағы арақашықтық.
Луковая (тау)
Луковая – Алтай тау жүйесіндегі Тікирек жотасының оңтүстігінде, Қазақстан мен Ресей шекарасындағы тау.
Каретканың салбырауы
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері
Луковая (тау)
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданының солтүстік-шығысында, Қарақожа ауылынан солтүстік-батысқа қарай 16 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1307 м, ұзындығы мен мен ені 5-7 км. Жартасты, шатқалды беткейлерін қарағай, балқарағай, самырсыннан тұратын орман көмкерген. Оңтүстік баурайынан Бобровка өзенінің салалары бастау алады.
Дереккөздер
Санат:Глубокое ауданы таулары Санат:Алтай таулары
Ылай
Ылай, лай – 1) мұхит, теңіз, көл, ағыны баяу өзен және жайылма айдындар түбінде жиылған, суға аса қаныққан және диагенез процестеріне шалынбаған аса ұсақ түйірлі тұнбалар. Гранулометр. құра-мы жөнінен ылай пелиттерге жатады. Жаралу жолдарына қарай теңіздік (мұхиттық) және құрлықтық болып ажыратылады. Теңіздік ылайдың глобигериндік, тереңсулық, птероподалық, диатомдық, радиоляриялық, жанартаулық, әктастық, құрлықтық ылайдың көлдік, өзендік түрлері болады; 2) тұрмыста көптен қолданылып келе жатқан қарапайым құрылыс материалдары. Мұндай ылай белгілі мөлшерде алынған саз бен ұсақ түйірлі құмның қоспасынан тұрады. Үйдің ішін, сыртын, дуалды, тағы басқа шаруашылық құрылыстарын сылауға қолданылады.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы, 9 т.
Жолдарды талдау
Жолдарды талдау (Анализ путей) - программадағы барлық мүмкін жолдарды анықтау, толық емес жолдарды немесе бірде-бір жолға тиісті емес программа бөліктерін табу мақсатында программаға таддау жасау.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Мыс оксиді
Мыс оксиді (II) (мыс тотығы) CuO — екі валентті мыс оксиді. Қара кристалдар, кәдімгі жағдайларда өте тұрақты, суда ерімейді. Табиғатта қара түсті тенорит (мелаконит) минералы түрінде кездеседі. Мыс тотығының кристалдық торы келесі параметрлермен сипатталады: моноклиндік сингония, c2h кеңістіктік тобы, ұяшықтың параметрлері a = 0.46837(5) нм, b = 0.34226(5) НМ, c = 0.51288(6) НМ, α = 90°, β = 99,54(1)°, γ = 90°. Мыс атомы оттегінің төрт атомымен қоршалған және бұрмаланған жазық конфигурациясы бар.
Дереккөзі:
Фимений
Фимений (Fiménil) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,13 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 262 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Дифманометр
Дифманометр - дифференциалдық манометр.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Базенваль
Базенваль (Bazinval) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76059, пошта индексі — 76340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 350 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Ибраһим
Ыбырайым немесе Ибраһим (אַבְרָהָם, Авраха́м, Ἀβραάμ,, ابراهيم) — Құран Кәрімде аты аталған Пайғамбар. Кең тараған есімдерінің бірі – Халил Аллаһ («Аллаһтың досы»), оны Имам, Сыддық, Ханиф деп те атайды. Құран Кәрімде Ибраһимнің өмірі мен қызметі туралы бірнеше рет егжей-тегжейлі баяндалған. Ол жастайынан-ақ өзінің тайпаластары мен әкесі Азар табынған пұтқа сенудің мәнсіздігін түсінеді. Ибраһим әуелі күнге, Айға, Жұлдыздарға сенеді, содан соң бір Аллаһқа деген сезімі оянады. Себебі, ол айдан да, жұлдыздан да биік, барлығын жаратқан, Құдіреті шексіз бір жаратушының бар екенін сезді. Ибраһим өзінің сезімін әкесіне және халқына түсіндіре алмайды.
Сонан соң, қасиетті орындарға кіріп, бірнеше пұтты зақымдайды да, келгендерге мұны ең басты пұт жасады дейді. Олардың өз сөзіне сенімсіздігін пұтқа сенімдерінің жалғандығынан деп түсіндіреді. Бірақ Ибраһим уағызын олар түсінбейді. Ибраһимді патшаларына алып барады, ол Ибраһимді өртеп жіберуді бұйырады. Алайда, Аллаһ өзінің Пайғамбарын оған сенген Лұтпен бірге құтқарып қалып, Палестинаға апарып қоныстандырады. Бірде Ибраһимге Лұт орныққан қаланың опасыз тұрғындарын жазалауға бара жатқан періштелер келеді. Олар Ибраһимге өзінің және әйелінің қартайғанына қарамастан ұлды болатынын хабарлайды. Ибраһим өзінің ұлы Исмаилмен бірге Меккедегі Қағбаны салады. Ибраһим Аллаһтан өзінің өліге жан бітіретін қасиетін көрсетуді сұрайды. Оған төрт құстың қалдығын төрт тауға апарып қою тапсырылады. Аллаһ Тағала шақырғанда әлгі төрт құсқа жан бітіп, ұшып келеді. Аллаһ Тағала Ибраһимді әр кез жебеп-желеп отырады, оның ұрпақтары арасынан бірнеше Пайғамбар шыққан. Құран Кәрімнен кейін шыққан аңыздарда Ибраһимнің көп саяхаттағандығы, Мысырда да болғандығы, сонда перғауын оның әйелі Сараны тартып алмақ болғанда, Аллаһтың құтқарып қалғандығы айтылады.
Франциядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі
ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Францияның 39 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 35 нысан мәдени, 5 табиғи және 1 - аралас критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Франция аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 38 нысан үміткер ретінде тіркелген. .
Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі Санат:Франция
Фрейсене-ла-Кюш
Фрейсене-ла-Кюш (Freycenet-la-Cuche) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,25 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43097, пошта индексі — 43150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 148 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Интермодуляция
Интермодуляция (Intermodulation) — екі немесе бірнеше f1,f2,f3 гармоникалық тербелістердің сызықты емес элементтің кірісіне әсері.
