cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Компьютер
Бағдарламаланатын
Компьютерлердің басты ерекшелігі — олардың физикалық құрылысын өзгертпестен, белгілі бір өзгеріп отыратын инструкциялар тізімін (бағдарламаны) орындау мүмкіндігі. Бұл ерекшелікті әрі қарай дамыта отырып, бағдарламаның орындалу процессін динамикалық түрде басқаруға болады. Яғни, мәліметтердің жағдайына байланысты, бағдарлама бұйрықтарының орындалу ретін өзгертуге болады.
Бағдарламаларды және мәліметтерді сақтайтын
Есептеулерді орындау кезінде аралық мәліметтерді сақтау қажеттігі пайда болады. Көптеген компьютерлердің жұмыс өнімділігі көп жағдайда оның жадынан және онымен жұмыс жасау жылдамдығына байланысты болады. Алғашқыда компьютер жадысы тек аралық мәндерді сақтау үшін ғана қолданылған, бірақ кейініректе компьютер бағдарламасының кодын да жадта сақтау туралы ұсыныс пайда болды (фон Нейман архитектурасы бойынша). Бұл шешім қазіргі заманғы компьютерлік жүйелердің көпшілігінде қолданылады.
Мүмкіндігі бойынша бөлу
Есептеуіш техникаларды жіктеудің тәсілдерінің бірі ретінде олардың қабілеттерін анықтауды атауға болады. Барлық есептеуіш машиналар, келесі үш типтің біреуіне жатқызылуы мүмкін:
Компьютерлердің қолданылуы
Алғашқы компьютерлер тек қана есептеулер үшін қолданылған болатын ("компьютер" және "ЭЕМ" терминдерінің шығу тегі де осыған байланысты). Ең қарапайым деген компьютерлердің өзі бұл салада адамдардан асып түседі. Ең алғашқы шыққан бағдарламалау тілі - Фортран тілі де осы себепті тек қана есептеулер шығаруға арналған болатын.
Үшінші жолы - әр түрлі құрылғылармен бірге қолдану. Даму жолы арнайы мамандандырылған (көп жағдайда аналогтық) құрылғылардан стандартты компьютерлік жүйеге дейін болды. Сонымен қатар, күн өткен сайын, техниканың көп бөлігі компьютерден тұратын болды.
Ақырында, компьютерлер кеңседе де, үйде де негізгі ақпараттық құрал ретінде пайдаланыла бастады. Яғни, ақпаратпен орындалатын кез келген жұмыс (мәтінді енгізу, фильм қарау) компьютер көмегімен жүзеге асырылатын болды. Осы тұжырымды ақпаратты сақтауға да, тасымалдауға да байланысты айтуға болады.
Компьютерлер қолданылатын салалардың ішіндегі ең күрделі, ең аз дамыған саласы жасанды интеллект - компьютерлерді белгілі бір алгоритм жоқ жерде пайдалану болып табылады. Бұл салаға мысал ретінде мәтінді аудару, эксперттің жүйелерді айтуға болады.
Компьютердің зияны
Компьютер – ақпараттық процестерді жүзеге асыратын негізгі ақпараттық құрылғы, ал ақпараттық процестер дегеніміз ақпаратты алу, есту, көру, өңдеу, тарту болып табылады. Осы компьютердің пайдасы өте көп.
Мысал келтіретін болсақ: әр пәнен жазылатын рефераттардың көрнекі әрі таза, әдемі жазылуын мұғалімдер талап етеді. Қолмен жай сиямен және компьютерде терілген жұмыстарды салыстырайықшы. Екеуінің айырмашылығы жер мен көктей. Осы жазылған рефераттың бірнеше көшірмесі керек дейік. Оны ашып принтермен көшірмесін жасаған әлде қайда аз уақыт жұмсалады. Сөзімді қорытындылап келіп «Компьютер – уақыт талабы» біз уақытымызды ұтымды пайдаланамыз.
Компьютер зияны туралы мақалалар өткен ғасырдың сексенінші жылдарынан бастап жарық көрген.Әсіресе, ондағы алуан түрлі ойындар жеткіншек балалар мен бүлдіршіндердің денсаулығына, жүйке жүйесіне зақым келтіретінін сол кезден-ақ ғылыми негізде дәлелденген.
Сонымен компьютердің адам ағзасына залалын тигізетін факторлары мынандай:
Бұған қоса және жағымсыздықтары бала күнгі құмарпаздықтар секілді еркінен тыс компьютерге тәуелді болып "байланады".Мінезі күрт өзгереді, айналасына немқұрайлы қарауды әдетке айналдырады. Басқа ойындарға, ақыл-ойды дамытатын қызықты тақырыптарға талпынысы болмайды. Баланың көңіл-күйіне де әсер етеді, яғни көңілді, сергек жүргеннен гөрі көбінесе ашулы, күш көрсетуге бейім тұрады. Сонымен бірге балада тек өзіне ғана мәлім "жабық әлем" қалыптасады. Тек компьютермен шектелетіндіктен мұндай бала ерте ме, кеш пе әйтеуір қатарластарымен тілдесе алмайтын халге жетеді. Тіпті,бұған дейін достасып жүрген жолдастарын жоғалтады...
Компьютерге күтім жасау ережелері және қауіпсіздік техникасы
Компьютердің үсдіксіз жұмыс істеуін қамтамассыз етуге оған күтім жасау ережелері көмектеседі:
- компьютерді орналастыратын орынды таңдау кезінде оның жылыту радиаторлары жанында қызып кетуі мүмкін екенін есте ұстаңыз;
-мониторды күн сәулесі бейне бетке тікелей түсппейтіндей етіп орналастырыңыз;
- тінтуірдің жұмыс бетін шаң – тозаңнан үнемі тазартып отырыңыз;
- компьютер тұрған жайды күн сайын жинастырып отырыңыз;
Аппараттармен, тоқтар немесе кабельдермен және мониторлармен жұмыс істеу кезінде абайсыздық электр тоғынан зардап шегуге әкеп соқтырды, жабдықтарды күйдіріп жіберу мүмкін. Сол себептен:
- Жалғаушы кабельдердің ажыратқыштарын қолмен ұстауға;
- Қоректендіру сымдарына және жерге қосу құрылғыларына қол тигізуге;
- Бейне бетке және монитор мен пернетақтаның сырт жағына қол тигізуге;
- Монитор мен пернетақтаға диск, дәптер, кітап секілді заттарды қоюға;
- Дымқыл киіммен және су қолмен жұмыс істеуге қатаң тыйым салынады.
Күйген иіс шыққан жағдайда жұмысты дереу тоқтатып, құрылғыларды сөндіріп, техникалық қолдау орталығына жүгіну қажет.
Сілтемелер
*
Анық емес мәлімдеме
Анық емес мәлімдеме  (Неявное объявление; implicit declaration) — үнсіз келісімдік атрибуттарды қолдану.
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Қандық-сандық
«Қандық-сандық» – сайыс.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының сал-дәстүрлері кітабы, Атамұра 2011ж.
2. ↑http://kitaptar.com/
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Футболдан Италия кубогының финалы 2019
Футболдан Италия кубогының финалы 2019 (2019 Coppa Italia Final) — 2018/19 жылғы Италия кубогының шешуші матчы. 2019 жылы 15 мамырда Римдегі "Олимпико" стадионында өтіп, "Аталанта" және "Лацио" клубтары кездесті де, "Лацио" 2:0 есебімен жеңіске жетті.
Осы жеңістен соң "Лацио" 2019/20 жылғы УЕФА Еуропа Лигасы мен 2019 жылғы Италия суперкубогына жолдама алды.
Есепті 78-ші минутта ойынға қосылған Милинкович-Савич 82-минутта ашты. Екінші голды соңғы минутта аргентиналық Хоакин Корреа соқты.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Италия кубогы Санат:2019 жылғы футбол Санат:Лацио ФК ойындары Санат:Аталанта ФК ойындары
Мафра (аудан)
Мафра (аудан) (Mafra) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Мафра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11276 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47,67 км² шамасында. Халық тығыздығы — 236,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Андрей Первозванный (Santo André).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Теңіз халық театры
Теңіз халық театры - әуесқой драма ұжымы. Атырау облысының Теңіз ауданы Мәдениет үйі жанында 1955 жылдан жұмыс істеп келе жатқан драма үйірмесі негізінде ұйымдасқан.
1959 ж. драма ұжымы Алматы қалысында болып, Ғ.Мүсіреповтің "Қыз Жібегін" көрсетті; осыған орай ол Республикалық халық театрлары байқауының лауреаты атанып, Қазақстан Мәдениет министірінің 1-дәрежелі дипломымен марапатталды. Сол жылы ұжымға халық театры атағы берілді. Оның құрамында Бүкілодақтық және Республикалық байқаулардың лауреаты А.Қаюпова, А.Бекешева, А.Елеуов, т.б. бар. 1955 жылдан театр режиссері, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері Д.Ғұмаров болды.
Спектакльдері: Б.Майлиннің "Шұғасы", М.Әуезовтің "Қарагөзі", Ш.Құсайыновтың "Рәбиғасы" мен "Біздің Ғаниы", Э.Н. Раннеггің "Адасқан ұлы", т.б. 1964 ж. Мәскеу қаласындағы Кремль театрыңда өнер көрсетті. Республика халық театрлары байқауының лауреаты (1964, 1981).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан театрлары Санат:Құрманғазы ауданы
Шайым Шайқыұлы Мырзабеков
Шайым Шайқыұлы Мырзабеков 1909, Аламесек болысының 3 ауылы, (қазіргі Жалағаш ауданы, Сәтбай ауылы) – 9.4. 1980, Жалағаш] – ұстаз, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мұғалімі (1946). Аламесекте бұратаналарға арналған екі сыныптық орыс-қазақ мектебін, Қызылордадағы мұғалімдер даярлайтын курсты, Ташкент жұмысшы факультетін бітірген. Қазақ педагогикалық институтында (ҚазҰПУ) оқыған (1935). 1922 – 26 жылдары ТОЗ, артель, қосшы ұйымдарында сауатсыздықты жою мақсатында ашылған мектебінде сабақ берді. 1926 – 28 жылдары Өзбекстанның Қасен ауданында жауапты қызмет атқарған, 1931 – 32 жылдары Қармақшы ауаткомында нұсқаушы, кейін Өзбекстанның Митан ауаткомының ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, аудандық милиция бөлімінің бастығы болып істеді. Осы тұста ашаршылықтан ауып барған қазақ отбасыларына қол ұшын беріп, көмек көрсетті. 1933 – 35 жылдары Қармақшы аудандық жерге орналастыру бөлімінің жанындағы ұжымшарларға басшы кадрлар даярлайтын мектептің директоры және инспекторы болды. 1935 жылы «Қазқойшаруашылығы» тресінде кадр бөлімін басқарды. 1936 жылы Түркістан облысы Мырғалымсай мектебінде директор, 1938 – 41 жылдары Түркістан қалалық, 1942 – 50 жылдары Түлкібас, Бостандық аудандық оқу бөлімдерінің меңгерушісі, 1950 – 59 жылдары Алматы облысында «Дегерес», «Жанашар», 1959 – 60 жылдары Жалағаш жеті жылдық мектебінің, 1960 – 69 жылдары Шымкент облысындағы Ленгер, «Келте машат» мектептерінде директор қызметтерін атқарды.
Сілтемелер
"Сыр елі энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар
Адамның бейімделуі
Адамның бейімделуі (Адаптация человека) — адам экологиясындағы, сондай-ақ кептеген басқа пәндердегі (физиология, антропология, медициналық география, социология, этнография және т.б) негізгі ұғымдардың бірі. Адамның жаңа ортаға бейімделуі — күрделі әлеуметтік-биологиялық процесс. Мұның негізінде организмнің қызметі мен жүйесі, сондай-ақ дағдылы мінезқұлқы жатады. А.б. — екі жақты процесс; жаңа экологиялық жағдайға адамның өзі ғана бейімделіп қоймай, бұл жағдайды өзінің мұқтаждығы мен қажеттілігіне ыңғайландырады, тіршілікпен қамтамасыз ету жүйесін жасайды. Бұған үй, киім, көлік,инфрақұрылым, тамақ, т.б. жатады. А.б-нің механизмдері әр түрлі. Сондықтан, адам қауымдастығына сәйкес мынадай түрлерін ажыратады: 1) биологиялық; 2) әлеуметтік; 3) этностық (әлеуметтің ерекше түрі ретінде) бейімделу.
Дереккөздер
Санат:Экология
Ынтымақ (Қарааспан ауылдық округі)
Ынтымақ (1999 жылға дейін — Казарма) — Түркістан облысы Ордабасы ауданы, Қарааспан ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Темірлан ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 176 адам (93 ер адам және 83 әйел адам) болса, 2009 жылы 153 адамды (79 ер адам және 74 әйел адам) құрады.
Курнос
Курнос — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ком өзенінің оң жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нағима Қабылқызы Есқалиева
Нағима Қабылқызы Есқалиева (1954 жылы 3 ақпанда Алматы) - әнші, профессор. ҚР халық әртісі (1999).
Өмірбаяны
Нағима Алматы облысының Жамбыл ауданындағы Фабричный кентінде жұмысшы отбасында туды. Оның ата тегінің қонысы Ақтөбе облысы. Әкесі – Қабыл, анасы – Асыл қарапайым отбасы. Ол бала кезінен актриса болуды армандады. Әнші даусының диапазоны кең, эстрадалық музыка мәнерін жақсы сезінеді. Оның репертуарында әр түрлі жанр мен бағыттағы қазақтың халық әндері мен қазіргі замандық композиторлар әуендері бар. К. Дүйсекеевтің “Сәлем саған, туған ел”, С. Бәйтерековтың “Күнге табыну” және тағы басқа әндер оның орындауында әнмен айтылған өмірге айналды.
Дереккөздер
Санат:3 ақпанда туғандар Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:XX ғасыр әншілері Санат:Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының иегерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясының профессорлары Санат:Республикалық эстрада цирк колледжі түлектері
Кінәсіздік ақиқаттылғы
Әр адамның қылмыс жасағандығы үшін кінәлілігі Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде көзделген тәртіппен дәлелденгенге және соттық заңды күшіне енген үкімімен белгіленгенге дейін кінәсіздеп саналатын принцип.
Ешкім де өзінің кінәсіздігін дәлелдеуге міндетті емес.
Айыпталушының кінәлілігі жөніндегі сейілмеген күдік оның пайдасына түсіндіріледі. Қылмыстық және қылмыстық іс жүргізу заңын колдану кезінде пайда болған күмәндер де айыпталушының пайдасына шешілуге тиіс. Айыптау үкімін болжамдарға негіздеуге болмайды және ол ақиқат дәлелдердің жеткілікті жиынтығымен расталуы тиіс.
Дереккөздер
Санат:Қылмыстық құқық Санат:Заң
افتراض البراءة Презумпция за невинност Presumpció d'innocència Presumpce neviny Uskyldsformodning Unschuldsvermutung Presumption of innocence Principio de presunción de inocencia Süütuse presumptsioon Syyttömyysolettama Présomption d'innocence חזקת החפות מפשע Az ártatlanság vélelme Praduga tak bersalah Presunzione d'innocenza 推定無罪 Nekaltumo prezumpcija In dubio pro reo Presompcion d'innocéncia Domniemanie niewinności Presunção da inocência Презумпция невиновности Masumiyet karinesi Презумпція невинуватості 无罪推定原则 無罪假定
Дирижер
thumb|[[Лорин Маазель]] Дирижер (dіrіger – бағыттау, басқару) – музыкалық шығармаларды орындаушылар тобын басқаратын жетекші. Ол музыкалық шығармалардың екпініне, динамикалық ырғағына бет құбылысы, қас-қабақ, көзқарасы мен ым, қол қимылдары, яғни қалыптасқан дирижерлік тіл арқылы жетекшілік жасайды.
Музыканттарды шабыттандырып, қол қимылдарына негізделген белгілі бір тәртіп пен жүйеде басқарады. Ол орындаушылардың ансамбльдік үйлесімі мен орындаушылық шеберлігін қамтамасыз етіп, шығармаға өзінің көркемдік түсінігі беруге тырысады. 18 ғасырда вокалдық немесе аспаптық капелланың, сондай-ақ, операның, кейін әскери үрмелі аспаптар оркестрінің дирижерлері капельмейстер деп аталды. 19 ғасырда симфониялық оркестрлердің дирижерлері арагідік осылай атала бастады. Хор басқарушысы хор дирижері немесе хормейстер, ал христиандардың шіркеу хорының дирижері регент деп аталады. Қазақстандағы ұлттық дирижерлік өнердің туып, қалыптасу тарихы Қазақ ұлт аспаптары оркестрін құрып (1934), алғашқы дирижері болған А.Жұбанов есімімен байланысты. Сондай-ақ дирижерлер - ''Л.М.Шаргородский, Ш.Қажығалиев, Е.Г. Брусиловский, С.Шабельский, Р.Кацман, А.Мырзабековтерді'' атауға болады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Бие сауым
Бие сауым - уақытты білдіретін халықтық өлшем. Желілеп сауатын биелерді саууға жұмсалатын уақыт. Әлбетте бір биебауда орта есеппен 8-15 құлын байланады. Бие сауым - осыншама биені саууға кететін уақыт мөлшері. Құлындаған биені құлыны қарақұлақ болған кезден, яғни мамыр-маусым айларынан бастап, екі-үш ай бойы байлап, күніне шамамен 4-6 ретке дейін сауады. Бие көп болса желілеп сауады. Биенің әр сауымының арасындағы бір жарым, екі сағататай уақыт халықтық өлшемге негіз етіп алынып, бие сауым деп аталған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Ұлы Гэтсби
Ұлы Гэтсби (The Great Gatsby) — америкалық жазушы Фрэнсис Скотт Фицджеральдтың романы. Роман 1925 жылдың 10 сәуірінде жарық көрді. Америка әдебиетіндегі Джаз дәуірінің өкілі ретінде саналады. Роман Фицджеральдтың Еуропадағы саяхатының барысында, Парижде аяқталып жарияланған болатын.
Оқиға Нью-Йорктен алшақтау орналасқан Лонг-Айлендтің "алтын жағалауында" көрініс табады. 1920 жылдары Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-та гүлдену басталады.
Сюжеті
Роман бірінші жақтан жазылған. Ник Каррауэй өзінің әңгімесін ауқатты әкесінің кеңесінен бастайды: оның артықшылығына ие емес адамдарды пайымдамауды сұрайды. Оқиға Никтің Лонг-Айлендтегі Уэст-Эггте пәтер жалдауынан басталады. Онда ол Тома және Дэйзи Бьюкенендермен танысады. Бірде сол үйде Ник Джордан Бейкермен танысады. Джордан Никке Томның Нью-Йоркте көңілдесі бар екендігі жайлы айтады.
Бірде Ник өте бай Гэтсби есімді кісімен көрші екенін біледі. Гэтсби апта сайын сауық кештерін ұйымдастырып тұрады. Ол Никті өзінің бір кешіне шақырады. Гэстбиді ешкім көрмеген. Кеш барысында бір ер кісі Никті таниды, олар майданда бірге соғысған. Бейтаныс Джей Гэтсби болып шығады. Ник мен Джей арасында достық орнайды. Бірде Джордан Никке Гэтсбидің неге кештерге көп адамдарды шақыратынын айтады. Гэтсбидің басты мақсаты Дейзимен кездесу болып табылады, Дейзи - Гэтсбидің бұрыңғы ғашығы. Джей Джордан арқылы Никті Дейзимен кездесу ұйымдастыруын сұрайды. Ник уәде береді. Сол уақытта Ник пен Джордан арасында роман басталады.
"Плаза" отеліндегі кездесуде Том Джейдің Дейзиге деген махаббаты туралы біліп қояды, Том Гэтсбидің бутлегер екендігін айтады. Джей Дейзидің шындықты айтуды, Том сүймегенің айтуды сұрайды, бірақ Дейзи не айтарын білмей тұрып қалады. Том өзінің жеңісін сезініп, Джей мен Дейзи бір машинада, ал өзі, Ник және Джордан басқа көлікте қайтатының айтады.
Сол уақытта Джордж Вильсон өзінің әйелімен ұрысып, әйелінің оның көзіне шөп салып жүр деп айыптайды. Әйелі жылап, далаға жүгіріп шығады, сонда оны Гэтсбидің көлігі қағып кетеді. Артта келе жатқан Ник, Джордан және Том қаза тапқан әйелді көреді. Ол Томның көңілдесі болып шығады. Джордж Вильсон Гэтсби өлтіреді. Ник Гэстбидің барлық таныстарын және туысқандарын жерлеуге шақырады, бірақ ешкім келмейді. Том мен Дейзи ешқандай хабар қалдырмай, кетіп қалады. Джорданмен қатынастарын бұзғаннан кейін, Ник Томды кездейсоқ кездестіріп қалады. Ник Томның Уилсонды Гэтсбиді өлтіруге мәжбүрлегенің біледі. Кейін Ник Орта Батысқа көшіп кетеді.
Жетістігі
Жарияланғаннан кейін көп ұзамай" Ұлы Гэтсби " Бродвейде сахналанып, Голливудтегі көрсетілімде болса да, кітап бестселлерге айналмады (алғашқы басылым — шамамен 24000 дана). Фицджералдтың өмірінде роман үлкен атаққа ие болмады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол қайта басылып, 150 000 дана кітап американдық сарбаздарға майданға жіберілді.
Бұл романның оқырмандарға деген қызығушылығының көбеюін тудырды. Содан бері бүкіл әлем бойынша 25 миллионнан астам көшірме сатылды. Келесі онжылдықтарда роман әлемнің көптеген ағылшын тілді елдеріндегі орта мектептерде және университеттік әдебиет курстарында оқуға міндетті болған шығармаларының бірі болды.
1998 жылы роман Modern Library баспасының нұсқасы бойынша XX ғасырдың 100 үздік ағылшын тілді романдар тізіміндегі № 2 нөмірмен белгіленді, тек Джойстың "Улиссінен" кейін. "Le Monde нұсқасы бойынша ғасырдың 100 кітабы" тізімінде роман 46-орынды иеленді.
Дереккөздер
Санат:Америкалық романдар Санат:1925 жылы шыққан кітаптар
Селсоқ
Селсоқ. Ықлассыз, енжар мағыналары кейде осы сөзбен де айтылады. «Лейтенант мені аса елемегендей селсоқ тыңдады» (Ж. Қизатов, Өмір.). «Селсоқ» сөзінің төркіні жүйесі басқа тілден. Дәлірек айтқанда, парсы тілінен ауысып келген. Бұл тілде «дэлсухтэ» сөзі біздің түсінігіміздегі «ренжіген», «қамыққан» мағыналарында қолданылады. Бір тілден екінші тілге сөз ауысқанда аз-кем дыбыс өзгерістері болып отыратынын жоғарыда талай кездестірдік. «Дэлсухтэ» тұлғасы парсы тілінің өзінде екі түбірдің бірігуінен пайда болған: біріншісі — дэл (біздегі «жүрек» мағынасында), екіншісі — сухтэ (бізше — мұңды, жабырқау). Осы деректер бойынша, «дэлсухтэ» сөзін қазақ тіліне аударғанда «жүрек мұңы» немесе «мұңды жүрек» мағынасын береді. Жүрегі мұңды адам ренжулі, қамығуда болатынын ескерсек, «дэлсухтэ» тұлғасының парсы тілінің өзінде дұрыс мағынасында қолданылып тұрғанын байқаймыз. Біздің тілімізге ауысқанда қамығу, ренжу нәтижесінен туатын - ықлассыз, енжарлық мағыналарын меншіктенген.
Камсегре
Камсегре (Campsegret) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24077, пошта индексі — 24140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 399 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,85 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Зиптенфельде
Зиптенфельде (Siptenfelde) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Кведлинбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 605 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,70 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 290. Муниципалитеттің басшысы — Райк Тимлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Басылымға көрсеткіш
Басылымға көрсеткіш - осы басылымда бар, мысалы, шығармалар жинағында шығарма бас тақырыбының алфавиттік көрсеткіші жеке шығармаларды іздестіру; басылым көрсеткіш осы басылымда бар пәндік, атаулық, географиялық және басқа құжаттардың мазмұнын түрлі аспектілерінде терендей бағдарлау ісін қамтамасыз ететін, осы басылымда бар шығармалардың құрамын немесе мазмұнын ашып беретін басылым анықтама аппаратының бөлігі.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Оразғали Тінәліұлы Жұмағұлов
Оразғали Тінәліұлы Жұмағұлов (1911, қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданы - 11.6.1944) -жауынгер-актер, әнші. Қазақ драма театрының студиясын бітірген (1935). 30-жылдары Риддердің (кейіннен Лениногорск) қорғасын зауытында жұмысшы бола жүріп, осындағы Жұмысшы жастар театрының спектакльдеріне қатысады. 1933 - 41 ж. Қазақ академиялық драма театрында актер болды. Жұмағұлов - Ғ.Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш - Баян сұлу" трагедиясындағы Қозы ролінің тұңғыш орындаушысы. Ойнаған рольдері қатарында Жағыпар(С.Сейфуллиннің "Қызыл сұңқарларында"), Серік (Б.Майлин мен Мүсіреповтің "Амангелдісінде"), Вася (Н.Ф. Погодиннің "Менің досымында"), т.б. бар. 2-дүниежүзілік соғыста ерлікпен қаза тапты. Даңқ орденімен марапатталған.
Борепер (Сен-Маритим)
Борепер (Beaurepaire) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76064, пошта индексі — 76280.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 472 адамды құрады. Халық тығыздығы — 166,78 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Камилло Гольджи
Танылуы
К. Гольджи жүйке жүйесі гистологиясы және морфологиясы туралы іргелі ғылыми еңбектер жазып қалдырған. Ол 1873 жылы жүйке ұлпасының гистологиялық препараттарын дайындау әдісін жасап, жүйке жасушаларының екі түрін ажыратып анықтаған. Камилло Гольджи 1898 жылы ми нейроциттері цитоплазмасында орналасқан тор төрізді құрылымның бар екендігін анықтады. Бұл құрылым кейіннен Гольджи аппараты деп аталды. К. Гольджи 1906 жылы С. Рамон-и-Кахальмен бірге Нобель сыйлығын алған.
Гольджи аппараты, Гольджи кешені (грек. apparatus goigiensis, dcomplexus golgiensis, apparatus - аппарат, complexus — жиынтық, кешен, Golgi - итальян ғалымы) — биологиялық жарғақпен (мембрана) шектелген жасуша органелласы. Электрондық микроскоппен қарағанда бұл органелла үш түрлі құралымдардан: созылыңқы келген қапшықтар мен көпіршіктерден және түтікше келген қуыстардан (вакуольдерден) тұрады. Бұл құралымдар сыртынан жарғақтармен (мембраналармен) шектеліп, жасуша цитоплазмасында шоғырланған шағын аймақтар түзеді. Осылай жекеленіп орналасқан цитоплазма аймағын диктиосома деп атайды. Бір диктиосомада 5-10 шақты созылыыңқы қапшықтар мен түтікшелер және көпіршіктер орналасады. Гольджи аппараты өзінен секрет бөледі және біріншілік [[лизосомаларды түзеді.
Сілтемелер
Санат:7 шілдеде туғандар Санат:21 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:Италия медиктері Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Гистологтар Санат:Санкт-Петербург ғылым академиясының мүше-корреспонденттері Санат:Ресей Ғылым академиясының мүше-корреспонденттері (1917—1925) Санат:КСРО Ғылым академиясының мүше-корреспонденттері Санат:Геттинген ғылым академиясының мүшелері Санат:Пруссия ғылым академиясының мүшелері Санат:Нидерланд корольдік ғылым академиясының мүшелері Санат:Леопольдина мүшелері Санат:Павиа университеті оқытушылары Санат:Павиа университеті ректорлары
Деннисвилл (Мэн)
Деннисвилл (Dennysville) — Мэн штатының Вашингтон округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 319 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 39.2 км² шамасында. FIPS коды — 23-17355.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Шалқар (Қарасай ауданы)
Шалқар — Алматы облысы Қарасай ауданы, Жандосов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаскелең қаласынан батысқа қарай 4 км-дей, округ орталығы Жандосов ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 2 км-дей жерде, Қаскелең өзенінің жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1546 адам (761 ер адам және 785 әйел адам) болса, 2009 жылы 3089 адамды (1531 ер адам және 1558 әйел адам) құрады.
Тарихы
1996 жылға дейін “Плодоягодное” деп аталған. 1958-1997 жылдары О.Жандосов атындағы жеміс-жүзім өсіретін Алмалы ғылыми-өндірістік бірлестігінің бөлімшесі болды. Оның негізінде Шалқарда ӨК және шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
Ансалта (өзен)
Ансалта — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Андийское Койсу өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сулак өзені бастауынан Чиркейск су торабына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Оринь
Оринь (Origne) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33310, пошта индексі — 33113.
Соболинка (Катата тармағы)
Соболинка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катат өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Оринь
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Соболинка (Катата тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Оринь
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Соболинка (Катата тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Жолақты бұлшықет ұлпасы
Жолақты бұлшықет ұлпасы (textus muscularis transversostriatus textus — ұлпа, musculus — бұлшықет, transversum — көлденең, striatus — жолықты) — жануарлар организмдерінің кеңістіктегі қимыл-қозғалысын және мүшелердің салыстырмалы қозғалысын қамтамасыз ететін ұлпа. Жолақты бұлшықет ұлпасы көлденең жолақты бұлшықет ұлпасы деп те аталады.
Жолақты бұлшықет ұлпасы қаңқа бұлшықеттерін құрайды. Ол өңештің (кейбір жануарларда), тілдің, жұтқыншақтың қабырғасында орналасып, осы мүшелердегі ерікті жиырылу процесін іс жүзіне асырады. Жолақты бұлшықет ұлпасының жұмысын сомалық жүйке жүйесі реттейді. Ет талшығының пішіні цилиндр тәрізді, сыртынан сарколеммамен қапталған. Сарколемма плазмолемма мен негіздік жарғақтан құралған. Негіздік жарғақ пен плазмолемманың аралығында бұлшықет талшығы үшін камбиальды қызмет атқаратын ұзынша келген жасушалар — миосателлиоциттер орналасады. Бұлшықет талшығының сопақша келген ядролары саркоплазманың шеткі жағында, ал жиырылу қызметін атқаратын протеинді жіпшелер — миофибриллалар, саркоплазманың орталығында орналасады. Бұлшықет талшықтары борпылдақ дөнекер ұлпалық аралық (эндомизий) арқылы өзара байланысып, қомақты мүше - Бұлшықетті құрайды. Миофибриллалар кезектесе орналасқан күңгірт түсті (анизотропты) және ашық түсті (изотропты) дискілерден тұрады. Осы кезектесе орналасқан дискілерге байланысты миофибриллалар көлденең жолақты болып көрінеді. Жолақты Бұлшықет ұлпасы мезодерманың миотомынан, ал организмнің бас аумағында кездесетін кейбір вицеральды бұлшықет мезенхимадан дамиды.
Жардин (Мату-Гросу-ду-Сул)
Тарихы
Қала 1946 жылы құрылған.
Хан ату
Хан ату- Қазақтың ұлттық ойындарының бірі.
Ойынға көп асықтары бар 2 немесе 4 ұл бала қатыса алады. Үстел алдында отырып, бүкіл асықтарын шығарады (мысалы, 3 адам 10 асықтан). “Хан” түрінде белгі бір асықты тандайды және бір немесе бірнеше асықтарды ортаға қояды, сосың оларды қолға алып, кезекпен едеңге лақтырады. Егер осы уақытта “хан” алшы қалпында болса, онда осы қалпында тұрған асықпен оны соғу керек. Дәл осылай “хан”, бүк немесе ішік қалпында болса. Соққан асықты қалтасына салып, қатысушы ойынды жалғастырады. Егер ойнаушы”ханға” көздегенде басқа асыққа тигізсе немесе мүлдем тигізбесе, онда ол ойыннан шығады. Асықтарды келесі жинайды және лақтырады. Ойын асықтары біткенше дейін жалғаса береді.
Бір ережені ескертуі жөн: асықты лақтырғанда, “хан” асықтардын астында қалуы мүмкін және асықтардан тазаланбайды. Сонда лақтырған: “хан талапай” деп бақырады. Ойнаушылардың бәрі, асықтарға жауылып көбірек алуға таласады.
Дереккөздер
1. Қазақ халқының сал-дәстүрлері кітабы, Атамұра 2011ж.
2. ↑http://kitaptar.com/
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Монтелапьяно
Монтелапьяно (Montelapiano) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 88 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 66040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
1808 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1808 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1808 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
IC 4875
IC 4875 — Телескоп шоқжұлдызында орналасқан Im/P типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63433, ESO 232-12.
Сыртқы сілтемелер
IC 4875 Санат:Телескоп (шоқжұлдыз)
Үмітжан Рахметоллақызы Жұмақова
Үмітжан Рахметоллақызы Жұмақова (21.1.1954 ж.туған, қазіргі Алматы облысы Үштөбе станциясы) - музыкатанушы, өнертану кандидаты (1985). Алматы Республикалық арнаулы музыка мектебін (1972), Мәскеу консерваториясын (1977), ал 1981 ж. аспирантурасын бітірді. 1981 - 98 ж. Алматы консерваториясында (қазіргі Қазақ ұлттык консерваториясы) педагогикалық қызметпен айналысты; 1998 жылдан Қазақ ұлттық музыка академиясының (Астана) ғылыми жұмысы жөніндегі проректоры.
Атиохимиялық іздеу әдісі
Атиохимиялық іздеу әдісі - газдық фазадағы шашыранды элемент- терді зерттеуге негізделген. Газ, мүнай, қазынды көмір мен радиоактивті кендерді іздеуге қолданылады. Ол үшін зертгелетін аудан (геологиялык күрылымына карай) тік бүрышты іздеу торына бөлінеді, оның қашыктыгы 1:25000 — 1:50000 масштабына сөйкес болады. Тораптың орбір нүктесінде бүргыланып, арнайы газжинагыш арқылы терендігі 1,5—2 м топырақ ауасы алынады. Ол үлгіден кейіннен сутекті көміртек газының мөлшері анықталады.
NGC 4134
NGC 4134 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4134 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38605, UGC 7130, MCG 5-29-23, ZWG 158.31, KUG 1206+294, IRAS12066+2927.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Гурбановци (Кюстендил облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2567. ЕКАТТЕ коды — 18112.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Артур Конан Дойль
Артур Игнатиус Конан Дойль (Дойл) (Sir Arthur Ignatius Conan Doyle; 1859 жыл, 22 мамыр – Эдинбург, Шотландия – 1930 жыл 7 шілде, Кроуборо, Сассекс) – шотланд және ағылшын жазушысы.
Дүниежүзілік атаққа Шерлок Холмс туралы детектив жанрында жазылған шығармаларымен, профессор Челленджер туралы ғылыми-фантастикалық, бригадир Жерар туралы юморлық шығармаларымен ие болады. Сондай-ақ Конан Дойль – («Ватерлоо», «Ангелы Тьмы», «Огни судьбы», «Пёстрая лента») пьесаларының және (1898) «Песни действия» және «Песни дороги» баллада жинағы) өлеңдерінің, («Записки Старка Монро», сондай-ақ «Загадка Старка Монро» шығармасының) автобиографиялық очерктерінің авторы.
Балалық шағы
Артур Конан Дойл өнер мен әдебиеттегі жетістіктерімен танымал ирландиялық католик отбасында дүниеге келген. Конан есімі оған анасының ағасы, суретші және жазушы Майкл Эдвард Конан ның құрметіне берілген. Әкесі - Чарльз Альтемонт Дойл (1832-1893), сәулетші және суретші болған. Әкесі 1855 жылы 31 шілдеде 23 жасында 17 жасар Мэри Джозефина Элизабет Фолиге (1837-1920) үйленеді.
Мэри кітаптарды жақсы көретін және әңгімелеуге үлкен таланты болған. Анасынан Артур рыцарьлық дәстүрлерге, ерліктерге және шытырман оқиғаларға деген қызығушылығын мұра етті."'Әдебиетке деген шынайы сүйіспеншілік, жазуға деген құштарлық өзімнен, меніңше, анамнан», – деп жазды Конан Дойл өзінің өмірбаянында'"
Болашақ жазушының отбасы ауыр қаржылық қиындықтарды бастан өткерді – себебі әкесі алкоголизмнен зардап шегетін, сонымен қатар өте ауыр психикалық ауруы болды. Артурдың мектеп өмірі Годдер дайындық мектебінде өтті.
Бала тоғыз жаста болғанда, бай туыстары оның оқуына ақы төлеуді ұсынды және оны келесі жеті жылға Стонихурст иезуит колледжіне (Ланкашир) жіберді, сол жерден болашақ жазушы діни және класстық системаға, физикалық жазалауға деген жек көрушілікті тудырды. Сол жылдардағы аз ғана бақытты сәттері, анасына жазған хаттармен байланысты болды: Дойл өмірінің соңына дейін анасына ағымдағы оқиғаларды егжей-тегжейлі сипаттауды әдетке айналдырды. Барлығы Артур Конан Дойлдың анасына жазған 1500-ге жуық хаты сақталған: Сонымен қатар, интернатта Дойл спортпен, негізінен крикет пен айналысқанды ұнататын, сонымен қатар ойлап тапқан әңгімелерді айтатын ертегіші таланты болған.
Колледжде оқып жүргенде Артурдың ең ұнатпайтын пәні математика болды.
Оған қоса Дойлға сынып әріптестері – италиандық ​​ағайынды Мориартилер Дойлға жиі тиіскен деп айтылады. Осы мектептік эпизодтар, кейінірек Конан Дойлдың «Холмстың соңғы ісі» әңгімесінде «''қылмыстық әлем данышпаны – математика профессоры Мориарти» бейнесінің пайда болуына әсер етті дейді.
1876 ​​жылы Артур колледжді бітіріп, үйіне оралды.
Дереккөздер
Санат:1859 жылы туғандар Санат:Англия жазушылары Санат:Шотландия жазушылары Санат:Шотландия медиктері Санат:1930 жылы қайтыс болғандар Санат:22 мамырда туғандар
Мен
МЕН – адамның шығармашылық қабілетін тереңнен қозғап, мәнін айқындайтын философиялық категория. “Мен” субьектінің таным процесіндегі белсенділігін көрсетеді. Сондықтан оны сезіммен, қоршаған ортаны қабылдап танумен байланыстыра анықтау батыс психология теорияларында басты орын алады.
Оған алғаш мән берген француз философы Р.Декарт еді. Оның пікірі бойынша, танымды іске асыратын субъект – жеке адам – яғни “Мен”. Әрбір “Мен” үшін ешбір шүбә туғызбайтын қағида: “Мен ойлаймын, ендеше мен бармын” (Р.Декарт). Ол ешбір дәлелдеуді қажет етпейтін аксиома. Декарттан кейін “Мен” ұғымын күрделі құбылыс ретінде ашып көрсеткен неміс классикалық философиясы. И.Кант транценденталды субъект ұғымын “Мен” ұғымымен ұштастырады. И.Г. Фихте “Мен” – танымның (ғылымның) шеңберіндегі абсолютті бастау, өйткені білімнің болу мүмкіндігінің өзі “Меннің белсенді, өзін-өзі жасау қызметіне негізделеді” деді. “Меннің” ұдайы әрекеттік болмысынан “Мен емес” дүниесі туындайды. Фихте абсолют “Меннің” өзіне-өзі тең, сәйкес келетінін дәлелдеп, өзіндік ішкі дамуы бар екенін айқындады.
Абсолют “Меннің” келесі даму кезеңі, яғни “Меннің” “Менге” және “Мен емеске” тең дейтін принципі таным процесінің негізгі мәнін жан-жақты, толығырақ ашты. Өйткені екі принциптің бірі теория, екіншісі тәжірибелік танымды көрсетсе, үшінші принцип олардың өзара байланысын диалектті негізде ашты, сондай-ақ адамдардың тәжірибелік қызметін айқындауға мүмкіндік берді. Неміс классикалық философиясында осы ойды жалғастырып, әрі қарай дамытқан Ф.Шеллинг пен Г.Гегель. Философия тарихында “Мен” және “Мен еместің” мәнін ашу үлкен шығармалық мәнге ие болды. Осы принцип арқылы Шеллинг табиғаттың диалектті мәнін ашса, Гегель қоғамның пайда болуы мен дамуын терең зерттей отырып, теория ойлау процесінің мәнін ашты. Гегель “Мен” және “Мен еместің” диалектті мәніне сүйеніп, таным теориясын дамытумен ғана шектелген жоқ. Ол адамның теория және тәжірибелік даму процесі сананы, өзіндік сананы жетілдіретінін, ал олардың тарихи, қоғамдық даму процесі рухқа әкелетіндігін терең филосия оймен көрсетті.
Дәстүрлі қазақ дүниетанымында “Мен” ұғымы рухани-танымдық мәнге ие маңызды филосиялық категория. Мәселен, орта ғасыр жәдігері Қ.А. Иасауидің “Даналық кітабында” оның өзін-өзі тануы, яғни өз “Меннін” тануы алғашқы хикметтерінен-ақ көзге түседі. “Шәкірттерге дүр мен гауһар шаштым мен”, “Дәптер сәни сөзін аштым мен”, сияқты жыр жолдарында ғұлама әр сөйлемдегі негізгі ойларын шумақ соңында қайталанып келетін “мен” есімдігімен түйіндеп отырады. Ғұлама “Мен” деген жеке сөзге, бір ұғымға ғана зор ақпараттық ауқым беріп, терең мән сыйғызған. “Диуани хикметте” “Мен” ақиқатқа жетудің мәні, тылсым сыры ретінде үнемі қайталанып келіп, бірде шәкірттің “Менін” білдірсе, бірде ұстаздың Менін білдіреді. Ақын хикметтерін оқыған әрбір оқырман Иасауидің үнемі бірінші жақтан айтылған жаратушыға арналған мінажат, ғибадатын оған ілесе бірге қайталайды. Осылайша сопының Құдай алдындағы өзін күпірмін, шүкірсізбін, лайықсызбын деп сезінген қаупін және фазыл кеңшілігінен күткен үмітін, Хаққа махаббатын өз жанымен сезінеді. “''Мен ұлы ғаламның бөлшегімін, мен – мұхиттың тамшысымын. Ұлы ғалам ақиқатына өзімнің мөлтек ғаламымды тану арқылы жетемін''” (Макрокосм – микрокосм) деген ғұлама “Мені” хикметтердің негізгі өзегі болып, жаңа сапалық өзгерістермен әр деңгейде көрініс береді. Ғұлама “Өзін білгені – хақты білгені, Құдайдан қорқып ынсапқа келгені” деген жыр жолдарында адамның өз “Менін” тануының маңызын нақты айтады. Осы өзіңді өзің тану арқылы хақты тануға нұсқайтын қағида “Өзін өзі білген ер бақытты, өзін өзі билеген ел бақытты” деген халық даналығында да көрініс тапқан. Осылайша өз “Менін” тану адам бақытының кілті деген ұғым халық санасында ғасырлардан бері өмір сүріп, тамырын тереңнен тартып, зор рухани-танымдық мәнге ие болған. Абай дүниетанымында адамның рухы мәңгілік. Адам өлімі оның жоқ болуы емес, тән мен жанның айырылуы ғана: “Өлсе өлер табиғат, адам өлмес”, Мені мен “менікінің” айырылғанын “өлді деп ат қойыпты өңкей білмес”.
Абай “Мен” деп адам рухын оның негізгі мәнін атап, ақыл мен жанды рухтың сипаттары ретінде таниды. Яғни, “Ақыл мен жан мен өзім, тән менікі, “Мені” мен менікінің мағынасы екі, “Мен” өлмекке тағдыр жоқ әуел бастан “Менікі” өлсе өлсін оған бекі” дегенде “Менді” менікінен ажырата қарап, жан қажетін табуға “менікінің”, яғни тән мен нәпсінің жетегінде кетуден сақтандырады. Өткінші, алдамшы қызықтарға алданбай, баянды, мәңгі құндылықтарға ұмтылуға үндейді. “Менікі” “Менге” қарама-қарсы ұғым ретінде айқындалып, ол адам жаратылысының рухани бастауына қарсы нәпсілік табиғатына меңзейді. “Адам ғапыл дүниені дер менікі, Менікі деп жүргеннің бәрі Оныкі, Тән қалып, мал да қалып, жан кеткенде, Сонда ойла болады не сенікі?” Адамның өзінің шын “Менін” танып, менікінің тұтқынынан құтылып, рухани кемелдікке ұмтылуын басты мақсат-мұрат деп белгілейді.
Дереккөздер
Санат:Философия
Веськыд-Ничавож
Веськыд-Ничавож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Нича-Вож өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Айва-Яха
Айва-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ненянг-Юн өзенінің сол жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Миринда
thumb|200px|Миринда Миринда (Mirinda) – апельсин, лимон, грейпфрут, алма, банан, маракуйя, жүзім, ананас, құлпынай, таңқурай және гибискустың дәмі бар газдалған сусын бренді.
Миринданың апельсин хош дәмі 1990 жылдардың басында бренд осы дәмге қайта бағытталғаннан кейін Миринданың дүние жүзіндегі сатылымының көп бөлігін құрайды.
Сусын Қиыр Шығыс елдерінде де сатылады. Сусында газдалған, сондай-ақ газдалмаған дәмнің сегменті бар. Mirinda PepsiCo фирмасына тиесілі. Солтүстік Америка елдерінде үлкен сұранысқа ие. Mirinda 1958 жылы Испанияда шығарылады.
Санат:Алкоголсіз сусындар
IC 453
IC 453 — Үлкен Арлан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 453 Санат:Үлкен Арлан (шоқжұлдыз)
Таң шапағы
thumb|right|200px|Ф.Ницше 1882ж. thumb|left|200px|"Таң шапағының" бірінші басылым нұсқасы «Таң шапағы» Неміс философы Фридрих Ницшенің уәкілдік туындыларының бірі. Аталған кітап ең алғаш «Таң шапағы – Моральдың алжастыруы туралы толғаныс»（Morgenröte. Gedanken über die moralischen Vorurteile）деген атпен 1881ж. жарияланған. Аталған кітап мораль мен діннің келіп шығу қайнарының мәнді болғанына күмән келтіреді, мораль мен дінге қатысты психологиялық ауыру белгілерін айқындауға тырысады. Ф.Ницше гедонизмнің (рахатқұмарлық) адамзат өміріндегі жетектеуші, қозғатушы болу рөліне сенімсіздік білдіреді. Билеу, үстемдік ету, бойұсындыру, тәуелдеу түйсігінің адамзат тарихы мен өміріндегі айырықша рөліне назар аударады. Өмірдің шынайы мотивациясы түбегейлі мағынада «Билеу еркінен» туады деген идеяны қорғауға тырысты. Ол осы кітабында мораль мен мәдениет саласында бірдей релятивизм (салыстырмалық) идеясын ұстанып, христиан дініне қарата соған дейін де жасалған шабуылын одан сайын үдетті. Таң шапағы адам өміріндегі көптеген салалар туралы толғанады, үйленуден христиан дініне дейін, тәрбиеден патриоттыққа дейін, этикалық құлдықтан рухани азаттыққа дейін жанды шымырлатар пікірлермен айшықты түрде талдау жасалады. Кітапта позитивизмдік сананың ізі де айқын байқалады. "Мәңгілік қайталаным" идеясы да мұнда өз өрнегін табады. Қарсы жақты сүю мен аялау оған өз күшіңді көрсету амалы; қарсы жаққа тиісу, қорлау, залал жеткізу де өз күшіңді көрсету амалы; сен қайсысын таңдамақшысың? ("Таң Шапағы") Ф.Ницше бұл кітабында жазған нақылдарының («Таң шапағында» 575 нақыл сөз бар) айтар ойы тұнық, пікір жүйесі байсалды, көркемдік стилі жетілген, оқыған адамға өзгеше сезім сыйлайды. Шығарма бойында оқырманды мәжбүрлеген идеялар аз, ақталулар мен түсіндірулер лайықты мөлшерде. Бұл кітабы оның кемел шағына жеткенінің белгісі болды. «Таң шапағын» алғаш рет ағылшын тіліне аударған J.M. Kennedy оны «психологтарға арналған кітап» деп бағалаған екен.
Дереккөздер
Санат:Философия Санат:Кітаптар Санат:Ницше шығармалары Санат:Философиялық шығармалар
Вильясрубиас
Вильясрубиас (Villasrubias) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Эль-Реболлар ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 245 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 39,50 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 125 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Ильмензее
Ильмензее (Illmensee) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Зигмаринген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1997 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 24,92 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 37 056. Муниципалитеттің басшысы — Бернхард Штадлер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Биқасап
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
1809 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1809 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жерасты суларыньң орналасу жағдайы тұрғысынан жасақталған жіктемесі
Жерасты суларын олардын орналасу жағдайы тұрғысынан жіктеу. Бұл тұрғыдан жер қыртысында төрт түрлі белдем сулары жіктеледі, олар: ауалану белдемінің сулары (топырақ сулары,су булары, кілкіме, т.б.); грунт сулары; арынсыз қойнауқатаралық сулар; сутіректермен бір-бірінен оқшауланған сулы қойнауқаттарға (горизонттарга, кешендерге) шоғырланған қанығу белдеміне тән қойнауқаттық арынды сулар.
Атынды ата
Атынды ата - Қазақтың ұлттық ойындарының бірі.
Бұл ойынды жастар кештерінде жиі ойнайды. Бұл үшін көзді жауып, байлап тұратын орамал және ұзындығы 1-1,5 м таяқ керек. Қатысушылар көп болғанымен ойын қызықты болады. Жиналғандар қолдарынан ұсталынып шеңберге тұрады. Ортаға көздерін жауып байланған ойнаушы шығады. Ол кез келгенді таяқпен көрсетіп: “атынды ата” – деп айтады. Бұл, таяқтын басқа шетінен ұстасып, танымды болмау үшін өзгерген дауысымен әркез атты айтады. Егер “көзі көрмейтін” таяқпен тигізгенді дұрыс айтса, онда ол сонымен бірге орынымен ауысады, ал егер қателессе, онда қала береді.