cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тұтқын алу
Көне ойындардың бірі — «Тұтқын алу». Ойынға қатынасушылар тен, екі топқа бөлінеді. Екі жақтан бір-бір ойыншы ортаға шығады да теріс қарап тұрып, қолдарын айқастырып көпір жасайды. Бірінші топтың ойыншылары тізбекке тұрып бір-бірлеп: «Алал-ай, бұлал-ай, солал-ай»,— деп әндетіп көпірдің астынан өте бастайды. Осы кезде екінші топтың ойыншыларын көпірдің түбіне кездестіріп, әрқайсысына көпірден өте бергенде бір-бір тастан немесе бас киімнен ұстатады да, тастың белгіленген атын айтуды өтінеді. Ондағы тастың аты жаңагы өздері айтып келе жатқан әуені: «алал-ай, бұлал-ай, солал-айдың» біреуі. Егер тастың атын айтса, онда көпірден өтіп келе береді, ал таба алмаса, ойын жүргізуші оның көзін байлап, қолға түскен тұтқын ретінде қарсыластар тобына жібереді. Осылай бірінші топ көпірдің астынан өтіп болғаннан кейін, қолға түскен тұтқындар топ арасында өнер көрсетеді. Ойын қайталанған кезде көпірдің астынан екінші топ өтеді де, тұтқындарды бірінші топ ұстайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Килг
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Құрманбай Алтайұлы Шойынбаев
Құрманбай Алтайұлы Шойынбаев (1952жылы туған, Сайрам ауданы Қызылту ауыл) – әнші. Қазақстан Республикасының халық артисі (1992). 1973 жылында Шымкент қаласындағы әл-Фараби атындағы мәдениет институтын бітіріп, музыка теориясы мен вокал кафедрасында жұмысқа қалады. 1977 жылында Жетісай мәдениет техникумында, 1981 – 1986 жылдарында әл-Фараби атындағы мәдениет институтында ұстаздық қызмет атқарады. 1986 – 1991 жылдарында Құрманғазы атындағы консерваторияны бітіреді. 1972 жылында облысы «Достық» ансамблінің құрамына алынды. 1973 жылнда республика «Саяси әндер» байқауының лауреаты, 1991 жылында 5-республика әншілер байқауының жүлдегері болды, Халықар. Ш.Қалдаяқов атындағы ән-фестивалінің бас жүлдесін алды. М.Әуезов атындағы облысы мемлекеттік университетінің Музыкалық әдістемелік және хор дирижері кафедрасында қызмет етеді. 2007 жылдан бері - Шәмші Қалдаяқов атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық филармониясының қазақ халық аспаптары оркестрінің әртісі. қазақстанның Еңбек сіңірген әртісі (1992). Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Ұлдары - Бекжан (1976 жылы туған), Бауыржан (1986 жылы туған); қызы -Ақерке (1978 жылы туған).
Килг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Параизу-ду-Сул
Параизу-ду-Сул (Paraíso do Sul) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Риу-Гранди-ду-Сул штатының шығыс-Орталық бөлігі мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кашуэйра-ду-Сул экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7 690 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 342,448 км² шамасында. Халық тығыздығы — 22,5 адам/км².
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Сағындық Жүнісұлы Кенжебаев
Сағындық Жүнісұлы Кенжебаев (15.5.1924 жылы туған, Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Бесоба ауылы) Оның ғылыми-зерттеу еңбектері ұлт қатынастары, еңбекші бұқараның шығармашылығы мәселесіне арналған. 150 ғылыми, оқу-педагогикалық және публицистикалық жарияланымның авторы. Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Еңбек Қызыл Ту, 1-дәрежелі Отан соғысы ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1924 жылы туғандар Санат:Қарағанды облысында туғандар Санат:Қазақ ғалымдары Санат:Философтар Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Ысқақбек Мононұлы
Ысқақбек Мононұлы (1902, Қашқар аймағы, Ұлықшат ауданы – 27.8.1949) – Қытайдағы Үш аймақ төңкерісі басшыларының бірі, Қытайдағы қырғыздардан шыққан көрнекті саяси-әскери қайраткер, ген.-лейтенант (1946). Бала кезінде Қырғызстанда орта мектепте, әскери мектепте оқыған. 1934 ж. Ұлықшатта қырғыз атты әскерін ұйымдастырып, Қашқар, Атуш және Ұлықшат аудандарының қоғамдық қауіпсіздігін басқарды. Кейіннен әскері таратылып, Ұлықшат ауданы ішкі істер басқармасының бастығы болды. 1937 ж. Мамұт, Ма Хушаньдар қарулы көтеріліс жасаған кезде Ы. өз жасағын құрып, көмекке келген Кеңес Одағы әскерлерімен бірге көтерілісшілерді талқандады. Содан соң Қашқар, Хотан, Ақсу, Тасқорған өңірлерінің шекара қорғанысын басқарды, 1941 ж. Құлжадағы Іле аймақтық “Қазақ-қырғыз мәдениетін дамыту қауымдастығының” төрағасы болды. 1942 ж. өлкелік үкіметтің оны тұтқындамақшы болғанын біліп, жасырын Кеңес Одағына өтіп кетті. 1944 ж. Тасқорған ауданына оралып, жергілікті басшылармен бірлесе отырып “Азаттық ұйымын” және партизандар қосынын ұйымдастырды. 1945 ж. маусымда Гоминьдан әскерлерінің астық тасыған машиналарына шабуыл жасап, көтеріліс бастады. Қарашада әскерімен Қырғызстан жері арқылы Құлжаға барып, ондағы көтерілісшілермен Гоминьданның Айранбақтағы қамалын алуға қатысты және Гоминьданның Құлжаға көмекке келген әскерлеріне шабуыл жасады. 1946 ж. сәуірде Шығыс Түркістан Республикасы Уақытша үкіметінің Ұлттық армиясы құрылғанда 1-атты әскер бөлімінің командирі болып тағайындалып, ген.-майор дәрежесі берілді. Шілде айында уақытша үкіметтің мүшесі болды. Қыркүйек айында Ұлттық армияның Орта бағыттағы соғыс операциясына қолбасшылық жасап, Жың ауданындағы Гоминьданның күшті әскери күшін талқандады. Осы еңбегі үшін ген.-лейтенант дәрежесіне көтеріліп, бес адамдық Ең жоғ. әскери кеңестің мүшесі әрі оңт. бағыттағы ұрыс қимылдарына жауапты болды. 1947 ж. Тасқорған ауданына барып, Тянь-Шаньның оңт-ндегі партизандарды ұйымдастырып, “Ысқақбек ротасын” құрды. Наурыз айында “Азаттық” орденімен марапатталды, маусым айында Ұлттық армияның бас қолбасшысы болып тағайындалды. Үш аймақ үкіметі Шыңжаң өлкелік үкіметімен “Он бір бітімге” қол қойып, өлкелік коалиц. үкімет құрылғанда өлкелік үкіметтің мүшесі, Қорғаныс штабы бастығының орынбасары болды. 1947 ж. ақпанда Алтай аймағында әскерімен Оспан батырға қарсы соғысты. 1948 ж. “Шыңжаңдағы бейбітшілік пен демократияны қорғау одағы” құрылғанда Орт. ұйымдастыру к-тінің мүшесі болып сайланды. 1949 ж. 27 тамызда Қытай Коммунистік партиясы ОК-нің шақыруы бойынша Қытай халықтық саяси кеңесінің мәжілісіне қатысу үшін, Үш аймақ төңкерісі басшыларымен бірге Кеңес Одағы ұшағымен Алматыдан Бейжіңге ұшып, Иркутск қаласынан өтіп Байкал маңына барғанда үшақ тауға соғылып, ішіндегі адамдар қаза тапты. Ы-тің сүйегі Құлжа қаласына әкеліп жерленген.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тарих
Тұңғыш жерсерік (ескерткіш)
Тұңғыш жерсерік - Мәскеу қаласындағы Мещанская ауданында орналасқан «Рижская» метроның қасында орналасқан мүсін ескерткіш.
Тағы қараңыздаршы
Санат:Ескерткіштер
Популизм
thumb|right|200px|Ақ байрақ Популизм (populism) — шартты мағынада "халықшылдық", "жұртшылдық", "бұқарашылдық" деп те атауға болады, саяси, экономикалық жақта қарапайым халықтың мүддесін қолдауды дәріптейтін идеологиялық түсінік.
Бұл сөз әлеуметтану ғылымындағы көп мағыналы ұғымдардың бірі. Оны бір түрлі түбегейлі халықшыл саяси философия, саяси бағыт деуге де болады. Адамдар популизм ұғымын оң мағынада және теріс мағынада еркін қолданатындықтан, оны жақтайтындар мен қарсылардың ол туралы өз түсінігі болғандықтан бұл сөз көп мағынаға ие болды да, нақты дәл мағынасын бірден айту қиындады.
Популизм көбінесе элитизмге қарама-қарсы қолданылады. Грек полистері (қала мемлекеттері) демократиялық жүйе құрған соң элиталық ақсүйектер мен қарпайым бұқараның қайсысы саяси билікті ұстау керек деген мәселеде пікірталас өршіді. Элитистер халық тез буырқанады, оңай ілеседі, білімі мен ойламы таяз, талдау жасау қабілеті шекті, сезім ырқына оңай беріледі, зерделі логикалық ойға келе бермейді, ақылға жатқ, шындыққа жанаспайтын идеалдық нәрселерді дәріптеумен аңсауға бейім, сондықтан билікті бір топ аз санды элита (ақсүйек, таңдаулы тұлға ...), немесе ең болмағанда сондай қабілеті бар жеке адам (патша, әкім...) ұстауы керек, шешім шығару мен бастамашы болу құқы солардан бастау алуы керек, болмаса саясат дағдарысқа ұшырап, анархиялық жүйе орнайды деп есептеді.
thumb|left|300px|"Төртінші билік" (халық билігі мағынасында), 1901, [[Италия, Туриндегі ереуілшілер маршы, Giuseppe Pellizza da Volpedo (1868–1907)]] Ал, популизмді дәріптейтіндер демократия қарапайым халықты негіз етуін, билік қарапайым халық бұқарасының адал қызметкері болуын, барлық істе қарапайым халық мүддесін негіз етуін әділет талабы деп есептеді. Демек олар тіке демократияны дәріптеді, өкілдік демократияны алдамшылық деп есептеді. Олардың ойынша биліктің элита болып өз алдына халықтан оқшаулануы олардың тек сол сәттегі жек топтық мүддесіне ғана қызмет етеді, шіріктесу мен жемқорлық, парақорлық асқынады, халықтың мемлекеттік биліктегі еркі іске аспайды, билік мемлекетті тек сол аз санды ақсүйек элитаның білгенін істейтін құралына айналдырады, сөйтіп мемлекетті ақырғы есепте жарға жығады деп есептеді. Сондықтан, ең дұрыс билік популизмдік жүйе, яғни қарапайым халық мүддесін тіке орындайтын, қарапайым халық талабын тіке ескеретін, шешімдер қарапайым халықтың талабынан алшақ кетпейтін жүйе болғанда ғана әділетті болады деп есептеді.
1980 ж. Ұлыбритания үкіметінің өзі популистік саясат жүргізгендіктен, оның саясаты мен ұстанған идеологиясын (“тетчеризм”) “солшыл” саясат өкілдері авторитарлық популизм деп атады.
Ежелгі Римде
thumb|left|200px|SPQR баннері, [[Рим республикасының эмблемасы]] Популизм сөзі латынның populus, яғни халық, бұқара деген сөзінен тіке алынған. Ол әдетте элитизмге, аристократияға, тиранияға, олигархияға салыстырмалы демократияның тіке түрін дәріптеуімен ерекшеленеді. Ежелгі Римде латын тіліндегі populus сөзі азаматтық құқыққа ие Рим империясы азаматтарын көрсетті. Рим республикасы кезінде Тиберий Гракх қатарлыларды қамтыған Populares деп аталған адамдар болды. Олар сенаттың орнын Рим азаматтарының Азаматтық кеңесімен ауыстыруды дәріптеді. Сенатты жақтап, Popularesтармен салғыласқан саяси қайраткерлер ақсүйектерде ғана дұрыс басқару қабілеті мен парасаты бар деп есептеді. Ақсүйек топтың айтуынша, халықта парасат да, билік қабілеті де жоқ, тез құтыртуға болатын тым тұрақсыз нәрсе. Егер билік басыбүтін халық қолына берілсе, дүрбелеңге толы анархия орнайды деді.
Батыс Еуропада
Англиядағы даңықты төңкеріс пен Франция ұлы төңкерістерінен кейін демократиялық жүйе Батыс Еуропада орыныға бастады. Сонымен элитизмді және аристократияны дәріптеушілер билікті халыққа берудің қатерлі екенін айта бастады. Гюстав Лебон өзінің «Тобыр психологиясы»（фр: Psychologie des foules，ағыл: The Crowd: A Study of the Popular Mind) деген әйгілі ктабын жазып, популизм жағдайында халықтың ойлау қабілетінің бүкілдей тұралайтынын теориялық тұрғыда дәйектеді.
Ресейде
ХІХ ғ. Ресейде популизм термині қолданылып, қарапайым халықты дәріптеп, ақсүйек элитаны жек көру пайда болды. Ал, билік болса популизм терминін еркіндік сүйгіш азаматтарға, демократтарға, социалистерге, анархистерге қолданды. Осылайша бұл ұғым төмендетілген және менсінілмейтін, тіпті жек көрінішті атауға айналды. Ал, жаңағы азаматтар өздерін популист деп атауды ұнатпады.