Мұнда шығысында көп комбинациялық желі түріндегі m1 f1,m2f2,m3f3 күрделі жолақ тербелісі пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Манн Гораций
Манн Гораций (Mann, Horace) (4 мамыр 1796 жыл, Франклин, Массачусетс шт., АҚШ — 2 тамыз 1859 жыл, Йеллоу-Спрингс, Огайо шт.), американ педагогі, қоғамдық білімнің алғашқы танымал қорғаушысы. .
Кедей отбасында өскен, Франклин қаласындағы қалалық кітапханада өз бетінше білім алған, БРАУН УНИВЕРСИТЕТІНІҢ құрметіне ие болды. Кейінірек заңды оқып, штаттың заң органына сайланды.
Штаттың білім беру жөніндегі хатшысы ретінде білім берудің реформасын батыл қолдады, демократиялық қоғамда білім алу тегін және әмбебап, конфессия жағынан шектелмеген және жақсы білім беретін, кәсіби оқытушыларға негізделу керектігін дәлелдеген.
АҚШ Конгресінің мүшесі (1848-53) болған, Антиохск УНИВЕРСИТЕТІНІҢ (1853-59) бірінші ректоры ретінде ҚҰЛДЫҚТЫ жоюға батыл түрде ат салысты.
Дереккөздер
Санат:АҚШ педагогтары Санат:1796 жылы туғандар Санат:1859 жылы қайтыс болғандар
Ғұбашев Асылбек Ахметұлы
1952 жылы Батыс Қазақстан облысында дүниеге келген. 1985 жылдан КСРО (ҚР) Суретшілер одағының мүшесі. КСРО Кәсіподақтары (ВДНХ) сыйлығының лауреаты. Қаз.КСР Суретшілер одағы ревизиялық комиссиясының жауапты хатшысы болған. Шығармашылық жұмыстары көптеген елдерде қойылған, олардың ішінен Мәскеу, Ташкент, Прага, Египет, Канада, т.б. қалаларды айтуға болады. БҚО тарихи-өлкетану музейінің тапсырысымен бірнеше картина жазды, («Исатай-Махамбет», «Жәңгір хан») олар музей қорында сақтаулы. Тарихи деректерге сүйене отырып, түрлі мұрағат құжаттарын зерттеп, зерделеп бірнеше туындыны өмірге әкелді. Олар Оралдағы М.Мәметованың музей-үйі мен Орда ауылындағы мұражай төрінен орын алған.
Әдебиет:
1.Жазира Жайық. Батыс Қазақстан сүретшілері.-Орал,2010. -14б. Санат: Қазақстан суретшілері
Қазақ хандығының Ресей құрамына кіруі
Қазақ хандығының Ресей құрамына кіруі — XVIII ғасырдың орта шенінде басталып, IXX ғасыр ортасында аяқталған тарихи процесс.
Алғышарттары
Тәуке хан басын біріктірген қазақ феодалдық мемлекеті Орталық Азиядағы халықаралық қатынастарда белді орын алды. Жайылым жер үшін қырқысқан руаралық тартыстарға белсене қатысқан Шыңғыс тұқымдарының алакөздігін уақытша болса да әлсіреткен Тәуке мемлекеті Қасым, Хақназар және Тәуекел хандар тұсындағы елден әлдеқайда берік болды. Алайда 1718 жылы Тәукенің өлімінен кейін қазақ жерінің бірлігі әлсіреп кетті. Тәукенің ізбасары Қайып елдің басын құрай алмады. Алғашында Қайып ханға тәуелділігін мойындаған Кіші Жүз билеушілерінің бірі Әбілқайыр 1723 жылдан жетекші хан болып танылды.
Жоңғар агрессиясы
Санат:Қазақ хандығы Санат:Қазақстан тарихы
Сорғылар
Атмосфералық қысымның әрекетіне негізделген құрылғылардың біріне сорғылар жатады. Сорғылардың кейбір түрін пайдалану арқылы сұйықтар мен газдардың бағытталған қозғалысын тудыруға болады. Шприц көмегімен дәрі жіберу өздеріңе жақсы таныс. Шприц поршенін кері қарай тартқан кезде (1, а-сурет), цилиндр ішіндегі қысым кемиді де, атмосфералық қысым әсерінен дәрі оның ішіне енеді. Поршеньді басқан кезде, сұйық үлкен қысыммен тар саңылау арқылы ығысып шығады (1,ә-сурет).
Су сорғысы
2-суретте көрсетілген су сорғысынын әрекеті де атмосфералық қысымның әрекетіне негізделген. Су сорғысы ішінде қабырғаларына кептеле жоғары және төмен қарай жылжи алатын поршені (2) бар цилиндрден (1) тұрады. Цилиндрдің төменгі бөлігіне және поршеньнің өзіне қақпақшалар (3) орнатылған. Поршень жоғары қарай козғалғанда, құдықтағы су атмосфералық қысымның әрекетінен құбыр (4) бойымен көтеріліп, төменгі қақпақшаны ашады да, су поршень астындағы цилиндрге енеді. Поршень төмен қарай козғалғанда, оның астындағы су төменгі қақпақшаны басып қысады, сонда бұл қақпақша жабылады. Судың түсіретін қысымының әрекетінен поршеньнің ішіндегі қақпақша ашылады да, су жоғары көтеріліп, шүмек (5) арқылы сыртқа құйылады. Сонымен қатар құбыр (4) бойымен жаңадан су көтеріліп, төменгі қақпақша арқылы поршень астына енеді. Поршень қайтадан төмен қарай козғалғанда, бұл су жоғары көтеріледі, осылай қайталана береді.
