cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ақшаның құнсыздануы
Ақшаның құнсыздануы — айналымдағы ақшаның шамадан тыс көбейіп кетуі салдарынан бағасыздануы. Ақшаның құнсыздануы ақшаның алтын өлшемінің төмендеп кетуінен туады да, тауарлар бағасының көтерілуіне әкеліп соқтырады. Ол тауар көлемінің шығарылған ақша мөлшеріне сәйкес келмеуі себепті тауар бағасының шамадан тыс өсуінен де болады. Ақшаның құнсыздануы ақшаның тауарды сатып алу қабілетінің төмендеуіне немесе оның валюталық бағамының кемуіне байланысты. Сонымен қатар, ақшаның құнсыздануы елдегі нақты жалақы мәнінің кемуіне, тауарлар мен қызметтер бағасының өсуіне әкеп соғады. Ақшаның құнсыздануы сол елдегі экономикалық дағдарысқа тығыз байланысты. Оны болдырмау үшін мемлекеттік ақшаның айналымдағы көлемін азайтуға тырысады.
Ақшаның құнсыздануы бірнеше түрге бөлінеді:
Ақшаның құнсыздануы кейбір алдын-ала болжауға болмайтын экономикалық факторларға байланысты болуы да мүмкін. Ақша құнсызданса, сұраныс еселеп артып, халық қолындағы ақшаны тауарға айналдыруға ұмтылады. Бұл жағдай Қазақстанда нарыққа көшудің алғашқы жылдарында (90-жылдардың алғашқы жартысы) орын алды. Ақшаның құнсыздануы халықаралық саяси және экономикалық қарым-қатынастарға да байланысты. Халықаралық еңбек бөлінісі жағдайында бір елдегі ақшаның құнсыздануы басқа елдегі ақшаға әсер етеді. Бұған дүниежүзілік валюта жүйесінің ықпалы да бар.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Инверсия (биология)
250px|thumb|right|молекулалық инверсияИнверсия – хромосомалық өзгерістің бір түрі, яғни хромосомадағы гендер бөліктерінің 180°С-қа “төңкеріліп аударылуы” нәтижесіндегі өзгеру процесі. Инверсия кезінде хромосоманың саны да, ондағы гендер саны да өзгермейді.
Мысалы, қалыпты бөлікті тізбектегі гендерді әліпбилік қатармен ABCDEF деп белгілесек, осы бөліктегі инверсиядан кейін бұл әліпбилік тізбек AEDCBF болып өзгереді. Инверсия процесі жүру үшін хромосома ішіндегі екі нүкте үзілуі керек, тек осы жағдайда ғана 180°С-қа “төңкеріліп аударылып” түскен бөлік қарама-қарсы екі шетімен жалғана алады. Инверсия рецессивті гендердің летальдік (өлімге душар ететін гендер) жағдайымен тікелей байланысты, сондықтан инверсия гомозиготалы жағдайда сақталмайды, оны тек гетерозиготалы жағдайда ғана байқауға болады.
Инверсия жануарлар және өсімдіктердің табиғи популяциясында да кездеседі. Сондай-ақ, оны ионды сәулелер және кейбір химиялық заттармен әсер ету арқылы да тәжірибе жүзінде іске асыруға болады. Перицентрлі инверсиялар эволюция процесінде пайда болған хромосома құрылымының кейбір өзгерістеріне жауапты және түрдің дивергенциясында өте маңызды рөл атқарады.
Сілтемелер
Санат:Биология
153 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:153 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:153 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
150er
Дайындайтын цех
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Нэйвсинк (Нью-Джерси)
Қала тұрғындарының саны 2020 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.4 км² шамасында. FIPS коды — 34-49740.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Джон Болл (діни қызметкері)
thumb|right|200px|Джон Болл Джон Болл (John Ball; 1330 ж.ш. — 15 шілде 1381 жыл, Сент-Олбанс, Хартфордшир) — ағылшын діни қызметкері, әлеуметтік теңдікті уағыздаушы, Джон Уиклиф діни ілімдерін таратқан. Ол Санкт-Элбанзеде өмір сүрген, содан кейін жылжымалы уағызшы өмірін бастаған. 1366 жылдан бастап Кентерберий архиепископын уағыздауға тыйым салынды, ол қайта-қайта ереси үшін түрмеде болды. Ват Тайлер көтерілісі басталғанда, Мейдстоунда түрмеде болды және бүлікшілер онышығарып алды.
Бүлікшілерді жеңгеннен кейін, Ковентрида тұтқынға алынып, 1381 жылдың 15 шілдесінде дарға асылып, басын Лондон көпіріне Ричард 2 қатысуымен ағызып жібереді.
Дереккөздер
Санат:Ұлыбританияның революционерлері Санат:1381 жылы қайтыс болғандар Санат:Ұлыбритания саясаткерлері
Газ және электрмен пісірушіні өндірістік оқыту
Газ және электрмен пісірушіні өндірістік оқыту — 2011 жылы Астана қаласы «Фолиант» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — А. Тапалов. Беттер саны — 192.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-292-376-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Фолиант баспасының кітаптары
Кампдеваноль
Кампдеваноль (Campdevánol) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Рипольес ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3499 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 32,6 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 75 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Үйкеліс күші
Үйкеліс күші — дененің тіреу бетімен сырғанаған кезде әсер ететін күш; жанасатын денелердің сұйықтар немесе газдардың қабаттарынын салыстырмалы орын ауыстыруына кедергі жасайтын күш, электромагниттік күштер қатарына жатады. Дене беті тегіс болмайды. Бір дене екінші дененің бетімен қозғалғанда осы тегіс емес жерлер деформацияланады, үйкеліс күштері пайда болады.
Қатты денелер бірінің бетімен бірі қозғалғанда олардың арасында сұйық немесе газ тәрізді зат болмаса, онда пайда болатын үйкелісті құрғақ үйкеліс деп атайды. Құрғақ үйкеліс тыныштық үйкелісі және сырғанау үйкелісі болып екіге бөлінеді. Үйкелістің тербеліс үйкелісі деп аталатын түрі де кездеседі. Тыныштық үйкелісі мына формуламен анықталады: Fүйк=μN оңға|нобай|Дөңдегі блок және сәйкес төмендегі блок еркін дене диаграмасы. Ал дене қозғалып бара жатқанда сырғанау үйкелісі пайда болады:
Fсырғанау=μN
мұндағы, N — тіректің денеге әсер ететін реакция күші; μ — үйкеліс коэффиценті. Дененің жылдамдығы артқан сайын сырғанау үйкелісі азая түседі. Үйкелістің пайдалы әрі зиянды жақтары бар. Машиналардың көптеген бөлшектері бірімен бірі әсерлескенде олардың арасындағы үйкеліс зиянды болып шығады. Оны азайту мақсатында бөлшектерді майлайды. Кей кездері үйкеліс коэффициентін азайту мақсатында, сырғанау үйкелісін подшибниктерде қолданып, тербеліс үйкелісімен алмастырады.
Үйкеліс күшінің шеткі шамасы
Үйкеліс күшінің шеткі шамасы. Үйкеліс коэффициенті мен (ƒ0) нормаль қысымның (N) көбейтіндісіне тең болады:
Fшет = ƒ0*N
Шайқалу үйкеліс күші
Шайқалу үйкеліс күші - жазық немесе доғал бетте сырғанаусыз домалайтын шар тәрізді немесе цилиндр пішінді денелерге әсер ететін үйкеліс күші.
Тыныштық үйкеліс күші
Тыныштық үйкеліс күші - толық емес үйкелістің максималь күші.
thumb|400px|[[Үйкеліс күші]]Үйкеліс күші - шананы кара жолмен сүйрегеннен гөрі мұз бетімен немесе қар үстімен сүйреген ыңғайлы болатынын білесіңдер. Тетікбөлшектері майланбаған велосипедті тебу де, тұрмыстық жиһаздарды еден бетімен жылжыту да киынға түседі. Жол бойымен келе жаткан машинаның қозғалтқышын жүргізуші өшіргеннен кейін ол тоқтайды. Мұз айдынында конъки теуіп жүрген бала да, төбешіктен сырғанап түскен шана да, домалап келе жаткан доп та біраздан соң токтайтын болады.
Тәжірибелер бір дене  екінші дененің бетімен қозғалған кезде козғалыс жылдамдығына қарама-қарсы бағытталған және дененің қозғалысына кедергі жасайтын күш пайда болатынын кәрсетеді.Бір  дене  екінші дененің бетімен қозғалған кезде пайда болатын күш үйкеліс күші деп аталады. Fүйк әрпімен белгіленеді.
Жанасатын денелердің бір-біріне қатысты козғалысына карай үйкеліс сырғанау үйкелісі, домалау үйкеліс және тыныштық үйкелісі болып бөлінеді. Бір дене  екінші дененің бетімен сырғанаған жағдайда (мысалы, шаңғының қар үстімен сырғанауы) сырғанау үйкелісі туралы айтылады, донғалақтардың айналуы жағдайында домалау үйкеліс күші пайда болады. Егер денелер бір-біріне қатысты тыныштық қалпын сақтаса (мысалы, тас тау беткейінде жатыр), тыныштық үйкелісі туралы айтылады. Үйкелістің пайда болу себептерінің біріне жанасатын беттердің кедір-бұдыр болуы жатады. Соның салдарынан сансыз төмпешіктер бір-біріне ілінісіп, дененің сырғанауына (мүмкін болатын орын ауыстыруына) кедергі туғызады. Үйкелісті азайту үшін үйкелетін беттерді өңдейді. Алайда жанасатын беттер өте мұқият өңделген жағдайда олардың молекулаларының бір бөлігі бір-біріне өте жақын орналасады да, өзара әрекеттесу күштері байқала бастайды. Жанасатын беттер молекулаларының өзара тартылысы үйкелістің пайда болуының негізгі себебіне жатады.
Үйкелісті азайтудың мүмкін жолдарының бірі - үйкелетін беттерді майлау. Май қабаты үйкелетін денелер беттерінің арасын ажыратады да, олардың бір-біріне жанасуына кедергі жасайды.
Үйкелісті материалдардың тиісті түрін таңдау аркылы реттеуге болады. Мысалы, резеңкенің топырақ, асфальт, ағаш беттерімен ілінісуі ағаштың ағаш бетімен немесе металдың металл бетімен ілінісуіне карағанда күштірек. Сондыктан үйкелісті арттыру үшін кейбір тетік-бөлшектерді резеңкеден немесе негізі резеңке болып табылатын материалдардан жасайды. Жанасатын беттерді көбірек немесе азырақ күшпен қысу арқылы да үйкеліске әсер етуге болады. Үстел бетін алақандарыңмен жаймен, сонан соң қаттырақ басып жүргізіп кәріңдер. Өздерің де бұл кезде козғалысқа әрекет ететін кедергідегі айырмашылықты сезесіңдер. Сонымен үйкеліс жанасатын беттердің қандай материалдан жасалғандығына, олардың өңделу сапасына және бір беттің екінші бір бетке түсіретін қысым күшіне тәуелді болады екен. Үйкеліс көпте, аз да болуы мүмкін, яғни оны сандық жағынан сипаттауға болады. Бұл үшін динамометрге байланған ағаш білеушені горизонталь жаткан тақтай үстімен бірқалыпты козғалысқа келтірейік. Тарту күші мен үйкеліс күші бір-біріне тең болған кезде бірқалыпты козғалыс пайда болады. Сондықтан динамометрдің кәрсететін тарту күші үйкеліс күшінің модулін анықтайды. Біреудің үстіне әр түрлі жүк қоя отырып, оның тақтай бетіне түсіретін күшін өзгертуге болады. Бұл кезде үйкеліс күші де өзгереді. Дененің өзі жанасып тұрған бетке тік бағытта түсіретін күшін нормаль қысым күші деп атайды және оны N әрпімен белгілейді.дене горизонталь бетте жатқан жағдайда нормаль қысым күші денеге әрекет ететін ауырлық күшіне тең: N=mg. Жүргізілген көптеген төжірибелер үйкеліс күші қысым күшіне пропорционал екенін кәрсетеді:
Fүйк = μN.
мұндағы Fүйк - үйкеліс күші, ал үйкеліс коэффициенті деп аталатын шама. Үйкеліс коэффициенті жанасатын беттердің күйіне және үйкелетін материалдар тегіне байланысты болады. Әр түрлі материалдар жұбы үшін сырғанау үйкеліс коэффициентінің мәндері косымшадағы келтірілген. Алайда үйкеліс коэффициенті тек материалдың тегіне ғана емес, сондай-ақ олардың өңделу сапасына және басқа да жағдайларға байланысты болатынын ескерген жөн.
Дереккөздер
Санат:Классикалық механика Санат:Күш Санат:Физикалық құбылыстар
Отрадное (Шығыс Қазақстан облысы)
Отрадное — Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы, Саратов ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қасым Қайсенов кентінен солтүстік-батысқа қарай 41 км-дей жерде.
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы елді мекендері
Каштаньейра (Паредеш-де-Кора)
Каштаньейра (Паредеш-де-Кора) (Castanheira (Paredes de Coura)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Виана-ду-Каштелу округінің құрамына кіреді. Паредеш-де-Кора муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Минью-Лима экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4642 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 8,3 км² шамасында. Халық тығыздығы — 77,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Минью провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Виана-ду-Каштелу округінің елді мекендері
Рокка-де'-Бальди
Рокка-де'-Бальди (Rocca de' Baldi) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Лена Йоханна Герке
Лена Йоханна Герке (немісше Lena Johanna Gercke) - көпшілікке Лена Герке атымен белгілі алман моделі, теледидар жүргізушісі. 1988 жылы 29 ақпанда Алманияның Марбург қаласында дүниеге келген. Сол елде өткен Germany’s Next Topmodel байқауының бірінші айналымының жеңімпазы.
Сілтемелер
Санат:1988 жылы туғандар Санат:Алман әйел модельдері
Санкт-Штефан-об-Леобен
Санкт-Штефан-об-Леобен (Sankt Stefan ob Leoben) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Леобен округінің құрамына енеді.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фридрих Ангерер (АСДП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Брайтенбрунн (Кенді таулар)
Брайтенбрунн (Breitenbrunn) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Хемниц әкімшілік округіне бағынады. Кенді Таулар ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5935 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 60,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 1 91 090. Муниципалитеттің басшысы — Ральф Фишер.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Жанна Исақызы Керімтаева-Сатыбалдиева
Жанна Исақызы Керімтаева-Сатыбалдиева (1952 жылы 7 қарашада Алматы облысы Қаскелең ауданының Абай атындағы ұжымшарында туған) — актриса.
Рөлдері
Келесі кинофильмдерге түскен:
154 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:154 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:154 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
150er
Сен-Тюрьяль
Сен-Тюрьяль (Saint-Thurial) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Ренн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,01 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35319, пошта индексі — 35310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1880 адамды құрады. Халық тығыздығы — 104,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Доменико Берарди
Доменико Берарди (Domenico Berardi; 1 тамыз 1994, Кариати, Италия) — италиялық футболшы, Италия Ұлттық футбол құрамасы мен "Сассуоло" клубының шабуылшысы.
2020 жылғы Еуропа чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Италия футболшылары Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Сассуоло ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Леман қызғалдағы
Биіктігі 20 - 50 см,пиязшығы жұмыртқа тәрізді,жуандығы 1,5 - 4 см,өте қатты терілі,қара қоңыр,жер бетіне дейін созылған,ішкі жағы қалың (кейде шамалы бұйра) түкті қабықты. Сабақтың жербеті бөлігі жерасты бөлігіне тең немесе ұзындау,гүл силамымен бірге жалаңаш;жапырақ саны төртеу,қайырылған немесе шамалы бүгілген,алшақ орналасқан,көкшіл сұр,жалаңаш,жиегі бұйра,тегіс,әдетте гүлде едәуір жетпейді,төменгісі таспа тәрізді немесе сызықты таспа тәрізді,ені 1,5 - 2,5 см. Гүлі біреу;гүл серігі сары,қызғылт сары немесе қызыл,әдетте тек ішкі жағының төменгі бөлігі қоңыр күлгін немесе қара күлгін дақты,ұзындығы 2,5 - 7 см,ұшы бірден сүйірленген қысқа сирек түктенген,сыртқылары кері жұмыртқа тәрізді немесе ұзынша ромб тәрізді,ішкілері кері үшбұрышты таспа тәрізді немесе кері үшбұрышты жұмыртқа тәрізді;аталықтары гүл серігінен 3 есе қысқа,жіашелері жалаңаш,сары немесе жоғарғы жағы қара күлгін,тозаңдықтары сары,жіпшелеріне тең;түйінінің аналық аузы орнықты;қорапшаның қалыңдығы 1 - 1,5 см,ұзындығы 2,5 - 3 см.
Сәуір айында гүлдейді.
Қазақстанда таралуы Құмда немесе түрлі түсті таужыныстардың жиынтығы бар жерлерде өседі.Қызылқұм мен Түркістан флористикалық аймақтарында кездеседі.
Қазақстанның <<Қызыл кітабына>> енгізілген.
Ескерту:Кей мамандардың пікіріне,Леман қызғалдағы Борщов қызғалдағы (T.borszczowii) және Бем қызғалдағымен (T.behmiana) бірігіп,уш өте жақын туыстас,бір ататектен шыққан шөл түрлерінің тобын құрайды.Олардың көбіне бір түрдің түршесі немесе формасы деп есептейді.
Дереккөздер
Қазақстанның қызғалдақтары энциклопедиясынан Санат:Қызғалдақтар Санат:Лалагүлдер
Бернарду Силва
Бернарду Мота Вейга де Карвалью-и-Силва (Bernardo Mota Veiga de Carvalho e Silva; 10 тамыз 1994 жыл, Лиссабон, Португалия) — португалиялық футболшы, Португалия Ұлттық футбол құрамасы мен "Манчестер Сити" клубының жартылай қорғаушысы.
Карьерасы
2017 жылы Конфедерациялар кубогына, 2018 жылы әлем чемпионатына, 2018/19 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасына қатысқан.
Карьерасында "Бенфика", "Монако", "Манчестер Сити" клубтарында ойнады. Бір қызығы, осы үш клуб сапында да ұлттық чемпионаттардың жеңімпазы атанды. Қазіргі клубына ("Манчестер Сити") 2017 жылы "Монако" сапынан ауысып келді.
Сілтемелер
Санат:Португалия футболшылары Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Бенфика ФК ойыншылары Санат:Монако ФК ойыншылары Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары
Сарыөлең ауылдық округі
Сарыөлең ауылдық округі – Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Сарыөлең, Бірлік (Вознесеновка), Барақ батыр (Дарственное) ауылдары кіреді. Орталығы – Сарыөлең ауылы. Округ құрамында болған Амангелді ауылы 2007 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2244 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Күршім ауданы ауылдық округтері
Оути Ёсихиро
Оути Ёсихиро (大内義弘, 1356 — 17 қаңтар 1400) — ірі жапон қолбасшысы және Муромати кезеңінің мемлекеттік қайраткері. Оути тегінің оныншы басшысы.
Өмірбаяны
Хонсю аралының батыс жағында орналасқан Оути тегінің тоғызыншы басшасы болып табылатын Оути Хирое атты адамның екінші ұлы.
1363 жылы Асикага Есимицу атты сегун әкесін Суо және Нагата аудандарының әскери басшысы ретінде тағайындаған. Жастық шағында Есихиро әкесіне Кюсю аралының батыс бөлігін басып алуға көмектескен, себебі сол уақыттарда оның әкесі Оути Хирое Кюсю аралының тоғыз ауданың жаулап алу тапсырылған Имагава Ресун атты адамның қол астында жұмыс істеген.
1380 жылы әкесінің қазасынан кейін Оути Есихиро өз үлкен ағасымен билікке таласқан. 1381 жылы Сакарияма шайқасы кезінде өз қарсыласы болып келетін ағасының әскерін жеңіп, Оути тегінің жаңа басшысы атанған.
1391 жылы Оути Есихиро Асикага Есимицу атты сегунге жердің оңтүстігін басып алуға көмектесу үшін Киото жеріне келіп жеткен. Өзінің көптеген жеңістері үшін Есихиро тағы да Аки және Бидзэн жерлеріне ие болған. 1392 жылы ол Асикага Есимицу сегунге оңтүстік ауданының императорын Асигага ұсынысына келісуге көндірген, осылайша оңтүстік және солтүстік аудандарының арасында 60 жылға созылған соғысты тоқтатқан.
1399 жылы Оути Есихиро Асикага Есимицу сегунге қарсы көтеріліске шыққан. Есихиро Асикага Мицуканэ атты адамның қолдауына қол жеткізіп, өз әскерінің саның қайтадан толықтырып алған, күз мезгілінің соңында Есихиро қаланы қоршап алып, құдықтар қазуға әмір еткен, осылайша өзіне Сикоку және Кии аудандарындағы одақдастарымен байланыс орнатуға көмектесетін теңіз қарақшыларына жол ашқан.
Қазасы
1400 жылы Сакаи орталығында орналасқан Оути Есихиро қолбасшының бекінісі өртке оранған. Осы қиын қыстау кезеңде Оути Есихиро харакири жасауға мәжбүр болған.
Дереккөздер
Санат:Жапония тұлғалары Санат:1356 жылы туғандар Санат:1400 жж. қайтыс болғандар Санат:Самурайлар
Сан-Жоржи (Риу-Гранди-ду-Сул)
Сан-Жоржи (Риу-Гранди-ду-Сул) (São Jorge (Rio Grande do Sul)) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Солтүстік-шығыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гуапоре экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 876 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 118,053 км² шамасында. Халық тығыздығы — 24,4 адам/км².
Тарихы
Қала 1987 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
NGC 7836
NGC 7836 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан I (бұрыс галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1885 жылы 20 қыркүйекте Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7836 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 608, UGC 65, MK 336, ZWG 499.51, ZWG 498.79, IRAS00054+3247, KUG 0005+327, NPM1G +32.0005.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
IC 3784
IC 3784 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан S? (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 89739, NPM1G +19.0330, KUG 1245+196.
Сыртқы сілтемелер
IC 3784 Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Тарақан
thumb|upright 1.2 thumb|upright 1.2|Blaberus giganteus
Тарақан Үйлерде тарақанның 2 түрі кездеседі: жирен (қызыл түсті) және қара. Тарақан негізінен түнде шығады, ал күндіз еден мен қабырғалардың саңылауларына, ас үйдегі стол маңына, еденнің ернеу ағаштарына, плиталарға, жылу және су өтетін қүбырларға, т. б. қуыстарға жасырынады. Азық-түлік және әртүрлі мата, жібек, жүн, қағаз қалдықтарымен қоректенеді. Тарақан азықты былғайды және сонымен бірге ішек құртының жұмыртқалары мен әр түрлі жұқпалы аурулардың қоздырғыштарын (дизентерия, іш сүзек, полиомиелит және т. б.) тасуы мүмкін.
Тарақанның ішкі құрылысы
Ішкі мүшелердің жалпы орналасу тәртібі өзен шаянына ұқсас, бірақ өзіне тән ерекшеліктері бар.
Тыныс алуы
Бунақденелілер негізінен демтүтік арқылы тыныс алады.
Кониоз
Кониоз  - ағзада шаң әсерінен туындайтын аурулардың жалпы атауы.
Тарақан
Тыныс алуы
Тарақанды сойып, жарған кезде денесін ауа жүретін түтікшелердің -демтүтіктердің тармақтанып торлап жатқаны көрінеді, бұлар құрсақ және көкірек қапталын бойлай жұп демтесіктер арқылы сыртқа шығарылады. Ауа осы тесіктерден бүкіл ішкі мүшелерге өтіп, тыныс алу жүзеге асады. Құрсақ бұлшықеттері жиырылған кезде демтүтіктегі ауа сыртқа шығарылып, құрсақ кеңейгенде демтесіктер арқылы енген ауа демтүтіктер жүйесін таза ауамен қамтамасыз етеді.
Зәр шығаруы
Бунақденелілердің негізгі зәр шығару мүшесі- мальпигий тамырлары. Дененің әр бөлігіндегі сұйық қалдықтар сонда жиналып, артқы ішекке құйылады. Бунақденелілердің ішкі мүшелерінің аралығын толтыратын ақ түйіртпек - майлы дене қосымша зәршығару мүшесі болып табылады. Бұған денені қоректендіруге қажетті май қоры жиналады.
Кониоз
Дереккөздер
Санат:Медицина
Тарақан
Көбеюі
Тарақанның аналығының жұмыртқа түтікшелерінен шығатын жұмыртқаларының барлығы алдын ала біріне-бірі жабысып,бірігіп, сопақша келген жұмыртқа қапшығын түзеді. Ол қапшықты аналық тарақан құрсағының соңындағы кішкене өскіншелермен қысып, ұзақ сүйретіп жүреді де, дернәсіл шығатын кезде аулақтау таса жерге тастайды.
Тарақандар-дара жынысты бунақденелі жәндік. Аталығының көбею мүшесі- қосалқы бездері бар екі кішкене аталық без, ал аналығында жұмыртқа қалыптасып, пісіп жетілетін екі аналық без болады.
Игрема
Игрема — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Онега өзенінің сол жағалауынан 196 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Первомай ауылдық округі (Астрахан ауданы)
Первомай ауылдық округі — Ақмола облысы Астрахан ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Первомайка, Камышенка, Лозовое ауылдары кіреді. Орталығы – Первомайка ауылы.
Тарихы
2009 жылы округ құрамына таратылған Камышенка ауылдық округінің Камышенка ауылы енді.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2693 адамды құрады.
Элекмонар (Катунь тармағы)
Элекмонар — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катунь өзенінің оң жағалауынан 192 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 38 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Това (Лундонга тармағы)
Това — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лундонга өзенінің сол жағалауынан 23 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Виля (Железница тармағы)
Виля — Ресейдегі өзен. Владимир облысы, Нижегород облысы, Рязань облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Железница өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Мокша өзенінің құйылысынан Тёша өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Мокшыден Еділге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сиврак-де-Бле
Сиврак-де-Бле (Civrac-de-Blaye) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,25 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 789 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,55 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Фекленка
Фекленка — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Луть өзенінің сол жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Ламелуз
Ламелуз (Lamelouze) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,83 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30137, пошта индексі — 30110.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
Дреговичтер
thumb|VIII-IX ғ. славян тайпалары Дреговичтер -(ежелгі-слав. дьрьговичи; белор. дрыгавічы -  "батпақ") -  шығыс славян тайпаларының бірлестігі. Припять өзенінің (Белоруссияның  қазіргі Гродно, Минск, Гомель, Брест облыстары) бойын  мекендеген.
Құйқылжықты өлтіру (фильм)
«Құйқылжықты өлтіру» — Харпер Лидің «Құйқылжықты өлтіру» атты атақты романы бойынша түсірілген 1962 жылғы фильм.
«Оскар» мен Канн кинофестивалінде үздік фильм номинациясына ілікті. Басты рөлді сомдаған Грегори Пек көптеген киносыйлықтарға ие болды.
1995 жылы бұл кинотуынды АҚШ Конгресс кітапханасының Ұлттық фильмдер регистріне енгізілді.
Америкалық кино институтының «100 ең мықты америкалық фильмдер» тізімінде ол 25-ші орынға көтерілді; ал Аттикус Финч киноқаһармандардың арасында 1-ші орынды иеленді.
Сюжет
Алабамалық адвокат Аттикус Финч екі баласын жалғыз тәрбиелеп жүр. Оның соңғы ісі — қара нәсілді Том Робинсонды сотта қорғау. Бұл кісіге ақ келіншекті зорлады деп жалған айып тағылған еді. Жергілікті тұрғындардың наразылығы біртіндеп қорғаушы Аттикус Финчке және оның балаларына қарсы бағытталады. Сонда да ол өз ұстанымдарынан ауытқымайды. нобай|солға|Фильм трейлері
Дереккөздер
Санат:АҚШ драма-фильмдері Санат:Роберт Маллиган фильмдері Санат:Universal Pictures фильмдері
Ферджани Сасси
Карьерасы
"Эсперанс" клубының түлегі. Карьерасын 2010 жылы "Сфаксьен" клубында бастады. Бес маусымдай ойнап, 79 ресми кездесуде алаңға шықты. 2015 жылы "Мец" клубына ауысып, бір жылдай өнер көрсетті. 40-қа жуық кездесуде алаңға шығып, бір гол соқты.
2016 жылы өзінің туған клубы "Эсперансқа" өтті.
Ұлттық құрамада
2013 жылдан бері Тунис Ұлттық құрамасында ойнайды. 2015, 2017 жылдары Африка Ұлттары кубогыне қатысты. 2018 жылы құрамамен бірге Ресейдегі әлем біріншілігіне барды. Алғашқы турда 0:1 есебімен ұтылып жатып, Англияның қақпасына пенальтиден гол соғып, есепті теңестірді. Бірақ бұл ойында Тунис ұтылып қалды - 1:2.
Сілтемелер
Санат:Тунис футболшылары Санат:Эсперанс ФК ойыншылары Санат:Тунис Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары
Ранген
Ранген (Rangen) — Франциядағы коммуна. Эльзас аймағына қарасты Төменгі Рейн департаментінде орналасқан. Саверн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 1,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 67383, пошта индексі — 67310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 185 адамды құрады. Халық тығыздығы — 112,12 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Рейн департаментінің коммуналары
Қуаныш Сұлтанұлы Сұлтанов
thumb|Қуаныш Сұлтанұлы Сұлтанов|300px Қуаныш Сұлтанұлы Сұлтанов
С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін (1972) журналист мамандығы бойынша; КОКП ОКжанындағы  Қоғамдық ғылымдар академиясын (1986) бітірген. Саяси ғылымдардың кандидаты (1996), докторы (2001). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Қазақстандағы және Қытайдағы реформалардың ерекшеліктері: салыстырмалы талдау». ҚР Саяси ғылымдар академиясының академигі (1997). ҚХР ҚҒА, Қарағанды мемлекеттік университетінің құрметті профессоры. ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының про- фессоры (2003 жылдан).
«Қарлығаштар» (1976), «Жастардың аяқ алысы» (1981), «Қазақстан комсомолы» (1982), «Уақытпен бетпе-бет» (1995). «Қазақстан-Қытай: тарих және қазіргі заман» (1995), «Қазақстан-Қытай: құжаттар мен материалдар жинағы» (1997), «Алыптың оянуы (қытай реформасы туралы очерктер)» (1999) кітаптарының авторы, «Қазақстан мен Қытайдағы реформалар. Ерекшеліктері. Ұқсастығы. Айырмашылықтары. Жетістіктері. Мәселелері» (2000), Қазақстан Республикасы мен Қытай халық Республикасының арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастардың орнағанына 10 жыл толуы құрметіне орай жазылған «Тату көршілік. Добрососедство» (Астана-Пекин, 2001), «Мүдделер қиылысы. Перекресток интересов» (2003) монографияларының, «Қазіргі заманғы саяси процестер» (2004) атты оқу құралыныңтең авторы, «Серпінді кезең» (2005) кітабының, сондай-ақ 200-ден аса мақала мен жарияланымдардың авторы.
Қазақ, орыс және ағылшын тілдерін біледі.
КОКП мүшесі (1968-1991), «Нұр Отан» ХДП мүшесі (2001 жылдан).
1961 жылдан - Сарыөзек ауданаралық баспаханасында баспахана жұмыскері; 1963 жылдан - аудандық газеттерде түзетуші, әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі. 1964 жылдан - Кеңес Әскерінің қатарында  қызметте. 1967 жылдан - Панфилов аудандық комитеттің бірінші хатшысы, 1973 жылдан - Қазақстан ЛКЖО Талдықорған облыстық комитетінің бірінші хатшысы. 1976 жылдан - Қазақстан ЛКЖО ОК хатшысы, бірінші хатшысы. 1981 жылдан - Қазақстан Компартиясы ОК Мәдениет бөлімінің меңгерушісі. 1983 жылдан - Қазақстан Компартиясы ОК ұйымдастырушылық-партия жұмыстары бөлімінің меңгерушісі. 1987 жылдан - Қазақстан Компартиясы Қарағанды обкомының хатшысы. 1990 жылдан - Қазақстан Компартиясы ОК идеологиялық бөлімінің меңгерушісі. 1991 жылдан - ҚР баспасөз және бұқаралық ақпарат министрі. 1993-1994 жылдары - ҚР Премьер-министрінің орынбасары. 1993-1995 жылдары - «Қазақстан халық бірлігі одағы» қоғамдық қозғалысының, кейіннен «Қазақстан халық бірлігі» партиясы ОК төрағасы. 1994 жылдың наурыз айынан 1995 жылдың наурыз айына дейін - ҚР Жоғарғы Кеңесінің Талдықорған облысының №115 Жәркент сайлау округінен сайланған депутаты (92,26% дауыс жинап, жалғыз бәсекелесінен озып кетті). 1994 жылдан - ҚР Жоғарғы Кеңесі төрағасының орынбасары. 1995 жылдың наурыз айынан - ҚР Жоғарғы Кеңесінің Депутаттары мен қызметкерлерін қызметке орналастыру жөніндегі комиссиясының құрамында болған. 1995 жылдың маусым айынан - ҚР-ның ҚХР-ғы Төтенше және Өкілетті елшісі және Моңғолия, Вьетнам және КХДР-да осы қызметті қосып атқарушы.
2001 жылдан бері - ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің төрағасы, 2007 жылдан бері - Халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі.
ҚР Төтенше және Өкілетті Елшісі.
ҚазКСР Жоғарғы Кеңесінің 9-ші, 11-ші шақырылымдарының депутаты (1990-1991).
Еңбек Қызыл Ту (1981), «Парасат» (2001) ордендерімен; 7 медальмен марапатталған. «Алтын самұрық» атаулы сыйлығының лауреаты (2005). ҚР Президентінің Алғыс хатымен ескерілген. ҚР дипломатиялық қызметінің Еңбек сіңірген қайраткері (2003).
Әскери атағы - полковник.
Үйленген. Жұбайы - Әділбекова Бекеш Дәулетбаққызы (1946 жылы туған), зейнеткер. Қыздары - Сұлтанова Гүлнәзия Қуанышқызы (1970 жылы туған), Сұлтанова Гауһар Қуанышқызы (1974 жылы туған), Сұлтанова Анбиян  Қуанышқызы (1989 жылы туған); ұлдары - Сұлтанов Айдын Қуанышұлы (1972 жылы туған), Сұлтанов Ойлан Қуанышұлы (1993 жылы туған).
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Тұлғалар
Өтемақы
Өтемақы
Өтемақы
Дереккөздер
С. Құлпыбаев
Санат:Экономика Санат:Заң
Айтжан Оспанов
Айтжан Оспанов (1937, Форт-Шевченко қаласы – 1991) – дәрігер. 1964 ж. Алматы медицина институтын (қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті), 1972 ж. аспирантура бітірген. 1964 – 72 ж. Форт-Шевченкодағы |қалалық тері-венерологиялық диспансерде, 1972 – 77 ж. балшықпен емдеу орталығында бас дәрігер қызметтерін атқарған. «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» (1972) және «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл» медалімен марапатталған (1970).
Дереккөздер
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
155 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:155 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:155 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
150er
Карбонаттылық
Карбонаттылық - Таужыныстардағы бүкіл карбонатты минералдардың жалпылама мөлшері (% есебімен); таужыныстың өлшендісін тұз қышқылында еріту арқылы анықталады. Құмды таужыныстардың карбонаттылығы олардың жинауыштық қабілетін нашарлатады. Құмтастардың карбонаттылығы өскен сайын олардың кеуектілігі азая түседі, ал аталған көрсеткіш 10 %-ға жеткен жағдайда құмтастардың өтімділік қабілеті де төмендейді. Карбонаттылық 25-30 %-ға жеткенде құмтастар кеуекті жинауыш болу қабілетін мүлдем жоғалтады.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Мильяро
Мильяро  (Migliaro) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Феррара провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2289 адамды құрайды. Халық тығыздығы 104 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Пошта индексі — 44020.
Кіндікті ауылдық округі
Кіндікті ауылдық округі – Абай облысы, Ақсуат ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Кіндікті, Алғабас ауылдары кіреді. Орталығы – Кіндікті ауылы. Округ құрамында болған Шаң, Сарыбұлақ, Армандастар ауылдары 2014 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 769 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақсуат ауданы ауылдық округтері
Новочеркасск ауылдық округі
Новочеркасск ауылдық округі — Ақмола облысы Астрахан ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Новочеркасское, Өндіріс, Приишимка ауылдары кіреді. Орталығы – Новочеркасское ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2021 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Астрахан ауданы ауылдық округтері
Сен-Илер-ле-Шатель
Сен-Илер-ле-Шатель (Saint-Hilaire-le-Châtel) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,34 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61404, пошта индексі — 61400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 704 адамды құрады. Халық тығыздығы — 31,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
NGC 3218
NGC 3218 — Айдаһар шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1801 жылы 2 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3218 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30323, NGC 3183, UGC 5582, MCG 12-10-28, ZWG 351.18, IRAS10176+7425, ZWG 333,23.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Айдаһар (шоқжұлдыз)
Бикен Жиенбаева
Бикен Жиенбаева (1908 жыл, Торғай уезі – 1979 жыл, Жангелдин ауданы, 7-ші ауыл) – қоғам және шаруашылық қызметкері.
Дереккөздер
Санат:1908 жылы туғандар Санат:Торғай уезінде туғандар Санат:1979 жылы қайтыс болғандар Санат:Жангелді ауданында қайтыс болғандар Санат:КСРО-да қуғындалғандар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да ақталғандар
Мерланг
Дереккөздер
Санат:Балықтар Санат:Аспаздық
Желдіөзек
Желдіөзек (2010 жылға дейін – Горняк) — Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы, Абылайкит ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Қасым Қайсенов кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 33 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 191 адам (97 ер адам және 94 әйел адам) болса, 2009 жылы 225 адамды (116 ер адам және 109 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұлан ауданы елді мекендері
Банковци (Габрово облысы)
Банковци (Банковци) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 20 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5300. Телефон коды — 067194. ЕКАТТЕ коды — 2631.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Джана Пиньо
Джана Пиньо ( 1982 жыл ; Сараево, Босния және Герцеговина, СФРЮ) – босниялық актриса
Өмірбаяны
Джана Пиньо 1982 жылы Босниялық соғыс өтіп жатқанда, Високо қаласында дүниеге келген. Сараеводағы театрлық өнер академисын бітірді. Фильмдерде, сериалдарда және көріністерде өнеріп көрсеткен, олар Отелло Шекспира және Вишневый сад Чехова. Қазір теартлық өнер академиясынды ұстаз мамандығында жұмыс істейді.
Басыбайлылық құқық
Басыбайлылық құқық - өндіріс қызметкерін феодалдың жартылай меншігіне айналдырудың жоғарғы түрі. Кейде феодализм тәуелділіктің барлық түрін әдебиетте басыбайлылық құқық деп атайды.
Басыбайлылық құқыққа заң жүзінде тән белгілер:
Батыс Еуропаның құқық заңдарында басыбайлылықты білдіретін кейбір терминдердің түп төркінінде басыбайлы шаруаның өз басы, сөзбе-сөз айтқанда «тәні» феодалдың жеке меншігі дегенді аңғартатын идея жатыр.
Орыста «басыбайлы» («крепостной») деген ұғым XVII ғасырдың ортасында шаруаларды жерінен айырып, сату әдеті орын алған кезеңнен бері ғана қолданылады. Ол біреудің меншігін тартып алу құқығын заңдандырып бекітетін документтің атауы ретінде Ресейде XV ғасырдың аяғынан бастап қолданылған «крепость» деген терминнен шыққан. Ал «басыбайлылық құқығы» деген ұғым XIX ғасырда орыс публицистикасында пайда болды. Басыбайлылық құқық феодализм қанаудың негізгі түрі ретінде ертедегі феодализм мен феодализм дамыған кезеңде тарады.
Ертедегі феодализм кезеңі
Ертедегі феодализм Еуропада басыбайлылық құқықтың тууына негізінен
Айталық, VI-VIII ғасырдағы сервтердің (Испания) алғашқыда құлдардан айырмасы аз болды. Олар жермен қосып та, жерсіз де сатылды, сыйға тартылды, жасау (мүлік) ретінде берілді. Францияда шаруалар VIII-X ғасырда басыбайлы болды. IX-X ғасырда Солтүстік Италияда шаруалардың негізгі категориялары (вилландар, колондар т.б.) феодалдың жеке басына (басыбайлы, жартылай басыбайлы) тәуелді болды. Оңтүстік Италияда XI ғасырда-ақ және XIII ғасырдың шаруалар ауысуға ерікті болды. Англияда басыбайлылық құқық Х-ХІ ғасырда қалыптасты. Гебур (басыбайлы шаруа) жерге бекітіліп, барщиналық міндеттерді орындады. Германияда басыбайлылық VIII-XIII ғасырда-ақ өріс алды. Ресей ролейлі (егістік) сатып алудары (феодалдан алған қарызын жұмыспен өтеуше тиіс шаруа) қанау түрінде кездесті. Кей елдерде (Норвегия, Швейцария) басыбайлылық құқық дамыған жоқ.
Феодализм дамыған кезеңі
Феодализм дамыған кезеңде шаруаларды басыбайландыру процесі күшейді, сонымен бірге басыбайлылық құқық бірте-бірте тежеліп, ішінара жойыла бастады. ХІ-ХІV ғасырда Франция «классикалық серваж» еліне айналды. ХІ-ХІІІ ғасырда Францияда шаруалардың өзге бөлігінен басыбайлылар саны асып түсті. Олар жерге бекітілді, сатылды, айырбасталды, сыйға тартылды (көбінесе жермен қоса). Тауарлы-ақша қатынастарының дамуына байланысты басыбайлылық экономикалық тұрғыдан тиімсіз бола бастады. Ал басыбайлылардың таптық күресі юұл жүйені өзгертуді тездетті. XII-XIV ғасырда басыбайлылардың жерді сату және алу, бір феодалдан екінші феодалдың жеріне ауысу құқығы кеңейтілді. Бас еркін сатып алу XIІI-XIV ғасырда басталды да, XV-XVI ғасыр бойы жүріп жатты.
Басыбайлылық құқығының даму барысындағы қайшы тенденциялар Англияда да байқалды.
ХІІ-ХІІІ ғасырда, біріншіден, барщина күшейіп, ХІІІ ғасырда сокмендерді басыбайлы вилландарға айналдыру процесі жүрді; екіншіден, барщиналық міндеткерлікке өзгерістер енгізіліп жатты. Вилландар аяусыз қаналды, олардың азаматтық құқығына шек қойылды. XIV-XV ғасырда Англияда басыбайлылық құқық-ға бірте-бірте шек қойылып жойыла бастады. Солтүстік және Орта Италияда бұл процесс ХІ-ХІІ ғасырда басталды. ХІІІ-ХІV ғасырда мұнда басыбайлылық құқық-ға тәуелсіз селолық коммуналар болды. Сицилия корольдығында ХІІ-ХІІІ ғасырда, керісінше, басыбайлылық басым келді. Испаниядағы Леон мен Кастилияда ХІІ-ХІІІ ғасырда жер иесінің бірінен екіншісіне еркін ауысуға біршама құқық алды. Ал ХІІ ғасырдың аяғында Сарагос кортестері феодалдарға қол астындағы шаруалардың өмірі мен өлімін өз қалауынша шешуге құқық берді. Каталонияда басыбайлылық құқық XV ғасырда жойылды.
Басыбайлылықтың екінші рет жарыққа шығуы
Франция, Англия, Испания, Солтүстік және Орта Италияда, басқада кейбір елдерде дамыған феодализм кезіңінің аяғына таман басыбайлылық құқық біртіндеп тежеліп, ақырында жойылды. Бұл кезеңнің соңында Орталық және Шығыс Еуропаның бірсыпыра елдерінде басыбайлылық құқық даму шегіне жетті. Мұны Ф.Энгельс «Басыбайлылықтың екінші рет жарыққа шығуы» деп атады. Пруссиядағы немістерден басқа шаруалар ХІІІ ғасырда-ақ басыбайлы болды. XV-XVI ғасырда басыбайлылықтың ауыр түрі (жерге бекітіп беру, шексіз барщина) Мекленбургте, Померанияда, Гольштейнде, Лифляндияда орын тепті. Венгрияда басыбайлылық құқық 1514 жылғы көтерілісті басқаннан кейін орнады. XVI-XVII ғасырда Чехияда барщина мен басыбайлылық құқық жедел өсті. Герман мемлекеттерінде басыбайлылық құқық 1524-1525 жылғы шаруалар соғысынан кейін күшейді. Басыбайлылық құқық XIV-XV ғасырда Данияда, XVI-XVII ғасырда Польша мен Литвада едәуір қалыптасты. Ресейде XV-XVI ғасырда феодал жер иелену шаруаларды жерге бекітіп беру процесімен қатар жүргізілді. Әсіресе байырғы тұрғын шаруалар басыбайлылықтың ауыр түрінде душар болды. XV ғасырдың ортасынан бастап күзгі Юрий күні мейрамының алды-артындағы аптада кейбір вотчиналардағы шаруаның басқа жерге ауысу құқығына шек қойылды. Бұл ережеге Солтүстік уездердің серебренниктері жатқызылды. Шаруалардың феодалдан кетуіне 1592-1593 жылы әуелі уақытша, кейін біржолата тыйм салынды.
Басыбайлылық құқығының жойылуы
Капитал қатынастар мен шаруалардың тап күресінің күшеюіне байланысты XVIII ғасыр мен ХІХ ғасырдың басында бірсыпыра елдерде басыбайлылық құқық-ға шек қойылды, тыйым салына бастады. XVIII ғасырдың 80 жылдарында Австрия монархиясының басыбайлы тәуелділік болған аймақтарында шаруаларға бас бостандығы берілді. Басыбайлылық құқық Данияда 1788 жылы, Герман мемлекеттерінде 1788, 1807, 1808, 1817, 1820, 1830-1831 жылдары жойылды. Басыбайлылық құқығының қайшылықтары асқынған Ресейде «Ерікті егіншілер» туралы (1803), «Уақытша міндеткер шаруалар» туралы (1842) заңдар бойынша шаруалардың аздаған бөлігі ішінара басыбайлылықтан босатылды.
П.Д.Киселев реформасы бойынша 1838-1842 ж. Белоруссия, Литва, Оң жағалаудағы Украинада мемлекет қарауындағы шаруалардың қанаудың арендалық-барщиналық жүйесі жойылды. Тек 1861 жылы басыбайлылық құқық-ға тыйым салынды. Ресейде басыбайлылық құқықтың жойылуы Алтай заудтары мен рудниктеріндегі мастерлердің еңбегін зорлап пайдалануға негізделген өндірістік процестерді едәуір өзгертті. Патша үкіметінің 1861 жылғы 8 наурыздағы Жарылық бойынша Алтайдағы кәсіпорындарда еңбекті зорлап пайдалануға тыйым салынды. Бірақ басыбайлылықтың сарқыншақтары Ресейде Октябрь революциясына дейін сақталды.