cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ғұмар Қожахметұлы Есенғұлов
Дереккөздер
Санат:15 мамырда туғандар Санат:1886 жылы туғандар Санат:Темір ауданында туғандар Санат:1930 жылы қайтыс болғандар Санат:Алаш Орда қайраткерлері Санат:Қазақстан дәрігерлері Санат:Сталиндік репрессия құрбандары
Сен-Вигор-д'Имонвиль
Сен-Вигор-д'Имонвиль (Saint-Vigor-d'Ymonville) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Авр округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 29,43 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76657, пошта индексі — 76430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1002 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,05 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Метеор
Метеор (грек.meteora – атмосферада және аспан әлемінде болатын құбылыстар) – ғарыш кеңістігінде қозғалатын аса үлкен емес қатты дене.
Метеор екі түрге (темір және тас) бөлінеді. Ол атмосфераға еніп, онымен әсерлескен кезде бастапқы массалары өзгереді. Сол кезде метеорлық денеде иондалған із пайда болады. Ол қараңғы аспанда тез қозғалып, жұлдыз тәрізді болып көрінеді де, бір сәтте жоқ болып кетеді. Сондықтан да оны ертеде халық “ақпа жұлдыз” деп атаған. Олардың кейбір жарықтары жер бетіне метеорит болып түсуі мүмкін. Метеорлар Жер атмосферасымен әсерлескенде метеор ағыны байқалады, ол ағынның ішіндегі жылдамдығы күштілерін метеор жауыны деп атайды. Метеор жайлы ғылым метеор денелердің атмосферамен әсерлесуін және метеор ізіндегі процестерді, планетааралық кеңістіктегі метеор затының қалай пайда болғандығын, оның құрылысын, онда болып тұратын өзгерістерді қарастырады. Метеор өте ерте заманнан белгілі, ол жайында аңыздар да көп. Б.з.б. 2000 ж. Ежелгі Египетте ең алғаш жазылып қалдырылған құжаттарда ғана дұрыс мағлұмат берілген. Ежелгі грек философтарының кейбіреулері метеорды Жерге ағып түсіп, сөніп қалатын, көрінбейтін жұлдыз десе, басқалары метеорды қатты қызып шытынаған Күннің сынығы деген ойлар айтқан. 19 ғ-дың аяғына дейін метеорды көзбен ғана бақылауға мүмкін болса, ал 20 ғасырдың орта шенінде оны телескоп арқылы бақылауға қол жетті. Осы кезден бастап фотоға түсіру және радиолокациялық тәсіл қолданыла бастады. Метеорға фотоэлектрлік, электронды-оптикалық және теледидарлық бақылаулар жүргізілетін болды. Метеорлық денелер Күнді айнала эллипстік орбита бойымен қозғалып, атмосфера қойнауына 11-ден 73 км/с-қа дейінгі жылдамдықпен енеді. Атмосферамен әсерлесуі оның массасына байланысты. Массасы ~10–9 г-нан аз болатын өте ұсақ метеор денелер 110 – 130 км биіктікте тежеліп қалады, олар тез буланып үлгірмей Жер бетіне микрометеориттер түрінде түседі. Ал массасы 10–9 г-нан үлкен метеорлық денелер атмосфераға терең еніп, жоғары темп-раға (беткі қабаты –104К) дейін қызып, түгелдей жоғалып кетеді (шашырайды немесе буланады). Массасы ~10 граммнан артық аса жарық метеорлық денелер болидтер деп аталады. Тозаңдану нәтижесінде өзінің бастапқы массасынан айырылған ұсақ метеорлық денелер жер бетіне өте ұсақ метеориттер түрінде (жылына 104 – 105 т) келіп түседі. +1-ден –10-жұлдыздық шамаға дейінгі жарық метеордың спектрлерін зерттеу нәтижесінде метеордың молекулалық жолақтары әлсіздеу келген спектрлердің ашық эмиссиялық сызықтарын шығаратындығы анықталды. Метеордың спектріндегі мұндай сызықтар ұе, Nа, Мg, Мg+, Са, Са+, Сr Sі+, N, О атомдары мен иондарында болады.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Физика Метеорит
Жоңғар аюқұлағы
Жоңғар аюқұлағы (Verbascum songaricum) – сабынкөктер тұқымдасына жататын сиырқұйрық түрі. Бұл өсімдік Тянь-Шянь, Жоңғар Алатауы, Тарбағатай және Алтай тауларында өседі. Бұл өсімдік кез келген жерде өседі, әсіресе ескі мал тұрақтарында қаптап өседі. Екі жылдық өсімдік, мықты 150 см-ге дейін. Жапырақтары ірі ұзындығы 35 см, ені 10 см. Тегіс түктері ақшыл түс береді. Сабағындағы жапырақтарының ұш жағы кішірейген, отырыңқы. Гүлдері 3-6-дан, бір-біріне жақын шоқтарға орныққан. Аталықтары қысқа, түйін екі ұялы, жуан бағаналы. Аюқұлақ мамыр-маусымда гүлдейді, ұсақ тұқымдары маусымның аяғынан тамызға дейін пісіп, жетіледі, гүлдері халық медицинасында жүрек, буын ауруларын емдеуге, жапырағынан алынатын шырыны мен ұнтағы жараны және ісікті емдеу үшін колданылады. Тамыры мен гүлдерінен жүнді бояу үшін түрлі бояулар алынады. Кейбір жерлерде зиянды жәндіктерді жою үшін пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Сабынкөктер Санат:Қазақстан флорасы
Рәкүл Тәжиева
Рәкүл Тәжиева (1.5.1926, Алматы - 8.10.2000, сонда) - балет артисі, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі (1958). 1944 ж. Алматы хореографиялық училищесін (А.А. Александров пен А.В. Селезневтің класы бойынша) бітірді. 1944 - 68 ж. Қазақ академиялық опера және балет театрында соло-биші болды. Мұнда Жизель (А.Аданның "Жизелінде"), Мария (Б.В. Асафьевтің "Бақшасарай фонтанында"), Тао Хоа (Р.М. Глиэрдің "Қызыл гүлінде"), Сванильда (Ч.Пуньидің "Эсмеральдасында"), Назым (В.В. Великановтың "Қамбар - Назымында"), Жәмила (Н.Тілендиев пен Л.Б. Степанов пен Е.Манаевтың "Достық жолыменінде"), т.б. партияларды және ұлттық опералардан жеке билерді биледі. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Мәдениет Санат:Абай атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театры тұлғалары Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері
Мылтықбай Қараев
Мылтықбай Қараев Әбішұлы (1.1.1934, Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы Үржар ауылы – 9.12.2000, Алматы қалысы) – филолог ғылым доктор (1996), профессор (1998), Қазақстан Республикасы Гуманитарлық ғылым академиясының академигі (2000). ҚазМУ-ды (1964, қазіргі ҚазҰУ), Қазақ педагогика ғылыми-зерттеу институтында аспирантурасын (1970) бітірген. Мектепте мұғалім (1964–66), Оқу мин-лігінде әдіскер, кабинет меңгерушісі, Алматы шет тілдер ин-тында (қазіргі Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері ун-ті) аға оқытушы, доцент (1967–86), ҚазПИ-де (қазіргі ҚазҰПУ) оқытушы, кафедра меңгерушісі (1987–2000) қызметтерін атқарған. «Қазақ әдебиетінің тарихи даму кезеңдеріндегі көркемдік әдіс мәселелері» тақырыбында докт. дисс. қорғаған. 90-нан астам ғыл. жарияланымның, оның ішінде 1 монографияның («Қазақстан әдебиетіндегі реализмнің даму жолдары») авторы.
Виттенберг (аудан)
Виттенберг (Landkreis Wittenberg) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Виттенберг қаласы. Аудан Саксония-Анхальт жерінде орналасқан. Жер аумағы 1.508,01 км² шамасында. Тұрғыны 122 467 адамды құрайды. Халық тығыздығы 81 адам/км². Ауданның ресми коды — 15 1 71.
Аудан 52 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт аудандары
Александр Васильевич Дружинин
thumb|250px|Александр Васильевич Дружинин, 1856 жыл Александр Васильевич Дружинин — орыс жазушысы, әдеби сыншы.
Шекспир, Байрон шығармаларын аударған. 1847 жылдан бастап «Современник» журналында әңгімелері, повестері, романдары мен әдеби-сын мақалалары жарияланып отырады.
Шығармалары
Санат:Орыс жазушылары Санат:1824 жылы туғандар Санат:1864 жылы қайтыс болғандар
Кепсек
Кепсек, конрингия (Conringia) – орамжапырақтар тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда құмды жерлердегі өзендердің жағасында, құрғақ далалық аймақтарда, егістік жерлерде өсетін 3 түрі белгілі, соның ішінде жиі кездесетіні – шығыс Кепсегі (С. оrientalis). Кейде бұл түрді шытыр деп те атайды. Биіктігі 25 – 60 см, көкшіл, жалаң өсімдік. Сабақ түбіндегі жапырақтары жұмыртқа тәрізді, үшкір қысқарып келген. Сабақ бойындағылары эллипс немесе ұзынша жұмыртқа тәрізді. Тостағанша жапырақшалары таспаға ұқсас ұзын, күлтелері сарғыш түсті, әрең көрінетін жүйкелері бар. Гүлдері қалқанша гүлшоғырына топталған. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, жемістенеді. Жемісі – 4 қырлы бұршаққын, оның ұзындығы 6 – 12 см, ені 2,5 см-дей. Тұқымы жұмыртқа тәрізді, сарғыш қоңыр түсті, қысқа да жуан қылтанақтары болады. Шығыс Кепсегінің тұқымының құрамында май көп, ал жас бұтағын кейбір жерлерде көкөніс ретінде тағамға пайдаланады.
Сілтемелер
Санат:Орамжапырақтар Санат:Қазақстан табиғаты
Шоръёль (Зверинца тармағы)
Шоръёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Зверинец өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қазақ бөлімдері туралы
«Қазақ бөлімдері туралы», Мұхтар Әуезовтің мақаласы. Қазақ тілі газетінің 1921 жылғы 29 қаңтар күнгі 118-санында жарияланды.
Бұдан кейін Әуезовтің шығармалар жинағының 50 томдық толық басылымының 2-томында басылды (1998). Мақала қаламгердің Семей губерниялық атқару комитетінің қазақ бөлімінің меңгерушісі міндетін атқарып отырған кезде жазылған. Семей губерниясы Сібір ревкомының құрамында болғандықтан, жергілікті ұлт өкілдерін билікке араластырмау үшін осындай басқару жүйесін құрды.
1997 ж. Әуезовтің 100 жылдық мерекесіне арналған халықаралық театр фестивалінде «Қарагөз» (Жезқазған), «Қарақыпшақ Қобыланды» (Жамбыл), «Айман - Шолпан» (Ақтебе), «Абай» (Ыстықкөл, Қырғызстан) спектакльдері көрсетілді, мұнан басқа он бір қойылым жазушының прозалық шығармаларының негізінде жасалып, сахнаға шығарылды. Қазақ, орыс, қырғыз, ұйғыр, неміс, корей тілдерінде сөйлеген Әуезов шығармалары сахналық өнердің көркіне айналды.
Дереккөздер
Санат:Мұхтар Әуезов мақалалары
Үлкен Комысь
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Нганораха-Яха (Тарка-Яра-Яха тармағы)
Нганораха-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тарка-Яра-Яха өзенінің сол жағалауынан 5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 26 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Стивен Кипротич
Стивен Кипротич (Stephen Kiprotich;, Капчорва, Уганда) — угандалық жеңіл атлет, марафоншы, 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпионы, 2013 жылғы әлем чемпионы.
2016, 2020 жылдары да Олимпиадаға қатысты.
Уганда тарихындағы екінші Олимпиада чемпионы.
Санат:Алфавит бойынша жеңіл атлеттер Санат:Уганда жеңіл атлеттері Санат:Жеңіл атлетикадан әлем чемпиондары Санат:Жеңіл атлетикадан Олимпиада чемпиондары Санат:Уганда Олимпиада чемпиондары Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары
Китиньяно
Китиньяно (Chitignano) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Ареццо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 967 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 66 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 52010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Викентий Сарагосский.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Санта-Мария-ду-Токантинс
Санта-Мария-ду-Токантинс (Santa Maria do Tocantins) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Порту-Насиунал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Гиппабиссалдық таужыныс
Гиппабиссалдық тау жынысы — Жер қыртысының онша терең емес өңірлерінде қалыптасқан магмалық тау жынысы; түзілу жағдайы және құрылым ерекшеліктері түрғысынан гиппабиссалдық тау жынысы абиссалдық тау жынысытар мен төгілген (эффузиялық) тау жынысытардың аралығына сәйкес келеді.
Дереккөздер
Санат:Геология
Санта-Мария-ду-Токантинс
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 463 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1410,446 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,7 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Қазақтарға орыс тілін үйретудің бастауыш құралы
"Қазактарға орыс тілін үйретудің бастауыш құралы" - орыс графикасына негізделіп жасалған ең алғашқы оқулық. 1879 жылы Орынбор қаласында шыққан. Авторы Ы. Алтынсарин. Бұл орыс тілі грамматикасы қысқаша курсын қамтитын оқу құралы. Оқулықта жеті бөлім бар: 1) Нәрселердің аттары (зат есім). Имя существительное. 2) Зат-мақұлықтың қасиетінің аттары (сын есім). Имя прилагательное. 3) Есеп аттары (сан есім). Имя числительное. 4) Местоимение деген сөздің бөлімі (есімдік). 5) Ақыры өзгерілмейтін сөздер (үстеу, демеу). Наречие и союз. 6) Предлог деген сөздің бөлімі (жалғау). 7) Глагол деген сөздің бөлігі (етістік). Қазақшадан орысшаға кешіруге арналған сөздер. Оқулықтың алғы сөзінде оқу құралын қалай оқыту жөнінде әдістемелік нұсқау берілген (оқыту әдісі белімдерден кейін де көрсетіліп отырады). Әрбір бөлім сөздіктен тұрады. Әрқайсысынан кейін орыс грамматикасының негізгі, басты ережелері ұсынып отырады (мысалы, септік жалғаулары, көпше, жекеше түр, род, реңк мәнді жұрнақтар, зат есімнен жасалатын сын есімдер, шырай түрлері, етістіктің шақтары, райлары т. б.). Ережелер қабылдауға оңай нұсқауда келтірілген. Сөздердің тізбесін, грамматикалық ережелерді беруде арнайы әдістемелік мақсат көзделінген: оқушы әдебиеттік оқуды меңгермес бұрын, жекелеген сөздердің тобымен, бастапқы, негізгі ереже түрлерімен таныс болады, жүйелі дайындық курсынан өтеді. Оқулық бірде-бір орыс сөзін білмейтін қазақ баласына тіл үйрену неден қалай басталуы керек деген мәселені қояды. Бұл - сол кезеңдегі орыс грамматистері мен әдістемешілері де қолға ала қоймаған күрделі жұмыс. Тіл үйрену үстінде бала екі бірдей дағдыны қатар игереді. Яғни сөздің мағынасы, әрі грамматикасы өзгерісін аңғарып отырмақ. Мысалы, орыс тіліндегі "он" деген есімдіктің қазақшасы "ол" екенін білгеннен кейін барып, "она", "ее", "его", "о нем" болып келетін грамматикалық формаларын ұғынады. Етістікті түсіндіруге де архисемема ретінде (қазіргі тіл заңдылықтарымен салыстырғанда) "идти" деген сөз алынады да, одан соң "шел", "шла" деген нұсқалардың лексикалық-грамматикалық мағынасы меңгеріледі. Немесе архисемема ретінде "ходить" деген етістік алынып, одан кейін "выходить", "приходить" деген валенттері беріледі. Осы етістіктерге қарап отырып, бала дыбысталуы жуық сөздердің кейде бір-бірінен мүлдем алшақ мағына беретінін түсінеді. Алтынсарин әдістемесінде тіл сипаттарының парадигмалық қағида бойынша ұғындыру тәсілі байқалады. Сөздікте де парадигмалық семантикалық қағида сақталған (мысалы, адамға тән туыс атауларының жүйесі толық беріледі атауларымен, туыстық жік айқын көрініп тұрады, әрі орыс тіліндегі атауларымен, туыстық жікпен салыстырылып отырады).
Оқулықта орыс тілі мен қазақ тілі грамматикасын салыстыра оқыту қажеттігі басым айтылған. Мысалы, орыс тілінде іс-қимылдың бағыты дыбысталуы жуықтас сөздермен берілсе қазақ тілінде дыбысталуы мүлдем бөлек сөздер арқылы берілетінін білдіретінін келтіреді: выходить-шығуға, входить-кіруге, проходить-өтуге т. б. Бұл оқу құралы сол кезең үшін де және қазіргі талап тұрғысынан да терең негізгі лингвистикалық-әдістемелік еңбек болып табылады. Мұнда шет тілін жаңадан бастап үйренуге арналған оқу құралының сипаты қандай болуы керек деген мәселе шешімін тапқан. Сонымен бірге екі тілдің грамматикасы үйлестіре оқыту мәселесі де алғаш рет Алтынсарин заманында қолға алынған. Шет тілінде дұрыс жазуға үйрету, тіл ұстарту мәселелері көтеріледі. Алтынсариннің оқу құралы тіл үйренудің лингвистикалық негізгі тілдің парадигмалық, лексиклық-семантикалық жүйесіне негізделуі керек деген қортындыға әкелді.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Эленц
Эленц (Ehlenz) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 435 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 5,95 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 030. Муниципалитеттің басшысы — Альфред Нобер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
IC 5205
IC 5205 — Tucana шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 68700, ESO 146-21.
Сыртқы сілтемелер
IC 5205 Санат:Tucana (шоқжұлдыз)
Еркін кеден аймағының кедендік режимі
Еркін кеден аймағының кедендік режимі (ағыл. customs regime of customs free zone; нем. Zollverfahren der freie Zollzone; лат. zone - кеңiстiк) - Тауарлардың қауіпсіздігі жөніндегі талаптардан басқа, импортталатын тауарлардан акциз алуды қоспағанда, кедендік баждар, салықтар алынбастан, тарифтік емес реттеу шараларын қолданбастан шетелдік және қазақстандық тауарлар арнайы Экономикалық аймақтын тиімді аумақтық шекараларында орналасатын және пайдаланылатын кедендік режим.
Арнайы Экономикалық аймақ құру мақсаттарына қол жеткізу үшін қажетті тауарларды, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, арнайы Экономикалық аймақ аумағында еркін кеден аймағының кедендік режиміне орналастыруға рұқсат етіледі.
Арнайы Экономикалық аймақ құру мақсатына қол жеткізу үшін қажетті тауарлардың тізбесі Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес бекітілетін арнайы Экономикалық аймақ туралы ережемен белгіленеді.
IC 771
IC 771 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Еркін кеден аймағының кедендік режимі
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
IC 771
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39176, MCG 2-31-67, ZWG 69.105, VCC 142, KUG 1212+134.
Сыртқы сілтемелер
IC 771 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
NGC 80
NGC 80 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 17 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 80 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1351, UGC 203, MCG 4-2-4, ZWG 479.6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Кептертәрізділер
Кептертәрізділер (Columbiformes) – құстардың отряды.
Негізінен тропиктік аймақтар мен қоңыржай белдеулерде тараған. 2 тұқымдасы: кептерлер және құрып кеткен дронттар бар. Кептертәрізділердің қазба қалдықтары жоғарғы эоценнен белгілі. Қауырсындары тығыз, жемсауы жақсы дамыған. Моногамдар. Негізінен өсімдіктермен қоректенеді. Ұяларын ағашқа да, жерге де салады.
Бриджет Райли
Бриджет Луиза Райли (Bridget Louise Riley, 1931 жылы 24 сәуір Лондон, Ұлыбритания) — заманауи өнер ағылшын суретшісі, оп-арт өнер ағымының ең беделді өкілі.
Өмірбаяны
Бриджет Луиза Райли 4 сәуірде 1931 жылы Лондонда дүниеге келген. Екінші дүниежүзілік соғысының алғашқы жылдарында Бриджет отбасымен Корнуолл графтығына көшіп кетті. Бриджет бейнелеу өнерін 1946-1948 жылдары Челтенхэмдегі әйелдер колледжінде оқып бастады. Соңыра 1949-1952 жылдары аралығында Бриджет Голдсмит университетінде, одан кейін 1952 және 1955 жылдары аралығында Корольдік өнер колледжінде оқиды, онда Жорж-Пьер Сераның кескіндемесін оқып, өнер бакалавр дәрежесін алып бітірді. Содан кейін ол біршама уақыт шыны бұйымдар дүкенінде сатушы болып жұмыс жасады, балаларға сурет мұғалімі және көркем фотограф болып жұмыс жасап үлгерді.
1960 жылы Бриджет Райли Италияға "этюдтарға" барады, онда ол итальяндық бейнелеу өнерінің кең спектірін Ренессанс дәуірінің жұмыстары мен итальяндық футуристердің жұмыстары арқылы зерттейді. Сол жылы Хорнси өнер колледжінде оқытушы ретінде қызмет істеп бастайды. Осы уақытта Бриджиттың оп-арт ағымындағы алғашқы жұмыстары пайда бола бастады.
1962 жылы Бриджет Луиза Райлидың алғашқы жеке көрмесі лондондық Gallery One-да, соңыра 1965 жылы Нью-Йорктегі Ричард Фейген галереясында үлкен жетістікпен өткен болатын. 1965 жылы Бриджет Райли Нью-Йорктегі заманауи өнер мұражайында the Responsive Eye көрмесіне қатысты.
Бриджет үш өнер шеберханасында жұмыс істеген болатын, біріншісі Корнуоллда, екіншісі Лондонның Кенсингтон және Челси округінде, үшіншісі Францияда, Воклюзда болды. 1983 жылы ол Ливерпульдегі Корольдік ауруханасының ішкі дизайнын безендірген болатын. Сондай-ақ, балет қойылымдарын көркемдеп безендірумен айналысты.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания суретшілері
Ықпал аясы
Ықпал аясы - экономикалық және саясаттық ықпал мен басқа мемлекеттің бақылауында болған территория, мемлекет.
Николай Иванович Греч
Николай Иванович Греч ─ редактор, журналист, филолог, аудармашы, публицист.
1787 жылы Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. 1805 жылы алғаш «Российская словестность» журналында ''«Синонимы. Счастие, благополучие, блаженство»'' мақаласы жарық көреді. «Гений времени», «Журнал новейших путишествий», «Европейский музей» журналдарының жарыққа шығуына атсалысады. «Записки о моей жизни» мемуарлы кітабын жазған. «Поездка в Германию», «Чёрная женщина» романдарының авторы.
Дереккөздер
Санат: Тұлғалар Санат: Журанлистика
Бәкизат Сарманқызы Қайымова
Бәкизат Сарманқызы Қайымова (01.11.1929 жылы туған, Семей облысы, Аякөз қаласы) — тіл білімі маманы, филология ғылымының кандидаты (1963). Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтының филология факультетін бітірген (1950). 1950—1954 жылдары ҚазКСР ғылым академиясының Тіл және әдебиет институтында қызметкер, осы институттың жанындағы аспирантураны бітірген (1954). 1957 жылдан еңбек демалысына шыққанша аталмыш институтта қызметкер. Филология ғылымының докторы, профессор А. Ысқақовтың жетекшілігімен "Қазақ тіліндегі етістіктен есім туғызушы аффикстер" деген тақырыпта кандидат диссертациясын қорғады. Лексикография саласында еңбек етті. 10-нан аса ғылыми мақала авторы.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілін зерттеушілер
Ежелгі Русь мәдениеті
250 px|thumb
Ежелгі Русь мәдениеті — шекарасы Тамань түбегіне, сондай- ақ Солтүстік Двинаның жоғарғы аңғарына дейін, ал батысында Висланның жоғарғы арнасына дейін созылған Киев державасының мәдениеті ғана емес, сонымен қатар қуатты Владимир Суздаль княздігінің, Новгород боярлар республикасының, одан қалды сындарлы кезеңнің қатал сынағынан мүдірмей өтіп, елді біріктіру күресіне басшылық жасап, сол күрестің бел ортасында болған Мәскеу князьдігінің өнері.
XIII—XIV ғасырларда орыс мөдениеті
250 px|thumb
XIII—XIV ғасырларда орыс мөдениетінің орталығы Новгород қаласы болды. Кескіндемелік және сәулетшілік ескерткіштерімен өзін «Ұлы мәртебелі Новгород» деп атаған бұл тарихи қаланы шетелдік бір автор «байлығы жағынан тек Риммен ғана теңесе алады» деп бағалауы тегіннен-тегін емес сияқты. Мұндағы орыс халқының рухы сіңген өнер дүниелерінің бірі Новгород Кремліндегі қасиетті София соборы, Юрий монастырының Георгиев соборы және т.б. Дүниені табындырған әсемдіктің ұлы ескерткіштерінің қатарына жататын Киев соборының тікелей ықпалымен салынған Новгород Софиясы өзіне ғана тән ерекшеліктері бар құдіретті де, сымбатты ғимарат. Новгородтың князьдік ғибадатханаларының ішіндегі ең мәртебелісі Юрий монастырын орта ғасыр дәуірінің даңқты ғимараттарының қатарына әбден жатқызуға болады. Христиан мәдениетінің ажырамас бөлігі икона («бейне» деген мағынаны білдіретін грек сөзінен шыққан) жасау ісінде дәл Ресейдегідей соншалықты ғажайып туындылар жасалып, ғасырлар бойы бүкіл бір халықтың бейнелеу өнерінің сүйікті түрі болған жоқ. Икона сюжеттері діни христиандық негізге құрылды. Ал сол Новгородтық иконалардың бүгінге дейін сақталғандардың ішінде әлемдік маңызы ғажайып дүниелер бар. Солардың бірі шамамен XII ғасырдың соңында жасалған «Алтын шашты періште». Осы бір таңғажайып естен кетпес бейнеде қаншалық биік, таза сүлулық бар десеңізші.
Баспалар
Ұлы Петрдің Ресейде мерзімдік басылымдарды жолға қоюы — халықты ағартудағы басты қадамдардың бірі болды. Халық ара- сына кеңінен тарай бастаған «Ведомости» ғазеті — Ресейдің ең бірінші ресми газеті болды. Кітап басып шығару ісінің қолға алынуына байланысты кітап саудасы да жолға қойылды. 1714 жылы кейіннен Ғылым Академиясының кітапханасының қорына негіз болған, түңғыш мемлекеттік Кітапхана ашылды. Ал 1719 жылы орыстың бірінші музейі өз жүмысын бастады, кейіннен бүл музей, I Петрдің кезінде-ақ Ресей империясының тарихын жазуға алғашқы талпыныстар жасалды. Үлы Петрдің ғылым жөне ағартушылық саласындағы жемісті еңбегінің заңды қорытындысы Петербургте Ғылым Академиясының ашылуы болды. Бірақ, өкінішке орай, Академия ресми түрде 1725 ж., яғни Петр қайтыс болғаннан кейін ғана ашылды.Ұлы Петр жүргізген реформалар Ресейдің қоғамдық саяси, мәдени өнерінің сан-саласын қамтыды, бұл шаралар Ресейдің мәдени даму қарқынын тездетіп, мәдениеттің гүлденуіне ықпал жасады. Киев Русінен бастап императорлық Ресейге дейінгі орыс мөдениетінің тарихында XIX ғасырдың алатын орны ерекше. Біріншіден, бұл кезең мәдени өрлеу кезеңі болғандықтан рухани биіктіктен көрінген бүл дәуірді ұлы орыс Ренессансы деп атауға толық хақымыз бар. Басқаны былай қойғанда, орыстың қырық жазушысы адамзаттың екі бірдей ғасырына рухани азық берді. XIX ғасыр адамзат баласының ынтымақтастығы мен тендігі, бақыты мен еркіндігіне байланысты философиялық — адамгершілік ізденістерге толы болды. XIX ғасыр — XX ғасыр табалдырығында туындап келе жатқан жаңашылдық пен мөдени өзгерістердің дамуындағы шешуші кезең, орыс мәдениетінің «алтын ғасыры». «Алтын ғасыр» ұлы орыс ақыны Пушкиннің өмірге келуінен басталып, ақылдылығы, ғүламалығы жөнінен ешкімнен де кем түспейтін метафизик-философ В. Совольевтің өлімімен аяқталды. Ресей тарихындағы бірде-бір ғасыр дөл «Алтын ғасырдай» Ресейді «құтқаруға», жаңғыртуға бағытталған теориялар мен ілімдерді өмірге келтірген жоқ.Дәл XIX ғасырдағыдай еш уақытта да сансыз қоғамдық қозғалыстар (анархистер, атеистер, халықшылдар, марксистер, нигилистер және т.б.) белең алған емес. XIX ғасыр — Ұлылар ғасыры болды. Олар: Пушкин мен Чаадаев, Гоголь мен Герцен, Хомяков пен Аксаков, Сперанский мен Уваров, Ушинский мен Михайловский, Чернышевский мен Лавров, Достоевский мен Толстой, Леонтьев пен Соловьев. Н. Бердяевтің пайымдауынша, «Ресей XIX ғасырда өзінің ерекше даму жолын ой елегінен өткізді», Батыс-Шығыс дилемасындағы өзінің тарихи рөлін анықтай білді. Олай болса, XIX ғасыр мәдениеті дүниежүзілік мәдениет тарихындағы асқарлы белестердің бірі болды, өйткені дәл осы бір тарихи кезеңде орыстың ұлттық мәдениетінің нақты қалыптасуы жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Мәдениет
Чанчана
Чанчана (Cianciana) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Агридженто провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4069 адамды құрайды. Халық тығыздығы 110 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 37 км² шамасында. Пошта индексі — 92012.
Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний Падуанский. Жыл сайынғы мерекесі — 13 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Помареш (Арганил)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Пиньял-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 587 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,68 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Джоплин (Миссури)
Джоплин (Joplin) — Миссури штатының Джаспер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 81.7 км². FIPS коды — 29-37592.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 50150 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Джаспер округы (Миссури)
Темірхан Сырбайұлы Мұсаев
Темірхан Сырбайұлы Мұсаев (28.2.1949 жылы туған, Түркістан) – ғалым, технологиялық ғылыми докторы (2003), ҚР Ұлттық Инженерлік академиясының академигі (2004). Ташкент темір жол көлігі инженерлері институтын бітірген (1974). Еңбек жолын Алматы жол дистанциясының инженері болып бастаған. 1981–96 жлдары Алматы темір жол көлігі инженерлері институтында ассистенттен ректорлыққа дейінгі жолдан өтті. 2005 жылдан оқу ісі жөніндегі проректоры. Негізгі ғылыми еңбектері құрылысқа қажетті жетілдірілген құйматас алуға, фосфор-қож тұтқырғышын жасау технологиясын жетілдіруге, темір жол шпалдарының бүгінгі күн талаптарына сай беріктігі мен қолданылу мерзімін ұзартуға арналған. Көптеген әдістемелік оқулықтар авторы.
Макотера
Макотера (Macotera) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампо-де-Пеньяранда ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1345 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32,93 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 10 км.
Қала қамқоршысы әулие Роке және әулие бикеш де ла Энсина болып саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Басқару түрi
thumb|Монархиялық мемлекетер Басқару түрi — жоғары мемлекеттік органдарды, олардың құрылу тәртібін, өз араларында және халықпен өзара байланысын білдіретін жоғары мемлекеттік билікті ұйымдастыру. Тарихта екі басқару түрі белгілі: монархия және республика.
Eкі түрі
Монархияның екі түрі бар: абсолюттік және конституциялық. Бірінші түрінде мемлекет басы биліктің барлық түрін өз қолына шоғырландырады. Екінші түрінде монарх билігі мемлекет конституциясымен шектелген. Кейбір жағдайларда ол заң шығарушы билікке құзыры жетпей, монарх тек өкілдік қызмет атқарады. Бұл парламенттік монархия. Басқа жағдайларда монарх атқарушы биліктің тізгінін өзі ұстап, парламентке айрықша ықпал етеді: ол өз алдында жауапты үкіметті тағайындайды, парламенттің шешімдерін кері қайтару құқына ие, парламенттің жоғарғы палатасының мүшелерін тағайындауы мүмкін әрі парламента таратуға құқылы. Бұл түрінде, көріп отырғанымыздай, монарх пен парламент мемлекет билігін бөліседі. Конституциялық монархияның бұл түрін дуапистік деп атау да қалыптасқан.
Республика басқару түрі ретінде монархиядан әлдеқайда кеш пайда болса да, ежелден белгілі. Монархиядан айырмашылығы мемлекет басшылығы ауыспалы әрі сайланбалы, ал оның билігі өкілетті орган мен сайлаушылардан тәуелді болып келеді. Республиканың үш негізгі түрлері белгілі: парламенттік, президенттік және жартылай президенттік.
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Басқару түрi
Мексика Ұлттық футбол құрамасы
Мексика Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол жарыстарында Мексиканың атынан сынға түсетін ұлттық құрама команда. Солтүстік Америка құрлығындағы (КОНКАКАФ) ең жүлделі құрама. Өз тарихында ФИФА рейтингісінде 4-ші орынға дейін көтерілген кездері болған (1998, 2003. 2004. 2006).
Әлем чемпионатына 15 рет қатысқан. Әзірше ең жоғарғы көрсеткіші ширек финал ғана. Оған да өз жерінде өткен турнирлерде (1970, 1986) ғана қол жеткізген. 1994 жылдан бері Әлем чемпионатына үзбей қатысып келеді. КОНКАКАФ кубогының 10 дүркін жеңімпазы.
Тарихы
Алғашқы матчын 1923 жылы Гватемалаға қарсы өткізіп, 2:3 есебімен жеңіліп қалған. 1930 жылғы алғашқы әлем чемпионатына қатысқан 13 құраманың бірі. Әлем Чемпионаттары тарихындағы алғашқы кездесуін Францияға қарсы өткізіп, 1:4 есебімен ұтылып қалды. 1934 жылғы турнирдің іріктеуінде АҚШ-қа жол берді — 2:4. Ал 1938 жылғы бәсекеге қатысудан өздері бас тартты.
Сосын 1950, 1954, 1958, 1962, 1966 жылдары әлем чемпионаттарына үздіксіз қатысып, топтық турнирден аса алмады. Осы аталған бес чемпионаттың бесеуіне де қақпашы Антонио Карбахаль қатысып, бес бірдей әлем чемпионатында ойнаған тарихтағы тұңғыш футболшы атанды (арада 32 жыл өткен соң, бұл рекордты неміс Лотар Маттеус қайталады). Бір айта кетерлігі, 1962 жылы чемпионаттың болашақ күміс жүлдегері Чехословакияны 3:1 есебімен ұтып, ӘЧ тарихындағы алғашқы жеңістеріне қол жеткізді.
1970 жылғы чемпионат Мексикада өтті. Мексикалықтар КСРО, Бельгия, Израиль құрамаларымен "А" тобына түсті. Өз алаңдарында ерекше жігермен ойнаған ацтектер тек КСРО-ны ғана ұта алмады. Бельгияны 2:1, Сальвадорды 4:0 есебімен тізе бүктірді. Бірақ ширек финалда Италия құрамасы бұларды ойсырата ұтты, 4:1. Осылайша Мексика жарысты аяқтады.
1986 жылғы әлем семпионаты екінші рет Мексикада өтті. Өз топтарында тек Парагваймен ғана тең түсіп, Бельгия мен Иракты тізе бүктірген "қаһармандарымыз" 1/8 финалда Болгарияны да ұта алды — 2:0. Ширек финалда тағы да 1970 жылғы секілді болашақ күміс жүлдегерден — ГФР-ден жеңілді.
1994-2014 жылдары тұрақты түрде 1/8 финалға шығып тұрды, және тұрақты түрде жеңіліп жатты. 2017 жылы Ресейде Конфедерациялар кубогінде үшінші орын үшін таласта Португалияға жол беріп, 1:2 есебімен жеңіліп қалды.
Хусайын
Хусайын — Башқұртстанның Әлшеев ауданындағы ауыл, Кармышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 17 адамды құрады. Пошта индексі — 452106, ОКАТО коды — 80202828006.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Енгізуге дейінгі жүктеуіш
Енгізуге дейінгі жүктеуіш (Загрузчик предввода; bootstrap loader) — енгізуге дейінгі программаларын жүктеуге қолданылатын машиналық амалдарды қамтитын стандарттық программа. Жүйелік жүктеуіш (Системный загрузчик; system loader) — бастапқы жүктеуіш программасы ұғымымен пара-пар. Жылжытқыш жүктеуіш (Перемещающий загрузчик; relocatable loader) — программаны жүктеумен қатар компьютер жадында оны басқа орынға ауыстыруды орындайтын жүктеуіш. Операциялык, жүйені жүктеуіш (Загрузчик операционной системы; operating system loader) — системалық дискінің boot- секторында орналасқан операциялык жүйені жүктеу программасы. Семантикалық жүктеуіш (Семантический загрузчик; semantic loader) — кіру тілінің семантикасы сипаттамасын семантикалық кестеге түрлендіруге арналған гипотетикалық әмбебап компилятордың компоненты.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Бикон Фоллс (Коннектикут)
Қала тұрғындарының саны 5596 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 25.6 км² шамасында. FIPS коды — 09-03250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Коннектикут қалалары
NGC 4410-1
NGC 4410-1 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sab/P типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1828 жылы 18 қаңтарда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4410-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40694, NGC 4410A, UGC 7535, MCG 2-32-47, MK 1325, ZWG 70.73, VCC 904, KCPG 335A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
NGC 4410A
Тәжікстан әнұраны
Тәжікстан әнұраны (Суруди миллӣ ; Ұлттық әнұран) — Тәжікстан Республикасының мемлекеттік әнұраны. Ол 7 қыркүйек күні 1994 жылы қабылданды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ұлттық әнұрандар Санат:Тәжікстан мемлекеттік рәміздері
Бейсембаев атындағы көше (Алматы)
thumb Бейсембаев атындағы көше (Алматы)
Көшеге белгілі қоғам қайраткері, Қазақ КСР Ғылым Академиясы академигі, профессор, Қазақстанға еңбек сіңірген ғылым қайраткері, тарихшы-ғалым Серікбай Бейсембаевтың есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген.
Көше Әуезов ауданындағы «Таугүл-3» шағынауданда орналасқан. Жандосов көшесінен басталып Әдилов көшесіне дейін созылып жатыр. Қаланың Мырзағалиев, Мұхамеджанов, Шайкенов, Мырзағұлұлы көшелерін қиып өтеді. Көшенің ұзындығы - 315 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Семенова (Чет тармағы)
Семёнова — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Четь өзенінің сол жағалауынан 127 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Схематизм
Схематизм - ой, теория, зат пен құбылыстың, графикалық бейненің жеңілдетілген, қысқартылған ауызша немесе жазбаша баяндама, мазмұндамасы, ол нақты құбылыс немесе зат туралы тек жалпы және үстіртін түсінік береді.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Горна-Вереница (Монтана облысы)
Горна-Вереница (Горна Вереница) — Болгариядағы ауыл. Монтана облысына қарасты Монтана қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 3484. Телефон коды — 09567. ЕКАТТЕ коды — 16153.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Монтана облысының елді мекендері
Кәмшат
Кәмшат Аустралиядан басқа материктің бәрінде кездеседі. Суда жақсы жүзеді, шомылады. Камшаттың негізгі қорегі — балықтар мен бақалар. Кәмшатты кейде қазақша құндыз немесе қама деп те атайды. Мұның бірнеше түрлері бар, олардан жиі кездесетіндері: кәмшат құндызы, өзен кәмшаты.
Қазақстанның орманды, таулы аймақтарында кәдімгі кәмшат және Орта Азия кәмшаты кездеседі. Дене тұрқы 65 — 70, құйрығы 41 — 44 см, салмағы 5 — 8 кг. Кәмшаттың арқасы мен құйрығының түсі жылтыраған қара қоңыр. Бауыры ақшыл, төсі сарғыш қоңыр келеді. Саусақтарының арасы жүзу жарғақтарымен көмкерілген. Қазақстанның оңтүстік-шығысында таралған. Іле өзеніне құятын Шілік, Үсек, Құндызды сияқты таулы өзендерінің сағаларын және Көксу, Қара, Тентек өзендерінің жоғарғы жағалауларын мекендейді. Көбіне шабақтар мен балықтармен қоректенеді. Сондай-ақ, құстарды, сүтқоректілерден — қоян, су тышқаны мен ұсақ кеміргіштерді ұстап жейді. Кәмшат көбіне өзеннің тік жағасынан ін қазып, сонда паналайды. Інінің аузы су астында болады. Жатағын қыста қатпайтын, балығы бар ағын су бойына салады. Жылына 1 рет түлейді. Аналығы 2 — 4 құнай табады. Көп аулануына байланысты саны күрт азайып кеткен. Осы кезде тек кәдімгі кәмшатты ғана аулауға рұқсат етіледі. Орта Азия кәмшатыы өте сирек кездесетін болғандықтан Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген. Бұл аң Кирсанов қорықшасында арнайы қорғалып, өсіріледі. Жылына 100 — 150 кәмшат елтірісі дайындалады (2004).
Дереккөздер
Санат:Сусарлар тұқымдасы Санат:Кәмшаттар Санат:Еуропа сүтқоректілері Санат:Азия сүтқоректілері Санат:1758 жылы зерттелген жануарлар
Mercedes-Benz
Mercedes-Benz (Мерседе́с-Бенц) - Германияның автомобиль жасайтын компаниясы.Негізгі өнімдері - жоғарғы классты автомобильдер,жүк автомобильдері, автобустар және т.б. көліктер.«Daimler AG» автомобильдер концернінің бөлігі.
2013 жылы Mercedes-Benz брендінің бағасы 61,9 млрд доллар болған.Автомобильдер өндірушілерден "Toyota" компаниясынан кейін 2-ші орын алып, әлемдегі бүкіл брендтер арасында 11-ші орында.
Компания 1926 жылы Германиядағы сол кездері екі автоөндіруші - «Даймлер-Моторен-Гезелльшафт» және «Бенц» компанияларының бірігуі нәтижесінде пада болды.
Иван Петрович Крешев
Иван Петрович Крешев – орыс жазушысы, ақын, аудармашы, журналист.
1845 жылы Петербург университетін бітіреді. 1840 жылдан бастап шығармалары жариялана бастайды. Крешев Гейне, Рюккерт, Уланд, Байрон, Томас Мур, Гюго, Катулл шығармаларын аударған. 1854 жылы «Библиотека для чтения» журналында «Алжирия» мақаласы жарық көреді. «Пантеон», «Маяк» журналдарында өлеңдері басылып отырады.
Дереккөздер
Санат: Орыс жазушылары
Вирус қабығы
Вирус қабығы — кейбір вирустар тобына тән құрамдық түзіліс. Нуклеокапсидті қоршап жатқан липопротеид мембранасы түрінде керінеді. Вирус қабығы вирустар тіршілігінің мына сатыларына қатынасады: торша рецепторларымен байланысу, торшаның ішіне ену, вирус түзілуінің ақырғы кезеңіндегі бүршіктену. Әдетте бұл қызметтерді вирус қабығы сыртындағы гликопротеидтен тұратын арнайы рецепторлар атқарады.
Желяково (Солтүстік Қазақстан облысы)
Желяково — Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы, Вагулин ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Бескөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 58 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 314 адам (163 ер адам және 151 әйел адам) болса, 2009 жылы 198 адамды (101 ер адам және 97 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қызылжар ауданы елді мекендері
Болат Ешмұхамбетұлы Көмеков
Болат Ешмұхамбетұлы Көмеков (5 тамыз 1940 жыл, Жамбыл облысы, Тараз) – шығыстанушы-арабтанушы, тарих ғылымдарының докторы (1994), профессор, Қазақстан ҰҒА-ның академигі (2003).
Өмірбаяны
1957-1961 жылдар аралығында Ташкент мемлекеттік университеті шығыс факультетінің араб бөлімінде оқиды. 1961 жылы Араб тілі мен әдебиеті бойынша білімін жетілдіру мақсатында Бағдат университетінде тағылымдамадан өтті.
1963-1965 жылдар аралығында Египетте, Асуан биік бөгетінде аудармашы болып жұмыс істеді.
1965-1968 жылдар аралығында КСРО Ғылым академиясы Тарих, археология және этнография институтының аспиранты болды.
1966-1969 жылдары КСРО Ғылым академиясының Шығыстану институтының Ленинградтағы филиалына қызметке жіберілді. 1970 жылы «Араб деректеріндегі IX-XI ғасырлардағы қимақтар-дың жағдайы» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады.
1994 жылы Ресей ғылым академиясының Шығыстану институтында «VIII-XIII ғғ. қыпшақ, құман және қимақ тарихына қатысты араб деректері» атты тақырыпта докторлық диссертация қорғады.
1995 жылы ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі болып сайланды.
1996-2000 жылдары Қазақ мемлекеттік заң институтында Қазақстан тарихы кафедрасының меңгерушісі болды.
2000-2003 жылдары Қазақ гуманитарлық заң университетінің қыпшақтану орталығының директоры.
2003 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясының академигі болып сайланды. 2003-2008 жж. ҚазМЗУ-де Халықаралық қыпшақтану институтының директоры.
2008-2009 жылдары ҚР БҒМ Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнография институтының бас ғылыми қызметкері.
2009-2010 жылдары Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Халықаралық қыпшақтану институтының директоры.
2010 жылдың желтоқсанынан қазіргі уақытқа дейін Халықаралық қыпшақтану институтының директоры.
Дереккөздер
Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Қазақстан тарихшылары Санат:Ташкент мемлекеттік университеті түлектері Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Қазақстан шығыстанушылары Санат:Тарих ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан түркітанушылары
Павлодар облысының табиғат және табиғи ресурстары
Жер бедері және гидрологиясы
Аумақ жерінің беті бір текті емес, себебі екі геоморфологиялық облысты – Батыс Сібір ойпаты мен Сарыарқаны қамтыған. Павлодар облысының аумағы геологиялық жағынан палеозой дәуірінен бұрын басталып, осы кезге шейін жалғасып келе жатқан шөгінді, магматикалық және метаморфиялық генезисінен құралған Батыс Сібір тақтасының оңтүстікке және Сарыарқаның солтүстік-шығыс бөлігіне кіреді.
Батыс Сібір тақтасының ірге тасы Қазақ қалқасынан басталып, мезозой мен кайнозой түзілімдерінің астына тез батып, Қазақстанның солтүстік шекарасында тыстың қуаты 2500-300 м. құрайды.
Қарақаптал балық
Дереккөздер
Санат:Балықтар Санат:Майшабақтәрізділер
Павлодар облысының табиғат және табиғи ресурстары
Жер бедері және гидрологиясы
Мезозой-кайнозой тыстардың негізіне триас шөгінді жатады. Үстіндегі континентальды шөгінділер жоғары, орта-жоғары триас, төмендегісі юра жүйесіне кіреді. Қызыл-қоңыр және жасыл-сұр құм-тастардың, конгломераттардың, қара сазтастар мен құмайтастардың, қоңыр көмірдің жалпы қуаты – 900-1500 м-ге дейін. Павлодар қаласының аумағында юра шөгінділері аймағы ондаған-жүздеген шаршы километр болатын жеке мульдалар, грабендер, синклиндер құрайды.
Бор жүйесі кезінде аумақ шөгір, оған теңіз трангрессия жолағы жақындаған. Тау жыныстарының арасында жағалау маңы аймақтарында құм шөгінділері, көбіне глауконитпен, барынша терең тұстарында әктасты балшықтар, әксаздар, құмайтастар басым. Теңіз фаунасының мол шөгінділері кездеседі. Төрттік түзілімдер Ертіс өңірінде байқалады, ойыстарда олардың қуаты 200 м-ден асады. Сары-бурыл және бурыл-сұр құмайтасты балшықтар мен карбонатты қосындылармен балшықты құмайтастар, қоңыр саздақтар кең дамыған.
Палеозойдың баяғы – мезозойдан басында Павлодар облысының аумағында геосинклинді дамытудың ұсақ кезеңі аяқталды. Жер қыртысының өзгеруінің – қатпарлықтың, магнетизмнің, пневмато-гидротермалды үрдістердің нәтижесінде жаңа (эпицерциндік) Батыс Сібір платформасы пайда болды. Павлодар облысына жататын барлық аумақ триастың басында құрғап бітті. Теңіз бассейндері тартылып, герциндік тау ғимараттарының пенепленденуіне қарай туған денудациялы жазық түріне енді.
Жас платформаның геологиялық дамуын үш кезеңге бөлуге болады. Трас пен юраны қамтитын ерте кезең қозғалмады, алайда платформалы тектоникалық режимді боды. Бұл – шағын аймақты ішкіконтиненталды ойыстардың пайда болу кезеңі, денудациясы кезінде дөрекі уатылатын шөгінділер – конгломераттар мен құмтастар жинақталды.
Юрада теңіз трансгрессиясы Қазақстанның оңтүстік-шығыс бөлігін қамтыды, Қазақ қалқаны пайда бола бастады.