cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Еңбек гигиенасы
Сауықтыру әдістерінің жалпылама бағыттары
5. Цистамин таблеткасын қабылдау арқылы сәуле ауруынан сақтандыру;
6. Йодтық немесе калий йодының 3-5% тұнбасын пайдаланып, йодтың сақтандыру жүргізу;
Юрий Николаевич Бабаев
Юрий Николаевич Бабаев (1928, 21 мамыр, Мәскеу — 1986, 6 қазан, Мәскеу) — Кеңес Одағының физигі, КСРО Ғылым Академиясының мүшесі, Социалистік Еңбек Ері. Ядролық физика саласының маманы. Ататегі бойынша әзірбайжан.
Еңбек гигиенасы
Сауықтыру әдістерінің жалпылама бағыттары
7. Суды, азық түлікті қорғау, олардың шаң өтпейтін ыдыста сақтау;
Юрий Николаевич Бабаев
Дереккөздер
Санат:21 мамырда туғандар Санат:Мәскеуде туғандар Санат:Әзірбайжандар Санат:6 қазанда қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері Санат:Сталиндік сыйлықтың иегерлері Санат:Ресей мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:КСРО ғалымдары Санат:Ресей ғалымдары Санат:КСРО физиктері Санат:Ресей физиктері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:XX ғасыр физиктері Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің физика факультеті түлектері Санат:Еңбектегі ерлігі үшін медалінің иегерлері
Еңбек гигиенасы
Сауықтыру әдістерінің жалпылама бағыттары
8. Тағам өнімдерін жуып, шаю;
9. Радио мен теледидарды қосып қою;
10. Ықтимал төнуге таярлану және қорғаныс құралдары әрқашанда қол ұшында болу керек.
Екінші нұсқада радиациядан қорғану шараларына қатысу керек: 1. Шекті нормадан тыс жоғары зақымданған аймақтардан кету; 2. Ғимараттардан көшкен жағдайда, мұздатқыштарды тазалап, электр немесе газ приборларын міндетті түрде ажыратып жүру керек; 3. Тосын жағдайларда көшу тек қана қауіпсіздік ережесі арқылы іске асырылады. Химия өндірісндегі екінші бір фактордан корғану әдістері: Шудан қорғану үшін машина, механизмдерді жасау кезінде шудан қорғану технологияларын қарастыруда. Ауылшаруашылық өндірістерін салу мен проек жасау барысында шуды аз ұнататын жерлерден алысс салады. Санитарлық (еркін) аймақты тығыз қабырғамен орналастырады. Ара қашықтық артқан сайын шудың деңгейі кеми береді. Аймақтың ішкі жағын дыбысты басқыш қабырғалармен, акустикалық экрандармен орналастырады. Өндірістік орындарда дыбысты жұту қызметін тығыздығы төмен (плитка секілді жасалған, тығыздығы 80-100кг/м3) материалдармен қапталған қабырғалар, потолоктар атқарады. Осы материалдардың ыдырап кетпеуінен оның сыртын перфорирленген алюминий орамасымен қаптайды. Дыбыстарды жұтатын материалдар шу 6-8дБ дейін төмендетеді. Дыбыстарды жұтатын материалдың дыбысты жұту қаисеті оның қалыңдығына байланысты. Мысалы, мақтада ол 400-800мм қалыңдықты құраса, минералды мақта 90мм, ал гипс 6мм қалыңдықты құрайды екен. Практикада орамалардың 20мм ден 200мм ге дейін қалыңдықтары қолданылады. Дыбысты жұтатын материалдар эффектифті түрде орташа және жоғарғы жиілікті дыбыстарды жұтады. Қабырғалар мен потолоктардың жарық түсетін жерлерін қараңғылауға немесе дыбысты жұтатын материалдарды орналастыруға болмайды. Бұдан нәтиже онша көп болмағанымен дыбыстарды бәсеңдеткіш материалдарды көбінесе шудың шығатын жеріне іледі. Шу көп жерлерге адамдар көп келтірмеуге тырысады. Сондай жерлерге кожуха, перегородкадар орналасиырады, олар шуды 30-50дБ дейін бәсеңдетеді. Дыбыстарды жұтатын материалдар негізіне шағылдыру және жұту материалдары болып табылады. Перегародкалар дыбыстық энергияның көп мөлшерін жұтып, аздаған мөлшерін ғана бөліп шығарады. Химиялық өндірісте негізгі гигиеналық мәселе болып ауаның тазалығы жатады. Ауа лас болған сәтте ол тек қана жұмыс аймағын ластап қана қоймай қоршаған ортаға да таралады, себебі ауа мен газдар біртекті фаза.
Химия өндірісінің жеке бөлігіндегі еңбек гигиенасы
Фосфорлы тыңайтқыштардың өндірісі. Фосфор жер қыртысында көп мөлшерде болады, бірақ өте тотыққыш болғандықтан, дербес күйінде кездеспейді. Қосылыстарының маңыздысы фосфорит деген минерал, оның негізі фосфор қышқылының кальций тұзы деген – Ca3(PO4)2. Фосфорит әр жерлерде кен түрінде кездеседі. Кеңес одағында фосфорит жамбыл қаласының жанындағы Қаратау өңірінде, Ақтөбе маңында т.б. жерлерде бар. Бірақ бұл реакция жүріп аяқталғанша біраз уақыт өтеді. Түзілген гипс пен оңай дигидрофосфат қоспасы суперфосфат деп аталады. Оны ұсатып не түйіршікке аударып барып сақтайды. Преципитат — химиялық өнеркәсіпте қазіргі күнде, суперфосфат сияқты көп шығаратын тыңайтқыш, мұның құрамында кальций гидрофосфаты болады. Ол суда нашар ерігенімен топырақта болатын түрлі қышқылдарда жақсы ериді.
Фосфор қышқылын өндіру
Фосфор қышқылын өндірісте екі әдіспен өндіреді: шайғындау және электротермиялық әдіс.
1. Шайғындау (экстракциялау) сұйық ия қатты заттардың қоспасын тиісті еріткішпен бір ия бірнеше құрам бөлімдерін бөліп алу әдісі табиғи фосфорит шикізатын күкірт қышқылымен шайғындауға негізделген.
2. Электротермиялық әдіс — 1500 0с температурада табиғи фосфат құрамындағы фосфорды көміртектен құмның қатысуымен электр пеште тотығу тотықсыздану процесінің нәтижесінде алуға негізделген:
Ca5F(PO4)3 + 5С + nSiO2 = P2 + 3CaO*nSiO2 + 5CO – Q
Осы жұмыстар жасалынған сәтте ұтақтау бөлшектеу ауаға көп мөлшерде шаң тозаң түседі. Сондықтан осындай жұмыс аймағында вентиляция мен аспирация үздіксіз жұмыс істеуі тиіс. Пластикалық массалар мен синтетикалық материалдардың өндірісі. Сонғы кездерде синтетикалық шайыр негізіндегі пластмассалар ауқымды пайдаланылып жүр. Олар полимерлену (стирол, винил спирттеті және т.б. полимерлері) және поликонденсациялану (фенопласттар, аминопластар, полиэфирлі шайырлар және т.б.) арқылы алынады. Қолдану аясының сан алуандылығына байланысты химиялық заттрадың еңбек жағдайларына да байланысты белгілі бір шарттар туындайды. Әдетте технологияның бірнеше кезеңдері болады, сондықтан олар өндіріс ортасына және жұмысына қарай бөлінеді.
1. Полимерлік шайырлардың мономерлерден алынуы. Ол сәйкесінше реакторларда жүретін реакция, ол кейде қысым мен температура қатысында жүреді.
2. Пластикалық қасиеттері бар заттарға композиция құрастыру. Шайырдан басқа бұлардың құрамына : пластификаторлар, бояғыштар, стабилизаторлар қатысады. Осы сатыда улы газдар бөліну процесі жүреді. Кейде шектен тыс жылу бөлінумен қатар жұмыс аймағының температурасы да көтерілуі мүмкін.
3. Жоғары температура қатысында ұнтақтарды престеу арқылы фасондық өнімді алу. Бұл сатыда пластмассалардан шаң бөлінеді. Сонымен қоса жұмыс аймақтарында жағымсыз микроклиматтық жағдайлар болуы мүмкін.
Санат:Гигиена Санат:Еңбек
Карбидтік тор
Карбидтік тор (Карбидная сетка) — түйіршік шекарасы бойында карбидтің (цементиттің) үздіксіз орналасуы (тор түрінде).
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Кальмарлар
Сипаттамасы
Кальмарлар, сондай-ақ сегізаяқтар, теңіз құрттары, наутилустар мен аргонавтар моллюскілердің даму шыңы ретіндегі басаяқтылар класын құрайды. Олардың аяқтары сорғыштарға толы икемді қармауыш-қолдарға және қозғалуға қызмет ететін шұңғылдарға айналып кеткен. Барлығы да - белсенді жыртқыштар, сондықтан көздері қырағы (көздерінің құрылысы омыртқалы жануарлардікіндей), іс-әрекеттері күрделі, соған сәйкес милары да жақсы дамыған. Мұндай белсенді әрі қозғалғыш жануарларға ауыр қабыршақ тек қана бөгет болар еді, сондықтан басаяқтылардың басым көпшілігінде қабыршықтың тері жабыны астындағы рудименттік қалдықтары ғана қалған немесе мүлдем жоғалған.
Құрылысы, қоректенуі және суда жүзуі
Кальмарлар - теңіздің жауынгер тұрғындары. Олжасын (балықты және басқа кальмарларды) олар епті жаралған арнайы екі қармауышымен аулайды, бұлар қалған сегіз қармауышынан ұзынырақ. Олардың сорғыштарында көбінесе ілмектер немесе өткір кескіш жиектер болады. Кальмарлар тотықұстың тұмсығына ұқсайтын қуатты мүйіз жақ сүйектерімен ірі балықтың басын оп-оңай тістеп үзе алады. Басяақтылардың бәрі реактивтік қозғалыс әдісін пайдаланып жүзеді, бұл әдісті олар адамнан көп уақыт бұрын білген. Олар мантия қуысына су толтырып алып, содан кейін оны шұңғыл сифон арқылы қатты шығарады. Нәтижесінде моллюскіні қарама-қарсы жаққа итеретін реактивтік күш пайда болады. Дене пішіні зымыранға ұқсайтын кальмарлар- басаяқты моллюскілердің ішіндегі ең жүйрік жүзгіштер, олардың кейбіреулері жылдамдығын сағатына 55 км дейін арттыра алады. Олар Әлемдік мұхиттың барлық қойнауларын мекендейді, терең су астындағы түрлері де аз емес. Бұл кальмарлардың бадырайған көздері түнекте де көре алады. Сонымен қатар, олардан ерекше сезім мүшесі- термомкопиялық көздер табылған, осындай біренше оңдаған көздері жүзбеқанаттарында орналасқан.
Бұл көздер жарықты емес, инфрақызыл немесе жылу сәулелерін көреді. Шамасы мұндай жылу сезгіштер кальмарлардың кашалотпен кездесіп қалмауына көмектесетіндей, өйткені бұл кит тәрізділердің негізгі қорегі кальмарлар ғой.
Кальмар еті
Кальмар еті жұғымды, нәрлі болып келеді. Етінде 81,4% белок, 5-8% май, 1,4% гликон, 10,2% минералдық заттар бар; дәмді әрі сапалы тағамдар әзірленеді. Кальмарларды консервілейді, сондай-ақ терісі мен тұмсығын және сүйегінен арылтқаннан кейін пайдалануға дайын болатын жартылай фабрикаттар шығарады. Кальмардың етін пайдалану алдында салқын суға салып жібітіп, сыртқы қабыршағынан таз артып, мұқият жуады(2—3 рет). Кальмарды тұзды суға салып, баяу жанған отқа қойып, 3—5 минут қайнатады (1 кг кальмарға 2 л су және 15 г тұз керек). Ет ыстық суда неғұрлым көп жатса, ол солғұрлым қатты болады. Қайнап піскен кальмар ды сорпасынан алмай салқындату керек. Кальмардың етін салатқа және винегретке қосады, сондай-ақ оны көкөніспен қосып бұқтырады (5—10 минут), ал консерв іл енг ен кальмар ды бірден пайдалануға болады.
