cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ағынша траекториясы
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Ықтималдық теориясы
Элементар оқиғалар
Физикалық, химиялық, биологиялық құбылыстарды зерттеу үшін және өндірістің, экономиканың тағы басқа салалардың тапсырмаларын орындау үшін түрлі-түрлі тәжірибелер жүргізіледі. Тәжірибелердің нәтижелерін оқиғалар деп атайды. Оқиғалар: ақиқатты, мүмкін емес және кездейсоқ болып бөлінеді. Ақиқат оқиға деп - міндетті түрде орындалатын оқиғаны атайды. Мүмкін емес оқиға деп - орындалмайтын оқиғаны атайды.
Кездейсоқ оқиғалар дегеніміз кейбір жағдайларға байланысты сынау кезінде оқиғалардың пайда болуы не болмау мүмкін оқиғаларды айтамыз. Кездейсоқ оқиғалар: үйлесімсіз, бір ғана мүмкіндікті, тең-мүмкіндікті болып бөлінеді. Кез келген тәжірибеге, оның мүмкін болатын нәтижелерінен тұратын элементар оқиғалар кеңістігін сәйкестендіруге болады. Егер оқиғалардың ешқайсысының мүмкіндігі басқалардың мүмкіндігінен көп болмаса, онда осы оқиғалар тең мүмкіндікті деп аталады (яғни, олардың мүмкіндіктері тең).
Сілтемелер
Санат:Ықтималдық теориясы
Peluang (matematika)
Перхтольдсдорф
Перхтольдсдорф (Perchtoldsdorf) — Аустриядағы жәрменкелік коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мёдлинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 14398 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 41072 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — MD, ресми идентификациялық коды — 3 17 19.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Мартин Шустер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Файф
Файф (ағыл. Fife, шотл. Fìobh) - Шотландияның 32 округының бірі. Клакманнаншир и Перт-энд-Кинросс округтарымен шекаралас, алайда, сондай-ақ Данди-Сити, Сити-оф-Эдинбург және Фолкеркпен көпір арқылы байланыстырылған.
Елді мекендер
thumb|left|250px|Файфтың елді мекендері
Санат:Файф Санат:Шотландия түбектері Санат:Шотландия округтері
Кейден
Кейден (бұрынғы атаулары — Жалаңаш, Бірлестік) — Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы ауыл, Кейден ауылдық округі әкімшілік орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңақорған кентінен оңтүстікке қарай 3 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 860 адам (2009 жылдың мәліметі). Код КАТО — 434043100.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жаңақорған ауданы елді мекендері
Кірпілер тұқымдасы
Кірпілер тұқымдасы (Егіпасеіdае) денесі инелі түктермен қапталған, қауіп төнгенде жиырылып, домаланып қалатын өзіндік ерекшеліктері бар жануарлар.
Таралуы
Басқа жәндік жемділерден ерекшелігі — кірпілер қысқа қарай ұзақ ұйқыра кетеді.
Қорегі
Негізінен жәндіктермен, моллюскалармен, рептилилермен, кейде құстардың жұмыртқаларымен және балапандарымен қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Зоология Санат:Омыртқалылар
Ақжар ауылдық округі (Ақтөбе облысы)
Ақжар ауылдық округі — Ақтөбе облысы Хромтау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ақжар, Жазық ауылдары кіреді. Орталығы – Ақжар ауылы.
Тарихы
1997 жылы Мағаджан ауылдық округі (орталығы Табантал а.) таратылып, Новороссийск ауылдық округіне (орталығы Новороссийское а.) қосылды. 1999 жылы Новороссийск ауылдық округі мен Новороссийское ауылы Ақжар ауылдық округі және Ақжар ауылы болып өзгертілді. 2000 жылы Ақжар ауылдық округінен Табантал ауылдық округі қайта бөлініп шықты.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2403 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Хромтау ауданы ауылдық округтері
Ладислав Шкултети-Габриш
Ладислав Шкултети-Габриш – Австрия армиясының гусары (атты әскер). 1738 жылы 27 маусымда Словакияда, кедей отбасында дүниеге келген. 12 жасында жетім қалған Ладислав Шкултети-Габриш гусар полкіне өткізілген. Армияда 81 жыл бойы қызмет еткені үшін «Гиннестің рекордтар кітабына» кірген. 1757 жылы Кельн мен Берлин маңындағы Жетіжылдық шайқаста ерлік көрсеткен. Шкултети - Габриш Австрия армиясында 22 жорыққа, 256 шайқасқа қатысып, жеңіл жарақат алған. Замандастары оған «Мәңгі сарбаз» атағын берген.
Санат:Аустрия тұлғалары
Мария-Антуанетта
Мари́я-Антуане́тта (фр. Marie-Antoinette /maʁi ɑ̃twanɛt/, Туғандағы аты - Мария Антония Йозефа Иоганна Габсбург-Лотарингская, нем. Maria Antonia Josepha Johanna von Habsburg-Lothringen, фр. Marie Antoinette Josèphe Jeanne de Habsbourg-Lorraine; 2 қараша 1755, Вена, Аустрия — 16 қазан 1793, Париж, Франция) – Францияның патшайымы, император І Францтың және Мария-Терезияның кіші қызы. 1770 жылдан бастап Франция патшасы XVI Людовиктың әйелі. Франциядағы көтерілістен кейін Конвент оны кінәраттап, асып өлтірген.
Балалық шағы
left|thumb|Мария-Антуанетта Мария-Антуанетта 1755 жылы 2 қарашада Венада дүниеге келген. Ол Мария-Терезияның және император І Францтың  он бесінші баласы болған. left|thumb|Мария-Антуанетта арфада ойнайды Балалық шағы мен жас кезін Мария-Антуанетта Шенбрунн сарайында оны жақсы көретін, бірақ қатал отбасымен бірге өткізді. Үш жастан бастап ол корсет киюге мәжбүр болды. Императордың отбасында тәрбие кішкентай жастан басталып, Мария-Терезия ойлап тапқан қатал бағдарламамен өткен. Бағдарламаның ішіне би билеу сабақтары, театр қойылымдарына бару, тарих сабақтары, өнер, көркем жазу, ел басқару теориясы, математика және шетел тілдері кіретін. Сондай-ақ қыздар қолөнермен және ақсүйектермен сөйлесу сабақтарымен айналысатын. Мария-Терезияның тырысуына қарамастан, замандастар ханшайымның білімге құштарлығы жоқ екенін байқаған. Қыз сабақтың орнына ойын ойнағанды ұнататын, ал анасы бұған көп көңіл аудармайтын. Мария-Антуанетта неміс, француз тілін жаман менгерген, ал музыка жағынан білімі одан да жаман болатын, география мен тарихтан ол тіпті ештеңе білмейтін. Бір кезде Мария-Антуанетта би билеу сабақтарын әйгілі реформатор Жан-Жорж Новерден алған.
