cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Миддлтон (Айдахо)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары
Биологиялық құралдарды қолдану тәсілдері
Биологиялық құралдарды қолдану тәсілдері — қарсыластың жерді және сыртқы орта объектілерін ауру туғызушы микроорганизмдермен және токсиндермен, сұйық және құрғақ биологиялық рецептуралар түрінде зақымдауы. Мейлінше тиімділері — аэрозоль пайда болу үшін ауада сұйық және құрғақ түрінде тозаңдатылған вирусты риккетсиәзды микробтар мен токсиндер. Зақымдау әсері ауаның жерге жақын қабатына биологиялық аэрозольмен келетін бөлшектердің (микроб клеткаларының) мөлшеріне, сондай-ақ қорғанбаған адамдардың зақымданған атмосферада қанша уақыт болуына байланысты. Аэрозоль бұлтының зақымдаушы әрекетінің ұзақтығы микроорганизмдердің физикалық және биологиялық тұрақтылығымен анықталады. Физикалық тұрақтынығына метеорологиялық жағдайлар — жердің жылдамдығы мен бағыты, бұлттылық, жауын-шашын, ауа мен топырақтың температурасы, сондай-ақ жер бедері, елді мекендер құрылыстарының сипаты, ал биологиялық тұрақтылыққа олардың ауру туғызушы ықпалын ұзақ уақыт бойы сақтау қабілеті әсер етеді. Биологиялық құралдарды қолдану тәсілдерінің көп таралған бір түрі — жергілікті жерге өте қауіпті жұқпалы ауру жұққан жәндіктерді тарату. Олар ұзак уақыт күшті жұқпалы аурулар ошақтарын тудырады. Оларды тарату үшін контейнерлер мен энтомологиялық бомбалар қолданылады. Авиациялық және ракеталық ұрыс құралдары аркылы қолданылатын бактериялық құралдар және әсіресе олардың улары қалалық су құбырларын, су көздерін, тамақ өнімдерін зақымдауға арналған.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Бақша (ауыл)
Бақша — Жетісу облысы Көксу ауданы, Мұсабек ауылдық округі құрамындағы темір жол бекеті.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Балпық би ауылынан батысқа қарай 31 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 47 адам (23 ер адам және 24 әйел адам) болса, 2009 жылы 35 адамды (20 ер адам және 15 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы елді мекендері Санат:Қазақстан темір жол бекеттері
Шувиска
Шувиска (Chuvisca) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Камакан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 643 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 219,17 км² шамасында. Халық тығыздығы — 21,2 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Философияны оқу үшін алдымен не білу керек
Философияны оқу үшін алдымен не білу керек (Философияны үйрену үшін қажетті шарттар жайлы трактат) — Әбу Насыр Әл-Фарабидің еңбегі.
Мұнда ол Аристотельдің философиясын меңгеруге қажет болатын тоғыз шарт жайлы өз пікірлерін ортаға салып, бұл туралы былай дейді:
Оның пікірінше, тұңғыш рет философиялық бағыттың алғаш негізін салушы — грек философы Пифагор, яғни пифагоршылар мектебі. Бұл жерде Фараби Ежелгі Грекиядағы негізгі ғылыми философиялық мектептерге шолу жасап, өз пікірлерін ортаға салады.
Дереккөздер
Санат:Әл-Фараби Санат:Философия
Оперетта
Оперетта (итал. орегеttа – шағын опера) – музыкалық театр жанры. Опереттада вокалдық және аспаптық музыка, би, балет және эстрадалық өнедің элементтері ұштастырылады. Сюжеті операға қарағанда жеңіл, көбінесе көңілді оқиғаға құрылады. Опереттада вокалды және хореографиялық элементтер оқиғаның дамуын, шығарманың идеялық-көркемдік тұрғыдан ашылуын негізге ала отырып, драматургиялық тұтастықты құрайды.
Дамуы
Сондай-ақ Оперетта тарихында: париждік (19 ғ.), веналық (19 ғ.), неовеналық (20 ғ.) Оперетталар деген түсінік бар. 19 ғасырдың ортасына дейін шағын опера Оперетта деп аталып келді. Оперетта жанр ретінде 1850 жылы Францияда қалыптасты. Классикалық Опереттаның негізін салушы Ж.Оффенбах жанрдың идеялық-көркемдік диапазонын кеңейтті. Кейін 1860 – 80 жылы Австрияда, Англияда және Америкада дами бастайды. Оперетта алғашында пародиялық жанр негізінде дамып, кейін әлеуметтік-сатиралық бағытта өріс алды. Вена классикалық Опереттаның “би” стилі И.Штраус (баласы) шығармасында жан-жақты дамыды. Сондай-ақ Ф.Эрве, Ф.Легар, И.Кальман, Ш.Лекон, Э.Одран, Ф.Зуппе, И.О. Дунаевский, Н.М. Стрельников, В.П. Соловьев-Седой, Ю.С. Милютин, А.Г. Новиков, т.б. тұлғалар Опереттаны дамытуда өзіндік қолтаңбасын қалдырды. 20 ғасырдың 20-жылдары АҚШ-та Оперетта жанрының жаңа түрі – мюзикл пайда болды. Оның тарихы Дж. Гершвин, И.Берлин, Р.Роджерстің шығармаларынан басталады.
Дереккөздер
Санат:Музыка
NGC 7418A
NGC 7418A — Тырна шоқжұлдызында орналасқан Scd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 тамызда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7418A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70075, ESO 406-27, MCG -6-50-11B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Сендехас-де-ла-Торре
Сендехас-де-ла-Торре (Cendejas de la Torre) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Серрания ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 45 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14,51 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 62 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Амперостатикалық кулонометрия
Тура амперостатикалық (гальваностатикалық) кулонометрия әдістері қосымша әдістерден гөрі сиректеу пайдаланылады. Егер талданатын зат электродтын бетінде қатты, қабыршақ, металл оксиді немесе нашар еритін тұз түрінде болса, онда оның мөлшерін анықтау үшін тура амперокулонометрияны пайдалануға болады. Мысалы, берілген металдың тотығу реакциясы үшін:
тотығуды ток күші тұрақты кезде жүргізеді. Реакция соңында металдың ең соңғы іздері тотыққан тұста судың анодтық тотығуына сәйкес потенциал секіруі байқалады:
(қышқылды ортада)
(сілтілі ортада)
Мұндай құбылыс оксид металға дейін тотықсызданған кезде жүреді:
Бұл әдіс электрохимиялық кулонометрияда қолданылады. Ол сондай-ак инертті қатты электродтағы металды бұрынырақ бөліп алғаннан кейін (толық белінбегенде) оны қайтадан анодтық ерітіп, инверсиялық кулонометрияда да пайдаланылады.
Кулонометриядағы тұрақты токтың шамасын қолмен ±1% дәлдікпен реттейді. Ал электролиз жүрген уақытта электр хронометрмен 0,1% дәлдікке дейін анықтайды. Өте қысқа уақыт аралығы осциллограф немесе синхроскоп көмегімен өлшенеді.
Гальваникалық кулонометрия аса аз мөлшердегі заттарды асқан дәлдікпен анықтауға жағдай тудырады. Әдістің сезімталдығы өте жоғары: 1 мкА ток кезінде электродтан 1 секундта ерітіндіге 10−22 моль зат эквиваленті ауысады.
Бұл әдістің кемшілігіне электродтың бетіндегі заттын ең соңғы үлестерінің бір қалыпты еріп кетпеуі салдарынан ток шамасының реттеуге келмейтін едәуір тербеліс тудыруы жатады.
Тура амперостатикалық кулонометрлік анықтау үшін катодтың және анодтың кеңістіктері бөлінген, жұмысшы, қосымша және салыстыру электродтары (жұмысшы электродтың потенциалын өлшеуге арналған) болатын электродтық, ұяшықтар пайдаланылады. Егер осындай ұяшық арқылы тұрақтандырылған тұрақты токты өткізсе, онда жұмысшы электродтың потенциалы полюстігіне қарай (басқа бір электродты реакция жүріп кетпей тұрғанда) немесе сол жаққа қарай тез ығыса бастайды. Аналитикалық химияның тәжірибесінде ғылыми әдебиеттер мен зерттеулер мәліметтерінің негізінде электролит құрамы тек талданатын зат қана электролизге сай келетіндей етіп таңдап алынады.
Мұндайда қалыптасқан екі режим бар: кинетикалық және диффузиялық. Кинетикалық режимде поляризацияланған электрод потенциалының мәні электродты ерітінді (электролит) кезінде электрактивті заттың концентрациясы өзгергендіктен, баяу өзгере бастайды. Диффузиялық режимде: егер ток күші шекті мәндегіден артықтау берілсе, онда электрод потенциалы әуелі өте баяу, сосын белгілі бір мүмкін реакция мәніне дейін тез ығысады. Мұндайда екі реакцияның токтары қосылып кететіндіктен оларды анықтау мумкін емес. Бұл жағдайда ток бойынша шығымы жүз процентке жақын электролизді жүргізу үшін шектіден аз ток күші жұмсалған электролиз жүргізу керек.
Диффузиялық режимдегі тұрақты ток кезінде потенциалдың ығысу уақыты концентрацияға тура пропорционал. Талдау әдісінде мұндай тәуелділікті сандық анықтау үшін пайдаланады да, оны хронопотенциометрия деп атайды.
Бұрын да еске түсіргендей, тура амперостатикалық кулонометрияның өз шектеулері бар. Қарастырылған жағдайлардағы металл шөгінділері мен тотықтары еріген кезде электродтың потенциалы процесс соңына дейін өзгермейді. Мұндай талдау әдісінің орындалу мерзімі 1-ден 30 минутке дейінгі аралықта аяқталады. Көпшілік жағдайларда электрондық жабдықтармен толықтырылып, оның дәлдігі мен нақтылығы, сезімталдығы мен көрнектілігі артады.
Дереккөздер
Санат:Аналитикалық химия Санат:Химия Санат:Ғылым
Василева
Василева — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тора өзенінің оң жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Рекен
Рекен (Reken) — Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан муниципалитет. Мюнстер әкімшілік округіне бағынады. Боркен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 14094 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 05 5 54 044. Муниципалитеттің басшысы — Хайнер Зайер.
Василева
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Рекен
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 5 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Солтүстік Рейн-Вестфалия елді мекендері
1452 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:1452 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1452 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Зәуреш Ерсайынқызы Далеева
Зәуреш Ерсайынқызы Далеева - 1975 жылы 16 ақпанда Алматы қаласында туған. 1997 жылы ҚазМБА-ны бітірген, экономист.
Жұмыстағы негізгі ұстанымы: «Іске сүйіспеншілік». Іскер адамның бойындағы құнды қасиеттер: «Іс-әрекет жүйелілігі, табандылық, жанасқыштық».
Дереккөздер
<References/>
Санат:Тұлғалар
Пьедипартино
Коммунаның INSEE коды — 2B221, пошта индексі — 20229.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 адамды құрады. Халық тығыздығы — 4,62 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Зеехоф (Берн)
250px|thumb|Картада орналасуы Зеехоф (Берн) (Seehof BE) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Мутье округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 78 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8.42 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 709, пошта индексі — 2747.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Гигантораптор
thumb|Гигантораптор Гигантораптор бұдан 85 миллион жыл бұрын кейінгі Бор кезеңінде өмір сүрген. Динозавр алып овирапторлар тобына кіреді. Оның тістері болмағын. Үнемі қорегін тұмсығымен бөлетін гигантораптор тұмсықты динозавр аталып кеткен. Гигантораптордың немен қоректенгені әлі күнге белгісіз. Бірақ жануардың шөппен де, етпен де қоректенетіндерге тән қасиеттері бар. Мысалы, икемді аяқ пен өткір ұзын тырнақтар жыртқыштарда ғана болады. Гигантораптор өзінің ең жақын туысы саналатын каудиптерикстен шамамен 35 есе үлкен. ұзындығы - 8 метр, салмағы шамамен - 2 тонна.
Дереккөздер
Санат: Динозаврлар Санат: Зоология
Жануарлар туралы ертегілер
Жануарлар туралы ертегілер, хайуанаттар туралы ертегілер — ертегінің көне замандағы мифтер мен әр түрлі тұрмыстық, аңшылық әңгімелердің негізінде пайда болып, кейінгі замандардағы адамдар мінезін, олардың өзара қатынасы мен байланысын аллегориялық түрде жан-жануарлар бейнесі арқылы тұспалдап көрсететін түрі. Жануарлар туралы ертегілер, негізінен, үш топқа бөлінеді: этиологиялық жануарлар туралы ертегілер, классикалық жануарлар туралы ертегілер және мысал ертегілер (аполог). Этиологиялық жануарлар туралы ертегілер — өзінің шығу мерзімі жағынан мұндай ертегілердің ең көнесі. Мұнда хайуанаттардың сыртқы пішіндегі немесе жүріс-тұрысы, мінез-құлқындағы бір ерекшелігі, оның солай болу себебі жайында баяндалады. Бұл топтағы ертегілердің басты ерекшелігі — оқиғаны себеп-салдарлы сипатта баяндауы және байырғы синкреттілікті сақтап қалуы мен этиологиялық мифке жақын болуы. Бұл ертегілердегі хайуанаттардың сипаттамасы басқа елдер ертегілермен сарындас. Мысалы, түлкі — аса айлакер, екіжүзді, алаяқ қу, қасқыр мен жолбарыс — адуынды озбыр, қара күш иесі, аю — икемсіз, қарабайыр, т.б. Шығыс және Еуропа халықтарының жануарлар туралы ертегілерінің көпшілігін классикалық жануарлар туралы ертегілер құрайды. Олардың сюжеті де ұқсас болып келеді. Өйткені, бұл ертегілердің көпшілігі әр халықтың тарихында болған ұқсас жағдайдан туған. Ал біразы арғы тегі бір түркі халықтарының ежелгі дәуірінде пайда болған. Енді бір бөлігі мәдени, сауда, т.б. қарым-қатынастар арқылы ауысқан. Бұлардың моральдік және әлеуметтік мазмұны аса терең. Жыртқыштар қанаушыларды, әлсіз жануарлар кедейлерді еске түсіреді. Олардың іс-әрекетімен қатар мінездері де шебер сомдалады. Классикалық жануарлар туралы ертегілердің құрылымы онша күрделі емес. Олардағы сюжет хайуанаттар арасындағы кездесулер мен қақтығыстарға құрылады. Бір сарынды эпизодтардың өзгермей, үнемі қайталанып келетін түрі көптеген әлем халықтары ертегілерінде бар. Олардың үлгілері — “Қотыр торғай”, ”Кім неден күшті”, т.б. ертегілер. Мысал ертегілерде — баяндау белгілі бір моральдік қағида мен тұжырымды дәлелдеуге бағытталады, сол себепті олар көп жағдайда нақылмен аяқталады. Қазақ халқының мысал ертегілері шығыс фольклорымен тығыз байланысты. Мысалы, Орталық Азияға кең тараған “Қалила мен Димна”, “Тотынама”, т.б. Жануарлар туралы ертегілер адам болмысының ертедегі тотемдік сенімдермен байланысты пайда болған. Жануарлар туралы ертегілердің прозалық баяндаудан өлеңге көшіп отыратын үлгілері де кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан әдебиеті
Тұздықсүме
Тұздықсүме – Түркістан облысы Отырар ауданы Қожатоғай ауылдық округіндегі тұзды көл. Қожатоғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 13 км, Сырдарияның оң жағалаулық аңғарынан 9 км жерде орналасқан.
Гидрографикасы
Аумағы 2,4 км2, ұзындығы 4,0 км, ені 800 м. Көл теңіз деңгейінен 260 м биіктікте.
Жағалау сипаты
Жағалауы сәл жарқабақты, ашық келген. Көлтабаны тегіс, құмайтты. Жаздың ыстық айларында көл құрғап қалады.
Дереккөздер
Санат:Отырар ауданы көлдері Санат:Сырдария су алабы
Сен-Жанс
Сен-Жанс (Saint-Gence) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Лимож округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 21,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87143, пошта индексі — 87510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1989 адамды құрады. Халық тығыздығы — 91,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Ачин (Кадрин тармағы)
Ачин — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кадрин өзенінің оң жағалауынан 52 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 3421
IC 3421 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41204, MCG 5-30-7.
Сыртқы сілтемелер
IC 3421 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Емон
Емон (Hesmond) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,27 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62449, пошта индексі — 62990.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 179 адамды құрады. Халық тығыздығы — 21,64 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Спенсэр (Оклахома)
Спенсэр (Spencer) — Оклахома штатының Oklahoma округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3 746 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13.8 км² шамасында. FIPS коды — 40-69200.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Оклахома қалалары
Маурицио Сарри
Маурицио Сарри (Maurizio Sarri; 10 қаңтар 1959 жыл, Неаполь, Италия) — италиялық футболшы, футбол жаттықтырушысы.
Карьерасы
Италияның бірер атақсыздау клубтарында ойнап, 1990 жылдары карьерасын аяқтады да, бапкерлікке кірісті. Бірнеше жылдар бойы төменгі лигалардағы клубтарды жаттықтырды. Тек ХХІ ғасырдың алғашқы онжылдығының соңында бапкер ретінде атағы шыға бастады. Бірақ көп уақытқа дейін еш клубта үзақ уақыт тұрақтамай, 2012 жылы ғана "Эмполидің" тізгінін ұстаған соң біршама уақыт сол жерден ауыспады. 2013/14 жылғы маусымда В сериясының үздік бапкері атанды.
Кейін тіпті "Наполи", "Челси" сынды атақты клубтарды жаттықтыра алатындай деңгейге көтерілді.
2018/19 жылғы маусымда "Челсиді" жаттықтырып, УЕФА Ұлттар Лигасын ұтып алды. Маусым біте салысымен "Ювентустың" тізгінін ұстады.
2019/20 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасында "Ювентус" 1/8 финалдан аса алмады да, Сарри қызметтен босады.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия футбол жаттықтырушылары Санат:Пескара ФК жаттықтырушылары Санат:Перуджа ФК жатттықтырушылары Санат:Эмполи ФК жаттықтырушылары Санат:Наполи ФК жаттықтырушылары Санат:Челси ФК жаттықтырушылары Санат:Ювентус ФК жаттықтырушылары
Қайыңды (Күршім ауданы)
Қайыңды (2009 жылға дейін – Славянка) — Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы, Құйған ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Күршім ауылынан солтүстікке қарай 40 км-дей жерде, Бұқтырма бөгенінің шығыс жақ жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 636 адам (328 ер адам және 308 әйел адам) болса, 2009 жылы 338 адамды (187 ер адам және 151 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы елді мекендері
NGC 2910
NGC 2910 — Vela шоқжұлдызында орналасқан I2p типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Vela (шоқжұлдыз)
Кіші Шанга
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Майтұрақтылығы
Майтұрақтылығы - майдың бұзу әрекетіне қарсы тұра алатын материалдың қабілеті.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Он оқ тайпасы
Он оқ тайпасы, Он оқ будун (будун – халық, ел, тайпа) – Батыс Түрік қағанатының негізгі этникалық-саяси ұйытқысы болған тайпалардың ортақ атауы. Оған әрқайсысы бес тайпадан тұратын дулу (тулу, түрік) және нушиби одақтары енген.
Бектер
Түрік қағандығында 7 ғасырға дейін-ақ таққа отыру мәселесі тек осы екі тайпа одақтарының қолдауымен жүзеге аса бастады. Батыс Түрік қағанатындағы билік үшін күрес ашиналықтардың саяси-құқықтық ықпалын кемітіп, оларды Он оқ тайпасына тәуелді етті. Бұл Он оқ тайпасынаның саяси беделін өсірді. Олар Ышбар Төліс шадты (634 – 39) Батыс Түрік қағанатында реформа жасауға көндірді. Реформа бойынша дулу мен нүшбе тайпасының әрқайсысынан бір-бірден он бек тағайындалды және ол бектер Ашина әулетінен емес, жергілікті ру-тайпа көсемдері арасынан шықты. Ол бектердің әрқайсысы Ашина әулетінің шадымен, яғни текті ханзада дәрежесімен теңестірілді. Әрбір тағайындалған бекке биліктің белгісі ретінде бір-бір жебеден берілгендіктен олар “Он оқ тайпасы” деген атауға ие болды.
Орналасқан жері
Негізгі аумағы “ежелгі усун жерін” яғни Қаратаудың шығысынан Жоңғарияға дейінгі жерді қамтыды. Олардың шекаралары Шу өзенінде болды. Шу өзенінің шығысын алып жатқан қағандық иелігін дулулар, ал Шудың батыс аймағын нүшбелер мекендеді.
Дереккөздер
Санат:Тайпалар
Чакали (Велико Тырново облысы)
Чакали (Чакали) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Елена қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 100 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5099. Телефон коды — 061503. ЕКАТТЕ коды — 80100.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велико Тырново облысының елді мекендері
Тегістік (Павлодар облысы)
Тегістік — Павлодар облысы Тереңкөл ауданы, Жаңақұрылыс ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Тереңкөл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 83 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 456 адам (234 ер адам және 222 әйел адам) болса, 2009 жылы 264 адамды (135 ер адам және 129 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
Нерота-Яха
Нерота-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яптоко-Шуга өзенінің сол жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жылысу ауылдық округі
Жылысу ауылдық округі – Түркістан облысы Жетісай ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Әл Фараби, Байқоныс, Жылысу, Мырзашоқы, Сейфуллин, Баққоныс ауылдары кіреді. Орталығы – Әл Фараби ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 13 321 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Жетісай ауданы ауылдық округтері
Патагония
Патагония - Оңт. Американың Рио-Колорадо ө-нен оңтүстікке қарай, Андыдан шығысқа созылған және Аргентинаның оңтүстігін алып жатқан физ.-геогр. облыс, үстірт. Рельефі Атлант мұхитынан Андыға қарай биіктейді (2200 м-ге дейін). Солт.-шығысы, СанөХорхе және Байя-Гранде шығанақтары жағалауы жазық келеді. Мезозой мен үштіктің тұнбалы және вулкандық қабаттарымен жабылған көне кристалдық жыныстардан түзілген. Климаты қоңыржай, шөлейттік. Орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 150-300 мм, тау етегінде 450-700 мм. Орташа температура июльде 2, 8 С, январда 10, 20 С. Өзендері терең каньон жасап ағады. Қоңыр және күлгін топырақ жамылғысында негізінен астық тұқымдас және бұталы өсімдітер өседі. Лама, магеллан иті және құстардың алуан түрлері мекендейді. Қой шаруашылығы дамыған. Мұнай кәсіпшілігі бар.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Юньфу
Юньфу (қыт. 云浮, пиньинь: Yúnfú) — Қытай Халық Республикасының қалалық уезі.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша елді мекендер Санат:Қытай әкімшілік-аумақтық құрылысы
Сапарғали Оңайбаев
Сапарғали Оңайбаев (1949 ж. т., Маңғыстау ауданы Шайыр ауылы) – сауда қызметкері. КСРО «Тұтыну қоғамының үздік қызметкері» (1988). Қарағанды кооператив институтын бітірген (1971). 1971 – 77 ж. Шетпе көтерме сауда базасында, шаруашылық есептегі бөлшек сауда кәсіпорнында бас есепшінің орынбасары, есепші, 1977 – 80 ж. Шетпе бейруда құрылыс материалдары зауытында, «Госкомсельхозтехника» өндірістік бірлестігінде жоспарлау бөлімінің бастығы. 1983 жылдан Маңғыстау ауданы тұтынушылар қоғамының басқарма төрағасы. Оңайбаев өлең жазумен, күй тартуымен көпшілікке танымал. Оның өлеңдерін белгілі ғалым Қ.Сыдиықов жоғары бағалаған. «Достық» атты күйі Маңғыстау облыстық халық шығармашылық ғылыми-әдістемелік орталығында қабылданып, өнер ұжымдарына ұсынылған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Олесь Павлович Бердник
Олесь Павлович Бердник – украин және совет фонтаст-жазушысы.
Өмірбаяны
Олесь Бердник 1926 жылы 27 қарашада Херсонский облысы, Вавилово селосында дүниеге келген. 1944-1945 жылдардағы Ұлы Отан Соғысы қатысушысы. 1949 жылы И.Франко атындағы театр-студиясын тәмамдайды. Провинциалды театрларда актер және сценариші болып жұмыс істейді. 1947 жылдан бастап жазушылықпен айналысады. Ол Украина тілінде және ең бастысы фантастика жанрында жазады. 1989-1993 жылдары Үндістан және Тибетке саяхат жасаған және Канада мен АҚШқа лекциясы бойынша барып тұрған. 1997 жылы ауырғанына байланысты белсенді өмір қызметінен шектейді.
Кітаптары
Украин тілінде
Кьяучи
Кьяучи (Chiauci) — Италиядағы коммуна, Молизе әкімшілік аймағына қарасты Изерния провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 277 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 18 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Пошта индексі — 86090.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Giorgio.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Молизе елді мекендері
Арнем
Арнем – елдің шығысында Рейн өзенінің бойында орналасқан қала. Ол Гелдерланд провинциясының әкімшілік орталығы. Қала тарихи құжаттарда алғаш рет 893 жылы Oppidium Arnoldi Villa атауымен кездеседі.
Анзем қаласы 1443 жылы Ганзей одағына мүшелікке өтеді. Қала 19-ғасырда танымал шипажай қаласына айналды. Оның әсем табиғаты көптеген саяхатшыларды еліктіре түсті. Американың танымал актрисасы, әлемдегі ең сұлу әйелдердің бірі Одри Хепберн 1939-1945 жылдары Арнем консерваториясында оқыған.
Гамлиц
Гамлиц (Gamlitz) — Аустриядағы жәрмеңкелік коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Лайбниц округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3084 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 34.51 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — LB, ресми идентификациялық коды — 6 10 09.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Врачко (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Форнуш-де-Масейра-Дан
Форнуш-де-Масейра-Дан (Fornos de Maceira Dão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Мангуалде муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Дан-Лафойнш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 0 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 0 км² шамасында. Халық тығыздығы — 0 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Оппозиция
Партия
Саяси өмірде оппозиция билік жүйесі қызметінде көрініс таппаған мүдделер мен құндылықтарды білдіруді мақсат етеді. Оппозиция халықтың наразылық белсенділігін білдіріп, оны топтастырады, биліктің әрекетіне қарсы тұратын немесе оны ретке келтіретін талаптарды тұжырымдайды. Оппозицияның кез келген тұрпатының басты сипаты оның топтасуы, ұйымдасуы мен бұқаралық деңгейі, наразылық білдірудің заңды әдістеріне қатынасы болып табылады. Үкіметтің мақсаттары мен құндылықтарына адалдығы деңгейі бойынша үкіметтік бағыттағы, бейтарап және келісімге келмейтін Оппозиция болады. Саяси күш ретіндегі Оппозицияның стратегиялық міндеті – өркениетті демократиялық әдістермен, құрылымдық баламалы бағдарламаларды әзірлеу жолымен саяси билікке жету. Мұндай Оппозиция қоғамды тұрақтандыруды мақсат етіп, әр түрлі саяси күштердің ымыраға келуін көздейді. Сонымен бірге Оппозиция қоғамдық тәртіпті тұрақсыздандыратын фактор ретінде алға шығуы мүмкін. Саяси қызметі экстремистік сипатта болатын Оппозиция билік үшін саяси күресте қарлысаласын жойып жіберуге дейін баратын төтенше шаралар мен зорлық әдістерін ұстанып, мемлекет пен қоғамның дамуына кері әсер етуі мүмкін.
Әдіс-тәсілдері
Оппозицияның тұрпатына сәйкес, оның саяси қызметінің әдіс-тәсілдері де қалыптасады: белгілі бір саяси топтың билік жүйесін сынауынан заңсыз жағдайда тұрған партиялар мен қозғалыстар тарапынан жасалатын саяси лаңкестік пен зорлық-зомбылыққа дейін. Саяси жүйеде нәтижелі қызмет ететін құрылымдық тұрпаттағы Оппозиция ресми үкіметті бақылауда ұстап тұруға тырысады, өзінің “көлеңкелі үкіметін” құрып, қоғам өмірінің маңызды мәселелері жөнінде баламалы ұсыныстарды әзірлейді, үкіметтің жекелеген мүшелерінің, әкімшілік басшыларының өнегесіз қылықтарын жария етеді.
Дереккөздер
Санат:Саясат
1453 жыл
Оқиғалар
1453 жыл 29 мамыр - Түріктердің Констатинопольді алуы. Қала аты Стамбул деп өзгертілген.
Туғандар
Тағы қара: Санат:1453 жылы туғандар
Түсініктемелер
*
Ақбота
Ақбота — 2011 жылы Шымкент қаласы «Кітап» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Серғазы Әбілмажанов. Беттер саны — 224.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Кітап баспасының кітаптары
Мәулімбай
Мәулімбай — Жетісу облысы Көксу ауданы, Мұсабек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Балпық би ауылынан батысқа қарай 27 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 348 адам (184 ер адам және 164 әйел адам) болса, 2009 жылы 371 адамды (193 ер адам және 178 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Көксу ауданы елді мекендері
Сан-Пьетро-ин-Карьяно
Сан-Пьетро-ин-Карьяно (San Pietro in Cariano) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Верона провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 616 адамды құрайды. Халық тығыздығы 624 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 20,25 км² шамасында. Пошта индексі — 37029.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Pietro. Жыл сайынғы мерекесі — 29 маусым.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Ізгі қала тұрғындарының көзқарасы
Ізгі қала тұрғындарының көзқарасы (Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары туралы трактат) — Әбу Насыр Әл-Фарабидің негізгі еңбектерінің бірі.
Әл-Фараби бұл кітаптың алғашқы нұсқасын «Китаб ас-сийаса ал-маданиййа» (Азаматтық саясат кітабы) деген атпен 942 жылы жазған. Ал «Китаб ‘ара’ ‘ахл ал-мадйна ал-фадила» деп аталған толық нұсқасын 948 жылы Мысырда аяқтап шығарған.
Кітап алты тараудан тұрады. Бірінші бөлімде Алланың болмысы және оның сипаттары қарастырылады. Екінші бөлімде рухани жандар мен періштелер болмысы және аспан денелері туралы айтылады. Үшінші бөлімде аспан денелерінің өзара байланысы туралы айтылады. Төртінші бөлімде адам және оның жан, тән қуаттары туралы сөз қозғалады. Бесінші бөлімде «қайырымды қала тұрғындары» кімдер, олардың ерекшелігі туралы баяндалады. Алтыншы бөлімде надан көзқарастар мен қоғамдар, қайырымсыз қалалар мен басшылар, олардың іс-әрекеттерінің салдары жайында айтылады.
"Бақытқа жету мақсатымен бір-біріне көмектесіп отыратын халық — қайырымды халық. Егер халықтар бақытқа жету мақсатымен бір-біріне көмектесіп отырса, бүкіл әлем қайырымды болмақ."
Сілтемелер
Санат:Әл-Фараби Санат:Философия Санат:Утопиялар
Оскар Жуниор
Клубтағы карьерасы
Оскар карьерасын жастар командасы «Униан Барбаренсе» клубында бастады. 2004 жылы «Сан-Паулу» клубына көшіп кетті. 2008 жылы негізгі құрамға ілініп, сол жылы клубпен чемпионатты жеңді. Оскар барлығы 14 матчты өткізіп, 2010 жылы контракты бітіп қалды. Бірақ «Сан-Паулу» клубы контракты созбауға решім қабылдады.
2010 жылы 17 маусымда Оскар «Интернасьонал» клубына көшіп кетті. Бастапқыда ол 23 жасқа дейінгі чемпионатта ойнап, кейін негізгі құрамға қосылды. 2011 жылдан бастап Оскар «Колорадос» клубының негізгі ойыншысы аттанып, Андрес Д’Алессандромен дуэт жасады. Олар бірге командаға Риу-Гранди-ду-Сул штатының чемпионатың жеңуге көмектесті.
Ұлттық құрамадағы карьерасы
2011 жылы Оскар Бразилияның жастар командасымен Оңтүстік Американың жастар чемпионатына барып, бразилиялықтар алтын медаль ұтып алды. Сол жылы Оскар командасына жастар әлем чемпионатын жеңуге көмектесті. Сондай-ақ, финалда Португалияға қарсы хет-трик жасап, ойынды 3:2 есебімен жеңді.
2011 жыл 14 қыркүйекте Оскар негізгі құрама үшін алғаш ойынын Америкада Аргентинаға қарсы өткізіді. Матч 0:0 есебімен аяқталып, Оскар Ренато Абреудың орынына 63 минутте шықты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:1991 жылы туғандар Санат:Бразилия футболшылары Санат:Челси ФК ойыншылары Санат:Интернационале ФК ойыншылары Санат:Сан-Паулу ФК ойыншылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Унтермасфельд
Унтермасфельд (Untermaßfeld) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1307 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,79 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 66 076. Муниципалитеттің басшысы — Альбрехт Шмидт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Обри-ан-Ексм
Обри-ан-Ексм (Aubry-en-Exmes) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Аржантан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,60 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61009, пошта индексі — 61160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 293 адамды құрады. Халық тығыздығы — 30,52 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Сәмит Далдабаев
1979 – 89 жылы Жаңақорған аудандық партия комитетітінің бірінші хатшысы, 1989 – 91 жылы облыс партия комитетінің хатшысы, 1991 – 92 жылы облыс Кеңес төрағасының кеңесшісі, облыс атқару комитетінің бірінші орынбасары, Жалағаш ауданының әкімі (1992 – 97), 1998 жылдан облыс тәртіптік кеңестің төрағасы. «Құрмет белгісі», Халықтар достығы ордендерімен, медальдармен марапатталған. Жаңақорған, Жалағаш аудандарының құрметті азаматы.
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том
Санат:Тұлғалар
Ескі Сикияз
Ескі Сикияз — Башқұртстанның Татышлин ауданындағы ауыл, Ялгыз-Нарат ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 257 адамды құрады. Пошта индексі — 452845, ОКАТО коды — 80250865004.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Шаштеңге
Шолпының күміс, алтын теңгелерден тізбелеп жасаған түрі - шаштеңге.
Шолпы мен шаштеңге шашбауға немесе бұрымның ұшына байланады. Тәжірбиелі халық шолпы таққан қыздардың басы ауырмайды, шашы ұзын әрі сұлу, берік болып өседі, ерте түспейді деп жорамалдаған. Шолпы, шаштеңге таққан қыз-келіншек мезгілсіз жүрмейді. Өйткені күміс сыңғыры "айтып" қояды.
Пачев Бекмұрза Машевич
Пачев Бекмұрза Машевич (18. 1. 1854, қазіргі Қабарда-Балқар АССР-і Нартан с., - 15. 2. 1936, сонда) - қабарда совет ақыны. Кедей-шаруа семьясында туған. 80 жылдары араб жазуы негізінде алфавит жасады. Оның Октябрь революциясына дейнгі шығармаларында патша әкімдерінің озбырлығы мен сатқындығы ("Бекмұрзаев қалай үйленді" 1882, "Қанжар" 1909-10 поэмалары мен "Жел", "Молда" т.б. өлеңдері), қарапайым адамдардың ерлігі ("Алихан Каширгов туралы жыр", "Мылтықты оқтаңдар", "Ауыр күдер" т.б. өлеңдері) бейнеленді. Октябрь революциясын қуанышпен қарсы алған ол көсеміміз В. И. Ленинді, халықтар достығын, жаңарған өмірді ("Москва туралы сезім" өлеңі мен "Қабарда поэмасы" т.б.) шабыттана жырлады. П. творчествосын А. М. Горький жоғары бағалады.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Наварренкс
Наварренкс (Navarrenx) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,21 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64416, пошта индексі — 64190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1104 адамды құрады. Халық тығыздығы — 177,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Сым арқылы хабар тарату
Мұнда радиобюродан, қала-аралық телефон станциясынан алынған радиохабар бағдарламасы орталық күшейту станциясында күшейтіліп, желілер (фидерлер) арқылы бірнеше тіректік күшейту станцияларына беріледі. Әрбір тіректік күшейту станциясында күшейтілген бағдарлама бірнеше трансформаторлық станцияға беріледі. Әрбір подстанциядан бағдарлама желілік трансформаторлар арқылы абоненттік трансформаторларға, одан әрі қатты сөйлегіштерге беріледі. Абонентке бір мезгілде жеткізілетін бағдарламалар саны үшеу.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Жұлдызды аспанның жылжымалы картасы
thumb|350px Жұлдызды аспанның жылжымалы картасы (ЖАЖК) белгілі бір орында жылдың кез келген күні мен тәуліктің әр сәтінде жұлдызды аспанның көрінісін анықтау мақсатында қолданылады.
Жұлдызды аспанның жылжымалы картасы екі бөліктен құралған: Жұлдыздар картасы және қондырма дөңгелек. Карта аспан сферасының жазықтыққа көшірілуінен құрылған. Картада жұлдыздар, шоқ жұлдыздардың танымал бейнесі, шекаралары, аспанның экваторлық координаталарының торылардың бейнеленген.
Картаның орталығында еңістік дөңгелектерінің радиалды сызықтар түріндегі көшірмелері қиылысады. Бұл нүкте — дүниенің солтүстік полюсі. Тура көтерілу мәндері сағаттық санмен карта жиегінің ішкі жағында сағат тілінің жүрісі бойынша әр 1 сағ сайын жазылған. Аспан экваторы (еңістігі 0°) және аспанның үш ендігі әр 30° сайын концентрлік шеңбермен сызылып, бастапқы 14 8 еңістік дөңгелегімен (0 сағ — 12 сағ түзуі) қиылысқан тұстарында градуспен таңбаланған. Осы сандардың көмегімен аспан шырақтарының экваторлық координаталарының мәндерін жуықтап анықтауға болады.
Аспан экваторының ішкі жағында аспанның солтүстік жарты шары, одан тысқары оңтүстік жарты шарының 45° еңістікке дейінгі аймағы орналасқан. Аспан экваторымен екі нүктеде (күн мен түннің теңелу нүктелерінде: көктемгі күн мен түннің теңелу нүктесі a = 0 сағ, 8 = 0° және күзгі күн мен түннің теңелу нүктесі а = 12сағ, 8 = 0°) қиылысатын әрі орталық нүктесі дүние полюсімен сәйкес келмейтін шеңбер — эклиптика. Жазғы күн тоқырау нүктесі солтүстік жарты шарда эклиптиканың еңістік дөңгелегімен 6 сағ мәнінде, ал кыскы күн тоқырау нүктесі оңтүстік жарты шарда, онымен 12сағ мәнінде қиылысқан тұста орналаскан. Карта жиегін ала күнтізбелік айлар және күндер кәрсетілген. Олар Күннің эклиптикадағы орнын анықтайды. Қондырма дөңгелекте географиялык ендік мәндері жазылған сопақ пішінді тұйық сызықтар кәрсетілген. Оның орны мен пішіні бақылаушының Жер бетінде орналасуына, яғни оның тұрған орнының географиялық ендігіне тәуелді. Бақылаушының орналасу орнының ендігіне сәйкес бұрыштық белгі салынған қисық бойымен қиып алғанда, оның тұйық жиегі осы орынның математикалық көкжиегіне сәйкес болады. Көкжиек бойында дүниенің "төрт бұрышы" белгіленген. Егер оңтүстік пен солтүстік нүктелерінің арасында жіп керілген болса, онда ол аспан меридианын көрсетеді.
Онық дәл орны керілген жіптің Жер ендігі φ-ге тең аспан ендігімен қиылысқан нүктесіне сәйкес келеді. Мысалы, Алматы үшін (φ = 43,25°) зениттің аспандағы орны картада 8 = 43,25° сәйкес ендік шеңберін сызып, сол шеңбердің солтүстік сызықпен қиылысқан нүктесін белгілеу арқылы анықталады. Қондырма дөңгелектің сырт жиегі 24 сағатқа, ал әр сағат 6 бөлікке бөлінген. Бұл дөңгелекте сағат сандарының мәні жергілікті уақыт бойынша белгіленген. Бақылау кезінде бұл жайт есте болу керек (жергілікті уақыт жөнінде). Қондырма дөңгелектің ойылып алынған жерін мөлдір қағазбен желімдеп жапсырып, онда солтүстік (меридиан) сызығы мен зенит орнын белгілесе және картаны дүниенің солтүстік полюсі нүктесінен шегеге қондырса, жылжымалы карта қолдануға ыңғайлы болады.
Жұлдызды аспанның жылжымалы картасының (ЖАЖК) көмегімен әртүрлі астрономиялық есептер шеше аламыз. Олар берілген орындағы жұлдыздардың шығу, бату, жоғары және темен шарықтаудың (яғни, көкжиектен ең биік және ең темен орналасуының) қай күні, кай уакытта болып өтетінін анықтау да қажет. Мәселен, берілген күннің белгілі бір уақытында жұлдызды аспаннық көрінісін анықтау үшін қондырма дөңгелегінің сағаттық жиегіндегі уақыт шамасы картаның жиегіндегі күн санымен сәйкестендіріледі. Осы кезде ойық ішінде аспанда көрінетін жұлдыздар пайда болады. Солтүстік сызық бойындағы Жұлдыздар шарықтау шегінде: дүниенің солтүстік полюсінің оңтүстік жағындағылары жоғарғы, ал оның солтүстік жағындағылары төменгі шарықтау сәтінде орналасады. Шығып келе жаткан жұлдыздар көкжиектің шығыс бөлігінде, ал батып бара жатқандары батыс бөлігінде орналасады. Мысал. Қазақ халық астрономиясында кейбір жұлдыздар меншоқ жұлдыздардың шығу және бату заңдылықтарын тұжырымдайтын жұлдыз ережесі бар. Солардың бірінде: "Үркер, Ұшарқар- Таразы және Сүмбіле үш айда туып, бір айда батар" деп айтылады. Осы ереженің растығын және олар қай мезгілде орындалатындығын Жұлдызды аспанның жылжымалы картасыты колданып тексерейік. Бұл ережеде аспан шырақтарының ең соңғы кешкі батуы мен таңертеңгі ең алғаш тууы туралы айтылған. Олар гелиакал бату және туу деп аталады. Шырақтардың гелиакал туу және бату мезгілі бакылаушы тұрған орнының географиялық ендігіне де төуелді. Біз қондырма дөңгелекті сопак пішінді кисықтың ф = 45° мәніне сәйкес кесіп алып қолданамыз. Қондырма дөңгелекті карта бетіне орналастырып, дөңгелекті жоғарыда аталған шырактар оның ішкі жиегінің батыс түсында орналасқанша айналдырамыз. Келесі сөтте сағаттық дөңгелектен және айлар мен күндер кәрсетілген жиектен аталған шырактар, жуықтап алғанда 5—15 мамыр аралығында, келесі ретпен: Үркер, Үшарқар-Таразы жөнө Сүмбіле жергілікті уақыт бойынша 20 сағ кезінде бататынын анықтаймыз. Қондырма дөңгелекті сағат тілінің қозғалу бағыты бойынша айналдыра отырып, бірінші болып Үркер туатынын байқаймыз. Үркердің жуықтап алғанда тууы — маусымының 23 күні жергілікті уақыт бойынша 2 сағатта болады. Дәл осылайша Үшарқар-Таразының шамамен шілденің 27-де 3 сағ 25 мин-та, ал Сүмбіле 20 тамызда 3 сағ 54 мин-та туатынын анықтаймыз.
Құйған ауылдық округі (Күршім ауданы)
Құйған ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы әкімшілік бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1462 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы ауылдық округтері
Велдор-Ю
Велдор-Ю — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луза өзенінің сол жағалауынан 429 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 36 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Сидрейра (Риу-Гранди-ду-Сул)
Сидрейра (Риу-Гранди-ду-Сул) (Cidreira (Rio Grande do Sul)) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Порту-Алегри агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Озориу экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 767 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 246,362 км² шамасында. Халық тығыздығы — 47,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Ассен
Ассен – Дренте провинциясының әкімшілік орталығы, Нидерланддағы қала. Гронингеннің оңтүстігінен 23 км қашықтықта орналасқан.
Ассен қала дәрежесін тек 1809 жылы ғана алады. Ал бұған дейін ол Ролде муниципалитетінің бір бөлігі ғана болды.
20-ғасырда қала ірі өндірістік орталыққа айнала бастады. Ал 1930 жылы қалада бірнеше психиатриялық аурухана мен басқа де медициналық мекемелер ашыла бастады. Осыған байланысты қала осы жылдары провинцияның денсаулық сақтау жөніндегі орталығы саналды. Екінші Дүниежүзі соғысынан кейін Ассен қаласының тұрғыны 20 000-нан асты. Бүгінде Ассенннің халық саны – 64 мың.
Дереккөздер
Санат:Нидерланд Санат:Қалалар
Мидвэйл (Айдахо)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 176 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Вашингтон округы (Айдахо)
Шәрбану Қонақбайқызы Бейсенова
Шәрбану Бейсенова (14 қазан 1947 жылы, Ұлан ауданы, Шығыс Қазақстан облысы) - жазушы, журналист. Қазақ мемлекеттік университетін 1969 жылы бітірген. Еңбек жолын республикалық «Парасат» (бұрынғы «Мәдениет және тұрмыс») журналында 1968 жылы әдеби қызметкер болып бастаған, кейіннен бөлім меңгерушісі болды. 1980 жылы «Қазақстан әйелдері» журналына бөлім меңгерушісі болып ауысты. Қазақстан Республикасы Ақпарат министрлігінің Баспа істері жөніндегі департаментінде бас маман әрі жаңадан жарық көрген кітаптардың насихатымен айналысқан.«Қазақ әдебиеті» газетінде «Кітап әлемі» қосымшасының редакторы болды.
Жетістіктері
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен (1985) марапатталды. «Тағылымды тағдырлар» кітабы үшін Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығы берілді. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2007).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жазушылары Санат:Шығыс Қазақстан облысы Санат:1947 жылы туғандар
Жаңабай Құдайбергенұлы
Албан тайпасынан шыққан. Анасы Балдай ел арасында белгілі шипагер болған. Жаңабай Жаркент медресесін бітірген. Уәлибай саудагердің қолында қызмет ете жүріп, онымен бірге көп жерлерді аралаған. Араб, орыс, қытай, моңғол тілдерін меңгерген. Жаркент мешітін салуға үлес қосқан.
1893 жылы Тоғызбұлақта (қазіргі Ұйғыр ауданында) қазақ-орыс мектебін ашқан. Жамбыл, Тоқтоғұлмен етене араласып, Тұтқа, Көгілдір, Шынар, Жәміха ақындармен сөз жарыстырып, шешендігімен көзге түскен. 1913 жылы Романовтар әулетінің таққа отырғанына 300 жыл толуына арналған Санкт-Петербургтегі салтанатқа Жетісу өкілдерімен бірге барып, Николай ІІ-нің қабылдауында болған.
1916 жылғы Жетісу өңіріндегі ұлт-азаттық қозғалысқа белсене қатысып, өз руы қоңырбөріктерді қаруландырып, Қарқара көтерілісшілері қатарына қосқан. Көтеріліс басып-жаншылғаннан кейін, Жаңабай Қарақол (Қырғызстан) абақтысына қамалып, сонда серіктерімен бірге атылған.
Алматы облысы Ұйғыр ауданының орталығы — Шонжыдағы қазақ орта мектебіне, орталық көшеге Жаңабай есімі беріліп, ескерткіш орнатылған.