cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дидье Дрогба
Кот-д` Иуардың Ұлттық құрамасы
Сол жылы ол Кот-д` Иуардың капитаны болып сайланады. Ұлттық құрамада да керемет ойын өрнегімен командасын алға жетелеумен болады. Сөйтіп, Африканың үздік ойыншысы атағына қол жеткізеді. 2007/10 жылдары «Қара маржан» Англия чемпионатында үздік шабуылшы болады. «Аристократтардың» сүйікті әрі тұрақты ойыншысы, Лондондағы мың қыздың арманына айналған «Пілдің» қазіргі таңдағы басты арманы Чемпиондар Лигасының трофейін басына көтеру! Ол мүмкін де.
Сілтемелер
Санат:Кот-д’Ивуар футболшылары Санат:Кот-д’Ивуар Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Челси ФК ойыншылары Санат:Галатасарай ФК ойыншылары
Ақтоғай (тау)
Ақтоғай – Ақтөбе облысы Байғанин ауданы Оймауыт ауылының солтүстігінде 6 км жерде орналасқан тау.
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 148 м. Аласа келген тау солтүстіктен оңтүстікке қарай бойлық бағытта созылып жатыр. Шығысында 15 км жерде Шерғала қырқасы жатыр. Ақтоғайдың етегінде қалың тоғай өскен.
Дереккөздер
Санат:Байғанин ауданы таулары Санат:Төбелер
Петр Дмитриевич Литвинов
Петр Дмитриевич Литвинов (1916, Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы Люботино ауылы – 1943, Украина, Днепропетровск облысы Верхнеднепровск ауданы Бородаевка ауылы) –Кеңес Одағының батыры (1943). 1939 жылдан Қызыл армия қатарында. Далалық майданның 53-атқыштар дивизиясының миномет ротасында бөлімше командирі болған. 1943 жылы 18 қазанда ұрыста қаза болған. Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Кеңес Одағының батырлары
Мегатонналарды Мегаваттарға айырбастау Жобасы
Мегатонналарды Мегаваттарға айырбастау Жобасы (Megatons to Megawatts Program, ВОУ-НОУ — жоғары байытылған уран — төмен байытылған уран) — ресейлік қарулық уранды АҚШ атом электр станцияларына отын ретінде қайтымсыз өңдеуді қарастыратын 1993 жылы жасалған АҚШ пен Ресей Федерациясының арасында жасалған келісім. «Megatons to Megawatts Program» деп аталған «нағыз» қарусыздандыруға бағытталған халықаралық инициативаның нәтижесі боп табылады. Келісім 20 жылға жасалған. 20 000 ядролық боеголовкаға эквивалентті қарулық уранның 500 тоннасын өңдеуді қарастырады.
Дереккөздер
Санат:Ресей атом өнеркәсібі
Сиракузы
мини|300px|Сиракузыдағы [[Көне грек театры.]] thumb|left|300px|Ежелгі Сицилия мен Оңтүстік Италия
Дереккөздер
Санат:Сицилия тарихы
Седрин
Седрин (Cedrim) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Север-ду-Вога муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Байшу-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 995 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,47 км² шамасында. Халық тығыздығы — 117,5 адам/км².
Везикула
Везикула (Vesicula - көпіршік) - Тері бөртпелерінің бірінші ретті морфологиялық элементтерінің бірі. Экссудаттың эпидермисте жиналып, кішкене қуыс құрауы нәтижесінде қалыптасады. Орнына қарай эпидермис іші және эпидермис астына орналасқан көпіршік болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Авиациялық фугасты-өртегіш бомба
Авиациялық фугасты-өртегіш бомба (АФӨБ) — аралас әрекетті жүзеге асыратын бомба түрі. Ол жарғыш заттар зарядымен, пиротехникалық немесе басқа да өртегіш құраммен жабдықталады.
Дереккөздер
Санат:Авиациялық бомбалар
Штадельхофен (Жоғарғы Франкония)
Штадельхофен (Жоғарғы Франкония) (Stadelhofen(Oberfranken)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Бамберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1240 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 41,01 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 71 189. Муниципалитеттің басшысы — Лудвиг Гёль.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 10 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Электрондық микрозонд
Электрондық микрозонд - Минералдардың (басқа заттардың) титтей түйіршіктерінің яки тозандарының (диаметрі ОД-3 микрон, ңдығы 1-3 микрон) жалтыратып өңделген беткі жазықгығын сапа және тұрғысынан ренттен-спектрлік талдау және суретке түсіру мақсатында шылатын қондырғы.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Ягнейхой-Яга
Ягнейхой-Яга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Тулумка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Косьва бастауынан Широков су торабынаКосьва бастауынан Широков су торабына дейін, ауданы)|ИсадыКосьва бастауынан Широков су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 172
IC 172 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7116, MCG 0-5-49, ZWG 386.56, ARAK 63, KUG 0152+005, IRAS01523+0033.
Сыртқы сілтемелер
IC 172 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Вой-Вож (Кіші Аранц тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Аранец өзенінің сол жағалауынан 33 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
А-Каньиса
A-Каньиса (A Cañiza) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Понтеведра провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Параданта ауданында (комарка) орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Понтеведра елді мекендері
IC 4580
IC 4580 — Corona Borealis шоқжұлдызында орналасқан SB0-a (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 55862, ZWG 166.41.
Сыртқы сілтемелер
IC 4580 Санат:Corona Borealis (шоқжұлдыз)
Хундвиль
250px|thumb|Картада орналасуы Хундвиль (Hundwil) — Швейцарияның Аппенцелль-Ауссерроден кантонында орналасқан коммуна.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 987 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 23.94 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3002, пошта индексі — 9064.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аппенцелль-Ауссерроден елді мекендері
Филлипстоун (Массачусетс)
Филлипстоун (Phillipston) — Массачусетс штатының Уорчестер (Worcester) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 682 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 63.8 км² шамасында. FIPS коды — 25-53225.
Ақау
Ақау (Дефект) — су шаруашылығы саласында, гидротехникалық имараттарды пайдалану барысында орын алатын кемістіктер.
Ақау тізімдемесі(Дефектная ведомость) — негізгі су шаруашылығы жұмыстары (гидромелиорациялық, гидротехникалық) аяқталған соң, күз мезгілінде атқарылатын жұмысалы aқау тізімдемесі жөндеуді қажет ететін барлық құрылымдарға және құрал жабдықтарға жасалады. Бұл үшін материалдар мен қосалқы бөлшектер жеткізіледі; атқарылған жұмыстарға баға беріліп, олардың жөндеу уақыты белгіленеді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Б. з. д. 318 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 318 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 318 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Биосынама
Биопсия (био және — көру) — аурудың сипатын анықтау үшін науқас адамның зақымданған тінін кесіп алып, морфологиялық әдіспен тексеру.
Мидан, жілік майынан биоптат алу үшін трепанация әдісі арқылы алдымен сүйекті тесіп, жуан инемен ауырған жерден сұйық алынады. Биопсияның, әсіресе, қатерлі ісіктерді анықтаудағы маңызы зор, сондай-ақ, қатерсіз ісіктердің немесе созылмалы сырқаттардың қатерлі ісікке айналуының алғашқы белгілерін тек биопсия әдісі арқылы ғана анықтауға болады. Биопсияны науқасқа операция жасап жатқан кезде кездейсоқ байқалған сырқаттарды анықтау үшін де қолданады.
Сұйық биопсия
Сұйық биопсия — ісік жасушаларын (CTC) және олардың пациент қанындағы ДНҚ-сын (ctDNA) айқындаудың жаңа әдімтемесінің бейресми атауы. 2014 жыл басталғанға дейін әдістеме тек қана зертханалық әдістеме деп саналды және практикалық онкологияда қолдануға болмайды деп есептелді. 2014 жылғы ақпанда зерттеу жарияланып, оның авторлары обырдың алуан түрлерін ерте анықтау үшін сұйық биопсияның болашағы зор екенін көрсетуге қол жеткізді.
Бұл емшара, ғалымдардың пікірінше, қатерлі ісікті диагностикалау мен емдеуде төңкеріс жасай алады, өйткені бұл ісік жасушаларын симптомдар пайда болғанға дейін ерте анықтауды жеңілдетеді. Сұйық биопсия дәрігерге жалпы көріністі көруге және обыр жасушаларының организмде қалай таралатынын түсінуге көмектеседі, ал әдеттегі биопсия тек жергілікті ісік туралы ақпарат береді.
Осы тұрғыдан алғанда, қатерлі ісікке қарсы иммундық терапия кезінде сұйық биопсияны қолдану өте қызықты. Иммундық препараттармен емдеу өте қымбатқа түседі, сондықтан болашақ емдеудің ұтымдылығына алдын-ала көз жеткізу керек. Науқас организмініңі қалай әрекет ететінін сұйық биопсия арқылы білуге болады.
Стафилинидтер
Биологиялық сипаты
Стафилинидтер - 40 мыңнан аса түрі тіршілік ететін қоңыздардың ең қыруар тұқымдасы. Сырттай ол ересек қоңызға қарағанда,қандай да бір жәндіктің дернәсілін еске түсіреді. Оларға тән ең маңызды нышан - ұшы қырқылып қалғандай қысқа топшылары, ол тек құрсағының алдыңғы бөлігін ғана жауып тұрады. Оларға тігінен және көлденең айқасқан жұқа ұшқыш қанаттарын бүркеуге бұл толығымен жеткілікті. Құрсақтары ұзын, қозғалмалы және қоңыздар жүгіріп бара жатқанда оның жоғарғы ұшын жиі жырып алады. Әдетте бұл жәндіктер күн сәулесі түскен жерлерден қашқақтайды, өйткені қысқа топшылары оларды ылғал жоғалтудан нашар қорғайды. Бірақ көлеңкелі және ылғалды орындарда құп-құрғақ болып жүреді: оларды топырақтан,орман төсіемелерінен, тастардың астынан және ағаш үйіндісінен, борсыған өсімдік қалдықтарынан, көңнен, жануар өлімтігінен, саңырауқұлақтардан және гүл тостағаншасынан жолықтыруға болады.Стафилинидтердің басым көпшілігі – жыртқыштар. Және қоңыздар мен олардың дернәсілдері (ересек дарақтан оларды тек қанаттарының жоқтығы ғана ерекшелеп тұрады) шыбын мен қоңыздардың дернәсілдеріне, қуыршақтарына, көбелектердің жұлдызқұрттары мен қуыршақтарына, сона, қырықаяқ, кене, шырышты ұлу және бақа да ұсақ омыртқасыздардың дернәсілдеріне жаудай тиеді.
Биосынама
Сұйық биопсия
Иммундық терапия алдында сұйық биопсияны қолданудың мәні иммунотерапия сеанстарына тиімді ден қою белгілерінің болуын анықтау болып табылады. Сұйық биопсия әдісін қолдана отырып, ісік ДНҚ-дағы белгілі бір өзгерістерді бақылауға болады, бұл өз кезегінде иммундық терапия сеанстарын тағайындау үшін пациенттердің санатын анықтау үшін (емдеудің басқа түрлері тиімсіз немесе көп дәріге төзімділі ісіктердің түрлері) жақсы биомаркер болып табылады. Талдау мүлдем айыртпайды және шеткергі қан үлгісінде жүргізіледі.
