cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстанның ежелгі қалалары
Ал Шу және Талас аңғарларындағы аумақта барлығы 36 қала жұрты табылып, олардағы 7 – 9 ғасырлардың мәдени қабаттары анықталды. Қалалар кейінгі кезге дейін өмір сүрген. Олардың топографиясында өзіндік ерекшелік кездеседі. Қала жұрттарында қамал мен шахристаннан тұратын “орталық бөлік” ерекше көрінеді. Орталықтағы құлаған үйінділерге ұзындығы 3 км-ден ондаған км-ге дейін жететін дуалмен қоршалған аумақ жапсарласып жатады. “Ұзын дуалды” қалалардың орналасуында қатаң заңдылық бар: Талас аңғарында олар бір-бірінен 15 – 20 км қашықтықта, аңғарлардың ең қолайлы жерлерінде, Таласқа ұсақ тау өзендерінің құятын сағаларында орналасқан. Шу аңғарында қалалардың орналасу заңдылығы одан да айқын – он үш қала тау етегіндегі аймақта тау өзендері ағып шығатын жерлерде бір-бірінен 15 – 35 км қашықтықта орналасқан; қалғандары Қырғыз жотасы тауларынан өзендердің Шуға келіп құятын жерлерінде солтүстік Жақтағы ішкі тізбекті құрайды. Қалаларды сипаттап топтаған кезде қала орындарының көлемі мен топографиясы және жазбаша деректердің мәліметтері пайдаланылуы нәтижесінде қалалар үш топқа бөлінеді. Бұлар: астаналық және ірі қалалар – Тараз, Суяб, Невакет және Нұзкет, олар Жетісудың оңт.-батысындағы Жамбыл, Ақбешім, Қызылөзен және Шитөбе сияқты ірі қала жұрттарына сәйкес келеді. Орташа топқа Таластағы Ақтөбе қ-ның жұрты деп саналатын Текабкет және тиісінше: Сус – Шалдовар, Мерке, Аспара, Жол – Соқылық, Харранжуван – Беловодск бекінісі, Жақ – Сарығ – Грозненское жатқызылды. Шағын қалаларға жататындар: Құлан – Луговое, “Түрік қағанының ауылы” – Шөміш, Кірмірау – Покровское. Ірі қалалардың төңірегінде орналасқан ондаған ескерткіштерді қоныстарға жатқызуға болады. Шу-Талас өңірлерінде орналасқан 403 ортағасырлық қалалар мен мекендердің 240-ның тарихи-топографиялық құрылымдары зерттелген. Мұндағы негізгі қалалар Жікіл, Балу, Шелже, Такабкет, Көл, Кендек, Ақтөбе, Төлек, Сус, т.б. Шу аңғарында Баласағұн қ. жетекші орынға шығып, астана рөлін атқарған. Ол 10 – 11 ғ-ларда хан ордасы ретінде қалыптасқан. Оның орнында неғұрлым ерте кезеңдегі қала жұрты бар. Бұл өлкеде осынша көп жаңа қалалардың пайда болуы ауданда отырықшылық пен қала өмірінің дамығанын көрсетеді. Солт.-шығыс Жетісуда 9 – 13 ғ-дың басында қалалар саны артқан. Егер 9 – 10 ғ-ларда мұнда 10 ғана қала болса, 11 – 13 ғ-лардың басында олардың саны 70-ке дейін көбейген. 10 ғ-дағы деректер Іле аңғарының сол жағалауында орналасқан екі қала – Талхиз (Талхар, Талғар) және Лабан қ-лары туралы мәлімет берсе, 11 – 13 ғ-лардың басындағы деректерде Екі-Оғыз, Қаялық, Ілебалық, т.б. қалалар аталады. Солт.-шығыс Жетісудағы барлық қала жұрттары “төрткөл” аталатын үлгіге жатады. Олар тік бұрыш, трапеция түрінде жоспарланған немесе дөңгелек болып келеді, жалпы жер бетінен сәл дөңестеніп тұрады және барлық жағынан бұрыштары мен мұнаралары бар дуалдармен қоршалған.
Төрткөлдер солтүстік-шығыс Жетісуға ғана емес, сонымен қатар оңтүстік-шығыс Жетісуға, Тянь-Шаньға, Орталық Қазақстанға, Тува мен Моңғолияға таралған. Осы үлгідегі немесе біршама өзгеше жоспарланған қала жұрттары Сырдарияның төм. ағысында, Азов т. маңында кездеседі. Олардың типологиясы жөнінде әр түрлі көзқарастар бар. Тянь-Шаньдағы Қошайқорған мен Шырдабек сияқты ірі қалалардың жұрттары орда-қалалар деп саналады. Ыстықкөл қазаншұңқырының төрткөлдері бекіністер және ауылдық қоныстар деп есептеледі. Сырдарияның төм. ағысындағы суреттеліп отырған үлгідегі қала жұрттары ауылдық мекен жайлар мен қала үлгісіндегі қоныстар деп саналады. Солт.-шығыс Жетісу төрткөлдері үш топқа бөлінеді.
Біріншісіне:
Екіншісіне:
Үшіншісіне:
Бұлар – көп қабатты ескерткіштер, мәдени қабаттарының қалыңд. 2 – 3 метрге дейін жетеді және одан да қалың. Қазба жұмыстары кезінде қала жұрттарынан алуан түрлі керамика, әйнек, теңгелер, қолөнер шеберханалары мен өндірістік күл-қоқыстар табылды, бұлар мұнда қолөнер мен сауданың дамығанын дәлелдейді. Бұл қалалар жұрттарының кейбіреулері нақты қалаларға: Антоновка – Қаялыққа, Дүнгене – Екі-Оғызға баланады. Олардың ішіндегі ең ірісі қарлұқ жабғуының астанасы Қаялық ретінде танылған – Антоновка. Бірінші топты құрайтын төрткөлдер ірі қалалар және астаналық орталықтар болып табылады. Екінші топтағы қалалардың аумағы 10 га-дан 30 га-ға дейін жетеді. Үшінші топ қалаларының аумағы 10 га-ға да жетпейді. Мұндай қала жұрттарының құрылысы Жақсылық қ-ның орнын кең көлемде қазған кезде зерттелді. Оларда тұрғын үйлер дуалдар іргесіне, ішкі жағында орналасады, ішкі аулалар бар. Іле қалалары жұртының бұл тобын бұрынғы көшпелілер мен жартылай көшпелілердің ауылдық қоныстары деп санауға болады. Кейбіреулері керуен-сарайлар болуы мүмкін. Сарыжас, Быжы және Айнабұлақ сияқты бірнеше қаланың жұрты бір-біріне жақын орналасқан екі немесе тіпті үш бекіністен тұрады. Олар әдетте жолдардың түйіскен тұсына салынған.
thumb|alt=A.|250 px|Отырар қаласындағы Арыстанбаб кесенесі
Бұл кезеңде отырықшы және қала мәдениеті Қазастанның орт. және шығыс аймақтарына қарай ойысқан. Қазақстанның батысында қоныстар пайда болған. Орталық Қазақстанда, Нұра, Кеңгір және Жезді аңғарларында, Ұлытау етегінде ондаған төрткөлдер табылды, мұнда жүргізілген қазба жұмыстары олардың әкімш., қолөнер-сауда және а.ш. сипатын көрсетеді. Шыңғыс хан шапқыншылығы және одан кейінгі Шыңғыс хан ұрпақтары арасындағы соғыстар салдарынан Іле, Шу, Талас алқаптарындағы қалалардың көбі қирап, біржола жойылып кеткен. Италия елшісі Плано Карпини Сырдария жағалауында болғанда, бұл жерлерден көптеген қираған қалалар мен мекендерді кездестіргенін жазды. Француз королі Людовик ІХ-ның елшісі Виллем де Рубрук 1253 ж. моңғол ханы Мөңкеге бара жатып, Іле алқабы арқылы өткенде жазған күнделігінде жоғарыда аталған жазықта бұрын көптеген қалалар болғанын, олардың көбін мал жайылымына айналдыру үшін татарлардың қиратқанын жазады. Сырдария мен Қаратаудағы 13 ғ-да жермен-жексен етіліп, тоналған қалалар – Түркістан (Иасы), Отырар, Сығанақ, Созақ, Құмкент, Жент және Жаңакент 14 – 15 ғ-ларда Темір мен оның ізбасарларының солтүстік-шығысқа жасаған жаугершілік жорықтарында бекініс қамалдары болып, одан кейін қолөнер және сауда орталығы, хандардың резиденциясына айналған. Олар қазақ хандарының өмірінде маңызды рөл атқарды. 15 – 16 ғ-ларда Қазақ хандығының қалыптасу және нығаю кезеңінің күрделі саяси оқиғалары жағдайында, жерді игеру барысында қазақтардың этникалық аумағының қалыптасуы аяқталды. 13 ғ-дың 2-жартысы – 14 ғ-да айтылатын қалалар саны 20-ға дейін, ал мезгілі 15 ғ-дың 2-жартысы – 18 ғ-дың басына жататын қала жұрттары 23-ке дейін азайды. Жалпы алғанда, 9 – 12 ғ-лармен, қала мәдениеті барынша гүлденген уақытпен салыстырғанда, Оңтүстік Қазақстанның жазбаша деректемелер бойынша белгілі қалалар саны 3 еседей, ал қала жұрттарының саны 6 еседей азайып кеткен. 16 – 17 ғасырларда аймақтың саяси және экон. өмірінде Аркөк, Қожан, Аққорған, Үзкент сияқты қалалар маңызды рөл атқара бастады. Сайрам өркендеді. 15 – 18 ғасырларда Түркістан – қазақ хандарының астанасы, одан бұрын Сығанақ пен Сауран Ақ Орданың орталығы болды. 13 – 14 ғасырларда бұл қалаларда үлкен құрылыс жұмыстары жүргізілді, мешіттер, медреселер, басқа да қоғамдық архит. құрылыстар салына бастады. Түркістанда теңге соғылды. Мұнда Әмір Темірдің бұйрығы бойынша Қожа Ахмет Иасауи қабірінің үстіне кесене тұрғызылды, қала аймақтың ресми идеол. орталығына айналып, қауырт өсті.
Отырарда да теңге соғылғаны туралы деректер бар. Мұнда ‘’Арыстан баб кесенесі’’ салынды. 14 – 15 ғасырларда Отырардың орталығында үлкен мешіт салынып, жұмыс істеген. Отандық археологтар ізденістерінің нәтижесінде 16 ғ-дың аяғы 17 ғ-дың 80-жылдарындағы Отырар қ-ның халқына демографиялық есептеулер жүргізілді. Отырар қ-ның 16 – 17 ғасырлардағы аумағы 20 га-ға тең. Оның төрттен бір бөлігін алаңдар, көшелер, шаруашылық жайлар алып жатқан. Махаллаларда (100 шақты) орта есеппен 45 – 63 адам тұрған, ал қаладағы барлық тұрғындар саны 4500 – 6300 адам немесе орта есеппен 5500 адам өмір сүрген. Сығанақ (20 га) пен Созақта (22 га) да тұрғындар саны осындай. Көлемі 35 га болатын Түркістанда 170 махалла болған, оларда 9180 адам тұрған. Көлемі жағынан Сауран Отырардан екі есе үлкен, онда 11000-дай адам, ал Сайрамда (28 га) 7560-тай адам болған. Қарасаманда (6 га), Иқанда (6,7 га), Қарнақта (4,5 га), Қарашоқта (5 га), Сүткентте (6 га), Аркөкте (7 га), Қотанда (7 га), Үзкентте (9 га), Аққорғанда (8 га) 1500-ден 2000-ға дейін тұрғындар тұрып, махаллалар саны 20-дан 40-қа дейін жеткен.
Жақанкентте, Суриде, Жүнкентте, Құжанда, Қарақұрымда және Раң сияқты баламасы табылмаған, көлемі 1 – 2 га-ға дейін жететін қалашықтарда 800 – 1000-дай адам тұрған. Жалпы, 16 – 17 ғ-лардың үш ширегі кезеңінде Қазақстандағы қала халқының саны 70 мыңнан аспаған. 17 – 18 ғ-лардағы жоңғарлар шапқыншылығы Қазақстан қалаларының экономикасын құлдыратты. Қазақстандағы орта ғасырлардағы елді мекендер мен қала-лар, мұнда қалалық мәдениет пен өркениеттің ежелден қалыптасып, дамығандығын көрсетеді.
Дереккөздер
Қазақ жерінде көне қалалар бар.Ол қалаларда көбіне ірі,тарихи оқиғалар орын алған.Әр көне қаланың өзіндік ерекшелігі бар.Қалаларды қорғауға және жөндеу жұмыстарына көбірек мән беріледі.
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Қазақстан мәдениеті
NGC 7024
NGC 7024 — Аққу шоқжұлдызында орналасқан *Grp (жұлдыздар шоғыры) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 17 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7024 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Аққу (шоқжұлдыз)
Нартинка
Нартинка (Южная Нартинка, Нартичная) — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яйва өзенінің оң жағалауынан164 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Акъяр (Миякин ауданы)
Акъяр — Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Качеган ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 50 адамды құрады. Пошта индексі — 452091, ОКАТО коды — 80244830002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Аталайя-дель-Каньявате
Аталайя-дель-Каньявате (Atalaya del Cañavate) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 115 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Шерц
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 602 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.30 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4113, пошта индексі — 5246.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
II Омар
Омар ибн Абд әл-Ғазиз (682 — ақпан 720, عمر بن عبد العزيز) — Умәйя әулетінің 717—720 жылдары билік құрған халифі. Өзінің ізбасары Сүлеймен ибн Абд әл-Мәліктің немере інісі, халифа Абд әл-Мәліктің інісі Абд әл-Ғазиздің ұлы. Омар ибн Абд әл-Ғазиз халықты Құран мен Мұхаммед пайғамбардың сүннетіне негізделіп билік жасайтындығына сендіріп, мұсылмандар тарапынан аса ықыласқа ие болып, Әділетті халифа атағына ие болады.
Өмірбаяны
Омар ибн Абд әл-Ғазиз 682 жылы Мединеде дүниеге келген. Ол сол кездері халифат басындағы умәйядтардың құрайыштар тегінен еді. Бала кезінен атақты ғұламалардан білім алады. Омардың 40 мың динар көлемінде (180 кг таза алтын) жылдық табыс алатындығына қарамастан ол өте қарапайым және діндар адам еді. 26 жасында Медине, Мекке және Таиф қалаларының наменгері атанады. 6 жыл ішінде Омар жол салу, ташнау салу және ауылшаруашылық жұмыстарына қажет құдық салу сияқты үлкен істер атқарады.
Халифалығы
Наменгерлікті тастап, Омар халифат әскерінің қатарында Византиямен арадағы соғысқа аттанады. Риуаят бойынша Омар өзінің ағасы оған билікті тапсыратыны жайлы білмейтін, сондықтан бұл жайлы білгенде қарсы болып халифалықтан бас тартады, алайда бірауыздан шешілген шешім нәтижесінде Омар халиф атанады.
Сөйтіп кенеттен Омар құрамына Арабия түбегі, Мысыр, Солтүстік Африка, қазіргі Пәкістан, Ауғанстан, Орта Азия, Иран, Ирак, Күнгей Кавказ, Испания сияқты жерлер кіретін орасан зор державаның билеушісі атанды.
Омар халифа болысымен Константинопольдегі әскерді кері қайтарып алып, ішіне реформа жасауға тырысты. Ол араб емес мұсылмандардан әділетсіз түрде алынатын харадж салығын алып тастады, одан бұрынғы умәйядтар халифалары заманындағы басқа халықтар арасында араб ұлтының ерекше құқықтылығы Омар ибн Абд әл-Ғазиз заманында алынып тасталды. Осының нәтижесінде ислам дінін қабылдаушылардың саны артты. Ол уәлаяттардағы уәлилерді ауыстырып, олардың орнына әділдігімен, тақуалығымен аты шыққан азаматтарды тағайындайды. Бұрыңғы Умәйя әулетінің халифалары тұсындағы Әли ибн Әбу Талибке айталытан балағат сөздер мен қарғыстар тоқтатылып, Әһли байттың (Мұхаммед пайғамбардың әулеті) құқықтары ескерілді. Осылайша халифат территориясында тыныштық сақталды. Харижиліктердің үздіксіз көтерілісі де басылды.
Сонымен қатар Омар халифа болысымен бар мүлкінен бас тартып, халифат қазынасына салады және умәйядтар сарайын тастып шығады. Халифтің зайыбы Фатима да оның артынан еріп бар әшекейлерін қазынаға өткізеді. Халифтің табыс көзі жылына 200 динар кіріс алып келетін жалғыз жер болды. Алайда халифтің аталған іс-әрекеті Умәйя ақсүйектеріне ұнамады. Себебі әулет мүшелерінің халифат қазынасына қол жеткізу мүмкін болмады.
Омардың аскетизммен айналасуына атақты ғалым және аскет Хасан әл-Басри ықпал еткен.
деген екен. Халифат тұрғындары Омарды жуас мінезі мен әділетті билігі үшін жақсы көретін.
Бірде Хорасан билеушісі халықты түзету үшін тек семсер мен қамшы қажет деп тұрғындарға күш көрсеткелі жатқан кезде, ашуланған халиф:
– деп қарс айырғандығы айтылады.
Өзінің әділетті билігінің арқасында халықтың ықыласына бөленген Омар кенеттен 40 жасында қайтыс болады. БІр мәліметтер бойынша халифаны өзінің жақын туыстары астыртын у беріп өлтіргендігі жазылады.
Халиф Омар ибн Абд әл-Ғазиз Шам қаласында хижра жыл санауы бойынша 101 жылдың раджаб айында, Григориан күнтізбесі бойынша 720 жылдың 4 ақпанында қайтыс болды.
Өлім алдында халиф өз туысқандарының жиналғандығын сұрайды. Дұға оқып, тәубешілік еткеннен кейін ол бір нүктеге қарап отырып қалады. Жанында жиналғандар «Уа, билеушім, неге жүзің қаһарлы?» деп сұраған кезде, халиф: «Мен жанымдағыларды көріп тұрмын, алайда олар адам да емес, жын да емес», – деген сөздермен көз жұмған деседі.
Дереккөздер
Санат:Умәйя әулетінің халифтері
Көлеңке
Көлеңкелердің түрлері
Аспан денелері сияқты үлкен өлшемді денелердің әсерінен пайда болған көлеңкелер толық көлеңке - умбра және шалакөлеңке пенумбра болып бөлінеді.
Пенумбра немесе шалакөлеңке - бұл көлеңкенің жарығырақ бөлігі. Ол жарық бөгет болған денеден өтіп, бетке жеткенде пайда болады. Сонымен бірге, жарық көзі толық не жартылай жабылған кездегі ауданды шала көлеңке деп те атауға болады. Яғни, толық көлеңке шала көлеңкенің түрі болып табылады. Кейде көлеңкенің үшінші бөлігін де байқауға болады. Оны антумбра (шала көлеңке) деп атайды. Бұл - бөгет жасайтын дене жарық көзінің центрінде орналасқан сияқты болып көрінетін аудан. Егер жарық жолына бөгет жасайтын денені жарық көзіне жақындатсақ, онда шала көлеңкенің ауданында оның нақты өлшемін көруге болады.
Уақытқа тәуелді өзгерістер
θ бұрышы 90° тең болған кезең - тал түстік мезгіл. Күн тура төбеде, яғни зенитте болады, көлеңке тура дененің астында пайда болады, тәуліктегі ең қысқа көлеңке осы уақытта алынады.
Жылдамдықтың таралуы
Егер жарыққа бөгет жасайтын денеден жарық көзіне дейінгі арақашықтық артық болса, онда алынған бейненің өлшемі үлкен болып көрінеді. Қозғалыстағы денелердің де көлеңкесі болады, олардың өлшемдері, сол қозғалған дененің қозғалу ұзындығынан пропорционал түрде жылдам артады. Егер жарық жолына бөгет жасаушы дене мен тікелей жарық көзіне дейінгі арақашықтық аз болса, дененің өлшемі және қозғалыс жылдамдығы артады. Үлкен арақашықтықтан бетке түсірілген көлеңке көлеңкенің шекарасының арасындағы арақашықтық туралы мәлімет бермейді. Бұл көлеңкенің нүктелерінің арасында ешқандай өзара байланыс жоқ екенін көрсетеді, бұл жағдайда жарықтың әсері немесе шағылуы есепке алынбайды.
Санат:Геометриялық оптика
Пердиган (Минас-Жерайс)
Пердиган (Минас-Жерайс) (Perdigão (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Батыс Минас-Жерайс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Дивинополис экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 565 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 249,845 км² шамасында. Халық тығыздығы — 26,3 адам/км².
Ахмед Алааелдин
Ахмед Алаелдин ({{lang-ar|أحمد علا 31 қаңтар 1993 жыл, Доһа) — катарлық футболшы, "Әл Гарафа" (Катар) клубы мен Катар Ұлттық футбол құрамасының шабуылшысы. 2019 жылғы Азия чемпионы.
Пердиган (Минас-Жерайс)
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ахмед Алааелдин
Сілтемелер
Санат:Доһада туғандар Санат:Катар футболшылары Санат:Катар Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Әл-Райян ФК ойыншылары Санат:Әл-Гарафа ФК ойыншылары Санат:Футболдан Азия чемпиондары
Венесуэла радио, телевизиясы
Венесуэла радио, телевизиясы – Венесуэлада радиохабар 1930 жылы ұйымдастырыла бастады. Елде испан тілінде хабар жүргізетін 108 радиостанция бар (1970).Олардың ең бастылары: Радио Насьональ (мемлекеттік). Радио Каракас, Радио руьбос және Радио континенте.
Жеке программалар ағылшын, француз, неміс, итальян, португал, галисий тілдерінде жүргізіледі. Алғашқы телеорталық 1952 жылы құрылды.1970 жылы Венесуэлада 6 телеорталық болды. Венесуэланың ұлттық радиосы (Radio Nacional de Venezuela) негізгі мемлекеттік радиохабар тарату қызметі. Оның негізі 1946 жылы қаланды. Ұлттық теледидар (Televisora Nacional). Мемлекеттік қызмет атқарады. Мұнымен қатар көптеген коммерциялық теледидар қызметі бар.
Венесуэлада алғашқы телекөрсетілім 2006 жылы қарашаның 11 күні болған. Бұл көрсетілім Альянс Globovision және Сур арнасы көмегімен жүзеге асқан. Венесуэладағы көптеген бағдарламалар мен түрлі шоуларды Globovision арнасынан көруге болады, алайда Radio Caracas Television (RCTV) және Meridiano Television телеарналары да олардан қалыспауға тырысады.
Венесуэла телевизиясын үш бағытқа бөлуге болады: Venevision сияқты Ұлттық хабар таратушы арналар; Televisora Regional del Tachira секілді жергілікті хабар тарату желілері; Catia TV сияқты бұқаралық хабар тарату желілері. Аталмыш елдің телеарналары президентті насихаттауға және түрлі қайырымдылық қорлары мен акцияларын жарнамалауға баса назар аударады.
Дереккөздер
Санат:Венесуэла Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Квас
thumb|180px|Квас thumb|150px|Үйде дайындалған квас thumb|200px|УКөшеде квас сату Квас— уыт қосып, қара бидай ұнынан немесе нанынан дайындалған қышқылтым сусын; сондай-ақ оны салқын, сұйық тағамдарды — окрошка, қызылша сорпасын және бірқатар ұлттық тағамдарды дайындауға пайдаланады. Сауда орындарына квастың дайын түрі түседі. Квасты үйде де әзірлеуге болады: қара нанды тілімдеп кесіп, қызарғанша духовкада кешіреді. Кегірілген нанды 3—4 сағат қайнаған суға салып қояды. Квас шыны не эмальданған ыдыста дайындалуы тиіс, өйткені ол алюминий ыдыста қышқылданады. Алынған қоймалжыңды сүзіп, езілген ашытқы, қант, жалбыз қосып, бетін жауып, 10—12 сағат ашытуға қояды. Көбіктенген кезде қайталап сүзіп, бөтелкелерге құяды да, әрқайсысының ішіне аздап жүзім салады. Бөтелкелердің аузын қайнаған суға батырылған тығынмен жауып, жіппен байлайды да, бөлмеде 2—3 сағат ұстап, содан кейін суық жерде сақтайды. 3 күннен кейін квас дайын болады. 500 г кепкен қара нанға: 4-5 л су, 10-12 г ашытқы, 100 г қант, 10 г жалбыз, 25 г кептірілген жүзім қажет.
Дереккөздер
Санат:Сусындар Санат:Украиндық асхана Санат:Орыс асханасы Санат:Эстон асханасы Санат:Латыш асханасы
Пескопагано
Пескопагано (Pescopagano) — Италиядағы коммуна, Базиликата әкімшілік аймағына қарасты Потенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2145 адамды құрайды. Халық тығыздығы 31 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 69 км² шамасында. Пошта индексі — 85020.
Сикору
Сикору (Cicouro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Миранда-ду-Дору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Пескопагано
Елді мекеннің қамқоршысы — San Francesco di Paola. Жыл сайынғы мерекесі — 30 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Базиликата елді мекендері
Сикору
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 105 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,51 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Вартаузен
Вартаузен (Warthausen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Биберах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5008 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,00 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 26 128. Муниципалитеттің басшысы — Кай-Ульрих Фарк.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Пьер Делинь
Пьер Рене Делинь (Pierre René, vicomte Deligne;3 қазанда 1944 жылы Брюссель туылды) — бельгиялық математик. 1973 жылы толық дәлелденген Вейль гипотезасы бойынша жасаған жұмыстарымен белгілі.
Өмірбаяны
Пьер Рене Делинь Брюссельде туылып, Брюссельдік еркін университетті тәмәмдады.
Александр Гротендик қоластында докторлық диссертацияны қорғаған Пьер Делинь, Париждегі Жоғарғы ғылым зерттеулер институтында жетекшісімен жұмыс атқарды.1968 жылы Жан-Пьер Серрмен жұмыс істеді. Оған қоса, Пьер қисықтардың модульдерінің кеңістігін сипаттауда Дэвид Мамфордпен қызметтесті. Математиктің Вейльдің үшінші гипотезасының(соңғы дәлелденбеген) дәлелдеуі - ең танымал жұмысы.
Пьер Делинь Француздық ғылым академиясының (1978), АҚШ-тың мемлекеттік ғылым академиясының (2007), Шведтік патшалық ғылым академиясының (2009), Ресейлік ғылым академияларының (2016) шетелдік мүшесі атанған.
Делинь сыйлығы
2004 жылы, сыйақы жартысы жас ғалымдарды қолдауға жұмсалу керек Бальцан сыйын алған Пьер, Ресей, Украина және Белоруссияның жас математиктеріне конкурс ұйымдастырды. Конкурс жеңімпаздарына үш жылдық стипендия ұсынылды. Делинь осы конкурс үшін арнайы жиналған Ресейлік математиктерден тұратын қазылар алқасының мүшесі. Соңғы рет конкурс Делиньнің жеке қаражатына 2009 жылы өткізілді.
2006 жылдан бастап жас математиктер үшін өткізілетін "Династия" қорының конкурсының ережелері Пьердікіне ұқсас. Қазылар алқасының тізімі Делиньнің конкурсыныкіне ұқсас, ал Пьер оның төрағасы болып табылады (В.А. Васильевпен бірге).
Дереккөздер
Санат:Филдс марапаты иегерлері Санат:Сандар теориясы математиктері Санат:Алфавит бойынша тұлғалар Санат:3 қазанда туғандар Санат:1944 жылы туғандар Санат:Алфавит бойынша ғалымдар Санат:Француз ғылым академиясының мүшелері Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері
Недлиц (Флеминг)
Недлиц (Флеминг) (Nedlitz (Fläming)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Анхальт-Цербст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 670 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 33,2 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 82 245. Муниципалитеттің басшысы — Марио Буге.
Дереккөздер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Қолбала
Қолбала — бұрынғы кездерде біреулер туыстық жақындығы жоқ жетім қыздарды асырап, тәрбиелеп өсірген, әртүрлі  үй жұмысына  пайдаланған. Оны қолбала деп атаған. Ол өсіп, бойжетіп, кәмелетке толған соң, асыраушы адам өзінің інісіне, баласына  әйелдікке  әперген. Кейбіреулер өзіне тоқалдыққа да алған.
Дереккөздер
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері Санат:Отбасы
Дранси
Дранси (Drancy) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Сена-Сен-Дени департаментінде орналасқан. Бобиньи округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,76 км² шамасында.
Карл Густав Вернер фон Хейденстам
Карл Густав Вернер фон Хейденстам (Carl Gustaf Verner von Heidenstam; 6 шілде 1859 - 20 мамыр 1940) — швед жазушы, «әлемдік әдебиеттегі жаңа дәуірдің ең көрнекті өкілі ретінде» 1916 жылғы әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.
Дранси
Коммунаның INSEE коды — 93029, пошта индексі — 93700.
Карл Густав Вернер фон Хейденстам
Өмірбаяны
Хейденстамның арғы тегі патша сарайының дәрігері болған, атағын алып, фон Хейденстам деген есімді алған. Вернер фон Хейденстам 1859 жылы шамшырақ салуға маманданған инженердің отбасында дүниеге келген. Бала кезінде ол отбасы қыстайтын Стокгольмнен 250 шақырым жердегі Веттерн көлінде жиі демалысын өткізетін. Соған қарамастан, жазушы Ольшамардағы үйді өзінің балалық шағы өткен жер деп есептеген. Сол жерде оны Ксенофон, Тацит және Плутархтың шығармаларымен таныстырған жақсы кітапхана болды.
Дранси
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 66670 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8591,49 адам/км².
Карл Густав Вернер фон Хейденстам
Өмірбаяны
Хейденстам Бесков мектебінде оқыды. Ол дарынды оқушы еді, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты (Хейденстам дислексиядан зардап шекті) оның бағалары да нашарлай бастады. 1876-1878 жылдары немере ағасы Эрнстпен бірге Таяу Шығыс пен Батыс Еуропаны аралады. Парижде кескіндемені оқыды. Саяхат әсерлері «Саяхат жылдары» (1888, «Vallfart och vandringsår») алғашқы лирикалық жинағының өлеңдерінде көрініс табады. Бұл кезде суретші боламын деген ниетін растайды, бірақ сонымен қоса өлең жазуға тырысады.
Дранси
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Карл Густав Вернер фон Хейденстам
Өмірбаяны
1880 жылы Хейденстам Эмилия Угглаға үйленеді. Суретші боламын деген ниетпен ол әйелімен бірге Римде скандинавиялық диаспорамен қатар орналасады. 1881 жылы Парижде кескіндемені оқуын бастады. Бір жылдан кейін ол суретші болу идеясын тастап, Эмилиямен бірге Сан-Ремого оралады, онда ол поэзияны оқи бастайды. 1883 жылдың жазында ата-анасының Швецияға қысқа сапарынан кейін ол Швейцарияға аттанады. Осылайша, 1883 жылдан бастап Хейденстам негізінен Швейцарияда тұрды. Сонымен бірге ол Август Стриндбергпен достық қарым-қатынас орнатады және Хейденстамның әйелімен бірге үшеуі Римге аттанады.
Дранси
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сена-Сен-Дени департаментінің коммуналары
Карл Густав Вернер фон Хейденстам
Өмірбаяны
1887 жылы ол қайтадан Швецияға оралды. Бұл уақытта оның әкесі ауыр науқас және жас Хейденстамдар отбасылық саяжайға қоныстанды. 2 маусымда денсаулығына байланысты шыдай алмай, автордың әкесі өз-өзіне қол жұмсады. Сол жылдың күзінде жазушы қайтадан поэзияға кіріседі. 1888 жылдан бастап жазушының шығармалары жариялана бастайды.
1896 жылдың көктемінде Карл XII туралы кітап жазуды ұйғарып, Хейденстам патшаның жолдарымен, атап айтқанда Константинополь, Бендери, Полтава, Мәскеу және Санкт-Петербургке сапарға аттанады. «Karolinerna» деген атпен шыққан кітап үлкен табысқа жетті.
1912 жылы Хейденстам Швед академиясына қабылданды.
Отбасы
Хейденстам бір кездері «ханымдар жарамсағы» саналған. Ол үш рет үйленді. Оның бірінші некесі Эмилия Уггламен, кейін Ольга Виберг пен Грета Шебергпен неке құрды. Осы үш некеден басқа, ол өзіне ұл туып берген Эллен Белфраджмен және 20 жыл бірге өмір сүрген Кейт Бэнгпен ұзақ қарым-қатынаста болған.
Шығармашылығы
Оның поэтикалық бастамасы оны швед әдебиетіндегі неоромантизмнің басына қойды. Шығыс тақырыбына жазылған «Vallfart och vandringsar» (Қажылық: Саяхат жылдары; 1888) атты алғашқы өлеңдер жинағы швед әдебиетінің дамуындағы жаңа дәуірді белгіледі. Мұңды бейнелер мен күңгірттік ерекшеленетін реалистік поэзиядан айырмашылығы, Хейденстам поэзиясы жарқын бейнелерге, сұлулыққа табынуға толы болды.
Өлеңдерінің тақырыбына шығыстық экзотикасы көп, гедонистік күйлері басым. 1889 жылы ол «Ренессанс» («Renässans») шағын сыни трактатын жариялады, онда ол суретшінің шығармашылық еркіндігін, сұлулық культін полемикалық түрде қорғады, сол кезде еуропалық жазушылар арасында өте танымал болған натурализмге қарсы шықты.
Автор патриоттық тақырыпта да жазған. Бұл еңбектерінде ол адамның Отанына, туған жеріне деген сүйіспеншілігі оны өмірмен көбірек байланыстырады деген формуланы шығарды. Ett folk (Біртұтас халық; 1902) поэмасында Хейдестам Швецияда тұратын барлық адамдар ел алдында бірдей құқықтары мен міндеттері бар бір халық екенін айтады. Karolinerna (1897-98) романында автор Карл XII тұсында Швецияның құлдырауын жеке баяндау жолдары түрінде сипаттайды. «In Heliga Birgittas pilgrimmsfard» (Сент-Бригид қажылығы; 1901) өлеңінде ол әулие болғысы келген, бірақ оның бос әурешіліктерін жеңу арқылы бір болған бұл ұлы әйелдің өмірін түсіндіреді.
Хейденстамның «патриоттық шығармалар» бағытындағы ең өресі биік еңбегі – «Folkunga Tradet» екі томдығы (Фолькунг ағашы; 1905-07). Бұл әйгілі Волкунг әулетінің орта ғасырлардағы шведтердің өмірімен бірге сипаттайтын эпикалық роман. Бұл романның қаһармандарының өмірін жарқын суреттеу оқырманға ерекше әсер қалдырады.
Осы еңбектерінен басқа, Хейденстам Fran Col di Tenda till Blocksberg (1888), Endymion романы (1889), Svenskarna och deras hovdingar (Швед билеушілері; 1908-10) тарихы бойынша лекциялар мен Tankar och teckningar (Ойлар мен жазбалар; 1899) жинақтарын және Dagar och handelser (Күндер және оқиғалар 1909) шығарды. Соңғы кітабында ол жалпы мәдениетке қатысты эстетикалық тақырыптарда жазды.
Хейденстам шығармашылығының соңғы кезеңі Nya dikter (Жаңа өлеңдер; 1915) жинағымен байланысты. Бұл жалпы алғанда, асқақ адамзат туралы, жылдар даналығы, табиғат сұлулығы туралы философиялық өлеңдер жинағы. Хейденстамның пікірінше, адам өзін жалғыздықта ғана түсінеді, бірақ махаббат - адамзатты біріктіретін байланыс, ал оның шығармашылық данышпандығы - әлемнің қозғаушы күші.
Бұл жинақ шыққаннан кейін Хейденстамның әдеби қызметі іс жүзінде аяқталды. Nya dikter-ден кейін пайда болған жалғыз маңызды жұмыс оның 1941 жылы қайтыс болғаннан кейін жарияланған Nar kastanjerna blommade («Каштан ағаштары гүлдеген кезде») идеалистік өмірбаяны болды.
Әсері
Вернер фон Хейденстамның «Ой көгершіні» поэмасынан алынған үзінді Торгни Линдгреннің «Бір минут сені қорқытады» романына атау берді. Романның кілті болып табылатын Хейденстам бейнесімен басты кейіпкер Фолке өзін танытады.
Әдебиет
Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Швеция жазушылары Санат:XIX ғасыр жазушылары Санат:XX ғасыр жазушылары
Из-Юр-Вож
Из-Юр-Вож (Иж-Юр, Юр-Шар) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воркута өзенінің оң жағалауынан 104 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
NGC 2555
NGC 2555 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 20 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2555 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 23259, UGC 4319, MCG 0-21-12, ZWG 3.28, IRAS08153+0054.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Чепанг
Чепанг — Непал аумағында тұратын ұлт. Непалдың орталық аймақтарындағы қалың ормандарда, үлкен алқаптың батысында тұрады. 90-жылдардың аяғындағы мәліметтер бойынша халық саны 30 мың адамды құрады.
Тілі
Тілі - чепанг тілі. Кейбіреулері непал тілінде де сөйлейді.
Діні
Чепангтард анимизмді ұстанады, бірақ оларға индуизм де, солтүстікке қарай буддизм де әсер еткен.
Кәсібі
XIX ғасырда олар қаңғыбас өмір салтын жүргізді, негізгі кәсіптері садақ пен жебемен аң аулау, тұзақпен балық аулау болды. XX ғасырдың ортасына қарай олар жүгері, тары, картоп, қарақұмық, темекі, қыша, цитрустық жемістер егуге және ірі қара мал шаруашылығына (зебу тәрізді сиыр, ешкі, тауық, шошқа өсіріледі) көшті. Көршілермен айырбас дамыған. Тоқу ісі дамыған (балық аулау құралдары, себеттер). Жүк тасымалдау, қызмет көрсетудің әртүрлі түрлері кең таралған. нобай|оңға|200px|Чепанг тұрғын үйлері
Өмір салты
Непалдың жалпы касталық жүйесінде чепангтар өте төмен мәртебеге ие.
Кейбір жерлерде дәстүрлі тұрғын үйлері сақталған - уақытша бұтақтардан жасалған шатыр. Қазіргі Чепангтар галереялары бар екі қабатты үйлерде (екінші қабаты тұрғын үй), сонымен қатар шатыры бар қадалы үйлерде тұрады.
Ерлер киімі – денені орайтын мата және иық орамал. Әйелдер киімі – күрте мен белдемше.
Дереккөздер
Санат:Непал этникалық топтары
Демократия индексі
нобай|283x283 нүкте|2021 жылдағы Демократия индексі бойынша әлем картасы. Демократия индексі — Economist Intelligence Unit демократия деңгейі бойынша әлемнің 167 елін санаттау.
Сен-Жильда
Сен-Жильда (Saint-Gildas) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Кот-д'Армор департаментінде орналасқан. Сен-Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,54 км² шамасында.
Демократия индексі
Санаттау кезінде 5 санатқа жататын 60 түрлі көрсеткіштер ескеріледі: сайлау мен плюрализм, азаматтық бостандық, Үкімет қызметі, халықтың саяси алуандығы мен саяси сауаттылығы. индекс алғашқы рет 2007 жылы жасалды, ал 2008 және 2010 жылдары толықтырылды.
Киренаиктер
Қолданылған әдебиет
Санат:Кирен мектебі Санат:Эллинистикалық философия
Кульме
Кульме (Coulmer) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,68 км² шамасында.
Демократия индексі
Ескерту
Санат:Демократия
Кульме
Коммунаның INSEE коды — 61122, пошта индексі — 61230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 96 адамды құрады. Халық тығыздығы — 14,37 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Сен-Жильда
Коммунаның INSEE коды — 22291, пошта индексі — 22800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 295 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,98 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қараөзен гипс кен орны
Қараөзен гипс кен орны - Атырау қаласының жанында орналасқан кен орны. Кен күмбезінің аумағы 25 км2-ге жуық. Кен орны пайдаланылуда.
Сен-Жильда
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кот-д’Армор департаментінің коммуналары
Қараөзен гипс кен орны
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы кен орындары
Сельга
Сельга- Карелиядағы, сондай-ақ Финляндияның шығысы мен Эстониядағы қырқа тәрізді бедер түрлерінің жалпы атауы. Кристалдық тау жыныстарынан немесе борпылдақ мұздық шөгінділерінен тұрады. Салыстырмалы биіктіктері ондаған метрге, кейде жүз метрге жетеді. Сельга таралған жерлерде қырқаларда өсетін қарағай орманы мен олардың аралықтарындағы ойпандарды алып жатқан көлдер мен батпақтардан тұратын ерекше ландшафт түрі қалыптасады.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Қарамола съезі
Қарамола съезі - 1885 ж. мамыр айында Қарамолада өткен төтенше съезд. Съезде ірі маңызы бар құқықтық құжат - «Семей қазақтары үшін қылмысты істерге қарсы заң ережелері» қабылданған. Бұл құжатты съезде төбе би болып сайланған Абайдың өзі жазып шыққан. Құжаттан Абайдың ел билеудің әдеттік-құқықтық жүйесі мен ислам діні бекіткен заң нормаларын заман талабына сай жаңарту идеялары айқын көрінеді. Съезд Абайдың ел арасында ғана емес, орыс әкімдері, патша үкіметінің Семейдегі әкімдері арасында да беделі өсе түскендігін танытты.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Рольганг
Дереккөздер
Санат:Механика
Менеджер
Менеджер (ағылшынша manager – басқарушы) – жалдамалы басқарушы, өндірісті ұйымдастырушы маман.
Ол негізінен кәсіпорындағы немесе фирмадағы барлық жұмысты ұйымдастыру, үйлестіру, басқару мәселелерімен айналысады, ұйым алдындағы міндеттердің орындалуына тікелей жауап береді.
Менеджер жан-жақты сауатты болып, ішкі және сыртқы рынокты жақсы білуі керек. Ол үшін рынокқа қандай тауар қажет, көпшілік сұранымына сәйкес қандай өнімдер керек, қай жерде қандай тауарлар өтімді, тауарлар мен өнімді сатып алушы клиенттердің мүмкіндігі мен қаржы жағдайы қандай деген мәселелерді анықтап отырады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Венецианов мектебі
Венецианов мектебі – 19 ғасырдың 2-жартысында А.Венециановтан оқыған орыс суретшілерінің тобы.
Онда 70-тен астам суретші тәрбиеленіп шықты. Олар: С.Зарянко (1818-70), А.Тыранов (1808-59), А.Денисов (1811-34), Е.Крендовский (1810-53), Л.Плахов (1810-81), Г.Сорока (1823-64) т.б. Дарынды суретші шәкірттеріне тек қана шындықты жазуды, бір-біріне еліктемей өнерде өз жолын, өз бетін табуды өсиет етті.
Бұл мектептен шыққан суретшілердің еңбектері қарапайымдылығымен, шыншылдығымен көзге түседі. Олар өз шығармаларында күнделікті өмірді, қала кәсіпшілері мен шаруалар тұрмысын, ауыл табиғатың табиғи түрде бейнеледі (Л.Плаховтың Ұста шеберханасында, А.Денисовтың Етікші шеберханасы, Е.Крендовскийдің Суретшілердің аңға жиналуы т.б.). Бірақ олардың көпшілігі ұстазы көтерілген биікке жете алмады. Әйтсе де оның суретшілері орыстың реалистік мектебін ілгері дамытуда мәні зор болды.
Дереккөздер
Санат:Өнер
Джимкроуизм
Джимкроуизм - АҚШ-тың қара нәсілді тұрғындарын бөлектеу мен кемсіту, мәңгі ұмытылмайтындай етудің нәсілшілдік шаралары мен үрдістері.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Дискриминация Санат:Тарих
Jim Crow Jim Crow
Мардэла Спрингс (Мэриленд)
Мардэла Спрингс (Mardela Springs) — Мэриленд штатының Wicomico округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 364 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.0 км² шамасында. FIPS коды — 24-50525.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Л'Альбер
Л'Альбер (L'Albère) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Шығыс Пиреней департаментінде орналасқан. Сере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,10 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 66001, пошта индексі — 66480.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шығыс Пиреней департаментінің коммуналары
Бүйірлеп жүзгіш
Бүйірлеп жүзгіш, әртүрлі аяқтылар (Amphipoda) – жоғарғы сатыдағы шаянтәрізділер отряды. Палеогоннан белгілі, ұзындығы 1-2 см, максималды 28 см көбінің денесі бүйірлерінен жалпақталған. 1-2 кеуде сегменттері басымен біріккен. Көздері отырыңқы қарапақсы жоқ. Алдыңғы сығымдалған кеуде аяқтарында екі жұп қысқыштары (гнатоподалар) бар басқаларында желбезектер жетілген. Құрсағында үш жұп екі сабакты жүзу аяқтары (плеопод) және секіруге бейімделген үш жұп уроподы бар. 4500 түрі белгілі. Көбі теңіз түбіндетопырақты казып және қорғаныс түтікшелерінде тіршілік етеді планктонды түрлері бар. Түрлердің көбі тұщы суларда мекендейді. Бүйірлеп жүзгіш аталуы дұрыс емес тек таяз суларда ғана бүйірлеп жүзеді. Қорек таңдамайды планктондар жыртқыштары да бар. Жұмыртқалары ұрғашыларының кеудесінде шығару камерасында дамиды. Бүйірлеп жүзгіш көпшілік балықтардың қорегі. Тұщы сулардағы кейбір түрлері жерсіндіру нысандары.
Дереккөздер
Санат:Жоғарғы сатыдағы шаянтәрізділер
Кемерлер
thumb|right|200px|Кемерлер
Кемер - сақтардың Еуропаға барған алдыңғы легі.
Азов теңізі мен Қара теңіздің аралығын жайлаған кемерліктер шығыстан ауып келген көшпенділердің ұрпағы. Олар біздің заманымыздан бұрынғы 2-1 мыңжылдықтар аралығындағы Қара теңіз жағалауын, яғни, "кемерін" жайлаушы халық ретіде тарихта белгілі болған. Қазіргі қазақ тілінде теңіз шайған жағалауды "кемер" деп атайды."Су кемерінен асыпты" деген тіркес және басқа да жер аттары түркілердің түп атасы кемерлер, яғни, біздің арғы тегіміз екенін көрсетеді. Кемерлер екі теңіз аралығында мал өсіріп, аңшылық құрған. Олардың ерлікке толы өмірі бізге аңыз боп жеткен.
Дереккөздер
Санат:Кемерлер Санат:Фракия Санат:Ежелгі Кіші Азия Санат:Ежелгі халықтар Санат:Кавказ тарихы Санат:Донбасс тарихы
Белладжо
Белладжо (Bellagio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2945 адамды құрайды. Халық тығыздығы 113 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Пошта индексі — 22021.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
NGC 7020
NGC 7020 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Нортон Шорэс (Мичиган)
Нортон Шорэс (Norton Shores) — Мичиган штатының Muskegon округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 22527 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 63.4 км² шамасында. FIPS коды — 26-59140.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Капри (арал)
Капри (Capri) — Тиррен теңізінде орналасқан арал. Аралдың бас қаласы — Капри.
Капри Неаполь провинциясындағы Кампания облысының бөлігі болып саналады. Капри қаласында аралдағы халықтың көпшілігі тұрады. Аралда екі айлақ орналасқан: Марина Пиккола және Марина Гранде (аралдың негізгі порты). Солтүстік жағалауда аралдың ең танымал назар аударарлық орындарының бірі — Көк үңгір орналасқан.
Галерея
Санат:Капри
Нәйля Кіребаева
Нәйля Кіребаева - 1983 жылы 13 қазанда туған. Қазақ. А.В. Сeлезнев атындағы Алматы хореографиялық училищесін үздік бітірген (2001). 2001 жылдан бері - Абай атындағы Мемлекеттік опера және балет төатры балетінің жетекші жеке орындаушысы. Келесі партияларды орындайды: Одетта - Одиллия (П.И. Чайковскийдің «Аққу көлі»); Зарема (Б. Асафьевтің «Бақшасарай фонтаны»), Pas-des-deux (Л. Минкустың «Пахита»), Фея Сирени (П.И. Чайковскийдің «Үйқыдағы сұлу»), Мирта (А. Аданның «Жизель»), Апғашқы әйел («РЕ уақыты», еуропа сазгерлерінің музыкасы), Сүйікті әйел (Д. Шостаковичтің «Чарли»), Кармөн (Ж. Бизе - Р Щедриннің «Кармен-сюита» балеті). Халықаралық балет әртістері сайысына (Нью-Йорк, 2005); Рождестволық жас орындаушылар байқауына (Сеул, 2005) қатысқан.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Барахас-де-Мело
Барахас-де-Мело (Barajas de Melo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Алькаррия ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1065 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 136 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Атқамінер
Атқамінер  — ел басқарушы қызметкердің ауызекі тілдегі жалпылама атауы. Халықтық дәстүрлі түсінікте олар кейде жағымды, кейде жағымсыз айтылады. Атқамінерлердің арасында өз ауылын, ұжымын пайдалы істерге жұмылдырғандары көп болды. Олардың мұндай қызметі ел шетіне жау тигенде, ашаршылық, жұт келгенде, ұжымдық шаруашылық, қоғамдық құрылыстар жүргізгенде т.б. жағдайларда айқын аңғарылған. Белгілі бір топтың немесе өзінің пайдасын ойлап кеткен атқамінерлер халық арасында жағымсыз әсер қалдырды. Әсіресе, кеңес дәуірінде солақай саясат ықпалымен елдің болашағын, халықтың тағдырын ойламай асыра сілтегендерді “шолақ белсенділер” деп те атаған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология Санат:Атақтар
Әл-Йаса
Әл-Йаса (اليسع, христ.: Елисей, яһуд.: Элиша) — қай жерде өмір сүріп, қандай кітап түсірілгені белгісіз Аллаһтың пайғамбары. Ол туралы Құранда бірнеше рет айтылады. Мысалға:
«...және Исмаилды, әл-Йасаны, Юнусты, Лұтты. Және олардың барлығын әлемдерден артық еттік»
Дереккөздер
Elisha Ilyasa Аль-Яса Al-Yasa Альяса
Периодтық заң
Менделеевтің периодтық заңы, периодтық заң – атом ядросы зарядтарының артуына байланысты химиялық элементтер қасиеттерінің периодты өзгеретінін тұжырымдайтын табиғаттың негізгі заңы.
Бұл заңды 1869 жылы Д.И. Менделеев ашты. Ол оның толық тұжырымдамасын 1871 жылы жариялады. Менделеевтің 1869 жылы жасаған еңбегі элементтердің периодтық жүйесі – Менделеевтің периодтық заңының графиктік бейнесі. Бұл заң элементтердің периодтық жүйесімен тығыз байланысты және бірін-бірі толықтырып, түсіндіреді. Ядроның заряды (Z) жүйедегі элементтердің атом нөміріне тең. Z өсуі бойынша орналасқан элементтер Z (Н, Нe, Lі, Be…) 7 период түзеді. Периодта элементтердің қасиеттері сілтілік металдардан инертті газдарға өткенде заңды түрде өзгереді. Вертикальды бағаналар – қасиеттері ұқсас элементтердің топтары болып табылады. Топтың ішінде элементтердің қасиеттері де заңды түрде өзгереді (мысалы, сілтілік металдарда Lі-ден Fr-ға дейін химиялық активтілік өседі). Z=58 – 71, сол сияқты Z=90 – 103 элементтерінің қасиеттері ұқсас болғандықтан лантаноидтар және актиноидтар қатарларына топтастырылған. Элементтер қасиеттерінің периодтылығы атомның сыртқы электрон қабаттарының конфигурациясының периодты қайталануына байланысты. Ауыр ядролар тұрақсыз, мысалы, америций (Z=95) және содан кейінгі элементтер табиғатта табылмаған, оларды жасанды, ядролық реакциялар арқылы алады.
Менделеевтің периодтық заңы қазіргі заманға дейінгі химия ғылымының дамуына үлкен әсер етіп, оның біртұтас ғылым болып қалыптасуында басты рөл атқарды. Менделеевтің периодтық заңы мен элементтердің периодтық жүйесіне сүйене отырып, ғалымдар атом құрылысы және химиялық байланыс теорияларын жасады; жер қыртысы мен ғарыштық нысандар зерттеледі. Бұл заның барлық жаратылыстану, техника, технология саласындағы ғылымдар үшін философиялық мәні зор.
Периодтық заңның маңызы
Периодтық заң ашылған кезде көптеген элементтер белгісіз еді. Д. И. Менделеев аса үлкен болжампаздықпен олардың кейбіреулерінің қасиеттерін сипаттаған болатын (скандий - Л. Нильсон, галлий - Лекок де Буабодран, германий - К. Винклер).
Ғалымның көзінің тірісінде ол болжаған элементтер ашылып, периодтық заңның дұрыстығының айғағы болды.
Галлий Ga 1875 ж., скандий Sc 1879 ж., германий (Ge) 1885 ж. ашылды. Д. И. Менделеев есептеу жолымен анықтаған сипаттамалары олардың тәжірибе жүзінде анықталған шамаларына сәйкес келеді. Периодтық заң ашылған кезде белгісіз бекзат газдар да қасиеттеріне қарай галогендер мен сілтілік металдар арасынан орын алды.
Заңның ашылған кезінде кейбір элементтердің валенттіліктері мен атомдық массалары дұрыс анықталмаған еді. Элементтердің қасиеттерінің өзгеру заңдылықтары сақталатындай етіп, Менделеев бериллийдін, (Be), торийдің (Тһ), церийдің (С1), индийдің (In), т.б. кейбір элементтердің атомдық массаларын түзетті.