Алып кальмарлар
Алып кальмарлар – адам баласына белгілі ең үлкен кальмарлардың бірі. Осыған дейін ең үлкен кальмардың ұзындығы 18 мдей болған. Өте үлкен кальмарлардың көздері секілді алып кальмарлардың да көздері әлемдегі жануарлардың ішіндегі ең үлкендері. Алып кальмарлардың табиғи мекен ету орталары белгісіз. Алайда олар2001000 м тереңдікте өмір сүреді деген тұжырым бар.
Өте үлкен кальмарлар
Өте үлкен кальмардың ұзындығы 12-14 м болады. Өте үлкен кальмарлар Антарктиданың маңындағы Оңтүстік теңізінің терең қабаттарынан кездескен. Бұл кальмарлар алғаш рет 1925 жылы, олардың екі қолы кашалоттың асқазанынан табылған кезде белгілі болды. 2007 жылдың ақпан айында Росс теңізінде өте үлкен тірі кальмарды қайықпен ұстады.
Аңыздар
Кемені су түбіне сүйреп әкететін ирек-ирек қармауыштармен қаруланған теңіз құбыжықтары-кракендер туралы аңыздар теңізшілер арасында ерте заманнан бері айтылып келген. Алғашқы кракен 1873 ж. ауға түсіп, ғалымдардың қолына берілді.Жұмбақ жануар алып кальмар болып шықты, оған архитеутис деген ат берілді. Архитеутистер 200-1000м тереңдікте өмір сүреді де, су бетіне сирек шығады. Олар балықты және тіпті дельфиндерді де қорек етеді. Басты және бірден-бір жаулары-кашалоттар, кейде осы теңіз алыптарының арасында өліспей беріспейтін айқас болып жатады.
Қызықты деректер
Стенотеутис деген кальмар балықты қууға беріліп кеткенде судан секіріп шығып, ауамен 150 м ұшып өтеді. Осы ерекшелігі үшін оны ағылшын балықшылары "флайинг-сквид"- "ұшқыш кальмар" деп атапты.
Дереккөздер
Санат:Басаяқтылар‎
Никола Влашич
Никола Влашич (Nikola Vlašić; 4 қазан 1997, ) — хорватиялық футболшы, Хорватия Ұлттық футбол құрамасы мен "Вест Хэм Юнайтед" клубының жартылай қорғаушысы. 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты.
Карьерасы
Туған қаласындағы "Хайдук" клубының түлегі. 2013 жылы 16 жасында карьерасын осы клубта бастады. 2014 жылы 17 шілдеде Еуропа Лигасында "Дандолкқа" қарсы ойында тұңғыш рет кәсіби футболшы ретінде алаңға шықты. 16 жас 9 айлық футболшы осылайша еурокубоктер тарихындағы ең жас футболшы боп жылнамаға тіркелді.
Бүркіт (ойын)
«Бүркіт» — бұл ойын дене шынықтыру, спорт залында, мәдениет үйінде өткізіледі. Ертеде үйде өткізілетін болған. Ойынды жүргізу үшін биіктігі 25—30 см. орындық не спортшылар отыратын ұзын орындық — сәкі қажет болады. Сол орындықтың үстіне шығып, жүресінен отырған ойыншы, екі аяғының арасынан екі қолын әлгі орындыққа не сәкіге тіреп, еңкейіп барып, жерде жатқан тақияны аузымен тістеп алуы қажет. Бұл ойынды орындағанда адамның екі тізесі шалқайып сыртына қарай көтеріледі де, дене салмағы екі қолының білегіне түседі. Ойын дене шынықтыруға, оның қуатын жетілдіре түсуге қолайлы.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Никола Влашич
Карьерасы
2018 жылы 15 тамызда ЦСКА-ға жалға берілді. 2019 жылы жазда мәскеулік клуб оны түпкілікті сатып алды да, бес жылдық келісім шарт жасасты.
2021 жылы 31 тамызда "Вест Хэм Юнайтед" клубына ауысты. Трансфер құры 25 млн еуроны құрады.
Құлып, құлыптау, қармау
Құлып, құлыптау, қармау (Замок, запирать, захват; lock) - 1) құлып — белгілі бір объектіге, мәліметтерге қатынас құруды басқару үшін пайдаланылатын программа немесе код; 2) құлыптау — бірнеше тұтынушысы бар жүйелерде белгілі бір объектіні басқаларға бермеу, оны пайдалануға рұқсат етпеу; 3) тосқауыл қою, тежеу — мысалы, (пернелерден) келетін барлық сигналдарды қабылдамау.
Құлыпты алып тастау
Құлыпты алып тастау (Снятие замка; removal of the lock) — программаның қалып-күй сөзіндегі жадты қорғау кілтінен бетпердені алып тастау.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Междуозёрное
Междуозёрное — Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы, Елец ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Саумалкөл ауылынан солтүстік-батысқа қарай 17 км-дей жерде, Құмдыкөл және Жетікөл көлдерінің ортасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 131 адам (57 ер адам және 74 әйел адам) болса, 2009 жылы 52 адамды (26 ер адам және 26 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Айыртау ауданы елді мекендері
Клайн-Рённау
Клайн-Рённау (Klein Rönnau) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Зегеберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1493 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,53 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 60 049. Муниципалитеттің басшысы — Маргрет Шлютер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Морру-Реутер
Морру-Реутер (Morro Reuter) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Грамаду-Канела экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 548 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 88,066 км² шамасында. Халық тығыздығы — 63 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Балық сөзі
Балық — Орхон-Енисей жазуларында кездесетін, қала, кент деген мағынадағы сөз, 6—7 ғасырлардағы қалаларға қойылған ат.
Қолданылған кезі 6—15 ғасырлар арасы. Іле-балық — осы күнгі Іле өз-нің аяқ шенінде, Бесбалық Хан Тәңірі тауының солтүстік жағында, Үрімжіге көрші тұрған Гушен  қаласының  қасында болған, ал Ханбалық — Шыңғыс хан империясы дәуіріндегі Пекин қаласының аты. Шу бойындағы Баласағұн қаласының аты — Құбабалық  (Құбалық)  — әдемі қала дегенді білдіреді. Солтүстік Ауғанстандағы Балх қаласы да осы сөзбен байланысты болуы мүмкін. Ертеректе оны бактриялықтар астана етсе, кейін Кушан патшалығы, ғазнеуиліктер, салжұқтар, Темір ұрпақтары, Бұхар хандары астана етті.
Ла-Таа
Ла-Таа (La Taha) — Испаниядағы қала. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Альпухарра-Гранадина ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Пертюг
Пертюг (Грязный Пертюг) — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кипшенга өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Каппель-на-Альбисе
250px|thumb|Картада орналасуы Каппель-на-Альбисе (Kappel am Albis) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан коммуна. Аффольтерн округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 846 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.87 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 6, пошта индексі — 8926.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
1749 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1749 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1749 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Абдулла хан
Абдулла Хан, (Абдаллах бек, Абдул) (т.ө.ж.б. 14 ғ.) — Алтын Ордадағы "Дүрбелең жылдары" (1359-79) таққа отырған хандардың бірі (1360/61 — 1369/70). Ата тегі: Шыңғыс хан — Жошы — Тұқай Темір — Үз Темір — Абай — Мыңғасыр. Абдулла хан Мыңғасырдың 9 ұлының алтыншысы. 1359 ж. Бердібек хан өлтірілгеннен кейін 1-2 жыл ішінде Алтын Орда тағына Құлпа, Наурыз бек, Қызыр хан, Темір Қожа отырған. Мамай Темір Қожаны өлтіріп, хан тағына Абдулланы әкелді. Іс жүзінде билікті Абдулла ханның атынан Мамай жүргізді. Осы кезден бастап Алтын Орда екі бөлікке бөлінді. Еділден батысқа қарай Абдулла хан, шығысында Аралдың солтіндегі далалық аймақтарды Шайбани ұрпағы Қожа Мұрат (Мюрид, Меруд, Амурат) биледі. Абдулла хан Мәскеу боярларының өтінішімен жас Дмитрийдің (болашақ Донскойдың) ұлы князь болуына жарлық берген (1363). 1369-70 ж. Мамай Абдулла ханның орнына оның ұлы Мұхаммед сұлтанды (Мұхаммед Бұлақ) таққа отырғызды.
Тағы қараңыз
Санат:Алтын Орда хандары
Абдуллах (хан Золотой Орды)
Қайталама квантталу
Қайталама квантталу - толқындық функцияның тәуелсіз айнымалысы ретінде жеке бөлшектердің өзіндік күйіндегі белшектер саны атқаратын тепе-теңдіктегі бөлшектердің үлкен санынан тұратын кванттық жүйені сипаттау тәсілі.
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Кванттық физика
Муссондық жаңбыр
Муссондық жаңбыр (Муссонные дожди) — мұхиттан құрлыққа соғатын жазғы муссон кезеңінде жауатын жаңбыр. Муссондық жаңбыр, әсіресе, жауын-шашын түгелдей дерлік Муссондық жаңбыр болатын Үндістанға тән. Қоңыржай ендіктерде де арагідік жауып тұрады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Грессе
Грессе (Gresse) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Людвигслуст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 639 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 21,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 54 039. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Хорнбахер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Деноминациялау
Деноминациялау - ақша айналымын тәртіпке келтіру, елдегі есеп жүргізу мен есеп айырысу ісін жетілдіру мақсатында белгіленген арақатынас бойынша ескі ақша белгілерін жаңаларына айырбастау жолымен ұлттық ақша бірлігін ірілендіру. Осы арақатынас бойынша тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің бағалары, тарифтер, банк есепшоттарындағы ақша қаражатының қалдықтары, кәсіпорындар мен мекемелердің баланстары да қайта есептеледі. Деноминация жүзеге асырылғанда ақша көлемі де тиісінше азаяды.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
IC 3611
IC 3611 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42307, UGC 7817, MCG 2-32-164, ZWG 70.202, VCC 1778, NPM1G +13.0313.
Сыртқы сілтемелер
IC 3611 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Куруузек
Куруузек — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Барбургазы өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3067
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 7 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3067 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28805, UGC 5351, MCG 6-22-46, ZWG 182.51, IRAS09554+3236, A 0955+32, KUG 0955+326.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
NGC 7587
NGC 7587 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 5 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7587 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70984, UGC 12484, MCG 1-59-37, ZWG 406.52, KCPG 580A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Ворос
Ворос — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Янга өзенінің сол жағалауынан 1,3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Кальдоньо
Кальдоньо (Caldogno) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Африка Ұлттары Кубогы 1996 (финал)
1996 жылғы Футболдан Африка чемпионатының шешуші ойыны. Оңтүстік Африка Республикасының Иоханнесбург қаласында ОАР және Тунис құрамалары ездесіп, алаң иелері 2:0 есебімен жеңіске жетті.
Кальдоньо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11129 адамды құрайды (2009). Халық тығыздығы 741 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 36030.
Африка Ұлттары Кубогы 1996 (финал)
Сілтемелер
Санат:Африка Ұлттары Кубогының финалдары Санат:1996 жылғы футбол Санат:ОАР Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Тунис Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Кальдоньо
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Гидроэлеватор
Гидроэлеватор (гидро.., және лат.elevator-көтеруші) - сұйық пен су қоспаларын айдайтын және жоғары көтеретін ағынды сорғы. Ол сопло, араластыру камерасы, диффузордан құралады (суретті қара). Гидроэлеватор жұмысы соплоға қысыммен келтірілген сұйықтық ағынының энергиясын пайдалануға негізделген. Су соплодан үлкен жылдамдықпен ағып шыққан кезде, оның қысымы күрт азаяды. Осының салдарынан араластыру камерасына тасымалданатын материал еніп, су ағынымен араласып, диффузорға жеткізіледі. Онда қоспаның жылдамдығы кемиді де, судың қысымы артады (су су ағынының кинетикалық энергиясының біразіы потенциалдық энергияға түрленеді). Сол себепті қоспа құбырлар арқылы әрі қарай көтеріледі. Гидроэлеватор - қарапайым құрал. П.ә.коэфф. 20-25%-тен аспайды. Гидроэлеватор су қоспаларын едеуір қашықтыққа (бірнеше жүз метрге дейін) жеткізу үшін, тау-кен және құрылыс жұмыстарын гидромеханикаландыру, байыту, комбайн өндірісі қалдықтарын тазарту, құм, жарықшақ тасты тасымалдау, тереңнен су тарту, сұйықтан бөлініп алған қоймалжыңды басқа жаққа айдау, т.б. үшін пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Гидродинамика
Сул (Сан-Педру-ду-Сул)
Сул (Сан-Педру-ду-Сул) (Sul (São Pedro do Sul)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сан-Педру-ду-Сул муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 409 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 47,48 км² шамасында. Халық тығыздығы — 29,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Қорда
Қорда - түрлі органикалық заттарды, өсімдік қалдықтары микроорганизмдердің тіршілік әрекеті әтижесінде шіріту арқылы алынатын өте құнарлы тыңайтқыш.
Қорда жасаудағы негізгі мақсат - тыңайтқыштағы көректік элементтер (азот, калий, фосфор т.б.) мөлшерін арттыру, өсімдік қалдықтарындағы целлюлоза, гемицеллюлоза, пекти мөлшерін кеміту және зиянды микробтар мен құрттарды өлтіру. бұл үшін оргаикалық қалдықты шірітетін микроорганизмге қолайлы жағдай (ылғал, жылу т.б.) туғызу керек. Қордаы шымтезек, садыра, көң, құс саңғырығы, зығыр, сора топаны, ағаш жапырағы, күнбағыс сабағы, жүгері собығы, шіріге шөпті т.б. араластырып әзірлейді.
Қорданың шымтезек : көң, шымтезек : әк (5:1), шымтезек : фосфорит (20:1) жәе көң-суперфосфат түрлері кең қолданылады. Қорда сүдігер айдағанда, жерді қайта жыртқанда шашып, көшет отырғызғанда ұяға салады.
Дереккөздер
Санат:Ауыл шаруашылығы Санат:Тыңайтқыштар
Түсіпбектегі Махабат Рымқұлұлы
Түсіпбектегі Махабат Рымқұлұлы (5.1.1931 ж.т., Қарағанды облысы Шет ауданы Ақсу-Аюлы а.) – техника ғылымының докторы (1991), профессор (1994). Халықаралық техника кибернетика академиясының корресподент мүшесі (1992). Алматы тау-кен және металлургия институтында (қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университеті) оқып, Мәскеу жоғары техника училищесін бітірген (1955). Новосибирск қаласындағы №92 зауытта инженер-конструктор (1955–57); 1957 жылдан Алматы қаласында Халық шаруалар кеңесінде инженер, «Металлист» зауытында бас инженер, Қазақ жергілікті өнеркәсіп ғылыми зерттеу институтында директордың ғылыми жұмыстар жөніндегі орынбасары, Қазақ политехникалық институтында (қазіргі Қазақ ұлттық техникалық университетінде) инженер, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі болды (1964–96). Негізгі ғылыми-зертеулері машина жасау саласындағы автоматтандыру мәселелеріне арналған. ҚР Мемлекетік сыйлық лауреаты (2001).
Дереккөздер
Қазақстан ұлттық энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Артур Суареш Диаш
right|200px| Артур Суареш Диаш (порт. Artur Soares Dias; 14 шілде 1979 жыл ) — португалиялық футбол төрешісі. 2010 жылдан бері ФИФА санатындағы төреші.
2012 жылдан бері Еурокубок ойындарына қазылық жасайды.
2020 жылғы Еуропа чемпионатының матчтарына төрелік етті.
Дереккөздер
Санат:Футбол төрешілері Санат:14 шілдеде туғандар Санат:1979 жылы туғандар Санат:Португалия футбол төрешілері
Леоновская
Леоновская (Рыбинка) — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сольба өзенінің оң жағалауынан 39 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Гюнвиллер
Гюнвиллер (Gungwiller) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67178, пошта индексі — 67320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 276 адамды құрады. Халық тығыздығы — 167,27 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Рувруа-сюр-Мез
Рувруа-сюр-Мез (Rouvrois-sur-Meuse) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55444, пошта индексі — 55300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 187 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Баница (Враца облысы)
Баница (Баница) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Враца қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1350 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3077. Телефон коды — 09112. ЕКАТТЕ коды — 2590.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Құмжота
Құмжота — Жамбыл облысы Байзақ ауданындағы ауыл, Бурыл ауылдық округінің құрамында.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыкемер ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 7 км-дей жерде, боз жусан, баялыш, күйреуік басым өскен бозғылт қоңыр, сұр топырақты шөлейт белдемде орналасқан.
Халқы
Қазіргі таңда Құмжотада 30-дан аса ұлт өкілінен құралған 13 мыңға жуық тұрғын қоныстанған.
Жалпы 12228 халық саны болатын болса, оның ішінде 14-29 жас аралығында жастар саны 2589 адам, жалпы халық санының 21.2 пайызын құрайды.
Жынысына қарай ерлер саны – 1348, әйелдер саны – 1241. Жас ерекшелігіне қарай – 14-18 аралығында – 487, 19-24 жас аралығы – 1240 адам, 25-29 аралығында – 862 адам тіркелген.
Тарихы
Ауыл 1961–1997 жылдары Ровное көкөніс-сүт кеңшарының бөлімшесі болып келді. Оның негізінде 1997 жылдан Құмжотада өндірістік кооператив, ЖШС және бірнеше шаруа қожалықтары құрылды.
Бұл атау бұдан басқа тағы Бурыл ауылдық округіндегі Бурыл ауылындағы көше атауына және Меркі ауданындағы тау тәріздес төбешіктің атына берілген.
Инфрақұрылымы
Бұл ауылдан шыққан Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне арналған «Жеңіс» саябағы бар. Саябақты қалпына келтіру мақсатында қоршауы жаңартылып, айналасына ағаш отырғызылып тұрады.
Ауылдың құрамдас бөліктері (шағын аудан, көшелері):
Шаруашылығы
Қазіргі таңда ауылда 193 шаруа қожалығы бар. Олардың басым бөлігі мал өсірумен айналысады. Ауылдағы егістіктің түсімі де жаман емес. Су каналдарының тазалануынада көңіл бөлінеді.
Егін шаруашылығы бойынша: Күздік бидай – 500 га, мақсары – 500, арпа – 600, жүгері – 310, көкөніс – 1050, бақша – 50, қант қызылшасы – 341,7, картоп – 70, жоңышқа – 1605.
Жер бедері
Ауыл жерінің топырағы сұр, солтүстігінде құмды, оңтүстігінде бозғылт қоңыр топырақты. Батысына қарай жоталар орналасқан. Аумағындағы Талас және Көделі өзендері, салалары мен тармақтары оңтүстіктен солтүстікке қарай ағады.
Климаты
Құмжота ауылында ауаның орташа температурасы қаңтарда – 6-9°С, шілдеде – 23-26°С аралығында. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері – 150-300 мм құрайды.
Флорасы мен фаунасы
Жусан, еркекшөп, көкпек, бұйырғын, күйреуік, жыңғыл, сексеуіл, өзен бойында қамыс, құрақ өседі. Жануарлардан қасқыр, түлкі, қоян, суыр, борсық, жабайы шошқа, ақбөкен, сарышұнақ, аламан тышқаны, құстардан дуадақ, құр, көкқұтан, қырғауылды кездеседі. Өзендерінде сазан, алабұға, шортан, шабақтың бірнеше түрі кездеседі.
Проблемалары
Ауыл тұрғындарына ауыз су, ағын су, электр энергиясы мен газдың тартылмағаны, ауыл жолдарының нашар жағдайы мен медициналық қызмет көрсету сынды жағдайлар басты мəселеге айналған.
Дереккөздер
Санат:Байзақ ауданы елді мекендері
Куяченок
Куяченок — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куяча өзенінің сол жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Бия және Катунь өзендерінің тоғысқан жерінен Алей өзенін қоспағанда, Барнаул қаласына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нисса (Орегон)
Нисса (Nyssa) — Орегон штатының Malheur округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3163 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.0 км² шамасында. FIPS коды — 41-53750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Вахит Абдуллаұлы Абдуллин
Абдуллин Вахит Абдуллаұлы (20.6.1914, Қарағанды облысы Тельман ауданы Қарамұрын станциясы — 12.4.1990, Алматы) — ғалым, экономика ғылымдарының докторы (1972), профессор (1978), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылыми қайраткері (1983). Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығының иегері (1976). Ұлы Отан соғысына қатысқан. Мәскеу қаржы-экономика институтын бітірген (1954). Қазақ мал шаруашылығы ғылыми-зерттеулер институтында кіші ғылыми қызметкер (1955), аға ғылыми қызметкер (1956), бөлім меңгерушісі (1964) болды. Ғылыми жұмыстарының негізгі бағыты — қой шаруашылығын индустриясын негізге көшіру жағдайында өндірісті, еңбекті және технологияны ұйымдастырудың озық формаларын ғылыми тұрғыда негіздеуге арналған. Жауынгерлік Қызыл Ту, Қызыл Жұлдыз ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан экономистері Санат:1914 жылы туғандар Санат:1990 жылы қайтыс болғандар Санат:Жауынгерлік Қызыл Ту орденінің иегерлері
Эжен Додень
Эже́н Доде́нь (фр. Eugène Dodeigne; 27 шілде 1923, Руврё,  Льеж провинциясы , Бельгия — 24 желтоқсан 2015, Ленсель,  Нор департаменті, Франция) — француздық мүсінші.
Эженнің алғашқы ұстазы – күмбез жасаушы әкесі еді. Кейінірек Туркуендег і мүсіндеу курсын және Париждегі көркемөнер мектебін аяқтады.
1949 жылдан бастап Францияның солтүстігіндегі Бондю жерінде тұрады.Графикамен және мүсіндеумен шұғылданады, өз таңдауын абстракты формаларға береді. Оның мүсіндері аса ірі емес, бірнеше ондық сантиметрге дейін жететін тегіс өңделген кескіндемелерден,ірі өрескел фактуралы тастарға дейін кездеседі.1955 жылдан бастап өз мүсіндерін жасауда Суаньиден әкелінген көгілдір тасты  пайдаланады.1960 жылдардан бастап Доденнің туындылары Франияның Клод Бернар, Пьер Лёб, Жан Буше сияқты ірі галереяларында назарға ұсынылады. Кейінірек әлем бас иген туындылар Берлин, Гановер,Роттердам, Брюссель және Питтсбург көрмелерінде қойылады.1970 жылдардан Эжен Доденнің мүсіндері Еуропаның Антверпен, Гановер,Гренобль, Дюнкерк, Лилля, Льеж, Париж, Утрех және т.б қалаларында ашық аспан астындағы қоғамдық орындарда шығарылады. Сонымен қатар Доденнің мүсіндері Аустрия, Бельгия, Германия, Нидерланд, АҚШ ,Франция және Швейцария елдерінің музейлерінде және жекеменшік топтамаларында кездеседі.
Эжен Додень 2015 жылдың 24 желтоқсанында 92 жасында көз жұмады.
Дереккөздер
Санат:27 шілдеде туғандар Санат:1923 жылы туғандар Санат:2015 жылы қайтыс болғандар Санат:Франция мүсіншілері
Рабенвальд
Рабенвальд (Rabenwald) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Хартберг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 652 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16.91 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HB, ресми идентификациялық коды — 6 07 25.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Кёниг (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Марихуана
Марихуа́на (marijuana, marihuana), ресми атауы каннабис — кенешөптен алынатын психоактивті, есірткілік зат. Адам ағзасына әсері кенешөптегі тетрагидроканнабинол сияқты каннобиноид деген психоактивті заттарымен байланысты. Мамандар кенешөптің негізгі үш түрін айрықтайды: Cannabis sativa, Cannabis indica және cannabis ruderalis. Соңғысы ең аз мөлшерде тетрагидроканнабинолмен байытылған. . Кенешөпте тетрагидроканнабинолдан басқа 483 қосынды, соның ішінде кем дегенде 65 каннабиноид табылады. Марихуана тәбет ашып, ой өрісін өзгертіп және эйфория сезімін беретін дене мен миға тигізетін өзіндік әсері үшін қолданылады. Әсері тартылған кезде біраз минут ішінде, тамақпен желінсе 30-60 минут арасында көріне бастайды. 2-6 сағат бойы марихуана денеге ықпал етеді. Қысқа уақыттағы жанама әсерлері келесі: құрғақ ауыз қуысы, уақытша қысқа мерзім жадының нашарлауы, паранойя, күйгелектік, бұзылған моторикалық дағдылар, қызыл көздер. Дағдылану, жасөспірім кезінде қолдана бастағандар арасында ойлау қабылетінің нашарлауы және де екіқабаттық мерзімінде кенешөп тартқан аналардың балаларында қылықтық проблемалар секілді ұзақ уақыттық жанама әсерлері бар. Кенешөп қолданушылар арасында психоз фактілері жиі кездеседі, алайда себеп-салдар мәселесі әлі де қызу талқылануда. Көбінесе марихуана дем алыс немесе дәрілік мақсатпен қолданылады, бірақ діни-рухани қолданылу да кездеседі. 2013 жылы әлем бойынша 128-232 миллион адам марихуананы қолданды (бұл дегеніміз 15-65 жасқа дейінгі ғалам халқының 2.7%-4.9%). Солайша, марихуана ғаламдағы ең жиі қолданыстағы заңсыз есірткі болып табылады. Марихуана қолданысы адамзат тарихында б.з.д 3 мыңжылдығында орын алған. 20 ғасырдан бастап, Қазақстан Республикасын қоса алғанда, әлемнің көптеген елдерінде қолданылуы, сатылуы, сақталуы заңсыз. Дәрігердің кеңесі бойынша келесі елдерде медициналық мақсатпен марихуананы қолдануға рұқсат етілген: Канада, Бельгия, Нидерланд, Австралия, Германия, Испания, АҚШ-тың 23 штаты.
Санат:Психоактивті заттар
1750 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1750 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1750 жылы қайтыс болғандар
Теңіз құрттары, наутилус және аргонавт
Қорғану тәсілдері
Реңін әп-сәтте өзгерту қабілеті жағынан бұл басаяқтылар сегізаяқтан да асып түседі. Олар қиналмастан құмда сары, малтатас үстінде-алашұбар, қара тас үстінде- мүлде қара болып келеді, ал шағылысуға дайындалған еркегі мен ұрғашысы кемпірқосақтай алуан түске еніп, құлпырады.Моллюскілердің өздері түстерді ажырата алмайтынын ескерсек, бұл тіпті таңғаларлық.Теңіз құрттары қауіптен құтылу үшін, бааяқты моллюскілерге тән тағы бір тәсілді қолданажы: арнайы бехдерінен бөлінетін сия бұлтын -түтіндеген пердені айналасына тұтады Теңіз құрттының сия қапшығынан ерте заманда-ақ қоңыр бояуды -сепияны жасаған, оны суретшілер әлі күнге дейін жоғары бағалайды (оның атауы осы жануарлардың латынша атынан шыққан- Sepia).
Наутилус
Тынық мұхиттың батыс бөлігі мен Үнді мұхитының шығыс бөлігіндегі жлы суларда наутилус деген ғажайып жануарлар тіршілік етеді. Басаяқтылардың ішінде соларда ғана сыртқы қабыршақтың бір кереметі, оның қуысы көлденең тоспалар арқылы көптеген камераларға бөлінген, ал наутилустың денесі солардың біреуінде, ең соңғы түзілгенінде ғана жатады. Қалған камералардың бәріне газ толып, бір-біріне шағын тесіктер арқылы жалғасады. Наутилус солардың ішіндегі газ қысымын реттей отырып. суға бату тереңдігін өзгерте алады.
Аргонавт
Тропиктік теңіздердің беткі суларында басаяқты моллюск аргонавт тіршілік етеді, оның ұрғашысының қайықшаға ұқсайтын қабыршағы бар. Қабыршақ жарғақтай жұқа, қорғаныстан гөрі жұмыртқа басуға көбірек қызмет етеді.Аргонавттың ұрғашысының ұзындығы 45 см жәнеодан артық, ал еркегінің ұзындығы 2 см аспайды. Көбею кезеңінде еркегінің қармауыштарының бірі көлемін ұлғайтады, содан кейін еркектік жыныс жасушаларына толған сперматофор-қапшығын ұтсаған күйі бөлініп шығады да, ұрғашысын іздеп өз бетінше жүзіп кетеді. Тауып алған соң, қармауыш оның мантия қуысына сүңгіп еніп кетеді. Сол жерде сперматофор ашылады да, ұрықтану жүзеге асады.
Қызықты деректер
Ежелгі теңіздерде аммонит деген басаяқты моллюскілер өте көп болған. Олардың наутилустардыкіне ұқсайтын қабыршақтарының диаметрі 2 метрге жеткен. Аммониттер динозаврлардан көп уақыт бұрын айда болса да, солармен бірге жойылып кеткен.
Дерек көздер
Санат:Басаяқтылар‎
Дубрава (Уфим ауданы)
Дубрава — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Таптык ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 152 адамды құрады. Пошта индексі — 450520, ОКАТО коды — 80252860000.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Говоне
Говоне (Govone) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2032 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 108 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Пошта индексі — 12040.
Песо
Песо($) —
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том
Ле-Саль-Лавогюион
Коммунаның INSEE коды — 87189, пошта индексі — 87440.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 172 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Қазақстанда ерекше қорғалатын табиғи аумақтар
right|thumb| alt=A.|300px|[[Алматы қорығы]] Қазақстанда ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы заң 1997 және 2006 жылдары қабылданды. Мұндай Республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ұйымдастырылу мақсаттарына және табиғат корғау ережелеріне сәйкес бірнеше топқа бөлінеді.
Биосферадағы экожүйелердің бастапқы қалпын сақтап калу және корғау тірі организмдердің сан алуан түрлілігін сақтау мәселелерімен тығыз байланысты.
Қазіргі кезде Жер шарында адамның аяғы тимеген және іс-әрекетінің әсеріне ұшырамаған алқаптар жоқтың қасы. Дегенмен де табиғаттың бастапқы табиғи қалпы сақталған немесе антропогендік факторлардың ықпалы онша байқала коймаған экожүйелердің біраз бөлігін табиғи эталон ретінде сақтап қалудың маңызы зор. Өйткені мұндай аумақтар антропогендік факторлар көбірек ықпал еткен аймақтармен салыстыру үшін қажет. Халықаралық қабылданған ережелерге сәйкес әрбір мемлекеттің жалпы жер аумағының 10%-ы ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мәртебесін алуы қажет.
Ерекше корғалатын табиғи аумақтарға биосфералық қорықтар, мемлекеттік табиғи қорықтар, мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтар, қорықтық аймақтар, корықшалар және т.б. табиғи нысандар жатады. Соңғы деректер бойынша дүние жүзінің 100-ден астам ірі мемлекеттерінде 1000-нан астам ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ұйымдастырылған. Мұндай аумақтардың жалпы көлемі 230 млн га жерді алып жатыр. Бұл жер бетіндегі құрлықтың 1,6%-на тең.
thumb|200px|Құлан
Биосфералық қорықтар
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың соңғы кезде ұйымдастырылып жүрген түріне — биосфералық қорықтар жатады. Биосфералық қорықтар дүние жүзіндегі кейбір ауқымды аймақтардың табиғатын қорғау және сақтап қалу мақсатында ұйымдастырылады. Онда табиғат қорғау шаралары халықаралық деңгейде жүргізіледі. Мұндай қорықтар табиғаты онша өзгеріске ұшырамаған экожүйелерде ұйымдастырылып, табиғатта үздіксіз болып жататын өзгерістерге бақылау жасалынып талданады. Биосфералық қорықтардың аумағы бірнеше белдемдерге (ішкі, шекаралық және шаруашылық) бөлініп, ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Қазір дүние жүзінде 350-ге жуық биосфералық қорық ұйымдастырылған Қазақстандағы Қорғалжын және Наурызым қорықтарына биосфералық қорық мәртебесі берілген.
thumb|200px|Қорғалжын қорығы Ақсу-Жабағылы, Алматы, Марқакөл және Батыс Алтай қорықтары таулы алқаптың табиғат байлығын қорғайды. Мысалы, Ақсу-Жабағылы қорығында сарыбауыр аяқсыз кесіртке, үнді жайрасы, Алматы қорығында орақтұмсық, ілбіс, т.б. қорғалады. Ал Алакөл қорығында қара мойнақ шағала, т.б. қорғауға алынған.
Мемлекеттік табиғи қорықтар
Біздің елімізде ерекше корғалатын табиғи аумақтардың негізгі түрі — мемлекеттік табиғи қорықтар. Қорықтар ғылыми мекемелер қатарына жатады. Қорық аумағында ешқандай шаруашылық жұмыстары жүргізілмейді, онда тек ғылыми-зерттеу жұмыстары ғана жүргізіледі. Сондықтан қорық аумағында жоғары білімі бар арнайы мамандар ғылыми зерттеу жұмыстарымен айналысады. Қазір Қазақстанда 10 мемлекеттік табиғи қорық бар. Қорық аумағындағы барлық табиғат байлықтары түгелдей катаң түрде қорғалады. Сонымен бірге қорықтар белгілі бір экожүйелерді қорғау мақсатында арнайы ландшафтыльщ аумақтарда ұйымдастырылады. Мысалы, шөлді, далалы, су-батпақты және т.б. экожүйелердің қорықтары деп бөлінеді.
Ұлттық табиғи саябақтар
Ұлттық табиғи саябақтарда табиғат қорғау жұмыстарымен бірге табиғат қорғауды насихаттау, экологиялық білім мен тәрбие беру, туризмді үгіттеу жұмыстары қоса жүргізіледі. Елімізде 10 ұлттық табиғи саябақ ұйымдастырылған. Ұлттық табиғи саябақтар көбіне табиғаттың көрікті жерлерінде ұйымдастырылып, шаруашылық жұмыстарды табиғат қорғау жұмыстарымен үйлесімді жүргізуге ерекше мән беріледі.
Табиғи қорықшалар
Табиғи қорықшалар — белгілі бір ерекше табиғи аумақтардағы барлық табиғат байлықтарын кешенді корғауға немесе өсімдіктер мен жануарлардың жеке түрлерін корғау мақсатында үйымдастырылады. Сондықтан қорықшалар кешенді, зоологиялық, ботаникалық, геологиялық және т. б. деп бөлінеді. Кейде қорықшалар уақытша (он не жиырма жыл мерзіміне) немесе тұрақты түрде ұйымдастырылады. Қорықшаларда табиғат корғау жұмыстары онша қатаң түрде жүргізілмейді және шаруашылық жұмыстардың жекеленген түрлеріне ғана тыйым салынады.
Табиғат ескерткіштері
Табиғат ескерткіштері — көбіне тарихи-табиғи және ғылыми мәні зор жеке табиғат нысандарын ғана (өсімдіктердің, жануарлардың жеке түрлері, үңгірлер, сарқырамалар және т.б.) қорғауды көздейді. Олардың ғылыми-танымдық мәніне ерекше көңіл бөлінеді. Елімізде республикалық мәні бар "Қаз қонақ" (Ертіс өзенінің жағалауында), "Шарын шаған тоғайы", "Шынтүрген шыршалары" (Алматы облысында) "Баум тоғайы" (Алматы қаласында) жәнө т.б. табиғат ескерткіштері бар.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты
Visual Basic 6.0 тілінде бағдарламалау негіздері
Visual Basic 6.0 тілінде бағдарламалау негіздері — 2011 жылы Қарағанды қаласы «ҚарМТУ» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — О. А. Кан, А. Т. Жарқымбекова. Беттер саны — 57.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-296-092-1.
Күйреу, апатқа ұшырау
Күйреу, апатқа ұшырау - кез-келген құрылымның, жабдықтың, машинаның яғни автомобильдің күйреуі, апатқа ұшырауы.
Дереккөздер
Авария
Санат:Физика