cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қарағанды облысының театрлары
С. Сейфуллин атындағы облыстық қазақ драма театры
1936 жылы облыс орталығының Қарағанды қаласына көшірілуіне байланысты театр облыстық драма театры деп атала бастады. Театрдың шығармашылық ұжымына ҚазССР-нің еңбек сіңірген әртістері М. Әбдікәрімов Ж. Шаймерденова және театрдың алғашқы режиссеры ГИТИС-тің түлегі Н. Камаловтар қосылды. Театрдын белгілі әртістері М. Сүртібаев пен Ж. Шашкина 1936 жылғы Мәскеу қаласында өткен қазақ өнері мен әдебиетінің онкүндігіне қатыскан.
Ұлы Отан соғысы жылдарында қазақ драма театрының әртістер жауынгерлердің алдында өз өнерлерін көрсетті. Театр репертуары мазмұнында патриотизм, халықтар достығы, Отанға деген махаббат идеясы бар қойылымдармен толықты. Олар: М. Әуезовтың «Қара қыпшақ Қобыланды», А. Островскийдің «Без вины виноватые» атты қойылымдары. 1944 жылы театрдың 8 артісіне «ҚазССР-нің еңбек сіңірген әртісі» атағы берілсе, 6 әртіс ҚазССР Жоғаргы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталды. 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін театр ұжымына И.В. Сталиннің атынан майданға қаражат жинағаны үшін алғыс телеграмма келді.
1964 жьшы театрға қазақтың белгілі жазушысы, қоғам қайраткер С. Сейфуллиннің есімі берілсе, 1982 жылы театрдың 50-жылдық мерейтойы қарсаңында театр Халықтар достығы орденімен марапатталды.
Бүгінгі күні С. Сейфуллин атындағы қазақ драма театры республикамыздағы алдыңғы қатарлы театрлардың бірі. Театр бірнеше театр фестивальдерінін жеңімпазы, соның ішінде 2000 жылы Каир (Египет) қаласында өткен Бүкіләлемдік театр фестиваліне қатысып жүлделі орынга ие болып қайтты. Театр сахнасында қазақ драматургтері мен қатар орыс және шетел авторларының шығармалары қойылады.
К. Станиславский атындағы облыстық орыс драма театры
1930 жылы Қазақстанның орталығында Түрксіб құрылысшыларына қызмет көрсететін «Живая газета» атты үгіт бригадасы құрылды. Үш вагонда орналасқан бұл үгіт бригадасы Семейден Ташкентке бағыт алды. Оның құрамындағы әртістер театралды баяндамалар, әзіл-сықақтар, частушкалар литмонтаждар орындады.
Театрдың алғашқы директоры Василий Михайлович Портнов болды. Ол басқарушы ғгана емес, сонымен қатар театрдың көркемдік жетекшісі және қойылымдардың авторы да болды. Ол басшылық еткен 18 жыл ішінде жылжымалы Түрксіб бригадасы кәсіпқой драма театрына айналды. 1948 жылы В.М. Портнов республикалық М.Ю. Лермонтов атындағы драма театрының директоры болып тағайындалды.
Театрдың халыққа қызмет көрсетудегі алғашқы жылдарында Шекспир және Э. Войнич сияқты белгілі жазушылар мен драматургтердің шығармаларын сахнаға дайындай бастады.
Ұлы Отан соғысы жылдарында қарағандылық әртістер концерттік бригадалар құрамында майдан жауынгерлері және тылдағы шахта және кеніш жұмыскерлері алдында өз өнерлерін көрсетті.
1954 жылы орыс драма театры қазақ драма театрынан бөлінді. 1962 жылы жемісті еңбектерінің арқасында Қарағанды драма театрына орыстың ұлы режиссері К.С. Станиславскийдің есімі берілді.
1981 жылы театр өзінің 50-жылдық мерейтойы қарсаңында халықтар Достығы орденімен марапатталды.
1961-1997 жылдар аралығында Қазақстан Республикасының халық әртісі Виктор Кириллович Борисов театрдың директоры болды. Оның басшылығымен театр Қазақстандағы ең үздік шығармашылық ұжымдардың бірі болды. В.К. Борисов әртістердің, режиссерлер мен суретшілердің біліктілігін арттыруға және кәсіби шеберліктерін шыңдауға көп көңіл бөлді. 2003 жылы В.К. Борисов өмірінің соңына дейін тұрған Чкалов көшесіндегі үйге мемориалдық тақта орнатылды.
1997 жылдан 2006 жылға дейін театрға Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері Г.С. Оганесян басшылык етті.
С. Қожамқұлов атындағы Жезқазған сазды-драма театры
Жезқазған театры 1972 жылы Аркалық қаласында ашылған. Торғай облыстық қазақ сазды-драма театрының негізін Щепкин атындағы Мәскеу жоғары театр училищесінің 17 түлегі: Ж. Қажиев, Д. Жанботаев, Ш. Байғабьшова, Ш. Есенқұлова, М. Манапов, Т. Рақышева, Р. Қажиевалар қалады.
1981 жылы Торғай облыстық сазды-драма театрына сахна майталманы, белгілі мәдениет қайраткері, Социалистік Еңбек Ері Серке Қожамқұловтың есімі берілді. Бұл театр ұжымының шығармашылық жұмысына берілген үлкен баға және Қазақстан театр өнерінің дамуына көрсетілген зор сенім.
Қарағанды академиялық музыкалық комедия театры
Қарағанды академиялық музыкалық комедия театры 1973 жылы 16 қарашада құрылған. Сол кездегі театрдың белгілі әртістері КСРО-ның халық әртісі И.Г. Войнаровский және КСРО-ның еңбек сіңірген әртісі Н. Симонова болды. Театрдың негізін қалаушы, көркемдік жетекшісі және алғашқы директоры - Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері Е.Л. Пелещук болды.
2000 жылы театрға ең жоғарғы «Академиялық» деген атақ берілді.
2005 жылы театр 380 (оның ішінде 80-і гастрольдік) спектакльдер қойды.
Теміртау балалар мен жасөспірімдер театры
Теміртау балалар мен жасөспірімдер театры 1989 жылы 24 қарашада «Чемодан чепухи или быстро хорошо не бывает» атты Л. Петрушевскийдің пьесасы бойынша режиссер Ю. Сининнің қойылымымен ашылды. Театрда 17 актер жұмыс жасады. Ю.В. Синин театрдың алғашқы директоры болды. Ал театрдың бас суретшісі А.И. Осипенко болды.
Театр репертуарында негізінен балаларға арналған қойылымдар басым Бүгінгі таңда балаларға арналған 16 қойылым көрсетіледі. Олар: «Влюбленный зайчик», «Тысяча вторая ночь Шахерезады», «Пузырь, Соломинка и Лапоть». «Кошкин дом» тағы баасқа.
"Буратино" қуыршақ театры
Балалар сарайының қуыршақ театры 1959 жылы құрылған.
1965 жылдан қазіргі атымен аталады, 1977 жылы театрға халық атағы берілді. Театрда 80 мыңнан артық қойылым қойылды, жыл сайын 20 мың көрермен қабылдайды. Әр жылдары - Андерсеннің «Ақша қар королевасы», И. Колаптын «Жалғанда Фердададан артық ешкім жоқ» т.б. спектакльдер қойылды. Театрдың көркемдік жетекшісі 1959-1979 жылдар аралығында Е.И. Савина, ал В.В. Маленко 1986 жылдан қызмет атқарады.
Қ. Байжанов атындағы концерттік бірлестік
1938 жылғы 6 наурызда құрылды. Кейін оған 1990 жылы қазақтың белгілі әншісі Қ. Байжановтың аты берілді. Алғашқы жылдары бұл ұжымда Қ. Байжанов, Ж. Елебеков, М. Хамзин, Н. Әбішев, З. Жұбатова, Р. Қойшыбаева дарынды өнер майталмандары жұмыс жасады.
Филармонияның алғашқы директоры Стародубенко болды. Филармонияның гүлденіп, беделінің өсуіне барлық күш-жігерін, шығармашылығы мен ұйымдастырушылық қабілетін жұмсаған филармонияның кейінгі директоры - П.И. Яповицкий. Ол филармонияға 30 жылдан астам уақыт басшылық етті. Оған табысты еңбегі ушін «Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері» атағы берілді. Одан кейінгі жылдары ұжымға «Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет кызметкері» Я.М. Симановский басшылық етті. Жас таланттарды тәрбиелеуге және облысымызда кәсіби-вокалдық өнердің дамуына Қарағанды филармониясының алғашқы көркемдік жетекшісі, Қазақ ССР-нін халық әртісі, Саратов консерваториясының түлегі Б.А. Орлов көп еңбек сіңірді. Қазіргі уақытта бірлестіктін директоры Қазақстанның еңбек сінірген мәдениет қайраткері З.К. Мейрамбеков.
1956 жылы классикалық музыканы насихаттайтын шекті квартет құрылды. Бұл квартетте В. Якимов, А. Каненов сияқты белгілі музыканттар өнер көрсетті.
Сонымен қатар ансамбль құрамында Қазақстан Жастар Одағы сыйлығының лауреаты - Ж. Кемалов, Қ. Байсейітова атындағы Республикалық конкурстың лауреаты, «Вокалшы - 2000» номинациясы бойынша облыс әкімі сыйлығының иегері Т. Ыдырысовтар өнер көрсетеді.
1994 жылы И. Андрейченконың басшылығымен «Биг Бенд» джаз оркестры құрылды. Бұл оркестрдің бағдарламасында джаз және белгілі жеңіп сазды композициялар орындалады. Ресейде өткен Халықаралық джаз музыкасы фестивалінің лауреаты. Джаз оркестрінің репертуары жыл сайын қазақ композиторларының шығармаларымен толығып отыратын джаз музыкасына өте бай.
1993 жылы «Аққу» ансамблі құрылды. Ансамбльдің көркемдік жетекшісі Республикалық эстрада өнері студиясының түлегі Қ. Мұқатова.
Музей экспозициясында «Қуаныш», «Искорка», «Вольшебная страна», «Салтанат», «Вдохновение», «Арабески», «Антре», «Шашу» сияқты Қарағанды облысындағы балалардың би ұжымдары көрсетілген. Олар «Айналайын», Бозторғай», «Обзор» (Болгария), «Бодрум» (Түркия) атты Халықаралық конкурстар мен фестивальдерге қатысып жүлделі орындарға ие болған.
Тәттімбет атындағы халық аспаптары оркестрі 1988 жылы кұрылды.
1990 жылы қазақтың ұлы күйшісі Тәттімбет Қазанғапұлының аты берілді.
Оркестрдің іргесін қалаған КСРО халық артисті, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, профессор Шамғон Қажығалиев. Оның басшылығымен Республиканың музыка тәжірибесінде тұңғыш рет А. Жұбанов пен Л. Хамидидің «Абай», Е. Брусиловскийдің «Қыз Жібек» операларының концерттік варианты қазақ оркестрінің орындауында сахнаға шыкты. Сонымен қатар оркестр орыс және шетел композиторларының шығармаларында орындайды.
2000 жылы оркестрге «Академиялық» құрметті атағы берілді. Оркестрдің бас дирижеры Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Д. Үкібай, директоры Ғ. Әжбағамбетов.
Т. Қалмағамбетов атындағы Жезқазған филармониясы
Жезқаған Мемлекеттік филармониясы 1974 жылы маусымда құрылған. 1990 жылы 15 қарашадағы № 444 қаулысымен филармонияға ақын Тайжан Қалмағамбетовтың есімі берілді. Филармонияның негізін қалаушы, тұңғыш директоры елімізге танымал режиссер С. Елеусізов болды. Филармонияның құрылып, дамуына вокалды-аспапты «Қаракөз», эстрадалық-фольклорлық «Ұлытау» ансамбльдері елеулі үлес қосты.
Бүгінгі таңда филармония құрамында бес шығармашылық ұжым жұмыс жасайды. Олар: «Жезкиік» (1975 ж. тұңғыш көркемдік жетекшісі - Ж.Сейілов), қазіргі көркемдік жетекшісі - Б. Кешенов. «Ән көңілдің ажары» тобы (1984 ж. к.ж. - Ғ. Мұхамедин), «Біздің жанұя» (1997 ж. к.ж. - А. Байбосынов), «Дәуір» жастар эстрадалық тобы (2003 ж. к.ж. А. Мұқышев) және бишілердің «Аэлита» (к.ж. - И. Боровик) тобы жұмыс жасайды.
Филармонияның шығармашылық ұжымдары Германия, Исландия. Франция, Иран, Венгрия және тағы да басқа мемлекеттерге гастрольдік сапарларға шығып, өз өнерлерін көрсетіп қайтты.
Санат:Қарағанды облысы Санат:Қазақстан театрлары
Шалшық андызы
Шалшық андызы немесе Батпақты аңдыз (Acorus calamus) — иірлер тұқымдасына жататын көп жылдық шөп тектес өсімдік.
Ботаникалық сипаттамасы
Андыз – қөп жылдық, тамырсабағы көлбеу өсетін сулы жердің өсімдігі.
Тамырсабағының сыртқы белгілерінің сипаттамасы: тамырсабағы ұзын 1,5м –ге дейін жетеді, диаметрі 3см, бөлшектері жеңіл, цилиндр тәрізді, сәл майысқан, кейде бұтақталған,ткөп бөлігі ұзыннан кесілген, қатқан қабатынан тазаланбаған, үстіңгі жағында қураған жапырақтардың жарты ай тәрізді кең іздері бар, астыңғы жағынан кесілген тамырлардан көптеген ұсақ дөңгелек іздері бар. Сынған жері тегіс емес, түйіршіктелген. Негізгі тамырдың сырты жасыл көк, ішкі жағы ақ. Сындырып қарағанда іш жағынан ауа жүретін көптеген қуыстары бар. Жуан тамырдың жоғарғы жағынан семсер сияқты ұш жағы сүйірленген бірнеше ұзын жапырақтар және ұзындығы 120 см-ге дейін жететін үш қырлы ұзын сабақ өсіп шығады. Бөлік ұзындығы 30 см, қалыңдығы 2 см-ге дейін.
Сабақтың түсі жасыл, түп жағы қызғылттау, борпылдақ әрі қалың. Жоғарғы жағында ұзындығы 12 см-ге дейін жететін гүл шоғы болады. Гүлдері жасыл көк. Андыздың негізгі шыққан жерінде - Шығыс Азияда гүл шоғынан қызыл жеміс сияқты тұқым пісіп жетіледі. Қазақстан және Еуропа жерінде андыз тұқым бермейді, тек тамыры арқылы ғана көбейеді. Мұның себебі әлі түсініксіз. Кейбіреулер (Шуман мен Гильч) андыз вегатитивтік әдіспен жақсы көбейеді, сондықтан ол тұқым арқылы көбею мүмкіндігінен айырылған деп түсіндіреді.
Қабық түсі сыртынан сарылау - күрең немесе қызыл-бурыл, кейде жасыл-бурыл, жапырақ іздері сұр-ақшыл түсті, сынған жерінде – сарылау немесе қызғылт, кейде жасылдау. Иісі қатты, хош иісті. Дәмі ащылау,татымды.
Химиялық құрамы
Андыз тамырының химиялық құрамында әсер етуші заттар - эфир майлары 5% дейін: оның ішінде бициклді монотерпендер: (D-a-пинен (1%), D-камфен (7%), D-камфора (9%)), бірқатар спецификалы циклді сесквитерпендер: каламен және элемен. Кетондардан - калакон және акорон. Сонымен қатар фенолдар және фенолды эфирлер, соның ішінде азарон, азарилальдегид, эвгенол, метилэвгенол, ащы зат акорин. Сонымен қатар 40% дейін инулин полисахаридіде бар. Андыз тамырының химиялық құрамында ілеспелі заттары: ащы гликозид-акорин, иілік заттар, аскорбин қышқылы (150 мг/100 г дейін) және басқа да заттар бар.
Қолдануы
Андыздың аңқыған хош иісі, сәл ащылау дәмі бар. Ол медицинада және мал дәрігерлігі саласында кеңінен қолданылады. Андыз ерте заманнан-ақ бауыр, бүйрек ауруларына қарсы, жүрек қатты соққанда және несеп айдайтын дәрі есебінде қолданылып келген. Өсімдіктің жас кезінде сығылып алынған сөлі көздің көргіштігін арттырып, кісінің есте сақтау қабілетін дамытады деп есептеген. Тіпті іш сүзегі, бөртпе сүзек, грипп сияқты жұқпалы аурулар кезінде алда ала сақтану мақсатымен оның тамырын шайнайтын болған. Қазіргі кезде андыздың тамыры асқазандағы қышқыл азайғанда асқа тәбетті арттыру үшін, тоқ ішек пен өт қалтасы қабынғанда жақсы емдік қасиеті бар дәрі ретінде қолданылады. Спиртті ерітіндісі іріңдеген сыртқы жараларды жазу үшін де пайдалы.
1.Медициналық қолданылуы:
Медицинада қолданылуы: ащы қайнатпасы ароматты ащы түрінде тәбетті шақыру және ас қорытуды реттеу үшін қолданылады. Андыз майы «Олиметин» препаратының құрамына кіре отырып, бүйрек және өт тастарын емдеуге қолданылады. Ұнтақ және таблетка түріндегі препараттары асқазан мен он екі елі ішек ойық жарасы мен гиперацидті гастрит кезінде қолданылады.
2. Препараттары: андыз тамырының ащы қайнатпасы (Decoctum Rhizomae Calami), андыз тамырының майы (Oleum Rhizomae Calami) «Олиметин» препаратының құрамына кіреді, андыз тамырының ұнтағы (Pulveris Rhizomae Calami). Андыз тамырының ұнтағы «Викалин» және Викаир» препараттары құрамына кіреді.
Кептірілген тамырдан алынатын андыз майы парфюмерия өндірісінде, әсіресе ликер арағын шығару үшін аса пайдалы зат болып есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Иірлер тұқымдасы Санат:Дәрілік өсімдіктер
Ковэнтри (Коннектикут)
Ковэнтри (Coventry) — Коннектикут штатының Tolland округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 99.5 км² шамасында. FIPS коды — 09-17800.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Ла Бэлл (Миссури)
Ла Бэлл (La Belle) — Миссури штатының Льюис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 1.7 км². FIPS коды — 29-39512.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 669 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Льюис округы (Миссури)
IC 797
IC 797 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41504, UGC 7676, MCG 3-32-58, ZWG 99.77, KUG 1229+153, IRAS12293+1524, VCC 1393.
NGC 94-1
NGC 94-1 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 14 қарашада Гийом Бигурдан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 94-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1423, ZWG 479.17.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
5-10 ғасырлардағы арабтар
Ежелгі араб феодалдық мемлекетінің құрылуы
Арабия түбегінің жер көлемі - 3 млн шаршы шақырым. Жерінің көбін құм басып жатыр. Тек орталық бөлігі мен Йемен жері шаруашылыққа колайлы. Ежелден Арабия түбегін арабтар қоныстанып келді. Халқы егіншілікпен және мал бағумен айналысады. Суармалы егін шаруашылығы басым. Құнарлы көкорай жерде бау-бақша-, жеміс-жидек өсіріледі.Отырықшылықпен қатар, арабтар көшпелі мал шаруашылығымен шұғылданды. Қалаларда колөнер мен сауда дамыды. Ең ірі калалары - Неджран, Мекке, Таиф т.б. сауда орталықтарына айналды.
Біздің заманымыздың III ғасырында Арабия түбегінде Лахмид патшалығы өмір сүрді. Лахмид әулетінің билеушілері тұсында бұл патшалық дамыған ірі мемлекетке айналды. Лахмид патшалығының күшейген кезі - IV ғасырдың аяғы мен V ғасырдың басы. Бұл патшалық VII ғасырдың басына дейін Сасанилік Иранға тәуелді болды.
Мұхаммед пайғамбардың діни уағыздарына қарсы болған Меккеқаласының билеушілері қасиетті Қағбаны басып алып, Пайғамбардың қаладан кетуін талап етті. Меккеқаласында өзіне қолдау таппағаннан кейін Мұхаммед пайғамбар Арабияның екінші қаласы Ясрибке (қазіргі Медине) барып паналауға мәжбүр болады. Сол жерде Медине халқынан қолдау алып, Меккеге қарсы жорыққа дайындалады. Осы жорықта жеңіске жеткен Мұхаммед Меккені ислам дінінің орталығы деп жариялайды. Қағба әрбір мұсылман жылына бір рет барып, Алла алдында өз парызын өтеуге тиісті қасиетті орынға айналады.
thumb| Мекке[[Мекке]]қаласын бағындырған Мұхаммед тек ғана ислам дінін уағыздап қоймай, мұсылман мемлекеті билігін өз қолына алды. Ел басшысы бола отырып, елді басқару үшін өзінің айналасына діни кеңесшілерді жинап, ақылдасып отырды. Елдің билігі қасиетті құран шариғаттары арқылы жүргізілді. Жеке меншік мұра ретінде сақталды. Ер адам әйел адамнан жоғары бағаланды. Қолға түскен ұрының колы немесе саусағы кесілді.
VII - IX ғасырларда арабтардың жаулап алуы
Жер мемлекеттік меншік саналып, Аллаға адал қызмет атқарған адамдарға беріліп отырды. Жер алғаны үшін оның иесі «үшір» салығын төлеуге міндетті еді. Малшылар да белгілі мөлшерде салық төлеп отырды. Мұхаммед пайғамбардың билігімен өз мемлекетіне адал қызмет атқарғандарға берілген жер икта (бөлік) деп аталды. Мұхаммед Арабия түбегін түгелдей бағындырып, Ислам мемлекетін Құрды. Пайғамбар өлгеннен кейін оның ізбасарларына халиф (пайғамбар ісін жалғастырушы, жолын қуушы деген мағынаны білдіреді) деген атақ берілді. Сөйтіп Араб халифаты деген ірі мемлекетті Мұхаммед пайғамбардың серіктері Әбу Бәкір, Омар, Осман, Әли т.б. басқарды. Араб халифаты Иран, Сирия, Иордан, Армения, Египет, Вавилон жерлерін, 648 жылы Солтүстік Африкадағы Ливияны, 711-18 жылдары Гибралтар бұғазы арқылы Пиреней түбегіндегі Испанияны жаулап алып, Франция жеріне дейін жетті. Шығыста Араб халифаты Орта Азия жерін жаулап, Мерв (Мары) қаласы халифаттың орталығына айналды. Сөйтіп Үндістаннан Атлант мұхиты жағалауына дейінгі жер Араб халифаты мемлекетіне бағындырылды. Араб халифаты жаулап алған жеріндегі барлық халықтарға ислам дінін таратты.
Араб халифатының саяси басқару жүйесі
Барлық жаулап алынған жер мемлекеттік меншікке айналдырылды. 661-750 жылдары билік басына Омейя әулеті келді. Омейя халифатының жері бес жергілікті басқару аймағына бөлінді. Бірінші аймағына - Иран, Ирак, Шығыс Арабия, Хорасан және Орта Азия жері; екінші аймағына - Хиджаз, Йемен, Орталық Арабия; үшінші аймағына - Армения мен Әзірбайжан, Кіші Азияның шығыс бөлігі; төртінші аймағына - Египет, Ливия, Триполи; бесінші аймағына Батыс Африка және Испания кірді. Әрбір аймақты басқаруға халифтың үкімімен әмір тағайындалды. Әрбір әмірдің екі орынбасары болды. Бірінші орынбасары әмірлікте салық және қаржы мәселесімен, екіншісі дін ісімен айналысты. Халифатқа қарамағындағы аймақты басқарып тұру үшін өте көп әскер керек болды. Бүкіл халифаттағы әскердің басшысы халифтың өзі болып, бас қолбасшы рөлін атқарды. Әрбір әмірлікте жергілікті әскери басқару жүйесі жүргізілді. Әскер бастығы дәрежесі жағынан аймақтағы екінші адам болып саналды. Омейя әулетінің негізгі әлеуметтік тірегі арабтың феодалданған ақсүйектері болды. Омейя әулеті билік құрған Араб халифатында қоғамдық мекемелер мен мешіттер салуға көп көңіл бөлінді. Сауда және қолөнер айтарлықтай дамыды. Сауда айналымына алтын динар мен күміс дирхем енгізілді.
Омейя әулеті басқарған Араб халифаты орта ғасырлардағы ең ірі мемлекеттердің бірі болды. Бірақ ұзақ жылға созылған ішкі бақталастық Араб халифатын әлсіретті. 750 жылы Әбу Мүслім бастаған көтерілістің нәтижесінде Омейя әулеті билік басынан қуылып, оның орнына Аббас әулеті келді. Мұхаммед пайғамбардың немере ағасы Аббастан тарадық дейтін араб халифтары әулеті үстемдік құрған алғашқы жүз жылда халифаттағы феодалдық қатынас күшейіп, сауда өрістеді. Аббасилік халифат әсіресе һарун ар-Рашид (768-809) пен Мамун (813-833) тұсында кемеліне келді. Халифат Азия, Африка, Еуропа құрлықтарын қамтыған әлемдік державаға айналды. Бұл құрлықтардағы халықтардың өздеріне тән тарихи, мәдени, діни ерекшеліктері болды. Олар әр түрлі тілде сөйлеп, өз салт-дәстүрлерін ұстанды. Бұл сияқты ала-құлалық түбінде әлемдік державаның күйреуіне әкеліп соғатын. Мұндай тағдырдан Халифат та қашып құтыла алмады. VIII-X ғасырларда Халифат бірнеше тәуелсіз мемлекеттерге ыдырап кетті. Олардың ішіндегі ірілері Бағдад халифаты (750-1258), Фатимилер халифаты (909-1071), Кордова халифаты (756-1031), Саманилер мемлекеті (875-999) т. б. болды.
1258 ж. Шыңғысханның немересі Хулагу хан басқарған моңғол әскері Бағдадты басып алды. Аббас әулетінің соңғы халифі Мустасим өлтірілді де, Араб халифаты мемлекет ретінде жойылды.
Дереккөздер
Санат:Арабтар Санат:Ортағасырлар
IC 5230
IC 5230 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69249, ESO 147-2, IRAS22323-6148.
Сыртқы сілтемелер
IC 5230 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Антилб аралы радио теледидар басқармасы
Антилб аралы радио теледидар басқармасы (Landsradio - Telecommunis Tration Administration) - Виллемстадта (Кюрасао аралы) орналасқан. . Антил аралдарында 10 коммерциялық радиостансациясы және 2 теледидар қызметі бар.
Дереккөздер
Санат: журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Л.Толстой қысқа көшесі (Астана)
thumb|150px Л.Толстой қысқа көшесі Күлтөбе орамынан басталып, Ә.Сембинов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 488,8 м.
Лев Николаевич Толстой (1828-1910) - орыстың ұлы жазушысы. «Соғыс және бейбітшілік», «Айна Каренина», «Арылу» сияқты классикалық романдардың авторы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
NGC 4410-2
NGC 4410-2 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 18 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4410-2 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40697, NGC 4410B, UGC 7535, MCG 2-32-47, MK 1325, ZWG 70.73, VCC 907, KCPG 335B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
NGC 4410B
Окклюдатор
Окклюдатор — жақ сүйектің гипстегі моделін ашып - жабуға арналған жай аппарат. Толық алмалы-салмалы және жартылай протез тістерін дайындарда пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Сегізбай Айзұнов
Сегізбай Айзұнов (1870, бұрынғы Перовск уезінің Царская болыстығы – 1932, Қызылорда қ.) – қайраткер, педагог.
Дереккөздер
Санат:1870 жылы туғандар Санат:Перовск уезінде туғандар Санат:1932 жылы қайтыс болғандар Санат:Қызылордада қайтыс болғандар Санат:Қазақстан педагогтары
Тотты қаяу
Тотты қаяу (Раковина коррозионная; лат. corrodo — кеміремін) — 1) металдардың сыртқы ортамен химиялық немесе электрохимиялық реакцияға түсуі салдарынан бүлінуі. Тотты қаяу, әдетте, бұйымның сыртқы беттерінде қалыптасады, оның тереңдігі агрессиялы ортаның күйі мен өткен уақытына байланысты болады; 2) болатты сауытқорамға құйғанда металда жегіденің пайда болуы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Бьерн
Бьерн (Bierne) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,04 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1615 адамды құрады. Халық тығыздығы — 146,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Айрықша кілт
Айрықша кілт (Сверхключ; superkey) — қатынастық мәліметтер базасында — ең болмағанда бір кілті бар қатынас атрибуттарының жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Дерекқор
Атақоныс (Келес ауданы)
Атақоныс — Түркістан облысы Келес ауданы, Ошақты ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Абай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 21 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 775 адам (378 ер адам және 397 әйел адам) болса, 2009 жылы 678 адамды (335 ер адам және 343 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы елді мекендері
Нерута-Яха (Морда-Яха тармағы)
Нерута-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Морды-Яха өзенінің оң жағалауынан 167 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 95 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Эмсланд (аудан)
Эмсланд (Landkreis Emsland) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Меппен қаласы. Аудан Тюрингия жерінде орналасқан. Жер аумағы 2.881,40 км² шамасында. Тұрғыны 310 088 адамды құрайды. Халық тығыздығы 107,6 адам/км². Ауданның ресми коды — 03 4 54.
Нерута-Яха (Морда-Яха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мечник
Мечник — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Төменгі Аврюз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 543 адамды құрады. Пошта индексі — 452102, ОКАТО коды — 80202846005.
Нерута-Яха (Морда-Яха тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Мечник
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Эмсланд (аудан)
Аудан 60 елді мекенге бөлінеді.
Қалалар мен қауымдар
== Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония аудандары
Ахмет Әуезов
Ахмет Әуезов (1897-1974), Мұхтар Әуезовтің тетелес інісі, 15 күндей айырмашылығы бар. Әуездің үлкен әйелі Дінәсілден Мұхтардың әкесі Омархан, кіші әйелі Сақыштан Арынбек, Қасымбек, Ағзам және Ахмет туған. Бұлар бірге өседі, атасы Әуездің тәрбиесін бірге кереді. Алғаш ауылда хат таныған олар Қасымбектің ұйғарымымен Семейдегі 5 сыныптық орыс мектебінде, одан соң оқытушылар семинариясында оқиды. Ахмет әр турлі қызметтер атқарады. 20-30-жылдардың саяси ағымына байланысты Қазақстанның оңтүстік облысына қоныс аударады да, өмірінің соңына дейін сонда тұрып қалады. 1917 ж. Абайдың Ойқұдықтағы ауылында Әйгерімнің екі отауын біріктіріп, Әуезовтің режиссерлік, суфлерлік етуімен қойылған «Еңлік - Кебек» пьесасында Еңпіктің рөлін ойнады. Кейін Ахметтің «Әсердің әсері бар» («Қызыл ту», 1967, 24 қараша), «Сұлу да шырқау үнді жазушы» («Коммунизм таңы», 1967, 9 желтоқсан), «Бала Мұхтар» («Жазушы», 1967, 50-бет) дейтін естеліктері жарияланды. Балалық, жастық шағын еске алатын кітабында: деп жазды. Бұл кітаптың жалғасының қолжазбасы жазушының архивінде сақтаулы тұр (602-папка).
Мёлленбек (Мекленбург-Штрелиц)
Мёлленбек (Мекленбург-Штрелиц) (Möllenbeck) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 729 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 36,20 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 55 045. Муниципалитеттің басшысы — Хубертус Хюбнер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Алегри
Алегри (Alegre) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Оңтүстік Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алегри экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1890 жылы құрылған.
Санат:Эспириту-Санту елді мекендері
Жыртқыш құстар (фильм)
'''«Жыртқыш құстар. Харли Квиннің таңғажайып оқиғасы»''' (Birds of Prey (and the Fantabulous Emancipation of One Harley Quinn) — режиссер Кэти Янның DC Entertainment компаниясына арнап түсіретін америкалық суперқаһармандық фильмі. DC Ғаламы аясындағы сегізінші фильм. Басты рөлдерді: Марго Робби, Мэри Элизабет Уинстэд, Джерни Смоллетт-Белл сомдайды. Премьера 2020 жылдың 6 қарашасына жоспарланған.
Маркетинг
2019 жылы 28 қаңтарда фильмнің актерлік құрамын таныстыратын ролик жарық көрді. DC Comics 2019 жылы 12 қарашада фильмге негізделген антология жинағын шығаруды көздейді. Ең бірінші толыққанды тизер-трейлер «Оно 2» фильмінің премьерасында көрермендерге көрсетілді.
Болашақта
«Жыртқыш құстар» Харли Квинның өміріне негізделген трилогияның ең бірінші жобасы болады. Трилогия «Готэм дабылдары» картинасына жалғасады. Бұл жоба DC комикстеріне негізделмек.
Сілтемелер
Санат:DC комикстерін экранизациялау Санат:АҚШ атыс-шабыс фильмдері Санат:АҚШ криминалды фильмдері Санат:Харли Квинн жайлы фильмдер
Құтаншөп
Құтаншөптің 4 түрі бар: үшкір Құтаншөп, Стефанов Құтаншөбі, Геффт Құтаншөбі және қатпарлы Құтаншөп. Бұлар биіктігі 10 — 30 см-дей, бір, екі және көп жылдық тік сабақты (кей түрінің сабағы сәл жатыңқы) шөптесін өсімдіктер.
Тамыры жіңішке, жапырақтары түрлеріне байланысты жай және күрделі болады. Жай жапырақтарының тақтасы 3 — 5 салалы болып, жиектері терең ойықталып келген. Гүлдері қос жынысты, жеке гүлі 5 тостағанша жапырақшадан, қызғылт, күлгін түсті 5 күлтеден, 10 аталықтан, 5 жеміс жапырақшасынан құрылған.
Аналықтың жатыны 5 ұялы, әр ұясында бір тұқым болады. Жеміс пайда болған кезде жеміс жақтауы (аналықтың мойны) құтанның тұмсығы тәрізді өте ұзын болады. Сәуір айынан маусымға дейін гүлдейді. Жемісі — қауашақ. Құтаншөптің бір ерекшелігі — пісіп жетілген жемісі үшкір жағымен бұранда тәрізді өздігінен топыраққа енеді де көктемде өскін береді.
Клеменс Брентано де ла Рош
Клеменс Брентано де ла Рош (9 қыркүйек 1778 жыл, Эренбрейтштейн (Кобленц) – 28 шілде 1842 жыл, Ашаффенбург) – неміс жазушысы, ақын.
Ахим фон Арниммен гейдельберг романтизмінің негізін қалайды. Беттина фон Арнимнің туған ағасы. Ол өзінің алғашқы шығармаларын «Мария» деген лақап атпен жазады. Оның тұңғыш романы «Годви» деп аталады. 1801 жылы Гёттингенде философия мамандығы бойынша білім алады. Арниммен бірге «Баланың сиқырлы мүйізі» атты халық әндерінің жинағын шығарады. Оның өлеңдеріне Густав Малер ән жазған. 1993 жылы Германияда Клеманстың атына сыйлық тағайындалады. Кейінгі шығармалар жинағын Эмилия Брентано бастырып шығарады.
Дереккөздер
Санат:Германия жазушылары Санат:Неміс ақындары Санат:1778 жылы туғандар Санат:1842 жылы қайтыс болғандар
Инфрадыбыстық қару
Инфрадыбыстық қару (Инфразвуковое оружие) — адамның жүйкесін тоздыру, іш құрылысын зияндау, көздің жанарын жою үшін қуатты инфрадыбысты толқындар арқылы әсер етеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жаушы
Жаушы — соғыс хабаршысы. Орталық Азиядағы ежелгі және орта ғасырлардағы мемлекеттер екінші елге соғыс жариялайтынын немесе үшінші бір мемлекетке қарсы одақтасатынын бір біріне Жаушы арқылы хабарлаған. Жау шапқаны жөніндегі суыт хабар да ел ішіне Жаушылар арқылы таратылған. “Жауластырмақ жаушыдан, елдестірмек елшіден” деген мақал сол замандардан қалған.
Сілтеме
Қазақ энциклопедиясы
Санат: Тарих
Дыбова-Махала (Монтана облысы)
Дыбова-Махала (Дъбова махала) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Брусарци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 100 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3674. Телефон коды — 09783. ЕКАТТЕ коды — 24298.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Бьези
Бьези (Bieuzy) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. пкс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56016, пошта индексі — 56310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 754 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Ханнерсдорф
Ханнерсдорф (Hannersdorf) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Оберварт округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 804 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17.1 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — OW, ресми идентификациялық коды — 1 09 06.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрих Вердеритс (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Бекетов неуромасы
Бекетов неуромасы — крестгүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік. Іле, Күнгей және Теріскей Алатауларында, сондай-ақ Кетпен жотасында кездеседі. Биіктігі 15-40 см. Сабағы жапырақсыз, түкті. Желек жапырақтары қысқа сағақты, калақ-жұмыртқа пішінді, кейде қандауыр тәрізді, түкті, түксіз болады. Тостаған жапырақшалары қарақошқыл түсті, күлтелері күлгін немесе лағыл түсті. Мамыр-маусымда гүлдеп, тамыз-қыркүйекте жеміс салады. Жемісі — бұршаққын. Әсемдік өсімдік. Сирек кездесетін эндемик. Қазақстанның "Қызыл кітабына" енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Жетісу
Дунхуаң тас үңгірлері
thumb|right|200px| Дунхуаң тас үңгірлері (қытайша Дунхуаң шику немесе чиаңфодуң — мың будда үңгірі деп те аталады) — Қытайдың Гансу өлкесінің Дунхуаң қаласы маңында орналасқан ғибадатханалар кешені.
Дунхуаң тас үңгірлері — Ұлы жібек жолы бойындағы халықтардың орта ғасырлардағы мәдениеті мен өнерінің ғажайып ескерткіштерінің бірі. Дунхуаң тас үңгірлерінің негізгісі — қаладан шығысқа қарай 25 км жердегі Могау үңгірлері. Үңгірлер Миңшашань жотасының шығыс жақ беткейінен қазылған, ұзындығы 1680 м, биікт. 15 — 30 м келетін тік беткейге тізбектеле орналасқан. Жалпы саны 750-ден астам үңгірлерде жалпы ауданы 45 мың м2 келетін фрескалар, 2000-нан астам түрлі түсті мүсіндер бар. Үңгірлер кешені оңтүстік және солтүстік болып екі топқа бөлінген. Оңтүстік топта 487 үңгір бар, ал солтүстік топтағы 250-ден астам үңгірдің көпшілігінде мүсіндер мен фрескалар жоқ. Үңгірлер кешенінің қарсысындағы өзеннің жағасында мұнаралар тобы орналасқан.
Көне қытай жазба деректері бойынша, Могау үңгірлері ең алғаш 366 жылы салына бастағаны белгілі. Үңгірлердің алғашқы бөлігі Солтүстік патшалықтары дәуірінде (386 — 581), көпшілігі Суй империясы (581 — 618), әсіресе, Таң империясы (618 — 907) тұсында салынды. Дунхуаң өлкесін тибеттіктер бақылауға алған кезде (781 жылдан), Қытайдың солтүстігін түркі тайпалары билеген дәуірде (907 — 979), одан кейін қытайлық Суң әулеті (960 — 1279), Таңғұт мемлекеті (1032 — 1227) және Юань империясы кезінде де жаңадан үңгірлер қазылып, ескілері жөнделіп, жаңартылып отырған. Әр дәуірде түрлі халықтар тарапынан салынған үңгірлердің сәулет өнері үлгісінде, мүсіндер мен фрескаларының стилі мен сюжетінде көптеген ерекшеліктер бар. Дунхуаң үңгір-ғибадатханалар кешенінің екінші тобы қаладан солт.-батысқа қарай 30 км жерде Шичианфодуң үңгірінде орналасқан. Онда 22 үңгір бар, құрылысы, салынған мерзімі, мүсіндер мен фрескаларының стилі түгелдей дерлік Могау үңгірлеріне ұқсас. Дунхуаң ескерткіштерінің ішіндегі бағалысы — жазба мұралар. 1900 жылы Могау үңгірлерін қараушы монах Ваң ғ17 үңгірден 40 мыңнан астам қолжазба-бітіктер жатқан ірі “кітап қоймасын” тапты. Зерттеушілердің жорамалынша, бұларды монахтар 11 ғасырдың басындағы Таңғұт шапқыншылығы кезінде үңгірге жасырып, аузын бекітіп кеткен. Дунхуаң ескерткіштері 20 ғ-дың басында-ақ шет ел ғалымдарының назарын аударып, бүкіл әлемге танылды. 1907 — 15 ж. көптеген мәдени мұралар талан-таражға салынып, кейбірін зерттеушілер өз елдеріне алып кеткен.
Қалған ескерткіштер Пекин кітапханасында, т.б. мекемелерде сақтаулы тұр. Жазба бітіктердің көпшілігі қытай, кейбірі тибет, түркі, ұйғыр, соғды, санскрит, күсән, хотан тілдерінде жазылған, мазмұны аса бай, көпшілігі діни жазбалар — будда сутралары, хикаялары және дао, несториан, манихей дінінің қасиетті кітаптары, тарихи, әдеби, пәлсапалық, мед. жазбалар, шаруашылық-әкімш., құқықтық құжаттар, т.б. Бұл жазбалар 5 — 11 ғасырлар ескерткіші екені анықталды. Ежелгі Дунхуаңның “кітап қоймасынан” табылған, Орхон — Енисей жазуы мен ескі түркі тілінде жазылған 104 беттен тұратын түркі кітабы (9 ғасыр) — “Ырық бітік” (сәуегейлік туралы кітап) қазір Ұлыбритания кітапханасында сақтаулы тұр. Дунхуаң ескерткіштерінің Ұлы жібек жолы бойындағы халықтардың тарихын, тілін, жазуын, дінін, өнері мен әдебиетін зерттеп білуде маңызы зор.
Дереккөздер
Санат:Қытай үңгірлері
Базальт ағымы
Дереккөздер
Санат:Геология
Морилье
Морилье (Morille) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 254 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,94 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 18 км.
Виарм
Виарм (Viarmes) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95652, пошта индексі — 95270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4886 адамды құрады. Халық тығыздығы — 596,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Отвель
Отвель — Ресейдегі өзен. Ульянов облысы, Пенза облысы, Мордовия Республикасы, Чуваш Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2064/595/26 орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Сен-Совер (Жиронда)
Сен-Совер (Saint-Sauveur) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Леспарр-Медок округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,89 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Бекжан қажы
Бекжан қажы СабырДәулет (1825, ҚЬІСҚЫШ Қаратауы, Әулие тас маңы — 1901, Сарқан ауданы Қойлық ауылы Ащыбұлақ өзені бойы) — имам, қажы. Аққияқ ауданында Құйғанбай деген кісінің салдырған мешітінде (1810 ж.) өмірінің соңына дейін имам болып, халықты ізгілікке, мұсыл- мандыққа үндеді. 1870 жылы тобықты Құнанбай, керей Андамас және Кіші жүздегі жаппас найдармен бірге Меккеге қажылыққа барып қайтқан.
Жаулық
thumb|right|300px|Жаулықтың өңірлік түрлері: 1 - Шымкент облысы, 2 - Маңғыстау облысы, 3 - Таулы Алтай облысы, 4 - Торғай облысы, 5 - Шығыс Қазақстан облысы, 6 - Ақтөбе облысы, 7 - Жамбыл облысы, 8 - Қызылорда облысы, 9-10 - Алматы облысы, 11 - Қостанай облысы, 12 - Семей облысы (материалдар совет кезеңінде жиналғандықтан облыс атаулары Қазақстанның әкімшілік-территориялық (облыстық) бірліктерінің сол дәуірде қолданыста болған атаулары бойынша беріліп отыр). Қазақ ССР ҒА Ш.Ш.Уәлиханов атындағы тарих, археология және этнография Институтының этнографиялық экспедициясы материал-дарынан (ХХ ғ. 70-ші жылдардың аяғы – 80-жылдар). Жаулық – көлемі үлкен ақ матаны әйелдің басына орап тартатын баскиімнің ерекше түрі. Оның көлемі кейбір өңірлерде, мысалы, Жетісуда, 14 м-ге дейін жеткен. Әдетте, шыт, бәтес, сәтен сияқты матаның ақ түстісінен жасалады. Баскиімнің бұл түрінің "ақ жаулық" деп аталынуы сондықтан". Осыған байланысты ел арасында "ақ жаулық", "ақ жаулықты аналар" деген тіркестер жиі айтылады. Тіпті, әйел адамды "ақ жаулық" деп атау да қалыптасқан. Жаулықтың үй және шаруа жұмыстарында бастарына салатын күнделікті және той-жиында салатын қымбат бағалысы да болады.
Жаулық түрлері
thumb|right|150px|Жаулық салу түрлері. (Добросмыслов А.И. Скотоводство в Тургайской области (Оренбург: тип. Жаринова, 1895) атты еңбектен). Қазақ әйелдері жас ерекшелігіне қарай баскиімнің әртүрлілерін пайдаланды: а) күйеуге шығарға дейін тақия және үкілі тақия; ә) үйлену үрдісі барысында сәукеле; б) некесі қиылып, "жат жұртқа" келін болуының символы ретінде желек; в) алғашқы баласы дүниеге келгенде кимешек; д) балалары ер жетіп, "сары қарын" әйел болғанда (шамамен 25 жастан әрі) жаулық киді. Демек, аталмыш баскиімнің түрлері әйел адамның ғұмырының тиісті кезеңдерінің символдары болып табылады. Ал жаулықты әйел адамның жоғарыда айтылған жастан бастап пайдалануы оның үй шаруашылығын "дөңгелетіп" алып кететіндей тәжірибесі мол отбасының ардақты анасы деген мәртебеге ие болғандығын білдіреді. Жаулықты кимешексіз де, кимешектің үстінен бастырып та пайдаланды.
Жаулық түрлерінің аймақтық ерекшеліктері
thumb|right|150px|Жаулық. (Типы народностей туркестанского края. Киргиз-казачка. Туркестанский альбом по распоряжению Туркестанского генерал-губернатора К.П. фон Кауфмана 1-го 1871-1872 гг. Части этнографическая, историческая, промысловая, археологическая (СПб., 1871) атты еңбектен). Жаулық пішіміне, киілу тәсіліне, көлеміне, материалына байланысты алуан түрлі болып келеді және әр өңірде әртүрлi атауларға ие болған. Жетiсу, Алтай өңiрлерiнде – шылауыш, Орталық, Шығыс Қазақстанда матаның пішіміне байланысты – шаршы, ал жаулықтың кең тараған өлкесі Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік шығыс бөлігінде – қарқара, күндік деп аталатын түрлері бар. Жаулықты киюдің аймақтық ерекшелiктерi де болды. Мысалы, Қазақстанның батыс өңірінде сәндік үшін жаулықты кимешектің үстінен киді. Егер сол кимешек қызыл жіппен (шым) кестеленсе отағасының барлығын, ал жай ақ жіппен "су тарту" өрнегімен кестеленген болса әйелдің жесір екендігін білдірді.
Жаулық тарту тәсілдері
thumb|right|150px|Жаулық. (Добросмыслов А.И. Скотоводство в Тургайской области (Оренбург: тип. Жаринова, 1895) атты еңбектен). thumb|right|150px|Жаулық салған әйелдер. Дәстүрлі қазақы ортада жаулықты күннiң аптабы мен суығынан, желдiң өтiнен қорғау үшін жамылғы ретінде де пайдаланылатындай көлемді пішімде жасалған. Осындай жаулықты ортасынан үшбұрыштай бүктеп, бүктелген жағын маңдай тұсына келтіре басқа жауып, бір ұшы арқадан төмен жіберіп, ал қалған екі ұшы кеуде тұсына айқастырыла жамылған. Жаулықты тартудың жолдары да әртүрлі болып келеді. Батыс Қазақстан өңірінде жаулықты тартар алдында шаршыны екі қабаттап үшбұрыштап, маңдай тұсына келетін бүктелген жағын тағы да қабаттап бүктеп, маңдайынан бастап тартқанда, үшбұрышты етегі желке тұсына келіп, екі ұшын да желке тұсына қарай қайтара байлағанда, төбесі дөңгеленіп тұрады. Арқа жерiнде жоғары және төмен деп аталатын қос жаулықты тартқан. Мұндай күрделi оралатын жаулықтарды түйреуiштер арқылы бекiтiп, бөрiк сияқты оралған күйiнде шешiп киген. Жаулықты тартудың ең күрделісі және ең ауқымдысы Жетісу өңірінде қолданылды. Жаулықты сипаттауда қосымша атауы қатар айтылады. Мәселен, бұрама жаулық, сәукеле жаулық, сұлама жаулық деген атаулар да кездеседі. Жаулықты тек басқа ғана емес, иыққа да жамылғыш ретінде пайдаланған. Қазақ әйелдері өзінің басына салып жүрген жаулығын басымдағы бақ басқаға көшеді деп ырымдап, басқа біреуге бермеген.
Әдебиеттер
Санат:Қазақ мәдениеті Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Тұрмыс
Эксцентрик
Эксцентрик (ех - осыдан, centrum - дөңгелек центрі) — маркшейдерлік-геодезиялық аспаптың диск пішінді айналатын бөлшегі, оның айналу осі диск ортасымен дәл келмейді.
Ол айналу қозғалысын үдемелі қозғалысқа өзгерту үшін қызмет етеді ; айналу осімен геометриялық өсі сәйкес емес цилиндр немесе делегей тәрізді тетік.
Дереккөздер
Санат:Машиналар мен механизмдер бөлшектері
Пампильоза-да-Серра
Пампильоза-да-Серра (Pampilhosa da Serra) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Пампильоза-да-Серра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 514 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 100,23 км² шамасында. Халық тығыздығы — 15,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Nossa Senhora das Dores).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Байша провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Кромвэлл (Коннектикут)
Кромвэлл (Cromwell) — Коннектикут штатының Мидлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 13594 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 35.0 км² шамасында. FIPS коды — 09-18080.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары