cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ақындар айтысы
Осы күнгі айтыстар
Айтыс барысында қарсыласының сөзіне бірден тура жауап қайтарып, тойтарыс жасай алмаса, айтыс кұны төмендейді. Ол үшін ақындар бойынан жоғарыда көрсетілген қасиеттер табылуы керек. Сонда ғана айтыстың мәні мен мағынасы сонылығымен тыңдаушыларға қызықты болады. "Айтысқа түсіп жүрген суырыпсалма ақын тегінде өлең таба алмағандықтан, ұйқасты сөз құрай алмағандықтан жеңілмейді. Олар жеңілгенде ұтымды дәлелден жұтап, жүйеге жығылып барып жеңіледі. Жеңуші адам өзінің қарсы ақынына бет бұруға, жалтаруға ерік бермей, нақты дәлелдермен тұсап, тұқыртып буып тастайды", – деген М.Әуезов сөздері ақындар айтысының өзіндік сипатын танытады. Бұл – бүгінгі айтысқа да толық қатысты шарт-талап. Бүгінде сөзге, ойға жүйрік ақындар жаңа заманға лайықталған жыр жолдарымен, ерекше сөз саптауларымен, тосын теңеулерімен, жарасымды әзіл-қалжыңдарымен таныла бастады. Бұл жолдағы талмай ізденіс, жасқанбай ойларын ашық айту, толғағы жеткен мәселелерді жұртшылыққа орнымен жеткізу айтыстың пәрменділігін, әсерлілігін арттырады. Мысалы, ақын Мэлс Қосымбаевтың Дәулеткерей Кәпұлымен айтысында, мынандай:
Жүргенде басың қатып саудаменен, Жаныңды алсын бүгін баурап өлең.
Орақпенен орылып күні кеше,
Балғаменен соғылып қалған өлең..., –
Мұхамеджан:
Тарихта қай тұнбадан былғанбадық,
Мысалды отырғам жоқ тыңнан алып,
Орысша оқымаса өспейді деп,
Баланың тәрбиесін бұрмаладық, –
десе, енді бірде:
Бұл айтыс – шайқасатын майдан анық.
Арғы атаң найза ұстаған батыр еді,
Атқан оғы тиетін айға барып.
Іркес-тіркес іріден сөйлесеңші,
Қайран біздің қазақтың ұрпағы да, Майшабақтай барады-ау майдаланып..., –
дейді. Осы өлең жолдарының өзінде-ақ, Мұхамеджан егемендіктің құдіретін ту ғып желбірете отырып, қарсыласын ғана емес, бүкіл қазақ жастарын мәрттікке, ірілікке шақыратын ой тастайды...
Мэлс: ...Батыр елдің ұрпағы деп айтасың,
Байқасақ бұл қазақта кескін бөлек.
Қаншама сен қиялға берілгенмен,
Айды атып құлатқан ешкім де жоқ.
Алыс тау бұлдыраса – жақын емес,
Бұл айтыс болғанымен, ақыл емес.
Ай дегенің – белгісі табиғаттың,
Табиғаттың алдында, Мұхамеджан
деп жауап береді.
Бұл жерде Мұхамеджанның айға барып деген сөзді балама ретінде алып отырғанына қарамай Мэлс, табиғат белгісі деп, оған батырлық көрсету емес, аялау керек деген ұғымда жауап береді. Екі ақын сөзінде де өнегелі өзіндік жаңа, тың теңеу, ой толғамдары байқалады. Мысалы,
Мұхамеджан: ...Жалқаулық жаратқанға ұнамайды,
Қамсыз қазақ қартайтқан ұлы Абайды,
Балақ түріп, қарекет қылғандардың Бақ келіп есігінен сығалайды... –
дейді. Осы шумақта еңбекке шақыру өнегесін ұлы Абай мұңымен сабақтастыра орынды көрсете біледі, айтыстың тәрбиелік құны осындай ойлы өлең жолдарынан нәр алып, биіктей түсері сөзсіз. Айтыс – халықтың көзі, айтыс – халықтың тілі екеніне күмән жоқ. Мұхамеджан Тазабеков пенБалғынбек Имашевтің айтысына айтыскерлер аузынан поэзиямызға ерекше түр, өң беретін жанды сөз образдары, теңеу мен суреттеулер көптеп кездеседі.
...Ащы тер шыққан кезде жон арқадан,
Шабыттың тізгініне қол арта алам.
Ойлы халқым, орныңда отырмысың,
Нәр алып айтыс деген омартадан... –
деп бастап, табиғи төкпе өлең жырларын төгілдіре келе:
Бөрідей жігіт болсаң, бөгелмей айт,
Ел тыңдасын аузының суы құрып.
Азу басып көр енді арыстанға,
Тиген жерде тіс қалсын суырылып...—
деп, қарсыласын жігерлендіре, желпіндіре түседі. Жігіттік намысты қайрайтын, ерекше екпінмен айтылған жанды сөз образы бар.
Сарлытаң
Сарлытаң, Сырлытам – Марқакөл көлінің шығысындағы тау.
Ақындар айтысы
Осы күнгі айтыстар
Балғынбек:
Сарлытаң
Географиялық орны
Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Ақжайлау ауылының солтүстік-шығысында 21 км жерде орналасқан.
Ақындар айтысы
Осы күнгі айтыстар
...Ауыздықпен алысқан тұлпардаймын,
Көп шайқаймын басымды. Бұлтармаймын.
Сарлытаң
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 2537 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 34 км-ге созылған, енді жері 14–15 км шамасында. Төбесінен суайрығы айқын байқалатын тау массиві. Беткейі тік, бірнеше жотадан, шатқалдан тұрады. Батысынан Белезек, оңтүстігінен Бұғымүйіз, шығысынан Қаба өзендері таудың биік белдеулеріндегі қар, мұздықтарынан бастау алады. Шығыс бөлігінде жақпартастардың мол үйінділері кездеседі. Солтүстігіндегі Алтай тау жүйесін Қарақаба өзенінің аңғары бөліп жатыр.
Ақындар айтысы
Осы күнгі айтыстар
Басып жейтін қарақұс мен емеспін,
Сарлытаң
Геологиялық құрылымы
Төменгі жəне орта девонның қышқыл шөгінділерінен, жоғарғы девонның габродиоритті шөгінді жыныстарынан түзілген.
Ақындар айтысы
Осы күнгі айтыстар
Шашып жейтін алғанын сұңқардаймын! –
Сарлытаң
Өсімдігі
Беткейлерінің 2200 м-ге дейінгі бөлігінде жəне өзен аңғарларында балқарағай, самырсын, шырша, қайың, т.б. қалың тоғай өседі. Жоғарғы субальпілік жəне альпілік белдеуін шалғынды шөптесіндер көмкерген.
Ақындар айтысы
Осы күнгі айтыстар
...Болғанда айтыс – кеме, өлең – теңіз, Жаңа толқын болармыз өлеңге біз.
Сарлытаң
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы таулары
Ақындар айтысы
Осы күнгі айтыстар
Айға қолын сермеген батырлармен
Тым биіктеп кеткендей кең өлкеміз... Түгел сөздің түбірін қопарып айт,
Майқы биге мавзолей орнатқандай, – дейді.
Осы өлең жолдарының өзінен-ақ, қызу шабытпен айтылған шұрайлы сөздер тізбегі, үздік теңеу, метафора, эпитет анық көрінеді. Айтыстың ажары ақындар аузынан кесек-кесек, іркес-тіркес сөздер төгіле түссе ашыла берері, жарқырай түсері сөзсіз. Көнеден қалған сөз өнеріміздің бірі – айтыс. Оны жоғалтпай жандандырып дамыту, ұлтымыздың мақтанышына айналдыру – бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі. Бүгінде халықтың қалың ортасынан жарып шыққан, ел мен жердің тарихын, қадір-қасиетін терең ұғынып, жүрегіне тоқи білген талантты, дарынды жастарды танып, тауып тәрбиелеу ісі маңызды мәселелердің біріне айналуда. Айтыс өнері – бүгінгі рухани мәдениетіміздің ажырамас бір бөлігі. Бұл өнер – ұрпақтан-ұрпаққа, буыннан-буынға ауысып өрісі ұлғайып ілгерлеп дами береді. Нағыз айтыс ақынына тән қасиеттерді жинақтап төмендегідей үлгіде көрсетуге болады.
Парасат, білім
Сөзге тоқтау Намыс, жігер, қызу шабыт Талант, арқа
Тапқырлық, ұтымды ой,
қолма-қол суырыпсалушылық
Қарағандылық айтысшылар
Қарағандылық ақындар 1943 жылы желтоқсанда Алматыдан республикалык Ақындар айтысына қатысты. Қарағандыда 1986 жылы екінші, 1988 жылы үшінші облыстық Ақындар айтысы ұйымдастырылды. Кейін Ақындар айтысын телевизия арқылы ұйымдастыру дәстүрге айналды. Қарағандылық ақын А. Әлтаев республикалық айтыстардың бірнеше дүркін жүлдегері болды.
Тағы қараңыз
Санат:Мәдениет Санат:Қазақстан әдебиеті
Меридиан кубогы
Меридиан кубогы (ағыл. UEFA-CAF Meridian Cup) — 1997-2007 жылдары Африка және Еуропаның 18 жасқа дейінгі құрамалары арасындағы турнир. 2007 жылдан соң өткізілген жоқ.
2007 жылы бір ғана ойын өткізілді. Онда Еуропа және Африка құрлықтық құрамалары ойнады.
Жеңімпаздары
Санат:Футболдан Ұлттық құрамалар жарыстары
Брюс Бетлер
Брюс Бетлер (ж.т. 29 желтоқсан 1957, Чикаго) — американдық дәрігер және ғалым-медик, оған 2011 жылғы физиология және медицина бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (Ральф Штейнман және Жюль Хоффманмен) «туа біткен иммунитет жандандырылуын зерттегені үшін» берілді.
Қайнаркөзі
Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:АҚШ иммунологтары
Риплей (Миссисипи)
Риплей (Ripley) — Миссисипи штатының Типпа (Tippah) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 5478 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29.9 км² шамасында. FIPS коды — 28-62600.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Леониа (Нью-Джерси)
Леониа (Leonia) — Нью-Джерси штатының Берген округіне жататын АҚШ қаласы.
Провен (Нор)
Провен (Provin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Лилль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,39 км² шамасында.
Леониа (Нью-Джерси)
Қала тұрғындарының саны 8937 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.2 км² шамасында. FIPS коды — 34-40020.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Провен (Нор)
Коммунаның INSEE коды — 59477, пошта индексі — 59185.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4033 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1189,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Jamiroquai
Jamiroquai тобы 1992 жылы құрылған. Содан бері құрамы көп өзгеріске ұшырап, қазіргі уақытта бастапқы құрамнан солист Джей Кей (Джейсон Луис Читэм) ғана қалған. Алғашқы синглы When You Gonna Learn? 1992 жылы шықты. Ал 1998 жылғы Virtual Insanity әні үшін топ «Грэмми» сыйлығын алды.
Хайдар Амуоглы
Хайдар Амуоглы - Иранның жұмысшы және коммунистік қозғалысының қайраткері.
Jamiroquai
Travelling Without Moving альбомы Гиннесс рекордтары кітабына ең көп сатылған фанк-альбом ретінде енді.
Топтың аты джем және ирокез сөздерінің қосылуынан жасалды.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания музыкалық топтары Санат:Грэмми сыйлығының иегерлері
Хайдар Амуоглы
Қызмет жолы
1898 ж. Ресей ауылдық жұмысшы партиясына кірді. 1903 ж. Иранға қоныс аударды. Мещхед қаласында кейін Тегеранның электр станцияларында жұмыс істеді. Тегеранда алғашқы ауылдық үйірме құрды. Иран революциясына белсене қатысты. Ресейдегі 1917 жылғы Ақпан революциясынан кейін Петроградқа келді. Иран коммунтистік партиясы ОК-тің бас секретары етіп сайланды. Гилян республикасының кейбір коммунистерінің солшыл қателіктеріне  қарсы батыл күрес жүргізді. Гилян республикасының сыртқы ічтер жөніндегі комиссары болды.
Остэрдок (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 50 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Клейтон округы (Айова)
Габи (Валле-д’Аоста)
Габи (Валле-д’Аоста) (Gaby) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 487 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 15 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Архангел Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Үлкен Пешной аралдары
Каспий теңізінің солтүстік бөлігінде, Жайық өзенінің сағасына қарама-қарсы. Әкімшілік жағынан Атырау облысында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Каспий теңізі аралдары Санат:Атырау облысы географиясы
Олакур
Олакур (Holacourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Буле-Мозель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57328, пошта индексі — 57380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 66 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,6 адам/км².
Дусмет
Дусмет — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Кучербаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 110 адамды құрады. Пошта индексі — 452745, ОКАТО коды — 80214822012.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Вежня
Вежня — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Пензен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нуя өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алатырь өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үлкен Кургаза
Үлкен Кургаза — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юшатырь өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 71 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сакмара Үлкен Ик өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ильуэка
Ильуэка (Illueca) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Аранда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3348 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 24.9 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 89 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Чебулинский Падун
Чебулинский Падун — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Елбак өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Новинский (арал)
Новинский — Каспий теңізінің солтүстік жағалауындағы арал.
Атырау облысы Исатай ауданында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Каспий теңізі аралдары Санат:Атырау облысы географиясы
Черете
Черете (Cerete) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1378 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 106 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 13 км² шамасында. Пошта индексі — 24020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Фордорф
Фордорф (Vordorf) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Гифхорн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
NGC 1009
NGC 1009 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Чибиркай
Чибиркай — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Садак өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
NGC 1009
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 1 қаңтарда астроном Swift Edward ашқан болатын және NGC каталогында 1009 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 9995, UGC 2129, MCG 0-7-65, ZWG 388.77, FGC 325.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Чибиркай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дёма бастауынан Бочкарёва ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Радунци (Стара Загора облысы)
Радунци (Радунци) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Мыглиж қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 67 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6185. Телефон коды — 04345. ЕКАТТЕ коды — 61635.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
IC 1877
IC 1877 — Horologium шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11495, ESO 199-11.
