cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ақшаның түрлері
Қағаз ақшалар
Қағаз ақшалар тек қана айналыс құралы және төлем құралы қызметін атқарды. Олардың айналыста ұлғаюы мемлекеттің қаржы жетпіспеушілігіне байланысты шығаруымен түсіндіріледі. Қағаз ақшалар өзінің табиғаты жағынан тұрақсыз және құнсыздануға тез икемді. Олардың құнсыздану себептеріне: айналысқа басы артық қағаз ақшалардың шығарылуын, эмитентке деген сенімнің төмендеуін және төлем балансының қолайсыздық жағдайын жатқызады.
Несиелік ақшалар
Несиелік ақшалар — тауар өндірісінің дамуымен, яғни тауарларды сатып алу және сатудың уақытын кешіктіріп төлеуге (несиеге) берілуімен байланысты пайда болған ақшалар.
Несиелік ақшалардың шығуы банктердің несиелеу операцияларымен байланысты. Мұндай ақшалардың басты мақсаты: ақша айналымын икемді ету; нағыз ақшаларды үнемдеу; қолма-қолсыз ақша айналымының дамуына мүмкіндік жасау.
Несиелік ақшалардың мынадай түрлері бар:
Вексель
Вексель (bill note) — міндеттеме шоты) — белгілі бір соманы алдын ала келісілген мерзімде және белгіленген жерде төлейтіндігі туралы борышқордың қарыздық міндеттемесі.
Вексельдің екі түрі бар: жай және аудармалы. Вексельдің түрлеріне «Қазақстан Республикасындағы вексель айналысы туралы» (28.04.97) Қазақстан Республикасы Заңында мынадай түсініктемелер берілген:
Трассат тратта бойынша төлеуге келісімін бергеннен бастап, борышқор болып табылады. Аудармалы вексель келесі бетіндегі индоссамент (басқа біреуге аударып жазу) көмегімен айналыста жүре береді. Аудару туралы қолдардың көбеюіне байланысты вексель айналысы ұлғая түседі және мұндағы әр индоссант вексель бойынша міндеттемеге бірлесіп жауап береді.
Жай және аудармалы вексель — коммерциялық вексельдің түрлері ретінде қарастырылады.
Сонымен қатар, экономикалық әдебиттерде вексельді мынадай түрлерге бөледі:
Вексельдің келесідей өзіне тән қасиеттері бар:
Сонымен қатар, осы банк 2003 жылы домицилиант ретінде «Қазақстан темір жолы» ҰК-ның 200,0 млн. теңгеге бағалаған вексельдерін өтеді.
Мұндағы, «домицилиант» — вексельде көрсетілген төлемді жүзеге асыратын, вексельде делдал ретінде қатысатын банк.
Банкнота
Банкнота (Bank-note - банк билеті) орталық банктің айналысқа шығарған әртүрлі номиналдағы ақша бірліктері.
Ол вексельден және қағаз ақшалардан өзара ажыратылады. Банкнотаның вексельден төмендегідей айырмашылығы бар:
Экономикалық әдебиттерде банкнотаны екі түрге бөледі: классикалық және жай.
Классикалық банкнота — бұл банкнотаның алғашқы пайда болған нысаны ретінде алтынға еркін алмастырылатын, яғни алтынмен қамтамасыз етілген Орталық банктің билеті.
Классикалық банкнотаның қағаз ақшалардан өзіндік айырмашылығы бар:
Банкноталардың алтынға ауыстырылуы тоқталғаннан бастап, банкнота алтынмен қамтамасыз етілуі қысқарып, оның вексельдік қамтамасыз етілуі де күрт нашарлай түсті, себебі Орталық банктің вексельдік портфелі, көбірек қазыналық вексельдер мен міндеттемелерге толықты.
Жай банкнота — бұл қазіргі кездегі айналысқа шығарылған Орталық банк билеті.
Жылымық
Қысқаша мәлімет
Жылымық– қыс айларында ауа температурасының 0°С-тан жоғары көтерілу құбылысы. Ол көбінесе жылы ауаның көлбеу бағытта ығысу процесі салдарынан болады.Жылымық кезінде ауа райы бұлыңғыр, тұманды келеді. Қазақстан өңірінде Жылымық Атлант мұхитынан келетін ылғалды ауа мен Оңтүстік Азиядан келетін құрғақ ауа массалары әсерінен байқалады.
Дереккөздер
Санат:Қоғам
Ақшаның түрлері
Банкнота
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкісінің жай банкноталардың эмиссиялануының төмендегідей үш жолын бөліп көрсетуге болады:
Чек
Алғашқы чектер 1683 жылы Англияда пайда болды.
Чек – ағымдағы шот иесінің чекті ұстаушыға белгілі бір ақшалай соманы төлеу туралы немесе басқа ағымдық шотқа аудару туралы өзінің банкісіне берген жазбаша бұйрығы.
Чектің мынадай түрлері бар:
Чектің экономикалық жаратылысы мынадай:
Электрондық ақшалар
Электрондық ақшалар — компьютер торабының, ақпараттарды автоматты түрде өңдеу құралдарын қолданатын байланыс жүйелері арқылы жүзеге асыратын банктер және олардың клиенттері, сатушылар мен сатып алушылар арасындағы төлемдер жиынтығы.
Электронды ақшалар — пластикалық карточка нысанында болады. Олар екі түрлі болып келеді:
Дебеттік (төлем) карточка — банкте арнайы карточкалық қаражаты бар, клиент арасындағы келісімшартқа сәйкес шоттағы қаражатты пайдалануға, банкомат арқылы қолма-қол ақша алуға, сондай-ақ тауарлар мен қызметтер үшін төлеуге арналған төлем құралы.
Кредиттік карточка — оның эмитеті мен карточка иесі арасындағы келісімшартқа сәйкес, несиелік көлемінде тауарлар мен қызметтер үшін төлемді жасауға, не қолма-қол ақша алуға арналған карточка.
Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі банктер дебеттік және кредиттік карточкалардың локальдық және халықаралық түрлерін кеңінен қолданылуда. Халықаралық карточкаларға: «Eurocard», «Master Card», «Visa», «Maestro» және т.б. жатады.
Қазіргі кезде жалақы алуға арналған дебеттік карточкалар да кеңінен қолданылуда. Мұндай карточкалардың шоттары көбіне теңгеде ашылады.
Несиелік карточкалар бөлшек сауда айналымында және қызмет көрсету аясында қолданылады. Қазіргі уақытта несиелік карточкалардың мынадай түрлері қолданылады: банктік, саудаға арналған, бензин сатып алуға арналған, туризм және ойын-сауық шараларын төлеуге арналған. Біршама кеңінен таралған түріне сауда карточкаларын жатқызуға болады.
2011 жылдың 1 ақпанындағы жағдай бойынша 20 банк және «Қазпочта» АҚ нақтылы түрде төлем карточкаларын шығаруды жүзеге асыруда. Екінші деңгейлі банктер жергілікті жүйе төлем карточкаларын: Altyn Card — «Қазақстанның Халықтық Банкі» АҚ, Smart AlemCard — «БТА Банкі» АҚ, «Сити банкі» АҚ шығаруда. Бұдан басқа, қазақстандық банктер келесідей халықаралық жүйе карточкаларын шығарумен және таратумен айналысуда: VISA International, MasterCard Worldwide, American Express International, China Union Pay және Diners Club International.
Мысалға Темірбанкі АҚ-ның шығаратын және қызмет көрсететін төлем карточаларының түрлері 2-қосымша бетте берілген.
Дереккөздер
Санат:Ақша
Писарра (Бразилия)
Писарра (Бразилия) (Piçarra) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Реденсан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Санат:Пара елді мекендері
Тарка-Харвута
Тарка-Харвута — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Арка-Харвута өзенінің сол жағалауынан 46 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Икемді өндіріс
Икемді өндіріс - бір өнімді өндіруден басқа өнімді өндіруге тез бұрылу қабілеттілігі. Бұл - фордизмге тән бұқаралық тұтынуға арналған стандартты өнімді икемсіз өндіруге қарсы тұратын постфордизмнін негізгі элементі. Икемді өндіріс басқа өнімді минималды тоқтап тұру уақытында тез шығаруға, сондай-ақ, іскер ұйымдастырудың органикалық формаларын, орталықсыздандыруды, субподрядтарды енгізуге, негізгі жұмыс күшін кәсіби дайындауға және өндірісті ғаламдандыруға мүмкіндік береді. Мұндай жүйелер постмодернизм кезеңіне тән қасиеттер - өмір салтын индивидуалды таңдауға немесе теңдікке материалдық мүмкіншіліктер құруға көмектеседі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Пескокостанцо
Пескокостанцо (Pescocostanzo) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1202 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 23,04 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 52,16 км² шамасында. Пошта индексі — 67033.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Шашыранды (диффузды) ұрықжолдас
Шашыранды (диффузды) ұрықжолдас (диффузная плацента) — алланто-хорион бүрлері хорионның сыртқы бетінде біркелкі шашырап орналасып, жатырдың кілегейлі қабығындағы кірмелермен байланыс түзеді. Бұндай плацента биеде, інгенде, мегежінде, мәшіде (ұрғашы есек) болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Санжар сұлтан мазары
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тарих
Жульен
Жульен — аспаздықта бұл терминмен көжелер мен соустарға арналған нәзік консистенция беретін немесе тағам дайындалуын тездететін көкөністерді суық өңдеуді (турауды) айтады. Тәжірибе жүзінде жульен деп түтікшелеп (тамыржемістерді) және жіңішке сақиналармен пияз бен қызанақты турауды айтады. Жіңішке туралған көкөністерден жасалған салаттарды жюльен деп атайды, осылайша туралған көкөністер салынған көжелерді де жульен деп атайды. Кейде арзанқол мейрамханаларда көкөніс емес тағамдарды, мысалы, қаймақта бұқтырылған саңырауқұлақтарды да жульен деп атайды. Бұл пісіру және бұқтыру алдында саңырауқұлақтарды жіңішке түтікшелеп туралғанын білдіреді.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Виалонга
Виалонга (Vialonga) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Вила-Франка-де-Шира муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Лиссабон ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Лиссабон аймағы регионына қарасты Үлкен Лиссабон экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 471 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 17,52 км² шамасында. Халық тығыздығы — 883,0 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария (Maria).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Рибатежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Кэролайн Гаррисон
Кэролайн Лавиния Скотт Гаррисон (Caroline Harrison; 1 қазан 1832 жыл – 25 қазан 1892 жыл) – Америка Құрама Штаттарының жиырма үшінші президенті Бенджамин Гаррисонның әйелі және 1889-1892 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.
Өмірбаян
Кэролайн Скотт 1 қазанда 1832 жылы Оксфорд, Огайо штатында дүниеге келді. Ол Джон Скоттың және Мэри Потс Нил-Скоттің екінші қызы болды. Университеттегі оқуы кезінде ол Бенджамин Гаррисонды кездестіреді. Осы кезден олардың қарым-қатынастары басталады. Олар бір-бірімен он жыл бірге жүріп, 1853 жылы 20 қазанда үйленеді.
1889 жылы Гаррисон Америка Құрама Штаттарының президенті болып сайланады, ол отбасымен бірге Ақ үйге көшеді. Жаңа Бірінші ханымның басшылығымен Ақ үйде жуынатын бөлмелер кеңейтілді, жаңа сантехника орнатылды, жаңа суреттер ілінді. 1891 жылы Ақ үйге электр тоғы өткізілді. Сондай-ақ Кэролайн қамқорлыққа белсеңді түрде ақша жинады.
1891 жылдың соңында Кэролайн Гаррисон туберкулезбен ауырып қалады. Ол өзінің қомқорлық шараларын жалғыстыруға тырысты, алайда оның жағдайы нашарлап, ол 1892 жылы 25 қазанда қайтысс болады. Гаррисон күйеуінің екінші мерзімге сайлауды жеңілудің алдында қайтыс болды. Қалған президенттілік меизімінде Бірінші ханымның міндеттерін оларды қызы Мэри Гаррисон атқарды.
Карговец
Карговец — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Варчушка өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Мейна
Мейна (Meina) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Карговец
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Мейна
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Маргарита Антиохийская.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
IC 595
IC 595 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29555, ZWG 64.81, NPM1G +11.0231.
Сыртқы сілтемелер
IC 595 Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Ab urbe condita
Ab Urbe condita (Аnno Urbis conditae дегенмен байланысты: AUC немесе a.u.c./a.u. ) — латын тілінен аударғанда «қаланың құрылуынан бастап», яғни Рим қаласының. Кейбір Рим тарихшыларының жылдарды анықтауда қолданған жыл санаудың түрі.
Кіші Дионисианың есептеуі бойынша
…2 ab urbe condita = 752 б. з. д.
…3 ab urbe condita = 751 б. з. д. …
750 ab urbe condita = 4 б. з. д.
751 ab urbe condita = 3 б. з. д.
752 ab urbe condita = 2 б. з. д.
753 ab urbe condita = 1 б. з. д.
755 ab urbe condita = 2 б. з.
2763 ab urbe condita = 2010 б. з.
Дереккөздер
Санат:Жылнама
Кельт тайпаларының тізімі
Кельт тайпаларының тізімі
Анатолия
Б.з.д 3 ғасырда галлдар Фракиядан Орталық Анатолияның таулы аймақтарына көшті. Бұл адамдар галаттар деп аталып, кейін эллиндермен араласты, бірақ өздерінің салттарын сақтап қалды. Вольктер — Галатия
Британия аралы
Британиядағы кельт халықтарын римдіктер бриттер (лат. Britanni) деп атады.Бұл аралға кельт тайпалары б.з.д 800-700 жылдары келе бастап,  өздерімен гальштат, латен және т.б мәдениеттерін әкелді. Ең соңғы көш б.з.д 75 жылы болып, белг тайпалары келді. I ғасырдың ортасы – V ғасыр басында бұл жерлерді Рим мемлекеті басып алған соң, романизация үдерісі жүрді, ал ағылшын-саксон шапқыншылықтарында (V-VI ғасырлар) бриттердің біраз бөлігі қырғынға ұшырап, қалғандары Уэльс пен Шотландияға, Бретань түбегіне ығыстырылды. Бриттермен бірге бұл аралда каледондар, скоттар, пикттер және т.б тайпалар өмір сүргені белгілі. Бірақ олардың кельт тайпаларына жататыны белгісіз, олар бриттерден ертеде бөлініп шығуы мүмкін немесе көрші Ирландиядағы гэл/гойдел тайпаларымен қатынастары болуыда мүмкін, кельттерге дейінгі тайпалар болуы да жоққа шығарылмайды.
Трансальпілік Галлия
300px|right|thumb|Римдік басқыншылық алдындағы түрлі галл тайпалары Галлия жері шамамен қазіргі Бельгия, Франция және Швейцария елдерінің жерлерімен тура келеді. Кей кездерде тіпті солтүстік Италия мен солтүстік-орталық Испания жерлері де кірген. Галлияда кельт тайпаларымен бірге басқа тайпалар да мекен еткен. Галлия халықтары (астана/ орталықтарымен):
•	Аквитандар — Бордо
•	Аллоброгтар — Вьенн
•	Амбиандар (Ambiani) Самара (қазір Сомма) өзенінің бойында өмір сүрген белг тайпасы. Басты қаласы- Samarobriva (қазір Амьен).
•	Арверндер — Герговия
•	Атребаттар — белгтер құрамына кіретін кельт тайпалары, Бельгтер Галлиясын (қазіргі Артуа, Арраса маңы) мекендеген.
•	Белловакилер — Бове
•	Битуригтер — Бурж
•	Бойлер - Лугдунум (ныне Лион)
•	Вангиондар — Вормс
•	Венеттер — Ванн
•	Гельветтер — Ла Тен
•	Карнуттар — Шартр
•	Медиоматриктер (Mediomatrici немесе Mediomatrices) — Галлиядағы кельт тайпалары, ремдердің шығысында, тревирлердің оңтүстігінде, германдармен шекаралас жерлерді мекендеген, басты елді-мекендері Диводур (лат. Divodurum) (қазіргі Мец).
•	Менапилар — Кассел
•	Мориндер — Булонь-сюр-Мер
•	Нервилер — Баве
•	Паризилер — Париж
•	Петрокорилер — Перигё
•	Рауриклер (Аугуста Раурика)
•	Ремдер (Remi) — Аксона (қазіргі Эна) мен Матрона (қазіргі Марна) өзендері арасын, нервилерден оңтүстіктік, свессиондар мен белловактардан шығыс аймақтарда өмір сүрген.
•	Секвандар — Безансон
•	Сенондар — Санс
•	Суесиондар — Новиодунум (ныне Суассон)
•	Треверлер — Трир
•	Эдулар — Бибракта
Цизальпілік Галлия
Цизальпинская Галлия — галлдар мекен еткен Италияның солтүстік аймағы. Сөзбе-сөз Альпінің мына жағындағы Галлия деген мағынан білдіреді.
•	Бойлар — орталық Эмилия-Романья (Болонья)
•	Инсубртар — солтүстік Ломбардия (Милан)
•	Лингондар — солт-шығыс Эмилия-Романья (Феррара), Падан қыраты.
•	Сенондар — оңт-шығыс Эмилия-Романья (Римини) және солтүстік Марке (Сенигаллия)
•	Тавриндер — Пьемонт(Турин)
Дакия мен Фракия
•	Бастарндар--кельт немесе герман тайпасы, Ливий оларды «Жер бетіндегі ең батыл халық» деп айтып кеткен.
•	Бесстер
•	Бойлер
•	Тиле Галлдары
•	Сердтер
Иберий түбегі
Кельт немесе (үндіеуропа) прекельт халықтары Иберияда көптеп қоныстанып, өркениеттері үлкен жетістіктерге жетті
•	Веттондар — Авила мен Саламанка (Испания)
•	Кантабрлар — Кантабрия, Кастилии мен Леона,  Астурияның бір бөлігі; кейбір ғалымдар оларды кельттер деп санамайды немесе прекельттер деп санайды.
•	Карпетандар — Орталық Иберия таулары(Испания).
•	Лузитандар — Португалияда Дуэро өзенінің оңтүстігі; Испанияда (Эстремадура); әдетте прекельттер деп есептелінеді.
•	Суессетандар — Сарагоса провинциясы.
•	Тарбеллдер — Адур мен Пиренея өзендерінің арасы
Орталық Еуропа
•	Бойлер —Қазіргі Германия, Австрия, Венгрия, Чехия, Словакия
•	Винделиктер — Қазіргі Германия аумағы
•	Лугилер — Қазіргі Польша аумағы
•	Скордисктер —Қазіргі Сербия, Хорватия, Австрия, Румыния жерлері
Сілтемелер
Санат:Кельттер Санат:Кельт тайпалары
Уккермарк (аудан)
Уккермарк (Landkreis Uckermark) —Германия ауданы. Аудан орталығы — Пренцлау қаласы. Аудан Бранденбург жерінде орналасқан. Жер аумағы 3058 км² шамасында. Тұрғыны 130,2 мың адамды құрайды (2010).Халық тығыздығы 43адам/км². Ауданның ресми коды 12 0 73.
Аудан 34 елді мекенге бөлінеді.
Қалалар мен қауымдар
(30 желтоқсан 2010)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бранденбург аудандары
Гельта-Земмур
Гельта-Земмур қаласы (Батыс Сахара) – Марокконың қарамағындағы Батыс Сахараның қаласы. .
Гельтаға жақын жерде орналасқан. Ол аймақты көптеген ғасырлар бойы көшпенді тайпалар мекендеген болатын.
1976 жылы ақпанда Гельта-Земмур қаласына кем дегенде 10 мың босқын келген. Бірақ олардың көбісі екі айдан кейін Марокко авиациясының бомбалауының нәтижесінде қаза болды. Қалада Марокко әскерінің базасы орналасқан.
Дереккөздер
Санат: Батыс Сахара Санат:Қалалар
Заречная (Чулым тармағы)
Заречная — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чулым өзенінің оң жағалауынан 452 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Византия күнтізбесі
Византия күнтізбесі — 988 жылы император II Василий ресми бекіткен күнтізбе және ол 1453 жылға дейін қолданыста болған, яғни Византия империясының құлауына дейін.
Дереккөздер
Санат:Юлиан күнтізбесі
Заречная (Чулым тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Икемді еңбек нарығы
Икемді еңбек нарығы - жұмысбастылық пен еңбек ақының төленуіне әлемдік экономика мен үкіметтік шаралардың деңгейіндегі бәсекелестіктің ықпал етуі жолымен кәсіби және біліктілік шектеулер қойылған, кәсіподақтар күшін әлсіздендіретін нарықтық жағдайлар. Уақытпен шектелген келісімдерге, бөлшектік жұмысбастылықпен жұмыс істеуге көшу, өмір бойғы мансапты бекіту мен жұмысбастылықтың сенімсіздігі - осы үрдістің аспектілері. Икемді еңбек нарықтары икемді өндіріске өту түрі ретінде қызмет етуі және осы құбылыстың гуманды емес түрі ретінде қарастырылуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Саясат әлеуметтануы
Евгений Максимович Примаков
Евгений Максимович Примаков (29 қазан 1929, Киев — 26 маусым 2015, Мәскеу) — кеңестік және ресейлік саяси әрі мемлекеттік қайраткер, Ресей Федерациясы Үкіметінің төрағасы (1998—1999), РФ Сыртқы істер министрі (1996—1998) және КСРО Жоғарғы Кеңесінің төрағасы (1989—1990). Экономист, шығыстанушы-арабист, экономика ғылымдарының докторы (1969), профессор (1972), Төтенше және Өкілеттік Елші (1996). РҒА Президиумы.<div class="references-small " id="cx1030" style="column-count:2;-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2;" data-source="1030" data-cx-state="source" data-cx-weight="7887" contenteditable="true">
Дереккөздер
Санат:Ресей премьер-министрлері
Иммундық жауап гендері
right|thumb| alt=A.|160 px|[["Иммундық жауап гендері"]]
Иммундық жауап гендері — аутосомды-доминантты гендер. Организмге тән иммунды жауап бере алатын қабілетін бақылайды.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Павлодардың екі сыныптық орыс-қазақ училищесі
Павлодардың екі сыныптық орыс-қазақ училищесі - оқу орны. Банкротқа ұшырап, Мәскеу қаласына қоныс аударган көпес А.И.Деровтың сыйға тартқан екі қабатты меншік үйінде 1909 жылы 2 басқышты бастауыш мектеп ретінде ашылған.
Осы оқу орнында Н.Е.Алексеев, Ә.З.Сәтбаев, Г.В.Терентьев, А.Барлыбаев, Я.И.Овсянников, тағы басқалары мұғалімдер сабақ берген. Мұнда кезінде жазушы Ж.Аймауытов, мұғалім П.Жүсіпбаев, тілші-ғалым Ж.Досқараев, мал дәрігері Ж.Әбдіхалықов, дәрігер X.А.Барлыбаев, тағы басқалары оқыған. 1911-14 жылы аралығында Қаныш Сәтбаев та осы мектепте 3 жыл бойы оқып, барлық пәндер бойынша үздік оқуы нәтижесінде мерзімінен бір жыл бұрын бітірген. 1970 жылы училище ғимаратының қабырғасына ұлы ғалымға арналып, мемориялдық тақта орнатылды. Сәтбаевтың ғылыми әріптесі, биолог И.К.Фортунатовтың естелігінде (М.Сәрсекенің жеке қорында сақтаулы) ғалымға жас күнінде сабақ берген ұстаздары жайында: «Өте ізетті, білімдері терең және соны бізге дарыта білген сұңғыла жандар еді. Ең ғажабы, олар шәкірттеріне талапты қатаң ұстады, алдарынан көлденең өтуге именетінбіз, сөйте тұра ерекше сыйлайтын едік...» - деп сыр шертеді. Нақ осы іспеттес сөздер ғалымның ұстазы Алексеевтің Павлодар облысы өлкетану мұражайында сақтаулы «Шәкіртім Қаныш Сәтбаев туралы» деп аталатын ұзақ естелігінде де айтылған.
Семар Пьер
Еңбектері
Семар Пьер - (15. 2. 1887, Верден-сюр-ле-Ду, - 7. 3. 1942, Эвре)- француз жұмысшы қозғалысының қайраткері. Мамандығы жөнінен теміржолшы- жұмысшы. 1916 жылдан Социалистік партия мүшесі. Француз Компартисын ( ФКП, 1920ж. негізі қаланған) құрушылардың және оның басшыларының бірі. 1922ж. Мәскеуде болып, В. И. Ленинмен кездесті. 1924 жылдан ФКП ОК-нің және ОҚ Саяси бюросының мүшесі, 1924-30ж. ФКП бас секретары және Коминтерн Аткомының мүшесі. 1921-22ж. теміржолшылар кәсіподағының, 1933-36 ж. теміржолшылардың унитарлық кәсіподағының бас секретары. 1936 жылдан Франция және Алжир теміржолшылары біріккен федерациясының мүшесі. 1939 ж. қазанда тұтқындалып, 3 жыл түрмеде отыру жазасына кесілді. «Виши» үкімет орындары неміс- фашист басқыншыларының қолына беріп, олар Семарды атып өлтірді.
Бутадиен каучук
Бутадиен каучук - синтетикалық кусуктың бір түрі. Бутадиен каучук металдық натрий қатысында немесе басқа катализатор қолданып, полимерлеу арқылы бутадиеннен алынады. С.В.Лебедевтің бутадиенді шарап спиртінен алыну әдісін 1932 ж. алғаш рет КСРО-да өндіріске енгізілді. Бутадиен каучук синтеткалық каучуктың ескірген түріне жатады. Сондықтан аз мөлшерде өндіріледі, өйткені натрий орнына литий және металл-органикалық катализатор қолданылып, физикалық-механикалық қасиеттері жақсы полидивинил каучуктар өнідірледі.
Дереккөздер
Санат:Химия
Өзбекстан мини-футбол құрамасы
Өзбекстан мини-футбол құрамасы — Халықаралық мини-футбол турнирлерінде Өзбекстан намысын қорғайтын құрама.
Дереккөздер
Санат:Азия мини-футбол құрамалары Санат:Өзбекстандағы мини-футбол
Эдмундсон (Миссури)
Эдмундсон (Edmundson) — Миссури штатының Сент-Луис округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 29-21376.
Құлбарақ Табылдыұлы
Құлбарақ Табылдыұлы (1777, Маңғыстау өңірі, Бозащы – 1832) – халық батыры. Кіші жүздегі беріш руынан шыққан. Хиуа хандарының озбырлығына қарсы күрескен. Матай ақын  “Батыр болып туыпты, Табылдыдан Құлбарақ, Алты сан Алаш жиылып, Кем деген жоқ бір қазақ” деп жырлаған. Құлбарақ ұрыс кезінде қаза тапқан.
Эдмундсон (Миссури)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 834 адамды құрады.
Құлбарақ Табылдыұлы
Тарихы
Аталары беріш Есболай батыр Маңғыстауға алғаш келіп қоныстанушылардың бірі. Жергілікті түрікмендермен анда болысып, қыз алысып, бейбіт қарым-қатынасты қалыптастырған. Құлбарақ түрікменнің атақты Сүйінғара батырының жиені. Құлбарақ батырдың ерлігі негізінен Хиуа хандығының аламан-қарақшыларынан ел қорғау ұрыстарында танылған. Матай ақын «Батыр болып туыпты, Табылдыдан Құлбарақ, Алты сан Алаш жиылып, Кем деген жоқ бір қазақ» деп жырлаған. 1832 жылы қысында Хиуа ханы Аллақұл Маңғыстауға 3 мың қол аттандырады. Құлбарақ аз қолмен күші басым жаумен Тиген жерінде ерлікпен ұрысып қаза тапқан. Аңызда қарақшы қол Құлбарақтың басын Сүйінғара батырдікі деп есептеп кесіп алып, хан алдына апарады. Сол жерде бұрыннан оны білетін, батырлығын бағалайтын хан басты құрметпен жерлеуге әмір етеді. Хиуаға жақын Махмұд палуан күмбезіне таяу жерленген Құлбарақтың басы содан бері елдің аузында «Бас әулие» делініп, зиярат ететін киелі орын саналады. Батырдың Тигенге жақын төбе басындағы зираты да әулие жер болып есептеледі. Бертінде басына сәнді күмбез, түнеухана салынды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары
Эдмундсон (Миссури)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Сент-Луис округы (Миссури)
Жымбұлақ
Жымбұлақ– Бұқтырма бөгенінің батыс жағалауындағы қыстау. Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданының шығысындағы қыратты-төбелі келген тауаралық аңғарында орналасқан. Жымбұлақты қайың, терек орманы қоршап жатыр. Орман арасында қарақат, мойыл, итмұрын, т.б. бұта аралас қалың шөптесіндер өскен. Қыстау мал қыстатуға қолайлы жерде орналасқан. Жанынан шағын тау өзені ағып өтеді.
Дереккөздер
"Қазақ Энциклопедиясы"
Шеміршекқап
Шеміршекқап (перихондрий); (perichondium, Peri —	маңында, қасында, chondros — шеміршек) шеміршек ұлпаларының сыртқы дәнекер ұлпалық қабы. Шеміршекқап екі қабаттан: сыртқы талшықты және ішкі хондрогенді (камбиальды жасушалы) қабаттардан тұрады. Оның құрамындағы жас шеміршек жасушалары — хондробласттар бөлініп көбею арқылы жасушааралық заттар түзіп, шеміршектің қалындап өсуін қамтамасыз етеді. Шеміршекқап шеміршек ұлпасының қоректенуі мен қалпына келу (регенерация) процестерін іс жүзіне асырады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Қарысу
thumb|150px Қарысу. Жақ бұлшық еттерінің тонустық жиырылуы. Қарысу ботулизм, қояншық, менингит, сірссие және уланған кезде байқалады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
Джеймс Джеффри Ян Нортон
Жеке өмірі
Нортон Лондонның Ламбет қаласында Лавиния Джейн (Норман) мен Хью Биддулф Нортонның ұлы болып дүниеге келген. Оның ата-анасы да мұғалім болған; оның әкесі, Танзанияда туған, Халл өнер және дизайн мектебінде оқытушы болған. Бастапқыда Лондоннан болса да, Нортонның отбасы Солтүстік Йоркширдің Райдейл ауданындағы Мальтон қаласында тұрды. Солтүстік Йоркширдегі Ховардиан төбешіктерінің шетінде өскен Нортон өзінің балалық шағының «идеялды» болғанын сипаттады. Нортонның шыққан тегі - ағылшын, ирланд, шотланд, неміс, корниш және еврей.
Білім
Нортон 13 жасқа дейін Скарбородағы Брамкот дайындық мектебінде (Скарборо колледжі) және Солтүстік Йоркширдегі Амплфорт ауылындағы Амплфорт колледжінде  тәуелсіз Рим-католиктік ( Бенедиктин ) мектеп-интернатында білім алған. Ол 15 жасында Скарбородағы Стивен Джозеф театрында жұмыс тәжірибесінен өтті. 2004 жылдан бастап Нортон Кембридждегі Фицвильям колледжінде теологияны оқып, 2007 жылы бірінші дәрежелі дипломмен бітірді. Нортон Солтүстік Үндістанға бару, 16 мектепте мектеп оқушыларына сабақ беру және өнер көрсету үшін Фицвильям саяхат грантын алды. Оның айтуынша, оның зерттеулері негізінен индуизм мен буддизмге бағытталған. Нортон Кембридждегі The Marlowe Society театр клубының мүшесі болды және 2007 жылы қоғамның жүз жылдығына арналған Тревор Наннның режиссері Цимбелин қойылымында Постхумусты ойнады. Нортон университетте жүргенде көптеген театр қойылымдарында өнер көрсеткенін айтты. Содан кейін Нортон Лондондағы Корольдік драмалық өнер академиясында (RADA) үш жыл оқыды, бірақ 2010 жылы актерлік тапсырма алу үшін оқуын аяқтауға алты ай қалғанда кетіп қалды.
Мансабы
2014 жылдан 2018 жылға дейін Нортон Джеймс Рунсидің романдарына негізделген ITV сериясындағы Грантчестерде полиция инспекторы Джорди Китинг ретінде Робсон Гринмен бірге қылмысты ашатын викар Сидни Чемберсті ойнады. Грантчестер оның алғашқы басты рөлі болды. Екінші сериясы 2016 жылдың басында көрсетілді. Үшінші серия 2016 жылдың күзінде шығарылды және 2017 жылдың көктемінің аяғында/жаздың басында Ұлыбританияда да, АҚШ-та да көрсетілді. Төртінші серияның түсірілімі 2018 жылдың маусымында басталды және бұл Нортонның соңғы сериясы болатыны расталды.
Ол сонымен қатар 2014 жылы режиссер Майк Лейдің суретші ДжМВ Тернердің өмірі туралы өмірбаяндық драмасы « Нортенмен: Викинг туралы дастан және Тернер мырза » фильмдерінде пайда болды. 2015 жылы Нортон Дункан Грантты BBC-де Bloomsbury Group туралы екі шағын сериалда ойнады, шаршылардағы өмір. 2016 жылы Нортон Эндрю Дэвистің « Соғыс және бейбітшілік » қойылымының ВВС мини-сериалында ханзада Андрей Болконский ретінде пайда болды. The Weinstein Company -мен бірлесіп түсірілген шағын сериал актерлерге Ресейде түсіруге мүмкіндік берді.
2016 жылдың наурызы мен мамыры аралығында Нортон Лондонның Вест-Энд аймағындағы Tracy Letts ' Bug фильмінде пайда болды. 2016 жылы ол « Қара айна » антологиялық сериалының эпизоды « Nosedive » фильмінде пайда болды. 2017 жылдың желтоқсаны мен 2018 жылдың ақпаны аралығында ол Донмар қойма театрында Эми Герцогтың Беллевиллінде пайда болды. Макмафиядағы рөліне дайындық шеңберінде Нортон ресейлік жекпе-жек өнері мен Systema жүйесін зерттеді. 2019 жылы Нортон Грета Гервигтің Луиза Мэй Алкотттың « Кішкентай әйелдер » романына бейімделген фильмінде Джон Брукты бейнеледі.
Өзі туралы
Грантчестердегі викарды бейнелеу контекстінде оның діни екенін сұрағанда, Нортон: «Әрине, мен дінмен байланысым бар, өйткені мен католиктік мектепте оқып, теологияны оқыдым. Мен өзімді діндар деп айта алмаймын, бірақ мені қатты таң қалдырады»
2015 жылы Нортон Royal Theatral Support Trust компаниясының сенімді өкілі болды. Нортон 1 типті қант диабетімен ауырады. Бірақ ол да темекі тартады.
Ол 2015 және 2017 жылдар аралығында актриса Джесси Баклимен қарым-қатынаста болды Нортон актриса Имоген Путспен 2018 жылдан бері қарым-қатынаста болды. Олар 2022 жылы үйленетіндерін жариялады.
Мус Ривэ (Мэн)
Мус Ривэ (Moose River) — Мэн штатының Сомерсет округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 219 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 106.5 км² шамасында. FIPS коды — 23-47140.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Мектеп бағдарламасындағы қазақ әдебиеті пәнінің аудиохрестоматиясы
Мектеп бағдарламасындағы қазақ әдебиеті пәнінің аудиохрестоматиясы
Техника мен технологияның дамуына байланысты адамдардың ақпарат тұтынуы мен дереккөзі жылдам өзгеріске түсуде. Ақпаратты аудио, видео, фото сияқты мәтіннен басқа форматтарда тарату қарқынды дамып жатқан бүгінгі күнде қағаз бетінен оқып алатын «кітаби мәдениеттің» орнын бірте-бірте ақпаратты тарату және қорыту жылдамдығы әлдеқайда тез «экрандық мәдениет» басып келеді.
Осы ақпараттық инновациялардан қалыс қалмаудың бастамасы ретінде WikiBilim қоғамдық қоры мектептегі қазақ әдебиеті пәнін оқыту бағдарламасындағы барлық авторлар мен олардың шығармаларын заман талабына сай аудионұсқада дайындап шығару жобасын бастады. Жоба Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі қазақ әдебиеті пәні бойынша бекіткен оқу бағдарламасында қамтылған авторлардың – 170-тен астам автордың 630-дан астам шығармасын қамтиды.
Аудиохрестоматияға енген барлық шығарманың аудионұсқасы пайдаланушылар үшін тегін және ашық. Жобаның жүзеге асырылуына “Алтын қыран” халықаралық қайырымдылық қоры демеушілік көрсетті. Қазіргі күнде 100-ге жуық шығарманың аудионұсқасы дайындалды.
Далақайнар
Далақайнар — Жамбыл облысының Шу ауданындағы ауыл, Далақайнар ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Төле би ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 29 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 1358 адам (2009).
Санат:Шу ауданы елді мекендері
Жұмалбек Үсенбаев
Үсенбаев Жұмалбек [1931 жылы туған, Гурьев (қазіргі Атырау) облысы Тұщықұдық ауылы] – кеңес, партия қызметкері, оқу-ағарту ісінің үздігі (1960). Гурьев педогогикалық училищесін (1950), Гурьев педогогикалық иститутын (қазіргі Атырау университеті) бітірген (1966). 1962 – 1967 жылдары Маңғыстау ауданы партия комитетінде ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы, бөлім бастығының орынбасары, 1967 – 1974 жылдары ауданы кино жүйесі мекемесінің директоры, 1974 – 1980 жылдары «Бозащы» кеңшарында партком хатшысы, 1980 – 1988 жылдары Мұнайлы ауданының «Жаңажол» кеңшарында партком хатшысы, кәсіподақ ұйымының төрағасы қызметтерін атқарған. «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл», «Еңбек ардагері» медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
IC 5017
IC 5017 — Үндіс шоқжұлдызында орналасқан S0 R типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 64902, ESO 143-29, FAIR 72.
Сыртқы сілтемелер
IC 5017 Санат:Үндіс (шоқжұлдыз)
Агуэра
Агуэра (Лагуира) (Батыс Сахара) – Атлант мұхитының жағалауында орналасқан Батыс Сахара қаласы.
Қаланың атын хасан диалектісінен аударғанда «биік емес таулар» деген мағына береді. Қазіргі таңда қала шағын балық аулайтын қоныс ретінде белгіленген. Халық саны 3726 адам (2004 жылғы халық санағы бойынша).
Дереккөздер
Санат:Марокко қалалары
Еврей күнтізбесі
Еврей күнтізбесі (הלוח העברי) — еврейлердiң жыл сайынғы күнтiзбесi, Израиль елінің ресми күнтiзбесі болып саналады (Грегориан күнтізбесімен қатар).
Дереккөздер
Санат:Күнтізбе
Хави Симонс
Хави Квентин Сай Симонс (Xavi Quentin Shay Simons; 21 сәуір 2003) — нидерландтық футболшы, Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы мен "ПСВ Эйндховен" клубының жартылай қорғаушысы.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футболшылары Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары Санат:ПСВ ФК ойыншылары
Заря (футбол клубы, Луганск)
«Заря» («Зоря») — Украинаның Луганск қаласындағы футбол клубы. Қазіргі таңда Украина Премьер Лигасында ойнайды. Өз алаңындағы ойындарын 2014 жылдан Донбасстағы соғыс салдарынан бері Запорожьедегі "Славутич-Аренада" өткізеді. Оған дейін "Авангард" стадионында өткізіп келген.
Клуб атауын бірнеше рет өзгертті. КСРО дәуірінде үш рет Украин КСР чемпионы атанған.
Сілтемелер
Санат:Украина футбол клубтары
Солипсизм
Қолданылуы
Солипсизм (Лат.solus – жалғыз,ipse – өзім) – дүниеде тек адам және оның санасы ғана бар,ал басқаларының барлығы жеке адамның санасында ғана өмір сүреді деп санайтын субьективтік идеалистік бағыт. Солипсизмше, дүниеде мен ғана бармын, дейді. Кезінде А.Шопенгауэр нағыз солинсистерді тек жындыханада жататындар арасынан табуға болады деп тегін айтпаған.Тарихта солипсистер аз кездеседі.Бірақ субьетивтік идеалистік философияның барлық түрінде де солипистік нышан бар, Дж Берклидің,И.Фихтенің, имманенттердің философиясынан солипсизм айқынырақ байқалды. Беркли мен Фихтенің солипсизмге соғудан тайқпастап обьективтік идеализмге бой ұрунуда үлкен мәні бар. Солипсизмнің гиосеол,негізгі түйісікті адам танымның қайнар көзі деп асыра дәріптеуінде. Сондықтан да В.И.Ленин өзінің «Материализім және эмпириокритицизм» атты ұлы еңбегінде Солипсизмді кесапатты жалған теория деп сынға алған болатын. Солипсизм қазіргі бурж философиясының әр түрлі бағыттарында,жиі кездеседі.
NGC 4249
NGC 4249 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0-a типті галактика.
Фортанга
Фортанга — Ресейдегі өзен. Шешен Республикасы, Ингушетия Республикасы, Солтүстік Осетия-Алания Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Асса өзенінің оң жағалауынан 7,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
NGC 4249
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Фортанга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сунжа өзені бастауынан Грозный қаласына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек және Еділ өзендері аралығындағы Каспий теңізі су алабының өзендері.
NGC 4249
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 26 мамырда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4249 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39481, MCG 1-31-39, ZWG 41.68, VCC 266, NPM1G +05.0333.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Фортанга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шешенстан өзендері Санат:Ингушетия өзендері Санат:Солтүстік Осетия өзендері
Арифметикалық блок
Дереккөздер
Санат:Компьютерлік техника
Черноводск
Черноводск — Түркістан облысының Сайрам ауданындағы таратылған ауыл, Жаңаталап ауылдық округі құрамында болған. 2014 жылы Шымкент қаласының құрамына енген. Қазіргі уақытта Шымкент қаласының Абай ауданындағы тұрғын үй массиві.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақсукенттен оңтүстік-батысқа қарай 31 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 1224 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Сайрам ауданының таратылған елді мекендері
Қарасақал
Қарасақал — Алшын тайпасынан тарайтын және Әлімұлы рулық бірлестігіне кіретін алты рудың бірі. Олардың көбі Қызылорда облысында тұрады. Рудың ұраны "Алдажар". Қарасақал тармақталуы бойынша екіге бөлінеді. Біріншісі Тегенболат, екіншісі Айнық. Тегенболаттан Пұсырман және Шүңгір болып тармақталады. Ал Айнықтан Сарбас болып өз жалғасын табады. Сарбас руынан атақты Қарасақал Ерімбет Көлдейбекұлы жырау шыққан. Шежіресін жалғастырып айтатын болсақ ол мынадай:
Бақтыберліден – Медет, Әлібек. Медеттен – Маңғытай, Мамыр. Maңғытaйдaн – Құндыз, Құдайберген, Асан, Үсен. Құдайбергеннен – Еремен, Сұлтанкелді, Мырзакелді. Еременнен – Итемген, Қарымсақ. Итемгеннен – Ақша, Бекше, Қабылақ, Жолбарыс Ақшадан – Көлдейбек. Көлдейбектен – Ерімбет Мырзакелдіден – Ақжігіт. Сарыбастың екінші баласы Бұладан Назым, Баукен, Ақша. Ақшадан – Әлқожа, Жанболат, Кенжебай. Әлқожадан – Бадан, Базарбай, Бейімбет. Жанболаттан – Бекберген, Шықберген, Кенжеәлі, Шақа. Кенжеәліден – Бекет, Бекіш, Малтай. Бекеттен – Қосаман. Қосаманнан – Шалбай. Шалбайдан – Байту. Ақшаның үшінші баласы Кенжебайдан – Құттық.
Қарасақалдың екінші баласы Тегенболаттан – Пұсырман, Шүңгір Пұсырманнан – Шағай, Алау, Жәдігер, Ноғай, Жансүгір. Жансүгірден – Жарас, Байқошқар. Жарастан – Жәнібек, Тоқтай, Бозамбет. Жәнібектен – Зілқара, Шөгенбай, Ілияс, Қайыпназар. Тоқтайдан – Дүйсен, Соқыр. Бозамбеттен – Меңкебай, Қоснан, Мақаш, Нұрман, Кәрібай. Жансүгірдің екінші баласы Байқошқардан – Әлімбет, Ырсымбет Таңбай, Ақылша. Әлімбеттен – Өтеулі, Құрыш, Қошқарбай. Бірсымбеттен – Жантөре, Жанпейіс, Шектібай, Соқыр, Омар. Ақылшыдан – Дуанбай, Жанболат.
Тегенболатын екінші баласы Шүңгірден – Аңдабай, Дасым, Ырсал, Жарболдыдан – Алдияр, Негізқұл, Кебейсін, Сүгір. Алдиярдан – Ерназар, Сағындық, Күшен, Дүйсен. Сүгірден – Итқара, Ырсалы, Доңғыбай. Шүңгірдің бесінші баласы Ботаннан – Қожамқұл, Күшік Қожамқұлдан – Елгезер, Қонақбай. Елгезерден – Торымтай. Қонақбайдан – Атан, Дотан. Дотаннан – Қайқожа.
