cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Үлкен Сякута-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Вэллсвилл (Миссури)
Вэллсвилл (Wellsville) — Миссури штатының Монтгомери округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.7 км². FIPS коды — 29-78406.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1,423 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Монтгомери округы (Миссури)
Роберт Манделл
Манделл Роберт Александр (Mundell, Robert A(lexander) (туған жылы 24 қазан 1932 жыл, Кингстон, Онтарио, Канада), Канадада туған американдық экономист..
Ақша айналымы және тиімді валюталық зона мәселелері бойынша жұмысы үшін 1999 жылы экономика саласында Нобель сыйлығына ие болды. Британдық Колумбия университетінде (бакалавр, 1953), Вашингтон университетінде (магистр, 1954) және Массачусет Технологиялық институтында (доктор, 1956) оқыды.
Чикаго (1956-57) және Колумбия университеттерінде (1957) сабақ берген. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ВАЛЮТА ҚОРЫНДА жұмыс істеп жүріп, валюта бағамының ақша-кредит саясатына тигізетін ықпалын зерттеген.
1961 жылы еркін еңбек және капитал қозғалысымен сипатталатын экономикалық мемлекеттерде бірыңғай валюта болуы мүмкін деген теория жасайды. Бұл теория Еуропа одағының 1999 жылы 1 қаңтарда ЕВРОНЫ, бірыңғай валютаны енгізуге ықпалын тигізді.
Дереккөздер
Санат:Канада экономистері Санат:Экономикадан Нобель сыйлығының иегерлері
Соловец аралдары
Соловец аралдары – Солтүстік Мұзды мұхиттың Ақ түбегі бен Онега кірмесінің аралығындағы аралдар тобы. Аумағы 347 км². Жағалауы күшті тілімделген. 6 аралдан (ірілері – Соловец, Анзер, Үлкен Муксалма, Кіші Муксалма) тұрады. Гранит пен гнейстен түзілген. Жер бедері қырқалы ( биіктігі 107 м). Басым бөлігі қарағайлы-шыршалы орман, батпақты болып келеді. 500-дей көл бар, оның біразы каналдармен жалғастырылған. Соловец монастры кешені Соловец аралдарында (16 – 19 ғ.) орналасқан. 1974 жылдан бастап мемлекеттік тарихи-архитектуралық және табиғи музей қорығына айналдырылды. Туризм дамыған.
Санат:Соловец аралдары
Викингтер
Викингтер - норвегтердің, даттар мен шведтердің бабалары. "Викинг" сөзі тура мағынасында "қойнаудан шыққан адам" деп аударылады. Қойнаулар мен шығанақтарда жасырынып жүретін теңіз қарақшыларын осылай атаған. Викингтердің сүйікті істері екеу еді - соғысу және той тойлау. Олар кемемен саяхатқа шығып, жағалаудағы өңірлерге шабуыл жасайытн болған. Жаңа жерлерді басып алып, тұрғындарын өздеріне бағынышты етіп, олардан тұрақты түрде алым - салық алып тұрған.
Викингтердің мифтері
Викингтердің мифтерінде алғашқыда шексіз кеңістік қана болған уақыт бастауы туралы әңгімеленеді. Содан кейін ғаламның ортасынан алып ағаш - Иггдрасиль, әлемнің негізі, өмір мен тағдыр ағашы өсіп шығыпты. Әлем ағашы бүкіл тоғыз әлемді біріктіреді, ал оның тамырлары үш патшалыққа тарайды деп білген. Бір патшалықтың ыстық болғаны соншалық, онда ешкім өмір сүре алмаған. Оны отты семсермен қаруланған дәу қорғап тұрады. Солтүстіктегі тамырының астында суық пен мұз патшалығы орналасқан. Ал соңғы, үшіншісі - құдайлардың жарқын патшалығы. Әлемдік ағаштың тамырларын жауыз айдаһар Нидхегг жалықпай кеміре берген. Көне аңыздар мынаны ескерткен: айдаһар ағашты түгел кеміріп бітірген кезде, ақыр заман болады. Иггдрасиль ағашы адамдар әлемін құдайлар патшалығымен кемпірқосақ арқылы біріктірген. Әлемдер арасындағы осы көпірмен адамдар кейде құдайларға да бара алатын болған. Викингтер қан төгіп құрбандық шалатын болған. Көбінесе құрбандыққа жануарларды шалған. Абыздар кейде мұндай ұлы құрбандыққа құдайлар разы болмақ деп корольді де өлтіреді екен.
Жоғары құдайы
Викингтердің жоғарғы құдайы - Один. Ол шайқастардың және өлілер патшалығының құдайы болған, сондай - ақ сиқыршылыққа жебеушілік еткен. Оны қолына балта мен найза ұстаған қата жауынгер кейпінде бейнелеген. Один жалғыз көзді болған, себебі бір көзін сиқырлы бал қайнарынан бір жұтым даналық алу үшін беріпті.Бастапқыда Один даналық құдайы саналған. Оның аспандағы жоғарғы құдайға айналуы әскери одақтардың нығаюымен байланысты. Ол әскери жасақтардың жебеушісі болды, ал мұндай міндет уақыт өте келе неғұрлым маңызды деп санала берді. Сонымен қатар, адамдардың о дүние туралы түсініктері өзгерді. Құдайдың бір бөлігі аспанда деп шешті олар. Өлілердің бұл құрметті патшалығы шайқаста қаза тапқан ержүрек жауынгерлерге арналған екен.
Дерексөздер
Санат:Еуропа тарихы Санат:Викингтер
Розора
Розора (Rosora) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Анкона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1879 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 196 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 60030.
Елді мекеннің қамқоршысы — архангел Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Ландеда
Ландеда (Landéda) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Брест округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29101, пошта индексі — 29870.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Ақсу (Бөрлі ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсай қаласынан оңтүстікке қарай 30 километр жерде, Жайықтың сол саласы - Шыңғырлау өзенінің жағалауындағы қамыс, құрақ аралас бетеге, сұлыбас, т.б. өр түрлі астық тұқымдасты шөптесін өскен шалғынды-қоңыр, қызылқоңыр топырақты, құрғақ далалық белдемде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 854 адам (442 ер адам және 412 әйел адам) болса, 2009 жылы 504 адамды (245 ер адам және 259 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі тың жерлерді игеру жылдары (1954) осы маңда «Ақсу» астық өсіру кеңшары ретінде қаланды. Оның негізінде 1997 жылдан Ақсуда жене Жаңақоныс ауылында 10 шаруа қожалығы құрылған.
Инфрақұрылымы
Орта, бастауыш мектептер, мөдениет үйі, кітапхана бар. Халыкқа дәрігерлік амбулатория мен фельдшерлік-акушерлік пункт қызмет көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Бөрлі ауданы елді мекендері
Ю-Ил
Ю-Ил — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кылтым-Ю өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мандель Жорж
Мандель Жорж (шын есімі Луи-Жорж Ротшильд) (Georges Mandol; Louis-Georges Rothschild) (5 маусым 1885 жыл, Шату, Франция — 7 шілде 1944 жыл, Фонтенбло), француз саяси қызметкері. . Табыскер еврей отбасының мүшесі, Ж.КЛЕМАНСОНЫҢ жеке көмекшісі (1906-09, 1917-20), Ұлттық жиынның депутаты (1919-24, 1928—40) болып қызмет еткен, билік лауазымдарын (1934—40) атқарған. Болашақ ішкі істер министрі (1940) П.РЕЙНОНЫҢ Германиямен бейбітшілікке келейік деген пікірінен бас тартуды қолдады.
1940 жылы қамауға алынады, Францияда және Германияда қамауда болған. 1944 жылы Парижге алып келеді, коллаборационистік полиция бастығының бұйрығымен атып тасталынады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Вера Евстафьевна Попова
Ве́ра Евста́фьевна Попо́ва (қыз кезінде Богдано́вская ) (1867—1896) — химия ғылымдарының докторы, танымал хирург, Е. И. Богдановского атындағы медициналық-хирургиялық академияның профессорының қызы. Алғашқы орыс әйел химиктерінің бірі.
Әдебиет
Санат: Химиктер Санат:Әйел ғалымдар
Досель
Досель (Docelles) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88135, пошта индексі — 88460.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 985 адамды құрады. Халық тығыздығы — 112,7 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Крюг спирометрі
Крюг спирометрі — адамдардағы газ алмасуды және организмге қабылданған оттегінің мөлшерін анықтайтын құрал. Крюг спирометрі бірінің ішінде екіншісі орнатылган металл жәшік, екі жәшік қабырғаларының арасына су толтырылады, жәшіктің үсті қақпақпен жабылады. Қақпақгың астында оттегі болады. Тексерілуші адам арнайы маска (мұрындық) киіп, оттегін жұтады және жәшік ішінде демін шығарады. Оттегі көлемі кеміген сайын жәшік қақпағы төмен түседі де, деммен шыққан көмір қышқыл газы жәшік ішіне қойылған натрий гндроксидке сіңеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Қазбасқазған
Қазбасқазған – Латыпқазған қонысының оң түстік-шығысындағы құдық. Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданында орналасқан.
Теңіз деңгейінен 150 м биіктікте жатыр. Тереңдігі 21 м, су шығымы 500 л/сағ. Сол түстігінде Апан, оң түстігінде Шегенқазған, батысында Өтеу, Мысық құдықтары бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құдықтары Санат:Маңғыстау ауданы географиясы
Естен тану
Естен тану — қатты күюдің, қансыраудың, қатерлі басқалай дерттің, организмде қажетті су мөлшерінің жетіспеушілігінің немесе аса қатты аллергиялық реакцияның салдарынан болатын адам өміріне қауіпті құбылыс. Сондай-ақ естен тану жағдайын іштен көп қан кету де тудыруы мүмкін.
Естен танудың белгілері
Естен тану жағдайын болдырмау немесе одан тез айықтырып алу үшін не істеу қажет? Естен танудың алғашқы белгілері немесе сондай жағдайдьң қаупі байқала бастағанда:
Ал сырқат адамның басы қатты зақымданған болса, оны жартылай отырған қалыпта жатқызған жөн.
Сырқат адам ес-түссіз жатқан жағдайда:
Стоматология терминдерінің аудармасы
Естен тану ( syncope). Күтпеген жерден адамның есінен тануы. Мұнда ми-қан айналысы бұзылып, жауап реакциясы әлсірейді. Тыныс алу нашарлап беті қуқыл тартып, аяқ-қолы мұздайды.
Дереккөздер
ISBN 5-615-01453-9
Санат:Алғашқы көмек Санат:Медицина Санат:Стоматология
NGC 372
NGC 372 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1876 жылы 12 желтоқсанда Джон Людвиг Эмиль Дреер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 372 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: NGC 370, same as N 370.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Уперизациялау
Дереккөздер
Санат:Медицина
Сен-Пьерр-дю-Шам
Сен-Пьерр-дю-Шам (Saint-Pierre-du-Champ) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43217, пошта индексі — 43130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 494 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Петр Степанович Бочарников
Петр Степанович Бочарников (1907, Ресей, Алтай өлкесі, Шаршинск ауданы Ермачиха ауылы - 14.4.1944, Молдова, Гура Быкули ауылы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, лейтенант, атқыштар взводының командирі. 1930 жылы Батыс Қазақстанға (Шығыс Қазақстан облысы Алтай қаласы) қоныс аударып, кеніште жұмыс істеді. 1943 жылы ақпанда Бочарников Кеңес әскері қатарына алынып, Әндіжан жаяу әскер училищесін бітірді. Ол 1 және 2-Украина майдандарында болды. 1944жылы сәуірдің 13-інен 14-іне қараған түні Бочарников бастаған взвод Днестр өзенінен бірінші болып өтіп, плацдармды басып алды. Жаудың бораған оғынан бірнеше жауынгер жараланып, 15 жауынгер айнала қорғаныс шебін құрып, шабуылға тойтарыс берді. Оққа ұшқан пулеметшінің орнына келген Бочарников плацдармды қорғап қалды. 14 сәуір күні Гура Быкули ауылына (Молдова) басып кірерде жаудың екі пулемет ұясы мен сарайға бекінген пулеметшілерін жойып, өзі сол жерде қаза тапты. Осындай ерлігі үшін Бочарниковқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағыньң Батыры атағы берілді (14.09.1944). Ленин орденімен марапатталды. Алтай қаласындағы көшеге Бочарников есімі беріліп, сол көшенің бойындағы бір үйге мемориалдық тақта орнатылған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Сова (Шаква тармағы)
Сова — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шаква өзенінің оң жағалауынан 119 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Соус Гиффорд (Миссури)
Соус Гиффорд (South Gifford) — Миссури штатының Macon округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 50 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.5 км² шамасында. FIPS коды — 29-68852.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Поперечный (Каменка тармағы)
Поперечный — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Каменка өзенінің сол жағалауынан 13 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Варк-Яха
Варк-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Южная Тыдыотта өзенінің сол жағалауынан 93 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Чкалов ауданы
Чкалов ауданы — 1939-1963, 1964-1997 жылдары Солтүстік Қазақстан облысы мен Көкшетау облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Чкалово ауылы.
Тарихы
Чкалов ауданы 1939 жылы 16 қазанда Солтүстік Қазақстан облысының құрамында құрылды. Аудан облыстың орталық бөлігінде орналасты.
1944 жылы 15 наурызда аудан жаңадан құрылған Көкшетау облысына берілді. Аудан облыстың солтүстік бөлігінде орналасты.
1955 жылы 22 қазанда Чкалов ауданының аумағының бір бөлігі жаңадан құрылған Ленинград ауданына берілді.
1997 жылы 2 мамырда Чкалов ауданы таратылып, аумағы Тайынша (бұрынғы Красноармейск) ауданына берілді, ал 1997 жылы 3 мамырда Көкшетау облысының бүкіл аумағы, оның ішінде Тайынша ауданы да, Солтүстік Қазақстан облысына қосылды.
1986 жылы аудан құрамына 14 ауылдық кеңес кірген: Абай, Алабота, Амандық, Вишнёв, Донецк, Зеленогай, Краснокиев, Новодворов, Петров, Севастополь, Сүгірбай, Тихоокеан, Чкалов, Яснополян.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Буферлік қор
Буферлік қор, аралық қор — кәсіпорын қалыпты жұмыс істеуі үшін қажетті, айналым капиталына жататын босалқы қор. Буферлік қор қысқа мерзімді берешек пен босалқы қорлардың көзі болып табылатын капиталдардан қаржыландырылады. Мұндай қор тұрақты болуға тиіс және өндірістік құрылымның, фирманың шикізатпен, материалдармен жабдықталуына, шикізат бағасына қарай шаруашылық қызметтің болжалды нәтижелерін басшылыққа ала отырып есептеледі.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
Мұз бен от жыры
Мұз бен от жыры немесе Мұз бен алау жыры (A Song of Ice and Fire) — америкалық жазушы және сценарийші Джордж Рэймонд Ричард Мартинның эпикалық фэнтези-романдарының циклы. Дж. Р. Р. Мартин оны 1991 жылы жаза бастаған. Басында трилогия болатын, алайда қазір бес кітапқа жетті, жоспарда тағы да екі кітап бар. Бірінші үш кітап «Локус» сыйлығына  1997, 1999, 2001 жылы ие болды.
2015 жылы сәуірде сатылған кітаптардың саны 60 миллионға жетті, олар 45 тілге аударылды. The New York Times бестселлер тізімінде төртінші мен бесінші томдар бірінші орынға көтерілді. HBO телекомпаниясы осы роман бойынша түсірілген "Тақтар ойыны" телехикаясын шығарады (2017 ж. декре бойынша 7 маусым жарық көрді).
Дереккөздер
Санат:Мұз бен от жыры
Шапада-дус-Гимарайнс
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 940 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6 206,573 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,9 адам/км².
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Кенан Имирзалиоглу
Кенан Имирзалиоглу (Kenan İmirzalıoğlu 18 маусымда 1974 жылы Түркия Анкара Учем Байла ауылы дүниеге келді) — түрік актері әрі моделі Соңғы Османлы Яндем Әли Фильмдерде Имирзалыоғлу пайда болды Туған жері-Анкара қаласы,Учем Байла ауылы.
Түркияның белгілі актері әрі моделі ол 18 маусым 1974 жылы  Анкара қаласы Илчи ауданы  Учем,Байла деген жерде дүниеге келген,Йылдыз техникалық  унивирситетін математика бөлімі бойынша бітіріп,1995 жылдан бастап сәндік салонында жұмыс істеп 2001 жылы  "Best Model Of Turkey" және  "Best Model Of The World".
Деген байқаудың жеңімпазы болады,содан Осман Сынав деген режиссер "Асау жүрек" (1999-2002) деген фильмге түсіруге шақырады және ол өз келісімін беріп алғашқы киносына түседі, Угура Юджела  деген режиссер екі фильмге түсіуге шақырады оғанда өз келісімін береді фильмнің аттары  "Ымырт" және  "Аждаһа тұзағы" деген фильмдер және Кенанды осындай еңбегі үшін алтын колон деген сыйлық тартады,
Отбасы және балалық шақ
Кенан 1974 жылы 18 маусымда Учим (Бала, Анкара) ауылында дүниеге келген. Кенан Йылдыз және Мұстафа Имирзалыоғлы фермерлерінің отбасында кіші бала болып табылады. Кенанның Дервиш ағасы мен Ясмин әпкесі бар. Барлығы кішкентай Кенанның керемет сұлулығын атап өтіп, 12 жасқа дейін ауылда таң қалды.
Білімі
Туған ауылда бастауыш білім алып, 12 жасында Кенан Түркияның астанасы Анкараға барып, оқуын жалғастырды. Орта білім алып, Кенан Стамбулға жоғары білім алу үшін аттанды. Ол Йылдыз Техникалық Университетіне түсіп, бүгінгі таңда Кенан математика саласында бакалавр дәрежесіне ие.
Модельдік мансап
Кенан "Түркияның үздік үлгісі 1997" байқауына қатысып, 4000 үміткердің 20-на кірді. Ол финалға шығып, осы байқаудың жеңімпазы атанды. Сол жылы ол" әлемнің ең үздік моделі 1997 " байқауына қатысып, Түркияда жеңіске жетті.
Актерлік мансап
Модельдік конкурстардағы жеңістерінің арқасында оны продюсер және сценарист Осман Синав байқап, оған "Асау Жүрек" (Deli Yürek) сериалында басты рөлді ұсынды. Тану бірнеше жылдан кейін жемісті жұмыс жасады. Кенан 14 жобаға қатысты. Қазіргі уақытта оның соңғы жобасы (Мехмед. Әлем жеңімпазы / Mehmed. Bir Cihan fati) түрік арнасын "D"таратады.
Жеке өмірі
Кенан жеті жыл бойы актриса Зейнеп Бешерлермен кездесті, бірақ жұп "Эзель" сериалында Кенанды түсіру кезінде ажырасты. 2015 жылы ақпан айында Синем Кобалмен кездесті. Ақпан айында 2016 — жұп келісім туралы хабарлады. Үйлену 2016 жылы 14 мамырда өтті.
Дереккөздер
Санат:Балада туғандар
Мүйізторсық
275 × 183px|нобай|оңға|Мүйізторсық Мүйізторсық - ыдыс-аяқтың атауы.
Мүйізторсық - ірі қараның терісінен жасалатын сәнді торсық. Беті шимайторсық секілді шауып өрнектеліп, шытыраламен өонектеледі. Мүйізторсықтың түп жағы дөңгелек болғанымен, екі иіні қошқар мүйіз ою секілді сәндеп шығарылған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мәдениеті
Даттенберг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1576 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 38 009. Муниципалитеттің басшысы — Дитер Рункель.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Симоновка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Симоновка — Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы, Чистополь ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Новоишим ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 61 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 376 адам (190 ер адам және 186 әйел адам) болса, 2009 жылы 93 адамды (45 ер адам және 48 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ғабит Мүсірепов ауданы елді мекендері
Ф. М.Достоевский және Шоқан Уәлиханов
'''Ф. М.Достоевский және Шоқан Уәлиханов'''(«Ф . М . Достоевский и Чокан Валиханов»), жазушының мақаласы. Алғаш рет «Дружба народов» журналының 1956 жылғы 3-санында жарияланған. Бұдан кейін Әуезовтің «Мысли разных лет» (1961) жинағында, 5 томдық шығармалар жинағының 5-томында (Мәскеу, 1975), 20 томдық шығармалар жинағының 20-томында (1985) қайталанып басылды. Ф. М. Достоевский 1854 жылдың наурыз айынан бастап, 1859 жылдың 2 шілдесіне дейін Семей қаласында тұрды. Ол әуелде 7-Сібір шебі батальонында қатардағы солдаты боп қызмет етті, кейіннен унтер-офицер дәрежесіне көтерілді. Жергілікті қазақ көпесі, Құнанбайдың күйеу баласы Меңлібай Тінібаевтың үйіне қонаққа барып, қымыз ішіп, аңға шығып жүрген. Семейде Достоевский М. Д. Исаеваға үйленген. «Степанчиково селосы және оның тұрғындары», «Ағайдың түсі» атты шығармаларын осы Семей қаласында жазған. Шоқан Уәлиханов Құлжа, Қашқар сапарына барып-қайтқан кезінде Семейде ұзақ аялдап, Достоевскиймен етене сырласқан. Мақалада Ә. осы деректерді келтіре отырып. Ф. М. Достоевский мен Ш.Уәлихановтың 1854 жылдан бастап қалыптасқан достық қарым-қатынасын, бір-біріне идеялық тұрғыдан жасаған ықпалын, сол кездегі әлеуметтік-саяси жағдай туралы пікір алысуларын, Достоевскийдің Шоқанға деген ыстық ықыласын жазушының хаттары арқылы кеңінен талдап көрсетеді. Сол кездегі Ресейдің озық ойлы зиялыларының отар елдердегі ұлттық езгіге қарсы болған- дығын жене оның қазақ даласына да Достоевский сияқты ойшыл-күрескерлер арқылы тарағандығын баяндайды. Әуезов орыстың ұлы жазушысы Ф. М. Достоевскийдің өзі көкейкесті ойлары мен толғаныстарын қазақ халқының озық өкілімен бөліскенін сезіну - біз үшін аса зор ілтипат деп жазды. Әуезовтің кезінде жасаған ұсынысы кейіннен жүзеге асты, мақалада көрсетілген Семей қаласындағы екі қабатты шағын үй Ф. М. Достоевскийдің мұражай- үйіне айналды. Алдына Ш. Уәлиханов пен Ф. Достоевскийдің ескерткіші қойылды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан әдебиеті
Пьер Исса
Пьер Санитариб Исса (Pierre Sanitarib Issa; 11 қыркүйек 1977, Джермистон) — оңтүстік африкалық футболшы, қорғаушы. ОАР Ұлттық құрамасының экс-ойыншысы.
NGC 4716
NGC 4716 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Пьер Исса
Карьерасы
Карьерасында "Дюнкерк" (Франция), "Олимпик (Марсель)" (Франция), "Челси" (Англия), "Уотфорд" (Англия), "Олимпик Бейрут" (Ливан), "Ионикос" (Грекия), "ОФИ" (Грекия) клубтарында ойнап, 2009 жылы футбол ойнауды доғарды.
NGC 4716
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Пьер Исса
Карьерасы
1998, 2002 жылдары әлем чемпионатына қатысқан. Бірақ әлем чемпионатындағы ең жолы ауыр футболшылардың бірі атанды. 1998 жылғы турнирдің бірінші турындағы Франциямен ойында өз қақпасына гол соғып алды (бұл ӘЧ тарихындағы 1600-ші гол еді). Осы ойынның соңғы минутында Тьерри Анридің соққысын бір аяғымен қайтарып еді, екінші аяғына тиіп қақпаға еніп кетті.
NGC 4716
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы 12 сәуірде Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4716 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43464, MCG -1-33-21.
Пьер Исса
Карьерасы
Үшінші турда Сауд Арабиясымен ойында Иссаның кесірінен ОАР қақпасына пенальти белгіленіп, құрама 2:1 есебімен ұтып тұрған жерінен жеңісті уыстан шығарып алды.
NGC 4716
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Пьер Исса
Карьерасы
2002 жылғы әлем чемпионатының алғашқы ойынында-ақ жарақат алып алаңнан кетуге мәжбүр болды.
Қатысқан турнирлері
Санат:11 қыркүйекте туғандар Санат:Оңтүстік Африка Республикасы футболшылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Челси ФК ойыншылары Санат:Уотфорд ФК ойыншылары Санат:ОФИ ФК ойыншылары Санат:Оңтүстік Африка Республикасы Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Өркешторсық
Өркешторсық - ыдыс-аяқ атауы.
Гомогендік мигматит
Гомогендік мигматит - құрамы жағынан біркелкілікке жеткен мигматит.
Алғабас (Түлкібас ауданы)
Алғабас — Түркістан облысы Түлкібас ауданы, Кемербастау ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тұрар Рысқұлов ауылынан оңтүстікке қарай 6 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 892 адам (448 ер адам және 444 әйел адам) болса, 2009 жылы 929 адамды (476 ер адам және 453 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Түлкібас ауданы елді мекендері
Рубенов
Рубенов (Rubenow) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Алдыңғы-Шығыс Померания ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 831 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 35,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 085. Муниципалитеттің басшысы — Норберт Шрёдер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Навалакрус
Навалакрус (Navalacruz) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бургохондо-Себрерос-Эль-Тьембло ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 272 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 48,89 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Буферлік ерітінді
Буферлік ерітінділер — сутек иондарының концентрациясын белгілі бір дәрежеде ұстайтын ерітінділер. Олар негізінен әлсіз қышқылдар немесе негіздер және олардың тұздарының қоспасынан тұрады, сұйылтқанда, концентрлегенде, күшті қышқыл немесе негіздің аз мөлшерін қосқанда өзінің сутектік көрсеткішінің (рН) мәнін болымсыз өзгертеді. Мысалы: ацетаттық буферлік ерітінділернің (СН3СООН+ +СН3СООNa қоспасының) pH-ы 4,7, лимондық Буферлік ерітінділернің (С6Н6О7Na2 ерітіндісі) pH-ы 5,0, фосфаттық Буферлік ерітінділернің (Na2Н2РО4+ +NaОН қоспасының ерітіндісі) pH-ы 11,5. Буферлік ерітінділер аналитикалық химияда, биохимиялық және физиологиялық зерттеулерде кеңінен қолданылады. Буферлік ерітінділер тірі организмдерде үлкен рөл атқарады (мысалы, қанның, лимфалардың, клеткааралық сұйықтардың pH тұрақтылығы). Олардың бикарбонаттық, фосфаттық, белоктық (белоктар әлсіз қышқылдық әрі негіздік қасиет көрсетеді) табиғаты бар.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, II том
Ағытқыш
Ағытқыш - электр тізбектерін тұйықтау мен айыруға арналған жабдық.
Аккумуляторды ағытқыш
Аккумуляторды ағытқыш- массаның ағытқышын қара.
Есіктің ағытқышы
Есіктің ағытқышы- есікте орналастырылған және есікті ашу кезінде іске қосылатын автомобиль салонның жарығының ағытқышы.
Қашықтатылғ ан ағытқыш
Қашықтатылған ағытқыш - қосымша жеткізетін орған арқылы іске қосылатын аккумулятордың ағытқышы.
Дыбыстық белгі берудің ағытқышы
Дыбыстық белгі берудің ағытқышы- әдетте автомобиль рөлінде орналастырылған дыбыстық белгі беру ағытқышы.
Массаның ағытқышы
Массаның ағытқышы - массадан ток көзін айыратын жабдық (электр тізбегінің екінші сымы ретіндегі шанақ пайдаланылады).
Шыны тазалағышының ағытқышы
Шыны тазалағышының ағытқышы - көлік құралының щетқаларының мерзімдік үзілістермен қозғалысын қамтамасыз ететін жабдық.
Тежелу белгісінің ағытқышы
Тежелу белгісінің ағытқышы - тежегіш жүйесінің тоқтау-белгі шамының қоректену тіз тұйықтайтын және айыратын ағытқыш.
Бұрылыс белгілерінің ағытқышы
Бұрылыс белгілерінің ағытқышы- көлік құралының бұрылыс белгілерінің қоректену релесінің ағытқышы.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Мандельброт Бенуа
нобай Мандельброт Бенуа (Mandelbrot, Benoit В.) (туған жылы 20 қараша 1924 жыл, Варшава), Польшада туған америкалық математик. . Докторлық дәрежесін Париж университетінде алады, 1958 жылы АҚШ-қа қоныс аударылады. Өзі зерттеп көрсеткендей, математикада да, табиғатта да кездесетін фрактал саласындағы (бұл терминді ол өзі ойлап тапқан; фракталды геометрия — рекурсивті геометрия) жұмысының арқасында танымалдылыққа ие болады.
Мандельбротқа Гастон Морис Джулиа (1893-1978) үлкен ықпалын тигізеді, оның динамикалық жүйе теориясына арналған еңбектері 1970 жылға дейін ұмыт болған,  Мандельброттың іргелі компьютерлік эксперименттері мен компьютерлік графиканы пайдалану ол еңбектерді жандандырмады. Мандельброт жиынтығы – 1-дәрежелі теңеуден алынған жорамал сандардың математикалық жиынтығы.
Дереккөздер
Санат:Математиктер
Дінгектің пайдалы бұрышы
Дінгектің пайдалы бұрышы - көлік жүрісі кезіндегі оның үстіңгі бөлігі артқа қарай қисайғандағы шквореннің өсі мен вертикалі арасындағы шквореннің бойлық қисаю бұрышы.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Макроклимат
Макроклимат (makros - үлкен) — жердің біртұтас, ірі аймақтарының (құрлықтар, мүхиттар) немесе олардың едәуір бөлігінің (табиғи белдемдердің, атыраптардың) климаты.
Макроклимат үлкен, ірі және жер бедері — жер беті бедерінің басты нысандары: тау жоталары, жазық таулар, жазықтықтар, ойпаттар.
Дереккөздер
Санат:Климат
Қазбауыр
Қазбауыр, птилотрихум (Ptilotrichum) — орамжапырақ тұқымдасына жататын шала бұта. Жерорта теңізі жағалаулары мен Орта Азияда кездесетін 13 түрі белгілі.
Қазақстанда далалық аймақтардың малтатасты және құмды жерлері мен тау беткейлерінің құрғақ бөліктерінде өсетін 2 түрі бар. Соның ішінде жиі кездесетіні — көк қазбауыр (Ptilotrichum canescens). Оның биіктігі 2 – 10 см, өсімдіктің өркендері сүректенген, түп жағы қалың жапырақты. Жапырақтары таспа тәрізді немесе ұзын болады (ұзындығы 4 – 10 мм, ені 1,5 мм-дей). Тостағанша жапырақшалары түп жағынан қапшық сияқты болып келеді де, тік өседі. Күлтелері ақ түсті, гүлдері қалқанша гүлшоғырына топталған.
Мамыр–маусым айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі — жұмыртқа тәрізді бұршаққын, оның сыртын жұлдызша тәрізді түктер жауып жатады. Тұқымы ұзынша эллипс сияқты, ұзындығы 1,5 мм-дей.
Дереккөздер
Санат:Орамжапырақтар
Фастфуд
Фастфуд - өте тез әрі кең қолданылатын тағамдардың бірі. «Фастфуд» термині тағам деген мағынада қолданылады және бұл тағам тез дайындалады, ал бұл тұтынушыға өте қолайлы. нобай|McDonald's
Тарихы
1920 жылдары ең бірінші фастфуд тағамы Америкада қолданысқа ие болды. 1921 жылы Канзаста White Castle атты компания ашылып, алғашқылардың бірі болып гамбургер дайындаған еді. Бұл компания келушілерді гамбургердің бағасының тұрақтылығымен жаулап алды, бірақ тағамның сапасымен құндылығы жөнінде компания басшысы Билли Инграма ойламады. 1940 жылдардың соңында White Castle компаниясының мықты бәсекелесі болып McDonald's компаниясы бой түзеді. Сол жылдан бастап McDonald's компаниясы алпауыт компаниялардың бірі болды.Тоқсаныншы жылдары гамбургер кедейлерге арналған зиянды тағам болып есептелінетін. Оны қала көшелерінде ғана үйсіз-күйсіз адамдарға сататын болған. Тек кейінірек бұл тағам ресторандарға жол тартты. Aмерикада әрбір 10 адамның тоғызы кем дегенде айына бір рет McDonald's ресторанына барады. Америкалықтар 1970 жылы фаст-фудқа 6 миллиард доллар жұмсайтын еді. Бұл көрсеткіш 2011 жылы 142 миллирд долларға өсті. Солтүстік Кореяда Кока-Кола мен Пепси-Кола сатылымда жоқтың қасы.Гамбургер туралы БАҚ-тарда алғаш рет 1894 жылы Los Angeles Times газетінде сөз болды.АҚШ-тың өзінде фастфуд сататын 300 мың ресторан жұмыс істейді. Ричард және Морис Макдональдтар өздерінің алғашқы ресторанын 1949 жылы Калифорния штатындағы Сан Бернардинода ашты. McDonald's Бразилиядағы халықты жұмыспен қамтып отырған ең үлкен компаниялардың бірі болып саналады. McDonald's ресторандары ашылар тұста желі иелері сатып алушылардың ресторанда ұзақ уақыт отыруын қаламағандықтан, бөлмеге ыңғайсыз орындықтар қойып, ойын-сауық автоматтарының болмауына барынша көңіл бөлген.Фри картофельдерінің көпшілік арасында кең етек жайғанығы соншалық, оның сатылымының көлемі шикі картоптардан да асып түсті. Мысалы, тек 2010 жылы американдықтар 3 миллион тонна фри картофелін жеді.Рональд Макдональд америкалық балалар арасында Санта Клаустан соң ең танымал тұлға болып есептелді. Фаст-фуд тағамдарының кең етек алуы америкалықтардың күрт семіруіне әкелді. Америка ауруларды бақылау орталығының есептеуінше, семіздіктен жылына 248 мың америкалық өледі екен. нобай|Cheeseburger
Денсаулыққа әсері
Қазіргі уақытта шаурма, сэндвичтер, чебуректер, пицца, чипсы, қуырылған картоп және түрлі газдалған сусындар көп, бірақ олардың сапасы мен құрамында не бар екен? Жоғарыда аталған барлық тағамдар фаст-фуд қатарына кіреді. Осындай тағамдармен тамақтанатын адамдар осыны тиімді, ал тамақ пісіруге уақыттың жетіспеушілігіне байланысты, кейбіреулері өздерінің қалаулары бойынша тамақтанады. Осындай тамақтың зиянды екенін, екінің - бірі ойлай бермейді, білгендердің өзі қуырылған картоптың қытырлағанын газды сусын кока – коламен шөлін басады. Фастфуд тағамдарын біреулер күнде жеп ішсе, кейбіреулері анда санда тамақтанады. Тамақты үйде дұрыстап дайындауға мүмкіндігіміз болмағанда, ол бізге қолайлы, тиімді тамақ ретінде көмекке келеді. Ол қымбат емес, біреқ өте қауіпті. Денсаулығымыздың қауіпті жауы әрқашанда жаныңнан табылады, ол есірткі сияқты, қарның аш болғанда қолың өзі тартылып тұрады. Көбі фастфудтардың зиянды екенін түсінеді. Балаларды кішкентай жастан бастап осындай тағамдарға үйретпеген жөн. Шынына келсек кейбіреулері жалқаулықтың арқасында, тағыда біреулер денсаулығына немқұрайлықпен қарағандықтан осындай тағамдармен тамақтанады. Фастфуд сататын дүкендер өздеріне әдемі жарнамаларымен, төмен бағаларымен, жылдам әзірленуімен тұтынушылардын назарын аудартады. Ал біз денсаулығымызға салғырт қарасақ, балаларымыздың ертеңгі күні не болмақ. Егер сіз осындай тағамдарды жақсы көретіндер қатарына кірсеңіз, онда газеттер мен журналдардағы ақпараттар сіздің пікіріңізді өзгерте алмайды. Дәрігерлердің айтуынша фастфудпен тамақтануға болмайды. Осындай тағамдардың калориялары өте жоғары, майлар мен консерванттар құрамы өте көп болғандықтан, дәрумендер мүлдем жоқ.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар Санат:Фастфуд
Малғаждар Бөкенбаев
Малғаждар Бөкенбаев (6. 3.1924, Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданы – 2002) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, взвод ко-мандирі, лейтенанты. Қазақта Соғысқа дейін аудандық газетте, сотта еңбек етті. Кеңес әскері қатарына 1942 жылы шақырылып, 1943 жылдың шілдесінен 1- Беларусь майданы 69-армия 312-атқыштар дивизиясы 1081- атқыштар полкі құрамында Ұлы Отан соғысына қатысты. Оның алғашкы ұрыс жолы Белгород қаласының түбінде басталды. 1944 жылы кіші лейтенанттар курсын тамамдады. 1944 жылы 20 шілдеде Бөкенбаев десантшылар взводымен бірінші болып Буг (Батыс Буг) өзенінен өтіп, Дорохус елді мекенін (Польша, Хельм қаласынан шығысқа қарай 22 шақырым жерде) басып алды. Позициясын жаудың бірнеше қарсы шабуылынан кұтқарып қалып, сонда берік орнықты. Ұрыс барысында жаудың 102 әскері мен офицерін тұтқындады. Бөкенбаевтың өзі жаудың 5 әскері мен 2 офицерін қолға түсірді. Осы ұрыста көрсеткен ерлігі үшін Бөкенбаевқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлыгымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (27.2.1945). Соғыстан кейін жоғары партия мектебін бітіріп (1949), Ақтөбе қаласында қызмет етті. Ақтөбе қаласындағы бір мектепке Бөкенбаев есімі берілген. Ленин, 1-дәрежелі Отан соғысы, «Қызыл Жұлдыз», «Құрмет Белгісі» ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Үлкен Харвута-Яха (Мессо-Яха тармағы)
Үлкен Харвута-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мессо-Яха өзенінің оң жағалауынан 312 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 96 км-ді құрайды.
Малғаждар Бөкенбаев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Кеңес Одағының батырлары
Үлкен Харвута-Яха (Мессо-Яха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Тежегіш механизмнің делегейі
Тежегіш механизмнің делегейі - доңғалактың күпшегінде ашық орнатылған тежелу механизмнің делегейі, оны екі жағынан доңғалақты тежейтін тежеуіш қалыптар қысады.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Парада-де-Куньюш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 789 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,03 км² шамасында. Халық тығыздығы — 254,5 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Әулие Кристован.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Александр Михайлович Бутлеров
Александр Михайлович Бутлеров (<abbr title="по юлианскому календарю">3 қыркүйек [15 қыркүйек] 1828<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-.D0.93.D1.83.D0.BC.D0.B8.D0.BB.D0.B5.D0.B2.D1.81.D0.BA.D0.B8.D0.B9.E2.80.941951.E2.80.94.E2.80.94_3-0" rel="dc:references"> [3]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-.D0.93.D1.83.D0.BC.D0.B8.D0.BB.D0.B5.D0.B2.D1.81.D0.BA.D0.B8.D0.B9.E2.80.941951.E2.80.94.E2.80.94_3-0" rel="dc:references">, Қазан губерниясының Чистополь қаласы — <abbr title="по юлианскому календарю">5 тамыз  [17 шілде] 1886, Қазан губерниясы Бутлеровка деревясы, қазіргі Алексеевский ауданы, Татарстан) — орыс химигі, органикалық заттардың химиялық құрылыс теориясын жасаушы, химия ғылымының докторы (1854), химиялық құрылыс теориясының негізін салушы, орыс химиктерінің "бутлеров мектебінің" негізін салушы, ғалым-омарташы және лепидоптеролог, қоғам қайраткері, Императорлық Қазан университетінің 1860-1863 жылдардағы ректоры.
Өмірбаяны
Помещик, 1812 жылғы Отан соғысының Чистополе Қазан губерниясының қатысушысы — отставкадағы офицер отбасында дүниеге келген. Оның балалық шағы алдымен Бутлеровк ауылында — әкесінің үйінде, содан кейін Қазан қаласында өтті. өзінен алды, 1844-1849 жылдары Қазан университетінің "жаратылыстану ғылымдары разрядының" студенті. Жаратылыстану ғылымдары бойынша кең дайындықтан өте отырып, ол алғашқы жылдары ботаника мен зоологияға үлкен қызығушылық білдірді. 1849 жылы "Еділ-жайық бойы өсімдіктерінің күндізгі көбелектері" деп аталатын дипломдық жұмысын жазады. Алынған білімнің ерекшелігі, шамасы, себептерінің бірі болар, А. М. Бутлеров әлемдік деңгейдегі химикке айналсада, ол кейін де тірі табиғатқа қызығушылығын жоғалтпады және, атап айтқанда, "Пчеловодный листок" журналының ұйымдастырушылардың және тұрақты қызметкерлердің бірі болды. Университетті бітіргеннен кейін Бутлеров өз оқуын "профессорлық атаққа дайындық үшін университет жанындағы қалдырылған"рөлінде жалғастырды. 1854 ол емтихан тапсырды және химия докторы дәрежесіне диссертация қорғады. Кейінгі жылдары А. М. Бутлеров химияның теориялық жағынан көп толғанды және 1858 жылы, шетелге бірінші сапары кезінде Париж химиялық қоғамының отырысында өзінің теориялық көзқарасынбілдіреді, осыдан үш жылдан кейін, 1861 ж., неғұрлым дамыған түрде оның атақты "Химиялық заттың құрылысы туралы баяндамасының" нысанасына айналады.
1849 жылы Қазан университетін бітіріп, 1849 — 68 жылы осы университетте оқытушы болып жұмыс істеді. 1849, 1854-тан сол университеті штаттан тыс, ал 1857-тан штаттық химия профессоры. 1860-1863 жылдары екі рет оның ректоры болды. Өзінің алғашқы ғылыми-зерттеу жұмыстарын Қазан университетінде атақты химиктер Н.Н. Зинин мен К.К. Клаустың басшылығымен жүргізді. Санкт-Петербург университетінің проф. (1868), Санкт-Петербург ғылым академиясының академигі (1874), 1880 — 83 жылыРесей физика-химия қоғамының президенті болды. Бутлеров 1857 — 58 жылы Германия мен Францияда ғылыми жұмыспен айналысты. Ш.А. Вюрцтің лабораториясында (Париж) йодты метилен (СН2 І2) алуды жүзеге асырды (1858). 1861 ж. йодты метилен арқылы құмырсқа альдегидінің полимерін (диоксиметилен), одан алғаш рет жасанды қант негіздес зат “метиленитан” қосылысын алды. Бутлеров қарапайым спирттер, әсіресе, қанбаған қосылыстар қасиеттерін зерттеді, олефиндерді полимерлеу мен қайтымды изомерлердің теориялық және эксперименталдық негізін салды. 1864 — 66 жылы Бутлеровтың “Введение к полному изучению органической химии” деген іргелі еңбегі жарық көрді.
1868 жылғы Ломоносов сыйлығының лауреаты және Петербург университетінің химия профессоры болып сайланды. Бұл туралы, Д. И. Менделеев былай деп жазды:А.М.Бутлеров - ең тамаша ресейлік ғалымдардың бірі. Ол орыс және білімі бойынша да, сондай-ақ жұмыстарының ерекшелігі бойынша да. Біздің атақты академик Н.Н.Зининнің шәкірті, ол өзге елдерде емес, Қазанда химик болды, өз тәуелсіз химиялық мектебін дамытуды жалғастыруда. Александр Михайловичтің ғылыми жұмыстарының бағыты оның ізашарларының идеяларын жалғастыру немесе дамыту емес, бірақ оған тиесілі. Химияда бутлеров мектебі қаланды, бутлеров бағыты бар. Петербургте А. М. Бутлеров шекті емес қосылыстар бойынша Қазанда жүргенде басталған жұмыстарға қайта бұрылды, сондай-ақ теориялық жұмыстарын жалғастырды. 1885 жылы отставкаға шықты, бірақ әрі қарай университетте арнайы курстар бойынша дәрістерін жалғастырды. 1870 жылы Петербург ҒА-сының адъюнкті, 1871 — экстрординарлық, ал 1874 — ординарлық академигі болып сайланды. 1878-1882 жылдары Орыс химиялық қоғамының химия бөлімшесінің төрағасы қызметінде Н. Н. Зининнің ізбасары. Ресейдегі және шетелдедегі көптеген басқа да ғылыми қоғамдардың құрметті мүшесі. 1885 ж. 14 мамырда А. М. Бутлеров соңғы дәрісі аяқталатын күнінде, орыс химиялық ғылымының өсуі туралы мақтанышпен айтып, оның тамаша болашағын болжаған. 1886 ж. 17 тамызда А. М. Бутлеров Қазан губерниясының Бутлеровка деревнясында қайтыс болды. Кезінде оның қатысуымен құрылған ірі орыс химия мектептері — Қазан, Петербург, Мәскеу (өз өркендеуімен В. В. Марковниковке қарыздар) — органикалық химияны, ресейлік ғылымға ғана үлесін қосып қоймай, әлемдік ғылымға да лайықты үлесін қоса отырып, дамыта отырып жалғастырды.
Санкт-Петербургтегі мекен-жайы
1870 — 05.08.1886 жылдары — 8-ші линия, 17 үй, 2 пәтер.
Ғылыми қызметі
Пансион тәрбиеленушісі кезінен химиямен қызыға бастады: әріптестерімен бірге онда біресе оқ-дәрі, біресе "бенгал оттарын" жасауға тырысты. Бірде тәжірибе қуатты жарылысқа әкелді, тәрбиеші оны қатаң жазалады. Үш күн қатарынан Сашаны барлық уақытта, басқалар түстеніп жатқанда бұрышқа тұрғызып қойды. "Оның мойнына, "Ұлы химик" деп жазылған қара тақта іліп берді. Кейіннен бұл сөздер ақиқатқа айналды. "Қазан университетінде Бутлеров профессорлар К. Клаус және Н. Н. Зинин оқытатын химиямен шұғылданды. 1852 жылдан кейін Клаус Дерпт университетіне көшкенен соң, Бутлеров Қазан университетінде бүкіл химияны оқытуды басқарды. 1851 жылы Бутлеров, "Органикалық қосылыстардың тотығуы туралы"  атты магистрлік диссертациясын қорғады, ал 1854-те Мәскеу университетінде "эфир майлары ''  туралы докторлық диссертациясын қорғады. Шетелге сапары кезінде 1857-1858 жылдары көптеген көрнекті химиктермен танысты, соның ішінде Ф. А. Кекуле мен Э. Эрленмейердермен, Париж зиялыларымен жарты жыл бірге жұмыс істеп, жаңадан құрылған Париж химиялық қоғамы ұйымдастырыған отырыстарына белсенді қатысып отырды. Парижде, Ш. А. Вюрц зертханасында, Бутлеров бірінші циклдік эксперименттік зерттеулерін бастады. Йодты метиленнің жаңа алу тәсілін ашып, Бутлеров көптеген оның туындыларын алған және зерттеген; алғаш рет монокристталдарды (уротропин) және формальдегид (триоксиметилен) тримерін синтездеді. жарияланған 1861 жылғы жұмысында Бутлеров көрсеткендей, триоксиметилен ізбесті сумен өңдеу кезінде сахаристі затқа ауысады (Бутлеров реакциясы), оны метиленитан деп атады (кейінірек Э. Фишер, бұл метиленитан — α-акрозасы және формозасы бар біртекті зат емес орнатты ). Бұл мақалада Бутлеров метиленитанды алу — сахаристі заттардың бірінші толық синтезі екенін айтты.
Химиялық құрылыс теориясын құру
А. М. Бутлеровтың органикалық химия теориялық мәселелері бойынша бірінші қоғамдық сөз алуы 50-шы жылдардың соңына жатады: өз баяндамасын Париж химиялық қоғамының 1858 жылғы 17 ақпандағы отырысында оқыды. Онда былай делінген, бұл радикалдар деп тек органикалық топтарды ғана санауға болмайды сонымен қоса OH,NH2 үлгідегі топтауларды да санау керек, яғни әр түрлі класс органикалық заттардың үйлесімі атомдар санынана тән, кейіннен ол функционалдық топ атауын алды. Осы баяндамада Бутлеров алғаш рет "құрылым" терминін қолданды, осы жолы бір типті молекулалық құрылымға метан, хлорлы метил, хлорлы метилен, хлороформ, төртхлорлы көміртек, метил спиртін жатқызды. Келесі, 1859 ж., А. М. Бутлеров былай деп жазды:Эксперименттік зерттеулер бізге шынайы химиялық теория үшін негіз береді, ол молекулалық күштердің математикалық теориясы, біз оны химиялық жақындығын деп атаймыз. Дегенмен, жақындығы тек айналу себебі ғана емес, сонымен қатар химиялық молекуладағы бастауыш атомдардың белгілі бір тобының себебі, онда ол олар молекулалардың өндіретін қозғалысы кезінде ғана емес, сондай-ақ материяның тепе-теңдік жағдайында да зерттеу керек.