cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы мен құрылымы
Мемлекеттің орталықтандырылған ақшалай қорын қалыптастырумен және пайдаланумен байланысты болып келетін бюджеттің жұмыс жасауы ерекше экономикалық нысандар - бюджеттің түсімдері мен шығыстары арқылы болып отырады. Олар құндық бөліністің жекелеген кезеңдерін білдіреді. Категориялардың екеуі де бюджеттің өзі сияқты объективті және олардың өзгеше қоғамдық арналымы болады: түсімдер мемлекетті қажетті ақшалай қаражаттармен қамтамасыз етеді, шығыстар орталықтандырылған ресурстарды жалпымемлекеттік қажеттіліктерге сәйкес бөледі. Бюджеттің түсімдері табыстар, бюджеттік кредиттерді өтеу сомалары, мемлекеттің қаржылық активтері сатудан түсетін түсімдер, қарыздар, ал оның шығыстары шығындар, бюджеттік кредиттер, қаржылық активтерді сатып алу, қарыздарды өтеу болып табылады. Түсімдер мен шығыстардың құрамы мен құрылымы накты әлеуметтік- экономикалық және тарихи жағдайларда жүзеге асырылатын мемлекеттің бюджеттік және салықтық саясатты жүргізудің бағыттарына байланысты болады. Бұл ретте мемлекет белгілі бір жағдайларда кірістерді қалыптастырудың және шығыстарды жұмсаудың колайлы нысандары мен әдістерін пайдаланады. Бюджеттің құрылымы бюджеттік сыныптама негізінде құрылады және мынадай бөлімдерден тұрады: Бюджеттерді бекіту және бюджеттердің атқарылуы туралы есептерді түзу осы көрсетілген құрылым бойынша жүзеге асырылады. Қарыздарды өтеуді қоспағанда, республикалық бюджет шығыстарын шегергендігі республикалық бюджеттің мұнайға қатысты емес тапшылығы (профициті), қарыздық түсімдер мен Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры трансферттерінің түсімдерін есептемегенде, республикалық бюджеттік түсімдердің сомасына тең. Мұнайға қатысты емес тапшылық бекітілмейді және талдамалық максаттарда пайдаланылады. Бюджет шығыстарының мұнайлық емес түсімдерден тәуелділігін төмендету үшін экономиканың мұнайлық емес секторын нысаналы дамыту есебінен мұнайға қатысты емес тапшылық мөлшері ұзақ мерзімді кезеңде кеміті- луге тиіс. Қазақстан Республикасының 2008 жылғы мемлекеттік бюджетінің құрамы және кірістері мен шығыстарының құрылымы мына мәліметтермен сипатталады (14.1 кесте). (2009 жылғы бұл мәліметтерді қосымшадан қараңыз).
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Шёфтланд
250px|thumb|Картада орналасуы Шёфтланд (Schöftland) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Кульм округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3537 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.28 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4144, пошта индексі — 5040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ұлы Альфред
Ұлы Альфред (ағылшын-саксон. Ælfrēd se Grēata; Alfred the Great; шамамен 849 — 26 қазан 899 / 28 қазан 901) — Уэссекс патшасы (871—899 жж. аралығында / 901 жылдар). «Англия патшасы» деген дәрежені ресми құжат бойынша иеленген Уэссекстің алғашқы патшасы. Ол өз отандастарының арасындағы ең оқымысты адам еді. Патша сарайында алған тәрбиесінің арқасында ежелгі жазушылардың тілі мен еңбектерін түсініп, оқи алатын. Ол ғылым мен білімді, елінің құқықтық және әскери жүйесін жақсартты. Альфред елін даттық викингілерден қоғап, осының арқасында «ұлы» деген дәриежені иеленді. Альфред 899 жылы, кейбір деректер бойынша 901 жылы Винчестер  қаласында қайтыс болған.
Екшеу
Дереккөздер
Санат:Механика
Separation Separación Séparation Separazione
Константиново (Варна облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 247 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9180. Телефон коды — 051125. ЕКАТТЕ коды — 38354.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Ахмеджан Насырұлы Қадыров
Ахмеджан Насырұлы Қадыров - 1935 жылы 12 қазанда Алматы қаласында туған. ¥йғыр. Әкесі - Қадыров Насыр, заңгер болған. Анасы - Қадырова Нұрниса, қоғамдық тамақтану саласының қызметкері болған. А.Н. Островский атындағы Ташкент көркем театр институтын бітірген (1962), театртанушы. Өнертану кандидаты (1973), докторы (1975). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «¥йғыр театры». Профессор (1976 жылдан). «Орнығу жылдары» (1976), «Пьесалар» (1978), «¥йғыр кеңес театры» (1978), «Театр және уақыт» (1980), «Театр кездесулері» (1975), «Ахмет Шамиев - театр және кино актері» (2008), «Театр афишасының алдында» (2008), «3-ші қоңыраудан кейін» (2008) кітаптарының; «¥йғыр кеңес әдебиеті» (1979), «¥йғыр халқының тарихы мен мәдениеті бойынша материалдар» (1983), «Сәбит Оразбаев» (1983), «Ыдырыс Ноғайбаев» (1985), «Фарида Шәріпова» (1987) ұжымдық монографияларының; «Театр беттері» (1976), «Бүкіл өмір музыкада» (1978), «Құддыс Қожамьяров» (2 бөлімде, 1988), «¥йғыр театры» (1976), «Театр сезінулері» (8 бөлімде, 1988) ғылыми-танымал фильмдері сценарийлерінің авторы. ¥йғыр, қазақ, орысжәне неміс (сөздіктің көмегімен) тілдерін біледі. 1955 жылдан - аудандық Мәдениет үйінің көркемдік жетекшісі (Алматы облысы ¥йғыр ауданының Шонжы ауылы). 1956жылдан - Алматы облысы ¥йғыр ауданы Подгорное ауылының ауылдық клуб меңгерушісі. 1957 жылдан - А.Н. Островский атындағы Ташкент көркем театр институтының студенті. 1962 жылдан - ҚазКСР Мәдениет министрлігі аппаратының қызмөткері. 1966 жылдан - Ғ. Мүсірепов атындағы Қазақ академиялық балалар мен жасөспірімдер театрының әдеби бөлімінің меңгерушісі. 1968 жылдан - ҚазКСР ҒА Тілтану институты ұйғыртану бөлімінің аға ғылыми қызметкері. 1986 жылдан - ҚазКСР ҒА ¥йғыртану институты әдебиет және өнер бөлімінің меңгерушісі. 1990 жылдан - ҚазКСР Мәдениет министрлігі Оқу орындарының бас басқармасы бастығының орынбаса- ры. 1992 жылдан - Т. Жүргунов атындағы Қазақұлттық өнер академиясының театртану кафедрасының меңгерушісі. 1994 жылдан бері - Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясы театртану кафедрасының профессоры; 2010 жылдан бері - Қ. Қожамияров атындағы Республикалық мемлекеттік ұйғыр музыкалық комедия театрының көркем жетекшісі. ҚР ҒА диссертациялық кеңесінің, «Мәдениет» журналы редакциялық алқасының, Қазақстан Театр қайраткерлері одағы басқармасының, Ғ. Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театры көркем кеңесінің мүшесі. «Илһам» сыйлығының лауреаты (2005). Халықаралық Еуропа университетінің «Алтын бүркіт» (Германия, Ганновер, 1975), II дәрежелі «Достық» (2010) ордендерімен марапатталған. ҚР Еңбек сіңірген өнер қайраткері (1995). Президенттік стипендия стипендиаты (2005, 2006, 2007). Діни көзқарасы - діндар. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Халықаралық кеңістікте шешуші рөл ойнайтын және әлемдік өркениетте лайықты орынға ие болатын қуатты мемлекет». Хоббиі - әдебиет, музыка, кескіндеме және театр. Сүйіп оқитын әдебиеті - поэзия. Үйленген. Жұбайы - Мұралиева Әсиям Таипқызы, кітапханашы. ¥лы - Қадыров Ришат Ахмеджанұлы, қызы - Қадырова (Зайцева) Ләйля Ахмеджанқызы.
Ла-Френаи-Фаель
Ла-Френаи-Фаель (La Fresnaie-Fayel) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61178, пошта индексі — 61230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 55 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Котыг-Еган (өзен)
Котыг-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Мег-Тыг-Еган өзенінің оң жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
NGC 7026
NGC 7026 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Котыг-Еган (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 7026
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1873 жылы 6 шілдеде Шерберн Уэсли Бернгем астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7026 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 89+0.1, CS=14.5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Камал Әбілқасымқызы Әлпейісова
Шығармашылығы
Республикалық газет-журналдарда әңгіме, өлең, аудармалары жарияланып тұрады. Белгілі фольклорист ғалым, филология ғылымдарының докторы О.Нұрмағамбетовтың артында қалған еңбектерін жинақтап,
Дереккөздер
Санат:10 наурызда туғандар Санат:1956 жылы туғандар Санат:Амангелді ауданында туғандар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Қазақстан жазушылары
Урохром
Урохром (уро... және грекше сhrоmа – түс, бояу) – зәрдің күңгірт сары түсті пигменті, уробилиннің белгісіз пептидтермен қосылысында түзілетін өт пигментінің кешені. Урохром зәр түсін қалыпта ұстап тұруға себепші болады. Әдеттегі жағдайларда тамақтанып, жүмыс істеген адамнан күніне 0,2 – 0,9 г урохром бөлінеді.
Санат: Химия Санат:Химиялық қосылыстар
Атмосфералық оптика
Атмосфералық оптика  — метеорологияның жарықтың атмосферада шашырауынан, сынуынан, шағылуынан және жарық дифрактануынан пайда болатын оптикалық құбылыстарды зерттейтін бір бөлімі. А. о. зерттейтін құбылыстарға көкжиектің қызыл түске боялуы, сағым, жұлдыздардың жыпылықтауы, кемпірқосақ, гало, глория, ымырт, таң шапағы т. б. жатады. Мұндай оптикалық құбылыстар метеорология, астрономия, медицина т.б. ғылымдардың талаптарына сай зерттеледі.
Санат:Атмосфералық оптикалық құбылыстар
Берекет Омаров
Берекет Омаров (1932, Арал ауданы Райым ауылы – 1984, сонда) – жырау. Қазалы малдәрігерлік даярлау курсын бітірген соң (1948) қызметке араласады. Өмірінің соңына дейін Қызылжар, Райым ауылдарында төрағалық қызмет атқарған. Омаров көнекөз жыраулар Әбілда, Дәріғұл, Жәметтерден дәріс алған. Дәстүрлі саз өнерін жалғастырушы, сол ақын-жырауларды бүгінгі ұрпаққа жеткізуші. Ол Нұртуғанның «Қарасай – Қази», «Едіге», «Тағаймұрат» жырымен қоса 100-ге тарта термелерін, Нұрмағамбет, Еспембет, Смағұл ақындардың терме-толғау, айтыс өлеңдерін білген. Аудан, облыс ақындар айтысына қатысып, өнер додасында «дүлдүл жырау» атанған.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Әдебиет
Шошқалы (Павлодар облысы)
Шошқалы — Павлодар облысы Шарбақты ауданы, Шалдай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Шарбақты ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 75 км-дей жерде.
Кирхгоф заңдары
Күрделі параллель-тізбектей жалғанған тізбектерді Киргхофтың екі заңы деп аталатын ережелерді пайдаланып оқып үйренуге болады. Бұл ереже тізбектің әр тармағындағы ток күші мен кернеуді анықтауға көмектеседі. Киргхофтың бірінші заңы бойынша, тұрақты ток өтетін тізбектің кез келген бөлігіндегі, осы бөлікке келген токтардың қосындысы одан шыққан токтардың қосындысына тең. Кирхгофтың екінші заңы бойынша: өткізгіштердің тармақталған тізбегінің кез келген тұйық контурындағы кернеудің түсуінің алгебралық қосындысы осы контурдағы электр қозғаушы күштердің (ЭҚК) алгебралық қосындысына тең. Кирхгоф ережелерінің көмегімен күрделі электр тізбегі есептеледі.
Шошқалы (Павлодар облысы)
Дереккөздер
Санат:Шарбақты ауданы елді мекендері
Миякитамак
Миякитамак — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Кожай-Семен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 771 адамды құрады. Пошта индексі — 452084, ОКАТО коды — 80244835006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Овоссо (Мичиган)
Овоссо (Owosso) — Мичиган штатының Shiawassee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 15 713 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-61940.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Энни Лоррейн
Энни Лоррейн Смит(23 қазан 1854, Ливерпуль - 7 қыркүйек 1937, Лондон) - британдық лихенолог, 1921 жылы шыққан "Қыналар" жұмысының авторы. Сонымен қатар, ол миколог және Британ микологиялық қоғамының екі рет президенті болған негізін қалаушы.
