cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кесене күмбезі
thumb|200px| right| Кесене күмбезі– Ресейдің Челябі облысы Варна темір жол станциясынан шығысқа қарай 3 км жерде, Үлкен және Кіші Кесене көлдерінің маңында орналасқан 16 ғ-дың архитектуралық ескерткіші. Ғимарат – пештақты-шатырлы, шаршы пішінді, ауд. 6,56,5 м, биікт. 16 м құрылыс. Алдыңғы бас қасбеті шомбал пештағымен оңт-ке бағытталған. Пештақ қуысының төбесі итарқа тәрізді сүйір арка иімі келтіріліп жабылған. Есік ойығының маңдайшасы жарты шеңберлі аркамен көмкерілген. Алдыңғы бас қасбеті, пештақ қуысын айнала, П әрпі тектес, қос қатарлы белдеумен бедерленген. Пештақтың және қалған үш қабырғаларының жоғ. шеттері бұғатпен жиектелген. Текше пішінді құрылыстың он екі қырлы шатырлы күмбезі он екі қырлы биік мойындыққа табан тіреп тұр. Кесене күмбезі әк ерітіндісі пайдаланып күйдірілген кірпіштен қаланған. Кесене күмбезін 1979 ж. Қазақстан Мәдениет министрлігінің, ескерткіштерді жөндеу және қалпына келтіру мекемесінің экспедициясы зерттеген (жетекшісі М.Сембі). 1981 – 83 ж. сол кездегі Челябі облысы атқару к-тінің мәдениет бөлімі қарамағындағы ЕСкерткіштерді жөндеу және қалпына келтіру шеберханасы, тарихи деректерге сүйене отырып, ескерткішті қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді.
Пайдаланылған әдебиет:
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Алматы теледидар мұнарасы
Алматы теледидар мұнарасы — радио-теледидар хабарларын тарататын станса кешені.
Тарихы
1975 — 84 жылдары Алматы қаласының географиялық ең жоғарғы нүктесі, теңіз деңгейінен 1000 м биік Көктөбе беткейіне, сейсмикалық жағынан өте берік етіп (10 баллдық жер сілкінісіне төтеп береді) салынған. Сәулетшілері: Н.Г. Терзиев, А.Н. Савченко; конструкторлары: Н.К. Акимов, Б.В. Остроумов.
Техникалық сипаттамасы
thumb|right|250px|Алматы телемұнарасы қала фонында
Сәбит Құрманбеков
Сәбит Құрманбеков (1960 жылы 1 қыркүйекте Талдықорған облысы Қарабұлақ ауданы Шұбар ауылында туған) – Қазақстан режиссері және қоюшы суретшісі.
Өмірбаяны
1960 жылы 1 қыркүйекте Талдықорған облысы Қарабұлақ ауданы Шұбар ауылында туған. Қазақ.
1980 жылдан - «Өнер» Алматы көркемөнер комбинатының безендіруші-суретшісі.
1986 жылдан - Ш. Айманов атындағы «Қазақфильм» Республикалық шығармашылық-өндірістік бірлестігінің фильмдерін түсіруге қатысқан.
1990 жылдан бері - Ш. Айманов атындағы «Қазақфильм» республикалық шығармашылық-өндірістік бірлестігінің (қазіргі - Ш. Айманов атындағы «Қазақфильм» АҚ) қоюшы суретшісі.
Шығармашылығы
«Полторы штуки» (1987), «Соңғы аялдама» (1989), «Сұржекей - Өлім періштесі» (1991), «Кардиограмма» (1995), «Ақсуат» (1998), «Три брата» (2000) және тағы басқа фильмдердің қоюшы суретшісі. «Соңғы көш» деректі фильмінің режиссері (М. Мусинмен бірге, 1999).
Марапаттары мен жетістіктері
Қазақ және орыс тілдерін біледі.
ҚР Кинематографистері одағының мүшесі (1992 жылдан).
Әскери атағы - аға сержант.
Жеке өмірі
Діни көзқарасы - пәрменсіз атеист.
Саяси қайраткер ретінде идеалы - Абылай хан, Д. Сяопин.
Хоббиі - қыл қалам туындылары, сызба, деректі кинофильм.
Үйленген. Жұбайы - Құрманбекова Мағрипа Сәкенқызы (1967 жылы туған), үй шаруасымен айналысады. Ұлдары - Құрманбеков Құрманғазы (1994 жылы туған), Құрманбеков Әділет (1998 жылы туған); қызы - Құрманбекова Алуа (2004 жылы туған).
Тиу-Угу
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 387 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 114,235 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,9 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Волхона
Волхона — Ресейдегі өзен. Тула облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волхона өзенінің сол жағалауынан 4,7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Упа өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тула облысы өзендері
Ловзеньга
Ловзеньга (Ловзанга) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волошка өзенінің сол жағалауынан 172 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Ловатянка
Ловатянка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Орлов облысы, Тула облысы, Брянск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Рессета өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 45 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Белёв қаласынан Упа өзені және Угра өзені өзендерін қоспағанда Калуга қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
248 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:248 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:248 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Нейтрондық оптика
Нейтрондық оптика – ядролық физиканың баяу нейтрондардың ортамен, электр-магниттік және гравитациялық өрістермен өзара әсерлесуін зерттейтін бөлімі. Нейтронның толқын ұзындығы ƛ=h/mc2 (m – нейтронның массасы, c– оның жылдамдығы) атомаралық қашықтықпен шамалас немесе одан үлкен болғанда, фотондар мен нейтрондардың ортада таралуының арасында қандай да бір ұқсастық байқалады. Жарық оптикасындағы сияқты Нейтрондық оптикада не сәулелік жуықтаумен (нейтрон шоқтарының екі ортаның шекарасында сынуы мен шағылуы), не толқындық жуықтаумен (периодтық құрылымдардағы және жекелеген әртектілердегі дифракция) сипатталатын құбылыстардың бірнеше типтері бар. Жарықтың комбинациялық шашырауына нейтрондардың серпімсіз шашырауы сәйкес келеді; жарықтың дөңгелектік поляризациясына нейтрондардың поляризациясын сәйкес қоюға болады (бірінші жуықтауда). Нейтрондар мен фотондар арасындағы ұқсастықты оларда электр зарядының болмауы растай түседі. Электро-магниттік өріс кванттарынан нейтрондардың айырмашылығы мынада: нейтрондар ортада қозғала отырып, негізінен атом ядроларымен өзара әсерлеседі, магниттік моменті және тыныштықтағы массасы болатындықтан баяу нейтрондардың таралу жылдамдығы сондай толқын ұзындықтағы фотондардың жылдамдығынан 105 – 106 есе аз болады. Нейтрондардың дифракциясы, көбінесе рентген сәулелерінің дифракциясына ұқсас. Негізгі айырмашылығы нейтрондардың ядроларда және кристалл ішіндегі магнит өрістерінде шашырайтындығында. Бұл іс жүзінде рентген сәулелерімен зерттеу мүмкін болмаған жағдайларда кристалдардың атом құрылымын зерттеуді жеңілдетеді.
Дереккөздер
Санат:Физика
Малғаждар Саттарұлы Тәткеев
thumb|right|Тәткеев 2023 жылы Малғаждар Саттарұлы Тәткеев (8 желтоқсан 1960 жыл, Қызыл Ту ауылы, Көкшетау облысы) — заң ғылымдарының кандидаты (2004).
Мұздық тасқыны
Мұздық тасқыны - таудағы мұздың, қиыршық мұз бен қардың еруінен және мұздық ішіндегі қуыстар мен мұздықтық-бөгеттік көлдерді мұздық суының бұзуынан пайда болған өзен тасқыны. Су тасқындары тәулік ішкі, ауа райылық және маусымдық болуы мүмкін. Бұл тасқындардың әсерінен мұздықтық өзендер шілде мен қыркүйекте, ал қармен қоректенетін өзендер наурыз, маусым айларында тасиды да үлкен мұздық жамылғыларының дамуына, сондай-ақ дүниежүзілік мұхиттағы қалқыма мұз ауданының күрт кеңеюіне әсер еткен ұзақтылығы әр түрлі суық кезеңдер бірнеше рет қайталанған көрінеді.
Дереккөздер
Санат:Гидрология
Баньоло-ин-Пьяно
Баньоло-ин-Пьяно (Bagnolo in Piano) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Реджо-Эмилия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8902 адамды құрайды. Халық тығыздығы 312 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 42011.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Francesco di Paola. Жыл сайынғы мерекесі — 2 сәуір.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Геня (Габрово облысы)
Геня (Геня) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Дряново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 адамды құрайды.
ЕКАТТЕ коды — 14762.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Старые Чупты
Старые Чупты — Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл, Жаңа кут ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 19 адамды құрады. Пошта индексі — 452212, ОКАТО коды — 80256835003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Гранд-Эст
Гранд Эст немесе Үлкен шығыс аймақ (Grand Est), (бұр. Эльзас — Шампан —Арденне — Лотарингия, Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine, қысқартылған ACAL немесе ALCA) — Францияның 2014 жылғы аумақтық реформасы нәтижесінде үш аймақты: Эльзас, Лотарингия және Шампан-Арденнені біріктіру арқылы құрылған Франция аймағы. Жаңа аймақтың құрылған күні 2016 жылдың 1 қаңтары.
Ең ірі қала — Страсбург, ол сонымен қатар аймақтың астанасы болып табылады.
Атауы
Заң мәтіні біртұтас аймақтардың көпшілігінің уақытша атауын анықтады: бұл Францияның қолданыстағы аймақтарының атаулары болды, олар дефис арқылы бөлінген (француз емлесі). Тиісінше, жаңадан құрылған аймақтың уақытша атауы — «Эльзас-Шампан-Арденна-Лотарингия» — тарихи аймақтардың атауларынан тұрды, Эльзас + Шампан + Арденне + Лотарингия.
Аймақтық астананың тұрақты атауы мен орналасқан жерін Өңірлік кеңес 2016 жылдың 1 шілдесіне дейін анықтап, 2016 жылдың 1 қазанына дейін Францияның Мемлекеттік кеңесімен бекітілуі керек еді. Опциялар ретінде «Acalie» (ACAL-дан, уақытша атауының аббревиатурасы), «Nouvelle Austrasie», «Hauts-de-France», «Rhin-Champagne» ұсынылды. Дауыс беру нәтижесінде Мемлекеттік кеңестің 2016 жылғы 28 қыркүйектегі № 2016-1262 қаулысымен бекітілген Гранд Эст атауы таңдалды.
Құрама
2015 жылдың наурызынан бері жүргізілген әкімшілік реформадан кейін аймақ 4 тарихи облыс пен 10 департаменттен тұрады:
Географиялық жағдай
Облыс 57,441 км² аумақты алып жатыр және Бельгия, Германия, Люксембург және Швейцариямен шектеседі. Бұл Францияның төрт мемлекетпен шектесетін жалғыз аймағы. Сонымен қатар, Гранд Эст көршілес: Бургундия — Франше-Комте, Иль-де-Франс және О-де-Франс аймақтарымен шектеседі.
Аймақтың негізгі ландшафты Вогез және Арденна тау сілемдерімен қалыптасады. Аумақтың 32,5%-ын ормандар алып жатыр.
Луиньяк
Луиньяк (Louignac) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Брив-ла-Гаярд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,91 км² шамасында.
Гранд-Эст
Географиялық жағдай
Германиямен шекарада Рейн өзені ағып жатыр. Оған қоса, аймақ арқылы ағып жатқан тағы бірнеше ірі өзендер, соның ішінде Маас, Мозель, Марна (өзен) және Сона бар.
Луиньяк
Коммунаның INSEE коды — 19120, пошта индексі — 19310.
Гранд-Эст
Географиялық жағдай
Облыста келесі су объектілері орналасқан:
Луиньяк
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 224 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Зобот (Штирия)
Зобот (Штирия) (Soboth (Steiermark)) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Дойчландсберг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 410 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 42.38 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — DL, ресми идентификациялық коды — 6 03 32.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хуберт Коллер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Акустика
Акустика (грекше akustіkos — естілетін, тыңдалатын) — физиканың ең төменгі жиіліктен (шартты түрде 0 Гц) ең жоғарғы жиілікке (1011—1013 Гц) дейінгі аралығын қамтитын серпімді тербелістер мен толқындарды және олардың затпен өзара әсерлесуі мен түрліше қолданылуын зерттейтін саласы.
Кессон
Кессон (франц. caіsson – жәшік) – 1) су астында немесе сулы жерде құрылыс-жөндеу жұмыстарын жүргізген кезде судан қорғайтын (яғни суды жібермейтін) құралым, оның ішіндегі су сорғы арқылы айдап шығарылады. Негізінен көпір тірегін,гидротехникалық құрылыстар салғанда, кеме табанын жөндегенде қолданылады; 2) металлургияда – ішіндегі су айналымымен немесе суды буландыру арқылы суытылатын болат темірден жасалған суытқыш қорап. Олардан шахталы, Кивцэт пештерінің суытылатын қабырғалары құрастырылады. Мартен пештері көмейінің газ жолдарын суыту және оларға белгілі бір пішін беру үшін де пайдаланылады. Шахталы пештің жоғары температура әсер ететін бөліктері түгелдей суытқыш қораппен жабдықталады. Сумен салқындату барысында Кессонның ішкі беті суытылған қатты өнім қабатымен қапталып, Кессонның істен шығуына мүмкіндік бермейді. Кессонның сыртқы бетінің қызу температурасы оны жабуға пайдаланылған отқа төзімді материалдың қасиетімен анықталады; 3) ұшақ қанатына әсер етуші күшті қабылдайтын қорап пішінді құралым (лонжерон).
Акустика
Жаңа бағыт
20 ғасырдың 20 жылдары радиотехника мен радиохабар таратудың дамуына байланысты акустиканың жаңа даму сатысы басталды. Дыбыс сигналдарын электр-магниттік сигналдарға және керісінше түрлендірудің қажеттігі туды. Техникалық сұранысқа байланысты акустиканың қолданылатын жаңа бағыттары — әуедегі ұшақтың дыбыс локациясы, гидролокация және акустикалық навигация, жарылыстың түрін, орнын және уақытын анықтау, авиацияда, өнеркәсіпте, көлікте болатын шуды азайту т.б. мәселелер пайда болды. Осы проблемаларды шешу үшін дыбыстың пайда болу және жұтылу механизмін, күрделі жағдайларда дыбыс (мысалы: ультрадыбыс) толқындарының таралуын жете зерттеу керек болды. Әсіресе қарқыны күшті дыбыс толқындарының (мысалы: жарылыс толқындары) таралуы туралы мәселеге ерекше көңіл бөлінді. Бұл сызықтықемес акустиканың дамуына әсер етті. 20 ғасырдың ортасынан бастап ультрадыбысты (УД) зерттеудің маңызы зор болды. Дыбыстың көпатомды газдарда, кейіннен сұйықтарда қатты жұтылатындығы және дисперсиясы анықталғаннан кейін акустиканың жаңа бағыты — зат құрылымын ультрадыбыспен зерттеу (молекулалық акустика) әдісі пайда болды. Қуатты ультрадыбыс тек зерттеу құралы ғана емес, сондай-ақ затқа әсер ету құралына айналды. Бұл ультрадыбыстық технологияның дамуына негіз болды. 60—70 жылдары гипердыбысты (1 ГГц-тен жоғары) зерттеу нәтижесінде акустикалық электроника және акустикалық оптика салалары, сондай-ақ психофизиологиялық акустика жедел дамыды. Қазіргі акустиканың ауқымы кең және ол ғылымның көптеген салаларымен астасып жатады. Оның статистикалық акустика, қозғалатын орта акустикасы, кристалдар акустикасы, физикалық акустика, атмосфералық акустика, геоакустика, гидроакустика, электрлік акустика, архитектуралық акустика, құрылыс акустикасы, ультрадыбыс техникасы, биологиялық акустика т.б. сияқты салалары бар.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы I том Қазақстан балалар энциклопедиясы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Физика
Фонтан (Португалия)
Фонтан (Португалия) (Fontão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-де-Лима муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 132 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4,72 км² шамасында. Халық тығыздығы — 239,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Вегелебен
Вегелебен (Wegeleben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан қала. Хальберштадт ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2815 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 51,76 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 365. Қаланың басшысы — Ханс-Юрген Циммер.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Социалистік партия (Франция)
Социалистік партия (Parti Socialiste) — Францияның ең ірі саяси партияларының бірі.
Партияның мүшелер саны 233 000 адамды құрайды. Социалистік партияның жастар ұйымы Жас социалисттер қозғалысы болып табылады. Ұйымның басшысы 2011 жылдың 19 қарашасында Тьерри Маршаль-Бек (Thierry Marchal-Beck) болып сайланды.
Басшылығы
Сенаттағы топтың төрағасы — Жан-Пьер Бель
Ұлттық жиналыстағы фракцияның төрағасы — Жан-Марк Эйро
Еуропалық парламенттегі фракцияның төрағасы — Мартин Шульц
Хайролла Байшағыров
БАЙШАҒЫРОВ Хайролла (1949 ж.т., бұрынғы Көкшетау облысы, Тайынша ст.) — ''ғалым, проф. (2001), тех. ғыл. докт. (2007)''. Ш.Уәлиханов атынд. Көкшетау мемл. ун-тінің проф. (2005). Халықар. қауіпсіздік және экология ғылымдары академиясының акад. (2008). әл-Фараби атынд. ҚазҰУ-ды бітірген (1972). Еңбек жолын 1972 ж. Е.Букетов атынд. Қарағанды мемл. ун-тінде стажер-зерттеуші болып бастаған. 2000 жылға дейін осы ун-тте аға оқытушы, доцент, декан болды. 2001 жылдан Ш.Уәлиханов атынд. ҚМУ-да аға ғыл. қызметкер, кафедра меңгерушісі, ғыл.-зерт. лаб-ның меңгерушісі. «Қазақстанда жел қуатын пайдалануды дамыту бағдарламасын» және қазіргі ҚР-ның Заңдарын жасауға қатысқан. 2006 ж. ҚР Ұлттық Инженерлік академиясының акад. Ө.Жолдасбеков атынд. медалімен марапатталған. ҚР Білім және Ғылым мин-нің «Композиттік материалдардан жасалған жел қуатын пайдаланатын қондырғылар» жобасы бойынша берілген (2004) және «Жоғары оқу орындарының үздік оқытушысы» (2007) мемл. гранттарының иегері. 100-ден астам ғыл. еңбектердің авторы.
Навасель
Навасель (Navacelles) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,02 км² шамасында.
Хайролла Байшағыров
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Навасель
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Құтайба ибн Муслим
thumb|right|280px|Хорасан, Трансоксиана және Тохаристан картасы Құтайба ибн Муслим (660-715) — Хорасан өлкесінің билеушісі, әскери қолбасшы. Ол 8 ғасырда қазіргі Шығыс Түркістанды мекендеген халықтар арасына ислам дінін таратушылардың бірі. Оның жорықтары туралы шығыс ғұламасы Мүхаммед Наршаһидің «Бұхара тарихында» толық жазылған. Абай Наршаһидің осы еңбегімен жақсы таныс болған сияқты. Өйткені ақын өзінің «Біраз сөз қазақтың түбі қайдан шыққаны туралы» деген тарихи еңбегіңде қазақтардың Алатау бөктеріне қалай келіп қоныстанғанын және олармен туыстас халықтар жайлы айта келіп, «Сол уақыттарда арабтан бұл Орта Азияға дін исламды үйретушілер көп әскермен келіп, халықты жаңа дінге қаратып жүргендерінде Құтайба атты кісі Қашқарға шейін келіп, халықты исламға көндіргенде, бұларда мұсылман болдық депті. Сөйтсе де бұрыннан бақсы-балгерге иланып, отқа-шыраққа табынатын әдеттерімен исламға тез түсініп кете алмапты...» деген аса құңды деректер келтіреді. Ақын ислам дінінің зорлықпен енгізіліп, жергілікті халықтардың бұрыннан қалыптасқан сенім-нанымдарын, тұрмыс-салтын өрескел бұзып жібергендігіне мегзейді. Сонымен қатар жаңа діннің артықшылықтарын да қолдайтынын танытады. Ол шаман дінінің халық арасында әлі де сақталып қалған белгілерін атай отырып: «Бұған ұқсаған көп еді, құдайға шүкір, бұл күңде жоғалып бара жатқанға ұқсайды» деп жазады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Марморера
250px|thumb|Картада орналасуы Марморера (Marmorera) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Альбула округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 48 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 18.90 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3533, пошта индексі — 7456.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Зубан
Зубан — теңіз балығы. Оны Атлант, Үнді және Тынық мұхиттарынан аулайды. Оның тістері ірі болады (аты содан шыққан). Зубанның лобаст, канарский ірі, канарский ұсақ түрлері кездеседі. Лобаст зубанның салмағын 4 кг (кейде 11 килограмға жететні болады); түсі қоңырқызыл, бүйіріндегі сызығының басталған жерінде қара-қоңыр дақ болады. Ал нанарлық ірі зубанның салмағы 1,7 кг, ұсағының салмағы —400 г. Еті ақ, нәрлі әрі, одан неше түрлі кулинариялық тағам әзірлеуге болады.
Дереккөздер
Санат:Алабұғатәрізділер
Саратовка (өзен)
Саратовка (Құрғақ Саратовка жырасы) — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Волгоград суқоймасының сол жағалауынан 976 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Саратов су торабынан Үлкен Ырғыз, Үлкен Караман, Терёшка, Еруслан өзені, Торгун өзендерін қоспағанда Волгоград су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тюмеревиль
Тюмеревиль (Thumeréville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54524, пошта индексі — 54800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 101 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,8 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Артез-де-Беарн
Артез-де-Беарн (Arthez-de-Béarn) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 27,92 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64057, пошта индексі — 64370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1759 адамды құрады. Халық тығыздығы — 63,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
3D принтер
thumb|right|200px|3D Printer-34 3d принтер — суретті үшөлшемді етіп шығаратын құрылғы. Ол сандық үшөлшемді модельді пайдалана отыра қабаттап шығарады.
Суретті жасап шығаруға пластиктің бірнеше түрі негіз болады, алайда бүгінде өндірушілер бейненің әлдеқайда шынайы болуына жаңа компоненттер қосып жатыр. Көптеген технологиялары бар: лазерлік стереолитография, лазерлік біріктіру, сәулелі балқыту, ламинаттау әдісі. Халл Чарльз 1988 жылы «3D SYSTEM» фирмасын құрып, «Stereolithography Apparatus» деп аталатын 3d форматында зат шығаратын құрылғы ойлап тауып, сол жылы ең көп таралған құрылғының SLA-250 моделі сатылымға шықты. 1990 жылы «Stratasys» компаниясының жетекшісі Скотт Крамп пен оның әйелі жаңа өңдеу әдісін ойлап тапты. Осы әдістен кейін «Лазерлік 3D-принтер» ұғымы пайды болып, кең қанат жайды. Дегенмен, ол уақыттағы құрылғылардың көлемі тым үлкен болатын. Қазіргі жаңа аппараттардың көлемі қарапайым қағаз шығаратын принтерлердің көлемімен бірдей және оны әрбір адам орташа баға 1000$-на сатып алу мүмкіндігіне ие.
Технологиясы
Тағы бір қолданылатын технология «лазерлік біріктіру» деп аталады. Қолданылатын материал – тез балқитын пластиктің ұнтағы. Лазердің әсерінен пластик балқып, иілгіш болады, ал кейін бір қоспаға бірігеді. Пластик лазердің температурасынан тұтанып немесе қышқылданып кетпес үшін жұмыс жасалып жатқан камераға азот жібереді (оқшау газ).
3d принтердің жұмысы былай іске асады: қызметші элемент – экструдер-бас принтерді іске қосатын пластик жіпті балқытады. Кейін балқытылған элемент шүмек арқылы беріледі, ал кейін бөлме температурасында тез қатады. Жұмыс істеу үшін басқа өндірістік технологиялар сияқты арнайы жағдайды қажет етпейді. Оған қоса нысаналарды жасауға кететін шығын да аса көп емес – 1 кг пластик үшін бар-жоғы 50-60 доллар. Сонымен қатар нысана ұзақ уақытқа сақталады, бұл принтерді үй жағдайында пайдаланудың құндылығын арттырады.
Мүмкіндіктері
Озық технология арқылы, бүгінде үшөлшемді суреті бар қарапайым футболкалар жасап қана қоймай, ғимараттардың күрделі үшөлшемді проекциялық модельдерін 100 микронға дейінгі нақтылықпен құрастыруға болады. Бұл әсіресе ғылыми институттарға өзекті, өйткені түптұлғасын жасап қана қоймай, жасалып жатқан зерттеулерде оны ұстап көруге де болады. Бұл жаңалыққа зергерлер де қуанды – жаңа заман принтерінің арқасында ең күрделі деген заттарға құйма пішіндерін жасау оңай болатын болды. Ал, археологтарға табылған элементтің қисынды жобасын салып қана қоймай, оның нақты түрін құрастыруға мүмкіндік туды.
Ғалымдарға арман болған «азық-түлік принтері» көп ұзамай шындыққа айналуы мүмкін. Ол ақуыздар мен көмірсулардан нағыз азық-түлікті жасай алады деп күтілуде. Сонымен қатар, озық технология адам мүшелерін жасауға көмектесуі мүмкін. Бұл әсіресе донор тапшылығына ұшыраған адамдарға өзекті. Қазірдің өзінде омыртқааралық дисктер мен бағаналық жасушаларды басып шығару тәжірибеге еніп жатыр. Сол себепті, бұрынғылар фантастика деп ойлаған, ал біз қазірде кейбір кинолардан көріп жүрген таңғаларлық заттар көп ұзамай шындыққа айналып, өмірімізді әлдеқайда жеңілдетуі мүмкін.
Қызықты мәліметтер
3D принтерлер өзін осы форматта шығаруға қабілетті. Осы аумақта талай жетістікке жеткен өнертапқыштардың бірі Чехиялық Джозеф Пруза 3D принтердің осындай моделін жасаушылардың бірі. Тіпті, оның есімімен ең атақты үшөлшемді принтерлердің бірі «Mendel Prusa» моделін атаған.
2012 жылы «Defense Distributed» бірлестігі 3D принтер көмегімен суық қару түрін ойлап табу жоспарын құрған. Олар осы жұмысты 2013 жылы аяқтап, таныстырды. Әр адам осы жұмыс істейтін суық қаруды (пистолет) 3D принтер көмегімен шығару мүмкіндігіне ие болды. Дегенмен,көп ұзамай АҚШ басшылығы мен Мемлекеттік Демартамент өкілдері бірлестіктің веб-сайтынан құрылғының жасалу жолы көрсетілген беттерді өшіруді талап етті. 2013 жылдың 21 қараша күні 3D принтер көмегімен суық қару түрлерін шығаруға заңды түрде тыйым салынды.
2014 жылы 3D принтерді құрылыс саласында қолдану жоспары құрылды. Қытайлық WinSun компаниясы 2014 жыл бойы үшөлшемді құрылғы мен бетон материалының көмегімен 10 шақты ұй құрылысын және көпқабатты үйлердің құрылыс жұмыстарын іске асырды. Кейінірек, Оңтүстік Калифорния Университетінде тәулік ішінде 250 шаршы метр аудандағы үйді шығара алатын алып 3D принтер сынақтан өткізілді. 2015 жылы «Станкостроение» (Крокус-Экспо) ғылыми көрмесінде Ресейлік ғалымдар құрылысқа арналған өндірістік 3D принтерлердің жаңа молельдерінің жоспарын көрсетті.
Дереккөздер
Санат:Ақпаратты көрсететін құрылғылар Санат:Прототиптеу Санат:Принтерлер Санат:3D графикасы
Бишбрунн
Бишбрунн (Bischbrunn) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Майн-Шпессарт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1836 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,5 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 77 120. Муниципалитеттің басшысы — Рихард Кребс.
249 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:249 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:249 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жоғарғы Оленка
Жоғарғы Олёнка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оленка өзенінің оң жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Саяси Экономия
Саяси Экономия– қоғам дамуының түрлі сатыларында тұрмыстық игіліктерді өндіруде, бөлуде, айырбастауда және тұтынуда адамдар арасындағы өндірістік қатынастардың жұмыс істеу және даму заңдарын зерделейтін ғылым; мемлекеттің экономикалық шаралар жүйесі.
IC 3843
IC 3843 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2141362.
Сыртқы сілтемелер
IC 3843 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Окума Сигэнобу
Маркиз Окума Сигэнобу (大隈 重信 О:кума Сигэнобу; 11 наурыз 1838, Сага — 10 қаңтар 1922, Токио) — Жапонияның мемлекеттік және саяси қайраткері, дипломат, қаржыгер, Мэйдзи және Тайсё кездерінің педагогы. Жапонияның 8-ші және 17-ші Премьер-министрі. Васэда университетінің қалаушысы.
Сигэнобу 1883 жылдың 11 наурызында, Сага қаласының, Хидзэн провинциясында (қазіргі Сага префектурасы) самурайдың жанұясында дүниеге келген.
Конфуцийшілдікпен Хидзэн феодалдық кланының мектебінде танысты. Мэйдзиді жаңғыртқаннан кейін, 1867-1868 жылдары жаңа үкіметтің индустриялық және қаржы мекемелерінде биік лауазымдарға ие болды. 1873-1881 жылдары қаржы министрінің лауазымында болды, феодалдардың вассалдарға төлейтін жалақы төлемінің жүйесін қайта қарастырды. Келешекте Жапонияның ең ірі концерндердің біріне айналған, Мицубиси фирмасымен тығыз байланыста болған.
Санат:Жапония мемлекет қайраткерлері Санат:1838 жылы туғандар Санат:1922 жылы қайтыс болғандар Санат:Жапония премьер-министрлері Санат:Жапония сыртқы істер министрлері
NGC 3254
NGC 3254 — Кіші Арыстан шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кіші Арыстан (шоқжұлдыз)
Он бес жасар капитан (кітап)
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-18-360-0.
Льорет-де-Мар или Ллорет де Мар или Йорет де Мар
Льорет-де-Мар или Ллорет де Мар или Йорет де Мар  (Lloret de Mar) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сельва ауданында (комарка) орналасқан.
Санат:Жирона елді мекендері
Льорет-де-Мар или Ллорет де Мар или Йорет де Мар
Микаэль Гравгорд
Микаэль Гравгорд (Michael Gravgaard; 3 сәуір 1976 жыл, Спентруп) — даниялық футболшы, қорғаушы. 2005-2007 жылдары Дания Ұлттық футбол құрамасы сапында ойнаған.
Карьерасында Дания және Германия клубтарында доп тепті.
Сілтемелер
Санат:Дания футболшылары Санат:Дания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Копенгаген 1992 ФК ойыншылары Санат:Нант ФК ойыншылары Санат:Гамбург ФК ойыншылары
Дирк Кёйт
Дирк Кёйт (,,  ; 22 шілде 1980 жыл, Катвейк-ан-Зе, Нидерланд) — нидерландылық футболшы, шабуыл және қорғаныс шебінде ойнаған. Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының экс-ойыншысы.
Карьерасында "Утрехт" (Нидерланд), "Фейеноорд" (Нидерланд), "Ливерпуль" (Англия), "Фенербахче" (Түркия), "Квик Бойз" (Нидерланд) клубтарында өнер көрсеткен. 2006, 2010, 2014 жылғы әлем чемпионаттары мен 2008, 2012 жылғы Еуропа біріншіліктеріне қатысты. 2010 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері, 2014 жылғы әлем біріншілігінің қола жүлдегері.
Жетістіктері
«Утрехт»
«Ливерпуль»
«Фенербахче»
«Фейеноорд»
Нидерланд құрамасы
Жеке
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Фейеноорд ФК ойыншылары Санат:Фенербахче ФК ойыншылары Санат:Утрехт ФК ойыншылары Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Алматы темір жолы
Алматы Темір Жолы — Қазақ темір жолының Алматы, Тараз, Семей, Шымкент және Шу бөлімшелерін қамтыған торабы. Пайдалану ұзындығы 3086 км. Ірі тораптық стансалары 1-Алматы, Семей, Защита, Аягөз, Ақтоғай, Зырян, Шу. 1977 ж. Қазақ темір жолын ірілендіру кезінде құрылған. Оның қалыптасуы Түркістан-Сібір (Түркісіб) темір жол құрылысынан басталған. 1931 ж. 1 қаңтарда ұзындығы 1444 км Түркісіб темір жолы тұрақты пайдалануға берілді. 1931 — 32 ж. Локоть — Защита және Защита — Лениногор желісі тартылды. Бұдан соң жолдың Көксу — Текелі тармағы салынды. 1953 ж. Өскемен — Зырян, 1985 ж. Саяқ — Ақтоғай желілерінің құрылысы аяқталды. 1959 ж. жұмыс істей бастаған ұзындығы 304 км-ден астам Ақтоғай — Дружба темір жол торабы да осы жол бойында. 1991 ж. Дружба — Алашанькоу (Қазақстан мен Қытай арасында) мен 1996 ж. Теджен — Серахс — Мешхед (Түрікменстан мен Иран арасында) шекаралық т.ж. өткелдерінің құрылысы аяқталуы еліміздің Тынық мұхит пен Жерорта т. жағалауының айлақтарына шығуына жол ашты. Тегеран — Бендер — Аббас (Иран) темір жол желісі Республиканы Парсы шығанағымен жалғады. Сөйтіп, ежелгі Ұлы Жібек жолы бойында Трансазия темір жол торабы жасалды, осының нәтижесінде Азия — Тынық мұхит аймағымен, Еуропа, Таяу Шығыс елдері арасындағы жол қысқарды. Дружба — Алашанькоу шекара өткелі арқылы Алматы — Үрімші — Алматы бағытындағы халықар. жолаушылар поездарының жүйелі қозғалысы болашақта Пекинге дейін жалғастырылмақ. 1995 ж. шекаралық Дружба ст. арқылы ҚР-нан ҚХР-на тасылатын жүктің көлемі 1,7 млн. т-ға жетті. 2000 ж. оны 15 млн. т-ға жеткізу көзделіп отыр. Жүк өткізу мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін жолдың қуаты мен сенімділігін арттыру, Ақтоғай — Дружба темір жол желісін нығайту шаралары жүзеге асырылды.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Алматы Санат:Қазақстан темір жолы
Томе-ла-Сонь
Томе-ла-Сонь (Thomer-la-Sôgne) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27634, пошта индексі — 27240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 312 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Саятов Марат Құсайынұлы
Саятов Марат Құсайынұлы(1937 ж.т.) – вирусолог, биол. ғыл. докт. (1986), проф. (1987), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының акад. (2003). Негізгі ғыл. еңбектері вирусология мәселелеріне арналған. С. сүтқоректілер мен құс қанының сарысуындағы тұмауға қарсы ингибаторлар мөлшерін анықтады.
Ербасан
Ербасан – құдық. Сауысқан құмының оңтуылған жағындағы суы тұщы құдық. Маңында мазар бар. Мұндағы сәулетті ескерткіш Қырымқұл Қаражігітұлы Қапардың күмбезді тамы. Ербасан құдығы қазір қолданыста; оның үстімен су, мұнай, газ құбырлары, жоғары кернеулі энергия желісі өтеді.
Дереккөздер
Санат:Құдықтар
Қарлығаш би ансамблі
Қарлығаш би ансамблі Казталов ауданы мәдениет үйіндегі би ансамблі. 1968 жылы би тобы ретіңде құрылды. Би тобының алғашқы жетекшісі — Р.Г.Шынтемірова (1968-75). «Қарлығыш» Мәскеу, Алматы қалаларында өнер көрсетіп, 1973 жылы Эстонияда өткен «Ән мен би мейрамына» қатысты. Бұл ұжымның одан әрі дамуына С.Имашева көп еңбек сіңірді (1983-89). «Қарлығаш»-қа«халықтық би ансамблі» атағы берілді.
Мұхтар Ысмайылұлы Құлмұхаметов
Мұхтар Ысмайылұлы Құлмұхаметов (1936 ж. т.) - суретші. Қондырғылы және монументті кескіндеме саласында жұмыс істейді. Дипломдық жұмысы ретінде «Абай» картинасын жазды (1957, кенеп, майлы бояу, суретшінің жеке қоры), кейінірек «Абай болған жерлерден» деген бірнеше этюд салды (1963, кенеп, майлы бояу, автордың жеке қоры). Осы ізденістердің негізінде суретшінің күрделі еңбегі - «Абай» картинасы дүниеге келді (1962-87, кенеп, майлы бояу, автордың жеке қоры). Суретші бұлардан басқа «Абай», «Халқым надан болған соң қайда барып оңайын» (1987, кенеп, майлы бояу) т. б. топтама суреттер салған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Аполлодор
б. э. II ғасырындағы аса ірі Рим сәулетшісі әрі әскери инженері. Рим мен Империяның түрлі қалаларында жұмыс істеді. Император Траянның дакийлық тайпаларға жорығы кезінде Дунайға ағаш аркалармен жалғастырылып, жиырма тас бағана тіреп тұратын ұзындығы 1 км көпір салды: сол көпірдің бейнесі әйгілі Траян колон- насының бедерлерінде сақталған. Аполодор творчествосында римдік сәулет өнерінің тамаша жетістіктері ерекше айқын көрінісін тапты. Сәулетшінің атақты екі туындысы — Траянның орасан зор форумы (109—113) мен ежелгі дүниенің аса ұлы күмбезді ғимараты — император Адрианның (120—125) Пантеоны қайталанбас кемелдігімен көзге түсті.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Өнер
250 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:250 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Алматы техникалық институты
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Алматы жоғарғы оқу орындары
2012 Жазғы Олимпиада ойындарындағы Әзірбайжан
Лондон қаласында 2012 жылы 27 шілде мен 12 тамыз аралығында өткен Жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан Әзірбайжан спортшыларының жарыс нәтижелері. Бұл Әзірбайжанның Олимпиада ойындарына 5-ші рет қатысуы. Жарысқа Әзірбайжаннан 15 спорт түрінен 53 спортшы қатысты.
Викенгем
Викенгем (Wicquinghem) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62886, пошта индексі — 62650.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Қазақстан-Америка Құрама Штаттары қарым-қатынастары
Екі ел энергетика саласында тығыз ынтымақтастықта. 2001 жылы Қазақстан мен Америка Құрама Штаттары Америка-Қазақстан энергетикалық серіктестігін құрды.
Нұрсұлтан Назарбаев Дональд Трампты 2016 жылғы 30 қарашада телефон арқылы сөйлескен кезде президенттік сайлаудағы жеңісімен құттықтады. Екі көшбасшы да Қазақстан-Америка қарым-қатынасын жаңа деңгейге көтеруге бел буғанын айтты.
Ғылыми-техникалық ынтымақтастық
Қазақстан Премьер-Министрі Бақытжан Сағынтаев 2017 жылдың сәуір айында АҚШ-қа жұмыс сапарымен барды. Сапардың басты бағыттарының бірі IT-технологиялар және инжиниринг саласындағы ынтымақтастықты ілгерілету болды. Осы мақсатта Премьер-министр Кремний алқабындағы Tesla Motors және Cisco сияқты компаниялармен кездесті. Сапар барысында Қазақстан Премьер-Министрі сондай-ақ технологиялар саласындағы ынтымақтастықты бастайды деп күтілетін американдық компаниялармен түрлі меморандумдарға қол қойды.
Адам құқықтары
нобай|250x250 нүкте|Мемлекеттік хатшы Керри Астанада Қазақстан Президенті Назарбаевпен кездесті Америка Құрама Штаттары мен Қазақстан адам құқықтары саласындағы өз жұмысын растады. 2013 жылы қазақстандық балалар құқығын қорғау комиссиясы мен Бас прокуратура АҚШ Мемлекеттік департаментінің балалар жөніндегі арнайы кеңесшісі Сюзан Джейкобспен кездесіп, жасырын онлайн бала асырап алу желісін талқылады және осы заңсыз бала асырап алу топтарымен күресу үшін комиссия құрды. АҚШ Қазақстанға осы желілер бойынша ақпарат береді және Америка Құрама Штаттарында асырап алынған қазақстандық балалардың өмір сүру жағдайларын түсінуге көмектеседі.
Қазақстан мен USAID "қадір-қасиет және құқық" бағдарламасын 2020 жылдың қазан айында аяқтады. Бағдарламаны USAID халықаралық Адам саудасымен күресу және мигранттардың құқықтарын ынталандыру мақсатында қаржыландырды.
Заңның үстемдігі
нобай|250x250 нүкте|Мемлекеттік хатшы Помпео Қазақстанның Сыртқы істер министрі Тілеубердімен кездесті Американдық заңгерлер қауымдастығының "заң үстемдігі" бастамасы Қазақстанда сот төрелігі секторының мамандарын даярлау жөніндегі бағдарламаларды жүзеге асырады. Қазақстанның Жоғарғы соты еліміздің құқықтық жүйесін жаңғырту және ашықтық пен қадағалауды арттыру жөніндегі қадамдар туралы жариялады. АҚШ-тың халықаралық даму агенттігінің қаржыландыруымен ABA-ның құқық үстемдігін қамтамасыз ету жөніндегі бастамасы 2012 жылғы сәуірде Қазақстанның сот жүйесінің тәуелсіздігі мен есептілігін нығайтуға бағытталған жаңа бағдарламаны іске асыруға кірісті.
2016 жылдың маусымында американдық заңгерлер қауымдастығының "құқық үстемдігі" бастамасы экстремизм мен терроризмге қатысты істер бойынша сот практикасына арналған дөңгелек үстел өткізді. Дөңгелек үстелге қатысушылар арасында Қазақстан Жоғарғы Сотының, Қазақстан Судьялар Одағының және АҚШ-тың халықаралық даму агенттігінің (USAID) өкілдері болды.
2020 жылдың 2 қазанында USAID Қазақстандағы құқықтық реформаларды қолдау үшін 7 миллион доллардан астам бес жылдық Заң Үстемдігі бағдарламасын іске қосты. Қазақстанның Жоғарғы Соты мен Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі осы бағдарлама шеңберінде USAID-пен ынтымақтасады.
Сот төрелігі секторын институционалдық нығайту жөніндегі жоба
Қазақстандағы сот қызметтерін нығайтуға және негізгі құқықтық орта мен заң үстемдігін жақсартуға бағытталған әділет секторын институционалдық нығайту жобасы Дүниежүзілік банк тобынан 36 миллион доллар несие алады.
Қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы шарт
2015 жылғы 20 ақпанда Бас прокурор көмекшісінің орынбасары және Әділет министрлігінің Халықаралық істер жөніндегі кеңесшісі Брюс Шварц пен Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры Асхат Дауылбаев Вашингтонда қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы шартқа қол қойды. Шарт қылмыстық тергеуде, қылмыстық қудалауда және соған байланысты рәсімдерде құқық қорғау органдарына дәлелдемелер мен басқа да көмек түрлерін ұсынудың ресми үкіметаралық тетігін көздейді. 2015 жылғы шілдеде Қазақстан келісімді ратификациялады.
Әскери және қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастық
Он жылға жуық уақыт ішінде 15-тен астам елден келген мыңдаған әскери қызметшілер мен бейбіт тұрғындар "дала бүркіті"жаттығуларына қатысу үшін Қазақстан Республикасына келді. Алты елден 1000-нан астам қатысушы Кэмп-Иллискидегі (Қазақстанның ірі қаласы Алматы қаласынан тыс оқу орталығы) көпұлтты бітімгершілік оқу-жаттығуларына қатысуға шақырылды.
"Дала бүркіті-2015" бітімгершілік жаттығуларының екінші кезеңі 2015 жылдың 15 маусымында полигонда немесе Алматы маңында басталды. Бұл 13-ші жаттығу болды. Жыл сайын оқу-жаттығуларға 1500-ден астам адам, сондай-ақ шет мемлекеттердің әскери бақылаушылары, НАТО-ның әртүрлі штаб-пәтерлерінің және Қазақстанда аккредиттелген әскери-дипломатиялық корпустың сарапшылары қатысады.
Ирактағы екінші соғыс кезінде қазақстандық әскерлер 4 миллион мина мен басқа да жарылғыш заттарды залалсыздандырып, 5000-нан астам коалиция мүшелері мен бейбіт тұрғындарға медициналық көмек көрсетуге көмектесті және 718 текше метр суды тазартты.
1995 жылдан бастап Қазақстан Аризона штатымен қарым-қатынас орнатуға, озық тәжірибені зерделеуге, әскери және азаматтық байланыстарды нығайтуға бағытталған мемлекеттік әріптестік бағдарламасы шеңберінде ынтымақтасады.
Қазақстандық әскери шенеуніктер АҚШ армиясынан Қазақстанның әскерге шақыру армиясынан толық еріктіге ауысуы туралы білуге тырысты.
"Дала бүркіті-2016" халықаралық бітімгершілік жаттығуларының екінші кезеңі Ұлыбританиядағы Стэнфорд полигонында өтті. Қатысушы елдер арасында Қазақстан, Ұлыбритания, АҚШ, Тәжікстан және Қырғызстан болды.
"Дала бүркітінің-2017" бірінші кезеңі 2017 жылдың 31 наурызы мен 11 сәуірі аралығында Иллиск оқу орталығында, Қазақстанда өтті. АҚШ пен Ұлыбританияның 50-ге жуық сарбазы және 500-ден астам қазақстандық әскери қызметшілер медициналық және байланыс операцияларына бағытталған бітімгершілік жаттығуларына қатысты.
Нұрсұлтан Назарбаев және Джордж Буш әкімшілігі
2006 жылғы мамырда вице-президент Дик Чейни мұнай мен газ экспортының бағыттарын кеңейтуге жәрдемдесу үшін Президент Назарбаевпен кездесу үшін Қазақстанға барды. Бұл Чейни мен Назарбаев арасындағы үшінші кездесу болды, біріншісі Чейни Халлибуртонның бас директоры болған кезде, екіншісі Чейни вице-президент болғаннан кейін көп ұзамай болды. Кездесуден кейін Назарбаев қазақстандық жобаларды бірлесіп қаржыландыру бойынша өзара түсіністік туралы меморандумдарға қол қойылғанын және қорғаныс жобаларына 158 миллион доллар бөлінгенін жария түрде мәлімдеді.
2006 жылғы 29 қыркүйекте Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Ақ үйде президент Джордж в. Бушпен кездесті. Президент Буш өзінің көпшілік алдында сөйлеген сөзінде Назарбаевқа өз елінің Ауғанстандағы қолдауы үшін алғысын білдіріп, Қазақстанның ДСҰ-ға кіруін және "бостандықтың өркендеуіне мүмкіндік беретін"институттарға берілгендігін талқылағанын мәлімдеді. Президент Назарбаев энергетикалық қауіпсіздік, Буштың терроризмге қарсы соғысы және экономикалық келісімдер мәселелері бойынша ынтымақтастық нәтижесінде екі ел арасындағы екіжақты қатынастардың нығаюына назар аударды. Екі көшбасшы қол қойған бірлескен декларацияда бірқатар екіжақты және жаһандық мәселелер қамтылды; оларға Баку-Тбилиси-Джейхан жобасы шеңберінде қазақстандық мұнай және газ құбырларын кеңейтуді американдық қолдау, Қазақстанның әртараптандырылған және тұрақты экономика бағытындағы Ұлттық дамуы және Қазақстанның ДСҰ-ға кіруі кірді. Бірлескен мәлімдемеге Қазақстанның "өз азаматтарына" инвестиция салу жөніндегі күш-жігеріне арналған компонент енгізілді.. тәуелсіз бұқаралық ақпарат құралдары, жергілікті өзін-өзі басқару және халықаралық стандарттар бойынша еркін және әділ деп танылған сайлау".
Ержан Ашықбаев Америка Құрама Штаттарында
Қазақстанның Сыртқы істер Вице-министрі Ержан Ашықбаев 2014 жылғы 10-12 маусымда Америка Құрама Штаттарында болып, Ақ үйдің, Мемлекеттік департаменттің, Америка Құрама Штаттары Конгресінің, Қорғаныс министрлігінің, Энергетика министрлігінің басшылығымен, сондай-ақ американдық экспорттық және іскерлік қоғамдастықтың өкілдерімен кездесті.