cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лансанг
Тарихы
1353-1373 жылдары Фа Нгум билік еткен тұста Лансангының шекарасы негізінен белгіленіп, оның баласы билік жүргізген кезде мемлекеттік аппарат пен дін жүйесі қалыптасты. Комбоджамен дәстүрлі достық қарым-қатынас жасап тұрды. 1545 жылы Лансанг мемлекеті Чиангмай князьдығын өзіне бағындырып, Сиамды жеңіліске ұшыратты. Сол кездері Чиангамай үшін Бирмаға қарсы соғысты. 1570-1581 жылдары бирмалықтардың жорықатырна тойтарыс берді.
Серік Амангелдіұлы Байдурин
Дереккөздер
Санат:1949 жылы туғандар
Лансанг
Мемлекеттің бөлініуі
1707 жылы Лансанг Луангпрабанг және Вьентьян деген князьдыққа бөлінді.
Дереккөздер
Санат:Тарихи мемлекеттер Санат:Лаос тарихы
Гумолиттер
Гумолиттер – жоғары сатыда дамыған өсімдіктер қалдығы есебінен қалыптасатын қазба көмірлер тобы.
Дереккөздер
Санат: Көмір
Мараньянзинью
Мараньянзинью (Maranhãozinho) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Батыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Гурупи экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10491 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 956,064 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11 адам/км².
Санат:Мараньян елді мекендері
Полуденка (Иска тармағы)
Полуденка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иска өзенінің сол жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тагил өзені Төменгі Тагил қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Алтуайт
Алтуайт  – Айғыржал жотасы мен Сарытау тауы аралығындағы тау.
Географиялық орны
Абай облысы Жарма ауданында орналасқан.
Жер бедері, өсімдігі
Абсолюттiк биіктігі 907 м. Беткейлері жартасты шатқалдармен, сайлармен тілімденген. Таудан Талды өзені бастау алады. Тау бөктерінде бетеге, боз, ақ селеу өседі.
Дереккөздер
Санат:Жарма ауданы таулары
Гимнастикадан әлем чемпионаты
Гимнастикадан әлем чемпионаты көркем гимнастикадан (1963 жылдан бастап), спорттық гимнастикадан (1903 жылдан бастап), батутта секіруден (екі жылда бір рет 1964 жылдан бастап), спорттық акробатикадан (1974 жылдан бастап), спорттық аэробикадан (1995 жылдан бастап) және эстетикалық гимнастикадан (2000 жылдан бастап) бөлек және әртүрлі уақытта өткізіледі.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Әлем біріншіліктері
Бонифати
Бонифати (Bonifati) — Италиядағы коммуна, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
IC 1482
IC 1482 — Балықтар шоқжұлдызында орналасқан E (эллипстік галактика) типті галактика.
Бонифати
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3392 адамды құрайды. Халық тығыздығы 103 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Пошта индексі — 87020.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
IC 1482
Сыртқы сілтемелер
IC 1482 Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Тамыр (дос)
Тамыр — жақсы жолдас, қимас, сыйлар дос-жар болу. Қазақ халқы ежелгі дәстүр бойынша құшақтасып, төс қағысып дос болған. Бұлар бір-бірінің қуаныш-ренішіне ортақ, қашан да бір-біріне көмекші, қамқор, тату болуға міндетті. Достықтары ұзақ жылдарға созылған достар «достықтың аяғын сүйек айырады» деп, қыз алысып, «мың жылдық» құда болысады. Егер басқа екі ұлт өкілдері (қазақ-орыс, қазақ-қырғыз т.б.) достасын алыс-беріс, қарым-қатынас жасаса, олар бір-бірін «тамыр» деп атайды.
Дереккөздер
Санат:Қазақ тілі
Итыкультын-Бажи
Итыкультын-Бажи — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Иты-Куль көлі орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
NGC 684
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 26 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 684 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6759, IC 165, UGC 1292, MCG 4-5-17, ZWG 482.22, IRAS01474+2724.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Үшбұрыш (шоқжұлдыз)
Кедендік шекара
Кедендік шекара - Қазақстан Республикасы кедендік аумағының шектері, сондай-ақ арнайы экономикалық аймақтардың периметрлері Қазақстан Республикасының кедендік шекарасы болып табылады. Кедендік шекара — Қазақстан Республикасының кедендік аумағының шектерін белгілейтін сызық пен осы сызық бойынша өтетін вертикальды бет. Кедендік шекара Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасына дәл келуі мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Сан-Торкуато
Сан-Торкуато (San Torcuato) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Аро ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 72 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10,82 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 42 км.
Даниэль Бертони
Даниэль Бертони (Daniel Bertoni;, Байя-Бланка) — аргентиналық футболшы, жартылай қорғаныста ойнаған. 1978 жылғы әлем чемпионы. Кейін азырақ уақыт бапкерлікпен айналысты.
Аргентина, Испания, Италия клубтарында ойнады. Аргентинаның "Индепендьенте" клубында ойнап жүріп, 1978 жылғы өз елінде өткен әлем чемпионатына қатысты. Бұл біріншілікте Аргентина әлем чемпионы атанды. Бертони финалда Нидерланд қақпасына шешуші үшінші голды соқты.
Осы әлем чемпионатынан соң дереу Еуропаның бірнеше клубы Бертониді өздеріне шақырды, Бертони "Севильяны" таңдады. Севильялық клубта екі маусым ойнады да, карьерасының қалған бөлігін Италия клубтарында өткізіп, 1987 жылы карьерасын аяқтады.
Бертони 1982 жылғы әлем чемпионатына да қатысып, екінші турда Мажарстанның, соңғы турда Сальвадордың қақпасына гол соқты.
Сілтемелер
Санат:14 наурызда туғандар Санат:Аргентина футболшылары Санат:Аргентина Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Индепендьенте ФК ойыншылары Санат:Севилья ФК ойыншылары Санат:Фиорентина ФК ойыншылары Санат:Наполи ФК ойыншылары Санат:Удинезе ФК ойыншылары Санат:Индепендьенте ФК жаттықтырушылары Санат:Аргентина футбол жаттықтырушылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Мәліметтер базасының файлы
Мәліметтер базасының файлы (Файл базы данных; database file) — мәліметтер базасының салыстырмалы түрде дербес болып саналатын үзіндісі. Оны басқа үзінділерден тәуелсіз ашуға болады және ол осы мәліметтер базасының басқа файлдарымен байланыста бола алады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Шірінді
Шірінді (латын. жер) – әртүрлі организм қалдықтарының негізінен биохимиялық тұрғыдан ыдырауы нәтижесінде қалыптасқан қоңырқай түсті кұрылымсыз заттарды біріктіретін күрделі агрегаттар атауы.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Кырчанка
Кырчанка — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Нижегород облысы, Марий Эл Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Воя өзенінің оң жағалауынан 69 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені Котельнич қаласынан, қала типті ауылдағы Аркуль Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Бос радикал
Бос радикал — сыртқы орбитасында жұптаспаған электрондары, яғни, бос валенттілігі бар атом, молекула немесе молекула бөлшегі. Олар парамагнитті, реакцияға түскіш және басым көпшілігі қысқа уақытқа ғана пайда болады. Қосылу, алмасу, бөліну және изомерлену реакцияларына түсе алады. Ұзақ өмір сүретін, активтілігі төмен Бос радикал да бар. Бос радикалды химиялық реакциялардың бастаушысы ретінде пайдаланады. Мысалы, хлорлау және полимерлену реакциялары. Бос радикалдарды анорганикалық және органикалық заттарға жоғары энергиямен (электромагниттік сәуле, жоғары энергиялы бөлшектер ағыны), катализаторлармен әсер ету арқылы алады. Бос радикалдар табиғатта көп кездеседі. Олар Күннің, жұлдыздардың құрамында ғарышта және тотығу-тотықсыздану процестерінде (дем алу, фотосинтез,жану, т.б.) орын алады.
Дереккөздер
Санат:Химия
Лоо (өзен)
Лоо — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Қара теңіз орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Қара теңіз су алабының өзендері Шепси өзені су алабының батыс шекарасынан Псоу өзеніне дейін (РФ мен Грузия шекарасы). Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Қаратеңіз су алабындағы өзендер.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Паркет тақтайшаларын жасайтын тізбек
Паркет тақтайшаларын жасайтын тізбек (линия изготовления паркетных планок) — тақтайшалардың алдыңғы және сырт беттерін долбарлап және таза жоңғылауға, оң және сол бойлау жиектерінде ойықтарды және тарақтарды қалыптастыруға, сонымен қатар тақтайшаларды ұзындығы бойынша шетжақтау және тақтайшалардың шетжағында ойықтар мен тарақтарды жоңғылайтын тізбек.
Пьетраперция
Пьетраперция (Pietraperzia) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Энна провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7326 адамды құрайды. Халық тығыздығы 62 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 117 км² шамасында. Пошта индексі — 94016.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Киртыгорт-Юган
Киртыгорт-Юган — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Хейги-Яха өзенінің оң жағалауынан 212 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 64 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Киршвайлер
Киршвайлер (Kirschweiler) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Биркенфельд ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1069 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 4,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 34 047. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Вернер Мозер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Тастыадыр (ауыл)
Тастыадыр (2007 ж. дейін — Лидиевка) — Ақмола облысы Ақкөл ауданы, Жалғызқарағай ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Ақкөл қаласының солтүстік-шығысында 48 км-дей жерде, Итемген көлінің шығысында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 139 адам (69 ер адам және 70 әйел адам) болса, 2009 жылы 72 адамды (41 ер адам және 31 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Ақкөл ауданы елді мекендері
Аспирациялық ателектаз
Аспирациялық ателектаз — дем алатын ауамен бірге бронхқа қандай да бір болмасын бөтен дененің түсу әсерінен болатын обтурациялық ателектазды айтады.
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Пульмонология
Дов Крик (Колорадо)
Дов Крик (Dove Creek) — Колорадо штатының Долорес (Dolores) округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Барлау торабының жиілігі
Барлау торабының жиілігі (тығыздығы) – кендерді барлау қазындылары орналасқан нүктелер аралығының қашықтығы немесе барлау аймағының нақтылы аумағына тиесілі қазындылар саны.
Дереккөздер
Санат: Геология Санат: Геофизика Санат: География
Барсель
Барсель (Barßel) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Клоппенбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 13 қалалық ауданға бөлінеді.
Сусам (Хасково облысы)
Сусам (Сусам) — Болгариядағы ауыл. Хасково облысына қарасты Минерални-Бани қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 564 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6352. Телефон коды — 03724. ЕКАТТЕ коды — 70250.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Бюлькау
Бюлькау (Bülkau) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Куксхафен ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 895 адамды құрайды (2010). Алып жатқан жер аумағы 23,22 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 52 008. Муниципалитеттің басшысы — М. Шмиц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Луис Эмилио Рекабаррен
Луис Эмилио Рекабаррен - Чили және Латын Америкасының басқа да елдері жұмысшы қозғалысының қайраткері.
Дереккөздер
Санат:Чили тұлғалары
Пуэрто-Рико
Пуэрто Рико (Puerto Rico; Puerto Rico) — Вест-Индиядағы ел. Пуэрто Рико, Вьекес, Мона т.б. аралдарда орналасқан. Солтүстік жағалауы Атлант мұхитымен, оңтүстігі Кариб теңізімен шайылады. Жері - 8,9 мың км². Халқы - 3 195 153 (2018). Әкімшілік орталығы - Сан Хуан қ. Әкімшілік жағынан 7 округке бөлінеді.
Мемлекеттік құрылымы
«Өз еркімен қосылған» (АҚШ-қа) және өзін-өзі басқаруға құқылы мемлекет. Жоғарғы билігі АҚШ Конгресінің қолында. Атқарушы үкімет – Пуэрто Риконың губернаторы. Екі палаталы заң шығарушы органы бар.
Табиғаты
Пуэрто Рико аралы ұзындығы 170 км, ені 60 км, негізінен таулы, тек солтүстік және оңтүстік жағалауы ғана енсіз ойпатты келеді. Биіктігі 1838 м-ге жететін тау жоталары бор мезгілінің шөгінді жыныстарынан түзілген. Марганец (оңтүстік-батыс бөлігінде) және темір (шығысында) руда көздері табылды. Кезінде жер сілкіністер күшті болған. Климаты тропиктік пассаттық. Ойпатты өңірінің орташа айлық температурасы 24-8-280С. Жылына 900-2500 мм жауын-шашын түседі. Теңіз дауылдары жиі байқалады. Солтүстік беткейлерінде мәңгі жасыл және аралас орман, оңтүстік жағында қуаңшылыққа төзімді бұталы өсімдік өседі. Жануарлар дүниесі өте кедей; көбіне жарғанат, бауырымен жорғалаушылар, құрлық моллюскілері кездеседі. Пуэрто Рикода 17 жасанды көл және 50 астам өзендер бар.
Халқы
Негізгі тұрғындары – пуэрторикалықтар (3 725 789 адам, 2010). Ондаған мың американдықтар және басқа шетелдіктер тұрады. Ресми тілі – испан және ағылшын тілдері. Басым діни ағымы католицизм. Халықтың орташа тығыздылығы 1 км² жерге 409 адамнан келеді(2010).
Носа-Сеньора-дус-Ремедиус
Санат:Пиауи елді мекендері
Пуэрто-Рико
Тарихы
250px|нобай|солға 8-9 ғ-ларда П.-Р. Аралын үндіс-борикендер мекндеген. Борикендер қарапайым егіншілікпен, аң, балық аулаумен шұғылданған, тоқыма кәсібін де білген. 14-15 ғ-ларда аралды карибтер қоныстанды. 16 ғ-дың басында үндістер рулық құрылыс сатысында болды. Испандықтар бұл аралды басып алып, мал өсірді, жаңа астық дақылдарын енгізді. 16 ғ-дың ортасына қарай жергілікті халық түгел дерлік қырғынға ұшыратылды. П.-Р-ға Африкадан негр-құлдар әкеліне бастады. Ағылшын, француз және голланд қарақшылары бірнеше рет П.-Р-ны басып алуға әрекет жасады. 19 ғ-да испан үстемдігіне қарсы қимылдар (1835, 1838 ж. Көтерілістер) болды. 1868 ж. Р.Э.Бетансес бастаған көтерілісшілер Ларес қ-нда республика жариялады. Көтеріліс қатал басылды. 1873ж. П.-Р. Шектеулі автономия алды.
1898 ж. Аралды АҚШ әскері басып алды. 1917ж. Джонс-Шафрот актісі бойынша пуэрторикандықтарға осы күнге дейін күшін жоймаған АҚШ азаматтығы берілді. 300px|нобай|оңға 1952 ж. П.-Р-да конституция қабылданды. Бұл конституцияға сәйкес «АҚШ-қа еркімен қосылған мемлекет» деп жарияланды, ал іс жүзінде П.-Р. АҚШ-қа тәуелді болып қала берді. 1959 ж. Куба революциясының жеңісі ықпалымен П.-Р-ның тәуелсіздігі жолындағы күрестің күшейе түсуі АҚШ конгресін 1964ж. наурызды П.-Р-ың саяси және экономикалық мәселелерін зерттеу және П.Р-ның келешектегі дәрежесі туралы арнайы комиссия құру жөнінде заң қабылдауға мәжбүр етті. 1968-72 ж. өкіметті бастаған билеуші топтар П.-Р-ны 51-штат ретінде АҚШ-қа қосу жолындағы талапты бұрынғыдан күшейте түсті. 1960 ж. бастап П.-Р. Халқы елдің тәуелсіздігі, әлеуметтік прогресс пен демократия үшін күресті өрістете түсуде.
Есбол ауылдық округі (Индер ауданы)
Есбол ауылдық округі — Атырау облысы Индер ауданындағы әкімшілік бірлік. 2007 жылға дейін Кулагино ауылдық округі деп аталған. Округ аумағы - 200 472 га. Тұрғын үй саны - 967.
Пуэрто-Рико
Тарихы
2000 ж. АҚШ президенті Б.Клинтонның ұсынысымен саяси дәрежесін анықтау мақсатында арнайы комиссия құрылды. Арнайы комиссияның есебінде П.-Р. қазіргі дәрежесі расталып, азаматтарына өз дәрежесін анықтауға құқық беруді ұсынды. Халыққа саяси дәреженің үш түрі ұсынылып отыр: қәзіргі дәрежені растау, АҚШ-қа 51 штат болып ену немесе тәуелсіздігін жариялау.
Есбол ауылдық округі (Индер ауданы)
Әкімшілік құрамы
Құрамына Есбол, Ынтымақ, Елеусін (2007 жылдан бастап Есбол ауылының құрамына енгізілген) ауылдары кіреді. Орталығы – Есбол ауылы.
Пуэрто-Рико
Тарихы
2012 ж. 6 қарашада П.Р-ның саяси дәрежесін анықтау үшін екі кезеңде референдум өтті. Дауыс берушілердің 65% АҚШ-қа штат болып кіруді қолдады, 31%,- АҚШ-қа одақтас мемлекет болуды, ал 5,53% тәуелсізідікті жариялауды қолдады.
Есбол ауылдық округі (Индер ауданы)
Халқы
2009 жылғы санақ қорытындысы бойынша округтегі халық саны 4808 адамды құрайды. 2022 жылғы ақпарат бойынша округтегі халық саны 5127 адамды құрайды. Оның ішінде қазақтар - 5044, орыстар - 60, татарлар - 4, басқалары - 19.
Пуэрто-Рико
Демография
нобай|800px|ортаға
Есбол ауылдық округі (Индер ауданы)
Дереккөздер
Санат:Индер ауданы ауылдық округтері
Пуэрто-Рико
Дереккөздер
*
Маньчжурлық нұсқа
«Маньчжурлық нұсқа» — толық метражды көркем фильм. 1989 ж. Қазақфильм және Мирас студиялары шығарған.
Сюжеті
Жапон генералитетінің жоғары шенділеріне арналған «Хокуман-отель» қонақ үй кешенінің иесі, кадрлық барлаушы Исидзима-сан КСРО-ға шығару мақсатында жапон императорына жақын бірқатар генералдарды тұтқынға алу операциясын сәтті өткізеді. Сонымен қатар, өз іс-әрекетімен ол екінші дүниежүзілік соғысының шығыс плацдармында жапон милитаризмінің жеңілу жылында императорға адалдық белгісі ретінде аңдамай өз өмірін қиюға дайын жүздеген бейбіт жапон азаматтарының өмірін сақтап қалады.
Дереккөздер
Санат:КСРО атыс-шабыс фильмдері Санат:Қазақфильм фильмдері
Паркет бұйымдарын жасауға арналған жабдықтар
Паркет бұйымдарын жасауға арналған жабдықтар (оборудование для производства паркетных изделий) — дөңгелек аралы жалпы жұмысқа арналған білдектер, бойлай-жоңғылайтын төртжақты білдектер, шеттерін теңейтін білдек, паркет тақтайшаларын жасайтын тізбек.
Дереккөздер
Санат:Полиграфия
Алтыайғыр
Алтыайғыр  – Астана қаласынан солтүстік-батысқа қарай 75 км жерде, Есіл өзенінің оң жағалауында орналасқан тау.
Геологиясы
Ортаңғы ордовик жыныстарынан түзілген.
Дереккөздер
Санат:Целиноград ауданы таулары
Монфорт-ан-Шалосс
Монфорт-ан-Шалосс (Montfort-en-Chalosse) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,57 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40194, пошта индексі — 40380.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1159 адамды құрады. Халық тығыздығы — 100,17 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Ішкі Гебрид аралдары
Ішкі Гебрид аралдары (Inner Hebrides, Na h-Eileanan a-staigh) — Ұлыбританияның батыс жағалауындағы архипелаг. Гебрид аралдарының шығыс бөлігі деп есептеледі.
Географиясы
Архипелаг аумағы 30 га асатын 36 қоныстанған және 43 адам тұрмайтын аралдардан тұрады. Ең үлкен арал - Скай. Ішкі Гебридтердің жалпы ауданы - 4,158 км2, халқы - 18 947 адам (2011).
Ішкі Гебрид аралдарында жануарлардың түрлері Ұлыбританияның көршілес аралына қарағанда аз, алайда кейбір гебрид құстары Англияда кездеспейді (аққұйрықты субүркіт, кәдімгі мұнтазқұс, қызылтұмсық шауқарға). Қарапайым және ұзынжүзді итбалықтар мекендейді.
Тарихы
Адамдар архипелагқа неолит дәуірінде келді. Орта ғасырларда оның аумағы Дал Риада, содан кейін Аралдар патшалығына тиесілі болды. Перт келісім шарты бойынша Ішкі Гебрид аралдары Шотландияға өтіп, 1707 жылы олар Ұлыбритания патшалығының құрамына кірді.
Экономикасы
Санат:Ішкі Гебрид аралдары
Халэтояха
Халэтояха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ПУР/388/72/70 орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Пур. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Пур.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Боспор патшалығы
Дереккөздер
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том
Қиғаш қабаттылық (Қабаттастық) сериясының индексі
Қиғаш қабаттылық (Қабаттастық) сериясының индексі - қиғаш қабаттылық сериясында қабатшалардың құлау бойымен өлшенген ұзындығының оның қалыңдығына қатынасы. Шамасы >10 Қ.қ.с.и. қалыптасуына қырқалар қатысқан серияларды сипаттайды.
Дереккөздер
Санат:Геология
Чубукаран (Слакбашев ауылдық кеңесі)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Фонда (Айова)
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 648 адамды құрады.
NGC 5005
NGC 5005 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан SBbc типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1785 жылы 1 мамырда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5005 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45749, UGC 8256, MCG 6-29-52, ZWG 189.35, IRAS13086+3719.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Белфаст
left|thumb|Белфаст қамалы
Бе́лфаст (Belfast) — Ұлыбританияның Солтүстік Ирландия аймағындағы орналасқан қала.Ирланд теңізінің жағалауында орналасқан.Белфаст-Солтүстік Ирландиядағы ең басты және портты қала болып табылады.Қаланың халық саны - 579 554 адам.Ирландия аралындағы Дублиннен кейін екінші ірі қаласы.
Қаланың жер аумағы 115 км²
Қаланың климаты теңіздік климатқа тән.Жазы жылы да ылғалды-шілде айындағы орташа температура +15 °C, қысы жылы,жұмсақ болып келеді - қаңтар айындағы орташа температура +4,5 °C.Жылдық орташа температура +9,4 °C.Орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 855 мм.
Жеңіл өнеркәсіп және көлік өндірісі (әсіресе,кәме өндіру) қаланың экономикасында маңызды рөл атқарады.
Дереккөздер
Белфаст (Великобритания) - климат, описание
Мата-Рома
Мата-Рома (Mata Roma) — Бразилиядағы муниципалитет, Мараньян штатында орналасқан. Шығыс Мараньян мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Шападинья экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12680 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 548,411 км² шамасында. Халық тығыздығы — 23,1 адам/км².
Тарихы
Қала 1962 жылы құрылған.
Тасқұлақ
Тасқұлақ — Түркістан облысы Сарыағаш ауданы, Қапыланбек ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сарыағаш қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 3 км жерде, Келес өзенінің сол жағалауында орналасқан.
Пон-л'Аббе
Пон-л'Аббе (Pont-l'Abbé) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Кемпер округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 18,21 км² шамасында.
Тасқұлақ
Тарихы
1997 жылға дейін жеміс-жүзім өсіретін “Қабыланбек” кеңшарының құрамында болған. Кеңшар негізінде Тасқұлақта шаруа қожалықтары құрылды.
Дереккөздер
Санат:Сарыағаш ауданы елді мекендері
Пон-л'Аббе
Коммунаның INSEE коды — 29220, пошта индексі — 29120.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 8065 адамды құрады. Халық тығыздығы — 442,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Виссак-Отейрак
Виссак-Отейрак (Vissac-Auteyrac) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Бриуд округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,1 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43013, пошта индексі — 43300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 336 адамды құрады. Халық тығыздығы — 19,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Вердельюш
Вердельюш (Verdelhos) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Каштелу-Бранку округінің құрамына кіреді. Ковильян муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионында орналасқан. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 875 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 31,46 км² шамасында. Халық тығыздығы — 27,8 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Апостол Пётр (S.Pedro).
Сыртқы сілтемелер
Санат:Каштелу-Бранку округінің елді мекендері
Теңөлшемдер
Теңөлшемдер (грек, мерос — бөлшек; үлес) - элементтік құрамы мен молекулалық салмағы бірдей шамалармен сипатталатын, бірақ құрылысы мен өзіне тән қасиеттері жағынан бір-бірінен анық ерекшеленетін химиялық қосындылар. Теңөлшемдердің химиялық байланыс энергиясы мөлшерінің түрліше болуы олардың физикалық және химиялық қасиеттерінің де өзіндік ерекшеліктерімен сипатталуын қамтамасыз етеді. Теңөлшемдік қасиет әсіресе органикалық қосындыларға айрықша тән.
Кие
Кие– қандай да бір заттың немесе тіршілік иесінің қасиеттілігін, жоғары тылсым күшін білдіретін ұғым. Әлем халықтары мифологиясы мен мәдениетінде аң мен құсты (сиыр, маймыл, аққу, т.б.), аспан денелерін (ай, күн, т.б.), жәндіктерді (тасбақа, айдаїар, т.б.), заттарды (пұт, ағаш, т.б.), сандарды (7, 13, т.б.), адамдарды (әулие, көріпкел, т.б.) Киелі деп санау, оларға сыйыну, табыну дәстүрі ежелден қалыптасқан. Уақыт өте келе адамдардың түрлі діндерді қабылдауына байланысты мұның кейбірі жойылып, өзгеріске ұшыраған. Ислам діні таралмастан бұрынғы дәстүрлі қазақ қоғамында қалыптасып, Кие деп саналған кейбір тотемдік наным-сенімдер жұрнағы қазіргі салт-дәстүрде де кездеседі (табалдырық баспау, айға қарап түзге шықпау, түтін түтету, аластау, т.б.); қ. Киелі жануарлар, Киелі күндер, Ырым.
Теңөлшемдер
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Кие
Дереккөздер:
Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
IC 1484
IC 1484 — Пегас шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Алтыайнұра
Алтыайнұра  – Қалмаққырылған өзенінің сол жағалауындағы қоныс. Қарағанды облысы Ұлытау ауданында орналасқан.
IC 1484
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 1392792, NPM1G +11.0569.
Сыртқы сілтемелер
IC 1484 Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Алтыайнұра
Оңтүстігінде Жылантөбе және Көктөбе таулары жатыр. Батысында Ақшеңгел бұлағы бар.
Аюлы (ауыл)
Аюлы — Қарағанды облысы Бұқар жырау ауданы, Белағаш ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Ботақара кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 38 км-дей жерде.
Халқы
Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 135 адам (71 ер адам және 64 әйел адам) болса, 2009 жылы 72 адамды (43 ер адам және 29 әйел адам) құрады.
Гадолиний
Дереккөздер
Санат:Лантаноидтар Санат:Химиялық элементтер
Десквамация
Десквамация (латынша dequamo - қабыршақты сыдыру) — температураның күрт ауытқуларына байланысты тау жынысытардың қабыршақтануы және оның сыпырылуы. Әдетте, шөлдер мен биік таулы аудандарда байқалады. Десквамация нәтижесінде жалпақ үшкір бұрышты тау жынысы сынықтары үйіледі.
Казактушкен
Казактушкен — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чульча өзенінің оң жағалауынан 4 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Телецкое көлінің су алабы. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алтай өлкесі өзендері
Буонвичино
Буонвичино (Buonvicino) — Италиядағы қала, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Козенца провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 122538 адамды құрайды. Халық тығыздығы 850 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 55 км² шамасында. Пошта индексі — 87020.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Ciriaco Abate. Жыл сайынғы мерекесі — 17 қыркүйек.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Калабрия елді мекендері
Филипповка (Ақмола облысы)
Филипповка — Ақмола облысы Ақкөл ауданы, Наумов ауылдық округі құрамында болған ауыл. 2013 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы — Ақкөл қаласының батысында 40 км-дей жерде орналасқан.
Халқы
Тұрғыны 54 адам (2009).
Санат:Ақкөл ауданының таратылған елді мекендері
Похалуиха
Похалуиха — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Мугай өзенінің сол жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 10 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Тагил өзені Төменгі Тагил қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері
Теңөлшемдік
Теңөлшемдік - тау жынысы (минерал) түйіршіктері мөлшерінің барлық бағытта бірдей өлшемдермен сипатталуы, яки домалақ пішіндерді иемденуі.
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Геофизика Санат:География
Ватерпас
Ватерпас - жер қазу және ағаш шеберлік ісінде горизонтальдықты және болмашы көлбеулікті тексеретін қарапайым аспап.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Ақсай ауылдық округі (Жамбыл облысы)
Ақсай ауылдық округі – Жамбыл облысы Жуалы ауданындағы әкімшілік бірлік.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Қайрат, Диқан ауылдары кіреді. Орталығы – Қайрат ауылы. Аумағы 64,20 шаршы шақырым. Ауыл шаруашылығына жарамды жері 54,45 га. 147 шаруа қожалығы құрылған. Егіншілік пен мал шаруашылығы дамыған. 2 орта мектеп, кітапхана, пошта байланысы, мұражай жұмыс істейді.
Халқы
Тұрғыны 2933 адам (2009).
Дереккөздер
Санат:Жуалы ауданы ауылдық округтері
NGC 698
NGC 698 — Fornax шоқжұлдызында орналасқан SBab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1837 жылы 29 қарашада Джон Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 698 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 6710, ESO 353-51, MCG -6-5-5, AM 0147-350.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Fornax (шоқжұлдыз)
Косты-Вож
Косты-Вож — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненец АҚ, Ханты-Мансий АҚ жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Лонг-Юган өзенінің оң жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 57 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Надым өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Надым.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Пирипири
Пирипири  (Piripiri) — Бразилиядағы муниципалитет, Пиауи штатында орналасқан. Солтүстік Пиауи мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Байшу-Парнаиба-Пиауиенси экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 62 291 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 408,928 км² шамасында. Халық тығыздығы — 44,2 адам/км².
Санат:Пиауи елді мекендері
Макопсе
Макопсе — Ресейдегі өзен. Краснодар өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Қара теңіз орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кубань су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Қара теңіз су алабының өзендері Шепси өзені су алабының батыс шекарасынан Псоу өзеніне дейін (РФ мен Грузия шекарасы). Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Қаратеңіз су алабындағы өзендер.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснодар өлкесі өзендері
Мака (халық)
Мака (макаа) — Камерунда және Конго Республикасында, Экваторлық Гвинеяда,  Орталық Африка Республикасындағы оған іргелес аудандарда тұратын банту тобының халықтары. Жалпы саны 810 мың адам, оның ішінде Камерунда 600 мың, Орталық Африка Республикасында 130 мың, Габонда 35 мың, Конгода 35 мың, Экваторлық Гвинеяда 10 мың адам. Макалардың ата-бабалары бірнеше жүз жыл бұрын орталық Камерунның таулы аймақтарынан ішкі аймаққа қоныс аударған.
Тілі
Тілі - мака тілі, банту тілдер отбасының солтүстік-батыс тобына жатады.
Діні
Діні бойынша - дәстүрлі наным-сенімдерді ұстанушылар, бірақ католиктер де бар.
Кәсібі
Негізгі кәсібі – қолмен атқарылатын егіншілік (маниок, ямс, таро, тәтті картоп, күріш, жүгері, банан), аңшылық, жабайы майлы пальма жемістерін жинау, ұсақ мал өсіру. Ағаш ою (салттық бетперде, ата-баба мүсіндері, ыдыс-аяқ) төсеніш пен қоржын тоқу, қыш бұйымдарын жасау жақсы дамыған.
Өмір салты
Әлеуметтік ұйымның негізін көп отбасылық қауымдастықтар құрайды, рулық-тайпалық құрылым сақталғаны. Туыстық есеп патрилинейлік болып табылады. Неке — вирилокальды.
Елді мекендері өзендердің жағасында немесе орманда жолдардың бойында орналасады. Тұрғын үйлері төртбұрышты, шатыры пальма жапырақтарынан, қабырғалары бамбуктан, бұтақтардан жасалған. Үлкен ауылдар мен қалаларда тұратындар ауқатты макалар заманауи бетон үйлерде тұрады.
Ерлердің дәстүрлі киімі – бөксені жауып тұратын мата, әйелдердікі – алжапқыш.
Дереккөздер
Санат:Камерун халықтары Санат:Конго Республикасы халықтары Санат:Экваторлық Гвинея халықтары Санат:Орталық Африка Республикасы халықтары
Кибернетика
Кибернетика (κυβερνητικός – басқару өнері, ағылшынша cybernetіcs) – басқару жүйелеріндегі ақпаратты алу, сақтау және өңдеу ісінің жалпы заңдылықтары жайлы ғылым. Кибернетикадағы зерттелетін негізгі нысандар – кибернетикалық жүйелер дерексіз (абстракт) түрде, яғни олардың табиғаты физика мазмұнына байланыссыз зерттеледі. Мұндағы басқару жүйелері ұғымына техника қана емес, кез келген биологиялық, әкімшілік және әлеуметтік жүйелер де жатқызылады.
Кибернетикалық жүйе ақпаратты қабылдау, өңдеу, түрлендіру, сақтау және алмастыру қабілеті бар бір-бірімен байланысты нысандардан – жүйе элементтерінен тұрады. Кибернетикалық жүйелерге әр түрлі автоматты техника реттеуіштер, электрондық есептеу машинасы (компьютер), тірі организмдердің жүйке жүйелері, адамның миы, адамзат қоғамы, т.б. мысал бола алады. Кибернетика ғылым ретінде техникадағы кері байланыс ашылған уақыттан қалыптасты. Адамның ойлау қабілеті де кері байланыс принципіне негізделгендіктен, осы ұқсастық кейбір биологиялық процестердің электроника терминдері арқылы сипатталуына себеп болды.
Қосылған құнға салынатын салық
Қосылған құнға салынатын салық, кейде қосылған құн салығы – жанама салық түрі, қосылған құнның мемлекеттік бюджетке аударылатын бөлігі, бюджеттің маңызды көздерінің бірі. Кәсіпорын, бір жағынан, сатылған өнімдерден қосымша құн салығын алушы болса, екінші жағынан, жабдықтаушылардан өндіріс құралдарын сатып алушы ретінде Қосылған құн салығын төлеуші болып табылады. Қосылған құн салығын төлеушілер салық кодексінде белгіленеді. Мемлекеттік бюджетке төленетін Қосылған құн салығының көлемі өндірушінің сатқан тауары үшін есептелген салық пен жабдықтаушыларға шикізат, материалдар, отын мен энергия, т.б. өнімдер үшін төленген Қосылған құн салығының айырмасы негізінде есептеледі, яғни салық төлеушілер Қосылған құн салығын тауарларды өндіруге (жұмыстарды орындауға, қызмет көрсетуге) жұмсалған материалдық шығынды шегере отырып есептейді. Салық салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге тиіс Қосылған құн салығының сомасы, салық кодексіне сәйкес, салық салынатын айналым бойынша есептелген Қосылған құн салығының сомасы мен шегерімге жатқызылған салық сомасы арасындағы айырма ретінде анықталады. Соңғы кездері Қазақстанның экономикалық даму үдерісін қамтамасыз ету мақсатында Қосылған құн салығының мөлшерін азайту шаралары іске асырылуда. 2004 жылдың 1 қаңтарынан бастап салық төлеушілер Қосылған құн салығын 12% мөлшерінде төлейтін болды.
Кибернетика
Кибернетика - 1) табиғат пен қоғамдағы басқару мен байланыстың жалпы заңдары туралы ғылым; практикалық мағынада — күрделі жүйелер мен организмдердегі кері байланыс туралы ілім; 2) ақпарат жинау, жеткізу, түрлендіру, басқару жайындағы ғылым. Кибернетикалық жүйелерге мысал ретінде автоматтық реттеуіштерді, компьютерлерді, адамзат қоғамын және т.б. Келтіруге болады. Кибернетиканың теориялық өзегіне ақпарат, алгоритмдер, автоматтар теориясы, операцияларды зерттеу, оңтайлы басқару теориясы, бейнелерді айыру-тану теориясы кіреді. Электрондық есептеу машиналары кибернетика мөселедерін шешудің негізгі техникалық құралы болып саналады. Н.винердің еңбектерінде келтірілген күрделі жүйелер мен организмдердегі кері байланыс жайындағы ілім; 3) техникалық, биологиялық, өлеуметтік және т.б. Жүйелердегі басқарудың жалпы принциптері туралы ғылым.
Қосылған құнға салынатын салық
Дереккөздер
Санат:Салықтар
Кибернетика
Таза кибернетика
Таза кибернетика келесі басқару жүйелерін зерттейді. thumb|[[ASIMO жолындағы бөгеттерден өт үшін датчиктер және интеллектуалды алгоритмдерді қолданады]]
Күрделі жүйелер теориясы
Күрделі жүйелер теориясы күрделі жүйелер табиғаты мен оның негізінде жатқан әдеттен тыс немесе жат қасиеттерді зерттеп анализ жасайды, және себептерін табады.
thumb|Күрделі адаптивті жүйені модельдеу
Инженерияда
thumb|[[Жасанды жүрек биомедициналық инженерияда.]]
«Кибернетика» термині
thumb||left|120px| alt=A.| [[Ампер.]]thumb|120px| alt=A.| [[Винер.]]«Кибернетика» терминін ежелгі гректерден кейін 1834 жылы француз ғалымы А.Ампер қолданып, ол ғылымдарды топтарға бөліп жіктеу кезінде қоғамды басқару ісін осылай атады.
Мұнан кейін бұл терминді америкалық ғалым Н.Винер қолданды. Ол өзінің 1948 жылы шыққан еңбегін осылай атады. Осы жыл кибернетика ғылымының дүниеге келген жылы болып саналады. Винер кибернетиканы «жануарлар мен машиналардағы байланыс және оны басқару жайлы ғылым» деп тұжырымдады.
Кибернетиканың бөлімдері
Қазіргі кезде кибернетиканың бірнеше бөлімдері бар. Теориялық кибернетикада дискреттік математика негізінде жасалған басқару теориясы мен ақпарат теориясының ғылыми тәсілдері зерттеледі. Техникалық кибернетика автоматтандыру мен компьютерлер негізінде технология процестерді автоматтандыруды зерттейді. Экономикалық процестердің математика модельдерін жасап, компьютерлерді экономикалық есеп-қисап істеріне пайдалануды экономикалық кибернетика зерттейді. Теориялық кибернетика идеяларын медицина мен биологияда пайдаланумен айналысатын бөлім биологиялық кибернетика, ал адамзат қоғамының даму процестерін зерттеп, оны басқарудың математикалық моделін жасайтын бөлігі әлеуметтік кибернетика деп аталады. Кибернетиканың жетістіктерін жеке ғылымдар саласында кеңінен қолдану нәтижесінде жаңа ғылыми бағыттар пайда болды.
Киберкеңістік
Киберкеңістік (киберпростраиство; cyberspace) — мыңдаған компьютерлерді жалғастыру арқылы құрылған әлем.
Киберпанк
Киберпанк (cyberpunk) - кәдімгі өмірді "баз кешіп", технологиялық әлемде өмір сүретін адам. Ол өзінің компьютер жайлы білімін компьютерлік қылмыс мақсатында пайдалануы мүмкін.
Киберүрей
Киберүрей (cyberphobia) - компьютерден және олардың қоғамдық өмірге ықпал жасауынан қорқу. Бүл қорқынышты басу үшін компьютер алдьіна отырып, онымен біраз жүмыс істеу керек.
Дереккөздер
*
Алматы технология және бизнес институты
Дереккөздер
Қазақ ұлттық энциклопедиясы
Санат:Алматы жоғарғы оқу орындары
Морфоқұрылым
Морфоқұрылым (грекше morphe – пішін, түр және латынша structura – құрылымы) – эндогендік (жердің ішкі), экзогендік (сыртқы) күштердің ұзақ уақыт әсер етуінен пайда болған жер бедерінің ірі элементтері және теңіздер мен мұхиттардың түбі. Мұнда эндогендік процестер (жанартау атқылау, жер сілкіну т.б.) жетекші рөл атқарады. Морфоқұрылымдар өздерінің морфологиялық құрылысының ерекшелігімен және жер қыртысының жеке бөліктерінің геология тарихының өзгешеліктерімен сипатталады. Екінші реттік Морфоқұрылымдарға жеке қырат, тау жотасы, ойыс, т.б. жатады. “Морфоқұрылым” терминін геоморфологияға алғаш рет 1946 жылы И.П. Герасимов енгізген.
Дереккөздер
Санат:География
Санта-Колома
Санта-Колома (Santa Coloma (La Rioja)) — Испаниядағы муниципалитет. Риоха автономды бірлестігіне қарасты Риоха провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Нахера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 133 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 20,24 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 32 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Риоха елді мекендері
Амелобластома
Амелобластома (Ameloblastoma — эмаль+бластома — эмальдық бастама жасуша ісігі) —Тістің эмаль тканін ұқсас құрылымдардан тұратын катерсіз ісік.
Сия картридж
thumb|right|200px| [[Гельді Сия]] Сия картридж (Картридж чернил; ink cartridge) — сия бүріккіш принтерге арналған, ішінде сиясы бар бір реттік контейнер.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Джошуа Рейнолдс
Джошуа Рейнолдс (Joshua Reynolds, 16 шілде 1723 ж. — 23 ақпан 1792) — ағылшын кескіндемешісі. представитель английской школы портретной живописи XVIII ғ-дың ағылшын кескіндеме мектебінің үәкілі. Өнер теоретигі. Первый президент Корольдік Өнер Академиясының алғашқы президенті.
Вьели
Вьели (Viesly) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,67 км² шамасында.
Джошуа Рейнолдс
Дереккөздер
Санат:Ұлыбритания суретшілері
Вьели
Коммунаның INSEE коды — 59614, пошта индексі — 59271.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1443 адамды құрады. Халық тығыздығы — 135,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Ларкспур (Колорадо)
Қала тұрғындарының саны 234 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.5 км² шамасында. FIPS коды — 08-43550.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
Клайнхарманс
Клайнхарманс (Kleinharmanns) — Аустриядағы жәрмеңке. Төменгі Аустрия федералды жеріне қарасты Вайдхофен округінің құрамына енеді.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1734 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 47.59 км² шамасында. Елді мекеннің автомобиль коды — WT, ресми идентификациялық коды — 3 22 03.
2005 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Райнхард Даймель (АҰП) саналады.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Аустрия елді мекендері
Сырница (Хасково облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 646 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6361. Телефон коды — 03744. ЕКАТТЕ коды — 70651.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Хасково облысының елді мекендері
Киссельбах (Хунсрюк)
Киссельбах (Хунсрюк) (Kisselbach (Hunsrück)) — Германия Федеративтік Республикасының Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан муниципалитет. Рейн-Хунсрюк ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 562 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,13 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 07 1 40 068. Муниципалитеттің басшысы — Хайнц-Лудвиг Куб.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Рейнланд-Пфальц елді мекендері
Ватт-Секунд
Ватт-Секунд - қуаты 1 Вт электр тогының 1 секундтағы жұмысына тең өлшем бірлігі. Халықаралық қысқартылған белгісі Ws, Вт*с.
Дереккөздер
Санат:Өлшеу техникасы
Томирис Байсафаның ісі
Томирис Байсафаның ісі — 2018 жылдың 13 сәуірінде ММХҚИ университетінің халықаралық экономикалық қатынастар кафедрасының төртінші курсының үздік студенті Томирис Байсафа үзіліс кезінде университеттің жұмбақ жағдайда ЖОО-ның төртінші қабатындағы терезеден құлап кеткен болатын. Құлағаннан кейін оны дереу ауруханаға жеткізген. Сол жылдың 3 мамырында Томирис Склифосовский атындағы ғылыми-зерттеу институтында қайтыс болды. Аталған факті бойынша қылмыстық іс қозғалды. Тергеу шаралары мен сот талқысы үш жыл уақытқа созылды.
Мәскеудің Измайловский аудандық сотының алқабилері қазақстандық студент Томирис Байсафаның өліміне қатысты іс бойынша Дағыстанның бұрынғы вице-премьерінің ұлы Муртузали Меджидовты кінәлі деп тапты. Томирис Байсафаны өлтіргені үшін Меджидовты 13 жылға бас бостандығынан айырған болатын. Мұртузали Томиристі терезеден қасақана итеріп құлатқаны дәлелденген.
Өлтіруі
21 жастағы Томирис Байсафа ММХҚИ Халықаралық экономикалық қатынастар кафедрасының 4-курсында оқып жүрген. Оның өз-өзіне қол жұмсайтын ойы болған жоқ. Ол өмір сүргісі келетін, көңілді адам болған. Жоғары оқу орнында Томирис Муртузали Меджидовпен танысқан. Олар бір-бірін ұнатып, екі жылға жуық кездескен. Қыз Қазақстанға кеткенде жігіт оны қызғанып, жиі хат жазған. Кейін екеуі ажырасып, қыз басқа жігітпен танысқан. Оның есімі - Вадим. Бірге киноға барды. Құлағаннан кейін оны дереу ауруханаға жеткізген. Оның көптеген жері сынған еді. Ауыр жарақат алып, көп қан жоғалтқан. Дәрігерлер оған бірнеше ота жасады, бірақ үш аптадан кейін 3 мамырында 4:00-де Томирис Склифосовский ғылыми-зерттеу институтында қайтыс болды. Ол кезде аудиторияда текі екі адам ғана болған. Бірі Томирис. Екіншісі Дағыстан үкіметінің бұрынғы төрағасы, беделді бизнесменнің ұлы Мұртузали Меджидов. Трагедия орын алған күні оны Томириспен бірге бір аудиторияда көргендер бар. Жігіт пен қыз қатты-қатты сөйлескен.
Жерлеу
Қыз қайтыс болған соң оның денесі Астана қаласына әкелінді.