cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шала өнім
Дереккөздер
Prefabrikace Halbfabrikat Prefabrication Prefabricación בנייה טרומית Prefabricage Prefabrykat Полуфабрикат Prefabrikácia 預製組件
Америка Консерватория театры
Репертуарлық театр (қойылымдарын бірнеше күннен өзгертіп отырады) және драмалық мектеп-студиясы бар.
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Каталаун шайқасы
Каталаун шайқасы — Каталаун даласында (Campi Catalaunici; Châlons-en-Champagne — Шалон-ан-Шампан) 451 ж. маусымның 20-на таман ғұндардың Еділ қағаны өткізген ірі ұрыс. Каталаун даласындағы ұрыс Ганнибалдың тұсындағы (216 бзб ж.) Канн, Наполеонның тұсындағы Ватерлоомен (1815 ж.) қатар тұра алатын Еуропа және әлемдiк тарихтағы атақты шайқастардың қатарына жатады.
451 ж. басында Еділ жорығын бастады. Ғұндармен бiрге кейбiр бағынышты герман тайпалары да болды. Рейннен өткен әскер Трирге бағыт алып, екi топпен Галлияның солтүстiк-шығысына бет бұрды.
Шешушi шайқас алаңы қазіргі Шампандағы (Франция) Каталаун даласы болды. Вестгот королi Теодорих сол қанатты, Аэций оң қанатты басқарып, ортадан одақтастар орын алды. Қарама-қарсы тұстағы әскердiң негiзiн құраған орталық позицияны ғұндар мен Еділ иелендi, ол вассалдарын сатың екі қанатына орналастырды.
Иордан жазып кеткендей, «ешкiм мұндай керемет оқиғаларды басынан өткермеген, бұл оқиғаларды жан-жақты жеткiзу үшiн кереметтiң тiкелей куәгерi болу қажет».
Вестготтардың патшасы Теодорих атпа найза тигеннен кейiн құлап, оның денесi тау болып жатқан өлiктердiң арасында жоғалып, тек келесi күнi ғана табылды. Ұрыс түнге дейiн созылды. Қараңғылық түсiсiмен рим-вестгот әскерлерi Еділ қағанның лагерiн атқылаудан ғұн садағының оғынан қорқып, тұрақтарына қайтып келдi.
Сол уақыттың жылнамашыларының көрсеткенiндей ғұндар ерекше жауынгер болды, алыстан найза лақтырып соғысса, жекпе-жекте өздерiн қанжардың жүзiнен қорғай отырып, жауларын арқаннан жасалған тұзаққа түсiретiн. Әскерде садақшыларға ерекше орын берiлдi, садақты пайдалануда ғұндар жоғарғы жетiстiкке жеттi. Ерекше ассиметриялық түрдегi садақ, майысқақ ағаштан жасалып, мүйiз пластинкалары, сiңiр, сүйек жапсырылып қуатына жететiн де, алыстан жауын жайрататын.
Вестготтар өз патшасының өлiмi үшiн кек қайтарғылары келдi. Дегенмен Теодорихтiң баласы Торисмунд «ғұндар қайтар жолында оның корольдiгiн iздейдi-ау» деген үреймен қайтуды шештi. Ал Еділ готтардың кеткенiн байқап, мұны жау тарапынан жасалып отырған қулыққа балап, лагерьде бiршама ұзақ болды.
Дегенмен, бiрiккен Еуропа әскерiмен соғыста ол маневр, яғни айла жасауды жөн көрдi. Тюрингия арқылы Еділ әскерiмен Паннонияға қайтып келдi. Проспер Тиро жазғандай, Каталаун даласындағы шайқаста «бiрде-бiр жақ жеңiске жеткен жоқ. Өлiм саны шексiз болды».
Галлиядағы жағдайды Еділ жорығының ерекше кең аумағымен түсiндiруге болады және шексiз үлкен территориядағы тайпалар мен бiрлестiктердi бiр жерден басқару аса күрделi болды. Шындығында 451 жылғы «халықтар шайқасынан» кейiн ғұндардың күшi әлi де қуатты едi. Әрине, бұл Еділ қағанға тән жеңiс болмаса да, бiрақ жеңiлiске де мүлдем жатпайды.
Қайсар Жұмаханұлы Телешев
Қайсар Жұмаханұлы Телешев(1953 жылы туған),инженер-металлург,техника ғылыми докторы.
Каталаун шайқасы
Санат:Тарих
Қайсар Жұмаханұлы Телешев
КазПТИ-ді бітірген (1975).
1975-2004жылдарында Жезқазған КМК мыс зауытында металлургия цехының ауысым шебері,бастығы, директордың өндіріс жөніндегі орынбасары, бас инженер(1975-1994), «Жезқазғантүстімет» АҚ металлургия және байыту жөніндегі директоры, бірінші вице-президент- техникалық директор,ЖМЗ директоры, бірінші вице-президентгің металлургия жөніндегі орынбасары-директоры болды.
2004 жылдан ЖКМК ЖМЗ директоры—«Қазақмыс» корпорациясы АҚ бас меңгерушісінің металлургия жөніндегі орынбасары.Телешев—техника саласына байланысты бірнеше ғылыми жарияланымның авторы.
«Кұрмет» орденімен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар Санат:Қарағанды облысы
NGC 4323
NGC 4323 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1882 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4323 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 40171, MCG 3-32-16, ZWG 99.31, VCC 608.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Оңтайлы ландшафт
Оңтайлы ландшафт (Оптимальный ландшафт) —
Надежда Ноғай
Надежда Ноғай — қазақ ауыр зілтемірші қызы, жасөспірімдер арасындағы дүниежүзілік додада екі мәрте топ жарды. 2011 жылы Перудың астанасы Лима қаласында өткен жарыста ол өзінің басты қарсыласы – мек­сикалық Пласениа Буенодан 48 келі ар­тық салмақты еңсерді. Тағы бір айта ке­тер­лік жайт, Буеноның салмағы Қазақстан қызынан 27 келі артық еді. Ал үшінші тұ­ғыр­ға табан тіреген тайпейлік Луо Юнг-Юан Надежда Ноғай 73 келі кем көтерді. 2012 жылы жастар арасында Словакияның Кошице қа­ласында да Надежда қарсылас шақ кел­тірген жоқ. Үштөбе қаласының тумасы екін­ші орынды иеленген өзінің коман­далық әріптесі Виктория Вагнерден 38 кел­і асып түсті. Ногай 15 жа­­сында-ақ жастар арасындағы әлем біріншілігінде жасындай жарқылдады. Малайзияның Пенанг қаласында өткен айтулы додада ол өзінен әлдеқайда ересек зілтеміршілермен сайысқа түсіп, барлы­ғына шаң қаптырды. Күміс медальді ие­ленген тайпейлік Юао Чи-Линг Қазақстан споршы қызынан үш жас үлкен. Алайда Надежда одан 27 келі артық салмақты еңсерді. Қола жүлдені қанағат тұтқан мысырлық Ахмед-Халаф Шиманың қаза спорт­шысынан бақандай бес жас үлкендігі бар. Десек те, қазақстандық ауыр атлеттен ол 32 келі кем көтерді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ауыр атлеттері
Қоңқабаева Айман Ережепқызы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Таманян Александр Иванович
Биографиясы
Таманян Александр Иванович (16. 3. 1878, Екатеринодар, қазіргі Краснодар, - 20. 2. 1936, Ереван)- совет архитекторы, Армения халық архитекторы (1924). 1904 ж. Петербург Көркемсурет академиясын бітірді. Алғашқы еңбектерінде (Москвадағы Щербатованың дербес үйі, 1911-13) класицизмге ден қойды. 1923 жылдан Ереванда тұрды. Ереван (1924), Ленинакан (1925), Эчмиадзин (1927-28) қалаларын реконструкциялаудың тұңғыш бас жоспарларын жасады. Салған ғимараттарының көпшілігінде классицизм үлгісі мен орта ғасырлық армян сәулет өнері дәстүрін астастыра ( Арм . ССР-і Үкімет үйі, 1926-41, 1942 ж. мемлекеттік сыйлық берілді; А. А. Спендиаров атындағы опера және балет театры, 1926-53) қолданды. Таманян Александр Иванович творчествосы советтік армян архитектурасының қалыптасуына ықпал жасады.
Мұстафақұлы Қожа
Мұстафақұлы Қожа
МҰСТАФА ҚҰЛ АТА, Мұстафақұлы Қожа – діни ғұлама, Қожа Ахмет Иасауидың немере інісі. Сайрам қаласында өмір сүрген. Ел аузындағы әңгімелерге қарағанда, ол бала кезінде момындығымен ерекшеленеді, Иасауи бабасы оның ұяңдығына, ілтипатына риза болып, “кел шырағым, менің сүзігім” дейді екен, содан “Сүзік ата” аталып кетеді. МҰСТАФА ҚҰЛ АТА ислам дінінің қазақ топырағына тарауына үлкен еңбек сіңірді. Сайрамның оңтүстігінденде Сүзік ата кесенесі (12 – 14 ғасырлар) орналасқан, 18 ғасыр шамасында қираған кесене ғимараты 1996 жылы қайта тұрғызылды.
Сыртқы сілтемелер
Мұстафақұлы Қожа
Дереккөздер
1. Қазақ энциклопедиясы, 6 том.
Бүйрек ожау
Бүйрек ожау - шөміші қосарланып, бүйрек тәрізді жасалған сабы ұзын қымызға арналған ожау түрі. Бүйрек ожаумен әдетте, тегештегі қымызды сапырып, аяқ, тостағандарға құяды. Ожаудың қосбүйірлі болып келуі қымыздың құрамындағы ашу барысында пайда болған газды сапырып шығаруды қамтамасыз етеді. Саба, күбідегі қымызды шара, тегенеге қотарған соң аяққа құйып таратпас бұрын әбден сапыру қажеттілігінің бір қыры осында.
ҚР MOM қорындағы бүйрек ожау сабының ұзындығы 51 см, қоңыр түсті. Бүйрек ожау бүтін ағаштан, қымызды «көсіп» алатын шөміш жағы малдың бүйрегіне ұқсатып жасалған. Әр шөміштен салаланып шыққан, сынық сүйемнен (9 см) соң саппен бірлесіп тұтасатын ағашы оймышталып жасалған. Сабының бас жағы жылқы мойны мен басы пішіндес біртүтас шабылып, ойымышталып, сүйекпен, ширатылған сыммен және бүркеншік басы бар шегелермен көмкерілген.
ҚР MOM қорындағы қымыз ожаудың ұзындығы 29 см-лік сабы мен екі бүйірлі басы бүтін ағаштан шабылып, қашалып, тегістеліп жасалған. Ожаудың сабы жұмырлана иіліп, саптың аяғы мен орта тұсынан астына қарай «мүйіз» шығарылған. Бұл «мүйіздер» қымыз құйылған ыдыстың жиегіне ожауды тіреп, сонымен бірге іліп қою үшін жасалса керек. Сап мық шегелермен әшекейленген. Ал қос бүйірлі қымыз құятын басы «бүйрек» тәрізденіп жасалған, жалпақтығы 12,5 см, ені 8 см. Қос ернеуінің диаметрі 6 см, шөмішінің тереңдігі 4,5 см.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет Санат:Терминология
Сидней (Мэн)
Сидней (Sidney) — Мэн штатының Кеннебек округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 3514 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 117.9 км² шамасында. FIPS коды — 23-68385.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Мэн қалалары
Йеспер Линдстрём
Йеспер Гранже Линдстрём (Morten Wetche Frendrup; 29 ақпан 2000 жыл, Тоструп, Дания) — даниялық футболшы, Дания Ұлттық футбол құрамасы мен "Айнтрахт" клубының жартылай қорғаушысы.
Сілтемелер
Санат:Дания футболшылары Санат:Брондбю ФК ойыншылары Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары
Америка қыздар скауты
Америка қыздар скауты — 5 жастан 17 жасқа дейінгі қыз балалар ұйымы. .
Ұйымның мақсаты — жастарды, елдік, патриоттық рухта тәрбиелеу және олардың өмірге деген қызығушылығын ояту. Ұрандары: "Әрқашанда, даяр бол!". Ұйым жұмысына елдегі бірнеше миллиондаған қыздар мен жастар қатысады.
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
IC 5105A
IC 5105A — Микроскоп шоқжұлдызында орналасқан SBc типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 66723, ESO 342-43, MCG -7-44-5, AM 2122-402, IRAS21223-4029.
Сыртқы сілтемелер
IC 5105,1 Санат:Микроскоп (шоқжұлдыз)
Кампус-Линдус
Кампус-Линдус (Campos Lindos) — Бразилиядағы муниципалитет, Токантинс штатында орналасқан. Батыс Токантинс мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жалапан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7307 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3240,156 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,3 адам/км².
Санат:Токантинс елді мекендері
Липазалар
thumb|180px Липазалар — гидролазалар қатарына жататын ферменттер тобы.
Триглицеридтегі күрделі эфир гидролизінде катализатор болып, оларды майлы қышқыл мен глицеринге дейін ыдыратады. Малдарда, өсімдіктерде және микроорганизмдерде табылған. Тек қана алдымен өт қышқылдары әсерінен өткен майлармен байланысады. Қан плазмасында белокпен байланысқан триглицеридтерге әсер ететін липопротеидлипаза бар.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Искужино (Равил ауылдық кеңесі)
Искужино — Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Равил ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 155 адамды құрады. Пошта индексі — 453626, ОКАТО коды — 80201831003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Марокко мини-футбол құрамасы
2012 жылы тұңғыш рет әлем чемпионатына қатысты.
Сілтемелер
Санат:Мароккодағы мини-футбол Санат:Африка мини-футбол құрамалары
IC 679
IC 679 — Crater шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 170124, NPM1G -13.0320.
Сыртқы сілтемелер
IC 679 Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Кедей айнасы (журнал)
Кедей айнасы – Орта Азия коммунистік университетінде оқитын қазақ студенттері шығарған журналы. Ташкентте 1923 – 24 жылы 1 – 2-, 1926 жылы 3-, 1928 – 29 жылы 4 – 5-нөмірі жарық көрді. Таралымы – 2000 дана.
Онда шәкірттердің өз шығармалары және әлеуметтік мәселелер – партияны тазалау, кәмпеске, жастар арасындағы жұмыс, индустрияландырудың барысы туралы материалдар жарияланып тұрды. Журналда университеттің өз тыныс-тіршілігі, шәкірттер өмірі, оқытушылар туралы көбірек сөз болды. Әдебиет бөлімінде ескі мұра нұсқалары жарияланды. Жаңа жиналған мақал-мәтел, аңыз-әңгімелер беріліп тұрды. Оған С.Сейфуллин, Ө.Тұрманжанов, Ш.Сарыбаев, З.Рүстемов белсене қатысқан.
Сепулькро-Иларио
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 204 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 39,95 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 69 км.
Кедей айнасы (журнал)
Дереккөздер:
Санат:Қазақстан тарихы Санат:Журналдар
Сепулькро-Иларио
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саламанка елді мекендері
Калий сульфаты
thumb|right|Калий сульфаты Калий сульфаты, күкірт қышқыл калий, K2SO4 – калий қосылысы, тыңайтқыш зат.
Ұнтақ тәріздес, ылғал сіңірмейтін түссіз кристалл зат, құрамында 45 – 48%-дай К2О болады. Тығыздығы 2,66 г/см3; балқу t 1074 °C; қайнау t 2000°С; суда жақсы (20°С-та 100 г суда 11,1 г К. с.) ериді. Калий Сульфаты табиғи сульфаттар – шенит, глазерит, леонит, лангбейнит, полигалит тәрізді минералдардың құрамына кіреді. Калий Сульфатын осы минералдардан химиялық жолмен өңдеп не көміртекпен тотықсыздандырып алады. Ауыл шаруашылық дақылдары (әсіресе, картоп, темекі, зығыр, жүзім, т.б. хлорға сезімтал өсімдіктер) егілетін топырақтың барлық түріне, егіс алдында, егіс кезінде негізгі тыңайтқыш ретінде қолданылады және үстеп қоректендіріледі.
Дереккөздер
Санат:Калий қосылыстары Санат:Тыңайтқыштар
Cantharis paludosa
Cantharis paludosa - жұмсақ денелі қоңыз. Ормандарды мекен етеді. Ересек жәндігінің ұзындығы (имаго) 4,5 - 6 мм. Кеудесінің бірінші сегментінің нотумы толығымен қара түсті және бүйірлері қоңыр құба.
Қаражігіт Баймендеұлы Апбас
Қаражігіт Баймендеұлы Апбас - (1923 ж. т.), жазушы, драматург. Ұлытаудың түлегі. Қазақстан жазушылар одағының (1990), Қазақстан театр қайраткерлері одағының мүшесі, 1989).
Cantharis paludosa
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жануарлар Санат:Жәндіктер
Қаражігіт Баймендеұлы Апбас
Қазақтың мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген (1948). 1948-1990 жылдары Жезқазғандағы №6 мектепте мұғалім, мектеп директоры, Қарағанды облыстық «Орталық Қазақстан» газетінің Жезқазған, Сәтбаев, Ұлытау, Жезді аудандары бойынша меншікті тілшісі, «Жезқазған туы» газетінің бөлім меңгерушісі, әрі республикалык «Ара» сатиралық журналының штаттан тыс тілшісі қызметін атқарды.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Жақан Төлеубаев қысқа көшесі (Астана)
Ж.Төлеубаев қысқа көшесі А.Герцен көшесінен басталып, Тамшалы көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 345 м.
Жақан Төлеубаев (1898-1978) - мал өсіруші, Социалистік Еңбек Ері. 1930-55 жылдар аралығында Қорғалжын ауданы ның Арықты ауданында жылқы фермасының меңгерушісі болған.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Астана көшелері
Қазақ жеріне исламның таралуы және оның тигізген әсері
Араб қолбасшысы Кутейб ибн Мүслім әскері Қазақстанның оңтүстігіне 714 жылы қарулы күшпен басып кірді. Қазақстан тұрғындарының исламдануы осы кезден басталады. Осы кезде Мауеренахрдағы бауырластарына үнемі қол ұшын беріп отыратын Түркеш қағанаты Орта Азиядағы арабтардың жаулап алған жерлеріне үлкен қауіп төндірді, себебі олар Шаш (Ташкент) пен Ферғананың, Самарқант пен Бұхараның автохтонды тұрғындарын қолдап отыру үшін әскер жіберіп отырды. Арабтардың Испиджабқа (Сайрам) жоғарғы түркештердің қолбасшысы Әбу Мырзақым (Сүзеген) қаған араб экспанциясына сәтті тойтарыс беріп бірнеше рет жеңді. Басында арабтар Оңтүстік Қазақстаннан кетуге мәжбүр болды. 737 ж. қарай түркеш атты әскерінің көмегімен Мауереннахр әскері жерлерін араб секілді шетелдіктерден тазартты. Бірақ таққа талас барысында Сүзегеннің өлтірілуі Түркеш мемлекетін әлсіретті, сол себепті арабтың аймақ бастығы Наср ибн Сейяр осы жылдан бастап қайтадан Орта Азиядағы араб билігін қалпына келтіре бастады. Б. Ғафуров: «714 ж. Кутейб Шашқа қайтадан шабуыл жасады. Ол Шашты жаулап алып, өз ордасына айналдырып, Испиджаб бағытында жорыққа аттанды. Кутейбті бұл қаланың сауда орталығы екендігі емес, оның стратегиялық маңызы қызықтырады: Испиджабты алып, Кутейб Орта Азиялық одақтастарына көмекке ұмтылған түркі әскерінің жолын қиып тастауға талпынды,» —деп жазды. Жорыққа сарбаздарымен бірге миссионерлер де қатысты, алайда арабтардың шегінуі дін уағыздаушыларына жаңа дінді таратуға мүмкіндік бермеді. Бұл аймақта көптеген конфессиялардың болғаны белгілі. Әсіресе, зәрдүстілік қомақты орын алды. Бірақ исламның таралуына байланысты зәрдүстілік қудалауға ұшырады. Оның жазба әдебиеттері жойылды. Басқа манихейлік, будда, христиан діндері де осындай жағдайға душар болды.
Ұзақ дәуірлер бойына қазақ тайпалары арасында әдет-ғұрыптардың нормалары қоғамның бірден-бір заң реттегіші ролін атқарды. Оның да себебі бар еді. Әуелі, қазақ қоғамы әлеуметтік-экономикалық жағдайына байланысты басқалардан өзгелерден бөлек өмір сүрді. Сол себепті де тек қазақтық өзіндік идеологияны ғана басшылыққа алды. Бұл исламның Қазақстанға баяу енуін туғызды. Екіншіден, әдет-ғұрып заң нормалары тек үстем тапқа ғана емес, жалпы қазақ қоғамына тиістілік сипатына ие болды. Өйткені туыс-туыстарымен ру-ру болып көшіп-қонған қазақтарда «ру намысы» күштірек еді. Бұл төменгі таптың «өз туыстастары» үстем тапқа қарсылығын тежеп отырды.
Арабтар Мауараннахрды Әбдімәлік ибн Маруан (685-705) тұсында ғана жаулап алуға қолы жетті. Хорасан билеушісі Кутейб ибн Муслим ішкі қырқыстардан әбден әлсіреген Орта Азияға қоныстанған түркі тайпаларын басып алды. Сөйтіп, 705 жылдың өзінде-ақ бүкіл Орта Азияны уысында ұстады. Балхты басып алған Кутейб ибн Муслим Бұхарға ұмтылды. Соғдылар мен түркі тайпалары арасына от салу нәтижесінде Бұхарды алды. Ауыр шайқастардан соң соғдылықтар астанасы Самарқан қолға түсті. Наршаһидің жазуынша, Кутейбаның әскері Бұхарды бірнеше қайтара алғанымен, арабтар кете салысымен жергілікті халық ислам дінінен безіп, өз ата-бабасы ұстанған дінге көше берген. Төртінші рет Кутейба әзер дегенде қаланы алып, қалаға сол қаланың тұрғындарының жартысына жуық мөлшердегі арабтарды әкеліп қоныстандырды. Солардың күшімен ислам дінін енгізіп, бұрынғы табынатын пұттарын талқандап, оның орнына мешіттер салдырған. «Кімде-кім мешітке келсе, оларға ол (Кутейба) екі дирһам береді» деп жар шақыртады. Соның өзінде де жергілікті халықтан қорыққан арабтар мешітке қару-жарағымен келуге мәжбүр болған. Дегенмен де, қоқан-лоқы, сатып алу, т.б. жолдармен Орта Азияға арабтар ислам дінін енгізді./6/
Міне, осыдан кейін кең далада емін-еркін көшіп-қонған қазіргі Қазақстан термторриясындағы түркі тайпалары арасынан ислам дінін тарату үшін миссионерлер ағылды. Олар көшпенді халыққа күштемей-ақ ислам дінін енгізу жағын қарастырды. Оларға қазіргі қазақ халқын құраған тайпалар ұстанған дін, исламға көп жағынан кереғар еместей болып көрінді.
Конклав
Конклав - (латынша con-clave құлыптаулы) Рим папасын сайлау үшін шақырылатын кардиналдық коллегия мәжілісі. Мәжіліс құлыптаулы, ал дәлірек айтқанда тас бітелген Сикстин капелласында өткізіледі. Бұл дәстүр кардиналдарды тезірек папаны сайлауға көндіру  үшін  орта ғасырларда  енгізілген. Қазір оған  жастары  80-нен аспаған  кардиналдар  қатысады. Конклавқа қатысатын кардиналдардың саны  120- дан  аспауы  керек.
Қазақ жеріне исламның таралуы және оның тигізген әсері
Әйтсе де, ұзақ дәуірлер бойы ислам діні қазақтардың ежелгі әдет-ғұрыптарын ығыстыра алмады. Қайта олармен санасуларына тура келді. Өз ата-баба дәстүрлерін көбірек ұстанған қазақтарды дінсіздер деп атады. Оларға қарсы «ғазауат» соғысына шақырулар да сондықтан. Бұл қазақи, өзіндік сипатқа ие дәстүрдің ұзақ дәуірді иеленген тарихы бар. Олардың гүлденген, күйзелген дәуірлері де бар. Мұндай жайт дүние жүзі халықтарының кез-келгендерінің бастарында да бар.
Қазақтардың өзіндік ерекшелік пен сипатқа ие болған елді басқару формалары, экономикалық жүйесі, рухани қажеттілігін қанағаттандырарлық өнері. Заңдары мен мінез-құлықтық кодекстері болған. Ұзақ дәуірлер бойы жазба мәдениеті мардымсыз дамыған қазақтардың (өйткені көшпенді тұрмыс кешу мектептер ұстауға мүмкіндік бермеді) уаызекі шығармашылық дәстүрі күшті дамыған. Әсіресе жас ұрпақтытәрбиелейтін үлгі-насихат жырлары, мақал-мәтелдері қандай мол, әрі қандай терең еді десеңізші! Бұлар тек құрғақ ақыл-кеңес емес, нәрлі де мазмұнды ғибраттар. Бұлар праволық нормалар мен моральдық, саяси, мінез-құлық, т.б. тәртіптерді де өз ішіне жан-жақты қамтиды.
Ең ежелгі өркениеттің бесігі болған Ирандық парсылыр араб емес еді …, исламмен танысқалы арабқа айналды,
Пакистандықтар, Ауғандықтар - Араб емес, …, арабқа айналды,
Ирактықтар - Арап емес, ескі Шумерлердің, Ассириялықтардың, Вавилондықтардың ұрпағы.., арабқа айналды,
Сириялықтар Арап емес…, арапқа айналды,
Египеттіктер Арап емес Ежелгі Антикалық Египет мәдениетінің мұрагерлері, арап болып кетті,
Түркия Мустафа Кемаль Ататүріктің арқасында арап болудан құтылған еді, бірақ тап қазір арапқа айналуда)
Алжирліктер, Ливиялықтар, Мароккандықтар - Арап емес Туарег немесе Берберліктер болатын…,Арапқа айналып шыға келді.
Босниялықтар - Арап емес, исламды қабылдаған Сербтар, арабқа айналды,
Қазақтардың ежелгі аталары Көк Түріктер, сақтар, ғұнда бұлар араб емес еді. Арабқа айналу процессі тарихтар бойы б ір күшейіп, бір әлсіреп жалғасты.
Тұран өлкесін 705-715 жылдары араб халифатының әскери қолбасшысы Құтайба ибн Муслим басшылығымен талан-таражға түсіріп, халқын қырып жою арқылы үстемдігін жүргізді. Тұран өлкесіне жасаған қанды жорығында бірден-ақ жергілікті халықтың тілі мен дінін, дүниетанымы мен әдет-ғұрпын, жазуын, яғни халықтың тарихи жадын түбірімен жойып жіберуге шешуші мән берді. Өйткені Тұран өлкесін жаулап алғанымен, оны идеологиялық жағынан түпкілікті меңгермесе, ол халықтар халифаттың уысынан тез шығып кетуінен сескенді.
