cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эдинбург қамалы
Қамал шамамен 350 млн жыл бұрын белсенді болған сөнген жанартаудың Сарай жартасының басында. Жартастың басына шамамен б.з.б 800 жылы қола дәуірінде қоныстана бастады. Алғаш Дин Эйдин (Din Eidyn) немесе Эйдин бекінісі (Stronghold of Eidyn) сияқты қамал атаулары б.з 600 жылғы валлитік эпикалық поэзияда кездеседі. Қамалдың өмір сүргені туралы алғашқы көрсетілген нұсқау, ақсүйектер жиналысы мен шіркеу қызметкерлерін 1139 жылдан бастап сарайға шақырған Дәуіт I-мен байланысты. 300px|нобай|оңға|Шотланд королдерінің палатасы Өзінің ұзақ тарихына байланысты қамал «Шотландияның кілті» атанды. Ерте орта ғасырда жасалып, XVII ғасырдың басында жүргізілген күрделі жұмыстардан өтіп, бекініс артиллерияларын қолдану арқылы қамалдың қорғанысын күшейтті. Қорған өте мықты бекіністей әсер қалдырады.
Бұрында қамалдың солтүстік жағында қамаллың іргесін және осы жақтағы Ескі қаланы қорғаған айтарлықтай ірі Нор-Лох өзені орналасқан. XVIII ғасырдың аяғына таман, Ганновер әулиетінен шыққан королдер кезінде Эдинбургта Жаңа қаланың салынуына байланысты өзенді құрғатты. Қамал тұрған жерде Эдинбургтағы ең ескі ғимарат, XII ғасырда Шотландтық Маргаритаға арнап, ұлы Дәуіт салдырған — Киелі Маргарита каппеласы орналасқан. Сонымен қатар Эдинбург қамалында Тағдыр тасы мен Шотландия тәжі сақталады.
Миллс-маунтта «бір сағаттық зеңбірегі» (One O'Clock Gun) - қабырғадағы артиллериялық қару жексенбі, Ұлы жұма және Рождестводан басқа күндері дәл сағат бірде атылады.
Тағы қараңыз
Санат:Шотландия қамалдары
Спрингдэйл (Нью-Джерси)
Спрингдэйл (Springdale) — Нью-Джерси штатының Кэмден округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 14409 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14.0 км² шамасында. FIPS коды — 34-69900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
219 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:219 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:219 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ақтөбе (Жуалы ауданы)
Ақтөбе  — Жамбыл облысы Жуалы ауданы, Қызыларық ауылдық округінің құрамына қарайтын бұл ауыл 1991 жылға дейін "Габаевка" деп аталған. Бұл да Ресейден қоныс аударған переселендердің ықпалы. Ақтөбе деген тарихи атауы қайтарылды.
Бұрын бұл жерде биік төбе болған. Топырағы ақберішті бұл төбе алыстан ағарып көрінеді екен. Сонан Ақтөбе аталып кеткен.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Бауыржан Момышұлы ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 20 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 839 адам (2009).
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, фельдшерлік, ауылдық клуб жұмыс істейді. Ауыл Алматы темір жолының солтүстік беткейінде. Елді мекен арқылы Бауыржан Момышұлы- Бәйтерек (Октябрское) автомобиль жолы өтеді.
Ауылдың солтүстігінде екі шақырым жерде Қаратауды бөктерлей Теріс өзені ағады. Жағасы қалың тоғай.
Объектінің инерциясының моменті
Объектінің инерциясының моменті - объект массасымен инерция радиусының квадратының көбейтіндісімен анықталатын шама.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Көпциклді қажу
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Болотная (Кеть тармағы)
Болотная — Ресейдегі өзен. Томск облысы, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кеть өзенінің оң жағалауынан 842 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кеть. Өзен саласы — Чулымнан Кетке дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Санто-Стефано-Бельбо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4055 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 176 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Пошта индексі — 12058.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Тибет
Тибе́т (西藏, Сицзан, བོད་, Вайли: bod, айтылуы (лхаса диалекті): бё) —Тибет таулы өлкесінде орналасқан Орталық Азия аумағы.
Әр түрлі тарихи дәуір кезеңінде Тибет тәуелсіз, не Моңғол Империясында, Цин Империясында тәуелділікте болған мемлекет.
1960 жылы Халықаралық Заңгерлер Комиссисы өзінің баядамасында діни топ ретінде тибеттіктерді жоя жіберу үшін Тибетте геноцид актісінің болғандығын хабарлады. .
Қазіргі уақытта қытай өкіметінің бұл әрекетін Далай лама XIV мәдени геноцид деп қарастырады. . Қытай үкіметі жауап ретінде 1959 жылдан кейін Тибетте құлдық жойылып, сауаттылық ашылды және халықтың өмір сүру деңгейі көтерілді деген айғақ келтіреді. .
Лхаса — Тибеттің тарихи астанасы және Тибет автономды ауданының әкімшілік орталығы.
Жағрапиясы
Көлемі (У-Цанг, Кхам және Амдо провинцияларын қоса алғанда) — 1,2 млн км². Орташа биіктігі: теңіз деңгейінен 4000 м.
Ең биік тау: Джомолунгма (Эверест).
Тибет территориясынан көптеген ұлы өзендер бастауын алады. Кейіннен басқа ұлттар тұратын жерлерден ағып өтетін болғандықтан, өзен атаулары тибетше емес, сол халықтардың тілінде әйгілі(жақша ішінде көрсетілген). Оларға Ярлунг-Цангпо (Брахмапутра), Ма-Чу (Сары өзен), Джи-Чу (Янцзы), Сенге-Цангпо (Инд), Пунг-Чу (инд.: Арун), Наг-Чу (бирм.: Салуин) и Дза-Чу (Меконг).
Ірі көлдері: Цонаг, Нам-Цо, Ямджоюм-Цо, Мапамъюм-Цо (Манасаровар).
Жылдық жауын-шашынның орташа көрсеткіші: әртүрлі, батыс облыстарында қаңтарда - 1 мм және шілдеде - 25 мм; шығыс облыстарда қаңтарда - 25-30 мм және шілдеде - 80 мм.
Пайдалы қазбалары: 126 түрлі минералдар, олардың арасында бура, уран, темір рудасы, хромит, алтын, литий, боксит, мыс, көмір, тұз, слюда, қалайы, мұнай және т.б.
Климаты
Тибетте көп мөлшерлі температураның тәуліктік ауытқуы және күн сәулесі бар таулы климат көптеп кездеседі. Тибеттің оңтүстігі мен солтүстігінің температуралары арасындағы айырмашылық анағұрлым болып келеді.
Оңтайлы климат Тибеттен оңтүстік-шығысқа қарай оңтүстік облыстарда. Қолайлы климат Лхаса және Шигадзе қалаларында да кезедеседі. Лхасада орташа температура +8 °C, в Шигадзеде +6,5 °C, ал солтүстігіндегі 4500 м биіктіктегі Тибет үстіртіде және Тибеттің солтүстік бөлігінде жылдық орташа температура 0°С - ден төмен. (мәңгі тоң облыстары).
Мәртебесі
Басып алынған мемлекет. Қазіргі уақытта Тибеттің тарихи территориясы Қытай мемлекетінің құрамына кіреді, бірақ Дхарамсалада (Үндістан) қуғындағы Тибет үкіметі бар, басшысы ретінде 2002 жылға дейін Далай-лама XIV болған. .
Әкімшілік бөлінуі
Қытай өкіметі Тибетті келесі әкімшілік бірліктерге бөледі:
Аймақтың қарулы күштерінің саны
ҚХР өзінің ядролық қаруының көпшілік бөлігін тибет территориясында ұстап отыр. 1990 жылдары ТАА 2 жаяу әскер дивизиясы, 6 шекара полкі, 5 шекара батальоны, 3 артполкі, 3 құрылысшылар полкі, басты байланыс қүзет орындары, 2 байланыс полкі, 3 көлік полкі, 3 көлік батальоны, 4 авиабазасы, 2 АҚҚ полкі, 2 дивизия мен 1 полк қосымша әскерилер, 1 дивизион мен 6 полк халықтық әскери полиция, 12 ракета дивизионы, 17 радар стансасы, 14 әскери ұшақтар, 8 континетаралық баллистикалық ракеталар орналасқан 5 ракета базасы орналасты.
Дереккөздер
Санат:Тибет
Алматы дәрігерлер білімін жетілдіру институты
Алматы дәрігерлер білімін жетілдіру институты– медицина саласындағы мамандар біліктілігін көтеруге арналған мемлекеттік жоғары оқу орны. Институт Алматыда 1963 ж. ұйымдастырылған.
1996 жылдан С.Д. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің құрамында. Институт ұжымы дәрігерлер білімін жетілдірумен қатар, ғылыми және алдын ала емдеу жұмыстарымен де шұғылданады. Институтта еліміздің М.Әлиев, Т.Шарманов, С.Балмұқанов, Ә.Ідірісов, Х.Мырзалиева, Ф.С. Каневская, Г.К. Ткаченко сияқты көрнекті маман-ғалымдары мен денсаулық сақтау ісінің белгілі ұйымдастырушылары қызмет етті. Қазір ин-т ұжымында 35 ғылым докторы, 150 ғылым кандидаты жұмыс істейді.
Дереккөздер
Санат:Алматы жоғарғы оқу орындары Санат:1963 жылы құрылған оқу орындары Санат:Қазақ ұлттық медицина университеті Санат:Қазақстандағы медицина
Ланч-Ленц
Ланч-Ленц (Lantsch/Lenz) — Швейцарияның Граубюнден кантонында орналасқан коммуна. Альбула округінің құрамына кіреді.
Аққудың сыңары
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-282-405-6.
Ланч-Ленц
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 511 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 21.81 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3513, пошта индексі — 7083.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Граубюнден елді мекендері
Аққудың сыңары
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Атамұра баспасының кітаптары
Сарыкөл обалары
Сарыкөл 1, 2 — қола дәуірінен қалған обалар тобы.
Сарыкөл-1, Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы Сарыкөл көлінің жағасында. 1947 жылы Орталық Қазақстан мұражайының этнографиялық экспедициясы, 1949 жылы Шығыс Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі С.Черников) зерттеген. 35 обадан тұрады. Ол тас сынықтары мен топырақ үйінділерінен тұратын аласа төбешік. Биіктігі 0,5 — 2,5 метр аралығындағы 6 оба аршылған. Қазбадан адам мәйіті салынған тас қобдишалар мен өрнекті балшық құмыра табылды. Жерлеу салты қола дәуірі мен андрон мәдениеті кезеңіне жатады.
Сарыкөл-2 де Сарыкөл жағасында. Ол тас үйінділерден жасалған бірнеше обадан тұрады. 1949 жылы Шығыс Қазақстан археологиялық экспедиция (жетекшісі Черников) зерттеу жүргізген. Қазба кезінде 6 оба 14 тас қоршау аршылған. Обадан шұңқырға қойылып, беті үлкен жалпақ тастармен жабылған мәйіттер, балшық құмыралар, темір пышақтар табылды. Оба 1 ғасырдағы сармат дәуіріне жатады.
Дереккөздер
Санат:Абай ауданы (Абай облысы) географиясы Санат:Қазақстан обалары Санат:Қазақстандағы археология
Сан-Висенти-ду-Сул
Сан-Висенти-ду-Сул (São Vicente do Sul) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Риу-Гранди-ду-Сул штатының батыс-Орталық бөлігі мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Санта-Мария экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8 898 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 174,94 км² шамасында. Халық тығыздығы — 7,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1876 жылы құрылған.
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
(609) Фульвия
(609) Фульвия — Негізгі белдеу тобының астероиды.
Оны 1906 жылы 24 қыркүйекте Макс Вольф Гейдельберг обсерваториясында ашты.
Ежелгі римдік саясаткер мен қолбасшы Марк Антонийдің әйелі құрметіне орай аталды.
thumb|450px|center|Фульвиянің Күн жүйесіндегі орны
Тағы қараңыз
Санат:Астероидтар
Ронкофреддо
Ронкофреддо  (Roncofreddo) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Форли-Чезена провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2821 адамды құрайды. Халық тығыздығы 55 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 51 км² шамасында. Пошта индексі — 47020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Кашкар (Калмашбашев ауылдық кеңесі)
Кашкар — Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл, Калмашбашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 148 адамды құрады. Пошта индексі — 452209, ОКАТО коды — 80256820002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ла-Валь-д’эн-Бас
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2833 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 90,7 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жирона елді мекендері
Альфредо ди Стефано
Альфредо Ди Стефано Лаулье (Alfredo Di Stéfano Laulhé; 4 шілде 1926, Буэнос-Айрес — 7 шілде 2014, Мадрид) — аргентиналық (Испания мен Колумбияның да азаматтығын алған және ұлттық құрамаларында ойнаған) футболшы, шабуылшы, футбол жаттықтырушысы.
Клубтық
"Ривер Плейт" клубының түлегі. 1944 жылы 7 тамызда "Сан-Лоренсоға" қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет кәсіби футболшы ретінде алаңға шықты. Ал тұңғыш ресми ойынын 1945 жылы 15 шілдеде "Ураканға" қарсы өткізді, бұл ойында "өзендіктер" 1:2 есебімен ұтылып қалды. Бұдан соң Альфредо маусым біткенше алаңға шықпады, соған қарамастан Аргентина чемпионы атанды.
1946 жылы ойын практикасын дамыту үшін "Ураканға" ауысты. Жыл бойы 24 кездесуде алаңға шықты, ал "Уракан" чемпионатта 9-орынға табан тіреді. Маусым соңында "Уракан" футболшыны өздерінде алып қалғысы да келді, бірақ жалақыға келіспеген Альфредо "Риверге" қайта оралып, 1949 жылға дейін ойнады. 1947 жылы-ақ негізгі құрамнан берік орын алып, маусым қорытындысында Аргентина чемпионатының үздік мергені атанды.
1949-53 жылдары Колумбияның "Мильонарис" клубында доп тепті. 13 тамыз күні "Депортиво Барранкилья" клубына қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Колумбиялық клуб сапында үш рет Колумбия чемпионы атанды.
1965 жылы "Эспаньолға" ауысты да, бір маусымнан соң 40 жасында футбол ойнауды доғарды.
1967 жылы бапкерлік жолын бастады. 1991 жылға дейін Аргентина, Испания, Португалия клубтарын жаттықтырды.
Ұлттық құрама
Аргентина құрамасы сапында тұңғыш рет 1947 жылы ойнап, Оңтүстік Америка кубогына қатысты. Турнирдегі алты ойында үш гол соқты да, құрамамен бірге құрлық жеңімпазы атанды.
1953 жылы "Мильонариске" ауысқан соң Колумбия құрамасында ойнауға бел буды. Тап осы сәтте Қолумбия футбол одағы ФИФА құрамынан шығып қалды да, Альфредо тек жолдастық кездесулерде ғана алаңға шықты.
Ойыншы ретінде
Ривер Плейт
Мильонариос
Реал Мадрид
Аргентина құрамасы
Бапкер ретінде
Бока Хуниорс
Валенсия
Ривер Плейт
Реал Мадрид
Сілтемелер
Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Колумбия футболшылары Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Ривер Плейт ФК ойыншылары Санат:Мильонариос ФК ойыншылары Санат:Реал Мадрид ФК ойыншылары Санат:Эспаньол ФК ойыншылары Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары Санат:Испания футбол жаттықтырушылары Санат:Бока Хуниорс ФК жаттықтырушылары Санат:Валенсия ФК жаттықтырушылары Санат:Ривер Плейт ФК жаттықтырушылары Санат:Реал Мадрид ФК жаттықтырушылары Санат:Спортинг Лиссабон ФК жаттықтырушылары Санат:Эльче ФК жаттықтырушылары Санат:Алтын доп иегерлері Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары Санат:Райо Вальекано ФК жаттықтырушылары
Қозғалыс мөлшерінің моменті
Қозғалыс мөлшерінің моменті - материалды нүктенің жүйесіндегі қозғалыс мөлшерінің қосындысымен осы нүктеден осы шама анықталатын салыстырмалы өске дейінгі қашықтықтың көбейтіндісі.
Йольделунд
Йольделунд (Joldelund) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстік Фризия ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Лингвистикалық бетбұрыс
thumb|right|200px|Лингвистикалық бетбұрыстың аса маңызды тұлғаларының бірі [[Людвиг Витгенштейн|Витгенштейн (оң жақтан екінші), 1920 ж-дың жазы]] Лингвистикалық бетбұрыс (linguistic turn) — ХХ ғ басында батыстық тіл философиясында болған ірі "бағытталу" құбылысы болып, ол философия мен басқа гуманитарлық ғылымдардың тіл мәселесіне қарай ойысып, тіл ұғымына, тіл шындығына, тілдік байланысқа, тілді қолданушыларға және тіл мен ғаламның қарым-қатынасына шоғырлануымен ерекшеленеді.
Лингвистикалық бетбұрыс әртүрлі интеллектуалды қозғалыстармен байланысты болды, бірақ аталған терминнің өзі Ричард Рортидің "Лингвистикалық бұрылыс"  антологиясы (Linguistic turn: Recent Essays in Philosophical Method, яғни "Лингвистикалық бетбұрыс: философиялық әдіс туралы таяудағы эсселер", 1967 ж) арқылы танымал болды деп есептеледі, онда Рорти лингвистикалық философияға бет бұруды талқылады. Кейін лингвистикалық философиядан да, жалпы аналитикалық философиядан да алшақтаған Рорти "лингвистикалық бетбұрыс" сөз тіркесін философ Густав Бергманнан алғанын айтты.
Аналитикалық философияда
Дәстүрлі мағынада, лингвистикалық бетбұрыс аналитикалық философияның пайда болғанын білдіреді. Лингвистикалық бетбұрыс нәтижелерінің бірі тілдің логикасы мен философиясына шоғырланудың артуы, идеал тіл философиясы мен қарапайым тіл философиясына бөліну болды.
Фреге
thumb|right|150px|Жас [[Готлоб Фреге|Фреге]] Майкл Дамметтің айтуынша, лингвистикалық бетбұрыс тарихын Готлоб Фрегенің 1884 жылғы "Арифметика негіздері" атты еңбегімен, атап айтқанда Фреге бір сандық тұжырымдаманың идентитиін пайымдаған 62-параграфпен байланыстыру керек.
Сан туралы "егер бізде сандарға қарата ұғым мен интуиция болмаса, сандар қалай бізге берілген?" делінетін Канттық сауалға жауап беру үшін Фреге өзі кітабының басында пайымдалған "контекст қағидасына" сілтеме жасайды, яғни тұжырымдаманың контексті аясында ғана сөздердің мағынасы болады, демек сөйтіп "сандық сөз кездесетін тұжырымдаманың мағына" анықтамасынан мәселеге шешім табуға болады. Осылайша, бір онтологиялық, не эпистемологиялық проблема дәстүр бойынша идеалистік бағытта шешілсе, енді лингвистикалық жолмен шешілетін болады.
Рассел және Витгенштейн
thumb|right|150px|[[Бертран Рассел (1972ж марка, Үндістан]] Тұжырымдамалар (propositions) логикасына және олардың "факттермен" байланысына Фрегенің назар аударуын кейінірек белгілі аналитикалық философ Бертран Рассел "Меңзеу туралы" ("On Denoting") еңбегінде жалғастырды, және оның логикалық атомизміндегі алғашқы жұмыстарында маңызды рөл атқарды.
Людвиг Витгенштейн, Расселдің серіктесі, лингвистикалық бетбұрыстың бастамашыларының бірі болды. Бұл оның "философиялық проблемалар тіл логикасындағы түсініспеушілдіктен туындайды" деген идеясын пайымдаған "Логика-философиялық трактатындағы" (Tractatus Logico-Philosophicus) көзқарастарында және "тіл ойыны" туралы пайымдаулар жасаған кейінгі жұмыстарында кездеседі. Оның кейінгі жұмысы (яғни, философиялық зерттеулер) аналитикалық философияның жалпы ережелерінен айтарлықтай алшақтайды, олар пост-структуралистік дәстүрде резонанс тудыруы мүмкін деп танылуда.
Куайн және Крипке
У.В.О.Куайн "Эмпиризмнің екі догмасы" шығармасында өзінің алғашқы философиялық көзқарасымен лингвистикалық бетбұрыстың тарихи жалғасымдылығын сипаттаған болатын: "Мән референт объектісінен ажырап, сөзбен біріккен кезде ол мағынаға айналады."
Кейінірек ХХ ғ-да Сол Крипке қатарлы философтар "Атау және сөзсіздік" кітабында тілді мұқият талдаудан метафизикалық қорытындылар жасады.
Дереккөздер
Санат:Тіл философиясы Санат:Лингвистика Санат:Аналитикалық философия Санат:Құрлықтық философия Санат:Философиялық ағымдар Санат:Философиялық теориялар
Ильчик
Ильчик (Канин шығанағы, Канин шығанағы) — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Волгоград облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Еділ өзенінің сол жағалауынан 1130 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Саратов су торабынан Үлкен Ырғыз, Үлкен Караман, Терёшка, Еруслан, Торгун өзендерін қоспағанда Волгоград су торабына дейін. Өзен саласы — Сала болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
220 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:220 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:220 жылы қайтыс болғандар
Юзица
Юзица — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Вологда облысы, Нижегород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Юза өзенінің сол жағалауынан 92 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Сент-Андре́-сюр-Вьё-Жон
Сент-Андре́-сюр-Вьё-Жон (фр. Saint-André-sur-Vieux-Jonc) — Рона - Альпы аймағында орналасқан Франция коммунасы. Департаменті — Эн. Перонна кантонының құрамына кіреді. Коммуна аймағы — Бурк-ан-Брес. Коммунаның INSEE коды — 01336.
Географиясы
thumb|right|200px|
Климаты
Климаты жартылай континентті, жазда жылы, қыста суық. Жаңбыр тек жаз айларында жауады.
Халық қоныстануы
2010 жылы коммунада 1079 адам тұрған. Халық тығыздығы - 44,5 адам./км².
Басқарушылары
1995 - 2001 жылдар аралығында Пьер Фавье мэр басқарған. 2001 - 2020 жылдар аралығында Бернар Киве басқарады.
Экономикасы
2010 жылы 697 адам еңбекке қабілетті болған. 547 адам белсенді, 150 адам белсенсіз болған. 547 адамның 496 адамы жұмыс істеген, 150 белсенсіз адам ішінде 52 адам студент және оқушылар, 72 адам зейнеткер, 26 адам басқа себептерге байланысты жұмыс істемеген.
Сілтемелер
Санат:Эн департаментінің коммунасы
NGC 3250A
NGC 3250A — Antlia шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1835 жылы 1 ақпанда Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3250A деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 30790, ESO 317-30, IRAS10257-3949.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Antlia (шоқжұлдыз)
Барлық-Арасан (шипажай)
Барлық-Арасан шипажайы – республикалық мәні бар бальнеологиялық шипажай.
Географиялық орны
Жетісу Алатауының (Барлық) бөктерінде, теңіз деңгейінен 579 м биіктікте. Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданында, Қабанбай (бұрынғы Жарбұлақ) ауылынан 18 км, Алматы темір жолының Жалаңашкөл станциясынан 55 км, Алакөл көлінен 22 км жерде, Барлық-Арасан ауылының батыс жақ шетінде орналасқан.
Емдік бағыты
Жыл бойы жұмыс істейді. Ауа температурасы (орта есеппен) қаңтарда – 14°С, шілдеде 23°С. Жауын-шашын мөлшері жылына 260 мм, күннің ашық болуы 2750 сағаттай. Емдеу мақсатымен құрамында фтор бар кремний аралас хлорлы-күкіртті, кальций-натрийлі ыстық (42°С) минерал су ваннасы (былау), душ (тамшы су) ретінде, жуынып-шайыну, ішу үшін де пайдаланылады. Санаторий аяқ-қол, буын, жүйке жүйесі, тері ауруларын емдеуге арналған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақстан шипажайлары Санат:Шығыс Қазақстанның көрікті жерлері
Вальтернинбург
Вальтернинбург (Walternienburg) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Анхальт-Цербст ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 561 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 18,77 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 82 400. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц Райфарт.
Дереккөздер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Алматы Ет-Консерві Комбинаты
Алматы Ет-Консерві Комбинаты, “Құлан” акционерлік қоғамы — Алматы қаласындағы ет өңдеуге, шұжық түрлерін, ет консервілерін, құс етін даярлауға, дәрі-дәрмектік заттар әзірлеп, сүйектен ұнтақ жем өндіруге, сондай-ақ, ішек-қарын тазалап, сорпа-сулық дәмқатық шығаруға, тері тұздауға мамандандырылған кәсіпорын. Комбинат 1938 ж. іске қосылған. 1991 ж. “Тұлпар” акционерлік қоғамы болып қайта құрылды. 1994 ж. “Құлан” акционерлік қоғамы деп аталды. 1997 ж. кәсіпорыннан “Құланавтобаза”, “Энергия”, “Нұр әлем”, “Алматы ет” акционерлік қоғамдары бөлініп шықты. Кәсіпорын бірнеше рет қайта жабдықталып кеңейтілді. Барлық жұмыс процесі механикаландырылған.
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Ән-Наср сүресі
Наср сөзі қазақ тіліне "Жеңіс" деп-те аударылады.
Арабша жазылуы
بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ
Транскрипциясы: Бисмилләһир Рахманир Рахиим
Дереккөздер
Санат:Құран сүрелері
Кыскуя
Кыскуя — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Нюгуса өзенінің оң жағалауынан 12 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
Еленка (Вытебеть тармағы)
Еленка — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Орлов облысы, Тула облысы, Брянск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вытебеть өзенінің сол жағалауынан 78 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ока Белёв қаласынан Упа өзені және Угра өзені өзендерін қоспағанда Калуга қаласына дейін. Өзен саласы — Мокшыге қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қызылорда медицина колледжі
Қызылорда медицина колледжі 1928 жылы 15 тамызда "Қазақ акушерлік техникумы" деген атпен ашылған. 1954 жылы "Қызылорда медициналық училищесі" болып аталынды. 1996 жылы 14 маусымда Қызылорда медицина колледжі болып қайта құрылды. 1999 жылдың 25 қаңтарында Қызылорда медицина колледжі мемлекеттік қазыналық мекеме болып тіркелді.
Қызылорда медицина кол­леджінің директоры, медицина ғылымдарының докторы, облыс­тық мәслихат депутаты Ақ­марал Шәріпбайқызы Әл­назар­ова.
Медицина кадырларын дайындайды. Колледж 2008 жылы мамыр айында Мемлекеттік аттестациядан өтті. 2009-2010 оқу жылында колледжге "ҚР СТ ИСО 9001-2009" сапа менеджменті жүйесі енгізілді. Колледж "Үздік техникалық және кәсіптік білім беретін оқу орны - 2010" облыстық байқауының қорытындысы бойынша І орын иеленген.
Сілтемелер:
Санат:Қызылорда облысы колледждері
Лена Мағауияқызы Кармазина
Лена Мағауияқызы Кармазина 1952 жылы 21 қаңтарда Семей облысы Шар ауданының Арқат ауылында туған. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген (1974), математик. 1974 жылдан - ҚазКСР Мемлекеттік жоспары жанындағы есептеу орталығының инженері, аға инженері, ҚР Экономика министрлігі жанындағы Қазақ экономика және нарықтық қатынастар ғылыми-зерттеу институтының аға ғылыми қызметкері, сектор меңгерушісі. 1996 жылдан - ҚР Қаржы министрлігі Бюджет департаментінің бас экономисі, бөлім бастығы, басқарма бастығының орынбасары, басқарма бастығы, департамент директорының орынбасары. 2002 жылдан - ҚР Экономика және бюджетті жоспарлау министрлігі Бюджеттік саясат және жоспарлау департаменті директорының орынбасары, директоры. 2007 жылдан - ҚР Экономика және бюджетті жоспарлау вице-министрі. 2010 жылдың наурызынан бері - ҚР Қаржы вице-министрі. «Құрмет» орденімен, «Қазақстан Конституциясына 10 жыл», «Астананың Южылдығы» медальдарымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Корбес
Коммунаның INSEE коды — 30094, пошта индексі — 30140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 150 адамды құрады. Халық тығыздығы — 45,73 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гар департаментінің коммуналары
№87-темір жол айрығы
№87-темір жол айрығы — Ақмола облысы Атбасар ауданы, Тельман ауылдық округі құрамындағы болған темір жол айрығы, 2013 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Атбасар қаласының шығысында 12 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 225 адам (112 ер адам және 113 әйел адам) болса, 2009 жылы 37 адамды (20 ер адам және 17 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Атбасар ауданының таратылған елді мекендері
Терең тектоникалық қозғалыстар
Терең тектоникалық қозғалыстар. Болмыс-бітімі өте ауқымды аймақтардың дамуын тарихи-геологиялық тұрғыңан саралау барысында анықталатын тектоникалық қозғалыстар. Олар ауқымы жағынан да, терендігі жағынан да айтарлықтай мөлшерлермен сипатталады, тіпті жер мантиясының да белгілі бір бөлшегін қамтитын болса керек.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
IC 3826
IC 3826 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43473, MCG -1-33-25.
Сыртқы сілтемелер
IC 3826 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Сәбит Мұқанұлы Байжанов
Сәбит Мұқанұлы Байжанов (1940 ж.т., Ерейментау ауданы, Елтай а.) — қоғам қайраткері. Қазақстан Компартиясы ОК-нің хатшысы. Арғын тайпасы Қанжығалы руынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:1940 жылы туғандар Санат:Ақмола облысында туғандар Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері Санат:Жамбыл облысының әкімдері Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері Санат:Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
Жігіттер тобы
"Жігіттер" тобы — 2003 жылы Шымкент қаласында төрт жігіттен құралған квартет.
Өнердегі ұстаздары Әбдіхан Нұрмағанбетовтың жетекшілігімен республикалық Арай-2003 байқауына қатысып, бас жүлдеге ие болды. Ел жүрегінен кең орын алған "Ерке қыз" әніне бейнебаян түсіріліп, оңтүстіктің шымыр жігіттері өнер ордасы - Алматы қаласына келді. Продюсері - Ерғали Әбдірайымовтың көмегімен үлкен жетістіктерге қол жеткізіп, өз өнерлерін Алматы қаласында әлі күнге дейін жалғастырып келуде.
Топ құрамы: Айдар Байжанов, Бағлан Әбдірайымов, Ердос Қанаев және Мырзахан Маханов. Бүгінде топ қоржынында екі үнтаспа, 10-ға жуық бейнебаян, 80-ге жуық әндер бар. Дәл қазіргі таңда жаңа екі бірдей әнжинақ пен бір бейнебаянның тұсауы кесілгелі тұр.
Өмірбаяны
«ЖІГІТТЕР» квартеті өздерінің бір сұхбатында: Біз, негізі, балалықпен қосылған топпыз, бізді есейткен – сахна деді. нобай|Жігіттер тобы
Ердос Қанаев
Ердос Қанаев - туған жері - Оңтүстік Қазақстан облысы, Ордабасы ауданы, Шұбар елді мекені.
Бағлан Әбдірайымов
Бағлан Әбдірайымов: Туған жері - Оңтүстік Қазақстан облысы, Түлкібас ауданы, Ақсу-Жабағлы елді мекенінде 1983 жылы дүниеге келген. Ата-анасы және артынан ерткен қарындасы бар. Үйдің үлкені.
Айдар Байжанов
Айдар Байжанов -Туған жері - Оңтүстік Қазақстан облысы, 1984 жылы 20 шілдеде туған.
Мырзахан Маханов
Мырзахан Маханов - Туған жері - Оңтүстік Қазақстан облысы, 1984 жылы дүниеге келген.
Ла-Ферриер-о-Дуаян (Орн)
Ла-Ферриер-о-Дуаян (La Ferrière-au-Doyen) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 22,47 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61162, пошта индексі — 61380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 200 адамды құрады. Халық тығыздығы — 8,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Орн департаментінің коммуналары
Страсмир (Нью-Джерси)
Страсмир (Strathmere) — Нью-Джерси штатының Кейп-Мэй округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 175 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.1 км² шамасында. FIPS коды — 34-71250.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Айналдырушы иінді күш
Айналдырушы иінді күш - айналу деформациясын тудыратын қос күш моменті.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Өсімдіктер
Өсімдіктер
Өсімдіктердің 375 000-ға жуық түрі бар. Өсімдіктер тұқымтобының ең үлкені - гүлдейтін немесе жабық тұқымды өсімдіктер. Олардың 250 000-нан астам түрі бар. Өсімдіктер күн сәулесінің көмегімен (фотосинтез) өз қорегін табады. Саңырауқұлақтар бұрын өсімдіктер қатарына жатқызылатын, алайда өз қорегін өндірмейтін болғандықтан, қазір олар жеке класқа жіктелген. Олардың 100 000-ға жуық түрі бар.
Топтары
XX ғасырдың ортасына дейін өсімдіктерді төмен сатыдағы (бактериялар, балдырлар, кілегейлілер, саңырауқұлақтар, қыналар) және жоғары сатыдағы өсімдіктер (ринийлер, мүктәрізділер, псилофиттер, плаунтәрізділер, қырықбуындар, қырыққұлақтәрізділер, ашықтұқымдылар және гүлді өсімдіктер не жабықтұқымдылар) деп бөлді. 20 ғасырдың аяғында бактериялар мен саңырауқұлақтар өз алдына жеке патшалық болып бөлінді. Соңғы жүйеленім бойынша өсімдіктер 3 патшалық тармағына жіктеледі: Өсімдіктерді топтарға біріктіргенде олардың біріне-бірінің ұқсастықтары немесе айырмашылықтарын көрсететін белгілер пайдаланылады. Солар арқылы өсімдіктердің біріне-бірінің туыстық жақындықтарының деңгейі анықталады.
Құрылымы, тіршілік етуі жағынан бірдей және өз ата-енелеріне ұқсас, жеміс беретін, ұрпақ түзе алатын дарақтар бір түрге жатқызылады.
Құрылысы жағынан ұқсас түрлер туысқа біріктіріледі. Жақын туыстар бір тұқымдасқа олардың әрқайсысын қандай да бір класқа жатқызады.
Өсімдіктер жамылғысы
Құрлық бетінде өсімдіктер жамылғысы бірдей емес. Олар жерге түсетін ылғалдың мөлшеріне және осы ылғалдың маусымға байланысты қаншалықты жауатыңдығына қарай мәңгі жасыл (жаңбырлы) ормандар, ылғалдығы құбылмалы болып келетін, жапырақтары түсіп отыратын ормандар, ксерофильді сирек ағашты ормандар мен бүталарды, саванналарды, ал суы тасып отыратын теңіздің жағалауларында — мангр ағаштарынан тұратын ормаңдар түзеді. Экватордан солтүстікке қарай жасыл өсімдіктердің жолағынан кейін, аса үлкен ормансыз кеңістіктер — шөл, шөлейт, приерии орналасады. Біршама биік ендікте қайтадан мәңгі жасыл ормаңдардың жолағы кездеседі. Бірақ олар тропиктердегі секілді жапырақты ормандар емес қылқан жапырақты (тайга) ормаңдар болып келеді. Тайгадан солтүстікке қарай, полюстың айналасында (цикумполярно), тундра мен солтүстік мұзды мұхиттың салқын суы созылып жатады. Экватордан оңтүстікке қарай құрлық біршама аз болады. Полюстерге жақын жерлерде және биік таулардың басында мәңгі мұздар мен қарлар жатады. Мүңдай түрлі-түсті өсімдіктер жылдың әртүрлі кезеңдеріне қарай, әсіресе қыста, құрлықтың (континенттің) үлкен кеңістігін, шамамен 40° с.е. және одан жоғары қарай қар басқан кезде, көп өзгеріске ұшырайды.
Қоршаған ортамен байланысы
Өсімдіктердің өмірі қоршаған ортамен, әсіресе топырақпен және климатпен тығыз байланыста болады. Жасыл өсімдіктер ауадан көмірқышқыл газын, күннен — энергияны, ал топырақтан — су мен минералдық тұздарды алады. Көмір қьшқыл газының ауадағы мөлшері 0,03%-тен аспайды, ал өсімдікке қажетті тұздар мен судың мөлшері топырақтың құрамында өте аз және шашыраңқы түрде болады. Осылардың барлығы өсімдіктің сору мүмкіңдігінің үлкен (жоғары) болғанғындығын қажет етеді. Эволюцияның барысында өсімдік өзінің вегетативтік денесін сыртқы ортамен қарым-қатынаста болатындай аса үлкен көлемге дейін (жапырақтарын ауамен, тамырларын топырақпен), жоғары деңгейде жетілген жануарлардан бірнеше есе артық ұлғайтқан. Өсімдіктің тіршілік ортасының өзгеруіне тез және ерекше назіктікпен жауап беруінің өзі осыған байланысты болады. Сонымен бірге өсімдіктердің өзі тіршілік жағдайының барысыңда, өздерін қоршаған ортаны өзгертеді. Орманның жыл өткен сайын биікке көтеріліп, аса қалың жасыл шымылдьгқ (полог) түзетіні белгілі. Бұл бұталар мен шөптесін өсімдіктер жабыны үшін, орман ішінің жағдайын өзгертеді.
Қоршаған ортаға бейімделушілігі
Тау етегіндегі тегістіктен, тау басына көтеріле отырып, өсімдіктер қауымдастықтарының ғана емес (шөлейт, орман, және альпі белдеулері, тундра), сонымен бірге жақын түрлердің, кейде тіптен бір түрдің өзінің тіршілік формасының структурасының басқаша өзгеретіндігін (трансформациясын) айқын аңғаруға болады. Таудың жоғарғы белдеулерінің ерекше климаты мен топырақ жағдайларының өсері (салқындықтың, физиологиялық құрғақшылықтың, жарықтың сапалығы және т.б.) ағаштар мен бұталардың жатаған аласа формаларының қалыптасуына, биік шөптесін өсімдіктердің жартылай жертаған және жертағандар түзуіне өкеліп соқтырады. Өсімдіктердің структурасы мен физиологиялық қасиеттерінің өзгеруін Памирдің теңіз деңгейінен 3600 м. биіктігінде отырғызылған өсімдіктерде жан-жақты зерттелген. Өсімдіктердің құрылысының, оның ішінде анатомиялық құрылысының өзгеруімен бірге, олардың құрамындағы қант пен витаминдердің де консентрациясының жоғарылағандығы байқалған. Соған байланысты таудың жоғарғы белдеулерінің жем-шөптік өсімдіктерінің құнарлығы аса жоғары болады. Өсімдіктердің қоршаған ортаға бейімделушілігін тек таудың жағдайынан ғана емес, сонымен бірге, әр уақытта, түрлер жаңа ортаға (қарама-қарсы жағдайға) тап келгенде байқауға болады. Бұл өсімдіктің табиғи өсетін ортасының өзгеруіне байланысты және оны мәдени жағдайға ендіргенде (при интродукции1) байқалатын құбылыс. Кейбір сор топырақта өсетін өсімдіктер (теңіз қышасы-горчица морская ; шөптесін бұзаубас сораң-солерос травянистый) құрамында тұзы жоқ топырақтарда, сор топырақта өсетін өсімдікке тән белгілерін, мысалы, жапырақтарының етженділігін (суккуленттігін) жоғалтады.
Таралу жолдары
Өсімдіктер жер шарына кең таралған. Олардың құрғақшылыққа төзімді вегетативті органдары бар және қолайсыз климаттық жағдайда өсуге бейімді. Олар жәндіктер арқылы тозаңданып, тұқымдары мен жемістері жануарлар арқылы таралады.
Маңызы
Өсімдіктердің халық шаруашылығында және ғылыми медицинада кеңінен қолданылатын түрлері көп кездеседі. Олардың ішінде көкөністік, жеміс-жидектік, балды, майлы және техникалық түрлер де бар. Ағаш тәрізді формалары құрылыс материалдары ретінде аса құнды. Әртүрлі үй жиһаздарын жасайды. Бұлардың бірқатары сәнді өсімдіктер. Тынымбақтарды, саябақтарды, көшелерді, тіптен жұмыс орындарын көгалдандыруға пайдаланады.
Дереккөздер
Санат:Ботаника Санат:Патшалық (биология) Санат:Алфавит бойынша өсімдіктер
Абзимдер
Абзимдер (ағылшын тілінен abzyme, antibody enzyme) – каталитикалық белсенді антиденелер. «Абзимдер» термині кең мағынада алғанда әдетте ферменттік қасиеттерге ие, яғни белгілі химиялық реакцияларды катализдейтін моноклональды каталитикалық белсенді антиденелер. Абзимдер ережеге сәйкес жасанды моноклональды антиденелерді көрсетеді. Каталитикалық белсенді антиденелер әр түрлі аутоиммунды (аутоиммунды тиреойдит, склероз, астма, ЖИТС), инфекциялы (вирустық бактериялдық) ауруларлмен ауырған адамадардың қанынан, сонымен қатар медициналық көрсеткіштері бойынша дені сау босанған әйелдердің сүті мен қандарынан бөліп алынған.
Сипаттамасы
Тіршілікке маңызды процестерді реттейтін күрделі химиялық айналымдардың көпшілігі каталитикалық болып табылады және жоғары спецификалық эффективті биокатализаторлар-ферментттердің қатысуымен жүреді. Соңғы жылдары генетикалық инженерия және бағытталған химиялық модификациялар әдістерінің көмегімен өзгертілген қасиеттері бар ферменттерді құруға мүмкіндік туды. Осымен жаңа биокатализаторларды іздеу жолы тоқтаған жоқ. Каталитикалық белсенді молекулалар ішінде ерекше орынды рибозимдер - каталитикалық РНҚ.
Антиденелер белоктық молекулалар. Олар барлық табиғи немесе синтетикалық антигендермен жоғары спецификалық өзара әрекеттесуге қабілетті. Антиденелердің әртүлілігі ферменттерге қарағанда шектелмеген. Кейбір есептеулер бойынша ол 10 вариантты құрайды, яғни арнайы «биополимерлік матрицалардың» кең репертуарын қамтамасыз етеді. 1948 ж. Л. Полинг антиденелермен ферменттердің арасындағы принципиалды айырмашылығын түсіндіруді ұсынды. Оның айтуы бойынша антиденелер стабильді конформациядағы (төменгі энергетикалық күй) антигендермен стецификалық өзара әрекеттеседі, ал ферменттер керісінше реакцияның жоғарғы энергетикалық ауыспалы күйімен максималды спецификалылығын көрсетеді, сөйтіп реакцияның ауыспалы күйін танитын антиденелер каталитикалық белсенділікті көрсетеді.
Санат:Иммунды жүйе Санат:Антиденелер Санат:Ферменттер
Оспан батыр
Оспан батыр (Оспан Исламұлы) (Оспан батыр; وسپان باتىر; Osman Batur; 欧斯曼·巴图尔; (1899—1951) — 20 ғ. алғашқы жартысында Шығыс Түркістанның тәуелсіздігі үшін күрескен ұлт азаттық қозғалысының көсемі. Алтай қазағы.
Болтата (Габрово облысы)
Болтата (Болтата) — Болгариядағы ауыл. Габрово облысына қарасты Габрово қауымының құрамына кіреді.
Сен-Парду-л'Ортижье
Сен-Парду-л'Ортижье (Saint-Pardoux-l'Ortigier) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Брив-ла-Гаярд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,98 км² шамасында.
Болтата (Габрово облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9 адамды құрайды.
Оспан батыр
Өмірбаяны
Керей тайпасының Абақ Керей тармағының Молкы руынан шыққан.
Сен-Парду-л'Ортижье
Коммунаның INSEE коды — 19234, пошта индексі — 19270.
Болтата (Габрово облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Габрово облысының елді мекендері
Сен-Парду-л'Ортижье
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 472 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,36 адам/км².
Оспан батыр
Өмірбаяны
1899 жылы Алтай аймағының Көктоғай өңірінде туған. 12 жасында қазақ серкелерінің бірі Бөке батырдың қасына келді.
Сен-Парду-л'Ортижье
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Оспан батыр
Өмірбаяны
Көзі тірісінде Батыс тарапынан "қазақтың алтын аңызы" деген атауға ие болған батыр Орта жүздің Керей-молқы әулетінен шыққан.
1951 ж. сәуірдің 29-ында Үрімжіде қытайлар тарапынан өлім жазасына кесілді.
Қазақ үшін сайтанмен сөйлесуге де бармын!
Ұрпағы
Оспан батыр 1940 жылы атқа қонып, 1951 жылға дейін, Қытай, КСРО, Моңғол әскерлерімен 11 жыл соғысқан. Жарықтық, «мен ислам діні үшін атқа қондым» деген екен. Батырды 1951 жылдың 28 сәуір күні Үрімжіде атты.
Оспан батыр атылғаннан кейін де қудалау тоқтаған жоқ. Көп адамдар жазаланды. Бұл үрдіс батырдың ұрпақтарын айналып өтпей қоймады. Үлкен ұлы Шердиман 1973 жылы Құлжа түрмесінде өлді. Екінші баласы Нығметолла 1976 жылы дүниеден өтті. 1928 жылы туып 12 жасында қолына қару алып соғысқа қатысқан кіші ұлы Нәби 2002 жылы қайтыс болды.
Нәбидің алты баласы бар. Кенжесі Өркенбек Нәбиұлы ата-жұртына келіп, Түркістандағы Қ.А.Ясауи атындағы халықаралық Қазақ-түрік университетінің халықаралық қатынастар мамандығы бойынша бітіріп, Қазақстанның азаматтығын алып Алматыда тұрақтап қалған еді.
Діні мен ұлтты үшін шаһит кеткен Оспан батыр дүниеден озып, арада 60 жыл өткенде немересі Өркенбектің баласы дүниеге келді. Батырдың шөбересіне Нұресіл деп ат қойды.
Күресі
1911 жылы Бөке батырдың жағында қытайлар және орыстарға қарсы күрес бастаған Оспан батыр бүкіл Алтай жерін және Шығыс Түркістанның қытайлар және орыстардан азат етілуін мақсат етіп қойды. Екінші Дүниежүзілік соғыс жылдарында Қытай үкіметі тарапынан Шығыс Түркістан жеріндегі түркі халықтарына қарсы қысым күшейгенімен бірге түркі халықтарының жауап әрекеттері де күшейе түсіп, Оспан батырдың көтерілуіне себеп болған жағдай қалыптасты.
Алтайды қытайлардан тазалай бастаған Оспан батыр, 1943 жылы мақсатына жеткендей болып көрінді. 1943 жылы шілденің 22 Бұлғында жасалған жиында Оспан батыр Алтай қазақтарының ханы болып жарияланды.
1945 жылының басында Шығыс Түркістанда бірнеше қала сыртында бақылау көтерілісшілердің қолына түсті. Жағдай қытайлар үшін бұдан артық төзгісіз болып және одан да қауіпті жағдай қалыптаспайынша Қытай әскерлері өлкеде қатаң және жойқын операциялар өткізді. Тарбағатай және Алтайдан шығарылған Оспан батыр күресті отыз мың кісімен бастаса да 1950 жж. басында осы сан шамамен төрт мың ғана болды. Бұл санға әйелдер және бала-шаға да кіреді.
1951 жылы Қанамбалда қоршалған Оспан батыр тұтқын болды, Үрімжіге жөнелтілді.
Оспан батыр, халық арасында жүргізіліп көрсетілді және 1951 ж. сәуірдің 29-шы күні үкім бойынша өлімге кесілді.
Дереккөздер
Санат:1899 жылы туғандар Санат:1951 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақ батырлары Санат:Тұлғалар Санат:Қытай қазақтары Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері Санат:Шығыс Түркістан тарихы
Озерай
Озерай (Ozerailles) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,32 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54413, пошта индексі — 54150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 161 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,47 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Васильков алтын
200px|right «Altyntau Kokshetau» АҚ (бұрынғы Васильковский кен-байыту комбинаты) – кен байыту кәсіпорны.
Көкшетау геологиялық-барлау экспедициясының ізденісі нәтижесінде “Васильков алтын кентасы кеніші” 1963 ж. ашылған. 1966 ж. кеніштегі алтынды мақсатты түрде зерттеу басталды. 1976 ж. “Васильков кен байыту комбинатын салу жөніндегі” дирекция ұйымдастырылып, ол 1982 ж. “Васильков кен байыту комбинаты” болып қайта құрылды. Комбинат 1994 ж. ақпаннан бастап осы атпен аталатын ашық акционерлік қоғамға айналдырылды. Ол 2000 ж. тамызда “Флудгейт Холдинг Б.В.” (Нидерланд) компаниясының қатысуымен құрылған “Васильков алтын” бірлескен кәсіпорны ашық акционерлік қоғамы құрамына кірді. Васильков кенішінде кен қазу 1979 жылдан басталды. Бұл жылы 264,2 мың текше метр кен аршылды. Кентас өндіру ісі 1980 ж. қолға алынды. Алғашқы жылы 79,4 мың т кентас өндірілді, ал 1983 ж. кентас өндіру көл. 610,9 мың т-ға жеткізіліп, 4,5 кг тұңғыш алтын шығарылды. Васильков кеніші кен қоры жөнінен бірегей кеніштердің қатарына жатады. Алтынның жалпы есептелген қоры 360 т. Комбинатта қазіргі кезде катодты алтын өндіріледі, кеніштің тотыққан кентасын өңдеу жұмысы үйінді кентасты сілтіден айыру әдісімен жүргізіледі. Бірлескен кәсіпорында 2001 ж. 896,3 кг, ал 2002 ж. 900 кг алтын өндірілді. 749 адам жұмыс істейді (2003).
Кулонометрлік титрлеу
Бұл әдіс стандартты ерітінді әзірлеуді қажет етпейді, ондағы титрант міндетін электр тогы атқарады. Дәстүрлі титрлеу әдісінде талданатын заттың мөлшері титрлеуге кеткен титрант-реагентінің титрі мен көлем көбейтіндісі бойынша есептелінеді, ал кулонометрлік титрлеуде ізделініп отырған зат мөлшері ток күшімен талданатын  затпен өзара әсерлесуші реагентті генерирлеуге кеткен уақыттың көбейтіндісімен есептелінеді.
Васильков алтын
Дереккөздер
Санат:Қазақстан кәсіпорындары Санат:Ақмола облысы экономикасы
Кулонометрлік титрлеу
Ток күші тұрақты кезде жүргізілетін қосымша кулонометрия әдісі химиялық әрекеттесуге ұқсас болғандықтан, оның кулонометрлік титрлеу әдісі деп атайды.