cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері. Қазіргі қазақ мәдениетіндегі негізгі мәдени-әлеуметтік типтерге көшейік. Мәселенің бұрын зерттелмегенін аңғару қиын емес. Мәдени-әлеуметтік тип ғылымда қалыптасқан қағидаларды талдаудың нәтижесінен гөрі, өмір идеяларын жалпылаудың тәжірибесіне жақын.
Архаикалық тип
Мәдени идентификация (теңестіру) адамның, белгілі бір нақтылы мәдени ортада өзін-өзі сезіну деңгейіне байланысты. Адам туғанынан құндылықтар жүйесін, әдетте, сол күйінде дайын қабылдайды (отбасылық, топтық, этностық, мемлекеттік, өркениеттік тағы басқа). Еркін таңдау қабілеті тек шығармашылық типтегі адамдарға тән. Бұл ретте, әсіресе этникалық сананың тұрақтылығын, рәміздері (мифтері, аңыздары, мұраттары, қасиетті символдары, салттары тағы басқа) мен дүниетанымының өткен кезден сусындап тұратынын ескерген жөн. Этномәдени сана «біз және біз емес» деген ажыратушылық оппозицияға негізделген. Бұл сана адамды өткен тарихқа басты назар аударып, этностың түп-тамырларын құрметтеуге шақырады. Бұл — жағымды әрі қажетті талап. Өзін сыйламаған, басқаны да сыйлай алмайды.
Архаизм
Алайда, этномәдени ментальдықтың әсіре бейнеленген типтері бар. Олардың бірі — архаизм. Архаизм— мәдениеттің өтіп кеткен сатыларын қайтадан қалпына келтіруге бағытталған талпыныс. Бұл типке зерттеушілер кейде «дәстүршілдік», «ортодокстық», «фундаменталиста», «партикулярлық» сияқты белгілерді де қосады. Шынында да, мәдени жүйе өзін өзі сақтап қалғысы келеді, тұрақты бастауларынан алыс болмауды қалайды. Екінші жағынан алғанда, адамның шығармашылдығы, жасампаздығы, жаңашылдығы белгілі. Осы екі тенденция бір-бірімен тайталаста болады. Архаистік бағдар туралы бірнеше деректер келтірейік.
Бұл мәселені А. Тойнби жан-жақты қарастырған. Оның пікірі бойынша, архаистік мәдени бағдар мінез-құлық бітімдерінде, өнерде, тілде, дінде, экономика мен саясатта байқалады. Мысалы, Германия тарихындағы тевтонизм, таза қанды арийлік идеялары мен фашистік-корпоративтік мемлекет құру тәжірибесі, Израильдегі өлі тіл ивритті тірілту әрекеті, Үндістандағы санскритті қалпына келтіру талпыныстары, Рим императоры Августың христиандықты көне тайпалық діндермен алмастыруға тырысуы осы архаизмнің көріністері болып табылады.
Фундаменталистік дүниетаным тіршіліктің негізгі принциптеріне сәйкес келмейді. Дж. Холденнің эволюциялық ілімі бойынша табиғи сұрыптаудың нәтижесіңде ішкі өзгерістерге бейімделмеген жүйе дегенарцияға ұшырайды. Ал кибернетик Росс Эшби жабық және кесімді ұйымдастырылған жүйелерде энтропия артып, коллапстық қалып туады дейді. Мұның мәдениетке не қатысы бар деушілердің де табылуы мүмкін. Алайда мәдениет бүкіл әлемдік заңдылықтардан тыс болатын «мәңгі двигатель» емес.
Архаистік мәдени тип заман өзгеріп, қалыптасқан өмір салты шайқалған өтпелі кезеңдерде ерекше байқалады. Ескі құндылықтар жүйесін қирату әр кезде уақыт сынынан өткен үйлесімді құндылықтарға жеткізе бермейді. Бұрынғыдан бас тарту кейде болашаққа емес, оның да алдында болған мәдени бітімдерді жаңғыртуға бағытталуы мүмкін.
Қазіргі Қазақстан Республикасын алып қарайық. Отаршылық және тоталитарлық мәдени құндылықтардың жалғандығы айқындалды және төл мәдениетті жаңғырту ниетіндегі заңды әрі түсінікті ұмтылыс қалыптаса бастады. Бірақ азаматтық қоғамның орнына жеті аталық үрдіске, рулық-тайпалық басқару жүйесіне, исламның орнына тәңіршілік пен шаманизмге қайтып келу, дүниежүзілік тарихты шежірешілдікпен ауыстыру және тағы басқалары осы архаизмнің көріністеріне жатады. Тағы бір мысал келтірейік. Әрине «жеті атасын білмейтін ұл жетесіз». Бірақ қазіргі ақпараттық әлемде, экрандық мәдениетте, өркениеттердің тоғысу заманында Бұл мәселе тәрбиелік-жадылық мағынаға ие болып, басқа өркениеттілік құндылықтарға орнын береді.
Мәңгүрттік тип
Мәңгүрттік тип. Бұл типке ұлттық салт-дәстүрден жұрдай, оның рәміздік рәсімдік мағынасын білмейтін, күнделікті өмірде ұлттық мәдени жүйенің құндылықтарын қолданбайтын адамдар жатады. Бұл туралы Ш. Айтматовтың шығармашылығында әсерлі жазылған. Мәңгүрт дегеніміз рухани тамырларынан айырылған адам.
Мәдениеттанулық әдебиетте ұлттық мәдениеттен тыс қалған типтік бейнені «евнух» (әтек) деп те айтады. Осман империясындағы әскердегі янычар, уәзір болған христиан, гаремдегі әтек өзінің мәдени қауымын жоғалтқан «евнухтың» классикалық түріне жатады.
Мәңгүрттік тип — дәстүршілдің қарама-қарсы бейнесі. Бірақ архаист өмірлік позицияны өз қалауымен қабылдаса, мәңгүрттік — сыртқы күштеудің нәтижесі. Мәдени жадыдан адам зорлық-зомбылықтың әсерінен айырылады. Әдетте Бұл отаршыл экспанцияның ассимиляциялау саясатынан туады.
Осыдан келіп «мәңгүртсің» деп біреуді айыптау әділетсіздікке жатады. Мәселе осы жағдайдан қалай құтылудың жолдарын айқындауда болып отыр. Оның басты жолы — ұлттық мәдениетті қайтадан игеру.
Алайда, мәңгүрттіктің елестері аз емес. Мысалы, этномәдени нигилизмді (кемсітушілікті) алайық. Еуропатектік әдебиетті айтпағанның өзінде, біздің республикалық басылымдардағы кездесетін мынадай пайымдаулардың төркініне көз салайық.