Стафилинидтер
Тұқымдастары және олардың өмір сүретін жері
Бізге таныс аңқыма стафилин (халық аузында ол “сасық қоңыз” деп айтылады) – ұзындығы 3 см болатын тұқымдастың ең ірі өкілі. Оның реңі қара, тек мұрттарының ұштары ғана жирен түстес. Барлық денесі нәзік талшықтармен бүркелген. Өз атауына ол денесіндегі арнайы бездер жағымсыз иіс шығарып тұратындықтан ие болған. Бұл иіс улы және шырыштары тиген жерін күйдіреді. Стафилинді татып көретін кесірткелер бірден оны түкіріп тастайды және делбе болған малдай басын ұзақ уақыт сілкілейді. Осындай химиялық қару тұқымдастың басқа да көптеген өкілдерінің иеншісіне тиген. Жағалау көкқанатын көк топшысынан және сарғылт реңінен оңай ажыратуға болады. Жағалау көкқанаты деп аталатын себебі,өзен мен тоғанның батпақты аймақтарында тіршілік етеді. Бұл қоңыз күндізгі өмір салтын ұстанады, оның ашық түсі улы екендігін паш етіп тұрады (улы заттар оның гемолимфасын құрайды). Стафилинидтер әрқашан жылы, құрғақ және азық-ауқат, бүрге мен кенелерге кенелген кеміргіш індерінде тіршілік етеді. Ал олардың Оңтүстік Америкада мекендейтін кейбір түрлері ірі кеміргіштердің жүндес терісінен жайлы орын тапқан. Стафилинидтердің арасында құмырсқалардың да тұрақты тұрғындары кездеседі. Олардың біреулері барлық қалдықтарды жойып, құмырсқаларға илеуде тәртіп сақтауға жәрдемдеседі, басқалары құмырсқалардың жұмыртқалары мен дернәсілдерін талғажау етеді. Мұндай “жақсылықты білмейтін” тұрғынға ломезуха жатады. Оның өмірі жирен орман құмырсқаларының илеуінде өтеді. Бұл қоңыз құмырсқаларға есірткі өндіретін зат бөледі, сонымен ломезуханың құрсағындағы талшықтарды жалайды. Бұл қоңыздың дернәсілін құмырсқалар өз ұрықтарындай қолдарымен тамақтандырады.
Систематикасы
Жалпы көп таралған түрлерінің саны 55 000(2009).Бұрынғы тұқымдастары өзіне 45000 түр қосты(1998 жылы),және де олар тұқымдас тармақтарға қосылды.Осы стафилинидтерді қазіргі кезде 4 тармаққа бөледі:
Кэд Джек көтерілісі
Кэд Джек көтерілісі — Англиядағы (Кент. Суссекс, Эссекс, Суррей графиктарындағы) көтеріліс. 1450 жылы майдың аяғында басталды. Ipi феодалдардың қатігездігі, феод. анархияның күшеюі, салықтың ұлғаюы, жүз жылдық соғыста (1337-1453) ағылшылдардың француздардан жеңiлуi салдарынан шықты. Көтерiлiстің негiзгi күші орта және ұcaқ шаруалар болды. Оларға қол өнершiлер, ұсақ саудагерлер, жалдамалы жұмысшылар қосылды. Көтерiлiске Джек (дұрысы Джон) Кэд (Cade; көтерілiстiң аты осыдан шыққан) басшылық етті. Ол 1451 жылдың басында соғыста қаза болды. Бірақ көтерiлісшiлердiң жеке отрядтары күресті 1454 жылға дейiн тоқтатқан жоқ. Дегенмен көтеріліс жаншылды.
Биосынама
Дереккөздер
Санат:Морфология
Ақалтын (Мақтаарал ауданы)
Ақалтын — Түркістан облысы Мақтаарал ауданы, Мақтаарал ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мырзакент кентінен солтүстік-батысқа қарай 19 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 651 адам (293 ер адам және 358 әйел адам) болса, 2009 жылы 799 адамды (388 ер адам және 411 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мақтаарал ауданы елді мекендері
Қоғалы (тауаралық аңғар)
Қоғалы – Алтынемел жотасы мен Бұрымбай таулары арасындағы тауаралық аңғар.
Географиялық орны
Жетісу облысы Кербұлақ ауданының Қоғалы өзенінің бойында. Теңіз биіктігінен шамамен 1100 м биіктікте.
Геологиясы мен жер бедері
Доғаша иілген аңғар солтүстік-шығыс және оңтүстіктен амфитеатр тәрізді кертпештелген тау етегі төбешіктерімен қоршалған, батысында Быжы өзені аңғарына қарай біртұтас еңіс жазыққа айналады. Аңғарды Қоғалы және Быжы өзендерінің көптеген салалары кесіп өтеді. Палеозой дәуірінің герцин тау жасалу кезеңінде пайда болған. Аңғардың төмен жатқан бөліктері саз, саздақ және құмнан тұратын аллювийлік шөгінділермен, ал шеткі төбешіктері төрттік конгломераттармен, гипстелген лесс шөгінділерден тұрады.
Дереккөздер
Санат:Жетісу облысы географиясы Санат:Қазақстан аңғарлары
Кожухарци (Кырджали облысы)
Кожухарци (Кожухарци) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Крумовград қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 6957. ЕКАТТЕ коды — 37622.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Джин
right|thumb| alt=A.|270 px|Джин
Джин — арша жидегіне әр түрлі дәмдеуіштер (апельсин қабықтары, ангелика және т.б.) қосып тұндырылған сулы-спиртті сұйықты айдау арқьшы алынған күші 45% күшті алкогольді ішімдік. Ағылшындар бұл ішімдікті нан суы деп те атайды. Алғашқы рет бұл ішімдікті Нидерландия дөрігерлері емдік дәрі ретінде дайындаған. Амстердамда 1575 жылдан бастап Лукас Бола фирмасы ішімдік ретінде шығара бастады.
Дереккөздер
Санат:Алкогольдік ішімдіктер
Аделандия
Аделандия (Adelândia) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Вали-ду-Риу-дус-Бойс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2900 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40836,704 км² шамасында. Халық тығыздығы — 69,7 адам/км².
Санат:Гояс елді мекендері
Цезарь шифры
right|thumbnail|320px|Цезарь шифры Цезарь шифры - ең жеңіл және кеңінен тараған шифр әдісі. Оны Цезарь коды, Цезарь жылжытуы немесе жылжыту шифры деп те атайды.
Шифр орнына қоюдың бір түрі деп те атауға болады. Шифрде әрбір таңба ашық мәтінде әліпби бойынша тұрақты көлемде оңға немесе солға жылжытылып отырады.Мысалы, жылжыту саны 3 болатын шифрде А әрібі В, Ә әрібі Г ауыстырылады.
Шифр рим императоры Гай Юлий Цезарь атыменаталған.Ол осы шифрды өзінің генералдарымен қолданған.
Бұл шифрование көбінесе көптеген күрделі шифрдің бөлігі ретінде қолданады, мысалы, Виженер шифры.Цезарь шифры әлі де ROT13 системасында қолданыс табуда. Барлық монолитті шифрлер секілді Цезарь шифрі де тез сындырылады, практикада мүлдем қолданыс көрмейді.
Математикалық моделі
Егер әліпбидегі әрбір әріпке өз санын қойып шықса (0 бастап), онда шифрлау мен шифрын анықтауды модульдік арифметиканы қолдана отырып мынадай формуламен табамыз: '': мұндағы ~x — ашық мәтіннің таңбасы, ~y — шифрланған мәтіннің таңбасы, ~n — әліпби күші, ал ~k — кілт. Математикалық тұрғыда Цезарь шифры Афин шифрының өзгертілген түрі болып табылады.
Мысал
Шифр кілті k = 3 болған жағдайда әр таңба үш орынға жылжиды.Мысалы А Вге,Б Ғға айналады
Қолдану тарихы
Оның жиені, Август, қолданыста осы шифрлеу әдісін ұстанған. Бірақ ол оңға қарай бір орын жылжытуды ұстанған.Шифрлеген кезде А орнына Ә, Ә орнына Б қойған.|Гай Светоний Транквилл, Он екі Цезарь өмірі 88
Юлий Цезарьдің қиынырақ схемалар қолданғанына дәлелдер табылуда.
Цезарьдің шифрлеу әдісі қаншалықты тиімді болғаны белгісіз. Бірақ Цезарьдің көптеген жаулары сауатсыз болғандықтан, шифр басқа тілде жазылған деп ойлағандықтан шифр айтарлықтай қауіпсіз болған. Шифрды сындыру жайлы ешқандай деректер жоқ.Ең алғашқы дерек 9-ғасырда өмір сүрген әл Кинди жазбаларында кезедеседі. Цезарь шифры бір орынға жылжыту кері жылжыту Мезузада Құдай аттарын шифрлеу үшін қолданады.Бұл алғашқы кездегі жағдай болуы мүмкін, еврей халқына Мезузаға сенуге рұқсат берілмеген. 19 ғасырда газеттегі жарнама бөлігінде жеңіл шифрды ақпарат алмастыру үшін қолданған. Кан Дэвид Таймс газетінде бұқара халық құпиялы коммуникацияларда өз кезегін бермегені туралы сипаттап жазды. 1915 жылы Цезарь шифры өз қолданысын тапты. Ресей әскері бұл шифрды қиын шифрлер орнына қолданды.Өйткені қиын шифрлер әскерлерге қиындай болды,бірақ неміс,австрия әскерлеріне бұл шифрды табу қиынға соқпады.
Он үш орынға жылжытылып шифр ROT13] алгоритмінде қолданылады,қарапайым мәтін шатастыру тәсілінде Usenet кеңінен қолданады.Көбінесе спойлерді тығу үшін қолданады. Виженер шифры Цезарь шифрын әр түрлі жылжытулар арқылы қолданады.Жылжыту кілт сөз арқылы анықталады.Егер кілт ұзындығы мәтін ұзындығына тең болса,бұл сындырылмайтын шифрге айналады. 2006 жылы мафия бастығы Бернардо Провенцано Сицилияда Цезарь шифрын өзінің хабарламаларының криптоанализінде қолданғаны үшін ұсталды. Провенцано шифрды "A" әріпі 4 орында "Ә" әріпі 5 орында тұрған бойында қолданған.
Цезарь шифрын жеңіл қолдану үшін ортақ оське кіргізілген 2 диаметрлері әр түрлі шеттерінде әліпби жазылған дисктерді қолданады. Алғашында дисктер әр дисктегі әріптері сәйкестендіріліп тұрғызады, сосын қанша орынға жылжыту арқылы Цезарь шифры шығады. Мысалы, А әріпін В әріпіне жылжытсақ 3 орынға солға жылжыған шифрды аламыз.
Шифрды бұзу
Цезарь шифры тек қана шифрланған сөз белгілі болғанда да жеңіл бұзылады. Екі түрлі жағдай қарастыруға болады: Бірінші жағдайда шифр орнына қою арқылы тез бұзылуы мүмкін,мысалы жиілікті анализ тағы сондай сондай. Бұл әдісті қолдана отырып ол шифрдің қайталануынан бұл Цезарь шифры екенін тез байқауы мүмкін.
Бұл әдісті басқа жолмен қолдануға болады-әр әріптің астына осы әріптен бастап әліпби толығымен жазылады.Бұл әдіс егер алдын ала әліпби жазылған жолақтар дайын болса тездетіледі. Ол үшін бір жолақта шифрланған сөз пайда болу керек,сонда қалған бөлігінде біз дұрыс мәтінді көреміз.
Қарапайым мәтінде тек қана қайта шифрлаудың бір ғана нұсқасы болады. Ал егер өте қысқа болса сөздің бірнеше нұсқасы болуы мүмкін.Мысалы, шифрланған MPQY сөзі қайта шифрланғанда "aden" және"know" (шифрланған мәтен ағылшын ілінде жазылды). Тура осылай "ALIIP" сөзін "dolls"деп немесе  "wheel"деп шифрды шешуге болады; "AFCCP"сөзін "jolly"немесе "cheer" деп бірнеше түрде шифрды шешуге болады.
Бірнеше рет шифрлау табандылықты ешқалай жақсартпайды.Өйткені a және b жылжыту шифры a+b шифрына тең болып келеді.
Сілтемелер
Санат:Шифр
Саркоплазма
thumb
Саркоплазма (sarcoplasma, грек, sarcos — ет, plasma — тірі зат) — көлденең жолақты ет талшықтарының цитоплазмасы.
Ет талшығы саркоплазмасының шеткі жағында көптеген сопақ келген ядролар қатарымен орналасады, ал оның орталығымен талшық бойын бойлай миофибриллалар орын тебеді. Миофибриллалар кезегімен орналасқан актин және миозин миофиламенттерінен құралған.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Бүйен
Бүйен — ащы ішек пен тоқ ішектің тоғысатын тұсындағы тұйық, жуан ішектен арнайы жасалатын ыдыс, кейде “түп бүйен” деп те атайды. Оны жасау үшін жаңа сойылған қойдың не ешкінің бүйенін айналдырып тазалаған соң, тұзды судың қанық ерітіндісіне бір тәулік батырып қойып, иіс-қонысы кеткен соң алады да, үрлеп, көлеңкеге кептіріп, тобарсыған кезде сары май сіңіріп жұмсартып, ішіне ағаш қасықпен сары май, жент, майға араластырған талқан толтырып, аузын жіппен байлап, адалбақанға асып қояды. Бүйенде сақталған мұндай тағамдар ұзақ уақытқа дейін бұзылмайды әрі ерекше дәмді болады. Қажет кезінде жібін шешіп, сығып ала беруге болады. Жорыққа аттанған ежелгі қазақ жауынгерлерінің, ұзақ жолға шыққан жолаушылардың, отбасына келген қонақтардың сүйсініп жейтін, дастарқан сәнін келтіретін ұлттық тағамдардың бірегей дәмдісі, осы бүйенге салынған тағамдар болған.
Дереккөздер
Санат:Биология Санат:Мәдениет
Сан-Дамьяно-д'Асти
Сан-Дамьяно-д'Асти (San Damiano d'Asti) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Асти провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8329 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 173 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 48 км² шамасында. Пошта индексі — 14015.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Rocco.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Сират
Сират - діни ұғымда о дүниедегі адамдарды сынақтан өткізетін  қыл көпір. Құран Кәрімде «тура жол» мағынасында қырықтан аса рет кездеседі. Жұмақ пен тозақ туралы түсініктер бойынша күнәсіз адамдар бұл көпірден сұрінбей өтеді де, күнәһарлар тозақ отына құлайды.
Құрандағы сират
Құрандағы "сират" сөзі "түзу жол" (араб. 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 164 адамды құрады. Имамдық шииттер құрандық "сират әл-Мұстақым" Алидтерге деген адалдық пен адалдық деп санайды.
Аңыз бойынша, Қиямет күні барлық адамдар Сират көпірінен өтуі керек. "Найзағай жылдамдығымен" әділ мұсылмандар жұмаққа көпір арқылы Каусар бұлағына өтеді, Ал кәпірлер мен күнәкарлар оның үстінен өтіп, тозаққа түседі.
Андрей Борисович Петров
Андрей Борисович Петров (1945 жылы 27 желтоқсанда Мәскеуде дүниеге келген) – совет және орыс балет әртісі және хореограф, Кремлевский балет театрының негізін салушы және көркемдік жетекшісі. 1985 жылы КСРО-ның халық әртісі. 1965 жылы Мәскеу хореография училищесін бітіріп, Үлкен театр тобына түседі. Ол жерде Андрей Петров 1986 жылға дейін би билейді. 1976 жылы ГИТИС-та балетмейстер факультетін бітірді. 1989-1990 жылдары Кремль сарайы съезінде балетмейстер болады. .
Сират
Құрандағы сират
Сират Ислам көпірі Зороастризмдегі Чинват көпіріне ұқсайды. Зороастризмде жақсы Құдай Вай әділ зороастрлықтардың жанын Чинват көпірі арқылы өзіне берілген жерге апарады.
Андрей Борисович Петров
Дереккөздер
Санат:КСРО балетмейстерлері Санат:1945 жылы туғандар
Сират
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Менслаге
Менслаге (Menslage) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Оснабрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2509 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 65,18 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 59 025. Муниципалитеттің басшысы — Дирк Копмайер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Вадим Хрисанфович Харасахал
Вадим Хрисанфович Харасахал (18 қазан 1918, Украина, Николаев облысы – 17 қараша, 1966, Алматы қаласы) – физика-математика ғылымдарының докторы (1966), профессор (1966).
Дереккөздер
Санат:18 қазанда туғандар Санат:1918 жылы туғандар Санат:Николаев облысында туғандар Санат:17 қарашада қайтыс болғандар Санат:1966 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан математиктері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары
Пантеон университеті
«Пантеон» саясаттану және әлеуметтану ғылымдары университеті (грек. Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών ), әдетте жай «Пантеон» университеті — 1927 жылы негізі қаланған Афина дағы саяси білім беру педагогикалық университеті.
Бастапқыда 1927 жылы «Пантеон» Афина Саясаттану мектебі ретінде құрылған университет. Ол Еуропадағы саяси білім беру үш көне жоғары оқу орындарының бірі болып табылады.
Университеттің профессорларының арасында грек дін маманы әрі христиан философы Христос Яннарас, кинорежиссер Яннис Смарагдис, философ Иоаннис Теодоракопулос.
Құрылымы
right|thumb|333x333px|Университеттің алғашқы тарихи ғимараты
Халықаралық білім беру бағдарламалары
«Пантеон» университеті келесі халықаралық білім беру бағдарламаларына қатысады:
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер Санат:Грекия университеттері
Бұхара хандығы
Бұхара хандығы (өз. Buxoro xonligi) — Орталық Азиядағы Мұхаммед Шайбани хан негізін салған мемлекет (16 ғ-дың басы — 1920). XVI ғ-дың 2-жартысында хандықтың астанасы Самарқаннан Бұхара қаласына көшірілді. Бұхар хандығы деген ат осыған байланысты шыққан.
Хандықта алғашында Шайбани әулеті (16 ғ-дың басынан 1598 жылға дейін), кейін Аштархан әулеті (1599 — 1740) және Маңғыт әулеті (1755 — 1920) билік жүргізді. Шайбани әулеті билік еткен тұста Орталық Азиядағы саяси жағдайға байланысты Бұхар хандығының жер көлемі жиі өзгеріп тұрды. 1506 — 10 ж. Қазақ хандығына қарсы ұйымдастырған 4 жорығының алғашқылары табысты болғанымен, соңғысында Шайбани әскері Қасым ханнан ойсырай жеңілді.
II Абдолла ханның тұсында Бұхар хандығы саяси жағынан күшейіп, аумағы айтарлықтай кеңейді. Ресеймен сауда және дипломатиялық қатынастар орнатылды. Бұхар ханы Иранмен арадағы толассыз күрестерінде қазақтардың көмегіне сүйенді. Қазақ хандығы билеушілерінің мұндай жәрдемін тиісті дәрежеде бағалап, қазақ ханы Шығайға Ходжент қаласын, оның баласы Тәуекел сұлтанға Зеравшан мен Адеркент өлкесінің біраз бөлігін сыйға тартты. Бұхар хандығы мен Қазақ хандығы арасындағы мұндай қатынас ұзаққа созылмады. Тәуекел хан 1583 жылдан бастап Бұхар хандығына қарсы күрес бастады. Соның нәтижесінде 1588 ж. Ташкент хандығының қарамағына көшті. 1599 ж.
Қазақ және Бұхар хандықтары арасында жасалған шартқа сәйкес, Ташкентпен қоса Түркістан аумағы да қазақтардың қарамағына көшті. Абдолла ханның мирасқоры Абд әл-Мұмин билікке таласқан топтың қолынан қаза тапқан соң, Бұхар хандығы саяси жағынан әлсірей түсті. Осы тұста Хорезм Бұхар хандығынан бөлініп шықты. Шайбани әулеті тұсында хандық мәдени жағынан едәуір өркендей түсіп, қала құрылысы қарқынды жүргізіліп, бірқатар мешіттер, медреселер салынды. Абдолла хан тұсында хан сарайында 250-ге жуық адам ғылыммен, әдебиетпен шұғылданған.Аштархан әулетінің билігі кезінде Бұхар хандығындағы басқару жүйесі күрделене түсті. Мемлекет басқару жүйесінің негізін аталық, диуан бегі, парванчи, датқа секілді лауазым иелері құрады.
Сот, білім беру жүйесі дін иелерінің қолында болды. Аштархандықтар да Иранмен ұзақ уақыт соғысты. Қазақтардан жәрдем алған Имамқұл хан (Имамкули) (1611 — 42) ақыры ирандықтарға ойсырата соққы берді. Жеңіске қол жеткізгеннен кейін, Ташкентті қазақтардан тартып алды. Бұхар хандығы 1680 — 1702 ж. Хиуа хандығымен үнемі соғыс жағдайында болды. 1740 ж. парсы қолбасшысы Нәдір шаһ Бұхараны басып алды. Аштархан әулеті билігі кезінде Бұхар хандығында 150-ге жуық медреселер болды, емханалар салынды. 17 ғ-да Бұхар хандығында өмір сүрген Жүсіп Қарабағи, Молла Ширази сынды ғұламалар өздерінің философиялық трактаттарын жазып қалдырды. Сайид Несефи (1637 — 1710) секілді сарай ақындарының, “Ұбайдолла наме” атты тарихи еңбектің авторы Мир Мұхаммед Амин Бұхаридың есімі Шығысқа танымал болды.
1755 ж. ақсүйектер мен дін иелерінің қолдауына сүйенген маңғыт тайпасының жетекшісі Мұхаммед Рахым Бұхар хандығының тағына отырғаннан кейін мемлекеттің саяси-экон. жағдайы едәуір жақсара түсті. Ал әмір Хайдардың тұсында (1800—26) Хиуа, Қоқанмен соғыстар қайта жанданып, Бұхар әмірі қазақтар тарапынан қолдау күтті. Ресей отаршыларының қазақ даласына тереңдей енуі Бұхар әмірінің алаңдаушылығын туғызғанымен, Қоқан хандығымен жүргізіп жатқан соғысын тоқтатпады.
Бұл соғысты Ресей отаршылдары өз мүддесіне пайдаланып, 1865 ж. Ташкентті, 1866 ж. Жизақты, Ходжентті басып алды. 1868 ж. Самарқан іргесінде Ресей армиясы әмір әскерлеріне қирата соққы берді. 1868 және 1873 ж. жасалған шарттарда Бұхар хандығы мен Ресей империясының арасындағы қарым-қатынас ережелері белгіленді. Бұхар хандығы Ресей протектораттығын қабылдауға мәжбүр етілді. Бұхар хандығы Ресей империясы қол астындағы мұсылмандардың 19 ғ-дың соңы мен 20 ғ-дың басындағы рухани өмірінде елеулі рөл атқарды.
Бұхара медреселерінде қазақ, татар, өзбек, башқұрт, қырғыз секілді түркі тілдес мұсылман халықтарының өкілдері діни білім алды. Бұхар хандығы Түркістан өлкесінде кеңестік биліктің орнығуына барынша наразылық танытып, оған қарсы шыққан мұсылман зиялыларына қолдау көрсетті. 1920 ж. 2 қыркүйекте Қызыл Әскері Бұхараны басып алды. Бұхар хандығының соңғы әмірі Сейіт Әлім хан Ауғанстанға барып паналады.
Дереккөздер
Санат:1785 жылы таратылғандар Санат:1500 жылы пайда болғандар Санат:Өзбекстан тарихындағы мемлекеттер Санат:Орталық Азия тарихы Санат:Бұхара хандығы
Орталық дебюті
Орталық дебюті — дебют, келесі жүрістермен басталады: '''1. e2-e4 e7-e5 2. d2-d4 e5:d4 3. Фd1:d4'''. Ашық бастамаларға жатады.
Тарихы
Тағы А.Алехин бұл дебюттi айқын сипаттады және соңғы жүрiс жеке алғанда: «Дебюттiң кезеңi ферзьбен ұқсас ходылар сонша ерте артықшылық болар ма екен қамтамасыз ете алған анық. Дегенмен қарасы дәл ойнауы керек, өйткенi бәрi даласынан ақ ферзi қысқа орын алмастырудың позициясына күштi қысым қара көрсетеуге ««g3», үшiн жау хан флангiндегi шабуыл құруға үлгермедi немесе тiптi орталықта».
Осы анықтама порға бұнына дейiн өз өзектiлiк жоғалтпады. Күрделi позициялар жан-жақты рокировкалармен әдетте пайда болады және флангтерде өзара шабуылдармен. Қазiргi турнир тәжiрибесiнде сирек ұшырасады.
