cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Капан-Бониту-ду-Сул
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Айченок
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 7386
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 18 қазанда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 7386 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш нысаны өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69825, UGC 12209, MCG 2-58-18, ZWG 430.16.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Нар жолында жүк қалмас
Нар жолында жүк қалмас — 2011 жылы Астана қаласы «Жарыс» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Т. Досмұхамбетов. Беттер саны — 224.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-80178-1-0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Жарыс баспасының кітаптары
1408 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1408 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1408 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Стрелец (Велико Тырново облысы)
Стрелец (Стрелец) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Горна-Оряховица қауымының құрамына кіреді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Неграр
Неграр (Negrar) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 16 705 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 405 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 40,52 км² шамасында. Пошта индексі — 37024.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский. Жыл сайынғы мерекесі — 11 қараша.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Ер-Хадыта
Ер-Хадыта — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юмба өзенінің сол жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 60 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Канталупо-нель-Саннио
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 736 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 49 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 86092.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Кимберли (Айдахо)
Кимберли (Kimberly) — Айдахо штатының Туин-Фолс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.1 км². FIPS коды — 16-43570.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Туин-Фолс округы (Айдахо)
NGC 2881-2
NGC 2881-2 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 9 ақпанда астроном Льюис Свифт ашқан болатын және NGC каталогында 2881-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: MCG -2-24-21, VV 293, ARP 275, IRAS09234-1146.
Үлкен Мновица
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Рюти-Бюрен
250px|thumb|Картада орналасуы Рюти-Бюрен (Rüti bei Büren) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Бюрен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 836 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.5 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 393, пошта индексі — 3295.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Керей хан
Керей хан (Кирай, Гирай; 1424 – 1473) – Қазақ хандығының негізін қалаушы ұлы екі тарихи тұлғаның бірі, алғашқы қазақ ханы. Ақ Орданың ханы Ұрыстың ұрпағы. Ұрыс ханнан Тоқтақия, одан Болат, одан Керей хан тараған.
Басқаруы
«Тауарих-и Гузида-йи Нусратнаме» дерегі бойынша, Керей хан – Болаттың жалғыз баласы. XV ғасырдың ортасына дейінгі тарихи оқиғаларда Керей хан туралы мәліметтер кездеспейді. Мұхаммед Хайдар Дулатидың «Тарих-и Рашиди» атты еңбегінде Керей хан туысы Жәнібек ханмен бірге XV ғасырдың 50-жылдарының аяғында Қазақ хандығының құрылуына қатысты оқиғаларда алғаш рет атала бастайды. Онда Керей хан мен Жәнібек ханның Әбілхайыр хандығынан бөлініп, Моғолстанның батысындағы Шу бойы мен Қозыбасы өңірі аралығына келіп қоныстанғаны туралы баяндалады. Бұл аймақ – сол жылдардағы Моғолстан билеушісі Есенбұға хан мен оның туған ағасы Жүніс хан иеліктерінің арасы болды.
Жазба деректерде
Мұхаммед Хайдар Дулати «Тарих-и Рашиди» атты еңбегінде былай дейді: <blockquote style="border: 1px solid grey; padding: 0.5em 0.8em;"> ''Ол кезде Дешті Қыпшақты Әбілқайыр хан биледі. Ол Жошы әулетінен шыққан сұлтандарға күн көрсетпеді. Нәтижесінде Жәнібек хан мен Керей Моғолстанға көшіп барды. Есенбұға хан оларды құшақ жая қарсы алып, Моғолстанның батыс шетіндегі Шу мен Қозыбасы аймақтарын берді. Олар барып орналасқан соң, Әбілхайыр хан дүние салды да, өзбек ұлысының шаңырағы шайқалды. Ірі-ірі шиеленістер басталды. Оның үлкен бөлігі Керей хан, Жәнібек ханға көшіп кетті. Сөйтіп олардың маңына жиналғандардың саны 200 мыңға жетті. Қазақ сұлтандары 870 жылдары (1465-1466) билей бастады…''
Билік жылдары
Соңғы жылдары ғылыми айналымға енгізілген аңыз мәліметтері бойынша, Керей хан мен Жәнібек хан қол астындағы ру-тайпалармен 1457 жылдың күзінде Шу өңіріне көшіп келген. Ал 1458 жылдың көктемінде Керейді хан етіп көтерді. Керей хан мен Жәнібек ханның бөлінуімен Көшпелі өзбектер мемлекетінде ыдырау үдерісі басталады. Әбілхайыр ханға наразы сұлтандар, әмірлер, ру-тайпа басылары Керей хан мен Жәнібекке келіп қосылады. Аз уақыт ішінде Қазақ хандығындағы халықтың саны 200 мыңнан асып кетеді. Керей хан мен Жәнібек ханның арқасында Есенбұға хан ағасы Жүніске қарсы күресте сенімді, әрі мықты одақтас табады. Жүніс 1461-62 жылы Есенбұға хан қайтыс болғанға дейін Моғолстан тағына қарсы ешқандай әрекет жасай алмайды. 1461/62–1469 жылдары Моғолстан ханы Досмұхаммедтің мәнсіз, мағынасыз жүргізген саясаты салдарынан Керей хан Жүніске қолдау көрсете бастайды. Ақыры, 1469 жылы Досмұхаммед хан қайтыс болғаннан кейін, Моғолстандағы билік басына еш қиындықсыз Жүніс хан келеді. Керей хан тұсында негізі қаланған Қазақ-Моғолстан қатынасы XVI ғасырдың 30-жылдарына дейін достық, бейбіт сипатта болады. Әбілхайыр хан Керей хан мен Жәнібек хан ықпалының күшейе бастағанынан қауіптеніп, оларды дер кезінде талқандау мақсатымен 1468/69 жылы жорық ұйымдастырады. Жорық кезінде Әбілхайыр хан ауырып, қайтыс болады да, әскері кейін оралады. Көп ұзамай Көшпелі өзбектер мемлекетінде билік үшін талас-тартыс басталып кетеді. Кешегі Әбілхайыр ханның қарсыластары – Ахмет пен Махмұт хандар, ноғай мырзалары Мұса мен Жаңбырлы, Сібір ханы Ибақ, шайбанилық Берке сұлтан және қазақ хандары Әбілхайыр ханның мұрагері Шайх Хайдар ханға қарсы шығады. “Тауарих-и гузида-йи нусратнаме” дерегінде қазақ хандары ретінде Керей хан мен Жәнібектің есімдері аталса, “Фатхнама”, “Шайбанинаме” деректерінде тек қана Жәнібек ханның есімі кездеседі. Дегенмен Керей хан есімі тарихи деректерде соңғы рет 1472–73 жылдары, Жүніс хан ордасына Бұрыш оғлан деген сұлтанның шабуыл жасауына байланысты аталады. Соған қарағанда Керей хан 1470 жылдың бас кезінде қайтыс болған. Аңыз бойынша, Керей хан Қазақ хандығын 10 жылдай билеген және Хан тауы етегінде жерленген.
Қайтыс болуы
Керей ханның қандай жағдайда, қай жылы қайтыс болғандығы жөнінде нақты мәліметтер жоқ. Керей ханның үш баласы болды. Олар: Бұрындық хан, Қожа-Мұхаммед және Сұлтан Әлі. Олардың ішінде 30 жылдан астам Қазақ хандығын билеген Бұрындық ханнан соң тақ билігі түпкілікті түрде Жәнібек ханның ұрпақтарының қолына өтеді. Керей ханның қалған екі ұлы жөнінде деректер кездеспейді.
Дерeктерде кездесуі
Керей хан есімі тарихи деректерде соңғы рет 1472—73 Сырдария жағасындағы қалалар үшін Моғолстан ханы Жүністің ордасына Бұрыш сұлтанның шабуыл жасаған кездерінде айтылады.
Тарихи материалдарда Керей ханның хандық билікті ұлы Бұрындыққа бергені туралы, Керей ханның Өзбек ұлысын басқарған кезеңі, оның тағдыры қай уақытта, қандай жағдайларда қаза болғаны туралы нақты мәліметтер көрсетілмеген. Керей хан 1472—73 жылдары оқиғалардан кейін қайтыс болған деп есептеледі.
Өзгерістер
Әбілқайыр хан өлгеннен кейін хан тағы үшін болған өзара қырқысулар Дешті-Қыпшақта өрши түсті, оған туған жерге оралуды көздеп жүрген Жәнібек хан мен Керей хан да араласып кетті. Олар Әбілқайыр мұрагері Шейх-Хайдар ханмен кескілескен шайқасқа түсті. Өз әміршілері тарапынан ешқандай көмек ала алмаған Шейх-Хайдар билік үшін күресте жеңіліске ұшырады. Бұдан кейін Дешті-Қыпшақтағы билік Орыс ханның тұқымдары — Жәнібек хан мен Керей ханның қолдарына өтті, олар тағы да отыз жыл бойы шайбанилықтармен табан тіресе шайқасты.
Биліктің Орыс хан тұқымдарының қолына өтуі де "Көшпелі өзбектер мемлекетіндегі" саяси жағдайды өзгерткен жоқ. Дегенмен, бұл оқиға "Көшпелі өзбектер мемлекеті" атының Дешті-Қыпшақ болып өзгеруіне ықпал етті. Бір кездері Моғолстанға қоныс аударған адамдар Өзбек ұлысында "қазақтар" деп атала бастады және бұл атау бүкіл хандыққа тарай бастады. Билік үшін күресе келе, Жәнібек хан мен оның үзеңгілестері қазақтардың бірігуі мен Қазақ хандығының құрылуына үлес қосты.XV ғасырдың орта шенінде ежелден Жетісу өңірін мекендеген түркі тайпалары бір этникалық топқа біріге келе, қазақ халқын құрады. Жәнібек хан мен Керей хан Жетісу өңірі, Шу мен Талас өзендерінің бойын мекендеген қазақтардың басын қосуда көп еңбек сіңірді. Бұл мақсатпен олар өзара қырқысуларды басып, ірі феодалдарды маңайына топтастырды.Жәнібек ханның Дешті-Қыпшаққа оралғаннан кейін билігін күшейткені туралы, өмірінің соңғы жылдары мен өлімі туралы деректер жоқ. Оның есімі тарихи деректерде соңғы рет 1473 жылы кездеседі. Бұдан кейінгі жылдары Керей хан туралы ғана айтылған. Жәнібек хан жиі болатын шайқастардың бірінде қаза тапқан деп болжауға болады. Сақталып қалған халық аңыздары мен өлеңдерінде Жәнібек ханды Әз Жәнібек деп атаған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Шыңғыс ханның ұрпақтары Санат:Төрелер
Альберта
Альберта (Alberta ) — Канада провинциясы. 2016 жылғы санақ бойынша провинцияның 4,067,175 тұрғыны бар, бұл Канаданың халқы жағынан төртінші провинциясы.
Халқы
left|thumb|Калгаридегі қыс айы Альберта провинциясы халқының 80%-дан астамы негізгі екі орталықты: Эдмонтон (896 000 адам) мен Калгариді (813 700 адам) мекендеген қала тұрғындары. Тарихи даму тұрғысынан алып қарағанда Альберта халқы мен жалпы өнімінің өсу цифрлары шын мәнінде әсер қалдырарлықтай. Ледунада мұнай кен орындары ашылғаннан кейінгі ширек ғасыр ішінде провинция халқының саны тек екі еселеніп қана қоймай, ғасырдың бас кезіндегімен салыстырғанда адамдар ақшаны орта есеппен 8 есе көп жұмсау мүмкіндігіне ие болды. Эдмонтон мен Калгари тәрізді ірі қалаларға жоғары білікті мамандар мен капиталдың ағылып келу көлемі де таңғалдырады. Елге мыңдаған кәсіби және техникалық қызметкерлер келді. Егер XX ғасырдың бірінші жартысында америкалықтар өз тәжірибесін пайдалана отырып, қаржыны Альберта жеріндегі фермерлік шаруашылықтарды дамытуға жұмсаса, Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары жол салу үшін ұмтылды. Соғыс аяқталған соң отандарына қайтқандардың басым бөлігі бүгіндері Альбертаның негізгі кен байлықтарын игеруге араласу үшін мұнда қайтып оралды. Тұрғындардың 2/3-сі 40 жасқа да толмаған Альберта провинциясы өнеркәсіп дүниесіндегі ең жас аймақтардың қатарына жатады: бұл ішінара 20 жыл ішіндегі Альбертаға халықаралық дәрежеде және провинцияаралық қоныс аударудың жоғары деңгейімен түсіндіріледі. Провинцияда, сонымен бірге Канададағы ең үздік өндірістік жұмысшы күші шоғырланған. Жалпы өнімді жан басына шаққандағы мөлшер елдегі орташа мөлшерден 21%-ға жоғары.
Ауыл шаруашылығы
Қуат ресурстары мен ауыл шаруашылығы тауарлары провинция экспортының басты өнімдері болып табылады. Сұраныс жылдам өсіп келе жатқан басқа экспорттық тауарлардың қатарына мұнай-химия өнімдері мен ағаш минералдар, алдын ала өңделген тағамдық өнімдер, мұнай барлау мен өндіруге қажетті құрал-жабдықтар, электроника мен телекоммуникация жүйелері, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қызметтер мен құжаттар жатады.
Мұнай
Мұнайға байланысты жоспарлардың Альбертаға ағылуы (Канада үшін гүлденудің жаңа кезеңі басталғанда) өзінің меншікті қаржыларын қысқартуына және елдің халықаралық жағдайын нығайтуына жағдай жасады. Канаданың осындай дамыған жағдайын шетелдік инвестициялар жасанды жолмен қамтамасыз етті деген негізі бар пікірталастар жүргізілуде. Шетелдік капитал мен сараптаулардың қатысуынсыз Альберта дамудың қазіргі деңгейіне соншалықты тез жете алмайтынына ешқандай күмән жоқ. Мұнай долларлары өтпелі кезеңде, мүмкін, провинцияға өңдеуші өнеркәсіп рыногындагы экономикалық табысқа бастайтын жолдағы алғашқы қадамдар жасауына мүмкіндік беруде өз рөлін атқарған да болар. Солай болғанның өзінде де бүгінгі күні Альберта өз позициясында нық тұр.
Даму қарқыны бойынша Альберта дүние жүзінің көптеген аймақтарынан анағұрлым алда. Альберта ресурстары және әлеуметтік жетістіктерімен өзіне гүлденген болашақты қамтамасыз ететін орнықты позицияларды иеленген.
Дереккөздер
Санат:Альберта
Келтемашат ауылдық округі
Келтемашат ауылдық округі – Түркістан облысы Түлкібас ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Кершетас, Жиынбай, Қоғалы, Келтемашат, Дәубаба, Сеславино, Ақсай ауылдары кіреді. Орталығы – Келтемашат ауылы.
Дереккөздер
Санат:Түлкібас ауданы ауылдық округтері
Қойдың хламидиоздық іш тастауы
Қойдың хламадиоздық іш тастауы — қойдың іш тастаумен, өмірге қабылетсіз төлдердің туылуымен және төлдер арасында энтерит, пневмония, коньюктивит және артриттермен сипатталатын жіті және созылмалы түрде өтетін жұқпалы ауру.
Тарихи деректер
Ауру энзоотиялық іш тастау деген атпен 1936 жылы Англияда белгілі болып, іле шала басқа да Еуропа елдерінде тіркеле бастады. Кейіннен қой шаруашылығы дамыған барлық елдерде дерлік бар екені анықталды.
Қозырушысы
Қоздырушысы - Chlamidia psittaci var.ovis - хламидиялар тобына жататын микроб. Барлық химидиялар бір-біріне морфологиялық және биологиялық қасиеттері жағынан ұқсас келеді. Олар бактериологиялық сүзгіден өтіп кетеді, торша ішінде тоғышарлық етеді және денешіктер түзеді. Қойдың хламиоздық іш тастауының қоздырушысында екі түрлі антигендік типтері кездеседі. Бірі қой мен сиырдың жыныс органдарын және ішегін зақымдайды, екіншісі бұл жануарларда энцефалит, полиартрит және конъюнктивит тудырады. Хламидиялармен лабороторияда 6-7 күндік тауық эмбрионы, ак тышқанды және теңіз тышқанын жұқтырады.
Індеттік ерекшеліктері
Ауруға қойлар жасына және жынысына қарамай шалдығады, әтседе ұрғашы тұсақар басқаларынан тез ауырады және ауру ең алдымен қоздайтын қойлардың буаздық мерзімінің екінші жартысына ойысқан сәтінде жиі байқалады. Ауру қойдан ешкі мен сиырға да жұғуы мүмкін. Инфекция қоздырушысының бастауы - ауырған және хламидия алып жүретін малдар. Хламидия алып жүру мерзімі өте ұзақ болады. Хламидиялар сүтпен, несеппен, нәжіспен, іш тастаған соң шаранаман және қынаптан аққан сорамен бөлінеді.
Өтуі мен симптомдары
Жасырын кезеңі бірнеше айдан бір жылға дейін созылады, ал буаз қойда 30-60 күн мөлшерінде. Хламидиоздық іш тастаудың клиникалық көріністері жылына бір рет қана төлдеген маусымда байқалады. Ауру екі түрде өтеді: симптомды және кәдімгідей. Симптомсыз байқалғанда қой дұрыс қоздайды. Бірақ, оның қағанағында және жыныс жолдарынан шыққан бөлінділерге хламидиялардан болады. Сондықтан, мұндай мал ұзақ уақыт бойы ауру таратады. Одан туған төл нашар жетіледі және хламидия алып жүреді. Аурудың кәдімгідей байқалуы деп буаз қойдың іш тастауы немесе әлжуаз, нашар қозы табуын айтады. Осындай қозы көп тұрмай өліп қалады. Іш тастаған малда аборт қайталанбайды, бірақ, келесі қоздағанда төлі нашар жансар болып туылуы мүмкін. Буаз салдық көбінесе тууына 2-3 апта немесе 2 ай қалғанда іш тастайды. Аурыған мал іш тастаудан 2-3 күн бұрын тынышсызданып, бір жатып, бір тұрады, жемшөп жеуі нашарлайды.
Патологиялық-анатомиялық өзгерістер
Қойдың шуындағы кателидондары өліеттенеді. Плацентаның түсі қызыл-қоңыр, консистенциясы тығыз, бетінде сұрғылт қабыршақтар кездеседі. Тастанды төлдің бұлшық еттері мен тері асты шелі қанталап, домбығады, құрсақ және көкірек қуыстарында қан аралас транссудат болады. Жүрегі мен өкпесі қанталап, миына қан құйылады. Бас жағы, кіндік тұсы домбығады. Айыршық без, бауыр, көк бауыр және ьүйректерінде дистрофияға ұшырап, өліеттенген ошақтар болады.
Емі
Емдеу үшін әр түрлі антибиотиктерді: тетрациклин, окситетрациклин, т.б., сульфаниламид препараттарын қолдану ұсынылған. Бірақ, олар негізінен қосалқы микробтарға әсер етеді және нәтижесі онша болмайды, қымбатқа түседі.
Әдебиет
Санат:Аурулар Санат:Жұқпалы аурулар
Тыныштықбек Әбдікәкімов
Санат:1953 жылы туғандар Санат:Абай ауданы (Шығыс Қазақстан облысы) туғандар Санат:Қазақстан жазушылары
Каве
Каве (Cave) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9966 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 560 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 33.
Файа (Сернанселье)
Файа (Сернанселье) (Faia (Sernancelhe)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сернанселье муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 171 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,27 км² шамасында. Халық тығыздығы — 52,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Каве
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Джунгариптер
thumb|Джунгариптер thumb|Джунгариптер Джунгариптер. Джунгариптердің ерекшелігі — 3 метр ұзындыққа жайылатын қанаттарында. Динозавр птерозавр тобына жатады. Жақ сүйегі жоғары қарай иіле біткен,, тұмсығының ұшынан асталған сүйекті айдары бар. Құйрығы да жыланның құйрығындай, жіңішке ұшты. Айдаршасы диозавр ұшқан кезде бағыт көрсетіптұратын блған. Жақ сүйегіндегі аз істері тегіз қатар құраған. Джунгариптердің ми көлемі үлкен, көздері өе жақсы корген. Олар ерте Бор дәуірінде өмір сүрді. Қалдықтары Қытайдың Жоңғар алабынан табылғандықтан динозавр «джунгариптер» атанған. thumb|left|Джунгариптер
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Сұйық ауа
Дереккөздер
Санат:Сұйықтар
Фудзи-Хаконе-Идзу ұлттық саябағы
Фудзи-Хаконе-Идзу ұлттық саябағы - 1232 км2 аумақты алып жатқан бұл ұлттық саябақтың негізгі назар аударар нысаны — Фудзияма тауы. Саябақ, сондай-ақ жапондардың діни және мәдини өмірінің орталығы болып табылады.
Ыстық бұлақтар, қатқан лавалардан пайда болған жартастар мен каскадтар бұл өлкедегі геотермальды белсенділікке дәлел болады. Идзу түбегінің жанында 7 белсенді жанартаутекті аралдар орналасқан. Адамдар мұнда кактустың 2500-ден астам түрлерін алып келген, олар саябақтың арнайы бөлінген жерінде өсіріледі. Саябақты, сондай-ақ құстардың көптеген түрлері мен жапон кеміргіші — сони мекендейді.
Дереккөздер
Санат:География
Гуандун
Гуандун (қыт. 廣東,广东, пиньинь: Guǎngdōng) —Қытай Халық Республикасының оңтүстік бөлігінде орналасқан провинция. Гуандун Оңтүстік бөлікке жақын, Наньлин тауынан Оңтүстік-Қытай өзені маңында және әкімшілік аудандарымен қиылысады Гонконг (Сянган) және Макао секілді, сонымен қатар Гуанси, Хунань, Цзянси, Фуцзянь және Хайнань. Провинцияның әкімшілік орталығы — Гуанчжоу қаласы. Гуандун првинциясының тарихы, мәдениеті және тілі басқа да аудандармен айырмашылығы өте көп. Соңғы уақытта Гуандун экономикасы қатты дамып келе жатыр.
Әкімшілік бөлініс
Қазіргі таңда Гуандунның 19 қалалық уезі, 2 қалалық суб-провинциялық бөлімшелері бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қытай провинциялары
Сейітжан Омаров
Омаров Сейітжан (22.6.1906 Ақмола облысы Атбасар ауданы Керегетас ауылы - 19.12.1985, Алматы) - жазушы, журналист.
Арғын тайпасының Бегендік руынан шыққан. Қостанай халық ағарту ин-тын бітірген (1932). ІІ дүниежүзілік соғысқа қатысқан. 1930 - 42 жылдары мұғалім, аудандық, облыстық, республикалық газеттерде редактордың орынбасары жауапты хатшы, бөлім меңгерушісі 1946 - 66 жылдары "Әдебиет және искусство" (қазіргі "Жұлдыз") журналының жауапты хатшысы, Қазақ мемл. көркем әдебиет (қазіргі "Жазушы") баспасының бас редакторы қызметтерін атқарған. 1959 жылдан өмірінің соңына дейін Қазақстан жазушылар одағы басқармасының қазақ бөлімшесінің директоры болған.
1966 жылдан шығарм. жұмыста. Алғашқы "Бақыт" әңгімелер жинағы 1938 жылда жарық көрген. "Заман күші" (1948), "Әңгімелер" (1953), "Балзия" (1960), "Қайырлы жаз" (1961, 1976), "Алтын алқап" (1963), "Күн шуақ" (1965), "Дала кызы" (1967), "Бақ жұлдызы" (1969), "Қиыр жол" (1974), "Қасиетгі бұлақ" (1983), т.б. повестер мен әңгімелер жинақтары, "Қызыл арай" (1970) романы басылып шыққан. Орыс жазушылары Л.Н. Толстойдың балаларға арналған әңгімелерін, А.П. Чеховтың, [A.M. Горькийдің шығармаларын, В.П. Катаевтың "Жалғыз жалау жалтылдап", "Полк баласы" повестерін, неміс филологтері ағайынды Гриммдердің ертегілерін, башқұрт жазушысы С.Құдаштың повестерін, чех жазушысы Б.Немцованың "Алтын кітап", "Күміс кітап" ертегілерін қазақ тіліне аударған. Омаровтың туындылары шетел тілдеріне аударылған.
Қызыл Жұлдыз, "Халықтар достығы" (1977), 2 рет "Құрмет белгісі" ордендерімен және медальдармен марапатталған, Қазақстан Жоғары Кеңесінің Құрмет грамоталарымен марапатталған.
Естелік
Жазушының есімі Сейітжан Омаровтың мұражайы да орналасқан Атбасар қаласындағы №3 орта мектепке берілді.
Дереккөздер
Санат:1906 жылы туғандар Санат:Ақмола облысында туғандар Санат:1985 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан журналистері
Грациялық күндер
Грациялық күндер кейбір елдерде вексельдерді төлеу мерзімі көрсетілгеннен кейін оны өтеуге берілетін жеңілдік мерзімі. Грациялық күндер әр елде әр түрлі (мысалы, Ұлыбританияда - үш күн).1930 жылғы Женева конвенциясы қабылдаған вексельдер туралы біркелкі заң қолданылып жүрген елдерде грациялық күндерге жол берілмейді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Михаил Николаевич Пульга
Әкесі - Пульга Николай Михайлович, марқүм, ҰОС қатысқан. Анасы - Пульга Евдокия Харитоновна, марқүм. П.И. Чайковский атындағы Павлодар музыкалық училищесінің халық аспаптар бөлімін бітірген (1965), балалар музыка мектебінің оқытушысы.
«Наш Казахстан», «Сары-Арка», «Песня о Павлодаре», «Павлодарские фонтаны», «Павлодарочка», «Целинная сторонка», «Вспоминай о целине», «Ветераны», «Звонок старому другу», «Пламя памяти», «Солдатские мамы», «Судьба поэта» (памяти П. Васильева), «Люди, творите добро», «Если молод душой человек» әндерінің авторы, сондай-ақ «Звезда Прииртышья» газетіндегі мақалалардың және жарияланымдардың авторы.
