cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жасандысерік
Экватор жазықтығына жақын жатқан экваторлық орбитаға шығарылған жасандысерік - экваториалдық Жасандысерік, ал Жердің полюстері маңынан өтетін полярлық (немесе поляр маңындағы) орбитадағы жасандысерік - полярлық жасандысерік деп аталады. Жер бетінен 35800 км қашықтықтағы экваториалдық орбитаға шығарылып, Жердің айналу бағытымен қозғалатын жасандысерік Жер бетінің бір нүктесінің үстінде “қалқып” тұрады (геостационарлық орбита). Мұндай жасандысеріктер стационарлық деп аталады. Жасандысеріктердің ерекше типіне ғарыш кемелері және герметикалық кабинасында адам өмір сүретін орбиталық станциялар жатады.
Халықаралық келісімге сәйкес, егер ғарыштық аппарат Жерді кем дегенде бір рет айналып ұшса, ол жасандысерік деп аталады. Бұл шарт сақталмаған жағдайда ғарыштық аппарат баллистикалық траектория бойымен өлшеулер жүргізген зондылау ракетасы болып саналады және жасандысерік ретінде тіркелмейді.
Орбитаға шығар кезінде жасандысеріктен бөлініп қалатын тасығыш ракетаның соңғы сатылары, бас бөлігіндегі ауа ақтырғыш, т.б. қосалқы орбиталық нысандар болып есептеледі; бұл нысандар Жер төңірегіндегі орбитамен қозғалады; олар бірқатар жағдайларда ғылыми мақсат үшін бақыланатын нысан қызметін атқарғанымен, әдетте, оларды жасандысерік деп атамайды.
Жасандысеріктер көмегі арқылы шешілетін мәселелерге байланысты олар ғыл.-зерт. жасандысеріктері және қолданбалы жасандысеріктер болып бөлінеді. Егер жасандысерікте радиотаратқыштар, қандай да бір өлшеуіш аппаратура, жарық сигналдарын беретін импульстық шамдар, т.б. орнатылса оны активті жасандысерік деп атайды. Аталған жабдықтардың ешқайсысы жоқ, тек кейбір ғыл. мәселелерді шешу үшін жерден бақыланатындары (мұндай жасандысеріктер қатарына диаметрі бірнеше ондаған м-ге жететін жасандысерік баллондар жатады) пассивті деп аталады. ғылыми-зерттеу жасандысеріктері Жерді, басқа аспан денелерін, ғарыштық кеңістікті зерттеуге, ғарыштық кеңістікте биологиялық, т.б. зерттеулер жүргізу үшін қызмет атқарады.
Жасандысерік бортында орналастырылған аппаратура, сондай-ақ, жасандысерікті жер бетіндегі станциялардан бақылау астрономиялық, геодезиялық, биологиялық, геофизикалық және арнайы зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді. ғыл.-зерт. жасандысеріктеріне алғашқы кеңестік “Электрон”, “Протон”, “Космос” сериялы жасандысеріктер, америкалық “Авангард”, “Эксплорер”, “ОГО”, “ОСО”, “ОАО” (геофизикалық, күндік, астрономиялық обсерваториялар) сериялы жасандысеріктері; ағылшын жасандысеріктері — “Ариэль”, француз жасандысерікі — “Диадем”, т.б. жатады. Байланыс орнатуға арналған ЖЖС-тер (кеңестік — “Экран”, америкалық — “Синком”, “Интелсат” жасандысерігі), метеорологиялық серіктер (кеңестік “Космос”, “Метеф” сериялы жасандысеріктер, АҚШтық “Тирос”, “ЭССА”, “Нимбус”), Жер ресурстарын зерттеуге арналған ЖЖС-тер (америкалық “Лэндсат және “АЭМ”), навигациялық жасандысеріктер, (кеңестік “Космос — 1000”, америкалық “Транзит”), техникалық мақсаттарға арналған жасандысеріктер (ғарыштық жағдайдың материалдарға әсерін зерттеуге, борттық жүйелерді сынауға арналған), әскери жасандысеріктер, т.б. қолданбалы жасандысеріктер болып саналады. Кейбір ЖЖС-терге ғыл. зерттеулерді де және қолданбалы мәселелерді де шешуге мүмкіндік беретін аппаратура орнатылады. Жасандысерік көмегімен шешілетін ғылыми және қолданбалы мәселелердің әр түрлі болуына байланысты олардың пішіндері, массалары, құрылымдық сұлбалары, борттық құрал-жабдықтарының құрамы әр түрлі болып жасалады. Мысалы, кішігірім жасандысеріктің массасы (“ЭРС” сериялы) — бар жоғы 0,7 кг; кеңестік “Протон — 4” жасандысерігінің массасы 17 т.
Дереккөздер
Санат:Ғарыш техникасы Санат:Жер серіктері
Бобо (халық)
Бобо — Буркина-Фасо (600 мың адам), сондай-ақ Мали (220 мың адам) және Кот-д’Ивуарда (100 мың адам) тұратын халық. Жалпы саны 920 мың адам.
Тілі
Тілі - бобо тілі. Көптеген боболар екінші тіл ретінде дьула немесе марка-дафин тілінде сөйлейді.
Діні
Дәстүрлі наным-сенімдерді ұстанады, католиктік христиандар бар, зара субэтникалық тобы сүнниттік мұсылмандар.
Кәсібі
Негізгі кәсібі қолмен атқарылатын егіншілік (тары, құмай, бұршақ, жүгері, күнжіт, ши ағашы, жержаңғақ, тәтті картоп, маниок). Ұсақ мал, тауық, теңіз құстары, шошқа өсіріледі.
Өмір салты
Отбасы үлкен, патрилинейлік негізінде матрилинейлік элементтері бар құрылым қалыптасқан (әпкесінің баласына мұраға қалған мал, қару-жарақ, киім-кешек). Неке патрилокальды, маңызды рөлді анасының ағасы атқарады. Көп әйел алу жиі кездеседі. Үлкен туыстас топтар тән - мүшелері ортақ тотемдік тыйымдармен біріктірілген рулар.
Құпия қоғамдар, инициациялар (маска билері бар жыл сайынғы мерекелер), мифтік жаратылыстарға уйя (аяғы ашылған ергежейлі), зини (алып рух - жын), зио дьамбире (су перісі) сену сақталған.
Үйлері тікбұрышты, екі қабатты, сыртқы немесе бүйірлік баспалдақтары бар, бірінші қабаттың едені көбінесе жер деңгейінен төмен. Құрметті отбасы мүшелері еденнің астына жерленген. Үлкен отбасылардың үйлері ретсіз орналасқан бірнеші ғимараттардан тұрады.
Некеге дейінгі жастар киім кимейді, тұрмысқа шыққан әйелдер жапырақтан жасалған жеңіл алжапқышты немесе соңғы онжылдықтарда матаның бір бөлігін киеді, жас жігіттер жамбасты жауып тұратын мата кесіндісін киеді. Соңғы онжылдықтарда еуропалық киім элементтерінің енуі байқалуда.
Дереккөздер
Санат:Буркина-Фасо халықтары Санат:Мали халықтары Санат:Кот-д’Ивуар халықтары
Этрус Тілі
Этрус Тілі – – Италиядағы көне тілдердің бірі. Жерортатеңіздік тілдер тобына жатады. Б.з. бас кезінде Этрус тілін латын тілі ығыстырған. Этрус тілінде сақталған жазба мұралардың барлығы дерлік грек әліпбиіне ұқсас әріптермен құлпытастарға жазылған жазулар. Олардың ішіндегі ең бастысы Загребтегі (Хорбатия) мумия жамылғысына жазылған қасиетті кітаптан үзінді. Онда 1200 сөз сақталған. Жазу оңнан солға қарай жазылған, сөздердің арасы бөлінбеген. Сондай-ақ финики тілінде жазылған мәтінмен қатар қышқа жазылған 300-дей сөз сақталған. Көне дәуір авторларына қатысты 60-тай глосса (әр түрлі қолжазбаның шетіне жазылған ескерту мен түсініктер) бар. Барлығы 150-дей сөздің мағынасы анықталған. Басқа тілдермен туыстық жақындығы әлі ашылған жоқ. Әдеб.: Харсекин А.И., Об этрусском языке, в сб.: Тайны древних письмен, М., 1976. С. Бизақов
Сергей Павлович Бобров
Сергей Павлович Бобров – орыс ақыны, сыншы, аудармашы, математик.
Өмірі
1889 жылы қараша айында Мәскеу қаласында дүниеге келген. Катков лицейінде білім алған. 1904-1909 жылдары сурет саласында оқыған. 1911 жылдан бастап Мәскеу археологиялық институтында ерікті тыңдарман болған.
Қызметі
«Русский архив» газетінде қызмет атқарған. Пушкин мен Языковтың еңбектерін зерттеген. 9 түрлі лақабын қолдана отырып, «Центрифуганың екінші жинағы» антологиясын толтырған. Бобровтың өлеңдері 1913-1917 жылдары революцияға дейінгі жинақтарда жарық көрген. Мысалы: («Вертоградари над лозами», «Алмазные леса», «Лира лир» т.б. Өмірінің соңына дейін өлең жолдарын жазуды тоқтатпаған. 1960 жылы «День поэзии» кітабы шығады.
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар Санат:Орыс жазушылары Санат:Орыс ақындары
Тік су тұндырғыш
Тік су тұндырғыш — шеңбер немесе төрт бұрышты темірбетон түрінде тік орнатылған су тұндырғысы.
АҚШ әдебиеті
нобай|300px|[[Конгресс кітапханасының негізгі оқу залы]] Америка Құрама Штаттарының әдебиеті негізімен ағылшын тілді болып келеді, мигранттардың ұлтына байланысты басқа тілдердегі әдебиет те қалыптасқан, сондай-ақ байырғы халықтардың ауызша айтып жүрген жыр-аңыздарын да бұған жатқызуға болады.
Тік су тұндырғыш
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
АҚШ әдебиеті
Отарлық кезең
Бастапқыда Америкада ағылшын, франциялық, испан, неміс, тағы басқа ұлттардың әдебиеттері қатар дамып отырған. Мысалы, Пенсильванияда алғашқы кітап неміс тілінде шыққан еді, және төңкеріске дейін бұл барлық америкалық отарлардағы ең үлкен басылым болған деп саналады. Ал үндістер тайпаларының әрқайсысында өзіне тән ауыз әдебиеті дәстүрлері қалыптасқан болатын. Бірақ континенттегі саяси өзгерістермен бірге ағылшын тілі біртіндеп ортақ әдеби тілге айнала бастады. Осы кезеңнің шығармалары көбінесе христиандық діни тақырыпта болады, кейін біртіндеп тарихи және саяси тақырыптармен толығады. Қоныстанушылардың үндістермен қатынастарын және қақтығыстарын суреттейтін шығармалар да пайда бола бастады. Джон Уинтроп, Уильям Брэдфорд, Томас Мортон, Александр Уитакер, Бенджамин Чёрч, Коттон Мэзер сияқты есімдер көпке таныла бастады.
right|thumb|Франклиннің автобиографиясы
Америкалық төңкеріс кезеңі
Тәуелсіздік үшін соғыспен (1775–83) байланысты болған бұл кезең Бенджамин Франклин, Александр Гамильтон, Томас Пейн, Томас Джефферсон сияқты саясаткерлердің әлеуметтік еңбектері жариялануымен ерекшеленеді. Франклиннің автобиографиясы мен альманахы (Poor Richard's Almanac) америкалық ұлттық сананың қалыптасуына әсер етсе, Пейннің Common Sense пен The American Crisis памфлеттері сол заманның саяси талқылауларына бағыт берген. Филип Морен Френоның соғыс жайындағы поэмалары да жалпы ұлттық пікірталасқа едәуір әсер етті.
Тәуелсіздік алғаннан кейін
1789 жылы алғашқы америкалық роман болып есептелетін Уильям Хилл Браунның The Power of Sympathy (Симпатия күші) атты кітабы шығады. Махаббат жолындағы жасалатын қателіктерді баяндайтын бұл кітап эпистолярлық жанрда жазылған еді.
1797 жылы Ханна Уэбстер Фостердің The Coquette: Or, the History of Eliza Wharton атты сентименталды романы шығады. Мұнда адал мен бұзық екі жігіттің біреуін таңдай алмаған келіншектің соңында жаңа туылған сәбимен жалғыз қалғаны баяндалады.
1798 жылы Чарльз Брокден Браунның Wieland романы, ал келесі жылы Ormond, Edgar Huntly, Arthur Mervyn атты готикалық шығармалары шығады.
Шытырман оқиғалы жанрда Хью Генри Брэкенриджтің Modern Chivalry (1792-1815) және Табита Гилман Теннидің Female Quixotism (1801) атты шығармалары шығады.
XIX ғасыр
thumb|left|287px|Саннисайдтағы Вашингтон Ирвинг және оның әдебиетші достары, 1864 1809 жылы Америка әдебиетінің классигі Вашингтон Ирвинг өзінің A History of New-York from the Beginning of the World to the End of the Dutch Dynasty (Дүниенің пайда болуынан бастап голландиялық династияның соңына дейінгі Нью-Йорк тарихы) атты тұңғыш романын жазады.
Ағылшын-америка соғысынан (1812-15) кейін әдебиетте және жалпы өнерде Ескі дүниенің дәстүрлерінен арылу үрдісі кең өріс алды. Ирвингтің 34 әңгімеден тұратын Нобайлар кітабы шықты. Уильям Каллен Брайант Жаңа дүниенің табиғатын тамсандыра суреттейтін өлеңдерін жазады. Джеймс Фенимор Купер өзінің атақты Былғары Шұлық туралы хикаяларын бастайды.
Жазушы әрі сыншы Джон Нил Логан, жанұяның тарихы (1822), Жетпіс алты (1823), Рэндольф (1823), Джонатан ағай (1825), Рэйчел Дайер (1828, Салем мыстандары туралы алғашқы роман) кітаптарын жазады. Ол Ирвинг пен Куперді ағылшын жазушыларына еліктегені үшін сынап, америкалық автор «жетістікке жету үшін ешкімге ұқсамауы керек» деген пікірді білдірген.
1836 жылы бұрын министр қызметін атқарған Ральф Уолдо Эмерсон Табиғат атты шығармасын жазып, әдебиетте трансцендентализм бағытын ашты. Бұл бағыттың көрнекті өкілі және Эмерсонның досы Генри Дэвид Торо 1854 жылы Уолден, немесе тоғайдағы өмір атты мемуарларын бастырып шығарады.
1837 және 1842 жылдары Натаниел Хосорн өзінің Қайта айтылған әңгімелер екітомдығын шығарады. Ал 1850 жылы оның Алқызыл әріп атты классикалық романы басылады, онда қоғамнан қуылған зинақор әйелдің драмасы суреттеледі. Готорнның шығармашылығы Герман Мелвиллге үлкен әсер етті, және ол өзінің атақты Моби Дик романын (1851) досының кемеңгерлігіне арнап жазғанын ескертті. По, Готорн және Мелвиллді қараңғы романтизм бағытының өкілдері ретінде қарастыруға болады.
Аболиционизмге қатысты саяси теке-тірестер Уильям Ллойд Гаррисонды The Liberator газетін шығаруға, ал Гарриет Бичер-Стоуды әлемге кеңінен танылған Том ағайдың лашығы романын (1852) жазуға шабыттандырды. Осы уақытта бұрын құл болған адамдардың да шығармалары жариялана бастады: афроамерикалық Омар ибн Саидтің арабша жазылған автобиографиясы (1831), Гарриет Джейкобстың Құл қыздың өміріндегі оқиғалар кітабы (1861).
Үндістердің де автобиографиялық пен көркем шығармалары пайда бола бастайды. 1829 жылы пеко тайпасынан шыққан Уильям Эпс өз өмірі жайындағы Орман баласы кітабын жариялайды. Ал 1854 жылы чероки тайпасының өкілі Джон Роллин Ридж Хоакин Муриетаның өмірі мен басынан кешкендері атты шығарманы бастырады, бұл Американың байырғы халықтары әдебиетіндегі алғашқы роман болып есептеледі.
Ақындардың ішінен Уолт Уитмен мен Эмили Дикинсон оқырман қауымның ерекше назарын аудара алды, сондай-ақ Генри Уодсворт Лонгфелло мен Джон Гринлиф Уитьер өз өлеңдерімен танылды.
Америкадағы азамат соғысы жайындағы аса әсерлі шығарманы 1895 жылы жас журналист Стивен Крейн жазды. Оның Айбынның алқызыл белгісі романы алғашқыда Қатардағы жауынгер Флеминг/Оның қилы-қилы шайқастары деген атаумен The Philadelphia Press газетінің бірнеше санында жарияланды, кейін жеке кітап болып басылды.
XIX ғасыр әдебиетінің енді бір жарқын жұлдызы Марк Твен (шын аты — Сэмюэл Лэнгхорн Клеменс) болды. Ол Америкадағы сыншыл реализмнің пайда болуына әсер етті, 1876 жылы жазылған Том Сойердің басынан кешкендері және 1884 жылдың Гекльберри Финнің басынан кешкендері романдары әлемдік классикаға айналды. Сонымен қатар ол фантастикалық жанрдың дамуына да зор үлес қосты, бұның бір тамаша мысалы Патша Артурдың сарайындағы Коннектикуттан шыққан янки романы (1889) бола алады.
XX ғасырдың басы
thumb|150px|Хемингуэй, 1918 XX ғасырдың басындағы АҚШ әдебиетінде Джек Лондонның Темір өкше, Мартин Иден, Қар қызы романдары; Теодор Драйзердің Керри қарындас, Ынталану трилогиясы, Америкалық трагедия шығармалары; Эптон Синклердің Джунгли, Көмір патшасы романдары; О. Генридің (шын аты — Уильям Сидни Портер) тамаша әңгімелері елеулі құбылыс болды.
1920-шы жылдар әдебиет әлеміне үлкен өзгерістерді әкелді. Жазушылардың көбі Бірінші дүниежүзілік соғысына қатысып, не одан зардап шегіп, өз тәжірибелерін шығармаларында пайдаланды. Эрнест Хемингуэйдің Фиеста, Қош бол, майдан!, Джон Дос Пассостың Үш солдат, Уильям Фолкнердің Солдаттың марапаты романдарынан халықтың соғысқа қарсы көңіл-күйі айқын көрінеді. Осы кезеңнің жас жазушыларын әдебиеттанушы әрі қаламгер Гертруда Стайн «жоғалған ұрпақ» деп атап кеткен.
«Жоғалған ұрпақтың» тағы бір өкілі Фрэнсис Скотт Фицджеральд Ұлы Гэтсби мен Бұл нәзік түн романдарында өмірден алтын жауын күткен, бірақ үміттері үзілген жас буынның рухы қандай жағдайға келетінін өте әсерлі етіп суреттейді. Синклер Льюис те Басты көше, Бэббит, Эроусмит сияқты романдарында Америкадағы өмірді сыни көзқараспен көрсете білді. 1930 жылы ол Нобель сыйлығын иеленген алғашқы америкалық жазушы дәрежесіне жетті.
1930-шы жылдардың басындағы Ұлы тоқырау салдарын суреттеген Джон Стейнбек өзінің Қаһар (Ыза шоғы) романында Оклахоманың бір кедей жанұясының жоқшылықтан қашып, батысқа ауыр сапар жасағанын баяндайды. Натанаил Уэст сол кездегі қоғамды жатырқану мен торығу сезімдері билегенін Қара шегіртке күні романында ашып көрсетеді.
II дүниежүзілік соғыстан кейін
нобай|150px|Харпер Ли нобай|150px|Дж.Д. Сэлинджер [[Time журналының мұқа-басында, 1961]] Американың Екінші дүниежүзілік соғысына қатысуын бейнелейтін шығармалардың ішінен Норман Мейлердің Жалаңаш және өлі, Джозеф Хеллердің Айла №22, Курт Воннегуттың Қасапхана №5 романдары көпке мәлім болды.
Канададан АҚШ-қа көшкен Сол Беллоу өзінің Хендерсон, жаңбыр қожайыны, Оги Марчтың басынан кешкендері, Герцог романдарында америкалық қалалардың бейбіт өмірін және тұрғындардың жаңа тұрмысын көрсетеді. Өз шығармашылығы үшін ол Пулитцер сыйлығын, Нобель сыйлығын және National Medal of Arts медалін иеленді.
1950-1960-шы жылдары әдебиетте битниктер (немесе «қалжыраған ұрпақ») ағымы басым бола бастады. Олар нонконформизм мен экзистенциализмге негізделіп, шығармашылықтың жаңа пішіндерін және тақырыптарын ашуға тырысты.
1951 жылы Джером Дэвид Сэлинджер Қарабидайдағы ұстаушы романында 16 жасар Холденнің күрделеніп бара жатқан өмірде өз орнын табу жолындағы ізденістерін суреттейді. 1957 жылы Джек Керуак өз өмірінің негізінде Жолда романын жазады, онда екі достың мәшинемен елді аралағаны және олардың рухани ізденістері баяндалады.
1975 жылы постмодернизмнің алғашқы өкілдерінің бірі Уильям Гэддис сатираға толы J R романын шығарады. Бұл үшін ол National Book Award for Fiction сыйлығын алады. 1994 жылы шыққан A Frolic of His Own романы да осы сыйлыққа ие болады.
1977 жылы Тони Моррисон Соломон әні романын жазады, мұнда ол мультимәдени ортадағы жас адамның есею кезеңін бейнелейді. Ал 1987 жылы Билавд романында ол Азамат соғысы кезеңіндегі афроамерикалық әйелдің өмірін мистикалық тұрғыдан көрсетіп жазады.
1985 жылы Кормак Маккарти Қанды меридиан атты вестерн романында сыйақы үшін үндістерді қырған топтың адами келбеттен ада болып баруын бейнелейді. 1992-1998 жылдары оның Шекара трилогиясына енетін кітаптары басылып, оқырмандар мен сыншылардың көңілінен шықты және бірнеше әдеби сыйлыққа ие болды.
1997 жылы Дон Делиллоның Underworld романында Қырғи қабақ соғысы кезіндегі Американың тұрмыстық суреттері ұсынылады, сондай-ақ Қазақстандағы ядролық қалдықтарды сақтау нысандары сөз етіледі. Жазушының бұдан басқа White Noise (1985), Mao II (1991), Falling Man (2007) деген танымал романдары бар.
Тағы қараңыз
Санат:АҚШ әдебиеті Санат:Ағылшын тілді әдебиет Санат:АҚШ мәдениеті
Арсен Ғабиденұлы Хатип
Арсен Ғабиденұлы Хатип 1985 жылы 15 қыркүйекте Гурьев облысы, Теңіз ауданы Нұржау ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Қайыржанов Ғабиден Хатипүлы. Анасы - Аташева Анар Кәрімқызы. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген (2006), мамандығы - ≪Халықаралық құқық». Қазақ және орыс тілдерін біледі. Күрестен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы (Испания, 2000); самбо күресінен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы (Кишинев, 2001); самбо және дзюдо күрестерінен 2 мәрте Қазақстан чемпионы (2000, 2001); самбо күресінен Азия Чемпионатының (2000), ересектер арасындағы Әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2005). Самбо күресінен халықаралық санаттағы спорт шебері (2005). Дзюдо күресінен спорт шебері (2005). Қазақстанның болашағы туралы болжамы - ≪Тәуелсіз кемелденген Қазақстан≫. Хоббиі - футбол, теннис. Сүйіп оқитын әдебиеті - детективтер. Бойдақ.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша самбошылар Санат:Қазақстан самбошылары
Бауырлар
Бауырлар — бірге туған ағайынды адамдар. Кейде немере, шөберелер, тіпті рулас адамдар да бірін-бірі бауыр дейді. Өлген кісіні ‘’Ой, бауырым!’’ деп жоқтау, дәстүрлі қазақ қоғамында бауырдың өте қатты қадірленгендігінің айғағы.
Сыртқы сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
1604 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1604 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1604 жылы қайтыс болғандар
Негізгі сөздік қор
Негізгі сөздік қор – тілдің негізін құрайтын, сөздік құрамның қалыптасуы мен сөзжасамда маңызды рөл атқаратын, жалпыхалықтық сипатқа ие бір буынды сөздер. Негізгі сөздік қордың жалпы саны аса көп емес. Қазақ тіліндегі Негізгі сөздік қорға енетін тұлғалар көне дәуірден жалғасып келе жатқан барлық түркі тілдеріне ортақ сөздер. Мысалы, ал, ар, ас, ана, отыр, бар, мен, бес, жан, жас, т.б. Осы тұрғыдан Негізгі сөздік қор сөздік құрамнан ерекшеленеді. Сөздік қорға тек көне түркілік атаулар ғана енсе, сөздік құрамға тіліміздегі барлық сөздер – диалектілер, кірме сөздер, жаргондар, қарапайым сөздер, сленгтер, т.б. жатады. Негізгі сөздік қорға тән басты белгілер: а) тұрақтылық; олар тұлғалық және мағыналық жағынан тұрақты болады. Қазіргі қазақ тілінің Негізгі сөздік қорындағы көптеген сөздерді бірнеше ғасыр бұрын жазылған ескерткіштерден кездестіруге болады. Мысалы, 5 ғасырдағы Талас, Орхон-Енисей ескерткіштерінде сіз, ұғлан, өзім, көк, боз, ұлығ, ат, күн, т.б.; 11 ғасырдағы Ж.Баласағұн мен М.Қашқари еңбектерінде ат, қой, күн, кел, өкін, т.б. сөздер кездеседі. ә) Сөз тудыруға ұйытқы болады; сөздік құрамның дамуына байланысты Негізгі сөздік қор да өзгеріске ұшырайды. Негізгі сөздік қордағы бір буынды түбірлерден көптеген туынды сөздер жасалады. Туынды сөздер жаңа сөз тудыра алғанымен, Негізгі сөздік қордағы сөздердің сөзжасамдық қабілеті бірдей емес. б) Жалпыхалықтық сипаты; Негізгі сөздік қорға енетін сөздер бүкіл халыққа түсінікті және үнемі қолданыста болып, баршаға ортақ қызмет атқарады.
Негізгі сөздік қор — сөздік құрылымның негізгі ұйытқысы, қайнар бұлағы шығу арналарының ең маңызды бөлігі. Сөздік құрамға қарағанда негізгі сөздік қордың сан мөлшері, көлемі әлдеқайда шағын болады. Өйткені оған кез келген сөз кіре бермейді. Қоғам, адам өміріндегі ең қажетті ұғымдарды білдіретін жалпыхалықтық сөздер ғана кіреді. Қазақ тілінің негізгі сөздік қорының құрамы біркелкі емес. Оның негізінде түркі тілдеріне ортақ байырғы сөздер жатыр. Бұлар көбінесе бір буынды көп мағынапы сөздер: тау, көл, жер, тас, үй, күн, тун, ай, жыл, айт, бар, кел, жүр, сен, мен, ол, бір, екі, уш, төрт, көк, ақ т. б. Сонымен бірге негізгі сөздік қорға ғасырлар бойы қалыптасқан қазақтың байырғы төл сөздері кіреді. Мысалы,
Ежелден сіңісіп, жалпыхалықтық сипат алған кейбір кірме сөздер жатады. Мысалы, дастарқан, астар, жеке, жәрдем, жанжал, жануар, сыпайы, қорек, қошемет, зиян, орамал, ораза, намаз, нан, кітап, базар, мектеп, ғылым, рет, самауыр, бөтелке, бәтіңке т. б.
Негізгі сөздік қордың басты белгілері
Негізгі сөздік қордың мынадай басты белгілерін көрсетуге болады. Бұл белгілер арқылы негізгі сөздік қордың сөздік құрамынан өзіндік ерекшелігін көрсетумен бірге, оған қандай сөздер енетінін анықтауға болады.
Дереккөздер
Санат:Білім беру Санат:Қазақ тілі
Сван Валлэй (Айдахо)
Сван Валлэй (Swan Valley) — Айдахо штатының Бонневилл округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 26.7 км². FIPS коды — 16-79120.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 213 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Бонневилл округы (Айдахо)
Новента-Падована
Новента-Падована (Noventa Padovana) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Падова провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 618 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1481 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 7,17 км² шамасында. Пошта индексі — 35027.
Ла-Куиер
Коммунаның INSEE коды — 35089, пошта индексі — 35320.
Новента-Падована
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pietro e San Paolo. Жыл сайынғы мерекесі — 29 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Ла-Куиер
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 494 адамды құрады. Халық тығыздығы — 42,15 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Альболоте
Альболоте (Albolote) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Гранада провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вега-де-Гранада ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17637 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 79 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 7 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
NGC 7490
NGC 7490 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1879 жылы 11 қазанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7490 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70526, UGC 12379, MCG 5-54-36, ZWG 496.44, NPM1G +32.0586, IRAS23050+3206.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Тұлға туралы толғамдар
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-893-67-5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар
Жержаңғақ
thumb|Жержаңғақ Жержаңғақ  (лат. Arachіs) — бұршақ тұқымдасына жататын бір жылдық және көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Майлы дақыл. Оңтүстік Америкада 30-ға жуық түрі бар. Қазақстанда 18 ғ-дың соңында әкелінген A. hupogaea түрі өсіріледі. Жержаңғақ — ылғал және жылу сүйгіш, бір жылдық жаздық дақыл. Өсіп-өну кезеңі 120 — 150 күн. Биіктігі 25 — 75 см, түзу сабақты немесе төсемелі сабақты, бүйірінен өскен өркендері бар. Тамыр жүйесі мықты, тереңге (180 — 190 см) кетеді. Гүлі сары не сарғылт түсті, гүлшоғыры жапырақ қолтығында орналасқан. Жемісі 1 — 7 тұқымды бұршақ. Оның құрамында орта есеппен 42% май, 22% ақуыз және 12% көмірсу бар. Әдетте, әр өсімдікте 600 — 700 жеміс болады. Гектарынан 9 ц-дей тұқым, 20 — 50 ц құрғақ шөп алынады. Жемісінен алынған майы тамаққа, кондитер өнеркәсібінде пайдаланылады. Сабағы мен жапырағы малға жемшөп. Жержаңғақ басқа бұршақ тұқымдастары сияқты жерді құнарландырады. Өсімдік ауруларымен және зиянкестерімен сирек зақымданады. Жержаңғақ Оңтүстік Қазақстан облысының суармалы аудандарында өсіріледі.
Сыртқы сілтемелер
Жержаңғақ
Санат:Бұршақтар тұқымдасы
NGC 2996
NGC 2996 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 23 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2996 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28049, ESO 566-12, MCG -3-25-22.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Номофобия
'''Қазіргі кездің заман ауруы. Ұялы телефонды жоғалтып алудан қорқу, кенеттен тұра салып өз қалта телефонын іздеу, өмірлік мәні бар заттардан айырылып қалғандай күй кешу оның симптомдары болып табылады. Яғни адамның телефонын жоғалтып алса, туған-туысқандарыммен сөйлесе алмай қаламын ба деп қорқуы.'''
«OnePoll» мен «SecurEnvoy» компанияларының анықтауынша, номофобиядан азап шегушілердің қатары күн санап өсіп келеді екен. Әрбір үш адамның екеуі ұялы телефонын жоғалтып аламын ба деген қорқынышы бар екендігін мойындаған. Әсіресе 18 бен 24 жас аралығындағы жастар.
«SecurEnvoy» басшыларының бірі Энди Кемпшелл барлығы да адам баласының күнделікті тұрмыста телефонға деген тәуелділігімен байланысты екендігін айтады. «Телефон біздер үшін сәнді әшекейге айналып кеткендей, кез келген заттан да бағалы. Бұл – әлеммен байланыс орнатудың құралы. Оны жоғалтып алған кезде ақшаға толы әмияныңыздан немесе үйіңіздің кілтінен айырылып қалғандай күй кешесіз», - дейді.
Мұнымен қатар мамандар күйзеліс пен номофобияның байланысы жоқ екендігін айтады. Психологиялық ауытқуларды зерттейтін орталықтың басшысы Рэнди Маккейб «Телефонды жоғалтып алудан қорқу бар болғаны уақытша құбылыс» деп жорамалдайды.
Осыған байланысты SecurEnvoy компаниясы жүргізген зерттеуге 1000 адам қатысқан. Нәтижесінде қатысушылардың 66%-ының осы фобияға шалдыққаны анықталған. Бұдан өзге 41%-ы байланыс болмай қалмасын деп екі телефон сатып алған.
Ер адамдарға (61%) қарағанда әйел адамдар (70%) көбірек қорқады. Бірақ қосымша телефонды әйел адамдарға (36%) қарағанда ер адамдар (47%) көбірек ұстайды.
Қызықты деректер
Әр адам күніне кем дегенде телефонын 34 рет тексереді екен.
IC 3508
IC 3508 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S0 R типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 3508 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Файлды даярлау
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Зеленка (Катунь тармағы)
Зелёнка (Красненькая Зелёнка) — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің сол жағалауынан 576 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Өтеулі Берниязұлы
Өтеулі Берниязұлы (1885, Маңғыстау болысы, Тобыш ауылы – 1959, Таушық ауылы) – халық емшісі. Ескіше өте сауатты адам болған. Өтеулі емші қояншық, жүйке, қан қысымы ауруларын емдеген әруақты адам. Ел арасында Өтеулінің ауру адамның бас сүйегінің жігін ашып, оның ішінен кенені алғаны туралы дерек бар. Өтеулі қисық біткен сүйекті қайта салып, қолы бөлек түсіп қалған адамның қолын орнына салған сынықшы да болған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Сен-Леонар-де-Нобла
Сен-Леонар-де-Нобла (Saint-Léonard-de-Noblat) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 55,59 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87161, пошта индексі — 87400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4665 адамды құрады. Халық тығыздығы — 83,92 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Өсиет
Өсиет, уасийа (көпше түрі - уасайа; түрікше - уасиет, парсыша - уасият) - 1 . Дүние салар алдында айтылатын ең соңғы тілек, аманат. Өсиет жөнінде Құранда жазылған. Басқа да жарлық беру актілеріне байланысты шарттардың бұған да қатысы бар. Яғни, соңына мұра қалдырушының өзі бас тартқалы отырған мұраға иелік етіп, билік жүргізуге құқығы болуға тиіс. Өсиетке мүлікті барлық түрі: қатынас қағаздары, іс атқару тапсырмалары, туған-туысқандарға айтылатын өтініш тілектер, қысқасы, «ақтық сөзін айту» ұғымына кіретін басқа да көптеген мәселелер жатқызылады. Өсиет бойынша бүкіл мүлікті қоса есептегенде соның үштен біріне дейінгісінен бас тартуға болады. Ал мирасқорлар бөлісуге тиіс мұраның үштен екі бөлігінен кімге қанша тиесілі екені көрсетіледі. Бұл орайла мұра қалдырушы мирасқорларға нұқсан келмеуін ойластырады. Өсиет бойынша мүлік алу құқығынан айрылған адам ендігі жерде мұрагерліктен үміткер бола алмайды. Оқиға осылай өрбіғен жағдайда өсиет пен мұраға қалдырылған бұйымды басқа да мұрагерлердің келісімімен ғана алуға болады. Өсиет ауызша және жазбаша түрде жасалады. Бұл орайда іс басында екі куәгердің болғаны жөн. Өсиет мұра қалдырушының тірі кезінде жасалуы мүмкін және ол бұл жөніндегі өзінің шешімін өзгертуге немесе одан мүлдем бас тартуға құқылы. Егер Өсиет дұрыс түзілмесе немесе оның түзілуіне мирасқорлар риза болмаса, олар бұл ойларын қазының алдында білдіреді. Ал олар қағиданың бұзылуын түзеу қажет пе, жоқта, әлде Өсиетті тоқтатыл мұрагер бас артқан мүлікті мұралыққа қалдырылған дүниеге қосу-қоспау керектігін шешуге тиіс. Қазіргі кезде Өсиетті күні бұрын хат арқылы жасау кең етек алған. Мұндайда шариғатқа жүгіну сол бұрынғыдай басым күйінде қалып отыр. Алайда Өсиетті хатқа түсіру тәртібі, оның шарты, оған ілігетін адамдар, т.б. мәселелер жергілікті жердің әдет-ғұрпына байланысты түрленіп отырады. Демек, мұсылман қауымында бұл бағыттағы алшақтық әжептәуір болуы мүмкін.
2. Шииттік догматиканың түсіндіруі бойынша әл-уәсиә - имамның өзінің орнын басушыны «анық көрсететін» рухани өсиет ретінде айтатын сөзі. Омейя әулетіне қарсы жүргізілген насихат кезеңінде өсиет Пайғамбар (с.а.у.) берген және Әли әулетінен шыққан имам өсиет етіп қалдырған айрықша білім ұғымына ие болды. Асыл ойды, яғни өсиетті мұрагерлікпен жалғастыруға ие болған адам ғана шынайы имам ретінде мойындалды. Имамдықтан үміткер аббасшылдар мен олардың құпия өкілдерінің Әлидің немересі Әбу Талиб, Әбу Хашим б. әл-Ханафийа Аббастық Мұхаммед б. Әлиге Пайғамбардай (с.а.у.) мұра боп қалған асыл ойдың Әлилер әулетінде сақталғанын дәлелдейтін «сары ғақлияны» көлденең тарту түсінігі осыдан шыққан. Өсиет - ғылым және дін ілімі әдебиетіндегі жанр. Өсиетті өз қызметін қорытындылай отырып автордың өзі жазады немесе мұны тәлімгердің негізгі ойларын түзе отырып, оның ең жақын деген шәкірттері құрайды. Мәселен, Әбу Ханифаның өсиетті, Ибн Синаның өсиетті, ибн Арабидің өсиетті, т.б.
Дереккөздер
Санат:Ислам Санат:Құқық
Паредеш-да-Бейра
Паредеш-да-Бейра (Paredes da Beira) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Сан-Жуан-да-Пешкейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 733 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23,32 км² шамасында. Халық тығыздығы — 31,4 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Варфоломей.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Қалыңқанат
Қалыңқанат (Pachypterygium) – орамжапырақ тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.
Өсетін жері
Қазақстанда таудың тасты және қиыршықтасты беткейлерінде, сор топырақты, құмбалшықты жерлерінде кездесетін 3 түрі (гүлдес Қалыңқанат, қысқааяқ Қалыңқанат және сабақты Қалыңқанат) бар. Бұлардың ішінде жиі кездесетіні – сабақты Қалыңқанат (Pachypterygium multicaule).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан флорасы Санат:Орамжапырақтар
Грамаду-Шавьер
Грамаду-Шавьер (Gramado Xavier) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Риу-Гранди-ду-Сул штатының шығыс-Орталық бөлігі мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санта-Крус-ду-Сул экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 735 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 217,524 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1992 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Бен-Невис
Бен-Невис (ағыл. Ben Nevis, шотл. Beinn Nibheis) — Грампиандық таулардағы тау (Хайленд облысы, Шотландия). Британ аралдарының ең биік нүктесі. Жергілікті тұрғындар тауды қысқарта - Бен деп атайды.
Атауы
Бен-Невис атауы шотландық тілден «Beinn Nibheis» дегеннен шықты. Кельттік тілден «Beinn» сөзінің аудармасы «тау» дегенді білдіреді, «Nibheis» сөзі жиі «ашулы» деп аударылады. Басқа нұсқада, таудың атауы «beinn nèamh-bhathais» дегеннен шығады, бұл сөзбе-сөз «бұлттармен жасырынған тау, шың» (кейде жай «аспан тауы») дегенді білдіреді.
Климат
Бен-Невис тауының маңындағы климат өте қатал: жылына 355 күн бұлтты, оның ішінде 260 күн Бен-Невис тауына қатты дауылдар болады және жылына 4 350 мм жауын-шашын жауады, бұл жақын орналасқан Форт-Уильям қаласына қарағанда 2 есе, Эдинбург немесе Лондонға қарағанда 7 есе көп.
Алайда, жақсы ауа-райы болған кезде, Бен-Невис шыңынан 200 шақырымға дейінгі әдемі көрініс ашылады: Бен-Ломонд, Бен-Лоуерс, Карн-Эйг, Лиатах, Лохнагар, Морвен және Сгурр-на-Кайх Кернгорм тауының шыңдары, Арран мен Джура аралдары көрінеді.
Сілтеме
Санат:Хайленд географиясы
Боссельсозен
Боссельсозен (Bosselshausen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы шамамен 3,27 км².
Коммунаның INSEE коды — 67057, пошта индексі — 67330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 178 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,43 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Анатолий Васильевич Григоров
Анатолий Васильевич Григоров 1942 жылы 17 тамызда РКФСР Воронеж облысы Лискин ауданы Нижний Икорец ауылында туған. Орыс. Әкесі - Григоров Василий Степанович, марқұм. Анасы - Григорова Александра Захаровна, марқұм. А.В. Луначарский атындағы Мәскеу мемлекеттік театр өнері институтының актерлік факультетін бітірген (1969), драма және кино актері. 1961 жылдан - К.С. Станиславский атындағы Қарағанды драма театрының актері. 1972 жылдан - М.Ю. Лермонтов атындағы Алматы орыс драма театрының актері. 1973 жылдан - К.С. Станиславский атындағы Қарағанды драма театрының актері. 1974 жылдан - Балтық флоты драма театрының актері (Лиепая, Латвия). 1975 жылдан бері - К.С. Станиславский атындағы Қарағанды драма театрының актері. ҚазКСР Еңбек сіңірген әртісі (1979). ҚР Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің (2001), Қарағанды облысының мәдениет департаментінің (2002) құрмет грамоталарымен марапатталған. Діни көзқарасы - атеист. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Тұрақтылық және өркендеу». Хоббиі - қыл қалам. Сүйіп оқитын әдебиеті - орыс классикасы. Үйленген. Жұбайы - Штоколова Нэлли Федоровна (1938 жылы туған), актриса. Ұлы - Григоров Максим Анатольевич (1964 жылы туған).
Zara
Zara ─ Inditex компаниялар тобының жетекші сауда желісі.
Тарихы
Massimo Dutti, Pull and Bear, Oysho, Stradivarius және Bershka брендтерінің иесі Испан магнаты Амансио Ортеганың иелігінде. 1975 жылы Испаниядағы Ла-Корунья қаласында алғашқы дүкені ашылған.
Дереккөздер
Санат:Компаниялар Санат:Сән
Көкпекті ауылдық округі (Абай облысы)
Көкпекті ауылдық округі – Абай облысы Көкпекті ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Көкпекті, Ажа, Толағай, Ұзынбұлақ, Шәріптоғай ауылдары кіреді. Орталығы – Көкпекті ауылы.
Дереккөздер
Санат:Көкпекті ауданы ауылдық округтері
Өтеген Орапбаев
Өтеген Орапбаев - 1952 жылы 1 қыркүйекте Атырау облысының Жылыой ауданындағы Ақкиізтоғай ауылында дүниеге келген.
1974 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітіріп, 1974—1976 жж. Маңғыстау облысының Телерадио комитеті мен облыстық газетінде тілші болып істеген. 1976 — 1990 жж. «Лениншіл жас» («Жас Алаш»), 1990-1993 жж. республикалық «Ауыл» және «Егемен Қазақстан» газеттерінің редакцияларында бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы және бас редактордың орынбасары қызметтерін атқарған. 1994 жылы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланған, Қазақстан Республикасы Президенті Баспасөз қызметінің кеңесшісі болды. Қазір ҚР Президенті Әкімшілігінде жауапты қызметте.
Шығармалары: Тұңғыш өлеңдер жинағы. 1978; Мәңгілік қозғалыс. Өлеңдер. 1980; Жұлдызды шақ. Өлеңдер. 1982; Дүние дидары. Өлеңдер. 1985; Ақ пен қара. Өлеңдер. 1988; Жолға шықты жүре гім. Деректі проза. 1993; Аспаны биік Атажұрт. Бір томдық өлеңдер жинағы. 2001.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Жылыой ауданында туғандар Санат:Қазақстан журналистер одағы сыйлығының иегерлері Санат:1952 жылы туғандар
Жасанды балдар
thumb|Жасанды бал Жасанды балдар.Олар қою сироп тәрізді өнім сияқты болып көрінеді,оларды сахарозаның сұйықтарын тағамдық қышқылдармен қосып қыздыру арқылы алады-ол жағдайда сахароза ептеп гидролизданып глюкоза мен фруктозаға айналады және балды эссенцияларды одан әрі қарай немесе ептеп табиғи балды қосумен алады. Оның құрамында 20%-ке жуық су, 30% дейін сахароза, 50% дейін глюкоза және фруктоза болады. Жасанды балдардың каллориясы, табиғи балға жақын болғанымен,олардың тағамдық бағалылығы төмен, себебі оларда витаминдер,ферменттер, микробтарға қарсы қойылатын бактерицидтер және минералдық заттар жоқ. Құрамында 60 %-тен аз емесинвертті қант болады.
Вольфштайн (Шёнбюэль-Агсбах қауымы)
Вольфштайн (Шёнбюэль-Агсбах қауымы) (Wolfstein (Gemeinde Schönbühel-Aggsbach)) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Мельк округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1035 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.33 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ME, ресми идентификациялық коды — 3 15 42.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрих Рингзайс саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вольфштайн (Община Шёнбюэль-Агсбах)
Кузюг (Ентала тармағы)
Кузюг — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ентала өзенінің сол жағалауынан 56 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 67 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Әлемдік экономиканың жаһандануы
Әлемдік экономиканың жаһандануы – шаруашылық өмірдің интернационалдануының ең жаңа сатысы. Әлемдік экономиканың жаһандануының жалпы жұрт қабылдаған анықтамасы жоқ. Қазіргі әлемдік экономика ұлттық экономикалардың барған сайын біте қайнасуымен сипатталады. 19 ғасырдың аяғында басталған интернационалдану жаңа сатыға аяқ басып, бірыңғай жаҺандық әлемдік шаруашылық қалыптасты. 1980 – 90 жылдары өндіріс аялары мен салалары бойынша дағдылы мамандануға ғана емес, сонымен қатар компоненттерді, тораптарды, бөлшектерді әлемдік нарыққа шығарып, жеткізуге де маманданған мүлде жаңа халықаралық еңбек бөлінісі қалыптасты. Шаруашылық жүргізуші субъектілер технологилық үдерістердің жекелеген салаларына мамандана бастады. Мұның өзі интернационалданудың одан әрі дамуына негіз болды. Осы жылдары байланыс құралдары мен ақпараттық желілер жетілдіріліп, солардың негізінде қаржы аясы Әлемдік экономиканың жаһандануының жаңа деңгейіне өтуіне мүмкіндік алды. Мұның өзі инвестициялау мен несиелендіру саласында жаңа мүмкіндіктер туғызды, сондай-ақ сауданың бұрын болып көрмеген деңгейде дамуына алып келді. Ұлттық шекаралардың мәні күрт төмендеді. Бұрын сыртқы факторлар деп есептелетін елдің экономикалық дамуы ұлтаралық бизнес үшін ғана емес, сонымен бірге ұлттық кәсіпкерлік үшін де бейне бір ішкі факторларға айналып қалды. Бұл құбылыс интернационалдану деп аталды. Әлемдік экономиканың жаһандануы елдерді өздерінің басқару атқарымдарының бір бөлігін халықаралық ұйымдарға, ең алдымен Дүниежүжілік сауда ұйымына беруге мәжбүрлеп отыр. Бұл ұйым өз қызметін айтарлықтай кеңейтіп, тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің халықаралық саудасының нормалары мен ережелерін бұрын болып көрмеген дәрежеде сәйкестендіруге әрекет жасауда. Қазіргі уақытта ғалымдар осы үдерістің мәні мен нысандарын талдап, оның ауқымына, тереңдігі мен салдарларына түрліше баға беруде. Алайда жаҺандық экономиканың аса маңызды белгілері қазірдің өзінде айқындалды. Атқарымдық тұрғыдан жаҺандық экономикада мына белгілерді баса көрсетуге болады: жаҺандық қаржы жүйесі (электрондық байланыс құралдарының дамуы және компьютерлік технологиялардың пайдаланылуы арқасында осындай жүйеге айналып отыр); зияткерлік қызметтің нәтижелерін алмасудың жаҺандық жүйесі (технологияларды пайдалануға берілген лицензиялармен дәстүрлі сауда жасаудан бастап, интернетке біріктірілген компьютерлік ақпараттық желіге дейін); тауарлар мен көрсетілетін қызметтер қозғалысының желісі (тасымалдау, сақтау, сақтандыру, маркетинг, жарнама, тауар ағынын ұйымдастыру, т.б.). Сонымен бірге Әлемдік экономиканың жаһандануының кейбір бағыттарын асыра бағалаудың жөні жоқ. Мысысалы, халықаралық өндіріс оның негізгі бағытына айналған жоқ. Әзірге негізінен жаҺандық сауда жүйесі ұлттық өндірістің нәтижелеріне арқа сүйеп келеді. Сонымен қатар Әлемдік экономиканың жаһандануы әркелкі даму мәселесін де шешкен жоқ, тікелей шетелдік инвестициялардың әлемдік ағынына да ықпалын тигізе алмай отыр.
Этюд
thumb Этюд (ағылш. study, нем. studіe, франц. йtude – оқып үйрену, жаттығу) –
1) бейнелеу өнерінде бір затты меңгеру мақсатымен натурадан орындалатын сурет. Кескіндемелік, мүсіндік, график. Этюдтер картина немесе мүсін жасауда көмекшілік қызмет атқарады.
2) Музыкада – орындаушы шеберлігін арттыру мақсатында қолданылатын әрі ойынның белгілі бір тех. әдісін пайдалануға негізделген аспаптық пьеса.
М.Клементи, К.Черни, И.Крамердің фортепьяноға, Р.Крейцер мен П.Роденің скрипкаға арналған Этюдтері кеңінен белгілі. Ф.Шопен, Р.Шуман, Ф.Лист, К.А. Дебюсси, А.Г. Рубинштейн, С.В. Рахманинов, А.К. Лядов, А.К. Глазунов, А.С. Аренский, А.Н. Скрябин және С.М. Ляпуновтың фортепьяноға арналған Э-тері аса жоғары бағаланады. 19 ғ-дың ортасынан Этюд жеке шығарма ретінде дами бастады. 3) Театр өнерінде – актерлік өнер техникасын жетілдіріп дамыту мақсатымен жүргізілетін импровизац. сипаттағы жаттығулар. Ол әдетте орындаушыға театр педагогы, болмаса режиссер ұсынған қарапайым немесе күрделі сахналық әрекеттен құралады. Этюдтің жеке не бір топ орындаушыларға да арналуы мүмкін.
Сан-Вито-Романо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3235 адамды құрайды. Халық тығыздығы 270 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Пошта индексі — 30.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Ферран Торрес
Ферран Торрес Гарсия (Ferran Torres García; 29 ақпан 2000 жыл, Фойос, Испания)  — испан футболшысы, "Барселона" клубы мен Испания құрамасының шабуылшысы.
Клубтық
"Валенсия" клубының түлегі, 2016 жылы негізгі құрамға тіркелді. Сол жылы 15 қазан күні "Мальоркаға" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты.
2020 жылы 4 тамызда "Манчестер Ситиге" ауысты, футболшының құны 23 млн еуроға бағаланды. Оған клубтан кеткен Давид Силваның 23-номері берілді.
2021 жылы 28 желтоқсанда Испанияға қайта оралып, "Барселона" футболшысы атанды. Трансфер құны 55 млн еуроны құрады.
Халықаралық
2020 жылы 3 қыркүйекте УЕФА Ұлттар Лигасында Германияға қарсы ойында тұңғыш рет ұлттық құрама сапында алаңға шығып, 90 минут толық ойнады. Үш күннен соң осы турнирде Украинаның қақпасына алғашқы голын соқты (4:0).
2021 жылы Еуропа чемпионаты мен УЕФА Ұлттар лигасының финалдық турниріне қатысты. Екеуінде де қола жүлдегер атанды.
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары Санат:Барселона ФК ойыншылары
Мобиль
Мобиль — жердің бетімен ұдайы жылжып, орын ауыстырып тұратын нысана (зат, энергия, ақпарат, адам, жануар, өсімдіктің жылжымалы элементтері және т.б.); заттардың жиі-жиі орын ауыстыруы мен қоныс ауыстыру тасқындарын өлшеу үшін географиялық байқау бірлігі
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Цуцвиль (Берн)
250px|thumb|Картада орналасуы Цуцвиль (Берн) (Zuzwil BE) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Фраубруннен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 508 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.5 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 557, пошта индексі — 3303.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Түрген суармалау жүйесі
Түрген суармалау жүйесі — Алматы облысының Еңбекшіқазақ ауданының жеріндегі суармалау жүйесі. Негізінен Түрген өзенінің суын пайдаланады. Жүйенің жалпы ұзындығы — 470,4 км (бұның 190,3 км-лік арнасы бетонмен қапталған). Бас каналының ұзындығы — 1,8 км, секундына 13,6 м3 су өткізеді. Жалпы 1435 су реттегіш қондырғылары бар. Жүйемен аудан шаруашылықтарының 16,5 мың га егістігі суарылады. Егілетін дақылдар ішінде жүгері, темекі үлесі басым. Жүзімдік те суарылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Тасбекіре
Тасбекіре (Scaphіrhynchіnae) – бекіре тұқымдасына жататын балықтар. Құмдауытты және майда тасты қайраңдар мен өзектерді мекендейді. Дене пішіні лайлы ағысты суда тіршілік етуге бейімделген: басы күрек тәрізді жалпақ, көздері кішкентай, оның есесіне сезім мүшесінің қызметін атқаратын ұзын мұрттары жақсы дамыған. Ерекше сауыт құрайтын қырлы сүйектері денесін механикалық жарақаттанудан сақтайды.