cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар
Реформаның отаршылдық сипаты
1867-1868 жылдардағы реформаның жалпы алғанда отаршылдық сипаты басым болды. Ол реформалар Қазақстанды Ресейге қосып алу үрдісінің толық аяқталғанын көрсетті. Қазақстанның кең-байтақ жері Ресейдің мемлекеттік меншігіне өтті. Патша үкіметі бұдан былай қазақтардың жерін кез келген сылтаумен оп-оңай тартып ала беретін болды. Мұның ақыры дала тұрғындарының ежелгі атамекен жерлерінен айырылып қалуына, сөйтіп қайдағы бір құнарсыз және тұзы бетіне шығып жатқан сортаң жерлерге ығыстырылуына жеткізді. Құнарлы жерлер ішкі Ресейден қоныс аударып келген орыс шаруалары мен қазақтарға, шенеуніктерге берілді. Патша үкіметінің Қазақстанның табиғи бай ресурстарын оңды-солды емін-еркін пайдалануы бұл өлкені Ресей экономикасының қосалқы арзан шикізат көзіне айналдырды.
Болыстардың сайланып қойылуы Қазақстанның бүкіл аумағын руаралық кескілескен қақтығыстар сахнасына айналдырып жіберді. Сайлауда шар салушының дауысын сатып алу кеңінен етек алды. Болашақ болыстар өз қандастарының қамын жеуден қалды. Олар ендігі жерде орыс үкіметінің аузына қарап, жалтаңдаудан көз ашпады, қайтсем солардың қаһарлы қолшоқпары болсам екен деп армандады.
Сұлтан тобын басқару жүйесінің орта және жоғары буынынан толық ығыстырып шығару қазақ халқын құқық атаулыдан жұрдай тобырға айналдырды. Отаршыл Ресей қазақ мемлекеттілігінің ең соңғы қалдықтарын да жойды. Қазақтарға болыс және ауыл старшыны деген ең төменгі дәрежедегі қызметтер ғана тиді. Олардың уезд бастығы, әскери губернатор, генерал-губернатор сияқты жоғары лауазымды әкімшілік қызметтерге барар жолы заң жүзінде біржола жабылды.
Жаңа міндетті борыштар мен алым-салық түрлерінің еселеп енгізілуі қазақтардың материалдық жағдайын нашарлатып жіберді. Түтін салығы бұрынғы 1 сом 50 тиыннан 3 сомға бір-ақ көтерілді. Болыстарды, ауыл старшындарын, сондай-ақ олардың толып жатқан шабармандарын ұстауға жұмсалатын қаржы да халықтан жыл сайын қосымша жинап алынды. Қазақстанның оңтүстік аймақтарындағы халық харадж (егіннен алынған өнімнің оннан бір бөлігі), зекет (тауар құнының қырықтан бір бөлігі) төлеп тұруға міндетті болды. Әр түрлі қажеттерге жұмсау үшін қара шығын деп аталатын қосымша салыққа салынды. Бұдан түскен қаржы жол салуға, оны жөндеуге, көпір, мешіт, мектеп, аурухана салуға жұмсалды. Патша үкіметі Қазақстаннан орасан зор мөлшерде қаржы жинап алумен болды. Оның бір бөлігі отаршыл әкімшілік пен әскери күштерді ұстауға жұмсалды, енді бір бөлігі орталыққа жіберіліп отырды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Тасоба (Ақжайық ауданы)
Тасоба — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Есенсай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 40 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 266 адам (135 ер адам және 131 әйел адам) болса, 2009 жылы 199 адамды (106 ер адам және 93 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданы елді мекендері
Сен-Лоран-сюр-Уст
Сен-Лоран-сюр-Уст (Saint-Laurent-sur-Oust) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,88 км² шамасында.
Гидронавт
Гидронавт, акванавт — арнайы дайындықтан өткен, су бетіне шықпай бірнеше сағат немесе тәулік бойы ерекше су асты имаратында (аппаратта) болуға қабілетті адам. Гидронавт су астында зерттеу жұмыстарын жүргізеді.
Сен-Лоран-сюр-Уст
Коммунаның INSEE коды — 56224, пошта индексі — 56140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 359 адамды құрады. Халық тығыздығы — 92,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионаты
Жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионаты - (EAА) Еуропалық атлетика ассоциациясымен ұйымдастырылатын халықаралық жарыс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионаттары
Тіректік жасуша
Тіректік жасуша (поддерживающая клетка)(cytus sustentons, грек, cytus — жасуша, sustentons — тірек) — кейбір мүшелерде тіректік қызмет атқаратын жасушалар. Иіс сезімі мүшесінде, ішкі құлақтағы иірімді мүшеде (кортиев мүшесі), аталық жыныс безінде болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Биметасоматоз
Биметасоматоз (Bi – екі рет, meta — ауысу, somatos — дене) — жапсарлас жатқан химиялық тепе-теңдіксіз екі таужыныстың өзара метасоматоздық әрекет процесі. Б. постмагмалық не қуыстық ертінділердің қатысуымен ғана жүреді. Осы ерітінділер арқылы екі таужыныстағы құрам бөліктер бір-біріне қарсы бағытта жүреді. Б. процесі қатты күйде жүреді, себебі бір минералдың еріп, екіншісінің пайда болуы қатар жүріп отырады. Биметасоматоздық түзілімдерге скарндар, корунд, флогопит, лазурит, вермикулит, амфибол-асбест кендері жатады.
Дереккөздер
Санат:Тау жыныстары
Жыл күндерінің тізімі
Жыл күндерінің тізімі.
Сыртқы сілтемелер және қайнарлар
Санат:Дереккөз материал тізімдері Санат:Хронологиялық тізімдер Санат:Тізімдер
Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов
Шалбай Құлмаханұлы Құлмаханов (20 қаңтар 1946, Күйген ауылы, Балқаш ауданы, Алматы облысы) - кеңестік және қазақстандық мемлекет қайраткері, Алматы және Алматы облыстарының бұрынғы әкімі.
Өмірбаян
Кәсіпкер, көптеген ірі компанияларға иелік етеді.
Богоньо
Богоньо (Bogogno) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1251 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 148 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 28010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Sant’Agnese.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Оқу әдістемелік құрал
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Паинью (Португалия)
Паинью (Португалия) (Painho) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Кадавал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1367 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,7 км² шамасында. Халық тығыздығы — 157,1 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Киелі Дух (Espírito Santo).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Б. з. д. 999 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 999 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 999 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Жомарт марганец кен орны
Жомарт марганец кен орны - Қарағанды облысы Қызылжар темір жол бекетінің оңтүстік-шығысында 45 км жерде. 1932 жылы ашылған.
Геологиялық құрылымы
Жомарт марганец кен орнының марганец және темір кентастары төменгі тас көмір кезеңінің қатпарланған кремнийлі әктастарында орналасқан. Үш кентасты горизонттың төменгі және жоғарғы қабатында марганец, ал ортаңғы қабатында темір кентасы бар.
Минералдары, құрамы
Негізгі кентас минералдары – браунит, гаусманит, родохрозит, мангонокальцит, мангоносидерит. Үгілу қыртысының шекарасындағы марганецті тотыққан кентастар құрамында псиломедан, аздап пиролюзит, вернадит, манганит кездеседі. Марганецті бастапқы кентастарда 15- 47%, тотыққан кентастарда 50%-дай марганец бар. Марганец кентасының жалпы қоры шамамен 5 млн. 245 мың т.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары Санат:Zhairem GOK
Рута Мейлутите
Рута Мейлутите (Rūta Meilutytė; 19 наурыз 1997, Каунас) — бұрынғы литвалық жүзуші, Олимпиада чемпионы (2012) және әлем чемпионы (2013) 100 метрге брасс әдісімен жүзу бойынша әлемнің вице-чемпионы (2013), қысқа қашықтықтағы әлем чемпионатының екі алтын және бір күміс жүлдегері (2012) ). Брасс әдісімен 50 және 100 метр қашықтықта әлем рекордшысы. Литва тарихында жүзуден Олимпиаданың жалғыз жүлдегері.
2012 жылғы Олимпиадада 15 жасар Рута Мейлутейт ең жас спортшылардың қатарында болды, Мейлутейт финалда жеңіске жетті, ол Олимпиадалық медаль алған бірінші литвалық жүзуші болды, сонымен қатар 16 жыл ішінде жүзуден ең жас Олимпиада чемпионы болды.
Санат:Алфавит бойынша жүзушілер Санат:Жүзуден Олимпиада чемпиондары Санат:Литва жүзушілері Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Литва Олимпиада чемпиондары Санат:Жүзуден әлем чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
GAM-87 A Skybolt
GAM-87A "Skybolt" -1959 жылдың мамыр айында АҚШ ВВС Дуглас Эйркрафт компаниясымен келісімшартқа отырып, жаңа авияциялық баллистикалық зымыран GAM-87A "Скайболт" жасауға келісті. "Скайболт" зымыраны 2 сатылы болатын. Екі сатысы да қатты отынмен іске қосылатын қозғалтқышпен жабдықталған. Ұрысқа қатысатын бөлігі - W59 ядролық реактор, 2 Мт қуатқа ие.
"Скайболт" зымырандарын тәжірбиеден өткізу 1961 жылы басталды. 1965 жылы бұл зымырандар стратегиялық бомбалаушылар "В-52" ,"В-58" және "В-70" қатарына енеді деп күтілді.
Дереккөздер
Санат:Зымырандар Санат:Қарулар
IC 4906
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 63849, ESO 142-57, FAIR 64, AM 1952-603.
Сыртқы сілтемелер
IC 4906 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Атыс ойығы
Атыс ойығы (Амбразура; француз тілінде ambrasure — атыс саңылауы) — фортификациялық немесе басқа қорғаныс құрылымының қабырғасындағы пулеметтерден, зеңбіректерден, минаатарлардан атыс пен бақылау жүргізілетін ойық.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
1864 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1864 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Көкжиек көшесі (Астана)
Көкжиек көшесі — Болашақ көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 331,1 м. Бұрынғы атауы 9-пятилетка көшесі. «Көктал» тұрғын алабы.
Жағаның дамуы
Жағаның дамуы — теңіз суының абразиялық және аккумуляциялық әрекетінен жаға сызықтарының өзгеріске ұшырауы. Жаға сызығы өзінің дамуында мынадай дәуірлерді басынан өткізді:
Көкжиек көшесі (Астана)
«Көкжиек» - аспан мен жердің көз жететіндей түйіскен жері. Алаңқай, ашық жерде тұрған адамға аспан күмбезінің «ернеуі» көкжиек бойынша жер бетіне тіреліп тұратын сияқты болып көрінеді.
Стронций
thumb|left|100px|Стронций, Strontium (Sr) Стронций (лат. Strontium; Sr) — Менделеевтің Периодтық кестесінің 5-ші периодының ІІ-ші негізгі тобындағы химиялық элемент; сілтік-жер металлдар қатарына жататын химиялық белсенді элемент.
Рет нөмірі - 38, атомдық массасы - 87,62. Стронцийдің төрт тұрақты изотоптары бар, көбірек таралғаны 88Sr (88,56%). Радиоактивті изотоптары жасанды жолмен алынған. Жер қыртысындағы салмақ мөлшері 3,4*-2%. Табиғатта қосылыс түрінде ғана кездеседі. Маңызды минералдары – целестин SrSО4 және стронцианит SrSО3.
Аз мөлшерде Стронций адамның ағзасында да табылады. Бірақ оның адам үшін бір белгілі биологиялық маңызы жоқ. Стронций тұздарының шипалық қасиеттері зерттелуде. Сондай-ақ, бүгінгі күнде стронцийдің ранелатінің остеопороз ауруының ағымдағы емдік әсері зерттелуде.
Элементтің ашылу тарихы
Алғашқы рет бұндай элементтің бар екені туралы Адэр Кроуфорд және Уильям Камберленд Крушенк 1790 жылы әлемге жариялаған.
Осы жылы ғалымдар өз лабораториясында барийдің тұздарын зерттеу барысында барий хлоридтан басқа тағы да бір белгісіз элементтің хлориді алынады. Бұл тұздың кристалдық формасы және тұздың ерігіші басқа болады. 1791 жылы Габриель Фридрих Сульзер (Gabriel Фридрих Sulzer) (1749-1830) элементке Стронций атауын берді (Адэр Кроуфордтың туған жері – Шотландияның Strontian елді мекенінің атымен).
Габриель Фридрих Сульзер және Иоганн Фридрих Блюменбах минералды зерттеп, оның басқа да айрықша қасиеттерін, сондай-ақ, жану жалынының түсі және айрықша токсикалық қасиеттерін айқындайды. Келесі жылдары стронций қасиеттерін Мартин Генрих Клапрот, Ричард Кируан, Томас Чарльз Хоуп, Иоганн Тобиас Ловиц сияқты белгілі химиктер зерттейді. Олар стронцийдің хлоридінен басқа да қосылыстарын айқындайды.
Электролиз тәсілін пайдаланып, сынаптың қызыл оксидінің әсерімен алынған стронцийдің амальгамасын айдау тәсілімен тазартып, металды жеке түрінде 1808 ж. Хемфри Дэви алған. Бірақ бұл жолмен алынған стронцийдің дегенмен қоспалары болды. 1855 ж. неміс химик Роберт Бунзен химиялық таза стронцийді шығаратын методиканы ұсынды. Бұл тәсілде ерітілген Стронций хлоридінен электролизбен таза металды алады.
Физикалық қасиеттері
thumb|left|260px|Стронций - [[күміс түсті ақ, жұмсақ металл]] Стронций - күміс түсті ақ, жұмсақ металл; тығыздығы 2,54 г/сm³ (20°С), балқу температурасы - 1 042 K, химиялық белсенді. Ауада қалыпты температурада тотығады. Металл еместермен көп мөлшерде жылу бөле қосылысады. Қосылыстарында +2 валентті. Оттекпен қалыпты жағдайда әрекеттесіп, тотық SrО түзеді. Ол сумен оңай әрекеттесіп гидрототыққа Sr(ОН)2 айналады. Стронций гидрототығы - түссіз  кристалл, күшті негіз.
Химиялық қасиеттері
Химиялық қасиеті жағынан Стронций барий мен кальцийге ұқсас.
Сумен әрекеттескенде гидроксид түзеледі:
Стронций нитраты Sr(NО3)2, хлориді SrСl2, бромиді SrBr2 және  йодиді   SrJ2 суда жақсы, фториді  SrF2 нашар ериді.
Стронций көміртекпен әрекеттесіп карбид SrС2 түзеді.
Металл Стронций өзінің хлорлы тұзын  SrСl2 балқытып электролиздеу арқылы алынады.
Алынуы
Металл стронций алудың негізгі өнеркәсіптік тәсілі-оның алюминий оксидін термиялық қалпына келтіру. Бұдан әрі алынған стронций айдалып тазартылады.
Пайдалануы
Техникада көбіне Стронцийдің минералдары мен қосылыстары қолданылады. Стронций карбонаты, хлораты, нитраты т.б. қосылыстары пиротехникада, галогенидтерді медицинада, кометикада, тотығы оптикалық шыны жасауда, гидрототығы қант өнеркәсібінде т.б. пайдаланылады.
Эмиль Верхарн
Эмиль Верхарн (Emile Verhaeren) (1855-1916 жылдар) – француз тілді бельгиялық ақын-символист.
Ең атақты шығармалар жинағы: «Кештер» (Les Soires, 1887), «Апат» (Les Débâcles, 1888), «Қара факелдер» (Les Flambeaux noirs, 1890), «Менің жолымда кездескендер» (Les Apparus dans mes chemins, 1891) және т.б. Верхарн поэзиямен қатар проза және драматургия жанрларында да шығармалар жазады. Шығармалары әлемнің көптеген тілдеріне аударылған. Оның ішінде орыс тіліне 1906 жылы В.Я. Брюсов аударады. Ал Қазан төңкерісі кезінде Г.А. Шенгели мен В.П. Фёдоров аударады. Оның алғашқы шығармалары натурализм, кейінгілері символизм және мистицизм бағытында жазылады. 1916 жылы Руанада пойыздың астына түсіп қайтыс болады.
Дереккөздер
Санат:Франция жазушылары
Карлсбад (Баден)
Карлсбад (Баден) (Karlsbad (Baden)) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Карлсруэ ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 15 808 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 38,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 2 15 096. Муниципалитеттің басшысы — Руди Кнодель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Новоприречное
Новоприречное — Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы, Үлкен жүзім ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Тайынша қаласынан оңтүстікке қарай 3 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 447 адам (240 ер адам және 207 әйел адам) болса, 2009 жылы 393 адамды (203 ер адам және 190 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тайынша ауданы елді мекендері
Абдыш-Ата
Абдыш-Ата футбол клубы — Қырғызстанның Қант қаласындағы футбол клубы. 2001 жылы құрылған. 2003 жылы тұңғыш рет жоғары лигада ойнады.
Сілтемелер
Санат:Қырғызстан футбол клубтары
Гаспарян Гоар Микаэловна
Гаспарян Гоар Микаэловна (14.12.1924 ж. Каир)- армян совет әншісі, КСРО халық әртісі (1956). Муз. білімді Каирде Э.Фельдман мен В.Карродан алған. 1948 жылы КСРО-ға келді. 1949 жылы Армянның опера және балет театрының әнші-солисі. 1965 жылы Ереван консерваториясын бітірді. Оның орындауындағы нәзіктік, көркем бейнені терең сезіммен, оймен жеткізушілік басты қасиеті. Ол-концерттік қызметімен де танылған әнші. Англия,Венгрия,Жапония,Польша т.б. елдерде гастрольда болды. 5-сайланған Армия ҚСР-і Жоғары Советінің және 7-8 айланған Жоғары Советінің депутаты.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Фрипорт (Мэн)
Фрипорт (Freeport) — Мэн штатының Камберленд округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7879 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 120.4 км² шамасында. FIPS коды — 23-26525.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Діни Пацифизм
Діни Пацифизм - әлеуметтік ж2не саяси қарсылықтарды шешу тәсілі ретіндегі күштеу мен соғысты жоққа шығаратын діни доктрина.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Қоғам ауылдық округі
Қоғам ауылдық округі – Түркістан облысы Отырар ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Талапты, Қоғам, Мыңшұңқыр ауылдары кіреді. Орталығы – Қоғам ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 3029 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Отырар ауданы ауылдық округтері
Яқұт Әл - Хамауи
Яқұт әл-Хамауи (1179- 1229) — энциклопедист-ғалым. Сирияда, кейін Бағдатта ғұмыр сүрген. Өмірінің біраз бөлігін саяхатта өткізген.
Оның "Елдер тізімі" (Мужам ол-Бұлдан) атгы географиялық сөздігінде шығыс және батыс елдерін мекендеген халықтардың географиясы, тарихы, этнологиясы, лигнвистикасы және сипаттамалық географиясы, фольклоры мен әдебиеті, заттай және рухани мәдениетгері жөнінде қомақты мағлұматтар бар. Әсіресе, 13 ғасырдың бас кезіне дейінгі Түркістандағы көшпелі халықтардың өмірінен қызғылықгы мәліметтер келтірілген. Оңтүстік Қазақстан, Сырдария алабының тарихи географиясы жайлы ақпараттар беріледі. Мұндағы Отырар (Фараб), Сауран, Успаникет, Тараз, Испиджаб қалаларына сипаттама жасалынады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Вэрошор
Вэрошор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лая өзенінің сол жағалауынан 196 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Александр Александрович Вишневский
thumb|right|200px| Александр Александрович Вишневский (24 мамыр, 1906, Қазан қаласы - 19 қараша, 1975, Мәскеу)- кеңес хирургі, КСРО МҒА-ның академигі (1957), Социалистік Еңбек Ері (1966).
Дереккөздер
Санат:24 мамырда туғандар Санат:1906 жылы туғандар Санат:Қазанда туғандар Санат:19 қарашада қайтыс болғандар Санат:1975 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қызыл Ту орденінің иегерлері Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қызыл Жұлдыз орденінің иегерлері Санат:Ресей еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Лениндік сыйлықтың иегерлері Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:КСРО хирургтары Санат:Ресей кардиохирургтары Санат:Ресей Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазан университеті түлектері
Қуанышбек Бақытбекұлы Есекеев
thumb|right|200px|Қуанышбек Бақытбекұлы Есекеев Қуанышбек Бақытбекұлы Есекеев (10 маусым, 1975, Алматы) — «Қазақтелеком» АҚ басқармасының төрағасы. Математика ғылымдарының кандидаты.
Отбасы
Анасы - Есекеева Мінаура Жумағалиқызы, ҚазМБА-да математика пәнінің оқытушысы.
Дереккөздер
Санат:10 маусымда туғандар Санат:1975 жылы туғандар Санат:Алматыда туғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан математиктері Санат:Математика ғылымдарының кандидаттары
Хондробласт
Хондробласт (chondroblastus, грек, chondros — шемір-шек, blastos — өскін, бастама) — жас шеміршек жасушасы. Ол діңгекті жасушадан түзілген, пішіні сопақша келген жасуша. Хондробласт шеміршек ұлпасын сыр-тынан каптаған шеміршекқаптың (перихондрийдің) төменгі қабатында орналасады. Оның цитоплазмасы РНҚ-ға бай, базафилді боялады. Ол шеміршек ұлпасының жасушааралық затын түзуге қатысып, шеміршектің қалындап өсуін қамтамасыз етеді. Жетілген шеміршек ұлпасында хондробласттар шеміршек жасушалары — хондроциттерге айналады.
Штрасберг (Гарц)
Штрасберг (Гарц) (Straßberg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Кведлинбург ауданының құрамына енеді.
Хондробласт
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Штрасберг (Гарц)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 777 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,00 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 85 315. Муниципалитеттің басшысы — Вильхельм Банзе.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Фридрих Артурович Цандер
Цандер Фридрих Артурович (11(23).8.1887 — 28.3.1933) — кеңес ғалымы, ракеталық техника саласындағы өнертапқыш. 1908 жылдан реактивтік қозғалыс мәселелерімен айналысты. Рига политех. институтын бітіргеннен кейін (1914), Мәскеудің әр түрлі з-ттарында жұмыс істеді. Ол ауа реактивті қозғалтқыштың, сұйық отынды ракеталық қозғалтқыштың, сондай-ақ ракета мен ракетопланның жобаларын ұсынды. 1930 — 31 ж. сұйық отынды реактивті қозғалтқышты құ-растырып, сынаудан өткізді. Реактивті қозғалтқыштар мен ғарыштық ракеталар жөнінде ғыл. еңбектер жазды. Айдың көрінбейтін жағындағы кратердің біріне Цандердің есімі берілген.
Ciлтемелер :
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Тұлғалар Санат:Техника
Б. з. д. 1000 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 1000 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 1000 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Гидростатикалық деңгейлеуіш
Гидростатикалық деңгейлеуіш - тұғырықта орнатылған және вертикаль иілген шеттері жартысына дейін боялған сұйықтықпен толтырылған металл жиектемедегі тәріздес шыны түтік түріндегі ежелгі геодезиялық аспап. Жер бетіндегі нүктелер арасындағы биік айырымдарды өлшеу үшін рейкамен бірге қолданылады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Сан-Вито-Киетино
Сан-Вито-Киетино (San Vito Chietino) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Кьети провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4919 адамды құрайды. Халық тығыздығы 306 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 66038.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vito. Жыл сайынғы мерекесі — 15 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Пирикительская Алазань
Пирикительская Алазань (Квахидис-цкали) (პირიქითი ალაზანი) — Грузиядегі өзен. Өзен сағасы Андийское Койсу өзенінің сол жағалауынан 144 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Дереккөздер
Санат:Грузия өзендері
Лодзь
Лодзь (Łódź  — «қайық») — Польшаның ірі қалаларының бірі. Польша астанасы Варшава қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 120 километр жерде орналасқан. Поляк тоқыма және электронды өнеркәсібінің орталығы болып саналады. 13 ғасырда құрылған бұл елді мекен 1423 жылы қала статусын иеленген.
Лодзь - Лодзин воеводтығының ірі қаласы және орталығы. Халық саны 770 мың адамды құрайды және ақырындап кемуде (2011 жыл — 737 098 ). Лодзь 1990-шы жылдары халық саны жөнінен Польшада Варшавадан кейінгі екінші орында болған, алайда 2000-шы жылдары бұл орынды Краков қаласына берді.
Лодзь 1940—1944 жылдары Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде генерал болған Карл Лицманның құрметіне Лицманштадт деп аталған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Польша қалалары
NGC 4154
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 18 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4154 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38741, NGC 4149, UGC 7167, ZWG 292.76, MCG 10-17-155, IRAS12080+5834.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Көксай көшесі (Астана)
Көксай көшесі Көлсай көшесінен басталып, Майбалық орамы, Жағажай, Нұрлыжол көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 1549,9 м. Бұрынғы атауы Зеленый көшесі. Интернационалдық тұрғын алабы.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Лоскос
Лоскос (Loscos) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Теруэль провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Хилока ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 177 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 71,88 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Теруэль елді мекендері
1865 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1865 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1865 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Друмохар (Кюстендил облысы)
Друмохар (Друмохар) — Болгариядағы ауыл. Кюстендил облысына қарасты Невестино қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 156 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2596. Телефон коды — 07930. ЕКАТТЕ коды — 23827.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Шығыс Пруссия шабуылы
Шығыс Пруссия шабуылы — Ұлы Отан соғысы барысындағы ірі шабуыл операцияларының бірі.
Чумаклы
Чумаклы — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куйла өзенінің оң жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Шығыс Пруссия шабуылы
Бұл операцияның аясында Инстербург, Млава-Эльбинг, Вормдитт-Мельзак, Хейльсберг, Кенигсберг, Земланд шабуылдары ұйымдастырылды.
Чумаклы
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Шығыс Пруссия шабуылы
Нәтижелері
Операцияның нәтижесінде кеңес әскерлері Шығыс Пруссияны алып, Польшаның солтүстік бөлігі мен Балтық жағалауын азат етті.
Чумаклы
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Томск облысы өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Флера
Флера (Fleurat) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23082, пошта индексі — 23320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 276 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Роман Ионович Убартас
Ромас Ионович Убартас (Romas Ubartas, 26 мамыр 1960 жыл, Паневежис, Литва КСР, КСРО) — литвалық жеңіл атлет. Диск лақтырушы.
Жетістіктері
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:КСРО жеңіл атлеттері Санат:Литва жеңіл атлеттері Санат:Литва Олимпиада чемпиондары Санат:1992 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Олинго
Олинго (Bassaricyon) – жанаттар тұқымдасына жататын жыртқыш сүтқоректі. Орталық Американың ылғалды Тропикалық және Субтропикалық ормандарында мекен етеді.
Оның денесінің ұзындығы – 35-47 см, салмағы – 0,7-2 кг. Бұл түрді алғаш 2006 жылы Кристофер Хелджен енгізген. Олингоны 2013 жылдың тамызында ресми түрде жариялады. Ол барлығымен қоректенеді (жәндіктер, өсімдіктер, ет және т.б). Олинго түнде өте белсенді. Олар жалғыз өмір сүреді. Кейде топтармен қосылады. Жылына бір рет қана төлдейді. Олардың балалары жабық көзбен дүниеге келеді.
Табиғатта 5 түрі кездеседі:
Олардың басты жаулары – жыртқыш жануарлар. Шамамен 10-15 жыл өмір сүреді. Биологиясы мен экологиясы толық зерттелмеген. Қызыл кітапқа жойылу қаупі жоғары және ареалы шектеулі жануарлар тобына енгізілді. '
Себептері:
Дереккөздер
http://zooclub.ru/wild/hish/36.shtml
Санат:Жанаттар
Пловутка (Плавица тармағы)
Пловутка — Ресейдегі өзен. Липецк облысы, Тамбов облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Плавица өзенінің оң жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Матыра өзені. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мазасыз күй
Мазасыз күй, стресс (stress) - қатты күйзелу, абыржу, мөлшерден тыс ширақтылық деген сияқты бірнеше мағынаны қамтитын жалпылама сөзбен айтылған адамның ерекше күйі. Ғылымға ең алғаш осы ұғымды енгізген канадалық физиолог Ганс Селье. Оның анықтамасы бойынша, стресс - өте жағымсыз әсерлерге жауап ретінде туған организмнің қалыпсыз бейімделу әрекеттерінің жинағы. Адамның жеке ерекшеліктеріне, мінезіне, жоғарғы жүйке әрекетінің типтеріне орай стрестің бірнеше түрлері байқалады. Стресс үш кезеңнен тұрады: Стрестің көпке созылған ауыр түрі адамды жүдетіп, қайғыға батырады. Бұл тұрғыдан алғанда, заманында Әбу Әли Ибн Сина ның қойларға қойған тәжірибесі өте қызық. Ол бір қойды қораға, басқа қойларды көретіндей етіп, жалғыз өзін қамаған. Ал екінші қойды басқа қораға қасқырдың үйшігінің жанына орналастырған. Бірінші табынға қосылғысы келіп, маңырай берген, бірақ алдындағы жем-шөпті жеп тұрған. Ал екінші қой қасқырды көрген сайын үркіп, қашпақ болған. Ол алдындағы жемді аузына да алмай, жүдеп-жадап әлсіреген. Адам да сол сияқты жақсыны көрсе жақындағысы келіп, жағымды стресс туады. Ал жаманды кездестіргенде одан жанын аулақ салып, құты қашады, жағымсыз стресс туады. Міне, осы екі мысал стрестің жағымды және жағымсыз түрлерін біршама сипаттайды. Стресті тудыратын әсерлерге қарай физиологиялық және психологиялық стресс деп екіге бөледі. Психологиялық стресті мәліметтік және эмоциялық стресс деп атайды. Тосыннан жағымсыз хабар естігенде мәліметтік стресс пайда болады. Адам дұрыс жауап таба алмай, қатты қиналады, не істерін білмей, абыржып қалады. Ал эмоциялық стресс қауып туғанда немесе оқыс қорыққанда, не біреуден қатты көңілі қалғанда байқалады. Мұндайда жоғарғы жүйке әрекетінде тежеулі серпілісі қанат жаяды. Соның нәтижесінде іс-қимыл әрекеті немесе сөйлеген сөзі бұзылады. Стрестің физиологиялық тетігі гипоталамус-гипофиз бүйрек үсті безі жүйесінің рефлекторлық қызметіне негізделген. Стресс кезінде қанда глюкокортикоидтар мен катехоламиндердің, серотониннің мөлшері оқыс көбейеді. Ғылымның жаңа деректері бойынша оған қосымша самототропин және самотомединдер де стрестің, әсіресе оның үрейлену кезеңінің өрлеуіне себеп болады. Самототропин иммундық жүйенің қызметін белсендіріп, организмнің стреске қарсы тұру төзімділігін арттырады.
Күйзелістің алдын алу және төзімділік
Дәстүрлі түрде күйзелістің салдарларымен күресу үшін көптеген әдістер әзірленді, сондай-ақ психологиялық төзімділіктің жоғарылауымен тығыз байланысты күйзелістің, мәннің алдын алу бойынша маңызды зерттеулер жүргізілді. Негізінен когниетивтік мінез-құлықтық емдеу теориясы мен практикасына негізделген күйзелістің алдын алу мен төзімділікті арттыруға арналған өзәне-өзі көмектесудің бірқатар әдістері әзірленді.
Тиімділігі
Күйзелісті басқару физиологиялық және иммундық артықшылықтарға ие. Дәрі-дәрмектік емес араласу үйлескенде, оң нәтижелер байқалады:
Дереккөздер
Санат:Физиология Санат:Патологиялық физиология Санат:Психикалық жағдайлар
Жонқызыл
Жонқызыл – Тарбағатай жотасының солтүстік-батысындағы тау массиві.
Географиялық орны
Абай облысы Аягөз ауданы Үшарал ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 8 км жерде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 1729 м. Солтүстік-батыстан оңтүстік-батысқа қарай доғаша иілген. Қарасу және Терісайрық өзендерінің аңғарында. Маңында Түлкілі, Өкпекті, Атбас тауларымен шектеседі.
Затаевичтің корреспонденттері
Затаевичтің корреспонденттері – этнограф әрі музыка зерттеушісі А.В. Затаевичке қазақ музыкасының ел арасына кең тараған әсем де әуезді үлгілерін айтып, орындап беруші халық өнерпаздарының әнші-күйші, домбырашы, қобызшы және сыбызғышылар тобының ғылымдағы атауы.
Жонқызыл
Геологиялық құрылымы
Жонқозылдың геологиялық жер қыртысы Тарбағатай, Алтай тау жүйесімен қалыптасқан.
Затаевичтің корреспонденттері
“Қазақ халқының 1000 әні” мен “Қазақтың 500 ән-күйі” музыкалық-этнографиялық жинақтарындағы “Затаевичтің корреспонденттерінің” саны 500-ден асады. Олар – Қазақстанның барлық аймағының, атап айтқанда, Орынбор, Қостанай, Ақмола, Орал, Ақтөбе, Семей, Торғай, Түркістан аймақтарының тұрғындары.
Затаевичтің жинақтары
Затаевичтің 20 ғ-дың 20-жылдарындағы экспедициялық сапарлары кезінде оған халық ән-күйлерін орындап берушілер құрамы жас жағынан да, атқаратын қызметі жағынан да сан алуан болған. Мысалы, сол кездегі Қарқаралы уезінен Назымбек Майшекин (8 жаста), Семейден Молдай Төлебаев (14 жаста), Орынбордағы қазақ үлгілі мектебінің оқушысы Шәріп Медетов (13 жаста), Орынбордағы қазақ балалары коммунасында тәрбиеленген панасыз қыз Күлсім Меңдешова (12 жаста) мен Отар Мырзалин (12 жаста) сияқты қаршадай балалар мен қыздар Затаевичке ән-күйлер жаздырған. Затаевич осы жұмысы барысында қазақ халқының белгілі тұлғаларымен де, өнер иелерімен де, қарапайым ел адамдарымен де жүздесіп, олардың аузынан көптеген ән-күйлерді жазып алған. Олардың қатарында Қ.Сәтбаев, С.Сәдуақасов, Б.Қаратаев, Г.Мурзин, Қ.Айнабеков, М.Сералин, Б.Күлеев, С.Есова, М.Саматов, А.Оразбаева, О.Жандосов, М.Қойайдаров, т.б. есімдерін атауға болады. Осының өзі Затаевичтің жинақтарына енген халық ән-күйлерінің кездейсоқ кісілерден емес, ұлт жанашырларынан, қазақ мәдениетінің көрнекті тұлғаларынан жазылып алынғанын байқатады. Халық музыкасының жанашыры ретінде Затаевич қазақ даласын жаяу жүріп аралап, әр аймаққа тән ән-күйлерді сол жерлердің тұрғылықты иелерінің де аузынан жазып алған. Бұл ретте оған қол ұшын берген талант иелерінің бір шоғыры мыналар: И.Абдыханов, Б.Алманов, А.Бегішев, К.Бүркітов, Ф.Ғалиев, Е. Жұмағалиев, М.Жылқайдаров, С.Қалжанов, З.Кәрібаев, М.Қаратаев, Ә.Құрманов, А.Құлымбетов, Н.Манаев, Р.Мақатов, А.Молдыбаев, А.Наурызбаев, С.Найманбаев, Х.Нукин, Ә.Сәрсенбаев, И.Сабиров, Ә.Өтекин, К.Уразалиев, Н.Шанғалиева, т.б. Затаевич назарын “Қобыланды”, “Көрұғлы” секілді музыкалық шығарма үлгілері аударса да, оған қазақ халқының муз.-эпикалық дәстүрі, әсіресе, Сыр бойы мен Атырау өлкесіне тән жыраулық өнер үлгілері ұшыраса қоймаған. мысалы, Сыр бойында 20 ғ-дың 20-жылдары атағы шыққан Кете Жүсіп, Қаңлы Жүсіп, Даңмұрын, т.б. жыр-термелерін Затаевичке жеткізген бірде-бір корреспондент болмаған. Затаевичтің өзі де, көбінесе, әншілік және күйшілік мұрамен ғана шектелген секілді. “Затаевичтің корреспонденттерінің” жеткізген мәліметтерінен халық ән-күйлерінің тууы, авторы, орындалу ерекшеліктері туралы да мағлұматтар табуға болады. “Затаевичтің корреспонденттерінің” негізгі бір тобы – бүкіл өмірін әнші-күйшілік, орындаушылық өнерге арнаған қазақ халқының кәсіби әнші-күйші орындаушылары (Әміре Қашаубаев, Ғ.Айтбаев, Ш.Қаратаев, Қ.Лекеров, Н.Бөкейханов пен М.Бөкейханов, Қ.Байжанов, Майра Шамсутдинова, Қ.Медетов, Сейтек Оразалин, Ғ.Мұхитов, т.б.) болған еді.
Затаевич этнограф ретінде
Затаевичтің этнограф ретіндегі ерекшелігі – жоғарыда аталған әнші-күйшілерге жай ғана орындаушы деп немқұрайлы қарамайды. Әрбір әншінің, күйшінің орындаушылық өнердегі ерекшелігіне, суреткерлігіне тәнті болады, әрбір орындаушыны кәсіби зерттеушінің көзқарасымен әділ бағалай отырып, оның өнердегі ерекшелігін дәлме-дәл суреттейді, қазақтың әнші-күйшілік дәстүрінен мол хабар береді. мысалы, ол М.Бөкейханов туралы “Қазақтың 500 ән-күйінде” “... асқан өнерпаз домбырашы, даңқы Бөкей даласына тараған, 1922 ж. қайтыс болған Мақар Жапаровтың ең дарынды шәкірттерінің бірінен саналады” (129-б.) – десе, Н.Бөкейханов туралы “...Егер Махамбеттің табиғи шабытына байланысты оның домбырашылық өнерінде асқақ пафос, тіпті күйгелектік байқалса, Науша, көбінесе, тыңдаушысын қазақ өмірінің қоңыржай поэзиясын ерекше жұмсақ, жайбарақат ғашықтықпен бейнелеуі арқылы таңдандырады” деп жазды (бұл да сонда, 253-б.). Затаевичтің Әміре Қашаубаев пен Майраның орындаушылық өнеріне байланысты ой тұжырымы мен пайымдаулары, музыкалық мінездемелері өнердің осы екі ірі өкілдері туралы күні бүгінге дейін аса қажетті материал болып табылады. Майраның өнерпаздығын Затаевич басқа әнші-орындаушылардың қайсысынан да үздік бағалайды, арнаулы музыкалық мектептен өтпесе де, Майра өзінің табиғи талантымен әншілік өнерді кәсіби дәрежеде толық меңгерген дарын иесі екеніне ерекше назар аударады.
Жонқызыл
Өсімдігі
Таудың тіктеу келген беткейінде қайың, терек, т.б. өсімдіктер өседі. Етегі мал жайылымына пайдаланылады.
Затаевичтің корреспонденттері
Затаевич этнограф ретінде
Затаевич Жанкелдин туралы “қазақ интеллигенті – Торғай өлкесінің ескілікті әндерін көп білетін және оны өзгеше стильде мәнерлі орындайтын жап-жақсы әнші және домбырашы” деп жазса (“Қазақ халқының 1000 әні”, М., 1963, 508-б), Жансүгіровты Жетісу әндерін, Сейфуллин мен Мұқановтың Ақмола әндерін, Майлинның Қостанай әндерін, Жүргеновтың Сырдария әндерін, Сәтбаевтың Баянауыл әндерін терең түсінетін, қазақтың музыкалық халық шығармашылығын аса жоғары бағалайтын өнердің жанашырлары ретінде көрсетеді. Затаевичтің архивінде жарыққа шығарып үлгермеген қазақтың ән-күйлеріне арналған қолжазбаның 3 томы сақталған. Осы 3 томға кіруге тиісті ән-күйлердің біразын Қ.Байсейітов, Қ.Бабақов, Р.Елебаев, М.Ержанов, Ж.Елебеков, Қ.Жандарбеков және Д.Мықтыбаевтан жазып алған. “Қазақ халқының 1000 әні” жинағына жазған кіріспесінде Затаевич өзінің корреспонденттеріне зор алғыс айтқан болса, оның екінші жағында халық мұрасына деген қамқорлығы жатқаны анық. “Сіздермен бірге аштық, суық, індет жылдары жинаған еңбегімді, қадірлі менің дос-жігіттерім, өздеріңе қайтарам,” – деген сөздері соның куәсі.
Жонқызыл
Дереккөздер
Санат:Аягөз ауданы таулары
Затаевичтің корреспонденттері
Затаевичтің корреспонденттері
“Затаевичтің корреспонденттерінің” бірі – қазақ халқының аса көрнекті ақыны И.Байзақов. Этнограф оның өнерпаздығы туралы да дөп басып, оған өзінің әділ бағасын берді. “Затаевичтің корреспонденттерінің” көпшілігі 1920 – 30 ж. әр түрлі оқу орындарында білім алған қазақ жастары, курсанттар мен студенттер болса, енді бір тобы белгілі қоғам қайраткерлері (Ә.Жанкелдин, Т.Жүргенов, Ғ.Мұратбаев); қазақтың болашақ ғалымдары (Қ.Сәтбаев, Ә.Марғұлан, М.Фаризов); ақын-жазушылары (С.Сейфуллин, Б.Майлин, Қ.Жансүгіров, С.Мұқанов); өнер қайраткерлері (Е.Өмірзақов, Ж.Шанин, Ұ.Тұрдықұлова) және сол кездегі газет-журналда қызмет еткен журналистер. Бұлар “Затаевичтің корреспонденттері” болып қана қойған жоқ, сонымен бірге халық музыкасын жинауда оған ақыл-кеңес берген ең жақын ақылшылары да еді. Олар өздері туып-өскен өлкенің ән-күйлерінің ерекшеліктері туралы Затаевичке көп мағлұмат берді.
Верхние Поды
Жоғарғы Поды — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ныда өзенінің сол жағалауынан 107 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Бөлеу
Бөлеу - бүркіттің құндағы. Ағашты ішіне құс денесі сиярлықгай шеңбер тәрізді етіп иіп, киіз, шүберек байлап, жасайды. Мұндай құндақпен ұстаған құстарын «бөлеп» алып жүреді. Құс саяттан соң қалжыраса, тоңса, ұйықтаса немесе алысқа алып жүретіндей болса, құсты баланы бесікке бөлегендей етіп шүберекке орап, қымтап, сыртынан баумен бос байлап, құндаққа салып қояды.
Пареде (Кашкайш)
Пареде (Кашкайш) (Parede) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Кашкайш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17830 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,56 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5004,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Жан Мореас
thumb|right|200px|Жан Мореас Жан Мореас (Jean Moréas; шын аты-жөні Иоаннес А.Пападиаманто́пулос, Ιωάννης Α. Παπαδιαμαντόπουλος; 15 сәуір 1856 жыл, Афина – 30 наурыз 1910 жыл, Сен-Манде, Сена басқармасы) – грек тегінен шыққан француз ақыны.
Тұңғыш шыққан «Сирттар» («Les Syrtes», 1884) және «Кантиленалар» («Les Cantilènes», 1886) атты француз тілінде жазылған жинақтарында ақын-символист ретінде танылады. Символизм терминінің негізін қалаушылардың бірі. Оның жеті томнан тұратын «Станстар» атты шығармалар жинағы мол табыс алып келеді. Шығармаларын Валерий Брюсов, И.Тхоржевский, В.Маккавейский, И.Эренбург, Б.Лившиц, А.Ромм, А.Эфрон, Г.Ратгауз, Р.Дубровкиндер орыс тіліне аударған.
Дереккөздер
Санат:Франция жазушылары Санат:1856 жылы туғандар Санат:1910 жылы қайтыс болғандар
Бұлақ (Ақтөбе облысы)
Бұлақ — Ақтөбе облысы Қобда ауданы, Бұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл. КАТО коды — 154239200.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қобда ауылынан шығысқа қарай 32 км-дей жерде. Бұл ауылда Кеңес Одағының батыры Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова дүниеге келген.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 216 адам (100 ер адам және 116 әйел адам) болса, 2009 жылы 161 адамды (73 ер адам және 88 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қобда ауданы елді мекендері
Линьероль (Алье)
Линьероль (Lignerolles) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,81 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 663 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Фешен
Фешен (Féchain) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59224, пошта индексі — 59247.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1834 адамды құрады. Халық тығыздығы — 356,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Женкла
Женкла (Gincla) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11163, пошта индексі — 11140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 46 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,01 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Құқықтарды іске асыру
Құқық теориясында - ұйымның, мемлекеттік органның, лауазымды тұлға мен азаматтың іс жүзіндегі қызметінде құқық нормаларын ендіру, жүзеге асыру.
Құқықты жүзеге асыру нысандары:
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Кеңсуат
Кеңсуат — Батыс Қазақстан облысы Ақжайық ауданы, Есенсай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Чапаев ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 26 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 566 адам (276 ер адам және 290 әйел адам) болса, 2009 жылы 503 адамды (261 ер адам және 242 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақжайық ауданы елді мекендері
Сети-Кедас
Сети-Кедас (Sete Quedas) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу-ду-Сул штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Мату-Гросу-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Игуатеми экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7937 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 825,925 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1974 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гросу-ду-Сул елді мекендері
Рубидий
Рубидий (лат. Rubіdіum; Rb) — элементтердің периодтық жүйесінің І тобындағы химиялық элемент, атомдық нөмірі 37, атомдық массасы 85,47, сілтілік металдарға жатады. Күмістей ақ, жұмсақ металл; тығыздығы 1,525 г/см3, балқу t 38,9ӘС, кайнау t 703ӘС. Кристалдық торы кубты, көлемді орталықтандырылған. Тұрақты бір изотопы 85Rb және әлсіз радиоактивті изотопы 87Rb (Т=4,81010 жыл) бар. Жер қыртысындағы салмақ мөлшері 1,5102%. Шашыранды элемент, көптеген тау жыныстарының құрамында кездеседі. Рубидийді 1861 ж. Р.Бунзен (1811 — 99) мен Г.Кирхгоф (1824 — 87) ашқан.
Тотығу дәрежесі +1, химиялық активтігі жоғары. Рубидий оттегіде тұтанып жанады, оттек жеткіліксіз болғанда Rb2O-ге, ал оттек жеткілікті болғанда Rb2O2-ге айналады. Су, галоген және сұйытылған минералды қышқылдармен әрекеттескенде қопарылыс береді. Тұздары (RbCl, RbF, RbBr, RbІ, Rb2SO4, Rb2CO3, т.б.) суда жақсы ериді. Рубидийді вакуумда тұздарынан тотықсыздандыру арқылы алады. Оны инертті ортада ампулада сақтайды. Рубидий фотоэлемент жасауда, құймалары вакуум шамдарында газ сіңіргіш ретінде қолданылады.
Жер қыртысындағы рубидийдің құрамы 7,8⋅10-3% құрайды, бұл никель, мыс және мырыштың жиынтық құрамына тең. Жер қыртысының таралуы бойынша рубидий шамамен 20-шы орында, бірақ табиғатта ол шашыраңқы күйде, рубий — типтік шашыраңқы элемент. Рубидийдің өз минералдары белгісіз. Рубидий басқа сілтілік элементтермен бірге кездеседі, ол әрдайым калиймен бірге жүреді. Солтүстік Америкада, Оңтүстік Африка мен Ресейде табылған көптеген тау жыныстары мен минералдарында табылған, бірақ оның концентрациясы өте төмен. Тек лепидолиттердің құрамында бірнеше артық рубидия бар, кейде 0,2%, ал кейде 1-3 % дейін (Rb2О-ға қайта есептегенде).
Кристалдық тор рубидия кубтық көлемді-орталықтанған, а = 5,71 Å (бөлме температурасында). Атом радиусы 2,48 Å, ион радиусы Rb+ 1,49 Å.
Тығыздығы 1,525 г / см3 (0 °C), балқу температурасы 38,9 °C, қайнау температурасы 703 °C.