cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Құздықара (өзен, Ақтөбе облысы)
Гидрологиясы
Жоғары бөлігінде арнасы сайлы-жыралы, төменгі сағасы Аққұмсағыз құмымен ағады. Жағалауында бұта аралас жусан, бетеге, сұлыбас, т.б. шөптесіндер өседі. Негізінен көктемгі еріген қар суымен толығады. Жазда тартылып, құрғап қалады.
Дереккөздер
Санат:Байғанин ауданы өзендері
Люмпею-Тиань-Яха
Люмпею-Тиань-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пылят-Яха өзенінің сол жағалауынан 63 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Акрания
Акрания (Асranіа, бас сүйегінің болмауы) — акрания. Бас сүйегі күмбезінің болмауы: даму кемістігі.
Дереккөздер
Санат:Жүйке жүйесі аурулары Санат:Патология
Ар (аудан)
Ар (белгілеу: а; area — аудан) — ауданның өлшемдердің метрлік жүйесіндегі өлшем бірлігі.
Санат:Аудан өлшем бірліктері
Are アール
Қаязды
Қаязды – Сырдарияның оң жағалық жайылмасында жатқан көл. Сырдария ауданы жерінде, Жалағаш кентінен солтүстікке қарай 22 км жерде, Сырдарияның тармағы – Қараөзектің аңғары бойында теңіз деңгейінен 50,3 м жоғарыда жатыр. Аумағы 2,3 км2, ұзындығы 2,9 км, ені 1,3 км, ең терең жері 5,0 м, суының көлемі 12,4 млн. м3. Көлде қамыс, қоға көп өскен, әсіресе оңтүстігінде ну тоғай. Жаз айларында су деңгейі түскен кезде көлдің шығысы мен батысы екіге бөлініп қалады.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Қалбағайлы
Қалбағайлы. Тарихын, төркінін іздестіріп отырған басқа сөздерден «қалбағайлы» сөзінің бір ерекшелігі қазақ тілінде тіпті қолданылмайды десе де болады. Оны біз тек Абай өлеңдерінде, онда да бір рет қана ұшыратамыз: «Кең сауырлы, тар мықын, қалбағайлы, Алды-арты бірдей келсе- ерге жайлы». 10 томдық түсіндірме сөздікте «қалбағайлы» сөзінің мағынасына «кең жаялы» деп түсінік берсе, 1968 жылы шыққан «Абай тілі сөздігінде»—«мықын сүйегі шығыңқы» сияқты анықтама берген. Енді осы сөз мағынасына берілген түсініктерге зер сала, сәл тоқтап етейік. Түсіндірме сөздікте мағына ажыратқан автордың «қалбағайдың» «жаямен» синоним болатындығын қайдан білгеніне таң қаласың. Өйткені мүндай сөз оған түрмыста кездесіп кәрген емес қой? Ал «Абай тілі сөздігіндегі» анықтама ақынның суреттеуіне тіпті қарама-қарсы. Абай өз өлеңінде «тар мықын» деп отырса, «қалбағайлы» сөзінің мағынасын ашушы автор «мықын сүйегі шығыңқы»-мен түсіндіреді. Егер «мықын сүйегі шығыңқы» болса, ақын айтып отырған «тар мықын» жайына қалмай ма?! Сөз мағынасын анықтауда, ең болмай барз жатса, айналасындағы сөздермен сәйкестіре, салыстыра қарап шешім қабылдау жөн ғой деп ой- лаймыз. Біз өз міндетімізге көшейік. Түркі тілдері және соларға жақын моңғол, тунгуоманьчжур тобындағы тілдер дерегіне көңіл аударғанда мына жағдайларды байқадық. Э. К. Пекарский түзген якут тілінің сөздігінде «халбыгалах» тұлғасына «мал санындағы жұмырланған үлкен бұлшық ет» деген түсінік береді (Э. Пек., СЯЯ, 1959, III, 3263). Тува тілінде біздегі «бүлтиып, бөлектену» мағынасын «халтығыр» түлғасы түсіндіреді (Рус.- тув. сл., 1980, 349). Ең соңында, моңғол тіліңде: «галбиртай» сөзі қазақ. тіліндегі «мүсінді» мағынасын береді (Қаз.-мон. сөз., 1977, 223). Бұлтиып бөлек шығып тұратын бұлшық етті якутша —«халбыгалах» десе, бұл дененің мүсінді болуының алғы шарты. Ал «мүсінді» сезінің мағынасын моңғолдарда «галбиртай» тұлғасы берсе, осы тұлғалар түбіріне қазақтар өздеріне тиісті жұрнақты жалғап «қалбағайлы» сөзін тудырған деуге мүмкіндік мол. Сөйтіп, Абай өлеңіндегі «қалбағайлы» сөзінің мағынасын қазіргі түрғыдан түсіигіміз келсе, «бұлшық етті, әрі кетсе, «мүсінді» деп ұғынған жөн.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Баглэй (Айова)
Баглэй (Bagley) — Айова штатының Гатри округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.8 км². FIPS коды — 19-04240.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 303 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Гатри округы (Айова)
Сан-Бенту-ду-Уна
Сан-Бенту-ду-Уна (São Bento do Una) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Агресте-Пернамбуку мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Вали-ду-Ипожука экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 46773 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 715,98 км² шамасында. Халық тығыздығы — 63,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1825 жылы құрылған.
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Тиньосильос
Тиньосильос (Tiñosillos) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 841 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,25 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Гомель (футбол клубы)
«Гомель» («Гомель») — Беларустің Гомель қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Гомель" орталық стадионында өткізеді, сыйымдылығы 14 000 адам.
Тарихы
1959 жылы "Локомотив" деген атаумен құрылған. Кейін атауы бірнеше рет өзгертілді. Қазіргі күнде Беларусь жоғары лигасында өнер көрсетеді.
2003 жылғы Беларусь чемпионы, 2001/02, 2010/11 жылдары Беларусь кубогын, 2012 жылы Беларусь суперкубогын ұтып алды.
1995-97, 2010, 2016 жылдары бес маусым ғана бірінші лигада ойнады, қалған уақыттарда жоғары лигада ойнап келеді.
Жетістіктері
Беларусь чемпионаты
Беларусь кубогы
Беларусь суперкубогы
Бірінші лига
IC 1211
IC 1211 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 57707, UGC 10314, MCG 9-27-9, ZWG 276.7, KARA 732, 1ZW 139.
Сыртқы сілтемелер
IC 1211 Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Анаэробтар
right|thumb| alt=A.|170 px|[["Анаэробтар"]] Анаэробтар, анаэробты микроорганизмдер — қоршаған ортада бос оттегі жоқ кезде өмір сүруге және көбеюге қабілетті микроорганизмдер ; атмосфералық оттегі болмайтын жерде тіршілік етуге бейім микроағзалар.
Анаэробтарға көптеген бактериялар, инфузориялар кейбір таспа құрттар, аскарид және аздаған ұлулар жатады.
Анаэробты организмдер, анаэробтар (an – сыз, сіз, емес қосымшасы, aеer – ауа және bіos – тіршілік) – оттексіз ортада өсіп-өніп, тіршілік ететін организмдер.
1861 жылы Л.Пастер май қышқылын ашытатын бактерияны тапқаннан кейін анаэробты организмдер терминін ғылымға енгізген. Анаэробты организмдер негізінен прокариотты организмдер арасында кең тараған. Ал эукариотты организмдер арасында ашытқы саңырауқұлақтарында, буынаяқтылардың ішегінде өмір сүретін қарапайымдарда, ал көп клеткалы организмдер ішінде ішек паразиттерінде (атап айтқанда таспа құрттар мен аскаридаларда) кездеседі. Анаэробты организмдер тіршілік ететін ортасында оттектің болу не болмауына байланысты олигатты анаэробты организмдер және факультативті анаэробты организмдер болып бөлінеді. Олигатты анаэробты организмдер – тіршілігі мүлдем оттексіз жүретін организмдер. Оларға май қышқылы бактериясы және сіреспе бактериялары жатады.
Көп жасушалы жануарлар арасында олигатты анаэробты организмдер кездеспейді. Факультативті анаэробты организмдер – табиғатта оттектің бар-жоғына қарамай тіршілік ететін организмдер (мысалы, ашытқы саңырауқұлақтары, іш сүзегі, топалаң қоздырғыштары, т.б.). Анаэробты организмдер негізінде құрамында оттек бар органикалық қосылыстарды (спиртті, сүт қышқылын, май қышқылын, т.б.), ал кейбір түрлері минералды қосылыстарды (сульфаттарды немесе нитраттарды) ыдыратып, осы процесс кезінде бөлініп шыққан оттекті өзінің тіршілік әрекетінде пайдаланады. Анаэробты организмдер аэробты организмдер сияқты табиғаттағы зат айналу процесіне, органикалық және минералды заттардың өзгеруіне үлкен әсер етеді. Олар спирт және сүт қышқылын ашыту процесінде кеңінен қолданылады. Кейбір анаэробты организмдер асқа, тағамға түссе, тез өсіп-өніп, адам мен жануарларды уландыруы, ал ауру тудырғыш (патогенді) анаэробты организмдер түрлі жұқпалы ауруларды (сіреспе, ботулизм газды гангрена, т.б.) таратуы мүмкін.
Вьяде-де-Байшу
Вьяде-де-Байшу (Viade de Baixo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Монталегре муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Анаэробтар
Аэробты ортаның дәрежесі
Ортаның потенциалын өлшеу үшін М.Кларк рН20 мәнін, сутегі газының парциалды қысымының теріс логарифмін қолдануды ұсынды. [0-42,6] диапазоны сулы ерітіндінің сутегімен және оттегімен қанығуының барлық дәрежесін сипаттайды. Аэробтар жоғары потенциалда [14-20], факультативті анаэробтар [0-20], ал облигаттылар ең төмен [0-10] өседі.
Вьяде-де-Байшу
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 781 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 42,00 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,6 адам/км².
Анаэробтар
Анаэробты организмдерді өсіру
Анаэробты организмдерді өсіру негізінен микробиологияның міндеті болып табылады.
Вьяде-де-Байшу
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Анаэробтар
Анаэробты организмдерді өсіру
Анаэробтарды өсіру үшін арнайы әдістер қолданылады, олардың мәні ауаны жою немесе оны герметикалық термостаттарда мамандандырылған газ қоспасымен (немесе инертті газдармен) ауыстыру - анаэростаттар.
Анаэробтарды (көбінесе микроорганизмдерді) қоректік орталарда өсірудің тағы бір тәсілі - анаэробтарға улы асқын тотық қосылыстарын байланыстыратын қалпына келтіретін заттарды (глюкоза, натрий құмырсқа қышқылы, казеин, натрий сульфаты, тиосульфат, цистеин, натрий тиогликолаты және т.б.) қосу.
Дереккөздер
Санат:Медициналық микробиология Санат:Микроағзалар Санат:Микробиология Санат:Пульмонология
Хёрфарт
Хёрфарт (Hörfarth) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Кремс-Ланд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2364 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 30.09 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KR, ресми идентификациялық коды — 3 13 33.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Байланыс тізбегінің оқшаулау (изоляция) өткізгіштігі
Байланыс тізбегінің оқшаулау (изоляция) өткізгіштігі (Проводимость изоляции цепи связи) - сымдарды бөлектегіш изоляция, сымдарды қоршаған диэлектрдегі шығынға байланысты болады. Мұнда изоляция өткізгіштігі тұрақты токтағы өткізгіштік пен диэлектрлік шығын өткізгіштігінің қосындысынан тұрады. Тұрақты токтағы өткізгіштік изоляция материалына байланысты болады. Диэлектрлік шығын өткізгіштігі ток жиілігіне (тура пропорционал), электрлік сыйымдылық пен шығын бұрышының тангенсіне тура пропорционал өзгереді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Топар ауылдық округі
Топар ауылдық округі – Алматы облысы Балқаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Топар ауылы кіреді. Орталығы – Топар ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1305 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы ауылдық округтері
Альберт Альфонсович Арнтгольц
Альберт Альфонсович Арнтгольц (1937 жылы 24 ақпанда Ресейде дүниеге келген) – театр актері. . Ресей Федерациясының еңбек сіңірген әртісі атанған.
Альберт Арнтгольц 1958 жылы В.И. Ленин атындағы денешынықтыру және спорт институтын бітіреді. Читин облыстық драма театрында, кейін Азербайжан орыс драма театрында және Короленко атындағы Ижевский орыс драма театрында қызмет атқарған. Қазіргі уақытта Калининград облыстық драма театрында жұмыс істейді. Альберттің әйелі, Калининград драма театр актрисасы, Валентина Михайловна. Екеуінің екі қызы (Ольга және Татьяна) және ұлы (Антон Арнтгольц) бар.
Татлыбай
Татлыба — Башқұртстанның Баймак ауданындағы ауыл, Татлыбаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 396 адамды құрады. Пошта индексі — 453656, ОКАТО коды — 80206849001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ротлебероде
Ротлебероде (Rottleberode) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зангерхаузен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1574 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 6,99 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 87 360. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Реттиг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Крузета
Крузета (Cruzeta) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Орталық Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серидо-Ориентал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 333 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 295,829 км² шамасында. Халық тығыздығы — 28,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1920 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Цесна –Астық концерні
нобай|оңға|Концернінің ұжымы «Цесна –Астық концерні» -1997 жылы құралған. Кәсіпорын құрылымына 12 еншілес ұйым кіреді., олардың бәрі біртұтас тұйықталған өндірістік циклі агроөнеркәсіптік холдингі құрады. Концерн мына бағытта қызмет етеді: ауыл шаруашылығы өндірісі, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, «Цесна» ТМ өнімдерін өндіру ;дистрибуция,инвиситциялық қызмет, көтерме сауда. Өнім ассорминттері 200 аталымнан асады.
Дереккөздер
А 37 Астана:Энциклопедия.-Алматы: «Атамұра», 2008.-576 бет.
Коло-Коло
«Коло-Коло» (Club Social y Deportivo Colo-Colo) — Чилидің Сантьяго қаласындағы футбол клубы. 1925 жылы құрылған. Либертадорес кубогында жеңіске жеткен жалғыз чилилік клуб.
Сілтемелер
Санат:Чили футбол клубтары Санат:Коло-Коло ФК
Мерке суару жүйесі
Мерке суару жүйесі, Жамбыл облысының Мерке және Құлан аудандары жерін қамтиды. Көршілес Қырғызстан жеріндегі Үлкен Шу каналының Қазақстан өңіріне енетін біраз бөлігі 1963 жылы іске қосылған Шу өзенінен басталады. Жалпы ұзындығы 464,1 км, оның ішінде магистральды каналының ұзындығы 57,7 км. Жүйе негізінде 20,0 га егістік жер суарылады. Ауыл шаруашылығы дақылдары ішінде қант қызылшасы басым.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан суару жүйелері
Франсиско Хосе Карраско
Франсиско Хосе Карраско Идальго (Francisco José Carrasco Hidalgo; 6 наурыз 1959 жыл, Алькой) — испаниялық футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 1980, 1984 жылдары Еуропа чемпионатына, 1986 жылы әлем чемпионатына қатысты.
Клубтық
Барселона
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары Санат:Сошо ФК ойыншылары Санат:Испания футбол жаттықтырушылары Санат:Реал Овьедо ФК жаттықтырушылары
Александр Гумбольд
Фридрих Вильгельм Генрих Александр фон Гумбольдт (Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander von Humboldt; 14 қыркүйек 1769 жыл – 6 мамыр 1859 жыл) — неміс ғалымы, Берлин FA-ның мүшесі (1800), Санкт-Петербург ғылым академиясының құрметті мүшесі. 1829 ж. Қазақ даласын аралады. Өскемен мен Бұқтырмада, Ертіс жағалауында, Семейде, Петропавлда, Оралда, қыр өлкесінің "астаналары" Омбы мен Орынборда, Каспий теңізі мен Эльтон көлінде болды. Каспий теңізі суының химиялық құрамын анықтауға, ондағы балықтар мен жануарлар дүниесіне баса назар аударды. Экспедициясының Каспий теңізі туралы микро-биология, зоология, геология мәліметтері ғылымның жаңа тарауы – көлтану саласына қосылған құнды үлес болды.
Гумбольд қазақтар туралы жарық көрген еңбектерді қадағалап отырды. Өмірінің соңғы күндеріне дейін ғалым Қазақ даласы жөніндегі зерттеулерін тоқтатпады. 19 ғасырдың 50-60 жылдарында Гумбольд еңбектерімен Шоқан Уәлиханов жақсы таныс болды.
Университетте Гумбольдт қызығушылықпен білім алды, экономиканы, медицинаны, физиканы, математиканы, тарихты, ботаниканы, әдебиетті,шет тілдерін және көптеген пәндерді оқып білді. Сауда академиясында ол сауда-саттық жөнінен дәрістер тыңдады.Қызметке кіріскен кезде де өзінің ғылыммен шұғылдануын тастамады.
Мұрагерлікке ие болған кезде ол қызметінен бас тартып,ақыры саяхатшы,беймәлім жерлерді зерттеуге бел буды.Ол Оңтүстік полюске жасалатын экспедицияға қатысуға ниеттенді,бірақ бұл ойы жүзеге аспады.
1799 ж. Гумбольдт алты жылға созылған саяхатқа аттанды.Ол Ориноко,Куба және Мексика өзендерінің аңғарларын зерттеді, Чимборасо жанартауын бағындырып, 6 мың шақырым биіктікке шықты (сол кездегі альпинистика бойынша әлемдік рекорд). Ғалым жинаған кеппешөптің ішінде 6 мың өсімдіктер бар еді,оның жартысы ғылымда әлі зерттелмеген,Гумбольдт пен оның жолсерігі, географ әрі ботаник Эме Бонпланның жолын тосқан қауіп-қатерлерді санамалап тауысу мүмкін емес.олар жанартаулардың атқылауы мен метеоритті жаңбырларды бақылады,жер сілкінісіне ұшырап,құжынаған қолтырауындар мен жыртқыш балықтары бар өзендерде қайықтан аударылып қалды.
Оның құрметіне Оңтүстік Америка жағалауындағы ағыстарға(біздің картамызда Перуандық деп аталады),өзендер мен
таулар,қалалар мен аралдарға,сонымен бірге Айдағы кратерге есімі берілді.
XVIII ғ. соңында Оңтүстік Америкаға сапары үшін Испания патшасының жеке рұқсаты қажет болды.Гумбольдт аяқ астынан патшамен
кездесіп қалды-және сол сәтте-ақ бағалы келісімге қол жеткізді!
Антисептика
Антисептика. Науқастың органдары мен тканьдеріндегі микробтарға қарсы бағытталған, химиялық, механикалық, физикалық және биологиялық әдістер көмегімен жүргізілетін шаралар жүйесі ; хирургиялық құралдарды және түрлі жаралардағы микроағзалары құртуға бағытталған кешенді шаралар.
Волкервилл (Монтана)
Волкервилл (Walkerville) — Монтана штатының Silver Bow округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 675 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.7 км² шамасында. FIPS коды — 30-77650.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Монтана қалалары
NGC 4792
NGC 4792 — Құзғын шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4792 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43999, NPM1G -12.0432.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Құзғын (шоқжұлдыз)
Фернандо Аррабаль
Фернандо Аррабаль (1932 жылы 11 тамызда Испания, Мелильяда дүниеге келген) – испан сценаришісі, драматург, кинорежиссер, актер, прозашы және ақын. . Аррабаль – толықметражды жеті фильмнің режиссері; жүзден астам пьеса, он төрт роман, сегіз жүз өлең, өзінің үздік бірнеше эссесін жариялаған. 1936 жылы Фернандо анасымен бірге Сиудад-Родригоға көшіп кетеді. 1941 жылы дарынды бала ретінде марапатталады. Ол 1955 жылдан бастап Францияда өмір сүреді. Аррабальдің үш томдық пьесасының толық жинағы бірнеше тілге аударылған.
Таллинна Садам
1991 жылы құрылды да, 1993/94 жылы тұңғыш рет Эстония жоғары лигасында ойнады.
Тариқат
Тариқат - Исламдағы ақиқатқа жетудің мистик, танымдық жолы. Тариқат Исламның моральдық-этикалық жүйесінің, психологиялық тәжірибесінің практикада жүзеге асуы. Тариқатта, шариғат сөзі де араб тілінде жол деген мағынада қолданылады.
Таллинна Садам
1996/97, 1997/98 жылдары УЕФА Кубок иелері кубогына, 1998/99 жылы УЕФА кубогына қатысты, бірақ үш ретте де бірінші раундтан аса алмады.
Сілтемелер
Санат:Эстония футбол клубтары
Тариқат
Бірақ шариғат үлкен жол,Тариқат жалғыз аяқ жол дегенді білдіреді. Ал діни терминологияда шариғат - дін, Тариқат - хақ пен ақиқатқа жету жолындағы діндегі арнаулы жол, түсінік деген сөз.
Жақ (анатомия)
нобай|Жоғарғы жақ сүйек нобай|Төменгі жақ сүйек Жақ сүйектер — бас сүйектің бет бөлігіндегі жұп сүйектер, жоғарғы мен төменгі болып бөлінеді.
Кувакша
Кувакша — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сеитьма өзенінің сол жағалауынан 31 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Жақ (анатомия)
Жоғарғы жақ
Жоғарғы жақ - беттің ортасын алып жататын жұп сүйек. Жоғарғы жақтың әрбір жартысында сегіз тістің ұялары орналасқан, сондай-ак онда кеңсірік қуысы бар.
Тариқат
Тариқаттың практика-әдістемелік негізі, шарттары сопылықпен тең қаралады. Дегенмен,Тариқат тек әдіс, шарттармен ғана байланысты емес. Ол сопылықтағы адам элементтерінің (шайх, халифа, мүрид сияқты) орны мен зауия, текке, рибат сияқты кеңістіктік элементтер арасындағы үйлесімділікті білдіреді. Сондықтан да осы тұрғыдан Тариқат дегенде сопылық ұғынылады.
Жақ (анатомия)
Тіссіз жақ
Бұл - кариес, этиологиясы әр қилы пародонт ауруларынан, жарақаттардан, остеомиелиттер, жаңақұрылымдар (қатерлі, қатерсіз ісіктер) әсерінен болады. Сонымен бірге тіссіз жак - дамудың ауытқу салдарынан да, туа бітуі де мүмкін.
Тариқат
Тариқаттың негізі сопылық мәдениет.
Сопылық мәдениеттің Тариқат аясында қоғамдасуы негізінен ХІІ-ХІІІ ғасырларда басталған.
Шахабуддин Сухрауардидің «Ауариф-ул Маариф» еңбегінде Тариқат дәстүрінің басталуын сопылық ағымның шығуымен бірге қарастырады. Яғни, Тариқат пен сопылық Хазірет Пайғамбардай (с.а.у.) бастау алады. Тариқат, негізінен, атақты сопылық ілімі негізінде құрылады. Бұдан басқа да Тариқаттар бар, олар өз ілімдерін тікелей Пайғамбардай (с.а.у) алғандықтарына сенеді. Негізінде шайх төңірегінде қалыптасқан Тариқаттар саны алтау, қалғандары осылардан шыққан Тариқаттар.
Дампьерр-ан-Бре
Дампьерр-ан-Бре (Dampierre-en-Bray) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,82 км² шамасында.
Тариқат
Негізгі Тариқаттар:
Негізінен Ханафи түріктер арасында кеңінен жайылған, одан Нақшбанийа мен Бекташийа Тариқаттары шыққандығы айтылады.
тараған.
Дереккөздер
Tarikat Kapısı
Кувакша
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жақ (анатомия)
Сілтемелер
Санат:Бассүйек Санат:Стоматология
Дампьерр-ан-Бре
Коммунаның INSEE коды — 76209, пошта индексі — 76220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 449 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,02 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Danmarks Radio
Данияның астансы Копенгаген қаласында компанияның алты телеарнасы және бірнеше радиостанциялар жұмыс істейді. Оның төртеуі Данияның бүкіл аумағында жиіліктік модуляция (FM) арқылы ақпарат таратады (DR P1, P2 DR, DR P3, P4 DR).
Тарихы
300px|thumb|[[Копенгагендегі DR-дың жаңа ғимараты.]] Дат радиосы ресми түрде 1925 жылдың 1 сәуірінде жұмыс істеуді бастады. Алғашында Radioordningen (телекомпания) деп аталған, бір жылдан кейін атауы Statsradiofonien (мемлекеттік телевизия) дегенге ауыстырылды. Телевизиялық бағдарламалар 1951 жылдан бастап көрсетіледі.
2009 жылы компания DR қаласы (DR Byen) деген жаңа ғимартақа көшті.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Компаниялар
Эзанатолья
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2099 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 45 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 47 км² шамасында. Пошта индексі — 62023.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Anatolia.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Сарыоба (станция)
Сарыоба — Ақмола облысы Аршалы ауданындағы ауыл, темір жол бекеті, Сарыоба ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Аршалы кентінен солтүстікке қарай 44 км жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 686 адам (328 ер адам және 358 әйел адам) болса, 2009 жылы 685 адамды (331 ер адам және 354 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Аршалы ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Ескль
Ескль (Escles) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88161, пошта индексі — 88260.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Құздықара (өзен, Атырау облысы)
Құздықара, Көздіқара, Қоңқа – Ойыл алабындағы өзен.
Географиялық орны
Атырау облысы Қызылқоға ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 65 км.
Бастауы
Бастауын Жасқайрат ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 км жерде Ойыл өзенінен бөлініп шығып, Байтақ, Қаттыкөл көлдеріне құяды. Жоғары ағысында Орлы көлі орналасқан.
Гидрологиясы
Жоғарғы және орта ағысы сортаңды шалғынды жазық жермен ағады. Қосқұлақ қыстауынан төменде құмтөбелер арқылы өтеді. Арнасында жыл бойы су болады. Сағасына таяу жерде бірнеше шағын тұзды көлдер жатыр. Арна суы Ойыл өзеніне тікелей байланысты. Жағалау бойы, әсіресе төменгі және жоғарғы ағысы шабындыққа пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Қызылқоға ауданы өзендері Санат:Ойыл су алабы өзендері
Кардис бітім шарты
Кардис бітім шарты - 1661 жылы 21 маусымда (кей жерлерде 1 шілдеде) Ресей мен Швеция арасында Дерпт (Тарту) маңындағы Кардис қаласында жасалған шарт. 1656-58 жылғы орыс-швед соғысын "мәңгілік бітіммен" аяқтаған келісім. Швед делегациясын Бенгт Горн, орыстар жағын И.С.Прозоровский басқарды. 1654-67 жылы орыс - поляк соғысында орыс әскерлерінің 1659-62 жылдары жеңілуі және Польша мен Швеция арасында 1660 жылы Олива бітім шартының жасалуы Ресейді қолайсыз жағдайға душар етті. Швециямен, Польшамен қатарынан соғыс жүргізуге шамасы келмеген орыс үкіметі 1661 жылы Кардис бітім шартына келісуге мәжбүр болды. 1658 жылғы Валиесар уақытша бітім шарты бойынша Ресейге қараған Эстляндия мен Лифляндия қалаларын Швецияға қайтарып берді. Орыстар үшін Стокгольм, Рига, Ревела және Нарва қалаларында, ал шведтер Мәскеу, Новгород, Псков және Переславл қалаларында сауда жасауға рұқсат етілді. Орыстар мен шведтер одақтас шекараларынан жеңіл өте алды. 1617 жылғы Столбово шарты бойынша белгіленген шекара қалпына келтірілді. Бұл шарт Укриана мен Белоруссия үшін Польшамен соғысты соза түсу жағдайын жеңілдетті. Швеция Польшаға көмек көрсетпеуге міндеттенді.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық келісімдер Санат:1661 жыл Санат:Бітімгершілік келісімдер Санат:Орыс-швед соғысы
Фольмерсбах
Фольмерсбах (Vollmersbach) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Биркенфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 509 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 2,44 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 34 090. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Дитер Печ.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Солтүстік Рассоха (Вильва тармағы)
Солтүстік Рассоха — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вильва өзенінің оң жағалауынан 146 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая қала типті Кын ауылындағысу өлшеу постынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Тіс сауыты
Тіс сауыты (corona dentis ). Стоматологияда тістің ауыздағы көрініп тұрған бөлігін атайды.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Кіші Яр-Яха
Кіші Яр-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пур өзенінің оң жағалауынан 228 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Становец (Шумен облысы)
Становец (Становец) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Хитрино қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 30 адамды құрайды.
Кіші Яр-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Становец (Шумен облысы)
Пошта индексі — 9952. Телефон коды — 05347. ЕКАТТЕ коды — 68802.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Кіші Яр-Яха
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нейта-Яха
Нёйта-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Гыдан шығанағы орналасқан. Өзен ұзындығы 255 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Саринки
Саринки — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кульма өзенінің сол жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Абонкур (Мёрт және Мозель)
Абонкур (Aboncourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Туль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54003, пошта индексі — 54115.
Людмила Тимофеевна Базелюк
Людмила Тимофеевна Базелюк(1942 жылы туған) – биология ғылымның докторы (1998). Қазіргі Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген (1972). Қазақ еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар ғылыми-зертеу институтында кіші ғылыми қызметкер (1973–1985), Еңбек гигиенасы және физиология ғылыми-зертеу институтында ғылыми қызметкер болды. 2000 жылдан осы институтта лаборатория меңгерушісі болып жұмыс істейді. 1997 жылы «Структурные и функционально-метаболические изменения клеток макрофагальной системы при действии промышленных пылей на органы дыхания (экспериментальные и натурные исследования)» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Базелюк 96 ғылыми еңбектің авторы.
Қарағанды ботаника бағы
Қарағанды Ботаника Бағы – ғылыми-зерттеу мекемесі. ҚР Білім және ғылым министрлігінің Фитохимия институты қарамағында. 1939 ж. Қарағандыда ауа райы құрғақ, шөлейтті аймақ – Орталық Қазақстан жағдайында көгалдандырудың ғыл. негізін жасау мақсатында КСРО ҒА Қазақстан бөлімшесінің ботаника секторының зерттеу станциясы болып ашылды. 1940 ж. интродукция жөнінде зерттеу және тәжірибелік жұмыстар жүргізу үшін қаланың оңтүстік-батыс шетінен аумағы 32 га жер бөлінді. 1948 ж. ботан. бақтың аумағы 50 га-ға жеткізілді. Дендрология, өсімдік қорлары, жеміс-жидек өсімдіктері, сәндік-гүл өсіру шаруашылық лабораториясы жұмыс істеді. Осы жылдары бақта арборетум, табиғи флора өсімдіктерінің және көп жылдық сәндік өсімдіктер коллекциясын, жеміс-жидек өсімдіктері бағын отырғызу және гербарий қорын қалыптастыру мақсатында ғылыми жұмыстар жүргізілді. 1965 ж. жаңа лабораториясы-әкімшілік ғимараты мен қор оранжереясы салынды. Аумағы 18 га болатын дендрология саябақ егілді. 1990 жылдан бақта ағаштар мен бұталардың 1300-ден астам, гүлді сәндік өсімдіктердің 2000-ға жуық түрлері мен сорттары, жеміс-жидектің 600-ден астам сорттары, тропиктік және субтропиктік өсімдіктердің 700-ге жуық түрлері мен табиғи флора өсімдіктерінің 400-ден астам түрі (оның ішінде «Қызыл кітапқа» кірген 14 түрі бар) сынақтан өтті. Бақтың гербарий қоры 15 мыңнан астам беттен тұрады. 1995 жылдан бері осы аймақта өсетін өсімдіктің 3 жаңа түрі анықталды. Раушан гүлінің 40-тан астам сорты Орталық Сібір ботаника бағынан (Ресей, Новосибирск қ.) және бір жылдық гүлді өсімдіктер Норфолк (АҚШ) ботаника бағынан әкелініп, бақтың гүлді сәндік өсімдіктер қоры толықтырылды. 70 тұқымдас 256 туысқа жататын келешекте мәні бар 494 түрлі дәрілік өсімдіктердің, 23 мың гербарий парағына жазылған коллекциясы жиналды. 1999 жылдан Қарағанды Ботаника Бағы өсімдік қорғау жөніндегі Халықаралық ботаника бақтар кеңесінің құрамына кірді. 100-ге жуық мемлекеттің ботаника бақтарымен әріптестік байланыс жасайды.
Людмила Тимофеевна Базелюк
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қарағанды ботаника бағы
Сілтемелер
Санат:Ботаникалық бақтар
Абонкур (Мёрт және Мозель)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 117 адамды құрады. Халық тығыздығы — 16,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Мойынқұм артезиан алабы
Мойынқұм артезиан алабы, Жамбыл облысы жерінде. ОңтүстігіҚаратау, оңтүстік-шығыс шегі Қырғыз Алатауымен, солтүстік-шығысы Іле Алатауымен, солтүстік-батысы Шу өзенінің төменгі жағалауындағы Тасты көтерілімінің дөңесі арқылы өтеді. Алаптың платформалық тысының қимасында бірнеше сулы қабат анықталған. Олардың ішінде, әсіресе, палеоген және бор шөгінділерінің сулы қабаттары маңызды. Су арыны жоғары. Бұрғыланған ұңғымалардан су өздігінен шығады, минералдығы 10 г/л-ден аспайды. Ұңғымалардың су шығымы тәулігіне 8000 м3-ге жетеді (өздігінен шығады).
Дереккөздер
Санат:Артезиан алабы
NGC 453
NGC 453 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1881 жылы 10 қарашада Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 453 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Өзара жай сандар
Бүтін сандардың ±1-ден басқа ешқандай ортақ бөлгіштері болмаса оларды өзара жай сандар деп атайды. Мысалы: 14 пен 25 өзара жай, ал 15 пен 25 өзара жай емес (олардың ортақ бөлгіші 5).
Басқаша сипаттама: егер жазықта бүтін санды координаттарда жуандығы нөл болатындай «ағаш» отырғызып «орман» салса, онда координаттар бас нүктесінен координаттра өзара жай болатын ағаштар ғана көрінеді.
Белгіленуі
~m мен n \, сандарының өзара жай екендігін көрсету үшін былай:
Бірақ бұндай белгленумен көп математиктер келіспей көбінесе (a, b)=1 деп жазады, ол деген сөз: "a мен b сандарының Ең үлкен ортақ бөлгіші 1-ге тең".
Жалпылама
Понятия простого числа и взаимно простых чисел естественно обобщаются на произвольные коммутативные кольца, например, на кольцо многочленов или гауссовы целые числа. Обобщением понятия простого числа является «неприводимый элемент». Два элемента кольца называются взаимно простыми, если они не имеют никаких общих делителей, кроме делителей единицы. При этом аналог основной теоремы арифметики выполняется не во всех, а только в факториальных кольцах.
Сілтемелер
Санат:Сандар теориясы
Ги де Мопассан
Мопассан Ги, Де Анри Рене Альбер Ги (5.8. 1850, Трувиль-сюр-Арк, Миромениль қамалы – 6.7.1893, Париж) — француз жазушысы, ХІХ ғасырдың соңғы ширегіндегі француз әдебиетінің реалист жазушылардың бірі. Ақсүйектер отбасында туып, балалық шағы Нормандияда өткен. Иветодағы діни колледжде, Руандағы лицейде оқыған (1870). Франция–Пруссия соғысына қатысқан (1870 – 71). Мопассан әдебиетте новеллист ретінде танылды, 16 новелла жазды. Ол өмір сүрген қоғамның кескін-келбетін бейнелеп, биліктің боямасыз көрінісін, саясаттың жалғандығын, демократия мен милитаризмді, отаршылдық өктемдікті шебер суреттеді. “Тельеннің үй-жайы” (1881), “Мадемуазель Фифи” (1882), “Вальдшнеп әңгімелері” (1883), “Апалы-сіңлілі Рондоли” (1884), “Мисс Гар-риет” (1884), “Иветта” (1885), “Орля” (1887), т.б. новеллалары бар. Мопассанның 6 романы, 18 әңгіме, мақалалар жинағы шықты. “Өмір” романы негізінде “психологиялық прозаның шебері” атанып (1883), кейін “Сүйіктім” (1885), “Монт-Ориоль”, “Пьер және Жан” (1887), “Өлімдей күшті” (1889), “Біздің жүрек” (1890) романдарын жазды. Жазушы шығармаларында қоғамдағы рухани құлдырау мен екіжүзділік (“Асыл бұйымдар”, “Марапатталған”), махаббат суреттеліп (“Ай нұры”, “Бақыт”), шынайы сезімнің құлдырауын, сауда-саттыққа, желөкпе ермекке айналуын (“Иветта”, “Шыншыл тарих”) әшкереледі. Әңгімелерінде шаруаның қараңғылығын ғана емес (“Бочонок”, “Шайтан”), өмір тұңғиығына тасталған адамдардың аянышты тағдырын да (“Қаңғыбас”, “Шкаф”, “Қайыршы”) жазды. Мопассан адамгершілікті (“Симона әкей”, “Мартенның қызы”), отаншылдық пен ерлікті, қайсарлықты (“Пышка”, “Мадемуазель Фифи”, “Милон атай”) дәріптеді. Мопассанның (“Пышка” (1935), “Бес әңгіме” (1937), “Әңгімелер” (1961), “Пьер мен Жан” (1967), “Өмір” (1970) атты шығармалары қазақ тіліне аударылған.
Меңкесер (көл)
Меңкесер, Бұланды, Мәңгісор – Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданындағы тұйық көл. Петропавл қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 83 км жерде.
Ги де Мопассан
Дереккөздер
Санат:Франция жазушылары
Меңкесер (көл)
Гидрографикасы
Ауданы 38,04 км2, ұзындығы 9,1 км, енді жері 6,1 км. Жағалау сызығы 25,1 км. Орташа тереңдігі 0,4 м, ең терең жері 0,6-0,7 м. Су массасының көлемі 16,4 млн. м3. Көл түбі жайпақ және тұнбалы. Тұнбасы жасыл түсті, қалыңдығы 0,3 м-ден 0,85 м-ге дейін жетеді. Оның жиынтық көлемі 11 мың м3. Тұнба мен тым минералданған судың (рапа) емдік қасиеті бар, хлоридтімагнийлі-натрийлі түрге жатады. Қасиеті жағынан Медвежье көліне (Ресей, Қорған обл.) жақын. 20-30 м тереңдікте 3,3-11,3 г/л минералданған азот-хлоридті-магний-натрийлі судың үлкен қоры табылған.
Дереккөздер
Санат:Мамлют ауданы көлдері Санат:Тұйық көлдер
Вентимилья-ди-Сицилия
Вентимилья-ди-Сицилия (Ventimiglia di Sicilia) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2193 адамды құрайды. Халық тығыздығы 84 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 90020.
Елді мекеннің қамқоршысы — Дева Мария Розария.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Ерва
Ерва — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воробина өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Эдсгер Дейкстра
Эдсгер Уибе Дейкстра (Edsger Wybe Dijkstra; мамыр 11, 1930 – тамыз 6, 2002) Дат компьютер ғалымы. 1972 жылы бағдарламалық тілдерді дамытуға қосқан елеулі үлестері үшін Тюринг марапатын иеленді, 1984 жылдар 2000 аралығында Остиндегі Техас университетінің компьютер ғылымдары факультетінде Шлюберже Центенниал басшысы болды.
2002 жылы дүние салғаннан кейін ACM атынан өзара стабилизациялаушы бағдарлама есептеуіші еңбегі (self-stabilization of program computation) үшін PODC ықпалды зерттеу жұмысы марапатына тағайындалды. Бұл әржылдық марапат бір жылдан соң Дейкстра марапаты атауына ауыстырылды.
<!--
Life and work
Born in Rotterdam, Dijkstra studied theoretical physics at Leiden University, but quickly realized he was more interested in computer science. Originally employed by the Mathematisch Centrum in Amsterdam, he held a professorship at the Eindhoven University of Technology, worked as a research fellow for Burroughs Corporation in the early 1980s, and later held the Schlumberger Centennial Chair in Computer Sciences at the University of Texas at Austin, in the United States. He retired in 2000.
Among his contributions to computer science are the shortest path algorithm, also known as Dijkstra's algorithm; Reverse Polish Notation and related Shunting yard algorithm; the THE multiprogramming system, an important early example of structuring a system as a set of layers; Banker's algorithm; and the semaphore construct for coordinating multiple processors and programs. Another concept due to Dijkstra in the field of distributed computing is that of self-stabilization – an alternative way to ensure the reliability of the system. Dijkstra's algorithm is used in SPF, Shortest Path First, which is used in the routing protocols OSPF and IS-IS.
While he had programmed extensively in machine code in the 1950s, he was known for his low opinion of the GOTO statement in computer programming, writing a paper in 1965, and culminating in the 1968 article "A Case against the GO TO Statement", regarded as a major step towards the widespread deprecation of the GOTO statement and its effective replacement by structured control constructs, such as the while loop. This article was retitled by editor Niklaus Wirth to "Go To Statement Considered Harmful", which introduced the phrase "considered harmful" in computing. This methodology was also called structured programming, the title of his 1972 book, coauthored with C.A.R. Hoare and Ole-Johan Dahl. Dijkstra also strongly opposed the teaching of BASIC.
Dijkstra was known to be a fan of ALGOL 60, and worked on the team that implemented the first compiler for that language. Dijkstra and Jaap Zonneveld, who collaborated on the compiler, agreed not to shave until the project was completed. It was one of the first compilers supporting recursion.
Dijkstra wrote two important papers in 1968, devoted to the structure of a multiprogramming operating system called THE, and to Co-operating Sequential Processes.
From the 1970s, Dijkstra's chief interest was formal verification. The prevailing opinion at the time was that one should first write a program and then provide a mathematical proof of correctness. Dijkstra objected noting that the resulting proofs are long and cumbersome, and that the proof gives no insight on how the program was developed. An alternative method is program derivation, to "develop proof and program hand in hand". One starts with a mathematical specification of what a program is supposed to do and applies mathematical transformations to the specification until it is turned into a program that can be executed. The resulting program is then known to be correct by construction. Much of Dijkstra's later work concerns ways to streamline mathematical argument. In a 2001 interview, he stated a desire for "elegance", whereby the correct approach would be to process thoughts mentally, rather than attempt to render them until they are complete. The analogy he made was to contrast the compositional approaches of Mozart and Beethoven.
Dijkstra was one of the early pioneers in the field of distributed computing. In particular, his paper "Self-stabilizing Systems in Spite of Distributed Control" started the sub-field of self-stabilization.
He died in Nuenen on August 6, 2002 after a long struggle with cancer. The following year, the ACM (Association for Computing Machinery) PODC Influential Paper Award in distributed computing was renamed the Dijkstra Prize in his honor.
EWDs and writing by hand
Dijkstra was known for his habit of carefully composing manuscripts with his fountain pen. The manuscripts are called EWDs, since Dijkstra numbered them with EWD, his initials, as a prefix. According to Dijkstra himself, the EWDs started when he moved from the Mathematical Centre in Amsterdam to the Eindhoven University of Technology (then Technische Hogeschool Eindhoven). After going to Eindhoven, Dijkstra experienced a writer's block for more than a year. Looking closely at himself he realized that if he wrote about things they would appreciate at the MC in Amsterdam his colleagues in Eindhoven would not understand; if he wrote about things they would like in Eindhoven, his former colleagues in Amsterdam would look down on him. He then decided to write only for himself, and in this way the EWDs were born. Dijkstra would distribute photocopies of a new EWD among his colleagues; as many recipients photocopied and forwarded their copy, the EWDs spread throughout the international computer science community. The topics were computer science and mathematics, and included trip reports, letters, and speeches. More than 1300 EWDs have since been scanned, with a growing number transcribed to facilitate search, and are available online at the Dijkstra archive of the University of Texas.
One of Dijkstra's sidelines was serving as Chairman of the Board of the fictional Mathematics Inc., a company that he imagined having commercialized the production of mathematical theorems in the same way that software companies had commercialized the production of computer programs. He invented a number of activities and challenges of Mathematics Inc. and documented them in several papers in the EWD series. The imaginary company had produced a proof of the Riemann Hypothesis but then had great difficulties collecting royalties from mathematicians who had proved results assuming the Riemann Hypothesis. The proof itself was a trade secret. Many of the company's proofs were rushed out the door and then much of the company's effort had to be spent on maintenance. A more successful effort was the Standard Proof for Pythagoras' Theorem, that replaced the more than 100 incompatible existing proofs. Dijkstra described Mathematics Inc. as "the most exciting and most miserable business ever conceived". EWD 443 (1974) describes his fictional company as having over 75 percent of the world's market share.