Ауа толтыруга арналған сорғылар
Сорғының тағы да бір кеңінен таралған түріне доп, велосипед немесе автокөлік камераларына ауа толтыруга арналған сорғылар жатады. 3-суретте допқа, велосипед камерасына ауа толтыруға арналған сорғы көрсетілген. Поршеньді (3) жоғары қарай тартқанда, ауа саңылау (2) арқылы сорғының корпусына (1) енеді. Поршеньді басқанда, саңылау жабылады да, ауа қысылып, нипель (4) арқылы камераға енеді (4-сурет). Нипель дегеніміз - екі жағы бұрандалы металл түтік. Ол резеңке түтіктің ұшына немесе допқа, доңғалаққа қақпақшасы бар резеңке түтікше арқылы жалғанады. Ауа сорғыдан қысыммен келген кезде түтікше созылып, оны камераға жібереді. Онда камера ішіндегі қысым сорғы цилиндріндегі қысымнан едәуір артады. Бұл кезде резеңке түтікше қақпақшаны жабады да, ауа түтік арқылы кері қарай өте алмайды. Сорғы цилиндрі ауамен қайтадан толтырылса, барлық процесс қайталануы мүмкін.
Абердин Джордж Гамильтон-Гордон
|thumb||Абердин Джордж Гамильтон-Гордон Абердин Джордж Гамильтон-Гордон (Aberdeen, George Hamilton-Gordon, 4th earl of) (1784, 28 қаңтар, Эдинбург — 1860, 14 желтоқсан, Лондон), Ұлыбритания премьер-министрі (1852-55), Абердинің 4-графы. 1813 жылы Австриядағы арнайы елші ретінде НАПОЛЕОНДЫ жеңген коалицияның құрылуына ықпал етті. 1828-30, 1841-46 жж. сыртқы істер министрі болып, УЭБСТЕР – АШБЕРТОН ЖӘНЕ ОРЕГОН КЕЛІСІМШАРТЫМЕН Канада мен АҚШ арасындағы шекаралық таласты жөнге келтіреді. Премьер-министр болған кезде коалициялық үкімет құрады. Оның біршешімді болмауы Ұлыбританияның Қырым соғысына араласуына әкеп соғады. Британ генералдарының соғыстағы жеңілісіне жауапты болған ол 1855 жылы отставкаға кетеді.
Тұтқырлық өлшер
(ор. вискозаметр) — полиграфиялық бояулардың тұтқырлығын анықтауға арналған аспап. Полиграфияда бояулардың тұтқырлығын анықтау үшін кеңінен Лярэй аспабы қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Георгий Андреевич Дроздов
Дроздов Георгий Андреевич - 1936 жылы 15 наурызда Батыс Қазақстан облысы Приуральный ауданында туған. Кескіндемеші. 1959 жылы әскерден оралғаннан кейін Орал қаласының кинотеатрларында суретші-безендіруші болып еңбек ете жүріп, Мұғалімдер үйіндегі бейнелеу өнері студиясына қатысады. Краснодар педагогикалық институтының көркемсурет-графика факультетін бітіргеннен кейін қала мектептерінде сурет және сызу пәндерінен сабақ береді. Қалалық көркемсурет мектебі ашылуына байланысты, (1979 ж.) жұмысқа қабылданады және сол жерде зейнеткерлік демалысқа шыққанға дейін оқушыларға сурет салудың сандаған әдіс-тәсілдері, технологияларын үйретті. Балғын суретшілерге дәріс бере жүріп, қалалық Сурет көрмелеріне бірнеше мәрте қатысқан. == Дереккөздер == Санат: Қазақстан суретшілері Санат:1936 жылы туғандар Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар
Гүлнар Өкісханқызы Мұхаметқалиева
Гүлнар Өкісханқызы Мұхаметқалиева (5.1.1962 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы, Айнабұлақ ауылы) — тіл білімі маманы, филология ғылымдарының кандидаты (1995).
1980—1985 ж. Алматы педагогикалық шет тілдері институтын бітірген. 1985—1988 ж. орта мектепте неміс тілі мұғалімі. 1994 ж. аспирантураны бітірді. Сол жылдан қазірге дейін Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінің неміс және француз тілдері теориясы мен практикасы кафедрасының аға оқытушысы.
1995 ж. профессор Т. Қ. Қоңыровтың жетекшілігімен "Тұрақты эпитеттің тілдік табиғаты" деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады.
Дереккөздер
Санат:5 қаңтарда туғандар Санат:1962 жылы туғандар Санат:Зайсан ауданында туғандар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Филология ғылымдарының кандидаттары Санат:Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті түлектері Санат:Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті оқытушылары
Хенрик Ларссон
Хенрик Эдвард Ларссон (Henrik Edward Larsson; 20 қыркүйек 1971, Хельсингборг, Швеция) — швед футболшысы, шабуылшы.
Командалық
«Фейеноорд»
Тайтвад (Миссури)
Тайтвад (Tightwad) — Миссури штатының Henry округіне жататын АҚШ қаласы.
Хенрик Ларссон
Командалық
«Селтик»
Тайтвад (Миссури)
Қала тұрғындарының саны 64 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 29-73240.
Хенрик Ларссон
Командалық
«Барселона»
Тайтвад (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Хенрик Ларссон
Командалық
«Манчестер Юнайтед»
«Хельсингборг»
Швеция
Сілтемелер
Санат:20 қыркүйекте туғандар Санат:Швеция футболшылары Санат:Швеция футбол жаттықтырушылары Санат:Хегаборг ФК ойыншылары Санат:Хельсинборг ФК ойыншылары Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Хельсинборг ФК жаттықтырушылары Санат:Швеция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Мейми Эйзенхауэр
Мейми Женева Дауд Эйзенхауэр (Mamie Geneva Doud Eisenhower; 14 қараша 1896 – 1 қараша 1979) – Америка Құрама Штаттарының президенті Дуайт Эйзенхауэрдың әйелі және 1953-1961 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.
Өмірбаян
солға|нобай|213x213 нүкте|Он жеті жасар Мейми Эйзенхауэр Бун, Айова штатында 1896 жылы дүниеге келді. Етті ораушы Джон Шелдон Дауд пен Эливера Матильда Карлсон-Даудтың отбасында дүниеге келді. Миейми Сидар-Рапидста, Колорадо-Спрингс, Денверде жайлылықта өсті. Қыста олар Сан-Антонинода тұрды. Оның әкесі ет өндірісінде көп ақша тауып, 36 жасында зейнетке шығады. Мейми және оның үш әпкесі үлкен үйде бірнеше қызметкерлермен бірге өсті.
