cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бұрышты жалбыз
Қолдануы
Кептірілген дәрілік өсімдік шикізатының медициналық қолданылуы: Медицинада қолданылуы:тұндырмасы өт айдау үшін, ас қорытуды жақсартуға, асқазан-ішек спазмдарында,лоқсуда, жүрек айнығанда және антисептикалық, тынышдандыратын дәрі ретінде қолданылады.
Препараттар: бұрыш жалбыз жапырағы көптеген асқазанға, өт айдауға, тыныштандыруға арналған жинақтар тұндырмалар құрамына кіреді, комплексті препараттарына-корвалол, валокордин, пектусин, меновазин, бороментол дәрілері жатады. Сонымен қатар бас сақинасына қарсы қарындаштар, жағылмаларда, мұрын бітелгенде тамызатын тамшы құрамына, ингаляциялық құрамдарда кездеседі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Еріндігүлділер
Морсилья
Морсилья (Morsiglia) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B170, пошта индексі — 20238.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 149 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Лоренцо Инсинье
Лоренцо Инсинье (Lorenzo Insigne; 1991 жылы 4 маусымда туған, Неаполь, Италия) — италиялық футболшы, "Наполи" клубы мен Италия құрамасының шабуылшысы.
Клубтық
"Наполи" клубының түлегі. 2009 жылы негізгі құрамға қабылданды да, бір жылдан соң "Кавезе" клубына жалға беріліп, үшінші дивизионда ойнады. 2012/13 маусымда ғана туған клубына оралды. Содан бері клуб сапында 200-ден астам кездесуде алаңға шықты.
Ұлттық құрама
2014 жылы әлем чемпионатына, 2016 және 2021 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Наполи ФК ойыншылары Санат:Пескара ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
IC 3126
IC 3126 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1441312.
Сыртқы сілтемелер
IC 3126 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Истлэйк (Мичиган)
Истлэйк (Eastlake) — Мичиган штатының Manistee округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 441 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.9 км² шамасында. FIPS коды — 26-24060.
Сен-Брис-су-Ран
Сен-Брис-су-Ран (Saint-Brice-sous-Rânes) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61371, пошта индексі — 61150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 168 адамды құрады. Халық тығыздығы — 17,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Вальбур
Вальбур (Walbourg) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Висембур округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67511, пошта индексі — 67360.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 786 адамды құрады. Халық тығыздығы — 147,47 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Батыс Африка
thumb|right|Батыс Африкаға жататын елдер
География
Батыс Африка Сахель және Судан бөліктерін толығымен алып жатыр, гвиней аймағында қамтып жатыр.Климаты желді-пассаттардың әсерінен кейде ылғалды болады құрғақшылық пен жаңбырда орын алады. Сахелда толығымен өсімдік жоқ, Суданда саванналар қоршап жатыр, жағада тропикалық орманның сызықтары да бар.
Мемлекеттер
Батыс Африкаға мына елдер жатады:
Кейде Сахара мен Чадты да Батыс Африкаға жатқызады.
Дереккөздер
Санат:Батыс Африка
Абай Құнанбаев - қазақ халқының ұлы ақыны (методикалық ұсыныстар кітапша)
«Абай Құнанбаев - қазақ халқының ұлы ақыны» - «Кітап» полиграфиялық кәсіпорындар өндірістік бірлестігінің жедел баспа баспаханасынан 1979 ж. жарық көрген халық университеттері мен мәдени мектептерде әдеби-музыкалық кешті ұйымдастыруға арналған методикалық ұсыныстар кітапшасы. Қаз КСР Мәдениет министрлігі мәдени-ағарту жұмысының ғылыми-метод. кабинеті әзірлеген. Құрастырған - ''П. Г. Жукова''. Кітапшада ақынның өмірі мен шығармалары, басылымдары жайлы деректер келтірілген. Арнаулы кештер ұйымдастыруға арналған. Ақын «Абайдың ой толғамдары», «Абай білім мен еңбек туралы», «Абай білім мен ғылым туралы», «Абай және орыстың озық мәдениеті», «Абай ән әлемінде» сияқты тақырыптар ұсынылған. Кітап көрмесін ұйымдастыру, викториналар өткізу жайында нақты кеңес беріледі. Көлемі 2,5 баспа табақ, 1000 дана болып басылған.
Сантана-ду-Гарамбеу
Сантана-ду-Гарамбеу (Santana do Garambéu) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Кампу-дас-Вертентис мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Жуан-дел-Рей экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Абай Құнанбаев - қазақ халқының ұлы ақыны (методикалық ұсыныстар кітапша)
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Сантана-ду-Гарамбеу
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 150 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 202,794 км² шамасында. Халық тығыздығы — 10,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Охогр-Игол
Охогр-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/1730/195/237 орналасқан. Өзен ұзындығы 130 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қатты қанаттылар
Қатты қанаттылар, қоңыздар (Coleoptera) – жәндіктер класының ең ірі отряды.
Қазба қалдықтары пермь кезеңінің шөгінділерінен табылған. Қоңыздар жер шарында, әсіресе, тропиктік аймақтарда кең тараған. Бұлар Антарктидада, Арктиканың мұзды белдемі мен биік тау шыңдарында ғана кездеспейді.
Қазақстанда 20 мыңнан аса түрлері кездеседі. Денелерінің ұзындығы 0,3 мм-ден 155 мм-ге дейін. Екі жұп қанаттарының бір жұбы мүйізденіп, қанат жүйкелері жойылып, қатты элитра деп аталатын үстіңгі қатты қанатқа айналған. Ол, негізінен, қорғаныш қызметін атқарады. Қанатының екінші жұбы жарғақты, біріншісінен ұзындау, тыныштық қалыпта ұзынынан және көлденеңінен бүктеліп үстіңгі қанаттарының астына жиналып орналасады. Ұшар алдында үстіңгі қанаттары көтеріледі де, астынан екінші жұп жарғақты қанаттары жазылып шығады. Қоңыздардың үстіңгі қанаттары, әдетте құрсағының ұшына дейін жетіп, құрсағын толығымен жауып тұрады. Үш жұп аяқтары жүруге, жүгіруге бейімделген. Бірақ кейбір түрлерінде, мысалы, тақтамұрттылар тұқымдасының өкілдерінде алдыңғы жұп аяқтары қазуға, жүзгіш қоңыздарда артқы жұп аяқтары жүзуге бейімделген. Жұп мұртшалары және фасетті көздері жақсы дамыған. Қоңыздардың көпшілігі қара түсті болып келеді. Кейбіреулерінің түсі жылтыр қара, көк-күлгін, әр түрлі жылтыр түсті, қоңыр. Бұлар толық түрленіп дамиды, яғни жұмыртқа (дернәсіл), қуыршақ сатысынан өтіп ересек түріне айналады. Дернәсілі құрт тәрізді, ақ түсті, жақсы дамыған басы және үш жұп кеуде аяқтары бар. Қуыршақтары ашық түсті.
