cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абайдың нақыл сөздерін оқу-тәрбие ісінде пайдалану
Кітапша «Абайдың нақыл сөздерін оқу-тәрбие ісінде пайдалану туралы», «Ақынның нақыл сөздері», «Абай афоризмдерінің туу негіздері жайында» деген 3 бөлімнен турады. Көмекші құрал әр класта өтетін Абай өлеңдері мен ғақлияларында кездесетін нақыл сөздерді шәкірттерге қалай түсіндіру және оларды басқа ақын-жазушылар шығармаларымен байланыстыра оқыту әдістерін ұсынады. 2-бөлімге жинақталған Абайдың нақыл сөздері «''Педагогика. Мораль», «Психология. Этика», «Философия. Этика», «Эстетика. Әдебиет''» деген жеке тақырыптарға топтастырылған. Кітапша көлемі 3,04 б. т., 5900 дана болып басылған.
Дереккөздер
Санат:Абайтану Санат:1968 жылы шыққан кітаптар Санат:Мектеп баспасының кітаптары
Майстрюк және оның жауынгер достарына арналған ескерткіш (Талдықорған қаласы)
нобай|оңға|Майстрюк және оның жауынгер достарына арналған ескерткіш Карп Лукьянович Майстрюк (1887-1921 жж.) - Жетісудың І-ші Қызыл гвардияшылар полкінің командирі. Батыр Черкасск қорғанысы кезінде, Жаркентке, Пржевальскке, Ташкентке жорық жасаған кезде полк көптеген жеңіске жетті. 1921 жылдың көктемінде Майстрюк К. Л. Хива түбіндегі шайқаста ерлікпен қаза тапты. Ескерткіш мәрмәр тастан жасалған үш қабатты постаменттің үстінде пирамида тәрізді бетоннан құйылып, ортасынан төмен қарай мәрмәр таспен қапталған. Ескерткіштің айналасындағы қоршауы темірден жасалған.
Авторы
Крым Шымханов
Дереккөз
Санат:Талдықорған Санат:Ескерткіштер
Қартбай Қалқаманұлы
Қартбай Қалқаманұлы(1876, Адай уезді – 1936, Қоңырат маңындағы Үштөбе зиратында жерленген) – домбырашы, күйші, құдықшы, саятшы. Маңғыстау күйшілері арасында көпшілік топ алдында Қаласының «Күй басы» атты күйін тартып бастау дәстүрі қалыптасқан. Оның одан басқа «Қыранның балапанын баулу», т.б. тақырыптық бірнеше күйлері болған. Қартбай көбінесе жан-жануарлардың қимыл-әрекетін, дауыс-үнін күй тілімен беруге күш салған анималист ретінде танылған. Хиуаның бес қаласында күй сайыстарына қатысып, түрікмен бақшыларын өзінің домбырашылық шеберлігімен тәнті етіп, бірнеше рет бас бәйгені жеңіп алған. Қартбай – құдықшы, саятшы әрі тамшы да болған. 1931 жылы күнкөріс қамымен Қоңыратқа барған. Қаласының көп күйлерін Жасағанберген 1950 жылы Қазақстан ғылым академиясының қорына жаздырды деген дерек сақталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:1876 жылы туғандар
NGC 2647
NGC 2647 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан C (жинақы галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 30 қазанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2647 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24463, ZWG 89.68, NPM1G +19.0188, in M 44.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Өзеннің сабалық арнасы
Өзеннің сабалық арнасы — судың ең төменгі деңгейі кезіндегі өзен арнасы.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Биглен
250px|thumb|Картада орналасуы Биглен (Biglen) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Конольфинген округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1772 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.61 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 603, пошта индексі — 3507.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Нельчав-Игол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Манты
thumb|Манты Манты — тағам. Манты пісіру үшін арнайы дайындалған қамырды жұқа етіп, оқтаумен жайып, төртбұрыштап немесе дөңгелектеп ұсақтап кеседі де, ет пен пияз, тұз, бұрыш қосып дайындалған фаршты үстіне көз мөлшермен салып жиектерін, саусақтың ұшымен жапсырады. Табақша ыдыстарға мантыны тізіп салып, буға пісіреді.
Құрамы
Салмасына 300г қой еті 30г қой майы 7-8 бас пияз Қара бұрыш, қызыл бұрыш, тұз
Қамырына 1 жұмыртқа 1 стақан ұн 0,5 ст су 1 шай қасық тұз
Манты дайындау рецепті
Қой еті мен майын еттартқыштан өткізіп аламыз. Пиязымызды майдалап турап, етке қосып, тұз, бұрыштарды сеуіп, жақсылап араластырып қоямыз. Енді қамырымызды дайындап алайық. Жұмыртқаны ыдысқа жарып, оған су, тұз, ұнды салып, жақсылап қамыр илейміз. Манты пісіргішіміздің астыңғы табағына су құйып, пешке қоямыз. Енді қамырымызды жайып, формасын келтіріп, кесіп, дөңгелектеп немесе төртбұрыштап кесуге де болады. Дайын қамырларымызға салмасын салып, мантымызды бүгеміз. Манты табаларын майлап, мантыларымызды нығыздап саламыз да, бетін майлауды ұмытпаймыз. Мантымызды отқа қоямыз. Мантымыз жарты сағаттан соң дайын болады. Дайын мантымызды алып, тәрелкеге салып, аскөкпен сәндеп, дастарханға қоямыз.
Дереккөздер
http://szh.kz/aspaz/manty-zhasau/
Санат:Ет тағамдары Санат:Қазақ асханасы Санат:Өзбек асханасы Санат:Ұйғыр асханасы Санат:Азия асханасы
Арбанаси (Велико Тырново облысы)
Арбанаси (Арбанаси) — Болгариядағы ауыл. Велико Тырново облысына қарасты Велико-Тырново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 331 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5029. Телефон коды — 062. ЕКАТТЕ коды — 583.
Лагунасека
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 87 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 34,77 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Куэнка елді мекендері
Монтальто-ди-Кастро
Монтальто-ди-Кастро (Montalto di Castro) — Италиядағы коммуна, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Витербо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7653 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 40,35 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 189,67 км² шамасында. Пошта индексі — 1014.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santi Quirino e Candido. Жыл сайынғы мерекесі — 9 наурыз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Лао-цзы
Лао-цзы (Данышпан қарт; қыт. 老子, пінин Lǎo Zǐ, б.з. д. VI ғасыр) — б.з. д. VI-V ғасырлардағы ежелгі қытай философы, Даосизмнің негізін қалаушы. Даосизмның басты трактаты «Дао дэ цзин» авторы болып есептеледі. Трактаттың басты ұғымдары Дао, дэ және у-вэй (әрекетсіздік) категориялары.
Өмірбаян
Тарихи маңыздылығына қарамастан, Лао Цзы аса танымал емес тұлға болып қала береді. Оның өмірі туралы негізгі ақпарат көзі-Сыма Цянның тарихи жазбалары. Біздің дәуірімізге дейінгі 100 жылы жазған бұл тарихшы философ туралы аз сенімді ақпарат алды. Оның айтуынша, Лао Цзы Чу штатындағы Ху округіндегі ауыл Цюреннің тумасы болған, бұл Хенан провинциясының шығыс бөлігіндегі Қазіргі Луиге сәйкес келеді. Оның тегі Ли, шын аты Эр, есімі берілген. Ол Чжоу әулетінің патша сотында ши лауазымына тағайындалды (б.з. д. 1046-256 жж.). Ши бүгінде "тарихшы" дегенді білдіреді, бірақ ежелгі Қытайда ши астрология және төлдеу сияқты мәселелерге маманданған ғалымдар болды және қасиетті кітаптарға жауап берді.
Лао Цзыдың азаматтық мәртебесін атап өткен тарихшы ескі даостың кіші Конфуциймен (б.з. д. 551-479 ж. ж.) әйгілі, бірақ күмәнді кездесуі туралы айтуды жалғастыруда. Бұл оқиғаны ғалымдар көп талқылады; бұл туралы басқа жерлерде айтылған, бірақ дереккөздер соншалықты қарама-қайшы және қарама-қайшы, сондықтан кездесу қарапайым аңыз сияқты. Сұхбат барысында Лао Цзы Конфуцийді өзінің мақтанышы мен өршілдігі үшін айыптады, ал Конфуций Лао Цзыға қатты әсер еткені соншалық, оны аспанға көтерілген айдаһармен, жел мен бұлтпен салыстырды.
Лао Цзы Батысқа саяхаты да аңызға айналған. Чжоу әулетінің күн батқан кезде екенін түсінген философ жолға шығып, Цин мемлекетінің құрамына кіретін Сянгу асуына келді. Аты аңызға айналған асудың күзетшісі инси оған кітап жазуды өтінді. Осыдан кейін Лао Цзы 5000 таңбадан тұратын екі бөлімді кітап жазды, онда ол Дао (сөзбе-сөз "Жол") және де (оның "қасиеті") туралы идеяларын айтты: Даодэцзин. Содан кейін ол кетіп қалды және "оған не болғанын ешкім білмейді" дейді Сима Цян.
Лао Цзының саяхаты мен кітапты редакциялау туралы әңгімеден кейін Сиан кейде Лао Цзы анықтаған басқа адамдарға сілтеме жасайды. Олардың бірі Конфуцийдің даоистік замандасы Лао Лайцзи болды; екіншісі-Дан атты ұлы астролог. Сима Цян: "мүмкін Лао Цзы жүз елу жыл өмір сүрген шығар, кейбіреулер бұл екі жүз жылдан асады дейді", - дейді. Ежелгі қытайлар жоғары адамдар өте ұзақ өмір сүре алады деп сенгендіктен, даостардың ұстазына ерекше ұзақ өмір сүргені табиғи, бірақ бұл өте кеш дәстүр, өйткені Чжуанцзы, б.з. д. 4 ғасырдағы даос шалфейі, әлі де Лао Цзы өлімі туралы айтады, ерекше ұзақ өмір сүруді баса айтпайды.
Лао Цзы өмірі неге қараңғылыққа толы екенін түсіндіру үшін, Сима Цян оның ілімі әрекетсіздіктен, ішкі тыныштық пен ақыл-ойдың тазалығын дамытудан тұратын гермиттік джентльмен болғанын айтады. Шынында да, Қытай тарихында әрқашан дүниелік өмірден аулақ болған гермиттер болған. "Даодэцзин" авторы (немесе авторлары), мүмкін, өз өмірінде ешқандай із қалдырмаған адам болған шығар.
Тарихи Лао Цзыдың бар-жоғы туралы мәселені көптеген ғалымдар көтерді, бірақ бұл өте бос. "Даодэцзин", біз білетіндей, бір автордың жұмысы бола алмайды; оның кейбір сөздері Конфуций дәуіріне қатысты болуы мүмкін; басқалары, әрине, кейінірек; және мәтіннің нұсқасы б.з. д. 300 жылға дейінгі Годиан археологиялық олжасынан табылды. Осы фактілерге байланысты кейбір ғалымдар даодэцзиннің авторлығын астролог данға жатқызады; ал басқалары сым Цянның өмірбаянында айтылған философ ұрпақтарының шежіресіне құрметпен қарап, б.з. д. 4 ғасырдың аяғында Лао Цзы өмірін қоюға тырысады. Бірақ бұл шежірені тарихи деп санауға болмайды. Бұл тек сым Цянның кезінде Лидің белгілі бір отбасы (жоғарыдан қараңыз) даос шалфейінің ұрпағы болуды талап еткенін дәлелдейді; бұл соңғысының бар екенін анықтауға негіз бермейді. Лао Цзы есімі жеке адамды емес, шалфейдің белгілі бір түрін білдіреді.
Аңыздар
Шижидегі өмірбаяннан және басқа ескі кітаптардағы кездейсоқ ескертулерден басқа, б. з. д. 2 ғасырдан бастап бірнеше хагиография жазылды. Олар діни даосизмнің қалыптасу тарихы үшін қызықты. Шығыс немесе кейінгі хан әулеті кезінде (б.з. д. 25-220 ж. ж.) Лао Цзы адамдар, кейде император ғибадат еткен мифтік тұлғаға айналды. Кейінірек діни ортада ол Лао (Лао Цзюнь) билеушісі, қасиетті мәтіндерді ашушы және адамзаттың құтқарушысы болды. Оның дүниеге келуі туралы бірнеше әңгімелер болды, олардың біріне Будданың керемет туылуы туралы аңыз әсер етті. Лао Цзы анасы оны құрсағында 72 жыл бойы көтеріп, сол жағында дүниеге келген дейді. Бір аңыз Ли фамилиясына түсінік береді: бала қара өрік ағашының (ли) етегінде дүниеге келді және ли ("өрік") оның тегі болуы керек деп шешті. Екі аңыз даосизм дінінде ерекше маңызды болды. Біріншісіне сәйкес, Лао Цзюнь тарих бойында әртүрлі көзқарастарды қабылдады және даос доктринасында билеушілерге тәлім беру үшін бірнеше рет жерге түсті деп есептелген. Екінші аңыз Лао Цзыдың Батысқа саяхаты туралы әңгімеден пайда болды. Бұл әңгімеде Будда Лао Цзыдың өзінен басқа ешкім болып саналмады. Біздің дәуіріміздің 3 ғасырында буддистердің насихатымен күресу мақсатында осы тақырыпта апокрифтік кітап ойлап табылды. Буддизм даосизмнің төменгі түрі ретінде ұсынылған "Лаози хухуацзин" ("Лао Цзы варварларға Үндеуі") кітабын Қытай империялық билігі жиі айыптаған.
Лао Цзы ешқашан Қытайдың барлық орталарында жалпыға ортақ құрметке ие болуды тоқтатқан емес. Конфуцийлер үшін ол құрметті философ болды; адамдар үшін ол қасиетті немесе құдай болды; және даосистер үшін ол Дао эманациясы және олардың ең үлкен құдайларының бірі болды.
Дереккөздер
Санат:Философия
Джеффри Безос
Джеффри Престон «Джефф» Безос (ағылш. Jeffrey Preston «Jeff» Bezos; 12 қаңтар 1964, Альбукерке, Нью-Мексико, АҚШ) — американдық кәсіпкер, Amazon.com интернет-компаниясы мен Blue Origin аэроғарыш компаниясының негізін қалаушы.
The Washington Post баспасының иесі. 2018 жылы Forbes бойынша ең бай адам болды, ол бірінші орынды 135,6 миллиард доллар табыспен иеленді. 2021 жылдың 7 қаңтарында оны Илон Маск екінші орынға аударып тастады.
Өмірбаяны
Джефф туылған кезде оның анасы мен әкесі 17 жаста ғана болған. Жас әкесі баланың өміріне араласпауға шешім қабылдады, сондықтан Джефф оның есімін алған жоқ. Бала 4 жаста болған кезде, анасы болашақ миллиардерді қабылдаған және көтерген мексикалық Майк Безосқа үйленді. Мектепте Джефф жақсы оқушы болған. Ол әрдайым инжинирингке және физикаға тартылып, кейін информатика және инжинирингке қызығушылық танытты. Джефф Принстон университетін 1986 жылы электротехника және информатика мамандығы бойынша бітірді. 1994 жылдың басына дейін Уолл-стритте түрлі лауазымдарда жұмыс істеді. Кейін D. E. Shaw & Co компаниясының вице-президенті қызметін атқарды. Бұл лауазымды 1994 жылдың жазында босатты. 1995 жылы шілде айында Джефф Безос 300 мың доллар көлемінде инвестицияларды алып, Amazon.com сайтын іске қосты. Бірнеше жылдан соң Джефф бизнес-мүдделерін кеңейтіп, Blue Origin аэроғарыштық компанияны құрды. 1992 жылы Безос Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі D. E. Shaw компаниясында ғылыми қызметкер болған Маккензи Таттлді кездестірді. Жұп бір жылдан кейін үйленді. Олар төрт баланың ата-анасы болған: үш ұл және бір қызы. 2019 жылдың 9 қаңтарында Джефф Безос әйелімен 25 жыл некеден кейін ажырасу туралы жариялады.
Amazon
1993 жылдың соңында Безос онлайн-кітап дүкенін бастау туралы шешім қабылдады. Ол D. E. Shaw & Co компаниядағы жұмысын тастап, 1994 жылғы 5 шілдеде бизнес-жоспарын жазған соң гаражында Амазонды құрды. Бастапқыда Безос өзінің жаңа компаниясын Cadabra деп атады, бірақ кейінірек Оңтүстік Американың Амазон өзеніне арнап, Amazon атауына өзгертті, себебі оның аты әліпбидің басында тұрған А әрпінен басталады. Ол ата-анасынан шамамен 300 000 АҚШ долларын қабылдап, Amazon-ға инвестициялады. Амазон бастапқыда онлайн-кітап дүкені болғанымен, Безос әрқашан басқа өнімдерді де қосып, дүкенін кеңейтуді жоспарлаған. Безос Amazon негізін қалағаннан үш жыл өткен соң, компанияның акцияларын IPO-ға шығарды.
Джефф Безостың қағидалары
1)Көбірек ұйықтаңыз.
Санта-Мария-ди-Итабира
Санта-Мария-ди-Итабира (Santa Maria de Itabira) — Бразилиядағы муниципалитет, Минас-Жерайс штатында орналасқан. Белу-Оризонти агломерациясы мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итабира экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Джеффри Безос
Джефф Безостың қағидалары
2)Таңертең шырынбаңыз және дәмді таңғы ас алыңыз.
3)Іскерлік және жеке нәрселерді араластырмаңыз.
Санта-Мария-ди-Итабира
Тарихы
Қала 1943 жылы құрылған.
Джеффри Безос
Джефф Безостың қағидалары
4)Ең жақсы әйелге үйленіңдер.
Санта-Мария-ди-Итабира
Тарихы
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Джеффри Безос
Джефф Безостың қағидалары
5)Көп тапсырмаларды бір уақытта жасаудан бас тартыңыз.
6)Өз идеяларыңызды қорғаңыз.
7)Ақшаны үнемдеңіз.
Торре-ди-Мосто
Торре-ди-Мосто (Torre di Mosto) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Джеффри Безос
Джефф Безостың қағидалары
9)Көп оқыңыз.
Торре-ди-Мосто
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4304 адамды құрайды. Халық тығыздығы 113 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Пошта индексі — 30020.
Джеффри Безос
Джефф Безостың қағидалары
10)Кейін өкінбеу үшін тәуекелге бел буыңыз.
Толқындық қозғалыс
Суға лақтырылған тастың түскен жерінде пайда болады. Тас түскен жердегі су ығысады да, ол жерде ойыс пайда болады. Ойыс төңірегінде ығысқан су дөңгелек сақина пішінді өркеш түзеді. Бұл өркеш сол мезетте-ақ жан-жағына қарай кеңейе отырып, тастың түскен жерінен алыстай бастайды. Біріншіден кейін екінші, содан соң үшінші, т.с.с. өркештер пайда болады. Өркештер бір-бірінен ойыстармен бөлінеді. Бұл процесс толқындық қозғалыс болып табылады. Мұндағы ең маңызды анықтап алатын жай — судың толқынмен бірге ығыспайтыны. Егер сол толқын бетіне суда қалқып жүретін кез келген денені (қалтқы, ойыншық қайық, тал  қабығы, т. б.) тастасақ, онда олардың жағалауға жақындамайтынын, тек сол толқынның өркештеріне келгенде көтеріліп, ойыстарына келгенде төмен түсіп, тербеліп қана тұратынын байқауға болады.
Тербелістің ортада таралу процесін толқындық қозғалыс деп, ал өзара байланысып тербелетін материялық нүктелер жиынтығын толқын ''деп атайды.'' Тербеліс таралған кезде энергия қоршаған ортаға беріледі, сондықтан үздіксіз толқын таралу үшін сол серпімді ортада орналасқан тербеліс көзі болу керек. Толқындық қозғалыс кезінде кеңістіктің бір аумағынан екінші аумағына бөлшектер емес энергия тасымалданады. Егер ортаның бір бөлшегі тербемелі қозғалыс күйіне келсе, онда дәл осы күйге сол жүйемен байланысқан барлық жүйенің де бөлшектері тербемелі қозғалысқа келеді, бірақ уақыт бойынша кешігеді.
Джеффри Безос
Дереккөздер
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D1%81,_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%84%D1%84 https://www.mk.ru/economics/2019/01/05/10-pravil-zhizni-samogo-bogatogo-cheloveka-mira-dzheffa-bezosa.html https://www.iphones.ru/iNotes/773076 https://www.shopolog.ru/metodichka/other/20-vyskazyvaniy-dzheffa-bezosa-glavy-amazon-com/ https://24smi.org/celebrity/28321-dzheff-bezos.html
Толқындық қозғалыс
Серіппенің тербелісі процесі
Серіппенің тербелісі процесінде жіп бөлшегі (түсінуге оңай болу үшін оны біреу деп есептейік) тепе-теңдік күйінен шығып, серіппеге ілінген жүк сияқты жоғары-төмен қарай тербеле астайды. Жіптің осылай деформациялануы кезінде туындайтын серпімділік күші әрекетінен бірінші бөлшектен кейін кезекпен жіптің келесі бөлшектері де тербеле бастайды. Жіптің әрбір бөлшегі сәл кешеуілдеп жоғары-төмен ығысатын болады, яғни "өзінің" тепе-теңдік күйінің айналасында тербеледі. Бұл кешеуілдеу бөлшектердің арасында серпімділік күштерінің пайда болуына қайсыбір уақыт қажет болуынан туындайды. Сондықтан жіптің келесі бөлшектері алдыңғысына қарағанда "кешігіңкірейді".
Механикалық толқындар
нобай|Толқындық қозғалыс Тербелістердің серпімді ортаның бір бөлшегінен екінші бір бөлшегіне таралу процесі механикалық толқын деп аталады. Пайда болу табиғатына қарай толқындар механикалық және электромагниттік болып бөлінеді. Сол ортадағы нүктенің тербеліс бағытына қатысты және толқынның таралу бағытына байланысты толқындар көлденең және бойлық ( қума ) толқындар деп екіге бөлінеді.
Көлденең толқындар
Бөлшектерінің тербелісі толқынның таралу бағытына перпендикуляр бағытта жүзеге асатын толқынды көлденең толқын деп айтады. Көлденең толқындар бір қабаттың екінші қабатқа қатысты ығысуы кезінде пайда болатын серпімділік күштері әрекетінен ғана туындайды. Мұндай қасиет тек қатты денелерге ғана тән. Сұйықтар мен газдарда олардың аққыштығы салдарынан қабаттардың ығысуы кезінде серпімділік күштері пайда болмайды.
Алайда біз жоғарыда сұйық бетінде де көлденең толқындар пайда болуы мүмкін екенін қарастырдық. Бірақ олар серпімділік күші әрекетінен емес, ауырлық және беттік керілу күштері әрекетінен туындайды, сондықтан да оларды кейде гравитациялық толқындар деп те атайды. Теңіз толқындары — тек дене бетін қамтитын толқындық қозғалыс мысалдарының бірі. Терендік артқан сайын толқулар тез өше бастайды. Мұндай толқынды мектептегі толқындық машина көмегімен бақылау өте ыңғайлы, мұнда орта бөлшектерінің рөлін атқаратын кішкене шарлар вертикаль бойымен тербеледі, ал толқын ойыстарымен және өркештерімен кезектесе отырып, горизонталь бойымен ығысады. Сондықтан да енді бізге суға лақтырылған тастың түскен жерінен тарайтын толқындар неліктен, мысалы, қалтқыны жағаға қарай итермейтіні де түсінікті болады. Қалтқының қозғалысы да оның астындағы су бөлшектерінің қозғалысы сияқты тек жоғары-төмен қарай секіріп, тербелмелі қозғалысқа түседі.
Бойлық ( қума ) толқындар
Бөлшектерінің тербелісі толқынның таралуы бойында жүзеге асатын толқынды бойлық толқын деп атайды. Ортаның бөлшектерінің тербеліс бағыты толқындардың таралу бағытына сәйкес келсе толқындар бойлық деп аталады. Бойлық толқындар қатты, сұйық және газ тәрізді денелерде таралады. Біз әр түрлі механикалық толқындарды байқаймыз. Олар дыбыс толқындары, ультрадыбыс, инфрадыбыс (ауаның серпімділігінен пайда болады), су бетіндегі толқындар (ауырлық күші, беттік керілу күші әрекетінен пайда болады) мен жер қабаттарының тербелісін туғызатын сейсмикалық толқындар. Көлденең толқындардан басқа толқынның таралу бағытында тербелуі кезінде бойлық толқындар да болады. Бойлық толқындардың пайда болуын бір ұшы тірекке бекітілген серіппенің көмегімен бақылайық. Егер серіппенің бос ұшы жағынан соғатын болсақ, онда серіппе бойымен сиреулер мен шоғырланулардан тұратын толқын жүгіріп өтеді.
Электромагниттік толқындар
Ал электромагниттік толқындар - бір-бірімен байланысқан айнымалы электр және магнит өрістерінің кезекпен өзгеруі. Жиілігіне және толқын ұзындықтарына байланысты электромагниттік толқындарды мынадай жеті түрге бөледі: 1. Төменгі жиілікті сәуле шығару;
2. Радиотолқындар;
3. Инфрақызыл;
4. Көрінетін сәуле шығару;
5. Ультракүлгін сәуле шығару;
6. Рентген сәулелері;
7. Гамма-сәуле шығару.
Олардың табиғаты бірдей болғанымен қасиеттері әр түрлі.
Толқындардың сипаттамалары
Толқындық қозғалыстарды сипаттау үшін екі физикалық шама - толқынның ұзындығы және таралу жылдамдығы енгізілген. Толқын ұзындығын гректің λ әрпімен белгілейді. Толқын ұзындығы — Т периодқа тең уақыт аралығында толқын таралатын арақашықтық. Басқаша айтқанда, толқын ұзындығы деп толқын ішіндегі бірдей қозғалатын және тепе-теңдік күйінен ауытқулары да бірдей болатын бір-біріне ең жақын жатқан екі нүктенің арақашықтығын айтамыз. Толқынның таралу жылдамдығы - тербелістің бірлік уақытында толқынның қандай қашықтыққа таралғанын көрсететін физикалық шама, яғни
Механикалық толқын серпімді ортада таралатындықтан, оның таралу жылдамдығы ортаның қасиетіне байланысты. Толқынның бір ортадан екінші бір ортаға өтуі кезінде оның жылдамдығы өзгереді.
Ал Т тербеліс периоды ν тербеліс жиілігімен Т = 1/ν қатынасы арқылы байланысатындығын еске түсірсек, онда толқын жылдамдығы
өрнегімен анықталады.
Мероне
Мероне (Merone) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3597 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1199 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Пошта индексі — 22046.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santi Giacomo e Filippo. Жыл сайынғы мерекесі — 1 мамыр.
Статут
Статут (statutum, statuto – қаулы етемін, шешемін сөзінен; statute) – Ұлыбритания парламенті және бірқатар ағылшын-саксондық құқық жүйесіндегі елдердің (Австралия, Канада, Үндістан, т.б.) жоғары өкілдік органы шығаратын заңнамалық акт. Бұл елдер заңды кең және тар мағынада түсінеді. Кең мағынада сот қорғауға тиісті кез келген жазылған-жазылмаған құқық нормасы заң болып танылады, тар мағынада парламент актісін заң деп санайды. Ұлыбританияда қауымдар палатасы мен лордтар палатасы қабылдап, мемлекет басшысы бекіткен заң жобасы (билл) статутқа айналады. Статут нормалары Статуттық құрастырықықты құрайды. Статуттық құқық ағылшын-саксон құқық жүйесіндегі елдерде жалпы құқық жүйесімен қатар қызмет етеді.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания парламенті Санат:Заң
Домпьерр-лез-Еглиз
Домпьерр-лез-Еглиз (Dompierre-les-Églises) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 30,62 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87057, пошта индексі — 87190.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 362 адамды құрады. Халық тығыздығы — 11,82 адам/км².
Ешкіөлмес (Ескелді ауданы)
Ешкіөлмес — Жетісу облысы Ескелді ауданы, Қарабұлақ ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарабұлақ ауылының оңтүстік жақ шетімен шектесіп жатыр.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1258 адам (599 ер адам және 659 әйел адам) болса, 2009 жылы 1121 адамды (547 ер адам және 574 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ескелді ауданы елді мекендері
Идрис (Әлкин ауылдық кеңесі)
Идрис — Башқұртстанның Салауат ауданындағы ауыл, Әлкин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 228 адамды құрады. Пошта индексі — 452481, ОКАТО коды — 80247805002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Стартиграфиялық атау
Стартиграфиялық атау - стратиграфиялық бірліктер (бөлімшелер) атауы.
Дереккөздер
Санат:Геология
Бадья (Весляна тармағы)
Бадья — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Киров облысы, Удмуртия Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Весляна өзенінің оң жағалауынан 59 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама бастауынан Бондюг ауылындағы су бақылайтын постқа дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кіші Макариха
Кіші Макариха — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Макариха өзенінің оң жағалауынан 94 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Сегнетоэлектрлік
Сегнетоэлектрлік — сыртқы электр өрісі әсерінен спонтанды (өздігінен жүретін) поляризацияның қайтымдылығымен және кері бағытталуымен әрі белгілі температура аралыгында (сегнетоэлектрлік фазада) сегнето-электрикте пайда болатын ілеспелі эффектілермен сипатталатын құбылыс.
Сегнетоэлектрлікті 1921 жылы чех ғалымы Й. Валашек "сегнет тұзы" деп аталатын NaKC4H406 • 4Н20 кристалында анықтаған.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Китапи
Китапи — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вать-Яун өзенінің сол жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Kiwix
Kiwix интернетке кіру мүмкін емес немесе қымбат жерлерде Уикипедияны оқуға мүмкіндік беру үшін жасалған. Мысалға: дамушы мемлекеттердің мектептерінде. Осы бағдарлама жасақтамасы DVD форматындағы Уикипедияны жасау үшін қолданылды.
Kiwix-тің kiwix-serve деген веб-сервер сияқты жұмыс істейтін версиясы бар (libmicrohttpd негізінде). Осылай локалды жүйенің ішінде Уикипедия мақалаларын оқуға мүмкіндік туады.
Санат:Компьютерлік бағдарлама Санат:Уикипедия
Тоби Рэндалл
Тоби Рэндалл (ағлш. Toby Randall, 2001 жылы 6 тамызда туылған) Британ музыканты, артист. YouTube және Vine атты әлеуметтік желілерде өзінің каверлерін жариялап танымал болды. Тоби YouTube каналында 1,1 миллионнан астам жазылманы бар. 2017 жылы ол Jay Z компаниясының RocNation музыкалық затбелгіне қол қойды.
Даңқ алында
Тоби Vine және YouTube әлеуметтік желі сайттарында танымал болды, онда 2013 жылдың желтоқсан айында өзінің жатын бөлмесінен хит-музыка әндерін жаза бастады. Twitter-ге тиесілі мобильді бағдарлама пайдаланушыларға қысқа циклдық бейне клиптерді жасауға және орналастыруға мүмкіндік береді. Твиттерге тиесілі Vine-мен жасалған бейнежазбалар алты секундтың ең үлкен ұзындығына ие әлеуметтік желісіне қосыла алып, 40 миллионнан астам белсенді қолданушыларын таба алды. 11 айдан астам уақыт бойы Тоби миллионнан астам ізбасарларды,120 миллионнан астам көріністерді жинады.
Отбасы
Тоби Рэндаллда Люк атты ағасы және Уильям інісі бар.
Авторлық өнері
Тоби 2016 жылы өзінің бірінші "Misfits" атты әнін жариялады. Бір жыл өткен соң, Тоби DJ Khalid-пен бірге "Landslide" әнін, ал одан кейін "House Party", "Hold Me Down" әндерін жариялады.
Әйгілі артисттермен байланысы
Мамыр айында Нью-Йорк Таймс танымал рэпер, ән-жазушы және актриса Никки Минаж Тобиге жетіп, оның әлеуметтік платформалары арқылы «Пиллз Н Посфор» әнінің мұқабасын жариялады. 2014 жылдың маусым айында ол тағы бір танымал әуесқойлыққа ие болды. Көптеген платина сатушысы Парамори Уильямс Хэйли Уильямстың назарын өзіне аударады. Ол Уильямс Томиге сілтеме жасаған 19 елде он бір синглге қол жеткізді.
Квирнбах (Пфальц)
Квирнбах (Пфальц) (Quirnbach/Pfalz) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кузель ауданының құрамына енеді.
IC 3109
IC 3109 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Квирнбах (Пфальц)
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 474 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,11 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 36 501. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Харт.
IC 3109
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39451, MCG 2-31-81, ZWG 69.131, VCC 251.
Конкорд (Мичиган)
Конкорд (Concord) — Мичиган штатының Jackson округіне жататын АҚШ қаласы.
Квирнбах (Пфальц)
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
IC 3109
Сыртқы сілтемелер
IC 3109 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Конкорд (Мичиган)
Қала тұрғындарының саны 1101 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.1 км² шамасында. FIPS коды — 26-17740.
Квирнбах (Пфальц)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Конкорд (Мичиган)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мичиган қалалары
Джон Кэстль
thumb| alt=A.| Кестльдің салған суреті Джон Кэстль (туған-өткен жылы белгісіз) – Ресейде қызмет еткен ағылшын суретшісі.
Қазақстанды зерттеген. Кэстль Ресейде қызметте жүріп, 1734–37 жылдары Орта Азия мен Қазақстанның этнологиясы, географиясы мен экономикасын зерттеу мақсатында Орынборға барған И.К. Кириллов экспедициясына қатысты. Сол сапарында орыс әкімшілігінде аманатта жүрген Әбілқайырдың баласы Ерәлі сұлтанмен танысқан. Содан кейін Орынбордан Кіші жүз жеріне, Әбілқайыр хан ордасына көшіп барған. Өзінің тілмәші Дитрих Люторос және А.И.Тевкелевтің қызметкері Құлбаймен бірге 1736 жылдың маусымынан шілде айына дейін Арал теңізі, Жайық өзеңі төңірегін зерттеп, Самара мен Симбирск қалаларында болған.
Кэстльдің қазақстандық отан тарихында елеулі орын алатын құнды еңбегі «1736 жылы Кіші жүз ханы Әбілқайырға барып қайтқан сапар туралы» деп аталады. Онда Әбілқайыр хан мен оның әйелі Бопай, баласы Ерәлі сұлтан, атақты Күдері батыр портреттері, т.б. адамдар, қазақтардың жайлауға көші, т.б. сипатталып берілген. Сондай-ақ башқұрт-қазақ-жоңғар қарым-қатынастары жөнінде де айтылады. Еңбек 18 ғ-дың ортасындағы қазақ халқының әдет ғұрпы мен билік жүйесі, табиғат байлығы жайлы мағлұматтар қалдырып, ел тарихын тереңдете пайымдауға мүмкіндік берді.
Дереккөздер
Санат:Гамбургте туғандар Санат:Ресей суретшілері Санат:XVIII ғасыр жазушылары Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер
Кубалықтар
Кубалықтар — Кубаның негізгі халқы. Жалпы саны – 11,2 миллион (2012) адам. АҚШ-та 1 миллион, Канадада 10 мың, Испанияда 20 мың адам бар.
Тілі
Кубалықтар испан тілінің жергілікті ерекшелігінде сөйлейді.
Діні
Кубалықтардың басым бөлігі христиан дінінің католик тармағын ұстанады. Ішінара протестанттар мен синкретикалық афро-христиандық діни ағымды ұстанушылар да кездеседі. нобай|оңға|200px|Кубалық
Тарихы
Халықтың жартысынан астамы - еуропалықтар. 16-ғасырдан бастап қоныстана бастаған Испан отаршылары жергілікті үндіс тайпаларын түгелдей қырып жойды. Халықтың бір бөлігі зәңгі нәсілдес және мулаттар. 16-19 ғасырларда Кубаға Батыс Африкадан зәңгі-құлдар әкелінген. 19-20 ғасырларда Куба еуропа елдерінен қоныс аударып келгендермен толықты. 19-ғасырдың соңында кубалықтар этнос болып қалыптасты. нобай|оңға|200px|Кубада қант қамысын жинау (2001)
Кәсібі
Кубалықтар ерте кезден бастап-ақ егін шаруашылығымен айналысты. Басты дақылы қант құрағы. Әртараптандырылған экономика біртіндеп дамыды. Қант құрағынан басқа күріш, темекі, жеміс дақылдары өсіріледі.
Халықтың 2/3 бөлігі-қала тұрғындары. Қалалардың орналасуы — испан үлгісінде. Сәулет өнерінде барокко стилі басым. Шаруа үйінің (боно) құрылымы: қабырғалары пальма тақталарынан жасалған, екі немесе төрт төбесі бар.
Қазақстандағы кубалықтар
Кубалықтар Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың 90-жылдарынан бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы кубалықтардың саны:
Дереккөздер
Санат:Кубалықтар
Pioneer 10
Pioneer 10 (Pioneer-F) — Астероидтер белдеуіне 1972 жылғы шілденің 15-інде еніп, оны кесіп өтіп, одан кейін Есекқырған (Юпитер) ғаламшарының қасынан 1973 жылғы желтоқсанның 3-інде ұшып өтіп, оның алғашқы тікелей фотосуреттерін жасаған алғашқы ғарыш аппараты. Ол 1972 жылғы наурыздың 2-сінде Канаверал мүйісіндегі 36А зымыран ұшыру кешенінен ұшырылған. Pioneer 10 аппараты қазіргі таңда Сұлусары («Альдебаран») жұлдызына қарай бағыт алып бара жатыр.
Кейбір анықтамалар бойынша Pioneer 10 аппараты Күн жүйесін тастап шыққан алғашқы жасанды зат болып табылады. Күн жүйесінің сыртына қарай бағыт алған ең алғашқы жасанды зат та сол. Бірақ ол әлі де гелиопаузаны немесе Оорт бұлтын әлі кесіп өткен жоқ.
Оны мақсаттары мыналарды зерттеу болатын: ғаламшараралық және ғаламшарлық магниттік өрістерді, «Күн желінің» сипаттамаларын, ғарыш сәулелерін, гелиосферадағы өтпелі аймақты, бейтарап сутегі молшылығын, шаң-тозаң бөлшектерінің таралымын, өлшемдерін, салмағын, ағындарын және жылдамдықтарын, Есекқырғанның шұғылаларын, Есекқырғанның радиотолқындарын, атмосферасын және оның кейбір серіктерін, әсіресе Ионы, Есекқырғанды және оның серіктерінің фотосуреттерін жасап, Жерге жіберу.
Құрылысы
thumb|300px|Pioneer аппаратының құрылысы
1969 жылы бекітілген Pioneer 10 және оның егізі Pioneer 11 астероид белдеуі мен Есекқырғанның төңірегіндегі ғарыш кеңістігін алғаш рет зерттеуге арналған аппараттар болатын. Олардың жұмысының сәтті-сәтсіз болуы болашақ осындай экспедицияларды жоспарлап, ұйымдастыруға әсер етуге тиіс болатын.
Pioneer 10 НАСА-ның «Амес зерттеу орталығы» жобалаған Pioneer бағдарламасының құрамдас бөлігі болды. Аппараттың салмағы небары 260 килограмм болатын, соның 30-ы аспаптар, 27-сі зымырандық отын болатын. Вояджер аппараттары сияқты, оның қуат көзі ретінде плутоний-238-дің негізінде жұмыс істейтін SNAP-19 радиоизотопты термоэлектрлі генераторы (РТГ) таңдалған болатын. Ұшырылған кезде оның өндіретін қуаты 155 ватт болатын, Есекқырғанға жақындағанда ол 140 ватт болды. РТГ-ның радиациясы аппараттың аспаптарына кері әсер етпеуі үшін оны бөлектеп, ол ұзын ферманың ұшына орналастырылды.
Егер болашақта өзге ғаламшарлық сана иелері аппаратты тауып алған жағдайда Жер өркениеті туралы мәлімет беретін арнайы тақтайша салынды.
Аспаптары
Pioneer 10 аппаратында мынадай ғылыми аспаптар болды:
Атқарған жұмысы
Pioneer 10 Есекқырғанға ұшып барған ең алғашқы ғарыш аппараты болды. Содан соң жұмысының соңы — 1997 жылғы наурыздың 31-іне дейін Жерге Күн жүйесінің сыртқы аймақтары туралы құнды мәліметтерді жіберумен болды.
Аппартпен одан кейінгі хабарласу
Pioneer 10-ның әлсіз сигналдары 1997 жылдан кейін де қабылданып отырды. Ол сигналдар ғарыштан келген радиосигналдар бағыт-бағдар табу жүйесін дамытуда қолданылды.
Аппараттың жұмыс барысы туралы соңғы рет телеметриялық мәлімет 2002 жылғы сәуірдің 27-сінде қабылданды. Одан кейінгі сигналдары өте әлсіз болып, олардың ажыратымдылығы тым төмен болды. Бұның себебі аппараттың істен шығуы емес, оның тым үлкен қашықтыққа ұзауы және РТГ қуат көзінің әлсіреуі болып отыр деген жорамал жасалды.
Pioneer 10 жіберген өте әлсіз сигнал ең соңғы рет 2003 жылғы қаңтардың 23-інде қабылданды. Ол кезде аппарат Жерден 12 миллиард шақырым қашықтықта кетіп бара жатқан болатын.
2003жылғы ақпанның 7-сінде аппаратпен тағы бір рет байланыуға талпыныс жасалды, бірақ ол сәтсіз аяқталды.
2006 жылғы наурыздың 4-інде аппараттың антенналары Жерге қарай бағытталып тұратын соңғы ретті пайдаланып, аппаратты шақыратын арнайы сигнал жіберілді. Pioneer 10-нан жауап келмеді.
Қазіргі кезде Pioneer 10 ғарыш аппараты Сұлусары жұлдызына (яғни Торпақ шоқжұлдызындағы Альдебаран жұлдызы) қарай жылына 2 астрономиялық бірлік жылдамдықпен ұшып бара датыр. Егер Сұлусарының өзіндік жылдамдығы болмағанда, Pioneer 10 оған 2 миллион жылда жетер еді.
Уақытнамасы
thumb|Pioneer 10 экспедициясы thumb|Pioneer 10-ның Есекқырған ғаламшарымен кездесуі
thumb|right|Pioneer және Вояджер ғарыш аппараттарының қазіргі орындары мен бағыттары.
Сыртқы сілтемелер
Санат:TRW Санат:1972 жыл космонавтикада Санат:Пионер бағдарламасы Санат:Юпитерді зерттеу Санат:НАСА
NGC 7117
NGC 7117 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7117 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67303, ESO 236-40, AM 2142-483.
Шие қайнатпасы
thumb|right|Шие қайнатпасы Шие қайнатпасы. Дәнін алып тастап та, жәнімен де қайнатуға болады. Шиені іріктеп алғаннан кейін салқын суға жуады да, дәнін алып тастайды. Тазаланған шиені табаққа салып, үстіне құмшекер (1кг жеміске 1,5 кг қажет) қосып, 2-3 сағат немесе сироп құйып 3-4 сағат қояды. Бұдан кейін әуелі жанған отта, бірте-бірте маздап жанған отқа қойып қайнатады, арасында 2-3 рет отты сөндіріп, бұқтырады. Дәнін алмай қайматқан кезде шиенің әр жерінен теседі де, үстіне ыстық сироп құйып, 3-4 сағат сақтайды.
Дереккөздер
Санат: Тағамдар
Переду
Переду (Peredo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Маседу-де-Кавалейруш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 366 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21,91 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,7 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Браганса округінің елді мекендері
Игібаев Советхан Қабдуәліұлы
Игібаев Советхан Қабдуәліұлы (1941 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Қызылтас ауылы ) – тарих ғылыми докторы (1991), профессор (1994).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Абайдың республикалық әдеби-мемориалдық музейі
«Абайдың республикалық әдеби-мемориалдық музейі» - «Өнер» баспасынан орыс және қазақ тілдерінде 1984 ж. жарық көрген жол көрсеткіш. Құрастырғандар -М. Бейсенбаев пен М. Жүнісова. Кітапша Абайдың республикалық музейінің құрылу, қалыптасу тарихынан, ақынның қоғамдық қызметіне, шығармашылық мұрасына қатысты музейде сақталған дүние-мүлік, сурет, кітап, жазба құжаттар туралы мол мағлұмат береді, музейдің ішкі-сыртқы көріністерінің түрлі-түсті фотосуреттері енгізілген. Абаймен достық қарым-қатынаста болған орыс демократтары, ақынның Семейдегі ескерткіші жөнінде түсініктер берген. Көлемі 2,0 б. т., 10 мың дана болып басылған.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Шынқожа Базарқұлұлы
Шынқожа Базарқұлұлы, Тума-Найман Шынқожа батыр (1706 жыл, қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданы – 1770 жыл, Қырғыз Республикасы, Нарын облысы) — атақты аға батыр, қолбасшы. Қазақ халқының жоңғар шапқыншылығына қарсы күресінде ерекше ерлік көрсетіп, Қаракерей Қабанбай батыр әскерінде талантты қолбасшы ретінде аты шыққан. Орта жүз Найман тайпасының Қаракерей руының Тума тармағынан, Тума Шынқожа батыр есімімен белгілі болған.
Өмірбаяны
1727 ж. Бұланты-Білеуті шайқасында жеке ерлігімен көзге түсіп, жас батыр атанған. 1730 ж. Аңырақай-Алакөл шайқасына, 1741 ж. Шыңғыстаудағы Шаған шайқасына қатысып, тума, тоқпақ, байғана руларынан құралған жасаққа басшылық еткен. 1752 – 54 ж. Жетісу, Алтай, Тарбағатай өңірлерін жоңғарлардан азат ету жорықтарында дарынды қолбасы ретінде ел құрметіне бөленді. Қазақ-қырғыз арасында болған қақтығыста Шынқожа қоршауда қалып, өз бармағын қылышпен шауып орайды да, сау қалған батырларға қазақ жерінде көмуге аманат ретінде тапсырады, өзі сол “Жайыл қырғыны” деп аталған шайқаста ерлікпен қаза табады. 1996 жылы Шынқожа батырдың 290 жылдығы осы Аягөз өңірінде кеңінен атап өтіліп, бармағы көмілген жерге жаңа кесене орнатылды. Аягөз қаласындағы үлкен бір көшеге Шынқожа есімі берілген. Шынқожа батыр ерлігі туралы І.Жұмаділовтың “Дарабоз” дилогиясында жақсы суреттеледі.
Шынқожаның бармағы
Шынқожаның денесі қай жерде жерленгені белгісіз, ал бармағы Шығыс Қазақстан облысының Аягөз аудандағы Шынқожа есімімен аталған ауылда Нарын өзеннің бойындағы төбеге көмілген.
Сілтемелер
Сәдуақасұлы Ә., Тарихыңды танып біл, А., 1996; Хасенов Ә., Қазақ тарихының бес мың жылдық баяны, А., 1998; Алтынбаев І., Жұмахан Е., Ақсуат, А., 1998.
Санат:Қазақ батырлары
NGC 2648
NGC 2648 — Шаян шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 19 наурызда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2648 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24464, UGC 4541, MCG 2-22-5, ZWG 60.35, ARP 89, KCPG 168A.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Шаян (шоқжұлдыз)
Лоос-ан-Гоель
Лоос-ан-Гоель (Loos-en-Gohelle) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Лан округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62528, пошта индексі — 62750.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6794 адамды құрады. Халық тығыздығы — 534,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Глориоза
Глориоза - лалагүлділер тұқымдасына жататын ерекше гүл. Биіктігі 1-2 метрге дейін жетеді. Жапырақтарының ұшындағы шырмауық мұрттары оратылып, биікке қарай өсуіне ықпал етеді. Глориоза XIX ғасырдың орта кезінен бастап Ресейде өсіп келеді. Ерекше күтімді талап етпейтін сәнді өсімдік гүл өсірушілердің сұранысына тез ие болды. нобай|оңға|Глориоза Глориоза - терезенің алдына қоюға, мерекелік орындарды безендіруге таптырмайтын әдемі гүл. Кез-келген сәндік гүлдермен араластырып гүл шоғын жасауға да ыңғайлы. Алайда ол-улы өсімдік.Әрі глориозаны түбінен ажыратып көбейтеді.
Шағын тарихы
Өсімдік ең алғаш тропикалық Африка елінде өсе бастаған. Гүлі мен жапырақтарына қарап африкалық белгілер мен түстерді байқауға да болады. Өз отанында Глориоза шынайы махабаттың белгісі болып саналады. Глория сөзі "еркіндік"деген мағына береді.
Күтімі
Глориозаны күн түсетін жерге қою керек, ал жазда далаға шығарып қойса да болады. Көктем-жаз уақыттарында +25.С температура қажет.Қыста бөлме температурасы +12С-тан төмен болмау қажет.Глориоза ауаның дымқылдығын ұнатады. Ол үшін ыдысының табанына су құйылған табақша қойып қоюға болады. Шашыратып суарғанда судың гүлге тиіп кетпеуін қадағалау қажет. Көктем-жаз айларында топырақтың беткі қабаты құрғаған сайын тұндырылған сумен суарады. Топырағының кеуіп кетпеуіне жол бермеу керек. Ал күзде жапырағы сарғая бастаған кезде суаруды тоқтатады. 2 аптада 1 рет минералдық және органикалық тыңайтқыштармен тыңайтып отыру керек.
Дереккөздер
"Қазақстан әйелдері" республикалық журналы;
Энггандар
Энггандар — Индонезиядағы этникалық топ. Суматра жағалауындағы Энгано аралында тұрады. Жалпы саны – 1000 адам (1999 ж.), жыл сайын азаюда.
Тілі
Аустронезия тілдерінің Батыс Зонд аймағының суматран тармағының энггано тілінде сөйлейді.
Діні
Дінге сенушілердің діни көзқарастары: сүнниттік мұсылмандар, кейбірі христиандар, дәстүрлі сенімдер.
Кәсібі
Олар қолмен атқарылатын егіншілікпен (жүгері, маниок, банан, кокос және саго пальмалары), жағалаудағы балық аулаумен айналысады. Тасбақа аулап, тауық өсіреді. Қолөнерден – тоқу, керамика, ағаш ою, бетперде мен алқа жасау, кілемше тоқу және моншақтан жасалған зергерлік бұйымдар жасау, ағаш өңдеу дамыған.
Өмір салты
Ауылдық қауымдастық сақталған. Қоғамдастықтарды сайланған ауылдық кеңестер басқарады. Отбасы матрилокальды.
Энгано елді мекендері шашыраңқы орналасқан. Тұрғын үйлер қаңқалы, қадалы, төртбұрышты (бұрын олар дөңгелек болған), қабырғалары мен шатыры қатты жапырақтармен жабылған.
Энгано ерлері әртүрлі ұзындықтағы орама маталар каин киеді, ал каиннің ұзындығы оның иесінің экономикалық жағдайын көрсетеді. Әйелдер әрқашан ұзын каин киеді. Ерлерге арналған сырт киім – жеңі ұзын және бос жағалы жейде, әйелдерге – жағасыз көйлек.
Энгано тағамының негізін көкөністер құрайды, күріш сатып алынады.
Гарриет Бичер-Стоу
thumb|right|200px| Гарриет Бичер-Стоу (14.6.1811, Личфилд — 1.7.1896, Флорида) — американ жазушысы, әлемге әйгілі «Том ағайдың лашығы» (1852) романының авторы. Мұнда ол Америкадағы негрлерді құлданушылықтың не бір сұмдықтарын суреттеген. Бұл романды Некрасов пен Чернышевский орыс тіліне аудартып, 1858 жылы «Современник» журналына бастырды. Революцияшыл демократтар романды крепостниктікке қарсы күресте пайдаланды. Бичер-Стоудың бурж. баспасөздің сатқындығы, әйел теңдігі т.б. туралы басқа да романдары бар.
Дереккөздер
Санат:АҚШ жазушылары
Нин-Кан-Еган
Нин-Кан-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вах өзенінің сол жағалауынан 510 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 121 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері