cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марина Ивановна Цветаева
Цветаеваның әлемі
Жерінген кемем.
Жетеді!
Жерде қаламын!»
Артық көретін адамым!
Бақ қонғыш болған үшін бе басы –
Тұрасыз қалай сонымен?
Жат әйел жанын ұғасыз қалай
Өзіңізді алдап,
тер төгіп?
Және де бірге тұрасыз қалай
Ұяттан кетпей өртеніп?
Қалайсыз енді,
халіңіз қалай –
Әніңіз бар ма әлі де?
Жарасы кетпес жаныңыз қалай –
Шыдайсыз қалай бәріне?
Қалай тұрасыз
(бар сұрайтыным)
Базардан алған бөзбенен?
Көңілдің –
арзан ермегі, жаңа
Таптыңыз ба әлде емін сіз?
жердегі ғана
Жай әйелменен сезімсіз?
Бақыттымысыз?
Жауыр ма әлде
Жүректің түбі –
мұң өрген?
Жайыңыз мендей ауыр ма әлде –
Тұратын басқа біреумен?
Менің балаң жырларымның
Мәреге –
Ақындыққа бастаған,
Найзағайдың жарқылындай
Және де
Тау суындай таспаған.
Нәрестедей бостандыққа қалаған,
Жемістердей гүлденген,
Өмір мен өлім жайлы,
Жан адам
Оқымаған, білмеген.
Жырларымның –
Жайған бала жасымнан,
Байлығымның бағасы –
Шаң қабаты жасырған
Ашылады бағы әлі.
Мамыр, 1913 ж.
Бір-бірінен іздегендей ем-дауа,
Тереземнің алдындағы қос ағаш.
Ағаш – кәрі,
үй де көне,
Жас болғасын қалай көңіл босамас.
Аласасы қол созады барынша –
Әйелдерше,
Жанын аяу жоқ онда –
Серігіне –
Биігіне,
бәлкім сорлы одан да.
Қос ағаштың өтіп жатыр жаз-қысы,
Бір-біріне ұмтылумен бар күні.
Ұмтылады,
Бір-біріне ұмтылады барлығы.
Тамыз, 1919 ж.
Бәрі орнында.
Тамсанумен жүремін,
Алыстаудың кәусарына еш қанбай.
Сүйем сізді,
солай өмір сүремін –
Қашықтықтың қатысы жоқ ешқандай.
Ұлы өнердің сізге құшақ ашты өрі,
Мойындаумен үнім де алғаш сүрінді.
Державиндей
қылшылдаған жас пері
Не қылады менің асау жырымды!
- Қош бол енді, қорқынышты сапары –
Жас қыранмын,
шырқа талмай көгіңде!
Күйдірумен шыққан ыстық атағы –
Күннен көзі қауіптірек дедің бе?
Соңыңыздан сусай қарап, үзіле,
Мендей кім бар –
ғұмыр бойы тосқандай.
Сүйем сені,
жан теңгермей ізіңе,
Уақыттың қатысы жоқ ешқандай.
12 ақпан, 1916ж.
Серік Кеңесұлы Нокин
Серік Кеңесұлы Нокин - 1959 жылы 17 ақпанда Ақтөбе облысы Ойыл ауданы Саралжың ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Нокин Кеңес Нөкіұлы (1927-2006) Ақтөбе облыстық партия комитетінің хатшысы болып жұмыс істеген. Анасы - Нокина Жәмиғаш Сүйесінқызы (1934-1989) ОМ мұғалімі болып жұмыс істеген.Саратов жоғары әскери химиялық қорғанысының инженерлік училищесінің химия және органикалық синтез технологиясы факультетін (1982) инженер-химик-технолог мамандығы бойынша; Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің экономика және кәсіпорындарды басқару факультетін (2003) экономист-менеджер мамандығы бойынша бітірген.Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1982 жылдан - Ақтөбе хром қоспалары зауытының шебері, цех бастығының орынбасары, цех бастығы, директорының коммерциялық жұмыстар жөніндегі орынбасары. 1995 жылдан - «Ақтөбе хромдық қосылыстар зауыты» АҚ басқармасының президенті, төрағасы. 1998 жылдан - «Жылуэнергия» АҚ президенті, директоры. 2002 жылдан - Атырау облысы әкімінің орынбасары. 2006 жылдан - Ақтөбе қаласының әкімі. 2008 жылдан - Ақтөбе облысы әкімінің орынбасары. 2008 жылдың қазанынан - ҚР Индустрия және сауда министрлігі Құрылыс істері және ТКІІІ жөніндегі комитетінің төрағасы. 2009 жылдың шілдесінен бері - ҚР Қурылыс істері және турғын уй-коммуналдық шаруашылығы женіндегі агенттігінің төрағасы.Ақтөбе облыстық мәслихатының депутаты (1999-2002). «Құрмет» орденімен (2005); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне Южыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - запастағы майор. Діни көзқарасы - мұсылман. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Хоббиі - футбол, балық аулау.Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар. Үйленген. Жұбайы - Есетова Қарлығаш Ниятқып-(1958 ж. т.), «Балауса» ЖШС директоры. Қыздары - Нокина Жәмиғаш (1989 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе әкімдері‎ Санат:Тұлғалар
Жалпы қалыңдылық
Жалпы қалыңдылық. Қойнауқаттың (беткейдің, игеру нысанының тағы басқа) стратиграфиялық шекаралары аумағындағы толық қалыңдылығы яғни қойнауқаттың бүкіл өтімді және өткізбейтін қабатшаларын қосып есептегендегі жиынтық қалыңдылығы. Шоғырдың жалпы ауданы (алақы). Мұнай кіріктірудің (газ кіріктірудің) сыртқы шектемесімен және өзге де бүйірлік шекараларымен (алмасу және тамамдалу сызықтары, тектоникалық бұзылыс жазықтықтары, т.с.с.) шектелген ауданы.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
IC 4022
IC 4022 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4022 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Сыртқы сауда
Сыртқы сауда – елдер арасындағы сауда.
