cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әбділкәрім Сатұқ Қарахан
Қарахан 960 ж. қайтыс болады. Оның орнына отырған баласы Мұса Исламды мемлекеттік дін деп жариялайды. Осыдан болар мұсылман тарихшылары қарахандар әулеті билеушілерінің кестесін осы Мұсадан бастайды. Бірақ шын мәнінде Қарахан мемлекетінің негізін қалаушы Мұсаның әкесі Әбділкәрім Сатұқ Қарахан, кейінгі тарихшылардың мемлекет атын оның есімімен «Қарахан» деп атауы да осыдан. Қараханның мазары бұл күнде Жамбыл облысының орталығы Тараз қаласында тұр.
Масамбара
Масамбара (Maçambara) — Бразилиядағы муниципалитет, Риу-Гранди-ду-Сул штатында орналасқан. Оңтүстік-батыс Риу-Гранди-ду-Сул мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Кампанья-Осидентал экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5 473 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 682,82 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,3 адам/км².
Санат:Риу-Гранди-ду-Сул елді мекендері
Ла-Шапель-Суеф
Ла-Шапель-Суеф (La Chapelle-Souëf) — Франциядағы коммуна. Төменгі Нормандия аймағына қарасты Орн департаментінде орналасқан. Мортань-о-Перш округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,13 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 61099, пошта индексі — 61130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 303 адамды құрады. Халық тығыздығы — 27,22 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Еспьют
Еспьют (Espiute) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. Олорон-Сент-Мари округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 4,09 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 64215, пошта индексі — 64390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 117 адамды құрады. Халық тығыздығы — 28,61 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары
Сағындық
Сағындық — Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы, Ақжар ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Ақжар ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 24 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 150 адам (79 ер адам және 71 әйел адам) болса, 2009 жылы 48 адамды (28 ер адам және 20 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Тарбағатай ауданы елді мекендері
Жоғары энергия физикасы
200px|thumb|right Жоғары энергия физикасы – элементар бөлшектер физикасының жоғары энергиялы (109 эВ) бөлшектердің (шартты түрде нуклонның тыныштық энергиясын 9,4108 эВ деп алуға келісілген) өзара әсерлесуін зерттейтін саласы.
Жоғары энергия физикасы Қазақстанда 20 ғ-дың 40-жылдарының соңынан дами бастады. Зерттеу жұмыстарының басты бағыты – адрондардың серпімсіз өзара әсерлесуі (күшті өзара әсерлесу). Бұл бағыттың негізін академик .С. Тәкібаев қалаған. Зерттеу жұмыстары 1950 жылдан Қазақстан ҒА-ның Физикалық-техникалық институтында және ҚазҰУ-дің физика факультетінде жүргізіліп келеді. Қазақстан ғалымдары үдеткіштерде алынған жоғары энергиялы бөлшектердің (протондардың энергиясы 6,6108 эВ–41011 эВ, -мезондардың энергиясы 7,5109–21011 эВ, антипротондардың энергиясы 3109–3,21010 эВ, жеңіл ядролардың энергиясы 4,1109 эВ/нуклон) көмегімен бастапқы энергияға байланысты өзгеретін протондардың қарапайым түзілу (генерациялау) актісінің сипаттамасын, алғашқы бөлшектер мен нуклон-нысана зарядының табиғатын; резонанстар үлесін; екінші реттік бөлшектердің көптеп туу қимасының импульстері бойынша үлестіру параметрлерін және әмбебабтық сипатын; протон-антипротон аннигиляциясының механизмін; жетекші бөлшектердің серпімсіздік коэффициентін және оның рөлін; нуклондар мен ядролардағы адрондардың когеренттік және дифракциялық түрде пайда болу механизмін; ядроларда адрондардың көптеп түзілу процесін, т.б. түсіндіруге және зерттеуге елеулі үлес қосты.
Үдеткіштердегі алғашқы деректер Ресейдегі (Дубна, Серпухов) және Швейцариядағы (Женева), Америкадағы ғылыми орталықтармен ынтымақтастықтың нәтижесінде детектордың (ядролық эмульсия; сутек, дейтерий және протонмен толтырылған көпіршікті камера; ұшқынды стриммер камера) көмегімен алынды. Зарядты бөлшектер импульсі мен әсерлесу ықтималдығын өлшеуді жетілдіру, ядролық -физикалық ақпараттарды математикалық және техникалық жолмен өндеу жөнінде маңызды әдістемелік жұмыстар орындалды. Дәл мәліметтер алу мақсатында Іле Алатауында ғарыштық сәуле станциясы салынды (1957). ҚазҰУ-да ғарыштық сәулелердің қатаң және бейтарап құраушыларының вариациялары, олардың Күн және геомагнит активтілігімен байланысы, сондай-ақ жоғары энергиялы ядролық ыдыраудағы көп зарядты шапшаң фрагменттердің түзілу механизмі зерттелуде. Қазақстан ғалымдары (Э.Г. Босс, А.Х. Винницкий, Ю.Т. Лукин, Н.Н. Нұрғожин, В.И. Руськин, Ж.С. Тәкібаев, М.А. Тәшімов, П.А.Усик, И.Я. Часников, т.б) өздерінің ғылыми жұмыстарын шет ел ғылыми орталықтарымен және ғалымдарымен тығыз байланыста жүргізуде.
Дереккөздер
Санат:Механика
Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)
Сарыарқа — Қазақстанның ірі физикалық-географиялық және табиғи-тарихи аймағының бірі. Сарыарқа – халықтық атау. Сарыарқаға Қарағанды, Ақмола облыстарының жері толықтай, бұрынғы Торғай, Семей, Павлодар облысының біраз жері кіреді. Қарағанды облысының территориясы, негізінен, Сарыарқаның орта бөлігінде орналасқан. Сондықтан да жергілікті халық осы өңірді ежелден Сарыарқа, Арқа даласы деп атаған. Сарыарқа атауы «жер бетіндегі өсімдіктері күйгендіктен сарғайып жататын кең де үлкен жон, жалпақ үстірт, сансыз адырлы қырқа» ұғымын білдіреді.
Сарыарқа – қазақтың байлығының көзі ғана емес, сонымен қатар өнердің, мәдениеттің және тарихтың кеніші. Сарыарқаның асыл тумалары, сонау Абылай заманындағы Бұқар жырау, Қаз дауысты Қазыбек, ақындар Шөже, Шашубай, Доскей, жазушы С.Сейфуллин және ақын Қ.Аманжолов, композиторлар Тәттімбет, Мәди, Ұлы Отан соғысының қаһарманы Н.Әбдіров ғалымдар А.Чижевский және Е.Бөкетов, қазақтың тұңғыш ғарышкері Т.Әубәкіров сияқты атақты адамдар Сарыарқаның атын шығарған. Көмірлі өңірдің халқы Қазақстанның тұңғыш Президенті Н.Назарбаевты да өзінің бел баласы деп есептейді. Өйткені ол жас күнінен бастап Теміртаудағы атақты Қазақстан Магниткасында тау-кенші болып еңбек жолын бастаған. Еліміздің тарихынан орын алған «адамзат ажалының аралындай» КарЛАГ-та жас ғұмырларын «тар жол, тайғақ кешумен» өткізген небір совет және шет елдің жүздеген оқымыстылс, зиялы қауым өкілдері тар қапаста жүрсе де Қарағандыда тұңғыш өнер ошақтарын ашқан «алғашқы қарлығаштар» болып табылады. Бұл өнер қайраткерлерінің артынан ызғарлы, қайғылы сұмдыққа толы жылдары туындаған өнер мұралары қалды. Қазіргі кезде бұл мұралар әлем жұртшылығының қызығушылығын тудырып отыр.
Географиясы
Сарыарқа – «Қазақтың ұсақ шоқысы» деп те аталады (Орталық Қазақстан ұсақ шоқысы). Батыстан шығысқа дейін ұзындығы 1200 км, оңтүстіктен солтүстікке дейін 950 км. Батыс жағы біршама тегістеу, Ұлытаудың таулы жерлері (1133 м) және Көкшетау үстірті (947 м, Көкше тауы) салыстырмалы биіктігімен ерекшеленеді. Шығыс жағы 1403 метр (Қарқаралы таулары), 1469 метр (Шыңғыстау жотасы) және 1566 метрге жететін ең биік шоқысына (Ақсораң тауы) дейін биіктеп отырып, шоқылы жер бедерімен айрықшаланады. Сарыарқа геологиялық жас жағынан тым көне тауға жатады, яғни жылдар бойы мүжіліп бірте-бірте шөгіп бара жатқан кəрі тау. Салыстыру үшін айтқанда еліміздің шығысындағы Алтай тауы жас тауға жатады.
Геологиясы
Сарыарқа каледон (батыс жағы) және герцин (шығыс жағы) қатпарлы кезеңінде қалыптасты. Неотектоникалық қозғалыстың сонымен бірге желге мүжілу үдерісі салдарынан Сарыарқаның жер бедерінің осы қазіргі бейнесі қалыптасты. Негізінен метаморфтық және магмалық тау жыныстарынан түзілген.
Өсімдіктері мен жануарлары
Сарыарқа жері дала, шөлейт және шөл зоналарына кіреді. Көкшетау, Атбасар өңірінде, Есіл өзенінің бойында қара топыракқа тән өсімдік жамылғылары қалыптасқан. Ол жерлерде егіндік өсіріледі. Даланың аласа таулары мен ұсақ шоқыларында шоқ-шоқ қарағай, биші қайың ормандары өседі. Дала зонасының оңтүстігін ала Теңіз бен Сарысу жазықтары, Ұлытау, Қарқаралы, Шыңғыстау бойлары шөлейт зонаға кіреді. Бұл зонаның климаты қуаң, қошқыл қызыл коңыр топырақ жамылғысында жусанды, бетегелі, көделі, боз өсімдіктер жамылғысы таралған. Өзен бойында, тау баурайларында шабындық шалғындар, терек, қайың, карағай, арша, тал өседі. Шөлейт зона мал жайылымына колайлы. Шөл зонасы Ұлытаудың оңтүстігі мен Жезказған маңын, Солтүстік Балқаш жағалауын қамтиды. Мұндағы шөлдің қоңыр топырақ жамылғысында шөл өсімдіктері - тобылғы, қараған, боз, бетеге, ақселеу бұйырғын, қара жусан, көкпек өседі. Жануарлар дүниесі де дала, шөлейт, шөл зоналарының ерекшеліктеріне байланысты қалыптасқан. Қарағайлы ормандарда бұғы, елік кездессе, дала мен шөлейт жерлерді ақбөкен, қасқыр, түлкі мекендейді. Көлдерінде құстар көп.
Экономикасы
Қарағанды облысының даму тарихына үңілер болсақ, қадау - қадау іргелі істердің куәсі боласың. Аймақтың шапшаң игерілуіне бірден-бір себепкер болған оның мол табиғи байлықтары еді. Сонау жиырмасыншы-отызыншы жылдарда А.А.Гапеев, Н.Г.Кассин, Н.И.Наковник, М.П.Русаков, Қ.И.Сәтбаев тәрізді есімдері бүгінде кеңінен танымал геологтар Орталық Қазақстан аймағының кен байлықтарын зерттеді. Жиырмасыншы жылдардың басында-ақ Қоңырат, Жезқазған, Семізбұғы, Өспен және басқа жерлерде түсті металдардың мол қорының бары анықталған. Соғысқа дейінгі кезең ішінде жаңадан ашылған көмір және түсті металл кен орындарының негізінде Орталық Қазақстанда Қарсақбай, Балқаш мыс қорыту зауыттары салынды. Жезқазған, Қоңырат рудниктері, Қарағанды көмір бассейні игерілді. Еліміздің экономикасындағы Орталық Қазақстанның алатын орны ерекше екендігі сол кезде-ақ белгілі болған.
Қазба байлықтары
Сарыарқа - пайдалы қазбаларға бай өлке. Қарағанды мен Екібастұз көмір өндірудің ірі ошақтарына жатады. Жезқазған, Қарсақпай, Атасу, Саяқ, Қоңырат кен орындары мыс, темір, марганец кендеріне бай. Жәйремде сирек металл өндіріледі. Осыларды қорытып, байыту мақсатында қарағанды, Жезқазған, Балқаш және Теміртау калаларында ірі металлургиялық комбинаттар жұмыс істейді.
Халқының қоныстануы
Қазіргі уақытта Қарағанды облысы 429 мың шаршы шақырым жерді алып жатыр. Бұл республикадағы ең үлкен аймақ. Әкімшілік-аумақтық құрылым өзгертілгеннен кейін, бұл аумақта 9 селолық аудан мен 11 қала, 39 жұмысшы кенті мен 171 селолық округ болды. Халық саны 1 миллион 700 мыңнан асты, яғни республика халқының 10 пайызын құрайды.
Дәстүрлі шаруашылығы
Дәстүрлі шаруашылығы егіншілік болып келеді. Онда көптеген егіншілік орындар орналасқан.
