cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шип
Шип немесе Арал бекіресі — Арал, Азов және Қара теңіздерінен, Каспий теңізінің оңтүстік бөлігінен және оған құятын өзендердің сағаларынан ауланады. Балқаш көліне жіберіліп, жерсіндірілген. Оның еті дәмділігі мен тағамдық қасиеті жағынан бекіренің етінен сәл төмендеу.
Арал бекіресі, пілмай (Acіpenser nudіventrіs) – бекіретәрізділер отрядының бекірелер тұқымдасына жататын балық.
Генофондысын сақтау үшін таксонның маңызы.
Республикамыздағы түрдің үш популяциясының екеуі. Үшіншісі Жайық-Каспий бассейнінде тіршілік етеді.
Таралуы
Бұрын Арал теңізі мен оған құятын өзендердің барлығында кездесетін еді. Сырдария өзенінде оның сағасынан 2600 км жоғары көтеріліп, Чиназ қаласына дейін мекендейтін. Қазірде өзеннің қазақстандық бөлігінде кездеспейді. Бекіренің арал поппуляциясы 1933-1934 жж. Балқаш көліне жерсіндерілген. Бүгінде осы көлде, Іле өзені мен Қапшағай суқоймасында таралған, аздап |Қаратал өзенінде кездеседі. Іле өзені суын реттегенге дейін бекіре мемлекеттік шекараға дейін көтерілетін.
Негізгі шектеуші факторлар
Іле және Сырдария өзендерінің суларын реттеу. Арал теңізінің суалуы және тұздануы.
Биологиялық ерекшеліктері
Көшпелі балық. Жыныстық жағынан 12-14 жасында жетіледі. 2-3 жылда бір рет уылдырық шашады. Сырдария суын реттегенге дейін Арал популяциясы Чиназ қаласы маңында, ал Іле популяциясы – Қапшағай сайында, Дубуниде, кейде Қытайда кездесетін. Сырдарияға ересек балықтардың қоныс аударуы жаздың екінші жартысында басталатын, ал Іледе – сәуірдің ортасынан – қарашаға дейін өтетін. Сол кезде жыныстық жағынан толық өзендерде жетіледі. Бекіре шұңқырларда қыстап шығады. Арал популяциясы уылдырықтарын наурыз айының аяғында – маусымда су температурасы 10-150°С болғанда тасты немесе қиыршақ топырақты жерлерге шашады. Іле популяциясы уылдырықтарын су температурасы 10-120°С болғанда шашады. Арал бассейнінде бекіренің өсімталдығы – 200-1290 мың уылдырық, ал Балқашта зерттелген жоқ. 5 күнде уылдырықтардан майда шабақтар шығады. Уылдырықтардың диаметрі 1.5-3 мм. Уылдырық шашып болған соң олардың кейбіреулері Сырдариядан теңізге жететін, ал Іле өзенінен Қапшағай су қоймасына және Балқаш көліне сапар шегетін. Шабақтарының бір бөлігі өзендерде жылдан аса қалып қояды. Сырдарияда шабақтарының мөлшері – 3.3-25 см, ал Іле өзенінде – 9.2-14.3 см. Бекіренің арал популяциясы теңізде тіршілік еткенде моллюскалармен, балықтарымен қоректенеді. Іле популяциясы да көлде және суқоймасында семіру кезінде сондай азықтармен тамақтанады. Бекіренің өсу қарқыны Арал теңізінде, Балқаш көлдегіге қарағанда, нашар: соған сәйкес 7 жасында – 4-5 және 7-9 кг, ал 17 жасында – 14-16 және 18-20 кг. Ең ірілерінің мөлшері Арал бассейнінде: ұзындығы 2 м-ден аса, салмағы – 50-60 кг, жасы – 30-да; Балқаш бассейнінде соған сәйкес – 1.7 м, 35 кг және 25 жас.
Қолда өсіру
Қолға алынған жоқ. Мүмкін, қолда өсіру әдісі барлық бекіреге тән болуы керек.
Қабылданған қорғау шаралары
Аулауға тиым салынған. Қазақстанның, Түркменияның және Өзбекстанның Қызыл кітаптарына енгізілген.
Зерттеу жөніндегі ұсыныстар
Елімізден тыс жерлердегі таралуы мен санын анықтау, қолда өсіру, генофондысын сақтау жолдарын зерттеу керек.
Дереккөздер
Санат:Бекіретәрізділер Санат:Арал теңізі Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген балықтар
Жансыздандыру
Жансыздандыру, ауыртпау ((ἀναισθησία — сезімсіз)). Стоматологияда кең қолданылатын әдіс, операция жасайтын органның немесе тканьнің ауыру сезімін уақытша жою. Пульпит, периодонтит т. б. ауруларды емдегенде, болмаса шіріген тісті жұларда керекті нервтерге жансыздандыратын ерітінділер (новокаин, тримекаин, лидекаин т. б.) жіберіледі.
Классификация
Анестезия сезімтал жүйке импульсін қабылдау немесе беру әртүрлі деңгейде бұзылған кезде пайда болады:
Егер көру, есту қабілетінің бұзылуы немесе дененің кеңістікте орналасуын анықтау сәйкес рецепторлардың зақымдануынан туындаса, онда оларды зерттеумен офтальмология және отоларингология сияқты ғылымдар айналысады. Егер анестезия рецепторлардың басқа түрлерінің зақымдалуына немесе жүйке жасушалары арасындағы байланыстардың бұзылуына байланысты болса, неврология оны зерттейді. Психиатрия психикалық бұзылулардан туындаған анестезияны зерттейді.
Алгология созылмалы ауырсыну мәселелерімен айналысады, ал анестезиология медицинада арнайы анестезия деп аталады.
