cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бенадалид
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Нель (Па-де-Кале)
Нель (Nesles) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Булонь-сюр-Мер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62603, пошта индексі — 62152.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 990 адамды құрады. Халық тығыздығы — 196,43 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
IC 2863
IC 2863 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 2863 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Ақтам (Қызылорда облысы)
Ақтам — Қызылорда облысы Шиелі ауданы, Бәйтерек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шиелі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 20 км-дей жерде.
Үлкен Адакъю
Үлкен Адакъю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 175 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Ақтам (Қызылорда облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 145 адам (76 ер адам және 69 әйел адам) болса, 2009 жылы 88 адамды (47 ер адам және 41 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шиелі ауданы елді мекендері
Үлкен Адакъю
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Спорминоре
Спорминоре (Sporminore) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 719 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 42 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 38010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Теңге 10000
2006 жылғы үлгідегі номиналы 10000 теңгелік банкноттың сипаттамасы
right|250 px right|250 px Банкнота өлшемі 149х79 мм қағазда дайындалған.
Бет жағы: басым түсі күлгін-көк, басым бейне – тігінен. Орталық бөлігінде "Астана-Бәйтерек" монументі бейнеленген. Банкнотаның ортасында қою жасыл және қара көк жолақтарда ақ түспен Қазақстан Республикасының мемлекеттік әнұраны нотасының фрагменттері бейнеленген, онда номиналдың сандық белгілерінің контуры ақ сызықтармен жүргізілген. "Бәйтерек" монументінің сол жағында күлгін көк түспен Қазақстан Республикасының мемлекеттік елтаңбасы бейнеленген. Жоғарғы оң жақ бөлігінде – Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалауының бейнесі. Банкнотаның төменгі бөлігінде ашық алақан бейнеленген. Төменгі сол жақта номиналдың мемлекеттік тілдегі әріптік белгісі орналасқан. "ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ" жазуы төменгі оң жақта тігінен орналасқан, оның астында жалған ақша жасау жауапкершілігін ескертетін "Банкноттарды қолдан жасау заңмен қудаланады" деген мемлекеттік тілдегі жазу орналасқан.
Сырт жағы: басым түс күлгін-көк, басым бейне – көлбеу. Негізгі бейне: Қазақстан картасының контуры, алдыңғы жағында Қазақстан Республикасы Президентінің Ақорда резиденциясы, артқы жағында каньондар. Төменгі сол жақ бөлігінде және жоғарғы оң жақ бөлігінде банкнота номиналының сандық белгісі, ал төменде ортада орыс тіліндегі әріптік белгі орналасқан. Жоғарыда ортасында "ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ" жазуы және эмитент банктің логотипі басылған. Жалған ақша жасағаны үшін жауапкершілікті ескертетін "Подделка банкнот преследуется по закону" деген орыс тіліндегі жазу ашық жердің жоғарғы сол жақ бұрышында орналасқан.
2003 жылғы үлгідегі құны 10 000 теңгелік банкнот
right|250 px Көлемі 149х74 мм. Басым түстері - көгілдір және көк.
Бет жағында негізгі бейне - философ, ойшыл, ғалым Әл-Фарабидің (870-950 жылдары) портреті. Портреттің оң жағына мемлекеттік тілде 10 000 теңгелік номиналдың сандық белгілеуі орналасқан. Банкноттың сол жағындағы жоғарғы бұрышта "ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ" деген жазу бар. Банкноттың төменгі бөлігінде Әл-Фараби портретінен оңға қарай тік бұрыш жасай қарағанда көрінбейтін, бірақ банкноттың бетіне үшкір бұрыш жасай қарағанда байқалатын "10 000" номиналының сандық белгісі бейнеленген белгі ою-өрнекпен біріктіре бейнеленген. Портреттің оң жағында жарыққа тосып қараған кезде көрінетін қорғаныш жібі, сондай-ақ жалпақ құбылмалы жіп орналасқан. Портреттің сол жағында екі су тамғы белгі, біреуі классикалық, Әл-Фарабидің қырынан салынған бейнесі, екінші үлгіде - барыс, сондай-ақ банкнот номиналы бейнелеген. Төменгі сол жақ бұрышта нашар көретін адамдар үшін бедерлі екі шеңбер орналасқан.
Сырт жағында негізгі бейне - тау аясындағы барыс. Банкноттың оң жақ бөлігінде Қазақстан Республикасы аумағының пішіні мен жалауы бейнеленген. Түсі өзгеретін бояумен қазақ және орыс тілдерінде жазылған 10 000 теңгелік номиналының сандық белгілеуі. Банкноттың орталық бөлігінде тау бейнесінен төменірек 10 000 теңгелік номиналды сандық белгілеу және "он мың теңге" деген сөздер орыс тілінде жазылған.
Сен-Мишель (Атлантикалық Пиреней)
Сен-Мишель (Saint-Michel) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Байонна округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,30 км² шамасында.
Теңге 10000
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған номиналдық құны 10000 теңгелік ескерткіш банкнотаның сипаттамасы
250 px|right 250 px|right 2011 жылғы 04 шілдеде айналысқа жіберілді.
Сен-Мишель (Атлантикалық Пиреней)
Коммунаның INSEE коды — 64492, пошта индексі — 64220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 254 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,38 адам/км².
Теңге 10000
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған номиналдық құны 10000 теңгелік ескерткіш банкнотаның сипаттамасы
Таралымы: 30 000 000 дана
Сен-Мишель (Атлантикалық Пиреней)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Теңге 10000
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған номиналдық құны 10000 теңгелік ескерткіш банкнотаның сипаттамасы
Өлшемі: 149х79 мм
Басым түсі: күлгін көк
Бет жағында: суреттер негізінен тігінен орналасқан. Негізгі бейнелер: банкнотаның оң жағында «Қазақ Елi» монументі және төменгі бөлігінде ортада ұшып жүрген кептердің бейнесі. Жоғары бөлігінде Қазақстан Республикасының мемлекеттік нышандары бейнеленген: мемлекеттік елтаңба және мемлекеттік ту. Сол жақта төменде және жоғары жақта номиналдың цифрлық белгіленуі басылған, сол жақта ортада – номиналдың мемлекеттік тілдегі әріптік белгіленуі жазылған. «ҚАЗАҚСТАН ҰЛТТЫҚ БАНКІ» деген жазу сол жақ жоғарғы бұрышта орналасқан, оның үстінде қолдан жасағаны үшін жауапкершілік туралы ескертетін мемлекеттік тілде «Банкноттарды қолдан жасау заңмен қудаланады» деген жазу бар.
Сілтемелер
10000 теңге
Дереккөздер
Санат:Қазақ теңгесі
Лингенфельд
Лингенфельд (Lingenfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Гермерсхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5514 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 34 017. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Юрген Валлат.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Соколово (Бургас облысы)
Соколово (Соколово) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Карнобат қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 393 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8435. Телефон коды — 05527. ЕКАТТЕ коды — 67920.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Мата-Верди
Мата-Верди (Mata Verde) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Жекитиньонья мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Алменара экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Sulpak
Sulpak — Алматыда орналасқан Қазақстандағы ең ірі электроника сауда желісі. Компанияны 1992 жылы Алмас Султангазин мен Андрей Пак құрған.
Сулпак есімі серіктестіктің негізін салушылар Султангазин мен Пак есімдерінің алғашқы екі буынынан құралған.
Компанияның мәліметінше, Sulpak-та 6000-ға жуық адам жұмыс істейді. Қазақстан мен Қырғызстанның 55-тен астам қалалары мен елді мекендеріне желіге барлығы 177 сауда нүктесі кіреді.
Тарихы
2006 жылы Sulpak неміс электроника сатушысы Media Markt-пен бірдей қызыл ливераны қабылдады. Бұл ресейлік «Эльдорадо» нарығымен ынтымақтастыққа байланысты болды, өйткені олар түс схемасын қызылға өзгертті.
Сондай-ақ Sulpak 2009 жылдан бері өз өнімдерін онлайн сатумен айналысады.
NGC 2438
NGC 2438 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан PN (планетарлық тұмандық) типті планеталық тұмандық.
Лизеганг шығыршығы
Лизеганг шығыршығы - яшма, ақық басқа да ұсақ дисперсиялық таужыныстарда бір-біріне "кигізілген" түрлі-түсті шағын шығыршықтар немесе бір-бірімен астасқан жолақтар түрінде ұшырасатын бедерлер, гельді ортада өтетін диффузия барысында белгілі бір химиялық қосылыстың мезгіл-мезгіл тұнбалануы нәтижесінде қалыптасады.
NGC 2438
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Лизеганг шығыршығы
Дереккөздер
Санат:Геология
NGC 2438
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 19 наурызда астроном Уильям Гершель ашқан болатын және NGC каталогында 2438 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PK 231+4.2, CS=17.7.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Василий Талгатович Пивцов
Василий Талгатович Пивцов (1975 жылы 16 тамызда Алматы қаласында туған) - Халықаралық санаттағы спорт шебері. Орыс.
Жетістіктері
Жоғарғы санаттағы альпинизмнен Қазақстанның бірнеше мәрте жүлдегері және чемпионы; жоғарғы санаттағы альпинизмнен (2000-2002), жоғарғы техникалық және (2000), техникалық санаттағы ТМД ашық біріншілігінің чемпионы және жүлдегері (2001).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан орыстары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан альпинистері Санат:Қазақстанның халықаралық дәрежедегі спорт шеберлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Барлық сегізмыңдықтарды бағындырушылар Санат:Джомолунгманы бағындырушылар Санат:Адам және жануарлар физиологиясы институты қызметкерлері Санат:Альпинизмнен Қазақстан чемпиондары Санат:Альпинизмнен ТМД чемпиондары
Досан Тәжіұлы
Досан Тәжіұлы (1835, Маңғыстаудағы Бозащы түбегінің Жиделі деген жері (қазіргі Маңғыстау ауданы, Қызан ауылы) – 1876, Форт-Шевченко қаласы) – халық батыры, Маңғыстау көтерілісі басшыларының бірі.
Досан Ресей үкіметінің 1868 жылғы «Уақытша ережесін» әділетсіздік деп бағалап, халықты көтеріліске шығуға үндейді. Онымен бірге Иса Тіленбаев, Алғи Жәлімбетов, Тілеуберген Орақов, Шүрен Иманов, Дихан Өтепов, Сүгір Шабаевтар халықты көтеріліске бастап шығады. Досан бастаған 400 сарбаз Үшауыз деген жерде Маңғыстау приставы подполковник Рукиннің жазалаушы отрядын тас-талқан етіп жеңеді. 1870 жылы сәуірде Досан сарбаздары Фортты қоршап алып, ондағы армян базарын талқандады, саудагерлер мен өндіріс иелерін тұтқындады, Николаевск станциян өртеп, армян слободкасы мен Қарағантүптегі маякті қиратты. Кавказдан жіберілген жазалаушы отрядпен Досан сарбаздары кескілескен шайқас жүргізе отырып, Хиуа хандығына өтіп кетеді. 1873 жылы Хиуа хандығын бағындыруға жіберілген Ресей әскерлеріне Қоңырат, Хожелі, Қарабайлы аймағында Досан тұтқиылдан шабуыл жасауды ұйымдастырып отырған. 1873 жылдың күзінде Досан жасағы Үстіртке қоныс аударды. 1874 жылы Ресей үкіметінің Аничкин бастаған іздеуші жасағы Сам құмында отырған Досан ауылын қапыда қоршап алып, жаралы Досан батырды қолға түсіреді. Досан Форт түрмесінде 2 жылдан кейін қаза тапты. Досан батырдың сүйегін туған жері Бозащыға Жанғабыл (халық ақыны Сәттіғұл Жанғабылұлының әкесі) бастаған бір топ азаматтар жеткізген. Мүрдесі сондағы Қаратөбе зиратына қойылған. Досан батырдың ерлігін Ақтабан, Бала Ораз, Қашаған, Қалнияз, Сәттіғұл ақындар жырға қосқан.
