cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сұқсыр үйректер
Сипаттамасы
Сұқсыр үйрек тәрізділердің бүкіл өмірі сумен байланысты. Суда қоректенеді және ұялайды. Жағаға шықпайды. Су бетінде бай өсімдіктері бар тұщы және сәл тұздылау су қоймаларын маңайлайды. Күндізгі құстар. Әсем жүзеді және өте жақсы сүңгиді. Ірілері су астында үш минутқа дейін бола алады. Су астында аяғымен қозғалады. Суда ұзақ жүгіріп еңгіш ұзын сызықпен әуеге көтеріледі. Қанаттарын жиі қағып тік сызықпен ұшады. Азықты суда сүңгу арқылы табады. Жемтікті тұмсығымен ұстайды. Жануарлармен қоректенеді. Майда құстар су жәндіктерімен және олардың дернәсілдерімен, шаян тәрізділермен, моллюскалармен, майда балықтармен қоректенеді. Кейбір үлкен құстар тек балықтармен қоректенеді. Сұқсыр үйректердің қарындарында сол құстардың қауырсындары әрдайым табылады. Олар өздерінің қауырсындарын жұлып жейтін сияқты.
Моногамдар. Жұбымен өмір сүреді. Еркегі де ұрғашысы да жұмыртқа басуға және балапан өргізуге бірдей қатысады. Ұяларын жүзінді су өсімдіктерінен (көбінесе шіріген) жасалған аралдарға салады. Жеке жұптармен және шоғырланып жүздеген жұптармен бірге ұялайды.
Құс ойнақтары күрделі. Ұяға үштен сегізге дейін жұмыртқа салады. Жұмыртқалары сопақша, реңі біркелкі көкшіл. Ұяда жұмыртқалар өте ылғалды ортада жатады, көбінесе суда. Сондықтан жұмыртқалар өсімдіктермен былғанып сарғайып немесе сұрланып кетеді. Сұқсыр үйректердің жұмыртқа басу дақтары жіңішке. Сондықтан олар барлық жұмыртқаларын жаба алмайды. Жұмыртқа басу бірінші жұмыртқа туудан басталып, жиырма-жиырма бес күнге созылады.
Балапандары жұмыртқадан шыққанда мамық жамылғысы бар және тез арада суға жүзе алады. Бір ұядағы балапандар толық жетілгенше бөлінбейді. Қазақстандағы сұқсыр үйректердің мамық қауырсынды балапандарының реңдері жолақты. Балапандар мамық сәндерін жастық қауырсындарға ауыстырады. Бұл реңдері ересектерден өзгеше. Жастық сән күзде қысқы сәнге ауысады. Ыстық жердегі сұқсыр үйректер жылына бір рет түлейді, ал ТМД елдеріндегі сұқсыр үйректер – екі рет түлейді: көктемде майда қауырсындары, ал күзде бүкіл қауырсындары. Желпуіш қауырсындары түгелімен түлейді және ол кезде құстар ұша алмай қалады. Қазақстан сұқсыр үйректерінің қыстық сәннен өзгеше ерекше күйлік сәні бар. Еркектері мен ұрғашыларының реңдері бірдей, бірақ еркектері ірілеу.
Сұқсыр үйректердің шаруашылық маңызы шамалы. Көпшілік жағдайда ірі сұқсыр үйректердің балықтармен қоректену зияны білінбейді. Сұқсыр үйрек еттерінің онша дәмдік ерекшелілігі жоқ, көпшілігін жеуге болмайды. Сұқсыр үйректердің кәсіпшілік маңызы – терілерінің «Құс терісі» ретінде пайдаланылуы. Өңдеуге кеудесі мен саны жарайды. Өңделген соң ол әдемі жібектей теріге «мехқа» айналады. Ол әйелдердің қалпағын әшекейлеуге пайдаланылады.
Қазақстанда сұқсыр үйрек тәрізділердің тек бір тұқымдасы – Podicepedidae және бір ғана туысы – Podiceps кездеседі.
Кішкене сұқсыр
Кең тараған, әсіресе тропикалық және субтропикалық елдерде. Олардың таралу аймағы Еуропаның оңтүстік бөлігі, Африка (Мадагаскармен қосқанда), Австралия, Жаңа Гвинея, Зонд және Филиппин аралдары, Жапония, Қытайдың көпшілік бөлігі, Үндістан, Алдыңғы және Кіші Азия, Орта Азия және Қазақстан. Тоғыз түршесі кездеседі. Қазақстанда соның бірі – P. R. Capensis.
Қара мойын сұқсыр
thumb|left|200px|[[Қара мойын сұқсыр ]] Қара мойын сұқсырлардың таралу аймағы бөлшектелінген. Ең көп ұялайтын аймағы Еуропаның көпшілік бөлігі, Кіші, Алдыңғы және Орта Азия және Сібірдің оңтүстік бөлігі, шығысқа қарай Обь өзеніне дейін, солтүстікке қарай Минск, Мәскеу, Қазан, Пермь, Омскіге дейін барады. Екінші ұялайтын аймағы Теңіз жағалауы, Солтүстік Маньчжурия, Солтүстік Американың батыс бөлігі мен Солтүстік-Батыс және Оңтүстік Африка, сондай-ақ, Абиссина. Үш түршесі кездеседі. Қазақстанда соның бірі – P. n. Nigricollis
Қызыл мойын сұқсыр
Еуразия мен Солтүстік Американың тайгалық және орманды-далалы аудандарының оңтүстік бөлігінде кең тараған. Екі түршесі кездеседі. Қазақстанда соның бірі – P. a.auritus.
Сұржақ сұқсыр
Еуропада және Батыс Сібірде ұялайды, онда шығысқа қарай Обь өзеніне, солтүстікке қарай Архангелскіге, ал Жайық жағалауымен Уфаға дейін жетеді. Содан соң сәл үзіліс жасап, олар Шығыс Сібірде (батысында Байкалға дейін, солтүстігінде – Колыманың төменгі жағына дейін, оңтүстігінде – Солтүстік Маньчжурияға дейін) және одан әрі Солтүстік Америкада ұялайды. Екі түршесі кездеседі. Қазақстанда соның бірі – P. g.griseigena
Үлкен сұқсыр
thumb|right|200px|Үлкен сұқсыр Өте кең тараған құстар. Олар Австралияда, Жаңа Зеландияда, Африкада, Сахараның оңтүстігінде, Еуропада оңтүстікке қарай 60-63º солтүстік кеңістіккедейін және Азияның көпшілік бөлігінде ұялайды. Азияда оның ұяларының солтүстік шекарасы Түмен, Омск, Ачинск, Ханка көлі арқылы өтеді; оңтүстік шекарасы Месопатия, Шығыс Иран, Тибет, Кашмир арқылы жүріп, Хуан-хэ алабы арқылы Уссурия өлкесіне жетеді. Үш түршесі кездеседі. Қазақстанда соның бірі – P. c. сristatus.