Анестезиологияда анестетиктердің көмегімен анестезия хирургиялық операциялар және басқа да ауыр медициналық процедуралар кезінде жүзеге асырылады. Жасанды анестезия 1847 жылдан бері қолданылып келеді: биыл Джеймс Симпсон хлороформды ашты.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Стоматология
fa:هوشبری
Климатология
thumb|500px| alt=A.| Климат картасы.Климатология(климат және logos – ілім) – климат және оның типтері, қалыптасуы, жер бетінде таралуы және уақыт бойынша өзгеруі туралы ғылым. География ғылымдары жүйесіне кіреді. Климат қалыптастырушы процестердің табиғаты геофизизикалық болғандықтан, Климатология геофизизикалық ғылым ретінде метеорологиямен тығыз байланысты. Кейде климатологияны метеорологияның географилық бөлімі ретінде қарастырады. Көп жылдық метеорологиялық бақылау деректерін статистикалық өңдеуден алынған климат типтері және олардың Жер шарында таралуы туралы нақты материалдар климатографияның (климат және грек. grapho – жазамын, сипаттаймын) мазмұны болып табылады.
Климатология түрлері
Климаттың түпкі тегі мен физикалық жаратылысын физикалық климатология зерттейді. Физикалық география алдымен жер беті мен атмосфераның жылу және су теңдестіктері және олардың климат қалыптастырушы рөлі туралы ұғымға арқа сүйейді.
Физикалық климатологияның ерекше тарауы – динамикалық климатология. Динамикалық климатология климаттың Жер шарында таралуын атмосфераның жалпы айналымы процестеріне байланысты қарастырады. Атмосфераның биік қабаттарын зерттеу мәселелерімен аэроклиматология, ал ауаның жер бетіне жақын қабатының климатын зерттеумен микроклиматология айналысады. Өткен тарихи және геологиялық замандардың климатын палеоклиматология зерттейді. Ол тарихи геологияға жақын.
Анабазин
‎
Климатология
Климат туралы бастапқы көзқарастар
17–18 ғасырлар' Климат пен оның заңдылықтары туралы бастапқы көзқарастар Ежелгі Грекияда қалыптасты. 17–18 ғ-ларда арнаулы құралдардың көмегімен жүргізілген метеорологиялық бақылаулардың негізінде жазылған алғашқы климаттық деректер пайда болды. Ұлыбританияда Э.Галлей, Дж. Хэдли, Ресейде М.В.Ломоносов алғаш рет атмосфералық айналымның климатқа әсері туралы ойларын айтты. 19 ғасыр 19 ғасырдың басында неміс жаратылыстанушысы А.Гумбольдт жүйелі түрде Жер шары климатының жазбасы мен түсінігін жасауды қолға алды және алғашқы климаттық карталарды құрастырды. 19 ғ-дың 2-жартысында Климатологиялық зерттеулер жүйелі түрде жүргізіле бастады. Ресейдегі Климатологиялық зерттеулер 1849 жылы ашылған Бас геофиз. обсерваторияда Г.И.Вильдтің басылығымен жүргізілді. Осы кезде А.И.Воейков та бірқатар зерттеулер жүргізіп, климаттың геогр. заңдылықтары мен геофиз. жаратылысын негіздеуге тырысты. Климатологияға зор үлес қосқан ғалымдар: А.А.Каминский (жел режимі және ылғал айналымы жөніндегі зерттеулер), Л.С.Берг (палеоклиматология мен биоклиматология саласындағы және Жер климатын топтау жөніндегі жұмыстар), белгілі полюс зерттеушісі В.Ю.Визе. 20 ғасыр 20 ғасырда тропиктерді, Арктика мен Антарктиданы, мұхиттарды қамтыған метеорологиялық бақылаулардың жаһандық жүйесі тез өсіп қалыптасты. Климаттық атластар жасалды. 20 ғ-дың ортасына таман Климатологиялық зерттеулер атмосфераның жоғары қабаттарын да қамтыды. Осы кезде климаттың физикалық негізі – Жер беті мен атмосфераның жылу теңдестігі (балансы) туралы ұғым қалыптасты. Атмосф. жалпы айналымның климатты қалыптастырушылық рөлін зерттеу КСРО-да (Б.П.Алисов, В.А.Бугаев, Т.В.Покровская, С.П.Хромов), Германияда (Г.Флон), Францияда (П.Педелаборд) жүргізілді. 20 ғ-дың 30-жылдарынан палеоклиматология саласындағы зерттеулер басталды.
Анабазин
Анабазин  C10H14N2 – жапырақсыз бүлдіргенде және темекіде кездесетін алкалоид. Изомері – никотин. Суда, жарықта сарғаятын түссіз тұтқыр сұйық, қайнау температурасы 276°С. Суда, органикалық ерітінділерде жақсы ериді, тұздар түзеді. Анабазин – улы зат, улылығы 5,0 – 10,2 мг/кг. Оның организмге әсері никотиндей ганглионарлы. Аз мөлшерде орталық жүйке жүйесін қоздырады. Нәтижесінде тыныс алуды жиілетіп, артериялық қан қысымын көбейтеді. Тері арқылы денеге жеңіл сіңіп, уландырады. Анабазиннің хлор-сутекті тұзы темекі тарту әдетін қойдыруға жақсы әсер етеді. Анабазин сульфатты инсектицид ретінде, сондай-ақ малдарды емдеуге қолданылады. Бірақ Анабазиннің улылығы жоғары болғандықтан өндіруге тыйым салынған.
Климатология
Қазақстанда климатология
Қазақстанда климатология саласынан белгілі ғалымдар: Х.Байдал, Х.Ахметжанов, Р.С.Голубев, А.А.Скаков, В.С.Чередниченко, П.Ж.Қожахметов, т.б. зерттеулерін жалғастыруда. Біздің елімізде климатология мәселелерін зерттеумен «Қазгидромет» республикалық мемлекеттік кәсіпорны, Қазақ қоршаған орта мен климатының мониторингі ғылыми-зертеу институты, ҚазҰУ-дың география факультеті, ҚР Білім және ғылым министрлігіне қарасты география институты айналысады. Климатология саласындағы халықаралық ғылыми және ұйымдастырушылық шаралар дүниежүзүзілік метеорологиялық ұйым, Халықаралық географиялық және геодезиялық одақ және Халықаралық географиялық одақ арқылы жүзеге асырылады. Қазақстанда Климатология мәселелері, негізінен, «Гидрометеорология және экология» (1995 жылдан), ''«ҚазҰУ хабаршысы. Географиялық серия»'' (1991 жылдан) журналдарында басылады.
Анабазин
Сілтеме
Санат:Алкалоидтар Санат:Дәрілік заттар Санат:Инсектицидтер Санат:Пиридиндер
Мәліметтер моделі
right|thumb Мәліметтер моделі (Модель данных; data model) — мәліметтер базасында — тұтастық шектеулер жиынтығы; мәліметтер құрылымын тудыратын ережелердің, олармен жүргізілетін операциялардың, сондай-ақ рұқсат етілетін байланыстар мен мәліметтердің мәнін, олардың өзгерістерінің тізбегін анықтайды; мәліметтер мен олардың арасындағы қатынастарды математикалық және программалық тәсілдермен ұсыну; ақпараттық құрылымдар мен олармен жүргізілетін операцияларды формалдық баяндау.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Жас Бұхаралықтар
Жас Бұхаралықтар — Бұхарада 1916 жылы құрылған жәдитшілдік бағытындағы ұлттық саяси ұйым.
1918 жылы әмірді тақта қалдыра отырып, елде ішінара демократиялық өзгерістер жасауға тырысқан бірнеше сәтсіз әрекеттері үшін әмірлік тарапынан бұл ұйымға қатаң тыйым салынып, көп ұзамай ол тарап кетті. Ұйымға қатысушылардың неғұрлым солшыл бөлігі 1920 жылы қаңтарда Ташкент қаласында Ф.Ходжаевтың басшылығымен “Жас бұқаралық революционерлердің түркістандық орталық бюросы” болып қайта құрылды. Олар Бұхарада әмір үкіметін құлатып, демократиялық республика құру мақсатын көздеді. Бюро Кеңес үкіметіне сүйене отырып, бұрынғы бүкіл “Жас Бұхаралықтарды” өз маңдарына топтастыруға тырысты. Қозғалыс жеңіске жетіп, Бұқар Халық Кеңестік Республикасы (БХКР) орнағаннан кейін, “Жас Бұхаралықтар” Түркістан коммунистерімен ресми түрде бірікті. Дегенмен олар жергілікті халықтың мүддесін көздеп, ұлтшылдық көзқарасты жақтады. Сондықтан Бұхарада басмашылар қозғалысы талқандалғаннан кейін БХКР-дегі Кеңестердің 4-съезінде (1923 жылы, қазан) олар орталықтан келген коммунистер тарапынан буржуазиялық ұлтшылдар ретінде айыпталып, билік басынан тайдырылды. Осыдан кейін “Жас Бұхаралықтардың” көпшілігі большевиктер партиясы қатарынан шығарылды.
Празереш (Кальета)
Празереш (Кальета) (Prazeres) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Мадейра округінің құрамына кіреді. Кальета (Мадейра) муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Мадейра регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 672 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 13,00 км² шамасында. Халық тығыздығы — 51,7 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мадейра округінің елді мекендері
Орал (футбол клубы)
Орал футбол клубы — Ресей Премьер Лигасында ойнайтын Екатеринбург қаласындағы футбол клубы. Өз алаңындағы ойындарын "Екатеринбург Аренада" өткізеді.
КСРО дәуірінде бір маусым ғана, 1969 жылы жоғары лигада ойнады да, соңғы орында қалды.
Одақ тараған соң Ресейдің тұңғыш чемпионатында (1992) жоғары дивизионда ойнады. 1996 жылғы маусым қорытындысында бірінші лигаға түсіп қалды, келесі маусымда тіпті екінші лигаға төмендеп кетті. Тек 2013/14 жылғы маусымда ғана элитаға орала алды.
Ұлттық
КСРО / Ресей чемпионаты
КСРО / Ресей кубогы
Бірінші лига (КСРО) / ФНЛ.
Еурокубоктер
Интертото
Сiлтемелер
Санат:Ресей футбол клубтары
Сумен қамтамасыз ету пункті
Сумен қамтамасыз ету пункті (пункт водоснабжения) — су өндіру, оны сақтау және бөлу үшін арнайы техникалық құралдармен жабдықталған, айналасындағы жермен қоса алғандағы су көзі. Жаппай қырып жоятын қару қолданған жағдайда әскерді сумен қамтамасыз ету аса маңызды іс боп саналады, өйткені ашық су көздері залалдануы мүмкін. Сумен қамтамасыз ету пункті шахталық және тұрбалық құдықтарды, бұрғылау орындары мен бұлақтардың және судың үстіңгі кездерінің (өзен, көл, теңіз) базасында жасалады. Құдық құрылысы бөлімшелерге күнделікті қажет ішетін су, тамақ дайындауға, шаруашылық және техникалық қажеттіліктерге кететін су мөлшерін есепке ала отырып салынады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Миле Стержовски
Миле Стерьовски (Миле Стерјовски; Mile Sterjovski; 27 мамыр 1979 жыл, Вуллонгонг) — аустралиялық футболшы, жартылай қорғаушы.
Сілтемелер
Санат:Аустралия футболшылары Санат:Аустралия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Сидней Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Лилль ФК ойыншылары Санат:Базель ФК ойыншылары Санат:Генчлербірлігі ФК ойыншылары Санат:Дерби Каунти ФК ойыншылары Санат:Перт Глори ФК ойыншылары Санат:Сентрал Кост Маринерс ФК ойыншылары Санат:Футболдан Океания чемпиондары
Карбондэйл (Колорадо)
Карбондэйл (Carbondale) — Колорадо штатының Гарфилд (Garfield) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6 226 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.2 км² шамасында. FIPS коды — 08-12045.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
NGC 7675
NGC 7675 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан E/SB0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Коттенборн
Коттенборн (Kottenborn) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Арвайлер ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 179 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 3,78 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 31 042. Муниципалитеттің басшысы — Клаус Юнглинг.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Самбаиба
Самбаиба (Sambaíba) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Оңтүстік Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Шападас-дас-Мангабейрас экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4905 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2478,569 км² шамасында. Халық тығыздығы — 2,0 адам/км².
Санат:Мараньян елді мекендері
Магнус II Эриксон
Норвегия патшасы V Хоконның немересі және швед патшасының жиені, екі елді де басқарды. Барлық уақытын Швецияда өткізді, сол себепті Норвегиялық ақсүйектер 1355 жылы оның тағын ұлы Хоконға беруге келісті. Швед ақсүйектерінің көптеген өкілдеріне салықты көтеріп және шіркеулер мен ақсүйектердің экономикалық қуатын тұсаулатып қарсы шықты.
