cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нюды-Танга-Лова
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Асантай Әлімов
Асантай Әлімов (11.2.1929, Талапты ауылына қарасты Мыңшұңқыр елді мекені — 18.1.2002, Темір станциясы) — тарихшы, өлкетанушы, ақын, суретші, Отырардағы музейдің негізін қалаған. Көне жәдігерлерді қастерлеп, жинастырғандықтан "Дала археологы", "Музей-адам" атанған. 1951 жылы Шымкент педагогикалық институтын, 1957 жылы ҚазПИ-ді бітірген. 1957—73 жылы орта мектеп мүғалімі, 1973—80 жылы аудандық тарихи-өлкетану музейінің директоры кызметтерін атқарған. Кәсіпқой суретші ретінде салған Әбу Насыр әл-Фараби, Қажымұқан, Ыбырай, Шоқан, А.Жармұхамедов, т.б. портреттері, "Отырар корғанысы" полотносы, т.б. бар. Сонымен катар "Зүлымдық" (Шымкент, 1993) атты жыр жинағының авторы. 100-ден аса ғылыми-танымдық мақаласы жарық көрген. Әлімов шығармаларының негізгі тақырыбы: тарихи аңыз, ғылыми-білім, мәдени мүралар, сын-сықақ, т.б. Әлімов жинаған жәдігерлер Отырар мемлекеттік археологиялық қорық-музейінде, Отырар руханияты кітапхана-музейінде сактаулы. ҚР еңбек сіңірген кызметкер. Ауданның "Құрметті азаматы".
Вырбица (Хасково облысы)
Вырбица (Върбица) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Димитровград қауымының құрамына кіреді.
Мурьель-де-ла-Фуэнте
Мурьель-де-ла-Фуэнте (Muriel de la Fuente) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Пинарес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 80 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,66 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Вырбица (Хасково облысы)
Пошта индексі — 6445. Телефон коды — 03935. ЕКАТТЕ коды — 76087.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Приквел
Приквел (prequel, контаминация pre-(дейін)) — белгілі бір туындыдағы оқиғалардың алдында болған жағдайларды баяндайтын кітап немесе компьютерлік ойын. Приквелдегі оқиғалар белгілі бір хронология бойынша, сиквелге дейінгі оқиғаларды көрсетеді. Оксфорд сөздігіне сүйене отырып, ең алғаш приквел термині 1958 жылы қолданысқа енді деп тұжырымдауға болады. Бұл термин Өкіл әке 2 фильміне қатысты жиі айтылған. Термин ағылшын тілді мәдениетке 1990 жылдары енді (кейіннен өзге тілдерге еніп, өзгеріске ұшырады préquelle - приквел, séquelle—сиквел). «Жұлдызды соғыс» фильмі бұл үрдісті жылдамдатты.
Приквелдің пайда болу себебі
Егерде белгілі бір туынды коммерциялық тұрғыдан сәтті болып, көрермен тарапынан жақсы пікірлер туындатса, алайда туындыны жалғастыруға мүмкіндік болмаса (мысалға басты кейіпкер қаза болуы мүмкін) бұл жағдайда приквелдер сериясы жасалынуы мүмкін. Мысалға ең түсімді фильм болған «Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид» вестернінен кейін, қаһармандардың өткен шағын суреттейтін «Бутч және Сандэнс: жастық шақ» фильмі түсірілді. Ал өте танымал «Жұлдызды соғыстар » трилогиясынан кейін бірден үш приквел түсірілген болатын.
Дереккөздер
Санат:Кино терминологиясы
Гордей Колесов
Гордей Колесов (2008 жылдың 18 тамызында туған, Мәскеу) —Қытайда 2015 жылы (жасы 6 жыл 5 ай) қытайдың орталық теледидарында CCTV-1, дарындылар шоуының жеңімпазы, шахмат жарыстарының жеңімпазы, шығармашылық байқаулардың лауреаты  , 5 тілді меңгерген (орыс, қытай, испан, ағылшын, француз),  қытайдың 555 идиомаларын жатқа біледі , вундеркинд. Халықаралық шахмат федерациясының Президенті (ФИДЕ) Кирсан Илюмжинов Гордейді «Шахмат әлемінің кішкентай Буддасы» деп атаған. Гордейдің 3 кішкентай қарындастары бар — Милана, Агата және Есения.
Өмірдерегі
2014 жылдың қыркүйек айында Гордей ҚХР-дағы Ресей Елшілігінің (Бейжің қаласы) жанындағы шет (ағылшын) тілін тереңдетіп оқытуға арналған жалпы білім беру орта мектебінің экстернатына оқуға түсті. Сонымен бірге оның шахматпен де әуестенуі басталады.
2015 жылдың қаңтар айында Гордей қытайдың орталық теледидарында CCTV-1, дарындылар Шоуына қатысып, оның жеңімпазы атанады. Қытайдың бұқаралық ақпарат құралдары (БАҚ) Гордей әкесімен бірге танымал жүргізуші Чжудан мадаммен қалайша қалжыңдасқаны туралы таңырқап тұрып жазды. Олар сол жүргізушіден қытайлық идиоманың мәнін түсіндіріп беру жайында сауал қойып, оны тығырыққа тіреген. Гордей осыншама табысқа жете білген шетелдіктердің арасындағы бірінші адам болды. Орысша субтитрлері жазылған роликті Қытай арнасындағы Youtube желісінде Евгений Колесов 2015 жылдың ақпан айының соңында жариялады да, бір ғана аптаның ішінде 1 млн көрермендер жинап үлгерді. Кейбір комментаторлардың пікірінше, жас ресейлік азамат ресей-қытай достастығына дипломаттарға қарағанда көбірек үлес қосқан, ол әлі келешекте дипломат болады-ау деп топшылап та отырғандар бар. Қытайлық БАҚ ұлының дарындарын тәрбиелеуде әкесінің қосқан үлесі зор деп танып отыр.
Кішкентай дарындылар Шоуында жеңіске жеткен соң, кішкентай Колесовты 15 миллион адамы бар Гуанчжоу мегаполисіндегі жоғарғы шенеуніктер мен генералдардың балалары оқып, білім алатын жабыр артықшылықты мектепке тегін оқуға шақырды. Бір жылдық оқуға төлемақысы 20 мың АҚШ долларынан астам ақшаны құрайды. Гордейдің ата-анасының атына да Гордейді түсірілімдерге қатыстыру үшін қытайлық телеарналардан ондаған шақырулар келіп түсіп жатады.
2015 жылдың ақпан айында ресей-қытай достастық жылдарының және жастар алмасуының аясында өткізілген «Қытай-Ресей. Достық көпірі» атты ресейлік-қытайлық балалар мен жасөспірімдердің көркемөнер шығармашылығы байқауында да (2014—2015 жылдар) Гордей өзінің салған суретімен күміс медальді иеленді. Сол айдың ішінде оған қытай каллиграфиясын қатты қаламсаппен жазу-2014 бастапқы байқауында оқырмандар сүйіспеншілігі жүлдесі берілді. Байқауға Гордей өзінің каллиграфиялық дарындары туралы әңгімелеп берген видеосы жіберілді. Гордейден үлгі алу керектігін айтып, жас дарынның (байқаудағы ең жас қатысушы) табыстарын таңырқай бағалаған ШОС бас хатшысы Дмитрий Мезенцев Гордейге жүлдені өз қолынан табыс етті. «Церемония рәсімі кезінде дарынды ресейлік бала баршаға Су Шидің (қытайлық Сунь әулетінің ақыны. — Еск. ред.) өлеңін айтып беріп, көрермендердің ұзақ шапалағына бөленді». Гордейдің табыстары жайлы тіпті Қытайдың басты ақпараттық агенттігі «Синьхуа» жариялап жазды,.
2015 жылдың сәуір айында Гордей мен оның әкесі Евгенийді «Пусть говорят» бағдарламасының арнайы түсіріліміне шақырылды. Сол уақытта роликті қарағандардың саны 4 млн асып кеткен
Ресейдің еңбек сіңірген әртісі, театр және кино актёрі Михаил Ефремов, 4 маусымдағы «Ұлттық жаңалықтар қызмет» ақпараттық агенттігіне арнап Топ-5 басты жаңалықтарды дайындап отырып, Гордей жайлы былай деп жазған: «Алты жастағы ресейлік вундеркинд Гордей Колесов Қытайдың орталық телеарнасында трансляцияланған таланттар шоуының жеңімпазы бола білді. Гордей бес тілде сөйлей алады, оның шахмат бойынша бірінші разряды бар және ол осы спорт түрінен Ресейдің құрамасының мүшесі болып табылады. Гордей, сен — біздің болашағымызсың, саған бүкіл ел теңескісі келеді!»
Интернетте Гордей түскен роликтер зор танымалдылыққа ие болып отыр, солардың ішіндегі ең көп қаралғандары: «6-жастағы Гордей Колесов Қытайдың орталық ТД-да, ССTV-1», «Гордей Колесов Қытайдың орталық ТД-да дарындылар шоуын жеңіп алды» , «Шэньчжэндегі шахмат бойынша І орын» , «Гордей Колесов гитарамен орындаған қытайлық ән» , «Қытай. Шахмат жаттығуы», «В. В. Маяковский. Қытайға нота», «Қытайдың 475 идиомалары» , сондай-ақ ол әкесімен бірге: Сергей Есениннің қытай тіліндегі «Гой, ты, Русь моя Родная» және Мао Цзэдунның қытай және орыс тілдеріндегі өлеңдерін оқып тұрған роликтер.
2015 жылдың көктемінде Қытайдың екі орталық арналары Гордей жайлы әрі оның отбасы жайлы 2 деректі фильм түсірді.
Шахматпен әуестену
Гордей шахматпен 2014 жылдың жазынан бастап әуестене бастады, ал сол жылдың қараша айында ол Гуанчжоудың шахмат бойынша біріншілігінде қатысып, күміс жүлдегер ретінде танылады.
2015 жылғы қаңтар айының соңынан бастап, Гордеймен арнайы жаттығулармен сабақ беру үшін Гуанчжоуға көшіп барған Андрей Ободчуктің басшылығымен ол шахматтар бойынша жүйелі оқытуын бастайды. 2014 жылдың қарашасынан бастап 2015 жылдың сәуіріне дейінгі кезеңде Гордей шахмат бойынша бірнеше біліктілік турнирлерінде қатысып үлгерді. 2015 жылдың сәуір айында Гордей Шэньчжэнде шахмат бойынша өткізілген біліктілік турнирінде жеңімпаз атанады да шахмат бойынша бірінші разрядты орындап береді. Чемпион кубогын Гордей қытайлық гроссмейстер, қытайлық әлем чемпиондарының, соның ішінде әйелдер арасындағы үш дүркін әлем чемпионының (2010, 2011, 2013) жаттықтырушысы Е Цзянчуаньның, және де ең жас әйел гроссмейстер Хоу Ифаньның қолынан алды. Таиландта (Паттайя) 2015 жылдың 05-15 мамырында мектеп оқушыларының арасында өткізілген әлем чемпионатында Гордей өзінің жастық санатында жас ресейліктердің арасында үздік нәтиже көрсетіп, ең мықты ондыққа кірді.
Дереккөздер
Санат:18 тамызда туғандар Санат:Музыканттар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:Алфавит бойынша шахматшылар Санат:Ресей шахматшылары
Даровая
Даровая — Ресейдегі өзен. Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волманга өзенінің оң жағалауынан 69 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка Вятка қаласынан Котельнич қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ян Сибелиус
Сибелиус, Ян (1865-1957) - финдік сазгер, дирижер.
Балалық шағы
thumb|left|150px|Ян Сибелуис 11 жаста
Шығармашылығының кемелденуі
thumb|Ян Сибелиустің әр жылдардағы портреттері thumb|Ян Сибелиус, 1954 жыл
Дереккөздер
Санат:Сазгерлер
Буксьер-о-Буа
Буксьер-о-Буа (Bouxières-aux-Bois) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88069, пошта индексі — 88270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 121 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,76 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Вакханалия
right|200px
Вакханал (Bacchanalіa) —
Дереккөздер
Санат:Ежелгі Рим Санат:Діни ұйымдар
Торакограф
Торакограф— көлденең жазықтықта көкірек қуысының нұсқасын және тыныс алудағы оның өзгерісін сызықпен түсіріп тіркеу үшін қолдапатын аспап.
IC 1281
IC 1281 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Торакограф
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
IC 1281
Сыртқы сілтемелер
IC 1281 Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Генеративтік лингвистика
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
КСРО футбол федерациялары кубогы 1986
Б тобы
-
Финал
Санат:КСРО футбол федерациялары кубогы Санат:1986 жылғы футбол
Вакуумдық техника
Вакуумдық техника — вакуумды алу, сақтау және оны өлшеу үшін қолданылатын әдістер мен құрал-жабдықтар жиынтығы. Вакуумдық техникада қолданылатын құралдар мен құрылғыларға: вакуумдық сорғылар, вакуумдық арматуралар (мысалы, клапандар, шүріппелер, саңылау іздегіштер, т.б.), қысымды өлшейтін жабдықтар (мысалы, вакуумметрлер), ағын іздегіштер жатады. Вакуумдық техниканың электроникада, ядролық энергетикада, үдеткіштер техникасында, химия, фармацевтика және тамақ өнеркәсіптерінің технология процестерінде, металлургияда, өте таза материалдар алу техникасында, т.б. ғылым мен өндіріс салаларында қолданылу аясы кеңейіп келеді. Физиканың, химияның, сондай-ақ, өнеркәсіп салаларының даму тарихы вакуумдық техникамен тығыз байланысты. Ауаны сирету үшін пайдаланылған арнаулы тетіктер александриялық оқымысты Герон (шамамен 1 ғ.) еңбектерінде сипатталған. Оны қазіргі пневматикалық механизмнің алғашқы нұсқасы деп қарауға болады. Вакуумды алу жөніндегі алғашқы тәжірибелер 16 ғ-дың 40-жылдарында жүргізілді. 1654 ж. неміс ғалымы Герике Магдебург “Магдебург жарты шары” деп аталатын құрал арқылы тәжірибе жасап, атмосф. қысымның бар екендігін көрнекті түрде дәлелдеді. Оның қолданған сорғысы вакуумды алуға арналған алғашқы сорғы болды. Қыздыру шамының жасалуы (1879) вакуумдық техниканың одан әрі дами түсуіне ықпал етті. Вакуумдық техниканың дамуына неміс ғалымы В. Геле қомақты үлес қосты. Ол 1905 ж. тұңғыш айналмалы сынап сорғысын, 1913 ж. молекулалық сорғы, 1915 ж. диффузиялық сорғы жасады. 1916 ж. Америка ғалымы Ленгмюр конденсаттық бу-сынап сорғысын құрастырды.
Дереккөздер
Санат:Физика
Қазақстан — Түркия футбол матчы (2005)
Қазақстан — Түркия — 2006 жылғы әлем біріншілігінің УЕФА аймағындағы іріктеу кездесуі. 2005 жылы 8 маусымда Алматыдағы "Орталық стадионда" өтіп, Қазақстан құрамасы 0:6 есебімен ойсырай ұтылды. Бұл — Қазақстан құрамасының 2021 жылға дейінгі ресми матчтардағы ең ірі жеңілісі (сондай-ақ өз алаңындағы).
Матч
Қазақстан құрамасы 2002 жылы АФК-дан УЕФА-ға өтті де, 2004 жылдан бастап УЕФА туы астында Әлем біріншілігінің іріктеуіне қатыса бастады. Украина, Дания, Түркия, Грекия, Албания, Грузия құрамаларымен бір топқа түсті. 2005 жылғы 8 наурызға дейін құрама алты ойын өткізді де, алтауында да ұтылды. Соның бірін 2004 жылы 9 қазан күні сырт алаңда Түркияға қарсы өткізіп, 0:4 есебімен ойсырай ұтылған болатын. Көпшіліктің бас бапкер Сергей Тимофеевке деген наразылығы матч сайын өсе түсті.
Алматыдағы Түркияға қарсы ойында Қазақстан құрамасы топта соңғы орында тұрды. Ал түркиялықтар жолдамадан үміткер, топтағы фавориттердің бірі болатын. Бұл кездесуде солай Түркия фаворит саналды.
Матчты қазақстандықтар белсенді бастағанымен, 13, 15 минутта Түркия екі гол соғып тастады да, алаң иелері бар білгенінен жаңылды. Тайм соңында Тунжай Санлы септі 0:3-ке жеткізді.
Матч соңына қарай уақыт өткізе алмай түріктердің де іші пысқандай, үстін-үстін үш гол соғып, Қазақстан футболшыларын жерге қаратты — 0:6. Бұл ойын қазақстандықтардың Еуропадағы абыройын айрандай төккен матч болды.
Матчтан кейін
Қазақстан құрамасының бапкері Сергей Тимофеев ащы жеңілістен өзінше қорытынды шығарды. Енді құрамаға Нұрбол Жұмасқалиев, Данияр Кенжеханов, Сергей Ларин, Давид Лория, Александр Кучма секілді ойыншыларды тартты. Түркиямен ойында алаңға шыққан бірнеше ойыншы қайтадан сол күйі құрамаға шақырылмай кетті.
Бұл кадрлық төңкерістер өз нәтижесін аздап болса да берді. Бұдан кейінгі төрт кездесуде қазақстандықтар қарсыластарынан ірі есеппен ұтылған жоқ, 7 қыркүйек күні тіпті ЕУРО-2004 чемпионы Грекияны ұтып кете жаздады. 8 қазан күні сырт алаңда Грузиямен 0:0 есебімен тең ойнады да, осы циклдегі жалғыз ұпайын еншіледі.
Кейінгі жылдарда
Қазақстан мен Түркия 2012 жылғы Еуропа біріншілігінің іріктеуінде бір топқа түсті. 2010 жылы 3 қыркүйек күні "Астана Аренада" қазақстандықтар тағы да ойсырай ұтылды — 0:3. Сырт алаңда (2011 жылы 2 қыркүйекте) есеп ұзақ уақыт бойы 1:1 боп тұрды да, тек төқреші қосқан жетінші минутта Түркия гол соғып кетті.
