cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хвощевка
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Реж өзені (бастауынан Аят су торабына дейінгі Аять (Режа тармағы)) және Нейва өзенін қоспағанда (Невьянск су торабынан) олардың тоғысқан жеріне дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Операция дайындығы
Операция дайындығы (подготовка операции (боя)) — операцияны (ұрысты) ұйымдастыру мен оны жан-жақты қамтамасыз ету жөнінде қолбасшылар (командирлер), штабтар, әскер тектері, арнайы әскерлер және қызмет бастықтары, сонымен қатар әскерлер жүргізетін шаралар кешені. Операция дайындығының маңызды шаралары: шешім қабылдау, әскерлерге жауынгерлік міндет қою; операцияны (ұрысты) жоспарлау; бірлесіп қимылдауды ұйымдастыру; әскерлерді жауынгерлік міндеттерін орындауға даярлау; қарсыласты атыспен жоюды ұйымдастыру; әскерлердің қажет тобын кұру және шабуыл үшін бастапқы ауданды (қорғаныста — қорғаныс аудандарын, өңірлері мен алқаптарын) даярлау; әскерлерді камтамасыз ету мен басқарудың барлық түрлерін ұйымдастыру. Операция дайындығының мазмұны мен көлемі жағдайды, қойылған міндеттер мен әскерлердің оларды орындауға дайындық мерзіыдерін есепке ала отырып анықталады. Операция дайындығы әскерлерді қажетті жауынгерлік дайындықта ұстай отырып, жасырын түрде жүргізіледі. Жоспарлардың негізгі шаралары бірнеше инстанцияларда кезекпен немесе параллельді (бір мезгілде) жүзеге асырылуы мүмкін.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Қызылтас (тау, Кішітау таулары)
Қызылтас – Кішітау тауларының оңтүстік-шығысындағы аласа тау.
Географиялық орны
Ұлытау облысы Ұлытау ауданы Жезді кентінің оңтүстік-шығысында 7 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 542 м. Солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 4 км-ге созылған, енді жері 2,5 км.
Жер бедері
Беткейі көлбеу, солтүстік бөлігіндегі жартастардың биіктігі 20-25 м-ге жетеді. Шығысынан Көкдомбақ өзенінің саласы бастау алады. Солтүстік-шығысында Итауыз, солтүстік-батысында Ақжал, оңтүстігінде Жанай таулары, батысында Ащықұдық құдығы, шығысында Жаман қыстауы жатыр.
Өсімдігі
Бозғылт қоңыр топырақ жамылғысында жусан, сұлыбас, боз, селеу, қылқұрт, бұталы өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы таулары
Болль
Болль (Boll) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Штутгарт әкімшілік округіне бағынады. Гёппинген ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5205 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,95 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 1 17 012. Муниципалитеттің басшысы — Ханс-Руди Бюрле.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Усак-Кичу
Сыртқы cілтемелер
Санат:Башқұртстан елді мекендері
Ащысай кен орны
Ащысай кен орны - Ақтөбе облысы Темір ауданы жерінде, Шұбарқұдық темір жол стансасынан солтүстікке қарай 60 км жерде орналасқан.
Жатыс сипаты, минералдары
Барлық негізгі геологиялық белгілері бойынша қоры 1,3 млн. т. Мұнда титан кентасының басты минералдары ильменит, рутил, ликоксен, циркон өндіріледі.
Дереккөздер
Санат:Ақтөбе облысы кен орындары
Сыединение (Тырговище облысы)
Сыединение (Съединение) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Тырговиште қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 351 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7779. Телефон коды — 06002. ЕКАТТЕ коды — 70545.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тырговище облысының елді мекендері
Спиндік шыны
Спиндік шыны - магнит өрісі болмағанда алмаса өзара әсерлесуге кабілетті атомдардың магнитті моменті реттелмеген кристалл.
Дереккөздер
Санат:Физика
Варанжвиль-сюр-Мер
Варанжвиль-сюр-Мер (Varengeville-sur-Mer) — Франциядағы коммуна. Жоғарғы Нормандия аймағына қарасты Сен-Маритим департаментінде орналасқан. Дьеп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,75 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 76720, пошта индексі — 76119.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1032 адамды құрады. Халық тығыздығы — 96,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сен-Маритим департаментінің коммуналары
Сяма-Яха
Сяма-Яха — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ляккато-Се өзенінің сол жағалауынан 30 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 46 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь кірмесі су алабының батыс бөлігіндегі өзендер. Өзен саласы — Солтүстік Сосьваға қосылу құйылысынан төмен Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері
Кері код
Кері код (обратный код; back code) — 1) берілген екілік саннан барлық нөлдерді бірлікпен, ал барлық бірліктерді нөлмен алмастыру арқылы алынады; 2) тура кодты разряд-разряд бойынша терістеу арқылы алынған код.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Шайзада Мұхамеджанқызы Байкенова
Байкенова Шайзада Мұхамеджанқызы — баспагер, суретші. КСРО Журналистер және Қазақстан дизайнерлер одағының мүшесі.
Еңбек жолын 1972 жылы Ақмола облысында Самарский кеңшарында мәдениет сарайында директор болып қызмет атқарудан бастайды. Ш.Байкенова — көптеген кітаптарды көркемдеді. Ең алғашқы көркемдеген кітабы Х.Ерғалиевтың ән жинағы, "Жазушы" баспасында шықты. "Қайнар", "Жалын", "Ана тілі", "Фолиант", "Аударма", "Ел орда", "Мектеп", "Білім", "Дәуір" тағы басқа баспаларда біраз әдеби кітаптар, оқулықтар безендірді.
Дереккөздер
Санат:1951 жылы туғандар Санат:Астрахан ауданында туғандар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері Санат:Қазақстан суретшілері
Казайш
Казайш (Casais) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сантарен округінің құрамына кіреді. Томар муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Медиу-Тежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2471 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 27,44 км² шамасында. Халық тығыздығы — 90,1 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Рибатежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сантарен округінің елді мекендері
Орландо Беррио
Орландо Беррио (Orlando Enrique Berrío Meléndez; 14 ақпан 1991 жыл, Картахена, Боливар департаменті) — колумбиялық футболшы, Колумбия Ұлттық футбол құрамасы мен "Фламенго" клубының шабуылшысы. Колумбия және Бразилия чемпионы.
Сілтемелер
Санат:Колумбия футболшылары Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Атлетико Насьонал ФК ойыншылары Санат:Фламенго ФК ойыншылары
NGC 4999
NGC 4999 — Бикеш шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1786 жылы 24 ақпанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4999 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45632, UGC 8236, MCG 0-34-10, ZWG 16.12, IRAS13069+0156.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Бикеш (шоқжұлдыз)
Голая (Чёрная тармағы)
Голая — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Чёрная өзенінің оң жағалауынан 18 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 12 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Милликен (Колорадо)
Милликен (Milliken) — Колорадо штатының Уэлд (Weld) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 6 159 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 14.8 км² шамасында. FIPS коды — 08-50480.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Колорадо қалалары
IC 1708
IC 1708 — Hydrus шоқжұлдызында орналасқан OCL (розпилене скупчення) типті шашыраңқы жұлдыздар шоғыры.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: ESO 52-SC2, in SMC.
Сыртқы сілтемелер
IC 1708 Санат:Hydrus (шоқжұлдыз)
Оразбек Нұсқабаев
Оразбек Нұсқабаев (1949 жылы туған, Отырар ауданы) – социология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан әлеуметтік ғылымдар академиясының академигі. Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Яссауи атындағы Қазақ-түрік университетінің әлеуметтану кафедрасының меңгерушісі, ғалым, философия ғылымдарының докторы (1995), профессор ҚазМУ-дың философия-экономика факультетін бітірген соң 1973–91 жылы Орал педагогикалық институтында философия кафедрасында ассистент, аға мұғалім, доцент болды. О.Нұсқабаев 1991 жылы Түркістан қаласында А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті ашылған алғашқы күндерден 2014-2015 оқу жылына дейін кафедра меңгерушісі, ал 2015 жылдан бері «Қоғамдық пәндер» кафедрасының профессоры қызметін атқарып келеді.
Ол 10 монографияның, 25 оқу-әдістемелік құралдың, 100-ден астам ғылыми мақаланың авторы. Оның жетекшілігімен 17 адам кандидаттық және докторлық, 28 адам магистрлік диссертация қорғады. Профессор О.Н.Нұсқабаев Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ – нің жанынан Түркістан қаласында тұңғыш рет ашылған Философия, социология және экономикалық социология мамандықтары бойынша диссертациялар қорғалатын Мамандандырылған кеңес (1997-2002 жылдар аралығында қызметтенді) төрағасы болды. Ол бірнеше ғылыми басылымдардың редколлегия мүшесі, әлеуметтік-гуманитарлық ғылым салалары бойынша осы уақытқа дейін өткізілген 50-ден астам Халықаралық ғылыми симпозиумдар мен конгрестердің тұрақты қатысушысы, мемлекеттік гранттар бөлінген салиқалы ғылыми зерттеулер жетекшісі.
Марапатталуы: 1.	«Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» медалы (2011 жылға 10 қарашадағы ҚР Президентінің жарлығымен) 2.	«Оңтүстік Қазақстан облысына сіңірген еңбегі үшін» медалы (ОҚ облысы әкімінің 2014 жылғы 25 қарашадағы №1-3180 өкімімен). 3.	«Армия генералы С.Қ.Нұрмағамбетов» медалы (ҚР Қорғаныс министрілігінің 2015 6 мамырдағы жарлығымен). 4.	«ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері» төс белгісі (БжҒ министрлігінің 24 сәуір 2014 жылғы жарлығымен). 5.	Оқыту және тәрбиелеу ісіндегі елеулі табыстары үшін «Ы.Алтынсарин» төс белгісімен (ҚР БжҒ министрлігінің 23 желтоқсан 2009 жылғы жырлығымен). 6.	«Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төс белгісімен (ҚР БжҒ министрлігінің 9 маусым 2009 жылғы жарлығымен)
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Санат:1949 жылы туғандар
Жүзбелі база
Жүзбелі база —	кемелер құрамаларын (сүңгуір қайықтар, катерлер), су ұшақтарын жөндеу мен күтуге, материалдық және техникалық жағынан қамтамасыз етуге арналған көмекші кеме.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Педра-Бранка (Параиба)
Педра-Бранка (Параиба) (Pedra Branca) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Параиба штатындағы Сертан мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Итапоранга экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3785 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 193,733 км² шамасында. Халық тығыздығы — 19,5 адам/км².
Санат:Параиба елді мекендері
Санфинш (Шавеш)
Санфинш (Sanfins) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Шавеш муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Лимп-Питыль-Кикя (Сумраполь-Кикя тармағы)
Лимп-Питыль-Кикя — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сумраполь-Кикя өзенінің оң жағалауынан 36 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 28 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Рохит Чанд
Рохит Чанд (रोहित चन्द; 1 наурыз 1992 жыл ; Непал) — непалдық футболшы, Непал Ұлттық футбол құрамасы мен "Персиджа" (Индонезия) клубының жартылай қорғаушысы.
Иммельборн
Иммельборн (Immelborn) — Германия Федеративтік Республикасының Тюрингия жерінде орналасқан муниципалитет. Вартбург ауданының құрамына енеді.
Рохит Чанд
Халықаралық
Непал
Иммельборн
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1662 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 12,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 16 0 63 041. Муниципалитеттің басшысы — Зильфиа Матерн.
