cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Старово (Кырджали облысы)
Старово (Старово) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Кирково қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 331 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6877. Телефон коды — 03674. ЕКАТТЕ коды — 68953.
Қажу
thumb|right|200px Қажу (Усталость) — 1) айнымалы кернеудің әсерімен металдың (бұйымның) құрылым, қасиетін өзгертіп, бірте-бірте қирауға алып келетін процесс; 2) металл бұйымдарының әр түрлі күш түсуден бастапқы күйі мен өлшемдерінің өзгеруі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау Санат:Материалдар Санат:Материалдар механикасы терминдері
Бек сауыт
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
IC 390
IC 390 — Эридан шоқжұлдызында орналасқан S0-a (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 15844, MCG -1-12-46, NPM1G -07.0171.
Сыртқы сілтемелер
IC 390 Санат:Эридан (шоқжұлдыз)
Коммантри
Коммантри (Commentry) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Монлюсон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,96 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03082, пошта индексі — 03600.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6723 адамды құрады. Халық тығыздығы — 320,75 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Әлімбайсай 1
ӘЛІМБАЙСАЙ 1 – ерте темір дәуірі қорымы. Талас ст-нан шығысқа қарай 7,5 км қашықтықта, Қырғыз Алатауы жотасында орналасқан. 1988 ж. Жетісу археол. экспедициясының отряды (жетек. Р.Б. Исмагилов) ашқан. Қорымда 80-ге жуық дөңгелене таспен қоршалған қабірлер бар. Қоршаудың ортасы топырақ үйінділерінен тұрады.
Санат:Қазақстан кесенелері Санат: Тарих
Апта, күтпе
«Алтынмен аптап, күміспен күптеді». Аталған тұрақты тіркестердегі «апта», «күпте» етістіктерінің мағынасы түсіндірме сөздікте — безендірді, әдеміледі, жайнатты. Біздер дәл осылай ұғындық. Алайда бұл сөздердің алғашқы мағынасы ұмыт қалып, жалпы ұғымға көшкен. Шын мәнінде, әр сөздің өз алдына дербес мағыналары болғандығын басқа түркі тілдері деректерінен табамыз. Якут тілінде: аптар — жапсыра тігу (нашивать) (Э. Пекарский. Словарь якутского языка,— Э. Пек. СЯЯ- I, 125); ал башқұрт тілінде: көпләу — қаптау (облицовка). Осыларды ескерсек, «алтынмен аптап, күміспен күптеді» тұрақты тіркесі, қазіргі тұрғыдан алсақ: «алтынмен тігіп, күміспен қаптады» дегенді ұғындырмақ. Ескерте кетерлік жайт — соңғы кездерде «апта», «күпте» сөздерінің «айран», «күбі» сөздерімен тіркесіп, «айрандай аптап, күбідей күптеп» сияқты тұрақты тіркестер тудырғанын байқаймыз. Бұл, әрине, көркем әдебиеттегі сөз зергерлерінің шеберлігінен туған. «Аптап» «күптеп» сөздері ең алғаш «алтын», «күміс» тұлғаларымен тіркеске түскендігі дау тудыра қоймас.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет
Б. з. д. 815 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 815 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 815 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Майыстырып түзету
Майыстырып түзету (Правка гибкой) — дайындамаға июші моментпен бірге бойлық созу немесе қысу күштерін салып иілген тетік өлшемінің дәлдігін жақсатру әдісі.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Камарате
Камарате (Camarate) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лореш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 19 789 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5,17 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3 640,6 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Иаков Зеведеев (Santiago Maior).
Тарихы
Аудан 1511 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Ла-Шапель-Тайфер
Ла-Шапель-Тайфер (La Chapelle-Taillefert) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,11 км² шамасында.
Бриджуатэр (Мэн)
Бриджуатэр (Bridgewater) — Мэн штатының Аростук округіне жататын АҚШ қаласы.
Ла-Шапель-Тайфер
Коммунаның INSEE коды — 23052, пошта индексі — 23000.
Бриджуатэр (Мэн)
Қала тұрғындарының саны 612 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 100.9 км² шамасында. FIPS коды — 23-07065.
Ла-Шапель-Тайфер
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 375 адамды құрады. Халық тығыздығы — 26,58 адам/км².
Бриджуатэр (Мэн)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Ла-Шапель-Тайфер
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Зорич (Нема тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жауһар (гүл)
Жауһар, гарадиолюс (Garhadiolus) – астралылар тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда барлық аймақтарда кездесетін 2 түрі (имек жауһар, қанатты жауһар) бар. Бұлардың биіктігі 5 – 30 (40) см, сабағы бұтақты, түкті кейде тықыр. Шеттері ойық, тісті қарапайым жапырақтары болады. Гүлдері сары түсті, тілшікті. Гүлсебеттері аз гүлді, сабақтың бұтақтанған жерінде орналасады. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, мамыр – маусымда жемістенеді. Тұқымдары цилиндр тәрізді, имек болады.
Дереккөздер
Санат:Күрделігүлділер
IC 4820
IC 4820 — Тауыс шоқжұлдызында орналасқан SBcd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 62824, ESO 104-39, AM 1904-633.
Сыртқы сілтемелер
IC 4820 Санат:Тауыс (шоқжұлдыз)
Геронтократия
thumb|Қариялар Геронтократия - [грек,geron - қария,kratos- билік] - тура мағынасында "қариялар билігі", билік қарттардың қолында болатын басқару принципі. Геронтократия ұғымы XX ғасырдың басында этнографияда енгізілді және алғашқы қауымдық қүрылым кезіндегі, кейіннен таптық қоғамдардағы билік қүрылымын талдау мақсатында қолданылды. Сталин, Тито, Мао Цзэдун, М.Бегин, Ким Ир Сен, В.Брандт, Р.Рейган, Л.Брежнев және басқа да тұлғаларды саяси психологиялық зерттеулер саясатта жастың дәтке қуат болуы да, керісінше, қалыптасқан дәстүрлі және авторитарлы көшбасшылыққа кедергісін келтіруі де мүмкіндігін көрсетті. Әдетте, мүндай жүйелерде саяси көшбасшылар билікке кеш келіп, уақытгары әлдеқашан әтіп кетсе де билік басында қала береді. Тәжірибе көрсеткеніндей, қалыптасқан билік принциптеріне сүйеніп, дағдарысты жағдайларда олар дүрыс шешім қабылдап, әзгермелі жағдайларға жауап қайтара алады. Алайда, қартамыс тартқан көшбасшылардың саясаты шығармашылықтан, креативті шабыттан ада. Оның күшіжайсаңдығы мен ескілікке қүштарлығында. Демократиялық үрдістердің ықпалымен, тіпті, ең дәстүрлі деген басқару қүрылымдары да (мысалы, Ватикан мемлекетін басқаратын рим католик шіркеуінің кардиналдар коллегиясы) өз мүшелеріне жастық шектеу қояды. Геронтократия үғымының қарт адамдарға тән психикалық ерекшеліктердің әдетке беріліп, сіресіп қалған, артта қалған, ескі көзқарастағы, ойы түралап қалған, әрекетсіздік синонимі ретінде қолданылатыны тегін емес.
Унесённые ветром
«Унесённые ветром» (Gone with the wind) (роман) – америка жазушысы Маргарет Митчеллдің жазған романы.
Геронтократия
Дереккөздер
Санат:Саяси тәртіптер Санат:Басқару
Унесённые ветром
Романда 1860 жылдардағы азамат соғысы кезіндегі АҚШ-тың оңтүстік штаттарындағы жағдай баяндалады. Ол 1936 жылы 30 маусымда шығып, америка әдебиетіндегі ең танымал бестселлерге айналды. Бастапқыда романды «Tote Your Heavy Bag» немесе «Tomorrow is Another Day» деп атамақшы болған. «Gone with the Wind» бұл Эрнест Доусонның «Non Sum Qualis eram Bonae Sub Regno Cynarae» өлең жолының үзіндісі. Сол жылдың аяғында миллионнан аса данасы сатылып кеткен болатын. 1939 жылы осы роман желісімен кино түсірілген. Митчелл бұл романы үшін 1937 жылы Пулитцер сыйлығына ие болады. Басты кейіпкерлері: Скарлетт О’Хара, Ретт Батлер, Эшли Уилкс.
Дереккөздер
Санат: Әдебиет
Барбадильо
Барбадильо (Barbadillo) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 467 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 36,10 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Гленак
Гленак (Glénac) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,7 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56064, пошта индексі — 56200.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Жауын-шашын инверсиясы
thumb|right|190px|Жауын-шашын инверсиясы Жауын-шашын инверсиясы– бұлттардың ең дамыған деңгейіне сәйкес келетін, жауын-шашын ең көп жауатын таудағы белдеуден жоғары қарай атмосфералық жауын-шашын мөлшерінің азаюы.
Дереккөздер
Санат:Жауын-шашын
Губс
Губс — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі, Адыгея Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ходзь өзенінің сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Лаба бастауынан Чамлык өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Кубань.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Геодезиялық пункттің орталығы
Геодезиялық пункттің орталығы — геодезиялық пункт координаталарын сақтаушы құрылғы.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Бекбатша
Бекбатша - бура мен аруанадан туған будан.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Уйрапуру (Гояс)
Уйрапуру (Гояс) (Uirapuru (Goiás)) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Солтүстік-батыс Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Сан-Мигел-ду-Арагуая экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3087 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1153,472 шаршы шақырым шамасында. Халық тығыздығы — 2,7 адам/шаршы шақырымына.
Санат:Гояс елді мекендері
Жол чегі
Жол чегі – негізінен халықаралық туризмде туристерді валютамен қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын төлем құжаты; чекте көрсетілген соманы шетелдік немесе ұлттық валютамен төлеу жөніндегі ақшалай міндеттеме. Оны эмитент-банктің агенті болып табылатын кез келген мекемеден сатып алуға болады. Чекке иесі бірінші рет сатып алу кезінде, екінші рет қолма-қол ақша алу кезінде қол қояды. Түрлі атаулы құнмен және түрлі валюта бағамымен шығарылады, кейде есепшоттар бойынша төленуге қабылданады.
Сілтеме
Санат: Көлік және коммуникация, Байланыс
Кэти-Скарлетт О’Хара Гамильтон Кеннеди Батлер
Кэти-Скарлетт О’Хара Гамильтон Кеннеди Батлер (Katie Scarlett O'Hara Hamilton Kennedy Butler) (кейіпкер) – Маргарет Митчеллдің 1936 жылы шыққан «Унесённые ветром» атты романының басты кейіпкері.
Бейіш
Бейіш - бұ дүниедегі жасаған күнәлары Алла тағала тарапынан кешірілген адамдардың о дүниедегі рахатқа бөленетін мәңгілік мекені. Қазіргі халық тілінде бейіш пен Жұмақ мәндес мағынада қолданыла береді. Бірақ бұлар абсолютті синоним емес. Бейіш ұғымының мазмұны кеңдеу. Өйткені, діни түсінікте «сегіз жұмақ» дейді, керісінше «сегіз бейіш» деп айтылмайды. Осыған қарағанда жұмақ бейіштің бөлім- бөліктері тәрізді. Демек, бейіштегі жұмақтың саны сегіз:
Кэти-Скарлетт О’Хара Гамильтон Кеннеди Батлер
Романның басында ол 16 жаста болады. Бай әулеттің мұрагері, ата-анасының қамқорлығына бөленген қыздың сол кездегі басты арманы – Эшли Уилкске күйеуге шығу. Алайда ол өзін өлердей жақсы көретін Чарльз Гамильтонға күйеуге шығып, көп ұзамай бір баласымен жесір болып қалады. Армандары орындалмай, жақындарынан айырылып, Азамат соғысын, Оңтүстіктің қайта құрылуын бастан кешірген Скарлет роман соңында жалғыз қалса да берілмейді. Ол бәрін басынан бастайды. Фильмдегі басты рөлді Вивьен Ли сомдаған.
Дереккөздер
Санат: Әдебиет
Тиянақты активтер
Тиянақты активтер - салық төлеушінің бухгалтерлік теңгерімінде ескерілетін және жылдық жиынтық табыс алу үшін пайдаланылатын негізгі құрал-жабдық пен бейматериалдық активтер.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Қаржы
Бейіш
Бұдан бақи дүниедегі бейіш пен жұмақтың үш түрлі үйлесімнен тұратыны байқалады:
Діни мифологиялық сана бойынша о дүниеде жұмақ есігін ашқан бейкүнә мумин жанды осы үш түрлі үйлесім ләззат пен рақатқа бөлейді екен делінеді. Сонымен діни санада ләззаттың, рахаттың бақи дүниедегі тұрағы үшеу екен. Қазақ паремиологизмдерінің концептуалды мазмұны ләззат пен рахаттың «фәни дүниеде» де қоныс тепкенін көрсетеді. «О дүннеде жұмақ бар деп, бұ дүниенің рахатын ұмытпа, бұ дүниеде рахат бар деп, о дүниенің тозағын ұмытпа» деген сөз орамы «рахат пен ләззат» тек бақи дүниеде ғана емес, «жалған дүниеде» де болатынын аңғартады. Жалған дүниедегі рахат пен лэззат та үш үйлесімнен тұрады: алған жарыңның жақсы болуы, яғни
Бірақ қазақ мақал-мәтелдері ішер ас, жайлы төсек, жақсы орынның болуы «алғаның жақсы болса», яғни жақсы әйелдің сипатымен байланысты деген санадағы мәнділікгі аңғартады.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Колодинка (Колпа тармағы)
Колодинка — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Ленинград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Колпь өзенінің оң жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Суда бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Ленинград облысы өзендері
NGC 4087
NGC 4087 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 24 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4087 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 38303, ESO 505-10, MCG -4-29-5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Пушвиц
Пушвиц (Puschwitz) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Баутцен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 946 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,74 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 2 72 270. Муниципалитеттің басшысы — Штанислаус Ричер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Куендат
Куендат — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің оң жағалауынан 317 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 80 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Зырянское ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Ыджыд-Сед-Ёль
Ыджыд-Сед-Ёль (Ыджид-Сед-ёль) — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кожва өзенінің сол жағалауынан 139 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Б. з. д. 816 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 816 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 816 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ангиография
right|thumb|250px|Ангиограф right|thumb|250px|Жанбас қан тамырларының катетеризациясының Ангиограммасы Ангиография (грек. angeion - тамыр,  grapho - жазамын, сызамын)  -  әр түрлі ішкі органдардың (өкпе, жүрек, бүйрек, ми т.б.)  қан тамырларын рентген сәулелері арқылы тексеру әдісі.
Бұл әдіспен қан тамырларының және оның төңірегіндегі тканьдердің ауруын анықтауға болады. Мысалы, мидың қантамырлдарының ангиограммасының ерекше суреті - Мойамойа ауруын диагнозын қоюға көмектеседі.
Ангиограмма қолданатын жағдайлар
Ангиограмманың арқасында қантамырларының дамуының ақаулықтарын анықтау үшін:
Жарамаулығы
Ангиограмманы келесі жағдайларда қолдануға болмайды:
Дайындық
Ангиограмманың ең кең қолданылатын жағдай - жанбас артериясына катетер салғанда.
Ангиогрммада цифрлі жүйесін қолдану (digital subtraction angiography (DSA))
3D-DSA әдісі - қазіргі заманда цифрлы жүйе арқасында 3-D құрылымын көруге болады.
Color-DSA әдісі — цифрлі ангиографияның арқасында артериялық және күретамырдарының қан айналымын   түрлі түстерге боялып бір суретте көріге болады.
Дереккөздер
Санат:Томография Санат:Рентгенология
Жоспар (оқу)
Жоспар (оқу) - білім беру мекемесінде оқытылатын оқу пәндерінін құрамын, оларды оқудың тәртібін, аптасына және оқу жылына белгіленген сағат санын, оқу жылының құрылымын анықтайтын сертификат.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Чезана-Торинезе
Чезана-Торинезе (Cesana Torinese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1055 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 9 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 121 км² шамасында. Пошта индексі — 10054.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Вайнцирль (Вальд)
Вайнцирль (Вальд) (Weinzierl am Walde) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Кремс-Ланд округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1296 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 44.55  км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KR, ресми идентификациялық коды — 3 13 50.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Прандтнер саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Вайнцирль-на-Вальде
Дауылпаз
Дауылпаз — қазақтың ұрып ойналатын көне саз аспабы. Ертеректе бұл музыкалық аспап соғыс құралы ретінде айбар беріп, қыр көрсету үшін қолданған. Бертін келе дауылпазды аңшылық пен құсбегілікке де пайдаланатын болған. Оның жасалу әдісі күрделі. Дауылпаздың шапаты - өзегі алынған сырты жұмыр бітеу ағаштан ойып жасалған. Беті әбден иленіп, кеңкей шыңылтыр терімен қапталады. Жайға байлап немесе мойынға, иыққа іліп алып жүруге арналған аспалы бауы мен ұрып ойнайтын шағын таяқшасы болады. Дауылпаздың шанағының сыртын мүйізбен, түрлі тастармен, ою-өрнекпен безендіріп, сәндел жасайды.
Дауылпаз – дара аспап Шеті мен шегі, ұшы-қиыры пейіліндей кең қазағымның даласы тек мал мен егін шаруашылығы үшін ғана қолайлы болып қоймаған. Асқақ тауының бөктері мен сыңғыр күлкілі арудай мөлдір бұлақтарының етегінде әлемді мойындатар тамаша туындылар дүниеге келді. Оны да жасап шыққан – хат танымайтын, бірақ «өмір» мектебінің үздік оқушылары болған – қазақтар. Сахаралы сайын даламызда дүниеге келген аспаптың бірі – қазақтың қоңыр даусындай, арыстанның айбаты сыяр – дауылпаз аспабы.
Дауылпаз – өзінің аты айтып тұрғандай үні дауылды, күркіремелі. Оны дара аспап деуімнің себебі: дауылпаздың үніндей аспаптар кемшін. Дауылпазды алғаш көшпелі қауымның өкілдері, яғни малшы-бақташылар төрт түлікті, аң-құстарды, жан-жануарларды үркіту мақсатында пайдаланған. Өздерінің үні жетпеген жерді дауылпаз жалғап отырған. Кейін дауылпаз халық арасына тарап, ханның қол астына дейін жетеді. Дауылпазды соғу арқылы хан әскерін бір ортаға жинап немесе шақырған. Үкім немесе бір шешім шығарса да дауылпаздың үнімен қорытындылаған. Бертін келе, дауылпазды ем-домның көзі ретінде қолданған. Бақсы-балгерлер дауылпазды ұрып өздерінің көзге көрінбес жындарын шақырған. Сол арқылы дертіне шипа іздеп келген адамдарды ауруынан айықтырған. Дауылпаз – тек музыкалық аспап қана болмаған, оның атқарған маңызды қызметтері өте көп екенін осыдан-ақ біле аламыз. Ол бірден музыкалық мұраның бір бөлшегі ретінде дүниеге келе салмаған. Қайта музыканың қажетіне соңында барып жараған секілді. Кейін ел ішіндегі өнерлілердің қолынан түспей хан сарайында болсын, халық арасында болсын дауылпаздың үнімен өнерлерін паш еткен.
Дауылпаз – қазақ ұрмалы аспаптарының қатарына кіреді. Оны ұрып қана қолданғандықтан, кез келген күшке шыдас беру үшін тұрпаты қатты үйеңкі, қарағай, қайың секілді ағаштардан тұтас ойып жасаған. Дауылпаздың көлемі әрқалай болғанмен, оның жасалуы оңай шаруа емес. Біріншіден, ол жасалатын ағаштың тұлғасы да берік. Оның жарылып кетпес үшін өте ыждағатты шыдамдылық пен асқан шеберлікті талап еткен. Дауылпаздың ойылған бетіне әбден илеуі қанған теріні бекітеді. Салмағы қолға түспес үшін оған мойынға асып жүру үшін бау тағылып және дауысы анық әрі нық шығу үшін арнайы ұратын таяқ жасайды. Дауылпазды қолдануына қарай түрліше безендіреді. Хан сарайындағы дауылпаздар түрлі зергерлік әшекейлер мен алтын, асыл тастармен әдіптеледі. Дауылпазды пайдаланатын ортасына байланысты көлемін де әрқалай қылып жасайды. Ханның соғыс үшін қолданатын дауылпазы адам көтере алмас ауыр әрі өте үлкен болған. Оны орданың ортасына қойып, жанына дауылпазшыны сайлаған. Дауылпазды қарапайым адамдар жасай алмаған. Оны қыр-сырына қанық шеберлер ғана жасап шығарған. Дауылпазды ұлттық ойындарымыз «қыз қуу», «арқан тарту», «қазақша күрес» т.б. ойындарымыздың басталғаны мен аяқталғанын аңғарту үшін де дабыл орнына пайдаланған. Дауылпаздың қазіргі жасаулы қолданылып жүрген түрі – оның түпнұсқасынан әлдеқайда өзгерек. Бірақ қалпына келтіріліп, дамытылып жасалған нұсқасына да қуанамыз. Мүлдем жоғалып кеткенде қайтер едік?... Дауылпаздың қайта халқымен қауышуына ерекше еңбек сіңірген жандарды ауызға алмай кету – күнәнің үлкені шығар. Алғаш дауылпазды қазақ халқының ұлттық оркестрінің қатарына енгізіп, өнерін елге көрсеткен – Ахмет Жұбанов болатын. Дауылпаздың дамытылған, байытылған нұсқасын шебер Д. Шоқпарұлы жасап шығарған. Дауылпаз аспабына белгілі қолөнер шебері Қ.Қасымов пен танымал дирижер Ш.Қажығалиевтердің де еңбектері ұшан-теңіз.
Дауылпаз тек қазақ халқында ғана кездеспейді. Түбі бір түркі жұртында, оның ішінде өзбек пен қырғыз ағайындарымызда тұрқы дауылпазға келетін музыкалық мұралары бар. Атаулары да қазақтың дауылпазына ұқсайды. Өзбектерде «тәбльбасс» делінсе, қырғыздарда «доолбас» деп аталады.
Қазір дауылпаздың екі түрі белгілі.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың саз аспаптары
18 ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы
Қазақ хандығының ішкі жағдайы
Тәуке хан (1680-1715/18 жылдар) билік еткен жылдары қазақ хандығы орталықтандырылған мемлекет болып қала берді. Қазақ хандығында бейбіт өмір орнады, заңдар қатаң сақталды, тайпааралык алауыздык азайды. Шиеленіскен ірі даулар мен айтыс-тартыстар беделді билердің тікелей араласуымен шешіліп отырды. Барымта-карымта, жайылымдар мен су көздерін бөлісу жөніндеп алауыздықтар мейлінше азайды. Қазақтың әскери жасақтарының жауынгерлік кабілеті күшейді. Ішкі ауызбірліктін арқасында елдің орасан зор аумағының тұтастығы сақталды. Қазақтар солтүстігінде орыстардың Тара қаласынан бастап, оңтүстігінде Ташкент қаласына дейінгі, батысында Жайық (Орал) өзенінен бастап, шығысында Ертістің орта ағысына дейінгі жерлерді иеленді. Қазақтардың Еділ (Волга) өзені аймағында көшіп-қонып жүрген кездері де болды. Тәуке хан тарихқа «Жеті жарғы» заңдар жинағын жасаған билеуші ретінде кеңінен танылды. Оның кезінде құрамында қазақ даласының данышпандары атанған аса беделді Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би бар билер кеңесі құрылды. Олардың жеке тұлғалары мен аттарының өзі бүкіл қазақ халқының және Қазақ хандығының бірлігі мен біртұтас топтасқандығын білдірді. Тәуке ханның кезінде қазақтардың үш жүзінің ең таңдаулы да беделді деген өкілдері жыл сайын бас қосып, аса маңызды мәселелерді талқылап, шешім қабылдап отырды. Ондай жиын Оңтүстік Қазақстанның аумағындағы Күлтөбе деген жерде өтіп тұрды. Атақты ханның ордасы орналасқан қала қасиетті Түркістан болды. Қазақтар Сырдария өзенінің өңіріндеп 32 қалаға иелік етіп, басқарып отырды. Тарихшы ғалымдар Тәуке хан билік құрған уақытты Қазақ хандығының «алтын ғасыр» кезеңі деп бекер атамаған. Атақты орыс тарихшысы А.И. Левшин осы билеуші туралы былай деп жазады: «Ол оларды, тайпаларды, өліспей беріспейтін алауыздықтан арылтты, олардың арасындағы бірнеше жылга созылған қанды қырғын сойқанды тоқтатты, ол өзгелердің бәрін де асқан ақыл-парасатымен, қара қылды қақ жарган әділеттілігімен өзіне бағындыра білді».
Тәуке ханның XVIII ғасырдың бас кезіндегі сыртқы саясаты
Хандықтың біртұтас бірлігін және оның шекараларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатымен Тәуке хан күшті де ықпалды сыртқы саясат жүргізді. Сөйтіп ол қырғыздармен және қарақалпақтармен әскери одақ құруға қол жеткізді. Бұл шараның арқасында Қазақ хандығының аумағына Жоңғар қалмақтарының шабуыл жасауынан төнген қатерді тоқтатудың сәті түсті. Тәуке ханның бүкіл қызметі көрші халықтармен тату-тәтті, жақсы қарым-қатынас орнатуға және Қазақ жерін сыртқы жаулардан қорғауға бағытталды. Оның осы мақсатпен Ресейге және Орта Азия хандықтарына бірнеше рет елшілер жібергені жақсы мәлім. Оларға жүктелген міндет сыртқы жауларға қарсы күресу үшін әскери одақ құрып қайту болды. Тәуке ханның жасағы 80 мыңға жуық жауынгерден тұрды. Мұның өзі жатжерлік басқыншыларға тойтарыс беруге қабілетті едәуір үлкен күш еді. Елдің әскери күш-қуатын нығайтқан аса көрнекті еңбегі үшін және жаумен қанды шайқастарда көрсеткен жеке ерлігі үшін оған батыр атағы берілді.
Қазақ хандығының ыдырай бастауы
Тәуке хан 1715 жылы қайтыс болды. Оның мұрагері Қайып хан Қазақ мемлекетінің бұрынғы ұлылығын берік ұстап тұра алмады. Жаңадан келген билеп-төстеушіге сұлтандардың топтары тарапынан наразылык күшейіп, бақ таласы мен тақ таласы өрши түсті. Қазақ даласында жоғары билік жолындағы күрес шиеленісе берді. Мұның өзі дәстүрлі қазақ хандығын дағдарысты күйзеліске ұшыратты. Рулар, тайпалар және жүздер арасындағы бірлік пен байланыс әлсіреді. Баяғы алтыбақан алауыздық қайтадан қозды. Сұлтандардың аймақтық сеператизмі күшейді. Қазақтың барлық жүзінің өз ішінде келте хандары пайда бола бастады. Орталык хандық биліктің әлсіреуі Кіші жүзде - Әбілқайырдың, Орта жүзде - Болаттың, Сәмекенің, Кушііктің, Ұлы жүзде — Жолбарыстың, Иманның жағдайын әлдеқайда нығайта түсумен жалғасты. Бұл хандармен қатар қазақ даласында Барақ, Әбілмәмбет, Батыр, Сұлтанбет сияқты басқа да сұлтандардың беделі арта берді. Атап айтқанда, Сұлтанбет өзінің толып жатқан ұлдары арқылы Ертіс бойы қазақтарына билік жүргізді. Оның жергілікті қазақтардың арасына ғана емес, сонымен қатар шекаралас орыс өкіметі орындарына да елеулі ықпалы болды.
Сырттан төнген қауіп-қатердің күшеюі
XVIII ғасырдың бас кезінде қазақ мемлекетінің іштен ыдырауы күшейе түскен жағдайда, ол сыртқы алпауыт мемлекеттердің тарапынан ерекше қызығушылық тудырған нысанға айналды. Өйткені бұл кез империялық мемлекеттердің жаңа отарларды басып алуды күшейткен тұсы еді. Егер Үндістан аумағында Англияның отаршылдық экспансиясы ұлғая түсіп жатса, Ресей Швециямен соғыс әрекеттері (1701—1721 жылдар) аяқталғаннан кейін, Қазақстан мен Орта Азияға қарай көз алартты. Қытай мен Ресей империясы Қазақ хандығы мен Жоңғария хандығы сияқты көшпелі мемлекеттердің әлсіреуіне бірдей мүдделі болды. Ресей империясының Қазақстанмен шекаралас аймақтардағы негізгі қызметі дипломатиялық қарым-қатынастар орнатуды және әскери барлау шараларын жүргізуді еселеп күшейтуге бағытталды. Бұл шаралар қазақтар көшіп-қонып жүретін шекарада әскери бекіністер желісін салуды жиілендіріп жіберді. Мәселен, 1716-1720 жылдардың кезеңінде Ертіс өзенінің оң жақ жағалауында Омбы, Черкасск, Железинск, Жәмішев, Семей, Өскемен сияқты және басқа да әскери бекіністер тізбегі салынды. Кейінірек олардың ара-арасына шағын бекіністер — редуттер мен форпосттар салына бастады. Бұл кезде қазақтар Еділ қалмақтарының, башқұрттардың, Орал және Сібір Қазақтарының тарапынан мезгіл-мезгіл жасалып тұрған шабуылдардың ауыр зардаптарын бастарынан кешірумен болды. Ал олардың бәрі де патша үкіметінің қол астына қарайтын орыс бодандары еді. Қазақтарды оңтүстіктен Орта Азия хандықтарының билеушілері, ал Оңтүстік-шығыстан жауынгер жоңғар қалмақтары ығыстыра түсті. Жалпы алғанда, бұл кезде Қазақ мемлекетінің шекараларында өте күрделі де қауіпті жағдай қалыптасты.
Жоңғарлардың Қазақстан аумағына шапқыншылығы
Қазақстанға нақты қауіп-қатер қуатты көшпелі Жоңғар мемлекетінің тарапынан төнді. Жоңғар қонтайшылары Қазақстанның кең-байтақ аумағын басып алуға талай рет белсене әрекет жасады. Сөйтіп қазақтар мен жоңғарлар арасындағы билік жолындағы күрес жүз жылдан астам уақытқа созылды. Қазақтардың жоңғарларды «ата жауымыз» деп атауы сондықтан болатын. Екі мемлекеттің арасындағы бақталас жанжалдың негізіне шұрайлы мал жайылымдарына қызығушылық жатты. 1697 жылы жоңғар хандығының басына жас әрі қуатты билеуші Цеван-Рабтан (1663-1727) келді. Ол қысқа мерзімнің ішінде өз хандығының әскери күш-қуатын нығайтып алды. Цеван-Рабтан өзінің билікке кіріскен кезін Қазақстанның аумағына баса-көктеп кірген шапқыншылықтан бастады. Сөйтіп 1698 жылы 40 мың жауынгері бар жоңғар әскері Ұлы жүздің көшіп-қонып жүрген шұрайлы мал жайылымы аумағына ойран салған қырғын шапқыншылық жасады. Қаһарлы дұшпан қазақтардың көшіп-қонып жүрген жерлеріне бұдан кейінгі жылдарда да талай рет әскери жорықтарға шықты. Жоңғар әскерлерінің Қазақстан аумағына баса-көктеп кірген ең ірі жорықтары 1710 және 1717 жылдары болды. Жау әскерлері өздерінің көптігі мен әскери-техникалық жағынан басымдығы арқасында Жетісу жерінің бір бөлігін басып алды, Жоңғар хандығы қуатты мемлекетке айналды. Ол енді Қазақ хандығына ғана емес, сонымен қатар Орта Азия мемлекеттеріне де қауіп төндіре бастады. Ресей империясы мен Қытай сияқты күшті мемлекеттерге де едәуір қауіп төндірді.
Қазақтардың жауға қарсы күрес ұйымдастыру әрекеттері
Сыртқы жауларға қарсы тұру үшін қазақтардың бүкіл үш жүзінің күш-жігерін біріктіру өте-мөте қажет болды. Осы мақсатпен 1710 жылы қазақ халқының беделді өкілдері жиынға шақырылды. Қазақ ақсүйектерінің құрылтайы Қарақүмда өткізілді. Онда Бөгенбай батыр бастаған бүкілқазақтық жауынгерлік жасақ құру жөнінде шешім қабылданды. Құрылтайда Бөгенбай батыр жалынды сөз сөйледі: «Таланған көштің, тұтқындалған бала-шағаның бейшара бақылаушысы болып отырман. Жаудан кек аламыз, өлсек, қару ұстап өлеміз! Қыпшақ даласының сарбаздарының жалтарған кезі болды ма?! Жаудың зұлымдығына шыдап отыра алман?! Жауға мінер түлпар құрып па?! Сұр жебе толы қорамсақ қаңырап бос қалып па?!» — деді. thumb|right|[[Әбілкайыр хан|250px]] Жоңғарлар тарапынан күшті қауіп-қатер төніп келе жатқан сол бір қиын-қыстау жағдайда құрылтай жиналысы Кіші жүздің ханы етіп Әбілқайырды сайлады және оған бүкілхалықтық жауынгерлік жасаққа жалпы басшылық етуді сеніп тапсырды. Біріккен қазақ жасақтары 1711 жылы жауға тойтарыс берді. Жоңғарлар шығысқа ығыстырылып тасталды. 1717 жылы қазақ әскерлері мен жоңғар әскерлерінің кескілескен қанды шайқастары болып өтті. Біріккен, орталықтан басшылықтың болмауы себепті қазақ жасақтары жеңіліп қалды. Жоңғар әскерлері Қазақстанның Оңтүстік аймақтарына бойлап ене бастады. 1718 жылдың көктемінде жоңғар әскерлері Жетісу жерінен енді Арыс, Бөген, Шаян өзендерінің бойына, одан әрі Қазақ хандығының астанасы Түркістан қаласына дейін жорық жасады. Сол бір күрделі де қатерлі қиын-қыстау жағдайда қазақтар жалпы саны 30 мың адамдық әскер жинауға мүмкіндік таба алды. Сөйтіп жоңғар әскерлерін Оңтүстік Қазақстанның едәуір бөлігінен ығыстыра қуып шықты. Бірақ жоңғарлардың тағы да шапқыншылық жорық жасауының қауіп- қатері сақталып қала берді.
Қазақтардың қару-жарағы
Көшпелілер өздерінің қару-жарағы болуын мәртебе санады. Мәселен, кару-жарағы жоқ қазақтар құрылтай жиналысына жіберілмеді. Өздері туып-өскен кең-байтақ даланың әр сүйем жерін қорғап қалу жолында жиі-жиі күреске шығуға тура келді. Сондықтан да қару-жарағы бар, оны шебер қолдана білетін адамдарға деген құрмет жоғары еді. Қазақтарда рулық-тайпалық жасақ кұру дәстүрі де болған. Оны сол рудың басшылары басқарған. Ондай жасақтар негізінде жауынгерлік қабілеті күшті атты әскер түрінде құрылатын. Даланың әрбір тұрғыны Отанға қауіп төнгенде, елін қорғау үшін қару-жарағын асынып атқа қонды. thumb|right|XVIII ғасырдағы қазақтардың қару-жарағы|350px Әр рудың, әр тайпаның өз жауынгерлік ұраны болатын. Әр қазақ бала кезінен бастап ат құлағында ойнауға және қару-жарақ түрлерін шебер қолдануға жаттығатын. Аң аулауға шығу, дәстүрлі ат-спорт ойындары және басқа да жарыс түрлері далалықтардың бойында ерекше жауынгерлік қабілеттерді қалыптастыратын болған. Қазақтар қару-жарақтың найза, қылыш (семсер, наркескен, селебе), садақ, айбалта, гүрзі-шоқпар сияқты түр-түрін пайдаланған. Мүмкіндігі неғүрлым мол жауынгерлер үстіне болат сымнан тоқылған сауыт, басына темір дулыға киетін. Қару-жарақтар жасайтын темір ұсталары далалықтардың құрметіне бөленетін. Тіпті темір ұсталарына табынатындар да болған. Қазақтар қайың шоқпарлар мен сойылдарды да, білтемен от алатын мылтықтарды да қару ретінде ұстайтын. Оқ-дәрі қолдан жасалатын, бірақ оның сапасы төмен болатын. Дала тұғындары мылтық пен оқ дәріні Орта Азия хандық- тарынан, кей-кейде башқұрттар мен қалмақтардан сатып алатын. XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап садақ, найза, сүңгі, семсер, айбалта сияқты қарулар қолданудан бірте-бірте шыға бастады. Қазақтар ендігі жерде оқ ататын қаруды көбірек пайдаланатын болды.
Әскери әдет-ғұрыптар
Қазақтар әскери әдет-ғұрып жоралғыларына елеулі мән беретін. Ежелден келе жатқан әскери әдет-ғұрыптардың бірі - алғадай. Соғысатын жақтар әдетте ұрыс басталар алдында өздерінің батырларын жекпе-жек шайқасқа шығаратын. Онда жеңілген жақтың аты мен қару-жарағы олжаға алынатын. Ондай жекпе-жекке көбінесе жас та ер жүрек жауынгер шығарылатын. Ол атақты батырлардың бірінен бата алатын. Міне, ер жүрек сол жас жауынгер алғадай деп аталатын. Жауынгер жекпе-жекте тірі қалатынын немесе ажалы жетіп өлетінін алдын ала ешқашан анық біле алмайтын. Алғадайдың ең басты міндеті — қарсылас жауының көзін жою немесе ең болмағанның өзінде, оны әбден титықтата әлсірету болып табылатын. Қалыптасқан халық дәстүрі бойынша, алғадайға түсетін жауынгердің жаназасы оның көзі тірі кезінде шығарылып қойылатын.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихы
IC 391
IC 391 — Керік шоқжұлдызында орналасқан Sc/P типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 16402, UGC 3190, MCG 13-4-11, ZWG 347.9, KUG 0449+781, IRAS04497+7806, KARA 155.
Сыртқы сілтемелер
IC 391 Санат:Керік (шоқжұлдыз)
Белогорское (Ақтөбе облысы)
Белогорское — Ақтөбе облысы Ақтөбе қалалық әкімдігіне қарасты Благодар ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2018 жылы таратылып, Ақтөбе қаласының Алматы ауданындағы шағын ауданға айналды.
Географиялық орны
Ақтөбе қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 29 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 101 адам (54 ер адам және 47 әйел адам) болса, 2009 жылы 146 адамды (80 ер адам және 66 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе қалалық әкімшілігінің таратылған елді мекендері
Дауысты дыбыстар
Дауысты дыбыстар — дыбыстау мүшелерінің бірыңғай толық қатысуынан, фонациялық ауаның кедергісіз, еркін және баяу шығуынан жасалатын дыбыстар. Дауысты дыбыстар фонациялық ауаның көмейде керіліп тұрған дауыс шымылдығына соқтығуынан пайда болған дірілден жасалады. Дауысты дыбыстардың басты қасиеті сөз ішінде буын жасап, дауыссыз дыбыстармен тіркесе алатындығында. Қазіргі қазақ тілінің дауыстылар жүйесі 9 дыбыстан құралған: а, о, е, ы, і, о, ө, ұ, ү. Дауысты дыбыстар айтылғанда жақтың, еріннің, тілдің қатысу дәрежесіне қарай: ашық — қысаң, еріндік — езулік, жуан — жіңішке болып бөлінеді. Мысалы: ми [мый], миіз [мійіз], мия [мыйа], тиым [тыйым], тию [тійіу], тию [тыйыу], жиын [жыйын], жиен [жійен], шипа [шыйпа], шие[шійе], сүю [сүйіу], сия [сыйа], би [бій], бидай [быйдай], зиян [зыйан], ию [ійіу], у [ұу], су [сұу] сурет [сүурет].
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі Санат:Грамматика Санат:Фонетика
Галосны гук ckb:پیتی بزوێن Ünlü harf
Мела
Мела — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ручьи өзенінің сол жағалауынан 41 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендері Золотица өзеннің солтүстік шығыс шекарасынан Солтүстік Двина өзенін қоспағанда Воронов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Вычегда мен Сухона құйылысынан төмен Солтүстік Двина тармағының су алаптары, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған Ресей территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері
Хермаринген
Хермаринген (Hermaringen) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Хайденхайм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2313 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 35 021. Муниципалитеттің басшысы — Юрген Майлендер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Майя Санчуновна Пак
Майя Санчуновна Пак 1936 жылы 20 қыркүйекте РКФСР Приморск өлкесінде туған. Корей. Әкесі - Пак Санчун. Анасы - Нам Мария. Орыс және корей тілдерін біледі. 1961 жылдан бері - Мемлекеттік корей музыкалық комедия театрының актрисасы. Келесі спектакльдерде ойнайды: Тхай Дян Чун, «Чун Хян бойжеткөн туралы аңыз» (Чун Хян); Ен Сен Нен, «Сим Чен бойжеткен туралы аңыз» (Сим Чен); «Машенька» (Машенька); Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов, «Қарагөз» (Қарагөз); Мұхтар Омарханұлы Әуезов, «Қобыланды» (Қарлығаш); Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов, «Қозы Көрпеш - Баян Сұлу» (Баян); Г. Лорка, «Бернарда Альбаның үйі» (Магдалена); Мен Дон Ук, «Эран» (Эран); Ен Сен Ен, «Әйел тағдыры» (Әйел); Хан Дин, «Янбан туралы аңыз» (Янбанның әйелі); Т. Миннулин, «Әлди» (Дәрігер); А. Ким, «Көкектің сыңсуы» (Анасы); Хан Дин, «Хынбу туралы аңыз» (Хынбудың әйелі); Хан Дин, «Тірі Будда» (Әйелі); Цой Ен Гын, «Ариран» (Анасы); Ли Ен Хо, «Чун Хян бойжеткен туралы аңыз» (Кисэн) және т.б. «Еңбек ардагері» медалімен (1987); В.И. Лениннің 100 жылдығына және ҚазКСР 50 жылдығына арналған 2-ші дәрежелі дипломдармен марапатталған. ҚазКСР Еңбек сіңірген әртісі (1980). Үлы - Тен Родион (1967 ж. т.), композитор; қызы - Тен Лилия (1972 ж. т.), балерина болған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Ауғани Мухаммед ибн Сафдар Жалал ад-дин
Ауғани Мухаммед ибн Сафдар Жалал ад-дин (1839-1897), аса ірі діни-саяси қайраткер, мұсылман дүниесіндегі жәдидтік бағыттың негізін қалаушы. Шетел отаршылдарына бүкіл ислам әлемінің бірігіп қарсы күресу жолын ұсынды. «Усу-сул жадид» - «Жаңа жол» деп аталған бул рухани қозғалыс 19 ғасырдың 2-жартысынан бастап букіл мұсылман әлемін қамтыды. Соның нәтижесінде Таяу Шығыспен қоса Орта Азия мен Қазақстан халқының да ұлттық-діни санасы оянып, оқу-ағарту ісін қатты қолға алды. Татардан шыққан Маржани, Насыри, қырымдық Гаспаринский сияқты ғұламалар түркі ұлттарының бірлігін нысана етіп ұсынды. Әр халық өз тілінде «Әліпби» оқып, білім апуға ұмтылды. Абай Жалал ад-диннің жәдидтік бағытын ғылымға, ұлттық дамуға бастайтын тура жол деп түсініп, сол идеяны «Қарасөздері» мен өлеңдерінде үзбей насихаттады. Абайдың ағартушылық-демократиялық көзқарасы «Усу-сул жадидпен» тікелей байланысты болды. Ә. Бөкейханов, А. Байтүрсынов, Ш. Қудайбердиев, М. Дулатов, М. Тынышбаев, X. және Ж. Досмұхамедовтер сияқты «Алаш» қозғалысының көсемдері мен олардың жолын қуған М. Жумабаев, Ж. Аймауытов. М. Әуезов те сол бағытты ұстанды. Қазақтың жазу үлгісі, қазақ тілінің оқулығы пайда болды, ұлттық мәдениет пен әдебиет дербес дамыды. М. Әуезов өзінің «Қайсысын қолданамыз?» (1917), «Ғылым» (1918), «Жапония» (1918), «Ғылым тілі» (1918), «Мәдениет һәм улг» (1918), «Оқу ісі» (1918) атты алғашқы мақалаларында оқу-ағарту жүйесіне жәдидтік бағытты ұстану қажеттігі мәселесін көтерді. Әйткені бұл кезде Ташкент, Самарқан, Бұхара, Шымкент, Ақмешіт қалаларында қадымдық бағытты қолдаушылардың ұйымы құрылып, әскери қарулы қақтығыс та орын алып, ушығып тұрды. Жәдидшілерді таспен атып өлтіріп, өртеп жіберуге дейін барды. Мысалы, өзбек ақыны Хамза мен Әмен Мәшһүр Жүсіпұлы қадымшылардың қолынан қаза тапты. Әуезов мұның барльғын біліп, сол күреске өзі де белсене араласты. Әуезов өзінің Абай туралы зерттеу еңбектері мен дәрістерінде Жалал ад-диннің есімін үнемі атап, оны ақынның жақсы білгені туралы дәлелді пікірлермен тиянақтай тұжырымдайды. Бірақ та кеңестік идеологияның қысымының кесірінен «''Абай - діншіл ақын», «М. Әуезов - түрікшіл»'' деген жала жабылған кезеңде жәдидтік қозғалыс туралы ойындағысын тура айта алмайды: деп жанамалап жазды. Эр мақаласында жәдидтік ағымның эр саласынан мағлұмат беріп, М. Әуезов өзінің А. туралы ойын толық жеткізуге ұмтылған.
Драматургия
Драматургия (δρᾱμᾰτουργῐ́ᾱ) — қандай да бір халықтың немесе жазушының белгілі бір дәуір мен кезеңдегі драмалық шығармаларының жиынтығы.
Драматургия шығармалардың алғашқы үлгілері Ежелгі Грекияда діни дәстүрлерден (Дионис құдайға табынудан) басталған. Олардың сюжетінің негізін құдайлар мен мифтік кейіпкерлер құрады. Ежелгі гректер драматургиясы құдайлардың әділеттілігі мен әлемдік тәртіп туралы ой толғады (Эсхил), адамның құқығы мен оны қайғы-қасіретке душар ететін жағдайларға қарсы наразылықты бейнелеп көрсетті (Софокл, Еврипид), адамдардың кемшіліктері мен кемістіктеріне, олардың бір-бірімен қарым-қатынастарына күліп, діни табынушылықтарына күмәнмен қарады (Аристофан, б.з.б. 445 — 385). Осылайша драматургияның комедия және трагедия жанрлары туды.
Қазақстан драмаратургиясы
Ұлттық драматургияда төңкеріс тақырыбын алғаш көтерген Сәкен Сейфуллин болды. Оның “Бақыт жолында”, “Қызыл сұңқарлар” пьесаларында драмаға лайықты сипат сақталған. Бұл аталған пьесалардың үгіттік бағытынан, көркемдік және тарихи шындықтың тұтастығынан, оқиғаның құжаттық дәлділігінен, этнограф бедерінің сақталуынан көрінеді. Осы тақырыптың жалғасы ретіндегі Шаниннің “Шахта” пьесасы бірнеше рет жөнделіп, өңделген нұсқасында қазақ жұмысшыларының өмірін, саяси күреске араласуын суреттейді. 20 ғасырдың 20-жылдарындағы отандық драматургияда әйел бостандығы мен теңдігі басты тақырыпқа айналды. Солардың бірі 1926 жылы Кемеңгеровтың “Алтын сақина” мен “Ескі оқу” пьесалары Қазақ драма театрының сахнасында қойылды. Театрдың алғашқы жылдарындағы репертуарынан Б.Майлиннің шағын комедиялары, Ж.Тілепбергеновтің “Сүйіскендер”, “Перизат — Рамазан”, Р.Малабаевтың “Үй тұтқындары”, “Ғұрып күні”, С.Аблановтың “Күндеспейтін қатын”, А.Тоқмағанбетовтың “Екі заң”, т.б. пьесалары орын алды. Бұлардың ішінде театр репертуарында ұзақ сақталғаны — “Перизат — Рамазан” және А.Оспанов пен Е.Өтеулиннің “Зарлығы”.
20 ғасырдың 20 — 30-жылдарындағы драматургияда трагедия жанрының дамуы айқын көрініс берді. Олардың көбісі тарихи-эпостық жырлардың негізінде жазылған. Кезінде театр репертуарынан берік орын алған Шаниннің “Арқалық батыры” 1924 жылы жеке кітап болып басылып шықты. Екі бөлімнен тұратын пьеса премьерасы сахнада қатарынан екі күн жүрген. “Арқалық батыр” трагедиясы — отандық драматургиядағы фольклорлық материалды игерудің тұңғыш қадамы. Шаниннің бірнеше шағын комедиялық шығармалары да сахнаға шықты. Олар — “Торсықбай” мен “Айдарбек”, бұлардың сюжеттерінің желісі — ауыз әдебиетінің негізіне құрылған, қазақтың әйгілі әзілкештерінің төңірегінен өрбитін аңыз-әңгімелер мен олардың күлдіргі әрекеттері. Комедия жанрына ерекше көңіл аударып, негізін қалаушылардың бірі — Майлиннің көптеген шағын күлкілі шығармалары театр мен үйірмелердің репертуарынан берік орын алды. Атап айтқанда “Шаншар молда”, “Ел мектебі”, “Неке қияр”, “Айша”, “Сәлде”, “Көзілдірік”, т.б. Бұларда комедияның шағын үлгілері — скетч, водевильге тән түрлері кездеседі.