cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жәнібек Тархан Қошқарұлы
Өмірбаян
-	Дұрысына келсең, Жәнібекке қара да, төре де бөрібір. Төреге илікпейтіні - төрелердің айдап әкелген елі, арқалап әкелген жері жоқ. Қарата илікпейтіні - қанша бай, қанша көп болса да мал мен жанды ұстауға ақыл, білік және күш қатар керек. Мен көрген қазақта осы үшеуі Жәнібекте ғана бар. Сондықтан да, төренің де, қараның да күні Жәнібекке еркісіз түседі.
Ол 17-18 жасында Абылай хан бастаған жасақта болып, жоңғар, қалмақ шапқыншылығына қарсы жорық, соғыстарға қатысып ерлік көрсеткен. Сөйтіп Абылай ханның жеңімпаз, сенімді батырларының бірі болған. Кейін Жәнібек Орта жүз бен Кіші жүз қазақтарының саяси өміріне белсене араласқан. Қазақтармен Ресей патшалығы арасындағы келіссөздерге қатысып, шешуші рөл атқарған. 1742 жылы қазақ шонжарлары арасынан бірінші болып Ресей патшалығынан тархан атағын алған. Патша өкімшілігі Жәнібек тарханға Орынбор мен Орта Азия арасында қатынап тұрған сауда керуеннің қауіпсіз болуын жүктеген. Ол бұл сенімді мүлтіксіз ақтап отырған Жәнібек би Кіші жүздің Нұралы ханымен тығыз қарым-қатынаста бол-ған, орыс патшалығы жене қалмақпен келісім кезінде ол Нұралымен тізе қосып, келіссөз жүргізген. Орта жүз бен Кіші жүздің ел басшылары көбіне Жәнібек би мен Нұралы хан ықпалында болып келген.
Жәнібек Қошқарұлы әсіресе Жоңғар шапқыншылығы түсында атағы шығып, абыройы арткдн батырлардың бірі болды. Оның ерлік өнегесі, ақпатөкпе шешендігі, билігі мен білгірлігі жайлы ел аузында қалған аңыз да аз емес.
Қорытынды
Сонымен Шақшақ Жәнібек 1752 жылы Торғай даласының өзі туып өскен Тосын құмындағы ауылда дүние салған. Бұл ауыл бүгінде Жәнібек аталады. Үрім-бұтақтары басына ескерткіш орнатып, ел қорғаудағы ерен ерлігі мен еңбегін еске алып, тағызым етіп тұрады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ырғыз халық театры
Ырғыз халық театры - драмалық әуесқойлар үжымы. Ол Ақтөбе облысының Ырғыз ауданы Мәдениет үйі жанындағы драма үйірмесі негізінде 1951 жылы құрылды, 1964 жылы халық театры атағына ие болды. Кезінде еңбекшілерге эстетикалық тәрбие беруде үлкен жұмыстар атқарды; жергілікті драма үйірмелерін қам-корлыққа алып, әр түрлі ақыл-ке-ңестер беріп отырды. Оның қарамағында балалар театр студиясы жұмыс істеді. М.Әуезовтің "Қара-гөзі", Ә.Әбішевтің "Кім менің әкем?", Б.Жәкиевтің "Әке тағдыры", О.Бодықовтың "Қанжар мен домбыра" және "Қаракұм трагедиясы", т.б. Республикалық халық театрлары байқауының жеңімпазы (1970,1973,1978).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары
Айырымдық схема
Айырымдық схема (Разностная схема; the difference circuit) — дифференциалдық тендеулер мен белгілі бір нүктелердегі туынды функциялар мәндерінің ақырғы саны арқылы жуықталып ұсынылған айырымдық теңдеулер жүйесінің қосымша шарттарының аппроксимациясы.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Ольденбург (аудан)
Ольденбург  (Landkreis Oldenburg) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Ольденбург қаласы. Аудан Төменгі Саксония жерінде орналасқан. Жер аумағы 1.063,07 км² шамасында. Тұрғыны 1.063,07 мың адамды құрайды. Халық тығыздығы 118,3 адам/км². Ауданның ресми коды — 03 4 58.
Аудан 15 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония аудандары
Олимпиада ойындарындағы Тонга
Тарихы
Осы күнге дейін барлығы 37 спортшы елдің атынан Олимпиадада бақ сынаған. Оның 13-і боксшы, 13-і жеңіл атлет. Қалған 11 спортшының арасында бір дзюдошы, екі жүзгіш, үш нысана көздеуші, 1 тхэквондошы, екі ауыр атлет, бір шанашы (2014 жылғы Қысқы Олимпиадаға барған жалғыз тонгалық спортшы) бар.
Семилейка (Барыш тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Сура су торабынан Алатырь өзенінің сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Олимпиада ойындарындағы Тонга
Тарихы
Құрама тарихындағы жалғыз жүлдені 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында боксшы Паэа Вольфграмм ұтып алды. 91 келіден жоғары салмақта сынға түсіп, күміс жүлде иеленді.
Тонга Ұлттық Олимпиада комитеті 1963 жылы құрылған, бірақ ХОК-қа 1984 жылы ғана мүше болды.
Сілтемелер
Санат:Олимпиада ойындарындағы Тонга
Семилейка (Барыш тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ульянов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері Санат:Чувашия өзендері
Фармингтон (Коннектикут)
Фармингтон (Farmington) — Коннектикут штатының Хартфорд (Hartford) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 25 340 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 74.6 км² шамасында. FIPS коды — 09-27600.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Режеп Базаров
Режеп Базаров (Rejep Bazarow; 1958 жыл, Тельман ауданы, Дашоғыз уәлаяты) — түрікменстандық саясаткер, ветеринар, 2016 жылдан бері Министрлер Кабинеті төрағасының орынбасары, 2014 жылдан бері Түрікменстан аграрлық партиясының төрағасы және 2012 жылғы президент сайлауындағы үміткерлердің бірі.
Базаров бұрын Дашоғыз уәлаяты әкімінің орынбасары (2011–2012), Түрікменстан Мәжілісінің депутаты (?–2016) және ауыл шаруашылығының министрі (2012 –2014) лауазымдарында қызмет атқарған еді.
Өмірбаяны
Режеп Базаров 1958 жылы дүниеге келген. Базаровтың туған жері — 2022 жылы ыдырап, Болдымсаз атырабына айналдырылған Тельман (Губадаг) ауданында (Түрікмен КСР).
Базаров 1975 жылы Түрікмен ауылшаруашылық университетінде оқуын бастап, ветеринар мамандығымен оны 1980 жылы аяқтады. Мансабын туған Губадаг ауданының ветеринариясында бастаған.
Дашоғыз әкімдігіндегі қызметі
2000–2005 жылдары Ғұбадаг атырабы «Обахызмат» ауылшаруашылық акционерлік қоғамының ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі, төрағасының орынбасары, төрағасы қызметтерін атқарған.
2005–2008 жылдары Дашоғыз уәлаяты Губадаг атырабы кәсіподақтар бірлестігінің төрағасы. 2008–2011 жылдары Құрбансұлтан әже атырабы әкімінің ауыл шаруашылығы жөніндегі орынбасары, Ғұбадаг атырабы әкімі қызметтерін атқарған.
2011–2012 жылдары Дашоғыз уәлаятының ауыл шаруашылығы жөніндегі орынбасары.
2012 жылғы президент сайлауы
2011 жылдың желтоқсанында Дашоғыз уәлаяты әкімінің орынбасары Режеп Базаровтың келесі жылы болатын президент сайлауына үміткер ретінде тіркелгені белгілі болды.
2012 жылдың қаңтарында сайлаушылар алдында Базаров Ахал уәлаяты Рухабат атырабы мәдениет сарайының алдында сөйлеп, өзінің сайлауалды кампаниясы жайлы айтты: «күш-жігері мен білімін аямай, адал еңбек ететіні, ұлттық демократияны одан әрі жетілдіру үшін қолдан келгеннің бәрін жасап, мемлекеттің экономикалық мүмкіндіктерін тиімдірек пайдалануға тырысатыны» айтылды.
Сайлау нәтижесінде Режеп Базаров жалпы дауыстың 0,28% жинап, 4-орын алып, жеңілді. Құрбанқұлы Бердімұхамедов қайта сайланды.
Ауыл шаруашылығы министрі
2012 жылдың 6 шілдесінде Түрікменстанның Ауыл шаруашылығы министрі болып тағайындалды, 2014 жылдың 4 сәуірінде басқа жұмысқа ауысуына байланысты қызметінен босатылды.
Партия төрағасы
2014 жылдың қыркүйегінде дауыс беру қорытындысы бойынша Түрікменстан Аграрлық партиясының басшысы болып сайланды. Партия төрағасы ретінде 2018 және 2023 жылдары болған парламент сайлауларында ТАП басты өкілі болған.
Мәжілістегі қызметі
2016 жылдың сәуірінде Министрлер Кабинеті төрағасының орынбасары болып сайланды.
Қосымша ақпарат
<references group="lower-alpha"/>
Дереккөздер
Санат:Түрікменстан саясаткерлері
Эммерцхаузен
Эммерцхаузен (Emmerzhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 726 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 32 026. Муниципалитеттің басшысы — Петер Пауль Крёллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Мельран (Морбиан)
Мельран (Melrand) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Понтиви округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 40,39 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56128, пошта индексі — 56310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1508 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,34 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
IC 5250B
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69714, ESO 109-22A.
Сыртқы сілтемелер
IC 5250,2 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Ной-Гарц
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 115 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,34 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 56 050. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Блок.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Ана Иванович
А́на Ива́нович ( 1987 жылдың 6 қараша айында Югославия, Белградта дүниеге келген) – сербиялық кәсіби теннисшы ,жеке сында  әлемдегі экс-бірінші ракетка.
Жалпы Ақпарат
Ана - Мирослава және Драган  Ивановичтердің  екі баласының бірі. Інісі Милош Анадан 4 жас кіші. Иванович теледидардан теннис матчын көріп, 5 жасынан қызығып ойнай бастаған. Сербиялық Ананың спорттағы кумиры – ол атақты отандасы Моника Селеш. Екіқолдық бекхенді бар, оң қолымен ойнайтын спортшы, және де жақсы форхенд иегері.
Иванович діндар болғандықтан, ешқашан кортты белгілейтін сызықшаға аяқ баспайды. Өзін өжет, сезімтал, бәсекелестікке қабілетті және де қайсар мінезді теннисистшы ретінде таныстырады.
Спорттық карьерасы
Ана Иванович алғаш рет өзіне көңіл аударғаны, ол юниорлық Уимблдон турнирында-2004-те  финалға шыққаны,  финалда Катерина Бондаренкоға жеңілді. Сол жылы 26 рет жеңімпаз атанды. 2004 жылы Цюрихтегі турнирда Винус Уильямспен кездесу матчінде 6 – 7(11), 6 – 7(6) есебімен жеңіліп, өз кәсіби теннисында үлкен жетістікке жетті.
2005 жылы Канберредегі турнирда квалификациядан өтіп Ана Иванович ең бірінші титулын жеңіп алды. Сол жылы Roland Garros-2005те 3-ші номерде өнер көрсетуші Амели Моресмоны жеңген. Осы жеңісін 2006 жылғы Сиднейдағы турнирда қайталады, Амели Моресмодан басым болды.
2006 жылдың тамыз айында Монреальдағы турнирының жеңімпазы болды. Финалда Хингисты жеңді. US Open Series жеңімпазы.
2014 жылдың 19 қаңтарында  Австралияның Ашық Чемпионатында  Ана Иванович 1/8  финалында  әлемдегі 1-ші ракеткасы Сирена Уильямсты үш сетта 4 – 6, 6 – 3, 6 – 3 есебімен алғаш рет жеңді. Десе де Австралияның Ашық Чемпионатында 1/4 финалында канадалық Эжени Бушарға  үш сетте  7 – 5, 5 – 7, 2 – 6  есебімен жеңілді.
2014 жылғы сәуір айында серб теннисисты Мексикадағы Монтеррей турнирының жеңімпазы болды. Финалда 20 жасар отандасы Йована Якшичты 2 сетте  6:6, 6:1 есебімен жеңді.
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету
Жеке дәрежеде Үлкен шлем турнирлердің финалы (3)
Жеңістер (1)
Жеңілістер (2)
Жеке сында WTA  турнирлердің финалы (19)
Жеңістер (13)
Питгам
Питгам (Pitgam) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,37 км² шамасында.
Ана Иванович
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеңілісі (6)
Питгам
Коммунаның INSEE коды — 59463, пошта индексі — 59284.
Ана Иванович
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеке сында ITF турнирлердің финалы (6)
Питгам
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 926 адамды құрады. Халық тығыздығы — 39,62 адам/км².
Ана Иванович
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеңістер (5)
Питгам
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Ана Иванович
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеңілістер (1)
Жұптық сындар
Жұптық сында турнирінің финалы (1)
Жеңілістер (1)
Командалық турнирлары
Командалық турнирлардың  финалдары (2)
Жеңілістер (2)
Сілтемелер
Санат:Сербия теннисшілері
Кастель-дель-Пьяно
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4331 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 63 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 68 км² шамасында. Пошта индексі — 58033.
Елді мекеннің қамқоршысы — Maria Santissima delle Grazie.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Гаплоид
Гаплоид (грек, haploos - сыңыр, eidos — түр) - ядросында сыңыр (тақ) хромосомалар жиынтығы болатын жасушалар не қарапайым дарақтар (индивидуумдар).
Гаплоидтыларға: адам мен жануарлардың пісіп жетілген жыныс жасушалары, кейбір саңырауқүлақтар, балдырлар жатады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Сөзтұлға
Сөзтұлға словоформа — белгілі бір грамматикалық тұлғада тұрған сөз. Мысалы: бара берді деген тіркестегі бара — көсемше тұлғасында, берді — жедел өткен шақтың 3-жақ тұлғасында, ал екеуі тіркесіп келіп, етістіктің аналитикалық тұлғасын жасап тұр.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі Санат:Орфография Санат:Лексика Санат:Грамматика
Комаров алтын кен орны
Комаров алтын кен орны – Қостанай облысы Жітіқара ауданы, Жітіқара қаласынан 10–15 км жерде орналасқан. 1969 жылы ашылды.
Іздеу және бағалау жұмыстары 1986–1993 жылдары тереңдігі 200–300 м-лік ұңғымаларда штректік тікқазбада 40 м-лік горизонтта індетпе жүргізу арқылы анықталған.
Геологиялық құрылымы
Геологиялық құрылымы Шығыс Орал сырты көтеріліміндегі Комаров антиклиналінің солтүстік бөлігінде жоғарғы протерозойдан тас көмірге дейінгі жанартаутекті-шөгінді метаморфты құрылымдардан түзілген. Кейбір тұстарында палеозойдың интрузиялары және ультранегізден қышқыл құрамға дейінгі сығылмалары кездеседі.
Жатыс сипаты
Белдеш шегінде кен денесі меридиандық бағытқа таяу ені 250–300 м, ұзындығы 4 км-ге жуық, құлау бұрышы 30–50° болып созылып жатыр. Кендену сипаты бірдей емес. Алтынның 1 т-дағы мөлшері 0,3-тен 20 г-ға дейін және одан да көп, орташа мөлшері 6–7 г. Кен денесінің нақты қалыңдығы 1,0–1,5 м, орташа қалыңдығы 2–3 м. Кентастағы алтын жұқа дисперсті (0,1 мм), ондағы еркін алтынның мөлшері 30%-ға дейін жетеді. Зиянды қоспалары жоқ. Кентасты тікелей циандау кезінде 95–97%, ал флотациялық тәсілмен 75–80% алтынды алуға болады. 250 м-лік тереңдікке дейінгі (1 т. кентастағы алтынның орташа мөлшері 6,3 г-ға тең) алтынның қоры 35-40 т деп бағаланып отыр. Кен орнын одан әрі барлап, нобайын анықтаған жағдайда алтынның қорын 1,5 есеге дейін ұлғайтуға болады.
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы кен орындары Санат:Қазақстан алтын кен орындары
Комсомол (қоныс)
‎ КОМСОМОЛ– Возрождения аралының солтүстігіндегі қоныс. Қызылорда облысы Арал ауданында орналасқан. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта созылып жатыр. Теңіз деңгейінен шамамен 40 м биіктікте. Қоныс атауы Комсомол жастарының құрметіне қойылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Қазақстан қоныстары
NGC 104
NGC 104 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан III типті шар тәрізді жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Обюссон (Крез)
Обюссон (Aubusson) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,21 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23008, пошта индексі — 23200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3972 адамды құрады. Халық тығыздығы — 206,77 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
NGC 104
Ашылуы
Бұл нысанды 1751 жылы Никола Луи де лака астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 104 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: GCL 1, ESO 50-SC9, 47 Tuc.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Үштам қорымы
Үштам қорымы — діни құрылыс кешені; Үстірттің батыс сілеміндегі көрікті Оғландыда тұрғызылған Бекет ата кешендерінің солтүстік-шығыс жағына қарай орналасқан бейіттер тобы. Оның Үштам қорымы аталуы осы қорымдағы ерекше көзге түсетін күмбезді, тақта тастан тұрғызылған үш кесенеге (Үшшоңқол) байланысты шыққан. Үштам қорымындағы кесенелер 19 ғасырдың аяғы мен 20 асырдың басында тақта тастардан қашалып жасалған ескерткіштер тобын құрайды. Әсіресе, 19 ғасырдың соңына қарай бой көтерген қорымдағы кесене архитектуралық композиция сәулетімен ерекшеленеді. Оның қабырғаларын қызғылт түсті құмдауыт тақташаларды бір-бірімен тығыз жымдастыра қалап шығарған. Әр қабырғасына жоғары жағындағы маңдайшасы иілмелі етіп жасалған үлкен, жалған еңселі есік іспетті және екі жағынан да осыған ұқсас етіп, кішігірім сүйірленіп бітетін ойықтар түсірілген. Бұл кесененің оңт. жағындағы алдыңғы беті ажарын аша түсіп, өзінің сәулеттілігімен көз тартады. Жалпы кесененің архит. жоспары төртбұрышты етіп жасалған. Алдыңғы жағы биік, ал артқы екі қабырғасы үшкір пошымды, одан жоғары орналасқан дөңгелек тақтаның үстіңгі қабаты жартылай шар іспетті күмбезделіп, ұшы дулыға тәрізді үш бунақты сүйірленіп бітетін кесене 19 ғасырдың 70-жылдары Батыс Қазақстанда діңгегі барабансыз салынған көптеген бейіттер тобы құрылысын (мысалы, Сисем ата қорымындағы Ерғали кесенесі, т.б.) еске түсіреді. Үштам қорымындағы бұдан басқа екі кесене өзінің сәулеттілігі жағынан қарапайым әрі дәстүрлі түрде шешім тапқан. Дегенмен, оның тастан қашалып салынған шағын түрі, сондай-ақ оған таяу орналасқан сандықтас пен үстіңгі қабатына орнатылған қобдиша түріндегі “қойтас” бейнесі де өзіндік ерекшелігі бар көз тартарлық сәулет өнерінің жәдігері саналады.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы Санат:Қазақстан сәулеті
Азия климаты
Азия климаты. Азия Cолтүстік жарты шардың барлық климаттық белдеулерін алып жатыр. Көп жерінде, әсіресе ішкі аудандарда, континенттік климат басым. Оңтүстігі мен шығысында климат муссонды. Батыс, Орта, Орталық Азия жазықтарына шөл және шөлейт климат тән. Биік тау қыраттары мен тау бастарын суық шөл климаты алып жатыр. Малакка түбегі мен Үлкен Зонд аралдарының климаты экваторлық.
Букваль
Букваль (Bouqueval) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,81 км² шамасында.
Азия климаты
Қыста ең төмен температура солтүстік-шығыс Сібірде байқалады. Верхоян жотасы мен Оймяконда қаңтар айының орташа температурасы –500С, кейде ең төмен температура –700С-қа дейін жетеді. Экваторлық өңірде қаңтардың орташа температурасы 25ӘС-қа дейін өседі. Жазғы температура ендікке байланысты өзгеріп отырады. Шілденің орташа температурасы тундраның оңтүстік шекарасында 10ӘС, ал 55Ә – 600С солтүстік ендіктерде 200С, тропиктік, экваторлық белдеулерде 25 – 280С-қа дейін жетеді.
Букваль
Коммунаның INSEE коды — 95094, пошта индексі — 95720.
Азия климаты
Азияның оңтүстік, оңтүстік-шығыс шеткі аймақтары өте ылғалды келеді. Гималайдың оңтүстік етегіндегі Черрапунджи өңірінде жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері 12665 мм (Жер шарындағы ең ылғалды аудан). Экваторлық белдеуде жылына 2000 мм жауын-шашын түседі. Субэкваторлық белдеудегі таудың ық жақ беткейлерінде ылғал мөлшері күрт азайып, 1000 мм-ден аспайды. Ал климаты субтропикті және қоңыржай теңізді аймақтарда 600 – 1000 мм, Сібірдің басым көпшілік жерінде 300 – 500 мм, тундрада 150 – 200 мм, Алдыңғы, Орта және Орталық Азия шөлдерінде 100 – 150 мм, кей жерлерде одан да аз болады.
Букваль
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 322 адамды құрады. Халық тығыздығы — 114,59 адам/км².
Азия климаты
Дереккөздер
Санат:Азия географиясы
Букваль
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Марк Моисеевич Бейлинсон
Марк Моисеевич Бейлинсон (10.6.1932 жылы туған, Беларусь, Витебск қаласы) – физик, география ғылым докторы (1989), профессор (1993), Қазақ КСР-інің (1977) және КСРО (1979) Халық ағарту ісінің үздігі. Қазақ мемл. пед. ин-тын (1957) бітірген соң осы ин-тта доцент (1967), деканның орынбасары (1969) болды. 1989 жылдан кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарады. 1987 ж. «Формирование и разрушение ледяного покрова на водотоках и водоемах аридных зон» деген тақырыпта докт. дисс. қорғады. Б. 2 монографияның және 160-тан астам ғыл. еңбектің авторы.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Имельда Стонтон
Имельда Стонтон (Imelda Staunton) – британдық театр және киноактриса.
Лондонның ұлттық театрында, «Олдвик» театрында және Шекспир компаниясында жұмыс істеген. Көптеген фильмдерге түскен, «Питердің достары», «Много шума из ничего», «Ғашық Шекспир» картиналарындағы рөлдерімен танымал. Майк Лидің «Вера Дрейк» (2004) фильміндегі басты рөлі үшін BAFTA сыйлығының, Венеция және Нью-Йорк кинофестивалінің лауреаты атанған. «Хәрри Поттер » фильмінде профессор Долорес Амбридждің рөлін сомдаған.
Фильмдері
Санат:Ұлыбритания актрисалары
Курнанель
Коммунаның INSEE коды — 11105, пошта индексі — 11300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 651 адамды құрады. Халық тығыздығы — 102,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ворка
Ворка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезенская Пижма өзенінің оң жағалауынан 157 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Андас би
Андас Стамбекұлы (XIХ ғасырдың бас кезінде туып 120 жастай жасаған) – қазақтың биі әрі батыры. Ол 1804-1807 жылдары туып, 1924-1927 жылдары қайтыс болса керек. Бұл елі анықтай түсетін жай. Андас Қоқан хандығына қарсы соғыста ерлікпен қаза тапкан Саурық (1814-1854) батырмен туысқан. Екеуде — шапқыншы жауға қарсы күресті бастаған батырлар. Андас бидің шыққан тегі Шапырашты, одан Есқожа - Қарасай батыр, одан Өтеп - Көшек - Түркпен. Көшектен Түкті-Құрт, одан Көшке, Стамбек, Көшкеден Сұраншы батырдың әкесі Әсімбек, Стамбектен Андас, Саурық батырлар тарайды. Андас Шапырашты, Айқым, Есқожа ұрпақтарының басын құрап ел етуде, олардың жаудан қауіпсіз болуы жолында зор еңбек сіңірген ел басы, аға биі. Қазақ тарихында тағы бір Андас баба бар. Ол жөнінде Қазақ Совет энциклопедиясында былай анықтама берілген: "Андас - Ұлы жүз құрамындағы Жалайыр тайпасының Шуманағынан тараған 13 рудың бірі. Қазан төнкерісінен бұрынғы және қазіргі мекені Қаратал, Көксу өзендерінің, оның Балқашқа құятын сағасынан ілеге дейінгі өлке, Талдықорған тәңірегі, Тентек өзенінің жағасы, Малайсары, Желді қара тауларының алқабы. Қалпе, Орақты, Күшік руларымен аралас отырады. Андас мал шаруасымен қатар егіншілікпен айналысқан ел. Оның егін суарған ескі тоғандары іле, Бақанас, Быжы, Қаратал өзендерінің бойында әлі бар. Жаз шыға Жоңғар Алатауының салқын беткейлерін жайлаған. Андас - Қалқа, Толымбек болып екіге бөлінеді. Оларға мынадай аталар кіреді. Деріпсалы, Жомарт, Қанай, Қонай, Әйтімбет, Құттық-Қарақұс, Қырғыз. Андабай-Таңат, Алакөз-Жетінар, Меңдібай-Кенжеке, Таймөңке-Байыс, Байқара-Жұман, Түрке-Саурық, Шөкі-Шүкі, Қошқар-Шөрек". Енді жоғарыда сөз еткелі отырған Шапырашты Айқым атасынан шыққан Андас Стамбекұлының ел аузынан жазып алынған бірер сөзіне келейік: Көктем шығып ел жайлауға көшіп қонып жатқан кез екен. Шапырашты ауылдары да көш-қон әрекетінде. Айқым, Есқожа елінің басшысы Андас би, қасына өзінің батыр інісі Саурықты ертіп Ұзынағашқа келеді. Одан Құртқа тәуіпті ертеді, Қарақастекке бет алып бара жатқанда алдарынан атақты Сүйінбай ақын шығады. "іздеғенғе сұраған" дегендей, аталас ағайындар, жапырласып сәлемдесіп жатады. Андас би: деп, әзіл-қалжыңы аралас сөз бастайды. Сонда Сүйінбай ақын: -	деп, үшеуін бірақ ауыз өлеңге сиғызып марапаттапты.
Андас би туралы аңыз
Ілгеріде біздің Бәйдібек бабаның бір баласы жылқылы бай атаныпты. Оның мыңғырған жылқылары түс-түсімен, үйір-үйір болып сонау Талас өзенінің басынан аяғына дейін созылып жатады екен. Сол жылқылы байдың бір ұрпағы атасынан енші алып Таластың төменгі сағасына қоныс аударыпты. Ол өзі Андас бимен замандас, құрдас болса керек. Бірер жылдан кейін қасына 40 кісі ертіп Андас артынан іздеп барады. Оншақты күн қонақ болып, ағайын-туыстарды аралап, мал-жан, қоныс жайымен танысады. Қыс-қыстауын, жаз-жайлауын көреді. Дулат, Ысты, Ошақты ауылдарының ақсақал, игі жақсыларымен танысып әңгіме-дүкен құрады. Өткен-кеткен талай шежірелерден сыр шертіледі. Еліне қайтар кез- Андас би әлгі замандасына қарап:
Сонда Андас би айтыпты: Туысқаны көнбей қасарысып отырып алыпты. Алатаудағы атақты Андас бидің Әулие-ата жеріне келгенін естіп Мәмбет би (Байзақ датқаның әкесі) "маган соқпай кетпес, түбіміз бір Бәйдібектір баласы едік қой" деп дайындығын жасай беріпті. Аз үй Шапыраштының тұрақтаған мекені Талас өзені бойындағы жаз жайлау Қызылжардан шыққан Андас бір күнде Қаратау бауырындағы Билікөлдің сабатты, сазды шалғыны каз-қатар тігілген ақ шаңқан үйлердің, үйір-үйір жылқылардың үстіне шығады. "Бұл кімнің ауылы" дегенде. "Мәмбет датқаның ауылы" деп жолшыбай кездескендер. Андастың келе жатқанын шабармандарынан күні бұрын естіген Мәмбет алдынан өзі шықпай, баска кісілерді жібермей үйінде жата берген көрінеді Кейін Мәмбеттің қасындағы дос-жарандары: Халық қастерлеген, иманды, аруақты қасиетті адамдардың киесі бі біріне көрінетін шығар кім білсін?!
Дереккөздер
Санат:1804 жылы туғандар Санат:1924 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ би-шешендері Санат:Қазақ батырлары
Мақала
Мақала (article; entry, clause) -
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Чебенли
Чебенли — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Чебенлин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 377 адамды құрады. Пошта индексі — 452106, ОКАТО коды — 80202864001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Викториано Сантос Ириарте
Викториано Сантос Ириарте (Victoriano Santos Iriarte; 2 қараша 1902 жыл, Монтевидео — 10 қараша 1968 жыл) — уругвайлық футболшы, жартылай қорғаушы. 1930 жылғы әлем чемпионы.
1930 жылғы әлем чемпионатының финалында Аргентинаның қақпасына үшінші голды соқты. Сондай-ақ жартылай финалда да Югославияның қақпасына бір гол енгізді (6:1).
Карьерасының көп бөлігін "Расинг" клубында өткізді. Клуб тарихындағы ең мықты ойыншылардың бірі.
Сілтемелер
Санат:2 қарашада туғандар Санат:10 қарашада қайтыс болғандар Санат:Монтевидеода туғандар Санат:Монтевидеода қайтыс болғандар Санат:Уругвай футболшылары Санат:Расинг Монтевидео ФК ойыншылары Санат:Пеньяроль ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Орталық стадион (Душанбе)
Республикалық орталық стадион (тәж. Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявии Душанбе) — Тәжікстан астанасы Душанбедегі футбол стадионы, 1946 жылы салынған, сыйымдылығы 24 000 адам. Сыйымдылығы жөнінен Тәжікстандағы екінші стадион.
Кеңес кезіндегі атауы — ''М. Фрунзе атындағы Республикалық стадион''.
1996-2004 жылдары "Варзоб" клубының да стадионы болды.
Альуэва
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18.7 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
Лэйкшаир (Миссури)
Лэйкшаир (Lakeshire) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.6 км². FIPS коды — 29-40088.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1432 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Ғылым қанаты (мақала)
Ғылым қанаты – Қаныш Сәтбаевтың мақаласы. 1989 жылы «Ғылым» баспасынан шықкан «Ғылым мен мәдениет туралы таңдамалы мақалалары» жинағына, 2007 жылы «Оңтүстік полиграфия» баспа үйінен жарық көрген шығармалар жинағының 1-томына енген. Бұл мақаласында ғарыш әлемінде Герман Титовтың 25 сағаттан астам болып, жер шарын 17 рет айналып келгені, көп ұлтты Кеңес Одағы халықтарының жетістіктеріне бүкіл дүние жүзінің көзі жеткені туралы жазады.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары
Жобалық-сметалық құжаттама
Жобалық-сметалық құжаттама – жаңа кәсіпорындарды, үйлер мен ғимараттарды салудың, кеңейтудің, жаңғыртудың немесе техникалық жағынан қайта жарақтандырудың технологиялық, көлемдік-жоспарламалық, құ-растырымдық (конструкциялық), ұйымдық шешімдері, техникалық-экономикалық және құндық көрсеткіштері баяндалатын құжаттар кешені. Онда болашақ нысанның салынатын (жаңғыртылатын) жері, оның архитектурлық, аумақтық, құрастырымдық шешімдері, кадрларға, құрылым материалдарына, машиналар мен жабдықтарға, ақшалай қаражатқа мұқтаждығы айқындалады. Ондағы техника-экономика негіздеме кәсіпорынды жобалау мен салудың (жаңғыртудың) тиімділігін және шаруашылық мақсаттағы қажеттілігін қуаттайтын жоба алдындағы құжат болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Құжат
Жалған салымдар
Жалған салымдар (deposit in escrow (fictious deposits); Fiktiveinlagen pi, Scheineinlagen pi) - ақша қаражатының нақты (алдын ала) жарнасы түспеген клиенттің ағымдағы шотына банк түсірген кредиттік жазба - жеке адамдармен фирмаларды кредиттеу тәсілі. Клиент жалған салымды, шынайы салым сияқты пайдалана алады: ол чектер жаздырып алып, ағымдағы шотына түскен сома көлемінде қолма-қол ақша ала алады. Әлбетте, жалған салымдар кұру бойынша банктің мүмкіндігі, банк тарғып отырған нақты қаражаттың мөлшерімен, сондай-ак клиентке деген сенім деңгейімен анықталады.