Аустрия мен Франция арасындағы одақ
XVIII ғасырдың екінші жартысында француз дипломаттары екі әулеттің одағын құруға талпынды. Олар Бурбондар мен Габсбургтар болған.
Сондықтан Мария-Терезия қызын Франция патшасына үйлендірмек болды. Алайда бұл кезде мәселелер туындады. Оның үлкен қызы Мария-Анна денсаулығының нашарлығының кесірінен тұрмысқа шыққан жоқ. Мария-Елизавета мен Франция патшасы XV Людовиктің некесі қалыңдықтың шешекпен ауруынан бұзылды. Оның тағы екі қызы Мария-Кристина мен Мария-Амалия грецогтарға тұрмысқа шықты. Тағы екі баласы Иоанна-Габриелла және Мария Йозефа шешектен қайтыс болды.
Меңдешев атындағы көше (Алматы)
right|thumbКөшеге белгілі мемлекет және қоғам қайраткері Сейітқали Меңдешевтің есімі 1997 жылы берілді. Меңдешев Сейітқали (1882-1937) Бөкей Ордасы Қамаш-Самар уезінде (қазіргі Батыс Қазақстан облысы) дүниеге келген. Ол 1920-1925 жылдары Орталық Атқару комитетінің төрағасы, Халық ағарту комиссары, Республиканың ғылым істері жөніндегі комитет төрағасы қызметтерін атқарған. Көше Түрксіб ауданында орналасқан. Көшенің ұзындығы - 620 метр.
Мария-Антуанетта
Неке тойы
Бұл неке Аустрия мен Францияның арасындағы одақты және бейбітшілікті әкелуі тиіс болған. 1769 жылы неке шартына екі жақ та қолын қояды. Алайда содан кейін Мария-Антуанеттаның білімінде олқылықтар көріне бастады. Сондай-ақ болашақ патшайым француз тілі жетік меңгермегендіктен, оның анасы мұғалімдерді жалдап, қызын оқытады.
Силлиманит
Дереккөздер
Санат:Силикат минералдар Санат:Алюминий минералдары
Мария-Антуанетта
Неке тойы
1770 жылы 19 сәуірде сенімхат арқылы неке құрылды. 21 сәуірде 14 жасар Мария-Антуанетта Венадан мәңгілікке кетеді. 7 мамырда «табыстау» жорасы өтті. Ереже бойынша қыз өзінің аустриялық достарын, қызметшілерін және киімін қалдырып, Франция жеріне өту керек. Сол жерде ол француз көйлегін киіп, сарайға баруы тиіс. Бұл болашақ патшайымының туған жерімен қоштасуы ретінде саналады.
Меңдешев атындағы көше (Алматы)
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Мария-Антуанетта
Неке тойы
1770 жылы 16 мамырда Версальда екінші неке тойы өтеді.
Бұл неке Мария-Антуанетта үшін сәтсіз болды. Себебі оның күйеуі фимозбен аурды және емделу үшін хирургиялық ота қажет болды. Ханзада жеті жыл бұл емнен бас тартты, алайда Мария-Антуанеттаның ағасы келіп, оны көндіреді.
Күйеуінің олқылығы Мария-Антуанеттаның жанына қатты батты. Сол себепті ол балдарға жиі барып, олардан кеш қайтатын. Ол көп көңіл көтеріп, бүкіл елді өзінің алаңғасарлығымен таңғалдырады.
IC 121
IC 121 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Мария-Антуанетта
Мария-Антуанеттаның соңғы күндері
left|thumb|Сарайға шабуыл Көтеріліс кезінде 10 тамызда халық сарайға шабуыл жасап, патша отбасысын қамалға алады. Бес айдан кейін XVI Людовикті асып өлтіреді, ал оның әйелін түрмеге отырғызады. Мария-Антуанеттаның адал уәзірлері оның қашуын жоспарлайды.
Осы үшін бір күзетші жоспарды қағазға жазып, көзілдіріктің қорапшасына салып, оны білдірмей патшайымға береді. Қағазды оқып, аяқ киімінің өкшесімен қағазға тырнап мынаны жазады: left|thumb|Мария-Антуанеттаның өлім жазасы «Сізге сенемін. Айтқаныңызды орындаймын» - деп ол бір күзетшіге береді. Алайда бұл адам оны дереу бастығына бәрін айтып береді. Содан соң патшайымды басқа түрмеге апарады.
1793 жылы 16 қазанда Мария-Антуанеттаның басын шауып тастайды.
Дереккөздер
Орыс уикипедиясынан аударылған.
Ерболат Асқарбекұлы Досаев
2023 жылғы наразылық
thumb|right|2023 жылдың шілдесінде Алматының көшелерінде «Досаев, кет!» лозунгі және Досаевтың әкімдігіне қарсы шығатын постерлерді табуға болады Кейбір дереккөздерде Алматы әкімі болуынан бұрын да Досаевтың тағайындалуына тұрғындардың қарсылығының болғаны мәлімденген. Досаев 5 ақпан күні өзінің кандидатурасына қарсы митингке рұқсат берген. Бұл митингке шамамен 200 адам қатысты. Митингтің басқа да себептері болған: республикалық маңызы бар қаладағы әкімдердің сайланбайтыны.
IC 121
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5492, UGC 1053, MCG 0-4-159, ZWG 385.154, IRAS01257+0215.
Ерболат Асқарбекұлы Досаев
2023 жылғы наразылық
2023 жылдың 6 шілдесінде Досаевтың Алматы әкімі лауазымынан отставкаға кетуін талап ететін, ондаған мың адам қол қойған петиция ашылды. Әкімге қарсы наразылықты қаладағы «заңсыз құрылыс көбейгені, жөндеуді қажет етпейтін жолдар қайта күреліп жатқанымен» байланыстырады.
6 шілде күні жасалған петиция жайлы кейінірек тағы бір дау орын алды: Досаевтың отставкасын қолдап дауыс бергендер саны азайып жатты. Бұл боттар арқылы жасалды, және боттар Ресейде жасалған делінеді.
IC 4522
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 54216, ESO 42-2, AM 1505-754, IRAS15056-7540.