2016 жылғы Еуропа біріншілігінің іріктеуінде де екі құрама бір топқа түсті. Қазақстан жанкүйерлерінің өкінішіне қарай, екі ойында да Түркия басым түсті (сыртта - 1:3, Алматыда - 0:1).
2021 жылы Қазақстан құрамасы сырт алаңда Франциядан 0:8 есебімен ұтылды да, антирекордты жаңартты.
Әжімжапырақ
Әжімжапырақ (Brunnera) – айлауыктар тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы.
Моңғол шапқыншылығы және этностық өзгерістер
Моңғол шапқыншылығы
XIII ғасырда Шыңғыс хан империясының құрылуына байланысты Қазақстандағы этностық жағдай елеулі өзгерістерге ұшырады. Шыңғыс хан жаулап алған кез, әсіресе алғашқы онжылдықтар жерді, елді, қала мәдениетін қатты күйзеліске ұшыратты.
Қазақстан жерін мекендеген түркі тектес тайпалардың біртұтас халық болып бірігуі моңғол шапқыншылығына дейін аяқталуға жақын еді. Бұл үдерісті моңғол шапқыншылығы бірнеше ғасырға баяулатып, шегеріп тастады.
Сонымен қатар моңғол шапқыншылығы Қазақстанның және көрші аймақтардың этностық құрамына едәуір өзгерістер енгізді, этностық шекараларды өзгертті.
Шыңғыс хан жорығына дейінгі кезеңде Қазақстан жеріне найман, керей, меркіт, жалайыр тайпалары шығыстан келіп қоныстанса, моңғолдарды жаулап алған кезеңде мұнда маңғыт, қиат, барлас, қоңырат, татар, т.б. тайпалар қоныс аударды.
Қазақстан жеріне басып кірген Шыңғыс хан әскерінің құрамында болған моңғолдардың саны туралы нақты мәлімет жоқ. Шыңғыс хан жорығына, оған сол кезде бағынышты болған ұйғырлардың, қарлұқтардың әскерін қосқанда, Орталық Азияға басып кірген әскердің жалпы саны 150 мыңдай адам болған. Жаулап алу барысында бұл әскер моңғолдардың өз есебінен және де Оңтүстік Сібірдің, Алтайдың, Батыс Моңғолияның түркі тілдес тайпаларының есебінен толығып отырды. Алтай мен Ертіс өңірінен ауған талас, төлеңгіт, барын, т.б. түркі тайпалары Жетісуға қоныстанды. Жаулап алу барысында моңғол жауынгерлерінің, моңғол әскері құрамындағы түркі тілдес жауынгерлердің бір бөлігі жергілікті жерлерді басқару, күзет қызметі үшін қалдырылып отырды. Бірақ олар жергілікті халықтан қыз алып, бірте-бірте тұрғылықты елмен сіңісіп кетті.
Моңғолдардың батысқа қарай жорығы, ең алдымен, Қазақстан жерінен басталды. Шыңғыс ханның үлкен ұлы Жошы хан бүкіл әлемде бұдан жақсы жер, бұл ауадан таза ауа, бұл судан тәтті су, бұл көкмайса мен жайылымдардан кең жайылым жоқ деп білді.
1237 жылы Шыңғыс ханның немересі Бату ханның бастауымен Шығыс Еуропаға аттанған моңғол әскерінің құрамында көшпелі қыпшақтар мен басқа да түркі тайпаларының өкілдері едәуір көп болды. Осы жорықтың нәтижесінде, 1242 жылы Алтын Орда құрылды. Моңғол әскері Жайықтан әрі өткен кезде оның қатарына оңтүстік орыс жерін мекендеген половецтер мен саксиндер де қосылған еді.
Монғол шапқыншылығы әсіресе Жетісудың, Шығыс Қазақстанның этностық құрылымын қатты өзгертті, бұрынғы этностық байланыстарды әлсіретті.
Монғолдардың жаулап алуы кезеңінде Сыр өңіріндегі қала, дала халқының саны күрт азайып кетті. Әсіресе Отырар, Сығанақ және Ашнас қалаларының халқы монғолдарға қатты қарсыласқаны үшін аяусыз қырылған.
1245-1247 жылдары Оңтүстік Қазақстан және Жетісу жерінен жүріп өткен Джованни Плано Карпини былай деп жазады:
Моңғол шапқыншылығы бұл өңірде бұрын қалыптасып қалған шаруашылық-экономикалық, мәдени-этностық дамуды бұзды. Сонымен қатар моңғол шапқыншылығы Қазақстан жерінің этностық құрылымына едәуір өзгеріс әкелген саяси фактор болды. Бір жағынан Қазақстан жеріне сырттан келген моңғол, түркі тектес тайпалар қоныстанса, екінші жағынан жергілікті халықтың біраз бөлігі Шыңғыс ұрпақтарының жорықтарына тартылып, елімізден тыс аймақтарға қуды. Соның нәтижесінде, жергілікті түркі тектес рулар, тайпалар бір-бірінен ажырап қалды, бұрынғы тұтастығынан айырылып, майдаланып кетті. Бұл үлкен ру, тайпалардың халық болып бірігуін қатты тежеді. Моңғол шапқыншылығынан аяқталуға жақын қалған тайпалардың, тайпалық одақтардың халық болып бірігуі бірнеше ғасырға шегерілді.
Моңғолдардың келуімен тайпалардың басқару жүйесінде, шаруашылық әрекетінде, тұрмыс-тіршілігінде, салт-санасында белгілі бір өзгерістер болды. Әсіресе оңтүстік, оңтүстік-шығыс өңірлердегі қалыптасып қалған қала мәдениеті, егіншілік қатты күйзеліске ұшырады, кей жерлерде мүлде құрып, қайта бұрынғы қалпына келе алмай қалды. Дегенмен де қалыптасып келе жатқан халықтың мәдениеті мүлде тоқыраған жоқ. Олар түркілердің тілін, әдет-ғұрпын, дінін қабылдады. Бұл жөнінде XIV ғасырда өмір сүрген араб географы әл-Омари өте бейнелі жазған: .
XIV-XV ғасырлардағы этностық даму
Алтын Орданың шығыс бөлігінің басым көпшілігін қыпшақтар, қаңлылар, керейлер, үйсіндер, кенегестер, арғындар, т.б. тайпалар құрады.
Алтын Орда мемлекетінің аясында түрлі тайпалардан, қалыптасып келе жатқан халықтардан тұратын этностардың арасында өзара шаруашылық, мәдени аралас-құраластық күшейді. Қандас туыстық байланыстардың аумақтық — көрші-туыстық байланыстармен ауыстырылуы қазақтың жеке-жеке тайпаларының халық болып қалыптасуын тездетті. Моңғолдардың езгісі, үстемдігі жағдайы түркі тілдес, туыстас тайпалардың жаулаушыларға қарсы ортақ қарсылығын, олардың өз арасындағы ынтымағын күшейтті, ендігі жерде өзара бірігу қажеттігін сезіндірді. Бұл, бір жағынан, жалпы түркілік этностық сезім мен сананың оянуына түрткі болды.
XIV—XV ғасырларда Қазақстан жері мен көршілес аймақтарда Ақ Орда, Моғолстан, Әбілқайыр хандығы, Ноғай Ордасы мемлекеттері өмір сүрді. Аталған мемлекеттердің тұрғындары қазақ, өзбек, моғолдар, ноғайлар деп аталған. Бұл атаулардың этностық та, саяси дt мәні болды. Әдетте, халықтың атауын этноним десек, ал мемлекеттің атымен аталатын атауды политоним дейміз. Сонымен бұл атаулардың "қазақ", "өзбек" дегендері этноним болса, ал "моғолдар, ноғайлар" деген ұғым "моғол мемлекетінің халқы", "ноғай ордасына қарайтын халық" дегенді білдіреді, яғни этносаяси ұғым. Тарихи-этнологиялық әдебиетте белгілі бір тарихи-этнографиялық аймақта құрылған мемлекет тұрғындарын этносаяси қауымдастық деп атайды.
XIV—XV ғасырларда Ақ Орда, Әбілқайыр хандығы, Ноғай Ордасы, Моғолстан сияқты бірнеше мемлекеттердің құрамында болған қазақ тайпаларының халық болып топтасуы баяулап қалды. Бұл, әсіресе Моғолстанда баяу жүрді. Өйткені Моғолстан мемлекетінің этностық құрамы тіптен ала-құла болды. Оған қазақтың үйсін тайпасымен бірге қырғыздар, кейде Шығыс Түркістанның ұйғыр тайпалары да кірді.
Ақ Орда мемлекетінің құрамына Қыпшақ одағындағы өте жақын туыстас тайпалар кірді. Сондықтан да Ақ Орда мемлекетінің аясында этностық, этномәдени, тілдік қатынастары әлдеқайда жылдам дамыды.
Қазақстан жерін ерте дәуірде және орта ғасырларда мекендеген тайпалардың ішіндегі ең тұрақтысы қыпшақтар болды. Олар XI-XIII ғасырларда Қыпшақ мемлекеттік бірлестігін құрды. Алтын Орда мемлекетінің құрамында да қыпшақтар негізгі этностық топ болды. XIV ғасырда Орда Ежен мен Шайбан ұлыстарын біріктірген Ақ Орда мемлекетінің негізгі халқын тағы да қыпшақтар құрады. Көшпелі өзбектер мемлекеті деп аталатын Әбілхайыр хандығы құрамында да қыпшақтар болды. Кейін, қазақ халқы қалыптасып болған кезде де, оның құрамындағы үлкен тайпаны қыпшақтар құрады.
Қыпшақтар қазақ даласында ерте заманда да, орта ғасырларда да үлкен саяси және этностық біріктіруші рөл атқарған тайпа. Сондықтан шығыс авторларының жазбаларында қазақ жері ылғи да Қыпшақ даласы (Дешті Қыпшақ) деп аталады. Батыйдың әскери құрамасына қыпшақтармен қатар арғындар, наймандар, оғыздар, бүрақтар, ойраттар, қарлұқтар, қосшылар, үйсіндер, қоңыраттар, керейлер және барластар кірген. XI ғасырлардан бастап ежелгі қазақ жерінде қыпшақ тайпасы үлкен әскери, саяси ықпалға ие болғанын байқауға болады. Яғни, бұл кезеңде қыпшақтар қазақ тайпаларын этностық жағынан біріктіруші қызмет атқарған.
Қыпшақ этно-саяси қауымдастығына кірген тайпалар бірлестігінің бірнеше ғасырлық тұрақтылығын байқаймыз. Әрине, сыртқы жаулаушылықтар салдарынан, әр кез әр түрлі мемлекеттердің құрамына бытырап, бөлініп кіру салдарынан олардың өзара этностық, мәдени, шаруашылық байланыстары әлсіреп, үзіліп те отырды. Бірақ бұл сыртқы факторлар қазақ халқының үздіксіз, тұрақты түрде қалыптасуын баяулатқанымен, тоқтата алмады.
XIV ғасырдың 50—60-жылдары Ақ Орданы, яғни Шығыс Дешті Қыпшақты мекендеген тайпаларды қыпшақ деп атамай, көбінесе өзбек деп атайды. XIV—XV ғасырлардағы Шығыс Дешті Қыпшақтың жұртына қатысты "өзбек" атауы елдің аты емес, яғни этнонимде емес, мемлекеттің құрамына енген жергілікті түркі және сіңісіп кеткен моңғол тайпаларының ортақ саяси атауы деп түсінген дүрыс. Көшпелі өзбектерге үш үлкен тайпа (халық) кіреді:
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
NGC 503
NGC 503 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 13 тамызда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 503 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 5086, MCG 5-4-40, ZWG 502.65, NPM1G +33.0045.
Кіші Манья
Кіші Манья — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лозьва өзенінің сол жағалауынан 515 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Лай Чансин
1958 жылы Фуцзянь провинциясындағы ауылда шенеунік отбасында дүниеге келген. 1979 жылы провинциядағы автобөлшектер өндірісімен айналысатын алғашқы кәсіпорын салады.
1991 жылы Гонконгке көшіп барады. Гонконг пен Сямэн арасындағы саудамен айналысатын сауда фирмасының негізін қалайды.
1994 жылы ''Юаньхуа компания тобын құрып, ерекше экономиялық аймаққа айналдырады. Жергілікті партиялармен және мемлекеттік элиталармен жақсы қарым-қатынас орнатып, өз кәсібін өрге домалатады.
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар
Ғұбайдолла Отарұлы Ілиясов
Ғұбайдолла Отарұлы Ілиясов (1914 жыл 12 қараша, Жәнібек ауданы, Бекжан ауылы - 2001 жыл 22 қазан, Алматы) - ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты, доцент, мемлекет және қоғам қайраткері.
Еңбек жолы
1938 жылы Қазақ ауыл шаруашылығы институтын бітірген. Қазақ КСР Министрлер Кеңесі ауылшаруашылық тобының бастығы қызметін атқарған. 1950-1952 жылдары - Қазақ КСР жеңіл өнеркәсіп министрінің бірінші орынбасары. 1952-1954 жылдары - Көкшетау облыстық атқару комитеті төрағасының бірінші орынбасары. 1954-1955 жылдары - Ақмола облыстық партия комитетінің екінші хатшысы. 1956-1959 жылдары - Талдықорған облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы. 1959-1961 жылдары - Қызылорда облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы. 1961-1975 жылдары - Қазақ мемлекеттік университетінің (әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) оқытушысы, аға оқытушысы. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі 4-5-шақырылымдарының депутаты.
Марапаттары
2 мәрте 2-дәрежелі Отан соғысы, Қызыл Жұлдыз, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, медальдармен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Құрмет грамотасымен марапатталған. Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы көрмесінің Алтын орденімен (1954; 1956) марапатталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:1914 жылы туғандар Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Талдықорған облысының әкімдері Санат:Қызылорда облысының әкімдері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері
Ақбауыр сұрқарлығаш
Ақбауыр сұрқарлығаш (Apus melba) – ұзынқанаттылар отрядының сұрқарлығаштар тұқымдасына жататын құс.
Ғасыр
Ғасыр — 100 жылға тең уақыт бірлігі. Григориан күнтізбесіне сәйкес алғашқы ғасыр 1 жылдың қаңтардың 1 басталып желтосанның 31-де аяқталған.
Дереккөздер
* Санат:Уақыт өлшем бірліктері
Гавьян (аудан)
Гавьян (аудан) (Gavião (freguesia)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порталегре округінің құрамына кіреді. Гавьян муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Алентежу регионына қарасты Алту-Алентежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 814 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 57,85 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Алту-Алентежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порталегре округінің елді мекендері
Веуч (Кобожи тармағы)
Веуч — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Вологда облысы, Новгород облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кобожа өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Молога өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Амангелді Бөтешұлы Қошқаров
Амангелді Бөтешұлы Қошкаров (31. 08. 1939 жылы туған, Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Жаңақорған қыстағы) — тіл білімі маманы, филология ғылымының докторы (1997). Абай атындағы ҚазПИ-дің филология факультетін, Қаз КСР ғылым академиясының Тіл білімі институтының аспирантурасын бітірген (1964). 1964-1966 жылдары Алматы облысы, Балхаш ауданында мұғалім. Мәскеудің М. Торез атындағы шет тілдер институтының жанындағы эксперименттік лабораторияда профессор В. А. Артемовтің жетекшілігімен ғылыми-зерттеу жұмысымен айналысады. 1973-1978 жылдары Жамбыл педагогика институтында аға оқытушы, доцент. 1978-1986 жылдары қыздар мемлекеттік педагогика институтында доцент. 1986-1997 жылдары осы институттың орыс филология кафедрасының меңгерушісі. 1997 жылдан Ақмоладағы Л. Н. Гумилев атындағы Евразия университетінің профессор, филология факультетінің орыс тілі кафедрасының меңгерушісі. "Қазақ тілінің ызың дауыссыздарын спектральді талдау" деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады. 50-ден аса ғылыми еңбектердің авторы.
Қанды дақ
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Арранкур
Арранкур (Arrancourt) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Етамп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91022, пошта индексі — 91690.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 130 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Вайденхан
Вайденхан (Weidenhahn) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 532 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 305. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Гёрг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Сенадор-Жеоржину-Авелину
Сенадор-Жеоржину-Авелину (Senador Georgino Avelino) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Шығыс Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-Сул экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3774 адамды құрайды. Халық тығыздығы — 143,0 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Калька
Калька (calque – көшірме) — өзге тілдегі сөз тіркесі мен жай сөйлемнің құрылымдық-мағыналық негізділігін ана тіліндегі төл тәсілдер арқылы дәлме-дәл көшіріп алу. Тілдің негізді бірліктеріне туынды сөздер, сөз тіркестері және жай сөйлемнің кейбір түрлері жатады. Әрбір шет тілдік негіздегі бірліктерін аударушы тілдің төл тәсілдерімен көшіріп суреттеу ерекшеліктеріне сәйкес қазіргі қазақ тіліндегі калька негізінен 6 түрлі болады.
Семантикалық Калька
Семантикалық Калька-кірме тілдің сөзінде шет тілдік сөз-эквивалентпен ұксас жаңа мәннің пайда болуы.