Лимп-Питыль-Кикя (Сумраполь-Кикя тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Рохит Чанд
Сілтемелер
Санат:Непал футболшылары Санат:Непал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Мачиндра ФК ойыншылары Санат:Персиджа ФК ойыншылары Санат:Мананг Марсянгди ФК ойыншылары
Иммельборн
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 3 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тюрингия елді мекендері
Саламалейкум
Ботаникалық сипаттамасы
Биіктігі 15-50 см, көп жылдық өсімдік, топырақ асты өркені тамыр түйнек тәрізді жуан.
Сабағы дара, үш қырлы, түп жағы шоғыр жапырақты. Жапырағы ұзынша, беті тегіс, сабағынан екі есе қысқа, ені 2,5 мм.
Гүл шоғы шатырша тәрізді, маусым-қыркүйекте гүлдейді. Жаңғақшасы үш қырлы сұрғылт-қоңыр, ұзындығы 1,5 мм.
Таралуы
Саламалейкум Жерорта теңізі аймағында, Кіші Азия, Африка,Үндістан, Жапония, Солтүстік және Оңтүстік Америкада, Кавказ, Орта Азия, Қазақстанда (Қызылорда облысы, Түркістан маңында, Қаратауда, Батыс Тянь-Шаньда) таралған. Құмда, өзен бойында, мақта, күріш, егістігінде өседі.
Дереккөздер
Санат:Қияқөлеңдер Санат:Дәрілік өсімдіктер Санат:Еуразия флорасы Санат:Африка флорасы Санат:Солтүстік Америка флорасы Санат:Аустралия флорасы Санат:Оңтүстік Америка флорасы
Дурге-Латупок
Дурге-Латупок (Дургели-озень) — Ресейдегі өзен. Дағыстан Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Параул-озеньөзенінің оң жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Батыс Каспий су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Каспий теңізі өзендерінің су алаптары, Сулак өзенінің су алабы шекарасынан Самур өзенінің су алабы шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Терек.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Дағыстан өзендері
Лимп-Питыль-Кикя (Сумраполь-Кикя тармағы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Краснояр өлкесі өзендері
Лоун Три (Айова)
Лоун Три (Lone Tree) — Айова штатының Джонсон округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.6 км². FIPS коды — 19-46335.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1151 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Джонсон округы (Айова)
Санфречче Хиросима
— Жапонияның Хиросима қаласындағы кәсіпқой футбол клубы. 1938 жылы Тоё Индастрис (Toyo Industries) деген атаумен құрылған.
Жапонияның сегіз дүркін чемпионы. Өз алаңындағы ойындарын "Хиросима Биг Арч" стадионында өткізеді.
Сілтемелер
Санат:Жапония футбол клубтары
Озерница (Вятка тармағы)
Озерница — Ресейдегі өзен. Киров облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вятка өзенінің оң жағалауынан 816 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 37 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вятка өзені бастауынан Чепца өзені өзенін қоспағанда, Вятка өзені қаласына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Дюрхеннерсдорф
Дюрхеннерсдорф (Dürrhennersdorf) — Германия Федеративтік Республикасының Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Дрезден әкімшілік округіне бағынады. Гёрлиц ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1121 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 10,67 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 14 6 26 070. Муниципалитеттің басшысы — Альбрехт Губш.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Саксония елді мекендері
Реджо-ди-Калабрия
Реджо-ди-Калабрия (Reggio di Calabria) — Италиядағы қала, Калабрия әкімшілік аймағына қарасты Реджо-Калабрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 186807 адамды құрайды (2009). Алып жатқан жер аумағы 236 км² шамасында. Пошта индексі — 89100.
Сыртқы сілтемелер
Ређо ди Калабрија (округ)
Мойо-де'-Кальви
Мойо-де'-Кальви (Moio de' Calvi) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 195 адамды құрайды. Халық тығыздығы 33 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 24070.
Елді мекеннің қамқоршысы — San Mattia.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Келтебас
Келтебас (Eleocharis) – қияқөлеңдер тұқымдасына жататын бір және көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Қазақстанда батпақты жерлерде, көл-көлшік және өзен жағалауларында, сондай-ақ ылғалды жайылымдар мен сай-салаларда өсетін 19 түрі (қазір кейбір зерттеушілер 9 түрі бар деп есептейді) белгілі. Ең көп тараған түрі – келтешаш не батпақ Келтебасы (H. eupalustrіs). Оның биіктгі 5 – 120 см, сабақтары жіңішке, тек суда өсетін түрлерінің ғана сабағы жуан болады. Масақшасының ұзындығы 5 – 20 мм, гүлсерігінің қылтанағы сопақша, үшкір, қошқыл қоңыр түсті ортасында жасыл сызығы болады. Аналық мойны конус тәрізді (оның ұзындығы енінен үлкен болады), аталығы – үшеу. Маусым – шілде айларында гүлдейді. Жемісі – үш қырлы дәнек. Келтебастың пішенін төрт түлік мал сүйсініп жейді.
Дереккөздер
Санат:Қияқөлеңдер
Заңғар Бейсембинов
Бейсембинов Заңғар - 1962 жылы 31 қазанда туған.
Кескіндемелік жұмыстары Қазақстан, Ресей, Украина, Грекия, Түркия, О.Корея, Германия, Бельгия, Голландия, АҚШ, Канада, Швеция елдерінің мемлекеттік және жекеменшік қорларында сақтаулы.
Сонымен бірге Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті Н.Ә.Назарбаевтың жеке қорында сақтаулы.
