cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хорваттар
Мәдениеті
Ұлттық тағамдарында нан түрлері көптеп дайындалды. Тамақтары жүгері, картоп, көкөніс, ет пен балыққа негізделген. Хорваттарда ұзақ уақытқа дейін қауымдық қатынастар сақталып келген. Ұлттық мерекелерінде, жиын-тойларда әндері мен билерін (коло, т.б.) орындалады.
Қазақстандағы хорваттар
Қазақстандағы хорват диаспорасы санының жалпы динамикасы:
Кек алушылар: Финал
«Кек алушылар: Финал» (Avengers: Endgame) — Marvel Studios шығарған және Walt Disney Studios Motion Pictures таратқан Marvel Comics Кек алушылар суперқаһармандық командасына негізделген 2019 жылғы американдық суперқаһармандық фильм. Бұл «Кек алушылар: Шексіздік соғысы» (2018) фильмінің тікелей жалғасы және Marvel кинематографиялық әлеміндегі (МКӘ) 22-ші фильм. Фильмде кек алушылардың тірі қалған мүшелері мен олардың одақтастары Таностың шексіздік соғысында келтірген залалын жоюға тырысады.
Фильм 2014 жылдың қазан айында «Кек алушылар: Шексіздік соғысы 2 бөлім» ретінде жарияланды, бірақ кейінірек Marvel бұл атауды жойды. Ағайынды Руссо режиссер ретінде 2015 жылдың сәуірінде қосылды, ал Маркус пен Макфили бір айдан кейін сценарий жазу туралы келісімшартқа қол қойды. Фильм осы уақытқа дейін бірнеше басты кейіпкерлердің сюжеттік доғаларын аяқтай отырып, МКӘ оқиғасын қорытынды ретінде қызмет етеді. Фильмнің түсірілімі 2017 жылдың тамызында Джорджия штатының Файетт округіндегі Pinewood Atlanta Studios студиясында Шексіздік соғысы-мен параллельді кино өндірісімен, 2018 жылдың қаңтарында аяқталды. Қосымша түсірілім Метро мен Атланта орталығында, Нью-Йорк, Шотландия және Англияда өтті. Оқиға бұрынғы фильмдердің бірнеше сәттерін қайта қарап, бүкіл франшизадан актёрлер мен декорацияларды, сондай-ақ алдыңғы фильмдердің музыкасын қайтарады. Ресми атауы 2018 жылдың желтоқсанында жарияланды. Шамамен 356 миллион доллар бюджеті бар, бұл бұрын-соңды түсірілген ең қымбат фильмдердің бірі.
Сюжет
Ракета мен Тор Шындық тасы үшін Асгардқа Джейн Фостерден Эфирді алу үшін сапар шегеді, Тор анасы Фриггамен кездесіп, Мьёльнирді өзімен бірге алады. Клинт Бартон мен Наташа Романофф Вормирге Жан Тасы үшін 2014 жылға ұшады, бірақ бұл тасты өмірге айырбастауға болады, ал Клинтпен болған қысқа ұрысқаннан кейін Наташа өзін құрбан етеді. Мораг планетасында 2014 жылы Небула мен Әскери басшы күш тасын табады. Бір уақытта және кеңістікте екі Небуланың болуына байланысты олардың арасында байланыс пайда болады, ал Танос өткен кезеңнен кек алушылардың жоспарлары туралы біледі. Ол өткен Небуланы болашақтағы Небулаға ауыстырып, жиналған тастарды алуға шешім қабылдайды, содан кейін ғаламдағы барлық тіршілік иелерін жойып, оны қайта қоныстандыруды шешеді.
Фильмнің соңында Тони Старкты жерлеу рәсімі өтеді. Содан кейін Тор Галактика сақшыларымен бірге ғарыш сапарына аттанып, Валькирияға жаңа Асгардтың тізгінін берді. Стив Роджерс тастарды өз уақытына қайтару үшін өткен уақытқа сапар шегеді, бірақ бұл миссияны аяқтағаннан кейін ол Пегги Картермен бірге өткенде қалады. Қазіргі уақытта Стив қартайған шағында Сұңқарға қалқан мен Капитан Америка атағын береді.
Өндіріс
Негізгі түсірілім 2017 жылдың 10 тамызында басталды, Mary Lou 2 жұмыс атауымен, Пайнвуд Атланта студиясында Файет округінде, Джорджия, Трэнт Опалокпен бірге қоюшы оператор ретінде. Асгардтың 2013 жылғы көріністері 2017 жылдың мамыр айының басында «Шексіздік соғысы» фильмін шығару кезінде Англияның Дарем қаласындағы Дарем соборында түсірілді. Өндіріс 2018 жылдың 11 қаңтарында аяқталды, дегенмен, қосымша түсірілім Нью-Йорктегі Датчес және Ольстер графтықтарында 2018 жылдың маусым айында өтті. Қайта түсіру жұмыстары 2018 жылдың 7 қыркүйегінде басталды және 12 қазанда аяқталды. Толығырақ қайта түсіру 2019 жылдың қаңтарында болды. Орналасқан жерді түсіру сонымен қатар Шотландияның Сент-Аббс қаласында өтті, ол Норвегиядағы Жаңа Асгард үшін екі еселенді.
«Кек алушылар: Финал» фильмінің ресми атауы және АҚШ-тағы соңғы шығарылым күні-26 жылдың 2019 сәуірі-фильмнің алғашқы трейлерімен бірге 2018 жылдың желтоқсанында жарияланды. Алдыңғы МКӘ фильмдеріндегідей, Лола да-қартаю реттілігі бойынша жұмыс істеді; фильмде де-қартаю және қартаюға арналған 200 кадр бар.
Музыка
Алан партитураны франшизаның ең әмбебап реңі деп сипаттады, ол «күркіреген перкуссия мен қуатты жезден» бастап, минималистік, джаз шабыттандырған Құмырсқа-адам және Quantum Realm музыкасына дейін. Алан өзінің тақырыптарын алдыңғы «Кек алушылар» және «Капитан Америка: Бірінші кек алушы» фильмдерінен қайталайды, оның ішінде «Шексіздік соғысы» фильміндегі «Танос» пен «шексіздік тастарына» жазған материалдары бар. Ол Капитан Американың тарихын аяқтау үшін музыка жазуды тапты, өйткені ол «басынан бастап онымен бірге болған».
Пікір
'''Негізгі алты «Кек алушылар»
Rotten Tomatoes шолу агрегаторының сайты 94% мақұлдау рейтингісі туралы хабарлады, орташа балл 8,2/10, 528 шолуға негізделген. Сайт сыншыларының келісімі: "«Кек алушылар:Финал» қызықты, көңіл көтеретін және эмоционалды әсерлі ойыны Marvel Infinity Saga эпикалық дастанының қанағаттанарлық финалын қамтамасыз ету үшін қолдан келгеннің бәрін жасайды." Metacritic орташа өлшенген мәнді қолданып фильмге 57 сыншының негізінде 100-ден 78-ге баға берді, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore агенттігіне сұхбат берген көрермендер фильмге А+ -тен F-ке дейін сирек кездесетін "А+" бағасын берді ,бұл Marvel үшін «Кек алушылар» мен «Қара Пантера»-дан кейінгі ұпай жинау бойынша үшінші ғажайып фильм, ал PostTrak-та оған 5 жұлдыздың 5-ін және 85% - ға "белгілі ұсыныс" берді. Сондай-ақ, картина «2019 жылғы фильм» санатындағы People's Choice Awards америкалық кино премиясының жеңімпазы атанды».
Дереккөздер
Түсініктемелер
Ескертпелер
Сілтемелер
Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер Санат:2019 жылғы фильмдер Санат:2019 жылғы АҚШ фильмдері Санат:Marvel кинематографиялық әлемінің фильмдері
Жолдасбек Құрманқұлов
Жолдасбек Құрманқұлов (10.02.1948 жылы туған, Созақ аулы) - археолог, ғалым, тарих ғылымдарының кандидаты (1978). 1971 жылы ҚазМУ-ді бітірген. Еңбек жолын 1972 жылы Қазақстан FA Тарих, археоло-гия және этнография ин-тының археология бөлімінде кіші ғьш. қызметкер болып бастаған. 1998— 2004 жылы Э.Х.Марғулан атындағы Археология институты директорының орынбасары, 2004 жылдан бөлім меңгерушісі. 1982 жылдан Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясының жетекшісі. 2001 жылы Қазақ- итальян археологиялық экспедициясын, 2004 жылы Шірік-рабад археологиялық экспедициясын ұйымдастырған. Негізгі ғылыми бағыты — кола ғасыры (палеэкономика, көне металлургия, т.б.). Оңтүстік Қазақстанда қала жұртын, жартас суреттерін зерттеуге зор үлесін қосқан. 160-қа жуық ғылыми мақаласы, оның ішінде 4 монографиясы жарық көрген.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1948 жылы туғандар
1662 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1662 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1662 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Қазақстанның ғылыми-коллекциялық тас қоры
Қазақстанның ғылыми-коллекциялық тас қоры және аймақтық геол. көрме 1969 ж. КСРО Геол. мин-лігінің бұйрығына сәйкес құрылған. Оның мақсаты – геол. барлау жұмыстарын жүргізген кезде тау жыныстары мен пайдалы қазбалардың түрлерін жүйелеу, есепке алу және сақтау. Қордың сақтауында 40000 тау жыныстарының, кеннің, минералдар мен қазынды қалдықтардың түрі бар. 800-ге тарта коллекциялары жан-жақты баяндалған, 90495 өңдеп-қырланған түрі бар шлифтердің 281 шлиф түрлері бар. Мұның негізі 20 ғ-дың 40–50-жылдарында жинақталған. Қорды жүйелендіру 5 бөлімнен тұрады: пайдалы қазбалар, аймақтық геол., минерал., палеонтол., салыстыру қоры. Көрме залына 2,5 мыңнан астам түрлер қойылған сирек кездесетін Батыс Мұғалжардың ежелгі палеовулкандары, Шуылдақ мұхит түбінің кесінді қалдықтары, Жаманшың метеорит кратерлері, т.б. бар. Көрмеге жылына 3 мыңнан астам адам келеді.
Дереккөздер
Санат:Ботаника
Бари әмірлігі
Бари әмірлігі (إمارة باري) — Оңтүстік Италияда 847 жылдан 871 жылға дейін өмір сүрген мұсылман мемлекеті. Астанасы — Бари қаласы. Тарантомен бірге құрлықтық Италияда ең ұзаққа созылған мұсылман мелекеті. Бірақ оның отыз жылдық ғұмыры Сицилия әмірлігінің жүз он жылдық тарихына жете қоймайды.
Тағы қараңыз
Санат:Италия тарихы
Үнді қорғанысы
Үнді қорғанысы — шахмат дебюті, келесі жүрістермен басталады: '''1. d2-d4 Kg8-f6 2. c2-c4 d7-d6'''. жабық бастамаларға жатады.
Бұл дебютте қаралар не қараөрісті пілді g7ге дамытуға асықпайды, не оған е7-е5 және Cf8-e7 ден соң мүлдем басқа келешек көздейді.
Негізгі нұсқалар:
Санат: Жабық дебюттер
Аққайың (Жетісу облысы)
Аққайың — Жетісу облысы Сарқан ауданы, Черкасск ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарқан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 50 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 381 адам (202 ер адам және 179 әйел адам) болса, 2009 жылы 292 адамды (143 ер адам және 149 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сарқан ауданы елді мекендері
Психоталдау
Психоталдау (психо және analysis — ыдырау, бөлшектеу) — 1) адам психикасындағы жасырын ұғынылмаған процестерді айқындауға негізделген, австриялық психолог 3. Фрейд (1856-1939) пен оның ізбасарлары ұсынған психотерапия әдісі; 2) 3. Фрейд тұжырымдамасына негізделген және адам психикасы функциясының механизмі мен құрылысы туралы болжам мен идеялардың жиынтығы. Мамандар психоталдаудың үш құрамдас бөліміне назар аударады: психикалық зерттеу әдісі; адам мінез-құлықтары туралы білімдер жүйесі (психоталдаулық теория); психикалық қызмет пен оның науқас күйін емдеу тәсілі (психоталдау терапиясы) психоталдауды жүйкесі жұқарған, невроз адамдарды емдеуге және түрлі психикалық көңіл-күйді түсінуге септігін тигізеді. Психоталдауды фрейдизмнен психоталдау ережелері арқылы философиялық, социологиялық, педагогикалық және т.б. ғылыми проблемаларды түсіндіретін өзгеше дүниетанымнан ажырата білу керек. Психоталдау санасыз психикалық құбылыстар мен түс көрулердің интерпретациялық процедурасын және идеялар жүйесін қамтиды, сонымен 3. Фрейд теориясына сүйене отырып рух әлемінің ауруларын психологиялық әдістермен диагностикасын жасап емдеу қарастырылады.
Дереккөздер
Санат:Психотерапия Санат:Психоталдау
Қазақ мәдениетінің қоры
Қазақ мәдениетінің қоры — облыста қазақ халқының материалдық, рухани мұраларын сақтап, мәдени құндылықтарды дамыту мақсатында құрылған ұйым (1987). Құрылтайшылары - өлкетанушылар, коллекционерлер, шығармашылық қызмет өкілдері. Қордың жетекшілігімен өлкетану конференциялары өткізілді. Өлкетанушылардың облыстық кеңесі құрылып, 2 халық музей ашылды. Жоғарғы оқу орындары студенттері мен мектеп оқушылары үшін Сырым Датұлы атындағы, Халық жазушысы Жұбан Молдағалиев атындағы стипендиялар тағайындалып, пушкинтану кеңесі құрылды. Профессор М. Тілеужановтың қазақтың зергерлік бүйымдар коллекциясы шет елдерде көрсетілді. Қазақ мәдениетінің қоры суретші Сәкен Ғұмаровтың көрмесін, С. Датұлының туғанына 250 жыл толуына байланысты мерейтой үйымдастырды. Қор баспасы Батыс Қазақстан өлкесінің тарихын зерттей отырып, Н.Чесноковтың «Оралға 375 жыл», Н. Савичевтің «Исатай Тайманұлы», «Қазақтар», «Сырым батыр Датұлы», «Пушкин - Оралда» (екі тілде) кітаптарын, «Жайық шежіресі» газетінің нөмірлерін және т.б. жарыққа шығарды. Орал педагогикалық колледжінің ғимаратына ЖДосмүхамедовке арналған ескерткіш тақта орнатты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
Хэрмистон (Орегон)
Хэрмистон (Hermiston) — Орегон штатының Umatilla округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 16 745 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16.7 км² шамасында. FIPS коды — 41-33700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Яғма
Яғма – көне түрік тайпасы. Орта ғасырлардағы негізгі мекені Іле өзенінің бойында болған. Махмұд Қашқари оларды 11 ғасырда Қара яғма немесе Батыс яғма деп бөлген және Тараз қаласының маңында осылай аталған бір мекеннің болғандығын жазады. Қашқаридың айтуынша яғма тайпасының өкілдері түркі тілді болған, өзіндік салт-санасымен ерекшеленген. Мысалы, Ят (Яда) аталатын тастың құдіретіне сенген. Парсы тарихшысы Гардизидің мағлұматтарына қарағанда, яғмалар көне замандарда біршама уақыт оғыздарға билік жүргізген және Солтүстік Моңғолия жерінде тіршілік еткен. Жылқы ұстаған. Ішкі руаралық соғыстардан бір бөлігі Халлухамға қоныс аударған. Кейбір зерттеушілердің пікірінше Ұйғыр қағандығының хан әулеті яғма аталған. Мемлекет ыдырағаннан кейін билеуші әулет басқалардан бөлінеді де, Іле бойына қоныс аударған. Мұнда яғмалықтар қарлұқтарды ығыстырып, шағын ауданда өз билігін орнатқан. Осы уақыттардан бастап жазба дерек көздерінде яғма, сондай-ақ қарлұғ-и ұйғыр (ұйғыр қарлұқтары), Қара яғма (Батыс яғма) деген атаулар ұшыраса бастайды. Яғма тайпасының өкілдері Қарахан әулеті мемлекетінің негізін қалауда елеулі рөл атқарды. 13 ғасырдағы моңғол шапқыншылығынан кейін яғмалықтар Орталық Азиядағы түркі халықтарының (қазақ, өзбек, т.б.) этнолық құрамына қосылып кетті.
Ұрыстық барлау шолғыны
Ұрыстық барлау шолғыны (Боевой разведывательный дозор) — маңдайшеп алдында және батальон немесе ротаның қапталдарында жергілікті жерді және қарсыласты барлау үшін жіберілетін барлау органы. Ұрыстық барлау шолғыны бронетранспортерлердегі мотоатқыштар взводына дейінгі құрамда немесе танк взводы құрамында болады. Ұрыстық барлау шолғыны қарсыласты тез тауып, оның кимыл сипатын, ядролық шабуыл немесе басқа да атыс құралдарының ілгерілеуін (орналасуын) анықтап, өзін жіберген командирге дереу мәлімдеуі қажет. Өз міндеттерін шолғын бақылау және ұрыс арқылы орындайды.
Яғма
Дереккөздер:
Санат:Тарих
Ұрыстық барлау шолғыны
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Солу ылғалдылығы
Солу ылғалдылығы — топырақ ылғалдылығының өсімдік тамыры қабылдай алмайтын шамаға дейін төмендеуі. Мұндай жағдайда өсімдік ылғал жетіспеуінен солып қалуы мүмкін. Суармалы жерлерде топырақтың ынталы қабатының ылғалдылығын, топырақтың ең аз су сыйымдылығының 60 пайызынан төмен түсірмейді. Одан төмен түссе, өсімдіктің өсуі баяулап өнім азаяды.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Евтрофтық батпақ
Евтрофтық батпақ — ойпаңдық батпақ, минералды қорекке бай (жоғарғы қабатының күлге айналу көрсеткіші > 6%) батпақ түрі. Суқоймаларды өсімдік басуы барысында беткейлерде, өзен жағаларында (жайылмалық батпақтар), бұлақ, тұма бастауларында негізінен ыза сулардың есебінен пайда болады. Онда қоға, қамыс, шөптесін батпақ, түкті қайың, қара зерен, сәмбі тал (орманды батпақ) және аздаған жасыл мүкті батпақтар қауымдастығы басымдау кездеседі.
Негізінен, eвтрофтық батпақ тұздары көп грунт суларымен қоректенеді. Өзендердің жайылмаларында, көлдердің жағалауында, көздердің жер бетіне шыққан жерлерінде тарағап. Әр түрлі өсімдіктер ( тал, қайың, шырша, қамыс, қоға, өлеңшөп, жасыл мүк) өседі. Қоңыржай климатты аудандарда — бұл орманды (қандыағаш) немесе шөптесін (өлеңшөп, қамыс) батпақтар деп, Днепрдің, Донның, Еділдің, Кубаньның, Дунайдың атырауларындағы шөптесін батпақтар қорыстар деп аталады. Евтрофтық батпақ Полесье атыраптарында, Батыс Сібірдің ірі өзендерінің жайылмаларында тараған.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия Санат:Су шаруашылығы
Беретсвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Беретсвиль (Bäretswil) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Хинвиль округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4439 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 22.23 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 111, пошта индексі — 8344.