Қоңыздар – даражыныстылар, кейбір түрлерінде жыныс диморфизмі айқын көрінеді. Көпшілігі жылына бір рет, кейде 2 – 3 ұрпақ береді. Қоңыздар ет қоректілер және көп қоректілер болып екіге бөлінеді.
Негізгі тұқымдастары: жапырақ жемірі, тақтамұрттылар, шыртылдақ қоңыздар, бізтұмсық қоңыздар, қара денелілер, дәнек қоңыздар, мұртты қоңыз, қабық қоңызы, т.б. Қоңыздар өте алуан түрлі және барлық жерде кездеседі. Олардың арасында жыртқыштары, өсімдік қоректілері, сапрофагтары, некрофагтары және құрлықта, топырақта, суда тіршілік ететін түрлері бар. Көпшілігі ауыл және орман шаруашылықтарының зиянкестері, сонымен қатар қоңыздар шіріген заттарды (сапрофагтар), зиянды жәндіктерді (жыртқыштар) жеп көп пайда келтіреді, табиғаттағы зат алмасуда маңызды орын алады.
Дереккөздер
Санат:Даражыныстылар
Мемлекеттік бағалы қағаздар
Мемлекеттік бағалы қағаздар - мемлекеттік билік органдары атынан шығарылған бағалы қағаздар, яғни үкімет пен жергілікті атқарушы органдар шығарған бағалы қағаздар немесе елдің мемлекеттік (ұлттық) банкісінің бағалы қағаздары. Мемлекеттік қарыз алысу нысандарының бірі. Мемлекеттік бағалы қағаздар облигациялар немесе иеленушісіне эмитенттен ақшалай қаражат немесе жағдайға қарай мүлік, оның атаулы құнының белгіленген пайызын не өзге де мүліктік құқықтар алу құқығы берілгенін куәландыратын эмиссиялық бағалы қағаздарға жататын өзге де бағалы қағаздар түрінде шығарылады.
Дереккөздер
Санат:Құнды қағаздар
Абліґацыя Obaveznica Obligació (economia) Obligaţiune Государственные ценные бумаги พันธบัตร
Кіші Юнко-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
NGC 7144
NGC 7144 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7144 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67557, ESO 237-11.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Бетекин
Бетекин (қытай жазбаларында бе-ди-инь) — Найман хандығының бір ұлысының 12 — 14 ғасырлардағы жазба деректерде кездесетін атауы. Сол деректер бойынша, 13 ғасырдың басында Бетекин ұлысы тайпалық бірлестік болған. Ол Шыңғыс ханға Орталық Азияны мекендеген тайпалардың ішінде ең соңғылардың бірі болып бағынған. 1200 ж. шамасында Бетекин ұлысы Үлкен Алтайды қоныстанған; Бетекиндер солтүстікте Енисей мен Қобданың (Оңтүстік Алтай) жоғарғы сағасына дейінгі, оңтүстікте Урунгу және Қызылбас көліне дейінгі, батыс пен солтүстік-батыста Бұқтырма алабына дейінгі жерлерді иеленген. Шыңғыс ханның тұсында Бетекиндердің әмірі Қадыр Бұйрық (Буюурук) болған, Рашид әд-Диннің (14 ғасыр) айтуынша, Қадыр Бұйрық ханның және оның аталарының ұлысы өзінің қуаты мен аумағы жағынан Найман хандығының Таян хан билеген ұлысынан, сондай-ақ, Орталық Азиядағы басқа да мемлекеттік бірлестіктерден асып түскен. Шыңғыс хан Бетекиндерді оңғұттарға қосқан, содан кейін олар бірге көшпелі өмір сүрген.
Дереккөздер
Санат:Тарих
Антипирин
Антипирин-1-фенил-2,3- диметилпиразолон-5 алкалоидтарға тән реакцияларды беретін бір қышқылды күшті негіз, медицинада және бірқатар элементтерді микрокристаллоскопиялық анықтауда реактив ретінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Химия
Мира (Куэнка)
Мира (Куэнка) (Mira (Cuenca)) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 847 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 212,86 км² шамасында.
Аңшылық шаруашылығы
Аңшылық шаруашылығы - жабайы андар мен құстарды қорғау, оларды өсіру, өндірістік және әуесқойлық бағыттарда аулаумен айналысатын шаруашылық саласы.
Қазақстанда аңшылық шаруашылығына арнайы бөлінген 60 млн. гектарға жуық жер бар. Бұл жерде аңшылық шаруашылығының бірнеше түрі дамыған: мемлекеттік, тұтынушы одақтық және қоғамдық аңшылық шаруашылығында бағалы аң терілерін, ақбөкен, жабайы шошқа т. б. аң еті дайындалады.
Ауланатын аң мен құсты азайтпай, көбейте беруде мемлекеттік қорықтардың зор мәні бар. А.ш. арнайы егерлік қызмет жолға қойылған.
Дереккөздер
< Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6/> Аң шаруашылығы:
Санат:Аңшылық
Үлкен Молог
Үлкен Молог — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Джурич өзенінің сол жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кулун-Игый
Кулун-Игый — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Юган өзенінің сол жағалауынан 187 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 34 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сасықбастау
Сасықбастау – Сасықкөл көлінің солтүстік-батысындағы тау.
Географиялық орны
Абай облысы Үржар ауданы жерінде орналасқан.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 466 м. Батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 3 км-ге иіле созылған, енді жері 1 км. Солтүстік беткейі тіктеу, оңтүстікке қарай еңістеніп жазыққа ұласады. Солтүстігінде Ойсексеуіл, шығысында Қызылқақ көлдері, батысында Қалмаққазған құдығы, оңтүстік-батысында Қылы қонысы бар.
Өсімдігі
Сортаңды қоңыр топырақ жамылғысында сұр жусан, жүзгін, көкпек, бұйырғын, баялыш, т.б. өсімдіктер өседі. Атырабы – мал жайылымы.
Дереккөздер
Санат:Үржар ауданы таулары
1993 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1993 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Помбареш
Помбареш (Pombares) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Браганса муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 59 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,96 км² шамасында. Халық тығыздығы — 5,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Жай механизм
Жай механизмдер - күшті түрлендіріп, қозғалыс бағытын өзгерту үшін қолданылатын құралдар. Жай механизмдерге мыналар жатады: иіндік, блок, шығыр, көлбеу жазықтық, сына, бұранда т.б.
Құрылыс салуда, жер өңдеу жұмыстарында, ауыр нәрселерді көтеруде көптеген құралдар қолданылады. Ондай құралдарды қолданып, адам немесе басқа да қозғалтқыштар мен машиналар күштен ұтады. Екінші сөзбен айтқанда, аз күш жұмсап, бір жұмысты тындырып істей алады. Формула : A = FS. A - жұмыс; F - күш; S -аудан.
Механизмдерді қозғалысқа келтіретін жұмыс жалпы немесе толық жұмыс деп аталады. Механизмдердің басқа денелердің қозғалысқа келтіретін жұмысы пайдалы жұмыс деп аталады.
Дереккөздер
1.http://www.fizika.ru/
Санат:Жай механизмдер
Лаклы
Лаклы — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Лаклин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1075 адамды құрады. Пошта индексі — 452498, ОКАТО коды — 80247830001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Нұрикамал Сейітжанқызы Сейітжанова
Нұрикамал Сейітжанқызы Сейітжанова (1949 жылы 12 наурызда Ақмола облысы Державин ауданының Братолюбовка ауылында — сәуір 2021)Қазақ. Арғын тайпасының Қарауыл руынан шыққан. Әкесі - Қалқанов Сейітжан (1911-1998). Анасы - Қалқанова Зұлқия (1923-1993). Целиноград педагогикалық институтының филология факультетін (1972) орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі мамандығы бойынша; КОКП ОК жанындағы қоғамдық ғылымдар академиясын (1987) идеологиялық жұмыстың теориясы мен тәжірибесі мамандығы бойынша бітірген. Қазақ және орыс тілдерін біледі. 1966 жылдан - «Ростовский» кеңшарының жұмысшысы. 1967-1968 жылдары - Целиноград облысы Державин ауданының Баранкөл бастауыш мектебінің бастауыш сынып мұғалімі. 1972 жылдан - Торғай облысы Жаңадала ауданының Нахимов ОМ орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі. 1974 жылдан - Торғай облысы Жаңадала ауданының Баранкөл ОМ орыс тілі мен әдебиетінің мұғалімі және сыныптан тыс жұмысты ұйымдастырушы. 1977 жылдан - Торғай облысының облыстық комсомол комитетінің хатшысы. 1980 жылдан - Торғай облыстық комсомол комитетінің ғылым және оқу орындары бөлімінің нұсқаушысы. 1983 жылдан - Қазақ КСР Компартиясының Торғай облыстық комитетінде ғылым және оқу орындары бөлімінің меңгерушісі. 1988 жылдан - Қазақ КСР Компартиясының Шымкент облыстық комитетінде ғылым және оқу орындары бөлімінің меңгерушісі. 1990 жылдан - Қазақ КСР Компартиясының Торғай облыстық комитетінде идеология бөлімінің меңгерушісі. 1991 жылдан - Торғай облыстық атқару комитетінде жастар ісі комитетінің төрайымы. 1993 жылдан - Торғай мәдениет басқармасының бастығы. 1997 жылдан - Қазақстан халқы кіші ассамблеясының атқарушы хатшысы (Астана қаласы). 1998 жылдан - Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасының бастығы (Көкшетау қаласы). 2000 жылдан бері - Ақмола облысы Мәдениет басқармасының бастығы. Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2003). Діни көзқарасы - «Экстремистіктен басқа барлық діндерді қолдаймын». Саяси қайраткер арасындағы идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қуатты, гүлденген мемлекет». Хоббиі - кіші отандағы сүйікті жерлерге бару. Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи романдар. Тұрмыс құрмаған.
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Ақмола облысында туғандар Санат:Ақмола облысы тұлғалары
Румкин Деви
Румкин Деви
Румкин Деви(29. 2. 1904 жылы-белгісіз.) – үнді бишісі, қоғам қайраткері.
Еңбек жолы
Өнер академиясында (Калакшетрада) білім алып, "бхрат натьям" және катакхали сияқты үндінің би стильдерін үйренді. 1944 жылы Мадрас университетінің музыка бөлімін бітірді. Румкин Девидің өшіп бара жатқан "бхарат натьям" биінің қайта жандандырудағы рөлі өте зор. Ол бхарам нәсілінен шыға тұрып, бұл биді тұңғыш рет жұршылық алдында биледі. 1926 жылы Румкин Девидің орыс балеринасы А. П. Павловичпен Австралияда кездесуді оның шығармашылығына елеулі ықпал жасады. Ол бірнеше балеттер қойды: "Кутрала Курванаджи", "Сита Сваямварам", "Гита гоинда" т.б. Румкин Үндістанреспубликасы парламентінің, ЮНЕСКО және Үндістанның ЮНЕСКО-мен қарым-қатынас жасау ұлттық комиссиясының мүшесі. 1953 жылы үндінің ұлттық билерін кең насихаттағаны үшін "Падма Бхушан" орденімен марапатталып, 1957 ж.ылы "бхарат натьям" биін үздік орындаушы деген сыйлық алды. Гострольдік сапармен АҚШ мен Еуропада өнер көрсетті.
Дереккөздер
Санат:Үндістан
Брюттелен
250px|thumb|Картада орналасуы Брюттелен (Brüttelen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Эрлах округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 602 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.06 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 491, пошта индексі — 3237.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Танкінің өздігінен қазуына арналған құрал-жабдықтар
thumb|right|250px Танкінің өздігінен қазуына арналған құрал-жабдықтар — жер қазатын аспалы (бульдозерлі) құрал-жабдық. Оның көмегімен танкіге (ұрыс машинасына) окоп, таса қазылады. Жүргізуші механик құрал жабдықты танкіден (ұрыс машинасынан) шықпай-ақ басқарады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Валерий Иванович Жуковский
Валерий Иванович Жуковский (1949 жылы 4 маусымда Ақтөбе облысы Мәртек ауданының Бірінші Мамыр кентінде туған) - геолог, жер қойнауын барлаушы.
Дереккөздер
<References/>
Санат:4 маусымда туғандар Санат:Мартөк ауданында туғандар Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қазақстан минералдық ресурстар академиясының мүше-корреспонденттері Санат:Халықаралық ақпараттандыру академиясының мүше-корреспонденттері Санат:Қазақстан геологтары Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан мұнайына 100 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан жер қойнауының құрметті барлаушылары
Беляковец (Велико Тырново облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 831 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5031. Телефон коды — 06122. ЕКАТТЕ коды — 3798.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Бөліну
Бөліну (Выделение) — аса қаныққан қатты ерітінділердің температурасын төмендеткенде, қыздырганда немесе қалыпты жагдайларда үстаганда ерітілген элементтерде ерігіштігі азаюынан қатты ерітіндіде жаңа фазаның қүрылуы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Нұркеқызы
Нурке ШынқожаҰлы - Көкен болысы Қанқожа аулынан шыққан бай саудагер, қала мен қырға беделі бар сыйлы адам болған. Ол Абаймен досжар, сыйлас еді. Абайдың баласы Мағауия Нүркенің бойжеткен қызын әуелде аламын деп бір қысырақтың үйірін қалыңға берген. Кейін Мағауия қызды үнатпай сырғақтап алғысы келмейді.
Соны сөзген қыз Ертістің ішкі жағындағы Белағаш болысының адамы Айтқазы Жексенейулымен уәделесіп, қашып кетеді. Абай бұл істі намыс санамайды, қайта екі жастың қылығын ушықтырмай, қыз әкесі Нүркемен достық қарым- қатынасын сақтаған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы Санат:Тұлғалар
Жұқа клиент
Жұқа клиент (thin client) компьютерлік технологияларда — клиент-серверімен немесе терминалдық сәулетімен желілеріндегі болатын, компьютер немесе программа-клиент, ақпараты өңдеу бойынша міндеттердің барлығын немесе көп бөлігін серверге көшіреді. Жұқа клиент ретінде жұмыс істеу үшін веб-қосымшалармен қолданатын компьютер браузері бола алады. Осы термин сондай-ақ, сервер ретінде басқа тораптар түйіндерін пайдаланатын P2P-клиент де атала алады.
Web-клиенттер
Web-клиент (Web client) бағдарлама — браузер. Web-клиент құрылғы ретінде — негізгі қосымшасы (тұрғысынан әзірлеуші құрылғының немесе маркетолог) браузер болып табылатын құрылғы.
Терминалдық режимде жұмыс істейтін жұқа клиенттер
"Жұқа клиент" термині  мынаны жеткілікті кең тұрғысынан жүйелі сәулет бірқатар құрылғылар мен бағдарламаларды біріктіріп, ортақ қасиеті: жұмыс істеу мүмкіндігі бар терминальном. Осылайша, жұмыс істеу үшін жұқа клиент қажет терминалды сервер. Осы жұқа клиент айырмашылығы толстой клиенттің, ол, керісінше, жүргізеді және ақпаратты өңдеуді қарамастан, серверді пайдалана отырып, соңғы, негізінен, тек деректерді сақтау үшін. оңға|нобай|209x209 нүкте|Өлшемдерін салыстыру — жұқа клиентпен (оң жақта) салыстырғанда дәстүрлі үстел ДК Сонымен жалпы жағдайдан бөлек аппараттық жұқа клиентті бөлуге болады: (мысалы, Windows және Linux-терминалдар) — ДК мүлдем басқаша мамандандырылған құрылғы. Аппараттық жұқа клиенттің қатқыл дискісі жоқ, мамандандырылған жергілікті ОЖ пайдаланады (пайдаланушыны терминалдық сервермен жұмыс істеу үшін сессиясын ұйымдастыру міндеттерінің бірі), өзінің құрамында қозғалмалы детальдары болмайды, толық пассивті салқындату арқылы мамандандырылған корпустарында орындалады.
Жұқа клиент қызметін кеңейту үшін, басты айырмашылығы — сессияда терминалдық серверде жұмысын сақтай отырып оны "қалыңдатуға" барады, мысалы, автономды жұмыс істеу мүмкіндіктерін арттырады. Бұл кезде клиентте қозғалмалы бөлшектер (қатты дискілер) пайда болады, автономды жұмыс мүмкіндіктері пайда болады, ол таза түрінде жұқа клиент болудан қалып, ал әмбебап клиентке айналады.
Жұқа клиент көп жағдайда ең төменгі аппараттық конфигурацияға ие, қатты дискінің орнына жүктеу үшін жергілікті мамандандырылған ОЖ DOM (DiskOnModule) [IDE разъемі, қатты дискінің логикасын іске асыратын қарапайым флэш-жад және кремнийлі микросхема— BIOS-та қалыпты қатты диск ретінде анықталады, тек мөлшері ғана, әдетте, 2-3 есе аз бар модуль] пайдаланылады. Кейбір жүйелік конфигурацияларда жұқа клиент операциялық жүйені желі бойынша серверден, PXE, BOOTP, DHCP, TFTP және Remote Installation Services (RIS) хаттамаларын пайдалана отырып жүктейді.
Ресейдегі жұқа клиенттердің негізгі өндірушілері DEPO Computers, Аквариус, OPTION, TOHK, AK Systems және Norma TS.
Мөлдір Жаңбырбай
Мөлдір Жаңбырбай (18 мамыр 1997 жыл) — қазақстандық каратеші, 55 келі салмақта кумите атегориясы бойынша сынға түседі. Жастар арасында Азия және әлем чемпионы.
Kарьерасы
2018 жылғы Азия ойындарына қатысқан.
2020 жылғы Тоkио Олимпиадасында топтық kезеңнен өте алмады.
Асыл тұқымды аталық мал
Асыл тұқымды аталық мал (племенной производитель) - өнімдік және түқымдық қасиеттері жоғары ұрпақ беретін, жыныстық қуаты жетілген малдың еркегі (айғыр, бұқа, қошқар, бура, теке, қабан). А.т.а.м.-ың табыңды өз төлінен өсіріп, жақсартуда маңызы өте үлкен. Белгілі ғалым-селекционерлердің пікірінше, қазіргі ғылым жетістіктіріне сәйкес, селекциялық жолмен сиыр өнімділігін арттыру - 95 пайызға, қой өнімділігін арттыру - 80-90 пайызға тұқымдық бұқа мен қошқарды ұрпағының сапасы бойынша таңдап алып, ұтымды пайдалануға байланысты. А.т.а.м. пайдалану арқылы табынның сапасын ұрпақтан ұрпаққа жақсарту - барлық түліктерге ортақ негізгі селекциялық әдіс. Себебі еркек мал әруақытта қатаң сұрыпталады. Мысалы, қолдан ұрықтандыру жағдайында мүйізді ірі қара малда еркек бұзаудың жүзден бірі, қойда еркек қозының бестен бірі ғана аталық мал үшін тандап алынады. Сонымен қатар бір аталық малдан алынатын ұрпақ саны аналыққа қарағанда анағұрлым көп.
Дереккөздер
<Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6/>  Мал шаруашылығы:
Автор
200px|thumb|right Автор (auctor — жасаушы, шығарушы) — көркем шығарманы, ғылыми публицистикалық туындыны, сәулеткерлік дүниелерді, жобаларды, өнертабысты жазған, әдебиет, өнер, музыка, бейнелеу, мүсін, сәулет, графика, ғылым, техника саласында шығарма жазған (жоба жасаған т.б.) немесе соған қатысқан адам не ұжым (мекеме, ұйым).
Қазіргі өнертануда, әдебиеттануда қалыптасқан түсінік бойынша автор өнер туындысын жасаушы; қаламгер, өз шығармасы арқылы өзінің дара, көркемдік танымын әйгілейтін шығармашылық тұлға. Автор санаты шығармашылық қабілет, шығармашылық даралық, дара дүниетаным, этикалық, эстетикалық принцип, өмір тәжірибесі секілді ұғымдар ауқымында талданады. Әлемдік өнертануда автор санаты туралы ортақ тұжырымның жоқ екенін де ескерту қажет.
XIX ғасырда француз ақыны Стефан Малларме басталған («жазу деген жеке тұлға ретіндегі даралыққа қатысы жоқ әрекет») шығармашылық процестегі жеке «менің», автордың дербес тұлға екенін мойындамайтын, терістейтін идея қазіргі структурализм, семитика мектептеріндегі негізгі принциптердің бірі.
Көркемдік жүйе түзуші бірегей қабілет, ерік иесі автор шығармашылық процеске қатыстылығы байырғы мифтерден, фольклор туындыларынан да бажалайнады. Алайда ежелгі мәдениеттер кеңістігінде автор тұлғасының дара шығармашылық сипатынан гөрі, медиаторлық белгісі басым еді. Гегельдің айтуынша, мифология - өнердің, қайнар көзі, бірден-бір қойнауы болған көне дәуірде автор үшін дара өмірлік материалды, оны көркемдік тұрғыда қайта қорытудың дара тәсіл, құралдарын іздеудің, мүмкіндігін де, қажеттілігі де болмаған. Яғни, автор тіршілікті, әлем сырын мифтік канондар бойынша жырлайтын абыз-медиум, дәнекерші-түсіндірмеші рөлін орындаған.
Иелес автор
Иелес автор — басқа адаммен (адамдармен) немесе (ұйыммен) ұйымдармен бірігіп шығарма тудырған адам немесе ұйым.
Дереккөздер
Санат:Авторлық құқық
Альпен
Альпен (Alpen) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Дюссельдорф әкімшілік округіне бағынады. Везель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 12 772 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 59,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 1 70 004. Муниципалитеттің басшысы — Томас Альс.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 4 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
Уфа Меңдібайұлы Ахмедсафин
Уфа Меңдібайұлы Ахмедсафин (15 шілде 1912 жыл, 2-ауыл, Петропавл уезі, Ақмола облысы – 21 қазан 1984 жыл, Алматы) — көрнекті ғалым, қазақ кеңес гидрогеологы, геология – минералогия ғылымының докторы (1947), Қаз.КСР Ғылым Академиясының академигі (1954; корр. мүшесі 1951). Қазақстан КСР-інің ғылымға еңбек сіңірген қайраткері (1961), Социалистік Еңбек Ері (1969).
Ғылыми саладағы еңбектері
Ахмедсафин ұсынған басты теориялық және әдістемелік қағидалар тұңғыш рет Қазақстанның түбегейлі гидрогеологиялық болжам карталарын жасауға мүмкіндік берді, бұрын сусыз деп саналып келген шөл-шөлейт аймақтарда көптеген тұщы сулы артезиан және грунт суларының алаптарын ашуға негіз болды.
Ол жер астындағы тұзды және аз тұзды сулардың табиғи және пайдаланылатын, жылма-жыл толықтырылатын қорын анықтап, оны өнеркәсіпке ауыл шаруашылығында, елді мекендерде, мал жайылымдарында, сусыз жерлерді суғаруға тиімді пайдаланудың жолдарын негіздеді. Ахметсафин 200 ғылыми еңбек жазды, оның 150-і жарияланды, 30 ғылым кандидатын дайындады, Қазақстандағы гидрогеология мектебінің негізін салды. Оның еңбектері Қазақстан мен Орта Азияның шөлді аудандарының жер асты су көздерін, олардың жаралу жөне қалыптасу заңдылықтарын анықтауда бірден-бір ғылыми тұжырым болып есептеледі.
Оны мен қатар гидрогеология болжау, картаға түсіру жөне классификациялау принңиптерін негіздеуге арналған. Ахмедсафин ұсынған басты теориялық қағидалар тұңғыш рет Қазақстанның түбегейлі гидрогеология болжам картасын жасауға мүмкіндік беріп, бұрын сусыз деп саналып келген аймақта 70 артезиан алабын ашуға негіз болды.
Сыртқы сілтеме
Санат:28 шілдеде туғандар Санат:1912 жылы туғандар Санат:Аққайың ауданында туғандар Санат:21 қазанда қайтыс болғандар Санат:1984 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:КСРО геологтары Санат:Қазақстан геологтары Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Геология-минералогия ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Қадыр Бияшұлы Бияшев
Әлем таныған ғалым
Ол 14 доктор және 18 ғылым кандидатын дайындады. Оның басшылығымен ғылыми-зерттеу жобаларының орындалуы жүргізіледі.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері
Одисеас Элитис
Одисеас Элитис (Οδυσσέας Ελύτης, шын тегі Алепуделис; 2 қараша 1911 – 18 наурыз 1996) — грек ақын. 1979 жылғы «грек дәстүріне сай сезімдік күш пен интеллектуалдық парасаттылықпен заманауи адамның бостандық пен тәуелсіздік үшін күресін бейнелейтін поэтикалық шығармашылығы үшін» әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері.
Оптимизм
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Адам қасиеттері Санат:Позитивті психика
Одисеас Элитис
Өмірбаяны
Ескі саудагерлер отбасынан. 6 баланың кенжесі. Әкесі Панайотис Алепуделис Криттегі шағын сабын қайнату зауытына ие болды. 1917 жылы Алепуделис отбасы Афинаға көшіп келіп, онда болашақ ақын орта мектепті бітірді. Алғашқы жарияланымы Сеферистің қолдауымен Жаңа ғылымдар (Νέα Γράμματα, 1935) журналына шықты. Радиода жұмыс істеді (1945-1946, 1953-1954). 1948—1952 және 1969—1972 жылдары Парижде тұрды, Андре Бретонға жақын болды; Реверди, Пикассо, Унгаретти, Джакометти, Шагал, Пикассо және Матисс Элиттің кітаптарын суреттеген. 1963 жылы КСРО-ға табан тіреді. Ұлттық сыйлықтардың лауреаты.
Естелік
Ақынның туғанына 100 жыл толуына орай 2011 жылы Грецияда Одисеас Элит жылы деп жарияланды. Ақынға арнау шараларын ұйымдастырған бірнеше қорлардың ішіндегі ең бастысы – Афиныдағы «Мегарон» концерттік залы.
Элиттің құрметіне Митилини қаласының халықаралық әуежайы аталды.
Дереккөздер
Санат:Лақап есімімен танымал әдебиетшілер
Депривацияланған (әлеуметтік)
Депривацияланған (әлеуметтік) - өмір сүру мен дамуға қажет қандай да бір жағдайларға шектеу қою.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Стендаль
Анри Мари Бейль немесе Стендаль (Marie-Henri Beyle; 23 қаңтар 1783, Гренобль — 23 наурыз 1842, Париж) – француз жазушысы.
1800 – 14 жылы әскери қызмет атқарып, Наполеон әскері құрамында Берлин, Вена, Мәскеу шабуылдарына қатысты. 1814 – 21 жылы Италияда, кейін Францияда тұрды. 1830 жылдан өмірінің соңына дейін Италияда елші қызметін атқарды. Стендаль алғашқы туындыларын бүркеншік атпен 1814 жылдан жариялай бастады. “Стендаль” есімін тұңғыш рет “Рим, Неаполь, Флоренция” (1817) атты еңбегінде қолданды. “Гайдн, Моцарт және Метастазионың өмірі” (1817), “Италия бейнелеу өнерінің тарихы” (1817), “Россинидің өмірі” (1823), т.б. еңбектері музыка және театр өнерін, кескіндемені зерттеуге арналған. “Римді аралағанда” (1829), “Саяхатшы жазбалары” (1838) еңбектерінде философия, саяси, эстет. пайымдаулар басым болса, “Расин мен Шекспир” (1825) – көркемдік әдіс мәселесіне арналған реалистік мектептің алғашқы әдеби манифесі. Оның “Анри Брюлардың өмірі”, “Өзімшілдің естеліктері”, “Наполеонның өмірі”, “Наполеонды еске түсіру”, “Автобиографиялық естеліктер”, т.б. естеліктерінде тарихи құнды мәліметтер сақталған. “Ванина Ванини” (1829), “Қызыл мен қара” (1831) сияқты көркем шығармалары қоғамдағы “кішкентай адамның” рөлі мен тағдырын суреттеген. “Парма мекені” (1839) Наполеон соғысынан кейінгі саяси жүйені, “Люсьен Левен” (1836) Франциядағы монархияны әшкерелесе, “Махаббат туралы” трактат (1822) психол. талдаудың шебер үлгісі саналады.
Өмірбаяны
Мари-Анри Бейль Францияның оңтүстігінде, Гренобль қаласында бай адвокаттың отбасында дүниеге келді. Стендальдың әкесі Шерюбен Бейль, жергілікті парламентте адвокат болады, атасы Анри Ганьон, дәрігер әрі қоғам қайраткері, ХУІІІ ғасырдағы көптеген француз интеллигенциясының өкілдері секілді ағартушылық идеяларымен айналысты. Бұл отбасының кітапханасында Дидро және Д,Аламбер құрастырған «ғылым мен өнердің үлкен энциклопедиясы» болды, Жан-Жак Руссо шығармаларын қызыға оқыды.
Бірақ Стендаль Политехникалық мектепке түскен жоқ. Ол 18 брюмер төңкерісінен кейін, яғни жас генерал Бонапарт үкімет билігін өз қолына алып, өзін бірінші консул деп жариялағаннан кейін келеді.
1802 жылы жазушы болу ниетімен Парижге келеді. Стендаль Парижде үш жыл тұрып, философия, әдебиет, ағылшын тілімен терең айналысады. Шынын айтқанда, ол нағыз білімді осы Парижде алған еді. 1799 жылы 18 брюмер көтерілісінен кейін ол генерал Бонапарттың «Францияның патшасы болғандығына» қуанса; 1804 жылы рим папасының өзі Парижге келген Наполеон коронациясын, Стендаль «барлық өтірікшілердің одағының» көрінісі деп таниды.
Ол Наполеонның 1812 жылы Ресейге жасаған жорығына қатысады да, Мәскеу, Смоленск және Могилев, Вильнюс қалаларында болады. Француз армиясының Березин арқылы өтіп, масқара болған қысқы шегінісінің куәсі болады. Стендаль өз отанын жанын сала қорғаған орыс халқының отансүйгіштігін, ерлігін көріп, елдің қайратты қайсарлығына тәнті болады. Сонымен бірге, Ресей самодержавиесінің жүргізіп отырған қатыгез саясатына ыза болады.
Италияда Стендаль өзінің алғашқы туындысы – үш өмірбаянды: «Гайдн, Моцарт, Метастазионың өмірін суреттеуді» (1814) жарыққа шығарды. 1814 жылы Стендаль француз тіліне енді ғана аударылған А.В.Шлегельдің «Драмалық әдебиет курсы» кітабы арқылы Германиядағы романтикалық қозғалыспен танысады. Италиядағы өмірі Стендаль шығармашылығында өз ізін қалдырды. Ол Италия өнерін, көркемөнерін, музыкасын оқып үйренді. Оның Италия өміріне, тарихына арналған: «Рим көшелерімен серуендеу», «Италия шежіресі», «Италияның қолөнер тарихы», «Рим, Флоренция, Неаполь» және ең танымал «Пармдық тұрғын» атты романы бар. Стендаль Италияда ұзақ уақыт тұрақтай алмайды.
Парижге оралғаннан кейінгі алғаш жарық көрген кітабы «Махаббат туралы» (1822) деп аталды. Бұл кітап психологиялық трактат іспетті болды. 1826 жылы Стендаль өзінің алғашқы романы – «Армансты» (1827 жылы жарық көрді) жазды. Мұнда автор жаңа заманғы Франция өмірін, оның «жоғарғы қауымын», тек ақсүйектердің ғана мүддесін ойлайтын көзқарастарын жазды. Осы сапарында жаңа замандық Римнен алған әсерінің негізінде «Ванина Ванини, немесе Папа облысында ашылған, карбонарлардың соңғы вентына қатысты кейбір нақтылықтар» деп аталатын повесі жазылады. Повесть 1829 жылы жарық көрді. Осы жылы Стендаль өзінің атын мәңгілік өшпейтін еткен, «Қызыл мен қара» романын жазуды бастады. Роман 1830 жылдың қараша айында «1831» жыл деп көрсетіліп, жарыққа шықты.
Парижде өткізген ұзақ демалыс уақытында өзінің Францияға жасаған саяхаты туралы жазылған «Туристің жазбалары» атты кітабын, ал бір жылдан кейін өзінің Италия туралы терең білімінен хабар беретін «Пармдық монастырь» (1839) атты романын жариялайды. Бұл оның өзі жарыққа шығарған ең соңғы туындысы болатын.
Францияда тек бірнеше күн боламын деп келген жазушы ойы іске аспай, 1842 жылы Стендаль Париж көшелерінің бірінде ауыр соққыдан қайтыс болады.
Стендаль әдебиетке ХІХ ғасырдың ірі психологиялық романының авторы ретінде енді.
Дереккөздер
Санат:23 қаңтарда туғандар Санат:Гренобльде туғандар Санат:23 наурызда қайтыс болғандар Санат:Парижде қайтыс болғандар Санат:Франция жазушылары Санат:Масондар Санат:Стендаль Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері Санат:Лақап есімімен танымал әдебиетшілер Санат:Францияның Ұлы шығысы масредары Санат:Наполеон офицерлері
Қанат Қуатжанұлы Жүсіпов
Қанат Қуатжанұлы Жүсіпов 1955 жылы 29 тамызда Ақтөбе облысының Болат кентінде туған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Металлургия
Санат:1955 жылы туғандар
1994 жыл
Туғандар
Тағы қараңыз: Санат:1994 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қараңыз: Санат:1994 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Құмықтар
Тілі
Үлкен европеид нәсілінің құрамындағы балқан — кавказ нәсілінің кавкасион тобына жатады. Түркі тілдерінің қыпшақ тобына жататын құмық тілінде сөйлейді. Әдеби тілі буйнақ және хасавюрт диалектілерінің негізінде қалыптасқан. Құмық жазба ескерткіштері 16-ғасырдан белгілі. 17-ғасырдан бастап Солтүстік Кавказдағы орыс әкімшілігімен қатынаста ресми тіл қызметін атқарған. Құмықтар ертеден араб жазуын пайдаланып келеді. 1928 ж. латын, 1938 ж. кирилл әліпбиіне көшірілген. Грамматикасында оғыз, Кавказ халықтары тілдерінің әсері байқалады. нобай|оңға|200px|Құмықтар Құмық тілінде бес диалект бар: хасавюрт, бұйнақ, қайтақ, таулы және тер. Олар аймақтық диалектілер болып есептеледі, себебі олардың шекарасы бұрынғы феодалдық және аймақтық-әкімшілік шекарасымен сәйкес келеді. Құмық тілінде – араб, парсы, кавказ (негізінен даргин, авар және шешен) және орыс тілдерінен енген сөздер кездеседі. Нақты айтар болсақ, араб тілінен енген сөздер негізінен қоғамдық-саяси, мәдени және діни салаларға жатады (жамият «қоғам», китап «кітап», дин «дін»). Иран сөздері құрамында саудамен, қолөнер, қоғамдық қатынастардың түрлі жақтарымен, тұрмыстық қажеттерге байланысты сөздер көбірек кездеседі (савдюгер «саудагер», шайы «бақыр», дарай «төсек», дос «дос», каманча «ысқымен ойналатын музыкалық аспап», тахча «сөре, полка»). Орыс тілінен енген сөздердің ішінде негізінен тұрмыстық және әкімшілік лексикасы саласына ерте кезде енген сөздер (педире «бедіре, шелек», сумавар «самаурын», кансарал «кеңсе») және қоғамдық-саяси терминдерден шаруашылық, мәдениет, ғылым, техника дамуын бейнелейтін ұлтаралық сөздерден тұратын кеңестік дәуірде пайда болған кейін енген сөздер кездеседі.
Діні
Құмықтардың көпшілігі ислам дінінің сүннит тармағын ұстанады.
Тарихы
Құмықтардың халық ретінде қалыптасуы 10-11 ғасырдан басталады. Олардың этнографиялық негізін Дағыстан жазығындағы жергілікті тайпалар мен осында келген түркі тілдес тайпалар (әсіресе қыпшақтар) құрайды. Құмықтар басқа да тау халықтарымен біріге отырып, 13 ғасырда моңғол шапқыншылығына қарсы күресті. Құмыктар мекендеген аумақта бірқатар ортағасырлық мемлекеттер өмір сүрді. Олардың ішіндегі ең ірісі — Тарковск княздігі болды. Құмықтар Ресей отаршыларына қарсы Шәміл бастаған ұлт-азаттық күреске (1847 — 1864) де қатынасты.
Кәсібі
Құмықтардың дәстүрлі кәсіптері — егіншілік (бидай, арпа, тары, күріш, жүгері), мал өсіру, бау-бақша, көкөніс, жүзім өсіру, омарташылық. Жайылымдық шабындықтардың көптігіне байланысты мал шаруашылығы кеңінен дамыған: буйвол мен қой өсірілді, жылқы шаруашылығымен айналысты.
Үй кәсіптері мен қолөнерден шұға, кілем тоқу, тері, ағаш, металл мен тас өңдеу дамыған. Үйлерін шикі кірпіштерден, тастан салған. Ауылдары қатар салынған, дәстүрлі тұрғын-үйі саманнан, тастан төбесі жалпақ 1-2 қатарлы үйлер.
Мәдениеті
нобай|оңға|200px|Хинкал Құмықтардың салт-дәстүрлері, мәдениет мен тұрмыс-тіршілігі жөнінен өздерінің ең жақын көршілері ноғай, қарашай, балқарларға ұқсас болып келеді. Құмық халқының бай ауыз әдебиеті, саз, би өнері сақталған. Фольклоры, әдеби, өлең, ән, ертгі, жыр, музыкалық шығармалары дамыды.
Ер адамдардың ұлттық киімдері — бешмет, сеңсең жамылғы, сеңсең бөрік, домалақ бөрік, теріден тігілген аяқ киім. Әйелдердің ұлттық киімдерінің қатарына бүкіл денені жабатын көйлектер (арсар, қос жеңді қабалай, т.б.) орамалдар, чутку (бас киім) жатады. Әйелдері арты ашық, теріден тігілген башмақтар киіп, киімдері ою-өрнек, әшекейлермен безендірілетін болған.
Құмықтардың сан алуан ұлттық тағамдарына хинкал, курзе (тұшпара), долма, аш (палау), чишлик (кәуап), бозбаш, чуду, гюлеме, этмек, т.б. ет, қамыр, сүт өнімдерінен жасалған тағамдар жатады. Жүзімнен сусын, шарап жасайды. Құмықтар елді мекендерді юрт, кент деп атайды.
Қазақстандағы құмықтар
Қазақстандағы құмықтардың саны - 461 адам (2013).
Дереккөздер
Санат:Халықтар Санат:Дағыстан халықтары Санат:Ресей халықтары Санат:Түркі этникалық топтары
Ахмед Иүгінеки
Ахмед Иүгінеки, Югнаки Адиб Ахмед ибн Махмуд (12 ғасырдыңсоңы, Түркістан өңірі — 13 ғасырдың басы, сонда) — ортағасырлық ақын, хакім, ойшыл. Иүгінеки (қазақша Жүйнек) қаласында туып өскен. Ахметтің туған жері Түркістанға қарасты Иугнәк деген қыстақ. Қазақтар ол жерді Жүгенек деп атаған. Ахмет жас шағында араб, парсы тілін меңгерген білімді адам болған.
Өмірбаяны
Ахмед Иүгінекидің ғұмыры, өмір сүрген ортасы туралы деректер тым тапшы. Зағип болып туып, фәни жалғанның жарық сәулесін көрмей бақиға озған Ахмед жастайынан ілім-білімге құмартып, түркі тілдері мен араб тілін жетік меңгерген. Шариғат қағидаларын жан-жақты зерттеп-танып, терең іліміне сай “Әдиб Ахмед” деген құрметті атқа ие болған. Ақыл-ойы толысып, діни танымы әбден кемелденген шағында Ахмед Иүгінеки қысқаша тақырыптарға бөліп, ислам құндылықтарына негізделген өлең-жырларын өмірге келтіре бастайды. Кейін бұл жәдігерліктердің басы біріктіріліп, “һибуат-ул-хақаиқ” (“Ақиқат сыйы”) деп аталатын дидактикалық өлеңдер жинағына айналған. Мазмұны, танымдық нәрі жағынан алғанда “Ақиқат сыйы” — Әбу Насыр әл-Фараби, Махмуд Қашқари, жылы Баласағұни, Қожа Ахмет Иасауи мұраларымен іштей астасып, 9 — 13 ғ. аралығындағы түркі дүниесінің рухани қазыналарының жарқын туындысына айналды.
Мұралары
Ахмед Иүгінеки өз шығармаларында дүние жаратылысы мәселелерін ислам қағидалары негізінде түсіндіреді. “Барлық нәрсе бір Алланың еркінде” екендігін және оның даралығын дәріптейді. Сол үшін де ақын мәңгілік өлім ұғымы жоқ, ол өмірмен алмасып отырады дейді: “Жоқ едім. Жараттың. Және жоқ қылып, екінші бар етерсің” немесе “Өліні тірі, тіріні өлі етеді”. Ал тірліктің өлшемін білім арқылы белгілейді. Яғни, білімдіден пайда бар, пайдалы нәрсе — тірі, ал пайдасыздық — бос, өлі нәрсе. Олай болса, білім арқылы мәңгілік өмірге қол жеткізуге болады, өйткені “білімдінің өзі өлуі” мүмкін, бірақ “аты өлмейді”. Ахмед Иүгінеки үшін білім — көп білу емес, таным, ақиқатты білу. Ал ақиқаттың негізі Аллада болса, оны да “білім арқылы тануға” болады. “Бақыт жолы білім арқылы білінеді”. Білім ойдан, ізденуден шықса, оның пішіні — сөз. Тіл — жаратушымен байланыстырушы құрал, адам “күн сайын ерте тұрып, тілге жүгіну арқылы құлшылық етеді”. Бірақ сөз адамға пайдасымен қатар зиянын да тигізуі мүмкін, ол тағы да адамның өзіне байланысты. Сөз адамның ойлау қабілеті мен адамгершілік бейнесін бедерлейді. Ахмед Иүгінеки пайдалы мен пайдасыздың, ақиқат пен жалғанның нарқын өкініш айыратындығын “Қандай іс істесе де білімсіздің еншісі — енші, оған одан басқа өкініш жоқ”, “Көп сөйлеген көп өкінеді”, “Ашкөздіктің соңы — өкініш, қайғы-қасірет” деген жолдары арқылы байқатады. Өкініш мұнда этик. нормалардың ара-жігін ажыратушы ұғым. Осы ұғымға сүйене отырып, біз Ахмет Иүгінекидің этикалық көзқарастарын анықтай аламыз. Ахмед Иүгінеки үшін бұл дүниеде тұрақты ешнәрсе жоқ, бәрі де өзгереді. “Жас қартаяды, жаңа ескіреді”, “Барлық толған нәрсе азаяды, түгел кемиді”. Сол себепті бұл дүниенің қызығы да жалған, өткінші. Мұнда “менікі” деген жоқ. Өйткені “менікі дегенің ” ертең “өзгелердің еншісі” болып шығады. Сондықтан дүниеқорлық пен ашкөздік адамға бос бейнет әкеледі, ал оны ойлай берсең, ол сенің тек “уайым-қайғыңды көбейтеді, «одан да еңбек ет» деп тұжырымдайды. Кішіпейілділік пен жомарттықты, сабырлылық пен көнбістікті мадақтайды.
Ахмед Иүгінеки гуманизмі
Ахмед Иүгінеки гуманизмі діни этикалық қағидалармен қабысып жатады: “Біреу зәбір-жапа жасаса, қарымына рахат көрсет. Өйткені қанды қанмен қанша жусаң да тазармайды. Адамгершіліктің басы — осы”. Яғни, зұлымдық зұлымдықты тудырады деген қағиданы хадистерінің қазығы ете отырып, кешірімді болғанды хош көреді: “Бір айыпқа бола бас кесуші дүниеде тірі адамсыз қалады” дейді. Бірақ дүние мен адамдардың кемелсіздігіне орай айтылған “Мың досың болсын мейлі, біреуі де адал емес”, “Дүние бір қолмен бал, бір қолмен у ұстатады” немесе “Шырақ, сырың өзіңде сақталып тұрмаса, досыңда сақтала ма?” деген сөздерінен үмітсіздік сарындар да аңғарылып қалады. Ахмет Иүгінекидің нақыл сөздері түркі жұртында бүгінге дейін мақал-мәтел түрінде сақталып, айтылып келеді.
Дереккөздер
Санат:XII ғасыр Санат:Орталық Азия ғалымдары Санат:Орталық Азия ақындары Санат:XIII ғасыр
Асыл тұқымды мал
Асыл тұқымды мал (племенные животные) - тұқымына және өзіне тән жағымды өнімдік және нәсілдік қасиеттерін ұрпағына тұрақты бере алатын мал. А.т.м.-ға әдетте таза тұқымды малдың элита-рекорд, элита және бірінші кластары жатады. Малдың тұқымдық құндылығын оның тегіне (мал шежіресі арқылы), дене бітіміне, өніміне және ұрпағының сапасына қарап анықтайды. Аталған белгі-қасиеттер бойынша малға баға бергенде нақтылы бір тұқымның ұнамды типіне лайықты деп бекітілген көрсеткіштерді басшылыққа алады.
Дереккөздер
< Ә.Байжұманұлы, К.Бекболатұлы. Мал шаруашылығы сөздігі. Алматы-2011. ISBN 978-601-7254-21-6/> Мал шаруашылығы:
Қазақстан жастар ақпарат қызметі
Қазақстан жастар ақпарат қызметі - қоғамдық қор, Қазақстанның дамуы мен гүлденуіне өздерінің білімін, күш-жігерін, ақыл-ойын, қосқысы келетін белсенді жастардың басын қосқан коммерциялық емес ұйым.
«Қазақстан жастар ақпарат қызметі» қоғамдық қоры өз жұмысын 1998 жылы шілде айында Алматы қаласында жоғары оқу орын студенттерінен құрылған Қазақстанның жас азаматтары тобының ұйытқысымен құрылған.
Қор Қазақстанның 12 қаласында филиалдар мен өкілдіктеге ие: Астана, Алматы, Қарағанды, Ақтөбе, Орал, Қостанай, Көкшетау, Семей, Өскемен, Тараз, Орал, Шымкент.