Замина
Замина —Лихтенштейн де орналасқан, тау өзені болып есептеледі. Өзен тар тау жазықтар ынан ағады. Өзеннің ұзындығы — шамамен 17 км (Лихтенштейн — 12 км, Австрия — 5 км). Бұл князьдіктегі екінші ең ұзын өзен болып табылады. Австрия аумағындағы Фельдкирх қаласындағы Илль өзеніне барып құйылады. Замина Лихтенштейнде орналасқан тау өзені болып есептеледі. Өзен тар тау жазықтарға ағады. Өзеннің ұзындығы — шамамен 17 км (Лихтенштейн — 12 км, Австрия — 5 км). Бұл Князьдігіндегі екінші ең ұзын өзен болып табылады. Австрия аумағындағы Фельдкирх қаласындағы Илль өзеніне барып құйылады. Санат:Алфавит бойынша өзендер
Хэнсон (Массачусетс)
Хэнсон (Hanson) — Массачусетс штатының Плимаус (Plymouth) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 9 495 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40.6 км² шамасында. FIPS коды — 25-28495.
Сымдауыш
thumb|Вид спереди thumb|Вид сзади thumb|Вид сверху Сымдауыш  (Волока) — сым төрізді өнімді жасауда қолданылатын қүрал.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Жол құрылыс машиналары
left|thumb|300 px| Жол құрылыс машиналары – автомобиль жолдарын салуға, оны күтіп ұстауға және жөндеуге арналған машиналар. Олар cондай-ақ техникалық жолдар, гидротехкалық, азаматтық, өнеркәсіптік, аэродром, т.б. құрылыстарды салу үшін де пайдаланылады. Жол салудағы даярлық жұмыстарға ағаш жыққыш, бұта отағыш, топырақ қопсытқыш, тамыр жұлғыш, тас жинағыш, т.б. машиналар қолданылады. Топырақты қазу, тасымалдау, үю, т.б. жер жұмыстары скрепер, бульдозер, автогрейдер, т.б. жер қазғыш машиналар көмегімен жүргізіледі. Грунтты, жол негізін және жол жамылғысын тығыздауға жол тығыздағыштар, вибрациялық және пневматикалық таптағыштар, т.б. қолданылса, жол негізін төсеу және жол жамылғысын орналастыру үшін битум тасығыш, гудронаторлар, цемент тасығыш, топырақ араластырғыш, бетон қоспасын араластырғыш, қиыршықтастарды үлестіріп жайғыш, асфальт төсегіш, бетон төсегіш, т.б. машиналар пайдаланылады. Жолды жөндеу және оны пайдалану жұмыстары бетон бұзғыш, қар тазалағыш, жол жуғыш, т.б. машиналары арқылы атқарылады.
Сілтеме
Санат: Көлік және коммуникация
Қаратау
Негізгі ұғым:
Таулар мен жоталар:
Елді мекен:
Поллачек Клара
Клара Поллачек (Clara Katharina Pollaczek; 1875-1951) — аустриялық жазушы, оның кейбір шығармаларына Боб және Боб Бел бүркеншік аттары қойылған.
Б. з. д. 198 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 198 жылы туғандар
Поллачек Клара
Ол сонымен қатар әдебиетте 1923 жылдан 1931 жылы қайтыс болғанға дейін өмірлік серігі болған Артур Шницлермен қарым-қатынасымен танымал.
Б. з. д. 198 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 198 жылы қайтыс болғандар
Поллачек Клара
Өмірбаяны
1875 жылы 15 қаңтарда Венада банкир Луи Лоебтің еврей отбасында дүниеге келді (Луис Лоеб, 1843-1928), онда ол екі ағасы Альфред пен Оттомен, сондай-ақ оның әпкесі Аннамен бірге өсті. Бастапқы білімін үйде алды, ол жазда бүкіл отбасымен Бад-Ишлде жиі өткізетін.
Б. з. д. 198 жыл
Түсініктемелер
*
Поллачек Клара
Өмірбаяны
Дарынды және білімді Клара 19 жасында ерлердің бүркеншік аттарымен қолтаңба қалдырып, жаза бастады. 1897 жылы сәуірде оның алғашқы жұмысы Mimi. Schattenbilder aus einem Mädchenleben. 1898 жылы 10 мамырда ол Штадтемпель синагогасында Прагада дүниеге келген және ірі былғары көтерме саудагердің мұрагері болған Отто Поллачекке үйленді. 1899 жылы олардың бірінші ұлы Герман Эрих, 1902 жылы екінші ұлы Карл Фридрих дүниеге келді. Отбасы Венада Блумауэргасседегі өз үйінде тұрды. Клараның некесі бақытты болмады - Поллачек көп ұзамай оны екінші жүктілігі кезінде алдап, сүйіктісімен демалысқа кетті. 1907 жылы оның компаниясы қаржылық қиындықтарға тап болып, 1908 жылы 17 сәуірде Отто Поллачек өз-өзіне қол жұмсады. Клара аз ақшамен табыссыз қалған ата-анасы үшін үйінен кетті.
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін отбасының материалдық жағдайы нашарлады. Ол зергерлік бұйымдарын сатып, кейіннен 1928 жылы сатылған ата-анасының үйінен кетуге мәжбүр болды. Ол Венаның он сегізінші ауданындағы шағын пәтерге көшкенге дейін біраз уақыт қонақ үйде тұрды. Отбасын асырау үшін ол 1924 жылы жазушылыққа қайта оралды, сонымен қатар аудармашы болып жұмыс істеді. 1920-1930 жылдар аралығында ол күнделікті беделді Neue Freie Presse газетінде әңгімелер, романдар мен поэзияларды жариялады; көптеген адал оқырмандарды жинап, бірнеше роман жазды.
Аншлюстен кейін Клара Поллачек антисемиттік қудалауға ұшырады. Оның аман қалуына Отто Поллачекпен некеге тұруының нәтижесінде алынған чехословак паспорты көмектескен болуы мүмкін. Аустрияны оккупациялағаннан кейін екі жылдан кейін ол Прагаға көшіп, Германия бұл елді де басып алғанға дейін сонда тұрды. Поллачек Швейцариядағы достарына көшті, онда туыстарының қаржылық қолдауымен ол Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін қалды. 1945 жылы ол Англияда отбасымен бірге тұратын ұлы Карлға қосылды. Оның ағасы Отто Леб 1948 жылы Клараның Венаға оралуын ұйымдастырды.
Клара Поллачек ауырып қалып, енді әдеби мансабын жалғастыра алмады. 1938 жылға дейін бірге қызмет еткен көптеген әріптестері қайтыс болды немесе елден көшіп кетті. Ол 1951 жылы 22 шілдеде Венада қайтыс болды және қаланың басқа құрметті азаматтарының арасында Зиверингер Фридхоф конфессияаралық зиратында жерленді.
Дереккөздер
Санат:Доблингте қайтыс болғандар Санат:Венада қайтыс болғандар Санат:Аустрия жазушылары Санат:Зиверинг зиратында жерленген
Таңатар
Таңатар — Түркістан облысы Бәйдібек ауданы, Алғабас ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шаян ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 2 км-дей жерде, Шаян өзенінің оң жағалық бойында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 751 адам (386 ер адам және 365 әйел адам) болса, 2009 жылы 893 адамды (453 ер адам және 440 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйдібек ауданы елді мекендері
Еркеғали Серікұлы Еденбаев
Еркеғали Серікұлы Еденбаев - 1975 жылы 19 желтоқсанда туған. Қазақстан банкирі.
Қазақ мемлекеттік басқару академиясын (1997) «Қаржы және несие» мамандығы бойынша бітірген.
1997 жылдың маусымынан - ҚР Ұлттық банкі №4 банктік бақылау басқармасы пруденциальді реттеу бөлімінің аға экономисі; 1998 жылдың ақпанынан - әдістемелік бөлімінің бас экономисі; 1998 жылдың тамызынан - банктік бақылау департаменті әдістемелік және талдау басқармасының бас экономисі, 1999 жылдың маусымынан - талдау бөлімінің бастығы. 2000 жылдан - ҚР Ұлттық банкі ББД талдау бөлімінің бастығы. 2001 жылдан - ҚР Ұлттық банкі банктік және стратегиялық бақылау департаменті әдістемелік және талдау басқармасының бастығы. 2003 жылдан - ҚР Ұлттық банкі  қаржылық бақылау департаменті әдістемелік басқармасының бастығы. 2004 жылдан - ҚР қаржылық нарықты және қаржылық ұйымдарды реттеу және бақылау агенттігі стратегия және талдау департаментінің директоры. 2007 жылдың қаңтарынан - «Цесна» корпорациясы» АҚ басқармасының басқарушы директоры, 2007 жылдың наурызынан -төрағасы орынбасарының м.а., орынбасары.
2008 жылдың наурызынан бері - «Цесна» корпорациясы АҚ басқармасының төрағасы.
Дереккөздер
Санат:1975 жылы туғандар Санат:Қазақстан банкирлері
Футболдан Түрікменстан чемпионаты
Түрікменстан жоғары лигасы (Türkmenistanyň Ýokary Ligasy) — Футболдан Түрікменстан чемпионаты, 1992 жылдан бері өткізіліп келеді. 8 клуб қатысады. Көктем-күз тәсілімен өткізіледі.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Түрікменстан чемпионаты
Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты
Қазақстан Республикасының Ұлттық Мұрағаты — қоғамның рухани, мәдени, ғылыми, әлеуметтік-құқықтық қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Қазақстан халқының тарихи-мәдени құжаттық мұраларын сақтайтын мұрағаттар, мемлекеттіліктің нысандарын бірі болып табылады.
Мемлекеттің өркениеттілігінің деңгейі халықтың естелік құжаттарын сақтаушы мұрағаттарға деген көзғараспен бағаланады.
Жаңа астанада Ұлттық мұрағат құру идеясы бүгінгі уақыт талабына жауап. Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың қолдауымен 2002 жылы 12 желтоқсандағы № 01- 8.15 тарихи хаттамалық шешімімен Ұлттық мұрағат ғимаратты 2003 жылы Астана қаласында салынатын мемлекеттік нысандар тізбесіне енгізілді.
Тарихы
1994 жылы Қазақстан Республикасының мемлекеттік мұрағатшылар Астрахан мұрағатынан «Бөкей архиві Ішкі Қырғыз Ордасында (қазақ) 1794 жылы ұйымдастырылып, оның кезінде өмір сүрді» деген дерек тапты. Бұл деректеме Қазақстан мұрағат тарихын 2 ғасырға бір-ақ көтерді. Сөйтіп Қазақстан мұрағатының екі ғасырлық тарихы әлемге танылды. 1917 жылға дейінгі Ішкі Ордадан басқа аймақтағы Қазақстан тарихына байланысты деректер патша үкіметінің Орынбор, Түркістан, Дала генерал губернаторлықтары мен шекара комиссиясында Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі, Жер және халық ағарту министрліктерінде тағы басқа ведомстволық архивтерде сақталды. Ол құжаттардың бір азы 1921 жылдан Қазақстан мұрағаттар қорына өтті. Яғни 1921 жылы 5 сәуірде Қазақ Өлкелік бас архив ұйымдастырылып, ол 1922 жыл күзінде Өлкелік Орталық архив деп аталды. 1921 жылы алғаш ұйымдастырылған Орталық өлкелік мұрағат тарихи маңызды құжаттарды жинау, сақтау ісімен айналысып, бүгінде Орталық мемлекеттік мұрағаттың негізін құрап отыр.
Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік мұрағаты - Қазақстанда өзінің қорында 1 миллион 500 мыңдай істер сақтап отырған ең ірі де жан-жақты мұрағат және республикадағы кеңес дәуірі кезеңі құжаттарының бірден-бір қоймасы.
Кеңес кезеңіне дейінгі құжаттар негізінен патшалық отарлау әкімшілігі ұйымдарының:
Кеңестік дәуір кезеңі
Қараусыз қалған революцияға дейінгі тарихи құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету мұрағаттардың негізгі міндетіне алынды. Ұлттық мұрағат қоры ұлттық құндылық ретінде бекітілген заңмен мойындалған тарихи, әлеуметтік, ғылыми, экономикалық, саяси және мәдени маңызы бар барлық мұрағаттардың, мұрағат қорларының және документалды ескерткіштердің жиынтығы болып табылады.
Себебі тарих қана ұрпақтар үндестігін жалғастырып, уақыттар арасындағы өзара байланыстар мен өзара әрекеттесуді қамтамасыз етеді. Бөкей хандығы тарихымен тығыз байланысты алғашқы ұлттық құндылықтардың ошағына айналған мұрағаттар бірнеше дәуірлік сан қилы тарихты бастан өткерді.
Төңкеріске дейінгі дәуірде Қазақстан тарихына қатысты шашыраңқы тарихи маңызды құжаттар негізінен ведомстволық мұрағаттарда орналасты. Кеңестік дәуірдің алғашқы жылдарындағы саяси жағдайлар бірқатар маңызды тарихи құжаттардың Қазақстанмен шекаралас республикалар мен облыстарда қалып қоюына себеп болды.
Мұрағат құжаттарын пайдалану
Мұрағат құжаттарын пайдалану мәселесінде мұрағаттардың кеңестік дәуірде алдымен Коммунистік партияның мүддесіне қызмет атқарып, тек кеңестік жүйе ыдырығаннан кейін барлық пайдаланушыларға бірдей қызмет ете бастағаны белгілі.
