cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сол Беллоу
Білім алу және алғашқы мансап
Беллоу өзінің жазушылық мансабын идиш тілінен әдеби шолулар мен аудармаларды жариялаудан бастады. Жазушының алғашқы шығармалары оған XX-шы ғасырдағы ең күшті американдық жазушылардың бірінің даңқын қамтамасыз етті. нобай|280x280 нүкте| Сол Беллоу және Деян Стоянович (Чикаго, 1992) )
Марапаттары және Нобель сыйлығы
1976 жылы Беллоу «өзінің жұмысында органикалық түрде біріктірілген заманауи мәдениетті гуманистік пайымдауы және ұқыпты талдауы үшін» әдебиет саласындағы Нобель сыйлығын алды. 1983 жылы Франция президенті Беллоуды Құрмет легионының орденімен марапаттады.
1988 жылы АҚШ-тың ұлттық өнер медалімен марапатталды.
Өмірінің соңғы жылдары
1995 жылы ол балықтан қатты уланып қалды.
2005 жылы 5 сәуірде Бруклинде, Массачусетс штатында қайтыс болды. Брэтлбородағы Морнингсайд зиратында жерленген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:АҚШ социалистері Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (Канада) Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ) Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері
Митрофанов Валерий Петрович
Митрофанов Валерий Петрович (1932 жылы 3 каңтарда, Ресей, Перьм қаласында туған ) – ихтиолог-ғалым, биология ғылымының докторы (1973|1973), профессор (1976), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1985). ҚазҰУ-ді бітірген (1954). 1954 – 62 жылдары Қазақстан Ұлттық Академиясының Зоология, Қазақ балық шаруашылығы ғылымының зерттеушісі, Қазақ су шығару ғылымы зерттеу интернаттарында, 1962 жылдан өмірінің соңына дейін ҚазҰУ-де ғылыми-педагогикалық қызметтер атқарды. Негізгі ғылыми бағыты зоология және ихтиология мәселелерге негізделген. Марқакөл балықтарын зерттеп, олардың кейбір түрлерінің (мысалы, Марқакөл леногі) жүйеленіміне түзетулер енгізді. Бұл зерттеу жұмыстарының қорытындысы Марқакөл қорығын ұйымдастыруға негіз болды. Митрофановтың басшылығымен Оңтүстік Қазақстандағы Талас өзені су алабының гидробиоценозы мен Іле өзенінің әр түрлі қоректік деңгейдегі биологиялық өнімділігінің қалыптасуы зерттелді. Митрофанов Қазақстан жерін ихтиогеография тұрғыдан сипаттап, республикадағы әр түрлі су алабтарындағы балықтар тіршілігін зерттеді, кейбір балық түрлерінің жерсіндіруге байланысты пайда болған морфологиялық ерекшеліктерін анықтады. Соның нәтижесінде Қазақстан ихтиофаунасының шығу тегінің негізі қаланды. Митрофанов өзен ағысындағы шабақтардың кеңістіктік-уақыттық таралуын, оларды егістіктерге жіберілетін суларға жібермеу жолдарын, негізгі кәсіптік балық түрлерінің су қоймалардағы қауымдастығының математикалық моделін, “Дельта” бағдарламасын, т.б. ғылыми-зертханалық жұмыстарын жүргізді. Шығармалары: К систематике ленка озен. Маркакуль // В сб. работ по ихтиологии и гидробиологии, в. 2, А.-А., 1959; Происхождение современных ихтифаун Казахстана // В сб. чтения памяти акад. Павлов-ского, А.-А., 1971; Рыбы Казахстана, т. 1 – 5, А.-А., 1986 – 92 (соавт.); Заметки о проблемах сохранения биоразнообразия, А., 2002. Ә. Бәйімбетов
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
NGC 2644
NGC 2644 — Гидра шоқжұлдызында орналасқан Sc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1877 жылы 6 ақпанда Эдуард Жан Мари Стефан астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2644 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24425, UGC 4533, MCG 1-22-16, ZWG 32.52, KARA 279, IRAS08389+0509.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Гидра (шоқжұлдыз)
Әбдікәрім Оңалбаев
Әбдікәрім Оңалбаев (5.12. 1901, Жалағаш ауданы Мақпалкөл (қазіргі Темірбек Жүргенов) ауылы – 6.4.1964, Қызылорда қаласы) – ақын. Коммунистік журналистика институтын бітірген (1938). Өлең-жырлары баспасөз бетінде 1930 жылдан бастап жарық көрген. 1940 – 43 жылдары «Әдебиет және искусство» («Жұлдыз») журналында жауапты хатшы, 1943 – 64 жылдары «Ленин жолы» («Сыр бойы») газетінде бөлім меңгерушісі қызметін атқарған. Ақынның «Сыр бойы» (1951), «Таң алдында» (1963), «Өсиет» (1969), «Атамекен» (1981), «Туған жер» (1992) атты жыр жинақтары жарық көрген. 1991 жылы Мақпалкөл ауылындағы орта мектепке Оңалбаевтың есімі берілді.
Мир Қасымұлы Қадырбаев
Мир Қадырбаев (1932- 1980) — археолог, ғалым, тарих ғылым кандидаты (1959).
Биографиясы
1955 ж. Ленинград мемлекеттік университетін бітірген. 1955-58 ж. Ш.Уәлиханов атындағы тарих, археология және этнография институтында аспирантурада болды, кейін археология бөлімінде қызмет атқарды. Бірнеше жыл Орталық Қазақстан археология экспедицияның Қаратау тобын басқарған. Орталық Қазақстанда ерте көшпелілер археологиясын зерттеп, "тасмола мәдениетін" бөліп көрсеткен. Қола және ерте темір дәуірлеріне жататын ежелгі металлургтер, малшылар мен егіншілер ескерткіштерін зерделеген. Оңтүстік Қазақстан жеріндегі петроглифтер шоғырын талдап, байырғы халықтардың дүниетанымын, мәдениетін саралаған. 60-тан астам ғылыми еңбектер мен ғылыми көпшілік зерттеулерінің авторы. Ш.Ш.Уәлиханов атындағы сыйлықтың иегері (1966). ЮНЕСКО-ның "Орталық Азия мәдениеттерінің тарихы туралы" бөлімінде бірнеше рет айтылады.
Мир Қасымұлы алғаш рет жеке категорияларға қатысты зерттеулер жасайтын. Соның ішінде сақ жануарлар стилінің генезисіне біраз назарын аударды.
Шығармалары
Шығармалары: Древняя культура центрального Казахстана, Алма-ата, 1966 (телавт.); Наскальные изображения хребта Каратау, Алма-ата, 1977 (телавт.); Сокрови¬ща древнего Казахстана, Памятники мемориальной культуры. А.-а., 1979 (телавт.).
Әдебиеттер
Санат:Тарих ғылымдарының кандидаттары Санат:Қазақстан археологтары
Көкнәр күлшесі
Көкнәр күлшесі. Сода қосылған үн еленіп, үйіледі де, ортасы шұңғылданады. Оған көкнәр, қаймақ, май, жұмыртқа, қант салынып, пышақпен араластырылады да, тездетіп иленеді. Қамыр 30—40 минут салқында ұсталған соң оқтаумен 1 см қалыңдықта жайылып, стаканмен кесіледі де, майланған табаға салынады. 230-250° С температурада пісіріледі. 3 кесе ұнға — 1 кесе қаймақ, 125 г сары май, 2 жұмыртқа, 1 кесе қант, 1 кесе көкнәр, 0,5 шай қасық сода.
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Вальдкирхен-на-Везене
Вальдкирхен-на-Везене (Waldkirchen am Wesen) — Аустриядағы коммуна. Жоғарғы Аустрия федералды жеріне қарасты Шердинг округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1281 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21.4 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SD, ресми идентификациялық коды — 4 14 28.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Штрассер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Беатенберг
250px|thumb|Картада орналасуы Беатенберг (Beatenberg) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Интерлакен округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1244 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 29.2 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 571, пошта индексі — 3803.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Кіші Бадья-Ю
Кіші Бадья-Ю — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кожим өзенінің оң жағалауынан 145 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Еуропа чемпиондары кубогының финалы 1985
Еуропа Чемпиондар Кубогының финалы 1985 (ағыл. 1985 European Cup Final) — 1984/85 жылғы Еуропа Чемпиондары кубогының финалдық матчы. 29 мамыр күні Брюссельдегі "Эйзель" стадионында өтіп, "Ювентус" және "Ливерпуль" командалары кездесті. Мишел Платинидің соққан голы "Ювентуске" жеңіс әкелді.
Трагедия
Матч "Эйзель" трагедиясы" деген атаумен тарихта қалды. Матч барысындағы қақтығыста 39 адам қаза болып, 100-ден аса адам жарақат алды. "Ливерпуль" жанкүйерлері кінәлі деп табылды да, Англия клубтары 5 жылға, ал "Ливерпуль" 6 жылға Еурокубоктерден шеттетілді.
Сілтемелер
Санат:1985 жылғы футбол Санат:УЕФА Чемпиондар лигасының финалдары Санат:Ливерпуль ФК ойындары Санат:Ювентус ФК ойындары
Ділмұрат Нұрахметұлы Бахаров
Ділмұрат Нұрахметұлы Бахаров - 1975 жылы 9 желтоқсанда Алматы облысының Жаркент қаласында туған. Ұйғыр.
Әкесі - Бахаров Нұрахмет Ярмұхамедұлы (1952 ж.т.), зейнеткер, Панфилов қаласының «Октябрьдің 40-жылдығы» ұжымшарында ауыл шаруашылық саласының басшы лауазымдарында қызмет атқарған. Анасы - Құрбанова Муаззам Қасымқызы (1952 ж.т.), Билал Назым атындағы ОМ іс қағаздарын жүргізушісі, бұрын Панфилов қаласының Қалалық Халық депутаттары кеңесінде нүсқаушы болып қызмет атқарған.
П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің халық аспаптары факультетін (1994) оркестр әртісі мамандығы бойынша; Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының композиция факультетін (2000) композитор мамандығы бойынша; «Тұран» университетінің экономика факультетін (2007) экономист мамандығы бойынша бітірген.
ҚР Халық әртісі Роза Рымбаева; ҚР Еңбек сіңірген қайраткерлері Нұрлан Абдуллин, Бақыт Шадаева; «Дервиши», «101» топтары; «Саз Отау» дуэті; сондай-ақ Асылбек Еңсепов, Лана, Ділназ Ахмадиева, Мақпал Исабекова, Медеу Арынбаев, Шұғыла және табы басқа да көптеген орындаушылар орындайтын 100-ден астам эстрада жанрындағы әндердің (1996 жылдан); 20-ға жуық инструменталдық шығарманың (домбыраға, скрипкаға, қобызға арналған), классикалық жанр шығармаларының, симфониялық оркестрге, ішекті квартетке арналған шығармалардың, сондай-ақ «Шығысқа», «Шарасыз ұры болғандар, немесе Сандықта не жатыр» фильмдері музыкасының және т.б. авторы.
1992-1996 жылдары - «Нава» фольклорлық ансаблінің оркестр әртісі, 1996 жылдан - Қ. Қожамияров атындағы Республикалық мемлекеттік музыкалық комедия ұйғыр театры ансамблінің музыкалық жетекшісі. 1993-1994 жылдары - П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің «Чанг аспабы» мамандығы бойынша педагогы. 1999 жылдан бері - «Дервиши» тобының солисі, композиторы, аранжирлеушісі, топ жетекшісі, «Дервиши» дыбысжазу студиясының директоры.
Қазақстан Композиторлар одағының мүшесі (2002 жылдан).
«Media Wave» фольклорлық музыка халықаралық байқауында I орынға (Венгрия, 1999), «Жас Қанат» республикалық конкурсында II орынға (1999) ие болған. «Үздік аранжирлеуі үшін» «Азия дауысы» X халықаралық конкурсының сыйлығымен марапатталған (1999).
Бойдақ.
Дереккөздер
Санат:9 желтоқсанда туғандар Санат:1975 жылы туғандар Санат:Жаркентте туғандар Санат:Алматы музыка колледжі түлектері Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы түлектері Санат:Тұран университеті түлектері Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Ұйғыр сазгерлері Санат:Қазақстан ұйғырлары Санат:Алматы музыка колледжі оқытушылары Санат:Республикалық мемлекеттік музыкалық комедия ұйғыр театры ансамблі тұлғалары Санат:Дервиши музыкалық тобы тұлғалары Санат:Қазақстан сазгерлер одағы мүшелері
Катесовский Еган
Катесовский Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катесовский Сор көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 29 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қайта кристалдандыратын босандату
Қайта кристалдандыратын босандату (Отжиг рекристализационный) — беріктікті алу және илемділікті жоғарылату мақсатымен суыктай деформацияланган болатты қайта кристалдандыратын температурадан жоғары температураға дейін қыздырып, осы температурада ұстап, ал сонан соң суытып босандату.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
fa:آنیل‌کردن
Амангелді (Жамбыл ауданы)
Амангелді — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Жамбыл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Пресновка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 42 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 359 адам (177 ер адам және 182 әйел адам) болса, 2009 жылы 198 адамды (96 ер адам және 102 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Санта-Крус-ди-Салинас
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 060 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 587,268 км² шамасында. Халық тығыздығы — 8,6 адам/км².
Тарихы
Қала 1995 жылы құрылған.
Санат:Минас-Жерайс елді мекендері
Африканерлер
Африканерлер (бурлар) — Оңтүстік Африкадағы халық, голланд, неміс және француз отаршыларының ұрпақтары. Жалпы саны 3,6 млн. адам. Оңтүстік Африка Республикасындағы саны 2,7 миллион адам. (2000), Намибияда – 140 мың, Замбияда (37 мың адам), Зимбабведе (31 мың адам), Анголада (26 мың адам), Свазилендте (14 мың адам), Ботсванада (22 мың адам, 1995), Ұлыбританияда (29 мың адам), АҚШ (10 мың адам) тұрады.
Тілі
Африканс тілі голланд, неміс және француз тілдерінің әртүрлі диалектілерінің негізінде қалыптасты. Оған готтентоттардың, бушмендердің, бантулардың тілдері, сондай-ақ Кейптаун теңізшілері мен құлдарының креол малай-португал тіліндегі сленгтері әсер етті.
Діні
Дінге сенушілер - протестанттық христиандар (реформаторлар).
Тарихы
1652 жылы голландиялық француздар, неміс отаршылары құрған Кап колониясынан 17 — 18 ғасырларда бүкіл Оңтүстік Африка елдеріне тарап қоныстанған. Колония шаруашылығы құл иеленушілік тәртіпке негізделді. 1806 жылы Ұлыбританияның Кап колониясын басып алуы, құл иеленудің жойылуына (1934), олардың Кап колониясынан кетуіне, банту тайпаларының жерін алып, Оңтүстік Африкада өз алдына мемлекет құруға әкеп соқтырды. 19 ғасырдың 70-жылдарында Африканерлердің жаңа қоныстарынан алмаз бен алтынның мол қоры табылуы ағылшын отаршыларының бұл жерлерге де мүдделігін арттырды. 1899 - 1902 жылдары Ұлыбритания Трансваль мен Тәуелсіз Бур мемлекетін жаулап алды. Африканерлер 20 ғасырдың басында ұлт болып қалыптасты.
Кәсібі
Негізгі дәстүрлі кәсібі – егіншілік, мал өсіру, дәнді дақылдар (бидай, жүгері) және жергілікті дақылдар (сизаль, жеміс, т.б.) өсіру. Африканерлер полицияда, армияда, мемлекеттік қызметкерлер арасында басым.
Өмір салты
Мәдениет пен тұрмыста африканерлер еуропалық нормаларды ұстанады.
Дереккөздер
Санат:Оңтүстік Африка Республикасы халықтары Санат:Африка халықтары
Новорыбинка (Ақмола облысы)
Новорыбинка — Ақмола облысы Ақкөл ауданындағы ауыл, Новорыбин ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1111 адам (542 ер адам және 569 әйел адам) болса, 2009 жылы 1009 адамды (488 ер адам және 521 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақкөл ауданы елді мекендері
Мегтыг-Еган (өзен)
Мегтыг-Еган — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Глубокий Сабун өзенінің оң жағалауынан 37 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 43 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 7122
NGC 7122 — Ешкімүйіз шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1854 жылы 24 қарашада Эвард Джошуа Купер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7122 деген нөмірге ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Ешкімүйіз (шоқжұлдыз)
Алматы Туры 2013
Бір күндік тас жол веложарысты өткізу туралы меморандумға Алматы қаласының әкімшілігі, UCI және Қазақстан велоспорты федерациясы арсында 2013 жылдың ақпанында қол қойылды.
Бір айналымның қашықтығы – 31 километр. Жарыстың жалпы қашықтығы – 186 километр (6 айналым).
Жарыстың жүлде қоры 39 900 еуроны құрайды, жеңімпаз 15 000 еуроға ие болды.
255px|нобай|оңға|Алматы Туры 2013 веложарысының логотипі
Командалар
Турдың жеңімпазы атану үшін 20 команда бақ сынасты: үш кәсіби құрлықтық команда, 12 құрлықтық команда, үш ұлттық команда, бір аймақтық команда және бір клуб. Жалпы алғанда алғашқы Tour of Almaty 2013 веложарысына 16 елдің командалары қатысады. Қазақстан атынан үш команда өкілдік етті: ұлттық құрама, Astana құрлықтық командасы және Vino 4-ever клубы. Сонымен қатар, жарысқа Ресейдің Itera-Katusha Team, Әзірбайжанның Synergy Baku Cycling Project, Италиядан, Австриядан, Украинадан, Латвиядан, Ираннан, Ирландиядан, Брунейден, Нидерландылардан, Франциядан, Польшадан, Өзбекстаннан, АҚШ-тан және Молдавиядан командалар қатысты.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Велоспорт Санат:Алматы
Африкантроп
Африкантроп  — (Африка және грек anthropos — адам) — осыдан 1 млн. жыл бұрын Африкада өмір сүрген адам (қаңқасының ғылыми атауы). 1935 — 1938 жылдары Танзаниядағы Эяси қаласының суалған жағалауы түбінен бассүйек және жоғарғы жақсүйек қалдықтары мен азу тістері табылды. Табылған сүйектердің морфологиялық ерекшеліктеріне қарағанда Африкантроп Африка мен Еуропадан табылған палеоантроптарға өте жақын. Адам сүйегімен қатар қарапайым тас құралдар, жануарлар қалдықтарының қаңқасы шыққан. Африкантроптар қарапайым құралдар жасауға қабілетті эволюция деңгейде болғаны анықталды. Африкантропты неандерталь адамы тобына жатқызуға болады.
Дереккөздер
Санат:Металлургия
Австралия — Антарктика су асты жоталары
Австралия — Антарктика су асты жоталары — Үнді мұхитының оңтүстік-шығысындағы су асты жоталары.
Олар Орталық Үнді жотасын Оңтүстік Тынық мұхит су асты жотасымен байланыстырады. Жотаның ұзындығы 6000 километр, ені солтүстік бөлігінде 800 километрге жетеді; су бетінен Аустралия — Антарктика су асты жоталарының табанына дейінгі тереңдігі 3500 м, ал су бетінен жотаның жалына дейінгі тереңдігі 1145 м. Жоталардың табаны Тынық мұхиттағы тектоникалық жарылым бойымен өтеді.
Дереккөздер
Санат:Үнді мұхиты жоталары Санат:Су асты жоталары Санат:Тынық мұхит жоталары
Эде (халық)
Эде (өз аты - «бамбук қопаларында тұратын адамдар») — Вьетнамдағы Тхыонг тобының халқы. Даклак, Зялай, Контум, Кханхоа және Фуйен провинцияларының таулы аймақтары және Камбоджада тұрады. Саны 270 348 адам.
Тілі
Аустронезиялық отбасының батыс аустронезия тобының радэ тілінде сөйлейді. 1920 жылдардан бастап жазуы латын тіліне негізделген.
Діні
Дінге сенушілердің діни наным-сенімдері: дәстүрлі сенімдер.
Өмір салты
нобай|солға|200px|Эделердің ұзын үйлері Көп балалы отбасылар, сорораттық және әмеңгерлік әдет-ғұрыптар сақталған. Ауылдарды (буон) мұрагерлік бойынша басшылар басқарады (попинеа). Сондай-ақ матрилиндік рулар осы уақытқа дейін сақталған.
Тұрғын үйлері қадалы, ағаштан немесе бамбуктан жасалған, қабырғалары көлбеу және шатырлы. Ұзын үйлер жиі кездеседі.
Ерлер киімі – жиектері шашақ, кестеленген белдігі бар денені орайтын мата, алдыңғы жағында күртеше. Басында таңғыш және пальма жапырақтарынан жасалған жалпақ дөңгелек қалпақ. Әйелдер тігілмеген ұзын белдемше (миенг) жиегі кең кестелі және тігілген жемпір, моншақтар, сырғалар, білезіктер киеді. 14-15 жаста жоғарғы алдыңғы тістер кесіледі.
Дәстүрлі тағамның негізі көкөніс, ет мереке күндері тұтынылады. Бетел шайнау, темекі шегу кеңінен таралған.
Дереккөздер
Санат:Вьетнам халықтары Санат:Камбоджа халықтары
IC 3099
IC 3099 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 39390, UGC 7313, MCG 2-31-79, ZWG 69.126, VCC 224, FGC 1399.
Сыртқы сілтемелер
IC 3099 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Теңестіргіш күштер жүйесі
Теңестіргіш күштер жүйесі - берілген күштер жүйесі басқа бір күштер жүйесімен теңгерілген күштер жүйесін құрайды.
Дереккөздер
Санат:Механика
Луазон-су-Лан
Коммунаның INSEE коды — 62523, пошта индексі — 62218.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5369 адамды құрады. Халық тығыздығы — 1512,39 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Құйған ауылдық округі (Балқаш ауданы)
Құйған ауылдық округі — Алматы облысы Балқаш ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Құйған, Қараөзек ауылдары кіреді. Орталығы - Құйған ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 1423 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Балқаш ауданы ауылдық округтері
Мизофобия
Мизофобия (μύσος - кір, ластану, қорлау + фобия - қорқыныш;, mysophobia, ) — ластану немесе жұқтырудан туындайтын қорқыныш, айналадағы заттармен жанасудан аулақ болуға ұмтылыс.
Осындай қорқынышты сезетін адам мизофоб деп аталады.
Терминді алғаш 1879 жылы Уильям А. Хаммонд (William A. Hammond) енгізген болатын. Ол бақыланатын адамның үнемі қолын жууынан көрінетін обсессивті синдромды сипаттаған.
Сондай-ақ гермофобия (germ - микроб) деген атпен белгілі, себебі қоршаған заттармен жанасудың басты себептерінің бірі - олардың бетіндегі микробтардың қолға түсуінен қорқу.
Дереккөздер
Санат:Фобиялар
Первомай (Нуриман ауданы)
Первомай — Башқұртстанның Нуриман ауданындағы ауыл, Первомай ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 366 адамды құрады. Пошта индексі — 452433, ОКАТО коды — 80245845001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Коми-пермяктар
Коми-пермяктар (өзд.атауы-Коми, Комяс) — Ресейде тұратын фин-угор тобының халқы. 1920 жылдарға дейін өздерін пермдіктер деп атады. Қазіргі уақытта коми-пермяктар этнонимі қолданылады. 2010 жылы олардың саны 95 мың адамды құрады. Олар Пермь өлкесінің солтүстік-батысында тұрады, Коми-Пермь округінің құрамына енеді.
Тілі
Коми-пермяктар финн-угор тілдерінің пермь тобына жатады. Коми-пермяк тілінде үш диалект (зюздан, солтүстік косынкама және оңтүстік иньвен) бар. Көне жазба нұсқалары 14-17 ғасырларға жатады. 1930 жылдан бастап кириллицаға көшті. Әдеби тілі Қазан төңкерілісінен кейін иньвен диалектісі негізінде қалыптасқан. 1920 жылдардың ортасынан, коми-пермдіктер этнонимінің кеңінен қолданылуы жолға қойылды. Оған лингвист ғалымдардың пікірінше, халықтың өзіндік атауы болып табылатын және олардың ана тілінен енген Коми сөзі кірді. Бұл сөзде адам, өз руының адамы, халқы деген ұғым жатыр деп есептейді.
Тарихы
Орыс деректерінде Коми-пермяк жөнінде алғаш рет 12 ғасырдың соңында (1187 ж.) аталады. 15 ғасырдада комилер князь басшылығында. аумақтық бірлікке қол жеткізді. 1472 ж. Коми-пермяк жері Мәскеу мемлекетіне қосылды. 1925 жылдың ақпанында Пермь облысының құрамында Коми-Пермяк автономиялық округі құрылды. 1977 жылдан бастап Коми-Пермяк ұлттық округі 1993 жылғы Ресей Федерациясының Конституциясына сәйкес Пермь облысының Коми-Пермяк автономиялық округі болды - Ресей Федерациясының тәуелсіз субъектісі. 2005 жылы референдум нәтижесінде Коми-Пермяк автономиялық округі мен Пермь облысы Пермь өлкесіне біріктірілді, онда Коми-Пермяк ұлт округі ерекше мәртебесі бар әкімшілік-аумақтық бірлік болып табылады.
Кәсібі
Дәстүрлі кәсіптері: егіншілік, мал шаруашылығы, аңшылық және балық аулау. Егістік жердің көп бөлігі дәнді дақылдарға – қара бидай, арпа, сұлы егілді; кей бөлігі зығыр дақылдарына пайдаланылды. Мал шаруашылығы егіншілікке қосымша қызмет етті. Негізінен сиыр, қой, жылқы өсіреді. Ауданның оңтүстік аймақтарында шошқа мен құс (тауық, қаз, үйрек) ұсталды.
Қол өнерінде иіру және тоқымашылық кеңінен тарады. Шикізат ретінде қой жүні мен кендір, зығыр талшықтары қолданылды.
Мәдениеті
Комилердің өзіндік дәстүрлі мәдениеті олардың көп жанрлы фольклорынан, бейнелеу өнерінен, көркем әдебиеті мен ұлттық театрынан байқалады. Дәстүрлі киімдері: әйелдер - кенеп жейде, сарафан (дубле), бас киім-сампгура, кокошник, ерлер - жейде, шалбар (вещъян), бас киімі — жүннен тоқылған, кейіннен фуражка киген.
Ұлттық тағамдары — арпа және қара бидайдан жасаліан нан (блины, олади, шаньги, т.б.), кептірілген және тұздалған саңырауқұлақ өнімдері, жеміс-жидек. Сусындары - квас (ырош), кисель, сур.
Қазақстандағы коми-пермяктар
Коми-пермяктар Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың орта шенінен бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы саны - 576 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Ресей халықтары
Луизаго
Луизаго (Luisago) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Комо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2368 адамды құрайды. Халық тығыздығы 1184 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 22070.
Владимир Владимирович Михайлов
Михайлов Владимир Владимирович (1902 жылы 20 қыркүйек, Ресей Федерациясы, Удмуртия, Глазов қаласында дүниеге келіп – 1980 жылы, Екатеринбург қаласында қайтыс болған) – техника ғылымдарының докторы (1946), профессор (1947), Қазақстан Ғылым Академиясының академигі (1958). Орал политехникалық институтын бітірген (Екатеринбург, 1924). 1924–78 жылдарда КСРО ғылым академиясының Металлургия институтында (Орал филиалы), Қазақстан ғылым академиясының Химия-металлургия институтында, Қара металлургия орталығы ғылыми-зертханалық институты Қазақстан бөлімшесінде, КСРО ғылым академиясының Орал ғылыми орталығы Металлургия институтында (Екатеринбург қаласы) ғылыми-зертханалық жұмыстарында басшылық қызметтер атқарды. Михайлов Владимир Владимирович кешенді темір кендерін пайдаланудың, арнайы қорытпалар мен шойын алудың жаңа технологияларын жасап, оларды ғылыми тұрғыдан дәлелдеді. Қазақстан темір кендерін тиімді пайдалану мәселелерімен айналысты. 2-дүниежүзілік соғыс жылдарында мыс, ферро-хромды домна пештерінде балқыту жөніндегі зерттеулерге басшылық етті КСРО Мемлекеттік сыйлығы, 1942). Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Ғалымдар
Якуниха
Якуниха — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яйва өзенінің оң жағалауынан 225 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кама Березники қаласынан Косьва (бастауынан Широков су торабына дейін), Чусовая және Сылва өзендерін қоспағанда Кама су торабына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сан-Джованни-ди-Мориани
Сан-Джованни-ди-Мориани (San-Giovanni-di-Moriani) — Франциядағы коммуна. Корсика аймағына қарасты Жоғарғы Корсика департаментінде орналасқан. Бастия округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 2B302, пошта индексі — 20230.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 108 адамды құрады. Халық тығыздығы — 10,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Корсика департаментінің коммуналары
Виктор Владимирович Киянский
Виктор Владимирович Киянский (20 мамыр 1947 жыл Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданы Нефорощанка ауылы) - Қазақстан мемлекеттік қайраткері, Химия ғылымдарының кандидаты (1980). Техника ғылымдарының докторы (1990). Орыс.
Дереккөздер
Санат:20 мамырда туғандар Санат:1947 жылы туғандар Санат:Бөрлі ауданында туғандар Санат:Қазақстан химиктері Санат:Қазақстан инженерлері Санат:Химия ғылымдарының кандидаттары Санат:Техника ғылымдарының докторлары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Қазақстан өнертапқыштары Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің депутаттары Санат:2 дәрежелі Достық орденінің (Қазақстан) иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Халық Шаруашылығы Жетістіктері Көрмесі күміс медалінің иегерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары Санат:Қазақстан орыстары
Сан-Марино
Сан-Марино (San Marino), ресми атауы — Сан-Марино Мәртебелі Республикасы (Serenissima Repubblica di San Marino) — Eуропада Италияда орналысқан ел.
Италия аумағымен қоршалған. Жер аумағы 61 км². Халқы 519,9 мың адам (2018). Тұрғындары: сан-маринолықтар (80%) мен италиялықтар (18%). Басым көпшілігі католик дінін ұстанады. Астанасы — Сан-Марино қ. Әкімш. жағынан 6 округке бөлінеді. Ресми тілі — италия тілі. Мемлекет билігі әрбір 6 айда капитан-регенттері тағайындалатын 2 депутатқа жүктеледі. Мемл. жоғ. атқарушы органы — бір палаталы Үлкен бас кеңес. Ақша бірлігі — италия лирі. Сан-Марино Титано тауында орналасқан (ең биік нүктесі 749). Климаты субтропиктік жерортатеңіздік. Қаңтардағы орташа температурасы 0 — 12°С, шілдеде 20 — 28°С. Жылдық жауын-шашын мөлш. 800 — 900 мм. Сан-Мариноның негізі 301 ж. қаланды деп саналады. Аңыз бойынша Сан-Мариноны далмац. тас қалаушы Марино қалаған, кейіннен ол “қасиеттілер” қатарына жатқызылған (“сан” деген қосымша осыдан шыққан). 11 — 13 ғ-ларда Сан-Марино аумағы сатып алынған көрші жерлер есебінен кеңейтілді. 1600 ж. конституциясы қабылданды. 1631 ж. Рим папасы ресми түрде мемлекет ретінде мойындады. Біртұтас Италия мемлекеті құрылғаннан (1861) кейін, Сан-Марино онымен достық, көршілік қатынас туралы шарт (1872, 1897 және 1953 ж.) жасасты. Шарт бойынша Сан-Марино Италия протекторатын мойындады. Италияда фашистердің өкімет басына келуіне байланысты (1922) республикада фаш. элементтер жандана бастады. 2-дүниежүз. соғыс кезінде Сан-Марино бейтараптық жариялады. 1944 ж. 4 қыркүйекте Сан-Марино аумағын фаш. неміс әскерлерлері басып алды. 1944 ж. қыркүйектің аяғында оларды ағылшын-америка әскері қуып шықты. 1966 жылдың аяғында елдегі демокр. күштердің қысымымен қазіргі сайлау жүйесі қалыптасты. Сан-Марино экономикасының негізгі саласы туризм ұлттық табыстың 60%-ын береді. Мата тоқу, цемент, қағаз, былғары, металл өңдеу, химия, мебель, керамика кәсіпорындары бар. Экспортқа — вино, сувенир, машина бұйымдарын шығарып, сырттан өндіріс шикізатын, отын ресурстарын алады. Негізгі сауда серіктесі: Италия.
Дереккөздер
*
Квеллендорф
Квеллендорф (Quellendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде орналасқан муниципалитет. Кётен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1027 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 20,41 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 15 0 82 290. Муниципалитеттің басшысы — Дорис Циммерман.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері
Сан-Дона-ди-Пьяве
Сан-Дона-ди-Пьяве (San Donà di Piave) — Италиядағы коммуна, Венето әкімшілік аймағына қарасты Венеция провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 40841 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 520 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 79 км² шамасында. Пошта индексі — 30027.
Елді мекеннің қамқоршысы — Madonna del Rosario.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Венето елді мекендері
Бедус
Бедус (Bedous) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,64 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64104, пошта индексі — 64490.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Фланкур-Кателон
Фланкур-Кателон (Flancourt-Catelon) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Эр департаментінде орналасқан. Берне округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,97 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 27244, пошта индексі — 27310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 476 адамды құрады. Халық тығыздығы — 59,72 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ла-Альмарча
Ла-Альмарча (La Almarcha) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия — Ла-Манча автономды бірлестігіне қарасты Куэнка провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Манчуэла ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 533 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 64,4 км² шамасында.
Юнец (Варна облысы)
Юнец (Юнец) — Болгариядағы ауыл. Варна облысына қарасты Долни-Чифлик қауымының құрамына кіреді.
Пошта индексі — 9109. Телефон коды — 05148. ЕКАТТЕ коды — 86088.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Варна облысының елді мекендері
Қазақстан тарихы этникалық зерттеулерде: Арғын
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 9965-765-40-5.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:Алаш баспасының кітаптары
Парадела (Миранда-ду-Дору)
Парадела (Миранда-ду-Дору) (Paradela (Miranda do Douro)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Браганса округінің құрамына кіреді. Миранда-ду-Дору муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Алту-Траз-уш-Монтеш экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 165 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,84 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,9 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Үзу машинасы
Үзу машинасы — материалдардың механикалық қасиеттерін анықтауға және тетіктерді, бұйымдарды, сондай-ақ, құрастырмалы бөліктерді қолдан бұзу, қирату жолымен сынауға арналған машина. Ол күш түсіретін құрылғы және өлшеуіш аспаптармен жабдықталады. Күш түсіретін құрылғысының түріне қарай үзу машинасы механикалық (рычагты, бір немесе көп шпиндельді) және гидравликалық болып бөлінеді. Серпімді материалдарды (резеңке, металл, ағаш, полимер, мата, т.б.) сынау үшін тұрақты, бір немесе әр түрлі жылдамдықпен деформациялайтын үзу машинасы, ал морт денелерді сынауға күш түсіру жылдамдығы тұрақты үзу машинасы пайдаланылады. Созу күшіне қарай үзу машинасы тік және горизонталь түрге бөлінеді. Созу күші шамасы механикалық және (рычагты, серіппелі, т.б.) және гидравликалық өлшеуіш аспаптармен анықталады. Тетіктерді созудан басқа сығу, ию, т.б. жолдармен де сынауға мүмкіндік беретін машина әмбебап үзу машинасы деп аталады.
Сілтемелер
"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
Санат: Өндіріс Санат: Машиналар
Михманнама-И Бұхара
Михманнама-И Бұхара, (“Бұхара мейманының кітабы”) – Фазлаллах ибн Рузбехан әл-Хунджи аш-Ширази әл-Исфаханидің парсы тілінде жазған естелік шығармасы. Бұл еңбекте Мұхаммед Шайбани ханның 1508 – 09 ж. қыста қазақ сұлтандарына қарсы жасаған үшінші жорығының сипаттамасы, өзбек хандығындағы дін мен заң оқымыстылары арасындағы айтыстардың (бұған автордың өзі де қатысқан) жайы баяндалған. Шығармада 16 ғ-дағы Қазақ хандығының әкімш. құрылысы, этн. құрамы жайлы тарихи-этногр. материалдар, қазақтардың тұрмысы, шаруашылығы, діни сенімі, сауда байланыстары, шайбанилермен саяси қатынастары мен Сыр өңіріндегі Аркөк, Өзгент, Сығанақ, Иасы, Сайрам сияқты қ-лардың әскери-саяси, экон. маңызы жайлы құнды мәліметтер берілген. Қазірге дейін жеткен екі қолжазбаның бірі Өзбекстан ҒА Шығыстану институтында, екіншісі Стамбұлдағы Нұри-Османийе мешітінің кітапханасында сақтаулы.
Әлібек Байжанұлы Сәтбаев
Әлібек Байжанұлы Сәтбаев 1948 жылы 2 қаңтарда Қызылорда облысының Қазалы ауданының Жаңа Қазалы кентінде туған. Қазақ. Әкесі - Сәтбаев Жүмабай, марқұм, стахановшы, теміржолшы болып жұмыс істеген. Анасы - Сәтбаева Сәнімкүл, зейнеткер, әрқилы жұмыстар істеген. Батыс Қазақстан ауыл шаруашылығы институтының агрономия факультетін (1971) ғалым-агроном мамандығы бойынша; Басқару және саясаттану институтының саясаттану факультетін (Алматы қаласы, 1991) саясаттанушы мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік заң академиясының заң факультетін (2001) заңгер мамандығы бойынша бітірген. Республикалық және облыстық басылымдарда жарияланған экономика, ұлттық дәстүр және тіл мәселелері бойынша көптеген мақалалардың авторы. Қазақ, орыс және ағылшын (базалық) тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі. 1971 жылдан - Шымкент облысы Алғабас ауданының №85 Шаян АӨТУ агрономия негіздерін оқытушы. 1973 жылдан - Орал облыстық комсомол комитетінің нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі. 1979 жылдан - Қазақстан Компартиясы Орал облыстық комитетінің ауыл шаруашылығы бөлімінің нұсқаушысы, бірінші хатшының көмекшісі. 1981 жылдан - «№8 Ауылқұрылыс» тресі партия комитетінің хатшысы. 1986 жылдан - Орал облысы Орал маңы Жданов атындағы кеңшары партия комитетінің хатшысы. 1987 жылдан - Орал облысы Орал маңы аудандық атқару комитетінің төрағасы. 1991 жылдан - Орал облыстық жер реформасы комитетінің төрағасы. 1994 жылдан - Батыс Қазақстан облысының Чапаев аудандық әкімшілігінің басшысы, Ақжайық ауданының әкімі. 2002 жылдан - ҚР Ақпарат министрлігінің Батыс Қазақстан облысындағы Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасының бастығы. 2005 жылдан бері - Батыс Қазақстан облысы Жер қатынастары басқармасының бастығы. Орал қалалық Халық депутаттары кеңесінің (1982-1986), Орал қаласындағы Ленин аудандық Халық депутаттары кеңесінің (1982-1986), Орал маңы аудандық Халық депутаттары кеңесінің (1987-1991) депутаты. Батыс Қазақстан облыстық сайлау комиссиясының төрағасы (1992-1994). «Денсаулық» клубының мүшесі (волейбол, 1991 жылдан). «Еңбек ерлігі үшін» (1979), «Ерен еңбегі үшін» (2009), т.б. медальдарымен; «Алтын барыс» белгісімен (2002) марапатталған. Әскери атағы - отставкадағы подполковник. Діни көзқарасы - дінге сенеді. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Экономикалық жағынан дамыған мемлекет». Хоббиі - волейбол, теннис, шахмат, танымал адамдардың нақыл сөздерін, халық мақалдарын жинайды. Сүйіп оқитын әдебиеті - кпассикалық әдебиет, детективтік жанр. Үйленген. Жұбайы - Сәтбаева Жаңыл Мақыпқызы, зейнеткер. Қызы- Сәтбаева Гүлнар Әлібөкқызы (1970 жылы туған), төреші; ұлы - Сәтбаев Азамат Әлібекұлы (1981 жылы туған), заңгер, прокуратура қызметкері. Немерелері - Әйгерім, Алматы қаласы Халықаралық қатынастар институтының студенті, Аружан, Санжар.
Санат: Тұлғалар Санат: Саясат
Клецки
Дереккөздер
Санат:Тағамдар
Сорғыту
Сорғыту (ағылшынша: drain - құрғату, кептіру) — сазды, шалшықты жерлерді құрғату немесе салынатын құрылыстардың астындағы грунт суларының деңгейін төмендету мақсатымен, іркілген суларды жинап, бір жаққа ағызып жіберуге арналған науалар мен жер асты каналдарының (құбырларының) жуйесі.
Сорғыту — сулы таужыныстарды табиғи немесе қолдан (жасанды) құрғату — судың табиғи ойдымдарға (өзендер, көлдер және тағы басқа) немесе жасанды құрылыстарға (каналдар, құдықтар, шахталар және тағы басқа) ағып келуі (ағыны).
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы Санат:Мұнай және газ
Дрэнаж Dræning Drainage (Boden) Drainage Sistema de drenaje fa:زهکشی Ojitus Drainage agricole जल निकासी Drainase Drenaggio sottosuperficiale Drenažas ഓട Drainage Drenering Drenagem Scurgere Дренаж Cundie Drain Dränering
Ақтоған (Алматы облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Есік қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 89 км-дей, округ орталығы — Қаражота ауылынан 14 км-дей жерде. Шілік өзенінің төмен алабындағы ши, бұта, жусан аралас қамыс, құрақ, тағы басқа шөптесін өскен шалғынды-сазды топырақты шөлді жазықта орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 998 адам (509 ер адам және 489 әйел адам) болса, 2009 жылы 1281 адамды (653 ер адам және 628 әйел адам) құрады.
Тарихы
1995 жылға дейін ауыл "Қызылжиде" деп аталған. 1962-1997 жылдары "Қызылжиде" кеңшарының бөлімшесі болды. Оның негізінде Ақтоғанда шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Еңбекшіқазақ ауданы елді мекендері
Қабілет
Қабілет — тұлғаның қызмет түрлерін атқару тәсілдерін жетік меңгеруінен көрініс табатын, оларды игеру мүмкіндігін шарттастыратын, жемісті нәтижеге қол жеткізу мүмкіндіктерін көрсететін дара - психологиялық ерекшелігі.
Дереккөздер
Санат:Психология
Шынжырлы беріліс
Шынжырлы беріліс – параллель екі біліктің арасындағы айналысты біліктерге кигізілген тісті дөңгелектер (жұлдызша тәрізді) мен тұйықталған шынжыр арқылы жеткізуге арналған беріліс. Мысалы, велосипед педалінің осінен артқы доңғалаққа берілетін айналыс шынжырлы беріліске жатады. Шынжырлы беріліс айналысты бір-бірінен алшақ тұрған (8 м-ге дейін) біліктерге және бір шынжырмен бірнеше білікке жеткізе алады. Шынжырлы берілістің біліктерге түсіретін әсері аз ( мысалы, қайысты беріліске қарағанда 2 есеге жуық аз) әрі п.ә.к. жоғары (0,96 – 0,97) болып келеді.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы, 9 т.
NGC 2649
NGC 2649 — Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1788 жылы 5 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 2649 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 24531, UGC 4555, MCG 6-19-18, ZWG 179.22, KUG 0840+348, IRAS08409+3453, KARA 281.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Сілеусін (шоқжұлдыз)
Бельмунд
250px|thumb|Картада орналасуы Бельмунд (Bellmund) — Швейцарияның Берн кантонында орналасқан коммуна. Нидау округінің құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1336 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.8 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 732, пошта индексі — 2564.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Берн елді мекендері
Вальднойкирхен
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2223 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — SE, ресми идентификациялық коды — 4 15 18.
2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Манфред Фройденталер (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері
Есперлі
Есперлі — Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы, Жамбыл ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Пресновка ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 65 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 451 адам (219 ер адам және 232 әйел адам) болса, 2009 жылы 323 адамды (151 ер адам және 172 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы) елді мекендері
Прюмцурлай
Прюмцурлай (Prümzurlay) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прюм ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 541 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,83 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 2 32 108. Муниципалитеттің басшысы — Хельмут Барц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
NGC 7118
NGC 7118 — Тырна шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысанды 1834 жылы 30 қыркүйекте Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7118 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 67318, ESO 236-45, AM 2142-483.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тырна (шоқжұлдыз)
Кіші Возей
Кіші Возей — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Возей өзенінің сол жағалауынан 19 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уса өзені. Өзен саласы — Уса, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Қияқбай Бәкіров
Қияқбай Бәкіров (1906 жылы, Жишки ауылы — қайтыс болған жылы белгісіз) — Қазақ КСР, Ақмола облысы, Қорғалжын ауданы, КСРО кеңшарлар министрлігінің «Арықты» ет кеңшарының директоры. Социалистік Еңбек Ері (1948).
Катлин-Игый
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Нефтеюганск қаласынан Ертіс өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Вах, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қияқбай Бәкіров
Өмірбаяны
1944 жылы Ақмола облысындағы «Арықты» кеңшарының директоры болып тағайындалды. Кеңшарды Ақмола облысының озық ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының қатарына шығарды. Төртінші бесжылдықтың алғашқы екі жылының (1946-1950) қорытындысы бойынша екі Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.
Катлин-Игый
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қияқбай Бәкіров
Өмірбаяны
1947 жылы кеңшар Қияқбай Бәкіровтың жетекшілігімен 64 биеден 64 құлынды табынмен өсірді. КСРО Жоғарғы Кеңесі төралқасының 1948 жылғы 23 шілдедегі «1947 жылы мал шаруашылығының жоғары өнімділігін алғаны үшін» Жарлығымен Ленин орденімен және «Орақ пен балға» алтын медалмен Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
Сол жарлықпен Социалистік Еңбек Ері атағы кеңшар малшысы Жақан Төлеубаевқа да берілді.
Мег-Тыг-Игол
Мег-Тыг-Игол — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Корлик өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вах өзені. Өзен саласы — Васюганнан Вахқа дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Монзевиль
Монзевиль (Montzéville) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Верден округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,65 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55355, пошта индексі — 55100.