Сыртқы сілтемелер
IC 1877 Санат:Horologium (шоқжұлдыз)
Роллинг Форк (Миссисипи)
Роллинг Форк (Rolling Fork) — Миссисипи штатының Шаркей (Sharkey) округіне жататын АҚШ қаласы.
NGC 5074
NGC 5074 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Роллинг Форк (Миссисипи)
Қала тұрғындарының саны 2486 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.6 км² шамасында. FIPS коды — 28-63560.
NGC 5074
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Роллинг Форк (Миссисипи)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
NGC 5074
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 13 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5074 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 46354, MCG 5-31-172, ZWG 161.1, ZWG 160.183, WAS 67, KUG 1316+317.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Порыль-Кикя
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Шектеулі өсімше формуласы
Шектеулі өсімше формуласы
right|Ланграж функциясы|300px|right Шектеулі өсімше формуласыЛагранж формуласы — f(х) функциясының өсімшесі мен оның туындысының мәні арасындағы байланысты көрсететін дифференциалдық есептеудің негізгі формулаларының бірі; ол мына түрде жазылады: f (b)–f(a)=(b-a) f(c), (*) мұндағы с–а<с<b теңсіздігін қанағаттандыратын сан. f(х) функциясы [a,b] кесіндісінде үздіксіз әрі оның (a,b) интервалының әрбір нүктесінде туындысы болған жағдайда ғана (*) формуласын алуға болады. Геометриялық тұрғыдан (*) формуласы у=f(х) қисық сызығының бойынан [c, f(c)] нүктесі табылатынын өрнектейді, сонда осы нүкте арқылы у=f(х) қисық сызығына жүргізілген жанама [а, f(а)] және [b, f(b)] нүктелерінен өтетін хордаға параллель болады (қ. сурет). Шектеулі өсімше формуласын 1797 жылы Жозеф Лагранж тапқан.
Пайдаланылған әдебиеттер
Санат:Математикалық талдау
Ойва Тойкка
Ойва Тойкка (Oiva Toikka; 29 мамыр 1931, Выборг, Финляндия) — фин суретшісі, түрлі-түсті шыны маманы, Финляндиядағы өнер қайраткерлеріне берілетін ең жоғарғы мемлекеттік марапатқа ие («Pro Finlandia» медалі, 1980), стокгольмдік Konstfack өнер және дизайн мектебінің профессоры.
Суретші көптеген танымал дизайнерлік фирмалармен жұмыс істеді, соның ішінде «Arabia» (1956—1959) және «Iittala». Халықаралық тандымалдылықты суретшіге ондаған жылдар бойы коллекциялау заты болып табылатын шыны құстар және «Шықтар» (Kastehelmi) атты дизайнерлік ыдыстың топтамасы әкелді.
Санат:Финляндия суретшілері Санат:Финляндия дизайнерлері
Сен-Жер
Сен-Жер (Saint-Jeures) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Иссенжо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43199, пошта индексі — 43200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 906 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Петр Коуба
Петр Коуба (Petr Kouba, 28 қаңтар 1969, Прага) — чехиялық футболшы, қақпашы.
Карьерасы
Чехословакия және Чехия Ұлттық құрамаларында ойнаған, 1996 жылғы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері. 1962 жылғы әлем чемпионатына қатысқан чеховловакиялық қақпашы Павел Коубаның ұлы.
Карьерасында "Богемианс", "Спарта" (Прага), "Депортиво Ла-Корунья", "Кайзерслаутерн", "Виктория Жижков" клубтарының қақпасын қорғаған.
Катунда
Катунда (Catunda) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Сеара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санта-Китерия экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Петр Коуба
Сілтемелер
Санат:Чехословакия футболшылары Санат:Чехословакия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Чехия футболшылары Санат:Чехия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Спарта Прага ФК ойыншылары Санат:Депортиво Ла-Корунья ФК ойыншылары Санат:Богемианс ФК ойыншылары Санат:Виктория Жижков ФК ойыншылары Санат:Яблонец ФК ойыншылары
Актай шыңының жырасы
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама аумағы Куйбышев суқоймасы Кама өзенінің сағасынан Шешма өзені және Еділ өзендерін қоспағанда, қала типті Камское Устьеауылына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері
Грессан
Грессан (Gressan) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3135 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 126 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Стефан Первоазапкер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Аркуш (Вила-ду-Конде)
Аркуш (Вила-ду-Конде) (Arcos (Vila do Conde)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-ду-Конде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Үлкен Порту экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 869 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,39 км² шамасында. Халық тығыздығы — 161,2 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Гольмбах
Гольмбах (Golmbach) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хольцминден ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Бақытжан Ертайұлы Ертаев
thumb|right|200px Бақытжан Ертайұлы Ертаев (25.07.1952 жылы туған, Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Кеңес ауылы) - қазақ, әскери қайраткер, генерал-лейтенант. (1998), Халық қаһарманы (2008).
Алматы жоғары жалпыәскери командалық училищесін (1973), М.В. Фрунзе атындағы Мәскеу Әскери академиясын (1985), РФ ҚК Бас штаб Әскери академияның 4 айлық курсын бітірген. 1969-70 жылы Ташкент жоғары жалпыәскери командалық училищеде курсант болып бастап, ол оқу орны Алматыға көшірілгеннен кейін сондағы жоғары жалпыәскери командалық училищесін 1973 жылы бітірді. 1980 жылға дейін Орта Азия ЭО мотоатқыштар взводы, рота командирі, 1980-82 жылы Түркістан ЭО (Кеңес әскерлерінің Ауғанстандағы шектеулі контингент жеке мотоатқыштар бригадасы мотоатқыштар батальоны командирінің орынбасары - штаб бастығы, батальон командирі, Орта Азия ЭО мотоатқыштар полкі батальонының командирі, одан кейін М.В. Фрунзе атындағы Әскери академияның тыңдаушысы (1982- 85), Германиядағы Кеңес әскерлері тобында мотополк командирінің орынбасары, Батыс әскери тобы полк командирі міндеттерін атқарды (1985-92), ҚР Мемлекеттік қорғаныс комитеті құрамындағы әскери оқу орындары және шақыруға дейінгі даярлық бөлімшесінің бастығы, мотоатқыштар дивизиясы командирінің орынбасары, дивизия командирі (1992-96), РФ ҚК Бас штаб Әскери академияның тыңдаушысы болып жүргенде ҚР Президентінің шешімімен кері шақырылып, армия корпусының командирі болып тағайындалды (1976-97), ҚР Қорғаныс министрінің 1 орынбасары -ҚР ҚК Бас штабының бастығы, ҚР ҚК Бас штабы бастығының 1 орынбасары (1997— 2000), Шығыс ЭО әскерлерінің қолбасшысы, ҚР ҚК Әскери академиясының бастығы (2000-02), ТМД қатысушы-мемлекеттер әскери ынтымақтастығын реттеу бойынша ҚР ҚК-нің өкілі (2002-03), ҚР ҚК Құрлық әскерлері Бас қолбасшысының әскери дайындық бойынша орынбасары, әскери дайындық бас басқармасының бастығы, әскери дайындықты ұйымдастыру және бақылау Бас инспекциясының Бас-инспекторы (2002-08), ҚР ҚМ ШБК төрағасының орынбасары, ҚР ҚМ ШБК Бас инспекциясының бастығы (2008- 11). Қазір ҚР ҚМ және Ауған соғысы ардагерлері Кеңесінің төрағасы.
ҚР «Халық Қаһарманы» мен Алтын Жұлдыз белгісі, Отан орденінің иегері және Қызыл Жұлдыз ордені, «Үздік жауынгерлік қызметі үшін», «Интернационалист жауынгерге ауған халқы атынан», т.б. медальдермен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1952 жылы туғандар Санат:Жуалы ауданында туғандар Санат:Қазақстан генерал-лейтенанттары Санат:Қазақстан Халық Қаһармандары
Александр Матвеевич Ершов
Александр Ершов Матвеевич(1908, Солтүстiк Қазақстан облысы,Күршім ауданы,Славянка селосы - 21.2.1980) - 2-дүниежүзілік соғысқа катысушы, сержант, бөлімше командирі. З-Беларусь майданы 5-армия 371-атқыштар дивизиясының 1233-атқыштар полкі құрамында Ұлы Отан соғысына қатысты. 1944 жылы 17 шілдеде Неман өзенінен өтуде бөлімше командирі Ершов асқан ерлік жасады. Ол артиллерия мен пулеметтен толассыз атқылап, неміс авиациясы әуеден бастырмалатып шабуыл жасап жатқанына қарамай, келесі жағалауға бірінші болып өз бөлімшесімен өтті. Ершов бөлімшесі жақыннан дәлдеп атып, гранаталар лақтырып, жауды қырып салды. Ершов осы ұрыста бір өзі 12 жауды өлтірді. Жау қолма-қол ұрыска төтеп бере алмай, кейін шегінді. Қайсарлығы мен батырлығы үшін Ершовқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (24.3.1945). Ленин, «Қызыл Жұлдыз» ордендерімен,медальдармен марапатталған. Ершов соғыстан кейін өзінің туған жеріне оралып, ұжымшарда жұмыс істеді.
Дереккөздер
Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Черемшанка (Шегарка тармағы)
Черемшанка — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шегарка өзенінің оң жағалауынан 332 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Осо (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 571 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уэбстер округы (Айова)
Чивидате-аль-Пьяно
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4882 адамды құрайды. Халық тығыздығы 542 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 24050.
Елді мекеннің қамқоршысы — Николай Чудотворец. Жыл сайынғы мерекесі — 6 желтоқсан.
Нордвестинский (арал)
Нордвестинский — Каспий теңізінің солтүстік жағалауындағы арал.
Дереккөздер
Санат:Каспий теңізі аралдары Санат:Атырау облысы географиясы
Роздейл (Миссисипи)
Қала тұрғындарының саны 2414 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14.2 км² шамасында. FIPS коды — 28-63720.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Форверк
Форверк (Vorwerk (Niedersachsen)) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ротенбург-на-Вюмме ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1058 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 57 052. Муниципалитеттің басшысы — Эрнст-Аугуст Зеегер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Разделна (Стара Загора облысы)
Разделна (Разделна) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Гылыбово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 139 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6283. Телефон коды — 04157. ЕКАТТЕ коды — 61755.
IC 1878-1
IC 1878-1 — Horologium шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 1878,01 Санат:Horologium (шоқжұлдыз)
Китаб әл-Ағани
“Китаб әл - Ағани” (“Жыр кітабы”) – тарихшы, әдебиетші әрі ақын Әбу-л-Фараж әл-Исфаhани (897 – 967) құрастырған араб поэзиясының антологиясы. Бұған 7– 10 ғасырлардағы араб ақындарының өлеңдері мен оларға жазылған Ибраhим әл-Маусили, Исмаил ибн Жәми және Фулайха ибн әл-Аврдың музыкасы кірген. “Китаб әл - Ағани” ақындардың өмірбаяны, композиторлар мен белгілі орындаушылар жайында түсініктер бар. Түзілу жүйесінде кемшіліктер болғанымен, бұл – 10 ғасырға дейінгі араб және араб тілдес елдердің әдебиеті мен мәдениеті, әлеум. өмірі және әдет-ғұрпы туралы мәліметтер беретін құнды еңбек. 1840 ж. “Китаб әл - Ағаниды” неміс ғалымы Козергартен 10 том етіп шығармақ болған еді, оның 1-томы ғана 1868 – 69 ж. жарық көрді. “Китаб әл - Ағанидың” толық басылымы 1904 ж. 21 том болып Каирде басылып шықты.Крымский А.Е.,, т. 1 – 3, М., 1911 – 13.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Жаңа Сынташ
Жаңа Сынташ — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Кучербаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 28 адамды құрады. Пошта индексі — 452745, ОКАТО коды — 80214822013.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
NGC 1014
NGC 1014 — Кит шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Франк Муллер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1014 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Литтл Ферри (Нью-Джерси)
Литтл Ферри (Little Ferry) — Нью-Джерси штатының Берген округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 10626 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.4 км² шамасында. FIPS коды — 34-40680.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Үлкен Гумбет
Үлкен Гумбет — Ресейдегі өзен. Оренбург облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юшатырь өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сакмара Үлкен Ик өзенінің құйылысынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 5214
NGC 5214 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 9 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5214 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 47675, UGC 8531, MCG 7-28-30, ZWG 218.21, KUG 1330+421, KCPG 381A, AM 1332-331.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Эдвин Хаббл
Еңбек жолы
Негізгі ғылыми еңбектері галактикаларды зерттеуге арналған. Ол тұмандықтарды галактикалық және галактикадан тыс тумандықтар деп классификациялауды ұсынды. Бізге жақын галактикадан тыс тұмандықтардың жұлдыздық табиғаты бар екендігін, яғни олардың біздің Галактикаға ұқсас екендігін дәлелдеді. Галактикалардың спектріндегі қызыл ығысудың галактикалардың ара қашықтығына пропорционал екендігін көрсетті.
1920 жылдардың басында Хаббл кейбір жұлдыздардың біз орналасқан Құс Жолы галактикасынан тыс жатқанын дәлелдеген. Бұл жаңалық сол уақыттағы ғалам тек Құс Жолынан ғана тұрады деген тұжырымның дұрыстығы туралы дау туғызды. Ғалым, сондай-ақ, галактикалардың қызыл ығысуын зерттеді, нәтижесінде Хаббл заңы дүниеге келді. 1983 жылғы Үлкен ғарыштық телескоптың атауы, астрономияға үлкен үлес қосқан Эдвин Хабблдың құрметіне Хаббл телескопы болып өзгертілді. Телескоп 1990 жылы іске қосылды және 2014 жылға дейін қызмет етеді деп есептелуде.
Дереккөздер
Санат:Америка астрономдары Санат:Тұлғалар
Рюнье
Рюнье (Rugney) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88406, пошта индексі — 88130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 118 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,59 адам/км².
Қайрат Алтайханұлы Әубәкіров
Қайрат Алтайханұлы Әубәкіров — (1971 жылы 8 наурызда дүниеге келген) қазақстандық футболшы. "Шахтер", "Қайрат", Спартак" (Семей) клубтарында өнер көрсеткен. Қазақстан чемпионатында 300-ден аса матч өткізіп, 100-ден аса доп соққан шабуылшы.
Өмірбаяны
1989-91 жылдары Семейдің "Спартагында" ойнады. Ол кезде "Спартак" КСРО чемпионатының екінші лигасының сегізінші аймағында ойнайтын. "Спартак" сапында үш маусым ойнап, 50 матчта 9 гол соқты. Одақ тараған соң, 1992 жылы "Шахтерда" ойнады. Келесі маусымда Алматының "Қайратына" ауысып, 1994 жылы семейлік клубқа қайта оралды. Семейлік клуб бұл кезде "Елім-ай" деп аталатын. 1999 жылға дейін "Елім-ай" намысын қорғап, Қарағандыға келді. Қарағандыда көп ойнамады, сол жылы-ақ "Қайратқа" ауысты.
Исуэрре
Исуэрре (Isuerre) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Синко-Вильяс ауданында (комарка) орналасқан.
Қайрат Алтайханұлы Әубәкіров
Өмірбаяны
2000-01 жылдары "Елім-ай", 2002 жылы "Восток", 2003 жылы "Тараз" клубтарында доп тепті.
Исуэрре
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 37 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 139 км.
Қайрат Алтайханұлы Әубәкіров
Өмірбаяны
Ұлттық құрама сапында 1992-96 жылдары 9 ойынға қатысып, 1 гол соқты.
Исуэрре
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Каукая
Каукая (Caucaia) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Форталеза агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Форталеза экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Қайрат Алтайханұлы Әубәкіров
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:1971 жылы туғандар Санат:8 наурызда туғандар Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Спартак Семей ФК ойыншылары Санат:Шахтер Қарағанды ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Восток ФК ойыншылары Санат:Тараз ФК ойыншылары
Каукая
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 316906 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1227,895 км² шамасында. Халық тығыздығы — 258 адам/км².
Тарихы
Қала 1759 жылы құрылған.
Санат:Сеара елді мекендері
Шил-Тарлык
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дёма бастауынан Бочкарёва ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вейка
Вейка — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Пензен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иресть өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алатырь өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Грессоне-Ла-Трините
Грессоне-Ла-Трините (Gressoney-La-Trinité) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 304 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 5 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 65 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Пётр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Порэль-Хэтыль-Кы
Порэль-Хэтыль-Кы — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Худосей өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 63 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Ескі Сынташ
Ескі Сынташ — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Кучербаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 45 адамды құрады. Пошта индексі — 452745, ОКАТО коды — 80214822014.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Черлава
Черлава — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шегарка өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Хильдинг Хагберг
Хильдинг Хагберг - швед жұмысшы қозғалысының қайраткері.
Черлава
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хильдинг Хагберг
Өмір жолы
Халық мектебін бітірді. 1912-1929 ж. Кируна қаласындағы темір кені руднигінде жұмыс істеді. 1914-1917 ж. Швеция ауылдық партиясының мүшесі. 1917 жылғы мамыр айынан Швеция коммунистік партиясының мүшесі. Кируна қаласындағы Швеция жастары комунистік одағы округтық комитетін басқарды, ал 1924-1928 ж. сонда ШКП-нің ұйымыныа басшылық етті. 1930-1967 ж. ШКП ОК-нің, 1933-1967 ж. ШКП ОК Саяси бюросының мүшесі. 1943-1945 ж. ШКП-нің орталық органы "Nydag" газетінің саяси редакторы. 1949-1950 ж. ШКП-нің председателі міндетінатқарды, ал 1951 ж. оның председатлі болып сайланды. 1933-1964 ж. риксдаг депутаты. Коммунистік және жұмысшы партияларының халықтар кеңестеріне ШКП делегациясын басқарып келді.
Дереккөздер
Санат:Швеция тұлғалары Санат:Тұлғалар
Виктор Александрович Карпенко
Виктор Александрович Карпенко (7 қыркүйек 1977, Ташкент, Өзбек КСР, КСРО) — өзбекстандық футболшы, жартылай қорғаушы. Карьерасында Өзбекстан, Қазақстан, Ресей клубтарында және Өзбекстан Ұлттық құрамасында ойнаған.
Сілтемелер
Санат:Өзбекстан футболшылары Санат:Өзбекстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бұхара ФК ойыншылары Санат:Қызылқұм ФК ойыншылары Санат:Шинник ФК ойыншылары Санат:Локомотив Чита ФК ойыншылары Санат:Сокол ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Бунедкор ФК ойыншылары Санат:Локомотив Ташкент ФК ойыншылары Санат:Шуртан ФК ойыншылары
Омарка
Омарка — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куйбышев (Кама шығанағы) суқоймасының оң жағалауынан 131 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері
Юельгоа
Юельгоа (Huelgoat) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Шатолен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,87 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29081, пошта индексі — 29690.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1604 адамды құрады. Халық тығыздығы — 107,87 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Суендр
Суендр (Soindres) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 78597, пошта индексі — 78200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 596 адамды құрады. Халық тығыздығы — 114,84 адам/км².
Рулевилл (Миссисипи)
Рулевилл (Ruleville) — Миссисипи штатының Санфлауэр (Sunflower) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3234 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.6 км² шамасында. FIPS коды — 28-64200.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Карел Поборский
1996 жылығы Чехияның жыл футболшысы.
Сілтемелер
Санат:Чехословакия футболшылары Санат:Чехия футболшылары Санат:Чехия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Виктория Жижков ФК ойыншылары Санат:Славия Прага ФК ойыншылары Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Бенфика ФК ойыншылары Санат:Лацио ФК ойыншылары
NGC 1013
NGC 1013 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 29 қыркүйекте астроном Льюис Свифт ашқан болатын және NGC каталогында 1013 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 9966, MCG -2-7-46, NPM1G -11.0097.
Монтрей-ан-Ко
Монтрей-ан-Ко (Montreuil-en-Caux) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76449, пошта индексі — 76850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 462 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Рорбах-Маттерсбург
Рорбах-Маттерсбург (Rohrbach bei Mattersburg) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Маттерсбург округінің құрамына енеді.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Райсмюллер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Янг Чжэньнин
Янг (Ян ) Чжэньнин (Chen-Ning Franklin Yang, дәст. жеңілд., пиньинь  Ян Чжэннинг; 1 қазан 1922) — қытайлық және американдық физик.
Қытай Ғылым академиясының академигі (2017; 1994 жылдан шетелдік мүшесі), АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі (2015; 1965 жылдан мүше), Лондон корольдік қоғамы (1992), Ресей ғылым академиясы (1994), Папа Ғылым академиясының мүшесі (1997).
Өмірбаяны
Жапония Қытайға басып кірген кезде, Цинхуа университеті Куньмин қаласына көшті, онда ол Ұлттық оңтүстік-батыс біріккен университетімен байланысты болды. Янг жаңа университетке оқуға түсті, онда Ли Чжэндаомен бірге ол апта сайын Чикагодан дәріс оқуға келетін атақты астрофизик, профессор Субраманян Чандрасекармен бірге оқыды. 1942 жылы Янг топтар теориясы және молекулалық спектрлер туралы мақаласымен физика бакалавры дәрежесін алды, ал 1944 жылы реттіліктен тәртіпсіздікке ауысудың статистикалық теориясы бойынша диссертация қорғап, магистр дәрежесін алды. 1945 жылы Ұлттық оңтүстік-батыс біріккен университетінің стипендиясы бойынша Чикаго университетіне Энрико Фермидің қарамағында жұмыс істеу үшін оқуға түсті. Оның 1948 жылы Эдвард Теллердің жетекшілігімен ұсынылған докторлық диссертациясы «Ядролық реакциялардағы бұрыштық таралуы және сәйкестік өлшемдері туралы» («On the Angular Distribution in Nuclear Reaction and Coincidence Measurements»). 1949 жылы Янг пен Ферми пи-мезондар нуклон мен антинуклонның байланысқан күйі деп есептей отырып, күшті әрекеттесетін элементар бөлшектің алғашқы композициялық моделін ұсынды.
Чикагода тағы бір жыл физика мұғалімі болып жұмыс істегеннен кейін институт директоры Роберт Оппенгеймердің басшылығымен Принстондағы (Нью-Джерси) іргелі зерттеулер институтына ауысты. 1953 жылдың күзінде Янг Лонг-Айлендтегі, Нью-Йорктегі Брукхейвен ұлттық зертханасында бас физик болды. Ол 1955 жылы Іргелі зерттеулер институтында физика профессоры болды және ол Теориялық физика институтының профессоры және директоры ретінде Лонг-Айлендтегі Стони-Бруктағы Нью-Йорк мемлекеттік университетіне көшкенге дейін тағы 11 жыл сол қызметте қалды.
Ракитница (Стара Загора облысы)
Ракитница (Ракитница) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Стара-Загора қауымының құрамына кіреді.
Янг Чжэньнин
Өмірбаяны
1983 жылы ол Үшінші дүние ғылым академиясының, қазіргі Дүниежүзілік ғылым академиясының (TWAS) негізін қалаушы 42 мүшесінің бірі болды.
Ракитница (Стара Загора облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 488 адамды құрайды.
Янг Чжэньнин
Өмірбаяны
1999 жылы Қытайға бір кездері өзі бітірген Цинхуа университетіне оралды.
Ракитница (Стара Загора облысы)
Пошта индексі — 6067. Телефон коды — 04116. ЕКАТТЕ коды — 61995.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Янг Чжэньнин
Өмірбаяны
2015 жылы ол 1964 жылы натурализациялау кезінде алған АҚШ азаматтығынан бас тартты.
Аркозелу (Вила-Нова-де-Гайа)
Аркозелу (Вила-Нова-де-Гайа) (Arcozelo (Vila Nova de Gaia)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Вила-Нова-де-Гайа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.