Вила-Сека (Барселуш)
Вила-Сека (Барселуш) (Vila Seca (Barcelos)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 275 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,08 км² шамасында. Халық тығыздығы — 209,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Осаму Дадзай
Осаму Дадзай (太宰治, 19 маусым 1909 жыл – 13 маусым 1948 жыл) – XX ғасырдың басындағы ең атақты жапон прозашыларының бірі. Лақап аты – Дадзай Осаму, шын аты – Сюдзи Цусима (津島修治), Канаги қаласында (Жапония) ауқатты ақсүйек отбасында туған. 1933 жылы токиолық «То-окуниппо» журналында «Поезд» атты ең алғашқы әңгімесі жарық көреді. Әңгімелері: «Шиелер» («Ото»), «Гуд бай», «Вийонаның әйелі», «Human Lost», «Манган». Повестері: ««Жарымжан» адамның тәубесі», «Батардағы күн», «Докэ-но хана». 1948 жылы Митакада қайтыс болған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Аймақ Жанғалиұлы Жанғалиев
Аймақ Жанғалиұлы Жанғалиев (15 тамыз, 1913 жыл., Батыс Қазақстан облысы Сырым ауданы Ащысай а.) — биология ғылымдарының докторы (1969), профессор (1990), Қазақстан ғылым академиясының академигі (2003), Қазақ КСР-інің еңбек сің. ғыл. қайраткері (1961).
Ғылыми еңбектері
Негізгі ғылыми еңбектері Қазақстандағы жеміс ағаштарының биол. алуан түрлілік генофондысын сақтау және оны тиімді пайдалануға арналған. Жанғалиев бақ шаруашылығын жүйеге келтіріп, жеміс-жидек және жүзім ағаштарын өсіру әдістерін жетілдірді. Жанғалиев жеміс-орман ағаштарының селекциясы мен генетикасын зерттеген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:15 тамызда туғандар Санат:1913 жылы туғандар Санат:Сырым ауданында туғандар Санат:Қазақстан биологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Биология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Корнелл университетінің профессорлары Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі алтын медалінің иегерлері Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері
Дзюнъитиро Танидзаки
Оның әдебиеттегі қадамы 1909 жылдан басталады. Оның алғашқы шығармасы әдеби журналда жарияланған бір актілі пьеса болды. Модернизм, авангардизм, романтизмнің жақтаушысы. Ол өзінің шығармаларында батысеуропалық декаденттiк әдебиет эстетикасының қағидаларын дәстүрлi жапон әдебиетімен бiрiктiруге тырысты.
Дереккөздер
Санат:24 шілдеде туғандар Санат:1886 жылы туғандар Санат:30 шілдеде қайтыс болғандар Санат:1965 жылы қайтыс болғандар Санат:Сидзуока префектурасында қайтыс болғандар Санат:Жапония жазушылары Санат:XX ғасыр жазушылары Санат:Жапония драматургтері Санат:XX ғасыр драматургтері Санат:Жапония сценарийшілері Санат:XX ғасыр сценарийшілері Санат:Жапония эссешілері Санат:XX ғасыр эссешілері Санат:Мәдениет орденінің иегерлері Санат:Жапон жазушылары Санат:Токио университеті түлектері
Сәнжан Өтеғалиұлы Боранбаев
Сәнжан Өтеғалиұлы Боранбаев(1936, Атырау қаласы – 2006, Жаңаөзен қаласы) – педагог.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Дарико Мұқышқызы Жанғозина
Дарико Мұқышқызы Жанғозина (1946 жылы туған) – медицина ғылымдарының докторы (2003).
Ғылыми еңбектері
119 ғылыми жарияланымның, оның ішінде 2 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:1946 жылы туғандар Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары
Метеорограф
Метеорограф (грек. meteora атмосфералық құбылыстар және grapho — жазамын) — ауаның температурасын, қысымы мен ылғалдылығын, кейде атмосфераның жоғарғы қабаттарында жел жылдамдығын автоматты түрде жазып алуға арналған құрал. Метеорографтың төмендегідей түрлері бар:
Шілік
Шілік сөзі келесідей мағыналарға қарасты болуы мүмкін:
Елді мекендер:
Басқа мағыналар:
Флориан Альберт
Флориан Альберт (Albert Flórián; 15 қыркүйек 1941, Херцегсанто — 31 қазан 2011, Будапешт ) — мажар футболшысы, шабуылшы.
Дін социологиясы
Дін социологиясы адамдардың дінге негізделген әлеуметтік қатынастарын зерттейді. '''Сондықтан, дін әлеуметтік феномен ретінде социологтар үшін аса маңызды зерттеу объектісі ретінде қарастырылуда. Дін социологиясы діннің кейбір бағыттары бойынша адамдарды белгілі әлеуметтік әрекеттерге жетелейтін қоғам сегменттерін пайда болуын зерттейді. Мәселен, бір діннің яки сектаның (тариқаттың) мүшелері өздерінің діни наным-сенімі бойынша белгілі бір әлеуметтік іс-амалдарды жүзеге асырып жатса, белгілі бір формада киініп, белгілі қоғамдық қатынастарға түсіп жатса, бұл тікелей дін социологиясының зерттеу саласына кіреді.
Санат:Дін Санат:Әлеуметтану
Флориан Альберт
Карьерасы
Будапештегі "Ференцварош" клубының өз алаңындағы матчтарын өткізетін стадионы 2007-2013 жылдары Флориан Альберттің атымен аталды. Қазір ол стадионның орнына "Групама Арена" стадионы салынған.
Сілтемелер
Санат:Мажарстан футболшылары Санат:Мажарстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Мажарстан футбол жаттықтырушылары Санат:Ференцварош ФК ойыншылары Санат:1960 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері
ISO 639-1
ISO 639-1: Тілдердің атауларын белгілетін кодтар, 1-бөлім, Альфа-2 кодтары  -  тілдерді белгілеу үшін қолданылатын кодтар. Бірінші бөлімі кодтардың тіркелуіден тұрады. Жалпы код саны - 136, бүкіл әлемдік тілдерінің  жазуын қамтамасыз етеді.
Мысалы:
Сыртқы сілтемелер
Санат:ISO стандарттары
ISO 639 ISO 639
Пиролиттер
Пиролиттер — жоғарғы мантияның (астеносфераның) шартты түрдегі заттық болмысы не әлі жіктеліп үлгер меген магма балқымаларының негізі; Пиролиттер құрамының 1/4-і базальттарға, ал 3/4-і периодиттерге сәйкес келеді деп есептеледі. Пиролиттердің балқуы нәтижесінде тез балқитын базальт магмалары қалыптасады, ал олардың қиын балқитын "қалдықтары" дуниттер мен перидотиттер түрінде жекеленеді деп шамаланады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Юкио Мисима
Юкио Мисима (三島 由紀夫, Мисима Юкио), шын аты Кимитакэ Хираока (平岡 公威, Хираока Кимитакэ) (1925-1970) – жапон жазушысы, драматург. Соғыстан кейінгі жапон әдебиетінің жарқын өкілі, дәстүрлі жапон эстетизмінің ізін жалғастырушысы. Токиода туған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Бақытгүл Дәуітбекқызы Ысқақ
Бақытгүл Дәуітбекқызы Ысқақ (1 қаңтар 1963 ж. т. Шығыс Қазақстан (Семей) облысы, Тарбағатай (Ақсуат) ауданы, Ақжайлау ауылы) – тіл білімі маманы, филология ғылымдарының кандидаты. Н.К. Крупская атындағы Семей педагогикалық институтын қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша (1985)  бітірген. «Ы.Алтынсарин » төсбелгісінің иегері.
Негізгі ғылыми еңбектері
Санат:Филологтар Санат:Қазақстан филологтары Санат:Филология ғылымдарының кандидаттары
Сэндвич
Сэндвич — үстіне балық немесе ет қойылған, бетіне май жағылған бутерброд тың ағылшындық және жалпыеуропалық аты. Сэндвичтің үстіне нан немесе көкөністер салынуы мүмкін. Джон Монтегю атты Сэндвич лордының (1718—1792) ойлап тапқан тағамы.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Ғалымжан Бәйімбет
Ғалымжан Бәйімбет – (25.9.1978. Қызылорда қаласы) - тележурналист
Қорқыт Ата атындағы мемлекеттік университетін бітірген (2000).
Еңбек жолын Қызылорда қалалық қоғамдық телеарнасында бастап, облыстық телерадиокомпания және «Қазақстан» РТРК АҚ-ында редактор, аға редактор, редактор-сценарийст, қойылым-режиссер (2000-2007), 2008 жылдан бастап «Қазақстан» РТРК АҚ «Қазақстан-Қызылорда» филиалында директордың орынбасары-бас редактор.
2005 жылы Астана қаласында өткен жас таланттардың «Шабыт» халықаралық фестивалінде «Үздік режиссура» және «Үздік бағдарлама» номинациясы бойынша лауреат атайды. Көптеген телевизиялық жобалардың, телехабарлар мен ток-шоулардың авторы.
Дереккөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары Санат: Тұлғалар
Қазақ ұлт аспаптар оркестрі
Қазақ ұлт аспаптар оркестрі, Абыл Тарақұлы атындағы – шығармашылық өнер ұжымы.
Тарихы
Р.Мадреевтің жетекшілігімен 1994 жылы Маңғыстау облысы филармониясы жанынан құрылды.
Әр жылдары оркестрмен белгілі өнер шеберлері – домбырашы Р.Ғабдиев, дирижер А.Жайымов пен әнші Н.Нүсіпжанов жұмыс істеді. Оркестр қазақ композиторларының туындыларын халық арасында кеңінен насихаттап келеді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан оркестрлері
Доажиак (Мичиган)
Доажиак (Dowagiac) — Мичиган штатының Cass округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6147 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.5 км² шамасында. FIPS коды — 26-22880.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Вежайка (Иньва тармағы)
Вежайка — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иньва өзенінің сол жағалауынан 195 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Матерландия
Матерландия (Materlândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуаньяйнс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Черемшанка (Ягыл-Ях тармағы)
Черемшанка — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ягыл-Ях өзенінің сол жағалауынан 343 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Матерландия
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 010 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 282,253 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,8 адам/км².
Черемшанка (Ягыл-Ях тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Матерландия
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Черемшанка (Ягыл-Ях тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пароул (Мэриленд)
Пароул (Parole) — Мэриленд штатының Anne Arundel округіне жататын АҚШ қаласы.
Транскрипция (биология)
thumb|250px|Транскрипция Транскрипция (transcrіptіo – қайта көшіріп жазу) – тірі жасушалардағы рибонуклеин қышқылының (РНҚ) биосинтез процесі. Ол дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) матрицасында жүреді. Транскрипция аденин, гуанин, тимин және цитозиннің қайталанбалы тізбегінен тұратын ДНҚ молекуласындағы генетикалық ақпараттың іске асуының бірінші кезеңі. Транскрипция арнайы ДНҚ және РНҚ полимераза ферменті арқылы жүреді. Транскрипция нәтижесінде РНҚ молекуласының полимерлі тізбегі түзіледі. Бұл тізбек ДНҚ молекуласының көшірілген бөлігіне комплементарлы болады.
Транскрипция үш кезеңнен тұрады: инициация, элонгация жəне терминация.
Инициация
Инициация (синтездің басталуы) ДНҚ молекуласында транскрипция басталатын жерге жақын тұрған ДНҚ молекуласында нуклеотидтерімен, промотормен, РНҚ-полимеразаның байланысуымен басталады. Бірінші нуклеотидтің транскрипт синтезіне кіретін жері "бастау нүктесі" деп аталады. Мутантты бактериялардың ген транскрипциясын зерттегенде промотордың ұзындығы 30-60 жұп нуклеотидтерден тұратындығы анықталды. Сигналды тану қызметін 10 ж.н. атқарады, оның орталығы бастау нүктесінен 10 ж.н. шамасындай қашықтықта болады. Мысал үшін глюкоза оперонының промотор нуклеотидтерінің реттілігі жəне бастау нүктесі (А) келтірілген.
Терминация
Терминация (синтездің аяқталуы). РНҚ тізбегінің ұзаруы ДНҚ молекуласындағы аяқтаушы нуклеотидтерге жеткенше жүре береді. Одан кейін фермент нуклеотидтерді тізбекке кіргізбейді, РНҚ ДНҚ-матрицадан бөлініп шығады. Ал ДНҚ тізбектері бірігіп қалыпты қос спираль түзіледі. Транскрипцияны тоқтататын ДНҚ молекуласындағы нуклеотидтер терминатор деп аталады. Транскрипцияны тоқтату үшін жəне РНҚ-полимеразаны ДНҚ-матрицадан айыру үшін ерекше ақуыз болады, ол Þ(по) ақуыз деп аталады, ол тетрамер М 200 000. Ақуыз þ РНҚ-полимеразаны РНҚ-ның соғынан шығарып тастайды, РНҚ-транскрипттың босанып шығуына себепші болады.
Типі
Транскрипция процесінің өнімі әр түрлі қызметтер атқаратын РНҚ молекуласының төрт типінен тұрады:
Транскрипция бірлігін атқаратын қызметі бір-біріне байланысты ферменттер синтезін анықтайтын гендер тобын ``оперон`` деп атайды. Прокариоттарда ол функционалды байланысқан бірнеше геннен, ал эукариоттарда тек бір ғана геннен тұрады. РНҚ-полимераза ферменті оперонның бастапқы бөлігін (промотор) “таниды”, онымен байланысып, ДНҚ молекуласының қос тізбегін ширатады. Осы жерден бастап мономерлі нуклеотидтер комплементарлы шартқа (принципке) сай РНҚ молекуласын түзеді. РНҚ-полимераза ферментінің ДНҚ-матрицасымен жылжуына байланысты синтезделген РНҚ молекуласы алшақтай береді де, ДНҚ-ның қос тізбегі қайта қалпына келеді. РНҚ-полимераза көшірілетін бөліктің соңына жеткенде (терминатор) РНҚ молекуласы матрицадан ажырайды. ДНҚ молекуласының әр түрлі бөліктеріндегі көшірмелер саны жасушаның қандайда болмасын ақуызды қажетсінуіне және қоршаған орта жағдайларына байланысты болады. Транскрипция процесінің реттелуін зерттеу молекулалық биологияның маңызды міндеттерінің бірі болып саналады. Ақпараттың көшірілуі ДНҚ молекуласынан РНҚ-ға ғана емес, сондай-ақ, кері бағытта, РНҚ-дан ДНҚ-ға да көшірілуі мүмкін. Мұндай кері Транскрипция құрамында РНҚ молекуласы бар ісік тудыратын вирустарда болады. Олардың құрамында жасуша зақымданғаннан кейін вирустың РНҚ-сын ДНҚ тізбегін синтездеуге матрица ретінде қолданатын фермент болады. Соның нәтижесінде ДНҚ молекуласының бір тізбегі, яғни ДНҚ – РНҚ гибриді түзіледі. Алғашқы РНҚ молекуласының барлық ақпаратын алып жүретін вируспен зақымданған қос спиральды ДНҚ молекуласы жасушаның хромосомасына еніп, қатерлі ісік тудырады. Кері Транскрипцияның ашылуы Ресей ғалымы Л.А. Зильбер (1894 – 1966) ұсынған қатерлі ісік вирусты-генетикалық теорияның дұрыс екенін дәлелдеді. Кері Транскрипция қалыпты жасушаларда ақпараттың жинақталуында және оның іске асуында (мысалы, эмбрионды даму кезеңінде) маңызды рөл атқаруы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Молекулалық-генетикалық процесстер
Средна-Махала (Бургас облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 316 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8581. Телефон коды — 05948. ЕКАТТЕ коды — 68401.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Шұбарайғыр (тау)
Жер бедері
Ең жоғарғы биіктігі — 1063 м. Беткейлері тегістеліп өңделген бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Солтүстік жөне шығыс тау етегінде қорымтастың мол үйінділері шоғырланған. Бұлақтарға бай.
Геологиялық құрылымы
Тас көмір жүйесінің жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Сортандау қоңыр топырақ жамылғысында жусан, сұлыбас, боз, бұталар өседі. Жайылымдық жерлер мен қыстаулар бар.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Кастьоне-Андевенно
Кастьоне-Андевенно (Castione Andevenno) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1553 адамды құрайды. Халық тығыздығы 91 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 23012.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Вила-Верде (аудан)
Вила-Верде (аудан) (Vila Verde (freguesia)) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Вила-Верде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ауданның қамқоршысы — С.-Паиу.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Логарифм
Логарифмнің негізгі қасиеттері:
(яғни сандарды көбейту және бөлу Л-ін олардың Л-дерін қосу мен алуға, ал дәрежеге шығару мен түбір табу Логарифмін сол дәреже немесе түбір көрсеткішіне көбейту мен бөлуге, яғни барынша қарапайым амалдарға келтіруге мүмкіндік береді). Егер a негізі белгілі болса, анықталған Логарифм жүйесі туралы айтуға болады. Әдетте lgN түрінде белгіленетін ондық Логарифм (a=10) көбірек қолданылады. 10k (k — бүтін сан) санынан басқа рационал санның ондық Логарифмі ондық бөлшек түрінде жуықтап өрнектелетін трансцендент сан. Ондық Логарифмнің бүтін бөлігін сипаттамасы, ал бөлшек бөлігін мантиссасы деп атайды. lg(10 kN)=k+lgN болғандықтан, 10k көбейткішімен ерекшеленетін сандардың ондық Логарифмінің мантиссасы бірдей, тек сипаттамалары әр түрлі болады. Логарифм кестелері осы қасиетке негізделіп жасалған, онда бүтін сандардың тек мантиссалары ғана берілген. Негізі e=2,71828... трансцендент сан болатын натурал Логарифмнің де маңызы зор; ол lnN түрінде белгіленеді. Логарифмнің бір негізінен екінші негізіне ауысу үшін logbN=logaN/logab формуласы қолданылады. 1/logab көбейткіші a негізден b негізге ауысу (өту) модулі деп аталады. Натурал Логарифмнен ондық Логарифмге немесе керісінше өту lnN=lgN/lge, lgN=lnN/ln10; 1/lge=2,30258; 1/ln10=0,43429... формулалары арқылы жүзеге асырылады.
Логарифм атауын Дж. Непер ұсынған. Логарифм ең алдымен 16 ғасырда астрономияның тез дамуымен, астрономия бақылауларды анықтай түсуге және астрономия есептеулердің күрделілене түсуіне байланысты ашылды. Алғашқы Логарифм кестелерінің авторлары геометриялық прогрессия қасиеттері мен оның мүшелерінің дәреже көрсеткіштерінен құрастырылған арифметикалық прогрессия қасиеттерінің арасындағы тәуелділікті пайдаланған. Бұл тәуелділіктерді б.з.б. 3 ғасырда Архимед ішінара байқаған болатын, 1484 ж. Н.Шюке, 1544 ж. М.Штифель оларды жақсы білген. Алғашқы Логарифм кестелерін 1614 — 1619 ж. Дж.Непер мен 1620 ж. Й.Бюрги бір-біріне тәуелсіз және бір мезгілде құрастырған. Логарифмді теория тұрғыдан зерттеуде Бельгия математигі Григорий мен Л.Эйлер (1707 —1783) еңбектерінің маңызы зор. thumb|right|250px| alt=A| [[Логарифмдік функцияның графигі]]
Логарифмдік функция
Логарифмдік функция — x = e^y көрсеткіштік функциясына кері y=lnx функциясы. х аргументінің белгілі бір мәніне сәйкес келетін у Логарифмдік функцияның мәні х санының натурал логарифмі деп аталады. Логарифмдік функцияның негізгі қасиеттері көрсеткіштік функция мен логарифмдердің қасиеттерінен шығады. Математика анализ курсында (мұндағы x>0, а>0, a \ne 1) Логарифмдік функциясы қарастырылады. Бұл функция y=lnx Логарифмдік функциямен қатынасы арқылы байланысады. \log_a x\, Логарифмдік функциясы x>0 болғанда анықталған, бірсарынды (монотонды) (а>1 болғанда өседі, 0<а<1 болғанда кемиді), үзіліссіз және шексіз дифференциалданады. Логарифмдік функция өзінің анықталу облысындағы әрбір нүктенің маңайында дәрежелік қатарға жіктелуі мүмкін.
Қарапайым логарифмдік теңдеу және теңсіздіктің мәндес өзгерісінің орындалу схемасы
(~a>0 болғандықтан, онда ~a^b > 0, және сондықтан ақырғы теңдеудің (ММЖ) (ОДЗ) автоматты түрде ескеріледі.)
немесе
~a>1 онда  Теңсіздің таңбасы өзгермейді және  (ММЖ) (ОДЗ) есептеледі
~0<a<1 онда Теңсіздің таңбасы өзгереді және  (ММЖ) (ОДЗ) есептеледі
IC 2864
IC 2864 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3090992, NPM1G +12.0277.
Сыртқы сілтемелер
IC 2864 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Қасым қажы мешіті
Қасым қажы мешіті — Павлодар облысы, Павлодар ауданы, Павлодарское ауылында орналасқан мешіт. Мешіт Павлодар-Омбы автожолы мен Павлодарское ауылына кіретін Абай көшесінің қиылысында салынған. Ғимарат намаз оқитын зал, неке қию бөлмесі, мұнара, қойма және қызмет бөлмелерінен тұрады. Алла үйі шығыс сәулет өнерінің ерекшеліктерімен салынған. Оның кешеніне гараж, санитарлық торап, пеш жағатын бөлме және қызметкерлер бөлмесі кіреді.
Мешіт 8 қыркүйек 2008 жылы облыстағы 87-ші мешіт болып салынды. Ол Павлодарское ауылында өмір сүрген діни ағартушы Қасым Мұстафаұлы Ертісбаевтың (1870-1932) атына оның немересі Қанат Байтенұлы Омаровтың қаржысына салынды.
2 наурыз 2021 жылы ҚМДБ тарапынан ел тәуелсіздігінің 30 жылдық мерекесіне орай исламдағы бауырмалдықты нығайту мақсатында күре жол бойында орналасқан Қасым қажы мешітінде сапардағы жамағатқа арналған бөлме ашылып, жабдықталды.
Қасым қажы мешіті бас имамы Ермек Сыздықтың бастамасымен ай сайын әр түрлі қайырымдылық іс-шараларды өткізіп отырады.
Ауданы
Жалпы жер телімінің аумағы 0,25 га. Ғимарат биіктігі күмбезімен қоса есептегенде 10,08 м, ал мұнарасының биіктігі 18,3 м. Жалпы көлемі 324,74 м². Бірнеше бөлмелерге бөлінген. Ерлердің намаз залы 175,71 м². Әйелдердің намаз залы 28,49 м². Неке қию бөлмесі 61,43 м². Имам бөлмесі 14,33 м². Ғимараттың төменгі қабаты (жертөле) 327,95 м².
Мешіттің 10 жылдығы
2 қазан 2018 жылы мешіт өз жамағатына есігін ашқанына 10 жыл толуына орай мешіттің имам-молдалары, жамағатының бастамасымен дүбірлеген салтанатты шара өтті. Ауыл жамағаты мен жастар арасына қазақ күресі, шағын футбол, балалар арасына әртүрлі ойындар ұйымдастырылып, ойын батуттары орнатылды. Мешіт ауласына киіз үйлер тігіліп, ауыл ақсақалдарына дастархан жайылса, шара соңында барлық қатысушыларға мерекелік дастархан жайылды. Облыстың бас имамы Жолдас Қоспақұлы шараға арнайы келіп жиналған жамағатқа ғибратты уағыздар айтып, мешіттің демеушілеріне, тұрақты жамағатына алғыс хаттар тапсырды.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша мешіттер Санат:Қазақстан мешіттері
Долорес Мұқышқызы Жанғозина
Долорес Мұқышқызы Жанғозина (1937 ж.т., Ақмола облысы Атбасар қаласы) – медицина ғылымдарының докторы (1992).
Дереккөздер
Санат:1937 жылы туғандар Санат:Атбасарда туғандар Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан медиктері Санат:Қарағанды мемлекеттік медицина академиясы түлектері Санат:Еңбек гигиенасы және кәсіби аурулар орталығы қызметкерлері Санат:Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті оқытушылары
Спьяццо
Спьяццо (Spiazzo) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Тренто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1225 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 17 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 70 км² шамасында. Пошта индексі — 38088.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Кампора
Кампора (Campora) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 563 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 19 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29 км² шамасында. Пошта индексі — 84040.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Nicola. Жыл сайынғы мерекесі — 974 944 004.
Лепсі (Алакөл ауданы)
Лепсі — Жетісу облысы Алакөл ауданындағы ауыл, Лепсі ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үшарал қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 90 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1391 адам (689 ер адам және 702 әйел адам) болса, 2009 жылы 1151 адамды (570 ер адам және 581 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы елді мекендері Санат:Жетісу казак әскерінің елді мекендері Санат:Қазақстанның қала статусынан айырылған елді мекендері
NGC 2453
NGC 2453 — Puppis шоқжұлдызында орналасқан I2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 5 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2453 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 670, ESO 493-SC12.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Puppis (шоқжұлдыз)
Ай кезбелік
Ай кезбелік (снохождение ) — ұйқы бұзылудың бір түрі. Ол көбінесе балалар мен жасөспірімдер қалжырағанда, неврозбен ауырғанда, қатты науқастан сауығу кезеңінде байқалады. Ай кезбелік сырттай қарағанда қояншық (эпилепсия) ауруына ұқсас болуы мүмкін. Бұл сырқаттың бір белгісі — адам ұйқысынан оянбай-ақ төсегінен тұрып бөлмені аралап жүреді, өзімен-өзі сөйлесіп, кейде бағытсыз әрекеттер жасайды (есікті ашып-жабады, сыртқа шығып кетеді). Содан кейін ол қайтадан төсегіне жатып ұиқысын жалғастырады. Оның бір ерекшелігі — бұл эпизодтар адамның есіңде сақталмайды. Ай кезбелікпен ауырған адамдар ертеден-ақ айналасындағыларға үрей туғызған. Сондықтан халық арасында ондай адамдарды білгір, көреген, өйткені оған ай әсер еткен (Ай кезбе атауы осыдан барып шыққан), оның қолынан бәрі келеді деген қате ұғымдар орын алған.
Ай кезбелік кезінде адам жығылуы, бір нәрсеге соғылуы, жарақаттануы мүмкін, соның нәтижесінде ол үйқысынан оянып кетеді. Бақытсыздық жағдайға ұшыраудан сақтану үшін ай кезбелікпен жапа шеккен адам жатқан бөлменің есік-терезесін жауып, электр приборларын токтан ажыратып, отты сөндіріп тастау керек. Түнде ұйқысыраған адамды ақырын оятып, сосын қайтадан төсегіне жатқызып, ол үйықтағанша жанында отырған жөн. Мұндай адамдар дәрігердің бақылауында болуы керек.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Көнкерген
Көнкерген (Ескірген) - жиі қолданыстан шыққан, тіл дамуында ескінің қалдығы ретінде қабыл данушы. Кенерген мән, көнерген оралым, көнерген сез.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Держава
Держава - [ държа - күш, билеп-төстеу] -
Дереккөздер
Санат:Билеушілер
Ескі акбулат (Акбулат ауылдық кеңесі, Мишкин ауданы)
Ескі акбулат — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Акбулат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 157 адамды құрады. Пошта индексі — 452343, ОКАТО коды — 80243805004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Галленкирх
250px|thumb|Картада орналасуы Галленкирх (Gallenkirch) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Бруг округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 135 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.37 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4098, пошта индексі — 5224.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Беналауриа
Беналауриа (Benalauría) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Серрания-де-Ронда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 506 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 143 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Масляха
Масляха — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Новосибир суқоймасының (Обь өзені) сол жағалауынан 3141 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лингерхан
Лингерхан (Lingerhahn) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 468 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 087. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Ник.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ле Шателье-Браун принципі
Ле Шателье-Браун принципі, Ле Шателье — Браун принципі, тепе-теңдіктің ығысу принципі — жүйені термодинамикалық тепе-теңдік күйден ауытқытатын сыртқы әсердің салдарынан сол жүйедегі тепе-теңдік осы әсерді әлсірететін (немесе оған қарсы әсер ететін) реакция бағытына қарай ығысатындығын тұжырымдайтын принцип.
Жүйедегі тепе-теңдіктің ығысуына реагенттер мен өнімдердің концентрацияларының, қысымның (газдар үшін) және температураның өзгеруі әсер етеді. Мысалы, аммиакты синтездеу реакциясы: N2+3H22NH3, HӘ=–46кДж/моль.
Тепе-теңдік күйге келген жүйеде тура және кері реакциялардың жылдамдықтары бірдей болады. Жүйедегі азот немесе сутектің концентрациясын арттырғанда Ле Шателье принципі бойынша тепе-теңдік олардың концентрациясын кемітетін, яғни аммиак түзілетін бағытқа қарай ығысады. Керісінше, жүйедегі аммиак концентрациясын арттырғанда тепе-теңдік аммиактың концентрациясын азайтатын, яғни сутек пен азот түзілетін реакция бағытына қарай ығысады. Тура реакция жылу бөле жүретін болғандықтан жүйенің температурасын жоғарылатқанда тепе-теңдік Ле Шателье принципі бойынша сол әсерді бәсеңдететін, яғни жылу сіңіре жүретін реакция бағытына, яғни сутек пен азоттың түзілу реакциясы бағытына қарай ығысады. Керісінше жүйенің температурасын төмендеткенде тепе-теңдік жылу бөле жүретін реакция бағытына қарай ығысады.
Қысымның тепе-теңдікке әсерін болжау үшін реакция теңдеуінің сол және оң жақтарындағы молекулалар сандарын салыстыру керек. Қысымды ұлғайтқанда Ле Шателье принципі бойынша тепе-теңдік молекулалар саны азаятын, яғни аммиак түзілу реакциясы бағытына қарай ығысады. Керісінше қысымды кеміткенде тепе-теңдік молекулалар саны көбейетін жаққа ығысады. Егер қайтымды реакция теңдеуінің оң және сол жақтарындағы молекулалар саны бірдей болса, онда қысымның өзгеруі тепе-теңдіктің ығысуына әсер етпейді. Ле Шателье принциін 1885 ж. А. Ле Шателье (1850 — 1936) тұжырымдап, ал теорилық тұрғыдан 1887 ж. К.Ф. Браун (1850 — 1918) негіздеген.
Дереккөздер
Санат:Физикалық химия
Кривиц
Кривиц (Crivitz) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан қала. Пархим ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4672 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 58,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 60 010. Қаланың басшысы — Ульрих Гюсман.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Тәжік қуырдағы
Тәжік қуырдағы. Семіз қой етін (сұрпы етін) кесектеп турайды да, табаға салып, қызарғанша қуырады. Қуырып болған соң басқа ыдысқа (кейде тайыз кастрюльге) аударып алып, үстіне томат-пюре құйып, қақпағын жауып, 30—40 минуттай бұқтырады. Мұнан кейін жеңілдеп қуырылған ұн, тамыр сабақтар, пияз, жіңішкелеп кесілген шикі картоп қосып, тұздап, ұнтақ бұрыш сеуіп, жақсылап араласгырады да, дайын болғанға дейін бұқтырып қояды. 500 г қой етіне: 600 г картоп, 60 г қойдың майы, 120 г тамыр сабақтар, 200 г пияз, 5 ас қасық томат-пюре, жарты ас қасық бидай ұны, тұз бен бұрыш — татымына қарай.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Соқпа жабысқақтық
Соқпа жабысқақтық - материалдың морт қирауға кедергісін бағалайтын шартты механикалық сипаттамасы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Сарыжылға (өзен)
Сарыжылға  – Сырдария алабындағы Құркелестің оң саласы.
Географиялық орны
Түркістан облысы Келес ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 103 км.
Бастауы
Сарыжылға Қоржынтаудың солтүстік-батысындағы қырат бұлақтарынан басталып, Құмқұдық елді мекені тұсында Құркелеске құяды.
Гидрологиясы
Аңғары кең, арнасы тік жарлы. Қар, жер асты суымен қоректенеді. Көктемде ағынды болып, жазда иірімдерге бөлінеді. Жылдық орташа су шығыны сағасында 0,88 м3/с. Суы шаруашылық қажетіне пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Келес ауданы өзендері Санат:Сырдария су алабы
Пирофиллит
Пирофиллит (грек, pyros — от, phynon — жапырақ) — силикаттар класының қабаттылар типіне жататын минерал. Химиялық формуласы: Al2|Sі4O10|(OH)2. Сингониясы — моноклиндік, агрегаттары плаетикалы-сәулелі, жасырын қабыршақты. Түсі — ақ, жылтырлығы — шыныдай, каттылығы — 1, жіктілігі — жетілген, меншікті салмағы — 2,66—2,90. Төмен температуралы гидротермалық өзгерген таужыныстарда, мета- морфтық тақтатастарда кездеседі. Пирофиллит қағаз, қыш, резеңке, электртехника өнеркәсібінде және құрылыста пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Үлкен Анорога-Шор
Үлкен Анорога-Шор — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воркута өзенінің сол жағалауынан 171 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Күмәнді қоңыраусары
Күмәнді қоңыраусары (Thladiantha dubia) - асқабақтар тұқымдасы, қоңыраусары туысына жататын көп жылдық өсімдік.
Ботаникалық сипаты
thumb|left|180|Күмәнді қоңыраусарының жемісі
Көбейуі
Маусым-қыркүйек айларында гүлдеп, тамыз-қазан айларында жемістенеді. Тұқымы және тамыр түйнегі арқылы көбейеді.
Дереккөздер
Санат:Асқабақтар Санат:Қазақстан флорасы
Коатаскорн
Коатаскорн (Coatascorn) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Ланнион округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 22041, пошта индексі — 22140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 255 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,68 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары