cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Левант
ХІІІ-ХIV ғасырларда Levante термині Венецияның шығысындағы өңірлер ретінде Шығыс Жерорта теңізін, оның ішінде Греция, Анатолия, Сирия-Палестина, Египет елдерімен италияндардың теңіз саудасы тұрғысынан қолданылды. Ақыр соңында бұл термин Сирия-Палестина мен Египеттегі мұсылман елдерін ғана көрсететін болды. 1581 жылы Англия Осман империясымен сауданы монополиялау үшін Левант Компаниясын құрды. Левант мемлекеттері атауы бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сирия мен Ливанға қатысты француз мандатына сілтеме ретінде қолданылды. Бұл қазіргі кезде Левант термині Сирияға, Ливанға, Палестинаға, Израильге, Иорданияға және Кипрге қарата көбірек қолданылуының себебі болса керек. thumb|left|250px|Левант аймағында араб диалекттерінің таралуын көрсететін карта Кейбір ғалымдар бұл сөз Ливанның атауынан шыққан деп қате пікір қалыптастырды. Қазіргі кезде бұл термин көбінесе тарихқа дейінгі немесе ежелгі тарихқа сілтемелермен бірге қолданылады. Ол солтүстігінде Түркияның Тавр тауларын, батысында Жерорта теңізін, солтүстігінде Араб шөлі мен шығыста Месопотамияны қамтып, «Сирия-Палестина» немесе Аш-Шаам (Ash-Shaam, ٱلشَّام) деген мағынаны білдіреді. Әдетте оған Анадолы (Кіші Азия деп те аталады), Кавказ таулары немесе Арабия түбегінің ешбір бөлігі кірмейді. Киликия (Кіші Азияда) және Синай түбегі (Азиялық Египет) кейде қосылады.
Қазіргізамандық аймақтың атауы ретінде, бірқанша сөздіктер Левант сөзін архаикалық деп есептейді. Левант зат есімі де, Левантин сын есімі де сириялық-палестиналық немесе библиялық деп аталатын ежелгі және қазіргізамандық мәдениетті сипаттау үшін жиі қолданылады: археологтар қазір Левант және Левантин археологиясы туралы айтады; астанушы ғалымдар Левантиндік тағамдар туралы айтады;     сондай-ақ Леванттың Латын христиандары Левантин христиандары деп аталады.
Левант "Батыс Азияның, шығыс Жерорта теңізінің және солтүстік-шығыс Африканың түйіскен жері", ол сондай-ақ "Араб кесегінің солтүстік-батысы" деп те сипатталған. Левант тұрғындары тек географиялық жағдайымен ғана емес, сонымен бірге тағамдарымен, әдет-ғұрыптарымен және тарихымен де өзгешеленеді. Оларды көбінесе Левантиндер деп атайды.
Мазуар
Мазуар (Mazoires) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 42,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63220, пошта индексі — 63420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103 адамды құрады. Халық тығыздығы — 2,44 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Атырау облысының геологиялық құрылымы
Атырау облысы геологиялық тұрғыдан алғанда көне Шығыс Еуропа платформасының алып аумағына ендеп кірген Каспий маңы ойпатының оңтүстік жағалауын алып жатыр.
Геологиялық құрылымы
Тұтастай аумақ ернеудегі өңірге тән екі қатарлы құрылымнан тұрады. Төменгі қатар немесе іргетас геофизикалық деректер бойынша 7—20 км-лік тереңдікте және көршілес аудандармен салыстырғанда өзгеріске түскен шөгінді-жанартаулы және интрузиялық жыныстардан қалыптасқан. Іргетас сынудың салдарынан ірі блоктарға ыдыраған. Блоктар ернеулермен көмкерілген. Атырау облысының шегінде іргетастың үстіне көтерілген, ендік бағыты бойынша 500 км-ге созылған, ені 90—140 км Солтүстік Каспий-Биікжал аймағы бар. Іргетас үстінің шөгу терендігі 7-ден 10-11 км-ге дейін. Аймақтың көтеріңкі тұстары белгілі бір морфологиялық жүйеге топтасқан төбелермен, ылдилармен көмкерілген. Оңтүстік жағында Солтүстік Каспий-Биікжал көтеріңкі аймағы Оңтүстік Жем ылдиымен көмкеріледі, мұндағы іргетастың беті 12-13 км тереңдікте жатыр.
Іргетастың үстінде шөгінді қорабы бар, ол тұз асты, тұзды, тұз үсті кешендеріне бөлінеді, палеозой және мезокайнозой кезеңдерінде қалыптасқан, жыныстарының жалпы тереңдігі 12-14 км-ден асады. Тұз асты шөгінділерінің ашылған кесінділері үш Литологиялық-стратиграфиялық кешенге бөлінеді, олар: жоғарғы девондық, төменгі таскөмірлік, қалыңдығы 1800 м-ге дейінгі терригенді-карбонатты және 1000 м-лік төменгі пермьдік терригенді кешендер. Жоғарғы девондық-таскөмірлік шөгінділі Қаратон-Теңіз аймағында бірыңғай карбонатты кешен қалыптасқан. Тұз асты кешеніндегі жыныстың геологиялық кесіндісі жеткілікті зерттелмеген. Геофизикалық зерттеулердің мәліметтері бойынша оның жалпы қалыңдығы облыстың Солтүстік Каспий аймағында 1,5-3 км-ге дейін, Каспий маңындағы ойпат ернеуінің оңтүстік-шығысында 8-10 км- ге дейін өзгеріп отырады.
Іргетастың көтерілген жерінде тұз асты кешенінің құрылымы бірте-бірте дами түскен. Көтерілген жердің күмбездеріндегі тұз асты жыныстарының қалыңдғы геофизикалық мәліметтерге карағанда 1,0-1,5 км- ден аспайды, бірак ол оңтүстікке қарай күрт өсе түседі. Тұз асты кешенінің күмбезі оңтүстігінде Оңтүстік Жем инверсиялық биігінен солтүстіктегі ойпаттың орталығына қарай моноклиналды түрде енеді. Тұз асты кешенінің моноклинальды енуінің аясында 3,5—3,8 км-ден 6,0—6,4 км-ге дейінгі тереңдіктен көптеген жергілікті қатпарлар, көлемі мен аумағы жөнінен әр түрлі, көтерілетін жерлердің жолағын құрайтын белгілер ерекшеленеді. Ерекшеленген төбешіктердің ұзындығы 6-20 км-ге дейін, ені 100-300 м-ден 2-13 км-ге дейін құбылып отырады.
Тұзды кешен өте қалың төменгі галиттік аймақтың сульфатты-терригенді-карбонатты және гипсті-ангидритті түзілімдерден құралған төменгі пермьнің кунгур қатарының шөгінділерінен, сонымен аралас жалпы қалындығы 200—400 м калийлі, ангидритті және тас тұзды қабаттар кезектесіп отыратын калийлі аймақ жыныстарынан тұрады. Одан жоғары қалындығы 80—150 м галитті аймақ, оның үстінде 10—200 м-лік сульфат қабаты және 5—30 м-лік терригенді түзілімдер орналасқан. Тұз кешені жыныстарының жалпы қалыпты қалындығы 3-5 км деп белгіленген. Алайда, қазіргі кезде төменгі пермьнің кунгур қатарындағы тұз кешені жыныстарының шөгінді реттілігі күрт бұзылып отыр. Ол тек ойпаттың ернеу аймақтарында ғана ішінара сақталған. Каспий маңы синеклизінің табаны төмен түсуіне және жалпы тектоникалық жағдайдың күрделіленуіне байланысты тұзды қабат қатпарлану күйіне көшіп келеді. Жоғарыда жатқан жыныстар салмағының қысымынан тұздар жер бетіне шыға бастады. Соның нәтижесінде облыстың оңтүстік бөлігінде тұзды антиклиналдардан және тереңге кеткен күмбездерден бастап ойпаттың ортасына жақын жердегі облыс жерінің солтүстік бөлігіндегі орасан зор күмбездердің тізбегі пайда болды (Индер, Мәтенқожа, Түктібай және басқалары). Тұзды-күмбезді тектониканың жедел дамуына байланысты тұзды өзектердің морфологиясы да күрделіленіп келеді. Өз-ара тұзды бұғаздармен байланысқан күмбездер ұялы құрылымдар-күмбезаралық қораптар қалыптастыруда. Атырау облысының аймағынан көптеген блоктардан құралған 650 жеке тұз күмбезді құрылым анықталды. Тұз қабаттарының қалындығы 3—9 км арасында. Индер, Қарашүңгіл, Қараөзен, Тасты және басқа жерлердегі күмбездердің галогенді шөгінділері жер бетіне шығып жатыр. Көптеген құрылымдарда тұз шөгінділері 200—300 м-ден 3—5 км тереңдікке кеткен. Кейде тұзды денелердің көлемі 10-15-тен 300-350 км2-ге дейін жетеді. Тұз үстіндегі кешеннің қалың жыныстары жоғарғы пермь мен төрттік дәуірге дейінгі шөгінділерден құралған. Жоғарғы пермьдік-триастық қабат негізінен континенттік тектес терригенді шөгінділерден тұрады. Триастық кесінділердің жоғарғы бөлігі Прорва аймағында ең жоғарғы қалыңдығы 1,5 м-ге жететін сұр түсті теңіз құрылымдарынан түзілген. Жоғарғы пермьдік-триастық жыныстардың қалыңдығы тұзды денелердің негізгі бөліктерінде 5 м, ал күмбезаралық қораптарда 5—6 км-ге жетеді. Юралық-бор шөгінділер жағалаулық-теңіздік жөне теңіздік-терригенді, терригенді-карбонатты шөгінділер түрінде кездеседі. Бұл шөгінділердің қалыңдығы облыстың солтүстік бөлігінде 0,3—0,5 м-ден Прорва аймағында 3 км-ге дейін өзгеріп отырады.
Негізінен құм-саз құрылымдардан тұратын палеоген-төрттік кезең шөгінділерінің барлық жеріндегі дерлік қалындығы 200 м-ден 2 км-ге дейін. Тұз үстіндегі жоғарғы пермьдік-мезозой-кайнозойлық шөгінділердің осы заманғы құрылымы тұз күмбезді тектоникамен айтарлықтай күрделіленген. Мұндағы шөгінділердің әжептәуір тұрақтанғаны, бірақ жекелеген қабаттары арасында көптеген бұрыштық және стратиграфиялық сәйкессіздіктер байқалады. Күмбезаралық және жеке қораптар, кұрылымдық тұмсықтар, өркештер және қабаттардың тұз қылталарының үстінен асып жатуы орын алған. Көбінесе бұл құрылымдық нысандар жер асты атқылауларының әсерімен күрделіленеді. Тұз күмбезіндегі тұз үстінде жатқан жыныстардың дамуында жекелеген стратиграфиялық кешендер бойынша көбінесе құрылымдық сәйкессіздік, шөгінділердің ауытқуы және басқа күрделіленулер байқалады. Жекелеген учаскелерде жыныстардың моноклинальдық құлауымен қатар палеограбендер, палеокүмбездер, сондай-ақ шалғайда жабылып қалған және осы заманғы төбелер дамып келе жатыр.
Тұтастай алғанда облыстың тектоникалық дамуында жауын суының жиналу жағдайындағы сияқты сабақтастық байқалады. Сабақтастық мезгілі жөнінен геологиялық кезеңдерге сәйкес келеді. Аймақтың жоғарғы пермьдік-триастық, юра-палеогендік, неоген-төрттік даму кезеңдері айқын көрінеді. Тұз күмбездерінің қалыптасуы және ойпаттың мейлінше иінденуі осы уақыттармен байланысты. Жоғарғы пермьдік-триастык шөгінділер тұз үсті кешендері қабатының үштен екі бөлігін кұрайды.
Гидрогеологиялық жағдайы.
Облыстағы, сондай-ақ бүкіл ойпаттағы және оған жақын орналасқан әр түрлі генезисті, құрамды құрылымдардағы шөгінді жыныстардың орасан зор қабатында жер асты суларының аса мол қоры бар. Сумен жабдықтауға жарамды тұщы және тұзы болмашы ғана сулар жоғарғы қабаттарда, су сыйғызатын жыныстар орналасқан аудандарда кездеседі. Тереңдік қатпарлардағы сулар мұнай-газ шөгінділерінің тұрақты серігі, олар көмір сутектерінің қалыптасуына, сақталуына, ал жекелеген құрылымдар мен қабаттарға қалыптасқандарын бұзуға да зор әсер етеді. Ұзақ уақыт бойына мұнай мен газ іздестіру жұмыстарының және барлаудың нәтижесінде Оңтүстік Ембі мұнай кәсіпшілігі ауданында жер асты сулары мейлінше толық зерттелді деп айтуға болады. Ал Еділ мен Жайық өзендері арасындағы өңір жете зерттелмеген. Кей жылдары оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай жауын-шашынның жылдык көлемі 150-ден 300 мм-ге, тіпті одан да көп мөлшерде түсетіні байқалады. Құмды алқаптарға жауған жауын жер асты суларының қорын жедел толықтыра түседі, ал сазды өңірлердегі жауын өзен аңғарларына ағады, ойпаттағы сорларға жиналады, буланып кетеді. Күрт континенттілік, климаттың шөлейттігі аймақтағы жер беті суларының мейлінше тапшылығын туғызады. Сондықтан да Жайық өзені Батыс Қазақстанның бірден-бір су арнасы болып табылады. Оның көп жылдардан бергі орташа жылдық ағыны 9-10 км3-ге жетеді (Космұрын аулы маңында), ал орташа пайдаланылуы 310-315 м3/сек.
Жер асты суларының қалыптасуы, олардың ауысуы және азаюы аймақтағы геологиялық жұмыстармен де тығыз байланысты. Облыстың қуатты шөгінді түзілімдерінде жатқан жер асты сулары мөлшерінің сан алуандығымен, гидродинамикалық, гидрохимиялық, газохимиялық, гидротермикалық касиеттерімен және қалыптасу шарттарымен ерекшеленеді. Олар су ұстайтын шөгінділердің кұрылымдық және гипсометриялық жағдайына, литологиялық кұрамына, гидрогеологиялық тереңдік дәрежесіне орай әр қилы.
Тұз астындағы, тұз үстіндегі қысымды кешендер шөгінді құндағына қарай жіктеледі. Тұз үстіндегі қысымды су кешендері өз кезегінде төменгі дәрежедегі кешенге бөлінеді. Бұлар: пермотриасты, юралық, борлық, палеогендік, неогендік және төрттік болып ажырайды. Барлық кысымды сулы қабаттарға тән нәрсе — олардың айқын көріністі газогидрохимиялық қарама-қайшылығы. Оған көптеген факторлар, оның ішінде негізгілерінің бірі болып табылатын гидродинамикалык фактор да әсер етеді. Гидродинамикалық қайшылық су режимінің табиғатындағы екі түрлі -инфильтрациялық және элизиондық режимнің өзара әрекетімен сипатталады. Су режимінің бірінші типіне әдетте гипсометриялық көтеріңкі учаскелердегі қосылатын жолдардың су жиналатын тұстарына жауын-шашынның сіңуінен қалыптасу себепші болады. Судың оңтүстік-батыс бағытына қарай ағуы қысымды арттырады. Каспий атырабын қоса облыстың оңтүстік-батыс бөлігінде геостатикалық күштің әсерімен эрозионды режим пайда болады. Сазды жыныстардан қосылатын жолдарға көшудің нәтижесінде су ағыны солтүстік-шығысқа бағытталады, ал осы тұста су азаюының жалпы аймағы байқалады.
Жер асты суларының инфильтрациялық және эрозиондық тұрғыдан бәсеңдеуі оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай жаңа кешеннен ескісіне ауысады. Судың гидродинамикалық қайшылығы өз кезегінде газогидрохимиялық, геотермикалық өзгешеліктерге себепші болады. Әрбір қысымды жеке сулы қабатта екі аймақ ерекшеленеді: тұщы су аймағы және сульфатты-натрийлі, гидрокарбонатты-натрийлі типтерге жататын, 10-15 г/л-ге дейін әлсіз минералданған сулар, ал әрі теңізге карай жоғары минералданған (300 г/л-ға лейін) су аймағы басталады.
Әрбір қысымды су кешені әрине езінің зор халық шаруашылықтық маңызы бар тұщы және әлсіз минералданған су аймақтарымен ерекшеленеді. Бор кезеңінің шөгінді түзбелері кабатындағы жоғарғы альб және сеноман кешендері анықталды. Атырау облысының айтарлықтай аумағын су ұстайтын жыныстардың қалыңдығы 300 м шипалы минералды су қабаты алып жатыр. Минералды су аймағы солтүстікте Жем өзені мен оңтүстікте Үстірттің солтүстік бөлігінің арасын қамтиды. Солтүстікте ол Оңтүстік Ембі мұнай кәсіпшілігіне, ал шығысында Мұғаджар тауларының солтүстік сілемдеріне дейін барып тіреледі. Сарыбұлақ, Үшқан, Құмшете, Биікжал, Төресай, Жаңасу т. б. шипалы минералды су көздері ерекше назар аудартады. Олардың көпшілігі тұз күмбездерімен және тұз астындағы палеозой антиклиналдык төбелерімен байланысты.
Ембі ауданының мұнай кәсіпшіліктері аймағында құрамында жекелеген бағалы химиялық қоспалары (йод, бром, стронций және басқалары) бар тұзға қаныққан жер асты суларының түрі кең таралған. Ыстық суларды табу мен пайдалану тұрғысынан Онтүстік Ембі ауданының, Солтүстік Үстірттің соған жалғас аймақтарының болашағы мейлінше зор, ал 250—1300 м-лік көптеген мұнаралармен бұрғыланған альбсеноман сулы кешендері де минералды суларға бай. Өздігінен аққандағы су беру мөлшері бұл жердегі мұнараларда секундына 35 м3-ге дейін жетеді. Қыртыстардағы су температурасының Каспий маңындағы ойпатының (Шөмішті) солтүстік-шығысында +10°С, +20°С-қа, оңтүстік-батыста +54°С-қа дейін өсуі табиғи нәрсе. Альбсеноман ыстық суының минералдануы гидрохимиялық типтері гидрокарбонат- натрийліліктен хлор-кальцийлікке дейін өзгеру арқылы 3—4 г/л-ден (Төресай) 150 г/л-ге (Гагарин) дейін ауытқып отырады.
Прорва, Гагарин, Қарақұдық және басқа алаңдарда су құрамындағы бром (350—450 мг/л), йод (9,11 мг/л), стронций (650 мг/л- ге дейін) мөлшерінің артқаны байқалады. Шөгінді кешендерінің үстіңгі жағындағы сулар әдетте эол құмдарына байланысты пайда болады (Тайсойған, Бүйрек және басқалары). Тұщы (1 г/л-ге дейін) және әлсіз тұзды (1—10 г/л) сулардың қоры құмды алқаптарда айтарлықтай мол, егер су жүретін құбырлар орнатса, Қызылқоға ауданы мен оған көрші аудандардың қажеттерін толық қамтамасыз етуге әбден болады.
Облыстың су қорын жер бетіндегі ағын мен жер астындағы сулы қабаттар құрайды. Жер бетіндегі қор ішіндегі маңызы мейлінше зоры Жайық өзені; бұдан басқа да өзендер мен суы кермектеу көлдер молшылық, бірақ олардың бәрінің тұщы суының молдығы жөнінен Жайыққа жетпейтіні сөзсіз. Қысымды жер асты суларының қоры іс жүзінде шексіз, ол жер астындағы кұмды жолдарға өту есебінен толығып отырады. Еріген қар суы, жаңбыр олардың молығу көздеріне жатады.
Тұздылығы 3 г/л судың қоры Қызылқоға, Жылыой аудандарында айтарлықтай. Кондицияланған тұщы және кермек сулар Нарын құмындағы, Тайсойғандағы, Бүйректегі, Ембі-Атыраудағы, Қарақұмдағы және басқаларындағы эол алқабының даму аудандарынан, сондай-ақ Жайық өзені табанындағы жер кабаттарынан анықталып отыр. Жер асты сулары аздаған ғана тереңдікте жатады (3—18 м), ал бұрғылау мұнараларынан орта есеппен тәулігіне 28 м3 немесе секундына 0,35 м3 су шығады. Олардың қоры қысымды суларға карағанда шартты түрде көп емес. Жайықтың Кулагин кентінен Сарайшыққа дейінгі аңғарынан тұщы су мөлшері жөнінен әр түрлі 20-ға жуық су көзі табылды. Нарын алқабының аумағынан бірқатар тұщы су көзі барланды (Сүйіндік және Баяқұдык кеңшарлары). Жер асты тұщы суларының мейлінше мол қоры Тайсойғанның құмды алқабында шоғырланған.
Жайық-Каспий бассейндік су ресурстарын пайдалану мен қорғауды реттеу инспекциясының мәліметтері бойынша Батыс Қазақстандағы жер асты суларының қоры бір миллиард текше метрден асады. Атырау облысында олар - шамамен 87 миллион текше метр - негізінен Құрманғазы, Қызылқоға және Жылыой аудандарында.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы
Вильнев-су-Даммартен
Вильнев-су-Даммартен (Villeneuve-sous-Dammartin) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77511, пошта индексі — 77230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 616 адамды құрады. Халық тығыздығы — 81,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Женн-Иверньи
Женн-Иверньи (Gennes-Ivergny) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62370, пошта индексі — 62390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 124 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Струна теориясы
thumb|right|250px|Көпқабатты квинтикалық Калаби – Яу қимасы . «Белгілі бір күрделі қисықтарды компьютерлік визуализациялаудың құрылымы» Amer.Math.Soc. 41(9): 1156–1163. Струна теориясы (string theory, кейде Желі теориясы, Ішек теориясы) — теориялық физиканың даму үстіндегі жаңа бір теориясы болып, Квант физикасы мен Жалпы салыстырмалылық теориясын өзара біріктіретін теория. Бұл теория бойынша бөлшектер физикасындағы нүкте тәрізді бөлшектер "Струна" деп аталатын бір өлшемді шындықтармен алмастырылады. Струна теориясы ғарыштағы барлық электрондар, кварктер және нейтринолар секілді микробөлшектер осы бір өлшемді "энергетикалық желіден" тұрады деп түсіндіреді; басқаша айтқанда, бұл теория бойынша "струналардағы" ұқсамаған діріл режимдері табиғаттың әртүрлі негізгі бөлшектеріне сай келеді деп есептейді. Сөйтіп струна теориясы осы струналардың кеңістіктегі таралуы мен өзара әсер етуін түсіндіреді. Струна теориясы әдетте Кванттық айналым гравитациясы теориясына қарама-қайшы болып келеді.
Струна көлемінен артып кеткен аралықта, бір желі бейне бір қарапайым бөлшек құсап көрінеді, оның массасын, зарядын және басқа қасиеттерін желінің тербеліс күйі белгілейді. Струна теориясында струнаның көптеген тербелмелі күйлерінің бірі - гравитонға, яғни гравитациялық күш туғызатын кванттық механикалық бөлшекке сәйкес келеді. Демек, струна теориясы дегеніміз бір кванттық гравитация теориясы. thumb|right|250px|Заттың ұлғайған әртүрлі сатылары және кішірейіп струна сатысында аяқталуы: 1. Материя 2. Молекулярлық құрылым (атомдар) 3. Атомдар (протондар, нейтрондар, электрондар) 4. Электроника 5. Куарк 6. Струна Ертеректегі бөлшек теориясы барлық материяны нөлдік өлшемдегі нүктелік бөлшектерден тұрады деп есептеді. Бұл физикалық модель көптеген физикалық құбылыстар мен мәселелерді сәтті түсіндіріп, дұрыс болжай білді және кең таралды. Бірақ бұл теория негізделген "бөлшектер моделі" түсініксіз кейбір мәселелерге дөп келді. Салыстыра айтсақ, струна теориясы "толқын моделіне" негізделген болып, алдыңғысы жолыққан мәселеден айналып өте алады. Тұңғиық струна теориясы тек струна пішінді заттарды ғана түсіндірмейді, ол нүкте пішінді заттарды, үлпілдек пішінді заттарды, жоғары өлшемді кеңістікті, тіпті параллель жаһандарды да түсіндіре алады. Әрине, струна теориясы әлікүнге эксперимент арқылы тексерілетін дәл болжам жасай алған жоқ. Түсіндіру мүмкіндігінің кеңдігіне қарамастан, әлі де теориялық деңгейде қалып отыр.
Струна теориясы - фундаменталды физиканың бірқатар шүңет сұрақтарын шешуге қауқарлы. Струна теориясы Қара құрдым физикасы, алғашқы ғаламшар космологиясы, ядролық физика және конденсацияланған заттар физикасы саласындағы көптеген мәселелерге қатысты болды және таза математикадағы бірқатар негіздік дамуларды қоздатады. Струна теориясы гравитация мен бөлшектер физикасының біртұтас сипаттамасын ұсынуы мүмкін болғандықтан, ол барлық нәрсе теориясына және материяның фундаменталды күштері мен формаларын сипаттайтын өзіндік математикалық модельге үміткер болады. Осы проблемалар бойынша қаншама жұмыстар жүргізілсе де, струна теориясы нақты әлемді қаншалықты сипаттайтыны, және оның жай-жапсарын таңдауда қаншалық еркіндік беретіні әлі де белгісіз қалып отыр.
Струна теориясы алғаш рет 60-шы жылдардың соңында қуатты ядролық күштер теориясы ретінде зерттеліп, ол кейін квантты хромодинамикаға орын берді. Кейін, струна теориясын ядролық физика теориясы ретінде зерттеу үйлесімсіз екені анықталды, сосын бұл теория кванттық гравитация теориясының үміткері болды. Струна теориясының ең алғашқы нұсқасы болған бозондық струна теориясы тек бозондар деп аталатын бөлшектерді қамтыды. Кейін ол суперструна теориясына айналды, бұл бозсон мен фермион деп аталатын бөлшектер класы арасындағы суперсимметрия деп аталады. 90-шы жылдардың ортасына дейін суперструна теориясының бес дәйекті нұсқасы жасалды, олардың барлығы M-теориясының 11 өлшемі деп аталатын жеке теорияның әртүрлі шектеулі жағдайлары еді. 1997 жылдың соңында, теоретиктер AdS/CFT корреспонденциясы деп аталатын маңызды байланысты ашты, ол струна теориясын Кванттық өріс теориясы деп аталатын физика теорияымен байланыстырады.
Ғарыштық струналар струна теориясының нәтижесі болып табылады. "Ғарыштық струналардың" болу мүмкіндігі жайлы алғаш болжамдар 1976 жылы британ физигі Томас Киббл тарапынан айтылып, ал осы теорияның ары қарайғы дамуына 1981 жылы ұсыныс білдірген кеңес астрофизигі Яков Зельдович болды.
Струна теориясының қиындықтарының бірі - оның толық теориясының барлық жағдайда қанағаттанарлық анықтамасының болмауы. Тағы бір мәселе, теорияда мүмкін болатын жаһанның кең ландшафтын суреттеу ойластырылған, бұл струна теориясына негізделген бөлшектер физикасы теориясын тіпті де күрделілендіріп жібереді. Бұл мәселелер бойынша кейбіреулер физикалық әдістерді сынға алып, струна теориясын біріздендіру бойынша жүргізілген зерттеулердің құндылығына күмән туғызуда.
Фундаменталы
ХХ ғасырда физика заңдарын өрнектеген екі теориялық нұсқа пайда болды. Біріншісі Альберт Эйнштейннің Жалпы салыстырмалылық теориясы болып, ол гравитация күшін және Уақыт-кеңістік құрылымын макролық деңгейде түсіндіреді. Екіншісі Квант физикасы, ол физикалық феноменді Ықтималдық қағидасы бойынша микролық деңгейде түсіндіреді. 1970 жылдардың соңына дейін бұл екі нұсқа дүниенің Қарапайым бөлшектерден атомға дейін, одан жұлдыздар эволюциясы мен тұтас ғарышқа дейінгі көп санды зерттелген қасиеттерін жеткілікті түсіндіре алды.
Осы сәттіліктерге қарамастан, әлі де көп мәселелер шешімін таппай отыр. Қазіргі физиканың шүңет мәселесінің бірі Квант гравитациясы мәселесі. Жалпы салыстырмалылық теориясы Классикалық физика нұсқасы бойынша өрнектелген, дегенмен басқа фундаменталды күштер Квант механикасы нұсқасы бойынша өрнектелген. Квант механикасының ережелері мен жалпы салыстырмалылық өзара үйлесу үшін гравитациялық квант теориясы қажет болды. Бірақ квант теориясының жалпылық ережесі арқылы гравитациялық күшті түсіндіруге қолданғанда қиындық туындады. Кванттық гравитацияның біртұтас теориясын жетілдіру мәселесінен басқа, Атом ядросы физикасы, Қара құрдым физикасы, Алғашқы ғалам физикасы қатарлы көптеген басқа фундаменталды мәселелер туындады. Мәселен, физиктер кварк Конфайнмент құбылысын, Қара құрдым парадоксін және Қараңғы энергияның пайда болуын түсіну үшін әлі де жұмыс істеуде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гравитация теориясы Санат:Струна теориясы Санат:Қарапайым бөлшектер физикасы
Виллотт-деван-Луппи
Коммунаның INSEE коды — 55569, пошта индексі — 55250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 152 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,54 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Рантьер
Рантьер (Rentières) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63299, пошта индексі — 63420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 105 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,74 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Альтенак
Альтенак (Altenach) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,18 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68002, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 393 адамды құрады. Халық тығыздығы — 63,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Велен
Велен (Velaines) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55543, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 937 адамды құрады. Халық тығыздығы — 87,49 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Вильнуа
Вильнуа (Villenoy) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77513, пошта индексі — 77124.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4228 адамды құрады. Халық тығыздығы — 573,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Лагюпи
Лагюпи (Lagupie) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47131, пошта индексі — 47180.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 610 адамды құрады. Халық тығыздығы — 70,2 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Ұлжан Асанова
Ұлжан - Құнанбайдың інісі қайтыс болғаннан кейін әмеңгерлікпен келген, екінші әйелі. Туылған балалары: Тәңіберді, Ыбырай (Абай), Ысқақ, Оспан. Құнанбайдың бәйбішесі Күнке бөлек ауыд болып кеткеннен, ол Ұлжан мен Айғыздың жаңында қалған. Ұлжан Қаракесек, оның ішіндегі Бертіс тұқымына жатады. Осындай Бертіс, Шаншар рулары қалың елге әзілқой мінезімен таңылған. Ұлжанның бойына да осы қасиет таралған. Тауып айтқыш өткір тілділік, шешендік, қалжыңға жақындық бәрі де Ұлжанға тән етін. Ажал алдында да қалжың айтқан деседі. Құнанбаевтың әкесінің 4 әйелі болды, олардың бірі анасы Ұлжан Асанова болды.
Аравен
Аравен (Haravesnes) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62411, пошта индексі — 62390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 46 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Һомо Родезия
thumb|right|200px|Кабве бас сүйегі (1922 сурет) thumb|right|200px|«Сынғантөбе бас сүйегі» Замбиядағы Кабведен (көшірме, Мауер мұражайы, Гайдельберг, Германия). [[Һомо Еректус деп аталған, кейде Һомо Хейдельберг немесе "архаикалық Һомо Сапиенс" деп те аталатын Һомо Родезия түрі.]] Һомо Родезия (Homo rhodesiensis) — Кабве 1-ді («Кабве бас сүйегі» немесе «Сынған төбе бас сүйегі», кейде «Родезиялық адам») жіктеу үшін Артур Смит Вудворд 1921 жылы ұсынған Һомо түрінің атауы. Һомо Родезия орта тас дәуіріне жатады, оған қатысты қазындылар Солтүстік Родезияның (қазіргі Замбия) Сынғантөбе (Кабве, яғни Брокен-Хилл) үңгірінен табылған болатын. .
Қазіргі уақытта Һомо Родезия көбінесе Һомо Хейдельбергтің синонимі деп саналады. Бәлкім ол Һомо Хейдельбергтің африкалық кіші түрі ретінде орта плейстоценді (0.8–0.12 млн жыл) кесіп өткен, Африка мен Еуразияға кең таралған полиморфты түр болуы мүмкін. Оның "архайкалық Һомо Сапиенс" (Homo sapiens arcaicus) және "Родезиялық Һомо Сапиенс" (Homo sapiens rhodesiensis) деген секілді атаулары бар. White және басқалар (2003) Родезиялық адамды Һомо Сапиенс Идалтулердің (Homo sapiens idaltu, немесе Herto Man) арғы ата-баба деп есептеді.
Һомо Сапиенстерді Һомо Родезиядан келтіріп шығару туралы пікір көп айтылады, бірақ 400 мыңнан 260 мыңға дейінгі қазындылардың кемдігі күдік туғызады.
Санат:Антропогенез Санат:Һомо Родезия
Винант
Винант (Vinantes) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77525, пошта индексі — 77230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 341 адамды құрады. Халық тығыздығы — 64,71 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Левиньяк-де-Гюиенн
Левиньяк-де-Гюиенн (Lévignac-de-Guyenne) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47147, пошта индексі — 47120.
Аммерзвиллер
Аммерзвиллер (Ammerzwiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,05 км² шамасында.
Левиньяк-де-Гюиенн
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 622 адамды құрады. Халық тығыздығы — 24,86 адам/км².
Аммерзвиллер
Коммунаның INSEE коды — 68006, пошта индексі — 68210.
Левиньяк-де-Гюиенн
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Аммерзвиллер
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 347 адамды құрады. Халық тығыздығы — 113,77 адам/км².
Левиньяк-де-Гюиенн
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Аммерзвиллер
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Акрилонитрил
Акрилонитрил (цианисті винил, винилцианид, проп-2-енонитрил), CH2=CH-C=N — акрил қышқылының нитрилі. Синтетикалық каучуктың кейбір түрлерін өндіру кезінде қолданылады. Акрилонитрилді полиакрилонитрилге полимерлеу және кейіннен иіру жолымен синтетикалық талшықтар, мысалы нитрон немесе модакрил талшықтары алынады.
Әдебиет
Санат:Нитрилдер Санат:Негізгі органикалық синтез өнімдері Санат:Фумиганттар Санат:Азот қосылыстары
Рош-Шарль-ла-Меран
Рош-Шарль-ла-Меран (Roche-Charles-la-Mayrand) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 16,22 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63303, пошта индексі — 63420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 49 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Химиялық эволюция
Химиялық эволюция немесе пребиотикалық эволюция — өмірдің пайда болуы алдындағы кезең, оның барысында органикалық, пребиотикалық заттар органикалық емес молекулалардан сыртқы энергетикалық және селекциялық факторлардың әсерінен және барлық көміртегі бар молекулалар сөзсіз күрделі жүйелерге тән өзін-өзі ұйымдастыру процестерінің өрістеуіне байланысты пайда болды.
Сондай-ақ, бұл терминдермен тірі заттың пайда болуы мен дамуы үшін принципті маңызы бар молекулалардың пайда болу және даму теориясы белгіленеді.
Әдебиет
Санат:Эволюция Санат:Тіршіліктің пайда болуы
Шантрен (Мез)
Шантрен (Chanteraine) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55358, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 205 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Ле-Поншель
Ле-Поншель (Le Ponchel) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62665, пошта индексі — 62390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 219 адамды құрады. Халық тығыздығы — 46,79 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Акриламид
Т.пл. 84,5°С, т. кип түссіз кристалдар болып табылады. 215°С, тығыздығы 1,122 г/см3. Суда, этанолда, ацетонда ериді. Бензолда аз ериді. Әлсіз амфотерен. Өрт қауіпті және жарылыс қауіпті. Токсичен — жүйке жүйесін, бауыр мен бүйректерді зақымдайды: ЛД50 150-180 мг/кг; ШРК 0,3 мг/м3. Шырышты қабықтарды тітіркендіреді.
Қуырылған немесе пісірілген өнімдерде, сондай-ақ пісіруде акриламид аспарагин мен қант (фруктоза, глюкоза және т.б.) арасындағы реакцияда қолданылады.
Әдебиет
Санат:Карбон қышқылдарының амидтері Санат:Мономерлер Санат:Азот қосылыстары
Булер
Булер (Bouleurs) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,25 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77047, пошта индексі — 77580.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1442 адамды құрады. Халық тығыздығы — 174,79 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Бальшвиллер
Бальшвиллер (Balschwiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68018, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 823 адамды құрады. Халық тығыздығы — 84,07 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Сент-Алир-е-Монтань
Сент-Алир-е-Монтань (Saint-Alyre-ès-Montagne) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 41,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63313, пошта индексі — 63420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 165 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,02 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Линьи-сюр-Канш
Коммунаның INSEE коды — 62513, пошта индексі — 62270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 200 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Монтетон
Монтетон (Monteton) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,81 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47187, пошта индексі — 47120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 277 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,06 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Брешомон
Коммунаның INSEE коды — 68050, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 407 адамды құрады. Халық тығыздығы — 62,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Бельманьи
Бельманьи (Bellemagny) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68024, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 192 адамды құрады. Халық тығыздығы — 91,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Бутиньи
Бутиньи (Boutigny) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,88 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77049, пошта индексі — 77470.
Сен-Еран
Сен-Еран (Saint-Hérent) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,79 км² шамасында.
Бутиньи
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 859 адамды құрады. Халық тығыздығы — 86,94 адам/км².
Сен-Еран
Коммунаның INSEE коды — 63357, пошта индексі — 63340.
Бутиньи
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сен-Еран
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,05 адам/км².
Бутиньи
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Сен-Еран
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Живроваль
Коммунаның INSEE коды — 55214, пошта индексі — 55500.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Тернан-лез-О
Тернан-лез-О (Ternant-les-Eaux) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63429, пошта индексі — 63340.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 45 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Моншель-сюр-Канш
Моншель-сюр-Канш (Monchel-sur-Canche) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62577, пошта индексі — 62270.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 76 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Конде-Сент-Либьер
Конде-Сент-Либьер (Condé-Sainte-Libiaire) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,15 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1410 адамды құрады. Халық тығыздығы — 655,81 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Не-лез-Окси
Не-лез-Окси (Nœux-lès-Auxi) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Аррас округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,26 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62616, пошта индексі — 62390.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Бесс-е-Сент-Анастез
Бесс-е-Сент-Анастез (Besse-et-Saint-Anastaise) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Пюи-де-Дом департаментінде орналасқан. Иссуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 72,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 63038, пошта индексі — 63610.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1636 адамды құрады. Халық тығыздығы — 22,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пюи-де-Дом департаментінің коммуналары
Аустерлиц шайқасы
thumb|right|200px| Аустерлиц шайқасы (20 қараша (2 желтоқсан, 1805), 1805) - үшінші анти-француз коалициясының әскерлеріне қарсы Наполеон армиясының шешуші шайқасы. Бұл тарихта «үш императордың шайқасы» ретінде қалды, өйткені Аустрия императорлары II Франц және орыс Александр I-нің әскерлері Наполеон І императорының армиясына қарсы соғысқан болатын. Соғыс одақтас әскерлердің жеңілісімен аяқталды.
Екі жақ күштері
Одақтас армияның жалпы саны 85000 адамды құрады (60000 - Ресей әскері, 25000 - Аустрия армиясы). Ал, Наполеон армиясы 73200 жауынгерді құрады. Одақтастардың сан жағынан басым болуы Наполеонға қиын соғатындығы белгілі еді. Бірақ Наполеон одақтастардың бір-бірінен алшақ орналасқанына байланысты жеңіске жетуге үміті бар болатын.
Ұрыс барысы
Наполеон одақтас әскердің нақты қолбасшылығы Кутузовта емес екендігін білді, бірақ Александр патшаның аустриялық генералдардың жоспарларын қабылдауға бейім екендігінде түсінген болатын. Ұзақ уақыт бойы қатысушылардың естеліктерінде шайқастан кейінгі зерттеулер барысында шабуылды бастаған одақтас армия алдын ала Наполеонның тұзағына түсті деген пікір пайда болды. Ол Аустриялық қолбасшының оны Вена мен Дунайға барар жолдан кесіп тастауға, солтүстікке, тауларға қоршауға немесе айдап әкетуге тырысатындығын дұрыс болжаған және бұл үшін француз армиясының оң жақ қанатына қарсы сол қанатпен кең шеңберлі қозғалыс жасайтындығын айтты. Сонымен бірге одақтас әскердің алдыңғы жағы сөзсіз созылды. Мұны күткен Наполеон өз әскерлерін орталықта, Прасений шыңдарына қарсы шоғырландырды, аустриялықтардың өз әскерін жылдам қоршау мүмкіндігінің пайда болуын тудырды және сол уақытта одақтастардың орталығына жылдам шабуыл жасау үшін өз әскерлерін жасақтады.
Ұрыстың маңызы және салдары
Одақтастар 27 мыңға дейін әскер жоғалтты, олардың көпшілігі, яғни 21 мыңы - орыстар. Француздардың шығындары, әр түрлі мәліметтер бойынша, 9-12 мың адамды құрады. Осы шайқастан кейін Аустриялық император Франц Александрға күресті жалғастырудың мағынасы жоқ екенін айтты. Шайқас Аустрияның соғыстан шығуына және Еуропалық державалардың Үшінші анти-француз коалициясының ыдырауына әкелді. Ресей Франциямен соғысты Төртінші коалиция құрамында жалғастырды. Аустерлицтегі жеңіліс орыс жұртшылығына үлкен әсер қалдырды, олар Нарва шайқасынан бері орыс армиясын жеңілмейтін деп санайды, бірақ орыс әскері мен халықтың рухани бұзылуына себеп болмады.
Тарихи әдебиеттердегі Аустерлиц шайқасы көбінесе жаудың толық жеңілуіне әкелген шайқастың мысалы ретінде қарастырылады. Шын мәнінде, бұл шайқас, әрине, Наполеон жүргізген ең көрнекті шайқастардың бірі. Одақтастық армия барлық нүктелерде жеңіліске ұшырағаннан кейін, орыс әскерлерінің басым бөлігі (39 мыңға жуық адам) қысым мен атыс кезінде ұйымдасқан түрде артқа шегініп, артиллерияның жартысынан көбін алып, Прейсисч-Эйлауда соғысқан әскерлердің негізін қалады. Француздар жеңіске жетіп, шегінуге қарсы жетістікке жету үшін қолайлы жағдайға ие болған жоқ, бірақ сансыз және қатал жау болды. Осылайша Наполеон Үшінші коалицияны жермен-жексен етті.
Санат:Чехиядағы шайқастар Санат:Ресей шайқастары Санат:Аустрия шайқастары Санат:2 желтоқсан оқиғалары Санат:1805 жылғы желтоқсан Санат:Наполеон әскерінің шайқастары Санат:Аустерлиц шайқасының қатысушылары Санат:Наполеон соғыстары Санат:1805 жыл Чехияда Санат:Наполеон соғыстарындағы Ресей Санат:1805 жыл шайқастары
Бютвиллер
Бютвиллер (Buethwiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,84 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68057, пошта индексі — 68210.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Бреттен (Жоғарғы Рейн)
Бреттен (Bretten) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Жоғарғы Рейн департаментінде орналасқан. Альткирш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,16 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 68052, пошта индексі — 68780.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 171 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Рейн департаментінің коммуналары
Пюимиклан
Пюимиклан (Puymiclan) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ло және Гаронна департаментінде орналасқан. Марманд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,74 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 47216, пошта индексі — 47350.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 565 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,95 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Монтиньяк-Тупинери
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 135 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,25 адам/км².
Куломм
Куломм (Coulommes) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Мо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,68 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 77130, пошта индексі — 77580.
Монтиньяк-Тупинери
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ло және Гаронна департаментінің коммуналары
Куломм
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 405 адамды құрады. Халық тығыздығы — 110,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Герпон
Герпон (Guerpont) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Бар-ле-Дюк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,12 км² шамасында.