Калькалау
Калькалау - басқа тілдің немесе тілдердің лексикалық-семантикалық және лексикалық-синтаксистік үлгісін пайдалану жолымен жаңа сөздер жасау немесе тілге синтаксистік құрылымның жаңа тәсілдерін енгізіп, оларды сол тілдің морфемаларымен толтыру.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
Жүйелік ұқсатқыш
Жүйелік ұқсатқыш (Системный имитатор; system simulator) — зерттелетін жүйенің жұмыс істеу алгоритмінің ұқсатқышы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Алшалы
Алшалы (1992 жылға дейін — Успеновка) — Түркістан облысы Төле би ауданындағы ауыл, Қоғалы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ленгер қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 24 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 325 адам (166 ер адам және 159 әйел адам) болса, 2009 жылы 544 адамды (271 ер адам және 273 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Брежинью
2004 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 85,199 км² шамасында.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Жаңа урса (Жаңа Урсаев ауылдық кеңесі)
Жаңа урса — Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл, Жаңа Урсаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 496 адамды құрады. Пошта индексі — 452666, ОКАТО коды — 80207846001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Пэйта-Яха
Пэйта-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Неросавэй-Яха өзенінің оң жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Кардиология
Аурудың алдын алу
Жүрегі ауыратын жүкті әйелдерге кардиолология көмек көрсету тәсілдері зерттеліп, жүрек-қантамыр ауруларын анықтау әдістері ұсынылды (М.Төленов, т.б.). Шок (есеңгіреу), улану салдарынан өлім халіне келген адамды артериясына тез қан құю арқылы аман алып қалуға болатыны дәлелденді (Төленов). Туа пайда болатын жүрек ақауларын анықтау, оларды операция жасау арқылы емдеу әдістері, сондай-ақ қан тамыр хирургиясының әдістері табылды (В.С.Сергиевский, А.К.Ізмұқанов, Е.К.Нұғыманов, Ж.Х.Хамзабаев, т.б.). Жүрек ауруымен ауыратын адамдарды емдеуде тиімді табиғи факторларды (минералды сулар, шипалы балшықтар, қымыз және шұбат) ұтымды пайдалану, жаңа дәрілік препараттарды клиник. тәжірибеден өткізу және диагноз қоюда осы заманғы компьютерлік томографияны пайдалану іске асырылуда. Қазақстанда К. саласында ғылыми-зерттеу жұмыстарымен Кардиология және ішкі аурулар ғылыми-зерттеу институты, Хирургия ғылым орталығы, Педиатрия және бала хирургиясы ғылым орталығы, медициналық университтер, Алматыдағы Дәрігерлер білімін жетілдіру институты, Адам және жануарлар физиологиясы институты шұғылданады.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Тасқұдық көшесі (Астана)
«Тасқүдық» - тастан жасалған қүдыққа байланысты туған атау. Осы аттас елді мекендер де кездеседі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Калифорниа Джанкшн (Айова)
Калифорниа Джанкшн (California Junction) — Айова штатының Харрисон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.19 км². FIPS коды — 19-09910.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 85 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Харрисон округы (Айова)
Арыстан тәрізді ойнампаздар
Арыстан тәрізді ойнампаздар (Leontideus, немесе Leontopithecus) - ойнампаз маймылдар туысы.
Дене ұзындығы 23-37 см. Жүні ұзын, қара-сарғыш. Басы мен бетінің айналасын қалың ұзын түк басқан, сондықтан басы арыстан басына ұқсайды. 3 түрі кездеседі: алтын түсті Арыстан тәрізді ойнампаздар, немесе розалия, (X. rosalia), алтынбасты Арыстан тәрізді ойнампаздар, (L. chrysomelas) және алтын арқалы Арыстан тәрізді ойнампаздар, (L. chrysopygus). Олар Бразилия ормандарында таралған. Күндіз белсенді, топтасып өмір сүреді. Жылына 1-2 ұрпақ береді. ХТҚО Қызыл кітабына енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Приматтар
Нысана
Нысана — қарсыластың жойылуға белгіленген объектісі. Нысана кеңістікте орналасуына қарай жер үстіндегі, әуедегі, теңіздегі нысана, құрамына карай жеке (танк, ұшақ, кеме т.б.) және топтық, мөлшеріне карай — нүктелік, сызыктық, алаңдық; кызметіне карай: активті, пассивті, қозғалыстағы, соның ішінде маневрдегі, қозғалмайтын, пайда болатын, қорғану дәрежесіне карай ашық жердегі, тасадағы, сауытты'' болып бөлінеді. Арнайы ажырату белгілеріне карай — оптикалық, жылулық, радиолокациялық; жер үсті бакьшау пункттері мен радиолокациялық станциялардан бақылауға байланысты бақылауға болатын және бақылауға болмайтын болып сараланады. Мұнымен қоса нысана басқа да маңызды белгілеріне — ұшу биіктігіне, ұшу жылдамдығына, ату нүктесі мен алыстығына т.б. байланысты да бөлінеді. thumb|250ppx|50 метр қашықтықта винтовкамен ату нысанасы
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Коменданттық-жол ауданы
Коменданттық-жол ауданы (Дорожно-комендантский район) — 1970 жылдары құрылған, бірнеше әскери-көлік жолдары. Коменданттық-жол ауданының негізінде коменданттық-жол бөлімі коменданттық-жол қызметін ұйымдастырып, жұмыс жасаған. Бұл бөлім командирі коменданттық-жол ауданының коменданты болады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Перемётный ауылдық округі
Перемётный ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бәйтерек ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Перемётное, Болашақ, Забродино, Калининское, Қаражар, Поливное ауылдары кіреді. Орталығы – Перемётное ауылы. Округ аумағы 562 км². Округ құрамында болған Усихино ауылы 2014 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 6459 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бәйтерек ауданы ауылдық округтері
Ловэр Тауншип (Нью-Джерси)
Ловэр Тауншип (Lower Township) — Нью-Джерси штатының CapeМамыр округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 20785 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 80.5 км² шамасында. FIPS коды — 34-41640.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Альтидона
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2284 адамды құрайды (1905). Халық тығыздығы 176.6 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 93 км² шамасында. Пошта индексі — 63010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Алматы қаласының жергілікті орны және пайда болған уақыты
thumb|400px|Алматы ландшафты Орта ғасырлық Жетісу үшін VIII-X ғғ. кенттену процестерінің маңызды орталықтары болған Қарлұқ және Қарахан мемлекеттерінің қалыптасуының маңызы зор болды. Археологиялық мәліметтер негізіндегі кенттену алдындағы кезең, ежелгі түрік мемелекеттерінің қалыптасуының негізі болған, мал шаруашылығы-егін шаруашылығы экономикасы жолға қойыла бастаған ежелгі түрік дәуірімен байланы- сады. Дәл осы кезеңде тұрғындары егіншілікпен (оның ішінде суармалы) және мал шаруашылығымен шұғылданатын көптеген мекендер пайда болды.
Мұның барлығы екінші кезеңдегі (ХІ-ХІІІ ғғ.) кенттенудің өркендеуінің негізін құрды, ол қалалардың көбеюімен, олардың аумағының артуымен, қол өнері және сауданың, оның ішінде халықаралық Жібек жолының да, дамуымен сипатталады.
Бұл қол өнерінің (қыш жөне шыны, темір және мыс, зергерлік) қарқынды дамыған, құрылыс техникасының, ғылым мен әдебиеттің, сәулет пен өнердің ілгері басқан уақыты болатын.
Халықаралық сауда элиталық тауарлар, мәдениет эталондары және діндер таралатын қала өмірінің, экономиканық, ақша айналымының, коммуникацияның дамуына себепші болды. Жетісу орта ғасырлық кенттенудің ірі аудандарының бірі болады. Жазба деректерде Жетісудың бірнеше ірі қалалары туралы айтылған, оның ішінде Талхир, Екі-Орыз (Эквиус), Лабан, Қойлық (Кайлак), Іленбалық қалалары бар. Олардың арасында «Алмату», Алмалық», «Алматы» аталатын қала болды.
Алмату қаласы туралы Бабырдың замандасы, «Тарих-и Рашиди» шығармасының авторы Хайдар Дулати Тимурдың Қамараддинге қарсы әскери іс-әрекеттеріне байланысты жазады.
Алмату «Моғолстанда (барлық ханзадалар) бір-бірімен таласып-тартысып, күресіп жатқан кездегі» 1504-1509 жж. оқиғаларында тағы аталады. Мансұр хан және ағлйынды Сұлтан Халел сұлтан мен Сұлтан Саид хан араларында болған шайқастардың бі|)і «Моғолстандағы атақты жер» - Алматуда өтеді.
Рашид-ад Диннің (1274-1318) «Жами-ат тауарих» атты еңбегінде келтірілген Оғыз хан туралы «исламданған» нұсқада Алмалық облысы туралы анағұрлым ертеректегі ескертуді келтіру қызықсыз емес. Тарихшы шамамен Х-ХІ ғғ. өткен оқиға туралы, онда Оғыз ханның өзінің бір сапарында Алатаға және Алмалық облысына дейін барғанын, онда Аққой деген жерде ардагер-әскерлер тобымен кездескенін жазады.
Мүмкін, Алмалың атауын географиялық жағынан Іле Алатауы бөктеріне және Алматы маңына жақындастыруға болар. Осылайша, жоғарыда келтірілген ортағасырлық жазба деректер жиынтығы бүгінгі Алматы қаласы аумағындағы жергілікті «Алмату» қаласы туралы растайды. Сөйтіп, аңырында Алмату қаласы туралы толассыз мәліметтер нумизматикалық деректерден алынды. Бұрынғы Шекарашылар училищесі (қазіргі Әскери институт) орналасңан көне қалашыңтың аумағынан теңгелер (монеталар) табылды.
Алдымен мамандар қолына екі теңге түсті. Олар бір тұрпаттас болды. Әрқайсысында екі таңбадан бейнеленген. Олардың біреуі - ортан белінен қысқа сызықпен сызылған белгісі, 670/1269 жылы бастап  ақша реформасы процестерінде қолданылатын, анонимді тұрақты соғылатын ортаазиялық және шығыс-түркістандық теңгелерді ресімдеуде анағұрлым кең таралған таңба болып табылады. Екінші таңба - үш ашалы, тістері бірдей емес, ұзындауы дөңгелектеу ілгекпен және «тұтқаның» қарсы шетіндегі сақинамен тұйықталады.
Нақыштық сапасынық және сақталуынық нашарлығынан теңгелердегі жазулар оқылмауы себепті оларды дәл анықтау мүмкін болмады; тек анық болғаны бұл расында көрсетілген кезеңде жергілікті ақша айналымына қатысқан шағатайлық қақысшының дирхемі. Табылған орнына байланысты, өзінен-өзі айқын болып тұрған соңғы факті барыншы маңызды, себебі Алматы шекарашылар училищесі аумағына ортағасырлық қалашықтық бір бөлігі кіретіндіктен, қоршаған орнымен бірге жоғарғы қабаттары ХІ-ХІІІ ғғ. жататыны толық сенімді. Барлық осы мәліметтердің негізінде Мұндай дирхемдердің соғылған орны Жетісу қалаларының бірі болуы тиіс деген болжам айтылды. Бірнеше жылдан соң нумизматтар қолына тағы да, алдыңғылары табылған жерден, екі күміс теңге-дирхемдер түсті. Ақша сарайы көрсетілетін орын нақышталмаған және өшіп ңалған. Бірінші теңгеде көрсетілген датасы сақталған. Ол анықталды - 1271-1272 жж. ақша реформасы жүргізілген жылдар болып шықты.
Екінші теңгеде ақша сарайы көрсетілген арабша жазу сақталған. Бұл «Алматы» қаласы болатын әрі жазба деректердегі Алматудан айырмасынаң осылайша жазылуы. Араб тілі мамандарының қорытындысы бойынша, Алматы деген жазуға күдік келтіру мүмкін емес.
Осылайша, 1271-1217 жж. Алматы қаласында жергілікті ақша сарайында соғылған теңгелер XIII ғасырдың соңғы отыз шақты жылында қаланың болғанын растайды. Алматы қаласының орналасқан орны мен жасын анықтау мәселесіне археологтар нүкте қоя алды.Алматыны зерттеу туралы ізденістерді бүдан кейін де, сөз жоқ, белсенді түрде жалғастыра беру керек. Орта ғасырлың Алмату, Верный, Алма-Ата, Алматы қаласы тарихының аз зерттелген проблемаларын толың шешу үшін ғылыми қорытындыларды жаңа фактілермен бекіту қажет.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Швайниц (Флеминг)
Швайниц (Флеминг) (Schweinitz (Fläming)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Анхальт-Цербст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 287 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 35,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 86 215. Муниципалитеттің басшысы — Эдельгард Ян.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Нюдяяха
Нюдяяха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/388/117/53/50/4/9 орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Палермо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 657 161 адамды құрайды. Халық тығыздығы 4136,2 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 158,88 км² шамасында. Пошта индексі — 90100.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері