cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Қазақстан тарихы
Мезолит
Дәуірдің ерекшеліктері: жануарларды қолға үйрету, дәнді дақылдар өсіру.
Неолит
Неолит (жаңа тас ғасыры) (б.з.б. 5-3 мың жылдықтар). неолит дәуірі тас дәуірінің соңғы кезеңі жаңа тас дәуірі болып саналады. Неолит дәуірінің аса маңызды белгісі табиғаттың дайын өнімдерін иемдену яғни терімшіліктің орнына келген өндіруші шаруашылыққа негіз болған мал шаруашылы мен егіншіліктің шығуы болып табылады. Шаруашылықтың жаңа түрлері шығуының адамзат қоғамының дамуы үшін орасан зор маңызды болды, адамның еңбек кәсібінің саласын кеңейтті, сонымен қатар оның сипатын сапасы жағынан өзгертті. Өндіруші шаруашылықтың шығыу «неолиттік революция» деп аталды. Тамақ өндіруге, жеуге жарайтын өсімдіктерді саналы түрде өсіруге, жануарларды қолға үйретуге, өсіруге және іріктеуге көшу адамзат тарихында адамның от жағу өнерін меңгергенінен кейінгі асқан зор экономикалық революция болды. Неолит дәуірінде еңбек құралдары жетілдіріліп, жаңадан бұрғылау, тастарды тегістеу ағашты арамен кесу сияқты жаңа технологиялық әдістері шықты, бірте-бірте қиын өнделетін тастар тұрмысқа, шаруашылыққа пайдаланылды, тас балталар, кетпендер, дән үккіштер, келілер, келсаптар жасала бастады. Неолит дәуірінде Қазақстан жерінде кен кәсібі мен тоқымашылықтың бастамалары шықты. Сонымен бірге керамикалық ыдыс жасау іске аса бастады. Әлеуметтік жағынан алғанда неолит дәуірі рулық қауым дәуірі болды: онда ұжымдық еңбек және өндіріс құрал-жабдықтарына ортақ меншік үстем болды. Осы кезде тайпа бірлестіктері құрылды. Тайпалар тұқымдас жағынан және шаруашылықтың түріне қарай біріккен бірнеше рулық қауымдардан тұрды. Ежелгі Қазақ жеріндегі тайпалар ақшылықпен, балық аулаумен, өсімдектерді жинаумен шұғылданды. Кейінректе (неолитте) олар мал өсіру, егіншілік және кен. өнеркәсібімен шұгылдана бастады. Адамдар мата тоқып, киім тігуді уйренді. Керамикалық заттарға геометриялық өрнектер сала білген.
Арал өңіріндегі Сексеуіл тұрағында малшылар мен аңшылар тұрған. Себебі бұл жерлерде сиыр, қой, жылқы сияқты үй жануарлардың сүйектері табылған (Қостанай облысындағы Ботай тұрағы, Батыс Қазақстан Өңірінлегі Көктүбек, Темір тұрақтары және т.б.). Қазырғы уақытта Қазақстан аумағында 600-ден аса неолиттік және энеолиттік ескерткіш мәлім.
Қола дәуірі
Неолит дәуірінің өзінде-ақ байқалған шаруашылықтағы өзгерістер б.з.б. 2-ші мыңжылдықта малшылық-егіншілік экономикасының және жоғары дамыған металлургиясының қалыптасуына жеткізді. Өндіруші экономикаға көшу Қазақстан жеріндегі жағдайды түбегейлі өзгертті. Мал өсіруші тайпалар көлемді және қуатты бірлестіктер құрды; бұл бірлестіктердің құрылуына соғыс қақтығыстары да елеулі ықпал жасады. Қару-жарық жабайы аңдарды аулағанда ғана емес, сонымен бірге тайпа аралық қақтығыстарда да барған сайын жиі қолданылады. Қару-жарақ жасау біртіндеп металл өндірудің дербес саласына айналды. Андронов мәдениетіндей ескерткіштерді қалдырған даланы жайлаған малшы-егінші тайпалардың мәдениетінің орасан зор ортақтығы, біртұтастығы археологиялық материалдардан мәлім болып отыр. Кең байтақ жерге тараған бұл тайпалар, кейбір жергілікті өзгешеліктеріне қарамастан, неолит дәуіріні мәдениетінің ала-құлалығы орнына келген айқын мәдени біркелкілікті көрсетеді.
Алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауы
Ежелгі тұрғындардың кең-байтақ жерлерді игеруі, Еуропа мен Азия далаларын мекендеген тайпаларда шарушылықтың жаңа түрінің экстенсивті мал шаруашылығының қалыптасу заманы б.з.б. 1-ші мыңжылдықтың алғашқы кезеңіне жатады. Сол заманның басында-ақ Қазақстан далаларында, шөлейт және таулы аудандарында жартылай көшпелі және көшпел мал шаруашылығы шаруашылықтың негізгі, ал кейіннен үстем формасына айналды. Бұл жағдай тайпаларды көшіп-қонып жүріп тұрмыс етуге бейімдейді; Тянь-Шаньның, Памирдің, Копетдагтың, Алтайдың баурайындағы тйпалар бұрын аз мекендеген аудандарды интенсивті түрде игеруге мүмкіндік алды. Көшпелі мал шаруашылығына ауысу далалар мен шөл далаларды мекендеген тайпалардың өміріндегі ірі экономикалық дамудың және қауымдық қоғамның өндіргіш күштерінің ілгері басқан қадамы болды. Шаруашылыққа мамандану бірте-бірте қалыптасып, мал басын көбейтіп, одан алынатын өнімді арттыруға кең мүмкіндік ашты. Артық өнімді қорландырып жинауға және оны иемденуге мүмкіндік туды. Мал және мал шаруашылығы өнімдері тез арада айырбас құнға ие болып, малшылар мен егіншілер арасында айырбастың дамуы үшін жағдайлар жасалды. Б.з.б. 1-ші мыңжылдықтың басында әсіресе жылқы шаруашылығы жедел дамыды. Қырды мекендеген адамдардың атты салтмінуге пайдалануы, атты жауынгердің пайда болуы жеке аудандардың мәдени-шаруашылық томаға-тұйықтығы бұзылып, көрші және алыс тайпалармен, халықтармен экономикалық және мәдени байланыс жасалуын қамтамасыз етті. Орта Азия мен Қазақстанның осы салт атты малшылары ежелгі парсы сына жазуында сақтар деген жалпы атаумен аталған. Ғылымда сақтардың шыққан тегі мен мәдениеті туралы мәселе күні бүгінге дейін шешілмеген. Зерттеушілердің көпшілігі Сақ тайпаларының шығу тегінің автохтонды екендігін дәлелдейді. Шаруашылықтың жаңа түріне (көшпелі тұрмысқа) көшу біршама қысқа мерзімнің ішінде, тегінде б.з.б. 9-8 ғасырларда іске асырылса керек.
Қазақ хандығының құрылуы
Алғашқы қазақ елі Алтын Орданың құрамында пайда болған. Алтын Орданың ыдырауынан кейін, Ақ Орда мен Көк Орда пайда болады. Кейбір кездері олар бір-бірімен қосылып, Алтын Орданы қайтарғысы келген, бірақ Ақ Орданың басқарушысы Барақ хан қайтыс болған соң, Ақ орданың өзі бөлініп, оның орнына Өзбек хандығы мен Ноғай Ордасы пайда болған.
Өзбек хандығын - Қазіргі Қазақстан аумағының көбісін алған елді, Барақ ханды өлтіруін дайындаған Әбілқайыр хан басқарған. Елде жемқорлық таралып, салықтары өсіп, хандық тұрақсыз болған. Онымен бірдеме қылу үшін Керей мен Жәнібек хан, қазақтарды жинап, көтеріліс ұйымдастырады.
Қазақ хандығының тәуелсіздігі мен өсуі
1465 жылда Жетісу аумағында Қазақ хандығы құрылады. 1468 жылы қазақтардың тәуелсіздік үшін соғыс басталады да, 1500 жылға дейін өтеді.
1511 жылда Қасым хан Қазақ хандығын билік етеді. Қасым хан басқарған уақытында, Қазақ хандығы Ноғай Ордасына қарсы шыққан. 1520 жылда қазақтар Ноғай Орданың астанасын жаулап алып, ноғайларды Астрахан хандығына дейін итерген. Қасым хан билегенде, Қазақ хандығы қазіргі Қазақстанның аумағына ұқсас территорияны алып, халық саны 1 миллионға жеткен. Қасым хан басқарған уақытында, Қазақстанның еуразиялық аренада атағын алған және Ресей царлығы Қазақ хандығымен бірінші дипломатиялық қарым-қатынастарды құра бастады.
1520 жылда Қасым хан қазақтың ең алғашқы заңын шығарған, "Қасым ханның қасқа жолы".
Қазан төңкерілісі және азаматтық соғыс
Ақпан буржуазиялық-демократиялық революциясы нәтижесінде царизмнің құлатылуы Ресейдің саяси күштерінің орналасуын түбірінен өзгертті. Жеңген революцияның негізгі қозғаушы күшін құраған көтерілісші жұмысшылар, солдаттар, шаруалар самодержавиелік негіздері жоюмен қана қалған жоқ, ал сонымен бірге өздерінің үкімет органдарын-Кеңестерді құрды. Алдайда буржуазия мен буржуазияланған помещиктер революцияның жеңісін пайдаланып, өздерінің мүдделерін білдіретін партиялардың саяси тәжірибесіне сүйеніп (бірінші кезекте кадеттер партиясына), уақытша үкіметті құрып, билікті өз қолдарына алды. Уақытша үкімет жер-жерде, соның ішінде ұлттық шет аймақтарда да өзінің органдарын құрды. Қазақстанда үстемдігін сақтап қалу үшін және жекелеген мемлекеттік әрі үкіметтік мекемелерге демократиялық түр беру үшін Уақытша үкімет мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық және ұлттық саясатын жөнді өзгертпестен, олардың аталуын ғана өзгертумен тынды. Уақытша үкімет облыстар мен уездердің басшылығына кадеттер мен эсерлер партияларына жататын бұрынғы патша шенеуніктері арасынан, сондай-ақ ұлттық-либералдық қазақ зиялыларының жекелеген өкілдерінен ("Әлихан Бөкейханов, Мұхамеджан Тынышпаев, А.Бірімжанов ж.б.)комиссарлар қойды.
Қазақстан Кеңес одағының құрамында
1920 жылы Алаш Автономисы Кеңестік Ресей құрамына кіріп, Қырғыз Автономиялы КСР пайда болады. 1925 жылдан бастап қазақтарды қырғыздар атамай, қазақтар (казак) деп атай бастаған. 1936 жылда Қазақстан Кеңес Одағының толық республика ретіндегі мүше болған.
1920 жылда Қазақстанда, азаматтық соғыспен байланысты бірінші ашаршылық басталған, ал 1932 жылда Голощекин басқарған уақытында, ұжымдастыру кесірінен екінші ашаршылық басталады. Алаш зиялыларын тұтқандап, репрессияның құрбандары болған.
1941 жылдарда Ұлы Отан соғыс басталғанды. Қазақстанға көптеген зауыттар мен цехтер құрылған.
Тәуелсіз Қазақстан
Санат:Қазақстан тарихы
Қызыл қарақат
Қызыл қарақат - сирек кездесетін, жемісі гүлінен де әсем болып келетін өсімдіктердің бірі. Бұл гүл субальпі шалғынындағы сирек кездесетін дәрілік өсімдіктердің бірі болып табылады. Ол өнімділігі мен қысқа төзімділігі жағынан тіпті қара қарақаттан да асып түседі. Қызыл қарақаттың жемісінде қант, органикалық қышқылдар, оның ішінде алма, янтарь,лимон, аскорбин қышқылдары, каротин, тиамин, рибофлавин, пектин заттары болады.Халық медицинасында оны температураны түсіру, асқазан жұмысын жақсарту үшін пайдаланады. Қызыл қарақат гүлдерінің өздігінен көбею дәрежесі жоғары, сондықтан тіпті бір бұтаның өзі жақсы өнім бере алады. Жемістері айтарлықтай біркелкі пісіп - жетіліп, күз аяғына дейін түспей, шоқтана жабысып тұра береді.
Дереккөздер
Қазақстан флорасы меныі кереметтері кітабы, Э.Н.Баталова
Санат:Қарлығандар‎‎
Коассоло-Торинезе
Коассоло-Торинезе (Coassolo Torinese) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Турин провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1470 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 53 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 28 км² шамасында. Пошта индексі — 10070.
Елді мекеннің қамқоршысы — киелі Николай.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Мунтаньола
Мунтаньола (Muntanyola) — Испаниядағы муниципалитет. Каталония автономды бірлестігіне қарасты Барселона провинциясының құрамына кіреді. Муниципалитет Осона ауданында (комарка) орналасқан.
2010 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 587 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 40,3 км² шамасында.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Барселона елді мекендері
Александр Абрамович Кабаков
Александр Абрамович Кабаков – орыс жазушысы және публицист.
1943 жылы 22 қазанда Новосибирскте дүниеге келген. 1972 жылдан бастап «Гудок» газетінде журналист болып қызмет атқарады, ал 1988 жылдан бастап «Московские новости» апталық газетінде шолушы, кейінірек бас редактордың орынбасары және жауапты хатшысы болады. Қазіргі уақытта «Саквояж СВ» журналының бас редакторы. «Десять лет без права переписки» және «Невозвращенец» фильмдері Александр Кабаковтың шығармалары негізінде түсірілген. 2006 жылы Иван Бунин Сыйлығының иегері болады.
Жанғара Дәдебаев
Жанғара Дәдебаев (1948 жылы туған), әдебиет зерттеуші. Филология ғылымдарының докторы (1992), профессор (1993), Республика ғылым академиясының академигі (2003).
Зерттеу еңбектерінің басты саласы - Әуезовтің шығармашылық шеберханасы. «Қазіргі қазақ тарихи прозасының дамуындағы М. Әуезов дәстүрі» атты оқу құралы (1981), «Мұхтар Әуезов» монографиясы жарық көрді (1997). Бұларда ұлы суреткердің шығармашылық шеберханасы мен жазушылық шеберлігі бірнеше арнада пайымдалған. Мысалы, адам жанының шындығын, сезім сырын соншалықты терең мөлдіретіп, соншалықты күрделі қарым-қатынаста, дәл осынша нақты, көзбен көріп, ішпен білгендей айқын, шынайы суреттеу Әуезов секілді сөз өнерінің барша құпиясына қанық, өзін сөз өнерінің ылдиы мен өрінде, шырқау биігі мен шалқар кеңістігінде бірдей еркін сезінетін нағыз зергердің, хас шебердің ғана қолынан келетінін тілге тиек еткен автор. «Әдеби шығарма» (1986), «Қазақ тарихи романы» (1987), «Шымырлап бойға жайылған» (1988), «Өмір шындығы және көркемдік шешім» (1991) монографияларында Әуезовтің жазушылық еңбегі мен шеберлігі, көркемдік әлемі қазіргі әдеби процеспен тығыз бірлікте, сабақтастықта қарастырылған.
Дереккөздер
Санат:1948 жылы туғандар Санат:Қазақ әдебиетін зерттеушілер Санат:Қазақстан филологтары Санат:Қазақстан ғалымдары Санат:Профессорлар Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері Санат:Мұхтар Әуезов
Тасборан
Тасборан (Заң жолы, ғұрып). «Тәңірге тіл тигізген адам егер мұны жеті куә растаса, тас лақтырылып өлтіріледі» (Әз Тәуке ханның «Жеті Жарғы» - заңынан). Бір адам ел – жұртына сатқындық жасаса, немесе әйелі еріне опасыздық жасаса немесе ел – жұрт естімеген, көрмеген қылмыс жасаса, айуандықпен жазықсыз адам өлтірсе т.б. өте ауыр қылмыстары үшін ол «тасборан» арқылы өлім жазасына кесіледі. Яғни, өлімге бұйырылушының аяқ – қолын байлап, жұрт алдына әкеліп, оған қатысқан барлық адам қолына бір – бір тас алып, қылмыскерді сол таспен өлтіреді. Мысалы, Құнанбай Қодар мен Қамқаны өлтіргенде осы «тасборан» заңын қолдаған. ==Дереккөздер== Сен білесің бе? энциклопедиясы
Дереккөздер
1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14
Нидерурнен
250px|thumb|Картада орналасуы Нидерурнен (Niederurnen) — Швейцарияның Гларус кантонында орналасқан коммуна.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Гларус елді мекендері
Вальга (Катрома тармағы)
Вальга — Ресейдегі өзен. Вологда облысы, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Катрома өзенінің оң жағалауынан 6 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 17 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — теңіз Кубен және Сухона өзендері бастауынан Кубен су торабына дейін. Өзен саласы — Сухона, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
Тахирилер мемлекеті
Тахирилер мемлекеті 821 – 873 ж. Хорасанда (Иран) құрылды. Араб халифатындағы ағайынды Әмин мен Мәмүннің тақ үшін күресінде соңғысының жеңуіне көмектескен ирандық қолбасшысы Тахир ибн Хусейн негізін қалаған. Берген көмегі үшін Мәмүн Хорасанды оның жеке меншігіне берді. Көп ұзамай Тахир ибн Хусейн Хорасанды тәуелсіз мемлекет деп жариялады. Оның балалары Тәлїе (822 – 28), кейіннен Абдолла (828 – 44) мемлекеттің іс жүзінде дербестігін нығайта түсті. Абдолланың кезінде мемлекет астанасы Нишапур қаласы болды. Сөз жүзінде тахирилер мемлекеті аббасилік халифтің вассалы болып есептелгенімен, іс жүзінде ішкі-сыртқы саясатта дербестігі сақталды. Тахирилер мемлекеті Абдолланың билігі кезінде мейлінше күшейді. Ол алым-салықты шектеп, ірі жер суландыру жұмыстарын жүргізді, шаруалар мен қолөнершілерді шенеуніктердің озбырлығынан қорғады. Оның ұлы Тахир ибн Абдолла 845 – 62 ж. билік құрды. Бірақ оның ұлы Мұхаммед (862 – 73) тұсында Тахир мемлекеті құлдырап, Саффарлар әулеті өз биліктерін орнатты.
Биольо
Биольо (Bioglio) — Италиядағы коммуна, Пьемонт әкімшілік аймағына қарасты Бьелла провинциясында орналасқан.
Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1092 адамды құрайды (2008). Халық тығыздығы 64 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 13841.
Елді мекеннің қамқоршысы — Құдай ана.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Пьемонт елді мекендері
Кампу-Алегри-ди-Гояс
Кампу-Алегри-ди-Гояс (Campo Alegre de Goiás) — Бразилиядағы муниципалитет, Гояс штатында орналасқан. Гойас мезорегионының құрамдас бөлігі болып табылатын Каталан экономика-статистикалық микрорегионының құрамына кіреді.
2006 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4528 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2463,014 км² шамасында. Халық тығыздығы — 1,8 адам/км².
Тарихы
Қала 1953 жылы құрылған.
Санат:Гояс елді мекендері
Атом артиллериясы
Атом артиллериясы (Атомная артиллерия) — теңіздегі және құрлықтағы нысаналарды атом снарядтарымен жоюға арналған артиллерия. Қазіргі кезде ядролық заряды бар снарядтармен ататын арнаулы зеңбіректер бар. Қарсыластың тасадағы әскери күшін, соғыс техникасын жоюға, әскери-инженерлік құрылыстарын бұзуға арналған. Атом артиллериясысын алып жүру үшін тез жүретін шынжыртабанды трактор немесе 10 тонналық автомобиль-сүйреткіш, жүк тасушы ұшақтар пайдаланылады.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Исак-Ёль
Исак-Ёль — Ресейдегі өзен. Коми Республикасы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Печора өзенінің сол жағалауынан 820 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Печора өзені Шердино ауылындағы су өлшейтін посттан Уса өзенінің құйылысына дейін. Өзен саласы — Усаға қосылу құйылысына дейінгі Печора тармағының су алаптары, өзен алабы — Печора.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ресей өзендері
NGC 3917A
NGC 3917A — Жетіқарақшы шоқжұлдызында орналасқан E-S0 типті галактика.
Жаңа жалпы каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енбейді. Аталмыш каталогқа кейінірек қайта қаралымында қосылған болатын.
Сыртқы сілтемелер
Санат:NGC нысандары Санат:Жетіқарақшы (шоқжұлдыз)
Старая (Вычегда тармағы)
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Вычегда Сыктывкар қаласынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вычегда, өзен алабы — Солтүстік Двина.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Қаратоғай (Шалқар ауданы)
Қаратоғай — Ақтөбе облысы Шалқар ауданындағы ауыл, Шетырғыз ауылдық округі орталығы.
Географиялық орны
Аудан орталығы - Шалқар қаласынан солтүстікке қарай 97 км-дей жерде.
Халқы
1999 жылы тұрғындар саны 536 адам (271 ер адам және 265 әйел адам) болса, 2009 жылы 443 адамды (216 ер адам және 227 әйел адам) құрады.
Дереккөздер
Санат:Шалқар ауданы елді мекендері
Б. з. д. 414 жыл
Туғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 414 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 414 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Моя
Моя — Ресейдегі өзен. Удмуртия Республикасы Киров облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Лекма өзенінің сол жағалауынан 44 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 14 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Чепца өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Вятка, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Удмуртия өзендері Санат:Киров облысы өзендері
Тәтібеков атындағы көше (Алматы)
Тәтібеков атындағы көше. Көшеге көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері Саймасай Әлімұлы Тәтібековтың есімі берілген. Тәтібеков Саймасай Әлімұлы (1903-1973) Алматы облысында дүниеге келген. Ол 1919-1922 жж. Қара қырғыз атты әскер полкының эскадрон командирі, кейін Қырғыз КСР Оқу-ағарту халкомының бірінші орынбасары, т.б. жауапты қызметтер атқарған. Көше Медеу ауданында орналасқан. Бөлтірік шешен көшесінен басталып қаланың солтүстік-батыс шекарасына дейін барып тіреледі. Халиуллин, Менделеев, Титов, Таиров атындағы көшелермен қиылысады. Ол Талғар және Құлжа жолдарына апаратын қаланың солтүстік -шығыс жағындағы маңызды транспорттық магистраль болып саналады. Бұрынғы атауы - Шоссейная. Көшенін ұзындығы - 1500 метр.
Дереккөздер
Санат:Алматы көшелері
Захарьиха (Сова тармағы)
Захарьиха — Ресейдегі өзен. Ненецк АО, Архангельск облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сова өзенінің сол жағалауынан 29 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 31 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Ақ теңіз су алабының өзендеріВоронов мүйісінен (Мезень өзенін қоспағанда) Канин Нос мүйісіне дейін. Өзен саласы — Саласы болмайды, өзен алабы — Мезень.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Ненецк автономиялық округі өзендері Санат:Архангельск облысы өзендері
Ильиншілдер
Ильиншілдер - ( "етене туыстық"  немесе "сион хабары" ) - 19 ғасырдың  40 жылдарында Уралда патша армиясының штабс- капитаны Н. Ильин негізін салған иеговтік бағыттағы секта. Сектаның дін ілімі Ильиннің "Сион хабары" және басқа шығармаларында баяндалған және иудаизм мен христиандық қоспасы болып табылады. Ильин Тауратты теріске шығарып, тек "Иоанның сыр ашуын" мойындады. Ильиннің пікірі бойынша, ең жоғары тіркілік иесі қасиетті троица (үштік құдай емес), жалғыз құдай - әке, Иегова болып табылады. Иисус Христос - құдайдың "аспандағы ана Элогаимадан" туған ұлы, қасиеттілік дәрежеге жердегі адамдар арасында жетті. Ильиннің ілімі бойынша әрбір иеговист сектаның талаптарын орындай отырып, "қасиеттілік және жоғары адамгершілік" дәрежесіне жетіп, Христ сияқты адам-құдайға айнала алады. Дүниеде Иегова мен Иегованың бас емес ұлы - Люцефердің (сайтанмен) арасында күрес жүріп жатады. Сайтан күшіне қарсы шешуші майданда - "армагеддон шайқасында" Христос өзіне шын берілген 144 мың иеговшілерді басқарып, сайтан күшін жояды, содан кейін иеговистердің мың жылдық  патшалық дәуірі басталады. Ильиншілдер қасиетті иерархияны, құпиялық пен салт- жораларды, иконалар мен күресті, әулиелер сүйегін қастерлеуді мойындамайды. Христиан діні мейрамдары сектада иудейлік мейрамдармен ауыстырылған  (жексенбі-сенбімен ауыстырылып, шоқындырудың  орнына сүндетке отырғызу дәстүрі жасалады). Құдайға құлшылық ету діни әдебиеттерді оқұға және  дұға оқу кезінде  халық әндері  әуеніндегі гимндерді айтуға саяды. Қазіргі кезде уағыздаушылар басқаратын Ильиншілдердің жекелеген топтары Украинаның, Қазақстанның, РСФСР - дің кейбір облыстарының территориясында бар.
Жеке тұлғаның жеке заңы
Жеке тұлға азаматы болып табылатын елдің құқығы оның жеке заңы болып саналады. Адамның екі не одан көп азаматтығы болған жағдайда адам неғұрлым тығыз байланысты елдің құқығы оның жеке заңы болып саналады. Азаматтығы жоқ адам тұрақты тұратын елдің құқығы осы адамның жеке заңы болып саналады. Баспана берген елдің құқығы босқынның жеке заңы болып саналады.
Дереккөздер
Санат:Құқық Санат:Заң
Блокнот
Блокнот (Notepad) - Windows жүйесінде шағын мәтіндік файлдармен жұмыс істеуге арналған стандартты мәтін редакторы.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Штруллендорф
Штруллендорф (Strullendorf) — Германия Федеративтік Республикасының Бавария жерінде орналасқан муниципалитет. Жоғарғы Франкония әкімшілік округіне бағынады. Бамберг ауданының құрамына енеді.
Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7660 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 31,69 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — 09 4 71 195. Муниципалитеттің басшысы — Андреас Шварц.
Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Бавария елді мекендері
Дағдарыс (қатерлі) күш
Дағдарыс (қатерлі) күш (Сила критическая) — түзу осьті сырықты бойлай түсірілген күштің сырықты орнықты (осі түзу) қалпынан ауытқытуға жеткілікті шамасы.
Дереккөздер
Санат:Техника Санат:Машинажасау
Ақтық байлау
Ақтық байлау (ғұрып). «Ақтық байлау Сарыарқа жерінде кеңінен орын алған екен»( «Азия транзит» журналынан).Ел ішінде әулиелі, киелі, қасиетті орындарға ақтық байлайтын әдет бар. Осындай жерлерге келген адам таза келіп, таза киініп, дұға оқып, тілек тілеп, матаға түйіп ақша байлайды. Ақшаның аз, көп болуы шарт емес. Тек тілек, ниет түзу болса блоғаны. Бұл әдет әулие-әнбиелерді, дінді ұлт ұғымын сыйлап, құрметтеуден туған ықыласты көңіл. Ақтық байлау Бекет ата, Болған ана, Теректі әулие, Оспан қожа, Домалақ ана сияқты көптеген киелі жерлерде әлі көп кездеседі. Бұл салт-дәстүрді атқарғандарды әулие- әнбиелер де қолдайды. Байланған ақтықтарды жолы түскен кез келген адам «тілегі қабыл болсын» деп дұға оқып алуына құқы бар. Ақтықтан алынған тиын- тебенді теріс іс-әрекетке, жағымсыз жайларға, арақ-шарапқа жұмсауға болмайды.
Дереккөздер
1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14
2. Салт-дәстүрлер кітабы,Атамұра 2011ж.
Лобан (Санта-Мария-да-Фейра)
Лобан (Санта-Мария-да-Фейра) (Lobão) — Португалиядағы аудан (фрегезия), Авейру округінің құрамына кіреді. Санта-Мария-да-Фейра муниципалитетінің құрамдас бөлігі болып табылады. Үлкен Порту ірі қалалық агломерациясында орналасқан.
Португалияның Солтүстік аймақ регионына қарасты Энтре-Доуру-и-Воуга экономика-статистикалық субрегионының құрамына енеді. 2001 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 5761 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 7,91 км² шамасында. Халық тығыздығы — 727,3 адам/км².
Тарихы
Ескі әкімшілік бөлініс бойынша Дору-Литорал провинциясының құрамына кірген.
Сыртқы сілтемелер
Санат:Авейру округінің елді мекендері
Гликоген
Дереккөздер
Санат:Полисахаридтер
IC 209
IC 209 — Кит шоқжұлдызында орналасқан Sbc (жинақы спиральді галактика) типті галактика.
Ұлы Бұлғария
thumb|left|400px|Бұлғарлардың VI-VII ғасырлардағы мекені Ұлы Бұлғария — Батыс қағандығы ыдырағаннан кейін 7 ғ-дың 1-жартысында Азов (Азау) т-нің маңы мен Батыс Кавказда құрылған бұлғарлар тайпасының мемлекеті. Негізін Кубрат (Құбырат) хан қалады. Ол Византиямен одақтасып, аварларға қарсы күрес жүргізді. Соның нәтижесінде Қара т-дің солт. және шығыс жағалауын жаулап алып, Фанагория қ-н Ұлы Бұлғарияның астанасы етті. Кубрат 640 жылға дейін билік жүргізіп, батыл қолбасшы ретінде танылды.
Ciлтемелер :
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, IX том
Санат:Болгария тарихы Санат:Тарихи мемлекеттер Санат:Ресей тарихы Санат:Түркі мемлекеттері Санат:Украина тарихы
Достық ансамблі
"Достық" ансамблі - Шымкенттегі әуесқойлардың музыкалық-хореографиялык ансамблі. 1986 жылы балетмейстер М.Баубековтің, режиссер С.Елеусізовтің, дирижер Е.Балабековтің және музыкант К.Байтеміровтің қатысуымен ұйымдастырылды. 1973 жылы халық ансамблі атағына ие болды. Ансамбль ұжымы Мәскеудегі КСРО ХШЖК-нде (1972), сондай-ақ Кишиневте өткен Бүкілодақтық халық биі ансамбльдері фестиваліне (1974), Польшада (1978) және Германияда (1984) өткен фольклорлық ұжымдардың халықаралық фестиваліне қатысып өнер көрсетті. Республика кәркемөнерпаздар фестивалінің (1972) дипломымен марапатталған. Республикалық байқаудың лауреаты (1973).
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Иннокентийшілдер
Иннокентийшілдер - 1908 жылы Россияның оңтүстігінде православиелік Балт монастырының иеромонахы Иннокентий (сектаның аты да осыдан шыққан) негізін салған қатігездік әрекеттегі секта. Өзін "қасиетті рухтың" жердегі жанды бейнесі деп жариялап, ақырзаманның жақын қалғандығын уағыздады, дінге сенушілерден қиямет- қайымға дайындалуды (дүние мүліктен, неке мен отбасыдан,  моральдық нормаларды сақтаудан бас тартуды) талап етті. Бұл ілім Молдовияда және Украинада, негізінен селолық жердегі халықтың артта қалған топтарының арасында таралды. Иннокентийшілдер Октябрь революциясын дұшпандық ниетпен қарсы алды. Иннокентийшілдердің салт - жоралары ерекше қатыгездікпен дараланады. Сектада таяу уақытқа дейін құдайға қызмет етудің ең жақсы формасы ретінде өзін-өзі өлтіріп, құдай жолына жанын құрбан ету  таралған болатын. Секта басшысының үйінде және сарайында құпия "өлім бөлмесі" болды. Оларда ондаған дінге сенушілер азап шегіп, аштан қатты. Мұндай құпия орындарда тақуа- изуверлерді тәрбиелеп шығару мақсатымен ұрлап әкелінген балалар мен жасөспірімдер бірнеше жылдар бойы ұсталды. Секта басшыларын жұрт алдында әшкерелеп, айыптағаннан кейін оның белсенділігі едәуір төмендеді. Қазіргі кезде Иннокентийшілдердің бірнеше ұсақ тобы сақталып қалған.
IC 4631
IC 4631 — Apus шоқжұлдызында орналасқан NF типті галактика.
Ашылуы
Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді.
Сыртқы сілтемелер
IC 4631 Санат:Apus (шоқжұлдыз) Санат:Астрономия Санат:Ғарыш Санат:Галактикалар
Роман қойы
Роман қойы — қылшық жүнді, терісінен бағалы тон тігілетін қой тұқымы. 18 ғасырда Ярославль губерниясында жергілікті қысқа құйрықты қой тұқымдарын өзара іріктеу және сұрыптау нәтижесінде шығарылған. Роман қойының сүйегі ірі, жақсы дамыған. Басы шағын, етсіз, дөң маңдайлы, құлақтары тік. Денесі жұмыр, шоқтығы мен арқасы, құйымшағы түзу, құйрығы қысқа (8 — 10 см). Аяқтары мықты, тік, аралары алшақ. Желіні үлкен, терісі тығыз әрі жеңіл, қылшығы түспейтіндіктен тон тігуге өте қолайлы. Қошқарының салмағы 65 — 75 (100 кг) кг-ға, саулығының салмағы 48 — 55 (80 кг) кг-ға дейін жетеді. Қошқарынан 2,5 — 3,5 кг, ал саулығынан 1,4 — 1,7 кг-ға дейін жүн қырқылады. Қылшығының жіңішкелігі 65 — 85 мкм, түбітінің жіңішкелігі 20 — 22 мкм; түбіт талшығы қылшығынан ұзынырақ болады. Жылына үш рет қырқылады. Бетінде және құлағында ақ дақтары болады. Роман қойы өте өсімтал, 2 — 3, кейде 4 қозы табады.
Дереккөздер
Санат:Қой тұқымдары
Итаяғына салу
Итаяғына салу (дәстүр, ырым). Жас келіншек бір ауылға қыдырып барғанда, не есік көруге шақырғанда әйелдер не үлкен әжелер оған «Итаяғыңа» сал деп сақина, күміс, жүзік сияқты заттар береді. «Итаяғына салу» деген келіншек босанып баланы шаранасынан жуатын суға яғни «шілде суына» әлгіндей күміс жүзік, сақина, күміс түймесияқты заттарды ыдысқа салып жіберіп, нәрестені жуады. Жуып болған кейін әлгі заттарды сол жердегі әйелдер ырым қылып бөлісіп алып, мәз-мейрам болып тарасады.
Дереккөздер
1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14
2. Салт-дәстүрлер кітабы,Атамұра 2011ж.
Б. з. д. 415 жыл
Қайтыс болғандар
Тағы қара: Санат:Б. з. д. 415 жылы қайтыс болғандар
Түсініктемелер
*
Алматы көркем және шежірелік-деректі фильмдер киностудиясы
Алматы көркем және шежірелік-деректі фильмдер киностудиясы - 1944 ж. Орталық біріккен киностудияның құрамында болған киношежіре және көркем фильмдер студияларының бірігуі негізінде құрылды. 1960 жылға дейін онда 500-ден астам деректі, 1500-дей "Кеңестік Қазақстан" кино-журналының нөмірлерін, 20- дан астам көркем фильмдер ("Абай әні", 1945; "Жамбыл", 1952; "Қыз бен жігіт", 1955; "Ботагөз", "Шоқан Уәлиханов", 1957, т.б.) түсірілді. 1960 жылдан - "Қазақфильм" деген атпен белгілі.
Дереккөздер
Санат:Мәдениет
Дариға Біләлқызы Тінәлина
Дариға Біләлқызы Тінәлина (1921, Аршалы ауданы Ақжар ауылы) – кинорежиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1957).
Сен-Пьерр-Лаваль
Сен-Пьерр-Лаваль (Saint-Pierre-Laval) — Франциядағы коммуна. Овернь аймағына қарасты Алье департаментінде орналасқан. Виши округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,03 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 03250, пошта индексі — 42620.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 371 адамды құрады. Халық тығыздығы — 15,44 адам/км².
Дариға Біләлқызы Тінәлина
Дереккөздер
Санат:1921 жылы туғандар Санат:Аршалы ауданында туғандар Санат:Қазақстан кинорежиссёрлері Санат:Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткерлері Санат:Бүкілресейлік мемлекеттік кинематография институты түлектері Санат:Мосфильм режиссерлері Санат:Қазақфильм режиссерлері
Сен-Пьерр-Лаваль
Демографиясы
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Алье департаментінің коммуналары
Чанки (Миссисипи)
Қала тұрғындарының саны 344 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 2.2 км² шамасында. FIPS коды — 28-13580.
Сыртқы cілтемелер
Санат:Миссисипи қалалары
Монреаль (Од)
Монреаль (Montréal) — Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Од департаментінде орналасқан. Каркассонн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 55,21 км² шамасында.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1930 адамды құрады. Халық тығыздығы — 34,96 адам/км².
Сыртқы сілтемелер
Санат:Од департаментінің коммуналары
Апаттан құтқаруға арналған мүлік
Апаттан құтқаруға арналған мүлік — құткарушы (кішкене қайық, сал, белдік, траптар және т.б.), өртке қарсы (мотопомпалар, өрт сөндіргіштер) су төгетін (сорғылар), сондай-ақ бұзылған жерді бітейтін (кеме пластырлері және т.б.), кемені батырмай ұстап тұратын және кайырлаған тұстардан сүйреп шығаратын (понтондар, гидромониторлар, құтқарушы буксирлер), суға батып кеткен сүңгуір қайықтарға көмек көрсететін (ауа жіберуге арналған шланг, құтқару қоңыраулары және т.б.) құралдар.
Дереккөздер
Санат:Әскери іс
Гамаза
Гамаза — Ресейдегі өзен. Башқұртстан Республикасы, Челябі облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сим өзенінің оң жағалауынан 202 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 11 км-ді құрайды.
Су реестрінің мәліметтері
Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Кама су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі — Сим өзені бастауынан сағасына дейін. Өзен саласы — Белая, өзен алабы — Кама.
Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Башқұртстан өзендері Санат:Челябі облысы өзендері
Бонвиль
Бонвиль (Bonviller) — Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 5,04 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 54083, пошта индексі — 54300.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 184 адамды құрады. Халық тығыздығы — 36,51 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Сыртқы сілтемелер
Санат:Мерт және Мозель департаментінің коммуналары
Бапталатын бағдарламалық модуль
Бапталатын бағдарламалық модуль (Настраиваемый программный модуль) — аударуды басқаратын операторы бар Ана тіліндегі десте немесе бағдарлама.
Дереккөздер
Санат:Ақпараттану Санат:Компьютерлік техника
Пйонна
Пйонна (Pionnat) — Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Крез департаментінде орналасқан. Гере округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 41,77 км² шамасында.
Коммунаның INSEE коды — 23154, пошта индексі — 23140.
Демографиясы
2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 762 адамды құрады. Халық тығыздығы — 18,24 адам/км².
Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) :
Бенфика (футбол клубы, Лиссабон)
Бенфика (Sport Lisboa e Benfica) — Лиссабон қаласындағы португал футбол клубы.
Тарихы
thumb|Косме Дамиан - Бенфиканың алғашқы бапкері thumb|Бенфиканың алғашқы құрамасы (1904 жыл)
Рахым Өмірзақұлы
Рахым Өмірзақұлы (туып өскен жылдары белгісіз) - Абай ауылының адамы. Бөкенші руынан. 1898 ж. Мұқыр сайлауында Абай өміріне қастандық жасаушылардың бірі. Ақынды жерге жығып ұра бастаған, қолынан сағатын тартып әкеткен.
Бенфика (футбол клубы, Лиссабон)
Тарихы
Клуб «Real Casa Pia de Lisboa» колледжінің 24 адамнан тұратын әуесқой футболшылар тобының 1904 жылдың 28 ақпанында «Farmacia Franco» дәріханасындағы жиналысынан кейін құрылған. Олардың ішінде Косме Дамианда болған. Алғашында клуб «Лиссабонның спорттық ұйымы» атымен аталды, бірақ 1908 жылы «Бенфика спорттық ұйымымен» қосылып сол клубтың атын алды. Жаңа клуб екі спорттық ұйымының эмблемасы мен түстерінің қосындысы болды.
Карлос Вальдеррама
Карлос Вальдеррама (исп. Carlos Alberto Valderrama Palacio; 2 қыркүйек 1961 жыл, Санта-Марта) — Колумбиялық футболшы, жартылай қорғаушы. Оңтүстік Американың үш дүркін қола жүлдегері (1987, 1993, 1995). Колумбия құрамасы сапында 111 ойын өткізген, бұл рекордтық көрсеткіш. 1990, 1994, 1998 жылдары әлем чемпионатына қатысқан.
Рахым Өмірзақұлы
Дереккөздер
Санат:Абай энциклопедиясы
Карлос Вальдеррама
Сілтемелер
Санат:Колумбия футболшылары Санат:Колумбия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары Санат:Депортиво Кали ФК ойыншылары Санат:Мильонариос ФК ойыншылары Санат:Монпелье ФК ойыншылары Санат:Реал Вальядолид ФК ойыншылары Санат:Индепендьенте Медельин ФК ойыншылары Санат:Атлетико Хуниор ФК ойыншылары Санат:Колорадо Рэпидз ФК ойыншылары Санат:Колумбия футбол жаттықтырушылары
Бенфика (футбол клубы, Лиссабон)
Тарихы
1920 жылы «Бенфика» клубын бірнеше ойыншысы тастап кетіп, сол ойыншылар «Белененсиш» деген атаумен жаңа клуб ашады. 1933 жылы клуб «Спортинг» және «Порту» клубтарымен бірге Португалияның кәсіпқой клубтар арасындағы чемпионатының негізін салушы атанады. Чемпионаттың алғашқы алтынын клуб 1936 жыл алады.
Алтын ғасыр (1960—1970)
thumb|Эйсебио - 1965 жылғы Алтын доп иегері thumb|Жозе Агуаш - Еуропа Чемпиондар Кубогының екі дүркін жеңімпазы Клубтың алтын ғасыры 1960-шы жылжарға келеді. Бұл кезеңде клубта белгілі португалиялық футболшылар - Мариу Колуна и Эйсебио ойнаған. 1961 жылы «Бенфика» алғаш рет Еуропа чемпиондар Кубогының финалына шығып, жеңіске жетеді (Барселона ФК 3:2). 1962 жылы финалда мадридтық «Реалды» жеңіп(есеп — 5:3) клуб Кубокқа екінші рет қол жеткізеді. Бұдан кейін «Бенфика» Чемпиондар кубогының финалына үш рет жетіп, барлығында жеңіледі («Миланнан» 1963 жылы, «Интерден» 1965 жылы және «Манчестер Юнайтедтен» 1968 жылы). 1960-шы жылдары клуб 8 рет чемпионатты және 3 рет Португалия кубогін жеңеді.
Гуттманн қарғысы
thumb|Бела Гуттманн (1966 жыл) Гуттманн 1962 жылы «Бенфикамен» үш маусымда үш бірдей ел чемпионаты мен сол кездегі белді турнирдің бірі Еуропа чемпиондарының кубогын (қазіргі ЧЛ) 2 рет ұтып алып, басшылықтан сол еңбегі үшін өз жалақысына үстеме қосылуын сұрайды. Алайда басшылық тарапынан талабы қабылданбай, соған ренжіген бапкер клубтан кетерде: «Менсіз Бенфика келесі жүз жыл ешқашан Еуропа Чемпиондар Кубогын жеңбейді». қарғысын айтады. Бұл қарғыстан кейін «Бенфика» ЧЛ-ның финалына 5 мәрте шығып, барлығын да ұтылады. «Бенфиканың» қарғысынан құтылу үшін, яғни 1990 жылғы ЧЛ-ның финалындағы Миланмен өтер ойын алдында атақты португалиялық ойыншы Эйсебио Гуттманның қабірінің басына барып кешірім сұраған, алайда бұл клубқа еш көмек болмайды, «Бенфика» тағы да жеңілді.
1970—1994 жылдар
1970-шы жылдары «Бенфика» ішкі чемпионатта ешкімге дес бермейді (6 чемпионатты және 2 кубокты жеңуі), алайда еврокубоктарда ешқандай жетістіктерде жетпейді.
Клубтың жаңа жандануы 1980-шы жылдары швед Свен-Еран Эрикссон бапкерінің басшылығымен келеді. Клуб оның басшылығымен екі рет ұлттық чемпионатты (1983 және 1984), Португалия кубогын жеңеді және УЕФА Кубогының финалына дейін жетіп, финалда бельгиялық «Андерлехтке» ұтылады. Бұдан кейін клуб екі рет чнмпионатты (1987 және 1989) жеңеді және екі рет Еуропа Чемпиондар Кубогының финалына дейін жетеді. 1990-шы жылдар басында клуб ішкі чемпионатта чемпиондыққа «Порту» клубымен таласады.
Қаралы күндер (1994—2003)
1994-2003 жылдар арасы клубтың тарихына қаралы күндер ретінде кірді. Бұл жылдары клуб ешқандай титулдар жеңе алмай, тек қана қарыздар жинаумен болды.
Жаңа ғасыр (2004—…)
2004 жылы клуб Хосе Антонио Камачо басшылығымен кубокты жеңеді. Бұл сәтті кезең тек қана Миклош Фехер шабуылшысының футбол алаңында қайтыс болуы ғана қаралады.
2005 жылы «Бенфика» Джованни Трапаттони басшылығымен 11 жылдан кейін Португалия чемпионатында жеңіске жетті.
2009 жылы клуб Лига Кубогының финалында «Спортингті» пенальтиден жеңеді.
2010 жылы Жорже Жезуш басшылығымен клуб Португалия чемпионатын және Лига Кубогын жеңеді.
Жанкүйерлері
«Бенфика» Португалияның ең белгілі клубы болып саналады. «Бенфика» әлемде жанкүйерлер санынан «Манчестер Юнайтед» клубынан кейін екінші орында. Клуб жанкүйерлерінің екі үлкен тобы «Diabos Vermelhos» және «No Name Boys» бір-бірімен қиын қарым-қатынаста. Клуб жанкүйерлері «Наполи» және «Хайдук» клуб жанкүйерлерімен жақсы қарым-қатынаста. Клуб жанкүйерлерінің басты жауы - «Порту», «Спортинг», «Брага» және «Атлетико Лиссабон» жанкүйерлері болып саналады.
Сілтемелер
Санат:Португалия футбол клубтары Санат:1904 жылы құрылған футбол клубтары Санат:Бенфика ФК
Қазақстандағы мешіттер тізімі
Қазақстанда 2023 жылғы жағдай бойынша 2752 мешіт бар.
Бұл Қазақстандағы ең үлкен 10 мешіттің тізімі:
Тарихы
Бұдан 20 жыл бұрын мешіттер тек облыс орталықтары мен ірі қалаларда болатын. Оның өзінде саны жеткіліксіз, тіпті кей қалаларда мешіт атағына жетпейтін, намаз оқитын бір-екі кішігірім үй орынымен шектелетін. Біздің уақытта жағдай өзгеше – мешіттер әр қала мен ауылда орын алған, кішігірім ауылдың өзінде намаз оқып, діни ғұрыптарын атқаратын үй табылады.
Қазіргі таңда Қазақстандағы мешіттер саны үш мыңға жетіп, күннен күнге артып келеді. Әсіресе, баяғыдан халқында дінге жақын әдет-ғұрыптары ның қалыптасуы және тұрғындар саны басымдығы мен тығыз орналасуына байланысты мешіттердің көпшілігі еліміздің оңтүстік аймақтарында салынып жатыр. Бірақ, кеңес заманында дінге қарсы идеология езгісі мен орыстандыру саясатына мүшкіл болған солтүстік және шығыс өңірлерінің тұрғындарында соңғы жылдары рухани санасының оянып өрлеуі айқын көрінеді.
2008 жылы Қазақстанның батысындағы Ақтөбе қаласында 2500 адам намаз оқитын еліміздің ең ірі және әсем мешіттерінің бірі салынып, халқын көп қуанышқа бөлді. Тағы бір көңіл білдірер жәйт – мұсылман мешітімен бірге, қаланың орталық даңғылының арғы бетінде ірі христиандық православие шіркеуі де салынды. Бұл арада ақтөбеліктердің дінаралық қатынастарының сауалдығы және жалпы Қазақстан халқының ынтымақтығы анық байқалды.
Сол жылы солтүстік-шығыстағы Павлодар қаласында 500 намаз орынын, солтүстіктегі Петропавловск қаласында 750 намаз орынын қамтитын мешіттер салынды.
2008 жылы Шығыс Қазақстан облысындағы Семей қаласында 3000 намаз орынына арналған ірі мешіт құрылысы басталды. 2009 жылы дағдарыс салдарынан қаржы таршылығына тірелген құрылыс доғарылып, биылғы көктемде құрылыс жаңа қарқынмен жалғастырылды.
2009 жылдың елеулі оқиғаларының бірі 29 маусымда Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен Астана қаласында 5000 орындық «Әзірет Сұлтан» мешітінің іргетасы қаланды.
2009 жылдың қарашасында Шығыс Қазақстан облысының орталығы Өскемен қаласында 1000 намаз орынын қамтитын мешіт құрылысы өріс алды.
Барлық мешіттер жеке тұлғалар мен ұйымдардың және бизнес өкілдері тарапынан демеушілік қаржыландыру арқасында салынуда.
Дереккөздер
Санат:Қазақстан мешіттері
Қозғауыштың капоты
Қозғауыштың капоты - автомобиль қозғауышының бөлігін сыртынан жабатын, қақпақ немесе жақ қақпақтары.
Дереккөздер
Санат:Транспорт
Павел Николаевич Васильев
thumb|right|200px|Павел Николаевич Васильев Павел Николаевич Васильев (5 қаңтар 1910, Шығыс Қазақстан облысы Зайсан қаласы - 16 шілде 1937, Мәскеу) - орыс ақыны, саяси қуғын-сүргін құрбаны.
Шығармалары
Алғашқы өлеңдері 1926 ж. жылдан бастап жариялана бастаған.
Дереккөздер
Санат:5 қаңтарда туғандар Санат:1910 жылы туғандар Санат:Зайсанда туғандар Санат:16 шілдеде қайтыс болғандар Санат:1937 жылы қайтыс болғандар Санат:Мәскеуде қайтыс болғандар Санат:XX ғасыр ақындары Санат:КСРО ақындары Санат:Ресей ақындары Санат:Орыс ақындары Санат:КСРО-да қуғындалғандар Санат:Сталиндік репрессия құрбандары Санат:КСРО-да атылғандар Санат:Абақтыда қайтыс болғандар Санат:КСРО-да ақталғандар Санат:Қайтыс болғаннан соң ақталғандар Санат:Шығыс Қазақстан облысы тұлғалары
Александр Селькирк
Александр Селькирк (Alexander Selkirk, Selcraig, 1676 — 13 желтоқсан 1721) — шотланд теңізшісі. 1704-09 жылдары Тынық мұхитындағы Мас-а-Тьерра (1966 жылдан кейін Робинзон Крузо аталып кетті) аралында жалғыздан-жалғыз күн кешкен. Кейін Даниэль Дефоның "Робинзон Крузо" шығармасына арқау болған.
Мүслім Магомаев
Өмірбаян
Мүслім Магомаев 1942 жылы тамыздың 17-сінде Әзірбайжанның астанасы - Баку қаласында дүниеге келген.
Александр Селькирк
Аралда
Селькирк Шотландияда дүниеге келген. 1704 жылы кезекті теңіз саяхатында кеме капитанымен кикілжіңге келген 28 жасар Селькиркті кеме билігіндегілер сол аралға тастап кетеді. Баз бір мәліметтерде «ол кемені өз қалауымен тастап кетті» делінген, бұл мәліметтің жаны да бар болуы мүмкін, себебі Селькирк аралда қалып кеткенде оның қолында балта, күрек, мылтық секілді күн көруге қажетті құралдар болған. Қалай болғанда да, ұлыбританиялық бірбеткей теңізші өмірінің бес жылын сол аралда өткізген.
Мүслім Магомаев
Өмірбаян
Әкесі Магомет Мүслімұлы Магомаев театрда суретші болып жұмыс істеген, Ұлы отан соғысының қатысушысы, 1945 жылы мамыр айында, Жеңіс күніне 2 күн қалғанда қаза тапқан.
Александр Селькирк
Аралда
Бір қызығы, бұны аралға тастап кеткен «Сэнк Пор» кемесі апатқа ұшырап, ондағы адамдар түгелдей опат болған. Селькирк оны, әрине білген жоқ.
Мүслім Магомаев
Өмірбаян
Анасы - Айшет Магомаева (тұрмысқа шыққаннан дейін — Кинжалова), драматикалық театрының әртісі. Атасы— Мүслім Магомаев, атақты әзірбайжанский сазгер, Әзірбайжан филармониясы оның атында. Әжесі Байдигуль — татар еді.
Александр Селькирк
Аралда
Теңізшілердің оған тастап кеткен азық-түлігі бір тәулікке ғана жеткен. Оның бақытына орай, бұл аралда жабайы ешкілер тіптен көп болады. Оқ-дәрісі жетерлік болғандықтан, ешкілерді атып алып, сойып жеп күнелткен. Алайда жалғыздыққа бой үйрету тіптен қиынға соғады. Құсадан өлуге шақ қалған байғұс өзіне талай мәрте қол жұмсамақ та болған екен.
Мүслім Магомаев
Өмірбаян
Баку консерваторияның музыкалық мектебінде оқыған. 1968 жылында Әзірбайжан консерваториясын бітірген.
Александр Селькирк
Аралда
Кеудеден жаны шықпаған соң, сүйретіліп төрт жыл да артта қалады. Бір күні аралға бір кеме келіп тоқтайды. «Аралдан кететін болдым» деп қуанғанымен, ол испандар кемесі болып шығады. Ол кезде Испания мен Англия бір-бірімен бітіспес дұшпан болғандықтан, Селькирк «кемедегілер мені өлтіріп кетер» деп олардан тығылып қалады.
Мүслім Магомаев
Өмірбаян
1962 жылы Кремлдегі Съезд сарайында әзірбайжан өнер фестивалінің соңғы күнінде концертке қатысып, бүкіл Кеңес одағына әйгілі болып кетті. 1963 жылы қарашаның 10-ында Чайковский атындағы концерт залында Мүслім Магомаевтың алғашқы концерты өтті.
Александр Селькирк
Аралда
1709 жылы 1 ақпан күні оны ағылшын кемесі аралдан алып кетеді. Кеме капитаны Вудс Роджерс мұны «Аралдың губернаторы» деп атаған екен...
Мүслім Магомаев
Өмірбаян
1969 жылы Сопотадағы фестивалінде I-ші  жүлдесін алады, ал Канныда — «Алтын күйтабағын» алады.
Атбайлар
Атбайлар (салт). Мұның да екі түрі бар. Жас отаудың шаңырағы көтерілген соң ағайын-туыстар оған шашу шашып, «керегесі кең болсын», «босағасы берік блосын» деген тілек айтады. Байғазы береді. Ет жақыны босағаға жылқы байлайды. Мұның аты «атбайлар». «Атбайлардың» екінші түрі-кәде. Құда-құдағилар келгенде немесе күйеу қалыңдығын алуға келгенде олардың жеңгелері алдынан шығып түсіріп алып, атын байлайды.Бұл «атбайлар» деп аталатын той салты. Оған арнайы кәде беріледі. Ол кәдеден тағы бір әйел тәбәрік сұрайды.
Александр Селькирк
Аңызға айналу
1518 күн ғұмыры өткен Мас-а-Тьерра аралы кейін Селькирктің емес, жазушының ойдан шығарған кейіпкері Робинзон Крузоның атымен аталып кетеді.
Мүслім Магомаев
Өмірбаян
1973 жылы КСРО халық әртісі деген атағының иесі болып кетті.
Атбайлар
Дереккөздер
1. http://www.atazholy.kz/salt-d-st-r-det-ryp-yrymdar.html?start=14