cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Феликс Станиславович Ясинский
Дереккөздер
Санат:Ресей инженерлері Санат:1856 жылы туғандар Санат:1899 жылы қайтыс болғандар
Миранти (Баия)
Миранти (Баия) (Mirante (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Витория-да-Конкиста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 660 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 927,826 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19 адам/км².
Тарихы
Қала 1989 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
IC 2181
IC 2181 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан Sab (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20417, UGC 3744, MCG 3-19-5, ZWG 86.8, NPM1G +19.0136.
Сыртқы сілтемелер
IC 2181 Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Нидеральтайх
Нидеральтайх (Niederalteich) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Деггендорф ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1923 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,96 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 71 138. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Тальхаммер.
Апатты қалпына келтіру жұмыстары
Апатты қалпына келтіру жұмыстары - апат ауыртпалығы (су тасқыны, жер сілкінуі, көшкіндер және т.б.) немесе соғыс әсерінің нәтижесінде күйзелген елді мекендерде өндірілетін жұмыстар. Апатты қалпына келтіру жұмыстары мына бағыттарда жұргізіледі: бүліністерді жөндеу және калпына келтіру, келесіде бұ- зуға белгілеп уақытша оларды пайдалану үшін бүлінген үймереттер мен ғимараттарды калпына келтіру; үйінділерден территорияны тазалау, жаңғырту, күру барысында олардың техникалық күйіне тэуелсіз үймереттер мен ғимараттарды бұзу; кұрылыс, жаңғырту, үймереттер мен ғимараттарды мұнан былай пайдалану үшін күрделі жөндеу.
Нидеральтайх
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Апатты қалпына келтіру жұмыстары
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Тәушен Әбуова
Тәушен Әбуова (1932, Отырар ауданы, Балтакөл ауылы – 15.8. 2004, Шымкент қаласы) – айтыскер ақын. Аудандық мәдениет бөлімінде автоклуб меңгерушісі болып қызмет атқарды. Айтыс өнеріне кештеу араласса да, оны дамытуға, халық арасында насихаттауға сүбелі үлес қосты. Ол айтыстарында өскен жерін, туған елін, қасиетті халқын, оның болашағын жырлады. 1985 – 1990 жылдары Тәушен Әбуова бірнеше айтыстарға қатысты. Халық ақындары қызылордалық Манап Көкеновпен, көкшетаулық Көкен Шәкеевпен, Қырғызстанның халық ақыны Әмірәлі Айтаевпен, тағы басқа суырып салма ақындармен сөз сайысына түсіп, облыстық, республикалық, халықаралық айтыстардың бірнеше дүркін жеңімпазы, жүлдегері болды, республикалық телесайыстың бас жүлдесін жеңіп алды. Ол Мәдениет министірлігінің 1- ші дәрежелі екі дипломымен марапатталған, «Достық» орденінің иегері. Айтыскер ақын туралы екі деректі фильм түсірілді, екі кітап шығарылды.
Тәушен Әбуова туралы Фильм
1989 — «Тәушен» режиссері: Қ.Умаров. Жанр: «Деректі фильм» Өндіріс: “Қазақтелефильм”
Санат:Тұлғалар
Александр Александрович Колантаев
Александр Александрович Колантаев (2.10.1978, Ақтау қ-сы.), Каратэдан ХДСШ-і, қара белбеу. Респ-ның ч-ны. Азия ч-тының қола жүлдегері (1997 - Макао), "Босфер" кубогінің жеңімпазы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан каратэшілері
Казелле-Ланди
Казелле-Ланди (Caselle Landi) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Сүйінші дана
Сүйінші дана (сигнальный экземпляр) - таралымының (тиражының) дайындалуына және жарыққа шығуына рұқсат беруі үшін баспаға қол қоюға әкелінген басылым-шығарманың баспаханада дайын болған алғашқы данасы.
Сандаун (Нью-Гэмпшир)
Сандаун (Sandown) — Нью-Гэмпшир штатының Роккингэм округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5986 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 37.3 км² шамасында. FIPS коды — 33-67620.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Үстірт
Үстірт (франц. plat — жайпақ) — Үстірт - бұл ойпатты жазықтардан кемерлермен шектелетін, әлсіз тілімделген, төбесі тегіс көтеріңкі жазық. Үстірт платформалар мен тақталардағы жарықтарды бойлай жүретін көтерілулер нәтижесінде түзелген. Олардың беткі қабаты тығыз шөгінді жыныстардан тұрады. Қазақстанның оңтүстік - батыс шетінде шөлді Үстірт орналасқан. Ол көршілес жазықтардан геологиялық құрылымын айқындайтын қалың қалқан тәрізді әктасты жыныстардан тұратын тік беткейлі кемерлер арқылы шектеледі. Үстірттің беті тегіс әрі көлбеу. Эрозия әрекеті жыралар мен терең жылғалар торын түзіп, толқын тәрізді бедер қалыптастырған.
Дереккөздер
Санат:Таулар
Хо Миң Цан
Сілтемелер
Санат:Тайвань футболшылары Санат:Тайвань Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Тайповер ФК ойыншылары
Сугмутен-Яун
Сугмутен-Яун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лимпас өзенінің оң жағалауынан 58 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ульянка (Топса тармағы)
Ульянка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Топса өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Двина Вычегда өзенінің құйылысынан Вага өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Бессемер процесі
Бессемер процесі [ағылшын өнертапқышы Генри Бессемер (1813—1898) ұсынған], шойынды бессемерлеу — болат қорыту процесі, конвертерлік процестің бір түрі. Бессемер процесі отқа төзімді, қышқыл құрамды қаптамасы бар конвертердегі сұйық шойынға конвертер түбінен ауа (кейде оттекпен байытылған ауа) үрлеу арқылы жүзеге асырылады. Ауа үрлеу нәтижесінде сұйық шойынның құрамындағы қоспалар (кремний, марганец, көміртек) тотыға отырып, сұйық шойыннан бөлініп шығады. Сондай-ақ, бұл кезде металдың сұйық күйін сақтауға жеткілікті мөлшерде едәуір жылу бөлінеді. Бессемер процесінің температурасы үрлеу мөлшерін өзгерту не конвертердегі металға қоспа қосу арқылы реттеледі. Оттекті-конвертерлік процестің дамуына байланысты Бессемер процесі өзінің бұрынғы маңызын жойды.