Ғылыми іс-шаралар
1888 жылы Лондонға көшкеннен кейін, ол жетекшісі Д.Г.Скотт болатын Корольдік колледжінде ботаниканы оқи бастады. Д.Г.Скоот оған британ мұражайынан жұмыс тауп берді. Мұражайда Энни Лоррейн Ұлыбританияның әр жерінен алынған саңырауқұлақтарды жіктеумен айналысты. Сонымен қатар, споралы гербарий бөлімінде жұмыс жасады. 1904 жылы заңнаманың һзгеруі әсерәнен Энни Лоррейн Смит Лондондық Линеев қоғамының алғашқы әйел мүшесі болды. Оның қызығушылығы 1906 жылы Джеймс Кромбидің "Ұлыбритания қыналарының монографиясы" жұмысын аяқтағаннан кейін лихенологияға артты. Бұл жұмыс Ұлыбританиядағы барлық қына түрлерін қамтыды. Бұл жұмыс 25 жыл боы ерекше мамандандырылған баспа болып қалды. Сол жылы оның "Қыналар" жұмысы да жарық көрді.
Қоғамдағы әрекеттері
Энни Лоррейн Смит әйелдердің құқығы мен оларды қорғауға ат салысқан болатын. 1931 жылы, 77 жасында биологиялық ғылым танығаны үшін жеке зейнетақы алды. 1934 жылы «микология және лихенология дамытуға қосқан үлесі үшін» Британ империясының орденімен марапатталды. 1937 жылы Лондонда қайтыс болды. Энни Лоррейн Смитті ботаникада автор ретінде "A.L.Sm" деп белгілейді.
Сілтемелер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BC%D0%B8%D1%82,_%D0%AD%D0%BD%D0%BD%D0%B8_%D0%9B%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BD
Берғали Қуаншалиұлы Ғұбашев
Берғали Қуаншалиұлы Ғұбашев (1942 жылы туған, бұрынғы Гурьев облысы Новобогат ауданы ) – педагог.
Дереккөздер
Санат:1942 жылы туғандар Санат:Атырау облысында туғандар Санат:Қазақстан педагогтары
Атмосфералық қысым
Атмосфералық қысым  — атмосфераның жер бетіне және ондағы заттарға түсіретін қысымы. Ол барометрмен, яғни сынап бағанасының биіктігімен (мм сын. бағ.), СИ жүйесінде паскальмен (Па), ал метеорол. ғылымында гектопаскальмен (гПа) немесе миллибармен (мб) өлшенеді. Теңіз деңгейінде атмосфералық қысым орташа алғанда 1013,25 гПа-ға (760 мм сын. бағ.) тең. Жоғарылаған сайын ауа тығыздығы кеміп, атмосфералық қысым азаяды. Жер бетіндегі қысыммен салыстырғанда 5 км биіктікте атмосфералық қысым 2 есе, 10 км биіктікте 4 есе, 15 км биіктікте 8 есе кемиді. Астана қаласының атмосфералық қысымы Алматыға қарағанда жоғары. Жер шарын коршап тұрған атмосфера өзінің салмақ күші арқылы жер бетіне қысым түсіреді, оны атмосфералық қысым деп атайды. Қазіргі кезде атмосфералық қысымды гектопаскальмен (гПа) көрсетеді. Қалыптағы атмосфералық қысым ретінде оның теңіз деңгейіндегі орташа көрсеткіші (1013 гПа) алынады. Қысымы бірдей нүктелерді қосатын сызықтарды изобаралар деп атайды. Атмосфералық қысымды металдан жасалған барометр — анероидпен өлшейді.
Атмосфералық қысым Жер шарының кез келген бөліктерінде үздіксіз өзгеріп отырады. Тропиктік белдеуде қысымның тәуліктік өзгерістері айқынырақ байқалады. Кейде тәулік ішінде қысым айырмашылығы 20—30 гПа-ға жетуі мүмкін. Атмосфералық қысымның жылдық өзгерістері материктердің орталық бөлігінде күштірек байқалады. Мәселен, Гоби шөлінде бұл көрсеткіш тіпті 40 гПа-ға жетеді, мұнда қысым максимумы қаңтарда, минимумы шілдеде байқалады. Материктер шетіндегі муссонды облыстарда және мұхиттардың жоғары ендіктерде жатқан бөліктерінде атмосфералық қысымның жылдық ауытқулары едәуір болады. Владивостокта бұл көрсеткіш 14 гПа, ал Мумбайда (Бомбей) 10 гПа шамасында (картадан бұл қалаларды тауып, географиялық орнының ерекшеліктерін атаңдар).
Атмосфералық қысым биіктікке қарай да өзгереді, бұл, ең алдымен, ауа температурасының биіктікке қарай таралуына байланысты. Мәселен, Еуропада қысымның орташа жылдық көрсеткіші теңіз деңгейінде 1014 гПа болса, 5 км биіктікте — 538 гПа, 10 км биіктікте — 262 гПа, ал 20 км биіктікте бар болғаны 56 гПа ғана. Жер шарының басқа аудандарында да атмосфералық қысымның биіктікке байланысты өзгерістері шамамен осындай болады.
Атмосфералық қысымның географияльщ таралуы өте күрделі сипат алады. Өйткені ол географиялық ендікке, құрлық пен мұхиттың арасалмағына, жергілікті физикалық-географиялық, жағдайға байланысты болады. Жалпы Жер шарында географиялық ендіктерге байланысты 3 темен қысым белдеуі және 4 жоғары қысым басым белдеу ажыратылатынын білесіңдер. Бірақ жеке материктер мен мұхиттар бойынша бұл белдеулердің жергілікті айырмашылықтары болады. Мәселен, қыс кезінде қоңыржай ендіктерде қалыптасатын максимумдардағы қысым Канада жерінде 1020 гПа болса, ал Азияда 1035 гПа-ға жетеді.
Қысымның географиялық ендіктер бойынша таралу заңдылығы материктер мен мұхиттардағы қысым айырмашылықтарының болуына байланысты бұзылады: жазда материктердің қоңыржай ендіктерінде де төмен қысым байқалады. Қысымы төмен аймақтарды қысымдың минимум немесе циклон деп атайды. Қысым жоғары болатын тұйық изобаралар жүйесін қысымның максимум немесе антициклін дейді (оларға мысал келтіріңдер).
Ауа массалары үнемі қозғалыста болатындықтан, қасиеттері әртүрлі ауа массалары шектескен аймақтарда өте кең алқапты қамтитын (ені 500—900 км, ұзындығы 2000—3000 км-ге дейін жететін) өтпелі зоналар — атмосфералық фронттар қалыптасады. Фронттар ауа массаларының қозғалу сипатына қарай жылы және суық фронтцеп бөлінеді, Жылы фронт кезінде жылы ауа салқын ауаны тез арада ығыстырып, жинақталған жылы ауа құйын тәрізді өрлеген ауа ағынын түзіп, циклондық әрекеттер күшейеді. Соның нәтижесінде бұлттылық күшейіп, жауын- шашын көбейеді. Жазда температура төмендеп, қыста керісінше жоғарылайды. Ал суық фронт кезінде салқын ауа жылдам қозғалатындықтан антициклондық жағдай қалыптасып, ауаның құйын тәрізді төмендеген ағыны түзіледі. Сондықтан суық фронт кезінде жауын-шашын біршама аз түседі.
Жалпы алғанда атмосфералық фронт өткен кезде ауа райы кенет өзгеріп: температура мен қысымның ауытқуы, жауын-шашын түсуі, желдің бағытының өзгеруі мен жылдамдығының күшеюі сияқты құбылыстар жиі байқалады. Ауа массалары арасындағы осындай фронттар жиынтығынан климаттық фронттар қалыптасады. Оларға арктикалық, полярлық және тропиктік фронттар мысал болады.
Дереккөздер
Санат:Қысым Санат:Атмосфера Санат:Өлшем бірліктері
Реал Эстели
«Реал Эстели» — Никарагуаның Эстели қаласындағы футбол клубы. 1960 жылы құрылған.
Сілтемелер
Санат:Никарагуа футбол клубтары
IC 2998
IC 2998 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 2998 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Оңжақ лимфа каналы
Оңжақ лимфа каналы (The right lymphatic duct) — адам анатомиясы бойынша, лимфа жүйесіндегі екі лимфа каналының кіші біреуі, ол мойын түбіндегі алдыңғы скален бұлшықеттерінің орталық шекарасын бойлайды, ұзындығы 1.25см. Бұдан басқа канал - Кеуде каналы. Оңжақ лимфа каналы оңжақ субклавиялық көктамырмен және оңжақ Мойынның ішкі көктамырымен әртүрлі комбинация жасайды. Оңжақ лимфа каналының мойын іші мен субклавиялық көктамырлар түйіскен тұсқа тікелей еніп тұратын жағдай сирек кездеседі. Бұл құрылымның ашылуы Нильс Стенсенге қатысты.
Дереккөздер
Санат:Лимфа жүйесі
Ойвож (Шервожа тармағы)
Ойвож — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шервож өзенінің сол жағалауынан 1,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бетета
Бетета (Beteta) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
Қала қамқоршысы киелі дева де ла Роса болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Меңдіқара ауданы
Меңдіқара ауданы — Қостанай облысының солтүстігінде орналасқан әкімшілік бөлік. 1930 жылы ұйымдасып, 1963 жылы қаңтарда "Боровской ауданы" болып қайта құрылды. Жерінің аумағы 6,6 мың км². Орталығы – Боровской ауылы.
Жер бедері
Меңдіқара ауданының жер бедері жазық. Шеткі жақтары Тобыл, Үй, Обаған өзендерінің және олардың шағын салаларының аңғарларымен тілімделген. Оңтүстіктен солтүстікке қарай едәуір еңіс, теңіз деңгейінен биіктігі 200 м-ден 83 м-ге дейін төмендейді. Жер қойнауындағы кен байлықтарынан темір кентасы, отқа төзімді балшық, әйнектік және қиыршық құм, т.б. барланған.
Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі
Климаты тым континенттік, қысы суық, жазы жылы. Ауаның орташа температурасы қаңтарда -17…-18 °C, шілдеде 20…22 °C. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300–350 мм, оның 70–75%-ы жылдың жылы мезгілінде жауады. Ірі көлдері: Қамыстытеңіз, Алакөл. Алакөлде балықшылық дамыған. Меңдіқара ауданы түгелдей қара топырақ белдемінде орналасқан. Тобыл мен Обаған өзендері суайрығының негізгі батыс бөлігін қара, ал оның қарағай ормандары өсетін жерлерінде күлгін топырақ алып жатыр. Өзен аңғарлары мен жайылымдардың топырағы аллювийлі. Сортаң топырақ негізінен Обаған өзенінің аңғарында кездеседі. Қара топырақты жерлері түгелдей дерлік егін егуге пайдаланылады. Дөңес жерлердің едәуір бөлігіндегі ормандарда қарағай, қайың, терек, т.б. өседі. Жануарлар дүниесінен қасқыр, түлкі, қарсақ, т.б., ал кемірушілерден күзен, ақтышқан, аламан, қосаяқ, сарышұнақ, оңтүстігінде суыр кездеседі. Өзендер мен су айдындарында ондатр, құндыз, т.б., ормандарда елік, түлкі, т.б. тіршілік етеді. Құстардан дала бозторғайы, бөдене, орманда қара және ақ құрлар, шіл, өзен мен көлдерде: үйректің бірнеше түрі, қасқалдақ, қаз, аққу, су жағаларында: жылқышы, тауқұдірет, қызғыш мекендейді.
Әкімшілік бөлінісі
Елді мекендер, көбінесе Тобыл мен Обаған өзендерінің бойында орналасқан. 39 елді мекен 11 ауылдық округке біріктірілген:
Шаруашылығы
Аудан негізінен ауыл шаруашылығына маманданған аудан. Мұнда ауыл шаруашылығына жарамды жердің аумағы 506,6 мың га, оның 303,5 га-сы егістікке пайдаланылады. 2002 жылы ауданда 497 шаруа қожалықтары, 68 ЖШС, 5 АҚ, 7 ӨК ұйымдастырылды. Егіншіліктің басты саласы – астық өндірісі. Мал шаруашылығы ет-сүт бағытындағы сиыр, ет-май бағытындағы шошқа, аздап биязы жүнді қой және жылқы мен құс өсіруге маманданған. Ауданда 41 мың га жерді орман алып жатыр. Оны күтіп-баптаумен және өсірумен Боровской, өзынкөл және Усаков орман шаруашылықтары айналысады. Меңдіқара ауданында ауыл шаруашылығы шикізаты мен жергілікті табиғи ресурстар негізінде май шайқау, ұн тарту, құрылыс материалдарын өндіру, ағаш өңдеу өнеркәсібі өркендеген.
Боровской ауылында май зауыты, диірмен, кішігірім тігін фабрикасы, кірпіш зауыты, темір-бетон, қиыршықтас, әктас және ағаш бұйымдарын жасайтын цехтар, педагокикалық колледж, кәсіптік-технологиялық мектеп, жалпы білім беретін 47 мектеп пен мектеп-интернат, 28 кітапхана, 10 мәдениет үйі, аудандық аурухана, тубдиспансер, қымызбен емдейтін санаторий, 25 фельдшерлік-акушерлік пункт пен 6 дәріхана бар.