Мейми Дуайт Эйзенхауэрдты Сан-Антониода 1915 жылы қазанда мисс Уолкотт мектебін бітірісімен кездестірді. Эйзенхауэр 1916 жылы Киелі Валентин күніне оған Әскери академияның мөрінің миниатюрасымен сақина сыйлайды. солға|нобай|191x191 нүкте|Күйеуінің инагурациясына Мейми киген әйгілі көйлек Лейтенант Дауйт Эйзенхауэр жиырма бес жасында он тоғыз жасар Мейми Эйзенхауэрге 1916 жылы 1 шілдеде қалыңдықтың ата-анасының үйінде Денвер, Колорадода үйленеді. Неке тойынан кейін жас жұбайлар бал айына бірнеше күнге Эльдорадо Спрингс, Колорадодағы шипажайға және Абилендегі күйеудің ата-анасына барып қайтты. Содан кейін олар Сан Хьюстонда орналасты.
Балалары
Эйзенхауэр жұбайларында екі бала болды (соның ішінде тек біреуі үлкен жасқа жетті):
АҚШ-тың Бірінші ханымы
Қоныс тойын олар Ақ үйде сейіл ретінде өткізді. Эйзенхауэрлер мемлекет басшыларын және басқа мемлекеттерден келген көшбасшыларды қарсы алатын. Бірінші ханым ретінде, Меймидің қылығы, сәнді киімге деген махаббаты, асыл тастары және күйеуі мен үйі үшін мақтаныш оны өте танымал етті. Күйеуінің инагурациясына киіген көйлегі Ұлттық американдық тарих мұражайында ең керемет деп танылған.
Өмірінің соңы
1979 жылы Мейми инсультке шалдығып, ауруханаға түседі. Бұл аураханада он жыл бұрын оның күйеуі қайтыс болған еді. Мейми 1979 жылы 1 қарашада дүниеден озады.
Қайрақкөл
Қайрақкөл, Қырықкөл – Жетісу Алатауының сол сілеміндегі тау.
Жер бедері
Солтүстік мен шығыс беткейлері тік жарқабақты, оңтүстік көлбеу бөлігін өзен салалары тілімдеген. Солтүстік-батысында таудың жартастары жалаңаштанып, эрозиялық процестерге ұшыраған.
Пинью (Ботикаш)
Пинью (Ботикаш) (Pinho (Boticas)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Ботикаш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Қайрақкөл
Өсімдігі
Қызғылт қоңыр, қара топырақты далалық-орманды белдемінде селеулі-бетегелі шалғын, итмұрын, т.б. жеміс ағаштары өседі. Баурайы мал жайылымына қолайлы.
Пинью (Ботикаш)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Еңбек құқығы
Еңбек құқығы (ағыл. labour law) - Жалдамалы жұмысшылардың еңбегін реттейтін құқық саласы.
Еңбек құқығы:
Еңбек құқығы — меншіктің түріне, шаруашылықты жүргізудің ұйымдық-құқықтық пішіміне қарамастан, кәсіпорын (мекеме, ұйым) қызметкерлерінің еңбегін ұйымдастыру саласындағы қарым-қатынастарды реттеп, олардың әлеум. құқыларын қорғайтын нормалар жиынтығы. Е. қ-ның арқауы қоғамдық еңбек қатынастары болып табылады, ал бұл қатынастар қоғамдық пішімдегі еңбек процесінде міндеттілік сипат иеленеді. Мұнда еңбекті пайдалану, оның шарттары мен ұйымдастырылуы құқықтық реттеудің негізгі мазмұнына айналады. Е. қ-ның әдісі дегеніміз еңбек қатынастарын құқықтық реттеудің амалдары мен тәсілдерінің жиынтығы; ол, негізінен, еңбектің құқықтық қатынастарын белгілеудің келісімшарттық тәртібін; өндіріс процесінде қызметкердің жұмыс берушіге бағыныштылығын ескере отырып, екі жақтың теңдігін орнатуды; еңбекті ұйымдастырудың айрықша режимін; еңбекті пайдаланудың шарттары мен ұйымдастырылуын орталықтан нормалауды және жергілікті жерде ретке келтіруді; еңбек қарым-қатынастарын құқықтық реттеудің бірлігі мен жіктелуін; Е. қ-ның ажыратылмайтын, рұқсат етілетін және ұсынылатын жосындарын іске қосудың ерекше тәсілдерін; еңбектік-құқықтық қарым-қатынасқа қатысушы тараптардың құқылары мен заңды мүдделерін қорғаудың арнаулы процессуалдық пішімдерін, сондай-ақ, санкция қолдану реттерін қамтиды. Е. қ-ның жүйесінде қоғамдық еңбекті ұйымдастырудың барлық құрамдас бөліктеріне қатысты нормалар бар. Олар жиынтық түрінде Е. қ-ның жалпы бөлімін құрайды. Оған құқықтың осы саласының арқауы, әдістері мен жүйесі, оның бастаулары, сондай-ақ, Е. қ. ғылымының пәні мен методологиясы кіреді. Азаматтардың еңбегін пайдалану жөніндегі қоғамдық қарым-қатынастардың жекелеген топтарын реттейтін құқықтық нормалар Е. қ-ның ерекше бөлімін құрайды. Соған сәйкес Е. қ-ның жүйесінде құқықтық ин-ттар, яғни қоғамдық еңбек қатынастарының құрамдас бөлігін арқау ететін құқықтық нормалар жиынтығы ерекшеленеді. Ерекше бөлім Е. қ-ның мынадай негізгі ин-тарын: жұмыспен қамтуды және жұмысқа орналастыруды, ұжымдық келісімшарттар мен келісімдерді, еңбек келісімшартын, жұмыс мезгілі мен демалыс уақытын, еңбекақыны, еңбек тәртібін, келісімшарт жасаушы тараптардың материалдық жауапкершілігін, еңбекті қорғауды, қызметкерлердің кәсіби білігін көтеруді, еңбек дауларын қамтиды.