Мұрағат құжаттарымен жұмыс істеуде арнайы қабылданған ережелерді, яғни ақпаратты іздестіруде анықтамалық аппаратты пайдалануды, көне мәтіндерді оқи білу қажет.
Қоғамның білімге деген қажеттіліктері қазір жаңа тасушылардағы ақпараттарды қабылдауға мүмкіндік береді. «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы аясында шетелдерде Қазақстан тарихына қатысты жазба деректерді іздестірумен айналысатын археографиялық комиссиялар нәтижелі жұмыстар атқарды.
Шетелдік мұрағаттар, кітапханалар, ғылыми-зерттеу мекемелерінің сирек қолжазбалар бөлімдерінен іздеп табылған тарихи құнды құжаттардың біраз бөлігінің көшірмелері алынды. 2002-2005 жылдар аралығында барлығы 35 мыңнан аса тарихи құжаттар анықталды.
Отандық мұрағаттарда сақтаулы құжаттардың басым бөлігімен көпшілік және ғылыми орта таныс. Тарихи, мәдени, саяси маңызға ие құжаттарды түрлі салаларда пайдалану да кеңінен жүргізілуде. Мұрағат мекемесі құжаттарды мүлтіксіз қорғап, сенімді жерде сақтауды қамтамасыз етеді және ұлттық тарихи-мәдени мұраны іске пайдаланады.
Орталық мемлекеттік мұрағат ғимараты
Жаңа астанада Ұлттық мұрағат құру идеясы бүгінгі уақыт талабына жауап Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың қолдауымен 2002 жылы 12 желтоқсандағы № 01- 8.15 тарихи хаттамалық шешімімен Ұлттық мұрағат ғимаратты 2003 жылы Астана қаласында салынатын мемлекеттік нысандар тізбесіне енгізілді.
Бұл ТМД-ға елдеріне халықаралық стандарттар мен талаптарға сай жоғары технологиялық мұрағаттық құралдармен жабдықталған бірден – бір мекеме болып табылады.
Ғимаратты сипаттау
Бұл қазіргі заман талабына сай көркем де әсем ғимарат, оның тоғыз қабатты, көк тіреген күмбезді қоймасы шығыстық стилдегі шексіздік пен тұрақтылықты бейнелейді, ал әкімшілік бөлігінің еуропалық стилі Есіл өзенінің сол жағалауындағы жаңа әкімшілік елорда орталығын толықтырып тұрғандай.
Егерде Министрліктер ғимаратын аспанда қалықтап жүрген құстың бейнесіне ұқсатсақ, Ұлттық мұрағат ғимараты өткеннен болашаққа көз салған көз жанарына ұқсайды. Жалпы аумағы 12725 шаршы метрді алып жатқан ғимарат дәстүрлі түрдегі және электронды тасымалдаушылардағы мұрағаттың құжаттарды сақтауға арналған екі блоктан тұрады.
Бірнеше оқу залдары, синхронды аудармамен қамтылған конференц–зал, кино, көрме және интернет залдары, Ұлттық мұрағат қорларға арналған экспозициялық холлдар бар. құжаттарды консервациялау, өңдеу, микрофильмдеу және көшірме жасау лабораториялары орналасқан. Ғимарат ішкі ылғалдылығын бақылау үшін, өрт дабылы, газдық өрт сөндіру құралдары, бейнебақылау камералары, электронды рұқсат жүйесі және т.б. құралдармен жабдықталған.
Жалпы алғанда, мұнда халықтың құжаттық естеліктерін сақтаушы және жинақтаушы – мұрағатшылар қызмет атқаруға және құнды құжаттарды алдағы жүзжылдыққа сақтап жеткізуге жағдайлар жасалған. мұрағат ісін дамытудың 2001-2005 жылдарға арналған бағдарламасын жүзеге асыруда мұрағат ісі, басқару қызметін құжаттамалық қамтамасыз ету және құжаттама жүйесін дамыту мәселелері бойынша 70-тен аса нормативтік-құқықтық кесімдер мен әдістемелік құжаттар дайындалды.
Халықаралық қатынастары
Олардан отандық мұрағаттарда баламасы жоқ
Мұрағат ісі саласындағы ынтымақтастықты дамыту мақсатында Араб Египет Республикасы Мәдениет министрлігімен,Арменияның аумақтық басқару минис­трлігімен, Польша мемлекеттік мұрағаттары, Бас дирекциясымен, Түркия Премьер-Министрі жанындағы мемлекеттік мұрағат Бас дирекциясымен, Моңғолия және Өзбекстанның мұрағат ісі жөніндегі басқармаларымен, АҚШ Холокост мемориалдық мұражайымен келісімдер жасалды.
Ұлттық мұрағатта Мұрағат және ақпарат комитетінің Орталық мемлекеттік кинофотоқұжаттары және дыбыстық жазбалар мұрағаты Қазақстандағы АҚШ елшісінің грантын қолдана отырып өңдеген документальды фильмдерінің тұсау кесері, «Оқитын ел- бәсекеге қабілетті қоғамның негізі» атты Халықаралық Оқу Конгресі секциясының жиналысы, «Мұрағаттық мекемелердің баспасөз қызметі: қазіргі жағдайы және болашағы» атты республикалық ғылыми-практикалық семинары, «Электронды құжатайналым және мұрағаттар» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциялар өткізілді.
Осы іс-шараларға Қазақстан Республикасының Парламент Сенатының төрағасы Қ.Қ.Тоқаев, Мәдениет және ақпарат министрі Е.Е.Ертісбаев, Парламент депутаттары, мемлекет және қоғам қайраткерлері, АҚШ елшісі Джон Ордвей, Словакия елшісі Душан Подгорски, ғалымдар, жазушылар, мәдениет, мұрағат және кітапхана мекемелерінің қайраткерлері, журналистер, астананың жоғарғы оқу орындарының студенттері қатысты.
2007 жылдың 14-18 сәуір аралығындағы француз және неміс киносының фестивалі аясында Франция Елшілігі мен неміс тілі Орталығының бірігуімен әлемге әйгілі Клод Шаброль, Ренер В. Фассбиндер режиссерларының кинофильмдерінің көрсетілімі өтті.
"Нұр Отан" Халықтық Демократиялық партияның ХII -ші съезі
"Нұр Отан" Халықтық Демократиялық партияның ХII -ші съезіне арнап мұрағаттық құжаттар көрмесі 2009 жылдың 15 мамырында Астана қаласының Тәуелсіздік сарайында өтті.
"Нұр Отан" ХДП-ның қызметіне арналған стендіде мұрағаттық құжаттар мен материалдар келесі бөлімдерде қойылды: Құрамы мен мазмұны жағынан көрмеге қойылған құжаттар мен материалдар ерекше сипатқа ие және партияның құрылу кезеңінен бастап бүгінгі күнге дейінгі даму тарихына жан-жақты шолу жасайды.
Бұл көрмеде қойылған құжаттар
Ұлы Отан соғысы жылдарындағы қазақстандықтар
Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағатында 2010 жылдың 6 мамырында «Қазақстан Республикасының ардагерлер ұйымы» Қоғамдық бірлестігімен бірге Ұлы Отан соғысы Жеңісінің 65 жылдығына арналған «Ұлы Отан соғысы жылдарындағы қазақстандықтар» атты құжатты көрмесі өтті.
Көрме төменгі алты бөлімнен тұрады:
Көрмеге
Қазақстан Республикасының Коституциясы – тұрақтылық, келісім, өрлеу
2010 жылдың 10 тамызында Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағатының көрме залында Конституцияның қабылданғанына 15 жыл толуына орай «Қазақстан Республикасының Коституциясы - тұрақтылық, келісім, өрлеу» атты құжаттық көрменің ашылуы салтанаты өтті. Бұл құжаттылық көрмесі 2010 жылдың 30 қыркүйегіне дейін жалғасды. Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағатында мемлекеттік мерекелер мен айрықша даталаға арнап Қазақстанның тәуелсіздігі мен егемендік кезеңіндегі жаңа тарихына қатысты мұрағаттық құжаттар мен материалдардан көрме ұйымдастыру әдеп-ғұрыпқа айналды.
Тәуелсіз Қазақстан: бейбітшілік пен жасампаздықтың 20 жылы
Ел тәуелсiздiгінiң 20 жылдығы қарсаңында Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты «Тәуелсіз Қазақстан: бейбітшілік пен жасампаздықтың 20 жылы» атты құжаттық көрмесін өткізді.
Көрме 7 бөлімнен тұрды:
«Нұрсұлтан Әбiшұлы Назарбаев – Қазақстан Республикасының Президенті-Елбасы» бөлiмі:
'''«Қазақ КСР-ның мемлекеттік егемендігі Декларацияны қабылдау. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігін жариялау» бөлімін:'''
Көрмеге қойылуға Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты, Орталық мемлекеттік мұрағат және Орталық мемлекеттік кинофотоқұжаттар және дыбыс жазбалар мұрағатының 250 мұрағаттық құжаттары мен материалдары іріктелініп алынды.
Журналдар, нұсқағыштар, анықтамалар
«Қазақстан мұрағаттары» журналы - Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты тоқсанына 1 рет «Қазақстан мұрағаттары» атты ақпараттық және ғылыми-практикалық журналын шығарады. Бұл журналы қазақ және орыс тілдерінде басылып шығады. Қазақстан және ТМД елдеріне таралады.
Басылымда жарияланатын мақалалар мұрағаттану, құжаттану және деректану, халықаралық қарым-қатынас мәселелерін қамтиды және Қазақстан Республикасы мемлекеттік мұрағаттарының жұмысы туралы ақпарат береді.
Қазақстан Республикасы Ұлттық мұрағаты қорлары бойынша жөнсілтер – Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі Ақпарат және мұрағат комитетінің «Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты» мемлекеттік мекемесі дайындаған Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағатында сақтауда тұрған 1991–2008 жылдарғы құжаттар қорларының құрамы мен мазмұнын ашатын, құжаттық ақпараттармен алдын ала таныстыруға арналған ақпараттық-анықтамалық басылым.
Басылым негізінен мұрағаттан тыс жерде, сыртқы ортада базалық құрылымдық анықтамалық ретінде пайдалануға арналған.
Жинақтар
Басылым 1998-2001 жылдар аралығындағы нормативтік құқықтық актілер, мұрағат ісі жайлы ғылыми-методикалық құжаттар жинағының жалғасы болып табылады. Жинаққа енгізілген құжаттар 2001-2007 жылдар аралығын қамтиды. Жинақ екі бөлімнен тұрады:
І. Нормативтік құқықтық актілер;
ІІ.Ғылыми-методикалық құжаттар.
Басылым – орыс тілінде.
«Қазақстан астаналары» құжаттар мен материалдар жинағы
Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты «Қазақстан астаналары» атты құжаттар мен материалдар жинағын шығарды. Бұл жинақ Қазақстан Республикасының Президенті мұрағаты, Алматы, Батыс-Қазақстан, Қызылорда облыстары және Астана қаласының мемлекеттік мұрағаттары, Алматы қаласының Орталық мемлекеттік мұрағаты, Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты, Президенттік мәдениет орталығы және Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің ақпарат және мұрағаттар Комитетінің Орталық мемлекеттік мұрағаты қорларының құжаттары негізінде құрастырылған.
Жинаққа 135 құжат, 12 материал және 30 фотоматериал енгізілді.
«Электронды құжатайналым және мұрағаттар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның материалдары
Басылымда 2007 жылдың 7 қарашасында Халықаралық мұрағаттар кеңесінің Еуразия аймақтық бөлімшесінің (ЕВРАЗИКА) 8-ші жалпы конференциясы аясында өткен «Электронды құжатайналым және мұрағаттар» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияның баяндамалары, сөйлеген сөздер, ұсынымдар жарияланған. Жарияланған материалдар электронды құжатайналым және мұрағаттар жүйесінің дамуын, енгізу барысындағы талаптар мен негізгі принциптердің өзекті мәселелерін ашып көрсетеді. Басылым –орыс тілінде.
Әдебиеттер
Санат:Қазақстан мұрағаттары
Силлогизм (айрық)
Силлогизм (грекше syllogіsmos — есептеп шығару) — субъективті-предикатты жүйедегі кесімді екі пікірден жаңа үшінші тұжырым ретінде aлынатын дедуктивті ой тиянағы. Алғышарттардың ақиқаттығын мойындау олардың салдарын мойындауға әкеледі. Мәселен, “Күн жүйесіндегі планеталар күнді айналады. Жер де — планета, демек жер де күнді айналады”. Бұл силлогизмнің үлкен алғышартындағы “планеталар” термині субъект, ал “күнді айналады” — предикат болады. Кіші алғышарттағы “Жер” — субъект, “планета” — предикат. Жалпы ереже қамтылған пікірді үлкен алғышарт деп, жеке жақтары берілген пікірді кіші алғышарт деп, алғышарттардан алынған тұжырымды силлогизмнің қорытындысы дейді. Әдетте әрбір пікір субъект пен объектіден тұрады, мұны термин деп атайды. силлогизмнің әрбір терминінің меншікті аты болады. Екі алғышарт терминдерін үлкен және кіші терминдер, екеуіне де ортақ жалпы терминді орта термин деп атайды.
Щарк-Я
Щарк-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сартынь-Я өзенінің оң жағалауынан 21 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 8 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Ынтымақ
Елді мекендер
Қазақстан:
Қырғызстан:
Қонаев (қала)
Қонаев қаласы 1970 жылдары құрылған. Аумағы 3 мың шаршы км құрайды. Қонаев қаласында қазіргі таңда 2 округ және 11 елді мекен бар. Қапшағай бөгетінің солтүстік батысында 20 шақырым жерде Іле өзенінің оң жағасында Тамғалы Тас орналасқан. Қапшағай өңірінде 61,6 мыңнан астам адам тұрады. Қала Қапшағай бөгені жағасында бой көтерген. Қонаев халықтың ең көп демалатын жерлерінің бірі болып саналады.
Этимологиясы
Қазақ тілінде «Қапшағай» атауы «тар шатқал» немесе «қысылған жер» дегенді білдіреді.
Қала тарихы
Қаланың дамуы мен пайда болу тарихы Қазақ КСР аумағының экономикалық дамуы үшін Қапшағай су электр стансасының құрылысының басталуымен байланысты. Іле елді мекені алғашында су қоймасы салынып жатқан жерде орналасып, 5 мыңнан астам адам жаңа Новоилийск елді мекеніне, Жетіген елді мекеніне және жаңадан құрылған балықшы колхозына, қазіргі Арна ауылына көшірілді. 1969 жылы 29 қыркүйекте жергілікті уақыт бойынша сағат 04:15-те Іле өзені бөгелді. Сол жылдың 26 ​​желтоқсанында су қоймасын толтырудың бірінші кезеңі басталды. 1970 жылдың көктемінде Іле ауылы су қоймасының түбіне кетті. 1970 жылы 9 шілдеде Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Алматы облысы Іле ауданы Новоилийск ауылы облыстық бағыныстағы қала қатарына жатқызылып, оған Қапшағай атауы берілді.
1980 жылдардың аяғында қалада КСРО Қарулы Күштерінің 17-ші армиялық корпусының 751-ші жеке инженерлік-инженерлік батальоны орналасты.
КСРО-ның ыдырауымен мемлекеттік зауыттар мен кәсіпорындар жекешелендіру бағдарламасы бойынша мемлекетке жекенің қолына сатылып, кейіннен өз қызметін тоқтатты.
1998 жылы Заречное және Шеңгелді ауылдары ауылдық округтермен бірге қалалық әкімдікке бағынды.
2000 жылдардың ортасынан бастап су қорғау аймағы болып табылатын Қапшағай су қоймасының жағалары жеке шағын мотельдер мен кафелер үшін белсенді түрде салына бастады, демалуға арналған тегін қоғамдық жағажайлар іс жүзінде жоқ. Жағалаудағы су қорғау аймағының дамуына байланысты су қоймасының сулары ағынды сулардың қалдықтарымен ластануда.
2007 жылы «Ойын бизнесі туралы» заң қабылданды, оған сәйкес ойынханалар мен ойын автоматтары залдары Алматы облысында Қапшағай су қоймасының жағалауында және Ақмола облысының Щучинск ауданында орналасады.
2022 жылдың 16 наурызында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қапшағайдың атын халық қаласа, Қонаев деп өзгертуді қолдайтынын мәлімдеді. Сондай-ақ, ол Алматы облысының жаңа орталығы болуын, одан орталығы Талдықорған қаласында орналасқан жаңа Жетісу өңірінен бөлініп шығуын ұсынды.
География
Қапшағай су қоймасының жағасында, Іле өзенінің бойында, оның темір жол қиылысына жақын жерде, Алматы қаласынан солтүстікке қарай 56 км жерде орналасқан.
Климат
Қапшағай қаласында континенттік климат қалыптасқан. Оның қысы құрғақ және суық, жазы ыстық. Су қоймасындағы судың температурасы мамырдың екінші жартысында 18-20 °С-қа жетеді, ал шілде-тамызда 26-28 °С-қа дейін көтеріледі. Жаз айларында ауа температурасы 40 °С-қа дейін жетеді, бірақ ылғалдылығы төмен.
Әдіс
Әдіс, метод (μέθοδος,methodes зерттеу не тану жолы, бір нәрсеге жетудің жолы) — көздеген мақсатқа жетудің тәсілі, тәртіпке келтірген қызмет жүйесі. Әдіс философияда зерттелетін нәрсенің ойша нұсқасын жасау үшін қажетті таным құралы болып табылады.
Әдіс - 1. (Грек. methodos-зерттеу) дүниенің, қоғамның объективтік заңдылықтары мен құбылыстарын практика және теория жүзінде игеруге және өзгертуге бағытталған таным принциптерінің жиынтығы, зерттеліп отырған объекті жөніндегі мәліметтерді және ғылыми жаңалықтарды бір ізге келтіру тәсілдерінің жүйесі.
2. Құбылыстарды танып-білудің, зерттеудің әдіс-тәсілдері мен амалдар жиынтығы, таным мен істе белгілі нәтижелерге жетудің тәсілдері.
3. (Грек.odes – «бір нәрсеге жетудің жолы») – көздеген мақсатқа жетудің тәсілі, тәртіпке келтірген қызмет жүйесі.
Ғылыми әдістер
Ғылыми әдістің негізгі мақсаттары — объективтік ақиқатты ашу. Зерттеудің нәтижесі де, оған апаратын жол да, әдіс те ақиқат болуы қажет. Әдістің негізінде белгілі бір білімдер (ұғымдар мен заңдар) жүйесі жатады. Мысалы, әрбір элементтің өзіндік спектрі барлығын физика ғылымы ашқаны мәлім. Мұның өзі физикада бұдан бұрын қалыптасқан, спектрольдық анализ әдісі негізінде ғана мүмкін болды. Демек, әдістің ақиқаттылығы оның негізінде жатқан теорияның ақиқатына байланысты. Зерттелетін пәннің ішкі құрылымы өзіне сәйкес келетін әдіс болуын талап етеді. Алайда олардың арасында толық сәйкестік, абсолюттік тепе-теңдік бола бермейді. Әдіс пән ерекшелігі арқылы анықталғанмен, олар бір-бірімен қарама-қайшылықта болады. Әдіс пен пәннің толық сәйкес келуі субъектінің объектіге біртіндеп шексіз жақындауы нәтижесінде болуы мүмкін.
Педагогикада
Әдіс - нақты бір міндетті шешуге арналған әрекетті практикалық не теориялық тұрғыдан игерудің біршама біркелкі тәсілдерінің, операцияларының жиынтығы. Педагогикада білім беру мен тәрбие әдістерін жасау мен оларды жіктеу проблемасы негізгілердің бірі болып табылады.
Теория мен әдіс
Теория — объективтік шындықтың идеалдық бейнесі. Ғылыми теория мен әдіс өте тығыз байланыста. Дұрыс құрылған теория — жаңа құбылыстарды танудің әдісі. Әрбір ғылымның өзіндік пәндері, соған сәйкес өзіне тән әдісі болады. Осыған орай, ғылымда әдістерді топтастыру (классификациялау) мәселесі пайда болады. Әр түрлі теориялық жүйелерді (ұғымдар мен заңдарды) топтастыру негізінде әдісті екі үлкен топқа бөлуге болады: философиялық әдіс және жеке ғылымдар әдісі. Философиялық әдіс барлық ғылымда қолданылумен қатар, адам ойының ақиқатқа қарай жылжу заңдылығын ашады. Философиялық әдіс өзге ғылымдардың әдістерін, олардың жетістіктерін қорыту нәтижесінде пайда болып, үнемі жетілу, ұшталу үстінде болады. Белгілі бір ғылым саласында философиялық әдісті дұрыс қолдана білмеу көптеген методикалық қателерге соқтырады. Әдіс — дүниенің, қоғамның объективтік заңдылықтары мен құбылыстарын тәжірибеде және теория жүзінде игеруге бағытталған таным принциптерінің жиынтығы ретінде сипатталады.
Математикада
Әдіс — көзделген нәтижені анықтауға арналған тәсілдердің немесе амалдардың жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология Санат:Математика
Метод
Бүкіләлемдік бокс кеңесінің чемпиондары
ББК (WBC) нұсқасы бойынша әлем чемпиондарының тізімі чемпион атағын Бүкіләлемдік бокс кеңесі (ББК (WBC)) бойынша жеңіп алған боксшыларды біріктіреді.
Тағы қараңыз
* ББК
Карлос Мария де Альвеар
Карлос Мария де Альвеар (Carlos María de Alvear; 25.10.1789, Санту-Анжелу — 03.11.1852, Нью-Йорк, АҚШ) - Аргентинаның саяси және әскери қайраткері.
1808-14 ж. испан халқының француздық басқыншылығына қарсы соғысына қатысты.
1812 ж. Аргентина патриоттарының азаттық куресінде көрнекті роль атқарды.
1813 ж. Ла-Плата провинцияларының Бас конституциялық ассамблеясының төрағасы болды.
1814 ж. Буэнос-Айрес патриоттарының күресіне басшылық етті.
Альвеар 1815 ж. Ла-Плата провинцияларының жоғарғы билеушісі. Сол жылы сәуір айында қызметінен түсіп, елден безіп кеткен.
1821 ж. амнистиядан кейін отанына қайтып оралып, Аргентинаның АҚШ-тағы елшісі (1824, 1838), соғыс және теңіз министрі, Аргентинаның бас қолбасшысы болды.
1852 ж. АҚШ-та қайтыс болды.
Дереккөздер
Санат:Аргентина
Кіші Пывсянъю
Кіші Пывсянъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ёлва өзенінің сол жағалауынан 157 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Шеберлік
Шеберлік - кәсіби немесе әуесқойлық білімдердің каңдай да болсын түрінде істі терең танушылықпен, дамыған іскерлікпен үйлестіріп тиімді әрекеттерді жүзеге асырушылық.
Педагогикалық шеберлік
Педагогикалық шеберлік үнемі жетіліп отыруды қажет ететін балаларды оқыту мен тәрбиелеу өнері. Ол өнерге балаларды сүйетін және өз қалауымен жұмыс істейтін әр педагогтің қолы жетуі мүмкін. Педагог - өз ісінің шебері, жоғары мәдениетті, өз пәнін терең меңгерген, ғылым мен өнердің тиісті салаларынан хабардар, жалпы, әсіресе балалар психологиясының мәселелеріне қанық, оқыту мен тәрбиенің әдістемесін жетік игерген маман.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Сандыбай Режепұлы Боранбаев
Сандыбай Режепұлы Боранбаев (15 қазан 1960 жылы, қазіргі Түркістан облысы, Төле би ауданы, Қаратөбе ауылында туған) – филология ғылымының докторы (2008 жылы). Қазақ Мемлекеттік Университеттің филология факултетін (1987 жылы, қазіргі Қазақ Ұлттық Университеті), Қазақ мемлекеттік қыздар педагогика институтының аспирантурасын (1991–94 жылдары, қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогика университеті) бітірген. 1987–89 жылдары Талдықорған қалалық комсомол комитетінде қызметкер, Талдықорған педагогика институтының оқытушысы (1989–91 жылдары), Халықаралық қазақ-түрік университеті Шымкент бөлімшесінің аға оқытушысы (1994–99 жылдары), Қазақ еңбек және әлеуметтік қатынастар академиясы Шымкент бөлімшесінің оқу ісі жөніндегі проректоры (1999–2002 жылдары), Халықаралық қазақ-түрік университетінің доценті (2002–2004 жылдары) қызметтерін атқарды. 2004 жылдан Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік унверситетінде кафедра меңгерушісі қызметінде. «Ескі қыпшақ тілі мен қазақ тілінің генетикалық сабақтастығы» атты тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 50-ден астам ғылыми мақала, 2 монографияның авторы.
Сілтемелер
1. «Боранбаев Сандыбай Режепұлы»
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Фёдор Фёдорович Федоровский
thumb|Файл тақырыбы
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Б. з. д. 199 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 199 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 199 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Асыв-Вож (Летники тармағы)
Асыв-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Летник өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Каид-және-Азам университеті
thumb|200x200px| Каид-және-Азам университетке кіру жолы Каид-және-Азам университеті (урду <span lang="und-Arab" style="font-size:125%; font-family:'Nafees Nastaleeq', 'Nafees Nastaleeq v1.01', 'Jameel Noori Nastaleeq','IranNastaliq', 'Pak Nastaleeq', 'PDMS_Jauhar';" title="Nasta'liq">قائداعظم یونیورسٹی ) — Исламабад қаласындағы Пәкістанның университеті.
Осы университет Пәкистан мемлекетінің ең мықты университеттердің бірі. 1965 жылы Исламабад университет атауымен құрылды. Зульфикар Али Бхутто АҚШ үкіметінен ақша алып, осы университетті соқты.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Morandi
Morandi — европоп стилінде ән салатын Мариус Мога және Андрей Ропчадан құралған румындық музыкалық топ. Топтың аты вокалистердің есімдерінің алғашқы әріптерінен құралған, яғни Mo — бұл Мариус Мога, ал Randi — Андрей Ропчаның лақапаты. Топ Румынияда, Бухарестте 2004 жылы пайда болды.