1954 жылдан - Павлодар облысы Шарбақты кенті үгіт бригадасының жетекшісі. 1955 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте (Моңғолия), солдат көркемөнерпаздарының жетекшісі. 1959 жылдан - Павлодар облысы Шарбақты кенті хорының және үгіт бригадасының көркемдік жетекшісі. 1962-1967 жылдары - өзеншілер хорының керкемдік жетекшісі (Павлодар қ.). 1965-1995 жылдары - №1 балалар музыка мектебінің ұстазы (Павлодар қ.). 1974 жылдан - «Голос юности» ансамблінің керкемдік жетекшісі және хормейстері (Павлодар қ.). 1968 жылдан - Павлодар қаласы медицина училищесі студенттік хорының керкемдік жетекшісі және хормейстері.
1984 жылдан бері - «Пламя» ер адамдардың халық ансамблін үйымдастырушы, жетекшісі Павлодар қ.). ҚР дербес зейнеткері.
Музыкалық қайраткерлер одағы облыстық белімшесі басқармасының мүшесі.
Юрген Клопп
Карьерасы
2001 жылға дейін Германияның бірнеше клубтарында ойнап, "Майнц-05" клубында өнер көрсетіп жүрген жерінен карьерасын аяқтады да, бапкерлік қызметін дәл осы клубтан бастады. Бапкер бола жүріп, Германия телеарналарының бірінде футбол сарапшысы боп та жұмыс жасады.
2008-15 жылдары "Боруссия Дортмунд" командасын баптап, клубты біраз күшейтті. Осы аралықта "Баварияға" лайықты қарсылас бола біліп, екі рет Германия чемпионы атанды. Тек бір ғана биіктік — УЕФА Чемпиондар Лигасын ала алмады. 2013 жылы Чемпиондар Лигасының финалына жетіп, дәл сол "Бавариядан" 1:2 есебімен ұтылып қалды.
2014/15 маусымда "Боруссия" жүлдесіз қалды да, Клопп командадан кетті. Сол жылы күзде "Ливерпульдің" тізгінін ұстады. Мерсисайдтық клубтың ойыны оңалғанымен тағы да еурокубоктерде соңғы сәттерде ғана сүрініп жатты, 2016 жылы Еуропа Лигасының финалында "Севильядан", 2018 жылы Чемпиондар Лигасының финалында "Реалдан" ұтылып қалды.
2019 жылы бәрібір "Ливерпуль" финалда "Тоттенхэмді" ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының жеңімпазы атанды.
Командалық (бапкер ретінде)
«Боруссия» Дортмунд
«Ливерпуль»
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия футбол жаттықтырушылары Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК жаттықтырушылары Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары Санат:Майнц 05 ФК ойыншылары Санат:Майнц 05 ФК жаттықтырушылары Санат:Боруссия Дортмунд ФК жаттықтырушылары Санат:Ливерпуль ФК жаттықтырушылары
Афанасий Севастьянович Белов
Афанасий Севастьянович Белов (1909 жылы 12(25) қаңтарда Мәскеу губерниясы, Медведково селосында дүниеге келіп, 1989 жылы 30 қазанда Мәскеуде дүниеден өткен) – совет эстрада, театр және кино әртісі. 1989 жылы Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі атағын алады.
Дереккөздер
Санат:КСРО актерлері Санат:Режиссёр Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері
Стерео және көлемдік дыбыс шығару
Стерео және көлемдік дыбыс шығару - қарапайым радиоқабылдағыштар монофониялық дыбыс шығарады, яғни дыбыс кезі қандай көлемде болмасын (мейлі, музыкалық оркестр болсын, мейлі жалғыз диктор болсын) оны тындаушы бір нүктеден ғана естиді, дыбыстын көлемдік сипаты жоғалады. Стереофониялық дыбыс шығаруда — дыбысты жазу (үнтаспаның екі жолына) кезінде микрофондар қалай орналасқан болса, қатты сойлегіштер (екі канал арқылы) тындаушы маңында солай орналастырылады (квадрофоннялык дыбыс шығаруда да солай, бірақ мұнда төрт жолға жазылған дыбыс төрт қатты сөйлегіш арқылы шығарылады). Нәтижесінде, қатты сөйлегіштерді дұрыс орналастырған тындаушы өзін дыбыс көздері арасында отырғандай сезінеді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Баса (халық)
Тілі
Тілі - банту тілдері, басаа тілі. Диалектілері: солтүстік коко немесе солтүстік бакоко, оңтүстік коко немесе оңтүстік бакоко, мбене.
Діні
Бастардың көпшілігі христиандар (католиктер мен протестанттар), кейбіреулері дәстүрлі нанымдарды сақтайды.
Кәсібі
Негізгі кәсіптері — қолмен атқарылатын егіншілік (тары-элеусин, жержаңғақ, жүгері, маниок, ямс, бұршақ дақылдары), майлы пальма өсіріледі. Ер адамдар даланы орманнан тазартады. Әйелдер дән сеуіп, егін жинайды. Қалаларға көші-қон дамуда. Дәстүрлі қолөнерден - ағаштан ою (ыдыс-аяқ, жиһаз, маскалар), геометриялық ою-өрнектері бар қызыл және қоңыр керамика жасау дамыған.
Өмір салты
Тайпалық жіктелу сақталған, туыстық есеп патрилинейлік.
Басалардың көпшілігі шашыраңқы орналасқан ауылдарда тұрады. Қаңқасын пальма бұтақтары мен жапырақтары жауып тұратын төртбұрышты тұрғын үйлер басым. Қабырғалары ағаштан немесе саздан жасалған, жақтаулы.
Дәстүрлі киімдері – денені орайтын мата, белдік және зергерлік бұйымдар, мақта матадан тігілген заманауи еуропалық киімдер де жиі кездеседі.
Тағамның негізі - өсімдік тектес (тарыдан жасалған ботқа, көкөністер, жемістер). Балықтан жасалған тағамдар да кең тараған.
Дереккөздер
Санат:Камерун халықтары
1409 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1409 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Закари Тейлор
Закари (Захария) Тейлор (Zachary Taylor, 1784 – 1850) — 12-ші американдық президент, ірі қолбасшы.
Виргиния штатында дүниеге келді. 1812 - 1815 жылдардағы үндістер көтерілісінде ерекше танылды.
1840 жылы Техасты алғаннан кейін әскердің басты қолбасшысы болып тағайындалды; 1846 жылы Америка-мексика соғысы басталғаннан кейін, Рио-Грандеге өтіп, бірнеше кіші көтерілістерден соң, Монтеррейді басып алып, жеңіс мұның жағында қалған болатын (2 қыркүйек 1846).
Осы жеңістердің барлығы оны танымал етіп, бұрнағы уақыттарда ешқандай саяси қызметтерде болмағанымен, вига партиялары АҚШ президентіне үміткерлікті ұсынды.
Бұл кандидатура Тейлордың жеке танымал болуы себебінен аса маңызды дәрежеде сәтті болып шықты да, 1848 жылы қараша айында АҚШ-тың 12-президенті болып сайланды. Ол 1849 жылдың 5 наурызында Джеймс Н. Полктің президенттік өкілетттігі аяқталғанына тәулік өткен соң, міндетін атқаруға кірісті. 4 наурыз жексенбі күнге келгендіктен Тейлор басқа да көптеген протестанттар сияқты жексенбі күнін иудейліктер сенбісіне (тыныштық күні ретінде) ұқсас атап өтетін, сондықтан да діни танымға байланысты бұл күндегі ант қабылдаудан бас тартты. Сол сияқты онымен бірге вице-президент Миллард Филлмор да сайланған міндетіне кірісті. Сонда да Тейлордың президенттік мерзімі антты қабылдау-қабылдамау жағдайына қарамастан 4 наурызда басталды, ал «қала аңызы» бойынша бір тәулік көлемінде президент болған (немесе міндетін атқарған ) Сенат төрағасы Дэвид Атчисон екені туралы дерек дәлелденбеген.
Президент мансабында Тейлор ұсақ партиялық мүдделерден жоғары тұруға тырысты, алайда үнді саяхаты кезінде денсаушылығына нұқсан келіп (бірнеше рет безгекпен ауырған болатын), президенттігінің екінші жылында (жұқпалы іш ауруы несесе сүзектен болуы мүмкін) қайтыс болды. Күшаламен уландырылған деген деректерге байланысты 1991 жылы Тейлор мүрдесін эксгумация мен химиялық жолмен зерттегенімен дәлелденбеді.
Алайда 1835 жылы Тейлордың бір қызына оның қарамағында қызмет еткен болашақ Конфедерация президенті Джефферсон Дэвис үйленген болатын (тұрмысқа шыққан Тейлор қызы үйлену тойынан соң үш ай өткен мерзімде қаза болды).
Дереккөздер
Санат:АҚШ президенттері
Истомка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга бастауынан Ветлуга қаласына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Юрмат
Коммунаның INSEE коды — 67500, пошта индексі — 67280.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1445 адамды құрады. Халық тығыздығы — 104,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Юзеф Пилсудский
thumb|right|80px|Пилсудский белгісі Пилсудский Клеменс Юзеф (Józef Klemens Piłsudski 1867, Зулово, Виленщина —  1935 Варшава) — поляк саяси кайраткері. Александр ІІІ-ге қастандық жасауға даярлық жүргіздің деп айыпталды, 1888—92 ж. айдауда болды. 1-дүние жүзілік соғыс кезінде (1914—18) Аустрия-Мажарстан жағында соғысқан поляк легионын басқарды. 1916 ж. аяғында австро-герман басқыншылары құрған «тәуелсіз поляк мемлекеті» «үкіметінің» әскери департамент бастығы. 1918 ж.Пилсудский «мемлекет басшысы» (диктатор) болып жарияланды. 1922 жылдың аяғына дейін осы қызметте отырды. Революция қозғалысты аяусыз жаныштап, Польшаны антисоветтік интервенцияға тартты, 1920 ж. Польшаның Советтік Ресейге шабуыл жасауын ұйымдастыруда елеулі рөл атқарды. 1926 ж. майда Польшада әскери төңкеріс жасап, қатаң тәртіп орнатты, өзі өлгенге дейін іс жүзінде Польшаның диктаторы болды.
Дереккөздер
Санат:Польша премьер-министрлері
Эльде
Эльде (Oelde) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Мюнстер әкімшілік округіне бағынады. Варендорф ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 29276 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 102,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 5 70 028. Қаланың басшысы — Хельмут Предайк.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Полк
Полк — әкімшілік, шаруашылық жағынан дербес басқарылатын әскери бөлім. Полктар атқыштар (жаяу әскер), авиация, әуе шабуылына қарсы қорғаныс, танкілік, механикаландырылған, артилллериялық, инженерлік, зениттік, барлау, байланыс, әуе-десанттық, т.б. болып бөлінеді. Әр полктың штабы, бірнеше батальоны (эскадрон, эскадрилья, дивизион, роталар) жабдықтау және тылдағы бөлімшелері болады. Көптеген полктер әскери құрамаларға — дивизия мен бригадалар құрамына кіреді. Ресей мен Батыс Еуропа мемлекеттерінде (Германия, Франция, Швеция, т.б.) полктер 16 — 17 ғ-ларда пайда болып, 18 — 19 ғ-ларда бірнеше рет өзгерістерге ұшырады. 1-дүниежүзілік соғыста жаяу әскер полкы 3 — 4 батальон (әрқайсысы 4 ротадан), барлау, станокты пулеметтер және тылдағы бөлімшелерден, ал атты әскер полкы 4 — 6 эскадроннан тұрды. 2-дүниежүзілік соғыс жылдары жаңадан танкілік, механикаландырылған, авиациялық, әуе-десанттық және атқыштар полктары пайда болды. Олардың құрамында 3 — 4 батальон, артилллериялық, минометшілер, танкіге қарсы артиллерия, зениттік пулеметтер, т.б. бөлімшелер болды. Кейбір полктер әскери құрама қатарына кірмейді, тікелей майдан, армия қолбасшыларына бағынады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Брекон-Биконс ұлттық саябағы
Брекон-Биконс ұлттық саябағы — Негізі 1957 жылы қаланған бұл ұлттық саябақтағы таулар, ормандар, шымтезектер, батпақтар мен көлдер Оңтүстік Уэльстегі Дайорид және Поуйс тау тізбектерінің арасында жатыр. Саябақтан батысқа карай Қаратау көтеріледі. Шығысқа қарай Қаратаудың тізбегі созылып жатыр. Ең биік жері — Пен-и-Фен (886 м) саябақтың ортасында орналасқан.
Соңғы мұздану кезінде мұздықтар тау шыңдарының арасында жатқан адырлардан төмен түсті, пайда болған ойыстарды кумали деп атайды. Кейбір ойыстарда қазіргі уақытта терең көлдер пайда болды. Олардың ішінде егер аңызға сенетін болсақ, Пен-и-Феннің етегінде түпсіз Кум-Илч көлі жатыр. Оңтүстігіне таман, көптеген үңгірлер мен орманды шатқалдар орналасқан. Саябақтың флорасы мен фаунасы алуан түрлі: таулардың биік солтүстік беткейлері альпілік өсімдіктермен жабылған, аласа төбелерде борсықтар мен қара күзендер өз қоректерін тауып жейді, көлдерінде шортандар мен жыланбалықтар кездеседі.
Дереккөздер
Санат:1957 жылы пайда болғандар Санат:Уэлс ұлттық парктері
IC 3397
IC 3397 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сымбат Қажымұратқызы Ахметова
Сомдаған рольдері:
IC 3397
Сыртқы сілтемелер
IC 3397 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Сымбат Қажымұратқызы Ахметова
Кәсіби шеберлігін жетілдіру мақсатында актер, режиссер, Қазақстанның халық әртісі Тұңғышбай Жаманқұлов, профессор Дариға Тұранқұлқызы, белгілі режиссер, Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері Нұрлан Жұманиязов, режиссер Жұлдызбек Жұманбай сынды өнер қайраткерлерінің шеберлік кластарының дәрістерін, тәжірибелік білімдерін тыңдады.
2010 жылы Театр күніне арналған, көркемдік кеңестің шешімі бойынша театр тағайындаған жылдық ең үздік актрисасы атанып «Акбар» сыйлығын жеңіп алды.
2013 жылы Бүкіләлемдік театр күніне арналған «Маска» сыйлығы «Ең үздік әйел адамның ролі» номинациясы бойынша дипломмен марапатталды.
2014 жылы Бүкіләлемдік театр күніне орай Қазақстан Театр қайраткерлері Одағының мақтау грамотасымен марапатталды.
2014 жылы Халықаралық театр күні қарсаңында «Жыл актрисасы» номинациясы бойынша Облыстық мәдениет басқармасының дипломымен марапатталды.
Овассо (Оклахома)
Овассо (Owasso) — Оклахома штатының Tulsa округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 28915 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26.0 км² шамасында. FIPS коды — 40-56650.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Шортандардың обасы
Шортандардың обасы (чума) – көктем – жаз уақыттарында көп пайда болатын, өткір жұқпалы ауру. Онымен басымды шортандар ғана ауырады.
Белгілері
Бұл ауруға шалдыққан шортандардың терісінде, жиірек терінің артқы бөлігінде қызыл жолақты жаралар пайда болады. Өткір жағдайларда жарып көргенде құрсақ бөлігінде сары – ақшыл қызыл түсті сұйықтықпен фибрин жіптерінің жинақталуы байқалады. Жұмсақ тері асты біріктірігш тканьдері бұзылып гиперемирленгені, жара ортасында бұлшықеті жалаңаштанғандығы көрінеді. Денесі мен құйрық бөлігінде домалак қалыптағы жаралар пайда болады. Ішкі мүшелерде патологияанотомиялық тән белгілер болмайды. Хронологиялық қалыпта балық денесінде әртүрлі түрдегі және көлемдегі жаралар байқалады.
Санитарлық баға
Аз зақымдалған уақытында ұсталған тірі балықтарды тазартып, мұқият пісіргеннен кейін оны тағам ретінде тұтынуға болады. Ал қатты зақымдалғандарын утильдеуге жіберген жөн.
Дереккөздер
Санат:Балықтардың инфекциялық аурулары
Блек Александр Львович
Блек Александр Львович (1861 - ө. ж. белгісіз) - халықшыл-революционер. Петербург университетінің заң факультетінде оқыған. 19 ғ.-дың 80 жылдары «Халық еркі» және «Қаралай бөліс» ұйымдарымен тығыз байланыс жасап тұрған студенттердің революциялық құпия үйірмелерін ұйымдастырушылардың бірі болды. 1882 ж. революциялық басылымдарды таратқаны және Гельсингфорстағы үйірмелермен байланыс жасағаны үшін тұтқынға алынып, полицияның ашық бақылауымен 5 жылға Батыс Сібірге жер аударылған. 1883 ж. мамыр айынан Семейге ауыстырылып, статистика комитетінде жұмыс істеді. Ол заң ғылымының маманы ретінде саяси жер аударылған А. Леонтьев және С. Гросспен бірге 1886 ж. «Қырғыздардың заң жөніндегі әдет-ғұрыптарын үйренуге арналған материалдар» деген басылым шығаруға қатысты. Онда революцияға дейінгі қазақтың заң дәстүрі жөніңде бағалы қазына болып табылатын нақты деректер жинақталып қорытылған. Абай Семей облысы статистика комитетінің қызметі барысында онымен жақын таныс болды. Блек және басқа саяси жер аударылғандар ақынның дүниетанымының қалыптасуына, заң, экономика және социология салаларынан білімінің кеңеюіне игі әсер етті.
Дереккөздер
Абай
Валлето
Коммунаның INSEE коды — 27669, пошта индексі — 27350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 337 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Сарықамыс каналы
Сарықамыс каналы – Шідерті алабындағы су жүйесі.
Географиялық орнығ сипаты
Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі аумағымен ағады. Ұзындығы шамамен 70 км-дей. Бастауын Шідерті каналының (Үлкен Бетқұдық жайлауынан батыста) сол жағалауынан алып, Шүрексор (Шөрексор) көліне құяды. Сарықамыс ауылынан төменде канал Көкөзек деп аталады. Көкөзектің суы жазда қарасуларға бөлініп қалады. Каналдың суымен маңындағы елді мекендердің егістігі мен шабындығы суғарылады жəне суландырылады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар облысы каналдары
Оңалбай Аяшев
Оңалбай Аяшев (25 қараша 1950 жылы, Сарыағаш ауданы Сарыағаш) – педагогикалық ғылым докторы, профессор (1991). Халықаралықпед. ғылымдары «Еуразия» эконом., Ресей педагогикалық және әлеуметтік ғылымдар академияларының толық мүшесі. Шымкент пед. ин-тын бітірген (1971). Мәскеуде 1983 ж. аспирантураны, 1991 ж. докторантураны бітірген. «Сырдария» университетінің президенті болып қызмет атқарған. 2004 ж. ҚР Парламентінің Мәжілісіне депутат болып сайланды. 2003 ж. Түркістан облысының «Үздік ғалымы», Мақтаарал ауданының құрметті азаматы. Аяшев 1 ғылым докторын, 8 ғылым кандидатын даярлаған, 14 монографияның, 95 ғыл. мақаланың авторы. «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» мерекелік медалімен марапатталған.
Акбулак (Коксу тармағы)
Акбулак — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коксу өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Оңалбай Аяшев
Дереккөздер
Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан педагогтары
Акбулак (Коксу тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Төменгі балтач
Төменгі балтач — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Төменгі балтачев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 718 адамды құрады. Пошта индексі — 452835, ОКАТО коды — 80250850001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Адуын
Адуын — адам мінезіне тән өктемдік әрекет. Адуын адам өзгелерге білдірмек болған ой-пікірін екпіндей сөйлеп, іс-әрекеті мен қарым-қатынасында ірілік көрсетіп, сөзінің үстемдігін білдіреді. Мінез сипатының адуындыққа қарама-қарсы мағынасын білдіретін екі жағы бар: бірі — адамның ойы мен сөзі жүйелі келіп, шындықты, іс-әрекеттің ақиқаттығын білдіретін болса, сөйлеушінің айтқандарын тыңдаушылар дұрыс қабылдап, оған әсерленеді. Ал екінші жағы — керісінше, Адуын адамның ойы мен сөзі істің мәнжайын білдіре алмайтын тек байбалам салу деп санап, оның айтқандары шындықпен жанаспайтын ірілік пен өркөкіректі білдіретін жағымсыз әрекет деп бағаланады. Ондай адамды жұрт ақыл-ойы таяз адам деп әжуалайды. Адуын бір жағынан батылдық әрекет деп саналады. Өйжені ондай адам ісінің шындығына көзіжетіп, ойындағы мақсат-мүддесін тайсалмастан батыл түрде білдіреді. Кездескен кедергілерден зиян шегемін деп қорықпайды, шешімі қиын істерге батыл кірісіп, оның пайдалы нәтиже беретіндігіне сенімді болады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
NGC 7399
NGC 7399 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 15 қарашада Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7399 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69902, MCG -2-58-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Ақпараттық қоғам
Ақпараттық қоғам - өндіріс пен ғылыми-техникалық және басқа ақпаратты қолдануды қоғам дамуының басты факторы ретінде қарастыратын әлеуметтік және футурологиялық тұжырымдама; өндірістің жоғары деңгейімен және ақпарат пен ақпаратттық қызметтер мүддесімен сипатталатын қоғам. Әлемнін мәдениетті елдер қатарында болған компьютерлік революция адам жан дүниесінің, қоғам идеологиясының, білім мазмұнын анықтау мен жаңа ақпаратты білім технологияларын құрастыру жолдарының өзгеруіне әкеліп соқтырады.
Тарихы
Ақпараттық қоғам тұжырымдамасы З. Бжезинский, Д. Белл, А. Тоффлер негізін қалаған постиндустриалды қоғамның бір түрі болып табылады. «Ақпараттық қоғам» ұғымынан басқа әртүрлі авторлар әркелкі атаулар қолданады: «ағартылған қоғам» (К. Флекснер), «қатер қоғамы» (У. Бек), «посткапиталистік қоғам» (П. Друккер), «ашық қоғам» (Дж. Сорос). 1950-1970- шы жылдары техниканың, компьютердің қарқынды дамуы, жалпы ҒТТ салған жол арқылы адамзат баласының жаңа дәуірге аяқ басқандығы айқын байқалды. Адам баласының толық "техникаландырылған" және «ақпараттандырылған» әлемде өмір сүру, тіршілік ету мәселесі философтарды да толғандырмай қоймады, соның әсерінен «ақпараттық қоғам» тұжырымдамасы пайда болды (Тоффлер).
Тұжырымдар
XX ғасырдың 70-80-ші жылдарында болашақты супериндустриалды, технотронды, кибернетикалық, ақпараттық қоғамдар шеңберінде қарастырған бірнеше тұжырымдама пайда болды. Оларға мынадай екі алғышарт тән:
1) қоғамның негізгі факторларының бірі ретінде ақпараттық техника аталады, соның арқасында "ақпараттық қоғам" ұғымы біртіндеп басқаларды ығыстырады;
2) ақпарат-тық қоғамды техносфераның, қоғамның тарихи, мәдени және әлеуметтік-экономикалық дамуының ерекше кезеңі ретінде қарастырады. Тоффлердің айтуынша, техникалық өзгерістер үш кезеңнен өтеді: біріншісі аграрлық мәдениетпен байланысты, екіншісі - индустриалды, үшіншісі - ақпараттық. Жер, еңбек, капитал, шикізатқа қарағанда ақпарат аса маңызды мәнге ие болады. Бұқаралық стандарттандырылған өндіріс информатика мен супертехнологияларға сүйенетін қолөнері, ой еңбегі негізінде жасалатын жеке "кәсіптік" жаңа жүйемен алмастырылады. Мұндай өндірістің соңғы өнімі стандарттандырылған миллиондаған бірдей тауарлар емес, жекелеген, қайталанбас тұтыну және қызмет өнімі болып табылады. Көптеген авторлардың пікірінше, мұндай қоғамды орнатудың ең жақсы тәсілі бюрократия емес, адхократия (қандай да бір нақтылы міндетті шешуге бағытталған уақытша ұйым). Тоффлердің пікірінше, ақпараттық қоғамға тән ең басты белгілер мыналар: Қалыптасып келе жатқан ғаламдық ақпараттық қоғамда ақпараттың рөлі мен мәні артып отыр. Ақпараттық технологиялардың төңкерістік іс-әрекеттері ақпараттық қоғамда таптарды әлеуметтік жіктелмеген "ақпараттық қауымдастықтармен" алмастыруға алып келеді (Е. Масуда). Тоффлер дәстүрлі епетейсіз корпорацияларға "шағын" экономикалық қалыптарды - үйдегі жеке индивидуалды қызметті, "электронды коттеджді" қарсы қояды. Олар ақпараттық қоғамның инфо, техно және адам тұрмысының басқа да салаларының жалпы құрылымына енгізілген. Теледидар, компьютер қызметі және энергетика синтезі негізінде "Ғаламдық электрондық өркениет" жобасы - «телекомпьютерэнергетика» жасалуда (Дж. Пелтон). "Компьютерлік төңкеріс" біртіндеп дәстүрлі баспаны "электрондық кітаптармен" алмастыруда, идеологияны өзгертіп, жұмыссыздықты, бос уақытын қызықты өткізуге айналдыруда (X. Эванс). Әлеуметтік және саяси өзгерістер ақпараттық қоғам теориясында "микроэлектронды төңкерістің" тікелей нәтижесі ретінде қарастырылады. Демократияны дамыту болашағы ақпараттық техниканы таратумен байланыстырылады. Тоффлер және Дж. Мартин оның басты рөлін азаматтар мен үкіметті тікелей байланыстыратын, шешім қабылдауда олардың пікірін есепке алатын телекоммуникациялық "кабельдік желіден" көреді. Ақпараттық қоғам тұжырымдамасы технологиялық детерминизмнің әлсіздігін, қоғамды компьютерлендірудің жағымсыз қырларын алға тартқан гуманистік бағытты ұстанатын философтар мен ғалымдардың тарапынан сынға ұшырады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттық қоғам Санат:Ақпарат Санат:Әлеуметтану
Információs társadalom