cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қарабау ауылдық округі
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 5563 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазығұрт ауданы ауылдық округтері
Жүнісбек Жұмабеков
Жұмабеков Жүнісбек (07.01.1927, Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы Малыбай а. – 04.04.1980, Алматы қ.) – тарих ғылымдарының докторы (1971).
Ұлы жүздің Албан тайпасынан шыққан.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан тарихшылары
Талапкер (Абай облысы)
Талапкер — Абай облысы Көкпекті ауданы, Көкжайық ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2009 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Көкпекті ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 64 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 21 адам (2009).
Санат:Көкпекті ауданының таратылған елді мекендері
Вандерслебен
Вандерслебен (Wandersleben) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Гота ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1679 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,63 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 67 073. Муниципалитеттің басшысы — др. Герхард Пезельт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Елена Валентиновна Шадрина
Шадрина Елена Валентиновна (26 наурыз 1982, Челябинск) — Ресей елінің ауыр атлетшісі. 2013 жылдың ауыр атлетикадан әлем чемпионатында 58 кг дейін салмақта қола медальға қол жеткізді.
Дереккөздер
Санат:Алфавит бойынша ауыр атлеттер Санат:Ресей ауыр атлеттері
Дзэннити
Дзэннити (Nichiren; Zennichi)(1222ж. 30 наурыз, Коминато, Жапония – 1282ж. 12 қараша, Икегами), жапон буддизм идеясын қолдаушы, Нитирэн мектебінің негізін қалаушы. Балықшының баласы, будда монастрына 11 жасында барған. Жапонияның негізгі будда мектептерін әбден үйренген соң, 1253ж. Лотос сутрасы оның дәуіріне сай келетін жалғыз ілім деген шешімге келіп, басқа секталар өздерінің ілімін тоқтатпаса Жапонияға жамандық келетінін алдын ала болжаған. Айтқан үшін оны монастрдан қуды. Жапонияның таңдамалы ел екенін бекіте айтқан, басқа елдердің құтылуы осы елден тарайтынын да мәлімдеген. Ақырында Жапония теңізіндегі аралға айдалды, онда 1272 ж. өзінің Соқырлықтан құтылу еңбегін жазған.
Санат:1222 жылы туғандар Санат:Буддизм тұлғалары Санат:Дзэннити Санат:1282 жылы қайтыс болғандар Санат:XIII ғасырда туғандар Санат:Жапония тұлғалары
Виттау
Виттау (Wittau) — Аустриядағы коммуна. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Гензерндорф округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8711 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 83.91 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — GF, ресми идентификациялық коды — 3 08 21.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Томзик саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Виттау
Жәдігөй
Сілтеме
Қазақ энциклопедиясы
Санат: Адам
Курнонсек
Курнонсек (Cournonsec) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Монпелье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,06 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 34087, пошта индексі — 34660.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2199 адамды құрады. Халық тығыздығы — 182,34 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Уртенен-Шёнбюль
250px|thumb|Картада орналасуы Уртенен-Шёнбюль (Urtenen-Schönbühl) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Фраубруннен округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5438 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.2 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 551, пошта индексі — 3322.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Верден
Верден (Verdun, Verodunum) — "күшті оппидум" - Франция мемлекетіндегі қала. Верден қаласы тұрғындарының саны 1999 жылғы санақ бойынша 23 000 адамды құраған.
Географиясы
Қала Мёз өзенінің жағалауында орналасқан. Жер аумағы 31 км² аса аймақты алып жатыр. Басқа қалалармен темір жол желілері арқылы және көлік жолдары арқылы байланысқан. Пойыздар Верден станциясына келіп тоқтайды.
Тарихы
843 жылы Верден қаласы "Верден келісім шартының" қабылданған орны болып саналды. Бұл келіссөз Ұлы Карлдың франкілік империясының бөлінісі мен Франция, Германия, Италия елдерінің бастамасы туралы білдіреді. Қала 1916 жылдың ортасында болған неміс және француз әскерлері арасындағы "Бірінші дүниежүзілік соғыс" деп аталатын жойқын шайқастың майданы болып саналған және нәтижесінде қала қатты қираған. Бұл қала "Қасиетті Георгий орденінің" 4 дәрежесімен марапатталған жалғыз қала.
Дереккөздер
Санат:Франция қалалары
Доктрина
Доктрина - [ doctrina - ілім, ғылым ] - іс-әрекет жасауға бағыт беретін нақтылы нұсқау лар принциптерінің жиынтығы. Саяси доктрина саяси іс-әрекетті ұйымдастыруға және саяси құбылыстарды қарастыруға арналған өзара келісілген қағидаттар жиынтығы, бірізділікпен құрылған тұжырымдама болып табылады. Доктрина көбіне билік үшін күрестің, саяси қозғалыс мүшелерінің ықпалдастыру құралына айналады. "Доктрина" ұғымы кейде схолостикалыққа және догматизмге сүйенген саяси көзқарастарды атауда қолданылады.
Дереккөздер
Санат:Саясат
Қыша қағаз
Қыша қағаз - бір жағына қыша ұнтағы жағылған қағаз. Пайдаланар алдында оны жылы суға салып, содан кейін денеге тікелей немесе газет, дәке, шүберек сыртынан (тері аса сезімтал болғанда) жапсырады. Қышаны дененің жапсырылған тұсы қызарғанша (әдетте 5-10 минут) ұстайды. Алғаннан кейін денеге жабысып қалған қышаны жылы сумен шайып, содан кейін ептеп сүртіп тастайды, тері қатты қызарған болса, ол жерге вазелин жағады. Қышаны қолдан дайындау үшін оның құрғақ ұнтағын (балалар үшін оны жартылай бидай не картоп ұнымен араластырады) жылы су қосып, қою ботқа болғанға дейін араластырады. Дайын ботқаны нығыздау матаға 0,5 см қалындықпен жағады. Содан кейін бетіне шүберек салып денеге жабысқанша саусақпен басып ұстайды не бинтпен таңып тастайды. Тыныс жолдары қабынғанда қышаны кеуде тұсқа (кеуденің дал ортасына) және балтырға, бронхит кезінде кеуденің бір не екі жағына, гипертонияда желкеге қояды. Тері ауруларымен ауырғанда қышаны пайдалануға болмайды.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Тұрмыс
Электромагниттік толқындар
Электромагниттік толқындар — байланыс тізбегін құрайтын екі сымның арасындағы электрлік және магниттік өрістер бір-бірімен белгілі бір электромагниттік энергия мөлшерінде байланыста болатын толқын.
Бағыттаушы байланыс жолы бойымен таралатын бірнеше электромагниттік толқындар. Оларға жататындар:
Электрлік Е мен магниттік толқындар жоғарғы ретті толқындар болып саналады. Оларда көлденең электр және магнит өрістерден басқа бір-бірден электрлік немесе магниттік бойлық толқындар болады. Сондықтан олардың күш сызықтары сымдардың көлденең қимасында да ұзына бойында жатады. Мұндай толқындар өте жоғары жиілік диапазонда қыздырылады. Ондағы токтың негізі өткізгіштік ток емес диэлектрлік ығыстыру тогы болады. Олар электромагниттік энергияны металл немесе диэлектрик толқын жолдарымен және сыртқы толқынды бір сым бойымен бергенде пайдаланылады.
Аралас толқындарда барлығы алты (үш координатта) толқын компоненттері болады. Мұндай аралас толқындарга диэлектрлік толқын жолдардагы және сәуле тарататын жарықжол (сәулежол) толқындары жатады.
300 000 км/с (жарықтың таралу жылдамдығымен бірдей). Біртекті изотроптық ортада электрлік кернеулік (Е) және магниттік кернеулік (Н) бір біріне және толқынның таралу бағытына перпендикуляр болады, яғни электромагниттік толқын көлденең толқын болып табылады. Кеңістіктің кез келген нүктесінде Е және Н толқындарының фазасы бірдей болады. Е және H қашықтықтың (R) артуына қарай 1/R шамасына азайып отырады. Өрістердің осылай баяу өшуі — электромагниттік толқын арқылы аса үлкен қашықтықпен байланыс орнатуға жағдай жасайды. H толқын ұзындығы бойынша H >1012 см толқындар радиотолқындар қатарына, 5- 10-2 - 7,4-10-5 толқындар инфрақызыл толқындары қатарына жатады.
Электромагниттік өріс
Электр өрісін электр заряды бар денелер туғызады. Бойымен электр зарядтары өтетін өткізгіштің төңірегінде магнит өрісі пайда болады. Қозғалмайтын зарядтың электр өрісі барлық уақытта да өзгеріссіз қалады. Бірқалыпты қозғалатын зарядтардың, яғни тұрақты электр тоқтарының төңірегінде пайда болатын магнит өрісі де өзгермейді.
Ал егер электр заряды бар бөлшектер тыныштық немесе бірқалыпты қозғалыс калпынан шығып, айнымалы қозғалыс жасаса, онда  қандай өріс пайда болар еді? Бұл сұрақтың жауабын ағылшынның ұлы ғалымы Максвелл тапты.
Электр зарядтары айнымалы қозғалғанда, яғни кез келген айнымалы тоқта электр өрісі де, магнит өрісі де уақыт өтуіне қарай өзгеріп отырады. Сонымен қатар бұл өрістер, Максвеллдің 1865 жылғы теориялық пайымдауынша, өздерін біртұтас электро-магниттік өріс түрінде керсетеді.
Максвелл сегіз жыл бойы тынбай жүргізген физика-математикалық талдауларын 1873 жылы қорытындылады. Ол біртұтас электромагниттік өрістің теориясын жасады және оның бос кеңістікте де толқын түрінде тарай алатынын дәлелдеді. Максвеллдің электромагниттік өріс теориясының түйіні мынаған саяды.
Осылайша өзгеріп отыратын электр және магнит өрістері әр уақытта да өзара байланыста болады, сондықтан олардың ажырамас бірлігін электромагниттік өріс дейді. Электромагниттік өрісті көрнекі түрде бейнелеу үшін оны, бір жағынан, электр ерісінің Е кернеулік векторы арқылы, екінші жағынан, магнит өрісінін В индукция векторы арқылы сипаттап кескіндейді.
Электромагниттік өріс — ақиқат нәрсе. Ол материя формасының бір түрі болып табылады. Материя формасының екінші түрі зат.
Электр зарядтары айнымалы қозғалыс (мысалы, тербеліс) жасағанда, олардың туғызатын айнымалы электромагнитгік өрісі кеңістіктің бір нүктесінен екінші нүктесіне тарайды.
Айнымалы электромагниттік өрістің кеңістікте таралуын электромагниттік толқын деп атайды.
Электромагниттік толқынның пайда болуы туралы Максвеллдің 1865 ж. айтқан болжамы кейінірек эксперимент жүзінде дәлелденді.
1887—1888 жж. Г. Герц жасаған тәжірибелер айнымалы электромагниттік өрістің кеңістікте толқын түрінде тарайтынын көрсетіп берді.
Электромагниттік толқынның таралу механизмін былай түсіндіруге болады. Кеңістіктің белгілі бір нүктесінде (мысалы, координаталары О бас нүктесінде) заряд тербелмелі қозғалыс жасады дейік. Зарядтың мұндай тербелісі Е кернеулік векторының да тербелісін туғызып, оның сандық мәні (модулі) мен бағыты периодты түрде өзгеретін болады. Максвелл теориясы бойынша кеңістіктің нақ осы нүктесінде В индукция векторы Е векторына перпендикуляр бағытта тербеліс жасайды. Сонымен қатар өpic векторларының тербелісі кеңістіктің көрші нүктелеріне беріледі.
Сөйтіп, өріс векторларының келесі нүктелердегі тербелісі, алдыңғы нүктелерге қарағанда кешігіп туындайды. Осылайша электромагниттік өріс кеңістіктің барлық бағытында белгілі бір жылдамдықпен электромагниттік толқын түрінде тарайды.
Электромагниттік толқынмен механикалық толқындардың ұқсастықтары да, өзгешеліктері де бар. Солардың негізгілерін атап өтейік.
Электромагниттік толқынның таралу жылдамдығының с векторы кернеулік Е және индукция В векторларына перпендикуляр болады.
Максвелл көрінетін ақ жарықты с = 3 • 108 м/с жылдамдықпен тарайтын электромагниттік толқын деп жорыды. Кейінірек, жарықтың таралу жылдамдығы эксперимент жүзінде үлкен дәлдікпен өлшенген соң, Максвеллдің бұл болжамы да шындықка айналды.
Тәжірибеде өлшенген жарықтың таралу жылдамдығы Максвеллдің теорияда анықтаған электромагниттік толқынның таралу жылдамдығымен дәлме-дәл келді. Осылайша жарықтың электромагниттік табиғаты толық дәлелденді.
Тоу-Пугол
Тоу-Пугол — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тоу-Пугол-Посл тармағының сол жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 33 км-ді құрайды.
Электромагниттік толқындар
Электромагниттік өріс
өйткені ортаның сыну көрсеткіші n > 1 (3-кесте), ал вакуумде n = 1.
Тоу-Пугол
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Салехард қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмендегі Обь өзені тармақтарының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Электромагниттік толқындар
Электромагниттік өріс
Электромагниттік толқындардьщ λ толқын ұзьшдығы, Т периоды, с жылдамдығы, v тербеліс жиілігі арасындағы қатынастар механикалық толқындардағы сияқты өзгеріссіз калады:
Тоу-Пугол
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Электромагниттік толқындар
Электромагниттік өріс
Электромагниттік толқындардың вакуумнен затқа өткенде жиілігі өзгермейді. Өйткені толқындардың жиілігі оларды туғызған күштердің жиілігіне ғана байланысты болады. Ал толқындардың зат ішіндегі v жылдамдығы өзгеретін болғандықтан, оның толқын ұзындығы да өзгереді. Вакуумдегі толқын ұзындығын λ, ал заттағы шамасын λ' деп белгілесек, онда жоғарыдағы формулаларды ескере отырып, мына өрнектерді аламыз:
Тербелмелі электрлік контурда пайда болатын электромагниттік тербелістердің периоды Томсон формуласымен анықталатыны белгілі.
Бұл өрнек бойынша тербелмелі контурдағы шарғының (катушканың) L индуктивтілігін және конденсатордың С сыйымдылығын өзгерте отырып, электромагниттік тербелістің Т периодын қалауымызша өзгерте аламыз.
Жарық толқындары да, радиотолқындар да, рентгендік сәулелер де, электро-магниттік сәулелердің басқа түрлері де нақ осындай жылдамдықпен тарайды. Олар тек бір-бірінен толқын ұзындығы немесе жиілігі бойынша ғана өзгешеленеді.
Сөйтіп, біз барлық электромагниттік сәулелердің табитты бірдей, яғни олар электромагниттік толқындар деген қорытындыға келеміз. Сөуле жиілігі жоғары болған сайын, оның таситын энергиясының мөлшері де арта түседі, әрі организмге тигізетін биологиялық және химиялық әрекеті де ерекше болады. Ультракүлгін сәулесінің үлкен дозасы көз бен теріні зақымдаса, ал рентгендік және гамма-сәулелер өмірге кауіпті. Адам өміріне ең қолайлы нұр — жеке түсті біртекті (монохроматты) сәулелердің қосындысынан тұратын ақ жарық.
Электромагнитті толқындарының диапазоны
Электромагниттік толқындар шкаласы (v < 1021 Гц) төменгі жиілікті толқындар мен радиотолқындардан бастап, гамма сәулелерге дейінгі (v < 1021 Гц) аралықты қамтиды. Жиілік пен ұзындықтарына байланысты әр түрлі электромагниттік толқындарды шартты түрде шығарып алу және тіркеу тәсіліне, затпен өзара әсерлесу сипаты бойынша диапазондарға бөледі. берілген. Төменгі жиілікті толқындар шығару, радиотолқындар, инфрақызыл сәулелер, көрінетін жарық, улътракүлгін сәулелер, рентгендік сәулелер жәпе \gamma - гамма шығару деп диапазондарға бөлу қабылданған
Электромагниттік толқындардың таралу тәртіптері
Электромагниттік толқындардың ұзындыгына (немесе жиілік ауқымына) байланысты бағыттаушы жүйелермен таралған толқындардың таралу режімдері әр түрлі: статикалық, тұрақты (стационар),(квазистационар), электродинамикалық және толқындық немесе квазиоптика. Статикалық тәртіп электрлік және магниттік сипаттағы көлемдік статикалық зарядқа сәйкес келеді. Мұнда зарядталған белшектер қозғалмайды (Қ = 0) және уақыт бойынша өзгермейді. Тұрақты тәртіп сым бойымен тұрақты токты беру жағдайына сәйкес келеді. Тұрақты ток магнит өрісін тудырады да, ал электрлік өріс индукцияланбайды. Квазистационарлық тәртіп диэлектриктегі ығыстырушы ток ескерілмейтіндей аз болғанда өрістің өте баяу езгеретін жағдайына сәйкес келеді. Бұл тәртіптегі толқын ұзындығы сымдардың диаметрінен артық (λ > D) болады. Бұл тәртіпке сәйкес әуе байланыс жолы, симметриялы және коаксиалды байланыс кабельдері пайдаланылады. Электродинамикалық тәртіп жоғарғы жиілік ауқымына жатады. Мұнда өткізгіштегі ток та, диэлектриктегі ток та болады. Электродинамикалық тәртіпте пайдаланылатын бағытгаушы жүйелерге толқынжолдар, жарықжолдар және аса жоғары жиілікті, радиожиілікті байланыс жолдары жатады. Электродинамикалық тәріптегі жиілік ауқымы З*10lO / 10 * 1010 109 / 1012 Гц. Квазиоптикалык тәртіп өткізгіштік ток болмайтын тек диэлектрикпен берілетін энергияға сәйкес келеді. Бүл тәртіпке геометриялық (сәулелік) және толқындық оптика жатады. Жиіліктік ауқымы 1О14 + 105Гц.
Дереккөздер
Санат:Электромагниттік толқындар Санат:Электромагниттік құбылыстар Санат:Оптика
Коммерциялық деректер жинақтамасы
Коммерциялық деректер жинақтамасы / Коммерциялық деректер қоры — тауарлар мен қызметтер нарығының құрылымы мен жай-күйін сипаггайтын көрсеткіштердің жүйеге түсірілген, ұдайы жаңартылып отыратын тізбесі. Коммерциялық деректер жинақтамасын қор және тауар биржалары, сондай-ақ ақпараттық-коммерциялық қызметтер көрсетуге маманданырылған ұйымдар (маркетингілік зерттеу орталықтары, жарнамалық-ақпарат бюролары) қалыптастырады.
Дереккөздер
Санат:Экономика
Орфоэпия
Орфоэпия (orthos – дұрыс, epos – сөз, сөйлеу) – сөздер мен сөз тіркестерінің дұрыс айтылу ережелерінің жиынтығы. Тілдегі сөздердің айтылуы мен жазылуы бірдей бола бермейді. Қазақ тілінің дыбыс үндестігіне сәйкес көптеген сөздер орфографиялық нормадан ауытқып айтылады. Мысалы, құлұн, өнөр, түңгү, Амаңгелді, көг гүл, айталады, ағиық, т.б. Сөздерді дұрыс айту нормалары дыбыс үндестігіне, яғни ілгерінді, кейінді, тоғыспалы ықпал заңдылықтарына негізделеді. Сөздердің дұрыс айтылуы орфоэпия сөздіктерде көрсетіліп отырады. Орфоэпия нормада дұрыс сөйлей білу сөздің әуезділігін сақтауға мүмкіндік береді, сөз құлаққа жағымды естіледі. Орфоэпия тілдің ауызша сөйлеу нормаларын реттеп отырады. Әр тілдің орфоэпиясы сол тілдің басты фонетикалық заңдылықтарына сүйенеді. Мысалы: орыс тілінде сөздің дұрыс айтылуы, негізінде, екпінге байланысты болса, қазақ тілінде сингармонизм зандылығына байланысты.
Қазақ тілінің дыбыс жүйесінде әсіресе дыбыс үндестігі ерекше орын апады. Кейбір зерттеулерде сөздің бірыңғай жуан немес жіңішке, бірыңғай езулік немесе бірыңғай еріндік болып айтылуының фонологиялық мәні бар деп көрсетіледі. Мысалы, ен-сон-өн, іс-үн, үн т. б. сөздер бір-бірінен дискеретті бірліктер яғни жеке фонемалар ғана емес, сөздің біріңғай жуан немесе жіңішкелігі, езулік-еріндігі арқылы ажыратылып тұр. Сондықтан дыбыс үндестігі қазақ тілі орфоэпиялық негізгі нормаларының бірі болып табылады.
Сондай-ақ қазақ тіліндегі дауыссыздардың бір- бірімен үйлестілігі (ассимиляция) айтылуы: [башшы] басшы, [біссіз] бізсіз, [түңгү) түнгі. б. орфоэпиялық норма үшін ерекше мәні бар. Орфоэпия ұлттық тілдің қалыптасуы мен дамуына тікелей байланысты. Мысалы, [ш]-мен с-йлеу: [шаш]—[чаш] емес, [ұш]—[үч] емес, [ж]-мен сөйлеу: [жарқын]—[джарқын] емес, [жақсы]— [джақсы] емес т. б. Сондай-ақ жалпыхалықтық тілде кездесетін "л" - "д" дыбыстық нұсқ апа- рының маңдай (маңлай диал.) жылқылар (жы- лқыдар диал.) болып айтылуы ұлттық әдеби тіл нормаларының қалыптасуымен байланысты.
Қоғамдық өмірде шаршысөз (публичная речь) түрлерінің (театр, кино, радио-телевизия хабарлары т. б.) пайда болып, әлеуметтік мәнінің артуы орфоэпиялық нормалардың орнығып, ұлттық сипатқа ие болуын жеделдете түсті. Алайда қатаң дыбыстарды "сындырып", "ұяңдатып" айту нормасы [қолғойды]—[қолқойды] емес, [кәсібодақ]—[кәсіподақ] емес, соңғы жылдарда әсіресе радиотелехабарларда әріп қуалай сөзді қалай жазылса, солай оқу дағдысымен байланысты бұзылып, "қатқылдата" дыбыстау жиі ұшырай бастады. Бұл жай орфоэпия тұрғысынан қазақ сөзінің әуезділігіне нұқсан келтіретін жағымсыз құбылыс, нормадан жөнсіз ауытқу деп табылады.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі Санат:Лингвистика
Помеция
Помеция (Pomezia) — Италиядағы қала, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Benedetto da Norcia. Жыл сайынғы мерекесі — 11 шілде.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Лацио елді мекендері
Бете (халық)
Бете — Кот-д’Ивуардың оңтүстік-батысындағы халық (негізінен Жоғарғы Сассандра, Оңтүстік Бандама және Лагуна департаментінің батысында). Саны 840 мың адам. (2005). Бетегбо (бете), ганёа немесе шығыс бете, годи, куя, квадия, дида, нейо және т.б. топтарын қамтиды.
Тілі
Бете тілінде сөйлейді.
Діні
Дәстүрлі нанымдарды ұстанады, кейбіреулері католиктер.
Шығуы
Бетелердің барлығы бір атадан, батыр Лаго-Таппен байланыстыратын дәстүрлер бетелердің қазіргі қоныс аумағына батыстан, Либерия аймақтарынан келгенін куәландырады.
Өмір салты
Дәстүрлі қоғамдық ұйым жас, туыстық, қауымдық және потестарлық сана құрылымдардың тоғысқан жерінде қалыптасады, үлкен отбасы негізінде. Неке вирилокалды, көп әйел алушылық кездеседі. Туысқандық есеп патрилинейлік болып табылады.
Дәстүрлі елді мекендер - отбасылар жеке кварталдарда тұрады. Тұрғын үйлері негізінен тікбұрышты пішінді, төбесі төбесі саманмен жабылған.
Ерлер киімі – жейде (тұник тәрізді) және тога, әйелдердің белдемшелері жамбасқа оралған матадан тұрады. Сақиналар, білезіктер, сырғалар және басқа да зергерлік бұйымдар жиі кездеседі. Көптеген беталар татуировка тыртықтарының болуымен сипатталады - маңдайдың жоғарғы жағынан мұрынның ұшына дейін созылатын ұзын жолақ. Кейде алдыңғы тістер (азу тістер мен азу тістер) егейді.
Дереккөздер
Санат:Кот-д’Ивуар халықтары
Куманово
Куманово — Македониядағы Куманово қауымдастығының орталығы, қала. Ол Македония қалаларының ішіндегі тұрғындар саны жөнінен үшінші орын алады. Халқының саны — 70 842 адам.
Куманово қаласы Македония Республикасының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Қала арқылы Липовка және Койнарка өзендері ағып өтеді. Қала теңіз деңгейінен 350 метр биіктікте жатыр.
Тарихы
Тарихшылар болжамы бойынша Куманово сөзі түрік тайпасы құмандардың атымен аталады. Құмандар бұл қалада 12-13 ғасырларда қоныстанған. Қала атауы 1519 жылы алғаш рет ежлгі түрік тарихи деректерінде ұшырасады. Куманово Карпош көтерілісінің ошағы болған және оның астанасының рөлін атқарған.
Ұлттық құрамы
2002 жылғы санақ бойынша тұрғындардың этникалық құрылымы:
Дереккөздер
Санат: Македония Санат: Қалалар
Сен-Реми-о-Буа (Па-де-Кале)
Сен-Реми-о-Буа (Saint-Rémy-au-Bois) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,05 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62768, пошта индексі — 62870.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 113 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
IC 3467
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 41572, UGC 7686, MCG 2-32-121, ZWG 70.154, VCC 1429.
Энтри-Риус-ду-Сул
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 084 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 120,444 км² шамасында. Халық тығыздығы — 25,6 адам/км².
Жіп кресті
(thread cross), екі таяқтан жасалған нысан, түрлі түсті жіптермен бір-біріне крест сияқты, жіптер шатасатындай етіп байланған; жауыз рухтарды шатастыру үшін тибеттің магиялық салт-дәстүрінде қолданылған. Осыған ұқсас заттар Оңтүстік Африкадан, Перуден, Австралия мен Швециядан табылған. Олар жай ғана ромбыдан дөңгелекке дейін күрделенеді, ұзындығы 3м. жетеді. Жүндер арқылы, қауырсындар мен қағаз бөліктерімен бай өрнектелген.
Энтри-Риус-ду-Сул
Тарихы
Қала 1988 жылы құрылған.
Жіп кресті
Санат:Салт-дәстүрлер Санат:Тибеттің магиялық салт-дәстүрі Санат:Жіп кресті
Энтри-Риус-ду-Сул
Тарихы
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Үлкен жүзім ауылдық округі
Үлкен жүзім ауылдық округі – Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Үлкен Жүзім, Новоприречное, Октябрьское, Северное ауылдары кіреді. Орталығы – Үлкен Жүзім ауылы. Округ құрамында болған Кеңес ауылы 2014 жылы, Приречное ауылы 2015 жылы , Терновка ауылы 2018 жылы таратылған.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 2008 адамды құрады.
1532 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:1532 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Ас-Сабаииа
Ас-Сабаииа - сабашылар, Абдаллах б.Сабаның ізбасарлары, «әсіре» шииттердің идеясының негізін салушылар. Сунна авторлары ас-Сабаиианы Әли б. Әбу Тәліпті Тәңірі деп тануды насихаттаған Исламдағы ең алғашқы топ деп есептеген. Аңызға қарағанда Әли өзін  Құдай деп таныған ас-Сабаииа тобын отқа өртеуге бұйрық берген, бұған олар:«Сенің шын мәнісінде  Құдай екеніңді біз енді білдік, өйткені тек  Құдай ғана отпен жазалай алады» деп жауап қайтарады. ас-Сабаииа Әлидің өлімін теріске шығарды. Ол өзінің дұшпандарынан кек алып, әділдік орнату үшін қайтып оралады деп білді. Әлиді Мұхаммед Пайғамбар (с.а.у.) өсиеттерінің мирасқоры деп жариялан, Исламда тұңғыш рет Әли имамдығын «баяулату» туралы және оның қайта тірілу күніне дейін «қайтып оралатыны» жайындағы идеясын ұсынды. Бұл көзқарас кейін, әсіресе шииттер, нақты айтқанда имамдардың «құпия жағдайы» (әл-Ғайба) және олардың  қайтып оралатыны (әл-иаһди) хақындағы идеясын ұсынған «қайсаншылар» арасына кеңінен тарады.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Ислам
Ескі Иқан ауылдық округі
Ескі Иқан ауылдық округі – Түркістан облысы Сауран ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Ескі Иқан, Мәшһүр Жүсіп ауылдары кіреді. Орталығы – Ескі Иқан ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 14 294 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Сауран ауданы ауылдық округтері
NGC 2951-1
NGC 2951-1 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 6 ақпанда Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2951-1 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1148459, MCG 0-25-6, ZWG 7,17.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Уманес
Уманес (Humanes) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Гвадалахара провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Кампинья-де-Гвадалахара ауданында (комарка) орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гвадалахара елді мекендері
Бұланай
Бұланай - аңыз-ертегілердегі тау. Абай өзінің «Біраз сөз қазақтың түбі қайдан шыққаны туралы» деген тарихи еңбегінде Шыңғыс қолына қосылған қазақтардың Азияға тереңдей кіргенін халық арасындағы мақал-мәтелдер арқылы дәлелдемек болады: «Себебі қазақта мақал болып қалған «Жылан жылы жылыс болды, жылқы жылы ұрыс болды, қой жылы зеңгер тоғыс болды» дегені, «Самарқанның сар жолы, Бұланайдың тар жолы» дегені - бәрі Шыңғыстың сапарын көрсеткен сөз. Бұланай деп Гималайды айтқаны ма, Үндукеш тауы ма? Әйтеуір бір тауды айтқан сөз екені «Бұланайдан үлкен тау болмас, бұланнан үлкен аң болмас» деген мақалынан мағлұм» деген тұжырым жасайды ақын. Абай бұл жерде тарихи шындықты айқындауға ауыз әдебиетінің айғақтарын пайдаланған.
Дереккөздер
энциклопедиясы]]
Абай
Вылчек (Видин облысы)
Вылчек (Вълчек) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Макреш қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 67 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3851. Телефон коды — 09339. ЕКАТТЕ коды — 12557.
Тік концентрация
Тік концентрация - өндірістік процестердің, мысалы, кен қазудың, шойын құюдың, металл бұйымдарын өндірудің т.б. сатыларын бір ізді жүзеге асыратын кәсіпорындардың бірлестігі.
Дереккөздер
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Загарец
Загарец — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Нюла өзенінің сол жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оңтүстік өзені. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Киров облысы өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Пызмус
Пызмус (Пызмас) — Ресейдегі өзен. Кострома облысы, Киров облысы, Нижегород облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ветлуга өзенінің оң жағалауынан 602 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Жәдидшілдік
Жәдидшілдік  (طريقة جديدة— жаңа әдіс) — 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Ресей империясындағы түркі тілдес мұсылман халықтары арасында өріс алған қоғамдық-саяси және мәдени-ағартушылық қозғалыс. Алғаш 19 ғасырдың 80-жылдарында Қырым, Еділ бойы татарларының арасында қалыптасты. Кейіннен Жәдидшілдік Орталық Азиядағы барлық дерлік түркі халықтары (қазақ, қырғыз, өзбек, т.б.) арасында жалғасын тауып, өрістей түсті. Жәдидшілдіктің ірі өкілдері қатарында И.Гаспралы, Ш.Маржани, А.Ибрагимов, М.Абдурашидханов, М.Бехбуди, А.Фитрат, Ф.Ходжаев, т.б. болды. Ағартушылық сипатта жүрген Жәдидшілдік қозғалыс қоғамдық өмірдегі рухани тоқыраушылықты сынға алып, оны жаңғыртуды көздеді. Жәдидшілдік патша өкіметінің отарлық саясатына қарсы бағытталды. Түркі халықтарының ерікті әрі өркениетті болуын қалады. Мұсылмандық хадими (ескіше) мектептердегі ғасырлар бойы өзгеріссіз сақталып келген оқу-тәрбие жұмыстарының жүйесін жаңа заман талабына сәйкестендіріп, қайта құруды ұсынған ілгерішіл бағыт ұстанды. Мектеп-медреселердегі өз беделдерінен айырылып қалғысы келмеген кейбір дін иелері Жәдидшілдікті шариғатқа қарсы әрекет ретінде бағалады. Жәдидшілдікке патша өкіметі тарапынан да қысым көрсетілді. Жәдид мектептері оқушыларының басым көпшілігі Қазан, Орынбор, Уфа қалаларында білім-тәрбие алған татар, башқұрт және қазақ жастары болды. Олардың арасында Стамбұл, Мысыр, Бағдат оқу орындарының түлектері де кездесетін. Патша өкіметі оларға өзінің Орталық Азия мен Қазақстандағы отаршылдық саясатына зиянын тигізетін саяси сенімсіз адамдар ретінде қарады. 19 ғасырдың соңында Ресей мұсылмандары хадимшілдер және жәдидшілдер болып, іс жүзінде бір-біріне қарсы екі топқа бөлінді. Хадими бағытты қолдаушылар “Сират әл-мустақим” (“Тура жол”) атты партия құрып, 1907 жылы Орынбор қаласындағы баспахана иесі, бай Ұ.Хұсайыновтың қаржысына “Дін уа мағишат” (Дін және өмір”) деген журнал шығарды. Бұл журнал Гаспралы басшылық еткен, Бақшасарайда (Қырым) 1883 жылдан бастап шығып отырған “Тәржіман” газетінің Жәдидшілдік көзқарасына қарсы күрес жүргізді. Жәдидшілдік бағыт пен хадимшілдер арасындағы тартысты патша өкіметі әдейі қоздырып, біріне-бірін өшіктіріп, айдап салып отырды. Мұндай кедергілерге қарамастан, Жәдидшілдік қозғалысы екпін алып, жер-жерлерде аталмыш бағыттағы мектеп-медреселер ашыла бастады. Мұндай оқу орындарында жаратылыстану пәндеріне, түркі халықтарының төл тарихы мен әдебиетіне ерекше көңіл бөлінді. Уфадағы “Ғалия”, Орынбордағы “Хусайния”, Қазандағы “Мұхаммедия”, Қырғызстандағы “Шабдания” секілді мектеп-медреселер Жәдидшілдіктің ірі ошақтарына айналды. 1913 жылы бүкіл Түркістан өлкесінде Жәдидшілдік бағыттағы 92 мектеп-медреселер қызмет етті. Қазақстандағы Жәдидшілдік бағыттағы мектептердің ең ірілерінің бірі — “Мамания” мектебі болды.
Дереккөздер
Санат:Дін Санат:Алаш қозғалысы
Джадидизм
Эзена (Орегон)
Эзена (Athena) — Орегон штатының Umatilla округіне жататын АҚШ қаласы.
Гриндбукса
Гриндбукса — ортатепкіш сорғылардың жұмыс доңғалағының және майлы тығыздаманың бүйір жақ бет тіреуі. Су жұмыс доңғалағына екі жақтан енетін қос ауызды "Д" және көпсатылы секциялы "МС" тектес сорғылар арқылы қосылады.
Эзена (Орегон)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Орегон қалалары
Гриндбукса
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Үлкен Карыгем
Үлкен Карыгем — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Көкөрік өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тукмак-Каран
Тукмак-Каран — Башқұртстанның Туймазин ауданындағы ауыл, Какрыбашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 110 адамды құрады. Пошта индексі — 452771, ОКАТО коды — 80251825010.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Орхон Түркілері
Орхон Түркілері– Орт. Азиядағы түркі тілдес тайпалардың ашина тайпасы бастаған бірлестігі. Қытай деректері алғашқы бес жүз үйлі Ашина тайпасы Солт. Қытайдағы Шэньсы аймағының батыс бөлігін мекендегенін айтады. 5 ғ. ортасында ғұндарды тобастар жеңген соң О. т. Алтайдағы
Ипанема
thumb|250px|Ипанема жағажайы. Ипане́ма (Ipanema; «жаман су» тупи-гуарани тілінде) — Рио-де-Жанейроның оңтүстігіндегі орналасқан жағажай мен бай ауданы. Ипанеманы Копакобана кварталдарынан бөлетін ауданның шығыс шекарасы Апроадор мүйісі болып табылады. Солтүстік шекарасы өзені, Ипанема және Леблон аудандарын бөлетін батыс шекарасы —  каналы, оңтүстікте — жағадайдың аттас көшесі. Аудан өзінің жағажайымен және өзіндік мозаикалық суреті бар жаяужолымен ерекшеленеді. Ипанема тұрғындар мен туристтердің демалу және ойын-сауық орны ретінде өте танымал.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рио-де-Жанейро
NGC 7444
NGC 7444 — Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 3 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7444 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70219, MCG -2-58-16.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Суқұюшы (шоқжұлдыз)
Прэстон (Айдахо)
Прэстон (Preston) — Айдахо штатының Франклин округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 17.3 км². FIPS коды — 16-65260.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 4682 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айдахо қалалары Санат:Франклин округы (Айдахо)
Нитриттейтін бактериялар
(nitrifying bacteria), аэробты бактериялардың кішігірім тобы, азотты энергия көзі ретінде пайдаланады. Азот циклінде үлкен мәні бар, аммиак тұқымын нитраттарға, өсімдіктерге пайдаланатын қосындыларға айналдырады. Нитрификация үшін екі әртүрлі бактериялар тобы қажет: бірі-аммиакты нитритке, екіншісі-нитритті нитратқа айналдырады. Ауыл шаруашылығында тұқымды тыңайтуға аммаиак ерітіндісіне араластырып, нитриттер мазмұнын жоғарлатып, нәтижесінде тұқымды нитриттетін бактериялар болады.
Жұмыскер (Абай облысы)
Жұмыскер — Абай облысы Көкпекті ауданы, Көкжайық ауылдық округі құрамында болған ауыл, 2009 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Көкпекті ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 63 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 20 адам (2009).
Санат:Көкпекті ауданының таратылған елді мекендері
Санаулық механика
Санаулық механика — 2011 жылы Алматы қаласы «Қазақ университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — К. Б. Джакупов. Беттер саны — 237.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-247-148-9.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Қазақ университеті баспасының кітаптары
Ынталы (Павлодар облысы)
Ынталы — Павлодар облысы Тереңкөл ауданы, Тереңкөл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 318 адам (172 ер адам және 146 әйел адам) болса, 2009 жылы 213 адамды (116 ер адам және 97 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тереңкөл ауданы елді мекендері
Орхон жазба ескерткіштері
Орхон жазба ескерткіштері
Орхон жазба ескерткіштері – Орхон, Селенга өзендері бойынан табылған, 7 – 8 ғ-ларға жататын көне түркі сына жазбалары. Бұл жазба ескерткіштер қағандар әулетінің эпитафиялары саналады, көне түркі тайпаларының жоғары тіл мәдениеті мен дүниетанымын көрсетеді; қ. Білге қаған ескерткіші, Күлтегін жазуы, Күлшора (Күлі Чора) жазуы, Мойын – Шор жазба ескерткіші, Тоныкөк жазуы.
Орхон түріктері
Орхон түріктері – Орталық Азиядағы түркі тілдес тайпалардың ашина бастаған конфедерациясы. Қытай деректері алғашқы “бес жүз үйлі Ашина” тайпасы Солт. Қытайдағы Шэньси аймағының батыс бөлігін мекендегенін айтады. Бұл жерді ғұндар мен сәнбилер жаулап алғаннан кейін, 265 – 460 ж. О. т. ғұндар мемлекетінің құрамында болады. 5 ғ-дың ортасында ғұндарды тобастар жеңген соң О. т. Алтайдағы жужандарға қашып барды. Мұнда олар темір өндіруді меңгерді де, бірте-бірте жауынгер қауымға айналып, Түрік қағандығын құрды. О. т-н 8 ғ-дың ортасына таман ұйғырлар өзіне бағындырғанымен, олар 10 ғ-ға дейін өз автономиясы мен аумағын сақтап қалды. О. т. негізінен мал ш-мен, темір өңдеу кәсіпшілігімен айналысты. Археол. деректер қолөнердің де дамығандығын растайды. Олар қалдырған Орхон жазба ескерткіштері адамзаттың баға жетпес мәдени мұралары болып табылады.
Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы, 7том 9 болім
Санат:Тарих
Олег Николаевич Литус
Олег Николаевич Литус - 1973 жылдан АҮҚК спорт клубында жаттықтырушы қызметін бастаған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан жаттықтырушылары
The Pretty Reckless
The Pretty Reckless - Нью-Йорктағы актриса, әрі модель Тейлор Момсен басқаратын рок-тобы. Басында топтың атауы The Reckless деп аталған, бірақ авторлық құқық жағынан қиыншылықтар болғандықтан, The Pretty Reckless деген атқа ауыстырылған.
Light Me Up дебюттік альбом 2010 ж. 30 тамыз күні жарыққа шыққан. 2010 ж. 13 мамыр күні шыққан бірінші сингл "Make Me Wanna Die" UK Rock Chart бойынша бірінші орынға ие болған. Екінші альбом Going to Hell 2014 ж. 18 наурыз күні шыққан.
Топ тарихы
Топ 2008 ж. қазан айында пайда болған. Алғашқы құрамына Джон Секоло, Мэтт Чиарелл және Ник Карбон кірген. 2009 ж. басында The Pretty Reckless бірнеше демо шығарған, және The Veronicas тобының концерттерінің басында ойнаған. 2009 ж. 4 маусымда Тейлор топтың құрамын өзгертті, себебі оның топтағы адамдардың музыкаға деген көзқарастары мүлдем басқаша болатын.
2010 ж. 30 тамызында топ Interscope Records лейболының контрактына қол қойып, дебюттік альбом шығарды. Топтың жаңа стилі "күтпеген, дауысы қатты, бірақ жеңіл мінезді" болу керек деп, Момсен интервьюдe жауап берген. Бұған Marilyn Manson, The Beatles, Oasis және Nirvana, ал Момсеннің өзіне Мэрилин Мэнсон, Курт Кобейн және Джоан Джетт әсер еткен.
2009 ж. 30 желтоқсанда топ "Make Me Wanna Die" өлеңін шығарды. Өлеңді бірнеше күн Interscope Records сайтында тегін алуға мүмкіндік болған. Бұл өлең UK Rock Chart чартында бірінші орынға 6 апта бойы ие болған.
Топтың алғаш EP 2010 ж. 22 маусымда шыққан. Сыңшылардың көбіне өлең ұнағанымен, Rolling Stone журналы олардың дауысын "жай, кәдімгі" деп атаған. EP кірген өлеңдер: "Make Me Wanna Die", "My Medicine", "Going Down".
2010 ж. 30 тамызда Light Me Up альбомы Ұлыбританияда, ал 31 тамызда басқа мемлекеттерде жарыққа шыққан.
Екінші сингл "Miss Nothing" композициясы болған.
Студиялық альбомдар
Чарттағы ең жақсы орындар
Құрамы
Қазір :
Дереккөздер
Санат:АҚШ рок топтары Санат:АҚШ музыкалық топтары
Гамбург (футбол клубы)
Гамбург футбол клубы (нем. Hamburger Sport-Verein) — Германияның Гамбург қаласындағы Гамбург спор ассоциациясына қарасты кәсіпқой футбол клубы. 1887 жылы құрылған, әлемдегі ең ерте құрылған клубтардың бірі. Өз алаңындағы ойындарын "Фолькспаркштадионда" өткізеді.
2017/18 жылғы маусым қорытындысында жоғары дивизионнан түсіп қалды да, келесі маусымда қайта оралды.
Клубта әр жылдары Уве Зеелер, Манфред Кальц, Франц Беккенбауэр, Хорст Хрубеш, Ханс-Йорг Бутт, Рууд ван Нистелрой, Рафаэль ван дер Ваарт, Зе Роберто секілді атақты футболшылар ойнады.
Сілтемелер
Санат:Германия футбол клубтары Санат:Гамбург ФК
Ырғыз көтерілісі
Ырғыз көтерілісі (1916) – Ресей өкіметінің 25 маусым жарлығына қарсы халық қозғалысы. Жарлыққа сай Ырғыз, Торғай уездерінен 20 мыңдай адамды майдан жұмыстарына алу жоспарланды. Жарлыққа наразылық білдірген халық Амангелдіні қолдап, 147 ауылда арнайы штабтар құрды. Тәуіп болысындағы штабты Әйменбет Шобанов, Кенжеғара штабын Айжарқын Қанайұлы, Аманкөл штабын Қалтай Қатшин, Бақсайыс штабын Тайшым Орысұлы, Жұмағазы Жүргенов басқарды. Ы. к-не қатысушылар жасақ басшыларына “хан” атағын берді. Ырғыз у-нің сегіз болысында жалпы саны 20 мыңға тарта қол жасақталды. Көтерілісшілерге қарсы Қазан әскери округінің бастығы ген. Сандецкийдің сұрауымен Шалқар, Ақтөбе, Орск бағытынан жақсы қаруланған жазалаушы әскери құрамалар аттандырылды. Шалқардан келген әскер Аманкөл, Тәуіп, Кенжеғара болыстарындағы, Ақтөбе, Орскіден келген әскер Белқопа, Бақсайыс, Темірастау, Талдық, Қызылжар болыстарындағы көтерілісшілерді талқандауға кірісті. Жазалаушы әскерлер көтерілісшілерді екі жақтан қыспаққа алып, оларды жеңілуге мәжбүр етеді. Көтерілісшілердің бірқатар басшылары жазалаушылар қолынан қаза тапты.
Пайдаланылған cілтемелер
Санат:Тарих
Қазақстандағы атауы ауыстырылған елді мекендердің тізімі
Дереккөздер
Санат:Қазақстан бойынша тізімдер Санат:Қазақстан елді мекендері
Түгіскен ескерткіштері
ТҮГІСКЕН ЕСКЕРТКІШТЕРІ – соңғы қола және ерте темір дәуірлерінен сақталған жерлеу ескерткіштері. Қармақшы ауданы Іңкәрдарияның құрғақ арнасының сол жағалауында, Қызылордадан 300 км жерде орналасқан. 1959 жылы Хорезм археологиялық экспедициясының (жетекшілері С.П. Толстов, М.А. Итина) ұшақпен барлау жұмыстары нәтижесінде ашылып, негізгі зерттеулер 1959 – 1963 жылдары жүргізілген. Аласалау төбе үстінде орналасқан жалпы саны 70 астам нысан планигриялық тұрғыдан екі топқа, яғни біршама шағындау солтүстік топқа және ескерткіштердің, басым бөлігін қамтитын оңтүстік топқа ажыратылады. Орналасу тәртібі бойынша ғана емес, хронологиялық тұрғыдан да екі бөлек уақытқа қарасты болғандықтан, ғылымда бұл екі топты "Солтүстік Түгіскен" және "Оңтүстік Түгіскен" деп атау қалыптасқан.
Солтүстік Түгіскен
Бұл топтағы жәдігерлердің арасында соңғы қола дәуіріне жататын 7 күрделі құрылымдағы кесене ғылыми зерттеулерде айрықша орын алады. Біздің заманымыздан бұрын 9 – 8 ғасырлар мерзімделген бұл кесенелер ақсүйек-шонжарлардың, ірі тайпа көсемдерінің жерлеу орны ретінде салынған. Төңірегіндегі тіркестіре салынған шағын құрылыстар ақсүйектердің туыстарын жерлеген орындар болуы мүмкін. Архитектуралық-құрылымдық жағынан алғанда кесенелердің басты ерекшелігі – шеңбер мен шаршы геометриялық ұғымдарын ұштастыра отырып салынуы. Қабырғалар шикі балшықтан жасалған, тікбұрышты, өлшемдері 54х28х10 см, 48х32х10 см, түсі ашық қызғылт кірпіштерден қаланған да, құрылыстардың үстін жабуда ағаш қолданылған. Есіктер күн¬шығыстан шығарылған. Арасында 4, 5 және 7-кесенелер ең ірілері болып саналады. Мұнда диаметрі 14 м шеңбер қабырғаларының ұзындығы 17,5 – 18 м болатын сыртқы шаршының ішіне келтірілген. Одан ортаға таман биіктігі 2 м 8 немесе 12 балшық колонна дөңгеленте тұрғызылған, ал одан ішке қарай тағы да осындай колонналардың 4-і немесе 8-і шаршы пішінде орналасқан. Дәл ортада сақталған диам. 15 – 20 см бағана шұңқырлары адам жерленген шағын алаңқайды айнала өтеді. Мүрделер тегістелген жерге жатқызылып, салт-жоралар өткізілген соң өртеліп отырған. Зерттеулер, сондай-ақ, оттың біраз уақыт жанып тұратын болғанын, мұның нәтижесінде бүкіл құрылыс отқа оранып, ағаш жабындылар жанып кететінін көрсетті. Бұл кездейсоқ жайт емес. Көне дәуірлерде адам өмірінде айрықша орын алған оттың бір тылсым сыры – оның қаттыны ерітетін, шикіні пісіретін, қараңғыны жарық қылатын деген сияқты арнаулы «өткізгіштік» қасиеті. Бұл жерде оттың өлген адамды басқа дүниеге апаратын, яғни оны басқа жағдайға «өткізетін» осындай астарлы күші ескерілген. Бастапқыда кесенелер цилиндр-конус пішіндес биік, салтанатты ғимараттар түрінде болған, олардың үстіне топырақ оба тұрғызылмаған. Кесенелерден табылған заттай деректердің арасында бүтін сақталған 200-ге жуық қыш ыдыстар ерекше орын алады. Дені бай өрнекті, өте сәнді бұл ыдыстар екі топқа бөлінеді. Мұның көбі Орталық Қазақстан көне мәдениеттерінен бастау алатын, Андронов және Беғазы-Дәндібай дәстүріндегі қолмен жасалған ыдыстар. Екінші шағындау топты оңтүстік, яғни ортаазиялық мәдениеттерге тән, құмырашы дөңгелегінде жасалған ыдыстар құрайды. Сондай-ақ, алтын сырғалар, қола жебе ұштары, тас моншақтар сияқты бұйымдар да бар. Қыш ыдыстағы ұқсастықты айтпағанда, кесенелер салыну жобасы бойынша да Орталық Қазақстан атақты беғазы-дәндібай мәдениетінің, әсіресе Беғазы зиратының жерлеу құрылыстарына жақын. Ғылыми пайымдаулар бойынша, кесенелерді соңғы қола кезеңінде Іңкәрдария атырабын тұрақты мекендеген, ататектері Арқа өңірімен тығыз байланысты болған этникалық топтар қалдырған.