cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3714
NGC 3714 — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 11 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3714 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35556, NGC 3712, UGC 6516, MCG 5-27-85, ZWG 156.95, ARAK 297, KUG 1129+286.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Терренью
Терренью (Terrenho) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Транкозу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 137 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,73 км² шамасында. Халық тығыздығы — 20,4 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Кабрера-д'Анойя
Кабрера-д'Анойя (Cabrera de Igualada) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Анойя ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1343 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,01 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Летинка
Летинка — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Летинская өзенінің оң жағалауынан 45 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Стаццано
Стаццано (Stazzano) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие San Giorgio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Растеряевка
Растеряевка (балка Речка, Раствердяевка) — Ресейдегі өзен. Волгоград облысы, Воронеж облысы, Тамбов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хопер өзенінің оң жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер Ворона өзенінің құйылысынан Ворона, Савала және Бузулук өзендерін қоспағанда, сағасына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сицилиан гамбиты
Сицилиа́н гамби́ты — дебют, келесі жүрістермен басталады:
'''1. e2—e4 c7—c5 2. b2—b4 ''' жартылайашық дебютарға жатады.
сицилиан қорғанысында пешканы құрбандыққа шалу. Кейде әдебиетте сицилиан қорғанысының '''2. b4пен гамбиттық нұсқасы орталық  2. d4 пешкасы құрбандыққа шалынатын Мор гамбиты — «орталық сицилиан гамбитымен» салыстыра «флангылық сицилиан  гамбиты»''' деп аталады.
Гамбит идеясы
Гамбит идеясы - с пешкасын орталықтан көңілін аулап, оны құны кем b пешкасына айырбастап, және де гамбит түрлерінің барлығына тән пешканың  құрбаны құнымен  дамуда озу. Ең тән нұсқасы:
'''2. . . .  c5:b4 3. a2—a3 b4:a3 4. Kb1:a3. . . 5. Cc1—b2''' және позиция ақтар үшін перспективті деп бағаланады.
Тарихы
Бұл гамбит алғаш рет 1623 жылғы итальяндық қолжазбада ескеріледі.
XX ғасырда мықты  шахматистшылардан  бұл гамбитты Пауль Керес және  Давид Бронштейн қолданған.
Нұсқалары
Қаралардың сицилиан гамбитына күшті қарсылығы болғандықтан, мысалы:
'''2. . . . c5:b4 3. a2—a3 d7-d5 4. e4:d5 Фd8:d5 5. Кg1—f3 e7—e5 6. a3:b4 Cf8:b4''' көптеген шахматистшылар дәл осы гамбиттық идеяны  жүрістердің басқа ретімен өткізеді :
'''1. e2—e4 c7—c5 2. Kg1—f3 d7—d6 3. b2—b4'''
Ондай нұсқада сицилиан  гамбитын  Пауль Керес, Давид Бронштейн , Александр Алехин , Рудольф Шпильман ойнады.
'''3. . . .  c5:b4 4. d2—d4 Kg8—f6 5. Cf1—d3 e7—e6 6. Kb1—d2 Cf8—e7 7. 0 — 0 Kb8—c6''' кейін нұсқа қаралар үшін берік, бірақ ақтарда шабуыл мүмкіндігі сақталған деп бағаланады.
Ескертулер
Сицилиан Санат:Сицилиан қорғанысы Санат:Жартылайашық дебюттер
Эггерсрит
250px|thumb|Картада орналасуы Эггерсрит (Eggersriet) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Санкт-Галлен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2182 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.82 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3212, пошта индексі — 9034.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Инзель (Альтмарк)
Инзель (Альтмарк) (Insel (Altmark)) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Штендаль ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Альваро Мората
Альваро Борха Мората Мартин (Álvaro Borja Morata Martín; 23 қазан 1992, Мадрид) — шабуыл шебіндегі Испания ойыншысы. Қазіргі таңда "Атлетико Мадрид" сапында және Испанияның ұлттық құрамасында өнер көрсетеді.
Клубтық
2010 жылы 15 тамызда ол "Реал Мадрид Кастилья" сапында алғаш "Алькорконға" қарсы жолдастық кездесуде ойнады (1:0). 2010 жылғы 29 тамызда Лигада ол алғашқы ойынын "Корушоға" (3:2), ал алғашқы голын 31 қазанда "Алькалоға" салды (1:1). 12 желтоқсан 2010 жылы Мората "Реал" сапында алғаш рет алаңға шықты. Ол 89-шы минутта Анхел Ди Марияның орынан "Сарагосаға" қарсы ойнады (3:1).
2016 жылы "Реалға" оралып, бір маусым ойнады.
2019 жылы қаңтарда "Челсиден" "Атлетикоға" жалға берілді. 2020 жылы жылы шілдеде "Атлетикоға" түпкілікті ауысты. Бірақ екі айдан соң "Ювентуске" жалға берілді.
Ұлттық құрама
2014 жылдан бері Ұлттық құрамада ойнайды. 2016 жылы Еуропа чемпионатына қатысты.
Жетістіктері
Реал Мадрид
Челси
Испания
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары Санат:Челси ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары
Ақшымырау
Ақшымырау – Маңғыстау ауданындағы ауыл, Ақшымырау ауылдық әкімдігі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы Шетпе ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 125 км жерде, Бозащы түбегінің орта шығысында орналасқан.
Тарихы
Іргесі 1934 жылы қаланды. Алғашында 4 – 5 үйден тұратын шағын елді мекен 1953 жылдан 1969 жылға дейін 19 партсъезд атындағы ұжымшардың және Калинин ауылдық кеңесінің орталығы болып келді.1969 – 1974 жылдары «Бозащы» кеңшарының, 1974 – 1995 жылдары «Ақшымырау» кеңшары фермасының орталығы болды. Кеңшар және бөлімше негізінде Ақшымырауда мал шаруашылығымен айналысатын шаруа қожалықтары құрылды.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1225 адам (616 ер адам және 609 әйел адам) болса, 2009 жылы 1264 адамды (662 ер адам және 602 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Ауылда «Ә.Тобанияз» атындағы орта мектеп оқушыларға білім беруде. Онда 2014 жылға қарай 283 оқушы оқыды. 2009 жылы «КомМунай» ЖШС-нің демеушілік көмегімен 50 орындық «Айгөлек» балабақшасы қолданысқа берілді, 2014 жылы 1  ашық спорт алаңы салынды, 2015 жылы ауылдық клубтың ескіруіне байланысты жаңа 150 орындық клуб ғимаратының құрылыс жұмыстары басталды. Ауылда сонымен қатар 2007 жылы салынған дәрігерлік амбулатория, фельдшер-акушерлік пункті бар, 1 кітапхана халыққа мәдени қызмет көрсетуде.
Ауыл шаруашылығы
Ақшымырау селосында 22 шаруа қожалығы және "Ақшымырау" ЖШС тіркелген. Мал азығы жем-шөпке байланысты ауылда "Ақшымырау" ЖШС-сі және 2 шаруа қожалығы мал азығы шөп шабумен айналысады. 2014 жылғы есеп бойынша ауылдағы жеке шаруа қожалықтары мен тұрғындардың мал басы саны түйе-1613, жылқы-4945: қой-ешкі - 11303, сиыр-67 басты құрап отыр.
Дереккөздер
Санат:Маңғыстау ауданы елді мекендері
Дүрілдеген нажағай
«Дүрілдеген нажағай» («Тұтқындағы поляк жандаралының сөзі»)- поляк ақыны А. Мицкевич өлеңінің 1892- 93 жылдар аралығыңда Абай еркін аударған нұсқасы. Мицкевичтің:
«...Все, что нашел, - дарю. Такой Листок не должен затеряться: Он подан дружеской рукой, Он дар последний, может статься...»
деген жолдары Абай елеңіңде жоқ, шамасы сақталмаған болса керек, себебі оларсыз мағынасы толық тиянақталып бітпей тұр. Туынды 7-8 буынды ерікті ұйқас үлгісімен жазылған. Өлең ең алғаш 1933 жылғы жинақта жарияланған. Басылымдарында текстологиялық өзгерістер кездеспейді.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Артленбург
Артленбург (Artlenburg) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Люнебург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1600 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,85 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 55 003. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Твестен.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Футболдан Испания чемпионаты 2021/22
Футболдан Испания чемпионаты 2021/22 — Ла-Лиганың 91-ші маусымы. 20 клуб Испания чемпиондығы үшін сынға түседі.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Испания чемпионаты Санат:2021 жылғы футбол Санат:2022 жылғы футбол
Порангаба
Порангаба (Porangaba) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Итапетининга мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Татуи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 426 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 266,565 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1860 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Көк шай
Көк шай (green tea) — Camellia sinensis жапырақтарын тотықтыру арқылы өндірілетін шайдың бір түрі. Қара шайға қарағанда көк шайдың дайындалу жолы, дәмі, құрамы, әсері басқаша болады.
Көк шайдың пайдасы
Оның пайдасы мол. Көк шай адамды семіртпейді, несеп бөлу мен жүрек бұлшық еттерінің қызметін күшейтеді, қан қысымын төмендетеді, адам жанын сергітіп сейілтеді. Көк шай жан мен тәнді жадырататын дәрумендерге бай.
Ол жүрек тамыр ауруларына, әсіресе, қан тасу мен атеросклероз сырқатын емдеуге шипа. Адамдардың ерте қартаюына, әжімнің ерте түсуіне ағзада дәрумендер мен микроэлементтердің аздығы басты себеп екендігі белгілі. Ал көк шай құрамындағы поливитаминді бұл жағдайда ынталандырушы құрал ретінде емдік, профилактикалық мақсаттарда сәтті қолдануға мүмкіндік мол. Тұнба құрамында алколоидтер мен дәрумендер болғандықтан, оның алкогольге қарсы күші де бар. Қытай, Жапон елдерінде көк шай жоғары бағаға ие.
Американдық зерттеушілер көк шайдың адам терісінің өліп бара жатқан жасушаларын тірілтетінін анықтады. Көк шайдың құрамына кіретін полифенал ДНК-ның өзгеруіне, рак ауруына ұшырататын радикалдармен күресуге бейімді болып шықты. Сонымен қатар полифеналдың сау жасушаларды қорғап, ісікті жоятын қасиеті бар. Болашақта ғалымдар көк шайдан диабет пен тері ауруларын емдейтін дәрі алмақшы. Таңертең ащы кофе ішуге үйренгенсіз бе? Оның жүрек пен бауырға зиянды екенін білесіз бе?
Егер оны шипалы сусынға ауыстырғыңыз келсе, көк шайды таңдаңыз. Көк шайға бір бөлік лимон мен шай қасық бал қоссаңыз, адамға мол күш-қуат беретін сусынның дайын болғаны. Көк шай жүйке жүйесін тынықтырады. Ал кейбіреулер оны салмақ тастау үшін де ішеді.
Санат:Шай Санат:Сусындар
Ғали Мягазович Абайдулов
Гали Мягазович Абайдулов (1953 жылы 15 ақпанда туылды) — кеңестік және ресейлік балет әртісі, балетмейстер, актер және музыкалық спектакль режиссері.
Өмірбаяны
Ленинградта Гали Абайдулов дүниеге келген. Ленинград хореографиялық училищесін аяқтағаннан кейін, 1971-1977 жылдары Ленинград консерваториясының опералы студиясында жұмыс істеген. 1977-1993 жылдары — Ленинград Кіші опера және балет театрында да жұмыс істеп үлгерген.
1987 жылы  ГИТИСа балетмейстер факультетін аяқтайды (оқытушылар — Екатерина Максимова және Владимир Васильев).
Хареограф қоюшы ретінде Ресейдің драмалық және музықалық театрларында режиссер ретінде де жұмыс істейді.
Ескертпелер
Санат:XXI ғасыр актерлері Санат:XX ғасыр актерлері Санат:Ресей актерлері Санат:КСРО актерлері
Санат:КСРО балет әртістері Санат:XX ғасыр балетмейстерлері
Санат:15 ақпанда туғандар Санат:1953 жылы туғандар Санат:Санкт-Петербургте туғандар
Шез-Дье-дю-Тей
Шез-Дье-дю-Тей (Chaise-Dieu-du-Theil) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Евре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27137, пошта индексі — 27580.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Сен-Жеран-ле-Пюи
Сен-Жеран-ле-Пюи (Saint-Gérand-le-Puy) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,55 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03235, пошта индексі — 03150.
Байкал сырты
thumb|[[Чита қаласы]] Байкал сырты (Забайкалье) - Байкал көлінің шығысында жатқан физикалық-географиялық облыс. Оған Батыста Байкал көлінен (көлдің шығыс жағалауындағы жоталар қосылмайды)
Сен-Жеран-ле-Пюи
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 990 адамды құрады. Халық тығыздығы — 50,64 адам/км².
Байкал сырты
Биктігі орташа 1000м, 1500 м, 1800 м жоталар көп. Ең ірілері: Яблони, Черский, Даур, Борщовочный т.б. Олар гранит, сиенит, кристалды тақта тастан түзілген. Солтүстік-шығысында базальттан тұратын Витим таулы үстірті бар. Өзендері Байкал көлінің, Лена және Амур өзендерінің алабына жатады. Жоталардың Беткейлерінде таудағы тайга өсімдігі, оңтүстігіндегі тау аралық ойыстарда дала өсімдіктері өседі.
Сен-Жеран-ле-Пюи
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Байкал сырты
Байкал сырты пайдалы қазбаларға бай (түсті металдар, темір, көмір, құрылыс материалдары). Минералды суы, шипалы бұлақтары көп.
Сен-Жеран-ле-Пюи
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Байкал сырты
Дереккөздер
Санат:Ресей географиясы
Видиадхар Сураджпрасад Найпол
Сэр Видиадхар Сураджпрасад Найпол (Vidiadhar Surajprasad Naipaul; 17 тамыз 1932, Чагуанас, Тринидад және Тобаго - 11 тамыз 2018, Лондон, Ұлыбритания) — Тринидадтан шыққан үнді тектес британдық жазушы. Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты (2001). Жазушы Шива Найполдың ағасы.
Балалық пен жастық шағы
Найполдар отбасының тарихында индуист брахмандар болған, бірақ жазушы дүниеге келген ұрпақта барлық қатаң тыйымдар сақталмаған. Киім, тіпті отбасында сөйлейтін тіл де өзгерді. Барлығы Батыс елдерінің мәдениетіне еліктеу болды, сәйкесінше отбасы ағылшын тілінде сөйледі. Жазушы 7 жасқа толғанда, оның отбасы Тринидад астанасына көшті.
Көп ұзамай Найпол өте беделді деп саналатын Королева колледжіне оқуға түсті. Шетелде оқуға үкіметтік стипендияны жеңіп алғанда ол әлі 17-ге толмаған болатын. Сөйтіп, Оксфорд университетіне ағылшын тіліне оқуға түседі.
1950 жылы Оксфордқа келгенде ол үлкен үмітте болды, бірақ бір жылдан кейін ештеңе жаза алмауының салдарынан депрессияға ұшырады. Барлық жинақтарын алып, Испанияға демалуға кетті.
Университетте ол Патриция Анн Хейлмен кездесті, онымен байыпты қарым-қатынас орнатты. Бірақ екі жақтың ата-аналары олардың үйленуіне қарсы болды.
1953 жылы жазушының әкесі ауырып қайтыс болды, бірақ Найпол жерлеу рәсіміне келе алмады, өйткені оның жерлеу рәсімін өткізуге уақыты да, билеті үшін ақшасы да болмады.
Найполдың жұмыс табуға тырысқанына қарамастан, оның сол немесе басқа мекемеге жіберген барлық өтініштері қабылданбады және ол ештеңе жариялай алмады. Осы кезде өзінен көмек күткен оның отбасы оған қысым жасай бастады. Толық емес жұмыс уақытында жұмыс істеп, қарызға ақша ала отырып, ол испан әдебиетіне назар аудара отырып, әдебиет дәрежесін алуға жұмыс істей бастады.
1953 жылы Оксфорд университетін өнер бакалавры мамандығы бойынша бітірді.
Осы оқиғалардан кейін Найпол Лондонға кетіп, сонда өзінің немере ағасының пәтеріне орналасты. Патриция Бирмингемде оқуға стипендия алып, Найпол оған баруға болатын жалдамалы пәтерге көшті. Достарының көмегіне қарамастан, ол әлі күнге дейін жұмыс таба алмады, бірақ 1954 жылы ол ВВС-де жұмысқа кірісуге мүмкіндік алды және толық емес кестемен 4 жылға келісімшартқа отырды. 1955 жылы Найпол Патрисиямен үйленіп, неке туралы ата-анасына ескертусіз Килборнға көшті.
Әдеби мансаптың басталуы
BBC-де Найпол аптасына бір рет бағдарламалар жүргізіп, жаңалықтар бағанасын жазып, сұхбаттасты. Оның пәтері Кариб жазушыларымен толтырылды. Алайда ол әлі де жазушы ретінде қалыптасқан жоқ. Жаздың бір күнінде ол бір отырыста 3000 сөзден тұратын әңгіме жазды. Достары оған жұмысты жалғастыруға кеңес берді. Бес аптада ол "Мигель көшесі" атты өзінің алғашқы кітабын жазды. Бұл Тринидад астанасындағы көшедегі оқиғалармен байланысты оқиғалардың жиынтығы. Кітап бірден жарық көрмегенімен, Найпол көптеген баспагерлердің назарын аударды.
1956 жылы тамызда ол Тринидадтағы отбасымен кездесуге шешім қабылдады. Ол әйелін өзімен бірге алып жүрмеді, бірақ өзінің хаттарында алған әсерлерін егжей-тегжейлі сипаттады. Ол бірнеше жыл болмаған кезде Тринидадтың қалай өзгергенін көрді. Сайлау қарсаңында елде этникалық және діни қарама-қайшылық басталды. Ол Тринидадтан кеткелі тұрған кезде, оған Тринидадтағы ауылдық сайлау туралы роман жазу идеясы келді. Бұл идея «Эльвира дауыс береді» романымен аяқталды.
Англияға оралғаннан кейін баспагер романды басып шығару 10 айға кешіктірілетінін мәлімдеді. Дегенмен, шыққаннан кейін роман өте жылы қабылданды. Гонорарын күте отырып, ол құрылыс журналыy шығаратын Cement and Concrete Association (C&CA) (Цемент-бетон ассоциациясы)-ке редактордың көмекшісі ретінде жұмысқа қабылданды. Ол бұл жұмысты жек көргенімен, бұл оған қаржылық тұрақтылық беріп, өзінің «Мистер Стоун және серігі рыцарлар» романына сюжет берді. Достары Найпульге 1957-1961 жылдар аралығында жасаған аннотацияларды жазу арқылы ақша табуға көмектесті. 1958 жылы ол әуе күштерімен байланысты үзді. Оның романдары сыншылардың жоғары бағасын алады. «Мигель көшесі» (Rue Miguel) жинағы үшін 1961 жылы ол Сомерсет Могам сыйлығын алды.
Автордың негізгі еңбектері
Кітапта әкесінің өмірінің елестетілген нұсқасы суреттелген. Бұл әңгімелер автор үшін шындыққа айналғаны соншалық, оларды нақты оқиғалармен шатастыра бастады. Кейіпкердің барлық амбициясы отаршыл қоғамға байланысты. Отбасы көбіне әзілмен сипатталады. Әзіл көптеген шиеленісті сәттерді тегістейді. Біраз уақыттан кейін, оның екі баласы шетелде колледжге түсіп, денсаулығы нашарлаған кезде, әйелі екеуі бөлек тұрады.
Кітапты сыншылар жылы қабылдады. Көптеген басылымдар, соның ішінде The Observer, шығарманың данышпандығы туралы жазды.
1964 жылы оған американдық фильмнің сценарийін жазу тапсырылды. Тринидад аралдарында ол «Аралдың үстіндегі ту» роман жаза бастайды. Бірақ режиссерге ұнамады, сондықтан фильм ешқашан түсірілмеген. Роман соғыс жылдарында аралға келген және кедей арал тұрғындарына көмектесуге тырысқан Фрэнки туралы баяндайды. Оның әрекеттері - бұл әлеуметтік мәселелерді шешуге тырысу.
"Аралдың үстіндегі ту" шыққаннан кейін көп ұзамай Найпол өзінің кезекті «Жалғандар» романы бойынша жұмыс істей бастады. Бұл роман бұрынғы романдарға ұқсамайды, оған комиксизм элементі жетіспейді. Бірақ сонымен бірге оның тілі ирониялық. 300 беттік роман өте ауқымды және тіпті түсініксіз. Онда көптеген шегіністер бар, әсіресе тропикалық аралдардың сипаттамасы. Сюжет аралдардағы саясаткердің айналасында орналасқан. Ол айдауда және өз естеліктерін жазуға тырысады. Онда ол өзінің саяси мансабы туралы айтады, бірақ кейінірек оның естеліктері жекеше бола бастайды.
1993 жылы ол бірінші Дэвид Коэн сыйлығын алды.
Нобель сыйлығы Видиадхар Найполға 2001 жылы «әдеттегідей талқыланбайтын фактілер туралы ойлануға мәжбүр ететін қайтпас адалдығы» үшін берілді.
Өлім
Найпол 2018 жылы 11 тамызда Лондондағы үйінде, жақындарының ортасында қайтыс болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері Санат:XX ғасырдағы ағылшын жазушылары Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері Санат:XXI ғасыр жазушылары Санат:XX ғасыр жазушылары Санат:Ұлыбритания жазушылары Санат:Лондонда қайтыс болғандар
Бреаль-су-Витре
Бреаль-су-Витре (Bréal-sous-Vitré) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35038, пошта индексі — 35370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 644 адамды құрады. Халық тығыздығы — 112,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Халықаралық зағиптар күні
Халықаралық зағиптар күні - 1745 жылдың 13 қарашасы күні Валентин Гаюи дүниеге келгеніне байланысты аталып өтеді. Ол Францияда Парижде және Петербургте зағиптарға арналған бірнеше мектептің негізін қалаған танымал педагог.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының шешімімен нақты осы дата Халықаралық зағиптар күнін белгілеуге негіз болды.
Валентин Гаюи соқыр балаларды оқыту мен тәрбиелеуді ғылыми жолға қойды. Ол бедерлі-ұзындықты «унциал» шрифтін ойлап тапты. Олар қатты қағазға бедерленіп түсірілген, бір пішінді ірі әріптер болды. Шрифт жылжымалы болды және ол балаларға қажетті тексттердің мәтінін жасап шығаруға мүмкіндік берді. Зағиптарға арналған кітапты шығару идеясы сондай-ақ Валентин Гаюиға тиесілі.
1803 жылы В.Гаюи Ресей императоры І Александрдан Санкт-Петербург да зағиптарға арналған оқыту-тәрбиелеу мекемесін ашу ұсынысын алды. 1807 жылы І Александр зағиптарға арналған Санкт-Петербург институтының жарғысын, штаты мен бюджетін бекітті.
Бүгін әлемде көзі көрмейтін шамамен 124 миллион адам бар. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бағалауы бойынша, 2020 жылға қарай олардың саны екі есеге артады.
Дереккөздер
Санат:Атаулы күндер
Карант (Эро)
Карант (Quarante) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34226, пошта индексі — 34310.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Теңіз сүтқоректілері
thumb|right|200px|[[Америкалық ламантин (Trichechus manatus)]] thumb|right|200px|[[Өркешті кит (Megaptera novaeangliae)]] thumb|right|200px|[[Теңіз мысығы (Arctocephalinae)]] thumb|right|200px|[[Калан (Enhydra lutris)]] thumb|right|200px|[[Ақ аю (Ursus maritimus)]]
Теңіз сүтқоректілері немесе Су сүтқоректілері — жануарлардың Сүтқоректілер класына жататын суда тіршілік ететін жануарлар тобы.
Су сүтқоректілерініӊ бүтіндей су жануарларына айналуға көптеген аралық, жағдайлар бар. Ол филогенетикалық жағынан суда тіршілік ететін сүтқоректілерге — ескекаяқтыларға жақын жыртқыштарда айқын байқалады. Су орталығымен алғашқы байланыс, жануарлардың тамақтық затты тек қана құрлықтан тауып қана қоймай, су жағасынан немесе судың өзінен табудан басталады. Мысалы, сасық күзен тұщы сулардың жағалауында мекендейді. Ол су жағалауынан қазған 264 інінің аузын әрқашан құрлықтан шығарады. Өзі су маңындағы кемірушілермен (әсіресе су тышқандарымен 15—30%), амфибилермен (10—30%) және балықпен (30—70%) қоректенеді. Суда жақсы жүзеді, бірақ оның аяғының құрылысында және жүнінде айтарлықтай өзгеріс болған жоқ. Сумен тығыз байланысты — камшат. Іні судың жағасында болады да аузын судың астынан шығарады. Камшаттар су жағасынан 100—200 метрден артық қашық кетпейді. Негізінен судағы балықтармен (50—80%), амфибилермен (10—20%)қоректенеді. Камшаттардың аяқтары қысқа, саусақтарының арасында тері жарғақтары болады. Құлақ қалқандары өте кішкене келеді. Терісінің жүні ірі, сирек қылшықтан және қалың түбіттен тұрады. Теңіз камшаттарының (Еnһуdrа Іutris) бір түрі — Солтүстік Тынық мұхитты мекендейтін, систематикалық жөнінен ірі теңіз камшаттарына жақын жануарлар. Олар тіршілігінің көпшілігін суда өткізеді де тыныстау үшін жер бетіне шығады, сөйтіп судағы кірпілермен, моллюскалармен, краптармен, кейде балықтармен қоректенеді. Бұлар түнгі ұйқысын су жағасында өткізеді. Суда жақсы жүзеді, ауа тынық уақытта жүзіп су жағасынан алыстап та кетеді. Олар су жағасьша ешқандай бекіністер жасамайды. Аяғы қысқа, саусақтары бірімен-бірі тері жарғақ арқылы қосылған, тырнағының нұсқасы ғана бар, құлақ қалқаны болмайды. Терісінің жүні өте сирек ірі қылшықтан және қалың түбіттен тұрады. Басқа отрядтың өкілдерінен аздап та болса сумен байланысты түрлерді кездестіруге болады. Жәндіктер жемділердің ішінде су жертесері (Nеоmуs fоdіеns) судан тамағының біразын алады, кейде қауіптен кұтылады.
Кемірушілердің ішінде тіршілігін жартылай суда өткізетін көптеген түрлері бар. Бұларға ондатралар, нутриялар жатады. Осы аталған кемірушілер негізгі қоректік заттарын судан, аздап та болса құрлықтан алады. Жауларынан қорғанады, олар су жағасынан ін қазып немесе су бетінде жүзіп жүрген өсімдік қалдықтарынан үйшік жасап, мекен етеді. Құлақ қалқаны болмайды. Саусақтарының арасында тері жарғағы болады. Терісі жоғарыда айтылған жартылай су аңдарынікі сияқты болады. Ондатралар мен құндыздардың май бездері жақсы жетілген, бұл құстың безі сияқты қызмет атқарады.
Ескекаяқтылар барлық тіршілігін суда өткізеді, су ішіндегі заттармен қоректенеді, су бетінде тынығады. Тек қана шағылысу, күшіктеу, түлеу үшін жағаға немесе мұзға шығады. Құрылысында өзіндік ерекшеліктері бар. Аяғы ескекке айналған, денесі ұршық тәрізді жұмыр болады. Артқы ескектері жүзген және сүңгіген кезде негізінен локомоторлық құралдың қызметін атқарады. Тері түгі болмайды, жылуды реттеу қызметін тері астындағы май қабаты атқарады.
Ешқашанда құрлыққа шықпайтын нағыз су жануарлары — кит тәрізділер мен сирендер болып саналады. Тері жабындысы (түгі) артқы аяғы болмайды. Локомоторлық ағзаның қызметін құйрық қанаты атқарады.
Биологиялық топтасуы
Су — теңіз сүтқоректілер үшін екінші тіршіліктік орта болып есептеледі. Алғаш құрлықта тіршілік еткен жануарлар қайтадан суда тіршілік етуге әр түрлі дәрежеде бейімделген. Жартылай, кейін толығынан су жануары болуының себебі: судан қорек іздеу мен жауларынан жасырынатын болған. Осы жолмен жануарлардың әр түрлі систематикалық топтары шыққан.
Қазіргі уақытта әлемде 128 теңіз сүтқоректілері белгілі, олар 5 топқа бөлінген
Дереккөздер
Санат:Теңіз сүтқоректілері
Семыл-Я
Семыл-Я — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воль-Я өзенінің оң жағалауынан 141 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Байнассай
Байнассай (2007 жылға дейін – Новомихайловка) — Ақтөбе облысы Мартөк ауданындағы ауыл, Байнассай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мәртөк ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 37 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 868 адам (412 ер адам және 456 әйел адам) болса, 2009 жылы 469 адамды (237 ер адам және 232 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Мәртөк ауданы елді мекендері
Тынысбек Әуелбекұлы Қоңыратбай
Қызылорда педагогикалық институтының филология факультетін (1977), Алматы мемлекеттік консерваториясының тарих және теория факультетін бітірген (1986). Әр жылдары [Қызылорда]] педагогикалық институтының оқытушысы (1977-1982), “Өнер” баспасы және “Кітап жаршысы” газетінің редакторы (1983-1989), Қазақ қыздар педагогикалық институты қазақ музыкасы кафедрасының меңгерушісі(1993-1997). 2004-2010 жылдары Қазақ КСР Ғылым академиясы М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты фольклор бөлімінің бас ғылыми қызметкері, С.Демирел университеті мен Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерватория профессоры, “Музыка әлемінде”, “Қазақ және әлем әдебиеті” журналдарының бас редакторы қызметтерін атқарды.
Тынысбек Әуелбекұлы – қазақ фольклорын, соның ішінде эпостық жырларын зерттеген ғалым. Оның еңбектерінде қазақ эпосының этникалық арқауы сараланды."Қорқыт ата кітабы", "Алпамыс", "Қобыланды" жырларының этникалық сипатын стадиялық тұрғыдан саралап, олардың генезисін жаңаша пайымдаған зерттеуші. Сонымен бірге қазақ халқының музыкалық мәдениетіне де терең бойлап, оның тегі мен табиғаты туралы толғамды пікірлер сабақтаған зерттеушілердің бірі. Ғалымның Махамбеттің күй мұрасы туралы сыни пікірлері, "домбыра", "қобыз", "шертер", "жетіген" атауларының этимологиясы мен семантикасына байланысты ізденістері де жаңашыл бағытта көрінеді. Композитор ретінде “Қорқыт ата” симфониялық поэмасын (1986, 2015), гобой мен фортепианоға арналған "Соната" (1984, 2015), фортепианоға арналған “Дала суреттері” (1986) атты триптих, т.б. пьесалар мен әндер жазды. Қазақ ауыз әдебиеті, әдебиет тарихының мәселелері мен күйшілік, әншілік дәстүрге арналған бірнеше ғылыми-зертттеу еңбектердің, көптеген ғылыми мақалалардың авторы. "Әлемдік өнертану" (2009, 3-том), "Әлем музыкасының тариxы" (2010), "Қазақ музыкасының тариxы" (2011) атты оқулықтардың, "Ертедегі ескерткіштер" (1996, зерттеу), "Эпос және этнос" (2000, монография),"Қазақ халқының музыкалық мәдениеті мен фольклоры" (2003), "Ел мұрасы" (2004, зерттеу), "Қазақ эпосының этникалық сипаты" (2016, монография) атты күрделі еңбектердің авторы. Қазақстан Республика білім беру ісінің үздігі (2000), А.Байтұрсынов (2011), Ы.Алтынсарин (2015), Қорқыт ата (2015) медальдарымен марапатталған. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2005 жыл.ISBN 9965-26-095-8 Қазақстан. Ұлттық энциклопедия. - Алматы: "Қазақ энциклопедиясы", 2006. ISBN 9965-9389-7-0 (42-6.). Қазақ энциклопедиясы. - Алматы: "Қазақ энциклопедиясы", 2017 жыл. ISBN 978-601-80-664-6-7. Д.Ысқақұлы. Қазақ әдебиеттанушылары. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Қазақ энциклопедиясы", 2013 жыл. ISBN 978-601-7472-17-7 (285-286-6.). Энциклопедия музыкально-педагогического образования Казахстана: в лицах и фактах. Астана, 2018 год. ISBN 978-601-7458-77-5 (с.113-115). Қазақ фольклортануының тарихы: XYIII-XXI ғасырдың басы. М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты. Алматы, 2017 жыл. ISBN 978-601-7283-61-2 (484-489-6.)
Дереккөздер
Санат:1955 жылы туғандар Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан өнертанушылары Санат:Қазақстан этнографтары Санат:Қазақстан филологтары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан білім беру ісінің үздіктері
Пиролиз (Мұнай және газ)
Органикалық қосындыларды жоғары температуралар әсерімен құрылымдық өзгерістерге ұшырату нәтижесінде бір қалыптан екінші қалыпқа көшіру. П. нәтижесінде заттардың құрылымдық өзгерістерімен қатар олардың изомерлену реакциялары, конденсаттануға ұшырауы, т.с.с. процестер де көрініс беруі ықтимал. Мұнайдың және оның фракцияларының П.-денуі әдетте "крекинг" деп аталады. П. температурасы органикалық қосындылардың термикалық тұрақтылығымен анықталады. Органикалық қосындылардың кейбір топтарының П.-і бөлме температурасы жағдайында да өтуі мүмкін. Қазба органикалық заттардың П.-і әдетте жүздеген градус температура жағдайында жүзеге асады. П. мұнай мен оның ауыр фракциялары есебінен әр түрлі химиялық шикізаттарды, жанармайлар мен жағармайларды алу мақсатын көздейгін оларды өңдеу процестерінің бірі болып табылады. Қазба органикалық заттардың табиғи П.-і жапсарлы метаморфизм жағдайында да жүзеге асуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Қонысбек Төрешұлы Қазантаев
Қазантаев Қонысбек Төрешұлы (1923, қазіргі Қызылорда қалалық округі, Қызылжарма ауылы – 17.8.2000, Қармақшы ауданы) – қоғам қайраткері. 2-дүниежүзілік соғысқа қатысқан.
Қазалы орыс-қазақ педагогикалық училищесін (1942), Алматы жоғары партия мектебін (1950) бітірген. 1945 – 63 жылдары Қармақшы аудандық атқару комитетінде жауапты хатшы, төрағаның орынбасары, төраға, 1963 – 75 жылдары Тереңөзек (қазіргі Сырдария), 1975 – 85 жылдары Жалағаш аудандық партия комитеттерінің 1-хатшысы қызметтерін атқарған. Қазантаев «Құрмет белгісі» (1958), Еңбек Қызыл Ту (1971), Ленин ордені (1966, 1973, 1976), «Октябрь революциясы» (1981), «2-дәрежелі Отан соғысы» (1988) ордендері, медальдармен марапатталған. КСРО және Қазақстан Жоғарғы кеңестеріне депутат болған. Қызылорда қаласында бір көшеге Қазантаев есімі берілді.
Дереккөздер
Санат:1923 жылы туғандар Санат:Қызылорда облысында туғандар Санат:2000 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Қазақстан аудандарының әкімдері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қызылорда облысы тұлғалары Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Хитово (Добрич облысы)
Хитово (Хитово) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Добричка қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 202 адамды құрайды.
Жолдыбаев Бүркітбай
Жолдыбаев Бүркітбай (1892, Жақсы ауданы Терісаққан ауыл – 1967) – еңбек ардагері. Социалистік еңбек ері (1947). Жарық ауданындағы Терісаққан кеңшарында аға жылқышы болып жұмыс жасаған.
Хитово (Добрич облысы)
Пошта индексі — 9494. Телефон коды — 05769. ЕКАТТЕ коды — 77284.
Жолдыбаев Бүркітбай
Ленин ордені, «Орақ пен балға» алтын медалімен марапатталған.
Хитово (Добрич облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Жолдыбаев Бүркітбай
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Ақтоған (Меркі ауданы)
Ақтоған — Жамбыл облысының Меркі ауданындағы, Ақтоған ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Меркі ауылынан батысқа қарай 4 км-дей жерде, далалық белдемде, Алматы-Тараз автомобиль жолының тау жақ беткейінде орналасқан.
Халқы
Бұрынғы "Большевик" ұжымшары негізінде өндірістік кооператив жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Тілеміс атындағы орта мектеп, мәдениет үйі, кітапхана, емхана бар.
Ауыл тарихы
Ауыл тұрғындарының ата-бабалары тау етегіндегі "Үш Ойрандының сайы" деп аталатын "Ақтікен", "Молалы", "Ойранды" деген жерлерді мекендеген. Міне, осы елді мекендер біріктіріліп, 1929 жылы артель болып ұйымдастырылғанда №2 ауыл атанды. Кейін "Ақтікен" колхозы деп аталды. Сауатсыздықтың салдарынан немесе орыс тілділердің тілге жатық болуы үшін "Ақтікен" сөзі "Ақтоған" деп бұрмалап жазған.
Дереккөздер
Санат:Меркі ауданы елді мекендері
Ле-Кассе
Ле-Кассе (Les Cassés) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11074, пошта индексі — 11320.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 229 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,46 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Шафиғи Мақсұт Әминұлы
Шафиғи Мақсұт Әминұлы (21.3.1934 жылы тұған, Шығыс Түркістан, Тарбағатай аймағы, Толы ауданы) - көне қолжазбалар маманы, ауыз әдебиетін жинаушы және зерттеуші.
Пекиннің халықаралық қатынастар университетін бітірген (1961). 1961 - 64 жылдары ШҰАР Орт. партия комитетінің нұсқаушысі болып қызмет атқарған. 1964 жылы Қазақстанға қоныс аударып, 1974 жылға дейін қазақ a.ш. институтында лаборан болып еңбек етеді. 1974 жылдан бастап Әдебиет және өнер институтының ғылыми қызметкері болып еңбек етеді. Шафиғи Қазақстандағы қолжазбатан ісіне көп еңбек сіңірген. Оның тікелей еңбегі нәтижесінде және көмегімен ҚР Ұлттық кітапханасы, ҚР Орталық ғылыми кітапхана қорларындағы және Әдебиет және өнер институтындағы қолжазба және мәтінтану бөліміндегі араб әрпінде жазылған көптеген көне қолжазбалар ажыратылып оқылып, қазіргі жазуға түсірілді.
"Қазақ халық әдебиеті көптомдығының ертегілер мен дастандарға және Абылай хан туралы тарихи жырларға арналған томдарын, алты кітаптан тұратын "Қазақ қолжазбаларының ғылыми сипаттамасын" құрастырушылардың бірі Қожа Ахмет Йасауидің "Диуани хикмет" кітабының қазақ тіліндегі алғашқы ғылыми аудармасын жасап, түсініктерін жазуға баспаға әзірлеуге қатысты. Қазақ ауыз әдебиет мәселелеріне арналған жүзден астам ғылыми мақалалардың авторы. Ол қазақ мектептеріне арналған алғашқы "Араб тілі" оқулығы авторларының бірі.
Шығармалары
Йасауи Қ. А., "Диуани хикмет" (Ақыл кітабы).1993 (телавтор); Йасауи Қ.А., Хикмет. Жинақ. А., 1998 (телавтор).
Рок-музыка
Рок-музыка (ағылш. rock — теңселу, сілкіну) — қазіргі замандағы поп-музыка саласы. Рок-музыка негізін Солтүстік Американың халықтық фольклоры — рок-н-ролл және кантри құрайды. Рок-музыка алғаш 1950 — 60 ж. Ұлыбритания және АҚШ-та қалыптасқан. Рок-музыканың танымал өкілдері — “Битлз”, “Роллинг стоунз”, “Лед Зеппелин”, “Пинк Флойд” сияқты музыкалық ансамбльдер. Рок-музыканың негізгі белгілері: блюздік композициялық құрылымдар, қысқа ангемитондық ырғақ, дыбысты электрлік және электрондық аспаптармен күшейту арқылы әсерлілігін арттыру. Рок-музыка жастар субмәдениетінің бір бөлігі болып саналған. Оның ішкі өзіндік белгілері мен ерекшеліктеріне байланысты бірқатар ағымдар дараланады. Мысалы, әлеуметтік-мәдени қозғалыстарға қатысты (“хиппи”, “панк рок”, т.б.), жас ерекшелігіне байланысты (ересектерге, жасөспірімдерге арналған), екпін мен белсенділігіне (“ауыр рок”, “жеңіл рок”) және техникалық жабдықталуына қарай (“афро-рок”, “барокко-рок”, “джаз-рок”, т.б.), көркем мәдениет жүйесіндегі орны бойынша (коммерциялық “поп-рок”, элитарлық “рок-авангард”), т.б. Рок мәдениеті үшін музыканттардың жүріс-тұрысы, киім киісі, рок-шоуды безендіру, бейнеклиптерді шығару сияқты сыртқы көрініс факторлары маңызды рөл атқарады. ТМД елдерінде Рок-музыка 1965 — 80 ж. дамыды. Бірқатар әуесқой топтар құрылды. Сондай-ақ кәсіпқой-сазгерлердің (А.Г. Шнитке, Э.Н. Артемьев) назарына іліккен жанр элементтері кең стильдік контексте қолданылды. Кейінгі жылдары Рок-музыка Батыс елдерінде тек өнер түрі ретінде қабылданады.
Дереккөздер:
Санат:Музыка жанрлары
Коллоидтар
Коллоидтар (грек. kolla – желім және eіdos – түр) – бөлшектерінің мөлшері 10–7 – 10–5 см болатын жоғары дисперстік (микрогетерогендік) жүйелер. Коллоидтарға (коллоидтар жүйесіне), бөлшектері ірірек дисперстік жүйелерге қарағанда, дисперстік фаза бөлшектерінің қарқынды броундық қозғалыстары тән.
“Коллоидтар” терминін 1861 ж. алғаш рет ағылшын ғалымы Томас Грэм енгізген. Коллоидтар табиғатына қарай органикалық және бейорганикалық болып екіге бөлінеді. Органикалық Коллоидтардың дисперстік фазасы органикалық заттардан, ал бейорганикалық Коллоидтардың дисперстік фазасы бейорганикалық заттардан тұрады. Дисперстік фаза мен дисперстік ортаның әрекеттесу қарқындылығына байланысты лиофильдік және лиофобтық Коллоидтар болып бөлінеді. Лиофильдік Коллоидтарға әр түрлі мицеллалық ерітінділер, биополимерлердің сулы ерітінділері, ал лиофобтық Коллоидтарға металдардың органозольдері, гидрозольдері, жасанды латекстер, т.б. заттар жатады. Дисперсиялық ортаның агрегаттық күйіне байланысты газ тәрізді (аэрозольдер), сұйық (лиозольдер), қатты (крио- және солидозольдер) К. болады. Қатты К-ға бағалы тастар, түрлі түсті шынылар (мыс., рубин шынысы), қорытпалар, т.б. жатады. Коллоидтарда екі фаза арасындағы бөлу беті өте үлкен шама болғандықтан ондай жүйелерде беттік құбылыстар (адсорбция, жұғу, т.б.) күшті қарқынмен жүреді. Коллоидтар сол себепті күшті адсорбент, сорбент, катализаторлар, катализаторларға арқау ретінде көп қолданылады.
Ашфилд (Массачусетс)
Ашфилд (Ashfield) — Массачусетс штатының Франклин округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 1 737 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 104.7 км² шамасында. FIPS коды — 25-02095.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
IC 4360
IC 4360 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SB/P типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 4360 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Еспартиньяк
Коммунаның INSEE коды — 19076, пошта индексі — 19140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 396 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,23 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Мен ішпеген у бар ма?
«Мен ішпеген у бар ма?» -ақын И.Оразбаевтың Абай өмірінен жазылған 2 белімді драмасы.
Алғаш рет режиссер А. Әшімов 1987 ж. 14 қарашада Қазақ драма театрында сахнаға шығарды. Драмаға күрескер - ақын өмірінің соңғы кезеңі арқау болған. Реж. тұрмыс-салттық және шарттылық тәсілдерді тоғыстырып ақынның қоғамдық өмірдегі белсенділігін көрсетуге кеңіл белген. Абай бейнесі нарт. Т. Аралбаев мусіндеді. Қойылымда Құнанбай (О. Кенебаев), Оразбай (Г. Сүлейменов), Әйгерім (Ж. Мейрамова) бейнөлері сәтті керініс тапты. Суретші Е.Тұяқов Абай заманының әлеуметтік шындығын бүгінгі керермен көзқарасы түрғысынан тап басып, мазмұнды бөзендірді. Драма 1987 ж. Москва қаласында керсетілді.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Моховая (Хвостовой тармағы)
Моховая — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хвостовая өзенінің сол жағалауынан 42 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Цемент
right|thumb|270px|Цемент зауыты Цeмент (Zement, Caementum — ұсақталған тас, қиыршық тас) — гидравликалық байланыстырғыш материалдар тобы; негізгі құрылыс материалдарының бірі; органикалық емес материалдың майда ұнтағы; гидравликалық тұтқыр материалдардың үлкен тобының жалпы атауы.
Цeмент сумен араласқанда қатаятын қасиеті бар (яғни қамыр тәрізді пластик. күйден қатты күйге ауысатын) кальций силикаты мен кальций алюминатынан құралады. Цeмент тің кейбір түрі ауада қатаяды. Ал, енді бір түрлері тек тұздардың, қышқылдардың судағы ерітіндісімен араластырғанда ғана байланыстырғыштық қасиетке ие болады. Оның портландцемент, қожды және пуццолан Цeмент деп аталатын түрлері бар. Цeмент тің көп тараған түрінің бірі — портландцемент. Ол негізінен жоғары негізді кальций силикатынан тұрады. Төм. негізді кальций алюминатынан алюминатты Цeмент өндіріледі. Цементтің шикізат клинкері мен домналық қождан қожпортландцемент, пуццолан Цeмент, т.б. дайындалады. Цeментті пайдалану үшін, оны алдымен сумен араластырып, цементтік қамыр (ерітінді) дайындайды. Цементтік қамырды құммен, т.б. араластырып, құрылыстық ерітінділер, ал оған қиыршық және уақ тас, т.б. қосу арқылы бетон дайындалады. Кейде асбест қосып асбест цементті бұйым, ағаш жаңқаларын қосу арқылы фибролит жасалады. Арнаулы зауыттарда минералды шикізатты ұсату, араластыру, майдалау, күйдіру арқылы цементтік клинкер алынады. Цeменттің сапасы маркамен сипатталады.
Цементтің маркалары: 200, 300, 400, 500, 600.
Сонымен бірге Цeменттің тез бірігуі мен қатаюы, майдалығы, т.б. белгілі бір стандартқа сәйкес болуы шарт. Цeмент құрылыста біртұтас және құрама бетон мен темір-бетон дайындауда пайдаланылады. Қазан төңкерісіне дейін Қазақстанда жалғыз Шу цемент з-ты ғана болды. Кейін Састөбе (1952 жыл, Оңтүстік Қазақстан облысы), Қарағанды (1953 жыл), Шымкент (1958 жыл), Семей (1958 жыл) және Өскемен (1961 жыл) цемент зауыттары іске қосылды. Цемент өндірісін дамыту және қолдану мәселелерін шешуде қазақстандық ғалымдар: Г. Аяпов, Б.Пәрімбетов, Ә.Сәдуақасов, Ғ.Батырбаев, М.П.Сытин, И.Г. Лугин, т.б. көп еңбек сіңірді.
Восточный Каз
Восточный Каз — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Каз өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 5 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кондома. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Цемент
Дереккөздер
Санат:Цемент
Восточный Каз
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Севастополь көшесі (Алматы)
thumb Севастополь көшесі. Көшеге Қырым жеріндегі батыр қала, Қара теңіздегі порттың атауы 1956 жылы берілген. Көше Жетісу ауданында орналасқан. Бөлтірік шешен көшесінен басталып, Мусоргский көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Көшенін ұзындығы - 800 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Тоқмансай
Тоқмансай:
Үлкен Варгуль
Үлкен Варгуль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ленка өзенінің сол жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері