cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әлем халықтарының демографиясы
Әлем халықтарының демографиясына арналған ЮНЕСКО мен БҰҰ-ның соңғы халықаралық ғылыми конференциясы 1994 жылы 5 — 13 қыркүйекте өткізілді. Египет астанасы Каирде өткен бұл конференцияға 191 мемлекетпен бірге тұңғыш рет Қазақстанның ресми үкіметтік делегациясы да қатысты. Әлем халықтарының демографиясын зерттейтін мемлекетаралық ұйымдар қатарына БҰҰ жанындағы ЮНИСЕФ, әлемдік денсаулық ұйымы (ВОЗ), Әлемдік азық-түлік ұйымы (ФАО), БҰҰ-ның демографиялық дамуға әсер ету ұйымы (ЮНБА), Парламент мүшелерінің демография мәселелері бойынша әлемдік комитетті (СМРД), Елді мекендер жөніндегі Халықаралық Хабитат ұйымы, Халықтардың өсіп-өнуін жоспарлау мен реттеу жөніндегі әлемдік ұйым (ВДНП) т.б. жатады. Қазақ халқы өзінің табиғи түрде өсіп-өну қарқыны жағынан әлем халықтарының демографиясылық даму деңгейінен төмен түсіп барады (тиісінше әлем бойынша орта көрсеткіш 1998 жылы — 1,5%, қазақтарда — 1,1%). Мұндай тез бәсеңсу (демографиялық депрессия) нарықтық экономикаға жедел енуден туған тұрмыстық, экономикалық және әлеуметтік қиыншылықтарға байланысты. Әлем халықтарының демографиясы бойынша (1994 жылы) Жер шарында адамзат баласының жалпы саны 6 млрд-қа жақындап қалды. Оның сандық өсіп-өнуінің алғашында қатты бәсеңсіп, кейін мүлдем тоқтауына негізінен қоршаған ортаның нашарлауы ғана емес, адамзат қоғамының нарықтық, әлеуметтік-экономикалық жедел дамуы және халықтардың демографиялық мінез-құлқы тез өзгеріп, қайтадан тығыз жақындауы себеп болды. Халықтардың ең жоғары өсімі 20 ғасырдың екінші жартысы мен 21 ғасырдың бірінші жартысындағы демографиялық дүмпу немесе өсіп-өну тасқыны ретінде сипатталады. Осы жүз жыл ішінде (1950 — 2050 жылы) жер шарында тұрғындар саны 9 млрд-қа дейін жедел өсе түспек. Оның салдарынан қоршаған ортаға күшті қысым жасалып қана қоймай, табиғи байлық қоры таусылып, азық-түлік тапшылығы күшейе түсуі мүмкін. Сондықтан халқы тығыз орналасқан Қытай, Үндістан, Бангладеш, Өзбекстан, Египет, Нигерия, Мексика, Коста-Рика, Парагвай, Гаити сияқты елдерде халық санының өсімін теңеуге, тіпті тоқтатуға арналған белсенді демогр. саясат ұсынып отыр. Бұған, керісінше, жері кең, халқы сирек, табиғи байлығы толық меңгерілмей жатқан Канада, Австралия, Бразилия, Ангола, Қазақстан, Моңғолия сияқты елдерде тұрғындар санының кемімей, қайта өсуіне күш салынуда.
Өзінің ұлттық мүддесі мен аймақтық жағдайына сәйкес ҚР Еуразияның кіндік ортасында үлкен территорияда орналасқан жас мемлекет ретінде халқының тұрақты өсуіне және геостратег. жағдайының орнықты болуына бағытталған белсенді де тиімді демогр. саясатты ұстанып отыр. Ол Республика Президенті Нұрсүлтан Әбішұлы Назарбаевтың 2030 жылға дейінгі даму стратегиясында ұлттық қауіпсіздік шараларына енгізілген.
Керс (Тельбес тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Алтай Республикасы өзендері Санат:Алтай өлкесі өзендері Санат:Жоғарғы Обь су алабы өңірі өзендері
Франя Шрамек
Франя Шрамек (19 қаңтар 1877, Соботка – 1 шілде 1952, Прага) – чех анархисті, ақын және импрессионист. Оның алғашқы өлеңі 1901 жылы «Новый культ» журналында басылып шықты. Чехославакиядағы басқыншылық кезінде оның «Раушан гүлдер мен қасіреттер» атты өлеңдер жинағы жарық көреді. Оның «Күміс жел» (1910) атты атақты романы импрессионизм стилінде жазылған. Осы бағытта «Жаз» және «Өзен үстіндегі ай» (1922) атты пьесалар жазады. Сондай-ақ «Маусым» (1905) атты бір актілі пьесасы бар.
Дереккөздер
Санат:Чехия ақындары
Макасар
Тілі
Австронезия тілдік шоғырының батыс австронезия тобына жататын макасар (тена) тілінде сөйлейді. Тілі тонгхиан, туратеа диалектілеріне бөлінеді. Орта ғасырларда үнді жазу графикасын қолданған, қазіргі жазуы латын әліпбиі негізінде.
Діні
Макасарлар — мұсылман-сүнниттер.
Тарихы
Макасарлар 14 — 17 ғ-ларда Гова мемлекетіне қарады. 17 ғ-дың аяғында голландықтар отарлады. 1945 жылдан Индонезияның құрамында.
Кәсібі
Негізгі кәсіптері — күріш, жүгері, қант қамысы, кокос пальмасы, темекі, дәмдеуіштер және т.б. өсірумен айналысады. Үй жануарларынан — буйвол, жылқы, ешкі өсіреді. Тоқыма, тігіншілік, зергерлік, қайық, шағын кеме жасау өнері дамыған. Көптеген макасарлар балық аулаумен айналысады, қалалық интеллигенцияның едәуір бөлігі бар.
Өмір салты
50-ден 200-ге дейін үйлері немесе одан да көп елді мекендері бар. Үйлері төртбұрышты, ар тоқым тәрізді төбесі бар дәстүрлі қадаларға орналасқан, онда бірнеше отбасыларды орналастырады. Қазір оларды «тропикалық» стильдегі шағын бір отбасылық үйлер алмастыруда.
Музыкалық фольклор мен ырғақты би кең дамыған. Исламға дейінгі бай ғұрып сақталған.
Дереккөздер
Санат:Индонезия этникалық топтары
Бакурка
Бакурка (Бакур) — Ресейдегі өзен. Саратов облысы, Пенза облысы, Воронеж облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сердоба өзенінің сол жағалауынан 75 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 69 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Хопер бастауынан Ворона өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Хопер, өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саратов облысы өзендері Санат:Пенза облысы өзендері Санат:Воронеж облысы өзендері
Төменгі Коржа
Төменгі Коржа — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Куйский Шар тармағы оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 35 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Теректі (Алакөл ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Үшарал қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 62 км-дей жерде, Теректі өзенінің жағасында, Шыбынды тауының оңтүстік етегінде, бұта аралас бетеге, боз, селеу басым өскен коңыр, қызғылт қоңыр топырақты дала белдемінде орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 2382 адам (1194 ер адам және 1188 әйел адам) болса, 2009 жылы 2100 адамды (1063 ер адам және 1037 әйел адам) құрады.
Тарихы
1993 жылға дейін "Осиновка" деп аталған. 1951-97 жылдары Үйгентас ауданының "Победа" ұжымшарының орталығы болды. Оның негізінде Теректіде және округке қарасты Талдыбұлақ ауданында егіншілік кооператив және бірнеше шаруа қожалығы құрылды.
Инфрақұрылымы
Орта мектеп, клуб, кітапхана, фельдшер-акушерлік пункт, т.б. мекемелер бар. Тұрғындары баска елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Дереккөздер
Санат:Алакөл ауданы елді мекендері
Гелийлі газдар
Гелийлі газдар. Құрамындағы гелий мөлшері жоғары көрсеткіштермен сипатталатын газдар. Бұл көрсеткіші 1-2 %, тіпті 6-8 % шамасында болатын газ кенорындары белгілі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Йеггау
Йеггау (Jeggau) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Зальцведель ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 231 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 12,30 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 81 205. Муниципалитеттің басшысы — Клаус-Юрген Райнхардт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Тасарық (Қызылорда облысы)
Тасарық — Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы ауыл, Тасарық ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Әйтеке би кентінен оңтүстікке қарай 67 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 529 адам (267 ер адам және 262 әйел адам) болса, 2009 жылы 548 адамды (287 ер адам және 261 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Қазалы ауданы елді мекендері
NGC 3718
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1789 жылы 12 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3718 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 35616, UGC 6524, MCG 9-19-114, ZWG 268.48, KCPG 290A, IRAS11298+5320, ARP 214, PRC D-18.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Гүлшат Белісбекқызы Кұттыбекова
thumb|Гүлшат Белісбекқызы Кұттыбекова Гүлшат Белісбекқызы Кұттыбекова (15.08.1971 жыл, Алматы облысы Талдықорған) - бас редактор. Қазақ.
Әкесі - Құттыбеков Белісбек Құттыбекұлы, зейнеткер, Алматы облысы Кексу ауданы Балпық би ауылының әкімінің орынбасары болған. Анасы - Құттыбекова Мәзтай Әмірбекқызы, зейнеткер.
Халықаралық бизнес академиясын бітірген (2004), мамандығы - «Маркетинг және пиар».
1994-2006 жылдары - «31 арна» ТРК және «Таң» ТРК жүргізушісі, телевизиялық бағдарламалардың редакторы; 1997-2000 жылдары - «31 арна» ТРК бағдарламалық қызметінің хабар тарату торы бөлімінің редакторы. 2000-2008 жылдары - «На десерт» бағдарламасының жүргізушісі; 2004 жылдан - «Радио 31» жарнама бөлімінің менеджері. 2009 жылдан - «Нұр-Медиа» ЖШС жарнама бөлімінің басшысы.
2010 жылдан бері - «Arna-new style» ЖШС директоры -«Assorti - new style» журналының бас редакторы.
Гольдах (Санкт-Галлен)
250px|thumb|Картада орналасуы Гольдах (Санкт-Галлен) (Goldach SG) — Швейцарияның Санкт-Галлен кантонында орналасқан коммуна. Роршах округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8885 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4.68 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 3213, пошта индексі — 9403.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Санкт-Галлен елді мекендері
Өлім жазасы
Өлім жазасы – ежелден келе жатқан ең ауыр жаза.
Еуропа Кеңесі Адам құқықтары мен бостандығын қорғау туралы конвенцияға қосымша 1983 жылғы 28 сәуірде өлім жазасын жою туралы №6 хаттама қабылдады. БҰҰ Бас Ассамблеясы Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықар. пактіге қосымша 1989 жылы 15 желтоқсанда өлім жазасын жою туралы екінші қосымша хаттама қабылдап, әлем елдерін сол хаттамаға қол қойып, қосылуға шақырды. Осы шаралардан кейін әлемнің 80-нен астам мемлекеті өз қылмыстық заңынан өлім жазасын алып тастады. Қазақстанда өлім жазасы (ату) тек айрықша ауыр қылмыстар (лаңкестік, геноцид, айуандықпен кісі өлтіру, т.б.) үшін тағайындалады. 18-ге толмаған жасөспірімге, әйел адамға, сот үкімі шыққанға дейін 65 жасқа толған ер адамға қолданылмайды. Рақымшылық жасалған жағдайда өлім жазасы өмір бойына немесе 25 жылға бас бостандығынан айыру жазасына ауыстырылуы мүмкін. Қазақстанда 2003 жылдан бастап өлім жазасына мораторий жарияланған. thumb|350px|Осы замандағы өлім жазасы. Белгілеу:{{legend|#3f9bbb|Бас тартылды}}{{legend|#d4df5a| Кәдімгі сот ісінде бас тартылған, бірақ ерекше сот істерінде әлі бар (мысалы әскери істе)}}{{legend|#e8aa30|Бар, бірақ өмірлік тәжірибеде қолданылмайды}}{{legend|#cc7662|Қолданыста}}
Дереккөздер
Санат:Өлім жазасы әдістері мен қарулары Санат:Өлім жазасы Санат:Өмір сүру құқығы Санат:Қылмыстық жаза
Валюта қоржыны
Валюта қоржыны / Валюталық қоржын / Валюта себеті / Валюталық себет - ұлттық валюталардың жиынтығы. Бұл жиынтық ұлттық немесе халықаралық ұжымдық валютаның валюталық бағамын анықтау үшін шетел валютасының бағасын белгілеу кезінде пайдаланылады, мұның өзі валюталардың сатып алуға жарамдылығын, айырбастың жалпы экономикалық шарттарының әсерін неғұрлым негіздеп ескеруге мүмкіндік береді.
Заттық іс-әрекет
Дереккөздер
Санат:Жантану Санат:Медицина
Монтреста
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 650 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 27 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 8010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Киелі Христофор.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Аврамово (Кырджали облысы)
Аврамово (Аврамово) — Болгариядағы ауыл. Кырджали облысына қарасты Добрич қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6797. Телефон коды — 07442. ЕКАТТЕ коды — 62.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кырджали облысының елді мекендері
Бразилия
Бразилия (толық ресми атауы — Бразилия Федеративті Республикасы, Brasil, República Federativa do Brasil — Оңтүстік Американың  шығыс және орталық бөліктерін алып жатқан ең үлкен мемлекеті. Жер аумағы – 8,515,767 км² (3,287,956 миль²). Халқы 214,4 млн. адам (2021). Бразилия 26 штат пен Федералды округтен тұратын, жер аумағы әлем бойынша бесінші және халық саны бойынша алтыншы орындағы мемлекет. Португал тілі ресми болып табылатын Америкадағы жалғыз ел. Халқының этникалық құрамы: ақ нәсілдер – 54,7%, мулаттар – 38,45%, зәңгілер – 5,89%. Бұған қоса 3 млн-нан астам иммигранттар (жапон, италиялық, неміс, араб, француз, т.б.) тұрады. Астанасы – Бразилиа, ең үлкен қаласы Сан-Паулу. Халқының көпшілігі христиан дінін ұстанады. Ұлттық мейрамы – жетінші қыркүйектегі Тәуелсіздік күні. 1200 × 800px|нобай|оңға|Бразилиядағы Христос статуясы
Мемлекеттік құрылымы
Бразилия – президенттік федеративті республика. Елдің басшысы, Қарулы Күштердің бас қолбасшысы – президент. Жоғарғы заң шығарушы органы – Ұлтық Конгресс федералдық сенат және депутаттар палатасынан тұрады. Әкімшілік жағынан жиырма бес штатқа, бір федералдық (астаналық) округке бөлінеді. Губернатор билейтін әрбір штат өз конституциясын ұстанады.
Атауының шығу тегі
Кейбір деректер бойынша Бразиль атауы Бразилияда өсетін ағаштың атынан шыққан деп есептелді. Бұл ағаш Еуропаға ХIIғ. бояу, жиҺаз және музыкалық аспаптарды дайындау үшін апарылған. Ағашты пау – бразиль деп аталған ( порт. бразиль ағашы). Басқа деректерде Ирландиялық мифтер бойынша Атлант мұхитында жатқан аралдардың барлығын бразиль деп атаған ( мысалы, Хай-Бразил, немесе О’Бразил)
Климаты
Бразилия жері экваторлық (солтүстік бөлігі), субэкваторлық, тропиктік (орталық және оңтүстік бөлігі), субтропиктік (қиыр оңтүстік-шығыс) ендіктерде орналасқан. Жерінің көбін Бразилия таулы үстірті алып жатыр. Климаты негізінен ыстық, жауын-шашын мөлшері әр түрлі. Батыс жағы ылғалды экваторлық, шығыс жағы қуаң экваторлық ендікте. Суы мол, энергия көзіне бай өзендер көп, ішіндегі ірілері: Амазона, Сан-Франсиску, Парнамба, Парана. Ниобий, уран, торий кендері бар. Одан басқа темір, марганец, мыс, мұнай, газ, көмір қорлары мол кездеседі.
Ішкі сулары
Өзендер көп. Бразиль қыратының оңтүстігі Уругвай мен Парана өзендері, шығысы Сан-Франсиску бассейніне жатады, солтүстік шығысында Атлант мұхитына құятын ұзын емес өзендер орналасқан (мысалы Парниаба). Парана өзенінің қасында Игуаса сарқ. орналасқан.
Қазақстанның құрама командасы қатысқан Бүкілдүниежүзілік шахмат олимпиадалары
XXXI
1994 Мәскеу
Бразилия
Тарихы
Бразилия жеріне адам неолит дәуірінде қоныстанған. 16 ғасырдың басына дейін Бразилия жерін тупи-гуарани, тупинамбас, ботокуд тамойос, короадос, т.б. үндіс тайпалары мекендеген. Олар аңшылықпен, балық аулаумен, жер өңдеумен шұғылданып, темекі, какао, т.б. дақылдар өсірді. 1500 жылы Бразилия жағалауына португалдық теңізші Педру Кабрал келіп түсті де, өзі тапқан жерді Португалия иелігі деп жариялады. Ол паубразил атты құнды қызыл ағашты Бразилиядан Португалияға тасыды; елдің аты да осы ағаштың атынан шыққан. 1549 жылы генерал-губернаторлық құрылып, астанасы Баия (Салвадор) қаласы болды. 1517 жылдан құлдар әкеліне бастады да, құл еңбегінің нәтижесінде ірі жер иеліктері пайда болып, онда қант қамысы, мақта, күріш, жүгері өсірілді. Кейіннен алтын мен алмас шығарылуына байланысты Бразилия Португалияның ең бай отарына айналды. 1763 жылы астана Баиядан Рио-де-Жанейроға көшірілді. 1815 жылы Бразилияға корольдік статус беріліп, «Португалия, Бразилия және Алгарва біріккен корольдігінің» құрамдас бөлігіне айналды. 1822 жылы қаңтарда Бразилияның тәуелсіздігі жарияланды. 1824 жылдың наурыз айында елдің тұңғыш конституциясы қабылданып, конституциялы монархия орнады. Келесі жылы Португалия Бразилияның тәуелсіздігін мойындады. 1850 жылы елге құл әкелуге тыйым салынып, 1888 жылы құл иелену мүлде жойылды. 1-дүниежүзілік соғыста Ұлыбритания және АҚШ-тың қысымымен Бразилия Германияға соғыс жариялап, 1918 жылы Еуропаға бірнеше әскери бригадаларын жіберді. 2-дүниежүзілік соғыс кезінде Бразилияда АҚШ-тың ықпалы күшейеді де, 1942 жылы тамызда Германия және Италияға, 1945 жылы маусымда Жапонияға қарсы соғыс жариялады. 1944 жылы елу мыңдық әскери корпусын Италия майданына жіберді. 1950 – 60 жылдары Бразилия аграрлы елден аграрлы-индустриялы елге айналды. Сан-Паулу, Рио-де-Жанейро, Ресифи, т.б. өнеркәсіп орталықтары өсіп, аграрлық, финанс, оқу реформалары жүргізілді. 1960 жылы жиырма бірінші сәуірде ел астанасы Бразилиа қаласына көшті. Бұдан кейін жиырма жылдай (1964 – 85) елді әскери генералдар басқарды. Бразилия экономикалық күш қуаты жағынан дүние жүзінде сегізінші орын алады. Бразилия Латин Америкасы елдері ішінде шешуші рөл атқарады. Негізгі сауда серіктестері: АҚШ (22%), Батыс Еуропа елдері, Латин Америкасы елдері, Азия елдері. Қазақстанмен дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылы орнатылған.
Қазақстанның құрама командасы қатысқан Бүкілдүниежүзілік шахмат олимпиадалары
ХХХІІ
Э.Сахатова, Ф.Ускова, Т.Клинк, Т.Сергеева – 8-9 орындар.
Бразилия
Жануарлар әлемі
Бразилияда басқа мемлекеттерге қарағанда, омыртқалылар мен омыртқасыздардың көп түрі бар деп есептелінеді. Маймылдардың 77 түрі, тұщы су балықтарының 3000 түрі бар. Бразилия дүние жүзінде қосмекенділерден 2-ші, құстардан 3-ші және бауырмен жорғалауыштардан 5-ші орында тұр.
Қазақстанның құрама командасы қатысқан Бүкілдүниежүзілік шахмат олимпиадалары
ХХХІІІ
1998 Элиста
ХХХIV
2000 Стамбул
Бразилия
Бразилия және ел тұрғындары туралы ең қызықты мәліметтер
Бразилиялықтар қолма-қол ақшаны пайдаланбайды, есепті кредиттік карталармен төлейді. Нақты ақшамен төлеймін десеңіз, өте абай болуыңыз керек.
Монтаг (Массачусетс)
Монтаг (Montague) — Массачусетс штатының Франклин округіне жататын АҚШ қаласы.
Бразилия
Бразилия және ел тұрғындары туралы ең қызықты мәліметтер
Сан-Паулудың тұрғындары үйден жұмысқа дейінгі жолға 3-4 сағат уақыт жұмсайды. Кептелісте осынша уақыт тұру олар үшін қалыпты жағдай.
Қазақстанның құрама командасы қатысқан Бүкілдүниежүзілік шахмат олимпиадалары
ХХХV
2002 Блед
Джеки Браун
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ фильмдері Санат:Квентин Тарантино фильмдері
Қазақстанның құрама командасы қатысқан Бүкілдүниежүзілік шахмат олимпиадалары
ХХХХVI
2004 Мальорка
ХХХХVII
2006Турин
Монтаг (Массачусетс)
Қала тұрғындарының саны 8 489 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 81.4 км² шамасында. FIPS коды — 25-42285.
Бразилия
Бразилия және ел тұрғындары туралы ең қызықты мәліметтер
Барлық бразилиялықтар Havaianas (Хаваянас) аталатын сүйретпе киіп жүруді ұнатады. Олар осы аяқ киіммен мейрамханаға да бара береді.
Қазақстанның құрама командасы қатысқан Бүкілдүниежүзілік шахмат олимпиадалары
ХХХХVIII
2008 Дрезден.
Бразилия
Бразилия және ел тұрғындары туралы ең қызықты мәліметтер
Бразилиядағы ең танымал сусындар: кока-кола және гуарана жидегінен жасалған газды сусын. Ал алкогольді сусындардан ең танымалы сыра мен кашасу (қантты қамыстан жасалған).
Қазақстанның құрама командасы қатысқан Бүкілдүниежүзілік шахмат олимпиадалары
ХХІХ
2010 Ханты-Мансийск
Бразилия
Бразилия және ел тұрғындары туралы ең қызықты мәліметтер
Дәстүр бойынша, бразилиялықтар өмірлеріне шағым айтпайды, тіпті көңіл-күйі нашар кездің өзінде "Қалың қалай?" (Tudo bem) деген сұраққа "Бәрі керемет" (Тudo) деген жауапты айтады.
Қазақстанның құрама командасы қатысқан Бүкілдүниежүзілік шахмат олимпиадалары
Дереккөздер
Санат:Шахмат
Бразилия
Бразилия және ел тұрғындары туралы ең қызықты мәліметтер
Көп адам Бразилия көшелерінде маймылдар жүреді деп ойлайды. Шын мәнінде, бұл дұрыс емес, Бразилиядан ешқашан маймылды кездестіре алмайсыз.
Бразилияда көшеде жалғыз жүру өте қауіпті, әсіресе түнде тәуекелге баруға кеңес бермес едік. Күндіздің өзінде балалар көшеге жалғыз жіберілмейді.
Бразилияның басты мерекесі – Рождество. Жаңа жылға аса мән берілмейді.
Бразилиялықтардың бәрі қара денелі емес, оңтүстігінде көккөзді ақққұбалар да бар.
Сериал мен футбол ешқашан бірдей уақытта көрсетілмейді. Себебі, олар үшін екеуі де өте маңызды.
Супермаркеттегі тауарлардың бағасы өте қымбат болғандықтан, көпшілігі несиеге алады. Сондықтан тауар бағасының қасында несиеге шаққандағы бағасы да жазулы тұрады.
Бразилия халқы өте отансүйгіш. Олардың сөрелерінде міндетті түрде ел туы бейнеленген футболкалар жатады.
Дереккөздер
*
Нұралы Сұлтанұлы Бектұрғанов
thumb|Бектұрғанов Нұралы Сұлтанұлы Бектұрғанов Нұралы Сұлтанұлы(1949 жылы туған, Астана) – техника ғылымдарының докторы (1990), профессор (1991), Қазақстан ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1994). Арғын тайпасының Қуандық бөлімінің Темеш руынан.
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар Санат:Астанада туғандар Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері
Бад-Бодентайх
Бад-Бодентайх (Bad Bodenteich) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Ильцен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3884 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 49,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 60 005. Муниципалитеттің басшысы — Эдгар Штассар.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 9 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Кинерка (Кондома тармағы)
Кинерка — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Алтай өлкесі, Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кондома өзенінің сол жағалауынан 47 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 50 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кондома. Өзен саласы — Томь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Вале-Лонгу
Вале-Лонгу (Vale Longo) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Сабугал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 68 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,99 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,5 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Әуетаяқ
Әуетаяқ - ертеде балалар қой жаюға шыққанда көктем, күз мезгілдерінде ойнайтын ұлттық ойын түрі. Ойын кең, үлкен алаңда ойналады, оған 2 адамнан 10- 12 адамға дейін қатысуға болады және ойыншылар жұптасып бөлінеді. Жүргізуші бірінші жұпты шақырып, оларға жұмыр таяқ ұстатады, таяқтың ұзындығы 80 см, диаметрі 2-З см. Бірінші ойыншы 3-4 метр жерге ұзақтап, таяқты жоғарылата алға қарай лақтырады. Ал екінші ойыншы іле-шала қолындағы таяғын дәлдеп, ауадағы таяқты нысанаға ала лақтырады. Таяқ лақтыруды және оны көздеуді жеребе бойынша жүргізеді. Екі топқа бөлініп ойнаған ойыншылардың қайсысында дәл тигізгендері көп болса, соған ұпай беріледі де, жеңімпаз болып саналады. Жеңілген топ белгіленген жерге дейін жүгіреді немесе бірнеше өлең айтып, айыбын өтейді. Кейде жеңген топ жеңілгендерді таяқпен ұру арқылы да айып өтеу тәсілін қолданады. Жазық далада, таза ауада ойналатын әуетаяқ ойыны балаларды дәлдік пен шапшаңдыққа, жылдамдыққа баулиды және дене бітімін шыңдайды. Бұл ойын түрі қазақтар арасында кеңінен таралған.
Қонақ келді
нобай|330px|2008 жылғы маркада «Қонақ келді» — қазақ кескіндемешісі Салихитдин Айтбаевтың 1969 жылы салған суреті.
Суретте киіз үйдің алдында қымыз ішіп жатқан бір топ адамға аттан жаңа түскен қонақтың қосылып, дастарқан алдына жайғасуы бейнеленген. Жастардың біреуі тұрып, қонаққа отыратын орын ұсынғалы жатыр, ал бала соның атын шаужайынан ұстап, әрі қарай жетектеп жатыр. Сол жақ шетте қазанның пісіп тұрғаны, ал артқы жақта келіншектің биені сауғаны көрініп тұр.
Айтбаев осы туындыда қонақжайлылықтың кәдімгі бір мысалын әмбебап әрі мәңгі нышанға түрлендіреді. Әр кейіпкердің қимылынан дәстүрлі өмірдің тұрмысы жалпы болмыспен мәндес болғаны суретте айқын байқалады.
Тағы қараңыз
Санат:Салихитдин Айтбаев суреттері
Үлкен Чернам
Үлкен Чернам — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Коно-Полой өзенінің оң жағалауынан 7 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су тізілімінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Двина-Печора су алабы өңірі өзендері
IC 4376
IC 4376 — Центавр шоқжұлдызында орналасқан *3 (еселі жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4376 Санат:Центавр (шоқжұлдыз)
Тасарық ауылдық округі (Қызылорда облысы)
Тасарық ауылдық округі – Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тасарық, Лақалы, Тасөткел ауылдары кіреді. Орталығы – Тасарық ауылы.
Дереккөздер
Санат:Қазалы ауданы ауылдық округтері
Корреспонденттік шарт
Корреспонденттік шарт (corresponding banking agreement;correspondere - отвечать, осведомлять) Елдің ішіндегі немесе оның шегінен тыс жердегі банктердін өзара келісіміне сәйкес, олардың біреуі төлем мен есептер бойынша, екіншісінін тапсырмасын орындайды. Бұл жағдайда банктер, өзара есептер қандай есеп шоттар бойынша жүзеге асатынын, лауазымды адамдардың қолтаң басымен және комиссиялық сыйакының гарифтерімен алмасып, келісіледі.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Йеен
Тілі
Тілі - йеен тілі.
Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері – терушілік, аңшылық және балық аулау. Ешкі мен қой ұстайды, құмай, ямс, жержаңғақ, жүгері өсіріледі. Қолөнерден - төсеніш тоқу, қыш бұйымдарын жасау, монша өңдеу т.б. бар.
Өмір салты
Матрилиндік рулық ұйым және үлкен отбасылық қауымдар басым.
Елді мекендері ықшам, батпақтар арасында биік жерлерде орналасқан, қоршаумен қоршалған, орталығында мал алқаптары бар. Тұрғын үйлер кішігірім, цилиндр тәрізді, балшықпен сыланған, қамыс төсеніштермен жабылған, конустық төбесі шөппен жабылған.
Дәстүрлі киімдері – жамбасты жауып тұратын белдемше, алжапқыш.
Негізгі тағамдары - тары мен құмай ботқасы, жабайы жеуге жарамды өсімдіктер, балық.
Дереккөздер
Санат:Ботсвана халықтары Санат:Намибия халықтары
Кановес-и-Самалус
Кановес-и-Самалус (Cànoves i Samalús) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Вальес-Орьенталь ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2809 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 28,48 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 42 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Кіші Горносталья
Кіші Горносталья — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Баренц теңізі орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Bayraktar Akıncı
Bayraktar Akıncı (Байрактар ​​Акынжы, Bayraktar Akıncı) — жоғары биіктікте ұзаққа шыдайтын ұшқышсыз әуе соғыс аппараты болып, кезекте Түркияның дрон өндірушісі Байкар Макина жағынан дамытылу үстінде. Аталған UAV-дың медиядағы алғашқы суреті 2018 жылы маусымда тарады. БАҚ беттерінде 4,5 тоннаға қабілетті UCAV ретінде сипатталған Akıncı екі турбовинтті қозғалтқышпен жабдықталған корпустың көмегімен шамамен 1,5 тонна жүктемені орналастырып, 24 сағат ұшуға жарамды.
Дамытылуы
thumb|300px|Bayraktar Akıncı. Бастапқы жоба кезеңі 2019 жылдың маусым айында аяқталған соң, Акынджы 2019 жылы тамызда Украиналық Ивченко-Прогресс АИ-450С турбовинтті қозғалтқышымен іске қосыла бастады. Бірінші қозғалтқыш сынағы 2019 жылдың 1 қыркүйегінде жүзеге асты. Басқа техникалық сынақтар аяқталған соң ұшақ Түрік қарулы күштерінің Чорлу (Çorlu) аэродромдық қолбасшылығына көшірілді. Бұл UAV дроны 2019 жылдың 6 желтоқсанында өзінің алғашқы рейсін автоматты таксишілік, ұшып шығу, 16 минуттық ұшу және сәтті қонумен жүзеге асырды. thumb|300px| Байрактардың Akıncı ұшқышсыз әуе соғыс аппараты Текнофесте (Teknofest), 2019. Akıncı әдетте 400 кг ішкі және 950 кг сыртқы жүк көтеріміне ие, ол жалпы жауынгерлік жүктемені біріктіргенде максимум салмағы 1,350 кг-ға жетеді. Онда 450 а.к. (340 кВт), немесе 750 а.к. (560 кВт) болатын екі турбовинттік мотор жұмыс істейді, ірі 20 м кеңдігіктегі қанатымен максималды 5,5 тонна салмақты көтеруге жарамды. Акынджы алғашқы Әуеде атылатын қанатты зымыранды (ALCM) атқылауға қабілетті алғашқы коммерциялық қол жетімді ұшақ болады деп күтілуде.
Соңғы оқиғалар
2021 жылдың сәуір айында беспилотник “Akinci” тест сынағынан өтті. Ресейдің “Панцирь” әуе қорғаныс жүйесін талқандады. Салмағы 5,5 тонна болатын, 1300кг бомбалаушы ракеталарды алып ұшатын бұл беспилотник Қарабақта қолданылған “Bayraktar TB2” беспилотнигінен техникалық мүмкіндігі әлдеқайда жетілдірілген қарудың заманауи түрі. “Панцирьді” бомбалауда Түркияның басқа бір компаниясы “Roketsan” жасап шығарған ракеталар қолданылған.
Айта кету керек, Қарабақ соғысында “Bayraktar TB2” беспилотниктері соғыстың алғашқы 24 күнінде Арменияның 114 танкісін жойып жіберген. Қарабақ соғысында Арменияның жалпы саны 44 бронды транспорты, 141 артиллерия қаруы, 249 әркери көліктері мен 44 әскери қоймалары “Bayraktar TB2” тарапынан жойылған. Ал, 44 күнгі соғыста жалпы саны 9 “Bayraktar TB2” беспилотнигі атып түсірілген. Айырмашылық көрініп тұр.
Техникалық сипаттамалары
thumb|right|200px|Ivchenko-Progress AI-450S thumb|right|200px|Roketsan өндірген Cirit thumb|right|200px|Roketsan өндірген UMTAS (Mizrak-U) thumb|right|200px|TÜBİTAK-SAGE өндірген GÖKTUĞ thumb|right|200px|TÜBİTAK SAGE өндірген [[SOM (оқтұмсық)|SOM]] thumb|right|200px|АҚШ Mk-82 bombасы Байқар Макинадан алынған деректер Жалпы сипаттамалар: Қабілеттілігі Қару-жарақ
Дереккөздер
Санат:Ұшқышсыз ұшу аппараттары Санат:Түркия қарулары Санат:2019 жылы алғашқы ұшуларын жасаған әуе кемелері Санат:Түркияның ұшқышсыз ұшақтары
Шартты кескін
Шартты кескін (Условное изображение) — бұйымның сызбадағы халықаралық келісімдер немесе мемлекеттік стандарттар тағайындаған шартты белгілерді пайдаланып орындалған бейнесі. Суретте бұрамамен біріктірілген екі тетіктің сызбасы көрсетілген. Егер сызбада бұрама (винт) сырығының диаметрі 2 мм немесе одан кіші болса, онда Шартты кескінді пайдалануға тура келеді.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Тұрдықұловa көшесі (Алматы)
right|thumb|ГАТОБ Көшеге қазақтың талантты еншісі (контральто), ұлттық опера өнерінің негізін салушылардың бірі, Қазақ КСР-інің халық әртісі Үрия Тұрдықұлованың есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 26 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/764 қаулысы) берілген Тұрдықұлова Үрия (1911-1992) Түркістан облысы Сарыағаш ауданында дүниеге келген. Сахнада алғашқы қадамын «Біржан-Сара» операсындағы Сараның рөлін орындаудан бастаған ол ондаған күрделі образдарды сомдаған.
Көше Әуезов ауданының «Таугүл-3» шағынауданында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Төлем
Жеке тұлғалар коммуналдық қызмет ақысын, байланыс құралдарын пайдаланғаны үшін төлемақы, сақтандыру Төлемін төлейді. Төлемнің негізгі бөлігі Төлем төлеушілердің және қаражат алушылардың шоттары бойынша қолма-қол ақшасыз аудару жолымен төленеді. Заңды тұлғалар бір-бірімен нормативтік актілерде белгіленген сомадан асырмай қолма-қол ақшалай есептесуге құқылы, бұл орайда Төлемнің мөлшерден асатын бөлігі несие ұйымдары арқылы қолма-қол ақшасыз нысанда төленуге тиіс. Кәсіпорындар қолма-қол ақшасыз нысанда төлейтін Төлем мынадай түрлерге бөлінеді: кәсіпорынның (ұйымның) бюджетке, бюджеттен тыс қорларға, т.б. міндетті Төлем, тауар алыс-берістері және шаруашылық шарттары бойынша төлем тапсырмалары, төлем талаптары, аккредитивтер, есептесу чектері, вексельдер, т.б. арқылы есеп айырысу төлемақысын төлеу тәртібімен төленетін Төлем Нарықтық экономика жағдайындағы Төлемнің негізгі нысаны – төлем тапсырмалары арқылы есептесу. Бюджетке және бюджеттен тыс қорларға Төлем әдетте Төлем тапсырмалары арқылы төленеді.
Нарықтық экономикада табиғат ресурстары, жер, су үшін, қоршаған ортаны ластағаны үшін Төлем, көрсетілетін коммуналдық қызметтер үшін Төлем, кедендік, лицензиялық Төлем мен басқа Төлем кеңінен пайдаланылады. Табиғат ресурстарын пайдалану үшін Төлем төлеу арқылы табиғат ресурстарының табиғи өнімділігіндегі айырмашылықтардан туындайтын сараланба рента алынады. Жер үшін Төлем меншіктенуге, иеленуге, пайдалануға немесе жалға жер алған заңды және жеке тұлғалардан алынады. Қоршаған ортаны ластағаны үшін салық – қоршаған табиғи ортаға ел аумағында кәсіпкерлік қызметін жүзеге асырушы заңды және жеке тұлғалар келтірген зиянның орнын толтыру нысаны. Көрсетілетін коммуналдық қызметтер үшін Төлемді жылуды, газды, суды, т.б. пайдаланатын жұртшылық, үй-жайды жалға алған жалгерлер төлейді. Лицензиялық Төлемді лицензия алушылар төлейді. Кедендік Төлем – Төлем көздеріне бөлінбей алынатын сома, ол кеден бажына, ҚҚС-ға, акциздерге және кеден органдарына жүктелген өзге де салықтарға баламалы сомаға тең. Карточкалық Төлем жүйелерінің дамуына орай жұртшылықтың сатып алынған тауарлар мен көрсетілген қызметтердің ақысын қолма-қол ақшасыз төлеу жолымен есептесудің үлесі көбейіп келеді.
Төлем жүйелері
Төлем жүйесі дегеніміз аппараттық және бағдарламалық құралдар кешені кіретін күрделі жүйе бола отырып, халықтың, шаруашылық жүргізуші субъектілердің, екінші деңгейдегі банктердің және Ұлттық Банктің арасындағы өзінің ерекшеліктері бар байланыстырушы буын.
Қазақстандығы төлем жүйесінің тарихы
Қазақстанның төлем жүйелерінің орнатылуы жалпы 1994 жылдан бері басталып, бірнеше маңызды кезеңді бастан кешіррді.1998 жылғы 29 маусымда қол қойылған «Ақша төлемі мен аударымы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының аумағында ақша төлемі мен аударымын жүзеге асыру мәселелерін реттейтін негізгі құжатқа айналды.1996 жылдан бастап Алматы клиринг палатасы Қазақстан Банкаралық есеп айырысу орталығы (ҚБЕО) – шаруашылық жүргізу құқығы бар мемлекеттік кәсіпорын болып қайта құрылды, оның құрылтайшысы және әсер етуші органы Ұлттық Банк болып табылады.Нәтижесінде, 2000 жылғы ақпанда нақты уақыт режимінде жұмыс істейтін, Қазақстанның жүйелік маңызы бар төлем жүйесі (RTGS) болып табылатын Банкаралық ақша аударымдары жүйесі (БААЖ) жұмыс істей бастады.
Төлем тізімдемесі
Төлем тізімдемесі - жұмысшылар мен қызметшілерге жалақы, сыйлықақы, еңбекке жарамсыздығына байланысты жәрдемақы немесе басқа да төлемдер беруге арналған бухгалтерлік қассалық құжат.
Төлем қабілеттілігі
Төлем қабілеттілігі - мемлекеттің, жеке немесе заңи тұлғалардың өзінің төлемдер бойынша міндеттемелерін уақытылы және толық орындауына қабілеттілігі, оларда осы міндеттемелерді орындау үшін қажетті және жеткілікті ақшалай қаражаттың болуы.
Төлем қабілетсіздігі
Төлем қаблетсіздігі - жеке немесе заңи тұлғалардың қызметінің жай-күйі, мұнда олар шотта қаражаттың жоқтығы себепті өзінің қаржылық міндеттемелерін уақытылы және толық өтей алмайды, яғни алдағы уақытта төленуге тиіс мерзімді төлемдердің сомасы қолда бар төлем қаражатынан асып түседі. Шаруашылық қызметінің қанағаттансыздығы салдарынан, сондай-ақ материалдық-техникалық қамтамасыз етуге іркілестерден, сатып алушылардың тәртіпсіздігінен және басқа жағдайларда пайда болады. Төлем қабілетсіздігі көбінесе кәсіпорынды банкроттыққа ұшыратады. Төлем қабілетсіздігі халықаралық экономикалық қатынастар практикасына тән сипат. Борышты мерзімінде төлеу мүмкіндігі болмағандықтан қарыздар елдер төлемді не біржақты түрде тоқтатады не оны төлеу мерзімі мен басқа да шарттарын өзгерту туралы несиегерлермен уағдаласады. Берешекті өтеу тәртібін өзгертудің неғұрлым көп таралған нысандары: негізгі борыштың бір бөлігін есептен шығару немесе борышқордан алынатын тиісті пайыздарды азайту, берешекті төлеу мерзімін ұзарту, мораторий.
Дереккөздер
Санат:Экономикалық терминдер Санат:Қаржы
2040 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:2040 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:2040 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Әукім-әукім!
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Шағала Қыстағы
Шағала Қыстағы – қола дәуірінің соңғы кезеңіндегі қоныс. Ақмола облысы, Октябрь ст-ның оңт-нен 3 км жердегі Шағалалы өз-нің оң жағасында. Аумағы 245х55 м. 16 жеркепенің орны табылды. Қоныс тұрғындары б. з. б. 14–11 ғ-ларда өмір сүрген.
Прадополис
Прадополис (Pradópolis) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Рибейран-Прету мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Рибейран-Прету экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 15 160 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 167,202 км² шамасында. Халық тығыздығы — 90,7 адам/км².
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Қарағайлы тауы
Географиялық орны
Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының орталық бөлігінде, Қарқаралы тауларынан шығысқа қарай 10 км жерде орналасқан. Солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 8 км-ге созылып жатыр, ені 6 км-ге дейін жетеді. Абсолюттік биіктігі 1112 м.
Жер бедері
Көлбеу беткейлері сай-жыралармен аз тілімденген бірнеше ұсақ шоқылардан тұрады. Көптеген бұлақтары бар. Таудың қорғасын-барит кентастары негізінде Қарағайлы кен-байыту комбинаты жұмыс істейді.
Геологиялық құрылымы
Орта және жоғарғы девон, силур жыныстарынан түзілген.
Өсімдігі
Бозғылт қоңыр топырағында бетеге, қызғылт және қылқан селеу, бөрте жусан, сұлыбас, сайларында тал, беткейлерінде өте сирек қарағай, тобылғы, арша, қараған, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы таулары
Штренгберг
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2053 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 37,09 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — AM, ресми идентификациялық коды — 3 05 34.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Сент-Арму
Коммунаның INSEE коды — 64470, пошта индексі — 64160.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 596 адамды құрады. Халық тығыздығы — 48,14 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Мондвер
Мондвер (Mondevert) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Фужер-Витре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35183, пошта индексі — 35370.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 775 адамды құрады. Халық тығыздығы — 154,38 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Төменгі Пылемецкая
Төменгі Пылемецкая — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Печор саласы оң жағалауынан 22 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 44 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені су өлшейтін постқа Усть-Цильма және сағасына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сее
Коммунаның INSEE коды — 03273, пошта индексі — 03260.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Фонтес
Фонтес (Fontès) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Эро департаментінде орналасқан. Безье округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,7 км² шамасында.
Қарапайым математика
КАРАПАЙЫМ МАТЕМАТИКА — математиканың айнымалылардың, функциялардың, шектің жалпы ұғымдарын және жиынның да жалпылама ұғымдарының бөлімдері мен әдістерінің жиынтығын қамтымайтын бөлімі. Қарапайым математика негізінен арифметиканы, сандардың карапайым теориясы деп аталатын теорияны, қарапайым алгебраны, қарапайым геометрия мен тригонометрияны камтиды. Қарапайым математиканы қысқаша "тұрақты шамалар математикасы" деп атауға болады.
Фонтес
Коммунаның INSEE коды — 34103, пошта индексі — 34320.
Қарапайым математика
Дереккөздер
Санат:Математика
Санат:Алгебра
Фонтес
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 938 адамды құрады. Халық тығыздығы — 52,99 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эро департаментінің коммуналары
Пиридоксин
thumb|Пиридоксин thumb|[[Пиридоксальфосфат]] Пиридоксин - дақыл, ет, балық, т.б. өнімдер құрамында болатын, кейбір коферменттердің жол салушысынан саналатып, азоттық және майлар алмасуына, серотонин түзілуіне қатысатын, ағзада жетіспеушілігі жағдайында эпилепнфоринді тырыспалар, себореялық тері қабынуы, көз ауруы, тіл қабынуы, гипохромдық анемия көріністері байқалатын, суда еритін дәрумен.
Дереккөздер
Санат:Дәрумендер Санат:Дәрілік заттар Санат:Пиридиндер
Бувайсар Сайтиев
Бувайсар Сайтиев - Олимпиада ойындарын үш мәрте ұтқан балуан (74 кг, еркін стиль). Өз шеберлігіне дүние жүзі мықтыларын бас идіріп, алты мәрте әлем чемпионы атанған саңлақ спортшыға кәрі құрлықта да қарсы келер қарсылас табылмады. 1975 жылғы 11 наурызда Хасавюрт жерінде кіндік қаны тамған жігіт барша шешен жұртының мақтанышы болып қана қоймай, иісі мұсылман қауымының ардақтайтын ұлына айналып үлгерді. Себебі, мұсылман қауымында Бувайсардай Олимптің алтын шыңында үш мәрте ат ойнатқан балуан әзірге жоқтың қасы.
Спорттық ғұмырнамасы
Ол күрес әліппесімен алты басынан бастап танысады. 1992 жылы Красноряскіге қоныс аударып, Ресейдегі мықты еркін күрес мектебі саналатын қарашаңырақта екі дүркін Олимпиада чемпионын тәрбиелеген аты аңызға айналған бапкер Дмитрий Миндиашвилидің қарамағына келіп жазылады. Журналистерге берген сұхбатында: – Мен Красноярскіге орта мектепте білім алу үшін емес, атақты бапкер Дмитрий Миндиашвилиден тәлім алуға бардым. Жас едім, оның үстіне спорттық шеберлігім де анау айтқандай, жоғары болмады. Сөйте тұра, Миндиашвилидің назарына ілігуге тырыстым. Бірақ, бір жылға тарта уақыт бұл мүмкін болмады. Басшылықты қатар алып жүргендіктен, бапкерімнің уақыты тығыз, сол себепті жаттығуды тек өзі ғана өткізбей, өзге жаттықтырушыларға кезек беріліп тұратын. 1993 жылы мен жасөспірімдер арасындағы Еуропа біріншілігін ұттым. Міне, содан бастап Дмитрий Георгиевичтің назарына іліктім, – дейді.
Бувайсар 1995 жылы алғаш рет жастардың әлем чемпионатын ұтады, содан кейін талантты жігіттің тасы өрге домалай береді. Ол бұл жетістігін 1997, 1998, 2001, 2003 және 2004 жылдары қайталап, әлемнің алты дүркін чемпионы деген құрметті атаққа қол жеткізеді. Алайда Олимпиада медалінің кез келген спортшы үшін жөні бөлек-ті. Бувайсар көп ұзамай бұл арманына жетті.
1996 жылы Атлантада өткен Олимпиада ойындарында 25 жастағы Сайтиев сол кездегі күрес ережесі бойынша 76 келі салмақта өнер көрсетіп, алтыннан алқа тағынады.
2003 жылғы әлем чемпионатының ширек финалында белдесіп жатқанда Бувайсар бет сүйегін сындырып алады. Жанына батқан ауруға қарамастан, намысқой жігіт Австралия өкілі Ильсовты атойлап жеңіп, келесі айналымға жолдама алады. Жартылай финалда әлем чемпионы ирандық Хабибиді сан соқтырып, ақтық сайыста Минск өкілі Гайдаровты тізе бүктіреді. Мәскеуге оралған соң, Бурденко атындағы госпиталь дәрігерлері спортшыны операция үстеліне жатқызады. Шытынап сынған бет сүйегінің әсерінен миға қан құйылу қаупі байқалғандықтан, бет хирургиясы бөлімінің меңгерушісі Труханов дейтін профессор операцияны өзі жасайды. Екі ғасыр тоғысындағы Сидней аламанында жарақаты жазылып үлгермеген спортшы ел намысын қорғамай қалуды жөн көрсін бе? Боз кілемге қайта жол алып, Сиднейде күміс жүлдеге қол жеткізеді.
Олимпиаданың өз Отанында алауы тұтанған сайыста Сайтиев бабына қайта еніп, жеңіс тұғырынан қол бұлғайды. Бұл талантты балуанның Олимп тұғырының екінші мәрте бағындыруы болатын. Еркін күрес өнеріндегі даңқы жер жарған атақты Александр Медведьтен кейін батылы жетіп, Олимпиада ойындарын үш дүркін ұтқан балуан бұл кезде әлі жоқ-тын. Осы бақытқа Бувайсар Бейжіңдегі ойындары кезінде қол жеткізіп, әлемдік күрес тарихында өз есімін алтын әріптермен жазды. Әлемдегі еркін күрес балуандары арасында әлденеше рет үздік балуан атанды. Еркін күрестегі ең атақты балуан Александр Медведь екені белгілі. Ол Олимпиаданың үш дүркін, әлем чемпионатының жеті мәрте чемпионы атанған саңлақ.
Бувайсар өзі жайлы Чеченский Спортивный Порталға берген сұхбатында: «Күрес – бұл менің өмірім, кәсібім. Күрестің қамытын кигеніме отыз жылдан асты. Жаттығуда тынбай еңбектенгенді жақсы көрем, боз кілемде төккен теріңнің өтелгені жақсы. Бірақ, спортта әрқашан жеңіс тұғырынан көріну мүмкін емес» деген екен. «Сіздің табысыңыздың сыры неде?» деген сұраққа «Денсаулықта. Қанмен берілген қасиетте. Отбасында дұрыс тәрбие алуда» деп түсіндіреді.