cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Таңқурай
Өсімдік туралы
Таңқурай – раушангүлдер тұқымдасына жататын, жартылай бұталы көпжылдық өсімдік. Таңқурайдың бұталары алғашында шөптесін болып, кейіннен бұтаққа айналады. Жапырағы күрделі пішінді, жиегі аратісті, үстіңгі беті қою жасыл, ішкі жағы ақ түсті. Гүлдері ақ немесе ашық қызғылт болады. Гүлі 5 күлтелі, аздаған гүлшоқтар болып жеке-жеке өседі. Гүлдеуі маусымнан күзге дейін жалғасады. Сондықтан пісу мерзіміне қарай, өнімін жинау бірнеше айға созылады. Жидегі өте нәзік, күлгін- қызғылт түсті. Дәмі тәтті, аздаған қышқылдығы бар. Таңқурай ұсақ сүйекшелерден құралған бірнеше дәндердің бірігуінен тұрады. Жабайы түрінде бұл дәндер бір-бірінен оңай ажыратылып алынады. Ал, екпе түрлерінде сүйекшелері бірігіп кеткен тәрізді болып көрінеді. Жалпы пісу кезеңі шілде, тамыз айлары. Нәзік хош иісті. Табиғатта таңқурай аралас ормандарда, қылқанжапырақты ағаштар арасында жақсы өседі. Өзен аңғарларында, бұталардың арасында, көлеңкелі, ылғалды жерлерде кездеседі.
Қолданылуы
Таңқурай құрамында адам ағзасы үшін пайдалы заттар өте көп, атап айтқанда: аскорбин қышқылы, глюкоза, органикалық қышқылдар, спирттер, кетондар, ақуыздар, пектиндер, азот қоспалары, илік заттар,С, А, В топ дәрумендері. Таңқурайдан жасалған қайнатпаны дене қызуын түсіруге, несеп жүргізуге, бүйрек тасын шығаруға, іш ауруына, қант диабетіне, өт айдауға пайдаланады. Гемоглобин мөлшерін арттыру, қан тоқтату, суық тигенде дене қызуын басуға, іш тоқтатуға, қан аздыққа, жүйке ауруларына, бронхитке, жөтелге қарсы қолданады. Таңқурай жемісін табиғи қалпында немесе кептірілген күйінде қайнатып, сусын жасап, қыста тұмау кезінде пайдаланады. Әсіресе, тибет медицинасында таңқурайдың жапырағы, жемісі және сабағы қолданылады. Жапырақтарын бұқтырып шайдың орнына ішеді. Сонымен қатар таңқурайдан тосап, сусын, шырын, джем жасайды. Кондитерлік тағамдарға қосады.
Химияда
Егер суға финолфталеинды қосса таңкурай түсі шығады.
Сілтемелер
Санат:Раушангүлділер
Дөңғара
Дөңғара, Қаработа-Дөңғара – Солтүстік Үстірттегі Алтынтөбеден солтүстікке қарай 6,5 км, Сай-Өтес т. жолы бекетінен батыста 4 км жерде конус пішінді төрткіл шоқы.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы географиясы Санат:Қазақстан шоқылары
IC 2879
IC 2879 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1357989.
Сыртқы сілтемелер
IC 2879 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Көлік жолдарының ұзындығы бойынша елдер тізімі
Бұл асфальтталған және топырақты көлік жолдарының жалпы ұзындығы бойынша әлем елдерінің (немесе аймақтарының) тізімі. Сондай-ақ әр елдің немесе аймақтың тасжолдары мен автомагистральдары туралы қосымша мәліметтер келтірілген.
Егер дереккөзі көрсетілмесе, онда бұл ОББ-ның мәліметі болып табылады.
Дальтонизм
thumb|209px Дальтонизм (түсті ажыратпаушылық) — көздің көру қабілетінің бұзылуы нәтижесінде түсті ажырата алмаушылық. Түсті бірқалыпты сезетін адам негізгі үш түсті (қызыл, жасыл және көк) қабылдай алады (Көру мақаласын қараңыз). Дальтонизмге шалдыққан адамның қызыл және жасыл түстерді сезінуі төмендейді немесе мүлде жойылады, соның салдарынан айналадағы әлемнің түрлі-түсті көріністерін теріс қабылдайды. Көк түске сезімталдықтың кемуі өте сирек байқалады. Түсті мүлде айыра алмаушылықты түс танымау деп атайды; мұндайда айналадағы барлық заттар қара-ақ реңді болып қабылданады.
Дальтонизм туа біткен және жүре біткен болып бөлінеді. Туа біткен дальтонизм ерлерде тұқым қуалайды. Жүре біткен дальтонизм көздің немесе орталық жүйке жүйесінің ауруға шалдығуынан болады, сондықтан түсті ажырата алмау белгісі байқалған жағдайда дереу көз дәрігеріне қаралған жөн. Дальтонизмде тағы бір ескеретін жайт: түс айыру кемістік ұзақ уақыт бойына сол ауру адамның өзіне де, оның маңайындағыларға да байқалмауы мүмкін. Дальтонизмге шалдыңқап адамдарда бірте-бірте түстің ашықтығына қарай ажырата білу қабілеті пайда болады. Адамдардың түсті айыра білуін тексеріп отырудың практикалық, әсіресе кәсіптік тұрғыдан айрықша маңызы бар. Өйткені түсті дұрыс айыра білмеу. бақытсыз жағдайға ұшыратуы мүмкін.
Ляпичев Георгий Филиппович
Ляпичев Георгий Филиппович(1922 – 2001) – геол.-минерал. ғыл. докт. (1986). Қазақстанның магмалық кешені, Қазақстанның құрылымдық-формациялық кешені, 1:500000 және 1:1500000 масштабты Қазақстанның металлогендік кешені карталарын жасауға және Қазақстан металлогениясы және басты тау
NGC 2473
NGC 2473 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1851 жылы 20 ақпанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2473 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Люминесценция
нобай| Люминесценция (lumen — жарық, escent — әлсіз) — табиғатта кездесетін кейбір заттардың сыртқы факторлар себебінен сәуле шығару құбылысы. Қысымы азайған заттардан электр тоғы өткенде немесе кейбір заттарға электрондық сәуле түскенде олардың сәуле шығару құбылысы катодолюминесценция деп аталады. Бұлардың біріншісі "күндізгі жарық" шамдарында пайдаланылса, екіншісі теледидар экранында бейнесигналды жарық сигналына өзгерту үшін пайдаланылады.
Электролюминесценцияны газдардағы разряд кезінде бақылауға болады. Хемилюминесценция заттарда кейбір химиялық реакциялардың жүру барысында, мысалы, тотығу процесі кезінде байқалады. Оның жарықтылығы тәжірибе жүргізіліп отырған температурадағы жылулық жарық шығарудың жарықтылығынан бірнеше ондаған есе көп болуы мүмкін.
Фотолюминесценция көрінетін немесе ультракүлгін электромагниттік сәулеленудің әсерінен байқалады. Оны зерттей отырып, 1852 жылы Д. Стокс люминесценциялық сәулеленудің толқын ұзындығы әрқашан оны тудырған жарық толқынының ұзындығынан артық болатынын тағайындады. Бұл Стокс ережесі деп аталады, оны энергияның сақталу заңы мен кванттық теория тұрғысынан оңай түсіндіруге болады. Түскен жарық квантының энергиясы фотолюминесценциямен қоса басқа да оптикалық емес процестерге (мысалы, ортаны қыздыруға) жұмсалады:
Бұдан hυ>hυлюм немесе λ<λлюм, яғни Стокс ережесі шығады. Кейбір жағдайда Стокс ережесі бұзылып, фотолюминесценттік жарықтың толқын ұзындығы оны тудырған жарықтың толқын ұзындығынан аз болады. Мұны антикстік сәулелену дейді. Бұл сәулелену кезінде қоздырушы сәулелену квантының hυ энергиясына люминесценцияланатын зат атомдарының жылулық қозғалыс энергиясы қосылады υлюм>υ болады.
Табиғатта люминесценцияны кейбір жәндіктердің түнде жарқырауы, шіріген ағаштардың, минералдардың жарық шығаруы, солтүстік шұғыла (полюстік шұғыла) құбылыстарында бақылауға болады.
Зат кұрамының люминесценттік анализін жасау тәсілі люминесценция құбылысына негізделген. Бұл — дәлдігі өте жоғарғы тәсіл. Люминесценцияның спектрлік сызықтарының интенсивтігі бойынша зерттеліп отырған 1 г заттың құрамындағы 10−11 г қоспаны айыруға болады.
Химиялық люминесценттік сапалық зерделеу тәсілі арқылы қоспаның құрамындағы заттарды анықтайды.
Люминесценттік жарқырау сипаты бірдей болып көрінетін нәрселерді бір-бірінен айырып алуға мүмкіндік береді. Бұл — іріктеу люминисценттік анализ тәсілі. Осы тәсілмен медицинада аурудың диагнозын қояды. Ал ауыл шаруашылығында тұқымның сапасын зерттейді, сол сияқты мұнайдың құрамын анықтап, алмаздарды іріктейді.
Дереккөздер
Санат:Жарық көздері Санат:Электроника Санат:Физика
Сен-Леонар (Па-де-Кале)
Сен-Леонар (Saint-Léonard) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Булонь-сюр-Мер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,4 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62755, пошта индексі — 62360.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Әділ Сасбұқаев
Әділ Сасбұқаев  (5.12.1922, Қазығұрт ауданы Төбеқұдық ауылы – 3.5.2005) – қоғам қайраткері, соғыс және еңбек ардагері. Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ауылы шаруашылық қызметкері (1980).
Облыстың құрметті азаматы. Еңбек жолын ауданы сотта хатшы болып бастады.
1942 жылдан бастап Севастополь, Симферополь, Днепропетровск қалаларын, Украина, Польша, Чехословакия жерін азат етуге қатысып, 1, 2-дәрежелі «Ұлы Отан соғысы», «Қызыл жұлдыз» ордендерімен, «Ерлігі үшін», «Жауынгерлік ерлігі үшін» медальдарымен марапатталған.
1947 – 49 жылдары ауданы прокуратурада тергеуші, соңынан ауданы комсомол комитетінің бірінші хатшысы.
1949 – 52 жылдары облыстық партия комитеті бірінші хатшысының көмекшісі, бөлім меңгерушісі.
1952 – 54 жылдары Алматы Жоғары партия мектебінде оқыды.
1954 – 60 жылдары Шымкент қалалық партия комитетінде үшінші хатшы, Фрунзе, Түркістан партия к-ттерінде екінші хатшы, кеңес атқару комитетінің төрағасы, Созақ партия комитетінің бірінші хатшысы.
1973 – 86 жылдары облысы партия комитетінің екінші, Қызылқұм аудандық партия комитетінің бірінші хатшысы, облыстық ауылы шаруашылық басқармасының бастығы. «Өткен күннен белгі көп», «Шежірені білу – еліңді құрметтеу» кітаптарының авторы.
Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің депутаты, Қазақстан Компартиясы ОК-інің мүшелігіне сайланған. Шымкент, Түркістан қалаларының, Қазығұрт, Созақ аудандарының құрметті азаматы.
Сілтемелер
"Оңтүстік Қазақстан Энциклопедиясы"
Санат:Тұлғалар Санат:Қазығұрт ауданында туғандар
Херцнах
250px|thumb|Картада орналасуы Херцнах (Herznach) — Швейцарияның Аргау кантонында орналасқан коммуна. Лауфенбург округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1286 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6.26 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 4166, пошта индексі — 5027.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Аргау елді мекендері
Иван Евстифеевич Ипатко
Ипатко Иван Евстифеевич - Социалистік Еңбек Ері (1948), егінші, егіншілер бригадасының бригадирі. 1908 жылы Семей облысы (қазіргі Шығыс Қазақстан облысы), Көкпекті ауданы, Подгорное селосында туған.
Дереккөздер
Санат:Социалистік еңбек ерлері
Интервью әдісі
Интервью әдісі - әлеуметтік психологиялық зерттеу әдістерінің бірі.
Мескита (Минас-Жерайс)
Мескита (Минас-Жерайс) (Mesquita (Minas Gerais)) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Вали-ду-Риу-Доси мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Ипатинга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Интервью әдісі
Мұнда зерттеуші (интервьюер) сыналушымен (респонденті) әңгімелеседі, жол-жөнекей оның сөз саптауына, түрлі реакцияларына, ілтипатына зер салып отырады. Әңгіме белгілі сұрақтың айналасында, зерттеуші көздеген мақсатқа орай, арнаулы жоспар бойында жүргізіледі. Зерттеуші сыналушының ниетін қас-қабағынан біле алатындай әдісқой, тәсілшіл, білгір кісі болуы қажет. Интервью әдісінде анкета арқылы анықталуы қиын, ұсақ-түйек детальдармен мәселенің түп-төркінін аша түсуге мүмкіндік туады. Осы әдіс арқылы жиналған материалдың объективтілігіне ерекше мән бермейінше болмайды. Өйткені зерттеушінің әңгімесіне ықыласталған адам кейде жаңсақ, екі ұшты мәліметтер беріп қоюы ықтимал. Зерттеудің нақтылы талап-тілегіне орай интервью бірнеше түрлерге бөлінеді. Ол жеке адамдармен (дара интерьвю), сондай-ақ арнайы ұйымдастырылған топтармен де (семья әулеті, комсомол активі, дос жарандар тобы т.б.) жүргізіледі. Интервьюдың стандарттық (алдын-ала жасалған нақты программа бойынша), үлкен тақырыптың төңірегінде құрылған дейтін түрлері де бар.
Ай-Еган (Локонто-Еган тармағы)
Ай-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Локонто-Еган өзенінің сол жағалауынан 40 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Мескита (Минас-Жерайс)
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6 493 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 275,049 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,3 адам/км².
Интервью әдісі
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтік психология
Мескита (Минас-Жерайс)
Тарихы
Қала 1923 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Ай-Еган (Локонто-Еган тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Пюиссаликон
Пюиссаликон (Puissalicon) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,05 км² шамасында.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
NGC 6920
NGC 6920 — Octans шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 21 шілдеде Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 6920 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65273, ESO 26-4, AM 2036-801.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Octans (шоқжұлдыз)
Ворониха (Яйва тармағы)
Ворониха — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яйва өзенінің оң жағалауынан 211 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Варзеа (Барселуш)
Варзеа (Барселуш) (Várzea (Barcelos)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Брага округінің құрамына кіреді. Барселуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Минью ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ворониха (Яйва тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Варзеа (Барселуш)
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Каваду экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 648 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2,91 км² шамасында. Халық тығыздығы — 566,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Брага округінің елді мекендері
Жантемір Дүсіпқалиев
Жантемір Дүсіпқалиев - (1950 жылы, Атырау облысында туған). 1966-1969 жылдары — Новобогат кеңшарында тракторшы. 1969-1971 жылдары — Кеңес Армиясы қатарында азаматтық борышын өтеген. 1971-1996 жылдары — «Жайықмұнай», Доссор МӨБ-ларында мұнай өндіру операторының көмекшісі, операторы. 1996 жылдан «Жайықмұнайгаз» мұнай-газ өндіру басқармасында мұнай өндіру операторы. «Ерең еңбегі үшін» медалмен марапатталған (1999).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мұнайшылары
Корбара
Корбара (Corbara) — Италиядағы коммуна, Кампания әкімшілік аймағына қарасты Салерно провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2534 адамды құрайды. Халық тығыздығы 370,3 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6,66 км² шамасында. Пошта индексі — 84010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Bartolomeo.
Сыртқы сілтемелер
Кампания елді мекендері
Александр Александрович Драч
Александр Александрович Драч (1939 жылы туған, Ресей, Хабаров өлкесі, Ленин ауданы Бабство селосы) – құрылыс инженері. Днепропетровск инженерлік құрылысы институтын бітірген (1961). 1961 – 68 жылы зауытта мастер, бас технолог, құрылыс тресінің лаболатория меңгерушісі. 1970 – 77 жылы жол-құрылыс тресінде лаболатория басшысы, бас технолог, лаболатория басшысы, 1977 – 90 жылы Шевченко қаласындағы пластмасса зауытында бөлім басшысы, 1990 – 2005 жылы облыста спорт және туризм басқармасының басшысы болды. Александр бокстан КСРО спорт шебері (1981), ҚР Дене тәрбиесі мен спортына еңбек сіңірген атағының иегері (1999).
Волын крученигі
Волын крученигі (украин тағамы). Етті жіңішкелеп тілімдеп кеседі де, жақсылап жаншиды. Мұнан соң тұздап, бұрыштап, бұқтырылған капустаның жапырағына орайды да, ұнға аунатып, ерітілген шошқа майына қуырады. Сосын оған аздаған мөлшерде ет сорпасы мен томат-пюре құйыл, қақпағын жабады да, дайын болғанға дейін бұқтырып қояды. Дастарқанға қоярда үстіне бұқтырылған ет сорпасының тұздығын құяды.500 г етке: 1 кг жаңа піскен капуста, 100 г шпик, бір жарым ас қасық бидай ұны, жарты бас пияз, 1—2 ас қасық томат-пюре, 1 —1,5 ас қасық ерітілген шошқа майы, жарты стакан сорпа, құмшекер, тұз, сірке су, ұнтақ қара бұрыш — татымына қарай.
Дереккөздер
Санат:Тұрмыс
Коллоидты түйіршіктер
Коллоидты түйіршіктер (гр. kolla — клей, lidos — вид) — диаметрлері 0,2 микроннан бір миллимикронға жететін кристалданбайтын, электрлік қасиеттеріне байланысты өзара бірікпей ұзақ уақыт тұрақтылығын сақтайтын қатты зат түйіршіктері. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Асан ата кесенесі
Асан ата кесенесі, Шиелі ауданы «Бәйгеқұм» кеңшарынан 5 км жерде «Жеті әулие» қорымында орналасқан. Жергілікті халық оны Асан Қайғы есімімен байланыстырады. «Жеті әулие» қорымында Оқшы ата, Абыз ата, Қыш ата, Қайып ата кесенелерімен қатар орналасқан.
Аспан ата кесенесінен «Іңкәрдария» ұжымшарының жанындағы Сырлытам ескерткішімен салыстыруға болады. Бұл порталды-күмбезді құрылыс, қызыл кірпіштен, шаршы үлгіде (9,5х 10,5) салынған. Аспан ата кесенесінің де алдынғы бетінде кіреберіс аркалы порталы болғаны аңғарылады. Қазір оның тек екі жақ іргелік қалдықтары ғана сақталған. Кесене күйдірілген тақта кірпіштен қаланған. Шаршы үлгіде, аумағы 11,5х 7,30, биіктуған 7,60 м. Іргеліктен 3 м жоғары кірпіштерді тігінен өріп, белдеу жасаған.
Асан Қайғының баласы Абатқа арналып салынған «Абат байтақ» (Ақтөбе облысы Қобда ауданы) пен Сыр бойындағы Алпамыс батырдың жары Гүлбаршынға арналған дейтін Көккесене ескерткішіне (аңыздың тағы бір нұсқасы бойынша Сырлытам да Гүлбаршынға арналған) өте ұқсас. Негізі бұлар екі түрлі сәулет үлгісімен бір заманда дүниеге келген болуы да мүмкін. Аспан ата кесенесі 1982 жылы  мемлекеттік қорғауға алынған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кесенелері Санат:Қазақстанның республикалық маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Ескендір Ибрагимұлы Батқаев
Ескендір Ибрагимұлы Батқаев (8.10.1948 жылы туған, Шымкент қаласы) – ғалым, техника ғылымдарының докторы (1999), профессор (2000).
Ғылыми бағыты: хлор-булы жоғары температуралық үрдістер термодинамикасы, механизмі, кинетикасы және минералды, техногендік шикізаттарды кешенді пайдалану.
Ғылыми еңбектерінің жалпы саны – 150, оның ішінде 1 монография, патенттер мен өнертабыстар – 16.
Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырынған қауіп
Сыртқы сілтемелер
Санат:20th Century Fox фильмдері Санат:АҚШ шытырман оқиғалы фильмдері Санат:Жұлдызды соғыстар Санат:1999 жылғы фильмдер
Қорқақтық
Қорқақтық — адамның белгілі бір жағдайларда қорқыныш немесе қандай да бір фобия себепті белгілі бір іс-əрекетті орындаудан бас тартуымен сипатталатын мінез-құлқы. Батылдық пен ержүректілікке қарама-қайшы ұғым. Қорқақтықтың қозғаушы күші — қорқыныш. Қорқақтықты шектен тыс сақтық пен абайлампаздықтан ажырата білу керек. Санат:Адам қасиеттері
Падун (Ин тармағы)
Падун — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ин өзенінің оң жағалауынан 154 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Барнаул қаласынан Чумыш өзенін қоспағанда, Новосибирск су торабына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Терраньйоло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 777 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 20 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Пошта индексі — 38060.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Трентино — Альто-Адидже елді мекендері
Гаусин
Гаусин (Gaucín) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Малага провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Серрания-де-Ронда ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Малага елді мекендері
Интеркосмос
Интеркосмос - екі жақты және көп жақты келісімдер негізінде космос кеңістігін зерттеу және игеру жөнінде КСРО ҒА жанында құрылған халықаралық ынтымақ кеңесі. Бұл кеңеске мүше елдер: Болгария, Венгрия, ГДР, Куба, Моңғолия, Польша, Румыния, КСРО және сол кездегі Чехословакия. Ынтымақтасу бағдарламасы бойынша ұшырылған ең алғашқы спутник "Космос - 261" (20.12.1968) болса, кеңеске мүше елдер аппаратуларымен жабдықталып ұшырылған тұңғыш спутник - "Интеркосмос - 1"(14.10.1969).
Социалистік жүйенің ыдырауына байланысты кеңес өз жұмысын тоқтатты.
Дереккөздер
Санат:Халықаралық келісімдер Санат:Ғарыш зерттеулері
Қайталама сүзек
нобай ҚАЙТАЛАМА СҮЗЕК (typhus recurrens) – жедел басталатын жұқпалы ауру. Ауру қоздырғышы – ирек пішінді спирохета бактериялары. Алғаш рет Қайталама сүзек қоздырғышын 1868 ж. неміс ғалымы О.Обермейер науқас адамның қанынан тапқан. Аурудың бит арқылы жұғатынын орыс ғалымдары Г.Н.Минх 1874 ж. және И.И.Мечников 1881 ж. өздеріне жұқтыру тәжірибесін жасау арқылы дәлелдеген. Бұл індет кенелердің кейбір түрлері арқылы жұғатыны анықталған (Д.Ливингстон, 1857; Ф.Росс, 1904; Дж. Десттон, 1905). Қайталама сүзектің бит арқылы жұғатын түрін эпидемиялық не еуропалық, ал кене арқылы тарайтынын – эндемиялық не ортаазиялық, парсылық Қайталама сүзек деп атайды. Ауру адамды шаққанда спирохеталар биттің организміне еніп, онда өсіп-өнеді де, 6 күннен 40 күнге дейін мұндай биттер ауру жұқтыру қаупін сақтайды. Осындай биттер сау адамды шаққанда спирохеталар адамның қан тамырлары арқылы ретикулды-эндотелиальды органдар жүйесінде өсіп-өніп, қанға көптеп түседі де ауру қоздырады. Кенелер жануарлардың өзіне спирохеталар жұқтырады да, адамдарды шаққанда эндемиялық Қайталама сүзек қоздыруға себепкер болады. Қоздырғыш жұққаннан ауру белгісі басталғанға дейінгі жасырын кезеңі 3 – 14 күн, көпшілік жағдайда 7 – 8 күндей болады. Қайталама сүзектің екі түрінде де ауру белгілері бірдей. Ауру жедел басталады, науқас қалтырайды, дене қызуы 40 – 41С-қа дейін көтеріледі. Науқастың басы ауырады, белі, бұлшық еттері, әсіресе балтыры сырқырайды, әлсізденеді, құсады, мұрны қанайды, сол жақ бүйірі шаншып, бауыры мен тамағы ісінеді, көзінің ағы және денесі сарғыштанады. Мұндай жағдай 6 – 8 күнге созылады, бұдан кейін дене қызуы қалыпты температураға дейін күрт төмендейді, 6 – 7 күннен кейін дене қызуы тағы да бірден көтеріліп ауру қайталанады. Осылайша 3 – 4 рет, кейде одан да көбірек қайталануы мүмкін. Қайталама сүзектің халық арасында таралуына әлеуметтік жағдайлар әсер етеді. Аурудың клиникалық белгілеріне, эпидемиологиялық мәліметтерге қарап және науқастың қанын тексеру арқылы диагноз қойылады. Аурудан алдын ала сақтану үшін тазалық сақтау, кене шағудан сақтану, ауырған адамды дер кезінде диагнозын анықтап, ауруханаға жатқызу, т.б. керек.
Пайдаланған әдебиет
Санат:Медицина
Владимир Аркадьевич Филатов
Филатов Владимир Аркадьевич. 1953 жылы 6 қаңтарда РКФСР Сахалин облысы Оха қаласында туған. Орыс.
Әкесі - Филатов Аркадий Петрович (1918 жылы туған), инженер болып жұмыс істеген. Анасы - Самодинская Нина Николаевна (1926 жылы туған), дәрігер болып жұмыс істеген.
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің физика факультетін (1978) физик мамандығы бойынша; КСРО Көркемөнер академиясының И.Е. Репин атындағы Ленинград кескіндеме, мүсін және сәулет институтының өнер тарихы және теориясы факультетін (1991) өнертанушы мамандығы бойынша бітірген. Орыс және ағылшын тілдерін біледі. 1978 жылдан - ҚазКСР ҒА Ядролық физика институтыныңфизик-инженері. 1983 жылдан - ҚазКСР Көркемөнер қорының өнертанушысы. 1992 жылдан бері - «Тәңірі-Ұмай» қазіргі өнер галереясының директоры, «Тәңірі-Ұмай» қоғамдық қорының президенті. «Құрмет» орденімен (2005), ҚР Құрмет грамотасымен (2001) марапатталған. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - М.Л. Кинг. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Демократиялық республика». Хоббиі - тау туризмі. Сүйіп оқитын әдебиеті - А.А. Блок, А.А. Ахматова, Б.Л. Пастернак, И.А. Бродский, М.А. Булгаков, И.Э. Бабель және басқалар.
Үйленген. Жұбайы - Амвросова Маргарита Викторовна (1970 жылы туған), «Тәңірі-Ұмай» қазіргі өнер галереясының арт-директоры. Қыздары - Филатова Евгения (1979 жылы туған), Филатова Нина (1985 жылы туған); ұлы — Филатов Илья (1982 жылы туған).
Жан Босежур
Ұлттық құрама
Америка кубогының екі дүркін чемпионы (2015 және 2016).
2010, 2014 жылдары әлем чемпионатына қатыстып, екеуінде де гол соқты. 2010 жылы топтық турнирде Гондурастың қақпасына матч тағдырын шешкен жалғыз голдың авторы атанды.
2014 жылы топтық кезеңнің бірінші турында Аустралияның қақпасына үшінші голды соқты. Бұл ойында Чили 3:1 есебімен жеңіске жетті.
Сілтемелері
Санат:Чили футболшылары Санат:Чили Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Серветт ФК ойыншылары Санат:Гремио ФК ойыншылары Санат:Гент ФК ойыншылары Санат:Бирмингем Сити ФК ойыншылары Санат:Америка Мехико ФК ойыншылары Санат:Уиган Атлетик ФК ойыншылары Санат:Коло-Коло ФК ойыншылары Санат:Универсидад де Чили ФК ойыншылары Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары
Лонгуйх
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1290 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 35 078. Муниципалитеттің басшысы — Катрин Шлёдер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Колонкалы құбыр
Колонкалы құбыр — ұңғыны сақиналы үңгубетпен (кольцевой забой) бұрғылау барысында бұрғы снарядтарын бағыттау және кернді қабылдауға арналған болат құбыр. Колонкалы құбыр бір ұшымен ұластырғыш (переходник) арқылы бұрғы снарядіне, екінші ұшымен коронкаға немесе кеңейткішке (расширитель) қосылады. Колонкалы құбыр ұзындығы 0,5; 1,5; 3 м. Колонкалы құбыр керн және бұрғы снарядымен мезгіл-мезгіл ұңғыдан алынып керннен босатылып отырады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Трансферт-агент
ТРАНСФЕРТ-АГЕНТ – бағалы қағаздар нарығына кәсіпқой қатысушы; тіркеушімен шарт бойынша бағалы қағаздарды иеленуші тұлғалардан немесе олардың уәкілетті өкілдерінен тіркелімге өзгерістер енгізу үшін қажетті ақпарат пен құжаттарды қабылдап, тіркеушіге табыстау міндетін, сондай-ақ тіркеушіден алынған ақпарат пен құжаттарды қабылдап, бағалы қағаздардың иеленуші тұлғаларына немесе олардың уәкілетті өкілдеріне табыстау міндетін орындаушы заңи тұлға. Трансферт-агент тіркелген тұлғалардың дербес шоттарын ашпайды және тіркелімде өзге операцияларды жүзеге асырмайды.
Даргелин
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 384 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 59 016. Муниципалитеттің басшысы — Фред Файке.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Құрылыстар жақындау габариті
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Сәулет және құрылыс
Серпімділік теориясы
Серпімділік теориясы -механиканың серпімді денеде жүктеменің эсерінен туатын орын ауыстыруды, деформацияны және кернеуді зерттейтін бөлімі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Сити оф Флинт (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 102434 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 88.2 км² шамасында. FIPS коды — 26-29000.
Үлкен Нэлыня-Шор
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сарыоба (тау, Қарақуыс таулары)
Сарыоба – Қарақуыс тауларының (Қостанай облысы) шығысында, Терісаққан өзенінің аңғарындағы төбе.
Үлкен Нэлыня-Шор
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Сарыоба (тау, Қарақуыс таулары)
Географиялық орны
Қарағанды облысы Нұра ауданының қиыр солтүстік-батысында орналасқан.
Рублевка
Қазақстан:
Сарыоба (тау, Қарақуыс таулары)
Жер бедері
Абсолюттік биіктігі 355 м (салыстырмалы биіктігі 50 м шамасында). Төбе батыстан шығысқа қарай 2,5 км-ге созылған, енді жері 1,5 км. Төбе басы доғал, дөңбек келген. Беткейлері көлбеу, етегінде кішігірім жыралар кездеседі. Оңтүстігінде 3 км жердегі өзен бойында қыстау орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы таулары
Тоқушы
Тоқушы — Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданындағы ауыл, Тоқушы ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Смирново ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 41 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 2586 адам (1234 ер адам және 1352 әйел адам) болса, 2009 жылы 2066 адамды (1014 ер адам және 1052 әйел адам) құрады.
Россмоор (Мэриленд)
Россмоор (Rossmoor) — Мэриленд штатының Montgomery округіне жататын АҚШ қаласы.
Тоқушы
Дереккөздер
Санат:Аққайың ауданы елді мекендері
Россмоор (Мэриленд)
Қала тұрғындарының саны 7569 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.8 км² шамасында. FIPS коды — 24-68675.
Рублевка
Башқұртстан:
Россмоор (Мэриленд)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэриленд қалалары
Тұрпан
Тұрпан — Жетісу облысы Панфилов ауданы, Сарыбел ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Жаркент қаласынан солтүстікке қарай 17 км-дей жерде, Тышқан өзенінің жағалауында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1550 адам (811 ер адам және 739 әйел адам) болса, 2009 жылы 1541 адамды (773 ер адам және 768 әйел адам) құрады.
Тарихы
1951-1997 жылдары жүгері өсіретін ұжымшардың бөлімшесі болды. Оның негізінде 1997 жылы Тұрпанда бірнеше шаруа қожалығы құрылды.
Дереккөздер
Санат:Панфилов ауданы елді мекендері
Көзімнің қарасы...
«Көзімнің қарасы...» –Абайдың 1891 ж. жазған өлеңі.
Әрқайсысы 4 тармақты 22 шумақтан тұрады. Ақын шығармаларының өзекті тақырыбы - махаббат мәселесі бұл өлеңінде ерекше ыстық сезіммен, Абайға тән шеберлікпен сипатталады. Өлеңде ақын аз сөзге көп мағына сыйғызу ниетін көздеген. Ғашығына деген ішкі сезімін де ірікпей айтқан, жігіт сөзінен үзіккен жүрек лүпілі, тағат таптырмай тынышын қашырған, бір ысып, бір суыған іңкәр ниет, алабұртқан көңіл күйі сезілгендей. Ғашықтық сезім жүрек жарасына айналған, оңайлықпен жазылар емес. Қыз - айтулы сұлу.
Бұл өмірдің өзінде кездесетін қайшылық, яғни қиындықта Алланы аузынан тастамайтын, жайшылықта ұмыт қалдыратын қазақы мінез. Өлең бұрын-соңды ешқандай қазақ ақыны қолданбаған 6 буынды қара өлең ұйқасымен өрнектелген. Алғаш рет 1909ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланған. Өлеңнің басылымдарында текстологиялық өзгерістер кездеседі. 1909, 1933 жылғы басылымдарда алғашқы шумақтың соңғы жолы «Ғашқыңның жарасы», 1939, 1945, 1954 жылғы басылымдарда «Ғашықтың жарасы» болып берілсе, 1957, 1977 жылғы басылымдарда Мүрсейіт қолжазбаларына сәйкес «Ғашықтық жарасы» ретінде түзетілген. 1945, 1954 жылғы жинақтарда 7-шумақтың жолы «Кең маңдай, қолаң шаш» түрінде жазылса, бұл жол 1957, 1977 жылғы жинақтарда Мүрсейіт қолжазбалары мен 1909, 1939 жылғы басылымдар негізінде «Кең маңдай, қалың шаш» деп жөнделген. Мүрсейіт қолжазбаларында 10-шумақтың 2-жолы «Қараса көз тоймас», 14-шумақтың 4-жолы «Жолыңа берсем аз» делінсе, басылымдарда «Қараса көз тоймас», «Жолыңа берсем де аз» болып берілген. Сондай-ақ 1933, 1939, 1945, 1977 жылғы басылымдарда кездесетін 17-шумақтың ‘’«Артықша жаратқан, Алланың рахматы»’’ деген соңғы 2 жолы мен 18-шумақтың ‘’«Көрік - тәңір дәулеті, қылса ұнар құрметі» деген алғашқы 2 жолы Мүрсейіт қолжазбалары мен 1909, 1954, 1957 жылғы басылымдарда ұшыраспайды. Мүрсейіт қолжазбалары мен 1909 жылғы жинақта 20-шумақтың 4-жолы ‘’«Жүрегім лүпілдеп’’» деп жазылған. Әйтсе де мағынасына нұқсан келмейтін болғандықтан, жұртшылық арасында түсінікті қолдануын ескеріп, кейінгі басылымдарда’’ «Жүрегім лүпілдеп»’’ түрінде алынған. 1954, 1957 жылғы жинақтарда, 8-, 9-шумақ берілмеген.
Дереккөздер
Санат:Абай шығармалары Санат:1891 жыл
Солянка
thumb Солянка - суп ет, балық немесе саңырауқұлақ сорпасынан әзірленеді. Ол үшін ет өнімдерінің бір немесе бірнеше түрін: ірі қара, қой, т.б. еті, ет қалдықтары, ішек қарын, өкпе-бауыр, сондай-ақ сосиска, сарделька, қайнатылған колбаса , үй құстары мен үй қоянының еті пайдаланылады. Балық солянкасын кез келген балықтың жон етінен, ал саңырауқұлақ солянкасын жастай кептірін тұздалған саңырауқұлақтан әзірлейді.
Ет солянкасы.
Жұқа да жіңішке етіп туралған пияз аздап (қызартпай) қуырылып, томат-пюре мен сары майға 10—15 минуттай, бұқтырылады. Тұздалған қиярдың қабығын артып, дәнін алып тастайды. Содан кейін оған ұсақтап турап, қуырылған пияз, каперс, 1 лавр жапырағын қосып, үстіне алдын-ала пісіріліп, сүзілген ет сорпасын құнды да, қуырып, ұсақтал туралған ет өнімдерін қосады, отын басып 8—10 минут қайнатады. Дастарқанға қоярда солянканың үстіне қаймақ құйын, әр ыдысқа қабығы аршылған лимон, зәйтүн және аскөк салады. 500 г етке (сорпа үшін): Балық солянкасы. Ет солянкасы тәрізді әзірленеді. Ол үшін балықтың жон етін ұсақтан турайды. 600 г балыққа:
Кастрюльге ашыған капуста салқын сумен жуып, әбден сорғытады) салып, 1 ас қасық сары май, 1 /2 стакан су немесе ет сорпасын қосады да, қақпағын жауып 40 минут бұқтырады. Содан соң қуырылған пияз, томат-пюре, сірке суы, құмшекер, тұз, лавр жапырағын, бұрыш қосады да, әбден піскенше (шамамен 10 минут) бұқтырады. Егер қоюланып кетсе үстіне су құйып, сұйылтуға болады. Капуста дайын болған кезде кастрюльге майға қуырылған ұн салып, араластырады да, сосын қайнатады. Қайнатыл жатқанда ет өнімдерін (піскен ет, ет консервілері, колбаса, сосиска) ұсақтан турайды да, аздап пияз қосып қуырады, туралған қияр, каперс, 2—3 ас қасық сорпа қосып, ыдыстың қақпағын жауып бірнеше минут қайнатады. Бұқтырылған капустаның жартысын және ет өнімдерін біркелкі етіп табаға салып, бетін қалған капустамен жауып, тегістейді, оның бетіне кепкен наниың ұнтағын сеуіп, май құяды. Содан кейін 10—15 минут духовкаға қояды. Дастарқанға қоярда петрушка көгімен, зәйтүнмен, итбүлдіргенмен, т. б. әсемдеуге болады. 200 г дайын ет өнімдеріне: 1 кг ашытқан капуста, тұздалған 2 қияр, 2 жуа, 3 ас қасық томат-пюре, 1 ас қасық бидай ұйы, 1 ас қасық каперс және 2—3 ас қасық сары май керек. Сірке суы, құмшекер, тұзды әркім қалауынта салады.
Балық солянкасы.
thumb|left Мұнда да капуста ет солянкасындағыдай бұқтырылады. Дайындалған балықтың әр кесегін 50 ғ етіп кеседі де, оны кавтрюльге салып, тұздайды, бұрыштал, каперстің қабығын аршын, дәнінен тазартады, жіңішкелеп туралған қияр қосады. Содан соң томат-пюре, туралған пияз (аздап май та қуырылған) бір стакан балық сорпасын (немесе су), 1 лавр жапырағын салып, кастрюльдің қақпағын жабады да, 15—20 минут асады. Одан кейін майға араластырылған ұн қосып, мұқият араластырмп 1—2 минут қайнатады. Бұқтырылған капустаның үшінші бөлігін табаға жайып, оның үстіне дайындаған балықты салады да, оған балықтың өз сөлін құнды. Содан кейін қалған капустаны салып, кепкен нан үнтағын себеді де, бетіне май жағыл, 8—10 минут духовкаға қояды. Бал ықтын 500 г жөн етіне: бұқтыру үшін 2 ас қасық томат-пюре, 3 ас қасық сары май немесе тортасы айырылган май не болмаса шыжғырылған тоң май, 1 /2 жуа, 1 ас қасық құмшекер мен бидай ұйы керек.
Саңырауқұлақ солянкасы
Жас капустаны турап, кастрюльге салады, сары май, аздаған су, сірке суын қосып, бір сағаттай бұқтырады. 40—55 минуттай кейін томат-пюре туралған қияр, құмшекер, тұз, бұрыш, лавр жапырағын қосады. Саңырауқұлақтар тазартылып жуылады да, 10—15 минут қайнап жатқан суға салынып қойылады. Содан соң жіңішкелеп турап, сары майға қуырады. Құырылған саңырауқұлақтарды табақшаға салып алып, ол құырылған табаға пиязды да құырады да саңырауқұлақпен араластырады. Бұқтырылған капустаның жартысын табаға салып, тегістейді де, оның үстіне дайын балықты салып, қалған капустамен үстін жабады да, бетіне кепкен нан ұнтағын сеуіп, май салады, содан кейін 10—15 минут духовкаға қояды. 500 г жаңа жиналған саңырауқ ұлақ: Сірке суын, бұрыш пен тұзды дәмі келгенше қосады.
Дереккөздер
Санат:Эстон асханасы Санат:Орыс асханасы Санат:Украиндық асхана
Ерсінбек Қойбағарұлы
right|thumb Ерсінбек Қойбағарұлы - 1946 жылы 23 сәуірде Түркістан облысы, Сайрам ауданы, Көмешбұлақ ауылдық әкімшілігіне қарасты Құрлық ауылында дүниеге келген. 1969 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтының педиатрия факультетін тамамдаған. Еңбек жолын 1968 жылы қалалық жедел жәрдем стансасында дәрігерлік қызметтен бастаған. 1969 жылы Сайрам аудандық орталық ауруханада педиатр, 1970 жылдан осы аурухананың балалар бөлімшесінің меңгерушісі қызметін атқара жүріп, әңгіме, сатира жанрларына қалам тартып, туындылары газет-журналдарда жиі көріне бастаған. 1972-1974 жылдары Карель АССР-інде әскери дәрігерлік қызмет атқарған. 1975—1983 жылдары Сайрам аудандық ауруханасының балалар бөлімшесінің меңгерушісі, 1984 жылдан «Манкент» санаторийінде терапевт-курортолог, медпсихолог, психотерапевт, республикалық «Денсаулық», халықаралық «Дала» журналдарының Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша меншікті тілшісі болып қызмет еткен. Әскерилер өмірінен «Қараша», «Терістік шүғыласы», «Доктор Арсений» атты повестер, басқа да көптеген әңгімелер жазған. Әңгімелері «Арман қанатында», «Қисық шеге», «Күлеміз бе, қайтеміз?», «Қанат қақты» атты ұжымдық жинақтарда жарияланған. Оннан аса өлеңдеріне белгілі композиторлар ән жазған. «Қасірет қақпаны» трагедиясы облыстық Ш.Қаддаяқов атындағы филармонияда, «Бала мен қайыршы» пьесасы облыстық Ж.Шанин атындағы қазақ драма театрында, Жетісай, Тараз театрларында, «Аңқаудан алданган айлакер», Костинскиден аударған «Тосын сый» облыстық қуыршақ театрында, «Тырна үлпалары» облыстық Ж.Шанин атындағы қазақ драма театрында қойылған. «Қызғалдақты жұлмаңдар» пьесасы 2008 жылы «Қазіргі пьеса» атты республикалық конкурста ІІІ орынды иеленген.
Әңгімелері мен хикаяттары орыс, өзбек, түрік, қарақалпақ тілдеріне аударылған. «Қанат қақты», «Шабыт шашуы» атты топтамаларды құрастырған.
Облыстық комсомол комитетінің, ҚР Мәдениет комитетінің Құрмет грамоталарымен, Елбасының Алғыс хатымен марапатталған. Облыс әкімінің екі мәрте стипендияты. А.Фадеев атындағы Халықаралық әдеби сыйлықтың лауреаты, А.Фадеев атындағы Алтын медальдің иегері. Ресей әскери-теңіз флотының, Мәскеудегі Словецк мектебінің «Адмирал Рахимов» төс белгісімен марапатталған.
1996 жылдан Сайрам ауданының Құрметті азаматы. Мәскеудегі Халықаралық Жазушылар одақтары Қауымдастығының мүшесі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Сайрам ауданында туғандар Санат:1946 жылы туғандар
Мелло
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 985 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 90 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 23010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Fedele di Como.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Нығмет Қайпиев
Нығмет Қайпиев (1933 жылы туған, Маңғыстау ауданы Шетпе ауылы) – инженер-механик. Қазақ ауыл шаруашылық институттын бітірген (1957). 1957 – 60 жылдары Жамбыл қаласындағы тәжірибе стансасында инженер, 1960 жылдан Қазақ ауыл шаруашылық институттында ассистент, аға оқытушы, доцент болып істеді. ауыл шаруашылығын механикаландыру саласындағы бірқатар әдістемелік оқу құралдарының авторы. «Еңбектегі ерлігі үшін» медалімен марапатталған (1983).
Иштыба
Иштыба — Башқұртстанның Мишкин ауданындағы ауыл, Большешадин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 327 адамды құрады. Пошта индексі — 452359, ОКАТО коды — 80243820006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Аса нәзік түзіліс
Аса нәзік түзіліс  — атом энергиясы деңгейлерінің өте жақын орналасқан қосалқы деңгейлерге жіктелуі. Ол атом ядросы магниттік моментінің атом электрондарының магнит өрісімен әсерлесуі нәтижесінде түзіледі. Деңгейлердің А. н. т-і салдарынан атом спектрінде бір спектрлік сызықтың орнына бір-біріне өте жақын орналасқан сызықтар — спектрлік сызықтардың А. н. т-і пайда болады. Көршілес деңгейлерінің аралығы өте кішкентай (10-5 — 10-7эВ). Бұл нәзік түзіліс деңгейлері ара қашықтығынан 1000 есе кіші. А. н. т-ті молекулалар мен кристалдар спектрлерінен де байқауға болады. Оны зерттеу ядроның магниттік моменті мен оның пішіні және құрылымы жайында мәлімет алуға мүмкіндік береді.
Санат:Атомдық физика Санат:Спектроскопия
NGC 2465
NGC 2465 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан * типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1851 жылы 20 ақпанда Уильям Парсонс (лорд Росс) астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2465 деген нөмірге ие болды.
Лез-Ивето
Лез-Ивето (Les Yveteaux) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,79 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61512, пошта индексі — 61210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 117 адамды құрады. Халық тығыздығы — 20,21 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Кергіш колонка
Кергіш колонка —бұрғылау станоктарын және машиналарды жұмыс орнында орналастырып, бекіту үшін қолданылатын тетік. Кергіш колонка төменгі жағында бекітілген бұрандалы домкраты мен тісті башмағы бар, ал жоғарғы жағында қозғалмалы тісті башмак орналасқан болат құбыры болады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Тынково (Бургас облысы)
Тынково (Тънково) — Болгариядағы ауыл. Бургас облысына қарасты Несебыр қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 210 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8237. Телефон коды — 0556. ЕКАТТЕ коды — 73571.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бургас облысының елді мекендері
Облыстық балалар хирургиясы орталығы
Облыстық балалар хирургиясы орталығы, қысқаша Талдықорған балалар хирургиясы орталығы
Арқабек Төлебаев
Арқабек Төлебаев (1953 жылы туған, Талас ауданы, Бостандық ауылы) – кәсіпкер. Қаратау тау-кен құрылыс техникумын бітірген. Еңбек жолын Орал қаласындағы гидрогеологиялық экспедицияда техник болып бастайды. 1974 ж. Жамбыл облыстық ауыл шаруашылық басқармасында бухгалтер. 1977 – 89 ж. Жамбыл қаласының кәсіпорындарында жабдықтау, қамтамасыз ету мекемелерінде басшы қызметтерде болады. 1989 ж. «Шаруашылық ағаш саудасы» құрылыс мекемесінің директоры. Алғашқылардың бірі болып жұмыс істеудің жалдық-подрядтық түріне көшіп, 1992 ж. «Сауда» ұжымдық фирмасын, 1993 ж. «Төлебаев және К» фирмасын құрып, 1998 ж. оның құрамына «Әулиеата» қ-лық базар енді. Төлебаев тіршіліктің сан түрлі салаларында белсенділік танытып, өскелең жас ұрпаққа, ата-баба рухына қамқоршылық көрсетуде үлгілі істерімен көзге түсіп келеді. Туған ауылы Бостандықта «Тұңғатар» мешітінің құрылысын аяқтады. «Бәйдібек баба» мен «Домалақ ана» кесенесінің қорына, «Әулиеата» мешітіне, «Наурыз – 99, «Наурыз – 2000» мерекелерінің сыйлық қорына, екі еңбек ардагеріне бір-бірден жеңіл көлік сыйлап, 2-дүниежүз. соғыс ардагерлеріне қаржылай көмек көрсетуді жүзеге асырып отырады. Салауаттық өмір салтына, дене тәрбиесі мен спортты дамытуға көңіл бөліп келеді, «Тараз» футбол командасының тұрақты демеушісі, облыстық грек-рим күресі ассоциациясының президенті. Облыстық мәслихаттың депутаты.
Хорезм Социалистік Кеңес Республикасы
Солтүстігінде Арал теңізі шайып, батысында және оңтүстігінде Түркістан АКСР-нің Каспий бойы аймағымен, шығыста Түркістан АКСР-нің Сырдария облысымен, оңтүстік-шығысында Бұхара СКР-мен шектесті. Түркістан АКСР РКФСР құрамына кірді.
Хорезм ХСР 1923 жылы 30 қазанда өткен Кеңестердің 4-хорезмдік съезі кезінде Хорезм СКР-іне айналды. Сонымен бірге республиканың конституциясы қабылданды. Сол күні Хорезм СКР-і одақтас республика ретінде КСРО құрамына кіретіндігі жарияланды. Тура бір жылдан кейін, 1924 жылдың қазан айының соңында КСРО-да ұлттық-аумақтық межелеу басталып, 27 қазанда Хорезм КСР-і жойылып, оның аумағы ұлт негізде жаңадан құрылған республикалар - Өзбек КСР-не (Хорезм СКР жерінің 9%-ы), Түрікмен КСР (81%) бөлінді, сондай-ақ Қазақ АКСР құрамындағы Қарақалпақ АО (10%) кірді, ол өз кезегінде РКФСР құрамында болды.
Республикадағы басқарушы партия Хорезм коммунистік партиясы болды, оның өзінің қарулы күштері болды. Өз валютасы - Хорезм рублі болған. Сондай-ақ республикада РКФСР (Совзнаки) және КСРО рублдері, сондай-ақ Хорезм таңғасы қоса алғанда қозғалыста болды. Республика экономикасының негізін ауылшаруашылығы (негізінен көкөністер мен жемістер, күріш, мақта және бидай өсіру), жібек шаруашылығы, мал шаруашылығы (соның ішінде қаракөл шаруашылығы), балық аулау (Арал теңізі мен Әмудария өзенінде), сондай-ақ, кілем тоқу, қыш ыдыстар мен бұйымдар жасау сияқты халықтық қолөнер кәсіптері құрады. Республика экономикасы РКФСР құрамына кірген Түркістан АКСР-інің экономикасымен тығыз байланысты болды.
Әкімшілік бөлініс
Хорезм СКР өзбек, түрікмен және қырғыз-қарақалпақ - 3 автономиялы облыстарға бөлінді.
Тағы қараңыз
Санат:Түрікменстан тарихы Санат:Өзбекстан тарихындағы мемлекеттер Санат:Хорезм Социалистік Кеңестік Республикасы
Ай-Еган (Мольга-Еган тармағы)
Ай-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мольга-Еган өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Минас-Новас
Минас-Новас (Minas Novas) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Жекитиньонья мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Капелинья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 31 551 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 810,77 км² шамасында. Халық тығыздығы — 17,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1730 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
IC 2880
IC 2880 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз.
Сыртқы сілтемелер
IC 2880 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Интубация
Интубация (лат. in - ішінде, tuba - түтік) - көмей тарылып, тұншығу қаупі төнгенде тыныс алуды жақсарту үшін ауыздан көмейге арнайы түтік енгізу.