Паэа Вольфграмм
Паэа Вольфграмм (Paea Wolfgramm, 1 желтоқсан 1971 жыл, Вавау) — тонгалық боксшы, 91 келіден жоғары салмақта сынға түседі.
1996 жылы Жазғы Олимпиада ойындарында күміс жүлде алған соң (Тонга тарихындағы жалғыз Олимпиада жүлдегері) кәсіпқой боксқа ауысты. Кәсіпқой бокста 24 айқасқа шығып, 20 айқаста жеңді.
Жалған салымдар
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Паэа Вольфграмм
2001 жылы қолғабын шегеге ілді.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша боксшылар Санат:Тонга боксшылары Санат:1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Дивину-ди-Сан-Лоренсу
Дивину-ди-Сан-Лоренсу (Divino de São Lourenço) — Бразилиядағы муниципалитет, Эспириту-Санту штатында орналасқан. Оңтүстік Эспириту-Санту мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алегри экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5354 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 175,792 км² шамасында. Халық тығыздығы — 30,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
NGC 4443
NGC 4443 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1849 жылы 13 сәуірде Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4443 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41111, NGC 4461, UGC 7613, MCG 2-32-84, ZWG 70.115, VCC 1158, Mark chain.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Траисов Балуаш Бақышұлы
390px|нобай
Траисов Балуаш Бақышұлы 1950 жылы 25 желтоқсанда Орынбор облысы, Первомай ауданы, Каменное ауылында дүниеге келген. Ұлты қазақ. Ғылыми дәрежесі, атағы: ауылшаруашылық ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының толық мүшесі. Қазақстан Республикасының қандай мемлекеттік марапаттары бар: Қазақстан Ауыл шаруашылық Министрлігі, Қазақстан Республикасының ғылым және білім Министрлігінің Құрмет грамотасы, «Қазақстан Республикасы ғылымының дамуына сіңірген еңбегі үшін» белгісі.
Еңбек жолы
Еңбек жолын 1968 жылы Орынбор облысы, Первомай ауданындағы астық қабылдау пунктінде жұмысшы болып бастады. 1969 жылдан бастап 1971 жылға дейін Совет армиясы қарулы күштері қатарындағы Германия совет әскері тобында борышын өтеді. 1971 жылдың маусымында аға сержант әскери атағымен запасқа шықты.
1971 жылы запасқа шыққаннан кейін Орынбор облысы, Первомай поселкесінде тұрмыстық қызмет көрсету комбинатында жұмысшы болып қызмет атқарды. 1971 жылдың желтоқсан айынан 1972 жылдың маусым айына дейін Батыс Қазақстан ауыл шаруашылық институтындағы дайындық бөлімінің тыңдаушысы. 1972 жылы Батыс Қазақстан ауыл шаруашылық институтының студенттер қатарына қосылып, оны 1977 жылы аяқтады. 1977-1992 жыл - Батыс Қазақстан ауыл шаруашылық институтында аға ғылыми қызметкер.
2009 жылдың 1 қыркүйегінен бастап осы күнге дейін Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің ғылыми жұмыстар жөніндегі проректоры. 1977 жылы Батыс Қазақстан ауыл шаруашылық институтының зооинженерия факультетін бітіргеннен кейін, өзін толықтай ғылымға арнап, аянбай еңбек етіп келеді. Осы жылдар ішінде ғалым аға қызметкерден ғылыми жұмыстар жөніндегі проректорға дейін көтерілді.
Еңбектері
1994 жылы ақпанда НИПТИЖ-де (Новосибирск қ.) Батыс Қазақстан облысындағы кроссбредті қой шаруашылығына арналған докторлық диссертациясын ойдағыдай қорғап, ауылшаруашылық ғылымдарының докторы дәрежесіне ие болды. Профессор Б.Б.Траисов Қазақстан Республикасындағы ауыл шаруашылық ғылымының дамуына өзіндік үлес қосты.
Б.Б.Траисов үлкен ғылыми, педагогикалық жұмыстарды жүргізуде, «Қой шаруашылығы» ҒТБ жетекшісі, студенттердің дипломдық жұмыстарына, магистранттар, докторанттар мен ізденушілердің ғылыми жұмыстарына жетекшілік етеді. Оның жетекшілігімен 2 докторлық, 6 кандидаттық және 5 магистрлік диссертациялар қорғалды. Балуаш Бақышұлы әр түрлі қызметтерді атқара отырып, өзін білікті, ынталы жетекші ретінде көрсете білді. Ұйымдастырушылық қабілеті, ғылыми – педагогикалық белсенді қызметі университеттің ғылыми және халықаралық серіктестік қызметінің дамуына  мүмкіндік берді.
Қызметтері
1985 жылы ВНИИОК-та (Ставрополь қ.) ауылшаруашылық ғылымдарының кандидаты дәрежесін алу жолындағы диссертациясын қорғады, ал 1994 жылы ақпанда Сібір ғылыми-зерттеу және мал шаруашылығын технологиялық – жобалау институтында (Новосибирск қ.) ауылшаруашылық ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін дайындаған докторлық диссертациясын қорғады. 1996 жылы 27 қыркүйекте Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетінің жанындағы Жоғары аттестациялық комиссияның шешімі бойынша «Зоотехния» мамандығы бойынша профессор атағы берілді. Оның жетекшілігімен 2 докторлық, 6 кандидаттық және 5 магистрлік диссертациялар қорғалды. Ол ғылыми зерттеу жұмыстарына белсене араласып келеді, Батыс Қазақстандағы малдардың өндірістік қабілетін толық жетілдіру  ғылыми тақырыбының жетекшісі болып табылады. Профессор Траисов Б.Б. 042 «Прикладные научные исследования в области агропромышленного комплекса» мемлекетті бағдарламасы бойынша «Совершенствование племенных и продуктивных показателей акжаикской мясо-шерстной породы овец» тақырыбының жетекшісі.
Профессор Траисов Б.Б. Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылығы министрлігіндегі ғылыми-техникалық кеңесінің мүшесі. Университеттің қоғамдық өміріне белсене қатысып, қойларды бонитировкалау бойынша шаруашылықтарда жыл сайын семинарлар өткізеді.
Профессор Траисов Б.Б. 1997 жылдан 2007 жылдың желтоқсанына дейін университет жанындағы 06.02.01-Ауыл шаруашылығы малын өсіру, олардың селекциясы, генетикасы және көбеюі; 06.02.04 – Дербес зоотехния, мал шаруашылығы өнімдері өндірісінің технологиясы; 06.01.09 - Өсімдік шаруашылығы мамандықтарынан қорғалатын докторлық (кандидаттық) диссертациялар бойынша диссертациялық кеңестің төрағасы. 2001 – «Қазақстан жоғары мектебінің таңдаулылары» кітабына қосылды. Алматы: ЖШС «РОНД», 2001. 663 б.
2002 – «Батыс Қазақстан облысы» энциоклопедиясына қосылды. Алматы: «Арыс» баспасы, 2002. 494 б.
2004 – «Жоғары мектептегі жетекші ғылымдар мен педагогтар» кітабына қосылды. Алматы: «СаГа», 2004. 481-484 б.
2005 – Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындарының жетекші ғалымдары мен оқытушылары тізіміне қосылды.
2006 - Батыс Қазақстан облысының ауыл шаруашылық энциклопедиясына қосылды. – Орал. 2006
Марапаттамалары
Ол ғылыми білімі, жан-жақтылығы, туралығы, адалдығы мен басқа да жағымды қасиеттерінің арқасында университет ұжымының арасында, Қазақстан және шет ел ғалымдарының арасында жоғары беделге ие болды.
Б.Б.Траисовтың Батыс Қазақстандағы қой шаруашылығын, ауыл шаруашылық ғылымдарын дамытудағы жемісті қызметі, ғылыми интеграциялары мен жоғары білімде, Қазақстан, Ресей, Израиль, Германия, Украина және Белорусия ғалымдарымен халықаралық байланыста, Қазақстан Республикасы жаратылыстану ғылымдары Академиясының таңдаулы мүшесі, Халықаралық аграрлық білім академиясында (Мәскеу қ.) «Зоотехния» мамандығы бойынша академик дәрежесіне ие болуына әсер етті.
Қазақстан Ауыл шаруашылық Министрлігі, Қазақстан Республикасының ғылым және білім Министрлігінің Құрмет грамотасымен, «Қазақстан Республикасы ғылымының дамуына сіңірген еңбегі үшін» белгісімен марапатталды.
Дереккөздер
1. Қазақстан ғалымдары кітабы, 2011ж.
2. ↑http://ardaktylar.kz/
Санат:Қазақстан ғалымдары
Комарево (Монтана облысы)
Комарево (Комарево (Област Монтана)) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Берковица қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 89 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3516. Телефон коды — 0953. ЕКАТТЕ коды — 38131.
Шотқара
Шотқара – ортағасырлық қала жұрты.
Ұлытау облысы Ұлытау ауданында, Жезқазған қаласынан солтүстікке қарай 40 км, атақты Жошы хан кесенесінен оңтүстік-батысқа қарай 9 км жерде, Қаракеңгір өзенінің алабында орналасқан.
Орталық Қазақстандағы ортағасырлық қалалары мәселесін арнайы ғылыми бағыт ретінде қалыптастырған Ә.Марғұлан ізденістері барысында белгілі болды. Кейіннен С.Жолдасбаев осы төңіректе зерттеулер жүргізді. 1980 – 1990 жылдары Ж.Смайылов басқарған экспедиция Орталық Қазақстандағы көптеген басқа да қалалармен бірге осы ескерткішке де арнайы археологиялық қазбалар жасап, оның деректерін жазба еңбектердегі мәліметтермен салыстыра отырып, кешенді түрде зерттеді. Шотқара Кеңгір өзеніне шағын жылғаның құяр тұсындағы жазыңқы төбешік іспеттес алаңқайда орналасқан. Ол айналасын ор және бұрыштарында қарауыл мұнараларының шөккен қирандылары бар жалдар қоршаған, бұрыштары әлемнің 4 тарапына қаратылған тікбұрыш пішіндес құрылыс түрінде салынған. Қабырғаларының ұзындығы шамамен 28 – 32 м. Оңтүстік-шығыс жағында қазіргі құрылыстармен бүлінген, ал қалған үш жағында жақсы сақталған ордың жалпақтығы 2,5 – 6,5 м, тереңдігі 0,5 м (қазіргі өлшемдер). Жалдардың жалпақтығы 5 – 8 м, биіктігі 0,75 – 1,2 м. Қарауыл мұнараларының төбешік-үйінді тәрізді орындарының диаметрі 12 – 14,5 м, биіктігі 0,9 – 1,7 м. Ескерткіштің оңтүстік-батыс шетіне салынған ауданы 200 m² қазбаның нәтижесінде қаланың балшықпен бойлай отырып, тастан қаланған қабырғалары мен тас балшықтан тұрғызылған жалдың, бір қарауыл мұнарасының құрылымы анықталды. Қазба деректеріне қарағанда, қабырғалардың сол кездегі жалпақтығы 3 – 3,5 м болған, ал мұнара қабырға бойынан 1,8 – 2,2 м-ге сыртқа қарай шығандау етіп салынған да, тұрғындар ішкі жақтан бұл мұнараның үстіне тас баспалдақпен көтерілген. Аз мөлшерде ғана табылған заттай деректерді қолдан иленген және құмырашы дөңгелегінде жасалған қыш ыдыс бөлшектері құрайды. Қазбаның табанын тазалау барысында оңтүстік-батыс қабырға іргесінен байқалған ұзындығы 2,45 м, ені 0,5 м қарайған дақтың астынан атымен бірге жерленген жауынгер қабірі табылды. Ғалымдардың пайымдауынша, 10 – 11 ғасырларға мерзімделетін бұл қабір қала өмір сүрген уақытқа емес, оның алдындағы кезеңге жатады. Кезінде Марғұлан кеңінен пайдаланған жазба деректердің бірінде, яғни Хафиз Таныштың Бұқар әмірі Абдаллах ІІ туралы жазбаларында Орталық Қазақстан өлкелеріне жорыққа шыққан осы билеушінің Жошы хан мазарының алдында орналасқан Сарай бекінісінің жанында болғанын атап өтеді. Марғұланмен келісе отырып, Смайылов осы жазба деректерде аты сақталған Сарай бекінісінің қазіргі Шотқара қалашығы болуы мүмкін деп есептейді. Типологиялық тұрғыдан күшейтілген бекініске жататын Шотқара қалашығы Алтын Орда дәуірінде, атап айтқанда 13 – 14 ғасырларда салынған.
Богхед
Дереккөздер
Санат:Көмір Санат:Органикалық минералдар
Няваталова-Яха
Няваталова-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бекбота
Бекбота (2017 жылға дейін — Жамбыл) — Түркістан облысы Келес ауданындағы ауыл, Жамбыл ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Абай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 57 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 852 адам (439 ер адам және 413 әйел адам) болса, 2009 жылы 995 адамды (490 ер адам және 505 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы елді мекендері
Малое Белое (Солтүстік Қазақстан облысы)
Малое Белое — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Асанов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бескөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 16 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 80 адам (43 ер адам және 37 әйел адам) болса, 2009 жылы 61 адамды (38 ер адам және 23 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Нисикори Кэй
Кэй Нисикори ( 1989 жылдың 29 желтоқсан айында Жапон, Мацуэда дүниеге келген) – жапондық кәсіби теннисшы, әлемдегі  экс-11-ші ракетка, Жапон тарихында жеке сынында  АТР рейтингінде ең ұздік теннисшы.
Жалпы Ақпарат
Кейдің әкесі Киёси инженер, ал анасы Эри музыкадан мұғалім екен. Ұлкен апасы бар, аты Рэйн. Флоридада тұрады, Ник Боллетьери академиясында жаттығады. 5 жасынан тенниспен жаттыға бастаған екен. 2007 жылдан бастап кәсіби теннисшы. Бапкерлері  - Данте Боттини және Майкл Чанг.
Турнирларда Өнер Көрсету
Жеке дәрежедегі турнирледе өнер көрсету
Жеке сында АTР  турнирлердің финалы (7)
Жеңістер (5)
Жеңілістер (2)
Жеңістер (6)
Жұптық сындарда өнер көрсету
Жұптық сында  фьючерстер мен челленджердің  финалы (2)
Жеңістер (2)
Комсомол бөгені
‎‎‎ Комсомол бөгені — Үлкен Құндызды өзені бойында, Қарағанды облысы Осакаров ауданындағы Комсомольское ауылынан солтүстікке қарай 1 км жерде салынған. 1959 жылы пайдалануға берілді.
Гидрологиялық сипаты
Аумағы 0,4 км². Ұзындығы 900 м, ені 550 м-ге дейін, тереңдігі 10 м-ге жетеді. Топырақ бөгетінің ұзындығы 323 м, ең биік жері 12 м. Бөгеннің көлемі 1,1 млн. м3, жалпы су ағымы 38 м³/с. Қараша айында суы қатып, сәуір айында ериді. Комсомольское ауылының жерін суландыруға пайдаланады. Суында шортан, алабұға, шабақ, тағы басқа кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы гидрографиясы Санат:Су қоймалары
Телі-тентек
Телі-тентек. Есер, есуас, содыр-сотқар адам кейде осы қос сөзбен де сипатталады. «Қарсылық күнде қылған телі-тентек Жаза тартып ешбірі сұралмай жүр (Абай, Тол. жин.). Екі сөздің де ерте заманда берген мағынасы біздің тілімізде көп өзгере қоймаған. Тек қос сөздің алғашқы сыңары қазір жеке тұрып өз мағынасында қолданылмайды. Ал кейбір түркі тілдерінде «телі» тұлғалас сөз жеке тұрып та тиісті мағынасын береді. Башқұрт тілінде «тиле», қырғыздарда «тели», телеуітше «телі», ноғайларда «дели», хакастарда қолданылысында «теліг» сөздері біздің түсінігіміздегі «ақымақ, есі ауысқан, жынды, топас» тәрізді жағымсыз мағыналарда жұмсалады. Демек, бұл тілдерде ертедегі түркі тілдерінде қолданылған «телу» (мағынасы — жарымес) сөзінің дербестігі сақталған. «Тентек» сөзі алтай тілінің туба-кижи диалектісінде «тенек», моңғолдарда «тэнэг», бурятша «тэнэг», қалмақ тілінде «тенг» тұлғаларында көрініп, мағынасы біздің тіліміздегідей. Бұл деректерден «тентек» сөзі әуелден түркі, моңғол тобындағы тілдерге ортақтығы байқалады. Сонымен «телі-тентек» қос сөзі «ақымақ-ақымақ» дегенге нұсқайды.
Инценхоф (Бургенланд)
Инценхоф (Бургенланд) (Inzenhof (Burgenland)) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Гюссинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 314 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 5.97 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GS, ресми идентификациялық коды — 1 04 21.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Герхард Шабхюттль (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Франклин (Коннектикут)
Франклин (Franklin) — Коннектикут штатының Нью-Лондон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 916 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 50.8 км² шамасында. FIPS коды — 09-29910.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
Арқалық Мемлекеттік педагогикалық институты
Арқалық педагогикалық институты — Ы. Алтынсарин атындағы мемлекеттік жоғары оқу орны. .
1972 жылы құрылған.1977 жылы Ы. Алтынсарин есімі берілді. Физика-математика, химия-биология, қазақ тілі мен әдебиеті, орыс тілі мен әдебиеті, бейнелеу өнері, музыка, тарих және құқықтану, ағылшын-Қазақ тілі, неміс-Қазақ тілі, дене тәрбиесі, т.б. факультеттері бар. 1976 жылы  Ы. Алтынсариннің мемориалдық-педагогикалық мұражайы ашылған. Бизнес мектебі жұмыс істейді.
Арқалық педагогика институты – мемлекеттік жоғары оқу орны.
Арқалық педагогика институты 1972 жылы құрылды. 1977 жылы Ы. Алтынсарин есімі берілді. Институттың: физика-математика, химия-биология, қазақ тілі мен әдебиеті, орыс тілі мен әдебиеті, бейнелеу өнері, музыка, тарих және құқықтану, ағылшын-қазақ тілі, неміс-қазақ тілі, дене тәрбиесі, тағы басқа факультеттері бар.
1976 жылы Алтынсарин мемориалдық педагогикалық мұражайы ашылған. Бизнес мектебі жұмыс істейді.
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
IC 815
IC 815 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.