cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Құрбанов Олжа
Өмірі мен игі истері
Құрбанов Олжа Құрбанұлы (10.05.1910 жыл, бұрынғы Георгиевка ауданы Доңғыстау ауылы - 19.01.1973, Манкент) - еңбек ардагері. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты. Еңбек жолын 1925 жылы Қызыл кетпен ұжымшарында есепшіліктен бастаған. 1929 жылдан сол ұжымшардың төрағасы, 1937 - 1940 жылдарыСайрам ауданының саяси бөлімінде, аудандық МТС - те директор, 1940 - 1942 жылдары Түркістан аудандық партия кеңесінің төрағасы, 1942 - 1959 жылдары Сайрам ауданы атқару комитетінің төрағасы, 1959 -1971 жылдары Манкент ұжымшарының төрағасы болды. Көптеген орден, медаль, дипломдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1910 жылы туғандар Санат:1973 жылы қайтыс болғандар Санат:Ардагерлер Санат:Қоғам қайраткерлері Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары
Қанай ауылдық округі
Қанай ауылдық округі – Батыс Қазақстан облысы Бөрлі ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қанай, Дәнелікөл ауылдары кіреді. Орталығы – Қанай ауылы.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 660 адамды құрады.
Дереккөздер
Санат:Бөрлі ауданы ауылдық округтері
NGC 4685
NGC 4685 — Вероника шашы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 27 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4685 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 43143, UGC 7954, MCG 3-33-4, ZWG 100,7.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Вероника шашы (шоқжұлдыз)
Кіші Өсек
Кіші Өсек, Кіші Үсек – Іле алабындағы өзен.
Географиялық орны
Жетісу облысы Панфилов ауданы жерімен ағады.
Бастауы
Бастауын Жетісу Алатауының оңтүстік сілемі Тоқсанбай жотасындағы мұздықтардан алып, Өсек өзеніне сол жағалауынан құяды. Ұзындығы 41 км, су жиналатын алабы 407 км2.
Гидрологиясы
Аңғары жоғарғы және орта бөлігінде таулық сипатта. Көктемде ағыны қатты, суы мол болады. Су иірімділігі орташа. Жылдық орташа су ағымы 15 м3/с. Төменгі алабы мал жайылымы. Өзен суын ауыз су ретінде пайдалануға болады.
Дереккөздер
Санат:Іле су алабы Санат:Панфилов ауданы өзендері
NGC 321
NGC 321 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBcd типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1864 жылы 27 қыркүйекте Альберт Март астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 321 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3443, MCG -1-3-43, NPM1G -05.0031.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Антуан де Монкретьен
Антуан де Монкретьен (Antoine de Montchrestien, 1576-1621 жылдар) – француз драматургі және экономист.
«Саяси экономия» терминін тұңғыш енгізген тұлға. Драматург ретінде француз Қайта өрлеу дәуіріндегі сахналық трагедиялардың негізін салушы болып саналады. Ол 20 жасында «Софонисба» (Sophonisbe, 1596) атты тұңғыш трагедиясын жазып шығады. 1601 жылы «Лакедемонянки» (Les Lacènes), «Давид» (David), «Аман» (Aman), «Шотландық немесе Мария Стюарт» (L’Ecossaise ou Marie Stuart) атты трагедиялар жинағын шығарады. Оның экономикаға деген қызығушылығы Англияға келгенде оянады. 1615 жылы Мария Медичиге арналған «Саяси экономия туралы трактат» (Traite d’economie politique) атты еңбегін жарыққа шығарады.
Фучеккьо
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 22 297 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 348 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 65 км² шамасында. Пошта индексі — 50054.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Шырмауықгүл
Шырмауықгүл, шырмауық гүл (Ipomoea) – шырмауықтар тұқымдасына жататын көп не бір жылдық лиана тәрәздә шөптесін немесе бұта өсімдіктер туысы. 650 түрі белгілі
Дереккөздер
Санат:Шырмауықтар
Оулд Апплтон (Миссури)
Оулд Апплтон (Old Appleton) — Миссури штатының Cape Girardeau округіне жататын АҚШ қаласы.
Христиан кварталы
Әл-Құдыс атты көне қаладағы Христиан кварталы - әртүрлі ағымдағы бүкіл христиан діндерінің бәріне ортақ киелі жер. Кварталдың жан-жағы қамалмен қоршалған. Әл- Құдыстағы ежелгі төрт кварталдың бірі. Бұдан басқа еврей кварталы, мұсылман кварталы және армян кварталы деген кварталдар бар. Христиан кварталында христиандардың ең киелі жерлерінің бірі - Иса пайғамбардың «қайта тірілу ғибадатханасы» бар.
Сонымен қатар қырықтан астам христиандық киелі орындар орналасқан. Христиан кварталы шіркеудің маңында салынған. Бұл шіркеу осы кварталдың жүрегі болып табылады. Төңірегінде басқа шіркеулер мен монастырьлар бар. Квартал аумағында көптеген дүкендер мен дәмханалар, мейрамханалар мен қонақүйлер орын тепкен. Шіркеу маңына шіркеуге келіп-кетушілердің түнеуіне арналып салынған «Каса Нова» қонақүйі, «Грек» католик қонақүйі және тағы басқа көптеген жекеменшік қонақүйлер шоғырланған. Кварталдың ортасында христиан әлемінің ең киелі жерлерінің бірі Иса пайеамбардың қайта тірілу ғибадатханасы бар.
Қайта тірілу шіркеуінің ішінде христиан дініндегі бірнеше маңызды нысандар сақталған. Олар - Иса пайғамбарды жуындыру тасы, моласы және күмбез. Христиан кварталында сондай-ақ «Виа Долороза» деп аталатын жол бар. Тіке- лей аударғанда «шоқындырылған жол» деген мағынаны білдіреді. «Виа Долороза» - Иса пайғамбардың креске керілгенге дейінгі жүріп өткен жолы.
Дереккөздер
Санат:Христиандық Санат:Кварталдар
XI-XV ғасырлардағы Англия
Англияны Нормандардың жаулап алуы.
Халықтардың ұлы қоныс аударуы кезінде Британияға германдықтардың ағылшын-сакс тайпалары барып қоныстанды. Олар алғашқы кезде өзара қырғи қабақ соғыстар жүргізіп отырған жеті корольдік құрды. IX ғасырда олар бірікті. X ғасырдың аяғынан бастап бұл бірлестік Англия деп аталды. Оны алғаш даниялықтар жаулап алды. Англия бірлестігі тек XI ғасырда ғана даниялықтардың үстемдігінен құтылды. Алайда Англия корольдігі әлсіз еді. Феодалдар өзара қырқысып, әрі корольмен қактығысып, жауласып отырды. Англия корольдігінің осындай әлсіздігін пайдаланып, 1066 жылы Британ аралдарына Нормандия герцогі Вильгельм басып кірді. Гастингс маңындағы шайқаста ол ағылшындар королі Гарольдті жеңді. Вильгельм Лондонға басып кірді. Сөйтіп өзін Англия королі деп жариялады. Ол «Жаулап алушы» деген атаққа ие болды. Англияны нормандықтардың жаулап алуы нәтижесінде ондағы король билігі күшейді. Вильгельм ағылшын-саксондық ақсүйектердің жер иеліктерінің біраз бөлігін тартып алып, өзімен бірге келген рыцарьларына таратып берді.
Барлық ағылшын-саксондық феодалдар Вильгельмге адалдық жөнінде ант берді. Олардың бәрі корольдің бағыныштыларына айналды.
Вильгельм 1086 жылы жер, халық және мүлік санағын жүргізді. Ол санақтың барысы жазылған кітап «Қаһарлы сот кітабы» деп аталды. Англия халқының саны 1,5 млн болды. Оның 95%-ы ауылдық жерде тұрды. Бұрынғы ерікті шаруалардың көпшілігі тәуелді, басыбайлы шаруаларға айналды. Шаруалар феодалдарға қарсы күреске шығып отырды. XIV ғасырдағы балладаларда езілгендердің адал досы Робин Гудтың ерлігі туралы айтылады.
Англияда бір орталыққа бағындырылған мемлекеттің күшеюі.
"Жаулап алушы" Вильгельм тұсында Англия қуатты державаға айналды. Ол әсіресе Вильгельмнің шөбересі II Генрих Плантагенет (1154-1189) тұсында онан сайын қанат жайды. II Генрих Англиямен қатар Франция жерінің 3/2 бөлігін иемденді. Егер Нормандия оған бабасынан мұра ретінде калған болса, Аквитания оның әйелі Алеонораның жасауы ретінде берілген үлесі болатын. II Генрих Плантагенет сот реформасын енгізді. Бұрынғы феодалдардың «Тәңір сотының» орнына король соты орнады. Оған халықтың бәрі бірдей шағымдануға құқылы болды.
II Генрих әскери реформа да жүргізді. Енді феодалдар әскери қызмет аткарғысы келмесе «қалқандық ақша» төлеуге тиіс болды. Ол ақшаға өкімет рыцарьларды жалдады. Король шонжарлардың феодалдық жасағына тәуелді болуын азайтты.
II Генрих ағылшын шіркеуін де тікелей өзіне бағындыруға тырысты. Оның бұйрығы бойынша Англияның бас епископы Фома Беккет өлтірілді. Себебі, ол корольдің іс-әрекеттерін сынаған болатын.
Осындай реформалар король билігін нығайтып, бір орталыққа бағынған мемлекеттің құрылуына көмектесті.
Парламенттің құрылуы.
II Генрих өлгеннен кейін оның мұрагерлері Франциядағы иеліктерінен айырылды. Оның үстіне елде феодалдар бүлігі күшейді. 1215 жылы корольге қарсы көтеріліс болды. Көтерілісшілер 1215 жылғы 15 маусымда корольді «Еріктіліктің ұлы хартиясы» деген құжатқа қол коюға мәжбүр етті. Ол құжат бойынша король халыққа біраз жеңілдіктер берді. Шетел көпестерінің Англияға емін-еркін келіп-кетулеріне рұқсат берілді.
1216-1272 жылдары Англияда III Генрих билік құрды. 1258 жылы ол Италияға қарсы соғыс ашып, барондардан барлық табыстарының 1/3-ін өзіне беруді талап етті. Бұл талапқа барондар наразылық білдірді.
Барондар өкімет билігін бақылайтын Кеңес құрды. Ол кеңестің келісімінсіз король ешқандай шешім қабылдай алмайтын болды. 1259 жылы III Генрих Кеңеспен санасудан бас тартты. 1263 жылы Англияда король мен барондардың арасында басталған соғыс нәтижесінде барондар жеңіске жетті.
1265 жылы олар халық өкілдерінің жиналысын шақырды. Ол жиналыс ағылшын парламентінің (parle - «сөйлеу» деген сөзінен шыққан) бастамасы болды. Парламент екі палатадан тұрды. Бірінші палата лордтар палатасы деп аталды. Оған ірі жер иелерінің өкілдері - герцогтер, маркиздер, графтар, виконттар мен барондар, епископтар сайланды. Екінші палата қауымдар палатасы деп аталды. Оған рыцарьлар мен халық бұқарасының өкілдері сайланатын.
Уот Тайлер басқарған шаруалар көтерілісі.
1381 жылы көктемде Англияның оңтүстік-шығысында шаруалар көтерілісі басталды. Оған Франциямен соғысты жалғастыру үшін жаңа салықтың енгізілуі себеп болды. Көтерілісшілер салық жинаушыларды ұрып-соғып, олардың кейбіреулерін өлтіріп те жіберді. Көтеріліске бүрын Жүз жылдық соғысқа қатысқан Уот Тайлер басшылық етті. Лондонға жақын жатқан екі графтықтың шаруалары астанаға қарай аттанды. Олар корольдің «ақымақ кеңесшілерін» жазалап, корольге өз талаптарын орындатуды көздеді.
Көтерілісшілер үкімет қамап қойған діндар Джон Боллды түрмеден босатып алды. Ол шаруаларды үкіметтің зорлық-зомбылығына қарсы үгіттеушілердің бірі болатын. Джон Болл король соттарының сатқындығын, епископтардың тойымсыздығын, феодалдардың қаталдығын әшкереледі. Ол тыңдаушыларға «Адам ата жер жыртып, Хауа ана жіп иірген кезде кім дворян болған еді?» деген сауалды жиі қойғанды жаксы көретін.
Лондонның кедейлері көтерілісшілерге кақпаны ашып берді. Шаруалар король сыбайластарының үйлерін талқандап, өшіккендерін өлтіріп те жіберді. Қалада көптеген жазықсыз адамдар да шаруалар соққысына жығылып, қаза тауып жатты.
Король II Ричард көтерілісшілермен кездесуге мәжбүр болды. Көтерілісшілер мынандай талаптар қойды:
- жеке адамдардың тәуелділігін, барщинаны жою (адамдар тек өз еріктерімен ғана тәуелді бола алады);
- жерді пайдаланғаны үшін оның иесіне салықты тек акшамен ғана төлеу;
- қалалар мен селоларға сауда бостандығын беру;
- көтерілісшілерге кешірім жариялау. Король бұл талаптармен келісіп, уәдесін орындайтындығы туралы грамоталар беруге жарлық етті. Шаруалардың бірсыпырасы Лондонды тастап, үйлеріне тарап кетті. Бірақ көтерілісшілердің бір тобы бұл жеңілдіктерге қанағаттана коймай, Уот Тайлер және Джон Боллмен бірге Лондонда қалып койды. Олар корольмен екінші рет кездесіп, жаңа талаптар қойды. Ол талаптар:
- корольдерден басқа барлық ағылшындардың теңдігін орнату (дворяндардың артықшылықтарын жою) тұрғысында болды.
Король шаруалармен келіссөз жүргізіп жатқанда Лондонның мэрі Уот Тайлерді опасыздықпен өлтіреді. Король шаруаларға толып жатқан уәделер беріп, оларды үйлеріне қайтуға көндіреді. Көсемінен айырылған көтерілісшілер Лондоннан қайтып кетеді. Көтеріліс шыққан аудандарда король соттары жұмыс істеп, көтеріліске қатысқандарды қатаң жазалайды. Джон Боллға үкім шығарылып, ол да өлім жазасына кесіледі.
Көтеріліс ағылшын мырзаларын біршама үрейлендіріп тастады. Олар шаруаларды белгілі бір шамадан артық қанау бүліктен басқа ештеңеге жеткізбейтінін түсінді. Сондықтан мырзалардың бір тобы корольге қызмет етуге келе бастады. Шаруалар жеңілдіктерге ие болды. Уот Тайлер көтерілісінен жүз жыл өткен соң Англияда жеке қожайынға тәуелді шаруа қалмады деуге болады.
Ал қызыл және Ақ раушандар соғысы (1455-1485).
Жүз жылдық соғыстағы жеңіліс ағылшын барондарының арасында үкіметке қарсы наразылық туғызды. Оның үстіне король VI Генрих Ланкастер (1422-1461) дімкәс адам еді. Оның әйелі Маргарита ханшайым шыққан тегі жағынан француз болатын. Халық оны қатыгездігі үшін де жек көретін. Ханшайым мен оның сыбайластары тек өздерінің байлығын көбейтуді ғана ойлады. Елде ұрлық-қарлык, зорлық-зомбылық, тәртіпсіздік етек алды.
Ханшайым мен оның сыбайластарының басты қарсыластары корольдің алыс туыстары - Йорктер әулеті болды. Ланкастерлер мен Йорктер әулеттерінің арғы атасы III Эдуард Плантагенет (1327-1377) болатын. Бұл екі әулеттің арасындағы билік үшін талас-тартыс ұзаққа созылған қанды қақтығысқа әкеп соқты. Йорктер туында ақ, ланкастерлердің туында ал-қызыл раушанның суреті бейнеленді. Сол себепті бұл соғыс "Ал қызыл және Ақ раушандар соғысы" деп аталды. Соғыс 1455 жылдан 1485 жылға дейін созылды.
Бүкіл ағылшын феодалдары өзара жауласқан екі топқа бөлінді. Олардың әрқайсысы король тағы үшін күресте шонжар әулеттерінің бірін қолдады. Соғыс шонжар-феодалдар бірін-бірі түгелдей дерлік қырып болған кезде ғана тоқтады.
Ланкастерлердің Францияда тұрып жатқан туысы Генрих Тюдор 1485 жылы жеңіске жетіп, билік құрып отырған Йорктер әулетіне қарсы соғыс бастады. Сол жылы тамыз айында Босворт түбіндегі шайқаста II Ричард Йорк жеңіліп, өлім жазасына кесілді. Осы ақырғы соғыспен Ал қызыл және Ақ раушандар арасындағы дау-жанжал бітті. Генрих Тюдор (1485-1509 жылдары билік құрды) VII Генрих деген атпен Англияның королі деп жарияланды. Ол IV Эдуард Йорктің қызы Елизаветаға үйленіп, өзінің туында Ал қызыл және Ақ раушандарды мәңгі ажырамастай біріктірді.
VII Генрих Тюдордың тұсында король билігі нығайды. Ол феодалдардың әскери отрядтар ұстауына тыйым салды, бағынғысы келмеген шонжарлардың қамалдарын талқандады, соғыс барысында қаза тапкан герцогтер мен графтардың жері мен атақтарын өз жақтастарына сыйлады. Өзара қақтығыстардан қалжыраған рыцарьлар мен қала тұрғындары да VII Генрих Тюдорға қолдаушылық көрсетті.
Дереккөздер
Санат:Англия тарихы Санат:Дүние жүзі тарихы Санат:Ортағасырлар
Мыс кентастары
Мыс кентастары – құрамынан мыс алынатын табиғи шикізат. Оның құрамына мысы бар 240-тан аса минерал кіреді. Олардың ішінде өнеркәсіптік негізгілері: халькопирит (құрамындағы мыстың мөлш. 34%), борнит (63,3), ковеллин (66,4), халькозин (79,8), теннантит (57), тетраэдрит (52,3), энаргит (48,3), куприт (88,8), тенорит (79,8), малахит (57,7), азурит (55,3), хризоколла (36,1), брошантит (56,2), атакамит (59,5). Басты өнеркәсіптік сульфид кендерінің құрамында мыстан басқа молибден, алтын, күміс, рений, индий, кадмий, висмут, сүрме, теллур, селен, тағы басқа құраушылар болады. Мыс көбінесе гранитоидтармен және негізді тау жыныстармен байланысты. Негізді (габбро, норит) және ультранегізді (пироксенит, перидотит, оливинді диабаз) таужыныстармен байланысты мыс кенінде кобальт, никель мен платиноидтар болады. Скарндық кен орындарда мыс кенімен бірге темір кені жаралады. Мысты құмтас кен орындары мысқа бай, әлемдік мыс өндірісінде екінші орын алады. Қазақстанда бұл кен типтері басты орында (мысалы, Жезқазған кен орны). Гидротермальдық мыс кендері кешенді пайдаланылады, олар колчедандық типке жатып, сульфид минералдардан тұрады (Кенді Алтай). Минерал. және хим. құрамдарына байланысты Мыс кентастарының технология сорттары сульфидтік, тотыққан, аралас болып ажыратылады. Сонымен қатар Мыс кентастары сом және сеппелі-тарамшалы болып бөлінеді. Мыс кентастарының ірі кен орындарына Жезқазған, Қоңырат, Ақтоғай, Жаман Айбат, тағы басқа жатады. Кен орындарының көлемі ірі болуына байланысты, порфирлік мыс кені ең басты өнеркәсіптік типке жатып, одан мыс (әлемдік мыс өндірісінің 50%-дан астамы) пен молибден өндіріледі.
Дереккөздер
Санат:Мыс минералдары
Кропю
Кропю (Cropus) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,78 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76204, пошта индексі — 76720.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 229 адамды құрады. Халық тығыздығы — 47,91 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Жеміс-жидек сорттары
thumb|200px|Қызыл алма thumb|200px|Фуджи сорты Жеміс-жидек сорттары. Қазақстандағы "Алмалы" ғылыми-өндірістік бірлестігі шығарған, бірден-бір көп тараған сорттардың сипаттамалары мынадай:
Дереккөздер
Санат:Жеміс-жидек
Фазалық тепе-теңдік
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Мұнай және газ
Целль (Жоғарғы Пфальц)
Целль (Жоғарғы Пфальц) (Zell (Oberpfalz)) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Кам ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1833 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,93 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 3 72 167. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Хехт.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Трансплантология
Трансплантология (transplantation of organs and tissues; нем. Transplantation von organen und Geweben''; transplantare - қайта отырғызу) — зақымданған, тозған ағзаны, оның бөлігін немесе тіндерді ауыстыру (немесе ауыстырып қондыру), өмірді құтқару құралы және адамның денсаулығын қалпына келтіру болып табылады; заңнамалар мен адам құқықтарын сақтау негізінде жүзеге асырылады.
Дереккөздер
Санат:Трансплантология
Кандалеп (Ангурепа тармағы)
Кандалеп — Ресейдегі өзен. Алтай өлкесі, Новосибирск облысы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ангуреп өзенінің оң жағалауынан 14 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чумыш. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс
Дереккөздер
Қазақстан тарихы 9 сынып
Тағы қараңыз
Санат:Қазақстан тарихы
Синус-кеңірдек тарамы синдромы
Синус-кеңірдек тарамы синдромы — созылмалы синустың тыныс жолдарының қабынын қызарып, созылмалы түрде аурумен асқынуы; ұзақ уақыт толқын тәрізді өтеді.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Чепляна
Чепляна — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тыбь-Ю өзенінің оң жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 20 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бёрштадт
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 890 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,10 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 3 33 009. Муниципалитеттің басшысы — Эльсбет Шмиц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Стоктон (Миссури)
Стоктон (Stockton) — Миссури штатының Сидар округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 5.5 км². FIPS коды — 29-70828.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1,96 адамды құрады.
Кіші Сарыоба
Кіші Сарыоба – Есіл алабындағы тұзды көл.
Географиялық орны
Ақмола облысы Аршалы ауданында, Сарыоба ауылының оңтүстік-шығысында орналасқан. Теңіз деңгейінен 400 м биіктікте.
Аумағы
Аумағы 5,2 км2, ұзындығы 3,4 км, енді жері 2 км, жағалау бойының ұзындығы 8,6 км. Орташа тереңдігі 2 м.
Жер бедері мен гидрографикасы
Көл төбелер қоршаған қазаншұңқырлы ойыста жатыр. Кіші Сарыобаға көктемде кішігірім өзен құяды. Жағасы тік жарлы, биіктікігі 2 – 3 м. Көл айдыны ашық, жағасынан 100 – 150 м жерде су асты өсімдіктері кездеседі. Көктемде деңгейі көтеріліп, орта сулы жылдары тереңдігі 0,4 – 0,5 м-ге, суы мол жылдары 1,0 – 1,2 м-ге жетеді. Мұзының қалыңдығы 0,7 – 0,8 м, қыста 1 м-ге дейін жетеді. Суының минералдылығы жоғары.
Санат:Есіл су алабы Санат:Аршалы ауданы көлдері
Тергеу чемоданы
Криминалистикада — заттай айғақтарды, тінту,тергеу эксперименті мен басқа бірқатар тергеу амалдары және оқиға болған жерді қарау кезінде тергеуші пайдаланатын арнайы чемоданға (портфельге) орналастырылатын ғылыми-техникалық құралдар (құралдар, приборлар, заттар және т.б.) жинағы.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Речитатив
Речитатив (recitativo, reci-tate - тақпақтап айту немесе дауыстап оқу) – вокалдық музыканың әуенді тақпаққа ұқсас бір түрі. Речитатив сөйлеген кездегі бірде көтеріп, бірде баяулатып айтатын мәнерлі эмоциялық дауыс ырғағына негізделеді. Речитативтік мелодия өз алдына дербес музыкалық форма тудырмайды; ол мәтіннің синтаксистік бөлшектенуіне бағындырылған еркін ырғақта орындалады. Речитативтіктің негізгі үлгісі халықтың эпикалық, музыкалық-поэзиялық шығармаларын айтатын әнші-жыршылардың орындаушылық дәстүріне жақын келеді; оның мелодиялық қүрылысы да эпикалық шығармалардың музыкалық әуеніне ұқсайды. 16-17 ғасырларда Речитатив кәсіби музыкада опера жанрының тууымен байланысты дамыды. Речитативтің мәнерлі сазы классикалық операда да; қазіргі замандағы операда да кең өріс алды. Сондай-ақ, Речитатив романстар, т.б. вокалдық жанрларда колданылады.
Речитатив қазақ халық поэзиясында
Қазақтың халық поэзиясында терме жырларда сөзді еркін айтылу қалпын сақтап, желдірмелі жеңіл әуенмен айту дәстүрі болған. Содан келіп жыр түріндегі туындыларды, өлең, дастан, поэмаларды әндете, нақтылы бір сарынмен айту немесе мақаммен оқу кең тараған. Егер ән өлеңде әуен күрделі түрде құрылса, көбіне созылтып, шырқап айтылса, термелеп айтылатын өлеңде мағынасын анық жеткізу үшін термелі әуен бас-аяғы жинақы, ықшамды келіп, сөйлеу ырғақ-интонациясына жақынырақ болып, сөздің табиғи айтылу қалпындағы дауыс толқынын сақтап, біркелкі сарынмен айтуға мүмкіндік береді. Жырды, өлеңді термелеп айту кейде тақпақтап айтуға жақындасатын тұстары болуы мүмкін. Бірақ, түгелдей алғанда, ол тақпақтап айтудан басқаша. Тақпақтап айту ауыз әдебиетінде нақыл сөздерді, шешендік сөздерді, мақал-мәтелдерді, шағын өлең-жырларды айтқанда қолданылған. Қазіргі кезде өлең сөзді мәнерлеп сөйлеу ырғағына келтіріп оқуды тақпақтап айту деп айтылып жүр.
Әдебиеттер:
Доливо А., Речитливы в вокальном искусстве, в книге: Вопросы музыкально - исполнительского искусства, в. 3,М., 1962; Васина - Гроссман В., Музыка и поэтическое слово, часть 1, Ритмика, глава 2., М„ 1972.
Дереккөздер
Санат:Музыка жанрлары Санат:Терминология
Франсуа Бероальд де Вервиль
Франсуа Бероальд де Вервиль (François Béroalde de Verville) (15 сәуір 1556 жыл – 26 қазан 1626 жыл), француз жазушысы.
1616 жылы шыққан «Le Moyen de Parvenir» атты шығармасымен танылады. Шығармалары орыс тіліне аударылған. Маньеризм бағытында жазады. 1593-96 жылдары «Флориданың бастан кешкендері» (Les Aventures de Floride) атты романын жазады. Романның "Минерваның кабинеті" (Le Cabinet de Minerve,1596) атты бесінші бөлімі эстетикалық маньеризммен байланыстырылып жазылған. 1610 жылы «Жолы болғыш ханзаданың саяхаттары» (Le Voyage des Princes Fortunez) атты аллегориялық романы жарық көреді. Сондай-ақ трактаттар мен поэмалар жазған.
Дереккөздер
Санат:Франция жазушылары
Гиайнш
Гиайнш (Guiães) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Вила-Реал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 585 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,02 км² шамасында. Халық тығыздығы — 83,3 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Аудан 1202 жылы құрылған. Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Кунгур (Ирена тармағы)
Кунгур — Ресейдегі өзен. Пермь өлкесі, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ирень өзенінің оң жағалауынан 28 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 40 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сылва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белаяға қосылу құйылысына дейінгі Кама тармағының су алаптары, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пермь өлкесі өзендері Санат:Свердлов облысы өзендері
Ю-Яха (Морда-Яха тармағы)
Ю-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Морды-Яха өзенінің сол жағалауынан 233 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері Санат:Төменгі Обь су алабы өңірі өзендері
Мии-ла-Форе
Мии-ла-Форе (Milly-la-Forêt) — Франциядағы коммуна. Иль-де-Франс аймағына қарасты Эссонна департаментінде орналасқан. Еври округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 33,80 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 91405, пошта индексі — 91490.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4721 адамды құрады. Халық тығыздығы — 139,67 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эссонна департаментінің коммуналары
Межиха
Межиха — Ресейдегі өзен. Калужа облысы, Мәскеу облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/2231/990/151 орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ока су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Протва бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Мокшыға қосылу құйылысына дейінгі Ока тармағының су алаптары, өзен алабы — Ока.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Өтенай ауылдық округі
Өтенай ауылдық округі — Жетісу облысы Талдықорған қалалық әкімдігі аумағындағы бірлік.
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 10530 адамды құрайды.
Дереккөздер
Санат:Талдықорған қалалық әкімдігі ауылдық округтері
Т-90
Тарихы
Т-90 («Владимир»)- ресейлік танк. 1980 жылдардың соңында 1990 жылдардың басында Т-72б танкінін жаңартылуы болып есептеледі. Бірақ 1992 жылы Т-90 деп енгізілген. Владимир Иванович Поткин қайтыс болғанан кейін есімін Т-90 «Владимир» деген есім берілген.
Конструкциясы
Т-90 классикалық бітімді білдіреді. Экипажы үш адамнаң тұрады. Ресми мәліметтер бойынша 2012 жылға қарай Ресей Қарулы Күштерінде 500 танкі болған.
Экспорт
2001-2010 жылдары әлемдегі ең сатылатын танктерінің бірі болған. Шетелге сатылуын және Т-90С танкін 1992 жылы 5 қазанда бір мезетте шыққан.
Сілтеме
http://btvt.narod.ru/4/lahat/lahat.htm http://defense-update.com/directory/lahat.htm
Санат:Танктер
Құлынбек қаған
Баймэй — Түрік қағандығының соңғы қағаны (744 —45), Өзміш қағанның інісі. Басмылдар Таң империясы қолдап отырған Өзмішті өлтірген соң, Ашина тайпасының ақсақалдары Баймэй (Аққас) қағанды таққа отырғызады (744). Бұл кезге дейін Түрік қағандығының қол астында болып келген басмыл, қарлұқ, тоғыз оғыз тайпалары күшейіп, тоғыз оғыздар басшысы Құлбойла 745 жылы Баймэй қағанды өлтіріп, өз қағандығын құрды.
Басқаруы
Қағанаттың қалдықтарына билік етті. Ұйғырлар мен қарлұқтар басмал ханын өлтіріп, оның басын Чанъанға жіберді. Ұйғыр ханы Пэйло өзін Құтлұқ Білге Күлхан қаған деп жариялады. Ол басмылдардың бір бөлігін жойып жіберді. 744 жылы тандық әскербасы Ван Чжунцы түріктердің қалдықтарын жоюға аттандырылды. Ол 11 ру мен шығыс апа тарханын Сахэней тауының етегінде жойып жіберді. Баймей қаған батысқа қарай шегінді, алайда оны ұйғырлар қолға түсіріп, басын алды. Қағанның жесірі Пофу халықтың бір бөлігін бастап, Қытайға көшіп кетті. Қытайда қаған жесіріне атақ беріліп, өмір сүруіне жағдай жасалды. Император Сюань-цзун ( Тан әулеті, 712—756) соңғы қағанның басын алып Хуаэлоу сарайында үлкен мереке ұйымдастырды. Шығыс түріктері уақыт өте келе жойылып кетсе де, олардың ұрпақтары найман, керей сияқты тайпалар кейіннен ірі, дамыған мемлекеттерді құра алды.
Тағы қараңыз
Санат:Шығыс Түркі қағанатының билеушілері
Ширь-Ю
Ширь-Ю — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Ия өзенінің сол жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 1079
IC 1079 — Сиыршы шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 53418, UGC 9611, MCG 2-38-26, ZWG 76.103, NPM1G +09.0399, IRAS14542+0931.
Сыртқы сілтемелер
IC 1079 Санат:Сиыршы (шоқжұлдыз)
Фигейрополис-д’Уэсти
Фигейрополис-д’Уэсти (Figueirópolis d'Oeste) — Бразилиядағы муниципалитет, Мату-Гросу штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Мату-гросу мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Жауру экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3 503 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 890,949 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1971 жылы құрылған.
Санат:Мату-Гроссу елді мекендері
Ла-Колилья
Ла-Колилья (La Colilla) — Испаниядағы муниципалитет. Кастилия және Леон автономды бірлестігіне қарасты Авила провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Авила ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 325 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,26 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 5 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авила елді мекендері
Гибридті есептеуіш жүйе
ГИБРИДТІ ЕСЕПТЕУІШ ЖҮЙЕ (Гибридная вычислительная система; the hybrid competing system) — құрамында аналогты да, дәл сондай цифрлы да есептеуіш кұрылғы пайдаланылатын есептеуіш жүйе.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Стефан-Караджово (Ямбол облысы)
Стефан-Караджово (Стефан Караджово) — Болгариядағы ауыл. Ямбол облысына қарасты Болярово қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 508 адамды құрайды.
Пошта индексі — 8725. Телефон коды — 04742. ЕКАТТЕ коды — 69208.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Культура (Аургазин ауданы)
Культура — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Толбазин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 29 адамды құрады. Пошта индексі — 453480, ОКАТО коды — 80205846005.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Патти
Патти (Patti) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Мессина провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13320 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 265 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 50 км² шамасында. Пошта индексі — 98066.
Елді мекеннің қамқоршысы — Феврония.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Patti
Өсу нысаны
thumb Өсу нысаны (Форма роста) - морфологиялық белгілері бойынша бөлінетін өсімдіктердің тіршілік нысанының бөлімі. Мысалы, ағаштардың Өсу нысаныағаш тәрізді оралғылар, төселмелі ағаш түрлері, пальма тәрізді ағаштар және т.б.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Қожахмет Мәдібайұлы Баймаханов
Баймаханов Қожахмет Мәдібайұлы (1953 жылы туған, Жалағаш ауданында) – кәсіпкер, мемлекеттік қызметкер. Томск инжинерлік құрылыс институтын бітірген (1978). Еңбек жолын 1978 жылы Жалағаш кентіндегі 1605 жылжымалы механикалық колоннада бастады, 1982 – 89 жылы 27-ЖМК-ның директоры, 1989 – 94 жылы қазіргі Бұқарбай батыр атындағы кеңшардың директоры. 1994 жылы Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесінің депутаты, 1997 – 99 жылы Жалағаш ауданының әкімі, 1999 жылдан Қызылорда қаласының әкімі болды. 2005 жылдан «Асар Холдинг ЛТД» ЖШС құрылыс фирмасының бас директоры. «Мемлекеттік басқару тегершігін жетілдіру» бағдарламасы бойынша сертификат алған (2000). «Құрмет» орденімен, медальдармен марапатталған.
Әскери атағы - аға лейтенант.
Діни көзқарасы - ислам.
Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Ф.Д. Рузвельт.
Хоббиі - үлкен теннис.
Сүйіп оқитын әдебиеті - Қазақстан және оның халқы туралы тарихи шығармалар.
Үйленген. Жұбайы - Құстабаева Әзиза (1953 жылы туған). Қыздары - Баймаханова Тымар Қожахметқызы (1976 жылы туған), Баймаханова Раушан  Қожахметқызы (1977 жылы туған), Баймаханова Шолпан Кожахметқызы (1978 жылы туған);  ұлы - Баймаханов Дархан  Қожахметұлы (1980 жылы туған).
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Санат:Тұлғалар
Беллинсгаузен теңізі
Дереккөздер
Санат:Беллинсгаузен теңізі Санат:Оңтүстік мұхит теңіздері
Олин (Миссури)
Олин (Olean) — Миссури штатының Miller округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары
NGC 4682
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Фьезоле
Фьезоле (Fiesole) — Италиядағы қала, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Флоренция провинциясында орналасқан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Әрін Әміре
нобай|Әміре Әрін |жиекті|330x330 нүкте
Өмірі мен шығармашылық жолы
Әрін Әміре Әрінұлы – 1957 жылы Алматы облысының Қаратал ауданындағы  Дөңши ауылында дүниеге келген. Әскер қатарындағы борышын ГДР-де өтеген. 1986 жылы С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің  журналистика факультетін тәмамдады. 2013 жылы Ілияс Жансүгіров атындағы мемлекеттік университетінің «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығы бойынша ғылым магистрі академиялық дәрежесін алды.
1978-2015 жылдар аралығында Қаратал аудандық «Коммунизм жолы» газетінде жауапты хатшы, Киров аудандық «Еңбек туы» газетінде редактордың орынбасары, Талдықорған облыстық «Жерұйық» газетінде аға тілші, Қаратал ауданы әкімінің орынбасары, республикалық «Спорт» газеті бас редакторының орынбасары, Алматы облыстық мәдениет басқармасы басшысының орынбасары,  Алматы облыстық «Жетісу» газеті бас редакторының бірінші орынбасары, Алматы облыстық «Огни Алатау» газетінің бас редакторы,  Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасының басшысы қызметтерін атқарды. 2015 жылдың ақпан айынан Алматы облыстық «Жетісу» газетінің бас редакторы.
Марапаттары
Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты, Бүкіләлемдік Шыңғысхан Академиясының академигі, Қазақстанның Журналистика академиясының академигі, Қазақстан Жазушылар және Журналистер одағының мүшесі, ҚР Ақпарат саласының үздігі, Қазақстанның  Құрметті журналисі, Қазақ журналистикасының қайраткері, Жамбыл атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты, филология ғылымдарының магистрі, Сайдахмет Бердіқұлов атындағы сыйлықтың және Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының  (2008 ж.) лауреаты, Қазақстан Республикасының Мәдениет қайраткері,  ҚР Спортына еңбегі сіңген қызметкер, «Еңбектегі ерлігі үшін» және «Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 20 жылдығы», "Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл", "Қазақстан Конституциясына 20 жыл",«Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы медальдарымен, ҚР Президенті «Алғыс хатымен», республикалық «Нұр Отан» партиясының «Белсенді қызметі үшін» омырау белгісімен марапатталған. «Ақ қарға алау жаққан Азиада» (2010 ж.) республикалық мүшәйрасының Бас жүлдегері, облыс және республика көлеміндегі өзге де мүшәйралардың  жеңімпазы, Алматы облысының Құрметті азаматы, Талдықорған қаласының, Қаратал және Көксу аудандарының Құрметті азаматы.
Еңбектері
1999 жылы «Тылсым тыныс» атты деректі повесі, 2004 жылы «Тамызық» деген атпен өлеңдер жинағы, «Кенен жерім – Көксуым» публицистикалық еңбектер жинағы,  2006 жылы «Ауғанның от-жалыны» зерттеу кітабы, 2007 жылы «Маздақ» жыр жинағы, «Томирис» әңгімелер топтамасы, 2017 жылы «Айқабақ» жыр жинағы жарық көрді. Топтама өлеңдері қазақ поэзиясының "Жыр жауһары"  антологиясына, өзге де бірқатар  республикалық жинақтарға енген.
Дереккөздер
Санат:Әдебиет Санат:1957 жылы туғандар Санат:Жазушылар
СОГЭ
Пайдаланылған cілтемелер
Санат: Тарих
X сериясының стандарттары
X сериясының стандарттары (Стандарты серии X; the standards of a series X) — цифрлық мәліметтерді жеткізу желілеріне арналған ITU-T комитетінің интерфейстері мен хаттамалары.
Жалпы әскери қор
Жалпы әскери қор — басты бағыттағы күштерді арттыруға, қарсыластын карсы соқкысын тойтаруға (карсы шабуыл жасауға), қапталдар мен түйісулерді қамтамасыз етуге, сондай-ак күтпеген жерден туындаған мәселелерді шешуге арналған жалпы әскери бөлімшелер, бөлімдер мен құрамалар; әскерді жедел сапқа түрғызудың (үрыстык, ретгің) элементі.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Жарақаттанушылық
Жарақаттанушылық - тұрғындар немесе олардың жеке топтары арасында жарақаттанушылықтың таралуы, 1 жыл ішінде 1000 тұрғындарға немесе олардың сәйкес топтарына шаққандағы, жарақат саны таралуын бейнелейтін статистикалық көрсеткіш.
Дереккөздер
Санат:Медицина
Мұзбел (Қарағанды облысы)
Мұзбел (2018 жылға дейін – Пржевальское) — Қарағанды облысы Нұра ауданындағы ауыл, Мұзбел ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Нұра кентінен солтүстік-батысқа қарай 39 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1954 жылы қаланған. Округ аймағында 1954 жылы «Пржевальский» кеңшары құрылды. Жерінің жалпы ауданы - 38,6 мың га. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыты — жем өндеу, етті мал бордақылау болды. 13 шаруа қожалығы, ТҚБ «Пржевальское» құрылған.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 836 адам (413 ер адам және 423 әйел адам) болса, 2009 жылы 762 адамды (373 ер адам және 389 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Ауылда клуб, мектеп, фельдшер-акушерлік пункт, мәдени орталықтар жұмыс істейді (2005). Басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады.
Дереккөздер
Санат:Нұра ауданы елді мекендері
Алтын ғибадатхана
thumb|right|300px| Алтын ғибадатхана немесе Хармандир-Сахиб - Үндістанның Амритсар қаласындағы сикхизм дінінің ең көне және  әсем  орталық ғибдатханасы (гурдвара). Сонымен қатар Харимандир Сикхтің үйі деп қабылданады. Бұл - сикхи дінінің рухани және мәдени орталығы. Алтын ғибадатхаға сапар шегушілер саны Аградағы Тәж Махал кесенесіне барушылардан әлдеқайда көп.
Аптын ғибадатхананың құрылысы 1574 жылы Моғол императоры Акбар сыйға тартқан жерге салына бастады. Ғибадатхана 1601 жылы салынып біткенімен, қайта жөндеу және әрлеу жұмыстары ұзақ жылдар бойы жүргізілді.
Ғимараттың сырты алтынмен қапталғандықтан халық оны «Алтын ғибадатхана» деп атап кеткен. Махараджа Ранжит Сикхидің шебер ұсталары ғибадатхананың ішкі бөліктерін алтынмен жалату жұмыстарын шебер орындап шыққан. Махараджа байлығының көп мөлшерін осы ғибадатханаға жұмсап, құрылыс заттарын өз мойнына алған. Осы әрекеті үшін Махараджа Ранжит Сикхи сикхи қауымы мен Пенджаб тұрғындарының ыстық ықыласына бөленді.
Ғибадатхананың құрылысынан хинду және ислам діндеріндегі сәулет өнерінің нақыштарын байқауға болады, яғни бұл құрылыс екі діннің өзара ықпалының көрінісі.
Дереккөздер
Санат:Сикхизм Санат:Үндістан ғибадатханаалары Санат:Амритсар
NGC 338
NGC 338 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1877 жылы Вильгельм Темпель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 338 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3611, UGC 624, MCG 5-3-34, ZWG 501.61, IRAS00578+3024.
Кіші сепкілгүл
Кіші сепкілгүл (Fritillaria meleagris) – лалагүлдер тұқымдасының сепкілгүл туысына жататын көп жылдық жуашықты өсімдік.
Қазақстанның сол түстік бөлігіндегі (батысынан шығыс шекарасына дейінгі) жазықтық жерлер мен аласа тауларда кездеседі. Жуашығы шар тәрізді, ақ түсті, сыртында құрғақ қабыршақты жабындысы болмайды, ені 1,5 см-дей. Биіктігі 50 см, сабағында 3 – 7 жіңішке таспа тәрізді жапырақтары кезектесе орналасады. Гүлі дара (сирек екеу), биіктігі 3 см-дей, қоңыр күлгін түсті, бірақ дақтары онша көрінбейді. Тұқымынан көбейеді. Сәуір – май айларында гүлдеп, маусымда жемістенеді. Жемісі – ұзынша келген, үш қырлы қорапша. Өсімдіктің гүлі әдемі болмағанмен, көгалдандыру үшін жиі егіледі.
Дереккөздер
Санат:Лалагүлдер
Бекен Бәкенұлы Жылысбаев
Бекен Бәкенұлы Жылысбаев (1923 жыл 9 мамыр Семей облысы Шұбартау ауданы Бірбет ауылы - 24 желтоқсан 2015 жыл) — әнші, Қазақстанның халық әртісі.
Жанұясы
Әкесі - Жылысбай, ұжымшар жұмысшысы болған. Анасы - Қанымбала, ұжымшар жұмысшысы болған.
Карьерасы
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының вокал факультетін бітірген (1951), концерттік әнші, педагог.
Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының профессоры (1973 жылдан).
Кеңес әншісі (тенор) және педагог.
Концерттерде өнер көрсетеді, репертуарында - орыс, кеңес және шетел композиторларының шығармалары, халық әндері.
1951 жылдан - Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясының солисі, жеке ән орындау оқытушысы; 1957 жылдан - жеке ән орындау кафедрасының меңгерушісі; 1973 жылдан - консерватория профессоры.
Алматы қалалық Халық депутаттары кеңесінің 6-шы шақырылым депутаты (1957).
Марапаттамалары
«Отан» ордендерімен (2004); «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске он жыл» (1955), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске жиырма жыл» (1965), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске отыз жыл» (1975), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске қырық жыл» (1985), «КСРО Қарулы Күштеріне 50 жыл» (1967), «КСРО Қарулы Күштеріне 60 жыл» (1978), «КСРО Қарулы Күштеріне 70 жыл» (1988), «1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске алпыс жыл» (2005) медальдарымен; ҚазКСР Жоғарғы Кеңес Төралқасының (1955, 1977, 1983), КСРО Орта және жоғары білім беру министрлігінің, Ағарту, жоғары мектеп және ғылыми мекемелер қызметкерлерінің Қазақстан республикалық кәсіподақ комитеті Президиумының (1980), Шешен-Ингуш АКСР Мәдениет министрлігі, Қазкеңескәсіподақ (1965) және т.б. құрмет грамоталарымен марапатталған.
Отбасы
Тұл ер. Жұбайы - Өмірбаева Нұрипа (1929-2003), Қазақ қыздар педагогикалық институтының кітапханашысы болып жұмыс істеген. Ұлдары -Жылысбаев Мақсат Бекенұлы (1950-1990), Жылысбаев Бекзат Бекенұлы (1953-2004); қыздары - Жылысбаева Ардақ Бекенқызы (1954 ж.т.), Жылысбаева Аида Бекенқызы (1962 ж.т.).
Дереккөздер
Санат:9 мамырда туғандар Санат:24 желтоқсанда қайтыс болғандар Санат:Қазақстан педагогтары Санат:Қазақ КСР-інің халық әртістері Санат:Отан соғысы орденінің иегерлері Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері
Ноймаркт-Жоғарғы-Пфальц (аудан)
Ноймаркт-Жоғарғы-Пфальц (Landkreis Neumarkt in der Oberpfalz) — Германия ауданы. Аудан орталығы — Ноймаркт (Жоғарғы Пфальц) қаласы. Аудан Бавария жерінде орналасқан. Жоғарғы Пфальц әкімшілік округіне бағынады. Жер аумағы 1.344,23 км² шамасында. Тұрғыны 128 825 адамды құрайды. Халық тығыздығы 96 адам/км². Ауданның ресми коды — 09 3 73.
Аудан 19 елді мекенге бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария аудандары
Теңсерік
"Жерін теңсерікке беретін есепқор байлар" (З. Ақышев). Бұрын шөп дайындағанда байлар жұртты көмекке шақырады. Кейде әр адам өз иелігіндегі жердің шабындығын "теңсерікке" береді. Яғни жігіт жалдап шабылған шөптің жартысын сол адам алады. Жалданған адам шөпті мезгілінде шауып, шөмелелеп береді. Жер иесі келісім бойынша тиісті шөп үлесін бөледі немесе соған лайықтап мал да береді.
Дереккөздер
Қазақтың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары (Қазақ мәдениетінің суретпен безендірілген энциклопедиялары) "Атамұра",-Алматы.
Санат:Салт-дәстүрлер