Дереккөздер
*
NGC 4728
NGC 4728 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E1 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1867 жылы 3 наурызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4728 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43455, NGC 4728A, MCG 5-30-98, ZWG 159.87, NPM1G +27.0384.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Қарасай батыр ауылы (Жамбыл облысы)
Қарасай батыр ауылы (1993 жылға дейін – Михайловка) — Жамбыл облысы Қордай ауданындағы ауыл, Қарасай ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Қордай ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 82 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2808 адам (1383 ер адам және 1425 әйел адам) болса, 2009 жылы 3474 адамды (1711 ер адам және 1763 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қордай ауданы елді мекендері
Ут (Сылва тармағы)
Ут — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сылва өзенінің сол жағалауынан 187 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Наватехарес
Наватехарес (Navatejares) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Барко-де-Авила-Пьедрахита ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 80 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,08 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Шекараны межелеу
Шекараны межелеу
Шекараны межелеу шекараны демаркациялау — жергілікті жердегі мемлекеттер тепе-теңдік негіздерде құратын бірлескен комиссиялардың шекараны анықтау туралы халықаралық-құқықтық құжаттардың (шарттар, карталар, шекараның сипаттамалары) негізінде жергілікті жерлерде олардың арнаулы шекаралық белгілерін таңбалай отырып, мемлекеттік шекара шебін анықтау (Демаркация).Шекараны межелеу шеңберінде жергілікті жерлерде топография түсірім,аэротүсірім жасалады, соның негізінде шекаралық алаптың ірі ауқымды топография картасы құрастырылады, шекаралық белгілер орнатылады, олардың координаттары айқындалады. Шекараны межелеудің нәтижелері туралы шекараның қайта белгіленген шебінің өтуі сипатталатын хаттама толтырылады, оған шекара шебі көрсетілген карталар және әрбір орнатылған шекаралық белгінің хаттамасы тәсімімен, кейде фототүсірімдерімен қоса тіркеледі.Шекараны межелеу құжаттары уағдаласушы тараптардың заңнамасына сәйкес бекітілгеннен кейін күшіне енеді. Қазақстанның шекарасы алғаш рет 1920 — 25 жылы Қазақ АКСР-і құрылған кезде межеленді. Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін көрші елдермен (Ресей, Қытай, Өзбекстан, Қырғызстан, Түрікменстан) шекара қайта межеленіп, кейбір даулы мәселелер толық шешілді. Қазір Каспий теңізінің Қазақстанға тиесілі бөлігінің шекарасы анықталу үстінде.
Автор
Санат:Шекаралар
Мұқыр (өзен, Атырау облысы)
Мұқыр – Сағыз алабындағы өзен. Ұзындығы 94 шақырым, су жиналатын алабы 1780 км2. 50-дей жылғасы бар.
Географиялық орны
Атырау облысы, Қызылқоға ауданы жерімен ағады.
Бастауы
Бастауын Аққұдық қыстауының батысындағы жонды белестердегі Найзабекқұдық құдығы маңынан алып, Сағыз өзеніне сол жағалауынан құяды.
Гидрологиясы
Аңғары кең, арнасы кейбір бөліктерінде тік жарлы. Жер асты, жауын-шашын суларымен толығады. Көктем айларында ғана су болады. Жазда өзен қара суларға бөлініп тартылып қалады.
Дереккөздер
Санат:Қызылқоға ауданы өзендері‎
Воргэй-Яха
Воргэй-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Тыдыотта өзенінің оң жағалауынан 98 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гуарантан-ду-Норти
Гуарантан-ду-Норти (Guarantã do Norte) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Солтүстік Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Колидер экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 33 791 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4 713,043 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1981 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Дернау
Дернау (Dernau) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Арвайлер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1803 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,72 шаршы шақырым шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 31 017. Муниципалитеттің басшысы — Альфред Себастиан.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 15 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Виллоу Спрингс (Миссури)
Виллоу Спрингс (Willow Springs) — Миссури штатының Хауэлл округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 8.5 км². FIPS коды — 29-80098.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 2,147 адамды құрады.
Итатиая (қала)
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 34 595 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 225,54 км² шамасында. Халық тығыздығы — 138,4 адам/км².
Виллоу Спрингс (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Хауэлл округы (Миссури)
Итатиая (қала)
Тарихы
Қала 1989 жылы құрылған.
Санат:Рио-де-Жанейро елді мекендері
Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін медалі
thumb|right|180px|"Қазақстан Республикасының Ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін" төсбелгісі «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» құрметті төсбелгісі – 2000 жылдың 12 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің білім беру және ғылым саласындағыбелсенді оқытушыларын және педагогика қызыметкерлерін ынталандыру көтермелеу және моральдық өсу үшін тағайындалған Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің №1159 министрліктің қаулысы бойынша бекітілген ведомстволық наградасы.
Постық тізімдеме
Постық тізімдеме — қарауылды дайындау және қарауыл қызметін атқару кезінде толтырылатын қызметтік құжат. ҚР ҚК гарнизондық және қарауыл қызметі Жарғысына сәйкес Постық тізімдемеде төмендегілер көрсетіледі: қарауыл түрі (гарнизондық, ішкі), оның нөмірі, қызмет атқару мерзімі, посттар кестесі (олардың нөмірлер саны, сақшылар, таратушылар ауысымы және қарауылдардың посттарға түсу уақыты көрсетіледі). Онда қарауылды тексеру нәтижелері, тексерушілердің нұсқаулары, қарауыл бөлмесіне және күзету объектісіне жіберу, қарауыл кезінде болған окиғалар туралы, күзету объектісіндегі қоршаудың дұрыс еместігі анықталған жағдайлар және оны қалпына келтіру уақыты туралы жазбалар көрсетіледі.
Алмастырылатын және жаңадан түсетін қарауылдардың бастықтары постық тізімдемеге анықталған кемшіліктерді көрсете отырып, қарауыл ауысымы жөнінде қол кояды. Постық тізімдемені қарауыл тағайындалатын бөлімше командирі таратуға соңғы қарауылды жіберер алдында толтырып, қол қояды. Бөлімше командирі қарауыл ауысымынан кейін постық тізімдемеге жазылған тексерушілердің ескертулері бәйынша келесі күннен қалдырмай бөлімшенің барлық жеке құрамылың қызметіне талдау өткізеді, содан кейін, ескертулер бойынша қабылданған шараларды белгілеп, постық тізімдемені бөлім штабына жібереді. Әскери бөлімнің штаб бастығы Бұл постық тізімдемені қарауыл және шешім қабылдауы үшін бөлім командиріне тапсырады. Әскери бөлімнің штаб бастығы анықталған кемшіліктерді жою үшін қабылданған шараларды көрсете отырып, гарнизондық қарауылдың постық тізімдемесін гарнизонның әскери комендантына жолдайды.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Драгоево (Шумен облысы)
Драгоево (Драгоево) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Велики-Преслав қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 937 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9860. Телефон коды — 05332. ЕКАТТЕ коды — 23340.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Түйелер
Түйелер (Camelus) – сірітабандылар отряд тармағының түйетәрізділер тұқымдасына жататын сүтқоректі ірі жануарлардың бір туысы.
Түйелер шөлге де, қатты аязға да төзімді, күшті көлік малы. Мұның екі түрі бар: қос өркешті түйе (Бактрия түйесі) — негізгі өсірілетін жерлері: Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Астрахан, Сталинград, Саратов және Чита облыстары, бұрынғы КСРО-да мұның Астрахан түйесі, Қазақстан түйесі, моңғол түйесі деп аталатын негізгі үш тұқымы өсіріледі; бір өркешті түйе (дромедар), — Түрікменстанда, көбінесе Тәжікстанда, Өзбекстанның оңтүстік аудандарында және Қазақстанның кейбір жерлерінде өсіріледі. Ең көп өсірілетін жері — Қарақұм. Қоспақ түрлеріне, пайдалануына, қанына қарай: аруана, желмая, нар деп аталады. Түйенің еті мол, жүні биязы болады. thumb|300px|left|Түйе санағы, 2003
Түйе ежелден шөлді-тұзды аймақтардың табиғат жағдайларына жақсы бейімделген, аптап ыстықтарда апта бойына сусыз тіршілік ете алатын бірден-бір түлік. Соған қарамастан оларды жазда күніне 2 рет, қыста 1 рет суару қажет, тұзды-кермек суды жақсы ішеді. Қолайсыз табиғат жағдайларында азық ретінде пайдалану үшін өркешіне артық май жиналады. Кеудесіндегі, табандарындағы, шынтағындағы, тізесіндегі қажау сүйелдерінің арқасында ыстық жерде, құмда жата алады. Түйенің тағы бір биол. ерекшелігі – қыста қолда бағуды, сапалы азықтандыруды және жылы қораны керек етпейді. Бірақ Түйелер жүні қырқылған алғашқы аптада өкпек жел мен жоғары ылғалдылыққа төзімсіз, осы мезгілде олардың жауын-шашын мен суыққа ұрынбауын қамтамасыз ету керек.
Қос өркешті қазақ Түйелері дене бітімдерінің ерекшеліктері, ірілігі, өнімділігі бойынша 3 тұқымдық типке бөлінеді: оралбөкей, Қызылорда және оңтүстік Қазақстан Түйелері. Орал-бөкей типінің басқаларынан тірілей салмағы мен жүн өнімділігі 5 – 10%-ға жоғары болғандықтан, асылдандыру жұмыстарында тұқым жақсартушы ретінде пайдаланылып келеді. Дара және қос өркешті Түйелерді бір-бірімен будандастырудан алынған будандар дене бітімінің беріктігі, ірілігі, қоршаған ортаның қолайсыз жағдайлары мен ауыр жұмысқа төзімділігі бойынша таза тұқымды Түйеден айтарлықтай ерекшеленеді. Тірілей салмағы бойынша артықшылығы 20 – 25%-ға дейін жетеді. Будандардың үлектерін нар, інгендерін мая деп атайды. Нарлар тек жұмыс күші мен өнім алу үшін пайдаланылып, жұптастыруға жіберілмейді. Маялар әдетте қос өркешті үлектермен шағылыстырылып, аталық тұқымға ұқсас ұрпақ алынады. Түраралық будандастыру тек таза қанды дара және қос өркешті Түйелер пайдаланылғанда ғана жақсы нәтиже беретіндігі, будандардың асыл тұқымды мал ретінде маңыздылығы жоқ екендігі ескерілуі қажет.
Түйенің сүті, еті, жүні пайдаланылады. Сүтінен емдік қасиеті бар шұбат, май, сыр, дайындалса, еті тағамға қолданылады, ал жүнінің 85%-ы таза, өте бағалы түбіт.
Ерекшеліктері
Түйелер мен таутайлақтардың башпайларында мүйізді тұяқтары болмайды. Тұяқтың орнында башпайларының ұшында ғана доғаланып, қисық біткен кішкене тырнақ өседі. Табаны жалпақ және астыңғы жағы сүйелді, жұмсақ көнмен қапталған, сондықтан бұл жануарларды көнтабандылар деп атайды. Түйенің кеудесінде, тізесі мен тілерсегінде сүйелді, сірілі, түксіз тықыр жерлері болады. Түйе шөккен кезде сүйелді жерлері ыстық құмның әсерін сезбейді. Осыған байланысты түйе ыстық құмда шыдай төгіп жата береді.
Түйенің дене тұрқы ірі. Оның салмағы 700-800 кг, мойны иір және ұзын. Денесінің әр жерінде ұзын шудалы жүндері болады. Құрғақ далалы, шөлейтті және шөлді аймақтарда тіршілік етуге бейімделген, сондықтан халық түйені «шөл дала кемесі» деп атайды.
Қолда өсірілетін түйелердің арғы тегі - жабайы түйелер. Түйе бұдан 4-5 мың жыл бұрын қолға үйретілген. Айыр өркешті түйенің қолға үйретілген жері - Орта Азия. Сыңар өркешті түйенің қолға үйретілген жері - Африка өңірі.
Қазіргі кезде сыңар өркешті жабайы түйе жойылып кеткен. Айыр өркешті жабайы түйе Монғолияның Гоби шөлінде ғана сақталған. Түйені - төрт түліктің төресі, киелі түліктің бірі деп есептеген. Түйенің пірін - «Ойсылқара», кей жерде «Қаусыл- қазы» деп атайды.
Халық өміріндегі түйенің рөлі
Ертеде түйелі көш «сахараның салтанатты» деп аталған. Ежелгі Қытайдан Жерорта теңізіне дейінгі керуен жолының тарихы түйе түлігімен тікелей байланысты. Төрт түліктің бойында болатын жақсы қасиеттердің бәрі түйе малының бойынан табылады. Ауыз әдебиетінің көптеген үлгілерінде түйеге қатысты теңеу сөздер, даналық нақылдар, мақал-мәтелдер көптеп кездеседі. Бұл ой-тұжырымдар түйенің тіршілік ерекшеліктерін айқын аңғартады. «Түйесі бардың - киесі бар», «Көтерем деп түйедей безбе - салтанатың емес пе? Тебеген деп биеден безбе - қос қанатың емес пе?». Түйе түлігін қастерлен «ұлық» деп те атайды. Түйешіні «ұлық баққан» деп құрметтеп, оған көпшілік жиналған жерде төрдей орын берген. Кейбір аймақтарда түйені «кәуіс» деп атайды. Түйе түлігіне арналған аңыздар бойынша шығарылған күйлер де ел арасына кеңінен таралған. Сүгірдің «Бозінгені», Ықыластың «Желмаясы», Тәттімбеттің «Бозінгені» және т. б.
Түйені алғаш жүк тасымалдау мақсатында көш көлігі ретінде үйреткен. Ерте замандардағы ел мен елдің арасындағы сауда-саттық түйелі көш керуендері арқылы жүргізілген. Тарихи деректерде Самарқан саудагерлерінің сапарға Жібек жолы арқылы 30 мың түйемен шыққандығы жазылған.
Ертеде қазақ даласында түйесі көп адамдар аз болмаған. Ертеректе Ақтөбе өңіріндегі Сортаңды, Шақытты жерлерін жайлаған Қара деген кісінің 3 мың түйесі болған.
Айыр өркешті түйе
Қазақстанда қолға үйретілген айыр өркешті түйенің қолтұқымы көбірек кездеседі. Оны кейбір аймақтарда «айыр түйе», Арал мен Каспий аралығының тұрғындары «түс түйе» деп атайды. Айыр өркешті түйенің жабайы түрі «қаптағай» деп аталады. Айыр өркешті түйенің ұрғашысын - «іңген», еркегін - «бура» дейді. Айыр өркешті түйе ғылыми тілде «бактриан» деп аталады. Оның денесі ірі, салмағы 450-690 килоға дейін жетелі. Қазіргі кезде айыр өркешті түйенің қолға үйретілген үш қолтұқымы бар. Олар - қалмақ, қазақ және монгол қолтұқымдары. Қазақстанда көп өсірілетіні қазақтың айыр өркешті түйесі. Ол құрғақ далалы, шөл-шөлейтті жерлердің табиғи жағдайларына жақсы бейімделген. Аңызақ ыстыққа, үскірік аязға төзімді келеді. Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Қызылорда, Жамбыл, Алматы, Шығыс Қазақстанның кейбір аудандарында өсіріледі.
Сыңар өркешті түйе
Сыңар өркешті түйені ғылыми тілде «дромадер» дейді. Қазіргі кезде қолда аруана деп аталатын қолтұқымы өсіріледі. Жабайы түрі жойылып кеткен. Оның жалпы аты - «нар». Ұрғашысы - «мая» немесе «аруана», еркегі - «үлек». Сыңар өркешті түйе ыстыққа төзімді, бірақ қатты аязға шыдамайды. Орта Азия мен Қазақстан жерінде ғасырлар бойы халықтық сұрыптау әдісімен өсіріліп келеді. Қазір түйені көлік ретінде пайдаланудан гөрі, еті, қымыраны және шудасы үшін өсіру пайдалы. Мамандардың пікірі бойынша, бір түйенің беретін өнімі 15 қойдың беретін өніміне тең.
Сүті
Түйе сүтінің майлылығы сиыр сүтінен әлдеқайда жоғары. Оның құрамында адам ағзасына қажетті нәруыз, витаминдер мол. Түйе сүттен шұбат дайындалады (қымыран деп те аталады). Шұбат өкпе, асқазан, ішек ауруларына бірден-бір шипа, қанды толықтырады. Шұбаттың радиацияға қарсы әсері болатыны да анықталған.
Шудасы
Түйе түлігі күй таңдамайды, басқа мал жемейтін қатты, тікенді өсімдіктермен қоректене береді. Түйе күндіз жайылып, түнде жатып, күйіс қайырады. Бірнеше тәулік су ішпеуге шыдайды. Бұл кезде өркеш майларынан бөлінген суды пайдаланады.
Аркуата-дель-Тронто
Аркуата-дель-Тронто (Arquata del Tronto) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Асколи-Пичено провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1361 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 15 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 93 км² шамасында. Пошта индексі — 63043.
Түйелер
Қолға үйрету
Түйелер көлік ретінде қолданылып, олардың сүтін, көңін, жүнін және қанын пайдалану үшін қолға үйретілген. Оларды б.з.д. 2000 жылдарға дейін-ақ қолға үйреткен. Дромедар түйелерін б.з.д. 3000 және 2500 жылдары Арабия түбегінде қолға үйретсе, бактриан түйелерін Иранда шамамен б.з.д. 2600 жылдары қолға үйреткен.
Аркуата-дель-Тронто
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pietro.
Түйелер
Тағы қараңыз
Санат:Сірітабандылар
Аркуата-дель-Тронто
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
IC 1125
IC 1125 — Жылан шоқжұлдызында орналасқан SBdm (ергежейлі спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 1125 Санат:Жылан (шоқжұлдыз)
Заниц
Заниц (Sanitz) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Доберан ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5780 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 82,37 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 51 068. Муниципалитеттің басшысы — Йоахим Хюнекке.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Теплая Речка
Тёплая Речка — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уксунай өзенінің оң жағалауынан 82 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Тыелга
Тыелга — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Миасс өзенінің сол жағалауынан 546 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Миасс өзені бастауынан Аргазин су торабына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ашланка
Ашланка — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уржумка өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мәскеу шайқасы
Мәскеу шайқасы – 2-дүниежүзілік соғыстағы ірі шайқастардың бірі. Мәскеу шайқасы қорғаныс ұрыстары (1941 ж. 30 қыркүйек – 5 желтоқсан) және қарсы шабуыл (1941 ж. 6 желтоқсан – 1942 ж. 20 сәуір) кезеңдерінен тұрады.
Неміс қолбасшыларының “Тайфун” атты арнайы шабуыл жоспары бойынша Мәскеуді басып алуды Германияның “Орталық” армиялар тобы жүзеге асырмақ болды. Бұл топ резервтегі әскерлер мен кеңес-герман майданының басқа шептерінен жіберілген бөлімдермен, әскери техникамен күшейтілді. Германия-Мәскеу бағытына 74,5 дивизия (1,8 млн-нан аса адам), 1700-дей танк, 1390 әскери ұшақ, 14000 зеңбірек пен миномет шоғырландырды. Ал Мәскеу бағытын қорғап тұрған кеңестік Батыс Резерв және Брянск майдандарының құрамында 1250 мыңдай адам, 990 танк, 677 әскери ұшақ, 7600 зеңбірек пен миномет болды. Немістер үш екпінді топ құрды. Оның екі тобы солтүстіктен және оңтүстіктен шабуылдап, Мәскеуді КСРО тылынан бөліп тастамақ болса, негізгі топ Гжатск арқылы тікелей соққы бермекші болды. Шабуылды 1941 ж. 30 қыркүйекте немістердің оңтүстік тобы, 2 қазанда орталық және солтүстік топтары бастап, кеңес әскерінің шебін бірнеше жерден бұзып өтті. Кескілескен шайқастардан соң Қызыл Армия бөлімдері 12 қазанда Калуганы, 14 қазанда Калинин қалаларын қарсыластарға қалдыруға мәжбүр болды. Немістер қазанның 16-сында Боровскіні, 18-інде Можайск мен Малоярославецті басып алды. Кеңес әскерлерінің күшін біріктіру мен басшылықты жақсарту мақсатында Резерв майданы Батыс майданға қосылып, оған басшылық ету армия генералы Г.К. Жуковқа тапсырылды. Қорғаныс шептерін салуға 450 мыңдай мәскеулік қатысты. Халық арасынан тұрақты әскери бөлімдер жасақталып, 17 қазанда Калинин майданы (командашысы – генерал-полковник И.С.Конев) құрылды. Батыс майданның 16-армиясы (генерал К.К. Рокоссовский) Волоколам бағытында, 5-армия (генерал Л.А. Говоров) Можайск, 49-армия (генерал И.Г. Захаркин) Калуга бағытында жаумен шайқаста ерлік көрсетті. Мемлекеттік Қорғаныс комитетінің қаулысы бойынша Мәскеу мен оның айналасы 20 қазаннан бастап “қоршау жағдайында” деп жарияланды. Германия 15 қарашада Мәскеуге екінші рет күшті шабуыл бастады. Қантөгіс ұрыстардан соң немістер Мәскеу-Еділ каналына дейін жетуге мүмкіндік алғанымен, Кеңес әскерінің негізгі шептерін бұза алмады. 5 желтоқсанда барлық бағыттағы жау шабуылы тоқтатылды. Мәскеу шайқасында Қазақстанда құрылған әскери құрамалар ерекше көзге түсті. Волоколам бағытын қорғаған 16-армияның құрамында Алматыда жасақталған 316-атқыштар дивизиясы (генерал-майор И.В. Панфилов) болды. Дивизияның 1075-полкінің саяси жетекші В.К. Клочков бастаған жауынгерлер 16 қараша күні Дубосеково разъезінің түбінде өшпес ерліктің үлгісін көрсетті. Қазақстанда жасақталған 238-атқыштар дивизиясы (полковник Г.П. Коротков) Тула маңында, Ақтөбеде жасақталған 312-атқыштар дивизиясы (полковник А.Ф. Наумов) Малоярославец бағытында Мәскеуді қорғауға қатысты. Мәскеу шайқасында панфиловшы батальон командирі, аға лейтенант Бауыржан Момышұлы әскери шеберлік үлгісін көрсетті. Кеңес әскерлерінің қарсы шабуылын 5 желтоқсан күні Калинин майданы 6 желтоқсан күні Батыс майданы, Оңтүстік-Батыс (Кеңес Одағының Маршалы С.К. Тимошенко) майданы әскерилері бастады. 800 шақырымға созылған майданда ұрыстар жаңа күшпен жалғаса түсті. 1942 ж. қаңтарда қарсы шабуыл Қызыл Армияның жаппай шабуылына ұласты.
Дереккөздер
Санат:Екінші дүниежүзілік соғыс
Аққурай (ауыл)
Аққурай — Батыс Қазақстан облысы Казталов ауданы, Болашақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
NGC 379
NGC 379 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Аққурай (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Казталовка ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 62 км-дей жерде.
NGC 379
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Аққурай (ауыл)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 306 адам (152 ер адам және 154 әйел адам) болса, 2009 жылы 229 адамды (115 ер адам және 114 әйел адам) құрады.
NGC 379
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 12 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 379 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3966, UGC 683, MCG 5-3-50, ZWG 501.82, Z 0104.5+3215, IRAS01045+3215, 4ZW 38, VV 193, ARP 331.
Аққурай (ауыл)
Дереккөздер
Санат:Казталов ауданы елді мекендері Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
NGC 379
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Верхяя Лумбода-Яха
Жоғарғы Лумбода-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нгарка-Тетнеда-Яха өзенінің сол жағалауынан 71 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.