Тауарлар мен көрсетілген қызметтер әкетілімі (экспорты) мен әкелімінен (импортынан) тұрады. Келісімшартпен ресімделетін коммерциялық мәмілелер арқылы жүзеге асырылады.
Толығырақ
Дүниежүзілік экономиканы құрайтын ұлттық шаруашылықтар бір-бірімен халықаралық экономикалық байланыстар (ХЭБ) жүйесімен тығыз байланысқан. Бұл байланыстар халықаралық географиялық еңбек бөлінісі негізінде дамиды.
Алғашқы мемлекеттер арасында халықаралық экономикалық қарым-қатынастардың ең байырғы түрі — сыртқы сауда қатынастары орнай бастады. Дамыған елдер жаппай өнім өндіре бастаған индустриялық кезеңде сыртқы сауданың маңызы күрт артты. Қазіргі заманда кез келген ел экономикасының ажырамас бөлігіне айналған сыртқы экономикалық байланыстардың құрылымы күрделеніп, аясы кеңейе түсті. Соған қарамастан, сыртқы сауда халыкаралық экономикалық байланыстардың негізгі түрі болып табылады. Халыкаралық экономикалық байланыс жүйесі сыртқы саудадан басқа несие-қаржылық қатынастар, жұмыс күшімен алмасу, халықаралық туризм, экономикалық және ғылыми-техникалық ынтымақтастықты қамтиды.
Сыртқы тауар саудасы
thumb|350px|right|[[Дүниежүзілік сауда ұйымына кіретін елдер]] Елдер арасындағы экономикалық, қарым-қатынастардың сипаты мен құрылымдық өзгерістері, ең алдымен, сыртқы тауар саудасынан көрінеді. Ұлы географиялық ашылулар кезеңіне дейін халықаралық тауар саудасына санаулы елдер ғана қатысты, тіпті қазіргі кезде дүниежүзіндегі басты сауда орталықтарының біріне айналған Еуропа елдерінің де сауда жасау аумағы шектеулі сипат алды. Бұған елдер мен дүние бөліктері арасындағы көлік қатынасының нашарлығы, саяси жағдайдың тұрақсыздығы, басқа елдер жөнінде нақты ақпардың жетіспеуі себепші болды. Көбінесе басқа елдерден өте қымбат және сирек кездесетін тауар түрлері әкелініп, саудаға салынатын. Құрлықтағы негізгі халықаралық сауда жолдары қатарына Азия мен Еуропаны жалғастырған Ұлы Жібек жолы мен Еуропаның солтүстігі мен оңтүстігін байланыстырған сауда жолы жатады. Орта ғасырларда арабтар Сахара арқылы өтетін сауда маршрутын жасады; бұл жол Арабияны Солтүстік Африкамен, одан әрі Оңтүстік Еуропамен жалғастырды.
Көлік құралдарының жетілуі, Еуропада өнеркәсіптің өркендеуі, жаңа жерлердің ашылуы дүниежүзілік сауда қатынастарының ауқымын кеңейтті. Көп жүк көтеретін ірі кемелер легі Жаңа Дүниеден Еуропаға шикізат пен алтын тасымалдады. Соның нәтижесінде XVIII ғасырда сауда көлемі бес есе артты. XX ғасырдың басына қарай дүниежүзілік сыртқы сауда айналымындағы Еуропа елдерінің үлесі 50%-ға жетсе, Солтүстік Америка елдерінің үлесі 20%-ды құрады. XX ғасырдың соңына қарай дүниежүзілік сыртқы сауда көлемі ғасыр басындағымен салыстырғанда 14 еседей өсті.
XX ғасырдың соңына қарай дүниежүзілік сыртқы саудада дамыған 25 ел жетекші орын алды. Оларға әлемдік экспорттың 84%-ы, импорттың 82%-ы тиесілі болды. Дамыған елдер өзара тауар айналымы, жөнінен де жетекші орынға ие; АҚШ пен Канада арасындағы тауар ағыны дүниежүзілік керсеткіштің 3,2%-ын құрады. Сыртқы сауданың тауарлық құрылымы халықаралық географиялық еңбек бөлінісіне, өндірістік және тұтыну тауарларына деген сұраныстың артуына тікелей байланысты. Тауар айналымының құрылымы FTP әсерінен үлкен өзгеріске түсті. Ел экономикасына ықпал ететін маңызды көрсеткіштің бірі — сыртқы сауда сальдосы, оны экспорт пен импорт көлемінің айырмасы құрайды. Қытайдың сыртқы саудасына тұрақты оң сальдо (экспорт көлемі импорттан артық) тән болса, АҚШ-тың сыртқы сауда айналымы теріс мәнге ие.
Сыртқы сауданы халыкаралық дәрежеде реттеу бағытында 1947 жылы Тарифтер мен сауда жөніндегі Бас келісім деп аталатын халықаралық ұйым пайда болды. Бұл құрылым негізінде 1995 жылы Дүниежүзілік сауда ұйымы, құрылды. Қазіргі кезде құрамында 132 ел бар бұл ұйым халықаралық сауда қатынастарын реттеумен қатар қызмет көрсету, инвестиция және ақыл-ой меншігін қорғау саласында белсенді әрекет ететін үйлестіруші құрылым болып табылады. Бұл ұйым құрамына кіруге Қазақстанда ұйымдастыру жұмыстары жүргізілуде. БҰҰ жанындағы сауда мен даму жөніндегі Комиссия да (UNCTAD) өз жұмысын елімізде белсенді жалғастыруда.
Халықаралық саудадағы келісімшарт
Халықаралық саудадағы келісімшарт - сыртқы экономикалық қызмет саласында тауарлар мен көрсетілген қызметтерді сатып алу-саты шарты. Мұнда уағдаласушы тараптар үшін өзара міндеттемелер қабылданады, ортақ нормалар мен мінез-құлық ережелері болады.
Халықаралық саудадағы келісімшартының бірқатар синосимдері бар, олар:
Халықаралық сауда келісімшарт жасасу және оны орындау жолымен халықаралық сауданың негізін құрайтын сыртқы экономикалық тауар айырбасы жүзеге асырылады, халықаралық коммерциялық затқа меншік құқығы сатушыдан сатып алушыға көшеді.
Қазақстанның сыртқы саудасы
2008 жылы Қазақстанның сыртқы сауда көлемі 109,1 млрд АҚШ долларын құрады. Оның 65%-ы экспортқа тиесілі болды. Еліміздің сыртқы саудасының географиялық құрылымы соңғы онжылдықта едәуір өзгеріске түсті. Кейінгі жылдары Қазақстан импортында ТМД елдерінің үлесі артты, экспортта Еуропа елдері жетекші орын алады. Экспорттың географиялық құрылымында салықтық жеңілдіктерге ие оффшорлық зоналардың үлесі артуда. Өйткені Қазақстаннан мұнай мен түсті металдар сатып алатын ірі компаниялардың кейбіреулері осындай аумақтарда тіркелген. Қазақстанның сыртқы саудасының тауарлық құрылымы соңғы жылдары экспорт пен импорттағы жеке тауарлар үлесінің артуына немесе кемуіне байланысты едәуір өзгеріске түсті. Басты экспорттық өнім — мұнай және газ конденсаты 1995 жылы 793 млн АҚШ доллар көлемінде сыртқа сатылса, 2004 жылы бұл көрсеткіш 11417 млн АҚШ долларына жетті. Керісінше осы уақыт аралығында көмірді сыртқа сату көлемі екі еседей қысқарды. Соңғы бес жылда машиналар мен жабдықтар, көлік құралдарын сатып алуға жұмсалған қаржы екі есе артты; табиғи газ бен электр энергиясын сатып алу көлемі бірнеше есеге қысқарды. Сонымен, дүниежүзілік сыртқы сауда — халықаралық географиялық еңбек бөлінісі негізінде ұлттық шаруашылықтарды өзара байланыстыратын маңызды сала; Қазақстанның сыртқы саудасы осы күрделі жүйенің құрамдас бөлігі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық сауда Санат:Халықаралық экономика
Әл-Белазури
Әл-Белазури, Ахмед ибн Иахйа ибн Джабир әл-Белазури (т.ж.б., Бағдат — шамамен 892 — 93) — араб тілінде жазған парсы тарихшысы. Дамаскіде, Химсте білім алған. Аббас әулеті билеушілері әл-Мұтауәккил, әл-Мұстаин, әл-Мұтазза тұсында бірнеше жоғары әкімш. қызметтер атқарған.
Дереккөздер
Санат:Парсы тарихшылары
Бекхерн (Кентукки)
Бекхерн (Buckhorn) — Кентукки штатының Перри округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 144 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 21-10612.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
Сібір темір жолы
200px|нобай Сібір Темір Жолы — Ресейдің еуропалық бөлігін Қиыр Шығыспен тікелей байланыстырған торап. 1891 – 1915 ж. салынған. Челябинскіден Владивостокке дейін созылды (ұзындығы 10 мың км). Жолдың Батыс Сібір учаскесі Солт. Қазақстан жері арқылы өтті. Санат:Темір жол
Климентьевка
Климентьевка — Абай облысы Семей қалалық әкімдігіне қарасты Новобаженов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Семей қаласынан шығысқа қарай 52 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 410 адам (197 ер адам және 213 әйел адам) болса, 2009 жылы 308 адамды (151 ер адам және 157 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Семей қалалық әкімдігі елді мекендері
Карлос Бакка
Карлос Артуро Бакка Аумада (Carlos Arturo Bacca Ahumada, 8 қыркүйек 1986 жыл, Барранкилья) — колумбиялық футболшы, "Вильярреал" клубының шабуылшысы. 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына, 2015, 2016 жылдары Америка кубогына қатысты. 2013 жылы "Брюгге" сапында ойнап жүріп Бельгия чемпионатының үздік ойыншысы атанды. Сол маусымда Бельгия чемпионатының үздік мергені болды (25 гол).
2016 жылғы Америка кубогының қола жүлдегері.
Командалық
Атлетико Хуниор
Брюгге
Севилья
Милан
Сілтемелер
Санат:Колумбия футболшылары Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Атлетико Хуниор ФК ойыншылары Санат:Барранкилья ФК ойыншылары Санат:Минерван ФК ойыншылары Санат:Брюгге ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Милан ФК ойыншылары Санат:Вильярреал ФК ойыншылары
Симаховка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Зубцов қаласынан Тверь өзенін қоспағанда, Тверь қаласына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Саналбай Сабырбайұлы Тасболатов
Тасболатов Саналбай Сабырбайұлы (1943, Маңғыстау ауданы Ақшымырау ауылы – 2006, Ақтау қаласы) – педагог. Гурьев педогигалық институтын бітірген (1968). 1968 – 1975 жылдары Ералиев, Сенек орта мектептерде, мұғалім, 1975 – 1978 жылдары Теңге кентіндегі №5 орта мектепте директор, 1978 – 1991 жылдары Жаңаөзен қаласының №1 орта мектебінде мұғалім, оқу ісінің меңгерушісі, 1991 – 1994 жылдары Жаңаөзен қалалық білім беру бөлімінде мектеп инспекторы, 1994 – 2001 жылдары Маңғыстау облысы білім басқармасында бөлім жетекшісі, басқарма бастығының орынбасары, 2001 – 2003 жылдары облыстық мұғалімдер білімін жетілдіру институтының кабинет меңгерушісі болды. 2003 жылдан өмірінің соңына дейін Ақтау қалалық білім беру бөлімінде орта білім беру жөніндегі бөлім бастығы қызметін атқарды. Қазақ КСР-і «Халық ағарту ісінің озық қызметкері» (1987) белгісінің иегері.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Әл-Китаб
Әл-Китаб немесе Китаб Сибауәйһи — һижра жыл санағы бойынша 2 ғ. жазылған араб тілінің ұлы филологы Сибауәйһимен жазылған араб тілі қағидалары жинақталған кітап. Жәй ғана «Китаб» (кітап) деп атлуының себебі авторының оған атау бермеуінде жатыр. Сонымен қатар бұл кітап халық арасында «Нахудың құраны» деп аталған. Әс-Сирафи айтады: «Сибауәйһидің кітабы мәшһүрлігі мен артықшылғы үшін наху ғалымдарының арасында белгілі болды. Басрада: „Пәленше кітапты оқыды“ десе, барлығы ол кітаптың Сибауәйһидікі екенін білетін еді»
Тағы қараңыз
Санат:Араб тілі
Обаған көшесі (Астана)
Бұрынғы атауы №39 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы (оң жақ). Обаған көшесі Қарасаз көшесінен басталып, М.Төлебаев көшесінде аяқталады. Кәңгір, Таскескен, Арғанаты, Балқантау, Жанкент, Ақсу-Аюлы, Зеренді, Ошақты, Сырымбет, Бағаналы, М.Жұмабаев даңғылын, Сарқан, Бөрілі, Баянтау, Мойынты, Тұлкібас, Қордай, Қоңыраулы, Бесшалқар көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 3005,8 м.
Обаған - Тобыл алабындағы өзен. Қостанай облысының Әулиекөл, Қарасу, Алтынсарин, Ұзынкөл аудандарьшың жерімен ағалы. Ұзындығы - 376 шақырым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Бөкеев атындағы көше (Алматы)
Көшеге қоғам қайраткері, қазақтың талантты жазушысы, қолтаңбасы дара суреткер, қара сөздің хас шебері, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының иегері, жазушы, драматург, публицист Оралхан Бөкеевтің есімі (Алматы қаласы әкімінің 03.11.1997 № 655 қаулысы) берілген. Бөкеев Оралхан (1943-1993) Шығыс Қазақстан облысының Катонқарағай ауданы Шыңғыстау ауылында дүниеге келген. «Мұзтау», «Оз отыңды өшірме» т.б. ондаған повестер мен романдардың авторы.
Көше Әуезов ауданында орналасқан. Райымбек даңғылынан басталып Рұсқұлып даңғылына дейін созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Севанская көшесі. Кешенін ұзындығы - 1250 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Хризопраз
Дереккөздер
Санат:Геология
Орс
Орс — Ресейдегі өзен. Орлов облысы, Тула облысы, Калужа облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нугрь өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Орёл қаласынан Белёв қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сан-Педру-де-Ваде
Сан-Педру-де-Ваде (São Pedro de Vade) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-да-Барка муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 288 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 106,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Сілеті
Елді мекендер:
Өзен:
559 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:559 жылы туғандар
Шіріген уыт
Шіріген уыт - тіндермен түйісу жағдайында, оларды өліеттендіретін, бактериялық туындылы зат.
559 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:559 жылы қайтыс болғандар
Гельтеркинден
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5623 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9.79 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2846, пошта индексі — 4460.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базель-Ланд елді мекендері
Тамджа
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мери-Менвиль
Мери-Менвиль (Mairy-Mainville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54334, пошта индексі — 54150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 567 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Фонтанетто-По
Фонтанетто-По (Fontanetto Po) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Верчелли провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1233 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 54 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 13040.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Bononio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Каза-Бранка (Сан-Паулу)
Каза-Бранка (Сан-Паулу) (Casa Branca (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Кампинас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жуан-да-Боа-Виста экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27 903 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 865,544 км² шамасында. Халық тығыздығы — 32,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1841 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Корраль-де-Калатрава
Корраль-де-Калатрава (Corral de Calatrava) — Испаниядағы қала. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Сьюдад-Реаль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Калатрава ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1221 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 148.77 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сьюдад-Реаль елді мекендері
Валерий Никитич Рухледев
Валерий Никитич Рухлядев (Рухледев) — кеңестік самбошы және дзюдошы, чемпион және көптеген КСРО, Еуропа және әлем бойынша дзюдодан және самбодан чемпионаттарының жүлдегері, Сурдлимпикалық ойындардың және грек-римдік күрестен чемпион атанған, КСРО спорттан еңбек сіңірген шебері. Бүкілресейлік кереңдер қоғамының президенті, Бүкілресейлік кереңдер спорты комитетінің президенті.
Өмірбаяны
Заозёрный қаласында 1948 жылы дүниеге келген. Есту мүшесінің мүмкіндігі шектеулі, Новокузнецка қаласындағы № 38 керең балаларға арналған мектеп-интернатында білім алды. № 97 саңырау балаларға арналған Одесса мектеп интернатын бітірді. Одессаға келгеннен кейін күреске қызыға бастады. Оның кереңдігіне байланысты оны секцияларға қабылдамады. Бірақ оның ерік-жігерінің арқасында оны Анатолий Матюшенко атты самбодан жаттықтырушы өз секцияларына алды.
Керең спортсменнің басқа әдеттегі спорсмендермен тең болғаны басқаларды таң қалдырды: инвалидтің вестибулярлық аспапы бұзылған және сондықтан да оның жағдайы орнықсыз. Оның үстіне Рухлядев танымал және ең мықты деген, еститін спортсмендермен күресті. 16 жасында ол КСРО спортының шебері атағын алды. Осыдан бастап ол өзін классикалық күреске, дзюдоға салып көрмекше болды.
1970 жылы өзі жеті жыл бойы жақтаған «Динамо» спорттық қоғамының мүшесі болып табылды. 6-реттік самбодан және дзюдодан қоғам чемпионы болды. Кеңес үкіметі заманында «Динамо» қоғамына ең мықты әмірліктердің қызметкерлері кіретін болғандықтан, осы қоғамның чемпионы атану өте құрметті еді. Бұл периодтар аралығында оның тренері Роберт Самвелович Бабаянц болған.
1972 жылы ригада Ригада өткен самбодан бірінші Еуропа чемпионатында күміс медальға йе болды. Есту мүшесі инвалид адамның дені сау, мықты спортшылардың арасында Ригада өткен самбодан бірінші Еуропа чемпионатында күміс медальға йе болғаны қайталанбас оқиға болды.
Оның Жазғы кереңдердің грек-рим күресінен әлем ойындарының чемпионы екенін Владимир Невзоров еске салды.
1982 жылы Бүкілресейлік кереңдер қоғамының Орталық Басқаруының спорт және сауықтыру бөлімінің директоры болып сайланды.
Білімі
Жоғарғы білімді, философия ғылымдарының докторы. 1974 жылы Ушинскийдің атындағы Одесса педагогикалық институтының тәмәмдады.
Отбасылық жағдайы
Үйленген, ұлы мен қызы бар.
Дереккөздер
Санат:КСРО-ның еңбек сіңірген спорт шеберлері Санат:18 қаңтарда туғандар
География ғылымының терминдері
Аккумуляциялық процесс - су, жел, т.б. өсерінен өр түрлі бос жатқан минерал шөгінділері мен оргектарникалық тұнбалардың бір жерге жиналуы, үйілуі.
Аллювий - үйінді жыныстардың өзен суымен шайылып, өзен арналарына жиналатын шөгінді.
Альпілік тектогенез - жер қыртысының неоген дәуірінен осы кезге дейінгі тауларды жаратушы қозғалысы.
Антициклон - атмосферадағы ауа қысымы жоғары аймақ.
Антропогенді әрекет - адамның ландшафтыны өзгерту әрекеті.
Антропоген дәуірі - жердің геологиялық тарихының қазіргі өтіп жатқан кезеңі, бұдан 1 млн жыл бұрын басталған деп шамаланады.
Антропогенді ландшафт - адам әрекетінен түлеп қайта түзілген ландшафт.
Антропогендік фактор - ландшафтылардың пайда болуындағы адам әрекеті.
Ареал - жер беттің жануарлар мен өсімдіктердің белгілі бір түрлері тіршілік ететін бөлігі.
Аридті ландшафт (қуаңшылық ландшафт) - құрғақ жылы немесе ыстық континенттік климат жағдайында қалыптасатын ландшафт.
Ауа айналымы - жер бетіндегі ауаның әр түрлі қызуы және ондағы қысым айырмашылық салдарынан пайда болатын ауа ағыстарының жүйесі.
Аэротермикалық градиент - ауа температурасының белгілі бір өлшем айырмасы байқалатын биіктік.
Батолит - жер қыртысының беткі қабатына қатқан интрузивті жыныс.
Бедленд (шөл адыр) - эрозияның әрекеті нәтижесінде құрғақ климат жағдайында пайда болған аласа таулы жер бедерінің күр¬делі түрі.
Биогенді кешен — аумақтық табиғат кешендерінің топырақ жамылғысы, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі.
Биоклиматтық белгі - белгілі бір климатпен үйлескен биоце- ноздардың жай-күйі.
Бионика - тірі ағзалар құрылысының заңдылықтары туралы ғылым.
Биотикалық фактор - ландшафтылардың пайда болуына тірі ағза тіршілігі әрекетінің тигізетін әсері.
Ла-Потри-о-Перш
Ла-Потри-о-Перш (La Poterie-au-Perche) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,88 км² шамасында.
География ғылымының терминдері
Биохимиялық процесс - тірі ағзаның қоректік заттарды сіңіруінен бастап, олардың толық ыдырауына дейінгі реакциялар.
Ла-Потри-о-Перш
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 152 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,29 адам/км².
География ғылымының терминдері
Борықты сор - тұзы шығып жатқан жер.
Ла-Потри-о-Перш
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
География ғылымының терминдері
Гектарлофиттер - тұзды топыраққа өсетін өсімдіктер.
Геодезия - жердің пішіні мен көлемін зерттейтін, оның бетін план мен картада бейнелеу үшін жергілікті жерде өлшеу жұмыс¬тарын жүргізу мен айналысатын ғылым.
Геоморфологиялық кешен - жердің ішкі жөне сыртқы күштері өрекетінен түзілетін жер бедері пішінінің кешен бірлігі.
Геосинклиналь - жер қыртысының ұзынынан созылып жат¬қан тектоникалық қозғалмалы ойпаң үлескісі. Мұнда сейсмика¬лық процестер күшті байқалады.
Геофизика - Жердің ішкі құрылысын, физикалық қасиеттерін, оның қабаттарында өтіп жататын процестерді зерттейтін ғылымдар кешені.
Гербицид - арамшөптерді жою үшін қолданылатын химиялық қосылыс.
Гидротермиялық градиент - ылғал және жылу балансының белгілі бір өлшем айырмасы байқалатын биіктік сатысы.
Гидротермиялық коэффициент- ылғал балансын жылу ба¬ласына бөлгендегі шама. Аумақтық табиғат кешендерінің құрамдық бөліктерінің жетіліп кемелденуіне қаншалықты өлшемде ыл¬ғалдық немесе жылулық жетіспейтінін, артық екенін көрсететін өлшем.
Гидрофизика - өзен, көл, жер асты суының, теңіз, мұхит суының физикалық құбылыстарын, проңестерін зерттейтін ғылым.
Гляциальды-нивальды зона - көпжылдық омбы қар мен мұздық ландшафтылары тараған жер.
Гравитациялық қозғалыс - заттардың салмақ күші әсерінен орын алмастыруы.
Гравитациялық процесс - заттардың түрліше гравитациялық қозғалыстарына байланысты дамитын құбылыстар мен процестер. Мысалы, сел тасқыны, қар көшкіні, қорым тастардың беткейден сусыл түсуі, т.б.
Гравитациялық энергия - заттардың гравитациялық қозғалысының күші. Мысалы, су, жел күшінен электр қуатын, жылу алу.
Гумидті процесс - тірі ағзалардың өлгеннен кейінгі шіруіне байланысты болатын құбылыстар, процестер.
Гумидті ландшафт - климаты жылы және ылғалды жердегі ландшафт.
Дефляция (лат. deflatio - үрлеу) - топырақ пен тау жыныстарының жел әсерінен үгілуі.
Дендрология (грек. dendron - ағаш және логия) - ботаниканың ағаш, бұта, шала бұтаны зерттейтін бір саласы.
Денудациялық процесс — тау жыныстарының үгілу және пайда болған үйінділердің биік жерден су, жел, мұздың әрекеттен сырғып, ойыска шөгуі.
Депрессия - жер бетінің немесе жер қыртысының ойыс жері.
Дигрессиялық ландшафт өзгерісі - ландшафтының құнарсыздануы.
Дренаж - жер асты суының деңгейін төмен түсіру үшін қазылатын канал.
Зоомасса - аумақтық табиғат кешендеріндегі жануарлар дүниесінен түзілген масса.
Әбу-л-Қасым әл-Фараби
Әбу-л-Қасым Әл-Фараби(1130 жыл, Отырар – 1210 жыл) – ойшыл-ғалым.
География ғылымының терминдері
Инсоляция - күн радиациясының жер бетіне сәуле болып түсуі.
NGC 3399
NGC 3399 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
География ғылымының терминдері
Инсоляциялық беткей - күнгей беткей.
Әбу-л-Қасым әл-Фараби
Шығармалары:
NGC 3399
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Әбу-л-Қасым әл-Фараби
Дереккөздер
Санат:1130 жылы туғандар Санат:Отырарда туғандар Санат:1210 жылы қайтыс болғандар Санат:XII ғасыр философтары Санат:XIII ғасыр философтары Санат:Ислам философтары
География ғылымының терминдері
Интрузия (лат. intrudo - итермелеп енгізу) –
NGC 3399
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 1 сәуірде Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3399 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 32395, MCG 3-28-12, ZWG 95,31.
География ғылымының терминдері
Интрузивтік тау жыныстары - жердің терең кыртысында баяу суыну дай пайда болған силикат құрамды магмалық жыныстар.
NGC 3399
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
География ғылымының терминдері
Карбонатты шөгінді - құрамында көмір қышқылының қоспалары болатын жыныстар.
Каппилярлық су - топырақ пен топырақ асты жыныстарының қыл түтікшесінен жер қызған кезде топырақ астынан жер бетіне қарай көтерілетін су.
Киммериялық тектогенез - мезозой арасындағы катпарлық. Маңғыстау таулары түзілген.
Консервативті ландшафт - барлық кешендері динамикалық тепе-теңдік тапқан ландшафтылар.
Күн радиациясының интенсивтілігі - күн сәулесіне перпендикуляр қойылған, абсолют қара денеден жасалған, 1 см2 бетке 1 минут ішінде күннен келетін жылу мөлшері.
Кайназой арасы - жердің геологиялық тарихындағы ең жас эра, бұдан 60-70 млн жыл бұрын басталған. Үш дәуірге бөлінеді: палеоген, неоген, төрттік немесе антропоген.
Қалқанды жазық - тасты қатты жыныстан түзілген жазық. Ежелгі таулы аймақтардың үгітіліп тегістелген аймақтарында кеңінен тараған.
Қатқыл - беткі қабаты қабыршақтанып қатып жататын сор.
Моласса - тасты жынысты жердегі тектоникалық жарықтардың ізіне жиналған үгінділі үйінділер.
Мортмасса - өсімдіктер мен жануарлардың құрап қалған қалдықтары.
Морфомүсін - сыртқы кұштер (сұ, жел, мұздық, т. б.) әрекеттен түзілетін жер бедері пішінінің кешені (өзен аңғары, құмды шағыл, т.б.)
Морфоқұрылым - ішкі және сыртқы, әсіресе ішкі күштердің басым әрекет етуінен түзілген жер бедері пішіндерінің кешені. Мысалы, тау жотасы, тау іші жазығы, т.б.
Неоген дәуірі — жердің геологиялық тарихындағы кайнозой эрасының жаңа дәуірі, қазіргі өтіп жатқан антропоген дәуірінің алдында өткен.
Неотектоникалық қозғалыс - неоген, антропоген дәуірлеріндегі жер қыртысы қозғалысы.
Нивальды белдеу - таудағы мәңгі қар басқан белдеу.
Оазис (жазира) — шөл мен шөлейттегі тұщы суы бар көгектарлды алқап.
Орқаш тау - жер қыртысының жарықтары арасынан көтеріл¬ген бөлігі.
Палеоген дәуірі - жердің геологиялық тарихындағы кайнозой эрасының ескі дәуірі, неоген дәуірінің алдында өткен.
Палеозой эрасы - жердің геологиялық тарихындағы ескі өмір кезеңі. Қазіргі кезеңнен 570 млн жыл бұрын басталып, 340-350 млн жылға созылған. Өсімдіктер дүниесі балдырлардан ірі-ірі орман ағаштарына дейін дамыған. Жануарлар дүниесі омыртқасыздардан ірі бауырымен жорғалаушыларға дейін дамыған.
Платформа жазығы - іргетасы қатпарланған қатты жыныстардан түзіліп, жер бедері жазық болып келген тектоникалық тұрақты аймақ.
Плиталы жазық — шөгінді жамылғысы қалың жазық.
Радиациялық жылу - күн сәулесінің жылуы.
Регрессия - теңіз, көл деңгейінің қайтуы, ландшафтының құ-нарсыздану бағытындағы өзгерісі.
Рекреациялық жүйе - көрікті, саялы жерлер.
Сапрофаг - шіріп ыдыраған оргектарникалық заттармен қоректенетін тірі ағзалар.
Синеклиза — жыныс қабаттары ойысты болып келетін аймақ (мысалы, Каспий маңы ойпаты).
Су буынып сублимациялануы - ауадағы су буынып төмен температуралық ортала мұз кристалдарына айналуы.
Тақыр - шөл, шөлейт жердегі топырақ, өсімдік жамылғысы нашар дамыған, жер беті жарылып кеткен алаң.
Тартпа сор - шөл, шөлейт жөне дала зоналарының ащы (тұзды - лығы 1%-дан жоғары) жынысты алаң. Көбіне тартылып қалған көл табанында тараған, топырақ жамылғысы нашар дамыған. Өсімдік жамылғысы сораң шөптерден тұрады.
Тау беткейінің айналымдық әрекеті - тау беткейінің ауа ағысын тосыл қалу әрекеті.
Тектоника (грек. іекіопікоз - құрылыс) - геотектоника жердің қыртысы мен жоғарғы мантиясының (тектоносфера) құрылымдарын ғаламшардың (Жердің) уақыт пен кеңістікке жартылай бағыттала дамуымен байланыстыра зерттейтін ғылым.
Тектоникалық жарық - жердің ішкі күшіне байланысты жер кыртысының жарылуынан пайда болған жарық.
Тектоникалық қозғалыс - жердің ішкі күшіне байланысты болатын жер қыртысының қозғалысы.
Теңіз трансгрессиясы - теңіз суы деңгейінің көтеріліп, құрлықты басуы.
Триас дәуірі - мезозой эрасының юрадан кейінгі бордай бұрын¬ғы өткен дәуір. 35 млн жылға созылған. Табиғат жағдайы континентті болып келеді.
Циркті ойыс - аса биік тау беткейіндегі мұздықтар жатқан жердегі ойыс. Олар беткейдегі мүздықтардың біресе еріп, біресе қатуының нәтижесінде шұңқырланып түзіледі.
Шашыранды радиация - күн сәулесінің ауа қабатынан өткен- де ауаны құрайтын зат түйіршіктеріне шағылысып шашырауынан түзілген радиация жиынтығы.
Шық нүктесі - ауадағы су буының су тамшысына айналатын температура шегі.
Ылғалдану коэффициенті - нақтылы жердің жылдық жауын-шашын мөлшерінің буланғыштық мөлшеріне қатынасы.
Хемосинтез - кейбір ұсақ ағзалардың қоректену тәсілі (олар бейоргектарникалық заттардан оргектарникалық зат түзе алады).
Экзогендік геоморфологиялық процесс - сыртқы күштер (жер, су, мұздақ, т.б.) әрекетіне байланысты болатын геоморфологиялық процесс.
Экологиялық жағдай - айналадағы ландшафт ортасының жаратылыс жағдайына ықпал ететін фактор (ландшафт ортасының жаратылыс жағдайы).
Экологиялық фактор - айналадағы ортаның тірі ағзалардың тіршілік ету жағдайын анықтайтын сыртқы күш (күн қызуы мен жел, су, өсімдіктер, жануарлар, адам әрекеті).
Эол (грек. аіolos - жер әміршісі), Аккумуляция (лат. accumulatio - жиналу). Жел ұзақ уақыт айдал көшірген құмның минералдық құрамы тұрақты (Каспий теңізінен Қызылқұмға дейінгі аймақтағы эолдық құмдар) болады.
Эффузия (лат. effusio - төгілу) - жер бетіне шыққан сұйық лаваның жайыла суынып, тасқын жамылғы түрінде қатаюы (маг¬ма, вулкандық тау жыныстары).
Эффузиялық тау жыныстары - лаваның жер бетінде немесе жер қыртысының жоғарғы қат-қабаттары арасында суынуынан түзілген атпа магмалық тау жыныстары.
Дереккөздер
Санат:География
Верньер
Верньер - біркелкі шкаладағы бөліктер үлесін, мысалы, теодолит лимбіндегі немесе қашықтық өлшеуіш рейкасындағы бөліктер үлесін өлшеуге арналған есептеу шкаласы. Верньерді жасау үшін лимбтің бөліктері бар доғасы n+1 бөлікке бөлінеді. Өлшеу кезінде лимб штрихы мен Верньердің бастапқы бөліктері арасындағы болған лимбтің бөліктер бөлшегі, верньер доғасының кейбір штрихы лимбтің кейбір штрихының бағытымен дәл келеді.
Құрғақ Амамбайка
Құрғақ Амамбайка — Ресейдегі өзен. Челябі облысы, Орынбор облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Амамбайка өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жайық су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Урал өзені Магнитогорск су торабынан Ириклинск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Жайық (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Хаммерштайн (на-Рейне)
Хаммерштайн (на-Рейне) (Hammerstein (am Rhein)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Нойвид ауданының құрамына енеді.
Ізденіс жұмыстары
Ізденіс жұмыстары — мелиорациялау кезіндегі техникалық, экономикалык және экологиялық жағдайларын жан-жақты анықтау кезінде әр түрлі су объектілерінің көрсеткіштерін толық зерттеу. Осының нәтижесінде суармалы жерді ұтымды пайдалану, су қорын қорғау, сонымен катар шаруашылықтардың суды артық пайдаланған кездегі табиғи ортаға тигізетін зиянын болдырмау шаралары белгіленеді.
Хаммерштайн (на-Рейне)
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ізденіс жұмыстары
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Көңіл-күй лирикасы
Көңіл-күй лирикасы - мәдениетін, жазба дәстүрін, әдет-ғүрыптары мен дүниетанымын білуге болады.
Н.М.Ядринцев 1889 жылы Моңғолиядағы Орхон өзенінің құйылысынан қос тілдік жазуы бар екі тас тапқан. Кейіннен біреуі Білге қағанға (735 жылы), екіншісі оның інісі Күлтегінге (732 жылы) қойылғаны белгілі болып, мазмұны толық анықталды. Бұл ескерткіштердің бір кырына Қытай иероглифтері ойылған, ал үш қырына ойылған жазу таңбалары "Сібір руналарына", Енисей бойынан табылған жұмбак жазуларға үқсас. Финн және орыс ғалымдары жүргізген арнаулы зерттеулер нәтижесінде Орхон және Енисей ескерткіштерінің нұсқалары (фотосурет, эстампаж) жинақталып жарияланған атластар жарық көрді. Дания лингвисі Вильгельм Томсен 1893 жылы түркі руникалық (Орхон-Енисей) таңбаларының дыбыстық мағыналарын анықтап, акад. В.В. Радлов 1894 жылдың қаңтарында көне түркі тілінде жазылған Күлтегін ескерткішіндегі руникалық жазудың түңғыш аудармасын берді. Мұнан кейін К. т. ж. е. тек тастарға ғана қашалмағандығы, металл (алтын, күміс, қола) және саз балшықтан жасалған түрлі бүйымдарға ойып жазылғандығы да айкындала түсті. Моңғолиядағы, Сібір мен Қазақстандағы айқындалған түркі руникалық ойма жазуларының жалпы саны әзірше екі жүзге жуық. К. т. ж. е-нін тілін зерттеп, зор үлес қоскан ғалымдар - В. Томсен, В.В. Радлов, П.М. Мелиоранский, В.Банг, Г.И.Рамстед, А.Габэн, С.Е. Малов, В.М. Насилов, И.А. Батманов, А.Н. Кононов, Дж. Клоусон, Т.Текин, М.Жолдасбеков, т.б.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Верньер
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Корте-Бруньятелла
Корте-Бруньятелла (Corte Brugnatella) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Пьяченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 712 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 15 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Пошта индексі — 29020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giuseppe.
Лютцельбах
Лютцельбах (Lützelbach) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан муниципалитет. Оденвальд ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гессен елді мекендері
Гүпсар
Гүпсар — бітеу сойған малдың терісінен, ерте заманда жарыстар өткізу және өзендерден өту үшін ішіне жел үрлеп қампайтқан жабдық.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Маньчжур жаңғағы
right|180px Маньчжур жаңғағы — биологиялық жағынан грек жаңғағына ұқсас, бірақ онан гөрі ірілеу, суыққа төзімді. Москва, Ленинград, Волга бойында, Белоруссияда, Орал тауы төңірегінде қолдан отырғызылған түрлері де бар. Жалпы құнарлы топырақта өседі. Октябрьдің ортасында жапырағы түсіп, жаңғағы піседі. Жаңғағының түсі қоңыр-сұр. Қабығы қалың, ұзынша, 2—3 жасыңда жаңғақты көп береді. нобай|Маньчжур жаңғағы.
Дереккөздер
Санат:Жаңғақтар тұқымдасы
Кәсіподақтар
Дереккөздер
Санат:Саясат
Николаево (Габрово облысы)
Николаево (Николаево) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Трявна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5351. Телефон коды — 0677. ЕКАТТЕ коды — 51603.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Шағалалы ауылдық округі (Солтүстік Қазақстан облысы)
Шағалалы ауылдық округі — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Степное, Шағалалы, Южное ауылдары кіреді. Орталығы – Шағалалы ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1680 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы ауылдық округтері
Иль-де-Франс
Иль-де-Франс (Île-de-France, IFA : ) немесе Париж аймағы — Францияның тарихи аймағы және Париж бассейнінің орталық бөлігінде, Сена, Марна, Уаза өзендерінің аралығындағы аймақ. Иль-де-Франс аумағы (орталығы Парижде) француз мемлекетінің өзегі.
Иль-де-Франс (Petite France) «liddle Franke» деген франк тілінен шыққан; «Кіші Франция». Сондай-ақ «Иль-де-Франс» атауымен 1715-1814 жылдар аралығында Үнді мұхитындағы Маврикий аралы да аталған.
География
Иль-де-Франс аймағы Париж қаласы мен оның жақын маңындағы аудандарды қамтиды.
Парижді Фонтенбло,, , Эрменонвиль (Forêt d'Ermenonville) және Рамбуйе (Рамбуйе (Forêt de Rambouillet), Версаль, Шантилли, Во-ле-Виконт саябақтары мен бақтары қоршайды. Аймақ ұлттық аумақтың 2% алып жатыр.
Тарих
Аймақ 1976 жылы құрылған. оңға|нобай| Иль-де-Франстың тарихи орындары Иль-де-Франс тарихи орындары (contrées) —, Валуа, Француздық Гатине, Француздық Вексен, , Бове, Француздық Бри, , (Карт-де-Нойон),  және Парижге іргелес  (Пе-де-Франс).
Әкімшілік бөлініс
Иль-де-Франс аймағы 8 департаменттен тұрады: Париж, Сена және Марна, Ивелин, Эссон, О-де-Сен, Сен-Сен-Дени, Валь-де-Марн және Валь-д'Уаз.
Компаниялар
Ең ірі француздық корпорациялардың штаб-пәтері Парижде орналасқан: BNP Paribas, Engie SA, Société Générale, AXA, France Télécom, Sanofi, EDF Group, Vivendi, Christian Dior, Danone, CNP Assurances, Bouygues, Enviaoli, Airquiaviron ., Lafarge, PPR, Crédit Industriel et Commercial, Pernod Ricard, Natixis, Unibail-Rodamco, Safran, Publicis Groupe, Alcatel-Lucent, Technip, Capgemini, Gecina, Rexel, Finatis, Conste Valeo.