1356 жылы оны швед патшалығының жартысын өз ұлы Эйрикке бергіздірді. Швед ақсүйектеріне бақылауды күшейтемін деп Магнус тақтан түсті.
Дереккөздер
Санат: Тарих Санат: Тұлғалар
Үлкен Дындовский Таз
Үлкен Дындовский Таз — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Дындовский Таз өзенінің оң жағалауынан 96 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Маера
Маера (Maierà) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1325 адамды құрайды. Халық тығыздығы 78 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 87020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Клиринг
Клиринг (clearіng – есеп айырысу) – тараптардың өзара талаптар мен міндеттемелерді есепке алуына негізделген қолма-қол ақшасыз есеп айырысу жүйесі. Көптеген елдердің ішкі айналысында жекелеген кәсіпорындар (фирмалар‚ ұйымдар‚ т.б.) мен банктердің арасында тауарлар‚ көрсетілген қызметтер‚ бағалы қағаздар үшін есеп айырысумен байланысты қоғамдық шығындарды үнемдеу құралы ретінде пайдаланылады. Клирингілік есеп айырысуды лицензиясы бар мекемелер клирингілік келісімдер негізінде жүзеге асырады. Тауарлардың‚ бағалы қағаздардың‚ құқықтардың‚ т.б. қатаң құндық балансы Клирингілік есеп айырысудың негізгі шарттары болып табылады. Халықаралық есеп айырысуда валюталық Клиринг – көрсетілетін тауар қызметтері құнының тепе-теңдігінен туындайтын қарсы талаптар мен міндеттемелерді өзара есепке алу туралы үкіметаралық келісім қолданылады‚ ол валюталардың өзара конверсиялануының негізі ретіндегі алтын стандарты жүйесі күйрегеннен кейін пайда болды. Қазіргі кезеңде халықар. Клиринг ең алдымен ұлттық валюталары айырбасталмайтын‚ СКВ (ЕАВ) мен алтын қоры шектеулі елдерде қолданылады.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Санат:Экономика Санат:Банк терминдері
Ақсоғым (Теректі ауданы)
Ақсоғым — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданындағы ауыл, Ақсоғым ауылдық округі орталығы.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 1160 адам (609 ер адам және 551 әйел адам) болса, 2009 жылы 692 адамды (371 ер адам және 321 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы елді мекендері
NGC 735
NGC 735 — Үшбұрыш шоқжұлдызында орналасқан Sb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 13 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 735 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 7282, UGC 1411, MCG 6-5-58, ZWG 522.78, 5ZW 146.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Константин Георгиевич Абрамов
Константин Георгиевич Абрамов (19 желтоқсан, 1883, Ногинск - 3 желтоқсан, 1961, Уссурийск) - кеңес зоологы.
Естелік
Абрамов атымен, Лазовск қорығының кілті аталды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:19 желтоқсанда туғандар Санат:1883 жылы туғандар Санат:3 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:1961 жылы қайтыс болғандар Санат:Ресей ғалымдары Санат:КСРО зоологтары
Нибелунгтар туралы жыр
Нибелунгтар туралы жыр – неміс халқының батырлық эпосы. 1200 ж. ш. жазылып, 1757 ж. кітап болып жарық көрген. 16 жырдан тұратын нибелунгтер циклінде мазмұн тұтастығы байқалмайды. Бөлек-бөлек жыр үлгілерінде Зигфрид атты батыр мен оның әйелі Кримхильданың мифологиялық образдары, трагедиялық сюжет пен сиқырға негізделген мотивтер қамтылған. Ғұндар мен бургундар (нибелунгтер) арасындағы соғыс тарихы, оларды ғұндардың талқандауы (436 ж.ш.), рыцарьлық өмірдің көріністері бейнеленген. Зерттеушілер бұл қаһармандық эпосты “Аттила” дастанының негізінде қыпшақ ақындары жазған деген болжам айтады. “Ниьелнугтар туралы жырдың” мифологиялық концепциясы негізінде неміс композиторы Р.Вагнер “Нибелунг жүзігі” (1854 – 74) аталатын опералық тетралогиясын жазған.
Дереккөздер
Санат:Жырлар
Павловка (Бейімбет Майлин ауданы)
Павловка — Қостанай облысындағы Бейімбет Майлин ауданындағы ауыл, Павлов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Әйет ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 53 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1224 адам (578 ер адам және 646 әйел адам) болса, 2009 жылы 584 адамды (274 ер адам және 310 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Бейімбет Майлин ауданы елді мекендері
Сурдокамера
Сурдокамера керегелерінен дыбыс өтпейтін арнайы жабдықталған үй. Ол ғарышкер дайындауда толық тыныштық болуын, әр түрлі дыбыс, жарық, сигнал, т.б. әсерінің болмауын қамтамасыз етеді.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Эммануэль Санон
Эммануэль Санон (Emmanuel Sanon; 25 маусым 1951 жыл, Порт-о-Пренс — 21 ақпан, 2008 жыл, Орландо (Флорида), АҚШ) — гаитилік футболшы, шабуылшы. Гаити Ұлттық футбол құрамасында ойнаған. Кейін Гаити құрамасының жаттықтырушысы болды.
Өмірбаяны
Санон туған еліндегі "Дон Боско" клубының түлегі. 1974 жылғы әлем біріншілігінен кейін еуропалық клубтардың көзіне түсіп, Еуропаға келіп, Бельгияның "Жерминаль" клубында алты жылдай ойнады. Карьерасының соңғы жылдарын АҚШ кәсіп лигасының клубтарында өткізді.
1974 жылы Гаити құрамасы тұңғыш рет әлем чемпионатына жолдама алды да, Италия, Польша, Аргентина құрамаларымен бір топқа түсіп, үш ойында да ұтылды. Үш ойында соғылған екі голдың да авторы — Санон. Осылайша Санон өзінің есімін Гаити құрамасының тарихына ойып жазды.
1999-2000 жылдары Гаити құрамасының бапкері болды, бірақ айтарлықтай жетістікке жете алмады.
