cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лоуис (Миссисипи)
Лоуис (Louise) — Миссисипи штатының Humphreys округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 315 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0.4 км² шамасында. FIPS коды — 28-42240.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Орешница (Кырджали облысы)
Орешница (Орешница) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кырджали қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 172 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6655. Телефон коды — 03625. ЕКАТТЕ коды — 53816.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Б. з. д. 524 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 524 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 524 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
IC 258
IC 258 — Персей шоқжұлдызында орналасқан SB0-a (жинақы галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10730, UGC 2306, ZWG 539.107, KCPG 79B.
Сыртқы сілтемелер
IC 258 Санат:Персей (шоқжұлдыз)
Жалдама (өзен)
Жалдама – Торғай алабындағы өзен.
Географиялық орны
Қостанай облысы Амангелді ауданы жерімен ағады. Ұзындығы 63 км, су жиналатын алабы 8370 км2.
Бастауы
Қарынсалды, Тасты өзендерінің Амантоғай ауылы маңында қосылған тұсынан Жалдама деп аталады. Арал ауылы тұсында Торғай өзеніне құяды.
Дереккөздер
Санат:Амангелді ауданы өзендері Санат:Торғай су алабы
Попшылдар
Попшылдар - қашқан попшылдықтың негізінде пайда болған, өзінің шіркеулік ұйымы бар ескі дәстүрлі бағыттардың бірі. Попшылдардың попшыл еместерден айырмашылығы, олар иерархия мен шіркеудің 7 құпиялық ілімін мойындайды. Орыстың православия шіркеуімен келіспеушілігі негізінен салт- жоралар жағына ғана қатысы болды. Попшыл еместер көзқарасына қарама- қарсы Попшылдар Никонов шіркеуіне және оның дін басыларына антихристің пайда болуы ретінде емес, күпірлер ретінде қарады. Сондықтан Попшылдар Никонов шіркеуінен шіркеуінен қашқан поптарды оларды қайта шоқындырғаннан немесе май жаққаннан кейін қабылдауға болады деп санады. Никонов шіркеуінің дін басыларын пайдалануға жол беруді мына жағдай аса қажет етті, себебі Попшылдардың өз арасында епископтар болған жоқ, сондықтан олар дін қызметкерлерінің міндетін өз беттерімен атқара алмады. 1853 жылы Москвада Рогож зиратында Попшылдардың діни орталығы - Москваның және бүкіл  Русьтың ескі дәстүрлі архиепископиясы құрылды, бұл Белокриниц иерархиясын біріктірді. Попшылдардың бір бөлігі 1800 жылы ресми шіркеумен келісімге келді, нәтижесінде бір діндегілер деп аталатын пайда болды (құдайға құлшылық ету ескі дәстүрлі ереже бойынша жүргізілді, ал священниктер православие иерархтарының қарамағында болды). Қазіргі кезде көптеген Попшылдар қауымы тарап кеткен, ал попшылдық екі шіркеу - Москваның және бүкіл Русьтың архиепископиясы басқаратын Белокриниц иерархиясы және Беглопоповск шіркеуі (Новозыбков қаласында) түрінде сақталып қалды.
Яворски Казимеж Анджей
Яворски Казимеж Анджей (1897-1973) - поляк ақыны, аудармашы. Варшава университін бітірген. 1924 ж. «Червонэй и бялэй коханце» («Қызыл және ақ көңілдеске») атты өлеңдер жинағы шықты. Ол 1974 ж. Абай туралы бірнеше мақала жариялап, ақынның «Аш қарын жұбана ма майлы ас жемей» атты өлеңін («Камэра», 1961) поляк тіліне аударған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Спорттық журналистика
Спорттық журналистика (sports journalism),(журн.тип.) – спорт тақырыбындағы оқиғалар мен жаңалықтарды ұсынатын журналистиканың бөлімі.
.
Спорттық журналистика әлемнің көптеген елдерінде жеке сала ретінде қарастырылады және спорт журналистерін дайындайтын ЖОО-да арнайы факультеттері бар. Онда болашақ спорт журналистін журналистикаға дайындаумен қатар спорттық ойындардың пайда болу, даму, қалыптасу тарихын оқыта отырып, спорт тақырыбына жазатын студенттерді дайындайды.
Бүгінгі күні елімізде арнайы спорт журналистерін дайындайтын оқу орны жоқ. Дегенмен спорттық журналистикаға деген қазақ жастарының қызығушылықтары артып, спорт тақырыбында қалам тербеп жүрген жас журналистердің саны күннен-күнге молаюда.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Марал баба мешіті
Орналасуы
Қостанай облысы, Қамысты ауданы, Бестау ауылдық "Марал баба" мешіті
Марал баба мешіті
Қостанай облысы, Қамысты ауданының Бестау аулында 1994 жылы мешіт құрылысының ірге тасы қалынды. 1996 жылдың шілде айында мешіт құрылысы түгелімен бітіп, пайдалануға берілде. Мешіттің жобасын жасаған Алматылық «Қаз ГУ проект». Негізгі жоспар бойынша мешіттің алаңы 1 гектар жерді алып жатыр. Құрылыстың көлемі: 36х36 м, биіктігі 4,5 м. Орталық зал дөңгеленіп келген, диаметрі 20 метр. Төрт мұнарасы бар, әрқайсысының биіктігі 16 метрден. Сырты түгелдей ұлутаспен қоршалған, іші гранит пен мәрмәр тас. Мешіттің ішінде имам мен наиб имамның жұмыс бөлмелері, дәріс алатын бөлме, тазалық бөлмесі, шайхана бар. Мешітті салуға Алматының, Қостанайдың және жергілікті тұрғындар атсалысты. Құрылыс жобасы мен құрылыс ісін жүргізген Бестау жауапкерлігі шектеулі серіктестің басшысы Ибрай Естаев пен құрылыс басшысы Ғилымхан Құлбатыров. Құрылыс жұмысына қаржылай көмек бергендер: Естаев Ибрай – Бестау ЖШС директоры, Ундемесов Темірхан – Свободный ЖШС директоры. Мешітке Марал ишан есімі берілді. Мешіттің бірінші имамы болып Ертай Балахмет тағайындалды.
Сілтеме
http://akmechet.kz/kz/info/mechetiobl/mechetkaz001.html
Санат:Қазақстан мешіттері
Байльштайн (Мозель)
Байльштайн (Мозель) (Beilstein (Mosel)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кохем-Целль ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 136 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 1,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 35 007. Муниципалитеттің басшысы — Зигфрид Арнольди.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Унтемка (Утемка тармағы)
Унтемка — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Утемка өзенінің оң жағалауынан 6,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Кагуас
Кагуас (Caguas) — Пуэрто-Риконың шығыс бөлігінде орналасқан қала және муниципалитет. Тұрғыны — 142 893 (2010 жылдың мәліметі бойынша). Қала 1775 жылы құрылған.
Санат:Пуэрто-Рико
Кітапхана ғимараттары
Дереккөздер
↑ .Қазақ ССР 4 томдық қысқаша энциклопедия./Бас редактор Р.Н. Нұрғалиев;Алматы; Қаз.Сов. Энциклопед. Бас. редак. 1989 ISBN 5-89 800-009-7
Санат:Кітапханалар
Индиара
Индиара (Indiara) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Оңтүстік Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Вали-ду-Риу-дус-Бойс экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15974 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 956,473 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,3 адам/км².
Тарихы
Қала 1982 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Ромат фармацевтикалық компаниясы
“Ромат” фармацевтикалық компаниясы — фармацевтикалық және медициналық өнеркәсіп орны. 1992 ж. құрылған. Оның құрамына Қазақстан аумағында дәрі-дәрмек, биопрепараттар, полимерлік медициналық бұйымдар өндіретін төрт ірі зауыт: Галенді-фармацевтикалық өндіріс зауыты (жақпамай, шөптен жасалған дәрілер, экологиялық таза өсімдіктер мен минералдық шикізаттардан жасалатын дәрі-дәрмектердің 40-тан астам атауын шығарады), Павлодар фармацевтикалық зауыты, Медициналық препараттар зауыты (пептон — бактериологиялық зерттеулерде пайдаланылады, ВНИИМС — ірімшік жасайтын өнеркәсіп үшін қажетті препарат, холензии, панкреатин, цитохром, адиурекрин, гематоген, инфузиялық ерітінділер: гемодез, хлорлы натрий, глюгицир, ацесоль, холсоль, т.б. барлығы 60-қа жуық атауды шығарады) кіреді. Компания шығаратын дәрі-дәрмек атауы 120-ға жетеді. Кәсіпорынның осы заманғы жабдықпен жарақтандырылған төрт зертханасында, вивариясында бақылау-талдау және зерттеу жұмыстары жүргізіледі.
Сынған құмыра белгісі
Сынған құмыра белгісі. Бұл белгілі кеңсірік (гайморова) қуысының қабырғалары бүтін болған жағдайда, үстіңгі жақ сүйегінің жабық сынығын анықтауға арналған. Үстіңгі тістерді ұрып көргенде «таза» дыбыс орнына жарылған құмыра тәріздес жарықшақты дыбыс естіледі.
Пижейруш
Пижейруш (Pigeiros) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Санта-Мария-да-Фейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1369 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,13 км² шамасында. Халық тығыздығы — 266,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Карубль
Карубль (Quarouble) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59479, пошта индексі — 59243.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3120 адамды құрады. Халық тығыздығы — 254,28 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Тарақ
thumb|200px|Тарақ thumb|200px|Эрмитажда сақталған, Солоханың қорғанынан табылған, Солох алтын тарақ Тарақ (гребенка) —
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Әділ Халық
Әділ Халық (Аьдил-Халк, Шабаз авыл) — Қарашай-Шеркес Республикасының Ноғай ауданындағы ауыл.
Құрамындағы жалғыз елді мекен ретінде «Әділ Халық ауылдық қонысы» муниципалды құрылымын құрайды.
Географиясы
Ауыл Ноғай ауданының орталық бөлігінде, Кіші Жіліншік өзенінің сол жағалауында орналасқан. Ол аудан орталығы Еркін Шаһардан батысқа қарай 2,5 км және Шеркес қаласынан солтүстік-батысқа қарай 26 км жерде орналасқан. A155 тас жолы ауылдың солтүстік шекарасымен өтеді.
Оңтүстік-шығысында Адығ-Хабыл, оңтүстігінде Үлкен Халық және солтүстік-шығысында Еркін Халық елді мекендермен шектеседі.
Елді мекен республиканың тау бөктерінде орналасқан. Жер бедері негізінен таулы жазық. Ауылдың орташа биіктігі теңіз деңгейінен 443 метрді құрайды. Гидрографиялық желі негізінен Кіші Жіліншік өзенімен ұсынылған.
Ғылыми журналистика
Ғылыми журналистика (журн.тип.) – ғылыми тақырыптағы ақпараттар дайындаумен айналысатын журналистиканың саласы. .
Әділ Халық
Тарихы
Қазіргі кездегі елді мекенді XIX ғасырда Мансұрлар отбасынан шыққан ноғай мырзалары құрды және бастапқыда Верхне-Мансуровский (Шабаз) ауылы деп аталды.
Ғылыми журналистика
Ғылыми журналистика көбінесе ғылыми зерттеу еңбектерін бәріне түсінікті, ұғынықты, жалпыхалықтық тілде, мағынасын өзгертпей халыққа ұсынумен сипатталады. Ғылыми журналистика медицина және экология тақырыптарын да қамтиды. Ғылыми тақырыптарды көбінесе өз саласын өте жақсы білетін, арнайы маманданған ғалымдар жазады.
Әділ Халық
Тарихы
1929 жылы Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитеті Төралқасының қаулысымен Верхне-Мансуровский ауылы Әділ Халық деп өзгертілді.
Ғылыми журналистика
Дереккөздер
Санат: Журналистика Научная журналистика
Әділ Халық
Тарихы
2007 жылы ауыл республиканың жаңадан құрылған Ноғай ауданының құрамына жеке муниципалды құрылым ретінде — Әділ Халық ауылдық қонысы қосылды.
Ұлттық құрамы
2010 жылғы Бүкілресейлік халық санағы бойынша :
Дереккөздер
Санат:Қарашай-Шеркес Ноғай ауданының елді мекендері
Тратау
Тратау (Торатау — «бекініс тауы») — төрт шиханның бірі, Есілбай ауданында, Стерлитамақ қаласымен шекаралас жерде орналасқан. Рифтің қалған бөлігі, төменгі пермьдік (соңғы палеозой) риф массиві тропикалық теңізде 230 миллион жылдан астам бұрын пайда болған.
Тратау тауы - парапланшылар баратын жер. 1999 жылы 3 шілдеде Виктор Федоров Шиханнан бастап, 143 шақырымдық ашық қашықтықта парапланнан ресейлік бейресми рекорд орнатты.
Этимологиясы
Жалпы нұсқа бойынша Тратау атауы башқұрттардың Торатауынан – «тора» – «бекініс, қалашық» деген сөзден шыққан.
Балама нұсқа бойынша Тратау «Жоғарғы заң тауы» дегенді білдіреді.
Физикалық-географиялық сипаттамалар
Биіктігі Ақелді өзенінің деңгейінен шамамен 275 метр, топырақ деңгейінен 280 метр, мұхит деңгейінен абсолютті биіктігі 406 метр.
Тратаудың батыс және оңтүстік-батыс беткейлерінің жоғарғы бөлігінде бірнеше шағын үңгірлер бар. Көлдің етегінде Тұғар-Салған жатыр. Тратау тауының етегінде Тратау массивінің галоген-сульфатты карстымен байланысты тұзды бұлақ белгілі.
Басқа шихандар сияқты, Палео-Орал мұхиты рифтерінің бір бөлігі Торатау (285–299 млн. жыл бұрын) көптеген бриозандар, маржандар, брахиоподтар, наутилоидтар, палеоаплезиндер, фораминиферлер және тубифиттері бар биогермальды әктастардан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша қорғалатын табиғи аумақтар Санат:Башқұртстанның табиғат ескерткіштері Санат:Шиханы Санат:Башқұртстандағы туризм Санат:Кешенді табиғат ескерткіштері
Өркеш
Өркеш. Сөздің мағынасы — түйенің арқасына бір не екі айыр болып жиналатын жота майы.
«...екі өркеші тік шаншылған семіз буыршын шөгіп жатыр»
Осы көрсетілген мағынада — қырғыз тілінде «өркөч», түрікмендерде «өркүч», ұйғырша «өркәш», өзбек тілінде «үркач». Сібірдегі якут, тува сияқты түркі тілдерінде түйе өркеші басқа сөзбен үғыңдырылады. Дыбыстық құрамы жағынан біздегі «өркеш» мағынасын беретін моңғол тіліндегі «бөх» сөзіне сәйкес. Демек, бүл тілдерге моңғолдардан ауысқандығын аңғарамыз. Әңгіме болып отырған «өркеш» М. Қашқари сөздігінде «өркү» түлғасында берілген. Осыған қарағанда, түркі тілдерінде сөз соңындағы «ш» немесе «ч» дыбыстары кейін қосылғандығын байқаймыз. Түйе арқасында орналасқан бүл сүйір мүшенің «өркеш» аталуына, кейбір тіл деректеріне қарағанда, екі түрлі себеп болған деген жорамалға жол бергелі отырмыз. Біріншіден —«өркеш» атауы ұқсатудан, екіншіден — өзінің орналасқан орнына байланысты пайда болуы мүмкін. Ұқсатудан туған деуге сүйенетін дерегіміз мыналармен дәлелденбек. Ертедегі жазба ескерткіштерінің бірі М. Қашқари сөздігінде «өркүч» сөзінің бір мағынасы — толқын, күшті толқын (вал). Түркі тілдері ішінде көне деп саналып жүрген якут тілінде «өргөс» сөзінің бірнеше мағыналары бар. Солардьщ ішінен «буда, шоқ» және «бір нәрсенің үшкір ұшы» сияқты мағыналар түйе өркешіне де атау болуға сәйкес. Дәл осындай көне тілдің бірі чуваштардағы «шоқтық» мағынасын меншіктенетін —«үрче» сөзін де естен шығаруға болмайтын сияқты. Бұл тұлғаның М. Қашқари сөздігіндегі «өркү» (өркеш мағынасындағы) сөзінен ерекшелігі —«к» дыбысының орнына «ч»-ның қолданылуы. Мұндай құбылыс түркі тілдерінде жиі кездеседі (мыс. қазақша — кім?; үйғырша — чім?). Атаудың үқсату нәтижесінде пайда болған деуіміздің себебі — оның будаланып, шоқтанып, сүйірленіп келуі мен толқын сияқты бүйраланып көрінуі. Заттың сүйірленуіне сәйкестендіре якуттар сиыр мүйізін —«өргөс» деп атауының өзі де осыған дәлел сияқты. «Өркеш» атауының шығуын орналасқан орнына байланыстырудағы тілдік дерегіміз — ертедегі түркі жазба ескерткіштері. Онда «жоғарыдағы нәрсе» деген мағынаны түсіндіруде «өркі» немесе «орүкі» түлғалы сөздер қолданылған. Бұл жағдайда, сәз жоқ, сөз түбірі «өр» болмақ («көтерілу» мағынасын береді). Бізше, алғашқы топшылауымыз, соңғыға қарағанда, шындыққа жуық тәрізді.
Дереккөздер
Санат:Түйелер
Стипендия
Стипендия — білім алушыларға, студенттерге, әдетте, жоғары оқу орындарына, аспиранттар мен докторанттарға тамағына, тұруына және оқу әдебиетін сатып алуына жұмсалатын шығындарды жабуға берілетін жәрдемақы немесе қаржы. Стипендия оқу ақысын төлеу түріндегі тұрақты емес қаржылық көмек болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Стипендиялар
Браннан (Жиронда)
Браннан (Brannens) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33072, пошта индексі — 33124.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 221 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Яйю (Вымь тармағы)
Яйю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вымь өзенінің оң жағалауынан 330 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Жалдықұм (Жамбыл облысы)
Жалдықұм– Жамбыл облысы Сарысу ауданы Шығанақ ауылының оңтүстік-батысында 30 км жердегі қоныс. Мойынқұм құмының солтүстігіндегі тізбекті жалды құмдардың бойында орналасқан. Шу өзенінің аңғарында, теңіз деңгейінен 256 м биіктікте жатыр. Солтүстік бөлігі сор, тақырлы келген. Маңайында Қотырқазған, Тұма құдықтары, оңтүстігінде Айкене қонысы орналасқан. Қоныстың бойындағы құмды алқапта сексеуіл, жүзгін, еркек шөп, жусан өседі.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл облысы қыстаулары
Б. з. д. 525 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 525 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 525 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шавров көшесі (Алматы)
right|thumb|Самолет моделі Көшеге ұшқыш Александр Александрович Шавровтың (1892-1919) есімі (1956 жылы) берілген. Шавров Александр Александрович (1892-1919) Верный түбіндегі Іле бекетінде дүниеге келген.
Көше Жетісу ауданында орналасқан. Грибоедов, Есенов, Нүсіпбеков, Потанин, Жангелдин, Бәйішев, Хамиди атындағы көшелермен қиылысады. Көшенің ұзындығы - 950 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Мутуме
Мутуме (Mouthoumet) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,73 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11260, пошта индексі — 11330.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 111 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,08 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Евгений Васильевич Гвоздев
Гвоздев Евгений Васильевич (12.12.1918 жыл, Ресей, Псков облысы, Остров қ. -21.12.2012, Қазақстан) – биология ғылымдарының докторы (1967), профессор (1968), Қазақстан ғылым академиясының академигі (1979), Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1978).
ҚазМУ-ды бітірген (1944, қазіргі ҚазҰУ). 1944–97 ж. Қазақстан ғылым академиясының Зоология институтында аспирант, лаборатория меңгерушісі, директор (1971–88), бас ғылыми қызметкер (1988–97), 1976–88 жылдары Қазақстан ғылым академиясының вице-президенті болды. 1997 жылдан Зоология институтының құрметті директоры.
Негізгі ғылыми еңбектері жалпы гельминтология мәселелеріне, Қазақстан балықтары, үй және жабайы құстары, сүтқоректілері паразиттерінің фаунасы мен жүйеленіміне арналған. Қазақстан жерінде бұрын зерттелмеген гельминттер фаунасына көп көңіл бөліп, гельминтоздардың табиғи ошақтылығы жөнінде бірқатар мәселелердің шешімін тапты. Қазақстанда жерсіндірілген пайдалы жануарлардың паразиттер фаунасы, ауланатын жануарлар денесінде масылдық тіршілік ететін жалпақ құрттар мен таспа құрттардың биологиясын зерттеп, жабайы тауықтәрізділер мен қазтәрізділердің гельминтоз ауруларын таратудағы рөлін анықтады, гельминттердің ғылымға беймәлім 8 түрін тапты.
Екі рет Ленин, Еңбек Қызыл Ту және 2-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:12 желтоқсанда туғандар Санат:Островта туғандар Санат:21 қаңтарда қайтыс болғандар Санат:2012 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстанда қайтыс болғандар Санат:Биология ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:КСРО паразитологтары Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері Санат:Қазақстан ғылым академиясының Зоология институты қызметкерлері Санат:Қазақстан ғылым академиясының Зоология институты директорлары
Құлақ-мұрын дәрілері
Құлақ дәрілері- арнайы шипалы заттар. Құлақ ауруларының түріне қарай, мыс., бұлақ ауруын емдеу үшін сульфаниламидтер, стрепто-мицин, пенициллин, тетрациклин, сигмамицин (олететрин), аурсомицин си-яқты антибиотиктер қолданады. Құлаққа тамызу үшін күніне бірнеше рет этил спиртінің; ректификаттары пайдаланылады. Құлақ іріңдегенде де-зинфекциялық ерітінділер — 1: 500 мөлшерінде этакридин, 1:10000 күміс нитраты, 0,25% формальдегид, 1:1000 химотрижин ерітіндісі, 5% левомице-тин эмульсиясы, 3% бор қышқылы қолданылады.
Мұрын дәрілері. Мұрын ішіне жара шыққанда 70%-тік этил сиир-тінде ерітілген 1% салицин қышқылын және 10% синтомицин немесе «өксикөрт» майын жағады. Мұрын қанағанда сутектің асқын тотығынын; 3%-тік ерітіндісіне малынған мақтаны танауға тығу керек. Сондай-ақ адре-налин (1:1000) немесе 3% эфедрин т. б. қолданылады. Қан ағуы тоқталмаса, қанды ұйыту үшін тамырға не тері астына 60 мл қан плазмасын, 20— 50 мл қан сары суын, кальций не натрий хлоридінің 10%-тік ерітіндісін жі-береді.
Полевая Бохтюга
Полевая Бохтюга — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Бохтюга өзенінің оң жағалауынан 2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қызылқұм (құм, Маңғыстау облысы)
Қызылқұм – Бозащы түбегінің батысындағы құмды алқап.
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданында орналасқан.
Жер бедері
Ендік бағытта созылып жатқан құмның аумағы 290 км2. Ұзындығы 48 км, енді жері 10 км. Теңіз деңгейінен 2-20 м биіктікте. Екі құм массивінен тұрады. Құмды төбелердің салыстырмалы биіктігі 6-7 м. Жер бедері қырқалы құмды төбелерден тұрады және төрттік кезеңінің аллювийлі жазығы саналады.
Өсімдігі
Сортаңды-құмдақты топырағында жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, т.б. сораң шөптесіндер өседі.Солтүстігінде Шөлшағыл құмымен шектеседі. Құм жиектерінде Қияқты, Тұщықұдық, Шебір ауылдары, Қожамқұл, Ақот құдықтары және бірнеше қыстау орналасқан. Құмды алқап мал жайылымына пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау облысы құмдары
Адам мен табиғат қарымқатынасының эволюциясы
Дереккөздер
Санат:Экология
Кэстель Джон
Кэстель Джон - Ресейде қызмет еткен ағылшын суретшісі. 1734-37 жылдары Орынбор экспедициясында топограф-суретші. Орыс әкімшілігінде аманатта жүрген Ералы сұлтанмен танысып, Орынбордан Кіші жүз ханы Әбілқайырға барды. Кэстель және оның тілмәші Дитрих Лютфос, А. И. Тевкелевтің қызметшісі Құлбай Арал теңізі маңындағы хан ордасында 1736 жылы 19 маусымнан 5 шілдеге дейін болып, Жайық, Самара, Симбирск қалалары арқылы Орынборға оралды. Оның "Орыс мемлекетінің игілігі үшін" 1736 жылы Орынбордан қырғыз-қайсақ ордасының ханы Әбілқайырға жасалған саяхатының күнделігі 1784 жылы И. Ф. Гарткнохтың "Ресей" тарихы туралы материалдар атты жинағына қосымша ретінде Ригада жарық көрді. "Күнделікте" Әбілқайыр мен Бопай ханым, олардың баласы Ералы, Күдер батырды бейнелеген және қазақтардың жайлауға көшуі, өзеннен өтуі, шетелдіктерді қабылдау рәсімі сияқты т. б. этнографиялық танымалдық маңызы бар суреттер берілген.
Дереккөздер
↑ .Қазақ ССР 4 томдық қысқаша энциклопедия./Бас редактор Р.Н. Нұрғалиев;Алматы; Қаз.Сов. Энциклопед. Бас. редак. 1989 ISBN 5-89 800-009-7
Санат:Суретшілер
Конрад Аденауэр
Аденауэр католиктік “Орталық” партиясы жетекшілерінің бірі болған. Фашистер өкімет басына келген соң ол барлық қызметінен босатылды, 1944 жылғы 20-шілдедегі Гитлерге қарсы наразылық әрекетінен кейін тұтқынға алынды. 1946 жылы “Христиандық-демократиялық одақтың” ағылшын белдеуіндегі төрағасы, ал 1950 — 66 жылы жалпы батысгермандық одақтың төрағасы болды. 1949 — 63 жылы ГФР тарихында “Аденауэр дәуірі” деп аталады. Бұл кезеңде ГФР-дың саяси және әлеуметтік-экономикалық. жүйесінің негізі салынып, ішкі және сыртқы саясатының басты бағыттары белгіленді. Аденауэр ГФР-дың қоғамдық-саяси өмірінде демокр. негіздердің берік орнығуына үлкен үлес қосты. Ол еуропалық интеграцияның дамуына және Германияның Еуропа жүйесінен бөлініп қалмауына күш салды. “Аденауэр дәуірінде” ГФР Батыстың экономикалық қуатты ең жоғары мемлекеттерінің біріне айналды.
Апатеизм
Апатеизм (прагматикалық атеизм) - атеизмдік дүниетанымдың бір саласы, дінге апатиялық көзқараспен қараумен сипатталады. Апатеисттер Құдайдың бар болуы туралы ойлануды өмірге қажет етпейді.
Прагматикалық атеизмға сүйенсек, апатеисттер Құдайлардың бар немесе жоқ болуына ойланбайды және бұл сұраққа жауап табуға талпынбайды. Олар табиғат құбылыстарын түсіндіруде Құдай күштерін қатыстырмайды. Сонымен қатар апатеизмде Құдайлардың бар болуы тұжырымына келісу немесе келіспеу ескерілмейді. Бұл тұжырым апатеист үшін керек емес деп танылады. Бұл дүниетанымға сүйенсек, адамның өміріне құдайлардың ықпалы және мәні жоқ деп білді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дін және қоғам Санат:Прагматизм Санат:Атеизм
Куперман белгісі
Куперман белгісі. Вакеза немесе эритермия ауруында байқалады. Ол қанның жасалуына тікелей қатысатын жіліншік майы элементтерінің, яғни қанның қызыл түйіршіктерінің, гемоглобиннің және тромбоциттер санының көбеюімен сипатталады. Бұл жұмсақ таңдайға қарағанда қатты таңдайдың бозаруы арқылы белгілі болады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Гедин Свен Андерс
Дереккөздер
Өмірбаян
Лун-Вож (Кіші Кожва тармағы)
Лун-Вож — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Кожва өзенінің оң жағалауынан 72 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 66 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Иври-сюр-Сен
Иври-сюр-Сен (Ivry-sur-Seine) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-де-Марн департаментінде орналасқан. Кретей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,10 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 94041, пошта индексі — 94200.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 57254 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9385,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-де-Марн департаментінің коммуналары
Мәскеу
Мәскеу (Москва́, ) — Ресей Федерациясының астанасы. Ресейдің еуропа бөлігінің ортасында, Мәскеу өзенінің жағасында орналасқан. Жер аумағы 1000 км2. Климаты қоңыржай континенттік. Орташа температура қаңтарда –10,2 °C, шілдеде 18,1 °C; жылдық жауын-шашын мөлшері 600 мм-ге жуық. Мәскеу – дүние жүзіндегі ең ірі қалалардың бірі. Халқы 11,5 млн (2011). Мәскеу – 13 – 14 ғасырларда Владимир Суздаль ұлы кінәздіктерінің, 15 ғасырдың соңғы ширегінен 1712 жылға дейін бір орталыққа бағынған орыс мемлекетінің, 1918 жылы наурыздан – 1922 жылдың желтоқсанға дейін РКФСР-дің, 1922 жылы желтоқсаннан – 1992 жылға дейін КСРО-ның астанасы болды. Мәскеу аумағындағы алғашқы қоныстар б.з.б. 2-мыңжылдықта пайда болды. 10 – 11 ғасырларда мұнда шығыс славян тайпасы – вятичтер қалашығы орналасты. Шежіре деректерінде 1147-жылдан ұшырасады. thumb|left|Ескі Мәскеу қаласының картасы thumb|left|Мәскеу қаласының картасы 1784 жылы thumb|left|Мәскеу қаласының жер серігінен қарағандағы көрінісі
Халқы
Мәскеу қаласының туу туралы статиктикасы (1350-2009)
Экономикасы
1712 жылы Петр І астананы Санкт-Петербургке көшіргеннен кейін де Мәскеу ірі экономикалық мәдени орталық болып қала берді, Ресейдің екінші астанасының рөлін атқарды. Мәскеуде 1702 жылы Ресейлік тұңғыш театр, 1703 жылы газет (“Ведомости”), 1755 жылы университет ашылды. 1918 жылы 12 наурызда Кеңес үкіметінің астанасы Петроградтан Мәскеуге көшірілді. Мәскеу кеңес экономикасының орталықна айналып, қала халқы жедел өсті. Мәскеудегі Кремльдің іргетасы 11 ғасырдан қалана бастап, дүниежүзілік сәулет өнерінің қайталанбас ескерткішіне айналды. Кремльде 20 мұнара бар, олар негізінен 1485 – 1495 жылы салынды. Спасск мұнарасына 1625 жылы Кремль куранттары, 1937 жылы Спасск, Троицк, Никольск, Боровицк мұнараларына асыл минералдардан бесжұлдыздар орнатылды. Мәскеудегі негізгі алаң – Қызыл алаң. Жылнамалардағы жазу бойынша Қызыл алаң 15 ғасырдың соңына қарай сауда алаңы ретінде пайда болған (16 ғасырда Троицк алаңы, ал 17 ғасырдан Қызыл алаң). Қызыл алаңда В.И. Лениннің мазары, Белгісіз жауынгердің зираты, Мәңгі алау орналасқан. Мәскеуде әр түрлі тарихи кезеңдерде тек Ресей мәдениеті ғана емес, дүниежүзілік мәдениетке елеулі үлес қосқан әйгілі ақындар мен жазушылар, ғалымдар, суретшілер, сазгерлер, әртістер, т.б. өнер адамдары өмір сүріп, шығармашылық қызметпен айналысты. 1980 жылы жазда Мәскеуде 22-Олимпиадалық ойындар өтті. Мәскеу – көлік торабы әрі Еуропадағы аса ірі әуе жолдары тораптарының бірі. Мәскеуден 11 бағытқа темір жол тарайды, мұнда үлкен өзен порты орналасқан. Внуково, Домодедова, Быково, Шереметьево әуежайлары жұмыс істейді. 80-нен аса жоғарғы оқу орындары мен 70-ке жуық түрлі мұражайлар бар.
1100px|thumb|center| [[Мәскеу өзенінен көрініс. Сол жағында — Богдан Хмельницкий көпірі, Ортасында — Еуропа Алаңы және Киевский вокзалы, артқы көрісте — салынып жатқан «Москва-Сити» Мәскеу халықаралық іскерлік орталығы, оң жағында — Бородинский көпірі және Смоленский метрокөпір, артқы көріністе — Ресей Федерациясының Үкіметінің Үйі (2006 жыл) ]]
Қазақстан мен Мәскеу қарым қатынастары
19 – 20 ғасырларда Мәскеу мен қазақ елі арасында кең көлемді мәдени, ғылыми, экономикалық қарым-қатынастар орнады. Әр жылдары Ғани Мұратбаев, Тұрар Рысқұлов, Мұхтар Әуезов, т.б. қазақ халқының айтулы азаматтары Мәскеуде тұрып, жұмыс істеді. Қазақ өнері мен ғылымының көрнекті өкілдері Мәскеуде оқып, білім алды. 1936 жылы Мәскеуде қазақ әдебиеті мен өнерінің алғашқы онкүндігі өткізілді. 2-дүниежүзілік соғыс жылдарында Қазақстанда Мәскеуден көшіріліп әкелінген көптеген кәсіпорындар жұмыс істеді. Мәскеу ғалымдары мен өнер қайраткерлері (“Мосфильм” киностудиясының қызметкерлері) соғыс жылдары Алматыда тұрып, еңбектенді. 1942 жылы эвакуациямен келген “Мосфильм” мен “Ленфильм” киностудиялары Алматы көркемфильмдер киностудиясымен қосылып, 1944 жылға дейін біріккен Орталық киностудия (ЦОКС) деген атпен жұмыс істеді. С.Эйзенштейн, Ю.Я. Райзман, Г.Л. Рошаль, В.И. Пудовкин, Д.Вертов сынды кеңес кино өнерінің майталмандары қазақ шеберлерімен шығармашылық бірлікте болды. Мәскеуден көшіріліп келген ғылыми мекемелер мен академиялфп И. П. Вернадский, А.Обручев, А.И. Понкратова, А.Скочинский, т.б. ғалымдар соғыс жылдарында Қазақстанда жұмыс істеді. Қазіргі таңда қалада 8,5 мыңнан аса (1989) қазақтар тұрады. Мәскеуде Қазақстан елшілігі, Мәскеу қазақтарының ұлттық орталығы жұмыс істейді. Мәскеу Астана және Алматы қалаларымен экономикалық, мәдени тығыз байланыстар орнатқан. Қаладағы жоғарғы оқу орындарында көптеген қазақ жастары білім алуда.
Дереккөздер
Санат:Мәскеу Санат:Еуропа елордалары Санат:Азия елордалары Санат:Ресейдің миллионер қалалары Санат:Ресейдің федералдық маңызы бар қалалары
Генрих Любке
thumb|right|200px|Генрих Любке Генрих Любке (Heinrich Lübke; 1894 жыл 14 қазан, Энкхаузен - 1972 жыл 6 сәуір, Бонн) - Германия Федеративтік Республикасының мемлекет қайраткері. 1945 жылдан Христиан-демократия одағының мүшесі, 1959—1969 жылдары Германияның федералды президенті.
1949-1950, 1953-1959 жылдары бундестаг депутаты. 1953-1959 жылдары ГФР-дің азық-түлік, ауыл және орман шаруашылықтары министрі. 1959-1969 жылдары ГФР президенті. Социалистік елдерге «күш көрсету» саясатын қолдады. Еуропада соғыстан кейінгі шекараны мойындауға қарсы шықты.
Дереккөздер
Санат:Саясаткерлер Санат:Президенттер Санат:Тарихи тұлғалар Санат:1894 жылы туғандар Санат:1972 жылы қайтыс болғандар
Вирусты диарея
Вирусты диареялар - бір топ ( гастроэнтериттер) энтеротропты вирустармен шақырылатын, көбінесе фокальды-оральды механизммен тарайтын, клиникасында гастроэнтерит, энтерит түрінде ас қорыту жолының зақымдалуымен, интоксикация синдромымен және кей кезде тыныс алу жолдарының қабынуымен өтетін бір топ аурулар. Бір топ инфекциялары вирустармен шақырылатыны XX ғасырдың басында анықтала бастады. Түсініксіз себептермен пайда болған диареямен өтетін аурулардың өршіп көрінуі зерттеуге жол салды. Нәтижесінде диареяны тудыратын мүмкіншілік энтеровирустарда, аденовирустарда, ресвирустарда, ротовирустарда, парвовирустарда анықталды (астро-камици-миниротовирустар).
ДДҰ (Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы) мәліметтері бойынша ауыр түрінде өтетін диареялардың ішінде 20-40% вирусты этиологиялы, көбінесе ротовирусты. Жыл сайын жер бетінде 1-2 млн адамдар көбінесе балалар осы инфекциядан өлім табады. Қазіргі күндегі көзқараспен жедел ішек инфекциялардың себептерінің ішінде бірінші қатарда-ротовирустар, парвовирустар, одан кейін-энтеральды аденовирустар 40,41 энтеровирустар Коксаки және ЕСНО, корона-вирустар.
Ротовирусты инфекция
Қоздырғышы-Rotavirus, Reoviridae тұқымдастан. Құрамында РНК-сы бар. Қазіргі күнде ротовирустардың 4 серовары белгілі-І, ІІ, ІІ, ІУ. 70% кезіндегі оқиғалар ІІ серовармен шақырылады. Ротовирустар сыртқы ортада төзімді деп есептеледі. Аурудың көзі ауырған адам немесе вирусты тасымалдаушы. Ауырған адамдар вирусты сырқаттың бірінші клиникалық көріністерінен бастап 7-10 күніне дейін нәжіспен шығарады. Максимальды түрінде сырқаттың 3-5 күнінде. Тарату механизмі-фекальды-оральды, бірақта аэрогенды түрінде де тарау мүмкіншілгі бар. Ауратындар көбінесе кішкентай балалар (0-3 жастағы). Үлкендер арасында-иммунитеті төмен адамдар ауыруы мүмкін (қосымша патологиялармен, қариялар т.б.). Сырқат көбінесе тағам арқылы тарайды. Мерзімі-суық уақытта. Бірен-саран оқиғалар жыл бойы кездесуде. Аурухана ішілік инфекция түрінде тарауы мүмкін. Патогенезі бойынша ротовирустардың көбейетін орны-ащы ішектің энтероциттері. Нәтижесінде ащы ішектің шырыш қабатында дистрофиялық өзгерістер туып, талшық эпителииі ыдырайды. Бұл клеткалардың ішінде дисахаридаздардың синтезі атқарылады. Ротовирустардың әсерінен туатын дистрофиялық өзгерістер бұл синтезді бұзады да ішек қуысында бөлінбеген дисахаридтер көбейеді. Олар тоқ ішекке түседі де қуысында осмостық қысымын жоғарлатады. Нәтижесінде-тоқ ішектің қуысына суықтық толады, ол сіңірілуге үлгере алмайды да-диарея туады. Организмде жауапты иммунитет туады. Көбі сауығады. Бірақта ауыр ағым да-кішкентай балаларда-өлім жиі кездеседі. Иммунитет аса тұрақты емес, қайталап ауруы жиі кездеседі. Морфологиялық өзгерістер ротовирусты инфекцияларда ащы ішектің шырыштарының қан толуымен, серозды ісінуімен, қылшықтардың қысқаруымен, эпителиальды клеткалардың дистрофиялық өзгерістерімен байқалады. thumb|300px|Ротовирус. [[Электронды микроскоп арқылы алынған сутрет]]
Клиникасы
Инкубациялық мерзім 15 сағаттан 3-5 тәуліке дейін. Сырқат жедел, кейде аяқ астынан басталады. Бірінші көрінісі көбінесе-құсу, бірреттік құсу болады, кейде қайталама түрде, көбінесе ауру басталғаннан бірінші тәулігінде басталады. Кей науқастарда құсу іш өтумен бірге бір уақытта болады. Нәжісінің түсі жасылдау, сарғыш-жасыл түсті болады. Кейбіреулерінде нәжісінде шырыш болады, тәулігіне 1-2 рет өтеді. Ауырсыну толғақ тәрізді эпигастрии, мезагастрии аймағында болады. Іші құрылдайды. Сонымен қатар гастроэнтерит синдромына интоксикация синдромы қосылады.
Патогенезі:
Ротовирустардың көбейетін орны-ащы ішектің энтероциттер. Нәтижесінде ащы ішектің шырыш қабатында дистрофиялық өзгерістер туып, талшық эпителииі ыдырайды. Бұл клеткалардың ішінде дисахаридаздардың синтезі атқарылады. Ротовирустардың әсерінен туатын дистрофиялық өзгерістер бұл синтезді бұзады да ішек қуысында бөлінбеген дисахаридтер көбейеді. Олар тоқ ішекке түседі де қуысында осмостық қысымын жоғарлатады. Нәтижесінде-тоқ ішектің қуысына суықтық толады, ол сіңірілуге үлгере алмайды да-диарея туады.
Организмде жауапты иммунитет туады. Көбі сауығады. Бірақта ауыр ағым да-кішкентай балаларда-өлім  жиі кездеседі.
Парвовирусты инфекция
Негізгі қоздырғышы – Norualk вирусы, диаметрі 66 нм. 7 морфологиялық және 4 серологиялық типтері сипатталған. Инфекция көзі-ауру адам. Таралу жолы: ауа-тамшылы, фекальды-оральды, тұрмыстық-қатынас жолдарымен беріледі. Көбінесе қыс айларында өршиді. Инкубациялық кезеңі 2-3 күн, 24 сағаттан 7 күнге өтуі мүмкін. Басталуы жедел, дене қызуы жоғарлайды. Науқас шағымдары қатты әлсіздік, адинамия, жүрек айну және құсу, бас айналумен жүргізіледі. Көптеген науқастарда бұлшық еттері ауыратынына шағымданады. Ауырғандардың жартысында іш өтуі дамиды да, энтерит секілді өтеді. Ауыр жағдайда гиповолемиялық шок дамуымен тырысқақ тәрізді ағыммен сипатталады. Ішінде ауырсыну көп болмайды, бірақ ішінің жоғары бөлігінде толғақ тәрізді ауырсыну болады. Іші кепкен, пальпацияда қатты ішінің құрылдауы байқалады. Бауыр, көкбауыр ұлғаймаған. Гемопрограммада-лейкопения, нейтропения, салыстырмалы лимфоцитоз, моноцитопения. Аурудың ұзақтығы 12-24 сағаттан 2-3 күнге созылады. Жалпы науқастың жағдайы әлсіздік, қалтырау, 20-30% науқастарда температурасы жоғарлайды, кей кезде субфебрильді санға жетеді, бас айналу, талып қалуы болуы мүмкін. Қарап көргенде сұйықтық жоғалтқанда шырышты қабаттарының құрғақтығы байқалады. Іші жұмсақ, кіндік маңайын пальпациялағанда аздап ауырсыну болады, терең пальпацияда іш құрылы естіледі. Лабораторлы дәлелі: Гемограммада өзгерістер жоқ, СОЭ қалыпты. Науқастардың 1-ші тәулігінде кейбіреуінде лейкоцитоз және нейтрофинез, лейкопения салыстырмалы лимфо және моноцитоз, кейде эозинофилие болады. Ауру ағымы 5-7 күнге созылады. Ситуациялық тексерулер:
Емі
Патогенетикалық дегидратациялық және дезинтоксикациялық
Дереккөздер
Санат:Вирустық аурулар
Ротавирусная инфекция
Шөңгер
Шөңгер — Жамбыл облысы Тұрар Рысқұлов ауданы, Құлан ауылдық округінің құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Құлан ауылының оңтүстік-батысына қарай 2 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 173 адам (2009).
Санат:Тұрар Рысқұлов ауданы елді мекендері
NGC 3969
NGC 3969 — Crater шоқжұлдызында орналасқан SB0-a типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3969 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 37396, ESO 572-17, MCG -3-30-20.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Лессона
Лессона (Lessona) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Бьелла провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2480 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 222 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 13853.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Lorenzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Жаңа журналистикa
Сондай-ақ америка басылымдарындағы мақалалардың жазылуының баламалы техникасын сипаттайды. Жаңа журналистика терминін алғаш рет 1973 жылы Том Вулф қолданған болатын. Ұғым оның өзінің және Труман Капот, Хантер Томпсон, Норман Мейлер, Гэя Талезе, Джон Дидион секілді басқа да публицистердің мақалаларына қатысты айтылады.
Дереккөздер
Санат: Журналистика
Құрғақ өзен
Құрғақ өзен – Есіл өзені алабындағы өзен. Боқсық өзенінің сол жақ саласы.
Географиялық орны
Ақмола облысы Бұланды ауданының оңтүстік-шығыс бөлігінің, Ақкөл ауданының батыс бөлігінің жерімен ағып өтеді.
Бастауы
Ақкөл ауданының Наумовка ауылынан шығысқа қарай 3 км жерден бастау алады. Өзенге 4 шағын сала қосылады. Боқсық өзені сағасына Құрғақ өзені 59 км жерден, Ярославка ауылының маңынан, Астана қаласынаң солтүстік-батысқа қарай 170 км жерден құяды. Өзен суы еріген қар суымен толығады. Жазда кішігірім бөліктерге бөлініп қалады. Наумовка ауылының маңында қардың еріген суын тоқтату үшін топырақтан тұрғызылған бөгет бар.
Бұланты көшесі (Астана)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Бар (Цуг)
250px|thumb|Картада орналасуы Бар (Цуг) (Baar ZG) — Швейцарияның Цуг кантонында орналасқан қала.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цуг елді мекендері
Кемпірсай
Кемпірсай — Ақтөбе облысы Қарғалы ауданы, Кемпірсай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бадамшы ауылынан солтүстік-батысқа қарай 6 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 310 адам (153 ер адам және 157 әйел адам) болса, 2009 жылы 179 адамды (96 ер адам және 93 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарғалы ауданы елді мекендері
Островец (Кырджали облысы)
Островец (Островец) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 333 адамды құрайды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Б. з. д. 526 жыл
Түсініктемелер
*
Сан-Андрес-де-ла-Барка
Сан-Андрес-де-ла-Барка (San Andrés de la Barca) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Баш-Льобрегат ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 26682 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,53 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Ежелгі түркі әдебиетi
Ежелгi түркi әдебиетi туралы жалпы түсiнiк
Қазақстан жерiнде алғашқы тайпалық мемлекет соңғы үйсiндер дәуiрiнде (III-ІI) құрылды, ғалым Абел Ремюзенiң пiкiрiнше, үйсiндер Орхон жазуын пайдалана бiлген үйсiндерден кейiнгi түрiк қағанатаы кезiнде Орхон жазулары олардың мемлекеттiк жазуларына айналған. Бұл жазумен түркi қағандары Иранға, византияға, Қытайға т.б. емшiлiк хат жазып жiберген, өлген адамдарының басына қойған құлпытасқа жоқтау жырларын ойып жазып отырған. Қазақстандағы жазудың тарихын бiр кездерi ғалымдар тек ислам дiнiнiң тарауымен ғана байланыстырып едi. Орхон жазуы ашылғаннан кейiн зерттеушiлер бұл пiкiрдi жеткiземiз деп тапты. Ғалымдардың жорамалдауынша Орхон жазуын түсiруге тас, түстi металл, былғары, ағаш, сүйек, жiбек сияқты метариалдарда қолданылан. Сөйтiп, бiздiң жазба мәдениетiмiздiң түп тамыры халқымыздың өз жерiнде туды. Оның негiзi-ежелгi ұлыс тайпалары алғашқы тайпалық одақ құрылған кезiнде қаланған. Тұрмыс мұқтаждығы, ел хандық не тайпа қажеттерi жазудың тууына негiзгi себепкер болды.
Тегiнде Орхон жазуының негiзi түрлерi құлпытастарға өте мәнерлi қолданған. Бұларды тасқа жазылған тасқа жазылған кiтап деуге болады. (Бiлге қаған, Күлтегiн, Тоныкөк). Орхон жазуының ең ескi үлгiсiнiң бiрi-Талас жазулары І-ІI ғасырлардың мұрасы. Бұл жазуларды көп зерттеген ғалым С.С.Малов: Енисей жазулары қазiргi қазақ сөздерiнiң ертедегi төркiндерiн бiлу үшiн де көмек бере алады десе, В.Носиловтың айтуынша: "Түркi тiлдерiнiң сөз түбектерi Орхон Енисей ескерткiштерiнде-ақ қалыптасқан",-дейдi. Тiлдiк құрылысы жағынан ескерткiштер ескi қазақ тiлiне мүлде жақын. Сөйлемi мен сөз тiркестерi оқуға жеңiл. "Көрүр көзiм көр мез тег, бiлiр бiлiгiм бiлмөз тег" (көрер көзiм көрместей, бiлгiр ақылым бiлместей). "Тәңри йарылқазу" (тәңiр жарылқасын) т.б. Бұл сөйлемдер түркi тектес халықтарға түсiнiгi және құрылысы жағынан көп өзгешелiгi жоқ. Қазақтың қазiргi сөйлеу тiлiнен алшақ емес. Осыдан болса керек: "Менiң түсiнiгiмше",-дейдi профессор С.Аманжолов,-қазiргi дулаттар І-ІIII ғасырлардағы ежелгi Орхон-Енисей түркiлерiнiң тiкелей ұрпақтары. С.Аманжолов қазақтың ежелгi рулары мысалға келтiредi. Олардың iшiнде Үйсiн, Қаңлы, Керей, Найман, Қыпшақ, Кердерi рулары ескi мәдениетi бар ерте құрылған мемлекет сипатындағы iрi рулар, жалықтар едi деп дәлелдеді. Орта Азиядағы түркi халықтары әдебиетiн зерттеушi Н.Бертельс те осыған ұқсас пiкiрлер айтады.
Дәл осы кезде В.В. Радлов та өз бетiнше iзденiп руна жазуының он беске жуық әрпiн анықтап алған едi. Арадан көп уақыт өтпей-ақ В.В. Радлов Орхон өзенi бойынан табылған үлкен тастардағы текстiн толық оқып, сосын оны аударма жасап шықты.
Күлтегiн жырында ғалым Гумилев Л.Н. айтқан жайтта кездеспейдi. Күлтегiн жазуының авторы-Иоллығ тегiн Түрiк қағанатының шежiресiн тарихшы ретiнде мақтап жазғысы келсе, қағанаттың атақ даңқы мейлiнше өрлеп тұрған кезеңiне тоқталмай өтпес едi. Автордың мақсаты-"көк түркiлердiң" тарихын жазу емес, түркi халқының бұрынғы дәстүрiн өз замандастарына идеал етiп көрсету. Ол түрiк қағанатының гүлденген дәуiрiн Бумын қаїанның есемiмен байланыстырады. Автор ғана. Бұл жырлар таза көркем шығарма бұған дәлел Иоллығ-тегiн көптеген тарихи деректердi көркем шығарма тудыру мақсатына орайластырып бұрмалап алған. Оларды кейiн тарихшы ғаымдар дәлелдедi.
Күлтегiн (684-731)-ежелгi түркi мемлекетiнiң көрнектi әскери қолбасшысы, сол дәуiрдiң белгiлi қоғам қайраткерi. Орхон ескерткiштерiн поэзия, ерлiк, жырлары деп алғаш бағалаған ғалымдардың бiрi-академик-жазушы М.Ауезов болды. Ол руна жазуындағы ескерткiштердiң мазмұны мен сипаты туралы айта келiп батырлар жырына ұқсастығына тоқталды.
Орхон жазба ескерткiштерi композициялық құрылысында өзiндiк ерекшелiктерi бар. Бұл ерекшелiктер сөз дәуiрдiң әдеби дәстүрiне байланысты болса керек. "Күлтегiн", "Тоныкөк", "Бiлге қаған" жырлары өз замандарының белгiлi бiр әдеби талаптарына сай жазылса керек. Құлпытастағы бiр жол жазудың өзi-бiр ғана ойды бiлдiруге арналған бiрнеше сөйлеммен тұрады. Мұнда автордың оқырманға айтпақ болған негiзгi ойы әдеттегiдей бiр сөйлеммен емес, бiр циклдан екiншi циклға берiлiп жатады.
"Қорқыт ата" кiтабы. "Оғызнама" эпосы.