Ульянка (Топса тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бессемер процесі
Дереккөздер
Санат:Болат
Ульянка (Топса тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вэствуд (Айова)
Вэствуд (Westwood) — Айова штатының Хенри округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.4 км². FIPS коды — 19-84835.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 127 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Хенри округы (Айова)
Ясеновец (Разград облысы)
Ясеновец (Ясеновец) — Болгариядағы ауыл. Разград облысына қарасты Разград қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 7250. Телефон коды — 08322. ЕКАТТЕ коды — 87624.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Разград облысының елді мекендері
Талатарбак
Талатарбак — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ушпа өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мадрид (автономды бірлестік)
Сілтемелер
Санат:Мадрид Санат:Испания автономды бірлестіктері
Гаусманит
Гаусманит – оксидтер класының минералы. Хим. формуласы Mn2+Mn23+O4. Тетрагональдік сингонияда кристалданып, түйіршікті немесе тығыз агрегаттар түрінде кездеседі. Түсі қара, алмастай жылтыр, қатт. 5 – 5,5; менш. салм. 4,7 – 4,9 г/см3, морт сынғыш. Шөгінді, жапсарлық-метасоматиттік, гидротермальдық марганец кен орындарында браунит, магнетит, гематит, барит, т.б. бірге кездеседі. Гаусманит қара металлургияда ферромарганец алуда және шойын балқыту процесінде қолданылады. Жезді, Атасу кен орындарында кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Марганец минералдары
Забұрын (Забурунье) мұнай кен орны
Забұрын (Забурунье) мұнай кен орны — Каспий маңы ойпатының оңтүстік-батыс ернеуі маңы өңіріндегі газ-мұнай кенорны. Құрылым 1966-1979 жылдары дайындалып, 1981 жылы іздестіру жұмыстары басталады. Кен орны 1982 жылы ашылып, барлау 1984 жылы аяқталған. thumb|солға|200px|
Географиялық орны
Атырау облысында, Атырау қаласының оңтүстік-батысында 170 км жерде, Каспий теңізінің солтүстік жағалауына таяу орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Кенді сыйыстырушы құрылым күмбезаралық көтерілімнен орын алған. Апт-неокомдық және неокомдық мұнайлы, неокомдық газды-мұнайлы горизонттар бөлінген. Олардың жатыс тереңдігі 851-905,6 м. Мұнай жатындарының биіктігі 7,2-53 м, газ жатындарының биіктігі 9,3 м. Су-мұнай жапсары -900-943 м белгілерде. Жатындар қойнауқаттық күмбездік, тектоникалық және литологиялық тұрғыдан қалқаланған. Терригендік таужыныстардан құралған жинауыштары кеуекті.
Қанығу сипаты
Мұнайға қаныққан қалыңдық 0,8-10,8 м, газға қаныққаны -7,1 м. 7 мм-лік штуцердегі бастапқы шығымдар - мұнайдікі 14-72 м3/тәу, газдікі 43,4 мың м3/тәу. Газдық фактор 47 м3/м3. Бастапқы қойнауқаттық қысым 9,1-10,05 Мпа, температура 36-39°С.
Тығыздығы, құрамы
Мұнайдың тығыздығы 892 кг/м3, құрамында 0,26-1,26% күкірт, 1,75% парафин, 11,8-13,7%, шайырлар, 0,57-0,85%, асфальтендер бар. Газдың құрамы: метан -84,88-93,26%, этан -0,27-1,79%, пропан -0,43, изобутан -0,66%, азот -5,59%. Жатындардың режимі суарынды. Кен орны 1982 жылдан бері игерілуде.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Атырау облысы кен орындары
Пәндестіру
Пәндестіру- мазмұнына сәйкес құжаттар үшін пәндік айдарды белгілеу.
Пәндестіруші
Пәндестіруші - пәндік айдарларды белгілейтін, құжаттарды пәндейтін, үйымдастыратын, пәндік каталогтарды жүргізіліп, редакциялайтын (тізімді, көрсеткішті) маман.
Пәндік жіктеу
Пәндік жіктеу - ағылшын кітапханатанушы маманы Джемс Даффом Браун (1862-1944) жасаған кітапханалық-библиогафиялық жіктеудің комбинациялық орынды ауыстыратын жүйе.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Летница (Шеньг тармағы)
Летница — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шеньга өзенінің сол жағалауынан 78 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Еркебұлан Мұратұлы Дайыров
Еркебұлан Мұратұлы Дайыров (1986 жылы 12 тамызда Алматы облысы, Райымбек ауданы, Қарасазда туған) — актер. Қазақстан жастар одағы "Серпер" сыйлығының лауреаты (2013). Бауыржан Момышұлы атындағы "Намыс" орденінің иегері (2015). ҚР Мәдениет саласындағы мемлекеттік степендиясының иегері.
