cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(502) Сигуна
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Мұз тұманы
Мұз тұманы - горизонталь көрінудің 1 км-ге дейін азаюына байланысты ауаның бұлыңғыр тартуы. Ауада көп мөлшерде мұз қылқанцары, ұлпа тамшьшар (диаметрі - 10-20 мкм), сондай-ақ мұз кристалдары (диаметрі - 10-100 мкм) мен қатты суынған ұлпа тамшылар болуынан түзіледі. Көбінесе — 30"С-тан төмен ызғарлы аяз кезінде Мұз тұманының орнына мұз мұнары пайда болуы мүмкін (көрінуі 10 км- ге дейін). Мұз тұманы аса континенттік ызғарлы климатты атыраптарға тон.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Сен-Мар-де-Рено
Сен-Мар-де-Рено (Saint-Mard-de-Réno) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61418, пошта индексі — 61400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 429 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Елін сүйген, елі сүйген Елбасы
Елін сүйген, елі сүйген Елбасы — 2011 жылы Астана қаласы «Фолиант» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — М. Б. Қасымбеков. Беттер саны — 416.
Шолпан Ахатқызы
Шолпан Ахатқызы (1960 ж. т.) - Шәкерім қажының немересі. Шолпан есеп қызметкері, Жаңақорған қаласында тұрады. Әкесі Ахат Шолпанды әдебиетке баулып, ұлы аталары Абай мен Шәкерім туралы көптеген естеліктер айтқан. Көл. 2 б. т. «Құнанбай» атты хикаясын өлерінде Шолпанға тапсырған. Шолпан әкесінен естіген Абай мен Шәкерімнің шығармашылық рухани байланысы туралы естелік жазған.
Елін сүйген, елі сүйген Елбасы
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-271-060-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Фолиант баспасының кітаптары
NGC 7232
NGC 7232 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 6 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7232 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68431, ESO 289-7, AM 2212-460.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Қаражемсаулы маймаққаз
нобай Қаражемсаулы маймаққаз немесе қаражемсаулы  гагара (Gavia arctica) - Қазақстанда ұялайтын жалғыз ғана гагара. Түрдің оңтүстікте таралу шекарасы Қазақстанда өтеді (оңтүстікке таман тек қана Ыстықкөлде кездеседі). Бұл-орташа денелі (2,2-3,7 кило) құс. Қауырсын жабыны аққара түсті, ол қанаты, мойнының екі жағында және төсінде әжептеуір жіңішке сызықты жолақтармен алмасады. Тамағында қара дақ бар, құс сондықтан да қаражемсаулы гагара деп аталған. Тұмсығы және аяғы-қара, көзі-қошқыл қызыл. Дауысы көбірек есте қалады-ұялау кезеңінде оғаш ыңқылы жиі естіледі, сондықтан дыбыстар тобы гагараның көзжасы деп аталады. Ұяламайтын уақыттарда бұл - үнсіз құс. Қаражемсаулы гагара теңіз деңгейінен 200-2000 м жоғары алуан түрлі суқоймалар жағасын бойлай өмір сүреді. Қамыс - қоғалы қопалардың болуы - барлық суқоймаларға ортақ. Республиканың солтүстік жартысында таралған. Балқаш - Алакөл қазаншұқырында кездеседі, оны оңтүстікке таман Түркістан қаласының өңірінен табуға болады. Қыста Қызылорданың оңтүстігіне таман Сырдариядан кездесіп қалады. Жылыстау кезінде әр жерден кездесуі мүмкін. Ұясы құстың сырғуына қолайлы болу үшін су жиегіне немесе жапырылған қамысқа, қалқыма заттар үймесіне орналастырылады. Ұя астаушысының түбі ұдайы суда тұра алады. Салындыда 2 қошқыл қара секпілді жұмыртқа болады, оны ата - енелері 4 аптаға жуық басады. Бұдан соң тағы 2 айға жуық қошқыл сұр балапандарын қоректендіріп қамқорлық жасайды.
Дереккөздер
Қазақстан жануарлары сериясы кітабы.Құстар мектеп энциклопедиясы.
Санат:Маймаққазтәрізділер
Хёрнум (Зильт)
Хёрнум (Зильт) (Hörnum (Sylt)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстік Фризия ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1048 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 54 046. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Шпет.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Мотта Джузеппе
Мотта Джузеппе - швейцар мемлекеті қайраткері, заң қызметкері. Ол 1871 жылы 29 желтоқсанда дүниеге келді. Туған жері - Айроло.
Атқарған қызметі
1899-1911 ж. Ұлттық совет (парламент) депутаты, католиктік- консервативтік партияның басшысы. 1912-1919ж. баж және финанс министрі. 1920 жылдан саяси департаментті (сыртқы істер министлігін) басқарды. Ұлттар Лигасындағы швейцар делегациясының басшысы болды, 1915,1920,1927,1932 және 1937 жылы Швейцария президенті. Сыртқы саясатта фаш. мемлекеттермен жақындасу жағында болды, КСРО-ға қарсы дұшпандық саясат жүргізді.
Джузеппе 1940 жылы 23 қаңтарда дүние салады.
Дереккөздер
[http://М.Қ.Қаратаев,%20%20Қазақ%20совет%20энцеклопедиясы.%204%20том.%20672%20бет. М.Қ.Қаратаев, Қазақ совет энцеклопедиясы. 4 том. 672 бет.]
Ақ эмиграция
Ақ Эмиграция — Ақпан төңкерісінен бастап (1917) Азамат соғысы аяқталғанға дейінгі аралықта (1921) Кеңестік Ресейдің территориясын тастап шыққандар. Олардың қатарында империяны билеген үстем тап өкілдері, капиталистер, помещиктер, ақ генералдар мен офицерлер, патша шенеуніктері мен буржуазия, ұсақ буржуазия және ұлттық партиялардың қайраткерлері, интеллигенцияның біразы, Қызыл Армия талқандаған ақ гвардия әскери құрамаларында болған қатардағы солдаттар, казактар, шаруалар, іс жүзінде бұрынғы Ресейдің барлық сословиелерінің өкілдері — 2-2,5 млн-дай адам болды. Уақытша үкімет елшіліктерінің қызметкерлері де шет елдерде қалып қойды. Олар негізінен Балқан елдеріне, Чехословакияға, Қытайға, Германияға, Польшаға, Францияға, Финляндияға қоныстанды. Стамбұл, София, Белград, Прага, Берлин, Париж қалаларын саяси орталық етті. Монархияны қалпына келтіруді көздеген көптеген ұйымдар құрды. Көпшілігі Антанта елдеріне, біразы Германияға арқа сүйеді. Мақсаттары большевиктер өкіметін құлату болғанымен оларда саяси бірлік жетіспеді. Ақ Эмиграция құрамында қазақстандықтар да болды. Мұстафа Шоқай, Райымжан Мәрсеков, Ыбырайым Жайнақов, Әсет Найманбайұлы, Зият Шәкәрімұлы кеңестік қоғам құрылысымен келіспегендіктен шетелге кетті. Генералдар В. Толстов Б. Анненков, А. Дутов басқарған Орал, Жетісу, Орынбор армияларының қалдықтары Түркия мен Қытайға өтіп кетті. Амнистиядан (БОАК-нің 1921 жылғы 3 қарашадағы декреті) кейін эмиграциядан 121843 адам Ресейге қайтып оралды.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Менің атым Қожа (фильм)
«Менің атым Қожа» — 1963 жылы "Қазақфильм" студиясы түсірген балалар фильмі. Режиссері — Абдолла Қарсақбаев. Сценариі Бердібек Соқпақбаевтың "Менің атым Қожа" повесінің желісімен жазылды.
Сюжеті
Фильмде қазақы ауылдағы аналық, әжелік мейірімді, пионерлер өмірін, сол заманғы қоғамдық тәртіпті сезіне аласыз.
Басқа да фактілер
Совет идеологиясы дінге қарсы болған болса да, кейбір эпизодтарда цензураны жіберіп қойған. Фильмде бас кейіпкердің әжесінің аузынан бірнеше рет «Алла» сөзі шығып, Мұхамед пайғамбардың есімі аталады. Бір диалогта ол тіпті немересіне «Қайдағы жоқ шатпағыңды тастап, «Бісміллә» деп айтшы» деп жалынады.
Қожаның рөлін ойнаған Нұрлан Санжар (киноға түскен кезде – Нұрлан Сегізбаев)— қала баласы. Ол киноға түсу мектепке бармаудың жақсы сылтауы болғанын мойындайды. "Анама бірінші сыныптан бастап «оқығым келмейді» дейтінмін. Ол мені Ленин даңғылынан 33-мектепке дейін таяқпен қуып апаратын" дейді ол.
Абдолла Қарсақбаевтың келіні Майра былай деп еске алады:
Фильм Үшқоңыр, Талғар, Түргенде және Үлкен Алматы көлінің маңында түсірілген. Көпшілік көріністерінде Қаскелең қаласының Абай атындағы мектебінің оқушылары түскен. "Лениншіл жас" газетінің 1964 жылдың 26 наурызындағы санында Абдолла Қарсақбаевтың фильмнің қалай түсірілгені жайында мақаласы шықты. Онда ол былай деп есіне алады: "Балалардың мұқтаждықтарын ескеріп отырдық. Әр 15 минут сайын үзіліс жасап, балаларды демалдырып, ойнатып отырдық. Мен де олармен қосылып ойын ойнайтын едім". Бір қызығы, Абдолла Қарсақбаев алғаш рет фильмге музыка жазуға опера және театр балетінің дирижері, 12-ші мектеп-интернатта бірге оқыған досы Нұрғиса Тілендиевті шақырды. Ол фильмнің музыкасын, соның ішінде кейін халық арасына кеңінен тараған "Саржайлау" өлеңін жазды.
Ескерткіш
2022 жылдың 1 маусымында Астана қаласында «Менің атым Қожа» фильмінің басты кейіпкеріне арналған ескерткіш ашылды. Ескерткіш фильмдегі бас кейіпкердің айна алдында жасырын кездесу өткізетін эпизодты бейнелеген. Ескерткіш қоладан, ал тұғыр граниттен жасалған. Ескерткіштің биіктігі – 183 см. Композиция авторы – мүсінші Азамат Талапхан, идеясы авторы – Мұрат Қожамқұлов.
Дереккөздер
Санат:КСРО кинокомедиялары Санат:КСРО балалар фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері Санат:Қазақ тіліндегі фильмдер Санат:Орыс тіліндегі фильмдер
Фтан
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 482 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 43.08 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3761, пошта индексі — 7551.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Теня
Теня — Башқұртстанның Федор ауданындағы ауыл, Теняев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 438 адамды құрады. Пошта индексі — 453285, ОКАТО коды — 80254855001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Жақай Сарбасов
Жақай Сарбасов (1918 жыл, Маңғыстау ауданы, Қызылсу ауылы – 1999 жыл, Ақтау қаласы) — соғыс ардагері, педагог. «Соғыстағы ерлігі үшін» (1946) медалімен, Қызыл жұлдыз (1946), 3-дәрежелі Даңқ (1946) ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Канза (Вычера тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Сегіз державалар одағы
Сегіз державалар одағы (ұлт.қытай.八國聯軍) – әскери одақ. Құрамына Ресей империясы, АҚШ, Германия, Ұлыбритания, Франция, Жапония, Австро-Венгрия және Италия кірді, сонымен қоса, Пекиндегі Елшілік ауданға бірнеше дипломатиялық міндеттер шабуылына қарсы жауап үшін олардың жасағы Цин империясы кезіндегі Қытайға басып кірді. Жасақ құрамында одақтың 45 000 солдаты кірді. Жорық кезінде одақ жасақтары елшілікке жасаған шабуылдарын тоқтатты, 1900 жылдың тамызында Ихэтуаньдық көтерілісті басып, Қытай императорының армиясын талқандады. Империялық билеушілер тең емес қорытынды хаттама жазуға мәжбүр болды.
Оқиғалар ағымы
1900 жылы одақ әскерлері Бейжіңге басып кірді. Император Гуансюй, жесір қалған Цыси патшайым және жоғарғы шенеуніктер император сарайын тастап, бейбіт келіссөз жасау үшін атақты төре Ли Хунчжанды жіберді.
Одақ мүшесі ретінде Австро-Венгрия Қытайға құрамында екі оқу кемелері және «Кайзерин унд кенигин Мария-Терезия», «Кайзерин Елизабет»,  «Асперн»,  «Зента» атты крейсерлері бар австро-венгриялық флотты, сонымен қоса 1900 жылдың сәуірінде бір топ теңіз жаяу әскерлерін жіберді. Маусым айында олар Ихэтуаньдық көтеріліс күшінен Тяньцзиндік темір жолды сақтап қалды және де Хайхэ мен Тайжчу өзендерінің бойында қаруланған джоноктар флотын талқандады. Дагу бекінісін басып алу кезінде Жапонияның Императорлық флоты, ресейлік Тынық мұхиттық флоты, Ұлыбританияның корольдық әскери-теңіз флоты, АҚШ әскери-теңіз күштері және Францияның ұлттық әскери-теңіз күштері қатыстырылды. Басып алғаннан кейін крейсерлер біраз уақыт бойы кемежайдан кетпей тұрды, тек дау-дамайды реттелгеннен кейін ғана флот экипажынан кетті. Ихэтуаньдық көтерілісті басу үшін Георг Людвиг фон Трапптың үлесі мол болды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста ең бір нәтижелі австриялық сүңгуірші болған еді.
Одақты бағалау
Сегіз державалар одағы қытай тарихшыларымен әлсіз Қытайға мықты империялардың мемлекетті талқандау үшін басып кіруі деп бағалануда. Бұл жағдайлар халықтың күйін одан әрі тұрақсыздандырды.
163 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:163 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Ибн әл-Факих
Ибн әл-Факих, Әбу Бакр Амед ибн әл-Хамауани (туған-өлген жылдары белгісіз) – 9 – 10 ғасырларда өмір сүрген араб географы. Ол 902 жылы «Китаб ахбар әл-булдан» (Елдер туралы әңгімелер кітабы) атты еңбек жазған. Шығарманың түпнұсқасы 2 мың парақтан (5 том) тұрған. Кітаптың Орта Азия географты жөніндегі бөлімдерінде оғыздардың, кимектердің, т.б. түркі халықтарының қоныстануы мен әдет-ғұрпы туралы мәліметтер кеңінен келтіріледі. Бұл мәліметтерді автор Тамим ибн Бахр, Ибн Хордадбектің еңбектерінен алған. Еңбекте сауда жолдары баяндалған, Сырдария алабындағы қалалар мен қыстақтардың, Тараз аймағындағы елді мекендердің тізімі берілген. Сонымен бірге онда Тараз қаласынан кимек еліне шығатын сауда жол сипатталады. Ибн әл-Факих еңбегі ортағасырлық Шу мен Талас өңірлерінің, Тараз қаласының тарихын зерттеуде маңызды тарихи дерек болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Араб географтары Санат:Ирак тарихшылары Санат:X ғасыр
Квебек
Тарихы
Провинция аймағында алғаш рет адамдар 10-11 мың жыл бұрын қоныстанған. Ол кез мұз дәуірінің соңғы кезеңі болатын. Ол адамдар осы жерге Азиядан Беринг мойнағы арқылы келген. Нәтижесінде бұл аймақта үш ірі этнолингвистикалық қауым құрылды: ирокездер, алгонкиндер және инуит-алеуттер. Бұл қауымдардан 11 халық шықты: абенакилер, алгонкиндер, аттикамектер, крилер, гурондар, малеситтер, микмактар, могавктар, монтаньелер, наскапилер және инуиттер.
География
Квебек — Канаданың ең ірі провинциясы. Аймағы аса ірі және онда халық сирек қоныстанған. Аймақтың 90%-ы Канада қалқанының бөлігі болып табылады.
Солтүстік-шығыста Ньюфаундленд және Лабрадор провинциясымен, оңтүстік-шығыста Нью-Брансуик провинциясымен, оңтүстікте АҚШ-пен, оңтүстік батыста Онтарио провинциясымен шектеседі.
Демография
Провинция халқының 80%-ы оңтүстіктегі Сент-Лоран өзені бойында тұрады. 2009 жылы 498 км² ауданы бар Монреаль аралында 1 906 693 адам тұрады (халық тығыздығы — 861,6 адам/км²), ал провинция ауданының 43%-ы келетін Солтүстік Квебекте 41 129 адам ғана тұрады.
Халық азшылығы халық санының 9%-ды құрайды, және, көбінесе, Монреаль қаласында шоғырланған. 1960 жылдарға дейін провинцияға тек Еуропа елдерінен ғана келіп отырды. Ал қазіргі кезде Квебек провинциясына келімсектер Қытай, Солтүстік Африка елдері, Латын Америка елдері және т.б. елдерден келіп отырады.
Экономика
Санат:Квебек
Кантальопс
Кантальопс  (Cantallops) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альт-Эмпорда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 319 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Лиллиан Гиш
Лиллиан Дайана Гиш (Lillian Diana Gish, 14 қазан, 1893 — 27 ақпан, 1993) — 75-жылдық мансабы бар, Дэвид Уорк Гриффиттің мылқау фильмдері арқылы жұртқа танымал болған америкалық актриса. Əйгілі актриса Дороти Гиштің əпкесі.
Өмірбаяны
Лиллиан Гиш Германиядан келген отбасы шаңырағында, Огайо штатында 1893 жылы дүниеге келді. Əкесі, Джеймс Ли Гиш көп саяхаттайтын, сондықтан анасы Мэри күні-түні жұмыс істеуге мəжбүр болды. Ол үлкен сахнаға бес жасында шықты. Бой жеткеннен кейін, Дороти əпкесімен бірге көшпелі театрдың труппасына қосылды. Əпкелі-сіңлілі екеуі кинемотографиядағы жолын жарнамалар мен мелодрамалардан бастады.
1912 жылы Лиллиан Гиш Мэри Пикфордпен танысады, дəл сол актриса Дэвид Уорк Гриффитке əпкелі-сіңлілі Гиштерді таныстырып, «Biograph» продюсерлік орталығымен келісімшартқа тұруына көмектеседі. Гриффиттің қол астында жұмыс жасағанда алғаш рет Лиллиан Гиш «Невидимый враг» фильмінде ойнайды. Кейінірек Гриффиттің көптеген фильмдеріне түседі: «Рождение нации», «Сиротки бури» (1921), «Нетерпимость», «Сломанные побеги» (1919).
1920 жылы ол «Моделируя собственного мужа» атты фильм түсіреді. «Biograph» продюссерлік орталығынан кейін Лиллиан Гиш «MGM» студиясымен келісімшартқа отырады, бұл жерде оның бірінші еңбегі «Богема» фильмі (1926) болады. 1928 жылы Гиш «MGM»-нен кетіп, театрға оралды. 1943—1945 жылдар аралығында театр труппасымен бірге Американы аралады, осы кезеңде ол «Трёхгрошовая опера», «Песня лютни», Федор Достоевскийдің романы бойынша жазылған «Преступление и наказание» секілді қойылымдарға қатысты. Лиллиан Гиш Гриффиттің жанында 1948 жылы ол қаза болғанға дейін болып, оған жəне оның əйеліне күтім көрсетті. Жиырмасыншы ғасырдың қырқыншы жылдарында ол «Комедианты» (1967), «Свадьба» (1978) жəне тағы басқа дыбысты фильмдерге түсіп, «Дуэль под солнцем» (1946) фильміндегі еңбегі үшін «Оскар» сыйлығына номинант атанды. 1970 жылы кинематографтың дамуына қосқан үлесі мен əртістік шеберлігі үшін Американдық киноакадемияның арнайы сыйлығын, ал 1984 жылы Американдық киноинститутының сыйлығын иеленді. 1973 жылы Франсуа Трюффо əпкелі-сіңлілі Гиштер жайлы «Американская ночь» фильмін түсіреді. Соңғы рет Лиллиан 1987 жылы «Августовские киты» атты фильмге түсіп, 93 жасында көрерменге жол тартты.
Лиллиан Гиш 1993 жылы 27 ақпанда ұйықтап жатқан кезінде қайтыс болады, ол 1968 жылы дүниеден өткен əпкесі Дороти Гиштің жанында Нью-Йорктегі қасиетті Бартоломью шіркеуінің жанында жерленген.
Марапаттары
1971 — Киноакадемия алдындағы кино өнерінің дамуына қосқан зор үлесі мен еңбегі үшін «Оскар» сыйлығы берілді. 1984 — «Бүкіл өмірінде қол жеткізген жетістіктері үшін» 1988 — «Үздік əртіс» («Августовские киты»)
Өтеміс қажы ибн Маулана Мұхаммед Дост
Өтеміс қажы ибн Маулана Мұхаммед Дост
Өтеміс қажы ибн Маулана Мұхаммед Дост– 16 ғасырдың 2-жартысында өмір сүрген тарихшы, “Шыңғыснаманың” авторы. Хорезмдегі Шайбани әулетіне қызмет еткен ықпалды отбасынан шыққан. Өзі Елбарыс ханның (1512 – 1525) сарайында, қызмет еткен. Сол кезден-ақ қыпшақ даласында билік еткен Шыңғыс хан ұрпақтарының тарихы туралы көптеген мәліметтерді жинап, аңыз-әңгімелерді көп білетіндігімен танылады. Олардың көпшілігі “Шыңғыснамаға” енген. Автордың көптеген мәліметтері соны көрінгенімен, кейбір зерттеушілер (В.В. Бартольд, В.П. Юдин, К.А. Пищулина) оны шындықтан гөрі аңызға жақын, күмәнді деп санайды. Өтеміс қажы шығармаларының зерттеумен Е.Ф. Коль, А.З. Уәлиди Тоған, М.Кафали, Д.Девиз, т.б. айналысты.
Шығармалары
Утемиш-хаджи, “Чингиз-наме”, А., 1992.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Резидент (тұлға)
Резидент(тұлға) (латын. residens - орнында қалушы) - белгілі мемлекеттің аумағында тұрақты мекендейтін жеке тұлға, сондай-ақ онда өзінің қызметін тұрақты түрде жүзеге асыратын заңи тұлға. Қазақстанда салық салу мақсатымен мынадай түрлерге бөлінеді: 1) басталған немесе аяқталған салық жылылындағы кез келген тізбекті 12 айлық кезеңде 183 күн бойына және одан көп уақыт бойына республикада жүрген немесе шетелде республиканың мемлекеттік қызметін атқарып жүрген жеке тұлға. Жеке тұлғаның республикада болуы аяқталатын жылдан кейінгі жылы ғана бұл тұлға резидент болса, республикада болған соңғы күннен кейінгі кезең үшін ол резидент ретінде қаралады яғни жеке тұлға республикада 183 күн түрса, онда 184-ші күн резиденттіктің бірінші күні, ал 183 күн бейрезиденттік ретінде қаралады. 2) Қазақстанның заңдары бойынша құрылған заңи тұлға немесе оның Қазақстандағы басқару органдары орналасқан мекен.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Residency (domicile) Residente Résident תושב Residente 居住 Резидент (право) Banori
Үңгір (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Оакхерст (Нью-Джерси)
Оакхерст (Oakhurst) — Нью-Джерси штатының Монмут округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3995 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.2 км² шамасында. FIPS коды — 34-53790.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Ретенбур
Ретенбур (Reutenbourg) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67395, пошта индексі — 67440.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Экономикасы
2010 жылы еңбекке қабілетті жастағы 237 адамның (15-тен 64 жасқа дейін) 181-і экономикалық белсенді, 56-сы белсенді емес (белсенділік көрсеткіші 76,4%, 1999 ж. – 71,6%). 181 белсенді еңбекке қабілетті тұрғындардың 173-і жұмыс істеді (88 ерлер және 85 әйелдер), 8-і жұмыссыздар (төрт ер адам және төрт әйел). Еңбекке жарамды 56 белсенді емес азаматтардың 25-і оқушылар немесе студенттер, 21-і зейнеткерлер, тағы 10-ы басқа себептермен әрекетсіздер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Буркхардтсдорф
Буркхардтсдорф (Burkhardtsdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6424 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 88 050. Муниципалитеттің басшысы — Томас Пробст.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Торзать
Торзать — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Белый Лух өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Сан-Жозе-ду-Норти
Сан-Жозе-ду-Норти (São José do Norte) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-Лагунар экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25 071 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 117,87 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1738 жылы құрылған.
Герман Эмиль Фишер
Герман Эмиль Фишер (9 қазан, 1852 жыл; Ойскирхен – 15 шілде, 1919; Берлин) неміс химик. Барбиталды ашқаны үшін (бірінші барбитураттар ұйқы таблеткалар тобы), 1902 жылы Химия бойынша Нобель cыйлығымен марапатталған, қанттық және пуриндік топтары бар заттардың синтезі үшін химия бойынша алғашқы Нобель сыйлығын алған химик-органик. Фишер ашқан гидразиндік туындылар қанттық және басқа да қосылыстарды жасанды жолмен алу мәселесінің тиімді шешімі болып шықты.
Өмірбаяны
Оны баласын бизнес үшін талапсыз деп тауып университетке жібергенге дейін Фишер әкесімен бірге отбасылық бизнесте жұмыс істей бастады. Ол кейінірек Страсбург университетіне өзгертілген, Фишер 1872 жылы Бонн университетіне химияны оқуға түсті. Фенолфталеинді зерттеп, 1874 жылы докторлық дәрежесін алды және университетте академиялық қызметке ие болды.
Мұғалімдерінің жолын қуа отырып, Фишер Мюнхендегі университетте 1875 жылы химия профессоры атанды; 1881 жылы ол 1888 жылы Вюрцбургский университетіне көшіп бармас бұрын Эрланген университетіне көшіп барды, сол жерде 1892 жылға дейін, өмірі бойы қызмет етіп қалған Берлин университетіне көшіп бармас бұрын,  қызмет етті.
Ғылыми зерттеулер
Веронада болған кезінде қасында дәрігер Йозеф фон Мерингпен бірге, веронал немесе барбитал бірінші барбитураттар ұйқы таблеткалар тобын ашты.
Өз зерттеулерінде белоктар амин қышқылдары тізбегінен тұратынын және, бұл ферменттің әрекетінің әсері ерекше болатынын, ол амин қышқылдардағы күрделі белоктар гидролизін түзетінін дәлелдеді. Сондай-ақ ферменттердің кілт-құлып моделін әзірледі, оның постулатында субстраттың тиісті құрылымы белсенді ортамен ерекше дәл келуі керек, бұл дәл кілтпен құлыптың сәйкес келуі сияқты; егер ол болмаса катализ жүзеге асырылатын болады. Өз көмірсулар туралы жұмысында глюкоза және фруктоза (13 басқа да қанттардың ішінде) молекулалық құрылымын анықтады. Сонымен қатар, ол несеп қышқылы, кофеин сияқты пурина туындыларының формуласын ұсынған бірінші химик.
1902 жылы Химия бойынша Нобель сыйлығын пурин синтезі зерттеулері үшін алды.
Сондай-ақ биология, органикалық химия және стереохимия арасындағы байланыс орнатты.
Көмірсулар
1876 жылы ол фенилгидразинді қосылыстарды ашты, ол кейіннен өте пайдалы болды және өзінде созылмалы экземаны тудырды. Оның химия көмірсуларды сұрыптау жұмысы, фенилгидразинді ішінара пайдаланумен іске асты. Бұл зерттеулері бірқатар көмірсулардың синтезін қамтамасыз етті; оның ең үлкен жетістігі глюкоза, фруктоза және маннозаның 1890 жылғы синтезі болды.
Аминқышқылдар
1899 жылы пептидтермен және ақуыздармен (әсіресе альбуминмен) жұмыс істей бастады. Фишер, олардың сызықтық полипептидтер ретінде бірыңғай табиғатын анық көрді, олар амин қышқылдарынан алынды, бұл оларды анықтайтын синтез принциптерін ашты, және сол одан 15 глициний және 3 қалдық лейциннен тұратын октадекапептидтерді алды. Бұрын ол Форнемен бірге, дипептид глицин-глицин және казеиннің гидролизуін бірінші синтездеген болатын. Бөлу және сәйкестендіру әдістерінің көмегімен амин қышқылдарының жаңа түрін табылды, оның ішінде, циклдік амин қышқылдары: пролина және оксипролин. Бұның барлығы белоктарды жақсы түсінуге әкеп соқты және кейінгі зерттеулерге негіз болды.
Гетероциклдер
Сонымен қатар, оның құрамында несеп қышқылы, кофеин және теоброминмен байланысты бірнеше заттар табылды; олардың бірі, пуриндер, 1884 жылы, екеуі (гуанина және аденина) ажырамас бөлігі болып табылатын нуклеин қышқылдары. Эрланген қаласында, Фишер ізденіп, белсенді ингредиенттерді, шай, кофе және какаоны синтездеді (атап айтқанда, кофеин және теобромин). Пуриндерді 1898 жылы сәтті синтездеді.
1903 жылы Меринг және Фишер диэтил барбитуроны синтездеді (сондай-ақ барбитал немесе веронала есімдерімен белгілі), біріншісі баяу әрекет ететін барбитур қышқылынан тұратын туынды; веронала атауы бұл жақсы сынақ нәтижелерін көрсеткен Фишер Веронда болған кезде табылған. Осы Фишер барбитураттардың дәрі-дәрмектердің:толығымен жаңа класын құрды.
Дереккөздер
Санат:Германия биохимиктері Санат:1919 жылы қайтыс болғандар Санат:1852 жылы туғандар Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Германия химиктері
Наньянг технологиялық университеті
Наньянг технологиялық университеті (Аббревияциясы: НТУ) Сингапурдағы екі ең ірі жоғарғы оқу орындарының бірі. 200-гектарды алып жатқан алпауыт университет қабырғасында 2010 жылы әлемнің ең бірінші Жазғы жасөспірімдер Олимпиадалық Ойындар 2010 университеттің Юнан саябағында өтеді. Quacquarelli Symonds әлем университеттерінің ранкісі бойынша НТУ жалпы қатарда 58, инжиниринг мамандығы бойынша 26 орында келеді.
НТУ әлемнің ең шапшаң дамып келе жатқан зерттеу институттары қатарына кіреді. Зерттеу орындарын қаражаттандыру 2005-жылмен салыстырғанда 7-есе өскен.
Дереккөздер
Санат:Сингапур жоғарғы оқу орындары Санат:Университеттер Санат:Білім беру
Ақтоғай
Елді мекендер:
Сепойнш (Понте-де-Лима)
Сепойнш (Понте-де-Лима) (Cepões (Ponte de Lima)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-де-Лима муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 586 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 150,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Бекриите (Габрово облысы)
Бекриите (Бекриите) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5300. ЕКАТТЕ коды — 3246.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Джеффри Херст
Сэр Джеффри Чарлз Херст (Geoffrey Charles Hurst; 8 желтоқсан 1941, Аштон-андер-Лайн, Ланкашир графтығы , Ұлыбритания), (Geoff Hurst) — англиялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы, 1966 жылғы әлем чемпионы.
1966 жылғы әлем біріншілігі
1966 жылғы әлем чемпионатының қаһармандарының бірі. Ширек финалда Аргентина қақпасына ойын тағдырын шешкен жалғыз голды соқты. Ал финалда ГФР құрамасының қақпасына үш гол соқты, бүгінге дейін әлем чемпионаттарының финалында хет-трик жасаған жалғыз футболшы.
Финалда соққан екінші голы (құраманың үшінші голы) әлі күнге талас тудырып келеді. Есеп 2:2 боп тұрған сәтте оң қапталдан бағытталған допты Херст қақпаға тоқтатпай тепкенде, доп маңдайшаға тиіп, сызықтың үстіне түсіп, қайта алаңға серпілді. Төреші Динст қапталдағы көмекшісі Тофик Бахрамовқа барып ақылдасып, есептеп жіберді — 3:2. Бұдан соң ағылшындар тағы бір гол соғып, 4:2 есебімен жеңіске жетті де, әлем чемпионы атанды.
Толық мақаласы: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі (финал).
Клубтық
1979 жылға дейін тағы бірнеше клуб ауыстырды, олардың арасында ағылшын командаларымен бірге Оңтүстік Африканың "Кейцптаун Сити", Ирландияның "Корк Селтик", АҚШ-тың "Сиэтл Саундерс" клубтары да бар.
Командалық
«Вест Хэм Юнайтед»
Англия
NGC 3225
NGC 3225 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1793 жылы 8 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3225 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30569, UGC 5631, MCG 10-15-77, ZWG 290.37, IRAS10218+5824.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Беатрис Поттер
Беатрис Поттер(Элен Беатрикс Поттер, Beatrix Potter; 28 шілде 1866 жыл, Кенсингтон, Лондон — 22 желтоқсан 1943 жыл, Нир-Сорей, Камбрия) — ағылшын жазушысы, суретші
Өмірбаяны
Беатрис Поттер Көлді аймақты алғаш рет 16 жасында көріп, оның табиғатының сұлулығына тәнті болады. Ол өзіне қайткенде де осы аймаққа қоныстанамын деп сөз береді. Кейіннен ол өзінің бала күнгі арманын іске асырып, Лондон қаласынан "Хилл-Топ" фермасына көшіп келеді. Беатрис өзі жазған ертегілерге сәйкесінше сурет салып отырған. Бұл суреттерде міндетті түрде баққа оранған өз үйі бейнеленетін.
Беатрис Поттердің жазушы әрі суретші ретіндегі өмір белесі 1902 жылдан бастау алады. Оның "Питер қоян жайлы ертегісін" баспагер Фредерик Уорн жарыққа шығарады. Бұған дейін кітапты бірнеше баспалар шығарудан бас тартқан болатын. 1910 жылға дейін жазушы ертегілер жазып, оған суреттер салып, жылына екі реттен кітабын жарыққа шығаратын. Оның өмір жолы қиын кезеңдерден тұрды. Ол 47 жасында тұрмысқа шығып, Сорей ауылында өмір сүреді. Оның орыс тіліне аударылған алғашқы жинағы "Ухти-тухти"деп аталады. Ол алғаш рет 1961 жылы жарық көріп, бірнеше мәрте қайта басылып шығып отырды.
1995 жылдың қаңтар айында Ресейдің ОРТ телеарнасында жазушы ертегілерінің негізінде "Питер Пуш және оның достары" атты мульфильмдер сериясы жарыққа шықты.
2006 жылы Беатрис жайлы "Мисс Поттер" атты көркемфильм жарыққа шықты. Басты рөлде Рене Зеллвегер ойнады.
Санат:Англия жазушылары Санат:1868 жылы туғандар Санат:1943 жылы қайтыс болғандар Санат:Суретшілер
Органикалық азот
Органикалың азот Судың органикалық қосындыларының, сулы сүзбетозаңдардың, түпкей шөгінділердің және тау жыныстарының құрамына кіретін азот. Әдетте биотекті болып табылады. Шөгінділердегі (сүзбетозаңдардағы) органикалық заттың жалпы мөлшерін есептеп шығару мақсатында аныңталады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Уильям Рамзай
thumb|right|Уильям Рамзай Уильям Рамзай (Ramsay) (2 қазан 1852 ж. – 23 шілде 1916 ж.) — шотланд химигі. Уильям Рамзай атмосферадағы әртүрлі инертті газдарды ашқаны және олардың периодтық жүйедегі орнын анықтағаны үшін 1904 жылы химия бойынша Нобель сыйлығын иеленді. Бұрын бірде-бірі белгілі болмаған жаңа элементтер тобының ашылуы химия тарихындағы ерекше құбылыс.
Санат:Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Шотланд химиктері Санат:1852 жылы туғандар Санат:1916 жылы қайтыс болғандар Санат:2 қазанда туғандар
Орман мальвасы
Ботаникалық сипаттамасы.
Бұл биіктігі – 30 – 120 см, көп жылдық шөп тектес өсімдік. Сабағы тік, түсі ала – құлалау болады. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, ұзын сағақты, 5 – 7 бөлімшеге бөлінген, шеттері ара тісті, гүлдері – ақшыл, қызғылт түсті, жемісі - бірнеше бөлікке бөлінген дәнекше. Өсімдік маусымнан қыркүйекке дейін гүлдейді.
Табиғатта таралуы.
Қазақтанның Шымкент, Қызылорда, Жамбыл облыстарының кейбір аудандарында ғана өседі. Әдетте ол тұрғын үйдің, мал қораларының маңайында, ылғалды шабындықтарды кездеседі. Оны мәдени түрде де өсіруге болады. Дәрілік шикізат ретінде өсімдіктің гүлі жиналады. Оны өсімдік гүлдеп болған кезде жинап, аса құрғатпай, көлеңкеде кептіріп алып, матадан жасалған дорбаға салып, құрғақ жерде сақтайды. Шыны құтыға да салуға болады. Гүл дұрыс жиналып, жақсы сақталса екі жылға дейін шипалық қасиетін жоймайды.
Химиялық құрамы.
Өсімдік құрамында көп мөлшерде кілегейлі заттар, аскорбин қышқылы, каротин, мальвин деп аталатын гликозид, С дәреумені, қант, бояулық заттар бар.
Қолданылуы.
Мал дәрігерлігі практикасында бұл өсімдік гүлінің және жапырағының тұнбасы асқазан – ішек қабынуын емдеуге, тыныс алу органдарынан қақырық түсіруге қолданылады. Малға ішкізу мөлшері : Тұнба 1:10 қатынаста жасалады.
Моранди Родольфо
Моранди Родольфо – итальян жұмысшы қозғалысының қайраткері, Италия социалистік партиясы (ИСП) басшыларының бірі. Ол 1902 жылы Миланда дүниеге келген. Моранди коммунистермен тығыз байланыста болып, ынтымақтастықты жақтады. Мамандағы – юрист.
Еңбек жолы
1934 жылдан Миландағы астыртын социалистік ұйым басшыларының бірі. 1937 жылы фашистердің үкімімен 10 жыл түрмеде отырып, одан 1943 жылы босатылды. Қарсыласу Қозғалысына белсене қатысты. Солтүстік Итальяны Азат ету ұлттық комитетінің председателі, 1945 жылы сәуірде туриндегі фашизмге қарсы азаттық көтерілісін ұйымдастырушылардың бірі. 1946-47 жылы ИСП-ның бас хатшысы. 1949 жылдан бас хатшының орынбасары. 1948 жылдан сенатор. Моранди – экономик, тарих және жұмысшы қозғалысының теориялық мәселелеріне арналған бірқатар еңбектің авторы.
Моранди Родольфо 1955 жылы маусымның 26 жұлдызы дүниеден озды.
Дереккөздер
М.Қ.Қаратаев, Қазақ совет энцеклопедиясы. 4 том. 672 бет.
Роккафорте-Мондови
Роккафорте-Мондови (Roccaforte Mondovì) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2132 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 25 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 84 км² шамасында. Пошта индексі — 12088.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Maurizio martire.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Ильмис (Велетьма тармағы)
Ильмис — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Нижегород облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Велетьма өзенінің сол жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Мокша өзенінің құйылысынан Тёша өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Виллебранд ауруы
Виллебранд ауруы — қан айналымы жүйесіне зақым тигізетін генетикалық ауру. Ауру алғашқы рет 1926 жылы табылды. Аландар аралында доктор Э. Виллебранд қыздың геморрагиялық ауытқуын анықтады. Қансырау гематом түрінде жалғасты. Қандағы VII факторы төмен, қансырау елеулі түрде артып отырды. Ұрпақтан-ұрпаққа берілу үлгісі басым болды. Қызда қан кетудің күрделі түрі болды, және бірнеше рет қыздың өміріне қауіп төнді. Ол отбасында бұл уақытқа дейін, үш апалы-сіңілісі 5 жасқа дейін, осындай қан кетуден қайтыс болған. Дәрігер науқастың VII коэффициентінің  төмен екенін анықтаған. Бұл қан тамырлары және тромбоциттер бұзылуын анықтау үшін негіз болды.
Аурудың белгілері
Негізгі белгісі тамырлы-тромбоциттік және гематомды қан кету болып табылады. Белгілер әртүрлі көрінуі мүмкін. Ол мұрын кездейсоқ қан кету, себепсіз денедегі қанталаулар. Аурудың ауыр турінде, жарақаттарда тоқтаусыз қан кету, балалардың кіндігінен қан кетуі, мұрынның қанауы, ішкі органдарында қан кетуі жиі гематома қалыптастырады. Виллебранда факторының төмен көрсеткіші (гликопротеин) немесе оның ақауы; VII факторы коагулянтты белсенділігінің деңгейінің төмендігі– серотониннің  төмен деңгейі;
Диагностикасы
Диагностикалық процесс мұқият аурудың тарихын, отбасындағы адамдарды қамтиды. Диагнозды растау үшін ристоцетин мен тромбоциттердің төмен агрегациясын анықтауға бағытталған зертханалық сынақтар. VIII фактор және Виллебранд ауруы плазмадағы көрсеткіштерін төмендетілген деңгейін анықтаумен жүзеге асырылады. Диагностиканың ең танымал және сенімді тәсілі ДНК арқылы жүзеге асырылады, ол ДНК зерттеу болып табылады.
Емі
Емдеудің негізгі мақсаты Виллебранда факторы көрсеткішін қалыпқа келтіру болып табылады. Осы мақсат үшін, қанға антигемофильді плазманы құю.
Санат:Қан аурулары Санат:Тұқым қуалайтын аурулар
Жевезе
Жевезе (Gévezé) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35120, пошта индексі — 35850.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3945 адамды құрады. Халық тығыздығы — 143,25 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Ро
Ро (Ro) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Феррара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3544 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 82 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 43 км² шамасында. Пошта индексі — 44030.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
164 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:164 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:164 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Саяси ақтау
Саяси ақтау - негізсіз бүзылған саяси және азаматтық құқықтарды қалпына келтіру. Амнистиямен салыстырғанда саяси ақтау тек қылмыстық жазалауларды ғана емес, саяси-заңдық санкциялар мен нәубетке ұшырағандарды азат етуді білдіреді. Саяси ақтау мәселесі сталиндік саяси қылмыстардың ашылуымен өзекті мәселеге айналды. XX ғ. 20-30 жж.
Тікаяқ қызғалдағы
нобай Биіктігі 3 - 8см, сабағы жоқ дерлік.Пиязшығы жұмыртқа тәрізді, жуаындығы 7 - 10 мм, қабыршақ теріл,қызғылт немесе қара қоңыр,кейінірек қара дерлік, сыртқылары жапырақ түбіне дейін созылған,іші қалың өрмекті тукті қабықты. Сабағы қысқа,көбіне жапырағына дейін топыраққа еніп тұрады; жапырағы екеу,әдетте жерде жатады,жақын орналасқан,қарама-қарсы дерлік, сызықты, науа тәрізді, ені 5 - 10мм, жасыл,жалаңаш,ұшы доғал,гүлден 2 - 3 есе биік. Гүл саны - 2 - 7,гүл сидамы жетілмеген,сондықтан жақын орналасып,шоқ түзеді,тең,ұзын, гүлден 2 - 3 есе биік, гүл сағағы жоғары шығып тұрады,гүл шанағында да,жемісінде де тік; гүл серігі жапырақтарының ұзындығы 10 - 20 мм, ақ, түбі сары және ішкі жағы тарамды, жалпақ таспа тәрізді, сүйір, тең дерлік, сырты қызғылт немесе күлгін, ішкілері сыртқысынан шамалы жалпақтау; аталық жіпшелері сары, түкті, тозаңдықтары сызықты; қорапшасы сопақша,тік.
Наурыз - сәуір айларында гүлдейді.
Қазақстанда таралуы. Эндемик. Қаратау жотасның орта белдеуі мен тау етегіндегі сазды және тасты жерлерде өседі
Дереккөздер
Қазақстан қызғалдақтары энциклопедиясынан.
Автомобиль түрлері
right|thumb|Жеңіл автомобиль right|thumb|Жүк автомобилі right|thumb|Өрт сөндіретін автомобиль Автомобиль - кемдегенде 4 доңғалағы бар, өз энергия көзімен қозғалысқа келтірілетін рельсті қажет етпейтін доңғалақты көліктік құрал. Сонымен катар троллейбустер, үш доңғалақты 400 килограмм массалы көлік құралдары да автомобиль болып саналады. Әдетте автомобиль деп жеке автомобильді және автопоезді айтады.
Газ сауытты, газбаллонды автомобиль - газсауытпен және қозғағышты газбен коректендіруге арналған арнайы аппаратурамен жабдықталған автомобиль.
Газ генераторлы автомобиль - қозғағышты коректендіру үшін жанармайдан (қатты отыннан) газ алатын газ генераторлы қондырғымен жабдықталған автомобиль.
Газ турбиналы автомобиль - газ турбиналы қозғағышы бар автомобиль.
Жарыс автомобилі - әдетте бір орынды, жоғарғы жылдамдықпен жүретін, әдейі автомобиль жарыстарына арналып жасалған, арнайы кең шиналы, шанағы төмен сүйір болатын, жоғарғы қуатты арнайы қозғағышы бар автомобиль.
Жүк автомобилі - шанағы ернеулі платформа не арнайы шанақты (цистерна, фургон) жүк таситын көліктік автомобиль.
Класы үлкен жүк автомобилі - жүк көтергіштігі 5-тен 15 тоннаға дейінгі жүк автомобилі.
Класы кішкене жүк автомобилі - жүк көтергіштігі 0,5-тен 2 т. дейінгі жүк автомобилі.
Жалпы жұмысқа арналған жүк автомобилі - шанағы ернеулі платформалы жүк таситын автомобиль.
Класы өте үлкен жүк автомобилі - жүк көтергіштігі 15 тоннадан жоғары жүк автомобилі.
Класы өте кішкене жүк автомобилі - жүк көтергіштігі 0,5 тоннадан аспайтын жүк автомобилі.
Ортаңғы кластағы жүк автомобилі - жүк көтергіштігі 2-ден 5 тоннаға дейінгі жүк автомобилі.
Сент-Сесиль-д'Андорж
Сент-Сесиль-д'Андорж (Sainte-Cécile-d'Andorge) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,09 км² шамасында.
Автомобиль түрлері
Жүк-жолаушылар автомобилі - жолаушылар мен жүктерді бір уақытта тасуға арналған көліктік автомобиль; әдетте бұл әмбебап шанақты жеңіл автомобиль.
Сент-Сесиль-д'Андорж
Коммунаның INSEE коды — 30239, пошта индексі — 30110.
Автомобиль түрлері
Екі өсті автомобиль – екі есі бар доңғалақты автомобиль.
Сент-Сесиль-д'Андорж
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 564 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,54 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Автомобиль түрлері
Мүгедектерге арналған автомобиль - мүгедектер басқарып жүргізуге жеңіл, көбінесе баспалары иінмен немесе тұтқамен ауыстырылған, тіркес пен беріліс қорабы жартылай немесе толығынан өздігінен басқарылатын автомобиль.
Артқы жетектегі автомобиль - жетекші доңғалақтары артында орналасқан автомобиль.
Карбюраторлы автомобиль - қозғағышы карбюратормен жабдықталған автомобиль.
Үй-жай тұрмыс шаруашылығының автомобилі - қала шаруашылығына қажетті жабдықтары бар (мысалы, сыпырғышы, қоқыс салатын жәшігі) арнайы автомобиль.
Жеңіл автомобиль - жүргізушіні қосқанда тасымалдайтын жолаушының саны 9-дан аспайтын жолаушы автомобиль.
Класы үлкен жеңіл автомобиль - қозғағышының литражы 3,5 литрден жоғары жеңіл автомобиль.
Класы жоғары жеңіл автомобиль - қозғағышының литражы шектелмеген, ішкі отыратын орны әдетте қымбат жабдықтармен жабдықталган жеңіл автомобиль.
Класы кішкене жеңіл автомобиль - қозғағышының литражы 1,2 литрден 1,8 литрге дейінгі жеңіл автомобиль.
Класы өте кішкене жеңіл автомобиль - қозғағышының литражы 1,2 литрге дейінгі жеңіл автомобиль.
Ортаңғы кластағы жеңіл автомобиль - қозғағышының литражы 1,8 литрден 3,5 литрге дейінгі жеңіл автомобиль.
Кішкене литражды жеңіл автомобиль - өте шағын немесе шағын класты жеңіл автомобиль.
Дәрігерлік көмек көрсетуге арналған автомобиль - арнайы медициналық аспаптармен жабдықталған, сырты арнайы белгілермен белгіленген және дыбыс шығаратын құрылғымен жабдықталған автомобиль.
Көп өсті автомобиль - өстерінің саны екіден артық автомобиль.
Әмбебап жүк автомобилі - жалпы жұмыстарды атқаруға арналған жүк автомобилі.
Жеке автомобиль - жартылай тіркеме немесе тіркеме арбасыз жұмыс атқаратын автомобиль.
Алдыңғы жетелтегі автомобиль - алдыңғы доңғалағы жетекші автомобиль.
Жүк көтергіштігі жоғары автомобиль - жүк көтергіштігін жоғарылату үшін қосымша белдігі бар белдіктерінің барлығы бірдей жетекші емес жүк автомобилі.
Өткіштігі жоғары автомобиль - өткіштігі әдеттегідей автомобильдің жүйелермен агрегаттарын пайдаланған 2 немесе 3 жетекші білігі бар, әдетте тәуелді аспалы доңғалақтарының ауа қысымы реттелетін, өзін-өзі сүйреп шығаратын шығырмен өткелден өтуге арналған жабдықпен жабдықталған автомобиль.
Өрт сөндіретін автомобиль - өртті сөндіруге қолданылатын жабдықтары бар арнайы автомобиль.
Толық жетекті автомобиль - барлық доңғалақтары жетекші автомобиль.
Жартылай шынжыр табанды автомобиль - доңғалақтарының біразы (әдетте артқылары) шынжыр табан қозғалтқышпен ауыстырылған автомобиль.
Жартылай капотты қылып жасалған автомобиль - қозғаушының жартысы ным кабинада, ал екінші жартысы оның алдында орналасқан автомобиль.
Рекордтық-жарыс автомобилі - арнайы қысқа қашықтықта (мысалы 1 километр немесе 1 миль) жылдамдықтан рекорд жасауға арналған, үлкен қашықтықтағы жарыстарға қатысуға жарамайтын жарыс автомобилі.
Арнайы автомобиль - өзіне орнатылған арнайы жабдықты тасымалдауға арналған автомобиль (мысалы кранды, сатыны).
Спорттық автомобиль - жарысты өткізу шартының талабына сәйкес құрылысына аздаған өзгерістер енгізілген көліктік автомобиль.
Көне автомобиль - сериялы жасалып ендірілуі 20 жылдан кем емес, ескі автомобильдер халықаралық көне автомобильдер федерациясының (одағының) жылдық өлшемі категориясының (a, ь, с, d, е, f) біріне сәйкес келетін автомобиль.