cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Водопойная (өзен)
Водопойная — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тух-Эмтор көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ақшора-белтұран
Ақшора-белтұран – ескерткіш-белгі, мазар. Таушық пен Форт-Шевченко жолы бойының екі қапталында аралары 3 км-дей, батыс жағында Ақшора ескерткіші, шығысында Белтұран ескерткіші орналасқан. Халық арасында тараған аңыз бойынша бір-біріне қосыла алмаған қос ғашық – қазақ жігіті мен түрікмен қызының (олардың қазалары қыз жағынан болғанға ұқсайды) тағдырына байланысты туған. Бұл шамамен қазақтар Маңғыстауға енді келе бастаған кезде болған оқиға делінеді. Кейін екі ел арасы бітімге келген соң, қазақтар екі жастың басына арнайы ескерткіш тұрғызған. Екі мазар да бір-біріне ұқсас етіп әрі бір-біріне қосыла алмағандықтан бөлек болсын деп екі төбенің басына дін жоралғысын сақтай отырып салынған. Ақшора мазарының жанында екі қарағаш өскен. Бұл ескерткіш-мазарлар мемл. қорғауға алынған.
Октябрьское (Ұзынкөл ауданы)
Октябрьское — Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы, Пресногорьков ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2019 жылы таратылды.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ұзынкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 52 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы ауыл тұрғындарының саны 136 адам (66 ер адам және 70 әйел адам) болса, 2009 жылы 97 адамды (46 ер адам және 51 әйел адам) құрады.
Позера (Чуга тармағы)
Позёра (Пазера, Паозера) — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чуга өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Анденхаузен
Анденхаузен (Andenhausen) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Вартбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 212 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1.54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 63 001. Муниципалитеттің басшысы — Петра Диц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Қаратоғай (Павлодар облысы)
Қаратоғай (2011 жылға дейін – Комарицино) — Павлодар облысы Павлодар ауданы, Кеңес ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Павлодар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 289 адам (127 ер адам және 162 әйел адам) болса, 2009 жылы 244 адамды (124 ер адам және 120 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Павлодар ауданы елді мекендері
Гамболо
Гамболо (Gambolò) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Павия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 10 040 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 191 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 51 км² шамасында. Пошта индексі — 27025.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Getulio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Ямышев қақпасы
нобай| Ямышев қақпалары — XVIII ғасырдағы сәулет ескерткіші. Бүгінге дейін үш қақпаның біреуі — батыс қақпасы ғана сақталған.
1773 жылы қақпа және қорған қабырғалары инженер-капитан И.Г Андреевтің басшылығымен оның жобасымен салынды. Қақпалар тау тақталары мен күйдірілген кірпіштен төбесі күмбез тәрізді және кенересінде қарапайым сурет бар көлемі арка болып келеді. Жуандығы екі метрлік арка қабырғаларының тереңдігі он метр. Жоғары жағы дөңгеленіп, олар кішігірім туннель болады. Қақпалардың биіктігі 7,27 метр, ені - 7,79 метр, максимальды биіктігі 7,43 метр. Барлығы 203 текше метр кірпіш салынған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ескерткіштері
Фуне
Фуне (Funes) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2379 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 30 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 80 км² шамасында. Пошта индексі — 39040.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Базар Өткелбаев
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Косвиг
Косвиг (Coswig) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан қала. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Мейсен ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 21 297 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 80 040. Қаланың басшысы — Михель Райхенбах.
Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Жамантөбе
200px|thmb|right Жамантөбе – орта ғасырлардан сақталған қоныс орны. Түркістан облысы Отырар ауданындағы Отырар қаласы орнынан шығысқа қарай 7 км жерде орналасқан.
1969–1977 ж. Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі Ақышев Кемел) зерттеген. Кең көлемді қазба жұмыстары жүргізілмеген. Ортағасырлық қалалық мекендердің ғылыми жүйесі бойынша жамантөбе қонысы «алаңқайлы төбелер» түріне жатады. Ғылыми сипаттамасы сыртқы ерекшеліктері мен жер бетінен жиналған қыш үлгілеріне негізделген. Ескерткіш пішіні жағынан диам. 60 м, биікт. 5 м, үсті тегіс төбешік. Осы төбені айнала өтетін төменгі алаңның пішіні дөңгелек, диам. 160 м, биікт. 2,5 м. Зерттеу барысында табылған қыш ыдыстардың дені ернеуі созылыңқы жасалған құмыра сынықтары. Көршілес Отырар қаланың қышымен салыстыра отырып ғалымдар жамантөбе қонысын 8–10 ғ-ларға жатқызады.
Епес
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5212 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 85 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 39 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Толедо елді мекендері
Бензпирен
thumb|200px|ДНҚ молекулалардың нуклеотидтары бар бензпиренiнiң химия байланысы қасында туған кемтарлықтарының кемiстiктерiнiң ауыр түрлерiне алып келе алады. Бензпирен - пайдаланылған газдарда, темекі түтінінде, қақталған азық-түліктерде түрлерінде кездесетін онкогендік зат.
NGC 6722
NGC 6722 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Бензпирен
Дереккөздер
Санат:Канцерогендер
NGC 6722
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1836 жылы 8 маусымда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6722 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62722, ESO 104-33.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Бад-Кёниг
Бад-Кёниг (Bad König) — Германия Федеративтік Республикасының Гессен жерінде орналасқан қала. Дармштадт әкімшілік округіне бағынады. Оденвальд ауданының құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9340 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 46,73 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 06 4 37 001. Қаланың басшысы — Уве Файт.
Энтри-Риус-ди-Минас
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 13 749 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 462,816 км² шамасында. Халық тығыздығы — 29,7 адам/км².
Тарихы
Қала 1713 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Григорий Матвеевич Самойлин
Григорий Матвеевич Самойлин (12.10.1910, Ресей, Пенза қаласы - 12.4.1985, Алматы) - актер, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1961).
1930 жылы Пенза қаласындағы театр студиясын бітірді. 1937 жылдан өмірінің соңына дейін қазіргі Мемлекеттік академиялық орыс драма театрының қүрамында қызметші, Тәнеке (М.Әуезов "Түнгі сарынында"), Нарымбет (Әуезов пен Л.Соболевтің "Абайында"), т.б. сияқты әр алуан рольдерді орындады. Самойлиннің актерлік дарыны, әсіресе, өткір мінезді рольдерді орындау кезінде айқын байқалды.
Дереккөздер
Санат:12 қазанда туғандар Санат:1910 жылы туғандар Санат:Пензада туғандар Санат:12 сәуірде қайтыс болғандар Санат:1985 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан актерлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері Санат:Пенза театр студиясы түлектері Санат:Мемлекеттік академиялық орыс драма театры актерлері
Құлажон қорықшасы
Құлажон – мемлекеттік табиғи зоологиялық қорықша. 1967 жылы 29 қарашада Шығыс Қазақстан облысы Самар ауданында 46 мың га аумақта ұйымдастырылған.
Жер бедері
Жер бедері желдің әсерінен түзілген жазық және бекімеген құмшағылдардан тұратын -аккумулятты жазық; аллювийлі-эрозиялы террасалардан тұратын Құлажон жайылмасында әр түрлі шөптесін өскен шалғын, құмшағылдардың арасында жағалауында қамыс пен қоға өскен Қазнақ, Қамбар-Қарасу, т.б. кішігірім көлдері орналасқан.
Флорасы
thumb|left|100px|Қияқ thumb|left|100px|Жүзгін Қорықшаның өсімдік жамылғысы алуан түрлі: шөлге тән бұталар мен жартылай бұталар, 19 ғасырдың жартысында жойылып кеткен Катонқарағай қарағайлы орман қалдықтары. Құлажон өзенінің жайылмасында батпақты шалғындар тән. Қорықшада жоғары сатыдағы өсімдіктердің 200-ге жуық түрі өседі. Олардың көпшілігі шөлді өсімдіктердің алуан түрлерінің өкілдері – айғыр қияқ, таспа, жусан, астық тұқымдастар, шеркез. Бұталардан – акация, жүзгін, арша. Құмдар арасында жағасында қамыс, қоға өскен ұсақ көлдер бар. Қазақстанның Қызыл кітабына енген түрлер: таспа, Потанин құмдақшөбі, Федченко жауылшасы, Штейнберг таспасы, тиынтақ, риян, кәріқыз, Зайсан лақсасы, Людвиг құртқашашы, дарагүл қызғалдағы, түпті жуа, қау, сасыр. Аймақта сирек кездесетін өсімдік түрі - кәдімгі қарағай.
Фаунасы
thumb|right|100px|Жорға дуадақ thumb|right|100px|Батбат кесірткесі Сүтқоректілер фаунасы (20 түр) Зайсан ойпатының түр құрамының үштен бір бөлігін құрайды. Шөлді жерге бейім түрлер басым: құлақты кірпі, қарсақ, қосаяқтар тұрлері. Мұнда қыстау үшін саны бірнеше жүзге жететін еліктер келеді. Қосмекенділердің екі түрі, кәдімгі құрбақа және сүйіртұмсық бақа мекен етеді. Бауырымен жорғалаушылардың 6 түрі бар: түрлі түсті кесіртке, секіркіш кесітрке, кәдімгі қалқантұмсық жылан, кәдімгі сарыбас жылан және зайсандық батбат кесіртке, үлкен көз кесіртке. Құстардың 80-ге жуық түрлері бар, олар екі тіршілік ортасына байланысты таралған: құмдар арасында бозторғайлар, сұр шіл, бөдене мекендейді, сирек кездесетіндер – сұр тырна, ақбас тырна, дуадақ, безгелдек, бақалтақ қыран, қарақұс. Батпақты өзен жайылмасында сұқсырлыр – қарамойын сұқсыр, сұржақты сұқсыр, үлкен сұқсыр, үлкен әупілдек, үлкен аққұтан, көкқұтан, сұр қаз, барылдауық үйрек, жалпақтұмсық үйрек, қоңыр үйрек және т.б. Жануарлар дүниесінің кейбір түрлері Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген: зайсандық батбат кесіртке, үлкен көз кесіртке, қызғылт бірқазан, бұйра бірқазан, қара дегелек, кіші аққұтан, шиқылдақ қаз, қутұмсық қаз, дала қыраны, бүркіт, сұр тырна, ақбас тырна, дуадақ, безгелдек, майқұйрықты ергежейлі қосаяқ. Қорықша аумағында сирек кездесетін түр – дала мысығы.
Дереккөздер
Санат:Шығыс Қазақстан облысы географиясы Санат:Қазақстан қаумалдары
Әже-Ата кесенесі
Әже-Ата кесенесі - архитектуралық ескерткіш.
Созақ ауданында. Шикі кірпіштен қаланып, сыртына сылақ жүргізілген. Сегіз қырлы қабырғаға конус тәріздес биік мұнара орналасқан. Күмбезде үш қатар болып келетін, арақашықтықтары бірдей қырланған ағаштар бар. Ішке кіретін есігі кесененің оңтүстік бөлігінде. Кесененің ортасында шикі кірпіштен қаланған қабыртас тұр.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы сәулеті Санат:Созақ ауданы
IC 2649-1
IC 2649-1 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 34273, MCG 2-29-15, ZWG 67.42, NPM1G +11.0271.
Сыртқы сілтемелер
IC 2649,01 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Жерсорғыш снарядтар
left|thumb| alt=A.|220 px|[["Жерсорғыш снарядтар"]]
Жерсорғыш снарядтар — су қоймалар мен ағын сулардың түбінен грунт алу үшін жабдықталған жер қазатын жүзбе машиналар. Үйіндіге немесе салынып жатқан имаратқа тасымалданатын су -грунт қоспасын сору қағидасы бойынша жұмыс істейді. Қоймалжыңды үйіндіге грунт құбыр және өз трюмі арқылы тасымалдайтын жерсорғыш снарядтарға бөлінеді. Жерсорғыш снарядтар құмды және құмдақ грунттарда аса тиімді. Мелиорацияда бөгеттердің жер имараттарына, бөгетшелерге, мойнақтарға грунтты үюге, канаттарды, тоспаларды, көлдерді, бөгендерді терендету және тазалау кезінде, өзен-су қабылдағыштарды реттеуде, мелиорациялық имараттардьң шұңқырларын қазуда, бетондау және жол жұмыстарына арналған материалдарды өндіру жөне оларды байыту кезінде қолданылады. Мұндайда МЗ-5, ПЗУ-8М, 8ПЗУ-ЗМ, МЗ-7, МЗ-8, ЗРС-1В, МЗ-6 маркалы жерсорғыш снарядтар пайдаланылады. Мелиорациялық жерсорғыш снарядтардың негізгі техникалық көрсеткіштері: қопсытқышты жерсорғыш снарядтардың қазу терендігі 3 м-ден (МЗ-5) — 6 м-ге (МЗ-6) дейін; жұмыс жағдайындагы отыру тереңдігі 0,45-тен — 1,2 м аралығы; грунт бойынша өнімділігі сағатына 50-ден — 250 м3-ге дейін, ал су бойынша — 400-2500 м³/сағ. Мысалы, кемелердің Жайық өзенінің сағасынан Каспий теңізіне шығуын қамтамасыз ететін Жайық-Каспий каналы осы жерсорғыш снарядтар көмегімен іске асырылады, ал іле өзені атырауындағы Топар тармағының арнасы жерсорғыш снарядтар көмегімен үнемі терендетіліп отырады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
تجريف Baggerschiff Dredging Draga Ruoppaus Dragage אוניית מחפר Kapal keruk 浚渫 Kapal korek Baggeren Mudring Pogłębiarka Draga Dragă Драга Muddring Драга ڈریجر
NGC 2255
NGC 2255 — Көгершін шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Көгершін (шоқжұлдыз)
Чипровци (Монтана облысы)
Чипровци (Чипровци) — Болгариядағы қала. Монтана облысына қарасты Чипровци қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 026 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3460. Телефон коды — 09554. ЕКАТТЕ коды — 81390.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Қосмола шыңы
Қосмола шыңы
Тянь-Шянь таулар жүйесінің ең батыс шебінде орналасқан ірі таулы белдеу – Қаржантау деп аталады. Қазақстанның оңтүстіктегі ірі шекаралық белдеуі, екі шетінде екі мемлекетті – Қазақстан мен Өзбекстан бөліп жатыр. Таудың теріскей бетінде Қазақстанның Қазығұрт ауданы орналасса, күнгей бөлігінда Өзбекстанның Бостандық ауданы жатыр. Қазіргі Қазығұрт ауданының ең биік нүктесі – Қаржантау тауында орналасқан Қосмола шыңы. Оның биіктігі 2824 м. Қосмола шыңы – Қазақстанның оңтүстігіндегі ең биік шоқыларының бірі, Қаржантаудың орталық бөлігінде орналасқан. Жықпыл қаратастардан құралған, теріскей беті жайуаттай, күнгей беті тік, құлама жартастардан тұрады. Шыңға оңтүстік жағынан шығу қиын, солтүстік жағынан шығуға болады. Теріскей бетіндегі кішігірім мұздықтан Қаржансу өзені бастау алады.
Шыңның «Қосмола» аталуы туралы аңыз
Ертеректе бұл аумақта Қаражан мен Сарыжан деген ағайынды қос батыр кісілер болыпты. Қоныстары да, жайлаулары да қатар екен. Қаражан батыр қазіргі Қаржансудың жағалауын қоныс етсе, Сарыжан Шынар өзенінің ағысын бойлай қоныстаныпты. Сондықтан да болса керек, Қаражанның мекен еткен өзені Қаржансу, Сарыжан коныстанған аймақ Сарытепсең аталыпты. Бұлар сондай тату тұрған. Ел шетіне жау келсе бірге аттанады екен. Қысқасы, қуаныштары да, қайғылары да ортақ болыпты. Күндердің күндерінің бірінде бұл екі батырдың арасынан қарамысық өткендей бір-біріне қатты өкпелесіп калады. Дәл сол уақытта қырсық шалып жау шабады. Жау шапқанда да біреу емес, екі жақтан да шапқан. Бірі шығыстан, бірі батыстан. Шығыс жақтан келген жауға Сарыжан батыр аттаныпты. Сарыжанның шығысқа кеткенін естіген Қаражан батыр батыстан шапқан жауға аттанады. Аразға қиса да өлімге қимайтын жұрт емес пе, Сарыжан батыр елдің бір шетінен қорғап жатса, мен де бір жағынан қорғайын десе керек. Сөйтіп, Қаражан батыр арада күндер өте батыстағы жауды жеңіп, шекарадан асыра қуып еліне қайтқан. Еліне келсе, жайрап жатқан жұртты көреді. Мұны Сарыжаннан көріп қатты ашуланады. Қаһарланған Қаражан бар әскерін тоқтатпастан Сарыжанның қонысына аттандырады. Сарытепсеңге келіп, абдырап қалады. Сөйтсе Сарыжан батырдың жұрты да тып-типыл боп жатыр екен. Өртенген жұрт, қоқырсыған мүлік, сасыған өлік... Сарыжан батырдың үй-іші түгел найзаға шаншылған, Сарыжанның өзі де қаза тауыпты. Сарыжанның жұртынан бір бесіктегі кішкене бала ғана тірі табылады. Бұл Сарыжанның баласы екен. Қалған жұрттан еркек атаулы қырылған, кәрі-құртаңдар, қатын-баласы мен мал-жанын шапқан жау талап әкетіпті. Бұған Қаражан батыр одан сайын ашуланады. Әскерімен Сарыжанның елін қырған жаудың соңына түсіп, қуа жөнеледі. Сөйтсе Сарыжанның жолай өлген адамдарын көмбестен де ашық тастап кете беріпті. Сол ізбен жүре береді. Қазіргі Қаржантаудың шығыс жағында Сарыбел деген асу бар, бұлай аталуының себебі сол шапқан жау Сарыжанның елін осы асумен асырыпты, сондықтан Сарыжанның елі асқан бел деп жүріп Сарыбел атап кеткен екен. Қаражанның әскері Сарыбелден аса бере жайбарақат жатқан көшке тап болады. Бұл әлгі шапқан жаудың Сарыжан елінен түсірген олжасын артқан көші екен. Жайбарақат жатқан көшті коріп, оңай олжаға кезіктік, кегімізді қайтармыз деп ойласа керек, жаппай лап береді. Қаражанның қолы көштің аз ғана жасағын әп-сәтте тас-талқанын шығарады. «Батыр – аңғал» деген сөз рас болса керек, жеңістеріне мастанған Қаражан батыр мен оның қолы арқаларын кеңсе салып, бей-берекет тойлауға көшеді. Сөйтіп өздерінше тойлап жатқанда кеш те батады. Осы уақытта кенеттен тағы да жау шабады. Сөйтсе, бұл жаудың қойған қақпаны екен. Аз ғана жасақпен олжа-көшті қалдырып, негізгі тосқауыл қолын тасада жасырыпты. Әбден мастанып, масайған шақта тарпа бас салуды ойластырыпты. Сөйтіп кенеттен шапқан жау қолы масайған Қаражан батырдың әскерінің лезде быт-шытын шығарады. Осы соғыста Қаражан батыр да өледі. Әскерінен аз ғана адам қашып шыға алады. Олар Қаржан батырдың денесін ап шығады.
Кейіннен «Елімізді қорғаған қос батыр еді, жауға аттанса да бірге аттанушы еді, тек араларында алауыздық болмағанда жауды да бірге жеңер еді. Тіріде дос еді, өлгенде де бірге ел шетін қорғай жатсын» деп Қаражан батыр мен Сарыжан батырды арулап жақын маңдағы ең биік тауға сүйектерін жерлепті. Ол заманда жиналған жұрт батыр моласының үстіне бір-бір тастан тастап отырып, оба үйеді екен, соған қарап батырлардың атақ-дәрежесі көрінеді десіпті. Жиналған жұрт пен өзі тау басына қойылған қос батырдың моласына үйілген таста есеп болмапты, моланың обасы өскені сондай таудың ең биік шыңына айналыпты. Сол сәттен бері бұл екі батыр жатқан шың Қосмола шыңы аталыпты. Сол сәттен бастап осы күнге дейін ел шетіне тиетін қара ниетті жау бұл жақтан келген емес. Қаражан батырдан үш ұл қалған екен, кейіннен Қаражанның балалары бүткіл осы аймақтағы тауды жайлағандықтан тау да «Қаржантау» аталады. Ал Сарыжан батырдан қалған жалғыз баладан да ұрпақ тарапты, бірақ Қаражанның балдарынан үш есе аз екен дейді аңыз.
Көшпелі халықтардың ауыз әдебиетіндегі аңыздар мен эпикалық жырлардағы кейіпкерлер тарихтағы тұлғалар мен ірілі-ұсақты ру атауларымен бірігіп кеткен. Егер, қандай да бір аңыздағы кейіпкер тұлғалардың бойы үңілсек, бір кездегі ел тарихы туралы маңызды ақпараттарды байқауға болады. «Қозы Көрпеш-Баян Сұлу» эпикалық жырындағы Қарабай мен Сарыбайдың болмысы, суреттелуі, көшіп өткен жер территориясына қарай бұл жырдың алғашқы жырланған уақытын Түргеш дәуіріне жатқызылуы осы қасиеттерінен болса керек. VIII ғасырдағы Түргеш дәуірі мен оның аяқталу уақыты өте шиеленіскен оқиғалармен суреттеледі. Бір қағандықтың екіге жарылуы, Қаратүргештер мен Сарытүргештердің алаaуыздығының салдарынан бүткіл Орта Азиялық аймақтағы саяси, қоғамдық, тұрмыстық, экономикалық ахуалдарының құлдырауының басталуы және шегіне жетуі. Бүтін бір халықтың жарыла қотарыла басқа қонысқа көшуі. Ел айырылған дүрбелеңге ұласуы. Міне мұның бәрі бір дәуірдің, VIII ғасырдағы Түргеш дәуірінің негізгі суреттері болды. Бұл оқиғалардың көріністерін тек қана 751 жылғы Тараз маңындағы «Атлах соғысынан» ғана іздеуге болмайды. Сол кездегі Түргеш қағанатының барлық аумағынан іздеу керек. Оған міне, жаңа ғана айтып өткен «Қозы Көрпеш-Баян Сұлу» жырының өнебойында тұнып тұрған сюжеттерінен байқауға болады. Осы аталған Түргеш дәуіріне жататын белгілер «Қосмола туралы» аңыздың желісінен де иісі аңқып тұрғандай. Мұнда да алауыздық, мұнда да анталаған жау, мұнда да ерегіскен туыстар, мұнда да қос батыр, ең бастысы халық жадындағы Түргеш дәуірінің Сарылар мен Қаралар боп бөлінуінің жаңғырық елесі анық көрініс тапқан. VIII ғасырдың екінші жартысындағы ел жағдайын осы аңыздан артық суреттеген тарихи дерек еш жерден таппасыңыз анық. Жалпы бір халықтың «сарылар» мен «қаралар» деп бөлінуі біз айтып отырған Түргеш қағандығы тұсында болғанымен, оның түп тамыры одан тереңде жатқан сияқты. Кейбір шежірешілер мен тарихшылардың айтуларына қарағанда бұлай бөліну сонау Үйсін заманына кетеді. Мысалы, Қазыбек бек Тауасарұлы «Түргештің Сарыүйсін деген жанама аты болғаны сияқты, Жарықшақтың да жанама аты Қараүйсін деген аты болған. Жалайыр Қыдырғали жазбаларында кездесетін қара үйсін дегендері – осы Жарықшеке-Тілеуберді (Жарықшақ) тұқымы» деп атап өтіпті. Шежірешінің бұл сөзін қытайлық тарихшы-қандасымыз Н. Мыңжан да жоққа шығармайды: «...Қазақтар мен маңғолдар бұрын Шиху ауданын «Қарұсын» деп атаған. Қазіргі Манас-Сауан аудандарының аралығындағы «Алұсын» деген өзен бар. Толы ауданында «Сарығұсын» деген өзен бар. Демек, «қарұсын» - қара үйсін, «алұсын» - алүйсін, «сарығұсын» - сарыүйсін деген тайпа аттарының жер-су атында сақталған түрі болуы мүмкін. Ерте заманда бұл жерлерді үйсін тайпалары мекендеген.» деп қуаттай түседі. Демек, біздің Қаражан мен Сарыжанның бойынан Қартүргештер мен Сарытүргештерге қатысты ұқсастықтарды іздеуіміздің басты себебі айқындала түседі. Оның үстіне аңызда айтылатын Қаражан қонысының орнында дәл қазіргі уақытта шежіре дерегіндегі Жарықшақ тұқымы Дулатқа жататын Жаныстың Ақтай тармағы, ал Сарыжанның қонысы деген жеріміз – Сарытепсеңнің етегінде әлі күнге Сарүйсіндердің бір шоғырының отыруы біздің күдігімізді тағы да дәлелдей түседі.
Демек, «Қосмола туралы» аңыздың ең бастағы түпнұсқасы VIII ғасырдағы Түргеш заманындағы қағандықтың батыс аймағындағы ірі тарихи оқиға желісімен айтылған деген тұжырым жасауға болады. Аңыз түбінде қашан да ақиқат жатады.
Дереккөздер
1. Қазығұрт энциклопедиясы. - Алматы: «Т-Толғанай» баспасы, 2004.
2. Н. Мыңжан. Қазақтың көне тарихы./(Дайындаған М. Қани).: -Алматы: Жалын, 1993. 63-бет.
3. Тауасарұлы Қазыбек. Түп-тұқияннан өзіме шейін./(Дайындаған Б. Қыдырбекұлы).: - Алматы: Жалын, 1993ж. 71-бет.
Сыртқы сілтемелер
1. http://kazigurt.kz/kaz/about
2. http://www.madenimura.kz/kk/materials/publications/restored-heritage/
Ескендiр Садықұлы Дәуітов
Дәуітов Ескендiр Садықұлы 1923 жылы Омбы облысының Есiлкөл станциясында туған. 1927 жылы Дәуiтовтар отбасы Петропавл қаласына көшiп келедi. 1942 жылғы 23 қарашада ауыл шаруашылығы техникумының бiрiншi курс студентi Дәуiтов Қызыл Армия қатарына шақырылады. 1943 жылдың қыркүйегi. Шегiнiп бара жатқан жауды тықсыра отырып, 16­ гвардиялық Чернигов дивизиясының бөлiмдері Днепрге тақап келдi. Алда – үлкен су айдыны. Сондықтан да өте шапшаң түрде ауыр шайқастардан әлсiреген жаудың есiн жиғызбай жедел өзеннен өту керек едi. Ескендiр алғашқылардың бiрi болып Днепрдiң оң жағалауына аяқ басып, пулеметiмен жау траншеясына ұмтылды. Екі гитлерші ержүрек пулеметшiге тап бердi. Батыл жауынгер сасқан жоқ, қанжармен екеуiн де жайратып салды. Жедел пулеметтi орната салып, жауға оқ жаудырды. Алғашында сасып қалған жау артынан шабуылды үдете түсті. Днепрдің оң жағалауына жетiп, жаумен жағаласа кеткен бiздің жауынгерлерден екеу­ақ – Ескендiр Дәуітов пен оның жолдасы ғана қалды. Олар жаумен жанталаса шайқасты. Дәуітов позициясын бiрнеше рет ауыстырды. Бір  мезгілде   гимнастеркасынан   қан   тамшылай   бастады. Жаралы жауынгер  жаудың  екпiнiн  қайтарып,  жалғыз өзi  оқ  боратып  жатты. Гитлершiлер қайтсе  де  Дәуiтовтың пулеметiнің үнiн өшiруге тырысты. Оқ бұршақтай борады. Ескендiрге көмекке ұмтылған жолдастары жеткенде ол екi қолы пулемет тұтқасына қарысып қалған күйi жансыз жатты. Ұрыс аяқталды. Бiрақ бұл жеңiстi көру Ескендiрге бұйырмады. Осы ерлiгi  үшiн  КСРО  Жоғарғы  Кеңесi  Төралқасының Жарлығымен Е. Дәуiтовке 1944 жылы 15 қаңтарда қайтыс болғаннан кейiн Кеңес Одағының Батыры атағы берiлдi. Жерлестерi өз ұлдарының есiмiн қастерлеп есте сақтауда. Ескендiр Дәуiтовтың өзi соғысқа дейiн мастер болып iстеген ет­консервi комбинатының училищесi қазiр батырдың атымен аталады.
Дереккөздер
Айбын энциклопедия
Санат:1923 жылы туғандар
Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2006 (финал)
Матч
"Барселонаның" жеңілгеніне қарамастан матчтың үздік футболшысы номинациясы барселоналық жартылай қорғаушы Декуға берілді.
Сілтемелер
Санат:2006 жылғы футбол Санат:Барселона ФК ойындары Санат:Интернасьонал ФК ойындары Санат:Футболдан клубтар әлем біріншілігінің финалдары
Кішірейтушілік
Кішірейтушілік - еркелету, кемсіту және тағы басқа түрлі сезімдік білдіретін және кіші рейту аффикстері арқылы айтылатын шағын көлемнің, мөлшердің, тағы сол сияқтылардың жинактык мәні. Кішірейту аффиксі, кішірейту мәні, кішірейту категориясы
Брабан-сюр-Мез
Брабан-сюр-Мез (Brabant-sur-Meuse) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,9 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55070, пошта индексі — 55100.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 133 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қанды саңырауқұлақ
600 × 936px|нобай|оңға|Қанды саңырауқұлақ Қан аққан тіc (лат. Hydnellum peckii) немесе Сайтанның тісі деп аталатын ерекше саңырауқұлақ Солтүстік Американың, Орталық Еуропаның қылқан жапырақты ормандары мен Тынық мұхитының солтүстік-батысында, Ресейде кездеседі. Таяуда ғалымдар бұларды Иран мен Корея жерінен ұшырастырды.Бір қарағанда немесе құлпынай я болмаса таңқурай тосабы секілді көрінеді. Ал жақындай түскенде, мұның саңырауқұлақ екенін және қанға ұқсас сұйықты өзі бөліп шығаратынын аңғаруға болады. Әлгі қан гуттация үдерісі барысында пайда болады. Бұл сұйық көбіне қан қызыл, кейде ашық алқызыл, сары, сарғыш, қою сары болады. Бұл саңырауқұлақтың түрі өте улы.Ел ауызнда Hydnellum peckii әлемдегі ең улы саңырауқұлақ деген миф кең тараған. Оның улы екені рас, бірақ табиғатта онан да улы саңырауқұлақтар кездеседі. Дәмі тым ащы болғандықтан жеудің өзі мүмкін емес. Саңырауқұлақтың құрамында атроментин – антикоагулянт деген заттар бар. Оның адам қанын ұйытып жіберетін қасиеті бар.Саңыруқұлақ ең алғаш рет 1812 жылы ғылымға енгізілді.
Кастель-Вольтурно
Кастель-Вольтурно (Castel Volturno) — Италиядағы қала, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Казерта провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 18 654 адамды құрайды. Халық тығыздығы 259 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 72 км² шамасында. Пошта индексі — 81030.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Кастренсий Африканский. Жыл сайынғы мерекесі — 11 ақпан.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Раушан-диаграмма
Раушан-диаграмма – қиғаш қабатшалардың, ағыс иірімдері үймектерінің, таужыныстардағы бағдарланған кірікпелердің немесе сынықты түйірлердің жарықшақтардың және тағы басқа құлау азимуттарының өлшемдерін бейнелейтін график. Өлшемдер азимуты бойынша дөңгелекке белгіленеді, азимуты бірдей нүктелерді қабылданған масштабта көрсетеді. Пайда болған радиустарды бір-бірімен қосады. Жекелеген өлшемдер сызық түрінде көрсетіледі.
Брышлян (Бургас облысы)
Брышлян (Бръшлян) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Малко-Тырново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 64 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8357. Телефон коды — 05952. ЕКАТТЕ коды — 6687.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Рахат Өткелбаев
Рахат Өткелбаев (1948, Атырау облысы). ҚазПТИ-ды бітірген (1972).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар Санат:Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті түлектері
Жасөспірімдер арасындағы шахматтан әлем чемпионаты
Жасөспірімдер арасындағы шахматтан әлем чемпионаты – ФИДЕ қамқорлығымен 20 жасқа дейінгі қатысушылар арасында өтетін турнир. Бірінші турнир 1951 жылы Уильм Ритсон-Морридің бастамасымен өтті. 1973 жылға дейін турнир екі жылда бір рет, 1973 жылдан кейін жыл сайын өткізіліп келеді. 1983 жылдан бастап қыздар арасында жеке жарыс өткізіліп келеді.
Жасөспірімдер
оңға|нобай| Борислав Ивков – жасөспірімдер арасындағы тұңғыш әлем чемпионы оңға|нобай| Шахрияр Мамедьяров – жасөспірімдер арасында бірнеше рет әлем чемпионы атанған жалғыз адам (1-ші рет 2003 ж., 2-ші рет 2005 ж.)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шахматтан әлем чемпионаттары
Рашфорд Вилладж (Миннесота)
Рашфорд Вилладж (Rushford Village) — Миннесота штатының Fillmore округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 807 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 87.2 км² шамасында. FIPS коды — 27-56302.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миннесота қалалары
Сферолиттер
thumb|Сферолит Сферолиттер - ішкі құрылысы шартты нүктеден барлық бағытқа бірдей тарамдала шашыраған талшық түрқылас кристалдар жүйесінен тұратын, домалақ пішінді агрегаттар атауы; әдетте қышқыл құрамды жанартаутекті таужыныстар құрамында ұшырасады.
Дереккөздер
Санат:Геология
Радиолампа
Радиолампа(электрондық лампа)-электр тізбегіндегі токты (токтың ауытқуын) басқаруға арналған электронды вакумды прибор.Электронды лампалар арқылы радиоаппаратурада электрлік тербелістерді қоздыру,күшейту,дитектирлеу,түрлендіру және басқа да процестер жүзеге асырылады.(Радиоқабылдағыш мақаласын қараңыз).Жоғар ваккумды(ішіндегі ауасы аса сиретілген)шыны немесе маталл баллон,электр тізбегіне (лампа панеліне )лампаны қосуға арналған саусақшалары (штырлері)бар тұғыр (цоколь)және ішкі электродтар –катод,анод және бұларды бірінен бірі бөліп тұратын торлар (әдетте катодты айнала қоршайтын сым спираль немесе тор түрінде балады)радиолампалардың неізгі бөліктері болып табылады.Электр тогымен қыздырылатын катод электрондар бөлін шығарады(термоэлектронды эмиссия құбылысы бойынша),лампаны электр тізбегіне қосқан кезде электрондар ауасыз кеңістікте анодқа қарай тартылып ұшады да, электр тогын тудырады.Осы токтың шамасы торлар арқылы реттеледі. Радиолампалар қоректендірілу тогының тегіне байланысты желілік немесе қыздырылатын және батареялық болып бөлінеді.желілік радиолампалардың катоты ортасынан айнымалы ток әсерімен қыздырылатын түтік тәрізді болады.Батареялы лампалардың тұрақты қоректенетін қыздыру қылының өзі катот болып есептеледі. Лампалы радиоаппаратураның барлығында дерлік металл баллонды радиолампалар пайдаланылады.
Пуэбло оф Сандиа Вилладж (Нью-Мексико)
Пуэбло оф Сандиа Вилладж (Pueblo of Sandia Village) — Нью-Мексико штатының Sandoval округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 344 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 35-59950.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Мексико қалалары
Болат Мұқышұлы Әбілов
Болат Мұқышұлы Әбілов (15 қыркүйек 1957, Қарағанды) — қазақстандық кәсіпкер және саясаткер.
Өмірбаяны
1957 жылдың 15 қыркүйегінде Қарағанды қаласында кеншілер отбасында дүниеге келді. 1979 жылы Қарағанды политехникалық институтын тау-кен инженері мамандығы бойынша тәмамдады.
Сілтемелер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Қазақстан партияларының төрағалары Санат:Қазақстан қаржыгерлері Санат:Қазақстан меценаттары Санат:КОКП мүшелері Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің II шақырылымының депутаттары
Небеговка
Небеговка — Ресейдегі өзен. Татарстан Республикасы, Башқұртстан Республикасы, Удмуртия Республикасы, Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Сарапулка өзенінің сол жағалауынан 11 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Воткин су торабынан Төменгі Кама су торабына дейін, Буй (бастаудан Карманов су торабына дейін), Иж, Ик және Белая өзендерін қоспағанда. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хасый Жамантіков
Хасый Жамантіков (1941 жылы туған, Жамбыл облысы Меркі ауданы) – ғалым, ауыл шаруашылық ғылымының докторы Алматы ауыл шаруашылық институтын (ҚазҰАУ) бітірген (1969). 1969 жылдан Қызылорда облысы Арал өңірі агроэкология жəне ауылшаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының күріш тәжірибе стансасында (қазіргі Ы.Жақаев атындағы Қазақ күріш шаруашылығы ғылыми зерттеу институты) аға ғылыми қызметкер, лабаратория меңгерушісі, агрохимия бөлімінің бастығы қызметтерін атқарған. Қазіргі таңда аталмыш институттың "Агротехнология, мелиорация жəне топырақтану" бөлімінің бас ғылыми қызметкері. Жамантіковтың ғылыми еңбектері: Қаратау фосфоритінен алынатын жаңа тыңайтқыштарды (полифосфаттар)күріш дақылына қолданып, ерекшеліктерін анықтап, тиімділігін дәлелдеуге; Израиль, Германия ғалымдарымен бірлесе Арал теңізінің құрғаған тұзды табанын өсімдік жамылғысымен жабу технологиясын жасауға арналған. Зерттеу тәжірибелері негізінде 3 томдық кітабы басылып шықты (Париж, Берлин қалаларында). Арал теңізінің табанына сексеуіл егу тәсілін тапты. 50-ден астам ғылыми еңбегі, оның ішінде 1 монографиясы жарық көрген. Бірнеше медальмен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1941 жылы туғандар
Фор-Мовиль
Фор-Мовиль (Fort-Moville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,32 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 387 адамды құрады. Халық тығыздығы — 41,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Андислебен
Андислебен (Andisleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Зёммерда ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Винсент Картайзер
Винсент Картайзер (ағыл. Vincent Paul Kartheiser; туған. 5 мамыр 1979) — американдық актёр.
Өмірбаяны
Винсент Картайзер АҚШ-тың солтүстігіндегі Миннеаполис қаласында туған. Ата - анасы оны әлемге әйгілі нидерландық суретші-постимпрессионист Винсент ван Гог құрметіне осы атпен атаған. 1993 жылы "Дикое сердце" атты фильм Картайзердің киноиндустриядағы бірінші тәжірибесі еді. 1990 жылдары Картайзер әдетте жасөспірімдер мен балаларға арналған фильмдарда түсетін: «Маленькая большая лига» (1994 ж.), «Индеец в » (1995 ж.), «Аляска» (1996 ж.).
1998 жылы Ларри Кларктың "Еще один день в раю" атты фильмінде Винсент басты рөлді ойнаған. 2002-2004 жылдар аралығында "Ангел" атты американдық сериалда Коннор рөлін 3, 4, 5 сезондарда ойнаған. 2007 жылдан бастап Картайзер "Безумцы" сериалында түсіп жүр. 2009 және 2010 жылдары бұл сериалдың барлық актерлік мүшелері АҚШ киноактер гильдиясы сыйын, "драматикалық сериалдағы ең үздік актерлік құрам" номинациясы үшін алған.
Дереккөздер
Санат:1979 жылы туғандар Санат:Актерлер
Крёхерн
Крёхерн (Cröchern) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Оре ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 282 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 23,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 83 135. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Хорн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Александр Константинович Бахтин
Александр Константинович Бахтин 1934 жылы 18 қазанда РКФСР Киров облысының Бахтино деревнясында туған.
Дереккөздер
<References/>
Санат:Металлургия
Санат:1934 жылы туғандар Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Мәселелер диспетчері
Мәселелер диспетчері (диспетчер задач; task manager) — жүйеде мәселелерді және оның бөліктерін басқаруға арналған программа.
Жамбыл облыстық ауыл шаруашылық тәжірибе стансасы
Жамбыл облыстық ауыл шаруашылық тәжірибе станциясы – өсімдік шаруашылығындағы сұрыптау жұмыстарымен айналысатын ғылыми-өндірістік мекеме. 1965 жылы құрылған. Жамбыл ауданы Бесағаш ауылында орналасқан.
Станция асыл тұқымды астық дақылдарын шығарады, көкөніс (пияз, қызанақ) өндіреді. 1450 гектар егістік жері бар. «Бесағаш-Агросервис-2006» ЖШС иелігіндегі мүліктер мен нысандар:
Сыртқы сілтемелер
Санат:1965 жылы құрылған ұйымдар Санат:Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы) мекемелері Санат:Қазақстан ауыл шаруашылығы
Волкова (Лонтын-Ях тармағы)
Волкова — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Омбы облысы, Новосибирск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лонтын-Ях өзенінің оң жағалауынан 81 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Васюган. Өзен саласы — Кеттен Васюганға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Таисия Васильевна Паламар
Таисия Васильевна Паламар (1958, Ресей). Бугурусланск мұнай техникумын (1976), Алматы халық шаруашылығы институтын (1982) бітірген.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары Санат:Тұлғалар Санат:Жаңа экономикалық университеті түлектері Санат:1958 жылы туғандар
Чермес
Чермес (Cermes) — Италиядағы коммуна, Трентино — Альто-Адидже әкімшілік аймағына қарасты Больцано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1229 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 205 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 39010.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Беккер и к
"Беккер и К" бірлескен қазақ-герман кәсіпорны жауапкершілігі шектеулі серіктестік нысанында 1991 жылдың бас кезінде құрылды. Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі компнаияға № 6 тіркеу куәлігін берді.
Компания туралы
Ұйымдастырылу тарихы 1991 жылы "Беккер и К" ЖШС-не Алматы қаласында Розыбакиев көшесі мен Сәтпаев көшесінің қиылысында әкімшілік және өндірістік ғимараттар кешенінің құрылысын салуға аумағы 0,78 га жер бөлінді. Құрылыс 1992 жылы басталып, 1994 жылы кешеннің бірінші кезегі пайдалануға берілді. Бірінші кезек алаңы 3800 м2 болып, онда кеңсе, сыра зауыты, «Пруссия» мейрамханасы және шұжық цехы орналасты. 1994 жылдың аяқ кезінде сыра зауыты іске қосылды. 1995 жылғы қаңтардан бастап «Пруссия» мейрамханасы, ал 1996 жылғы сәуірден бастап – шұжық цехы жұмыс істей бастады. 2000 жылы аумағы 3800 м2 екінші кезек кезең-кезеңімен іске қосыла бастады. Қазіргі кезде ғимарат ішінде ет өңдейтін жаңа цех, наубайхана, тоңазытылған жартылай фабрикаттар цехы, аспаздық, супермаркет, «Бистро» кафесі және қызметкерлерге арналған асхана орналасқан. Қазақстандық өндірушілерден сатып алынатын немесе Германиядан жеткізілетін жоғары сапалы шикізат; осы заманғы технологияларды қолдану; өндірісте санитарлық-гигиеналық талаптардың, шикізат пен дайын өнім сақтаудың қажетті шарттары сақталуының қамтамасыз етілуі; білікті қызметкерлердің болуы – осылардың бәрі өнімнің қауіпсіз және жоғары сапалы болуының, тұтынушылардың қанағаттануының, компанияға адалдығының және компанияның «Экологиялық таза тағам өнімдерін тұтыну дәстүрін сақтау» міндетінің жүзеге асырылуының кепілі. Халықаралық стандарттардың енгізілуі "Беккер и К" ЖШС-ға сапа менеджментінің жүйесін (ISO 9001), экологиялық менеджмент жүйесін (ISO 14001) және тағам өнімі қауіпсіздігінің менеджменті жүйесін (ISO 22000) қамтыған біріктірілген жүйе ендірілген
БҰҰ-ның жаһандық шартына қатысу 2007 жылдың наурыз айында "Беккер и К" ЖШС БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун мырзаға хат жолдап, онда компанияның Жаһандық шартқа қосылу және адам құқығын сақтаудың, еңбек қатынастарының, қоршаған ортаны қорғаудың және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресудің он қағидатын сақтау және олардың компанияның қызмет саласында таралуына жәрдемдесу ниеті білдірілді. 2007 жылдың сәуірінде компания "Беккер и К" БК ЖШС-нің Жаһандық шартқа қосылғаны және United Nations Global (БҰҰ Жаһандық шартының Бюросы) сайтында тіркелгені туралы ақпарат алды. Әлеуметтік бағдарламаларға қатысу "Беккер и К" ЖШС қызметінің маңызды бағыты – компанияның әлеуметтік бағдарламаларға (халықтың тұрмысы төмен топтарына, мүгедектерге қайырымдылық көмек, демеушілік көмек көрсету) қатысуы (алғыстар айтылған хаттардың көшірмелері қосымшада тіркелген). Компания бірнеше жылдан бері № 2 балалар үйінің, № 1 облыстық балалар үйінің, Талғар қаласындағы Купкиндердің отбасылық балалар үйінің тәрбиеленушілеріне тұрақты қолдау көрсетіп келеді. Сол мекемелерге мерекелік дастарқан ұйымдастыру үшін азық-түлік өнімі, балалар киімдері, пешке жағатын отын беріледі, медициналық қызмет көрсетіледі. 2007 жылы Купкиндердің отбасылық балалар үйінде өрт шығып, тұрғын үйдің төбесі және екінші қабаты жанып кетті. «Беккер» компаниясы үйді қалпына келтіруге қаражат бөлді. Жыл сайын:
Жеңіс мерекесі, көктемгі мерекелер құрметіне, Жаңа Жылда "Беккер и К" компаниясы Бостандық ауданында тұратын Ұлы Отан Соғысының ардагерлеріне азық-түлік пакеттерін дайындайды. Бостандық ауданының Ардагерлер кеңесіне де саяси қуғын-сүргін құрбандарына көмек көрсету үшін қаржы бөлінеді. Кәсіпорын Ауғанстандағы соғыс мүгедектерінің ерікті қоғамының қаза тапқан жауынгерлерді еске алып, ас беруіне көмек көрсетеді. Параскевин приходының құрылысына қаржы, сондай-ақ шіркеу мерекелерін өткізуге азық-түлік өнімдері 2006 жылдан бері бөлініп келеді. "Беккер и К" компаниясы қазақстандық спорттың дамуына көп көңіл бөлуде. Ол бірнеше жыл бойы Алматы қаласындағы Әуесқойлық бокс федерациясының әріптесі және Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген жаттықтырушысы Серікбай Түлейбаевты еске алуға арналған Халықаралық турнирдің бас демеушісі болды. Компанияның күш-жігері арқасында турнир қазақстандық спорт әлеміндегі жарқын оқиғаға айналды. Ұзақ жылдар бойы компания альпинизмнен Қазақстан құрамасына демеушілік қолдау көрсетіп келеді. Ал 2006 жылдан бастап, жыл сайын өтетін Алматы халықаралық форумның сапа жөніндегі демеушісі және ұйымдастырушыларының бірі болып табылады.
Өнімдер
Пісірілген шұжықтар Пісірілген шұжықтарды қазіргі заманғы технологияны қолдана отырып ең үздік отандық және неміс рецептурасы бойынша өндіреді. Сұрыпталған жаңа салқындатылған еттен жоғарғы, бірінші және екінші сұрыпты шұжықтар дайындайды. Өнім мал шектері, ақуызды және полиамидті қабықшаларда шығарылады. «Беккер және К» ұсынған пісірілген шұжық өнімдерінің бай түрлері 30-ға жетеді, солардың ішінде: «Ветчинная к пиву из свинины», «Любительская», «Молочная», «Московская», «Аппетитная», «Бутербродная». «Докторская» шұжықтары ерекше сұранысқа ие.
Шала ысталған және пісіріліп ысталған шұжықтар «Беккер и К» компаниясы сиыр, шошқа және жылқы етінен дайындалған шала ысталған және пісіріліп ысталған шұжықтың 10-нан аса түрін шығарады. Өндіру барысында отандық және шетелдік үздік тәжірибелер ескеріледі. Бұрыннан сүйікті болған «Сервелат», «Московская», «Таллиннская», «Конская», «Пикантная», «Колбаски охотничьи» сияқты шұжықтар тек жоғары сапалы шикізат, үздік рецептер арқасында ғана емес, сондай-ақ бук ағашының үгінділері мен дәстүрлі немісше ыстаудың есебінен де зор сұранысқа ие болады. Арнайы германдық дәмдеуіштер мен тамаша ыстау шұжықтарға тәбет ашарлық түс пен айрықша хош иіс береді.
Жеңсік ас Шошқа және құс етінен дайындалған жеңсік астар қашанда еуропа асханасының ерекшелігі болған. Карбонад, мойын, сан ет, орамалар, шикі ысталған өнімдерді жоғары сапалы ет шикізатынан табиғи дәмдеуіштер мен татымдылықтар қосып, дәстүрлі неміс технологиясымен дайындайды. Осының арқасында өнім нәзік дәмді және хош иісті болады. Тұтынушыларға ыңғайлы болу үшін бүтін кесек түрінде, сондай-ақ порциялық және вакуумды орамда шығарылады.
Жылқы етінен дайындалған жеңсік ас Қазы, жал, жая, сүр-ет, қарта – сұрыпталған жылқы етінен бірегей технологиямен, ұлттық кулинария дәстүрін қолданып дайындалған Беккер ұсынған тамаша дәмді, сөлді және хош иісті жеңсік астар.
Тұшпара Тұшпара біздің бала күннен бергі сүйікті асымыз. Үйдің тұшпарасы ең дәмді, сондықтан Беккер компаниясы үй бикелерінің бұрыннан келе жатқан арманын жүзеге асырып, қолмен желімденген керемет дәмді де тәбет ашарлық «Домашние» тұшпарасын дайындады. Шошқаның төс етінен және сиыр етінен, хош иісті татымдылықтар мен дәмдеуіштер қосып дайындалған тұшпара кез келген дастарқанда және кез келген мерекеде орынды болады. «Беккер және К» компаниясы шығыстық ас талғампаздарын да естен шығарған жоқ, оларға арнап сұрыпталған жылқы, сиыр және қой етінен дайындалған «Восточные» тұшпарасын дайындады.
Варениктер Енді үй бикелері туған-туысқандарының таңғы асын ойлап қиналмайтын болады. Бес минут ішінде сіздің дастарқаныңызға картоп, картоп пен саңырауқұлақ, шие варениктері, ірімшік варениктері, қырыққабат пен тайынша етін қосып қолдан жасалған варениктер дайын болады. Қуырылған пияз немесе үйдің қаймағы қосылған үй варениктерінің таңдаулы дәмінен ләззат алыңыз!
Мәнті Қазақ халқының дарқан қонақжайлылығы баршаға белгілі. Ұлттық дәстүрді ескере отырып, «Беккер и К» компаниясы қой етінен, сондай-ақ пайдалы асқабақ қосып қой етінен мәнті дайындады. Асқабақтың арқасында мәнті сөлді де ерекше дәмді болып шығады! Бірде-бір мереке ең басты – етті тағамсыз болмайды. Қонақтарыңызды тамақтандырып қана қоймай, сонымен қатар таңдандырып та қойыңыз! Беккер ұсынған мәнті – шығыс асханасының тамаша дәстүрі!
Нан және нан өнімдері «Беккер и К» наубайханасы тәулігіне 1,50 тонна дайын өнім өндіреді. Түрлер жинағына 60-тан аса нан, нан өнімдерінің және ұннан жасалған кондитер өнімдерінің түрлері: «Берлинский», «Бородинский», «Ржаной зерновой», «Картофельный», «Зерновой», багеттер, тоқаштар, қатпаршықтар және тағы басқалары кіреді. Өнімнің көп бөлігі классикалық неміс технологиясы бойынша қара бидай ашытқысында табиғи құрауыштар: бидай мен қара бидайдың бүтін дәні, картоп, пияз, жаңғақ және т.б. қоспалар қосылып өндіріледі. Дастарқаныңызға Беккер ұсынған бірегей нанның дәмін және керемет хош иісті, жұмсақ пісірмелерді ұсынамыз!