cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Күшікбай кезеңі
Күшікбай кезеңі  - Семей мен Шыңғыстау арасындағы Абай сан рет тоқтап, басында түнеген бекет. Семей қаласынан Абай еліне дейін 60 шақырымдай, Арқалық тауынан асатын тұсты «Күшікбай кезеңі» деп атайды. Арқалық тауының биік төбе басында Күшікбай батыр жерленген. Орта жүз Уақ тайпасынан шыққан Күшікбай Жоңғар басқыншыларына қарсы күрескен белгілі батырлардың бірі. Ол батырлығына қоса нашарға қайырымды, әділдігімен аты шыққан адам. М. Әуезов «Қорғансыздың күні» деген әңгімесінде Күшікбай кезеңінде болған қайғылы оқиғаны шынайы бейнелеген.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Зайпекуль
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Мемлекеттік хатшы
Қазақстанда мемлекеттік хатшы лауазымы Қазақстан Республикасы Президенті қызметке тағайындайтын және қызметтен босататын жоғары лауазымдардың бірі. Ол Қазақстан Республикасы Конституциясы мен заңдарға сәйкес және Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмасы бойынша қызмет атқарады.
Дереккөздер
Санат:Лауазымдар
Ақсу ауылдық округі (Жетісу облысы)
Ақсу ауылдық округі — Жетісу облысы Ақсу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2302 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсу ауданы ауылдық округтері
Коляльки
Коляльки — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вах өзенінің сол жағалауынан 654 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 7018
NGC 7018 — Ешкімүйіз шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Ешкімүйіз (шоқжұлдыз)
Ландовер Хиллс (Мэриленд)
Ландовер Хиллс (Landover Hills) — Мэриленд штатының Prince George округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1534 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.8 км² шамасында. FIPS коды — 24-45400.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Славян қорғанысы
Славян қорғанысы — жабық шахмат дебюті, келесі жүрістермен басталады: '''1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6'''. жабық бастамаларға жатады.
Сипаттау
ферзьдік гамбиттың түрлі  құрастырулардың  арасында славян қорғанысының қазіргі тәжірибеде орны белгілі, онсыз бір де бір қазіргі супертурнир өткізілмейді. Және бұл кездейсоқ емес, өйткені оның бір қарағанда қарапайым «қасбеті» артында көптеген терең стратегиялық және тактикалық ойлар жасырылу. с7-с6 жүрісінің негізгі идеясы- ақөрісті піл құнақылығын шектемей орталықты нығайту. Бірақ, с7-с6 жүрісі d5:c4, одан әрі b7-b5 арқылы ферзьдік флангта пешкалық шабуылдауды бастауға алғы шартты құрастыру жағдайы да өте маңызды, ал кей жағдайда қаралар с4 пешкасын ұстап қалуға ойнауы мүмкін. Дәл осы идеялар славян қорғанысы стратегиясының шын мәнін сипаттайды.
Славян қорғанысының пайда болып дамуына көп үлес қосқан поляк, орыс, чех және югославиялық  теоретиктермен тәжірибешілері. Оның танымал аты осы арадан болады.
Славян қорғанысын ойнауды Василий Смыслов пен Михаил Ботвинник ұнататын. Құрамында c6мен қатар, e6 (кездейсоқ ретпен) да бар нұсқалар кодтары D43 тен D49ға дейін аралықта және  ағылшынтілді әдебиетте the Semi-Slav Defense деген атау алған.
Нұсқалар
Санат:Жабық дебюттер
Ардженьо
Ардженьо (Argegno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 664 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 153 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасында. Пошта индексі — 22010.
Елді мекеннің қамқоршысы — S.S. Trinita.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Үшарал, Солтүстік Үшарал газ кен орны
Үшарал, Солтүстік Үшарал газ кен орны — Шу-Сарысу шөгінді алабындағы Үшарал-Кемпіртөбе газ кен орнына ұштасқан кен орны, 1970 жылы ашылған.
Жатыс сипаты
Кен орны өлшемдері 3x7 км (-640 м-лік изогипса), амплитудасы 80 м, жарылым маңында орналасқан брахиантиклин қатпардан орын алған. Өнеркәсіптік газдылық төменгі пермнің тұзтасты терригендік қызыл түсті шөгінділерімен байланысты. Шомбал күмбез түріндегі жатынның беті бойынша жатыс тереңдігі 880 м, биіктігі 98 м, газ-су жапсарының белгісі -646 м. Газды горизонттың жалпы қалыңдығы 95 м, тиімдісі -44,5 газға қаныққаны -44,5 м. Жарықшақты кеуекті типтегі жинауыштар құмтастар мен алевролиттерден құралған, ашық кеуектілігі 4,23%, газға қанығу коэффициенті 0,48. Бастапқы қойнауқаттық қысым мен температура 10,52 Мпа және 4ГС. Диаметрі 19,1 мм-лік штуцерде газдың алғашқы шығымы 43-61 мың м3/тәу. Қалыңдығы 500 м-ден астам төменгі пермнің сульфатты-галогендік таужыныстары жатынның жапқышы рөлін атқарады.
Құрамы
Төменгі пермь газдарының 99,2%-ы азот, 0,46%-ы гелий, 0,04%-ы неон+аргон, 0,3%-ы көмірқышқыл газы. Жатынның режимі серпінді суарынды. Өнімді шөгінділердің қойнауқаттық сулары хлоркальцийлі типті, минералдылығы 272,7 г/л. Кен орны барлануда.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы кен орындары Санат:Қазақстан газ кен орындары
Селаш
Селаш (Celas) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Виньяйш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Изья-Ель Верхний
Изья-Ёль Верхний — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Косью өзенінің сол жағалауынан 200 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Селаш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 365 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 36,75 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,9 адам/км².
Изья-Ель Верхний
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Селаш
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Изья-Ель Верхний
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Селаш
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Оппидо-Лучано
Оппидо-Лучано (Oppido Lucano) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Абоисо
Абоисо (Aboisso)— Кот-д’Ивуардың оңтүстік-шығысында орналасқан қала, әкімшілік орталғы Сюд-Комоэ департаменті.
Оппидо-Лучано
Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний Падуандық. Жыл сайынғы мерекесі — 13 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Абоисо
Дереккөздер
Санат:Кот-д’Ивуар Санат:Кот-д’Ивуар қалалары
Одағай
Одағай - сөз табы. Одағай сөздер көбінесе адам сезімінің алуан түрлі күйін білдіретін дыбыстар сияқты болып келеді. Бірақ олар жай ғана дыбыстар емес, жұртшылыққа әбден түсінікті болып, белгілі дағды бойынша сөз ретінде пайдаланатын дыбыстар. Олар жұртшылыққа әбден түсінікті болып қалыптасқандықтан, жай ғана дыбыстардың қатарынан шығып, белгілі сөзге айналған.
Мысалы:
Уау, жігіттер-ау, бұл қалай? (Ғ. Сланов);  Па, сабаз, мал болғаныңа! (бұ да);  Түу, қандай тымырсық түн (бұ да);
Е, жолдас, жақсы жатып, жай тұрдыңыз ба? (С. Мұқанов) дегендердегі уау, па, түу, е  деген одағайлар үйреншікті сөздерге айналып, жұрттың бәріне түсінікті болып кеткен.
Аспиран
Аспиран (Aspiran) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Лодев округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34013, пошта индексі — 34800.
Одағай
Одағай сөздер мағына жағынан заттың өзі туралы да, сыны, саны, қимылы туралы да, қимылдың жайы-күйі туралы ұғым бермейді.
Аспиран
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1367 адамды құрады. Халық тығыздығы — 84,75 адам/км².
Одағай
Ерекшеліктері
Одағайлар — өз алдына ерекшеліктері бар сөздер. Ал ол ерекшеліктері мыналар:
Аспиран
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Одағай
Одағайлардың түрлері
Одағайлар негізгі және туынды болып екіге бөлінеді.
Негізгі одағайлар
Негізігі одағайларға: ау, па, ей, әй, е, уа, уау, уай, я, пай, ә, о, оһо, ой, ие, аһа, ау, беу дегендер жатады. Бұл одағайлар қайталанып қолданылмайды
Туынды одағайлар
Туынды одағайларға: ''мәссаған, бәрекелді, әттегенай, жаракімалла, масқарай, о тоба, астапыралла, япырмай, ойпырмай, о дариға ... сияқтағандар жатады.
Ишарат одағайлар
Бұйрық, сұрау мәнді сөздер (кәне, кәнеки, ал, әйда). Мысалы: Кәне, коллектив боламыз дегендерің қол көтеріңдер (Б.Майлин).
Жануарға арнап айтылатын одағайлар
Бұл топқа төрт түлік мал, ит, мысық сияқтанған үй айуандарын жемге шақыру, айдау, үркіту т. б. мақсатымен қолданылған сөздер мен тіркестер жатады. Мысалы:
Ижтиһад
Ижтиһад (اِجْتِهَاد, иджтиһад) — шариғи үкім шығарудағы ғалымның ізденіс қылып, еңбек етуі. Ижтиһад жасаудағы мужтаһидтің шарттары :
Одағай
Шақыру одағайлары
Таңдайды тақылдатып, еріндерді шүйіріп, ысқырып айтатын, транскрипциялауға қиын болатын одағайлар да бар. Бұларды, әдетте, шақыру одағайлары дейміз, бірақ олар тек шақыру ғана емес, жекіру, ұрысу тағы сол сияқты мағыналарды білдіреді.
Муткыльтан
Муткыльтан — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Весым өзенінің оң жағалауынан 3,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Одағай
Императивтік одағайлар
Адам не айуанға бағышталып, шақыру, жекіру, бұйыру мақсатымен айтылған одағайлар. Бұлар бағышталып отырған объектілерге қарай ішінара екі топқа бөлінеді:
Муткыльтан
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Одағай
Тұрмыс-салт одағайлары.
Бұл топқа өмірде жиі қолданылатын, адамдардың амандасу, қоштасу т. б. сыйластық белгісі ретінде жұмсалатын ''Қош! Рахмет! Ассалаумағалейкүм! Қайыр! құп! Ләббай! Кеш жарық!'' т. б. одағайлар жатады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Сөз таптары
Стив Джобс (кітап)
"Стив Джобс" (Steve Jobs ағыл: A Biography) - Apple Inc. компаниясын құрған әйгілі Стив Джобстың ғұмырнамасы. Бұл кітап американдық журналист және өмірбаяншы Уолтермен Айзексоном жазылып, Simon & Schuster. баспасымен жарияланған. Уолтер Айзексон бұл кітапты шығаруымен үш жыл жұмыс істеген. Үш жыл уақыт арасынла ол Стив Джобспен 40 - тан астам эксклюзивтік интервьюлер алған. Сонымен қатар Уолтер Айзексон Джобстың 100 - ден астам туған-туыстарынан, достарынан және де Джобстың мамандастарынан да интервьюлерді жазып отырған.
Алғашқы кезде бұл кітаптың ағылшын тілінде шығуы 2011 жылдың 21 қарашасына жоспарланған еді, бірақ Стив Джобстың қайтыс болуына байланысты бұл кітап 24 қазанда жарық көрді.
2011 жылдың 10 қазанында Sony Pictures кітаптың экрандауына барлық құқықтарды иемденіп алды.
thumb|Кітаптың сырты
Калоян (Варна облысы)
Калоян (Калоян) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Вылчи-Дол қауымының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 314 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9288. Телефон коды — 05137. ЕКАТТЕ коды — 35506.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Ассим Мадибо
Ассим Мадибо (араб. عاصم ماديبو‎, 22 қыркүйек 1996 жыл ) — катарлық футболшы, Катар ұлттық футбол құрамасы мен "Әл-Духаиль" (Катар) клубының жартылай қорғаушысы. 2019 жылғы Азия чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Катар футболшылары Санат:Катар Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ЛАСК ФК ойыншылары Санат:Әл-Духаиль ФК ойыншылары Санат:Эйпен ФК ойыншылары Санат:Әл-Гарафа ФК ойыншылары Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Домендік атау жүйесі
200px|thumb|right Домендік Атау Жүйесі (Domain Name System — Система Доменных Имён) - Интернет желісіндегі IP адрестерінде — компьютердің атын есте сақталатын домендік атауға (мысалы, www.ip.com) ауыстыру механизмі. Мұндай өзгертулер атаудың домендік жүйесінің арнайы серверлерінде автоматты түрде атқарылады. DNS-тің түпкі идеясы домендік атаулардың және аймақтардың иерархиялық құрылымының көрінісі болып табылады. Атауға жауап беруші әрбір сервер, доменнің алдағы бөлімінің жауапкершілігін басқа бір серверге сілтей алады (әкімшілік тұрғыдан қарағанда - басқа ұйымға немесе адамға). Бұл тек "өзінің" домендік атау бөлігіне жауапты түрлі ұйымдардың(адамдардың) серверінде ақпараттың өзектілігіне жауапкершілікті арттыруға мүмкіндік береді.
DNS негізгі сипаттамалары
DNS келесі сипаттамаларға ие: DNS Интернета жұмысы үшін маңызды, өйткені тораппен байланыстыру үшін, оның IP-мекенжайы туралы ақпарат қажет, цифрлардың бірізділігіне қарағанда, әріптік мекенжайларды есте сақтау оңайға соғады. Кейбір жағдайларда бұл виртуалды серверлерді, мысалы, HTTP-серверлерді олардың сұраныс атауларына ажырата отырып пайдалануға мүмкіндік береді. Бастапқыда домендік және IP-мекенжайлар арасында түрлену арнайы hosts мәтіндік файлын пайдалану арқылы жүргізілді, бұл файл орталықтандырып жасалды және өзінің жергілікті желісі бойынша машиналардың әрқайсысына жолданды. Желінің өсуіне қарай, тиімді автоматтандырылған механизм қажеттілігі туындады, DNS осындай қажеттілікке айналды. Алайда, hosts көмегімен DNS өзгерер алдында көшірілген веб-сайтты тексеру оңайға соғады. DNS-ты 1983 жылы Пол Мокапетрис ойлап тапты, жұмыс механизмдерінің түпнұсқа сипаты RFC 882 және RFC 883-те берілген. 1987 жылы RFC 1034 және RFC 1035 жариялануы DNS сипаттізімін өзгертіп, ескірген механизмдер ретінде RFC 882, RFC 883 және RFC 973 күшін жойды.
Қосымша мүмкіндіктері
Домендік Атау Жүйесінің қосымша мүмкіндіктері:
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Интернет
Педру-Леополду
Педру-Леополду (Pedro Leopoldo) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Белу-Оризонти экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 63 095 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 291,038 км² шамасында. Халық тығыздығы — 216,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1924 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Рюмикон
250px|thumb|Картада орналасуы Рюмикон (Rümikon AG) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Цурцах округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 210 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.91 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4317, пошта индексі — 5464.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Виктор Николаевич Радченко
Виктор Николаевич Радченко 1967 жылы 1 қарашада УКСР Козацкое кентінде туған. Украин.
Әкесі - Радченко Николай Пантелеевич, зейнеткер, әскери қызметкөр болған. Анасы - Радченко Любовь Степановна, зейнеткер, үй шаруасында.
М. Дулатов атындағы Қостанай инженерлік-экономика университетін бітірген (2006), мамандығы - «Өнеркәсіп кәсіпорындарын электржабдықтау». «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2002 жылдан). 1991 жылдан - «Торғайавиа» АҚ Арқалық әуе кәсіпорнының әуе технигі. 1998 жылдың қазанынан - «Арқалық ЖЭО» КМК кезекші электр монтерінің шәкірті. 1998 жылдың қарашасынан - «Арқалық ЖЭО» КМК кезекші электр монтері, электр цехының ауысым бастығы, 1999 жылдың маусымынан - ауысым бастығының дублері, 1999 жылдың қазанынан - ауысым бастығы, 2000 жылдың сәуірінен - стансаның аға кезекші инженері. 2000 жылдың шілдесінен - «Арқалық ТЭК» КМК стансасының аға инженері, 2001 жылдың маусымынан - бас инженері. 2001 жылдың қарашасынан - «Арқалық ЖЭК» КМК Арқалық ЖЭО директоры. 2004 жылдан - «Арқалық ЖЭК» МКК директоры. 2007 жылдан - Арқалық қаласы әкімінің орынбасары. 2009 жылдың тамызынан бері - Лисаковск қаласының әкімі. Арқалық қалалық мәслихаты 3-ші шақырылымының депутаты (2004-2007).
Үйленген. Жұбайы - Радченко Татьяна Анатольевна (1972 жылы туған), жеке кәсіпкер. Ұлы - Радченко Виталий Викторович (1989 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:1 қарашада туғандар Санат:1967 жылы туғандар Санат:Украинада туғандар Санат:Қазақстан украиндері Санат:Қостанай инженерлік-экономика университеті түлектері Санат:Лисаковск әкімдері
Каноника
Каноника - Демокрит пен Эпикур мектептерінде логикалық ілімде қолданылған термин. Каноника негізгі проблемасы - ақиқаттың өлшемдері мәселесі.
Дереккөздер
Санат:Философия
Наумбург (Заале)
Наумбург (Заале) (Naumburg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Бургенланд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 34294 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 76,04 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 355. Муниципалитеттің басшысы — Бернвард Кюпер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Қарақоба жер асты су кен орны
Қарақоба жер асты су кен орны - Қарақоба және Базар өзендері аралығында орналасқан. Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы Ақсуат ауылының оңтүстік-батыс шетінде. Аудан орталығы Ақсуат ауылын шаруашылық және ауыз сумен қамтамасыз ету қажеттілігіне байланысты барланған.
Геологиялық құрылымы
Кен орны Павлодар шоғырының неогендік қызыл сазындағы плиоцен төменгі төрттік шөгінділеріндегі сулы қабат кешенінде шоғырланған.
Сипаты
Кешеннің жалпы қалыңдығы 18–23 м-ден 41–53 м аралығында. Жер асты суының жатқан тереңдігі 17–58 м. Тауалдының конусаралық кеңістігінде ұлғая түседі. Ұңғыма дебиті 2–18 л/с. Жер асты суының минералдығы 0,3–0,5 г/л, химиялық құрамы гидрокарбонатты кальцийлі, сирек жағдайда гидрокарбонатты натрийлі, ауыз суға жарамды. Жобалы бас тоған бір-бірінен 50 м аралықта орналасқан тереңдігі 80 м үш ұңғымадан тұрады. Бас тоғанның жиынтық шығымы 50 л/с. Кен орны 1980 жылдан пайдаланылуда.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы кен орындары
Кардамон
thumb|180px|Кардамон дәндері thumb|left|170px|Кардамон Кардамон — дәмдеуіш ретінде пайдаланылатын жемістері бар тропикалық шөптесін өсімдік. Жемістері сопақша, қырлы бетті, түрі ашық жасылдан сүрға дейін болады. Өзіне тән өткір дәмі және иісі болады. Құрамында 12% су, 3% жоғары эфир майы, ал жалпы күлділігі 10%-дан аспайды. Томат соустарына көп қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Жанжабілдер
Ванген (Гёппинген)
Ванген (Wangen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Штутгарт әкімшілік округіне бағынады. Гёппинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3165 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 17 055. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Штёкле.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Аюшы
Аюши (Ард Аюуш,толық аты Алдаржавын Аюуш; 1858—1939) — Ішкі Монғолиядағы Кобдо аймағының оңтүстік-батыс бөлігіндегі араттардың азаттық қозғалысының басқарушысы (1903—1917 ж.).
Хошун князы Минибазардың басыбайлы шаруасы болған. 1903 ж. Хошун араттары мен ұсақ тайджилерінің князьға қарсыереуіліне басшылық етті. 1911-18 жылға дейін хошун араттарының феодалдар мен отаршыларға қарсы күресін басқарды. Кейін 1921 ж. революцияға және халықтық-демократиялық Моңғолияны орнатуға белсене қатысты.
Дереккөздер
Санат:Моңғолия
Нью Буффало (Мичиган)
Нью Буффало (New Buffalo) — Мичиган штатының Berrien округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2200 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-57220.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Стелла-Чиленто
Стелла-Чиленто (Stella Cilento) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 850 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 59 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 84070.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Nicola di Mira.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Атжал
Атжал  — егістік танабында жыртылмай қалған аралық немесе пішен шапқанда тік қалған шөп, не орылмай қалған егін масағы. Егіс аралығындағы атжалға зиянды жәндіктер ұя салып, көбейіп өсіп-өнеді, бұл әр түрлі өсімдік кеселдерінің тарауына себеп болады. Сондықтан егістікте не шабындықта қалған атжалды қол шалғымен орып алу керек.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Егін шаруашылығы
Захарий Петрович Палиашвили
Захарий Петрович Палиашвили (ზაქარია პეტრეს ძე ფალიაშვილი; 1871—1933) — совет композиторы, педагог, музыкалық-қоғам қайраткері, грузин классикалық музыкасының көрнекті өкілі, Грузия ССР халық артисі (1925).
Биографиясы
Шіркеу хоры әншісінің отбасында туған. Фортепьяно бойынша Ф. Мизандаридан сабақ алды. 1895—99 ж. Тбилиси музыкалық училищесінің валторна класында оқыды. 1900—03 ж. Мәскеу консерваториясында С. И. Танеевтің ұстаздығымен орыс музыкалық мәдениетін тереңірек түсініп, өзінің композиторлық шеберлігін ұштады. Палиашвилидің творчестволық, педогокикалық орындаушылық (органшы, дирижер), музыка-қоғамдық қызметі жан-жақты өріс алды. Грузин филармониялық қоғамын құруға белсене қатысып (1905), осы қоғамның жанынан хор, оркестр және музыкалық мектебін ұйымдастырды, әрі оларға басшылық етті (1908—17). 1919 жылдан Тбилиси консерваториясының профессоры және директоры болды (1919, 1923, 1929 —1 1932). Грузиннің халық әндері мен билерінің музыкалық ерекшеліктерін зерттей келе, оларды орыс және дүние жүзі музыка классикаларының жетістіктерімен ұштастыру арқылы грузиннің профессионалдық музыкасының негізі болған ұлттық муз. тілін жасады. Оның «Абесалом мен Этери» (1919), «Даиси» (1923), «Латавра» (1927) опералары, сондай-ақ «Салтанатты кантатасы» (1927), симф. оркестрге арналған сюитасы, хор, романстары бар. Қазақтың опера және балет театрында Палиашвили «Даиси» операсы қойылды.
Карамийя
Карамийя - Орта Азияда 10- 11 ғғ. таралған діни философиялық ағым; Мухамед бен Карамның есімімен байланысты олар бес негізді: жасаушыны, рухты, кеңістікті, уакытты және атмосфераны мойындайды.
Захарий Петрович Палиашвили
Дереккөздер
Санат:КСРО сазгерлері
Карамийя
Дереккөздер
Санат:Философия
Рудольф Карнап
Рудольф Карнап (1891 -1970)- американ философы, логикі, неоопозитивистердің Вена үйірмесінің қайраткері, ғылым философы.
Дереккөздер
Санат:Философия
Лайтонсвилл (Мэриленд)
Лайтонсвилл (Laytonsville) — Мэриленд штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 277 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 24-46250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
IC 2983
IC 2983 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2983 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Органикалық түйсіктер
Органикалық түйсіктер - адам ашыққанда, шөлдегенде, сусыны қанғанда, жүрегі айнығанда, шаршағанда пайда болатын сезіну. Органикалық түйсіктердің рецепторлары ішкі мүшелерінің қабаттарында өңеш, қарын, қан тамырларында, өкпеде орналасқан. Ішкі органдарда болатын процестер интрорецепторлардың тітіркенгіштері болып табылады. Адам тоқ, дені сау, сергек болған жағдайда органикалық түйсіктер байқалмайды.Сондықтан И.М.Семенов түйсіктердің бұл тобын "Көмескі түйсіктер" деп атаған органикалық түйсіктер ішкі органдардың қызметі бұзылған жағдайда ғана пайда болады.
Дереккөздер
Алматы, 1976 ж.,Қазақ Совет Энциклопедиясы, 8 том, 542 бет.
Сельва
thumb|right|250 px|Сельва Сельва, сельвас (selva - орман) — мезгіл-мезгіл су басатын ылғалды экваторлық орманның бразилиялық атауы. Негізінен, Оңтүстік Америкадағы Амазонка өзенінің алабында таралған. Ылғалды және ыстық климат жағдайында сан алуан мәңгі жасыл өсімдік түрлері өседі (пальманың 200-дей түрі, гевея, фикус, бамбук, қауын ағашы, түрлі эпифритте және т.б.). Ағаштарды лианалар шырмап жатқандықтан арасынан өту өте қиын.
Комсес-Еган
Комсес-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вах өзенінің сол жағалауынан 695 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Венера (ғарыштық аппарат)
“Венера” (ғарыштық аппарат) – Шолпан планетасына 1961 жылдан бастап ұшырылған кеңестік планетааралық ғарыштық аппараттардың (станциялардың) атауы. 1961-83 жылдары “Венера” ғарыштық бағдарламасы бойынша Байқоңыр ғарыш алаңынан барлығы 16 ғарыштық станциялары ұшырылды. Олардың кұрамында ғылыми аспаптар, сондай-ақ, борттық аппаратуралар жиынтығы (бағдарлау жүйесі, Күн энергиясымен қоректендіру жүйесі, тежегіш қондырғы, алыс байланыс пен орбита өлшеудің радио жүйесі, т.б.) болды.
Тереза Йохауг
Тереза Йохауг (Therese Johaug) — норвегиялық шаңғышы. 2010 және 2022 жылдардағы үш дүркін Олимпиада чемпионы, 14 дүркін әлем чемпионы, жалпы есепте әлем чемпионатының үш дүркін жеңімпазы. Қашықтықтағы спорт түріне маманданған. 2019 жылғы жеңіл атлетикадан әйелдер арасындағы 10 000 метрге жүгіруден Норвегия чемпионы. Модель, спорттық киім дизайнері.
Рекордтары: 10 рет жеке жарыста шаңғы жарысынан әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды.
Шаңғы жарысы бойынша әлем кубогында жекелей жарыстарда 79 рет жеңіске жетті.
Санат:Алфавит бойынша шаңғышылар Санат:Норвегия шаңғышылары Санат:Норвегия Олимпиада чемпиондары Санат:Шаңғыдан Олимпиада чемпиондары Санат:Шаңғыдан әлем чемпиондары Санат:2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:2014 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
NGC 7022
NGC 7022 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 2 қазанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7022 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66224, ESO 235-65, FAIR 952.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Ай-Хут-Юган
Ай-Хут-Юган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Назым өзенінің сол жағалауынан 359 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Венесуэла баспасөзі
Дереккөздер
Санат:Венесуэла Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Комсомол (Миякин ауданы)
Комсомол — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Каран ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 229 адамды құрады. Пошта индексі — 452086, ОКАТО коды — 80244829003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 2549
NGC 2549 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1831 жылы 9 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2549 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23313, UGC 4313, MCG 10-12-124, ZWG 287,69.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Үшкілтас газ кен орны
Үшкілтас газ кен орны — Орталық Каспий маңы аймағындағы газ кен орны. Орал қаласынан оңтүстік-батыста 250 км-де, Жаңақала кентінен солтүстікте 35 км жерде орналасқан. 1960 жылы ашылған.
Геологиялық құрылымы
Апшерон шөгінділері бойынша шектелген Үшкілтас газды құрылымы орталық белігі қиылған, өзімен аттас күмбездің дөңі бетінде жарылым маңында орналасқан қос төбелі брахиантиклин болып табылады. Брахиантиклиннің солтүстік-батыс қанаты лықсымамен күрделіленген.
Жатыс сипаты
Кенорын 38-182 м тереңдіктер аралығында жатқан апшерон жікқабатының құмды қойнауқаттарының таужыныстарынан орын алған. Осында сегіз горизонт бөлінген, қалыңдығы 1-2 м келген осылардың ең төменгісі (сегізіншісі) жікқабаттың тұғырлық қабаты болып табылады. Өзге горизонттардың қалыңдығы 20 м-ге дейін жетеді, сонымен қатар ең үлкен қалыңдық пен алаң бойынша тұрақтылық 4 және 6 горизонттарға тән. Құрылымның көтеріңкі бөлігінде 1-3-қойнауқаттар ұшыраспайды. Кен орнында 24 құрылымдық-іздестіру және 5 терең ұңғыма бұрғыланған. Олардың 11-і (құрылымдықіздестіру) өнімділік аумағында. Ұңғымалар сыналмаған, сондықтан тек бір ұңғыма бойынша (К-24) ғана газ шығымы жөнінде деректер бар, он күндік апаттық бұрқақ атқылаудың нәтижесіндегі газ шығымы 10 мың м3/тәу шамасында бағаланған. Мұнымен қатар бұрғылау процесі барысындагы газ белгілері бұрғылау ерітіндісінің газдануы түрінде тағы да бес ұңғымада байқалды. Газ сынамалау қызметінің деректері (жоғарғы кедергі, мұнай-газ жапсарының жоғарғы мәндері) бойынша қатқабаттардың қанығу сипаты анықталады. Кен орны ҚР балансына енгізілмеген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнай кен орындары Санат:Батыс Қазақстан облысы кен орындары Санат:Қазақстан газ кен орындары
Палаззо-Сан-Гервазио
Палаззо-Сан-Гервазио (Palazzo San Gervasio) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5188 адамды құрайды. Халық тығыздығы 84 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 62 км² шамасында. Пошта индексі — 85026.
Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний Падуандық. Жыл сайынғы мерекесі — 13 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Сережайш
Сережайш (Cerejais) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Алфандега-да-Фэ муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Аркос-де-ла-Сьерра
Аркос-де-ла-Сьерра (Arcos de la Sierra) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Серрания-де-Куэнка ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 107 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 39,5 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 36 км.
Изья-Шор (Үлкен Роговая тармағы)
Изья-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Роговая өзенінің оң жағалауынан 295 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Ким Бутен
Санат:Алфавит бойынша шорт-трекшілер Санат:Канада шорт-трекшілері Санат:2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
Қаратұмсық қарқылдақ
Қаратұмсық қырқылдақ
Қаратұмсық қырқылдақ ( Gelochelidon nilotica ) - қара телпегі бар, ашық реңді орташа денелі (200-300 г. ) құс. Аяғы - ұзын, тұмсығы - қара, басқа қырқылдақтардан гөрі жуан және қысқа. Барлық континенттердің қоңыржай және тропиктік белдемдерінде кең таралған, алайда таралу аймағының кеңдігіне қарамастан, олардың ұялау орындарына қолайлы болуына байланысты кездейсоқ кездеседі. Қазақстанда жағасында өсімдіктері жоқ тұзды суқоймалар табылатын жерлердің барлығында өмір сүреді. Шоғырлы құс, ұясы - жердегі қарапайым шұнқыр. Кейде бір ұяға бірнеше аналық жұмырткалайтындықтан, әдеттегі салындыдағы 1-3 жұмыртқаның орнына көбірек ( 5-6 ) жұмыртқа салынады, 17 жұмыртқа болатын жағдайлар да кездескен. Балапандар 23-24 күнде жұмыртқадан жарып шығады, ал тағы бір айдан соң аздап ұша бастайды. Қаратұмсық қырқылдақтар жануартекті азықпен қоректенеді, бунақденелілер, кемірушілер және кесірткелер де маңызды рөл атқарады. Қазақстанда сәуірдің соңынан қыркүйекке дейін кездеседі.
Дереккөздер
Құстар (Мектеп энциклопедиясы) - Алматы 2010
Санат:Шағалалар
Арозио (Италия)
Арозио (Италия) (Arosio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4469 адамды құрайды. Халық тығыздығы 2235 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 22060.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Nazario. Жыл сайынғы мерекесі — 29 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Қашар жер асты су кен орны
Қашар жер асты су кені - Қостанай облысы Қостанай ауданы Қашар кентінен солтүстік-шығысқа қарай 5 км жерде орналасқан.
Геологиялық құрылымы
Кен орны эоцен, бор және палеозой шөгінділерінің сулы қабатында шоғырланған. Эоцен шөгіндісіндегі сулы қабат кен орнының барлық бөлігінде кездеседі.
Сипаты
Жоғарғы бор кезеңіндегі шөгіндіде қалыңдығы бірнеше метрден 60 м-ге дейін жетеді. Суы мол қабат құм және құмтастарда шоғырланған. Ұңғымалардан шығатын су мөлшері 0,3-тен 10 л/с-қа дейін. Минералдылығы 3 г/л-ге дейінгі тұщы және сәл ашқылтым жер асты суы Тобыл және Әйет өзендері аралығында шоғырланған.
Палеозой шөгіндісінде жер асты сулары 100 м тереңдікке жетеді және олар жарықшақтар белдемінде жатыр. әйет өз. аңғарында сулы кешен төрттік шөгінділермен жабылған және ұңғымалардағы су шығымы 2–15 л/с. Жер асты суының жоғарғы жарықшақты белсенді белдеміндегі минералдылығы 5–10 г/л, тереңдеген сайын ол 66 г/л-ге жетеді. Кен орны Қашар темір кенішін салуға байланысты барланған.
Дереккөздер
Санат:Қостанай облысы кен орындары
Эрнст Кассирер
right|200px Эрнст Кассирер (1874-1945) - неміс идеалист-философы, неокантиандық. Кассирер 1933 жылы иммиграцияда болды; Оксфордта профессор болды, сосын Упсалы мен Гётеборг университетінде, 1941-1945 жж. аралығында АҚШ-тағы Иельстік және Колумбия университетінде оқытушылық қызмет етті.
Дереккөздер
Санат:Философия
Мутная (Вильва тармағы)
Мутная — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вильва өзенінің оң жағалауынан26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Бонуа
Бонуа (Bonoua)— Кот-д’Ивуардың оңтүстік-шығысында орналасқан қала, әкімшілік орталғы Гран-Басам департаменті.
Тұрғыны
1998 жылғы деректер бойынша 21 154 адам бар. Адам санының жылдық динамикасы:
Мемлекеттік шекара
thumb|alt=A.| Қазақстан шекарасы Мемлекеттік шекара - мемлекеттік аумақты белгілейтін шектер.
Политологиялық тұрғыда шекараны ұлттық егемендік таралатын кеңістіктің шектері ретінде түсіндіреді. Мемлекеттік шекара – белгілі бір елдің құрлықтағы немесе судағы аумағының шегін көрсететін меже.
Меже ішіне енетін әуе кеңістігі мен жер қойнауы және су түбі сол мемлекеттің аумағы болып табылады. Көршілес мемлекеттердің шекара межелері өзара келісімдер мен шарттарда белгіленеді.
thumb|right|200px|Берлин(оң жақта) мен Нидерланд(сол жақта) арасындағы шекара
Ресми түрде белгіленген және бекітілген сызығын мемлекеттердің бір жақты бұзуы немесе қайта қарауы халықараралық құқыққа қайшы келеді. Мемлекеттік шекараны бойлай шекаралық белгілер орнатылады. Мемлекеттік шекараның күзетін шекаралық әскер (шекарадағы күзеттер, шекаралық қара-уылдар) жүзеге асырады. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік шекарасынан керекті құжаттарсыз және тиісті рұқсатсыз өту немесе шекаралық белгілерді заңсыз алу, жылжыту не жою қылмыстық жауапкершілікке тартылады (Қазақстан Республикасы Қазақстан Конституциясынің 330, 331-бабы). Қазақстан Республикасы тәуелсіздік алғалы бері көршілес мемлекеттер – Қырғыз Республикасы, Қытай Халық Республикасы және Өзбекстан Республикасымен мемлекеттік шекараны делимитациялау туралы меморандумға қол қойды.
ҚР Мемлекттік шекарасы
ҚР Мемлекттік шекарасы – Қазақстан территориясындағы құрлықтың, судың, жер қойнауының және әуе кеңістігінің шегін анықтайтын түзу сызық, сол сызық арқылы өтетеін жазықтық.
ҚР Мемлекттік шекарасын белгілеу
ҚР-ң мемлекттік шекарасы жергілікті аймақтарда нақты көрінетін шекаралық белгілермен белгіленеді. Шекаралық белгілердің түрлері,өлшемдері,олардыңсипттамасы мен құру тәртібі ҚР Министрлер кабинеті мен халықаралық шарттар арқылы анықталады ҚР-ң мемлекеттік шекараға байланысты қабылдаған халықаралық шарттар:
Дереккөздер
Санат:Халықаралық құқық Санат:Шекаралар Санат:Мемлекеттік шекаралар
Атжәмші
Атжәмші, жәмшік — лау атын айдаушы; жолаушыларды, хат-хабарларды бекеттен-бекетке жеткізіп тұратын лау аттарын ұстаушы адам. Қазақ жерінде 12-13 ғасырларда сауда жолында тұрған керуен сарайлары мен кіре тартатын аттарды “йам” деген. Түркі тілдерінде кейбіреулерінде “и” дыбысының “ж” дыбысымен алмасуына байланысты қазақ тілінде “йам” сөзі “жам” (жәм) аталған. Орыс тіліндегі ямщик те осы “йам” сөзімен түбірлес. Осыдан келіп жегілген аттарды айдаушы деген мағынаны білдіретін атжәмші атауы қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Қазақстан мәдениеті Санат:Көшпенділер Санат:Лауазымдар
Еділ
Еділ (Волга, Идел, Атăл) өзені (ежелгі атауы Ра, орта ғасырларда Итил) – Еуропадағы ең үлкен өзен болып табылады.
Сипаттамасы
Ұзындығы 3530 км, су жиналатын алабы 1360 мың км2. Бастауын Валдай қыратынан (абсолюттік биіктігі 343 м) алып, Каспий теңізіне құяды. Сағасы теңіз деңгейінен 28 м төмен жатыр. Еділге екі жүзден астам салалар құяды. Орта ағысында Ока, Шолман, Сура, Ветлуга және Свияга салалары құйғаннан кейін, Еділ суы мол ірі өзенге айналады. Өзен қар суымен (60%-ы), жер асты суымен (30%) және жаңбыр суымен толығады. Көктемде (сәуір – маусым) тасиды, жазда және қыста суы кемиді. Күзде жаңбыр суымен қайта молаяды.
Жануарлар әлемі
Еділде балықтың жетпіс түрі кездеседі, оның қырықтан астамының кәсіптік маңызы бар. Аса маңыздылары: торта, майшабақ, табан, көксерке, сазан, жайын, шортан, бекіре, шоқыр.
Пайдаланылуы
Өзенді электр энергиясын өндіруге, көлік қатынасына, жер суаруға және суландыруға пайдаланады. Өзен суы Еділ-Жайық аралығындағы бір миллион гектар жерді суғаруға және тоғыз миллион гектар жерді суландыруға мүмкіндік береді. Өзенде кеме қатынайды. Волга-Балтық су жолы арқылы Балтық теңізімен, Волга-Дон каналы арқылы Азов (Азау) және Қара теңіздермен байланысады. Аса маңызды өзен порттары: Тверь, Рыбинск, Ярославль, Кинешма, Төменгі Новгород, Чебоксар, Қазан, Ульяновск, Тольятти, Самара, Сарытау, Волгоград, Астрақан.
Салалары
Суда, Кострома Ока, Кама, Уса, Сок, Самара, Үлкен Ырғыз, Кіші Ырғыз
Дереккөздер
Санат:Ресей өзендері
Педру-Тейшейра (Минас-Жерайс)
Педру-Тейшейра (Минас-Жерайс) (Pedro Teixeira (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Зона-да-Мата мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жуис-ди-Фора экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 930 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 113,074 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Иврит тілі
Иври́т тілі (עִבְרִית) — еврейлердің тілі, семит тобына кіреді, Израилдің мемлекеттік тілі — иудаизмнің дәстүрлі тілі. Бүгінгі иврит тілі XX ғасырдың басында Израиль мемлекетінің ресми және екі ауыз тілі ретінде қайта жаңғыртылды.
Мәртебесі
2018 жылы қабылданған "Израиль — еврей халқының ұлттық мемлекеті" негізгі заңы иврит тілінің Израиль Мемлекетінің жалғыз мемлекеттік тілі екенін жариялады (араб тілі мемлекеттік тіл мәртебесінен айырылды, бірақ оған ерекше мәртебе берілді).
Иврит тілінде (2019 жылғы жағдай бойынша) 9.3 миллион адам сөйлейді, оның 8.3 миллионы Израильде тұрады, ал иврит 5.3 миллион адамға туған тіл болып саналады.
Санат:Израиль
Дюньи
Дюньи (Dugny) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена-Сен-Дени департаментінде орналасқан. Бобиньи округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 93030, пошта индексі — 93440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10527 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2706,17 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена-Сен-Дени департаментінің коммуналары
Ә (кирил)
thumb|left|110px|
thumb|right|400px|
Ә — қазіргі қазақ алфавитіндегі екінші әріп, ауыздың мол ашылып, тіл мен иектің төмен түсуінен пайда болатын жіңішке ашық дауысты,езу дыбысының таңбасы. Ә - А мен Е нің арасындағы бір дыбыс. Көп әліпбилерде Ә әрпі Е нің қасында қойылған. Бұрыңғы Қазақ әліпбилерінде де Ә Е - ден кейін тұрған. Көбінесе сөздің бірінші буынында қолданылады, екінші буында "А" фонемасымен ауысып, акустика жағынан көмескіленеді. Сондықтан қазақ тілінің жазу жүйесі бойынша екінші буында Ә дудамал естілгенде А жазылады (мысалы, кітап, Сәбира). Ә негізінен араб, парсы тілдерінен енген сөздердің бірінші буынында айтылады. Соған орай, қазақ тілінде, кейбір түркі тілдерінде Ә дыбысының қалыптасуы шығыс тілдерінен келген сөздердің артикуляциялвқ ыңғайласуына байланысты деген пікір бар. Алайда әкел (алып кел), әпер (алып бер) тәрізді сөздердің құрамындағы Ә - ассимиляцияның нәтижесі. Ә қосымшалар құрамында қолданылмайды.
Дереккөздер
Санат:Кириллица
Наундорф-Зейда
Наундорф-Зейда (Naundorf bei Seyda) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Виттенберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 162 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 91 235. Муниципалитеттің басшысы — Ханнелоре Хильзе.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Каротин
Өсімдіктерде кездесуі
Каротин келесі өсімдіктердің құрамында көптеп кездеседі:
Сонымен бірге каротин пигментін сиырдың бауырынан, көк бұрыштан, ас бұршақтан, шабдалыдан, қауыннан, брокколиден, қызыл қырыққабаттан және қарбыздан алуға болады. Ал өрік, апельсин, балғын және тұздалған қияр, ірімшік, жұмыртқа, кілегей, қаймақ, сүзбе, жаңғақ пен балықтың құрамында аз мөлшерде кездеседі.
Каротиннің адам ағзасы үшін маңызы
Каротиннің адам ағзасында жеткіліксіз болуы, адамның ісік ауруына шалдығуына алып келеді. А дәруменінің жеткіліксіздігі жуан ішектің, асқазан, өкпе және сүт безі рагының туындауына себеп болады.
А дәрумені иммундық жүйені нығайтып, созылмалы және жұқпалы аурулардан айықтырады.
Каротиннің адам ағзасы үшін зияны
Адам ағзасында А дәрумені көбейіп кетсе, адамның жүрегі айнып, іші ауырады, ішек пен асқазанның жұмысы бұзылады, буын мен тері қышымасына душар болады.
Дереккөздер
Санат:Каротиноидтар Санат:Тағам қоспалары
Жорж Кёлер
Георг (Жорж Жан Франц) Келер (Georges Jean Franz Köhler; 17 сәуір, 1946, Мюнхен, Германия — 1 наурыз 1995, Фрайбург, Германия) — неміс биологы және иммунологы, 1984 жылғы «Иммундық жүйені дамытуда және бақылауда ерекше салыстырмалы теориясы үшін және моноклональді антиденелердің өндіріс принципін ашықаны үшін» Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Сезар Мильштейнмен бірге ол моноклоналды антиденелерді өндіру техникасын әзірленген.
Өмірбаян
Георг Келер биологияны 1965—1971 жылдары Фрайбург университетінде оқыған. Сонда 1974 жылы профессор Фриц Мельхерстың төрағалығымен Базелдегі (Швейцария) Иммунология институты негізінде иммунологиялық зерттеулер бойынша бета-галактозидазаның ферменттері тақырыбында диссертация қорғады, институт директоры Нильс Ерне болған еді.
Кандидаттық диссертациясын қорғағаннан кейін Келер Кембридж университетіне көшіп келіп, екі жыл (1974—1976) пост-докторантураны профессор Сезар Мильштейнде өтті. Кембриджде Келер лимфоциттерді біріктіруге жұмыс істеді. Осы қысқа мерзім ішінде ол миелома жасушасымен антидене қалыптастыратын плазматикалық жасушаларды біріктіретін жаңа технологияны әзірледі (гибрид арқылы әдісі). Нәтижесінде алынған гибридті мәңгілік жасушалар антиденелер өндіруін жалғастырды, сондай-ақ, бір уақытта сансыз көбейе алатын.Бұл іс жүзінде шектелмеген мөлшерде моноклоналды антиденелерді алуға мүмкіндік береді. Гибридомдық әдісті дамыту ''«денсаулық сақтау және ғылым саласындағы антиденелерді қолдануда төңкеріс болды. Таңқаларлық дәл нақты құрылымына сәйкес сирек антиденелер қазір көп мөлшерде өндіріле алады. Гибродомды жасушалар зертханалық ыдыста сақтауға болады және мүлдем бірдей моноклоналды антиденелерді әлемде пайдалануға болады, және қайнар көзі мәңгі»'' (Ханс Вигзель).
1976 жылы, Келлер Базель Иммунология институтына оралды, ол онда гибридтік лимфоциттермен жұмысын жалғастырды. 1984 жылы Келер Мильштейнмен моноклоналды антиденелерді өндіру технологиясын ашқаны үшін Нобель сыйлығын алды. 1984 жылдан 1995 жылы қайтыс болғанға дейін Жорж Келер Макс Планк атындағы иммунология институтының (Фрайбург) директоры болды.