cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Селенга (өзен)
Селенга – Монғолия және РКФСР-дің Бурят АССР-і территориясындағы өзен, Идэр және Муран өзендерінің қосылуынан құралып, Байқал көліне атырау жасай (көлге құятын өзендер суының ½-і Селенга үлесіне келеді) құяды. Идэр өзенінің басталар жерінен Селенганың ұзындығы 1024 км (409 км-дейі КСРО жерімен өтеді), алабы 447 мың. Негізгі салалары: Эгин-Гол, Орхон (МХР), Джида, Чикой, Хилок, Уда (КСРО). Селенга негізінен жазық өңірлерді басып ағады. Су деңгейінің жоғарғы кезеңі жаз және күзге (жаңбырға байланысты) келеді. Орташа су шығыны МХР және КСРО шекарасында 310 /сек, атырауында 935  /сек. Қарашада қатып, сәуіргде мұзы кетеді. Сухэ-Батор (МХР) қ-на дейін тұрақты кеме қатынасы бар. Селенга жағалауында Бурят АССР –інің астанасы Улан-Удэ қ. орналасқан.
Санат:Ресей өзендері Санат:Моңғолия өзендері
Бетвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Бетвиль (Bettwil) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Мури округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 573 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.25 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4227, пошта индексі — 5618.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ключевой (Мечетлин ауданы)
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Черкола
Черкола (Cercola) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 19 232 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 6191 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 80040.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Gennaro. Жыл сайынғы мерекесі — 19 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Сан-Педру-де-Оливейра
Сан-Педру-де-Оливейра (São Pedro de Oliveira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Брага (қала) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 568 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,87 км² шамасында. Халық тығыздығы — 197,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Уэкас
Уэкас (Huecas) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Торрихос ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 617 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 25 км.
Дереккөздер
Санат:Толедо елді мекендері
Әбдуәли Төлегенұлы Төлебиев
Төлебиев Әбдуәли Төлегенұлы  (12.9.1953 жылы туған, ІХР, Лаусечум қаласы) – суретші, кескіндемеші, педагог. 1975 жылы Қазақ педагогикалық институтының (қазіргі Алматы мемлекеттік педагогикалық университеті) көркемсурет-графика факультетін бітірген. Қазақ КСР-і ғылым академиясының Тарих және археология институтында суретші-археолог (1975 – 76), Қазақ политехникалық институтындағы (қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) сурет кафедрасының ассистенті (1976 – 80), қазіргі Қазақтың бас сәулет-құрылыс академиясындағы сәулет және сурет кафедрасында аға оқытушы, доцент (1980 – 2006) болды. 2007 жылдан дизайн факультетінің бейнелеу өнері секторын басқарады. 3 монографияның, 6 оқулықтың, 6 оқу-әдістемелік құралдардың, 40-тан астам ғылыми мақаланың авторы.Бүкілодақтық, республикалық және Бухарест қаласында өткен Халықаралық (1992, Румыния) көрмелерге қатысқан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Пятиверстка
Пятивёрстка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чертала өзенінің сол жағалауынан 94 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шығырлықұмды
Шығырлықұмды – Ойыл алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Темір ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 71 км, су жиналатын алабы 1300 км2.
Бастауы
Бородиновка ауылының оңтүстігіндегі бұлақтардан басталып, Сарытоғай елді мекенінен жоғары Ойыл өзеніне құяды.
Сүңгуір қоңыз
Сүңгуір қоңыз – су қоңыздары тұқымдасына жататын қоңыз түрі. Денесінің ұзындығы шамамен 25 – 35 см, сары түспен көмкерілген қара түсті болып келеді. Бұлардың артқы аяқтары жүзуге арналған – табаны ұзын қылшықты, жалпайған. Сүңгуір қоңыздар су қоймаларында тіршілік етеді. Әдетте су жәндіктерімен қоректенеді. Cүңгуір қоңыз- су қоңыздар тұқымдасына жатады. Көп таралғаны- көмкерілген сүңгуір қоңыз. Сопақша денесінің ұзындығы 25-35 см, денесінің жоғарғы жағы сары түспен көмкерілген қоңыр немесе жасыл қара түсті. Артқы аяқтары жүзуге икемделген- ұзын, жалпайған, табаны ұзын қылшықты, аяқтарымен бір мезгілде еседі. Сүңгуір қоңыз тоқтау немесе баяу ағатын су қоймаларында тіршілік етеді. Тыныс алу үшін құрсағының ұшын судан шығарып қояды да, сөйтіп қанатының астына ауа жинайды, оны су астындапайдаланады. Әртүрлі су омырқасыздарымен қоректенеді.
Дереккөздер
Санат:Жануарлар Санат:Биология
Шығырлықұмды
Гидрологиясы
Аңғары орта, төменгі бөлігінде кең. Батыс жағасы тік жарлы, шығысы көбіне жайпақ. Жауын-шашын, аздап жер асты суымен толығады. Шағын бірнеше саласы бар. Алабы – жайылым, жайылмасы – шабындық.
Дереккөздер
Санат:Темір ауданы өзендері Санат:Ойыл су алабы
Райнгольд Эмильянович Литман
Райнгольд Эмильянович Литман (1936 ж. т.), шахтер, Социалистік Еңбек Ері (1971), КСРО-ның Құрметті шахтері (1974). 1952-1964 ж. «Қарағандыкөмір» комбинаты «Кировкөмір» тресінің К. О. Горбачев атындағы №7-8-шахтасының кен қазушысы, 1964 жылдан «Қарағандыкөмір» өндірістік бірлестігінің В. И. Ленин атындағы шахтасының кен қазушылар бригадирі. 9-11-сайл. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты, ҚОКП 25-съезінің, Қазақстан Компартиясы 16-съезінінделегаты. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталған.
NGC 2407
NGC 2407 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Райнгольд Эмильянович Литман
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
NGC 2407
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Илья Львович Сельвинский
Сельвинский Илья (Карл) Львович (24. 10. 1899, Симферополь, – 22. 3. 1968, Москва ) – орыс совет жазушысы. 1941 жылдан КОКП мүшесі. Москва университетінің қоғамдық ғылымдар факультетін бітірді (1923). Әдеби жұмыспен 1915 жылдан айналысты. 20 жылдары конструктивистер әдеби тобы жетекшілерінің бірі. Ертеректегі шығармаларының бастылары – «Улялаевщин» поэмасы (1927), «Командарм 2» трагедиясы (1928). Өлеңмен жазылған «Пушторг» романы (1928). 30 жылдарда тарихи тақырыптарда шығармалар жазды. Ресей тарихының күрделі кезеңдерін суреттеді («Иоанн сері», 1937; «Бабек», 1941 т. б. ). Ұлы Отан соғысы тұсында патриоттық жырлар(«Мен мұны көрдім» т. б.) жазумен бірге «Ресей» драм. Трилогиясын («Ливон соғысы», 1944; «Полтавадан Ганнгутқа дейін», 1949; «Үлкен Кирилл», 1957) жариялады. «Жыр бастауы» кітабын (1962), «Айқай, жастық шағым» өмірбаяндық романын (1966) т. б. жазды. Сельвинский қазақ ақындарының (Абай, Жамбыл, І. Жансүгіров, Т. Жароков, Ә. Тәжібаев т. б.) бірқатар шығармаларын орыс тіліне аударды. 5 орденмен және медальдармен марапатталған.
Атцельгифт
Атцельгифт (Atzelgift) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 667 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 43 205. Муниципалитеттің басшысы — Ренате Юнг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Кашира
Кашира — Ресейдің Мәскеу облысындағы қала. Ол әкімшілік-аумақтық бірлікті (әкімшілік аумағы бар облыстық маңызы бар қала) және аттас муниципалды құрылымды Кашира қалалық ауданын құрайды.
Ока өзеннің оң жақ жағалау айлағы, Мәскеуден оңтүстікке қарай 90 км жерде орналасқан Мәскеу облысындағы ең көне (1356 жылдан бастап) қалалардың бірі. Мәскеу темір жолының Павелецкий бағытындағы теміржол вокзалы. Ступино-Кашира агломерациясы орталықтарының бірі және оның екінші үлкен қаласы. Халық саны (2015 ж. қарашасында қосылған Ожерелее қаласын қоса алғанда) - 47 392 адам (2020).
Қала елтаңбасы
left|thumb|100px|Елтаңба (1778) 1778 жылы бекітілген Кашираның елтаңбасының гералдикалық сипаттамасында: «Көлденең сызықпен екіге бөлінген қалқан: қалқанның жоғарғы бөлігінде көгілдір өрісте алтын креш, ал төменгі бөлігінде күміс өрісте құрттаған қара қанаттары бар және алтын тәж таққан Зиланттың Қазан елтаңбасын бейнелейді, бұл ұлы кінәз Василий Иоанновичтің басқаруындағы осы қала Қазан ханы Әбділ Летифке мұраға берілген деп еске салады; ал, қалқанның жоғарғы бөлігі оның сол кезде де Ресей мемлекетінен кетпегендігін көрсетеді».
Атауы
М. Фасмердің айтуы бойынша, қала атауы Тула диалектісіндегі кошира «қой қорасы» шыққан деседі.
В.Н.Топоровтың айтуы бойынша, Кашира өзінің атауын Каширка өзеніне міндеттейді, оның қасында Оканың сол жағындағы Окаға құятын жерде, жұмсақ жағалауында қала бастапқыда орналасқан. Өзен атауының Балтық гидронимиясындағы параллелдері бар.
Тағы бір нұсқаны Е.М.Мурзаев баяндайды. XIV ғасыр шежіресінде Кашира Кошира деп аталады. Сондықтан топоним түрікше «кош» (кепе, қоныс, сүт фермасы, тұрақ), немесе «кешир» (өзенді кесіп өтетін өткел) байланысты, өйткені дәл осы жерде Ока өзенінің ыңғайлы және күзетілетін өткелі болған.
Дереккөздер
Санат:Кашира
Лиро-эпос жанры
thumb|right|200px| Лиро-эпос жанры — бір жағынан, лирикалық, сыршылдық, сарыны бар, екінші жағынан оқиғалы болып, эпосқа тән сипатқа да ие болатын шығарма түрі.
Көбінесе Лиро-эпостық жырлар, лирикалық поэма түрінде кездеседі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі ғашықтық жырлар деп аталатын лирикалық поэмаларды ("Қыз Жібек", "Қозы Көрпеш - Баян Сұлу") осы жанрға жатқызуға болады. Жазба әдебиетінде лирикалық поэмалар Байрон, Шелли, Мицкевич, Пушкин, Лермонтов творчествосында кеңінен өріс алды. Лиро-эпикалық шығарманың белгілі сюжеттік құрылымы және адам характерінің мүсінделіп суреттелуі тұтасып келеді.
Лиро-эпикалық шығармада уақиғалар тізбегі мен кейіпкерлердің әрекетінде белгілі бір мақсат болады. Ақын өз қаһармандарының ішкі әлемін даму, өсу бағытында бейнелейді. Мұндайда автор эпикалық жанрдың принциптеріне сүйенеді. Лиро-эпикалық туындыда сюжетке енетін образдардан басқа лирикалық геройдың образы да айқын көрінеді. Қазақ әдебиетінде лирикалық поэманың үлгісі ретінде Мағжан Жұмабайдың "Батыр Баян" атты поэмасын атауға болады. Мұнда уақиға негізі ширақ шиеленіске толы болып келеді. Ал поэманың нәзік лирикалық сипаты, шығарманың негізгі кейіпкері Батыр Баянның көңіл күйінің терең ашылып суреттелуінен де, ақынның өз толғаныстарынан да айқын аңғарылып отырады.
Дереккөздер
Санат:Әдебиеттану
Сейшель аралдары Ұлттық футбол құрамасы
Сейшель Аралдары Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Сейшель аралдарының намысын қорғайтын құрама. Басқарушы ұйым — Сейшель аралдары футбол федерациясы.
Тарихы
Сейшель футбол федерациясы 1979 жылы құрылды. 1986 жылы ФИФА-ға да, Африка Футбол Конфедерациясына да мүше болды. Әзірше әлем біріншілігі мен Африка Ұлттар кубогына қатысқан емес. Жоғағы жетістігі ретінде 2011 жылғы Үнді мұхиты ойындарындағы бірінші орынды айтуға болған. Сондай-ақ, 1979 жылы осы турнирде финалға дейін жетіп, Реюньон құрамасынан 1:2 есебімен ұтылып қалған.
Сілтемелер
Санат:Сейшель аралдары Ұлттық футбол құрамасы
Ғылыми-техникалық прогресті қаржыландыру
Дереккөздер
Санат:Қаржы Санат:Экономика
Кепілдікті шарт
Кепілдікті шарт - халықаралық құқық нормаларының сақталуын және халықаралық міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ететін құқықтық қағидаттар мен құралдардың жиынтығы. Халықаралық кепілдіктің негізгі нысаны. Онда, мысалы, бір немесе бірнеше мемлекет үшінші тұлғаға (мемлекетке немесе мемлекеттер тобына) жүктелген міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз етуге немесе белгілі бір елдерге басқа елдер тарапынан зиян келтіруден сақтау кепілдігін беруге міндеттенеді.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Алма-Атинская (метро бекеті)
Алма-Атинская (Алма́-Ати́нская) — Мәскеу метросындағы Замоскворецкая бағытының ең соңғы бекеті.
300px|нобай|оңға|Алма-Атинская метро бекетінің кіреберісі
Бекеттің құрылыс жұмыстары 2011 жылы басталып, ашылу салтанаты 2012 жылы 24 желтоқсанда өтті.
нобай|оңға|300px|Бекеттің сыртқы көрінісі
2011 жылдың 29 қарашасында Мәскеу қаласының басшылығы Братеево метро бекетінің атауын Алма-Атинскаяға ауыстыратынын жариялады.
Дереккөздер
Санат:Метро Санат:Мәскеу
IC 2817
IC 2817 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Прем
Прем (Prem) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Вайльхайм-Шонгау ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 866 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,91 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 90 143. Муниципалитеттің басшысы — Херберт Зибер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Головниха (Чема тармағы)
Головниха — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чем өзенінің сол жағалауынан 78 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Алегаз
Алегаз — Башқұртстанның Мечетлин ауданындағы ауыл, Алегаз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1269 адамды құрады. Пошта индексі — 452558, ОКАТО коды — 80242805001.
Ескуар
Ескуар (Escoire) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Периге округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,94 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 462 адамды құрады. Халық тығыздығы — 117,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Сельсин (машина)
Сельсин (ағыл. Silsyn, celf – өзі және грек. Synchronos – бірі мезгілді) – бір біліктің бұрыштық ығысуына сәйкес өзара мех. түрде байланыспаған басқа бір біліктің бұрыштық ығысуын тудыратын электр машинасы. Жұмыс істеу принципіне қарай ол ротордың айналуы кезінде бір фазалы бірінші реттік орам (қозу орамы) мен үш фазалы екінші реттік орам (синхрондау орамы) арасындағы өзара индуктивтігі жайлап өзгертетін бұрылмалы трансформатор түрінде болады. Қолданылуына сәйкес ол датчикті сельсин, қабылдағыш сельсин және диференциалды сельсин, ал жасалу ерекшелігіне сәйкес жанаспалы (контактілі) және жанаспайтын түрлерге бөлінеді. Жанаспалы сельсиннің орамдары статорда орналасады. Мұнда қозу орманының осі синхрондау орманының осіне перпендикуляр болады. сельсин қадағалау жүйесінің бақылау әрі басқару тетігі тағы басқа мақсаттар үшін пайдаланылады.
Цеме
Цеме (Zeme) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1197 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 48 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 27030.
Елді мекеннің қамқоршысы — Alessandro di Bergamo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 6866
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Магтал
Магтал — монғол фольклорының жанры, Еуропадағы ода, арабтағы мадх, қазақтағы мадаққа сарындас мақтау, мадақтау жырлары.
Дереккөздер
Санат:Моңғолия әдебиеті
Кувады
Кувады — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мелекес өзенінің оң жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Төменгі Кама су торабынан Вятка өзені сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мәдени өсімдіктердің шыққан орталықтары
Мәдени өсімдіктердің таралу орталығы - әр түрлі мәдени өсімдіктердің шыққан жері. Мұндай орталықтар болатынын алғаш рет Н.И. Вавилов дәлелдеді.
Толығырақ
Ол мәдени өсімдіктердің таралу орталығын 8 аймаққа бөлген, олар: Қытай,Үнді, Үнді-Малая,Орта, Алдыңғы Азия, Жерорта теңізі, Батыс, Орталық Мексика, Оңтүстік Америка және Чили Андысы. Орыс ғалымы П.М. Жуковский (1888 – 1975) мәдени өсімдіктердің таралу орталығын 12 аймаққа бөлді. Олар: Қытай, Жапония, Индонезия, Үндіқытай, Австралия, Үндістан, Орта, Алдыңғы Азия, Жерорта теңізі маңы, Африка, Еуропа,Сібір, Орталық, Оңтүстік, Солтүстік Америка. Мәдени өсімдіктердің таралу орталығының пайда болуы адамзат мәдениетінің қалыптасуымен тығыз байланысты. Қытай, Жапониядан күріш, қонақ тары, қытай капустасы, бұршақ түрлері, құрма, апельсин, мандарин, шай, т.б. өсімдік түрлері; Индонезия, Үндіқытайдан нан ағашы, манго, лимон, бананның бірнеше түрі, қант пальмасы, эвкалипт, темекі, мақта; Австралиядан қант қамысы, қияр, кенеп, кокос пальмасы, күріш түрлері, қара бұрыш; Орта Үндістаннан қара бидай түрлері, бұршақтың бірнеше түрі, зығыр, мақсары, қарбыз, сәбіз, алма, алмұрт, өрік, шие, банан жеміс ағашы; Орта Азиядан бидай, қара бидай, арпа, сұлы, бұршақ, жоңышқа, қант қызылшасы, алма, жүзім, анар; Алдыңғы Азиядан зәйтүн, лавр, жеміс ағаштары, т.б. мәдени өсімдіктер таралған. Дүниежүз. мәдени өсімдік тобына Африка орталығынан мақтаның бірнеше түрі, қарбыз, кофе; Америка орт-нан жүгері, картоп, қызанақ, асқабақтың бірнеше түрі, какао, жержаңғақ, жер алмұрты қосылды.
Лагоа-Гранди (Минас-Жерайс)
Лагоа-Гранди (Минас-Жерайс) (Lagoa Grande (Minas Gerais)) — Бразилиядағы қала, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Солтүстік-Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Паракату экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 764 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 219,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Мәдени өсімдіктердің шыққан орталықтары
Толығырақ
Алғашқы адамдар тек жабайы өсімдіктердің тұқымы, жемісі, пиязшығы және басқа бөліктерін пайдаланды. Өсімдіктерді қолда өсіру әдісін меңгере алмағандықтан, табиғаттың бергенін ғана місе тұтты. Сондықтан бұл кезең жинаушы кезең деп аталды. Адамзат тарихындағы бұл кезең сан ғасырларға созылды. Адамдар біртіндеп кейбір өсімдіктерді тұқымынан өсіру жолын тапты. Ондай адамдар құнарлы топыраққа өсімдікті өсірумен ғана шектелмей, ол өсімдіктің сапасын өзгертуді де меңгерді. Өсімдіктің өзіне қажетті өнім беруін реттеу үшін сұрыптал, іріктеу қажет болды. Адам сұрыптау жолымен қолдан шығарған бір тұр дарақтарының жиынтығы іріктеме деп аталады. Сөйтіп өмірге селекция ғылымы келді. Жануарлардың қолдан шығарылған түрін цолтщым дейді. Өсімдіктердің жаңа іріктемелерін, жануарлардың жаңа қолтұқымдарын шығарумен ұғылданатын ғылым - селекция деп аталады (латынша «селекция» - іріктеу, сұрыптау).
Қазақстанда қант қызылшашы мен кендірді биологиялық сұрыптау жағынан ғылыми тұрғыда сипаттаған алғашқы ғалым - Кәрім Мыңбаев. Ол көксағыздың биологиялық ерекшеліктерін зерттеп, оны сұрыптау әдістерін тапты. Кандидаттық және докторлық диссер- тациясын Ленинградта академик Н. И. Вавиловтың жетекшілігімен қорғаған Кәрім Мыңбаевтың негізгі ғылыми еңбектер! өсімдіктер генетикасы мен селекция- сына арналған. К. Мыңбаевтың армандаған іс-жоспарларының бірқатары кейін жүзеге асты. Сөйтіп, Қазақстанды астықты өңірге айналдыру, Бетпақдаланы мал шаруашылығы үшін пайдалану, сондай-ақ Орталық және Оңтүстік Қазақстан аймақтарын суландыру, құмкөшкінін тежеу мақсатында жаңа жерлерге сексеуіл отырғызу жобалары халық игілігіне айналды.
Өсімдік шаруашылығының өнімін алуда мәдени өсімдіктерді егудің маңызы зор. Бұл - ауыл шаруашылығы негізгі саласының бірі. Егістік дақылдар тобы дәнді дақылдар, түйнекжемісті және тамыржемісті дақылдар, майлы дақылдар, малазықтық дақылдар, тоқыма дақылдары, бақша дақылдары болып бөлінеді. Ал жемісті дақылдар: шекілдеуікті дақылдар, сүйекті, жидекті, жаңғақжемісті, цитрусты дақылдарға жіктеледі. Демек мәдени өсімдіктер жергілікті халықты - азық-түлік өнімдерімен, мал шаруашылығын - малазықпен, адамзатқа қажетті шикізаттармен қамтамасыз етеді. Мәдени өсімдіктер мен олардың іріктемелерін адамзат қаншама жылдар табиғатты4 бергенін жинақтап, жинаушы кезеңді бастан өткізді. Сөйте-сөйте өсімдіктерді өсірумен ғана емес, оны өзіне қажетті өнім беруге сұрыптал, іріктеуді меңгерді. Өсімдіктерден - іріктеме, жануарлардан қолтұқым шы- ғарумен шұғылданады. Әйгілі ғалым Н. И. Вавилов мәдени өсімдіктердің шығу орталығын зерттеді. Ғалым-селекңионер Кәрім Мыңбаев Қазақстанда өсімдіктер генетикасы мен селекңиясын зерттеуді өркендетті.
Адриан (Мичиган)
Адриан (Adrian) — Мичиган штатының Lenawee округіне жататын АҚШ қаласы.
Мәдени өсімдіктердің шыққан орталықтары
Дереккөздер
Санат:Биология
Адриан (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 21574 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18.8 км² шамасында. FIPS коды — 26-00440.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Сақыпкерей Жармаұлы Арғыншиев
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері Санат:КСРО-да атылғандар Санат:1887 жылы туғандар Санат:1938 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ КСР халық комиссарлары мен министрлері Санат:Қазақ КСР саясаткерлері Санат:КСРО одақтас республикаларының халық комиссарлары мен министрлері
Игорь Иванович Лобода
Игорь Иванович Лобода (1927-1965), шахтер. Еңбек қызметін 1953 ж. «Қарағандыкөмір» өндірістік бірлестігінің №20 шахтасында бастады. 1953-57 ж. №1 учаске бастығының көмекшісі, 1957-59 ж. №4 учаскенің бастығы, 1959-1960 ж. тау-кен мастері, 1960-65 ж.№1,2,5 6 учаскелердің бастығы. Шахта апатында шахтерлерді құтқару және аварияның зардабын жою кезінде қаза тапты. Ленин орденімен марапатталған (кайтыс болғаннан кейін, 1%5). Қарағандыда Л. есімімен кеше аталған, ол тұрған көшедегі аталған № 1 үйге тақта орнатылған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Пелуго
Пелуго (Pelugo) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 385 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 17 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 38079.
Елді мекеннің қамқоршысы — Sagra dell’Angelo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Ланглэй Парк (Мэриленд)
Ланглэй Парк (Langley Park) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 16214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 24-45525.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Бержу
Бержу (Berjou) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61044, пошта индексі — 61430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 475 адамды құрады. Халық тығыздығы — 53,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Фромон
Фромон (Fromont) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Фонтенбло округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77198, пошта индексі — 77760.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 224 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Территорияның экологиялық төлқұжаты
Территорияның экологиялық төлқұжаты - табиғи жүйенің, әлеуметтік-демографиялық құрылымның, табиғаттық, өндірістік әлеуетін есепке ала отырып, шаруашылықтың бағыты және басқа да жағдайлар туралы құрамды сипаттамалар келтірілген құжат. Негізінде территорияның экологиялық төлқұжаты әкімшілік аудандар территориясына арналған. Бірақ-та оны басқа территориялық құрылымдарға да пайдалануға болады. Бұл төлқұжат бірнеше мыңдаған әртүрлі бағыттағы көрсеткіштерді мынадай бөлімдер арқылы қамтиды:
Территорияның экологиялық төлқұжаты қосымша картографиялық мәліметтер және территорияның жалпы картасымен қоса беріледі. Құжаттың соңында экологиялық жағдай туралы қорытынды, яғни, территорияның экологиялық аттестациясы жасалады. Төлқұжатта экологиялық тепе-теңдікті бұзбай және табиғат игіліктерін қоса пайдаланатын бір шаруашылықтың басқа шаруашылық салаларына зиян келтірмей алатын және қолданылатын аумақтағы табиғи ресурстардың мүмкіндік көлемін, сонымен қатар табиғи жүйенің сыртқы әсерден туған өзгерістерге төтеп беріп, қайтадан бұрынғы қалпына келу қабілеттілігін де есепке алу қажет.
Дереккөздер
Санат:Экология
Кунач
Кунач — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Липецк облысы, Курск облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Труды өзенінің оң жағалауынан 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сосна өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Владимир Родионович Коломиец
Владимир Родионович Коломиец (2.11.1935 ж. т., Украина, Переяслав-Хмельницкий ауданы) – украин халық ақыны.
«Ай», «Ащы шарап», «Партитура», «Переяслав», «Шерапасы» т. б. кітаптарымен Украин оқырманына жақсы таныс. Коломиец 1974 ж. «Дніпро» баспасынан жарық көрген ‘’«Абай Құнанбаев»’’ жинағына енген ақынның «Сегізаяқ» өлеңі мен «Ескендір» поэмасын украин тіліне аударған.
Присад (Бургас облысы)
Присад (Присад) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Созопол қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 241 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8161. Телефон коды — 05519. ЕКАТТЕ коды — 58400.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Лабақ күмбезі
Лабақ күмбезі — сәулет өнері ескерткіші. Ұлытау облысы Ұлытау ауданындағы Қаракеңгір өзенінің жағасында орналасқан. 1874 жылы шикі кірпіштен қаланған, іші мен сырты күйдірілген кірпішпен қапталып өрілген. Ескерткіштің ауданы 7,25x8,25 м, биіктігі 6,45 м. Кіре беріс есігі оңтүстік-батысында. Төрт бұрышты пішіннен дөңгелек күмбезге ұласу бұрыш қуыстары арқылы жүзеген асқан. Қабырғаларының дәл ортасында да осы секілді қуыстар жасалған. Лабақ күмбезінің көлемі, интерьердің 8 қуысы, сондай-ақ, кіре беріс ойықтағы қуыс төмен қарай сәл кеңи түскен. Күмбездің бұрыштары шығыңқы етіп екі қатар кірпіштен қаланған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Сам (Маңғыстау облысы)
Сам ауылы (2007 ж. дейін — Қызыләскер ) — Маңғыстау облысы Бейнеу ауданындағы ауыл, Сам ауылдық округі орталығы.
Тарихы
Іргесі 1949 жылы құрылған. 1973–1995 жылдары «Сам» қаракөл қой кеңшарын ұйымдастыруға байланысты оның бөлімшесі есебінде қаланды.
Экономикасы
«Сам» қаракөл қой кеңшары негізінде Самда мал шаруашылығымен айналысатын 14 шаруа қожалығы ұйымдасқан. Одан басқа су айдайтын Бейнеу МТС-ке қарасты Қарағайлы мекемесі орналасқан.
Транспорты
Ауыл арқылы «Сыңғырлау-Сам-Ноғайты-Тұрыш» автотрасса жолы мен «Бейнеу-Жезқазған» теміржолы жүреді.
Тарихи ескерткіштер
Ауылдан 12 шақырым жерде Қошмағанбет, 9 шақырым жерде Қарғабай атты тарихи ескерткіштер сақталған.
Инфрақұрылымы
Ауылда орта мектеп, кітапхана, клуб, фельдшерлік-акушерлік пункт, тағы басқалар бар. Тұрғындары жер асты су көзін пайдаланады.
Ауыл тұрғындарына Сам мектеп-балабақша кешені, медициналық пункт, «КазТрансГазАймақ»  бөлімшесі, Казпошта  бөлімшесі,  АТС  байланыс  торабы, Билайн  байланысы, «Бейнеусусервис» КМК-ны  қызмет  көрсетсе,  табиғи  газ, электр энергиясы және  ауыз сумен қамтылуда іркіліс жоқ.
Дереккөздер
Санат:Бейнеу ауданы елді мекендері
Ақтай
Ақтай, Ақтайсай — Батыс Қазақстан облысы Қаратөбе ауданындағы ауыл, Қарақұл ауылдық округі орталығы. Іргесі 1931 жылы қаланған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаратөбе ауылынан шығысқа қарай 35 км жерде, бетеге мен селеу өсетін қоңырқызыл және сортаң топырақты далалық белдемде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 980 адам (498 ер адам және 482 әйел адам) болса, 2009 жылы 723 адамды (367 ер адам және 356 әйел адам) құрады. Ауылда машина жөндеу шеберханасы, орта мектеп, кітапхана, аурухана, клуб, сауда және тұрмыс қажетін өтеу комбинаты бар.
Дереккөздер
Санат:Қаратөбе ауданы елді мекендері
Ардагер
thumb|upright|Қызыл Әскер әскери соғыс ардагерлері thumb|upright| [[Париждегі Hôpital des Invalides — француз соғысы ардагерлері үшін аурухана және зейнеткерлік үй ]] thumb|upright| Иранның ардагері мен соғысы [[Нишапурдағы мүгедектер арбасына Иран-Ирак соғысының адамын жаралаған, оның жолдастарын жерлеу рәсімі ]] thumb|upright| Мәскеудегі Горький атындағы саябақта [[Жеңіс күні мерекесінде Ұлы Отан соғысының ардагерлері ]] Ардагер  — құрметті, ардақты, қадірлі адам деген мәнді білдіретін этикалық ұғым. Ел қамын ойлап, намысын қорғаған, елеулі еңбек сіңірген абыройлы адамды халық ардагері деп жоғары бағалайды. Жеке адам қоғамда ерекше істерімен, ақыл-парасатымен, адамгершілік асыл қасиетімен, беделімен жұртышылыққа танылғанда ғана ардагер болады. Қазіргі кезде еңбек ардагері, соғыс ардагері деп атаймыз.
Биберштайн
250px|thumb|Картада орналасуы Биберштайн (Biberstein) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Арау округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1316 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.10 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4002, пошта индексі — 5023.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Ниқаб
150px|thumb|left|Ниқаб киген әйел. [[Калифорния, Монтеррей]]
Ниқаб (نقاب, көпше түрі: нуқуб) — кейбір мұсылман әйелдердің бетін бүркеп, тек көзі ғана көрісететін жамылғы. Кей адамдар ниқаб пен бурқаның арасында айырмашылық жоқ деп ойлайды, бірақ ниқаб деген бетті бүркейтін киім болса, бурқа деп әйелдің денесін басынан бастап жерге шейін жауып тұратын киімді атайды. Ниқаб араб елдерінде, әсіресе Сауд Арабиясында, Йеменде, Бахрейнде, БАӘ кең таралған. Сонымен қатар Сирия, Сомали, Пәкістан, Үндістан, Ауғанстан елдеріндегі әйелдер де киеді.
Шариғаттағы үкімі
Шариғатта әйел адамның әуреті деп беті мен қол ұштарынан басқа барлық жері саналады, сондықтан бетті жабатын ниқабты кейбір ғалымдар мұстахаб амал санайды.
Тағы қараңыз
Санат:Исламдағы әйел киімі
NGC 2410
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Тредюде
Тредюде (Tréduder) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22350, пошта индексі — 22310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 196 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,83 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Аудерат
Аудерат (Auderath) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Стаффельфельден
Стаффельфельден (Staffelfelden) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Танн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68321, пошта индексі — 68850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3632 адамды құрады. Халық тығыздығы — 489,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Рыбнохтан-Ега
Рыбнохтан-Ега — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кельват өзенінің сол жағалауынан 178 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Наби Кейта
Наби Лей Кейта (10 ақпан 1995 жыл, Конакри, Гвинея) —«Ливерпуль» клубы мен Гвинея құрамасының жартылай қорғаушысы. Гвинея құрамасы сапында 2015 жылы Африка Ұлттары кубогына қатысқан.
Карьерасы
Карьерасын 2013 жылы "Истр" клубында бастады. 2013/14 жылғы маусым қорытындысында "Истр" Франция чемионатының ІІ лигасына түсіп қалды да, төменгі дивизионда ойнағысы келмеген Кейта Аустрияның "Ред Булл" клубына ауысты. 2014/15 жылғы маусымда Аустрия чемпионатының үздік футболшысы атанды.
Командалық
«Ред Булл (Зальцбург)»
«Ливерпуль»
Дереккөздер
Санат:Гвинея футболшылары Санат:Истр ФК ойыншылары Санат:Ред Булл Зальцбург ФК ойыншылары Санат:РБ Лейпциг ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Гвинея Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Хоройя ФК ойыншылары
Мәриямгүл Төлегенова
Мәриямгүл Төлегенова (24.7.1952, Алматы – 24.07.2006, Алматы) – әнші (лирикалы-колоратуралық сопрано), ҚР-інің еңбек сіңірген қайраткері (2005).
1979 жылы қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясын бітірген. Сол жылы Қазақтың мемлекеттік академия опера және балет театрының труппасына қабылданып, осы театрда қойылған опералық спектакльдерде Ольга (А.С. Даргомыжский, “Су перісі”), Марфа (Н.А. Римский-Корсаков, “Патша қалыңдығы”), Прилепа (П.И. Чайковский, “Қарғаның мәткесі”), Виолетта, Джильда, Оскар, Тибо (Дж. Верди, “Травиата”, “Риголетто”, “Бал-маскарад”, “Дон Карлос”), Белинда (Г.Перселл, “Дидона мен Эней”), Адель, Розалинда (И.Штраус, “Жарқанат”), Олимпия (Ж.Оффенбах, “Гофман ертегілері”), Микаэла (Ж.Бизе, “Кармен”), Дана (Е.Г. Брусиловский, “Ер Тарғын”), Гүлбаршын (Е.Рахмадиев, “Алпамыс”), т.б. партияларды орындады. Қазақстан мен Ресейдің жетекші оркестрлерімен гастрольдік сапармен көптеген елді мекендерде өнер көрсетті. Қазақстанда өткен Австрия мәдени күндері кезінде Вена симфония оркестрінің квартетімен В.А. Моцарт шығармалары бойынша орындалған концерттерге, сондай-ақ бірқатар қайырымдылық концерттерге, Мәскеу мэрінің шақыруымен “Ғасырлар тоғысындағы орыс романсы” фестиваліне тұрақты түрде қатысқан.
Мадх
Мадх — араб поэзиясының жанры, мақтау сарынды өлең.
Мәриямгүл Төлегенова
Қазақ ұлттық консерваториясында педагогикалық қызметпен де айналысты. Б.Төлегенова атындағы Халықаралық әншілер байқауының үйлестіруші-директоры болды.
Мадх
Мадх арналған адамды мамдух дейді. Әл-Асқаридың "Диван алманы" еңбегінде 47 түрлі мадақ сарыны келтіріледі. Араб-парсы поэзиясында "Такид алмадх би-ма йушбиух-з-замм"" деген термин кездеседі. Ол мінез-қылығынан, ісінен кемшілік тапқан болып, мамдухты одан әрі көтермелей түсу үшін пайдаланатын әдісінің бір түрі ұғымында қолданылады. Набига Зубианиден бір мысал:
Мәриямгүл Төлегенова
Дереккөздер
Санат:1952 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан әншілері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері
Мадх
Дереккөздер
Санат:Араб тіліндегі әдебиет
Дражны Тайлы
Дражны Тайлы — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Суенга өзенінің оң жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бюссюнаритс-Сарраскетт
Бюссюнаритс-Сарраскетт (Bussunarits-Sarrasquette) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64154, пошта индексі — 64220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 169 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,04 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
IC 2818
IC 2818 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1418899, NPM1G +13.0273.
Сыртқы сілтемелер
IC 2818 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Ардагерлер ұйымы
Ардагерлер ұйымы -Қазақстан Республикасы ардагерлерінің ұйымы — Қазақстан Республикасындағы соғыс, еңбек және Қарулы Күштер ардагерлерінің қоғамдық бірлестігі. 1987 ж. 21 наурызда құрылған. 1991 ж. қарашада ұйымның Орт. кеңесі (төрағасы — Мақтай Сағдиев) сайланды. Ұйымның жоғары органы — съезд, ол 5 жылда 1 рет шақырылады. Ардагерлер ұйымының міндеттері — ардагерлердің материалдық, әлеуметтік-тұрмыстық жағдайларын жақсартуға жан-жақты қамқорлық жасап, қолдау көрсету.
Дереккөздер
Санат:Қоғамдық ұйымдар Санат:Қарулы күштер
Апологетика
Апологетика - [грек, аро- logetikos - қорғаушы] - теология саласы. Апологетиканың мақсаты - ақыл-парасатқа жүгінген дәлелдердің көмегімен дін ілімін қорғау және ақтау. Апологетика католиктік және православиелік дінге жатады, ал протестантизм ақыл-парасаттан сенімнің басым екендігін басшылыққа алып, Апологетиканы теріске шығарады. Апологетика құрамына мыналар кіреді: құдайдың бар екендігінің дәлелдемелері, жанның мәңгілігі, құдайдың сыр беруінің белгілері туралы ілім, дінге және оның жекелеген наным-сенімдеріне қарсы бағытталған наразылықтарға, сондай-ақ басқа дін жораларына талдау. Апологетиканың ішкі кемшілігі мынада: ақыл-парасатқа жүгіне отырып, ол сонымен қатар негізгі діни наным-сенімдерге ақыл өресі жетпейтіндігін айтады.
Сілтеме
Санат:Саясат
Сан-Педру-де-Валбон
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 294 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 189,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Элбион (Мичиган)
Элбион (Albion) — Мичиган штатының Calhoun округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 9144 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.6 км² шамасында. FIPS коды — 26-00980.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Хазар тілі
Хазар тілі — ортағасырлық Орталық Азиядан шыққан жартылай көшпелі түркі хазарлар тайпасының тілі.
Хазар тілінің түркі тілдерінің қай тармағына жататындығы, тіпті оның түркі тілдеріне жататын-жатпайтындығы даулы мәселе болып келді. Кейбір ғалымдар хазар тілін иран тілдеріне, басқалары Кавказ тілдеріне жатқызып келді.
Зерттеу тарихы
. Орыс тарихшылары В.В. Григорьев, В.В. Бартольд, А.А. Куник, венгр ғалымы А.Вамбери, т.б. Х. т-н түркі тілдеріне қоса отырып, оның шығу тегі қазіргі чуваш тілімен байланысты екенін көрсеткен. Ортағасырлық араб ғалымдары хазарлардың тілін басқа түркілердің тіліне ұқсас, алайда олардан, мысалы оғыз тілдерінен ерекшеленіп тұратын тіл деп сипаттады. Олар Хазарияда хазар тілі де, түркі тілінің кеңірек тараған түрлері де кең қолданыста болғанын еңбектерінде жазып қалдырды.
Ғалымдар ұзақ уақыт бойы хазарлардың тілін ғұн және бұлғар тілдерімен бірге түркі тілдерінің оғыр тармағына жатқызып келді. Оған көне түркі және ұйғыр тілдерінің әсері болған шығар деп те ойлады. Алайда соңғы кездегі жаңа деректер бұл жорамалды күмәнға алды. Хазар қағандарының көктүрік нәсілінен шыққандығын ескеала отырып, хазар тарихының бастапқы кезеңінде хазар ақсүйектерінің арасында көктүрік тіліне жақын көне түркі тілі кең тараған шығар деп болжауға болады, алайда бұны дәлелдейтін тікелей айғақтар жоқ.
Хазар тілінің ескерткіштері өте аз мөлшерде сақталған, көбінесе бұл тарихи жазбаларда айтылатын жеке есімдер ғана. Тарихи жазбалары көбінесе еврей тілінде жазылған. Хазар тілінде хазар жазбасымен жазылған жалғыз ғана сақталып қалған сөз мынау: HWQWRWM («Мен бұны оқыдым» деген сөйлемше). Ол Киев хатының соңында жазылған. Бұл хазарлар яһуди дінін қабылдағаннан кейін де көне түркі әліпбиінің олардың арасында сақталып отырғандығының айғағы. Алайда хазарлардың түрлі кезеңдерде және түрлі қауымдастықтарда кирил, еврей, латын, грек, араб және гүржі әліпбилерін қолданып отырған болулары әбден мүмкін.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
Хазар сөздері
Қазіргі түркі тілдерінің ішіндегі хазар тіліне ең жақыны — чуваш тілі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оғыр тілдері Санат:Өлі тілдер
Кәрізді шаю
Кәрізді шаю - кәріз тармақтарындағы құбырларда кептеліп қалған су тұнбасын күшті қысыммен ығыстыру немесе әртүрлі ерітінділермен және т.б. шаю, жуып-тазалау тәсілдері.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Бритни Спирс
Бритни Джин Спирс (Britney Jean Spears; 2 желтоқсан 1981 ж. туыл.) — американдық поп-әншісі, поп-музыканың ханшайымы, Грэмми мен Jusus Award сыйлықтарының иегері, биші, актриса.
Дереккөздер
Санат:Миссисипиде туғандар Санат:АҚШ сценарийшілері Санат:АҚШ бишілері Санат:АҚШ сазгерлері Санат:АҚШ продюсерлері Санат:АҚШ ақындары Санат:АҚШ дизайнерлері Санат:АҚШ модельдері
Ай (Мечетлин ауданы)
Ай — Башқұртстанның Мечетлин ауданындағы ауыл, Алегаз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 39 адамды құрады. Пошта индексі — 452558, ОКАТО коды — 80242805002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жан Казимир-Перье
Жан Поль Пьер Казими́р-Перье́ (Jean Paul Pierre Casimir-Périer) (8 қараша 1847 жылы, Париж, — 11 наурыз 1907 жылы, Париж) — мемлекеттік қайраткер, Франция президенті.
Өмір баяны
Банкирлер отбасына. Әкесі, Огюст Казимир-Перье — атақты дипломат, атасы, Казимир Пьер Перье— Франция премьер-министры Луи-Филипп кезіндегі.
Дереккөздер
Санат:Франция президенттері
Ақмола, Жетісу, Семей, Орал және Торғай облысы қазақтары өкілдерінің кеңесі
Ақмола, Жетісу, Семей, Орал және Торғай облысы қазақтары өкілдерінің кеңесі — Ресей патшасының бұратана (қазақ, өзбек, қырғыз т. б.) халықтардың 19-43 жастағы азаматтарын майдан тылының қара жұмысына алу туралы жарлығынан (25.06.1916) туындаған мәселелерді талқылаған кеңес. “Қазақ” газетіне топтасқан зиялылардың бастамасымен 1916 жылы 7 тамызда, Орынборға шақырылды. Стихиялы түрде басталған қарсылық әрекеттерге көзқарасты айқындап, қантөгісті болдырмау үшін ел ішіндегі жағдай жалпықазақтық жиында талқылануы қажет деп есептеген Ә. Бөкейханов 7 шілдеде Кеңес өткізуді сұрап, Торғай генерал - губерниясына жеделхат жолдады. Кеңес Бөкейхановтың төрағалығымен (хатшылары М. Дулатов, О. Алмасов) өтті. Кеңеске қатысушылар патша жарлығының алдын-ала жарияланбай, тосыннан берілгенін, оған халықтың дайын еместігін, жергілікті әкімдердің қиянатын атап көрсетті. Әр елге шыққан әскерді қайтару, халық өкілдерінің кеңесін өткізіп, мән-жайды түсіндіру, қазақ жігіттерін қара жұмысқа жіберуді мүмкіндігінше кешеуілдету, бұған дейін алынғандар мен олардың отбасыларына мемлекеттік тарапынан жеңілдіктер жасау жолдарын қарастыру қажет деп шешті. Ресей үкіметіне 17 тармаққа негізделген талап-тілектерін ұсынды.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Славин Лев Менделеевич
Дереккөздер
Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Уэрта-де-Вальдекарабанос
Уэрта-де-Вальдекарабанос (Huerta de Valdecarábanos) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Толедо провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Меса-де-Окания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1963 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 83 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 40 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Махер Зейн
Махер Зейн (ماهر زين ; 16 шілде 1981 ) — тегі ливан,  шведтік RnB орындаушысы.
2009 жылы өзінің алғашқы "Thank You Allah" альбомын шығарды, осы альбом оған халықаралық танымалдылықты сыйлады.
Келесі "Forgive Me" альбомын Зейн 2012 жылдың сәуір айынды шығарды.
Өмірбаяны
Махер Зейннің отбасысы Ливаннан Швецияға ол 8 жасында болғанында көшіп кетті. Швецияда Махер мектеп бітіріп, жоғарғы оқудың "Аэрокосмостық техника" факультетінің бакалавр дәржесін алды. Университетті бітіргеннен кейін Махер Зейн продюсерлік жұмыспен айналысты. Бірнеше уақыттан кейін шведтік продюсер RedOne-мен танысты. Соңғы рет Нью Йоркке көшкеннен кейін, Зейн осы продюсердің артынан ерді. Ол жақта әртістерді продюсерледі, оған мысал Кэт Делуна.
Швецияға оралғаннан кейін Зейн жұмысының бағытын ауыстырды. Продюсирліктен ол RnB стиліндегі әндер  орындауға және жазуға көшті. Әннің мәтіні исламның қатты әсерінен жазылды