cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қызыл қан көрсеткіштері
Темір алмасуы көрсеткіштерін анықтау
Қалыпты жағдайда трансферриннің темірге қанығу коэффициенті 16-40 %.
Қан сарысуындағы ферритин ағзадағы темірдің қорға жиналуының ең хабарлы және сезімтал көрсеткіші болып саналады. Оны анықтау үшін радиоиммунологиялық, иммунорадиометрлік және соңғы жылдары негізінен иммуноферменттік әдісінің талдауы қолданылып жүр. Қалыпты жағдайда қан сарысуындағы ферритиннің мөлшері әйелдер мен ер кісілерде 20-220 нг/мл. ТТА критерийі ретінде СФ 12 нг/мл, ЖТТ – 20 нг/мл төмен болуы қабылданған.
Десфералдық тест – науқастың бұлшықетіне 500 мг десферал егеді, содан соң тәуліктік несепте темірдің мөлшерін анықтайды. Десферал – қордағы (ферритин мен гемосидериндегі) темірмен байланысу қабілеті бар және темірді несеппен шығаратын актиномицеттердің тіршілік өнімдерінен тұратын жиынтықтар. Дені сау адамда темір қоры қалыпты болған кезде тәуліктік несептегі десферал 0,6-1,6 мг құрайды. Темір қоры азайғанда бұл көрсеткіш төмендейді (0,4 мг және одан аз).
Жасырын алды темір тапшылығының диагноздық критерийлері:
•	анемия жоқ, гемоглобин деңгейі қалыпты;
•	сидеропениялық синдром жоқ, себебі тіндік темір қоры сақталған;
•	сарысулы темір деңгейі қалыпты;
Жасырын темір тапшылығының диагноздық критерийлері:
•	анемия жоқ, гемоглобин деңгейі қалыпты;
Багаутдин Шагабутдинов
Шагабутдинов Багаутдин (Бари) (1892, Тамбов облысы Азиево кенті — 1920, Бұхара қ.) — революцияшыл қайраткер.
Қызыл қан көрсеткіштері
Жасырын темір тапшылығының диагноздық критерийлері:
•	сарысуда темір деңгейі төмен, трансферрин жоғары, трансферриннің темірге қанығу коэффициенті төмендеген;
Багаутдин Шагабутдинов
Дереккөздер
Санат:1892 жылы туғандар Санат:1920 жылы қайтыс болғандар Санат:Алматы облысы тұлғалары Санат:Ресейде туғандар Санат:КСРО мемлекет қайраткерлері
Қызыл қан көрсеткіштері
Жасырын темір тапшылығының диагноздық критерийлері:
•	темір қоры – сарысулы ферритин деңгейі төмендеген, десфералдық тест көрсеткіші кеміген, сүйек миында сидеробластар 15 % азайған.
Темір тапшылық анемиясының диагноздық критерийлері:
•	гемоглобин деңгейі (ДДҰ ұсынысы бойынша ерлерде – 130 г/л, әйелдерде – 120 г/л-ден) төмендеген және эритроциттер саны азайған, эритроциттер санына қарағанда гемоглобин деңгейінің айқын төмендеуі тән;
•	эритроциттегі гемоглобиннің орташа мөлшері кеміген;
•	реңдік көрсеткіш азайған (ТТА негізінен гипохромды анемия);
•	қан жұғындысында микроциттер басым келеді, анизоцитоз (эритроциттер көлемдерінің әр түрлігі) және пойкилоцитоз (эритроциттер пішіндерінің әр түрлігі);
•	айқын анемия кезінде лейкопения, кейде көп қан жоғалтқан жағдайда тромбоцитоз болуы мүмкін;
•	айқын анемияда эритроциттердің тұну жылдамдығы артуы мүмкін (ЭТЖ 20-25 мм/сағ);
•	тіндік темір қорының бос қалуына байланысты сидеропениялық синдром айқын бұзылыстармен көрінеді.
Ажыратпалы диагнозы
Темір тапшылығы кезеңдеріне байланысты клиникалық-зертханалық мәліметтердің ажыратпалы белгілері кестеде берілген.
ТТА басқа да гипохромды анемиялармен: темірді қайта таралу, темірге қанығу, тиреопривтік (қалқанша безінің гипофункциясы), гетерозиготалы талассемиямен ажырату қажет.
Дереккөздер
Санат: Медицина Санат: Темір тапшылық анемиясы
Сабақтас құрмалас сөйлем
Сабақтас құрмалас сөйлем — құрамындағы жай сөйлемдері бір-бірімен сабақтаса байланысқан құрмаластың түрі. Сабақтас құрмалас сөйлем құрамындағы алғашқы жай сөйлемнің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысады. Мысалы: Қасым төре түрегеліп, күміс қынды сапысын шешіп, Кенесарының алдына қойды (І.Есенберлин). Сабақтас құрмалас сөйлем құрамындағы жай сөйлемдердің бірі басыңқы келіп, негізгі ойды білдіреді, қалғандары бағыныңқы болады да басыңқыдағы ойды айқындап, іс-әрекеттің орындалу шартын, себебін, мақсатын, мезгілін, амалын, т.б. қатынастарды білдіреді.
Сабақтас құрмалас сөйлем мағынасына қарай түрі
Сабақтас құрмалас сөйлем мағынасына қарай төмендегіше бөлінеді:
Сабақтас құрмалас сөйлем бағыныңқылы түрі
Сабақтас құрмалас сөйлемнің көп бағыныңқылы түрі де кездеседі, олар басыңқыға екі жағдайда қатысты болады:
Дереккөздер
Санат:Лингвистика Санат:Қазақ тілі
Сабина Заирқызы Әзімбаева
Сабина Заирқызы Әзімбаева (14 ақпан 2000, Алматы, Қазақстан) — қазақстандық модель, Алматы аруы 2017 сұлулық байқауының жеңімпазы. Әлем аруы 2018 сұлулық байқауында ел намысын қорғады.
Өмірбаяны
Алматыда туып өскен. «Тұран» колледжін «аудармашы және гид» мамандығы бойынша бітірген.
Бокс және мемлекеттік ұйғыр музыкалық комедия театрында билермен айналысады.
Ұлты бойынша — ұйғыр.
Интеллектілік мәліметтер базасы
Интеллектілік мәліметтер базасы (Интеллектуальная база данных; intelligent database) — 1) сұранысқа жауап ретінде тікелей сақталатын мәліметтер, сондай-ақ, логикалық қорытумен алынатын мәліметтер пайдаланылатын мәліметтер базасы; 2) мәліметтеріне қатынас құру табиғи тілде немесе табиғи тілге жуық сұраныстар тілінде жүзеге асырылатын мәліметтер базасы.
Сабина Заирқызы Әзімбаева
Өмірбаяны
Халықаралық бизнес университетінде «туризм» мамандығы бойынша оқиды.
Интеллектілік мәліметтер базасы
Дереккөздер
Санат:Дерекқор
Сабина Заирқызы Әзімбаева
Өмірбаяны
2019 жылдың қазан айында тұрмысқа шықты, күйеуі туралы еш мәлімет жоқ.
Алматы аруы 2017
11 қыркүйекте Алматы аруы 2017 сұлулық байқауының жеңімпазы атанды.
Қазақстан аруы 2018
«Қазақстан аруы-2018» ұлттық сұлулық байқауына қатысты. Ол бесінші орынға ие болып, Топ-5-ке кірді.
Жананова Гүлдіхан
Джананова(Джайкбаева)Гульдихан Исекейқзы(30.03.1943)-оқу озаты ,"Нұр Отан" партиясының мүшесі,қоғамдық қайраткер,Шымкент салалық технологиялық колледжінің директорының орынбасары.Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті тумасы. Орынбор облысында туған. Білім министрлігінің 4 марапаттамасына,"Отан"партиясының медаліне,бірнеше рет білім облысының басқармасының марапаттамаларына ие болды,"Төрт мемлекеттердің алды адамдар" энциклопедиясына енген,Онтүстік Қазақстан облысындағы 10 колледждерге сапа менеджментінің жүйесін енгізді,білімді студенттердің дүркін-дүркін санын асырады,жұмыстардың өте үлкен санын жазған, білім жұмыскері болып,Ы.Алтынсарин медалін алды және қазірде ол салалық технологиялық колледжінің директорының орынбасары болып табылады. 40 жыл бойы әзіз ұстаз және ақылгөй,есіткіш басшы және қоғам қайраткері,үш жетістікті балдардын ана және де тамаша адам колледжде жұмыс істеді.
Сабина Заирқызы Әзімбаева
Әлем аруы 2018
«Әлем аруы-2018» байқауында Қазақстан атынан қатысты.
Бастапқыда «Әлем аруы-2017» байқауына қатысуы керек еді, бірақ оның орнына Камила Асилова барды.
Дереккөздер
Санат:Модельдер
Эрнст Теодор Амадей Гофман
Эрнст Теодор Амадей Гофман (24 қаңтар 1776 жыл, Кёнигсберг – 25 маусым 1822 жыл, Берлин) – неміс жазушысы, сазгер, романтизм бағытының суретшісі.
1792 жылы Кёнигсберг университетінің құқық мамандығы бойынша білім алады. 1795 жылы «Корнаро, граф Юлиус фон С.-ның мемуарлары» атты романын жазып шығарады. 1799 жылы «Маска» атты үш актілі пьесаға музыка және мәтін жазады. 1814 жылы «Алтын құмыра» атты повесть-ертегісі жарық көреді.
Оның шығармалары неміс әдебиетінде ғана емес, бүкіл әлем әдебиетінде маңызды рөл атқарады. 1820 жылы «Ханшайым Брамбилла» атты шығармасын басып шығарады. «Щелкунчик» атты шығармасы оның әдебиеттегі беделін көтереді.
Өмірбаяны
Гофман Кенисберг қаласында, шенеуніктің, нақтырақ айтқанда, пруссиялық корольдіктің адвокаты Кристоф Людвиг Гофман мен Луиза Альбертинаның отбасында 1776 жылы дүниеге келді. Бюргерлік чиновниктік ортада өсіп, тәрбие алды.
1782-1792 жылдары Гофман Кенисбергтегі реформациялық мектепте оқиды.
1786 жылы Теодор Готлиб Гиппелмен танысып, олардың достығы жазушы өмірінің соңына дейін жалғасады. Гофман сурет салумен, музыкамен және әдебиетпен ерте жасынан бастап айналыса бастады.
1790 жылдан бастап өз еркімен соборлық органист әрі композитор Христиан Подбельский мен суретші-кескіндемеші Земанның шәкірті болады. Гофман бүкіл ғұмырында өміріндегі ең басты нәрсе – музыка мен сурет деп білді.
Заң ғылымдарын үйрену үшін 16 жасында Кенисберг университетінің заң факультетіне түседі. Яғни, отбасылық дәстүрді жалғастырды деуге болады. ал бос уақытында музыка шығарумен, жазумен, сурет салумен айналысты. Оның алғашқы кезде жазған «Корнаро, граф Юлиус фон С-тың мемуарлары» және «Жасырын сыр» атты романдары бүгінгі күнге дейін сақталмаған.
Университетті бітіргеннен кейін Гофман пруссиялық мемлекеттік қызметке орналасып, кейін Глогау, Берлин, поляк қалалары Познань мен Плоцкіде әскери қызмет атқарады. Оның сүйген жары – поляк қызы Михаэлина Рорер-Тжчиньская болды. Гофман оны еркелетіп «Миша» деп атады. Олардың 1805 жылдың шілде айында дүниеге келген жалғыз қыздары Цецилия өкінішке орай екі жасында ауырып қайтыс болады.
Салған карикатураларымен Плоцкідегі басшылықтың қаһарына ұшыраған Гофман достарының көмегімен Варшаваға ауысып кетеді. Варшавада Наполеон әскерінің қатарына кірген Гофманның өмірі Ина шайқасындағы Пруссия жеңілісінен кейін көп өзгеріске ұшырайды. Пруссиялық үкіметтің билігі қысқарып, шенеуніктер шенінен босатылып жатқанда, Гофман өз өмірін өнерге арнаймын деген мақсатпен Варшавадан кетіп қалады (1807 жыл). Гофман Бамберг, Дрезден және Лейпциг қалаларының театрларында дирижер болып, музыкалық шығармалар, түрлі рецензиялар жазып, музыкадан сабақ береді. 1814 жылы Гофман Берлин қаласына көшіп, онда әскери қызметке орналасады.
Биографтардың айтуынша, Гофман Варшавада қызмет етіп жүргенде бос уақытының барлығын Мнишек сарайында өткізіп, сонда концерт залын ашқан. Ол сол сарайды өз қаржысына жөндеп, репитициялар өткізіп, оркестрдің дирижері де болған. Шенеуніктік өмір, заңгерлік кәсіп оның жанына мүлдем жақын болмағандықтан, ол бос уақытын музыка мен көркемөнер әлемінде өткізді. Гофман сұлу табиғат аясында кисті мен палитрасын алып, алаңсыз сурет салып отырған сәттерінде одан соттың анықтама қағазын талап етіп келушілер аз болмаған.
Гофман еш уақытта музыкадан да, әдебиеттен де қол үзген жоқ. Ол актер, гитарист Ф. фон Гольбейнмен, Жан Пол, Юлиус Эдуард Хитциг сынды өнер адамдарымен достық қарым-қатынаста болады.
Музыкант ретінде «Маска» атты үшактылы зингшпильдің сөзі мен музыкасын жазып (1799), аталған зингшпильді Корольдік Ұлттық театр сахнасында қояды (1800). 1801 жылы Гетенің «Әзіл, қулық және кек» атты өлеңіне зингшпиль жазып, оны Познань театрында сахналайды. Еңбек табысты болып, Жан Поль бұл партитураға рекомендация жазып, Гетеге жібереді.
Варшаваға келгенде К.Брентаноның мәтініне «Көңілді музыканттар» атты зингшпилін жазады. Ең бірінші рет партитураның мұқабасына «Амадей» деген атты қосып жазады. Мұнан кейін Захарий Вернердің «Балтикадағы крест» атты спектакліне музыка шығарады.
1808 жылдың сәуір айының ортасында Бамбергтегі театрға капельмейстер қызметіне қабылданады. Мұнан соң осы театрдың декораторы, драматургы, режиссері, композиторы, театр директорының көмекшісі бола жүріп, «Капельмейстер Крейслердің музыкалық қасіреті» атты туындысын дайындайды. Өмірінің ең бір қиын жылдарында Гофман ақша табу мақсатымен музыкалық сабақтар өткізіп отырады. Гофманның музыкалық қабілетіне жоғары баға берген атақты композитор Людвиг Ван Бетховен (1770-1827) болды.
Жазушы шығармашылығы
Эрнст Гофман музыканы өнердің ең жоғарғы түрі, ең терең түрі деп есептеді. Талантты композитор және дирижер Гофман өз шығармаларын музыкамен сабақтастырып отырды. Ол атақты композитор және дирижер Гофман өз шығармаларын музыкамен сабақтастырып отырды. Ол атақты композитор Вольфганг Амадей Моцарттың өнеріне ерекше тәнті болып, қадірлеген, талантына, шығармаларына табынушылардың бірі болды. Сол құрметінің негізінде тіпті өзіне үшінші есімді – Амадей деп қосып алды.
1812 жылы ол композитор Моцартқа арнаған музыкалық новелласы – «Дон Жуанды» жазды. 1809 жылы Гофманның «Кавалер Глюк» атты алғашқы әрі маңызды новелласы лейпцигтік «Жалпыға ортақ музыкалық газетте» жарық көрді. Осы новелладан кейінгі шығармалары «Калло мәнеріндегі фантазиялар» атты төрт томдық таңдамалы жинағына енгізілді. Гофман өзінің «Ундина» атты операсымен музыка саласында үлкен табысқа қол жеткізгеніне қарамастан тек әдебиетпен айналыса бастайды.
«Калло мәнеріндегі фантазиялар» атты жинағынан жазушыны толғандырған тақырыптарды түсінуге болады. Гофман шығармаларының ортақ тақырыбы – суретші өмірі және көркемөнер болып табылады. «Калло мәнеріндегі фантазиялар» жинағында Гофман жасаған ең айрықша көркем бейне – композитор әрі музыкант Иоганн Крейслердің бейнесі. Осы жинаққа автордың атақты туындысы – «Алтын құмыра» енген.
Автордың «Иоганн Крейслердің музыкалық қасіреті» атты туындысының «Крейслериана» үзіндісінде елшінің кеңесшісі Родерлейннің үйінде өткен кеш туралы айтылады. Бұл кеште қожайындары карта ойнап, ішімдік ішіп, көңіл көтеріп жатқанда Крейслер Родерлейннің екі қабілетсіз қызын музыка өнеріне үйретуге мәжбүр болады. Бұл қоғамдағы музыканың негізгі қызметі – адамдардың көңілін көтеру, көңіл аударуды талап ететін жұмыстардан алаңдату. Соңында бұл филистерлік әлем Крейсерлерді есінен адастырады. Гофманның «Мурр мысықтың тұрмыстық орныққан пікірлері» (1819-1821) романы аяқталмаған роман. Туындының үшінші томын жазуға Гофманның денсаулығы жарамайды. Гофман – Фридрих Шлегель, Тик және басқа да романтиктердің ізін жалғастырушы. Гофманда иендік романтиктерге қарағанда әлеуметтік мәселелерді терең түсіну бар. Оның қоғамдағы суретшінің өмірін шынайы суреттеуі шындыққа жанасымды, себебі ол өмірден алынған. Оның шығармаларында үлкен өнерге қатысы бар, өнерді барынша сүйетін адамдар нағыз адамдар болып суреттеледі.
Гофман әңгіме айтушының шеберлігін керемет иемденген. Ол «Түнгі әңгімелер» атты жинағына өзінің бірнеше новеллаларын енгізіп, бұл кітап  1817 жылы басылып шығады. Ал қалған әңгімелері жазушы қайтыс болғаннан кейін 1825 жылы «Соңғы әңгімелер» деген атпен жарық көрген. Гофманның таңдаулы новелларының қатарына «Бұрыштағы терезе», «Сиқырлаушы», «Қорқынышты қонақ», «Майорат», «Автомат», «Біреудің баласы», «Шерткіш пен тышқан патшасы», «Патша қалыңдығы», «Құм адамы», «Скюдери бикеш» атты туындылары жатады.
Гофманның көпшілікке танымал «Кішкентай Цахес» атты повесть-ертегісі – гротескті – сатиралық шығармаларының бірі. Ертегіде сиқыршы әйел Розабервельден үш тал алтын шаш алған кішкентай Цахестің айналасындағыларға әдемі болып көрінуі жайлы айтылады. Бұл кереметтердің барлығы Пафнутий  атты  бай  адамның патшалығында орын алады. Бұл патшалықта сиқырға мүлдем тыйым салынғанымен, алайда шайтанның күштері бұл жерде үстемдік етеді. Тек ғашық ақын  Бальтазар бұл қара күштерге  бағынбайды. ХІХ ғасырда кеңес халқы көптеген неміс жазушыларының ішінен Гофман шығармаларын сүйіп оқыды. Оқырмандардың Гофман шығармашылығымен танысу кезеңі – 1822-1823 жылдар арасы болды. Дәл осы уақытта Гофман еңбектері орыс тіліне аударыла бастады («Скюдери бикеш», «Ойынпаздың бақыты»). В.Г.Белинский Гофманды әлем әдебиетінде ерекше орынға ие болған, жарқыраған жұлдыздардың бірі деп атап көрсетті. 1844 жылы Белинский Гофман туралы: «Гофманның қаншалықты дарынды адам екенін оның өнерге деген сүйіспеншілігінен көруге болады, оның шығармаларындағы жарқын әзіл, терең ой, әсем үлгілер соның айғағы» деп жазды.
Дереккөздер
Санат:Германия жазушылары Санат:1776 жылы туғандар Санат:Германия суретшілері Санат:Германия сазгерлері Санат:1822 жылы туғандар Санат:Неміс тілді жазушылар
Тарбан (Улена тармағы)
Тарбан — Ресейдегі өзен. Краснояр өлкесі, Хакасия Республикасы, Кемеров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Улень өзенінің оң жағалауынан 16 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чулым бастауынан Ачинск қаласына дейін. Өзен саласы — Томнан Чулымға дейінгі (Жоғарғы) Обь тармағының су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Краснояр өлкесі өзендері Санат:Хакасия өзендері Санат:Кемеров облысы өзендері
Бурулер
Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
NGC 4618
NGC 4618 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1787 жылы 9 сәуірде Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 4618 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 42575, IC 3667, UGC 7853, MCG 7-26-37, KUG 1239+414, ZWG 216.17, KCPG 349A, VV 73, ARP 23.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Перикарион
Перикарион (грек тілінен аударғанда περι-«жанында,айнала,қоршаулы» + κάρυον — «жаңғақ,ядро») — нейрон сомасы(денесі), формасы мен көлемі әр-түрлі бола алады. Ядросы мен оны қоршайтын цитоплазмасы бар өсінділері жоқ нейрон денесі. Перикарионнан шығатын жүйке импульстарының өсінділерін «аксон» деп атаймыз. Перикарионға жүйке импульстері дендрон арқылы жетеді.Перикарион-ол нейронның метаболитикалық орталығы. Перикарионда метаболизмге қажетті жасушалар орналасқан. Олар:нәруыз синтезіне қажетті эндоплазматикалық ретикулум,энергия көзі митохондрия, Гольджи аппараты және көптеген микротүтікшелер мен лизосомалар. Денедегі басқа нейрондардың синапсы перикарионмен байланысады.
Альтайм (Эхинген)
Альтайм (Эхинген) (Altheim) — Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Тюбинген әкімшілік округіне бағынады. Альб-Дунай ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 582 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 7,80 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 08 4 25 004. Муниципалитеттің басшысы — Роберт Ревиц.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баден-Вюртемберг елді мекендері
Программа жобасының тілі
Программа жобасының тілі (Язык проекта программы; programme design language) — арнайы құрылмалары бар және, кей жағдайда, программа жобасын әзірлеу, анализ жасау және құжаттамау үшін пайдаланылатын верификациялық хаттамалары бар спецификация тілі. Аппараттық жасақтама жобасының тілі (hardware design language); к. Псевдокод (pseudo code).
Колданылуы
Кітаптардың псевдокодты қолдану себебі - программисттердің бір тілді білмесе де, еш қиындықсыз кодтың не туралы және қандай мақсатпен жазылғанын түсінуді қамтамасыз ету. Псевдокодты жазатын программист ең алдымен бұл кодтың не туралы екенін жазбаша түрде оқырманға түсіндіруі қажет. Сонымен қатар, блок - схемалар псевдокодтың тағы бір альтернативасы, бірақ оның белгілі бір шарттары мен міндеттері бар.
Жазылуы мен синтаксис
Жалпы айтқанда, псевдокодтың арнайы синтаксисі мен жазылу ережелері жоқ. Әр программист өз ережелерін қойып, өз кодын ерекше етіп жазады. Айнымалылар әдетте жазылмайды. Түрлі циклдар мен код блоктары қарапайым сөйлемдермен ауыстырылып жазылады.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Шетелдік күйеубала (телесериал)
Шетелдік күйеубала - түрік телесериалы. Сериал түрік қызы Назлы мен грек жігіті Никоның махаббаты жайлы. Комедия жанрндағы бұл сериал көрермендердің сүйіспеншілігіне ие болды.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Түрік телесериалдары
Екпіннің жоғалуы
Екпіннің жоғалуы (дезакценуация)- сөздің белгілі жағдайларында екпіннің жоғалуы; мысалы, француз тілінде, егер екпін сөздің акырғы буынына түссе және топты аяқтаса, онда екпін жоғалады, топтың ортасына жылжиды.
Кастелл'Умберто
Кастелл'Умберто (Castell'Umberto) — Италиядағы коммуна, Сицилия әкімшілік аймағына қарасты Мессина провинциясында орналасқан.
Екпіннің жоғалуы
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Кастелл'Умберто
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3499 адамды құрайды. Халық тығыздығы 306 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Пошта индексі — 98070.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сицилия елді мекендері
Қоңыр Іштуан Мандоки атындағы көше (Алматы)
right|thumb Көшеге белгілі туркітанушы, ана тілін, туған тарихын сүюдің шынайы үлгісі, ғұлама ғалым, Түркология ғылымының докторы, қазақ және венгер халықтарының достығын қалыптастыруда зор үлес қосқан ірі қоғам қайраткері Қоңыр Іштуан Мандокидің есімі (Алматы қаласы мәслихаты мен Алматы қаласы әкімінің 03.03.2000 № 221 қаулысы) берілген. Қоңыр Іштуан Мандоки Бенгрияның Қарсақ қаласында дүниеге келген. Ол қазақ ертегілері мен қазақ әңгімелерінің Шажар тіліне аударылуына тікелей дәнекер болған. Көше Медеу ауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 1600 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Хан Ахмедов
Хан Ахмедұлы Ахмедов (Han Ahmedowiç Ahmedow, 16 маусым 1936 жыл, Красноводск облысы – 6 желтоқсан 2006 жыл, Сердар) — кеңестік және түрікменстандық мемлекеттік және партиялық қайраткер, Түрікменстанның бірінші және жалғыз премьер-министрі (1989–1992).
Гранитово (Ямбол облысы)
Гранитово (Гранитово) — Болгариядағы ауыл. Ямбол облысына қарасты Елхово қауымының құрамына кіреді.
Хан Ахмедов
Өмірбаяны
1959 жылы Ахмедов бітіріп, Ашхабад темір жолының Ашхабад станциясында жұмыс істеді. 1962 жылы Күнгей Каспий темір жолының Шаржау бөлімшесінің бастығы болды.
Гранитово (Ямбол облысы)
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 657 адамды құрайды.
Хан Ахмедов
КСРО-дағы мансабы (1980–1991)
1980 жылы Түрікмен КСР КП ОК көлік және коммуникация бөлімінің меңгерушісі болды. 1985 жылы Сапармұрат Ниязовтың орнына ТКП Ашхабад қалалық комитетінің бірінші хатшысы (Ашхабад әкімі) болды.
Гранитово (Ямбол облысы)
Пошта индексі — 8740. Телефон коды — 04722. ЕКАТТЕ коды — 17748.
Хан Ахмедов
КСРО-дағы мансабы (1980–1991)
1988 жылы Ахмедов Түрікмен КСР Министрлер Кеңесі төрағасының бірінші орынбасары, 1989 жылы желтоқсанда Түрікмен КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы болды. Келесі қарашада Түрікменстанда декоммунизацияланған үкіметтік институттар құрылды, және Ахмедов лауазымының атауы Түрікмен КСР Премьер-министрі болып өзгертілді.
Гранитово (Ямбол облысы)
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямбол облысының елді мекендері
Борбела
Борбела (Borbela) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Вила-Реал округінің құрамына кіреді. Вила-Реал муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Хан Ахмедов
Тәуелсіз Түрікменстандағы мансабы (1991–1994)
1991 жылдың қазан айында Түрікменстан Кеңес Одағының ыдырауынан кейін өз тәуелсіздігін жариялады. Бұдан кейін Ахмедов Темір жол министрі (1991–1992), Түрікменстан Үкіметі басшысының орынбасары (1991–1992), содан кейін елдің Түркиядағы елшісі (1992–1994) болған.
Борбела
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Доуру экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2557 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,94 км² шамасында. Халық тығыздығы — 214,1 адам/км².
Хан Ахмедов
Тұтқындалуы және қайтыс болуы (2002–2006)
2002 жылдың қыркүйегінде ол тұтқындалып, Сердарда қуғынға жіберілді, ол 2006 жылдың аяғында жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін сонда қалды. Ахмедов туыстарының айтуынша, үкімет оған Ашхабадта емделуге рұқсат бермеген еді.
Борбела
Ауданның қамқоршысы — Мария Магдалина.
Хан Ахмедов
Дереккөздер
Санат:Түрікменстан саясаткерлері
Борбела
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Траз-уж-Монтиш және Алту-Дору провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вила-Реал округінің елді мекендері
Бұйдас
Бұйдас — Ұлы жүз Дулат ішіндегі Ботбай руынан тараған ата. Ботбай руының шежіресінде Бұйдас кірме аталады. Дулат ішіне қайдан келіп, қашан сіңгені белгісіз. Бұйдастың Дулатқа ғана түгел қосылғаны айқын, өйткені қазақ, қырғыз, қарақалпақ ішінде басқа Бұйдас жоқ. 19ғ-дың аяғы—20 ғ-дың басында Бұйдас елі Жетісу өлкесінің Әулиеата, Сырдария, Верный уездерін мекендеген. .
Сілтемелер
Санат:Қазақ рулары
Вильбургштеттен
Вильбургштеттен (Wilburgstetten) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Орталық Франкония әкімшілік округіне бағынады. Ансбах ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2077 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,30 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 5 71 224. Муниципалитеттің басшысы — Бернхард Киш.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Валуа
Валуа әулетінің өкілдері Капетин үйінің кіші тармағы Бурбондар әулеті алмастырғанша француз тағын 1328-ден 1589-ға дейін иемденді.
Де Валуа графтары
Тұңғыш де Валуа графтары де Валуа-Вексен-Амьен үйінің өкілдері болды (Капетиндер әулетінің кіші желісінің біреуі Францияның жесір королевасы Анна Ярославнаға үйленген). Осы рудың соңғы өкілі монахша шаш алды, ал Валуа графтығы апайының күйеуі Каролиндер әулетінің кіші желісі Гербертиндер үйінен шыққан граф Герберт IV де Вермандуаға өтті. Олардың мұрагер-қызы Француздық Генрих I патшаның ұлы де Вермандуа графы, Ұлы Гугоға тұрмысқа шығып, оған Валуа және Вермандуа графтықтарын жасау ретінде әкелді. Бұл некеде 6-шы буынға дейін капетин руының де Вермандуа графтары шықты, осыдан соң Валуа графтығы 1215 жылы Филипп II Август патша королдік иелікке қосты.
Король Батыл Филипп III 1285 жылы ұлы Карлға кеңейтілген Валуа графтығын берді. Карл, де Валуа графы - король Филипп IV-нің бауыры - Валуа үйінің негізін қалаушысы болды, ал оның ұлы Филипп VI француз тағына отырып, королдік Валуа әулетін құрды. 1280 жылы Рим Папасы Мартин V Арагон патшалығын Карл де Валуаға сыйлады, алайда ол 1290 жылы бұл сыйлықтан бас тартты. Алғашқы некесі Анжу мен Мэн графтығын әкелді. Екінші әйелі Екатерина де Куртененің құқықтары бойынша - ол Константинополь императоры атағын алды. Карл ағасының билік еткен уақытта мемлекеттік істерге белсене араласып, 1325 жылы Ножанда қайтыс болды.
Валуа әулеті
Әдемі Филипп IV-нің үш ұлы ер бала қалдырмай қайтыс болғаннан кейін, Карл де Валуаның ұлы Филипп VI 1328 жылы Капетиндердің жақын ұрпағы ретінде саналып Францияның тағына келді. Валуа үйінің биіктеуі Англия мен Франция арасындағы ұзаққа созылған соғыстың себебі болды (Жүзжылдық соғыс). Филипп VI-ның 2 ұлы болды: Иоанн (болашақта Мейрімді Иоанн II) мен Филипп. Соңғысы 1375 жылы де Валуа графы және Орлеан герцогы деп жарияланды, бірақ ұрпақтарсыз қайтыс болды. 1350 жылдан 1364 жылға дейін билік еткен Иоанн ІІ-нің 4 ұлы болды, оның ішінде: оның мұрагері Карл V мен кіші Бургундия үйінің негізін қалаушы, Бургундия герцогы Батыл Филипп II. Карл V-нің (1380 ж. дүн. өт.) Ақылсыз Карл VI мен принц Людовик деген екі ұлдары болды.
Орлеан тармағы
Ханзада Людовик Орлеан герцогы мен Ангулем және Валуа графы титулы мен жерлерін алды. Оның кезінде 1403 жылы Валуа графтығы герцог-пэрстық болды. Тарихта алғаш рет Орлеан герцогы ретінде белгілі Людовик, ағасы Карл VI-ның бақытсыз билігі кезінде Бургундия герцогымен билікке қатысты дауласты, ал 1407 жылы оны өлтірді. Оның немересі Людовик, Валуа және Орлеан герцогы, француздық Валуаның үлкен желісінің соңғы өкілі - Карл VIII (Карл VI-да соң ұлы Жеңіпаз Карл VII, содан соң оның ұлы Людовик XI, Карл VIII-нің әкесі билік етті) қайтыс болған соң - 1498 жылы Франция тағына Людовик XII деген атпен келді және осылайша Валуаны тәжбен біріктірді. Ақырында Валуа Валуа үйінің ханзадаларына, сосын Бурбон үйіне сыйланды, бірақ әрқашан Орлеан герцогтығымен бірге болды. Орлеан үйі 1787 жылғы революция кезінде ғана Валуа герцогтық титулын жоғалтты, бірақ ішінара атаумен байланысты жерлерді сақтап қалды.
Ангулем тармағы
1407 жылы қайтыс болған Орлеан және Валуа герцогы, Ангулемдық Жанның кіші ұлының Карл атты ұлы болды. Ал, оның ұлы баласыз Людовик XII дүниеден өткен соң Франциск І деген атпен француз тағына отырды (1515). Оның ұлы - Француздық Генрих ІІ-нің төрт ұлы болды, оның үшеуі елді биледі (Франциск ІI, Карл IX, Генрих III), ал төртіншісі - Франсуа - Алансон герцогы (кейін - Анжу). Олардың ешқайсысы заңды ұрпақ қалдырмады, ал 1589 жылы Генрих ІІІ-нің өлімінен кейін француз тағына Капетиндерден тарайтын Бурбон әулетінің өкілі - Генрих IV Бурбонға ауысты. Валуа үйінің соңғы патшалардың қарындасы, Маргарита де Валуа, Генрих IV-нің ажырасқан әйелі, 1615 жылы қайтыс болды. Ол Валуа әулетінің соңғы заңды ұрпағы болды.
Бастардтар
Сонымен қатар, Валуа үйінен бірнеше некесіз тармақтар тарады:
Сілтеме
Валуа әулетінің билеушілері
Санат:Валуа Санат:Франция әулеттері Санат:Франция королдері Санат:Еуропа әулеттері
Корреляциялық функция
Корреляциялық функция (лат. соогrelatio — соотношение, лат. functio — деятельность).
Корреляциялық функция кездейсоқ екі сигналдың уақыт мерзіміндегі шамаларының өзара қатынастарын сипаттайды. Осы екі уақыт арасындағы мезгіл өскенде корреляциялық функция азайса, онда кездейсоқ сигналдардың лездік шамаларының өзара қатынастарының әлсірегенін, керісінше, корреляциялық функция көбейсе, онда өзара қатынастарының артқанын көрсетеді.
Дереккөздер
Санат:Электроника
Рытвож
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда бастауынан Сыктывкар қаласына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Альфред Дёблин
Альфред Деблин (Alfred Döblin; 10 тамыз 1878, — 26 маусым 1957) - неміс жазушысы. Неміс экспрессионизмінің басты өкілінің бірі, Антифашист.
Шығармалары
Оның шығармасы «Берлин, Александерплац»(1929 жылы) романы реалистік тенденцияда жазылған. Соңғы романы – «Гамлет, немесе ұзақ түннің соңы» соғысқа қарсы идеяда жазылған.
Дереккөздер
Санат:1878 жылы туғандар Санат:10 тамызда туғандар Санат:26 маусымда қайтыс болғандар Санат:1957 жылы қайтыс болғандар
Поплар Блафф (Миссури)
Поплар Блафф (Poplar Bluff) — Миссури штатының Батлер округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 30.0 км². FIPS коды — 29-59096.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 17,096 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссури қалалары Санат:Батлер округы (Миссури)
Жағалау артиллериясы
Жағалау артиллериясы  — маңызды нысандарды, аралдарды, бұғаздарды, әскери-теңіз базаларын қорғау мақсатымен жау кемелеріне қарсы ұрыс жүргізетін және теңіз маңындағы құрлық әскерлерін демеуге арналған артиллерия түрі.
Бұзып өту учаскесі
Бұзып өту учаскесі — кұраманың, бөлімнің шабуыл шебінің бір бөлігі. Онда қарсылас қорғанысын бұзу максатында әскердің негізгі күші жинақталады. Қолбасшы (командир) немесе аға басшы операция (ұрыс) алдында қарсылас қорғанысының сипатын және оны бұзып-жаруға қажетті күш пен құралды, жергілікті жер ерекшеліктері мен басқа да факторларды есептеп алады. 1944-45 ж.ж. Ұлы Отан соғысы тәжірибесі бойынша Бұзып өту учаскесінің майдан бойынша ені 20-30 км болып (1,2 кейде 3 өңірде немесе шабуыл шебінің 7-12%ы, армия бойынша 6-14 км, корпуста 4-6 км, дивизияда 2-2,5 км) корпус пен дивизия үшін көп жағдайда шабуыл шебінің енімен тең келді.
Хальмер-Ю (Силова-Яха тармағы)
Хальмер-Ю — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Ненецк АО, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Силова-Яха өзенінің оң жағалауынан 141 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 60 км-ді құрайды.
Бұзып өту учаскесі
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
NGC 276
NGC 276 — Кит шоқжұлдызында орналасқан SBb типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1886 жылы Франк Муллер астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 276 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 3054, IC 1591, ESO 474-34, MCG -4-3-21, AM 0049-225, IRAS00496-2257.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Хальмер-Ю (Силова-Яха тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Кара теңізі су алабының өзендері Үлкен Ою өзен су алабының батыс шекарасынан Скуратов мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Печора мен Обь өзендері аралықтарындағы Кара теңізі су алабының өзендері.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ямало-Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Коми Республикасы өзендері
Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев
Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев (25 ақпан 1956 жылы, Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, Шиелі кенті) – белгілі қазақстандық ғалым және қоғам қайраткері, физика-математика ғылымдарының докторы (1988), профессор (1990), Қазақстан ҰҒА-ның академигі, 12-шақырылған Қазақ КСР Жоғары Кеңесінің және 13-шақырылған Қазақстан Республикасы Жоғары Кеңесінің депутаты.
Балалық шағы
Асқар Жұмаділдаев 1956 жылы Қызылорда облысындағы Шиелі қыстағында дүниеге келген. Асқар Жұмаділдаевтың арғы атасы Шоң өңірге белгілі адам болған. Шоңның Сырдария өзенінің бойындағы Көтентоғай жерде үлкен үйі болған екен және болыс қызметін атқарған. Күштеп ұжымдастыру кезінде Шоңның ұрпақтары құғын-сүргінге ұшырайды да, барлық мүлкі кәмескеленеді. Асқардың атасы Жұмаділдә бала-шағасын алып, Өзбекстанға қашуға мәжбүр болады. Жұмаділдә және оның жанұясы күн көру үшін түрлі қара жұмыстар жасауға тура келеді. Кейінрек Сталин қайтыс болғаннан кейін Жұмаділдә Қызылорда облысына қайтып келеді. Алайда, Жұмаділдәның Өзбекстанда туған немерелерінің барлығының ғұмыры қысқа болады. Қазақстанға қайтып келгеннен кейін туған алғашқы немересі Асқар Жұмаділдаев екен. Қазақтың дәстүріне сәйкес, Жұмаділдә Асқарды өзінің бауырына басып алады.
Асқар Жұмаділдаев 1962 жылы №299 темiржол төртжылдық бастауыш мектебiне, 1966-69 жылдары №45 Октябрьдiң 14 жылдығы атындағы қазақ орта мектебiнде білім алады. Кейінрек 1970-72 жылдары Алматыдағы №56 Сатпаев атындағы физика-математика мектеп-интернатында оқыды. Кейiн физика-математика кластары негiзiнде жаңа мектеп ғимараты салынып, Республикалық физика-математика мектебi болып қайта құрылды. Мектепте жүргенiнде талай қалалық, республикалық және бүкiлодақтық физика-математикаға қатысты жарыстарға қатысып, талай рет жүлдегер атанды.
Еңбек жолы
1980 – 90 жылдары Математика және механика институтында (қазіргі Математика институты) кіші, аға, жетекші ғылым қызметкер болды. 1990 жылдан сол институтта алгебра лабораториясының меңгерушісі. Жұмаділдаевтің негізгі ғылым-зерттеу еңбектері Ли алгебрасының когомология теориясына арналған. Ол оң сипаттамалы Ли алгебрасының когомологиялары мен деформацияларын және олардың қолдануын зерттеген. Векторлық өріс алгебрасының бөлшектенбейтін кеңеюін есептеген. Ассоциативті емес алгебраның тепе-теңдіктерін тапты. Ол – 12-сайланған Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты болды.
Марапаттары мен гранттары
Асқар Серқұлұлының ғылыми қызығушылықтары әралуан: Ли алгебраларының теориясы, ассоциативті емес алгебралар теориясы және комбинаторика. Жүз жылдан астам бұрын Софус Ли екі векторлық өрістің композициясы міндетті түрде векторлық өріс болмайтынын, бірақ олардың коммутаторы векторлық өріс болатынын байқады. Бұл қағидат Ли алгебралары мен Ли топтары теориясының негізін құрайды. Асқар Жұмаділдаев Ли құрылымы көпөлшемді жағдайға да жалпыланатынын байқады. Егер n-өлшемді көпбейнедегі векторлық өрістердің саны n+1 саны квадратынан үшке ауытқитын болса, онда ((n+1)^2-3)- векторлық өрістің кососимметриялық қосындысы қайтадан векторлық өріс болады. Софус Лиден кейін 150 жыл өткен соң ашылған осы тамаша жаңалық, Ли алгебраларының көпөлшемді нұсқалары геометрия мен физикада мүмкін екенін және олардың болашақта ашылар жаңалықтардың қайнар көзі болатынын көрсетеді.
Автор жетістігі тақырыбына немес проблемасына қатысты әлемде немесе қазақстандық 3-тен кем емес авторларды тізіңіз және олардың байланыстығын ашып жазыңыз; (яғни кімдер айналысқан, қалай айналысқан, қандай еңбектері бар) Джекобсон кез келген Ли модулярлы алгебрасының жіктелмейтін модулі бар екенін дәлелдеген. Селигман кез келген модулярлы ақырлы өлшемді Ли алгебрасының ноль емес, когомологиялы модулі бар екені туралы гипотеза жасайды. Асқар Жұмаділдаев Селигманның гипотезасының дұрыстығын дәлелдейді. Оның нәтижелері сонымен бірге, Ли модулярлы алгебраларының когомологиясы анағұрлым күрделірек құрылғанын және зерттеуге қиынырақ екенін танытты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан математиктері Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары Санат:Республикалық физика-математика мектебінің түлектері Санат:Мәскеу мемлекеттік университеті түлектері Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-шақырылымының депутаттары Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің 13-шақырылымының депутаттары
Жаңа федоровка (Аургазин ауданы)
Жаңа федоровка — Башқұртстанның Аургазин ауданындағы ауыл, Ибраев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 833 адамды құрады. Пошта индексі — 453472, ОКАТО коды — 80205810008.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Сен-Жульен-ле-Шатель
Сен-Жульен-ле-Шатель (Saint-Julien-le-Châtel) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Обюссон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 15,3 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23204, пошта индексі — 23130.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Крез департаментінің коммуналары
Капела
Капела (Capela) — Бразилиядағы муниципалитет, Алагоас штатында орналасқан. Шығыс Алагоас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Мата-Алагоана экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2008 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 17 504 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 84 км² шамасында.
Санат:Алагоас елді мекендері
Топсалы аралық
Дереккөздер
Санат:Медицина Санат:Вирусология Санат:Иммунология Санат:Генетика Санат:Молекулалық биология
Шантель
Шантель (Chantelle) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Мулен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 10,96 км² шамасында.
Транспозицияланған ережелері
Транспозицияланған ережелері — өзара түрленулерінің негізі болып табылатын ядролық және тудырушы модельдің арақатысы мен фразалардың арасындағы символды айтылған морфосинтаксистік сәйкестер.
Дереккөздер
Санат:Лингвистика
Шантель
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1062 адамды құрады. Халық тығыздығы — 96,9 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Ерлан Ғабдырахманұлы Таңжарықов
Сілтемелер
Санат:Қазақстан футболшылары Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары Санат:Қайсар ФК ойыншылары
Ашасүйек
Дереккөздер
Санат:Биоморфология Санат:Биология Санат:Морфология
Пурзин
Пурзин — Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Визинга өзенінің оң жағалауынан 830 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 54 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Мезень өзені сағасынан Малонисогорская ауылындағы су өлшейтін постқа дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Күкірт айналымы
Күкірт айналымы– табиғатта күкірттің үздіксіз айналу құбылысы.
Күкірт өзінің оксидтері SО3 пен SО2, күкіртсутек Н2S және бос күкірт күйінде жанартаулардың атқылауы кезінде сыртқы ортаға шығарылады. Сонымен қатар табиғатта К. а-на көп мөлшерде темір, қорғасын, мырыш, т.б. металдардың сульфидтері қатысады. Сульфидтер құрамындағы күкірт биосферада көптеген микроорганизмдердің әсерінен сульфаттық күкіртке дейін тотығып топырақ пен судың құрамында болады. Топырақтағы сульфаттарды өсімдіктер бойына сіңіреді. Адам мен жануарлардың организмінде күкірт аминқышқылдары мен белоктың құрамында болады, ал өсімдіктерде эфир майларының, т.б. құрамына кіреді. Топырақта және теңіз лайларында өлі организмдер қалдықтарының ыдырауы кезінде күкірттің өте күрделі өзгерістері байқалады. Микроорганизмдер әсерінен белоктың ыдырауы нәтижесінде пайда болған күкіртсутек әрі қарай бос күкіртке не сульфаттарға дейін тотығады. Бұл процесте түрлі микроорганизмдердің қатысуы нәтижесінде күкірттің көптеген аралық қосылыстары түзіледі. Топырақтағы күкіртсутектен түрлі сульфидтік кендер, ал сульфаттардан гипс кендері түзіледі. Сульфидтер мен гипстің ыдырауы нәтижесінде бөлініп шыққан күкірт қайтадан К. а-на түседі.
Дереккөздер
Санат:Күкірторганикалық қосылыстар
Бағалау (әлеуметтану)
Бағалау — әлеуметтік өзгерістерге, жеке адамдардың қызметіне, мінез-құлықтарына деген көзқарас, олардың мәнділігін, қоғамдағы белгілі бір нормалар мен принциптерге сай келетін-келмейтінін анықтау (қолдау және жеккөру, келісу және сынау, т.б.). Бағалау жеке адамның не әлеумемтік топтың мәдени және адамгершілік даму дәрежесімен тығыз байланысты. Екінші жағынан, іс-әрекеттің себептерін, құралдарын және мақсаттарын, жағдайларын еске алып отыру — іс-әрекеттерді дұрыс бағалаудың қажетті шарты. Адамдар, оның ішінде, қоғамда білгілі орны бар жеке тұлғалар өздеріне көпшілік тарапынан берілетін бағалауды елемей жүре алмаған, бағалаудың өзі жөнінде дұрыс, ұнамды болуын қалаған. Сондықтан да қазақтың хандары мен байлары, сұлтандары мен бектері жандарында ақын-жыршылар ұстап, оларға өзі жөнінде Бағалау айтуына жағдай жасаған. Қазіргі кезде де адамдар өздеріне әріптестері, әлеумемтік топтар, халық тарапынан беріліп жататын Бағалауды құрмет тұтып, өздерінің мінез-құлық, іс-әрекеттерімен олардың дұрыс, ұнамды сипаттағы бағаларын алуға тырысып отырады. Осы тұрғыдан дұрыс бағалау, еңбектің әділ бағасын беру адамдардың іс-әрекеттерін реттеп отыруға ықпал етеді. Бұл, әсіресе, біздің болашағымыз — жас ұрпақты тәрбиелеуде, оларға ненің жақсы, ненің жаман екенін танытуда, үйретуде, оларды қоғамдық, халықтық мұраттарға сай етіп өсіруде, баулуда үлкен рөл атқарады.
Дереккөздер
Санат:Әлеуметтану
Кастеллина-ин-Кьянти
Кастеллина-ин-Кьянти (Castellina in Chianti) — Италиядағы коммуна, Тоскана әкімшілік аймағына қарасты Сиена провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2851 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 29 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 99 км² шамасында. Пошта индексі — 53011.
Елді мекеннің қамқоршысы — Фавст.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Тоскана елді мекендері
Паратгормоны
= Паратгормоны = Паратиреоидты (паратгормон, паратирин, ПТГ) гормоны – қалқанша маңы безі бөлетін,  84 аминқышқылының қалдықтарынан тұратын, күрделі құрылысты полипептид. Паратгормонының молекуласында 34 аминқышқылының қалдықтары биологиялық белсенділікке жауап берсе, қалғандары молекуланың тұрақтылығы мен рецепторларының гормондармен байланысуына жауап беретіні анықталған.
= Қызметі = Паратгормонының қызметі қандағы кальцидің деңгейін көтеру. Ол 3 түрлі жолмен жүзеге асады:
2)     Бастапқы зәрден кальций иондарының кері сіңірілуін күшейтеді.
3)     Остеокласттардың (сүйек тінін бұзатын жасушалар) белсендірілуін күшейтеді. Остеокласт жасушалары кальцийдің қандағы мөлшерін көбейтеді, бірақ сүйектің мықтылығын әлсіретеді. Бұл тек паратгармоны тұрақты, үздіксіз бөлінуінің әсерінен болады.
Екінші қызметі қан плазмасындағы фосфат мөлшерін төмендету. Артық мөлшердегі фосфат зәр арқылы сыртқа шығады.
= Паратгормонының бөлінуінің бұзылуы = Паратгормонының мөлшерінің көп болуы гиперпаратиреоз ауруына әкеледі. Қалқанша маңы безінде аденомалардың пайда болуына және олардың көлеміне байланысты. Ал қалқанша безіне жасалған ота кезінде байқаусызда кішкентай қалқанша маңы бездерінің жойылуынан паратириннің қандағы деңгейінің төмендеуі жүзеге асады, яғни гипопаратиреозға әкеледі. Басты белгілері:
1)      Қолдың, аяқтың ұюы;
2)     Теріде жағымсыз сезімдер пайда болуы;
3)     Бұлшық ет жиырылған кезде ауру сезімдері сезілуі;
Интеллектілік мәліметтер банкі
Интеллектілік мәліметтер банкі (Интеллектуальный банк данных; intelligent databank) — екі қосымша құраушы: білімдер базасы мен интеллектілік интерфейс енгізілетін мәліметтер банкі. Білімдер базасы мәліметтерді іздестіру пәрменділігін арттырады, ал интеллекті интерфейс банкті пайдаланушыларға мәліметтерге табиғи тілде немесе кәсіптік- бағдарланған тілде байланыс жасауға мүмкіндік береді.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Марқакөл қорығы
thumb|left|150px|Марқакөл қорығының картасы Марқакөл мемлекеттік табиғи қорығы — Шығыс Қазақстан облысында, Оңтүстік Алтайдың шығысында Марқакөл қазаншұңқырында орналасқан. Ол солтүстігінде Күршім, оңтүстігінде Азутау жоталарының арасында орналасқан Алтайға тән тектоникалық ойпатты алып жатыр. Көл 1 449,3 метрлік абсолюттік биіктікте жатыр. Ең биік нүктесі — 3304,5 метр (Ақсу-Бас тауы).
Марқакөл қорығы - республикамызда құрылған алтыншы мемлекеттік қорық. Бұл қорықтың ұйымдастырылғандағы негізгі мақсат - маңайда сирек кездесетін бағалы аңдарды, құстарды, өсімдіктерді және көктемде балық уылдырық шашатын өзендер арналарын қорғап, сонымен бірге орман мен айдын көлдерін, тау, өзендердің әсем табиғатын табиғи қалыпта сақтау. 1976 жылы құрылған. Марқакөл қорығы – Шығыс Қазақстан облысындағы Алтай тауыныњ, Азу мен Күршім жоталарының аралығындағы аса әсем Марқакөл шегінде орналасқан. Қорықтың жалпы ауданы 71 мың га, оның 44 мыңын көл айдыны құрайды. Оның 3756 гектары тегіс орман, ал жайылым 21 гектардан асады. Қорық аймағындағы климат қатаң континентті. Мұндағы Қазақстан аймағы үшін қаңтардың ең төмен орташа температурасы -26оС, -27оС, кейде аяз- 55 оС – қа дейін жетеді. Шілденің орташа температурасы + 14 оС, + 17 оС, ең жоғарғысы + 30 оС- қа дейін жетеді. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 400 мм-ге жуық.
Марқакөл қорығы – жан-жануарларларға аса бай, көркіне көз тойғысыз Оңтүстік Алтай алќабыныњ биік таулы өңірі мен Марқакөл көлінің табиғатын комплексті қорғау үшін ұйымдастырылған. Марқакөл – Алтайдағы Күршім мен Азу жотасының аралығындағы терең ойпатта шалқып жатқан үлкен, мөлдір сулы, балықты көл. Оның айналасы тасты, орманды тау. Бұл көлге бірнеше өзендер мен бұлатар, жылғалар құяды. Көлдің оңтүстік жағалауы жарқабақты, ал солтүстігі - аласа, жазықтау болып келеді. Көлге айналасындағы тау-жоталарынан ірілі-ұсақты 28 өзен құйса, одан жалғыз ғана Қалжыр өзені ағып шығады.