Сілтемелер
Санат:25 маусымда туғандар Санат:21 ақпанда қайтыс болғандар Санат:Гаити футболшылары Санат:Гаити Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Гаити футбол жаттықтырушылары Санат:Футболдан Солтүстік Америка чемпиондары Санат:Дон Боско ФК ойыншылары Санат:Беерсхот ФК ойыншылары Санат:Гаити Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары
IC 1529
IC 1529 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S0 (спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 364, MCG -2-1-19, NPM1G -11.0002.
Сыртқы сілтемелер
IC 1529 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Хын-Харвута
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Магнус эффектісі
Магнус эффектісі (Magnus effect), сұйықтық немесе газдың айналмалы және айнала ағатын цилиндрлік немесе сфералық денеге әсер ететін көлденең күштің пайда болуы. .
Дереккөздер
Санат: Физика
Ослер түйіндері
Ослер түйіндері (W. Оslеr) - Тері мен тері асты шелде болатын қызғылт түсті, ауыратын түйіндер. Себебі бактериялық эндокардит ұсақ тамырлардың зақымдануынан туындайтын қабыну инфильтраты.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Патология
Ақжар (Шығыс Қазақстан облысы)
Ақжар — Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданындағы ауыл, Тарбағатай ауданының және Ақжар ауылдық округінің орталығы.
Географиялық орны
Өскемен қаласының оңтүстік-батысында 410 км, Зайсан қазаншұңқырының батыс беткейінде, Қандысу өзенінің бойында орналасқан. Жақын теміржол станциясы - Жаңғызтөбе (302 км).
Тарихы
Ақжардың іргесі 1922 жылы қаланған. 1928-97 жылдары Тарбағатай ауданының, “Ақжар” қой кеңшарының орталығы болды.
Инфрақұрылымы
Орта мектептер, ауруханалар, санитарлық-эпидемиялық станция, дәріханалар, спорт мектебі т.б. мекемелер бар. Тұрғындары облыс орталығымен және басқа елді мекендермен автомобиль жолы арқылы қатынасады.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 8182 адам (4162 ер адам және 4020 әйел адам) болса, 2021 жылы 6625 адамды (3249 ер адам және 3266 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тарбағатай ауданы елді мекендері
Кіші Улаган
Кіші Улаган — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Башкаус өзенінің оң жағалауынан 95 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тербелмелі жартылай өс
Тербелмелі жартылай өс - келіктік құрал аспасы деформацияланған кезде бұрыштық орналасуы ауысатын топсалы белдік жартылай осі.
Дереккөздер
Санат:Физика
Говрай (Айова)
Говрай (Gowrie) — Айова штатының Уэбстер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 3.8 км². FIPS коды — 19-31710.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1037 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Уэбстер округы (Айова)
Прямик
Прямик — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кырчанка өзенінің сол жағалауынан 2,8 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Котельнич қаласынан, қала типті ауылдағы Аркуль Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тұрар Жaлғасбайұлы
Тұрар Жaлғасбайұлы (1914, Маңғыстау ауданы – 2001) – педагог. 1930 – 87 жылы Маңғыстау ауданы мектептерінде мұғалім, директор, директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары, Шевченко ауданы оқу бөлімінде мектеп жөніндегі инспекторы болды. «Еңбектегі ерлігі үшін» (1962) медалімен, «Халық ағарту ісінің озаты» (1965) белгісімен, 2 рет Қазақстан КП ОК-нің Құрмет грамотасымен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Марселино Мартинес
Мартинес Марселино Као (Marcelino Martínez Cao; 29 сәуір 1940 жыл ) — испаниялық футболшы, шабуылшы. 1964 жылғы Еуропа чемпионы.
Бүкіл карьеарасын "Реал Сарагоса" сапында өткізді. Сарагосалықтар сапындағы 14 маусымда 232 рет алаңға шығып, 70 гол соқты.
1964 жылғы Еуропа чемпионатының финалында КСРО қақпасына шешуші голды соқты. Бұл ойында Испания 2:1 есебімен жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:Испания футболшылары Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Реал Сарагоса ФК ойыншылары Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары
Изопроцестер
Изопроцестер деп үш параметрдің (Р - қысым, V - көлем, Т - температура) біреуі тұрақты болғандағы басқа екі параметр өзгеретін процесті айтады.
Изопроцестер үшеу: изотермалық, изобаралық, изохоралық.
Барлық газ заңдары Менделеев-Клайперон теңдеуінен жеңіл алынады.
Тағы қараңыз
Санат:Термодинамикалық процестер
Клише
250 px|thumb
Клише(clіche) – шығыңқы немесе ойық сурет бедерленген баспа қалыбы. Иллюстрацияларды (сурет, фотосурет, т.б.) полиграфиялық әдіспен қағаз бетіне түсіру құралы ретінде қолданылады. Ол қаріп биіктігімен бірдей етіп жасалады. Ағаш Клише (ксилогравюра) мен линогравюра тек аз тиражды көркем кітап басуда ғана кездеседі. Клише, көбінесе, мырыш пен жезден фотохимия немесе электрмехимия әдіспен дайындалады. Иллюстрациялық түпнұсқаның орындалу сипатына қарай Клише штрихты (чертеж, қаламұшпен салынған сурет, т.б.) және өңді (фотосурет, көркем сурет, т.б.) болып, ал бояу санына байланысты бір бояулы және көп бояулы болып бөлінеді.
Дереккөздер
Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
Санат:Полиграфия
Вэнхы-Яха
Вэнхы-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Яхады-Яха өзенінің сол жағалауынан 77 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Асор (көл)
Асор – Атырау облысы Құрманғазы ауданындағы көл. Еділ өзенінің сағасында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Құрманғазы ауданы көлдері
Клоар-Фуенан
Клоар-Фуенан (Clohars-Fouesnant) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Кемпер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 13,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29032, пошта индексі — 29950.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2156 адамды құрады. Халық тығыздығы — 165,59 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Балуан Шолақ ауылдық округі
Балуан Шолақ ауылдық округі – Жамбыл облысы Шу ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Балуан Шолақ, Жиделі ауылдары кіреді. Орталығы – Балуан Шолақ ауылы. 2015 жылы Жиделі ауылы Мойынқұм ауданынан Шу ауданына берілген.
Бломберг
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1579 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,8 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 4 62 001. Муниципалитеттің басшысы — Ирмгард Вильмс.
Балуан Шолақ ауылдық округі
Халқы
Тұрғыны 1807 адам (2009).
Бломберг
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Балуан Шолақ ауылдық округі
Дереккөздер
Санат:Шу ауданы ауылдық округтері
Анабиоз
Анабиоз  (anabіosіs – жандану, қайта тірілу) – қолайсыз жағдайда организмнің тіршілік қабілетінің уақытша жойылып, не мүлдем әлсіреп кету құбылысы немесе эволюциялық даму жолында организмнің тіршілік ортасына физиологиялық бейімделуі; уақытша күй, мұнда өміршендік процесстердің баяулатылғандығы соншалық тіршіліктің барлық құбылыстары толығымен байқалмайды.
Анабиозға түсу мүмкіншілігі, ағзаның өмірдің күрт келеңсіз жағдайында тіршілік етуіне ықпал етеді. Анабиоз өсімдіктердің және жануарлардың микроағзаларында таралған. Өмір сүру үшін қолайлы жағдай туганда анабиозға түскен ағзалар белсенді өмірге қайта оралады.
Анабиоз құбылысы омыртқасыз жануарларда, әсіресе, микроорганизмдер арасында жиі байқалады, сондай-ақ омыртқалы жануарлар мен өсімдіктер арасында да кездеседі. Кептіру, мұздату, қыздыру сияқты әсерлерге спора түзетін бактериялар, көзге көрінбейтін саңырауқұлақтар, қабықтанғыш қарапайымдар (циста түзетіндер) өте төзімді келеді. Анабиоз құбылысына мысал ретінде көптеген өсімдік тұқымдарының кептіргеннен соң ұзақ уақытқа өзінің өну қасиетін сақтап қалуын келтіруге болады. Жануарлар арасындағы Анабиоз құбылысын 1701 жылы голланд ғалымы А.Левенгуг ашқан. Гидра, құрт, моллюска, қосмекенділер және бауырымен жорғалаушылар Анабиоз құбылысы кезінде денесіндегі судың 1/2, кейде 3/4 бөлігін жоғалтады. Анабиоз қоршаған орта температурасы 0°С-қа төмендеген кезде қысқы ұйқыға кететін сүтқоректілерде де байқалады. Жасанды Анабиоз кезінде жануарлардың организміндегі тін аралық сұйық мұзға айналмай, тек тоңазыған қалпында болса ғана ол қайта тіріледі. Ал жасуша және белок молекулаларының]] құрам құрылымын бұзатын мұз кристалдары пайда болса, жануар қайта тірілмейді. Сүтқоректілердің қысқы ұйқысы мен тоңазу салдарынан болатын Анабиоз олардың жазғы ұйқысы мен құрғақшылық салдарынан болатын Анабиозға ұқсас. Анабиоз құбылысын кептіру, тоңазыту арқылы қолдан жасап, оны құрғақ тірі вакцина, бактериялар, вирустар, ісік жасушаларын, адам организміне қайта отырғызылатын түрлі тін және мүшелерді ұзақ уақыт сақтау кезінде қолданады. Жүректі, өкпені, миды хирург. жолмен емдегенде адам денесін тоңазыту, сондай-ақ ғарышқа ұшқан ғарышкер организмінің зиянды әсерлерге төзімділігін арттыру үшін де Анабиоз құбылысының маңызы зор.
Дереккөздер
Санат:Метаболизм
Stazo
Дойч-Эферн
Дойч-Эферн (Deutsch Evern) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Люнебург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3727 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 11,16 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 55 014. Муниципалитеттің басшысы — Хуберт Ринге.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Малито
Малито (Malito) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 896 адамды құрайды. Халық тығыздығы 56 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 87030.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие пайғамбар Божий Илия.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Нұржау ауылдық округі
Нұржау ауылдық округі – Атырау облысы, Құрманғазы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Нұржау, Жамбыл, Әлислан (2008 жылдан бастап Жамбыл ауылының құрамына енгізілген ) ауылдары кіреді. Орталығы – Нұржау ауылы.
Орналасуы
Нұржау ауылдық округі 1993 жылы құрылған. Округ батысында Дәшін, шығысында Орлы ауылдық округтерінің жерлерімен шектеседі. Округтің барлық жер аумағы 80888 га.
Халқы
2009 жылғы санақ бойынша округте 2630 адам тұрады.
Тарихы
Округ тұрғындары негізінен «Бабий», «Клемкин», «Морской», «Терешкин» аралдары мен Қиғаш өзені бойынан балық аулаумен айналысқан. Қазан революциясынан кейін 1934 жылдан бастап Нұржау Кеңесі құрылып, «Болғанияз», «Талап», «Жігер», «Қайрат» атты серіктестіктер ұйымдастырылған.
1912 жылы «Бедірде» халықтың қаржысына екі жылдық медресе ашылды. Нұржауда 1930 жылдардан бастап «Қазақстан» атты балық аулайтын ұжымдық шаруашылық құрылды.
Инфрақұрылымы
Округ бойынша 54 шаруа қожалығы, 17 жеке кәсіпкер, 10 дүкен, бір балық цехы, бір орта, бір орталау мектеп, балабақша, мәдениет үйі, кітапхана, дәрігерлік амбулатория, байланыс бөлімшесі жұмыс істейді.
Нұржау округіне қарасты жер, ат су атаулары
Бектұрған мекені—аудан орталыгынан 30 шақырымдай, ал, Ганюшкин теміржол бекетінен 3-4 шақырым жерде орналасқан. Бұрын бұл жердің төбелері өте биік болған, басына шыққанда аралдың Нұржау, Дәшін сияқты ірі елді-мекендері көрініп тұрған. Сондықтан болса керек бұл жерді «Биік тұрған» десе, 20-ғасырдың басынан бастап «Бектұрған» деп атап кеткен.
Адайдың «Ақтөбесі» — Жамбыл ауылы мен Нұржау округінің аралығындағы тау іспеттес үлкен төбе. Биігіне шықсаң Жаңа талап, Нуржау округінің жерлері түгел көрінеді. Кеңес үкіметі кезінде мүндай биіктерге ағаш мұнара («вышка») орнатқан. Адай руының, көбісі Тоқпанбет бөлігі қоныс еткен. Сондықтан Адайдың Ақтөбесі аталынған.
Ақтөбе — округ орталығынан 2-3 шақырымнан аспайтын жерде. Жанынан Жіңішке өзені ағады. Жағасы көк майса, көк шөп.
Балта — Жамбыл ауылының Тәтірке өзегінен өткен соң батысқа қарай кезігеді. Ертеректе ит тұмсығы батпайтын ну құрақ өскен. Қожа руының Балта есімді діндар адамы қоныс етіп, үрім-бұтақ өрбіткен.
Бедір — жер атауы, тарамдалған жіңішке өзекшелер қоршаған жатағандау төбелі алқап. Ганюшкин бекетінің шығысында 10 шақырымдай қашықтықта. ХІХ-ғасырдың орта шенінде Фёдор атты орыс шаруасы қоныстанған. «Бедірге» 1934 жылдары құм өңірінен «Жаңа тұрмыс» ұжымдық шаруашылығы келіп орналасып, кең алқапқа егін егін еккен. Қазір тұрғызылған үйлердің орындары жатыр.
Жіңішке — айналасын түгілдей су қоршаған арал. Жіңішке өзені осы тұста тереңдей жайылып ағады.
Золотой — Орыстар қойған атау. Айнала су қоршаған арал. Қалың жынысты қамысы мен қоғасы қабан, қасқыр, түлкі, борсық, т.б. аңдарға бай. Кезінде кітапхана, клубы бар үлкен орталық болды.
Қамшау — Жамбыл ауылынан қашық емес, Тәтірке арнасына іргелес қоныс. Балық тартымы бар, құрағы, шөбі бар, құсқа бай елдің ежелгі мекені
Тәтірке өзегі («Татарск») — Қиғаш саласындағы өзек. Татарск атауын жергілікті тұрғындар өздеріне икемдеп «Тәтірке» атаған. Патша заманында бойында батағалар болған, үлкен-үлкен балық тартымдары орналасқан. Сол замандарда балық тиелген кемелер Тәтіркенің бойымен Қиғашқа, одан Еділге ұласып Ресейге барған.
Дереккөздер
Санат:Құрманғазы ауданы ауылдық округтері
Ле-Мольер
Ле-Мольер (Les Molières) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Палезо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,02 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91411, пошта индексі — 91470.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1950 адамды құрады. Халық тығыздығы — 277,78 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Санта-Филомена-ду-Мараньян
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5637 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 403,849 км² шамасында. Халық тығыздығы — 14,0 адам/км².
Санат:Мараньян елді мекендері
Клайнрайнпрехтс
Клайнрайнпрехтс (Kleinreinprechts) — Аустриядағы қала. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Цветль округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4745 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 105.88 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — ZT, ресми идентификациялық коды — 3 25 08.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Максимилиан Игельсбёк (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Клайнрайнпрехтс
Ибраһим Ата
Ибраһим Ата, ИбраҺим шейһ (11 ғасырдың аяғы, Оңтүстік Қазақстан өңірі, Сайрам қаласы – 12 ғасырдың басы, сонда) – белгілі шейх, Қожа Ахмет Иасауидің әкесі. Сайрамда бүгінгі күнге дейін Ибраһим Ата мен оның зайыбы Айшаның мазарын құрмет тұтады. Ибраһим Ата – бізге жеткен аңызға қарағанда “төрт әділ халифтің” төртіншісі Әли Әбу Талибтің ұрпағы болып келетін Ысқақ бабтың 13-ші ұрпағы. Ибраһим Ата және оның баласы Қожа Ахмет Иасауи – қазақ жерінде исламды таратуда шешуші рөл атқарған.
Тағы қараңыз
Санат:Тұлғалар Санат:Дін Санат:Ислам
Геогидродинамикалық жүйе
Геогидродинамикалық жүйе. Өзінің қозғалыстарын туындату жағдайларының ортақтығымен (ұқсастығымен) сипатталатын жерасты суларының жүйесі (сулы қойнауқат, беткей немесе кешен).
Дереккөздер
Санат:Мұнай және газ геологиясы Санат:Терминология
Нимутохльма
Нимутохльма — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иты-Ёган өзенінің оң жағалауынан 20,5 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Амфибия адамы
«Амфибия адамы» — 1961 ж. «Ленфильм» киностудиясында режиссер В.Чеботарёв пен Г.Казанскийдің Александр Беляевтің ғылыми-фантастикалық романы негізінде түсірілген кеңестік көркем фильм.
Фильмнің премьерасы 1961 жылы 28 желтоқсанда өтті, ал 1962 жылы 3 қаңтарда фильм кең таралды. 1962 жылы кеңестік кино таратудың көшбасшысы - 65 миллион көрермен.
Сюжеті
Буэнос-Айрестегі балықшылар мен інжу аулаушылар қорқады - теңізде құпия «теңіз шайтаны» пайда болды. Алайда, салқын кәсіпкер - інжу-аңшылар артелінің иесі Педро Цурита - жұмбақ тіршілік иесін ұстап, оны жағдайға бейімдеуді шешеді. Ол «шайтанның» ізін суытпай шығанақты күзетуге кіріседі. Өкпелері мен акулаларының қуысы бар демсіз адам - ​​Ихтиандер есімді жас - бұл доктор Сальватордың ағзаларды трансплантациялау бойынша батыл тәжірибелерінің нәтижесі. Ихтиандер адамдармен және өркениетпен жақсы таныс емес - ол әкесінің үйінде және теңізде өскен, достары - дельфиндер.
Бірде Ихтиандер үстінде батып бара жатқан бір қызды көрді және оны ажалдан құтқарды. Бұл жедел кездесу жас жігіттің өмірін өзгертеді. Ол қалаға алғаш рет шығады және ол жерде өзінің шынайы құтқарушысы кім екенін білмейтін сүйкімді Гуттиерді табады. Жастар арасында сезім пайда болады. Алайда, қыздың әкесі Балтазар оны Зурита (қыз өзін өзінің құтқарушысы деп санайды) есебінен үйлендіруді талап етеді. Гуттиер қарсы болады, бірақ ақырында өзін теңізге лақтырған Ихтиандер суға батып кетті, ал оның нағыз құтқарушысы - Зурита деп сенеді.
Бірнеше әрекеттен кейін Зурита ақыры «теңіз шайтанын» ұстап алды. Сальватор ұлын Зуританың қолынан шығарады, бірақ ол дәрігерді кемеге шабуыл жасады деп айыптайды. Дәрігерлер мен Ихтиандер қамауға алынып, түрмеге жабылған. Алайда Сальватордың досы, Гуттиерді сүйетін журналист Олсен жас жігіттің қашып кетуіне көмектеседі. Гуттиер қазір босайды - әкесі Зуритаға үйленуге қатты наразы емес қызын қолдай отырып, кәсіпкерді ашуланшақтап өлтіреді. Бірақ олар бақытты таба алмады: Ихтиандер бөшкедегі суда ұзақ уақыт түрмеде болғандықтан, денсаулығы нашарлады, енді ол теңізден шыға алмайды.
Марапаттар
1962 жылы «Советский экран» журналы өткізген фильмдер байқауында көрермендер фильмнің үздік бестігіне кірді, ондықтың ішінде он актер А.Вертинская (6 орын) және В.Коренев (8 орын), композитор А. Петров және оператор Е.Розовский болды. (1963).Триестегі ғылыми-фантастикалық кинофестивальдегі күміс парус сыйлығы (Италия, 1962) II сыйлық - «Күміс ғарыш кемесі» Триестегі IFF ғылыми фильмінде (1963)
Васелга
Васелга — Башқұртстанның Белокатай ауданындағы ауыл, Майгазин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 226 адамды құрады. Пошта индексі — 452583, ОКАТО коды — 80210816002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Үлкен Порог
Үлкен Порог — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ширта өзенінің сол жағалауынан 265 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Гагаринское (Қарағанды облысы)
Гагаринское — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданындағы ауыл, Гагарин ауылдық округі орталығы.
Үлкен Порог
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Гагаринское (Қарағанды облысы)
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен солтүстік-батысқа қарай 66 км-дей жерде.
Үлкен Порог
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Гагаринское (Қарағанды облысы)
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 730 адам (363 ер адам және 367 әйел адам) болса, 2009 жылы 758 адамды (378 ер адам және 380 әйел адам) құрады.
Үлкен Порог
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Кинта-Гранде
Кинта-Гранде (Quinta Grande) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Мадейра округінің құрамына кіреді. Камара-де-Лобуш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Гагаринское (Қарағанды облысы)
Дереккөздер
Санат:Бұқар жырау ауданы елді мекендері
Кинта-Гранде
Португалияның Мадейра регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2156 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3,89 км² шамасында. Халық тығыздығы — 554,2 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мадейра округінің елді мекендері
Химилео
Химилео  (Gimileo) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Аро ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 171 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4 км² шамасын құрайды. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 6 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар министрлігінің Аэроғарыш комитеті
Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар министрлігінің Аэроғарыш комитеті (2001-2002) ҚР Президентінің 2000 ж. 13 желтоқсандағы ҚР Энергетика, индустрия және сауда министрлігін қайта ұйымдастыру туралы Жарлығына сәйкес ҚР Үкіметінің 2001 ж. 25 қантардағы қатысуымен комитет ҚР Энергетика, индустрия және сауда министрлігі Аэроғарыш комитетінің қайта ұйымдастырылуының нәтижесінде құрылды. Ережеге сәйкес комитет ҚР Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі құзіреті шегінде арнайы атқару, бақылау-қадағалау функцияларын, сондай-ақ аэроғарыш қызметі саласында басшылықты жүзеге асыратын ведомство болып табылады. ҚР Үкіметінің 2001 ж. 25 қаңтардағы қаулысымен комитеттің ведомстволық бағынысытылығы өзгертілді, ереженің қалған барлық баптары өзгертілмеді. ҚР Президентінің 2002 ж. 28 тамыздағы Жарлығымен ҚР Энергетика және минералды ресурстар министрлігі қайта ұйымдастырылды, аэроғарыш қызметі саласындағы функциялары мен өкілеттіктері ҚР Көлік және коммуникациялар министрлігіне берілді.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары
Бозай (Батыс Қазақстан облысы)
Бозай — Батыс Қазақстан облысы Теректі ауданы, Ақсоғым ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Теректі ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 79 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 295 адам (144 ер адам және 151 әйел адам) болса, 2009 жылы 232 адамды (114 ер адам және 118 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Теректі ауданы елді мекендері
Глинвуд Спрингс (Колорадо)
Қала тұрғындарының саны 9 053 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12.5 км² шамасында. FIPS коды — 08-30780.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Сутек жанармайы
Сутек жанармайы (водородное горючее) — 1903 ж. К.Э.Циолковский алғаш рет ракеталық жанармай ретінде ұсынған сұйық, сутек. Ракетанын соңғы үлгілері үшін ен тиімді жанармай, әр түрлі жер үсті қозғатғқыштары мен авиациялық әуе-реактивтік қозғалтқыштары үшін келешегі мол жанармай болып есептеледі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс Санат:Отын
Полоцк князьдігі
200px|нобай|солға Полоцк князьдігі, Полоцк жері – 10ғ-да пайда болған орыс князьдігі. Бат, Двина, Березина, Неман өзендерінің бассейнінде, Русь сауда су жолында орналасқан. Полоцк феодал ақсуектері Киевтен жекеленіп шығуға тырысты. 10 ғ-дың аяғында князь Владимир Святославич Полоцк князі Рогволодты өлтіріп, Полоцк князьдігін басып алды, кейін оны өзінің баласы Изяславқа берді. Брячислав Изяславич тұсында (1001 – 44 жж.) Полоцк князьдігі Киевпен ұзақ күресті. Осының нәтижесінде Полоцк князьдігі оқшауланды. 13 ғ-дың басында Полоцк князьдігінің саяси маңыызы төмендеді. 13 ғ-дың кезінде Литва князьдарына бағынды.
Дереккөздер
Санат: Орыс князьдігі