cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан жастар ақпарат қызметі
Мақсаты
Оқыту, ақпаратпен алмасуды кеңейту және жастар қауымдастықтары және жастар арасында ынтымақтастық орнату арқасында, сондай-ақ оларды әлеуметтік пайдалы жұмысқа қызықтыру арқылы Қазақстан жастарының азаматтық белсенділігін дамыту.
Жұмыстың басты бағыттары
Әлеуметтік жобалар: Эдвокаси науқандары, Лоббилендіру, Азаматтық білім, Қайырымдылық.
Ақпараттық бағдарламалар: Медиа-мониторингтер, Дерекқор құру және қызмет көрсету, Рейтингтер жүргізу,  Жастар БАҚ және веб-сайттар.
Білім беруге бағыттылған бағдарламалар: Оқыту семинарлары, Жаттығулар және мастер-класстар, Жаттықтыру сабақтары және мектептер.
Жастарға арналған шаралар: Дөңгелек үстел, Форумдар және талқылаулар, Акциялар және науқандар, Зерттеулер және сараптама.
Жас сайлаушылар одағы
Жоба жас сайлаушыларды сайлау туралы ақпараттандыру, өз сайлау құқықтарын оқыту және қорғауға бағытталған. Жоба Қазақстан Республикасында сайлау науқаны кезінде жұмыс істейді.
Азаматтық білім мектебі
Танымал Қазақстандық саясаткерлер, саясаттанушылар, тілшілер, экономистер, мәдениет және білім қайраткерлері дәріс сабақтарын беретін бірегей алаң. Курс ұзақтығы 1 ай.
Студенттердің өзін-өзі басқару жүйесін дамыту
Студенттердің өзін- өзі басқару жүйесінің тәуелсіз органдарын дамыту мен нығайтуға ат салысу, құқық қорғау және ұйымдық даму саласында машықтарын жақсарту.
Үйдегі кештер
Жанұя, достық және үй қажет ететін балалар үйіндегі балаларды әлеуметтендіру. Оларды киіммен, кеңсе тауарларымен, ойыншықтармен қамтамасыз ету достар жиындарын және кино сеанстарын өткізу.
Қазақстандық машықтану бағдарламасы
Жоғарғы оқу орны түлектері және танымал мамандық иелері болып келетін студенттерді ірі компанияларға байқау негізінде жұмысқа орналастыру.
Дереккөздер
Санат:Жастар ұйымы
Николай Николаевич Рукавишников
Рукавишников Николай Николаевич
Рукавишников Николай Николаевич(18. 9. 1932 жылы-19.10.2002 жылы) – СССР-дің ұшқыш-космонавты, Совет Одағының Батыры орденін 2 рет алған. 1970 жылдан КОКП мүшесі. Мәскеудін инженерлік физикалық институтын бітірген соң (1957) конструкторлық бюрода қызмет етті. 1967 жылы космонавттар отрядына қабылданды. 1971 ж.ылы 23 - 25 сәуірде сынаушы инженер ретінде А. С. Елисеев және В. А. Шатоловпен бірге "Союз-10" космос кораблімен ғарышқа ұшты. 1971 жылы 24 сәуір "Союз-10" космос кемесі "Солют" ғылыми станциясымен түйістірілді. Экипаж мүшелері "Салют" ғылыми ст-сында тех. және ғыл.-зерт. жұмыстарын жүргізді. Р. "Союз" – "Аполлон" космос корабльдерінің ұшу программасының дайындығына қатысты. 1974 жылы 2-8 желтоқасанында ол Ф. В. Филипченкомен бірге "Союз-16" кемесімен ғаршқа ұшты. Ұшу кезінде космос кораблінің өзі сыналды әрі көптеген ғыл.-зерттеулер жұмыстарын жүргізді. 4 рет Ленин орденімен т.б. медльдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Астрономия Санат:Ғарышкерлер
IC 3127
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39546, MCG 2-31-84, ZWG 69.138, ZWG 70.1, VCC 295, VCC 302, 8ZW 180.
Сыртқы сілтемелер
IC 3127 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
NGC 7147
NGC 7147 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1863 жылы 11 тамызда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7147 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67518, MCG 0-55-25, ZWG 376.45, NPM1G +02.0511.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Үлкен Мый
Үлкен Мый — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Весляна өзенінің оң жағалауынан 109 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өсімдіктер систематикасы
Өсімдіктер систематикасы — осы кезде өскен және қазбадан табылған өсімдіктерді туыстық жақындығына қарай систематикалық топтарға бөлетін ботаника ғылымының бір саласы. Өсімдіктер систематикасысының алдына қоятын мақсатына сай флористикалық немесе классификациялық, систематикалық, филогенетикалық зерттеу салалары бар.
Классификациялық өсімдіктер систематикасы әр түрлі өсімдік организмдерін ұқсастық және ерекшеліктеріне қарай таксон деп аталатын топтарға жіктейді. Классификациялық зерттеулерінің негізіне «түр» таксоны алынады. Бір-бірімен туыстық тегі жақын түрлер туысқа, ал бұлар тұқымдасқа біріктіріледі. Мысалы, әр түрлі астық тұқымдас өсімдіктер (бидай, қара бидай, атқонақ, бетеге, қоңырбас т,б,) бір тұқымдасқа топталынады. Бір-бірімен туыстығы жақын тұқымдастар қатар деп аталатын ірі топқа, ал қатарлар бұдан ірі топ - класс және бұның өзі бөлімге біріктіріледі. Өсімдіктер систематикасыжетік болуы үшін белгілі бір таксон ішіндегі топтты ұқсастығы мен айырмашылығына қарай 1-2 немесе бұдан да көп тармаққа топтап жіктеледі. Мысалы, түр құрамында түр тармағы, географиялық нәсіл, туыс таксонында туыс тармағы т.с.с. болады.
Филогенетикалық өсімдіктер систематикасы барлық таксондар ішінде, түр құрамындағы таксондар арасындағы туыстық қатысты, әр түрлілігін, әр таксонның пайда болу тегін зерттейді. Филогенетикалық өсімдіктер систематикасы өсімдік дүниесі жүйесін құруға әр түрлі ғылым салалары (эмбриология, экология, физиология, биохимия т.б.) деректерін пайдаланады.
Өсімдіктер дүниесі бөлімдері
thumb|right|200px|Таксономиялық сатылар
Қыналар бөлімі
Қыналар – өсімдіктердің ішіндегі ең көп тараған, күй талғамайтын, ерекше құрылысты организмдер тобы. Бұлар – балдырлар мен саңырауқұлақтардың селбесіп тіршілік етуінің нәтижесінде құралған морфологиялық, физиологиялық және экологиялық өз алдына жеке қасиеттері бар өсімдік. Қыналардың морфологиялық құрылысы мен көлемі – алуан түрлі.
Мүктәрізділер бөлімі
Мүктәрізділер — жоғары споралыларға немесе архегонийлерге жататын өсімдіктер. Қылқанды жапырақты дымқыл ормандар мен шалғындықта өсетін аласа өсімдік. Құрылысы қарапайым: тамыр болмайды, көпшілігінің денесінде жапырағы мен сабағы ғана бар. Анатомиялық жағынан олардың денесі белгілі ұлпаларға жіктелмеген. Денесінің вегетативтік бөлімдерінің ұшында көптеген жыныс мүшелері (антеридий, архегоний) дамып жетіледі. Мүктердің ұрықтануы тек сулы ортада ғана жүзеге асады. Мүктердің жыныс мүшесі орналасқан вегетативтік денесі мүктің жынысты ұрпағы, ол гаметафит деп аталады, ұрықтанған жұмыртқа жасушасынан спорогон (спорогоний) дамып жетіледі. Спорогон мүктің жыныссыз ұрпағы болады да, ол спорофит деп аталады. Мүктердің дамуында екі ұрпақ дұрыс ауысып отырады да, бұлардың басым болып келетіні жынысты ұрпағы – гаметофит, ал жыныссыз ұрпағы-спорофит бірнеше күн өсіп тұрады да, гаметофитке мүлде тәуелді болады. Бауыр мүктер класы. Маршанциялар қатары. Талломдарының ерекшеліктері. Жапырақ сабақты мүктер немесе мүктер класы (Musci, Bryopsida). Сфагнум мүктер қатары. Сфагнум туысы. Экологиясы, таралуы, маңызы. Жасыл мүктер қатары. Жасыл мүктердің алуан түрлілігі. Өкілдері: көкек зығыры, фунария, дикранум.
Псилофиттер бөлімі
Риниофиттғердің тіршілік еткен уақыты. Риниофиттер жоғары сатыдағы өсімдіктердің қарапайым және ең көне тобы өкілдері: риния, хорнеофитон.
Плаун тәрізділер бөлімі
Спорофиттік мүшелері – тамыры, сабағы және спираль жиі орналасқан жасыл жапырақтары болады. әртүрлі споралылық. Плаундар қатары. Түйреуіш тәрізді плаун тең споралы плаун. Селагинеллалар қатары. әр түрлді споралы өкілі селагинелла. Полушниктер қатары. Спорофитінің құрылысы. Плаун тәрізділердің шығу тегі және эволюциясының негізгі бағыттары.
Қырық буындылар немесе бунақтылар бөлімі
Қырықбуын сабағының буын аралығы қамыстікі сияқты қуыс болады. Сабағы буын және буын аралықтарынан тұрады. Спорангийлері спорангоифорларда болады,бұл спорофилдерге гомологты болып табылады. Спорангийлерде споралар дамып жетіледі. Қырық буындылар қатары. өкілі дала жылбұрыны немесе дала қырық буыны. Папортник тәрізділер бөлімі немесе полиподиофиттер.
Папортник тәрізділер бөлімі
Папортниктәрізділер – жоғары сатыдағы өсімдіктердің ішіндегі ең көне тобы. Олар көбіне көлеңкелі, ылғалды ормандарда және дымқыл жыраларда өседі. Папортник тәрізділердің қысқа сабағы, жалпақ, қауырсынды жапырақтары және тамыры болады. Тең споралы және әр түрлі споралы болып бөлінеді. Ужовниктер класы. Ужовник және гроздовник құрылысының ерекшеліктері, қарапайым белгілері. Нағыз папортниктер класы. Полиподиидтер қатары. Тіршілік формалары. Сорустар мен спорангийлер құрылысы және орналасуының әр түрлілігі. Өскіншелер құрылысы. Өкілдері: аталық папортник, орляк т.б. Сальвиниялықтар қатары.Сальвиния туысы. Споракарпийлер, спорангийлер. Микро және мегаспоралардың өсуі. Өскіншелер құрылысының ерекшеліктері. Ұрықтану. Ұрықтың дамуы. Папортник тәрізділердің шығу тегі, эволюциясының негізгі бағыттары. Тең споралылықтан әр түрлі споралыққа өтудің биологиялық маңызы.
Жалаңаш тұқымдылар бөлімі
Жалаңаш тұқымдылар – тұқым мен тұқым бүрі жеміс жапырақшасының үстінде жалаңаш (ашық) жататын жоғары сатыдағы өсімдіктердің түрлерінің тұқым мен тұқым бүрі жабық тұқымдылардікіндей аналық керегемен қапталмайды. Сонымен қатар жалаңаш тұқымдыларда гүл серігі болмайды.
Жабық тұқымдылар немесе гүлді өсімдіктер
Жабық тұқымды өсімдіктердің басты ерекшелігі – гүлінің, жемісінің болуы, гүлінде аналықтың болуы. Спорофиттегі споралар түрі өзгерген өркен – гүлдерде пайда болады. Микроспоралар тозаңқаптағы тозаң ұясында, ал мегаспоралар аналық түйініндегі тұқым бүрінде дамып жетіледі.споралар спорангий ішіндегі гаметофиттерде өсе бастайды. Аталық гаметофит-тозаң – екі клеткадан, ал аналық гаметофит-ұрық қалтасы – сегіз клеткадан тұрады. Жынысты көбеюдің нәтижесінде тұқымбүрінен эндоспермді тұқым, оның хромосомы триплоидты болып келеді. Ал аналық түйіннен және гүлдің басқа бөліктерінен – жеміс пайда болады. Жабық тұқымды өсімдіктердің тіршілік түрлері – ағаш, лианалар, бұталар, шөптесін (көп, екі және бір жылдық) болып бөлінеді. Жабық тұқымдылар екі класқа бөлінеді: дара және қос жарнақты өсімдіктер болып. Гүл, оның шығу тегі. Тозаңдану. Ұрық қалтасының құрылысы. Қосарынан ұрықтану. Жеміс, оның биологиялық маңызы. Жабық тұқымдылардың шығу орны, пайда болған уақыты. Гүлді өсімдіктердің әр алуандығы. Қос жарнақтылар класына жалпы сипаттама. Эволюциясының негізгі бағыттары.
Тағы қараңыз
Санат:Ботаника бөлімдері
Мойя (Куэнка)
Мойя (Куэнка) (Moya (Cuenca)) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 194 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Ой (Қарасам, қайғыртар жұрт бұл заманы ...)
«Ой» (Қарасам, қайғыртар жұрт бұл заманы ...) – М. Ю. Лермонтов өлеңінің 1895-1896 жылдар аралығында Абайдың аударған нұсқасы. Лермонтовта да, Абайда да 44 жол. Абай түпнұсқаның кейбір жолдарын өзгертіп, еркін аударған.
Түпнұсқадағы «под бременем познанья и сомнения» деген сөздерді Абай: «Білім де жоқ, білімге сенім де жоқ» деп тәржімәлаған. Әрине, бұл қазақ жағдайына үйлестіру мақсатынан туған. Білімге қол жетсе де, сол білімге сенімсіздікті, іске асыра алмайтын жігерсіздікті айту сол көздегі орыс қоғамына, дворяндарға қаратып айтуға лайық болса, ал сол замандағы қазақ жағдайында білім де жоқ, білімнің күшіне сеніп, қайрат етуде жоқ деу әлдеқайда жанасымдырақ. Өлеңді қазақ өміріне жақындату үшін Абай кейде тіпті Түпнұсқадан мүлде алшақтап, мал баққан елдің тұрмысына орайлас жайды қөзғап, малқұмарлықты шенеп:
«Мап үшін аш қатасың, жан сатасың. Әкесі аштан елген кісідей-ақ, Неткен жұрт мал өлтірген жеті атасын...» - дейді. Алайда, түгелдей алғанда Абай Лермонтовтың өлеңіндегі көптеген өткір сын-пікірлердің терең мәнін қазақша аудармада шебер жеткізеді, еркін, өзінше айтса да, әсерлі, ұтымды етіп айтады. Өлең 11 буынды қара өлең үлгісінде жазылған. Алғаш 1909 ж. Санкт–Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланған. Басылымдарында ешқаңдай текстологиялық өзгерістер көздеспейді.
Дереккөздер
Санат:Абай шығармалары
Кіші Яр-Вож
Кіші Яр-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Яр-Вож өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Кун-Ях
Кун-Ях — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Негус-Ях өзенінің оң жағалауынан 251 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Онано
Онано (Onano) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Витербо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1061 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 43 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Пошта индексі — 1010.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Trifone.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Вилладозе
Вилладозе (Villadose) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Ровиго провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5303 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 164 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 45010.
Елді мекеннің қамқоршысы — S. Leonardo abate. Жыл сайынғы мерекесі — 6 қараша.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Повуа (Миранда-ду-Дору)
Повуа (Миранда-ду-Дору) (Póvoa (Miranda do Douro)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Миранда-ду-Дору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 243 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22,42 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,8 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Сантана-ду-Жакаре
Сантана-ду-Жакаре (Santana do Jacaré) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кампу-Белу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 831 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 107,445 км² шамасында. Халық тығыздығы — 45 адам/км².
Тарихы
Қала 1989 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Морган Сансон
Морган Сансон (Morgan Sanson; 18 тамыз 1994 жыл, Сен-Дульшар, Франция) — франциялық футболшы, "Олимпик Марсель" клубының жартылай қорғаушысы.
Францияның 19, 21 жасқа дейінгі құрамаларында доп тепті. Әзірше негізгі құрамаға шақырылған жоқ.
Карьерасында "Ле-Манн", "Монпелье" клубтарында ойнап, 2017 жылы "Олимпик Марсельге" ауысты.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Ле-Ман ФК ойыншылары Санат:Монпелье ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары
Қоңыр (Ескелді ауданы)
Қоңыр — Жетісу облысы Ескелді ауданындағы ауыл, Қоңыр ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қарабұлақ ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1538 адам (794 ер адам және 744 әйел адам) болса, 2009 жылы 1216 адамды (657 ер адам және 559 әйел адам) құрады.
Тарихы
Ауыл 1961 –1997 жылдары Қапал ауданының қой өсіретін ұжымшарының орталығы болған. Соның негізінде Қоңырда және округке қарасты Алмалы, Көктөбе, Қоянды ауылдарында өндірістік кәсіпорын және бірнеше шаруа қожалығы құрылды.
Қоңыр ауылында Шәмші Қалдаяқов, Оразбек Бодықов, т.б. бірқатар қоғам және өнер қайраткерлерімен үзеңгілес болған ауылдың құрметті тұрғындары Иманалин Мырзабек, Тынышбаева Сағынбала өмір сүрген. Сондай-ақ Сайын Мұратбеков, Ғали Орманов, Қажыбек Бекбосынов та осы ауылдың тумалары.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Моццате
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7396 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 687 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Пошта индексі — 22076.
Елді мекеннің қамқоршысы — sant Alessandro.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Алан Уокер
Алан Олав Уокер (ағыл. Alan Olav Walker; 1997 жылы 24 тамызда туған) — музыкант және диджей. Өзінің бірнеше елдерде алдынғы қатарларда көрінген «Faded» атты синглымен белгілі. YouTube-та 1 млрд көрілім және 6 млн лайкқа ие болған. 2016 жылдың жаздында шыққан «Sing Me To Sleep» атты туындысы да танымал. 2016 жылдын « желтоқсанында ол YouTube-те 200 млн көрілім және 2 млн лайкқа ие болған «Alone» атты жаңа өлеңін шығарды.
Ерте жасы және карьера басы
1997 жылдын 24 тамызында Ұлыбритания, Нортгемптонде дүниеге келген. 2 жасқа толғанда өзінің әпкесі (Камилла), ағасы (Андреас) анасы және әкесімен Бергенге көшіп кетті. Екі азаматтығы бар. Сандық технологиялар уақытында туған Алан ерте жасынан компьютерге қызыға бастады. Осы қызығушылық графикалық дизайн мен бағдарламалауға әкеп соқты. Алғашында «DJ Walkzz» атымен өзінің ноубугінде FL Studio деген бағдарламамен 2012 жылы өз әуендерін жасай бастады. YouTube және SoundCloud-та шығарылған өлеңдері дыбыс жазушы студиялардың көңілін аудартты. Оның алғашқы туындыларының бірі 2012 жылдың 7 қазанында жарық көрген «Celebrate» трекі болып саналады.
Қазіргі уақыт
NoCopyrightSounds-пен табысты серіктістіктен кейін, 2015 жылы Sony Music Sweden-мен контрактқа кол қойды. Оның "Faded" атты алғашқы трекі Изелин Солхейммен бірігіп жазылған "Fade" атты туындының өзгертілген нұсқасы болып табылады. Тез арада бұл сингл үлкен танымалдылыққа ие болып, түрлі чарттарда үздіктердің қатарында табылған. Қазіргі уақытта YouTube-тегі видео 1 миллиард көрілімнен аскан.
"Faded" –тің жаһандық жетістігінен кейін Алан жоғары мектепті тастап кетті. Қазіргі уақытта ол жаңа өлеңдерді шығарып, концерттерде өнер көрсетіп жүр. Оның дебютты шығуы Ослода өткен «Бүкіләлемдік экстремалды ойындар»-да болды.
Концерттік турлары
Негізгі орындаушы ретінде Қосалқы орындаушы ретінде
Синглдары
Санат:Сазгерлер Санат:Норвегия диджейлері
Ресейдегі қазақтар
Ресейдегі қазақтар — қазақ ресейліктері. Қазақтар - Ресей Федерациясындағы байырғы халық, елдегі барлық этностар арасында оныншы орын алады. 2010 жылғы санақ бойынша Ресей Федерациясындағы қазақтардың саны 647 мың адамды құрады. Ресей қазақтарының көп бөлігі Қазақстан-Ресей шекарасында тұрады. Ірі қауымдастықтар Астрахан (149 415), Орынбор (120 262), Омбы (78 303) және Саратов облыстарында (76 007) тұрады.
Тарихы
300px|thumb|1925-1929 жылдардағы Қазақ АКСР шекарасындағы өзгерістер. Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін көптеген этникалық қазақтар Ресей құрамында, негізінен Қазақстанмен шекаралас аймақтарда қалды.
Қоныстану саны, сипаттамасы
Қазақтар — Ресейдегі татарлардан, башқұрттардан және чуваштардан кейінгі төртінші түркі этникалық топ және елдегі барлық этностар арасында оныншы орын алады.
2010 жылғы санақ бойынша Ресей Федерациясындағы қазақтардың саны 647 мың адамды құрады, ал ерлер мен әйелдер саны шамамен бірдей. Бұл елдегі жалпы халықтың 0,45% құрайды. Сонымен бірге қазақтардың 63,12% -ы ауылдық жерлерде тұрады (орыстардың ішінде 23,16% -ы ғана). 2002 жылғы санақ бойынша Ресейдің қазақ халқы салыстырмалы түрде жас деген қорытынды жасауға болады - орташа жасы 30,2 жасты құрайды (салыстыру үшін, орыстар үшін - 37,6 жас, шешендер үшін - 22,8 жас). Ауылдағы қазақтардың некелерінің қазақ этносы арасында жасалса, қалаларда этносаралық некелердің саны едәуір.
2002 жылғы санақ бойынша Ресейдегі қазақтардың 72% -ы қазақ тілінде сөйлейді, ауылдық жерлерде - 90% -дан астамы, қалаларда - аз. Барлық дерлік қазақтар (98,3%) орыс тілін де жетік біледі, өйткені ресей қазақтарының аз бөлігі ғана өздері халықтың көп бөлігін құрайтын аймақтарда тұрады, сонымен қатар орыс тілі қазақтар басым көпшілік жерлерде де мектептерде оқыту тілі болып табылады. Қазақ тілін оқытатын мектептер аз, тіпті оларда әдетте нұсқа (факультативті) ретінде оқытылады.
Дүниежүзі қазақтары қауымдастығы төрағасының бірінші орынбасары Қалдарбек Найманбаевтың 2003 жылы айтқан пікірі бойынша, Ресейде 1 миллионнан астам этникалық қазақтар өмір сүрген және олардың басты мәселесі ана тілін жетіспейтін немесе толық дерлік білмеуі болды.
Миграция
Ресейлік қазақтардың бір бөлігі Қазақстанға және басқа елдерге қоныс аударады, ал қазақтардың кетуінің негізгі бөлігі дәл оралман ретінде этникалық репатриация бағдарламасы бойынша оралатын қазақтар Қазақстанға келеді. Сонымен қатар, Қазақстаннан Ресейдің шекаралас аймақтарына қазақтардың көші-қонына қарсы ағымы да бар. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің мәліметтері бойынша 2008 жылы 2 мыңнан астам этникалық қазақтар елден кетіп, 7000-нан астам оралмандар келді. Ресейлік қалалардан Алматы мен Нұр-Сұлтанға қазақ мамандардың кетуі байқалады (бұл Ресей Федерациясының Мемлекеттік статистика комитетінің мәліметтері бойынша 2006 жылдан бастап азая бастады). Қарама-қарсы қозғалыс та байқалады.
Ресейдің аймақтары бойынша қазақтардың таралуы (2010 жылғы санақ бойынша)
350px|thumb|right|2010 жылғы санақ бойынша Ресей аймақтарындағы қазақтардың пайызы.
Ресейдің облыстары мен қалалары бойынша қазақтардың үлесі (2010 жылғы санақ бойынша)
thumb|400px|2010 ж. ОФО пен СКФО қазақтардың қалалық және ауылдық елді мекендердің қоныстануы % thumb|400px|2010 ж. Еділ Федералды Округіндегі қазақтардың қалалық және ауылдық елді мекендердің қоныстануы, % thumb|400px|2010 ж. Орал ФО қазақтардың қалалық және ауылдық елді мекендердің қоныстануы, % 350px|thumb|right|Ресейдің субъектілері бойынша қазақтардың үлесі (2010 жылғы халық санағы) 2010 жылғы санақ бойынша аудандар бойынша қазақтардың үлесі (олардың үлесі 10% -дан асатын жерде көрсетіледі):
Еділ бойы
Оңтүстік Еділ қазақтарының көпшілігі Бөкей Ордасының ұрпақтары, сонымен бірге Жалпы Сыртта тарихи рулардың көшіп-қонып жүргендердің ұрпақтары да Күнгей Еділ бойында тұрады.
Астрахан облысында Ресейдегі ең ірі қауымдастық - 149 415 қазақ тұрады. Олар аймақ халқының 16,3% құрайды - этникалық қауымдастық орыстардан кейінгі екінші орында. Володар ауданында олар халықтың көп бөлігін құрайды (68,05%) - қазақтардың үлесі жағынан ең үлкен аудан, Харабали, Красноярск және облыстың басқа аудандарында көптеген қазақтар бар. 2005 жылы Астрахан педагогикалық институты «Қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі» мамандығы бойынша оқуды бастады. Облыста «Жолдастық» қазақ мәдениеті мен тілі қоғамы жұмыс істейді, «Ақ арна» газеті шығады. Алтынжар ауылының жанында 1996 жылы Қазақстан қаражатына қайта салынған қазақтың ұлы күйшісі, композитор Құрманғазы Сағырбайұлы кесенесі орналасқан.
Саратов облысында қазақтар халықтың 3,1% құрайды - бұл орыстардан кейінгі екінші этникалық қауымдастық. 1771 жылы Еділ бойындағы қалмақтардың Жоңғарияға қоныс аударуынан кейін қалдырылған жерлерге қазақтар XVIII ғасырдың аяғынан бастап Саратовтың Еділ бойына қоныстана бастады. Қазіргі Саратов облысының жеріне қоныс аударған қазақтар 1801 жылы Еділ бойы аймағында император I Павел жер берген Бөкей Ордасынан келгендер. Саратов облысындағы қазақтар негізінен Еділ бойында қоныстанған. Қазақ халқының көп бөлігі Александрово-Гайскийде (мұнда қазақтар халықтың басым көпшілігін 52% құрайды), Озинскийде (28%), Новоузенскийде (25,2%), Перелюбскийде (10,2%), Дергачевскийде (20,8%), Питерскийде (9,6%, басқа мәліметтер бойынша 20,5%), Краснокутск (13,0%), Ершовский (9%), Федоровский (10,6%), Краснопартизанский (9,9%), Марксовский (шамамен 5 мың адам, халықтың 7%), Энгелс (2,0%), Ровно (18,5%) аудандарда тұрады (тағ. Саратов облысының қазақтары).
Волгоград облысында қазақтар ұлты жағынан орыстардан кейінгі екінші орында (46223 адам). Олар негізінен Еділ бойында қоныстанған. Сонымен, Палласов ауданының 48 мың тұрғынының 50% -дан астамы қазақтар. Старополтава ауданында 18% құрайды (шамамен 5 мың адам), Николаевскийде - 11% -дан астам (4 мың адам), Быковскийде - 10% -дан астам (3 мың адам).
Еділ бойының басқа аймақтарынан қазақтар Самара облысында (15000) және Қалмақстан Республикасында (5000) да тұрады.
Оңтүстік Орал бойы
Қазақтар Орынбор, Қорған, Челябі және Түмен облыстарының бірқатар дала аудандарында мекендейді.
Қазақтар Орынбор облысының оңтүстік бөлігінде мекендейді, барлығы 120,2 мың қазақ Орынбор облысында тұрады, бұл облыс халқының 6% құрайды, бұл облыстың орыстар мен татарлардан кейінгі үшінші ұлттық қауымдастығы. XVIII ғасырдың ортасы — XX ғасырдың басында Орынбор Орынбор губерниясының әкімшілік орталығы болды және ол арқылы патшалық билік жүзеге асырылды. Орынбор облысы Қырғыз АКСР құрамына кірді, ал 1920-1925 жылдары Орынбор оның астанасы болды. Тығыз тұрғылықты жерлер (2002): Орынбор - 9200 адам (1,4%); Ор - 10 035 (3,7%); Адамов ауданы - 10 638 (34,2%); Соль-Илецкий ауданы - 10 487 (36,9%); Домбаровский ауданы - 8 729 (45,5%); Орынбор ауданы - 7 773 (11,9%); Ақбұлақ ауданы - 7 735 (25,2%); Новоорск ауданы - 6 602 (20,0%); Первомай ауданы - 6 911 (22,9%); Беляев ауданы - 4 877 (24,3%); Яснен ауданы - 4 247 (57,1%); Соль-Илецк - 3 722 (14,3%); Ясный - 3 161 (11,8%); Новотроицк - 2 386 (1,6%); Кваркен ауданы - 3 470 (14,8%); Светлин ауданы - 2 989 (16,3%) және т.б.
Сонымен қатар, қазақтар негізінен Түмен облысында (19 ,1 мың) және 11,9 мың адам — Қорған облысының (орыстар, татарлар мен башқұрттардан кейінгі төртінші ұлттық қауымдастық) Қазақстанмен шекаралас Звериноголовский, Половинский, Макушинский, Частозерский және Құртамыш, Қатай аудандарында тұрады.
Оңтүстік Сібір
XVII ғасырда қазіргі Солтүстік және Шығыс Қазақстан жерлері, сондай-ақ Батыс Сібірдің оңтүстігі жоңғарлардың шабуылына ұшырады. Жоңғар әскерінен жеңілу қазақтарды одақтас іздеу қажеттілігіне алып келді, сонымен, қазақтардың бір бөлігі Ресей мемлекетінің қорғауына солтүстікке қарай жылжи бастады. Осы жағдайларда Орта және Кіші жүздер жерлерінің Ресейге өз еркімен қосылуы орын алды. Жоңғар мемлекеті құлағаннан кейін (1755) қазақтардың бір бөлігі солтүстікке қоныс аударып, қазіргі Омбы мен Өскемен арасындағы жерлерге келді. Көшіп-қонуды тоқтату үшін Ресей билігі қазақтардың Ресей шекараларына қоныс аударуын тоқтату мақсатында он шақырымдық шекара белдеуін ұйымдастыруға мәжбүр болды. Алайда, бұл шара айтарлықтай кедергі бола алмады, сондықтан Ресей билігі біртіндеп қазақтарға осы сызықтан өтуге мүмкіндік бере бастады. Омбы уезі аумағында қазақтар қоныстанып, олардың едәуір бөлігі Тобыл және Томбы губернияларының оңтүстік бөліктеріне, Тюкалин мен Тарский уездерінің аумағына көшті.
78 мың қазақ немесе облыстың жалпы халқының 4,1%-ы Омбы облысында тұрады, олар орыстардан кейінгі екінші ұлттық қауымдастық болып табылады. Қазақ халқының көп бөлігі Шербакуль (аудан халқының 19,9%), Нововаршавский (16,6%), Павлоград (16,6%) және Орыс-Полян аудандарында тұрады.
Алтай Республикасында 12,1 мың қазақ тұрады, бұл оның халқының шамамен 6% құрайды — бұл орыстар мен алтайлықтардан кейінгі үшінші ұлттық қауымдастық. Таулы Алтайға қазақтар XIX ғасырдың екінші жартысы - XX ғасырдың басында қоныстанды. Қазіргі уақытта олар Алтай Республикасының оңтүстік бөлігінде орналасқан және Моңғолия мен Қытаймен шектесетін Қосағаш ауданы халқының басым бөлігін құрайды, бұл жерде де қазақтар қоныстанған. 2001 жылы Жаңа Ауыл ауылында Алтай қазақтарының тарихы мен мәдениетінің мұражайы ашылды (тағ. қар. Алтай қазақтары).
Білім беру
Бірқатар аймақтарда қазақ тілі жеке пән ретінде оқытылатын бірнеше ондаған мектептер бар, бірақ бұл ретте Ресейде қазақ тілінде орта білім жоқ.
Кеңес кезеңінде РКФСР қазақ тілінде оқытатын 200-ге жуық мектеп болды. Алайда, жалпыға бірдей міндетті орта білім беруге көшудің басталуымен, оның бастауы КОКП Орталық Комитеті мен КСРО Министрлер Кеңесінің «Жалпы білім беретін мектептердің жұмысын одан әрі жетілдіру шаралары туралы» қаулысымен қаланды (1966), барлық қазақ мектептері орыс тілінде оқытылатын мектептер болып қайта құрылды. Сонымен бірге, қазақ тілін оқыту факультативті пән ретінде енгізілді.
340-қа жуық тұрғыны бар Алтай өлкесі Құлынды ауданындағы Керей қазақ ауылы ерекшеленеді, онда 1920-жылдарында құрылғаннан бастап барлық пәндер тек қазақ тілінде оқытылатын Ресей үшін қайталанбас Қаракөл толық емес мектебі жұмыс істейді. Мектеп ұжымы он төрт жылдан астам уақыт бойы Павлодар облыстық білім басқармасы қолдауымен «Атамекен» қазақстандық бағдарламасы бойынша жұмыс істейді.
Астрахан облысында қазақ тілі 50 мектепте оқытылады. Ресейлік қазақ халқының тілдік ортасын ескере отырып, қазақстандық ғалымдар тобы жасаған бағдарлама бойынша Ресей Федерациясының мектептері үшін 1-3 сыныптарға арналған қазақ тілінде оқулық шығарылды. Астрахан әлеуметтік-педагогикалық колледжі жыл сайын 20-ға жуық қазақ тілінде оқытатын бастауыш сынып мұғалімдерін даярлайды. Астрахан мемлекеттік университеті бюджеттік негізде «қазақ тілі мен әдебиеті» пәні бойынша оқытушылар дайындайды. Бірінші шығарылым 2007 жылдың қараша айында өтті.
Сондай-ақ, қазақ тілі мектептерде және қазақтардың тығыз тұратын басқа аудандарында да оқытылады.
2009/2010 оқу жылында қазақ тілінде оқытатын мектептердегі оқушылардың жалпы саны 51 адамды, ал 2010/2011 оқу жылында 27 адамды құрады. 2009/2010 оқу жылында қазақ тілін «ана тілі» пәні ретінде оқыған мектеп оқушыларының саны 3555 адамды, ал 2010/2011 оқу жылында 4949 адамды құрады.
Адыгея Республикасы
Республика бойынша 453 376 тұрғынның 94-і қазақ (0,02 %) (2018)
Алтай Республикасы
Республика бойынша 218 063 тұрғынның 12 108-і қазақ (5,97 %) (2018)
Архангельск облысы
Облыс бойынша 1 111 031 тұрғынның 263-і қазақ (0,02 %) (2018)
Башқұртстан Республикасы
Республика бойынша 4 063 293 тұрғынның 4 092-і қазақ (0,10 %) (2018)
Белгород облысы
Облыс бойынша 1 549 876 тұрғынның 302-і қазақ (0,02 %) (2018)
Брянск облысы
Облыс бойынша 1 210 982 тұрғынның 190-ы қазақ (0,01 %) (2018)
Бурят Республикасы
Республика бойынша 984 511 тұрғынның 711-і қазақ (0,07 %) (2018)
Владимир облысы
Облыс бойынша 1 378 337 тұрғынның 388-і қазақ (0,03 %) (2018)
Волгоград облысы
Облыс бойынша 2 521 276 тұрғынның 45 301-і қазақ (1,68 %) (2018)
Вологда облысы
Облыс бойынша 1 176 689 тұрғынның 177-і қазақ (0,01 %) (2018)
Воронеж облысы
Облыс бойынша 2 333 768 тұрғынның 378-і қазақ (0,02 %) (2018)
Дағыстан Республикасы
Республика бойынша 984 511 тұрғынның 619-ы қазақ (0,02 %) (2018)
Еврей автономиялық облысы
Облыс бойынша 162 014 тұрғынның 94-і қазақ (0,05 %) (2018)
Жаңасібір облысы
Облыс бойынша 2 788 849 тұрғынның 11 691-і қазақ (0,43 %) (2018)
Забайкалск өлкесі
Өлке бойынша 1 072 806 тұрғынның 535-і қазақ (0,05 %) (2018)
Иваново облысы
Облыс бойынша 1 014 646 тұрғынның 324-і қазақ (0,03 %) (2018)
Ингушетия Республикасы
Республика бойынша 488 043 тұрғынның 38-і қазақ (0,0081 %) (2018)
Иркутск облысы
Облыс бойынша 2 404 195 тұрғынның 1 138-і қазақ (0,04 %) (2018)
Калининград облысы
Облыс бойынша 994 599 тұрғынның 631-і қазақ (0,07 %) (2018)
Камчатск өлкесі
Өлке бойынша 315 557 тұрғынның 343-і қазақ (0,10 %) (2018)
Кемерово облысы
Облыс бойынша 2 694 877 тұрғынның 1 919-ы қазақ (0,07 %) (2018)
Коми Республикасы
Республика бойынша 840 873 тұрғынның 553-і қазақ (0,05 %) (2018)
Краснояр өлкесі
Өлке бойынша 2 876 497 тұрғынның 2 613-і қазақ (0,09 %) (2018)
Курск облысы
Облыс бойынша 1 115 237 тұрғынның 155-і қазақ (0,01 %) (2018)
Қабарда-Балқар Республикасы
Республика бойынша 865 828 тұрғынның 285-і қазақ (0,03 %) (2018)
Қалмақстан (Қалмақия) Республикасы
Республика бойынша 275 413 тұрғынның 5 979-ы қазақ (2,04 %) (2018)
Ленинград облысы
Облыс бойынша 1 813 816 тұрғынның 779-ы қазақ (0,05 %) (2018)
Санкт-Петербург қаласы
Қала бойынша 5 351 935 тұрғынның 2 830-ы қазақ (0,06 %) (2018)
Липецк облысы
Облыс бойынша 1 150 201 тұрғынның 246-ы қазақ (0,02 %) (2018)
Магадан облысы
Облыс бойынша 144 091 тұрғынның 175-і қазақ (0,10 %) (2018)
Марий Эл Республикасы
Республика бойынша 682 333 тұрғынның 168-і қазақ (0,02 %) (2018)
Мордовия Республикасы
Республика бойынша 805 056 тұрғынның 122-і қазақ (0,01 %) (2018)
Москва облысы
Облыс бойынша 7 503 385 тұрғынның 2 493-і қазақ (0,04 %) (2018)
Москва қаласы
Қала бойынша 12 506 468 тұрғынның 7 997-і қазақ (0,08 %) (2018)
Мурманск облысы
Облыс бойынша 753 557 тұрғынның 541-і қазақ (0,06 %) (2018)
Ненецк автономиялық округі
Округ бойынша 2 876 497 тұрғынның 12-і қазақ (0,03 %) (2018)
Нижний Новгород облысы
Облыс бойынша 3 234 752 тұрғынның 501-і қазақ (0,01 %) (2018)
Омбы облысы
Облыс бойынша 1 960 081 тұрғынның 81 618-і қазақ (3,93 %) (2018)
Орынбор облысы
Облыс бойынша 1 977 720 тұрғынның 125 568-і қазақ (5,76 %) (2018)
Орлов облысы
Облыс бойынша 1 977 720 тұрғынның 176-і қазақ (0,02 %) (2018)
Пенза облысы
Облыс бойынша 1 331 655 тұрғынның 274-і қазақ (0,02 %) (2018)
Перм өлкесі
Өлке бойынша 2 623 122 тұрғынның 802-і қазақ (0,03 %) (2018)
Псков облысы
Облыс бойынша 636 546 тұрғынның 190-ы қазақ (0,02 %) (2018)
Ростов облысы
Облыс бойынша 4 220 452 тұрғынның 3 021-і қазақ (0,07 %) (2018)
Рязань облысы
Облыс бойынша 1 121 474 тұрғынның 294-і қазақ (0,02 %) (2018)
Самара облысы
Облыс бойынша 3 193 514 тұрғынның 14 918-і қазақ (0,46 %) (2018)
Саратов облысы
Облыс бойынша 2 462 950 тұрғынның 78 320-ы қазақ (2,94 %) (2018)
Сахалин облысы
Облыс бойынша 490 181 тұрғынның 554-і қазақ (0,10 %) (2018)
Свердловск облысы
Облыс бойынша 4 325 256 тұрғынның 4 403-і қазақ (0,10 %) (2018)
Смоленск облысы
Облыс бойынша 949 348 тұрғынның 320-ы қазақ (0,03 %) (2018)
Солтүстік Осетия Республикасы — Алания
Республика бойынша 701 765 тұрғынның 265-і қазақ (0,04 %) (2018)
Ставрополь өлкесі
Өлке бойынша 2 800 674 тұрғынның 1 779-ы қазақ (0,07 %) (2018)
Тамбов облысы
Облыс бойынша 1 033 552 тұрғынның 272-і қазақ (0,02 %) (2018)
Татарстан Республикасы
Республика бойынша 3 894 284 тұрғынның 1 832-і қазақ (0,05 %) (2018)
Твер облысы
Облыс бойынша 1 283 873 тұрғынның 438-і қазақ (0,03 %) (2018)
Томск облысы
Облыс бойынша 1 078 280 тұрғынның 1 215-і қазақ (0,12 %) (2018)
Түмен облысы
Облыс бойынша 1 498 779 тұрғынның 12 977-і қазақ (0,98 %) (2018)
Тыва Республикасы
Республика бойынша 321 722 тұрғынның 117-і қазақ (0,04 %) (2018)
Ульянов облысы
Облыс бойынша 1 246 618 тұрғынның 571-і қазақ (0,04%) (2018)
Удмурт Республикасы
Республика бойынша 1 513 044 тұрғынның 339-ы қазақ (0,02 %) (2018)
Ахмет ибн Әли
Ахмет ибн Әли (Құтып әд-Даул Әбу Насыр Ахмет бин Әли Тоған хан) (туған өлген жылы белгісіз) — Қарахан мемлекетінің 11 ғасырдың басындағы билеушісі (998 — 1017/18). Сатұқ Боғра ханның шөбересі. Сатұқ Боғра хан — Мұса — Әли — Ахмет ханның тұсында інісі Насыр Елік (Элик) ибн Әли Мауераннахрды жаулап алды. Бірақ Ахмет інісінің Махмұд Ғазнауиге (Хорасан билеушісі) қарсы жорықтарына жәрдем беруден бас тартты. Содан келіп Қарахан әулеті ішінде саяси күрес басталды. Насыр Елік хан өлгеннен кейін (1012/13) Мауераннахрдың билігі толығымен Ахметке көшті. 1012/13 жылға дейін Ахметтің есімі Ташкент, Исфиджаб (Сайрам) және Солтүстік аймақтардағы қалалардан табылған теңгелерде кездессе, бұдан кейін Мауераннахр мен Ферғана аймағында соғылған теңгелерде көп ұшырасады. Ахмет хан Шу бойындағы Баласағұнды астана етті. Ол қайтыс болған соң (1017/18), таққа Мұхаммед Арыслан хан деген атпен белгілі кіші інісі Мансұр ибн Әли отырды.
Ресейдегі қазақтар
Хабаров өлкесі
Өлке бойынша 1 328 302 тұрғынның 841-і қазақ (0,06%) (2018)
Ахмет ибн Әли
Дереккөздер
Санат:Қарахандар
Ресейдегі қазақтар
Ханты-Мансы автономды округі
Округ бойынша 1 655 074 тұрғынның 4 258-і қазақ (0,30%) (2018)
Шешен Республикасы
Республика бойынша 1 436 981 тұрғынның 470-і қазақ (0,04 %) (2018)
Челябі облысы
Облыс бойынша 3 493 036 тұрғынның 36 219-ы қазақ (1,01%) (2018)
Чукот автономды округі
Округ бойынша 49 348 тұрғынның 48-і қазақ (0,09%) (2018)
Ямал-Ненец автономды округі
Округ бойынша 538 547 тұрғынның 1 404-і қазақ (0,28%) (2018)
Ярославл облысы
Облыс бойынша 1 265 684 тұрғынның 285-і қазақ (0,02%) (2018)
Дереккөздер
Санат:Ресей қазақтары Санат:Ресей халықтары Санат:Қазақтар
Иу Клэйр (Мичиган)
Иу Клэйр (Eau Claire) — Мичиган штатының Berrien округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 656 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-24580.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Племе
Племе (Plémet) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22183, пошта индексі — 22210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2989 адамды құрады. Халық тығыздығы — 72,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Урманчино
Урманчино — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Лаклин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 499 адамды құрады. Пошта индексі — 452498, ОКАТО коды — 80247830002.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Оразай Батырбеков
thumb|Оразай Батырбеков Оразай Батырбеков (1927 жылы туған), экономист, қоғам қайраткері. Экономика ғыл. кандидаты(1971), доцент (1980). Ұлытаудың түлегі.
Найман тайпасы Бағаналы руының Бабас бөлімінен шыққан.
КазМУ-дің тарих факультегін (1951) бітірген. 1950-1970 жылдары Алматы қаласындағы Фрунзе ауданындағы комсомол комитетінің 2, кейінірек 1-хатшысы, ҚазМУ-дің саяси экономия кафедрасының аспиранты, Қазақ өнеркәсіп кеңесі оқу комбинатының саяси экономиядан оқытушысы, Алматы мемлекеттік медицина институтының саяси экономия кафедрасының ассистенті, Алматы қаласындағы Қазақстан КП Фрунзе аудандық партия комитетінің үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі, Алматы калалық партия комитетінің ұйымдастыру бөлімі меңгерушісінің орынбасары, Қазақстан КП ОК-нің жауапты ұйымдастырушысы, нұсқаушысы, партия органдары бөлім меңгерушісінің орынбасары, бірінші орынбасары, партия жұмысын ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі, Алматы Жоғары партия мектебінін ректоры болды. 30-дан астам ғылыми еңбектің авторы. 8-, 9-сайланған ҚазКСР Жоғары Кеңесінің депутаты, Қазақстан Компартиясы 12-16-съездерінің делегаты. КОКП 25-съезінің делегаты. 3 мәрте Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Владимир Владимирович Набоков
Набоков Владимир Владимирович (22 сәуір, 1899, Петербург – 2 шілде, 1977, Монфё, Швейцария) — орыс және американ жазушысы, сыншы. Ақсүйектер отбасында дүниеге келген. Үй қызметшісі ағылшын ұлтының өкілі болған. Набоков екі өлеңдер жинағын шығарады, содан кейін 1919 жылы Ресейден кетіп, Кембридж университетіне оқуға түседі, бірақ 1925 жылы прозаға ауыса бастайды. 1919-40 жылдары Англияда, Германияда, Францияда өмір сүрді. АҚШ-қа көшіп келгенге дейін 1940 жылдан бастап керемет өмірбаянын сипаттап жазады Говори, память (1951). Ал «Король,дама, валет» (1928) атты шығармасында оның мәтінін танытатын күрделі стилистикалық тәсілдер байқала бастаған болатын. Оның романдарындағы негізгі тақырыптар өнер және оның әр қырынан көрінуі жайлы болды. Мысалы, Приглашение на казнь (1938). Пародия элементтері Дар романында (1937-38) және соңғы еңбектерінде кездеседі. Ағылшын тілінде жазылған кітаптар қатарына үлкен сұранысқа ие болған даңқы мен атағы үлкен бестселлер кітаптары енді. Мысалы, Лолита (1955) кітабы жазушыға байлық әкелді және Бледный Огонь (1962), Ада (1969) шығармалары арқылы оны дүниежүзі мойындады. Сыни еңбектерінің арасындағы іргелі жұмыстары Александр Сергеевич Пушкиннің «Евгений Онегин» (4 тт., 1964) шығармасын аударуға және сипаттауға байланысты болды.
Санат:АҚШ жазушылары Санат:АҚШ ақындары Санат:Ресей этномологтары Санат:Орыс жазушылары Санат:Орыс ақындары Санат:22 сәуірде туғандар
Берковци (Велико Тырново облысы)
Берковци (Берковци) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5093. Телефон коды — 06158. ЕКАТТЕ коды — 3945.
Сент-Уан-сюр-Мер
Сент-Уан-сюр-Мер (Saint-Ouen-sur-Maire) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,24 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61441, пошта индексі — 61150.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Сен-Леже-Маньязе
Сен-Леже-Маньязе (Saint-Léger-Magnazeix) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 55,71 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87160, пошта индексі — 87190.
Бухгольтерберг
250px|thumb|Картада орналасуы Бухгольтерберг (Buchholterberg) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Тун округінің құрамына кіреді.
Сен-Леже-Маньязе
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 514 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Бухгольтерберг
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1493 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15.34 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 923, пошта индексі — 3615.
Сен-Леже-Маньязе
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Ратсвайлер
Ратсвайлер (Rathsweiler) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кузель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 165 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,24 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 36 081. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Мюллер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Досжан Құрақұлы
Шығарған күйлері
1964 жылы фольклортанушы Мардан Бәйділдаев Досжанның 32 күйін үнтаспаға жазып алған. 1978 жылы Досжанның күйлері С. Ысқақовтың орындауында жеке күйтабақ болып шықты.
Дереккөздер
Санат:2 сәуірде туғандар Санат:1878 жылы туғандар Санат:Сырдария ауданында (Қызылорда облысы) туғандар Санат:21 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Сырдария ауданында (Қызылорда облысы) қайтыс болғандар Санат:Күйшілер Санат:Домбырашылар
Пу И
Айсиньгьоро Пу И (қыт. 愛新覺羅．溥儀, 爱新觉罗．溥仪, пиньинь: Aixinjueluo Pǔyi, 7 ақпан 1906 — 17 қазан 1967) — Цин Империясының соңғы императоры.
Өмірбаяны
1906 жылы Пекинде Айсиньгьоро отбасында дүниеге келген. Ол Қытайдың 1908 жылға дейінгі императоры — Айсиньгьоро Цзайтяннің жиені. 1908 жылдың желтоқсанында Цзайтянь дүниеден өтті де, орнына екі жасар Пу И «таққа отырды». Оның орнына әкесі Цзайфень мемлекеттің шаруаларын жүргізді. 1912 жылғы Синьхай революциясынен соң Қытай Республикасы орнап, Цин империясы құлады. Алты жасар Пу И де өз билігінен жастай айрылды, бірақ «император» титулын сақтап қалды да, «тиым салынған қалада » тұра беруіне жаңа орнаған үкіметтің жетекшісі Юань Шикай да қарсы болған жоқ. Протокол бойынша оның дәрежесі «шетелдік монархпен» тең деп есептелді.
1917 жылдың шілдесінде Қытай билігі империя үкіметін аңсаған генерал Чжан Сюннің қолына өтті де, Пу И патша болып жарияланды. Бірақ екі жеті өтер-өтпесте антимонарх генерал Дуань Цижуя қайтадан Астананы басып алды да, Пу И тағы да биліктен шеттетілді. Бірақ император әулетіне Пекинде қалуына рұқсат берді. Тек, 1924 жылы 18-ге толған соң Пу И барлық мәртебесінен айрылды да, «тиым салынған қаладан» қуылды. Сөйтіп ол қарапайым ғана Қытай азаматымен құқы бірдей боп қалды.
1925 жылы ол Тянцзяньда өткен жапондар конгресіне қатысады да, жасырын ұйым құрады. Осылайша Жапон үкіметімен ара-қатынасын жақсартып алады. Кейін Жапон үкіметі Пу Иді Мачжурия мемлекетін қайта орнатуға көмек беруге шақырады. Олар бұл мақсаттарына жетіп, 1932 жылы Қытайды жапон әскерлері жаулап алады да, бірпартиялық монархия билігі бар Манчжурия үкіметі құрылады. Пу И жас мемлекеттің жоғарғы қызметтерінің бірін атқарады, ал 1934 жылы 10-мамырда Манчжурияның императоры боп тағайындалады. Сондай-ақ Манчжурия Қарулы Күштерінің бас қолбасшысы болады.
1945 жылдың 8 тамызындағы Ялта Конференциясынан соң КСРО әскері Манчжурияға үлкен күшпен шабуыл жасайды. Жапония үкіметі бұл кезде Хиросимаға тасталған атом бомбасынан есеңгіреп жатқан болатын. Сондықтан да Манчжурия оңай тізе бүгеді. Бас сауғаламақ болған Пу Иді Кеңес әскерлері тұтқындайды.
Қамауда жатқан Пу И 1949 жылы Иосиф Сталинге хат жазады. Өзін Қытай Үкіметіне тапсырмауды өтінеді. Сондай-ақ, Маркс пен Лениннің ілімдерімен танысқанын, социалистік дүниеге деген өз көзқарасын өзгерткенін де түсіндірмек болады.
1950 жылы Пу И Қытайға қайтарылады. Лионин провинциясындағы «қайта тәрбиелеуші» лагерге жіберіледі.