Дереккөздер
Санат:Меңдіқара ауданы
Толқын құмы
Толқын құмы – Шалқарнұра тауының солтүстігінде, Торғай өзеннің орта ағысында жатқан құмды массив. Қостанай облысының Торғай ауданы жерінде орналасқан. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай Торғай өзенін бойлай 66 км-ге созылып жатыр, ені 21 км шамасында. Ауданы 820 км². Барханды-төбешікті құмдардың салыстырмалы биікт. 2 –10 м. Көпшілік жерін арна тәрізді сортаңды ойыстар тілімдеген. Грунт сулары 2 – 5 м тереңдікте (минералд. 1,5 – 5 г/л) жатыр. Құм төбелерде еркекшөп, боз, т.б. өсімдіктер өседі. Мал жайылымы. Құмды өңірінде қыстаулар (Қарақұдық, Түйемойнақ, т.б.) мен елді мекендер (Жыңғылды, Қарғалы, т.б.) орналасқан.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, VIII том.
Санат:География
Нойендорф (Альтмарк)
Нойендорф (Альтмарк) (Neuendorf (Altmark)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 609 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 28,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 375. Муниципалитеттің басшысы — Карл-Хайнц Хептнер.
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Әлеуметтік парадигма
Әлеуметтік парадигма қоғамдық ғылымдарда өте кең тараған. Ол саясаттың шығу тегін, оның мәні мен функцияларын әлеуметтік себептер арқылы түсіндіреді. Оның негізінде қоғамдық ғылымдардың рационалды түрде дәлелденген жүйесі жасалған. Ол әлеуметтік шынайылықтың, оның проблемалық мазмұнының барлық байлығын көрсететін концептуалды негізге айналды.
Қоғамдық өмірдің тұтастай түсінігінен шыға отырып, әлеуметтік парадигма қоғамдық дамуды ішкі қарама-қайшылыққа толы процесс ретінде қарастырады. Үлкен әлеуметтік топтардың (байлар мен кедейлердің, ауқаттылар мен жарлылардың, сословиелердің, таптардың) мүдделерінің антагонизмі қарама-қайшылықтың негізі. Әлеуметтік парадигма таптар мен тап күресінің идеологиясының концептуалды тұғыры болып табылады.
Осы базистің үстінде қондырма деп аталатын құрылымданған жүйе пайда болады. Қондырма базиске қатынасы бойынша қайтарымды әрі белсенді.Әр түрлі өлеуметтік институттар қондырманың маңызды компоненттері болып табылады. Олар: идеологиялық көзқарастар, ұйымдар, мекемелер, бұлардың арасынан беделді орынды идеология және ұйымдастырушы құрылым ретінде (мемлекеттік билік, саяси партия және басқалары) саясат иеленді.
Марксизмді насихаттау немесе сынау біздің міндетімізге жатпайды. Біз тек мына мәселеге ғана назар аударамыз: әлеуметтік-экономикалық парадигма революциялық идеологиянық негізі ретінде аса мақсатты болғанымен оның әлеуметтік-жасампаздық рөлі тиімді болмады, себебі ол тарихи процестің нағызжасампаз негізі ретіндегі адамзаттың әлеуметтік-мәдени дамуының деңгейін төмендетіп жіберген еді.
Әлеуметтік парадигмалардың қатарына әлеуметтік-экономикалықтан бөлек, патриархалды-тектік кұрылыс ыдырап, ол жаңа нормалар мен биліктік құрылымдары бар таптық қоғамға өте бастаған кезде ерекше мәнге ие болған этикалық-нормативті тәсілді жатқызуға болады. Мұндай тәсіл әсіресе Конфуций (б.з.д. 522-479жж.) мен Аристотельге (б.з.д.384-322жж.) тән. Әрине, таптық қоғамның дамуы мен мемлекет пен оның заңдарының реттеуші рөлінің күшеюіне байланысты этикалық-нормативті тәсіл екінші орынға ығысты. Бірақ азаматтық қоғам қызмет ете бастаған қазіргі кезде аталған парадигма дамудың жаңа қарқынына бет бұруда.
Әлеуметтік парадигмалардың қатарына мәдени-антропологиялық парадигма да жатады, оның көмегімен саясаттың сырткары натуралистік жалпыәлеуметтік негіздерінен адамның өзіне, оның әлеуметтік мәдени дүниесіне, ол өмір сүретін өмірлік жағдайларға, оның осы жағдайларға бейімделуі мен өзінің жеке шешімдерін қабылдауға өтуі іске асырылады. Бұл көзқарас тұрғысынан, саясат адамның әрекетшіл мәнінің құбылысы, оның шығармашылық қызметінің жүзеге асуы болып табылады.
Бұл парадигма бойынша, тұлға саяси өмірдің қайнары мен өзегі болады. Адамзат өзінің саясатқа қатысуын анықтайтын өзгермейтін субстанциялық касиеттерге ие. Индивидуалдық даму деңгейі, тәжірибе мен мәдениетті игеру адамның осы процеске жасампаздық тұрғыда қатысуын анықтайды. Сондықтан саясат сферасы адам осы процесте өзін саяси субъект ретінде көрсете алатын адамдардың ісәрекетінің аймағы болып саналады.
Мұнда, саясаттың маңызды ерекшеліктері адамдардың бірлескен өзара әрекетімен анықталғанымен бұл парадигма бойынша ортақ мүдденің жеке мүдделердің жиынтығы ғана екендігін ескерген жөн. Саясатта іске асырылатын жалғыз шынайы мүдде — жеке адамның саяси іс-әрекетінің негізі, өзегі болып табылатын жеке мүдде. Сондықтан да, саясатта негізгі балама ретінде ортақ мүдде ұсынылған кезде, индивидті манипуляциялау қолға алынады, өйткені ортақ мүдде өткінші болып келеді.
Саясаттанулық концепция ретінде мәдени-антропологиялық парадигма әлсіз болғанымен, оның саясаттың қолданбалы проблемаларын зерттеуде, саяси өмір агенттерінің жеке көзқарас мәселелерін талдауда аса пайдалы нәтижелер беруі мүмкін екендігін ескеру қажет. Өйткені саясатты жеке қабылдау, жеке саяси реакция — саяси өмірдің нағыз шынайы құбылысы. Сондықтан да оларды зерттеуде, өлеуметтік-психологиялық негізін ашуда, индивидтің әлеуметтік-мәдени дамуға тәуелділігін анықтауда жемісті нәтижелерге қол жеткізуге болады.
