cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ақсай ауылдық округі (Ақтөбе облысы)
Тарихы
Кеңес заманында Перелюбов ауылдық кеңесі деп аталған. 1997 жылы Ақсай ауылдық округі (орталығы Ақсай а.) таратылып, Бородинов ауылдық округіне (орталығы Бородиновка а.) қосылды. Кейін Бородинов ауылдық округі Шығырлы ауылдық округі болып өзгертіліп, Ақсай ауылдық округі қайта бөлініп шықты. 2019 жылы Шығырлы ауылдық округі таратылып, Ақсай ауылдық округіне қосылды.
Ху Ши
Ху Ши – қытайдың белгілі ойшылдарының бірі, XX ғасырдың философы, Джон Дьюдің шәкірті және ізін жалғастырушы. 1891 жылы 17 желтоқсанда Шанхайда дүниеге келген. АҚШ-тағы Корнель университетінде оқып келген соң, Бейжің университетінде дәріс берген. 4 мамыр қозғалысының белсендісі. 1938-1941 жылдары Қытайдың АҚШ-тағы елшісі; 1946-1948 жылдары Бейжің университетінің ректоры; 1958 жылдан өмірінің соңына дейін Тайваньдағы Academia Sinica-ның президенті болған. Ху Ши «Свободный Китай» журналының бас редакторы болып қызмет атқарып жүрген кезде журнал Чан Кайшидің сынынан соң жабылып қалады. 1962 жылы 24 ақпанда 70 жасында қайтыс болған.
Ақсай ауылдық округі (Ақтөбе облысы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1940 адамды құрады.
Ху Ши
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ақсай ауылдық округі (Ақтөбе облысы)
Дереккөздер
Санат:Темір ауданы ауылдық округтері
Вермельскирхен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 35 437 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 74,66 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 3 78 032. Қаланың басшысы — Эрик Вайк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Боралдай
Боралдай:
Елді мекендер:
Географиялық атаулар:
АФК Чемпиондар Лигасы 2012
АФК Чемпиондар Лигасының 31-ші жарысы.
Квалификация
!colspan="3"|1/2 финал
!colspan="3"|Финал
Финал
Санат: АФК Чемпиондар Лигасы Санат:2012 жылғы футбол
Байербах (Ротталь-Инн)
Байербах (Ротталь-Инн) (Bayerbach (Rottal-Inn) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ротталь-Инн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1656 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 19,43 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 77 112. Муниципалитеттің басшысы — Франц Хагер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қанатты кесірткелер
Қанатты кесірткелер—мезозой заманындағы рептилилердің ішіндегі ұшуға бейімделген жануарлар. Олардың алдыңғы аяқтарының төртінші ұзын саусағымен екі бүйіріндегі жарғақтары үшу қызметін атқарған. Жалпақ төсінде құстардағыдай қырлы төсі болады, бас сүйектері жас кезінде-ақ бірігіп кеткен. Көптеген сүйектерінде ауа қуысы болады. Тұмсық тәрізді жақтарында тістері болған.Құйрығының ұзындыры мен қанатының формасы алуан түрлі.Кейбір түрлерінің ғана қанаты ұзын, жіңішке құйрығы ұзын болған. Басқа түрлерінің құйрығы қысқа, қанаты жалпак болған. Птерозаврлардың қазба қалдықтары тұзды су қоймаларының орнынан табылуы, олардың су жиектерінде тіршілік еткенін дәлелдейді. Олар шағалалар сияқты балық аулап, қоректенуі мүмкін. Дене мөлшері бірнеше сантиметрден бір метрге дейін, одан да ірі болған.
Дереккөздер
Санат:Омыртқалылар
Қойнауқаттық (қойнауқатаралық) су
Екі сутіректі қойнауқат аралығына орналасқан сулы койнауқатқа шоғырланатын жер асты суы. Сулы қойнауқат толық қаныққан жагдайда су шоғыры қатты сығылған күйде болуы мүмкін, ал бұл қабат жартылай қанықса, су қысымы да біршама төмен болмақ.
Қойнауқат табанындағы және оның жабынындағы сутірек тау жынысытармен шектеле отырып, олардың аралығындағы тау жынысы қойнауқатына шоғырланған гравитациялық су түрі. Сүзбелену режимі арындылықпен сипатталады. Мұнай өндірісінде қойнауқаттық су термині өзінің тар мағынасында да қолданылады. Бұл жағдайда қойнауқаттық су нақтылы мұнайлы қойнауқаттың өзіне шоғырланады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
Көк-қара немесе ақ-алтын көйлек феномені
Көк-қара/ақ-алтын көйлек (ағыл. thedress, dressgate) - дизайнер Roman Originals көйлегінің суреті 2015 жылдың 26 қаңтарында Facebook әлеуметтік желісінде жарияланған суреттің арқасында пайда болған ғаламтор-феномені. Тезарада көйлектің түсі көк пен қара немесе ақ және алтын түсті туралы дау шықты. Ақырында көйлек көк түсті екендігі дәлелденді, бірақ әртүрлі форумдағы көйлектің түсі жайлы даулар біткен жоқ. Бұл феноменға нейробиологтар қызығып, адамдарға көйлектің әртүрлі көрінуі суреттің өңделуінің арқасында дұрыс емес жарықтың кесірінен пайда болған оптикалық иллюзия себепші екенін дәлелдеді. Бұл фотосурет танымал болған соң, көбісі бұл көйлекті сатып ала бастады. Сондықтан оның сатылымы екі есе артты.
Фенноменнің пайда болуы
Ең бірінші болып Facebook әлеуметтік желісінде достары Грейс пен Кейнның тойына қалыңдық көйлегін іздеген Кэйтлин Макнейл, шотланд ұлттық музыканы орындайтын музыкалық топтың мүшесі байқады. Кэйтлин неке тойы кезінде Колонсей аралында тобымен бірге қойылым көрсетуі кере болған. Грейс көйлектің суретін анасына жіберді. Содан кейін олардың арасында көйлектің түсі жайлы талас пайда болады. Грейс суретті әлеуметтің желідегі басқа да достарына жіберіп, ғаламторда пікірталас басталды.
Макнейл тойда көйлектің көк-қара екенін көрсе де, ғаламторға суреттерді жіберуді және жаңа форумдарды ашуды жалғастырды.
Таралуы
27 қаңтарда сурет ғаламторда танымал болып, басқа да әлеуметтің жүйелерге тарала бастады. #whiteandgold, #blueandblack, #dressgate хэштегтары пайда болып, адамдар көйлектің түсі туралы жанжалдасты.
Бұл сурет Buzzfeed жаңалық порталында ең танымал болып жарияланды. Оны 2 наурызда 37 миллион рет көрген болатын.
Buzzfeed-тың 68 % көйлекті ақ және алтын жолақты деп көрген екен. Кейбірлері көйлек түсті өздігінен өзгертеді деген ойда. Көптеген жұлдыздар да бұл суретке көңіл аударды. Мәселен Тейлор Свифт, Джейден Смит, Фрэнки Мунис, Деми Ловато, Минди Калинг және Джастин Бибер көйлек көк-қара түсті деген қорытындыға келді. Ал Анна Кендрик, Джозев Новак, сенатор Кристофер Мерфи, Джулианна Мур және Сара Хайленд көйлекті ақ түсті көрген екен. Ким Кардашян твиттерда ақ түсті, ал оның күйеуі Канье Уэст көк көйлекті көретіндігі жайлы жазды. Люси Хейл, Фиби Тонкин және Кэти Нолан әртүрлі түстерді көрді. Леди Гага көйлек құмды түсті, ал Дэвид Духовны көйлектің теңіз түсті екенін айтты. Басқалары, мысалы Эллен ДеДженерес және Ариана Гранде көйлектің қандай түсті екендігін шеше алмады.
Бұқаралық ақпарат құралдары суреттің өңделуінің арқасында дұрыс емес жарықтың кесірінен пайда болған оптикалық иллюзия себепші екенін жариялады.
Көйлектің өзі шын мәнісінде ашық көк түсті және қара жолақты болып келеді. Осыдан басқа өндіруші басқа түстес көйлектерді ұсынған: қызыл мен қызғылт-сары түсті. Бірақ ақ түсті көйлек сатылымда болған жоқ. Макнейл суреттерді жариялағаннан кейін келесі күні көйлектер 30 минуттың ішінде сатылып кетті. Дизайнер ақ-алтын көйлекті жасап, оны Comic Relief қайырымдылық аукционында сататынын жариялады.
Ғылыми түсіндіруі
Нейробиологтар Бевил Конуэй және Джей Нэйтц бұл сурет оптикалық қақпан екенін айтты. Себебі көп адамдарды заттарды көру үшін, жаңа жағдайға үйрену үшін эволюция кезінде пайда болған  хроматикалық бейімделу кесірінен адамдар басқа түстерді көреді. Артқы жақтағы жарықтың кесірінен адам көк түсті жарықсыз жақ болып ажыратады. Адамның миі көк түстерге мән бермегендіктен, ол ақ түстерді көреді. Қара жолақтармен де тура солай. Суреттің сапасы нашар болғандықтан жолақтардың кейбір бөліктері алтын түсті болады және ми қара түстерге мән бермей, адам алтын түсті көреді.
Басқа ғалымдардың пайымдауынша бүкіл адамдар түстерді бірдей ажыратады, бірақ көбісі өзі үшін қате қорытындыға келуі мүмкін.
Нейрофизиолог Бевил Конуэй түстердің ажыратылуы адамның қалауына байланысты болады. Сондықтан көп адамдар неке көйлегін ақ түсті болғанына үйреніп, көйлекті ақ-алтын түсті болып ажыратады. Ал түнгі өмір салтын ұстанатын адамдар көк-қара түсті болып көреді екен.
Дереккөздер
Орыс уикипедиясынан аударылған.
Гурьяновка
Гурьяновка — Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы, Заречный ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Явленка ауылынан шығысқа қарай 17 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 143 адам (69 ер адам және 74 әйел адам) болса, 2009 жылы 34 адамды (19 ер адам және 15 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Есіл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Зелено-гур университеті
Зелено-гур университеті-Зелено-Гур қаласының басты мемлекеттік университеті. 2001 жылдың 1 қыркүйек күні ашылған.
Зелено-Гур университеті Зелено-гур Политехникасының және Мемлекеттік жоғары педагогикалық мектептің қосылуынан пайда 2001 жылдың 1 қыркүйек күні пайда болған. 10 факультеті бар.
Қылмысты ұйымдастырушы
Қылмысты ұйымдастырушы — қылмыс жасауды ұйымдастырған немесе оның орындалуына басшылық еткен адам, сол сиякты ұйымдаскан қылмыстық топ немесе қылмыстық қауымдастық, (қылмыстық ұйым) құрған не оларға басшылық еткен адам.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Б. з. д. 124 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 124 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 124 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Плезиозаврлар
плезиозавр
Плезиозаврлар. Теңіздерде тіршілік етуге бейімделген рептилилердің екінші түрі. Плезиозаврлар триас дәуірінің бас кезінде пайда болып, бор дәуірінің соңғы кезінде өліп біткен.
Дереккөздер
Санат:Омыртқалылар
Шығанақсай
Шығанақсай – обалар тобы. 32 қорғаннан тұрады. Сырдария өзенінен 5 км жерде, Кәрітоғай сайында орналасқан. 1948 ж. Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетек. А.Н. Бернштам) зерттеп, бес қорғанға қазба жұмыстарын жүргізген. Обалардың аумағы 8 – 16 м, биіктігі 0,3 – 0,5 м. Ерекше көзге түсетін екеуінің аумағы 22 м, биіктігі 1,2 м. Қазба кезінде жерленген адамдардың қабірінен қыш ыдыстар, темір найза, темір айылбас, т.б. заттар табылған. Ғалымдардың пікірінше Шығынақсай шамамен 6 ғасырға жатады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Сасықкөл (көл, Солтүстік Қазақстан облысы)
Сасықкөл – Есіл алабындағы көл.
Географиялық орны
Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы Летовочное ауылының солтүстік-батысында 15 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Көл теңіз деңгейінен 156,7 м биіктікте жатыр. Аумағы 12,5 км2, ұзындығы 5,6 км, енді жері 2,8 км, жағалау бойының ұзындыңы 16,1 км. Көл шарасының аумағы көктемгі қар жəне жауын-шашын есебінен 13,6 км2-ге дейін жетеді. Жағалауы жазық, қамыс, құрақ шоғырлары кездеседі. Көл түбіне қалыңдығы 30–50 см лай шөккен. Ең терең жері 1 м-ге жетеді. Суының көлемі 8,8 млн. м3, су жиналатын алабы 0,5 мың км2. Жазда көл шарасы кеуіп қалады немесе шалшықты батпаққа айналады. Негізінен қар, жауын-шашын суларымен толысады. Қараша айының 1-онкүндігінде суы қатып, сəуір айының 2-онкүндігінде ериді. Жағалауы мен алабы шабындық пен егістікке пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Есіл су алабы көлдері Санат:Тайынша ауданы көлдері
Бақтақ
thumb|[[Форель]]
Өзен бахтағының ұзындығы 37 см-дей, салмағы 200 - 500 г (кейде 2 кг-ға дейін) болады. Жыныстық жағынан 3 - 4 жыл жетіледі. 200-ден 500 мыңға дейін жететін уылдырығын қиыршық тасты су түбіне күзде не қыста шашады. Көл Бахтағы ірі, салмағы 8-10 кг (кейде 34 кг-ға жетеді). Бахтахтың тағы бір түрі - ишхан (армянша - “князь”) Севан көлінде тіршілік етеді, оны көбінесе “севан форелі” деп те атайды. 1964 жылы Қазақстанда құбылмалы бахтах (S. gaіrdnerі) – Шелек өзеніне жерсіндірілді. Оның ұзындығы 50-90 см, салмағы 6 кг-дай. Денесі ұзын, аузы үлкен, жақтарында өткір тістері болады. Басы қара, жүзу жарғақтарында анық дақтары бар, түсі құбылмалы, жолақтары айқын көрінеді. Арқасы қанық сары, ал бауыры күмістей ақ келеді. 2-4 жыл жыныстық жағынан жетіледі. Ақпан-сәуір айларында судың температурасы 4-5°С-қа жеткенде уылдырығын (5-6 мыңға дейін) өзендердің қиыршық тасты жеріне шашады. Ұрығы 2 айда дамиды. Оның шабағы ұсақ жәндіктердің дернәсілдерімен, ересектері майда балықтармен қоректенеді. Бахтах - кәсіптік маңызы бар, қолдан көбейтілетін балық.
Сілтеме
Санат:Албырттәрізділер Санат:Қазақстан фаунасы
Колумбия университеті
Колумбия университеті (Columbia University) ресми аталуы Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті — Америкалық жекеменшік иелігіндегі Айви Лигасына кіретін зерттеу университеті. Ол Нью-Йорк штатының Нью-Йорк қаласында орналасады. Колумбия университеті Нью-Йорк штатындағы алғаш жоғарғы оқу орны, ал барлық АҚШ университеттерінің арасында бесінші болып құрылған, және тоғыз Американың колониялды жоғарғы оқу орындарының біреуі. Бүгін бұл университеттің әлем бойынша 7 орталығы бар: Амман, Бейжің, Стамбұл, Париж, Мумбай, Сантьяго және Найроби қалаларында.
Бұл университет 1754 жылы King's College деп Ұлыбриятанияның Екінші Джордж патшасынының меншігі болған. Америка Революциясының кейін мемлекет King's College - ді жекешелендіріп, 1784 оның атын Колумбия колледжі деп ауыстырды. 1787 жылдан бері Колумбия университеті жекеменшік иелігіне беріліп, бүгінгі күні де жеке меншіктегі жоғарғы оқу орны. Ол Колумбия университеті деген атауын 1896 жылы алды. Дәл сол жылы университеттің кампусы Манхэеттенің солтүстік бөлігіндегі Morningside Heights ауданына көшіп, сол арадан негізгі үлкен кампусын қалады. Колумбияның жиырма факультеті бар және университет құрамына кіретін бірнеше институт бар, мысалы Teachers College, Columbia University, Barnard College, and Union Theological Seminary in the City of New York.
Дереккөздер
Санат:АҚШ жоғарғы оқу орындары Санат:1636 жылы пайда болғандар Санат:АҚШ коллониялды жоғарғы оқу орындар Санат:Американ университеттері қоғамдастығы Санат:Колумбия университеті Санат:Алфавит бойынша университеттер
Қадір түні
Қадір түні (لَيْلَةِ الْقَدْرِ — Ләйләт-ул-Қадір) — қасиетті түн. Ораза (Рамазан) айының соңғы он күнінің бірінде болады. Бұл түн туралы Құран Кәрімнің “Қадір сүресінде” айтылған. Бес аяттан тұратын сүреде Құранның Қадір түнінде түсірілгендігі, оның мың айдан қайырлы екендігі, бұл түнде Жәбірейіл періште Алла әмірімен жер бетіне түсіп, адамдарға қызмет ететіндігі және таңға дейін тыныштық болатындығы айтылады. Қадір түні періштелер мұсылмандарға дұға оқып, тілеулес болады. Жасалған ғибадаттың мың айға, яғни сексен үш жылға тең болатындығына байланысты мұсылмандар Қадір түнін құлшылықпен өткізуге тырысады. Кейбір риуаяттарға қарағанда Қадір түні. Рамазан айының 27-ші түні, дегенмен Қадір түнінің дәл қай түн екені белгісіз. Сондықтан тақуа кісілер Ораза айының соңғы он түнін түгелдей құлшылықпен өткізеді.
Қадір түнінің қасиетін жұмыр басты пенде өз ақылымен біле алмайды. Сондықтан оның қадір-қасиетін Жаратушымыздың өзі «Қадір» сүресінде: «1. Біз Оны (Құранды) қадір түні түсірдік. 2. Қадір түнінің не екенін білесің бе? (Аллаһ Тағала білдірмесе) қайдан білесің? 3. Қадір түні мың айдан да артық. 4. Ол түні Аллаһтың рұқсатымен кез келген іс үшін Рух пен періштелер түседі. 5. (әсіресе ол түнді ғибадатпен өткізгендер үшін) таң атқанға дейін Аллаһтың рақымы мен есендігі жауады», - деп баяндайды.
Сүйікті Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм): «Аллаһ Қадір түнін үмбетіме сый ретінде тарту етті, бұл бұрынғы үмбеттерге берілмеген» деп, бұл сыйдың қадірін білуге шақырады. Тағы бір хадисінде: «Кімде-кім сауабын тек қана Аллаһтан күтіп, ықыласпен сол түнді ғибадат жасаумен өткізсе, күнәлары кешіріледі», - дейді. Сондықтан мүмкіндігінше, әрбір пенде Қадір түнінде берілетін сыйдан мақұрым қалмауға тырысуы керек. Ол түнді бос өткізбей, дәрет алып, екі бас болса да намаз оқып, Аллаһ Тағаланың шексіз мейірімінен шын жүректен сұрап, дұға еткен жөн.
Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм): «Басқа уақыттарда әрбір жақсылықтың сауабы он есе болса, ережеп айында жүзден асады. Шағбанда үш жүзден асып, Рамазанда мың есеге артады, жұма түндері мың еседен асып, Қадір түнінде отыз мыңға дейін жетеді», - деген.
Тағы бір хадисте: «Рамазан айы бойынша ақшам және таң намазын жамағатпен оқыған адам Қадір түнінен көп несібе алады», - деген.
Қадір түні Пайғамбарымыздың (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм) үмбетіне деген терең сүйіспеншілігінен туындаған дұғасының құрметі үшін қабыл болған. Имам Маликтің «Муатта» атты еңбегінде риуаят еткен бір хадисте Пайғамбарымызға (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм) алдыңғы үмбеттердің өмірлері көрсетілгендігі айтылған. Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм) сол сәт: «Ұзақ өмір сүрген осы үмбеттер жасай алмайтындай амалдарды менің үмбетіме аз уақыт жасай алуды нәсіп ете гөр», деп дұға жасағанда, Аллаһ Тағаланың мың айдан қайырлы осы Қадір түнін нәсіп еткендігі баяндалған. (Қадір түні мың айға тең деп Құранда айтылған бұл сан есеп бойынша 83 жыл, 4 айға тең келеді).
Қияметте Аллаһ Тағала хикметімен емес құдіретімен амал етеді. Сол сияқты Қадір түнінде де Аллаһ Тағаланың құдіреті үстем болады. Ол түннің қадірін білгендерге Аллаһтың мейірімі мен берекесі жауады, ал одан құр қалмау адамның рухани сергектігіне байланысты.
Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм) үйреткендей, мұсылман баласы әрбір ісіне өзіне берілген ең соңғы мүмкіндік секілді қарай білуі керек. Сол себепті Қадір түнін енді көрем бе, көрмеймін бе, дегендей өте бір мұқияттылықпен өткізгені жөн.
Құдыреті шексіз Раббымыз үмбетіне рақымдылық қалағандықтан, Қадір түні Рамазан айының қай түні екенін ашық айтпаған. Бұл сынақ әлемінде мүміндер ұдайы Аллаһтың разылығын іздеп, құлшылық жасасын деген мақсатпен Жаратқан иеміз бұдан да басқа өте маңызды нәрселерді құпия қылған. Мәселен, өмірдегі ажал белгісіз, адамдар арасындағы әулиелер белгісіз, көркем есімдерінің арасында Аллаһтың ұлық есімдері белгісіз, жұма күнгі дұғаның қабыл болатын уақыты белгісіз, күллі құлшылықтың ішінде Аллаһтың разылығы қайсысында екені, дәуірлердің ішінде қияметтің қашан екені, Рамазан айында Қадір түнінің қай түн екені белгісіз. Сонымен қатар Пайғамбарымыз (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм) бұл түннің Рамазанның соңғы он не жеті күніндегі (21, 23, 25, 27) тақ күндердің бірінде екенін айтқан. Алайда ислам ғұламаларының көпшілігі оның 27-інші түн екендігін мақұлдаған әрі бүкіл мұсылман әлемі бұны осылайша қабылдаған. Әрине бүкіл жұртшылық осылай сеніп, осылай қабыл еткен болса, Аллаһ Тағала да миллиондаған құлдарының ниетін қабыл етіп, ол түнді шын мәнісіндегі қадір түні етер, иншаллаһ.
Арабшадағы «Қадр» сөзі қадірін білу деген мағынаны да қамтиды. Олай болса, қадірім артсын десеңіз, бұл түннің қадірін біліңіз. Бұл түні таң ағарып атқанға дейін Аллаһ Тағаланың мейірімі төгіліп тұрады.
Дереккөздер
Санат:Ислам
Жоғарғы Боралдай
Жоғарғы Боралдай — Түркістан облысы Бәйдібек ауданы, Боралдай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шаян ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 40 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1113 адам (568 ер адам және 545 әйел адам) болса, 2009 жылы 928 адамды (463 ер адам және 465 әйел адам) құрады.
Оуян Сюань
Оуян Сюань – Қытайдағы Юань әулеті кезіндегі атақты әдебиетші және каллиграфтарының бірі. Тарихшы, заңгер, жаңа конфуцийші. Туған жылы туралы нақты дерек жоқ, бір дереккөзінде 1273/1274 деп берілсе, басқа деректерде 1283 деп беріледі. Лулинді тастап, Хунань провинциясындағы Люянде өмір сүрген. 1315 жылы мемлекеттік емтиханнан өтеді. 1339 жылы император жарғыларына жауапты Ханьлинь академигі болады. 15 томдық «Антология Павильона Яшмовых Таблиц» еңбегін жазған. 1357 немесе 1358 жылы қайтыс болған.
Хундюг
Хундюг — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Хундюг көлі -Куйский Шар тармағы орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Александр Артемович Адабашьян
Александр Артемович Адабашьян (10 тамыз 1945, Мәскеу) - кеңес және ресейлік сценарисі, кинодраматургі, Ресейдің еңбек сіңірген суретшісі (1982). Мәскеу жоғары көркемсурет училищесін бітірген (1974). Н.С. Михалковпен бірлесіп шытырман оқиғалы "Транссібірэкспресі" (С.Н. Михалков-Кончаловскийдің қатысуымен; Қазақстан Мемл. сыйл., 1978) фильмінің, сондай-ақ, басқа көптеген фильм сңенарийлерін жазуға қатысып, бірқатарына суретші болған.
Дереккөздер
Санат:КСРО сценарийшілері Санат:Ресей сценарийшілері Санат:КСРО актерлері Санат:Ресей актерлері Санат:КСРО кинорежиссёрлері Санат:Ресей кинорежиссёрлері
Сан-Каэтану-ду-Сул
Сан-Каэтану-ду-Сул (São Caetano do Sul) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Паулу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 144 857 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,36 км² шамасында. Халық тығыздығы — 9.430,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1877 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Ла-Вега
Ла-Вега (A Veiga (Ourense)) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Оренсе провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вальдеоррас ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оренсе елді мекендері
Заңның кері күші
Қазақстан Республикасының Конституциясы бойынша, жауаптылықты белгілейтін немесе ауырлататын заңның кері күші жоқ. Жасалған сәтте құқық бұзушылық деп танылмаған әрекет үшін ешкім де жауапқа тартылмайды. Егер құқық бұзушылық әрекет жасалғаннан кейін ол әрекет үшін жауаптылық жаңа заң нормасы бойынша жойылса немесе жеңілдетілсе, онда жаңа заң нормасы қолданылады, яғни заңға кері күш беріледі. Бірақ заң нормаларын осылай қолдануға болатындығы сол заңның өзінде не оны қолданысқа енгізу туралы актіде ескертілуге тиіс. Мысалы, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 5-бабы бойынша, әрекет қылмыстылығын, жазаны жеңілдететін немесе қылмыс жасаған адамның жағдайын өзге де жолмен жеңілдететін қылмыстық заңның кері күші болады, яғни осындай заң күшіне енгенге дейін тиісті жазасын өтеп жүрген немесе өтеген, бірақ соттылығы бар адамдарға қатысты қолданылады. Әрекеттің қылмыстылығын белгілейтін немесе адамның жағдайын өзге де жолмен нашарлататын қылмыстық заңның кері күші болмайды. Егер жаңа қылмыстық заң жазасын өтеп жүрген адамның сол жазасын жеңілдететін болса, онда бұл жаза қылмыстық заңда көзделген шекте қысқартылуға тиіс.
Дереккөздер
Rétroactivité en droit français
Саду (Сетубал)
Саду (Сетубал) (Sado) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сетубал округінің құрамына кіреді. Сетубал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Жартыарал Сетубал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5457 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,90 км² шамасында. Халық тығыздығы — 322,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сетубал округінің елді мекендері
Жамалбек Болатов
Жамалбек Болатов (9.03.1931, Жамбыл облысы, Жамбыл ауданы, Бесжылдық ауылы – 6.08.1978, Алматы қаласы) – филология ғылымдарының докторы (1971), профессор (1976).
Дереккөздер
Санат:9 наурызда туғандар Санат:1931 жылы туғандар Санат:Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы) туғандар Санат:6 тамызда қайтыс болғандар Санат:1978 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақ тілін зерттеушілер Санат:Филология ғылымдарының докторлары Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті оқытушылары Санат:Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты қызметкерлері Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетінің профессорлары
Хол-Алынг-Я
Хол-Алынг-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Солтүстік Сосьва өзенінің оң жағалауынан 648 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Фёдоровка (Павлодар облысы)
Фёдоровка — Павлодар облысы Тереңкөл ауданындағы ауыл, Фёдоров ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 38 км жерде, Ертіс маңы жазығында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1280 адам (600 ер адам және 680 әйел адам) болса, 2009 жылы 873 адамды (410 ер адам және 463 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1900 жылдың басында қаланған. XX ғасырдың 30-жылдарының басында ұжымшар орталық болды. 1961 жылы ұсақ ұжымшарларды біріктіру негізінде құрылған өзімен аттас сүт өндіру бағытындағы ірі қара мал өсіретін кеңшардың орталығына айналды. 1995 жылдан кейін кеңшар таратылып, оның негізінде шаруа қожалықтары құрылды. Фёдоровкада сондай-ақ машина-трактор жөндеу шеберханасы, май зауыты, сауда орталығы, т.б. мәдени-тұрмыстық мекемелер жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
Жолдас Тоқжанов
Тоқжанов Жолдас (1934 жылы туған, Атырау облысы Қызылқоға ауданы) – мұнайшы. Гурьевте (қазіргі Атырау) мастерлер курсын (1962), Саратов политехникалық техникумын бітірген (1976). 1953 – 1958 жылдары Мұнайлы, Құлсары, Төлеш, Қосшағыл кеніштерінде, «Маңғышлақмұнайгазбарлау» тресінде бұрғылаушы, 1962 жылы Жетібайда бұрғылау мастері болып, Қарамандыбас, Теңге, Қансу, Қарақұдықта жаңа мұнай көздерін ашты. 1962 – 1975 жылдары «Маңғышлақмұнайгазбарлау» тресінде комсомол-жастар бұрғылау бригадасын басқарған. 1975 – 1979 жылдары Жетібай жер асты ұңғымасының жөндеу мастері, 1979 – 1995 жылдары «Маңғышлақмұнайгаз» жобалау-іздестіру станциясында мастер-конструктор, 1995 жылы «Шаңырақ» мұнайшылар клубы басшысының орынбасары қызметтерін атқарған. Ленин (1966), «Құрмет» (1999) ордендерімен, медальдармен, КСРО Геология министрлігінің (1970) Құрмет грамоталарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бопай Қасымқызы
Бопай (туған-өлген жылдары белгісіз) — Кенесары Қасымұлы көтерілісіне белсене қатысушылардың бірі, Кенесарының қарындасы. Көкшетауда дүниеге келген. Қасым төренің Санжар, Есенкелді, Ағатай, Көшек, Кенесары және Наурызбай атты 6 ұлының арасындағы жалғыз қызы. Деректерде Бопы болып та кездеседі. Бопай бойжеткен шағында Әбілқайырдың Сәмеке деген ұлына ұзатылады. Жастайынан сұлулығымен, өжеттігімен көзге түскен. Өзінің күйеуі мен оның туыстары сұлтан Сартеке, Досан Әбілқайыровтарды көтеріліске қосылуға тартады. Олардан келісім ала алмаған соң, 1837 ж өзінің 6 баласын ертіп, көтерілісшілерге қосылады. Бопай 600 адамнан тұратын ерекше топты басқарады. Көтерілісшілердің бұл тобы Кенесары әскерлерін жабдықтаумен шұғылданып, елден зекет, көтеріліске қосылмаған сұлтандардан мал-мүлік жинады. Бопай қатысқан шайқастардың ішіндегі ең ірісі — 1838 жылы Батыс Сібір генерал-губернаторлығының терістік батыс аудандарына бағытталған Аманқарағай дуанына шабуылы. 1840 жылы Қасым төре, балалары Көшек, Бопай қолдау іздеп, Хиуаға барар жолда (Созақ маңында) Ташкент бегінің қолына түсіп, Бопай Әзірет бекінісіне қамауға алынады. Көшек Ташкентке жіберіледі. Тұтқында жүріп Бопай Кенесары әскерінің құрамындағы ұлы Нұрқанның Ақтөбе жасағының қолына тұтқынға түскенін естиді.
Бопай 1847 жылы қырғыз манаптарына қарсы шабуылда Кенесарымен бірге болған. Дүние салған жері Ырғыз бойы. Ақтөбе облысы Әйтеке би ауданында Бопай атында ауыл бар. Зираты осы ауылдың тұсындағы төбешік басында орналасқан.
Естеліктер
Тарихшы Ермұхан Бекмаханов «Қазақстан ХІХ ғасырдың 20-40 жылдарында» атты еңбегіндегі былай дейді: «Өзінің əскери ерліктерімен Кенесарының қарындасы Бопайдың да даңқы шықты. Ол көтерілістің алғашқы күндерінен-ақ оның белсенді қатысушысына айналды. Ол өзінің күйеуі Сəмеке мен оның туыстары сұлтан Сартеке жəне Досан Әбілқайыровтарды да көтеріліске қатысуға шақырған екен. Олар келісім бермеген соң Бопай 1837 жылы өзінің күйеуін жəне оның туыстарын тастап, өзімен алты баласын алып, өз тағдырын көтерілісшілер тағдырымен біржола қосады. Бопай зекет жинайтын жəне көтеріліске қосылмаған сұлтандардың мүлкі мен азық-түлігін тартып алатын 600 адамдық ерекше топты басқарды».
Ілияс Есенберлиннің «Қаһар» романында былай жазылған: «Қатын құтырған заман болды ғой осы кез... Сырымбет қырқасынан байын, малын тастап алты баласымен Кенесарының қарындасы Бопай да барып қосылды деген де рас па? - Рас. Қасымның ұлдары арлан қасқыр болса, қыздары қаншық бөрі емес пе. Бопай қазір қолына найза алып бір топ жігіттерді басқарады деседі. Күйеу жұрты, Уəли ханның ауылын шабамын деп тісін қайрап жүрген көрінеді. - Бопай келіп ағасының тобына қосылса Жанайдар батыр да со жерде десеңізші... - Неге? - Жанайдар мен Бопай жас кездерінде Қозы Көрпеш пен Баян сұлудай болған жоқ па еді? Тек Қасым төре Жанайдарды қара қазақ деп Бопайды оған бермеген. Алты бала тапса да Бопай Жанайдар десе ішкен асын жерге қояды деген өсек бар. Екеуінің басы Кенесары ордасында қосылған болар».
Дереккөздер
Санат:Көкшетауда туғандар Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстар қатысушылары Санат:Әйтеке би ауданында қайтыс болғандар Санат:Әйтеке би ауданында жерленгендер
Б. з. д. 125 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 125 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 125 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қор құрамы
Қор құрамы - құжаттар типі, мазмұны, мемлекетке тиістілігі, тілі, басылым жылы, түрі және баспасөз шығармаларының коллекциялық құндылығы және басқа материалдары бойынша қор мінездемесі. Қор құрамы толықтырып отыру ыңғайына байланысты және басқа факторлармен қатар қор құрылымын анықтайды.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану
Сайын Молдағалиұлы Борбасов
Борбасов Сайын Молдағалиұлы(1954 ж.т.) – саясаттанушы, саясаттану ғыл. докт. (1999), проф. Ғыл. еңбектерінің негізгі бағыттары қазіргі заманғы ұлт саясаты, саяси билік, этник. әлемдік саясат, халықар. қатынастар. Уақ тайпасынан шыққан.
Санат:1954 жылы туғандар
Мышка (Меза тармағы)
Мышка — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Меза өзенінің оң жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кострома өзені бастауынан Исады ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4488
IC 4488 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1564980.
Сыртқы сілтемелер
IC 4488 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Хютлинген (Тургау)
250px|thumb|Картада орналасуы Хютлинген (Тургау) (Hüttlingen TG) — Швейцарияның Тургау кантонында орналасқан коммуна. Фрауэнфельд округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 837 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11.6 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4590, пошта индексі — 8553.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тургау елді мекендері
Стинтино
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1521 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 26 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 59 км² шамасында. Пошта индексі — 7040.
Елді мекеннің қамқоршысы — Beata Vergine della Difesa.
IC 94
IC 94 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 94 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Казычка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Цна Тамбов қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тамбов облысы өзендері Санат:Мордовия өзендері
NGC 3805
NGC 3805 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 25 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3805 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36224, UGC 6642, MCG 4-28-19, ZWG 127,24.
Кастельнуово-Бельбо
Кастельнуово-Бельбо (Castelnuovo Belbo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 897 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 95 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 14043.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Biagio Vescovo e Martire.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Адажио
Адажио (adagio - қолайлы, жайлы) - баяу музыкалық ырғақ;
Апанқақ
Апанқақ  — Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы, Жаманбай батыр ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2018 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Жаңақорған кентінен оңтүстікке қарай 45 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 44 адам (2009 жылдың мәліметі). Код КАТО — 434039200.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жаңақорған ауданының таратылған елді мекендері
Көмбеленген су
Көмбеленген су - жер бетінен толық қалыптасқан тау жыныстарға сіңбеленген, кейінірек осы аймақтың ойысуы салдарынан түзілген тау жыныстардың жаңа қабаттармен көмкеріле көмілген су.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология
Қалқай Ишан
Қалқай Ишан, Қалмұхамед Маралұлы (1815, Сыр мен Торғай өңірі – 1870, Қармақшы өңірі) – діни қайраткер. Марал ишанның үлкен баласы. Әкесінен діни тағылым алып, кейін Бұхара мен Бағдат қалаларындағы діни медреселерде оқып, білімін толықтырған. Қалқай ишан мешіт, медресе салып, жастарға мұсылмандық білім берумен қатар, елді егіншілікке үйреткен. Шығыс қиссаларын жатқа білген. Шығыс дастандарының кейбір үлгілерінің Қалқай ишан жинаған жазбалары да бар. С.Мұқановтың «Аққан жұлдыз», «Мөлдір махаббат» кітаптарында Қалқай ишан туралы деректер кездеседі. Ел арасында Қалқай ишан жайындағы аңыз әңгімелер мен жырлар көп сақталған.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Қазақстан ишандары‎
Добриново (Кырджали облысы)
Добриново (Добриново) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6670. Телефон коды — 03629. ЕКАТТЕ коды — 21511.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Твенджан
thumb|right|200px| Твенджан (된장, 醬) – корей асханасының ашты астатымы. Ол сояның сығуынан пайда болады. Өзінің ерекше иісі бар. Тағам атауы «қатты паста» деп аударылады.
Твенджанды дайындау үшін оны қайнатып, сосын борлайды. Пайда болған пастаны плитка формасына өзгертеді. Ол дайын болған соң оны жылы немесе жарық жерге, күріш сабанына қояды. Оның құрамында шөп таяқшалары болады, ол ферментация процессіне бастама болады. Оның иісінен бактерия шығаратын аммиак пайда болады. Бір ай өткен соң оларды ферментация үшін арнайы бір ыдысқа салып сақтап қояды.
Ұлттық твенджан соядан және тұз айрығынан жасалынады. Алайда фабрикалық твенджанға бидай ұнын қосады. Анчоуспен бірге твенджанның көптеген түрі бар.
Қолданылуы
Твенджанды шикі көкөністермен жеуге немесе одан соус жасап алуға да болады.
Жамбыл Жабаев көшесі (Астана)
thumb|200px|[[Жамбыл Жабаев]] Жамбыл Жабаев көшесі «Железнодорожный» тұрғын алабындағы көше. Қарағанды-Астана трассасынан басталып, Ақмешіт, Иманақ, Екібастұз, Керегетас көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 3973 м.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Рашева Виска
Рашева Виска — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пеша өзенінің сол жағалауынан 223 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Кохассэт (Массачусетс)
Кохассэт (Cohasset) — Массачусетс штатының Норфолк (Norfolk) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7 542 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 81.5 км² шамасында. FIPS коды — 25-14640.
Ретье
Ретье (Retiers) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 41,38 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35239, пошта индексі — 35240.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3711 адамды құрады. Халық тығыздығы — 89,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Ащысай (Темір ауданы)
Ащысай — Ақтөбе облысының Темір ауданы, Ақсай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Бұрынғы «Дружба» кеңшары бөлімшесі. Бірнеше аудан аралық көтерме жолдары бар. Бөлімшеде мектеп, интернат, аурухана, бала бақша болған. Жаңа экономикалық реформаларға байланысты әртүрлі ауыл шаруашылық құрылымдары пайда болды.
Географиялық орны
Бадамша өзені бойында, аудан орталығы - Шұбарқұдық кентінен солтүстікке қарай 56 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 360 адам (189 ер адам және 171 әйел адам) болса, 2009 жылы 252 адамды (126 ер адам және 126 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Темір ауданы елді мекендері
Шығыр
thumb|10—12 ғ-лардагы Отырар оазисіндегі шығыр. В.А.Грошев реконструкциясы Шығыр — өзен-көлден су тартып, егін суаруға арналған құрылғы. Қазақстанда көне заманнан белгілі. Шығыр көптеген ағаш бөліктерден (оқ, кіндік, жоғарғы тегершік, төменгі тегершік, кегей, қасынек, шелек, астау, т.б.) тұрады. Оқ — үз. 6—7 м жуан да жүмыр бөрене. Ол берік орі жеңіл болып, жегілген көлікке көп күш түсірмей, тез айналуға лайықталып жасалады. Оқтың бір басы — торт қырлы, төменгі тегершік үңғысына кіргізілген, екінші басы — үшкір, оуітгің қарсы бетіндегі жуан бөрене кеспелтегіне, мұндағы ұяға асылып қойылған. Мұндай ұялардың жалпы саны — 10—12. Осы ұяларга өрбіреуінің үз. 4—12 қарыс төрт қырлы кегейлер сына тәрізді етіп кіргізілген. Әрбір кегейдің ұшындағы тесікке ұзындығы 2 қарыстай кулакиіа кигізілген. Шыбық таспамен байлап тасталған, сыптай өрімтал өзегін как жарып өткен осындай құлақшалардың екі жак басы шыбык бүрамаларымен бекітіліп, жалғастырылған. Кегей бастарының өзара біріктірілуі нәтижесінде біртүтас шеңбер — касынек пайда болады. Қасынекке ағаштан не каңылтырдан жасалған 50— 60 шелек байланған. Олар сол кисайта (көлбеу) орнатылған. Оқтың екінші басындағы төменгі тегершіктері аркылы байланысқан, жоғарғы тегершік үңғысы кіндікке кигізілген. Кіндік тік орнатылған, оның екі жак басы үшкір, төменгі жағында тегершік астына бекітілген кеспелтек, жоғарғы жағында ұзындығы кісі бойындай көптеген тіреулер бар. Әрбір тіреу моткенің ортасындағы ойык-үяға сүғылған. Ұя іш жағынан мезғіл-мезгіл тегершік жер ошағының арасынан терендігі тізеден келетін арык казылған. Ок осы арыкка жаткызьшады да, үсті тақтаймен жауып тасталады. Кіндіктіңтүп жағына байланған калжуырға жегілген көлік (ат, түйе, өгіз, есек) жүре бастаса болды, жоғарғы тегершік төменгі тегер- шікті, төменгі тегершік оқты айналдыра бастайды. Мунын нәтижесінде октың екінші басындағы шеңбер — касынек жартылай әуітке сүңгіп, бірден 6—7 шелек су тартып шығарады, су толассыз астауға қүйылып тұрады, одан орі егістікке кетеді. Ш-ды қазақ халқы 20 ғ-дың ортасына дейін пайдаланған (Ш.Берсиев, т.б.). Отырар ал- қабынан Ш. орындары көптеп табылған. Муны Оңт. Қазақстан кешенді археология экспедиция қүрамында болған ирригац. топтың (жетек. В.Грошев) зерттеулері нақты долелдеп берген. Мыс., Темір арык каналы бойынан 10 шақты Ш-дың орны анықталған. Олардың бірі Талапты кенті маңынан үшырасқан. Археологтар бүл жерге үз. 8 м, ені 1,25 м траншея түсіріп, көне Ш. орнын аршыған. Қазба кезінде шелек секілді пайдаланьшған қүмыралар сынықтары алынған. Ш. шүңқырының тағы бір орны одан 500 м жерден, канал бойынан табылған. Мунда археолог- тар үз. 9 м, теренд. 1,7 м траншея қазып, III. орнын аршыған.
Пардис-Пьетат
Пардис-Пьетат (Pardies-Piétat) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64444, пошта индексі — 64800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 451 адамды құрады. Халық тығыздығы — 60,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Райко Митич
Райко Митич (Rajko Mitić / Рајко Митић; 19 қаңтар 1922 жыл, Долац, Бела-Паланка — 29 наурыз 2008 жыл, Белград) — югославиялық футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы.
1948, 1952 жылдары Олимпиадаға қатысты, екеуінде де күміс жүлдегер атанды. 1950, 1954 жылғы әлем чемпионатына қатысқан.
Белградтағы "Црвена Звезда" стадионына Райко Митичтің аты берілді.
Сілтемелер
Санат:Югославия футболшылары Санат:Югославия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ОФК ФК ойыншылары Санат:Югославия футбол жаттықтырушылары Санат:Югославия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары Санат:1952 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері Санат:1948 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері
Сендре
Сендре (Cindré) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03079, пошта индексі — 03220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 318 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,05 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Амбрюжа
Амбрюжа (Ambrugeat) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19008, пошта индексі — 19250.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 205 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,93 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Кросс-докинг
Кросс-докинг (cross — тікелей, төте, dock — док, тиеу платформасы, түйістіру) — әкелуші көлік құралдарынан жүктерді қабылдап, оларды әкетуші көлік құралдарына тікелей, яғни қоймада ұзақ мерзімді сақталуынсыз, тиеп жіберу процессі. Кросс-докинг жеткізілім тізбегінің (supply chain) құрамында логистикалық операциялар жиынтығы ретінде тауарларды қоймадан жөнелту мен жүк алушыға жеткізуді мейлінше уақытпен сәйкестендіреді. Нәтижесінде, өнімдер минималды мерзімде жеткізіледі және қоймалау үшін жұмсалатын шығындар азаяды.
Санат:Логистика
Кентау
Кентау — Түркістан облысы қарамағындағы қала, Кентау қалалық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы Түркістан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, Қаратау жотасының етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы бар.
Тарихы
Кентау қаласы Ащысай қорғасын-мырыш кен орнын игеру мақсатында; Хантағы мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. 1955 жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. 1971 жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.
Халқы
Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек гректер, немістер, корейлер, шешендерде келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.
Қала экономикасы
Кентау қаласында аты КСРО-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.
Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «Трансформатор зауыты» АҚ – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, «Экскаватор» АҚ – металл өңдеп, машина жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.
Инфрақұрылымы
Қалада Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, саябақ, кинотеатр, «Кентау шұғыласы», «Кентау» атты қалалық газеттері, жергілікті «Икар» теледидары жұмыс істейді. Кентау қаласында Халықаралық қазақ-түрік университетінің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, тау-кен металлургия колледжі, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж бар.
Танымал тұлғалары
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: Райымбек Сейтметов, Сейдолла Бәйтереков, Әшірбек Сығай, Асанәлі Әшімов, Ақбота Сейтмағамбет (КешYOU тобының экс-мүшесі). Қалада Дінмұхамед Қонаев, Сұлтанбек Қожанов сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.
Дереккөздер
Санат:Кентау