cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Полина Сергеевна Гагарина
2011 - 2015 Евровидение
Тамызда "Нет" әні шықты. Ал, 2012 жылдың 31 тамызында бейнбаян түсірілді. 29 қыркүйекте Полина "RU TV" жүлдесінде "Үздік рингтон" атағын жеңіп алды. 2012 жылдың жазында Полина "Монстры на каникулах" мультфильмінің Мэвис кейіпкерін дыбыстады.
Канада құндызы
Қызықты факт
1940 жылдардың басында АҚШ-тың кейбір аймақтарында адам игере бастаған жерлерге құндыздар өз әсерлерін тигізген. Осы оқиғаға байланысты Құндыздарды адамдардан аулақ жерлерге көшіру керек деген шешім қабылданды.
Полина Сергеевна Гагарина
2011 - 2015 Евровидение
1 желтоқсанда Полина "Золотой граммофон" жүлдесінде "Спектакль окончен" әні үшін мүсіншеге ие болады. Қыста Полина "Песня года 2012" сайысқа қатысып, лауреат атанады. 3 желтоқсанда "Красная Звезда" жобасында "Спектакль окончен" әні жылдың үздік әніне айналды.
Канада құндызы
Қызықты факт
құндыздардың көшірілуі үшін штаттың ортасынан үлкен бір қорықтан арнайы жет телімі берілді. Бұл территория транспорттардың кіре алмауымен ерекшеленді.
Полина Сергеевна Гагарина
2011 - 2015 Евровидение
2013 жылы 7 маусымда "Прорыв года" атағына ие болды.
2013 жылы 22 шілдеде "Навек" әні шықты.
Канада құндызы
Дереккөз
Орыс википедиясы
Полина Сергеевна Гагарина
2011 - 2015 Евровидение
2013 жылы 30 қарашада "Золотой граммофон - 2013" жүлдесінде Полина "Нет" әні үшін жеңіске жетеді.
2014 жылы 14 сәуірде "Шагай" әнінің премьерасы өтті.
Канада құндызы
Дереккөз
Санат:Құндыздар
Полина Сергеевна Гагарина
2011 - 2015 Евровидение
2014 жылы 12 қарашада "DAY" әні шықты.
2015 жылы 11 наурызда теледидардан Полинаның Ресей атынан "Евровидение" сайысына "A Million Voices" әнін орындайтынын жариялады.
2015 жылы 19 мамырда жартылай финалда 1 орынды жеңіп алды.
2015 жылдың маусым айынан бастап Полина Константин Меладземен келісім шартын тоқтатады.
Жеке өмірі
2007 жылы Петра Кисловқа тұрмысқа шығады.
2007 жылы 14 қазанда Полина ұлды болады.
2010 жылы 31 наурызда күйеуімен ажырасып кетеді.
2014 жылы 9 қыркүйекте Дмитрий Исхаковқа тұрмысқа шығады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей әншілері
IC 278
IC 278 — Персей шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Кара-Су (Черека Хуламская тармағы)
Кара-Су (Каракая-Су) — Ресейдегі өзен. Кабардин-Балқар Республикасы, Солтүстік Осетия-Алания Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Черек Хуламский өзенінің сол жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
IC 278
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11414, UGC 2481, MCG 6-7-32, ZWG 524.44.
Кара-Су (Черека Хуламская тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Черек. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
IC 278
Сыртқы сілтемелер
IC 278 Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Кара-Су (Черека Хуламская тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кабардин-Балқар өзендері Санат:Солтүстік Осетия өзендері
Жалтыркөл қорықшасы
Географиялық орны мен жер бедері
Жалтыркөл қорықшасы Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданында 1967 жылы уақытша 10 жылға ұйымдастырылып, 1977 жылы таратылып жіберілген. 1986 жылы Қазақстан Министірлігі Кеңесінің қаулысы бойынша республикалық мәні бар зоологиялық қорықша болып қайта құрылды. Қорықша Көпжасар елді мекенінің солтүстігінде Жайық өзеніне жақын жатқан тұйық көл – Жалтыркөлдің атымен аталды. Аумағы 19 мың га. Қорықша жеріне Көшім өзенінің жоғарғы ағысы, Итбалық және Жалтыркөл жағалаулары кіреді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан қаумалдары Санат:Батыс Қазақстан облысы географиясы
Аяқшы
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Енжар сайлау құқығы
Енжар сайлау құқығы - өкілетті органдарға сайлана алу құқығы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Éligibilité
Мардан Нығметұлы Әзірбаев
Әзірбаев Мардан Нығметұлы 1909 жылы қазіргі Батыс Қазақстан облысы, Орда ауданында дүниеге келген. 1938 жылы белгілі себептермен қаза табады. Белгілі алғашқы қазақ геологтарының бірі.
1923 — 1927 жылдары комсомол қызметінде болды. 1928 жылы Мәскеу тау-кен академиясына, 1932 жылы Мәскеу геолология-барлау институтын бітірген. 1931 жылы КСРО ғылым академиясының Ош-Памир экспедициясына қатысты. Сванетияда (Грузия) алтын кендерін іздеп-барлады (1932 — 1934). 1934 жылы “Казредметразведка” тресіне жұмысқа ауысып, Іле, Күнгей Алатау, Таулы Алтай және Сарыарқада зерттеу жұмыстарын жүргізді. Әзірбаев Кенді Алтайдағы ірі Шыңдығатай вольфрам-молибден кенін ашты (1935), осы ауданның геологиялық картасын жасады. Орталық ғылым басылымдарда Қазақстанның, Өзбекстанның, Кавказдың сирек металл, алтын, мыс кендерінің геологиясы мен генезисі жөнінде ғылыми мақалаларын жариялады. 1935 — 1936 жылдарда Қазақ кен-металлургия институтында оқытушы болды. Әзірбаев экспедициялық жұмыстар кезінде қазақ халқының мақал-мәтел, қанатты сөздерін жинап хатқа түсірген. 1937 жылы Ішкі Істер Халық Комиссариаты үкімімен жазықсыз тұтқынға алынып, өлім жазасына кесілген. 1938 жылы наурыздың басында атылған. 1950 жылдары ақталған.
Прелая (Жоғарғы Мгла тармағы)
Прелая — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Мгла өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Ақпараттық молықтыру
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Б. з. д. 576 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 576 жылы туғандар
IC 4706
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: CED 160A.
