cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жұлдыздардың спектрлік жіктелуі
O-класы
O-класы (t ≈ 40 000 °C - 25 000°С). Бұл класқа спектірінің ультракүлгін бөлігі күшті дамыған өте ыстық жұлдыздар жатады. Бұл жұлдыздардың спектрі, негізінен иондалған гелий сызықтарынан тұрады. Бейтарап гелийдің, бірнеше рет иондалған азоттың, көміртектің, кремнийдің сызықтары да көрінеді.
В-класы
В-класы (t ≈ 25 000 °C - 12 000°С). Бұл класқа жататын жұлдыздардың спектрлерінде бейтарап гелийдің, иондалған оттектің және азоттың сызықтары кездеседі.
А-класы
А-класы (t ≈ 11 500 °C - 7 700°С). Спектрлерінде Бальмер сериясына жататын сутек сызықтары көп кездеседі.
Ғ-класы
Ғ-класы (t ≈ 7 600 °C - 6 100°С). Спектрлердегі сутек сызықтары өте интенсивті болады, бірақ оның құрамында иондалған металдар мен бейтарап металдардың көптеген сызықтары байқалады. Иондалған кальцийдің Н және К сызықтары өте интенсивті болады.
G-класы
G-класы (t ≈ 6 000 °C - 5 000°С). Металдардың күшті спектрлік сызықтарының ішінде сутек сызықтарыайрықша көзге түспейді. Н және К сызықтары өте интенсивті болады. Күн G 3 класына жатады.
M-класы
M-класы (t ≈ 3 600 °C - 2 600°С). Бұл класқа жолақ сызықтары бар қызыл жұлдыздар жатады. Әсіресе, титан тотығы жолақтары ерекше көзге түсіп тұрады.
R-класы
R-класы (t ≈ 5 000 °C - 4 000°С). Бұл кластың спектрлері көп жағынан G 5 - К 5 спектрлеріне ұқсас.
S-класы
S-класы (t ≈ 3 000 °C - 2 000°С). Бұл кластың жұлдыздары М және N кластарының жұлдыздарына ұқсас келеді.
Жұлдыздардың спектрлік жіктелуі жиі өзгереді. Жұлдыздардың спектрлері спектрофотометрлік әдістерінің көмегімен анықталады.
Дереккөздер
Санат:Астрофизика Санат:Жұлдыздар
NGC 5002
NGC 5002 — Canes Venatici шоқжұлдызында орналасқан SBm типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1865 жылы 27 сәуірде Генрих Луи д’Арре астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 5002 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 45728, UGC 8254, MCG 6-29-51, ZWG 189.34, KUG 1308+368.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Canes Venatici (шоқжұлдыз)
Балашықтайтын өсімдіктер
Балашықтайтын өсімдіктер  (Plantae vіvіparae) – көбею мүшелері орналасқан жерінде көкшіл өскіндері болатын өсімдіктер. Б. ө-дің өсіп тұрған жемісінің ішіндегі ұрығы өскін береді. Кейбіреулерінде гүлдің орнына немесе гүлшоғырының арасында бүршіктер пайда болады. Осы бүршіктер аналық өсімдіктен бөлінбей тұрып өседі де, кейін жерге түсіп өнеді (баданалы қоңырбас, түйнек таран). Кейбір өсімдік жапырақтарының шетінде өскін бүршіктер пайда болады. Бұл тропик өсімдіктерінде жиі кездеседі. Өсімдіктің балашықтау жолымен көбею себебі гүл мен тұқымның өнуі үшін экол. қолайсыз жағдайдың тууына байланысты.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан табиғаты Санат:Өсімдіктер
Шарм (Вогез)
Шарм (Charmes) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Епиналь округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,49 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 88090, пошта индексі — 88130.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4613 адамды құрады. Халық тығыздығы — 196,38 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Вогез департаментінің коммуналары
Цыня
Цыня — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Вологда облысы,Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сога өзенінің сол жағалауынан 53 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Рыбинск суқоймасы Рыбинск су торабына дейін және оған құятын өзендер, Молога өзенін қоспағанда, Суда және Шексна; бастауынан Шексна су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Линвуд (Нью-Джерси)
Линвуд (Linwood) — Нью-Джерси штатының Атлантик округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 7092 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 10.7 км² шамасында. FIPS коды — 34-40530.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Ирбис Ышбар Жабғы Хан
Ирбис Ышбар Жабғы Хан' (өз есімі – Баһадур) –640 – 641 жылы Батыс Түрік қағанатының сегізінші ханы, Ашина әулетінің өкілі, Істеми ханның ұрпағы. Шығу тегі мынадай: Істеми хан – Қара Шор Түрік – Ян-Саух хан – Бага-шад-Нишу – Ирбис Ышбара Жабғы хан. Ирбис Ышбара Жабғы хан билікке отырысымен қағанаттағы шиеленіскен жағдайды біршама ретке келтіреді. Қағанатқа Куча, Тохарстан, Қарашар, Шаш, Кеш, Самарқан сияқты жеке иеліктер бағынады. Ирбис Ышбара Жабғы хан өзінің көшпелі ордасын Дулу тайпалары мекендейтін Шу мен Іле өзендері аралығына қондырады да, оны «Оңтүстік Орда» деп атайды. Қытай императоры Тайцзун оны заңды хан деп танып, бітімге келеді. 641 жылы «Оңтүстік ханын» Шаш өңіріндегі жергілікті бектер тұтқынға алып, өлтіреді. Нушеби тайпаларының бектері 641 жылы Ишбар Елтеріс ханның немересі Ирбис Шегуханды таққа көтереді.
Сыртқы сілтемелер
Гумилев Л.Н., Древние тюрки, М., 1993
Санат:Тұлғалар
Виола (футболшы)
Пауло Сержио Роза (Paulo Sérgio Rosa; 1 қаңтар 1969 жыл, Сан-Паулу) — бразилиялық футболшы, шабуылшы, 1994 жылғы әлем чемпионы.
Карьерасы
Карьерасында көптеген бразилиялық клубтарда ойнады. Тек 1995/96 жылғы маусымды Испанияның "Валенсиясында" өткізіп, 30 кездесуде алаңға шықты. Бірақ үш рет қана гол соғып, Испания чемпионатында жарқырай алмай, отанына оралды.
2002/03 жылғы маусымда Түркияның "Газиантепспор" клубында ойнады. 2004 жылы қайтадан Бразилияға кетті.
1994 жылғы әлем чемпионатына қатысып, бір ғана кездесуде алаңға шықты. Финалда Италиямен ойында 106 минутта Зиньоны алмастырды. Осы турнирде әлем чемпионы атанды.
Сілтемелер
Санат:Бразилия футболшылары Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Коринтианс ФК ойыншылары Санат:Сантос ФК ойыншылары Санат:Палмейрас ФК ойыншылары Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары Санат:Газиантепспор ФК ойыншылары Санат:Валенсия ФК ойыншылары Санат:Гуарани ФК ойыншылары Санат:Баия ФК ойыншылары Санат:Фламенго ФК ойыншылары Санат:Футболдан әлем чемпиондары
Нью Провиденс (Айова)
Нью Провиденс (New Providence) — Айова штатының Хардин округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.6 км². FIPS коды — 19-56415.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 227 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Хардин округы (Айова)
Жакерия
Дереккөздер
Санат:Көтерілістер Санат:Шаруалар көтерілістері‎ Санат:Франциядағы көтерілістер
Секлен
Секлен (Seclin) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Лилль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 17,42 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 59560, пошта индексі — 59113.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 12436 адамды құрады. Халық тығыздығы — 713,89 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Нор департаментінің коммуналары
Шалқар-Екі қара
Шалқар-Екі қара — Орынбор облысының шығысында, Светлый ауданында орналасқан ағынсыз көл. Облыстағы ең ірі көл.
Су қоймасы табақша тәрізді ойпатта орналасқан, жағалары негізінен өте жайпақ. Жағалау сызығының ұзындығы 96 км.
Көлге ағатын су жоқ, тек көктемгі су тасқынында Бұрықтал өзенімен байланысады. Осыған байланысты көл әр 10 жыл сайын құрғап, 3 жылда түбіне дейін қатып қалады. Кейбір жылдары бірнеше үлкен және көптеген ұсақ жылымдарға ыдырайды. Сол кезде минералдануы 4 г/л жетеді. Орташа минералдануы 3-5 г/л.
Көлдің ихтиофаунасы мөңке балығымен ұсынылған, ал Бұрықталмен ұзақ байланыста болған жылдары алабұға, сазан, аққайран, торта және басқа да кейбір балық түрлері енеді. Жағалауда шағалатұмсықты қарқылдақтар ұя салады.
Әдебиет
Санат:Орынбор облысы көлдері Санат:Жайық су алабы өңірі
Зерттеу реакторы
thumb| alt=A.| [[Реактор.]]Зерттеу реакторы – активті аймағы нейтрон мен ɤ-сәулелерінің көзі болатын ядролық реактор. Ол ғылым мен техниканың әр түрлі саласында (ядро және нейтрон физикасы, қатты дене физикасы, ядролық және радиациялық химия, материалтану, биология, медицина, т.б.) зерттеулер жүргізуге арналған. Зерттеу реакторында ыдырайтын материал орналасқан активті аймақ, ал жылулық нейтронды реакторларда мұның үстіне нейтронды баяулатқыш (кәдімгі немесе ауыр су, графит, бериллий, т.б.) болады. Зерттеу реакторында активті аймақ жылу әкеткішпен жабдықталады. Активті аймақтың төңірегінде нейтрондарды шағылдырғыш орналастырылады. Шапшаң нейтрондармен араласпаған жылулық нейтрондардың қуатты ағынын алу үшін жылулық бағана деп аталатын құрылғы қолданылады. Ол жақсы баяулатқыштан (көбінесе, графиттен) жасалады. Жылулық бағананың бір ұшы тікелей активті аймақта орналасады да, екінші ұшы тәжірибе жүргізетін бөлмеге шығарылады. Зерттелетін материалды активті аймаққа орналастыру үшін арнаулы жабдықтар не арналар қолданылады. Зерттеу реакторы активті аймағындағы нейтрондардың спектрі бойынша шапшаң нейтронды зерттеу реакторы және жылулық нейтронды зерттеу реакторы болып бөлінеді. Зерттеу реакторының активті аймақтағы нейтрондар ағынының ауқымы (диапазоны) 1012–1015 нейтрон/(см2/с). Нейтрондар ағынын, қысқа уақытқа, белгілі бір жоғары мәнге дейін көбейту үшін (реактордың орташа қуатын арттырмай-ақ) импульстік Зерттеу реакторы қолданылады. Зерттеу реакторы активті аймағының құрылымына қарай да ажыратылады.
Дереккөздер
Санат:Ғылым
Сан-Жуан-да-Бализа
Сан-Жуан-да-Бализа (São João da Baliza) — Бразилиядағы муниципалитет, Рорайма штатында орналасқан. Оңтүстік Рорайма мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Судести-ди-Рорайма экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5494 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 4284 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,28 адам/км².
Назиф Гарифуллаұлы Хисамиев
Назиф Гарифуллаұлы Хисамиев (1939 жылы туған, Шығыс Қазақстан облысы Көкпекті ауданы) – физика-математика ғылымдарының докторы (1990), профессор (1991).
Сан-Жуан-да-Бализа
Тарихы
Қала 1982 жылы құрылған.
Назиф Гарифуллаұлы Хисамиев
Дереккөздер
Санат:1939 жылы туғандар Санат:Көкпекті ауданында туғандар Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары Санат:Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің професорлары Санат:Қазақстан математиктері
Сан-Жуан-да-Бализа
Тарихы
Санат:Рорайма елді мекендері
Сен-Дидьер-ан-Веле
Сен-Дидьер-ан-Веле (Saint-Didier-en-Velay) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Жоғарғы Луара департаментінде орналасқан. Иссенжо округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 25,56 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 43177, пошта индексі — 43140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 3313 адамды құрады. Халық тығыздығы — 129,62 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Жоғарғы Луара департаментінің коммуналары
Коллорек
Коллорек (Collorec) — Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Финистер департаментінде орналасқан. Шатолен округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 29036, пошта индексі — 29530.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 666 адамды құрады. Халық тығыздығы — 23,79 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Финистер департаментінің коммуналары
Медово (Стара Загора облысы)
Медово (Медово) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Братя-Даскалови қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 208 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6235. Телефон коды — 04137. ЕКАТТЕ коды — 47665.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
Шығыс Қазақстан облысындағы археологиялық ескерткіштер
Сартымбет
Сартымбет. Айыртау маңындағы Сартымбет ауылының жанындағы Монастрь таулары деп жаңсақ атап жүрген ескерткіш жер қойнауынан шыққан тастың тектоникалық
Алматыға баратын тас жолдың бойында, одан 50 шақырым қашықтыққа Ұлан ауданына қарасты жерде орналасқан. Кіре берісі шығысқа қараған, оған қарама-қарсы қарама
қабырғада қол ұстасқан адамдардың бейнесі минералды бояу- қынамен  салынған. Адамдардың тұлғасы екі кейіпте: бірі-қысқа біркелкі қолдарын төмен түсіріп аяқтарын талтайтып
тұрған бастары болымсыз байқалатын адам кескіндер, ал екіншілері-геометриялық тік сызықтар арқылы бөлінген тікбұрышты құрайды. Қолдары қалдық (рудимент) ретінде
көрсетілген, көбінің аяқтары көрсетілмеген. Үңгір тектес кеңістік стационарлы баспана, не болмаса культтік жоралар жасау үшін ғибадатхана ретінде қолданылған. Үңгірдің
табанында мәдени қабаттың болуы әбден мүмкін. Антропоморфты фигуралардың негізгілері тік сызықтың төменгі жағынан екі аяқ шығарылып, ал жоғарғы жағынан екі қысқа қол
Аса алып қызыл жұлдыз
thumb|right|250px|Компьютерлік технологияны пайдаланып 8 астрономиялық қашықтықтан қарағандағы [[Бетельгейзе]] Аса алып қызыл жұлдыз (Red supergiant, RSG) — Жұлдыздардың спектрлік жіктелуі (Йерктік спектр бөлу, МКК) бойынша жіктегенде бірінші түрдегі жұлдызға жататын Аса алып жұлдыз түрі. Олар салмағы ең үлкен жұлдыз емес, бірақ көлемі бойынша ғаламдағы ең үлкен жұлдыз есептеледі.
Шығыс Қазақстан облысындағы археологиялық ескерткіштер
Сартымбет
шығару арқылы бейнеленген. Ішкі жағынан тік сызықтармен екіге бөлінген негізі тікбұрыш антропоморфты фигуралардың екінші категорияларының аяқ, қол бастары болымсыз
Аса алып қызыл жұлдыз
Пайда болуы
Массасы 10 күн массасына ие жұлдыздың өзегіндегі сутегі жанып таусылған соң гелийлік жануды бастан кешіреді де аса алып қызыл жұлдызға айналады.
Шығыс Қазақстан облысындағы археологиялық ескерткіштер
Сартымбет
байқалынады. Олар кейде қол ұстасып дөңгеленген адамдардың кейпін көрсетеді. Адам бейнелерінің үшінші категориясы екінші суреттердегі сияқты екіге тік сызықпен бөлінген
Аса алып қызыл жұлдыз
Ерекшелігі
thumb|right|300px|Аса алып қызыл жұлдыздың құрам қабаты Мұндай жұлдыздардың беткі температурасы өте төмен болады （3500-4500 K）. Құс жолы жүйесінде белгілі болған төрт Аса ауыр қызыл жұлдыз Цефей μ, Мерген кВА, Цефей V354 және Аққу KY қатарлылар. Олардың радиусы күннің 1500 есесіндей ұзын (шамамен 7 астрономиялық бірлік, немесе жердің күнмен арақашықтығының 7 есесіндей). Көп санды аса алып қызыл жұлдыздардың радиусы күннің 200-800 есесіндей.
Шығыс Қазақстан облысындағы археологиялық ескерткіштер
Сартымбет
ромб сияқты денелерімен, ал қол-аяқтарының сызылуы екінші топтағы адамдар кескіндеріне ұқсас етіп бейнеленген. Осындай стилистикалық сипаттағы және әртүрлі көп
Аса алып қызыл жұлдыз
Ерекшелігі
Мұндай алып жұлдыздардың айқын емес жарық шеңбері болады және ол соншылық қалың болмайды. Оларда баяу жұлдыз бораны болады. Мұндай жұлдыздар кішірейіп Алып көк жұлдызға айналуы мүмкін. Алып көк жұлдыздың жылдамдығы жоғарырақ және жұлдыз бораны да келсін-келмесін болады.
Шығыс Қазақстан облысындағы археологиялық ескерткіштер
Сартымбет
фигуралы композициядағы антропоморфты суреттер Оралда, Орталық Азия мен Байқал жағалауында кездеседі. 19 ғасырдың өзінде-ақ осындай сюжеттер Ертістің жоғарғы
Аса алып қызыл жұлдыз
Ерекшелігі
Көптеген алып қызыл жұлдыздың өзегіндегі соңғы қалдық көбінесе темір болып келеді. Өмірінің соңғы сәтінде (басқа түрге айналар сәтінде) олар туғызған элемент барған сайын ауырлап, өзегіне өте ауыры жиналады.
Сақталу мерзімі мен өзгеруі
Салыстырмалы айтқанда Аса алып қызыл жұлдыз болу сатысы соншылық ұзақ емес, шамамен ондаған мың жылдан миллиоандаған жылға ұласады. Әлем үшін бұл соншылық ұзақ уақыт емес. Көптеген ірі көлемдегі Аса алып қызыл жұлдыздар Вольфа - Райе жұлдыздарына (Wolf–Rayet star) айналады. Ал көлемі кішіректері екінші деңгейлі жұлдызға айналады.
Шығыс Қазақстан облысындағы археологиялық ескерткіштер
Сартымбет
ағысындағы Бұхтырмадан анықталған болатын. Осындай адам кескіндері Павлодар облысындағы Жасыбай көлінде де бар. Олардың семантикасы күрделі, көп адамдар
Аса алып қызыл жұлдыз
Сақталу мерзімі мен өзгеруі
Бетельгейзе мен Антарес аса алып қызыл жұлдыздың жарқын мысалы есептеледі.
Шығыс Қазақстан облысындағы археологиялық ескерткіштер
Сартымбет
қатысқан ғұрыптық іс-әрекетті көрсетеді. Кейбір астроархеологтардың тарапынан Сартымбет астрономиялық бақылау пункті ретінде танылып жүр, бірақ Шығыс-Батыс осінің бағыты
түйісу нүктелерімен сәйкеспейді, 5 градусқа қиғаш, яғни күн математикалық көкжиек деңгейінде емес, одан әлдеқайда жоғары- Жалғызтас тауының құлдиына қарай батады.
Аса алып қызыл жұлдыз
Фантазия
Санат:Астрономия Санат:Физика Санат:Астрофизика Санат:Жұлдыздар Санат:Шоқжұлдыздар
Шығыс Қазақстан облысындағы археологиялық ескерткіштер
Сартымбет
Математикалық есептердің негізгі аргументтері ретінде көрсетіп жүргендері- шағын үңгірден опырылып түскен сынықтың бетіндегі ақ дақтар. Олардың ежелгі қызыл қынамен
салынған қабырға суреттерімен байланысы жоқ және бетіндегі тотықтың болмауына қарағанда таяуда түсірілген сияқты. Бұл нысандар және тағы бірнеше шұңқырлар, олардың қате
пікірінше астономиялық маңызды күндердің негізгі бағытын дәл анықтап, алдын-ала болжау үшін пайдаланылған. Сартымбет жар қабағының шығысқа қарсы тік қабырғасында қызыл
адамдардың санын дәл мүмкін емес, бірақ қатысушылар екі типте: біреулері тікбұрыш типтес денелерінен қысқа аяқтар мен қалдық қолдар шығарылып бейнеленілсе, екіншілері
дәстүрлі түрде бастары көрсетілмей қол-аяқтары үшбұрыш құрай төмен қарай бейнеленген. Әрине бұлай бейнелену кездейсоқтық емес, мүмкін социум тіршілігіндегі маңызды
жолдарын есептеп отырған астрономиялық пункттермен байланыстырмайды. Суреттегі өзінің ерекше тұлғасымен көзге түсіп, қол ұстасқандардан оқшау тұрған адамның
сұлбасын сиқырлы іс-әрекеттерді басқарып тұрған негізгі бақсының символы ретінде тануға мүмкіндік береді. Б.П.Шишлоның пікірінше жартас бетіндегі осы типтес белгілі бір
материалдарындағы би және сөз қағыстыру арқылы жүретін ғұрыптық жарыстардың негізінде анықтауға болады. Қазақстанмен шектесіп жатқан, Жасыл көлдегі ерте [[қола
дәуірі]]нің Алтай петроглифтері кешенінде де осыған жақын сюжеттер бар екенін зерттеп дәлелдеді.
Бөрітастаған
құрылыстардың, тұрақтардың, кремний еңбек құралдарының және өндіріс қалдықтары кездесіп жатады. Қола дәуірінде жазық дала ортасындағы жалғыз граниттің шығар тұсы
тегістігіне қызыл қынамен салынған суреттер соңғы келушілердің жазуының кеселінен қатты бүлінген. Олардың арасынан жануарлардың бірнеше фигурасы мен адам бейнесін
байқауға болады. Қазақстан аумағындағы бедерлеу өнерінің кереметтей ескеркіштерінің қатарына, ерте кезден –ақ  ғалымдардың қызығушылықтарын туғызғанын, 19 ғасырдың
соңы мен 20 ғасырдың басындағы Орыс Географиялық қоғамының  Батыс-Сібір бөлімі Семей бөлімшесінің жазбаларының есептері, жолжазбалары мен қысқаша ақпараттарының
әртүрлі басылымдарынан жарық көрген Бөрітастағанның қабырғасындағы жазба суреттері жатады. Сол замандағы Бөрітастағанның жазба-суреттері туралы өлкетанушылардың
Бейсенбай Байболов
Бейсенбай Байболов- Ертеде қырғыздар арасында аты танымал бір батыр кемпір өмір сүрген екен. Күндердің күнінде Тарбағатай тауының бөктерінде, ұршығын иіріп, бір отар
қойды бағып отырған кезінде малға қасқыр шауыпты. Сол сәтте малын қорғайын деп қолындағы ұршығын қасқырларға лақтырғанда, Тарбағатай тауынан (25-30 шақырым)
қашықтыққа орналасқан Боғас жазығына түседі де, тауға айналып кеткен. Қазақтар қасқырды «бөрі» деп атаған, демек «бөрі –тастаған» деген атау содан пайдам болған.
“Бөрітастаған” тауы ерекше көрініс береді: ол елді-мекені жоқ далада, айналасында бір де бір тау не бір дөң жоқ жазық жерде орналасқан; адамдарға төбесіне шығуы өте қиынға
түсетін биік жалаң жартас. Осы жартастың қасында халық әділ қазыларының аймақтық төтенше жиыны өтеді. Таудың тастарында жиынға қатысқан басшылардың аты-жөні
жазылған, және де еуропа нәсілді адам басының көне суреті бейнеленген.
В.И.Каменский
В.И.Каменский- “Бөрітастаған” туралы аңыздардың бірінде былай дейді, бір күні құдіретті патшайым Тарбағатай тауының бөктерінде саны жетпес табын- табын малын қорғап
тұр.
Қоңқай
Қоңқай- Ұлан ауданының Тарғын ауылы жанындағы биік төбенің басындағы жер қойнауынан шығып жатқан бедер тегістікті көк тастардың беттеріне қашау және контурлы
тізесі бүгілген, денесі боялған тау ешкінің контурлы фигурасы ерекше көзге түседі. Көп бейнелі композицияның құрамына енген бірнеше антроморфты бейнелер бар.
Шевченковка (Қостанай облысы)
Шевченковка – Қостанай облысы Жітіқара ауданы, Большевик ауылдық округі құрамындағы ауыл, 2019-жылға дейін қысқартылған "Шевченко ауылдық округі" орталығы болған.
Халқы
1999 жылы жергілікті тұрғындар саны 976 адам (500 ер адам және 476 әйел адам) болса, 2009 жылы 527 адамды (270 ер адам және 257 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Жітіқара ауданы елді мекендері
1,1-Диметилгидразин
нобай нобай
Бейсимметриялық диметилгидразин («БДМГ», «гептил», 1,1-диметилгидразин) — жоғарықайнағыш (қайнау температурасы 0 °C жоғары) зымырандық жанармай компоненті. БДМГ қоса тотықтырғыш ретінде азот қышқылы қоспасында немесе таза күйінде азот тетраоксиді жиі қолданылады. Қасиеттерін жақсарту мақсатында гидразинмен, яғни аэрозинмен қоспада қолданылуы мүмкін.
Зымырандық техникада кеңінен қолданылады. Дәлірек айтқанда, ресейлік «Протон», ресей-украиндық «Днепр» және «Космос», украиндық «Циклон», американдық — «Титан», француздық — «Ариан» зымыран-тасығыштарында, пилотталатын кемелердің, жерсеріктердің, орбиталды және планета аралық станцияларынының қозғағыш құрылғыларында, сонымен қатар кейбір баллистикалық зымырандарда қолданылады.
Негізгі мәліметтер
БДМГ — аминдерге тән өткір жағымсыз иісті, түссіз немесе аздап сарғыштау келген мөлдір сұйықтық. Қайнау температурасы +63 °C, кристаллизация температурасы −57 °C, тығыздығы 790 кг/м³. Сумен, этанолмен, мұнай өнімдерінің көбісімен және көптеген органикалық еріткіштермен жақсы араласады. Гидроскопты, яғни ауадан ылғалды сіңіреді. Азот қышқылы және азот тетраоксиді негізіндегі тотықтандырғыштармен контактқа түскенде өздігінен тұтанады. Бұнысымен зымырандық қозғағыштардың оңай оталуын және көп реттік іске қосылу мүмкіндігін қамтамасыз ете отырып, құралымын жайдақтатады.
Күшті токсикалық, канцерогендік және мутагендік әсерге ие. Адам ағзасына әсері: көздік былжыр қабығы, тыныс алу жолдары мен өкпенің қозуы; орталық жүйке жүйесінің өршуі; ішек-қарын трактының бұзылуы (лоқсу, құсу), үлкен концентрациясында ес-түсінен айырылу.
Дереккөздер
Санат:Гидразиндер
IC 1836
IC 1836 — Кит шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика.
Сан-Салвадор
Сан-Салвадор (São Salvador) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Сантарен округінің құрамына кіреді. Сантарен муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады.
IC 1836
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10306, MCG 0-7-87, ZWG 388.102.
Сан-Салвадор
Португалияның Рибатежу регионына қарасты Лезирия-ду-Тежу экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 9211 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 11,86 км² шамасында. Халық тығыздығы — 776,5 адам/км².
IC 1836
Сыртқы сілтемелер
IC 1836 Санат:Кит (шоқжұлдыз)
Сан-Салвадор
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Рибатежу провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сантарен округінің елді мекендері
Баскетболдан жастар арасындағы әлем чемпионаты
Баскетболдан жастар арасындағы әлем чемпионаты (FIBA Under-21 basketball World Championship) — ерлер жастар ұлттық құрамалар үшін 1993 жылдан бастап төрт жылда бір рет Халықаралық баскетбол федерациясымен ұйымдастырылатын баскетболдан халықаралық жарыс.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Баскетболдан халықаралық жарыстар
Тесьма (өзен)
Тесьма — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАС/ЕДІЛ/1804/177/487/382/451 орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ аумағын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Тревильо
Тревильо (Treviglio) — Италиядағы коммуна, Ломбардия әкімшілік аймағына қарасты Бергамо провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 27162 адамды құрайды (2003). Халық тығыздығы 830 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Пошта индексі — 24047.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ломбардия елді мекендері
Монтекастрилли
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4620 адамды құрайды (2001). Халық тығыздығы 74 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 62 км² шамасында. Пошта индексі — 5026.
Елді мекеннің қамқоршысы — әулие  Николай, Мирликийский Чудотворец. Жыл сайынғы мерекесі — 6 желтоқсан.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Умбрия елді мекендері
Крылай
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Еділ аумағы Куйбышев суқоймасы Қазан қаласынан қала типті Камское Устье ауылына дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Куйбышев суқоймасының бас жағынан Каспий құйылысына дейінгі Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Төлеген Әнуарбекұлы Үмбетбаев
Төлеген Әнуарбекұлы Үмбетбаев  (8 шілде 1948, Ленинград қаласы - 21 шілде 2006, Алматы қаласы), генерал-майор (1993). КСРО мемлекеттік қауіпсіздік комитеті Ф.Э.Дзержинский атындағы Алматы жоғары шекара училищесін (КСРО Министрлік кеңесі жанындағы мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің жоғары командалық училищесін (1970ж), М.В.Фрунзе атындағы Әскери академияны (1979 ж), РФ ҚК Бас штабы Әскери штабын бітірген (1992 ж).
Дереккөздер
Санат:1948 жылы туғандар Санат:8 шілдеде қайтыс болғандар Санат:Санкт-Петербургте туғандар Санат:2006 жылы қайтыс болғандар Санат:21 шілдеде қайтыс болғандар Санат:Алматыда қайтыс болғандар Санат:КСРО генералдары
Оеш
Оеш — Ресейдегі өзен. Новосибирск облысы, Томск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы КАР/ОБЬ/2912/18 орналасқан. Өзен ұзындығы 107 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Обь Новосибирск су торабынан Иняи және Томь өзендерін қоспағанда Чулым өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — (Жоғарғы) Обь тармағының Томаға қосылу құйылысына дейінгі су алаптары, өзен алабы — Ертіске қосылу құйылысына дейінгі (Жоғарғы) Обь.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Паралельная (өзен)
Паралельная — Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Краснояр өлкесі жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Кіші Ширта өзенінің оң жағалауынан 61 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 22 км-ді құрайды.
Бухаралос
Бухаралос (Bujaraloz) — Испаниядағы муниципалитет. Арагон автономды бірлестігіне қарасты Сарагоса провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Монегрос ауданында (комарка) орналасқан.
Паралельная (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Таз өзені. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Таз.
Бухаралос
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1055 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 121.61 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Сарагоса елді мекендері
Флёгельн
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 627 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 25,26 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 52 016. Муниципалитеттің басшысы — Христиан Майзель.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Балбырауын темір кен орны
Балбырауын темір кен орны — Қарағанды облысының Ұлытау ауданында, Қарсақпай кентінен оңтүстікке қарай 5 км жерде орналасқан. Барлау жұмыстары 1931-1949 жылдары жүргізілді. Оны Қаныш Сәтбаев басқарған.
Геологиялық құрылымы
Геология құрылымы өте күрделі, Қарсақпай синклинорийінің орта бөлігінде жатыр. Кенді горизонт төменгі протерозойдың қатпарланған базальт порфироидтарынан, серицитті тақтатастардан, кварциттерден, темірлі кварциттерден тұратын балбырауын қабатының құрамына енеді. Жер бетінде бұл қабат жоталар қатарын түзейді.
Паралельная (өзен)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Балбырауын темір кен орны
Жатыс сипаты
Горизонтта 30-ға жуық кен денелері бар, олардың өлшемдері әр түрлі: бірнеше м-ден 5 км-ге дейін жетеді. Ұсақ түйіршікті кварц және гематит агрегаттарынан тұратын темір-кварцит кентасындағы Ғе мөлшері 40%-ке жетеді. Барланған қоры 125,5 млн. т, оның 80%-ін ашық әдіспен өндіруге болады. Кеннің байытылуы қиын болғандықтан Балбырауын темір кен орны толық игерілмей келеді.
Дереккөздер
Санат:Қарағанды облысы кен орындары
NGC 972
NGC 972 — Тоқты шоқжұлдызында орналасқан Sab типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1784 жылы 11 қыркүйекте Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 972 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 9788, UGC 2045, MCG 5-7-10, ZWG 505.12, KUG 0231+290, IRAS02312+2905.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Дәуітбай Жәнібекұлы
Дәуітбай Жәнібекұлы (туған-өлген жылы белгісіз) - батыр. Орта жүз кұрамындағы арғын тайпасынан шыққан.
Қызыл кендір
Қызыл кендір (Apocynum venetum subsp. lancifolium) – кендірлер тұқымдасына жататын көп жылдық өсімдік.
Биологиялық сипаттамасы
Биіктігі 120 см, сабағы тік, түксіз, қызыл қоңыр. Бұтақтары қарама-қарсы орналасқан. Жапырағы таспа тәрізді, ұзындығы 2-6 см, ені 5-20 мм. Гүлі сабақ, бұтақ басына шоғырланған. Гүл шоғы сыпыртқыға топтанған. Тостағаншасының ұзындығы 2 мм, көк түсті. Күлтесі алқызыл, ұзындығы 6-8 мм. Тұқымы уақ, сопақша, желайдары бар.
Өсу аймағы мен таралуы
Қызыл кендір өзен аңғарында, көл жиегінде, сирек те болса сортаң жерде өседі. Орта Азияда, Батыс Сібір мен Шығыс Сібірде, Моңғолияда, Қытайда таралған. Қазақстанда биік тау бөктерінен басқа барлық аймақта кездеседі.
Дәуітбай Жәнібекұлы
Дереккөздер
Санат:Қазақ батырлары Санат:Қазақ-жоңғар соғысына қатысушылар
Қызыл кендір
Қолданылуы
Қызыл кендір талшықтары тоқыма өндірісінде қолданылады, жіп, арқан есіледі. Шырынында, жапырақ паренхимасында 2-7% каучук болады.
Дереккөздер
Санат:Кендірлер
Анри Жиро
Анри Оноре Жиро (Henri Honoré Giraud;, Париж — , Дижон) — француз әскери және саяси қайраткері, генерал. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 7,9 франция армиясының командирі болды. 1940 жылымйда гитлершілердің қолында қалып, 1942 жылы сәуірде одан қашып шықты. 1942 жылы қарашада Солтүстік африкадағы француз әскерлерінің қолбасшысы болып тағайындалды. 1942-1943 жылдары Францияның Солтүстік Африкадағы жоғарғы комиссары. 1943 жылы Францияның ұлт-азаттық комитетін басқарды.
Хьюстон (Миссисипи)
Хьюстон (Houston) — Миссисипи штатының Чикасау (Chickasaw) округіне жататын АҚШ қаласы.
Қала тұрғындарының саны 4079 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 19.7 км² шамасында. FIPS коды — 28-33900.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Сарыбұлақ (Ақмола облысы)
Сарыбұлақ — Ақмола облысы Бурабай ауданы, Бурабай кенттік әкімдігіне қарасты ауыл.
Географиялық орны
Аудан орталығы – Щучинск қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 14 км-дей жерде.
Халқы
Тұрғыны 65 адам (2009).
Санат:Бурабай ауданы елді мекендері
Алексеевка (Благовар ауданы)
Алексеевка — Башқұртстанның Благовар ауданындағы ауыл, Алексеев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 385 адамды құрады. Пошта индексі — 452746, ОКАТО коды — 80214804002.
Демографиясы
Тұрғындардың динамикасы:
Арсен Венгер
Арсен Венгер, OBE (Arsène Wenger; 22 қазан 1949, Страсбург) — француз футбол жаттықтырушысы. Футбол тарихындағы ең танымал олжалы бапкерлердің бірі болып саналады.
Білімі
Страсбург Университетінің инженерлік факультетін тамамдаған (1974 жылы), экономикалық ғылымдар магистрі. Ана тілінен басқа (француз тілі, эльзасс диалекті ) бес тілді біледі: ағылшын, неміс, итальян испан және жапон тілдері.
Футболшы
Жас кезінде оның пірлері Раймон Копа мен Пеле болған. «Мютциг» (AS Mutzig) әуесқой командасында орталық қорғаушы позицияда сынға түседі. Алғашқы кәсіпшілік келісіміне 24 жасында 2-ші дивизион клубы «Мюлузбен» (FC Mulhouse) қол қояды, мансабын 3-ші дивизион клубы Страсбурде жалғастырады. Жоғары денгейде Страсбур (RC Strasbourg) клубында ойнайды, 3 сезонда 12 ойынға қатысады. 1978/1979 жылғы сезонда Франция чемпионы атағын алып, УЕФА Кубогының бір ойынына қатысады.
Бапкер
1981-1994 жылдар аралығында Францияда бапкершілік жұмыстармен айналысқан: 1981-1983 жылдары «Страсбур» жасөспірімдер командасының бапкері, 1983-1984 жылдары «Канне» (AS Cannes) бапкерінің көмекшісі болып қызмет атқарды. 1984-1987 жылдары — Нанси футбол клубының бас бапкері, 1987-1994 жылдары — Монако футбол клубының бас бапкер қызметін атқарады. 1987/1989 маусымда Монако Франция чемпионы болып, ал 1992 жылы - күміс медаль жүлдегерлері болады. 1989 жылы — Франция Кубогы финалисті, 1991 жылы — Франция Кубогы иегері, 1992 жылы — Кубок Иегерлері Кубогының финалисті болады.
1995-1996 жылдары «Нагоя Грампус Эйт» (Нагоя, Жапония), клубын жаттықтырды, 1995/1996 маусымында Император Кубогы және Джей-Лига Кубогының иегері болды. Маусым нәтижелері бойынша Жапониядағы үздік бапкер болып атанды.
«Арсенал» бас бапкері
1996 жылдан бастап Арсенал (Англия) клубын жаттықтырады. Венгермен клуб Англия чемпионы (1997/1998, 2001-2002, 2003/2004 жылғы маусымдар), Англия Кубогы (1997/1998, 2001/2002, 2002/2003, 2004/2005 жылғы маусымдар ), Англия Суперкубогы (1998/1999, 1999/2000, 2002/2003, 2004/2005 жылғы маусымдар) иегері, Чемпиондар Лигасының финалисті және УЕФА Кубогы финалисті (1999/2000 жылғы маусым) болды.
Арсеналды басқарғаннан кейін, әдейі футболшылардың функционалды дайындығына жауапты мамандар бригадасын құрады. Әр ойынша жеке жаттығу және қалпына келтiру процедуралар бағдарламасын алды. Әр футболшыға жеке арнаулы диета дайындалды. Бұл шаралар клубтың жоғарғы нәтижелерге жетуге септігін тигізді. Өзінің табысты және белсенді селекциялық саясатымен әйгілі - Арсен кезінде клуб жас ойыншыларды сатыр алып, олар кейіннен "жұлдыздарға" айналады.
Англия оны «Профессор» деп атайды. Ұлттық чемпионатты ұтып алған Англиядағы тұнғыш шетел бапкері. "Алтын дубль" жасаған Англиядағы тұнғыш шетел бапкері (Ұлыбританиядан емес бапкер) - яғни бір маусымда чемпионатты да Кубокты да жеңді. "Жыл бапкері" атанған тұнғыш шетел бапкері. Арсеналмен жұмысын жалғастырғысы келіп, 2001 жылы футболдан Францияда ұлттық құрамасының бапкер орнынан бас тартады.
Жанкүйерлердің үлкен сеніміне ие, осыған орай «Arsene knows» фразасы кең таралған («Арсен біледі»).
2018 жылы мамыр айында бұл қызметінен өз еркімен босады.
NGC 7805
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Ашылуы
Бұл нысанды 1790 жылы 9 қазанда Уильям Гершель астрономы ашқан болатын және NGC каталогында 7805 деген нөмірге ие болды. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 109, UGC 12908, MCG 5-1-24, ZWG 498.64, ZWG 499.36, MK 333, KCPG 602A, KUG 2358+311, ARP 112, VV 226.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Пегас (шоқжұлдыз)
Кучуган
Кучуган — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Оренбург облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Тятер өзенінің оң жағалауынан 26 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Дёма бастауынан Бочкарёва ауылындағы Су өлшеу постына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Баймәмбет (Баймұхамбет) Маяұлы
Баймәмбет (Баймұхамбет) Маяұлы (туған жылы белгісіз — 25.3. 1870) — би, дуанбасы. Туып-өскен жері — Маңғыстау түбегі. Ресей патшалығының отаршылдық саясатына қарсы тұрудың қазақ  халқы  үшін  “пайдасыздығын” уағыздаған. Хиуа хандығына тәуелді болғаннан гөрі орыс елінің қол астына кірген тиімді деп есептеген. Осы көзқарасы үшін Ғафур Қалбин бастауымен езгіге қарсы көтерілген жерлестерімен араздасқан. 1870 жылы 15 наурызда көтерілісті басу үшін аттанған Маңғыстау приставы подполковник Рукиннің әскери жасағына Баймәмбет жолбасшы болады. 25 наурызда Үшаұыз деген жерде көтерілісшілермен болған ұрыста Баймәмбет қазаға ұшырайды. Баймәмбет есімін Қалнияз Шопықұлы (1816—1902), Қашаған Күржұманұлы (1841—1929), Өмір Қараұлы (1859—1922), т.б. ақындар жырға қосты.
Балғын бұтасы
thumb| alt=A.
Бағырлай (канал)
Бағырлай – Жайық алабындағы канал.
Географиялық орны
Атырау облысы Индер ауданында орналасқан.
Балғын бұтасы
Балғын (Myrіcarіa) — жыңғылдар тұқымдасына жататын бұта. Қазақстанда түлкіқұйрық Балғын (M. alopecuroіdes) және қауызды Балғын (M. squamosa) деген түрлері бар. Олар Тарбағатайдың, Жетісу (Жоңғар), Күнгей, Іле Алатауларының субальпілік, альпілік белдеулерінде, тау өзендері мен жылғалардың жағасында өседі. Биіктігі 1—2 м-дей. Сабағы сұрғылт қоңыр, ал жас бұтағы сарғылт жасыл түсті болады. Жапырақтары ұсақ, ұзындығы 1—12 мм, үшкір, жиегі тегіс келеді. Гүлі ақ, қызғылт, қос жынысты, сыпыртқы тәрізді топтанған. Мамыр — тамыз айларында гүлдейді. Жемісі — көп тұқымды қорапша, жапырағы С витаминіне бай. Балғыннан қарабояу, илік заттар алынады және көгалдандыруға пайдаланылады. Балғынды мал жемейді.
Дереккөздер
Санат:Жыңғылдар
Бағырлай (канал)
Гидрологиялық сипаты
Ұзындығы 132 км. Бағырлай каналы аудандағы 46 мал және егін шаруашылығы қожалығына су жеткізеді.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы каналдары
Тимирязев ауылдық әкімдігі
Тимирязев ауылдық әкімдігі – Қостанай облысы Сарыкөл ауданындағы әкімшілік бірлік. 2019 жылға дейін "Тимирязев ауылдық округі" деп аталған.
Әкімшілік құрамы
Құрамына Тимирязевка ауылы кіреді. Орталығы – Тимирязевка ауылы. Округ құрамында болған Павлыш Спасское ауылы 2017 жылы таратылған.
Норс Кэйп Мэй (Нью-Джерси)
Қала тұрғындарының саны 3618 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 3.8 км² шамасында. FIPS коды — 34-52650.
Ол Ocean City Метрополитен статистикалық ауданының бөлігі болып табылады. 2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша CDP халқы 3226 адамды құрады.
Тимирязев ауылдық әкімдігі
Дереккөздер
Санат:Сарыкөл ауданы ауылдық округтері
Норс Кэйп Мэй (Нью-Джерси)
Сыртқы cілтемелер
Санат:Нью-Джерси қалалары
Топпенштедт
Топпенштедт (Toppenstedt) — Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жерінде орналасқан муниципалитет. Харбург ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 2098 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 29,09 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 03 3 53 034. Муниципалитеттің басшысы — Хайнрих Нотторф.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Төменгі Саксония елді мекендері
Нью Шарон (Айова)
Нью Шарон (New Sharon) — Айова штатының Махаска округіне жататын АҚШ қаласы. Қаланың жер аумағы — 2.4 км². FIPS коды — 19-56460.
Тұрғыны
2010 жылы қала тұрғыны 1301 адамды құрады.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Айова қалалары Санат:Махаска округы (Айова)
Сан-Луис (Рорайма)
Сан-Луис (Рорайма) (São Luís) — Бразилиядағы муниципалитет, Рорайма штатында орналасқан. Оңтүстік Рорайма мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Судести-ди-Рорайма экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2005 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6490 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1527 км² шамасында. Халық тығыздығы — 4,3 адам/км².
Санат:Рорайма елді мекендері
Ұлытау (ауыл)
Ұлытау — Ұлытау облысы Ұлытау ауданындағы ауыл, аудан және Ұлытау ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Облыс орталығы - Жезқазған қаласынан солтүстік-батысқа қарай шамамен 135 км жерде, Ұлытау тауларының шығысында орналасқан.
Дереккөздер
Санат:Ұлытау ауданы елді мекендері
Балды өсімдіктер
Балды өсімдіктер  – гүлінен бал арасы шірне, тозаң жинайтын жабықтұқымды өсімдіктер тобы. Өсімдік гүліндегі шырын шығаратын алуан түрлі бездер өсімдіктердің гүлінде, кейде тостағанша және күлте жапырақшаларында орналасады. Ал ондай бездер өсімдіктің сабағында, жапырақ сағақтарында, бөбешік жапырақтарында және гүлжапырақтарында сирек кездеседі. Бір гүлден бөлінетін бал мөлшері өсімдік түріне қарай әр түрлі болады. Мыс., тропикте өсетін Coryanthes туысына жататын орхидея 30 г, жөке ағашы 0,15 – 7,45 мг, таңқурай 14 мг, түйежоңышқа 0,16 мг бал түзеді. Кейбір өсімдіктер (терек, шие, т.б.) шайыр тәрізді зат бөледі, одан аралар бал ара желімін (прополис) түзеді. Гүлінің шірнесі мол әрі оны бал арасы оңай алатын 200-ден астам түрінің омарта ш-нда маңызы зор.
Чебсара
Чебсара — Ресейдегі өзен. Ярославль облысы, Вологда облысы,Тверь облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Угла өзенінің оң жағалауынан 20 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 21 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Жоғарғы Еділ су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Рыбинск суқоймасы Рыбинск су торабына дейін және оған құятын өзендер, Молога өзенін қоспағанда, Суда және Шексна; бастауынан Шексна су торабына дейін. Өзен саласы — Рыбинск суқоймасы су алабындағы өзендер, өзен алабы — Куйбышев суқоймасына (Ока су алабын қоспағанда) дейінгі (Жоғарғы) Еділ.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Верхний Мокринский (канал)
Верхний Мокринский – Жайық алабындағы канал.
Чебсара
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Верхний Мокринский (канал)
Географиялық орны, сипаты
Атырау қалалық әкімдігі аумағында, ұзындығы 38 км.
Дереккөздер
Санат:Атырау облысы каналдары
Мирово (Стара Загора облысы)
Мирово (Мирово) — Болгариядағы ауыл. Стара Загора облысына қарасты Братя-Даскалови қауымының құрамына кіреді.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 754 адамды құрайды.
Пошта индексі — 6255. Телефон коды — 041350. ЕКАТТЕ коды — 48372.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Стара Загора облысының елді мекендері
IC 1838-1
IC 1838-1 — Тоқты шоқжұлдызында орналасқан Sc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 10389, MCG 3-8-2, ZWG 463.5.
Сыртқы сілтемелер
IC 1838,01 Санат:Тоқты (шоқжұлдыз)
Тундушка (Ай тармағы)
Тундушка — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябин облысы, Свердлов облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Ай өзенінің сол жағалауынан 415 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 15 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ай өзенінің бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Владимир Караджаевич Байрамов
Владимир Караджаевич Байрамов (түрікм. Wladimir Karajaýýewiç Baýramow; 2 тамыз 1980, Ашхабад, Түрікмен КСР, КСРО) — түрікменстандық футболшы, шабуылшы. 2004 жылы Азия кубогына қатысты.
Карьерасы
Карьерасын 1997 жылы "Копетдаг" сапында бастады. Бір жылдан соң Түрікменстан чемпионы атанды. 1999 жылы Астананың "Жеңіс" клубына ауысты.
2000 жылы қазақстандық тағы ббір клуб — "Аксес-Голден Грейнде" ойнады. Одан кейінгі маусымдарды Ресейдің түрлі клубтарында өткіздіп, Қазақстанға 2009 жылы ғана оралды. 2009 жылы "Химкиден" "Тобылға" жалға берілді. 2009 жылғы маусымда 20 гол соғып, Қазақстан чемпионатының үздік мергені атанды.
2011 жылы "Химкиден" "Қайратқа" ауысты.
2012 жылы "Ахал" футболшысы атанды.
2013 жылы"Балкан" клубында ойнап карьерасын аяқтады.