Мәдени-антропологиялық парадигма саяси элитаның калыптасуын және жетекші тұлғалардың (лидерлердің) жасампаздық қасиеттері мен саяси іс-әрекеттерін карастырумен байланысты мәселелерді зерттеуде ерекше құндылықка ие. Өйткені, саясат сферасында белсенді жасампаздық іс-әрекет элитарлық сипатта болады. Ол тұлғаның саяси іс-әрекетке мүдделілігі, ерекше қасиеттері мен қабілеті, яғни тұлғаның элитарлық өлшемдері болғанда ғана мүмкін болады.
Титрлеу негізі
Индикаторлық электродта алынған вольтамперлік (ток-потенциалдық) қисықта, айталық, берілген деполяризатордың тотықсыздану реакциясы үшін (суретті қара) 2 учаске алынады. Бірінде потенциалды теріс аймаққа қарай ығыстырғанда, ток айтарлықтай артады. Бұл аймақ тұрақсыз диффузияға жатады. Екіншісі - горизонталь ДШТ-қа сәйкес келеді, оның биіктігі деполяризатор концентрациясына пропорционал. 450px|left
Амперметрлік титрлеу кезінде деполяризатор концентрациясы азая келіп, эквиваленттік нүктеде нөлге тенеледі, ал ДШ токта нөлге жақындайды. Титрлеу дәлдігіне титрлеу жүретін индикаторлық электродтағы потенциалды таңдап алу үлкен ықпал етеді. Әрине, ДШТ өзгеріссіз жағдайда болатын потенциал кезінде нақты нәтиже болады, мысалы, а-суреттегі ф2 - бөлікте. Мұндайда Ij=k C Илькович тендеуіне бағынып, ток пен концентрация арасында түзу сызықты тәуелділік байқалады (б-суреттегі аа1 түзуі). Егер титрлеуді ДШ ток аймағынан шығып кететін потенциал кезінде жүргізсе, онда титрлеу кисығы түзу сызықтардан біршама өзгеше болуы мүмкін, мұндайда ток шамасынын да тұрақтылығы төмендеп, титрлеу дәлдігі азаяды (суреттегі вв1 қисығы). Ал енді титрлеуді жарты толқындық (ф1/2) потенциал кезінде жүргізсе, онда токтың шамасы диффузиялық емес кинетикалык учаскеге і = k (С - С0) сәйкес болатын теңдеумен анықталады, яғни ерітінді ішіндегі және электрод бетіндегі концентрация айырмасымен анықталады. Потенциалдың ф1/2-дан шамалы ғана екі жаққа ауытқуы деполяризатор концентрациясының өсуіне, токтың артуына келтіреді, бұл титрлеу дәлдігін қанағаттанарлық деңгейде жүргізіп, нақтылы нәтиже алуға іс жүзінде мүмкіндік береді. Амперметрлік титрлеуді жургізер алдында поляризациялық қисықты тәжірибе жүзінде жазып алу арқылы мұндай титрлеудің тиімді шартын анықтаған жөн. Индикаторлық электродтың белгілі бір шамадағы потенциалын таңдап алу үшін зерттелетін құрамдас бөлікке арналған электродтық реакцияны іске асырып, ерітіндінің өзін не ондағы затты анықтауға болады. Бұл жағдайда әр түрлі электродтарды пайдалануға болады: тамшылы сынап, қатты күмісті не платиналы, қалыпты да тұрақты және айналмалы. Амперметрлік титрлеудің сезімталдығы дәстүрлік тура полярографиялықтан бір шама артық. Онымен 10−6 моль/л-ге дейінгі концентрацияны талдауға болады, бұл потенциометрлік титрлеу әдісінен де жоғары. Сол сияқты мұнда да титрлеу кезінде дәстүрлі химиялық реакциялар кездеседі: тұнбалау, тотығу-тотықсыздану, кешенді қосылыс түзу, бейтараптау.
Дереккөздер
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Рипакандида
Рипакандида (Ripacandida) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Меңзеу
Меңзеу(синекдоха) – бүтіннің орнына бөлшекті, жалпының орнына жалқыны, көптің орнына жекені немесе керісінше ауыстырып қолдану тәсілі.
Рипакандида
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1767 адамды құрайды. Халық тығыздығы 54 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 85020.
Меңзеу
Жалпыхалықтық сөйлеу тілінде мұндай құбылыстар ұшан теңіз. Мәселен, “мал-жаның аман ба?”, “үй-ішің қалай?” дегенде малға немесе үй ішіне қатысты ғана емес, отбасындағы жандардың амандығы түгелдей сұралады. Сондай-ақ елдің бәрі жиылды – “тайлы-тұяғы қалмай келді”, қанша балаң бар? – “қарғаң нешеу?”, “мал басы түгел”, “бағар көбейсін” деген секілді сөз қолданыстарында меңзеу көрініс тапқан. Көркем шығармада меңзеудің алуан түрі кездеседі. “Абайлардай ақын қазақта туа бермейді ғой” деп айту меңзеуге мысал бола алатынын А. Байтұрсынов көрсетеді. Меңзеудің тағы бір түрі “Ақылды қара қылды қырыққа бөлмек” (Абай) немесе “Толғауы тоқсан қызыл тіл” деген секілді көптік ұғымды “қырық”, “тоқсан” ретінде нақтылы сандармен көрсетуімен ерекшеленеді.
Рипакандида
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Меңзеу
Меңзеу - парақтың төменгі жағында орналасқан және мәтін мен меңзеу белгісі-сан нөмірі, не астерискі аркылы байланысқан түсіндіретін немесе анықтама сипатты мәтінінен түратын (библиографиялық сілтеме, ескерту, тоғыспа меңзеуі) басылым аппаратының элементі.
Дереккөздер
Синекдоха
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Кантук-Ты-Вис
Кантук-Ты-Вис — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пятомбойю өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Биоспутник
Биоспутник —  биологиялық зерттеулер жүргізуге арналған ғарыштық аппарат. Алғашында оны ғарыштық ұшулардың тірі ағзаларға әсерін зерттеу үшін қолданған. Ал қазіргі уақытта оны микрогравитацияны, ғарыштық радиацияны зерттеу үшін қолданады.
КСРО және Ресей
Ең алғашқы кеңестік спутник Спутник-2 болып есептелінеді. Ол спутник Лайка итімен бірге ұшты. Оның негізгі мақсаты - ғарыштық сапарлардың тірі ағзаға әсерін зерттеу. Бірақ оның Жерге қайтуға мүмкіндігі болмады. 1960 жылы Спутник-5 ұшырылды. Ол жануарлардың Жерге аман-есен оралуын қамтамасыз етті. Спутниктерді ұшыру 1961 жылға дейін жалғасты. 20-ғасырдың 70-жылдары КСРО жаңадан “Бион” программасын шығарды. Ол әлі күнге дейін іске асуда, қолданылуда. КСРО уақытында “Бион” 9 рет ұшырылды. Ал Ресей 3 рет ұшырды. Соңғы біреуі 14 наурыз 2013 жылы ұшырылды. 2020 жылы екі жоба іске асырылмақ. Олар: Бион-М2 және Бион-М3.
АҚШ
1966-1969 жылдары NASA 3 рет биоспутник ұшырды. Оның ең алғашқысы, яғни Биоспутник-1-дің ұшырылуы сәтсіз өтті. Екінші спутник өзінің алдына қойылған мақсаттарға жетіп, тапсырмаларды орындады. Ал үшінші спутниктің нәтижесі өте жақсы болды.
Санат:Ғарыш техникасы Санат:Ғарыштық аппараттар Санат:Ғарыш зерттеулері
Зеенген
250px|thumb|Картада орналасуы Зеенген (Seengen) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Ленцбург округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3208 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.35 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4208, пошта индексі — 5707.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Қатты диск
Қатты диск (HDD-Hard Disk Drive) — алмастырылмайтын дискілі магниттік жинақтаушы.
Қатты магниттік дискілер ферромагниттік материал қабатымен қапталған, бір оське бекітілген, металл корпусқа орналасқан және үлкен бұрыштық жылдамдықпен айналатын бір немесе бірнеше дискілерден тұрады. Дискілердің әр бетінде коп жолдардың болуына және дискілер санының көп болуына байланысты қатты дискілердің ақпараттық сыйымдылығы дискеттердің ақпараттық сыйымдылығынан он мыңдаған есе артық болуы және жүздеген Гбайтқа жетуі мүмкін.
Иілгіш дискіден (дискет) айырмашылығы, қатты дискідегі ақпарат ферромагниттік материал қабатымен жабылған қатты (алюминий немесе шыны) пластиналарға, көбінесе хром диоксиді - магниттік дискілерге жазылады. HDD бір осьте бір немесе бірнеше пластиналарды пайдаланады. Жұмыс режиміндегі оқу бастары жылдам айналу кезінде бетінде пайда болатын кіріс ауа ағынының аралық қабаты есебінен пластиналардың бетіне тимейді. Бас пен диск арасындағы қашықтық бірнеше нанометрді құрайды (қазіргі дискілерде шамамен 10 нм), ал механикалық контактінің болмауы құрылғының ұзақ қызмет ету мерзімін қамтамасыз етеді. Дискілердің айналуы болмаған жағдайда бастар шпиндельде немесе дискінің сыртында қауіпсіз («тұрақ») аймақта орналасады, мұнда олардың дискілердің бетімен қалыптан тыс жанасуы болдырмайды.
Сондай-ақ, иілгіш дискіден айырмашылығы, сақтау құралы әдетте жетекпен, жетекпен және электроника блогымен біріктіріледі. Мұндай қатты дискілер көбінесе алынбайтын сақтау құралы ретінде пайдаланылады.
2000-жылдардың екінші жартысынан бастап, сақтау бірлігінің қымбаттығына қарамастан, дискілерді бірқатар қолданбалардан ығыстырып, тиімдірек қатты күйдегі дискілер кеңінен тарады; Сонымен қатар, қатты дискілер 2010 жылдардың ортасынан бастап тұтынушылық сегментте де, корпоративтік сегментте де қымбат емес және сыйымдылығы жоғары сақтау құрылғылары ретінде кең тарады.
Логикалық диск терминінің болуына байланысты қатты дискілердің магниттік дискілері (пластинкалары) шатастырмау үшін физикалық диск, сленг - құймақ деп аталады. Дәл сол себепті қатты күйдегі дискілерді кейде SSD қатты дискілері деп атайды, бірақ магниттік дискілер мен жылжымалы құрылғылар оларға кірмейді.
Тарих
Қатты дискінің дамуын 1950 жылдардың аяғында IBM бірінші магниттік қатты дискіні IBM 350 ұсынған кезде байқауға болады. Бұл жаңашыл құрылғы шамамен 3,75 мегабайт деректерді сақтау үшін 50 24 дюймдік пластиналарды пайдаланды. Осы жылдар ішінде қатты дискілер сақтау сыйымдылығы, физикалық өлшемі және деректерге қол жеткізу жылдамдығы бойынша айтарлықтай жетістіктерге жетті.
Әрлем мен дамыту
Қатты диск магниттік материалмен қапталған пластиналар деп аталатын бір немесе бірнеше айналдыру дискілерінен тұрады. Әрбір табақтың екі оқу/жазу бастары бар, олар табақтың беттері бойынша қозғалады. Оқу/жазу бастары магниттік бетке деректерді оқу және жазу үшін жауап береді. Пластиналар жоғары жылдамдықпен айналады, әдетте минутына 5 400-ден 15 000 айналымға дейін (RPM). Пластиналардың айналуы кезінде оқу/жазу бастары деректерді оқу немесе жазу үшін беттегі қажетті орынға жылжиды. Деректер дискінің бетінде микроскопиялық магниттелген аймақтар түрінде сақталады.
Деректерге қол жеткізу үшін оқу/жазу бастары белгілі бір деректер орнын іздей отырып, тақтаның беті бойынша қозғалады. Дұрыс орналастырылғаннан кейін оқу/жазу бастары деректерді оқу немесе табақтың бетіне деректерді жазу үшін магнит өрісін пайдаланады.
Интерфейстер
Қатты дискілер әртүрлі интерфейстер арқылы компьютерлерге және басқа құрылғыларға қосылады. Үстелдік және ноутбук компьютерлері үшін ең көп таралған интерфейс - қатты диск пен аналық плата арасындағы жоғары жылдамдықты деректер байланысын қамтамасыз ететін Serial ATA (SATA). Кәсіпорын деңгейіндегі қатты дискілер сервер орталарында жоғары өнімділік пен сенімділікті ұсынатын Serial Attached SCSI (SAS) немесе Fiber Channel (FC) сияқты басқа интерфейстерді пайдалана алады.
Қатты күйдегі дискілер
Соңғы жылдары қатты күйдегі дискілер (SSD) дәстүрлі қатты дискілерге балама ретінде танымал болды. SSD дискілері деректерді сақтау үшін флэш-жадты пайдаланады, бұл қозғалмалы бөліктердің қажеттілігін болдырмайды және жылдамырақ кіру уақытын қамтамасыз етеді. Олар әдетте қатты дискілерге қарағанда бір сақтау бірлігіне қымбатырақ, бірақ жақсартылған өнімділікті, энергия тиімділігін және ұзақ мерзімділікті ұсынады.
NGC 2551
NGC 2551 — Керік шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Қақ (Үлкен Қақ)
Қақ, Үлкен Қақ – Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданы Москворецкое ауылының оңтүстік-батысында 12 км жерде орналасқан көл. Теңіз деңгейінен 163,7 м биіктікте.
NGC 2551
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қақ (Үлкен Қақ)
Гидрографикасы
Аумағы 52,2 км2, ұзындығы 9,3 км, енді жері 7,3 км, жағалау бойының ұзындығы 31 км. Түбі тегіс. Жаз айында алабы жайылым ретінде пайдаланылады. 1908, 1912, 1922 және 1941 жылы су деңгейі көтеріліп, ал 1911, 1921, 1938 – 1940 жылы су деңгейінің төмендеуі байқалған. Қыс айларында мұздың қалыңдығы 1 м-ге жетеді, мамыр айының басында мұзы ериді. Тұщылығы 0,3 – 0,4 г/л, жаз айында 0,5 – 0,6 г/л, қыста 1 г/л. Суы жұмсақ, химиялық құрамы жағынан хлор класы натрий тобына жатады.
NGC 2551
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 9 тамызда Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2551 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23608, UGC 4362, MCG 12-8-38, ZWG 331.40, ARAK 162.
Қақ (Үлкен Қақ)
Дереккөздер
Санат:Тимирязев ауданы көлдері
NGC 2551
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Футани
Футани (Futani) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1280 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 91 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 84050.
Вайльхайм (Баден)
Вайльхайм (Баден) (Weilheim (Baden)) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Вальдсхут ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3067 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 37 118. Муниципалитеттің басшысы — Роланд Арцнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Нияз сері
Нияз сері Бекдәулетұлы (сәуір 1818, қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Гүлтөбе қонысы – қараша 1893, Ресей, Түмен губерниясы Қосқарағай орманы) – ақын, сазгер.
Шығармашылығы
Нияз сері ел ішінде әнші, ақындығымен танылған. Оның жас кезінде шығарған
Дереккөздер
Санат:1818 жылы туғандар Санат:Жамбыл ауданында (Солтүстік Қазақстан облысы) туғандар Санат:1893 жылы қайтыс болғандар Санат:Түмен облысында қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Сал-серілер Санат:Саяси қуғын-сүргін құрбандары
Атмосфера шебі
Ауа фронты зонасында суық ауа жылы ауаның астына ұзындығы бірнеше мың километрдей, ал көлденеңі бірнеше ондаған километрдей қуалай еніп температураны, желді, ылғалдықты, тағы басқа ауа райы элементтерін тіке өзгертеді. Жылы ауа мен суық ауаның шекарасында атмосфера фронтын бойлай циклондар түзімен олардың ағыны пайда болады.
Дереккөздер
Санат:Метеорология
Донаи
Донаи (Donai) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Браганса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 416 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,91 км² шамасында. Халық тығыздығы — 29,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Пьедади-дус-Жерайс
Пьедади-дус-Жерайс (Piedade dos Gerais) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итагуара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4.309 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 260,633 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,5 адам/км².
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Пантен (Франция)
Пантен (Pantin) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена-Сен-Дени департаментінде орналасқан. Бобиньи округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,01 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 52161 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10411,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена-Сен-Дени департаментінің коммуналары
Зос
Зос (Sooß) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Баден округінің құрамына енеді.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хелене Шварц саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
NGC 7038
NGC 7038 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7038 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66414, ESO 286-79, FAIR 960, AM 2111-472, IRAS21117-4725.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Қараматау
Өсетін жері мен таралу аймағы
Жерорта теңізінің аймағынан бастап Орта Азияның шөлейтті жерлер мен тақырларда, тастақты шатқалдарда өсетін 10 түрі белгілі.
Қазақстанның өзен мен көл жағалауларында, сор мен сортаң жерлерде, қиыршықтасты тау беткейлерінде өсетін 3 түрі кездеседі:
Қолданысы
Қараматау - мал азықтық шөптер, оны түйе, қой, ешкі жейді.
Марсель қараматауының құрамында 0,2%-ға жуық эфир майы бар, сондықтан оның несеп жүргізетін, тер шығаратын және жарақат жазатын қасиеті бар. Шөбінің тұнбасымен денедегі жараны жуып, ісіктерді булайды.
Дереккөздер
Санат:Қызылқұйрық тұқымдасы Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Қазақстан флорасы
Чили қалалары
Чили қалалары - 50 мыңнан астам тұрғыны бар Чили қалалардың тізімі.
Чили қалалары
right|thumb|541x541px|Чили картасы {| align="center" class="prettytable" style="margin-bottom: 10px;"
Сыртқы сілтемелер
Санат:Елдер бойынша қала тізімдері Санат:Чили қалалары
Кракра (Варна облысы)
Кракра (Кракра) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Вылчи-Дол қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 34 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9287. Телефон коды — 05132. ЕКАТТЕ коды — 39373.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Уеб-ТВ
Уеб-ТВ(Web TV) – теледидарға қосылатын қосымша құралдан көп каналды байланыс желісі арқылы Интернетке шығып, телебағдарламаларды көруге мүмкіндік жасайды.
Сол сияқты өзіңіз ұнатқан фильмге тапсырыс беріп, қолайлы уақытта көресіз. Телешоппинг принципімен сауда жасайсыз, мейрамханадан, қонақүйден орын алу сияқты операцияларды да жүзеге асырасыз. Бұл нағыз компьютер, теледидар мен Интернеттің біртұтастыққа жеткен үлгісі.
Соңғы уақытта қол телефондардың жетілуіне байланысты жаңа коммуникациялық мүмкіндіктерге ие болды. Солардың қатарында телевизиялық хабарларды қабылдау мүмкіндігі артты. Тіпті сандық хабарларды көру жүйесі қалыптасты. Мысалы, жаңалықтарды іріктеп, өзіңді қызықтыратындарын ғана таңдап көретін дәрежеге жеттік. Іздеу машинасы арқылы телеақпаратты сүзіп алып, соның ішінде қалағаныңды ғана көресің, өзгесіне уақыт шығындап жатпайсың.
Осыған байланысты Интернет қызметтері де дүниеге келді. Google жүйесінің тез дамуы осы технологияға негізделгенінде жатыр. Ол арқылы қалаған телехабарыңызды қолайлы уақытта ғана көріп қоймайсыз, бүкіл ақпараттық тасқынды өзіңіз басқарасыз, қажетінше пайдаланасыз. Мысалы, онлайн режимінде Жер серіктерінің көмегімен Жерді қашықтан көресіз, карталар мен жеке нысандарды қарайсыз деген сияқты шексіз мүмкіндіктерге жол ашылған.