cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наваморкуэнде
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 676 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 111 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 100 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Жүзбе док
right|thumb| alt=A.|270 px|[["Жүзбе док"]]
Жүзбе док - 1) кеменің су асты бөлігін байқау және жөндеу үшін жабдықталатын имарат. Құрылымы бойынша жүзбе док  жүзбе және құрғақ болып бөлінеді. Құрғақ жүзбе док жағалауда орналасқан, бір жағымен су кеңістігімен жалгасқан, жапқыш батопортпен және қуатты сорғы қондырғысымен жабдықталған су хауызы. Кемені доктан шығару үшін хауызға су жібереді, су деңгейі ашық айдын су деңгейімен теңелген кезде жапқышты ашады. Жүзбе жүзбе док болат немесе қорапты темір бетон понтон, ара қабырғалармен бөлінген бөліктерден тұрады.Оларды суға толтырса жүзбе док суға батырылады  және кеме енетін деңгейге дейін төмендейді, суды сорып төгудің арқасында понтон қалқып шығады, өзімен қоса кемені немесе гидротехникалық құрылғыларды, имараттарды бірге көтереді; 2) сорғы станциясы имараты, бас тоған имараты, кеме құрылысы доктарының құрылымы бойынша жөндеу жұмыстарын жүргізу жүзбе докқа ұқсас болып келеді, айырмашылығы — терендігі мен жабдықтау құнының аздығында; 3) док — су айдыны жапқыштармен жабылатын портты су айдыны. Толысуы күшті порттарда жүк түсіру операциясын жеңілдетеді; 4) спилинг-док — шағын кемелерді котеріп-түсіруге арналған құрылғы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
NGC 2341
NGC 2341 — Егіздер шоқжұлдызында орналасқан Sc/P типті галактика.
Жаухан Салиев
Жаухан Салиев (1917-1970, Атырау қ.). Атырау мұнай техникумын бітірген (1939). Ұлы Отан Соғысына қатысқан. Қызыл Жулдыз, 2-ші дәрежелі Отан соғысы, «Құрмет Белгісі» ордендарымен, медалдармен марапатталған.
NGC 2341
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Жаухан Салиев
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар
NGC 2341
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 10 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2341 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 20259, UGC 3708, MCG 3-19-3, ZWG 86.6, KCPG 125A, IRAS07062+2041.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Егіздер (шоқжұлдыз)
Реттелген жиын
Реттелген жиын - элементтері арасында реттік қатынас анықталған Е жиыны реттелген деп аталады, демек, Е жиынының кез келген a және b элементтері үшін мына мүмкіндіктердің бірі орындалатын жиын: немесе а b - ның алданда (белгіленуі: а<b ), немесе b а-ның алдында (белгіленуі b<а), және транзитивтік қасиет орындалады: егер а<b және b<с болса, онда а<с болады.
Дереккөздер
Санат:Жиындар теориясы
Эмили дю Шатле
Габриэль Эмили Ле Тоннелье де Бретеиль, маркиза Дю Шатле(фр. Gabrielle Émilie Le Tonnelier de Breteuil, marquise du Châtelet, 17 желтоқсан, 1706, Париж — 10 қыркүйек, 1749 ) — француз математик және физик. Ұзақ жылдар бойы Вольтердің музасы болған.
Өмірбаяны
Габриэль Эмили Луи Николас Ле Тонельенің, барон де Брутейльдің және оның екінші әйелі Габриель-Анна де Фролейдің қызы болған. Оның әкесі Версаль сарайында Людовик XIV-тің қабылдауына шет мемлекеттердің елшілерін дайындап, оларды корольге таныстыратын болған. Париждегі барон үйі - сол дәуірдің белгілі ғылым мен өнер қайраткерлері, ағартушылары, соның ішінде Жан Батист Руссо немесе Фонтенель сияқты адамдар жиналатын орын болған. Эмилидің дарындылығын байқаған әкесі оған керемет классикалық білім берді. Ол айтылғандардан бөлек ағылшын және итальян тілдерін үйренді, шынайы ықыласымен семсерлесу, ән салу, би билеу, театр өнерімен айналысты, шпинетте ойнады. Эмили 16 жасында сарайға қабылданды. Ол өмірде көптеген жетістіктерге ие болды және оның Маркиз де Гебриандпен, маршал Ришельемен бірге жазған бірнеше шағын романдары болды.
нобай|Сире қамалы. Литография Сол уақыттарда ақсүйектер ортасында махаббатпен болған некелер сирек болды, керісінше ерлі-зайыптылар арасында келісімшарттық неке көп орын алды. Маркиз дю Шателет оның күйеуі алдындағы міндеттері үш бала туылғаннан кейін толықтай орындалды деп санады. Ол әдептіліктің шекарасынан шықпай, зайырлы әйелге арналған еркіндікке ие болды. Эмилидің бірнеше қысқа романдары көп болды, соның ішінде математик және астроном Пьер де Мопертуи және математик Алексис Клерутпен бірге жазған романдары да болды. Алайда ол күйеуімен тығыз қарым-қатынасын сақтап, онымен хат алысуды жөн көрді және кеңестерін тыңдап отырды. 1733 жылы маркиза Вольтермен танысты және оның көңілдесі болды. 1734 жылы маркиз Вольтер «Орлеандық бикештерді» құрғандығы үшін қамауға алынудан қашу үшін Парижден кетуге мәжбүр болған кезде, Эмили оны күйеуінің Шампан қаласындағы Сир-сюр-Блаздағы тозығы жеткен кішкентай қамалын пана ретінде ұсынады. Қамауға алу туралы бұйрықтың күші жақын арада жойылмайтыны белгілі болған соң, Эмили Вольтердің соңынан ерді. Он бес жыл ішінде Сир жері Эмили мен Вольтердің тұрақты мекеніне айналды, барлық сапарларынан соң олар әрдайым осы сарайға оралды. Шатле жұбайлары онша бай болған жоқ, алайда Вольтердің айтарлықтай қаражаты болған еді. Сирға көшкеннен кейін маркиза көп ұзамай Вольтердің қалауымен оның ақшасына қамалды жартылай қалпына келтірді. Сирда ғылыми зертхана мен кітапхана орналасқан жаңа КРЫЛО пайда болды. Эмили мен Вольтер ол жерде оптикалық құбылыстар мен вакуумдық ерекше құбылысты зерттеді, ал қамалдың төбесіндегі жабдықталған шағын театрда Вольтердің пьесалары қойылды. Сир жазушылар, натуралистер, математиктер кездесетін орынға айналды. Мұнда 1736-1737 жылдары Вольтер "Ньютон философиясының элементтерін" жазып шығарды.
1745 жылы Эмили Ньютонның "Табиғи философиясының математикалық негіздерін" аудара бастады және бұл жұмысы оның қайтыс болған шағына дейін жалғасты. Оның басты еңбегі шығарманы латын тілінен француз тіліне аударуда емес, Лейбниц құрған Ньютонның математикалық дәлелдеулерін және континентте танылған шексіз шағын мәндерді есептеу әдісін кіріктіруде еді. Сонымен қатар дю Шатле Ньютонның мәтіндерін түсініктемелерімен жеткізіп отырған. Ол «қозғалыс мөлшері» терминін (Ньютон оны масса мен жылдамдықтың көбейтіндісі деп атаған) жылдамдық квадратының массаға көбейтіндісіне (Лейбництің кезінде ол «тірі күш» деп аталған) көбірек сәйкес келеді деп дәлелдеді. Бірақ ол сол кездегі ғылыми қауымдастықты осы тұжырыммен келісуге мәжбүр ете алмады. Көп жылдар өткеннен кейін ғана ескі терминдер сәтсіз деп танылып және олардың орнына «импульс» пен «кинетикалық энергия» сөздерін қолданды.
1737 жылы ол «От туралы шығарма» атты қолжазбасын шығарды, онда ол инфрақызыл сәулелену туралы заманауи идеяларға ұқсас идеяларды білдірді. 1738 жылы дю Шатле мен Вольтер ерікті түрде Франциялық Акамедия жариялаған "От туралы ең жақсы жұмыс" атты байқауға қатысты. Шығармалар жасырын түрде жарияланғандықтан, байқауға әйел адам да қатыса алды. Сыйлық швейцариялық математик Леонард Эйлерге табысталды, дегенмен 1744 жылы дю Шатленің «От туралы шығармасы» Академия атынан басылып шықты. 1746 жылы дю Шатле Болон ғылым академиясының мүшесі болды (Париж академиясына әйелдер қабылданбады).
1759 жылы Клеро "Табиғи философияның математикалық негіздерінің" аудармасын Вольтердің алғысөзімен жариялады. Бұл Ньютон шығармасының бүгінгі күнге дейінгі жалғыз французша аудармасы болып табылады. Дю Шатленің Вольтермен жазысқан жүзге жуық хаттарының көп бөлігі жоғалып кетті. Санкт-Петербургте Вольтердің қағаздарында дю Шателет жазған (жарияланбаған) үш жүзге жуық шығармалары сақтаулы тұр.
Сілтемелер
Санат:1706 жылы туғандар Санат:Француз математиктері Санат:Француз физиктері Санат:Жазушылар Санат:Аудармашылар Санат:Парижде туғандар Санат:10 қыркүйекте қайтыс болғандар Санат:XVIII ғасыр философтары
Валай (Франция)
Коммунаның INSEE коды — 27667, пошта индексі — 27300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 379 адамды құрады. Халық тығыздығы — 70,58 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Қызыр пайғамбар мұнарасы
300px|thumb|Қызыр пайғамбар мұнарасы Қызыр пайғамбар мұнарасы (18–19 ғасырлар) – сәулет өнері ескерткіші. Сайрам ауданында орналасқан. Күйдірілген кірпіштен тұрғызылған минарет – Оңтүстік Қазақстанға тән мұнаралы құрылыстар қатарына жатады. Тұрғызылған кездегі биіктігі 10,5 м болса, кейіннен жер сілкінісінің нәтижесінде біраз бөлігі құлаған. Қазіргі кезде құрылыстың сақталған бөлігінің биіктігі 5 м шамасында. Табанының диаметрі 2,9 м. Мұнараның жоғарғы бөлігі өрнектеліп қаланған кірпіштерден және жан-жаққа қаратылып салынған аркалы ойықтардан тұрады. Жоғары шығатын баспалдақ ағаш тіреулер мен ортасындағы кірпіш тірекке бекітілген.
Сілтемелер
Санат: Қазақстан тарихы Санат:Түркістан облысы Санат: Мұнаралар
Төменгі Чумандай
Төменгі Чумандай — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Икса өзенінің сол жағалауынан 106 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Чулым өзенінің құйылысынан Кеть өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Чулым, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ажар Ахметқызы Жұбанова
Ажар Ахметқызы Жұбанова (1941 жылы 5 сәуірде Алматыда туған) — биолог ғалым. Биология ғылымдарының докторы (1995), профессор (1996). ҚР Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі (2008 жылдан). Қазақстан Білім Беру ісінің Құрметті қызметкері (2006).
Ғылыми шығармашылығы
Ажар Ахметқызының Қазақстандағы жоғарғы білімді қайта құруда еңбегі зор, «Биотехнология», «Экология» және «Медико-биологиялық - icі» типтік бағдарламаларын сараптауда окыту әдістемесін және тәрбиелеу жұмыстарының тиімділігі үшін жаңа оқыту формасын енгізуге, әдістемелік оқыту кұжаттарын дайындауға атсалысты. Орыс және қазақ тілдерінде эдістемелік окыту кұралдарын, ядролық физика Институтымен 6ipirin жүргізген «Экологиялық дүрбелелеңнен кейінгі топырак биоремедиациясы» курсының бағдарламаларын жазды.
Дереккөздер
Санат:Профессорлар Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің биология-топырақтану факультеті түлектері Санат:Қазақстан биологтары Санат:Биология ғылымдарының докторлары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Ауыр атлетикадан әлем чемпионаты 1911
Командалық есеп
Санат:Аустриядағы ауыр атлетика Санат:Ауыр атлетикадан әлем чемпионаттары Санат:1911 жылғы ауыр атлетика
Радиорелейлік станция
Радиорелейлік станция — радиорелейлік желі құрамына кіретін қабылдаушы-таратушы станция. Олар арқылы көп каналды байланыс жүргізіледі және теледидар бағдарламалары беріледі. Радиорелейлік станциялар аралық, тораптық және соңғы станцияларға бөлінеді. Аралық станциялар күшейткіш ретрансляторлар қызметін атқарады және олардың жұмысы тораптық немесе соңғы станциялардан автоматты түрде басқарылады.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Файлдарды басқару
Файлдарды басқару (Управление файлами; file control) — файлдарды жалпы басқарумен, яғни қосалқы жадқа орналастырумен, файлға қатынас құруды бақылаумен, резервтік көшірмелерді жазумен және анықтамалықтар жүргізумен байланысты программалық процестер. Файлдарды басқарудың негізгі міндеттері, әдетте, операциялық жүйелермен орындалады, ал қосымша міндеттер файлдарды басқару жүйесімен атқарылады.
Вильводе
Вильводе (Villevaudé) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена және Марна департаментінде орналасқан. Торси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,29 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1717 адамды құрады. Халық тығыздығы — 207,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена және Марна департаментінің коммуналары
Манталло
Манталло (Mantallot) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,76 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22141, пошта индексі — 22450.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 197 адамды құрады. Халық тығыздығы — 71,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Джульяно-ин-Кампанья
Джульяно-ин-Кампанья (Giugliano in Campania) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Неаполь провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 105 951 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 1127 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 94 км² шамасында. Пошта индексі — 80014.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giuliano. Жыл сайынғы мерекесі — 9 қаңтар.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Жак Деррида
thumb|right|200px|
Жак Деррида ( Jacques Derrida, 15.07.1930 жыл, Эль-Биаре, Алжир - 08.10.2004 жыл, Париж) - идеялары әсіресе адамзат тілінің методологиясымен бірге әлеуметтанудың бірқатар салаларындағы ойға әсер еткен француз философы.
Ол қазіргі заман француз деконструкциялау ағымының көрнекті өкілі, маңызы ескірмеген және ең көп талас тудырған, батыстық мәдениеттерде шығармалары өте көп оқылатын ойшылдардың бірі. Ол өз өмірінде 40-тан артық монография, жүздеген мақалалар жазған. Ол қазіргі заманғы гуманитарлық салалардың бәрінде дерлік, мысалы антропология, тарих, лингвистика, әлеуметтік лингвистика, саясаттану, феминизм, балалар құқығы секілді көптеген салаларға әсер еткен. Оның шығармалары Еуропа, Латын Америкасы және басқа құрлықтарда көбірек оқылды және батыс философиясына қатысты зерттеулерде оның идеяларына талдау жасау маңызды орында тұрады. Әсіресе онтология, гносеология (әлеуметтік гносеология), этика, эстетика, герменевтика, көркемөнер салаларындағы ықпалы біршама жоғары болды. Жак Дерриданың философиялық идеялары архитектура (деконструкциялық форма), музыка, өнер салаларында тіке қолданылған. Дерриданың өзі тірі кезінде деконструкцияның ұстазы ретінде «мол мұраны артыма қалтырдым» деп айтқан екен. Өмірінің кейінгі кезеңдерінде ол этика және саясат тақырыбындағы мәселелерге назар аударған және ол жазған кітаптар ұқсамаған, тіпті қарама-қарсы саяси қозғалыстарға дейін әсер етіп, оны таласқа толы түрлі-түсті адам етіп көрсеткен.
Өмірбаяны
Бұлар Дерриданың ең таңдаулы шығармалары есептеледі. Оның бұдан басқа
Нәсілшілдікті тамырынан сынау
Дерриданың деконструкциялау ілімі расизмге (нәсілшілдікке) негіз болған батыстық рационалды мәдениет жүйесін сынау және аударып тастауға негізделген. Мұндағы дәстүрлі батыс мәдениеті деп отарғанымыз батыстық метафизика (физика шеше алмайтын мәселелерді шешуге талпыну) мен онтология (болмыс, түпнегіз туралы ілім) дәстүрі, әсіресе соның ішінде батыстық ойдың арғы негізін белгілеген логоцентризм (logocentrism) мен фоноцентризм (phonocentrism) есептеледі.
Батыс мәдениеті адам ақылы мен еркіндігін, этикасы мен жеке тұлғалығын көбінесе дуализм (қарама-қайшылық, екі бастама) бойынша сипаттайды. Логоцентризм мен фоноцентризмнің адамды шектеуі мен тежеуі себепті белсенді, еркін, сезімтал адам жоғалып, нәсілшілдік пен өшпенділікке толы біртүрлі адам пайда болды. Аталған рационализм тұлғаның ақылдық үстемдігі мен сөйлеу үстемдігі орнын арттырып, адамның табиғат және объективті әлем алдындағы асқынуын туғызады, басқа адам мен қоғам алдындағы расизм (нәсілшілдік) пиғылын күшейтеді. Батыс расизмі "батыс мәдениеті басқа мәдениеттерден үстем" деген пікірге негізделген әрі батыс мәдениеті арқылы басқа мәдениеттерді түзету, емдеу, жуу, жою, тазарту зорлығына талпынады. Деррида "батыста (ақ нәсілділерде) керемет ағарту қабілеті бар!" деп мазақтаған болатын.
Логоцентризм мен фоноцентризмді сынау
Логоцентризм мен фоноцентризм бір нәрсенің екі жағы іспетті. Логоцентризм дегеніміз ЛОГОС негіз етілген идея. Логос сөзін ең алғаш ежелгі грек ойшылы Гераклит қолданған, ол: "Логосты білсең бәрін білесің", Тіпті Зевс те логосқа бағынады" деген секілді көптеген нақыл сөздер қалтырған.
Логос сөзінің әдетте ақыл, логика, сөз, ақиқат, тек (тектілік деген де осыған қатысты) қатарлы мағыналары бар. Яғни, "әлемде бір логостық негіз бар, барлық нәрсе содан бастау алады, бәрі соған бағынады, соны тану бәрін тану болады, соның заңы барша заңның незігі" деген идея логоцентризмнің негізгі ойжелісі есептеледі.
Антикадан жеткен дәстүр
Батыс мәдениеті Сократтан басталып, христиандық орта ғасырды бастан кешіріп, бүгінгі күнге жеткенше логоцентризм мен фоноцентризм бойынша дамыған. Платонның айтуы бойынша, идея мен логос бір нәрсе. Идея дегеніміз рухтың үн қатпауы, рухтың өз-өзімен үнсіз сөйлесуі болса, ал үн қатқаны – логос (сөз, үкім, қисын, логика) болмақ. Платон адамның ақылды (рационалды) өзем (субъект) екенін белгілеп қана қоймай, сөйлеудің логостық алғышарты туралы да айтты - сөйлеу логикаға бағынуы керек.
Антикалық заманнан бастап гректер өз ұлты қолданған грек тілін бірден-бір "үйлесімді" тіл деп есептеп, ал грекше сөйлемейтін халықтарды түгел "жабайылар" мағынасындағы варварлар дегені мәлім. Варвар деген "сөйлемейтін", "шүлдірлеп сөйлейтіндер" деген мағынаға да ие. Христиан діні басталған кезде антикалық мәдениет ықпалын пайдаланып, Исаның шәкірті Иоанн жазған "Иоанн інжілінде" былай деп бастайды: "Алғашында логос болды, логос тәңірімен біртұтастанды, логос дегеніміз тәңірі". Мұндағы логос айту және ақиқат мағынасында. Яғни, бір тұрғыда Тәңірінің ақиқаты, енді бір тұрғыда Тәңірінің сөзі.
Гректер ақылға сай келетін идея мен логос бір нәрсе деп қарады. Бұл рационалды, логикалы ерекшелікке ие грек мәдениеті болып дамыды. Ал, Қытай философиясындағы Дао термині де дәл осындай мағына береді. Ол әлемнің ең арғы мәні, ең алғашқы бастама, ең табиғи заңы деген сөз. Дегенмен, қытай Даоының Еуропалық Логос сөзінен айырмашылығы, Дао бәрін білмейеді, яғни ол саналы емес, демек ол сөз айтпайды, тек орындатады. Әсіресе Еуропа мәдениетінің бір тамыры болған ежелгі Еврей мәдениетінің ерекшелігі бойынша Логос бәрін білетін және сөйлейтін нәрсе. Әрине, бұл түрдегі ойжеліден діни мәдениет басталған.
Сөйлеу және жазу
Дерриданың пікірінше, логоцентризм мен фоноцентризм ақиқат пен мәннің бар болуына (presence) сенім артып, ақылмен сөйлейтін тұлға образын жасауға тырысты, адамды ақылды жан деп есептеп, ақыл арқылы оның іс-әрекетті таңдау мүмкіндігін шектеу амалын жасады. Бұл жамандықтан сақтану, адамның бұзылуын болдырмау үшін деп түсіндірілді. Дерриданың ойынша батыстың бұл метафизикасы ойдан құрастырылған жасанды нәрсе, сондықтан дәстүрлі мәдениетке деконструкциялау әдісін қолданып, оның бойындағы тым ақылды сандырақтарды сығып алып тастау керек.
Деконструкциялау
thumb|right|200px|Деконструкциялау Деконструкциялау - сөзбе сөз мағынасы "құрылымды бөлшектеу", "құрылымды сөгу" деген мағынада болып, Деррида бастаған Деконструкция ағымының тірек сөзі, негізгі әдіснамасы есептеледі. Дегенмен бұл сөз алғаш рет Мартин Хайддегердің әйгілі Болмыс және уақыт еңбегінде deconstruction формасында ыдырату, жәркемдеу, түсіндіру мағынасында қолданылған. Жак Деррида бұл негізде оған тағы жоғалту, түйіншектендірмеу, өзгешелендіру мағыналарын қосты.
Деконструкция көп мағыналы, күрделі сөз. Тек бір түрлі түсіндірумен деконструкцияның мағынасын түгел қамту мүмкін емес, және бұл деконструкциялау әдіснамасының негізгі рухына қайшы. Онда кез келген ұғым адамға әр рет өзінің әртүрлі қабатын ашып отыруы керек. Деконструкция әрі жасампаз герменевтика (hermeneutics), әрі өзгешелену (differance). Дерриданың өзгешелік бойынша деконструкциялау амалын жасампаз түсіндіру (герменевтикалау) әрекеті деп атауға да болады. Оның ойынша, барлық түсіндіру әрекеті мәтіннің (text) алғашқы шығармашылығынан бұрын және өзгеше, яғни оқу дегеніміз қате оқу (reading is mis-reading) болмақ. Демек, деконструкцияны түсіну үшін міндетті түрде өзгешеленуді түсіну керек.
Өзгешелену
Өзгешелену (differance) үздіксіз өзгешелік (difference) қалыптастыратын еркін ойын, немесе көрсетілім, қойылым, ол өзгеше болу атаулының басталу көзі (differentiating origin of differences). Ол қайнардың өзгешелігі (originary differance) туғызған өзгешелену, бірақ бұл қайнар мәңгі толысып тоқтамайтын күрделі нәрсе, сондықтан қайнар (origin) сөзі сай келеді деуге де болмайды. Дерриданың өзгешелену идеясы Фридрих Ницшеден, Зигмунд Фрейдтен, Мартин Хайдеггерден, Ж.Лаканнан, Леви-Стросстан шабыт алғаны анық. Өзгешелену бейне бөтен санасыздық (alterity of the unconscious) шүңеті секілді; ол рационалды да, Феноменологиялық та емес, ашық саналық, немесе нақты осындағы бар болу да емес, ол бейне Ф.Ницшенің билік еркі, З.Фрейдтің жасырын санасы секілді санасыз еркін ойын алаңы іспетті. Барлық рационализм мен метафизика түгелдей осы түрдегі өзгешеленудің ойын өрнегі ғана. Дегенмен, батыс метафизикасы жасанды негізге құрылған. Философия сол жасандылықты жойып, өзгешелену әлеміне енуі керек. Бірдейлік рационалды философияның ерекшелігі болса, өзгешелену ту бастағы қайнардан басталған шынайылық. Батыстың дәстүрлі метафизикасы дуализм (екі жау) түріндегі ойлау амалына дағдыланып, заттарды бір-бірінен ажыратып, ал оны қатып-семдіріп, уақыт бойындағы өзгешелену өзгерісін тұншықтырып, затты оның өзімен бірдей етуге тырысты, – міне бұл рационализм жасандылығы.
Өзгешеленуде дуализмдік қарама-қайшылықтағы кез келген шама өзінің қарсы жағына ауысуы керек, және ол ендігі жерде екінші бір мағынаның созылуы болады. Сондықтан рационализмдегі дуализм тек теориялық жасандылық қана. Өзгешелену бір сөз (word), не белгінің (sign) кезекте өмір сүріп отырған мағына мен ақиқатты көрсетуі емес, ол жасырын қалтарысты бөліктегі көп түрлі мағыналардың мынауынан анауына ауысудың мүмкіндігін көрсетеді. Тіл арғы логостық мәннің ырқындағы нәрсе емес, өзгешелену ойыны барысында өздігінен пайда болатын және жаратылатын табиғи құбылыс қана.
Мұнда бір атап өтерлігі, Деррида өзгешелену (differance) делінетін қос мағыналы сөз арқылы фоноцентризмдік «біртұтастық» сөзінің орнын бастырды. Өзгешеленуде екі негізгі мағына бар: бірі уақыт жағындағы іркілу, екеншісі айырмашылық. Яғни, ол уақыт іркілісін туғызған айырмашылықтың ерікті (ойын) әрекеті, және бір жағынан айырмашылықтың нәтижесі. Өзгешелік өзгешеленудің уақыттағы іркілуінен пайда болады, демек өзгешелену үздіксіз өзгеретін мағына туғызады, немесе мұнда мағынаның қозғалысы жөңкіледі. Жазудың бұлдырлығы мен бөтен мағыналылыққа орай өзгешелену ойыны текстің жасампаз түсіндірілуіне ұласады. Ол толық еркін, шексіз (bottomless), шахмат ойыны (chessboard) секілді мағынаның жаңалануы. Дегенмен Деррида жазу мен өзгешелену арқылы мәннің өзгерместігі теориясын бүлдіргенімен, мәннің қатал уәжділігіне қарсы сөз айтпаған секілді.
Ықпалы және бағалануы
Деррида қазіргі заман идеялық ағымдарға үлкен әсер етсе де, кейбір қарсылықтарға да ұшырады. Бір рет Деррида мен Гаддамер ортасында пікірталас болғаны белгілі. Гадамер дискуссияда өзара түсіну және түсінісуге талпыну аңсары болады десе, Деррида келіспей, бұл түрдегі өзара түсіну мен түсінісуге тырысушылдықты «Осындағы Метафизиканың» әләулайы, түсінудегі мән қайткен күнде ұғымдық нәрсе болады деп есептеді. Дерриданың ойынша герменевтикалық түсіну әдісін айтпағанда, ең негізгі әдіс деконструкциялық түсіну әдісі болмақ.
Дерриданың идеясы бастан ақыр тартысқа толы болды. Оның идеялары ағылшындық (Англия мен АҚШ) анализ философиясымен еш отаспағандықтан, АҚШ-тың философия мектептері оны мойындағысы келмеді. Оның идеясының кейбір жаңа замандық қозғалыстарға дейін ықпал етті, мысалы тіпті феминизм, көгілдірлерге қарсылық қозғалысы, негірлер қозғалысы, хайуанат құқы секілділерде де жаппай қолданылды. Бірақ дәстүрлі философиялық бағыттағылар оны мойындағысы келмеді, оны бүлінген Еуропаны одан сайын бұзу деп түсінді. Тіпті «Дерриданың еңбектерінің еш ғылыми құны жоқ, бар болғаны ол Париждік моданың бір түрі ғана» деушілер де табылды.
Деррида қайтыс болғанда Франция президенті Жак Ширак былай деп көңіл айтқан болатын: «Ол (Деррида) арқылы Франция әлемге өзінің тағы бір ұлы идеясын ұсынды. Ол нағыз жер шарының азаматы болуға толымды тұлға болатын».
Қосымша
Деррида жаһандануды табиғи, болмай қоймайтын процесс ретінде бағалайды. Ол әлеуметтік өзгеріс белгілі тарих қажетпліктен туындайды және ол адам баласын өзгертуге алып барады дейді. Сондықтан да Деррида өз кітабының атауына мынадай ұран пайдаланады: 'космополиттер, қозғалыңдар!'' (1997). Ол жаһандану процесін қолдан жасалған (табиғатқа қайшы) деп қарамайды және оны бәрін жоятын рахымсыз жойқын күш деп те танымайды. Ол осы процеске атсалысуға шақырады: "жаһандану дәуірі адамының алдында тұрған басты міндет - өзін жаңа әлеммен қоршау". Жаһандануды ұлттық, мемлекеттік құқық шеңберінен шығарып, құқық дамуының табиғи процесі ретінде қарастырады ("Космополитизм тұрғысынан қарағанда философияға құқықтың болуы", 1997). Сондықтан да ол қазіргі әлемнің үш мәселесін - жаһандануды, космополитизмді және құқықты байланыстырып қарастырады. "Космополитизм және кешірім" (2001) деген басты еңбегінде Деррида жаһандану үшін бүгінгі өмір сүріп отырған құқықтық кеңістіктің күші, бұл кеңістік қаншалықты біртұтастанатындығы мәселелері маңызды емес, бастысы біркелкі мәдениеті, дәстүрі, құқы бар орталықтандырылған әлем жоқ жағдайда біз өз құқымызды қорғау үшін неге арқа сүйей аламыз, соны анықтауға тырысады. ''
Сілтемелер
Санат:15 шілдеде туғандар Санат:1930 жылы туғандар Санат:Алжирде туғандар Санат:9 қазанда қайтыс болғандар Санат:2004 жылы қайтыс болғандар Санат:Парижде қайтыс болғандар Санат:Ұйқы безі обырынан қайтыс болғандар Санат:Франция философтары Санат:XX ғасыр философтары Санат:Франция социалистері Санат:Аударматанушылар
Актуализация
Актуализация - Б.Г. Ананьев (1907-1972) және оның оқушылары енгізген, психикалық құбылыстың потенциалды деңгейден көкейтесті деңгейге немесе онша көкейтесті емес деңгейден аса көкейтесті деңгейге ауысуы іспеттегі ұғым.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Педагогика Санат:Терминология
Институттық инвестор
Институттық инвестор (Institutional investor) — заңды тұлға, пайда табу үшін құнды қағаздарға, жылжымайтын мүлікке (жылжымайтын мүлікке хұқысымен қоса) салатын пұлы (пайы, жарна ретінде) бар адам. Институттық инвесторларға инвестициялық қорлар, зейнетақы қорлары, сақтандыру ұйымдары, несиелік ұйымдар (банктер) жатады. Институттық инвесторлар әдетте үлкен акция пакеттерімен сауда жасайтын Нью-Йорк қор биржасындағы саудагерлердің жартысына жуығын құрайды.
АҚШта Білікті институттық инвестор (Qualified Institutional Investor) деген де ұғым бар.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қор нарығы Санат:Қаржы салымдары
Репорт
Репорт (франц. report)
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы Санат:Банк терминдері
Всеволод Сафонов
Все́волод Дми́триевич Сафо́нов (1926 — 1992) —кеңес мен киноның актері.Ресейдің еңбегі сінген әртісі(1974).
Биография
В. Д. Сафонов 9 сәуірде 1926 жылы Мәскеуде туған. Всеволод Б. В. Щукин атындағы театр училищесің бітірді (1949).
1949 жылдан бастап Кмерный театрында жұмыс істеген,ал 1950 жылдан -Сатира театрында,1952 жылы-кеңес әскерлер тобының театрында,ал1955 жылдан-"Ленфильм" киноактер студиясында,1958 жылы-киноактер театр-студиясында.
Всеволод 6 шілдеде 1992 жылы қылтамақтан қайтыс болды.Ол Мәскеу қаласында Хованск зиратында жерленген.
Әйелдері-режиссер Валерия Ивановна Рублёва (1928 — 2012), актриса Эльза Ивановна Леждей (1933 — 2001). Қызы— әйгілі актриса Елена Сафонова.
Санат:1926 жылы туғандар Санат:1992 жылы қайтыс болғандар
Деңгей беттері
Деңгей беттері - u(x,y,z) скалярлық өрісте u(x,y,z)=C теңдеуі арқылы анықталған беттер; бұл функция үшін бір нүктеде бәрі бірдей нөлге айналмайтын дербес туындыларының бар болу шарты табиғи талап. Әрбір деңгей бетіне С тұрақтысының бір мәні сәйкес келеді. Қарастырылып отырған өрістер аймағы осы деңгей беттерімен, әр нүктесі арқылы тек кана бір деңгей беттері өтетіндей етігі толтырылған. Деңгей беттері өзара қиылыспайды. Скалярлық өрістің әр нүктесіндегі градиенті, осы нүкте арқылы өтетін деңгей беттері аталған нүктедегі нормалімен бағыттас болады.
Дереккөздер
Санат:Математика
Петропавловка (Мелеуз ауданы)
Петропавловка — Башқұртстанның Мелеуз ауданындағы ауыл, Денис ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 222 адамды құрады. Пошта индексі — 453881, ОКАТО коды — 80241835004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
NGC 6802
NGC 6802 — Vulpecula шоқжұлдызында орналасқан III1m типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 11 шілдеде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6802 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 114.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Vulpecula (шоқжұлдыз)
Уильям Макмастер Мердок
Уильям Макмастер Мердок — (William McMaster Murdoch; 28 ақпан 1873 жыл — 15 сәуір 1912 жыл) — шотланд теңізшісі, "Титаник" экипажының мүшесі, капитанның бірінші көмекшісі. "Титаник" апатында қайтыс болған.
Өмірбаяны
Шотландияның Далбатти қаласында дүниеге келді. Ол Самюэл Мердоктың төртінші ұлы. Әкесі де теңізші болған, теңіз саудасының капитаны ретінде қызмет атқарған. Уильям да әке жолын қуып, теңізші болуды армандаған.
Мектепте және Ливерпульдегі жоғары оқу орындарын бітіріп, 1896 жылы 23 жасында магистр дипломын алған. 1897-99 жылдары Нью-Йорк пен Шанхай арасына қатынаған J.Joyce & Co кемесінде капитанның бірінші көмекшісі болды. 1900-12 жылдары «White Star Line» компаниясындағы кемелердің бірінші көмекшісі боп қызмет атқарды. Атап айтқанда, Мэдик (1900 — "Титаниктегі" қызметтесі Чарльз Лайтоллермен бірге), Руник (1901—1903), Арабик (1903), Кельтик (1904), Германик (1904), Океаник (1905), Седрик (1906), Адриатик (1907—1911) және Олимпик (1911—1912).
Титаник апатында
1912 жылы 14 сәуір күні кешкі сағат 23:40-та "Титаник" айсбергке соқтығысқан кезде Мердоктің кеме руліндегілерге нақты қалай бұйрық бергені жайлы әр түрлі мәліметтер бар. "Солға бұр" немесе "артқа қарай" деді ме, ол жайлы жорамалдар көп. Кемедегі адамдарды эвакуациялау кезінде Мердок белсене жұмыс істеді, бірақ оның қандай жағдайда қайтыс болғаны тағы белгісіз. Оны соңғы рет кеме шөгуге 20 минуттай қалғанда қоймадағы қайықтардың біріне адам отырғызып жатқанда көргендер бар. Ары қарайғы тағдыры белгісіз. Барлық айғақшылар оны өз-өзін атып өлтірген "Титаник" офицерлерінің бірі ретінде жорамалдайды. Өз-өзін атып өлтіргендер Джеймс Пол Муди, Генри Уайлд және Уильям Мердок үшеуінің бірі, бірақ нақты қайсысы екенін ешкім дөп басып айта алмайды.
Қалай болғанда да, апатта қайтыс болған 1500 адамның бірі осы - Мердок.
Ескерткіш
Туған қаласы Далбаттиде Мердокқа арнап мемориал ескерткіш қойылған. Және оның атында ашылған қайырымдылық қоры бар.
Кинематография
"Титаник" жайлы түсірілген фильмдерде Уильям Мердоктің рөлін сомдаған актерлер.
Сілтемелер
Санат:Титаник жолаушылары және командасы Санат:Титаникте қайтыс болғандар Санат:28 ақпанда туғандар Санат:15 сәуірде қайтыс болғандар
Утюга
Утюга — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ежуга өзенінің оң жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вага өзені. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Итабира
Итабира (Itabira) — Бразилиядағы қала, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итабира экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 107 721 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 256,496 км² шамасында. Халық тығыздығы — 85,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1848 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Көктерек (Алматы облысы)
Көктерек — Алматы облысы Іле ауданы, Байсерке ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Өтеген батыр кентінен солтүстік-батысқа қарай 7 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 454 адам (218 ер адам және 236 әйел адам) болса, 2009 жылы 566 адамды (283 ер адам және 283 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Іле ауданы елді мекендері
Мария Васильевна Брандт
Брандт Мария Васильевна (7.10.1897, Мәскеу қ. – ө.ж.б., сонда) – актриса, Қазақстанның еңб. сің. артисі (1938). Саратов консерваториясының драма класында оқыған (1917 – 19). 1937 – 61 ж. Мемл. акад. Орыс драма теaтрында актриса болып қызмет етіп, сан алуан жанрдағы спектакльдерде ойнады. 1958 ж. Мәскеуде өткен қазақ әдебиеті мен өнерімен онкүндігіне қатысты. Киноға түскен. "Құрмет белгісі" орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:актерлер
Гидравликалық қозғалтқыш
Дереккөздер
Санат:Қозғалтқыштар
Гидравлический двигатель
Мұнайлы-газды алап
Мұнайлы-газды алап - көмірсутектер түзіліп, жатынға жиылған және сақталған шөгінді таужыныстардан құралған, жер қыртысының қазіргі құрылымында байқалатын ойыс. Мұнайлы-газды алапқа қалыңдығы 1000-1500 м-ден астам шөгінді таужыныстар жиылған аймақтар жатады. Бұлардағы мұнай мен газ шоғырларының қалыптасу ерекшеліктеріне қарай платформалық аймақтарда, қатпарлы аймақтарда, платформа мен қатпарлы аймақтардың ұштасуы аралығында орналасқан мұнайлы-газды алаптарды ажыратады.
Дереккөздер
Санат:Мұнай
IC 2746
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3090990.
Сыртқы сілтемелер
IC 2746 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Голономдық байланыстар
Голономдық байланыстар - теңдеуінің кұрамында жүйе нүктесінің координатасының туындысы болмайтын механикалық байланыстар.
Дереккөздер
Санат:Механика
Пьеве-Порто-Мороне
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2598 адамды құрайды. Халық тығыздығы 162 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 27017.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Серік Жамбылұлы Шәпкенов
Серік Жамбылұлы Шәпкенов (29 шілде 1979, Қаратөбе ауылы, қазіргі Батыс Қазақстан облысы) — қазақстандық мемлекеттік қайраткер, 2022 жылдан бері Атырау облысының әкімі.
Бұрын Шәпкенов Қазақстан Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі (2021–2022) және Атырау қаласының әкімі (2016–2018) болған.
Өмірбаяны
1979 жылы 29 шілдеде Батыс Қазақстан облысы, Қаратөбе ауданының Қаратөбе кентінде дүниеге келді. М. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің экономикалық кибернетика факультетін бітірген (2000), экономист-математик.
Отбасы
Үйленген. Жұбайы - Шапкенова Анар Асыланбайқызы, үй шаруасында. Ұлдары - Жамбыл Темірлан Серікұлы, Жамбыл Әлібек Серікұлы.
Дереккөздер
Санат:Қаратөбе ауданында туғандар Санат:Атырау әкімдері Санат:Қазақстан министрлері Санат:Қазақстан еңбек және халықтары әлеуметтік қорғау министрлері Санат:Атырау облысының әкімдері Санат:Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті оқытушылары Санат:Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті түлектері
Итқара
Итқара – баспана. Итқаракөшіп-қонғанда немесе жаугершілік кезінде күннің аптабынан, жауын-шашыннан қорғану үшін жасалған. Ол үшін екі керегені алады да басын қусырып байлап, үстіне туырлық жабады; 2) суағар ретінде қолданылатын әдіс. Қазіргі уақытта құрылыс істерінде ғимарат төбесі су жинамас үшін Итқара әдісі арқылы қиғаштап жабады. Сондай-ақ, шөп үйгенде су өтпес үшін  Итқара жасалынады.
Мақсот Салиев
Мақсот Салиев (1946, Атырау қаласы). Уфа мұнай институтын бітірген (1973).
Тайлэр (Миннесота)
Тайлэр (Tyler) — Миннесота штатының Lincoln округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Bugatti Veyron
Bugatti Veyron 16.4|500px|оңға Bugatti Veyron EB — бұл Volkswagen Group неміс автомобиль және француздық Bugatti компаниясы шығаратын орта қозғалтқышты спорттық автомобиль. Бұл Bugatti-дің атын аңызға айналған жарыс жүргізушісі Пьер Вейроннан алады. Bugatti EB 110 мұрагері - Bugatti Chiron-нің ізашары.
Аэродинамикалық
Bugatti Veyron-да жүргізуді басқару үш түрлі сатыда жүзеге асырылады: стандартты, үстемдік және максималды жылдамдық.
Стандарт: Стандартты режим оңтайлы аэродинамиканы 180 км/сағ дейін қамтамасыз ету үшін іске қосылады. Автомобильдің алдыңғы және артқы биіктігі 115 мм. Осылайша Вейрон 2,6 секундта 0-ден 100-ге жетеді.
Үстемдік: 180 км/сағ-тан 375 км/сағ-қа дейін автокөліктің күшін арттыру үшін үстемдік режимі іске қосылады. Көліктің алдыңғы биіктігі - 90 мм, артқы жүру биіктігі 102 мм. Сонымен бірге диффузорлардағы ауа каналдары 8° бұрышпен іске қосылады. Сонымен қатар, артқы қанаттардан ол жоғарғы жағында 16° және төменгі жағында 27° бұрышта орналасқан. Осылайша, максималды қысым күшіне қол жеткізіледі.
Максималды жылдамдық: Ең жоғары жылдамдыққа жету үшін сағатына 375 жоғары жылдамдық режимі қосылады. Көліктің алдыңғы биіктігі - 65 мм, артқы жүру биіктігі 70 мм. Диффузорлар және төменгі артқы қанат жабылады. Жоғарғы артқы қанат тек 3° бұрышта қалады. Бұл режимді іске қосу үшін көлік құралы «Максималды жылдамдықты ауыстырып-қосқышпен» жұмыс істеуі керек.
Көлік құрылымы және бекітілуі
Вейрон үш түрлі бөліктен тұрады, олар «Айналмалы шасси» деп аталады: Алдыңғы ұшы, монокук (қабық) және артқы шасси.
Алғы жақ
Фронтальды құрылымның негізгі функциясы - көптеген автокөлік компоненттерін орналастыру, сонымен бірге апаттардан оңтайлы қорғаныс. Соқтығысқан кезде монококтың деформациялануы мүмкін емес болғандықтан, соқтығысудың барлық энергиясы алдыңғы ұшында таратылады. Шамамен деформацияланатын жолаушылар салоны бар; экструдталған алюминий көп камералы профильдер әдейі деформациялануы мүмкін бал аралар түрінде жасалған. Алдыңғы ось алдыңғы және монохроматикалық бөлімдер арасында орналасқан. Алдыңғы көлденең байлау қосылыстары, тұрақтандырғыш және рульдік беріліс қондырғысы осы бөлімде орнатылған.
Алғы жақ; Оған ауаға сұйық салқындатқыш, стартер батареясы, багаж бөлімі, алдыңғы осьтің дифференциалды және рульдік жүйесі кіреді. Алдыңғы жапқыш - бұл барлық бөліктерді орналастыратын алдыңғы бөліктің құрылымдық элементі.
Монокок (қабық) бөлімі
«Монокок» термині бір бөлікте өндірілген бір үлкен денеге қатысты. Вейрон көміртекті талшықты монокукты қолданды. «Препрег» термині өндіріс барысында шайырмен алдын-ала сіңдірілген көміртек талшықты табақшалардың өндіріс процесінде кез-келген қосымша шайырларды қосуды талап етпей қолданылғанын білдіреді. Монококтың екі жағында сэндвис тәрізді құрылым бар, олар алюминий ұялы өзекшелерімен және көміртек талшықты тақталарымен жабылған.
Оның негізгі компоненттері: жанармай жүйесі (резервуардың құю бөлігін қоспағанда), жанармай құятын резервуар (монококаның артқы жағында орналасқан), артқы крест қосылыстары, басқару панелі, руль бағанасы, тежегіш сервосы мен педальдары, негізгі тежегіш цилиндрі мен ауаны салқындату жүйесі.
Артқы шасси
Ол екі түрлі бөліктен тұрады, артқы көміртекті талшық құрылымы және артқы металл құрылымы.
Артқы көміртекті талшық құрылымының мақсаты - монокуктың жоғары артты бұралу қаттылығын артқы аспалы шыбықтар бекітілген жерге дейін толықтай сақтау. Артқы металл конструкциясында ол алдыңғы жағындағыдай күйреуге қарсы оңтайлы мүмкіндіктер береді. Турбогенератордың зарядтау және сору жүйесінің арқасында бұл бөлімде авиациялық класстағы тот баспайтын болат, үшбұрышты жақтау және бокс тәрізді артқы білік тәріздес екі бойлық жақтау артықшылыққа ие, өйткені артқы шассидің төменгі бөлігіндегі өте ыстық ортада өте беріктік қажет. Тот баспайтын болаттан жасалған компоненттер Veyron көлденең буындарымен бірдей материалдардан жасалған және авиациялық өнеркәсіп стандарттарына сәйкес арнайы дайындықтан өткен және қызметкерлермен бірге дәнекерленген.
Артқы шасси бөлімі; Қозғалтқыштан, беріліс қорабынан және сору жүйесінен басқа, отын жүйесінің құрамдас бөліктері: қозғалтқыш пен беріліс майын түрлендіргіштер, орталық гидравлика, резервуар толтырғышы және көміртегі отыны.
Қозғалтқыш
Бугатти оны «Вейронның жүрегі мен жаны» деп сипаттайды. Стандартты және Grand Sport модельдерінде 1000 HP, Super Sport және Grand Sport Vitesse модельдерінде 1184 HP , төрт турбиналық 8.0 W16 қозғалтқыштар қолданылды. Қозғалтқышта 2 ауа өткізгіші бар ауа қабылдау жүйесі ауа ағынын екі ауа сүзгісіне бағыттайды, олардың әрқайсысы екі турбогенератордан тұрады. Әр турбоагрегат екі кірістіргішті екі интеркулятор мен дроссель арқылы берер алдында ауаны қысады. Шығарылған газ төрт турбогенераторды арттырады және катализаторлар арқылы 68 литрлік титан шығару жүйесіне түседі. Сол жерден шығарылған газ төрт ауа шығаратын құбыр арқылы ашық ауаға шығарылады (екеуі көлік құралының артында және екеуі артқы диффузорда жасырылған).
W16 конфигурациясы бар бұл қозғалтқышта әр цилиндрде төрт клапан бар. Төрт клапанның екеуі ауа кірісіне, ал екіншісі шығатын газға арналған.
Адаптивті жоғарылататын қысым отынын айдау
Veyron үшін дәстүрлі +/- полярлы сорғылардан айырмашылығы, Bugatti қозғалтқышқа тұрақты қысыммен қажетті отынды үздіксіз бере алатын үш фазалы инжекторды ойлап тапты. Адаптивті күшейту қысымы жанармай бүрку жүйесінің кіріс қысымын үнемі қадағалап отырады. Ол жану камераларына жанармай құюды оңтайлы атомизация мен карбюратацияны қамтамасыз ету және минималды отынмен максималды қуатқа жету үшін жану камераларына жібереді.
Тежегіштер
Алдыңғы осьте 400 мм және 38 мм қалыңдығы, артында 380 мм және 36 Мм қалыңдығы бар керамикалық дискілер бар. Тежеу кезінде жоғарғы артқы қанат 55° бұрышқа, ал төменгі қанат 27° бұрышқа жетеді. Тездеу кезінде 2G-ден жоғары күш шығады. Осылайша, баяулау өте тез жүреді және бақылау жоғалмайды. ESP жүйесі 385 км/сағ жеткенше үнемі белсенді. Бугаттидің барлық мәліметтерін АҚШ-тағы Блэк-Рок шөліндегі тұзды көлде өткізілген сынақтар кезінде алды.
Салқындату
Негізгі ауа ағымы модельдері Veyron 10 түрлі радиаторлары жеткілікті салқындату ауаны қамтамасыз ету үшін әзірленді және көлік дизайнын нашарлатпай ыстық ауаны шығаруға. Жану кезінде шамамен 1200 HP әр жетек қуаты үшін шамамен 2400 НР қосымша жылу шығарылады. Бұған қарсы тұру үшін Bugatti қозғалтқышында екі су тізбегі бар. Қозғалтқышты жұмыс температурасында ұстап тұру үшін үлкен тізбекте автомобильдің алдындағы үш салқындатқышта 40 литр су бар.
Рекордтар
Bugatti Veyron Super Sport, неміс ақ кітап қауымдастығы (TÜV) және Гиннесс өкілдері 2010 жылы анықтаған, ол 431.072 км/сағ жылдамдығының орташа жылдамдығына жетіп, әлемдегі ең жылдам көше-автомобиль өнімі атағына ие болды.
Бернар Венет
Bugatti Veyron Bernar Venet Бугатти мен француз суретшісі Бернар Венеттің бірлескен жобасында жасалған. Математикалық формулалар мен ғылыми теорияларға құмар болған Бернар Венет Бугатти қозғалтқышының қуатын есептеу үшін қолданылатын техникалық формулаларды шабыттандырды және оны автомобильдің дизайнында қолданды.
Бернар Венет ойлап тапқан бұл автомобиль 2012 жылы Art Basel Mayami Beach-тегі Рубелл отбасылық коллекциясында пайда болды.
Sang Bleu (көк қан)
Bugatti Veyron 16.4 Grand Sport Sang Bleu - Bugatti модельдерінің сериясындағы ең соңғы. Бұл компанияның 100-жылдық қолтаңбасы. Sang Bleu есімі брендтің қолтаңба түсінің тағы бір түсінігін білдіреді. Бұл автомобиль Bugatti-ге тән екі тондық дизайн принципінің инновациялық қосымшасы болып табылады. Алдыңғы модельдерде екі түрлі беткі әрлеу біріктірілді. Бұл модельде алғаш рет жоғары сапалы екі материал, көміртекті талшық пен алюминий бірге қолданылды.
Вилла-д'Эсте
Bugatti Veyron 16.4 Villa d'Este төрт түрлі Вейроннан тұрады. 2009 жылдың қыркүйегінде, компанияның 100 жылдық мерейтойына арналған Bugatti Villa d'Este Concorso d'Eleganza-да 16,4 Вейронның төрт моделін шығарды. Бұл модельдер 35 жастағы беделді жарыс күнін еске түсіре отырып, дәстүрлі брендтің ең сәтті үлгілерінің бірін атап өту үшін жасалды. Этторе Бугатти күніндегідей, сол кездегі мотоспортта бақ сынаған елдердің жарыс түстерінде төрт автомобиль ұсынылды: Франция үшін көк, Италия үшін қызыл, Англия үшін жасыл және Германия үшін ақ түсті. Төрт модельдің әрқайсысы тарихи Гран-при Бугаттиде модельденді. Осы төрт тарихи жарыс машиналары әлемге әйгілі жарыс жүргізушілерімен бірге 1920-30 жылдары көптеген жеңістерге жетті.
Бугаттидің төрт түрлі модельдерінің блюздеріне «Жан-Пьер Вимиль», қызыл «Ахилл Варзи», жасыл «Малколм Кэмпбелл» және ақ «Герман Геру Зейнингин» деген атаулар берілді.
FBG par Hermès
Bugatti Veyron Fbg par Hermès - әйгілі Париждегі люкс Hermes брендімен ынтымақтастықтың нәтижесі. Бұл модельдің атауы Париждің сегізінші ауданындағы Rue du Faubourg Saint-Honoré-дегі басты Hermes дүкеніне қатысты. «Fbg» «Фаубур» дегенді білдіреді. Bugatti Veyron Fbg par Hermès Émile Hermès және Ettore Bugatti техникалық және эстетикалық талғампаздықтарының керемет үйлесімін ұсынады. Гермес қолөнершілерімен бірге дизайнер Габриэль Пезцини Вейронды Гермес стилімен өңдеді, бұл автомобильдік машина жасауда бұрынғысынан да жарқын болды.
Veyron 16.4-тің бұл арнайы моделі төрт автомобильмен шектелді. Содан кейін тағы бір Veyron 16.4 Grand Sport сол конфигурацияда шығарылды.
Sang Noir (Қара қан)
EB 16.4 Veyron Sang Noir Бугаттидің Вейрондағы қараңғы реңктер мен тоналдылықты сынақтан өткізген. Вейрон Санг Ноур, Винсент Ван Гогтың «Меніңше, бұл күн мен түннен гөрі айқын әрі бай». оның сөзіне шын жүректен сенеді. Осы нақты модельдің тарихи нұсқасы - 57S Atlantic типі, ол бірдей қызықты сұлулыққа ие, құс жеміне ұқсайды, брендтің өткенін аралап, қазір Sang Noir-де қайта жандануда. Екі модель де Бугаттидің өткені мен бүгіні арасындағы тығыз байланысты көрсетеді.
EB 16.4 Veyron Sang Noir тек 12 шығарылды.
Bleu Centenaire (Көк ғасыр)
Veyron Bleu Centenaire Bugatti брендінің 100 жылдық мерейтойын атап өту үшін жасалды. Бұл нақты модель дәстүрлі екі тондық Bugatti дизайнын екі көк реңктің көмегімен түсіндіреді: «Sprint Blue Matte» және «Sprint Blue Gloss». Қозғалтқыштың бөліктері де осы дәстүрлі Bugatti түсінде шығарылады. Осы автомобиль үшін арнайы жасалған эмблемада 41 буынды Royale және Veyron 16.4 типтік Bugatti аңыздарының құрылымы көрсетілген дерексіз сурет бар. Егер мұқият қарасаңыз, сызбада «0-100» мәтіні бар екенін көруге болады. Бұл брендтің құрылғанына 100 жыл.
Pur Sang (таза қан)
Veyron Pur Sang - Вейронның шектеулі шығарылым моделі. 2007 жылы Вейронның ДНҚ-ны анықтау және оның таза формасын ашу үшін тек 5-і шығарылды.
Сілтемелер
Санат:16 цилиндрлі көліктер Санат:Родстерлер Санат:2003 жылы шыққан көліктер