Санат:Ашық дебюттер
Попов атындағы көше (Алматы)
thumb|right|200px Попов атындағы көше (Алматы) Көшеге радионы ойлап тапқан орыс физигі және электро-технигі Александр Степанович Поповтың есімі 1955 жылы берілген. Попов Александр Степанович (1859-1905) Пермь губерниясы Верхотур уезі Турьин Руднигінде (қазіргі Екатеринбург облысы, Краснотурьинск) дүниеге келген. Көше Бостандық ауданында орналасқан. Сейфуллин даңғылынан басталып, Шашкин көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Марков, Нахимов, Бальзак, Қасымов көшелерін қиып өтеді. Көшенің ұзындығы - 700 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Б. з. д. 319 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 319 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 319 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Баян Қайымов
Баян Қайымов (13.10.1924 жылы туған, Алматы облысы Райымбек ауданы Сарыжаз ауылы) – экономика ғылымдарының докторы (1983), профессор (1985).
2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан.
ҚазМУ-ды (1955, қазіргі ҚазҰУ), Мәскеу мемлекеттік университетінің аспирантурасын (1961) бітірген. Алматы қаласындағы ғылыми-зерттеу институтында ғылыми қызметкер (1961–84), Алматы халық шаруашылық институтында (қазіргі Қазақ экономика университеті) кафедра меңгерушісі (1984) қызметтерін атқарған.
«Проблема повышения рентабельности зернового производства в районах основной целины (по материалам совхозов Северного Казахстана)» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Негізгі ғылыми еңбектері Қазақстан агроөнеркәсіп кешенінің экономикасына арналған.
Дереккөздер
Санат:13 қазанда туғандар Санат:1924 жылы туғандар Санат:Райымбек ауданында туғандар Санат:Қазақстан экономистері Санат:Экономика ғылымдарының докторлары Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушылары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері Санат:Жаңа экономикалық университеті оқытушылары Санат:Жаңа экономикалық университетінің профессорлары
Гравере
Гравере (Gravere) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 682 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 38 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Пошта индексі — 10050.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Шоқысу
Шоқысу — Ақтөбе облысы Шалқар ауданы, Кішіқұм ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шалқар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 121 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 258 адам (130 ер адам және 128 әйел адам) болса, 2009 жылы 319 адамды (155 ер адам және 164 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шалқар ауданы елді мекендері
Полуденная (Сойга тармағы)
Полуденная — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сойга өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әубәкір Ахметжанұлы Диваев
Өмірбаяны
1876 жылы Орынбор кадет корпусының Азия бөлімін бітірген. Диваев өзбек, парсы, қазақ тілдерін меңгерген. Кадет қорпусында оқып жүріп қазақ халқының тұрмыс-салты, әдет-ғұрпына қатысты құнды материалдар, ауыз әдебиеті жинаумен шұғылданды.
Диваевтың қатысуымен 1895 жылы Қожа Ахмет Ясауи мешітінен табылған көне жазулар Түркістан өлкесі тарихын зерттеуге қойылған елеулі үлес болды. Ол тапқан көне мөрдің ортасындағы шеңберле Қожа Ахмет Ясауи есімі жазылып, "хижраның 1212 жылы" деген белгі бар, ал шеңбердің шегінде мөрлі жасаушы шебердің есімі (Қожа хан) көрсетілген. Мөрдің орта шеңбері (көлденең қимасы 9 см) он радиусқа бөлініп, оның әрқайсысының арасына Мұхаммед пайғамбардан бергі мүридтердің есімдері жазылған. Диваев 1896 жылы 22 қаңтарда Археология әуесқойларының Түркістан үйірмесіне мүше болып қабылданды.
Диваев "Шора батыр", "Бекет батыр", "Алпамыс батыр", "Кобыланды батыр", "Ер Тарғын", "Айман-Шолпан" жырларын, көптеген ертегілер, шешендік сөздерді жинап, олардың кейбіреуін орыс тіліне аударды. Диваев Сырдария қазақтарының өмірінен көлемді этнографиялық материалдар жинады. Қорқыт Ата бейіті су үңгіп, жоғалып кету алдында тұрғанын айтып, жергілікті әкімшіліктен адамзат мәдениеті тарихындағы қымбат ескерткішті қорғауға алуды сұраған.
Диваевтың ғылымға сіңірген еңбегін П.М. Мелиоранский, А.В. Гордлевский, В.В. Бартольд сияқты ғалымдар жоғары бағалаған.
Әбубәкір Диваевтің аты Қазақстанның ірі қалалары - Астана, Алматы, Шымкенттегі көшелерге берілген.
Дереккөздер
Санат:1855 жылы туғандар Санат:1932 жылы қайтыс болғандар Санат:Этнографтар
Баланы сылау
Баланы сылау - баланың денесіне қой майын жағып сылап-сипау. Қазақ жас нәрестенің күтіміне ерекше назар аударып, оның өмірге қалыптасу барысына жете мән берген. «Қар қылаумен, бала сылаумен өседі» деп, бала өздігінен талпынып жүргенге дейін ауық-ауық қой майымен сылап отырған.
''Өс-өс, өс! ''Үйден пәле көш! ''Тәу-тәу, тәу! ''Сыламақ менен, ''Шираң сенен! ''Менің қолым емес, ''Бибәтима пірімнің қолы! ''Тастай мық бол! ''Темірдей төзімді бол! ''Сүттен ақ бол! ''Судан пәк бол! ''Дерт атаулы кірмесін ''Ақ бөпеме тимесін! ''Өс-өс, өс! ''Үйден пәле көш!
- деп игі тілектерін білдіреді. Кейде:
''Бет-аузың сопаң болмасын, ''Aт жақты бол! ''Мұрның қырдай болсын! ''Маңдайың жазық болсын! ''Мойның құрықтай болсын! ''Бойың сырықтай болсын! ''Қолдарың салалы болсын! ''Құлағың бүрік болмасын, түрік болсын!
- деп тілек білдіреді.
Ал енді бірде әжелер былай дейді: ''... Сыламақ менен, ''Мықты болмақ сенен! ''Жауырының жабыспасын, ''Қабырғаң қабыспасын, ''Өс-өс, өс!
Кейде екі қолын екі жаққа созып «қаздың қанатын берсін», екі аяғын соза сілкілеп «тырнаның аяғын берсін» деп тілек әрі жұбату айтып, бала денесінің қырыс-тырысын жазып, тамыры мен буын-сіңірін жетілдіріп, биологиялық белсенді нүктелерін оятып сергітеді.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
NGC 3873
NGC 3873 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 8 мамырда Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3873 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36670, UGC 6735, MCG 3-30-106, ZWG 97.137, KCPG 300A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Бокстан екінші ең жеңіл салмақта әлем чемпиондарының тізімі
Бокстан 2-ші ең жеңіл салмақта чемпион — атақ, спортшы-боксшыларға беріледі.
Қазіргі уақытта атақты бере алатын ұйымдар
Ұйымдар құрылғанға дейін абсолютті берілген.
Тылай (Косьва тармағы)
Тылай (Восточный Тылай) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Косьва өзенінің оң жағалауынан 248 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Яйнисе
Яйнисё — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Песчанка-То көлі - атауы жоқ №5712 өзені орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Макадам
Макадам - ірі тастардан жасалған көпір, бірнеше қабаттармен ұсақ тас сумен немесе битуммен, ауыр жол тегістейтін катокпен тығыз тегістеу (топтау)
Дереккөздер
Санат:Физика Санат:Транспорт
Қазақ университеті газеті
Тарихы
Газеттің ең басты мақсаты – университеттегі қызметкерлерді, оқытушылар мен студенттерді ғылыми, қоғамдық, мәдени жаңалықтармен, факультеттерде өткен шаралармен, жаңа оқулықтармен, оқу-әдістемелік құралдармен, монографиялармен, сонымен қатар студенттің мамандық игерудегі жаңа көркем шығармашылықтағы табыстарымен таныстыру. Сонымен қатар университеттегі жазуға бейімі бар студенттердің шығармашылығын арттыру.
Басылымда жастарға арналған «Рух», «Жалын», «Кафедра», «Алаштан қалған асыл сөз», «Тұғыр», т.б. айдарлар аясында қалам ұстаған студенттердің шығармашылығы жарияланып отырады. Сонымен қатар «ҚазҰУ қыраны», «ҚазҰУ қызғалдағы» деген өзгеше айдарлар жұмыс істейді. Онда университеттің үздік студенттерінің ғылым мен білімдегі, спорттағы, қоғамдық жұмыстардағы жеткен жетістіктері баяндалады.
Газет 2011 жылдан бастап апта сайын жарық көреді.
Басшылары
Газет басшылығының тізгінін ұстаған редакторлар санатында Ш. Р. Елеукенов, А. Ф. Мархабаев, С. Қ. Қозыбаев, Д. Ы. Ысқақов, М. Т. Мұқашева, К. Қамзин, Қайрат Өмірбайұлы Сақ, Д. Смайыл сынды білікті ұстаздар, жазушылар, қоғам қайраткерлері бар. Сонымен қатар, 64 жылға жуық тарихы бар газет тізгінін ұстаған азаматтар баршылық.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан газеттері Санат:Қазақ тілді газеттер
Шатырлысай
Шатырлысай – Жем алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақтөбе облысының Байғанин ауданында. Ұзындығы 92 км, су жиналатын алабы 1220 км2.
Бастауы
Мұғалжар тауының оңтүстік-батыс бөлігіндегі бұлақтардан басталып, Жарқамыс ауылынан 10 км-дей жоғары тұстан Жем өзеніне құяды.
Гидрологиясы
Аңғары кең, арнасы тік жарлы. Жауын-шашын, жер асты суымен толығады. Кішігірім (ұзындығы 10 км-ден қысқа) 64 саласы бар. Көктемгі қар еру кезінде ғана тұрақты ағын болады, жазда иірімдерге бөлініп қалады. Алабы жайылым.
Дереккөздер
Санат:Байғанин ауданы өзендері Санат:Жем су алабы
Дубовица (Чепца тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Сепелуш (Вале-де-Камбра)
Сепелуш (Вале-де-Камбра) (Cepelos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Вале-де-Камбра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Авейру ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1587 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19,27 км² шамасында. Халық тығыздығы — 82,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
IC 173
IC 173 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBbc (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7217, UGC 1402, MCG 0-6-1, ZWG 387.1.
Сыртқы сілтемелер
IC 173 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Вальерг
Вальерг (Valiergues) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Юссель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19277, пошта индексі — 19200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 143 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Лимандус
Лимандус (Limendous) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,48 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64343, пошта индексі — 64420.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 451 адамды құрады. Халық тығыздығы — 60,29 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Вой-Вож (Кіші Кожва тармағы)
Вой-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кожва өзенінің сол жағалауынан 27 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 72 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Диапазон
Диапазон - әнші дауысының, музыкалық ашатын, дыбыс қатарының, әуеннің (мелодияның), т.б. дыбыстық көлемі. Диапазон дауыстың аспайтын, т.б. ең төменгі және ең жоғарғы дыбыстарының арасындағы интервалдармен анықталады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Эмиль Хески
Эмил Уильям Айвенхо Хески (Emile William Ivanhoe Heskey; 11 қаңтар 1978 жыл, Лестер) — ағылшын футболшысы, шабуылшы. Англия құрамасында ойнаған.
Жеке өмірі
Әуелі Кайли Пинсентке үйленіп, 2004 жылы ажырасып кетті. Қазіргі әйелінің аты Чантил Таго. Алғашқы әйелінен үш, кейінгі әйелінен екі ұлы бар.
Командалық
Ливерпуль
Сілтемелер
Санат:Англия футболшылары Санат:Лестер Сити ФК ойыншылары Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары Санат:Бирмингем Сити ФК ойыншылары Санат:Уиган Атлетик ФК ойыншылары Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары Санат:Болтон Уондерерс ФК ойыншылары
Маттексе
Маттексе (Mattexey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54356, пошта индексі — 54830.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 70 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Лужнице
Лу́жнице (чеш. Lužnice) — Чехия мен Австрия шекарасында жатқан ұзындығы 208 км өзен, оның 43 км Австрия территориясындағы Влтава өзенінен ағып келеді.
Шекараны бірнеше рет кесіп өтеді.
Лужнице өзені Чехияның су туризміндегі ерекше орын. Мұнда туристер жиі келіп, сол жердің табиғатымен таныса алады.
Б. з. д. 320 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 320 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 320 жылы қайтыс болғандар