cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бейнеу ауданы
Тарихы
1973 жылдың басында ауданда 17 мың халық тұрды. Маңғыстау мен Қарақұм кеңшарларында 79 мың қой, 2660 жылқы, 2220 түйе болды. «Прорванефть» мұнайгаз өндіру басқармасы сол жылы 1 миллион 255 мың тонна «қара алтын» өндірді.
Мал шаруашылығын одан әрі дамыту мақсатында 1973 жылдың желтоқсанында «Сам» кеңшары (директоры Қуаныш Ғалымов), 1983 жылы «Сыңғырлау» (директоры Наурыз Балмұханов) құрылды. Осылайша үш бірдей Кеңестер Одағының батыры М. Бегенов пен Ж. Қалдықараев, Б. Қалиев туып өскен, үш социалистік Еңбек Ері Ж. Мергенбаева, Ә. Махутов, Ө. Құлбатыров, бір Даңқ орденінің толық иегері Б. Ауданбаев және басқа да айтулы азаматтар тер төккен аймақта аудан құрылып, толықтай қалыптасты.
Аудан 1981-85 жылдары КОКП Орталық Комитетінің, КСРО Министрлер Кеңесінің, ВЦСПС-тің және БЛКЖО Орталық Комитетінің бүкілодақтық социалистік жарыс қорытындысымен аудандарға берілетін ауыспалы Қызыл Туын бес жыл қатарынан жеңіп алды. Ол ту қазір аудандық мұражайда мәңгілікке сақтаулы.
Бүгінде 57700 халық тұратын ауданда Ақжігіт, Сарға, Сыңғырлау, Есет, Тұрыш, Сам, Бейнеу, Боранқұл, Төлеп, Ноғайты, Тәжен ауылдық округтері бар.
Географиясы
Солтүстігінде Атырау облысының Жылыой ауданы, шығысында Ақтөбе облысының Байғанин ауданы, оңтүстік-шығысында Өзбекстанның Қарақалпақстан автономиялы республикасы, оңтүстігінде Маңғыстау ауданымен шектеседі.
Аудандағы тарихи-мәдени ескерткіштер
Заманымыздың кемеңгер тұлғасы, жазушы Әбіш Кекілбаев Бейнеу аймағы туралы былай деген: «Осыдан үш миллион жыл бұрын Африкада экватор бойында, ағаш басынан түсіп, денесін тіктеп жүріп, өз бетімен әрекетке көшкен адам нәсілі осыдан бір миллион жыл бұрын Таяу Шығыс арқылы көшкен мұздың соңынан аңдарды қуалап, Еуропа мен Азияға аяқ басқанда әуелі кеп тұрақтаған жерлері осы Қаратеңіз бен Атырау бойлары болатын. Кавказ нәсілдестер күллі Еуропаға Қаратеңіз аумағынан, ең алғашқы адамдардың рамапитиктер деп аталатын шығыс бұтағы көбіне-көп осы Атыраудан айналаға шашыраған-ды» деп болжам айтып, «...Төңірегің тұнып тұрған керемет, төңірегің тұнып тұрған хикая, төңірегің тола ғажайып дастан!...» деп таңдай қаға таңданған Маңғыстау Үстірті – шығысында Асмантай, Матай, Көксеңгірден басталып, батысында Қарашүңгіл, Қарақұмнан кәрі Каспийге сұғынатын, солтүстігінде Төңірекшың, Тортай, Тоқсанбаймен шектесіп, оңтүстігінде Тәңке, Төлепке тірелетін - Бейнеу аймағы.
Бейнеудің екінші қорымында көзі тірісінде елінің жел жақтағы панасы, ық жақтағы саясы бола білген азамат, жаудан елді арашалаған батыр, дауда әділетті арашалаған қазы, озбырлықтан обал мен сауапты арашалаған пірәдар, әлсізге – медет, күштіге – айбат, зарыққанға – жебеу, тарыққанға – демеу, асқанға – тосқан, сасқанға – сая, ұрпаққа – ұстаз, ұлысқа – ұран, ел иесі, жер киесі, Пірдің соңы – ]]Бекет Ата Мырзағұлұлы]]ның өз қолымен тұрғызған мешіті бар.
«Ұлы жібек жолының» бір тармағы бойында орналасқан ең ежелгі керуенсарайлардың бірі – Білеулі. Ол – бүгінгі Бейнеу ауданының Өзбекстанмен шектесетін шекарасында тұрған тарихи жәдігерлік.
Білеуліден әрі қарай өткен жол Қоңыратқа бағыт түзейді де, Бейнеуге қарай бет алған жүз шақырымдай далалық жол белгілі бекет, ескі қорым Құсшыға тіреледі.
Құсшыдан алпыс шақырымдай жердегі керуенсарайлардың шоғырланған жері – Белдеулі. Мұнда бірнеше керуенсарайлардың қалдығы бар. Бұл – біздің ата-бабаларымыздың батысында Римнің, шығысында Қытайдың хабарын біліп, өркениеттің бел ортасында отырғанын дәлелдейді. Бейнеу – Ұлы Жібек жолының бойындағы бел жазатын елеулі бекет болған.
Алтын орда дәуірінде Алтын ордаға бағынған орыс князьдері Қарақорымдағы Ұлы ханға тағзым етіп, жарлық алуға бару үшін Бейнеу үстімен сапар шегетін болған. Алтын орда астанасы Қарақорым мен Ханбалыққа беттеген керуендердің есебі жоқ болатын. Сол кезде Сарай Берекеден шыққан керуен Үргенішке қырық күнде, ал Сарайшықтан шыққан керуен Үргенішке отыз күнде жететін еді дейді. Бұл керуен сапарының біраз жолы қазіргі Бейнеу ауданы территориясы үстімен өтеді.
Аржағы – Киев, Петербор, Мәскеу князьдіктерінен шығатын керуен жолының бір тармағы Хажы – Тархан - Сарай-Берке – Сарайшық – Таскешу – Ақмешіт – Есет – Белдеулі – Тұрыш – Асау – Барақ – Құсшы – Білеулі - Қоңырат арқылы, ал екінші тармағы Сарай-Берке – Сарайшық – Таскешу – Ақмешіт – Жылыой – Қарашүңгіл – Ұшқан – Бейнеу – Сам – Құсшы – Білеулі – Қоңырат арқылы Хиуа асып Үнді, Қытайға дейін кете береді. Осы бекет-керуен сарайлардың Қарашүңгіл, Ұшқаннан Білеуліге дейінгі аралығы бүгінгі Бейнеу ауданының жері. Сол керуен жолының сүрлеуімен дәл қазір теміржол өтеді.
Өндіріс саласы
Өндіріс саласында «Қазақтүркмұнай», «КАСКо», «Мейрбуш», «Би Эн Джи», «Люсент Петролеум», «Табынай», «Равнинное Ойл» компаниялары жұмыс жасаса, «Толқыннефтегаз» және  «Қазполмунай»  серіктестіктерінің  активтері  «КазМұнайГаз» Ұлттық  компаниясының»  «КазМұнайТеңіз» АҚ-ына сенімділікпен басқаруға беріліп, «БейнеуМұнайГаз»  кәсіпорны құрылды. Аудан бойынша өткен жылы аудан бойынша 307,1 мың тонна мұнай мен 1,2 млрд. текше метр  газ  өндірілді, бұл облыстағы мұнайдың  2,1%,  газдың  62%  құрады. Алдыңғы жылмен салыстырғанда мұнай 45,1  мың  тоннаға немесе  17,2%-ке көп өндірілсе,  газ 18,4 млн. текше метрге немесе 1,5%-ке көп өндірілді. Негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі  15,1  млрд. теңгеге, өнеркәсіп өнімінің көлемі 63,7 млрд. теңгеге жетті.
Аудан өндірісінде басым сипат алатын 29 ұлу тас өндіру карьерлерінде, 600-ге жуық адам жұмыс жасайды. Карьерлер 2011 жылы 597,5 мың текше метр ұлу тас өндірді.
Ауыл шаруашылығы
2011 жылы сиыр 1,2 %-ке, қой мен ешкі 3,6%-ке, жылқы 6,3%-ке, түйе 2,4 %-ке өсті. Қазіргі таңда қолда 4210 бас сиыр, 162112 бас кой мен ешкі, 8840 бас жылқы,  15222 бас түйе бар. Жыл басынан бері 3 фермер қожалығы құрылып, олардың  саны  258-ге  жетті, бюджетке 4,3  млн. теңге салық  төленді.
Аудандағы эпизоотиялық шараларға Республикалық бюджеттен 26,7 млн. теңге бөлінді, малдарды бірдейлендіру жұмыстары жүргізіліп, 2450 бас ірі қара малы сырғаланып, оларға ветеринариялық паспорт жасақталып, селолық округтер бойынша электрондық базаға енгізілді. Бейнеу селосында  «мал  қорымының»  құрылысы аяқталып,  Бейнеу,  Сам  орман  шаруашылығы  мекемелерінің  әкімшілік  ғимараттарының  құрылысы  жүргізілді.
Транспорты
Мұнай-газ өндірумен қоса мұнай мен газды тасымалдау саласында «ҚазТрансОйл», «ҚазТрансГаз» ұлттық компанияларының  құрылымдық басқармалары,  оларда мыңға тарта адам жұмыс жасайды. Алдағы жылдары Қазақстанды  индустрияландыру  картасына  енгізілген,  жылына  5  млрд. текше метр  газ  тасымалданатын  ұзындығы 1475  шақырымдық,  жалпы  құны  500  млрд. теңге болатын  «Бейнеу-Бозой-Шымкент»  магистралды  газ  құбырын  салу  үшін  1  млрд. доллар көлемінде  жарғылық  қор құрылды. Жобаны жүзеге  асыруға  Қазақстан  жағынан  «Қазтрансгаз»  акционерлік  қоғамы,  ал  Қытай жағынан  «Транс  Эйжа  Гэз  Пайплайн»  компаниясы  қатысады. Жарғылық қордың  қазақстандық  бөлігі  республикалық  бюджеттен  қаржыландырылады,  оған  қосымша  3  млрд. доллар көлемінде  қарыз  тартылады.
2012 жылы аяқталатын  бірінші  кезеңде  1164  шақырымдық  «Бозой-Шымкент»  учаскесі  мен «Бозой  компрессорлық  стансасы» салынады. Бұдан соң  «Бейнеу-Бозой»  учаскесі  мен  «Қараөзек  компрессорлық  стансасы»  іске  қосылып,  газ  құбыры  2015 жылы  толықтай  пайдалануға  беріледі. Құрылыс жұмыстарына  3,5  мыңға  жуық  маман  тартылып,  құбыр  пайдалануға  берілген  соң 500  тұрақты  жұмыс  орны  пайда  болады.
Ауданда «Қазақстан Темір жолы» ұлттық компанияның құрылымдық бөлімшелері жұмыс жасайды. Еліміздегі ірі,  әрі  перспективалы  жобалардың  бірі  саналатын  құны  2,3  млрд. доллар болатын  ұзындығы  988  шақырым  «Бейнеу-Жезқазған»  темір  жол  желісінің техникалық  экономикалық  негіздемесі  дайын. «Бейнеу-Шалқар» аралығында  ұзындығы  471  км.,  құны  153,5  млрд. теңгені құрайтын  теміржол  желісі  мен  ұзындығы  501  км.,  құны  93,7  млрд. теңгені құрайтын  автомобиль  жолын  салу  жуық  арада  басталады  деп  күтілуде.
2007 жылы құны 7,6 млрд.теңге болатын 122,6 шақырымдық Бейнеу-Атырау тас жол бағытындағы Боранқұл-Бейнеу тас жолы пайдалануға берілді. 2010 жылы Бейнеу-Ақтау тас жолының құрылысы басталып, оған Премьер-Министр К. Масимов қатысты.
Білім беру жүйесі
Ауданның 26 жалпы білім беретін орта мектебінде 11988 бала оқиды, 1538 педагогикалық қызметкер жұмыс істейді, 20 балабақшада 2043 бүлдіршін тәрбиеленеді. 2011 жылы дарынды оқушылармен жұмыс жасайтын аудандық білім бөлімінің жанынан «Дарын орталығы» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны ашылды.
Бейнеу селосында 140 орындық балабақша пайдалануға берілсе, қазіргі таңда 140 орындық балабақшаның құрылысы, Ақжігітте 100 орындық балабақшаның, Төлепте 17 орындық балабақшаның құрылыстары жүргізілуде. Мектептер спорт залдарымен толықтай қамтылған. Аудан мектептерінде  41 компьютер класы,  372  орындық  лингафон,  384 орындық  жаңа  үлгідегі  лингафондық-мультимедия  кабинеті, 18 қашықтықтан оқытудың спутниктік  қондырғысы,  23 мектепте  интернет  желісі  мен  24  интерактивті  тақта,  1085  электрондық  оқулық  және соңғы үлгідегі 10 химия, 21 биология, 11 физика кабинеттері бар.
Бейнеу гуманитарлық-экономикалық колледжінде 7 мамандық бойынша күндізгі бөлімде 504, сырттай бөлімде 363 студент оқиды. Өнер мектебінің  жанынан  құрылған  аула  клубының  5  тобында 300  бала  тәрбиеленуде.
Халқы
2019 жылдың 1 қаңтарына ауданның халық саны 69,6 мың адам.
Әкімшілік бөлінуі
Аудан көлемі 40,5 мың км2. Аудан құрамындағы 3 ауылдық округ пен 7 ауыл әкімшілігіне 11 елді мекен біріктірілген:
Паль-Вож
Паль-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тимшер өзенінің сол жағалауынан 55 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бре-Дюн
Бре-Дюн (Bray-Dunes) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59107, пошта индексі — 59123.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4688 адамды құрады. Халық тығыздығы — 547,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Көкшетау (таулар)
Көкшетау – Қарағанды облысы Қарқаралы және Абай облысы Семей қалалық әкімдігіне қарасты аумақтағы таулар.
Жер бедері
Абсолюттiк биіктігі 1135 м. Таулардың пішіні күрделі. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 45 км-ге созылған, енді жері оңтүстігінде 25 км. Беткейлері құлама жартасты. Көтеріңкі келген оңтүстік шатқалдарынан Құрөзек, Дағанделі, шығыс беткейінен Түлкібас, солтүстігінен Қызылащы өзендері бастау алады. Бірнеше жеке таулардан (Үлкен Айғыржал, Сораң, Суырлы, т.б.) тұрады.
Геологиялық құрылымы
Жер қыртысы девон жүйесі тас көмір кезеңінің эффузивті кварцит, туф, порфирит жыныстарынан түзілген.
Айналым қаржысының нормативі
нобай|250px|Қаржы айналымы нормативі арнайы кестелер мен формулаларға орай құрылады Айналым қаржысының нормативі — қаржы жоспарымен белгіленген қаржылар сомасы.
Көкшетау (таулар)
Өсімдігі
Қиыршықтасты бозғылт қоңыр, қоңыр топырағында бетеге, сұлыбас, айрауық, қоңырбас, қараған, т.б. шөптесін өсімдіктер өскен. Сай-жыралар мен тау шатқалдарына бұта аралас қайың, терек, т.б. өседі. Өзендердің барлығы дерлік жаз айларында құрғап, қарасуларға бөлініп қалады.‎
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі таулары Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Айналым қаржысының нормативі
Айналым қаржысының нормативінің мәні
Бұл кәсіпорындар мен шаруашылық ұйымдарға қажетті шикізаттың, материалдың, отынның, аяқталмаған өндірістің тағы басқа минималдық және жеткілікті қорын жасауға жұмсалады. Айналым қаржысының нормативі барлық мемлекет кәсіпорындар мен ұйымдарда айналым қаржысын нормалау туралы негізгі ережеге сәйкес есептеледі. Айналым қаржысының нормативінде кәсіпорындардың негізгі қызметін бірге шаруашылық әдіспен жүргізілетін күрделі жөндеуге, көмекші өндіріске тағы басқа мұқтаждарға қажетті қаржылар да есепке алынуы тиіс.
Бұрын кәсіпорындардың өндірістік қорына, аяқталмаған өндіріске, дайын бұйымдарға тағы басқа қажетті айналым қаржысының мөлшерін жоғарғы мүшелер белгілейтін. Жоспарлау мен экономикалық ынталандырудың жаңа жүйесіне көшуге байланысты жоғарғы мүшелер кәсіпорындардың өз көрсетуі бойынша меншікті айналым қаржысының жалпы мөлшерін (нормативін) белгілейді. Ал кәсіпорындар осы жалпы норматив аралығында әрбір элементі бойынша Айналым қаржысының нормативін өздері есептейді, оны кәсіпорын өз мүддесіне қарай жыл бойына өзгертіп отырады.
Шаруашылықты жүргізудің жаңа жағдайында кәсіпорындарға айналым қаржысының кем-кетігін мемлекет бюджеттен толтыруға үзілді-кесілді тыйым салынады. Олардың жетіспегені кәсіпорынның өз қаржысы немесе несие есебінен толықтырылып отыруы тиіс.
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер
Милагреш (Лейрия)
Милагреш (Лейрия) (Milagres) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Лейрия муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты  Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 961 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,02 км² шамасында. Халық тығыздығы — 184,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иса Мәсіх (Sr. Jesus dos Milagres).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Андии (Валь-д'Уаз)
Андии (Andilly) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95014, пошта индексі — 95580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2528 адамды құрады. Халық тығыздығы — 926,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Монтополи-ин-Валь-д'Арно
Монтополи-ин-Валь-д'Арно (Montopoli in Val d'Arno) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Пиза провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11012 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 363 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 56020.
Елді мекеннің қамқоршысы —  Қасиетті Стефан және Иоанн Евангелист.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Таммела-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Күпі (сөз)
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Евгений Петрович Михаэлис
thumb|right|200px| Михаэлис Евгений Петрович (26.9.1841, Ресей, Санкт-Петербург – 2.12. 1913, Қазақстан, Өскемен) – орыс зиялысы.
Санкт-Петербургтегі студенттік қозғалыс басшыларының бірі ретінде полицияның қатаң бақылауымен Петрозаводск қаласына, 1863 жылы Тарту қаласына жер аударылған. 1869 жылы Михаэлис Семейге ауыстырылып, статистика басқармасында іс жүргізушінің жәрдемшісі болып орналасты. Осы кезеңнен бастап Михаэлистің ғылыми, ағартушылық қызметі Қазақстанмен тығыз байланысты болды. Михаэлис 70-жылдардың басында Семейдің қоғамдық кітапханасында Абаймен танысып, бірнеше жыл қатарынан тығыз байланыс жасады. Ол ақынды Ресейдің ішкі өміріндегі жаңалықтармен, орыс әдебиетінің үздік шығармаларымен таныстырды, Г.Спенсер, И.Дарвин, т.б. еңбектерін оқып-үйренуге кеңес берді. 1886 ж. Михаэлистің ұсынысы бойынша Абай Семей облысы Статистика комитетінің толық мүшесі болып сайланды. Михаэлис 1878 жылдан Семей облысы статистика комитетінің хатшысы болып, қалада өлкелік музей мен кітапхана аштырды. 1880 жылы Ресей География қоғамы Батыс Сібір бөлімшесінің мүшелігіне сайланды. Михаэлистің Семей облысын зерттеуге арналған еңбектері Ресей География қоғамның кезекті басылымдарында жарияланды. 1882 жылы Михаэлис қызмет бабымен Өскемен қаласына ауысып, өмірінің соңына дейін жергілікті қазба байлық пен ауа райын зерттеумен шұғылданды, гидрогеологиялық мәселелерді қарастырды Михаэлис жүргізген ғылыми-зертханалық еңбектері жоғары бағаланып, Ресей География қоғамының медалімен марапатталды. М.Әуезовтың “Абай жолы” эпопеясында Михайловтың образы арқылы Михаэлистің өмірбаяны көрініс тапқан. 1913 жылы 2 желтоқсанда қайтыс болды. Өскемен қаласында жерленген.
Абай және Михаэлис
Абай Михаэлиспен 70-жылдардың басында Семейдің қоғамдық кітапханасында танысады. ''«Құнанбаевпен танысқан және оның керемет қабілеттілігін байқаған Михаэлис оның тәжірибесіне баса назар аударды. Бірнеше жыл қатарында Абай Евгений Петровичпен тығыз байланыс жасап тұрды. Жыл сайын Абай Семей қаласында қонақ болып, кешкі уақытын Михаэлиспен әңгімелесіп өткізетін»'', - деп жазды Семейдің белгілі өлкетанушы зерттеушісі Б. Герасимов. Абайдың саяси жер аударылған, өз заманының жоғары білімді, озық ойлы адамдарының бірі - Михаэлиспен достасып, жақын араласуы ақынның дүниеге көзқарасының қалыптасуына игі әсер етіп, орыстың революциялы-демократ ағартушыларының идеясын терең түсінуге ықпал жасады. Михаэлис ақынды Ресейндің ішкі өміріндегі жаңалықтармен, орыс әдебиетінің озат ойлы өкілдерінің шығармалары- мен таныстырды және Ғылыми-зерттеулерді, әйгілі ғалымдар Г. Спенсер, Чарлз Дарвин т. б. еңбектерін оқып-үйренуге кеңес берді. Саяси жер аударылған революциялы-демократтар Абайға үлкен әсер еткенімен - ақынның өз айтуы бойынша жаңа ізденіп жүрген көзінде көмекші түрде ғана болды. Отаршыл әкімдерден басқа орыс зиялыларын көздестірмеген Абайға Михаэлис Ресей мәдениетінің ең алғашқы хабаршысы, ақынның іздену, қалыптасу кезеңіндегі жол нұсқаушы есепті. «Ал, кейін орыс тілін еркін біліп, орыстың Ұлы мәдениетін мол, терең тани бастаған кездегі Абай озық ойды бұлардан үйренбейді. Пушкиннің өзінен, Белинский, Герцен, Чернышевский, Салтыков-Щедрин, Некрасовтардың өз мұраларынан өздігімен кең, терең тәлім-тәрбие алады. Абайдың классик ақын болған маңызын, әлеуметтік көзқарасын тек Михаэлис әсерінен деп қойсақ, - деп жазды М.О. Әуөзов, - әрі Абайға, әрі орыс халқының Ұлы мұрасына және Ұлы даналарына қиянат сөз айтқан болар едік. Ал, ақынның Михаэлис туралы үлкен алғыс сөз айтқанына келсек, ол алғашқы адам женіндегі қарыздарлығын жақсылап білдіргені» (Әуезов М. Он екі томдық шығармалар, т. 12,-А., 1969,285-6.). 1886 ж. Абай Михаэлистің ұсынысы бойынша Семей облысы Статистика комитетінің толық мүшесі болып сайланады. «Абай жолы» эпопеясында Абай тағдырына саяси жер аударылған Михайловтың жақындасуы үлкен қызмет атқарғаны көрсетілген, оның образы арқылы Михаэлистің өмірбаяны берілген.
Дереккөздер
Санат:1841 жылы туғандар Санат:Ресейде туғандар Санат:1913 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей географтары Санат:Абай энциклопедиясы
Плён
Плён (Plön) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан қала. Плён ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 845 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 36,73 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 57 057. Қаланың басшысы — Йенс Паустиан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Оскар марапатының тапсыру рәсімдерінің тізімі
«Оскар» жүлдесін тапсыру рәсімдерінің тізімі,
Оскар марапатының тапсыру рәсімдері 1929 жылдан өткізіле басталған. Соңғы рәсімі - 2015 жылдың 22 ақпанында болған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оскар киножүлдесі
Принтер буфері
Принтер буфері (Буфер принтера; printer buffer) — қағазға басылып шығатын мәтін уақытша сақталатын принтердің ішкі жады рөлін атқаратын шағын программа. Құжатты қағазға шығару кезінде драйвер қолданбалы программаның басқару кодтарын принтерге түсінікті кодтарға айналдырады. Орыс, қазақ әріптерін басып шығару үшін де олардың сызылуымын қағазға кескіндеп шығаратын драйвер болып табылады. Драйверді алғаш рет принтерді компьютерге қосқанда бірақ рет орнатады.
Атмосфераның изотермалық қабаты
Атмосфераның изотермалық қабаты — тропосфераны стратосферадан бөліп тұратын биіктіктегі біркелкі температура қабаты. Тропосферада жоғарылаған сайын температура төмендейді, стратосферада температура тұрақты болады, кейде онда жоғарылаған сайын біраз көтеріледі, ауаның изотермалық қабатының биіктігі мен температурасы жыл мезгіліне қарай өзгеріп тұрады. Вагнердің мәліметі бойынша Орталық Еуропа үстінде оның биіктігі жазғытұры орташа есеппен 9,8 км, жазда 11 км-ге жетеді; температурасы 54,9° және 52,33° бояады.
Принтер буфері
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Атмосфераның изотермалық қабаты
Дереккөздер
Санат:Атмосфера
Жезқазғaн темір жолын тез салу керек (мақала)
Жезқазғaн темір жолын тез салу керек – Қаныш Сәтбаевтың 1935 жылы 5-маусымда «Социалды Қазақстан» газетінде жарияланған мақаласы. Жезқазғанға темір жол салу мәселесі бұдан жеті жыл бұрын (1928) көтерілген болатын. 1931 жылы Жол комиссариаты Жезқазғанға темір жол салу жұмыстарының экономика-техника жағынан алғаш рет зерттеуге кіріскенді. Жүргізілген зерттеу жұмысының нәтижесінде Жезқазғанға салынатын темір жол Қарағанды-Балқаш арасын жалғайтын темір жолының Нілді бекетінен (Успен руднигінен) тарту керек деген шешімге келді. Мұндай шешімнің тиімділігі - төте жол және оның ұзындығы 414 км-ден аспайтын болды. Сәтбаев жолда ''«...өр, ылди аз, бұрылыс та аз, барлығы 10 процент қана. Салынатын көпірлер де аз», оған қоса темір жол өтетін жері «20 метрден артығырақ болатын 5 көпір салынады»'' - деп темір жол салудың тиімділігіне көңіл аударады.
Жер қазу жұмыстары да аса көп болмайды. Мысалы, 1 км темір жол салу үшін 7130 м3 топырақ қазылатын болса, мұның өзі Жезқазған-Жосалы, Жезқазған-Атбасар, Жезқазған-Ақмола, Жезқазған-Қарағанды және тағы басқалардың бәрінен де осы Успен руднигі - Жезқазған нұсқасы әлдеқайда арзанға тусетіндігі, темір жолды салудағы техникалық жағдайлар да ерекше қолайлы екендігі айтылады. Ғалым өз ойын сабақтай келіп, осы жолды екі жылдың ішінде салып бітіруге болатынына әрі мұның өзі Жезқазғанның дүниежүзілік маңызы бар мыс байлықтарын халық игілігіне айналдыру ісіне темір жолдың қыруар қызмет жасайтынына кәміл сенім білдіреді.
Сәтбаев бұрынғы Кеңестер Одағындағы негізгі мыс кендерін айта келіп, оның қатарында Қазақстандағы Жезқазған (3,228 мың тонна мыс, оның рудасындағы мыстың мөлшері орта есеппен -1,67%) мен Қоңырат (2,140 мың тонна мыс, рудасындағы мысы-1,08%) кен байлығының олардан әлдеқайда мол екендігін нақтылай түседі. Сайып келгенде Успен руднигі - Жезқазған темір жолы магистралы болашақта «тұйық» жол емес, транзиттік жүк таситын үлкен жолдың негізгі бір саласына айналатын болады. Сондықтан да ''«Өспен (Успен) руднигі - Жезқазған темір жолы Кеңестер Одағының түкпіріндегі меңіреу болып жатқан, бірақ өндіріс күштері өте бай болып отырған Орталық Қазақстанды қақ жарып өтетін жол. Бұл жол осындай байтақ ауданымыздың экономика және мәдениет тіршілігін айта қалғандай көркейтуге жол болады»'' - деп өз ойын тұжырымдайды Сәтбаев. Мақала кейін Сәтбаевтың 1999 жылы Алматы қаласындағы «Ғылым» баспасынан жарық көрген «Қазақстан - менің Отаным» (13-17-бет) және осы баспадан шыққан 8 томдық еңбектері жинағының 7-томына (2000, 3912-бет) енді.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары
Блодгетт (Миссури)
Блодгетт (Blodgett) — Миссури штатының Scott округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Ла-Шоссад
Ла-Шоссад (La Chaussade) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23059, пошта индексі — 23200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 116 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,13 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Несса (Вашка тармағы)
Несса (Нессь) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вашка өзенінің оң жағалауынан 74 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 66 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мұнайлы ауданы
Мұнайлы ауданы — Маңғыстау облысының батысында орналасқан әкімшілік бөлініс. Аудан орталығы – Маңғыстау ауылы, облыс орталығынан қашықтығы 20 км.
Тарихы
Аудан Қазақстан Республикасы Президентінің 2007 жылғы 4 маусымдағы «Маңғыстау облысының әкімшілік-аумақтық құрамына өзгертулер енгізу туралы» №338 санды жарлығына сәйкес құрылды.
Географиясы және климаты
Аудан Маңғыстау облысының орталығы Ақтау қаласынан 16 шақырым қашықтықта орналасқан. Мұнайлы ауданы солтүстігінде Түпқараған, Маңғыстау, батысында Ақтау қаласымен, оңтүстігінде Қарақия ауданымен шектеседі.
Мұнайлы ауданының орналасқан жері теңіз жағасынан 20-23 шақырым қашықтықта орналасқан, жері тастақ, төңірегі тегістік, жазық дала. Ауданның климаттық жағдайы цельси температурасымен есептеген кезде қуаң, континенттік, жазы ыстық, қысы суық. Қаңтардың орташа температурасы – 4-9ºС. Солтүстігінде - 10ºС, кейде - 15ºС дейінгі аязды күндер болады. Шілденің орташа температурасы +24-38ºС аралығында.
Халқы
Мұнайлы ауданы шоғырланған халықтың көпшілігін, яғни 80 пайызы алыс-жақын шет елдерден көшіп келген оралмандар құрайды.
Әкімшілік бөлінуі
Аудан көлемі 4 922 км2. Аудан құрамында 7 ауыл әкімшілігі бар.
Дереккөздер
Санат:Мұнайлы ауданы
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2022
Футболдан Қазақстан бірінші Лигасы 2022 — турнирдің 31-ші жарысы.
Сілтемелер
Санат:2022 жылғы футбол Санат:Футболдан Қазақстан бірінші лигасы
Жезқазған - Ұлытау ауданының пайдалы кендері (кітап)
Жезқазған - Ұлытау ауданының пайдалы кендері - Алматы қаласындағы Қазақстан Ғылым Академиясының «Ғылым» баспасынан 1968 жылы орыс тілінде жарыққа шыққан академик Қаныш Сәтбаевтың Таңдамалы шығармаларының 2-томындағы еңбегінің жеке басылымы; көлемі 20 баспа табақ.
Вестервальд (аудан)
Вестервальд (Westerwaldkreis) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Монтабаур қаласы. Аудан Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан. Рейнланд-Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 988,73 км² шамасында. Тұрғыны 203 536 адамды құрайды (2010). Халық тығыздығы 206 адам/км². Ауданның ресми коды — 07 1 43.
Жезқазған - Ұлытау ауданының пайдалы кендері (кітап)
Редакциялық алқа: Ш.Е.Есенов (бас редактор), Г.Б.Жилинский (жауапты хатшы), И.Н.Богданчиков, И.И.Бок, Р.А.Борукаев, А.Қ.Қайыпов, Т.А.Сәтбаева, С.Ш. Сейфуллин, В.И.Штифанов, Г.Н.Щерба. Кітаптың алғашқы бетінде Сәтбаевтың суреті берілген, осыған қоса кітапта 28 иллюстрациялық материалдар қамтылған. 2-томға академиктің 9 еңбегі енген. Онда Жезқазған-Ұлытау ауданының геологиясы мен металлогениясы тұтасымен және оның жеке пайдалы кендерінің орны - темір (Қарсақбай тобы), темір-марганец (Найзатас, Қаратас, тағы басқалары), марганец (Жезді), қорғасын, алтын, көмір (Байқоңыр, Қияқты, Болаттам), отқа төзімді, құрылыс материалдары, тағы басқалары жайында жазылған.
Вестервальд (аудан)
Аудан 192 елді мекенге бөлінеді.
Жезқазған - Ұлытау ауданының пайдалы кендері (кітап)
Кен орындарының геологиялық құрылымына сипаттама жүргізіліп, шикізаттың сапасы және санын бағалау, оларды зерттеу мен барлау жұмыстарының болашағы мен бағдарламасы айтылған. Көптеген жұмыстар алғаш рет жарияланған. Кітап геологтарға арналған.
Дереккөздер
Санат:Кітаптар Санат:Жезқазған
Вестервальд (аудан)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц аудандары
Мензбир суыры
Мензбир суыры, көк суыр (Суыр menzbieri) – сүтқоректілер класы кемірушілер отрядының тиіндер тұқымдасына жататын ең кішкентай суыр.
Қазақстанда Сайрам, Сарыайғыр, Бадам және Өгем өзендерінің таулы аңғарларында теңіз деңгейінен 2000–3400 метр альпі және субальпі шалғындарын мекендейді. Дене тұрқы 41–50 см, салмағы 2,6–4,6 кг. Арқа жотасы сарғыш қоңыр, бауыры ақшыл-сарғылт. Тұрақты індерінде 7–8 айға созылатын қысқы ұйқыдан наурыз – сәуір айларында оянады. Жыныстық жағынан үш жылда жетіледі. Жылына 1 рет көбейіп, 2 – 7-ден ұрпақ береді. Көктемде өсімдік тамырын, жуашығын, ал жазда өсімдіктердің бұтағымен, жапырағымен, гүлімен қоректенеді. Сондай-ақ жауын құрты, қоңыз, моллюскілермен де қоректенеді. Негізгі жаулары – түлкі, қасқыр, бүркіт және аю.
Мензбир Суырының саны жылдан жылға азаюда. 1940 жылы Қазақстанда 40–50 мыңдай Мензбир суыры болса, қазіргі саны 20–25 мыңнан аспайды. Мензбир Суыры – терісі бағалы аң, майының шипалық қасиеті бар. Аулауға тыйым салынған, Халықараралық табиғат қорғау Одағының және Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.
Дереккөздер
Санат:Суырлар Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген сүтқоректілер
Сен-Бенуа (Од)
Сен-Бенуа (Saint-Benoît) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,31 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 112 адамды құрады. Халық тығыздығы — 5,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Тапауа
Тапауа (Tapauá) — Бразилиядағы муниципалитет, Амазонас штатында орналасқан. Оңтүстік Амазонас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пурус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1955 жылы құрылған.
NGC 230
NGC 230 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 230 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2539, ESO 474-14, MCG -4-2-37, AM 0040-234, IRAS00399-2354.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Дикаин
Дикаин . Тиген жерін жансыздандыратын күшті дәрі. Кюретаж алдында, кариес, пульпит ауруларын емдегенде қолданылады. Ауыз шырышты қабығын жансыздандырып ауыртпайтын әсер береді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Татьяна Борисовна Бонч-Осмоловская
Симферополь қаласында дүниеге келген. 1987 жылы Мәскеу физика-техникалық университетін бітірген.
1998 жылы «День рождения» атты новеллалар жинағы жарық көреді. Шығармалары «Урал», «Знамя», «Русский журнал», «Наука и жизнь», «Стороны света», «ОКНО» журналдарында жарияланып отырады. 2009 жылдан бастап Ресей Жазушылар Одағының мүшесі.
Дереккөздер
Санат: Әдебиет Санат: Орыс әдебиеті
Бағдад шарты
Бағдад шарты – «Орта Шығыс қорғаныс ұйымы» (Central Treaty Organization, CENTO; 1955 ж. 24 ақпан – 1979 ж. ) деп аталған Таяу және Орта Шығыстағы, құрамында Ұлыбритания, Түркия, Ирак (1959 ж. наурызға дейін), Иран, Пәкістан елдері болған соғыс одағы. АҚШ ресми түрде Бағдад шартына қосылмаса да, 1957 жылдары оның соғыс, экономикалық комитеттерінің жұмысына қатысты. Бағдад шартының құрылуы Түркия мен Ирактың арасындағы (1955 жылы 24 ақпан) Бағдадта қол қойылған соғыс одағы туралы келісім шарттан басталады. Кейін Бағдад шартына Ұлыбритания (1955 жылы 4 сәуір), Пәкістан (1955 жылы 23 қыркүйек), Иран (1955 жылы 3 қараша) қосылды. Осы елдердің біреуі НАТО-да, біреуі СЕАТО-да мүше болуына қарай, Бағдад шартының сол соғыс одақтарымен тығыз бай ланысы бар. Бағдад шарты Кеңес Одағының Таяу Шығыстағы экспансиясының алдын алуға бағытталған. Ирак Корольдігінде төңкеріс (1958 жылы 14 шілде), оның Бағдад шартынан шығуы (1959 жылы 24 наурыз) осы топты үлкен дағдарысқа ұшыратты. АҚШ үкіметі Бағдад шартын СЕНТО –ға ауыстырып (1959 жылы 27 тамыз), оны сақтап қалды.
Дереккөздер
Санат:Қырғи қабақ соғысы Санат:Әскери-саяси одақтар Санат:Халықаралық ұйымдар Санат:Ұлыбританияның халықаралық келісімдері Санат:Түркияның халықаралық келісімдері Санат:Ирак тарихы
Нарттай
Қазақ тілінде сөз түбірі —«нарт» жеке қолданылмайды. Дыбыс құрамы жағынан бұған сәйкес сөз моңғол тобындағы тілдерде кездеседі. моңғолша нар — күн, қалмақтарда бұл мағынадағы сөз «нарн» қалпында айтылады. Біздің байқауымызша, қалмақ тіліндегі «нарта» (мағынасы — бұлтсыз ашық күн) сөзі қазақтарға ауысып, олар сөз түбірі «нарт» деп ұғынып, өздеріне тән -тай жұрнағын қосу арқылы «нарттай» сөзін тудырып, «қып-қызыл» мағынасында қолдануды дағдыға айналдырған. «Екі беті нарттай» тіркесінің сөзбе-сөз түсінігі—«екі беті ашық күндей».
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Дезодорант
100px|thumb|right Дезодорант - терінің бетіндегі бактерияларды өлтіретін препараттар.
Бұл бактериялар термен қоректеніп (тердің иісі болмайды), терлеген денеден жағымсыз иіс шығуына себепші болады. Дезодоранттар экологиялық тұрғыдан зиянсыз емес, өйткені олардың көпшілігі аэрозольдік қаптамаларда шығарылады, ал олардағы фреондар атмосфераның озон қабатын бұзады. Бұған қоса, дезодоранттар адам терісінің пайдалы микроорганизмдерін де өлтіреді. Дезодоранттар аллергияға себепші болуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Гигиена құралдары Санат:Парфюмерия Санат:Тұрмыстық химия
Көкшетау (төбе)
Көкшетау – Ақкөл көлінің солтүстік-батысындағы төбе. Шу өзенінің аңғарында.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Сарысу және Түркістан облысы Созақ аудандарының шекарасында орналасқан. Абсолюттік биіктігі 325 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 6,5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км.
Жер бедері
Беткейлері көлбеуленіп тақырға ұласады. Солтүстігінде Соқыртөбе төбесі, шығысында Баймұрын құдығы, оңтүстігінде Саржан тұмасы, батысында Қырыққұдық, Сәулебай құдықтары орналасқан.
Өсімдігі
Сұрғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, тасбұйырғын, баялыш, тағы басқа өседі.
Дереккөздер
Санат:Созақ ауданы төбелері Санат:Сарысу ауданы төбелері
Базанчат
Базанчат — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Кшлау-Елгин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 252 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Орама (тағам)
Тағы қараңыз
Санат:Асхана Санат:Қазақ асханасы
Қазақ-ойрат қатынастары
Қазақ-ойрат қатынастары (16 – 17 ғасырлар) – екі халықтың арасындағы саяси байланыстар. Қазақ-ойрат қатынастары Қазақ хандығы құрылғаннан кейін-ақ басталған болатын. 14 – 15 ғасырларда ойраттардың бірқатар тайпалары күшейіп, көрші елдерге қатысты басқыншылық саясат ұстанды. Екі ел арасындағы толассыз қақтығыс жайылымдық жер мен маңызды сауда жолдарын бақылауға алу мақсатында жүрді. 16 ғасырға қарай ойраттардың шапқыншылығы Ыстықкөлге, тіпті Сырдарияға дейін жетті. 16 ғасырда қазақтар Жетісу өлкесі үшін моңғол хандарымен де, ойраттармен де қақтығысқа түсті. 16 ғасырдың 20-жылдары ойрат өктемдігіне қарсы Таһир ханның нұсқауымен Жетісуда Жатан қамалы тұрғызылды. 16 ғасырдың екінші жартысында аттарға Тәуекел хан күйрете соққы берді. Ол 1586 – 98 жылдары шығыс ойрат билеушісі Алтын ханмен өзара түсінісіп, келісімге келді. Бұл тұста қазақтар басым түсіп, соғыста жеңілген ойраттардың бір бөлігін бағындырды. 17 ғасырда екі ел арасындағы қарым-қатынас негізінен Оңтүстік Қазақстан қалалары мен Жетісу жері үшін күреспен байланысты болды. 1616 жылы ойраттардың қалың қолы жайылымдық мол жерлері бар және сауда жолдары өтетін Жетісуға басып кірді. Бұл тұста жеңіліске ұшыраған ойраттардың шабуылы Жоңғар хандығы құрылғаннан кейін, Батыр қонтайшының тұсында өрши түсті. Жалаңтөс баһадүр 30 мыңдық жасағымен Батыр қонтайшының қалың қолына тойтарыс берді. 1640 жылы қыркүйекте Жәңгір хан елшілері Батыр қонтайшының ордасында болды. Бірақ Батыр қонтайшы қазақ хандарына қарсы шапқыншылық мақсатпен бірнеше көршілес иеліктердің басын қосып, одақ ұйымдастырды. 1643 – 44 жылдары жаңа жоңғар-қазақ соғысы басталды. Ойраттар қазақ руларына ғана емес, Тянь-Шань қырғыздарына да қауіп төндірді. Шағын қолын бастаған Жәңгір хан Жалаңтөс баһадүр сарбаздарымен және қырғыздармен тізе қосып, соғысты қазақтардың пайдасына шешті (Орбұлақ шайқасы). Бірақ бұл жеңіс екі ел арасындағы шиеленіскен жағдайды түзей алмады. Жәңгір ұлдары Тәуке мен Апақты Жоңғарияға аттандырып, арадағы қайшылықты дипломатиялық жолмен шешуге қадам жасады. 1652 жылы ойраттар қазақ хандығына тағы да басып кірді. Жәңгірдің туы астында шоғырланған қазақ сарбаздары жоңғарларды кейін ығыстырып тастады. Алайда қазақ-ойрат қатынастары Тәуке хан тұсында қайтадан шиеленісті. 1698 жылы ойраттар мен қазақ әміршілері арасындағы қарулы қақтығыстардың жаңа кезеңі басталды. Жоңғар нояндары ірі сауда орталықтары орналасқан Оңтүстік Қазақстан аумағын басып алуды көкседі. 17 ғасырдың аяғындағы Тәуке ханның ойраттарға қарсы соғыстары да үлкен жеңіске қол жеткізе алмады. Бұл алдағы уақытта да қазақтардың ел мен жер бірлігін сақтап қалуы үшін барынша күш жинап, бірігуін қажет етті.
IC 952
IC 952 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 49373, UGC 8808, MCG 1-35-49, ZWG 45.133, IRAS13511+0337.
Сыртқы сілтемелер
IC 952 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Иванка Трамп
Ивана "Иванка" Мари Трамп (Ivana "Ivanka" Marie Trump; 30 қазан, 1981 жылғы, Нью-Йорк, АҚШ) — американдық кәсіпкер, фотомодель, жазушы. 45-ші АҚШ президенті Дональд Трамптың қызы, Трамптың сайлау алдындағы науқанының басшыларының бірі, президент кеңесшісі болып жұмыс істеді.
Ерте жылдары
Иванка Мари Трамп 1981 жылы 30 қазада Нью-Йоркте (АҚШ) бизнесмен Дональд Трамп пен чех моделі Ивана Трамптың отбасында дүниеге келген, оның ата-аналары 1977-1992 жылдары отбасы құрған. Иванканың ағайынды екі бауыры бар, ағасы — Дональд Джон Трамп-кіші (1977 т.) және інісі Эрик Фредерик Трамп (1984 т.), сондай-ақ әкесінің басқа некеден әпкесі мен ағасы — Тиффани Ариана Трамп (1993 т., әкесінің Марла Мейплзбен некесінен) және Бэррон Уильям Трамп (2006 т., әкесінің Меланья Трамппен некесінен).
Білім
Иванка — Chapin School мектебінің және Choate Rosemary Hall колледжінің түлегі. Сондай-ақ, ол екі жылға Джорджтаун университетіне жіберіліп, кейінгі жылдарға Пенсильвания университетіне ауыстырылды, ол 2004 жылы бітірді және экономика саласында бакалавр дәрежесін алды.
Мансап
Иванка өз мансабын фотомодель ретінде бастады. Ол алғаш рет Seventeen журналының мұқабасында 1997 жылы пайда болды. Содан кейін ол басқа да көптеген журналдар үшін түсті. 2000-жылдардың басында Иванка модельдік іске аз уақыт бөліп, бизнес және жазушылықпен айналысуға бет бұрды.
Бірден дерлік Пенсильвания университетінің экономикалық мектебі аяқталғаннан кейін жылжымайтын мүлікпен айналысатын Forrest City компаниясы менеджерлерінің жоғары эшелонына кірді. Сол жерден ол гауһар тастарды сатуға маманданған Dynamic Diamond Corp. компаниясының маркетинг бөліміне көшті. Кейінірек Ivanka Trump Collection атты зергерлік әшекейлер өндіретін өзінің фирмасын ашты. Көп ұзамай фирма, сондай-ақ аяқ киім өндірумен айналыса бастады, оны манекен ретінде Иванканың өзі жарнамалады. Ол Trump Organization компаниясының вице-президенті.
2006 жылы танымал реалити-шоу "Кандидат" қатысып, онда оның әкесі жетекшілік және продюсерлік ететін және алты шығарылымға жалғасты. Танымалдылығы толқынында Иванканы түрлі телебағдарламаларға шақыратын болды және кейбірі оның ішінде жетекші  рөлінде өзін өте сәтті сынап көрді. 2009 жылы Иванканың The Trump Card: Playing to Win in Work and Life (бірнеше ай іскерлік әдебиет бестселлерлер тізімінде тұрды) атты кітабы шықты.
2007 жылы Иванка Maxim журналының "Maxim Hot 100" тізімінде 83-ші орында, сондай-ақ "Top 99 Women of 2007" тізімінде 99-орын алды.
2017 жылы наурыз айының аяғынан бастап — АҚШ президенті Дональд Трамптың ақысыз негізде ассистенті.
Жеке жағдайы
Иванка Трамптың күйеуі Джаред Кушнер, президент Трамптың аға көмекшісі, отбасының табысы туралы жариялады. Осындай табысы туралы ақпаратты Ақүй қызметкерлері жариялауға тиіс. Оның үстіне, олар өздері болжамды активтер құнын көрсетеді. Ерлі-зайыптылар құны, $240 млн және $740 млн сомасы арасындағы активтерге иелік етеді. Иванка Трамптың киім және парфюмерия өндіретін бизнесінің құнының мөлшері $50 млн., оның Trump International Hotel үлесі $5-25 млн-ға бағаланады.
Жеке өмірі
2009 жылғы 25 қазаннан бастап Иванка миллионер Джаред Кушнермен тұрмыста (1981 т.), онымен үйлену тойына бір жылға дейін кездескен. Ол мультимиллиардер және Нью-Йорк еврей қауымы көшбасшыларының бірі Чарльз Кушнердің ұлы. Джаред Кушнер университетті үздік бітірді, 25 жасында New York Observer газетін сатып алған, өзін талантты редактор сияқты көрсете білді және 30 жасында медиа-магнат атанды. Ерлі-зайыптылардың үш баласы бар: қызы Арабелла Роуз Кушнер (17.07.2011 т.) және екі ұлы — Джозеф Фредерик Кушнер (14.10.2013 т.) және Теодор Джеймс Кушнер (27.03.2016 т.).
Бұрын Трамп күйеуге шықпай тұрып иудей діні н қабылдады. Ол ортодоксалды гиюрді өтіп, Яэль еврей атын алды, содан бері еврей өмір салтын ұстанады, синагогалар және еврей мектептеріне белсенді түрде қайырымдылық жасайды.
Дереккөздер
Санат:АҚШ жазушылары Санат:АҚШ кәсіпкерлері Санат:АҚШ фотомодельдері
Барконес
Барконес (Barcones) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альмасан ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 55,42 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
Mrk 776
Mrk 776 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4559B деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42098, IC 3593, MCG +5-30-39, NGC 4559B, CGCG 159-30.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Новэлти (Миссури)
Новэлти (Novelty) — Миссури штатының Нокс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 29-53516.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 139 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Нокс округы (Миссури)
Еңбекші (Батыс Қазақстан облысы)
Еңбекші — Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданы, Ұзынкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жәнібек ауылынан шығысқа қарай 9 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 163 адам (81 ер адам және 82 әйел адам) болса, 2009 жылы 205 адамды (103 ер адам және 102 әйел адам) құрады.
Шарттық санкциялар
Шарттық санкциялар - заңмен және шартпен қарастырылған санкциялар, кәсіпорындардың жасаған шаруашылық шарттарын тиісті орындауды қамтамасыз етуге арналған мүліктік ықпал ету шарасы.
Шарттық санкциялардың негізгі түрлері: залалдарды өтеу, тұрақсыздық айыбын, айыппұлдарды төлеу, төлем талабының акцептісінен бас тарту және т.т.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Рысбай Хисметұлы Ғабдиев
Рысбай Хисметұлы Ғабдиев (05.02.1936, Ресей, Астрахан облысы Қызылжар - 2004 жылы) - домбырашы, дирижер, Қазақстанның халық артисі (1996).1953 ж. Алматыда өткен жасөспірімдердің респ. өнер байқауында Құрманғазының "Төремұрат" күйін орындал, бірінші орын алған. Алматы музыка училищесін (1958), Шымкент өнер институтын бітірген (1979). 1954 - 1961 ж. Қазақ халық аспаптар оркестрінің домбырашысы, қонцертмейстері, 1961 - 1962 ж. Атырау муз. училищеде оқытушы, 1962 - 1980 ж. Доссор музыка мектебінің директоры, 1980 - 1990 ж. Атырау пед. ин-тының муз.-пед. ф-тінің деканы болды. 1990 жылдан Атырау облысы халық аспаптар оркестрінің көркемдік жетекш. және бас дирижері. Ғ. 1994 ж. Анталия (Түркия) қаласында өткен дүниежүзілік өнер фестивалінің, 1998 ж. Алматыда өткен "Құрманғазы және ұлы дала музыкасы" халықаралық фестивалінің бас жүлделерін жеңіп алды. Ғ-тің репертуарында Құрманғазының "Терісқақпай", "Төре-мүрат", "Байжұма", "Адай", "Аман бол, шешей", "Қайран шешей", "Машина"; Динаның "Бұлбұл", "Бай-жұма"; Дәулеткерейдің "Байжүма", "Қос ішек", "Көркем ханым", "Кербез Ақжелең", "Кәроғлы", Сейтектің "Ақсақ құлан", Есбайдың "Ел айы-рылған", Ерғалидің "Қоштасу", сон-дай-ақ, Қазанғаптың, Абылдың күйлері, халық күйі "Қарасай", т.б. бар. Оның орындауындағы күйлер 3 күйтабаққа және "Байжұма" деген атпен үнтаспаға жазылды. Ғ. - "Балалар оркестрімен жұмыс", "Домбырадан сабақ беру тәсілі", т.б. кітаптардың авторы.
«Парасат» орденімен марапатталған.
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры
Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры - Алматыдағы ірі қазақ театрларының бірі. Абай даңғылында орналасқан.
Тетрдың қазіргі актерлік құрамы
Қазақстанның халық артистері: Есмұхан Обаев, Сәбит Оразбаев, Тұңғышбай Жаманқұлов, Құман Тастанбеков, Зәмзәгүл Шәріпова, Нүкетай Мышбаева, Торғын Тасыбекова, Шайза Ахметова, Гүлнәр Жақыпова Қазақстанның еңбек сіңірген артистері: Баян Имашева, Салиха Қожақова, Рахилям Машурова, Төлеубек Аралбай, Бақыт Жанғалиева, Айдос Бектеміров, Ғазиза Әбдінәбиева, Меруерт Өтекешова, Шәмшігүл Меңдиярова, Рашида Хаджиева Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері: Оразхан Кенебаев, Ғайникамал Байқошқарова, Бақтияр Қожа, Омар Қиқымов, Болат Әбділманов, Шынар Асқарова, Дәрия Жүсіп, Дулыға Ақмолда, Азат Сейтметов және т.б. Қазақстан жастар одағы сыйлығының иегерлері: Азамат Сатыбалды, Назгүл Қарабалина, Еркебұлан Дайыров және т.б
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алматы театрлары Санат:1926 жылы құрылған театрлар Санат:Академиялық драма театрлары Санат:Мемлекеттік театрлар
Ахилия
Ахилия (асһуііа; грек, а — жоқ; chylos — сөл) — уақытша немесе тұрақты түрде қарын (асқазан) сөлінің қарында (асқазанда) болмауы. Ахилия — көбіне қарынның (асқазанның) қабынуы (гастрит) немесе жануарларды дұрыс, уақтылы азықтандырмау, тамақты мезгілсіз ішу кезінде өрбиді.