Мәңгүрттік менталитеттің өкілдерінің типтік белгілерін күнделікті өмірден де аңғаруға болады. Жоғарыда келтіргеніміздей мәңгүрттік типке тарихи жадыдан алыс болу жатады. Тарихи жады мен руханилықтың маңызды бір тармағы — әрбір ұлттың адамгершілік туралы түсініктері мен әдеп жүйесі. Батыстық мәдени ауысушылықтың белгілі бір жақтары қазақтың ұлттық тәлім-тәрбие жүйесіне принципиалды сәйкес келмейді. Кейбір басылымдар ақша үшін құныға тарататын жезөкшелік, нашақорлық, маскүнемдік, рэкет, отбасылық құндылықтарды сыйламау, және тағы басқалары осы сияқты құбылыстар мәңгүртікке апаратын тура жолға жатады. Әрине, тек Батысты кінәлай беруге де болмайды. Көп жағдайда батыстық өркениет ізгілікке жатпайтын теріс қылықтарды тежеп, мәдениетті нарықтық гуманистік әдеп, жүйесімен үйлесімді қоса білген. Бұл жерде әңгіме транзиттік (өтпелі) қоғамдағы мәдени қайшылықтар туралы болып отыр. Сосын ұлттық тілді жақсы меңгеру әр уақытта мәңгүрттік менталитеттен құтқара алмайды.
Вимейру (Лориньян)
Вимейру (Лориньян) (Vimeiro) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Лиссабон округінің құрамына кіреді. Лориньян муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері
Мәңгүрттік тип
Кейде мәңгүрттік мәдени типпен (оны мәдениет деп айту шартты нәрсе) маргиналдықты тұтас қарастыру кездеседі. Оның үстіне маргиналдар қатарына ана тілін білмейтіндерді де қосады. Сонымен, маргиналдық мәдени тип дегеніміз не?
Вимейру (Лориньян)
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Оэште экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 443 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,01 км² шамасында. Халық тығыздығы — 206,0 адам/км².
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері
Мәңгүрттік тип
Бұл ұғымды американ әлеуметтанушысы Р. Парк енгізген және латын тілінен — «шетте болушы» деп аударылады, Р. Парк маргиналдар деп мінез-құлқында тынымсыздық, агрессиялық, өзімшілдік, сенімсіздік, депрессиялық белгілері бар американ мулаттарын атаған. Мәдениеттану мен әлеуметтануда Бұл ұғым рухани өзіндік санасы тұрақсыздандырылған, «өліара» мәдениеттің өкілдерін бейнелеу мақсатында қолданылады.
Алтынбек Жолдасұлы Кенжеков
A. Кенжеков|right|thumb Алтынбек Жолдасұлы Кенжеков (13 маусым 1941, Отырар ауданы Шәуілдір ауылы – 27 желтоқсан 2001, Алматы) – актер, Қазақстанның еңбек сіңірген артісі (1991), Қазақстанның халық артісі (1996).
Автомобиль зауыты
Автомобиль зауыты - автомобильді жобалаушы және кұрастырып жасаушы өндірістік кәсіпорын.
Алтынбек Жолдасұлы Кенжеков
Рольдері
Кенжеков осы театр сахнасында жүзден аса рөл ойнады. Жәрдем, Ғани Мұратбаев (Ш.Хұсайыновтың «’’Жартасы’’» мен «’’Алғашқы ұшқындарында’’»),
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері
Мәңгүрттік тип
Әдетте маргиналдық ұғымымен қалыпты мәдени сәйкестікке оппозициялық қатынастағы адамдарды сипаттайды. Қысқаша айтқанда, маргиналдар — не қоғамнан өздері аулақ кеткендер, не қоғамның өзі оларды шеттеткендер.
Вимейру (Лориньян)
Ауданның қамқоршысы — Архангел Михаил (São Miguel).
Алтынбек Жолдасұлы Кенжеков
Режиссерлік еңбегі
Ол режиссерлік жұмыспен де айналысып:
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері
Мәңгүрттік тип
Ескі құндылықтар жүйесі дағдарысқа ұшырап, бұрынғы нысаналар мен мұраттар көмескіленгенде маргиналдардың саны артады. Мысалы, ауыл-селодан қалаға қоныс аударғандарды алып қарайық. Кеңес Одағы кезінде Бұл процесс қанша дегенмен мемлекет бақылауында болды. Транзиттік қоғамда нарықтық қатынастардың енуіне байланысты ауылдық жердің көптеген тұрғындары кәдуілгі үйреншікті мәдени ортаны тастап, қалаларға келді. Ал қалалық мәдениет пен өмір салтына олар онша икемделе алмай, маргиналдардың санын көбейтті. Француз ғалымы А. Фарждың пікірі бойынша, маргиналдардың алдында екі жол тұр:
Вимейру (Лориньян)
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Эштремадура провинциясының құрамына кірген.
Алтынбек Жолдасұлы Кенжеков
Режиссерлік еңбегі
Кенжековтің кино саласы дамуына да қосқан үлесі мол. Ол киноэкранда жасаған, ойнаған оншақты рөлдермен қатар, орысша фильмдерді қазақшалауда (2000-ға жуық фильм) көп еңбек сіңірген.
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері
Мәңгүрттік тип
Әрбір өзін-өзі өркениетті деп есептейтін қоғам тас джунглилердегі адасып жүргеңдердің санын көбейтпеуге ұмтылуы қажет. Бұл жерде мәдени адаптациялық жүйелердің қызметінің маңызы зор. Өйткені басқа мәдени ортаға жаңадан келгендер өздерінің ғасырлар бойы қалыптасқан басқа мәдениеттермен қарым-қатынасқа түсу тетіктерінен айырылып қалады. Мәдени адаптацияны аккультурациялық процестермен теңестіру дұрыс емес. Резервациялар мен фильтрациялық ұжымдарда, күшпен орнатылған басым мәдениеттің тар шеңберінде адамдық абырой мен намыс аяққа тапталып, рухани, азғыңдау өріс жаяды.
Вимейру (Лориньян)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лиссабон округінің елді мекендері
Бетет
Бетет (Bétête) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28,24 км² шамасында.
Алтынбек Жолдасұлы Кенжеков
Дереккөздер
Санат:13 маусымда туғандар Санат:Шәуілдірде туғандар Санат:1941 жылы туғандар Санат:27 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:2001 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан театр актерлері Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері Санат:Қазақстан театр режиссёрлері Санат:Құрмет орденінің иегерлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген əртістері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры әртістері
Бетет
Коммунаның INSEE коды — 23022, пошта индексі — 23270.
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері
Мәңгүрттік тип
Қазіргі кезде өркениетті елдерде бұрынғы жоғары мәдениетке күшпен еңгізу (аккультурация) бағдарламасының орнына «мәдениеттер сұхбаты» идеясы ұсынылып отыр. Бір ескере кететін жайт: мәдениеттанушылар «жоғары және төменгі» деген бөлуден мәдениеттердің тең қалыпты принципін қолдауға көшті.
Бетет
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 353 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,5 адам/км².
Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері
Еуразиялық мәдени тип
Еуразиялық мәдени тип. Бұл типті негіздеуден бұрын, қазіргі кезде өтімді бір теория — С. Хантингтонның «Өркениеттер жанжалы» ілімінің бір қырын қарастырып өтейік. Бұл ілім бойынша әртүрлі суперөркениеттердің шекаралық аймағы тұрақсыздық пен жанжалдардың (конфликтердің) ықтимал ошақтары болып табылады. Ал Қазақстан өзінің геомәдени кеңістігі бойынша конфуцийлік және православиелік өркениеттердің ортасында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Мәдениет Санат:Мәдениеттану Санат:Философия
Бетет
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Шарль Эдуар Гийом
Шарль Эдуард Гийом (Charles Édouard Guillaume; 15 ақпан 1861, Флерье, Швейцария — 13 маусым 1938, Севр, Франция) — швейцариялық-француз физик. 1920 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты, термиялық кеңею коэффициентінің аномальды мінез-құлқы бар қорытпаларды ашқаны үшін: инвар және элинвар.
Өмірбаяны
Ол сағат шеберінің ұлы болатын және Швейцарияда туғанымен, өмірінің көп бөлігін Францияда өткізді.
Оның алғашқы ғылыми жұмысы сынапты термометрдің дәлдігін арттыруға арналды. Тағы бір маңызды зерттеулері өте қымбат болған платина-иридий қорытпасының баламасын іздеу болды. Термиялық кеңею коэффициенті төмен қорытпаны іздеуде ол инвар қорытпасын ашты.
1888 жылы А. М. Таффлибке үйленіп, олардың үш баласы болды. Француз дәрігерлер қоғамының президенті, Халықаралық салмақтар мен өлшемдер бюросының жетекшісі, ондаған ғылым академияларының мүшесі болды және Құрмет легионының орденімен марапатталды.
Сілтемелер
Санат:Швед корольдік ғылым академиясының мүшелері Санат:КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшелері Санат:Ресей ҒА мүше-корреспонденттері (1917—1925) Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Цюрих университеті түлектері Санат:Физиктер Санат:Франция физиктері Санат:Швейцария физиктері
Фрэнк Макфарлейн Бернет
Сэр Фрэнк Макфарлейн Бернет (Sir Frank Macfarlane Burnet, 3 қыркүйек 1899, Траралгон, Виктория — 31 тамыз 1985) — аустралиялық вирусолог.
Өмірбаян
Мельбурн университетін бітірген (1923), осы университеттің профессоры. Медициналық зерттеулер институтының директоры (Уолтер және Элиза Холл).
Негізгі жұмыстары
Негізгі ғылыми бағыттары вирустар экологиясына, вирустардың қарым-қатынасы және олардың «иелері», вирустардың таралу механизмі, олардың өзгергіштік қасиеттеріне арналған. Ку-лихорадкасы қоздырғышын алғаш рет зерттеді, ол оның есімімен аталады (Rickettsia burneti). Бурнет адамның вирустық ауруларын эволюциялық және экологиялық тұрғысынан зерттейді.
Иммунология саласындағы жұмысымен аса белгілі. иммунитеттің клоналдық-селективтік теориясының авторы және иммундық толеранттылық әсерлер қызметінің алғаш ашқан; соңғы ашылуы үшін Нобель сыйлығы берілді.
Нобель жүлдесі
Физиология немесе медицина саласында Нобель жүлдесі (1960).
Шығармалары
Санат:Аустралия вирусологтары Санат:Аустралия иммунологтары Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері Санат:Британ империясы орденінің рыцарь-командорлары Санат:Аустралия орденінің рыцарлары Санат:Копли медалінің иегерлері Санат:Корольдік медаль иегерлері
Сен-Сир-ан-Арти
Сен-Сир-ан-Арти (Saint-Cyr-en-Arthies) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Валь-д'Уаз департаментінде орналасқан. Понтуаз округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 95543, пошта индексі — 95510.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 229 адамды құрады. Халық тығыздығы — 58,87 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Валь-д'Уаз департаментінің коммуналары
Құмырсқа арыстаны
Құмырсқа арыстаны (antlion)- торқанатты жәндік (Мугmelcontidae тұқымдасы). . Дернәсілі құмға шұңқыр қазып, содан кейін түбіне өзін-өзі көміп, сыртқа жақ сүйегін ғана шығарып қояды екен.
Шұңқырдың шетін басқан кез келген жәндік шұңқырмен сырғанап барып, құмырсқа арыстанының аузына барып түседі. Жартқыш құрбанының ішіндегісін сорып алады да, құр терісін тастайды. Кәрі құмырсқа арыстаны қоректенбейді.
Дереккөздер
Санат: Биология
Кюенси
Кюенси (Cuincy) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,01 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59165, пошта индексі — 59553.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6649 адамды құрады. Халық тығыздығы — 948,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Көптік бүйрек
thumb|Адамның бүйрегі. Көптік бүйрек  — бір-бірімен зәр шығару өзектері - бүйрек сабақшалары арқьлы байланысып жатқан көптеген майда жеке бүйрекшелерден тұрады. Әрбір бүйрекше сыртынан дәнекер ұлпалық қапшықпен қапталған. Бүйрекшенің кесіндісінде бір-бірінен анық ажырайтын үш аймақты байқауға болады. Қапшықтың астындағы қыртысты аймақ — зәр бөлу аймағы. Бұл аймақты бүйрек өзекшелері нефрондардың денешіктері мен проксимальды және дистальды бөлімдерінің ирек түтікшелері құрайды. Олардың аралықтарында қан және лимфа тамырларына бай, тым жұқа борпылдақ дәнекер ұлпалық аралықтар (строма) орналасады. Бүйрекшелердің орталығында нефрондардың түзу түтікшелерінен (проксимальды және дистальді бөлімдердің түзу түтікшелері, жіңішке бөлімдер мен жинағыш түтікшелер) құралған, бөлінген зәрді өткізетін бозғылт аймақ орналасады. Бұл аймақтың стромасы да, борпылдақ дәнекер ұлпасынан тұрады. Қыртысты және бозғылт аймақтар аралығында, оларды бір-бірінен ажыратып тұратын, ірі қан тамырлары (доғалық артериялар мен веналар) өтетін шекаралық аймақ болады. Бүйрекшелер сабақшалары бір-бірімен қосылып, несеп жолдарын, бұлар өз кезегінде бір-бірімен қосылып, несепағарды түзеді. Бүйректің бұндай түрі теңіз сүтқоректілерінде (китте, түленде, дельфинде, ақ аюда, моржда т.б.) болады.