Жанғожа Нұрмұхамедұлы бастаған Сырдария қазақтарының көтерілісі
Жанқожа Нұрмұхамедұлы бастаған Сырдария қазақтарының көтерілісі. XІX ғасырдың 30-50 жылдары Сырдария өзені жағалауын мекендеген қазақтардың тұрмысы барған сайын ауырлай түсті. Бұл жағдай олардың Жанқожа Нұрмұхамедұлы бастаған Сырдария қазақтарының көтерілісіне алып келді. Көтерілістің негізгі себептері, Ресей империясының бұл өлкені отарлау саясатының күшейе түсуі еді. Біріншіден, генерал В.Перовский 1853 жылы Ақмешітті (қазіргі Қызылорда облысы) басып алған болатын. Екіншіден, Хиуа хандығы жүргізіп отырған басқыншылық саясат халықтың ашу-ызасын тудырған еді. Шекті руы басқыншылардың бірі Жанғожа қарапайым халықтың арасында беделді болды. Ол сол кездегі Сырдария жағалауын мекендеген қазақтардың, әсіресе егіншілердің отаршылық қанау салдарынан тұрмысы тіпті нашарлап кеткенін жақсы түсінді. Бұның себебі алдымен жер мәселесі еді.
Ақмешітті басып алғаннан кейін патша өкіметі Сырдария әскери шебін құрды. Бұл шеп бойынша бұрын қазақ халқы иемденіп келген көлемді әрі шұрайлы жер орыс-казактар мен Ресейден қоныс аударып келгендерді орналастыру үшін берілді. Жергілікті қазақтарға түтін салығы салынды, көптеген ауыр жұмыстарды орындау жүктелді. Олар жолды жөндеуге, көпірлер салуға, бас арықтарды тазалауға міндетті болды. Оның үстінде жергілікті үкімет орындарының талап етуімен бекіністер салуға, құрылыс материалдарын тасу үшін күш-көлік бөлуге де міндетті еді. Осы сияқты көлденең міндеткерліктер көбіне егіншілердің науқанды жұмыстарымен қабат келіп, олардың жағдайын ауырлата түсті. Егінші қазақтардың бұған дейін пайдаланып келген құнарлы жері күшпен тартылып алынып, казактарға берілді. 1857 жылға дейін 3000-дай қазақ отбасыларының егістікке жарамды жерлері тартып алынып, олар ағын суы жоқ, егістікке жарамсыз жерлерге қуылып тасталады. Осы жағдай 50-жылдардың ортасында шағын шекті руының егіншілерін ашық күреске шығуға әкелді
Волков (Уфим ауданы)
Волков — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Черкас ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 17 адамды құрады. Пошта индексі — 450515, ОКАТО коды — 80252815002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Астра Мұңдыққызы Нұрмағамбетова
Нұрмағамбетова Астра Мұңдыққызы (23.12.1975 жылы туған, Қырғызстан, Ыстықкөл облысы Шолпаната қаласы) – ғалым, химия ғылым кандидаты (2001). Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген (1998). 1998 – 2001 жылы Ж.Әбішев атындағы Химия-металлургия институтында аспирант, ғылыми қызметкер. Негізгі ғылыми еңбектері Шеннонның ақпараттық энтропиясы мен Больцман үйлестірілуі негізінде өтетін молекураль соқтығысулардың термодинамика және қолданылу аспектілеріне арналған. Осы бағыт бойынша көптеген теория және практика маңызды нәтижелерге қол жеткізіп, жаңа технология әдістер ұсынды. Нұрмағамбетова қатты, сұйық және газ тәріздес күйдегілер үшін ретсіз бөлшектердің бірыңғай теориясын әзірлеп, оны бастапқы алынған мыс пен мыс созбасының технологиясын жетілдіруге және сапасын арттыруға қолданғаны үшін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығын алған (2005). 90-нан астам ғылыми еңбектің, 2 монографияның авторы.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан химиктері
Раньядуш (Визеу)
Раньядуш (Визеу) (Ranhados (Viseu)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Визеу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 996 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,58 км² шамасында. Халық тығыздығы — 607,3 адам/км².
Овидиу Хацеган
Овидиу Хацеган (рум. Ovidiu Alin Hațegan; 17 шілде 1980 жыл, Арад, Румыния) — румыниялық халықаралық дәрежедегі футбол төрешісі.
Раньядуш (Визеу)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Овидиу Хацеган
Карьерасы
2008 жылы тұңғыш рет Халықаралық аренаға шықты да, Интертото кубогы ойындарында қазылық етті. 2012 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде екі ойында төреші болды. 2012/13 жылғы маусымда УЕФА Еуропа Лигасындағы дебютін бастады.
2016 жылы Еуропа Чемпионатына қатысты.
2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалдық кезеңінде төрелік жасады.
Профильдері
Санат:Футбол төрешілері Санат:Румыния футбол төрешілері
IC 3548
IC 3548 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E? (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42001, VCC 1647.
Сыртқы сілтемелер
IC 3548 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Генералка (Яровка тармағы)
Генералка — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яровка өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
1663 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1663 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1663 жылы қайтыс болғандар
NGC 7525-1
NGC 7525-1 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 3 қарашада Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7525-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70731, MK 316, ZWG 431.19, NPM1G +13.0560, IRAS23111+1344.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Вуди Харрельсон
thumb|right|200px| Вудроу Трэйси Харрельсон (Woody Harrelson (Woodrow Tracy "Woody" Harrelson)) - 1961 жылы 23 шілде күні Мидленд, Техаста туған америкалық актер, Эмми (1989) премиясының иегері, Оскар премиясына екі рет номинацияланды (1997, 2010), «Золотой глобус» премиясына төрт рет номинацияланды (1997, 2010, 2013, 2015).
Ол Чарьл Харрельсон және Дайана Лу Освалд отбасысында дүниеге келді. 1964 жылы, Вудиға 3 жыл болғанда оның ата-анасы ажырасып кетті. Ол отбасыда екінші бала, екі Джодан және Бретт ағалары бар. Оған жеті жас болғанда, әкесін адам өлтіргені үшін түрмеге отырғызды. 10 жыл өткен соң Чарьлз Харрельсон Джонатан Вуд төрешісін өлтірген. 1973 жылы Харрельсон Ливан қаласына анасына көшеді. Өзінің «Чирс» сериалындағы Вуди Бойд рөлімен және «Прирождённые убийцы» (1994, реж. Оливер Стоун) фильміндегі Микки Нокс рөлімен танымал болды. Ең басты және табысты рөлдері - «Добро пожаловать в Зомбилэнд» фильміндегі Таллахасси және «Голодные игры» (2012 ж.) және «Голодные игры: И вспыхнет пламя» (2013 ж.) фильмдеріндегі Хеймитч Эбернети рөлімен танымал.
Санат:23 шілдеде туғандар Санат:1961 жылы туғандар Санат:Мидленде туғандар Санат:АҚШ актерлері Санат:АҚШ телевидение актерлері Санат:XX ғасыр актерлері Санат:XXI ғасыр актерлері Санат:Эмми сыйлығының иегерлері Санат:Алтын бүлдірген сыйлығының иегерлері Санат:Тәуелсіз рух сыйлығының иегерлері Санат:АҚШ киноактерлердің гилдиясы сыйлығының иегерлері Санат:Веганттық белсенділері
Жарықдәрі
Жарықдәрі  (Hernіarіa) — қалампыр тұқымдасына жататын бір не көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Еуропа, Солтүстік және Оңтүстік Африка мен Батыс Азияда кездесетін 30-ға жуық түрі белгілі. Қазақстанныдалықұм аймақтарында (кейде таулы жерлерде) өсетін 4 түрі бар. Оның ішінде жиі кездесетіні – жалаң жарықдәрі (H. glabra). Биіктігі 5 – 20 см. Жайылып өсетін сабағында ұсақ жапырақтары қарама-қарсы орналасқан. Сарғыш жасыл түсті ұсақ гүлдері жапырақ қойнауынан жетіледі. Олар шашақ гүлшоғырын құрайды. Гүлі қос немесе дара жынысты. Маусым – шілде айларында гүлдейді. Жемісі – жаңғақ. Жарықдәрі – улы өсімдік. Құрамында кумарин, эфир майы және алкалоид бар. Медицинада бүйрек, қуық ауруларын емдеу үшін Жарықдәрінің көк шөбін ғана пайдаланады, себебі, кепкен кезде оның емдік қасиеті жойылады. Жарықдәріні суға салса көпіреді, сондықтан оны сабын ретінде де қолданады.
Дереккөздер
Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Улы өсімдіктер Санат:Қалампырлар
NGC 3022
NGC 3022 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1830 жылы 19 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3022 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28257, MCG -1-25-46.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Кіші (Үлкен Лоха тармағы)
Малая — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Лоха өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Вильянуэва-де-лас-Торрес
Вильянуэва-де-лас-Торрес (Villanueva de las Torres) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Лос-Монтес ауданында (комарка) орналасқан.
Кіші (Үлкен Лоха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Вильянуэва-де-лас-Торрес
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 708 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 66,50 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Кіші (Үлкен Лоха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Пешаково (Видин облысы)
Пешаково (Пешаково) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Видин қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 89 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3733. Телефон коды — 09352. ЕКАТТЕ коды — 56252.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Мормасу
Мормасу (Mormaço) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Соледади экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 452 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 146,109 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Санта-Джустина-ин-Колле
Санта-Джустина-ин-Колле (Santa Giustina in Colle) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6396 адамды құрайды. Халық тығыздығы 376 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 35010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Giustina.
Мазан Халелов
Халелов Мазан (1923, Атырау облысы Исатай ауданы Орпа ауылы – 1965) – партия, кеңес қызметкері.
Беріш руының тумасы, тармағы Құлкеш, Байгөл. Кіші жүз.
Алматы жоғары партия мектебін бітірген. 1940 – 42 ж. ауданы партия комитетінде кітапхана меңгерушісі, 1942 – 46 ж. әскер қатарында рота политругінің орынбасары, Харьков әскери-саяси училищесінің курсанты болды. 1946 – 51 ж. ауданы партия комитеті, үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі, облысы партия комитетінің нұсқаушысы, 1951 – 65 ж. Шевченко ауданы партия комитетінің хатшысы, облысы кәсіподақ комитетінің төрағасы болды.
С.Мұқановты Мұрын жыраумен, т.б. шежіре қарттарымен кездестірген. Геолог Р.Тұрмағанбетұлының таудан табылған кітапханасын Қазақ КСР-і ҒА-ға жеткізді. Х. атында Атырау қаласында көше бар. 2 рет «Құрмет белгісі» (1948, 1958) орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жақсай
Жақсай — Павлодар облысы Екібастұз қалалық әкімдігі, Ақкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Екібастұз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 61 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 138 адам (60 ер адам және 78 әйел адам) болса, 2009 жылы 107 адамды (54 ер адам және 53 әйел адам) құрады.
Ұрыстық бұрылыс
Ұрыстық бұрылыс (Боевой разворот) — максималь мүмкін биіктікке көтеріле отырып ұшақтың 180°-қа шұғыл бұрылыс жасауы. Қазіргі заманғы жойғыш ұшақтар ұрыстық бұрылысты орындау кезінде биіктікті 1000 м-ге дейін көбейтеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Фактілерден түсініктеме беру
Фактілерден түсініктеме беру (Интерпретация от фактов; belief- invoked interpretation) — логикалық программалау мен бұйымдық жүйелерде — «егер А, онда В» түрі ережесінің процедуралық түсініктемесі. Мұнда білім базасына А фактісінің қосылуы оған В фактісінің де қосылуын шақырады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Цёльниц
Цёльниц (Zöllnitz) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Заале-Хольцланд ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Суходрев (Шань тармағы)
Суходрев — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Смоленск облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Шаня өзенінің сол жағалауынан 9,6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 96 км-ді құрайды.
Вёллерсдорф (Бранд-Лабен қауымы)
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хельмут Линтнер саналады.
Суходрев (Шань тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Угра өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Вёллерсдорф (Бранд-Лабен қауымы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Суходрев (Шань тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калуга облысы өзендері Санат:Смоленск облысы өзендері Санат:Мәскеу облысы өзендері
Вёллерсдорф (Бранд-Лабен қауымы)
Сыртқы сілтемелер
Вёллерсдорф (Община Бранд-Лабен)
Рудератсхофен
Рудератсхофен (Ruderatshofen) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Швабия әкімшілік округіне бағынады. Шығыс Альгой ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1725 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 33,52 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 7 77 167. Муниципалитеттің басшысы — Йохан Штих.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Серік Берменбекұлы Кененбаев
Серік Берменбекұлы Кененбаев (29.11.1954 жылы туған, Жамбыл облысы Шу ауданы Белбасар ауылы) – ауыл шаруашылық ғылымының докторы (2001), профессор (2007),
«Қазақстандағы егістік топырақтарының генетикалық қасиеттерінің антропогендік өзгеруі және олардың құнарлылығын оңтайландыру жолдары» деген тақырыпта докторлық диссиртация қорғады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Панабекова Сұлупан
Панабекова Сұлупан - (1938 ж. т., Ақтөбе облысы Шалқар ауданы) – педагог, Қазақ КСР-і «Халық ағарту ісінің озық қызметкері» (1977), КСРО «Оқу-ағарту саласының үздігі» (1982), аға мұғалім (1988). Орал педагогикалық институтын бітірген (1962). Еңбек жолын 1962 ж. С.Жанғабылов атындағы орта мектепте мұғалім болудан бастаған Панабекова зейнеткерлікке шыққанша ұстаздық қызмет атқарған. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1971) медалімен, бірнеше Құрмет грамоталарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Баламер Сахариев
Өмірі мен шығармашылығы
Сахариев Баламер (1929–1979) - Шығыс Қазақстан облысының Қатон-Қарағай ауданында туған. 1950 жылы ҚазПИ-дің қазақ тілі мен әдебиет факультетін бітірген. 1951 жылы «Халық мұғалімі» журналында әдеби қызметкер, кейін бөлім меңгерушісі, Қазақ КСР ғылым академиясының М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтында аға ғылыми қызметкер болып істейді. Филология ғылымының кандидаты. М.Базарбаевпен бірге қазақ әдебиетінің оқулығын («Мектеп») жазады. «Ғылым» баспасынан шыққан «Қазақ совет әдебиеті тарихы» авторларының бірі. Жүзден астам ғылыми сын мақалалар мен рецензиялардың авторы. Мақалалары орыс, өзбек, қырғыз тілдерінде де жарияланды. Н.К.Крупскаяның көптеген педагогикалық еңбектерін, парсы жазушыларының бірнеше әңгімесін, И.Буниннің, О.Туманянның бір топ әңгімелерін, Куба жазушысы Д.Олеманның «Төңкеріс түлектері» повесін, Поповтың «Семья», Корнейчуктің «Днепр айдынында» пьесаларын аударды. Шығармалары: Уақыт тынысы. Зерттеулер мен мақалалар. А., «Жазушы», 1965; Күндестер тұлғасы. Әдеби сын. А., «Жазушы», 1980.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:1929 жылы туғандар Санат:1979 жылы қайтыс болғандар
Санат:Педагогтар
Кәдімгі шиқылдақ
Кәдімгі ШИҚЫЛДАҚ (Certhia familiaris)- шиқылдақ туысты құстардың кәдуілгі өкілі.
Биологиялық сипаттама
Кәдімгі шиқылдақ - кішкене құс, жоны - қоңырқай сұр, ақшыл теңбілдер бойлай созылады; тұмсығы - жіңішке және имек, аяғы - қысқа. Аяғы діңнің бетімен өрмелеуге жақсы бейімделген, жермен жүруге жарамсыз. Орнитолог И.Ф. Бородихин бұл құсты былай сипаттаған: «басқа да өрмелегіш құстар тәрізді өте әрекетшіл, үнемі қимылдаумен болады десе де болады. Тындырымды және оңай көтеріліп, бірде төменнен - жоғары, бірде діңге орала ағаш діңдеріне шебер өрмелейді. Өрмелегенде жұлқылағандай оп-оңай көтеріледі. Өрмелеген кезде, құйрығын тірек етеді, жуан бұтақтарға шалқасынан асылып, астыңғы бетімен қозғала алады. Көбінесе арқа қауырсындарын көтеріп, ағаш қабығы аясында байқалмайтындай қалыпқа келеді. Жерге өте сирек түседі және жерде жүруге өте ебедейсіз... Бір ағашты байқап болған соң, екіншісінің түбіне ұшып барып, тағы да жоғары көтеріледі. Шиқылдақтардың әдеттегі шиқылы кейде екі-үш рет қайталанатын созылып естілетін «ции» немесе «сии» деген жіңішке дыбыс... Аталықтарының әуені - жылдам және ақырын естілетін әжептәуір әуезді құбылмалы үн» (Птицы Казахстана. Т.4. 329-бет).Ұяларды саңылауланған ағаш қуысына және қылқанды ағаштардың қопсыған қабығының астына орналастырады. Ұя салатын да, салындыдағы 5-7 жұмыртқаларды 13-15 күн басатын да аналығы. Балапандарды ата-енелері ұяда 15- 16 күн қоректендіреді.
Таралуы
Кәдімгі шиқылдақ Қазақстанда Алтай, Сауыр, Жоңғар Алатауы, Солтүстік және Орталық Тәңіртаудың қылқанды және аралас ормандарында, сондай-ақ Семей төңірегіндегі таспа шоқ қарағайларға ұялайды. Қыста кеңірек - Батыс Тәңіртауға және кейбір шөл өзендерінің тоғайлы ормандарына дейін кездеседі. Оңтүстікте бір жазда 2 рет балапан өргізіп үлгереді. Қыста Жайық аңғарынан да кездеседі.
Дереккөз
1. Мектеп энциклопедиясы. Алматы: Атамұра, 2010.
Қорған Нұрханұлы Мусин
Мусин Қорған Нұрханұлы (1926 жылы туған) - 1970 жылдан Қазақ Совет Социалистік Республикасының селолық құрылыс министрі. 1959 жылдан КОКП мүшесі. Ташкенттің ауыл шаруашылығын суландыру және механикаландыру институтын бітірген (1953 жыл) соң инженерлік, су тех. қызметтер атқарады. 1966-70 жылдары ҚазКСР ауыл шаруашылығы министрінің орынбсары, 1-орынбасары. 1970 жылдан Қазақстан КП ОК-нің мүшесі. 8-9-10 сайл. Қазақ Совет Социалистік Республикасының Жоғарғы Совет депутаты болып тағайындалады.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы.
Ұрысты ұйымдастыру
Ұрысты ұйымдастыру (Организация боя) — командирлер мен штабтардың бұйрықтарды орындауға қажетті жағдай жасау үшін міндеттерді орындау мен ұрыстық ретті құру, бөлімшелерге ұрыстық әскери міндеттер жүктеу, қоса берілген және қолдаушы құралдардың атыс міндеттерін анықтау, дайындық уакытын анықтау, басқару сигналдарын белгілеу және т.б. шараларды атқаруы.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
1664 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1664 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Вуамбе
Вуамбе (Woimbey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55584, пошта индексі — 55300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 109 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Ішек өтімсіздігі
Ішек өтімсіздігі— ауыр түрде өтетін ауру, асқазаннан артқы тесікке баратын ішек сұйыктығының тоқтауымен сипатталады.
Зерттеген ғалымдар:
Ішек өтімсіздігі бұрынғы уақытта дәрігерлерге аян болған. Ең негізгі симптомдары алғашқы мың жылдықта Н.Э.Гален және Гиппократпен айқындалған. Алғашқы орыстардың жұмысында ішек өтімсіздігі Н.М. Максимовичпен Амбодинге көрсетілген (1781).
Ішек өтімсіздігінің этиологиясы, жайылуы, жиілігі:
Жедел ішек өтімсіздігініңдамуында бейім және әсер ету факторларды айырамыз.
1 – топ бейім болу факторы:
2-ші топ: Әсер ету факторлары:
Ішек өтімсіздік жағдайдың пайда болуына әсер ететін жағдайлар:халық аппаттарында, 1 және 2-ші дүние жүзілік соғыста, ал ішек өтімсіздігі екі есе көбеюі бейбітшілік жағдайына қарағанда көтерілді.Осы келтірілген мысалдарға алиментарлы фактор әсерінен болған.
Ішек өтімсіздігінің патогенезі, патанатомиясы.
Ішек өтімсіздігі кезінде ағзада жалпы және жергілікті көріністер байқалады.Странгуляция кезінде ішекте, максимальді өзгерістер болады, өйткені онда шажырқайдың қан тамырлары зақымданады.Басында шырышта және шырыш асты қабатында қанның ұюы кездеседі.3-4 сағаттан кейін қан құюлылар болады, ішек қуысына қанның транссудат сияқты жиналуы және де құрсақ қуысында да жиналады. Қысылған түйінде перистальтика болмайды, өйткені онда сұйықтық жиналып және жел кеңейтіп тұрады. Кейінірек тамырларда тромбоз болады,артериальді қан айналып тоқтайды, некрозға ұшырап шырыш ажыратылып, содан кейін ішек қабырғасының түгелдей өлуі болады. Сонымен қатар ішектің нервтік түйіндері зақымданады. Осы өзгерістердің бәрі қайтымсыз болады және 4-5 сағаттан кейін ішектің түгелдей некрозы болады. Ішектің өзгерген қабырғасынан құрсақ қуысына инфекция еніп, периотонит тудырады.
Қайрат Рысқұлбековтың ескерткіші
thumb|right|150px|Тараздағы ескерткіші Қайрат Рысқұлбековтың ескерткіші – Алматы қаласындағы Төле би көшесінде саябаққа кіре берісте, 1986 ж. желтоқсан оқиғасының 10 жылдығына орай қойылған (1996). Мүсіншісі – З.Тастеков, арх-лары – Б.Мұсаев, С.Дембай, Н.Баекеев. 1986 ж. желтоқсанда Алматыдағы бас алаң жастардың коммунистік жүйе режимі әміршіл-әкімшіл аппаратына қарсы алғаш үн көтерген орны болды. Осы қозғалысқа қатысқан Алматы архитектура академиясының студенті Қайрат Рысқұлбеков Желтоқсан оқиғаларына қатынасқаны үшін өлім жазасына кесілген болатын. Оған «Халық қаһарманы» атағы берілді. Оның есімі Тараз қаласындағы мәдениет және демалыс саябағына, Алматы мен Тараз қалаларындағы көшелерге берілді. Ескерткіштің мүсіндік-архит. композициясы әр түрлі биіктікте қиғаш кесіліп, үш сатылы тұғырға орнатылған үш-қырлы призмалар түрінде шешілген. Орталық призманың жылтыр бетінде батырдың кеудеге дейінгі бейнесі сомдалған. Тұғыры – ақ мәрмәрдан,мүсін – шыңдалған мыстан құйып жасалынған. Ескерткіштің жалпы биікт. 10 м.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ескерткіштері Санат:Алматы ескерткіштері Санат:Желтоқсаншылар
Ішек өтімсіздігі
Ішек өтімсіздігінің патогенезі, патанатомиясы.
Сонымен қатар жедел ішек өтімсіздігінің жергілікті өзгерістер кезінде жалпы бұзылыстар байқалады, аурудың қауіпті ағымында маңызды роль атқарады. Бұл бұзылыстар странгуляция да байқалуы мүмкін. Ішек өтімсіздігі болған жағдайда ағза тәулігіне 10 литрға дейін сұйықтық жоғалтады. Қалыпты жағдайда 1 л сілекей бөлінеді. Асқазан сөлі 3-4 л, өт 1- л, ұйқы безінің сөлі – 1,5л, ішек сөлі – 3-3,5 л.Осы сұйықтықтар ағзадан құсық массасымен жоғалады, ағзаның құрғауы болады және витаминмен ферменттердің алмасуы бұзылады. Жоғалған өзгерістер дамиды. Қанның құрамындағы хлориттер төмендейді.(300-400 мг — дейін)калий, натрий, осының салдарынан бұлшық еттердің әлсіреуіне әкеп соғады. Қанның қоюлануы дамиды. Эритремия 5-5,5 ммоль, “жалған”лейкоцитоз 20-30 азотемия. Транссудатпен бірге көп мөлшерде белок жоғалады, науқаста белок жетіспеушілік туады және осының нәтижесінде жүйке жүйесі зақымдалады. Бауырда бөлінетін гликоген бұзылыстары кезінде жүрек қызметі бұзылады.
Ішектің түйілуі кезінде нервтердің қысылуы қатты ауырсыну шақырады да рефлекторлы түрде орталық нерв жүйесіне әсер етеді, кейін шокты жамытады.
Ағзадағы жедел ішек өтімсіздігін түсіндіру үшін бірнеше теорияларды келтіруге болады:
Санат:Биология
Талон
ТАЛОН (франц. talon) – бір нәрсені алуға, бір жерге баруға құқықты куәландыратын бақылау құжаты; қайсыбір қағаздың, құжаттың дербес құжат ретінде жыртып алынатын бөлігі немесе жыртып алынғаннан кейін қалатын бөлігі; чектің, квитанцияның түбірі, тиісті чек кітапшасындағы қолхат; купон алуға арналған көмекші бағалы қағаз.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 8 том
Психотерапия
Психотерапия (psyche — жан + therapeia — емдеу). Қысқаша айтқанда психотерапия адамды (пациентті) психологиялық құралдардың ықпалымен емдеу дегенді білдіреді. Психотерапия — кең өрісті мағынасы бойынша сау адамдарға (клиенттерге) әр түрлі психологиялық қиын жағдайларға немесе психикасын өңдеуге көмекті қажетсінгенде жәрдем беруді іздейтін ғылым саласы. Ондай көмектерді жеке-дара немесе топты формада маман ұйымдастырады. Қазіргі кезде психотерапия адамның, тұлғааралық қатынастың, топтық үрдістердің болмысына байланысты әр түрлі теориялық-әдіснамалық бағыттары — психоаналитикалық, необихевиористік, когнитивтік, гуманистік, нейролингвистикалық бағдарламалау (НЛБ) және т.б. бар. Психотерапия — психология мен медицина аралығындағы, адамдарға іс жүзінде әсер ету әдістері мен теориялық білімдер саласы. Психотерапия ауру адамдарды емдеу мақсатында қолданылатын психологиялық құралдар ережелерін қарастырады және оларды зерттейді, сипаттайды. Психотерапия адам әр түрлі психикалық ауруға, жүйке ауруына және т.б. эмоциялық тұрақсыздық күйіне ұшырағанда, оның көмескіленген ойлау жүйесі мен сана-сезімін ауызша және әсерлі қимыл-әрекетпен ықпал ету арқылы емдеудің жүйесі. Психотерапия кеселге ұшыраған адамның өзіне және қоршаған ортасына деген дұрыс қатынасты қалыптастыруға бағытталады. Психотерапияның клиникалық тәсілдері — гипноз, аутогендік жаттығу, иландыру, өзін-өзі иландыру, зейнелі терапия. Емші мен аурудың өзара түсінісуі, отбасы мен ұжымдағы сыйластық шипагерліктің әрбір адамға деген оң ықпалын арттырады. Адамдар арасындағы жағымды мінез-құлықтар әлсіреген адамның өзін-өзі дұрыс тануына себепші болады.
Дереккөздер
Санат:Психотерапия
Жаңадала ауданы
Жаңадала ауданы — 1966-1997 жылдары Целиноград және Торғай облысының құрамында болған әкімшілік-аумақтық бірлік. Орталығы — Тасты-Талды ауылы.
Тарихы
Аудан 1966 жылы 28 мамырда Целиноград облысының құрамында Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумының Жарлығымен әкімшілік орталығы Тасты-Талды ауылында құрылды.
1970 жылғы 23 қарашадағы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумының Жарлығымен Жаңадала ауданы жаңадан құрылған Торғай облысының құрамына енді.
1988 жылғы 2 маусымдағы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумының Жарлығымен Торғай облысы таратылды. Аудан Целиноград облысының құрамына енді.
1990 жылғы 17 тамыздағы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумының «Қазақ КСР құрамында Торғай облысын қалпына келтіру туралы» Жарлығымен қайтадан Торғай облысының құрамына енді.
Қазақстан Республикасы Президентiнiң 1997 жылғы 22 сәуiрдегi N 3466 «Қазақстан Республикасының әкiмшiлiк-аумақтық құрылысын оңтайлы ету жөнiндегi шаралар туралы» Жарлығымен Торғай облысы таратылды. Аудан Ақмола облысының құрамына енгізілді.
Қазақстан Республикасы Президентiнiң 1997 жылғы 23 шiлдедегi N 3604 «Ақмола облысының Жаңадала және Қима аудандарын тарату туралы» Жарлығымен аудан таратылып, аумағы Державин ауданының құрамына енді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстанның 1997 жылы таратылған аудандары
Гуаргуале
Гуаргуале (Guargualé) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Оңтүстік Корсика департаментінде орналасқан. Аяччо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,61 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2A132, пошта индексі — 20128.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 117 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Виана-ду-Каштелу қаласы
Виана-ду-Каштелу қаласы (Португалия) — (Viana do Castelo)  Португалиядағы қала және теңіз порты. Халық саны 88 628 адам (2001 жылғы халық санағы бойынша). Жалпы ауданы 314,36 км². Португалияның королі ΙΙΙ Афонсу қаланың негізін 1253 жылы қалап, оны «Виана» деп атады.
16 ғасырда қалада маңызды портқа айналды. Осы порттан көптеген португал зерттеушілері жаңа жерлерді ашу үшін кеткен болатын. Сонымен қатар қаладағы көрікті ғимараттар осы ғасырға жатады.
2009 жылы 1қаңтарда қаладағы Республика алаңында осында туған саяхатшы Диого Альваресу Коррей (Карамуру) мен оның жұбайы Екатерина Парагвассқа арналған ескерткіш қойылды. Монументтің авторы – Жозе Родригес (Jose Rodrigues).
Қала Лиссабонның солтүстігінен 335 км қашықтықта Атлант мұхитының жағалауында орналасқан.
Муниципалитет
Дереккөздер
Санат:Португалия қалалары
Гюрмансон
Гюрмансон (Gurmençon) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64252, пошта индексі — 64400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 799 адамды құрады. Халық тығыздығы — 268,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Қарғалы (Жетісу облысы)
Қарғалы — Жетісу облысы Сарқан ауданы, Черкасск ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Сарқан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 50 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1538 адам (775 ер адам және 763 әйел адам) болса, 2009 жылы 1278 адамды (645 ер адам және 633 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Сарқан ауданы елді мекендері Санат:Жетісу казак әскерінің елді мекендері
Облыстық кітапхана
Облыстық кітапхана- аймактық кітапханаларды үйлестіретін ғылыми-әдістемелік орталық, сондай-ақ, бүкіл облыс кітапханалары үшін кітапханааралык абонемент орталығы болатын облыстық ембебаи ғылыми кітапхана.
Дереккөздер
Санат:Ғылымтану Санат:Терминология
Оберсульцбак
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 411 адамды құрады. Халық тығыздығы — 79,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Ле-Ларден-Сен-Лазар
Ле-Ларден-Сен-Лазар (Le Lardin-Saint-Lazare) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Сарла-ла-Канеда округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,85 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24229, пошта индексі — 24570.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1900 адамды құрады. Халық тығыздығы — 175,12 адам/км².