cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бұрандамүйізді теке
Бұрандамүйізді теке кейде Мархур (Capra falconeri) - тау текелері туысының сүтқоректі жануары. Мүйізі жалпақ бұранда, бұрғы тәрізді келеді, сол себепті Иір мүйіз ешкі деп те аталады.
Сипаттама
Дене ұзындыгы 170 см - шоқтығының биіктігі 90 см - салмағы 90 кг кейде одан көп. Бұрғы тәрізді мүйізі тік - түсі жирен. Аталықтарының мойны мен кеуде жүндері ұзын.
Ешкінің мүйізі кішілеу, текесінің мойны, төсі ұзын шудалы. Түсі сарғылт сұр, кәрі текелері сұрғылт-ақшыл.
Бұрандамүйізді теке Индияның таулы аймақтары - Иранда- Ауғаныстанда таралған. ТМД-да тек Пяндж өзені бойында - Кугитангтау және Бабатаге сілемдерінде кездеседі. Тау сайларының тік беткейлері мен жартастарын мекендейді. Құруға тақау жануар. ХТҚО мен КСРО-ның Қызыл кітаптарына енгізілген. Еріксіз көбейеді.
Ольбендорф
Ольбендорф (Olbendorf) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Гюссинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1362 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GS, ресми идентификациялық коды — 1 04 11.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Отто Хольпер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Мутная (приток Нессы)
Мутная — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Несса өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Белес
Белес — жазық жердегі ұсақ шоқылар мен төбелердің тізбегі.
Дереккөздер
Санат:География Санат:География және геодезия
Вал Вал Zeď (rozcestník) Wall Wall (disambiguation) Muro (apartigilo) fa:دیوار (ابهام‌زدایی) Wall Wall Wall Wall Wall Wall Wall Wall Wall
NGC 4564
NGC 4564 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 15 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4564 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42051, UGC 7773, MCG 2-32-150, ZWG 70.186, VCC 1664.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Санта-Изабел-ду-Риу-Негру
Санта-Изабел-ду-Риу-Негру (Santa Isabel do Rio Negro) — Бразилиядағы муниципалитет, Амазонас штатында орналасқан. Солтүстік Амазонас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Риу-Негру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Санат:Амазонас елді мекендері
Экологиялық технологиялар
thumb|300px|[[Орнықты қалалық дизайн және инновация: Photovoltaic ombrière SUDI күн энергиясын электр көліктерінің отынына айналдыратын автономды және мобильді бекет.]]
Экологиялық технологиялар (ағыл. environmental technology), жасыл технологиялар (ағыл. green technology) немесе таза технологиялар (ағыл. clean technology) — қоршаған орта мен табиғи ресурстарды қадағалау, модельдеу, сақтап қалу және адами теріс әсерлерді алдын алуға бағытталған экология ғылымы, химия, экологиялық мониторинг және электрондық құрылғылардың қолданылуын білдіреді. Сондай-ақ, бұл термин фотовольтаика, жел генераторлары, биореакторлар және тағы сондай сияқты орнықты энергия өндіру технологияларын сипаттауға қолданылады. Экологиялық технологиялар термині ресурстарды орнықты басқаруға арналған электронды құрылғыларды да қамтиды.
Жаңартылытын энергия
thumb|[[Десалинизациялау зауыты.]]
Баламалы және таза энергия (alternative and clean power)
thumb|right|Tesla Roadster
Қағидалары:
Сілтемелер
Санат:Экологиялық технологиялар Санат:Орнықты технологиялар
Көктұма (өзен)
Көктұма, Бақты – Алакөл алабындағы өзен.
Географиялық орны
Абай облысы Үржар ауданы жерінде. Ұзындығы 65 км, су жиналатын алабы 1360 км².
Бастауы
Тарбағатай тауының оңтүстік беткейіндегі бұлақтардан басталып, Бақты ауылының тұсында Еміл өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Аңғары кең, арнасы тік жарлы. Жалпы ұзындығы 28 км болатын 6 саласы бар. Жайылмасында құрақ, қамыс өседі. Сағасы батпақты.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы өзендері Санат:Алакөл су алабы
Шилі
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Жезқазған кен-металлургия комбинаты
Жезқазған кен-металлургия комбинаты - түсті металлургия кәсіпорны.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:География Санат:Жезқазған Санат:Қазақмыс
Ақжағал қалытқы
нобай|Phalaropus fulicarius Ақжағал қалытқы(Phalaropus fulicarius) - жалпақ және ендірек тұмсықты, ақтамақ қалытқыдан гөрі ірілеу денелі(60 г шамасында) құс. Ашық реңді. Аналығының бүкіл бауыры - қызылсары, төбесі - қара, жоны - қызғылтсары теңбілді қошқыл. Аталығы аналығына қарағанда күңгірт реңді болып келеді. Ақтамақ қалытқы тәрізді сол зонаға қоныстанады, алайда кездейсоқ таралады. Қазақстанда өте сирек кездеседі, көбінесе актамақ қалытқылар тобында жалғыз-жарым ұшырасады. =Дереккөздер= Құстар. А.Ф.Ковшарь, В.А. Ковшарь
Муссон (Мёрт және Мозель)
Муссон (Mousson) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54390, пошта индексі — 54700.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 121 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Ауыз қуысы
Ауыз қуысы (cavum oris) — ас (азық) корыту жүйесі бас бөлімінің аддыңғы бөлігі. Ауыз қуысының сүйектік негізін: тұмсық сүйек, жоғарғы жақ сүйек, таңдай сүйек, төменгі жақ сүйек, тіл асты сүйек құрайды. Ауыз қуысының жоғарғы және төменгі еріндер аралығындағы кіреберіс тесігін — ауыз саңылауы, ал оның тіл түбірі мен жұмсақ таңдай аралығындағы жұтқыншаққа шығатын тесігін — есін деп атайды. Ауыз қуысының алдыңғы сыртқы қабырғасын — жоғарғы және төменгі ерін, ішкі қабырғасын — күрек тіс пен қызыл иек, екі бүйірінің сыртқы қабырғасын — оң және сол ұрт, ішкі қабырғасын — оң және сол жақтағы азу тістер мен қызыл иек, төбесін — қатгы және жұмсақ тандай, ал төменгі жақаралық кеңістікте орналасқан ауыз қуысының түбін тіл құрайды. Ауыз қуысы ағзаларына аталған мүшелерден басқа қабырғалық (интрамуральды) майда сілекей бездері (ерін, тіл, таңдай, ұрт сілекей бездері) және ауыз қуысы қабырғасынан тыс жатқан ірі (экстрамуральды) сілекей бездері (қүлақ түбі, төменгі жақ және тіласты жүп сілекей бездері) жатады. Ауыз қуысы екі бөліктен: ауыз қуысының кіре берісінен және негізгі ауыз қуысынан тұрады. Ауыз куысында ас (азық) механикалық өңдеуден өтеді: ол шайналады, ұсақталады, сілекеймен араласып жібиді, жүтуға дайындалады. Сілекей құрамындағы ферментгердің әсерінен ас (азық) құрамындағы крахмал қорытыла бастайды (глюкозаға ыдырайды).
Жалпылама
Астың өңделіуі ауыз қуысынан басталады. Ол екі бөлімнен тұрады. Олар: ауыз кебіргісі және нағыз ауыз қуысы. Астыңғы және үстіңгі жақсүйетері ашпай, тістетініп тұрғанда, ауыз кіреберісі айқын көрінеді. Ауыздың сәл ашылуы ауыз қуысы болып саналады. Ауыз кіреберісі жағынан еріндер және ұртпен, ішкі жағынан тістер мен қызылиекпен шектеледі. Ұрттың сыртқы жағын бұлшықттер қаптайды және ұрт еріндерімен ұласады. Ауызды кең ашқанда нағыз ауыз қуысы көрнеді. Нағыз ауыз қуысы астыңғы және үстіңгі жақсүйектерде орналасқан тістермен басталып, соңғы жағы аранмен шектеледі. Ауыз қуысының үстіңгі жағында, қатты таңдай сүйегі жұмсақ таңдай жалғасып, таңдай ең жұмсақ таңдай ауыз қуысын кеңсіріктен бөліп тұрады. Ауыз қуысында 3 жұп сілекей бездерінің өзегі ашылады. тағам алдымен ауыз қуысында шайланып ұсақталады әрі сілекеймен араласып, жұтылады. Тамақты жұту күрделі физиологиялық үдеріс.
Дереккөздер
Санат:Ауыз қуысы Санат:Асқорыту жүйесі
Кунчугурка
Кунчугурка (Каменка) — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урюп өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Чергатка
Чергатка — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пьяна өзенінің оң жағалауынан 213 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын су шаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Кашина
Кашина (Италия) (Cascina) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Пиза провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 42 325 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 534,14 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 79,24 км² шамасында. Пошта индексі — 56021.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santi Innocenzo e Fiorentino.
Пролин
thumb thumb thumb Пролин— гетероциклді амин қышкылы. Барлық табиғи белоктардың және көптеген биологиялық заттардың — гормондардың, антибиотиктердің т. б. құрамына кіреді. Бұл α-иірім құрмайтын және белоктардың, үшінші сатылы құрылымын жасауға қатынасатын жалғыз амин қышқыл.
Санат:Аминқышқылдар Санат:Гетероциклды қосылыстар Санат:Пирролидиндер
Көл-көсір
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Бабата (ауыл)
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 914 адам (463 ер адам және 451 әйел адам) болса, 2009 жылы 941 адамды (463 ер адам және 478 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Созақ ауданы елді мекендері
Монморанси (Валь-д'Уаз)
Монморанси (Montmorency) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Сарсель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,37 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95428, пошта индексі — 95160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 21429 адамды құрады. Халық тығыздығы — 3990,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Бинде (Альтмарк)
Бинде (Альтмарк) (Binde (Altmark)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 371 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 15,90 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 065. Муниципалитеттің басшысы — Курт Габриль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Шүршіттер
185px|thumb|Шүршіт жауынгерінің суреті Шүршіттер (Чжурчжэнлер) - қазіргі Маньчжурия жерін мекендеген тұңғыс тектес тайпалар. Олар Бұйра көлінен Амур көліне дейінгі аймақты қоныстанған.
Біздің заманымызға дейінгі II ғасырдан Шыңғыс хан билік құрғанға дейінгі кезеңде Моңғол үстіртінде жеті мемлекет құрылған. Сол мемлекеттердің бірін осы шүршіттер құрған болатын. Қытай жазбаларында батыстағы көшіп - қонып жүретін көршілерінің бірі сушеньдер деп аталған. Негізінде, сушеньдер - әр түрлі тайпалардан құралған шүршіт тайпалары. Шүршіттер мал бағып, аң аулап күн көрген. Олар ерте кезден - ақ Қытаймен сауда - айырбас жасап, жібек матасын алу үшін темір, қару - жарақ, малдан жылқы, тері, аң терісі, женьшень шөбінің тамыры және өзеннен терілген асыл тастарымен айырбас жасасқан.
Қидандардың шүршіттерді басып алуы шүршіттердің өміріне үлкен өзгеріс әкелді - олардың жаңа мемлекетінің құрылуына себеп болды. 1115 жылы шүршіттердің ең танымал көсемі Агуда болып танылды. XII - XIII ғасырлар шүршіттерге үлкен өзгерістер әкелді. Олар егіншілікпен айналысып, отырықшылыққа көше бастады. 1115 жылы шүршіттердің Цзинь империясы құрылып, ол 1234 жылы моңғолдар жаулап алғанға дейін өмір сүрді.
Дереккөздер
Санат:Моңғолия тарихы
Лагорс (Жиронда)
Лагорс (Lagorce) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Либурн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,47 км² шамасында.
Күй (повесть)
«Күй» — «Дала балладалары» жинағына енген күйші тағдырын арқау еткен Әбіш Кекілбаев повестерінің бірі.
Лагорс (Жиронда)
Коммунаның INSEE коды — 33218, пошта индексі — 33230.
Күй (повесть)
Шығармада суреттелетін оқиға – ертедегі қазақ пен түрікменнің арасындағы алауыздық, жауласушылық.
Лагорс (Жиронда)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1646 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,82 адам/км².
Күй (повесть)
Повестің басты кейіпкерлері – Жөнейіт пен Көкбөрі – түркімен ауылының айтулы батырлары. Мәмбетсана болса сирек көрінсе де найза байламас қулығымен, арамдығымен танылатын кейіпкер. Көкбөрі жападан жалғыз Дүйімқараға соқтығып, опат болған. Інісінің өлімі Жөнейітке ауыр тиеді. Екі ұлыда жаугершілікте опат болған. Кенже ұлы Дәулет дутаршы. Дүйімқараға деген кек ашындырған Жөнейіт енді осы ұлын жауына қарсы аттандырады. Дәулет те қаза болған. Қасындағы нөкерлері Дәулеттің құны деп, күйші қазақ жігітті тұтқындап әкеледі. Жөнейіт қара жолдың бойына басын қылқитып, күйшіні тірідей көміп кеткен. Повесть Жөнейіттің өлімімен аяқталған.
Лагорс (Жиронда)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Күй (повесть)
Дереккөздер
Санат:Қазақ әдебиеті
Лагорс (Жиронда)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Авадай
Авадай — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Кубияз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 23 адамды құрады. Пошта индексі — 452880, ОКАТО коды — 80204828002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Талота-Яха
Талота-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Байдарата кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 72 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Хантау (тау)
Хантау – Шу-Іле тауларының солтүстік-шығыс сілемі.
Географиялық орны
Жамбыл облысы Мойынқұм, Шу аудандары жерінде орналасқан.
Жер бедері
Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 40 – 45 км-ге созылған, енді жері 10 км-дей. Салыстырмалы орташа биіктігі 600 – 650 м. Абсолюттік биіктігі – 1052 м (Сұңқар тауы).
Өсімдігі
Өңірінде боз жусан басым өскен сораң өсімдік жамылғысы қалыптасқан.
Дереккөздер
Санат:Мойынқұм ауданы таулары Санат:Шу ауданы таулары
Нүктенің абсолюттік жылдамдығы
Нүктенің абсолюттік жылдамдығы - нүктенің негізгі оське қатысты қозғалыстағы жылдамдығы.
Дереккөздер
Санат:Механика
IC 5379
IC 5379 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 185, MCG 3-1-17, ZWG 456.20, KUG 0000+163.
Сыртқы сілтемелер
IC 5379 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Момина-Клисура (Пазарджик облысы)
Момина-Клисура (Момина клисура) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Белово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 997 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4468. Телефон коды — 03582. ЕКАТТЕ коды — 48903.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Салық төлеуші
Салықты және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеуші болып табылатын тұлға.
міндетті түрде пайдалана және тұтынушының қолына бақылау чегін бере отырып жүргізуге міндетті.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Пожемъёль
Пожемъёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Илыч өзенінің оң жағалауынан 101 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 212
NGC 212 — Феникс шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 28 қазанда астроном Джон Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 212 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2417, ESO 150-18, AM 0038-562.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Феникс (шоқжұлдыз)
Қарақастар туысы
нобай|Қарастар туысының өкілі Қарақастар туысы (Glareola) - әр түрлі белгілері бойынша қырқылдақ шағалаға жақын 7 түрі бар татреңтәрізділер отрядына жататын қарақас тұқымдастардың бір туысы.
Бұлар - ұзын айыр құйрықты, ұзын үшкір қанат және келте тұмсықты, қысқа аяқты, шағын денелі(дене мөлшері кіші түркептердей) құстар. Жабын қауырсыны шұбарланбаған, барлығында едәуір ақшыл тамағын шектеп тұратын қошқыл кішкене алқасы болады. Бұл құстар көп ұшады және тек қана сыртқы көрінісі емес, қылығы да, кейде ұшып жүріп бунақдене аулайтын қарлығашқа ұқсайды. Жыныстық диформизмі жоқ. Шоғыр түзетін құстар, жерге ұялайды.
Дереккөздер
Санат:Шағалалар Санат:Татреңтәрізділер
Көктырнақ
Көктырнақ – Кіші Арал теңізінің солтүстік-шығысындағы түбек.
Географиялық орны
Қызылорда облысы Арал ауданында орналасқан.
Сипаты
Солтүстіктен оңтүстікке қарай 30 км-ге созылып, теңізге сұғына еніп жатыр. Батыстан шығысқа қарай 37 км-ге созылған. Теңіз деңгейінен ең биік жері 188 м. Жер бедеріне төрттік кезеңнің ойпатты аккумуляттік жазығы тән. Ол түбектің орта бөлігіне қарай еңістеніп, батысында Бутаков шығанағына, шығысында Үлкен Сарышығанақ қонысына ұласады. Түбекте Үшшоқы, Бұлтық төбелері мен Кенжембай, Аққұдық, Кержығылған құдықтары бар. Түбектің теңізге сұғынған оңтүстік жағалауы 10 – 70 м аралығындағы жыралармен тілімденген. Аймақ мал жайылымы ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы географиясы Санат:Арал теңізі түбектері
Навигациялық жұлдыздар
Навигациялық жұлдыздар – авиацияда, теңізде жүзу мен ғарышта кеменің бағыты мен орнын анықтау үшін қолданылатын жұлдыздар.
Кеңістікте бағдар жасау үшін Жер бетіндегі белгілер жарамайды. Ғарышкерлер, ұшқыштар және теңізшілер навигациялық жұлдыз бойынша қажет уақытта бағдар жасап, бағытты анықтай білуі тиіс.
Навигациялық шоқжұлдыздар саны 20-дан астам. Оларға оңтүстік және солтүстік жарты шарлардағы ең жарық жұлдыздар жатады. Навигациялық есептерді шешу үшін биіктік пен азимуттың кестесі жасалған.
Дереккөздер
Санат: Астрономия
Болдуин Парк (Миссури)
Болдуин Парк (Baldwin Park) — Миссури штатының Cass округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 115 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.3 км² шамасында. FIPS коды — 29-03124.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Жасырын детерминант
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Денудация базисі
Денудация базисі — беткейдің жатық бөлігі, немесе оның етегіндегі су жиналған жер. Беткейден үгілуден не су күшімен келген жыныстар осы жатық беткейге, яғни денудация базисіне жиналады.
Еңіс баурайлар мен беткейлер жазықтығы қимасында еңістік мөлшерінің күрт өзгеретін деңгейі. Әдетте бұл деңгей мұжылу өнімдерінің өз ауырлық күші әсерімен жылжу процесі тоқталатын шартты сызыққа, яғни еңістену бұрышы біршама тік бағыттармен сипатталатын баурайлардың жайпақ бұрышты жазық беткейлермен алмасу деңгейіне сәйкес келеді. Денудация базисінен төмен орналасқан көлбеу алаптарға тән тау жынысы кесектері мен түйірлері ауырлық күші әсерімен төмен қарай сырғанау қабілетін жоғалтады.
Дереккөздер
Санат:Денудация Санат:Геология Санат:Мұнай және газ Санат:Мұнай және газ геологиясы
Сен-Жорж-сюр-л'Аа
Сен-Жорж-сюр-л'Аа (Saint-Georges-sur-l'Aa) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59532, пошта индексі — 59820.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 299 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
IC 944
IC 944 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан Sa (спиральді галактика) типті галактика.
Паденштедт
Паденштедт (Padenstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Рендсбург-Экернфёрде ауданының құрамына енеді.
Альменар-де-Сория
Альменар-де-Сория (Almenar de Soria) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Гомара ауданында (комарка) орналасқан.
Окос (Солтүстік Кельтма тармағы)
Окос — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Кельтма өзенінің сол жағалауынан 87 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 53 км-ді құрайды.
IC 944
Сыртқы сілтемелер
IC 944 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Паденштедт
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1482 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 14,6 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 58 128. Муниципалитеттің басшысы — Вальтер Бекман.
Окос (Солтүстік Кельтма тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Альменар-де-Сория
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 288 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 105,99 км² шамасында.
Окос (Солтүстік Кельтма тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вирулентті фагтар
Вирулентті фагтар — тек жаңа фактардың пайда болуын қамтамасыз етіп қана қоймай – сонымен бірге бактерия клеткаларының еруін – (лизис) жеделдететін фагтар. Әдетте фагтар бактерия клеткаларында лизоцим ферментіне енеді де – ондағы генетикалық аппаратты бүлдіріп – жасушадағы заттарды пайдалана отырып- өзінше жаңадан кайта кұрады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Биология
Эрозия базисі
Эрозия базисі – су ағыны құйылатын айдын деңгейі. Дүниежүз. мұхит деңгейі тұрақты (немесе басты) Эрозия базист болып саналады. Жергілікті (немесе уақытша) Эрозия базистне ағынды көлдер, басты өзенге саланың құйған жері, т.б. жатады. Эрозия базист биіктігінің өзгеруі (теңіз деңгейінің ауытқуы, жер қыртысының ғасырлық қозғалысы) аңғарлардың тереңдеуіне немесе шөгінділерге толып, таяздануына байланысты болады.
Дереккөздер
Санат:Эрозия
Скордия
Скордия (Scordia) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17 202 адамды құрайды. Халық тығыздығы 696 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 95048.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Рох.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Никса (Миссури)
Никса (Nixa) — Миссури штатының Кристиан округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 15.9 км². FIPS коды — 29-52616.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 19,022 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Кристиан округы (Миссури)
Ұстау (заң)
Ұстау — арнайы тәртіп заңдар мен ережелерде көзделеді.
Ұстау құқығын анықтау органы мен тергеуші тек бас бостандығынан айыру түрінде жаза қолдануға болатын қылмысты жасады деп сезіктенген адамдарға ғана қатысты пайдалана алады. Прокурор сезікті адамға тиісті кепілдіктердің сақталуын, мұндай адамның заңда белгіленген тәртіп пен негіздемелер бойынша ғана ұсталуын қадағалайды. Кез келген ретте ұстаудың негіздемелерін, себептерін, күні мен сағатын, жылы мен айын, орнын, ұсталған адамның түсініктемесі мен толтырылған уақытын көрсете отырып, арнайы хаттама толтырылады. Анықтау органы мен тергеуші ұстаудың кез келген реті туралы заңда белгіленген мерзім ішінде прокурорға хабарлауға тиіс, ал прокурор ұсталған адамды заңда белгіленген мерзім ішінде қамауға алу немесе босату туралы санкция беруі керек. Ұстау мерзімі әдетте 72 сағаттан аспауға тиіс. Ұсталушы адам өзінің не үшін сезіктелгенін білуге, ұстаудың құқыққа сыйымдылығын прокурордың тексеруін талап етуге, түсініктеме беруге, дәлелдемелер тапсыруға, қайтарым мәлімдеуге, қузаухат жазуға хақылы. Егер қылмыс жасауға сезіктілігі расталмаса немесе қамауға алу түрінде шара қолдану қажеттігі болмаса немесе ұстаудың заңмен белгіленген мерзімі өтіп кетсе, онда ұсталушы адам босатылады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Заң Санат: Саясат
Жезқазған кен орнында руда генезисін шешу проблемасына байланысты Жезқазған свитасын литологиялық тұрғыдан тексеру (монография)
Жезқазған кен орнында руда генезисін шешу проблемасына байланысты Жезқазған свитасын литологиялық тұрғыдан тексеру - 1964 жылы Алматы қаласындағы Қазақстан Ғылым Академиясының баспасынан орыс тілінде жарық көрген монография, көлемі 25,5 баспа табақ. Монографияда 2 карта, 82 кесте, 110 сурет, сызба берілген. Авторы - П.Т.Тәжібаева. Кітаптың алғашқы бетінде қымбатты ұстазым Қаныш Сәтбаевтың жарқын бейнесіне арналады делінген. Кіріспеден, 23 тараудан, әдебиеттер тізімінен тұратын кітапта автордың 1952-61 жылы Жезқазған - Ұлытау ауданын жоғары палеозой қалдық кешенінде жүргізген литология-петрография зерттеулерінің нәтижесі көрсетілген.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Кітаптар Санат:Жезқазған
Сұйықтардың және газдардың ерігіштігі
Сутек, азот, оттек салғырт газдар (аргон, неон және басқалар) суда өте аз ериді. Кейбір газдар, мысалы, хлорсутек HCl және аммиак NH3 суда өте жақсы ериді. Газдардың суда ерігіштігі температура төмендегенде және қысым жоғарылағанда артады.
Дереккөздер
Химия оқулығы 8 сынып
Баррейринья
Баррейринья (Barreirinha) — Бразилиядағы муниципалитет, Амазонас штатында орналасқан. Орталық Амазонас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Паринтинс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2004 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 25545 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5750 км² шамасында.
Тарихы
Қала 1935 жылы құрылған.
Санат:Амазонас елді мекендері
Мелисса Ройч
Мелисса Ройч (Melissa Ivy Rauch; туған 23 маусым 1980, Мальборо, Нью-Джерси, Дания) — актриса, әлемге көбінесе "Үлкен жарылыс теориясы" атты комедиялық сериалдағы ойнаған Бернадетт Ростенковски-Воловиц рөлімен әйгілі.
Өмірбаяны
Мелисса Ройч 1980 жылы Мальборо, Нью-Джерси, АҚШ-та дүниеге келді. Ройч Мальбородағы Фрэнк Дефиньо атындағы орталық бастапқы мектебінде (ағыл. Frank Defino Central Elementary School) білім алған. Оқуын Мальборо Жоғарғы мектебінде (ағыл. Marlboro High School) жалғастырғанда актерлік өнермен қызыққан. Манхэттендағы Мэримаунт Колледжінің (ағыл. Marymount Manhattan College) түлегі. Мелисса Ройч еврей әйел.
Мансап
Оқуы кезінде Мелисса Манхэттенде танымал комедиялық актриса болған. Нью-Йоркта The Miss Education of Jenna Bush атты шоуда АҚШ-тың бұрынғы президентінің қыз-баласының рөлін ойнаған.
2009 жылы Мелисса Үлкен жарылыс теориясы атты комедиялық сериалда көрініп, онда Бернадетт Ростенковски рөлін ойнаған. Сериалдың төртінші сезоныннан бастап (2010 ж) оның кейіпкері тұрақты рөлге ие болды.
Мелисса Ройч VH1 телеарнасындағы Best Week Ever және Kath & Kim атты аустралиялық телешоуында түскен.
Қазіргі уақытта Мелисса «The Realest Real Housewives» комедиялық телешоуда Кейси Уилсон, Джуд Дайан Рафаэль, Джессика Клэйр және Даниэль Шнайдер сияқты танымал актерлар(актрисалар)мен түсіп жатыр. Шоу 2011 жылының қаңтар айынан бастап «Upright Citizens Brigade Theater» театрында айына бір рет шығады.
NGC 4560
NGC 4560 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Пюивер (Од)
Пюивер (Puivert) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 41,29 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11303, пошта индексі — 11230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 518 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Мұқан Жұмағалиұлы Атабаев
Санат:1940 жылы туғандар
Таскөмірсай
Таскөмірсай — Түркістан облысы Созақ ауданы, Жартытөбе ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2015 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шолаққорған ауылынан оңтүстікке қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 10 адам (5 ер адам және 5 әйел адам) болса, 2009 жылы 23 адамды (10 ер адам және 13 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Созақ ауданының таратылған елді мекендері
Шаинса
Шаинса (Chainça) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Лейрия муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты  Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 815 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,34 км² шамасында. Халық тығыздығы — 152,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Санта-Китерия (Santa Quitéria).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Алеф
Математикада
Г. Кантордың ұсынысы бойынша, ақырсыз жиындардың қуатын белгілеуге пайдалынады. Мысалы, саналымды жиынының қуаты Хо (оқылуы А. нөл) деп белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Әліпбилер Санат:Айрық беттер
א አልፍ א ܐܠܦ Алеф (йәһүд хәрефе) Alef (lizherenn) Àlef Alef Alef Alef Aleph Aleph Álef fa:الف (حرف عبری) Alef Aleph (lettre) Aleph (Eabhra) א Alef (slovo) hsb:Alef א Álef Aleph ალეფი Alef א Alef Álef Alef Alef Aleph Alef อะลิฟ Alef Alef א (אות)
Айтбозым
Шежіре бойынша Ұлы жүздегі Сіргелі тайпасынан таратылады. Ұраны — Қурай, таңбасы — Сірге. Шежіре бойынша Үйсін, Ойсыл бір туады. Ойсыл Сіргелі деген лақап атымен белгілі. Одан Елбақ, Жаңабай, Жайдақ, Батыр, Шалдар, Байжігіт, Есентай, Уылдырық (Ақкеңірдек), Буылдырық (Қаракеңірдек), Тутамғалы, Қайшылы деген 11 ұл тараған. Айтбозым осының Елбақ бөлігінен тарап, үлкен руға айналған. Айтбозым — Сақалай, Топыш, Қалыбек, Жәнібек, Саспақ, Жарас аталарына бөлінеді. Айтбозым руының ежелгі қонысы — Ташкент маңы.
Сілтемелер
Санат:Қазақ рулары
Мутусья
Мутусья (Мутасья, Мутусь, Мутося) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мезень өзенінің сол жағалауынан 306 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 88 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дентин
Дентин (dentine) — уақытша пломбалайтын материал. Оның құрамына каолин, мырыш тотығы және мырыш сульфаты кіреді. Су тигенде тез арада, яғни екі минутта қатаяды.Дентин (dentinum, лат. dens — тіс) — тістің негізін құрайтын, өзіне тән құрылысы бар сүйек ұлпасы. Дентин жасушалары (одонтобласттар) — денетинді сүйек ұлпасының астында, тіс жұмсағымен (пульпа) шекаралас орналасады. Одонтобласттардың жіпше келген жіңішке өсінділері дентин түтікшелерінде орналасады. Адам мен жануарлар тістерінің түрлеріне байланысты дентинді сыртынан не эмаль (кіреуке), не цемент, бол-маса екеуі де қаптап жатады.
Дереккөздер
Санат:Тістер
Элитоцид
Элитоцид - (франц. elite - үздік, таңдаулы, жақсы-жайсаң және caedo - өлтіру; тура мағн. - элитаның қырылуы) - элитаның және қоғамдық өмірде оның белгілерінің деградацияға ұшырау процесі. Элитоцидтің екі негізгі түрі аталады: табиғи (элита генотипінің азғындалуы немесе табиғи апат салдарынан қырылуы) және күштеу (төңкеріс немесе соғыс барысында мақсатты түрде елдің жақсы-жайсаңын қырып-жою).
Элитоцид идеясы алғаш рет Платонның атақты Атлантида жайлы аңызындағы "Тимей" және "Критий" диалогында өрбітіледі. Элитасыз қоғамның болуын ол екі жағдайда ғана көреді: 1) элита генезисінің әлі қалыптасып болмаған, әрі оның ол қоғамды басқару қабілетінің ашылмаған әлеумет дамуының бастапқы кезеңдерінде; 2) элитоцид жағдайында. Платон элитоцид процесін нақтылықпен белғілейді. Соғыстар, эпидемиялар, табиғи апаттар әлеуметтің әлеуметтік-мәдени әлеуетін төмендетеді, өйткені қашан да алдымен белсенді, мәдени бөлігі - элита - алда жүріп, қаза болады. Ғасырлар тезінен тек игілікті бекзаттардың есімі жетеді, ал істері ұмытылады.
Қазіргі ғылымда элитоцид идеясын жаңғыртқан ағылшын тарихшысы - А.Дж. Тойнби. Оңың пікірінше, әр өркениет өз дамуында төрт кезеңді басынан өткереді: алғашқы пайда болуы, өсім, мертігу және ыдырау. Әр кезеңнің өзіне сай шығармашылық азшылығы (элитасы) болады. Өркениеттің дамуының себебі әр кезеңнің элитасының өз дәуірінің жекпе-жегіне төтеп бере алу қабілетіне байланысты ("Шақыру және Жауап"). Бұл кезде өркениет гүлденеді. Басқа жағдайда өз міндетін өтей алмаған элита тарих сахнасынан кетуге мәжбүр болады ("Кету және Қайтып оралу") және ол кезде өркениет құлдырап, құриды. Элитоцид - өз дәуірінің қиыншылықтарымен арпалыса алмай, бұқараны соңынан ертіп, басқара алмаған элитаның өтемақысы; бұл рухани жағынан элитаның бұқарамен теңдескендігінің, яғни игілікті бекзаттығынан (ерекшелендіретін қасиетінен) айырылғандығының көрінісі. Алайда тарих сахнасынан кетіп "өлген" элитаның орнына міндетті түрде өз дәуірін бағындыра алатын, элитократияның тәсілдерін жақсы меңгерген жаңа элита келеді. Элитоцидтің алдын алуға, одан қашып құтылуға постиндустриалды (ақпараттық) қоғам орнауы барысында тиімділігі артатын элитарлық құрылымның либералды жүйесі мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Америко Гальего
Америко Рубен Гальего (Américo Rubén Gallego;, Мортерос, Кордова провинциясы, Аргентина) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1978 жылғы әлем чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК ойыншылары Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары Санат:Ньюэллс Олд Бойз ФК жаттықтырушылары Санат:Толука ФК жаттықтырушылары Санат:УАНЛ Тигрес ФК жаттықтырушылары Санат:Индепендьенте ФК жаттықтырушылары Санат:Коло-Коло ФК жаттықтырушылары Санат:Панама Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Биркхольц
Биркхольц (Birkholz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 416 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 16,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 065. Муниципалитеттің басшысы — Отто Рудольф.
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Назар, назар салмау
Назар, назар салмау. Қазақ тіліндегі мағынасы — көңіл аудармау, зейін қоймау. «Сәулетай... ешкімге назар салмастан,... бұлардың дәл қасынан өте берді» (С. Мұратбеков, Дос іздеп.).
Сөздің шыққан тегі, төркіні—араб тілі: нәзәр — көз. Осы сөздің негізінде пайда болған оларда «қарау, көру,бақылау» сияқты туынды мағыналары да бар. «Назар салмау» тіркесінің нағыз қазақ тіліндегі сөзбе-сөз аудармасы — көз салмау болмақ.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Бем қызғалдағы
Биіктігі 15 - 40 см, пиязшығы жұмыртқа тәрізді, жуандығы 2 - 3 см, көн тәрізді, қара қоңыр, қатты ұзарған (жер бетіне дейін), ішкі жағы қалың түкті қабықты.
Сабағының жер беті бөлігі жерасты бөлігінен шамалы қысқа, гүл сидамымен жалаңаш, жапырақ саны төртеу, қайырылған, алшақ орналасқан, көкшіл, қатты бұйра, жалаңаш, жиегі тегіс, гүлден қысқа, төменгі таспа тәрізді, ені 2 - 3 см.
Гүлі біреу, гүл шанағында бүгілген; гүл серігінің басым бөлігі сары немесе қызыл, түбінде дағы жоқ, ұзындығы 2 - 4 см, әдетте түкті, ұшы сүйір, сыртқылары кері сопақшалы, ішкілері шамалы жіңішке; аталықтары гүл серігінен 2,5- 3 есе қысқа, олардың жіптері жалаңаш, тозаңдықтары сары, сирек күлгін, жіптерінен сәл ғана ұзын, қорапшаның жуандығы 2 см, ұзындығы 3 - 5 см.
Дереккөздер
"Қазақстан қызғалдақтары" Алматы баспасы, Л.И.Вальдшмит Санат:Қызғалдақтар Санат:Лалагүлдер
Шишалқар
Шишалқар – Нұра алабындағы ағынсыз көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Қорғалжын ауданының шығысында, Кеңбидайық ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 8 км жерде, теңіз деңгейінен 328 м биіктікте орналасқан.
Гидрографикасы
Аумағы 15,8 км2, жағалау бойының ұзындығы 5,8 км. Су жиналатын алабы 171 км2. Жағалауы көлбеу, түбі тұнбалы. Қар, жер асты суларымен толығады. Суы мол жылдары Жыландышалқар көлімен бірігіп кетеді. Суы тұщы, ауыз суға пайдаланылады.
Өсімдігі, жануарлары
Жағасында қамыс, құрақ өскен. Көлде мөңке, нәлім, алабұға, шортан, аққайран, торта, тағыда басқа балықтар тіршілік етеді. Құстар ұя салады.
Дереккөздер
Санат:Қорғалжын ауданы көлдері Санат:Нұра су алабы
Креспина
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4200 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 144 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 56042.
Елді мекеннің қамқоршысы — Архангел Михаил.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Кәмпит
thumb|Түрлі түсті кәмпит нобай|Шоколадты кәмпит нобай|Баташа - Оңтүстік Азияда кездесетін дәстүрлі тәттілердің бірі. нобай|Баттерскотч кәмпиттері. нобай|Компэйто - ұлттық жапон тас кәмпиті. Дайын түрде шамамен түгел қанттан жасалған.
Черезь
Черезь — Ресейдегі өзен. Нижегород облысы, Чуваш Республикасы, Мордовия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чека өзенінің оң жағалауынан 43 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Кәмпит
Кәмпит (лат. confectum) — шағын кесек немесе плитка тәріздес тәтті кондитерлік өнім. Кәмпиттер— түрлі-түсті пішінді, дәмі әртүрлі, құрамында 60—75% қанты бар, жұмсақ та, қатты да болып келетін кондитерлік өнім. Кәмпит өндіру технологиясы және сыртқы пішіндеріне қарай екі топқа бөлінеді: глазурьленген және глазурьленбеген. Глазурьлеу үшін шоколад, май, т.б. қолданылады. Иристер, помадалы кәмпиттердің сырты глазурьленбей шығарылады. Кәмпиттер өндіруге қажетті шикізаттар: қант, шырындар, сірне, сүт, жеміс езбелері және т.б. шығын бақтарынан насостардың көмегімен араластырғышқа мөлшерленіп түсіп ара қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарының жиынтығы.
Жарықтың дифракциясы
Жарықтың дифракциясы – жарықтың түзу сызық бойымен таралудан ауытқуын немесе жарықтың тосқауылды орағытып өтуін айтады.
Черезь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура Алатырь өзенінің сағасынан сағасына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Жарықтың дифракциясы
1665 жылы Италия физигі Франческо Мария Гримальди ашты. Ол өте қарапайым тәжірибе жүргізген. Терезе қақпақтарының арасына өте жіңішке саңылау қалдырған. Сол саңылау арқылы жарық сәулесі жуандығы әртүрлі таяқшаларға түскен. Олардан көлеңкелерін зерттеп, ол геометриялық оптика заңын сақталмағанын байқаған. Нәтижесінде көлеңке болатын жерлерде ақ жолақтар байқалған, оның үстіне олар боялған боп шыққан.
Черезь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Жарықтың дифракциясы
Жарықтың дифракциялық құбылысын Гюйгенс пен Френель түсіндірген. Гюйгенс-Френель принципі бойынша толқын шегінің әрбір нүктесін жаңа сфералық толқынның орталығы деп есептеуге болады.
Черезь
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нижегород облысы өзендері Санат:Чувашия өзендері Санат:Мордовия өзендері
Жарықтың дифракциясы
Дереккөздер
Санат:Жарықтың шашырауы
Кәмпит
Кәмпит массаларының түрлері: помада, жеміс-жидек, марципан, жаңғақ (пралине), сүт, шайқалған, ликер, кілегей, карамель негізіндегі, гриль, тәтті жемістер, кептірілген жемістер, алкогольді жемістер, жидектер.
Глазурь түрлері: шоколад, помада, қант, май, сүт шоколады, шоколадты бадам, жеміс желе, карамель массасы
Дереккөздер
Санат:Кондитер өнімдері
Жезқазған қаласының құрметті азаматы (атақ)
Жезқазған қаласының құрметті азаматы - мәртебелі атақ. Жезқазған қаласының халық депутаттары кеңесінің атқару комитетінің 1966 жылы 27-маусымдағы қаулысымен қаланың өркендеп дамуына зор үлес қосқан және Жезқазған жерінде болған атақты адамдарға 1969 жылдан бастап беріліп отырған. Сол жылдан бастап еңбек, шаруашылық, мәдениет пен ғылым саласындағы ел құрметіне бөленген 200-ге тарта азаматтар (Кеңес Одағының Батырлары мен Социалдық Еңбек Ерлері, КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары, ғалымдар, ұшқыш-ғарышкерлер, тағы басқалары) осы атаққа ие болды. Жезқазған мыс кенді ауданын ашуда зор еңбек сіңірген академик Қаныш Сәтбаевқа (қайтыс болғаннан кейін) Жезқазған қаласының құрметті азаматы атағы берілді.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев Санат:Жезқазған
Кургусуль
Кургусуль — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Урюп өзенінің оң жағалауынан 145 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Көктікен
Көктікен (Tragus) – астық тұқымдасына жататын шөптесін өсімдіктер туысы. Тропиктік және қоңыржай белдеулерде тараған 7 түрі белгілі. Қазақстанда Маңғыстаудың құмды жерлері мен жол бойларында өсетін жалғыз түрі – шашақты Көктікен (T. racemosus) кездеседі. Бұл бір және екі жылдық өсімдік. Шоғырлана бұталанған көп сабақтарының биіктігі 10 – 30 см, буындарынан тамырланады. Жапырақтарының ұзындығы 4 – 6 см, ені 2 – 3 мм, шет жағы бұдырлы, қынабы жалпақ, тілшесі қысқа, кірпікшелі келеді. Сары түсті гүлдері сыпыртқы гүлшоғырына топталған. Шілде – қыркүйекте гүлдейді. Масағы 3 – 4-тен шоғырланған, жемісі піскенде тобымен түсіп қалады. Көктікен– дәрілік өсімдік. Оның тамырының несеп жүргізетін, тер шығаратын, жүйкені тыныштандыратын қасиеті бар. Көктікеннен жасалған препарат жыланның уын қайтарады.
Дереккөздер
Санат:Астық тұқымдасы Санат:Қазақстан табиғаты
Капрал
Капрал — кейбір шетел армияларында кіші командалық құрамның әскери атағы.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Таңғұттар
Таңғұттар (Тангуд) - Орталық Азияның шығысындағы Гоби шөлі мен Ұлы Қытай қорғанының аралығын қоныстанған тайпалар бірлестігі. 350px|thumb|Таңғыт жауынгерлері
Си Ся мемлекеті
Таңғұттар елі XI ғасырда күшейіп, Си Ся (Батыс Ся) мемлекетін құрды. Алғашқы кездері қытайлықтарға тәуелді болған олар Сун империясының солтүстік - батысындағы Ішкі Моңғолиямен шекаралас аймақтағы Ганьсу және Шэньси өңірін қоныстанды. 1038 жылы таңғұттар билігіне император Юань Хао келді. Таңғұт мемлекеті жас болса да, оның жақсы қаруланған атты әскері болатын.
Қытай - таңғұт соғыстары
XI ғасырда ұзаққа созылғат қытай - таңғұт  соғыстары Си Ся мемлекетіне де, Қытайға да ауыр тиді. Сәл тыныштық орнай қалса, шекаралық аймақта қақтығыс бұрқ ете түсетін. Немесе таңғұттар соғыс ашса болды, гүлдеп тұрған аймақ шаңы көтеріліп, тозып кететін болды. Осы себептерге байланысты Үндістан мен Орталық Азияға баратын сауда жолдары үзіліп, Қытайдың дамуы тоқырап қалды. Сауда жолдары қайта ашылса да, оларды таңғұттар үнемі жауып отырды. Ақыры өз жерінен айырыла бастаған Сун империясы 1043 жылғы келісім бойынша таңғұттарға салық төлеуге келісті. Күшіне енген таңғыттар Ляо мемлекетімен Қытайға қарсы одақ құрып, XII ғасырда қазіргі Қытай жерінің иеленген төрт мемлекеттің біріне айналды.
Шыңғыс хан жорықтары
1205 жылы Шыңғыс ханның әскері Си Ся мемлекетін алғаш рет шабуылдап, одан еш нәтиже шығара алмады. 1207 және 1210 жылдары қайта басталған шабуылдары да табыс әкелмей, ақыры бітім жасап тарасты. Тек 1226 жылы Батысқа жорығын тәмамдаған Шыңғыс хан, табандылықпен қарсылық көрсеткен Си Ся мемлекетін қайта шабуылдады. Таңғұттар 1227 жылғы моңғолдардың соққысына шыдамай біржолата талқандалды.
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Көшпенділер Санат:Рулар
Матала (Аскин ауданы)
Матала — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Кубияз ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 67 адамды құрады. Пошта индексі — 452891, ОКАТО коды — 80204828004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Массивтің ұқсастырғышы
Массивтің ұқсастырғышы (Идентификатор массива; array identifier) — 1) программада анықталған массив атауы; 2) есептеу желілерінде — басқа мәліметтер ағыны арасынан қарастырылатын мәліметтер жиымын сипаттайтын код.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Бэллерив (Миссури)
Бэллерив (Bellerive) — Миссури штатының St. Louis округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 188 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.9 км² шамасында. FIPS коды — 29-04240.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары