cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Смадияр Боранбаев
Смадияр Боранбаев (1906, Мактарал ауданы аумағы — 1976, Шәуілдір ауылы) — жорналшы, ауданы газеттің алғашқы редакторы (1935-36). 1923-24 жылы Марксизм-ленинизм жоғарғы партия мектебін бітірген, Сантонин зауытының механика цехында тындаушы болған. 1935 жылға дейін Оңтүстік Қазақстан партия комитетінің үгіт-насихат бөлімінде жұмыс істеген. Аудан құрылған жылдан шыға бастаған газеттің алғашқы редакторы ретінде ауданныңның саяси-қоғамдық, мәдени, әлеуметтік-экономикалық өмірінің жандануына ықпал еткен. Одан кейінгі жылдары Созақ ауданы, Қызылорда облысы аумағында үгіт-насихат жұмыстарын жүргізген мекемелердің басшысы болған.
Ниастар
Өмір салты
Елді мекен сызықты орналасқан, екі қатар үйлерден (100 ғимаратқа дейін) тұрады, олардың арасында тас төселген алаң бар. Ертеде бұл елді мекендер тас қабырғалармен қоршалған. Тұрғын үйлері қаңқалы-бағаналы, биіктігі 2 м-ге дейін қадаларда орналасқан, төбесі 10 м-ге дейін жетеді, саго пальмаларының кесінділерімен жабылған. Аралдың оңтүстігінде және орталығындағы тұрғын үйлер төртбұрышты, солтүстігінде сопақ немесе дөңгелек пішінді.
Бесшоқы (тау, Шығыс Қазақстан облысы)
Өсімдігі
Таудың қоңыр топырағында боз, селеу, бетеге, жонды-қырқалы баурайында бұталар өседі.
Смадияр Боранбаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Силикат өнеркәсібі
Цемент
нобай|оңға|Цемент Силикат өнеркәсібінің маңызды бір өнімі-құрылысқа өте көп пайдаланылатын цемент. Оны алу үшін сазбалшық пен әктасты күйдіреді. Осы кезде кальций карбонаты СаСО3кальций оксиді мен көміртек диоксидіне ыдырайды. Ал негіздік оксид сазбен әрекеттесіп силикат пен кальций алюминатын түзеді. Оны былай жазуға болады: СаО*Al2O3*SiO2.Бұдан алынған қоспаның ұнтағы сұрғылт жасылдау болады, оны силикат-цемент дейді. Әдетте, цемент қоспасы шамамен 25% әктас пен 75% сазбалшықтан тұрады. Цемент құрылыста байланыстырғыш материал ретінде қолданылады. Цементтен, құмнан және судан қоймалжың масса дайындап, оны цемент ерітіндісі дейді. Оны ауада қалдырса, біраз уақыттан соң қатайып, өте күрделі физика-химиялық процесс жүретіндіктен, қатты тас сияқты затқа айналады.
Эвон (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Бесшоқы (тау, Шығыс Қазақстан облысы)
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы таулары
Қазақстан Дауысы
Ережелер
Қатысушылар тек дауысқа ғана сүйеніп бақ сынасады. Жүзден аса қатысушылардың ішінен Мәдина Сәдуақасова, Алмас Кішкенбаев, Нұрлан Албан мен Медеу Арынбаев сынды қазақ эстарадасының жұлдыздары өз командасын жинайтын болады. Тыңдау сынағы кезінде жұлдызды әділ-қазылар алқасының мүшелері қатысушылырдың өздерін көрмей-ақ оларға баға береді. Қорытындысында төрт топ алға суырылып шығатын болады. Ал финалға солардың ішінен тек төртеуі ғана өтеді. Жобаның жеңімпазы халықтың онлайн дауыс беруі арқылы анықталады.
Голдан-Ергус
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Силикат өнеркәсібі
Цемент
Цемент ерітіндісін қиыршықтаспен араластырса, бетон алынады. Бетон- көпір, бассейн, тұрғын үйлер жасалатын бағалы құрылыс материалы. Бетонға темір өзектен қанқа жасап алып, қатайған соң пайда болатын ерекше берік затты темір-бетон деп атайды.Оны күрделі өндіріс орындарын, үлкен бетон бөгеттер, т.б. ірі құрылыстар салу ісінде кеңінен қолданылады.
Ниастар
Өмір салты
Дәстүрлі киімдері тапа талшықтарынан жасалған, ерлерге арналған – кайн, денені орайтын мата, ою-өрнекті ашық күртеше, әйелдерде каин немесе баджу.
Қазақстан Дауысы
Маусымдар
Нұрлан Албан тобы
Ниастар
Өмір салты
Негізгі тағамдары – дәмдеуіштермен, көкөністермен, жемістермен пісірілген күріш, бетель шайнау жиі кездеседі.
Қазақстан Дауысы
Маусымдар
Алмас Кішкенбаев тобы
Ниастар
Дереккөздер
Санат:Индонезия этникалық топтары
Талдыбұлақ ауылдық округі (Ұлытау облысы)
Талдыбұлақ ауылдық округі — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданындағы әкімшілік бірлік. 2017 жылы құрылған.
Шампанья-ле-Жен
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Қазақстан Дауысы
Маусымдар
Медеу Арынбаев тобы
Мәдина Сәдуақасова тобы
Рүстем Нұржігіт тобы
Ева Бехер тобы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан (телеарна)
Талдыбұлақ ауылдық округі (Ұлытау облысы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Талдыбұлақ, Ақтасты, Алғабас ауылдары кіреді. Орталығы – Талдыбұлақ ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1029 адамды құрады.
Этуаль Филант (футбол клубы, Угадагу)
«Этуаль Филант» (Étoile Filante de Ouagadougou) — буркина-фасолық футбол клубы, базасы Угадагу қаласында. 1955 жылы құрылған. Елдегі ең табысты клубтардың бірі.
Сілтемелер
Санат:Буркина-Фасо футбол клубтары Санат:1955 жылы құрылған футбол клубтары
Обервайд
Обервайд (Oberweid) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 531 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,19 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 052. Муниципалитеттің басшысы — Франк Грос.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Карауй
Карауй (Карасу) — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бірсуат өзенінің оң жағалауынан 76 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
IC 2017
IC 2017 — Тор шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14140, ESO 117-15, AM 0355-593, IRAS03557-5932.
Ривиньяно
Ривиньяно (Rivignano) — Италиядағы коммуна, Фриули-Венеция-Джулия әкімшілік аймағына қарасты Удине провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4400 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 134 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 33050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Фриули-Венеция-Джулия елді мекендері
Санкт-Зигмунд (Зельрайн)
Санкт-Зигмунд (Зельрайн) (St. Sigmund im Sellrain) — Аустриядағы коммуна. Тироль федералды жеріне қарасты Инсбрук округінің құрамына енеді.
NGC 1702
NGC 1702 — Mensa шоқжұлдызында орналасқан OCL (шашыраңқы жұлдыздар шоғыры) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Санкт-Зигмунд (Зельрайн)
2004 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Капферер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тироль елді мекендері
NGC 1702
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 12 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1702 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 56-SC8, in LMC.
Ләззат Мәдиқызы Маралбаева
Ләззат Мәдиқызы Маралбаева (24.03.1951, Көкшетау қаласында туған) - суретші. Қазақ.
Шығармашылығы
Туындылары Бельгияда - Брюссель мен Антверпенде, Германияда - Бонн мен Франкфуртта, Италияда - Рим, Минори мен Фурорда, Люксембургте, Ресейде - Қазанда, АҚШ-та - Нью-Йоркте, Францияда - Кутанс, Тулуза мен Парижде, Жапонияда - Осака, Аичи және Тойямада, Қазақстанда - Алматы, Астана қалаларында көрмеге қойылған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:24 наурызда туғандар Санат:1951 жылы туғандар Санат:Көкшетауда туғандар Санат:Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясы түлектері Санат:Қазақстан суретшілер одағы мүшелері Санат:Қазақстан суретшілері
Кларксвилл (Нью-Гэмпшир)
Кларксвилл (Clarksville) — Нью-Гэмпшир штатының Кус округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 265 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 161.2 км² шамасында. FIPS коды — 33-13220.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Чилнов (Русе облысы)
Чилнов (Чилнов) — Болгариядағы ауыл. Русе облысына қарасты Две-Могили қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 493 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7162. Телефон коды — 08142. ЕКАТТЕ коды — 81373.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Гуанамби
Гуанамби (Guanambi) — Бразилиядағы муниципалитет, Баия штатында орналасқан. Оңтүстік-Орталық Баия мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуанамби экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 76 230 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 302,80 км² шамасында. Халық тығыздығы — 58,5 адам/км².
Тарихы
Қала 1919 жылы құрылған.
Санат:Баия елді мекендері
NGC 6170
NGC 6170 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Болат Ысмайылов
Болат Ысмайылов (16.5.1938 ж.т., Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Тұрар Рысқұлов ауылы) – медицина ғылымдарының докторы (1983), профессор (1993).
Дереккөздер
Санат:16 мамырда туғандар Санат:1938 жылы туғандар Санат:Тұрар Рысқұловта туғандар Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті түлектері Санат:Қазақстан онкологтары Санат:Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтының профессорлары
Акустоэлектроника
Акустоэлектроника - электромагниттік өрістермен және конденсацияланған орталардағы өткізгіштік электрондар мен акустикалық толқындардың өзара әрекеттесуін зерттеуге байланысты дамыған электроника саласы, сондай-ақ осы құбылыстар негізінде жұмыс істейтін акустоэлектрондық құрылғыларды жасаумен шұғылданады. Акустоэлектроника электрониканың жеке бөлімі ретінде 20-ғасырдың 60-жылдарында кадмий сульфиді кристалында ыққан өткізгіштік электрондар мен акустикалық толқындардың күшейтілу құбылысының ашылуына байланысты қарқынды зерттеулер басталғанда пайда болды. Акустоэлектрониканың шапшаң дамуы радиоэлектрондық аппаратураға арналған радио сигналдарды өндеудің қарапайым, сенімді және өте шағын құрылғыларын жасау қажеттігінен туындады. Акустоэлектроника құрылғыларының кемегімен сигналдарды уақыт бойынша түрлендіру (сигналдарды тежеу, олардың ұзақтығын өзгерту), жиілік және фаза бойынша жиілік пен спектрді түрлендіру, фаза ығысуы, амплитуда бойынша түрлендіру (күшейту, модуляция), сондай-ақ бұдан да күрделі функционалдық түрлендірулер (интегралдау, кодалау және декодалау, сигналдар корреляциясы және т.б.) іске асырылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Аорист
Аорист (αοριστός – белгілен-беген) — Үнді-европа тілдеріндегі (коне грек, көне славян, ежелгі орыс, қазіргі оңтүстік славян) әрекеттін қысқалығын білдіретін, толығымен келмеске кеткен, оның дамуы мен түтелдей жузеге асуына көз жеткізу мүмкін емес шегін білдеретін етістіктің шақтық формасы (салыстыр. имперфект, перфект). Орыс тілінде бы шақтық мығыналы демеулігі (БЫХЪ сөзінен - быти етістігінің 2-ші және 3-ші жақтағы формалары) Аорист қалдығы болып табылады. Аорист кұрылымы мен динамикасы ата славян тілінің тарихында жақсы реконструкцияланады.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Карно теоремалары (Физика)
Карно теоремасы
Бірінші теоремасы
жылулық қозғалтқыштың пайдалы әсер коэффициенті туралы теорема. Оны француз оқымыстысы Н.Л.С. Карно (1796 – 1832) тұжырымдаған (1824). Карно теоремасы бойынша Карно циклінің пайдалы әсер коэффициенті [=(T1–T2)/T1, мұндағы T1 – қыздырғыштың температурасы, T2 – суытқыштың температурасы] жұмыстық дененің табиғатына және жылулық қозғалтқыштың құралымына тәуелді болмайды, ол тек қыздырғыш (T1) пен суытқыштың (T2) температураларымен ғана анықталады. пайдалы әсер коэффициенті термодинамиканың екінші бастамасын тұжырымдау кезінде маңызды рөл атқарды;
Екінші теоремасы
соққы теориясында – абсолют серпімсіз соққы кезіндегі кинетикалық энергияның кемуі жайлы теорема. Бұл теорема француз математигі Л.Н. Карноның (1753 – 1823) есімімен аталған. Ол – Н.Л.С. Карноның әкесі. Соққы кезіндегі жүйенің кинетикалық энергиясының кемуі, жүйе нүктелерінің кеміген жылдамдықпен қозғалған кезіндегі кинетикалық энергиясына тең, яғни: T0 – T1=, мұндағы және – жүйенің соққыға дейінгі және соққыдан кейінгі кинетикалық энергиялары, mі – жүйе нүктелерінің массалары, 0і және 1і – олардың соққыға дейінгі және соққыдан кейінгі жылдамдықтары, (0і –1і) айырмасы – кеміген жылдамдық деп аталады.
Дереккөздер:
Санат:Термодинамика
Айбана
Айбана сөзі мынадай мағыналарға жатуға мүмкін:
Круглоозёрное
Круглоозёрное — Батыс Қазақстан облысы Орал қалалық әкімдігіне қарасты кент, Круглоозёрный кенттік әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы – Орал қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 18 км-дей жерде, Жайықтың оң жағалық аңғарында, әр түрлі шөптесін өскен шалғынды қоңыр топырақты шөлейт белдемде орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1930 жылы “Круглоозерное” балалар үйінің құрылуына байланысты қаланды. Кейіннен көкөніс-сүт бағытындағы совхоз-техникумының орталығы болды. 1997 жылдан кентте Орал қаласының “Желаев” акционерлік қоғамы жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, мәдениет үйі, клуб, кітапхана, дәрігерлік амбулатория мекемелер бар.
Дереккөздер
Санат:Орал қалалық әкімдігі елді мекендері Санат:Қазақстан кенттері Санат:Жайық казак әскерінің тарихи елді мекендері
Шарын-шетен теректі паркі
thumb|200px Шарын-шетен теректі паркі — табиғи ескерткіш. Ұйғыр ауданының жерінде, Шарын өзенінің ортаңғы ағысында орналасқан тоғай. Осыдан 5 млн жыл бұрын қалыптасқан оның аумағы 4885 (5014) га жерді алып жатыр. Мұнда сирек кездесетін реликт өсімдіктер, соғды (шарын) шетені, сондай-ақ жиде, тал, терек өседі. 1964 жылы 19 наурызда парк "табиғат ескерткіші" ретінде арнайы қамқорлыққа алынды, тоғай жерінде ағаш кесуге, мал жаюға тыйым салынған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғат ескерткіштері
Сыртқы интерфейс
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Иінтіректі қапсырма
Иінтіректі қапсырма (скоба рычажная) - ажарланған тетіктердің сыртқы диаметрлерін тексеруге арналған аспап. Қапсырманы нөлге келтіру үшін тетік өлшеміне тең шекті мөлшерлер қолданылады. Р.қ. бөлу мөлшері 0,002 мм. Р.қ. цифрлы құрылғысымен де шығарылады.
Айбана (жаза)
Айбана - ұрлық істеген айыпкерге салынатын ең ауыр жаза, айып, ұрыға салынатын айыптың ең жоғары түрі. Қазақтардың әдеттік ғұрпында айып түрлері жасаған қылмысына қарай төленіп отырған, сондай- ақ, қазақтардың әдеттік құқықтарындағы мүліктік жауапкершілікті жіктеуге қатысты заң әдебиеттеріндс құн және айып сияқты жауапкершілік пен жазалаудың негізгі екі тобынан бөлек, үшінші тобы «тоғыз» деп көрсетілген. Айбана өтеу үшін адамдар осы тоғыз айыбын еселеп төлеген. Яғни оны қазақтардың құқықтық жүйесіндегі орнына және рөліне қарай мүліктік жауапкершіліктің жеке тобына жатқызуға болады. Осыған қарамастан, жалпы қалыптасқан көзқарасқа сай, тоғызды айыптың бір түріне жатқызған. XVI ғасырдың соңында қазақ мемлекетінің саяси құрылымында, басқару жүйесінде болған үлкен реформалар барысында дүниеге келген, ұлттық мүддеге үйлесетін жаңаша заңдар ережесі - әйгілі «Жеті Жарғы» тұсында ұрлығы әшкереленсе төлейтін айыбы «айбана» деп аталған. Айбана бойынша біреудің түйесін ұрлағаны үшін бір адамды «тұтқын» береді, жылқы ұрлағаны үшін түйе төлеуді міндеттеген. А.Левшиннің 1820 жылы Кіші жүз қазақтарынан жазып алған мәліметтері бойынша ұрлық жасаған адам ұрланған малды (мүлікті) үш тоғыз көлемде қайтаратын болған. Бұл жаза айбана деп аталған. Яғни қылмыскер ұрлаған мал-мүлкіне қоса қасқа тоғыз, орта тоғыз, аяқ тоғыз деп аталатын үш тоғыз айыптың бірін төлейтін. Егер мал ұрласа түйе ұрлығы үшін онымен қоса бір құл, жылқы ұрласа онымен қоса бір түйе, қой ұрласа онымен қоса бір жылқы қайтаратын. Жүз түйе 300 жылқыға, 1000 қойға тең болған. Күрделі институционалдық құрылым ретінде айып мөлшері мен тапшылығына қарай бірнеше түрлерге бөлінеді. Айыптың ең жоғарғы түрі Айбананың мағынасы төмендегідей: «сойыл айбанасы» - сойылға немесе таяққа жыққаны үшін төленетін ақы, «пышақ айбанасы» — қылмысқа арнайы қару ретінде пышақты пайдалағаны үшін төленетін акы болып табылады. Орыс деректері бойынша егер ұры ұрлық істеп жатқан жерінде ұсталып, өзімен бірге қару-жарағы немесе қарапайым сойылы не таяғы болса, бір сойыл айбана төленіп, аты тартылып алынады. Айыптың кең тараған түрлерінің бірі «тоғыз» деп аталады. Оның бірнеше түрлері бар. Сондай-ақ айыптың «ат-тон», «ат-шапан», яғни ат және шапан, «ат-түйе» - ат және түйе, «ат-тай» - ат және тай, «мойнына қосақ-құйрығына тіркеу», «азусыз aт, жиексіз тон», «астарсыз шапан» сияқты түрлері қолданылды.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Силвэр Сити (Айова)
Силвэр Сити (Silver City) — Айова штатының Миллс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.6 км². FIPS коды — 19-73155.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Миллс округы (Айова)
Математикалық интуиционизм
Математикалық интуиционизм - математиканы тікелей, интуитивтік негіздеу және танымдағы интуиция рөлін ашуды көздейтін программа. Математикалық интуиционизм өкілдері. Л.Брауэр, Г.Вейль, А.Гейтинг. Олар математиканы негіздеудің формалистік программасына қарсы шығып,математика ғылымының формальдық жағымен қатар оның мазмұндық мәні де бар екенін мойындады. Интуиционистер математикалық теориялардың ақиқаттылығы олардың интуитивтік түсініктілігінде деген идеалистік пікірді ұсынды. Математикалық интуиционизм негізінен өзекті шексіздік абстракциясы мен формальдық логикаға негізделген классикалық математиканы сынға алды. Интуиционистер математикалық объектілердің өмір сүруін, білімнің табиғатын және жиын теориясындағы парадокстардан құтылудың жаңа жолын өздерінше түсіндіреді. Математикалық объектіні құру немесе есептеу тәсілі белгілі болса, онда ол өмір сүреді. Шектеусіз жиындарда формальды логиканың тепе-теңдік және қайшылық заңдары ғана орындалады. Формалистерге керісінше, математиканы интуиционистік негіздеуде логика шешуші рөл атқармайды. Интуиционистердің пікірінше, математикалық парадокстар, математикалық шексіздік ұғымымен тікелей байланысты. Брауэр шексіздікті ешқашан да аяқталмайтын процесс, ал контитинуумды "еркін қалыптасу ортасы" ретінде түсінеді. Математикалық интуиционизмде көптеген математикалық және философиялық өз кемшіліктері бар. Интуиционистік математикада дұрыс анықталмаған ұғымдар кездеседі. Вейльдің пікірінше, математика - субъективтік сипаттағы априорлы ғылым. "Интуитивтік түсініктілік" - математикалық қағидалардың өлшемі. Осыдан Брауэр мынадай идеалистік қорытынды жасайды: "Қанша математиктер болса, сонша математикалар өмір сүреді". Гейтинг мистикалық праинтуицияны математиканың қайнар көзі ретінде қарастырады. Дегенмен математикалық интуиционизм құнды математиканың идеялары мен қағидалары біздің елімізде А.А.Марков,П.С.Новиков және Н.А.Шанин бастаған конструктивтік математикада логикалық жағынан әбден айқындалған алгоритм ұғымымен ауыстырылған.==Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы, 7-ші том.1975==
Қосатын блок
Дереккөздер
Санат:Электроника
Нақтылы шамаға келтірілген қойнаулық қысым
Нақтылы шамаға келтірілген қойнаулық қысым. Алдын ала өлшеніп алынған, бірақ нақтылы көлбеу жазықтықтағы (теңіз деңгейі, су — мұнай жапсарының айнасы, т.с.с. ) мөлшерімен салыстыруға ыңғайлы болуы үшін әдейі есептеулер енгізілген қойнаулық қысым.
24 тамыз
Тамыздың 24 — Григориан күнтізбесінде жылдың 236-шы күні (кібісе жылдарда 237-ші). Жылдың аяғына 129 күн қалады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:24 тамыз
Конденсацияның басталу қысымы
Конденсацияның басталу қысымы-бір тарамды жүйенің қос тарамды жүйеге ауысуын қамтамасыз ететін, яғни шоғыр конденсатының бу тектес түрінен сұйық түрге ауыса бастауы жүзеге асатын қойнауқаттық қысым.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Мохаммад Ашрафул
Мохаммад Ашрафул (бенгал: মোহাম্মদ আশরাফুল; 7 шілде 1984 жыл ) — бангладештік крикетші, Бангладеш крикет құрамасы сапында 2010 жылы Жазғы Азия ойындарында жеңімпаз атанған.
2003, 2007, 2011 жылдары әлем чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша крикетшілер Санат:Бангладеш крикетшілері Санат:Крикеттен Азия ойындары чемпиондары Санат:Бангладештің Азия ойындары чемпиондары
Бесшоқы (тау, Түркістан облысы)
Географиялық орны
Түркістан облысы Отырар ауданы жерінде орналасқан. Абсолюттiк биіктігі 303 м. Тау солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-ге, енді жері 5 км-ге созылып жатыр.
Жер бедері
Оңтүстік беткейі тік жыралармен тілімденген. Оқшауланған тау массивінен тұрады. Баурайында Жұмабек, Ақболаткелте құдықтары орналасқан. Таудың солтүстік-батыс беткейі тегіс, жайпақ келген.
Өсімдігі
Сортаңды қоңыр топырағында эфемерлі сұр жусан, баялыш, күйреуік шөптесіндері өседі.
Дереккөздер
Санат:Отырар ауданы таулары
Растр сызықтылығы
Растр сызықтылығы (линеатура - частота растры) — растр құрылымын, оның бір ұзыныдық өлшеміне келетін сызықтар санын сипаттайтын көрсеткіш (параметры). Растрлардың бір сантиметр өлшемге келетін қалыптасқан реті: 20, 24, 30, 34, 36, 40, 44, 48, 54, 60, 70 ,80, 100, 120, 150, 160 сызық/см болып келеді. Компьютерлік растрлауда бір дюмға келетін сызықтар саны жиі қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Шаян (өзен)
Шаян – Арыс алабындағы өзен.
Географиялық орны
Түркістан облысы Бәйдібек, Ордабасы, Отырар аудандары аумағынан ағады.
Бастауы
Қаратау жотасынан басталып, Түркістан каналына жетпей тартылып қалады. Таңатар, Шаян, Төрткүл ауылдары жанынан ағып өтеді. Одан кейін Бөген су қоймасынан тартылған арық арқылы қайтадан салаланып ағады. Төрткүл ауылы маңында суы жүзім, мақта, т.б. дәнді-дақылдар егуге кеңінен пайдаланылады.
Гидрологиясы
Ұзындығы 138 км, су жиналу алқабы 1500 км2. Аңғары таулық сипатта, арнасы тік жарлы. Жауын-шашын, аздап жер асты суымен коректенеді. Әрқайсысының ұзындығы 10 км шамасында 90 саласы бар. Көктемде қатты ағын болып, кейде тамызда бір-екі апта иірімдерге бөлініп қалады. Көп жылдық орташа су шығыны Майбұлақ ауылы тұсында 1,93 м3/сек. Археология деректер Шаян өзені алқабын адам баласы палеолит дәуірінен бастап мекен етіп келе жатқандығын айқындап берді.
Дереккөздер
Санат:Сырдария су алабы Санат:Бәйдібек ауданы өзендері Санат:Ордабасы ауданы өзендері Санат:Отырар ауданы өзендері
Контриссон
Контриссон (Contrisson) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55125, пошта индексі — 55800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 739 адамды құрады. Халық тығыздығы — 62,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Баббит (Миннесота)
Баббит (Babbitt) — Миннесота штатының St. Louis округіне жататын АҚШ қаласы.
Моисей Ануфриевич Беляев
Беляев Моисей Ануфриевич (1905, Украина, Чернигов облысы Холменский ауданы Большая Слобода селосы) – еңбек ардагері. Социалистік Еңбек Ері (1957). Еңбек жолын 1925 жылы БЛКЖО Охрамеев ауданы комитетінде бөлім меңгерушісі, хатшы болып бастаған. Ленинград ауыл шаруашылығы институтын бітірген соң Ленинград және Ростов облыстары кеңшарларында аға агроном болған. 1954 жылы тың жерлерді игеруге Көкшетау жеріне алғаш келушілердің бірі. Жаңа құрылған «Қызылту» кеңшарының директоры болып тағайындалған. Облыс аумағынан көшіп кеткен.
Баббит (Миннесота)
Қала тұрғындарының саны 1475 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 276.4 км² шамасында. FIPS коды — 27-03106.
Моисей Ануфриевич Беляев
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Баббит (Миннесота)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Айбана (сый кәдесі)
Айбана (айып анасы) — күйеу жігіттің қалыңдығына ұрын барғанда атасының үйіне апарып беретін сый кәдесі. Ә.Диваевтың жазуынша Сыр қазақтарының неке ғұрпында бұл кәде орнына көбіне бір түйе жүрген.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Тенис (Есіл тармағы)
Тенис — Ресейдегі өзен. Түмен облысы, Қорған облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Есіл өзенінің оң жағалауынан 98 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 97 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — РФ мен Қазақстан Республикасы шекарасынан сағасына дейін Үлкен Уват көлін қоспағанда Үлкен Уват су торабына дейін. Өзен саласы — Есіл (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түмен облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Омбы облысы өзендері
Вокы-Рап-Егун
Вокы-Рап-Егун — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ингу-Ягун өзенінің сол жағалауынан 122 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 68 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — ОбьВах өзенінің құйылысынан Нефтеюганск қаласына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Солтүстік Қазақстан энергетика жүйесі
1943 жылы құрылды. Соғысқа дейінгі кезеңде Солтүстік Қазақстан облысын электр қуатымен ұсақ электр ст-лары жабдықтап тұрды. 1943 жылы 1-ЖЭО-ның алғашқы кезегі пайдалануға берілді. Мұнда үш қазандық, қуаты 9,5 мың кВт болатын екі турбина құрастырылды. Соғыстан кейінгі жылдары екі энергопойыз әкелінді, олардың бірінің қуаты 5 мың кВт, екіншісі 1 мың кВт. 1958 жылы Омбы – Петропавл электр тарату желісі (110 кВт) іске қосылды. 1959 – 61 жылы Петропавл тарату желісі бөлімшесі толық электрлендірілді. 1961 жылы 2-ЖЭО пайдалануға берілді, оның электр қуаты 380 мың кВт, жылу қуаты 859 Гкал/сағ. Омбы – Петропавл – Қорған жоғары кернеулі электр тарату желісі тартылғаннан кейін Солтүстік Қазақстан энергия жүйесі Орал және Сібір торабында бірыңғай жұмыс істей бастады. Петропавл қаласы жылумен жабдықталу мүмкіндігін алды. Облыста кеңшарлар мен ұжымшарларды, аудан орт-тарын, а. ш. бағытындағы тұтынушыларды электр энергиясымен қамтамасыз ету үшін қысқа мерзімде ұзындығы 21 мың км электр желісі тартылып, 5 мыңға жуық трансформаторлық шағын станциялар салынды. 1999 жылдан 2-ЖЭО, облыс электр торабы жеке меншіктегі “Акцесс-энерго” компаниясының қарамағында.
Санат:Солтүстік Қазақстан облысы
Арктикалық антициклон
Арктикалық антициклон - қысымның арктикалық максимумы, Арктиканың сібірлік, канадалық, гренландиялық бөліктерінің үстінде түзілетін ауа температурасы жыл бойы төмен болып тұратын жоғары атмосфералық қысымды атырап.
Жер астындағы ішуге жарайтын суды ауыз сумен және тұрмыстық сумен жабдықтауға байланысты емес мұқтаждар үшін пайдалану
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Үлкен Катыс
Үлкен Катыс — Ресейдегі өзен. Тюмень облысы, Омбы облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Имгыт өзенінің сол жағалауынан 127 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 83 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ертіс Тобыл өзенінің құйылысынан Конда өзенін қоспағанда Ханты-Мансийск (жоғарырақ) қаласына дейін. Өзен саласы — Тобылдан Обьке дейінгі Ертіс тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сауляшбаш
Сауляшбаш — Башқұртстанның Калтасин ауданындағы ауыл, Калтасин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 28  адамды құрады. Пошта индексі — 452869, ОКАТО коды — 80233825006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Бесатар
Бесатар — конструктор С.И. Мосин (1849 — 1902) жүйесі бойынша жасалған (1891) 7,62 мм калибрлі винтовка. Оқсауытына 5 патрон салынатындықтан, бесатар аталып кеткен. Оқ жүретін оқпанының ішкі қабырғасы бұрандалы-қазнақты бұл қару аз ғана өзгерістерге ұшырай отырып, Ресей және Кеңес армияларында 60 жылдан астам уақыт бойы қолданылды. Бесатардың 1891–1930 ж. үлгісінің салмағы найзасымен 4,5 кг, минутына 10 — 12 оқ ата алады, нысаналық қашықтығы 2000 м. 1907 ж. Бесатар винтовканы негізге ала отырып, карабин жасалды.
Дереккөздер
Санат:Қарулар
Садовое (Целиноград ауданы)
Садовое — Ақмола облысы Целиноград ауданындағы ауыл, Родина ауылдық округінің құрамында.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 453 адам (208 ер адам және 245 әйел адам) болса, 2009 жылы 394 адамды (185 ер адам және 209 әйел адам) құрады.
Аподозис
Аподозис - сабақтас құрмалас сөйлемнің екінші (қорытынды) бөлігі (Егер қасаса, ол жасар еді).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Хагенбюхах
Хагенбюхах (Hagenbüchach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1260 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,50 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 75 129. Муниципалитеттің басшысы — Дафид Шнайдер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Пузоль-Минервуа
Пузоль-Минервуа (Pouzols-Minervois) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Нарбонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,15 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11296, пошта индексі — 11120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 412 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Горелка (Ентала тармағы)
Горелка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ентал өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Құлынкеткен (қыстау)
Құлынкеткен — Атырау облысы Қызылқоға ауданындағы қыстау.
Жасқайрат ауылынан солтүстік-батысқа қарай 28 шақырым қашықтықта орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары
Шемонаиха көтерілісі
Шемонаиха көтерілісі 1918 жылы тамыздың 2-жартысы — 1918 жылы 16 қыркүйек) — Сібірдегі уақытша ақ гвардияшыл — эсерлер үкіметіне қарсы бағытталған шаруалардың қарулы бас көтеруі.
Көтеріліс орталығы бұрынғы Змеиногорск уезінің Шемонаиха ауданында (қазіргі Шығыс Қазақстан облысы) болды. Шемониха көтерілісін оған жақын орналасқан 45 ауылдың тұрғындары қолдады. Көтеріліс стихиялы түрде басталды. Оның басталуына Сібір уақытша үкіметінің 1897 — 1898 ж. туған жастарды әскер қатарына шақыру туралы бұйрығы себепші болды. Жастардың әскерге алынуына М.Г. Борисов бастаған майдангерлер қарсы шықты. 1918 жылы 31 тамызда Сібір уақытша үкіметінің жазалаушы жасағы Шемонаихаға баса-көктеп кіріп, қарсылық ұйымдастырушыларды тұтқындады. Көптеген адамдар жазалаушылардың соққысына жығылды. Жауап ретінде Шемонаиха тұрғындары қолдарына қару алып, ашық көтеріліске шықты. Көтерілісшілер уақытша революция қолбашысын сайлап, Борисов басқарған соғыс штабын құрды. Көршілес Вавилонка, Красный Яр, Орловка, т.б. ауылдардың тұрғындары да Шемонаиха партизандарын қолдады. Шамамен 1918 жылы 10 қыркүйекте Шемонаихада көтеріліске шыққан ауылдар өкілдерінің 250 адам қатынасқан съезі өтіп, онда соғыс-революция штабы құрылып, партизан жасақтарының командирлері сайланды. Көтерілісшілердің жалпы саны 1000-нан асты. Алайда 46 ауылға шашырай орналасқан партизандар арасында тұрақты байланыс болмады және оларға қажетті қару-жарақ пен оқ-дәрі жетіспеді. Жазалаушы жасақтармен болған бірнеше шайқастардан кейін, көтеріліс асқан қаталдықпен басылды. 16 қыркүйек күні жазалаушылар көтеріліс орталығы Шемонаиха ауданына басып кіріп, көтеріліс басшыларын қырғынға ұшыратты.
Дереккөздер
Санат:Көтерілістер Санат:1918 жыл Санат:Шығыс Қазақстан облысы тарихы
Карашор
Карашор — Ресейдегі өзен. Челябинск облысы, Орынбор облысы, Қорған облысы, Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уй өзенінің сол жағалауынан 410 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тобыл өзені бастауынан Увелька өзенін қоспағанда, Уй өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Челябі облысы өзендері Санат:Орынбор облысы өзендері Санат:Қорған облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері
Әнуар Нұрғалиұлы Ипмағамбетов
right|thumb Әнуар Ипмағамбетов(1912, 18 шілде Батыс Қазақстан облысы, Теректі ауданы-1996) - Жазушы.
Нұрғали Ипмағамбетовтің ұлы.
1956 жылы М.Горький атындағы Әдебиет институты жанындағы жоғары әдеби курсты аяқтаған. Ұлы Отан соғысына қатысқан. Майдан газеттерінің тілшісі, «Лениншіл жас» («Жас Алаш») газетінің жауапты хатшысы, Қазақ КСР Телевидение және радиохабары жөніндегі мемлекеттік комитетінің бас редакторы, Целиноград (қазіргі Астана) облыстық газетінің редакторы болып қызметтер атқарған.
1973 жылы оның «Жайықтың сол жақ бетінде» атты кітабы жарық көрді. Негізінен, аударма саласында еңбек етті.
Қызыл Жұлдыз, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:18 шілдеде туғандар Санат:1912 жылы туғандар Санат:Батыс Қазақстан облысында туғандар Санат:1996 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Қазақстан журналистері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Қазақстан аудармашылары Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Коулбрук (Нью-Гэмпшир)
Коулбрук (Colebrook) — Нью-Гэмпшир штатының Кус округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2301 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 105.9 км² шамасында. FIPS коды — 33-13780.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Гэмпшир қалалары
Гросшёнау (Саксония)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6072 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,87 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 6 26 140. Муниципалитеттің басшысы — Франк Пойкер.
NGC 6168
NGC 6168 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан Sd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
IC 2018
IC 2018 — Dorado шоқжұлдызында орналасқан SBbc R типті галактика.
NGC 6168
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 21 мамырда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6168 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 58423, UGC 10434, MCG 3-42-16, ZWG 109.28, IRAS16291+2017.
IC 2018
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 14173, ESO 156-21.
Сыртқы сілтемелер
IC 2018 Санат:Алтын балық (шоқжұлдыз)
Алтын глобус
Дереккөздер
Санат:АҚШ киножүлделері
Крандола-Вальсассина
Крандола-Вальсассина (Crandola Valsassina) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Лекко провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 259 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 22050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Апокойну
Апокойну - бір басыңқы сөздің бірыңғай емес екі толықтауышпен қолданылу арқылы жасалатын құрылым (Ол бейбітшілікті және де барлық адамдардың бақытты бопғанын қалайды).
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
NGC 1700
NGC 1700 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан E4 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 5 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 1700 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16386, MCG -1-13-38.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Водревиль
Водревиль (Vaudreville) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Манш департаментінде орналасқан. Шербур-Октвиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 50621, пошта индексі — 50310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 81 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Манш департаментінің коммуналары
25 тамыз
150px|right|thumb|Tux, the penguin, mascot of Linux
Дүниеге келгендер
медицинадан 1953 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты. сыйлығының]] лауреаты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:25 тамыз
Мечка (Русе облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 670 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7091. Телефон коды — 08158. ЕКАТТЕ коды — 47977.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Русе облысының елді мекендері
Обервайсбах (Тюринген орманы)
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1882 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,36 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 73 065. Қаланың басшысы — Йенс Унгеленк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Бұраушы момент
Бұраушы момент. Мб бұраушы момент, сан мөні бойынша қиылған сырықтың кез келген бөлігіне (сол ие оң) әсер етеіін барлық сыртқы күштер моменттерінің алгебралық қосындысына тең: Егер сыртқы нормалі жағынан қарағандк бұраушы момент сағат тіліне қарсы бағытталса, бұл қимадағы бұралу моменті оң таңбалы деп саналады.
Дереккөздер
Санат:Материалдар механикасы терминдері
Ортағасырлық Жетісу қалаларына жүргізілген археологиялық-сейсмологиялық зерттеулер
thumb|right|Чилидегі [[жер сілкінісінің салдары|300px]] Жер сілкінісі - әлемнің сан қилы аймақтарындағы халықтар өмірінің бастаулары мен ағымын ежелгі дәуірде де, орта ғасырларда да талай рет бұзған және қазір де бұзатын табиғат факторларының бірі. Жер сілкіністері қала мен елді мекендерді жойып жіберді, экологиялық апаттарға, халықтың қоныс аударуларына, тарихи-мәдени аймақтардың құлдырауына душар етті. Палеографияның, тарихи географияның, экономиканың, бұрынғы қоғамдық және мәдени өмірдің бірқатар принциптік мәселелерін сейсмологиялық зерттеулерді және оның мәліметтерін қолдану арқылы түсіндіруге және дұрыс шешуге болады.
Орта Азия мен Қазақстан қиратқыш жер сілкіністеріне талай рет ұшыраған, оның іздері кей жағдайларда археологиялық зерттеулер барысынан байқалады. Сондай-ақ тұрғын және қоғамдық құрылыс тарды салуда қиратқыш апатқа қарсы тұру шаралары да қарастырылғаны байқалды.
Ірі көлемдегі жер сілкіністерінің іздері Ташкент алқабындағы Канка қалашығын қазуда байқалды және археологиялық материалдар негізінде VI-VII ғ. басына жатқызылады. Тіпті біздің заманымызда, 1948 ж., Ашхабадта болған апатты жер сілкінісі нәтижесінде Түркмениядағы Темір тұсындағы сәулетшіліктің аса көрнекті үлгілерінің бірі - Анау мешіті қирап қалды.
Соңғы жылдары ежелгі дәуірдегі жер сілкінісін зерттеуге, археологиялық ескерткіштерден олардың іздерін табуға сейсмологтар тартылатын болды. Сөйтіп, Үстіртке жүргізілген археологиялық-сейсмологиялық зерттеулер XIII-XVIII ғғ. болған жер сілкіністерінің іздерін анықтады.
Ерте темір дәуіріндегі жерлеу және құрбан болғандарды еске алу құрылымдарынан бастап, орта ғасырлар дәуірі мен жаңа заманның XIX ғ.дейінгі кесенелер мен қабір үстіндегі көптеген ескерткіштер жер сілкінісінің зардаптарын арқалауда. Археологиялық және сәулетшілік мәліметтерді, жазба дереккөздерін талдау Үстіртте XVIII ғ. өткен апатты жер сілкінісінің бірінің мерзімі туралы - нақты 1725 ж. - қорытынды жасауға мүмкіндік берді. Оның зардабы солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 1000 км қашықтыққа сезілғен.
Төменде Солтүстік Тянь-Шаньның ең әйгілі күшті және апатты жер сілкінісі туралы қысқаша ақпарат беріледі.
1500 ж. Боран елді мекені төңірегіндегі 9 балдық, ал 1770 ж. Ақсу ауылы төңірегіндегі 8 балдың апатты жер сілкінісі туралы үзік-үзік мәліметтер бар54.
Жоғарыда атап өткендей, жер сілкінісі туралы білгендіктен, сәулетші архитекторлар құрылыс тәсілдері мен құрылыстың құрылымдарды қолдана отырып, құрылыстар мен ғимараттарды аса берік етіп салуға тырысты. Ең алдымен олар құрылысқа сейсмикалық жағынан қолайлы алаңды таңдады, құрылыс материалдарының сапасын есепке алды, ғимараттың биіктік мөлшерін шектеді, арнайы сейсмикалық төзімділік белдеулерін жасады, таспалық іргетастар тұрғызды.
Ежелгі құрылысшылар платформаны орнатуға үлкен мән берген, оның іргетасы жоғарғы бөлігінен айтарлықтай кеңірек болуы тиіс.
Ежелгі және орта ғасырларда тарихи сәулетшілік жоспарлаулар пайда болады. Сірә (дұрысырағы), құрылыстың пішінін таңдауда сәулетші архитекторлар ғимаратқа үлкен орнықтылық беруге тырысқан.
Ғимараттың берік болуында қабырғалардың қалануының маңызды роль атқарғанына дау жоқ. Сонымен, кірпішті «қырымен» және «шырша» түрінде қалау жоғары сейсмикалық төзімді қасиеттерге ие.
Қабырға құрылымдарына сейсмикалық төзімділік беретін ағаш және қамыс «белдеулер» мен «жастықтар» қолданылды.
Шатыр арқалықтары, аркалар мен күмбездер болуы мүмкін зілзаланы есепке ала отырып салынды.
Сәулетшілік ескерткіштерді сейсмологиялық зерттеудің әдістемесі бірте-бірте жетілдіріледі, ежелгі және орта ғасырлардағы құрылыстардың нақ жер сілкінісі зардабынан бүліну ерекшеліктері анықталады.
Ежелгі сейсмикалық заңымданулардың ерекшеліктері қазіргі заманғы жер сілкінісінен бүлінген құрылыстар жөніндегі мәліметтер материалдарымен салыстырылды. Мұндай зерттеулердің әдістемесі Израильда византиялық Авдат қаласындағы жер сілкінісін зерттеу және қалпына келтіруде табысты қолданылды. Онымен қатар археосейсмология материалдары күшті жер сілкінісінің қайталану мүмкіндігін бағалау әдістеріне маңызды қосымша болып табылады деген, заманауи практика үшін маңызды қорытындылар жасалды.
Ескерткіштер зерттеу нысандары болып табылатын Жетісудағы Жібек жолының кесіндісі Орталық Азияның ұлы тау жүйесі - Тянь-Шаньның солтүстік баурайы бойымен өтеді. Бұл жас тау белдеулері. Олар соңғы 30 млн жылда неотектоникалың сатыда - Үндістан және Еуразия аралығындағы литосфералық тақталардың қақтығысуы (коллизия) нәтижесінде құрылған. Көптеген миллион жылдар бойына қақтығысу аймағының солтүстік шекарасы қарқынды тектоникалық қозғалыстармен, оның ішінде жер сілкіністерімен сипатталады. Бұдан ертерек кезеңді айтпағанның өзінде, соңғы жүзжылдықтар бойына мұнда бірқатар күшті және апаттық жер сілкіністері өткені белгілі.
Осы аумақтағы күшті жер сілкінісі туралы тұңғыш сенімді мәліметтер тек XIX ғ. екінші жартысынан, мұнда орыс әскери бекіністері салына бастаған кезден бастап түсе бастайды.
Әйтсе де Жетісуда болған жер сілкінісіне қатысты ғылыми материалдар тек XIX ғ. соңы - XX ғ. басында пайда бола бастайды: бұл В.И. Мушкетовтың (1888-1890), К. И. Богдановичтің және т.б. (1911, 1914) жарияланымдары. Бұл еңбектерде 1887 ж. Верныйда және 1911 ж. Кебинде болған күшті жер сілкіністерін зерттеудегі сипаттама келтіріледі.
Сонан соң жер сілкінісін аспаптық әдіспен зерттеу кезеңі, Солтүстік Тянь-Шань мен Жоңғария аумақтарына сейсмикалық станция желісін орнату басталады.
[[АҚШ-тағы 6-балдық жер сілкінісінің салдары|thumb|left|450px]]
1807 ж. Алматы өзенінде «қорқынышты апат» болды; 1865 ж. - Мерке селосы төңірегінде, 1867ж. -Токмак маңайында, 1873 ж. - Шу өзені алқабында, 1880 ж. - Верный (Алматы) қаласына таңауда жер сілкінген.1885 ж. 2 тамызда Шу алқабындағы Ақсу жер сілкінісі (М=6,9; 1=9-10 балл). Қырғыз жотасы тау аймағындағы: Ақсу, Соколук, Пішпек (Бішкек) ауылдары толық қираған. Екі жылдан соң, 1887 ж. 8 маусымда кіндігі қазіргі Алматы қаласына тақау орналасқан, Верный жер сілкінісі жалғасқан (М=7,3; 1=9-10 балл). 1889 ж. 11 шілдеде кіндігі Іле Алатауы жотасының шығыс тұйықталар маңында, қазіргі Алматы қаласынан 120 км жерде орналасқан, апатты Шелек жер сілкінісі (М=8,4; 1=10 балл) болған. Зілзала кіндігі Күнгей және Іле Алатауы жоталарын бөліп тұрған опырылған аймақпен ұштасқан. Верный қаласындағы сейсмикалық ауытқу қарқыны МСК шәкілі бойынша 7-8 балл құраған. 1911 ж. 3 қаңтардағы Кебин жер сілкінісінің кіндік аймағы алғашқы он шақты шақырым қашықтықта 10-11 балдың сейсмикалық қарқындылықпен қазіргі Алматы қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан.
Б. Гутенберг пен Ч. Рихтердің бағалауы бойынша (1954), бұл зілзала жер бетіндегі ең күшті апаттардың бірі және магнитудасы М>8 (Рихтер шәкілі бойынша) болған. Ең жоғары сілкініс алаңы 10 000 км² шамасын ( Күнгей және Іле Алатауы жоталары аумағында) құраған. Нәтижесінде жалпы ұзындығы 200 км дейінгі жарылу жүйесі қалыптасқан. Жер сілкінісі 4 000 000 км² аумаққа сезілген.