Орта ғасырлар
XIII ғасырдың басында Орталық Қазақстан өңірі моңғол шапқыншылығына ұшырап, Алтын Орда құрылғаннан бері Қарағанды облысының аумағы Жошы хан ұлысының құрамына енген, одан XIV ғасырда Ақ-Орда (оған солтүстік-шығыс, Орталық және оңтүстік Қазақстан аумағы енген) бөлек кеткен. XIII-XV ғасырлар архитектурасының ескерткіші Қызыл кеніш сарайы осы кезенің ірі археологиялық ескерткіші болып саналады, жұрнағы Қарағандыдан 260 км, Қарқаралы ауданының Қырғызстан ауылының Кент тауының шығыс бөлігіндегі Қызылсу өзенінің жағалауында жатыр. Жергілікті тайпалардың экономикалық және саяси жағдайы күрт құлдырап, өндіргіш күштер әлсіреді, мұның өзі қазақ ұлысының қалыптасу процесін тежеді. Елдің аумақтық-саяси тұтастығы бұзылды, түрлі түркі топтары бөлшектеніп, араласып кетті, дегенмен олар өздерінің тілі мен әдет-ғұрпын сақтап қалды. Алтын Орданың мемлекеттік бірлестігінің бытыраңқы сипаты, феодалдық алауыздық, бағынышты, басыбайлы болған халықтардың азаттық күресі XV ғасырдың бас кезінде Алтын Орданың ыдырауына әкеліп соқты. Сол кезде бірқатар мемлекеттік бірлестіктер құрылып, соның біріне енді. XVI ғасырдың басында Орталық Қазақстан өңірі жергілікті экономикалық және этникалық негізде туындаған мемлекеттік құрылым кең байтақ Қазақ хандығының құрамында болды. Қазақ халықтарының құрылуы қазақ ұлысының қалыптасу процесіне жәрдемдесті. XVII ғасырдың бірінші жартысында Орталық Қазақстан жеріне ойрат (жоңғар) тайпалары басып кірді. Қазақ халқының жоңғар шапқыншылығына қарсы күресі жүз жылдан астам уақытқа созылды. Халық бұқарасының қаһармандық күресі нәтижесінде XVIII ғасырдың орта шенінде Қазақстан жоңғар басқыншыларынан азат етілді.
Сыртқы сілтемелер
*
Қайталама электрондық эмиссия
Қайталама электрондық эмиссия - электрондар ағынымен металл бетінен электрондарды шығару.
Василий Яковлевич Шестаков
Василий Яковлевич Шестаков (1900, Түлкібас ауданы Т.Рысқұлов ауылы – 1978, сонда) – Социалистік Еңбек Ері (28.3.1948).
1930 – 1942 жылдары Победа ауыл шарушылығы артелінде жұмысшы, егіс бригадасының бригадирі, 1942 – 1945 жылдары 2-дүниежүзілік соғысқа қатысты. 1945 жылдан егіс бригадасының бригадирі, басқарма төрағасының орынбасары болып қызмет істеді.
Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, медальдармен марапатталған.
Дереккөздер
Санат:1900 жылы туғандар Санат:Тұрар Рысқұловта туғандар Санат:1978 жылы қайтыс болғандар Санат:Тұрар Рысқұловта қайтыс болғандар Санат:Социалистік еңбек ерлері Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары Санат:Ленин орденінің иегерлері Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері
Қамыстыкөл
Қамыстыкөл – Қаракөл көлінің солтүстік-шығысындағы тұзды тұйық көл.
Географиялық орны
Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Қаратоғай ауылының оңтүстікiнде 25 км жерде орналасқан. Шетырғыз өзенінің аңғарында. Теңіз деңгейінен шамамен 195 м биіктікте жатыр.
Гидрографикасы
Аумағы суы мол жылдары 6,5 км2, қуаңшылықта 5 км2, ұзындығы 4 км, енді жері 1,8 км. Жауын-шашын және жер асты суларымен толысады. Қарашаның аяғында суы қатып, наурыздың аяғында ериді.
Жағалау сипаты
Солтүстік бөлігі жарлы, оңтүстік жайпақ келген. Қамыстыкөлдің шығысында Бақакөл көлі, оңтүстігінде Қарамұрын төбесі, батысында Жаркөл қонысы орналасқан. Мал суаруға пайдаланылады.
Санат:Шалқар ауданы көлдері Санат:Ырғыз су алабы
Бурц
Бурц — Башқұртстанның Уфим ауданындағы ауыл, Русско-Юрмаш ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 161 адамды құрады. Пошта индексі — 450521, ОКАТО коды — 80252855003.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Машина жасаудағы ақпараттық технологиялар
Машина жасаудағы ақпараттық технологиялар — 2011 жылы Қарағанды қаласы «ҚарМТУ» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы — О. М. Жаркевич, Г. С. Жетесова, А. В. Зложинская. Беттер саны — 74.
Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі — 978-601-296-022-8.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Қазақша кітаптар Санат:2011 жылы шыққан кітаптар Санат:ҚарМТУ баспасының кітаптары
NGC 3053
NGC 3053 — Арыстан шоқжұлдызында орналасқан SBa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 14 қаңтарда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3053 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 28631, UGC 5329, MCG 3-25-40, ZWG 92.74, ZWG 93.1, IRAS09528+1640.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Арыстан (шоқжұлдыз)
Кимрка
Кимрка (Кимарка) — Ресейдегі өзен. Тверь облысы, Мәскеу облысы, Ярославль облысы, Владимир облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Углич су қоймасының сол жағалауынан 2948 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 32 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Иваньков су торабынан Уголь су торабына (Уголь суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Қарабура
thumb|right|200px
Қарабура әулие жөнінде жазба деректерден гөрі біздің заманымызға ауызша аңыздардың жеткені басым.
Аңыздардың дені әулиенің көзі тірісінде емес, бақилық болғаннан кейінгі бірнеше ғасырдан соң орын алған кереметтері жайында өрбиді. Бәлкім бұл ширек ғасырға жуық уақытта атеизммен сусындағанның әсері болар, бәлкім бергі замандардағы аңыздарының арғы кездерге қарағанда маңыздылығының жоғары болғандығы шығар. Әулие бабаның кереметтері XX ғасырға қатысты айтылады. Әулие бабаға қатысты бұлжымас ақиқат оның нақтылы тарихи тұлға екендігі. Яғни, шамалап болса да өмір сүрген ортасы мен уақыты белгілі. Көпшілік зерттеушілердің пікірінше, Қарабура әулие – Қожа Ахмет Ясауидің замандасы.
Зерттеуші С.Тәбірізұлы өзінің «Қарабура әулие» атты еңбегінде Әулие бабаға қатысты көптеген аңыздық және тарихнамалық деректер ұсынады. Оларды қорытындылай келгенде мынадай тұжырым шығады:
Әулие бабамыз жөнінде ізденіс жасаған Жарылқасын Боранбай өзінің «Қарабура» атты кітапшасында төмендегідей тұжырымдар мен болжамдар жасайды:
Белгілі жазушы Әбіш Кекілбаевта бұл мәселеге қатысты өз ойларын айтқан. Ол «Елдік пен ерлік киесі» атты мақаласында мәселені жан-жақты қарастыра келе төмендегідей қорытындылар жасайды:
Қарабура әулие Ясауидің замандасы деген дерекке – «Қарабура әулиенің Қожа Ахмет Ясауиді жерлеуі туралы» аңыз-әңгімелер жатады. Деректі XX ғасырдың 80-ші жылдары ел аузынан Р.М.Мұстафина жазып алып, өзінің монографиясында жариялайды. Онда былай делінген: «Оңтүстік Қазақстанда Қарабура әулиенің, дәлірек айтсақ Бура-хан әулиенің күмбезі бар. Шырақшы мен жергілікті өңірдің көне тарихын көп білетін адамның айтуынша Қарабура әулиенің шын аты – Бурханадзар. Ол Қарахандар әулетінің негізін қалап, бірінші болып ислам дінін қабылдаған және Әулие-Ата (Жамбыл) қаласында жерленген атақты Қараханның серігі болады. Төре-хан – Ақтан сопының ұлы, оның бейіті Қызылорда облысында жатыр... Бура-ханның көпке танымал болуына оның Қожа Ахмет Ясауиды жерлеуі туралы аңыздың таралуы жатады. Аңыз бойынша, Қожа Ахмет Ясауи қайтыс болар алдында өзін бір қара түйе мінген адамның келіп жерлейтінін ескертеді. Ол адамнан басқа ешкімнің әулие денесіне қол тигізуге құқы болмаған. Дәл әулие айтқандай болады. Көп ұзамай Қожа Ахмет Ясауи қайтыс болғаннан кейін, үстіне ақ жамылғысы бар, ноқтасыз түйеге мінген және қапталында құмыра ілініп, онда денені жуатын суы бар адам келеді. Ол жаназа шығарып, басқа да ырымдарды орындайды. Бәрін орындап болғаннан кейін жаңағы адам Түркістаннан оңтүстікке қарай бет алады. Осы уақыт ішінде ол ештеңе ішпейді де, жемейді де. Бір ауылға келіп ол шайынады және сол жерде қайтыс болады. Бура-хан қайтыс болған жерінде жерленеді және оның басына күмбез орнатылады. Жаңағы адамның кім екенін білмеген адамдар оны «Қарабура» деп атап кетеді. Бейтаныс адамның астына мінгені қара бура екен. Осы сөздерден әулиенің аты пайда болады».
Р.М. Мұстафинаның жазып алған екінші дерегі бойынша, «Қарабура әулие қазақ руы – тамадан шығады. Ол Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауиге түйеге артып сексеуіл әкеледі екен. Оның әкелген сексеуілі он түйе көтере алатындай болған екен. Соған байланысты оны Қарабура әулие деп атап кетеді».
Қарабура әулие мен Қожа Ахмет Ясауидың жақындығын, достығын көрсететін келесі бір дерекке мынадай аңыз-әңгіме жатады. «Алланың әмірімен жұма намазын Меккеде оқу үшін Ахметке ақ бура сыйланады. Мұны көрген жұрт оны бұрынғыдан да артық құрметтей түседі. Осы құрметтерге сенімсіздік білдірген бір кісі Ахметке келіп: «Сен жұртты алдап жүрсің», - дейді. Ахмет бұған ешқандай реніш білдірмей: «Қажет десең жұма намазға Меккеге бірге барайық»,-дейді. Қожа Ахмет ол адамды мінгестіріп жаты: «Көзіңді жұм да, төменге қараушы болма», - деп ескертеді. Бірақ, ол шыдамсыздық танытып көзін ашқан кезде түйеден аунап түсіп, төменге қарай құлайды. Осы кезде қара бураға мінген адам оны іліп алып жерге аман жеткізеді. Бұл әр жұмада Меккеге намазға Қожа Ахметпен бірге барып келетін, оның пікірлес сыйласы Қарабура әулие еді», - дейді.
Тарихи аңыз-әңгімелер Қарабура әулие бабамыздың екі қызы болғанын айтады. Қарахан мемлекетінің негізін түркі тілдес яғма және шығыл тайпалары құрағандығы белгілі. Тайпалардың тотемдерін хандар өздері иемденген. Шығылдардың тотемі – арыстан болып, орта азиялық әдебиеттерда арслан деп жазылған. Яғма тайпасының тотемі – бура, ол әдебиеттерде «боғра» түрінде кездеседі. Осы екі атауды: «Арслан хан» және «Боғра хан» атауларын Қарахан мемлекетіндегі билеушілер өз есімдерінің жанына қосып айтқан. Бұл жерде «Арслан хан» - Ұлы хан деген, «Боғра хан» - кіші хан деген мағынаны берген.
«Тамғаш хан», «табғаш хан» - Қарахан мемлекетіндегі билеушілердің мәртебелі, лауазымы хандардың ханы. Бұл лауазыммен Қарахан әулетінің Самарханды билеген соңғы ханы Ибрагим теңге соқтырған»,-деп жазады энциклопедияда. Бұл жерде біздің қосарымыз «табғаш» сөзі «яғмадан» туындамайды, ол өзі жеке, дербес сөз және дербес мәнге ие. Екінші қосатынымыз – «Боғра хан», «Тамғаш хан» деген титулдар тек қана тақты иеленген Қарахан әулетінің өкілдеріне берілгендіктен, біз сөз етіп отырған Қарабура әулиенің есімін «Боғра хан» деген титулмен байланыстыру, осы сөзден іздестіру қисынсыз деп есептейміз және Батыс Қарахандар мемлекетіндегі әулет тізімінде Ибрагим ханнан кейін «Боғра хан» титулы ешкімнің лауазымы ретінде қолданылмайды.
ХІ-ХІІ ғасырлардағы Орта Азияның саяси тарихына үңілер болсаң, Қожа Ахмет Ясауи, Қарабура әулие бабаларымыздың өмір сүрген заманының аумалы-төкпелі, дүрбелеңді жылдар болғанына көз жеткіземіз. ХІІ ғасырдың бірінші жартысы мен орта тұсы – Ясауи мен Қарабура әулиенің саналы ғұмыры десек, осы жылдары төмендегідей ірі саяси оқиғалар болып өтеді:
Қарабура әулиенің діни көзқарасының қалыптасуы және рухани бағыттары туралы айтқанда жекелеген, бірлі-жарым деректердің оның шығу тегін бүгінгі Өзбекстан жеріндегі киелі мекен Нұр-атамен немесе Нұратаумен байланыстыратыны еріксіз назар аудартады. Нұр атаға байланысты зерттеулер жүргізіп, өзіндік, дербес көзқарас білдірген «Арғықазақ мифологиясы» деген атпен көлемді-көлемді 4 томдық еңбек жазған зерттеуші маңғыстаулық Қондыбай Серікбол бауырымыз былай деп жазған еді:
«Нұратау» – бүгінгі өзбекстанның Самарқан, Сырдария облыстарының аумағындағы, бүгінгі Науаи қаласына жақын (70-80км) жердегі Нұратау жотасы мен оның төңірегі. Аталған тау жотасы ежелгі Соғды мен Бұқар жазирасының (Зарафшанның) территориясын Қызылқұмның аптапты құмдарынан бөліп жатса, таудан солтүстікке және солтүстік-шығысқа, Сырдарияның ойпатына шейін Қызылқұмның даласы мен құмлары созылып жатыр. Осы таудың аумағында аттас қалашық бар, бүгінгі Нұр (Нұр-ата) – Бұқар облысының қиыр терістігінде орналасқан қала.
Сондай-ақ халық ауыз әдебиетінде Қарабура әулиенің әкесі діндар адам болып, Нұрата мешітінде оқып білім алғандығы, кейіннен мешіт ашып өзі жас балаларды оқытқандығы, сөйтіп сол өңірде ислам дінін насихаттаушылардың бірі болғандығы туралы айтылады.
Аңыз материалдардағы Қарабура әулиенің әкесі Әбді тама – діни сауатты болып, мешіт ұстаған адам деген дерек біздің осы ойларымызды дәлелдей түседі. Тамалардың Нұрата маңына Х ғасырдың соңы – ХІ ғасырдың басында келген деп есептесек, Қарабура әулие дүниеге келген 1104 жылға дейін 3-4 немесе 4-5 ата ауысады. Бұхара, Самарқанд секілді ірі діни орталықтармен іргелес болуы, мемлекет басшыларының ислам дінінің таралуына ықпал жасауы Нұрата өңіріндегі түркі тілдес тайпалардың тез арада исламды қабылдауына әкеліп соқтырады. Бұдан шығатын қорытынды мынау: Қарабура әулие дүниеге келгенге дейін, ислам діні олардың рухани өмірінің өзегіне, негізіне айналған. Қарабура әулие осы дәстүрді, жолды одан әрі жалғастыруша болып саналады.
Екіншіден, Нұрата өңірінің киелі жер болып саналуы мен ол өңірде әулиелі молалардың көп болуы, зиярат етушілердің үзілмеуі – Қарабура әулиенің жас кезінен-ақ ислам дініне жақын болуына әсер етсе керек. Осындай аңыз мәліметтерінің тарихи шындыққа жақын болуы, бізді сол деректерге ерекше көңіл қоюымызға итермелеп отыр. Қарабура әулиенің жастық шағының дәл қалай өткенін нақты айтуға мүмкіндік болмаса да, әкесі Әбді таманың мешітінде оқып-білім алған деп айтуға негіз бар. Одан кейін әулиенің білімі Бұхарада жалғасуы әбден заңды.
1159 жылы Қожа Ахмет Ясауи Ясы қаласына келген соң, өзінің бағытын осы аймақта одан әрі жалғастырады. Оның мектебіне көшпелі қыпшақ тайпаларының өкілдері келіп, мүрид атанып, сопылық жолға түсе бастайды. Ал оның серіктері мен ізбасарлары, шәкірттері Оңтүстік Қазақстандағы Сырдың төменгі ағысы бойындағы қалалар мен оған іргелес елді-мекендерде исламды уағыздау үшін жіберіледі. Қарабура әулие Оңтүстік Қазақстанның ең солтүстігіндегі ортағасырлық қала – Созаққа келеді. Созақ бұл кезде кең мағынадағы қыпшақтардың иелігіндегі қала болатын. Тама тайпаларының ірі бөлігі осы өңірде мекендегендіктен Қарабура әулиенің арқасында ислам дінін қабылдап, мұсылмандыққа өтеді. Мүмкін, Созақ пен оның өңірінде мекендеген тама тайпаларының көсемдері Қарабура әулиені өздері арнайы шақырған да шығар. Ол жағы бізге толық анық емес. Дегенмен де, Қарабура әулиенің өмірінің соңғы жылдары Созақ өңірінде өтеді. Өңірдегі тайпалардың рухани өміріне үлкен өзгеріс енгізіп, исламға көздерін аштырған Қарабура әулие жергілікті тайпалар үшін өте сыйлы, дуалы, көріпкелдігі және бар, тұлғаға айналады.
Қазіргі күнде бүкіл қазақ рулары ішінде тек қана тама тайпасының Қарабура әулиені өздерінің ұранына айналдыруына қарағанда сол, ХІІ ғасырдың соңында Созақ өңірінде тама тайпалары мекендеген сияқты. Тірі кезінде-ақ өзінің әділдігімен, көріпкелдігімен болжағыштығымен, ғажайып іс-әрекеттерімен қалың елді таң қалдырған, ұйыта білген Қарабура бабамызды халық әулие деп атап кетеді. Бабамыздың рухының күштілігі сондай, ол кісінің дүниеден өткеніне 1000 жылдай уақыт өтсе де, жергілікті Созақ өңірінің тұрғындары оны кеше ғана көрген әулиесі секілді тағзым етеді.
Бабамыздың нақты қай жылы қайтыс болғаны белгісіз. Аңыз-әңгімелер бойынша оның Қожа Ахмет Ясауидың жаназасын өзі шығарғанына қарағанда, бабамыз 1166 жылдан кейін қайтыс болған. 70-80 жыл жасаған деп есептесек, бабамыз шамамен 1174-1184 жылдары аралығында о дүниеге сапар шеккен деуге болады.
Қарабура қайтыс болғаннан кейін жергілікті халық оны аса жоғары құрметтеп, арулап Созақ қаласында жерлеген. Әулиенің жатқан жері жергілікті тұрғындар үшін тағзым етер жердің біріне айналып, әртүрлі ауруға, жан-дүниесі қиналысқа түскен адамдардың түнделетіп қонатын жеріне айналды.
Қарабураның отбасына келетін болсақ. Оның әкесі — Ибраһим Әбді Тама. Ибраһим Қарахан елінің бас Мүфтиі болған. Ал Қарабураның атасы — Кәуіс, Батыс Қарахан хандығының уәзірінің бірі. Ал оның ұлы — Төрехан әулие. Қарабура Ибраһим ибн Насырдың ұрпағы. Қарабураның ұрпақтары "Қырымның қырық батырлары" айтылынады. Бек — Моңғол империясында Беклербек болды. Қарадөң батыр — Қалмақ ханын жеңген батыр. Қазан хандығының жерінде хан (әмірші) болды. Оның ұлы — Жұбаныш, Жұбаныш қалмақ ханын жеңді. Оның ұлы Сүйініш батыр — Ер Бегіс — Ер Көгіс — Тама батыр — Тана батыр — Нәрік мырза — Ер Шора батыр — Бурахан.
Дереккөздер
Санат:Діни тұлғалар Санат:Туған жылы белгісіздер Санат:Қайтыс болған жылы белгісіздер
Аузония
Аузония (Ausonia) — Италиядағы қала, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Фрозиноне провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2564 адамды құрайды. Халық тығыздығы 128 адам/км². Алып жатқан жер аумағы шамамен 20 км².
Тоби Регбо
Тоби Финн Регбо (ағыл. Toby Finn Regbo. 1991 жыл, 18 қазан) – британиялық актер.
Өмірбаян
Тоби 1991 жылдың 18 қазанында кәдімгі отбысыда Хаммерсмитте (Лондон, Англия) дүниеге келген. Әкесінің ата-тегі норвегиялық болатын. Регбо – ойдан алынған тегі, шын тегі – Хансон болатын. Анасы итальяндық кеменің капитаны мен австралияндық балеринаның қызы – Лондонда дүниеге келіп, сол жерде өсті. Тоби Регбо Latymer Upper School батыс Лондонда оқыған. Оның актерлік шеберлігі мектеп пьесасында ойнағаннан анықталды.
Мансабы
Телевизияда Тоби бірінші рет 2006 жылы көрінді. Ол «Шарпсты сынау» атты фильмінде шағын рөлді сомдаған еді.
2007 жылы ол американдық жасөспірімді Чад Тернерді BBC арнасында көрсетілетін балаларға арналған бағдарламада сомдады.
Екі жылдан кейін Тоби «1939» соғыс жайлы фильмінде түсті. Бұл жобаның режиссеры Стивен Поляков болды.
Қазіргі кезде оның ең үлкен жобасы «\ешкім мырза» фильмі. Оның тұсаукесері 2009 жылы 12 қыркүйекте өтті. Ол жерде ТОби Регбо жас кезіндегі  басты кейіпкер Немоны ойнады.
2009 жылы Тоби Лондондағы  Ройал-Корт театрында «Азу тіс» пьесасында Элиотты сомдады.
2011 жылы ол «Бір күні ауру саған жақсылық әкеледі» атты фильмінде басты рөлді ойнады
2012 жылы ол «Қазына аралы» фильмінде басты рөлді ойнады.
2013 жылдан бастап «Хандық» сериалында басты рөлдердің бірі Франциск II ханзаданы ойнайды.
Виньоло
Виньоло (Vignolo) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Кунео провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2217 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 277 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Пошта индексі — 12010.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Costanzo.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Чифлик (Видин облысы)
Чифлик (Чифлик) — Болгариядағы ауыл. Видин облысына қарасты Белоградчик қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 109 адамды құрайды.
Пошта индексі — 3912. Телефон коды — 0936. ЕКАТТЕ коды — 81459.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Видин облысының елді мекендері
Грамментин
Грамментин (Grammentin) — Германия Федеративтік Республикасының Мекленбург-Алдыңғы Померания жерінде орналасқан муниципалитет. Деммин ауданының құрамына енеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мекленбург-Алдыңғы Померания елді мекендері
Рамбюкур
Рамбюкур (Rambucourt) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мез департаментінде орналасқан. Коммерси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 14,86 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 55412, пошта индексі — 55300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 188 адамды құрады. Халық тығыздығы — 12,65 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мез департаментінің коммуналары
Кумалыр
Кумалыр — Ресейдегі өзен. Алтай Республикасы, Алтай өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сема өзенінің оң жағалауынан 66 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Катунь. Өзен саласы — Бия және Катунь, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Теофило Кубильяс
Теофило Хуан Кубильяс Арисага (Teófilo Juan Cubillas Arizaga; 8 наурыз 1949 жыл, Пуэнте-Пьедра) — перулік футболшы, жартылай қорғаушы. Перу Ұлттық құрамасы сапында ойнаған.
Карьерасы
Кубильяс үш бірдей әлем чемпионатына қатысты. 1970 жылғы әлем біріншілігінде құраманың топтын шығуына көмектесті. Бұл турнирде Кубильяс бес гол соқты. 1978 жылы да осынша гол соғып, әлем чемпионаттарында енгізген голдар санын 10-ға жеткізіп, мергендер көшінде бірнеше футболшымен 7-орынды бөлісіп тұр.
1985 жылы карьерасын аяқтады. Бірақ кезінде өзі бірнеше жыл доп тепкен "Альянс" командасы әуе апаты кезінде көптеген футболшыларын жоғалтып алды да, командағы жәрдем беру үшін футболшылық мансабын қайта жаңғыртты.
Перу құрамасы тарихындағы ең үздік футболшы атанған.
Құрама сапындағы голдары
ЖО — Жолдастық ойын
Стивсөз
Джобстың 2011ж, 6 Маусымда iCloud (Apple-дің бұлтты есептеу сервисі) жүйесін жариялауы оның соңғы Стивсөзі болды. Сол күні OS X Lion және iOS 5 туралы да айтылды. Бұл оның 24 тамызда бас директорлық қызметінен кеткенге дейінгі және сол жылы 5 қазанда қайтыс болғанға дейінгі соңғы көпшілік алдында шығып сөйлеуі болды.
Тарихы
1996ж-дың соңында Apple кампаниясы NeXT-ті сатып алды, Джобс 11 жылдық үзілістен кейін Apple-ге қайта оралды, ол Apple-дің құрушысы болса да, 1985ж Apple-ден кеткен болатын. (11 жыл ішінде Джобс Pixar Animation Studios-тың алғашқы нұсқасын 5 млн долларға сатып алып, әлемдік үлкен компанияға айналдырды.) 1997ж-дың ортасында түйінсөз баяндамасын жасап, компанияның мәртебесі туралы егжей-тегжейлі есеп берді, Microsoft бас директоры Билл Гейтс спутниктік бейнеде көрінді. Джобс Майкрософтпен серіктестік байланыс орнатып, бірнеше маңызды келісімдерқа қол қойғанын жариялады, оның айтуынша бұл Apple-ге пайда әкеледі, әрі аталған компанияны 1990жж басы мен ортасындағы ұзаққа созылған құлдыраудан құтқарып, қайта қалпына келуге мүмкіндік береді. Түйінсөзде екі маңызды хабарландыру жасалды: Microsoft Office (Office 98) бағдарламасының келесі шығарылымы Macintosh үшін дамытылады, ал Microsoft Internet Explorer бағдарламасы Macintosh компьютерінде әдепкі веб шолғыш болады. Аудиторияның дүрлігуіне қарамастан, Джобс серіктестіктің Apple-ге не үшін тиімді болғанын түсіндірді:
"Менің ойымша, Apple мен Microsoft арасындағы бәсекелестік дәуірі әлдеқашан аяқтады. Бұл Apple-дің денсаулығын сақтауға қатысты, сондай-ақ бұл Apple-дің денсаулығы жақсарып және өркендеп, осы салаға керемет үлес қоса алатын болуына қатысты. — Стив Джобс, MacWorld Boston 1997 – Стив Джобс оралды – Билл Гейтс экраннан көрінді, Мак Тарихы (Mac History, 6 тамыз, 1997), Christoph Dernbach"
Дереккөздер
Санат:Баяндамалар Санат:Әдеби мотивтер Санат:Apple Санат:Стив Джобс Санат:Apple конференциялары
Тұрғын халық географиясы
Тұрғын халық географиясы құрылымы
Пән келесі негізгі бөлімдерді қамтиды:
Демография – нақты елдер мен аймақтардағы демографиялық жағдайды, халықтың ұдайы өндіріс режимін, оның жынысын, жасын және отбасылық құрамын зерттейді, халық санының болжамын әзірлейді, демографиялық саясаттың негізгі контурларын анықтайды.
Этногеография (этникалық география) – зерттелетін аумақтардағы этникалық топтардың қоныстануын, халықтың этникалық құрамын және этникалық процестерді зерттейді.
Көші-қон географиясы – көші-қон түрлерін, олардың себептері мен салдарын талдайды, көші-қон саясатының әртүрлі аспектілерін әзірлейді.
Еңбек нарығы мен жұмыспен қамту географиясы – еңбек ресурстары мен экономикалық белсенді халықты, еңбек нарықтарын, жұмыссыздық деңгейін, жұмыспен қамтуды, жұмыспен қамтылған халықтың білім және кәсіптік құрамын зерттейді.
Жағдайлар мен өмір салтының географиясы – халықтың жағдайын, деңгейін, сапасы мен өмір салтын, адамдардың кеңістіктегі мінез-құлқын, олардың қоршаған ортаны қабылдауын, халықтың қажеттіліктері мен мүдделерін зерттейді.
Ауылдық елді мекен географиясы – ауылдық елді мекенді біртұтас ғылым – Ауылтану аясында зерттейді.
Қалалық қоныстану географиясы – қалалық қоныстануды интегралдық ғылым – гео-урбантану (қалалар географиясы) шеңберінде зерттейді.
Ең көп таралған еңбектер халықтың құрамы мен динамикасын, белгілі бір елдің немесе аймақтың табиғи немесе механикалық қозғалысының ерекшеліктерін салыстырмалы географиялық зерттеуге және белгілі бір аумақтың қоныстану құрылымын талдауға арналған. Халық пен елді мекен туралы тарихи-географиялық зерттеулер кеңінен таралған. Халық географиясының барлық дерлік бөлімдерін қамтитын қиылысатын тақырып аумақтық қауымдастықтың әлеуметтік-демографиялық ұдайы өндірісі болып табылады. Халық картасы кеңінен қолданылады.
Ресей балетінің қалыптасуы
Орыс халқының әр түрлі билері мен музыкасының туу тарихы ұлттық түп тамырында жатыр. Орыс би өнерінің пайда болған уақытын дәл айту өте киын. Киевщина қазыналарының ішінен күмістен құйылған, билеп тұрған адам мүсіншелері табылған (VI ғасыр). Орыс халқының өміріндегі қандай мерекелер болмасын немесе адам өміріндегі әр түрлі оқиғалар би арқылы өтіп отырды. Орыстардың ең көне биі — хоровод. Ең алғашқы орыс билерінің кәсіби тұрғыда орындаушылары скоморохтар болды.
1673 жылдың 8 ақпанында Алексей Михайлович патша сарайында “Орфей мен Евридика туралы балет” деген атпен Ресейде бірінші балет спектаклі көрсетілді. Мұндағы өте ақырын да тәккаппар билер ән және сөзбен аралас көрсетілді. Ауыр, үлкен, көптеген зергерлік бұйымдары бар костюмдер мен биік париктер бишілерге үлкен кедергі болды. Сол дәуірдегі балет бөлек ойын-сауық емес, опералық немесе драмалық гпектакльдің бір бөлігі ғана болды.
Орыстың балет өнері XVIII ғасыр екінші жартысында қалыптасқан. Халықтың би қазынасы бірте-бірте игеріліп, өнегелі балет мектептерінің ыңғайымен жүйеге түсті. 1738 жылы Ресейдегі бірінші балет мектебі ашылды. Сарай малайларының 12 ұлы мен 12 қызы үш жылдан кейін Ресейдің бірінші кәсіби бишілері болып шықты. Басында олар гастрольмен жүрген балет шеберлерінің спектакльдерінде фигуранттар (кордебалет артистері) қызметін атқарды, ал кейінірек басты партияларды да орындады. Олардың арасындағы ерекшеленгендері — Аксинья Баскакова, Авдотья Тимофеева, Елизавета Зорина, Лфанасий Топорков, Андрей Нестеровтар болды. Оларды би өнеріне баулыған және аталмыш мектептің ашылуына себепкер болған француз елінен арнайы шақырылған талантты биші Жан Батист Ланде болды. Керемет биші Тимофей Бубликов (1748—1815) тек Петербургте ғана емес, сонымен қатар Венада да жұртшылыққа өнерін үлкен табыспен көрсетті.
Би өнері бірте-бірте дами бастағаннан кейін, көрермендер ендігі кезекте, бимен қойылған, драмалық мазмұны бар қойылымдарды көргісі келді. Содан сол кезде Ресейге Италиядан, Франциядан балетмейстерлер шақырыла бастады. Олар Франц Хильфердинг, Гисиаро Анджолини, Джузеппе Канциани, Шарль Ле Пик және тағы басқа болды. Ле Пик II Екатерина патшаны мадақтап, екі аллегориялық спектакль қойды. 1777 жылы Петербургте алғашқы демократиялық театр, "Еркін театр" деген атпен ашылады. Театрдың репертуарында тоғышарлық драма, комедиялық және байсалды балеттер, трагедия, тағы басқа жанрдағы спектакльдер болды. Қойылымға келушілер залға сыймағандықтан, 1783 жылы театрға арналып, басқа ғимарат тұрғызылды. Оны — "Тасты театр" деп атады. Оның труппасы тек орыс артистерінен тұрып, Василий Балашов пен Гаврила Райковтың қойылымдары жүрді.
Би окуын кәсіби түрде қолға алу Мәскеу университетінде 1756 жылдан, ал Тәрбиелік үйінде 1773 жылдан басталды. Тәрбиелік үйі жетім, тастанды балаларды 4 жастан қабылдап, би өнеріне үйретті. Алғашқыда 54 ұл мен қыз оқытса, бір жылдан кейін олардың саны 80-ге дейін жетті. Олар аптасына 4 рет 4 сағаттан бимен шұғылданып отырды. Бұл үй — Мәскеудің академиялық хореография училищесінің негізі болды. XIX ғасырдың бас кезінде, әсіресе балетмейстер Ш.Дидлоның тұсында, орыстың балет өнері едәуір табысқа жетті.
Балеттің қалыптасуы тек кәсіби сахналарда ғана емес, сонымен қатар крепостнойлық театрларда да жүзеге асты. Крепостнойлық театрға оқытушы мен балетмейстерлер қызметіне шетелдік хореографтар шақырылды, кейбіреулерінде негізгі педагогикалық жұмысты жергілікті балетмейстерлер мен крепостнойлардың ішінен шыққан оқытушылар атқарды. Крепостнойлық балетмейстерлер меп балет артистері XVIII ғасырдағы Батыс Еуропалык пантомимді драмалық балеттерін игере отырып, өзіндік орыс мәнерінде орындады, шетелдік сахналық биге орыс халық биінің элементтерін енгізді.
Крепостнойлық балет труппаларының ішіндегі ең танымалы граф Шереметевтердің труппасы болды. Ал бишілердің ішіндегі ең танымалы — Т.В.Шлыкова-Гранатова болды.
Татьяна Васильевна Шлыкова-Гранатова
Татьяна Васильевна Шлыкова-Гранатова (1773—1863) — қаружарақ шеберінің қызы. Ерте жаста Шереметевтердің үйдегі театр мектебіне алынады. Мұнда ол дворяндық балалар деңгейінде тәрбии мен білім алады. Бимен бірге ол музыка, ән, француз және итальян тілдерін үйренеді. Мектепті бітіргеннен кейін Шлыкова крепостнойлық балет театрына биші ретінде қабылданады. Биші өз өнерін Петербургте шыңдай түседі. Шлыкова балеттерде билеп, комедиялар мен операларда ойнайды. Оның репертуары әртүрлілігімен ерекшеленді: "Аннета мен Любен" балетіндегі комедиялық Аннета рөлінен Новердің, "Медея мен Ясон" балетіндегі пантомимді Креуза ханшайым рөлім дейін.
1800 жылы Шереметев труппасын тарқатын жібереді. 15 жыл билеген Татьяна Шлыкова-Гранатова өзінің сахналық қызметін жасында аяқтады. XIX ғасырдың бірінші ширегінде крепостнойлық театр өз өмірін доғарады. Дегенмен де ол орыс балетінің тарихында үлкен рөл ойнайды. Шарль Луи Дидло (1767 — 1837) — француз балетмейстері, балет артисі, педагог, Жан Добервальдің шәкірті. Шығармашылық жолын Париждің опера театрынан бастады. 1801—1829 жылдары (1811-1816 жылдары үзіліс жасады) Петербургте биші-балетмейстер болды әрі осындағы театр училищесінде ұстаздың етті. Дидлоның Ресейдегі қойған бірінші балеті "Аполлон мен Дафна" (1802). Бұнда ол орыс бишілерінің мүмкіндіктерін — айқындығын, би техникасын жетік білуін, балетмейстер ойын деп басуын жақсы қолдана білді.
Ол әйел биіне ерекше көңіл аударып, балеттегі ерлер мен әйелдер рөлінің маңызын бірдей дәрежеде жасады. Сол кезде-ақ жаңа сахнаны техникамен жабдыктау құралдарын қолданады, балеттерге жалғыз және топтық ауада ұшу тәсілін кіргізеді.
1809 жылы Дидло бірнеше шәкірттерін шығарады. Олардың арасында А.Глушковский, М.Данилова, И.Иконина, тағы басқа болды. Дидлоның педагогикалық және балетмейстерлік қызметі орыс балет театрын шетелдік артистерден тазартты. Дидлоның шәкірттері биді орындаудағы шетелдіктерге белгілі барлық техникалық тәсілдерді меңгеріп, одан да жоғары сатыға көтерілді, ал орындаушылық өнердегі айқындылық, әсерлілік бойынша Батыс Еуропалық әріптестерінен де асып түсті. Ол мифологиялық тақырыпта "Зефир мен Флора"Амур мен Психея" және А.С.Пушкиннің шығармалары "Руслан мен Людмила",”Кавказ тұтқыны” негізінде балеттер қойды.
Дереккөздер
Санат:Ресей балеті
NGC 7581
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1881 жылы Holden Edward Singleton астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7581 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 70795, NGC 7541, UGC 12447, MCG 1-59-17, ZWG 406.30, IRAS23121+0415, KCPG 678B.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Балықтар (шоқжұлдыз)
Хорген (Цюрих)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Цюрих елді мекендері
Кортес-де-Баса
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2259 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 141 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 25 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гранада елді мекендері
Север (Моимента-да-Бейра)
Север (Моимента-да-Бейра) (Sever (Moimenta da Beira)) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Визеу округінің құрамына кіреді. Моимента-да-Бейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Визеу ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 603 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 12,52 км² шамасында. Халық тығыздығы — 48,2 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Визеу округінің елді мекендері
Мүйізді акула
Биологиялық сипаттама
Мүйізді акула. Мүйізді акула теңіз орамжапырақтары орманының аз зерттелген өкілі және онша бағаланбайтын акула түрі болып саналады.Ол сонымен қатар “Бұзаубас” деген атаументанымал. Оның ұзындығы – 121 см, салмағы – 10 кг. Түсі қоңыр. Денесін қара дақтар жапқан.
Таралуы
Мүйізді акуланың мекен ету ортасы - Калифорния шығанағының  орталық бөлігі
Көбеюі
Бұл акулалар жұмыртқа салады, Олардың ұзындығы 12-14 см.Түсі теңіз жағалауларында да кездеседі.Жаңа туған акулалардың ұзындығы 15 – 17 см болады. Мүйізді акула басқа акулалар тамақтанып жатқан кезде оларды мүйізімен шұқып, мазалайды.Көбінесе күндіз демалып, түнде жорыққа шығады. Мүйізді акула уақытының көп бөлігін үңгір ішінде өткізеді.Ол жеке-дара өмір сүргенді ұнатады.Мүйізді акула олжасын электр толқындары арқылы сезіп, аулайды.
Дереккөздер
Санат:Акулалар
Кюссак (Жоғарғы Вьенна)
Кюссак (Cussac) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Рошешуар округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 31,70 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 87054, пошта индексі — 87150.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1193 адамды құрады. Халық тығыздығы — 37,63 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары
Тұстамалық сызық
Дереккөздер
Санат:География және геодезия
Африка Ұлттары Кубогы 2002 (финал)
2002 жылғы Футболдан Африка чемпионатының шешуші ойыны. Мали астанасы яғни Бамако қаласында Камерун және Сенегал футболшылары өзара кездесіп, ойында есеп ашылмады. Алайда пенальтилер сериясында Камерун 3:2 есебімен жеңіске жетті.
Сілтемелер
Санат:2002 жылғы футбол Санат:Африка Ұлттары Кубогының финалдары Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойындары Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойындары
Қазының бейіті
Қазының бейіті, Қазының мәйіті — әулеттік сипаттағы қорым. Сырым ауданы Жетікөл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 15 км жерде орналасқан. Сырым Датұлының баласы — Қазы бидің атымен аталып кеткен. Оның өзінің «төртқұлақ» түріндегі аумақты қоршау бейітінің қалдығы мен ішкі жағында, батыс қабырғасы тұсында орнатылған бедерлі, берік тастан жасалған құлпытасы сақталған. Ескерткіш аумағы қазір түтастай темір шарбақпен қоршалған. Құлпытас тек тас қашау оңірінің нүсқалы үлгісі ретінде ғана емес, тарихи ескерткіш ретінде де маңызды.
Матақ (ауыл)
Матақ — Қарағанды облысы Қарқаралы ауданындағы ауыл, Угар ауылдық округі орталығы. Мал өсіру, бордақылау және дайындау жөніндегі Матақ бірлестігінің орталық мекені.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Қарқаралы қаласының солтүстік-батысында 64 км-дей жерде.
Тарихы
Іргесі 1936 жылы қаланған. Ауыл шаруашылығына жарамды жері 6,2 мың га. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыттары - етті мал өсіру, қосымша саласы астық егу болды. Бірлестік елді мекендері: Матақ, Ақбұлақ. Бүгінгі күні 7 шаруа қожалығы құрылған.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 669 адам (335 ер адам және 334 әйел адам) болса, 2009 жылы 518 адамды (263 ер адам және 255 әйел адам) құрады.
Инфрақұрылымы
Мектеп, мәдениет үйі, кітапхана, фельдшер-акушерлік пункт, АТС байланыс бөлімі, пошта торабы жұмыс жасайды. Ауыл осы жерде дүниеге келген Абылай ханның әскербасы - Матақ батыр есімімен аталады. Ауыл маңынан Матақ өзені ағады. Матақ батыр мазары бар. Ауыл арқылы Қарағанды-Қарқаралы автомобиль жолы өтеді.
Дереккөздер
Санат:Қарқаралы ауданы елді мекендері