cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сен-Крик-Шалосс
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Нижние Каргалы
Нижние Каргалы — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Каргалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 218 адамды құрады. Пошта индексі — 452731, ОКАТО коды — 80214816004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 4970
NGC 4970 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 26 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4970 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45466, IC 4196, ESO 508-9, MCG -4-31-33.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Бела-Крус
Бела-Крус (Bela Cruz) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Сеара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Литорал-ди-Камосин-и-Акарау экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Алексей Семенович Егоров
Алексей Семенович Егоров(22.11.1914, Өзбекстан, Әндіжан қаласы - 16.4.1970, Украина, Кировоград қаласы) - 2-дүниежүзілік соғысқа қатысушы, подполковник, партизан құрамасы командирінің орынбасары. Соғысқа дейін Алматы қаласында жұмыс істеген. 1942 жылы Чернигов- Волынь партизан құрамасында диверсиялық жұмыстар жөніндегі командирдің орынбасары болды. Құрама партизандары 1944 жылы наурызына қарай жаудың 683 эшелонын, 47 көпірін, 35 шақырымдық темір жол бойын жойып жіберген. 1944 жылы тамыз айында Словакия тауларында 22 адамнан кұралған топ 3 мың адамнан тұратын партизандар бригадасын құрды. Егоровтың басшылығындағы I-бригада 57 әскери жорық ұйымдастырып, жаудың 44 танкісін, 20 эшелонын жарып жіберді. Егоровқа КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (2.5.1945). 1945 жылы запасқа шықты. Кировоград қаласында ескерткіш, мемориалдық тақта орнатылып, №9 орта мектеп пен бір көшеге есімі берілген. 2 Ленин, 2 Қызыл Ту, 2 Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және көптеген шетелдік медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары
Бела-Крус
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30126 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 841,718 км² шамасында. Халық тығыздығы — 35,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1957 жылы құрылған.
Санат:Сеара елді мекендері
Фитис
Фитис (Vitis) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Вайдхофен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2617 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 55.51 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WT, ресми идентификациялық коды — 3 22 19.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ирмтрауд Бергер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Аржевиль
Аржевиль (Hargeville) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Ивелин департаментінде орналасқан. Мант-ла-Жоли округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,08 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 386 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ивелин департаментінің коммуналары
Ноғайбай (құм)
Ноғайбай құмы – Атырау облысы Құрманғазы ауданы, Нарын құмының оңтүстігінде орналасқан құмды алқап.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы құмдары
Қазіргі қызметтегі мемлекет және үкімет басшылары
Бұл Тәуелсіз Мемлекеттер мен Үкіметтер басшыларының тізбесі, мемлекет басшылары мен мемлекеттің басшылары әртүрлі болған кезде, олар әдетте парламентаризммен айналысатын мемлекеттерде болады; Айта кету керек, бұл ұстанымдар президенттікке және көптеген диктаторлық мемлекеттерге сәйкес келеді. Кейбір мемлекеттерде Үкімет басшысының рөлі Мемлекет басшысының да, Үкімет басшысының да рөлін атқаратын жартылай президенттікке ие.
Дереккөздер
Санат:Мемлекет басшыларының тізімі *
Айтан Исмағұлов
Еңбек жолын Айбас аудандағы “Карл Маркс” атындағы ұжымшарда жылқышы болып бастап, ұйымдастыру шеберлігімен танылған. Кейіннен бөлім меңгерушісі болып, Отанына адал қызмет етті.
Марапаттары мен атақтары
1945 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған.
КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1948 жылғы 23 шілдедегі Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарындағы және мал шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін Социалистік еңбек ері атағына ие болып, Ленин орденімен және "Орақ пен Балға" алтын медалімен марапатталды.
Атырау облысы Исатай ауданы Тұщықұдық ауылдық округі әкімінің 2016 жылғы 7 желтоқсандағы шешімімен Тұщықұдық ауылындағы көшеге "Айтан Исмағұлов" есімі берілді".
Пихтовая (Ратта тармағы)
Пихтовая — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ратта өзенінің сол жағалауынан 184 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Едіге Танашұлы
Едіге Танашұлы - батыр. 14 ғасырда өмір сүрген. Ресейдің қазіргі Омбы қаласы орнындағы «Керей тоғайы» деген мекенде дүниеге келген. Орта жүз Найман руының Балталы тармағынан. Едіге ағалары Балға, Балта батырлар сияқты Алтын Орда хандарының әскербасы болган. Кейін Әмір Темірге қызмет етіп, оның әскерімен бірге ауыр шайқастарға қатысқан. Сол шайқастардың бірінде Едіге ауыр жараланып, қасындағы серіктері Самарқанға жеткізбек болып әкеле жатқан жолда, Ұлытау бөктерінде қайтыс болады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары
Ташлаир
Ташлаир — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Таган өзенінің оң жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нысана көздеу
Нысана көздеу – ежелгі спорт ойындарының бірі. Түркі халықтарында жамбы ату түрінде көрініс тапқан.
Қазақстанның стенд атушылары да қомақты табыстарға қол жеткізді. А.Асанов екі дүркін әлем және бес дүркін Еуропа чемпионы, бес дүркін әлем кубогы иегері болды. В.Серов әлем чемпионы (1971), В.Скоробагатов, В.Поляк, В.Гущалар Еуропа чемпионы атанды. И.Стручаев Азия ойындарының (1994) жеңімпазы болды. Еліміздегі нысана көздеу спортын дамытуға 1969 – 93 жылы аралығында өткен халықаралық “Алтын қырғауыл“ жарыстары үлкен септігін тигізді. Қазіргі таңда “Алтын мерген” халықаралық жарыстары өтіп келеді.
Дереккөздер
*
Аяс
Аяс (Ayas) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1335 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 10 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 129 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Мартин Турский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Кирово (Ұлытау облысы)
Кирово — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы, Сейфуллин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жаңаарқа кентінен солтүстік-шығысқа қарай 28 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 178 адам (91 ер адам және 87 әйел адам) болса, 2009 жылы 135 адамды (65 ер адам және 70 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы елді мекендері
Айрайнш
Айрайнш (Airães) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Фелгейраш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 628 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 586,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Тюлянь
Тюлянь — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дема өзенінің сол жағалауынан 195 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 51 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дёма бастауынан Бочкарёва ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вьерлас
Вьерлас (Vierlas) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Тарасона-и-эль-Монкайо ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 104 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.71 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Оксфорд (Миссисипи)
Оксфорд (Oxford) — Миссисипи штатының Лафайетт (Lafayette) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 11756 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25.8 км² шамасында. FIPS коды — 28-54840.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Андреас Кепке
Андреас Кёпке (Andreas Köpke; 12 наурыз 1962 жыл, Киль, ГФР) — германиялық футболшы, қақпашы, 1990 жылғы әлем чемпионы, 1994 жылғы Еуропа чемпионы.
Карьерасы
Карьерасын 1979 жылы туған қаласындағы "Хольштайн" клубында бастады. 1983/84 жылғы маусымды "Шарлоттенбург" клубында өткізді. Германия чемпионатында 38 рет алаңға шығып, 62 гол жіберді.
1984 жылы Батыс Берлиннің "Герта" клубына ауысты.
1986 жылы карьерасындағы ұзағырақ ойнаған клубына — "Нюрнбергке" өтті. Бұл клубта сегіз жыл бойы қақпа қорғады. Ұлттық құрамаға да "Нюрнбергте" жүріп шақырту алды. Кейін 2001 жылы карьерасын осы клуб сапында аяқтады.
1990 жылғы әлем чемпионатына барғанымен, негізгі құрамдағы орын Бодо Иллгнерден босамады. Есесіне Андреас та әлем чемпионы атанды.
1998 жылғы әлем чемпионатынан соң құрамадағы карьерасына нүкте қойды.
Сілтемелер
Профилі Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Герта Берлин ФК ойыншылары Санат:Нюрнберг ФК ойыншылары Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары Санат:Германия футбол жаттықтырушылары
Гефенслебен
Гефенслебен (Gevensleben) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хельмштедт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 689 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,14 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 54 006. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Георг Фенски.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
«Ел айырылған» оқиғасы
Ел айырылған - қазақ және ноғай халықтарының бір-бірінен бөліну оқиғасы. Қазақ тарихында 17 ғасырда сыртқы жаулар тарапынан болған шапқыншылықтың ауыр зардабы мен ішкі қырқыстың кайғылы заманы болды. Мейірімсіз хан халықты атамекенінен тықсы рып, қазақ пен ноғайды айырды. Қалмақ ханы Хо-Урлық шапқыншылығынаи соң ногайлар Жайық пен Еділдің арғы бетіне өтіп, қазақтар 1636 жылы оңтүстікке ығысады. Қазақтың өзі екіге бөлініп, Есім хан Түркістанды билесе, Тұрсын хан Ташкентке табан тіреді. Қазақтар мен ноғайладың жылап айырылысуы сол кезде дүниеге келген аңыз дастандарда, күйшілердің қобызда ойнаған күйлерінде өшпес ізін қалдырды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
NGC 5004C
NGC 5004C — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 13 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5004C деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45757, UGC 8259, MCG 5-31-150, ZWG 160.156, IRAS13086+2950.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
IC 1867
IC 1867 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 11070, UGC 2400, MCG 1-8-19, ZWG 415.29, NPM1G +09.0088.
Сыртқы сілтемелер
IC 1867 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Арзинка
Арзинка — Ресейдегі өзен. Мордовия Республикасы, Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Пензен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2064/277/225 орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Алатырь өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Райқызыл (құм)
Райқызыл құмы – Атырау облысы Исатай ауданындағы шағыл.
Жасқайрат елді мекенінен батысқа қарай 1 шақырым жерде орналасқан. Жаппас руының Ескі қорымның атауымен аталған.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы құмдары
NGC 999
NGC 999 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1871 жылы 8 желтоқсанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 999 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10026, UGC 2127, MCG 7-6-47, NPM1G +41.0077, ZWG 539.66.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Фехельде
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 16 094 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 75,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 57 007. Муниципалитеттің басшысы — Хартмут Мароц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 17 қалалық ауданға бөлінеді.
Қапизолла Кәрімов
Қапизолла Кәрімов (1928 - 1985) — Гурьев облысы Новобогат ауданы Чкалов атындағы колхозының аға табыншысы. Социалистік Еңбек Ері (1948).
Гурьев ауыл шаруашылығы техникумын сырттай бітірген. Еңбек жолын Чкалов атындағы ұжымшарда жылқышы болып бастап, құлын алудың шебері атанды. Ұлы Отан соғысы жылдарында майданға сәйгүліктер дайындаған үшін мемлекеттің ең жоғарғы марапатына ие болды.
Кейіннен Чапаев атындағы кеңшардың ферма басқарушысы, қойма меңгерушісі қызметтерің атқарды.
Марапаттары мен атақтары
КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1948 жылғы 23 шілдедегі Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарындағы және мал шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін Социалистік еңбек ері атағына ие болып, Ленин орденімен және "Орақ пен Балға" алтын медалімен марапатталды.
Атырау облысы Исатай ауданы Тұщықұдық ауылдық округі әкімінің 2016 жылғы 7 желтоқсандағы шешімімен Тұщықұдық ауылындағы көшеге "Қапизолла Кәрімов" есімі берілді".
Кардинал
thumb|alt=A.|Кардинал киімі thumb|right|250px|Француз кардиналы [[Арман Жан дю Плесси Ришельё|Ришельё — Францияның 1624 - 1642 жж басшысы]] Кардинал (латынша cardіnalіs – басшы) – католик шіркеуінің Рим папасынан кейінгі дін басы.
Кардинал атағын Рим папасы ғана бере алады. Рим папасы (1059 – 61) Николай II 1059 жылы “Папалар тек Кардиналдардың жиналысымен сайланады. Сайлауға бұқара халықтың қатысуы тек Кардиналдардың қалауын мақұлдаумен шектеледі” деген шешім қабылдады. Осының негізінде Рим папасы (1145 – 53) Евгений III 1150 жылы Кардиналдардың Қасиетті коллегиясын құрды. Қасиетті коллегия “Кардиналдар коллегиясы” деп те аталды. Кардинал тек Рим папасына бағындырылды. Бұрын Кардинал болу үшін белгілі бір діни лауазым иесі болу шарт емес еді. Рим папасы (1914 – 22) Бенедикт XV-нің 1919 жылғы қаулысы бойынша Кардиналдыққа сайлану үшін кем дегенде қарапайым дін қызметшісі болу шарт етілді. Ал Рим папасы (1958 – 63) Иоанн ХХІІІ-нің 1962 жылғы қаулысы бойынша епископтар ғана К-дыққа сайлана бастады. Рим папасы (1963 – 78) Павел VІ 1970 жылыбұл қаулыға “Папаны сайлауға жастары 80-ге толмаған Кардиналдар ғана қатыса алады” деген жаңалық енгізді. 75 жасқа толған Кардинал өз еркімен қызметінен кетуі тиіс. Онан әрі қызмет атқару мәселесін шешу құқығы тек Рим папасына берілген.
Дереккөздер:
Санат:Католицизм Санат:Діни лауазымдар Санат:Кардиналдар Санат:Христиандық
Боа-Виажен (Сеара)
Боа-Виажен (Сеара) (Boa Viagem) — Бразилиядағы қала, Сеара штатында орналасқан. Сертойнс-Сеаренсис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сертан-ди-Кишерамобин экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 52071 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2836,774 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1936 жылы құрылған.
Санат:Сеара елді мекендері
Китаб Ахбар аль-Бұлдан
Китаб Ахбар әл-Бұлдан (“Өзге елдер туралы әңгімелер кітабы”) – географиялық, тарихи жинақ, Әбу Бәкр Ахмед әл-Хамаданидің шығармасы. Шамамен 902 – 903 ж. жазылған. Шығарманың түпнұсқасы 5 том, 2 мың беттей болған. Бірақ көп уақытқа дейін Әли аш-Шайзаридің (1022 ж. ш.) кітап мазмұнын қайталап айтуымен жұртшылыққа тараған. 1923 ж. Мешхедтен шығарманың 2-бөлімі табылды: онда Ирактың шығысындағы мемлекеттердің, соның ішінде Орта Азия мен Қазақстанның географиясы жөнінде мағлұматтар бар. Автор бұл еңбегінде Әбу Осман Әмір әл-Жаhиздің, Әбу-л-Қасым Ұбайдоллаh ибн Хордадбехтің, Әбу-л-Аббас Ахмед әл-Белазуридің, т.б. географиялық шығармаларын, өз замандастарының ауызекі әңгімелері мен көрген-білгендерін пайдаланған. Кітаптың Орта Азия мен Қазақстанның географиясы жөніндегі бөлімдерінде оғыздардың, қимақтардың, т.б. түркі халықтарының қоныстануы мен әдет-ғұрпы, сауда қатынасы жөнінде тарихи этнография тарауы Талим ибн Бахр, ибн Хордадбехтің еңбектеріне сүйеніп жазылған. Сыр бойындағы қалалар мен қыстақтардың, Тараз аймағындағы елді мекендердің тізімі беріліп, Тараз қаласынан қимақ еліне шығатын сауда жолы сипатталады. “ Китаб Ахбар әл-Бұлдан” кейіннен Шамс әд-Дин Әбу Абдоллах Мұхаммед әл-Мұқаддаси, Әбу Жафар ат-Туси, т.б. еңбектерінде пайдаланылды. “Китаб Ахбар әл-Бұлдан” – Орта Азия мен Қазақстанның ортағасырлық тарихын зерттеушілер үшін құнды дерек көзі.
Дереккөздер
Розен В.Р.,, ЗВОРАО, в. 1, 1887;, т. 1, М. – Л., 1939; Крачковский И.Ю.,. Избр. соч. т. 4, М. – Л., 1957; Волин С.Л.,, “Труды ИИАЭ АН КазССР”, т. 8, А.-А., 1960; Караев Г.,, Фрунзе, 1968. Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Розен В.Р., Рецензия на издание де Гуе труда ибн аль-Факиха, ЗВОРАО, в. 1, 1887; Материалы по истории туркмен и Туркмении, т. 1, М. – Л., 1939; Крачковский И.Ю., Арабская географическая литература. Избр. соч. т. 4, М. – Л., 1957; Волин С.Л., Сведения арабских источников ҚX – XVҚ вв. о долине реки Талас и смежных районах, “Труды ИИАЭ АН КазССР”, т. 8, А.-А., 1960; Караев Г., Арабские и персидские источники ҚХ – ХҚҚ вв. о киргизах и Киргизии, Фрунзе, 1968.
Красная Речка жырасы
Красная Речка (Үлкен Братковский сайы) жырасы — Ресейдегі өзен. Воронеж облысы,Тамбов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №725 Елань өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Китаб Ахбар аль-Бұлдан
Дереккөздер
Санат:Тарих
Красная Речка жырасы
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Савала. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шошқалы (құм)
Шошқалы — Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы құмды алқап.
Батпайсағыр құмының солтүстігінде орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан құмдары Санат:Атырау облысы географиясы
Цаника
Цаника (Zanica) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7284 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 504 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 24050.
Файэвю (Нью-Джерси)
Файэвю (Fairview) — Нью-Джерси штатының Берген округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 13835 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 34-22560.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Онслоу (Айова)
Онслоу (Onslow) — Айова штатының Джонс округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.6 км². FIPS коды — 19-59250.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 223 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Джонс округы (Айова)
Кашкалаши
Кашкалаши — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Кашкалашин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 607 адамды құрады. Пошта индексі — 452747, ОКАТО коды — 80214819001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Кутушка
Кутушка — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пакшинка өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама аумағы Куйбышев суқоймасы Кама өзенінің сағасынан Шешма өзені және Еділ өзендерін қоспағанда, қала типті Камское Устьеауылына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Татарстан өзендері
Помоштник (Стара Загора облысы)
Помоштник (Помощник) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Гылыбово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 328 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6297. Телефон коды — 04155. ЕКАТТЕ коды — 57515.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Сюй Жунмао
Сюй Жунмао (Xu Rongmao, Hui Wing Mau, қыт. дəст. 許榮茂, жең. 许荣茂; 1950) — қытайлық кəсіпкер, Шанхайдағы ең ірі құрылыс компаниясы «Shimao Property Holdings» компаниясының негізін салушы, «Shimao Group»-тың иегері. Сюй Жунмаода 2009 жылдық ақпараттар бойынша жеке қаражаты 3,85 млрд АҚШ долларына дейін жетті.
Өмірбаяны
Сюй Жунмао Фуцзянь елді мекенінде туып-өскен. Ол сегіз баланың ең үлкені болды. Мектепті аяқтағаннан кейін, Қытайдағы Мəдени революция кезінде оны ауылға дəрігер ретінде қызмет етуге жіберді. 1970-жылдары Сюй Жунмао Гонконгқа көшіп, тігін фабрикасында қызмет етті.
1988 жылы Сюй Жунмао 1.2 миллиард юаньды туған қаласындағы тігін өнеркəсібіне жұмсауға уəде беріп, алайда, оның орнына қонақүй салады. Дəл сол кезеңде Қытайда жекеменшік қонақүй салуға рұқсат берілмесе, қонақ үйдің құрылысы аяқталғанда билік саясаты өзгерді. Осылайша, Сюй Жунмао Қытайдағы алғашқы үшжұлдызды қонақүйдің иесі атанды. Осыдан кейін ол өз қаржысын Фуцзянь қаласында тұрғын үй жəне демалыс аймақтарын салуға жұмсайды.
1990-жылдары, бағаның жаппай көтерілуі алдында оның кəсібі Бейжің мен Шанхайға дейін таралады.
2000-жылдары Сюй Жунмао қоғамдық компанияларды иелену арқылы өз кəсібін кеңейтеді. Осылайша, «Shimao Holdings», «Shimao International» жəне «Shimao Property» компаниялары пайда болды.
Пой-Маты-Кикя
Пой-Маты-Кикя — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Токья-Кы өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Паскагула (Миссисипи)
Паскагула (Pascagoula) — Миссисипи штатының Джэксон (Jackson) округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Марк-Андре тер Штеген
Марк-Андре тер Штеген (Marc-André ter Stegen; 30 сәуір 1992 жыл, Мёнхенгладбах, Германия) — неміс футболшысы, «Барселона» футбол клубы және Германия ұлттық құрама командасының қақпашысы.
Карьерасы
"Боруссия" (Менхенгладбах) клубының түлегі. 2011 жылы негізгі құрамға ілікті. 2011 жылы 10 сәуірде тұңғыш рет "Кельн" клубына қарсы ойында алаңға шықты. Бұл Германия чемпионатының 29 туры болатын.
2014 жылы 22 мамырда "Барселонамен" келісім шарт жасасты. Ол клубтан кеткелі жатқан Виктор Вальдестің орнына келді. Сол жылы 17 қыркүйекте АПОЭЛ-ге қарсы чемпиондар лигасы матчында тұңғыш рет "Барселона" сапында алаңға шықты.
2012 жылы 26 мамырда Швейцарияға қарсы жолдастық кездесуде Германия Ұлттық футбол құрамасы сапындағы тұңғыш ойынын өткізді.
2016 жылғы Еуропа чемпионатына барғанымен, косалқы құрамда қап кетті.
2017 жылғы Конфедерациялар кубогына негізгі қақпашы ретінде барды. 2018 жылғы әлем чемпионатында қақпаны Мануэль Нойер қорғады да, Штеген тағы да қосалқы құрамда қап қойды.
Торино
«Торино» (Torino Football Club SpA) — Торино немесе Торо, Grande Torino, Италияның Турин қаласындағы кәсіпқой футбол клубы.
Марк-Андре тер Штеген
Жеке өмірі
Тер Штеген Солтүстік Рейн-Вестфалияның Мёнхенгладбах қаласында дүниеге келген. Ол Барселона маңындағы Ситжес қаласында өзінің көптен бергі қызы Даниэла Джехлеге үйленді. 2019 жылдың 28 желтоқсанында ол тұңғыш баласы Бенді дүниеге әкелді.
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Боруссия Менхенгладбах ФК ойыншылары
Торино
Тарихы
Осы дәуірден соң тек 1976 жылы ғана Италия чемпионатында топ жарды.
Сілтемелер
Санат:Италия футбол клубтары Санат:Торино ФК
Геферсдорф
Геферсдорф (Geversdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Куксхафен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 717 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,62 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 52 018. Муниципалитеттің басшысы — Вильхельм Хоттендорф.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Бар (Валле-д’Аоста)
Бар (Валле-д’Аоста) (Bard) — Италиядағы коммуна, Валле-д’Аоста әкімшілік аймағында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 134 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 45 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 11020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Вознесение Девы Марии.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валле-д’Аоста елді мекендері
Тиінтәрізділер
thumb|250px Тиінтәрізділер (Scіurіdae) – кеміргіштер отрядының бір тұқымдасы. Қазба қалдықтары миоцен дәуірінен белгілі. Табиғатта кең тараған. Қоңыржай, субтропиктік және тропиктік аймақтарда кездесетін 25 туысы, 230-дан астам түрі белгілі. Тиінтәрізділерге борша тышқандар, тиіндер, суырлар, сарышұнақтар, шалғын иттері жатады. Дене тұрқы 6 – 60 см. Тіршілік ортасы әр түрлі: ағашта (тиін), жартылай ағашта (борша тышқан) және жерде (суыр, сарышұнақ) мекендейді. Күндіз белсенді. Көпшілік түрі қысқы ұйқыға кетеді. Негізінен өсімдіктермен қоректенеді, қысқа қор жинайтын түрлері де бар. Жылына 2 – 3 рет көбейеді. Қазақстанда 5 туысы, 13 түрі (тиін, тараққұйрық сарышұнақ, борша тышқан, ұзынқұйрық сарышұнақ, зорман, балпақ, қызылұрт сарышұнақ, Тянь-шань реликті сарышұнағы, кіші сарышұнақ, дала суыры, сұр суыр, Мензбир суыры, қызыл суыр) бар.
Дереккөздер
Санат:Кеміргіштер
Шенерей (Жоғарғы Луара)
Коммунаның INSEE коды — 43069, пошта индексі — 43190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 291 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
№69-темір жол айрығы
№69-темір жол айрығы — Ұлытау облысы Жаңаарқа ауданы, Бидайық ауылдық округі құрамындағы темір жол айрығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жаңаарқа кентінен солтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 171 адам (91 ер адам және 80 әйел адам) болса, 2009 жылы 180 адамды (98 ер адам және 82 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жаңаарқа ауданы елді мекендері
Айан
Айан (Aião) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Порту округінің құрамына кіреді. Фелгейраш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Порту округінің елді мекендері
Тека
Тека — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уртамка өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Копттар
250 px|thumb
Копттар – христиан дінін ұстанушы мысырлықтар. Жалпы саны – 3 млн адам (1995). Копттар араб тілінде сөйлейді. Копт тілі тек шіркеуде уағыз айтуда ғана қолданылады. 640 ж. Араб халифаты Мысырды жаулап алғанға дейін, ондағы жергілікті халық жаппай христиан дінінің монофисит тармағын ұстанып келген. Халифат билеушілері шіркеу қарамағындағы жерді мешітке беріп, мұсылман еместерге ауыр салық салды. Осындай әкімшілік, экономикалық қысым Коптnардың басым бөлігін ислам дінін қабылдауға мәжбүр етті. Христиан діні жер салығын төлемейтін қалалықтардың біраз бөлігінде ғана сақталды. 17 ғасырға дейін Коптnар өз ана тілі – копт тілін сақтап келген. Қазіргі кезде копт тілінде діни кітаптар ғана шығарылады. 4 – 7 ғасырлардан-ақ Коптnар жазуы-сызуы бар қала тұрғызып, өзіндік мәдениеті мен өнері дамыған халық саналған. Шіркеу, ғибадатхана салып, оқу орнын ашқан. Коптылардың жыл санауы 284 жылдың 29 тамызынан басталады. Соңғы кезде Копттар қалалы жерде біршама жинақы қоныстанып, қолөнермен, саудамен айналысады. Олардың тұрмыс-тіршілігінің Египет арабтарынан еш айырмашылығы жоқ. Копттардың ұстанған христиан дінінен ислам дінінің де әсері байқалады. Копттар шығысқа қарап сиынады, шіркеуде бас киімін шешпейді, т.б.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 11 - том
Санат:Дін
Тюртюк
Тюртюк — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дема өзенінің сол жағалауынан 378 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дёма бастауынан Бочкарёва ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Людмила Шарафеддинқызы Хожамұратова
Людмила Шарафеддинқызы Хожамұратова (1941 жылы туған, Батыс Қазақстан облысы Тасқала ауданы) – медицина ғылымдарының докторы (1989), профессор (1990).
Дереккөздер
Санат:1941 жылы туғандар Санат:Тасқала ауданында туғандар Санат:Қазақстан педиатрлары Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Дәрігерлер білімін жетілдіру институтының профессорлары
Жәнібек Ақатұлы Елеуісов
Жәнібек Ақатұлы Елеуісов(1925 жылы туған, Ресей, Алтай Республикасы, Усть-Кан ауданы,Тұрат ауылы) - 2- дүниежүзілік соғысқа қатысушы, қатардағы жауынгер, пулеметшілер бөлімшесінің командирі. Қазақстанда 1942 жылы мектепті бітірген. Мергендердің 6 айлық курсын бітірген соң 1943 жылы шілдеде Елеуісов 6-гвардиялық атқыштар дивизиясының 25- гвардиялық атқыштар полкі құрамында Воронеж майданында ұрыстарға қатысты. Алғашқы ұрыстың өзінде пулеметшілер бөлімшесі жаудың 40-қа жуық әскерін жойып, 95 әскерін тұтқынға алды. Елеуісов жаудың 5 әскерін жойды. Ол Десна, Днепр және Припять өзендерінен өтудегі жойқын ұрыстарда ерекше көзге түсті. Елеуісов алғашқылардың бірі болып плацдармды құтқаруға жағдай жасады. Осындай ерліктері үшін Елеуісовке КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (16.10.1943). Елеуісов 1946 жылы запасқа шықты. Атырау облысы ДОСААФ (Армия, авиация және флотқа көмек көрсетудің ерікті қоғамы) комитетінде спорттық-атқыштар клубының бастығы болып қызмет істеген.
Дереккөздер
Санат:1925 жылы туғандар Санат:Тұлғалар Санат:Ұлы Отан соғысы Санат:Кеңес Одағының батырлары Санат:Днепр үшін шайқасқа қатысушылар Санат:Ұлы Отан соғысы жаяу әскерлері
Гонневиль-сюр-Си
Гонневиль-сюр-Си (Gonneville-sur-Scie) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76308, пошта индексі — 76590.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 436 адамды құрады. Халық тығыздығы — 49,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Аңыз әңгімелер
Аңыз әңгімелер — Халық ауыз әдебиетінің жанры. Оқиғасы шындық өмірден алынғанымен, ауызша айтылып таралғандықтан, фольклорлық сапалармен толыққан көркем шығарма. Аңыз әңгімелер тарихта болған белгілі бір адамдардың атына, іс-әрекетіне байланысты туады. Мұндай адамдардың ел үшін еткен еңбегі, қамқорлығы, халық намысын қорғауы, сол жолда жасаған игілікті іс-әрекеттері ел аузында аңыз әңгімеге айналып, ұрпақтан-ұрпаққа жеткен. Аңыз әңгімелерде халықтың қоспасы болғанымен, негізгі ой түйіні барлық жерде бірдей сақталады. Оқиға желісі күнделікті өмірде кездесетін қарапайым сюжетке құрылған аңыз-әңгімелерде ертегілердегідей әсіре қиялдау көп кездеспейдi.
Кейіпкерлері
Қазақ аңыздарындағы Асан қайғы, Жиренше шешен, Алдар көсе, Қожанасыр, Қорқыт, т.б. – бәрі де қарапайым адамдар ретінде суреттеледі. Кейбір аңыз әңгімелердің басты кейіпкері көрші елдерге де ортақ болып келеді. Мысалы, Қожанасыр қазақ, қырғыз, өзбек ауыз әдебиетінде ортақ кейіпкер. Ол "ауылы аралас, қойы қоралас", қыз алысып, қыз берісіп құда-жекжат болып кеткен көрші елдердің ежелгі мәдени байланысының куәсі. Аңыз әңгімелерде көбінесе сараңдық пен сақилықты, жалқаулық пен қиқарлықты өткір сатирамен әжуалап сынау арқылы жастарды жаман әдет, жат мінездерден аулақ болуға баулуды мақсат тұтады.
Қожанасыр әңгімелерінде (аңызда) оғаш қылығы, аңғал мінезі әжуа-күлкі туғызып отырғанымен, негізі түйін ойда үлкен тәрбие-тәлім толқыны анық байқалады; оқушы оқып күле отырып шындықты түсінеді. Осындай халық арасына кең тараған күлкілі сықақ аңыз әңгімелердің бір тобы Алдар көсе атымен байланысты туған. Көсе образы – қарапайым халықтың күлкіні сараң байларға, оның өкілдеріне қарсы жұмсау, оларды келеке-мазақ ету тілегінен туған образ. Мұны біз "Алдар көсе мен Алаша хан", "Алдар көсе мен шық бермес Шығабай", "Алдар көсе мен саудагер", т.б. аңыз әңгімелерден көреміз. Осы аттары аталған хан, бай, саудагерлерді Алдар көсе өзінің тапқырлығы, ақыл-айласының арқасында алдап соғады, ел алдында мазақ, күлкі етеді. Халық аузындағы мәтелге айналған "Жұмыртқадан жүн алатын", "Өзі тойса да, көзі тоймайтын", "Кесіп алса қан шықпайтын" шық бермес Шығайбай – сараңдықтың жиынтығы. Шығайбайдың әдеті мен ісінен сараңдық, дүниеқорлық, өзімшілдік айқын көрінеді. Оның осы мінезін жек көрген халық қапияда жол, қапылыста сөз табатын, айла-амалы мол Алдар көсені жіберіп, Шығайбайды бірнеше рет жер қаптырады. "Ұрының әйелі өзіне лайық" дегендей, оның тәрбиесіндегі үй-іші – әйелі, қызы Шығайбайдың өзі тәріздес пиғылы тар сараң жандар. Көсе үйге кіріп келгенде әйелі илеп отырған нанды, қызы үйтуге әзірлеп отырған қазды жасыра қояды. Бұл әрекеттер Шығайбайдың образын толықтыра түседі. Сараңдық пен дүниеқорлыққа жаны қас Алдар көсе табан аузында сөз тапқыштығымен өзінің жаңа ғана көргендерін әңгімеге қосып, келе жатып үлкен сары бас жылан көргенін, оны өлтіргенін тұспалдап айтып береді. "Осы айтқандарым өтірік болса, байеке сіздің астыңыздағы қазыдай тілінейін, бәйбішенің нанындай иленейін, қызыңның астындағы қаздай жұлынайын", – деп аяқ астында оларды масқара етеді. Алдар көсе ақыры байдың қызы Бізбикені алдап алып кетумен оқиға аяқталады. Ал "Алдар көсенің шайтанды алдауы" деген әңгіменің сюжеті, құрылысы басқаша болып келеді. Халық ұғымында шайтанды ешкім алдай алмайтын болса, бұл әңгімеде Алдар көсе өзінің қулығымен шайтанды да алдап кетеді. Оның өтірік өліп тірілуі, шайтанға қазы алдыруы, үлкендігін бұлдап, шайтанның мойнына мініп қамшымен сабауы, шайтандар қорқатын тікен арасына тығылып, ала қаптағы алтынды алып құтылып кетуі арқылы адам айласы шайтанды да жеңеді деген идеяны білдіреді. Алдар көсе туралы аңыздардың қай-қайсысы болмасын оны тапқырлықтың өкілі етіп және ол қандай іс-әрекет жасаса да жазғырмай, сүйікті етіп көрсетуі Алдардың ел санасынан ұнамды кейіпкер түрінде тұрақты орын алғандығын аңғартады.
Топономикалық аңыздар
Аңыздар тарихта шын мәнісінде болған әлдебір оқиғаларға құрылады, әрі осы оқиғалар көбіне нақты бір мекенмен, тау-таспен, өзен-көлмен баланыстырылады. Мұндай аңыздар жер-су аттарына байланысты немесе топонимикалық деп аталады. Себебі олар белгілі бір жағрафиялық нүктенің неліктен солай аталатынын түсіндіреді. Мұндай аңыздарға Бурабай, Баянауыл, Қарағанды, Жекебатыр, Шайтанкөл, Екібастұз,т.с.с. жер аттарымен байланысты аңыздар жатқызылады.
Фехта
Фехта (Vechta) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан қала. Фехта ауданының құрамына енеді.
Аңыз әңгімелер
Топономикалық аңыздар
Аңыздар - халықтың ауызекі шығамашылығының ерекше жанры, оларда халық қиялы нақты жадығаттарды еркін сапырып, оқиғаларды өзінше пайымдайды.
Махаббат хикаялар
Қазақ аңыздарының үлкен бір тобын ғашықтардың қайғысымен, өлімі немесе айрылысуымен аяқталатын махаббат хикаялары құрайды. Бұларға Зарина ханшайымның, Айша бибі арудың, Балқаш қыздың бастарынан өткен оқиғалары жатады.
Фехта
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Аңыз әңгімелер
Батырлар туралы аңыздар
Қатыгез жауларға қарсы ерлікпен шайқасқан ата-бабаларымыздың қаһармандығын паш ететін батырлар жайындағы аңыздар да ауыз әдебиетінде айрықша орын алады. Бұлардың қатарына сақ патшайымы Томирис Отанын қорғау жолына өз өмірін құрбан еткен бақташы Шырақ жайындағы аңыз-әңгімелерді жатқызамыз. Бұл оқиғалардың аңызға айналу себебі сол уақыттан бері талай ықылым заман өтіп кеткендігі ғана емес, олар шын болды ма, жоқ па, ешкім дәлелдеп бере алмайтындығы.
IC 1868
IC 1868 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Аңыз әңгімелер
Тарихи аңыздар
Ең ақырында, тарихи деректер мен оқиғаларды халық қиялы мүлде өзгертіп жібергендіктен, ақиқаттың өзі а уақыт өте келе аңыздық сипат алған қазақ аңыздарының бір тобы бар. Моңғолдардың атақты әміршісі Шыңғыс хан, оның ұлы Жошы хан және басқалар хақындағы кейбір аңыздар бұған дәлел болып табылады.
IC 1868
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3091399, NPM1G +09.0089.
Сыртқы сілтемелер
IC 1868 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Аңыз әңгімелер
Тарихи аңыздар
Тарихтың терең қойнауларынан орын алып, аңызға айналған оқиғалардың өтірік-шынын тексеріп жатудың өзі ақылға сыймайтын нәрсе. Олар ойдан шығарылған уақиғалар болғандықтан да-аңыз. Бір қызығы, әдеби немесе ғылыми шығармаларда мифтік бейнелерге айналатын немесе керісінше болатын тарихи тұлғаларға ,оқиғаларға тікелей байланысты аңыздар да     көптеп кездеседі. Қазақ әдебиетінде Қорқыт, Алаша хан бейнелері осындай. Олардың өмірінде шын болғандығына кейбір зерттеушілер күмәнмен қарайды. Себебі олардың есімдері тарихи шежірелерден табылмай отыр. Сондықтан да қазіргі уақытта мұны дерек-құжатпен дәлелдеу қиын.
Санат:Әдебиет Санат:Қазақстан әдебиеті
Мұқиден Ғалиев
Мұқиден Ғалиев (1884 - 1972) — Гурьев облысы Новобогат ауданы Карл Маркс атындағы колхоздың төрағасы. Социалистік Еңбек Ері (1948).
1929-1931. “Қызыл балық” ұжымшарының мүшесі.
1932-1942. “Жана таң” серіктестігінің бригадирі, төрағасы.
1942-1957. Тұщықұдық ауылдық кеңесі “Карл Маркс”, Забурын ауылдық кеңесі “Қара Батыр” және Орпа ауылдық кеңесі “Ворошилов” ұжымшарларының басшысы.
Марапаттары мен атақтары
КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1948 жылғы 23 шілдедегі Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарындағы және мал шаруашылығын дамытудағы ерен еңбегі үшін Социалистік еңбек ері атағына ие болып, Ленин орденімен және "Орақ пен Балға" алтын медалімен марапатталды.
Атырау облысы Исатай ауданы Тұщықұдық ауылдық округі әкімінің 2016 жылғы 7 желтоқсандағы шешімімен Тұщықұдық ауылындағы көшеге "Мұқиден Ғалиев" есімі берілді".
Самарқан ауылдық округі
Самарқан ауылдық округі (2010 жылға дейін – Ленин ауылдық округі) – Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Самарқан, Тегісжол, Чкалово ауылдары кіреді. Орталығы – Самарқан ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1904 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бұқар жырау ауданы ауылдық округтері
Сканер
Қазіргі функционалды сканерлер 2 бөлімнен тұрады:
Ол тек сканермен ғана емес, басқа программалармен және ОЖ-мен түгелімен байланыстырады.
Сканер компьютердің стандартты құрылғысы емес, сол себепті оған драйвер орнатылады. Әр модельдің өзінің драйвері болады. Сканерлерде стандартты драйвер болмайды.
Планшетті сканер тікбұрышты формада пластмассадан жасалады. Корпустың ішкі жағында қозғалмалы каретка орналасқан.
Сканерде түстердің 4 типі қолданылады:
Сканерленетін бейненің сапасы оның түсінің қанықтылығына және динамикалық диапазонға байланысты. Сканерлердің сыртқы айырмашылықтары – сканерді компьютерге жалғайтын интерфейс. Қазіргі кезде интерфейстердің көптеген түрлерін кездестіруге болады.
-LPT – бұл берілген сканер интерфейсі компьютердің параллельді портына принтердің орнына жалғанады. Бұл қосылу типінің көптеген кемшіліктері бар. Сканермен жұмыс істеу барысында принтерге қосылу өте қиын. Бұл мәселені SPP стандартты режимімен шешуге болады, бірақ сканер мен принтердің жұмыс істеу жылдамдығы төмендейді.
- SCSI – бұл ескі қосылу әдісі. Компьютер мен сканер арасындағы байланыс арнайы кеңейтілу платасы SCSI интерфейсі арқылы жүзеге асырылады. Бұл интерфейстің жоғары жылдамдықта болуы жоғары сапалы сканерлеуді қамтамасыз етеді.
- USB – қазіргі кезде қолданылатын бастапқы қалыпта сканерлейтін интерфейс. Мәліметтердің берілуіне аса жоғары жылдамдықты қажет етпейді.
- FireWire қымбат, бірақ перспективті интерфейс. Мұндай сканер комплексінде 3 портты FireWire контроллері болады. Сканерден бөлек компьютерге басқа құрылғыларды да жалғай беруге болады (мысалы, цифрлы камера).
Жұмыс істеу жылдамдығы
Сканерлердің жылдамдығы түрлі болады:
Санат:Ақпараттану
NGC 5004A
NGC 5004A — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 13 наурызда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 5004A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45756, UGC 8260, MCG 5-31-149, ZWG 160.157.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Пон-сюр-Мадон
Пон-сюр-Мадон (Pont-sur-Madon) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88354, пошта индексі — 88500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 158 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Брежу-Санту
Брежу-Санту (Brejo Santo) — Бразилиядағы муниципалитет, Сеара штатында орналасқан. Оңтүстік Сеара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Брежу-Санту экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Сеара елді мекендері
Алатау бәйшешегі
Алатау бәйшешегі (Crocus alatavicus) – құртқашаштар тұқымдасына жататын, Қазақстан аумағында өсетін, бәйшешектің белгілі түрі. Ірі қиыршық тасты, сазды беткейлерге, шабындықты және далалы учаскелерге тау етегінен орман белдеуінің жоғарғы шекарасына дейінгі бұта иеліктерінде өседі. Жоңғар Алатауында, бүкіл Тянь-Шаньда (Алматы, Жамбыл облысы, Оңтүстік Қазақстан облыстарында) кездеседі. Онша биік емес (10-30 см-ге дейін), сабақ түбінде шоқталған, гүлдері дара, жиірек екі-төрттен воронка тәрізді. Гүлсерігінің жапырақтары аппақ, (ұзындығы 4 см) сырт жағы сұрғылт күлгін, барлық бәйшешектердің сабағы жетілмеген, сондықтан түтік гүлді топырақтың бетіне алып шығады. Аталығы үшеу, қызғылт сары тозаңдарымен, түйін бағанасы ұзын, жіп тәрізді, тісшелі. Дәл осы аналық ауыздағы егістік шафранының бағанын кулинарияда татымдар ретінде пайдаланады. Біз қарастырып отырған түр хош иісті болғандықтан түс бері үшін қолданылады. Бәйшешек жылдың әр түрлі кезеңінде гүлдейді: қаңтар-наурыздан сәуірге дейін, сәуірден мамырдың аяғына дейін, сондықтан оңтүстікте оны «подснежник», қазақша бәйшешек деп атайды. Жемісі (үшұялы қорапша) топырақтың жоғарғы қабатына орналасқан, пісіп болысымен (мамыр-маусым) олардың ұщы топырақ бетінде байқалады. Түр жоғарғы декоративтілігімен, ерте гүлдеуімен бағаланады. Бәйшешектің көптеген баулық сорттарын голландиялық сұрыптаушылар ашқан.
Дереккөздер
Санат:Құртқашаштар Санат:Қазақстан флорасы