cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ушья (Черная тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Конда. Өзен саласы — Конда, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Селце (Добрич облысы)
Селце (Селце) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Каварна қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 124 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9655. Телефон коды — 0570. ЕКАТТЕ коды — 66113.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Чернояс
Чернояс — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уса өзенінің сол жағалауынан 49 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Павловск су торабынан қала типті Шакша ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері
Весиана
Весиана (Veciana) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анойя ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 173 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 38,89 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Перуиби
Перуиби (Peruíbe) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Сан-Паулу штатының оңтүстік жағалауы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итаньяэн экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 65 256 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 326,214 км² шамасында. Халық тығыздығы — 200 адам/км².
Тарихы
Қала 1959 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Зурзее
250px|thumb|Картада орналасуы Зурзее (Sursee) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан қала. Зурзее округінің құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8531 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.06 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1103, пошта индексі — 6210.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
Биебау
Биебау — көкорай шалғынды, шөбі шүйгін құтты қоныс; ондай жерде сауын бие жайылып семіретін болғандықтан, “биебау” аталған. Бұл “бие бағы” деген ұғымды білдіреді. Осындай көк шалғынға келіп қонғанда, көпшілік “мынау бір биебау екен” дейді.
Дереккөздер
Санат:География
Рокка-Гримальда
Рокка-Гримальда (Rocca Grimalda) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1474 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 94 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 15078.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Giacomo il Maggiore.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Атқылау бұрышы
Атқылау бұрышы (Угол обстрела) — белгілі бір зеңбіректен атыс жүргізуге болатын көлденең немесе тік бұрыш. Атқылау бұрышы зеңбіректің көлденең атыс позициясында орналасу жағдайындағы зеңбірек ұңғысының лафеттегі немесе басқа қондырғыдағы шеткі жағдайының аралығымен анықталады.
Скроминка
Скроминка — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Липецк облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воронеж өзенінің оң жағалауынан 278 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Воронеж өзенінің бастауынан Матыра өзенін қоспағанда Липецк қаласына дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Итерма-Яга
Итерма-Яга (Итерна-Яга, Интерма-Яга) — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Песчаная өзенінің сол жағалауынан 8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Футболдан Италия чемпионаты 2018/19
Футболдан Италия чемпионаты 2018/2019 — Италия футбол біріншілігінің 87-ші маусымы. "Ювентус" клубы қатарынан жетінші рет чемпион атанды.
Маусым қорытындысында "Эмполи", "Фрозиноне", "Кьево" клубтары В сериясына түсіп кетті.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Италия чемпионаты Санат:2018 жылғы футбол Санат:2019 жылғы футбол
Орал Гималұлы Қаймирасов
Орал Гималұлы Қаймирасов  (7.05.1927- 15.05. 2009 Алматы РФ, Башкирия, Салават ауданы) - белгілі спорт журналисі, ТААС, ҚазТАГ тілшісі (1963-98). Жас кезінен спортпен шұғылданды, коньки спорты, альпинизм, футболдан түрлі жарыстарда ойдағыдай өнер көрсетті, "С" ҚР-ның жастар құрама командасыныц құрамында ойнады. Тянь-Шань- ның, Памирдің, Кавказдың көптеген шыңдарына шығудың, халықаралық олимпиадалардың қатынасушысы, БД төрешісі. Кептеген очерктердің, келелі мақалалардың, репортаждардың авторы.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша журналистер Санат:КСРО журналистері
Үлкен театр
thumb|300px|Үлкен театр thumb|300px|Ішкі көрініс
Үлкен театр, Ресейдің Үлкен театры (Большой театр) — дүние жүзіне танымал алдыңғы қатарлы опера және балет театры, Ресейдің ұлттық музыкалы театр мәдениетінің ең ірі ошағы.
Театрдың алғаш құрылуы 18 ғасырдағы Ресей ұлттық мәдениетінің гүлденуімен, кәсіби актерлер өнерімен және орыс опера музыкасының қалыптасуымен байланысты болды.
1776 ж. Мәскеудің губ. прокуроры князь П.В. Урусов пен антрепренер М.Г. Медокс Мәскеу ресейлік театрының тұрақты труппасын құрды. Сол жылдан бастап спектакльдер Знаменкадағы граф Р.И. Воронцовтың үйінде қойыла бастады.
1780 ж. театр Петровка көшесінде (қазіргі Үлкен театрдың орнында) салынған ғимаратқа көшіп, “Петров театры” немесе “Опера үйі” деп аталды да, мұның өзі Мәскеу қаласындағы түңғыш тұрақты театр болды. Театрдың алғашқы актерлері: И.И. және Н.Ф. Калиграф, Г.В. Базилевич, М.С. Синявская, И.М. Соколовская, А.Г. Ожогин, Е.С. Сандунова, т.б. Театр репертуарынан орыс (В.А. Пашкевич, М.М. Соколовский, Е.И. Фомин), сондай-ақ шет ел (В.А. Моцарт, Дж. Перголези, А.Гретри) композиторларының шығармалары орын алды.
1805 ж. театр ғимараты өртеніп, 1825 жылға дейін театр труппасы (1806 ж. мемл. театрға айналды) әр түрлі орындарда ойын көрсетіп жүрді. Үлкен театрдың осы күнгі ғимараты (А.А. Михайловтың жобасы бойынша; арх. О.И. Бове) 1824 ж. салынды.
Театр шымылдығы 1825 ж. 18 қаңтарда А.Н. Верстовский мен А.А. Алябьевтің “Музалар салтанаты” атты прологымен ашылды. Осы жылдары театр репертуарында орыс композиторларының шығармалары кеңінен орын алды. Әсіресе, М.И. Глинканың “Иван Сусанин” (1842) және “Руслан мен Людмила” (1846), А.С. Даргомыжскийдің “Су перісі” (1859) операларының қойылуы театр өміріндегі тарихи кезең болды. Олар сахналық-вокалдық өнердегі реалистік принциптің дамуына зор ықпал етті.
1853 ж. өрттен зақымданған Үлкен театрдың ғимаратын арх. А.К. Кавос 1856 ж. қалпына келтіріп, оның архитектурасына өзгеріс енгізді. Акустик. және оптик. жағынан жақсартылып, театр залы 5 ярусқа бөлінді. Осымен байланысты бір мезгілде ойын-сауықты 2 мыңнан аса көрермен тамашалайтын болды.
19 ғасырдың 70-жылдары аяғында Үлкен театр тарихында жаңа кезең басталды. П.И. Чайковскийдің “Аққу көлі” (1877), “Евгений Онегин” (1881), “Мазепа” (1884), “Қарғаның мәткесі” (1891), “Иоланта” (1893), “Ұйқыдағы ару” (1899) сияқты опералық-балеттік шығармаларының қойылуы орыс операсы мен балет өнерінің шарықтау шыңына айналды. Сондай-ақ осы театрдың сахнасында тұңғыш рет М.П. Мусоргскийдің “Борис Годунов” (1888), Н.А. Римский-Корсаковтың “Қарлы ханым” (1893), “Рождество алдындағы түн” (1898) опералары қойылды.
1898 ж. А.П. Бородиннің “Князь Игорь” операсының тұсаукесері болды. Бұл шығармалардың жоғары көркемдік сапасы мен жаңашылдығы орындаушылық өнердің дамуына игі ықпал жасады. Ү. т-дың репертуарынан Батыс Еуропа композиторларының (Дж. Россини, К.Вебер, Моцарт) таңдаулы шығармалары орын алуымен қатар Дж. Вердидің “Риголетто”, “Аида”, “Травиата”; Ш.Гуноның “Фауст”, “Ромео мен Джульетта”; Ж.Бизенің “Кармен”; Р.Вагнердің “Лоэнгрин” опералары қойылды.
20 ғасырдың басында Ф.И. Шаляпин, Л.В. Собинов, А.В. Нежданова, В.Р. Петров, Г.С. Пирогов сынды әншілер орыстың вокалдық мектебін дүние жүзіне танытты; ұлттық балеттің дамуына балетмейстер А.А. Горский, бишілер Е.В. Гельцер, В.Д. Тихомиров, М.М. Мордкин, т.б. мол үлес қосты. Спектакльдерді қоюға дирижерлер И.К. Альтани, В.И. Сук, С.В. Рахманинов; суретшілер А.Я. Головин мен К.А. Коровин қатысты. Қазан төңкерісінен кейін театр жаңа қоғамдық құрылыстың саяси құралына айналып, 1930 жылдары И.И. Дзержинскийдің “Тынық Дон” (1936) және “Көтерілген тың” (1937), О.С. Чишконың “Потемкин броносеці” (1938) опералары; Б.В. Асафьевтің “Париж жалыны” (1933), мен “Бақшасарай фонтаны” (1936) балеттері қойылды.
1919 ж. Үлкен театрға академ. театр атағы берілді. Кеңес өкіметі тұсында театр алпыс жылдан астам уақыт бойы КСРО-ның Мемл. академ. Үлкен театры аталды. Осы жылдары Үлкен театр труппасында аса көрнекті өнер шеберлері (әншілер Н.А. Обухова, В.В. Барсова, И.С. Козловский, С.Я. Лемешев, А.С. Пирогов, М.Д. Михайлов, М.О. Рейзен, М.П. Максакова, т.б.; балет артистері А.Н. Ермолаев, М.Т. Семенова, М.М. Габович, А.М. Мессерер; дирижерлер М.М. Ипполитов-Иванов, Н.С. Голованов, С.А. Самосуд, Ю.Ф. Файер, Л.П. Штейнберг; балетмейстер Р.В. Захаров; хормейстер У.И. Авранек; суретші Ф.Ф. Федоровский) еңбек етті. 2-дүниежүз. соғыс жылдары (1941 — 45) театр өз жұмысын тоқтатқан жоқ.
1942 ж. Россинидің “Вильгельм Телль”, 1943 ж. Д.Б. Кабалевскийдің “От ішінде” опералары; соғыстан кейін Глинканың “Иван Сусанин” (1945), Римский-Корсаковтың “Садко” (1949), Мусоргскийдің “Борис Годунов” (1948) және “Хованщина” (1950) опералары қойылды.
1940 — 50 ж. опера труппасында А.П. Иванов, Г.М. Нэлепп, П.Г. Лисициан, И.И. Масленникова, Е.В. Шумская, Г.Ф. Большаков, т.б. әншілер; балет труппасында Г.С. Уланова, О.В. Лепешинская, С.Г. Корень, В.А. Преображенский, т.б. бишілер; дирижерлер А.Ш. Мелик-Пашаев, М.Н. Жуков; реж. Л.В. Баратов; балетмейстер Л.М. Лавровский; суретшілер П.В. Вильямс, В.В. Дмитриев, т.б. қызмет етті. Театр ұжымы опера және балет өнері саласында жемісті еңбек етіп, шығарм. ізденіс жолында жоғары көркемдік табыстарға жетті.
20 ғасырдың 60 — 70-жылдары театр сахнасында әншілер И.К. Архипова, Г.П. Вишневская, З.И. Анджапаридзе, А.П. Огнивцев, Т.А. Милашкина, А.Ф. Ведерников, А.А. Эйзен, Е.В. Образцова, В.А. Атлантов, Ю.А. Мазурок; балет бишілері М.М. Плисецкая, Р.С. Стручкова, Н.В. Тимофеева, М.В. Кондратьева, Е.С. Максимова, В.В. Васильев, М.Э. Лиепа, Н.Б. Фадеечев, Н.И. Бессмертнова, М.Л. Лавровский; дирижерлер Е.В. Светланов, О.А. Димитриади, Г.Н. Рождественский, Ю.И. Симонов; бас реж. Б.А. Покровский; театр суретшілері В.Ф. Рындин, С.Б. Вирсаладзе, Н.Н. Золотарев жемісті еңбек етіп, өнер биігінен көрінді.
1976 ж. Үлкен театрдың 200 жылдығы аталып өтіп, ол екінші рет Ленин орденімен марапатталды. Театрдың опера труппасы гастрольдік сапармен Еуропа, Азия мен Американың 12 елінде, ал балет труппасы дүние жүзінің 30-дан астам елдерінде өнер көрсетті. Әр жылдары театр репертуарынан осы заманғы композиторлардың (Р.М. Глиэр, Д.Б. Кабалевский, С.С. Прокофьев, Д.Д. Шостакович, А.И. Хачатурян, Т.Н. Хренников, А.А. Холминов, К.В. Молчанов, Р.К. Шедрин, А.Г. Шнитке) таңдаулы туындылары орын алып, олар театр ұжымының зор табысын айқындады. Үлкен театр Қазақтың мемлекеттік академиялық опера және балет театры өнерінің өркендеп өсуіне игі әсер етті.
1936 ж. Үлкен театр сахнасында қазақ әдебиеті мен өнері онкүндігінің қорытынды концерті өтіп, оған К.Байсейітова бастаған көптеген қазақ мәдениетінің өкілдері қатысты. 2-дүниежүз. соғыс жылдары (1941 — 45) Үлкен театрдың атақты бишісі Г.С. Уланова Алматы қаласында болып, Қазақтың мемл. академ. опера және балет театрының қойылымдарына (А.Аданның “Жизель”, Чайковскийдің “Аққу көлі”, т.б.) қатысуы жас бишілерге балет өнерінің қыр-сырын меңгеру жолында үлкен шеберлік мектебіне айналды. 1943 ж. оған Қазақ КСР-інің халық артисі атағы берілді.
1953 ж. Үлкен театрдың әншісі Г.Ф. Большаков гастрольдік сапармен Қазақтың мемл. академ. опера және балет театры сахнасында өнер көрсетті. Сондай-ақ 1958, 1966 ж. қазақ әншілері Р.Жаманова, Е.Серкебаев, Үлкен театр труппасының құрамында Пуччинидің “Чио-Чио-Сан”, Чайковскийдің “Евгений Онегин”, “Иоланта” операларында басты партияларды орындады. Мәскеу қаласында Қазақ әдебиеті мен өнерінің 2-онкүндігін өткізу алдында Үлкен театрдың дирижері Б.Э. Хайкин, реж. Г.П. Ансимов пен хормейстер А.Б. Хазанов Алматы қаласына келіп, өз тұсынан өнер шеберлеріне көп көмек берді. Соның нәтижесінде Қазақтың мемл. академ. опера және балет театры опералар (мыс., А.Жұбанов пен Л.Хамиди, “Абай”, М.Төлебаев, “Біржан — Сара”) мен балеттерін (В.В. Великанов, “Қамбар — Назым”) Үлкен театрдың сахнасында қойып, мәскеулік көрермендердің зор құрметіне бөленді. 1969 жылдан қазақстандық өнер шебері Ф.Мансұров Үлкен театрда дирижерлік етті.
1978 ж. Алматы қаласына гастрольдік сапармен келген Үлкен театрдың шығарм. ұжымы ең таңдаулы опералары мен балеттерін көрсетсе, ал Қазақтың мемл. академ. опера және балет театры Мәскеу қаласындағы Үлкен театрдың сахнасынан өз спектакльдерін (Жұбанов пен Хамиди, “Абай”; Төлебаев, “Біржан — Сара”; Е.Г. Брусиловский, “Дударай”, Ғ.А. Жұбанова, “Еңлік — Кебек”; А.Серкебаев, “Ақсақ құлан”) қойды. Үлкен театрдың өнер шеберлері И.К. Архипова, И.С. Козловский, А.П. Огнивцев, М.М. Плисецкая, Н.Д. Шпиллер, т.б. қазақ әріптестерінің сахналық өнер шеберлігіне жоғары баға берді. 1924 жылдан Үлкен театрдың екі сахнасы — негізгі және бөлімшесі бар. Үлкен театрдың ғимараты Мәскеу қаласындағы аса сәулетті салынған архит. құрылыстар қатарынан орын алады. Театр үйі 2155 кісілік 5 ярусты көрермендер залынан тұрады. Залдың ұзындығы соңғы қатардың қабырғасынан оркестрге дейін 25 м, ені 26,3 м, биікт. 21 м болса, сахна порталы 20,5 17,8 м-ді құрайды, сахнаның алдыңғы жағынан түпкі қабырғасына дейін 23,5 м-ге жетеді. Үлкен театрда мерекелік салтанатты жиындар, мемл. және қоғамдық, т.б. мәдениет пен өнер күндеріне арналған әр алуан шаралар өкізіліп тұрады.
Мере (Эр)
Мере (Merey) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,66 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27400, пошта индексі — 27640.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 318 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Ескубес
Ескубес (Escoubès) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,44 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64208, пошта индексі — 64160.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Нгуен Бинь Кхьем
Өмірбаян
Сарай маңындағы төрелердің зұлымдығына ызаланған Нгуен Бинь Кхьем корольдан 18 жандайшаптың басын алуға үкім шығаруды ұсынды. Бірақ ол өтініш ескерусіз қалды. 1542 ж. Нгуен Бинь Кхьем туған жеріне оралып, «Ақ бұлттар жолаушыханасы» үйіне орналасты. Оның ана тілінде және вэньянь тілінде шыққан «Ақ бұлттар жолаушыханасы» өлеңдер жинағы» атты кітаптары бар.Ол өз шығармаларында әлеуметтік қанауды, әділетсіздікті сынады, феодалдардың озбырлығын келемеждеді.
Дереккөздер
Санат:1491 жылы туғандар Санат:1585 жылы қайтыс болғандар Санат:Вьетнам ақындары
Аллергиялық дерматит
Аллергиялық дерматит – аллергенмен тікелей түйіскеннен аллергиялық реакциясын қоздыратын тері ауруы.
Этиологиясы
Аллерген ретінде медикаменттер, косметика немесе парфюмерия заттары, бояғыштар, металдар, полимерлер, өнеркәсіп заттары т.б.
Клиникасы
Аллергиялық дерматит диаметрі 2-5 см болып келетін қышымалы эритематозды дақты көрініспен сипатталады, жиі иық, тізе және денеде серозды, кейде геморрагиялық құрамды көпіршіктер де дамуы мүмкін. Везикулезды бөртумен қатар, кіші папуллезді бөртпелер де байқалады.
Дереккөздер
Санат:Аурулар Санат:Дерматология Санат:Аллергология
Данвэрс (Массачусетс)
Данвэрс (Danvers) — Массачусетс штатының Эссекс округіне жататын АҚШ қаласы. Кезіндегі атауы Салем қыстағы.
Қала тұрғындарының саны 26 493 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 36.5 км² шамасында. FIPS коды — 25-16250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Сен-Мар (Мёрт және Мозель)
Сен-Мар (Saint-Mard) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,95 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54479, пошта индексі — 54290.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 95 адамды құрады. Халық тығыздығы — 32,2 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Шерім Ерманов
Шерім Ерманов (16.12. 1906, Алғабас ауданы – 16.12. 1987) – Социалистік Еңбек Ері (1966). Еңбек жолын Шымкент қаласында мектеп директоры болып бастап, Шымкент қалалық партия комитетінің хатшысы (1930 – 1931), ал 1931 – 1935 ж. Қарағанды облысы Нұра аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы болды. 1938 ж. Мәскеудегі Тимирязев атындағы Ауыл шаруашылық академиясын бітірді. 1938 – 1940 ж. Қазақ КСР Жер жөніндегі Халық комиссариаты Мал шаруашылығы басқармасының бастығы, 1940 – 1942 ж. Оңтүстік Қазақстан облыстық партия комитетінің ауыл шаруашылығы бөлімі меңгерушісінің орынбасары, 1942 – 1951 ж. атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1951 – 1969 ж. «Темір» кеңшарының директоры, 1970 жылдан Қазақтың қаракөл қойын өсіретін ғылыми-зерттеу институты директорының орынбасары қызметтерін атқарған. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен марапатталған. Шымкент қаласындағы бір көшеге есімі берілген, тұрған үйіне ескерткіш тақта орнатылды.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 5-том
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Қазалы кітапханасы
нобай|Бұрын Ғани бай мешіті болған кітапхана ғимараты Қазалы кітапханасы — мәдени мекеме, 1900 жылы 2 желтоқсанда Қазалы қаласында ашылған.
Кітапхананың ұйымдастырылуына сол кезде Қазақстан мен Орта Азияның табиғаты мен тарихын зерттеп жүрген орыс зиялылары ықпал етті. Ресейден жер аударылып келген Ресей социал-демократтарымен қазақ интеллигенция өкілдері кітапхана қорын толықтыруға көмектесті. Алғашқы жылы кітапхана қорына 437 кітап жинақталды, 113 тұрақты оқырманы болды. Арал теңізін зерттеуге келген академик А.С.Берг кітапханаға бірнеше ғылыми әдебиет, саяхатшы П.П.Семенов-Тянь-Шаньский екі жүзге тарта кітапқа қолтаңба жазып, сыйға тартқан. Қазақстан мен Орта Азия жастарының жетекшісі Ғани Мұратбаев кітапхана жұмысының жандануына көп еңбек сіңірді.
Дереккөздер
Санат:Қызылорда облысы сәулеті Санат:Қазақстан кітапханалары
Наум Бенекдиктович Копилеович
Копилеович Наум Бенекдиктович (09.03.1926, РФ, Воронеж қаласы. - 22.09.1985, Алматы қаласы.) Республикалық "Ленинская смена" жастар газетінің әдеби қызметкері, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшысы. 1952 жылы Бүкілодақтық "Советский спорт" газетінің Қазақстан мен Қырғыстан бойынша тілшілер пунктін ұйымдастырды және меншікті тілшісі болды.
Дереккөздер
Санат:Спорт журналистері Санат:КСРО журналистері Санат:Алфавит бойынша журналистер
Сарепт қышасы
Сарепт қышасы (Brassica juncea) - орамжапырақ тұқымдасы, қырыққабат туысына жататын, бір жылдық шөп тектес өсімдік.
Ботаникалық сипаты
thumb|left|180px|
Өсетін жері мен таралу аймағы
Егінжай, бау-бақшаларда өсетін арамшөп. Табиғи түрі Сібірде және Орта Азияда, Моңғолияда, Солтүстік Қытайда кездеседі. Индияда, Қытайда, Кіші Азияда, Солтүстік Африкада және Еуропаның кейбір жерлерінде мәдени өсімдік ретінде өсіріледі.
Құрамы
Құрамында синигрин деген гликозид және мирозин деген фермент бар. Су тисе осы фермент синигрин гликозидімен химиялық реакцияға түседі де, эфир майларын бөліп шығарады. Эфир майлары - өте улы, сондықтан таза күйінде пайдаланылмайды. Өсімдік тұқымының әбден қурап кеткен кезінде иісі болмайды, бірақ жылы суға салып жібіте бастаса, иісі бұрқырап шыға келеді. Әуелгі кезде дәндерінің дәмі жоқ сияқты көрінгенімен, артынша дәндерінде өткір, тілді ойып жіберетіндей дәм пайда болады.
Емдік қасиеті және қолданысы
Дәрілік мақсат үшін қышаның тұқымы пайдаланылады. Жасалған дәрілер тамаққа тәбет арттырып, асқазан сөлдерінің бөлінуін көбейтеді де, ас қорыту жұмыстарын жақсартады. Қыша тұқымының 200 грамын алып, жылы суға бұлау жасау үшін де пайдалануға болады. Мұндай бұлаулар қан айналысын жақсартады, қақырықтың бөлінуін күшейтеді. Кейде ваннадағы суға аяқты ғана батырып отырады. Бұл ем көбінесе жоғарғы тыныс жолдары мен өкпе қабынғанда өте жақсы нәтиже береді.
Дереккөздер
Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Қазақстан флорасы Санат:Орамжапырақтар
Хайтек
thumb| By the mid 20th century, humans had achieved a mastery of technology sufficient to leave the atmosphere of the Earth for the first time and explore space. Хайтек - [ағылш. high-tech, high- technology - жоғары технологиялар] - ғылым, ақпарат және онымен байланысты жоғары технологиялар, оларға сәйкес білімнің қоғамның өркениеттік дамуы дәрежесін және оның ғаламдық қатынастарға қаншалықты қатыстылығын анықтайтын қазіргі технологиялардың және ғылыми әндірістердің қарқынды дамуы. Миниатюрлендіру, автоматтандыру, компьютерлендіру, мик- роэлектрониканы роботтандыру және жаңаша технологиялар әлемді түбегейлі өзгертуде, күрделі мәселелердің шешімін табуға мүмкіндік беруде. Нәтижесінде индустриалды өндіріс орнына арнайы есептеуіш машиналардың көмегіне сүйенген қызмет көрсету, басқару, білім беру салалары жетекші орындарға шығуда. Хайтек технологияларға жалпы қандай да бір жаңалықтардың (өнертапқыш) және оның іс жүзіне асырылуы арасындағы уақыт мерзімін барынша қысқарту тән.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Hochtechnologie Hautes technologies Spitstechnologie
Фрунзе Бижанұлы Биданов
Биданов Фрунзе Бижанұлы  (18.6.1932, Қарақалпақстан Республикасы, Қыпшақ ауд. Киров атынд. ұжымшар — 18.4.1999, Алматы) — ғалым, хим. ғыл. докт. (1977), проф. (1981), Қазақстанның еңб. сің. ғыл. қайраткері (1991). ҚазМУ-ді (1955) және оның аспирантурасын (1961) бітірген. 1962 — 64 ж. Қазақ хим.-технол. ин-тында (Шымкент қ.) лаборатория меңгерушісі, 1969 — 71 ж. Органикалық катализ және электрохимия ин-тында аға ғыл. қызметкер болды. 1971 ж. катализдік синтез лабораториясын ұйымдастырған. 1972 жылдан осы лабораторияның меңгерушісі. Негізгі ғыл. еңбектері органик. қосылыстардың (спирттер, алифатты қатарлар нитрильдері, бояғыш заттар, т.б. алуда қолданылатын жартылай өнімдердің) нәзік катализдік синтезіне арналған. Биданов сутегі қысымымен гидрогендеу реакциясының кинетикасы мен механизмін зерттеуге арналған жаңа әдістер ұсынды.
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, 2-том
Тринген
250px|thumb|Картада орналасуы Тринген (Triengen) — Швейцарияның Люцерн кантонында орналасқан коммуна. Зурзее округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3535 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.51 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 1104, пошта индексі — 6234.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Люцерн елді мекендері
NGC 3681
NGC 3681 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Кройцштеттен
Кройцштеттен (Kreuzstetten) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мистельбах округінің құрамына енеді.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Штробль саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Пупу-Я
Пупу-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Кемпаж өзенінің сол жағалауынан 87 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Фтор
thumb|100px|Фтор F|солға Фтор (лат. Fluorum; F) — элементтердің периодтық жүйесінің VII тобындағы химиялық элемент, ат. н. 9, ат. м. 18,998; галогендер тобына жатады.
Табиғатта тұрақты бір изотопы және жасанды жолмен алынған 5 радиоактивті изотопы бар. Фторды бос күйінде алғаш француз химигі А.Муассан алған (1886). Оның улылығы сондай — Фторды алумен айналысқан көптеген химик-ғалымдар (Г.Дэви, Т.Нокс, Д.Никлес, П.Луйэ) қаза тауып, ал А.Муассон мен Г.Нокс мүгедек болып қалған. Фтордың Жер қыртысындағы салмақ мөлшелері 6,25°10–2%, әр түрлі тау жыныстары мен тұзды құмдар құрамында шашыраңқы түрде кездеседі.
Оның маңызды қосылыстарына: флюорит, криолит, топаз жатады. Фтордың ерігіш қосылыстары суда (өзен суында 0,00002%, мұхит суында 0,0001%), Са5(РО4)3F қосылысы организмдердің тісі мен сүйегінде (0,02%) болады. Қалыпты жағдайда Фтор солғын сары түсті, өткір иісті, улы газ, балқу t –219,61°С, қайнау t =188°С. Фтор молекуласы екі атомнан тұрады (F2). Тотығу дәрежесі –1, өте активті, қалыпты температураның өзінде көптеген элементтермен, оның ішінде азот және ауыр инертті газдармен (He, Ne, Ar-нан басқа) әрекеттесіп, фторидтер түзеді. Фтордың маңызды қосылысы фторсутек, судағы ерітіндісі фторсутек қышқылы деп аталады (қ. Фтор қосылыстары).
Фтор органикалық заттармен әрекеттесіп, фтор-органикалық қосылыстар түзеді. Фторды балқытылған фторидтерін немесе фторлы сутекті электролиздеу арқылы алады. Ол фтор - органикалық қосылыс синтезінде фторлаушы реагент ретінде, т.б. пайдаланады. Фтор — өсімдіктер мен жануарлар организмінің тұрақты құрамдас бөлігі.
Фторды алудың өнеркәсіптік тәсілі флюорит кендерін өндіру мен байытуды, күкіртқышқылды олардың концентратының сусыз HF түзуімен ыдырауын және оның электролиттік ыдырауын қамтиды.
Фторды зертханалық алу үшін кейбір қосылыстардың ыдырауы қолданылады, бірақ олардың барлығы табиғатта жеткілікті мөлшерде кездеседі және оларды еркін фтордың көмегімен алады.
Санат:Химиялық элементтер Санат:Галогендер Санат:Фтор
Төле би атындағы көше (Алматы)
right|thumb|Төле Әлібекұлы|150px Көшеге аса көрнекті қоғам қайраткері, ұлы жүздің биі, «Жеті жарғы» заңдар жинағы авторларының бірі, шешен және ақын, қара қылды қақ жарған әділ би Төле би Әлібекұлының есімі (Алматы қаласы әкімінің 17.07.1992 № 294 шешімі) берілген. Төле Әлібекұлы (1663-1756) Жамбыл облысының Жайсаң шатқалында дүниеге келген. Ұлы жүздің ханы Жолбарыс қайтыс болғаннан кейін Ташкентті алты жыл (1743-1749) бойы басқарған. Ол Тәуке хан өсиеттерінің негізгі ережелерін қайталай отырып, оларды, атап айтқанда, жер даулары, барымта мен ұрлық, құн (кінәсі үшін төлем төлеу, айыбын тарту, орнын толтыру) жөніндегі мәселелерді, балаларды тәрбиелеу, Отанды қорғау, жер жөніндегі дауларды шешуді ісжүзіне асыруды қолға алған.
Көше Әуезов, Медеу, Алмалы аудандарында орналасқан. Кіші Алматы өзенінен басталып, «Ақсай» шағын ауданына дейін созылып жатыр. Онда алғашқы трамвай жолы 1937 жылы салынған. Бұрынғы атаулары:
Көшенің ұзындығы - 12000 метр.
Көше бойында Жамбыл атындағы Қазақ Мемлекетік филармониясы, «Алатау» кинотеатры, Қазақстан-Британ техникалық университеті, Қазақ Мемлекеттік медицина университеті, Қазақ орфольмотология ғылыми-зерттеу институты, Алматы технологиялық университеті, Алматы кілем фабрикасы, Алматы қалалық мәдениет басқармасы, «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, Сайран көлі орналасқан.
Пиакату
Пиакату (Piacatu) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Арасатуба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Биригуи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 689 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 232,543 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1955 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Тортоли
Тортоли (Tortolì) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ольястра провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9 973 адамды құрайды. Халық тығыздығы 249,51 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39,97 км² шамасында. Пошта индексі — 08048.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
IC 4327
IC 4327 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 48997, ESO 445-41, MCG -5-33-16, IRAS13458-2958.
Сыртқы сілтемелер
IC 4327 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Аденбюттель
Аденбюттель (Adenbüttel) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Гифхорн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1753 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 13,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 1 51 001. Муниципалитеттің басшысы — Михель Хайнрикс.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Хаш (Пурдан тармағы)
Хаш — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пурдан өзенінің сол жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Лиственничный (Цильма тармағы)
Лиственничный — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цильма өзенінің сол жағалауынан 279 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Орал миясы
Оралдық мия (Glycyrrhiza uralensis) - бұршақ тұқымдасы, мия туысына жататын көп жылдық шөп тектес өсімдік.
Өсетін жері
Қазақстанда далалы және шөлді аймақтарда, өзен жағасында, арамшөп ретінде егіс арасында өседі.
Құрамы
Құрамында глюкоза, пектиндер, флавоноидтар, глицирризин бар. Зерттеулер глицирризиннің ағзадағы тұз және су алмасуын реттейтінін көрсетті. Бұл ғасырлар бойы Шығыс Азия халықтарының мияны дәрілік өсімідік ретінде бекер пайдаланбағанын көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Қазақстан флорасы Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Сейшу-Амарелу
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 126 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,03 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Жұбан
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 79 адам (49 ер адам және 30 әйел адам) болса, 2009 жылы 125 адамды (51 ер адам және 74 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазалы ауданы елді мекендері
Канаданың университеттерінің тізімі
Сілтемелер
Санат:Канада жоғарғы оқу орындары
Вивер-и-Серратеш
Вивер-и-Серратеш (Viver i Serrateix) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Бергеда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 66,81 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Сурена
Сурена — Ресейдегі өзен. Тамбов облысы, Липецк облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Польной Воронеж өзенінің сол жағалауынан 35 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 8 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Воронеж өзенінің бастауынан Матыра өзенін қоспағанда Липецк қаласына дейін. Өзен саласы — Хоперге қосылу құйылысына дейінгі Дон тармағының су алаптары, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Шотландия королдерінің тізімі
Төменде Шотландия корольдігінің монархтарының тізімі (843-1707).
Гротеск
Гротеск (grotesgue- таңғажайып, өзгеше келбетті, итал. grotta - үңгір) - шынайы, нақтылы өмір мен фантастиканың шарпы- суынан, әдепкі және таңғажайып оқиғалардың, кейіпкерлердің тоғысуынан тұратын, жақсы мен жаманды, қайғы мен күлкіні, т.б. шендестіруге құрылатын, әжуа, күлкіге ерекше мән берілетін көркемдік бейнелеу тәсілі. Түпкі мағынасы грот (үңгір) деген сөзден шыққан себебі, ескі заманнан қалған үңгірлерде кездесетін, адамның келбетін, жануарлар мен өсімдіктердің әлпетін батыстырып, бір-бірімен араластыра бейнелеген әшекейлі өрнек-суреттер осылай аталған. Кейін гротеск "комедиялық шығарманың бір түрі" деген мағынаны да беретін болды. Гротеск тәсіл ретінде әр түрлі жанрдағы шығармаларда орын алып, жан-жақты дамып, өрістей түсті. Тура мағынасында ақиқаттан алшақ кету болғанымен, өмірдегі болатын шындық жағдайды айрықша тапқырлықпен, есте қаларлықтай әсерлі етіп жеткізеді.
Шотландия королдерінің тізімі
Шотландияның ерте орта ғасырларында көптеген мемлекеттер болды, монархтардың тізімі мына мақалаларда:
Гротеск
Гротеск өнер шығармасы (карикатура, достық эзіл). Онда асыра көрсету элементтері болады. Сондай-ақ газет немесе кітап баспа әріпінің аты. Ол бас тақырыптарды, шапкаларды, айдарларды, тақырыпшаларды теруге пайдаланады. Гротескалық баспа әріптердің тобына шабылған, журналдық шабылған, байырғы және плакаттық баспа әріптер жатады. Олардың бәрі де баспа әріптік стандарттың бесінші тобына қосылады.
Дереккөздер
Санат:Өнер жанрлары Санат:Фольклор Санат:Стереотиптер
Шотландия королдерінің тізімі
Сілтеме
Санат:Шотландия королдері Санат:Еуропа монархтары
Сенокос (Добрич облысы)
Сенокос (Сенокос) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Балчик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 626 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9634. Телефон коды — 05727. ЕКАТТЕ коды — 66250.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Дене шынықтыру газеті
"Дене шыныктыру газеті" 1927 жылы Семейде шыққан, Қазақстандағы алғашқы спорттық газет. Газетті Семей спорт үйірмесінің жетекшісі, белгілі спортшы Алексей Михаилович Огородников басқарды, газет салауатты өмір салтын, тұрғындар арасындағы дене тәрбиесіи ұйымдастыру мәселелерін насихаттады. Семейдің өлкетану мұражайында оның 1928 жылы 1 сәуірдегі N 3,16 номері сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Хоэнварслебен
Хоэнварслебен (Hohenwarsleben) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1577 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 8,12 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 305. Муниципалитеттің басшысы — граф Вольф фон Вестарп.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Шаменка
Шаменка — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уфа өзенінің жағалауында жерге сіңіп, арнасын жоғалтады орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Павловск су торабынан қала типті Шакша ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері
Золотурн (кантон)
Географиясы
thumb|left|Кантонның әкімшілік бөлінуі. Аумағы 791 км² (кантондар арасында 16-шы орын).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Швейцария
Талқыбек Қожатай-Қуатұлы Жұмаділов
Талқыбек Қожатай-Қуатұлы Жұмаділов (1.5.1952 жылы туған, Ордабасы ауданы Көкбұлақ ауылы) – ғалым, химиялық ғылымының докторы, профессор(ы) (1996). Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1973). 1974 – 97 жылдары мектепте мұғалім, ҚР ҒА Химия ғылымдары институтында аға лаборант, инженер, ғылыми қызметкер болды. 1997 жылдан институтта зертхана меңгерушісі. 7 ғылым кандидатын даярлады. 250 ғылыми еңбегі жарық көрген.
Функция
Функция (functіo – орындау, атқару, жүзеге асыру) көп мағыналы сөз:
.
Пайдаланған әдебиет
Санат:Айрық беттер
Лагард-Анваль
Лагард-Анваль (Lagarde-Enval) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19098, пошта индексі — 19150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 747 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,66 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Нұркенже Хасенов
Нұркенже Хасенов (30.12.1943 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданы Шолпан ауылы) - ақын.
1961 жылы Семей қаландағы мектеп-интернатта оқыған.
1968 жылы ҚазҰУ-ды бітірген.
Алғашқы жыр жинағы "Сырлы толкын" 1969 жылы жарық көрген. Бірнеше жыл "Қазақ әдебиеті" газетінде қызмет істеген. Қазір шығармашылығы жұмыспен айналысады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Осман-Рустамбек Байгенжеұлы Бижiгiтов
Бижiгiтов Осман-Рустамбек Байгенжеұлы  (30.10. 1952, Ресей Федерациясы, Қорған облысы Макушкин қаласы) — заңгер, милиция генерал-майоры (1995). Ресейдің Қорған облысының Макушкин қаласындағы орта мектепті бітірген соң (1970), КСРО ІІМ-нің Омбы жоғары милиция мектебінде (1974), Мәскеудегі КСРО ІІМ академиясында оқыған (1981).
Бірнеше жылдар бойы республиканың құқық қорғау органдарында жауапты қызметтерді атқара жүріп, мол кәсіби тәжірибе жинақтаған ол 1992 ж. Ақтөбе облысы ішкі істер басқармасының бастығы болып тағайындалды. 1994 — 97 ж. Алматы қалалық ішкі істер басқармасының бастығы болды.
Қазір ҚР ІІМ-нің көліктегі ішкі істер басқармасы Шығыс бөлімінің бастығы. Еңбек сіңірген ішкі істер қызметкері. Бірнеше медальдермен, атаулы қарумен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Мұнайлы-газды (газды-мұнайлы) жатынның ауысу белдемі
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Кайдаловская Виска
Кайдаловская Виска — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лидус өзенінің сол жағалауынан 15 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Бауыржан Махатов
Бауыржан Махатов (1960 жылы туған) – ғалым, медицина ғылымының доктор профессоры. Алматы мемлекеттік медицина институтының фармацевтика факультетін бітірген (1983). 1983–87 жылы сол оқу орнының фармацевтикалық химия кафедрасында ассистент, 1986 ж. Львов мемлекеттік медицина институтында өз бетінше ізденуші, 1987–1990 жылдары И.М. Сеченов атындағы Мәскеу медицина академиясында аспирант болды. 1990 жылдан Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік медицина академиясында жұмыс істейді. 1992 жылдан аға оқытушы, 1995 жылдан фармакология факультетінің деканы, 1997 жылдан коммерциялық топтағы студенттер деканы, 1998 жылдан халықаралық және экономикалық қатынастар жөніндегі проректоры, 2000 жылдан кафедра меңгерушісі. 70-тен астам ғылыми мақалалары, 3 монографиясы, 6 авторлық куәлігі, әдістемелік құралдары мен ғылыми-зерттеулерге патенттері бар. Денсаулық сақтау ісінің үздігі, ҚР Құрмет грамотасымен марапатталған.
Біріккен жақты балықтар
thumb| Біріккен жақты балықтарға (Рlectognathi) көбінесе теңіздерде, әсіресе тропикгік теңіздерде жиі кездесетін балықтардың азғана тобы жатады. Олардың жақаралық және жоғарғы жақ сүйектері өсіп, соның нәтижесінде жақты “тұмсық” қалыптасқан. Тістері қашау, немесе пластинка тәрізді болады. Бұлардың тістері шаян тәрізділердің, моллюскалардың бақалшақтарын ұстауға бейімделген. Денесі ірі қабыршақтармен немесе сүйекті пластинкалармен қапталған. Мұндай сүйекті сауыт олардың денесін сыртқы ортаның қолайсыз әсерлерінен сақтайды. Кейбір түрлері жағалауға жақын жерлерде тіршілік етеді. Нағыз өкілдері: ине кұрсақтылар (Tetrodon hispidus) мен кузовкалар (Ostracion quadricornis).
Дереккөздер
Санат:Балықтар
Тьямбронн
Тьямбронн (Thiembronne) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Сент-Омер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,82 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62812, пошта индексі — 62560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 710 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,11 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Сер (Эро)
Сер (Cers) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,85 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34073, пошта индексі — 34420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2203 адамды құрады. Халық тығыздығы — 280,64 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Тиген
Тиген — Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы, Шайыр ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орныы
Аудан орталығы Шетпе ауылынан солтүстікке қарай 37 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 300 адам (161 ер адам және 139 әйел адам) болса, 2009 жылы 371 адамды (203 ер адам және 168 әйел адам) құрады. .
Мәди Төстембекұлы
Мәди Төстембекұлы (1879 - е. ж. б.) - бұрынғы Семей уезі, Айғыржал болысының адамы, кейін Павлодар облысы, Бесқарағай ауданының Беген ауылында тұрған. Абайдың қайын жұрты Тіленші балалары - Тоқсанбай, Алшынбай, Бердіболса, ақынның бәйбішесі Ділдә - Алшынбайдың Тұсібінің қызы, ал Мәдидің шешесі - Бердінің қызы. Мәди нағашыларының аулымен аралас өсіп, Абай шығармаларын көшіріп алып, жаттап өскен.
Мәди 1951 ж. Абайдың Семейдегі әдеби-мемориалдық қорық музейіне ақынның бұрын белгісіз «Бітіспес іске туыппыз...», «Лашынмен шымшық», «Бүркіт сыны» деген өлеңдерін тапсырған.
Дегенмен, бұл өлеңдердің ақынның төл шығармалары екендігі өлі дейекті дәлелдеуді қажет етеді. Ақын музейінде бұлармен қатар Мәдидің естелігі де сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:1879 жылы туғандар Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер Санат:Шығыс Қазақстан облысында туғандар Санат:Абай Құнанбайұлы жобасының мақалалары
Наливкин Владимир Петрович
Наливкин Владимир Петрович -орыс офицері ,шығыс зерттеушісі,этнограф. 19 ғасырдың 2-ш жартысында орыс армиясының офицері ретінде Орта Азияға  жасалған әскери жорықтарға қатысты. Әскер қатарынан өз еркімен босағаннан кейін, Наманган уездінің Намай қыстағында өзбектер арасында тұрды. Жергілікті халық тілін үйреніп, тарихы мен қолжазба мұраларын зерттеді.Наливкин Наманганда ауыл шаруашылығының дамуына, өзбек әйелдерінің тұрмысы, жалпы өлке тану мәселелері жөнінде бірқатар еңбектер жазды. Зайыбы Мария Владимировнамен бірге жазған кітабы да бар.
Чой Нгуен Ван
Нгуен Ван Чой (Nguyễn Văn Trỗi;21. 1. 1940, Тханькупт болысы, Диенбан уезі, Куангнам провинциясы (Оңтүстік Вьетнам),— 15. 10. 1964, Сайгон) — вьетнам патриоты.
Кедей шаруаның отбасында туған. 14 жасынан еңбекке араласты. Сайгонда жұмысшылардың астыртын ұйымына кірді. 1962 жылдан Оңтүстік Вьетнам халықтық-революцияшыл жастары қатарында американшыл қуыршақ үкімет тәртібіне қарсы белсенділікпен күресті. 1964 ж. тұтқындалып, өлтірілді. Нгуен Ван Чой есімі вьетнам жастарының ерлік нышанына айналды.
Дереккөздер
Санат:Вьетнам революционерлері
Анатолий Георгиевич Витушкин
Витушкин Анатолий Георгиевич (25 маусым, 1931, Мәскеу - 9 мамыр, 2004, Мәскеу) - кеңестік және ресейлік математик.
Сыртқы сілтемелер
Санат:25 маусымда туғандар Санат:9 мамырда қайтыс болғандар
Пінин
Пинин, (Pinyin, Hanyu Pinyin) — қытай тілінде пайдаланылатын латындандырылған дыбыстаңба жүйесі.
Пинин кестесі
Тік жақшаларда пінин қазақ жазуымен бейнеленеді.
! align="left" | "тұрақты" бастауыш не аяқтауыш Аяқтауыш a тобында, не мыналардың тікелей қисындасуы: ! align="left" style="background: rgb(204, 204, 204);" | i, u, ü топтарындағы аяқтауыш мыналардың түрлендірген қисындасуы: (немесе бұл беттің үстінде құрылымы бейнеленген бастауышсыз (дара) буындар ережелеріне ереді)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қытай тілін романизациялау
Эссекс (Массачусетс)
Эссекс (Essex) — Массачусетс штатының Эссекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Соқпалы бұрғылау
Ұңғыма оқпанындағы таужыныстарды уату процесі сол уатушы сайманның соққылауы нәтижесінде жүзеге асырылатын бұрғылау әдісі.
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология Санат:Геология