Сахнадағы негізгі рөлдері
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры сахнасында: М.Әуезовтің «Абайында» Айдар  (реж. Е. Обаев), «Еңлік-Кебегінде» Кебек (реж. Х. Әмір-Темір), «Қилы заманында» Айтбай (сахналық нұсқасы: Н.Оразалин, реж. Ә. Рахимов), Т .Мәмесейіттің «Бәкей қызында» Жылқышы, С.Мұқановтың «Мөлдір махаббатында» Бүркіт (реж. Ә. Рахимов), Ғ.Мүсіреповтің «Махаббат дастанында» Жантық (реж. Қ. Сүгірбеков), Т. Нұрмағанбетовтің «Бес бойдаққа бір тойында» Нарбол, Д. Исабековтің «Актрисасында» Ерлен (реж. Н. Жұманиязов), «Мұрагерлерінде» Төрехан (реж. О. Кенебаев), «Жаужүрегінде» Балуан Шолақ («Балуан Шолақ», реж. Е. Обаев), И. Сапарбайдың «Қыз мұңында» Ғазиз (реж. Е. Обаев, Т. Аралбай), И. Ғайыптың «Мен ішпеген у бар ма?…» қойылымында Абай (реж. О. Кенебаев), Н. Оразалиннің «Шырақ жанған түнінде» Сағын (реж. Н. Жақыпбай), Т. Әбдіковтың «Ұлы мен ұры» драмасында журналист (реж. Е. Обаев, Е. Нұрсұлтан), Р.Отарбаевтің «Бейбарыс сұлтанында» Қалауын т.б. көптеген бейнелерді сомдайды.
Марапаттары
Санат:Қазақстан театр актерлері Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері Санат:Бауыржан Момышұлы атындағы Намыс медалінің иегерлері Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері
Тальция
Тальция (Үлкен Тальция) — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Демьянка өзенінің оң жағалауынан 596 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 89 км-ді құрайды.
Еркін ирелең
Еркін ирелең (Меандрирование свободное) — еңіс шегінің кемдігінен және шектеуші жағдайлардың болмауынан өзен арнасы иректігінің ұлғайып, өзен ирелеңі шегіне жетуі. Еркін өзен ирелеңі үшін өзенде кең жайылма болуы шарт.
Тальция
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Еркін ирелең
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Тальция
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сент-Агатон
Сент-Агатон (Saint-Agathon) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Гингам округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22272, пошта индексі — 22200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2076 адамды құрады. Халық тығыздығы — 142,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
NGC 6303
NGC 6303 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 14 қазанда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6303 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 59573, UGC 10711, MCG 12-16-17, ZWG 321.13.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Андрей Константинович Королев
Андрей Константинович Королев (18.03.1977, Атырау қ.), каратэ-додан ХДСШ-і (1996), қара белбеу. Респ-ның ч-ны, Азия ч-тының қола жүлдегері (1997 - Мака).
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша каратэшілер Санат:Қазақстан каратэшілері
Лева-Река (Перник облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 75 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2494. Телефон коды — 07735. ЕКАТТЕ коды — 43195.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Перник облысының елді мекендері
Кирхензиттенбах
Кирхензиттенбах (Kirchensittenbach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Нюрнберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2171 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). [https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende) Алып жатқан жер аумағы 43,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 74 135. Муниципалитеттің басшысы — Петер Штиф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Красный Ускат
Красный Ускат — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2677/546/43 орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Томь Новокузнецк қаласынан Кемерово қаласына дейін. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері
Жанышпа біліктер
'''Жанышпа біліктер ''' (op. вальцы, нем. walze) — ағаш өңдейтін білдектердің беті тегіс немесе бұдырлы цилиндр немесе конус пішінді жұмыс мәрімдері. Жанышпа біліктер араларынан өңделетін материалдар өткізіледі. Әдетте, жанышпа біліктер өңделетін материалдың қозғалыс бағытына қарама-қарсы айналады.
Дереккөздер
Санат:Ағаш өңдеу жабдықтары және металл өңдеу техникасы мен технологиясы
Алайгир
Алайгир — Башқұртстанның Кармаскалин ауданындағы ауыл, Ефремкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 463 адамды құрады. Пошта индексі — 453023, ОКАТО коды — 80235820002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Құрылым (магмалық және метаморфтық)
Құрылым (магмалық және метаморфтық) — 1) петрографияда: магмалық және метаморфтық тау жынысытардың кристалдану дәрежесін, сол сияқгы шөгінді тау жынысытар құрам бөліктерінің морфологиялық болмысын аныктауға көмектесетін осы тау жынысытардың өте маңызды құрылыс ерекшеліктерінің бірі. тау жынысытардың Қ-ы оларды құрайтын кристалдар мен түйірлердің мөлшер және пішін өзгешеліктерімен, олардың бір- бірімен астасу болмысымен және жекелеген минералдардың не түйірлердің, немесе олардың агрегаттарының сырт сипатымен анықталады. тау жынысытың Қ-ы оны анықтау және жіктеу белгілерінің (бұл белгілер қатарына тау жынысытың минералдық құрамы және бітімі де жатады) ішіндегі ең маңыздыларының бірі. 2) Тектоникада: тау жынысы жиынтықтарының кеңістіктегі астасу пішіні.
Дереккөздер
Санат:Геология
Сугмутен-Ях (Куль-Еган тармағы)
Сугмутен-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куль-Еган өзенінің сол жағалауынан 185 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сан-Салвадор-ду-Кампу
Сан-Салвадор-ду-Кампу (São Salvador do Campo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Санту-Тирсу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Аве экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 134 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,56 км² шамасында. Халық тығыздығы — 726,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Бұғаз
‎ Бұғаз (Пролив) — құрлықтың екі телімін бөліп жатқан және жеке мұхиттар мен теңіздерді немесе олардың бөліктерін жалғастыратын айтарлықтай тар су кеңістігі. Әдетте, бұғазға өзіндік ерекше гидрологиялық жүргі (режім) тон.
Бұғаз  — құрлықты (мыс., екі құрлықты, арал мен құрлықты, екі аралды) бөліп, 2 су алабын немесе олардың бөліктерін жалғастыратын дүниежүз. мұхиттың енсіздеу бөлігі. Бұғаз мұхит пен мұхитты (Магеллан, Дрейк), теңіз бен теңізді (Босфор, Дарданелл), теңіз бен мұхитты (Гибралтар, Ла-Манш, Беринг), мұхит пен теңіздің жеке бөліктерін (Мозамбик, Солтүстік Кваркен) жалғастырады. Көл мен көлдің немесе көл бөліктерінің аралығындағы тармақты да (Мичиган мен Гурон к-дері аралығындағы Макинак бұғазы және Балқаш к-нің батысы мен шығысын байланыстыратын Сарыесік бұғазы) Бұғаз дейді. Бұғаздардың ұзындығы 1670 км-ге (Мозамбик Б-ы), ені 1120 км-ге (Дрейк Бұғазы) дейін жетеді. Көптеген Бұғаздар арқылы сауда және стратегиялық маңызы бар жолдар өтеді, мыс., Баб-әл-Мандеб, Гибралтар, Сингапур, т.б.
Қосымша
Бұғаз — 1) құрлыктың қандай да бір телімдерін бөліп тұратын және көршілес екі су алабын немесе екі су алабының бөлімдерін қосып тұратын жіңішке су өңірі; 2) түріктілді халықтардың географиялық терминологиясында "асу", "тау өткелі", "шат" деген ұғымдарды береді. Бұғаз Қырым, Кавказ, Қазақстан, Орта Азия және соларға таяу елдердің көптеген географиялық атауларынң құрамына енеді.
Дереккөздер
Санат:Бұғаздар Санат:Мұхиттық және жағалаулық жер бедері формалары
Буылтық құрттар
Буылтық құрттар (Annelida) – омыртқасыз жануарлардың ішіндегі үлкен бір типі. Қазіргі уақытта 9 мыңдай түрі белгілі. Буылтық құрттар 2 тип тармағына бөлінеді: белдеусіздер және белдеулілер.
Буылтық құрттардың денесі ұзын, бірнеше мм-ден 3 м-ге дейін, біркелкі бөлшектелген сегменттерден тұрады. Эпителий қабатының астында сақина тәрізді қиғаш бұлшық еттері орналасқан, солардың жиырылуы нәтижесінде құрттар қозғалады. Буылтық құрттарда екі жақты симметриялы, сегменттелген, ішкі сұйыққа толы өзіндік қабатының болуымен ерекшеленетін целом қуысы болады. Буылтық құрттардың жүйке жүйесі жақсы дамыған, ол жұтқыншақ үсті ганглиядан және ұзынынан орналасқан құрсақ жүйке талшықтары тізбегінен тұрады. Қан айналу жүйесі көпшілігінде тұйық біткен, ол арқа қан тамырынан (қан арттан алға қарай ағады) және құрсақ қан тамырынан (қан алдан артқа қарай ағады) құралады. Терісімен, ал кейбір түрлері желбезек арқылы тыныс алады. Ас қорыту жүйесі алдыңғы, орта және аналь саңылауымен аяқталатын артқы ішектен құралады. Зәр шығару жүйесі – метанефридиялы (әрбір сегментінде орналасқан қос түтікшелер арқылы зәр шығару), кейбір түрлерінде протонефридиялы (қарапайым немесе тармақталған каналдар арқылы зәр шығару). Буылтық құрттардың көпшілігі – гермафродитті, ішінде дара жыныстылары да бар. Төм. сатыдағы өкілдерінің дамуы метаморфоз арқылы жүреді. Олардың дернәсілін – трохофера деп атайды. Буылтық құрттар теңізде, тұщы суда, топырақ арасында тіршілік етеді. Олар Қазақстанның барлық аудандарында кездеседі. Паразиттік тіршілік ететіндері де бар. Көптеген түрлерімен балықтар қоректенеді. Буылтық құрттарға жататын Жауын құрты топырақты құнарландырады, ал сүлік медицинада қолданылады.
Буылтық құрттар типіне жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктері
thumb|Сүлік Буылтық құрттардың бұған дейінгі жәндіктерден негізгі ерекшелігі - дене қуысының екінші рет қайталануы. Сондай-ақ оларда тұңғыш рет тұйық қанайналым жүйесі пайда болған. Қажетсіз заттарды бөлетін әр буылтықта зәршығару мүшелері бар. Соңғы қуыс - целом (цейлома - қуыс, ) деп аталады.
Целом дегеніміз - көпжасушалы жәндік және жануарлар денесінің ішкі қабырғасы мен ішкі мүшелер арасындағы кеңістік. Бұл қуыс аралық қабаттан пайда болған. Қуысқа толған сұйықтықты дене қабырғасын құрайтын бұлшықеттер - мезодерма қоршап тұрады. Жәндіктер бұлшықеттердің көмегімен қозғалып жүреді. Ал ішек қабырғасындағы бұлшықеттер алма-кезек жиырылып, ішек ішіндегі асты орнынан жылжытпалы. Құрттар денесіндегі соңғы қуыстың қызметі:
Буылтық құрттарда қантарату жүйесі жақсы дамыған. Олардың көпшілігінде қанның түсі қызыл болады. Қан жәндіктің дене қуысына құйылмай, қан тамырлары арқылы ағатындықтан, қантарату жүйесі - тұйық жуйе. Қантарату жүйесі арқа және құрсақ қан тамырларынан құралады. Қанның ағуын арқа және құрсақ қантамырларын сақина тәрізденіп жалғастыратын «жүрекше» реттейді. Қан дененің артқы бөлігінен арқа қантамыры арқылы - алға жылжиды. Сөйтіп құрсақ қантамыры арқылы кері бағытта қозғалады. Қаны түссіз немесе жасыл түсті буылтық құрттар да бар. Буылтық құрттардың имек түтікше тәрізді зәршығару мүшелері эктодермадан түзіледі. Олар буылтықтардың әрқайсысында екі-екіден орналасады. Имек түтіктер тек соңғы буылтықтарда болмайды. Буылтық құрттардың жабыны өте жұқа бір қабатты эпителийден тұрады. Эпителийден серпімді сірқабық бөлініп шығады. Жабында шырыш бөлетін біржасушалы бездер өте көп орналасады.
thumb|left|Нереида Теңізде тіршілік ететін құрттар онымен ұяшық қазады. Ал топырақта тіршілік ететіндері топырақтағы қозғалысы жеңілдетуге пайдаланады. Бездерден бөлінген шырыш заттарды желімдестіріп, үйкелісті кемітеді. Құрт жабынының астында - сақиналы бұлшықет, ал оның астында бірыңғай салалы бұлшықет жатады. Сақиналы бұлшықет жиырылғанда құрт денесі ұзарады. Бірыңғай салалы бұлшықет жиырылғанда — қысқарады. Соның нәтижесінде құрт бір орыннан екінші орынға қозғалады. Буылтық құрттардың жүйке жүйесі жұтқыншақ маңындағы бірімен- бірі жалғасқан екі жұп жүйке түйінінен және қатарласа созылған құрсақ жүйке тізбегінен тұрады. Үстіңгі екі түйін — жұтқыншақ үсті жүйке түйіні. Ал астыңғы екеуі жұтқыншақ асты жүйке түйіні деп аталады. Жүйке түйіндері жұтқыншақ маңында бірімен-бірі сақина тәрізденіп жалғасады.
Құрсақ жүйке тізбекшесі жұтқыншақасты жүйке түйінінен созылып, буылтықтардың әрқайсысында жүйке түйінін түзеді. Жүйкелер әр буылтықтағы жүйке түйіндерінен денеге және мүшелерге тармақталып таралады. Құрттың бас бөлігінде орналасқандықтан, жұтқыншақ үсті жүйке түйіні кейде «ми» деп те аталады. Құрттардың тіршілік ететін ортасына байланысты сезім мүшелері әр түрлі деңгейде дамиды. Өте сезімтал болғанымен де топырақта тіршілік ететін шұбалшаңның көзі де, қармалауыштары да жоқ. Құрттың жарық сезгіш жасушалары бүкіл денесінде шашыраңқы орналасқан. Сондықтан денеге жанасқан затты, жарықтың өзгеруін оңай сезінеді. Су түбінде өмір сүретін және суда еркін жүзетін көпқылтанды құрттарда жақсы жетілген көздері және қармалауыштары болады.
Буылтық құрттарға тән ерекшеліктердің бірі - айрықша қозғалыс мүшелерінің болуы. Мұндай мүшелер құрт денесіндегі буылтықтардың әрқайсысының екі қапталын бойлай орналасады. Оны параподия (пара+подион- жуық + кішкене аяқ, яғни аяққа ұқсас) дейді. Денеден бұлтиып шыққан, бір буда қылтанақтары бар кішкене өскіндер көпқылтанақтылардың жүруге арналған мүшесі болып табылады. Бұл құрттардың барлығында бола бермейді. Дегенмен алғашқы буылтық құрттарда және көпқылтанақты құрттарда жақсы дамыған. Азқылтанақты құрттарда тек қылтанақтары ғана сақталып қалған. Буылтық құрттар параподияларының көмегімен бір жерден екінші жерге еркін қозғалып бара алады. Буылтық құрттардың дене құрылымы төмен құрылысты жәндіктерден күрделі екенін байқадық. Бұларда бас, тұлға және дене соңында аналь тесігі бар.
Тұлға буылтықтардан құралады. Бұлар жынысты және жыныссыз жолмен көбейеді. Азқылтанақты буылтық құрттар — қосжынысты (гермафродит). Теңізде мекендейтін нереида, құмқазар сияқты көпқылтанақты буылтықтар дара жынысты болып келеді. Бұлардың денесінде қылтанақтар көп болғандықтан, көпқылтанақты буылтық құрттар деп аталады. Жыныссыз жолмен көбейгенде бүршіктену немесе бөліну арқылы тікелей дамиды. Жынысты жолмен дамығанда түрлент, ұрықтан дернәсіл пайда болады. Мұндайда ұрықтану аналық денесінен тысқары - суда өтеді. Денесінде кірпікшелері бар дернәсіл пайда болады. Ол трохофора деп аталады. Трохофора (трохос+форос- доңғалақ + алып жүру, яғни доңғалағы немесе доңғалақтары бар дернәсіл) біраз уақыт судың үстіңгі қабатында өмір сүріп, кейінірек су түбіне шөгеді. Сөйтіп біртіндеп ересек көпқылтанақты буылтық құртқа айналады. Азқылтанақты және көпқылтанақты буылтық құрттар дененің жойылған бөлігін тез қалпына келтіре алады. Оларда регенерация құбылысы едәуір жақсы байқалады.
Сүлік - буылтық құрттар типіне жататын арнайы кластың өкілі. Сүліктердің құрылысы мен тіршілік әрекеті ерекше назар аударады. Сүліктердің бас бөлігі нашар ажыратылады. Олардың денесінде буылтықтары болады. Бірақ буылтықтар саны ішкі бунақтарға сай келмейді. Қылтанақтары да жоқ. Сүліктер - қосжынысты (гермафродит) жәндіктер. Жұмыртқасын пілләге салады. Тура дамиды - ұрықтанған жұмыртқалардан жас сүліктер өрбиді.
thumb|[[Шұбалшаң]] Сүліктер - паразиттік жолмен де, жыртқыштықпен де тіршілік ететін жәндіктер. Олардың негізгі қорегі - әр түрлі су жәндіктері: ұлулар, бунақденелілердің дернәсілдері. Сондай-ақ өзге сүліктер, итшабақ және балық шабақтары, омыртқалы жануарлардың қанымен де қоректенеді. Сүліктер суда тіршілік етеді. Сүлік денесінің алдыңғы және соңғы ұштарында сорғыштары болады. Алдыңғы сорғышындағы аузының айналасын ұшы тіс тәрізді өте үшкір 3 өсінді қоршай тұрады. Жануарлардың немесе адамның денесіне сорғышымен жабысып, үшкір өсінділерін қалайды да терісін теседі, сүлік өсінділері қадалған жерінен аққан қанды сорады. Қан соратын сүліктің жұтқыншағына арнаулы бездерден «гирудин» (гирудо - сүлік, гирудин - сүліктен бөлінетін зат) деп аталатын ерекше зат бөлініп шығады. Бұл зат қанды сұйылтады, сондықтан жара аузындағы қан ұйымайды. Халықтық медицинада гирудиннің осы қасиеті пайдаланылады. Сүлікке вена бітелгенде, жүрек бұлшықеттері жансызданғанда, миға қан құйылғанда, емдік мақсатта пайдаланып, адамның қанын сорғызады.Көпқылтанақты буылтық құрттардың басым бөлігі суда тіршілік ететіндіктен, теңізде маңызды рөл атқарады. Олар балдырлармен, ұсақ жәндіктермен қоректенеді. Ал өздері суда мекендейтін балықтарға, шаянтәріздестерге және басқа да теңіздегі мақұлықтарға жем болады.
Азқылтанақты буылтық құрттар, әсіресе топырақта, сондай-ақ тұщы суларда мекендейді. Топырақта тіршілік ететін шұбалшаңдардың маңызы ерекше. Олар топырақтан терең ің қазып, топырақты ауамен, ылғалмен байытады. Бұл әрекет топырақтағы микробтардың белсенділігін арттыруға көмектеседі. Өсімдіктер тамырының топыраққа тереңірек бойлай, бекінуіне жәрдемін тигізеді.
Шұбалшаңдар - нағыз топырақ қопсытқыш жәндіктер. Сондай-ақ шұбалшаңдар - үй құстары мен балықтардың жемі. Суда тіршілік ететін азқылтанақты буылтық құрттардың да пайдасы зор. Олар су түбіндегі тұнбаны ішегі арқылы өте көп мөлшерде өткізеді. Сөйтіп су-қойма түбіндегі топырақ қабатына ықпалын тигізеді.
Сонымен бірге азқылтанақты құрттар өсімдік шірінділерімен қоректенеді. Демек олар суқоймаларын өсімдіктердің шірінді қалдықтарынан тазартуда да маңызды рөл атқарады.Денесі біркелкі сақина тәрізді буылтыққа бөлінген шұбалаң тұрықты көпжасушалы жәндіктер буылтық құрттар типіне жатады. Олардың денесі үш қабаттан тұрады. Денесінің ішкі қабырғасы мен ішкі мүшелер арасындағы кеңістік соңғы қуыс - целом деп аталады. Екіжақты симметриялы. Соңғы қуыс әр сақиналы буылтықтарда қайталанады. Сақиналы буылтықтар перде арқылы бөлінгенімен, ауыз және аналь тесігі бар ішек бүкіл денені бойлай созылады. Жүйке жүйесінің құрсақтық бағанасы және ең алғашқы тұйық қанайналым жүйесі де бар. Дененің екі қапталындағы әрбір буылтықта будаланған қылтанақта өскіндер - параподиялар орналасқан. Ол құрттың қозғалып жүру мүшесінің қызметін атқарады. Ал сүліктердің денесінде мұндай қылтанақтар болмайды. Буылтық құрттар жынысты және жыныссыз жолмен көбейеді. Қосжыныстылары (гермафродит) да бар.
Дереккөздер
Санат:Құрттар Санат:Буылтық құрттар
IC 2182
IC 2182 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 2182 Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Біржанкөл
Біржанкөл — Павлодар облысы Баянауыл ауданы, Құндыкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Баянауыл ауылынан батысқа қарай 26 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 202 адам (100 ер адам және 102 әйел адам) болса, 2009 жылы 66 адамды (41 ер адам және 25 әйел адам) құрады.
Детройт Лэйкс (Миннесота)
Детройт Лэйкс (Detroit Lakes) — Миннесота штатының Becker округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 8569 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31.9 км² шамасында. FIPS коды — 27-15832.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Порт-Артур газ кен орны
Порт-Артур газ кен орны — Орталық Каспий маңы аймағындағы газ кен орны. Орал қаласынан оңтүстік-батыста 215 км-де, Жалпақтал кентінен солтүстік-батыста 25 км жерде орналасқан. Кен орны 1961 жылы белгілі болды. 697 м тереңдіктен газ атқылады, оның тәуліктік шығымы 2,5 млн.м3-ге жетті.
Геологиялық құрылымы
Қалыңдығы бірнеше м-ден ондаған м-ге жететін апшерон және ақшағыл жікқабаттарының ауқымында құм қабаты газды болып табылады. Оның тиімді газға қаныққан қалыңдығы 10,5 м, орташа қалыңдығы 3,8 м. Газды құрылым Порт-Артур күмбезаралық мульдадағы аз амплитудалы (10-15 м) екі брахиантиклин көтерілім болып табылады. Олардың өлшемдері 2x3 км. Көтерілімдердің табиғаты біржолата анықталған жоқ, бірақ төмендегі горизонттардың әркелкі тығыздалу есебінен қалыптасқандағы жорамалданады. Көтерілімдердің жаралуын былайша түсіндіру олардың біраз күрделі пішінін және кең көлемді газдылығын болжамдатады. Кен орны терең және қүрылымдық іздестіру бұрғылауымен зерттелді. 22 ұңғыманың жетеуі құрылым ауқымында бұрғыланды. Осылардың тек 2-уі өнімді болып шықты. Іздестіру бұрғылауының төмен тиімділігіне құрылымдық негіздің жоқтығы, газды көтерілімдердің табиғаты жөніндегі қате түсініктер себепші болған.
Жатыс сипаты, құрамы
213-223 м тереңдіктерде жатқан кеуектілігі 35-40% цементтелген құмтастар газға қаныққан жинауыштар болып табылады. Газ-су жапсарының орны -207-208 м белгілерде анықталған. 35,1 мм-лік шайбада газдың шығымы 220 мың м3/тәу болды. Бастапқы қойнауқаттық қысым 2,56 МПа, температура 19°С. Газы метаннан (93,7-95,9%) тұрады, аз мөлшерде азот (4-5,9%), көміртектің қос тотығы (0,1-0,4%) бар. Хлоридті-кальцийлі табанасты суларының тығыздығы 1020 кг/м3, минералдылығы 110 г/л. Кен орны барлануда.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан газ кен орындары Санат:Батыс Қазақстан облысы кен орындары
Сет-Сортс
Сет-Сортс (Sept-Sorts) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77448, пошта индексі — 77260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 441 адамды құрады. Халық тығыздығы — 136,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Казелле-Лурани
Казелле-Лурани (Caselle Lurani) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лоди провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3001 адамды құрайды. Халық тығыздығы 321 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Пошта индексі — 26853.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 1838
NGC 1838 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 30 желтоқсанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1838 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC64, in LMC.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Нидербергирхен
Нидербергирхен (Niederbergkirchen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Мюльдорф (Инн) ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1222 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,70 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 83 130. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Бидерман юн..
Монти-Санту (Баия)
Монти-Санту (Баия) (Monte Santo (Bahia)) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Эуклидис-да-Кунья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Нидербергирхен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Монти-Санту (Баия)
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 56 938 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 285,17 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1775 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
Сэндвич (Нью-Гэмпшир)
Қала тұрғындарының саны 1326 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 242.1 км² шамасында. FIPS коды — 33-67780.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Ясинский формуласы
Ясинский формуласы: , мұндағы a және b материалдарға байланысты тұрақтылар. Мысалы, болат-3 үшін, ал ағаш үшін, мұндағы - сырықтың иілгіштігі, \mu - келтірілген ұзындық коэффициенті, i_{min} - ең аз инерция радиусы, l - сырықтың ұзындығы. Ясинский формуласы сырықта серпімді деформация шегінен асқан кезде пайдаланылады. мұндағы
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Еркін су алмасу белдемі
Еркін су алмасу белдемі (Зона свободного водообмена) — гидрогеологиялық киманың жер асты сулары шоғырланған аралығының (сулы горизонттар, кешендер т.б.) жердің үстіңгі жағымен тікелей еркін байланысты болатын бөлігі.
Парвиз Дунямалиоглы Мансұров
Парвиз Дунямалиоглы Мансұров (13. 08. 1959, Доманаси ауд. Грузия), ҚР-ның ЕСЖ-сы. 1993 жылдан каратэ до бойынша респ-ның аға жаттықтырушысы, Ақтау қаласындағы шығыс жекпе-жектері спорт мектебінің директоры.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жаттықтырушылары
Нусдорф-ам-Аттерзее
Нусдорф-ам-Аттерзее (Nußdorf am Attersee) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Фёклабрук округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1099 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — VB, ресми идентификациялық коды — 4 17 18.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Гебетсбергер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Ундыш (Рубылис тармағы)
Ундыш — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Рубылиск тармағынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Уат Чиа (Айова)
Уат Чиа (What Cheer) — Айова штатының Киокак округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.2 км². FIPS коды — 19-84900.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 678 адамды құрады.
Бұғы кладинасы
Бұғы кладинасы, бұғы мүгі, ягель (Cladіna rangіferіna) – баяу өсетін көп жылдық бұта тәрізді қына. Қазақстанда Бурабай көлінің оңтүстігінде кездеседі. Биіктігі 2 – 8 см-дей. Көлбей (қабыршақ түріндегісі) және тік (бұта түріндегісі) өседі. Денесінің ішкі құрылысы: сыртқы қабықты қабат (тек саңырауқұлақ жіпшелерінен тұрады), балдырлы (гонидиялды) және өзекті қабаттардан құралады. Қабыршағының үстінде біз, бұта, мүйіз тәрізді өсінділер (подециялары) болады. Подецияларының дәмі ашқылтым келеді. Денесінің ұшында орналасқан қоңыр түсті, көбею мүшесі – апотецийлері (ені 0,5 – 1 мм) арқылы жынысты және вегетативті (өсімді) жолмен де көбейеді. Оны бұғы және т.б. жабайы хайуанаттар сүйсініп жейді. Бұғы кладинасы – өте сирек кездесетін қына, сондықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Қыналар Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Тандошка
Тандошка — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы 238 өзенінің оң жағалауынан км қашықтықта Бия орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Бия. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Мартен-де-Фрессанжа
Сен-Мартен-де-Фрессанжа (Saint-Martin-de-Fressengeas) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Нонтрон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24453, пошта индексі — 24800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 393 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,86 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Капитан қызы (А. С. Пушкин)
"Капитан қызы" - орыс поэті Александр Сергеевич Пушкин жазған тарихи роман. Кітапта болған оқиға Емельяна Пугачёваның көтерілісімен тұспа-тұс келеді. Роман авторсыз 1836 жылы "Современник" журналында жарық көрген.
Сюжет
Пётр Андреевич Гринёв өзінің жастық шағындағы болған оқиғаларды әңгімелейді. Балалық шағын Сибмир губернииінде өткізіп, 16 жасында жұмысынан уақытша босаған қатал әкесінің кесірінен әскерде қызмет етуге тура келеді.
Кітаппен жұмыс
Пугачеваның көтерілісі жайлы жазу Пушкин ойына "Пугачева көтерілісінің тарихы" хроникасымен жұмыс істеу уақытында келді. Бұл кітап жайлы ақпарат іздеу үшін Пушкин Оңтүстік Уралға барып, 1770 жылдардың жағдайлары жайлы іздей бастайды. "Капитан қызында" Пугачева тарихынан гөрі Ресейлік тарих анық әрі нақты жеткізілген. 1832 жылы Пушкин кітап жазуда Пугачеваны ең алғаш оның жанына өткен Михаил Шванвичті қосқысы келген.
Жарыққа шығуы және пікірлер
"Капитан қызы" автордың өлімінің алдында бір апта бұрын жарық көрді. Бұл роман сол замандағы "Современник" журналында Петр Гринёвтен қалған роман секілді жарыққа шықты. 1838 жылға дейін еш пікір болмады. Алайда, 1837 жылдың қаңтарында Гоголь "бар жұрттың назарында" деп айтты. Гогольден көп ұзамай А. И. Тургенев, К. Я. Булгаков, П. А. Вяземский, В. Ф. Одоевский де өз ойларын жариялады. Олардың барлығы Пушкиннің бұл романын қызықты деп бағалаған.
Мақтымқұлы
Мақтымқұлы (лақап аты - Фрағи) - 18 ғ-да өмір сүрген түрікмен халқының классик ақыны. Есімі Шығыстың ұлы ақындары Фирдоуси, Сағди, Низами, Науаилармен қатар тұратын түрікмен әдебиетінің классигі-Мақтымқұлы. Түркменнің әйгілі ақыны Кеминенің:"Мақтымқұлы ақындық аймақтың астығын түгел орып кетті, біз содан қалған бірді-екілі масақты терушілер ғанамыз",- деген сөздерінен-ақ ақынға деген сүйіспеншілігін, оның талантына деген ерекше ілтипат ықыласты анық көруге болады.
Шығармалары
Ақын өлендерінің тақырыбы әр алуан. Онда батырлықты мадақтаған жырларда, шығыс үлгісіндегі дидактикалық сарындар да, ескі аңыздар сюжетіне жазылған шығармалар мен табиғатты, адал махаббатты ардақтайтын лирика да мол кездеседі. Ақын түрікмен руларының өзара жауласушылығын аяусыз шенеп, оларды үнемі бірлікке шақырып отырған. Ол елін сүйген, елі сүйген патрио. "Ердің ерлігі еріменен" деген идея оның өлеңдерінде жиі ұшырасады. Ел бастар батыр ұлдарды, олардың елімен ынтымағын ақын сүйсіне жырлаған. Батыр болса, бола білсін қайырлы Кеудесі кең ақыл-ойға пайымды. Түзде жүрсе қарасын сан қиырға Өз жеріне өнер ісі керекті. Елге біткен батырлықты жүректі, Басқаруға батыл кісі керек-ті. Оның шығармаларында елдің тәуелсіздігін сақтау үшін тек бірліктің жеткіліксіздігі, ерлік пен батырлық дәстүрді берік сақтау қажеттігі қозғалады. Осыдан барып оның шығармаларының басты кейіпкері-ел үшін еңіреген ердің жаңа образымен толысады. Мұндай жігіттің бейнесінен ақын бірсөзділікті, табандылықты, елін қорғау үшін әрқашан даяр батырлықты көрсетеді Мақтымқұлы шығармалары қазақ тілінде («Таңдамалы өлеңдер», 1947; «Таңдамалы өлеңдер», 1959; «Өлеңдер», 1968) бірнеше рет жеке жинақ болып жарық көрді. Мақтымқұлы мен Абай поэзияларында біріне-бірі етене жақын сарындар мен әуендер жиі көздесіп отырады. Екеуіде елбірлігін, адамдар арасындағы татулықты, ынтымақты айрықша қастерлеген. Мақтымқұлыда:
«Дос келетін болса достың қасына, Тебіренеді топырағы, тасы да Жұрт жиналып бір дастарқан басына, Бағы жанып, тасар журты тұрікменнің».
Абайда:
«Біріңді, қазақ, біріңдос Көрмесең, істің бәрі бос. Малыңды жауға, Басыңды дауға Қор қылма, қорға, татулас».
Екі ақында да адамғершілікті ардақтайтын өлең- дер мол кездеседі. Мақтымқұлыда:
«Адам болып адам қадірін білмесе, Одандағы жайылып жүрген мал жақсы. Сөйлегеңде сөз мәнісін білмесе, Одадағы аузы берік дал жақсы...»
«Жұректе қайрат болмаса, Ұйықтаған ойды кім тұртпек? Ақылға сәуле қонбаса, Хайуанша жүріп күнелтпек...»
Екі ақынның заман, қоғам, өмір жайындағы тебірен істерінде сабақтастық сарындары бірден байқалып тұрады.
Мысалы, дұниенің алдамшылығы тұралы олар мынадай тұйін жасайды: Мақтымқұлыда:
«Қулығыңцы ішке бүгіп аддайсың, Ақыл-ойды шырмайсың оны, дүние-ай! Білгізбейлеп бір сыр бермей кетесің, Бірде жақсы, бірде жаман етесің, Асымызға алдап түрып, көрсетпей, Бал орнына у саласың, дүние-ай!..»
«Сұм дүние тонап жатыр, ісің бар ма? Баяғы күш, баяғы түсің бар ма? Алды - ұміт, арты - өкініш алдамшы өмір, Желігін жерге тықпас кісің бар ма?..»
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Аңғар ауылдық округі
Аңғар ауылдық округі – Қостанай облысы Арқалық қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Аңғар ауылы кіреді. Орталығы – Аңғар ауылы.
Тайпье
Тайпье (Taillepied) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,15 км² шамасында.
Аңғар ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 455 адамды құрады.
Тайпье
Коммунаның INSEE коды — 50587, пошта индексі — 50390.