Димитри Пайет
{{Футболшы }}
Флоран Димитри Пайет (Florent Dimitri Payet; 29 наурыз 1987 жыл, Сен-Пьер, Реюньон, Франция) — француз футболшысы, шабуылшы. 2016 жылғы Еуропа біріншілігінің күміс жүлдегері.
Ұлттық құрама
Франция құрамасы сапында бірінші рет 2010 жылы ойнады. Алғаш қатысқан ірі турнирі — ЕУРО-2016.
2016 жылғы Еуропа біріншілігінің топтық турниріндегі бірінші матчта Румыния қапасына соңғы минутта гол соғып, құрамаға жеңіс әперді. Екінші турда да Албанияның қақпасына соңғы минутта жеңіс голын соқты.
Финалдық ойында Португалия шабуылшысы Роналдумен қақтығысты да, Роналду ауыр жарақат алып, ойыннан кетті. Сол күні-ақ инстаграммда 200 мыңнан аса Пайетті айыптаған жазба жарияланыпты. Чемпион атана алмағанына қарамастан ЕУРО-2016 турнирінің үздік ойыншысы атанды.
Жетістіктері
Франция құрамасы
«Олимпик Марсель»
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Нант ФК ойыншылары Санат:Сент-Этьен ФК ойыншылары Санат:Лилль ФК ойыншылары Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары Санат:Вест Хэм Юнайтед ФК ойыншылары
Өткелде (роман)
Өткелде - 1974 жылы Алматы қаласындағы «Жазушы» баспасынан қазақ тілінде жарық көрген роман; көлемі 16,7 баспа табақ. Авторы - жазушы Қ.Сабаев. Бес бөлімнен тұратын кітапта қазақ даласында зиялы қауымның өсіп қалыптасуы суреттеледі. Романның бас кейіпкерлері Байдәулет пен Тәуіпбек орыстың прогресшіл ғылымынан тәлім алып, қазақ даласын суландыру жолында алғашқы талаптанушылардың бірі болады.
Романда Қаныштың халық соты болып қызмет істегені, Нұра мен Балқаштағы геология-барлау жұмысы, Қазақстанды суландыру жолындағы қажырлы еңбегі, Ертіс өзені мен Арал теңізінің жайы, Сібір өзендерін Қазақстан жеріне қарай бұрудың республикамызға қаншалықты қажеттігі, әсіресе қазақ даласының болашағы үшін аса ауқымды, пайдалы іс болары баяндалады. Кітап көпшілікке арналған.
Дереккөздер
Санат:Кітаптар Санат:Қаныш Сәтбаев
Орта мектеп
Орта мектеп– жалпы не арнаулы орта білім беретін оқу орны. Орта ғасырлардағы еуропалық Орта мектептерде діни және “жеті салалық классикалық өнер” атты білім түрлері сатылана оқытылды. Қайта өрлеу дәуірінде қоғам дамуының жаңа талаптарына сәйкес түрлі типтегі гимназия, колледж, пансионаттар мен арнаулы (әскери) училищелер пайда болды. Орта ғасырлардағы Орта Азия елдерінде, оның ішінде қазақ даласында медреселер кең тарады. Олар мешіттер жанында болды, ал қалалардағы ірі оқу орындары дербес жұмыс істеді. Медреселерде діни және дүнияуи пәндер оқытылды. Медресе ұстаздары жекелеген шәкірттерді бейімділігі мен қабілетіне орай жеке-дара баулып, дінтану, философия, математика, астрономия, медицина, т.б. ғылым салаларын тереңдете оқытты. Ресей отарына айналғаннан кейін Қазақстанда медреселермен қатар орыс, орыс-қазақ және қазақ мектептері мен училещелері ашыла бастады. ''1917 жылы Қазақстанда 17 Орта мектеп– 4 реалдық училеще, 4 ерлер және 9 қыздар гимназиясы жұмыс істеді. Оларда қазақтан 139 ұл, 76 қыз бала'' оқыды. Кеңес өкіметі құрылған соң Орта мектептер 9 жылдық бірыңғай еңбек мектебі болып қайта құрылды. Сонымен қатар Орта мектептің жаңа түрі – жұмысшы факультеттері дүниеге келді. 1932 – 33 оқу жылынан бастап Орта мектеп онжылдыққа айналды. КСРО-дағы Орта мектептер қатарын дүниежүзілік соғыс жылдары жұмысшы және шаруа жастары мектептері толықтыра түсті. Соғыстан кейінгі жылдары жалпы білім беретін еңбек политехникалық мектептері, жалпы және арнаулы орта білім беретін техникумдар мен училещелер құрылды. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңде жалпы орта білім Орта мектептерде бастауыш, негізгі және жоғары сатылар бойынша, кәсіптік мектептер (лицейлер) мен колледждерде күндізгі және кешкі оқыту түрінде беріледі. Кәсіптік мектептер мен колледждерде кәсіби біліммен қатар жалпы орта мектептің жоғары сатысының бағдарламасы да оқытылады.
Дереккөздер
Мектеп
Санат:Тарих
Әкімшілік зайиет
Әкімшілік зайиет, әкімшілік юрисдикция — мемлекеттік басқару органдары мен лауазымды адамдардың нақты әкімшілік құқық бұзушылық іс-әрекеттерді қарап, шешімін табуға және арнаулы тәртіпке сәйкес заң алдындағы жауапкершілік шараларын қолдануға қатысты заң актілерімен белгіленген қызметі. Бұл: 1) әкімшілік құқық бұзушылық жөнінде; 2) азаматтардың шағымдары, өтініштері бойынша; 3) жаңалық ашу, өнертабыс жөнінде; 4) әкімшілік қадағалау, еріксіз емдеу т.б. бұлтартпау шараларын қолдану жөнінде іс жүргізу қызметтеріне бөлінеді. Әкімшілік зайиет әкімшілік. құқық бұзушылық жөнінде іс жүргізудің сатыларымен — іс қозғау, істі қарау және қаулы шығару, шығарылған қаулыға шағымдану (қарсылық білдіру), қаулыны орындау арқылы жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының арнаулы заңдарында мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдардың әкімшілік құқық бұзушылық жөніндегі істерді қарау және жаза шараларын белгілеу құзіреті, іс жүргізу мерзімдері, қатысушылардың құқылары мен міндеттері, т.б. белгіленген.
Санат: заң Санат:Құқық