Дереккөздер
Санат:Саясаттану Санат:Саясат түрлері Санат:Популизм Санат:Риторика
Ұңғымадан мұнай ағуы барысын зерттеу
Ұңғымадан мұнай ағуы барысын зерттеу. Нақтылы бұрғылау ұңғымасының нақтылы сәттегі "мұнай ұңғымасы өнімділігінің теңдеуі" деп аталатын көрсетісішін анықтау және индикаторлық диаграммасын тұрғызу мақсатында әдейі жүргізілетін зерттеулер. Аталған деректер ұңғыма дебитінің ең ұтымды мөлшерін және мұнайлы қойнауқаттың кейбір параметрлерін анықтауға қажет.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Гёрен
Гёрен (Göhren) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Пархим ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 401 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,02 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 13 0 60 025. Муниципалитеттің басшысы — Ханс Марквардт.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
IC 3652
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42521, UGC 7838, MCG 2-32-175, ZWG 70.212, VCC 1861.
Сыртқы сілтемелер
IC 3652 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Тарокела
Тарокела (Tarouquela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Синфайнш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Тамега экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1 339 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 6,55 км² шамасында. Халық тығыздығы — 204,4 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Оңғай би
Дереккөздер
Санат:Тарих
Мендель заңдылықтары
Мендель заңдылықтары — тұқым қуалаушылықтың негізгі заңдылықтары. Тұқым қуалаушылықтың заңдылықтарын зерттеудің ғылыми негізін Грегор Мендель қалады.
Ол өз тәжірибелеріне қолайлы объект ретінде асбұршақты (Pіsum satіvum) алды. Себебі, басқа өсімдіктермен салыстырғанда асбұршақтың мынадай айрықша қасиеттері бар: thumb|right|200px|Мендельдің ьірінші және екінші заңдылықтары Міне, сондықтан,Мендель асбұршақтың 34 сортынан белгілері айқын ажыратылатын 22 сортты таңдап алып, өз тәжірибелеріне пайдаланды. Ол өсімдіктің негізгі жеті белгісіне көңіл аударды: сабағының ұзындығы, тұқымының пішіні мен түсі, жемістерінің пішіні мен түсі, гүлдерінің реңі мен орналасуы. Мендель тәжірибелерінің келесі бір ерекшелігі белгілердің тұқым қуалауын зерттеуде гибридологиялық әдісті қолдану арқылы дәл және тиянақты нәтиже алуында болды. Бұл әдістің негізгі жағдайлары мыналар:
Қандай да болсын белгі-қасиеттерінде тұқым қуалайтын өзгешеліктері бар организмдерді будандастырғанда гибридті формалар алынады. Бір ғана жұп белгілерінде айырмашылығы бар ата-аналық формалар будандастырылса моногибридті, екі жұп белгісі болса дигибридті, ал белгілердің саны көп болса полигибридті будандастыру деп атайды.
Мендель заңдары
нобай|400px| Бірінші ұрпақ будандарының біркелкілік заңы немесе Мендельдің бірінші заңы, бірінші ұрпақтың барлық дараларында белгілердің бірдей болып көрінуін айқындайды. Ата-аналық организмдердегі балама жұп белгілердің тұқым қуалауын оларды будандастыру арқылы зерттейді. Мендель тәжірибе үшін баламалы жеті белгілері бойынша ажыратылатын бұршақтың әр түрлі сорттарын таңдап алды; тұқымы сары немесе жасыл, тұқымы тегіс немесе бұдыр, тұқым қабығы сұр немесе ақ, бойы биік немесе аласа, т.б. Аналық өсімдік ретінде қандай сорттың пайдаланғанына қарамастан, будандасудан кейін алынған 1-ұрпақ (F1) будандарында баламалы жұп белгінің тек біреуі ғана көрініс береді. Мұндай белгіні Мендель доминантты деп атады. Ол жұп белгілердің ішінен: тұқымның сары түсі жасыл түске, тегістігі тұқым бұдырлығына, тұқым қабығының сұр түсі ақ түске, бойының биіктігі аласалығына қарағанда доминанттылық көрсететінін байқады. 1-будан ұрпақта көрінбеген белгілерді Мендель рецессивті белгілер деп атады. Тұқым қуалауға талдау жасағанда 1-будан ұрпағы бірдей пішінді, бір типтес болғандықтан бұл құбылыс Мендельдің бірінші заңы деп аталады. Бұл заңды доминанттылық ережесі деп те атайды. Бұл адамға, барлық өсімдіктер мен жануарларға да тән жалпы құбылыс. Мендель зерттеген толық доминанттылықтан басқа, F1 будан белгілері аталық және аналық формалардың ешқайсысына толық ұқсамай, аралық сипатта болатын толық емес (толымсыз) доминанттылық және F1 ұрпақта аталық пен аналық белгілердің гетерозиготаларда бірдей мөлшерде көрінуі кодоминанттылық құбылыстары анықталған. Егер бұршақ өсімдіктердің 1-будан ұрпағы F1 өздігінен тозаңданса, онда олардың 2- F2 ұрпағында атасының да, анасының да белгілері байқалады.
Мысалы, бұршақтың сары және жасыл түсті тұқым жарнақтары бар түрлерін будандастырудан алынған 1-ұрпақтың түсі сары болады. Ал осы F1 будандарын өздігінен тозаңданудан алынған F2 ұрпағында сары және жасыл түсті тұқымдары бар өсімдіктер пайда болады. Яғни 1-будан ұрпақта көрінбеген белгілер (жасыл түс) 2-ұрпақта көрінеді. Доминантты және рецессивті белгілері бар тұқымдардың F2-де сандық арақатынасы 3:1 болады. Бір жұп белгілердің осындай арақатынаста ажырауы Мендельдің екінші заңы немесе ажырау заңы деп аталады. Ажырау заңының негізінде доминантты және рецессивті гендердің гетерозиготалық организмде бірімен бірі араласып кетпей, гаметалар түзген кезде таза күйінде ажырайтындығында жатыр. Бұл құбылыс генетика ғылымына гаметалардың тазалық ережесі ретінде енді.
Тәуелсіз тұқым қуалау (тәуелсіз комбинациялану) заңы немесе Мендельдің үшінші заңы баламалы белгілердің әр жұбы ұрпақтарға бір-біріне тәуелсіз тарайды, сондықтан 2-ұрпақта белгілі бір сандық қатынастықта белгілердің жаңа комбинациялары бар дарабастар пайда болады деген тұжырымдама жасайды. Яғни дигибридті будандастыру кезінде гибридтерде әр жұп белгілері бір-бірімен тәуелсіз тұқым қуалайды, жіне қосарланғанда 9:3:3:1 деп сипатталады. Бұл заң тек қана, әр түрлі хромосомаларда орналасқан гендерге байланысты. Әр гомологты хромосомада орналасқан түрлі гендер бір-бірінен тәуелсіз тұқым қуалайды. Белгілердің тәуелсіз комбинациялануы туралы қорытынды жасау үшін Мендель тұқымының сырты тегіс және түсі сары өсімдікті, сырты бұдыр тұқымды жасыл түсті өсімдікпен будандастырды. Доминанттылық ережеге және 1-ұрпақ будандарының біркелкілігі туралы заңға сәйкес, тәжірибеден алынған F1 1-ұрпақтың барлығының тұқымдарының сырты тегіс және түсі сары болып шықты. Бұл будан тұқымдардан өсірілген өсімдіктердің өздігінен тозаңдануының нәтижесінде 2-F2 будан ұрпақ алынды. Нәтижесінде F2-де тұқымдардың төрт фенотиптік класы алынды: олардың ішінде тегіс сары, бұдыр сары, тегіс жасыл және бұдыр жасыл тұқымдар бар. Бұл жағдайда зерттеуге алынған белгілердің әр түрлі комбинациялары байқалады. Сонымен, екі жұп белгі бір-бірінен тәуелсіз ажырайды, яғни ол тәуелсіз тұқым қуалайды. Мендельдің тұқым қуалаушылық заңдары тұқым қуалаушылықтың мәнін айқындайды және генетиканың негізі болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Генетика Санат:Биологиялық заңдар
Оқпанды бекемдеу
Оқпанды бекемдеу (лат. armatura — бекіту) — оқпанның басқыш бөлімін жабдықтау, кабельдерді төсеу, кұбырларды, бағыттағыштарды ілу, кергіштерді орнату жұмыстары. Бұл жұмыстар оқпанның жобаланған тереңдік деңгейіне жеткенкен кейін ғана немесе оқпанды ұңғылау барысында да жүргізіп отырады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Өлеңті (өзен, Ертіс алабы)
Өлеңті – Ертіс алабындағы өзен.
Географиялық орны
Ақмола, Қарағанды, Павлодар облыстары жерімен ағады. Ұзындығы 273 км, су жиналатын алабы 4230 км2.
Бастауы
Өлеңті Ерейментаудың 500 – 550 м биіктіктегі бұлақтарынан басталып, таудың шығыс беткейінен ағып, Қаражар ауылының тұсында Әулиекөлге құяды.
Гидрологиясы
Аңғары мен арнасы таулы жерде тар шатқал (120 м) жасап ағады. Жазықта аңғары 1 – 1,5 км-ге кеңейеді. Жер асты, жауын-шашын суымен толығады. Суы тұщы. Жылдық орташа су ағымы өзеннің сағасында 0,60 м³/с. Өзен бойында бөген (Лиманное), су құбыры бар. Жайылмасы шабындық, суымен жайылым суарылады және елді мекендер пайдаланады.
Санат:Ертіс су алабы Санат:Ерейментау ауданы өзендері Санат:Сарыбел ауданы өзендері Санат:Екібастұз қалалық әкімдігі өзендері
Игорь Владимирович Акинфеев
Игорь Владимирович Акинфеев (8 сәуір 1986, Мәскеу облысы, РСФСР) — ресейлік футболшы, қақпашы. Төрт бірдей Еуропа чемпионатына (2004, 2008, 2012, 2016), 2014 жылы әлем чемпионатына қатысқан. 2016 жылғы Еуропа чемпионатынан кейін құрамадағы карьерасына нүкте қойды.
Сілтемелер
Санат:Ресей футболшылары Санат:Ресей Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:ЦСКА Мәскеу ФК ойыншылары
Гигабайт
Гигабайт (ГБ) (Gigabyte, GB) — дерек көлемін өлшеу бірлігі, 1024 мегабайтқа тең.
Тағы қараңыз
Санат:Ақпараттану Санат:Ақпараттық өлшем бірліктері
Каролинг өнері
220px|нобай|оңға|Лорштегі алтын кодекс Каролинг өнері, каролинг қайта өркендеуі (Renaissance carolingienne) — Ұлы Карл империясы мен Каролинг әулеті тұсындағы өнер (8-9 ғ.). Франция, Германия территориясы және т.б. елдерде "Каролинг қайта өркендеу дәуірі" деген атпен белгілі болды. Каролинг өнері византиялық әдіспен қатар "варварлық" тайпалардың жергілікті дәстүрін бойына сіңірген орта ғасырлық феодалдық-діни өнер негізінде қалыптасты. Тас шіркеулер (Ахендегі күмбезді сарай капелласы, жеті жүз тоқсан - сегіз жүз бес ж. ш. және базиликалар), монастырьлар, ақ сүйектер үйлері (Лорштегі құрылыс, сегізінші ғасыр) пошымының тартымды әрі қарапайым жасалып, бағана т.б. - ларды көптеп қолдануымен ерекшеленеді. Монументті және миниатюралық кескіндемеде, піл сүйегінен жасалған рельефтерді адамдар мен хайуандарды шыншылдықпен бейнелеу пайда болды. Діни тақырыптағы сюжеттермен (Жерминьи-де-Предегі мозаика, тоғызыншы ғасыр) қатар өміршең образдар ("Утрехт жалтырындағы" суреттер, тоғызыншы ғасыр) кездеседі. Мүсіндер және тағы басқа металдан жасалған бұйымдар белгілі.
Дереккөздер
Санат:Каролингтер дәуірі
Елтай (Алматы облысы)
Елтай — Алматы облысы Қарасай ауданы, Елтай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қаскелең қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1182 адам (585 ер адам және 597 әйел адам) болса, 2009 жылы 1205 адамды (587 ер адам және 618 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қарасай ауданы елді мекендері
Адам Морфологиясы
Адам Морфологиясы — ғылым саласы. а) биологияда адам ағзасының тіршілік әрекетіне, өмір сүрген ортаға байланысты физиологиялық даму ерекшеліктерін зерттеу. Оған адам анатомиясы, эмбриологиясы, гистологиясы енеді; б) А н т р о п о л о г и я д а: адамды жасына, жынысына, расасына, этник., конституц., геог. ерекшеліктеріне қарай зерттеу. Адам морфологиясы бүгінгі адамдар мен археологиялық қазба жұмыстары кезінде табылған көне заман адамдарының сүйектері арасындағы морфологиялық ұқсастық пен ерекшеліктерін анықтайды. Ол м е р о л о г и я және с о м а т о л о г и я деген екі бөлімге бөлінеді. Мерологияда адам денесінің құрылымы жеке-жеке қарастырылып, арасындағы өзара биол. байланыстар зерттеледі. Яғни, адам денесінің сыртқы және ішкі құрылысы, бұлшық еттері, қаңқа сүйектері, ми құрылысы, тамыр жүйелері т.б. морфологиялық және физиологиялық ерекшеліктері сараланады. Соматология бөлімінде адам денесінің құрылысы: бойы, салмағы, тұлғасы, пропорциясы, биол. қарым-қатынастары сипатталады. Бұл саладағы зерттеулердің нәтижелері адам денесінің биохимиялық эндокринологиясын, генетикасын, этникасы, физиологиясы. т.б. ерекшеліктерін ескере отырып, адамды дамытуға ғылыми тұрғыдан бағыт сілтеуге қойылатын стандарттық талаптарды айқындауға мүмкіндік береді. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, I том
Санат:Адам
Берсон
Берсон (Berson) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33047, пошта индексі — 33390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1753 адамды құрады. Халық тығыздығы — 97,5 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Қызыл кітапқа енген өсімдіктер
Қызыл кітапқа енген өсімдіктердің толық тізімі алфавиттік қатар бойынша:
Дереккөздер
А. А. Иващенко. Қазақстан өсімдіктер әлемі. Алматыкітап баспасы, 2012. Санат: Өсімдіктер
Меккедегі тарихи жерлер
thumb| [[Мекке]] thumb| Хира үңгірі thumb| Нұр тауы thumb| Сәуір үңгірі thumb| «Мұғалла» зираты
Мекке — мұсылмандардың қасиетті қаласы. Онда Қағба, әл-Харам мешіті орналасқан. Сауд Арабиясының батысындағы Мекке қаласында Мұхаммед (ғ.с.) дүниеге келіп, пайғамбарлығын осында бастаған. Ол арабтардың ежелгі мәдени орталығы саналады. Исламдық сенім бойынша мұнда Адам ата мен Хауа ана, Шис, Ибраһим, Исмаил пайғамбар тұрған. Меккеде бірнеше тарихи, мұсылмандар үшін қасиетті саналатын жерлер бар.
Сәуір үңгірі
Ғар Сәуір – Сәуір үңгірі. Алланың ақиқат жолын уағыздап жүрген Мұхаммед пайғамбарды (с.а.с.) пұтқа табынатын меккеліктер қуғынға ұшырата бастайды. 622 жылы өміріне қауіп төнген Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) Ислам дінін алғашқы болып қабылдаған Әбу Бәкірмен бірге түн жамылып, Меккеден жасырынып шығады. Бір құдайға сыйынатын тұрғындары бар Ясрибке (Мәдинаға) бет алған екеуінің соңына қуғыншылар түседі. Сонда Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) мен Әбу Бәкір Меккенің төменгі жағындағы (оңтүстігіндегі) осы үңгірге барып жасырынады. Алла тағаланың әмірімен үңгірдің аузында өрмекшінің өрмегін көрген қуғыншылар, оларды таба алмай, кері қайтады. ,
Ольмичча
Коммунаның INSEE коды — 2A191, пошта индексі — 20112.
Меккедегі тарихи жерлер
Имам Алидің үйі
Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) жастай жетім қалып, әкесінің ағасы Әбу Тәліптің қолында тәрбиеленеді. Мұхаммед пайғамбардың (с.а.с.) балалық шағы өткен бұл үйде Әбу Тәліптің ұлы Али де дүниеге келеді. Кейін Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) қызы Фатима мен Алиді үйлендіріп, олардан Хасан және Хусейн деген немерелері болады. Қазір бұл үйдің орнына «Нажах» медресесі салынған, ол Мәсжид Харамның шығыс жағындағы бір жарым шақырым жерде.
Ольмичча
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 103 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,18 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Оңтүстік Корсика департаментінің коммуналары
Меккедегі тарихи жерлер
Хамза үйі
Хамза – Мұхаммед пайғамбарымыздың (с.а.с.) әкесінің ағасы. Ержүрек батыр адам болған. Мұсылмандар алғаш рет жеңіске жеткен Бадр құдығы жанындағы шайқаста ерекше ерлік көрсеткен. Ұхұд тауының жанындағы шайқаста қаза табады. Хамзаның үйі Мәсжид Харамның оңтүстігінде мешіттен жарты шақырым жерде. Қазір бұл жерде шағын мешіт пен балалар кітапханасы бар.
Дар әл-Арқам
Дар әл-Арқам бин Әби әл-Арқам Сафа төбешігінің жанында. Исламға дейін Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) мен оның сахабалары (серіктері) осы жерде жа сырынып намаз оқыған. Бұл жерде Омар бин Хаттаб Ислам дінін қабылдаған. Мәсжид Харамда намаз оқып болған мұсылмандар мешіттің осы жерінен шыққан.
«Мұғалла» зираты
«Мұғалла» зираты Алланың Үйі мен Мұғабада деген жердің арасында орналасқан. Зиратта Мұхаммед пайғамбарымыздың (с.а.с.) арғы атасы Абдіманап, атасы Абдумүтәліп, анасы Әмина бинт Уаххаб, бірінші әйелі Хадижа ханым жерленген. Бәлкім, қажылыққа ерте кезден барып жүрген біздің ата-бабаларымыз «Мұғалла» зиратын көргеннен кейін, тілімізге «мола» деген сөзді енгізген болар. Сонымен қатар, араб тілінде «мұғалла» деген сөз «биік жер» деген мағына береді.
«Рая» мешіті
Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) Меккені пұтқа табынатындардан азат етіп, өзі туып-өскен шаһарға кіргенде, Ислам дінінің жасыл жалауын тіккен жерге кейін «Рая» («Жалау») мешіті салынады. Мешіт «Мұғалла» зиратының жанында орналасқан.
«Ижаба» мешіті
«Ижаба» мешіті Мұхаммед пайғамбардың (с.а.с.) Минадан қайтып оралғанда түнеген жерінде салынған. «Мұғабада» ауданындағы «Махсаба» деген жердегі осы мешіт 2001 жылы күрделі жөндеуден өткен.
«Биға» немесе «Ақаба» мешіті
«Биға» немесе «Ақаба» мешіті. Меккенің айналасында Ислам діні тарағаннан кейін Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) мен ансарлары (жақтаушылары) жиналған жерге 761 жылы Әбу Жағфар әл-Мансұр тұрғызған. Төбесі ашық бұл мешіт әлі күнге дейін сақталған. «Ақаба» жамратынан 300 метр жерде көпірдің оң жағында тұр.
«Нәмира» мешіті
«Нәмира» мешіті. Арафат аңғарындағы мешіт. Мешіттің батысында «Нәмира» деген тау бар. Арафат күні Мұхаммед пайғамбар (с.а.с.) осы жерге шатырын тігіп, тоқтаған. Сосын түстен кейін «Ғарна» аңғарының ортасына көшкен. Құтба айтып, намаз оқып болғасын кешке жақын Мүздәлифаға барған. Һижра жыл санауының екінші ғасырында Мұхаммед пайғамбардың (с.а.с.) «Ғарна» аңғарының ортасында құтба айтып, намаз оқыған жеріне осы мешіт салынады. Кейін ғасырлар бойы осы мешіттің ауқымы кеңейтіле береді. Қазір мешіттің шығыстан батысқа ұзындығы 340 метр, солтүстіктен оңтүстікке алып жатқан ені 240 метр. Мешіттің ауданы 110 мың шаршы метр. Екі қабаттан тұратын ұзындығы 120 метр артыңғы бөлігінің ауданы 28800 шаршы метр. Мешіттің артында 8 мың шаршы метрді алып жатқан шатырлы алаң бар. Мешіттің алты мұнарасы бар, олардың биіктігі 60 метр. Осы мешітте бір уақытта 350 мың адам намаз оқи алады.
Дереккөздер
Санат:Ислам
Рыса
Рыса — Башқұртстанның Учалин ауданындағы ауыл, Ильчин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 643 адамды құрады. Пошта индексі — 453722, ОКАТО коды — 80253825002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
ХІХ ғасыр поэзиясындағы араб, иран кірме сөздерінің семантикалық сипаты
ХІХ ғасыр поэзиясындағы араб, иран кірме сөздерінің семантикалық сипаты — 2011 жылы Шымкент қаласы «Нұрдана-LTD» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — Н. Б. Мансұров. Беттер саны — 112.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-7266-14-1.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Нұрдана-LTD баспасының кітаптары
Божығұр ауылдық округі
Божығұр ауылдық округі – Абай облысы Жарма ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Салқынтөбе, Қаражал, Үкілі ауылдары кіреді. Орталығы – Салқынтөбе ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 915 адамды құрады.
Сублимити (Орегон)
Сублимити (Sublimity) — Орегон штатының Marion округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 2148 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.5 км² шамасында. FIPS коды — 41-70700.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Альсе-Альсабеети-Сенаретт
Альсе-Альсабеети-Сенаретт (Alçay-Alçabéhéty-Sunharette) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,40 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64015, пошта индексі — 64470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 228 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Любе (Мёрт және Мозель)
Любе (Lubey) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,93 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54326, пошта индексі — 54150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 216 адамды құрады. Халық тығыздығы — 54,96 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Марио Гавранович
Марио Гавранович (Mario Gavranović; 24 қараша 1989, Лугано, Швейцария) — швейцариялық футболшы, шабуылшы. Тегі босниялық.
Сілтемелер
Санат:Швейцария футболшылары Санат:Швейцария Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ксамакс ФК ойыншылары Санат:Лугано ФК ойыншылары Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары Санат:Майнц 05 ФК ойыншылары Санат:Цюрих ФК ойыншылары Санат:Риека ФК ойыншылары Санат:Динамо Загреб ФК ойыншылары
Мегабайт
Мегабайт (МБ) (megabyte, MB) — дерек көлемін өлшеу бірлігі, 1,048,576 байтқа тең.
Тағы қараңыз
Санат:Ақпараттану Санат:Ақпараттық өлшем бірліктері
Megabajt Megabait Megatavu Mégaoctet
Юлиан Дракслер
Юлиан Дракслер (нем. Julian Draxler; 1993 жылы 20 қыркүйекте Гладбек қаласында Германияда туылды) — неміс футболшысы, «Пари Сен-Жермен» футбол клубы мен Германия құрама командасының жартылай қорғаушысы.
Клубтық
Дракслер алғаш Бундеслигадағы ойының 2011 жылы 15 қаңтарда «Гамбург» клубына қарсы өткізіді. Сол кезде Бундеслигада ойнаған ең жас 4 ойыншылардың бірі болды. Бір жетіден кейін, Юлиан Дракслер негізгі құрамда алаңға «Ганновер» клубына қарсы шықты. Осылай Нури Шахиннан кейін Бундеслигада негізгі құрамда шыққан екінші ең жас ойыншы атанды. 2011 жылы 1 сәуірде Бундеслигадағы алғаш голын соқты. Барлығы чемпионатта жас Дракспер 15 матчта алаңға кірді (3 негізгі құрамда, 12 ауысып кірді).
Чемпиондар Лигасында алғаш рет 15 ақпанда «Валенсияға» қарсы алаңға шықты. Шалькемен жартылай финалға дейін жетіп, тек «Манчестер Юнайтедке» жеңіліп қалды. Чемпиондар Лигасында 6 матч өткізді (1 рет негізгі құраммен, 4 рет ауысып кірді), алаңда 148 минут болды.
Сондай-ақ Дракслер Бундеслигадағы 75 ойын өткзген ең жас ойыншы атанды.
2013 жылы Шалькемен контракты 2018-ге дейін созып, 10 нөмірді алды. нобай|Әлем чемпионатында, [[Месут Өзілмен ]] 2014 жылы 3 мамырда Фрайбургқа қарсы матчында Бундеслигада 100 матч өткізген ең жас ойыншы атанды.
Ұлттық құрама
2011 жылы 9 тамызда Дракслер 17 жасында алғаш Германияның U-21 жастар құрамымен алаңға шықты. Осы матчта голдық доп беріп, өзі де гол соқты.
2012 жылы 7 мамырда Германия құрамасының Еуропа 2012 жылғы чемпионатына баратын ойыншылардың бірі атанды. 2012 жылы 26 мамырда Дракслер Швейцарияға қарсы матчта 62 минутта Лукас Подольскидің орнына алаңға шықты.
2014 жылы 8 мамырда Дракслер Әлем чемпионатына баратын кеңейтілген тізімде болды. 13 мамырда жолдастық ойында Польшаға қарсы ойында капитан болып шықты. Осылайша неміс тарихындағы ең жас капитан атанды. 2014 жылы 2 шілдеде әлем чемпионатына баратын ойыншылардың тізіміне кіріп, Бразилияға қарсы ойында 76 минутта Сами Хедираны ауыстырып кірді.
Сілтемелер
Тransfermarkt сайтында профилі
Рауль Хименес
Рауль Алонсо Хименес Родригес (Raúl Alonso Jiménez Rodríguez; 5 мамыр 1991 жыл, Тепехи-дель-Рио-де-Окампо, Мексика) — мексикалық футболшы, Мексика Ұлттық футбол құрамасы мен "Вулверхэмптон Уондерерс" (Англия) клубының шабуылшысы. 2012 жылғы Жазғы Олимпиадалық ойындарының чемпионы. 2014, 2018 жылдары әлем чемпионатына, 2013, 2019 жылдары КОНКАКАФ Алтын Кубогына, 2015 жылы Америка кубогына қатысқан.
Юлиан Дракслер
Сілтемелер
Санат:Германия футболшылары Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Шальке 04 ФК ойыншылары Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары Санат:Вольфсбург ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Рауль Хименес
Карьерасында Мексика, Португалия, Испания, Англия клубтарында ойнаған. 2013 жылдан бері Мексика құрамасында ойнап келеді.
С3kntvtkth
Санат:Мексика футболшыларыСанат:Мексика Ұлттық футбол құрамасының ойыншыларыСанат:Америка Мехико ФК ойыншыларыСанат:Атлетико Мадрид ФК ойыншыларыСанат:Бенфика ФК ойыншыларыСанат:Вулверхэмптон Уондерерс ФК ойыншылары Санат:Футболдан Олимпиада чемпиондары Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары Санат:2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының чемпиондары Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары Санат:Мексика Олимпиада чемпиондары
Купель-Вьей
Купель-Вьей (Coupelle-Vieille) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,69 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62247, пошта индексі — 62310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 528 адамды құрады. Халық тығыздығы — 35,94 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
NGC 3112
NGC 3112 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан Sbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3112 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29189, ESO 567-11.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Горна-Кремена (Враца облысы)
Горна-Кремена (Горна Кремена) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Мездра қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 495 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3154. Телефон коды — 0910. ЕКАТТЕ коды — 16256.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Салық Рысқалиев
Рысқалиев Салық (1926 ж. т., Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Өлеңті ауылы) – бұрғылаушы, Социалистік Еңбек Ері. 1949 – 51 ж. бұрғышы, бұрғылау мастері болды. 1958 ж. Ембі кәсіпорнынан Маңғыстауға еңбек етуге алғашқылардың бірі болып келген. Рысқалиев басқарған бригада 3722 м орнына 4999 м тереңдікті бұрғылап зор табысқа жетті (1963).
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Социалистік еңбек ерлері
Куддевёрде
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1346 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,34 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 53 076. Муниципалитеттің басшысы — Вольфганг Герлах.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Шеңберсызғы
thumb|right Шеңберсызғы, циркуль - шеңбер мен доғаны сызуға, сызықтық өлшемді өлшеуге және өлшемді бір жерден екінші жерге ауыстырып белгілеуге арналған құрал. Шеңберсызғы әдетте металлдан iстелiнедi және екi бiрлескен топсадан тұрады.
Дереккөздер
Санат:Механика
فرجار
Ақ Орда (айрық)
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Тілашар тойы
Тілашар тойы
Ауылдың ділмар,шешен ақсақал қарияларын шақыру - бүлдіршіннің тілі жеке –жеке сөздерді айтуға икемделе бастаған кеде тілі тез шығу үшін дәстүрлі «тілашар тойы»жасалады. Мал сойылып, ауылдың ділмар, қариялары арнайы шақырылады.
Балаға қойдың тілін жегізу - олар «Тілің тез шықсын!»деп, сәбиге қойдың тілін жегізеді, қой ішігемен буындырып тұрып, «Сөлейсің бе?» деп үш рет «сөйлеймін»деген уәде алады.
Ақсақалдардың ақ батасын алу - Осыдан соң ақсақалдар «Сандуғаштай сайрап кет!», «Жиреншедей көсем бол, Жәнібектей көсем бол!»деген секілді ақ баталарын беріп тарқасады.
Л'Егль
Л'Егль (L'Aigle) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61214, пошта индексі — 61300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8144 адамды құрады. Халық тығыздығы — 451,94 адам/км².
Қан құю орталығы
Қан құю орталығы - медициналық мекеме. Емдік мақсатта адам қаны мен қан препараттарын даярлау және өндеу жұмыстарын ұйымдастырып, методикалық тұрғыдан басшылық етеді. 1937 ж. Орал қ. бойынша алғаш рет 350 мл қан ауруханаға тапсырылды. 1967 ж. облыстық денсаулық сақтау бөлімі бүйрығы бойынша Қан құю орталығы дербес профилактика-емдеу мекемесіне айналды. Республикадағы ірі мед. орындарының бірі. Мұнда 200-дей білікті мамандар, арнаулы бөлімдер, лабораториялар, инженерлік-техникалық қызметкерлер жұмыс істейді.
Л'Егль
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Жалған балдырлық жалбырлар
Жалған балдырлық жалбырлар Өсімдік қалдықтарын кіріктіретін овал тұрқылас немесе дөнгелек пішіңді әкті тасберіштер. Балдырлық жалбырлармен жаңсақ шатастырылып жүр, алайда расынанда балдырлар есебінен қалыптасқан жалбырлардан айырмашылығы - өздерінің пішіні мен құрылысы жағынан жалған балдырлық жалбырларлардың қалыптасуы ешбір нақтылы өсімдіктер тобымен байланысты емес.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Бөрік жасырмақ
«Бөрік жасырмақ» ойынына қатынасушылар араларынан бір ойыншыны шығарып, алыстау жерге барып, бөрік немесе басқа бір белгілі затын жасыруға жібереді және өзі де сол маңайда жасырынуы керек. Қалған ойыншылар жасырған ойыншының тыққан затын іздеуге кіріседі. Кімде-кім тығылған бөрікті көріп қойып, алуға қам жасаса, онда иесі бермеуге тырысады. Бермеудің жағдайы екеуі бірдей бас салып бөрікке таласу емес, қай бұрын алғаны алады, ал көрген ойыншы ала алмай қалса, онда иесі қорып, бөрікке жібермеуге тырысады. Ал басқалардың қай-қайсысы болмасын, бөріктің иесіне қол тигізіп күш жұмсауына болмайды. Қайткенде де алдап жүріп алып, оны ойын жүргізушіге ертіп келулері керек. Келесі жолы бөрікті жасыруға бөрікті әкелген ойыншы барады да, ойын жалғаса береді.
Дереккөздер
Санат:Қазақтың ұлттық ойындары
Николай Николаевич Белослюдов
Николай Николаевич Белослюдов (1880-1943) — суретші. Семей қаласында туып өскен. Белослюдов 1895 жылы Семейдегі 5 кластық қалалық училищені, 1895-99 жылдары Омбы техникалық училищесін бітіреді. 1906 жылдан 1916 жылға дейін жер бөлімі мекемесінің басқармасында топографиялық қызметте болды. Ол бүкіл Сібірді аралап, тарихи-этногр. мәні бар зерттеу жұмыстарын жүргізген. Г. Н. Потанинмен жақын танысып, оның кеңесімен археол-этногр. коллекциялар жинаған, бұл іске өз бауырлары Виктор, Алексейлерді де тартқан. Сөйтіп, өздері жинаған экспонаттардан мұражай ашқан. Белослюдов Семейдегі мұғалімдер семинариясы мен мектептерде сурет, сызу пәндерінен сабақ бере жүріп, қазақ халқының мәдени-рухани байлығын зерттеп, оған ерекше мән бере қарады. Семейдегі орыс география қоғамының тапсыруымен археол.-этногр. мәні зор экспонаттар, қазақтың ауыз әдебиеті, халық әндері үлгілерін жинап, зерттеді. Семейде қазақ мұғалімдерінің қысқа курстарын ұйымдастырып, өнер мен әдебиет, Абай туралы лекциялар оқыды. Абай өлеңдерін орысшаға аударып, оны орыс халқына таныстыруды армандады. Белослюдов 1911 жылы 28 қаңтарда Томскіден Викторға жолдаған хатында: «Г. Н. Потанинмен кездесіп, үйінде әңгімелестім, оған ақын Құнанбаев туралы айттым, ол білмейді екен. Маған Потанин: «Коншинге жазыңдар, ол Абайдың ең таңдаулы өлендерін іріктеп алып, «Сибирская жизньге» бастырып, көпшілік қауымға таныстырсын дейді», - деп жазады. Сол жылғы жазған енді бір хатында: «Витя, сен туралы Потанин газетке жазды. Танысқан боларсың, қандай жақсы. Ол тағы да қазақ әңгімелерін жинап, жазуға жүріп кетті, Томскіден кетерде редактор Наурызовпен Абай Құнанбаевтың өлендерін қарасөзбен аудару туралы сөйлесудің реті келмеді, оған хат арқылы айтамын», - деп жазады. 1912 жылы 9 наурызда Викторға жазған хатында : «Григорий Николаевич қазақ әндерінің әуені жөнінде өз көзқарасын айтты», - деп жазған. Тағы бір 1912 ж. 13 қазанында інісі Викторға «Гребенщиковты тосудамын, онымен Құнанбаевтың өлеңдері туралы сөйлескім келеді. Наурызов болса ештеңе бітірмеген сияқты», - деп жазса, 1912 жылы 23 қарашадағы хатында: «Гребенщиковпен Құнанбаевтың өлеңдерін орыс тіліне аудару туралы сөйлескім келеді» - деп, қайталай ойын білдірсе, сол жылдың 22 желтоқсанындағы хатында Гребенщиковпен кездескенін, қазір ол А. М. Горькийдің хатшысы екенін жазады. Осы саладағы жазысқан хаттарының ұзын саны 900-дей, соның 700-дей хаты Семейдегі Абайдың мемл. қорық-музейінде, 100-ден астамы Қазақстан Ұлттық ҒА-сының сирек қорында, 50 шақтысы Шығыс Қазақстан музейлері мен архивтерінде, біразы Семейдің өлкетану музейінде сақтаулы. Ол М. О. Әуезов, Ж. Шанин, Қ. Сәтбаев, X. Ғаббасов, Ә. Ермеков, Н. Құлжановалармен пікірлес, дос болған. Булар арқылы Абай Құнанбаевты біліп, оның озық ойлы мураларын орыс тіліне аударып, орыс халқына таныстыруды мұрат тұтқан. Абай елеңдері мен муз. мұрасын Г. Н. Потанинге таныстырып, оның пікірін хатқа түсіруде Белослюдовдың сіңірген еңбегі зор.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан суретшілері
Мартиника
Мартиника (Martinique) — Кариб теңізіндегі Кіші Антиль аралдар тобына кіретін, Францияның иелігіндегі аумақ. Әкімшілік орталығы — Фор-де-Франс. Ресми тілі — француз тілі. Жері 1,128 мың км². Халқы 385 мың (1999).
Мартиниканы Франция президенті тағайындаған префект басқарады. Жергілікті өзін-өзі басқару органдары — құрамы 45 мүшеден тұратын Бас Кеңес пен 41 мүшесі бар Аймақтық кеңес. Француз парламентінің құрамында М-дан сайланған 4 депутат пен 2 сенатор бар. Франция территориясы болғандықтан ақша бірлігі — еуро (2004).
Мартиника аралы негізінен вулкандық жыныстардан құралған. Ең биік жері — Монтань-Пеле (1397 м.) Климаты тропиктік, пассаттық. Айлық орташа температурасы 24 — 27°С. Жаңбырлы мерзім шілде айынан қарашаға дейін созылады. Жылдық жауын-шашын мөлш. 1500 — 2000 мм-ге тең. Мартиникада тропиктік ормандар (пальма, нан ағаштары) көп. Мартиника аумағын ежелгі заманнан дейінгі тарихы аз зерттелген.
Тарихы
Мартиника аралын 1502 ж. Христофор Колумб ашты. 1635 жылдан аралды француздар отарлай бастады. Жергілікті үндіс-карибтер тонаушылық пен қырғынға ұшырады. Отаршылдар плантацияларда жұмыс істеу үшін Африкадан құл-негрлер әкелді. Құлдар көтерілісін отаршылдар қаталдықпен басып отырды. Мартиникада мақта, темекі өсірілді.
1794 – 1802 ж. және 1809 – 1814 ж. аралығында Мартиникада уақытша ағылшындардың билігі орнағанымен, кейін қайтадан Францияға қайтарылды. 1870 ж. арал халқының сайлау құқығы метрополия азаматтарының құқықтарымен теңестіріліп, Франция парламентінен Мартиникаға өкілдік орын берілді. 1900 ж. Мартиника қаржылық дербестікке қол жеткізді.
XX ғ-дың басынан елде әр түрлі саяси партиялар мен ұйымдар жұмыс істей бастады. Мартиника халқының отаршылдық тәртіпке қарсы қажырлы күресінің нәтижесінде 1946 ж. аралға “теңіздің арғы жағындағы Франция департаменті” мәртебесі берілді.
Экономика
Мартиника экономикасының негізгі саласы — а. ш. Қант құрағы, банан, ананас, кофе, какао, темекі, мақта өсіріледі. Балық аулау, мал ш. біршама жақсы дамыған. Қант, спирт-ром, консерв, шоколад шығаратын кәсіпорындар жұмыс істейді.
Экспортының 90%-ын жеміс, қант, ром сату құрайды. Сырттан өндірістік шикізаттар, машина мен өнеркәсіп құрал-жабдықтары, азық-түліктің кейбір түрлері әкелінеді. Негізгі сауда серіктесі — Франция.
Дереккөздер
Санат:Францияның тарихи аймақтары Санат:Мартиника
Асбестит
Асбестит — асбест талшықтарынан істелген материал. Мұны бу қазанының жылуын шығармауға пайдаланады. .
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Имелі бекітпе
Имелі бекітпе — қазбаның төбесі мен бүйіріндегі жыныстар берік тұруы үшін бекітпелер жақтауларын біріктіріп бекітеді. Қазбадағы орнатылған иілмелі бекітпелер бір-біріне жақындап, ығыспау үшін, араларына тіреулер мен тартпалар салынады. Имелі бекітпелердің бір-бірінен ара қашықтығы төбесі мен қабырға жыныстарының беріктігіне байланысты 0,6—1,2 метр аралығында өзгеріп отырады. Имелі бекітпе әдетте шахта үшін әдейі болаттан, кейде жиналмалы темірбетоннан жасалынады. Темірден жасалынған имелі бекітпені негізінен жұмсақ және қаттылығы орташа жыныстарда бір және қос жолды қазбаны жүргенде немесе оның бүйір қысымы жоғары болғанда пайдаланады. .
Ойдың шаршағандығы
Ойдың шаршағандығы - ой қызметінің бар күшін салу нәтижесінде пайда болатын және оның өнімділігінің төмендеуін сипаттайтын орта жүйке жүйесінің күйі. Ойдың шаршағандығымен күресегін маңызды кұралдың бір түрі - ой жұмысының дұрыс құрылуы, балалық кезден бастап жүйелі ой қызметіне қызығушылық пен әдетті тәрбиелеу.
Имелі бекітпе
Дереккөздер
Санат: Физика Санат: Терминология Санат: Металлургия Санат: Тау-кен ісі Санат: Химия
Ойдың шаршағандығы
Дереккөздер
Санат:Педагогика Санат:Терминология
Монтеккьо-Маджоре
Монтеккьо-Маджоре (Montecchio Maggiore) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Виченца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 20 730 адамды құрайды. Халық тығыздығы 691 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Пошта индексі — 36075.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Vitale. Жыл сайынғы мерекесі — 2 ақпан.