cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сұлубай
Өмірбаяны
Сұлубай Сапыұлы (1907-1944) Абақ Керей ішінде Тәсбике руынан, ата мекені Сәрсүмбенің ( қәзіргі Алтай қаласының) Шірікши ауылдығы. Сұлубай келіскен кесек денелі, биік қабақ,бір бетінде кішілеу меңі бар, ұзын мұртты, қоңқақ мұрындылау, қара сұры кісі. Сұлубай төрт ағайынды болып, Байбол деген ағасы, Көңбәй Дөтбәй деген інілері болған, шешесінің аты Мәлимә. Сұлубайдың өз кіндігінен Мағила, Мағила деген екі қыз туған. Мағила Баркөлде қайтыс болған. Зағила қазір Баркөл ауданында, күйеуі Ителі сүйекті Машан деген кісі. Сұлубай құрбан болғаннан кейін, әйелі Шолпанды Қуанышбай батырдың інісі Ахмет алған. Одан Тауай, Шаймұрат деген екі ұл туған оларда Баркөлде. Ағасы Байболдың Ерзуа ( қазір Ерби деген лақам атімен аталады), Атай деген қыздары болып, Ерби Шіңгіл ауданы Арал ауылының Чиңхай(Тибет) ауылында, екі қыз бір ұлы бар, күйеуінің аты Нағашыбай. Атай Сауан ауданының Бөртінке ауылында.інісі Көңбәйдән Әубәкір деген ұлы бар, ол Шонжы ауданында тұрады. Әкеден жастай жетім қалған ер Сұлубай, қаршадайынан өзгелердің малын бағып, тағдырдың таршылығын көріп, жоқшылық тақсіретін мықтап тартады. Басқаның қабағына қарап, жаутаңдап өмір кешуді намыс санаған арлы азамат 1929-жылы тамызда, аға- бауырларын, шешесін ертіп Шіңгілге келіп қоныстанады. 1937 жылы үкімет Ырысхан ауылынан почташылыққа бір адам беріуді талап етеді. Почташылық міндетті батыр 1940 жылға дейін жалғастырады,бұған себеп қазақ халқының зұлымдыққа,азаттыққа күресі еді.Осы жылы ақпанда Ақтеке, Есімхан, Ноғайбай, Ырысхан, Оспандар бастаған Шың Шысайдың зұлымдығына қарсы көтеріліс жасағанда, Сұлубай Сайып, Сүлеймен батыр, Зәтелбай, Мұсамергендермен бірлікте атойлап алға шығып, ерен ерлігімен, шебер ұйымдастырушылығымен көзге түседі.Осыдан кейін балуан әрі өлеңші, әнші, іске икемді Сұлубай Ырысхан ауылының, сол маңдағы Жәнтекей ауылдарының жігітің қайсы десе, мынау дейтіндей айдарлы азаматтарының бірі болып, төңірегі сүйіне қарайтын, сыйлап төрден орын беретін қадірлі адамына айнала бастайды. Осыдан кейін оның аты тіпті де таныла түседі.1940 жылдың ақпанның айының басынан қазан айының соңына дейін тоғыз айдай ерлікпен шайқасқан қазақтың шағын қосыны арт-артынан жеңіске жетеді.Сарбаздар саны он-неше адамнан екі мың адамға жетеді. Қазақ қолы соғысқан сайын жетеліп, жеңімпаз қосынға айналады. Қарсы келген талай жау қосындарының күлін көкке ұшырады. Осы ұрыстардың басы-қасында Сұлубай атойлап алда жүреді. Жеңілген жау, қара күшпен жеңе алмасын білген қытайдың үкімет армаиясы амалсыз халықпен ымыраға келіп, келсім-шарт арқылы соғысты тоқтатуға мәжбүр болады. Ел иелері ақылдаса келіп, көтерілістің туылуына себепкер болған Ақыт Қажы Үлімжіұлы,Шәріпхан Көгедай, Халел, Бұқат,Мәңкейлерді босатып алу шартымен соғысты тоқтатады. Осындай келелі кеңестің басы қасында және үкімет жағымен болған келсім-шарттарда Сұлубай негізгі жауапты адамдардың бірі ретінде қатысады. Елді ұйымдастырып көтеріліс жасауға мұрындық болар" - деген үкімет жағы 1941-1942 жылдары Сұлубайға аудандық сақшы(полиция) мекемесінің барлық малын басқартып, оны өздеріне тәуелді етпек болады. Бірақ сұлубай бұл шырғаны баспай,1944 жылы наурыздағы көтеріліске қатысып "бас сардарлыққа " тағайындалады.
Сұлубай – Оспан батыр қолының бас әскери қолбасшысына тағайындалған соң, 1944 жылы сәуірдің басында оның басшылығында, Бұлғын өзені құйғанының аяқ жағындағы Алатөбеде сұрапыл соғыс болады. Соғысқа қатысқан қазақ сарбаздары 700 шамалы адам болса, жау әскері олардан үш есе көп еді. Соғыс төтенше қян-кескі жағдайда бір аптаға жалғасады. Сұлубайдың шебер жетекшілігінде, қазақ қолы жаудың тас-талқанын шығарады. Бекіністі тартып алып, жеңіске жетеді. Осы күні қашқан жауды өкшелей қуып, соққы беріп жүргенде, Сұлубайға қапылыста оқ тиеді. Тайлақ түйедей бурыл атының сауырын қан жуып, аттан құлайды. Сарбаздар оны дереу құтқаруға кірісіп, машинаға салып, кеңес одағының көмегімен келген арнайы дәрігерге жеткізеді. Шұғыл емдеуге кірісіп көмек көрсеткенмен өнімі болмайды. Оқ батырдың маңдайынан тиіп, оң жақ құлағының артынан шыққан екен. Қансырап екі дүние ортасында өліммен арпалысқан батыр үшінші күні шаһид болады. Бұл қазаға бүкіл қосын ғана емес, тұтас Алтай елі күңіренеді. Жер қайысқан қалың жұрт жаназасына қатынасып, көз жастарын көлдетіп, қара жердің қойнына қимастықпен аттандырады. Батырдың мүрдесі Бұлғын өзенінің құйғанының бас жағындағы Қомқарынға жерленеді. Сұлубай батырдың шаһид болуы жайында Нұрғожай батыр өз естелігінде: «Ол «біз қазақ малды баққан момын едік, соғысты бұрын көріп жатылмаған» деп қарауылға шыққанда, маузерді қолына жұлып алушы еді. Аса мерген, аса жүректі, Оспанды оқ тигенде жауды қойша қырып, көтеріп алып шыққан ерекше күштің иесі болған ер Сұлубай Шығыс Түркістанның ең жоғарғы соғыс генаралы атағына ие болды. Ол «Қайқая шапқан қаракер, қайырылар ма екен қайран ел» деп, ұлты үшін шыбын жанын құрбан етті... Сұлубай өлді. Асқар таудан айрылдық. Бүкіл армия Сұлубайға аза білдірді. Сұлубайдың табыты алдында ант беріп, ұлт-азаттық қозғалысын мәңгі бақи жүргізуге серт бердік» деп жазады. Батырға оқ тиген сол тауды халық аяулы батыр ұлының атымен «Сұлубай шоқысы » деп атайды. Өр Алтай төңкерісіндегі 10 адамға «батыр» атағын бергенде, соның бірі Сұлубай батыр болады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Дюверже Морис
Дереккөздер
Санат:Саясат Санат:Француз социологтар Санат:Француз политологтар Санат:Француз саясаттанушылар
Шағатай (ауыл)
Шағатай — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл, Шағатай ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 104 км-дей жерде, Жайықтың сол жағалық аңғарындағы қамыс, құрақ аралас бетеге, боз, тағы басқа астық тұқымдас шөптесін өскен шалғынды қоңыр, қызғылт қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1662 адам (818 ер адам және 844 әйел адам) болса, 2009 жылы 1147 адамды (564 ер адам және 583 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесі 1931 жылы асыл тұқымды ірі қара мал зауытын құруға байланысты қаланған. 1997 жылдан оның негізінде Шағатайда және округке қарасты Қарабас, Қоғалытөбе, Құтсиық, Қызылжар ауылдарында 1 АҚ, 6 шаруа қожалығы құрылған.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Газиантеп
Газиантеп (қала) (Gaziantep Այնթապ Dîlok) – Газиантеп илінің әкімшілік орталығы, Түркияның оңтүстігінде, Тавр үстіртінің оңтүстік орналасқан. Халық саны бойынша Түркияда алтыншы орында тұрған қала (853 мың адам). Армян зұлматына дейін қала халқының көп бөлігін армяндар құраған.1921 жылдың 8 ақпанына дейін қала Антеп атауымен аталған. Мемлекеттің тәуелсіздігі үшін соғыста қала тұрғындарының көрсеткен ерлігіне қалаға гази (батыр) лауазымы берілген.
Дереккөздер
Санат:Қалалар Санат:Түркия
Лестьяк-сюр-Гаронн
Лестьяк-сюр-Гаронн (Lestiac-sur-Garonne) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33241, пошта индексі — 33550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 639 адамды құрады. Халық тығыздығы — 214,43 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Қанның артериялық қысымы
Қанның артериялық қысымы
Қан жүректің ырғақты жұмысының нәтижесінде тамырлармен қозғалады. Қарыншалардың жиырылуы кезінде қан қысымы арқылы қолқа өкпе артериясына түседі. Бұл жерде ең жоғарғы қысым дамиды-150 мм сын.бағ. Қан артериямен қозғалған сайын қысым 120 мм сын.бағ. дейін төмендейді, капиллярда 22 мм сын. бағ. болады. Ең төмен қысым венада,ол 5 мм сын. бағ. тең. Бұл қанның тамырларымен қозғалғанда қан бөлшектерінің тамыр қабырғасына және бір-біріне үйкелуі салдарынан пайда болатын кедергіні жоюымен түсіндіріледі. Қан жоғары қысым аймағынан төмен қысым аймағына ағады. Артериялық қысым - артерияда қан тудыратын қысым; жүрек жұмысы кезінде қанның тамыр қабырғасына түсірентін қысымы. Қан қысымы жүрек циклінің әр түрлі кезеңдерінде өзгереді. Ең көп қысым қарыншалар жиырылған кезде, ал ең аз қысым жүрек босаңсығында болады. Олардың арасындағы айырмашылық тамыр соғуының қысымы деп аталады. Артериялық қысым жүрек-тамыр жүйелері жұмысының маңызды көрсеткіштерінің бірі болып табылады. Қысым өзгерген кезде жүрекке жүктеме, сондай-ақ ұлпаларды қанмен қамтамасыз ету деңгейі өзгереді. Адамның артериялық қысымын тонометр арқылы өлшейді. Дені сау адамның ең көп қысымы 100-120 мм сын. бағ.,ал ең аз қысымы 70-80 мм сын. бағ. құрайды. Қан қысымының 150 мм сын. бағ. артуы гипертония деп аталады. Бұған жүйке жүйесінің зорығуы, қажу, эмоциялық күйзеліс және т.б себепші болады. Гипертонияның алдын-алу үшін тамақтану және ұйықтау режімін қадағалап, жұмыс пен демалысты кезектестіріп, салауатты өмір салтын сақтау керек. Иық артериясында қысымның 70-80 мм сын. бағ. дейін төмендеуі гипотония деп аталады. Бұл-адам өміріне қауіпті,организмнің әлсіреген іс-әрекетінің көрсеткіші болып табылады. Тамырдың соғуы-жүрек әрбір жиырылғанда пайда болатын артерия қабырғасының ырғақты тербелісі.Тамырдың соғуы бойынша жүректің 1 минуттағы жиырылу санын анықтауға болады.Тамырдың соғу толқынының артериямен таралу жылдамдығы,шамамен,10 м/с құрайды.Тамырдың соғуы кәрі жілік артериясынан,табанның сырт жағындағы артериядан оңай сезіледі.Ересек адамда тамырдың соғу жиілігі тыныштық кезінде минутына 60 соққы құрайды және дене еңбегіне,эмоциялық жай-күйіне байланысты. Жүректің әр түрлі аурулары кезінде аритмия-тамырдың соғуында ырғақсыздық байқалуы мүмкін.
Дереккөздер
Биология 8,Е.Очкур, Л.Аманжолова, Р.Жұмабаева.
Тоғжан (әнші)
Тоғжан (XIX-XX ғ.ғ.) — Көкшетауда туған. Туған, қайтыс болған жылдары белгісіз. Ел аузында ол Біржан сал, Нүркей ақындармен замандас болған дерек бар. Осы күнге Тоғжанның «Гөй-гөй» деген әні жеткен.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Хан ван Мегерен
Меегерен Хан ван' (шын аты Хенрикус Антониус ван Меегeрен) (Meegeren, Han van  Henricus Antonius van Meegeren) (10 қазан 1889 жыл, Девентер, Нидерландия — 30 желтоқсан 1947 жыл, Амстердам),  голландиялық өнер бұрмалаушысы (фальсификаторы). Кем дегенде бұрынғы 14 шебердің танымал туындыларына көшірме жасап, оларды сату арқылы табыс тапқан; сыншылар оның «Христос и ученики в Эммаусе» картинасын Ян Вермеердің өнер туындысы ретінде қабылдаған. Екінші Дүниежүзілік Соғыстан кейін нацистік басшылар ұрлап әкеткен өнер туындыларын иелеріне қайтару жөніндегі комиссия құрылған кезде оның қызметі әшкереленді. Г.Геринг жинаған суреттердің ішінен Вермеердің жұмысын тауып алған комиссия Меегреннің ізіне түседі. Оған коллаборационист деген  айып тағылып, ол туындыларға көшірме жасағанын мойындады. Меегерен үкім шығарылғанға дейін жүрек талмасынан қайтыс болады.
