cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Август Шлейхер
Соңғы жылдары
Өзінің Германияға қайта оралуына бақытты болып жүрген Шлейхер, Петербург ғылым академиясының шақыртуын қабылдамады. Ресейге көшіп баруды қаламаған Шлейхер, ресейлі ғалымдармен біріге жұмыс жасайтындығын мәлімдеп, академияның шетелдегі көрреспондент мүшесі болып қабылданды. Бұл уақытта Шлейхер өзінің екі жыл бұрын бастаған неміс диалектологиясы мен фольклорына арналған «Volkstümliches aus Sonneberg im Meininger Oberlande» (жергілікті говорлардың грамматикасы, жергілікті аймақтық сөздердің, әңгімелердің, әндердің, мақалдар мен жұмбақтардың жиыны) атты жұмысын аяқтауға жақын еді. 1859 жылы Шлейхердің Петербург академиясының "Мемуарларындағы" тілдердің типологиялық топтастыруын қамтитын алғашқы жұмысы: «Zur Morphologie der Sprache» жарияланды. Ал 1860 жылы ғалымның атақты «Die deutsche Sprache» аатты кітабы жарық көрді. Бұл жұртшылыққа неміс тілінің ерекшеліктерін таныстыру мақсатында жазылған кітап еді. Дегенмен, кітап өзінің ғылыми құндылығына қарамастан, қоғамда керемет бағаланды деп айтуға болмайды. Бұл еңбекті Шлейхер қайта өңдеп, өзінің білікті шәкірті, лингвист И. Шмидттің редакциясымен қайта басылып шықты. Шлейхердің даңқы артып, Йен университетінде оның дәрістерін тыңдаушылар саны күннен–күнге өсіп отырды. Оның дәрістері неміс тіліне, жалпы тіл біліміне, үндіеуропа тілдерінің салыстырмалы–тарихи грамматикасына арналды. Осы дәрістердің нәтижесінде Шлейхердің атақты «Compendium der vergleich. Grammatik der indogermanischen Sprachen» еңбегі жазылып, оның алғашқы баспасы 1861 жылы жарық көрді. 1865 жылы «Салыстырмалы грамматика» еңбегі А.А. Хованскийдің «Филологические записки» журналында орыс тіліне аударылып басылды. Еңбек тек бір басылымымен ғана шектелген жоқ. Оның ғылыми ортада қызығушылықпен талқылануы еңбектің 1866 жылы екінші баспасының, 1871 жылы үшінші баспасының, 1876 жылы төртінші баспасының жарық көруіне себеп болды.
Белгілі бір уақыт аралығында Шлейхер көлемі жағынан аздау «Die Darwinsche Theorie und die Sprachwissenschaft» (1863),   «Die Unterscheidung von Nomen und Verbum in der lautlichen Form» (1865) мақалаларын жариялады. 1865 жылы Шлейхердің литов ақыны Кристионас Донелайтистің шығармаларына арналған зерттеулері (зерттеуде сөздіктер қамтылған) шығып тұрды.
Өмірінің соңғы жылдарында Шлейхер славян тілдерінің салыстырмалы грамматикасы бойынша Петербург ғылым академиясының баспаларында: «Үндігерман тілдерінің солтүстік–шығыс тармақтарының тарихқа дейінгі өмірі туралы қысқаша очерктер» («Петербург Ғылым Академиясы жазбалары», т. VIII, кітап. 1, 1865); «Жалпыславян сөздігі» (т. IX, кітап. 2, 1866); «Литов–славян және неміс тілдеріндегі сан есімдердің тақырыптары» (т. X, кітап. 1, 1866); «Славян тілдеріндегі негіздердің септелуі» (т. XI, кітап. 1, 1867). Ғалымның соңғы ең ірі шығармаларының бірі үндіевропа тілдерінің мәтіндеріне жасалған (глоссарийлерімен) «Indogermanische Chrestomathie» (Веймар, 1869) еңбегі болды. Ғалым дүниеден қайтқан соң Петербург Ғылым академиясының нұсқауымен полаб тілінің (өлі тіл) грамматикасы жарияланды (СПб., 1871). Одан кейін славян тілдерінің грамматикасы жөніндегі аяқталмаған еңбегі жарыққа шықты.
Мағына
Шлейхердің аз ғана өмірі (48 жасында қайтыс болды) ғылыми жетістіктермен бай болғаны сөзсіз. Өзінің тұрмыстық, материалдық жағдайына қарамастан (Йенде ғалым профессорлық ақысын берілмеген еді; ғылымдағы жетістіктерінің көптігіне қарамастан, «Honorarprofessor» атағында жүрді ), Шлейхер өзінен кейін мол мұра қалдырды. Шлейхер тұжырымдарының барлығы да тілдің өзіндік мәні жөніндегі оның екі түрлі концепциясына: тіл — ойды қалыптастыраты, білдіретін құрал, тіл — жаратылыс организмдер ішіндегі ең жоғарғы организм дейтін концепцияларына негізделді, содан тарайды.
Ботаникалық шаруалармен көп айналысқан ғалым тілді тірі организм ретінде бағалады. Тіл білімін жартылыстану ғылымдарына жатқызатыны да сондықтан. Дгенмен де, Шлейхер XIX ғасыр лингвистикасына елеулі із қалдырған ғалым болып саналады. Шлейхердің балтық және славян тілдерінің зерттелуіне қосқан үлесі де зор болды. Сондай–ақ ғалымның салыстырмалы–тарихи тіл білімінің әдістерін жасақтауда Ф. Бопптардан кейінгі тұжырымдаушы, қорытындылаушы ғалым ретінде де еңбегі елеулі.
50 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:50 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:50 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
50er
IC 3722
IC 3722 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан *2 (қос жұлдыз) типті жұлдыз.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 3722 Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Казола-Валзеньо
Казола-Валзеньо (Casola Valsenio) — Италиядағы коммуна, Эмилия-Романья әкімшілік аймағына қарасты Равенна провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2844 адамды құрайды. Халық тығыздығы 34 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 84 км² шамасында. Пошта индексі — 48010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Lucia. Жыл сайынғы мерекесі — 13 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эмилия-Романья елді мекендері
Ақсақ киік
Ақсақ киік – музыка өнерінің классигі, күйші-композитор Құрманғазы Сағырбайұлының күйі.
Тарихы
Санат:Құрманғазының шығармалары
Қояндылар
thumb
Қояндылар (Leporidae) - Қоянтәрізділер тұқымдастары. Денесі 75 см дейін. Артқы аяқтары алдынғыларынан ұзын. Құйрығы қысқа. Құлақтары ұзын. 10 туыстың 45-47 түрі белгілі. ТМД қоян туысының, (Lepus) 4 түрі таралған:
Түнгі жануарлар 70 шақырым жылдамдықпен секіріп жүгіреді. Сумен құрлықта және орманда мекендейтін түрлері бар. Жылына 2-8 рет, (15 дейін) 2-5 ұрпақ береді. Інде тұратын түрлерінің көжектері соқыр, тақыр терілі, әлсіз болады, ал інде тұрмайтындарының көжектерінің жүні калың, көздері жетілген, еркін өмір сүре алады.
Дереккөздер
Санат:Биология
Jänikset ja kaniinit
Ракево (Враца облысы)
Ракево (Ракево) — Болгариядағы ауыл. Враца облысына қарасты Криводол қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 742 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3067. Телефон коды — 06499. ЕКАТТЕ коды — 61933.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Враца облысының елді мекендері
Редактор
Редактор — баспада, радиохабар мен телевизияда мәтінді әдеби тілдің стильдік нормаларына түсіріп, өңдеуші, оны басылымның (хабардың) мақсаты мен сипатына сай етіп жөндеуші, әдеби қызметкер немесе журналист. Редактор — әуе толқынына шығуға тиісті хабарға жауапты адам. Оның міндеті сол өзі қызмет етіп отырған арнаның бағыт-бағдарына, жоспарларына орай хабардың сценарийлік жобасын құру, жанрын анықтау, хабарға қатысушы адамдарды шақыру, үнтаспаға дауысты жазып алу, мәселеге қатысты жайларды анықтау сияқты т.б. ұйымдастыру шараларымен шұғылданады. Егер хабар басқа адамның авторлық бағдарламасы болса да тиісті бөлімнің редакторы тексереді, эфирге рұқсат береді. Хабар барысында қатысатын журналистерге тапсырмалар беріп, бағыттайды. Ал, журналистке қойылатын талаптар төмендегідей:
Дереккөздер
Санат:ақпараттану Санат:Компьютерлік техника Санат:Мамандықтар
Тоңдану
Тоңдану - температура 0°С-тан төмен болған жағдайда тау жынысы кұрамындағы су тамшылары мұзға айналатын физикалық процесс.
Қаршы (қала)
Қаршы (Qarshi, Қарши) — Өзбекстанның Қашқадария облысынының әкімшілік орталығы. Халық саны — 238,2 мың адам.
Географиясы
Климаты — құрғақ, жауын-шашын мөлшері — жылына 200-400 мм.
1970 жылдары Әмудария өзенінен жерді қолдан суару каналы жүргізілген.
Қала Ташкент қаласының оңтүстік-батысынан 400 км қашықтықта орналасқан. Қаршының шығысынан 10 км қашықтықта Қаршы-Ханабад әуе-әскери базасы бар.
Тарихы
Василий Бартольдтің пікірінше моңғол ханы Кебек (1318–1326 жылдары) Мәуереннаһрға қоныстанған соң, оның оңтүстік бөлігінде "Қаршы" сарайын тұрғызған. Моңғол тілінде "қаршы" сөзі "сарай" мағынасын береді.
Архелогиялық қазбалар қаланың негізі 2700 жыл бұрын қаланғанын дәлелдеп отыр. Сәйкесінше қала Өзбекстандағы ең ежелгі қалалар тізімінде. Осыған қарай 2006 жылы қаланың 2700-жылдығы аталып өтілді.
1926 жылы Қаршы қала дәрежесіне көтерілді. 1926 жылдан 1937 жылға дейін қала атауы Бекбуди болған.
Экономикасы
Ауданда табиғи газ шығарылады (Шуртан кен орны), сондай-ақ мақта және дәнді дақылдар өндіріледі.
Дереккөздер
Санат:Қашқадария облысы қалалары
Кепебұлақ
Кепебұлақ (2007 жылға дейін — Бөдеті) — Алматы облысы Ұйғыр ауданы, Кетпен ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шонжы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 77 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 621 адам (313 ер адам және 308 әйел адам) болса, 2009 жылы 579 адамды (288 ер адам және 291 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ұйғыр ауданы елді мекендері
NGC 3169
NGC 3169 — Sextans шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1783 жылы 19 желтоқсанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3169 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 29855, UGC 5525, MCG 1-26-26, ZWG 36.66, KCPG 228B, IRAS10116+0342.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Sextans (шоқжұлдыз)
Хабар (информатика)
Хабар (Сообщение; message) — 1) ақпараттың бейнелену формасы, яғни белгілі бір қатынас тілінің өрнегі (сөйлемі) болады; 2) таратқыш пен қабылдағыш арасында тасымалданатын ақпаратты ақпарат жүйесі мен оны қоршаған орта арасындағы алмасу бірлігі. Ол айтылымдар мен командалардан тұрады; жүйеде қабылданған тәртіп бойынша тасымалдануға дайындалған мәлімет, құрамында, әдетте, хабардың бастамасы және аяқталу белгісі болады; 3) коммуникацияда — бір құрылғыдан екінші құрылғыға жіберілген мәліметгер элементі; 4) программалық жасақтамаларда — программаның не операциялық жүйенің тұтынушыға берген мәліметтері; 5) Windows ортасында — операциялық жүйенің қолданбалы программаға белгілі бір оқиға жөнінде жіберген мәліметтері.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Тырга
Тырга — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чоя өзенінің сол жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Хаджу көпірі
Сыртқы сілтемелер
Санат:Көпірлер Санат:Иран көпірлері
Арбусьяс
Арбусьяс (Arbúcies) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Херона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сельва ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6647 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 86,24 км² шамасында.
Монтелупо-Альбезе
Монтелупо-Альбезе (Montelupo Albese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 503 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 84 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 12050.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Bonaventura di Bagnoregio.
Кондра
Кондра — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Кострома облысы, Иваново облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ить өзенінің сол жағалауынан14,2 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Рыбинск су торабынан Кострома қаласына дейін, Кострома өзенін қоспағанда бастауынан Исады ауылындағы Су өлшеу постықа дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Сен-Мартен Ұлттық футбол құрамасы
Сен-Мартен Ұлттық футбол құрамасы — халықаралық футбол матчтарында Сен-Мартеннің намысын қорғайтын құрама.
Тарихы
Басқарушы ұйым - Солтүстік аралдар футбол комитеті. Ол ұйым Француз футбол федерациясының қарамағында. Құрама 1994 жылдан бастап бас қоса бастады. Алғашқы ойынында Антигуа және Барбуда құрамасынан 1:2 есебімен ұтылып қалды. ФИФА-ға тіркелмеген, сол себепті әлем чемпионатына қатысуға құқы жоқ. КОНКАКАФ мүшесі. Бірнеше рет КОНКАКАФ Алтын кубогының іріктеу жарыстарына қатысты, бірақ жолдама ала алмады.
Әлем чемпионатына қатысқан құрамалар арасынан тек Ямайкамен ғана күш сынасты. 2004 жылы қарашада 0:12 есебімен ұтылып қалды.
Санат:Сен-Мартен Ұлттық футбол құрамасы
Поль Погба
Поль Лабиль Погба (фр. Paul Labile Pogba; 1993 жылы 15 наурызда туған, Ланьи-сюр-Марн, Франция) — француздық футболшы, "Ювентус" клубы мен Франция құрамасының жартылай қорғаушысы.
Алғашқы қадамдар
Погба алғашқы мансабын 6 жасында мектептік «Руасси-ан-Бри» клубында бастады. Сол жерде 7 маусым өткізіп, «Торси» командасына қосылып, 1 маусым ойнап, капитан атанды. Кейінірек оны «Гавр» футбол клубы байқап, 2007 жылы сол жаққа көшіп кетті. Оның «Гавр» үшін ойыны көптеген европалық клубтарды қызықтырды, соның ішінде «Арсенал », «Ливерпуль » және «Ювентус ».
Манчестер Юнайтед
2011 жылы 19 ақпанда Погба негізгі құрамға Англия Кубогіндегі «Кроули Таунға» қарсы ойында шақырылып, 42 номер алды. Алайда матчта алаңға шыққан жоқ. Алғашқы рет алаңға 2011 жылы 20 қыркүейкте «Лидс Юнайтед » клубына қарсы ойнады. Екінші рет «қызылдар» үшін «Олдершот Таунға» қарсы ойнады.
2012 жылы 31 қаңтарда АПЛ-да алғаш матчын «Сток Ситиға » қарсы  өткізіп, Хавьер Эрнандестің орына алаңға кірді.
2012 жылы 3 шілдеде Сэр Алекс Фергюсон Погбаның ресми түрде контракты бітіп, оны созбағаны туралы жариялап, Поль «МЮ-дің» ойыншысы емес екенің айтты.
Ювентус
2012 жылы 3 тамызда Погба «Ювентусқа » ресми түрде көшіп, 4 жылдық контракка қол қойды. 1 тамызда алғаш матчын «Бенфикаға » қарсы өткізіп, 78 минутта Андрео Пирлоның орнына шықты.
А Сериясында Погба алғаш рет «Кьево » клубына қарсы матч өткізді.
2012 жылы 20 қазанда «Наполиге » қарсы матчта ауысып кіріп, алғаш голын соқты. Жаңа маусымының басталар алдында 2015/16 жартылай қорғаушы бұрын Алессандро Дел Пьеро және Карлос Тевес ойнаған 10 номерді алды.
Погба «Ювентус» тарихындағы 19 жасында 5-тен артық гол салған екінші ойыншы болып тарихта қалды.
Ұлттық құрамада
2012 жылғы жастар әлем чемпионатында Погба француздардың капитаны атанып, 4 матч өткізіп, 2 голмен ерекшеленді. Турнирда Франциямен бірге 3-ші орынды иеленді.
2014 жылғы әлем чемпионатына барып, командасының негізгі ойыншыларының бірі атанып, турнирдағы үздік жас ойыншы атанды.
Сілтемелер
Санат:Франция футболшылары Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Ювентус ФК ойыншылары
NGC 7726
NGC 7726 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Сен-Кристоф-сюр-Авр
Коммунаның INSEE коды — 27521, пошта индексі — 27820.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 145 адамды құрады. Халық тығыздығы — 13,48 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Эр департаментінің коммуналары
Цолликон
250px|thumb|Картада орналасуы Цолликон (Zollikon) — Швейцарияның Цюрих кантонында орналасқан қала. Майлен округінің құрамына кіреді.
2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 11 770 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7.84 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 161, пошта индексі — 8702, 8125.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Үлкен Андушка
Үлкен Андушка — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Совза өзенінің оң жағалауынан 38 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Онега өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Онега.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Архангельск облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері
Алвас Пауэлл
Сілтемелер
Санат:Ямайка футболшылары Санат:Ямайка Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Портмор Юнайтед ФК ойыншылары Санат:Портленд Тимберс ФК ойыншылары Санат:Цинцинати ФК ойыншылары
Соджу
Соджу – алкоголді ұлттық корей сусыны. Спирт мөлшері 20 %-дан 45%-ға дейін жетеді. Негізі ол тәтті картофеляилдан және дәннен жасалынады. Бұл сусынның түсі түссіз, иісі спиртке ұқсас, дәмі кішкене тәтті.
Оңтүстік Кореяда соджуға арналған музей бар.
Тарихы
Алғаш рет соджу 1300 жылдары, моңғол шапқыншылығы кезеңінде пайда болды.
1965-1991 жылдары күріш санының азаю себебінен Оңтүстік Корея үкіметі соджуды таза дәннен шығаруға тиым салды. Сондықтан бұл сусынды дайындағанда оған этил спиртын және ароматизаторды қосып жасайтын болды.
Бүгінгі күнде соджу – Оңтүстік және Солтүстік Кореяның басты алкоголі болып табылады.
Оңтүстік Кореяда 2004 жылы 3 миллиардтан астам соджу бөтелкесі қолданылды. Сонымен қатар, соджудың Jinro атты бренды әлем бойынша ең көп сатылымға шығатын брендтер қатарына кіреді. Оның 90 %-ы Оңтүстік Кореяда сатылады. 2008 жылы осы сусынның 75,99 миллион кейсі сатылды.
Дайындалуы
Соджу тәтті картофель мен күріш және бидайдан жасалады. Оны дайындау үшін бірнеше қадамды орындау керек: Соджуды арнайы бамбуктан жасалған ағаш көмір арқылы фильтрлейді.
Қолданылуы
Оған негізі спрайт, тоник, сироп қосады және сождуға әртүрлі лимон, қауын, қарбыз дәмді ароматизаторлар қосады.
Қазірде көбісі бұл сусынға коктейль қосып ішуді жөн көреді.
Ер адамдар арасында соджудың бір түрі – локтанджу өте танымал. Оған сыра қосылған. Оны жылы күйінде тез ішеді.
Корей этикеті
Соджуды шыны ыдыспен және балықпен немесе етпен ішеді.
Оны екі қолмен құйған дұрыс. Ал соджуды өз-өзіне құйған мәдениетті көрінбейді.
Соджуды кішкене жұтыммен ішу керек
Оны соңына дейін ішіп, сосын барып қайта құю керек
Жас кәрістер соджуды үлкен адамдардың алдында ішпейді. Тек үлкендермен бір үстел үстінде отырғанда бұрылып қолымен стақанды жауып ішеді. Ал басқалай түрде соджуды ішу құметтемеудың белгісі.
Дереккөз
Орыс википедиясынан.
Нюренга
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Унжа бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасынан төмен Ока құйылысына дейінгі Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Омбы облысы өзендері Санат:Вологда облысы өзендері Санат:Нижегород облысы өзендері
Апельсин
Өсімдік туралы
Апельсин – цитрустар тұқымдасына жататын көпжылдық мәңгі жасыл жеміс ағашы. Отаны – Оңтүстік Қытай және Үндістан. Жабайы күйде кездеспейді. Бүгінгі біз білетін апельсин мандарин мен помеланың гибриді. Еуропаға апельсинді саяхатшылар ХV ғасырда әкелген. Қазіргі кезде апельсин тропикалық және субтропикалық аймақтардың көбісінде өсіріледі. Биіктігі 10-12 м, жапырағы қалың, сопақша, ұшы сүйірлеу болып келеді. Гүлінің түсі ақ, жұпар иісті. Жемісінің түсі сұрпына қарай ақшыл сарыдан, қызыл сарыға дейін болады, пішіні домалақ. Жемісінің орташа салмағы 100-400 г. Апельсин – жылусүйгіш өсімдік. Бұл өсімдіктің жапырақтары -5ºС температурасында түсе бастайды, ал -8ºС, - 9ºС-ге жеткенде,  ағаш өліп қалады. Өсіп тұрған жері қолайлы болса 75 жасқа дейін өмір сүреді. Апельсиннің селекционерлер шығарған сұрыптары өте көп, жылда 10-15 шақты жаңа сұрыптары шығып жатады.
Медицинада қолданыңыз
нобай|Апельсин Медицинада целлюлоза мен апельсин шырынын қолдану туралы айтатын болсақ, олар көбінесе өнім шығаратын жеңіл лактивті, диуретикалық және холеретикалық әсерді, қан тамырлары қабырғаларының өткізгіштігінің төмендеуімен және олардың нығаюымен бірге жүретін антисклеротикалық әсерді білдіреді.
Жетекші өндірушілер
Апельсиннің сұрыптары 3 топқа бөлінеді: кәдімгі — қабығы қызғылт сары, жемісі ашық қызғылт сары; королектер— ашық қызғылт сары қабықты, қызыл немесе қызыл тамырлы жемісті; сабақты — жоғары жағында негізгі жемістің қабығыннан сәл шығыңқы жетілген жемісі бар. Кәдімгі апельсиннің қанты мол, жемісі шырынды. КСРО-да мынадай сұрыптары өсіріледі: Королек 100 (Королек грузинский), Вашингтон Навел, Тладкокорый (Вашингтон Навел гладкокорый), Первенец. Апельсин жемісінің қабығы витаминге аса бай, бірақ ашқылтым дәмі бар. Жемісін жаңа піскен күйінде пайдаланады, одан қайнатпа, компот, шырын, цукат жасайды.
Сілтемелер
Санат:Жемістер Санат:Руталар
Акция
Акция (aktіe, Aktіe, aktіү- қарамағына беру, рұқсат беру) — акционерлік қоғамды немесе кәсіпорынды дамытуға қаржы салғанын куәландыратын және оның иесіне акционерлік қоғам пайдасының бір бөлігін дивиденд түрінде алуына құқық беретін құнды қағаз. Акция айналым мерзімі белгіленбей-ақ шығарылады. Онда көрсетілген сома акцияның нақты бағасы болып табылады. Ал акция сатылатын және сатып алынатын құнды қағаз болғандықтан оның сатылу бағасы сатылу курсымен анықталады. Мысалы: акцияда 100 теңге деп көрсетілсе, бұл оның нақты бағасы, ал төленетін дивиденд пен несие капиталы процентінің деңгейіне байланысты ол 110-115 теңгеден сатылуы мүмкін. Акцияның бір акционерден екінші акционерге берілу тәсіліне қарай олар атаулы және ұсынбалы дейтін екі түрге бөлінеді. Атаулы акциялардың иелері міндетті түрде корпорация реестірінде тіркелуге тиісті. Ұсынбалы акцияларды корпорация тіркемейді. Корпорацияны басқаруға қатысу құқығына сәйкес акциялар жай және пайдалы болып бөлінеді. Жай акциялар акционерлік қоғамды басқаруға қатысуға құқық береді. Пайдалы акциялар басқаруға қатысу құқығын бермейді, әйтсе де олар тұрақты түрде белгіленген дивиденд түсіреді және пайданы бөлу немесе қоғамның жойылуы кезінде жай акциялармен салыстырғанда артықшылыққа ие болады.
Санкт-Марайн-Книттельфельд
Санкт-Марайн-Книттельфельд (Sankt Marein bei Knittelfeld) — Аустриядағы коммуна. Штирия федералды жеріне қарасты Книттельфельд округінің құрамына енеді.
Акция
Кез келген заңдық немесе әлеуметтік маңызы бар әрекет; әлде бір мақсатқа (мысалы, саяси акция; дипломатиялық акция) қол жеткізу үшін қолданылатын іс-қимыл.
Санкт-Марайн-Книттельфельд
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1214 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 60.64 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — KF, ресми идентификациялық коды — 6 09 11.
Акция
Акционерлік қоғам капиталында оның иесінің үлестік қатысуы туралы куәлік ететін акционерлік қоғам шығаратын және қоғамның істерін басқаруға қатысуға, оның иесіне осы қоғамның пайдасының белгілі бір бөлігін дивиденд түрінде алуға және сонымен қатар, ол таратылғаннан соң қалған мүліктің тиісті бөлігін алуға құқық беретін құнды қағаздың бір түрі.
Ұсынушыға арналған акция
Іс жүзінде иелену оның иесінің компания акционері ретінде заңдық құқын қуаттайтын акция түрі. Ұсынушыға берілетін акцияның атаулы акциялардан айырмашылығы, жаңа иеленушіні тіркеуді қажет етпестен, құнды қағаздар рыногында оны еркін сатып алуға және сатуға болады.
Акционер
Акционерлік кәсіпорынның тең иеленушісі; белгілі бір табысты алуға және істерді басқаруға қатысуға құқық беретін акциялардың иесі.
Санкт-Марайн-Книттельфельд
Сыртқы сілтемелер
Санат:Штирия елді мекендері
Акция
Акционерлік қоғам
Өзінің қызметін жүзеге асыру үшін қаражат тарту мақсатымен акциялар шығаратын заңды тұлға. Акционерлік қоғамның акционерлері осы заң актілерінде көзделгеннен басқа жағдайларда, оның міндеттемелері бойынша жауап бермейді және өзіне тиесілі акциялар құнынын шегінде, қоғамның қызметіне байланысты шығындар тәуекелін көтереді.
Акционерлік қоғамның өз қатысушыларының мүлкінен оқшауланған мүлкі болады, өз міндеттемелері бойынша өз мүлкі шегінде жауапты болады және өз қатысушыларының міндеттемелері бойынша жауап бермейді.
Акционерлік капитал
Акция эмиссиялары есебінен құралатын акционерлік қоғамның, негізгі қоры. Акционерлік қордың одан әрі өсуі, жинақталған пайданы қорға айналдыру жолымен және жаңа акциялар эмиссиясы есебінен жүзеге асырылады. Пайданың недәуір бөлігі, қор биржасында акциялармен саудаласу барысы кезінде алынады.
Акция бағасы
Акция бағасы - нарықта акцияның ақшамен бағалануы. Атаулы, теңгерімдік (бухгалтерлік) және нарықтық құн түрлеріне бөлінеді. Акцияның атаулы құны— айналысқа акция шығарған акционерлік қоғамның жарғылық капиталының бірлік үлесі. Ол акцияның эмисссиясын тіркеу кезінде көрсетіледі және акцияларды заңнама бойынша инвесторларға сату кезінде бастапқы баға болып табылады. Акцияның теңгерімдік құны — 1 акцияға шаққандағы қарыз капиталын шегергендегі меншікті капиталдың шамасы. Акцияның нарықтық құны немесе оның бағамдық құны — акция қор нарығында сатылатын және сатып алынатын баға. Ол туралы ақпараттың негізгі көзі — биржалық және биржадан тыс ұйымдастырылған нарықтардың баға белгіленімі.
Дереккөздер
Санат:Құнды қағаздар
Іріктеп алу
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану Санат:Терминология
Мұхтар Жамашұлы Өтеуов
Мұхтар Жамашұлы Өтеуов (12 қаңтар 1952 жыл Алматы облысы Жамбыл ауданы, Үңгіртас ауылы) — солист, профессор. Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі
Дереккөздер
Санат:12 қаңтарда туғандар Санат:Жамбыл ауданында (Алматы облысы) туғандар Санат:Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессорлары Санат:Халықаралық ақпараттандыру академиясы академиктері Санат:Қазақстан музыканттары Санат:Михаил Ломоносов орденінің иегерлері Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген әртістері Санат:Абай атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театры әртістері
Демократиялық баспасөз
Демократиялық баспасөз (Ресейде) – орыс азаттық қозғалысының қайраткерлері мен озық ойлы әдебиетшілерінің жалпы демократия, революциялық демократия, социал демокртаия басылымдары. Оған ХVІІІ ғасырдың 2-ші жартысынан бастап большевизм пайда болғанға дейінгі (1903 жылы) цензуралық және би цензуралық прогресшіл баспасөз бен кітап шығару ісі жатады. Оның даму тарихы орыс азаттық қозғалысының тарихымен тығыз байланысты. Монархиялық зорлық-зомбылық қаталдық үстем еткен Ресейде халық мүддесін қорғаған прогресшіл журналистика мен әдебиет қана шын мәнінде озық қоғамдық ой-пікірдің жаршысы, халық наразылығының айнасы болды. Орыстың озық ойлы прогресшіл қауымы Ресейде үстемдік етуші саяси-экономикалық тәртіпті аяусыз әшкерелеп, жаңа тұрмыс құруға шақырған өз орғандарын шығарды, публицист ретінде мерзімді баспасөзге белсене қатысты.
Ресейде ХVІІІ ғасырдың 2-ші жартысында-ақ жекелеген жазушылар мен әдеби ұйымдар шығарған демократиялық журналдар пайда болды. М.В. Ломоносов «Журналистің парызы жайлы пікірінде» баспасөз қызметкерлерінің міндеттері мен құқықтарын тұңғыш рет белгілеп берді. Д.И. Фонвизин ұйымдастырған «Друг честных людей или стародум» журналының 1-ші нөмірі қолжазба күйінде көпшілікке тарады. А.П. Сумароковтың бюрократияны келемеждеген «Трудолюбивые пчела» (1759 жылы) журналы сатиралық баспасөздің дамуына жол ашты. Н.И.Новиковтың «Трутень» (1769-1770 жылдар), «Пустомеля» (1770 жыл), «Живописец» (1772-1773 жылдар), «Кошелок» (1774 жыл) журналдары зұлматтарды тұңғыш рет әшкерледі. А.И.Крыловтың ақсүйектер мен байларға батыл қарсы шығып қоғамның іріп-шіріген әдет құрыптарын әшкерелеген «Почта духов» (1789жыл), «Зритель» (1792 жыл), журналдары Новиков басылымдарының сатиралық дәстүрін ілгері дамытуға үлес қосты. Алайда, ол кездегі прогресшіл ағартушылар ел өмірінің әлеуметтік саяси негізін өзгерту идеясын басшылыққа ала қоймады. Олар тек өздері сынап отырған зұлымдық иелерінің кемшіліктерін түзетуді мақсат етті, оларды адамгершілікке ізгілікке шақырумен өз жұмыстарын шектеді.
Мерзімді баспасөзде еңбекшілердің еркіндік, бостандық идеясын тұңғыш рет А.Н.Радищев көтерді. Баспасөз- құлдық пен деспотизмді жойып халық өкіметін құру жолындағы күрес қаруы деп бағалады ол. Тіл-әдебиет достарының қоғамының шығарған «Беседующий гражданин» журналына қатысты. Жеке меншік баспахана ұйымдастырып, өзінің атақты «Петербургтен Мәскеуге саяхат» кітабын шығарды. ХІХ ғасырдың 1 –ші ширегінде тіл әдебиет, ғылым, көркем өнер әуесқойлар еркін қоғамы шығарған «периодические издания Вольного общества...» (1804 жыл), «Журнал Россиской словесности» (1805 жыл) журналдары декабристік идеяға із салды. 1812 жылы отан соғысына байланысты әсіресе дворяндар революциясының пісіп-жетілу қарсаңында патриотизм мен халықтық идея бел алды.
Дворян революционерлері баспасөз бен ауыз екі насихаттың сан алуан түрлерін революциалық мақстақа қолданды. Декабристердің еркін қоғамы дворяндар мен әскерлер арасына азаттық идеясын //«Сын отечества» (1812-1825 жылдар), «Соревнователь просвещения и благотворения» (1818-1825 жылдар), «Невский зритель» (1820-1821 жылдар) журналдар// насихаттады. «Полярная звезда» (1823-1828 жылдар) «Мнемозина» (1824-1825 жылдар), «Русская старина» (1825 жыл) альманахтарын шығарды. Алайда декабристер баспасөз бен насихатқа мүмкіндігінше қажетті кең өріс бере алмады. Олардың бұл басылымдары революциялық идеяларымен азаттық поэзиясы бұқара халыққа жетпеді. 1825 жылы декабристер көтерлісі талқандалғаннаң кейін демократиялық баспасөз тәжірибесінде астарлы тіл саяси тұспал, ишара мегзеулер кең өріс алды. Әдеби журналдар азаттық қозғалысының бірден бір жаршысына айналды.
Орыс әдеби журналдарының прогресшіл бағыты Н.А. Полевойдың «Московский телеграф» (1825-1834 жылдар) журналынан басталды. Александр Сергеевич Пушкин 1830-1831 жылдары «Литературная газета»-ға белсене араласып реакцияшыл, сатқыншы баспасөзбен қызу күрес жүргізді. 1836 жылы «Современник» журналын ұйымдастырып оның төңірегіне демократиялық әдебиетші қауымды топтастырды. Орыс азаттық қозғалысында «әр тектілердің дворяндарды толықығыстырып шығуына із салған В.Г Белинский» (Ленин В.И Шығармалары 20 том, 246-247 бет) ХІХ ғасырдың 30-40 жылдарында цензурлық демократиялық баспасөздің басты тұлғасы болды. Белинский тұсында «Отечественный записки»беттерінде Некрасов, Тургенов, Достоевский, Салтыков-Щедрин сынды ұлы реалист жазушылардың ең таңдаулы туындылары жарық көрді. «Современник» демократиялық идеяны насихаттаудың орталығына айналды. Белинский орыс баспасөзінде революциалық-демократиалық дәстүрдің негізін қалады. Ол бұқара халықтыі тұрмысын жақсарту, халық ағарту ісін өрістету, әйелдерді күндіктен құтқару мәселелерін демократиялық баспасөздің жалпы көркем әдеби публицистикалық творчествоның басты тақырыбына айналдырды. 50 жылдары революциалық жағдайдын пісіп жетілуіне байланысты жауынгер публицистиканың мәні артты. Бұл міндетті Н.Г.Чернышевский мен Н.А.Добролюбов атқарды. Қатаң цензуралық террораға қарамастан Чернышевский, Добролюбов, Некрасовтар бастаған «Современник» журналы революциалық-демократиялық ойдың бірден бір жауыңгер орғанына айланып, революциалық қозғалыстың идеялық штабы болды. Журнал Ресейдің саяси, әлеуметтік өмірін аяусыз әшкерелеп, шаруаларды революциалық қайта өзгеріс жолындағы күреске шақырды. Идеалистік философияны сынап, материализм мен атеизмді насихаттады, халық мүддесін шыншылдықпен бейнелеген реалистәк әдебиет үшін күресті, патша өкіметінің отарлау саясатына қарсы шықты.
Журналдың Добролюбов ұйымдастырған сатиралық «Свисток» бөлімі (1859-1863 жылдар) оқырман қауымға кең тарап, революциалық-демократтардың алға қойған мақсаттарын шешуге зор роль атқарды. «Современник»-пен тұстас цензуралық демократиялық басылымдарға Г.Е.Благосветловтың «Русское слово» (1859-1866 жылдар), В.Н. Курочкин мен А.Н. Степановтың «Искра» (1859-1873 жылдар), журналдары жатады. «Русское слово»-ның революциалық-демократиялық бағытқа көшуі Д.И.Писарев пен Н.В Шелгуновтардың публицистік қызметтерімен тікелей байланысты. «Современник» пен «Русское слово» жабылғаннаң кейін олардың революциалық демократиалық дәстүрлерін Н.А Некрасов, М.Е Салтыков-Щедрин, Г.З Елисеевтердің редакциялауымен шыққан «Отечественные записки» және Г.Е Благосветловтың «Дело» (1866-1888 жылдар) журналдары жалғастырды. Орыс азатттық қозғалысы революциялық және социалистік идеяларды ашық насихаттайтын цензурадан тыс еркин баспасөз құруды қажет етті. Бқл міндетті А.И Герцен жүзеге асырды. Ол 1853 жылы Лондонда Еркін орыс баспаханасын құрып, Россияда тыйым салыңған революциялық шығармаларды бастыруды қолға алды. «Бұқараға еркін орыс сөзінарнап, Герцен тұңғыш рет патша монархиясына қарсы күресетін ұлы туын көтерді» (Ленин В.И., Шығармалар 18-ші том, 17 бет., ).
Баспаханада «Полярная звезда » альмапағы (1855-1868 жылдары), «Колокол» газеті (1857-1867 жылдары), «Голоса из России» (1856 жылдан), «Подсуд» (1859 жылдан), «Общее вече» (1862 жылдан ) мерзімді жинақтары, патша үкіметінің ұлт саясаты жөніндегі ресми документтері, тарихы материалдары, декабристердің естеліктері, А.Н. Радищевтің «Петербургтен Мәскеуге саяхат», А.С.Грибоевтың «Ақыл азабы» комедиясы, А.С Пушкинның М.Ю Лермонтовтың цензура тыйым салыңған өлеңдері, Герцен мен Огаревтің үгіт-насихаттық шыңармалары таңы басқалары басылды. 1856 жылдан оның жұмысына Н.П. Огарев араласты. Еркін баспахана басылымдар патшалық құқықты жойып, шаруаларды дереу жерімен азат етуді, Россиядағы мемлекеттік құрылысты жан-жақты демократияландыруды талап етті. Герценнің үлгісімен революциалық эмигранттар батыс европада демократиялық басылымдар шығара бастады. Лениннің сөзімен айтқанда: «...Герценнің «Колокол»-ы бастаған жалпы демократиялық цензурасыз баспа сөз... жұмысшы баспа сөзіне (пролетариалық-демократиялық яғни социал-демократиалық баспасөзге) із салған» (бқл да сонда 20 том, 246 бет). 1868 жылы женевада халықшылдардың революциашыл эмигранттар тобы «Народное дело» журналын шығара бастады. 1870 жыл ол 1-шә Интернационал орыс секциясының орғанына айналып, Халықшыл П.Л. Лавров пен оның серіктері құрған «Вперед» баспаханасында (1873-1874 жылдар, Цюрих; 1874-1877 жылдар Лондон) «Вперед» журналы (1873-1877 жылдар) мен газеті (1875-1876 жылдары), түрлі насихаттық әдебиет басылды. Халықшылдардың басқа да мерзімді басылымдары; «Работник» газеті (1875-1876 жылдар), «Община» (1878 жыл), «Набат» (1875-1881 жылдар ) журналдары «Громада» жинағы (1878-1882 жылдар) шығып тұрды.
Халықшыл эмигранттардың шетелдік баспаханаларында К.Маркстың «Коммунистік партияның манифесі» (1869, 1882 жылдар), «Жұмысшылардың халықаралық серіктігінің тұңғыш манифесі» (1871 жыл), «Франциядағы азамат соғысы» (1871 жыл) сияқты еңбектері, Н.Г Чернышевскийдің «не істеу керек?» (1867, 1876 жылдары) «Пролог» (1877 жыл) романдары және шығармаларының 5 томдық жинағы (1868-1879 жылдар) А.И. Герценнің 10 томдық шығармалары (1875-1879 жылдары), «В.Г. Белинскийден Н.В Гогольге хаты» (1880 жыл) тағы басқа кітаптар жарық көрді. Революциялық халықшылдар Россияның өз ішінде де «Начало» (1878 жыл), «Земля и воля» (1878-1879 жылдар), «Народная воля» (1878-1885 жылдар), «Черный передел» (1880-1881 жылдар) құпия газеттерін жұмысшылар арасында революциалық насихат жүргізу мақсатында «Рабочая газет» (1880-1881 жылдар), «Зерно» (1880-1881 жылдар) газеттерін шығарды. Алайда олар өздерінің идеологиясында шаруалар бұқарасының демократизмін ту етіп, көтергендіктен пролетариаттың міндеттерін тиянықты көрсетіп, ғылыми социализм идеяларын дәйекті түрде насихаттай алмады. ХІХ ңғасырдыі 80-90 жылдары прогресшіл баспасөзге жаңа күптер В.Г. Короленко, А.П Чехов, Г.Успенский, А.М Горький сынды орыстың жазушылары келіп қосылды. Ревалиюциалық баспасөзге П.Алексеев, С.Халтурин сияқты озат орыс жұмысшылары қатыса бастады. Жұмысшылардың тұңғыш марсистік үйірмелері халықшыл ұйымдардан бөлек өз баспасөзін ұйымдастырды. Орыс жұмысшыларының Сол түстік одағының «Рабочая заря» (1880 жыл), Благоев тобының «Рабочий» газеттері жұмысшы баспасөзіне тікелей із салып, демократиялық және революциалық демократиялық баспасөз тарихында жаңа кезеңін бастады. «Еңбекті азат ету» тобының Швецарияда шығарған «Осы заманғы социализм кітапханасы» (1883-1902 жылдар) «Жұмысшы кітапханасы» (1884-1903 жылдар) жинақтары және «Социал демократ» журналы (1882-1982 жылдар) демократиялық еркін орыс баспасөзге социал-демократтық бағытты еңгізді. Топ мүшелерінің (Г.В.Плеханов, В.И.Засулич т.б.) шығармалары «... ең бірінші рет марксизм идеяларын жүйелі түрде және барлық практикалық қорытындыларымен баяндай бастады» (бұл да сонда, 20-т., 248-б.). 1896-1899 ж. В.И.Лениннің инициативасымен «Орыс социал-демократтарының қоғамы». «Еңбекті азат ету» тобымен бірлесіп «Работник» жинағы мен «Листок Работниканы» шығарып тұрды.
Қазақстанда демократиялық баспасөз Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтынсарин, Абай Құнанбаев сынды ұлы ағартушы-ойшылардың өз халқын өнер-білімге, озық орыс ғылымы мен мәдениетін үйреніп, меңгеруге публицистикалық еңбектерінің жауынгерлік дәстүрі негізінде қалыптасып, дамыды. Алтынсариннің қазақ өмірінің келелі, толғақты мұқтаждарын көтерген «Қырғыз хрестоматиясы» (1879) кітабы ұлттық демократиялық баспасөзге тікелей із салған алғашқы басылымдардың бірі болды. Қазақстандағы тұңғыш мерзімді басылымдар - «Түркістан уалаятының газеті» (1870-82), «Дала уалаятының газеті» (1888-1902) жергілікті әкімшіліктің ресми органдары болы тұрып, қазақ халқының шаруашылығы мен мәдениетін, қоғамдық ой-пікірін дамытуға белгілі дәрежеде прогресшіл әсер етті.
XX ғасырдың бас кезінде қазақ интеллигенциясының өкілдері – демократ ақын, жазушылар шығарған прогресшіл-демократтық бағыттағы «Қазақ газеті» (1906), «Серке» (1907), «Қазақстан» (1911-13), «Ешім даласы» (1913) газеттері мен «Айқап» (1911-15) журналы қазақ халқының ой-санасын оятып, жаңа революция өрлеу қарсаңында ұлт-азаттық қозғалысын өрістетуге ықпал етті. 1900-17 ж. арасында Абайдың «Өлеңдер жинағы» (1909), Шоқан шығармалары, М.Қалтаевтың «Қазақ айнасы», «Тура жол», «Бұл-бұл құсы», Ғ.Мәжитовтың «Қазақ шәкірттеріне ақыл» (1910), С.Көпеевтің «Сарыарқа кімдікі?» (1907), А.Сабаловтың «Халық мұңы» (1915) кітаптары, М.Сералиннің «Топжарған», «Гүлкашима» поэмалары (1903), Т.Жомарбаевтың «Қыз көрелік» (1912), С.Көбеевтің «Қалың мал» (1913) романдары сияқты туындылар жарық көрді. Прогресшіл, жалпы демократиялық, революцияшыл-демократиялық және социал-демократиялық баспасөз орыс азаттық қозғалысында зор роль атқарды. Демократиялық баспасөз отанға, халыққа деген шынайы сүйіспеншілік, елдің жарқын болашағына зор сеніммен үміт артушылық, патриотизм, шыншылдық, әділдік сияқты үздік дәстүрлерді қалыптастырылды. Бұл дәстүрлерді пролетарлық дәуірдегі жаңа тұрпатты лениндік баспасөз мирас өтіп қабылдап, творчестволықпен ілгері дамытты.
Тілеген Шопашев
Шопашев Тілеген (2.7.1922 жылы туған, Қызылорда облысы,Шиелі ауданы)- қазақ совет ақыны. 1948 жылдан КОКП мүшесі. 1942-1945 Ұлы Отан соғысына қатысты. Алматы жоғары партия мектебін бітірген (1953). Аудандық,обл. газет редакцияларында (1945-1951), Қызылорда облысында партия комитетінде (1953-1954) қызмет істеді. Сырдария ауд. газетінің редакторы (1954-1957), "Жазушы" баспасының аға редакторы (1958-1964) болды. Шығармалары 1956 жылдан бастап жарияланды. "Жаңбыр" (1957), "Өмірге сапар" (1959), "Туған жер" (1966), "Бәйтерек" (1971), "Көңіл көктемі" (1973) т.б. өлеңдер жинақтары шықты. Қызыл Жұлдыз орденімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Қазақ Совет Энциклопедиясы
Санат:Тұлғалар
Бала-Четырман
Бала-Четырман — Башқұртстанның Федор ауданындағы ауыл, Бала-Четырман ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1617 адамды құрады. Пошта индексі — 453295, ОКАТО коды — 80254805001.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Шымдандыру
Шымдандыру - каналдардың, бөгеттердің, суқоймасының жақтауларын шымтопырақпен бекіту әдісінің бір түрі.
Дереккөздер
Санат:Ғылым Санат:Су шаруашылығы
Таро (Гар)
Таро (Tharaux) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Алес округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,52 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 30327, пошта индексі — 30430.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 65 адамды құрады. Халық тығыздығы — 6,83 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Рюиссовиль
Рюиссовиль (Ruisseauville) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Па-де-Кале департаментінде орналасқан. Монтрей округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,89 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 62726, пошта индексі — 62310.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 157 адамды құрады. Халық тығыздығы — 40,36 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Хенштедт (Штайнбург)
Хенштедт (Штайнбург) (Hennstedt (Steinburg)) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 597 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,33 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 61 036. Муниципалитеттің басшысы — Герхард Хайн.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Электрондық орбита
Электрондық орбита - атомдағы немесе молекуладағы электронның ядроның маңайындағы қозғалыс траекториясы.
51 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:51 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:51 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
50er
Гориак
Гориак (Gauriac) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Бле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,54 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 33182, пошта индексі — 33710.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 853 адамды құрады. Халық тығыздығы — 153,97 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жиронда департаментінің коммуналары
Ақай Төбе
Ақай Төбе – көне қала орны. Түркістан облысы Отырар ауданы Шәуілдір қыстағынан оңтүстікке қарай 7 км жерде, Арыс өзенінің төменгі ағысының сол жағалауында орналасқан. Алғаш 1969-70 жылдары Қ. А. Ақышев басқарған Отырар археологиялық экспедициясы зерттеген. Қаланың қазіргі орны 25 м аумақты алып жатыр. Орталық қорғанның биіктігі 8 м, шахристанның ұзындығы 80 м, қоршай салынған рабадтың ұзындығы 150-200 м. Ақай төбеден қыш құмыра, қол диірмен, темірден жасалған ыдыстар, күбі көзелердің қалдықтары табылған. Археологиялық зерттеулерге қарағанда қала біздің заманымыздан бұрын 1 — біздің заманымыздың 7-8 ғасырларда аралығында болған.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан көне қалалары Санат:Түркістан облысы
Төбелер
Төбелер — дөңгелек немесе сопақша келген нысандардан тұратын шағын қырат. Салыстырмалы биіктігі 200 м-ден аспайды. Беткейлері түйетайлы (30"С-тан аспайды), шымданған, басы жұмырланған, етегі айқын шектелмеген. Берік тау жыныстарынан тұратын қыратты жазықтардың тілімделіп шайылуынан пайда болған төбелер шоқы деп аталады. Мұздық ысырып әкелген тау жыныстарының үйілуінен мореналық төбелер, жел әрекетінен әр түрлі құм төбелер түзіледі. Ұзынша келген төбелердің гүрлерін қырқалар, жалдар және жондар деп атайды.
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Юссиньи-Годбранж
Юссиньи-Годбранж (Hussigny-Godbrange) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Брие округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,37 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3366 адамды құрады. Халық тығыздығы — 219,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Семенов барылдауық қоңызы
Дереккөздер
Ғажайып омыртқасыздар. Қазақстан Қызыл кітап беттерінен. Құрастырушылар И.Д.Минтяев, Р.В. Ященко, В.Л. Казенас.
Юссиньи-Годбранж
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары‎
Көк Қоңыз (фильм)
«Көк Қоңыз» (Blue Beetle) – америкалық суперқаһармандық фильм, аттас DC Comics кейіпкеріне негізделген. Ол DCUniverse (DCU) бөлігі болып табылады. АҚШ - тағы премьерасы 2023 жылдың 18 тамызына жоспарланған.
Сюжеті
Басты кейіпкер - Эль Пасодан келген жасөспірім Джейме Рейес, ол өзіне өте күшті экзоқаңқа беретін Көк Қоңызды иеленеді.
Өндіріс
2018 жылдың қараша айының соңында Warner Bros. Pictures және DC Films Jaime Reyes/Blue Beetle фильмін әзірлеуді бастады. Фильмнің сценарийін Мексика тумасы Гарет Даннет-Алкозер жазған. Зев Форман Warner Bros. жобасының атқарушы продюсері болды, ол испандық рөлін сомдаған алғашқы DCEU фильмі болуы керек еді. DC Films жылына бірнеше орташа бюджеттік фильмдерді Max ағынды қызметінде шығаруды жоспарлады. Солардың бірі Көк қоңыз болды. Пуэрто-Риколық Анхель Мануэль Сото 2021 жылдың ақпанында фильмнің режиссері болды. Сәуір айында Blue Beetle 2022 немесе 2023 жылы шығарылатын DC фильмдерінің тізіміне енді. Джон Рикард сол жылдың тамыз айында фильмнің продюсері болды. Түсірілім 2022 жылдың басында басталуы керек еді. 2021 жылдың желтоқсанында Warner Bros. фильм HBO Max-те шығарылымының орнына 2023 жылдың тамызында кинотеатрда шығатынын жариялады. 2022 жылдың сәуір айының ортасында Сото мен оператор Павел Погоржельский қаланың атмосферасын сезіну үшін Техастың Эль Пасо қаласына барды.
Премьера
Көк Қоңыз 2023 жылдың 18 тамызында Америка Құрама Штаттарында кинотеатрлық прокатқа шығады. Сондай-ақ Эль Пасода көрсетілу жоспарланған. Фильм бастапқыда HBO Max қызметіне арналған еді.
Дереккөздер
Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер
Бернулли формуласы
Бернулли формуласы—  ықтималдық теориясындағы формуланың бірі. Ол – тәуелсіз сынау A оқиғасының ықтималдығын табуға көмектеседі. Бернулли формуласы үлкен көлемдегі ықтималдықтарды қосып және көбейткен кезде қолданылады. Осы формуланы ойлап тапқан швейцариялық математик Якоб Бернуллидің  құрметіне «Бернулли формуласы» деп аталған.
Тұжырымдау
Теорема. Егер әрбір сынауда A оқиғаның пайда болу ықтималдығы тұрақты және ол р-ге тең болса, онда n рет тәуелсіз сынау жүргізгенде ол оқиғаның дәл т рет пайда болу ықтималдығы мынаған тең:
, сонда q = 1 - p.
Дәлелдеме
n тәуелсіз сынау жүргізілсін, әрбір тәуелсіз сынауда A  оқиғаның пайда болу ықтималдығы тұрақты  (пайда болмауы ) екендінгі белгілі. Дегенмен, сынау кезінде p және q өзгеріссіз қалады. n - ның тәуелсіз сынау кезінде A оқиғас k  рет пайда болу ықтималдығы қандай? Негізі A оқиғасы k  рет кездескенде, n  - ның тәуелсіз сынау кезіндегі «табыс» тіркемесінсын дәл анықтауға болады. Дәлірек бұл n -нан k-ға дейінгі құрамалар саны:
Сонымен қатар, барлық сынақтар тәуелсіз және олардың нәтижелері қарама-қайшы (оқиға A жүреді немесе жүрмейді), демек «табыс» тіркемесінің нәтижесі осыған тең:.
Түгелдей, n тәуелсіз сынағдағы A  оқиғасы дәл k  реттік ықтималдылығын табу үшін «табыс» тіркемесінің барлық ықтималдығын біріктіру (қосу) керек. «Табыс» тіркемесінен алынған барлық ықтималдық бірдей және  тең, «табыс» тіркемесінің саны C_n(k) тең, сол себептен, соңында осындай нәтежеге ие боламыз:
.