Дереккөздер
Санат:Қазтәрізділер
Дала жоңышқасы
Дала жоңышқасы — жоңышқа туысына жататын шөптесін өсімдік. Солтүстік Каспийден Зайсан ойпатына дейін және Тарбағатайдан Қырғыз Алатауына дейін таралған. Бұталы жерде, орман алаңқайында, құрғақ беткейлерде өседі. Мықты кіндік тамыры құрғақшылыққа төзімді. Көп сабақты, тік, 50-100 см. Жапырағы таспа тәрізді, 3 бөлікті. Гүлшоғыры қою шашақ тәрізді, тостағаншасы түтік тәрізді, өткір тісшелері бар. Гүл тәжі ұсақ, сары. Шілде-тамызда гүлдейді. Қазақстандағы басқа 13 түрден ерекшелігі жеміс түзулігі. Малдың азығы. Сұрыптауға қолайлы: суық пен ыстыққа төзімділігі жоғары. Бағалы омарталық өсімдік. Жабайы аралармен тозаңданады.
Дереккөздер
«Ғажайып омыртқасыздар, Қазақстан Қызыл кітабы беттерінен» И. Д. Митяев, Р. В. Ященко, В. Л. Казенас, Алматы 2005 Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Экваторлық Гвинея Ұлттық футбол құрамасы
Экваторлық Гвинея Ұлттық футбол құрамасы — Халықаралық жарыстарда Экваторлық Гвинеяның атынан сынға түсетін ұлттық футбол құрамасы. Басқарушы ұйым — Экваторлық Гвинея Футбол Федерациясы. ФИФА және КАФ мүшесі.
Тарихы
Әзірше әлем чемпионатына қатыспаған. Африка Ұлттар кубогына алғаш рет 2012 жылы қатысып, ширек финалға дейін жетті. 2015 жылғы турнир Марокко мен Экваторлық Гвинеяда өткізілді де, екінші рет құрлықтық турнирде бағын сынады. Бұл жолы төртінші орынға табан тіреді. Ең жоғары жетістігі де осы жартылай финал.
2017 жылғы Африка Ұлттары кубогынде іріктеу турнирінен өте алмады.
Сілтемелер
Санат:Экваторлық Гвинея Ұлттық футбол құрамасы
Өткізгіш желі
Өткізгіш желі жер құрғатқыш және жерді құрғата суару жүйелерінің ретгелген су желілерінің алынған суды каналдар (коллектор) арқылы құрғатылатын жерден басқа жақка бұрып әкету немесе оны суармалы жерге жеткізу желісі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Динамометрия
Динамометрия - бұлшық еттің, не оның бір тобының өршуінен туындайтын күшті динамометр көмегімен өлшеу.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Қарашайлар
Қарашайлар (къарачайлыла) — түркі тілдес Кавказ халықтарының бірі, малқарларға өте жақын. Тілі қарашай-малқар.
Атауы
Қарашайлар өздерін карачайлы деп те атайды. Алан да деп атады. Кейбір қарашайлар өзін тұрған жеріне қарай, бақсанлықтар, шегемліктер, холамлықтар, бызынгилықтар деп атайды. Көршілес халықтар оларды алан деп атайды, орыстар карачаевцы деп атайды.
Аңыз бойынша, халықтың атауы батыр Карчаның атынан шыққан. Карча қарашайлардың басшыларының түп атасы делінеді. Алан деген атауы сарматтардың тайпаларының бірі, ежелгі аландардың атымен сәйкес.
Діні
18 ғ. бері қарашайлар Сүнни Исләм дінін ұстайды. Қарашайлар Кавказ соғысы кезінде, Кеңес үкіметі билеген 70 жылдан астам кезеңде, айдауда да мұсылман дінін берік сақтаған. Иса пайғамбардың анасын Мәриямді, христиан апостолдарын да қастерленген. Бірақ қазір бұл қарашайлардың тарихы мен мәдениетінің бір бөлшегі болып қалды. Қарашайлардың діні ше жалғыз Құдайға, Аллаһқа табынып, Мұхаммед пайғамбардың хадистерін сыйынып тұру.
Тарихы
Қарашайлар тұрған жерінде қола дәуірінен бастап қобандар тұрған. Олардың жоғары дамыған мәдениеті болған. Кейін қобандармен сарматтардың тайпаларының бірі — аландар араласқан. Аландар қарашай халқының негізін құрастырады. Аландар малқар халқының ата-бабалары. Бірақ малқарлардың ел болуына астардың (көне бұлғарлардың) тайпалары әсер еткен. Қарашайларға ел болуына да бұлғарлар әсер еткен, бірақ бұлғарлардан көрі аландар әсер еткен. Кейін қарашайлардың ел болуына қыпшақтардың тайпалары әсер еткен.
13—14 ғғ. біртұтас қарашай-малқар халқы пайда болған. 1395 жылы олар Әмір Темірмен соғысқан. Кейін қарашайлар мен малқарлар бір-бірінен алыстанды. Бірақ олар әлі де бір халықтай болып жүр, екі ел арасында байланыстары үзілбеген. Тілі де, діні де, мәдениеті де бір.
«Жабайы дивизия»
200px|thumb Кавказ соғысында қарашайлар басқа Кавказ халықтары сияқты Ресеймен соғысқан. Кейін Ресей империясының билігін танып, Ресейдің азаматтары болып кетті. Бірінші дүниежүзілік соғыс болған кезде қарашайлар Ресейдің жағында соғысқан, Ресейге көп жеңіс әкелген. Қарашайлар өздерін ержүрек әскерлер ретінде көрсетті, ажалдан қорықпай, ұрыста жеңілмейтін еді. Сондықтан Кавказда құрастырылған дивизия «жабайы дивизия» деп атаған.
Айдау
1957 жылы үкімет қарашайларға тағылған айыптар жала болып шықты деп, оларға туған еліне оралуына рұқсат берді. Жұрттың көбі туған еліне оралса, аз-кемі айдаған жерінде қалған. Қазақстанда да айдаған қарашайлар мен олардың ұрпақтары тұрады. Елімізде «Минги-тау» деген қарашай-малқар ұлттық мәдени орталығы бар.
Әлеуметтік бөлінуі
Қарашайлардың басшылары аңыз бойынша Карчаның ұрпақтары еді. Оларды тауби деп атаған. Таубилердің үш тұқым — Дудовтар, Қырымшамхаловтар менен Қарабашевтар. Құрметті, қадірлі, еркін халқын үзден деп атаған. Қоғам чанк, үзден, чағары, теркеме, шамхалдар деген әлеуметтік таптарына бөлінген. Бір атаның ұрпақтары тұқым деп атаған. Әр тұқымның өз таңбасы болған. Бұл таңбаны қарашайлар малға, үйдің қабырғасына, мүлкіне салған.
Кәсібі
Негізгі дәстүрлі кәсіптері – мал шаруашылығы (қой, ешкі, жылқы, ірі қара мал), сондай-ақ жасанды суару арқылы егіншілік (арпа, сұлы, тары, бидай, жүгері, картоп, бақша дақылдары). Мал шаруашылығы халықтың таулы және тау етегіндегі бөлігінің негізгі кәсібі. Мал шаруашылығы мен қой шаруашылығы (биязы жүнді меринос және қарашай қойы) басым бағытта.
Қолөнер – мата тоқу, киізден бас киім, шапан жасау, өрнекті киіз, кілем, төсеніш тоқу, жүннен тоқылған бұйымдар жасау, тері, тері өңдеу, ағаш пен тас ою, алтын кестелеу.
Мәдениеті
Қарашайлардың мәдениеті малқар мәдениетімен бірдей. Бірнеше түрлі билер бар. Олар — түзтебсеу, аслан би, ғоллу, дүбет, саңдырақ, исламмей, жаңғызға бару, абзех. 250px|thumb Басқа Кавказ халықтарындай нарттар туралы дастандар қалған. Индыр, долалай, инай, ачемез, ер йырси деген әндердің түрлері бар. «Бекболат», «Гапалау», «Аузунда тау», «Ачемез», «Бинечер», «Апсаты» деген жырлар қалған.
Қарашайлардың киімі шепкен, жамшы, қабдал, шалбар менен бөріктен (орыстар оны «папаха» деп атайды) құрастырылған. Бөрікті қаракөл қойының жүнінен жасаған. Бөріктің түрі, түсі, сапасы әлеуметтік табынан тәуелді еді. Қарашайлардың ұлттық ерлер киімінің негізгі элементтері: Туник түріндегі көйлек, қара немесе ақ матадан тігілген көлек (мереке кездерінде жолақ көйлек), шекпен – сырт киім, ол қазір черкес деп аталады. Бұл матадан тігілген, негізінен, мерекелік киім түрі, күміс теңгелермен безендірілген. Қарашайлардың белдігі әдетте тар, былғарыдан жасалған, күміс тақталармен безендірілген. Белдік әрқашан киімнің маңызды элементі болып табылады. Әйелдер киімінің өзіндік ерекшеліктері болды. Қыздар белдіктермен безендірілген көйлектер киді. Барқыттан тігілген мерекелік көйлек, әдетте, қара-қызыл түсті болды. Мұндай көйлектер алтын жіптермен кестеленген.
Қарашайлардың тағамдары ет, сүт және көкөністерден құрастырылған. Баста деген тары ботқа негізгі тағамдарының бірі еді. Айран, қаймақ, ірімшік кең жайылған. Хычин деген шелпектерін пісіреді. Шұжықтар, орамаларды жасайды. Сүт, май, тұз бен бұрыш қосылған шай ішеді. Нанды жиі өздері пісіреді.
Қазақстандағы қарашайлар
1943 жылдың 12-қазанында КСРО Жоғарғы кеңесінің қаулысымен Қарашай автономиялық облысы жойылып, 14-қазанда қарашайларды тұрғылықты жерінен көшіруге қаулы қабылдады. Қаулыға сәйкес Қазақстанға қарашайлар Жамбыл облысының 7 ауданына, Оңтүстік Қазақстан облысының 8 ауданына орналастырылды. Қазір Қазақстанда 1,03 мың қарашай тұрады (2013).
Дереккөздер
Санат:Түркі этникалық топтары Санат:Кавказ халықтары Санат:Ресей халықтары
Хёкстер
Хёкстер (Höxter) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан қала. Детмольд ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 31089 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 157,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 7 62 020. Қаланың басшысы — Херман Хеккер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Синфазалық антенналар
Синфазалық антенналар — өзара бірнеше қабат құрып қосылатын, бірнеше Надененко диполінен тұратын қысқа толқынды күрделі антенна. Бағытталғандық диаграммасын үшкір ету үшін және өте алысқа хабар тарату (байланыс орнату) үшін жасалады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Қарқаралы ауданы топонимдері
Қарқаралы ауданы топонимдері — 2010 жылы Қарағанды қаласы «Гласир» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Е. Жартыбаев, жауапты редакторы — Ш. Жандос. Беттер саны — 270.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7225-39-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2010 жылы шыққан кітаптар Санат:Гласир баспасының кітаптары
Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары
Құқық қорғау органдарының жүйесінде Қазақстан Республикасының Ішкі істер органдары айрықша орын алады. Олар қоғамдық тәртіпті сақтау және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарына, мемлекет пен қоғамның мүдделеріне қылмыстық және  өзге де құқыққа қарсы қолсұғушылықтардың алдын алу және  оларды болдырмау жөніндегі қызметті жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдары (бұдан әрi – iшкi iстер органдары) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес анықтауды, алдын ала тергеуді және жедел-iздестiру қызметiн, сондай-ақ қоғамдық тәртiптi сақтау және қоғамдық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету, адамның және азаматтың құқықтары мен бостандығына, қоғам мен мемлекеттiң мүдделерiне қылмыстық және өзге де заңсыз қол сұғушылықтардың алдын алу және жолын кесу жөнiндегі атқарушылық және өкiмдік функцияларды жүзеге асыратын мемлекеттiк органдар болып табылады.
Ішкі істер органдарының міндеттері:
Iшкi iстер органдарының қызметi - заңдылық, дара басшылық, iшкi iстер органдары жүйесiнiң бiрлiгi, жариялылық, құқық қорғау және басқа да мемлекеттiк органдармен, лауазымды тұлғалармен, ұйымдармен және азаматтармен өзара iс-қимыл жасау принциптерiне негiзделiп құрылады.
Ішкі істер министрлігінің қылмыстық-атқару жүйесi (бұдан әрi – қылмыстық-атқару жүйесi) – қылмыстық жазалардың атқарылуын және тергеу изоляторларында күдіктiлер мен айыпталушыларды қамауда ұстауды қамтамасыз ету бойынша атқарушылық және өкiмдік функцияларды жүзеге асыратын органдар мен мекемелердің, сондай-ақ қылмыстық-атқару жүйесi органдары мен мекемелерiнiң тыныс-тiршiлiгін қамтамасыз ететiн ұйымдардың жүйесi.
2. Қылмыстық-атқару жүйесінің құрылымын: 1) уәкiлеттi орган (орталық атқарушы органның ведомствосы); 2) қылмыстық-атқару жүйесiнің аумақтық органдары; 3) жазаларды атқаратын мекемелер мен органдар:
құрылымында пробация қызметтері жұмыс істейтін қылмыстық-атқару инспекциялары;
түзеу мекемелерi;
4) тергеу изоляторлары;
5) ғылыми-зерттеу, емдеу-профилактикалық ұйымдары мен бiлiм беру ұйымдары;
6) қылмыстық-атқару жүйесi саласындағы өндiрiстiк қызметтi жүзеге асыруға және сотталған адамдарды еңбекке тартуға арналған ұйымдар мен олардың құрылымдық бөлiмшелерi құрайды.
3. Қылмыстық-атқару жүйесi органдары мен мекемелерінің персоналын:
2) қылмыстық-атқару жүйесiнде лауазымдарды атқаратын мемлекеттiк қызметшiлер;
3) қылмыстық-атқару жүйесi мекемелерiмен және органдарымен еңбек қатынасында тұратын қылмыстық-атқару жүйесiнiң жұмыскерлерi құрайды.
Дереккөздер
Санат:Құқық
Макс Эйве
thumb| alt=A.|175px| Эйве Махгилис.
Эйве Махгилис (Макс) (20.5. 1901, Ватерграфсмер, Нидерланд – 26.11.1981, Амстердам) – голландиялық шахматшы, халықаралық гроссмейстер (1950) және халықаралық төреші (1951), шахматтан әлемнің бесінші чемпионы (1935 – 1937). Амстердам университетінің математика факультетін бітірген (1924), Тилбург университетінің математика докторы, профессор (1964). Бірнеше дүркін Голландия чемпионы (1921 – 1960) және ірі халықаралық турнирлердің жеңімпазы мен жүлдегері (1923 – 1958) болды. 1935 жылы қазан – желтоқсан айларында Голландияның бірнеше қаласында әлем чемпионы атағы үшін А.Алехин мен Эйве Махгилис арасында матч өтті. Бұл матчта 15,5:14,5 есебімен жеңіске жеткен Эйве Махгилис әлемнің бесінші чемпионы атанды. 1937 жылы Эйве Махгилисмен Алехин арасындағы қарымта матчта Алехин 17,5:12,5 есебімен жеңіске жетіп, өзінің әлем чемпионы атағын қайта иемденді. Эйве Махгилис соғыстан кейінгі жылдары да көптеген халықаралық турнирлерде құрмет тұғырына көтерілді. 1953 жылы Цюрихтегі, 1958 жылы Мюнхендегі үміткерлер турнирінде күш сынасты. 1970 – 1978 жылдары халықаралық шахмат федерациясының (ФИДЕ) президенті болып, шахмат өнерін дамытуға қомақты үлес қосты.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жүмырлау, жүмырлық
Жүмырлау, жүмырлық (Закругление) — дайындамалардың үшкір жиектерін жүмырлау.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Лауперсвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Лауперсвиль (Lauperswil) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Зигнау округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2663 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.19 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 903, пошта индексі — 3438.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Парвин Этесами
Парвин Этесами (1907, Тербиз- 1941, Тегеран)- иран ақыны. 1925ж. тегерандағы американдық әйелдер мектебін бітірді. Парвин Этесами поэзиясында қанаушылық пен зорлық-зомбылыққа, қиянат пен адам еңбегін қанаушылыққа, үстем тап өкілдері мен дін басыларына қарсылық ("Мас пен сау адам", "Жарамсақ пен ұры", "Еңбеккер" т.б. өлеңдері) басым жырланды. ол өмірінің соңғы кезіндегі шығармаларында адамның жеке басының азаттығы үшін күрес идеясын ("Байлардың езгісі- біздер үшін зіл салмақ " т.б. жырлары) басты нысана етті. парвин Этесами бірқатар шығармаларында негізгі ойын тұспалдап айту әдісін қолданды.
Басши ауылдық округі
Басши ауылдық округі — Жетісу облысы Кербұлақ ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Басши, Ақтөбе, Нұрым ауылдары кіреді. Орталығы – Басши ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2980 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Кербұлақ ауданы ауылдық округтері
Төбенің шекті төмендеу жылдамдығы
Төбенің шекті төмендеу жылдамдығы — төбенің мұндай төмендеу жылдамдығында оны құрайтын тау-кен жыныстарында жарықшақтар, асылма тастар және опырылмалар пайда болады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Ассам шайы
нобай| Ассам шайы (Assam) — ірі жапырақты шайдың бір сұрыпы.
Отаны
Табиғатта бұл өсімдік 20 метр биіктікке дейін жоғарылай алады, ал шай плантацияларында жиып алуға ыңғайлы болуы үшін 2 метрден артық биіктеуіне жол бермейді. Ассам ағашы жақсы өнім беретін, күй талғамайтын өсімдік. Алайда табиғаттың кейбір жағымсыз әсерлері шайдың сұрпының бұзылуына әкеледі.
Ассам және ассаммен араластырылған басқа шай сұрыптары Ұлыбританияда «таңғы шай» ретінде сатылады (breakfast tea).
Терімі
Шай жылына 2 рет: көктемде (наурыз-сәуір) және жазда (шілде-қыркүйек) жиналады. Шайдың негізгі көлемі екінші рет жинағанда алынады, сонымен бұл кезде жиналған шай өте жақсы болып есептеледі. Қыркүйек айына дейін жиналатын екінші терім кейде желтоқсанға дейін созылуы мүмкін. Мұндай жағдайда үшінші қысқы терім пайда болады.
Үйлесімі
Ассам шайын сүтпен, қантпен және лимонмен ішкен дұрыс. Дүниежүзіне танымалдығы артқан ассам шайы шөліңізді басып, көңіліңізді көтереді.
Дереккөздер
Санат:Шай Санат:Сусындар
Ваттенбек
Ваттенбек (Wattenbek) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Рендсбург-Экернфёрде ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2880 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 58 170. Муниципалитеттің басшысы — Уве Брезе.
Бугуруслановка
Бугуруслановка — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Максим ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 259 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мелиорациялық машиналарды жөндеу
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
1221 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1221 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1221 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ес теориялары
Дереккөздер
Санат: Психология
Хакімжан Есімханұлы Наурызбай
thumb|right|200px|Хакімжан Есімханұлы Наурызбай Хакімжан Есімханұлы Наурызбай (27 тамыз 1925, Қостанай облысы Меңдіқара ауданы бұрынғы 1-ауылы қазіргі Ұлыкөл ауылы - 4 қыркүйек, 2009, Алматы) - мүсінші, Қазақстанның халық суретшісі (1969), ұлттық кәсіби мүсін өнерінің негізін салушылардың бірі.
Шығармалары
thumb|right|200px|Х.Наурызбаев. Тараздағы Жамбыл ескерткіші. Шойын, гранит.
Бюсттер
thumb|right|200px|Х.Наурызбаев. Сераға. Гипс, 1961ж.
NGC 7299
NGC 7299 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Хакімжан Есімханұлы Наурызбай
Дереккөздер
Санат:27 тамызда туғандар Санат:1925 жылы туғандар Санат:Меңдіқара ауданында туғандар Санат:4 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:2009 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:КСРО мүсіншілері Санат:Қазақстан мүсіншілері Санат:Қазақстан халық суретшілері Санат:XX ғасыр мүсіншілері Санат:XXI ғасыр мүсіншілері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Харьков мемлекеттік дизайн және өнер академиясы түлектері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:Алматы сәндік және қолданбалы өнер колледжі түлектері Санат:Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясы түлектері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясының профессорлары
NGC 7299
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 1 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7299 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69060, ESO 345-19, MCG -6-49-8, AM 2228-380.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Қырау
Қырау— ауадағы су буының салқындауынан топырақ бетіне, шөп сабақтарына, электр желілеріне, т.б. жерлердің беткі кеңістігінде қататын мұз қабаты.
Желсіз ашық түнде, жылу өткізгіш қасиеті төмен заттардың бұдыр беттерінде пайда болады. Кейде күндіз, көлеңке жерлерде де байқалады. Шамалы аяз ан құралған Қырау кристалдары алтыбұрышты призма, ал қатты суық кездегі қыраудың кристалдары ұзынша ине тәріздес болады.
Дереккөздер
Санат:Ауа райы
Пеммикан
Пеммикан — құрамында пайдалы заттары мол, салмағы аз, қоректі тамақ өнімі. Құрамы күнде кептіріліп, ұнтақталған және қорытылған май мен орман қышқыл жидектерімен араластырылған бизон етінен тұрады.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Полва (Коса тармағы)
Полва — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коса өзенінің оң жағалауынан 222 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бретштайн
Бретштайн (Bretstein) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Юденбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 333 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 91.31 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — JU, ресми идентификациялық коды — 6 08 02.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херман Берен (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Абулия
Абулия (грек. abulia — қаз. тартыншақтық, ерікті жоғалту)— жүйке ауруынан туындайтын ерік кемістігі. Абулия — әрекетті психикалық реттсудің патологиялық бұзылуы. Іс-әрекетке қызығушылығы және нақты шешім қабылдауға қабілеті болмағанда корініс береді. Психиканың басқарып реттеуші функциясын анықтау арқылы Абулия дәрежесін білеміз. Себебіне байланысты Абулия қысқа мерзімді немесе түрақты күй болуы мүмкін. Абулияның ауыр түрі — шизофренияның кататоникалық түрінің қасистінен корінеді. Мидың мандай бөлімінің ауқымды зақымдануынан пайда болады. Абулия психоневроз күйінде де жиі кездеседі. Абулия ауру адамның іс-әрекетке ынтасының жоқтығымен, қажеттігін сезсе де, шешімді қабылдай алмауы және әрекетті дұрыс жасай алмауында корініс табады. Абулия тәрбиенің дұрыс болмауынан қалыптасатын ерік-жігерсіздік сияқты мінез бітісінен ажырату қажет, себебі ондай тұлғалық қасиет өзін-өзі реттеуді жүзеге асыру арқылы қайта шынықтыруға келеді. Психопатологияда терең дәрежедегі олигофрения жағдайында кездесетін туа біткен Абулия, және мидың маңдай бөліктерінің қатғы зақымдануының немесе психикалық аурыдың ауыр түрлерінің (депрессия, шизофрения, психоздар, наркоманияның асқынған түрлері және т.б.) нотижесі болып табылатын Абулия болады.
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Аффективті ауытқулар
Уалкэрвилл (Мичиган)
Уалкэрвилл (Walkerville) — Мичиган штатының Оушенa округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 254 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.2 км² шамасында. FIPS коды — 26-83020.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Плугенас
Плугенас (Plouguenast) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 35,12 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22219, пошта индексі — 22150.
Крушето (Велико Тырново облысы)
Крушето (Крушето) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Горна-Оряховица қауымының құрамына кіреді.
Плугенас
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1828 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,05 адам/км².
Крушето (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 928 адамды құрайды.
Плугенас
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Крушето (Велико Тырново облысы)
Пошта индексі — 5134. Телефон коды — 06179. ЕКАТТЕ коды — 40172.
Плугенас
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Урукания
Урукания (Urucânia) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Понти-Нова экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10 273 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 139,182 км² шамасында. Халық тығыздығы — 73,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Орал Байғонысұлы Мұхамеджанов
thumb|right|200px| Орал Байғонысұлы Мұхамеджанов(11 қараша 1948, Қостанай - 15 қазан 2013, Астана) — мемлекет және қоғам қайраткері.
Марапаттары
«Құрмет» орденімен, және төрт медалмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:11 қарашада туғандар Санат:1948 жылы туғандар Санат:Қостанайда туғандар Санат:15 қазанда қайтыс болғандар Санат:2013 жылы қайтыс болғандар Санат:Астанада қайтыс болғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан саясаткерлері Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің төрағалары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары Санат:Қазақстан Республикасының Ұлттық пантеонында жерленгендер Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалінің иегерлері Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Достастық орденінің иегерлері Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері
Шекті диаметр
Шекті диаметр — жарылғыш зат зарядының тұрақты от алуын қамтамасыз ететін оның кіші диаметрі. Егер заряд диаметрі dкр -дан төмен болса, онда онын тұрақты от алуы мүмкін емес. Dкр шамасы жарылғыш заттың табиғаттына, оның тығыздығына, түйіршіктердің ірілігіне және сырт қабына байланысты болады. Шпур немесе ұңғының көлденең қимасын жарылғыш затпен толық етіп оқтағанда, оның сырт қабының қызметін айналасындағы тау-кен жыныстары атқарады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Багацератопс
thumb|Багацератопс Багацератопс — Моңғолияны мекендеген қарапайым протоцератопсид тұқымдасының өкілі. Төрт аяқты, шөппен қоректенген динозавр көлемі жағынан протоцератопсидтің ішіндегі ең кішкентайы. Басының артқы жағында жіңішке желбіршегі, ал мұрнында шағын мүйізі болған. Осы сияқты мүйіз кейіннен Солтүстік Американың әлдеқайда жетілген, алып, мүйізді церотопсиддинозаврларынан да кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Динозаврлар
Еспес-Ендюрен
Еспес-Ендюрен (Espès-Undurein) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64214, пошта индексі — 64130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 497 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,82 адам/км².
Темірбеков Жәмшит
Темірбеков Жәмшит (1935 жылы туған, бұрынғы Көкшетау ауданы «Октябрьдің 40 жылдығы» кеңшары) – ғалым, вирусолог, эпидемиолог, медицина ғылымының докторы (1984). Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген (1959). Эпидемиология, микробиология және жұқпалы аурулары ғылыми-зерттеу институтында кіші ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі болып қызмет атқарған (1959 – 78). Негізгі ғылыми жұмыстарының бағыты вирусология және эпидемиологиялық аурулардың табиғи ошағын анықтауға арналған. Республикада жұқпалы аурулардың алдын алу, емдеу әдістеріне Темірбеков ашқан жаңалықтар септігін тигізген.
IC 3280
IC 3280 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sbc R типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40372, MCG 2-32-30, ZWG 70.54, VCC 729.
Сыртқы сілтемелер
IC 3280 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Темірбеков Зарап Мұсаұлы
Темірбеков Зарап Мұсаұлы (1906, Көкшетау облысы Ақан болысы – 1938, Алматы) – қоғам қайраткері, журналист. 1923 – 25 ж. Петропавл педагогика техникумында, 1931 ж. Мәскеудегі коммунистік журналистер институтында оқыды. 1925 – 29 ж. Петропавл, Ақтөбе, Жетісу губерниясының комсомол комитеттерінде қызмет атқарды. 1930 ж. «Еңбекші қазақ» («Егеменді Қазақстан») газетіне партия бөлімінің меңгерушісі қызметіне ауыстырылды. 1931 – 34 ж. Атбасар, Ақмола ауданы партия комитеттерінде, облысы «Ленин туы» газетінде қызмет істеді. 1934 – 35 ж. Қарағанды облысы комсомол комитетінің хатшысы, 1935 – 1937 ж. республикалық «Лениншіл жас» газетінің редакторы. Өмірінің соңғы кезінде Қазақстан К(б)П ОК-нде бөлім меңгерушісі болып қызмет жасады. Т. «Жаңа өмір», «Жанталас» шығармаларымен қатар Н. Островскийдің «Как закалялась сталь» романын қазақ тіліне аударған. 1937 ж. репрессияға ұшырап, 1938 ж. атылған. 1958 ж. толық ақталды.
Алмас Қажыбайұлы Темірбай
Темірбай Алмас Қажыбайұлы (1979 жылы 22 қаңтарда туған, бұрынғы Көкшетау облысы, Зеренді ауданы, Ортақ (Ақмола облысы) ауылы) – ақын, жазушы, журналист, өлкетанушы, «Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері».
Өмірбаян
Қазақстан Жазушылар одағының Ақмола облыстық филиалының директоры. Қазақстан Жазушылар одағының (2001), Қазақстан Журналистер одағының (2005) мүшесі. әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың журналистика факультетін (2000), Көкшетау университетінің саясаттану факультетін (2004) бітірген. Еңбек жолын 16 жасында бастаған ол облыстық «Көкшетау» газетінде тілші (1995 – 1998), аудандық «Бурабай» газетінде редактордың орынбасары (1998 – 1999), қалалық «Көкшетау» газетінде шолушы (1999 – 2003), республикалық «Алаш үні» газетінде бас редактордың орынбасары, кейін бас редакторы (2003 – 2006), облыстық «Арқа ажары» газетінде мәдениет және руxаният бөлімінің меңгерушісі (2006 – 2008) болып қызмет атқарған. 2008 жылдан Ақмола облыстық «Көкшетау» журналының бас редакторы. Алмас Темірбай 30 шақты облыстық, республикалық, xалықаралық поэзия байқауларының, мүшәйралардың жеңімпазы, жүлдегері. Халықаралық «Шабыт» жастар шығармашылығы фестивалінің екі мәрте лауреаты және Гран-При жүлдесінің иегері. Қазақстан Жастар одағының «Серпер» сыйлығының лауреаты. (2008), Қазақстан Республикасы Үкіметінің "Дарын" мемлекеттік сыйлығы лауреаты. "ҚР Тұңғыш Президенті қоры" сыйлығының тұңғыш лауреаты (2009). ҚР Президенті стипендиясының 3 мәрте иегері. Төлеген Айбергенов атындағы сыйлықтың лауреты. (2019). Қазақтың көрнекті ақыны Жүрсін Ерман ұйымдастырған республикалық «Бір өлең – бір әлем» мүшәйрасына екі рет қатысып, ақпан айында І орынды иеленсе, қазан айында Бас жүлдені қанжығасына байлап, жеңіл автокөлікті жеңіп алған (2008).
Топтама өлеңдері «Қазақстан жас ақындар антологиясы», «Қос ішек», «Зеренді көктемі», «Жас толқын», «Сыр-сандықты ашып қара», «Ел жүрегіндегі Ес-аға», «Жыр өзегі ─ елдік, тіл, рух»   және т.б. ұжымдық жыр жинақтарға жарық көрген.
«Аллажар», «Жұмақ жұрт», «Автопортрет», «Мың бір мұң», «Жекебатыр» атты өлең кітаптарының авторы. Алмас Темірбайдың өлеңіне жазылған әндер бүгінде Қазақстан эстрада жұлдыздарының орындауында айтылып жүр.
Рабиндранат Тагор, Жалаладдин Руми, Сергей Есенин, Канапьянов Баxытжан және қырғыз ақыны Калыбеков Нурлан өлеңдерін қазақ тіліне аударған.
Жарық көрген кітаптары
Топтама өлеңдері «Қазақстан жас ақындар антологиясы», «Қос ішек», «Зеренді көктемі», «Жас толқын», «Сыр-сандықты ашып қара», «Ел жүрегіндегі Ес-аға», «Жыр өзегі ─ елдік, тіл, рух», «Көкшетау жас ақындар антологиясы», үздік ақындардың 10 томдық «Жыр маржаны» атты қазақ поэзиясының антологиясында және т.б. ұжымдық жыр жинақтарға жарық көрген. Ол туралы мәліметтер «Қазақ әдебиеті энциклопедиясына», «Ақмола облысының энциклопедиясына» енген.
«Аллажар», «Жұмақ жұрт», «Автопортрет», «Мың бір мұң», «Жекебатыр» атты өлең кітаптарының авторы. Бірнеше өлеңі ҚР Білім және Ғылым министрлігі бекіткен орта мектептер бағдарламасына енген, мектеп оқулықтарында жарық көрген.
Ақынның әлеуметтік парақшалары
Санат:1979 жылы туғандар Санат:Қазақстан ақындары Санат:Қазақстан жазушылар одағы мүшелері
Журньяк (Дордонь)
Журньяк (Journiac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24217, пошта индексі — 24260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 409 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Айымбай Қарабасов
Айымбай Қарабасов(1909, Маңғыстау ауданы Шайыр ауылы – 1989) – соғыс және еңбек ардагері, жұмысшы. Соғысқа дейін мал шаруашылығында еңбек еткен. Кейіннен егіншілікпен айналысты. 1942 Шевченко әскери комиссариантынан әскерге аттанды. 3 Белорусь майданындағы 836 атқыштар полкінде 1942 жылдың қаңтарынан бастап атқыш, қарашасынан бастап минометчик болып Ұлы Отан соғысы аяқталғанша 1945 жылдың шілдесіне дейін от пен оқтың ортасында майданның алдыңғы шебінде жан аямай соғысқан бірден бір жауынгер. 3 Белорусь майданында Қырымды азат ету Балтық жағалауындағы соғыста Книзберг қаласын азат ету жолында ерлікпен шайқасып, соғысты Фелауо аралында аяқтады. Қызыл жұлдыз орденімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1909 жылы туғандар
Медави
Медави (Médavy) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61256, пошта индексі — 61570.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 151 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,79 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Лукас Моура
Лукас Родригес Моура да Силва (Lucas Rodrigues Moura da Silva; 13 тамыз 1992 жыл, Сан-Паулу, Бразилия) — бразилиялық футболшы, Бразилия Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм" клубының жартылай қорғаушысы.
Жетістіктері
Бразилия құрамасы
Дереккөздер
Санат:Сан-Паулуда туғандар Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары Санат:Тоттенхэм Хотспур ФК ойыншылары
Фочиккия
Фочиккия (Focicchia) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,11 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B116, пошта индексі — 20250.
Түндік (өзен)
Түндік – Ертіс алабындағы өзен.
Фочиккия
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 40 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,63 адам/км².
Мира (жұлдыз)
Ми́ра (ο Cet, Омикрон Кита) — Кит жұлдыздар тобындағы қос жұлдыз.Оның құрамында қызыл дәу Мира А  және ақ ергежейлі Мира В бар.Мираға дейінгі қашықтық - Мираға дейінгі қашықтық — 417 жыл ± 14 %. Компоненттер 70 а. б. қашықтық шамасында, орбиталық период 400 жыл шамасында.
Фочиккия
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Мира (жұлдыз)
Мира А — ауыспалы жұлдыз, жұлдыздар мирида тобына ат береген. Оның периоды 332 күн. Мира B дәуден ағатын ыстық дискондық заттармен араласта орналасқан.
Фочиккия
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Мира (жұлдыз)
Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B0_(%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B0)
Түндік (өзен)
Географиялық орны
Қарағанды облысының Қарқаралы, Павлодар облысының Баянауыл, Май аудандары жерімен ағады. Атауы терістікке, солтүстікке қарай ағатын өзен деген ұғымды білдіреді. Ұзындығы 305 км, су жиналатын алабы 10100 км2.
Бастауы
Қарқаралы ауданындағы Кешубай мен Қоңыртемірші тауларының солтүстік баурайларынан басталып, Май ауданындағы Қарасор көліне құяды.
Гидрологиясы
Жоғарғы ағысында аңғарының ені 0,2 - 0,3 км, орта ағысында 1-2 км, жағасы көбіне жарлы (1-2 м). Төменгі ағысында аңғары 7-10 км-ге дейін кеңейеді. Жауын-шашын, қар, жер асты суларымен толығады. Көп жылдық орташа су ағымы Ақтастық аулының тұсында 0,4 м3/с.
Негізгі салалары Ақжарық (37 км), Қызылащы (48 км), Сарыбұлақ (21 км), Ащышиөзек (78 км), Егіндібұлақ (21 км), Күндік (10 км), Жоғарғы Қарасу (30 км), Төменгі Қарасу (35 км), Жарқайың (17 км), Бала Түндік (67 км). Алабы жайылым, жайылмасы шабындық. Жағаларындағы елді мекендерді сумен қамтамасыз етеді. Шабындықты, жайылымдарды суландыруға пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Ертіс су алабы Санат:Баянауыл ауданы өзендері Санат:Қарқаралы ауданы өзендері Санат:Май ауданы өзендері
Әлеуметтік және саяси институттар
Әлеуметтік және саяси институттар - тұрақты құрылымымен, өз ішінде тығыз ықпалдасқан, көп қырлы, қызметінің икемді әрі әсерлілігімен ерекшеленетін, салыстырмалы түрде жоғары ұйымдасқан әлеуметтік және саяси жүйелік құрылымдар.
Әлеуметтік және саяси институттар - қоғамдық, топтық, жеке маңыздағы нақтылы мақсаттарға жету үшін немесе аса маңызды қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін адамдардың бірлесуі. Әлеуметтік және саяси институттарды құра отырып, қоғам маңызды салалардағы мәселелердің нақтылы әлеуметтік және саяси іс-әрекет түрлерін белгілеп, бекітеді, оларды сол қоғамның мүшелеріне, әлеуметтік топтарына, мемлекеттің барлық азаматтарына немесе бір партияның мүшелеріне, басқа саяси ұйымға түрақты әрі міндетті етеді. Әлеуметтік және саяси институттар - ол отбасы, мемлекет, оның органдары (парламент, президент, үкімет, сот), партиялар, білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру жүйелері, зауыттар, банк жүйесі, базарлар, ғылыми және мәдени үйымдар мен мекемелер, бұқаралық ақпарат құралдары, дін және басқалар. Әлеуметтік және саяси институттар үшін іс-әрекеттің әр субъектісінің қызметі мен өкілетін нақтылау, олардың әрекеттерінің келісімділігіне тән, қатаң бақылау мен реттеу деңгейі өте жоғары. Әлеуметтік және саяси институттар негізінде жатқан әлеуметтік және саяси байланыстар - институционалды деп, ал, Әлеуметтік және саяси институттарды құру процесі - институионализация деп аталады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
1222 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1222 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1222 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Георгий Васильевич Чичерин
Георгий Васильевич Чичерин(12.11.1872,Тамбов губерниясы,Караул селосы,-07.07.1936, Мәскеу) - кеңес мемлекет қайраткері, дипломат. 1904 жылдан революциялық қозғалысқа қатысқан. 1918 жылдан Компартия мүшесі. 1896 жылы Петербург университетінің тарих - филология факультетін бітірген. 1917 жылы Англияда саяси эмигранттардың Ресейге оралу жөніндегі "делегат комиссиясының" хатшысы ретінде тұтқындалды. Кеңес өкіметнің талап етуі бойынша ол түрмеден босатылды. Кеңестік Ресейге қайтып оралған соң Сыртқы істер халкомының орынбасары болып тағайындалды. 1918 жылы 3 наурызда кеңес делегациясының құрамында болып, Германиямен жасалған Брест бітіміне қол қойды. 1918 жылы 13 наурыздан РСФСР Сыртқы істер халкомы міндетін атқарды, ал 30 мамырдан халық комиссары. 1923-30 жылдары КСРО Сыртқы істер халкомы. Генуя конференциясына, Лозанна конференциясына қатысқан кеңес делегациясын басқарды. 1922 жылы Германиямен жасалған Рапалль шартына т.б. шарттарға қол қойды БК(б) П 14-15 съездерінде ОК мүшесі болып сайланды. БОАК пен КСРО ОАК мүшесі. 1930 жылдан дербес зейнеткер. Чичерин Кеңес елінің мүддесн қорғау істеріне айтарлықтай үлес қосты. Ол революциялық қозғалыс, халықаралық қатынас, мәдениет тарихы жөніндегі бірқатар еңбектің авторы.Чичериннің қызметіне В.И.Ленин жоғары баға берді.
Қолданылған әдебиет
Санат: 1872 жылы туғандар Санат: 1936 жылы қайтыс болғандар
Гвадалахара (Испания)
Гвадалахара (Испания) (Guadalajara) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 83789 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 267,5 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Мәдина Есмалайқызы Ерәлиева
thumb|Мәдина Ерәлиева Мәдина Есмалайқызы Ералиева (2 тамыз 1954, Қызылорда облысы Қазалы ауданы — 27 қараша 2000, Қызылорда облысының Майлыбас қиылысы маңындағы Арал-Ташкент тас жолында жол апатынан қайтыс болды) — кеңестік және қазақ эстрадасының халық әншісі, мұғалім. Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген әртісі (1990), Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі (1991).
Дереккөздер:
Санат:2 тамызда туғандар Санат:1954 жылы туғандар Санат:Қазалы ауданында туғандар Санат:27 қарашада қайтыс болғандар Санат:2000 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазалы ауданында қайтыс болғандар Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:КСРО әншілері Санат:Қазақстан әншілері Санат:Автокөлік апатынан қайтыс болғандар Санат:Сопрано
Кек алушылар
Кек алушылар (Avengers) — Marvel кинематографиялық әлемінің суперқаһармандар тобы.
Диірменнің шекті айналу саны
Диірменнің шекті айналу саны — диірменнің айналу саны шекті саннан артса, шарлар не біліктер ортадан тепкіш күштін әсерімен барабанный іш бетіне жабысып бірге айналып ұнтақтау процесі тоқталады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Эйзенхауэр доктринасы
thumb| alt=A.| [[Дуайт Дэвид Эйзенхауэр|Дуайт Дейвид Эйзенхауэр.]]
Эйзенхауэр доктринасы, Даллес– Эйзенхауэр доктринасы – АҚШ-тың Таяу және Орта Шығыстағы ұлт-азаттық қозғалысын басып-жаншуға бағытталған сыртқы саяси бағыты. Жобасын АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Дж. Ф.Даллес жасап, 1957 жылы 15 қаңтарда президент Д.Эйзенхауэр конгреске жолдады. Конгрестің екі палатасының біріккен қарарында бекітілді (7 наурызда қабылданып, 9 наурызда президент қол қойды). Эйзенхауэр доктринасында Египетке қарсы ағылшын – француз – израиль агрессиясының (1956) сәтсіздікке ұшырауы және отаршыл елдердің Таяу және Орта Шығыстағы жағдайының едәуір әлсіреуі нәтижесінде пайда болған олқылықтың орнын күшпен толтыру мақсаты көзделді. Таяу және Орта Шығысқа “коммунистік қауіп” төнді деген желеумен доктринада бұл аймақтағы реакциялық күштерге әскери және экономикалық көмек беру, сондай-ақ конгрестің рұқсатынсыз-ақ АҚШ Қарулы Күштерін пайдалану белгіленді. Эйзенхауэр доктринасы халықаралық құқықты өрескел бұзды, әрі БҰҰ Жарғысы мен бейбітшілік мүддесі принциптеріне қайшы келді. 1957 жылы Эйзенхауэр доктринасы Сирия тарапынан туған “агрессиядан” Иорданияны “қорғау” деген сылтаумен екі рет қолданылды. 1958 жылы шілдеде Эйзенхауэр доктринасын басшылыққа ала отырып, АҚШ Ливанға тікелей басқыншылық соғыс жүргізді.
Дереккөздер
Санат:АҚШ сыртқы саясаты Санат:Қырғи қабақ соғысы Санат:1957 жыл
Семенов Николай Николаевич
Семенов Николай Николаевич (1896 — 1987) — Орыс химигі, академик. Нобель сыйлығының лауреаты (1956). Химиялық процестердің жүруіне, газ қоспаларының қопарылуы мен жануына, жалынның таралуына байланысты ғылыми зерттеулер жүргізді. Тармақталған тізбекті реакцияларды ашып, олардың механизмін зерттеп, теориясын тұжырымдады. Катализдің гомогенді және гетерогенді салалары бойынша көптеген жұмыстар жүргізіп, нәтижесінде, катализдің жаңа түрі — ионды-гетерогенді катализді ашты. "Химиялық физика" журналының бас редакторы болды.
Дереккөздер
Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Химиктер Санат:1896 жылы туғандар Санат:1987 жылы қайтыс болғандар Санат:Физиктер
Степко-Вож
Степко-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лыа-Юөзенінің сол жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.