1889 жылы 10 қазанда католиктер отбасында дүниеге келген. Ол бала күнінен картиналарға әуестенген. Әкесі ұлының коркем онерге махаббаты бар екенін біле тұра, Ханды Дельфтский атындағы техникалық университетке сәулетші мамандығы бойынша оқуға жіберді. Ван Меегерен бейнелеу өнеріне деген махаббаты бар екенін көрсетіп және білімін жетілдірді.Ван Меегеран білімін жетілдіргеніне байланысты көркемөнер және сәулетші бөлімшесіндегі оқытушының көмекшісі болып орналасты. Ол шіркеудің суретін акварельмен салғаны үшін Алтын медальмен марапатталды.
Отбасы жайлы
Меегерен Анне де Вогтқа үйленді. Көп ұзамай екі баланың әкесі атанды: Жак және Паулин.Меегерен өзінің шығармаларын көркем әдебиет көрмелеріне қоя бастады. Содан кейін суретшінің отбасында қиындықтар басталды. Осыған байланысты ол ішімдікке салынды. Ол 1925 жылы 3 ай бойы Италияда саяхаттап жүрді және Итальяндық шеберлердің суреттерін зерттеді. 1922 жылы Библия тақырыбында көрме өткізді және барлығы сатылып кетті. Ол 1923 жылы ресми түрде Анна мен ажырасты.
Дереккөздер
Санат:1889 жылы туғандар Санат:1947 жылы қайтыс болғандар Санат:Голландия суретшілері
Қазақстан-Неміс университеті
ҚНУ (Қазақстан-Неміс университеті) - Қазақстанның ең беделді жоғарғы оқу орындарының бірі. "Атамекен" кәсіпкерлер палатасының рейтингі бойынша Қазақстандағы 5-ші үздік ЖОО (2020 жылдың қорытындылары бойынша).
Тарихы
Қазақстан-Неміс Университеті 1999 жылы жеке бастамамен неміс стандарты бойынша мамандар даярлау мақсатымен құрылған. Күні бүгінге дейін ҚНУ Қазақстан мен Орталық Азиядағы жалғыз неміс жоғары оқу орны болып табылады.
Университеттің 2004 жылы ҚР білім және ғылым Министрлігінің, сондай-ақ Германия Академиялық Алмасу Қызметінің аттестациясынан табысты өтуі ҚНУ-дың білім сапасының жоғары екендігін көрсетеді. Осы уақытта неміс оқу бағдарламалары бойынша оқытуға ҚР БжҒМ арнайы рұқсатын алдық.
Үш жыл өткеннен кейін, 2007 жылы бірінші курстың жиырма студенті неміс стандартына сәйкес инновациялық мамандықтар бойынша білім ала бастады. Бұған осының алдында жүргізілген үлкен жұмыс пен ҚР БжҒМ мен ГФР сыртқы істер Министрлігі арасында жасалған ҚНУ-ға екі мемлекет тарапынан қарқынды қолдау көрсету туралы Келісімге қол қойылуы болатын.
2008 жылы Германияның Федералды президенті Хорст Келердің ҚНУ-ға ресми сапары кезінде Германия мен Қазақстанның ҚНУ инфрақұрылымын жетілдірілу үшін тығыз ынтымақтастық жасау туралы Келісімге қол қойылды. Сондай-ақ біз Миттвайда Жоғары Мектебімен, Шмалькальден Жоғары Мектебімен және Вильдау Жоғары Мектебімен емтихан нәтижелерін екі жақты мойындау және осыған сәйкес үздік студенттердің Германияда да, Қазақстанда да бакалавр дипломын алуы туралы келісімге қол жеткіздік. 2012 жылы Германияда білім алған «Қос диплом» бағдарламасының алғашқы түлектерін қарсы алдық.
2009 және 2014 жылдары ҚР БжҒМ аттестациясынан табысты өтті.
2014 жылы ҚНУ НКАОКО агенттігінің, ал 2015 жылы — ACQUIN (Германия) аккредитациялау, сертификаттау және сапалық қамту Институты аккредитациясына қол жеткізді.
Факультеттер
Қазақстан-Неміс Университеті мамандарды даярлауды үш факультеттерде жүзеге асырады:
Дереккөздер
Санат:Алматы университеттері
Сен-Кристоф-де-Буа
Коммунаның INSEE коды — 35260, пошта индексі — 35210.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 521 адамды құрады. Халық тығыздығы — 56,26 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Кеңсе тауарлары
alt=Магазин канцелярских товаров|нобай|250x250 нүкте|Кеңсе тауарлар дүкені Кеңсе тауарлар  — бұл хат-хабарлар мен құжаттарға арналған өнімдер мен керек-жарақтар. Кеңсе тауарлары кез-келген кәсіпорынның шығындар ынан бөлек алынатын зат.
Кеңсе тауарларына мыналар жатады:
Кеңсе тауарларының тарихы
XIX ғасыр дан бастап, кеңсе тауарлары (әсіресе жазуға арналған керек-жарақтар) этикет тің маңызды бөлігіне айналды; мысалы, үйлену тойына шақыру қағазын жіберу, кейбір жағдайларда оларды қолдану өте көп таралған, ал бұрын ол қорлану деп саналды. Осы мінез-құлық ережелерінің көбін кеңсе керек-жарақтарының өндірушілері ойлап табуы мүмкін, мысалы, «Crane’s Blue Book of Stationery»  кітабы Crane & Co компаниясымен байланысты.
Санат:Кеңсе тауарлары
Японс
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 789 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 29,37 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — HO, ресми идентификациялық коды — 3 11 11.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Соколка (Камзолка тармағы)
Соколка — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Камзолка өзенінің сол жағалауынан 10 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер бастауынан Ворона өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Артала
Артала — сиырдың сирақ етінен дайындалған грузин сорпасы.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар Санат:Грузин тілі
Миддлфилд (Массачусетс)
Миддлфилд (Middlefield) — Массачусетс штатының Гемпшир округіне жататын АҚШ қаласы.
Ксове
Ксове (Xove) — Испаниядағы муниципалитет. Галисия автономды бірлестігіне қарасты Луго провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Мариния-Оксиденталь ауданында (комарка) орналасқан.
Миддлфилд (Массачусетс)
Қала тұрғындарының саны 542 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 62.6 км² шамасында. FIPS коды — 25-40990.
Ксове
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3500 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 89,1 км² шамасында.
Аустралия университеттерінің тізімі
Бұл тізімде Аустралияның университеттері және т.б. жоғыра оқу орындары көрсетілген
Ксове
Қала қамқоршысы Бартоло болып саналады.
Миддлфилд (Массачусетс)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Массачусетс қалалары
Ксове
Сыртқы сілтемелер
Санат:Луго елді мекендері
Аустралия университеттерінің тізімі
Солтүстік территория
Санат:Аустралия университеттері
NGC 3751
NGC 3751 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1874 жылы 5 сәуірде Copeland Ralph астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3751 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 36017, UGC 6601, MCG 4-28-9, HCG 57F, Copeland Septett.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Вилар-Формозу
Вилар-Формозу (Vilar Formoso) — Португалиядағы елді мекен және аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Алмейда муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 481 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 15,63 км² шамасында. Халық тығыздығы — 158,7 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Лабастид-д'Анжу
Лабастид-д'Анжу (Labastide-d'Anjou) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 11178, пошта индексі — 11320.
Вилар-Формозу
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Лабастид-д'Анжу
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 957 адамды құрады. Халық тығыздығы — 111,67 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Трезнурагес
Трезнурагес (Tresnuraghes) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ористано провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1296 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 41 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 32 км² шамасында. Пошта индексі — 9079.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Георгий.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Шахта
Шахта (нем. Schacht, Schaft — дің, оқпан) — жер астынан пайдалы кен қазу жұмыстарын жүзеге асыратын тау-кен кәсіпорны. Ол жер астындағы кен қазбасынан және жер үстіндегі құрылыстардан (копер, Шахта үсті үйі, қойма, әкімшілік-тұрмыс ғимараты, т.б.) құралады. Қазып алынатын кеннің мөлшеріне қарай орташа Шахтаның жылдық өнімділігі 2 — 3 млн. тоннға, ал ірі Шахталардың жылдық өнімділігі 8 — 10 млн тоннға дейін жетеді. Шахтада бірнеше мыңға дейін жұмысшылар мен инженерлер жұмыс істейді. Сирек металдар мен алтын өндірісіндегі Шахталардың қуаты шағын (жылдық өнімділігі 150 — 200 мың т) болады. Шахтаның тереңдігі кеннің орналасу қалпына (жатысына) және оның құндылығына байланысты. Қазіргі Шахталардың орташа тереңділігі 1000 метрдей, ең терең Шахта Африка мен Үндістанда (3,5 — 3,8 км). Шахта неғұрлым тереңдеген сайын жер асты жұмыстары қиындай түседі. Әрбір 25 — 30 м тереңдікте ауаның температурасы 1С-қа өседі де, қазбаны таза ауамен қамтамасыз ету қиындайтындықтан арнайы қондырғы қолданылады. Сонымен қатар кендегі тау жыныстарының ішкі қысымының өзгеруінен қауіп тудыратын әртүрлі құбылыстар (кен дүмпуі, кен қопарылуы, т.б.) пайда болады. Шахта ішінде кен қазу, тас көмір қабатын бұзу, кенді тиеу, тасу және жұмыс қауіпсіздігін сақтау үшін тіреулер орнату, т.б. жұмыстарды машина атқарады. Ірі Шахтадың арнаулы темір жолы, құрал-жабдық жасайтын шеберханалары, т.б. болады.
Сілтемелер
Санат:Өндіріс Санат:Терминология
IC 38
IC 38 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sb (жинақы галактика) типті галактика.
Сыртқы сілтемелер
IC 38 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Белая Сора
Белая Сора — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Ярославль облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тутка өзенінің оң жағалауынан 34 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 30 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сент-Етьенн-д'Альбаньян
Сент-Етьенн-д'Альбаньян (Saint-Étienne-d'Albagnan) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,7 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 291 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,82 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Прага
Прага (Praha ) — Еуропаның кіндігі, жүрегі деп саналатын Чехия елінің астанасы. Прага – көнеден сыр шертетін шаһар. Берлиннен, Венадан, Мадрид, Цюрихтан және Еуропаның көптеген қалаларынан ересек көрінеді. Ғасырдан ғасырға сырғып келе жатқан бағзы үйлердің кейпін жергілікті тұрғындар өзгертуге құмар емес, өйткені оның әрбір тасы тұнып тұрған шежіре. Прагада не көп, аңыз көп. Көне Праганың көшелері өте тар. Ол тоғызыншы ғасырда пайда болған. Көне қаланың бәрі қорғаннан басталады, оның іргетасын Чех князь Борживой қалаған. Бүкіл қала жұртын алақанына ұстайтын жер Прага Кремль, немесе Әулие Виттің соборы және Байырғы патша сарайы мен Әулие Георгийдің костелі. Бұлар ЮНЕСКОның қамқорлығына алынған. Көне Праганың ауыз толтырып айтатын жері көп. Бірақ соның ішінде ойыншықтар мұражайы ойып тұрып орын алады. Бұл мұражай әлемдегі ең үлкен мұражайлардың бірі Бурграф сарайында орналасқан. Осы мәдени ошақтың  ішінде  әр дәуірден  сақталған ойыншықтар бар.
thumb|left|[[Vltava өзені]] Прага дегенде Чехияның сырасы қатар жүреді «У Флеку» деп аталатын сыра зауытының  500 жылдық  тарихы бар. Прагалықтардың мақтанышы Карл көпірі Еуропадағы  жаяу жүргіншілер жүретін ең әдемі әрі ең мықты көпір.
Прага өз мемлекетінің кіндігі өйткені, астаналық Прага өз қалаларының ортасында орналасқан. Кез келген қаласына санаулы сағатта-ақ жетуге  болады. Ең қашығы Острава – 340 км. Қала көліктерінің іщінде метро, трамвай, автобустан өзге фуникулер дейтін де көлік жүреді. Финукерлер ылғидан дөңге, яғни қыр-қыраттарға сыммен тартылған бункер арқылы қатынайды.
Шаһар көшелерінде орналасқан 18-ге жуық көне қорғандар - Чехия Республикасының мақтан тұтатын атақты тарихи орындары.Олардың қатарындағы "Карл көпірі" орта ғасырдың үздік қолтаңбасы. Сондай-ақ, Еуропалық сәулет өнерінің готикалық үлгісінде тұрғызылған керемет құрылыстардың бірі - Қасиетті Вита" мекені. Аталмыш бекіністің құрылыс жұмыстары шамамен 600 жыл жүргізілген деседі.Айта кету керек, 1993 жылы Прага қаласының орталық бес ауданы әлем мәдениетінің қайталанбас құндылықтарының қатарына қосылып, тарихи-архитектуралық қорық ретінде ЮНЕСКО-ның бақылауына алынған. Прага дәстүрлі еуропалық мәдениеттің орталығы болып саналады.
Мұнда әлемдік деңгейдегі түрлі байқаулар өткізіледі ("Прага көктемі" мен "Прага күзі" атты халықаралық музыкалық фестиваль, жазушылар форумы,"Жалғыз әлем" атты адам құқығына арналған халықаралық деректі кино сайысы мен дүниежүзілік сыған ұлтының өнеріне арналған байқауы). Праганың алғашқы нарықтық реформасынан кейін туризм саласына айқара жол ашылды.
Азғантай уақыттың ішінде Прага қаласына туристердің қызығушылықтары артып, саяхат жасаушылардың сүйікті мекеніне айналды. Прагада 29 бесжұлдызды, 126 төртжұлдызды және 250-ге жуық үшжұлдызды қонақүйлер қамтылған. Сонымен қатар, демалушының тұрмыс деңгейіне байланысты түрлі жатақханалар мен пансионаттар қарастырылған. Әлемге әйгілі The TripAdvisor Travelers' Choice туристік операторының деректеріне сүйенсек, 2006 жылдан бастап Праганың екі қонақүйі, яғни, Riverside Hotel және Hotel La Palais дүние жүзінің ең қымбат қонақүйлер санатында.
Бүгінгі таңда Праганың 110 мыңға жуық тұрғыны (экономикалық белсенділіктері 20% жоғары топтар) ішкі және сыртқы туризмнің қызмет көрсету саласы негізінде жұмыс істейді. Өткен жылы жалпы Прагаға келген туристердің саны 3,8 млн. адамды құраған. Карл көпірі - Чехиялықтардың басты мәдени құндылықтары. Оның құрылыс жұмыстары 1375 жылы басталып, тек 15-ші жүзжылдықта аяқталған. Көпірдің тұрғызылуына Карл IV-королінің өзі түрткі болыпты. Көпір бастапқыда "Тас көпірі" немесе "Прага көпірі" деп аталған.Бірақ, ғалымдар тарихи жағдайды ескеріп, 1870 жылдан бастап "Карл көпірі" деп атап кеткен. Көпірдің ұзындығы 516 метр, ені 10 метр, көпірдің 16 арқасы үш мұнараға бекітілген.
Күн сайын мыңдаған адам ескі қорғанның іргесінде ілулі тұрған астрономиялық сағаттың алдына жиналады. Праганың тарихи нысанына айналған сағаттың құрылыс жұмыстары 1410 жылы жанданыпты. Аңыз бойынша 15-ші жүзжылдықта құрылысы аяқталған сағаттың бас құрастырушысы Рануш мырза, муниципалдық кеңестің аталмыш сағаттың үлгісі еш жерде қайталанбауы тиіс деген бұйрығын көтере алмай, алып сағаттың механизміне құлап қаза болған деседі. Сағатты жерде тұырып тамашаласаңыз, уақытты анықтау мүмкін емес. Сондықтан, мұнараның басына шығып бақылаған жөн. Сағат тілі діни наным-сенімдердің барлығын айшықтайды.
Мырныяга
Мырныяга — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Аура-им-Зингрунд
Аура-им-Зингрунд (Aura im Sinngrund)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Франкония әкімшілік округіне бағынады. Майн-Шпессарт ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1032 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,07 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 6 77 116. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Блум.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Рубиасеа (Сан-Паулу)
Рубиасеа (Сан-Паулу) (Rubiácea (São Paulo)) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Арасатуба мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Арасатуба экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 114 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 236,907 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1944 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Городишна (Виледь тармағы)
Городишна (Городишная) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Виледь өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бырза-Река (Кырджали облысы)
Бырза-Река (Бърза река) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Черноочене қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 46 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6710. ЕКАТТЕ коды — 7472.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Тоип-Тем-Сос
Тоип-Тем-Сос — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лыраки өзенінің оң жағалауынан 70 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Грайндхаус (фильм)
Грайндхаус (Grindhouse) — режиссерлер Квентин Тарантино және Роберт Родригестың бірлескен жобасы.
Құрылымы
«Грайндхаус» Тарантиноның «Өлімнен қорғалған» (Death Proof), Родригестың  «Қорқыныш планетасы» (Planet Terror) фильмдерден және түсірлмеген фильмдердін трейлерлерден тұрады. Бірнеше жылдан кейін Родригес «Мачете» трейлерін толық метражды фильмге дейін кеңейткен. «Өлімнен қорғалған» және «Қорқыныш планетасы» бір-бірінен тәуелсіз сюжетпен түсірілгеніне қарамастан, олар бірнеше ортақ кездерімен байланысқан.
Стилистикасы
Грайндхаус — бұл Б-категориялы фильмдерді көрсетумен мамандандырылған кинотеатр. Сондай кинотеатрлар АҚШ-та 70-шы жылдарда үлкен сұранысқа ие болды. Бұл уақыт эксплойтейшн жанрындағы фильмердін есею дәуірі болатын. Эксплойтейшн жанры Тарантино мен Родригестін режиссерлік стилі қалыптастыруына үлкен әсер етті және екеуі де осы жанрдың үлкен табынушылары болып табылады. Сондықтан екі фильмі де төмен бюджетті кино эстетикасын ұстануға тырысты.
Прокат
67 миллион бюджеті бар «Грайндхаус», америкада кассалық жинақтары 25 миллионға дейін әзер жетті. Ондай сәтсіздіктен кейін фильм продюссерлері ағайынды Вайнштейндер «Грайндхаусты» бөліп, әр бөлігін жеке шығару туралы шешім қабылдады. Тарантино мен Родригес өз фильмдерін қайта құрастырып, екі сағаттық форматқа дейін кеңейткеннен кейін «Грайндхаус» европалық прокатта бөлініп көрсетілді.
Бірақ қаржылық сәтсіздік сыншылар арасында жоғары бағаға ие болуына кедергі жасамаған. «Өлімнен қорғалған» фильмі «Канн кинофестивалінің» негізгі конкурстық бағдарламаға енуі осыған дәлел.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ фильмдері Санат:Квентин Тарантино фильмдері Санат:Роберт Родригес фильмдері
Бөлек
Бөлек — Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданындағы ауыл, Бөлек ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Есік қалысынан солтүстікке қарай 4 км-дей жерде, Іле Алатауының солтүстік бөктеріндегі қоңыржай агроклиматты белдемде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2224 адам (1099 ер адам және 1125 әйел адам) болса, 2009 жылы 4355 адамды (2139 ер адам және 2216 әйел адам) құрады.
Кәсіпорындары
Бөлекте Есік шарап зауыты, “Шырын” серіктестігі, шаруа қожалықтары мен кооперативтер жұмыс істейді.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, мәдениет үйі, дәрігерлік пункт бар. Тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
Архи
Архи — Моңғолия мен Онтүстік Сібір халықтарынын сүттен дайындайтын арағы.
Тұрсын
Тұрсын – Маңғыстау өңіріндегі «жеті қайқы» атанған 7 өнерпаздың бірі. Ол жастайынан жиын–тойларда өнер көрсетіп, ел көзіне түскен. Оның әндерінің бәрі жер атымен аталған. Ел ішінде көп орындалатындары– «Оймауыт», «Көлқайнар», «Айрық».
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Тежеу биіктігі
Тежеу биіктігі – сорғы алдындағы (осьтен жоғарғы) сұйықтық бағанасының биіктігі. Жылыған (ыстық, қайнаған) сұйықтықтарды тежеусіз тасымалдау мүмкін емес, өйткені сорғының алдындағы сұйықтық қысымы қаныққан бу қысымынан төмен болса, ол осы температурада қайнай бастайды да, сорғы буға толып, жұмыс істеуін тоқтатады. Сорғы алдындағы қажетті тежеу биіктігін анықтағанда сорғыш құбыр желісіндегі арын шығынын есте ұстаған жөн.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Марк Исаакович Беркович
Фильмдері, еңбектері және марапаттары
Ш. Аймановпен шығармашылық бірлікте болып, ол қойған “Біз осында тұрамыз” (1957), “Біздің сүйікті дәрігер” (1958), “Бір ауданда” (1960), “Әнші ауыл” (1961), “Алдаркөсе” (1965), “Тақиялы періште” (1968), “Найзатас баурайында” (1969) фильмдерін, сондай-ақ, “Асау Ертіс жағасында” (1956, режиссер Е.Е. Арон), “Ән қанаты” (1966, реж. Ә.Мәмбетов) атты көркем фильмдерді түсірді.
Беркович — “Бес жылдан кейін” (1962), “Мұқанның қайта тууы” (1970), “Алматы”, “Алғашқы гүлдер”, “Жаңа жылыңызбен” (1971), “Шәкен Айманов” (1974), “Түсті металлургия” (1979), “Обелиск”, “Жаңа алаң” (1982), т.б. ғылыми-көпшілік және хроникалық-деректі ленталардың түсірушісі және қоюшысы. “Аяқталмаған өмір киноленталары” (1985) атты естелік-кітаптың авторы.
2-дәрежелі Отан соғысы орденімен және медальдермен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:30 қаңтарда туғандар Санат:12 наурызда қайтыс болғандар Санат:II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері
Себореялық кератоз
Себореялық кератоз (син: кәрілік сүйелі, себореялы кератома). Ісік өте баяу өседі. Бастапқыда шектелген сарғыш немесе қоңыр түсті дақ, кейін оның көлемі өсе келе диаметрі 4-6 см-ге дейін жетеді. Біртіндеп ісік беті сарғыш қабықпен қапталады, жарылады, түсі қою-қоңыр түске дейін өзгереді. Орналасу орны әртүрлі болуы мүмкін, жиі терінің жабық беткейлерінде орналасады, бірақ бетте, мойында, бастың шашты бөлігінде де орналасуы мүмкін.
Емі.
Емі. Кесіп алу, электро-криодеструкция, неодим лазерінің сәулелері, солкодерм, 10% салицил және сүт қышқылынан тұратын коллодий, А дәрумені бар жақпа майлар.
Б. з. д. 5 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 5 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 5 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Шаһрух
Шаһрух(1377 – 1447) – Әмір Темірдің кіші ұлы әрі мұрагері Ұлықбектің әкесі. Самарқанды баласы Ұлықбекке билетіп, өзі Гератта тұрды. Темір әулеті билеген мемлекеттің біртұтастығын сақтауға тырысты. Ол өлгеннен кейін, Темір мемлекеті ыдырап кетті.
Дереккөздер
Санат:Темір әулеті
Кониа
Кониа (Konya) – Анадолының орталығындағы Түркия қаласы. Конья илінің орталығы. Халық саны 742 690 мың адам (2000 жыл). XX ғасырдың басында қала халқының көбісі армяндар болатын, бірақ армян зұлматы саясатынан кейін армяндықтар қаладан аластатылады. Қаланың өркендеуі үшін 1925 жылы Ататүрік сопылар орденінің қызметіне тыйым салады. Руми мавзолейі 1927 жылы мұражай болып өзгертіледі. Көне мәдениетті жандандыру мақсатында 1957 жылы Коньяда айналатын диуаналардың (дериш) бірлестігі қайта құрылады. Әр жыл сайын желтоқсан айында диуаналар (дервиш) фестивалі өтеді.
Дереккөздер
Санат:Қалалар Санат:Түркия
Шама Нұрұлы
Шама Нұрұлы (XIX-XX ғ.ғ.) Ақмола облысындағы Ереймен тауының етегінде туып-өскен. Оның «Шама» деген әнін Жарылғапбердіден Қали үйреніп, бүгінге жеткізеді. Бұл әнді кезінде музыка зерттеуші А. В. Затаевич жазып алып, өзінің «Қазақ халқының 500 ән-күйі» атты еңбегінде жариялады.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Джозеф Йобо
Джозеф Йобо (Joseph Yobo; 6 қыркүйек 1980, Коно, Риверс, Нигерия) — нигериялық футболшы, қорғаушы. 2002, 2010, 2014 жылдары әлем чемпионатына қатысты. 2013 жылғы Африка чемпионы.
Қазір Нигериядағы кедей балаларға көмек беру мақсатында өзі ашқан қайырымдылық қордың басшысы.
Сілтемелер
Санат:Стандард Льеж ФК ойыншылары Санат:Нигерия футболшылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Тенерифе ФК ойыншылары Санат:Эвертон ФК ойыншылары Санат:Фенербахче ФК ойыншылары Санат:Норвич Сити ФК ойыншылары Санат:Нигерия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Хұсайын Иманғалиұлы Берқалиев
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1951 жылы туғандар
Жаттығу гигиенасы
Дереккөздер
Санат:Спорт
Лондон университеті
thumb|241x241px|Ең басты ғимарат Лондон университеті (University of London) — Ұлыбританиядағы студент саны бойынша екінші орын алып тұрған университет.
Лондон университеті 1836 жылы құрылған және университеттің құрылымда 18 колледжі және 11 институті  бар.
Балиғатқа толу
thumb| alt=A.| [[Ер адам.]]
Лондон университеті
Ең беделді технология колледжі  - Лондонның Империя колледжі.
Балиғатқа толу
Балиғатқа толу:
Лондон университеті
Сабақтар 160 ғимаратта өткізіледі. Ғимаратын көбісі Блумсберидағы лондон ауданында орналасқан.
Сілтемелер
Санат:Алфавит бойынша университеттер
Балиғатқа толу
Дереккөздер
Санат:Қоғам
Мақпалкөл ауылдық округі
Әкімшілік құрамы
Құрамына Темірбек Жүргенов ауылы кіреді. Орталығы – Мақпалкөл ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1921 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Жалағаш ауданы ауылдық округтері
Шолтаман
Шолтаман Маңғыстау өңірінде өмір сүрген. Шолтаман әнші–әйгілі жеті қайқының бірі. Ел аузындағы дерек бойынша, даусы зор болған екен. Шолтаманың бізге жеткен жалғыз әні– «Талкеме»
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Шашбау
Шашбау – қыз-келіншектер шашына тағатын сәндік әшекей- бұйым. Мұндай әйел шашының әр-ажарын аша түсетін, өрілген бұрымның ұшын бекіту үшін тағылатын алтын, күміс тиындар, кейде маржан қадалған, ызылған бауы бар. Шашбауды түркі халықтары ежелден қолданып келеді. Жасалу, әшекейлеу әдістеріне қарап оларды үзбелі Шашбау, шашақты Шашбау деп топтастыруға болады. Оның қазақтар арасында:
Сілтемелер
Санат:Қазақ ұлттық киімдері
Тежеуіш
Тежеуіш (tormos).– жасанды имараттар немесе табиғи кедергілер (арнайы тарылту, бұрудың тіктігі, тастарды үймелеу, анжыр кептемесі, мұз буу) қалыптастырудың нәтижесінде ағыс жылдамдығының баяулауы қоса жүретін, өзендегі су деңгейінің көтерілуі. Су тасуы немесе тасқын толқыны кезінде басты өзеннің салаларында тежеуіш байқалады. Тежеуіш тұрақты және уақытша болуы мүмкін. Тежеуіш қызметін үлескіден төменірек құятын саладағы су шығынының көбеюі де атқарады.
Тежеуіш (tormos ). Машинаның, механизмнің жүрісін бәсеңдетуге немесе тоқтатуға арналған құрылғы.
Дереккөздер
Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Мозамбик
Мозамбик Республикасы (República de Moçambique ) — Оңтүстік-Шығыс Африкада орналасқан мемлекет. Жер аумағы 801,6 мың км². Астанасы – Мапуту қаласы Халқы – 32 млн. Тұрғындарының 47%-ын макуа-ломве, 23%-ын тсонга, қалған бөлігін малави, шона, яо этн. топ өкілдері құрайды. Ресми тілі – португал тілі, макуа, малави, тсонга, шона, суахили тілдері де кең таралған. Халқының 30%-ы христиандар, 10%-ы мұсылмандар, 60%-ы жергілікті діни сенімдерді ұстанады. Мозамбик әкімшілік жағынан 11 провинцияға бөлінеді. Мемлекет басшысы – президент. Жоғарғы заң шығарушы органы – бір палаталы Республика ассамблеясы. Жоғары атқарушы органы – үкімет. Ұлттық мейрамы – Тәуелсіздік күні – 25 маусым (1975). Мозамбик 1975 жылдан БҰҰ-ға, Африка Бірлігі ұйымына (АБҰ) мүше. Ақша бірлігі – метикал.
Мозамбик Африканың оңтүстік-шығысында орналасқан. Солтүстігінде Танзаниямен, батысында Малави, Замбия, Зимбабвемен, оңтүстігінде Эсватини және Оңтүстік Африка Республикасымен, шығысында Үнді теңізімен шектесіп жатыр. Әкімшілік жағынан 11 провинцияға бөлінеді. Ресми тілі - португал тілі, сондай-ақ жергілікті халықтардың макуа,малави, тсонга, шона, суахили тілдері де кеңінен қолданылады. . Жоғары заң шығарушы органы бір палаталы парламент - Республика ассамблеясы. Жоғары атқарушы органы - Үкімет
Табиғаты
Елдің солтүстігінде биіктігі 2419 метрге дейін жететін Шығыс Африка таулары орналасқан. Ең биік жері батыстағы Матабеле (2436 м) шыңы. Шығыс мұхит жағалауларында ойпатты жазық бар, орталық бөлігі таулы келеді. Мозамбиктің негізгі өзендері: Замбези мен Лимпопо. Ең үлкен көлі ішінара Мозамбик аумағына орналасқан Ньяса (Малави) көлі. Негізгі пайдалы қазбалары: таскөмір, титан, темір кендері, боксит пен мыс. Солтүстігінде сирек ормандар, жағалауларында ылғалды саванна, ірі өзендердің жағасында мәңгі жасыл ағаштардың бірнеше түрлері өсетін орман бар. Жануарлар дүниесі бай әрі алуан түрлі болып келеді. Оңтүстік Африканың басқа жерлерінде ұлттық бақтар мен қорықтарды ғана мекендейтін Африка пілдері, киіктер, керіктер, мүйізтұмсықтар, арыстандар, леопардтар, шиебөрілер өмір сүреді. Ормандарында маймылдар, жыландар мен құстар көп. Сирек кездесетін ақ мүйізтұмсық, кафр буйволы өседі. Солтүстігінде климат субэкваторлық, муссонды, оңтүстігінде тропикалық пассаттық. Жылдық орташа температурасы оңт-те 20 – 22°С, солтүстікте 25 – 28°С шамасында. Оңтүстік бөлігіндегі жылдық жауын-шашын мөлшері 750 – 1000 мм, ал солтүстік бөлігінде 1500 мм-ге дейін жетеді.
Тарихы
Мозамбик жерін ежелгі заманнан бушмендер мен готтентоттар мекендеді. Кейіннен оларды банту тайпалары ығыстырды. Б.з. 1-мыңжылдығының соңы мен 2- мыңжылдықтың басында Мозамбик аумағында мемлекет бірлестіктері (ең ірісі Мономотапа) пайда болды. 8 ғасырдан бастап арабтар, 16 ғасырдың басынан португалдар Мозамбик жағалауларына өтіп, елге ішкерілей ене бастады. Португалдар 1505 жылы Софала фортын, 1508 жылы Мозамбик бекінісін салды. 1629 жылы португалдар Мономотапаның билеушісін өздеріне бағынышты ететін шартқа қол қоюға мәжбүр етті. 17 – 18 ғасырларда португал отаршылдары Мозамбик аумағында құл саудасымен айналысты. Құлдарды Бразилиядағы қант плантацияларына жұмыс істеуге тасыды. 1752 жылы Португалияның дербес отарына айналды. Португалдардың Мозамбиктің ішкі аудандарына толық билік орнатпақ болған әрекеттері Ватуа мемлекетімен арадағы ұзаққа созылған соғысқа әкеп соқты. Африкалықтар 1894 – 95 жылы отаршылдарды бірнеше рет жеңіліске ұшыратты. Тек 1895 жылдың соңында ғана португалдар ватуалықтарға тойтарыс беріп, басшыларын тұтқындады. Бұдан кейін де қарулы күрес 2 жылға созылды. 2-дүниежүзілік соғыстан кейін басқа Африка елдері сияқты Мозамбикте де ұлт-азаттық қозғалысы күшейді. 1962 жылы құрылған ФРЕЛИМО (Мозамбикті азат ету майданы) қарулы ұйымы тәуелсіздік алу жолында португалдармен күрес жүргізді. Нәтижесінде 1975 жылы 25 тамызда Португалия Мозамбиктің тәуелсіздігін мойындауға мәжбүр болды. Мозамбик ұлттық қарсыласу қозғалысы мен билік арасындағы 16 жылға созылған азамат соғысы 1992 жылы бейбіт келісімге қол қоюмен аяқталды.
Экономикасы
Ауыл шаруашылығы мен су энергетикасының экономикалық мүмкіндіктеріне қарамастан Мозамбик Африканың ең кедей елдерінің қатарында қалып отыр. Өнеркәсібінің неғұрлым дамыған салалары: мұнай өңдеу, химия, тоқыма, темекі, тамақ өндірісі. Негізгі ауыл шаруашылығы дақылдары: мақта, қант құрағы, шай, маниох, жүгері, күріш. Экспортқа кешью жаңғағы, қант, мұнай өнімдерін, копра, мақта, цитрустық жемістер шығарады. Сырттан машина, түрлі құрал-жабдықтар, азық-түлік сатып алады. Ұлттық жалпы өнімнің жан басына шаққандағы мөлшері 500 АҚШ долларына тең (1997). Негізгі сауда серіктестері – Португалия, Оңтүстік Африка Республикасы, АҚШ.
Дереккөздер
*
Футболдан Босния және Герцеговина чемпионаты
Босния және Герцеговина премьер лигасы (босн./хорв. BH Telecom Premijer liga Bosne i Hercegovine, серб. БХ Телеком Премијер лига Босне и Херцеговине) — футболдан Босния чемпионын анықтайтын дивизион, қазір 12 клуб ойнайды. 2003 жылдан бері Премьер лига деп аталады.
Мемлекет аумағындағы саяси тынышсыздыққа байланысты 1994 жылға дейін елде футбол ойналмады. 1994 жылы "Мұсылман лигасы құрылды", 1998 жылы "Мұсылман және Хорват лигасы" деген турнир пайда болды. 2003 жылдан кейін ғана ресми турнир ретінде мойындалды.
Сілтемелер
Санат:Футболдан Босния және Герцеговина чемпионаты
Б. з. д. 6 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 6 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 6 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Уәлиханов көшесі (Алматы)
Көше Медеу ауданында орналасқан. Қазыбек би көшесінен басталып, Абай даңғылына дейінгі аралықта жатыр. Райымбек, даңғылы, Төле би Мәметов, Мақатаев, Әлімжанов, Гоголь, Қазыбек би, Қарасай батыр, Жамбыл көшелерімен қиылысып жатыр. Бұрынғы атауы - Красин көшесі.
Жолторғай
Жолторғай (Calcarius lapponicus) - сұлыкеш тұқымдас орташа денесі «20-30 г. торғайтектес құс. Басы - қара, жоны - бойдай созылған қызылсары теңбілдері бар, өрнектелген қызғылтсары, сарғылт жалпақ жолақты; бауыры - ақ-қара түсті құс.
Дереккөздер
Санат:Сарыторғайлар Санат:Еуразия құстары Санат:Солтүстік Америка құстары
IC 40
IC 40 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2376, UGC 413, MCG 0-2-106, ZWG 383.56.
Сыртқы сілтемелер
IC 40 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Ульмер Эльза Альбертовна
Ульмер Эльза Альбертовна (27.1. 1944 ж.т., Алматы облысы Тельман ауылы) - ақын. Алматы педагогикалық шет тілдер институттын бітірген. Қазақ радиосында неміс тіліндегі хабарлар редакциясының меңгерушісі, "Фройндшафт" газетінің меншікті тілшісі болып жұмыс істеген. Алғашқы өлеңдері 1971 ж. "Нойес лебен", кейіннен "Фройдншафт" газетінде жарияланған. Өлеңдері "Живет во мне надежда" (1972), "Мой Казахстан" (1978), "Далекие журавли" (1980), "Близкие дали" (1984) ұжымдық жинақтарға, неміс жазушыларының үш томдық антологиясына енген. Шығармалар: Опора жизни. Стихи. А., 1980; Морские камешки. Рассказы. Стихи. А., 1983.
Дереккөздер
Санат:1944 жылы туғандар
Ғаламшарлық тұмандық
нобай|[[Мысық көзі тұмандығы]] нобай|Батпантас тұмандығы Ғаламшарлық тұмандықтар талшықты диффузиялық тұмандықтан басқа дөңгелек пішінді, өте шағын тұмандықтар. Олай аталуы телескоппен бақылағанда сыртқы пішіні ғаламшарға ұқсайтынына байланысты.
Әрбір ғаламшарлық тұмандықтың ортасында әлсіз, өте ыстық жұлдыз – ядро бар. Жайылу алдында сутегінің жанып бітуі кезінде қызыл алып газ сыртқа лақтырылады, олар жұлдызаралық кеңістікте 20-50 км/с жылдамдықпен үлкейетін қабықша құрайды. Жұлдыздың ыстық ішкі бөлігі сығылады және ғаламшарлық тұмандықтың ядросына айналады. Ядро біртіндеп суи отырып, кәдімгі ақ ергежейліге айналады, ал ғаламшарлық тұмандық кеңейеді және уақыт өткен сайын жұлдызаралық ортада тарайды.
Ғаламшарлық тұмандықтардың өмір циклы бірнеше онмыңдық жыл құрайды. Бұл астрономиялық тұрғыдан өте аз мерзім болып келеді.
Санат:Жұлдыздардың эволюциясы
IC 4422
IC 4422 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51530, MCG 5-34-39, ZWG 163.48.
Сыртқы сілтемелер
IC 4422 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Рогозенный
Рогозенный — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Цильма өзенінің оң жағалауынан 360 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.