cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фило Тэйлор Фарнсуорт
Ойлап тапқан құрылғылары
Ең алдымен электронды теледидар жүйелерінің бірі - «диссектор» өнертабысы белгілі. 1927 жылдың 7 қаңтарында Фарнсуорт жасаған электрондық теледидар жүйесіне өтінім АҚШ патенттік қызметіне берілді. Өнертабыс субъектісі электр сигналдарына, суретті беретін, таратқыштың және қабылдағыштың жұмысын синхрондау принципі мен жарықтылықты реттеу тізбегіне айналдырылған таратқыш болды. Бұл күндері ондаған өтінімнің негізі болады. Осы уақытқа дейін Патенттік қызмет В. Зворыкин шығарған таратушы телевизиялық құрылғыға авторлық құқықты негіздейтін материалдарды берді. Бұл 1923 жылы көрсетілді, бірақ содан кейін бұл дұрыс әсер қалдырды. 1927 жылы Зворыкин бүкіл телевизиялық жүйенің жобасын әзірледі. Дегенмен, оның құрылғысы суреттерді алудың күрделі механикалық әдісі болмаса да, Фарнсуорт үлкен күресті күтіп, бәсекелес ретінде жұмыс істеген RCA сияқты осындай алыпты жеңудің аз мүмкіндігі болған. Бірақ басымдықты анықтауға Джастин Толманның куәлігі көмектесті, ол 1922 жылы оның оқушысы Фило Фарнсворт телевизиялық жүйенің схемасын көрсетті, ол оның жұмыс принципін егжей-тегжейлі түсіндірді. Патент Фарнсуортпен 1930 жылғы 26 қыркүйекте қабылданды және Зворыкиннің өтінішін 1938 жылға дейін тану күтіп тұрды. Алғашқы мәселелер қаралып жатқанда, Фило қажетті қаражатты алу қиынға соқса, таратушы және қабылдайтын түтіктерді жасап, демонстрацияларды өткізді.Бірінші көрермендер баспасөз қызметкерлері мен өкілдері болды. Бірақ инвесторлардың табысын дәлелдеу маңызды болды. Бір суретке қарап, олардың бірі: «Экранда доллардың сынағына кемінде бір инвестиция салынды ма?», - деп сұрады. Келесі жолы Фило заң жобасының айқын бейнесін көрсетті. Көрермендер спектакльдерден, спорттық жарыстардың үзінділерін көрді. Фило және оның қызметкерлері басқа мемлекеттерде телевизиялық таратқыштардың құрылысын ұйымдастырды. Аударымдар шетелде жүргізілді. 1931 жылы Фарнсуорт зертханасында Зворыкин барды. Олар екі таратушы түтіктердің жұмысын салыстырды. Фильо, кейбір көрсеткіштер бойынша, Зворыкиннің иконографы оның дизайнынан асып түсетінін мойындады. Өз кезегінде, қонақ Фарнсуорттың схемасында жазылған кейбір принциптерді қолдануға құқығы жоқ екеніне өкініш білдірді. Бірақ көп ұзамай, нашар кредиторлар Фарнсуортты өз өнертабысын бірқатар компанияларға, оның ішінде RCA-ға сатуға мәжбүрледі. Индиана штатындағы Форт Уэйндегі өз зауытында жабдықтарды өндіруді бастау әрекеттері соғысқа жол бермеді. АҚШ-тың зерттеушілері мен индустриясы әскери тапсырмаларды шешді. Фарнсуорт радарлармен жұмыс істеді, қарапайым электрондық микроскопты, ультракүлгін сәулелерді пайдаланатын шамды жасады. Соғыстан кейін, теледидар қарқынды таратылған кезде Фарнсуорт патентінің жарамдылық мерзімі аяқталды. Тану үшін күреске алғашқы американдық толық электронды телевизиялық жүйенің құрушысы RCA-ға ұтылып, Владимир Зворкиннің иконостасымен бәсекелестікті тоқтата алмады.
Экономикалық Игілік
Экономикалық Игілік – экономикалық қызметтің сайып келгенде адамның қажеттерін қанағаттандыруға арналған нәтижесі. Э. и. ұғымының мәні құндылықпен байланысты. Егер жай игілік ұғымы тек пайдалылықты ғана білдірсе, құндылық екі сипаттаманың – пайдалылық пен сирек кездесушіліктің ұштасуын білдіреді. Кез келген игіліктің пайдалылығы тек оны тұтыну немесе пайдалану үдерісінде ғана көрініс табады. Э. и. өзінің тікелей мақсатына қарай қажеттілікті қанағаттандыру үшін, жеке басының тұтынуы үшін емес, сату үшін өндірілетін тауар ретінде; табыс алу көзі ретінде (мыс., капиталдың иесі өндірістің қалған факторларын сатып алып, өнім шығарады, оны өткізу табыс әкеледі) өндірілуі және тұтынылуы мүмкін. Э. и. экон. қызметтің өнімі болғандықтан экон. циклдіктің болуымен сипатталады. Оның екі қыры бар: экон. циклдердің кезеңдеріне сәйкес Э. и-ті өндірудің көлемі, оны айырбастау, бөлу, тұтыну көлемі өсіп немесе төмендеп отырады; материалдық активтер болып табылатын Э. и-тің өміршеңдік циклі деп аталатын өзінің өміршеңдік кезеңі болады.
Санат:Экономика
Игіліктер классификациясы
Үлестірім қажеттілігі бойынша. Бәсекелестік бойынша Қосылуы бойынша
Новогорци (Велико Тырново облысы)
Новогорци (Новогорци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Златарица қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 5088. ЕКАТТЕ коды — 52057.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Тюньга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга; Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бордоньюш
Бордоньюш (Bordonhos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сан-Педру-ду-Сул муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 603 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,15 км² шамасында. Халық тығыздығы — 117,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Вевельсфлет
Вевельсфлет (Wewelsfleth) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1501 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 61 111. Муниципалитеттің басшысы — Инго Карстенс.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Тишков Сергей Васильевич
Тишков Сергей Васильевич (1959 жылы туған, Щучинск қаласы) – спортшы. ҚР құрметті спорт қайраткері. Шаңғы спортынан халықаралық дәрежедегі спорт шебері (1986). Жастар арасында әлем чемпионы (1979), КСРО халықтары спартакиадасының чемпионы (1986), ардагерлер арасында әлем чемпионы (2000), әлем біріншілігінің күміс жүлдегері (2002, 2003).
Қызу атом
Қызу атом — радиоактивті өзгеру кезінде шығатын энергияның нәтижесіндегі артық импульс алған атом.
Тишков Сергей Васильевич
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша шаңғышылар Санат:КСРО шаңғышылары
Қызу атом
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Терминология Санат:Химия
Адрон
Адрондар - газ тәрізді ортадағы, қатты дененің немесе сұйықтың беттік қабатының ерітіндісіндегі заттардың жалпы атаулары.
Тіреуіш
Тіреуіш- тораптармен агрегаттарды бекітуге арналған тіреуші тетік.
Адрон
Дереккөздер
Санат:Адрондар
Тіреуіш
Рессорлар тіреуіші - рессорды бекіту үшін көліктің рамасының тиісті жеріне кранштейін бекітіледі.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
1291 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1291 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1291 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мырзағазы Есполов
Мырзағазы Есполов(1896, Қостанай маңы — 1936) — Алаш қозғалысының қайраткері, журналист, публицист, педагог.
Өмірбаяны
“Айқап” журналына, “Қазақ газетіне” ауыл жағдайы, жер мәселесі, ұлт-азаттық қозғалысы туралы мақалалар жазып тұрған. Ресей патшасының 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығынан кейін Батыс майданы штабы жанынан құрылған түз халықтары өкілдері бөлімінің жұмысына белсене араласқан. Ақпан төңкерісінен кейін қазақ комитеттерін құруға, жалпықазақ съездерін шақыруға қатынасқан Алаш қозғалысының белсенді қайраткері.
1917 жылы желтоқсанда құрылған Алашорда үкіметінің әскери бөлімінде қызмет атқарып, Алаш милициясын жасақтауға көп еңбек сіңірді. 1920 жылдан халық ағарту саласында еңбек етіп, Ташкенттегі Қазақ педагогикалық институтында оқытушылық қызмет атқарды. Сталиндік саяси қуғын-сүргіннің зардабын тартып, 1929 жылы тұтқынға алынды да, 1930 жылы сәуірде 10 жылға Соловецк лагеріне айдалды. 1936 жылы лагерьде жүріп қайтыс болған.
Дереккөздер
Санат:1896 жылы туғандар Санат:Қостанай облысында туғандар Санат:1936 жылы қайтыс болғандар Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Қазақстан журналистері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары
Мадам Баттерфляй (фильм, 1974)
«Мада́м Баттерфля́й» (итал. Madame Butterfly) — көркем телефильм-опера, 1974 жылы режиссёр Жан-Пьер Поннелмен шықты, Джакомо Пуччини операсымен аттас болып шыққан.
Сюжет
Бұл оқиға XIX ғасырда Жапонияда Нагасаки қаласында орын алады.
Телефильм-опера Джакомо Пуччинидің «Мадам Баттерфляй» туындысының экранға шығарылуы болып саналады. Ол Давида Беласконың «Гейша» драмасының себебімен түсірілген.
Актёрлер мен рөлдері
Пласидо Доминго-Бенджамин Франклин Пинкертон, лейтенант
Криста Людвиг-Сузуки, қызметші Чио-Чио-сан
Роберт Кернс -Шарплесс, америкалық консул
Мишель Сенешаль-Горо, құда
Джорджио Стендоро-Ямадори ханзада
Элке Шари-Кэйт Пинкертон, Б.Ф.Пинкертонның әйелі
Мариус Ринтцлер-Бонза, Чио-Чио-санның ағасы
Вольфганг Шнайдер-Якусиде, Чио-Чио-санның ағасы
Ханс Хелм-комиссар
Музыканттар
•Дирижёр Герберт фон Караян
Түсіруші топ
•Режиссёр: Жан-Пьер Поннель
•Продюсер: Фриц Буттенштидт
•Композитор: Джакомо Пуччини
•Сценаристтер: Луиджи Иллика, Джузеппе Джакоза
Видеоға шығарылған
Decca Records (Германия) фирмасында DVD түрінде шығарылған.
Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты 2009
Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты 2009 (2009 World Weightlifting Championships) Кореяның Коян қаласында қараша айының 20-29 күндері аралығында өтті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпионаттары
Ткачук Геннадий Ильич
Ткачук Геннадий Ильич' (1936 жылы туған, Белорусь, Гродно облысы Войколы селосы) – еңбек ардагері, механизатор. Социалистік Еңбек Ері (1967). Еңбек жолын 1956 ж. Жарқайың ауданы «Отрадный» кеңшарында трактор-комбайн жүргізушісі болып бастаған. 1961 жылдан Г.С.Титов атындағы кеңшарда трактор-комбайн жүргізушісі болып жұмыс жасады. Орденмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Рокиаг
Рокиаг (Roquiague) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64468, пошта индексі — 64130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 123 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Килауэа
Килауэа (, ағылшын тілінде — ;) - Тынық мұхитының Гавайи аралындағы әрекетті жанартау. Биіктігі 1247 м. Қалқан тәрізді жайпақ конусының диаметрі – 4,5 км, тереңдігі – 230 м. Бұл жанартаудың конусында Галемаумау лавалық көлі жатыр. Оның лавалық қыртысындағы жарықтардан лава фонтаны атқылап жатады. Жанартаудың соңғы атқылауы 1952, 1954 және 1955 жылдары орын алды.
Дереккөздер
Санат:жанартаулар Санат:Белсенді жанартаулар‎
Тремелуар
Коммунаның INSEE коды — 22367, пошта индексі — 22590.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 710 адамды құрады. Халық тығыздығы — 151,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Гидромодуль
Гидромодуль (һуdor — су, modulus — өлшем) — 1) суармалы жерлерге вегетация кезінде каналдар (арықтар) арқылы берілген, осы аумақтың аудан өлшеміне (га) шаққандағы су өтімі (л/(сек. га). Суармалау көзінен алынып, суармалау жүйесі арқылы суармалау ауданына түгел берілуге тиіс судың көлемін анықтау үшін қолданылады. Әдетте, ауыспалы егіс телімдері үшін төмендегі формуламен есептеп (тәулік бойы суарғанда) шығарылады:
2) белгілі бір кезенде ауыл шаруашылығы дақылдарының бір гектарына пайдаланылған судың орташа мөлшері. Ол л/секпен белгіленеді. Гидромодуль екі түрлі: су пайдалану (арық-атыз жүйесінде сіңген суды есептемегенде 1 га жерге жұмсалған су) және суды жіберу (арық-атыз жүйесінде сіңтен суды қоса есептегенде егістікке жұмсалған су). Бір не үш дақылды бірден суарғанда олардың гидромодулі мен жұмсалатын суы қосып есептеледі. Суармалы жердегі каналдар мен құбырларды есептемегенде, бүкіл суару кезеңінде бұл телімге жұмсалатын судың мөлшерін де анықтайды. Бұл үшін барлық суарудың гидромодулін есептеп, суару қалыбы, суару мерзімі белгіленеді, суармалы жердегі ауыл шаруашылығы дақылдарының не бүкіл суару жүйесінің пайыздық (%) арақатынасы анықталады. Гидромодуль кестесі не суды пайдалану жоспары жасалады. Кестеде әр дақыл бойынша суарудың гидромодуль мөлшері көрсетіледі. Шаруашылық ішінде су: әр дақылды егіп-өсіру жоспары, суару тәсілі мен мерзімі, тәулік сайын суарылатын жер аумағы, дақылдардың күйі ескеріліп, бөлінеді. Жаңа суару жүйесін есептегенде кестедегі гидромодульдің ең көп және аз мөлшері ескеріледі. Қуаңшылық аудандарда гидромодуль мөлшері жоғары болады. Гидромодульдің ең аз мөлшері 0,4 л/сек-тан кем болмағаны жөн. Күріш егісінің суару жүйесіндегі гидромодуль бұл көрсетілген мөлшерден едәуір ауытқиды. Мысалы, алғашқы су қаптатудың гидромодулі гектарына 2,5-2,0 л/сек. Қаптаған су қабатын ұстаудың гидромодулі 2,0-1,0 л/сек.
Ықтималдықтың классикалық анықтамасы
Ықтималдықтың классикалық анықтамасы
А оқиғасының ықтималдығы деп сынақтың осы оқиғаға қолайлы нәтижелер санының барлық жалғыз мүмкіндікті және тең мүмкіндікті қарапайым нәтижелердің жалпы санына қатынасын айтады. А оқиғасының ықтималдығы P=m/n формуласымен анықталады, m-осы А оқиғасына қолайлы қарапайым нәтижелер саны; n-сынақтың барлық мүмкін болатын қарапайым нәтижелердің саны. Шынайы оқиғаның ықтималдығы 1 тең. Егер оқиға шынайы, онда сынақтың қарапайым нәтижесі оқиғаға қолайлы. Осы жағдайда m=n, демек P=m/n=n/m=1 Мүмкін емес оқиғаның ықтималдығы нольге тең. Егер оқиға мүмкін емес болса, онда сынақтың қарапайым нәтижесі оқиғаға қолайлы емес. Осы жағдайда m=0, демек, P=m/n=0/n=0 Кездейсоқ оқиғаның ықтималдығы ноль мен бірдің арасындағы сан. Демек, кездейсоқ оқиғаға сынақтың қарапайым нәтижесінің санынан тек қана бір бөлігі қолайлы. 0<=P<=1
Ампер-оралым
Ампер-оралым (ампер-виток) — магнит қозғалтқыш күшпен магнит потенциалдарының айырмасы бірлігінің көне атауы. Ампер-оралым ампермен алмастырылған.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Үңгір ғибатханалар
Үңгір ғибатханалар Тарихи кезенге дейін өмір сүрген адамдар үшін үңгірлер тек қана баспана емес, құдайға сыйыну орны да болған. Орталық Америкада қмір сүрген Майя тайпасы «Үңгірлер о дүниенің қақпасы, сол себепті үңгірде жасалған рәсімдер арқылы ата бабалар рухынан жылдам хабар алуға болады» деп сенген. Солтүстік Жартышардағы жергілікті американдықтар да үңгірлерді киелі жер ретінді бағалаған. Ежелгі және Вудланд үнділері ең ержүрек дауынгерлерін «Мамонт» үңгірінің қараңғы түкрірінежіберетін болған. Үңгір ғибадатханалар туралы ерекше мысалдар Үндістаннан табылады. Аджанта мен оның маңындағы Эллора үңгірі - Үндістандағы ең керемет сәулет орындардың бірі. Эллорадағы үңгірлердің барлығы тамаша сәулетік келбетке ие болғанымен, Үнді Кайласа ғибадатханасы- ең танымал үңгір болып табылады.
Адсорбционды тепетеңдік
Адсорбционды тепетеңдік - адсорбция және десорбция процестері бірдей жылдамдықта болатын жүйенің күйі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Баде (халық)
Баде (беде, боде) — Нигерияда тұратын халық. 650 мыңға жуық өкілдері бар.
Тайғана
Тайғана — Түркістан облысы Төле би ауданы, Бірінші мамыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Баде (халық)
Тілі
Олардың көпшілігі баде тілінде сөйлейді. Диалектілер: Батыс (баде), шығыс (дувай), Оңтүстік (адо). Хауса тілі де кең тараған.
Тайғана
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ленгер қаласынан оңтүстікке қарай 7 км-дей жерде, Бадам өзенінің аңғарында, тау алдының сайлы-жыралы жерінде орналасқан.
Баде (халық)
Діні
Ислам дінін ұстанады. Дәстүрлі наным-сенімдерді (ата-баба культі мен табиғат күштерін) ұстанушылар бар.
Тайғана
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 839 адам (419 ер адам және 420 әйел адам) болса, 2009 жылы 1133 адамды (552 ер адам және 581 әйел адам) құрады.
Баде (халық)
Тарихы
Бұл халықтар туралы алғашқы деректер XIV ғасырда кездеседі. Аңыз бойынша, бір кездері бұл адамдар Канем қаласында тұрған, бірақ олар бұл жерді тастап, Гонголаның жағасына көшіп, әлі күнге дейін сол жерде тұрады. Африканың көптеген халықтары сияқты, баделердің де өз культтері бар.
Тайғана
Тарихы
Ауыл 1961–96 жылы көкөніс, сүт өндіретін “Первомайский” кеңшарының бөлімше орталығы болған. Бөлімше негізінде 1997 жылы Тайғанада шаруа қожалықтары құрылды.
Баде (халық)
Кәсібі
Негізгі кәсібі – егіншілік (құмай, тары, жүгері, маниок, ямс, тәтті картоп, мақта, жержаңғақ), мал шаруашылығы (малшылық), ұсталық, тоқымашылық, былғары өңдеушілер, темір ұсталары мен балықшыларды да кездестіруге болады.
Тайғана
Дереккөздер
Санат:Төле би ауданы елді мекендері
Баде (халық)
Өмір салты
Отарлауға дейінгі кезеңде саяси құрылым – Бедде әмірлігі құрылды. Әлеуметтік ұйымның негізін көп балалы отбасылар мен патрилинейлік рулар құрайды. Неке вирилокалдылық.
Олар ықшам ауылдарда, төбесі тегіс ағаш үйлерде тұрады.
Дәстүрлі киімдерді хаусандық және еуропалық костюмдер алмастыруда.
Дереккөздер
Санат:Нигерия халықтары
Сент-Ирье-су-Екс
Сент-Ирье-су-Екс (Saint-Yrieix-sous-Aixe) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87188, пошта индексі — 87700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 398 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Серек (тау)
Серек – Қотыртас тауларының солтүстік-шығысындағы тау.
Географиялық орны
Қарағанды облысы Шет ауданы Жаңажұрт ауылының шығысында 3 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 883 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 4,5 км-ге созылған, енді жері 2 км. Батыс беткейі тіктеу, оңтүстік-шығысқа қарай еңістеніп қырқаларға ұласады. Етегінде қорымтас үйінділерінің мол қоры шоғырланған.
Өсімдігі
Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында бетеге, көде, селеу, жусан, көкпек, тобылғы, қараған, т.б. өсімдіктер өседі. Оңт-нде Байбала қыстауы бар. Етегі мал жайылымына пайдаланылады.
Ла-Френе-о-Соваж
Ла-Френе-о-Соваж (La Fresnaye-au-Sauvage) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61179, пошта индексі — 61210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 229 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Коммэрс (Оклахома)
Коммэрс (Commerce) — Оклахома штатының Ottawa округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2645 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 40-16500.
Орталық атом
Орталық атом— кешенді қосылыстардағы лигандтардың электрон жүптарының акцепторы болып келетін атом.
Марафон шайқасы
thumb|Марафон шайқасының схемасы Марафон шайқасы —Грек-парсы соғыстарындағы (б.з.б. 500 — 449 ж.) басты шайқастардың бірі. Б.з.б. 492 ж. көктемде Ахемен әулетінің өкілі Дарий І патша Мардония қолбасшы бастаған әскерді Грекияны жаулап алуға аттандырды. Афон мүйісіндегі қатты дауыл кезінде парсылар 300-дей кемесінен айырылып, кері қайтуға мәжбүр болды. Парсылар бұл жолы Фракияны басып алумен шектелді. 490 жылы көктемде қолбасшылар Датис пен Артаферннің басшылығымен парсы әскерлері теңіз жолымен Грекияға жаңа жорыққа аттанды. Парсылар Эгей теңізіндегі Родос, Наксос және Делос аралдары арқылы Эвбея аралына жетті. Аралды басып алған парсы әскері Афиныдан солтүстік-шығысқа қарай 40 шақырымнан аса қашықтықта орналасқан Марафон жазығына келіп түсті. Марафон шайқасы 13 қыркүйек күні басталды. Мильтиад бастаған Афины және Платеялық грек әскерінің (11 мың адам) негізгі бөлігі жазыққа енер тұста әскери сапқа (фалангаға) тұрғызылды. Таудың орманды сілемдері мен арнайы тосқауылдармен қоршалған шептің қос қанатына парсы атты әскеріне тойтарыс бере алатын үздік, жақсы қаруланған жауынгерлер орналасты. Гректер кемелерден түскен парсы әскерлеріне (20 мыңдай адам) қарсы шабуыл жасады. Бірақ парсылардың жаяу садақшылары шабуылға тойтарыс беріп, гректер шебін осал тұсынан бұзып өтті. Бұл кезде гректердің таңдаулы жасақтары қос қанаттан парсының атты және жаяу әскеріне күйрете соққы беріп, орталықта шабуылдаған жауды ығыстыра бастады. Парсылар теңізге қарай шегініп, қашуға мәжбүр болды. Сөйтіп, гректер аздаған шығынға ұшырай отырып, күші басым жауды жеңіп шықты. Жеңісті хабарлау үшін Афинаға сүйінші сұрауға жіберілген жауынгер қалаға тоқтамай жүгіріп жетіп, қуанышты жеткізісімен өліп кеткен. Жауынгердің құрметіне, 1896 жылдан бастап Марафондық жарыс олимпиада бағдарламасына енгізілді.
IC 3322A
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40566, UGC 7513, MCG 1-32-54, ZWG 42.95, FGC 1432, IRAS12231+0729, VCC 827.
Сыртқы сілтемелер
IC 3322,1 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Шаррашбергайм-Ирмстет
Коммунаның INSEE коды — 67442, пошта индексі — 67310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1224 адамды құрады. Халық тығыздығы — 380,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Көксу (Кербұлақ ауданы)
Көксу — Жетісу облысы Кербұлақ ауданындағы ауыл, Көксу ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарыөзек ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 82 км-дей жерде, Үлкен Қотырқой тауынан солтүстікке қарай орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1007 адам (492 ер адам және 515 әйел адам) болса, 2009 жылы 923 адамды (449 ер адам және 474 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Кербұлақ ауданы елді мекендері Санат:Жетісу казак әскерінің елді мекендері
І Жуан
І Жуан – Португалия мен Алгарвеннің оныншы патшасы. Ависс әулетінің негізін қалаған және «Лорд» атағын Сеутада алғаш болып иеленген. 1364 жылы Ависс орденінің мигистрі болып тағайындалады. 1383-1385 жылдар аралығында І Жуан Португалия патшалығының регенті болған. Бұл дағдарыс кезі болатын. 1383 жылдың қазан айында ағасы Фернандо қайтыс болды. Тақ мұрагерлігіне иелік ететін ұлы болмағандықтан, айналасындағылар Фернандоның жалғыз қызы - Беатришке билікті беруге күш жұмсады. Беатриш Кастилия патшасы I Хуан Карлосқа тұрмысқа шыққан соң, Португалия бар болғаны Испанияның провинциясы болып қалды, яғни 1383 - 1385 жылдары саяси анархия кезеңі орын алып, Португалияны бірде-бір патша басқарған жоқ. 1385 жылдың 6 сәуірінде патшалықтың Коимбрада шақырылған кеңесі Жуанды Португалия патшасы деп жариялады. Бұған келіспеген кастиялықтар Жуанды тақтан құлату мақсатымен Португалияға басып кірді.
1385 жылы кастилиялықтардың әскері талқандалды. 1387 жылы I Жуан Джон Гонтаның қызы Филипп Ланкастерскаяға үйленді. Бұл неке Англия мен Португалияның одағын нығайтты. 1415 жылы стратегиялық маңызы зор Африканың кеме жүзетін жағалауларын өзіне қаратқысы келген Жуан мұсылмандардың Сеут қаласына әскери жорыққа шықты. Осы сәтті жорығынан кейін ол басқыншылықсыз, тыныш саясатына қайта оралды. Жуан елді бейбіт түрде басқарып, елдің экономикалық дамуына барынша күш салды.
Дереккөздер
Ұ 46 Ұлы императорлар. – Алматы: “Aруна” баспасы. – 208 бет. – Сер.: “1100 қызықты деректер”. ISBN 978-9965-26-591-4
Санат:1358 жылы туғандар Санат:Португалия патшалары
Пайдаланбайтын су қоймасы көлемі
Пайдаланбайтын су қоймасы көлемі — су қоймасының табанынан пайдалы су көлеміне дейінгі (қалыпты тірелу деңгейі) деңгейінің арасында жатқан су көлемі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Футболдан Испания чемпионаты 2020/21
Футболдан Испания чемпионаты 2020/21 (исп. La Primera División de España 2020/21) — Испания примерасының 90-шы маусымы, 20 клуб Испания чемпионы атану үшін бақ сынастыы. "Реал Мадрид" клубы чемпион ретінде күш сынасты.
Стадиондар
== Турнир кестесі ==
Сілтемелер
Санат:2020 жылғы футбол Санат:2021 жылғы футбол Санат:Футболдан Испания чемпионаты
Ғалым Мұхамедин
Арғын тайпасы Қуандық руының Тоқа бөлімінен шыққан. .
Әкесі - Мазбеков Мұхамедия (1910-1996), ҰОС ардагері, еңбек ардагері, агроном болып жумыс істеген. Анасы - Мазбекова Айман (1916-1996), тылдың ардагері.
Республикалық эстрада-цирк өнері студиясын (Апматы қ., 1975) солист-аспапшы мамандығы бойынша; О.А. Байқоңыров атындағы Жезқазған университетінің география факультетін (1999) география және экология мұғалімі мамандығы бойынша бітірген.
Қазақ және орыс тілдерін біледі. «Нұр Отан» партиясының мүшесі (2006 жылдан). 1969 жылдан - Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы «Достық» кеңшарында әртүрлі жұмыстар істеген. 1971 жылдың қаңтар айынан - Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданының жанындағы №8 автоклуб меңгерушісі. 1971 жылдың тамыз айынан - Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы «Достық» кеңшарында әртүрлі жұмыстар істеген. 1972 жылдың шілде айынан - Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданы В.И. Ленин атындағы бөлімнің тракторисі. 1973 жылдан - Республикалық эстрада-цирк өнері студиясының оқушысы.
1975 жылдан бері - Т. Қалмағамбетов атындағы Жезқазған филармониясының әртісі. «Қазақ тілі» Жезқазған қалалық қоғамының мүшесі. «Жігер» республикалық фестивалінің (1985); Ә. Қашаубаев атындағы республикалық конкурстың (1988); Қарағанды облысы әкімінің «Халық әндерін үздік орындаушы» номинациясың лауреаты, «Алтын қобыз» иегері (2007). ҚР Мәдениет министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған (2002); ҚР Президентінің алғыс хатын алған (2001). Жезқазған қаласының Құрметті азаматы (2002). ҚР Еңбек сіңірген әртісі (1995). Жезқазған қаласы мәдениетін дамытуға қосқан үлесі үшін «Алтын кітап» кітабына енгізілді (2004). Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы -Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы -'' «Бәсекеге қабілетті, дамыған мемлекет»''. Хоббиі - ұмыт болған қазақ халық әндерін жинап, насихаттау. Сүйіп оқитын әдебиеті - классикалық әдебиет.
Үйленген. Жұбайы - Айтжанова Әлия Мұхамедиярқызы (1952 ж. т.), Т. Қалмағамбетов атындағы Жезқазған филармониясының сөйлеу жанрының әртісі. Ұлы - Мұхамедин Зухраб Ғалымұлы (1978 ж. т.); қыздары - Мұхамедина Эльвира Ғалымқызы (1981 ж. т.); Мұхамедина Жанерке Ғалымқызы (1990 ж. т.).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1952 жылы туғандар
Ла-Миньоса
Ла-Миньоса (La Miñosa) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Серрания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 38 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 43,54 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Рауан Ерланұлы Сариев
Сариев Рауан Ерланұлы (,, Қазақстан) — қазақстандық футболшы, жартылай қорғаушы, шабуыл шебінде де ойнаған.
Балалық шағы
"Жетісу" клубының түлегі.
2009 жылы Қазақстаннан бірнеше баламен бірге Бразилияға аттанып, "Оле Бразил" академиясына қабылданды. 2013 жылға дейін бірнеше бразилиялық клубтардың жастар командасында доп тепті.
Кәсіпқой карьерасы
2013 жылы Қазақстанға оралып, "Қайрат" клубына қабылданды.
2014 жылы "Жетісу" сапында ойнады.
2015 жылы "Ордабасы" сапында ойнап жүріп, бос агент ретінде бірнеше жыл бойы клубсыз қалды. 2019 жылы қайта карьерасын жаңғыртып, "Жетісу" жастар клубында ойнады.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:22 қаңтарда туғандар Санат:Жетісу ФК ойыншылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Қайрат ФК ойыншылары
Казевеккье
Казевеккье (Casevecchie) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Корте округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B075, пошта индексі — 20270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 66 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Ханюку-Ты-Вис
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Ниобий
Бөлме температурасында HCl, HNO3, H2SO4, H3PO4, патша арағы және NH3 ерітіндісі әсеріне тұрақты, фторсутек және оның HNO3 қоспасымен, сілті ерітінділері және балқымаларымен, 300 – 400ӘС-та F2, 200ӘС-тан жоғары O2 және Cl2, 250ӘС-тан жоғары Br2, H2, 400ӘС-та N2, 1200 – 1400ӘС-та C-пен әрекеттеседі. 1500 – 1800ӘС-та Nb2O5-ті көміртекпен немесе алюминиймен, K2NbF7-ні натриймен тотықсыздандыру, Nb2O5-ті K2NbF7 балқымасында электролиздеу арқылы алады. Оның құймалары реактивті қозғалтқыштардың, зымырандардың, газды трубиналардың, хим. аппараттардың, электронды құралдардың, эл. конденсаторлардың және асқын өткізгіш қондырғылар бөлшектерінің құрылымдық материалдары ретінде қолданылады.
Ниобийдің құрамы ультра негізді (0,2 г/т Nb) қышқыл жыныстарға (24 г/т Nb) артады. Ниобий әрдайым тантал жүреді. Ниобий мен танталдың жақын химиялық қасиеттері олардың бір минералдарда бірге болуына және жалпы геологиялық процестерге қатысуына себепші болады. Ниобий құрамында титан бар минералдар қатарында титанды алмастыра алады (сфен, ортит, перовскит, биотит). Ниобийдің табиғатта болу түрі әртүрлі болуы мүмкін: шашыраңқы (магмалық жыныстардың тұқым түзуші және акцессорлық минералдарында) және минералды.
Жалпы алғанда, ниобий бар жүзден астам минералдар белгілі. Олардың өнеркәсіптік маңызы тек кейбір: колумбит-танталит (Fe, Mn)(Nb, Ta)2O6, пирохлор (Na, Ca, TR, U)2(Nb, Ta, Ti)2O6(OH, F) (Nb2O5 0 — 63 %), лопарит (Na, Ca, Ce)(Ti, nb)O3 ((nb, Ta)2O5 8 — 10 %), кейде эвксенит қолданылады сондай-ақ құрамында қоспалар (ильменит, касситерит, вольфрамит) түріндегі ниобий бар минералдар бар.
Санат:Химиялық элементтер
Сан-Фьор
Сан-Фьор (San Fior) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Тревизо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6153 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 362 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 31020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giovanni Battista.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
NGC 7322
NGC 7322 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7322 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 69365, NGC 7334, ESO 405-33, MCG -6-49-10.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Азимуттық кванттық сан
Дереккөздер
Санат:Физика
Марк (Стерлитамак ауданы)
Марк — Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Подлеснен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 2 адамды құрады. Пошта индексі — 453152, ОКАТО коды — 80249868004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ун-Паннэ-Юган
Ун-Паннэ-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Паннэ-Юган өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Үңгірдегі өнер туындылары
Үңгірдегі өнер туындылары
Ежелгі үңгірлерді «өнер қазыналары» деп атауға болады. Ғибадатханалар, шіркеулер, қорғандар және үңгірдегі бейнелер үңгір өнерінің жарқын мысалдары. Үңгір өнеріне палеолиттік үңгір суреттері, Аджанта суреттері, Үндістанның Бимбетака үңгірлеріндегі бейнелер және т.б. Ежелгі өркениеттердің суреттері жатады. Үңгір суреттері археологтарды қатты қызықтырады. Ұлы Ниа үңгірі  жыл бұрын ол жердеадамдар мекендегенін дәлелдейді. Палеолиттік үңгір өнері Батыс Еуропаның қаласында анықталған. Басқа танымал суреттер Солтүстік Испания мен Франциядағы Дордожне даласындағы үңгірлерде табылған. Бұл ескі үңгір өнері күшті Ласко суреттерін, Лоссельдегі сыртқы скульптураны және бірнеше жерден табылған «Венералар» деген атпен белгілі бірнеше шағын әйел мүсіндерін қамтиды.
Есік қорғаны
Есік обасы (б.з.б. 5 — 4 ғ-лар) — сақ дәуірінен сақталған ескерткіш. Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданының орт. Есік қаласының маңында, Есік өз-нің жағалауында орналасқан. 1969 — 70 ж. Жетісу археол. экспедициясы (жетекшісі К.Ақышев, мүшелері Б.Нұрмұханбетов, А.Г. Максимовалар) зерттеген. Бұл маңдағы сақ дәуірінен сақталған обалар бірнеше топқа бөлінеді. Мұның ішінде ең көрнектісі — үлкен Есік қорымы. Қорым құрамында солт-тен оңт-ке созыла ауданы 3 км² жерді алып жатқан 45 топырақ (диам. 30 — 90 м, биікт 4 — 15 м) оба бар. Арасынан алты үлкен оба қазылды, бұлардың қатты тоналған үшеуінен заттай дерек кездеспеген. Төртіншісінен үлкен төртбұрышты қабір ішіне басын батысқа қарата бірге жерленген екі адамның мүрдесі, темір түйреуіш, көптеген алтын жапсырмалар табылды. Ал алтыншы оба — әлемдік маңызы бар “Алтын адамның” табылуы себепті ғылым мен мәдениетке “Есік обасы” деген атпен енді. Сақ ханзадасы диам. 60 м, биікт. 6 м обаның астындағы шырша бөренелерден жасалған ағаш қабірге қойылған. Мұның өзі бүйірдегі қосымша қабір, ал негізгі қабір толығынан тоналып кеткені анықталды. Ханзада 4 мың алтын әшекей тағылған киімімен, қару-жарақ, ыдыс-аяғымен жерленген (қ. Алтын адам). Күміс тостағанға түсірілген 26 таңбалы жазу қазір “Есік жазба ескерткіші” деген атпен белгілі және мұның әліпбилік жазу екендігіне күмән келтірілмейді. Бұдан солт.-батысқа таман орналасқан тағы бір обаның диам. 58 м, биікт. 4,5 м. Қазу барысында обаның бірнеше рет кезектесіп қаланған тас және топырақ қабаттарынан тұратыны, сондай-ақ, тоналғандығы да анықталды. Үлкен қабірдің аумағы 5,1х2,3 м, тереңд. 1,8 м. Тонау кезінде біршама бүлінген қабір ішінен кішірек жұқа алтын жапсырмалар, күміс сырға, қыш ыдыстар және қоладан құйылған ғұрыптық ыдыс табылды. Сирек кездесетін мұндай ыдыс Жетісуда тұңғыш рет кездесті, ол конус пішіндес аласа тұғыр мен жайпақ тостағаннан тұрады. Ғұрыптық жораларды өткізу кезінде сақтар осындай ыдысқа хош иіс шығаратын заттарды жағып түтіндетіп қоятын болған. Е. о. сақ кезеңінің әлеум.-экон. деңгейін көрсететін ерекше ескерткіштерге жатады.
Дереккөздер
Санат:Қазақстандағы археология Санат:Алматы облысы Санат:Қазақстан ескерткіштері
Шалаөткізгіштердегі ойылып-тесілу
Шалаөткізгіштердегі ойылып-тесілу (Пробой в полупроводниках) — үлгінің немесе оның бөлігінің қайтымсыз бұзылуына әкелетін, үлгіге берілген потенциалдар айырымының кішкене өзгерістерінде шала-өткізгіш үлгі арқылы жүретін токтың шұғыл өсу қүбылысы. Шалаөткізгіштердегі ойылып-тесілу негізгі механизмі соққылық ионизация және күшті өріс аймағындағы жергілікті қатты қыздырылу ілесе жүретін өте үлкен электр кернеулігіндегі заряд тасымалдаушылардың көшкіндік көбеюі, сондай-ақ тор дислокациясы, ақаулары жанындағы токтың ұлғаюы.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Ерден Задаұлы Қажыбек
thumb|right|200px|Ерден Задаұлы Қажыбек Ерден Задаұлы Қажыбек (9 ақпан, 1955) — Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Тіл комитетінің төрағасы. Филология ғылымдарының кандидаты (1981), филология ғылымдарының докторы (1989).
Қысқаша өмірбаяны
Арғын тайпасы Қуандық руының Тоқа бөлімінен шыққан. .
Қоғамдық қызметі
Қажыбековтың ұйымдастыруымен Алматыда туркітану мен шығыстану мәселелеріне байланысты халықаралық ғылым конференциялар өтті.
Марапаттары
Ғылымдағы сіңірген еңбектері үшін:
Дереккөздер
>
Санат:9 ақпанда туғандар Санат:1955 жылы туғандар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан Әлеуметтік ғылымдар академиясының толық мүшелері Санат:Қазақ тілін зерттеушілер Санат:Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ профессорлары
1292 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1292 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1292 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Сеполь
Сеполь — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коса өзенінің сол жағалауынан 149 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі
Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі – Түркістан облысы Шардара ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін Шардара ауылдық округі деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Шардара, Ақберді, Бимырза, Бозүй, Қуанқұдық, Пішентөбе ауылдары кіреді. Орталығы – Шардара ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5867 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Шардара ауданы ауылдық округтері
Килектор
Килектор(kiellichter) - айлаққа бөшке, зәкір және тағыда басқа ауыр заттарды төмен түсіруге, жоғары көтеруге арналған кеме. Оның тұмсық жағында алға қарай 3-4 м шығып тұратын крамбол деп аталатын бөрене ағашы, ал палубасында шығыр болады. Крамболға жүк көтеруге арналған гини асылады. Гини – 25-30 тонна салмағында, ал кейде оданда көп салмақты жүкті көтере алады. Килектор – гидротехника және кеме көтеру жұмыстарында, сондай-ақ боналық және торлы қоршаулар құру кезінде пайданылады.
Дереккөздер
Санат:Кемелер
Коттонвуд (Айдахо)
Коттонвуд (Cottonwood) — Айдахо штатының Айдахо округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.2 км². FIPS коды — 16-18640.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 900 адамды құрады.
Алту-Фелис
Алту-Фелис (Alto Feliz) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Монтенегру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 934 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 79,204 км² шамасында. Халық тығыздығы — 36,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Егор Ткаченко Алексеевич
Егор Алексеевич Ткаченко (15 сәуір 2003; Алматы, Қазақстан) — қазақстандық футболшы, Кайрат футбол клубының және Қазақстан 21 жасқа құрамасының қорғаушысы.
Санат:Қайрат ФК ойыншылары Санат:Қайрат Мәскеу ФК ойыншылары Санат:Кайрат-Жастар ФК ойыншылары
Мюлеберг
250px|thumb|Картада орналасуы Мюлеберг (Mühleberg) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Лаупен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2677 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 26.3 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 668, пошта индексі — 3203.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Вецлайнсдорф
Вецлайнсдорф (Wetzleinsdorf) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Корнойбург округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2034 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 32.71 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KO, ресми идентификациялық коды — 3 12 05.
2010 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Мюллер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вецлайнсдорф
Ужгур
Ужгур — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы, Кострома облысы, Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ветлуга өзенінің оң жағалауынан 294 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ветлуга; Ветлуга қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Құйылысу аралығы теліміндегі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Виденборстель
Виденборстель (Wiedenborstel) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 60 099. Муниципалитеттің басшысы — др. Хайди Леммерброк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Есімдер
Есімдер, есім сөздер — адамның, заттың, құбылыстың, т.б. атауын, қимылын, түр-түсі мен санын, басқа да қасиетін білдіретін сөздер. Бұл сөздердің әрқайсысы өзіндік ерекшеліктерге ие болғанымен, бәріне ортақ белгілері мен тұлғалық категориялары (көптік, тәуелдік, септік жалғаулары) бар. Сондықтан оларды жинақтап, Есімдер тобы деп те атайды.
Есімдер тобына зат есім, сын есім, сан есім, есімдіктер жатады.
Бритьянде
Бритьянде (Britiande) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Ламегу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 015 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,39 км² шамасында. Халық тығыздығы — 188,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иса Мәсіх.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Радиаоктивті атом
Радиаоктивті атом- басқа химиялық элементтердің атомдарына өздігінен айналу қабілеті бар атом.
Гидромодуль кестесі
Гидромодуль кестесі — телімдегі ауыспалы егіс дақылдарын суармалау режімін анықтау үшін, ауыспалы егіске кіретін жеке дақылдың суару алаңдары (аймақша) режімін үйлестіру арқылы анықтайды. Графикте абсцисса осіне уақытты белгілеп, ал ордината осіне — гидромодуль графигінің есепті q — меншікті су өтімін, (л/с.га) салып бейнелейді. Меншікті су өтімін немесе гидромодуль графигінің есепті ординатасын былай анықтайды: мұндағы \alpha  — ауыспалы егістегі ауыл шаруашылығы дақылының орналасқан үлесі; m — суару нормасы, м2/га;  t — суару кезеңі, тәулік; 86,4 — тәуліктегі секунд санын есепке алатын коэффициент.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
NGC 2823
NGC 2823 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1850 жылы 13 наурызда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2823 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 26340, UGC 4935, MCG 6-21-8, ZWG 181,16.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Кен байыту негіздері
Кен байыту негіздері — 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Қ. Т. Көшербаев. Беттер саны — 304.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-217-227-0.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Дәуір баспасының кітаптары
Бір уыс бидай
«Бір уыс бидай» — Мұхтар Мағауиннің «Бір уыс бидай» атты сюжеті негізінде түсірілген Серік Әбікенұлы, Данияр Мұстафаевтың қысқаметражды фильмі. Фильмнің премьерасы 2017 жылдың 31 мамырында Алматы облысының «Жетісу» телеарнасында өтті. Фильмнің түсіріліміне Бикен Римова атындағы Талдықорған драма театрының және Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академия балалар мен жасөспірімдер театрының әртістері қатысты. "«Арнайы қаржы бөлінбей, демеушілерсіз, «Жетісу» телеарнасы қызметкерлерінің және осы идеяға берілген ерікті актерлердің көмегімен жарық көрді. Өткенімізді ұмытпау үшін, ұлтымызды ұлықтау үшін осындай дүние жасадық. Осы фильмге атсалысқан қыз-жігіттердің, үлкен актерлардың бәріне алғыстан басқа айтарымыз жоқ», – дейді сценарий авторы Серік Әбікенұлы."
Сюжеті
«Бір уыс бидай» фильмі 1932-1933 жылдардағы Ұлы аштық кезінде Қазақстан аумағында қазақ отбасы өмірінің тарихын әңгімелейді. 5 миллион қазақтың өліміне түрткі болған 20 ғасырдың басындағы оқиғаларға арналған. Доскеннің келіні мен немересі азық-түліктің жетіспеушілігі жағдайынан аман қалуға тырысады, ал оның ұлы мен отбасы ашыққандарға ақша тауып, азық-түлік беруге тырысады, дегенмен ұлының тамақ іздеп кеткен ұлынан ешқандай жаңалық болмады.
Бұрынғы қызметкер Әли Қайрақбаев Доскеннің отбасына «бидайды жасырып отыр» деген күдікпен қарайды. Әли Қайрақбаев отбасы тыныштығының сақталуына жол бермей, оларды Кеңес Одағының атынан жазалауды айтып қорқытады.
Осы оқиғадан кейін Қазыбек ішінде адамның қолы бөлшектенген сөмкесімен оралады. Осылайша, Қазыбек қатты аштық әсерінен каннибализмге ұшырағанымен күдіктеледі. Қазыбекті қуып шыққаннан кейін Әли Қайрақбаев совет әскері офицерімен бірге Доскеннің үйіне келіп, бидайды іздейді. Ештеңе таппаған Әли Доскенді өлтіреді. Біраз уақыттан кейін Әли далада қолына бір уыс бидай ұстаған Доскеннің келіні Алманы да өлімге қиып, жалғыз немересін ажалға тастап кетеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан драма фильмдері
Көксу ауылдық округі (Жетісу облысы)
Көксу ауылдық округі — Жетісу облысы Кербұлақ ауданындағы әкімшілік бірлік.