Дереккөздер
Санат:Журналистика Санат:Тұлғалар Санат:Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері
Алексеевка
Алексеевка:
Eлді мекендер
Башқұртстан:
Қазақстан:
Сент-Андре-де-Сеньян
Сент-Андре-де-Сеньян (Saint-André-de-Seignanx) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Ланди департаментінде орналасқан. Дакс округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 19,49 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 40248, пошта индексі — 40390.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1532 адамды құрады. Халық тығыздығы — 78,6 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ланди департаментінің коммуналары
Суэра
Суэра (Zuera) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Сарагоса ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 7510 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 333.17 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 25 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Ащысай қорғасын-мырыш кен орны
Ащысай қорғасын-мырыш кен орны - Түркістан облысы Кентау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 24 км жерде орналасқан. Полиметалл кендеріне жатады.
Тарихы
Кен орны ежелгі заманнан белгілі. 1866 жылы орыс табиғат зерттеушісі Н.А. Северцов сипаттаған. 1868 жылы орыс көпесі И.Первушин Қаратау аймағындағы басқа кендермен бірге Ащысай кенін де қазақтардан 1200 сом ақшаға сатып алған. Ал орыстың басқа бір көпесі Иванов 9 жыл аралығында (1883-1886 және 1895-1899 жылдары) Ащысай кенінен 357 т таза қорғасын өндірген. Бұл кен орны 1934 жылы Шымкент қорғасын зауытын салуға негіз болған. 1936 жылдан қорғасын кентасы өндіріледі.
Объектілік модуль
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Ащысай қорғасын-мырыш кен орны
Геологиялық құрылымы
Ащысай қорғасын-мырыш кен орны бірнеше тектоникалық жарылымдар бойынша қыртысталған Белмазар синклиналінің шығысындағы девон, тас көмір кезеңдерінің әктас, доломит және саздан тұратын аралас тау жыныстарынан құралған.
Жатыс сипаты
Кен орнының ұзындығы 500 м, ені 100, тереңд. 450 м-ге дейін. Ол діңгек, талшыбық, желі, тамыр сияқты тармақталған кен денелерінен тұрады. Олардың қалыңдығы 2-5 м аралығында. Кен сульфид және оксид кентастарынан құралған.
Минералдары
Негізгі минералдары – пирит, сфалерит, галенит, кальцит, доломит, барит, церруссит, гидрогетит, гетит, смитсонит, липсонит, халцедон. Шикізат Шымкент қорғасын зауытына жіберіледі.
Дереккөздер
Санат:Түркістан облысы кен орындары
Брук (Франция)
Брук (Brouck) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мозель департаментінде орналасқан. Буле-Мозель округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 2,98 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 57112, пошта индексі — 57220.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 77 адамды құрады. Халық тығыздығы — 25,84 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мозель департаментінің коммуналары
Спиндік жаңғырық
Спиндік жаңғырық - үлгіге жоғары жиіліктегі магнит өрісінің импульстарының тізбектелуін бергеннен кейін біраз уакыт өткеннен кейін ядролык магниттік резонанс пен электрондык парамагниттік резонанс белгілерінің өздігінен пайда болуы.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі. Таратылған ҚР Еңбек министрлігі мен ҚР Халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің негізінде ҚР Президентінің 1996 ж. 29 қазандағы Жарлығымен құрылды. ҚР Үкіметінің 2001 ж. 20 шілдедегі қаулысымен министрлік туралы жаңа ереже бекітілді. Ережеге сәйкес министрлік өзінің қүзіретіне жатқызылған қызмет саласында басшылық жасайтын, сондай-ақ заңнамада көзделген шекте салааралық үйлестіруді жүзеге асырған ҚР орталық атқарушы органы болып табылды. Министрліктің ведомствосы — Жинақтаушы зейнетақы қорларының қызметін реттеу жөніндегі комитеті болды. Министрліктің облыстарда, Астана және Алматы қалаларында аумақтық органдары болды.
Министрліктің негізгі міндеттері мыналар болды:
Жарықпен бұдырлау - минералогияда
Жарықпен бұдырлау - минералогияда: минералдарды анықтау әдістерінің бірі; кейбір күміс кіріктіретін минералдардың (аргенит, пираргирит, прустит және т.б.) жылтыратып өңделген беткі жазықтыгының өте қарқынды жарық (мыс., вольттік доға) әсерінен бүдырлануына негізделген.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі
Министрлік және оның аумақтық органдары ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің біртүтас жүйесін құрады. ҚР Үкіметінің 2001 ж. 21 желтоқсандағы қаулысымен министрлік дәрігерлік-әлеуметтік сараптау мәселелері жөніндегі уәкілетті орган екендігі белгіленді. ҚР Президентінің 2002 ж. 17 мамырдағы Жарлығымен министрлік ҚР Үлттық Банкіне жинақтаушы зейнетақы қорларының (қызметін реттеу жөніндегі функциялары мен өкілеттіктері берілу жолымен қайта үйымдастырылды. ҚР Үкіметінің 2002 ж. 17 маусымдағы қаулысымен министрліктің Жинақтаушы зейнетақы қорларының қызметін реттеу жөніндегі комитеті таратылып, мүлкі ҚР Ұлттық Банкіне берілді. Осыған сәйкес министрлік туралы ережеден министрліктің ведомствосы бар екендігі көрсетілген тармағы алынып тасталынды. ҚР Үкіметінің 2003 ж. 31 қазандағы қаулысымен министрліктің негізгі міндеттеріне қосымша мүгедектерді әлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру міндеті жатқызылды. ҚР Үкіметінің 2004 ж. 2 сәуірдегі қаулысымен министрліктің негізгі міндеттеріне қосымша міндетті әлеуметтік сақтандыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру міндеті жатқызылды. ҚР Президентінің 2004 ж. 29 қыркүйектегі Жарлығымен ҚР Коші-қон және демоғрафия жөніндегі агенттігі оны министрлікке қосу жолымен қайта үйымдастырылды. ҚР Үкіметінің 2004 ж. 29 қазандағы қаулысымен министрлік туралы ереже бекітітуі- Көші-қон жөніндегі комитеті құрылды және ҚР Көші-қон және демография жөніндегі агенттігінің аумақтық органдары мемлекеттік мекемелері Көші-қон жөніндегі комитетінің аумақтық органдары-мемлекетгік мекемелері болып қайта үйымдастырылды. Министрлік өзінің қүзіретіне жатқызылған қызмет саласында басшылық жасайтын, сондай-ақ заңнамада көзделген шекте салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын ҚР орталық атқарушы органы болып табылады. Министрліктің негізгі міндеттері мемлекеттік саясатты қалыптастыру, сондай-ақ заңнамада көзделген шектерде, еңбек, еңбек қауіпсіздігі және қорғау, жұмыспен қамту, әлеуметтік әріптестік, халықты әлеуметтік қорғау, зейнетақымен қамсыздандыру, әлеуметтік сақтандыру, өз қүзіретінің шегінде көші-қон процестерін реттеу саласындағы салааралық үйлестіру болып табылады. Министрліктің облыстарда, Астана және Алматы қалаларында аумақтық органдары бар. Министрліктің ведомствосы — Көші-қон жөніндегі комитеті бар.
Жарықпен бұдырлау - минералогияда
Дереккөздер
Санат:Геология
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі
Халком
1920 жылы қазанда құрылды
1920 жылы қазан айында құрылды.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан Республикасының министрліктері
NGC 866
NGC 866 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sa типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы 3 қазанда Льюис Свифт астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 866 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 8586, NGC 863, NGC 885, UGC 1727, MCG 0-6-56, IRAS02120-0059, KUG 0212-009, UM 412, MK 590.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Таймиште (Тырговище облысы)
Таймиште (Таймище) — Болгариядағы ауыл. Тырговище облысына қарасты Антоново қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 186 адамды құрайды.
Пошта индексі — 7983. Телефон коды — 06076. ЕКАТТЕ коды — 72062.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тырговище облысының елді мекендері
Сен-Фрон (Жоғарғы Луара)
Сен-Фрон (Saint-Front) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. дю-Пюи-ан-Веле округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 52,33 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43186, пошта индексі — 43550.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 471 адамды құрады. Халық тығыздығы — 9,0 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Тараз мемлекеттік педагогикалық университеті
Тараз мемлекеттік педагогикалық университеті – Тараз қаласындағы жоғары білікті, жаңа тұрпатты мұғалім дайындайтын жоғары оқу орны.
Тарихы
Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті мен ҚазССР Жоғарғы Кеңесінің 1967 жылғы 13-мамырдағы №340 Қаулысына сәйкес ҚазССР Жоғары және арнайы орта білім беру министрлігінің №401 бұйрығымен Октябрьдің 50 жылдығы атындағы "Жамбыл педагогикалық институты" атауымен құрылды. 1996 жылы ЖОО оңтайландыруға байланысты Жамбыл педагогикалық институтына "Жамбыл университеті" статусы берілді. ЖОО-на қойылатын барлық талаптарға сай келетін Жамбыл университетін негізге ала отырып, 1998 жылы үш жоғары оқу орнының бірігуі нәтижесінде "М.Х Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті" құрылды. 2004 жылдың сәуірінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «Қазақстан Республикасы Үкіметінің №128, 2004 жылғы 3-ақпандағы шешімдерін жүзеге асыру туралы» №174, 2004 жылғы 4-наурыздағы бұйрығына сәйкес "Тараз мемлекеттік педагогикалық институты" болып қайта құрылды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 20 қазандағы №657 Қаулысына сәйкес Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі "Тараз мемлекеттік педагогикалық университеті" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің "Тараз мемлекеттік педагогикалық университеті" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны болып қайта құрылды.
Жетістіктері мен тыныс-тіршілігі
Қазақстан Республикасының жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім мамандықтары жіктеуішінің өзгеруіне байланысты 2010 жылғы 3-ақпанда ТарМПИ-ге 29 бакалавриат және 10 магистратура мамандығы бойынша №0137347 АБ сериялы мемлекеттік лицензиясы берілді. Институт 2010 жылғы қыркүйекте Болоньяда Университеттердің Ұлы Хартиясына қол қойды. 2011 жылғы 5-қыркүйекте ТарМПИ ISO 9001 -2008 АFNOR (Франция) халықаралық сертификатын және 2011 жылғы 14- қазанда Интерсерт Консалтинг  центр Азия (Қазақстан) сәйкестік сертификатын алды. 2012 жылы институт ғылыми қызмет субъектісі ретінде аккредиттелді.
Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының миссиясы – жоғары білікті маман - жалпы елге және аймаққа қажетті жаңа тұрпатты мұғалім дайындау. Институт мемлекеттің білім беру саласындағы стратегиялық мақсаттарына сәйкес білім беру жүйесін түбегейлі жаңғыртуды басты мақсат тұтады.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасында Білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын және 12 жылдық білім беруге көшуді жүзеге асыру барысында мұғалімдерге жүктеліп отырған жауапкершілік арта түсті. Бұл білім берудің барлық деңгейлерінде оқытудың мүлдем жаңа сапасын жүзеге асыруды талап етеді. Қазіргі білім беру жүйесін түбегейлі өзгертуде мұғалім аса маңызды стратегиялық рөл атқарады. Елімізде білім беру жүйесін жаңартудың қазіргі кезеңі жоғары педагогикалық білім беру маңызының артуымен сипатталады. Қазақстандағы білім беру реформаларының тиімділігі, ең алдымен мұғалім тұлғасына, педагог маман дайындау сапасына тәуелді болатыны белгілі.
Тараз мемлекеттік педагогикалық институты 2012 жылы білім беру сапасын қамтамасыздандыру жөніндегі Тәуелсіз Қазақстандық Агенттігінде аккредитацияны табысты өтті және 2012 жылғы 27-желтоқсандағы шешімімен институционалдық аккредитациясы туралы куәлік алды.
Институт ректоры (Институт ректорлары), тарих ғылымдарының докторы, профессор, беделді ғалым, ЖОО жүйесінде тәжірибесі мол басшы Қожамжарова Дария Пернешқызы және ТарМПИ ұжымы Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың жаһандық бастамаларына үн қосып, жоғары білім беру жүйесін жаңғырту ісіне белсене кірісті. Осыған байланысты институт Ғылыми кеңесі ТарМПИ-дің 2011-2020 жылдарға арналған Стратегиялық даму жоспарын бекітті. Аталған құжатта жаңа білім беру технологияларын әзірлеу және ендіру мәселелеріне баса назар аударылған.
Білім сапасын бағалаудың қазақстандық Тәуелсіз агенттігінің қорытындысы бойынша ТарМПИ 2012 жылғы еліміздегі ең үздік төрт педагогикалық ЖОО қатарына енді.
2010 жылғы 17-қыркүйекте институтымыз қазақстандық 30 оқу орнының қатарында Болоньяда Университеттердің Ұлы Хартиясына қол қойды. Осы арқылы институт өзінің Болон үдерісінің негізгі ұстанымдары: академиялық ұтқырлықты, ЖОО дербестігін, академиялық еркіндікті, білім мен ғылым интеграциясын және т.б. қолдайтындығын танытты.
Елбасы айқындаған еліміздегі білім беру жүйесін интернационализациялау саясатының сәтті жүргізілуінің нәтижесінде халықаралық академиялық ұтқырлық аясында еуропалық ЖОО-на студенттерді оқуға жіберу мүмкіндігі туындады. Осы оқу семестрінде ТарМПИ-де конкурстық іріктеуден өткен 7 үздік студент Чехияның, Польшаның, Болгарияның жоғары оқу орындарына жіберілді.
Институтта жүргізілетін зерттеулердің бәсекеге қабілеттілігін арттыру, халықаралық деңгейдегі ғылыми тенденцияларға сәйкестендіру мақсатында ТарМПИ алыс және жақын шет елдердің 28 университеті мен зерттеу орталықтарымен әріптестік байланыс орнатып, жоғары білікті мамандарымен бірлесе ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізіп келеді. Олардың қатарында Адам Мицкевич атындағы университет, Вроцлав және Зеленогурск университеттері (Польша), Злин университеті (Чехия), Ақсарай университеті (Түркия), Еркін Берлин университетінің Түркология институты (Германия), Сегед университеті (Венгрия), Бериа колледжі (АҚШ), Әулие Климент Охридский атындағы София университеті (Болгария), Зволендегі технологиялық университет (Словакия), Хобд мемлекеттік университеті (Монғолия), Санкт-Петербург мемлекеттік психология және әлеуметтік жұмыстар институты, Ульяновск мемлекеттік университеті, Кузбасс мемлекеттік педагогикалық академиясы (Ресей) бар. Оқу үдерісін демократияландыру бағытында кредиттік оқыту технологиясы жүйесін жоспарлау мен ұйымдастырудың жаңашыл әдістерін қолдану, Дублин дескрипторларына сәйкес модульдік білім беру бағдарламаларын дайындау, көптілді білім беруді жетілдіру сияқты ауқымды жұмыстар жүзеге асырылуда.
Академиялық еркіндікті дамыту бағытында білім беру бағдарламаларының құрылымы мен мазмұны таңдау пәндерімен толықтырылып отырады. Тілдерді меңгеруге, электронды оқытуға, инклюзивті білім беруге және 12 жылдық мектепке арналған маман даярлауға баса мән берілетін жаңа элективті пәндер оқу үдерісіне кеңінен енгізілуде.
Элективті пәндер жұмыс берушілердің және еңбек нарығы сұраныстарын талдау негізінде дайындалады. Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» бағдарламасындағы тапсырмасына сәйкес 2012-2013 оқу жылы қабылданған студенттерге «Өлкетану», «Акмеология негіздері» және «Қазақстан құқығы» пәндері жүргізіледі.
Заман талабына сай студенттердің оқытушыларды таңдау мүмкіндігін ескере отырып, білім берудің дәстүрлі әдістерінен инновациялық технологиялар мен оқытудың интерактивті әдістерін қолдана бастады. Қазіргі кезде институт ұжымы білім сапасын бағалаудың Тәуелсіз Қазақстандық агентігінде институционалдық аккредитацияның екінші кезеңінен өтуде. ISO 9001:2008 стандарты бойынша француздық АФФНОР агентігінің сертификатын иеленді. Оқытушылар мен студенттердің ішкі және сыртқы академиялық ұтқырлық бағдарламаларына қатысу деңгейі күн санап өсумен қатар, оқу үдерісіне қашықтықтан оқыту технологиялары енгізілуде.
ҚР Білім және ғылым министрлігі бұйрықтарына сәйкес үстіміздегі жылы көптілді білім беруді дамыту аясында институт “5В011400-Тарих”, “5В011100-Информатика” мамандықтары бойынша арнайы бөлімдер ашылатын ЖОО-ның тізіміне енгізілді. Осы арқылы шетелдік серіктес оқу орындарымен бірлескен білім беру бағдарламаларын жүзеге асыру мәселесі өз жалғасын тапты.
Еліміздің алдыңғы қатарлы педагогикалық ЖОО - Тараз мемлекеттік педагогикалық институтында 29 бакалавр мамандығы бойынша болашақ мұғалімдер дайындау,  білім беру, тәрбие жұмыстарын 26 кафедрада 365 оқытушы іске асырады, олардың 149-ы ғылым докторлары мен ғылым кандидаттары, 95-і магистрлер. 2010 жылы институт жанынан ашылған Инновациялық-педагогикалық колледж 2011 жылы Жамбыл облысы әкімінің шешімімен Мәдениет және өнер колледжі болып қайта құрылды. Аймақтың мәдениет және өнер салаларындағы білікті мамандарға сұранысы колледж бейінінің өзгеруіне әкелді. Қазіргі уақытта колледжде 6 мамандық бойынша мамандар даярланып, 700-ден аса студент білім алуда.
Ректораттың маман даярлау саясатындағы ұстанымы – іргелі және қолданбалы ғылымның өзекті мәселелері, оның ішінде 12 жылдық білім беру, педагогика, математика, физика, биология, химия, психология, филология салалары бойынша және арнайы құрылған ғылыми орталықтарында ғылыми-зерттеу бағытын жандандыратын жоғары білікті оқытушылар құрамын қалыптастыру. Институтта «Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының Хабаршысы» ғылыми-педагогикалық журналы жарық көреді. Жалпы педагогикалық ғылым жетістіктері мен мектеп тәжірибесінің бірлігінсіз педагогтардың сапалы дайындығын жүзеге асырудың мүмкін еместігі анық. Институттың ғылыми-зерттеу бағыты осы келелі мәселені шешуге негізделген. Осыған орай ауыл мектептеріне оқу-әдістемелік және ғылыми-кеңестік көмек көрсететін «ТарМПИ – ауыл мектебіне» атты кешенді бағдарламасы жүзеге асырылады.
Оқу ордамызда қалыптасқан жаңа дәстүр ретінде алдыңғы қатарлы шет елдік ғалымдарды «қонақтық» дәрістер оқуға шақыруды айтуға болады. Соңғы екі жылда институт өз қаражаты есебінен циклді дәрістер оқу үшін Сегед университетінен (Венгрия), Еркін Берлин университетінен (Германия), Әулие Климент Охридский атындағы София университетінен (Болгария), Ресей Федерациясының ірі ЖОО-нан ғалымдар шақырды.
Заманауи оптоталшықты байланыс жүйелерінің көмегімен ТарМПИ-дің студенттері мен оқытушыларына Интернет кластарда, кафедралар мен электронды оқу залдарында жоғары жылдамдықты Интернетті тегін пайдалану мүмкіндігі бар. Институттың ғылыми кітапханасының әмбебап кітап қоры үнемі толықтырылып отырады. Ғылыми кітапханада автоматтандырылған КАБИС жүйесін, Республикалық электронды кітапханасын, Springer, Web Knowledge, Thomson Reuters мәліметтер базасын пайдалануға болады.
460 орынды «Студенттер үйінде» оқу залы, Интернет класс, сұлулық салоны, тренажер залы, «Жан сыры», «Айша бибі», «Бәйтерек» клубтары жұмыс істейді. 6 жабық спорт залы мен 2 ашық спорт кешенінде институтымыздың студенттері спорт түрлерімен шұғылданады, олардың қатарында халықаралық және республикалық жарыстардың жеңімпаздары ретінде танылған көптеген студенттеріміз бар. Институтта 19 компьютерлік класс, оның ішінде 5 интернет класс, 2 электронды оқу залы бар, 15 аудитория интерактивті тақта проекторларымен, 1 лингофонды кабинет жабдықталған.
ЖОО барлық құрылымдық бөлімдері корпоративтік компьютерлік желі арқылы байланыстырылған. Институттың Web-сайттары бар  http://www.tarmpi.kz, http://www.tarmpi-innovation.kz , http://ecat.tarmpi.kz , http://bibl.tarmpi.kz , http://e-islam.tarmpi.kz , http://portal.tarmpi.kz , http://itb.tarmpi.kz. Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының қабырғасында көптеген танымал қоғам қайраткерлерінің, талантты өнер жұлдыздарының, спорт саңлақтарының  легі дайындалды. Олардың қатарында республикалық «Жігер» байқауының лауреаты Д.Өмірәлиев, Мальтада өткен эстрадалық әндерден халықаралық байқаудың лауреаты Т.Әшімбекова, қазақ эстрадасының жұлдыздары Д.Таңатаров, Қ.Маханов, «Жас толқын» республикалық орындаушылар байқауының лауреаты Д.Маханбаева, «Жас қанат» республикалық байқауының лауреаты Б.Сейдуалиева және т.б. бар.
Институттың оқу-тәрбие бағыты бойынша болашақ педагогтардың рухани, адамгершілік қырларын дамыту мәселесіне де жете көңіл бөлінеді. Студенттер парламенті, жастар ісі жөніндегі комитет, студенттердің кәсіподақ комитеті, студенттердің заң бұзушылық және жемқорлықтың алдын-алу кеңесі, «Жас Отан» жастар қанаты, ТарМПИ студенттер Альянсы, «Шаңырақ» студенттік ассамблеясы - студенттердің өзін-өзі басқару істері тәрбие саласындағы жұмыс механизмінің жанды көрінісі болып табылады. Жарты ғасырға жуық тарихы бар институт дамуының перспективалары нақты айқындалды. Алдымызда бірқатар мамандықтардың халықаралық аккредитациясын жүзеге асыру, олардың реестрін кеңейту, оқу үдерісінде жаңа ақпараттық және педагогикалық технологияларды кеңінен қолдану, педагог мәртебесін көтеру, студенттердің білім алуы мен Студенттер үйінде тұруына қолайлы жағдай жасау, институттың материалдық-техникалық базасын нығайту сынды келелі жұмыстар күтуде.
Факультеттер
Санат:Тараз жоғарғы оқу орындары
Шиловка (Ямбарка тармағы)
Шиловка — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ямбарка өзенінің оң жағалауынан 8,3 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Ертіс су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Реж өзені (бастауынан Аят су торабына дейінгі Аять (Режа тармағы)) және Нейва өзенін қоспағанда (Невьянск су торабынан) олардың тоғысқан жеріне дейін. Өзен саласы — Тобыл, өзен алабы — Ертіс.
Большвайль
Большвайль (Bollschweil) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Фрайбург әкімшілік округіне бағынады. Брайсгау ауданының құрамына енеді.
Қызылтас (шоқылы тау, Қарағанды облысы)
Қызылтас – Табақкеңтатыр аңғары мен Балқаш көлінің аралығындағы шоқылы тау.
Большвайль
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2281 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 16,42 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 3 15 014. Муниципалитеттің басшысы — Йозеф Швайцер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Қызылтас (шоқылы тау, Қарағанды облысы)
Географиялық орны
Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Орта Дересін ауылының солтүстік-шығысында 47 км жерде орналасқан. Абсолюттік биіктігі 447 м.
Жер бедері
Беткейі адырлы жыралармен қатты тілімденген. Таудың түпкі жыныстары жер бетіне шығып жатыр. Солтүстігінде Жырық, солтүстік-шығысында Бөрітүскен құдықтары, шығысында Көпшоқы, оңтүстік-шығысында Итмұрынды таулары орналасқан.
Өсімдігі
Қиыршықты қоңыр топырақ жамылғысында сұр жусан, баялыш, күйреуік, т.б. өсімдіктер өседі.
Дереккөздер
Санат:Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы) таулары
Рүстем Сәдуұлы Уәйісов
Уәйісов Рүстем Сәдуұлы (10 қаңтар 1935 жыл, Куланцы — 26 тамыз 2017 жыл, Петропавл) — Солтүстік Қазақстан облысының дамуына үлес қосқан құрметті ардагері, мұғалім, жазушы.
Өмірбаяны
Уәйісов Рүстем Сәдуұлы 1935 жылы 10 қаңтарда Омбы облысы Марьянов ауданы Құланцы ауылында дүниеге келген. Ақмола педагогикалық училищесін бітіргеннен кейін Ақмола облысы Қорғалжын ауданында мұғалім қызметін атқарады. Кейінірек Қайранкөл сегіз жылдық мектебі мен Буденный орта мектебінің мұғалімі болып жұмыс істеді. 1966 жылы Преснов ауданының Қазан мектебінің директоры болды, ал 1970 жылы облыстық партия комитетінің саяси ағарту үйінде әдіскер-кеңесші болып қабылданды. Бір жылдан кейін Солтүстік Қазақстан облыстық партия комитетінің насихаттау және үгіттеу бөлімінің нұсқаушысы болып ауыстырылды. 1975 жылы Соколов ауданының партия хатшысы болып сайланды. Осы қызметте 10 жыл жұмыс істеді және 1985 жылы Солтүстік Қазақстан облыстық атқару комитеті жанындағы баспасөзде және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік құпияларды қорғау жөніндегі облыстық басқарманың бастығы болып тағайындалды. 1995 жылы құрметті демалысқа кетті. 2006 жылы облыс ардагерлері облыстық ардагерлер кеңесінің орынбасары болып сайланды.
Жеткен жетістіктері
1979 жылы КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен "Құрмет Белгісі" орденімен марапатталды. Сондай – ақ "Тың жерлерді игергені үшін", "Еңбек ардагері", "Тыңға 50 жыл", "1941-1945 ж. Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 65 жыл", "Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл" мерейтойлық медальдары бар. Партия органдарында ұзақ жылдар бойы белсенді жұмысы үшін және 1984 жылдың  18 желтоқсанында туылған алпыс жасқа толуына байланысты Солтүстік Қазақстан облыстық халық депутаттары Кеңесі атқару комитетінің грамотасымен дәріптелді.
Ардагерлер ұйымының жұмысына, өңірдің қоғамдық өміріне, жастарды патриоттық тәрбиелеуге белсенді қатысқаны үшін және республикалық ардагерлер ұйымының 20 жылдығына орай "Қазақстан Республикасының Ардагерлер ұйымы" қоғамдық бірлестігінің Орталық кеңесі республикалық ардагерлер ұйымының Құрмет грамотасымен мадақталды. Облыстық ардагерлер ұйымының жұмысына белсенді қатысқаны үшін облыстық ардагерлер кеңесінің грамотасымен марапатталды. "С.Қ. Құсайынов туралы "Жайсаң жан", Н.С. Данияров туралы жазылған "Есімі ел жадында", "Ата салты ұрпаққа мұра" және көптеген брошюралардың авторы. С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің түлегі (қазір Әл - Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті). Мемлекеттік тілді насихаттауға белсенді қатысқаны үшін 2013 жылдың 7 қарашасында Астана қаласындағы "Назарбаев орталығында""Тіл жанашыры" қоғамдық бірлестігінде "Тіл жанашыры" төсбелгісімен дәстерленді
Ащысай үңгірі
Ащысай үңгірі  – Түркістан облысы Созақ ауданы, Ащысай ауылы маңында орналасқан.
Сипаты
Үңгір карст типіне жатады. Қаратау беткейінің әктасты қабатында жер асты суының жебір әрекетінен пайда болған. Ұзындығы 30 м, ені мен биіктігі 3 м-дей. Қабырғаларында әктастың еруі нәтижесінде әр түрлі ою-өрнекті бейнелер қалыптасып қатып қалған. Табанында түрлі пішінді карбонат үйінділері кездеседі.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан үңгірлері Санат:Түркістан облысы географиясы
Педра-Лаврада
Педра-Лаврада (Pedra Lavrada) — Бразилиядағы муниципалитет, Параиба штатында орналасқан. Борборема мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Серидо-Ориентал-Параибану экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6573 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 351,688 км² шамасында. Халық тығыздығы — 18,7 адам/км².
Санат:Параиба елді мекендері
Чулпан
Чулпан:
Рахман Айбекұлы Бертілеуов
Бертілеуов Рахман Айбекұлы - 1952 жылы 20 қаңтарда Орал облысы, Шыңғырлау ауданы, Отрадный ауылында туған.