cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қатерлі ісік
Тарихы
Қатерлі ісік жайлы ХІХ ғасырдың ортасына дейін теориялар мен негіздерге айналдырғанмен оның денеде даму механизімі жөнінде ешқандай ақпарат болған жоқ. Бұл процесс түсінігін неміс дәрігері Рудольф Вирховтың үлесі қосылды, ол қатерлі ісік сияқты дәл сау тіндер жасушаларынан құрастырылатының және ісіктің миграциясы бойынша таралатының түсіндірді.
Этиологиясы
Қатерлі ісік дамуына бірнеше факторларды атауға болады:
Химиялық факторлар
Әрт.рлі химиялық заттардың әсерлерінен өспенің басқа түрлері де дамитыны белгілі болды. Мәселен, адамдардың кәсібіне қарай (анилинді бояу өндірістерінде істейтін, автокөліктердің жолдарын қаптайтын жұмысшылардың араларында) өспе жиірек дамитыны анықталды. Өспе дамуына әкелетін химиялық заттар канцерогендер деп аталады.
Химиялық канцерогендерге 1000-нан астам қосындылар жатады: Аталған канцерогендердің көбісі темекі түтінінің құрамында кездеседі. Сол себепті, темекі шегушілер шекпейтіндерге қарағанда өкпенің қатерлі ісігіне шалдығу мүмкіншіліктері жоғары.
Физикалық факторлар
Физикалық факторларға иондаушы сәуле, ультракүлгін сәуле, нейтрондар мен протондар т.б. жатады. Иондаушы сәуле барлық ағзалардың дерлік ісігін шақыруға қабілетті, бірақ жиі – тері мен сүйектердің ісіктерін,  лейкоздар және эндокринтәуелді ісіктер (сүт безі мен аналық бездердің ісігі) шақырады.Күн сәулесінің ұзақ әсері (олардың ультракүлгін спектрі) терінің ашық жерлеріндегі (бас,  мойын,  қол) меланоманың негізгі индукторы болып табылады. Бұл тұрғыда терісі және шаштары ашық түсті болатын сары адамдардың сезімталдығы жоғары болады.
Биологиялық факторлар
Биологиялық факторларға онковирустар жатады. Жануарларда ісіктер шақыратын көптеген ДНҚ-лы (мысалы, SV40 маймыл вирусы) және РНҚ-лы немесе ретровирустар (мысалы, Раус саркомасының вирусы) белгілі. Адамның кейбір ісіктерінің де этиологиясы вирусты екені туралы мәліметтер бар: Беркитт лимфомалары, жұтқыншақтың мұрын бөлігінің карциномасы (Эпштейн—Баррдың ДНҚ-лы вирусы),  жатыр мойнының карциномасы (папиллома вирусы), сонымен қатар,  ересектердің Т-жасушалық лейкозы (HTLV-1 ретровирусы) және т.б. жалпы алғанда вирустар адамның онкологиялық ауруларының кішігірім тобына «жауапты» болса керек.
Инициация
Жасушаның біріншілік зақымдануы — жасушалық көбеюді реттейтін гендердің біреуінде әртүрлі химиялық және физикалық факторлардың әсерінен мутация пайда болуымен сипатталады. Жасуша «инициацияланған» болады, яғни,  шексіз бөлінуге қабілетті,  бірақ бұл қабілетін көрсетуге қосымша жағдайларды қажет етеді. Сау жасушаның "инициацияланған жасушаға" айналуына бірнеше себептер бар:
Промоция
ДНҚ зақымдамайтын, канцероген болып табылмайтын, бірақ инициацияланған жасушаларға созылмалы әсері ісік пайда болуына әкелетін көптеген химиялық заттар промоторлар (жиі форбол эфирлері) болады. Инициацияланған жасушалардың қауіпті көлеміне әкелетін жасуша бөлінуін ынталандыру әсері промоцияда негізгі болып табылады. Сау жасушаны өз беттерінше ісік жасушасына айналдырмайтын кейбір ықпалдар организмде бұрын пайда болған ісік жасушаларының бөлінуін арттырып, ісік түйіні пайда болуына әкеледі. Мәселен, егеуқұйрықтардың терісіне бір рет диметилбензантрацен (ДМБА) жағу қатерлі ісік дамуына әкелмейді. Ал, осы ДМБА теріге жаққан соң іле-шала, өз бетінше канцероген болмайтын кротон майымен майласа, онда теріде қатерлі ісік дамиды. Кротон майын ДМБА-нің алдында немесе одан кейін көп кешеуілдетіп жақса да ісік дамымайды. ДМБА-нен кейін скипидармен майлауда ісік дамуына әкелмейді. Сонымен ДМБА сау жасушаны ісік жасушасьша айналдыратын ықпал болса, кротон майы ісік жасушаларын әсерлендіріп, олардың бөлініп-көбеюін күшейтетін ықпал.
Прогрессия
Прогрессия негізінде ісіктің клондық гетерогенділігі жатады. Трансформацияланған жасуша көптеген бөлінулер нәтижесінде өзіне ұқсас жасушалардың генотипі мен фенотипі алғашында бірдей болатын клонын түзеді. Бірақ ісіктік жасушаларға тән – іргелі белгілері - геном тұрақсыздығының және кейіннен болатын барлық метаморфозалардың (р53 генінің ақауы маңызды болса керек) күшінің нәтижесінде – гено- және фенотипі бойынша ерекшеленетін жаңа клондар пайда болуы.
Жіктелуі
Қатерлі ісік дамыған жасушасының түріне байланысты жіктеледі:
Сыртқы сілтемелер
Санат:Онкология
Баға алшақтығы
Негізгі бағыты
«Баға алшақтығы» - ауыл шаруашылық өнімдерінің бағасы төмендеген кезде өнеркәсіптердің өнімдері бағасының күрт жоғары көтерілуі. Капиталистік дамудың алғашқы дәуірінде өнеркәсіп, сауда және банк капиталы «Баға алшақтығын» пайдаланып, фермерлер есебінен байыды. «Баға алшақтығы» империализм жағдайында ауыл шаруашылық өндірушілерін монополиялық тонаудың бір тәсіліне айналып отыр. Өндіріс жағдайы мен өнімдерді өткізуде болған өзгерістер біздің елде 1922 жылы «Баға алшақтығын» тудырды. Жабдықтардың ескіруінен және кәсіпорындардың толық қуатымен жұмыс істемеуінен еңбек өнімділігі құлдырап, өнеркәсіп өнісмдерін өндіруге жұмсалатын шығындар көбейді. Ауыл шаруашылығында жерге жеке меншіктің жойылуы нәтижесінде абсолюттік рента құрып, бұрын ірі жер иеленушілердің меншігі болып келген жерлер, малдар, ауыл шаруашылығы құрал-саймандары шаруаларға бөлініп берілді. Сонымен бірге олар аренда ақысын төлеуден босатылып, жер сатып алуға байланысты шығындардан және банкілерге берешек қарыздарынан құтылды. Осы факторларауыл шаруашылығы өнімдерінің құнын едәуір арзандатты. «Баға алшақтығы» 1926 жылы ең шарықтау шегіне жетті. Коммунистік партияның ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп өнімдеріне баға қоюдағы саясаты бағалар арасындағы алшақтықты бірте-бірте жоюға, жұмысшы табы мен шаруалардың одағын нығайтуға, өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында ұлғаймалы ұдайы өндірісті қамтамасыз етуге бағытталды.
Маңғыстау облыстық тарихи-өлкетану мұражайы
Маңғыстау облыстық тарихи-өлкетану мұражайы – мәдени-мұрағаттық мекеме.
Тарихы
Мұражай негізі 1975 жылы қаланды. 1981 жылы 19 ақпанда алғашқы тұрақты экспозиция келушілерге көрсетіле бастады. Мұражайдың экспозицияларын жасақтау үшін өлке көлемінде және бұрынғы ТМД елдері бойынша тәжірибе алмасу, материалдар жинақтау бағытында көптеген жұмыстар ұйымдастырылды. Табиғат бөлімінің экспозициясы облыстың геоморфологиялық және географиялық жағдайларын таныстырумен басталады. Геология залындағы карта, витрина, шағын диорамалар Маңғыстау палеонтологиясы, пайдалы қазбалары және геологиялық сипатымен таныстырады. Мұражайдың Каспий теңізінің флорасы мен фаунасына арналған залы мәліметтерінің молдығымен назар аудартады.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы мұражайларыСанат:1975 жылы құрылған мұражайлар Санат:Қазақстан өлкетану мұражайлары Санат:Қазақстан мұражайлары Санат:Маңғыстау облысы тарихы
Мемория (Лейрия)
Мемория (Лейрия) (Memória) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лейрия округінің құрамына кіреді. Лейрия муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты  Пиньял-Литорал экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 885 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,25 км² шамасында. Халық тығыздығы — 78,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лейрия округінің елді мекендері
Лапинский (өзен)
Лапинский — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы №1447 атауы жоқ өзеннің оң жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Жұбан күмбезі
300px|Жұбан күмбезі|right|thumb Жұбан күмбезі – 1898 жылы салынған архитекторлық ескерткіш. Атырау облысындағы Жем өзенінің солтүстігінде биік төбе басында орналасқан.
Жұбан күмбезін әйгілі шеберлер – ағайынды Ұңғалбай, Мұңалбай, Өмірбай, Итбай, Иманбай Қаражүсіповтер тұрғызған.
Пішіні төртбұрышты, ауданы 6,6х5,8 м, биікт. 9,5 м. Құрылыс шеге, ағаш пайдаланылмай, тек сол маңайдағы таулы жерден алынған ұлутастардан салынған. Дулыға пішінді әдемі күмбезі биік барабанға (мойындық) орнатылған. Іші-сырты қазақ халқының ұлттық ою-өрнектерімен әшекейленген, ұлутастар бір-біріне бұралып біріктірілген. Күмбездің ішіне құлпытас қойылған. Ескерткіш 1984 жылы қайта жөнделді.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы сәулеті Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері Санат:1898 жылы соғылған ғимараттар мен құрылыстар
Побит-Камык (Пазарджик облысы)
Побит-Камык (Побит камък) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Велинград қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 653 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4638. Телефон коды — 03547. ЕКАТТЕ коды — 59224.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Ксантоматоз
Ксантоматоз (Xanthomatosis  - сары ауру күйі) - ксантоматоз. Майлар алмасуы бұзылғандықтан холестериннің триглицеридтердің теріде немесе басқа органдар мен тканьдерде жиналуы болатын дерттік күй, әдетте бұл процестің нәтижесінде ксантома және ксантелазм қалыптасады.
Азат Ілиясқызы Шибанова
Дереккөздер:
Санат:Қазақстан дәрігерлері
Аряш
Аряш — Ресейдегі өзен. Пенза облысы, Саратов облысы, Ульянов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уза өзенінің оң жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сура өзені бастауынан Сура су торабына дейін. Өзен саласы — Сура, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Норсвуд (Миссури)
Норсвуд (Norwood) — Миссури штатының Райт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 4.1 км². FIPS коды — 29-53454.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 665 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Райт округы (Миссури)
Памхаген
Памхаген (Pamhagen) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Нойзидль-ам-Зе округінің құрамына енеді.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Вюгер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургенланд елді мекендері
Фришейзенкелер Макс
Фришейзенкелер Макс (1878-1923) - неміс философы және педагогы. Дильтей мектебінен шыққан, жаратылыстану ғылымы мен рухани-ғылыми әдістерінің, ойлау мен әсерленушіліктің өзара байланыстырып сыни-реалистік философиясы мен ғылыми ілімді дамытуға талпынды.
Дереккөздер
Санат:Философия
NGC 4565B
NGC 4565B — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Ошка-Ель
Ошка-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пиянка өзенінің сол жағалауынан 0,3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бонезе
Бонезе (Bonese) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Көкшеқолаяқ
Көкшеқолаяқ – Жақсықылыш көлінің оңтүстігіндегі құдық. Қызылорда облысы Арал ауданы Сапақ темір жолы станциясының солтүстік-шығысында 5 км жерде орналасқан. Теңіз деңгейінен 60 – 70 м биіктікте. Тереңдігі 3 м, су шығымы 500 л/сағ. Шығысында Мойнақ құдығы, оңтүстігінде Нұрлыбай төбесі, батысында Түйеқұдық құдығы, т.б. орналасқан. Құдық қырқалы төбешіктер мен құм шағылдарының ортасында. Мал суару үшін пайдаланылады.
Пальпация
Пальпация (palpatio «ұстап көру») — ауыз іші тканьдерінің ауыратын-ауырмайтындығын, жұмсақ-қаттылығын, пішінін, қимылдау-қимылдамауын сипалап, ұстап анықтайтьш тәсіл. Мысалы: тістің қозғалуын, лимфа бездерін, жараны, жақ сүйек ұяшығының өткір қырларын ұстап байқау.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Катскилл таулары
Катскилл таулары — Нью-Йорк штатында жайғасқан таулы үстірт, Аппалач жүйесінің бір тармағы.
Таулардың аты голландиялық қоныстанушылардың заманынан белгілі болып тұр. Нидерланд тілінен Kaatskill сөзін «мысықтың бұлағы» деп аударуға болады. Бұл бұрындары осы жерлерде пумалардың мекендегеніне байланысты болуы мүмкін.
Мұнда 1100 метрден биік 30-дан астам тау шыңы бар. Ең биігі Слайд тауы деп аталады.
Мәдениеттегі орны
Вашингтон Ирвингтің «Рип Ван Уинкл» әңгімесінің оқиғасы осы тауларда орын алады.
Кескіндемедегі Гудзон өзені мектебінің пайда болуы бұл таулармен байланысты. Бұған Томас Коулдың Катскиллдік суреттері әсер етті.
Сілтемелер
Санат:АҚШ таулары
Органикалық реакциялардың механизмі
=Органикалық реакциялардың механизмі= Органикалық реакцияларды олардың жүру механизмдеріне байланысты жүйелеу қолайлы. Әрбір реакция белгілі бір механизммен жүреді. Механизм - химиялық реакцияның қарапайым сатылар арқылы жүру реті. Реакцияның механизмі бастапқы заттардағы химиялық байланыстың үзілу түріне тәуелді болады. Коваленттік байланыстың үзілу механизмі екі түрлі өтуі мүмкін: гомолитті (симметриялы, радикалды) және гетеролитті (ассимметриялы, ионды). =Гомолитті механизм= Симметриялы үзілген жағдайда химиялық байланыс түзген электрон жұбы (электрон тығыздығы) ажырап бөлініп, радикалдар түзіледі: А : В → А· + B· =Гетеролитті механизм= АВ молекуласының байланысы гетеролиттік үзілген жағдайда электрон жұбы молекуланың бір бөлігінде қалып қояды да бұл бөлігі - теріс, ал келесі бөлігі оң зарядталады: А | : В → А + :B- Оң зарядты бөлшектер электрофильдер (электронға ынтық) немесе электронакцепторлар деп аталады. Электрофильді реагенттерге катиондар мен бөлінбеген бос орбитальдары бар молекулалар жатады. Санат:физика
Қазақ хандығындағы биліктің жойылуы
Орынбор қазақтары жөніндегі жарғы, Кіші жүзде хан билігінің жойылуы
1822 ж. Орынбор губернаторы П.К.Эсеннің қатысуымен “Орынбор қазақтарын басқару” жөніндегі Жарғы бойынша Кіші жүз жерінде үш хан тағайындау жоспарланды, бірақ ол іске аспады. Жарғының осы жылы бекітілмеуіне де себеп болған осы жай болды. Ал Орынбор губеранаторы 1824 ж. кіші жүз ханы Шерғазыны Орынбор қаласына шақырып, сонда басқа қызметке тағайындады да, Кіші жүздегі хандық билікті жойды. Тек Кіші ордада (Бөкей хандығында) 1845 ж. дейін хандық билік сақталды. Жарғыны жасаушылар жергілікті факторлармен санаспады, оны іске асыруда күш қолданатын тактикаға сүйенді. Сонымен орта жүзде хандық, феодалдық мемлекеттіліктің жойылуы, бір жағынан қазақ қоғамының өзінде ішкі рулық талас-тартыстардың жалғасуы салдарынан, екінші жағынан патша үкіметінің әскери әрекеттерінің нәтижесінде болды.
Қолданылған әдебиеттеp
1. Қазақстан тарихы. Көне заман бүгінге дейін. 5 томдық. Алматы, 2010, 3-том 2. Жаңа және қазіргі замандағы Қазақстан тарихы. Алматы, 2005.
Баға революциясы
Маңызы
Баға революциясы - ақша қызметін атқаратын асыл металдар құнының төмендеуі нәтижесінде өнім бағасының күрт жоғарылауы. Алғашқы «Баға революциясы» 16 ғасырда Америка құрлығы ашылғаннан кейін, Еуропа елдеріне алтын мен күмісті көптеп әкелуден пайда болды. Осының салдарынан Еуропа өнім бағасы 1-3 есе өсті. Бұл жұмысшылардың нақты жалақысының төмендеуіне және қанаудың күшеюіне әкеліп соқты. «Баға революциясы» капиталдың алғашқы қорлануы деп аталатын дәуірде жаңа туып келе жатқан өнеркәсіп буржуазиясының баюына мүмкіндік берді. Калифорнияда, Австралияда, Оңтүстік Африкада 19 ғасырдың 50-60жылдарында аса бай алтын кен орындарының ашылуы тағы да жаңа «Баға революциясын» туғызды. 1849 жылдан кейінгі 15-20 жыл ішінде өнім бағасы 25-50%-ға көтеріліп, жұмысшылардың тұрмыс жағдайын мүлде нашарлатты.
Дереккөздер
Санат:Экономика тарихы Санат:Инфляция
Монтескудайо
Монтескудайо (Montescudaio) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Пиза провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1804 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 91 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Пошта индексі — 56040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Жезқазғанның кені зерттелуде (мақала)
Жезқазғанның кені зерттелуде – Қаныш Сәтбаевтың 1936 жылы 12-наурызда «Социалды Қазақстан» газетінде жарияланған мақаласы. Ол мақаласында Жезқазғанның кен байлығының ұшан-теңіз екені, оның байлығын зерттеген сайын молая түсетіні және сол байлықты терең зерттеп толық пайдалануға бар күшті жұмсап отырғанын жазады. Ғалымның сол кездегі шамалауы бойынша Жезқазған жерінде 3,5 млн. тонна мыс бар деп есептеген: мыс кенінің мұндай қоры сол кезеңдегі Кеңестер Одағында болған емес. Геологиялық зерттеу жұмысын сапалы жүргізген сайын Жезқазғанның кен қоры да ашылып, кен байлығы жағынан алдыңғы орынды алып отырған Африканың Родезия кенімен теңелетінін айтады. ''«Өйткені Жезқазғанның байлығы сондай көп, сондай мол. Ол үшін жалғыз-ақ жағдай керек - сапалы жұмыс керек»'' - дейді мақала авторы.
Сонымен бірге Жезқазғанда мыстан басқа да кем орындары жеткілікті екенін жаза келіп, ''«Жез қазған маңынан қорғасын, темір, строй материалдарға керекті нәрселерді зерттеп таппақшымыз. Біздің шамалауымызша, Жезқазғанның өзінде және Жезқазғаннан 180 шақырым Қара Торғай өзенінің бойында 110 мың тонна қорғасын барлығы белгілі болып отыр. Осы 1936 жылғы зерттеуде Жезқазғанда қанша қорғасын барлығын толық ашамыз»'' - деп алдағы күнге сенім артады. Мұнан кейінгі зерттелетін темір кен жөнінде екі мақсатты көздеп отырғанын ашып көрсетеді:
''Екінші мақсат - Ұлы Жезқазған жүзеге асып темір жол келгеннен кейін Жезқазған ауданында мыспен қабат шойын қорытатын өндірістер жасауға мүмкіншілік» - болатыны айтылады. Мақаласының соңында «Сөз жоқ, міндет ауыр, оны орындауға жұмысшыларды ұйымдастырып, стахановшылар қозғалысым мейлінше күшейту керек. Зерттеу жұмысын Стаханов әдісіне түсіру керек. Осылай етсек алдағы міндеттің орындалуы айқын»'' - деген нық сеніммен тұжырымдайды. «Жезқазғанның кені зерттелуде» мақаласы академик Қаныш Сәтбаевтың «Қазақстан - менін Отаным» (Алматы, 1999, 36-37-бет) мен 8-томдық еңбектері жинағының 7-томына (Алматы, 2000, 66-67-бет) енді.
Дереккөздер
Санат:Қаныш Сәтбаев мақалалары Санат:Жезқазған
Джейкоб Бертран
Джейкоб Бертран (Jacob Bertrand; 6 наурыз 2000, Лос Анжелес, Калифорния, АҚШ) — америкалық актер, өз мансабын 2009 жылы «Мәжбүрлік» фильмінде және «Орташа» және «Жамылғы» сияқты телсериалдарында қонақ рөлінде түсіп бастаған. Netflix-тің «Кобра Кай» телесериалындағы Илай рөлімен танымал.
Түйдей, түйдей құрдас (жасты)
Түйдей, түйдей құрдас (жасты) Бір жылда туған; жасы қатар. «Оспанның шешесі Қәлім Сүлтанмен түйдей құрдас» (С. Жүнісов, Жапанда.). «Түйдей» сөзінің шыққан тегі — түркі тілдері. Ертеректе біздің тілімізде де жеке тұрын, өз алдына, дербес мағынасы болғанмен кейін ұмытылып, тек осы тұрақты сөз тіркесінде сақталған. Сібірдегі көптеген түркі тілдерінде біріне бірі сәйкес қосарлы затты білдіруде «төөй» тұлғасы қолданылған. Қазіргі кезде хакас тілінде «төөй», туваларда «дөмей» сөздері біздің түсінігіміздегі «бірдей», «ұқсас» орындарына жүреді. Дәл осындай мағынада бурят тілінде «түһөөтэй» тұлғасы ұшырайды. Әрине, бұл төңірегінде көрші отырған түркі тілдерінің әсері. Кейбір тунгус-маньчжур тіліне ауысқан «төөй» сөзі түркі тілдеріндегі «бірдей», «ұқсас» мағыналарынан айырылып, «құрдас» ұғымын қабылдаған. Бір тілден екінші тілге сөз ауысқанда мағына өзгерістерінің болып тұратыны осы сәтте де белгі бергендей. Сөйтіп, «түйдей құрдас» деген —«бірдей құрдас, ұқсас құрдас» екен.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Пиннеберг
Пиннеберг (Pinneberg) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан қала. Пиннеберг ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Шырақтың ерлігі
Шырақтың ерлігі - парсы - сақ соғыстары кезіндегі батыл сақ малшысының парсы әскерін айлалығымен жеңуі.
Шырақтың ерлігінің маңызы
Осы соғыс кезінде Шырақ өз елі үшін өшпес ерлік жасаған. Ол өзінің өмірін қиып, көптеген сақ тайпаларын Дарийдің қаһарынан қорғап, қырғыннан сақтап қалған болатын.
Дереккөздер
Қазақстан тарихынан әңгімелер: Жалпы білім беретін мектептің 5 - сыныбына арналған оқулық. 2-басылымы, өңделген. Алматы: Атамұра, 2010. - 208 бет. ISBN 978-601-282-046-1 Ежелгі Қазақстан аңыздары. Қазақстан балалар энциклопедиясы. Алматы: "Аруна" баспасы, 2010. 248 бет. ISBN 9965-26-144-X
Роща-Ёль (Үлкен Ляга тармағы)
Роща-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ляга өзенінің оң жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Наталья Васильевна Астахова
Наталья Васильевна Астахова – орыс жазушысы, прозаик, журналист.
1953 жылы Қырымда дүниеге келген. Мәскеу гуманитарлық университетінің журналистика факультетін бітірген.
1988 жылдан бастап «Крымская правда» газетінде жұмыс істейді. Ресей Жазушылар Одағының мүшесі. 1992 жылы «Письма с Земли» фантастикалық әңгімелер жинағы жарық көреді.
Дереккөздер
Санат: Әдебиет Санат: Орыс әдебиеті Санат: Орыс жазушылары Санат: Журналистика
Суіңкәр қоңыздар
Суіңкәр қоңыздар (Hydrophilidae) - түрлі жегіштер отряд тармағының тұқымдастары.
Сипаттама
Сырт пішіні жүзгіш қоңыздарға ұқсас - бірақ олардан айырмашылығы мұрттары қысқа. Ұзындығы 1-40 м м - ұстінгі қатты қанаттары жылтыр қара. 1800 түрі белгілі- ТМД-да- 150-дей түрі таралған. Көптеген түрлерінің тіршілік циклы- қуыршақ сатысынан басқалары - суда жүзеді - өйткені олардың артқы аяқтары қалақ тәрізді жүзуге бейімделген. Мысалға қара суіңкәр қоңыздар - (Hydrophilus alterimus). Кейбір түрлері су өсімдіктеріне жабысып, жылжиды. Жұмыртқаларын арнайы тоқылған пілләға салады. Бірталай түрлері көңде, шіріген өсімдік калдықтарында тіршілік етеді. Суіңкәр қоңыздар негізінен өсімдік жегіштердернәсілдері жыртқыштар. Сондай-ақ кейбір түрлері жыртқыштар. Кейбір түрлері тоғышар кұрттардың аралық иелері.
Дереккөздер
Санат:Қатты қанаттылар
Диастемалар
Диастемалар  - Күрек тіс аральіғындағы саңылау, бос орын. Алдыңғы тістердің бір-бірінен ажырай бастауы, тіс қатарларына төнген ақау түрі.
Неньга (Мезень тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Айналдыра бұрғылау
Айналдыра бұрғылау – бұрғыны үздіксіз айналдырып, оны күшпен батыру арқылы тау жыныстарын бұрғылау тәсілі.
Англия Патшалығы
Англия Патшалығы (Kingdom of England) — Батыс Еуропадағы Ұлыбритания аралының аумағын алып жатқан және 927 мен 1707 жылдар аралығында өмір сүрген мемлекет. 1707 жылы Шотландия Патшалығымен қосылғаннан кейін Ұлыбритания Патшалығына айналды.
Бөлім штабының бастығы
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Айналдыра бұрғылау
Бойлық қысым бұрғылау аспабына коронкамен нық жалғанған штангілер массасынан, редукторлы айналдырғыш механизм мен қозғалтқыш салмағынан немесе қанатты гидравликалық тетіктен түседі. Бұрғылау кезінде қашауға түсетін салмақ 30 тоннаға дейін жетеді. Болаттан жасалған бұрғылау трубалары бойымен қашау ұңғымаға (скважина) бағытталады. Забойда бұзылған тау жыныстарын сумен шайып, сыртқа шығарады. Бұрғылау кезінде бұзылған кен кесектерін сыртқа таситын сұйықтық ретінде судан басқа балшық ерітінділер, әк тас ерітінділері, мұнай негізді ерітінділер мен эмульсиялар тағы басқа қолданылады. Сұйықтық сорғы және бұрғылау трубалары арқылы қашауға жеткізіледі, ондағы тесіктерден ұңғыма забойына енеді. Одан әрі бұрғылау трубалары мен ұңғыма қабырғасы аралығындағы қуыспен бұрғыланған тау жыныстарын өзімен ілестіре жоғары көтереді. XX ғасырдың 50 жылдарының орта шенінен бастап АҚШ-та (онша терең емес ұңғымалар үшін) забойды ондағы бұзылған тау жыныстарынан ауа қысымымен не газбен тазарту қолданылады. Мұнда да сығылған ауа немесе газ бұрғылау трубаларына сорғы арқылы айдалады. Ұңғыма бұрғылау арнаулы білдектермен жүргізіледі.
Дереккөздер
Санат:Бұрғылау
Михаил Саулович Арлазоров
Михаил Саулович Арлазоров (26.12.1930, Харьков - 2.07.1980, Мәскеу) − орыс жазушысы, журналист, сценарист.
Англия Патшалығы
Патшалық әулеттің резиденциясы болып Хэмпширдегі Винчестер қаласы болып саналған, алайда XII ғасырдың басынан бастап мемлекеттің ресми астанасы Лондон болды.
Михаил Саулович Арлазоров
Авиация институтын және С.А. Герасимов атындағы Бүкілресейлік мемлекеттік кинемотография университетінің сценаристтер курсын бітірген.
Англия Патшалығы
*
Бирмингхам (Миссури)
Бирмингхам (Birmingham) — Миссури штатының Clay округіне жататын АҚШ қаласы.
Михаил Саулович Арлазоров
Дереккөздер
Санат:26 желтоқсанда туғандар Санат:1920 жылы туғандар Санат:Харьковте туғандар Санат:2 шілдеде қайтыс болғандар Санат:1980 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:КСРО жазушылары Санат:КСРО журналистері Санат:КСРО сценарийшілері Санат:Өмірбаяншылар Санат:Ресей сценарийшілері Санат:Ресей мемуаршылары Санат:КСРО мемуаршылары Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары Санат:Ғылымды бұқараландыру
Бирмингхам (Миссури)
Қала тұрғындарының саны 214 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.3 км² шамасында. FIPS коды — 29-05824.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
Тальма-Ю-Вож
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Виллем Баренц
Дереккөздер
Санат:Голландия саяхатшылары Санат:1550 жылы туғандар Санат:1597 жылы қайтыс болғандар Санат:Баренц теңізі
Гуйлинь таулары
200 × 100px|оңға|Гуйлинь таулары Гуйлинь таулары - Оңтүстік Қытайдың Гуанси аймағында орналасқан, шамамен 2100 жыл бұрын пайда болған тау. Таудың үңгірлерінен сталактиттер мен сталагмит, сонымен қатар тастан тұратын гүлдерді тамашалауға болады. Таудың пайда болуы да ерекше құбылысқа жатады.Гуйлин тауының орнына ежелде теңіз болған. Тау сол теңіз түбіндегі тұздар мен минералдардың әсерінен пайда болған.Бұл таулар әлемнің ең әдемі 100 аймағы қатарына кіреді.Тау - жартастардың пішіні әртүрлі жануарларға ұқсауымен ерекшеленеді.
NGC 226
NGC 226 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан P (пекулярлық галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1827 жылы 22 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 226 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2572, UGC 459, ZWG 500.76, IRAS00402+3218.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Рембрандт
Рембрандт Харменсзун ван Рийн (Rembrandt Harmenszoon van Rijn ; 15 шілде 1606 — 4 қазан 1669) — Голландия суретшісі әрі гравері. Ол Еуропа өнер тарихынадағы және голландия тарихындағы аса ірі тұлға, суретші және басылымшы болып саналады. Рембрандттың өнерге қосқан үлесі тарихта Голландия Алтын Дәуірі деген атпен белгілі болған тұспен сәйкес келеді.
Қысқаша өмірбаяны
thumb|left|Рембрандттың әйелі Саскияның портреті, 1635 шамасы. thumb|right|Ұлы Титус, 1660. Рембрандт Харменсзон ван Рийн (Rembrandt Harmenszoon van Rijn, «Харменсзон ұлы») 1606 жылдың 15 шілдесінде Нидерландның Лейден қаласында, табысты жанұяда тоғызыншы болып дүниеге келген. Әкесі Хармен Герритсзон ван Рийн (Gerritszoon van Rijn ) диірменші болса, шешесі Нийлтген Вилемсдохтер ван Зуйтбрук (Neeltgen Willemsdochter van Zuytbrouck ) наубайшының қызы болған. Балалық шағында ол Лейден Унивеситеті жанындағы латын мектебіне барғанымен, сурет өнеріне қызығушылығы басым болып, ол Лейден тарихи суретшісі Йакоб ван Суаненбургқа шәкірттікке жазылады. 1629 жылы Рембрандт Оран ханзадасы Фредрик Хендриктің көмекшісі Константин Гюйгенстің (атақты голланд математигі әрі физигі Христиан Гюйгенсің әкесі) көзіне түседі. Сол арқылы Гаага сотына тапсырыстар алып, кейіннен осы таныстықтан соң. Хендрик ханзада Рембрандттың суреттерін алып тұрады.
1631 жылы Рембрандт Амстердам қаласына көшіп келеді. Сол жерде Саскиа ван Уйленберг-пен (Saskia van Uylenberg) бірге бас қосып, олардың төрт балалары болады. Өкінішке орай, олардың үшеуі ерте қайтыс болды. Саскиа өмірден өткен соң, ол өзінің көмекшісі Хендрикие Стоффелс-пен (Hendrickje Stoffels) өмір сүріп, одан Корнелия (Cornelia) есімді қызды болады. Ребмдрандт 1669 жылдың 4-қазанында, Амстердамда қайтыс болды.
Атақты суреттері
Рембрандттың қолынан екі мыңнан астам туындылар жасалған. Олардың арасынды 4 метрге дейін үлкен Түнгі Күзет Амтердамдағы Рийксмузейм-дe көрмеде тұр.
Рембрандттың шәкірттері
thumb|300px| «Диірмен» (1641) thumb|300px| «Боран алдындағы аспан астындағы үйшіктер» (1635)
Лабреа
Лабреа (Lábrea) — Бразилиядағы муниципалитет, Амазонас штатында орналасқан. Оңтүстік Амазонас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пурус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2004 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 27017 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 68508,6 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0,4 адам/км².
Тарихы
Санат:Амазонас елді мекендері
Жаңа Казанчи
Жаңа Казанчи — Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Кшлау-Елгин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 395 адамды құрады. Пошта индексі — 452885, ОКАТО коды — 80204837003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Диатермия
Диатермия . Жоғары жиіліктегі, кернеуі шамалы, күші үлкен айнымалы электр тогын емдік мақсатпен қолдану. Органдар мен тканьдерді қыздыру арқылы шипалық әсер алады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Қайыр Ахметұлы Жұбанов
Жұбанов Қайыр Ахметұлы (29.7.1935 жылы туған, Ақтөбе облысы, Темір ауданы) – ғалым, техникалық ғылым докторы (1981). профессор (1983), Қазақстан Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі (1989).
Әлімұлы тайпасының Шекті руынан шыққан.
Мәскеу мұнай институтын бітірген (1958). 1958 – 69 жылдары Қазақстан Ғылым Академиясының Химия ғылымдары институтының аға лаборанты, кіші және аға ғылым қызметкері, 1969 – 76 жылдары Қазақстан Ғылым Академиясының Органикалық катализ және электрхимия институтында лаборатория меңгерушісі болды. 1976 жылдан ҚазМУ-дың катализ және техникалық химия кафедрасының меңгерушісі, сонымен бірге 1992 жылдан ҚазМУ-дің жанындағы Жаңа химиялық технология мен материалдар ғылыми-зерттеу интитутының директоры. Жұбановтың негізгі ғылым зерттеулері мұнайды өңдеу мен мұнай химиясына, органикалық синтезге арналған. Жұбанов майларды өңдеудің, жуғыш заттар мен парфюмериялық-косметикалық препараттар, жанар және жағар бұйымдарды алудың жаңа технологияларын зерттеді. Органикалық және бейорганикалық реакцияларға арналған тиімді өнеркәсіптік катализаторларды жасады. Органикалық және бейорганикалық шикізат негізінде дәрілік препараттарды алды. Шағын зауыттарда балық майын, ланолин, антисептик, таза медициналық тұз, валидол, салицил қышқылын, сахарин, сорбиттерді, т.б. алу технологиясын жасады. Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1974).
Шығармалар
Гидрирование растительных жиров, А.-А., 1972 (соавт.); Катализаторы гидрогенизации, А.-А., 1975 (соавт.); Моделирование и оптимизация промышленных реакторов с неподвижным слоем катализатора, А., 1998 (соавт.); Металлокомплексные катализаторы с фосфорсодержащими лигандами, А., 2000.
Полифония
Полифония (polіphonіa — көп дауыстылық) — орта ғасырдан (10 — 11 ғасырлар) бастау алатын еуропа мәдениетіне тән көпдауысты жүйе. Музыкалық термин ретінде бірдей, тең көпдауыстылықты білдіреді. Оның ерекшелігі — бір-бірімен байланысты бола тұра, әр дауыс өзінің даралығымен айқындалады. Музыка тарихында қатаң және еркін стиль деп аталатын Полифонияның екі түрі белгілі. Қатаң стильдегі Полифониялық шығарманың әуені баяу. Онда негізінен бревис, бүтін, жарты, төрттік нота ұзақтықтары қолданылады. Сегіздік, он алтылық ұзақтықтар мүлде кездеспейді. Муз. әуені баяу, бірқалыпты дамиды. Көлемді мелод. секірістер болмайды.
Еркін Полифониялық стиль 17 ғ. И. Йоганн Себастиан Бах, Г. Гендель шығармаларынан кең орын алды, кейін А. Моцарт жалғастырды. Олар әуенді жандандыра түсетін кез келген нота ұзақтықтарын пайдаланды. Еркін стильдегі Полифонияның имитац., қарама-қарсы және қосалқы дауысты деген бірнеше түрі бар. Имитация (қайталау) Полифонияда бір дауыстағы әуен келесі дауыстарда сәл кешігіп қайталанады. Қайталау кейде дәл, көп дауысты жүйеде белгілі бір интервалдық аралықта жүзеге асады. Қарама-қарсы Полифонияда әр дауыстың өз ырғағы, өз тақырыбы болады. Соған қарамастан олар бір мезгілде естілгенде бір-бірін толықтырып тұрады. Оның үлгілері қарапайым және күрделі (вертикальды-қозғалмалы, горизонтальды-қозғалмалы, қосалқы-қозғалмалы) контропункт (үйлесімді нүктелер). Қосалқы дауысты Полифония деп негізгі муз. әуен мен оны көркемдеп отыратын, өзіндік даралығы жоқ қосалқы дауыстары бар шығарманы айтады. Әуен бір дауыста жүрсе, қосалқы дауыстар 2 — 3, кейде одан да көп болуы мүмкін. Бірақ олардың ырғақ жүйесі көбіне негізгі әуенге бағынышты. Полифония — классикалық музыка өнеріне тән стиль. Оған инвенция, фуга, т.б. шығармалар жатады.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Марио Гомес
Марио Гомес Гарсия (исп. Mario Gómez García 10 шілде 1985 жыл, Ридлинген, Баден-Вюртемберг, ГФР) — германиялық футолшы, шабуылшы, тегі испан.
Айқындауыш (көлік)
Айқындауыш -
Дереккөздер
Санат:Көлік бөлшектері
Марио Гомес
2009
26 мамыр 2009 жылы Бавария Марио үшін Бундеслигада ең жоғары ақша төлеген кейбір деректермен 30-35 миллион еуроға дейін. Алғашқы маусымда Гомес тамаша ойын көрснткен бірақ одан көбірек күткен. Марионың мүлттерін Германия құрамасының жанкүйерлері тамаша біледі, өйткені ол Финляндияға қарсы ойында бір метр арақашықтықтан допты қақпаға сала алмаған. Ол ойын 3-3 есебімен аяқталған. Жеңілістен немістерді Мирослав Клозе құтқарған.
2011
7 мамырда Гомес «Санкт-Паули» қақпасына хет-трик салған, осы хет-трик оның 2010/11 маусымында 5-ші сериясы болған. Осы 5 хет-триктің ішінде 1 добы оның 100-ші добы болып саналған,яғни ол Бундеслиганың жоғарғы дивизионында 100 доп соққан.
10 қыркүйек ол өзінің ең тамаша ойының өткізді себебі Марио 4 доп салған. Ол доптардың барлығы «Фрайбург» қақпасына салынған. Сол ойынды Бавария 7-0 есебімен ұтқан.
2013
16 сәуір Вольфсбургқа қарсы ойында  3 гол салған. Дегенмен айта кететін жәй ол Манджукичті ауыстырған соң 80,83,86 минуттарда хет-трик салған. Дәл осы 16 сәуірде Мариоға "Ювентус" және "Интер" көз салғаны туралы мәлімет тараған. Ал оның агенті Ули Фербер, Гоместің Бавариядағы жағдайы ойыншыға ұнамай жүргенін айтты.
Қызықты фактлер
2010 жылғы интервьюда Гомес гомосексуальді футбол ойыншыларына өздерінің сексуальда орентациясын жасырмауын айтты. Өйткені бұл мәселе Германияда бірнеше жылдар бойы табу емес.
Transfermark.de сайтының статистикасы бойынша Марио 35 млн еуроға бағаланған.
Командалық
«Штутгарт»
«Бавария»
«Бешикташ»
Германия
Сыртқы сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Штутгарт ФК ойыншылары Санат:Бавария ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Бешикташ ФК ойыншылары Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары
Барка (Сория)
Барка (Сория) (Barca (Soria)) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Сория провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альмасан ауданында (комарка) орналасқан.
IC 951
IC 951 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан SBcd типті галактика.
Барка (Сория)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 112 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 45,05 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сория елді мекендері
IC 951
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 49215, UGC 8775, MCG 9-23-12, ZWG 272.11.
Сыртқы сілтемелер
IC 951 Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Тегісшіл (Батыс Қазақстан облысы)
Тегісшіл — Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданы, Борсы ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 424 адам (220 ер адам және 204 әйел адам) болса, 2009 жылы 339 адамды (183 ер адам және 156 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жәнібек ауданы елді мекендері
Поибрене (Пазарджик облысы)
Поибрене (Поибрене) — Болгариядағы ауыл. Пазарджик облысына қарасты Панагюриште қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 800 адамды құрайды.
Пошта индексі — 4524. Телефон коды — 03530. ЕКАТТЕ коды — 57128.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пазарджик облысының елді мекендері
Сангвиник
Дереккөздер
Санат:Жантану
Қарасаз
Қарасаз бірнеше елді мекеннің атауы:
Ксеродерма
thumb|right|200px Ксеродерма (Xeroderma - қүрғақ тері) - Терінің құрғауымен, мүйізгектенуімен, көрінетін құбылыс. Бұл өзгерістер витамин Р жетіспеушілігіен байланысты.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Цафферана-Этнея
Цафферана-Этнея (Zafferana Etnea) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Катания провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8119 адамды құрайды. Халық тығыздығы 107 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 76 км² шамасында. Пошта индексі — 95019.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Изоклинальды қатпар
thumb|right|Изоклинальды қатпар Изоклинальды қатпар(изо... және klіno – еңкейтемін) — қанаттары өзара және қатпардың осьтік бетіне параллель болып келген шөгінді тау жыныстарының қатпарлар жиынтығы.
Изоклинальды қатпар қатпарлы аймақтарда бүйірлік қысым әсерінен іркілуден, ауырлық күшінің ықпалынан, шөгуден пайда болады. Көбінесе, изоклинальды қатпарды құраушы жыныс қабаттарының қатпар топсаларындағы иілулері байқалмай, моноклинальға ұқсаған параллель қабаттар түрінде болады. Мұндай жағдайда изоклинальды қатпарды картаға түсіріп, ауданның геологиялық құрылысын дұрыс анықтау үшін әр қабаттың салыстырмалы жасын дәл анықтау керек.
Сілтемелер
Санат:Геология Санат:Құрылымдық геология
Жамбыл Күзембайұлы Баспаев
Жамбыл Күзембайұлы Баспаев (29.4.1938 ж.т., Мәскеу қ.) - виолончельші, педагог, Қазақстанның халық артисі (1998).
Мәскеу консерваториясының виолончель бөлімін бітірген (1962), 1965 ж. тәжірибе жинақтаудан өтті. 1965 ж. Алматы қаласындағы арнаулы мектептердің оқушылары күшімен оркестр құрып, өзі оған жетекшілік етті. Ансамбль мен өзінің жеке репертуарында қазақ халқының (Ақан сері, Дәулеткерей, Құрманғазы, Тәттімбеттің ән-күйлері, А.Жұбанов, Ғ.Жұбанова, К.Күмісбеков, С.Мұхамеджанов, А.В.Затаевич, Қ.Қожамияровтың муз. туындылары), шет ел композиторларының (Д.Д.Шостакович, П.И.Чайковский, Л.В. Бетховен, Ф.И.Гайдн, т.б.) муз. шығармалары орын алды. Ресейде, Арменияда, Грузияда, Украинада, т.б. өткен Қазақстанның мәдени күндеріне қатысты. 1982 ж. "Ж.Баспаевтың концерті" атты телефильм түсірілді. 1983 ж. "Мелодия" фирмасы Баспаев пен виолончельшілер ансамблінің орындауында концерттік грампластинкасын шығарды. 1965 жылдан Алматы консерваториясының (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) ішекті аспаптар кафедрасының аға оқытушысы (1980 жылдан проф.);
Баспаев - ғылыми-әдістемеліқ оқу құралдары мен музыкалық шығармалар жинақтарының авторы.
«Поэма»- Әні К. Күмісбековтікі орынд. Ж. Баспаев.
Дереккөздер
Санат:29 сәуірде туғандар Санат:1938 жылы туғандар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:Қазақстан виоленчельшілері Санат:Қазақстан халық әртістері Санат:Мәскеу консерваториясы түлектері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессорлары
Барлау жүйесі
Барлау жүйесі - барлау үңгулерін жүргізудің түрі, тереңдігі, саны, кеңістікте орналасуы және кезектілігі белгіленген кен орнының геологиялық-өнеркәсіптік параметрлерімен анықталады.
Дереккөздер
Санат:Геология
УЕФА кубогы 1986/87
УЕФА кубогы 1986/87 (1986-87 UEFA cup) — аталмыш турнирдің 16-шы маусымы.
Можаровка
Можаровка — Ресейдегі өзен. Пенза облысы, Саратов облысы, Ульянов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2064/677/5 орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Ульянов облысы өзендері
Александр Геннадьевич Больных
Александр Геннадьевич Больных ─ орыс жазушысы, аудармашы.
1954 жылы Таллин қаласында дүниеге келген. Уральск политехникалық институтын бітірген.
Шығармашылық жолын ғылыми-фантастикалық шығармалар жазып бастайды. 1996 жылдан бастап әскери-тарих тақырыбында кәсіби аудармамен айналысады. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғысқа арналған шығармалардың авторы. 1993 жылдан бастап Ресей Жазушылар Одағының мүшесі.
2004 жылы Александр Беляев атындағы сыйлықтың лауреаты болады.
Дереккөздер
Санат: Әдебиет Санат: Орыс әдебиеті Санат: Орыс жазушылары
Фразеологиялық варианттар
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Левая Сыя
'''Лев. Сыя''' — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Сыя өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Бок (Альтмарк)
Бок (Альтмарк) (Boock (Altmark)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 301 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 12,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 90 085. Муниципалитеттің басшысы — Христа Поллен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Ручьёль
Ручьёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 1398 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені бастауынан Шердино ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 4559C
NGC 4559C — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан GxyP (галактика бөлігі) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4559C деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: IC 3550, HII in N 4559.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Бейнеу ауданы
Тарихы
1973 жылдың 20-наурызы – бүкіл маңғыстаулықтар үшін ақ түйенің қарны жарылып, аспаннан нұр жауған күн. Бұл күні Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесі Президиумының «Қазақ ССР-інің құрамында Жезқазған және Маңғышлақ облыстарын құру туралы» Жарлығы шықты:
«...2. Қазақ ССР-інің құрамында, орталығы Шевченко қаласында, Маңғышлақ облысы құрылсын: оның құрамына Гурьев облысының Шевченко, Жаңаөзен және Форт-Шевченко қалалары, қалалық кеңестеріне бағынатын қалалық поселкелермен және ауылдық кеңестерімен қоса Маңғыстау ауданы енгізілсін.
Маңғышлақ облысының құрамында мынадай жаңа аудандар құрылсын:
1. Орталығы Бейнеу қалалық поселкесінде болатын Бейнеу ауданы құрылсын: оның құрамына Маңғышлақ облысының Маңғыстау ауданындағы Бейнеу қалалық поселкесі, Ақжігіт және Каменный ауылдық кеңестері, Гурьев облысының Ембі ауданындағы Опорный және Сарықамыс поселкелері енгізілсін;
2. Орталығы Ералиев қалалық поселкесі болатын Ералиев ауданы құрылсын: оның құрамына Маңғышлақ облысының Өзен ауданындағы Ералиев, Ақсу және Жетібай қалалық поселкелері, Шевченко қалалық кеңесінің Маңғыстау қалалық поселкесі енгізілсін.
3. Маңғышлақ облысының Жаңаөзен қаласы облысқа бағынатын қала болып қайта құрылсын:
4. Өзен ауданының Өзен қалалық поселкесі Жаңаөзен қалалық кеңесінің қамтуына берілсін. Гурьев облысының Өзен ауданы таратылсын»
Сөйтіп, Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында Адай округін таратпау жөнінде арпалысып құрбан болған Тобанияз бастаған боздақтардың арманы жүзеге асты.
Жарлықтың жариялануымен бірге облыс, аудандарды ұйымдастыру бюролары құрылды. Бейнеу аудандық ұйымдастыру бюросын А. Өтеуов басқарды. Сәуірдің 5-жұлдызында Маңғыстау, Ембі аудандарының осы аумақтағы депутаттары аудандық кеңестің сессиясын өткізіп, аудандық атқару комитетін құрып, оның төрағалығына Дүйсенбі Әріповты сайлады. Ал, 11-сәуірде аудан коммунистерінің бірінші партия конференциясы шақырылып, онда аудандық партия комитетінің бірінші хатшылығына Арон Махуұлы Өтеуов сайланды.