cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Құмөзек (Мойынқұм ауданы)
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мойынқұм ауылының батысында 49 км-дей жерде, Шу өзенінің оң жақ жағасында орналасқан.
Әскербасы
Дереккөздер
Санат:Әскери шендер Санат:Әскери тарих
Құмөзек (Мойынқұм ауданы)
Халқы
Тұрғыны 729 адам (2009).
Санат:Мойынқұм ауданы елді мекендері
Томпақасар
Томпақасар – көне қаланың орны. Жосалы т. ж. ст-ның оңт.-батысында 60 км. жерде. Ертедегі Томпақасар қаласы үш бөліктен тұрады. Мәдени қабатының аумағы 7 – 10 м-ге жетеді. Алып жатқан алаңының аумағы 2 га. Зерттеу жұмыстарын 1946 – 1948, 1950 ж. С.П. Толстов басқарған Хорезм археол. – этнография экспедициясы жүргізген. Томпақасар – тік бұрышты құрылыс. Оның солт. бөлігінің қабырғасының биікт. 10 м. Қазбадан қызыл кірпіш түстес қыш ыдыстар, шағын құмыралар, шыны моншақтар т. б. заттар табылған. 1983 – 1991 ж. Хорезм археол. – этнограф. экспедициясының (жетекш. Л.М. Левина) қазба жұмыстары нәтижесінде 40 бөлме мен дуал қабырғалары, кіреберістері аршылды. Зерттеу барысында садақ оғы, керамика өнімдері, әшекей бұйымдар табылған. Үстіңгі құрылыс қабаты б. з. б. 3 – 2 ғ-ларға жатқызылған. Бөлмелерінің қабырғалары саз қам кірпіштен тұрғызылған. Ішкі құрылымы суфа (тапшан), ошақ және шаруашылық шұңқырлардан тұрады.
Сілтемелер
Қазақ энциклопедиясы
Санат:Археология
Шөмішкөл (ауыл)
Шөмішкөл — Қызылорда облысы Арал ауданы, Райым ауылдық округі құрамындағы ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Арал қаласынан оңтүстікке қарай 125 км жерде, Шөмішгөл көлінің жағасында орналасқан.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 568 адам (291 ер адам және 277 әйел адам) болса, 2009 жылы 607 адамды (302 ер адам және 305 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Арал ауданы елді мекендері
Азат Шығыс Түркістан
"Азат Шығыс Түркістан" - 1940-45 ж. гоминданьшыларға қарсы ұлт-азаттық күрес нәтижесінде құрылған Шығыс Түркістан Халық  Республикасының органы, 1944-46 ж. Құлжа қаласында қазақ, ұйғыр, орыс тілдерінде шыққан газет.
"Азат Шығыс Түркістан" бүкіл өлкені гоминданьшылардан азат ету жолындағы күреске жергілікті халықты жұмылдыруда және сол кезеңде жас өкіметтің алдында тұрған аса маңызды мідеттерді насихаттауда елеулі роль атқарды. 1946 жылдан бастап бұл газеттің аты "Төкеріс таңы" болып өзгерді.
Дереккөздер
Санат:Газеттер
Грязновский Яр
Грязновский Яр (Грязный Яр) — Ресейдегі өзен. Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Оскол өзенінің сол жағалауынан 332 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 16 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оскол өзені Старооскольск су торабынан төмен, РФ мен Украина шекарасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Котлия (өзен)
Котлия — Ресейдегі өзен. Ханты-Мансий АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Сосьва өзенінің сол жағалауынан 32 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 24 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Солтүстік Сосьва. Өзен саласы — Солтүстік Сосьва, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Төменгі) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ханты-Мансий автономиялық округі өзендері
Сала-Ю
Сала-Ю — Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тар-Ю өзенінің оң жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 19 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Баренц теңізі су алабының өзендері, Печора өзені су алабының шығыс шекарасынан Үлкен Ою өзені су алабының шығыс шекарасына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері
Алтай тілдері
Алтай тілдері — Азия және Шығыс Еуропада, Балқаннан Мағадан облысына дейін және Таймырдан Иран және Рюкю аралдарына дейін таралған, 60-қа жуық тілден тұратын ұя.
Алтай тілдерінде сөйлейтін халық саны шамамен 380 млн адам (2004 ж. санақ бойынша). Құрайтын бұтақтарының генетикалық туыстығы дәлелденбеген: кейбір ғалымдардың пікірінше, олар ежелгі замандағы тілдердің терең қарым-қатынасынан алынған.
Кең таралған көзқарас бойынша, алтай тіліне түркі тілдері, моңғол тілдері, тұңғыс-маньчжур тілдері, максималды нұсқамен корей тілі, рюкю мен жапон тілі жатады.
Глоттохронология мәліметтері бойынша, ежелгі алтай тілінің бөлінуі б.з.д. 5000 жыл бұрын басталған.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Кучка (Колокша тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Әли Оразғұлұлы Базанов
Әли Оразғұлұлы Базанов (24.1.1918, Бішкек — 1944, Харьков маңында) – жауынгер композитор. Алматыдағы 14 мектепте оқып, музыкадан қосымша дәріс алған. 1932 жылы Мәскеу қаласында жұмысшы жастар факультетінде оқыған. Сонда жүріп студент жастардан ішекті аспаптар оркестрін ұйымдастырған. 1935 жылы Мәскеу авиация институтынына түскен, ал 1938—1941 жылы Мәскеу консерваториясы жанынан ашылған Қазақ студиясының композиция бөлімінде білімін жалғастырған. Ұлы Отан соғысы (1941 — 1945) басталысымен өзі сұранып, майданға аттанған. Базанов — “Жастар”, “Бас алға, батырлар”, “Ерлерім”, “Ана толғауы”, “Қызыл жалау”, “Жәмилә қарындас”, т.б. әндердің авторы. “Желсіз түнде жарық ай” (Абай), “Кербез сұлу”, “Ләйлім”, т.б. әндерді фортепианоға түсірген. Ә. Әбішевтің “Қырағылық” драмасына музыка жазған. Базанов - қысқа өмірінің ішінле көп әндер жазып ("Жастар маршы", "Бас алға, батырлар", "Комсомол" т.б) қазақ совет музыкасында белгілі із қалдырған композитор.
Дереккөздер
Санат:1918 жылы туғандар Санат:Қырғызстанда туғандар Санат:1944 жылы қайтыс болғандар Санат:Қазақстан сазгерлері Санат:Ұлы Отан соғысы ұрыстарында қаза тапқандар Санат:Абай Құнанбайұлы жобасының мақалалары
Сорлы Көкбай жылайды...
«Сорлы көкбай жылайды...» - Абайдың 1886 жылы жазған өлеңі. Көлемі 9 тармақтан тұратын бір шумақ.
Азған заманды көріп, ел ішін ала тайдай шулатқан ұрлық-зорлықтан әбден мезі болған ақын өзегін өртеген ашу-ызасын жолдасы Көкбайға көз жасы мен жыры арқылы білдірмек болған. Бұл туралы Көкбайдың өзі: «1880 жылдан бастап, 1886 жылдарға шейін Абай әр түрлі өлеңдер жазып жүрді. Бірақ бүл уақыттағы сөздерінің барлығын Көкбай сөздері деп жүргізді. Кейін Омбыда «Дала уәлаяты газеті»және«Серке»газеті шыққанда бірер өлеңін тағы да менің атыммен жіберді. «Сорлы Көкбай жылайды, жылайды да жырлайды» дегенді мені ие қылып қойып, өзін айтып еді», - деп жазды («Абай», 1992, № 1).
Азаматы азып, өңкей ұры-қары жайлаған қу заманның қулық-сұмдығын көре-көре көңілі қалып, бұзылған елді қалыпқа салар қайрат таппай, «мыңмен жалғыз алысқан» ақынның жылап отырып жырлаған сәттері аз болмаса керек. Өлең 7-8 буынды шұбыртпалы ұйқаспен жазылған. Алғаш рет ақын шығармаларының 1933 жылғы толық жинағына енгізілді. Кейінгі басылымдарда ешқандай текстол. өзгеріс байқалмайды.
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Бежаново (Добрич облысы)
Бежаново (Бежаново) — Болгариядағы ауыл. Добрич облысына қарасты Генерал-Тошево қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 121 адамды құрайды.
Пошта индексі — 9567. Телефон коды — 05738. ЕКАТТЕ коды — 3157.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Добрич облысының елді мекендері
Эшкальян
Эшкальян (Escalhão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Гуарда округінің құрамына кіреді. Фигейра-де-Каштелу-Родригу муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Португалияның Орталық аймақ регионына қарасты Бейра-Интериор-Норте экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 931 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 78,43 км² шамасында. Халық тығыздығы — 11,9 адам/км².
Ауданның қамқоршысы — Дева Мария.
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Бейра-Алта провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гуарда округінің елді мекендері
Энсинасола
Энсинасола (Encinasola) — Испаниядағы муниципалитет. Андалусия автономды бірлестігіне қарасты Уэльва провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Ла-Рамахера ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1582 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 178 км² шамасында. Провинцияның әкімшілік орталығына дейінгі қашықтығы — 150 км.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Уэльва елді мекендері
Сенная (Черная тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ Тверь қаласынан Иваньков су торабына (Иваньков суқоймасы) дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасына дейінгі (Жоғарғы) Еділ тармағының су алаптары, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
IC 4161
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 2158676.
Сыртқы сілтемелер
IC 4161 Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
NGC 3525
NGC 3525 — Crater шоқжұлдызында орналасқан S0 типті галактика.
Қазақстанда конькиді мәнерлеп сырғанау
Қазақстанда конькиді мәнерлеп сырғанау, өзінің бастауын 1947 жылдан алады. Республиканың алғашқы чемпионаты 1953 ж. өтті. 1970 ж. Алматыда, 1975 ж. Өскеменде алғашқы жасанды мұз айдындары ашылды. Жыл бойы үздіксіз жаттығуға мүмкіншілік туғаннан кейін к.м. с-шылардың шеберліктері күрт өсті. Мәнерлеп сырғанаудың көзге түскен алғашқы шеберлері өсті. Мәнерлеп сырғанаудың көзге түскен алғашқы шеберлері өздерінің мүмкіндіктерін арттыру үшін көптеген шет мемлекеттерде әсіресе АҚШ-та болып біріккен жаттығулар өткізді. 1996 жылдан бастап еліміздің конькиді мәнерлеп сырғанаушылары Ә.ч-тарына, Азия ойындарына қатысып келеді. Аздаған жылдардың арасында республикада Д. Казарлыга, А. Крюков, А. Құанышева, Қ. Тілепалдина, М. Халтурина, Р. Тен сияқты талантты спортшылар дайындалды.
NGC 3525
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Қазақстанда конькиді мәнерлеп сырғанау
Дереккөздер
Санат:Спорт
NGC 3525
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Ормонд Стоун астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 3525 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 33667, NGC 3497, NGC 3528, IC 2624, MCG -3-28-37, ESO 570-6.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Crater (шоқжұлдыз)
Пула (Сардиния)
Пула (Сардиния) (Pula) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Кальяри провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7200 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 47 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 139 км² шамасында. Пошта индексі — 9010.
Елді мекеннің қамқоршысы — Иоанн Креститель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сардиния елді мекендері
Жарық сүйгіш
Жарықсүйгіш (Гелиобионт) күннің аса мол жарық түсетін аймақтарын мекендейтін организмдер түрлері — гелиофилдер мен гелиофиттер.
Дереккөздер
Санат:Экология Санат:Табиғатты қорғау
Уиган Атлетик
«Уиган Атлетик» (ағылш. Wigan Athletic Football Club) — кәсіби ағылшын футбол клубы, базасы Уиган қалада орналасқан. Бірінші рет Англияның Премьер-лигасына 2005 жылы жолдама алды. «Уиган» — Премьер-лигасының ең жас клубы, ол тек қана 1932 құрылған.
2013 жылы "Манчестер Ситиді" ұтып, Англия кубогы иегері атанды.
Сол жылы қайтадан чемпионшипке түсіп кетті.
Сілтемелер
Санат:Англия футбол клубтары Санат:1932 жылы құрылған футбол клубтары
Монтеррей
Монттеррей (Monterrey) және «Sultana del Norte» (Солтүстіктің сұлтаны) деген атаумен әйгілі— Мексикадағы қала.Нуэво-Леон штатының әкімшілік орталығы.Елдің маңызды өнеркәсіп, транспорт, финанс орталығы. Қара және түсті металлургия, электротехника, жеңіл және тамақ кәсіпорындары бар.
Дереккөздер
Санат:Мексика қалалары
Дәулетқалиев атындағы көше (Алматы)
Көшеге қоғам қайраткері, XX ғасырдың 30-жылдарының басындағы ашаршылықтың қазақ халқына әкелген зардабы туралы И.Сталинге хат жазған бесеудің бірі Мұташ Дәұлетқалиевтің есімі (Алматы қаласы мәслихаттың 24.12.2003 № 27 шешімі мен Алматы қаласы әкімшілігінің 26.12.2003 № 5/765 қаулысы) берілген.
Көше Алатау ауданындағы «Ақбұлақ» шағынауданында орналасқан. Кешенін ұзындығы - 500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Гардинг-Киркспиль
Гардинг-Киркспиль (Garding, Kirchspiel) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Солтүстік Фризия ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 350 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 15,89 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 01 0 54 035. Муниципалитеттің басшысы — Эдмунд Крюгер.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Шлезвиг-Гольштейн елді мекендері
Херкинген
250px|thumb|Картада орналасуы Херкинген (Härkingen) — Швейцарияның Золотурн кантонында орналасқан коммуна. Гой округінің құрамына кіреді.
2007 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1252 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 5.57 км² шамасында. Ресми идентификациялық коды — 2402, пошта индексі — 4624.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Золотурн елді мекендері
Казаско
Казаско (Casasco) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Алессандрия провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 137 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 15 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Пошта индексі — 15050.
Елді мекеннің қамқоршысы — Дева Мария.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
791 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:791 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:791 жылы қайтыс болғандар
Перло Виктор
Перло Виктор (Perlo, 15.05.1912 жылы туған, Нью-Йорк) - американ экономисі және публицисі.
Биография
1912 жылы - Перло Виктор туылды 1931 жылы - Колумбия университетін бітіргеннен кейін экономикалық және статистикалық зерттеулермен шұғылданды.
Хоббиі
Шахмат ойнау, альпинизм, теннис және фортепианода ойнау.
Жұмыс орны
2-дүниежүзілік соғысқа дейін Сауда министрлігінде, соғыс кезінде - Баға мәселелері жөніндегі басқармада, кейінірек - Финанс министрлігінде қызмет істеді. Қазіргі кезде АҚШ Компартиясы Ұлттық комитеті экономикалық соғыстан кейінгі даму проблемаларына, АҚШ финанс капиталын талдауға, АҚШ экономикасының милитарлануы, қарусыздану т.б. мәселелерге арналған.
Шығармалары
Перло Виктордың көптеген еңбектері орыс тіліне аударылған.
Автордың 13 кітабы және мақалалары:
Жанұясы
1943 жылы ол бірінші әйелі Кэтринмен ажырасты. Ол Кэтринмен 10 жылы тұрған. Одан соң ол екінші әйелі Элленге үйленді. Элленмен өмірінің соңына дейін некеде болды. Қызы - Кэти, Ұлдары - Стэнли және Артур.
Бурхард Кристоф Миних
Граф Бурхард Кристоф фон Мюнних (Burkhard Christoph von Münnich, Ресейде Христофор Анто́нович Ми́них деген атпен танымал (9.05.1683 —16.10.1767) — орыстың әскери және мемлекет қайраткері, генерал-фельдмаршал (1732), Ольденбургте әскери инженер отбасысында дүниеге келген. 1700 жылдан француз, гессен-дармштадт, гессен-кассель, поляк-саксон армияларында инженер болды. 1721 жылы орыс армиясына ген.-инженер қызметіне ауысты. Тосна, Ладога каналдарын салу жұмыстарын басқарды. 1728 жылдан Ингерманландия, Карелия, Финляндияның ген.-губернаторы. 1732 жылдан соғыс коллегиясының президенті. 1734 жылдан Данцигті қоршауды басқарды.
Мұз үстіндегі би
Мұз үстіндегі би, көрініс пен спорттың қатар орындалатын қосындысы. XIX ғасырдың ортасында Англияда мұз үстіндегі театр деген атпен жеке мұз айдындарының біріншілігі ретінде өткізіліп, 1895 жылдарда алғашқы чемпионат өтті. Алғашқыда тек вальс ырғағымен орындалды кейін коньки спорты дамыған барлық мемлекеттерде таралды. Алдымен аралас жұпта ғана өтіліп келсе 1952 ж. бастап мұз үстіндегі жеке биден де жарыстар өте бастады.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Топырақтың ылғалқанықтығы
Топырақтың ылғалқанықтығы — топырақтағы ылғал қорының күзгі-қысқы жауын-шашын, еріген қар суы және тасқын су (табиғи) есебінен бір жолғы едәуір толығуы вегетациялық кезеңнен тыс (қар тоқтату, жаңбырлату, жайылма суару т.б.) жүргізілген (жасанды) шаралардың есебінен толықтырылуы. Кейбір мамандар оңтүстік аймақтарда жаңбырлатып суару агротехникалық тәсілінің тиімсіздігі және топырақ құрылымының бұзылуы себебінен, тіпті зияндылығы туралы айтады.
Байки (өзен)
Байки — Ресейдегі өзен. Свердлов облысы, Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Павлов суқоймасының (Байкин шығанағы) сол жағалауынан 269 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 48 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Уфа өзені Нязепетровск су торабынан Ай өзенін қоспағанда, Павловск су торабына дейін. Өзен саласы — Ақ, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Свердлов облысы өзендері Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Ленино
Қазақстан:
Башқұрстан:
Құлыбек Сүлейменов
Құлыбек Сүлейменов(1934, Маңғыстау ауданы Қаратөбе ауылы – 2006, сонда) – ауыл шаруашылығы саласының қызметкері, Маңғыстау ауданнының құрметті азаматы (1994). Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институтын (қазіргі ҚазҰАУ) бітірген (1957). 1957 – 60 жылы 19 партсъезд ұжымшарында бас зоотехник, 1960 – 67 жылы ауыл шаруашылық бөлімінде бас маман, 1967 – 69 жылы Октябрьдің 40 жылдығы атындындығы ұжымшардың басқарма төрағасы, 1969 – 80 жылы «Бозащы» кеңшарында директор, 1980 – 81 жылы Ақшымырау ұжымшарының директоры, 1982 – 84 жылы ауданы ауыл шаруашылық басқармасы бастығының орынбасары, 1984 – 95 жылы Ақшымырау ұжымшарында зоотехник болды. «Құрмет белгісі» (1966) орденімен, «В.И. Лениннің туғанына 100 жыл» медалімен марапатталған (1970).
Дереккөздер
Санат:Лениннің туғанына 100 жыл медалінің иегерлері
Нина Қаюпова
Нина Қаюпова - 1936 жылдың 1 мамырында Шығыс Қазақстан облысындағы Зайсан қаласында дүниеге келген, медицина ғылымдарының докторы, ҚР Алдын алу медицинасы академиясының профессоры, академик.
Өмірі мен қызметі
Әкесі – Молдағалиев Әмір (1902–1976), кеңестік партия органдарында қызмет еткен. Анасы – Молдағалиева Биғайша (1914–1972), үй шаруасындағы жан болған.
Нина Алматы мемлекеттік медициналық институтынның аспирантурасын бітірген. Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Аса қатерлі топтағы екіқабат әйелдерде кезігетін акушерлік асқынуының алдын алу».
«Қазақстанда әйелдердің босануға қабілетті денсаулығын қорғаудың ұлттық саясаты», «Екіқабат жағдайындағы аса қатерлі топтар», «Аборт және отбасын жоспарлау», «Перинатальдік биохимияның негіздері» атты монографиялардың, 200-ден астам мақаланың авторы.
1959 жылдан бастап – Алматы қаласындағы №1 перзентхананың акушер-гинекологы.
1962 жылдан - Алматы мемлекеттік медициналық институтының аспиранты.
1965 жылдан – Ана мен баланы қорғау ҒЗИ-дың кіші ғылыми қызметкері, аға ғылыми қызметкері.
1971 жылдан – Алматы мемлекеттік медициналық институтының ассистенті, кафедра доценті.
1976 жылдан – Қазақ КСР Денсаулық сақтау министрлігінің бас акушер-гинекологы.
1981 жылдан – директордың орынбасары,
1983 жылдан – Қазақ КСР Денсаулық сақтау министрлігінің акушерлік және гинекология ҒЗИ-дың директоры.
1991 жылдан – Ана мен баланы қорғау Республикалық ғылыми-зерттеу орталығының директоры.
1999 жылдың қазан айынан – ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Аймақтық дамыту және жергілікті өзін-өзі басқару мәселелері жөніндегі комитеттің мүшесі, Әлеуметтік-мәдени дамыту жөніндегі комиттеттің мүшесі.
2003 жылдан бері – Ана мен баланы қорғау Республикалық ғылыми-зерттеу орталығының бас ғылыми қызметкері – «Акушерлік, гинекология және перинатология» журналының бас редакторы.
Қазақ республикалық әйелдер кеңесінің Төрайымы (1991–1995).
Қазақстан Әйелдер кеңесінің төрайымы (1995 жылдың маусым айынан).
ҚР Президенті жанындағы Отбасы, әйелдер және демографиялық саясат мәселелері жөніндегі кеңестің Төрайымы (1995–1998).
ҚР Президентінің жанындағы Әйелдер мен отбасы істері жөніндегі Ұлттық комиссия Төрайымының орынбасары (1999–2005).
Қазақстан халықтары Ассамблеясы Кеңесінің мүшесі.
ҚР-ның 12-ші шақырылған Жоғарғы Кеңесінің Депутаты.
«Парасат » орденімен марапатталған (1994). Бейбіт және рухани келісім жөніндегі Президент сыйлығының лауреаты (1996).
Дереккөздер
Санат:1936 жылы туғандар Санат:Профессорлар Санат:Парасат орденінің иегерлері Санат:Медицина ғылымдарының докторлары Санат:Зайсанда туғандар Санат:Тұлғалар Санат:Академиктер Санат:Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті түлектері
Нағыз грегариналар
Дереккөздер
Санат:Қарапайымдылар
Исмаила Сарр
Исмаила Сарр (Ismaïla Sarr; 25 ақпан 1998 жыл, Сенегал) — сенегалдық футболшы, "Уотфорд" клубы мен Сенегал Ұлттық футбол құрамасының жартылай қорғаушысы. 2021 жылғы Африка Ұлттары кубогының чемпионы.
Клубтық
Сенегалдың "Дженерейшен Фут" клубының түлегі. 2016 жылы кәсіпқой карьерасын "Мец" клубында бастады. 2016 жылы 13 тамызда "Лилльге" қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Тұңғыш голын 2017 жылы 2 ақпанда "Дижонның" қақпасына соқты.
2017 жылы 26 шілдеде "Ренн" клубымен төрт жылдық келісім шарт жасасты. 5 тамыз күні Франция чемпионатында тұңғыш рет жаңа клубы сапында алаңға шығып, 21 күннен соң "Тулузаның" қақпасына тұңғыш голын соқты.
Ұлттық құрама
2019 жылғы Африка Ұлттары кубогына қатысып, турнирдің финалисі атанды. Топтық турнирдің соңғы кездесуінде Кенияның қақпасына бір гол соқты.
Сілтемелер
Санат:Сенегал футболшылары Санат:Сенегал Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Мец ФК ойыншылары Санат:Ренн ФК ойыншылары Санат:Уотфорд ФК ойыншылары Санат:Футболдан Африка чемпиондары
Ибадулла Ақбергенов
1935 – 36 ж. Ташкент Орта Азия университетінде қызмет істейді. 1936 ж. ҚазМУ-дың математика анализ кафедрасының меңгерушілігіне шақырылды. ҚазМУ-де қызмет атқарған. 1936 – 38 ж. Ибадулла Ақбергенов студенттерге математика пәнінің сол уақыттағы деңгейге сәйкес берілуіне өте көп еңбек сіңірді. ҚазМУ-ге Мәскеуден И.П. Натансон, В.Л. Гончаров, Н.Н. Назаров сияқты белгілі профессорларды шақыртты, оқытушылар мен студенттерге дәріс тыңдатуды ұйымдастырды. Оның теориялық жағынан өте жоғары «Фредгольмның екінші текті интегралдық теңдеуінің жуық шешуі және оның меншікті мәнін анықтау» деп аталатын ғылыми еңбегі сол жылдары жарияланды. Мұнда қолданылған тәсіл кейін көптеген математиктердің еңбектерінде одан әрі дамытылды.
Кеңестік билік кезеңінде ұйымдастырылған саяси қуғын-сүргіннің құрбаны болды.
Шондорф-ам-Аммерзее
Шондорф-ам-Аммерзее (Schondorf am Ammersee) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Бавария әкімшілік округіне бағынады. Ландсберг-на-Лехе ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3959 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 6,56 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 1 81 139. Муниципалитеттің басшысы — Петер Виттмак.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Ипоранга
Ипоранга (Iporanga) — Бразилиядағы муниципалитет, Сан-Паулу штатында орналасқан. Итапетининга мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Капан-Бониту экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4 524 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1 160,29 км² шамасында. Халық тығыздығы — 3,9 адам/км².
Тарихы
Қала 1576 жылы құрылған.
Санат:Сан-Паулу елді мекендері
Заңғар көшесі (Алматы)
Заңғар көшесі. Көшеге Қызылорда облысы Қазалы ауданы Байқожа теміржол бекетінен 12 шақырым жердегі Кеңтүп елді мекені маңайында орналасқан кәне қаланың атауы (Алматы қаласы мәслихатының 24.03.2005 №138 шешімі мен Алматы қаласы әкімдігінің 4.04.2005 №2/184 қаулысы) берілген. Осы аймақта 1868 жылы құрылған Заңғар болысы 1920 жылға дейін осы атаумен аталған.
Көше Алатау ауданындағы «Айгерім-2» шағынауданында орналасқан. Кешенін ұзындығы - 750 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Шекараны күзетуді адамдармен қамтамасыз ету
Шекараны күзетуді адамдармен қамтамасыз ету. Мемлекеттік шекараны күзетуді адам ресурстарымен қамтамасыз етуді Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасының жаппай әскери міндеттілік туралы заңдарына сәйкес және шарттық негізде әскер қатарына шақырылатын контингентгер арасынан жүргізеді.
Қошмағанбет Есжанұлы
Қошмағанбет Есжанұлы (1864 – 1932) – ишан. Сам құмы аймағында көшпелі шаруа жанұясында дүниеге келген. Өзінің зеректігінің арқасында 13 – 14 жасында Құранды жатқа айтқан.
Шекараны күзетуді адамдармен қамтамасыз ету
Шекара әскерлерін әскери қызметшілермен жасақтау және олардың қызмет атқаруы Қазақстан Республикасының қолданылып жүрген заңдарымен реттеледі.
Қошмағанбет Есжанұлы
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Шекараны күзетуді адамдармен қамтамасыз ету
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Кокцидиятәрізділер
200px|thumb|Кокцидиятәрізділердің ооцистасы
Кокцидиятәрізділер класына (COCCIDIOMORPHA) - өздігінше тіршілік ете алмайтын, тек қана клетканың ішінде паразиттік тіршілік ететін қарапайымдылар жатады. Денелері сопақша, домалақтау не доға сияқты болып келеді. Олар адамның, сүтқоректілердің, құстардың ішек клеткаларында, бауыр, бүйрек, қан клеткаларында кездеседі. Қан споралылардың және кокцидиялардың даму кезендері бір-біріне өте ұқсас, сондықтан бұл екеуін кокцидиятәрізділер класына жатқызады. Бұлардың көбеюінде кезектесіп жүретін үш кезеңді байқауға болады: шизогония (жыныссыз көбею) гаметогония (жынысты) және спорогония. Көптеген кокцидиялардың бір ғана иесі болады, сондықтан спорогония кезеңі жартылай немесе толық сыртқы ортада жүреді (Eimeria magna). Басқаларының иесі екеу, жыныссыз көбеюі бір иесінде өтеді, ал жынысты көбею және спорогония кезеңі екіншісінде (Plasmodium vivax). Бұл кластың негізгі екі отрядын атап кетуге болады: кокцидиялар отряды - Coccidiida және кан споралылар - Haemosporidia.
Дереккөздер
Дәуітбаева К. Ә.Омыртқасыздар зоологиясы. Оқулық. - Алматы: 2004. ISBN 9965-749-11-6
Санат:Қарапайымдылар
Сухорабовка
Сухорабовка — Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданындағы ауыл, Сухорабов ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Сергеев қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 35 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 1076 адам (526 ер адам және 550 әйел адам) болса, 2009 жылы 649 адамды (315 ер адам және 334 әйел адам) құрады.
Тарихы
Іргесін 1911 жылы Полтава губерниясынан (Ресей) келген шаруалар қалаған. 1929 жылы бұл жерде “Марс” ұжымшары құрылды. 1963–1996 жылдары астық өсірумен айналысатын Н.Быковский атындағы кеңшардың орталығы болған. Кеңшар негізінде Сухорабовкада ұжымдық кәсіпорын ұйымдасты.
Дереккөздер
Санат:Шал ақын ауданы елді мекендері
Сальхов секірісі
Сальхов секірісі, бұл секіріс Әлемнің 10 дүркін чемпионы, атақты швед мәнершісі Ульрих Сальховтың есімімен аталған. Мұнда дененің кеңістікте айналуы басқа секірістерге қараганда көбірек және мұздың бетіне тірелетін нық тұрып, жақсы сырғанап, секіруге екпін қосатын бос тұрған аяқтың сілтенуіне жағдай туғызады. Конькимен мәнерлеп сырғанауда қазық баулап (петля), көбелек, Оллер, Валлей, Филипп, Шпагат т.б. секіру түрлері көп.
Дереккөздер
Санат:Спорт
Дариға Оралқызы Шәкімова
Дариға Оралқызы Шәкімова (20 қараша 1988 жыл ) — қазақстандық боксшы. Қазақстанның әлемдік класстағы спорт шебері. 2015 жылы Қазақстанда «Жылдың үздік боксшысы» атанды
Кам-Сен-Матюрен-Леобазель
Кам-Сен-Матюрен-Леобазель (Camps-Saint-Mathurin-Léobazel) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Коррез департаментінде орналасқан. Тюль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 34,08 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 19034, пошта индексі — 19430.
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Коррез департаментінің коммуналары
Шағын иінтіректік нұсқағыш
Шағын иінтіректік нүсқағыш (Рычажный указатель; hook pointer) — дисплей экранында меңзердің немесе кейбір басқа таңбаның орындарын тез ауыстыруға арналған сигналдарды қалыптастыру құрылғысы. Биіктігі бірнеше дюйм, тірекке тік бекітілген және қалаған бағытта саусақтар қозғалысымен орын ауыстыра алатын шағын иінтірек. Шағын иінтіректікпен жұмыс істеудің кең таралған тәсілі оның тік қалыптан ауытқуы, яғни қалаған бағытта меңзердің қозғалуын шақыру, кейбір құрылмаларда саусақпен басу арқылы меңзердің орын ауыстыруының қажет бағытын көрсету болып табылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
792 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:792 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:792 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Мыңарал (станция)
Мыңарал — Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы, Мыңарал ауылдық округі құрамындағы ауыл, темір жол бекеті
Географиялық орны
Аудан орталығы - Мойынқұм ауылының солтүстік-шығысында 140 км-дей жерде, Балқаш көлінің батысында орналасқан.
Зюдоск
Коммунаның INSEE коды — 62905, пошта индексі — 62500.
Мыңарал (станция)
Халқы
Тұрғыны 690 адам (2009).
Санат:Мойынқұм ауданы елді мекендері
Жойылған басқарма
Жойылған басқарма (басқаратын қызметтері) — ұйымның шек жағына менеджменттің тұрақты қызмет түрлерін жіберу тәжірибесі. Термин «аутсорсинг» сөзінің мәніне жақын болып келеді.
Нәйлә Оразғұлқызы Базанова
Дереккөздер
Санат:Тұлғалар
Зюдоск
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 812 адамды құрады. Халық тығыздығы — 112,15 адам/км².
Жойылған басқарма
Жүйеге немесе басқаратын ұйымға тікелей жауап беретін немесе иеленетін жеке тұлға немесе ұйым, клиент немесе тапсырушы деп аталады. Қашықтатылған басқару қызметін жүзеге асыратын жеке тұлға немесе ұйым қызметтердің жеткізушісі болады.
Зюдоск
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Жойылған басқарма
Әдетте, клиент қашықтатылған басқару қызметінің жұмысына жауап береді де, жүйеге немесе басқаратын ұйымға жіберілетін басқармалы жауапкершілігінен бас тартпайды.
Зюдоск
Сыртқы сілтемелер
Санат:Па-де-Кале департаментінің коммуналары
Жойылған басқарма
Жойылған басқармаға жіберілетін кең таралған қызметтер
Жойылған басқармаға жіберілетін кең таралған қызметтер келесілер жатады:
Жойылған басқару қызметінің артықшылығы
Жойылған басқару қызметтері деп тұрақты негізінде ұсынылатын және алдын-ала төленетін кез келген проактивті қызметтер айтылсын.
Әдебиет
Санат:Менеджмент Санат:Бизнес
Индиан Хиллс (Кентукки)
Индиан Хиллс (Indian Hills) — Кентукки штатының Джэфферсон округіне жататын АҚШ қаласы.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Кентукки қалалары
№91-темір жол айрығы
№91-темір жол айрығы — Қызылорда облысы Арал ауданы, Қамыстыбас ауылдық округі құрамында болған темір жол айрығы, 2018 жылы таратылған.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Арал қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 54 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 46 адам (2009).
Санат:Арал ауданының таратылған елді мекендері
Вашингтон (штат)
Вашингтон (Washington) — АҚШ-тың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, штаттар тізіміндегі 42-ші штат.
Дереккөздер
Санат:АҚШ штаттары
Мишель де Монтень
thumb Мишель де Монтень (28. 2. 1533, Бордо маңы,—13. 9. 1592, сонда) — француз философы, жазушы. «Тәжірибелер» деген еңбегімен мәлім. Философиясында өзек етіп ұстаған негізгі принципі — скептицизм (күдіктену). Мишель адамдар өзгеріп-жаңарып отырады, сонымен бірге оның сана-сезімі де, ой-пікірі де жаңаланады, себебі олар оның жеке басына төн қасиет дейді. Сондықтан адам біткеннің бәрінің айтқандарын асыра бағалап, оларға талғаусыз бас ие беру қате деп түсіндіреді.Құдай мен дінге қарсы шықпай-ақ адам өлгенімен «жаны өлмейді» деген негізгі қағидасының күдікті екендігін дәлелдейді.Мишель дүниені танып-білуге болмайды дейтін агностицизм бағытынан өзін аулаққа салады.
Бақылау уақыты
Дереккөздер
Санат:Спорт
Дәуренбеков атындағы көше (Алматы)
Кешеге қазақтың белгілі қаламгері Танаш Дәуренбековтің есімі (Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 27 шешімі мен Алматы қаласы екімшілігінің 26.12.2003 № 5/765 қаулысы) берілген. Дәуренбеков Танаш Жамбыл облысында дүниеге келген. Оның қаламынан туған ел, заман жайлы шұрайлы шығармалар мол.
Көше Алатау ауданындағы «Ақбұлақ» шағынауданында орналасқан. Кешенін ұзындығы - 500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Мәшәди Әзизбайоғлы Әзизбаев
Мәшәди Әзизбайоғлы Әзизбаев (Məşədi Əziz bəy oğlu Əzizbəyov; 18.01.1876,Баку —20.09.1918) -  Әзірбайжандағы революциялық қозғалыстың қайраткері, тұңғыш Әзірбайжан марксшілдерінің және Бакудың 26 комиссарының  бірі.
Бакуде жұмысшы Азизбек Азизбеков (1844-1889) отбасында туған.
Бакуде 1905-07 жылдағы революцияға белсене қатысты, 1917 ж. Ақпан төңкерісінен кейін РСДЖ(б)П Баку комитетінің және жұмысшы депутаттары Кеңесінің мүшесі. 1917 ж. қыркүйекте Баку мұнай кәсіпшіліктері мен заводтарында болған жаппай ереуілді басқарды. Бакуде Кеңес өкіметін орнатуға (1917 ж. қазан) және мусаватисттердің антисоветтік бүлігін талқандауға (1918 ж. наурыз) қатысты. Баку Халкомсовының губ. комиссары және ішкі істер халкомының орыбасары, шаруа депутаттарының Баку уездік кеңесі аткомының төрағасы болды. Бакуды түрік-герман шапқыншыларынан қорғау ісін ұйымдастыруға қатысты. Бакуде Кеңес өқіметі уақытша құлаған кезде (1918 ж. 31 шілде), ағылшын шапқыншылары мен әскерлер Әзизбаевті тұтқынға алып, атып өлтірді.
Дереккөздер
Санат:Әзірбайжан тұлғалары Санат:КСРО тұлғалары Санат:Коммунистер
Адай
Адай — Алшын тайпасынан тарайтын 18 рудың бірі, Байұлы рулар бірлестігіне кіреді. Патша үкіметі мен Кеңес үкіметінің "Жаппай адайларды жою" саясатынан адайлар күрт азайды.
Репрессияға ұшырауы
Патша үкіметіне кірген үш жүзде, жалғыз адайлардың орыс үкіметін мойындамауы: адайларды мыңдаған орыс-казак әскерлерімен соғысуға алып келді. Тарихта: адайлар орыс үкіметінің қазақ жерлерін тартып алу, қазаққа өз жерін билетпей, жұмыс орындарын бермеу, егістік орындарынан ығыстрыру, қазақты, қазақ жерін отарлауға бағынбады. Алайда оның салдарынан көптеген адайлар репрессия, қуғынға ұшырап, жесірлер жетімдерімен Иран асып кетуге мәжбүр болған.
Таралуы
Адай елі: ежелден Каспий теңізінің шығысынан, Арал теңізінің батыс, оңтүстігіне дейін, Мұғалжар тауынан (Ақтөбе облысы), солтүстік Балқанға(Түркменстан) дейін, Ойыл өзені мен Мойнақ шөлі(Қарақалпақстанның батысы : Кунград, Мойнак) жерлерінде өмір сүрген халық. Сондықтан Адай елі өздерінің қазіргі: Жылыой, Қызылқоға, Балықшы, Мақат, Ойыл, Темір, Байғанин аудандарының түпкілікті тұрғыны болып өмір сүріп келеді. Қазақстан шекарасын айқындалып, құжатқа түсер кезеңдер де қазақтың оңтүстің аймақтары Өзбекстанның, батысы(Маңғыстаудың шығысы) Қарақалпақстан иелігінде қалып қойды. Қазіргі таңда да сол Адай жерлерінде яғни Муйнак, Кунград аудандарын да адайлар тұрып жатыр. Сол сияқты Ресей Федерациясында Ноғай-Адай жерлері: "Астырхын(Астрахань), Самар(Самарская), Сармат(Саратов), Еділді(Волгоградская), Таңбалы(Тамбов)" облысытары қалып қойған болатын. Адайдың Тәзіке атты немересінен тарайтын ұрпақ қазіргі Атырау облысында кеңінен тараған, олар ерте заманда қалмақтармен болған соғыстарға қатысып, Жем, Нарын бойларында қалған Адай руының ұрпақтары. Ақтөбе, Орал облыстарында Адайлар бар. Оңтүстік Қазақстан облыстарында Адайлардың саны аздау, дегенмен де Оңтүстік Қазақстанның Адайлары сол жердің байырғы тұрғындары болып саналады.
Тарихы
Кіші жүздегі көп тараған рулардың бірі — Адай руы. Маңғыстау адайларының шыққан тегі туралы нақты деректер аз. Тек С.А.Аманжолов қана адайлар, оның өзі жазғандай, Геродот пен Страбонның мәліметтеріне қарағанда, б.з.б. ІІ ғасырдың өзінде-ақ, Каспий теңізінің жағалауында мекендеген ежелгі дайлардың ұрпақтары болуы мүмкін деген жорамал пікір айтқан. Сол арада ол адайлар оғыздардың «ада» (арал) «адайлар» (аралдықтар) деген сөзінен шыққан деген нұсқасын да келтіреді. Бізге дайлар (дахтар) адай руының алыстағы бабалары деген нұсқа әбден ықтимал болып көрінеді. Осы пікірді дамыта отырып, рудың шыққан тегі көрінісін мүмкін болғанынша жаңғыртуға тырысайық.
Дайлар (дахтар) туралы алғашқы мәліметтерді буз І Дарийдің Накширустемдік жазбаларынан табамыз, онда б.з.б. VI-IV ғасырларда Яксарттың (Сырдария) сағасы жағында тарадарайя немесе парадарая сақтары тұрған, дахтар солардың одағына кірген делінеді.
Геродот пен Страбонның мәліметтеріне қарағанда, біз б.з.б. V біздің заманымыздағы І ғасырда-ақ Сырдарияның төменгі ағысында емес, Каспий теңізінің оңтүстік-шығыс жағында, яғни қазіргі Иран мен Түркменстан шекарасындағы аймақта мекендегенін көреміз.
В.М.Массой да «Ксеркстің мерзімі б.з.б. 486-480 жылдар деп белгіленетін белгілі антидевовтық жазбаларында Ахеменидтік Персияға бағынған халықтар мен елдер арасында даха атауы келтірілген, зерттеушілердің көпшілігі оны Страбонның дайларымен салғастырады» деп көрсетеді.
Бұл да дайлар туралы бірден-бір мағлұмат емес, С.П.Толстов «хорезмиліктердің оңтүстік-батыс және солтүстік-шығысындағы көршілері дах тайпалары болып табылады» дейді. Бұл мәліметтер де б.з.б. ІІІ ғасырларға қатысты. С.П.Толстовтың айтуынан дахтар Сырдарияның төменгі ағысында және ішінара Теджен өзені аңғарындағы өңірде, яғни оларды (Геродот пен Страбон бойынша) б.з.б. V ғ. Біздің заманымыздағы І ғасырда мекендеген жерінде орналасқаны көрінеді.
Б.з.б. VI-IV ғасырларда Сырдарияның төменгі ағысында мекендеген дахтар ІІІ ғасырдың өзінде-ақ, Геродот пен Страбонның деректеріндегідей, ішінара Теджен өзені аңғарына қоныс аударып, қалғандары бұрынғы жерінде тұра беруі ықтимал. Дайлардың (дахтардың) Сырдарияның төменгі ағысынан оңтүстікке қоныс аударғанын Страбон да көрсетеді. Ол Аршакидтік патшалыққа орын тепкен (парнадайлар Меотидояның арғы жағында", яғни Арал теңізінің арғы жағында «мекендейтін дайлар аймағынан шыққандар» дейді.
Арал өңірі дайларының Теджен өзені бойына қоныс аударғанын С.П.Толстов та айтады. Дайлардың бұдан кейінгі тарихы бізге былайша сияқты. Кангюй (қаңлы) тайпалық одағының мейлінше гүлденген кезеңінде ол өзінің ықпалын Хорезм, Ферғана, Соғда аймақтарына таратқан. Осы кезеңде дайлар кангюйлердің билігіне ұшырауы ықтимал. Кангюй тайпалық одағының орнына жаңа тайпалық бірлестік Батыс Түрік қағанаты келіп, оның құрамында өз тұтастығын сақтап қалған дайлардың күшті де саны көп тобы болған.
Сонан соң (ІХ ғ.) дайлар тобы оғыз тайпалары одағына кірген. Тегінде, дайлардың (дахтардың) Маңғыстауға орын тебуі сол кезеңде (ІХХ ғғ.) болуы мүмкін. Бұл жағынан әл-Истахридің Гуздер елі туралы «Китаб Месаликал Меналик» деген кітабында келтірілген мәліметтер назар аударарлық. Атап айтқанда, онда былай делінген: «…Онда (Сиякух Маңғыстау В.В.) қоныс және жайылым еткен». Сиякух бұл арада арал деп көрсетілген. Гуздерден бөлініп кеткен «түріктер тайпасы» дайлар (дахтар) болуы, гуздер осы «арал» халқын адайлар деп атауы да мүмкін, өйткені гуздер (оғыздар) тілінде арал — ада.
Шыңғысханның тегі Адай тайпасы, Мұңал руынан, тарихшының бәрі Мұңал атамыздың атын Мунгал, монгол, могол деп тарихта болмаған, түбі негізсіз атауларды он үшінші ғасырдан бері санаға тықпалап келеді. Мұңалдан – Келімбердінің кенже баласы, одан төрт бала, кейбіреулер бес бала дейді: Жаулы, Шоғы ( ол Қырықмылтық деп те аталады), Әли, Бәйімбет, Алаоғылан ( алақұнан ); одан мен білетін ешкім жоқ. Жаулы екі әйел алыпты, кішісі өзбек қызы дейді. Одан Қосқұлақ, Ескелді туады. Бәйбішесі баланы кештеу көріпті, Жаулы жауға аттанып бара жатқанда бәйбішесі былай депті. « Құрсағымда бір зат бар, кетпе, бір балаға зар болып өтеміз бе », - депті. Сонда Жаулы оған былай депті – міс: « Мен уәде бердім ( жауым – қалмақ ), олар бітімге шақырыпты, бітсе – біткенін, бітпесе – жаулығын көріп қайтам. Қазақтың қырық батырына берген уәдем бар. Ұл тусаң, атын   қоярсың » - деп кете беріпті. Сол кеткеннен Жаулы қайта оралмайды. Бәйбіше ұл бала туып, атын Жары қояды. Екінші әйелі дегенде түсінік әртүрлі. Әйел үстіне алғанды тоқал деп, қосы ауып, алған әйелді екінші әйел десе, қандай артық-кімі болар еді?! Ескелдіден: Жақсылық пен Игілік туады. Игіліктен үш бала: Доғал, Құдайназар, Құдайсүгір.
Адайдан кең тараған рулардың бірі- мұңал. Қазіргі мұңал руынан әли атты ру тараған. Олардың көпшілігі Маңғыстауда және Атырауда. Ал Ақтөбедегі Байғанин және Орал қаласының өзінде адайдан тараған әлилер баршылық. Әлиден 3 ру Меңке, Әлишер, Тоқалы тарап, ұрпақтары әлі күнге дейін өмір сүруде.
Сегіз арыс адай
Қосай. Қосайдан Әйтей, Бегей, Байбол, Тіней, Бәли, Сүйіндік (Жаман Адай). Олар өскен ауыл адай шежiресiнде Алты Қосай болып аталады. Бұлардың анасы түрікмен қызы болғандықтан олар ел арасында «Түрікмен адай» деп те аталады. Әйтей мен Бегей өспеген, әкесiнiң карғысына ұшырап, аз болган. Сондықтан бұлар Байболмен еншiлес болып калады.
Байбол. Байболдан - Мәмбетқұл, Қадыр, Есенбет, Есенқұл. Мәмбетқұлдан- Тоқтамыс, Тоқмамбет, Арыстан, Балтай, Елконды, Бегей. Тоқтамыстан - Өгiз, Нияз, Есенбек Кенендiк, Сардарбек. Тоқмамбеттен Шыбынтай, Жамантай, Карагүл, Әлібек, Шаң туады. Осылардан көп өскені - Шыбынтай. Жамантай сол күйiнде калады. Арыстаннан Жолманбет, Бимағанбет, Мәмбетжан. Балтайдан Бәйімбет, Бактыбай, Шакаман, Текебай, Бөкебай. Елқондыдан - Кунiбай, Босалдақ, Айтбай, Айтқожа, Шақаман, Кенже. Бегейден - Өтебай, Қожабай, Сапақ. Мәмбетқұл - өскен ауыл. Олардың бiрқатары Астрахан, Нарын, Тайсойған, Қара қалпақстанды мекен етеді. Мәмбетқұлдың аулынан Қалнияз сияқты белгілі ақын, Мұнаттай би, Тілеп сияқты атақты кiсiлер шыққан.
Қадыр. Байболдың бір баласы Жұлдыздан Қадыр туады. Одан - Тоқтабай, Олжабай, Жұлқабай, Қилыбай. Тоқтабайдан - Жылқыайдар, Рыскелді, Мәмбет, Үмбет. Олжабай мен Жұлқабай Кіші жүз Сауран айналып көшкен кезде, Созақ өңiрiнде қалып қойганға ұқсайды. Қилыбайдан - Маңғытай, Сасыкбай. Қадыр ауылынан атақты би Қалдыбай шыкты.
Есенқұл. Есенқұлдан - Есек, Еміл, Өрезек, Нұрбай, Қоңыр. Есектен - Өтебай, Темір, Болат. Өтебайдан - Әбіл, Тұман, Барби, Сары. Темiрден - Байбатыр, Дуанбай. Нұрбайдан - Байнеке, Айдаралы, Айтқұл. Қоңырдан - Сердалы, Киікбай, Бердіс.
Тәңірберген. Тәңірбергеннен - Сейтімбет, Қылыш, Шөжей, Ноғай, Бекбике, Бұйрабас, Kepiм. Kepiм үш баласын ағаларының бауырына салған. Сейтімбетке Қозайдарды, Қылышка Бекайдарды және Бұйрабаска Жылқыайдарды телиді.
Танат. Танаттан Өтеміс, Қоныс, Қасқа. Өтемістен - Есім, Тордығұл, Жылыс, Қара кесек, Тойғұлы. Есімнен- Алданазар, Пірназар, Сүйіндік, Пірмәмбет. Пірназардан Ниязбек, Мешен. Сүйіндіктен - Алкұлы, Айтуар, Тiлемiс. Тордығұлдан - Ақбау, Бек бау, Жанбау, Сары, Кенже. Жанбаудан - Рысалы, Қосақ. Сарыдан - Бектас, Шой. Қасқадан - Досбай, Қошақан. Досбайдан - Қосбай. Қошақаннан - Мұса, Сарбай, Дайрабай, Айтжан, Иман, Сегiрбай, Оңғар, Таңқыман.
Бәли. Бәлиден - Есберді, Есқара. Есқарадан - Жарбол, Жарылғап. Жарболдан - Сүгір, Дүкен, Жетібай, Жанбай. Жарылғаптан- Өтеп, Есен.
Сүйіндік ( Жаман Адай ). Сүйіндіктен Құрманқұл. Құрманқұлдан - Мырза, Бегіл. Мырзадан - Айтуған, Коныс , Калкаман. Бөгіл - өскен ауыл, одан Құдайназар, Караменде, Тоқа, Бұқар, Құл. Құдайназардан - Қарпық, Шақпақ, Ақсары, Әлі. Қарпықтан - Қожабек, Қашқын, Керім, Көбей. Қожабектен - Байқабыл, Жанкабыл, Жаркынбай, Маңдай, Жұлдыз. Қарамендеден Кенжебай, Шектiбай. Бұкардан Бердібек, Санбай, Сансоқ, Қыдырбек.
'Сегіз арыс адайдын үлкен бiр тобын құрайтын осы Алты Қосай (немесе «Түркімен Адай») болып есептеледі. '
Дереккөздер
Санат:Кіші жүз рулары
Демина (Уразов тармағы)
Демина — Ресейдегі өзен. Белгород облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Уразова өзенінің оң жағалауынан 25 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 25 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Дон су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Оскол өзені Старооскольск су торабынан төмен, РФ мен Украина шекарасына дейін. Өзен саласы — Солтүстік Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі), өзен алабы — Дон (су алабының Ресейдегі бөлігі).
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Калий бромиді
250 px|thumb
Калий бромиді - фотографияда, спектрдің инфрақызыл диапазонында жұмыс істейтін құралдар жасауда қолданылады.Қалидың бромиды типтi иондық болып табылады. Сонымен бiрге, суда еруде толық диссоциацияға душар болады гидролизға душар болмайды, ғұлама (қалидың гидроксидi) күштi негiзбен және (сутектi қышқыл) күштi қышқылмен тұз.
Ерiтiндiлердегi кәдiмгi айырбастау реакциялары аға алады: KBr + AgNO3 → AgBr↓ + KNO3
Туфты некк
Дереккөздер
Санат:Геология Санат:Химия
Крокет
thumb|КрокетКрокет, ойыншы ағаш балғамен өзінің шарын алаңға біркелкі тәртіппен қойылған бірнеше кедергілердің қатарынан өткізуге негізделген ойын. 17 ғасырда Францияда крокет ойнаған. thumb|Крокет жабдықтары
Дереккөздер
Санат:Спорт
Плерге
Плерге (Plerguer) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Сен-Мало округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 20,19 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 35224, пошта индексі — 35540.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2223 адамды құрады. Халық тығыздығы — 110,1 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Иль және Вилен департаментінің коммуналары
Нархоз университеті
Нархоз университеті – экономика және қаржы салалары бойынша мамандар даярлайтын жоғары оқу орны. ҚазМУ-дың (қазіргі ҚазҰУ) экономикалық факультеті негізінде Алматы халық шаруашылық институты болып ашылған (1963). 1991 жылы Қазақ мемлекеттік экономика университеті, 1993 жылы Қазақ мемлекеттік басқару академиясы болып өзгерді. 2016 жылдан қазіргі атымен аталады.