Осы себепті мәңгілікті рухани құлдықта ұстау үшін, жергілікті халықтардың рухани болмысын түбірлі өзгерту, яғни олардың халықтық тарихи жадын мүлде жойып жіберіп, оның орнына исламият идеологиясын қондыруды көздеді. Осы саяси мақсат тұрғысынан келіп, жергілікті халықтың тілін, дінін, дүниетаным, салт-дәстүрін, әсіресе осы ерекшеліктерді жалғастырып, халықтың тарихи жадын сақтаудың бірегей құралына айналған жазу таңбаларын жойып, оны арабша жазумен алмастыру саясатын комплексті тұрғыдан жүргізді. Құтайба тұрандықтардың ұлы жетістігі, ата мұрасы жазуын өмірден жойып жіберуді ғана мақсат тұтпай, халықтың тарих жадын құрайтын оның көп қырлы рухани сала көздерін жоқ қылып жіберуге тікелей кірісті. Осы себепті Құтайба рухани мәдениеттің бесігіне айналған қала атаулыны талқандап, халықтың әдет- салтын мұсылмандық әдет-салтпен алмастыру, араб тілінің қоғамдық қызметін үстем етіп жергілікті тілді қудалау, елді мекен, жер атауларын, тіпті, халық пен жеке кісі есімдерін де арабшалап қойдыру, жазу таңбасын қолданудан шығару, қолжазба кітап атаулыны,сауаты бар кісілерді тұтас көзін жоюды, жабайыларды жабайылардың қолымен қырып тұншықтыру, сыйға билікке жығу, көркем әдебиет пен ғылыми еңбектерді тек араб тілінде жаздыруға әкелу, ел арасында тек исламияттық дүниетанымды тануға қолынан келгенінің бәрін жұмсап аянбай қимылдады. Ғұн, түркі, хорезм жазуын саналы түрде жойған араб басқыншылары енді ислам діні мен араб жазуының таралуына жол ашты.
Дереккөздер
1.	Бартольд В.В. Соч. Т. V 68-б.
2.	Малов С.Е. Памятники древнетюркской письменности. –Москва. 1961 ж.
4.	Гафуров Б.Г. Таджики. Древнейшая, древняя и средневековая история. –Москва, 1972 ж. 316-б.
5.	Орынбеков М.С. Қазақ сенімдерінің бастаулары. Алматы 2002ж. 103-б.
6.	Н. Өсеров, Ж. Естаев. Ислам және қазақтардың әдет-ғұрыптары. Алматы 1992 ж. 135-б.
Санат:Қазақстан тарихы
Гуанъюань
Гуанъюань — Қытай Халық Республикасы, Сычуань провинциясындағы қалалық аймақ.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс
Қалалық аймақ 3 ауданнан, 4 уездден тұрады.
Жаз
Жаз  — жылдың төрт мезгілінің бірі. Бұл кезде Жер шары өз орбитасының жазғы күн тоқырау нүктесінен күн мен түннің күзгі теңелу нүктесіне дейінгі аралығында болады.
Сипаттамасы
Астрономиялық тұрғыдан жаз 93 күнге (23. 6. – 23. 9) созылады. Әдетте, Жер шарының солтүстік жартысында маусым, шілде және тамыз жаз айлары болып есептеледі. Жаз — жан-жануарлардың тіршілігіне жайлы, шаруашылыққа қолайлы кез. Жазда табиғат жадырап, күн ұзақ және жылы болады. Мал семіреді, егін бойлап өседі, ауыл шаруашылық, құрылыс, тасымал, т.б. жұмыстары қауырт жүргізіледі.
Қазақстандағы жаз
Қазақстан жерінің жазғы сипаты біркелкі емес; ауа райы жаз айларында оңтүстік облыстарда ыстық, солтүстік облыстарда қоңыржай жылы болып келеді. Бұл жайт шаруашылыққа да әсер етеді. Кейде, күнделікті тұрмыста, көктем мен күздің жылы кезеңдерін қосып, жазды 6 ай деп есептейді. Алайда ауа райы бойынша Қазақстанның оңтүстік облыстарының жазы 6 айдан артық, солтүстік облыстарының жазы 6 айдан кем болып отырады.
Басқа аймақтарда
Жаз әр аумақтағы ауа температурасы едәуір жоғары болатын жыл уақыты, климат маусымы. Астрономиялық ұғым бойынша жазғы Күн тоқырауынан күзгі күн мен түннің теңесуіне (Солтүстік жарты шарда 21-22 маусымнан 23 қыркүйекке дейін, Оңтүстік жарты шарда 21—22 желтоқсаннан 20—21 наурызға дейін) дейінгі уақыт аралығы; Солтүстік жарты шарда - маусым, шілде, тамызды, Оңтүстік жарты шарда — желтоқсан, каңтар, ақпанды жазғы айлар деп атайды. Жаздың ұзақтығы климаттық және фенологиялық маусым ретінде төменгі ендіктерден жоғары ендіктерге қарай қысқарады. Экваторлық белдеуде Жаз үздіксіз жыл бойына созылады. Субтропиктік белдеулерде Жаз 5 айға, қоңыржай белдеулерде 3 айға созылады, полюстік ендіктерде 1—2 айдан аспайды.
Дереккөздер
Санат:Жыл мезгілдері
Кундат
Кундат (Үлкен Кундат) — Ресейдегі өзен. Кемеров облысы, Краснояр өлкесі, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кия өзенінің сол жағалауынан 390 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 73 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым Ачинск қаласынан Зырянское ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Кемеров облысы өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Томск облысы өзендері
Монегаскілер
Монегаскілер, Монаколықтар – шағын этнос, Монаконың байырғы тұрғындары. Жалпы саны 6 мыңға жуық (2004). Монегаск диалектісі (француз және италия тілдерінің қоспасы) мен француз тілінде сөйлейді. Діни сенімдері бойынша – католиктер. Монегаскілер шығу тегі жағынан орта ғасырларда князьдік негізін қалаған италиялықтармен (генуялықтармен) ішінара араласқан – француздар (ққала Монако). Монегаскілер негізінен туристерге қызмет көрсету саласында жұмыс істейді. Дәстүрлі мәдениті жағынан оңтүстіктегі француздарға жақын. Монегаскілер мерекелері Монако көшелерінде алау жағушылар мен ұрмалы саз аспаптарында ойнаушылардың шеруі түрінде өтеді.
Дереккөздер
Санат:География
Пожня-Ёль
Пожня-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ижма өзенінің сол жағалауынан 326 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 23 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Уса өзенінің құйылысынан су өлшейтін постқа Усть-Цильма дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысынан төмен Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Кыкрина (Ловеч облысы)
Кыкрина (Къкрина) — Болгариядағы ауыл. Ловеч облысына қарасты Ловеч қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 287 адамды құрайды.
Пошта индексі — 5544. Телефон коды — 06928. ЕКАТТЕ коды — 40837.
Қырықжігіт
Қырықжігіт – Жіңішке және Сарыбұлақ өзендерінің суайрығындағы тау.
Географиялық орны
Алматы облысы Кеген ауданы Алғабас ауылының солтүстік-батысында 11 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 1904 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 7 км-ге созылған, енді жері 4 км.
Геологиялық құрылымы
Силур мен девонның құмтастарынан және палеозойдың эффузивтік шөгінді жыныстарынан түзілген. Гранит те кездеседі.
Сипаты
Тік жарқабақты солтүстік беткейі өзен арналарымен қатты тілімделген. Оңтүстік бөлігі көлбеуленіп жонды белестерге ұласады. Солтүстігінде Алабайтал, солтүстік-шығысында Торыайғыр, батысында Жамбас, оңтүстік-батысында Бақалы таулары орналасқан.
Өсімдігі
Етектерінде жусан, бетеге, көде, беткейлерінде арпабас, бидайық, өзен арналарында жабайы алма ағашы, көктерек, итмұрын, т.б. өседі.
Дереккөздер
Санат:Кеген ауданы таулары
Фельберг
Фельберг (Vellberg) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4224 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 27 089. Қаланың басшысы — Манфред Вальтер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Стратовулкандар
Стратовулкандар — конусы лава тасқындарының, яғни вулкан қиыршықтары мен күлдері қабаттарының кезектесіп орналасуынан құралған вулкандар, басқаша оларды аралас конустар деп атайды. Олар көбінесе биік болып келеді.
Дереккөздер
Санат:География Санат:Геология
Қызыладыр (шатқал)
Қызыладыр – Маңғыстау түбегіндегі шатқал.
Географиялық орны
Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Құрық ауылының оңтүстік-шығысында 65 км жерде орналасқан.
Black Pink
Блэкпиңк (хангыль : 블랙 핑크) — 2016 жылы YG Entertainment компаниясы құрған, 4 қыздан тұратын оңтүстіккореялық топ. Бұл топ YG Entertainment 2NE1 тобынан кейін 7 жыл өте келе құрылған бірінші топ. Яғни, компаниядағы екінші қыздар тобы. Топта Джису, Дженни, Розэ, Лиса деген төрт қыз бар.
Тарихы
210 × 240px|нобай|солға|BLACKPINK 2016 жылғы Melon Music Awards қатысуда Алғашында Ян Хён Сок жаңа қыздардан құралған топ ашатынын 2011 жылы хабарлаған болатын. Осыдан кейін күзде ол топтың бір мүшесі Ынбидің фотосын көрсеткен болатын.
Қызыладыр (шатқал)
Өсімдігі
Сұр және бозғылт топырақ жамылғысында бұйырғын, тасбұйырғын, қара жусан, т.б. сораң өсімдіктер өседі.
Black Pink
Тарихы
2012 жылы топ Пинк Панк атауымен 7 адам болып дебют жасауы тиіс болған. Сол кезде бізге Ынбидің, Юнаның, Дженнидің, Джисудің және Лизаның тизерлері көрсетілген болатын. 2012 жылы фанаттар YG - ға қосылған жаңа қыз - Розэні байқай бастады. 2013 жылы бізге Юнаның YG - ді тастағаны белгілі болды.
Дәл сол жылдары Дженни және Розэ YG әртістерінің өлеңдерінің жазылуына қатысты. Жылдың соңында компания басшысы қыздардың дебют алатыны уақытша тоқтатылып, ұлдар тобына көңіл бөлуге көшті.
2014 жылы топты арқа ауруларына байланысты Ынби тастады. Оның орнына KPOP STAR-3-дың қатысушысы Ли Ханна стажер ретінде келді.
2015 жылы Миен жеке себептерімен топтан шығып кетті. Ал, Ханнаны топтың орнына жеке карьера күтті.
2016 жылы YG топтың «Блэкпиңк» атауымен дебют алатыны туралы хабарлады. Топ құрамында төрт қыз болды.
Дебюты
2016 жылдың 8 тамызында топ «Скуэ Уан» деп аталатын цифрлік сингл шығарды. Синглдің ішінде «Бумбая» және «Уисл» өлеңдері болды. . Дәл сол күні қыздардың дебюттік шоукейсі болды. . Онда Ян Хён Сок топтың басшысы болмайтынын, қыздардың өзара тең екенін жариялады.
Джису
Джису Ким ( хангыль : 김지수) 1995 жылдың 3 қаңтарында Оңтүстік Кореяда, Сеулда дүниеге келген. Ол УайДжиге он алты жасында келді. Дебютқа дейін Самсонайт рэд секілді жарнамалық агенттіктерде Ли Мин Хомен бірге түскен. Онымен қоса ол Эпик Хайдың және Хай Сухённің музыкалық видеосында да түскен болатын. 2015 жылы ол Кэй Би Эс арнасының "Продюссерлер" дорамасына қонақ ретінде түсіп, өзін осы сатыда сынап көрді.
Дженни
Дженни Ким ( хангыль : 김제 니) 1996 жылдың 16 қаңтарында Оңтүстік Кореяда, Сеулда дүниеге келген. Бірақ, кейіннен Жаңа Зеландияға көшкен болатын. Кейіннен он төрт жасында ол жерден оралып, УайДжиге қосылады. Ол дебют алмай тұрып Джей Драгонның бейнебаянында түскен болатын.
Розэ
Розанна Пак ( хангыль : 박채영)(Корейше есімі Пак Чеён) 1997 жылдың 11 ақпанында Жаңа Зеландияда дүниеге келіп, Аустралиядағы Мельбурн қаласында өсті. 2012 жылы Аустралияда өткен УайДжиге тыңдалымда бірінші орын алып, онда стажер болады. Онымен қоса ол Джей Драгонмен жұмыс істеп, оның "Without You" өлеңінің шығуына көмектеседі.
Лиса
Лалиса Манобан (Пранприя Манобан) ( таиландша ปราณปริยา ลลิสา มโนบาล) 1997 жылдың 27 наурызында Бангкокта, Таиландта дүниеге келген. YG Audition жылы өткен тыңдалымда бірінші орын алып компанияға 14 жасында келеді.Лиса ең басында YG бишісі болып барған бірақ, YG жұмыскерлері онын репке деген өнерін көріп оны стажер еткен. 2014 жылы модель болады.Лиса топтағы басты биші болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Оңтүстік Корея музыкалық топтары
Сыбызғышы
Сыбызғышы - сыбызғыда ойнаушы музыкант. Халық арасында Макар, Сабыр, Сармалай, Сүлеймен, Шерубай, т.б. атақты Сыбызғышылардың есімі кеңінен белгілі. Сыбызғыны кейінгі ұрпаққа жеткізген Сыбызғышылар: Ш.Ауғанбаев, О.Қожабергенов, Ы.Уәлиев, т.б. Сыбызғышылардың репертуарында бағдарламалық сюжетке құрылған "Бұлбүл","Аңшыныңзары","Ақсаққұлан", "Боз інген", т.б. күйлер болған.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
MCA Inc.
MCA Inc., Америка музыка корпорациясы (Эм-си-эй) — музыкалық телебағдарламаларды өндірумен, құрастырумен және таратумен айналысатын компания. .
Дерекөздер
Санат: Журналистика Санат:Бұқаралық ақпарат құралдары
Азере
Азере (Ázere) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Коимбра округінің құрамына кіреді. Табуа муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Коимбра ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Ауданның қамқоршысы — Киелі Мамеде (São Mamede).
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коимбра округінің елді мекендері
Кларенс Битанг
Кларенс Битанг (Clarence Bitang; 2 қыркүйек 1992, Дуала, Камерун) — камерундық футболшы, "Қайсар" футбол клубының жартылай қорғаушысы.
Карьерасында Камерун, Тайланд, Грекия, Македония клубтарында ойнап, "Қайсар" сапына 2019 жылы жазда ауысты.
2019 жылғы Қазақстан кубогының иегері.
Сілтемелер
Санат:Дуалада туғандар Санат:Олимпиакос Волос ФК ойыншылары Санат:Вардар ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары Санат:Камерун футболшылары
Бұлғын сұмыны (Баян-Өлгей)
Бұлғын сұмын орталығы Жаргалант (Жаргалант — «бақытты») — моңғолша топонимі. аймақ орталығынан 290 км, Улаанбаатар қаласынан 2000 км қашықтықта Моңғолияның батыс оңтүстік жағындағы Алтай таулар жүйесідегі Бұлғын өзенінің жағалауына орналасқан. Жер көлемі 497,8 мың га теңіз деңгейінен ең аласа деген жері Үлкен наріннен есептегенде 1517м биік, ал ең биік жері Мөнххайрхан мұз тауы 4362 м. Бұлғын өлкесі ұзыннан 120 км, ені 50км-ге созылып жатыр. Солтүстігі Делүн (Дэлүүн) Сұмынымен, шығыс оңтүстігімен Хобда ( Ховд) аймағының Дуты Мөнххайрхан, Бұлғын сұмындары жерімен 85 км-ге жалғасып жатыр. Батыс оңтүстігімен Қытай ШҰАР Іле Қазақ автономиялық облысы, Алтай облысы, Шіңгіл ауданымен шекараласады. Бұлғын сұмынында қыста -35-40С болса, жазда +30+35С жылы болады. Бұлғын сұмыны 7 баққа бөлінеді. Бұлғын, Ұлақшын, Хұжырты, Уланхус (Қызылқайың), Сайхан, Сөнкөл, Жарғаланты. 1100 үй, 6000 адам, 100000 басты мал тұрақты қоныстанып келеді. Өлкеде қарағай, қайың, терек, тал, ұшқат сияқты ағаш-бұталардың 1000 жуық түрі, сонымен қатар қарақат, тошала, қызылқат, шырқанақ, итмұрын т.б жеміс-жидектердің 150 тарта түрі табиғатта кездесtді, жабайы аң құс, бауырымен жорғалаушылардан: бұғы, марал, арқар, құлжа, тауешкі, жабайы шошқа, ілбіс, аю, қасқыр, сілеусін, сасық күзен, түлкі, 2 түрлі қоян, суыр, тараққұйрық, бұлғын, ақкіс, сусар, түйе құндыз, жылан, қой кесіртке, құны, балық, бақа, шаян, тиын, мәлін, қарсақ, көртышқан, тышқан, бүркіт, құмай, тазқара, кезқұйрық, тырна, сарыалақаз, үйрек, қоңырқаз, ұлар, сұңқар, қаршыға, күйкентай, кептер, қарға, шауғарға, құзғын, ұзақ, сауысқан, шағала, аққұр, тауық, аққу, байқара, құтан. шіл, кекілік, торғай түрлері, үкі, сарықұс, жарғанат, тоқылдауық, бәбісек т.б. кездеседі.
Сұмын тарихы
1912 жылдан бастап моңғол биілігіне өткен Бұлғын бойына Базарқұл, Тайлақ деген рулық екі әкімшілік болып орналасқан. Шүршіт-Қытай жүйесіндегі елді ру атымен басқарып келген "Базарқұл", "Тайлақ" екі сұмыны қоныс ыңғайымен бірігіп 1938 жылы 8 тамызда Сарыжайлау, Самалтөс, Сайхан деген жерде бір аптаға созылған той өткізіді. Той соңында халық өкілдерінің тұңғыш мәжілісі өтіп, рулық жүйедегі Тайлақ (Орынбай), Базарқұл (Тәшкен) сұмынын біріктіріп, жаңа үлгідегі жергілікті әкімшілікті жер атауымен "Хужирт" (қазақша ащылы деген сөз) деп атауға сұмын орталығын Хужирт болдыруға келіседі. Сұмы бастығы болып Көшекұлы Шафих (базарқұл), партия хатшысы Уалиұлы Мамырхан (хангелді сүйекті Тайлақ жағынан) сайланады. Әкімшілік басқарудағы алғашқы саты "Хорин" дегенді өзгертіп "баг" деген атау беріп 6 баг болып құрылады. Баг бастықтары болып: 1-багқа Төлепбердіұлы Сәбіке, 2-багқа Тұрсынұлы Иманбай, 3-багқа Намжигин Төмөр, 4-багқа Жәрке ұлы Жайырбай, 5-багқа Ұрықбайұлы Ібіке, 6-багқа Мәкілұлы Әбіш сайланады. Сондай-ақ 8 мүшесі бар Партия ұясы (бастығы Батхүү), 4 мүшесі бар Жастар ұясы (Солтанұлы Білал) құрылады. Сөйтіп 1938 жылы 8 тамызда киіз үй баспанада партия, әкімшілік мекемелер ресми іс-қызметке кіріседі. 1938-1940 жылдар Хобд аймағына қарасты Хужирт сұмыны. 1940 жылдың тамыз айынан 1952 жылдың шілде айына дейін Баян-Өлгий аймағына қарасты Хужирт сұмыны. 1952 жылдың 26 шілдесінен бастап Мемлекеттік Жоғары құрылтайдың 66- шешімімен Хужиртты сұмыны: Хужирт және Бұлғын сұмыны болып екіге бөлініп, Хужиртты сұмыны орталығы Ёлтод, Бұлғын сұмыны орталығы Шүвдэрт деген жерге орналасады. 1956 жылдың 13 тамыздағы Монгол Халық Республикасының халық Жоғары Құрылтайының шешіміне сәйкес: Хужирт сұмының Улагчан кезеңінен арғы Жалғыз ағаш (Ганц модны гол) өзеніне дейінгі 2,4 багтарын Баян-Өлгий аймағынығ Делүүн сұмына, Бұлғын сұмының Жоғары тішке су өзенінен (Дээд нарийныгол) төменгі жерлерді 1.2.6 багтарды, "Од" бірлестігімен бірге мал-мүлкімен бірге Хобд аймағының Бұлғын сұмындарына қосады. осы жарлық бойынша басқа сұмындарға берілмеген жерлермен багтарды біріктіріп Баян-Өлгий аймағына қарасты Бұлғын сұмынын құрып, орталығын Туулайт (Қоянды) мен Нарийн жаргалант (Тішке шаттық) өзендер аралығында орналастырады. 1959 жылы Бұлғын сұмынынан Хужирт сұмынын қайта бөліп, орталығын Ёлтод деген жерге орнатады. 1963 жылы Хужирт сұмынын қысқартып, Бұлғын сұмына қайта қосады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Моңғолия Санат:Баян-Өлгей аймағы
Ензор-Яха
Ензор-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Байдарата кірмесі орналасқан. Өзен ұзындығы 135 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Социал-демократия
нобай|Қызыл раушан-социал-демократтардың халықаралық символы. Социал-демократия – бұл саяси және экономикалық демократияны қолдайтын социализм шеңберіндегі саяси, әлеуметтік және экономикалық философия. Саяси режим ретінде әлеуметтік демократияны ғалымдар либералды демократиялық мемлекет пен капиталистік аралас және әлеуметтік бағдарланған нарықтық экономика шеңберіндегі әлеуметтік теңдік пен әлеуметтік әділеттілікті алға жылжытудың экономикалық және әлеуметтік шараларын қолдау ретінде сипаттайды. Мұндай модельді жүзеге асыру үшін қолданылатын практикалық іс-шаралар либералды демократия мен қатысу демократиясын міндетті түрде белгілеуді, кірістерді қайта бөлу шараларын, экономиканы қоғамдық мүдделер үшін мемлекеттік реттеуді және әлеуметтік қамсыздандыру ережелерін білдіреді.
Соғыстан кейінгі консенсус кезінде социал-демократиялық партиялардың ұзақ уақыт билік етуінің және олардың Солтүстік және Батыс Еуропадағы әлеуметтік-экономикалық саясатқа әсерінің арқасында әлеуметтік демократия кейнсианизммен, демонополизациямен, скандинавиялық экономикалық модельмен, әлеуметтік либералды парадигмамен, әл-ауқат жағдайымен және елдегі әл-ауқат жағдайымен байланысты болды. Социал-демократия батыстық, жаңа немесе қазіргі заманғы социализмнің немесе ХХІ ғасырдағы социализмнің, сондай-ақ демократиялық социализмнің реформистік қанатының ең көп таралған түрі ретінде сипатталды.
Социализм ұзақ мерзімді мақсат ретінде, социал-демократия капитализмді ізгілендіруге және оған демократиялық, эгалитарлық және бірлескен нәтижелерге қол жеткізуге жағдай жасауға тырысады. Ол теңсіздікпен күресуге, аз артықшылықты емес топтардың қысымын жою кедейлікті жоюға бағытталған саясатты ұстанумен, сондай-ақ қарт адамдарға күтім жасау, бала күтімі, жалпыға бірдей білім беру, денсаулық сақтау және қызметкерлерді сақтандыру сияқты қоғамдық әлеуметтік қызметтерді қолдаумен сипатталады. Социал-Демократия көбінесе жұмысшылар қозғалысымен және кәсіподақтармен тығыз байланыста болады, жұмысшылардың мүдделі тараптармен Ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығын қолдайды.
Идеялар, принциптер және құндылықтар
Социал-демократтар әділеттіліктің, бостандық пен теңдіктің идеяларын, принциптері мен құндылықтарын қолдайды.
Пайдаланған сілтеме
Санат:Социал-демократия Санат:Демократиялық социализм Санат:Әлеуметтік философия
Мария Сергеевна Быкова
Мария Сергеевна Быкова (21.12.1904, Санкт-Петербург қаласы - 1981) - ғалым, стратиграф-палеонтолог, геологиялық-минерал, ғылым докторы (1959), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961).
Тыл жұмысының негізгі бағыты - Қазақстанның девон мен тас көмір дәуірлерінің тау-кен шөгінді жыныстарының стратиграфиясы мен тас көмір кезеңінің маржан жәндіктерін зерттеу. Бұл салада 53-тен астам ғылыми еңбектердің, соның ішінде 3 монографияның авторы. Быкованы Қаныш Сәтбаев жұмыс бағытында өте құрметпен сыйлаған, жоғарыда айтылған ғылым еңбектерін бағалап, зертхана меңгерушісі етіп тағайындаған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:1904 жылы туғандар Санат:1981 жылы қайтыс болғандар
Қысқы Азия ойындары 1990
II қысқы Азия ойындары Саппорода (Жапония) 1990 жылы 9-ы мен 14-ші наурыз аралығында өтті. Саппоро екінші рет қатарынан Қысқы Азиаданы қабылдады, Үндістан 1989 жылы қаржы мәселелеріне байланысты оны өткізуден бас тартты.
Алдыңғы ойындардағылар сияқты, ең көп наградаларды Жапония спортшылары алды. Бұл жағдайда конькиші Сейко Хасимото төрт алтын медаль иегері болды. Шаңғышы Фумико Аоки үш алтын медальді жеңіп алды.
Спорт түрлері
Қысқы Азияда 1990 жылы 33 медальдар жиынтығы 6 спорт түрінен өткізілді. Төменде олардың тізімі бар.
Трамплиннен секіру көрсетілімдік спорт түрі ретінде ұсынылды. Ойындар бағдарламасында, I Қысқы Азия ойындары бағдарламасына енгізілген мәнерлеп сырғанау болған жоқ.
Қатысушы елдер
Осы спорттық шарада Ұлттық Олимпиада комитеттерінің атынан 7 команда қатысты, Азия Олимпиадалық Кеңесінің мүшелері (жақшаларда спортшылардың саны көрсетілген):
Халықаралық Таншонняты Әуежайы
Халықаралық Таншоннят Әуежайы  (Tan Son Nhat International Airport) Вьетнамдағы ең үлкен әуежай. Ол Хошимин 7 километр қашықтықта орналасқан. Әуежай арқылы Виетнам бойынша жолаушылардың жартысы мен жүктірдің 50% өтеді. 2009 жылы әуежай 13.5 миллион жолаушыға қызмет көрсеткен (2005 жылмен салыстырғанда 23%тік өсім).
Қысқы Азия ойындары 1990
Қатысушы елдер
Иран, Тайвань және Филиппиндерде қысқы Азиадада алғаш рет қатысты.
Халықаралық Таншонняты Әуежайы
Дереккөздер
Санат:Халықаралық әуежайлар
Қысқы Азия ойындары 1990
Қайнарлары
1990 Санат:Наурыз 1990 жылы
Тирлахинг
Тирлахинг (Tyrlaching) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Альтёттинг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 981 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,54 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 71 134. Муниципалитеттің басшысы — Маттойс Майер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Қалыптық кеңістік
Қалыптық кеңістік (Штамповое пространство) — қалыптың ең жоғарғы және ең төменғі жүрісінің арасындағы айырмаға кіретін кеңістік.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Грэхам (Миссури)
Грэхам (Graham) — Миссури штатының Нодеуей округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 0.7 км². FIPS коды — 29-28072.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 191 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Нодеуей округы (Миссури)
Анатолий Константинович Котов
Анатолий Константинович Котов (15.7.1955 жылы туған, Мәскеу қаласы) – заң ғылымының докторы (1994), профессор (1999). ҚазМУ-ды (1977, қазіргі ҚазҰУ) бітірген соң Қазақ КСР-і Заң министрлігінде аға кеңесші, Ішкі істер бөлімінде, Қазақстан ҒА-ның Мемлекет және заң институтында ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі (1988–1994), Қазақ мемлекеттік заң институтында ғылыми жұмыстар жөніндегі проректоры (1994–1995) болды. Котов 90-нан астам ғылыми жарияланымның авторы. ҚР Парламентінің сенаторы (1995) болды.
NGC 27
NGC 27 — Андромеда шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1884 жылы 3 тамызда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 27 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 742, UGC 96, MCG 5-1-44, ZWG 499.63, KCPG 3B, IRAS00079+2843.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Андромеда (шоқжұлдыз)
Камал Низамұлы Бұрханов
thumb|Камал Низамұлы Бұрханов