cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сан-Франсиску-ду-Уэсти
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 986 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 75,550 км² шамасында. Халық тығыздығы — 52,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1963 жылы құрылған.
NGC 5603A
NGC 5603A — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 29 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5603A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 51382, NGC 5603, UGC 9217, MCG 7-30-8, ZWG 220.11, 1ZW 86, IRAS14210+4036.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Няда-Яха (Мессо-Яха тармағы)
Няда-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мессо-Яха өзенінің сол жағалауынан 290 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 288 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Таймыр Долган-Ненец ауданы өзендері
Жұмыс үстелінің терезесі
Жұмыс үстелінің терезесі (Окно рабочего стола; desktop window) — Windows қолданбалы программаларының терезелері үшін негізгі болып саналатын, экран бетін толық жауып түратын жүйелік терезе.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Харлем (футбол клубы)
2009/10 жылғы маусым барысында клуб қарыздарынан құтқаратын демеуші таппай жабылып қалды.
Сілтемелер
Санат:Нидерланд футбол клубтары Санат:2010 жылы жабылған футбол клубтары
Бернард (Айова)
Бернард (Bernard) — Айова штатының Дубьюк округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.2 км². FIPS коды — 19-06085.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 112 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Дубьюк округы (Айова)
Заубах
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 700 адамды құрайды (31 желтоқсан). Алып жатқан жер аумағы 13,00 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 84 425. Муниципалитеттің басшысы — Моника Лудвиг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Жаклин Кеннеди
Жас кезі
солға|нобай|214x214 нүкте|Кішкентай Жаклин Жаклин Бувье 28 шілдеде 1929 жылы Нью-Йорктың беделді қала маңы – Саутгемптонда броке ІІІ Джон Бувье мен Джанет Нортон Лидің отбасында дүниеге келді. Анасының отбасысы ирландықтардан, ал әкесінің – француздар және ағылшындардан шыққан. 1933 жылы оның әпкесі Кэролайн Ли туылды. Жаклиннің ата-анасы 1940 жылы ажырасады, ал 1942 жылы анасы миллионер Хью Очинклоссұа тұрмысқа шығады. Бұл некеде екі бала туылады: Джанет және Джеймс Очинклосс. Жас кезінде Жаклин керемет шабандоз болады және атпен жүру оның өмір бойына сүйікті істерінің біріне айналады. Балалық кезінде ол сурет салуды, оқуды және лакроссты ұнатты.
Неке
нобай|261x261 нүкте|Неке көйлегіндегі Жаклин Кеннеди 1952 жылдың мамырында ортақ достары ұйымдастырған түскі қонақасында Жаклин Бувье және Джон Кеннеди бір-біріне ресми түрде таныстырылады. Жаклин және Джон кездесе бастады, ал 1953 жылы 25 маусымда олар атастырылу туралы жариялады.
Жаклин Ли Бувье мен Джон Кеннедидің некесі 1953 жылы 12 қыркүйекте Ньюпорттағы Әулие Марияның шіркеуінде кесілді. Шамамен салтанатқа 700 адам келді, ал Жаклиннің туған үйінде 1 200 адама болды. Неке тортың Плурда наубайханасы пісірді. Қазіргі кезде Кеннеди кітапханасында көруге болатын неке көйлегін және қалыңдықтың құрбыларының көйлектерін нью-йорктың дизайнері Энн Лоу тікті. Жас жұбайлар бал айын Акаплькода өткізіп, Маклин, Вирджиниядағы жаңа үйлеріне көшеді. Отбасылық өмірді күйеуінің опасыздығы қапаландырды. Жаклиннің бірінші жүкітілігі сәтсіз өткендіктен, 1956 жылы 23 тамызда қансыраудың кесірінен өлі туған қыз дүниеге келді. 1957 жылы 27 қарашада Джеки Кеннеди асыға күткен қызды – Кэролайн Бувье Кеннедиді дүниеге әкеледі. 1960 жылы Ризашылық күні Джон Фицджеральд Кеннеди-кішіні туады. Үш жылдан кейін 1963 жылы 7 тамызда Жаклинді ауруханаға жеткізеді, сол жерде ота жасау арқылы Патрик Бувье Кеннеди дүниеге келеді. Алайда екі күннен кейін 1963 жылы 9 тамызда Патрик қайтыс болады. Америка президент Джон Кеннедидің жасын бірінші және соңғы рет көрді. Бұл қаза Жаклин мен Джонды жақындастырды. солға|нобай|Жаклин және оның отбасысы
АҚШ-тың Бірінші ханымы
нобай|199x199 нүкте|Жаклин Кеннеди 1961 жылы 20 қаңтарда күйеуі президенттік ант берген кезде, Жаклин Кеннеди тарихтағы ең жаз Бірінші ханымдардың қатарына қосылды. Одан кіші тек Фрэнсис Кливленд және Джулия Тайлер болды.
Кез келген Бірінші ханым сияқты Жаклин Кеннеди назар орталығында болды. Ол сұхбат берді, суретшілер үшін суретке түсті, алайда жуналисттерден отбасын алыста ұстады. Жаклин Кеннеди Ақ үйде кештерді керемет ұйымдастыратын, оның келбетін өзгертті.
Джон Кеннедидің өлімі
солға|нобай|202x202 нүкте АҚШ-тың президенті және Бірінші ханым 1963 жылы 22 қарашада Лав-Филд әуежайында қонады. Оларды Техастың губернаторы Джон Канналли және оның әйелі Нелли қарсы алды. Жаклин Кеннеди бұл күні өзінің әйгілі қызғылт костюмін киді. Кеннеди жұбайлары көлікте Аукционды залға кетіп бара жатқан кезде бір дауыс шығады. Бірінші ханым бұл оқтың даусы екенін губернатордың айқайына дейін байқаған жоқ. 8,4 секундтың аралығында тағы екі оқ атылады. Соңғы оқ президенттің басына тиеді.
Өмірінің соңы
1994 жылы қаңтарда Жаклинге лимфома диагнозын қояды. Жаклин Кеннеди-Онассис ұйқы кезінде 22:15-те 19 мамырда 1994 жылы қайтыс болады. Оның баласы Джон Кеннеди кіші айтты: «Менің анас достарының, отбасының, ол жақсы көрген кітаптар, адамдар мен заттардың айналасында қайтыс болды. Біз бәріміз бұл ойдың арқасында бақттымыз».
Ува (Вала тармағы)
Ува — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вала өзенінің оң жағалауынан 78 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 112 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вальдлауберсхайм
Вальдлауберсхайм (Waldlaubersheim) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Бад-Кройцнах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 781 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 8,05 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 33 108. Муниципалитеттің басшысы — Райнер Шмит.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Билимбаиха
Билимбаиха — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/Еділ/1804/693/414 орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чусовая Ревда қаласынан, қала типті Кын ауылындағы су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Су асты таулары
Су астындағы таулар саны жер бетіндегіден көп. Су астында, сондай-ақ, «Қазаншұңқыр» деп аталатын ойпаттар да болады. Қазаншұңқырлар – мұхиттардың ең терең жері. Су астындағы таулар мен қазаншұңқырлардың көбі жер бетіндегілерден биік және терең. Суасты таулары жер қыртысындағы екі платформаның соқтығысып, опырылып сынып, жерді жарып, жоғарыға шығуының нәтижесінде түзілген. Платформалар бірін-бірі итергенде, ұштары сынып, тау пайда болады. Әлемдегі ең ұзын тау тізбегі Атлант мұхитының астында жатыр. Ортамұхиттық тау жотасы Атлант мұхитының дәл орта тұсын басып өтеді. Ол – Америка мен Африканың ортасындағы су алабы. Суасты таулары туралы сөз қозғағанда, ғаламшарымыздағы ең биік тау Эверест емес екенін айту керек. Эвересттің биіктігі 8848 метр ғана. Жер шарындағы ең биік тау Тынық мұхитының түбінде жатыр. Ол – Гавай аралдарындағы Мауна Кеа тауы. Оның жарты бөлігі мұхит суының астында. Мауна Кеаның биіктігі 10 000 метр.
Дереккөздер
Балаларға арналған танымдық энциклопедия "Таулар"
Санат:Таулар
Боян
Боян — 11 ғасырда ғұмыр кешкен жыршы. “Игорь жасағы туралы жырда” оқиғаны әділ баяндаушы жырау әрі парасатты кейіпкер ретінде суреттеледі. Жыр авторы Игорь жасақтарының қыпшақ ауылдарына шапқыншылық жасау кезіндегі қатыгездігін, жасақ басшысының опасыздығын, сол әрекетіне сай тұтқынға түсуін баяндар кезде Боян жырауға сөз беріп отырады. Соған қарағанда Боян — 11 ғасырда қыпшақ даласы мен Киев Русіне танымал тұлға болған.
Прорва (Исса тармағы)
Прорва (Потишь, Портиж) — Ресейдегі өзен. Пензен облысы, Мордовия Республикасы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Исса өзенінің оң жағалауынан 98 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 42 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мокша өзені бастауынан Темников қаласындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Мокша, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Игельшванг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2121 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 25.93 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — AM, ресми идентификациялық коды — 3 05 38.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Игельшванг
Ауыстырып қосқыш схема
Ауыстырып қосқыш схема (Переключательная схема; the switching circuit) — анықталған бірнеше орнықты қалып-күйлердің бірін қабылдайтын электрондық схема.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Стагфляция, тұралау
Стагфляция, тұралау (stagflation; Stagflation f; stagflation - застой при инфляции) - инфляциялық үрдістін дамуы кезінде, яғни инфляциямен бірге өндірістің құлауымен. Инфляцияның өсу кезеңінде, тоқырау жағдайындағы экономиканың сипаты. астасатын тоқыраушылықпен сипатталатын елдің экономикалық жағдайы.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң Санат:Экономика Санат:Банк терминдері Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Саға
190px|right|thumb Саға — өзеннің теңізге, көлге (бөгенге), басқа өзенге және т.б. құйылатын жері; мұнда өзен суы булануға және топыраққа сіңуге шығындалумен қатар, суармалауға, сумен қамтуға және т.б. жұмсалып құрылық бетімен толық жайыла ағады. Егер өзен өз суын теңізге, көлге немесе басқа өзенге жеткізе алмаса, онда сағаны кейде су аяғы деп аталады.
Дереккөздер:
Санат:Өзендер
流路形状 Žiotys
NGC 480
NGC 480 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Фрэнсис Пресервед Ливенворт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 480 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 4845.
Мұрат Арзаұлы Мұртазаев
Мұрат Арзаұлы Мұртазаев (3.3.1952 жылы туған, Батыс Қазақстан облысы Ақсай қаласы) – тау-кен инженері, техникалық ғылымдар кандидаты.
Өмірбаяны
Мұрат Арзаұлы Мұртазаев (3.3.1952 жылы, Батыс Қазақстан облысы Бөрілі ауданы Ақсай қаласы) – Қазақ политехникалық институтын (1974, Қазақ ұлттық техника университеті), КСРО Министрлер кеңесі жанындағы Халық шаруашылық академиясын (1992) бітірген. Шығыс Қазақстан облысы Ертіс полиметалл комбинатынатында бұрғылаушы, бас инженер (1974–81), Белгород кен байыту комбинатында бас инженердің орынбасары, кеніш бастығы (1981–86), Павлодар облысы «Майқайың» кен басқармасының бастығы (1986–91), «Алтыналмас» ұлттық акцион. компаниясының 1-вице-президенті (1991–95), ҚР Өнеркәсіп және сауда министрінің орынбасары, «Қазфосфор» өндірістік бірлестігі (1995–97) мен «Текелі қорғасын-мырыш комбинаты» АҚ-ның директоры, ҚР Экономика, индустрия және сауда министрлігінде вице-министр (1997–98), «Қазатомөнеркәсіп» ұлттық компаниясында вице-президент (1998–99), Ақмола облысы әкімінің орынбасары (1999–2000), ҚР Экон. және сауда мин-лігінде вице-президент (2001–03) қызметтерін атқарды. 2003 жылдан Қазақстандағы шет ел компанияларында кеңесші және директорлар кеңесінің мүшесі. ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1992).
Сілтемелер
Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері Санат:1952 жылы туғандар
Ысты
Ыстылардың ежелгі этникалық тарихы, оның үстіпе этногенезі жайында айтудың жөні келмейді. Өйткені, көне деректерде ол туралы ештеңе жоқ. Тек Фахреддин Мүбәракшахтың «Тарихында» XIII ғасырда қазіргі Қазақстанның жерінде басқа рулармен көшіп-қонып жүргеп Ысты руының Тілік тұқымы туралы сілтеме бар. Сол мәліметке сүйеніп, В. Востров «ЬІсты рулары Шу мен Талас өзендерінің арасын мекендеп, XV ғасырда Қазақ хандығының құрамына еніп, ал сонан соң басқа рулар мен аталарға еріп, шығысқа жылысып, Іленің сол жағасына қоныс тепті» деп атап өтеді. Ысты руы туралы орыс деректерінде алғашқы мәліметтер А. И. Тевкелевтің Ұлы жүз руларын санамалаған еңбектерінде, сонымен қатар Ұлы жүзді Ресей боданына алу туралы Ұлы жүз сұлтандары мен билерінің қол қойған өтінішінің тізімінде еске алынады, онда Ысты Ойық және Тілік деп екіге бөлінеді. Әйтсе де бұл мәліметтерді В. Востров өз зерттеуінде келтіреді. Ыстының түп-негізі туралы бергі әдеби деректер де бар. Оған ең алдымен қырғыздардағы жер пайдалану туралы Н. Аристов, М. Тынышбаев және В. Востровтың жарияланымдарын жатқызуға болады. Осылардың бәрін есептей келіп, әдеби деректерді біздің зерттеуімізбен салыстыра отырып, Ысты руының толық тегін жасауға мүмкіндік туды (№ 7 қосымшаны қараңыз). Ең білікті мәлімет берушілеріміз: Жамбыл облысы, Талас ауданының тұрғыны 1909 жылы туған (Ойық) Жаңабай Балтабаев; Жамбыл облысы, Сарысу ауданының тұрғыны 1895 жылы туған (Ысты) Орынбай Тұрысбеков; Алматы облысы, Жарсу кеңшарының тұрғыны 1928 жылы туған (Шапырашты) Қожахмет Кәрібаев; Алматы об лысы, Жарсу кеңшарының тұрғыны 1905 жылы туған (Шапырашты) Ыдырыс Сүлейменов; Шымкент облысы, Төрткүл ауылының тұрғыны 1888 жылы туған (Қараңойлы) Қожатай Төлеков және басқалар. Сонымен, қазақ шежіресінде қатталғандай, Ысты Бәйдібекке немере, ал Бәйдібектің өзі Үйсінге шөбере болып келеді. Соған сәйкес Бәйдібек Ұлы жүздегі жеті рудың (Сарыүйсін, Дулат, Албан, Суан, Ысты, Ошақты және Шапырашты) атасы. Аңызға қарағанда ЬІсты Жәлменденің екінші әйелі Сландыдан (бұрынғы күң) туады.
Шежіре бойынша Ысты екі ата: Ойық пен Тілікке тарайды. Ойықтан төрт тармақ: Есім, Малай, Таз, Құлаышы. Есімнен Алакөз атасы шығады. Малайдан Бәйтік, Сүйіндік, Қалжан, Қара мен Жантүгел; Таздан Әлмамбет, Байменбет мен Сарыкемпір; Құланшыдан Амантай мен Жамантай. Тілік руы бірнеше тармақ: Тазша, Таздар, Асанқараған, Сексен, Байқараған, Қоңыр, Жырымсыз бен Ақмолда. Қоңырдан Ахметей, Құралай мен Қамыс.Тазшадан Алмалы ауылынан Октьябр, Майбұлақ, Босбұтақ, Бөген ауылында Күсей тазшалары тарайды. Ахметейдің үш ұлы бар: Қожамқұл, Сүйші. Қозықырған. Қожамқұлдың жеті ұлы болды: Өтес, Бойша (Тойбай), Шөтен, Сартақ, Айдарбек, Қолсадақ (Алай, Байшехан ), Қожансүгір. Құралайдан екі ұл: Аққойлы, Қарақойлы. Соңғыдан Төбе би, өдан Қарақораз бен Жайлау, соңғыдан Көглей (Рүстем) мен Когдімбет (Әжі, Наурызбай, Томай). Ақмолда атасы беске бөлінеді: Есеншора, Ожырай, Боқмұрын, Итаяқ, Сүлгетай. Соңғыдан Бекбауыл, Төртсары, Итемген, Көзтаңбалы (№7 қосымшаны қараңыз). Үрім-бұтақтың кестесінде көрінгендей, көптеген аталар, тармақтар мен ұрпақтарға келгенде, деректер жетпегендіктен көп жайды таратып бере алмадың. Соган қарамастан, біз ұсынып отырған ата-тек тарату Ысты рулары, оның рулың құрылымы жайыпда недәуір толық түсінік береді. Ыстының рулық жауынгерлік ұраны «Жауатар», ал таңбасы | (көсеу). Бұл ұран мен таңбаны бізге белгілі бүкіл әдеби деректер бір ауыздан мақұлдайды.
XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында Ысты рулары үш уезде: Верный (Жетісу), Әулиеата мен Шымкентте (Сырдария) қоныстанды. Н. Аристовтың көрсетуінше, бұл уақытта Верный мен Әулиеата уездерінде 1500 шаңырақ, ал Шымкентте 3500 шаңырақ, М. Тынышбаевтың мәліметі бойынша 1917 жылы Ыстылар Верный уезінде 10 мың жан, Әулиеатада 20 мың, Шымкентте 20 мың жан болса, бұл өлкеде барлығы 50 мың жан Ысты түтін түтетіп отырды. Бұл мәліметтер, әрине, бұлтартпайтын дәлел болмаса да, үш уездегі ола рдың қоныстапуы туралы біршама түсінік бере алады. Мәселен, Верный мен Әулиеата уездерінде Ойьщ руының көптеген өкілдері қоныс тепсе, ал Шымкент өңірінде Ысты руының Ойық та, Тілік те аталары қанат тас өмір сүріп жатты. Демек, бұл Ойың руы сан жағынан Тілік руынан басым түсіп жатқанын көрсетеді. Верный уезінде тұратын Ойықтың әр түрлі қауымы негізінеп үш жерге топтасты. Бірінші топ Іленің төменгі ағысында Жалайыр руының Байшегір атасымен араласыпқүраласып, Астау, Қара, Көкібай құмында, Маңдай, Құдық, Қарағайқұдық шатқалында, Топар мен Көкталдың Ілеге құятын тармағында, Көкшекпен, Киікбай, Байтайлақ, Бескемпір мен Шоғырлы қойнауында тұрып жатты.
Ойық руының қауымдастығының екінші тобының Аңырақай тауының етегі, Жыңғылды, Еспе, Ашқұдық пен Қопалы өзені аңғарынд ағы Айтақсай, Райсай, Құрмансай, Қарасай шатқалдарында қыстаулары болды. Ойың руының қауымдастығының үшінші тобы уездің ең қиыр оңтүстігінде Кіші Алматы, Тереңқарасу мен Исатайқарасу өңірінде қыстады. Күзеу мен көктеулері Қарой шатқалының маңайында болды. Бұл топтың көптеген малшылары жайлауда тауға кетіп, баз біреулері қыстаудың қасын төңіректеп қалды. Бұл топтардың қауымдастығы қай жерде болса да, олардың әр қайсысы жалпылай ортақтасып пайдаланатын жайылымы мен шағын жері болды. Мал өсіріп, егін салды. Әулиеата уезіндегі Ойың руы қауымдастығының тобы, негізінен екі жерде тұрақтады. Бір тобы Шу өзенінің төменгі жағында, сол жағалау ды Шымкент уезінің шекарасына дейін жайлап, төлеңгіттер және дулаттармен қанаттас қоныстанды.
Мейлінше шоғырланған екінші тобы Талас өзені ағысының ортасында екі жағалауда: Ащыкөл мен Ақкөл көлдерінің атырабыида, сөнымен қатар Әулиеата айналасында өмір сүрді. Ойық руыиың бұл қауымдастығының топтары суармалы жерді баптап, оған қоса төрт түлік өсіріп, отырықшы және жартылай отырықшы күн кешті. Дәулетті шаруашылықтар жайлауы алыстағы Қаратау қойнауына немесе Алатау аясына еніп кететін. Дәнді дақылдар егіп, баубақшамен айналысты. Шымкент уезінің жерінде Ысты руының Ойық және Тілік аталары кең тараған. Егер Верный мен Әулиеата уездерінде тек Ойықтар тұрса. Шымкент уезінде Ойықтан басқа Тіліктер де қоныстанды. Айта кету керек, бұндағы Ойықтар саны аз болса, Тіліктер Ысты жұртының шамамен үштен төрт бөлігін құрады. Ойық қауымдастығының шағын тобы Шымкенттің батыс жағында Арыс өзенінің сол жағасында, Сырдарияның оң жағасында қыстайтын Жаныс қыстаула рына дейін барып жүрді. Ысты руы қауымдастығы Тілік атасының үлкен екінші тобы Әулиеата уезінің шығыс шекарасына дейінгі орасан үлкен алқаптағы Боралдай, Бөген, Шаян, Мыңбұлаң, Арыстанды, Шалдыөзек пен Қарабас өзендерінің бойында орналасты. Бұнда Қызылжар, Ақтас, Қайнар, Майбұлақ шатқалдары бар еді. Бұл осы өлкені жайлаған Ысты руы Тілік аталарының ең саны көп, шоғырланып отырған тобы болатын. Ысты руының Тілік атасы қауымдастығының шағын тобы Шу өзенінің сол жағалауында солтүстік шекарага дейін көшіп-қонып жүрді. Тіліктердің қыстаулары Шу өзені мен батыста Мойынқұм құмының шегіне дейін жетіп, шығыста солтүстік-шығыс бұрыштағы Төлеңгіттермен қоңсы қонды.
Ысты руының бұл қауымдастарының тобы өз ағайындары сияқты отырықшы және жартылай отырықшы болып күн кешіп, мал өргізіп, суармалы жерлерді игерді. Егістік қыстау қасындағы өзендер жағасында, күзеулер мен көктеулер де алысқа кетпей, Мойынқұм маңайында болатын. Жазғы жайлау Қаратаудың теріскейі мен күнгейінде Қазығұрт беткейінде орналасты. Сонымен, Іле, Шу, Талас, Арыс және өзге де оңтүстік өзендерінің жағасын жайлаған Ысты руының қазақтары қысқа қарай түндігі ашық бірнеше қанатты шошала тігетін. Оларды қамыстан, тас пен шикі кірпіштен тұрғызатын. Бұл үйлер ортал ықтағы ошақпен немесе бұрыштағы қазандықпен жылытатын. Жылытатын пешті ілуде біреу болмаса, көпшілігі білген жоқ. «Жатақ» аталатын жарлыжақыбайлар, көбінесе, жеркепелерде тұрды. Ысты руының малы көп ірі байлары Қызылқұм мен Мойынқұм құмдарын жиі қоныс аударып мекендеді, жазда да, қыста да ыңғайлы киіз үй тұтынды.
Ишпақай
Ишпақай (т.ж.б. – б.з.б. 674 жылы) – сақтардың бір бөлігінің билеушісі. Көне деректерде оның сақтар көсемі болғандығы және Ұлы даланы жұт жайлап, қуаңшылыққа ұрынған соң елін құтқару үшін кеңес құрып, ақыры б.з.б. 8 ғасырда бүгінгі Қазақстан жерінен Қара теңіз жағалауындағы кемерліктерге (қ. Киммерліктер) қарай қоныс аударған көшті бастап барды делінген. Оның үстіне кемерліктер де бір кезде сайын даланың жұтқа ұшырауына байланысты батысқа іргесін ауыстырған сақтар еді. Елу жылға созылған сақтардың (скифтердің) қоныс аудару көші Каспий теңізін жағалап, Қап тауын (Кавказ) асып, ақыры Алдыңғы Азиядағы Ассирия мемлекетіне келіп тіреледі. Ал бұл кезде, Ассирия өзіне қарсы көтеріліске шыққан қол астындағы мидиялықтармен соғысып жатқан еді. Мидиялықтар сақтарды өздеріне туыс көріп Ишпақай дан көмек сұрайды. Сөйтіп, сақтар жаңа қонысқа орнығып үлгерместен, Алдыңғы Азиядағы халықтар арасындағы жанжалға араласып кетеді. Б.з.б. 674 жылы ассириялықтармен болған осы соғыста Ишпақай қаза табады. Оның есімін тарихта қалдырған да осы шайқас.
Ысты
Ысты – ортағасырлық бекініс. Тұрар Рысқұлов ауданы, Сөгеті а-ның аум-нда орналасқан. Алғаш рет 1936 ж. КСРО ҒА Қазақстан филиалы мен материалдық мәдениет тарихы ин-ты жасақтаған Жетісу археол. экспедициясы (жетек. А.Н. Бернштам) тауып, зерттеген. 1977 жылы Жамбыл облысы тарихи-өлкетану музейінің археол. экспедициясы (жетек. А.П. Попов) қайта зерттеу жұмыстарын жүргізді. Жобасы шаршылы келген, жан-жағы 70 м, екі бөліктен (қабаттан) тұратын, биікт. 1 м төбе. Үстінен жинастырылған материалдар: шарықта жасалған, ақ ангобпен көмкерілген қыш ыдыстар сынықтары. Сондай-ақ, көл. 40×40×7 см күйдірілген кірпіш табылған. Алынған материалдарға қарағанда Ысты бекінісін тұрғындары 8 – 12 ғасырларда мекендеген.
Ишпақай
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
Ысты
Сілтемелер
Санат:Қазақ рулары
Ишпақай
Сілтемелер
Санат:Тұлғалар Санат:Сақтар
Отырқожа (қыстау)
Отырқожа – Бұғылөзек және Бақсай өзендерінің аралығындағы қыстау.
Географиялық орны
Атырау облысы, Махамбет ауданы, Таңдай ауылының батысында 16 км жерде орналасқан.
Сипаттамасы
Батысында Текеқұлақорпа, Бақтыбай, солтүстік-батысында Сүлмеқұдық, оңтүстігінде Теген, оңтүстік-шығысында Сарықатын қыстаулары бар. Сортаңды сұр топырақ жамылғысында жусан, сораң, шағыр, жүзгін, жыңғыл, қызылмия, құланқұйрық, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары Санат:Махамбет ауданы географиясы
Type 89 (миномёт)
200px|thumb|оңға|Тип 89 Тип 89 (八九式重擲弾筒) - екінші дүниежүзілік соғысы кезінде қолданылған жапондық 50-мм миномет. 1929 жылы жасалған. Жапондардың өзі бұл қаруды граната атқыш ретінде қабылдады. 50-мм миномет деп олар "Тип 89" қаруын атады. "Тип 89" - құрылымы жағынан классикалық миномет. Бірақ оны миналы өрістер мен сым қоршауларды саперлер қолданды.
Бұған ұқсас алғашқы құрылғы - "Тип 10" қаруын жапондар 1921 жылы әмбебап 50-мм гранатамен қатар жасаған. Оны қолмен де, винтовкаға салып та атуға болады. Дегенмен граната атқыш минометтер винтовкалық граната атқыштарымен салыстырғанда барынша сапалы, болашағы зор саналды.
Батыс елдерінде "Тип 89" қаруын "аяқ немесе тізе монометі" деп атайды. Ол минутына 25 оқ атады. "Тип 89" - аталатын қаруды дайындаудағы жаңа кезеңнің жемісі. Оның салмағы 2.6 келіден 4.7 келіге дейін артты. Қуаты күшейтіліп, алыс қашықтыққа атуға арналды. Оқпаны 240 мм-ден 248 мм дейін ұзартылды.
Дереккөздер
Санат:Қарулар Санат:Жапон қару-жарақтары
Ковотья
Ковотья — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Түмен облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Пелым өзенінің сол жағалауынан 220 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тавда өзенінің бастауынан сағасына дейін, Сосьва өзенін қоспағанда бастауынан Морозково ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Түмен облысы өзендері
Жаңа Балыклы
Жаңа Балыклы — Башқұртстанның Бакалин ауданындағы ауыл, Бакалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 351 адамды құрады. Пошта индексі — ?, ОКАТО коды — ?.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Байланыс кәсіпорны
Байланыс кәсіпорны, Батыс Қазақстан облыстық — әр түрлі құралдар арқылы хабар тарату және қабылдау мекемесі. Ол 1932 ж. облысы байланыс басқармасы болып құрылды, құрамында 16 ауданы бөлімше болды. Алғашқы кезде почта және телеграф-телефон кеңсесі ретінде қалыптасты. 1987 жылдан толық шаруашылық есеппен өзін-өзі қаржыландыру әдісі бойынша жұмыс істей бастады.
Тетрациклин
Тетрациклин кең ауқымда қолданылатын антибиотик, бұл яғни әртүрлі бактерияларға қарсы пайдалануға болады деген сөз. Тетрациклинді ішу керек, өйткені ол еккендегіден гөрі жақсырақ әсер етеді және бұлай қолдану қолайлы да. Тетрациклинді бактериялар мен амебалардың қоздыруы салдарынан болатын іш өту мен қанды іріңді іш өту ауруына қоддануға болады. Сондай-ақ қолтық қабынуы, тыныс жолдары ауруларына (бронхит т. т.), зәр шығару жолдары ауруларына, сүзекке, бруцеллезге, тырысқаққа (холераға, басырға, өттің инфекциялық ауруына, хламидияға, созға, жамбас аумағы) органдарының қабынуына қолдануға да болады. Тетрациклин жай салқын тиіп ауырғанға көмектеспейді. Жай инфекциялық ауруларды бұл пенициллин мен сульфаттарға қарағанда оншалықты тез жазбайды. Оның үстіне бұлармен салыстырғанда әлдеқайда қымбат турады. Бұл дәріні шектеулі түрде ғана қолданған жөн.
Мөлшерлемесі
Күніне 20-дан 40 мг/кг дёйін) 250 мг-дан капсулдегісі және 125 мг/5 мл-дан микстуралардағысы қолданылады. Тетрациклинді күніне 4 рет ішу керек.
Айғыржал (тау, Қарқаралы ауданы)
Айғыржал – Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының шығыс шетін ала Егіндібұлақ ауылының шығысына қарай 50 км жерде орналасқан тау. Абсолюттiк биіктігі 761 м. Ұзындығы 2 км, енді жері 1 км.
Тетрациклин
Кімге қандай мөлшерде қолданылады
ересектерге: 250 мг (1 капсула) Қатаң аурумен және соз, хламидия, жамбас аумағы органдарының инфекциялық ауруларына, ты-рысқақ (холера), сүзек және бруцеллезге екі еселенген мөлшері берілуге тиіс (кішкентай балалардан басқаларына). Басқа көптеген ауруларға тетрациклинді адам сырқаттан айыққаннан кейін 2 немесе 3 күнге дейін үзбей ішкені дұрыс (әдеттегі 7 күннің орнына). Кейбір ауруларға бұдан да гөрі көбірек мерзім емделу қажет болады: мәселен, сүзекке 6 күннен 70 күнге дейін, бруцеллезге 2 күннен 3 аптаға дейін, тырысқаққа 3 күннен 5 күнге дейін, соз бен хламидияға 7 күннен 10 күнге дейін, жамбас аумағы органдарының ауруларына 10 күннен 14 күнге дейін тетрациклин қабылдау керек.
Айғыржал (тау, Қарқаралы ауданы)
Жер бедері, геологиясы
Солтүстік беткейі тік, түпкі жыныстары жалаңаштанған тас көмір дәуірінің гранитоидтарынан түзілген.
Өсімдігі
Қызғылт қоңыр топырағында бетеге, қызғылт көде өседі, шоқ-шоқ қараған кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Тетрациклин
Пайдаланылған әдебиеттер
ISBN 5-615-01453-9
Санат:Тетрациклиндер Санат:Дәрілік заттар Санат:Тағам қоспалары
Трефлевене
Коммунаның INSEE коды — 29286, пошта индексі — 29800.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 285 адамды құрады. Халық тығыздығы — 29,53 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Махвах (Нью-Джерси)
Қала тұрғындарының саны 25890 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 67.9 км² шамасында. FIPS коды — 34-42750.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Естурмель
Естурмель (Estourmel) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,45 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59213, пошта индексі — 59400.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 452 адамды құрады. Халық тығыздығы — 82,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Прованшер-ле-Дарне
Прованшер-ле-Дарне (Provenchères-lès-Darney) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,07 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88360, пошта индексі — 88260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 167 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,41 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жазу және баспа ісіндегі өнертабыс
Адамдар әу бастан біреумен сөйлесуге, әңгімелесуге мұқтаж. Сондықтан да олар бір-бірімен пікір алмасуға мүмкіндік беретін жолдарды іздестірді, қарым-қатынастың жаңа әдістерін ойлап тапқылары келді. Сонау көне замандардың өзінде-ақ адамдар арасындағы байланысты ұстап тұру үшін жазу өнері қолданылды. Көне мысырлықтар сияны қоңыздардан жасаған. Қағаз орнына жапырақтарды пайдаланған. Жер бетінің көп бөлігінен жартастарға қашалған сансыз жазулар табылды. Б.з. 105 жылында қытай шенеунігі Цай Лунь қағазды ойлап тапты. Ертедегі адамдар кітаптарды қолмен жазатын. Ол көп уақытты талап ететін, жалықтыратын жұмыс еді. Кітаптар өте аз жазылғандықтан, қолда бары өте қымбатқа сатылатын. Дәулетті адамдардың ғана кітап сатып алуға шамасы келетін. Ертедегі баспадан шыққан жұмыстар Жапониядан табылды. Олар б.з. 764-770 жылдардың мұрасы болып саналады. Неміс зергері Йоганн Гутенберг кітап басуға алғаш рет жылжымалы құйма әріптерді пайдаланды. Кітап басып шығару мүмкін болғаннан бастап, адамдардың жазуға және оқуға деген ынтасы артты. Баспадан шыққан әріптер біркелкі, оқуға жеңіл әрі көзге сүйкімді көрінетін. Баспа ісі дамыған соң кітаптардың құны арзандап, адамдар іздеген шығар маларын тез табатын болды.
Дереккөздер
Балаларға арналған танымдық энциклопедия "Ұлы өнертабыстар"
Санат:Өнетабыстар Санат:Баспа ісі
Рутулдар
Сыртқы сілтемелер
Санат:Халықтар Санат:Дағыстан халықтары Санат:Кавказ халықтары Санат:Сирия халықтары Санат:Түркия этникалық топтары Санат:Ресей этникалық топтары Санат:Әзірбайжан этникалық топтары
Сент-Етьенн-Лардейроль
Сент-Етьенн-Лардейроль (Saint-Étienne-Lardeyrol) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Аррондиссеман-дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,8 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43181, пошта индексі — 43260.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 683 адамды құрады. Халық тығыздығы — 57,88 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Жұмыс істеу қабілеті
Жұмыс істеу қабілеті (Работоспособность; capacity for work) — жүйенің берілген жұмысты техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес орындауы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Эль-Парраль
Эль-Парраль (El Parral) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Авила ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 115 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,89 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Недорма-Яха
Недорма-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/140/10/48/26 орналасқан. Өзен ұзындығы 27 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
IC 1238
IC 1238 — Геркулес шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 1238 Санат:Геркулес (шоқжұлдыз)
Шексіздік
Шексіздік-математиканың әр түрлі салаларында кездесетін түсінік, негізінде “шектілік” ұғымына қарама-қарсы ұғым.Шексіздік түсінігі аналитикалық геометрияда “меншіксіз” немесе шексіз алыста орналасқан элементтер теориясында, жиындар теориясы мен математикалық логикада “шексіз жиындарды” зерттегенде, т.б. математиканың бөлімдерінде пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Математикалық белгілер Санат:Математика
Палмарис
Палмарис (Palmares) — Бразилиядағы муниципалитет, Пернамбуку штатында орналасқан. Мата-Пернамбукана мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Меридиунал-Пернамбукана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2004 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 60800 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 376,29 км² шамасында. Халық тығыздығы — 161,56 адам/км².
Тарихы
Санат:Пернамбуку елді мекендері
Иісбек Рамазанұлы Әбілмәжінов
Иісбек Рамазанұлы Әбілмәжінов (1955 жылы 18 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданында туған) — кино және театр актері, театр режиссері, театр педагогы, доцент. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2017).
Толығырақ
Санат:Қазақстан театр актерлері Санат:Қазақстан театр режиссёрлері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы оқытушылары Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы оқытушылары
Мукоидты (кілегейлі) ісіну
Мукоидты (кілегейлі) ісіну (Intumescentia mucoidea - шырышты (кілегейлі) ісіну) - Мезенхималық белоктік дистрофияның алғашқы сатысы В Л .Талалаев 1923 ж. сипаттап жазған миксоматозды (хромотропты) ісікті жаңа тұрғыдан түсіндіру үшін академик А.И.Струковтің патологияға енгізген ұғымы (1961).
Өтеубай (қыстау)
Өтеубай — Ақсай мен Бұғылыөзек өзендерінің аралығындағы қыстау.
Географиялық орны
Атырау облысы, Махамбет ауданы, Ақтоғай ауылының солтүстік-батысында 25 км жерде орналасқан.
Сипаттамасы
Жер бедері жазық, теңіз деңгейінен шамамен 15 м төмен жатыр. Сортаңды сұр топырақты жамылғысында жусан, сораң, шағыр, қаңбақ, құмаршық, жүзгін, қызылмия, изен, т.б.өсімдіктер өседі. Қыстаудың шығысында Әбен, оңтүстігінде Мейірман қыстаулары бар.
Дереккөздер
Санат:Қыстаулар Санат:Атырау облысы қыстаулары Санат:Махамбет ауданы географиясы
Вилела-ду-Тамега
Вилела-ду-Тамега (Vilela do Tâmega) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Шавеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 451 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 9,56 км² шамасында. Халық тығыздығы — 47,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Уақытты есептеу
Тарих тұрғысынан алғанда, адамзаттың уақытты межелеуге талпынысын көне заманға жатқыза алмаймыз. Сағаттардың қолданысқа енгеніне 5-6 мың жыл ғана өтті. Б.з.д. 3500 жыл бұрын мысырлықтар тастан ескерткіштер жасады. Олар биік әрі төрт қырлы конус пішіндес етіп жасалып, күннің көлеңкесі түсетін жерлер ге орналастырылды. Ескерткіштің көлеңкесі қай жақ тан түскеніне қарап, тұрғындар уақытты межелейтін. Олар күн сағатының қызметін атқарды. Клепсидр немесе су сағаттары күнге немесе аспан денелерінің қозғалысына тәуелді болмаған алғашқы уақыт өлшейтін құралдар еді. Қытайда су сағаттары 1088 жылы пайда болды. Олардың уақытты есептеген кездегі тарсылы гонг соққанға ұқсайтын еді.Еуропада өмірге келген механикалық сағат тегершіктен және дөңгелектен тұратын. Оларды ауыр салмақты гірдің тасы мен айналдырып,жүргізетін болған.Кварцтық сағатты жасап шығарғанда кварц түйіршіктерінің электрлік қасиеттерін пайдаланған. Электр өрісі кварц түйіршігі мен қосылған кез де, түйіршіктің пішіні өзгереді. Оны қысқанда немесе кері қайтарғанда туындайтын электр өрісі уақытты өлшеуге қол данылады. Кварцтық сағаттар әлі күнге дейін сұранысқа ие.
Дереккөздер
Балаларға арналған танымдық энциклопедия "Ұлы өнертабыстар"
Ясенково (Шумен облысы)
Ясенково (Ясенково) — Болгариядағы ауыл. Шумен облысына қарасты Венец қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2 173 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9777. Телефон коды — 053434. ЕКАТТЕ коды — 87610.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шумен облысының елді мекендері
Увайка
Увайка — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Удмуртия Республикасы, Марий-Эл Республикасы, Татарстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ува өзенінің оң жағалауынан 99 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка қала типті ауылдағы Аркуль су өлшейтін посттан Вятка Алаңқайы қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Радиобайланыс кедергісі
Радиобайланыс кедергісі — байланыс аппараттары, құрылғылары мен кешендерінің қалыпты жұмыс істеуіне кедергі келтіретін және әр түрлі техникалық құралдардың жұмыс өлшемдерінің есептік (нақтылы) мәндерінің ауытқуын тудыратын құбылыстардың кең аумағы.Кедергілер байланыс жүргізуді, мәліметтерді беруді және т.б. қиындатады.
Увайка
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Радиобайланыс кедергісі
Радиобайланыс кедергісінің арнайы техникалық құрылғылармен және қарсыластың әрекеттерімен ұйымдастырылуы, сондай-ақ өз әскерлерінің әр түрлі техникалық құралдары, аппараттары және құрылғыларының бір уақытта жұмыс істеуінен пайда болуы мүмкін.
NGC 5617
NGC 5617 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан I3m типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Радиобайланыс кедергісі
Радиобайланыс кедергісі мынадай негізгі белгілері бойынша топтастырылуы мүмкін: кедергі тудыратын физикалық алқаптар;
Радиобайланыс кедергісі тудыратын физикалық алқаптар бойынша электрлік, магниттік, электрмагниттік болып бөлінеді. Пайда болу көздері бойынша кедергілер әдетте, жасанды және табиғи болып бөлінеді.
NGC 5617
Ашылуы
Бұл нысанды 1826 жылы 8 мамырда Джеймс Данлоп астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5617 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: OCL 919, ESO 134-SC4.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Радиобайланыс кедергісі
Жасанды кедергілер электрмагниттік және басқа қуаттарды сәулелендіру құрылғыларымен немесе осы қуатты ыдырататын шағылдырғыштар арқылы тудырылады. Сонымен қатар, олар арнайы жасалған (ойластырылған немесе ұйымдастырылған) және арнайы емес (өзара, жүйе ішіндегі) болуы мүмкін. Арнайы жасалған кедергілер тобы өнеркәсіптік деп аталады. Ол көліктік құралдардың әр түрлі электрқозғалқыштары және тұрмыстық аспаптар, электрбайланыс аппараттары, электр тасымалының жоғары вольтты желілері, жоғары жиіліктегі аппараттар жұмыстарынан және т.с.с. пайда болады.
Өзара кедергілердің тууына біртекті техникалық құралдардың бір уақытта жұмыс істеуі, ал жүйе ішіндегі кедергілерге механикалық және радиотехникалық құрылғылардың өз шулары себеп болады. Табиғи кездерден пайда болатын табиғи кедергілер болып келеді.
Ғарыштық кедергілер галактикалық сәулелер мен бөлшектердің, Күн, Ай радиосәулеленуінің және галактикадан тыс топтар әсерінің нәтижесі болып табылады.
Атмосферадағы Радиобайланыс кедергілері найзағайлық разрядтардан, ультракүлгін және ғарыштық сәулелер ықпалымен электрлік зарядтардың атмосферадағы жылжуынан, түрлі ұшу аппараттарының электрленген үшкір қырларынан электр тарауынан және басқалардан туындайды.
Қолдану аумағы мен тәсілдеріне, жиілік диапазондарына және басқа өлшемдеріне қарай радиоэлектрондық (радио және радиотехникалық) құралдар (РЭҚ), сымды байланыс құралдарының кедергілері болып бөлінеді.
РЭҚ кедергілері белсенді немесе енжар болады.
Сымды байланыс құралдарының радиобайланыс кедергісі берілетін хабарларды бұрмалайтын немесе аппараттың жұмыс істеу қабілетін бұзатын, сым (әуелік, кабельдік) желілеріне ықпал ететін сыртқы электрмагниттік әсерлер болып келеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Алғашқы таужыныс
Алғашқы тау жынысы - магма балқымасынан енді ғана қалыптасқан, яғни өзгерістерге ұшырап үлгермеген магмалық тау жынысытарға қатысты қолданылатын атау.
Дереккөздер
Санат:Геология
Лейшманиоз
thumb|right|200px Лейшманиоз — Бұл аурупар Африкада, Үндістанда және Таяу Шығыс пен Оңтүстік Мексикада, Орталық Африкада ұшырасады. Инфекция адамды шаққан кезде жұғатын кішкене құм масасы арқылы адамнан адамға тарайды. Аурудың кейбір түрлері организмнің ішіне зақым келтіреді (ішкі ағзалар лейшманиозы, Калаазар, Думдум қызбасы). Оларды айыру өте қиын және емдеу күрделі де қымбатқа түседі. Мүмкін болғанынша медициналық көмекке жүгініңіз. Басқа бір түрлері (Борковский ауруы, Сутаниоз лейшманиозы, Тропикалық жара, Дели күйігі, Эспундна, Орман фрамбезиясы) (індетті тері ауруы), Ута, Числер жарасы тек теріні зақымдайды. Бұл ауруларды емдеу оңайырақ
Дереккөздер
ISBN 5-615-01453-9
Санат:Ұмытылған аурулар
Су сүмбілесі
Су сүмбілесі (Eichhornia crassipes) – понтедериялар тұқымдасының эйхорния туысына жататын көп жылдық пиязшалы су өсімдігі. Су сүмбілесі өсімдігінің отаны Оңтүстік Америка, сонымен бірге жер шарының барлық тропикалық аймақтарында жəне басқада жасанды су арналарда кеңінен таралған.
Дереккөздер
Санат:Понтедериялар
Таболейру-Гранди
Таболейру-Гранди (Taboleiro Grande) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Норти штатында орналасқан. Батыс Риу-Гранди-ду-Норти мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Пау-дус-Феррус экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 998 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 124,094 км² шамасында. Халық тығыздығы — 16,1 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Норти елді мекендері
Мондольфо
Мондольфо (Mondolfo) — Италиядағы коммуна, Марке әкімшілік аймағына қарасты Пезаро-э-Урбино провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 879 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 524 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 61037.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Giustina.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Марке елді мекендері
Алдын ала тазалау сүзгіші
Алдын ала тазалау сүзгіші - негізгі ауа фильтріне ауаны беру алдында, ауадан эжекциондық әдісімен шаң алатын сүзгіш.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Бэртрам (Айова)
Бэртрам (Bertram) — Айова штатының Линн округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.3 км². FIPS коды — 19-06175.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 681 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Линн округы (Айова)
Вальдлайнинген
Вальдлайнинген (Waldleiningen) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Кайзерслаутерн ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 408 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 26,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 35 048. Муниципалитеттің басшысы — Франц Пфайффер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Иштуан Қоңыр Мандоки
Иштуан Қоңыр Мандоки (10.2.1944, Венгрия, Карцаг қаласы – 22.8.1992, Дағыстан, Макачқала, Алматыда жерленген) – түркітанушы венгр ғалымы, филол. ғылым докторы, профессор. Карцаг ауыл шаруашылығы техникумын, Өтвөш Лоранд мемлекеттік университетін (1968) бітірген. Иштуан осы университетінің түркітану кафедрасында, Сечени ғылым кітапханасында, Мажарстан Ғалымдар Академиясы алтаистика зерттеулер тобында қызмет істеді. Студент кезінен бастап Еуропадағы түркі этн. топтары арасына тілдік, фольклорлық және этнол. экспедициялар жасаған. Ғылым-зерттеу сапарын Анадолы, Еділ бойы, Қазақстан мен Орта Азия, Моңғолияға дейін жалғастырған. Иштуан еңбектерінің негізгі нысанасы – мажарлардың және құмандардың көне тарихы, түркі-мадияр байланыстарын зерттеу. Ол өз зерттеулері арқылы мадияр тіліндегі түркі текті көптеген сөздердің (бертө, бүту, дионик, каптань, козма, тилт, цөткен-сүттіген, монар-мұнар, ньөкер, бузоган және т.б.) түп төркінін тапты. Көп жылдық зерттеу жұмыстарының нәтижесінде 1981 жылы “Мажарстандағы құман тілінің ескерткіштері” атты еңбегі жарық көрді. Иштуан түркі халықтарының әдебиет, фольклор, поэзия үлгілерін мажар тіліне аударуға ат салысты. Б.Момышұлының “Ұшқан ұясын” мажар (венгр) тіліне аударған. Мажар тіліндегі әлем әдебиеті энциклопедиясына 40-қа жуық түркі халықтары қаламгерлері туралы мақалалар жариялады. Түркі халықтары мәдениеті туралы жан-жақты зерттеу еңбектері үшін оған Мажарстан Ғалымдар Академиясының Постумус сыйлығы берілді (1993).
Сілтемелер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том
Санат:Тұлғалар Санат:Түркiтанушы
Нарын таңы
«Нарын таңы» — Атырау облысы, Исатай аудандық газеті. Алғашқы саны «Малшылар үні» деген атпен 1953 ж. 18 ақпанда жарық көрді. Новобогат (Исатай) ауданының осы кезең ішінде таратылып, қайта құрылуына байланысты газет те бірнеше рет жұмысын тоқтатты. 1991 жылдың 1 қаңтарынан тұрақты шыға бастаған «Нарын таңы» газеті аудан мұнайшыларының, Нарын құмы малшыларының, Теңіз жағалауын мекен еткен еңбеккер қауымның тыныс-тіршілігін кеңінен көрсетеді, жұртшылықты аудан алдындағы саяси-шаруашылық міндеттерді орындауға үндейді. Газет мәдени, рухани өмірге, халықтық салт-дәстүрлерді дәріптеуге ден қояды. Алғашқы жылдарда газетке Т. Сатқанбаев, М. Шәріпов, кейінірек Қ. Батыров басшы болды. Бас редакторы Аслан Мұратов. Таралымы 1000 дана (2000 ж.).
Изола-делле-Феммине
Изола-делле-Феммине (Isola delle Femmine) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Палермо провинциясында орналасқан.
Нарын таңы
Құрылтайшылары — аудандық әкімшілік, аудандық мәслихат және редакция ұжымы. Аптасына 1 рет шығады.