cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Могиканның соңғы тұяғы
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Аударма баспасының кітаптары
Выдра (Котоджа тармағы)
Выдра — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Котоджа өзенінің сол жағалауынан 65 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3244
NGC 3244 — Antlia шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 22 сәуірде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3244 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30594, ESO 317-24, MCG -7-22-5, IRAS10232-3934.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
Биббьяно
Биббьяно  (Bibbiano) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Реджо-Эмилия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8422 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 276 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 42021.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Мазайн
250px|thumb|Картада орналасуы Мазайн (Masein) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Хинтеррайн округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 403 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.20 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3663, пошта индексі — 7425.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Кессон ауруы
Кессон ауруы, декомпрессиялық ауру – су астындағы жоғары атмосфералық қысымнан, су бетіндегі қалыпты атмосфералық қысымға жедел көтерілген кезде адам организмінде байқалатын патологиялық жағдай. Кессон ауруымен су астына сүңгушілер, су асты жұмыстарын арнайы жәшік – кессон ішінде атқаратын адамдар және ұшқыштар ауырады. Кессон ауруының өрбуіне адам организмінің ұлпалары мен қанында, негізінен, азоттың, кейде көмірқышқыл газдың бос көпіршіктерінің пайда болуы әсер етеді. Адам организмінде 1 л-ге жуық еріген азот (оның 40 мл-ге жуығы қанда) болады. Судың әрбір 10,3 м тереңдігіне сүңгіген сайын, қысым 1 атм-ға артады. Осыған сәйкес организмдегі еріген азоттың мөлшері де көбейеді. Кессон ауруының белгісі мен түрі газ көпіршіктерінің мөлшері мен орналасу орнына байланысты. Кессон ауруы кезінде бұлшық еттер мен буындар ауырады, тері қышиды, адамның көкірегі қысылып, тұншығады. Қан тамырларындағы көпіршіктердің жиналуына байланысты қан айналу жүйесінің қызметі бұзылып, сүйек сырқырап, бұлшық еттер жансызданады, терінің кейбір аймақтары қанталап ісінеді, буындар қабынып, артрит дамиды. 90 – 100 м, кейде одан да төмен тереңдікте сүңгушінің организмі азотпен уланады. Уланудың белгісі: адам көп сөйлеп, өзінен-өзі күліп сандырақтай бастайды. Кессон ауруының белгілері сүңгуір су бетіне жедел көтерілгеннен кейінгі 30 мин-тен 3 сағаттың аралығында дамиды. Ауру белгілерінің пайда болу мерзімі неғұрлым қысқа болса, соғұрлым аурудың өтуі ауыр болады. Кессон ауруының жеңіл, орташа, ауыр және созылмалы түрлері ажыратылады. Кессон ауруының әр түрлі деңгейде дамуына адамның жасы, денедегі май клетчаткасының мөлшері, тірек-қимыл мүшелерінің физиол. жағдайы, ас қорыту жүйесінің қызметі т.б. факторлар өз әсерін тигізеді. Оның ауыр түрі адамды өлімге душар етеді. Ұшқыштарда Кессон ауруы 8000 м биіктіктен жоғары көтерілген кезде байқалады да, сүңгушілер мен кессоншыларға қарағанда жеңіл өтеді. Ұшақ 7000 – 6000 м-ге төмендегенде ауру белгілері жоғала бастайды. Кессон ауруын емдеу үшін: ең алдымен ауру адамды жатқызып, мүмкіндігінше тыныштандырған жөн; таза оттекпен тыныс алдырып, арнайы камераларда рекомпрессия процесін жүргізу қажет. Аурудың алдын алу үшін сүңгушілер мен кессоншыларды, ұшқыштарды мезгіл-мезгіл мед. бақылаудан өткізіп тұру; егер организмде азоттың мөлшері артық болса, одан арылту (десатурация) қажет; сондай-ақ, сүңгушілер мен кессоншыларды тереңнен су бетіне баяу, бір қалыпты көтерілуін қадағалау керек.
Вегенштедт
Вегенштедт (Wegenstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 398 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,21 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 545. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Райнекке.
Байдала (Павлодар облысы)
Байдала — Павлодар облысы Павлодар қалалық әкімдігіне қарасты Кенжекөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан оңтүстікке қарай 12 км-дей жерде, Ертіс өзенінің оң жағалауында орналасқан.
Локнава
Локнава — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Орлов облысы, Тула облысы, Брянск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Серена өзенінің оң жағалауынан 90 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Байдала (Павлодар облысы)
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 573 адам (291 ер адам және 282 әйел адам) болса, 2009 жылы 521 адамды (261 ер адам және 260 әйел адам) құрады.
Локнава
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Белёв қаласынан Упа өзені және Угра өзені өзендерін қоспағанда Калуга қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Байдала (Павлодар облысы)
Дереккөздер
Санат:Павлодар қалалық әкімдігі елді мекендері
Локнава
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Әл-Кәфирун сүресі
6 аяттан тұрады.
Локнава
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әл-Кәфирун сүресі
әл-Кафирун сөзі "Құдайға сенбегендер" деген мағынаны білдіреді. Меккеде мұсылмандар құдалауға түскен уақытта уахи етілді.
Арабша жазылуы
بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ
right|Кәфирун сүресі
нобай|Кәфирун сүресі, Құран, 125 бет, 1874 жыл
Транскрипциясы: Бисмилләһир Рахманир Рахиим
Аяттың жуық аудармасы
Халифа Алтай бойынша: Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһның атымен бастаймын.
Хориоидеа
нобай|Көздегі choroid және басқа қабықтар Хориоидеа немесе меншiктi тамырлы қабық — көздегі тамырлы қабықтың негізгі бөлігі; кірпікті дене мен нұрлы қабықты бөліп тұрады.
Хориоидеа торлы қабықтың қоректенуiн қамтамасыз етедi, бояутек жасушалары көп борпылдақ талшықты дәнекер ұлпадан тұрады.
Құрылысы
Хориоидеа келесі қабаттардан тұрады:
Дереккөздер
Санат:Көз
252 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:252 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:252 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Соколка (Чардым тармағы)
Соколка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чардым өзенінің сол жағалауынан 50 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Саратов су торабынан Үлкен Ырғыз, Үлкен Караман, Терёшка, Еруслан өзені, Торгун өзендерін қоспағанда Волгоград су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бишофсгрюн
Бишофсгрюн (Bischofsgrün) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Байройт ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Льягостера
Льягостера (Llagostera) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Жиронес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7915 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 76,61 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Бақырай
БАҚРАЙ, Бақырай — Ерейментау ауданындағы көл, Қоянды-Қойтас қонысында орналасқан. ''Аумағы 45 га. Ерейментау қ-нан солт.-шығысқа қарай 60 км жерде''. Суында мөңке балық бар.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Формариш
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 614 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,05 км² шамасында. Халық тығыздығы — 121,6 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Сен-Вивьян-де-Бле
Сен-Вивьян-де-Бле (Saint-Vivien-de-Blaye) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33489, пошта индексі — 33920.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 332 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,35 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Алматы технологиялық университеті
1957 ж. Мәскеудегі Бүкілодақтық тамақ өнеркәсібі институтының негізінде Алматы оқу-консультация пункті болып ашылды. 1961 ж. сол оқу орнының Алматы бөлімшесіне айналды. 1966 ж. ол Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технол. институттының қарамағына берілді. 1996 ж. ҚР Білім Министірінің қаулысымен Алматы Технологиялық Институты болып қайта құрылды. Институттың 5 факультет, 23 кафедрасында 23 ғылым докторы дәріс береді. Күндізгі және сырттай оқытатын бөлімдерде 4 мың студент оқиды (1998). Онда:
Институттың 3 оқу ғимараты, жатақханалары, кітапхана, шағын-диірмен, наубайхана, тігін цехы, ауданы 25 га қосалқы шаруашылығы бар. Негізі қаланғалы бері 15 мыңға жуық инженер-технолог, инженер-экономист, инженер-механик бітіріп шықты. Инситуттың ғылыми-зерттеу жұмыстары азық-түлік өндірісі мен жеңіл өнеркәсіп технологиясы, биотехнология, хим. технология, өнеркәсіп экол., ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтау мен өңдеу, машина мен аппараттар жасау салаларының мәселелерін шешуге арналған.
1999 жылы тамыздың 18 Қазақстан үкіметі № 1192 қаулысымен ЖАҚ «Алматы технологиялық университеті» болып қайта құрылды, 2003 жылы желтоқсанның 15 АҚ «Алматы технологиялық университеті» болып қайта тіркелді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алматы жоғарғы оқу орындары Санат:1957 жылы құрылған оқу орындары
Сен-Малон-сюр-Мель
Коммунаның INSEE коды — 35290, пошта индексі — 35750.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 582 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Бағалы тас
thumb|right|200px| Жартылай бағалы тастар Бағалы тастар - әдемi, көз тартарлық жылтырақ қасиетке ие (әдетте, жылтырату немесе қыру жұмыстарынан кейiн) сирек және бағалы минералдар. Оларды зергерлiк бұйымдар жасау үшiн кең қолданады, коллекциялау үшін жинайды, банк активтерi ретінде қолданады. Бағалы тастардың көрер көзге айырмащылығын білу қиын иммитациялары қолдан жасалады, тастардың имитациялары (мұндай синтетикалық тастар және асыл тастардың имитациясы осы заманда жоғары сұранысқа ие, өйткенi  әлдеқайда арзандау тұрады) Ежелгi Римнiң замандарында да iстелiндi. Француз химигі М.А.Вернейль 1902 жылы синтетикалық лағылдарды әлемдiк нарыққа тұңғыш рет шығара бастады. Мысалы, синтетикалық сапфирлар мен синтетикалық шпинелдер.
Синтетикалық тастардың санының көбеюі табиғи асыл тастардың мән және құнын азайтқан жоқ. Қайта жоғарылаттты. Көп кездесетін минералдары әдетте жартылай құнды деп атайды.
Бағалы тастарды зерттеумен, синтетикалық минералдарды табиғи минералдардан дәл айырып тануының әдiстерi мен тәсілдерін анықтаумен айналысатын  минералогияның бөлiмiн ГЕММОЛОГИЯ деп атайды.
Асыл және жартылай құнды тастарды айырып,белгiлi классификацияға жіктеу осы күнде жолға қойылмаған thumb|left|200px|:Жылтырлатырылған жартылай асыл тастар.
Асыл және жартылай асыл тастардың тізімі
=Жасанды тастар= =Органикалық тастар= =Асыл және жартылай асыл тастардың түсіне қарай бөлу=
=Дереккөздер=
Потельер
Потельер (Potelières) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30204, пошта индексі — 30500.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 330 адамды құрады. Халық тығыздығы — 51,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Сәбит Мұрат
Сәбит Мұрат(1938 ж.т.) – филос. ғыл. докт. (1990), проф. (1994). Диалектиканың категориялары мен принциптерін, олардың логик., танымдық-теор. маңызын, ғыл. теория құруда атқаратын рөлін, кванттық механиканың қалыптасуы мен дамуын зерттеп, ғыл. талдау жасаған. Қазақс
Көміртектің белсенділігі
thumb|Схемы строения различных модификаций углерода a: алмаз, b: графит, c: лонсдейлит d: фуллерен — букибол C60, e: фуллерен C540, f: фуллерен C70 g: аморфный углерод, h: углеродная нанотрубка Көміртектің белсенділігі (Активность углерода) — белгілі бір жағдайда көміртектің физика-химиялық реакцияға қатыса алатын қабілеттілігі.
Пол Мазурски
Пол Мазу́рски (ағыл. Paul Mazursky; 25 сәуір 1930, Бруклин — 30 маусым 2014, Лос-Анджелес) — американдық актер,сценарист және режиссёр,бес мәрте «Оскар» премиясынң номинанты.
Көміртектің белсенділігі
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Пол Мазурски
Өмірбаяны
Ирвин «Пол» Мазурски шығыс-еуропа тұқымынан шыққан отбасыда дүниеге келген.Оның атасы Киевтен АҚШ-на қоныс аударған.Анасы Джин Гершон (1910—1971) пианист болған және әкесі Дэвид Мазурский (1905—1960) жұмыскерлер қатарында. 1951 жылы Пол Бруклин колледжін тәмамдаған.
Жеке өмірі және өлімі
Бетси Мазурскимен отау құрған және өздерінің қызы Мег Мазурскиді (1957—2009) тәрбиелеген. 2014 жылдың 30 маусымында Седарс-Синай аттты медецина орталығында Лос-Анджелесте қаза тапты.
Дереккөздер
http://www.kinopoisk.ru/name/24438/
Тарантаска
Тарантаска (Tarantasca) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2027 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 169 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 12020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Bernardo.
Қара теңіз
Қара теңіз (Чёрное море, Kara deniz, ) — мейірбан теңіз, Атлант мұхиты алабына жататын теңіз. Кіші Азия мен Еуропа аралығында жатыр. Жағалауында Түркия, Болгария, Румыния, Украина, Ресей, Грузия елдері орналасқан. Батысында Босфор бұғазы арқылы Мәрмәр теңізі мен, одан әрі Дарданелл бұғазы арқылы Эгей және Жерорта т-дерімен, солт-нде Керч бұғазы арқылы Азов теңізі мен жалғасады. Ауданы 420,3 мың км². Ұзындығы 1148 км, ені 615 км, ең терең жері 2211 м. Жағасының ұзындығы 4074 км және аз тілімделген. Батысы мен солт. батысында жағасы жайпақ, кей жерінде жыралы. Шығысы мен солт. бөлігіндегі Қырым түбегінің жағасыны таулы болып келеді. Ірі шығанақтары: Каркинит, Каламат, Днепр-Буг, Днестр. Аралдары (ірілері — Березань, Змеиный) аз. Теңізге Дунай, Днепр, Оңт. Буг, Рионн, Чорох, т.б. өзендер құяды. Қ. т. палеогеннің аяғынан неоген мен антропогенге дейінгі аралықта қалыптасты. Қалыптасуының алғашқы сатысында Каспий теңізімен біртұтас су айдыны болып, төмен плиоценнің аяғында Кауказ жотасының көтерілуінен екіге бөлінген. Қара теңіз құрлық ортасында жатқандықтан климаты континенттік. Ауаның қаңтардағы орташа температурасы: солтүстік-батысында -2.6- 3˚С, оңтүстігінде 6-9˚С, батысында -1.4˚С және солтүстігінде -25 -30˚С-қа жетеді. Жауын-шашынның орташа мөлш. 300 — 2500 мм. Тұзд. ашық бөлі-гінде 17,5 — 18,5%о, өзен-дер сағасы маңында 9 — 2%о, дейін азаяды. Суының шалқып-шегінуінен деңгейінің ауытқуы солт.-батысында 2 м-ге жетеді, Қырым жаға-сында 40 — 60 см. Өсімдік пен жануарлар дүниесі жылы әрі құрамында оттек мол судың беткі қабатында шоғырланған. Теңіз түбіндегі өсімдіктердің құрамында балдырлардың 258 түрі, 125 м тереңдіктегі қабатта фитопланктонның 284 түрі бар. Қара теңізде жануарлардың 1500-дей түрі тіршілік етеді, соның ішінде балықтың 180 түрі (қортпа, бекіре, шоқыр, хомса, тюлька, кефаль, камбала, устрица, скумбрия, т.б.), акула бар. Қ. т. жағалауындағы елдерді бір-біріме байланыстарын үлкен су жолының бірі. нобай|Судак бухтасы
Тарантаска
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Қара теңіз
Ірі порттары
Трабзон, Сино, Самсун (Түркия), Бургас, Варна (Болгария), Констанца (Румыния), Одесса, Ильичевск, Николаев, Севастополь, Керчь (Украина), Новороссийск, Туапсе (Ресей), Поти, Батиму (Грузия). Теңіз жағалауы рекреациялық мақсатқа пайдаланылады.
Iрі курорттары
Варна, Одесса, Еупатория, Ялта, Сочи, Гагра, Сухуми, Батуми, т.б.
thumb|right|250px|Қара теңіз сипаттамасы
Санат:Қара теңізі
253 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:253 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:253 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Гравитон
Гравитон - теориялық пайымдаулар бойынша тыныштық массасы мен электр заряды нөлге тең, ал спині екіге тең болатын гравитациялық өріс кванты.
Дереккөздер
Санат:Жорамалдық қарапайым бөлшектер Санат:Бозондар
Сәбікенов Салахиден Нұрсалиұлы
Сәбікенов Салахиден Нұрсалиұлы(1939 ж.т.) – заңгер, заң ғыл. докт. (1986), проф. (1990), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының акад. (2003). Ғыл.-зерт. жұмыстарының негізгі салалары нормативтік-құқықтық актілерді, құқық пен әлеум. мүдделерді, құқықтық мемлекет тұжырымдамасын зерделеуге арналған.
Қалдыбек Сәбденұлы Сәбденов
Қалдыбек Сәбденұлы Сәбденов (20 қыркүйек 1932, Сарыағаш ауданы, Оңтүстік Қазақстан облысы, Қазақ КСР, КСРО — 25 маусым 2022 ) — ғалым, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы (1991), профессор (1989). Жаратылыстану ғылымдары академиясының, халықараралық жоғары мектептер академиясының академигі. КСРО өнертапқышы. Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын бітірген (1957). 1957–59 жылдары Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданының бас малдәрігері. 1959–68 жылдары Батыс Қазақстан облысы ауылы шаруашылық саласында басшы қызметте болды. 1968–73 жылдары Қазақ мал шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында бөлім бастығы, директор. 1973–77 жылдары Алматы облысы ауылы шаруашылық басқарма бастығының бірінші орынбасары, басқарма бастығы. 1978–83 жылдары Қазақстан Компартиясының Алматы облыстық комитетінің хатшысы. 1983–96 жылдары Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтының ректоры. 1996 жылдан осы университетте профессор. Алматы облысы қоғамдық қорының директоры. 160 ғылым еңбектің, 5 монографияның, 6 оқулық пен оқу құралының авторы, 25 авторлық куәліктері мен патенттері бар, КСРО халық шаруашылық жетістіктері көрмесінің 4 күміс, 3 қола медальдарымен, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен, «Астана » медалімен, «Құрмет » орденімен марапатталған. Алматы облысының, Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданының құрметті азаматы. Ол Қазақстан Республикасы ЖАҚ-ның сараптау кеңесінің, Қазақстан Республикасы Аграрлық ұлттық академиялық орталықтың ғылым кеңесінің, Алматы облысы әкімі жанындағы ақсақалдар алқасының, Диссертациялық кеңестің мүшесі.
Мулен-ла-Марш
Мулен-ла-Марш (Moulins-la-Marche) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,14 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61297, пошта индексі — 61380.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қанттың пайдасы және оның пайдалану ерекшілігі
Қант пайдасы
Біз ішетін тағамдардың ағзамызға қажет маңызды құрамдас бөліктерінің бірі -көмірсулар. Олардың 400–500 грамы адамның тәулікте ішетін асының жартысынан көбірегімен, яғни 1600-2000 калориямен қамтамасыз етеді.
Соңғы кезде ғалымдар семіруге тек майлы тамақ қана емес, сонымен қатар көмірсулары мол тамақ та себеп болады деген пікірге келіп жүр. Дене еңбегімен шұғылданбайтын адамға шамамен тәулігіне 300-350 грамм көмірсу қажет. Егер адам бұл шамадан көбірек жесе, семіріп кетуі мүмкін.
Қантты көп жеу қантты диабетке ғана емес, атеросклероз бен жүрек қан тамырлары сырқаттарына әкеліп соқтыра алады. Онша көп күш жұмсамайтын адам тәтті тағамдарды шамадан көбірек жесе, тек қанттан ғана емес, крахмалдан да ағзасында артық заттар жинала бастайды. Артық желінген қант зат алмасуын бұзып, қандағы холестериннің мөлшерін арттырады, ішектегі микробтардың витаминдерді, әсіресе организмге қажет В12 витаминін синтездеу қабілетін төмендетеді. Көптеген зертханаларда жүргізілген бақылауларға қарағанда, адамның қанында қант ұзақ уақыт бойы сақталып, адам ағзасы оны уақытында сіңіруге үлгермейді екен.
Осы жағдайлардың бәрін ескерген шетелдік зерттеушілердің барлығы да қантты шамадан тыс жеуге қарсы. Қантты жемеу керек дегенді әсіресе егде, семіз адамдарға айтқан дұрыс.
Жұғымды тағамда крахмал мен қантты дұрыс шамаластырып отырудың маңызы зор. Дене еңбегімен шұғылданбайтын, есейген және егде адамдарға көмірсудың жалпы мөлшерінде қант 17%-дан аспауы қажет. Ал балалар мен жасөспірімдер тамағында қанттың 25%-ға дейін болғаны жөн.
Қанттың адамға қажеті кәдімгі тағам ретінде пайдаланылатын қант адам организмінің қалыпты тіршілік етуіне бірден-бір қажетті химиялық заттар – қанттармен углеводтар (көмірсулар)тобына жататын қоспалар. Қант күрделі және қарапйым болып екі топқа бөлінеді.
Күрделісі – крахмал, лактоза, сахароза, қарапайымы– глюкоза, фрукоза. Күрделі қант – крахмал нанның, картоптың, жарманың құрамында, қарапайым қант –глюкозаның көп мөлшері– жүзім шырынында, фруктоза – жеміс-жидектер менбалда. Қарапайым қант организмге жеңіл сіңеді және бәрінен де көп мөлшерде күш-қуат (энергия) береді. Сол себепті адамның күш-қуатын шұғыл түрде көбейту қажет болғанында оған глюкозасы бар жеміс шырынын ішуге кеңес береді. Қантты 200 градустан жоғары қыздырғанда бояғыш заттар пайда болып, жіктеуге түседі. Қант орнына қолданылатын заттар – сорбат пен ксилит. Бұларды қантты пайдалануға болмайтын жағдайда (қант диабетімен ауырғанда) қолданады. Қанттың пайдасымен зияны адам тұтынатын тағамдардың ішіндегі заттарда көмірсулар зор маңызға ие. Олардың 400-500 грамы адамның бір тәулікте ішетін асының жартысынан көбін, яғни 1600 – 2000 калориямен қамтамасыз етеді. Ғалымдар семіруге майлы тағамдармен бірге көмірсулар мол аста себеп болатынын айтады. Содан, дене еңбегімен шұғылданбайтына дам шамамен тәулігіне 300-350 грамм көмірсу қажет екенін ұмытып, құрамында көмірсулар мол тағамды көбірек жесе де семіріп кетеді.
Қанттың ерекше қолданысы
Қант біздің түсінігімізде денсаулығымыз бен сырт келбетімізге жағымсыз әсер ететін тәтті қоспа. Алайда оның ерекше қолданылуы кейбір жағдайларда пайдалы болуы мүмкін.
Ғалымдардың жүргізген сараптамаларының нәтижесі таң қалдырмай қоймайды. Қант ауыр ауруларды қоздыратын, сондай-ақ жаралардың тез емделуіне кедергі келтіретін бактерияларды залалсыздандыра алады екен. Бактерияларға дамып көбейуі үшін ылғал қажет, ал қант артық ылғалды өзіне жұтып алады.
Ащы тамақтан кейін ауызға салынған бір кесек қант ащы дәмді оңайлықпен баса алады.
Қант қосылған дене терісіне арналған скрабтар баяғыдан-ақ танымал. Ондай скрабты өзіңіз де жасап алсаңыз болады. Оны зәйтүн майы мен кез келген эфир майының бірнеше тамшысымен араластырып қолдана беріңіз. Теріңіз таза, нәзік бола қалады.
Міне қызық: егер далап жағылған ерінге құмшекер сеуіп, бірнеше секундтан кейін жалап жіберсеңіз, далап әлдеқайда ұзақ сақталады.
Қантты дақ кетіргіш ретінде де қолданады. Ол шөптің ізінен қалған, және т.б. дақтарды оңайлықпен кетіреді. Суланған даққа қантты сеуіп, бірнеше сағатқа қойып қойыңыз.
Кофе ұсатқыш, блендер, ет тартқыштағы қалған жағымсыз иістерді (сарымсақ, кофе, т.б.) қант кетіре алады.
Қант тіліңіз ыстық шай не кофеге күйіп қалғанда көмекке келеді. Қант салынған қасықты тіліңізге қойсаңыз, ауырғаны сол сәтте қояды.
Ерініңізге далап дұрыс жағылмай ма? Ерініңізге зәйтүн майы мен қантты араластырып жағыңыз. 30 секундтан кейін оны сүртіп тастап, далапты жаға беріңіз.
Қант сыйланған гүлдердің ғұмырын ұзарта алады. Гүл тұрған суға 3 ас қасық қант, 2 қасық сірке суын қосыңыз. Қант гүлдің бұтағын сақтаса, сірке суы оны бактериялардан қорғайды.
Мұздық эрозиясы
Мұздық эрозиясы, экзарация - мұздықтың байырғы табанын қозғалыстағы мұздықтың түбіне қатқан тау жыныстары сьшықтарының жырып қазуы. Мұздық эрозиясы бедердің көптеген мұздық пішіндерінің, карлардың, трогтік аңғарлардың және т.б. түзілуіне әсер етеді.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Әл-Кәусәр сүресі
3 аяттан тұрады. Бұл сүре Меккеде Исра мен Миғраж оқиғаларына дейін уахи етілді.
Арабша жазылуы
بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ
Жуық аудармасы
Халифа Алтай бойынша: Аса қамқор, ерекше мейірімді Аллаһның атымен бастаймын.
Сілттемелер
Санат: Құран сүрелері
Қабан-балық
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Саяси астрология
Саяси астрология - саяси құбылыстар мен саяси мінез-құлыққа космос, жүлдыздар шоқтығының орналасуы мен күн, ай фазаларының белсенділік ықпалын анықтайды. Бүл пәннің көптеген қорытындылары гипотезалық сипатта, бірақ оның кейбір жағдайлары көңіл аударуға түрарлық. Мысалы, күн белсенділігінің бүқаралық саяси мінез-құлыққа, саяси белсенділікке ықпалы сияқты қорытындыларын күнделікті саясатта есепке алу керек.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Георгий Владимирович Николаев
Георгий Владимирович Николаев (31.5.1942 ж.т., Жамбыл облысы Тараз қ.) – биология ғылымының докторы (1996), профессор (1997). ҚазМУ-ды (1964, қазіргі ҚазҰУ) бітірген. КСРО Ғылым Академиясының Зоология институтында аспирант, аға ғылыми қызметкер (1966–1968, 1977–1989), ВАСХНИЛ-дің Шығыс бөлімшесінде аға ғылыми қызметкер (1968–1977), 1989 жылдан ҚазҰУ-да аға ғылыми қызметкер, профессор қызметтерін атқарады.
Ғылыми еңбектер
«Пластинчатоусые жуки Казахстана и Средней Азии (фауна, биологическая зоогеография, морфология, филогения, систематика)» тақырыбында докторлық диссертация қорғады. 100-ден астам ғылыми жарияланымның, 2 монографияның авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары
Тото Мазартайұлы
Тото Мазартайұлы (1314 – 1355) – Юань әулеті тұсындағы белгілі қоғам қайраткері, меркіт руынан шыққан қытай тарихшысы. Жасынан әкесінің ағасы Баянның қолында өскен. 15 жасынан ханзадаға хатшы болған. 1328 – 1330 ж. дарухуаш, уәзір міндеттерін атқарды. 1331 ж. кеңесшілер мүшесінің құрамына кірді. 1340 ж. патша жарлығы бойынша Ван Джиебан, Арулармен бірігіп Баянды биліктен тайдырды. 1341 ж. императордың уәзірі болып тағайындалды. Қол астындағы қызметкерлерді арнайы байқаумен алу жүйесін қалпына келтіреді. Сунь, Ляу және Джин патшалықтары тарихын жазуға ат салысып, “тарлан уәзір” атанды. 1352 ж. “Қы-зыл орамалдылар” көтерілісін басып, қырғынға ұшыратты. 1354 ж. соғыста жеңілгендіктен орнынан алынып, Уннаньға айдалды. Қарсыластары у беріп өлтірген.
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том.
Санат:Тұлғалар Санат:Тарих
Кесік бағы
“Кесік бағы” – шамамен 16 ғ-да жазылған діни-әдеби туынды. Негізгі мазмұны имандылықты насихаттауға, сопылық-тақуалық уағыз дарға құрылған. Мұсылмандық оқудың, пайғамбарлар туралы уағыздардың қазақ арасына таралуына қызмет еткен шығарма.“Сопы алдияр”, “Нахж-ұл-Фарадис”, “Бадуама”, “Қиссас ул-әнбия”, т.б. шығармалар сияқты мұсылмандық мектеп, медреселерде оқу құралы ретінде пайдаланылған.
Дереккөздер:
Санат:Қазақстан әдебиеті
Миссури
Миссу́ри (Missouri):
Сәрсембинов Шәмші Шәріпұлы
Сәрсембинов Шәмші Шәріпұлы(1944 ж.т.) – физ.-матем ғыл. докт. (1983), проф. (1984), Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының акад. (2003). Негізгі ғыл. еңбектері мен өнертабыстары қатты дене физикасы мәселелерін зерттеуге арналған.
254 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:254 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Виттингхам (Нью-Джерси)
Виттингхам (Whittingham) — Нью-Джерси штатының Мидлсекс округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2483 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.6 км² шамасында. FIPS коды — 34-81042.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Стивен Бергвейн
Стивен Шарль Бергвейн (Steven Bergwijn; 8 қазан 1997 жыл, Амстердам, Нидерланд) — нидерландылық футболшы, Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы мен "Тоттенхэм Хотспур" клубының шабуылшысы.
Клубтық
"Аякс" және ПСВ клубтарының түлегі. 2014 жылы ПСВ сапындағы алғашқы ойынын 29 қазанда "Алмере Ситиге" қарсы өткізді. Бұл Нидерланд кубогы кездесуі болатын. 2015 жылы 10 қазанда Эредивизидегі тұңғыш ойынын "Хераклеске" қарсы өткізді.
2015 жылы 8 желтоқсанда Мәскеудің ЦСКА клубына қарсы матчта Чемпиондар Лигасындағы тұңғыш кездесуіне қатысты.
Ал ПСВ сапындағы тұңғыш голын 2016 жылы 20 тамызда "Зволле" қақпасына соқты.
2020 жылы қаңтарда "Тоттенхэмге" ауысты. Трансфер құны 32 млн. еуроны құрады.
Ұлттық құрама
2018 жылы 13 қазанда УЕФА Ұлттар Лигасындағы Германиямен ойында тұңғыш рет Ұлттық құрама сапында алаңға шықты. 2019 жылы осы турнирдің финалисі атанды.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ПСВ ФК ойыншылары
IC 3845
IC 3845 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3845 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Долгое (Павлодар облысы)
Долгое — Павлодар облысы Павлодар қалалық әкімдігіне қарасты Кенжекөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 15 км-дей жерде, Ертіс өзенінің оң жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 330 адам (172 ер адам және 158 әйел адам) болса, 2009 жылы 274 адамды (135 ер адам және 139 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар қалалық әкімдігі елді мекендері
Қаныбек Жанболатов
Қаныбек Жанболатов (1898, Қызылқұм ауданы Шәуілдір ауылы) – Cоциалистік Еңбек Ері (1.12. 1949). 1928 – 44 ж. ұжымшарда шопан, 1944 – 65 жылдары Қызылқұм ауданы Сүткент кеңшарында аға шопан болып істеді. 1965 жылдан зейнет демалысында. Ленин орденімен, медальдармен марапатталған.
Қоңырат тайпасының Құлшығаш руынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Выя (Мендель тармағы)
Выя — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мендель өзенінің сол жағалауынан 230 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Буревестник (волейбол клубы)
«Буревестник» - 1957 жылы құрылған Алматы воллейбол клубы. КСРО біріншіліктері мен халықаралық ареналарда жасындай жарқылдап көрінген клуб. Команданың нағыз жұлдызды шағы 1966 жылы бастау алып 1971 жылға дейін созылды. Осы аралықта ол 2 дүркін Еуропа чемпиондары Кубогын жеңіп алып, 1 рет КСРО чемпионы атанды. Бұлардан бөлек, Одақ біріншілігінде 2 мәртеден күміс және қола медальдарға қол жеткізді. Қолы медальдың біреуі чемпионатпен қатар Спартакиаданың да жүлдесі саналды.
Тарихы
Қазақ республикасының волейболының Одақ аренасында алғаш көрінуі 1956 жылмен тұспа-тұс келеді. Осы жылы Мәскеуде КСРО халықтарының жазғы I Спартакиадасы ұйымдастырылып, оның бағдарламасы аясында волейбол турнирі де өткізілді. Сол сынақта Мәскеу және Ленинград қалалары ұжымдарымен бірге күш сынасқан одақтас республикалар командалары қатарында Қазақстан құрамасы да болды. Ол кезде одақтастар құрамында Карело-Фин республикасы да бар еді, сонымен олардың жиынтығы 16 болатын, осылардың бәрі қосыла келгенде, турнир 18 команданың басын топтастырды. Бұлар алғашқы іріктеу сайысында үш шағын топқа бөлініп ойнады. Соның «В» тобына түскен Қазақстан командасы бес ойынында да ұтылып, 6 құраманың ең соңында қалды. Бірақ жаңа құрылған жас команда өзінің жігерлі ойынымен ерекше есте қалды. Соның әсері болса керек, сол құрама сапында жаттықтырушы-ойыншы болып ойнаған Борис Дмитриев пен ойыншы ретінде өнер көрсеткен Октябрь Жарылғапов келесі, 1957 жылы осы команданың негізінде жаңа команда жасақтады. Ол жарысқа студенттердің «Буревестник» спорт қоғамы атынан түсетін болғандықтан, осы қоғамның атымен аталды. Осылайша алып мұхиттың көгінде самғайтын дауылпаз құстың атын иемденген жаңа ұжым салған беттен мүмкін болған барлық биіктерді бағындыруға құмбыл бет алды. Ол республика біріншілігіне қатысқан осы бірінші жылының өзінде-ақ қарсыластарының бәрін бет қаратпай жеңіп, чемпион атанды.
Осының арқасында «Буревестник» 1958 жылы КСРО чемпионатының «Б» тобында ойнау құрметіне ие болды. Бұл додада да жақсы өнер көрсетіп, біріншілік мәресінде 6 сатыға орналасты. Ол 1959 жылы «Б» тобында екінші болса, КСРО халықтарының жазғы II Спартакиадасында 9 орынға табан тіреді. Ал 1960 жылғы маусым қорытындысында команда «А» класына жолдама алды. Бір айта кететін жағдай, жасақтың төменгі лигада ойнағанына қарамастан, оның лидері Октябрь Жарылғапов осы жылы КСРО-ның 24 үздік волейболшысы қатарынан орын алды. 1961 жылдан кеңес волейболы ең жоғары эшалонында ойнауға кіріскен ұжым беташар маусымында 16 команданың арасында 13 орынды қанағат тұтты. Аталмыш XXV чемпионат қорытындысы бойынша команданың Октябрь Жарылғапов, Заңғар Жәркешев, Жанбек Сауранбаев, Валерий Кассин, Евгений Акунов, Евгений Пресняков, Владимир Дьяков, Жұмаш Махмутов, Леонид Щербаков сынды ойыншылары спорттың бұл түрінен республикада ең алғашқы болып «КСРО спорт шебері» атағына ие болды. Дауылпаздар командасы келесі, 1961-1962 жылғы XXV чемпионатта да 13 орынға жайғасты. Бірақ бұл жолы жоғары эшалонда 24 команда күш сынасқан еді. Бұдан кейінгі 1963 жылғы чемпионат тағы да КСРО халықтарының жазғы III Спартакиадасы аясында өтті. Осы жылы құрамына Валерий Кравченко, Геннадий Гончаров сынды талантты ойыншылар қосылған Алматының «Буревестнигі» бұрынғыдан да күшейе түсті. Оны жоғарыдағы аламан жарыс анық байқатты. Сол бәсірелі бәсекеде Грузия, Украина республикалары құрамаларымен бірдей ұпай жинаған қазақстандықтар партиялар айырмашылығы жөнінен ғана бұл қарсыластарын алға жіберіп, өзі 5 орыннан тұрақ түзді. Міне, бұл алматылықтардың болашақтағы үлкен табыстарына бастайтын бастапқы соқпағы еді.
Бір қызығы, 1964 жылы чемпионат мүлдем өтпей қалды. Мұны Одақ федерация басшылары ұлттық құраманы алдағы Токио Олимпиадасында бағдарламаға алғаш рет енгелі отырған волейбол турниріне жан-жақты дайындалу керектігімен түсіндірді. Оның есесіне, бұл жылы да 24 үздік волейболшының тізімі түзіліп, оның құрамынан «Буревестниктің» осы кездегі лидері Жанбек Сауранбаев табылды. 1961 жылдан КСРО-ның жастар құрамасының белді мүшесі болып келе жатқан аса дарынды волейболшының ел ұлттық командасы сапына алынуы республика волейболы үшін үлкен жеңіс болды. Ол құрама құрамында ол әлем және Еуропа біріншіліктеріне де, Бүкіләлемдік жазғы Универсиада мен Әлем кубогы үшін жарысқа да қатысып қайтты. Ол тіпті соңғы сәттерге дейін Токио Олимпиялық ойындарына қатысатын 12 ойыншының арасында 7-8 қатардағы үміткер саналып тұрды. Бірақ,.. жеме-жемге келгенде, тізімнен сызылып кетті. Соңғы мезеттерде олимпиялық құраманың сапына бұрын ешқашан негізгі ойыншы саналмаған және бұған пәлендей еңбегі де сіңбеген ресейлік үш волейболшы еніп кетті де, бұдан басқа тағы екі таланттың бағын байлады. Кейін белгілі болғанындай, бұл бүкіл Ойындар бойына запаста отырған олардың бапкерлеріне «КСРО-ның еңбек сіңірген жаттықтырушысы» атағын алып беру үшін жасалған қитұрқы тірлік болып шықты. Ал Жанбектің құрамаға кірмей қалуына негізінен екі түрлі нәрсе себепкерлік еткен тәрізді. Біріншіден, Мәскеуде отырған волейболдың орыстық-шовинистік жетекшілері құрама сапында азиялық спортшының болғанын қаламаған. Екіншіден, бұл осының алдында ғана Мәскеудің ЦСКА-сына ауысуға келіспеген қазақ волейболшысын жазалау үшін жасалған. Шынында да содан шамалы ғана бұрын кеңес волейболында ақ дегені алғыс, қара дегені қарғыс болып тұрған «құдіреттерінің» бірі, ЦСКА-ның белді ойыншысы Юрий Чесноков Жанбекті жік-жікпар болып үйіне қонаққа шақырады. Сол кезде құраманың қалған мүшелерінің бәрі Жанбекке қызыға қарайды. Алайда, оның «қызығы» артында болып шықты. Шақырудың да батпандай ауыр салмағы бар екен. Жақсы отырыстың басында-ақ Юра сөзді көп созбай, бұған қалайда ЦСКА-ға ауысып келуді ұсынады. Осы талап орындалған жағдайда Жанбектің алдынан барлық ақ сандық жарқырап ашылмақ. Оның құрамада ұзақ жылдар бойы тапжылмай ойнауы бірден шешіледі. Бұдан бөлек, алуан түрлі дивиденттерге де кепілдік беріледі. Сөздің түйіні осы. Мына ұсыныс Жанбекке сұмдық соққы болып тиді. Үш ұйықтаса да, түсіне кірмеген жәйт. Алайда, туған қаласы мен республикасын жанындай жақсы көретін Сауранбаевқа бұл отаны мен ата-анасын сатып кеткенмен бірдей сезіледі. Сондықтан бұл бас тартудың салқыны қандай болатынын шамалап тұрса да, Алматыдан табан аудармайтынын шегелеп тұрып айтады. Содан бастан Юра Чесноков та бұдан сырт айналады, құрама жаттықтырушыларының да ықыласы суи түскені аңғарылады. Оның ақыры Жапонияда өткелі тұрған Олимпиада құрамасынан шеттеліп қалуға апарып соқтырады. Егер осы жолы Олимпиадаға бара қалғанда, Жанбек Сауранбаевтың сонда КСРО құрамасы жеңіп алған алтын медальды айтарлықтай еңбек сіңіріп алып қайтатыны анық еді. Ал Юрий Чесноковтың ойыншылық мансабын аяқтағаннан кейін көп жылдар бойы КСРО құрамасының бас жаттықтырушы болғаны да белгілі.
Екі жылғы үзілістен кейін өткен 1965 жылғы XXVII чемпионатқа да 24 команда жалын қосты. Оның өткізілу формуласы да өзгеріссіз қалды. Ол іріктеу турнирі мен финалдық бөлік деп аталатын екі кезеңнен тұрды. Осының бір турдан тұрған іріктеу кезеңінде командалар төрт-төрттен 6 топқа бөлініп шайқасты. Соның қорытындысымен әр топтан шыққан 2 команда 1-12 орындар үшін айналмалы жүйемен ойнайтын финалдық бөлікті құрады да, қалған 12 команда бір турдан тұратын жұбату турнирін өткізді. Осының ақтық бөлігінде шайқасқан «Буревестник» қорытындыда 8 орын алды. Ал Жанбек Сауранбаев тағы да Одақтың үздік 24 волейболшысы сапынан орын алды. Бірақ ол бұл жолы жалғыз болған жоқ. Осы жылы оның жанында Валерий Астанин, Валерий Кравченко атты командалас әріптестері тұрды.
Бұдан кейінгі, 1966 жылғы реттік саны бойынша XXVIII чемпионат сәл өзгерген пішінде өтті. Оған да ерікті спорт қоғамдары мен ведомстволары атынан түскен 24 команда қатысты. Бірақ ұжымдар «А» класының бірінші және екінші топтары деген бөліктерге бөлініп ойнады. Бұлардың бірінші тобын былтырғы біріншіліктің қорытындысында алғашқы 10 орынды алған командалар мен жұбату турнирінде топ бастаған 2 ұжым басты. Алматылықтар, әлбетте, бірінші топтан табылды. Жалпы, бұл топта 5 одақтас республиканың өкілдері болды. Өткен жылғыдан да қарқынды ойнаған олар чемпионаттың мәресін 4-ші болып қиып өтті. Сөйтіп, қола медальға қол созым қалғанда тоқтап қалды. Біздің бұл жерде «қол созым» деуіміздің де шынайы себебі бар. Себебі, «Буревестник» жігіттері бұл жолы екінші және үшінші орын алған Риганың «Радиотехнигі» мен Киевтің «Локомотивінен» небәрі 1 ұпай ғана кем алып, 37 ұпайды қоржынға салған. Алтын медальдың иесі атанған ЦСКА командасында да 41 ұпай ғана болды. Тағы бір қадап айтатыны, «Буревестник» өзінен бір саты жоғарыда жүлделі орындарға орналасқан үш қарсыласының ішінде тек Мәскеудің армияшыларына ғана екі ойында да есе жіберді. Ал ригалықтармен (1:3, 3:2) де, киевтіктермен (1:3, 3:0) ұпай бөлісті. Яғни итжығыс түсті. Тіпті локомотившілерден екі ойын бойынша десі де басым тұрды. Айтқандай, алматылықтар сапында былтыр ғана жарқырап көрінген Валерий Астанин бұл жылы мәскеулік армияшылардың намысын қорғады. Осы жылы он бірінші мәрте КСРО чемпионы атанып отырған әскери клуб маусым басында бұдан басқа одессалық Эдуард Сибиряковпен, мәскеулік «Буревестниктен» Дмитрий Воскобойниковпен күшейіп алды. Ал чемпионат қорытындысында 24 үздіктердің ішіне кіргендердің қатарында жоғарыдағы үштіктен бөлек, Жанбек Сауранбаев, Валерий Кравченко және жаңа жана бастаған жұлдыз – Олег Антропов болды. Шымкент волейболының түлегі болып табылатын ол осы жылы сонымен бірге командалас досы Александр Портноймен бірге КСРО жастар құрамасы сапында сол жылы бірінші рет өткізілген Еуропа чемпионатында алтын медаль алды. Осы жылдың соңына дейін Олег КСРО-ның ересектер құрамасы қатарына да қабылданды. Алматылықтардың бұл жылғы табыстары мұнымен де бітпейді. Алдымен олар Минскіде өткен студенттердің Бүкілодақтық универсиадасында алтын тұғырдан орын сайлады. Содан кейін Чехословакияның астанасы Прага қаласында болған студенттердің құрлық чемпионатында алдарына жан салмады. Бұлардың қабатында В.Кравченко мен О.Антропов КСРО құрамасы сапында Еуропаның чемпионы да болып оралды.
Бұрыннан қалыптасып қалған дәстүр бойынша КСРО халықтарының кезекті жазғы IV Спартакиадасы өткен 1967 жылы да волейболдан Одақтың командалық дербес чемпионаты өтпей қалды. Оның орнын осы аламандағы волейбол турнирі толтырды. Сайыс Спартакиада шеңберінде өткеннен кейін бұрын чемпионатқа Мәскеу мен Украинадан қатысып жүрген командалар өз қаласы мен республикасы төңірегіне топтасып, бір құраманы құрады. Ал «Буревестник» тағы да «Қазақстан құрамасы» деген мәртебемен алаңға шықты. Әдеттегідей Мәскеуде өткен бұл жарыс шілденің 12-22 аралығында көрік қыздырды. Оған Мәскеу мен Ленинград қалаларынан, сондай-ақ 15 одақтас республикадан барлығы 17 құрама атсалысты. Олар әдеттегідей іріктеу турнирінің ойындарын өткізді. Осындағы 3 топтың әрбірінің үздік 2 командасынан құралған алтылық келесі кезеңде Спартакиада мен чемпионаттың медальдары үшін таласты. Өзі ойнаған «Б» тобында партия айырмашылығы жағынан әзірбайжандарды алға оздырып алған қазақстандықтар алтаудың айқасына келгенде барын салды. Осындағы 5 ойынның 3-уінде мерейі үстім шыққан олар Спартакиада мен чемпионаттың тарихында тұңғыш рет қола медальға қол жеткізді. Ал бірінші орынды сонау 1956 жылғы Спартакиадан кейін екінші рет Украина құрамасы жеңіп алды. Қазақстандық волейболшылардан қола медаль Олег Антропов, Геннадий Гончаров, Еңсебек Иманғалиев, Валерий Кассий, Александр Кармановский, Валерий Кравченко, Александр Портной, Жанбек Сауранбаев, Виталий Шапран, Вячеслав Шапран секілді тарландардың омырауларына тағылды. Команданы бұл жеңіске аға жаттықтырушы Заңғар Жәркешев пен жаттықтырушы Марат Мәденов жеткізді. Ал жыл соңында дәстүрлі 24 үздіктің құрамына «Буревестниктің» О.Антропов, Г.Гончаров, В.Кравченко және Ж.Сауранбаев секілді ең белді ойыншылары енді. Санат:Қазақстан воллейбол клубтары Санат:КСРО воллейбол клубтары
Трамандаи
Трамандаи (Tramandaí) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Озориу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 39 104 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 143,918 км² шамасында. Халық тығыздығы — 271,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1965 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Вьевка
Вьевка — Ресейдегі өзен. Тула облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/1203/231/8 орналасқан. Өзен ұзындығы 6,800 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Упа өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тула облысы өзендері
Тоңмай мұз, шарбымұз
thumb|right|150px|[[Мұз]] Тоңмай мұз, шарбымұз - бірігіп қатқан кезінде тобарсыған тоңмайға ұқсайтын, қоңыр боз немесе көгілдір түсті су бетіндегі ұсақ үшкір мұздардың қою қабаты. Ол жеке дақ немесе тұтас қабат түрінде болады. Тоңмай мұз мұздың алғашқы түрі, сол арқылы мұз түзілу басталады. Ол көп тұрмай қабыршақ мұзға (анжыр), ал су толқынданған кезде мұзды ботқаға айналады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Кестелі қозықұйрық
right|thumb|right|200px|Кестелі қозықұйрық Кестелі Қозықұйрық(Agarіcus tabularіs) – базидиомицеттер класы агарикалар қатары қозықұйрық тәрізділер тұқымдасы, қозықұйрық туысына жататын саңырауқұлақ. Қазақстанда Қоржынтау, Сарыарқа, Балқаш маңындағы аласа таулы беткейлердің сазды, қиыршықтасты жерлерінде өседі. Жемістік денесі қалпақшадан және аяқшадан (діңгекшеден) тұрады. Дөңес, жазық келген қалпақшасының беті пирамидалар тәрізді бөлінген ұяшықтардан құралған. Оның диаметрі 5,5 – 14 см. Қалпақшасының астында гимений қабатында споралары жетілетін тақталары алдымен қоңыр, кейін қара қоңыр түске айналады. Қатты, ақ түсті аяқшасы сақина тәрізді болады. Ішкі жіпшумағы тығыз, жуан, ақшыл түсті. Зақымданған жері сарғая бастайды. Кестелі қозықұйрықтың жағымды иісі (жаңғақтың иісіне ұқсайды) болады, жеуге жарамды. Мамыр – шілде айларында споралары жетіледі. Кестелі қозықұйрық – өте сирек кездесетін, жойылып бара жатқан түр болғандықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген
Дереккөздер
Санат:Базидиомицеттер Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер
Форнелуш (Понте-де-Лима)
Форнелуш (Понте-де-Лима) (Fornelos (Ponte de Lima)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Понте-де-Лима муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 535 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,5 км² шамасында. Халық тығыздығы — 146,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.