Сыртқы сілтемелер
IC 4706 Санат:Мерген (шоқжұлдыз)
Гунтмадинген
250px|thumb|Картада орналасуы Гунтмадинген (Guntmadingen) — Швейцарияның Шаффхаузен кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 249 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.49 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2902, пошта индексі — 8223.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шаффхаузен елді мекендері
Әйелдер арасындағы баскетболдан Азия кубогы
Əйелдер арасындағы баскетболдан Азия Кубогы (FIBA Women's Asia Cup) — Азия Баскетбол Конфедерациясымен өткізілетін құрамалар арасындағы басты баскетбол турнирі.
Азия Кубогы 1965 жылдан бастап әр екі жылда бір рет өткізіліп тұрады. Басқаларынан көбірек, он екі рет кубокты Корея құрама командасы жеңді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Азия чемпионаттары Санат:Баскетбол
Сан-Марти-Саррока
Сан-Марти-Саррока (Sant Martí Sarroca) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альт-Пенедес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3161 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35.31 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 68 км.
Пепелиште (Кырджали облысы)
Пепелиште (Пепелище) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
Сан-Марти-Саррока
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Пепелиште (Кырджали облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 242 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6643. Телефон коды — 0361. ЕКАТТЕ коды — 55840.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Айдабол спирт зауыты
Айдабол спирт зауыты — Зеренді ауданында орналасқан кәсіпорын.
Зауыттың негізін 1906 жылы фабрикант Г.И. Шмурло қалады. Зауытқа қажетті құралдар Варшавадағы (Польша) «Борман Швейде» зауытынан жеткізіліп, 1908 жылдың ақпан айында зауыт пайдалануға берілді. Бастапқы өнімін спирт шикізаты құрады. 1910 жылы ректификатты цех іске қосылып тәулігіне 500 шелек таза спирт алынды. Спирт зауытның негізгі шикізаты арзан астық өнімдері болды. Зауыт өнімдерін Ресей қалаларына жіберіп отырды. 1917 жылы диірмен іске қосылды. 1918 жылы зауыт мемлекет қарамағына өтті. Алғашқы қайта жөндеу жұмыстары 1930 ж., екінші 1957 ж. өткізілді. 1993 жылдан зауыт тұрақты түрде «Экстра» ректификатты этил спиртін өндіре бастады.
1998 жылғы қазан айында Айдабол спирт зауыты Астана қаласында өткен дегустация байқауына қатысып жоғары сапалы деген баға алып, алтын медаль және құрмет дипломымен марапатталды. Зауыт «Көкшетау Минводы», «Натурпродукт», Петропавл лекер-арақ зауыттарын шикізатпен қамтамасыз етеді.
Сыртқы сілтеме
Санат:Зеренді ауданы экономикасы Санат:Ақмола облысы кәсіпорындары Санат:1906 жылы құрылған компаниялар
Jupiter Icy Moons Explorer
Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE) — Еуропалық ғарыш агенттігінің Юпитер жүйесін, негізінен Ганимед, Еуропа және Каллисто спутниктерін осы айларда жер асты мұхиттарының сұйық суы бар — жоғын зерттеуге арналған автоматты планетааралық станциясы.
JUICE миссиясының мақсаттары ганимедті суға бай әлем ретінде зерттеуді қамтиды, бұл Күн жүйесінің Жерден тыс өмір сүру мүмкіндігін анықтау үшін өте маңызды. Сонымен қатар, Ганимед пен Юпитердің бірегей магниттік және плазмалық өзара әрекеттесуін зерттеуге ерекше назар аударылады. Миссия 2012 жылдың 2 мамырында Cosmic Vision бағдарламасының 2015-2025 жылдарға арналған L1 негізгі сыныбы ретінде бекітілді. Бағдарламаның шамамен құны 850 миллион еуроны құрайды (2011 жылғы бағамен). Жобаның ғылыми жетекшісі — Дмитрий Титов (esa).
Дереккөздер
Санат:Ғарыш зерттеулері Санат:Ғарыш техникасы
Санта-Эулалия
Санта-Эулалия (Santa Eulália) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Арока муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 340 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18,31 км² шамасында. Халық тығыздығы — 127,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Сиирт
Сиирт (қала) – Түркиядағы қала және аудан. Сиирт илінің әкімшілік орталығы. .
Сиирттің сайлау округі бойынша Түркияның премьер-министрі Реджеп Тайип Ердоган дауысқа түскен. Қала стратегиялық маңызға ие болмағандықтан, ежелгі тарихи деректерде аты аталмайды. ІХ ғасырларды араб жазушысы осы қалада православ христиан монастырының болғандығын жазған. Қалада ХІ ғасырда араб тілінде «Сиирт хроникалары» жазылған еді. Осы ғасырда Мерванид, кейін Артукид мемлекетінің құрамына кіреді. 1143/1144 жылы селжұқ әскер басқарушысы Зенги қаланы жаулап алады. 1514 жылы қала Осман империясының құрамына кіреді. Қалада 1129 жылы Махмұт ІІ сұлтанының тұрғызған Улу джами («Үлкен мешіт») мешіті орналасқан.
Дереккөздер
Санат: Қалалар Санат: Түркия
Ланген-Брюц
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 481 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,45 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 60 045. Муниципалитеттің басшысы — Гуннар Вайнке.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Конустар
Конустар (Conidae) - алдыңғы желбезекті ұлулар тұқымдасы. Бақалшағы конус тәрізді, ауыр, сырты жылтыр, бірақ кейде бұдырланған, спираль тәрізді өзектелген түрлері кездеседі. Түсі ашық боялған. 500-ден астам түрі белгілі. Дара жынысты. Жұмыртқаларын арнайы капсулаға салады. Жыртқыштар. Кейбір түрлері полихеттермен қоректенсе, басқалары ұлулармен балықтарды жейді. Тропикалық және субтропикалық су жануарлары.
Дереккөздер
Санат:Биология
Миттерндорф-ан-дер-Фиша
Миттерндорф-ан-дер-Фиша (Mitterndorf an der Fischa) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Баден округінің құрамына енеді.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хельмут Хумс саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Геологиялық карта
thumb| right Геологиялық Карта — жер қыртысының геологиялық құрылысын белгілі бір масштабта графикалық бейнелеу. Геологиялық Карта геол. түсіру, геол. зерттеулер нәтижесінде жиылған материалдарды қорыту арқылы жасалады. Жер қыртысының құрылысы мен дамуы, ондағы кен байлықтарының таралу заңдылықтары туралы тұжырым жасауға, іздеу мен барлау, құрылыс, сумен қамтамасыз ету, мелиорация жұмыстарын жобалауға мүмкіндік береді. Геологиялық Картада тау жыныстарының құрамы мен жаралу тегі, олардың орналасу жағдайы, бір-бірімен жапсарласу сипаты, белгілі түстер, арнаулы ұсақ сызықшалар, әріптер, цифрлар арқылы көрсетіледі. Түрлі түстер жыныстардың геол. жасын, ал сызықшалар литол. құрамын көрсетеді. Барлық шартты белгілер мен олардың түсінігі картаның жиегінде белгілі бір тәртіппен жазылады. Геологиялық Карталар антропоген (төрттік) шөгінділерінің Геологиялық Картасы, литологиялық карта, палеогеографиялық карта, инженерлік геология картасы, кен байлықтар картасы болып бөлінеді. Антропоген шөгінділерінің к-сында осы жыныстардың жасы, құрамы, қалыңдығы, жаралу тегі, мұз басу сатылары, теңіз трансгрессиялары мен регрессиялары, көп жылдық тоңның таралу шектері белгіленеді. Литол. карталарда түп жыныстардың заттық құрамы мен жатыс элементтері белгіленеді. Палеогеогр. карталарда Жер тарихының белгілі кезеңдеріндегі құрлық пен теңізді аудандары, оларда жиылған түрлі шөгінділердің құрамы, қалыңдығы көрсетіледі. Инженерлік геол. карталарында тау жыныстарының құрамы, жасы және физ. қасиеттері (қуыстылығы, су өткізгіштігі, т.б.) көрсетіледі. Кен байлықтары түрлерінің орналасу заңдылықтарын көрсетеді, белгілі бір аудандардың геол. құрылысы негізінде кен байлықтары табылуы мүмкіндігіне тиісті баға беріледі. Геологиялық Карталар масштабына қарай шолу, ұсақ, орта, ірі, дәл масштабты болып бөлінеді. Геол. шолу картасы (1:1000 000 және одан ұсақ) мен ұсақ масштабты (1000000 және 500000). Геологиялық Карталар белгілі бір аймақтың, мемлекеттің, құрлықтың не бүкіл дүние жүзінің геол. құрлысы жөнінде түсінік береді. Орта масштабты (1:100000, 1:200000) Геологиялық Карталарда белгілі бір ауданның геол. құрлысының негізгі сипаттары және олардағы кен байлықтарының болжамды мөлшері көрсетіледі. Ірі масштабты (1:50000, 1:25000) Геологиялық Карталар кен орындарының табылу келешегі бар, а. ш-на игерілетін, қалалар мен кәсіпорындар салынатын аудандардың геол. құрылысын толық сипаттау үшін жасалады. Дәл Геологиялық Карталар (1:10000 және одан ірілері) кен денелерінің орналасу заңдылықтарын анықтауға, кен байлықтар қорын есептеуге, кәсіпорындар, тұрғын және қоғамдық үйлер құрлысының тех. жобаларына байланысты мәселелерді шешуге мүмкіндік береді. Геологиялық Картаға стратигр. бағана мен геол. қималар беріледі. Қималардың масштабы мен шартты белгілері картаға сәйкес келуі тиіс. Қазақстанның аумағы әр түрлі масштабтағы Геологиялық Картамен түгел қамтылған.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 2-том
Санат:Геология Санат:Карталар
Ақайдың Қасені
Ақайдың Қасені (1859-1931), қоғам қайраткері. 16 жыл қу елінің болысы қызметін атқарып, ел арасына жаңалық енгізуші, білім мен өнерді қолдаушы болған. Ата қонысында орналасқан Қоянды жәрмеңкесінің өркендеуіне, орыс, татар, өзбек көпестерімен сауда-саттықтың дамуына көп күш салған. Дүкен ұстап, қыр қазағының өнеркәсіп өнімдеріне сұранысын өтеуге тырысқан. Егін егіп, мал тұқымын жақсарту мен айналысқан. Еуропалық үлгідегі қазақ-орыс мектебін ашып, оны бітіргендерді өз қаражатымен Қарқаралы, Семей, Омбы оқу орындарында оқытқан. Әнші, күйші, серілерді, фельдшер, ісмер адамдарды жанында ұстаған. Балуандарымен, жүйрік аттары мен даңқы жайылған.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы
Бармағын жалау
Бармағын жалау (ғұрып). «Ықыласыңызға қарай келдік, бармағыңызды жалай келдік». (Мірдің оғы). Құрметті адамды біреу қонаққа шақырғанда оның жанына 1-2 жігіт шақырылмаса да ере барып, үй иесіне «Біз пәленшекеңнің бармағын жалауға келдік» - дейді. Мұның қазақ ғұрпында еш ерсілігі жоқ, керісінше шақырылған қонақтың құрметін көтере түсу болады. Мұндайда келген жігіттерге үй иесі де риза болып қалады. Кейде үй иесі өзінен кіші адамдарға «біздің үйге пәленше келеді, сендер соның бармағын жалаңдар» деп айтады. Бұл арнаулы шақыру болса да өзінен кішілермен сыйласудың, құрметтеудің белгісі. Ұлт дәстүрінде адаммен сыйласудың, қатынастың мұндай жолдары көп. Сыйлы кісілер қонаққа шақырылса, олармен шақырылмаса да кіші адамдар ере барады. Мұны ел іші: «Үлкен кісінің барамғын жалауға келді», —дейді. Бұл дәстүрдің ешқандай ерсілігі жоқ, керісінше, үй иесі жастарға риза болып қарсы алады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Джон Роналд Руэл Толкин
Джон Рональд Руэл Толкин (John Ronald Reuel Tolkien; 3 қаңтар 1892 жыл, Блумфонтейн, Қызғылт сары Республика — 2 қыркүйек 1973 жыл.Борнмут, Англия) — ағылшын жазушы, лингвист, филолог, Оксфорд университетінің профессоры. «Сақиналар әміршісі», «Хоббит немесе барып, қайту», «Сильмариллион» секілді туындылардың атворы.
Толкин Оксфорд университетінің Пемброк-колледжінде англосаксон тілінің (1925—1945), Оксфорд университетінің Мертон-колледжінде ағылшын және ағылшын әдебиетінің профессорі қызметінде жұмыс атқарды (1945—1959). Жақын досы К. С. Льюиспен бірге «Инклинги» бейресми әдебиеттанушылар қоғамының мүшесі болды.1972 жылдың 28-ші наурызында II Елизавета патшайым Британ империясының Орденінің (СВЕ) комондоры атағын берді.
Толкинің өлімінен кейін, баласы Кристофер, әкесінің артынан қалған естелік, жзбаларына негізделе отырып, бірнеше туындыларды жарыққа шығарды, соның ішінде «Сильмариллион» да бар. Бұл кітап, «Хоббит» және «Сақиналар Әміршісі» -үшеуі бірігіп, ойдан шығарылған Арда және оның бөлігі Жерорта жайлы ертегілердің, өлеңдердің, оқиғалардың, жасанды, ойлап табылған тілдердің және де әдеби эсселердің жиынтығы болып табылады. 1951—1955 жылдары, Толкин бұл жиынтықтың көп бөлігін белгілеу үшін «легендариум» (ағл.  Legendarium ) сөзін қолданды. Көптеген авторлар Толкинге дейін фэнтези жанрында шығармалар жазған, бірақ та өте үлкен танымалдылығының, жанрға тигізген ықпалының арқасында көпшілігі Толкинді заманауи фэнтези атасы деп санайды.
2008 жылы британдық "The Times" газеті Толкинді «1945 жылдан бергі 50 маңызды британ жазушылары» тізімінде алтыншы орынға қойды. 2009 жылы американдық "Forbes" журналы оны өте үлкен табысы бар қайтыс болған атақты адамдар тізімінің бесінші орынына қойған.
Толкиндер тегі
нобай|Мейбл Толкиннің рождестволық ашық хаты 15 қараша 1892 ж. Отбасылық сурет; Оң жағындағы Дж. Р. Р. Толкин Толкиннің ата-бабаларының көпшілігі қолөнершілер болды. Толкиндер тұқымы Төменгі Саксониядан шығады, бірақ XVIII ғасырда жазушының арғы аталары Англияға көшіп келіп, Толкинің айтуы бойынша, «тездетіп түпкі ағылшындарға айналдық». Толкин өзінің фамилиясын неміс тіліндегі tollkühn сөзінен шығарады, қазақ тіліне аударғанда «абайламайтын батыл» деген мағынаны береді. Қазіргі таңда да Tolkien фамилиясымен Германияның солтүстік-батысында өмір сүретін адамдар бар, дәлірек айтсақ, Төменгі Саксония мен Гамбургта. Неміс жазушысы Толкиннің фамилиясы Шығыс Пруссиядағы(солтүстік-шығыс Польша) Растенбургке жақын орналасқан Tolkynen ауылынан шықты деп болжаған еді. Бірақ, бұл ауыл Төменгі Саксониядан алыс орналасқан, ал ауылдың аты қолданыстан кеткен пруссия тілінен шыққан.
Толкинің анасының ата-анасы, Джон и Эмили Джейн Саффилд (ағл. Suffield), Бирмингемде өмір сүрді. Бұл жерде олар XIX ғасырдың басынан бастап қаланың орталығында орналасқан «Қой үйі» (ағл. Lamb House) атты ғимаратты иелеген. 1812 жылы Толкиннің арғы атасы, Уильям Саффилд, сонда кітап және кеңсе тауарлары дүкенін ашты, ал 1826 жылдан Толкиннің атасы, Джон Саффилд, безендіргіш маталар мен шұлықтар сатты ..
Балалық шағы
Джон Рональд Руэл Толкин 3 қаңтар 1892 жылы Блумфонтейнде, Қызғылт сары Еркін мемлекетінде (Еркін мемлекет, ОАР) дүниеге келді. Оның ата-анасы, Артур Руэл Толкин (1857—1895), ағылшын банкінің басқарушысы, және Мейбл Толкин (Саффилд) (1870—1904), тұңғыш ұлдары туылмастан бұрын Оңтүстік Африкага Артурдың карьерасына байланысты келеді. 17 ақпан 1894 жылы Артура мен Мейблдің екінші ұлдары дүниеге келеді, Хилари Артур Руэл.
Бала кезінде Толкинді бүйі шағып алады, оны емдеуге Торнтон Куимби есімді дәрігер келеді. Болжаулар бойынша, осы адам Гэндальф Сұрдың образын жасауда басты рөл атқарды.
1896 жылдың ақпан айында, отбасының аcыраушысы ревматизм ауруынан қайтыс болғаннан кейін, Толкин жанұясы Англияға кері көшеді. Екі баламен жалғыз қалған Мейбл, туысқандарынан көмек сұрайды, бірақ та Артур мен Мейблдің некелеріне қарсы болған туысқандары көп көмек көрсете қоймайды. Сол себепті ол балаларын алып Бирмингемге жақын орналасқан Сэйрхоулге көшіп кетеді. Өмір сүруге әзер жететін, азғантай ғана қаражатпен оған қоса екі баласымен ана жалғыз қалады. Өмірден қандай да бір сүйеніш табу үшін Мейбл дін жолына түсіп, католик дінін қабылдайды (осыдан кейін ағылшын туысқандарымен қарым-қатынасы үзіледі) және балаларына тиісті білім берді, нәтижесінде Толкин өмірі бойы дінге деген көз-қарасы дұрыс, діни адам болды. Толкиннің қатты діни нанымдары К. С. Льюистің христиан дінін қабылдауда үлкен рөл атқарды, бірақ та Льюис католиктің англикандық түрін таңдады.
Кішкентай кезінде Толкинге анасы латын тілін үйреткен, сонымен қатар, ботаникаға деген сүйіспеншілігін оятты. Ерте кезден Толкин пейзаждар мен ағаштардың суретін салғанды ұнатты. Анасының зор еңбегінің арқасында, төрт жасқа келгенде, бала Джон кітап оқи алатын болды, тіпті алғашқы әріптерін де жаза бастады. Ол көп оқыған, басынан оған Стивенсонның «Қазына аралы» мен ағалы-інілі Гриммдердің «Гамелендік егеуқұйрық аулағышы» ұнай қойған жоқ, алайда оған Льюис Кэроллдың «Алиса ғажайыптар елдінде», үнділер жайлы оқиғалар, Джордж Макдональдтың фэнтези стильнде жазылған туындылары және Эндрю Лэнгтің «Перизаттар кітабы» ұнады. Толкиннің анасы 1904 жылы, 34 жасында диабет ауруымен ауырып, қайтыс болады. Өлер алдында ол балаларын бағуды Бирменгем шіркеуінің дің қызметшісі Френсис Морганға тапсырып кетеді. Осы адам Толкиннің филологияға қызығушылығын арттырды.
Мектепке дейінгі жастарын балалар табиғат аясында өткізеді. Осы екі жыл Толкинге туындыларындағы барлық ормандар мен өрістерді сипаттауға жеткілікті болды. 1900 жылы Джон Эдвард патшаның мектебіне оқуға түседі. Бұл жерде ол көне ағылшын тілін үйренді, сонымен қатар валлий тілін, көне скандинавия тілін, готт және финн тілдерін үйренуді бастайды. Оның лингвистикалық таланты ерте жасынан білінді. Ескі валлий тілі мен финн тілін оқығаннан кейін эльфтер тілін ойлап шығара бастады. Кейінірек ол әулие Филипп мектебінде және оксфордтың Эксетер колледжінде оқыды.
Жастық шағы
1911 жылы Бирменгемдегі Эдвард патшаның мектебінде оқып жүріп, Толкин достары — Роб Джилсон (Rob Gilson), Джеффри Смит (Geoffrey Smith) және Кристофер Уайзменмен бірігіп (Christopher Wiseman)  — ШКБҚ — «Шай клубы және барровиандық қауым» (T.C.B.S., Tea Club and Barrovian Society) атты жартылай құпиялы түрдегі үйірме ашады. Бұндай атаудың шығу себебі, мектеп жанында орналасқан Барроу дүкенінде сатылатын сүйікті шайларымен байланысты. Тыйым салынғанына қарамастан, бұл шай мектеп кітапханасында да сатылатын еді. Мектеп бітіргеннен кейін ШК мүшелері бір-бірімен байланыстарын үзбеді, оған дәлел ретінде, 1914 жылдың желтоқсан айында олар Лондондағы Уайзменнің үйінде кездескен болатын.
1911 жылдың жаз айында Толкин Швейцарияда болады. Бұл жайлы ол 1968 жылғы хатында айтып кетеді, сонымен қатар хатында Бильбо Бэггинстің Тұманды таулармен саяхаты өзінің он екі жолдасымен бірге Интерлакеннен Лаутербрунненге дейінге жүрген жолымен байланысты екенін айтады. Осы жылдың қазан айында ол Оксфорд университетінде оқуын жалғастырады.
Толкин жанұясы
1908 жылы ол Эдит Мэри Бретті кездестіреді. Ол кейіннен Толкиннің шығармашылығына қатты әсер етті.
Толкиннің ғашықтығы колледжге түсуге кедергі келтірді, сонымен қатар Эдит протестант және одан үш жасқа үлкен еді. Френсис әкей одан 21 жасқа толып кәмелеттік жасқа жетпейінше Эдитпен кездеспейтіні туралы сөз алады. Толкин сөзінде тұрып, осы жасқа жеткенше Мэри Эдитке 1 жол болсын хатта жібермейді. Олар тіпті кездескен де, сөйлескен де жоқ.
Толкин кәмелет жасқа толған күні, кешкісін Эдитке хат жазады. Бұл хатта ол өз сезімін білдіріп, тұрмысқа шығуын сұрайды, бірақ Эдит басқа адамға келісім беріп қойған болатын, себебі Толкиннен ұзақ уақыт хабар болмағасын, ол бағыда ұмытқан болар деп ойлады. Ақыр соңында, Эдит неке жүзігін қайтарып беріп, Толкинге тұрмысқа шығатыны туралы жариялайды. Сонымен қатар, ол Толкиннің талабымен католик дінін қабылдайды.
Толкин жанұясының генеалогикалық сызбасы
Мансабы
Әскерге шақыру күнін шегрту мақсатымен, 1914 жылы Толкин әскери дайындық корпусына жазылады, бұл оған бакалавр алып үлгеру үшін қажет болды. 1915 жылы университетті үздік бітіріп, Ланкашир атқыштар полкіне лейтинант лауазымымен қызмет етуге барады. Кейіннен, ол майданға шақыртылып Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысады.
Туындылары
Толкиннің шығармалары оқырманның бәріне дерлік ұнады. Әсіресе "Сақиналар әміршісі", "Хобби немесе барып, қайту" және "Сильмариллион" секілді туындылары әлемге танымал болды. Өмірден өткенінен кейін көп жыл өтсе де оың оқырмандары саны күннен күнге артып келеді. Кітаптары бойынша фильмдер түсірілді.
Толкиннің құрметіне аталған заттар
Құрметіне аталғандар:
Абоненттік желі
Дереккөздер
Cанат: A
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Фусти
Фусти (немісше Fusti, шегерім) - таразыдан кемітілетін шегерім, ол тауардағы қоспа үшін өтем ретінде беріледі.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу Санат:Сауда
Құйрық-бауыр (салт)
Құйрық-бауыр - қазақтың салты.
Қазақ жолында құда түсіп сөйлесіп, құдалық бекіскенде, қыздың әке-шешесі құдаларының алдына әкеліп малға бата жасатады, ақ сары бас қойын сояды. Мол ет асады, кәделі жілігін түгел қалдырмай асады. Көрші-қолаңдарын қалдырмай шақырады. Алдымен езіліп піскен қойдың май құйрығын әдемілеп ұсақтап турайды да оның үстіне шала піскен қойдың бауырын ұсақтап турап араластырады. Оның үстіне азырақ ырымдап ақ ыдыстан айран құяды да, құдалардың алдына әкеліп қояды. «Құйрық-бауыр жедік, құдай дестік, құда болдық» деп құдалықты осы кәдемен бекітеді. Оны қазақ кәдесінде «құйрық-бауыр» деп атайды.
Құйрық-бауыр жеуде екі жақ бауырдай жақын, құйрықтай тәтті болыңдар деген нанымды ырым жатыр.
Қазақ ырымында құдалық бекіспей тұрып, әсте «құйрық-бауыр» жемейді. Құдалық бекіп құйрық-бауыр жескен соң екі жақта әсте айнымайды.
Айдаркөл
Айдаркөл — Жарқайың ауданындағы көл.
Бірсуат ауылдық округі аумағында. Бірсуат ауылынан 5 км жерде орналасқан. Көлдің аумағы 200 га, орташа тереңдігі 1 м, ең терең жері 1,5 м. Суы тұщы, көл табаны тұнбалы. Жағалауының 90%-нда қамыс өскен.
Сыртқы сілтеме
Санат:Жарқайың ауданы көлдері
Жалтыр Қарабас
Жалтыр Қарабас – Тоғызақ өзенінің оң аңғарында орналасқан тұзды тұйық көл.
Географиялық орны
Қостанай облысы Қарабалық ауданы жерінде, Орал алды үстіртінде орналасқан. Теңіз деңгейінен 205,5 м биіктікте.
Нұржан Керменбаев
Керменбаев Нұржан 1989 жылы Қарағанды облысы, Сәтбаев қаласында дүниеге келген. Ән айтуды кішкентай кезінен бастаған. № 19 мектепте 9- сыныпқа дейін білім алған. Жезқазған музыкалық колледжін тәмәмдаған. (2009). 2006 жылғы «SuperStar KZ» мегажобасының жеңімпазы. 2009 жылы Юрмала қаласында өткен халықаралық «Жаңа толқын» байқауына қатысқан. Қазір «Арнау» дуэтінің әншісі.
Жалтыр Қарабас
Гидрографикасы, сипаты
Аумағы 4,6 км2, ұзындығы 2,6 км, енді жері 2,2 км. Жағалауының ұзындығы 8,6 км. Негізінен жауын-шашын суымен толысады. Кей жылдары құрғап қалады. Суы кермек. Көл бетін қамыс, қоға өсінділері жапқан. Суында балықтардан сазан, табан балық; құстардан үйрек, қасқалдақ, қаз, т.б. мекендейді. Мал шаруашылығына пайдаланылады.
Санат:Қарабалық ауданы көлдері
Нұржан Керменбаев
Дереккөздер
1. Қазақстан әншілері кітабы, 2011ж.
2. ↑http://www.shuak.kz/
3. http://kaztrack.ru/load/n_rzhan_kermenbaev/12
Санат:Қазақстан әншілері
Антуриум
Антуриум (Anthurium) – шаяноттар тұқымдасының 113 тегінің бірі. Антуриумды әркім әрқалай атайды, мысалы «махаббат гүлі», «ер азаматтардың бақыты» сияқты атаулар да берген.
Антуриум (ер бақыты) – күтімді қажет ететін гүл. Ең бастысы бұл гүлді тікелей күн көзінің түсуінен сақтап, көлеңке жерде ұстағаныңыз жөн. Ылғалдылықты жақсы көретін «еркектер» гүлінің айналасын күніне екі рет сумен бүркіп тұру керек. Ескеретін жәйт, бүркіген су тамшылары гүлдің жапырағына тимегені абзал. «Еркектің бақыты» гүлін жаз айларында үш-төрт күнде бір рет суғару керек. Ал қыс мезгілінде аптасына бір рет суғарсаңыз жеткілікті. Егу және көбейту әдісі: жылына бір-ақ рет, көктемде ауыстырып отырғызуға болады. Гүлдеп тұрған еркек бақытының шоқ бұтасын екіге бөлу арқылы көбейтуге болады. Күтімі жақсы гүл 3 жыл өмір сүреді. Одан кейін жапырағы мен гүлі сарғайып, солады.
Биологиялық сипаттамасы
Бойының биіктігі түрлеріне қарай 2 метрге дейін болады. Бір антуриум 5-6 гүлге дейін шығарады.
Антуриум өзінің әдемі гүлдерімен ерекше бағаланады. Гүлдерінің түсі ақ, қызыл және жылтыр күлгін болады. Дәл ортасынан ұзыншақ негізгі гүлкүлтесі шығады. Антуриумның негізгі гүлі осы ортасындағы гүлкүлтесі, ол ұсақ бірнеше гүлдерден құралады. Гүлдерінің астындағы қосымша гүлдері шар тәрізді, жиектері сыртқа қарай қайырылып тұрғандай көрініс береді. Олардың диаметрі 10-20 см.
Жапырақтарының ұзындығы 30-40 см, жүректің пішініне ұқсайды.
Күтімі
Антуриум флорашылардың сүйікті гүліне айналған. Себебі, ол гүлшоғырларында ұзақ уақыт солмай тұрады, түстері әр алуан. Егер антуриум гүлін үйде өсіргіңіз келсе, оған лайықты орын тапқаныңыз дұрыс.
Дереккөздер
Санат:Шаяноттар
Токат
Токат — Түркиядағы қала және аудан.
Токат илінің әкімшілік орталығы. 628 жылы Византия императоры Иракли парсылармен шайқаста жеңіске жеткеннен кейін қаланың негізін қалап, қалаға әпкесі Евдокияның атын береді. Алайда қала айтарлықтай маңызға ие болмады. 1021 жылы Сенекерим Арцруни қаланы Византия императорынан феодалды меншік ретінде алады. 1045 жылы қала Арцрунидтерден Багратидтарға өтеді. 1071-1175 жылдар аралығында Данишменд түрікмендерінің қоластында болады. 1396 жылдан бастап Токат Осман империясының құрамына өтеді.
Дереккөздер
Санат:Түркия қалалары
Норс Кэрроллтон (Миссисипи)
Норс Кэрроллтон (North Carrollton) — Миссисипи штатының Carroll округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Б. з. д. 577 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 577 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 577 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шалтабай
Әдебет
Санат:Қазақ батырлары Санат:Қазақ ақындары
Бейсебаев атындағы көше (Алматы)
thumb Бейсебаев атындағы көше (Алматы) Көшеге мемлекет қайраткері, Ұлы Отан соғысының ардагері Майсымхан Бейсебаевтің есімі (Алматы қаласы әкімнің 24.02.1997 Ма 77 шешімі) берілген. Бейсебаев Майсымхан (1808-1987) Алматы облысында дүниеге келген. Көкшетау, Алматы, Ақмола облыстық партия комитеттерінің бірінші хатшысы, 60-шы жылдары Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарған. Көше Алатау ауданында орналасқан. Бұрынғы атауы - Красноармейская көшесі. Көшенің ұзындығы - 1900 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Африка арасы
Африка арасы (лат. Apis mellifera scutellata) — Apis mellifera аралар тобына кіретін аралар түрі. Африка арасын Орталық және Оңтүстік Африкадан кездестіруге болады. Олардың даму сатысы 4 кезеңнен тұрады: Африка арасының ұрықтанған жұмыртқасынан 16 күнде ара патшасы, жұмысшы және аналық аралар, ал ұрықтанбаған жұмыртқадан 24 күнде аталық аралар ғана шығады. Африка арасының аталығы бес аптадан он аптаға дейін, ал жұмысшы аралар әдетте елу күн тіршілік етеді. Жұмысшы аралардың барлығы – тек қана аналық аралар. Ұрық салатын аналық аралардың қатары сиреген кезде жұмысшы аралар ұрық салып, ұрпақ жалғастыруға қатыса береді. Африка аралары омартасын мазалағандарға бірден шабуыл жасайды. Олар осы ашушаңдығымен ерекшеленеді және ашулары бір аптаға созылады. Африка аралары омартасының кірер есігін құрт-құмырсқалардан қорғану үшін қою балауызданған балды шырыштарымен жауып қояды. Олар Еуропа араларына қарағанда омарталарын жиі тастап кетеді. Африка арасы шаққан кезде банан иісіне ұқсас феромон сұйығын бөліп шығарады. Оның шағуы салдарынан жылына 1-2 адам көз жұмады. Таулы және орманды жерлерде қара түсті Африка аралары кең тараса, ашық және жазық жерлерде оларға қарағанда тұмсығы ұзын, бірақ денесі кішірек сары түстілері кездеседі. Африка гибрид арасын Орталық және Оңтүстік Американың тропикалық аймақтарында жақсы бал өнімін алу үшін асырайды. Аналық Африка бал арасы бірнеше аталықтармен шағылысып, күніне 1500-ге дейін жұмыртқа салады.
Сыртқы сілтемелер
Африка арасы жайлы қызықты мәліметтер
Дереккөздер
Санат:Аралар
NGC 3978
NGC 3978 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 19 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3978 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37502, UGC 6910, MCG 10-17-105, ZWG 292.47, IRAS11535+6047.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Жұдырықшалы қысқы
Жұдырықшалы қысқы (Кулачковый патрон) — бекіту үшін жүдырықшаларды қолданатын қысқы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Кіші Суруш
Кіші Суруш — Ресейдегі өзен. Самара облысы, Орынбор облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Суруш өзенінің оң жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сок өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Самара облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері
Ғабдолла Шалқарұлы Қаржаубаев
Ғабдолла Шалқарұлы Қаржаубаев (07. 11. 1904, Целиноград обл., Атбасар ауд.) - Қазақстанның партия, совет қайраткерi. 1927 жылдан КОКП мүшеci. Свердлов гидрология-геодезиялық техникумын (1936), КОКП ОК жанындағы 1 жылдық курсты (1957) бiтiрген. 1924-1934 жылдары Ақмола, Қарағанды, Солтүстік Қазақстан облыстарында сот, шаруашылық, өндiрiс орындарында басшы қызметте iстедi. 1936-1940 жылдары «Карагандауголь» тресiнде инженер, 1940-1952 жылдары Қазақстан КП OK-нiң нұсқаушысы, бөлiм меңгерушiсi, көмip өнеркәсiбi жөнiндегi секретары және 3-секретары болды. Советінің депутаты, 1-дәрежелi Оған соғысы, 2 рет Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгiсi» ордендерiмен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің төрағалары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 4-шақырылымының депутаттары Санат:КОКП XIX съезінің делегаттары
Чарыяркули Сейдиев
Чары Сейдиев (11 тамыз 1962 жыл) — кеңестік және түрікменстандық футболшы, қорғаушы. Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Бірнеше ойында құрама капитаны ретінде де алаңға шықты.
Кейін "Ниса" клубының президенті қызметін атқарды.
Сілтемелер
Санат:КСРО футболшылары Санат:Түрікменстан футболшылары Санат:Түрікменстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Копетдаг ФК ойыншылары
Ауыз тию
Ауыз тию (дәстүр, ырым). «-Қымыз әкел, ас ауыз тигіз мыналарға!» (М.Әуезов). Алыс сапарға, емделуге шыққан адам ауылдың үлкен үйінен дәм татып аттанатын ырым бар. Бұл сол «Қара шаңырақтың киесі қолдасын» деген сенімнен шыққан. Сондай-ақ дастарқан үстіне келген адам дәмнен ауыз тиюге тиіс. Ал таңертеңгі астан міндетті түрде ауыз тиеді. Мұндайда әйел болса «күйеуің тастап кетеді», еркек болса «әйелің тастап кетеді» деп әзіл айтады. «Таңертеңгі асты тастама, кешкі асты бақпа» деген мәтел бар. Қазақтың дәстүрі бойынша үйіне келген адамға дәм ауыз тигізбей шығармауы керек. Халықта «үйге кірген жыланға да ақ құйып шығарады» деген сөз бар. Мұның бәрі қонаққа да, асқа да ерекше ықыласты көзқарастың белгісі.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Роман Николаевич Ким
Роман Николаевич Ким - 1985 жылы Теміртау қаласында дүниеге келген. Әкесі Николай Романович - корей, анасы Гүлнәр Мәжкенқызы - қазақ. Роман қазақ тілін жақсы біледі. Репертуарындағы біраз өлеңдері қазақ тілінде. Теміртау қаласындағы № 24 орта мектепті бітіріп, Тәттімбет атындағы өнер колледжін аяқтаған. 4 жасынан музыкалық мектептің скрипка класына барған. 2001 жылы жас талант «Жас қанат» байқауынан екінші орын алған. 2003 жылы Super Star. Kz тележобасына қатысып екінші орын алған.
Сайлау (ауыл)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жетісай қаласынан солтүстікке қарай 23 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 322 адам (173 ер адам және 149 әйел адам) болса, 2009 жылы 918 адамды (467 ер адам және 451 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы елді мекендері
Ренатурация
Ренатурация — табиғи қасиетін жойған биополимердің (мысалы ақуыз немесе нуклеид қышқылдарының) қайта қалпына келуі. Денутурацияда белок молекулалары тығыз ретті жинағынан ретсіз қалыпқа айналады. Ал ренатурацияда ол реттілік пен жинақылық орнына келеді, өйткені аминқышқыл қалдықтары арасында бұрынғыдай байланыстар пайда болады. Сондай-ақ осыған ұқсас нуклеотидтер арасындағы сутектік байланыстардың үзілуінен табиғи қасиеттерін жойған ДНҚ, температураны біртіндеп өзгерту әдісімен (ДНҚ-ын «ендеу») қалпына келтіріледі. Бұл жағдайда сутектік байланыстар қайта құрылады. Ренатурация кезінде биополимерлердің екінші және үшінші сатылы құрамдары қайтадан орнына келеді, ал ренатурацияның дұрыс жүруі молекуланың бірінші сатылы құрамына байланысты.
Түйе мұрындық
Түйе мұрындық - салт. Қазақ салтында қалыптасқан бір кәде «түйе мұрындық» деп аталады. Қызы ұзатылып көшіп келе жатқан көш көрші ауылдың тұсынан өткенде, көрші ауылдың әйелдері, көш алдынан арқан керіп тосады да, алдыңғы түйенің бұйдасынан, мұрындығынан мықтап ұстап алады, оны жүргізбей «түйе мұрындық» деген атпен кәде сұрайды. Көш бастап келе жатқан кексе әйел оған жол өтеп, көйлек беріп құтылады. Оны қазақ кадесінде «түйе мұрындық» деп атайды. Сый алғандар батасын беріп, ризашылығын білдіріп тарасады. Ауыл ардагерлерінің айтуынша, «Түйемұрындық» бергенде қыздың төркіні құдаларға қызды ғана емес, түйені де береді. Ал ботасын өздері алып қалады екен. Араға жылдар салып, қызы күйеу баламен бірге үйіне баласын көтеріп келгенде, ботаны немересіне бәсіре ретінде беріп жіберетін болған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Хан сайрам
Хан сайлауы - Қазақ ордасында қалыптасқан ел басшысын сайлаудың жөн-жоралғысы.
Хандықтан үміткер адам бірнешеу болады. Қазіргі тілмен айтқанда хандыққа үміткер ретінде тіркелудің, яғни, санатқа енудің басты шарты - үміткердің төре түқымынан, яғни Шыңғыс хан әулетінен болуы. Ежелгі түріктің қият руынан шыққан Шыңғыс хан үрпағы Қазақ ордасында ақсүйек, айрықша текті әулет деп са- налған. Қазақ ордасының туын көтерген Керей хан мен Жәнібек ханнан тараған үрпақ уақыт өте келе өсіп-өніп, көбейіп, түтас бір руға айналған және қазақтың үш жүзіне ортақ саналған. Бүл ел бірлігі үшін аса маңызды рәсім болды. Осының нәтижесінде хан сайлауру таласынан тысқары, барлық үлыс үшін тең дағуадағы ортақ игілікке айналды. Жаңа ханды сайлау ашық түрде, жария жағдайда өткізілген. Әуелі бүкіл үлысқа сауын айтылады. Жүртшылық белгілі бір жерге, көбіне-көп Түркістанға, Әзірет-Сұлтан дүрбесінің саясына жиналады. Хан сайлау рәсімін көруге, белгілі бір мөлшерде сырттай болса да атсалысуға үлыстағы кәрі-жастың бәрінің де қақысы бар. Бақыр басты әрбір кісінің кеңесші дауысы бар. Бүлар белгілі бір үміткерді қостап, мақүлдап немесе әлдебіреуіне наразылық білдіріп, хан сайлаудың өзі қалаған бағытта өтуіне ықпал жасауға тырысқан. Яғни, Қазақ Ордасындағы халықтың, қарулы әскер- дің ой-пікірі жауапты кезеңде үлкен күшке айналған. Әйткенмен шешуші дауыс ел ағаларына тиесілі. Олар: жүрт үстаған сүлтандар, рубасы билер, әскербасы батырлар және ерлігімен не білігімен топтан озған игі-жақсылар. Қазіргі кездегі "таңдамалылар" (выборщики) үғымына сәйкес келеді. Олар ақылдаса, кеңесе келіп, бір шешімге тоқтайды. Содан кейін ғана жалпы жүрттың қолдауымен "Хан көтеру" рәсімі өткізіледі.
Хан талау
"Хан талау" - "хан сарқытына" қарама-қарсы үғым. Ел сенімін ақтамаған, дарынсыздығымен емес, қорқаулығымен жексұрын болған, ақылсыздығын ғана емес, арамдығын, аярлығын танытқан, түзелмейтін әміршінің мал-мүлкін тігерге түяқ қалдырмай бөлісіп алу. Зорлық емес, барымта емес, жамағат шешімімен жүзеге асатын жаза; дәстүрге сыйымды, заңды іс саналған. "Хан талау" салтытаққа мінген ханның ғана емес, ел билеген кез кел¬ген әкімнің адамшылықтан аттамауының кепілі болды. "Хан талау" аяқ астынан, оқыстан жасалмаған, әуелі әміршінің, бек пен төренің оғаш қылықтары, мүның алаш жұртының жөн-жоралғысымен сыйыспайтыны туралы арнайы ескертулер жасалған; осыдан кейін ғана ел ағалары болып, жалпы жүрт болып жаппай баталасып, қатал үкімді жүзеге асырған. "Хан талау" - жанға емес, малға қатысты рәсім. Жан - сауға, бірақ талауға түскен төре бар биліктен айырылады, енді қайда барса да абырой таппайды; қарауындағы халқымен санаспа- ған әміршінің оңбайтыньш әйгілеген тірі өлік кебінде жүре береді. Бүл аяусыз, бірақ әділетті жора ел ішіндегі екінші мәртебелі әміршілерге де қатысты болды. Бірақ халыққа жақпаса, ханның басына да катер үйірілген. Бұл орайда "Ханды талақ" ету рәсімі іске қосылған. Мәнісі - бүкіл елжүрт болып ханнан безу, оны ордасында отырған қалпында тастап кету. Әдебиет: Магауин М. Қазақ тарихының әліппесі. - Алматы: Қазақстан, 1995.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Khan خان Kan (títulu) Xan Кан (титла) খান Khan Chán Хан (титул) Khan Khan Χαν Khan (title) Ĥanato Kan Khaan fa:خان (لقب) Kaani Khan ח'אן (תואר) Khan ハーン 칸 (칭호) Chanis Hans खान (पदवी) खन Kan (titel) Khan Khan Chan (władca) Khan Khan (title) Кан (титула) Khan Khan Kağan Хан (титул) Hãn 可汗 可汗
Байтақ (ауыл)
Байтақ (2009 ж. дейін — Ропповка) — Ақтөбе облысының Қобда ауданы, Иманғали Білтабанов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 138 адам (75 ер адам және 63 әйел адам) болса, 2009 жылы 129 адамды (67 ер адам және 62 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы елді мекендері‎
Чек кітапшасы
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Марь-Ёль
Марь-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чикшина өзенінің оң жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 7 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Павоне-Канавезе
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3781 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 344 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 10018.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sant’Andrea.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Оган
Оган (Augan) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 40,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56006, пошта индексі — 56800.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Балда-Шор
Балда-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Жоғарғы Лобаз өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Пышега (Полта тармағы)
Пышега — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Полта өзенінің сол жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Аяғына жығылу
Аяғына жығылу — дәстүр.
Мұның екі түрі бар:
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Араша
Араша - салт.
Екі адам жанжалдасқанда немесе төбелескенде оның жанындағы адамдар «араша, араша!» деп басу айтуға тиіс. «Араша» деген сөзді естіген адамдар араша беруге яғни жанжалды дереу доғаруы керек. Араша бермей жанжалдасу қазақ әдетінде жоқ. Ондай адамға айып бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Бандырма
Бандырма (қала) – Түркиядағы Балыкесир илінде орналасқан қала және аудан. .