Кюенси
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Көптік бүйрек
Дереккөздер
Бүйрек
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Сен-Жильда-де-Рюи
Сен-Жильда-де-Рюи (Saint-Gildas-de-Rhuys) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Морбиан департаментінде орналасқан. Ванн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 56214, пошта индексі — 56730.
Геннадий Дмитриевич Седов
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Г. Седовқа «Қазақстан Республикасы мәдениетінің еңбек сіңірген қызметкері» атағы берілді. «Менің туған өлкем» конкурсының лауреаты. «Қазақстанның 10 жылдығы» мерейтой медалімен марапатталды. Қостанай меценаттар клубының «Музыка» номинациясының лауреаты. Шығармалары: «Страна, в которой я живу» өлеңдер жинағы, «Тайны астральных миров», «Седьмое небо» (Трансформа полярных начал в Энергосферах человека и Космоса) кітаптары, «Звездные костры» әні, «Вспомним годы целины» өлеңдер жинағы, «Десять песен о Костанае» және «Уходящие в Бессмертье» авторлық жинақтары,  2009 жылы «На крыльях света» таспасы, 10 авторлық жинақтары басылып шықты.
Сен-Жильда-де-Рюи
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1647 адамды құрады. Халық тығыздығы — 107,79 адам/км².
Геннадий Дмитриевич Седов
Дереккөздер
1. Қазақстанның атақты тұлғалары кітабы, АЛМАТЫКІТАП 2010ж.
2. http://www.kostanay.gov.kz/
Сен-Жильда-де-Рюи
Сыртқы сілтемелер
Санат:Морбиан департаментінің коммуналары
Футзалдан Қазақстан чемпионаты
Футзалдан Қазақстан чемпионаты (бұрын Мини-футбол деп аталатын) - қазақстандық футзал кулубтары арасында өткізілетін негізгі футзал біріншілігі. Чемпионат ресми түрде 1998 жылдан бері өткізіліп келеді. 2022-2023 жылғы маусымда чемпионатқа 10 клуб қатысады. 2022 жылы Шымкент «Ордабасы» футзал клубы қосылды. Алғашқы маусымнан бастап қатысып келете жатқан бірнеше клуб бар. Олар алматылық «Қайрат» футзал клубы мен Рудный қаласынан «Аят» футзал клубы. Ежелгі клубтардың бірі қарағандылық «Тұлпар» футзал клубы қаржы мәселесіне байланысты 2016 жылы таратылды.
Дереккөздер
Санат:Мини-футболдан Ұлттық чемпионаттар Санат:Қазақстандағы мини-футбол
Тұзды таужыныс
Тұзды тау жынысы - Галогендік тау жынысытардың суда жақсы еритін өкілдерінің атауы; натрий, калий, магний және кальций элементтерінің хлоридті және сульфатты қосындыларынан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Паленсия-де-Негрилья
Паленсия-де-Негрилья (Palencia de Negrilla) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Саламанка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Армуния ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 175 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 16,36 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 18 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
BlackBerry Z10
BlackBerry Z10 - Канадалық смартфондар өндірісімен айналысатын BlackBerry компаниясының белгілі автомобиль бренді болатын Porsche-мен біріккен күйде жасаған жаңа смартфоны. Porsche Design P’9983 деген күрделі атауға ие аппарат ерекше дизайн және корпуспен көмкерілген. Аталған құрылғы 3,1 дюймді экранмен жабдықталған. Сонымен қатар, Qualcomm Snapdragon S4 (MSM8960) процессоры негізінде жұмыс істейді. Одан бөлек, гаджет 8-мегапиксельді негізгі және 2-мегапиксельді қосымша камералармен жабдықталған. Тағы да мінездемесін толықтыра кетсек, сымсыз Wi-Fi, Bluetooth 4.0, GPS және NFC қызметтері ұсынылған. Оперативті жадысы 2 Гбайтты құрайды. Ал қосалқы жадысы 64 Гбайтпен шектелген. Смартфонның бағдарламалық қызметі ретінде BlackBerry 10.3 операциялық жүйесімен қамтылған. Салмағы - 140 грамм. Бастысы LTE (4G) көлемінде жұмыс істеу қабілетіне ие.
Дереккөздер
Санат:Смартфондар
Коломбье (Дордонь)
Коломбье (Colombier) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Дордонь департаментінде орналасқан. Бержерак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 24126, пошта индексі — 24560.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 243 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,57 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дордонь департаментінің коммуналары
Эш-Шихр қаласы
Эш-Шихр қаласы (Йемен) – Йеменнің Хадрамаут ауданындағы қала. .
Аден шығанағының жағалауында орналасқан. 1614 жылы қыркүйекте голланд теңізшісі Ван ден Брукке қала ішінен сауда орнын ашты. Бірақ ол 1616 жылы жабылады.
Халық саны 71 500 адам (2006 жылғы халық санағы бойынша). Қала 1866-1867 жылдар аралығында Катир сұлтанның қарамағында болды.
Дереккөздер
Санат: Йемен Санат:Қалалар
Паскаль (өлшем бірлік)
Паскаль (Француз ғалымы Pascal құрметіне қойылған) — бірліктердің Халықаралық жүйесіндегі қысымның, механикалық кернеудің бірлігі. Белгіленуі - Па. 1 Па = 1 Н/м2
Дереккөздер
Санат:Өлшем бірліктері Санат:Физика
Ақадыр (Ақмола облысы)
Ақадыр (2006 ж. дейін — Водопьяновка) — Ақмола облысы Зеренді ауданы, Шағалалы ауылдық округі құрамындағы ауыл. Іргесі 1928 жылы қаланған.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 379 адам (194 ер адам және 185 әйел адам) болса, 2009 жылы 475 адамды (248 ер адам және 227 әйел адам) құрады.
Ауылда фельдшерлік-акушерлік пункт халыққа қызмет көрсетеді. Ауыл жанынан Көкшетау — Атбасар автомобиль жолы өтеді. Жақын темір жол бекеті — Көкшетау (20 км).
Дереккөздер
Санат:Зеренді ауданы елді мекендері
Эмми Нётер
Ғылыми қызметі
Негізі, Неетрдің еңбектері жалпы алгебра деп аталатын жаңа бағыт ойлап табуға арналған. Бұл салаға Нетер бәрінен көп көп еңбек сіңірген. Герман Вейль былай деген екен: «Ван дер Варденнің «Қазіргі алгебра» кітабының екінші томы Эмми Нетердікі болу қажет. Алгебра саласында «Нетер сақинасы», «Нетер модулі», қалыптастыру қағидасы мен Ласкер-Нетердің идеалдар туралы қағидасы негіз болып табылады. Нетер математикалық физикаға тигізген әсері зор. Тіпті симметрия жүйесін сақтау заңдылығымен байланыстыратын теориялық физиканың бастапқы теоремасы осы ғалымның атымен аталған т (1918 жылы жарияланған). Осы еңбектердің арқасында Ландау-Лифшицаның «Қағидалық физика» атты кітабының жариялануына әсер етті. Әсіресе, ауданның кванттық теориясындағы Нетердің қағидасы үлкен рөл атқарды. Нетердің көзқарастары көптеген математик, физиктерге әсерін тигізді. Ол әлемге аты жайылған ғалымдарды тәрбиелеп, оқытып шыққан болатын.
Ыдырама дене
Ыдырама дене (атретическое тело); (corpus atreticum, лат. corpus дене, грек, а жоқ, trema тесік) аналық жыныс безі — жұмыртқалықтағы фолликулдардың толық дамып жетілмей, кері ыдыраған түрі. Ыдырама денеде фолликулалы жасушалардың қоректендіру (трофикалық) қызметі тоқталып, мөлдір аймағы сақталады. Нәтижесінде жұмыртқа жасушасы (овоцит) ыдырап, оның орнында дәнекер ұлпасы жетіледі де, ыдырама денеге айналады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Литологиялық-стратиграфиялық кешен
Заттың құрамы ұқсас таужыныстардан тұратын, нақтылы аумаққа таралған,өздерін төсейтін және көмкеретін түзілімдерден анық ерекшеленетін, геологиялық көнелігі тұрғысынан да бір мезгілде түзілген таужыныстар қатқабаты; әдетте нақтылы литологиялық-стратиграфиялық будаға немесе свитаға сәйкес келеді,бірнеше литологиялық-стратиграфиялық будаларды біріктіруі де ықтимал.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Данте Алигьери
Данте Алигьери (Dante Alighieri), толық аты Дуранте дельи Алигьери(1265 - 1321 ж.ж.) - Ренессанс дәуіріндегі аса ықпалды итальян ақыны. Итальян әдеби тілін қалыптастырушысы, өлеңмен жазылған "Құдіретті комедия" шығармасының авторы.
Дантенің ұлы шығармаларына тәнті болған халқы, ұрпағы кейіннен оны (XVI ғ.) "Тәңірі комедиясы" деп атаған. "Құдіретті комедия" (1307 - 1321) кейіннен өлемге әйгілі шығарма болды.
Данте бұл шығармасында орта ғасырға тән сюжетті алып, өзінің қуатты көркемдік қиялымен оқырманды тамұқтан, күнәдан тазаруына жол ашады және ұжмақтан өткізеді. Дантенің кейбір аңғал замандастары ол "о дүниеде болып келген-мыс" - деп ұққан.
Дантенің "Құдіретті комедия" шығармасы "Тамұқ", "Күнәдан тазару", "Жұмақ" деп аталатын үш бөлімнен тұрады.
Тамұққа, терең жер астына, күнәһар адамзат өкілдері, кісі өлтіргендер, өзіне қол салғандар түседі де, мәңгілік рухани және дене азабын тартады. Күнәдан тазару жолына түскенде тауға шығып, күнәдан тазарған соң, жұмаққа кіреді. Күнәдан тазарып, жұмаққа барғанша көп азапты жолдардан өтеді.
Ал жұмаққа кіргендер өмірін мәңгі-бақи рақатта өткізеді.
Дереккөздер
Санат:1265 жылы туғандар Санат:1321 жылы қайтыс болғандар Санат:Италия жазушылары Санат:Италия ақындары
Тайснах
Тайснах (Teisnach) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Төменгі Бавария әкімшілік округіне бағынады. Регенсбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2894 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,79 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 2 76 143. Муниципалитеттің басшысы — Рита Рёрль.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Солтүстік Америка өзендері
Солтүстік Америка құрлығын жүздеген өзендер мен өзен салалары бөліп жатыр. Солтүстік Америкада ішкі су жолдары өте жақсы дамыған. Бұл құрлықтың басты өзендері: Арканзас, Бразос, Черчил, Колорадо, Колумбия, Фразер, Маккензи, Миссисипи, Миссури, Огайо, Қызыл өзен, Әулие Джон, Рио Гранд, Әулие Лоренс және Юкон өзендері. Миссисипи - Солтүстік Американың, әсіресе оның АҚШ - та орналасқан бөлігінің басты өзені. Оның ұзындығы 3765 шақырым. Миссисипи - АҚШ - тағы  су көлігінің маңызды күре жолы. Миссисипиді оның негізгі екі саласы - Миссури мен Огойомен қосқанда, әлемдегі үшінші үлкен өзен жүйесіне айналады. Канаданың ең ұзын өзені Маккензи - Солтүстік Америкадағы екінші ұзын өзен. Миссури Жартасты таулардағы оңтүстік Монтанадан бастау алып, алдымен солтүстікке қарай ағады да, сосын оңтүстік - шығысқа қарай бұрылып, Миссисипи өзеніне қосылады. Ол - Солтүстік Америкадағы екінші ұзын өзен.
Қызықты деректер
Солтүстік Аризонадағы Үлкен шатқал Колорадо өзенінде орналасқан. АҚШ - тағы Висконсин өзені 12600 сала мен жылғаға тармақталып, 71858 шақырымға жуық жерден иреңделіп өтеді. Географиялық атаулар ақпараттық жүйесінің дерегі бойынша, Мононгахела өзенінің 26 тарихи атауы бар екен. Маккензи - бір орында қалқып тұратын қайықтар өзені. Түбі жалпақ, биік тұмсықты мұндай қайықтар әлемнің ағысы қатты өзендерінде балық аулау үшін қолданылады.
Дереккөз
"Географиялық аймақтар" танымдық энциклопедия, "Аруна" баспасы.
Санат:Солтүстік Америка өзендері
Әлеуметтік бағыт
Әлеуметтік бағыт ( социологическое направление) — тілді ең алдымен әлеуметтік құбылыс, адамдардың қоғамдық жағдайы, қызметі, білімімен тағы басқа байланысты қарым-қатынас құралы деп түсіндіретің ағымдар мен мектептердің, жеке көзқарастардың жиынтығы. Осы тұрғыда әлеуметтік тіл білімі әлеуметтік бағытка қатысты болып келеді. бірақ "Әлеуметтік бағыт" термині көбінесе жас грамматизмнің индивидуалды психологизміне, сондай-ак идеалистік неофилологияға қарама-қарсы әлеуметтік құбылыс ретінде шетел тіл білімінде қолданылған (К. Фосслер тағы басқа). Тілдің әлеуметтік табиғатын бұрын Джон Локк, Дж. Вико, В. Гумбольдт, Г. Штейнталь тағы басқа атап керсеткеніне қарамастан, әлеуметтік бағыт 19—20 ғасырлар шеқарасында қалыптасты. Марксизм-ленинизм классиктері тілдің қоғамдық мәніне тарихи-материалистік тұрғыдан қарады. Әлеуметтік бағыт Францияда (сондағы әлеуметтік мектепте), Швецияда (Женева мектебінде), Америкада (У. Д. Уитни, Э. Сепир тағы басқа) пайда болған. Әлеуметтік бағыт өкілдері тілдің жүйелік, таңбалық сипатын мойындай отырып, онын қарым-қатынастық кызметін негізгі деп санайды. Тілді әлеуметтік құбылыстарға жаткыза отырып, Франциядағы әлеуметтік бағытты жақтаушылар әлеуметтік құбылыстарды алғашында қоғамнан жоғары тұрып онын мүшелеріне зорлап танылған құбылыстар деп қарады (Э. Дюркгейм). Тілдік өзгерістердің себебі қоғамдағы өзгерістердің нәтижесі деп түсіндірілді (А. Мейе). Америкада тіл материалдық мәдениет қалыптасқанға дейін болған, онымен ілесе дамыған тарихи ұжымдык мұра деп түсіндірілді. Бұл идея кейін этнолингвистика, антропологиялық лингвистика теориясының негізіне жатты. Тілдін қарым-қатынас құралы, әлеуметтік табиғаты туралы көзқарастарды орыс тіл мамандары да колдады (М. В. Ломоносов, Л. В. Щерба, Б. А. Ларин, В. М. Жирмунский, Р. О. Шор тағы басқа). Әлеуметтік бағыт өкілдерінің кейбір идеяларын "Тіл туралы жана ілім" (Н. Я. Марр) сын көзімен қарамай қабылдап, ірі қателіктерге ұшырады (тілдін таптығы, тіл тоғысуы тіл дамуының негізгі факторы деп қарау тағы басқа). Шетелдік әлеуметтік бағыт өкілдері жергілікті және әлеуметтік диалектілерді, олардың жалпы ұлттық тілмен байланысың зерттеуге айрықша мән берді. Сонын нәтижесінде диалектология мен лингвистикалық географиянын негізі қаланды да, әлеуметтік диалектілер кейін әлеуметтік тіл білімінің зерттеу объектісіне айналды.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Раиса Григорьевна Лемберг
Лемберг Раиса Григорьевна (1888-1975) - ғалым-педагог. профессор (1925), Қазақстан ғылымының еңбегі сіңірген қайраткері (1957). 1937 ж. бастап өмір бойы Қазақстанда қызмет етті. 1938 ж. бастап ғылыми-педагогикалық іс-әрекетін Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтында жүргізді. Лемберг Раиса Григорьевна - Қазақстандағы бірінші профессор-әйел.Оның негізгі еңбектері дидактика мәселелеріне, оқыту әдістеріне, ұй тапсырмаларын ұйымдастыру әдістемесіне, оқушылардың дербес жұмысының ерекшеліктеріне арналған. Оқыту және тәрбие процесінің бірлігіне зор мән берді, педагогиканың теориясы мен тарихы мәселелерін зерттеді.
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Тұлғалар
Әкімшілік кодекс
Әкімшілік кодекс — әкімшілік құқық бұзушылық үшін жауапкершілікке тарту, жаза шараларын белгілеу, т.б. мәселелерін айқындаушы құқық нормаларын біріктіретін, бірегей жүйеленген заңдар актісі. Қазақстан Республикасында “ Қазақ КСР-нің әкімшілік құқық бұзушылықтар Кодексі” қолданылып келді (1998). Ол КСРО республикалары арасында алғашқылардың бірі болып, 1984 жылы 22 наурызда 10-сайланған Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 8-сессиясында қабылданған. Кейін оған бірнеше түзетулер мен толықтырулар енгізілді. 1995 жылы 1 сәуірде әкімшілік кодекстің өзгертулері мен толықтыруларын толықтай қамтыған ресми мәтіні жарияланды. Әкімшілік кодексте материалдық және іс жүргізуге қатысты бөлімдер біріктірілген; 5 бөлімнен, 31 тараудан, 450-ден астам баптан тұрады. Оның көптеген қағидалары бүгінгі күннің, нарықтық қарым-қатынастардың жаңа талаптарына сай келмейді, ескірген. Жалпы, әкімшілік кодекс жеке тұлғалардың әкімшілік жауапкершілігін айқындайтын ең басты акт болып саналады.
Социологиядағы психологизм
Социологиядағы психологизм
Социологиядағы психологизм - 19-шы ғасыр ақырында қоғам дамуы туралы кеңінен тараған субъективтік- идеалистік концепция. Социологиядағы психологизм өкілдері әлеуметтік құбылыстарды жеке адам немесе коллектив психикасы арқылы түсіндірмекші болды. Социологиядағы психологизмнің негізін қалаушы американ социологы У. Уорд психикалық құбылыстардың материалдық негізін жоққа шығарып, психологиялық процестерді дербес, қоғамның қозғаушы күштері деп қарастырды. Француз социологі Г. Тард социологиядағы психологизмнің «еліктеу теориясының» негізін салды. Тардың теориясы байынша әлеуметтік процестердің негізі еліктеуде ( мода, дәстүр т.б). Қоғам – бір-біріне еліктейтін индивидтердің жиынтығы. Еліктеуді ол таза психикалық прогресс деп қарастырды.
Объективті көзқарастар
Социологиядағы психологизм көрнекті өкілінің бірі неміс социологі – Г. Зиммель 20-шы ғасырдың басында социологиядағы психологизм француз социологі Э. Дюркгеймнің «социологизмі» мен неміс социологі М. Вебердің « институтционализмнің» әсерлерінен өзінің дәстүрлі күйінен айырыла бастады. Қазіргі социологиядағы психологизм жеке ағым немесе бағыт емес, жалпы буржуазиялық социологияның методолистік принципі ретінде өмір сүріп отыр. Қоғамдық құбылыстарды тек психологиялық тұрғыдан түсіндіру американ әлеуметтік психологиясына, фрейдизм, неофрейдизмге тән. Социологиядағы психологизм буржуазиялық қоғамның таптық сипатын, әлеуметтік қайшылықтарын бүркемелеп, әр түрлі психологиялық әдістер арқылы жақсартуға тырысады. Социологиядағы психологизм – қоғам дамуын бір жақты түсіндіретін реакцияшыл ілім.
TED конференциясы
TED конференциясы жыл сайын екі рет: АҚШ-тың Лонг Бич/Палм Спрингс жерінде және Шотландия астанасы Эдинбург қаласында болады. Аталған конференцияларда әлемнің үздік ойшылдары бір ортаға тоғысып, өздерінің ең маңызды ойлары мен әлемдегі көкейкесті мәселелерін айтады (18 минут бойы).
TED конференциясының әр дәрісі TED Talk деп аталады. Дәріскерлердің үздік орындаулары видео нұсқа үлгісінде www.ted.com сайтында жарияланады. Қазіргі кезде сайт дәрістерді ағылшын және басқа да шетел тілдерінде субтитрмен 1400-ден астам видео қоры жиналған және ол апта сайын толықтырылып отырылады. TED Open Translation Project жобасы бойынша 8000 ерікті адам (волонтер) дәрістерді ондаған тілге аударып жатыр. Сонымен қатар TED Talk-ті YouTube видео хостингісінен көруге мүмкіндік берілген.
Қазіргі уақытта, TED дәрістерінің 28-і қазақшаға аударылған.
TED Prize сыйлығы 2005 жылдан бастап берілді. Алғашында «Әлемді өзгерткім келеді» (wish to change the world) номинациясы бойынша $100 000 көлемінде ақшалай үш сыйақы тағайындалған.
Тарихы
thumb|right|[[Билл Клинтон TED 2007-де]] Америка Құрама Штаттарының 1984 жылдан бері жыл сайын конференция ұйымдастырушы бейкоммерциялық қор ретінде бір аудиторияда ғалымдардың, саясаткерлердің, кәсіпкерлердің, суретшілердің, музыканттардың, инженерлердің және өзге де танымал тұлғалардың басын қосады. TED-те алғаш рет жаңа ғана шығарылған Macintosh компьютерінің, Sony компаниясының әлемдегі тұңғыш компакт-дискісінің таныстырылымы өткен. Сонымен қатар, Бенуа Мандельберг өзі ойлап тапқан фракталдар теориясына байланысты, ал жасанды интеллект маманы Марвин Мински сананың жаңа моделі жайында сөз сөйледі.
Бүгінгі таңда TED заманауи ғылымның, мәдениеттің және бизнестің жұлдыздары өз идеяларын 18 минут ішінде айтуы тиіс ең беделді интеллектуалды алаңдардың біріне айналды. Лекция тақырыптары сан алуан: ғылым, өнер, дизайн, саясат, мәдениет, бизнес, ғаламдық проблемалар, технология және ойын-сауық т.б.
Әр жылдары Билл Гейтс, Эл Гор, Гордон Браун, Билл Клинтон, Нобель сыйлығының иегерлері Джеймс Уотсон, Мюррей Гелл-манн және Уикипедияның негізін қалаушы Джимми Уэйлс секілді танымал тұлғалар TED-те сөз сөйлеген. Барлық лекциялар конференцияның www.TED.com сайтына орналастырылады. Сайт 2007 жылы іске қосылды. 2012 жылдың қараша айында видеолардың қаралу көрсеткіші миллиардтан асты.
Дереккөздер
Санат:TED конференциясы
Моррис Чарлз
Моррис Чарлз (1901 ж. т.) - американдық философы, прагматизм идеяларын (әсіресе Дж. Мидтің ілімдерін) логикалық эмпиризмнің кейбір қағидаларымен ұштастырушы. Өзінің басты еңбектерінде бихевиоризм қағидаларына сүйене отырып, адамның әлеуметтік және биол. мінез-құлқын қарастыруға тырысты. Пирстың идеяларын дамыта отырып, жаңа ғылыми пән - семиотиканың негізгі ұғымдары мен принциптерін тұңғыш рет дәл тұжырымдады.
Мурджия
Мурджия (Murjiah),-айтарлықтай күнә жасаған адамдарды соттауды кейінге қалдыру туралы ілімді қабылдаған алғашқы мұсылман секталарының бірі, өйткені мұсылман баласы өз дінін жоғалтты ма, жоғалтпады ма оны Алла ғана шешеді. . Мұсылман қауымындағы алауыздық туындаған кезең, 7-8 ғасырларда дамыған секта.
Ауыр күнәсі үшін айыпталғандарды қауымнан қууға және оларға қарсы Джихад жариялауға бағытталған хариджиттердің жауыққан сектасынан ерекшелігі – мурджиттер күнәлі адамдарды Алланың қолына тапсыру керек деп есептейді.
Исламды уағыздаған бірде-бір адам дінсіз деп жариялануы мүмкін емес деп пайымдайды олар. Хариджиттер Омейядтар династиясына қарсы көтеріліске шыққан кезде мурджиттер мұсылман билігіне қарсы көтеріліске шығу қандай жағдай болмасын ақтауға келмейді деп жариялады. Мурджиттер сабырлы болды әрі Алланың сүйіспеншілігі мен рақымдылығын ауыздарынан тастамай жүрді.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам Санат:Ислам ағымдары
Бедел
Бедел - бір адамның беделі, абыройы арқылы шиеленісті шешуге, елде тұрақтылық, татулық орнатуға көпшілік мойындаған қасиеті. Жоғары құзырет, терең білім, ерік-жігер, жанқиярлық және т.б. негізделген адамның (немесе ұйымның) қоғамдық маңызы.
Дереккөздер
Авторитет
Жыңғылдысор
Гидрографикасы
Аумағы 5,6 км2, ұзындығы 4 км, ені 2,1 км. Жағалау бойының ұзындығы 10,8 км. Суы қарашаның басында қатып, сәуірдің аяғында ериді.
Жағалау сипаты
Көлдің батысы сор болып келген. Жағалауында сораң өсімдіктер өседі. Суының кермектілігі жоғары. Мал суаруға жарамды.
Санат:Екібастұз көлдері
NGC 4267
NGC 4267 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 17 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4267 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39710, UGC 7373, MCG 2-32-4, ZWG 70.13, VCC 369.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Робен Ле Норман
Робен Ле Норман (фр. Robin Le Normand; 11 қараша 1996, Пабю) — испаниялық және франциялық футболшы, Испания Ұлттық футбол құрамасы мен "Реал Сосьедад" клубының қорғаушысы.
Сітемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Брест ФК ойыншылары Санат:Реал Сосьедад ФК ойыншылары
Көптік ұрықжолдас немесе котиледонды плацента
thumb|Плацента құрылымы Көптік ұрықжолдас немесе котиледонды плацента   — ұрықтың бүрлі қабығының (хорионының) сыртқы бетінде аралшық тәрізді (котиледон түрінде) топтасып жатқан көптарамды ірі аллантохорион бүрлері мен жатырдың кілегейлі қабығында төрт қатарда орналасқан сүйелшелер (карункулалар) кірмелерінің (крипталарының) байланысуынан пайда болған ұрықжолдас (плацента). Бұндай плацента күйіс қайтаратын жануарларда (қой, сиыр, ешкі т.б.) болады.
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
गर्भनाल நஞ்சுக்கொடி
Нью Глоусестэр (Мэн)
Нью Глоусестэр (New Gloucester) — Мэн штатының Камберленд округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Психодрама және социодрама
Психодрама және социодрама - жағдайлардың өмірлік мәнін түсіну және жағымсыз реакцияларды жою мен іштей қысымның алдын алу мақсатымен топ мүшелері өмірлік жағдайларды модельдей отырып, кезекпен ақтерлер мен көрермендер ретінде өздерін сынайтын топтық психотерапия мен тұлға ішілік және топ ішілік қарама-қайшылықтарды диагностикалау түрі.
Дереккөздер
Санат:Психотерапия
Ральф Густав Дарендорф
Ральф Густав Дарендорф (1929 ж.ж.) - неміс әлеуметтанушысы, саяси қайраткер. Ол америкалық әлеуметтанушы Т.Парсонспен айтысқа түсіп, әлеуметтік жанжалды коғамның (сондай-ақ, болмыстың) жасампаздық бастауы, қоғамдағы "еркіндіктің" қайнар көзі ретіндегі басты ұғым деп санады. Дарендорфтың пікірінше, "жанжалды реттеу" мемлекеттік аппарат пен саяси тұрмысты ғылыми болжаудың және тиімді ұйымдастырудың көмегімен жүзеге асады, ал жанжалдың субъектісі Маркстік түсініктегі таптар емес, үстемдік пен бағыну қарым-қатынасы негізінде қалыптасатын, бір-бірімен ымыраға келмейтін әлуметтік топтар.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Қазақстандағы мұнай және газ құбырлары
Қазақстандағы мұнайгазды сала мұнай өндіруші және өңдеуші кәсіпорындардан тұрады. Мұнай және газ құбырлары Қазақстанда Ресейлік мұнай және газ тасымалдау құбырларының жалғасуына ие және Ресей территориясы арқылы экспорттарға шығарылады.Кеңестік уақытта Қазақстандық мұнай және газдың көп бөлігі Ресейге жеткізілді, ол кезде Реселік шикізаттар Қазақстандық кәсіпорындарға әкелінетін еді. Ондағы алынатын өнімдердің біраз бөлігі Ресейге бағытталды, ал Қазақстан қажеттілігі Ресейлік жеткізіп берушілермен қамтамасыз етілді.«Қазмұнайгаз» мәліметтеріне сүйенетін болсақ, Қазақстандағы мұнай қорлары жаңа мұнай кен орындарының арқасында «жоғарғы дәрежеге» өсуі мүмкін. Алдын-ала бағалаулар бойынша тек Қашағанның көмірсутек қорлары 7-ден 10 млрд тонна шарпытты отынға дейін жетуі мүмкін. Шамамен қазақстандық мұнайдың 89 пайызы республиканың батысында өндіріледі және шамамен 11 пайызы республиканың оңтүстігінде. Қазақстандағы мұнай және газоконденсатты өндіріп шетелге шығару 35 млн тоннаға жетті, соның ішінде мұнайдың меншікті үлесі 30 млн тонна. 2002 жылы өндіру көлемі өсуін жалғастырд, ал 2003 жылға деген жоспар 50 млн тонна болды. Қазақстанның мұнайының экспортының шамамен 80 пайызы мұнай құбырлары бойынша жүзеге асырылады, 13 пайызы темір жол көліктерімен тасымалдауға тиесілі және тағы 7 пайызы су көліктерімен тасымалданады. Ресейдегі сияқты Қазақстанда мұнайқұбырлы көлік қызметтерінің монополисті болып «Қазмұнайгаз» мемлекеттік компаниясы саналады, ол үш жеке және практикалы түрдегі өзара бір-бірімен байланысты емес бөліктерден тұрады: Батыс (орталық қаласы Ақтау), Шығыс (Павлодар) және Солтүстік (Ақтөбе).
Котловец
Котловец — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пеза өзенінің сол жағалауынан 246 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін посттан сағасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Реденсан (Пара)
Реденсан (Пара) (Redenção) — Бразилиядағы муниципалитет, Пара штатында орналасқан. Оңтүстік-шығыс Пара мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Реденсан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 95 350 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3 823,787 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,9 адам/км².
Тарихы
Санат:Пара елді мекендері
Эванс гамбиті
Эванс гамбиті — шахматалық дебют, келесі жүрістермен басталады: '''1. e2-e4 e7-e5 2. Kg1-f3 Kb8-c6 3. Cf1-c4 Cf8-c5 4. b2-b4.'''
Ашық бастамаларға жатады.
Тарихы
Бұл гамбитi Эванс Дейвис, ағылшын еркегi, 1824 жылда ойлап табылған болды. Эванстың XIX ғасыр гамбитiн екiншi жартысында өте бол әйгiлi. Оны Морфи, Адольф Андерсен, Михаил Чигорин шабуыл еден жалтыр-жұлтыр шеберлерi табыспен қолданды. Бұл гамбит белгiлi Адольф Андерсеннiң аралығында ойналған «мәңгi партия» ойналған болды және 1852 жылда Берлинде Дюфрен Жан. Ласкер Эмануил ар жағында қорғаныстың жақсы жүйесiн қара ұсынды және шеберлердi тәжiрибеден исчез дебют дерлiк. Дегенмен бүгiн ол жаңа ой байытылған гроссмейстер деңгейiнде қайта қолданыла бастады.
Сілтемелер
Санат:Ашық дебюттер
Хальмер-Паюта (Пойлово-Яха тармағы)
Хальмер-Паюта — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Пойлово-Яха өзенінің сол жағалауынан 51 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Надым өзені өзені су алабының шығыс шекарасынан Пур өзені су алабының солтүстік батыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Раяно
Раяно (Raiano) — Италиядағы коммуна, Абруццо әкімшілік аймағына қарасты Л’Акуила провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2977 адамды құрайды (2005). Халық тығыздығы 102,34 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 29,09 км² шамасында. Пошта индексі — 67027.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Venanzio. Жыл сайынғы мерекесі — 18 мамыр.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Абруццо елді мекендері
Ниббиола
Ниббиола (Nibbiola) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Новара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 768 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 70 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 28070.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие Екатерина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
IC 5026
IC 5026 — Octans шоқжұлдызында орналасқан Scd типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 65426, ESO 26-6, FGCE 1519.
Сыртқы сілтемелер
IC 5026 Санат:Octans (шоқжұлдыз)
Червен-Брег (Кюстендил облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 235 адамды құрайды.
Пошта индексі — 2629. Телефон коды — 07035. ЕКАТТЕ коды — 80491.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кюстендил облысының елді мекендері
Кайчак
Кайчак — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2542/376/295/81 орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Кэлвин Басси
Кэлвин Басси (Calvin Bassey; 1999 жылы 31 желтоқсанда туған, Аоста, Италия) — нигериялық футболшы, "Аякс" клубы мен Нигерия құрамасының қорғаушысы.
Дереккөздер
Санат:Нигерия футболшылары Санат:Нигерия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Рейнджерс ФК ойыншылары Санат:Аякс Амстердам ФК ойыншылары