cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Миобласттар
Миобласттар (миобласты); (mioblastus, грек, mys (myos) — ет, blastos — өскін, бастама) — ет ұлпасы дамитын бастама ізашар клеткалар. Көлденең жолақты бұлшықет ұлпасы ұрық жапырақшасы — мезодерманың ортаңғы бөлігі — миотомнан дамиды. Миотом тығыз орналасқан ет жасушалары - миобласттардан құралған. Миобласттар цитоплазмасында жиырылуға қабілетті жіңішке жиырылғыш протеинді жіпшелер — миофибриллалар жетіледі. Миобласттар белсенді бөлініп, организмдегі болашақ еттер тобы орналасатын бөліктерге жылжиды. Миобласттардың ірі сопақ ядросы белсенді бөлініп, цитоплазмасы ұзара өсіп, мөлшері жағынан үлкейіп, пішіні түтікше цилиндр тәрізді көпядролы біріккен құрылым — ет талшықтарына (миосимпласттарға) айналады.
Дереккөздер
Санат:Жасушалар
Графиктік терезе
ГРАФИКТІК ТЕРЕЗЕ (Графическое окно; art window) — мәтінге құрамдаспаған графиктік кескіндерге арналған жеке терезе.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Агроорман мелиорациясы
Агроорман мелиорациясы — егістік жерлердің, бау-бақшалардың, табиғи жайылымдардың кемістіктерін жойып, өнімділігін арттыру үшін, сол сияқты ауыл шаруашылық дақылдарын табиғаттың кеселді жағдайларынан (мыс: қуаңшылық, топырақты эрозиядан, су шайып немесе жел ұшырып кетуден тағы басқалар) сақтау үшін қолданылатын мелиорация шараларының бір саласы.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Орман шаруашылығы
Худой Зубач
Худой Зубач — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Зубач өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Александр Трайкович
Александр Трайкович (16 қаңтар 1981 жыл Пуковац, Югославия) — сербиялық футболшы, қорғаушы.
Карьерасы
Югославияның Пуковац селосында дүниеге келді. Футболдағы жолын Сербия және Черногорияның төменгі лигаларындағы "Житораджя" клубында бастады.
2012 жылдың басында Қазақстан суперкубогын ұтты. Маусым соңында "Ордабасыдан" кетті.
Қазақстанға 2015 жылдың басында оралып, "Мақтаарал" футболшысы атанды. Бірінші айналымнан соң туған селосындағыы "Пуковац" клубына ауысты.
Сілтемелер
Санат:Сербия футболшылары Санат:Сербия және Черногория футболшылары Санат:Ордабасы ФК ойыншылары Санат:Ягодина ФК ойыншылары Санат:Викингур Рейкьявик ФК ойыншылары Санат:Мақтаарал ФК ойыншылары Санат:Раднички Ниш ФК ойыншылары
Бұлаудай
Сөз соңындағы әркімге белгілі -дай қосымшасын есепке алмағанда сөз түбірі «бұлаудың» төркінін қарастыруға тура келеді. Рас, «бұлау» сөзі жеке алып қарасақ, басқа мағыналары бар: бірі — ауырған адамды терлету үшін жасалатын ем, екіншісі — көз жасын ағызу (жылау). Бірақ бұлардың ешқайсысы «бұлаудай» сөзіндегі түбірге қай жағынан да жанаспайтын тәрізді. Якут тілінде адам денесінде аурудан пайда болатын үлкен бүршікті, қазақша айтқанда «ұраны»— боллох тұлғасында қолданады. Бұған қарап сөз төркінін сол тіл деу мүмкіндігі жоқ. Өйткені басқа түркі тілдерінен мұндай сөзді кездестірмедік. Іздей келгенде, бұл сөз якут тіліне моңғолдардан ауысқандығы байқалады. Моңғолша: адам денесіндегі ұраны—«булуу» деп атайды. Осы сөз қазақ тіліне ауысқанда «бұлау» тұлғасына дейін өзгеріске түсіп, оған сын есім жұрнағы -дай қосылып, «бұлаудай» сөзі пайда болған. Осыны одан әрі қазақшалай түссек, «ұрадай» сияқты түсінік береді. Дәлірек айтқанда, көп жылаудан іскен бет пен көзді «ұра» көлеміне сәйкестіруден туған.
Клиновка (Әлшеев ауданы)
Клиновка — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Воздвижен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 3 адамды құрады. Пошта индексі — 452134, ОКАТО коды — 80202813003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Әл-Жазира телеарнасы
Әл-Жазира телеарнасы – араб телеарнасы.
1996 жылы 7 қарашада құрылған. Негізін Хамад бин Халифа әл-Тани салған. Әл-Жазира жерсеріктік телеарна және ол тәулік бойы жұмыс істеп, бүкіл әлемге араб тілінде хабар таратады. Штаб-пәтері Доһада орналасқан. Телеарна аудиториясы 35 миллион адамды құрайды. Әл-Жазираның бағдарламалар тізімін жаңалықтар, сараптамалық хабарлар, ток-шоу және деректі фильмдер толықтырады. Оның қолдаушылары арнаға жылына 30 млн астам қаржы құяды. Негізгі қаржыландыратын тұлғалар қатарында әмір Катара әмір Хамад пен Халифа әл-Тани бар.
Дереккөздер
Санат:Журналистика Санат:Телеарналар
Керак (Жиронда)
Керак (Queyrac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Леспарр-Медок округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,73 км² шамасында.
Энергияны аккумуляциялау
Дереккөздер
Санат:Техника
Бүйреккөл
БҮЙРЕККӨЛ — қола дәуірінен қалған зираттар тобы. Солтүстік Қазақстаноблысы Еңбекшілдер ауданында. Ол 23 дөңгелек, төртбұрыш және шаршы пішіндес қоршаулардан тұрады. 1954 ж. Солтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі К. Ақышев) зерттеген. Кейін бұл жұмысты археолог Ә. Оразбаев жалғастырды. 3 қоршаудан ашылған 10 қабірдің үшеуінен тас жәшіктер табылды да, басқалары қарапайым топырақ қабірлер болып шықты. Екеуінде мүрде жерленсе, қалғандарында өртеу әдісі қолданылған. Қабір ішінен қыш көзелер мен ыдыс-аяқтар, қолдан жасалған садақ жебелері, мал сүйектерінің табылуы қола дәуірінде сол жерлерді мекендеген тайпалардың мал ш-мен шұғылданғанын көрсетеді. Бүйреккөл зираттарындағы жерлеу ерекшеліктеріне қарағанда, бұл тайпалар қола дәуірінің Нұра кезеңінен Атасу кезеңіне өту сатысында болған.
Керак (Жиронда)
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1379 адамды құрады. Халық тығыздығы — 44,87 адам/км².
Бүйреккөл
Дереккөздер
Санат:Тарих Санат:Археология
Керак (Жиронда)
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Шындықты әлеуметтік құрастыру
Шындықты әлеуметтік құрастыру - әлеуметтік институттар мен құрылымдар объектілердің салған күштері арқылы, ал табиғатпен берілмеген немесе анықталмаған, ретпен құрылатындығын бейнелеу.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Заале-Орла (аудан)
Заале-Орла (Saale-Orla-Kreis) - Германия ауданы. Аудан орталығы — Шлайц қаласы. Аудан Тюрингия жерінде орналасқан. Жер аумағы 1 148,41 км² шамасында. Тұрғыны 92 739 адамды құрайды. Халық тығыздығы 81 адам/км². Ауданның ресми коды — 16 0 75.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия аудандары
Вайн (Мэн)
Вайн (Wayne) — Мэн штатының Кеннебек округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1112 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 66.3 км² шамасында. FIPS коды — 23-80880.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Көрікте қорыту
Көрікте қорыту — күкіртті қорғасын концентраттарынан қорғасын қорыту процесі. Бұл әдіс сульфид, сульфат және қорғасын тотығы арасындағы болатын реакцияға негізделген. Қорыту нәтижесінде қорғасын металы және күкіртті газы алынады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Мезьер (Мёрт және Мозель)
Мезьер (Maizières) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,63 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54336, пошта индексі — 54550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 907 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,03 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Кюбьер-сюр-Синобль
Кюбьер-сюр-Синобль (Cubières-sur-Cinoble) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Лиму округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11112, пошта индексі — 11190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 102 адамды құрады. Халық тығыздығы — 7,04 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Жанкент
Елді мекен:
Басқа мағыналар:
Шортандыбұлақ қонысы
Дереккөздер:
Санат:Тарих
Прадель (Нор)
Прадель (Pradelles) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59469, пошта индексі — 59190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 360 адамды құрады. Халық тығыздығы — 110,09 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Бели-Брод (Монтана облысы)
Бели-Брод (Бели брод) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Бойчиновци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 230 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3447. Телефон коды — 09516. ЕКАТТЕ коды — 3397.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
IC 739
IC 739 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37097, UGC 6830, MCG 4-28-72, ZWG 127.77.
Сыртқы сілтемелер
IC 739 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Фахверк
thumb|right Фахверк (Fachwerk; Fach – қада тақтай, Werk – құрылыс, жүйе):
Дереккөздер
Санат:Германия сәулеті Санат:Франция сәулеті Санат:Нидерланд сәулеті Санат:Құрылыс технологиялары Санат:Орта ғасырлар сәулеті
Нову-Алегри
Нову-Алегри (Novo Alegre) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дианополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2574 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 200,105 км² шамасында. Халық тығыздығы — 12,9 адам/км².
Тау-кен өнеркәсібі
Тау-кен өнеркәсібі (кен өндіру өнеркәсібі) — пайдалы қазындылар кен орнын барлау мен оларды жер қойнауынан қазып шығарып, байытумен шұғылданатын өндіріс саласы. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
NGC 4380
NGC 4380 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
IC 5173
IC 5173 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 5173 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Әлеуметтік кеңістік
Әлеуметтік кеңістік - Әлеуметтік кеңістік адамның өмір суретін, табиғи және әлеуметтенген ортасы, табиғи ортаны игеру барысында адамдар, әлеуметтік топтар өзара қарым-қатынаста болады. Олардың іс-әрекеттері әлеуметтік кеңістікті ретке келтіруге, ұлғайтуға бағытталған. Қоршаған ортаны игеру табиғатқа зиян әкелмеуі тиіс. Егер қоғам қызметі табиғатқа зардабын тигізсе, онда ол өз кезегінде әлеуметтік қарым-қатынастарға да әсерін тигізеді. Әлеуметтік экология мәселесі осыдан келіп туындайды. Әлеуметтік кеңістікке адамдар игерген қоныстану тәсілдері мен түрлерін жүзеге асырған кеңістік жатады. Қазіргі кезде осы әлеуметтік кеңістік пен таза табиғи кеңістік арасында тепе-тендікті сақтау мәселесі социология ғылымының маңызды бір саласы болып отыр.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Ламароза
Ламароза (Lamarosa) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Коимбра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 189 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,16 км² шамасында. Халық тығыздығы — 135,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Биостратиграфиялық әдіс
БИОСТРАТИГРАФИЯЛЫҚ (ПАЛЕОНТОЛОГИЯЛЫҚ) ӘДӀС – стратиграфиялық зерттеулердің палеонтологиялық деректерді пайдалануға негізделген жетекші әдісі. Шөгінді түзілімдердің салыстырмалы жасын анықтау мақсатында осы түзілімдердегі қазынды организмдер қалдықтарының бөлінуін зерттейтін әдіс. Органикалық әлемге тән бағдарлы өзгерістер Жер планетасының даму тарихындағы өзге өзгерістермен тығыз байланысты, олай болса органика әлемі дамуындағы басты-басты сатылар сол кездерде түзілген шөгінділердің стратиграфиялық шекараларын анықтауға жоне сол стратиграфиялық бөлімшелерді бір-бірімен сәйкестіре зерттеуге мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Келіншек тауы
Келіншек – Көкшетау қыратының шығыс бөлігіндегі тау. Намазқұл тауының оңтүстік-батысында орналасқан.
Географиялық орны
Ақмола облысы Біржан сал ауданы Бірсуат ауылының маңында.
Жер бедері Абсолюттік биіктігі 432 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай, доға тәрізді 3 км-ге созыла орналасқан, енді жері 1 км. Шығыс беткейі тіктеу келген. Батысында Қотыркөл көлі жатыр. Тау беткейлерінде тектоникалық жарықшақтар кездеседі.
Өсімдігі
Таудың қара қоңыр топырағында боз, бетеге аралас астық тұқымдас өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Біржан сал ауданы таулары
Франс Пресс
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Дүние жүзі әдебиеті кітапханасы
Дүние жүзі әдебиеті кітапханасы (Биб­лиотека всемирной литературы), 200 томдық көркем әдебиеттер сериясы. 1968-74 ж. Мәскеудегі «Советский писатель» баспасынан жарық көрген. Мақсаты - оқырмандарды әлемнің ең таңдаулы көркем туындыларымен таныстыру. Кітапхананың екі томына (3-серия, 134 және 135) Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясы енгізілді (1971). Орысшаға А. Никольская, Т. Нұртазин, Л. Соболев аударған. Ө. Нұрпейісов жазтан көлемді алғы сөзде тетралогияның керкемдік жатына, Мұхаңның азаматтық, адамдық келбетіне кебірек тоқталтан, сондай-ақ күллі қазақ әдебиетінін, дамуы Мұхтар Әуезов есімімен тығыз байланысты екеніне көбірек зер салған. Ы. Дүйсенбаев пен Е. Лизунова жазған соңғы сөзде романның жазылу тарихы, нүсқалары, алташқы рет орыс тіліне тәржімалануы, жариялану хикаясы, әлем әдебиетінен алатын орны туралы жан-жақты баяндалған, кейбір атауларға түсінік берілген. Иллюстрациясын Е. Сидоркин жасатан.
Ораз Қыйқымұлы Жандосов
Ораз Қыйқымұлы Жандосов (1889, Алматы облысы Қарасай ауданы Қаскелең қаласы — 1938) — мемлекет қайраткері. Ұлы жүздің Шапырашты руынан .1918 жылы Верный ерлер гимназиясын бітірген. Қазақстанда кеңестік билік орнағаннан кейін Жетісудың ұлт істері жөніндегі облыс бөлімін басқарды.
1919 — 1921 жылы Түркістан КП мұсылман коммунистері секциясы облыс бюросының төрағасы болды, Жетісу облысы рев.-әскери комитетін және облыс “Қосшы” одағын басқарды. 1921 — 1923 жылдары Түркістан КП ОК-нің үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі және БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің 2-хатшысы болды. 1923 — 1924 жылдары Мәскеудегі Тимирязев атындағы а. ш. академиясында оқыды. 1924—28 жылы БК(б)П Қазақстан өлкелік комитеті үгіт-насихат бөлімінің меңгерушісі қызметін атқарды. 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысының 10 жылдығына орай, 1926 жылы Жетісудағы Қарқара көтерілісіне қатысқандарды мәңгі есте қалдыру мақсатында көтерілісшілер жиынын өткізген, кейін “Ереуілтөбе” атанып кеткен жерге ескерткіш орнатпақ болып, тас үйіп белгі қалдыруға қоғам қайраткерлері Ыдырыс Көшкінов, т.б. азаматтармен бірге қолдау көрсетіп, ат салысады. Ауыл экономикасын зерттеу жөніндегі экспедицияны басқарды, ғылыми-зерттеу жұмысымен айналысып, ғылыми еңбектер жазды. 1928 — 1937 жылдары Қазақ АКСР ағарту халкомы, Қазақ а. ш. институтының директорлығымен қатар Республика кітапханасының директоры болды, БК(б)П Кеген ауданы комитетінің 1-хатшысы, Алматы облысы атқару комитетінің төрағасы қызметтерін атқарды. өлтаралық қатынасты реттеуге көп еңбек сіңірді. КОКП-ның 12-, 14-съездерінің және КСРО Кеңестерінің 2-, 7-, 8-съездерінің делегаты, 1920 — 1925 жылы БК(б)П Түркістан КП ОК-нің мүшесі және бюро мүшесі, Түркістан ОАК төралқасының және БОАК-нің мүшесі, Қазақ ОАК және оның төралқасының мүшесі, Қазақстан өлкетану қоғамы басқармасының төрағасы болды. 1937 жылы тамызда партиядан шығарылады да, жалған саяси айыппен тұтқындалып, 1938 жылы наурызда атылды. Қазақ ақыны К.Әзірбаев тұтқынға алынған Жандосовпен өзінің қоштасқан сәті туралы “Оразжан” әнін шығарған. Елімізде Жандосовтың есімі елді мекендерге беріліп, Алматы қалаларында оған ескерткіш орнатылған.
Санат:Қазақстан революционерлері
Иманжүсіп Құтпанұлы
Иманжүсіп Құтпанұлы (1863 жыл, Павлодар облысы, Ақсу ауданы – 1929 жыл, Жамбыл облысы, Мойынқұм ауданы) — халық композиторы, әнші, ақын.
Атасы Тұрғанбай датқа (1804 – 1850) Түркістан қаласы маңындағы Шілік өңірінің биі болған. Әкесі Құтпан Кенесары Қасымұлы көтерілісіне қатысқан. Иманжүсіп жас кезінен-ақ жырға, шешендік сөзге құмар болып, сал, серілер дәстүрін ұстап, саятшылық құрып, палуан атанады. Иманжүсіп суырып салма ақын, әнші болған. Біржан сал, Ақан сері, Үкілі Ыбырай, Балуан Шолақ, Мәди әндерін тамылжыта шырқаған. Жаяу Мұса Иманжүсіппен талай рет жүздесіп, ақыл-кеңес берген, оған өлең де арнаған.
Патшалық Ресей өкіметінің қысымына шыдамаған Иманжүсіп 19 ғасырдың аяқ шенінде Ақмолаға келеді. Мұнда да әкімдердің зорлығына, әділетсіздігіне шыдамай, оларға шығарған өткір өлеңдерін айтады. Жалған жаламен тағы да қуғынға түседі. 1905 – 12 жылдары Өскеменге, 1914 жылы Жетісуға жер аударылады. Шұбарағаш, Ойжайлау, Лепсі, Қапалда тұрып, бірнеше рет жауапқа тартылған. Иманжүсіп 1913 жылы атамекеніне оралып, Сырдария губубернясының Шиелі болысына қоныстанған. Кеңес дәуірінде тағы да қудалау көрген Иманжүсіп Сарысуға көшіп, 1930 жылы 20 желтоқсан күні тұтқындалған. 2.3.1931 ж. ОГПУ жанындағы үштіктің шешімімен атылып, 1990 жылы толық ақталған. Иманжүсіп – Жаяу Мұса, Мәди сияқты әділет, теңдікті жырлаған күрескер әнші.
Оның кең ауқымды әндері Арқада, Жетісуда кең таралған. “Сарымойын”, “Бұғалы мен Тағалы”, “Ішім өлген, дүние-ай, құр сыртым сау”, “Әкем Құтпан болғанда, ағам Шонай”, “Қысырақтың үйірі жирен ала”, “Мен қалайша жалғанда тұрақтайын”, т.б. әндері өр үнді әншінің азаматтығын танытады. Оның әндерін А.В. Затаевичке Қ.Байжанов, Қ.Байсейітов, И.Байзақовтар нотаға түсірткен. Затаевич Иманжүсіптің бірнеше әндерін жазып алып, “Қазақ халқының 1000 әні” атты жинағына енгізген. Соңғы жылдары Иманжүсіптің жаңа әндері де табылып отыр. “Сейфүл-мәлік”, “Сарыарқа” (4 нұсқасы), “Сарыбел”, “Ерейментау” (2 нұсқасы), “Болған жастан” (2 нұсқасы), т.б. әндері әр жылдарғы фольклорлық экспедициялар кезінде жазылып алынған. “Сармойын” әні Е.Г.Брусиловскийдің “Қыз Жібек” операсында (Бекежан ариясы) пайдаланылды. 2001 ж. жарық көрген “Иманжүсіп” (авторы Р.Көшенова) атты кітапқа Иманжүсіп әндері толық енген.
Дереккөздер
Санат:1863 жылы туғандар Санат:1929 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ ақындары
Розето-дельи-Абруцци
Розето-дельи-Абруцци (Roseto degli Abruzzi) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Терамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 24 083 адамды құрайды. Халық тығыздығы 417 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 52 км² шамасында. Пошта индексі — 64026.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Maria Assunta.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Пафос
Пафос (pathos — сезім, құмарлық), құлшыныс, құштарлық, асқақтық, қуатты сезім мен терең шабыт мағынасында қолданылған. Ежелгі грек әдебиетінде Пафосты қаламгердің шығармашылық ойының сын-сипатын айқындауда, туындыларында заман бейнесінің бейнеленуі дәрежесін бағалауда негізгі көрсеткіш ретінде таныды. Пафос арқылы ақын-жазушының қоғамдық-әлеуметтік идеалын анықтау да қалыптасты. Көркем шығарманың идеалы мен оның Пафосының тығыз байланыста болатындығы осы екі ұғымды бірде ыңғайлас, бірде қарама-қарсы сапада қарастыруға негіз болды. Пафос қаламгердің “соты” мен “үкімі” деген де көзқарас бар. Аристотель Пафосты объективтік жайлар арқылы экспрессивтік бейнелер жасау деп есептеген. Лонгин Пафостың субъективтік негізге тәуелді екенін дәріптеп, “тәңірлік шабыт”, “таланттың әулиелік ақымақтығы” сияқты ұғымдар енгізіп, Пафосты қиялмен байланыстырды. Шиллер оны көркем туындының жанрын анықтайтын басты көрсеткіш десе, Лессинг эстет. категориялар дәрежесіне көтерді.
Гегель Пафосты екі мағынада қарастырды:
В.Г. Белинский Пафосты жеке қасиеттермен байланыстырды. 20 ғасыр да Пафосты көркем мазмұнмен, шындықпен бірлікте зерттеу белең алды. Пафос түрлерін анықтау біресе жанр ыңғайында, бірде әдеби ағым мен бағыт, енді бірде бинарлық эстетикалық категориялар аясында жүргізілген. Пафостың түрлерін негізінен трагедия, қаһармандық, комедия, романтика, сатиралық, драмалық, т.б. деп жіктеу қалыптасқан. Пафос субъективті, объективті, шын және жалған болуы да мүмкін. Көркем шығармадағы “негізгі ой”, “өзекті идея”, “авторлық бояу”, “ұлттық реңк”, “басты желі” деген ұғымдарды Пафоспен тығыз байланыста қарастырған дұрыс. >
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Құбыжықтар
Грек мифтерінде құбыжықтар өте көп кездеседі. Олардың кейбіреуімен шайқасқан Геракл - Зевс пен кәдімгі әйелдің перзенті. Мысалы, ол денесі ит тәрізді, басы жыландыкіндей Лерней гидрасын жеңген. Тоғыз басын түгел шауып алған. Геракл нимфа Геспериданың бағындағы сиқырлы алмаларды күзетуші Ладон айдаһарының көзін жойған.
Ұлы найзағай ойнатушы Зевс те айдаһармен айқасқан. Тифон атты бұл айдаһардың 100 басы болыпты. Зевс оның үстіне Этна тауын құлатып жіберген, содан бері Этна от шашатын жанартауға айналған. Айдаһар Тифон мен жылан - әйел Ехиднаның қызы - демінен от шашқан Химера және ұлы - үш басты төбет Цербер болған.
Химера
Ежелгі грек ақыны Гомердің айтуынша, Химераның басы арыстандікі, денесі ешкінікі, құйрығы айдаһардікі. Химера тайда, Аид патшалығына кіретін тұсқа жақын жерде өмір сүрген. Цербердің бастары иттікі, ал құйрығының орнында - улы жылан. Ол өлілер патшалығының қақпасын күзеткен. Аңыз бойынша, өлгендердің жандары Аид патшалығына кіру үшін оған бал қосылған пірәндік берген. Бірақ ол жақтан кері қайту мүмкін емес.
Василиск
Ежелгі Грекия мифтерінде кездесетін ең қорқынышты мақұлықтардың бірі василиск болған. Оның түрі мынадай: әтеш басты, құрбақа денелі, арқасында қанаты бар. Василиск әтештің 400 жылда бір рет табатын жұмыртқасынан шығады деп саналған. Жұмыртқаны жылан немесе құрбақа басып отырады. Гректер василиск адамды қараған көзімен - ақ өлтіреді деп сенген. Бірақ адамда оған айнаны көрсету арқылы өлтіре алады. Василиск айнадағы бейнесіне қарап, өзінің көзқарасынан өзі өліп қалады.
Материктік қайраң
Материктік қайраң, шельф — теңіздер мен мұхиттардың жағаларын жиектеп жататын, су астындағы саяз жазың. Ені — бірнеше километрден 1300 км-ге жетеді, ауданы — Дүние жүзілік мұхит түбінің жалпы ауданының 8 %-індей. Бұл 130—140 м (орташа есеппен) тереңдікте материктік беткейге айналады. Материктік қайраң — ені құбылмалы (1—2 км-ден 1200—1500 км-ге дейін) материктердің су басқан жиектерінің жоғарғы таяз бөлігі (терендігі орта есеппен 200 м-ге, кейде 400 м-ге дейін). Материктік қайраңның ең енді болігі Еуразияның Солтүстік жағалауымен шектелген, мұнда оның сыртқы шекарасы Солтүстік Мұзды мұхитқа жүздеген км-ге суғына еніп жатыр. Ол Атлантиканың Еуропа мен Америка жағалаулары мен Патагонияда өте енді болып келеді. Материктік қайраңның ең енсіз бөлігі Тынық Мұхитта Солтүстік және Оңтүстік Американың батыс жағалауы бойын тұтастай алып жатыр. М.қ. шегінде мұнай, газ өңдіріледі және бұдан баска да біркатар пайдалы қазбалар өндіру мүмкіндіктері зерттелуде.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Айқын емес жиын
Айқын емес жиын (Нечеткое множество; fuzzy set) — объектіге жататындығы бөлікте (0, 1) мәнін қабылдайтын функциямен анықталатын жиын.
Дереккөздер
Санат:Жиындар теориясы
Тобеқұдық
Тобеқұдық - қорым (18 - 20 ғасырлар). Атырау облысының Таушық ауылынан солтүстік батысқа қарай 20 км жерде орналасқан. Ол бұрыс көп-бүрышты пішінді, ауд. 4 га, аумағында тұрған ескерткіштермен қоса оңтүстік шығыстан солтүстік батысқа қарай созылған Тобеқұдық құрамына 162 ескерткіш, оның ішінде қорымның батыс және оңтүстік шетіне орналасқан 7 шағын қойтас бар. Жасалу көркемдігі айрықша бұл ескерткіштердің ерекшелігі сол - қабырлар көлденен койылған қойтастардан жасалған, ал оған жалғастырыла кұлпытастар тұрғызылмаған. Құмдақ әк тасты біртұтас блоктардан даярланған қойтастар, басқа корымдардағы осындай шағын қойтастармен салыстырғанда, көлемі жағынан едәуір үлкен. Жалиақтөсектастарға немесе тікелей жерге орнатылған койтастар іргетас түрінде жасалған төменгі бөлік пен жоғарғы бөлік (ұшар басы) болып екіге бөлінеді. Іргетастардың 2,3 сатылы аласа тұғырлары, сәнделген қырлары, ширатылған жіп тәрізді белдеулері мен қуыс жиектері бар. Қойтастардың бәрі дерлік төмеи қарай тарыла түскен, көлденең қимасында жартылай шеңберлі ұшар басы болады. Араб әрпімен жазылған жазулар, әдетте, қойтастардың батыс жақ кесегіне орналастырылған.
Фация
Фация латын тілінен аударғанда "бет" деген ұғымды білдіреді. Оның мынадай мағыналары болуы мүмкін:
Ла-Боуса
Ла-Боуса (La Bouza) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Лас-Аррибес ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Әлеуметтік қарым-қатыныстар
Әлеуметтік қарым-қатыныстар - үлкен әлеуметтік топтардың (таптардың, мамандықтардың, этностардың және т.б.) өкілдері ретінде адамдар арасындағы қарым-қатынастар.
Дуденхофен (Пфальц)
Дуденхофен (Пфальц) (Dudenhofen (Pfalz)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Пфальц ауданының құрамына енеді.
Кіші Сер-Ю
Кіші Сер-Ю — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кара өзенінің сол жағалауынан 54 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Барневка (Солтүстік Қазақстан облысы)
Барневка — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Березовский ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бескөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 45 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 263 адам (120 ер адам және 143 әйел адам) болса, 2009 жылы 211 адамды (104 ер адам және 107 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Бұралқы
Қазақ тілі түсіндірме сөздігінің мәліметі бойынша бұл сөздің екі түрлі мағынасы бар:
Қазақ тілінен басқа «бұралқы» сөзін «буралкы» тұлғасында қырғыз тілінде айтылатынын көреміз. Мағынасы — әлсіз, жетілмеген, арықтап біткен.
Басқа түркі тілдерінен мағынасы мен тұлғасы сәйкес келерлік сөзді кездестіре алмадық. Сондықтан сөз төркінін өзге топтағы тілдерден іздестіруге бет қойдық.
моңғол тілінде әлсіз, нашар, қуатсыз мағынасын «буурай» тұлғасындағы, ал «әлсіреу» дегенді «буурах» сөзі білдіреді. моңғол тілінде бұл тұлғалардың түбірі «бяр» болады да, ал мағынасы бізше «күш» дегенді ұғындырады. Осы түбірге сол тілге тән бір нәрсенің жоқтығын білдіретін -гүй қосымшасы жалғанғанда «бяргүй» тұлғасына дейін өзгеріп, күшсіз, әлсіз, қуатсыз дегендерді ұғындырады. Осы соңғы тұлға қазақ тіліне ауысқаннан кейін дыбыстық өзгерістерге душар бола отырып «бұралқы» (бяргүй => биаргү => бирагу => бүралгу => бұралқу => бұралқы) қалпына дейін жеткен болса керек деген жорамалдамыз. Қаңғыған жан иесінде күш, қуат бола бермейтінін еске алсақ жорамал ойға сиымды, көңілге қонымды көрінеді. Сонда «бұралқы ит» дегенді басқаша айтсақ — әлсіз, күйсіз ит болмақ. Оның адамға қолданылуы — бейнелеуден туған, ауыспалы мағына әсері.
Қазақ әдебиетінің тарихынан
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Улыс-Койю
Улыс-Койю (Кіші Кой-ю) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Мальхин
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7977 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 50,09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 52 050. Қаланың басшысы — Йёрг Ланге.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Улыс-Койю
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мальхин
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Улыс-Койю
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Пашина (Чет тармағы)
Пашина — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Четь өзенінің сол жағалауынан 236 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Георгий Стойков Раковский
Георгий Стойков
Георги Стойков Раковский (сәуір 1821 Котел — 9.10.1867, Бухарест) — болгар революционері. Стамбұлда грек училищесінде оқыды. 1841 ж. Афинада Болгария және Грекияда түріктерге қарсы азаттық көтерілісін ұйымдастыруға арналған астыртын ұйым құрды. Сол жылы Браилде (Румыния) түріктерге қарсы ереуілді басқарды. 1853 ж. Болгарияда түріктерге қарсы көтеріліс ұйымдастыруға әрекет жасады. 1854 ж. Стара-Планинде көтерілісшілер отрядын басқарды. 1861—62 ж. алғашқы Болгар легиясын құрды. Азаттық жолындағы күресте балқан халықтарының туысқандық ынтымақтастығы идеясын дамытты. thumb|left|200px|
Ұрпағы
Г.С. Раковскийдың немересі атақты революционер Христиан Раковский.
Ескерткіші
Болгария Республикасында Г.С. Раковскийдың құрметімен жоғарғы әскер мектебіне есім берілді.
Украинаның Болград қаласында Г.С. Раковскийдың атымен ашылған мектеп бар.
Дереккөздер
Санат:1867 жылы қайтыс болғандар Санат:Болгария тұлғалары Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері
Тау-кен экологиясы
Тау-кен экологиясы — тау- кен өндірісі саласында адам баласының өзін қоршаған ортаға ететін әсерінің заңдылығын зерттеп білу. Негізгі мақсаты — тау-кен өндірісі әсерінен биосфераның бұзылуын экономикалық тұрғыдан бағалау принциптерін, тау-кен өндірісінің қоршаған ортаға әсерін тиімді ету негіздері мен әдістерін және құралдарын жасау. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Хьюстон Лэйк (Миссури)
Хьюстон Лэйк (Houston Lake) — Миссури штатының Платт округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.4 км². FIPS коды — 29-33292.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 284 адамды құрады.
Дойче Прессе Агентура
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Жаңа Воздвиженка
Жаңа Воздвиженка — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Воздвижен ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 13 адамды құрады. Пошта индексі — 452134, ОКАТО коды — 80202813004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Уэлд (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 402 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 163.2 км² шамасында. FIPS коды — 23-81300.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
NGC 62
NGC 62 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қарақағаз
thumb|right Қарақағаз, рубероид (Толь; tole) — төбені жабатын, су өткізбейтін материал; төбе жабуға арналған картонды алдымен жұмсақ мұнайлы битумдармен, одан соң екі бетін де қатты балқытылған мұнайлы битуммен өңдеу арқылы жасалған орамалы су өткізбейтін материал; су өткізбеу үшін қарамаймен өңделген картоннан жасалған төбежапқыш материал.
NGC 62
Ашылуы
Бұл нысанды 1883 жылы 8 қазанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 62 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1125, MCG -2-1-43, IRAS00145-1345.
Қарақағаз
Қарақағаз қалың картонға қарамай сіңіру нәтижесінде алынады. Қарақағазды қағаз қалдықтарын әр түрлі мұнай өнімдерінің қалдықтары мен арнайы ыдыста ұзақ араластырып, қойытылған соң (шопан шифері деп аталатын өнім түрін) арнайы пішінді етіп қалыптайды. Қарақағаз құю өндірісінде құрылыс материалы ретінде қолданылады.
Әлеуметтік тәжірибелер
Әлеуметтік тәжірибелер - әртүрлі заттарға қарау дағдыларының, мәдениетте қолданылатын әрекеттің, тәсілдердің жиынтығы; «әдеттегідей» әрекет жасау немесе ойлау, ережеге қолдану; салттылықпен сипатталатын мінез-құлық; жеке әлеуметтік институттар.
Қарақағаз
Дереккөздер
Санат:Механика Санат:Машинажасау Санат:Техника
Cartongesso
Әлеуметтік тәжірибелер
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Зәр өзегі
thumb|right|Зәр өзегі тасымалдайды зәрді бірі-қуықтың сыртқа дене. Бұл суретті көрсетеді (а) әйелдер уретра және (б) ер каналының зәр шығару. Зәр өзегі немесе несепшығар өзегі (urethra) — қуық мойынынан басталып, өзінің соңғы бөлігімен жыныс мүшелеріне жалғасып кететін, несепті (зәрді) қуықтан сыртқа шығаратын өзек. Ол еркек дарақтарда жыныс мүшесі өзегімен қосылып, несеп-жыныс өзегін, ал ұрғашы дарақтарда — жыныстық кіреберіске ашылып, несеп-жыныс кіреберісін немесе несеп-жыныс қойнауын құрайды. Несепшығар өзегінің қабырғасы түтікше мүше ретінде ішкі - кілегейлі қабықтан, ортаңғы - етті қабықтан және сыртқы - адвентициядан тұрады. Жануарлардың түрлеріне және өзектің басталар, ортаңғы, соңғы бөлімдеріне байланысты, зәр өзегінің кілегейлі қабығын көпқабатты ауыспалы немесе көпқабатты призма тәрізді, болмаса көпқабатты жалпақ эпителий астарлайды. Өзіндік тақташаны эластин талшықтарына бай борпылдақ дәнекер ұлпасы құрайды. Етті қабығы бірыңғай салалы ет ұлпасының ішкі ұзынша және сыртқы сақинаша екі қабатынан құралған. Сыртқы қабығы — адвентиция (борпылдақ дәнекер ұлпасы).
Дереккөздер
Санат:Зәр шығару жүйесі
Нову-Жардин
Нову-Жардин (Novo Jardim) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дианополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 617 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 309,658 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,0 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Белимел (Монтана облысы)
Белимел (Белимел) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Чипровци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 243 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3462. Телефон коды — 09552. ЕКАТТЕ коды — 3469.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Жанкісі Көшекұлы
Жанкісі Көшекұлы (1734, Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Маманай ауылы — 1817, сонда) — ақын, батыр. Қожаберген — Асқан медресесінде, кейін Бұхара медресесінде оқыған. Көшек батырдың он төрт баласының бірі. Он жасынан өлең шығарып, ән салған, домбыра, сыбызғы тартқан. Жанкісі 1752 — 1758 жылдары қазақ-жоңғар соғысында ерлік көрсетіп, батырлығымен көзге түскен. 1759 жыл түрікмендерден Маңғыстауды, Кердері шағылын (Красноводск ауданы бұрынғы атауы) азат етуге белсене қатысады. Жанкісі жырларының көпшілігі сақталмаған. Тек “Керей Бөгенбай батыр”, “Керей Бердіқожа батыр” дастандары, Қанжығалы Бөгембай батырды жоқтауы, жас туралы толғауының, “Бақсары батыр” жырының үзінділері ғана жеткен.
Санат:Қазақ ақындары Санат:Қазақ батырлары
Түсіп Күзембаев
Түсіп Күзембаев (1890-1958 ж.) - шахтер, Социалистік Еңбек Ері (1948 ж.). 1908 жылдан Қарағандыны4 «Джимми» шахтасында шанашы, тіреуші болып істеді. Қарағандының көмір кенішіндегі ереуілге қатысушы (1910 ж.). Т. Күзембаев — алғашқы стахановшы және бассейндегі стахановшылар қозғалысын ұйымдастарушылардың бірі. 1933-37 ж. забойшылар бригадирі, 1937-1942 ж. «Қарағандыкөмір» комбинатындағы № 1 көмір шахтаның, «Сталинкөмір» тресінің 44-45 шахтасының бастығы. 1935 жылдың 26 кыркүйегінде Т. Күзембаев басқарған бригада (құрамында 6 адам) әр забойшыға тәулігіне мөлшер бойынша 11 вагон-арба орнына 220 вагон-арба көмір өндіріп, республика рекордын жасады. Жанқиярлық енбегі арқасында көмір өндіруде, жаңа шахталарды салуда және еңбектің озық әдістерін игеруде үздік табыстарға жетті. Т. Күзембаевқа әкімшілік қызметтің 1-дәрежелі кен директоры атағы берілді (1948 ж.). БК(б)П 18-съезінің, Қазақстан Компартиясы 1-4-съездерінің делегаты. Қазақстан Компартиясы ОК-нің мүшесі (1937-1940 ж.). 1-сайлау КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты. 3 мәрте Ленин орденімен, 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет Белгісі» ордендерімен марапатталған. Т. Күзембаев есімімен Қарағандыда шахта (бюсті койылған), көше аталады. Шахтерлер арасында арнайы жүлде тағайындалған.
Дереккөздер
Санат:1890 жылы туғандар Санат:1958 жылы қайтыс болғандар Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Социалистік еңбек ерлері
Мота Роза
Роза Мария Коррея душ Сантуш Мота (Rosa Maria Correia dos Santos Mota,, Порту) — португалиялық жеңіл атлет, марафоншы. 1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегері. 1987 жылғы әлем чемпионы, 1982, 1986, 1990 жылғы Еуропа чемпионы.
Португалия тарихында Олимпиада чемпионы атанған екінші спортшы.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Португалия жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан Еуропа чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Португалия Олимпиада чемпиондары Санат:1984 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері Санат:1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары
IC 741
IC 741 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Бүйірден соғу
Бүйірден соғу — жауды толық талқандау үшін бір жақ қанатынан күйрете соққы беру. Ертеректе бұл тәсілді негізінен атты әскерлер жаяу әскерлердің көмегіне сүйене отырып қолданған. Бүйірден соғу тактикасын қазіргі кезде әр түрлі әскер топтары (жаяу әскер, танк, авиация, т.б.) бірлесе отырып жасайды. Жау шебін бұзып өту үшін негізгі соққы беретін бағыттарда қарсылас жақтан недәуір басым күш жинақталады. Шабуыл күтпеген жерден болу үшін басқа бағыттарда қосымша жалған әскер топтары жасақталып, алдарқату шабуылдары ұйымдастырылуы мүмкін.
IC 741
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37008, MCG -1-30-37.
Бүйірден соғу
Дереккөздер
Санат:Тактика Санат:Соғыс Санат:Тарих
Бұғы мүгі (ягель)
Бұғы мүгі(ягель) - Қазақстанда сирек кездесетін қына түрі. Солтүстік және Солтүстік-Шығыс Қазақстанда (Бурабай көлі маңы, Ертіс маңы ормандары), сонымен қатар Алтай тауларында анда-санда, оқшауланып, тіршілік ортасы бір-бірінен алшақ орналасқан болып кездеседі. Солтүстік Америка мен Азияның тундралық аймақтарының кәдімгі түрі.Халық оны ягель немесе бұғы мүгі деп атайды, себебі ол тундрада жабайы және үй бұғылаарының негізгі қорегі болып табылады. Бұталы мүктердің ежелгі тобының өкілі, Жер бетінде 200 млн. жыл бұрын тіршілік еткен. Мүк қабаттары қатты бұтақтанған, сөйтіп бұта пішінін алады. Ұшындағы бұтақтары сәуле немесе жұлдыз түрінде болады. Орталық бағаны жақсы байқалады, іші қуыс болады. мүк сұр түсті, өрмекші-киізді, биіктігі 8-10 см. Олар өте баяу, Жылына 2-4 мм өседі және ерекше қасиеттері бар.Мүк қабаттарының төменгі бөлігі біртіндеп өледі, ал жоғарғы жағы өсе береді. Қатты таптаудан және өрттен зардап шегеді. Катонқарағай ұлттық паркінде біразы қорғалады.
Тау-кен геологиялық процесстері
Тау-кен геологиялық процестері — пайдалы қазындылар кен орнын ашық жер асты және ұңғымен қазып алу барысында геология мен технологиялық факторлар әсерінің бірдей әсер етуі салдарынан тау жыныстары массивінде пайда болатын өзгерістердің зандылығы мен жүйелілігі. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Келіншек тауы (Қызылорда облысы)
Географиялық орны
Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Байқоңыр қаласының солтүстігінде 30 км жердегі тау.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 132 м. Батыстан шығысқа қарай ендік бағытта 2,5 км-ге созылып жатыр, енді жері 1 км. Төбе сопақ пішінді, беткейлері көлбеулеу, етегі тегіс тақырлы.
Геологиялық құрылымы
Жер қыртысы төрттік кезеңнің жаңа түзілімдерінен құралған.
Өсімдігі
Топырағында жусан, жүзгін, теріскен, т.б. шөлдің сораң өсімдіктері өседі. Баурайы жыл бойғы мал жайылымы.
Дереккөздер
Санат:Қармақшы ауданы таулары
Бүл..., күл
Көбіне бұл екі сөз «Күл болмасаң, бүл бол» сияқты қарғай айтылған тіркесте жиі айтылады. Кейде «бүл» тұлғасының өзі де, сирек болса да қолданылатын реттер кездеседі. Сондықтан да болар «Қазақ тілінің түсіндірме сөздігіндегі» анықтамада:
Бүл бол — (етістік, көне) бүліну мағынасын беретіндігін айта келіп, «озбыр олжа үшін өледі, күншіл күндеумен бүледі» деген мақалды мысал ретінде ұсынған.
Бұл екі сөздің қай-қайсысының да ертедегі түркі тілдерінде жеке тұрып та қолданылғандығына қазіргі кездегі түркі, әрі кетсе, моңғол тобындағы тілдер дерегі куә болғандай.
«Бүлдің» де, «күлдің» де бұрынғы мағыналары қазіргі кездегімен сәйкес келе бермейтіні де осы тілдер дерегі арқылы анықталады. Баравин татарларының тілінде «пүл»—опат болу, құру, хакастарда «уплай»— кенеттен опат болу, өлу мағыналарында айтылады.
Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінде де «бүл» тұлғалы сөз кездеседі, бірақ мағынасы сәл өзгешелеу болып, «бұзылған, бүлінген, тозған» сияқты ұғымдарға мезгейді.
Ендігі кезекті «күл» сөзінің төркіні жөніндегі мәселеге берер болсақ, дәл түркі тілдерінің өзінен «күл» тұлғалы және оған мағынасы сәйкес келерлік сөзді кездестіре алмадық. Бірақ түркі тілдерімен тектес саналатын моңғол тобындағы тілдерден мынадай деректерге кез боламыз: моңғолша: гүй немесе үгей болох жоғалу, жоқ, құру; қалмақ тілінде: геедрх — жоғалу, ғайып болу мағыналарында қолданылады. Осы деректер бізді, ерте кездерде «күл», «бүл» сөздері түркі, моңғол тілдеріне ортақ болған шығар деген болжамға жетелейді. Ал «күл болмасаң, бүл болдың» қазіргі түсінігі «жоғалмасаң, құрып кет» дегенді аңғартады. Жоғарыда келтірілген мақалдың «күншіл күндеумен бүледі» бөлігінің осы кездегі мағынасы — «күншіл күндеумен құриды» болмақ.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Әлеуметтік тенденциялар
Әлеуметтік тенденциялар - әлеуметтік өмірдің күрделі процестеріндегі өзара байланыстар мен тәуелділіктерді сипаттауға қолданылатын әлеуметтанудың негізгі ұғымдарының бірі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Медиаторлар
Медиаторлар — лимфоидты торша өсінділерінен шығатын заттар.
Торшалардың заты бөлек субстанциялар маңына орналасуын қамтамасыз етеді. Медиаторлар қан ферменттерінің жүйесіне (кининдар, комплемент жүйесі) жатады немесе медиатор торшаларының (мастоциттер, базофилді, нейтрофилді лейкоциттер, тромбоциттер, моноциттер макрофагтар) өнімдеріне жатады. Қан медиаторларына өте тез аллергия туғызатын заттар жатады. Торша иммунитетінің медиаторлар (лимфокиндер) лимфоциттерде түзіледі, әртүрлі торша жүйелеріне әсер етеді, организмнің түрлі қорғаныс реакциясын күшейтеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Рибейра-де-Фрадеш
Рибейра-де-Фрадеш (Ribeira de Frades) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Коимбра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Мондегу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 064 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,10 км² шамасында. Халық тығыздығы — 338,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
IC 5173A
IC 5173A — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68379, ESO 76-8A, AM 2210-693, Southern Integral-sign.
Сыртқы сілтемелер
IC 5173,1 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Термиялық өңдеу
Термиялық өңдеу (Обработка термическая) 1) материалдардың құрылымы мен қасиеттерінің өзгеруіне әкеп соғатын қыздыру, ұстау, салқындату операцияларының жиынтығы; 2) металдардың (бұйымдардың) құрылымын және қасиетін өзгертуге алып келетін жылулық әсер.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
NGC 4384
NGC 4384 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sa/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1791 жылы 2 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4384 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40475, UGC 7506, MCG 9-20-168, MK 207, ZWG 269.55, IRAS12227+5446.
Дойчкройц
Дойчкройц (Deutschkreutz) — Аустриядағы коммуна. Бургенланд федералды жеріне қарасты Оберпуллендорф округінің құрамына енеді.
2007 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Манфред Кёльи (жергілікті блок) саналады.
Стефани
«Стефани» – Италиядағы алғашқы ақпарат агенттігі. Агенттік 1853 жылы құрылған. Оның негізін салған Венециядағы ірі саясаткер, журналист Гульельмо Стефани. «Стефаниден » кейін Италияда ақпарат агенттіктері көбейе бастады. 1945 жылы АНСА агенттігі құрылды. Алғашында өз жұмысын кооператив түрінде бастаған агенттік бүгінде 50 күнделікті газетке иелік етеді. Агенттікті президен және әкімшілік кеңесі басқарады. Орталығы Римде орналасқан. Редакцияның әлем бойынша 11 бөлімі бар. Олар: Еуропада, Африкада, Азияда, Солтүстік Америкада,Латын Америкасында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Журналистика
Алу-тапсыру акті
Алу-тапсыру акті - бір жақтын-алу, екінші жақтан -тапсыру фактісін бекітетін акт.
Бёрде
Аудан 36 елді мекенге бөлінеді.